comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ est. in quantum dãtꝰ est eis. quib datur. ap̃
seautem deus est. ⁊ sinemini datur : ecẽe aꝑce
ex eo tamtũ appellatur donum. qui adatur.
nõ abet̾no fuit donũq non datur. nͥ extẽpee.

Expanded text:
Dei est, in quantum datur eis quibus datur; apud se autem Deus est, etsi nemini datur. Ecce aperte ex eo tantum appellatur donum, quia datur, non ab aeterno fuit donum, quia non datur nisi ex tempore. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
Saluate gͦ nr̃. splenͣdo est claritatis splende
ens eritur ⁊ͣ splendor claritatis. sic gͦ saluator
colles g̾uerat me. Nonut quidam male le¬
gunt. g̾nauit᷑ his uerbis aperte ostendit ose.
sanc clici posse. ⁊ debere. filius semꝑ nascitur.¬

Expanded text:
Salvator noster splendor est claritatis, splendor es oritur et splendor claritatis. Salvator colles generat me Dominus; non ut quidam male legunt, generavit. His verbis aperte ostendit Origenes sane dici posse et debere: Filius semper nascitur
Abbreviated transcription (Latin):
cudo ꝗ cum dñs tres ꝑsonasunam ẽẽ ceñtiam ł¬
sub̃am neq ut genus de sp̃ebusneꝙ ut sp̃es de
tres ꝑsone in diuidua. & augͥ ro̾nibus ꝓba¬
bilibus. acq: inrefragabilibus. aꝑte demon
opordi appellari tres sub̃as ut appellantur:
cres equi. sunt unum ał. S sient cres equi sp̃ã¬
li nomine. ita cͥa ałia nomine generali diꝯcur
dicantur. non unumi: pacet nomiue eẽutie.
non significar i genus. nec nomine ꝑͦ. spem

Expanded text:
Cum dicimus tres personas, unam essentiam, neque ut genus de speciebus, neque ut species de tres personae individua. Quod Aug. rationibus probabilibus atque irrefragabilibus aperte demonsoportet appellari tres substantias, ut appellantur Tres equi sunt unum animal; sed sicut tres equi speciali nomine, ita tria animalia nomine generali dicuntudicantur, non unum; patet nomine essentiae non significari genus, nec nomine personae
Abbreviated transcription (Latin):
unc iudeamꝰ.
quare eq̃licaᷤᷤ
dicatur ẽẽ infilio cũ
litas tͥum. hoc ideo
ferte dictu est:q
filius genitu̾est a
⁊̃ dono. ꝗ abutroq¬

Expanded text:
unc videamus quare aequalitas dicatur esse in Filio, cum alitas sit trium. Hoc ideo forte dictum est, quia Filius genitus est a et dono quod ab utroq
Abbreviated transcription (Latin):
plectam. ħtͥa. Neq occrit animo.q suꝑ eminẽ¬
cia diumitatis: usitati eloq. facultatem ex¬
ced. Uerius ii cogitatur deus ꝗ di̾. ⁊uius est.¬
Non .ii possunt dicitres pacres quiatm̃
pat̾. ibipatꝰ est. nec tres filii cum nec pat̾ ibisit

Expanded text:
mplectamur haec tria. Neque occurrit animo, quia supereminentia divinitatis, usitati eloquii facultatem excedit. Verius enim cogitatur Deus quam dicitur; etNon enim possunt dici tres patres, quia tantum Pater ibi Pater est; nec tres filii, cum nec Pater ibi sit
Abbreviated transcription (Latin):
curam isibiłr apparere. absurdissi me tñ:
aut asilio quem genuit. aut aspũ sancto qͥ
de illo ꝓcedit: missus dr̃etur. Congruent̾ au
ille missus dr. qui mcarne apparuit. misissea
ille. qui iea non apparuit. pi
putauerunt

Expanded text:
turam visibiliter appareret; absurdissime tamen aut a Filio quem genuit, aut a Spiritu sancto qui de illo procedit, missus diceretur. Congruenter autem ille missus dicitur, qui in carne apparuit; misisse autem ille, qui in ea non apparuit. 14. Putaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
eius luꝑ biaretun detur᷑. ħ homom munere
accepit. ꝗ diabolus ꝑu̾se raꝑe uoluit. s obti¬
ñe nõ potuit : ꝑħ. in̾ago dĩin horẽ. aparuit
Quiasieut omĩb reb existit pͥnciprũ ẽ atdis
ita homo.om̃b hoĩb p̾ncipium gt̾ationis.
cerẽt. seabino ẽẽ.om̃s seqͣr unũ amarent.¬

Expanded text:
 munere accepit, quod diabolus perverse rapere voluit, sed obtinere non potuit. Et per hoc imago Dei in homine apparuit; quia sicut Deus omnibus rebus existit principium creationis, ita homo omnibus hominibus principium generationis. cerent se ab
Abbreviated transcription (Latin):
tͣusło. dic̃ adozientem. Uñ uolũt. inoienta¬
maris. Ptre aregionib qͣsincolũt homines. se¬
ctũ.⁊ iualto situm.usq ad limarẽ cͥculũ ꝑtin¬

Expanded text:
tio dicit ad Orientem. Unde volunt in orientamaris vel terrae a regionibus quas incolunt homines secretum, et in alto situm, usque ad lunarem circulum pertin
Abbreviated transcription (Latin):
minibus. a patre ⁊ filio: ꝙ est. ipm̃ tempei aliter. ꝓ
Sidatur ase: ⁊ ꝓcedit. uel mictitur ase. Ad qd̾
dicimus. quia sp̃c sanctus. ⁊ deus est: ⁊ donũ.
siue dacum. ⁊ iõ. ⁊⁊ dat: ⁊ datur. dat qui den
inquantum deus. ⁊ datur in quantum donũ.
tio dei ⁊ cõmunis sit ⁊ indiuisa oꝑ a criun
ꝑsonarum: donatur itaq sp̃o .s. non t̃m a
patre ⁊ filio. s ⁊̃ a se ipso. Uñ augͥ. in .li. Uide
corpus carnis. nicħ est aliud: quam caroi
quibus datur. ap̃ sẽ autem deus est. ⁊ si nemi
ni decur. quia deus cleus erat. patri. ⁊ filio coe¬
t̾nus: añquam ciu qͣam daretur. nec qui ailli
dant. ⁊ ip̃ datur: ideo minor est illis. Ita enin
datur. sicut dei donum. ut ⁊ sc ipm̃ det. sicut
deus. Non enim dicipotest. nonẽe sue potesta¬
cis. dequo dictum est ᷝ sͥpẽ ubiuuit spirat.¬

Expanded text:
minibus a Patre et Filio, quod est ipsum temporaliter ab Si datur a se, et procedit et mittitur a se. Ad quod dicimus: Quia Spiritus et Deus est, et donum sive datum, et ideo dat et datur. Dat quidem in quantum Deus; et datur in quantum donum stio Dei, et communis sit et indivisa operatio trium personarum, donatur itaque Spiritus non tantum a Patre et Filio, sed etiam a seipso; unde Aug., in lib. 15 decorpus carnis nihil est aliud quam caro; quini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus, antequam cuiquam daretur. Nec quia illi dant, ipse datur, ideo minor est illis. Ita enim datur, sicut Dei donum, ut etiam seipsum det sicut Deus. Non enim dici potest, non esse suae potestatis, de quo dictum est: Spiritus ubi vult spirat
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e .s. seipm̃ dare non pocest: ⁊ eum pacer
dare potest. ⁊ filius potest. it aq pocest pacer
aliquid. ⁊ filius: ꝙ non potest. sp̃c sanedus.
Item. si pater ⁊ filius. dant spm̃ sanctun.
nec ip̃e dat: aliquid gͦ pater oꝑatur. ⁊ filius.
se ipsum dat. cunc ase ipso ꝓcedit. ⁊ mictitim. qđ
utiq nerum est. Iiam ꝓcessio tempo alis. sp̃c sc̃.
clatur ase¬

Expanded text:
sanctus seipsum dare non potest, et eum Pater dare potest, et Filius potest, utique Pater dare aliquid et Filius quod non potest Spiritus sanctus. Item, si Pater et Filius dant Spiritum sanctum, nec ipse dat, aliquid ergo Pater operatur et Filius, seipsum dat, tunc et a seipso procedit, et mittitur, quod utique verum est; nam processio temporalis Spiritus sancti datur a se
Abbreviated transcription (Latin):
s una sapĩa: nonita. ⁊ caritas dicatur pat̾
caritatem appellare sp̃m sc̃m. quia ⁊ deus
pater. ⁊ ds filius. pocest caritas ntm cupari. sic̃
caritas numcupari deb. quis aptius ꝗͣ sp̃c s.
sub̾am. que cõmuuis est cͥum ꝑsorarum ⁊to¬
ꝓfilio pͥe accipitur. ⁊ hoc inmultis fierirepe¬
Exemplis confirmat ead̾ nomina ⁊ no¬
pͥe ⁊ unuier saliter accipr

Expanded text:
sed una sapientia, non ita et charitas dicatur Patercharitatem appellare Spiritum sanctum, quia et Deus Pater, et Deus Filius, potest charitas charitas nuncupari debet, quis aptius quam Spiritsubstantiam, quae communis est trium personarum, et topro Filio proprie accipiatur, et hoc in multis fieri repeExemplis firmat eadem nomina proprie et universaliter accip
Abbreviated transcription (Latin):
in eodemlr Cum non diffinicum fuĩt
Dł pħamͣ᷑: a quo daciis est filius. ostenditur
datus. gr̃a trinitatis. ut ⁊ ip̃ filius. dederit se.
E ece hic dicit. ꝗfilius se dedit. quia cͥnitas: eũ
dedit. Si autem filias ase dacus est: ase gͥmissus
est a se ꝓcessit  ⁊ hoc utiq uerum est. ⁊ concedi
opeti. cumcius missiosit diuina oꝑatio

Expanded text:
is : cum enim non diffinitum sit per prophetam a quo datus sit Filius, ostdatus gratia Trinitatis, ut etiam ipse Filius se dederit. Ecce hic dicit quod Filius se dedit, quia Trinitas eum dedit. Si autem Filius a se datus est, a se ergo missus est, et a se processit. Et hoc utique verum est, et concedi oportet, cum ejus missio sit divina operatio.
Abbreviated transcription (Latin):
hic homo. ueludꝰ abraham ysaac niacob
uel ali quis alius. qui ⁊̃ clicato p̃sens demõ¬
strari possit: sic quoq illos eademrõ
confutabit. Sicut .ii. dñr habraham y¬
saac ⁊iacob. tͥam diuidua.itatres homĩes

Expanded text:
Hic homo, vel ut Abraham, Isaac, Jacob, vel quis alius qui etiam digito praesens demonstrari possit; sic quoque illos eadem ratio confutabit. Sicut enim dicuntur Abraham, Isaac, Jacob tria individua, ita tres homines,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ab acuc. Absurdũ eͥ inquid. adħ deduc̾e dei
maiestatem u̾sciat ꝑmom̃ta singła quot culi¬
ces nascantur. qͦt uemoriant᷑. qͦa pulicũ⁊ mu¬
carũ sit mulaitudo. qͦt uepisces natũt iaquis.
hsimilia. Nlonsumꝰ camfaciu ad ulate es derũ

Expanded text:
ne Abacuc.: Absurdum est, inquit, ad hoc deducere Dei majestatem, ut sciat per momenta singula quot culices nascantur, quotve moriantur, quota pulicum et muscarum sit multitudo, quotve pisces natent in aquis, et similia. Non simus tam fatui adulatores Dne Abacuc.: Absurdum est, inquit, ad hoc deducere Dei
Abbreviated transcription (Latin):
resinimam matͥcẽ. ut lux q̃p̾dito hiduoaquas.
claya luce lustͣuat. inpuro aere clario fulge¬
at. ⁊ appareat t̾raq̃ cooꝑta late bat. ⁊ q̃ aquis
limosa erat. fier arida ⁊ g̾minib apta. Cod̾.n
die. ꝓculit t̾ra ħb am uirontẽ. ligũq facions
frlictum. Siau̾queratur. uͥ ꝯgͥgate sunc aq̃¬

Expanded text:
res in unam matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, in puro aere clarior fulgeat, et appareat terra quae cooperta latebat, et quae aquis limosa erat fieret arida et germinibus apta. Eodem enim die protulit terra herbam virentem, lignumque faciens fructum. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitauit aliqua exprendi cupiditas cñ
mulier ẽ ui d. accepta illa esca. non e̾e mortu¬
amiaec iñ eũ apbicror si amspuĩali m̃te p̃di¬
cus erat. ullo mͦ edidisse. ꝗdiabolus suꝗgͥebat¬
e Quis plus peccauit adã uł eua.

Expanded text:
sollicitavit aliqua experiendi cupiditas, cum mulierem videret accepta illa esca non esse mortuam; nec tamen eum arbitror, si jam spirituali mente praeditus erat, ullo modo credidisse quod diabolus suggerebat. Quis plus peccavit, Adam vel Eva.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e inri dormien  tis. slonhũit pͥmarer̃ ꝯdicio
cere putaretur
le aĩa mulieris q̃ ñ ẽ ex aĩa uiri ut
quidani putauerunt dicentes animas eẽ ex traduce

Expanded text:
tere viri dormientis. Non habuit prima rerum conditio cere putaretur 8. De anima mulieris, quod non est ex anima viri, ut quidam putaverunt, dicentes animas esse ex traduce
Abbreviated transcription (Latin):
minerib quidam ꝑstitunt. itade utro¬
q: gͣdu quidam arueruunt. Intͥ quos unus su¬
it om̃ib aliiscadñtib excellentio neo int̾
stantes. aliquis eo fuit digniq sicut testimo¬
niis auctoritatum: moristtur dit i iob. Ip¬
pͥncipium mar̾ di. ⁊ in exechiele leg̾r.su
signacłm similitudinis plenus scĩa anꝑ fecti¬
Ite in inczechiele leg̾r. Om̃is lapis p̃ciosus
oꝑim̃tum cius .i. om̃isangli quasi oꝑ i m̃tuimeiꝰ¬

Expanded text:
et minoribus quidam perstiterunt, ita de utroque gradu quidam corruerunt, inter quos unus fuit omnibus aliis cadentibus excellentior, nec inter stantes aliquis eo fuit dignior, sicut testimoniis auctoritatum monstratur. Ait enim ncipium viarum Dei . » Et in Ezechiele: « Tu signaculum similitudinis, plenus scientia, et perfectiItem in Ezechiele: « Omnis lapis pretiosus operimentum ejus . » Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
mur .ii. dicñtes ħ. nũeꝵ qͣntitates ⁊ rerum
multitudinem uł multiplicita temindo̾ po¬
nere Quidgͦ ista ibi significent. ipso deqͦ
loquimur aꝑiente. insinuare curemus:
Hagis illa dũr ad ex cludñdum ea que nõ
suĩt in deo quam adponendum aliqua.

Expanded text:
m hoc dicentes, numerorum quantitates, et rerum multitudinem vel multiplicitatem in Deo ponere. Quid ergo ista ibi significent, ipso de quo loquimur aperiente, insinuare curemus. 2. Magis illa dicuntur ad excludendum ea quae non sunt in Deo, quam ad ponendum aliqua.
Abbreviated transcription (Latin):
uidam tñ de ingenio suo p̃sumentes. cliat
illamgenerationem. posse intelligi:⁊ alia hꝰ¬
modi. inhences illi auctertati ieronimi. suꝑ eccłi¬
asten. insacris scripturis: quis. sepissime nõꝑ
inpossibili. s ꝓ difficili ponr. ut ibi. Generationẽ
eius quis en airabit. s hoc. non cdx̃ iefe. ideo ꝗ de¬
neratio filii et̃na.plene intelligi uel explicari psit.
aquo ꝗͣ morcalium: s quia dcea. aliquid utlli¬
giuel dici potest. Quidam tr̃. hoc accipnrat dic

Expanded text:
uidam tamen de ingenio suo praesumentes dicunt illam generationem posse intelligi, et alia hujusmodi; inhaerentes illi auctoritati Hieron. super Ecclesiastem: In sacris Scripturis, quid saepissime non pro impossibili, sed pro difficili ponitur, ut ibi: Generationem ejus quis enarrabit? Sed hoc non dicit Hieron., ideo quo generatio Filii aeterna plene intelligi vel explicari possit a quoquam mortalium, sed quia de ea aliquid intelligi vel dici potest; quidam tamen hoc accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
hint. quiauͦ dies p̃cessat. qui seqñtis dierani¬
tio cumaret᷑ ⁊ ideo p̃cipue.q luce apꝑarẽte.
mox suꝑ tram plenus at ꝙ p̃clarus diesextit̃.
qui non ab auroras apleua luce inchoauit
⁊ mane seqñtis diei ꝯsũmatuse. Uñ be dasuꝑ¬

Expanded text:
quia nec dies praecesserat qui sequentis diei initio terminaretur, et eo praecipue quia, luce apparente, mox super terram plenus atque praeclarus dies exstitit, qui non ab aurora, sed a plena luce inchoavit, et mane sequentis diei consummatus est. Unde Beda su
Abbreviated transcription (Latin):
natangͥ ñ tenetur. n̾boꝵ sigͥcantiam.
rei ip̃ius nat̾a ꝯsuit. Sñsus ꝯñpla¬
tionem. inꝑspicabilem lum̃ obcecat
intlsigñtie capacitatẽ qđ fine nullo
ꝯrietur: exceditꝰ Mh dͦ labes est in
sensuĩ intłligñcia stupo est. Insino¬
ne uͦ m̃ am infirmitatem s silertium
confitebe. ꝑiculosũ nimiis ẽ. dereb

Expanded text:
non tenetur; verborum significanciam rei ipsius natura consumit, sensus contemplacionem inperspicabile lumen obcecat, intelligencie capacitatem, quod fine nullo continetur, excedit. Michi ergo labes est in sensu, in intelligencia stupor, in sermone non iam infirmitatem, sed silencium confitebor. Periculosum nimi
Abbreviated transcription (Latin):
filsum est. Sicut dicitur. pater habet poten¬
tiam. qua potest ẽẽ pater. filius nonhab⁊ poten¬
tiam. qua possit cẽ pater. ⁊eꝯuerso. filius hab
pocentiam. qua potest ẽẽ filus. pater uero.non¬
absit. quia eadem est potencia patris qua pot̾
ẽẽ pater. ⁊ filii. qua potest eẽ filius: ita eciam cad̾
est uoluntas. qua pater uult esse pater. non fullꝰ.
⁊ filius uult eẽ filnis. non pater. ⁊cadem est uolũ¬

Expanded text:
falsum est. Sicut dicitur: Pater habet potentiam qua potest esse Pater, Filius vero non habet potentiam qua possit esse Pater; et e converso, Filius habet potentiam qua potest esse Filius; habet ergo aliAbsit, quia eadem est potentia Patris, qua potest esse Pater; et Filii, qua potest esse Filius. Ita etiam eadem est voluntas, qua Pater vult esse Pater, non Filius; et Filius vult e
Abbreviated transcription (Latin):
iñstrint ami noridioñs ica. N ullo sapiente hoĩe
auctore fic ħo ded̾io. Ganca N est ista culꝑa.
q̃ insapientẽ homiuemcad̾e nequit. Estã
dens onni homine lapientesstantie ¶to ͥ
minus. deo auctoze.sit homo det̾io Multo .ii. est¬

Expanded text:
struit a minori, dicens ita: Nullo sapiente homine auctore fit homo deterior; tanta enim est ista culpa quae in sapientem hominem cadere nequit: est autem Deus omni homine sapiente praestantior; multo minus e
Abbreviated transcription (Latin):
tantia uel simeluis hoc appellatur essencia qrã
greciuisiam uocant. Sicut .ii. abeo ꝗest sapere.
dicta est sapiencia. ⁊ abeo ꝗest scire dicta est sciẽ¬
tia. ita ab eo quod est eẽ. clicta est cẽntia. ⁊ quis
magis est. quam ille quidixit famulo suo moys
si sgo sum qui sum. ⁊ dices filis isrs. Qi estimi¬
sit me aduos. Ipse nere acpͥe dicitur ceñtia. cint
essentia. non nouit preteritum. uel futurum.
Unde ieronimus ad marcellam scribens at
Deus solus qui exordium non hab⁊ uere ecĩte
nomen cenuit. quia m eius ꝯꝑatione: quine
est. quia inconmucabilis est. qi non sunt que
nutabilia sunt. De quo ii dicitiui siuit. nõ est.
de quo dicitur. erit. nondum est. us autera
tancum est. quinon nouit finisse. uel fucnru
eẽ. Solus ͥ deus. nere est. cuius essentie. ꝯpat¬

Expanded text:
tantia, vel, si melius hoc appellatur, essentia, quam Graeci οὐσίαν vocant. Sicut enim ab eo quod est sapere dicta est sapientia, et ab eo quod est scire dicta est scientia, ita ab eo quod est esse dicta est essentia. Et quis magis est quam ille qui dixit famulo suo, Exod. 3: Ego sum qui sum; et: Dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos? Ipse vere ac proprie dicitur eessentia non novit praeteritum, vel futurum. Unde beatus Hieronymus ad Marcellam scribens, ait: Deus solus qui exordium non habet, vere essentiae nomen tenet, quia in ejus comparatione, qui vere est, qui et incommutabilis est, quasi non sunttabilia sunt, de quo enim dicitur: Fuit, non est, et de quo dicitur: Erit, dum non est. Deus autem tantum est, qui non novit fuisse vel futurum esse. Solus igitur deus vere est, cuius essende compar
Abbreviated transcription (Latin):
mulier seducta manducaguit.eiq dedit. uͥ
simul ed̾et. noluit eam ꝯtͥstare. ꝗͣ cͣdebati sin
suo solatio ꝯtabesc̾e. ⁊ asc alienotam oĩoint̾i¬
re.Non quid carnali uictusꝯ eupiseñtia.
ꝗͣñdũ sñserat. s amicabili qͣdam beniuo¬
lentia quapłumq fic. ut offũ datur deus.
ne offñdatur amicꝰ. ꝗeũ fac̾e. ñ debuisse:
diuine sñcñtie. iꝰtus exitus andicauit Ppa

Expanded text:
ut simul ederent, noluit eam contristare, quam credebat sine suo solatio contabescere, et a se alienatam omnino interire; non quidem carnali victus concupiscentia, quam nondum senserat, sed amicabili quadam benevolentia, qua plerumque fit ut offendatur Deus ne offendatur amicus, quod eum facere non debuisse divinae sententiae justus exitus indicavit. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
comed. ait fier⁊ oiõ in mortał. ata ut nonp̾s
mozi.
Qd̾ ex p̃dictis consequi uidetur hominẽ de nate
suc ꝯditione quoquomͦ fuisse m̃ortalem sed non on¬
uĩno fieret inmattalis nͥ ꝑticipatõ ligno inte

Expanded text:
a ut non posset mori. 6. Quod ex praedictis consequi videtur hominem de naturae suae conditione quodammodo fuisse immortalem, sed non omnino fieret immortalis, nisi participato ligno vit
Abbreviated transcription (Latin):
dicit aug̃ qm asser ñdo. Uñ ⁊ huic oppi¬
moni opponens ꝯseqnt᷑ subd̾. S quare discer¬
nebantur illi acet̾is. ut d̾sistis que adipsos ꝑci¬
ñent. ñ reuelaret aliisuͦreuelar ⁊ cum nõ
sit pͥusipse ultor qmͣ aliquis pecrator: nor .ii
eacur is fut m malum aiec ꝑ mansur is sucur

Expanded text:
dicit Augustinus quam asserendo. Unde et huic opinioni opponens consequenter subdit: Sed quare discernebantur illi a caeteris, ut Deus istis quae ad ipsos pertinerent non revelaret, aliis vero revelaret, cum non prius sit ipse ultor quam aliquis peccator? non enim peccaturis futurum malum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
głis ꝗinsuo g̾ñe b̾ati eẽpossuntidap̃nationis
łsalutis ine̾ti. quib nec spes eẽt ꝗ mutandieẽ¬
nt inmelius: nimia p̾sumptioe. Quomͦ .ii.
b̾atieẽ possunt. quibrs e̾ incertasuabatitudo
Sũnã colligit p̃dictorum confu mans
oñs augelos aũ consirmationem ł lap¬
sum nori fuisse batos nisi quis batitudie

Expanded text:
in suo genere beati esse possent, damnationis vel salutis incerti, quibus nec spes esset quod mutandi essent in melius, nimia praesumptio est. Quomodo enim beati esse possunt quibus est incerta sua beatitudo? 3. Summam colligit praedictorum, confirmans omnes angelos ante confirmationem vel lapsum non fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ic diligñter notandunest. cumdicat ag̾.
solum dm uere simplicem cẽ. cur dicat
eimd̾ mulcipłicit̃ dici s hoc non ꝑꝑ cliuersita
tem ac multitudinem nominũ. que de deo dũr.
que lien mulciplicia sint: unum tñ significant.

Expanded text:
ic diligenter notandum est, cum dicat Aug., solum Deum vere simplicem esse, cur dicat eumdem multipliciter dici? Sed hoc non proptertem ac multitudinem nominum quae de Deo dicuntur, quae licet multiplicia sint, unum tamen significant
Abbreviated transcription (Latin):
re.s abet̾nitare ꝓced̾. s quiasic ꝓcedebat. ut
eẽt doñabile: iam donum erat. añꝗͣ eẽt cͥ
⁊̃ ande quam detur. donatum a̾nisi datũ
non erat donabilis patri ⁊ filio. s cm̃ nobis ⁊ ⁊ex
eo donm erat. quiasic donabił ꝓcede bat ur᷑.¬

Expanded text:
ex aeternitate procedit: sed quia sic procedebat, ut esset donabile, jam donum erat, et antequam esse et antequam detur: donatum autem, nisi datum non erat donabilis Patri et Filio, sed tantum nobis, et ex eo donum erat, quia sic donabilis procedebat
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s .s. qͣn nacus est filius an non lum ꝓcess̾at.¬
⁊ illo nato. de utiaꝵ ꝑ cessit᷑. Non possunt ꝓr¬
sus ista ibi queri ubi nicħ extempex inc hoatur.
ut consequenti ꝑficiatur intempere. Ideo qui pͦ
incelligere sinc tempeze gen̾ationem filii de ꝑatͤ.
querebatur. ucrum prius ꝓ cessi̾t sp̃e .s. apatre¬

Expanded text:
s, quando natus est Filius, an nondum processerat, et illo nato, de utroque processit? Non possunt prorsus ibi ista quaeri, ubi nihil ex tempore inchoatur, ut ex consequenti perficiatur in tempore. Ideo qui potest intelligere sine tempore generationem Filii de Patre, quaerebatur utrum prius processerit Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
ic queritiur. utrum ⁊ sancti uiri dent uel
possint dare aliis. sp̃m sanctum. Quem aliis
dant. cum eius donatio. supdicta sit ꝓcessio uidetur
sanctum. nec dare possint. Uñ aug.in xu. li. docͥ¬
Non aliorins discipłẽzum xͥ. ded spm̃ sancdum.
Oabant quippe. ut uenir⁊ in eos. quib manumui¬
ponebant. nom ip̃i eum dabant. Qpem mercm iꝰ
suis p̃positis. ⁊̃ nunc seruat ecłia. Deriq ⁊ symõ¬

Expanded text:
ic quaeritur utrum et sancti viri dent vel possint dare aliis Spiritum sanctum? Quem, si aliis dant, cum ejus donatio supra sit dicta processio, videtur sanctum, sed nec dare possint. Unde egregius docnim aliquis discipulorum eius dedit spiritum sanctum. orabant quippe, ut ueniret in eos quibus manum imponebant, non ipsi eum dabant; quem morem in suis praepositis etiam nunc seruat ecclesia. EX SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
filii. apatre. nec pͥncipium ħat. nec fiuem.
qiuia et̾na est: utt̃ debeat dici. filius semꝑdags¬
putur. uel semꝑ genitus est. uel semꝑ gignetur
Uel potus quia nec cepit nasci nec cdesit: diamꝰ
ilius. semꝑnatus. non aũ possumus dicere: sm̃ꝑ
nascitur. ne in ꝑfectum o̾e̾ iudeatur. do uꝰ ut
etĩis clesiguariualeat ⁊ ꝑfectas: ⁊ semꝑ dica¬
mus ⁊ natus quacinus ⁊ natus. adꝑfectionem¬

Expanded text:
Filii a Patre nec principium habeat nec finem, quia aeterna est, utrum debeat dici: Filius semper gignitur, vel semper genitus est, semper gignetur?vel potius quia nec coepit nasci, nec desiit, dicamus verius semper natus. Non autem possumus dicere, semper nascitur, ne imperfectum esse videatur. At vero ut aeternus designari valeat et perfectus, et semper dicamus, et natus; qua
Abbreviated transcription (Latin):
iu hoc dicit. nonintellig̾ :⁊ nacumꝰ esse:
xłeo sempit̾ium. eẽ. ut sit coeter nus pa¬
tri fiłius. uicut splende ouui gignitur ab
igne. acq diffund̾r. coeuus ẽ illi. ⁊ cẽt coe¬

Expanded text:
i hoc dicit, non intelligit etiam natum Filium Deo sempiternum esse, ut sit coaeternus Patri Filius; sicut splendor qui gignitur ab igne atque diffunditur, coaevus est illi, et esset coae
Abbreviated transcription (Latin):
reutiꝙ bona. malꝰ ille ꝯsensus ꝓuenit ⁊ ĩexbo¬
no. malũ manarit. De ħ a̾mpͣre senti plenuis
tͣctabimꝰ cum origo malis in quare coalescat.
inuestigabr
an uolũtas p̃cesserit illud pecõrri

Expanded text:
 bona malus ille consensus provenit, et ita ex bono malum manavit. De hoc autem in sequenti plenius tractabimus, cum origo mali, et in qua re coalescat, investigabitur. 12. An voluntas praecesserit illud pec
Abbreviated transcription (Latin):
itͥo uoluntatis sue disponens ilłquosinsua
Puritate relinq̃rat. sursum incelo mansio¬
nem. Ilł uͦ quos corꝑibus crenis sociaũatide¬
orsum int̾ra hĩt̾onem ꝯstit̾uit. ut̾sq regła
inporien sobedientie quatinꝰ ⁊ illi. ab eou̾erãt¬
ñcadñt. ⁊⁊ istiabeo uͥerant: adid u̾nonerãt
aseñdñt. fec̃ itaq ds hominem exduplici
lo faciens. Po .I. anite sunt anime aoꝑib u̾in
eis do famulantes. maiorem m̾eãtur ceronã
Post sacramentũ cͥuicacis decre atura eri¬
percica agendumest ⁊ pͥus de dignioi .⁊ ãs

Expanded text:
itrio voluntatis suae disponens, illis quos in sua puritate reliquerat sursum in coelo mansionem; illis vero quos corporibus terrenis sociaverat, deorsum in terra habitationem constituit, utrisque regulam imponens obedientiae, quatenus et illi ab eont, et isti ab eo ubi erant ad id ubi non erant ascenderent. Fecit itaque Deus hominem ex duplici lo faciens. Ideo etiam unitae sunt animae corporibus, ut in eis Deo famulantes majorem mereantur coronam. 11. Post sacramentum Trinitatis de creatura tripartita agendum est, et de digniori, id es
Abbreviated transcription (Latin):
ed pͥus querendum est. cum filius dicatur
mino patre ẜ missionem qua infezma
defilio. ꝗ minei sit patreis formam qͣ missus ap
rem inquantum factum. ⁊ intantum factũ:
in quantum missum. Ecce habes quia filius
in quantum est missus .i. factusmino est pa

Expanded text:
ed prius quaerendum est, cum Filius dicatur minor Patre secundum missionem qua in formade Filio quod minor sit Patre, secundum formam qua missus apprem, in quantum factum: et in tantum factum, in quantum missum. Ecce habes, quia Filius in quantum est missus, id est, factus, minor est Pat
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c assũpsit c̾aturam inqua apparuit. alit̃ filiuꝰ.
non ita accepit columbamut fier⁊ columba.
est filius hominis in quafarma ipsnis aeiubi
.ii. u̾bum incarne. aliud u̾bum caro .i. aluid
est u̾bum in homine. aliud u̾bum homo. Ca¬
ro ii ꝓhomine poita est ineo: ꝗaĩt u̾bũ caro¬

Expanded text:
s assumpsit creaturam in qua apparuit, aliter Filius.non ita accepit columbam, ut fieret columba. est Filius hominis in qua forma ipsius Dei Verbi enim Verbum in carne, aliud Verbum caro, id est, aliud est Verbum in homine, aliud Verbum est homo. Caro enim pro homine posita est in eo quod a
Abbreviated transcription (Latin):
quo ex auditu solo ꝑ cip̾r. qͦ mͦ acͥdũtib absñs
queritur. s quadam intioriaspiratione. qͣ
deip̃sentiã ꝯtiũplabatur. nontñ ida excellent.
sicut pꝰ hanc uitã. scĩ uisur i suri sũt. neq i
in enigmate qͣłr in hac uita uidemꝰ. De sui

Expanded text:
quo ex auditu solo percipitur, quo modo a credentibus absens quaeritur, sed quadam interiori aspiratione qua Dei praesentiam contemplabatur; non tamen ita excellenter sicut post hanc vitam sancti visuri sunt, neque ita in aenigmate qualiter in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ nec aliqmͣ fuisse moramint̾ cͥationem⁊ lap¬
sum s abinitio. apotatasse alios uͦ c̾acos suisse.
plenc b̾atos. Qui oppinionem suam mim̃t
sr ustraputari pot̾. abinitio tm̃ꝑoris diabolũ
cecidille. nec cum sc̃is angłis ꝑ acatum aliq̃n
uixisse ⁊ b̾atums m̾ox apostatasse. Uñdrĩs
stetit. Utinclligamus quia inu̾idate ñstetit
ex quo c̾atis est. quistar⁊ siuoliuss. Idemeod¬

Expanded text:
esse; nec aliquam fuisse moram inter creationem et lapsum, sed ab initio apostatasse; alios vero creatos fuisse plene beatos. Qui opinionem suam muniunt frustra potest putari ab initio temporis diabolum cecidisse, nec cum sanctis angelis pacatum aliquando vixisse et beatum, sed mox apostatasse; unde Domistetit; ut intelligamus quia in veritate non stetit ex quo creatus est, qui staret si stare vo
Abbreviated transcription (Latin):
tiatinonhrent ꝑfectionem sñsusħ intlłigñ¬
cie ignorantiaincis ẽẽt. Igno ancia a̾ pecca
s̾anti quid ñ om̃is qui ad nescit ł minꝰ ẜ fec¬
te aliqͥdscit: statim igͦrantiam ħre siue in
igͦrancia e̾ẽ. dicũdũs iͭ e.qui a igͦnantia ñ dri

Expanded text:
ectionem sensus et intelligentiae, ignorantia in eis esset: ignorantia autem peccati derant quia non omnis qui aliquid nescit vel minus perfecte aliquid scit, statim ignorantiam habere sive in ignorantia esse dicendus est, quia ignorantia non di
Abbreviated transcription (Latin):
accessum tmꝑis inhisꝓficerent usq ad ꝑłe¬
los natos instatura corpis ⁊ usu m̃broꝵ. ꝑ
accessum cm̃ꝑis ꝓfectur os nõ diffitñtur.
eo ld m ex o dio naciuitatis sñsu in ꝑfectos
existͥe ⁊ ꝑ intuallum cm̃prs. insen̾su ec
cognitione ꝓficere. usq ad perfectum.

Expanded text:
accessum temporis in his proficerent usque ad perfelos natos in statura corporis et usu membrorum per accessum temporis profecturos, non diffitentur eosdem in exordio nativitatis sensu imperfectos existere, et per intervallum temporis in sensu et cognitione proficere usque ad perfectum.
Abbreviated transcription (Latin):
deus pater. non erat. ⁊ denserat: Hainsi
pat̾er cẽcepit. gͦ cdeus primo erat: postea pat̾
factus est. quomodo gͥ inmutabi lis cleus est.
Si enim ante deus. postea pater fuit. utiq ge¬
nerationis accessione. mucatus est. s aduer¬
tat deus hanc amenciam. Iñesfabil: est qͥ¬
dei blus sit. et nõ habet patrem pͥorem sicud modꝰ
generationis intelligibibs et mesfabilis est

Expanded text:
rat? Nam si Pater esse coepit, Deus ergo primo erat, et postea Pater factus est. Quomodo ergo immutabilis Deus est? Si enim ante Deus, postea Pater fuit, utique generationis accessione mutatus est; sed avertat Deus hanc amentiam. 8. Ineffabile est quius sit, et non habeat Patrem priorem; sicut modus g
Abbreviated transcription (Latin):
dol magistio. dm̃s quia d̾s eos tales fec̾at. quipꝰ. x¬
sent loqui.⁊ disc̾e ab aliis. sieeñt.

Expanded text:
vel magisterio, dicimus quia Deus eos tales fecerat qui possent loqui, et discere ab aliis si essent.
Abbreviated transcription (Latin):
os aũ. illau̾ba ita dec̾minamus. Quiali
um: anathema sit. non dicit. sp̃c̃ sancdiis siquiᷤᷤ
addidĩt. Namsullud dicer⁊. sibi ip̾ut ait aug̃. p̃¬
iudicari. quicupiebat uenire ad quosdanquib
scribebat. sicut ad chessalonicenses: ut supleret.
que illoꝵ fidei deerant. s qui supplet quod muꝰ
fu̾at. addit. non quod merat: tollit. Qui aut̾
p̃egditur fidei regulam. non accedit iniia. s rece¬
dit auia Ad illud au quod ele euangłio oppo¬
ꝓcedere non negat. s io̾patreni tñi nomnatq
adcum sol referre. ⁊ quod ipĩus est. quia abil¬

Expanded text:
os autem illa verba determinamus: Qui alium, anathema sit; non dicit: Si quis addiderit. Nam si illud diceret, sibi ipsi, ut ait Aug.udicaret, qui cupiebat venire ad quosdam quibus scribebat, sicut ad Thessalon., ut suppleret quae illorum fidei deerant. Sed qui supplet, quod minus erat addit; non quod inerat tollit. Qui autem praetergreditur fidei regulam, non incedit in via, sed recedit a via. Ad illud autem quod de Evangelio oppoa se procedere non negat; sed ideo Patrem tantum nominat, quia ad eum solet referre etiam quod ipsius est, quia ab il
Abbreviated transcription (Latin):
cionum. a̾nit. dicens. est gͥnatio g̾nationum q̃
non tͣnsit. collecta de om̃ib g̾nationib i sancli
In illaet̾ni anm dĩ. qͥ non tͣnseunt .i. et̾nitas dei
Non .N. aliud sunt anni di : aliud ip̃. S anni dei:
est .i. ẽẽntia diuina: cłiet̾nitas potentia m agnitu¬
do. ⁊ cñ ꝯsueuit scriptura. ħ ⁊ his similia: ꝗuasi
te nec magnicudine. nec potentia superat. supͣ¬
Uod autem et̾nitate eg̃ de c¬

Expanded text:
tionum anni tui , dicens: Et generatio generationum quae non transit, collecta de omnibus generationibus, id est sancti. In illa erunt anni Dei, qui non transient, id est aeternitas Dei. Non enim aliud sunt anni Dei, et aliud ipse, sed anni Dei t essentia divina, Dei aeternitas, potentia, magnitudo; et tamen consuevit Scriptura haec et his similia quasi te, nec magnitudine, nec potentia superat. Quod autem aeternitate aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua nntacione peccare. ꝓm̃ut ait agͥ.¬
tione. mutabilia facientem. ⁊ sm̃ ullo suo tẽ¬
sporali
in otui temporalia c̾antem. intueri ⁊ nosse. licet
sit difficile. opor tet . Uere gͦ acprie. in ꝯmutabił
est. illa cliuinitatis ceñtia. que sine sui muto̾ne.
cuictas condidit naturas.
hic desimplicitate

Expanded text:
aliqua mutatione peccare. Quem aliqua mutatione peccare. Quem tione mutabilia facientem, et sine ullo suo temporali motu temporalia creantem, intueri et nosse, licet sit difficile, oportet. Vere ergo ac proprie incommutabilis est sola divinitatis essentia; quae sine sui mutatione cunctas condidit naturas. 4. Hic de simplicitate
Abbreviated transcription (Latin):
Ego deus. ⁊ nonmutoe. Qui estimmutabił soł.
uñ recte solus dicitur ħre inmercalitatem.
In om̃i ħ mucabili natura. ut ait augͥ ꝯtra
maxi niminum. non nulla mers est ⁊ip̃amu¬
tatio. quia facit. aliquid inea non ce. ꝗerat.
Unde ⁊ ipsa anuima humana.que ideo dicitut
in niertalis. quod scdm̃ modumsuum ñquam
desinit uiuere. ħt cam̃ quandam mortem suã.
quia sinuste uiuebat. ⁊ peccat. moritur iustitie.
sipeccatrix erat. ⁊ iustificatur. moritur peccato.
ut alias euis mutatones taceam. de quibus modo
longum est disputare. Et creaturarum nata
celestium. mori potuit. quia peccare potuit.
Ham ⁊ angłi peccauerunt. ⁊ demones facti
sunt. quo est diabolus princeps. ⁊ qui
non peccauerunt: peccare potuerunt. Et
cuicumq creature rationabili p̾stitur. ut
peccare non possit. non est hoc nature ꝓͥe.
inmorta litatem. qui non cuius quam gratia.
s natura sua. nec potuit ner potest. aliqua
conuersione mutari. nec pocuit nec pott.

Expanded text:
Ego Deus, et non mutor; qui est immutabilis solus, unde recte solus dicitur habere immortalitatem. In omni enim mutabili natura, ut ait Aug. contra Maximinum, nonnulla mors est ipsa mutatio, quia fecit aliquid in ea non esse quod erat, unde et ipsa anima humana, quae ideo dicitur immortalis, quia secundum modum suum nunquam desinit vivere, habet tamen quamdam mortem suam, quia si juste vivebat et peccat, moritur justitiae; si peccatrix erat et justifut alias ejus mutationes taceam, de quibus modo longum est disputare. Et creaturarum natura coelestium mori ponam et Angeli peccaverunt, et daemones facti sunt, quorum est diabolus princeps. Et qui non peccaverunt, peccare potuerunt. Et cuicumque creaturae rationali praestatur ut peccare non possit, non est hoc naturae propriae, immortalitatem, qui non cujusquam gratia, sed natura sua, nec potuit, nec potest aliqua conversione mutari, nec potuit nec poterit
Abbreviated transcription (Latin):
nouit fuisse. uel futurum esse. s tantum esse.
.i. cum dicitur deleo: quod suit uel erit nõ
est incelligendiim. quod preterierit. uel futu¬
rus sit. s quod existat simpłr. sine aliquo
temporali motu. sic⁊ enim uerba sustantiua
diuersoꝵ tempo. de deo dicantur. uit suit.
tiami siue existentiam dininitatis. simplicit
acciclens deo. s subsistens ueritas. ⁊ manẽs
cãusa. et naturalis generis pͥctas
au̾. aliquid huius nͦu. acciłe non pot̃. ⁊ ideo
sola sub̾a. uel ec̃ntia. que est deus in comnutabł
est. cui ꝓfecto. maxime ac lussitne ꝯperit. esse.
ꝙ cnim mutatur. nonseruat ip̃m eẽ  quod
mutar ⁊ potese: etiam si non mutetur. p q̃ suert
non esse. Ideo ꝗ illis soluni ꝗ non tñi nonmitat᷑:¬

Expanded text:
 tantum, est, id est, cum dicitur de Deo quod fuit vel erit, non est intelligendum quod praeterierit, vel futurus sit, sed quod existat simpliciter sine aliquo temporali motu. Licet enim verba substantiva diversorum temporum de Deo dicantur, ut fuit, tiam existentiam Divinitatis simpliciter accidens Deo, sed subsistens Veritas et manens causa, et naturalis generis proprieautem aliquid hujusmodi accidere non potest, et ideo sola substantia vel essentia, quae est Deus, incommutabilis est, cui profecto maxime ac verissime competit esse. Quod enim mutatur, non servat ipsum esse; et quod mutari potest, etiamsi non mutetur, potest quod non esse. Ideo illud solum, quod non tantum non mutat
Abbreviated transcription (Latin):
S. Et est ꝓͥum soluis patris. non duia non
s quiasoł depr̃e filioꝙ ꝓcedit. Eccebuitꝰ
assignauit. cies ꝓͥ etates. tͥum ꝑsonarum. qͣf
una. non est alia. h.i. sigͥcauit cundix. a
liudest genusse. ꝗuatum esse aluidq ꝑce

Expanded text:
s. Et est proprium solius Patris, non quia non sed quia solus de Patre Filioque procedit. Ecce breviter assignavit tres proprietates trium personarum, quarum una non est alia. Hoc enim significavit cum dixit: Aliud est genuisse quam natum esse; aliudque
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad ꝯfirmat̾onemnisi b̾acitudo accipiat᷑.
ut iam dcm̃ẽ. Ille status in nocñtie. ⁊ bonita¬
tisanquo conditi sunt.

Expanded text:
usque ad confirmationem, nisi beatitudo accipiatur, ut jam dictum est, ille status innocentiae et bonitatis in quo conditi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mole magnus. s uirtute. ⁊eadembonitas. q̃
sap̃ia. ⁊ magratudo ⁊ u̾eitas. Inon est ibi aliud.
ipͣm b̾acum eẽ: ⁊ alud magnun eut sapiẽtẽ.
aut u̾mi. aut bonum cẽ. aut omĩo eẽ.

Expanded text:
mole magnus est, sed virtute; et eadem bonitas, quae sapientia, et magnitudo, et veritas et non est ibi aliud ipsum beatum esse, et aliud magnum, aut sapientem, verum, aut bonum esse, aut omnino esse.
Abbreviated transcription (Latin):
nã fit aliquid iquãtus exigna ꝑticula
coꝓ ens quocd sentiat anima quamiuis non
siat in toto corpere. illa tam̃ tota seutit. qu totã
non lati. S tñnec in ipã auimauiera sipiu¬
plicitas est. Cum enim aliud sit artifitiosũ ẽ.
aliud in ħͣcem. aliud acutum. aliud memoreni
alud cupiditas. aliudcimo aliud leticia. alid̾
liis ⁊ alia magͥ.alia nunus: Manifestumest. ñ
Dicit᷑ gͦ magnus. bonussapiens. bcatus. uerus.
⁊qͥc quid alind. non indigne liciuidetut. s
cadem magnitudo eius est. q̃ sapĩa. Non enim

Expanded text:
 sit aliquid in quamvis exigua particula corporis, quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non latet. Sed tamen nec in ipsa anima vera simplicitas est. Cum enim aliud artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud laetitia, aliud liis, et alia magis et alia minus; manifestum est non Dicitur enim magnus, bonus, sapiens, beatus, verus, et quidquid aliud non indigne dici videtur; sed eadem magnitudo ejus est, quae sapientia. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
dieñs ħ qͦᷤ calem cibũillã arborẽ p̃sticisse. qͥoe¬
pus hominis. stab̾li sanitace fir marecur. ñ
si orit ex aliocibo s inspiracione salubͥ tatisoc¬
culta. hic innuere uidr̃ ꝗcũ aliis eũ aliiscib.
poss corpris sustãtariħ ciborn defieienti sani¬
tate fir marecur. Ex quo ꝯsequi uidr. qd̾ sicut

Expanded text:
e addo, talem cibum illam arborem praestitisse, quo corpus hominis stabili sanitate firmaretur; non sicut ex alio cibo, sed inspiratione salubritatis occulta. Hic innuere videtur quod cum aliis cibis posset corpus sustentari, hoc cibo indeficiente sanitate firmaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
loħsumu̾s alitatis ⁊ ꝑticłaritatis nomin. a
rebul temꝑ alibus ꝓͥe conueniunt. adres et̃nas
transtalit. aͥs uͦ maioem indens dissmmilicudinẽ.
ꝗͣ similitudinem. int̾ rẽs p̃dictas. ab excellentia
tͥnitacis: predicta nomina remouit. Ex qͦ sensu

Expanded text:
salitatis et particularitatis nomina, quae rebus temporalibus proprie conveniunt, ad res aeternas transtulit, Aug. vero majorem videns dissimilitudinem quam similitudinem inter res praedictas, ab excellentia Trinitatis praedicta nomina removit. 15. Ex quo sensu
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m s. afilio ꝓccde dicit. saluato inquit. qui ⁊
u̾itas. Non enim loquetur a sem ip̃o hocest
nonsineme.sine meo. ⁊patris arbitrioquia
subsistit ⁊ Loquitur: apatre. ⁊ ame illi est. Itẽ
audire afilio loqñte. que uescit. cum hoc ip̃m
sit. quod ꝑfertur afilio i ꝓ cedñs deus dedco
iu̾tatis nominatur.: ⁊ ꝓflu̾it abeo.sicnt ex dõ. o: ꝓcedit

Expanded text:
 Salvator, inquit, qui et Veritas est, non enim loquetur a semetipso , hoc est non sine me, et sine meo et Patris arbitrio quiasubsistit et loquitur, a Patre et a me illi est. Item:audire a Filio loquente quod nescit, cum hoc ipsum sit quod profertur a Filio, id est procedens Deus de Deoveritatis nominatur, et profluit ab eo sicut ex Deo Pat
Abbreviated transcription (Latin):
iosue ꝯdic̾onisuidi. testimonio auctoritacis ĩ¬
sinuari que tͣdit. desingrilis ordinib aliquoᷤ
cecidisse. deor dine namq: suprorilucit illefuit qͦ
sũt. S non uidĩ. illud posse stare. Honenĩ tũe
caritate ardebant. nec sapĩasua polleba̾nti ne¬
q: in eis. derissed ebat. Si .ii. ħ hũissent. ñ ceci¬
dissent. Nongͦtũc erant seraphinłc herub

Expanded text:
io suae conditionis, videtur testimonio auctoritatis insinuari, quae tradit de singulis ordinibus aliquos cecidisse. De ordine namque superiori Lucifer ille fuit, quo sunt. Sed non videtur illud posse stare. Non enim tunc charitate ardebant, nec sapientia pollebant, neque in eis Deus sedebat; si enim hoc habuissent, non cecidissent. Non ergo tunc erant cherub
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ ꝑticipõnib ꝯueniunt. S quib dam ca¬
dñtibus. aliis appoĩta sunt eisq quicecid ũt.
collata fuissent. ead donasiꝑsticissent. Ioq
scͥptur a dicit. desingulis edinib qͦscec̾idisse.
non quia fuissent inordinib ⁊ pꝰea corrue¬
rint. s quiasiꝑsticissent. eoꝵ aliqui insing¬
itate. ⁊ informe ꝑspicacitate. differentes
gͣdus ħebant. sicut illiquiꝑstit̾unt. allii .ii. ut
p̃dix imussuꝑiores. ab inferiores conditi sũt.
caces feĩ. Inferioresqui nͣ minuł subtiles sut.¬
⁊ intłłigñtiaminus ꝑ spcaces fcĩsunt. hasaut̃
inuisibiles differentias inuisiblium solusille
pondarre potuit. qui omĩa. numo ⁊ m̃sura et
ponde dispoũit .i. in seipo quie insura. om̃i

Expanded text:
tionibus conveniunt. Sed quibusdam cadentibus, aliis apposita sunt; eisque qui ceciderunt collata fuissent eadem dona, si perstitissent. Ideoque Scriptura dicit de singulis ordinibus aliquos cecidisse, non quia fuissent in ordinibus et postea corruerint, sed quia si perstitissent, eorum aliqui in singitate, et in formae perspicacitate, differentes gradus habebant, sicut illi qui perstiterunt. Alii enim, ut praediximus, superiores, alii inferiores cocaces; inferiores, qui natura minus subtiles, et intelligentia minus perspicaces facti sunt. Has autem invisibiles differentias invisibilium solus ille ponderare potuit, qui omnia in numero et mensura et pondere disposuit, id est, in seipso qui est mensura omni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊pudice uiuentibris uincũt᷑ potestas a
quit sane ꝗ scĩ reprs nantes adũsus incñto
res. ⁊ uincentes minuat ex̾citũ demoñ uelud
qmͣ plurimos eoꝵ ind̾inrant. ne ultrafassit
douictsẽ. Itm inpugnare alium hominẽ.

Expanded text:
pudice viventibus vincuntur, potestas alquit, sane quia sancti repugnantes adversus istores et vincentes minuant exercitum daemonum velut quam plurimos eorum interimant; nec ultra fas sit do victus est, iterum impugnare alium hominem.
Abbreviated transcription (Latin):
alum ꝗ mulier tunuit negando remoũ.
ꝯpmissionẽ addid̃. Iut eius ꝑsuasiacitius
Re ciꝑetur. ꝓmissionẽ duplicauit. Unan
nẽp᷑ ꝯm est̾ionem suadnͣs.dro inp̃mio ꝓ ou̾it
similitudrnẽ dĩ sciamq boni⁊ malis

Expanded text:
malum quod mulier timuit negando removit, et repromissionem addidit: et ut ejus persuasio citius reciperetur, promissionem duplicavit. Unam nempe comestionem suadens, duo in praemio proposuit similitudinem D
Abbreviated transcription (Latin):
filuis. &riginis pͥetate filius est. ⁊u̾itate na¬
ciuitatis. ñ factura. ł ad optione. ⁊ illi qͥde
añ sunt. q̃ filii ei sint. fiunt ii filii. nõ
nasꝯtur filii dei. Uñ hył. solum d̾maratũ
eniginis ꝓͥetate. clifilium ostñdñs int ipm̃ :
ex eonascr. ule filius est ⁊nos quid̾. filii deo
sumus. s ꝑfacturam. fiuimus n. aliqñ. filii:
iraꝯdie. s filii dei ꝑ adoptionen esfectisumꝰ.
potuis ꝙͣ nascimur. I quia om̃e ꝗ fit. añꝗͣ
fiat. non fuit. nos ciuusilii non fuissemis.
efficimur. Ante. i filii. nor eiamus s ꝑgra¬
tiam facti sum ismon natuueq ꝗu̾ati s
acquisiti. Acquisiuitii nos deus sibr ⁊ꝑ
nũquam cum pͥetacis sideatione ꝯgnoscimꝰ
diei. Ex adopc̾ione u i homo est filius d̾r¬

Expanded text:
etate Filius est, et veritate nativitatis, non factura vel adoptione. Et illi quidem ante sunt, quam filii Dei sint. Fiunt enim filii, non nascuntur filii Dei. Hilarius unum solum Deum natum originis proprietate Dei Filium ostendens, inter ipsum et ex eo nascitur vere Filius est: et nos quidem filii Dei sumus, sed per facturam. Fuimus enim aliquando fid filii Dei per adoptionem effecti sumus potius quam nascimur: et quia omne quod fit, antequam fiat non fuit, nos cum filii non fuissemus, efficimur. Ante enim filii non eramus, sed per gratiam facti sumus, non nati neque generati, sed acquisiti. Acquisivit nos Deus sibi, etnunquam cum proprietatis significatione cognoscimus dici. Ex adoptione enim homo f
Abbreviated transcription (Latin):
do. ꝗexipĩus ubiudare uolunt quib ait. De¬
mones dur aeria aimalia ñ ait sunt. Ita .h.
quidam dice bant. De habit̾ore u̾o̾ caligino¬
si deris. nq̃ decsi sunt. nõ oppinandos rerñ itã¬
tem asserendo eumtͣdidisse drĩt. ꝗ ip̃ius locõ¬
tͣctatozesinh ꝯuenisse. at ꝙ concordĩ docrusse ꝙ
angłiin corꝑi sunt. nec corꝑa hr̃t sibiunta. al

Expanded text:
 verbis dijudicare volunt; quibus ait, Daemones dicuntur aerea animalia; non ait sunt; ita enim: Quidam dicebant. De habitatione vero caliginosi aeris in quem detrusi sunt non opinando, sed rei veritatem asserendo eum tradidisse dicunt, quod ipsius locuttractatores in hoc convenisse atque id concorditer docuisse, quod angeli incorporei sint, nec corpora habeant
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ uigñt. nec ꝑ morem dissoluent᷑. quia p̾uial
anglicum pͥnciꝑe suo. nũc diabolo tunc
archaugłoñ mirum si pꝰ pecẽnam hanc ca¬
abignepati. caliginosa cñ aeris tene cm̃ꝑmissi
sunt quieͥsquasi carc̾ sit. usq ad cm̃pis uidiqͥ

Expanded text:
 vigent; nec per mortem dissolvuntur, quia praevalet angeli cum principe suo nunc diabolo, tunc archangelo, non mirum si post peccatum in hanc caab igne pati. Caliginosa tamen aeris tenere tantum permissi sunt, qui eis carcer sit usque ad tempus judicii.
Abbreviated transcription (Latin):
sumpcauidmr. depõitaq uidĩ desinũt. An¬
głisu̾omnalis. mutato sunt incasum corꝑa.
indeciorem qualitatem. spissioris aeris. Sic̃
.ii. aloco dignioriu i̾ ẜiorem locum .i. in cali¬
ginosumaerẽ deiecti sunt. ita illa corpora.

Expanded text:
sumpta videntur, depositaque videri desinunt. Angelis vero malis mutata sunt in casu corpora in deteriorem qualitatem spissioris aeris. Sicut enim a loco digniori in inferiorem locum, id est, caliginosum aerem, dejecti sunt, ita illi corpora t
Abbreviated transcription (Latin):
scripcumest. ꝗ accepit apatre. ꝓmissi ouen spiritꝰ
sancti ⁊ esfudit. in quo utraq natura monstra¬
ta est. humana .s. ⁊ diuina. Accepit quippe. ut
homo: esfudit. ut dens. Nos autem acciꝑe quid̾e
hoc donum possumus. ꝓmodulo nr̃o esfundere
uͦ suꝑ alios: non utiq possumns. s ut hoc fiat. de¬
um suꝑ cos aquo id esficitur: inuocamus. his u̾¬

Expanded text:
scriptum est quod acceperit a Patre promissionem Spiritus sancti, et effuderit: in quo utraque natura monstrata est, humana scilicet et divina. Accepit quippe ut homo, effudit ut Deus. Nos autem accipere quidem hoc donum possumus pro modulo nostro; effundere vero super alios non utique possumus, sed ut hoc fiat, Deum super eos a quo id efficitur invocamus. His ve
Abbreviated transcription (Latin):
ceñtia. ⁊ iunforma. ⁊ ifaculcato diffas acce¬
pisse. in ex erdio sue ꝯditionis quibus aln su¬
ꝑiores. alii. inf̾iore s.dei sapi̾a ꝯsticuerentur.
aliis maiora .a. minora donap̃stañti sut qͥ
cunc ꝑ nat̾ alia bona. aliis excellebant. ipsi

Expanded text:
essentia, et in forma, et in facultate differentias accepisse in exordio suae conditionis; quibus alii inferiores, alii superiores Dei sapientia constituerentur, aliis majora, aliis minora dona praestantis, ut qui tunc per naturalia bona aliis excellebant, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
subiectis. sunt cã. que inaliquo subiecto. ẽẽ di¬
ꝯtur. sicut incorpore. coloꝵ aut forma. corpꝰ
siscit. ut sub̾a ꝓprie dici possit: mest ineo
aliquid tãquam in subiecto: nonest simp¬
lex. N efas est aui clicere. ut subsistat cleus:s
subsit bonicati sue. atq illa bonitas. nõ
sub̃a sit. uel potus eẽntia. neq ip̃e deus. sit
bonitas sua s millo sit. tanquam insubiecto. Uñ
manifestum est. dm̃ abusiue subam uocari. ut no¬
mine usita̾tiere. intelligatur ẽẽncia. quere ac
ꝓprie clicitur. ita ut fortasse solum dm dici
oporteat eẽntiam. Est .i. uere solus qi incom¬
mutabibest¬

Expanded text:
subjectis, sunt ea quae in aliquo subjecto esse dicuntur; sicut in corpore color aut forma. Corpussistit, ut substantia proprie dici possit, inest in eo aliquid tanquam in subjecto; et non est simplex. subsit Deus bonitati suae, atque illa bonitas non substantia sit uel potius essentia, neque ipse Deus sit bonitas sua, sed in illo sit tamquam in subiecto. Unde manifestum est Deum abusiue substantiam uocari, ut nomine usitatiore intelligatur essentia, quod uere ac proprie dicitur, ita ut fortasse Deum solum dici oporteat essentiam. Est enim uere solus, quia incommutabilis