comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hic locus ewangłio exponitur ubi
dñs dicit. ꝙ quedam mulier habens
draginas decem. perdidit unam ex
illis. Mouem quippe sunt ordines
angeloꝵ sed homo dicimus ẽ crea¬
tus. qui locũ casu diaboni euacua¬
tun repleret. Ista decima pars il¬
rut in ilłis. qui cum senserut e
crediderunt antixp̃o. Non aũt to¬
ta decima paro periit: sed pars de¬
cuue partis. iii hereticis scilicet iu
constat ex angłis ⁊ hõibua scĩs. Cu¬
illa scll q̃ ad nouem angłoꝵ ordĩes
non ꝑtragens locum de cinu ordĩo
cum electis niliime tenet. Et cũ
sit ip̃oꝵ ꝑdidoꝵ nimerus infini¬
tus: sub fuuto comprehenditur cũ
dicitur. Quia mortua sunt in terre¬
motu nõia hõim septem nulia. Sep¬
tenarius eñi mimerus. sepe pro u¬
niuersitate pomit᷑: acq ideo in sepfe
milibus hoĩbus om̃s reprobi incelłi¬
ginnitur. qui mortui sunt in aĩa sub
eadem ꝑsecutione: Et reliqui qui ĩ
fide ꝑmanserunt .i. post abnegatio¬
nem ad fidem redicrunt. siue etiam

Expanded text:
Hic locus in Evangelio exponitur, ubi Dominus dicit, quod quaedam mulier habens drachmas decem, perdiderit unam ex illis. Novem quippe sunt ordines angelorum, sed homo decimus est creatus, qui locum a diabolo evacuatum repleret. Ista decima pars periit in illis, qui consenserunt et crediderunt Antichristo. Non autem tota decima pars periit, sed pars decimae partis in haereticis scilicet, paconstat ex angelis et hominibus. Civitas cuilla scilicet quae ad novem angelorum ordines non pertingens, locum decimi ordinis cum electis minime tenet. Et cum sit ipsorum perditorum numerus infinitus, sub finito comprehenditur, cum dicitur: Quia mortua sunt in terraemotu nomina hominum septem millia. Septenarius enim numerus saepe pro universitate ponitur, atque ideo in septem millibus hominum omnes reprobi intelliguntur, qui mortui sunt in anima sub eadem persecutione. Et reliqui, qui in fide permanserunt, id est, post abnegationem ad fidem redierunt, sive etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gaudia patrie celestis promittit.
amarus uero: cũ austera precepta ꝑ
que ad eandẽ patriam pueniamꝰ in¬
dicit. Dulce est quippe audire. fulge
bunt sicut sol in regno pr̃is sui ama¬
rum fuit: nisi efficiamim sicut par¬
nuli non intrabitis in regnũ celorũ.
Iterũ dulce est audire. scimus qr cũ
apparuerit similes ei erimus quia
iuidebimus eũ sicuti est. amarũ aũt.
qui dicit se in xp̃o manere. debet sic̃
ille ambulauit ⁊ ip̃e ambulare. Dul
ce apłis. in regeneratione cũ sederit
filius hoĩs in sede maiestatis sue se debi¬
tis ⁊ uos super sedes .xii ⁊c̾. amarũ fuit¬

Expanded text:
cum gaudia patriae coelestis promittit; cum gaudia patriae coelestis promittit; amarus vero cum austera praecepta, per quae ad eamdem patriam perveniamus indicit. Dulce quippe est audire: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris sui . Amarum autem: Nisi efficiamini sicut parvuli, non intrabitis in regnum coelorum . Item dulce est audire: Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Amarum autem: Qui dicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare . Dulce fuit apostolis: In regeneratione cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
sed dũ cogu̾tur ea cõplere oꝑib que
docent uerbis. uertitur illis in anua¬
ritudinẽ. In ore quoq predicatorũ
dulcis est sermo sicut diximꝰ ad le
gendũ. sed dũ ꝓ sua ip̃a predicatiõe
contempuũt᷑. ⁊ in suꝑ affliguntur.
⁊ diuersis modis cruciantur. in uẽ
tione. ⁊ de contempcoꝵ dampnatiõe.
Uude apłs. Triticia est mͥ magna
⁊ iugens dolor cordi meo. Qd̃ enin
uenter: secretũ mentis significet:
iherenuas ostendit. qui cũ dixisset
tinuo subiecit sensus cordis mer con¬
turbati sunt in me. NLeq eñi ad
salutem populi ꝑtinebat: si uentr̃e
se corpeũ dolere predicaret. S uen¬
trem doluit: qr mentis afflictionẽ
sensit. Uel certe acceptus liber et
comestus in amaritudin̾e uertitur:
cũ quilib doccor ex sua predicatione
penitentes conuersos aspiciens. m̃e¬
tis affectu illis comũgitur. Et cũ
apostolo dolet cũ dolentibus. flet cũ
flentibus. Uel certe dislcis est nobis:

Expanded text:
sed dum coguntur ea complere operibus, quae sed dum coguntur ea complere operibus, quae docent verbis, vertitur illis in amaritudinem. In ore quoque praedicatorum dulcis est sermo sicut diximus ad leendum; sed dum pro ipsa sua praedicatione contemnuntur, et insuper affliguntur, et diversis modis cruciantur, in venttione et de contemptorum damnatione, unde Apostolus: Tristitia est mihi magna et ingens dolor cordi meo . Qnod enim venter secretum cordis significet, Jeremias ostendit, qui cum dixisset, tinuo subjecit, sensus cordis mei conturbati sunt in me . Neque enim ad salutem populi pertineret, si ventrem se corporeum dolere praedicaret, sed ventrem doluit, quia mentis afflictionem sensit. Vel certe acceptus liber et comestus in amaritudinem vertitur, cum quilibet doctor ex sua praedicatione poenitentes conversos aspiciens, mentis affectu illis conjungitur, et cum Apostolo dolet cum dolentibus, flet cum flentibus. Vel certe dulcis est nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
rantur uisi scĩ p̾dicatores. qui die ac no¬
ite inlege dñi medit̾atur ⁊ possunt
dicere. quam dulcia faucibs meis elo¬
quia tua sup mel ⁊ faũ: Per uentr̃e
uero: seculares hoĩes intelliguntur
uentri ⁊ uoluptatib suis seruientes.
De quibus apłs. Quorr deus uenter
est. Tales eñis aliquando auide. ꝑ os p̾¬
dicatoꝵ diuina uerba suscipiunt. s
qr terrenis uoluptatibus deserniunt
sermo dei qui iore doctorz fuerat
illis tamquã mel dulce. inuentre
amarescit. Sicut uerba. cũ audiunt
non concupisces uxorem proximi tu¬
i. non domũ. non agrũ. ⁊ usi qui o
derit patrẽ aut matr̃e. uxorẽ ⁊ filios
⁊ filias. non potest meus ẽẽ discipulꝰ
⁊ iterũ. si quis uult  me uenire abue¬
get semet ip̃m: amarescunt illis di¬
uina eloquia. qr despant se hoc posse
fac̾e̾. uoluptatibus suis uolentes de¬
seriure. Aliter. Ipĩs scĩs predicatorib
dulcis est sermo dei more. ad predi¬
caudũ. ad meditandũ. ad exponẽdũ.

Expanded text:
rantur, nisi sancti praedicatores, qui die ac nocte legem Domini meditantur, et possunt dicere: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua super mel et favum! Per ventrem vero saeculares homines intelliguntur, ventri et voluptatibus suis servientes, de quibus Apostolus: Quorum Deus venter est . Tales enim aliquando avide per os praedicatorum divina verba suscipiunt: sed quia terrenis voluptatibus deserviunt, sermo Dei qui in ore doctorum fuerat illis tanquam mel dulce, in ventre amarescit, sicut verbi gratia cum audiunt: Non concupisces uxorem proximi tui, non domum, non agrum; et: Si quis non oderit patrem, aut matrem, aut uxorem, filios et filias, non potest meus esse discipulus . Et iterum: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum . Amarescunt illis divina eloquia, quia desperant se hoc posse facere, voluptatibus suis volentes deservire. Aliter: Ipsis sanctis praedicatoribus dulcis est sermo Dei in ore ad praedicandum, ad meditandum, ad exponendum;
Abbreviated transcription (Latin):
illud. Ego aũt sicut oliua fructi¬
fera in domo: ꝓpter duo testam̃e¬
ta ⁊ dilectionem dei ⁊ proximi: uł
duo genera martyrii. Similit̾ et
eadem ecclia cũ sit unũ candela¬
brũ ꝓpt̾ imitatem fidei: dicuntur
toris in suis pretordus inherere
probantur. ⁊ iugiter uolundatem
illius considerantes ea faciũt. in
quibus creatorem suũ nõ offendt.
Unde helias dicit. Diuit dñs in
so ubi quondam fuit adam antequ̾a
peccaret translati sunt. ⁊ auris con¬
spectib ablati claritate uisionis dei
perfruunt᷑. Et si quis eos uoluerit
nocere: ignis extiet de ore illorum
⁊ deuorabit iumucos eorr. Hoc ex

Expanded text:
d: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei , propter duo Testamenta, vel dilectionem Dei et proximi, vel duo genera martyrii. Similiter et eadem Ecclesia cum sit unum candelabrum propter unitatem fidei, dicuntur toris in suis praecordiis inhaerere probantur, et jugiter voluntatem ejus considerantes, ea faciunt in quibus Creatorem suum non offendunt. Unde Elias dicit: Vivit Dominus in so, ubi quondam fuit Adam, antequam peccaret, translati sunt, et a nostris conspectibus ablati, claritate visionis Dei perfruuntur. Et si quis eos voluerit nocere, ignis exiet de ore illorum, et devorabit inimicos eorum. Hoc ex
Abbreviated transcription (Latin):
subsequentibus salomon ait. Adole¬
stentulaꝵ aũt: quarum non est nu¬
merus. Et exterminandi eos qui coꝵ¬
ruperũt terram. subaudit᷑ tempus
aduenit. Qui eñi corruperunt terrã
.i. carnem suam maculauerirat di¬
uersis uitiis ⁊ peccatis. uł qui alios

Expanded text:
subsequentibus Salomon ait: Adolesubsequentibus Salomon ait: Adolescentularum autem quarum non est numerus . Et exterminandi eos qui corruperunt terram, subaudis tempus advenit. Qui enim corruperunt terram, id est carnem suam maculaverunt diversis vitiis et pe
Abbreviated transcription (Latin):
tare gentibus ⁊c̾. Et qr non om̃s st̾
ꝓphete qui sunt scĩ: remumerabuit᷑
ꝓphete. remunerabunt᷑ ⁊ isti. Et a¬
mentibus nomen tuum pusillis ⁊
magius. Timentes quoq nomen
illius .i. reuerentiam habentis no¬
minis eius. ⁊ ideo pectare timentes.
cum pusillis et magnis mercedem
recipient. Magni quippe sunt: qui
bonum qb̵ intelligunt iuiuante se
diuina gra facere possunt. Pusilli
aũt: qui uon ea possunt implere que
intelligunt. quia uec locum habent.
Sicut uerbi gr̃a. quilibet in monast̾io
paupsbus uult etiam aliis sermon̾e
predicationis ⁊ doctrine imꝑtire. sed qr
ad hoc non uocatur: non illud quod ĩ¬
telligit ⁊ uult opere ꝑficere ualet. Ide¬
oq cales in nuniero ꝑfc̃oꝵ habentur.
deoq nulla subripiẽt de imꝑfectione
despatio licet non fuerit oĩb attrsbu¬
inc̾anticis cãticoꝵ dic̃. Unguentum¬
effusum nomen tuum: ideo adolescen¬
tule dilexerunt te. Et qr talum sum¬
ma in numerosior inuenit᷑: ideo ii

Expanded text:
Et quia non omnes sunt prophetae qui sunt sancti, remunerabuntur prophetae, remunerabuntur et isti. Et timentibus nomen tuum pusillis et magnis. Timentes quoque nomen illius, id est reverentiam habentes nominis ejus, et ideo peccare timentes, cum pusillis et magnis mercedem recipient. Magni quippe sunt, qui bonum quod intelligunt, juvante se divina gratia facere possunt. Pusilli autem, qui non ea possunt implere quae intelligunt, quia nec locum habent. Sicut quilibet in monasterio fratribus, vult etiam aliis sermonem praedicationis et doctrinae impendere, sed quia ad hoc non vocatur, non illud quod intelligit, et vult, opere perficere valet. Ideoque tales in numero perfectorum habentur. Ideoque nulla subripiet de imperfectione desperatio, licet non fuerit omnibus attribuin Canticis canticorum dicit sponeffusum nomen tuum, ideo adolescentulae dilexerunt te nimis . Et quia talium innumerosior summa invenitur, ideo in
Abbreviated transcription (Latin):
uide accipient hii qm̃ in aduentu do¬
mini uiui repperientur. in quibus
ut dcm est ⁊ momentaneam mort̾e
gustabunt. Impii quippe remaneb̃t
in hac terrã electi ant eleuabuntur
ad gl̾iani: in qua ⁊ inimici illorum
eos uidebunt. ⁊ sentient udices iu¬
ste. quos iudicauerunt ⁊ danpna¬
uerunt iniuste. Et ih illa hora factꝰ
est terre motus magnus. Cum loque¬
retur de ip̃o iudicio repente redit ad
ea que aute futura sunt id⁊ ad per se¬
cufionem antixp̃i de qua paulo ance
quam ante intribus diebus ⁊ dimi¬
dio expresserat. Quid aũt mirũ. si ea¬
dem ꝑsecutio una hora uocetur. cum¬
etiam̃ om̃e presens tempus una ho¬
ra appelletur. iuxta qd̵ idem ioham̃
dicit. filioli uouissima hora ẽ: Ter¬
re motus itaq significat illam ꝑse¬
cutionem ualidissimam. Unde bene
terre motus non simpliciter: s cũ
additamento magnus uocat᷑. quia¬
erit tunc tribulatio ut dñs ait que¬

Expanded text:
vitae accipient hi, qui in adventu Dovitae accipient hi, qui in adventu Domini vivi reperientur, in quibus, ut dictum est, et momentaneam mortem gustabunt. Impii quippe remanebunt in terra hac, electi elevabuntur ad gloriam, in qua et inimici illorum eos videbunt, et sentient judices juste, quos judicaverunt et damnaverunt injuste. Et in illa hora factus est terraemotus magnus. Cum loqueretur de ipso judicio, repente venit ad ea quae ante futura sunt; id est ad persecutionem Antichristi, de quo paulo ante quam ante in tribus diebus et dimidio expresserat. Quid autem mirum, si eadem persecutio una hora vocetur, cum omne praesens tempus una hora appelletur, juxta quod Joannes dicit: Filioli, novissima hora est . Terraemotus itaque significat illam persecutionem validissimam, unde bene terraemotus non simpliciter sed cum additamento magnus vocatur, quia tunc tribulatio erit, ut Dominus ait, qua
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ascendite ad deun ⁊ ad caput ue¬
strumi. qr membra estis illius qͥ modo
singiris redditurus est iuxta opera
sira. peoq nolite morari in t̾ra: ne
gelio: qd̃ dñs in nube uenturus sit ad u¬
dicumi. Sic eñi dixerunt angeli. testes
est in nube: ita ⁊ om̃s sc̃i. Unde ĩp̃e dicit
Tunc uidebunt filium hoĩs uenient̾e
ii nubib: cum potestate magna et ma¬
iestate. Unde ⁊ apłs dicit. ¶Los autem
am dño in aere ⁊ sic semper cũ dño eri
erimus. Non in aera sed in celo. Q
si quis hanc pauli sententiam intuẽs
inquirit qualiter generalis uł hõi
illata compleatur sententia qua illi
dixit deus. terra es ⁊ in terram ibis:
men scire debet ut beatꝰ augustinꝰ dic̃.
ini ip̃o raptu nubium. ⁊ si momenta¬
neam mortem tamen gustabunt. In
terra ergo reuertent᷑. Quia hoc est
corpus in terra reuerti qd̵ est exeunte
aĩa remanere corpus. ꝙ utiq terra
est. Itaq seturi dicmus. qr in momĩe¬
to ⁊iii ictuoculi. iii ip̃is nubibus sp̃m

Expanded text:
st, ascendite ad Deum, et ad caput vestrum, quia membra estis illius, qui modo singulis redditurus est juxta opera sua. Ideoque nolite morari in terra, ne gelio, quod Dominus in nube venturus sit ad judicium; sic enim dixerunt angeli testes est in nube, ita et omnes sancti. Unde ipse dicit: Tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate . Unde et Apostolus dicit: Christo in aera, et sic semper cum Domino erimus , non in aere, sed in coelo. Quod si quis, hanc Pauli sententiam intuens, inquirit qualiter generalis primo homini illata compleatur sententia, qua illi dixit Deus: Terra es et in terram ibis, men scire debet ut beatus Augustinus dicit, in ipso raptu nubium, etsi momentaneam, mortem tamen gustabunt. In terram ergo revertentur, quia hoc est corpus in terram reverti, quod est exeunte anima remanere corpus, quod utique terra est. Itaque securi dicimus, quia in momento et in ictu oculi, in ipsis nubibus, Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
escunt corꝑa mortuoꝵ: sed uari¬
is ⁊ iii exquisitis eos cruciabinis
tormentis. Monumentis etiam
dicit᷑: eo qd̃ moneat mentẽ. Quia
⁊ nos duni consideramꝰ sc̃oꝵ mo¬
numenta. qui sua corꝑa ꝓ xp̃o tͣ
eos poui ni monumento. hoc est
non pernttent eos uenerari: s
uelut urisioue dignos in plateis¬
comedantur abestiis. Et ui habitan¬
⁊ iocundabunt᷑. ⁊ munera mutent
muicem: qni hii duo ꝓphete cruci¬
auerunt eos. qui habitant super

Expanded text:
escunt corpora mortuorum, sed variescunt corpora mortuorum, sed variis et in exquisitis eos cruciabunt tormentis. Monumentum etiam dicitur eo quod moneat mentem, quia et nos dum consideramus sanctorum monumenta, qui sua corpora pro Chrieos poni in monumento, hoc est non permittent eos venerari, sed velut irrisione dignos, permcomedantur a bestiis. Et inhabitanet jucundabuntur, et munera mittent, quoniam hi duo prophetae cruciaverunt eos, qui habitant super
Abbreviated transcription (Latin):
bunt ⁊ conculcabunt᷑. Consuetudo qͥp¬
ꝑe est sacre scripture. ut aliquanio
per aiãm aliqũado uero ꝑ corpus to¬
tum hoĩem significet. Per aĩam
ut ibi. Descendit iacob in egyptum
tulerunt dũm ineum ⁊ nescio ubi
posuerunt eimi: cum solum corpus
quereret qđ̵ positum fuerat in se¬
pulchro aĩa illius cum diuinitate
uerbi descendente ad infernum.
Derum tauta seuitia tunc erit. ⁊
tam erit manis illa ꝑsecutio: ut ñ
sacientur reprobi post quam inter¬
fecerint eos. sed etiam ad augendã
suan maliciani. neq post mortem
post mortem ꝑmittent eos poui ĩ
monumento.Sic eñi legimus fa¬
ccum ⁊ in ꝑsecutione scoꝵ martyru
Q tanto tunc amplius fiet: quan¬
to grauior erit ꝑsetutio. Aliter.
In monumentis idcirco ponunt᷑
⁊ diem exspeitent nouissimuii. On¬
de ⁊per quendam sapientem dicit᷑.
Corpora eor in pace sepulta sunt
Tunc itaq non sinent eos pon
ini monumentis. hoc est. uon per¬
intitent eos quiescere ueluti qui¬

Expanded text:
t conculcabuntur. Consuetudo quippe sacrae Scripturae est, ut aliquando per animam, aliquando per corpus totum hominem significet. Per animam, ut ibi: Descendit Jacob in Aegyptumtulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum , cum solum corpus quaereret, quod positum fuerat in sepulcro, anima illius cum divinitate Verbi descendente ad infernum. Verum tanta saevitia tunc erit, et tam erit immanis illa persecutio, ut non satientur reprobi, postquam interfecerint eos, sed etiam ad augendam suam malitiam, neque post mortem permittent eos poni in monumento. Sic enim legimus factum et in persecutione sanctorum martyrum, quod tanto tunc amplius fiet, quanto gravior erit persecutio. Aliter: In monumentis idcirco mortuo r diem exspectent novissimum. Unde et per quemdam sapientem dicitur: Corpora eorum in pace sepulta sunt. Tunc itaque non sinent eos poni in monumentis, hoc est, non permittent eos quiescere, veluti qui
Abbreviated transcription (Latin):
onem manifestant: contemptorib
uero ⁊ iroisoribus abscondunt. Unde
est. Ne miseritis margaritas ur̃as
ante porcos. Et potestatem super
aquas habent conuertendi eas ĩ
sanguinem. Aqua scripturas sig¬
nificat. Unde est. Aqua profim¬
da uerba ex ore uixi. Ip̃i itaq aqũa
insanguinem conuiertunt: cũ
occasionẽ illis ꝑ bene plata male

Expanded text:
onem manifestant, contemptoribus onem manifestant, contemptoribus vero et irrisoribus abscondunt. Unde est: Ne miseritis margaritas vestras ante porcos . Et potestatem habent super aquas convertendi eas in sanguinem. Aqua Scripturam significat. Unde est: Aqua profunda sermo ex ore viri . Ipsi itaque aquam in sanguinem vertunt, cum occasionem illis
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ esu regnaret rex aab impius. qͥ
scõs dei interfecit. ⁊ insuper idola co¬
luit. om̃isq populus isrł relinques
deũ patrũ suoꝵ adoraret baal ⁊ e¬
os helẏas reuocare ad dei cultũ nõ
potuisset iratꝰ dixit. Diuit dñs. si
erit uobis ros aut pluuia. nisi iux¬
ta oris mei irerbu. Ꝙ. ita factũ ẽ
donec populus ageret penitian. Et
iterũ ille sua petitione obtineret
pluuian. Moyses qͦ terram egyp¬
ti ꝑcussit om̃i plaga. quocienscũq
liberaret filios ifrł de egyptiorũ
seruitute. Opualit̾ aũt ip̃i scĩ ap¬
pellant᷑ celũ: appellant᷑ ⁊ nubes: de
quib scriptum est. Et nubibus
mandabo ne pluant super eam
mibrem. Claudunt itaq celũ .l.
se ipõs. non quo om̃i modis celi mm¬
bres non emittant. sed quo super
terram que spinas et tribulos
germinant non pluant. Pluu̾t
itaq perfectis. abscondũt uero su¬
ani pluͣiam impiis. Qñ honis et
suscipere uolentib suam predicati¬

Expanded text:
Dum enim regnaret Achab rex impius, qui Dum enim regnaret Achab rex impius, qui sanctos Dei interfecit, et insuper idola coluit; omnisque populus Israel relinquens Deum patrum suorum, adoraret Baal, et eos Elias revocare ad cultum Dei non potuisset, iratus dixit: Vivit Dominus, si erit vobis nos aut pluvia, nisi juxta oris mei verbum . Quod ita factum est, donec populus ageret poenitentiam, et iterum ille sua petitione obtineret pluviam. Moyses quoque terram Aegypti percussit omni plaga, quotiescunque liberaret filios Israel de Aegyptiorum servitute. Spiritualiter ipsi sancti appellantur coelum; appellantur autem et nubes, de quibus scriptum est: Et nubibus mandabo ne pluant super eam imbrem . Claudunt itaque coelum, hoc est se ipsos, non quo omnimodis coeli imbres non emittant, sed quod super terram, quae spinas et tribulos germinat, non pluant. Pluunt itaque perfectis, abscondunt vero suam pluviam impiis, quoniam bonis et suscipere volentibus suam praedicati
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑. Et si quis eos uoluerit led̾e̾.
ita opntet eũ occidi. Sententia scil
uerbi dei: uel certe deore testium i¬
gnis egrediens. inimucos eoꝵ inter¬
ficit: qr nimirũ contraria xp̃o senti¬
entes atq inmalo ꝑseuerantes: ana¬
thematis fulmine sc̃a eccłia ꝑcu¬
tit. Q si ⁊ hoc in bonũ acciperẽ uo¬
lummius. sc̃a eccł̃a in suis dactorib
igne oris sui inimicos deuorat: cũ uer¬
lo exortatiõis. ⁊ administratione cari¬
tatis. eos ad sui amorem prouocat:
ut moriantur inimicitia. ⁊ iuuant
dilectionis gr̃a: coaceruatis dilc̃onis
carbonibus suꝑ caput eor. iuxta sa¬
lomonis sententiam. Hu habent
potestatem claudere celum nubib¬
sc̃. usq percutere terram om̃i t̾rst¬
plaga quocienscũq uoluerint. Et
hoc iuxta litteram impletũ cogno¬
scimus in moyse ⁊ helia: quoꝵ unꝰ
aquas nili fluminis conuertit in
sanguine eo qd induratũ esset cor
pharaonis: alter uero clausit celũ
ne plueret amus tribus ⁊ dimidio.

Expanded text:
guntur. Et si quis eos voluerit laedere, ita oportet eum occidi, sententia scilicet verbi Dei. Vel certe de ore testium ignis egrediens inimicos eorum interficit, quia nimirum contraria Christo sentientes, atque in malo perseverantes, anathematis fulmine sancta Ecclesia percutit. Quod si et hoc in bonum accipere volumus, sancta Ecclesia in suis doctoribus igne oris sui inimicos devorat, cum verbo exhortationis et administratione claritatis eos ad sui amorem provocat, ut moriantur inimicitia, et vivant dilectionis gratia, coacervatis dilectionis carbonibus super caput eorum, juxta Salomonis sententiam. Hi habent potestatem claudendi coelum nubib et percutere terram omni plaga quotiescunque voluerint. Et hoc juxta litteram impletum cognovimus in Moyse et Elia, quoniam unus aquas Nili fluminis convertit in sanguinem, eo quod induratum esset cor Pharaonis. Alter vero clausit coelum ne plueret annis tribus et dimidio.
Abbreviated transcription (Latin):
ad illos duos: ita generalit̾ ⁊ ad õs
scõs. Per igñe aũt. predicatio sc̃a fi¬
guratur: qr corda auditoꝵ ad amo¬
rem dei accendit. Ex isto itaq igne
boni ꝓficumt. mali uero deficiunt.
Unde paulus dicit. Xp̃i bonus o¬
dor sumus deo. Et aliis odor iute ĩ
uitam aliis odor mortis in morte̾
Dũ eñi scĩ bona coram ip̃is ꝓferũt.
etiam nolentes nocent. qr ip̃i bona
itrina que ab eor ore processit de

Expanded text:
os, ita generaliter et ad omnes sanctos. Per ignem autem praedicatio sancta figuratur, quia corda auditorum ad amorem Dei accendit. Ex isto itaque igne boni perficiunt, mali vero deficiunt, unde Paulus: Christi bonus odor sumus Deo; et: Aliis odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Dum enim sancti bona coram ipsis proferunt, etiam nolentes nocent, quia ipsi bona doctrina quae procedit de
Abbreviated transcription (Latin):
calypsi dicit᷑. sol factus est nger
tanqu̾a saccus cilicinus. Hii sũt
las due oliue appellant᷑: ꝓpt̾ uncti¬
onẽ sp̃us sc̃i qua sunt delibuti. Di¬
cunt᷑ etiam ⁊ candelabra qr lucebt
aliisq lumen u̾itatis ostendent

Expanded text:
calypsi dicitur, Sol factus est niger calypsi dicitur, Sol factus est niger tanquam saccus cilicinus . Hi sunt ias, duae olivae appellantur propter unctionem Spiritus sancti, qua sunt delibuti. Dicuntur etiam et candelabra, quia lucebunt, aliisque lumen veritatis ostendent
Abbreviated transcription (Latin):
wangłio ip̃e dñs. Helias ueniens:
ut supra dictũ est ꝓphetare aliqu̾a¬
do ponit predicare. Diebus mille
.cc xl. idest tribus amus ⁊ dinudio
quo interficiant᷑ ab antix̃p̃o. Anu¬
cci sactis: qr penitiam qũa predica¬
bunt ore. etiam habitu ostendͤnt:
fecit beatꝰ iohanñ. qͥ erat indutus
pilis cameloꝵꝵ. S in hiis duobus
testibus. oĩs ecclia comprehendit᷑
in siuus predicatoribus: que per cẽ
tempus istius iude ꝓphetat ⁊ pre¬
dicat myst̾ia filii dei suie nũc scil
siue in extremis temꝑib. Bene aũt
ecclia in duobus testibus figurat᷑ur
ꝓpter duo testamenta uidelicet quib
roboratur. uł qr ex duobus populis
tis iuiificat᷑ siue etiam ꝓpt̾ duo te¬
martyrii genera. In sactis uero huili
magistri peccatores se ẽẽ fatentur.
Nam ciliciũ criminosis conuenit.
ut certe qr scõꝵ uita reprobis uide¬
bitur despecta: ideo saccis induti
ꝑhibent᷑. Et hoc est. qd̵ in ead̾e apo¬

Expanded text:
vangelio ipse Dominus: Elias veniens vangelio ipse Dominus: Elias veniens ut supra dictum est, prophetare aliquando ponitur pro praedicare. Diebus milleid est tribus annis et dimidio, qui interficientur ab antichristo. Amicti saccis, quia poenitentiam quam praedicabunt ore, etiam habitu ostendent, sicut fecit beatus Joannes, qui erat indutus pilis camelorum. Sed in his duobus testibus omnis Ecclesia comprehenditur in suis praedicatoribus, quae per omne tempus istius vitae prophetat et praedicat mysteria Filii Dei, sive nunc scilicet, sive in extremis temporibus. Bene autem Ecclesia in duobus testibus figuratur, propter duo Testamenta videlicet, quibus roboratur; vel quia ex duobus populis atis vivificatur; sive etiam propter duo martyrii genera. In saccis vero humiliint magistri, peccatores se esse fatentur; nam cilicium criminosis convenit. Vel certe, quia sanctorum vita reprobis videbitur despecta, ideo saccis induti perhibentur. Et hoc est quod in hac eadem Apo
Abbreviated transcription (Latin):
figura oĩa contingebant illis: utiq
⁊ hoc iter ad nos ꝑtinet. qui in iti¬
uere deserti morannir. ⁊ ad patri¬
am repromissionis tendimus ptꝰ
mare rubri baptismũ. in quo sub¬
mersus est pharao cũ suis exersi¬
tibus .i. diabolus cũ om̃ib pecca¬
tis originalib. Qđ̃ ergo ibi ꝑ xͦl
precessit: Hic hoc hic ꝑ menses fi¬
gurata locutio expressit. Menssb
ergo quadraginta duobus calcat᷑¬
duabus ciuitas qr quã diu in pre¬
sentis uite itinere transit. ꝑsecu¬
tionem ab impiis sustinet ecclia. Et
dabo duobus testibus meis ⁊ ꝓphabũt.
idest dabo ut ꝓphetent diebus nulle
numero dieꝵ. qui iuncti faciunt
annos .iii. ⁊ dimidiũ. ⁊ in adiutoriũ¬
aduentu etiam ⁊ ꝓphetiam duorũ
testiũ. manifeste ostendit᷑ ꝑsecutio
⁊ regnu ancixp̃i. De hiis quippe du¬
obus testibus: dñs ꝑ malachiani di¬
noch ⁊ heliam. ut conuertant corda
patrum ad filios ⁊ cor filioꝵ ad pr̃es

Expanded text:
figura omnia contingebant illis, utique figura omnia contingebant illis, utique et hoc iter ad nos pertinet, qui in itinere deserti moramur, et ad patriam repromissionis tendimus post Rubri maris baptismum, in quo submersus est Pharao cum suis exercitibus, id est diabolus cum omnibus peccatis originalibus. Quod ergo ibi per praecessit, hoc hic per menses figurata locutio expressit. Mensibus ergo quadraginta duobus calcatur civitas, quia quandiu in praesentis vitae itinere transit, persecutionem ab impiis sustinet Ecclesia. Et dabo duobus testibus meis, et prophetabunt, id est dabo ut prophetent, diebus mille numero dierum, qui juncti faciunt annos adventu etiam et prophetia duorum testium manifeste ostenditur persecutio, et regnum Antichristi. De his quippe duobus testibus Dominus per Malachiam pronoch et Eliam, ut convertant corda patrum ad filios, et cor filiorum ad patres
Abbreviated transcription (Latin):
non de illa dicitur: sed potius de ec¬
clesia. De qua scriptũ est. Glõsa dc̃a
sunt de te quitas dei. Hanc cuiita¬
tem calcant .i. comprpnunt atria .i.
heretici. pagani. uidei. ⁊ falsi fratres
⁊ uerbo ⁊ tormento. Sed sicut si lex cal¬
cata pedibus hõim eluuare potest.
cominui non potest. ⁊ tantomagis
elimat᷑ quantomagis calcat᷑: ita sc̃a
ecclia ex ꝑsecutione ꝑfidoꝵ robusti¬
or redditur. ⁊ luculentior. Unde apłs.
Quando infirmor: tũc fortior sũ et
potens. Quadraginta aũt ⁊ duos m̃e-¬
ses: possumus specialit̾ referre ad
spaciũ triũ annoꝵ ⁊ dimidii quado
sub antixp̃o acerbuis calcabitur. ⁊ cõ¬
primetur eccł̃ia ab impiis. Nam ĩ
continent᷑. Quo numero etiam in
bus om̃e presens tempus uoluit᷑.
Sexies eñi septem: xi ⁊ duos faci¬
unt. Aliter. legumus in ueteri te¬
staniento: q ppls isrł quadragesi
ina scd̃a mansione. ingressus est
terram repromissionis. Et qr in

Expanded text:
non de illa dicitur, sed potius de Ecnon de illa dicitur, sed potius de Ecclesia, de qua scriptum est: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei . Hanc civitatem calcant, id est comprimunt atria, id est haeretici, pagani, Judaei, et falsi fratres, et verbo et tormento; sed sicut silex calcata pedibus hominum, elimari potest, comminui non potest, et tanto magis elimatur, quanto magis calcatur: ita sancta Ecclesia ex persecutione perfidorum robustior redditur et luculentior, unde Apostolus: Quando infirmor, tunc fortior sum et potens . Quadraginta duos menses possumus specialiter referre ad spatium trium annorum et dimidii, quando sub Antichristo acerbius calcabitur, et comprimetur Ecclesia ab impiis. Nam in continentur, quo numero etiam omnbus omne praesens tempus volvitur. Sexies enim septem quadraginta duo faciunt. Aliter: Legimus in Veteri Testamento, quod populus Israel quadragesima et secunda mansione ingressus est terram repromissionis, et quia in
Abbreviated transcription (Latin):
non adorant. Heretici qͦ diuersos er¬
rores de dño fatentur. Onde qr a
ueritate recedunt: similes gentsb
habent᷑. Uerbi gr̃a: sabellius dicit
qd̃ idẽ sit pater qui filius: ⁊ quia du
filio. sinulis est. ⁊ etiam deterior pa¬
ganis. Fotinus qͦ affirmat eũ pu¬
rum hoĩem. nec fuisse aute mariã
⁊ iste similis est gentibus qui simula¬
chrum hõis mortui se adorante fate¬
tur dũ solu modo xp̃m hoĩem fuisse
dic̃ . ⁊ deũ negat. Et ideo isti tales
atq eoꝵ similes uelint nolut. in
illoꝵ transeunt numerũ. qui yma¬
datiũ qd̵ tenent. Similiter qͥ fidem
quam habent operib destruunt: u
numero infidelium reputat᷑. Et cuu¬
tatem scãm calcabunt. ip̃a scilicet
atria. mensibus quadraginta duob.
Cuutas sancta olim appellabat᷑ ihe¬
rusalem: iuxta illud ewangłii. cqł̃¬
ta corꝑa scoꝵ qui dormierant sur¬
rexerunt: ⁊ apparuerũt multis in
scãm cruitatem. Ueruptamen hie

Expanded text:
non adorant. Haeretici quoque diversos ernon adorant. Haeretici quoque diversos errores de Domino fatentur, unde quia a veritate recedunt, similes gentibus habentur, verbi gratia: Sabellius dicit quod idem sit Pater qui Filius, et quia duaFilio, similis est et etiam deterior paganis. Photinus quoque affirmat eum purum hominem, nec fuisse ante Mariam, et iste similis est gentibus, qui simulacrum hominis mortui se adorare fatetur, dum solummodo Christum hominem fuisse dicit, et Deum negat. Et ideo isti tales atque eorum similes, velint nolint, in illorum transeunt numerum, qui imadacium sit quod tenent. Similiter qui fidem quam habent operibus destruunt, in numero infidelium reputantur. Et civitatem sanctam calcabunt, ipsa scilicet atria. Mensibus quadraginta duobus. Civitas sancta olim appellabatur Hierusalem, juxta illud Evangelii: Multa corpora sanctorum qui dormierant, surrexerunt et apparuerunt multis in sancta civitate . Verumtamen hic
Abbreviated transcription (Latin):
quod foris est. tempio eice foras ⁊ ne
metieris ełi. Miranda prorsus locu¬
tro talis: que illud foras eici precipit.
qd̵ iam foris ostendit᷑. Quomodo enĩ
foras eici potest. si intus nonẽs Sed
tale est hoc: quale ⁊ illud. Deleantur
de libro iuuentiũ: idest non scribant᷑
in eo ita ergo ⁊ hic dicit᷑. Atriũ aũt
eice foras .i. noli eũ computare int̾
Per atriũ asit qd̃ foris est. intelligũ¬
tur heretici. pagan. ⁊ uidei. qͥb ad
sc̃a sc̃oꝵ nullus padet ingressus. De
quibus paulus dicit. Quid eñi mͥ
de hiis qui foris sunt iudicare. Di¬
catur ergo. Ne metiaris atriũ qd̃ ẽ
eos reputabunt᷑ qui idola colunt. qm̃
⁊ illi si mulachra colere uidentur: mẽ¬
datiũ pro iu̾tate tenentes. Iudei eñi
bicunt se credere in deu̾ patre. s m̃e
tut᷑: qr qui habet filiũ nec patre
habet. Et qui non honorificat flliũ
non honorificat patr̾e qui mifit il¬
lli. Mendatiũ ergo colunt: qr u̾itate

Expanded text:
quod est foris templum ejice foras, et ne quod est foris templum ejice foras, et ne metiaris illud. Miranda prorsus locutio talis, quod illud foras ejici praecipit, quod foris esse ostenditur. Quomodo enim foras ejici potest, si intus non est? Sed tale est hoc, quale et illud: Deleantur de libro viventium, id est, non scribantur in eo. Ita ergo et hic dicitur, Atrium vero ejice foras, id est, noli illud computare intus. Per atrium autem quod foris est, intelliguntur haeretici, pagani, et Judaei, quibus ad sancta sanctorum nullus patet ingressus, de quibus Paulus dicit: Quid autem mihi de his qui foris sunt judicare? Dicatur ergo, ne metiaris atrium quod foeos reputabuntur qui idola colunt, quoniam et illi simulacra colere videntur, mendacium pro veritate tenentes. Judaei se dicunt creduia qui non habet Filium, nec Patrem habet, et qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum. Mendacium ergo colunt, qui veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfession. ⁊ ordini scd̃m suam di¬
dignitatem. ⁊ locum adntia u̾¬
bum dei. Ot uerbi gr̃a uirginib
dicito. Beate estis. qr respiustis
nuptiale consortiũ. unde ⁊ habetis
societatem angelorꝵ. ⁊ que nõ ha¬
betis interra hoiẽm sponsum: Ha
etiam scł̃o renutiantibus. Beati estis
qui ewangelii precepti non ĩmemo¬
res. cũcta terrena pro xp̃o reliqͥstis
sequentes eũ. a quo thesaurũ in celo
uideficientẽ ꝑcipietis. Contmentib¬
uo. Beati estis qui post licitũ nupti¬
arũ consortiũ sectantes continenti¬
am inter eos cõnumerari couten¬
distis. de quib mito dicit᷑. Uirgines
eñi sunt: ⁊ secunt᷑ agnũ quocũq ierͤ
Del altare gñalit̾ scam eccl̃iam accipi¬
amus: in deo cotidie sacrificiũ laudis.
⁊ incensum orationis offertur. Me¬
tire templũ ⁊ altare .i. scd̃m capacitã¬
tem unuiscuiusq sermonẽ profert.
simplicibus simpliciora ꝑfectis altã
⁊ profunda comnuitens. Atriũ aũt

Expanded text:
fessioni et ordini, secundum suam dignitatem et locum annuntia verbum Dei, ut verbi gratia virginibus dicito: Beatae estis quae respuistis nuptiale consortium, unde et habebitis societatem angelorum; et quae non habetis in terra sponsum, habetiam saeculo renuntiantibus: Beati estis qui, Evangelici praecepti non immemores, cuncta terrena pro Christo reliquistis, sequentes eum, a quo thesaurum in coelo indeficientem percipietis. Continentibus vero: Beati qui post licitum nuptiarum, sectantes continentiam, internumerari contenditis his, de quibus merito dicitur: Virgines enim sunt, et sequuntur agnum quocunque ierit . Vel altare generaliter sanctam Ecclesiam accipiamus, in quo Deo quotidie sacrificium laudis, et incensum orationis offertur. Metire templum et altare, id est secundum capacitatem uniuscujusque sermonem profer, simplicibus simpliciora, perfectis alta et profunda committens. Atrium autem
Abbreviated transcription (Latin):
non desistat. Et datꝰ est mͥ clalamꝰ
⁊ c᷑. Hec uerba sicut cõueniunt iohã¬
ni: similit̾ cõuenisit᷑ ordiui om̃i pre¬
dicatoꝵ. Et calamũ aũt illud quod
calamo efficit᷑ intelligere debemus
.i. diuinã scripturã. qr antiqui ca¬
lamo scribebant. Onde bene ip̃e ca¬
lamus non in anis. sed si nuilis uir¬
ge dicitur. In uirga eñi reccitudo
sacre scripture intelligitur: in qua
nullũ est mendatiũ. nullus error

Expanded text:
non desistant. non desistant. . Haec verba sicut conveniunt Joanni, similiter conveniunt omni ordini praedicatorum. Per calamum autem, id quod calamo efficitur intelligere debemus, id est divinam Scripturam, quia antiqui calamo scribebant. Unde bene ipse calamus non inanis, sed similis virgae dicitur. In virga enim rectitudo sacrae Scripturae intelligitur, in qua nullum est mendacium, nullus error,
Abbreviated transcription (Latin):
usbi ⁊ prefatam apocullypsim ecclesiis
tradidit legendam. Ebione aũt ualen¬
tino ac cherinto contra xpm oblatr̃a¬
tibus. ep̃oꝵ precibus flexus. induto
triduano ieumo ewangłm etiã scrip¬
sit. Et ideo tot gentibus ⁊ ppłis predi¬
cauit: qr eius predicatio ad multorũ
noticiam puenit: sed que illi specia¬
liter adscribunt᷑: generaliter predica¬
toribus deputant᷑ ad quoꝵ ꝑsonam
dicit. Oportet te iterũ prdicare regi¬
bus ⁊c̃. Quia ninirũ aliis ad xp̃m
migrantib: electoꝵ eccłia insubse¬
quentsbus predicatorib iterũ non
desint predicare. Prophetare autem:
intelligere debemus predicare. sicut
⁊ paulus dicit. Prophete duo uel
tres dicant. ⁊ ceteri diuident. Uel cer¬
te propterea iterũ iohannes ꝓphare
iubetur: ut qd̵ doctores eccłie ore pre¬
dicant facto iterato clament. Oport
en̾i ut hiis qui uite᷑ iute credentibus
nuntiat: oꝑib etiam iude clamare

Expanded text:
ubi et praefatam Apocalypsin Ecclesiis ubi et praefatam Apocalypsin Ecclesiis tradidit legendam. Ebione autem, Valentino et Cerintho contra Christum oblatrantibus, episcoporum precibus flexus, indicto triduano jejunio, Evangelium etiam scripsit, et ideo tot populis et gentibus praedicavit, quia ejus praedicatio ad multorum notitiam pervenit. Sed quae illi specialiter ascribuntur, generaliter praedicatoribus deputantur, ad quorum personam dicit: Oportet te iterum praedicare populis, quia nimirum aliis ad Christum migrantibus, electorum Ecclesia in subsequentibus praedicatoribus iterum non desinit praedicare. Prophetare autem intelligere debemus praedicare, sicut et Paulus dicit: Prophetae duo dicant vel tres, et caeteri dijudicent . Vel certe propterea iterum Joannes prophetare jubetur, ut quod doctores Ecclesiae praedicant ore, facto iterato clament. Oportet enim ut hi qui verba vitae credentibus nuntiant, operibus etiam vitae clamare
Abbreviated transcription (Latin):
pene oĩa. immo oĩa que in hoc libro pre¬
nussa sunt: non specialit̾ ex sua. sed ge¬
neralit̾. ex eleccoꝵ ꝓtulit ꝑsona nunc
aũt ea que in hoc uersu narrant᷑ et
sue ⁊ alioꝵ ꝑsonis congruere: docet. Qñ
eñi ista uidit in pachinos insula reli¬
gatus erat. ⁊ idcirco ei dicit᷑ oportet te
gentibus ⁊ regibus ⁊ lingus. Ac si er
uox diuma diceret. Non morieris mn
hac insula ut tu putas: sed iterũ pro¬
phecabis. ⁊ hanc apocalypsin quã uidi¬
sti manu tua scribes. ⁊ alios docebis:
uec solũ hanc ꝓphetiam amũtiabis:
sed altius ceteris ad erudiendam fidẽ
scõꝵ ewangħũ scribes. Iterũ aũt dic̃:
qr udelicet iam fecerat hoc corã regi¬
bus ⁊ gentibus. Unde ⁊ adomitiano ĩ¬
piissimo cesarũ: inferuentis olei do¬
lumi missus ⁊ in eadem insula exilio¬
fuerat deportatus. ubi etiam hanc a¬
cũ iam eẽt puecte etatis. ⁊ putaret se
celerius ad xp̃m emũdo migrare. in¬
eius iussa cassata reuersus est ephesũ

Expanded text:
pene omnia, imo omnia quae in hoc libro praemissa sunt non specialiter ex sua, sed generaliter ex electorum protulit persona; nunc autem quae in hoc versu narrantur, et suae et aliorum personis congruere docet. Quando enim ista vidit, in Pathmos insula relegatus erat, et ideo ei dicitur: Oportet te gentibus et linguis et regibus. Ac si ei divina vox diceret: Non morieris in hac insula, ut tu putas, sed iterum prophetabis, et hanc Apocalypsin quam vidisti, manu tua scribes, et alios docebis, nec solum hanc prophetiam annuntiabis, sed altius caeteris ad erudiendam fidem sanctorum Evangelium scribes. Iterum autem dicit, quia videlicet jam hoc fecerat coram regibus et gentibus, unde et a Domitiano impiissimo Caesare, et in ferventis olei dolium missus est, et in eamdem insulam exsilio deportatus, ubi etiam hanc Acum jam provectae esset aetatis, et putaret se celerius ad Christum e mundo migrare, inejus jussione cassata reversus est Ephesum,
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ ⁊ similia multa. Et istud regnũ
qd̃ celestis predicatio promittit. in in¬
flexibili iusticia ꝑseuerat. Post quã
aũt datus est ei calamus: dicit illi di¬
onis officiũ: ⁊ nocere noli iacere m¬
iohanni dicitur oĩbus iu̾tatis predica¬
torib cõuenit. qui qd uerbis ore predi¬
cant: factis iterato clamare debent.
Et metire templsi dei ⁊ altare. ⁊ ado¬
sia. cui apłs dicit. Templũ dei scm est
qd̃ estis uos. Altare aũt in templo: e¬
muinentiores significatexͣccl̾ia fideles
.i. lurgines. continentes ⁊ scło renũ¬
deliũ consistens. in quib principa¬
liter iugis atq indeficiens sc̃e com¬
pũctionis ꝑmanet ignis. Quod
alit sequitur ⁊ adorantes in eo: ta¬
le est: tanquã si sub audiret᷑. ⁊ ind̾ẽ¬
plo ⁊ in altari adorantes metire.
Quo nimirũ dicto illi exprimũt᷑.

Expanded text:
lta similia. Et istud regnum quod coelestis praedicatio promittit, in inflexibili justitia perseverat. Postquam autem datus est ei calamus, divina vox dionis officium, et noli jacere iJoanni dicitur, omnibus veritatis praedicatoribus convenit, qui quod verbis praedicant, factis iterato clamare debent. Et metire templum Dei ac altare. sia, cui Apostolus dicit: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Altare autem in templo, eminentiores significat in Ecclesia fideles, id est virgines, continentes, et saeculo renunfidelium consistens, in quibus principaliter jugis atque indeficiens sanctae compunctionis permanet ignis. Quod autem sequitur, et adorantes in eo, tale est, tanquam subaudiretur et in templo, et in altari adorantes metire. Quo nimirum dicto illi exprimuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tribus ⁊ lingue uidebune illor corꝑa
trib diebus ⁊ dimidio .i. tribus ãnis
⁊ dimidio. quibus regnabit antixp̃c
Ita eñi hic dies pro anno positus est.
sicut ⁊ in ueteri cestamento ubi legi¬
mus. ꝙ reuersi ex ploratores. qui xl. di¬
ebus terram explorauerunt. fecerlit
murmurare ppłm. Unde ⁊ postea xl.¬

Expanded text:
et tribus, et linguae, videbunt corpora eorum et tribus, et linguae, videbunt corpora eorum tribus diebus et dimidio, id est tribus annis et dimidio, quibus regnabit Antichristus. Ita enim hic dies pro anno positus est, sicut et in Veteri Testamento, ubi legimus quod reversi exploratores qui quadraginta diebus terram exploraverunt, fecerunt murmurare populum: Unde et postea
Abbreviated transcription (Latin):
enoch ⁊ helia predicantib qui ex ea
saluandi fuerint reuertantur ad
xp̃m. Bene autem illa quitas sodo¬
ma uocatur ⁊ egẏptus qr oꝑa sc̃domo¬
rum ⁊ abhominationes egyptioꝵ
seccasse cognoscitur. Unde ysaias
illis dic̃. Audite pͥncipes sodonioꝵ ⁊ c̾
Altius au̾t ꝑ cuutat̾e magnam in qͣ
est. Q eñi dñs extra portas cuuta
tis illius est passus significabat᷑:
qr xp̃c in suis membris in toto młi¬
do erat passurus. Ista est cuuitas
magna que babilon uocatur in qua
illa cepit a cayni. illa au̾t ab abel
Sodora interpretatur muta: ⁊ egyp¬
tus tenebre. Quibus nõibus illi com¬
prehendunt᷑ qui nimio concussi tem¬
pore antixp̃i non audebunt confite¬
gabunt illum: insuper etiam ⁊ cuu¬
tatem scãm calcabunt .i. eccliam cõ¬
illoꝵ etiam qui diuersis affligentur
tribulatiõibus .i. fame nuditatem.
carceribus ⁊ cet̾is in exquisitis dorm̾e¬
tis. Et uidebunt de populis ⁊c̃ eciã ma

Expanded text:
Enoch et Elia praedicantibus, qui ex ea Enoch et Elia praedicantibus, qui ex ea salvandi fuerint, revertantur ad Christum. Bene autem illa civitas Sodoma vocatur et Aegyptus, quia opera Sodomorum atque abominationes Aegyptiorum sectasse cognoscitur. Unde Isaias illis dicit: Audite, principes Sodomorum . Altius autem per civitatem magnam in qua est. Quod enim Dominus extra portas illius civitatis est passus significabat, quia Christus in suis membris in toto mundo erat passurus. Ita est civitas magna, quae Babylon vocatur, in quaIlla coepit a Cain, ista autem ab Abel. Sodoma interpretatur muta, Aegyptus tenebrae. Quibus nominibus illi comprehenduntur, qui, metu nimio concussi, tempore Antichristi non audebunt confitegabunt illum. Insuper etiam et civitatem sanctam calcabunt, id est comillorum etiam qui diversis affligentur tribulationibus, id est fame, nuditate, carceribus, et caeteris inexquisitis tormentis. Et videbunt de populis et tribubus
Abbreviated transcription (Latin):
Inter quos etiam erunt ip̃e helyas
⁊ enoch. qui a bestia nec temꝑibus
nec blandimentis suꝑari ullo mͦ po¬
terunt. In ter eos asit qui uincent᷑.
comprehendunt᷑ falsi xp̃ian. iu¬
dei. heretici. ⁊ pagani. Si uero que¬
rimus que sunt arma eccł̃ie utiq
fides ⁊ innocentia. duo dilectionis
precepta. duo etiam testamenta.
Hint puguant hrac uictores exi¬
stunt: etiam cum morumt᷑. Et iacebũt
corꝑa eoꝵ in platea ciuitatis magne
ad litteram: appellat iherusalem que
olum ciuitas magna dicebat᷑. Sed ptꝰ¬
quam dim suum interfecit iam
non dicit᷑ quitas magna aut sheru¬
salem: sed sodonra ⁊ egyptus. Iicet
eñi ꝑsecutio ubiq crassetur: tamen¬
inmanior ⁊ acerbior erit eccl̃ie uexa
cuius platea specialit̾ dicunturꝰ ia¬
cere corꝑa sc̃oꝵ: tanqua scil ubi pͥn¬
cipale erit certamen ibi mortuoꝵ
am intelligitur. qr uidaica plebs
specialit̾ adherebit ancixp̃o quousq

Expanded text:
Inter quos etiam erunt ipse Elias Inter quos etiam erunt ipse Elias et Enoch, qui a bestia nec terroribus nec blandimentis superari nullo modo poterunt. Inter eos autem qui vincentur, comprehenduntur falsi Christiani, Judaei, haeretici et pagani. Si vero quaerimus quae sint arma Ecclesiae, utique fides et innocentia, duo dilectionis praecepta, duo etiam Testamenta. Hinc pugnant, hinc victores existunt, etiam cum moriuntur. Et jacebant corpora eorum in platea magnae ad litteram appellat Jerusalem, quae Dei civitas magna dicebatur, sed postquam Dominum suum interfecit, jam non dicitur civitas magna, aut Jerusalem, sed Sodoma et Aegyptus. Licet enim persecutio ubiqmajor et acerbior erit Ecclesiae vexatistus. In cujus platea specialiter dicuntur jacere corpora sanctorum, tanquam scilicet, ubi principale erit certamen, ibi mortuoram intelligitur, quiaspecialiter adhaerebit Antichristo, quousque
Abbreviated transcription (Latin):
ri pmutetur. Iudicia eni dei: abyssꝰ
multa. Inde na̾miq ascendet: uride ad
suꝑbiati eleuari ꝑmtetur.: Faciet
aũt contra dei testes bellũ: ⁊ corꝑale
⁊ spũale. Exhibebit eñi cuncta que ĩ
precedentib martiribus sunt adi¬
pleta. Id est iurgas. fustes. plumbataᷤᷤ
candentes ferri lamininas. ungu¬
las ferreas. bestias. ignes ⁊ carceres.
⁊ si qua sñt similia tormentoꝵ ge¬
nera. Iterũ quos sic non oporterit
uincere: conabit᷑ doctrinis suꝑare.
Exibebit enĩ dona. uerba pro met
dulcia: adhibebit falsa miracula.
Et ꝑ utraq seuiens. multos afidei
rectitudine ad errorem inclinabit.
Alios scll decipiens terrorib. ali¬
os aũt ꝑsuasionib. Uerũ qd̾ dicit᷑
uincet eos: non ad scos ꝑtinet qui
quam a fide separi: sed quedam pars
maloꝵ intelligitur q̃ sociata est
corpori xp̃i queque siue torroribus
sue blandimentis uinci posse nar¬
uersis modis. ⁊ supare non poterił.

Expanded text:
ri permittetur. Judicia enim Dei abyssus ri permittetur. Judicia enim Dei abyssus multa . Inde namque ascendet, unde ad superbiam elevari permittetur. Faciet autem contra Dei testes bellum, et corporale et spirituale, exhibebit cuncta quae in praecedentibus martyribus sunt adimpleta, id est virgas, fustes, plumbatas, candentes ferri laminas, ungulas ferreas, bestias, ignes, et carceres, et si qua sunt similia tormentorum genera. Iterum quos sic non poterit vincere, conabitur doctrinis superare, exhibebit dona, verba promet dulcia, adhibebit falsa miracula, et per utraque saeviens multos a fidei rectitudine ad errorem inclinabit, alios scilicet decipiens terroribus, alios autem persuasionibus. Verum quod dicitur, vincet eos, non ad sanctos pertinet, quiunt occidi, quam a fide separari; sed quaedam pars malorum intelligitur, quae sociata est corpori Christi, quaeque sive terroribus, sive blandimentis vinci posse narversis modis, et superare non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
one redemisse genus humanũ. Uu¬
de ⁊ abeato tenti interficientur. Hoc
est eñi qd̵ sequit᷑. qr bestia que ascen¬
dent de abysso faciet aduersus eos
bellum ⁊c̾. Bestie aũt uocabulo. ñ
solum dampnatꝰ ille homo: uerũeti¬
am habitator illius diabolus. qui
per illum exaltat᷑ ⁊ extollit᷑. super
om̃e qd̵ dicit᷑ deus aut qd colitur s¬
⁊ om̃e tempus corpus illius figura¬
tur. Homo itaq ille ꝑditꝰ ascendet
de abysso hoc est de multicudine ui¬
deoꝵ ꝑfidoꝵ. qui impietate ꝓfundi
sunt nascendo. ⁊ ꝑ etatũ momenta
ꝓficiendo iuxta illud. Fiat dan co¬
luber iiuia. cerastes in semita ⁊c.
Diabolus eñi ascendet de abysso hoc
est de reproboꝵ cordib inquib habi¬
tat: ⁊ ingrediet᷑ illum dampnatũ
hoĩem. ut per eum signa faciat. ⁊
eleuetur: ita ut sedeat ui templo
dei. tanquam sit deus. Om̃e quoq
corpus illius cũ suo capite ascendẽt
de abysso: qr diuuino dei uidicio effera¬

Expanded text:
one redemisse genus humanum, unone redemisse genus humanum, unde et ab eo tenti interficientur. Et hoc est quod sequitur, quia bestia quae ascendit de abysso, faciet adversus eos bellum. Bestiae autem vocabulo non solum damnatus ille homo, verum etiam habitator illius diabolus, qui per illum exaltabitur, et extolletur supra omne quod dicitur deus, aut quod colitur, sed et omne corpus illius figuratur. Homo itaque ille perditus ascendet de abysso, hoc est de multitudine Judaeorum perfidorum, qui impietate profundi sunt nascendo, et per aetatum momenta proficiendo, juxta illud: Fiat Dan coluber in via, cerastes in semita . Diabolus enim ascendet de abysso, hoc est, de reproborum cordibus in quibus habitat; et ingredietur illum damnatum hominem, ut per eum signa faciat, et elevetur ita, ut sedeat in templo Dei tanquam sit Deus. Omne enim corpus illius cum capite suo ascendet de abysso, quia divino Dei judicio effera