comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
memorat. Dicit enĩ obhoc sibi ue¬
niã datã. omniũ peccatoꝵ suoꝵ &
illius furoris atq insamȩ qua ꝑtra¬
hebat xxꝑianos ad necẽ. qͥ minister
erat furoris uideoꝵ siue in lapidatiõe
scͣi martyris stephani. siue incete¬
ris exhibendis ⁊ ad ducendis ad psl¬
nã: ut nemo de se desperet qͥ fuerit
magnis peccatis in uolutus. ⁊ magnis
scelerib irretitus quasi ueniã ñ sit
accepturus: Si conuersus fuerit ad
eũ qui pendens in cruce ꝓ ꝑsecutorib¬

Expanded text:
. Dicit enim ad hoc sibi veniam datam omnium peccatorum suorum, et illius furoris atque insaniae qua pertrahebat Christianos ad necem, qui minister erat furoris Judaeorum, sive in lapidatione sancti martyris Stephani, sive in caeteris exhibendis et adducendis ad poenam; ut nemo de se desperet, qui fuerit magnis peccatis involutus, et magnis sceleribus irretitus, quasi veniam non sit accepturus, si conversus fuerit ad eum, qui pendens in cruce or
Abbreviated transcription (Latin):
suã. Si gͦ diligis iniqͥtatẽ: putas
qd te ipsum diligas: Erras. Ita &
ꝓximũ diligens ad iniqͥtatẽ duces.
& dilectio tua laquens erit dilech.¬
ũ enĩ diceret karitas. ad didit¬
a de corde puro: ut nichil aluid
quã id qđ diligendũ ẽ diligatur.
Conscientiã uͦ bonã. subiung̾it ꝓptͣ
spem. Ille enĩ se ad id qđ credit &
diligit ꝑuenturũ ee̾ desꝑat: cui
malę conscientie scrupulus in est.
Tercio. ⁊ fide inqͥt ñ ficta. Si enĩ fi¬
des nr̃a mdatio caruerit: tc̃ ⁊ ñ di¬
ligimꝰ qđ ñ ẽ diligendũ. & recte
uiuendo id speramꝰ. ut nullomͦ
spes nr̃a fallatur. A quib qͥdã ab¬

Expanded text:
suam» . Si ergo diligis iniquitatem, putas suam» . Si ergo diligis iniquitatem, putas quod teipsum diligas? Erras: ita et proximum diligens, ad iniquitatem duces, et dilectio tua laqueus erit dilecum enim diceret: caritas, addidit: de corde puro, ut nihil aliud quam id quod diligendum est diligatur. conscientiam uero bonam subiunxit propter spem; ille enim se ad id quod credit et diligit peruenturum esse desperat cui malae conscientiae scrupulus inest. tertio: et fide, inquit, non ficta. si enim fides nostra mendacio caruerit, tunc et non diligimus quod non est diligendum et recte uiuendo id speramus, ut nullo modo spes nostra fallatur. CCLII. DE
Abbreviated transcription (Latin):
a paulo diffinita ẽ: atq ita siis qͥb¬
dã tͣminis circũscripta. cũ sit diui¬
nitate infinita: ut om̃ino discer¬
aliis locis ubi tanquã scientib lo¬
quebat᷑ huc usq dixͣ. Plenitudo
inqͥt legis ẽ caritas. & ñ dix qualis
caritas. Ideo alibi ñ dix qr dicit
alibi. Non enĩ ubiq omĩa dici
aut posst᷑. aut debent. Ergo hic
plenitudo legis caritas. Quere¬
bas forte quȩ karitas. quał caritaᷤ.
Audis alio loco: finis pͣcepti ẽ cari¬
tas de corde puro. Iã uidete utrũ
de corde puro. Purũ cor in karitate
hoc ẽ. quando diligis homine̾ scd̾m
dm: qr ⁊ te ipsũ sic debes diligere:
ut ñ erret regula diliges ꝓximũ
tuũ tanꝗͣ. te ipsũ. Si enĩ male te di¬
ligis ⁊ mutilit᷑: ita ⁊ ꝓxrimũ dili¬
gendo qͥd ei consulis. Quomͦ autẽ
male diligis: Quomͦ inuenit
scriptura quẽ neminẽ palpat: &
conuincit qr ñ te diligis: un mo¬
& conuincit qr odisti te. Qui autẽ
diligit inqͥt iniqͥtatẽ: odit animã

Expanded text:
lo definita est, atque ita suis quibusdam terminis circumscripta, cum sit divinitate infinita, ut omnino disceraliis locis ubi tanquam scientibus loquebatur, hucusque dixit: «Plenitudo,» inquit, «legis charitas» ; et non dixit qualis charitas. Ideo ibi non dixit, quia dixit alibi: non enim ubique omnia dici aut possunt, aut debent. Ergo hic, «Plenitudo legis charitas.» Quaerebas forte, quae charitas? qualis charitas? Audis alio loco: «Finis praecepti est charitas de corde puro.» Jam videte utrum de puro corde. Purum cor in charitate hoc est, quando diligis hominem secundum Deum; quia et teipsum sic debes diligere, ut non erret regula, «Diliges proximum tuum tanquam teipsum.» Si enim male te diligis et inutiliter; ita et proximum diligendo, quid ei consulis? Quomodo autem te male diligis? Quomodo innuit Scriptura, quae neminem palpat, et convincit quia non te diligis; imo convincit quia et odisti te: «Qui autem,» inquit, «diligit iniquitatem, odit animam
Abbreviated transcription (Latin):
mͣte concipit᷑ uel ore ꝓfertur. uel
de qualibet diumna pagina excul¬
pit᷑. nͣ habet fine nͥ karitate᷑. Hec
autẽ karitas: non qualiscũq est.
Nã ⁊ male uiuentes irretiunt᷑ sibi
societate ꝑditȩ conscientiȩ: & dicunt᷑
amare se: nolle discedere ab inus¬
c̃ẽ: suis collocutiõib conciliari: de¬
siderare se absentes. gaudere ad pͣ¬
sentiã suã. Amor iste. tartareus est.
Uiscũ habet qͦ deiciat in ꝓfundũ.:
nͣ pennas qͥb leuet in cęlũ. Quã¬

Expanded text:
mente concipitur, vel ore profertur, vel de qualibet divina pagina exsculpitur, non habet finem nisi charitatem. Haec autem charitas non qualiscumque est. Nam et male viventes irretiuntur sibi societate perditae conscientiae, et dicuntur amare se, nolle discedere ab invicem, suis collocutionibus conciliari, desiderare se absentes, gaudere ad praesentiam suam. Amor iste tartareus est: viscum habet, quo dejiciat in profundum; non pennas, quibus levet in coelum. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ex lib dege de quib affirmant. Quid emͣ¬
nesi ad litte molestiȩ tristiciȩq ingerant pru¬
dentib fr̃ib temerarii pͣsumptores
satis dici ñ potest: cũ siquando de
praua ⁊ falsa opinatioe sua rep̃hendi
⁊ comunci cȩperint ab eis qͥ libro au¬

Expanded text:
e ad de quibus affirmant. Quid enim molestiae, tristitiaeque ingerant prudentibus fratribus temerarii praesumtores, satis dici non potest, quod, si quando de praua et falsa opinatione sua reprehendi et conuinci coeperint ab eis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Iuinarũ scripturarũ multipli¬
i cẽ habundantiã latissimãq doctri¬
nã sinc ullo errore comp̃hendit &
sine ullo labore custodit: cuiuis cor
plenũ ẽ karitate dicente apło. Nle¬
nitudo autẽ legis caritas. & alio
loco. finis autẽ p̃cepti ẽ: caritas de
corde puro ⁊ conscientia bona ⁊ fide
ñficta. Quid ẽ autẽ p̃cepti finis: nͥ
p̃cepti ad impletio: & qͥd ẽ p̃cepti
adimpletio: nisi legisplenitudo:
Qd gͦ ibi dix̃ plenitudo legis caritas.
hoc etiã hic dixͣ. finis p̾cepti ẽ cari¬
tas. Nec dubitari ullomͦ potest qđ
templũ dĩ sit hõ: in qͦ habitat cari¬
tas. Dicit enĩ ioħes. Ds̃ karitas est.
Qua ꝓpt̃ quisqͥs uetus peccatũ uis ex¬
tinguere: mandato nouo extingue
cupiditatẽ: & amplectere karitatẽ.
Sic̃ enĩ radix ominũ maloꝵ ẽ cupidi¬
tas: ita radix omniũ bonoꝵ karitas.
Totã magnitudinẽ ⁊ amplitudinẽ di¬
uinor eloqͥoꝵ. secura possidet karitas.
qua dĩn ꝓrcimũq diligimꝰ. Docet enĩ

Expanded text:
iuinarum scripturarum multiplicem abundantiam latissimamque doctrinam sine ullo errore comprehendit et sine ullo labore custodit cuius cor plenum est caritate dicente apostolo: plenitudo autem legis caritas, et alio loco: finis. autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. quid est autem praecepti finis nisi praecepti adimpletio? et quid \'est praecepti adimpletio nisi legis plenitudo? quod ergo ibi dixit: plenitudo legis caritas, hoc etiam hic dixit: finis praecepti est caritas. nec dubitari ullo modo potest, quod templum dei sit homo, in quo habitat caritas. dicit enim et Iohannes: deus caritas est.quapropter quisquis uetus peccatum uis extinguere, mandato nouo extingue cupiditatem et amplectere caritatem. sicut enim radix omnium malorum cupiditas, ita radix omnium bonorum caritas. Totam latitudinem et magnitudinem diuinorum eloquiorum secura possidet caritas, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cȩtera. Si gͣñ uacat om̃s paginaᷤ sacras
ꝑ scrutari. omĩa inuoluchra sermo¬
nũ euoluere. omĩa scripturarũ secre¬
ta penetrare: tene caritatẽ ubi pen-¬
dent omĩa. Ita teneb̾ qđ ibi didicis¬
ti: tenebis etiã qđ ñ quã didicisti.
Si enĩ nosti karitatẽ. aliqͥd nosti unde
& illud pendet qđ forte nͣ nosti. Et
in eo qđ inscripturis intelligis ka¬
ritas patet. & in eo qđ ñ intelligis ca¬
ritas latet. Ille itaq tenet ⁊ qd̾ patet
⁊ qđ latet in diuinis sermonibus.
qui kartatẽ tenet inmoribus.

Expanded text:
etae. si ergo non uacat omnes paginas sanctas perscrutari, omnia inuolucra sermonum euoluere, omnia scripturarum secreta penetrare, tene caritatem, ubi pendent omnia: ita tenebis quod ibi didicisti, tenebis etiam quod nondum didicisti. si enim nosti caritatem, aliquid nosti, unde et illud pendet quod forte non nosti: et in eo quod in scripturis intellegis caritas patet et in eo quod non intellegis caritas latet. ille ita optinet et quod patet et quod latet in diuinis sermonibus qui caritatem tenet in moribus.
Abbreviated transcription (Latin):
darũ genus: in his duob p̾ceptis¬
pͣtermissũ ẽ. Cum enĩ p̃currat di¬
lectio dĩ. enisq dilectioĩs modus p̃¬
scriptus appareat ita ut cȩtera in
illũ confluant: de dilectioe tua ni¬
chil dictũ uidet᷑. S cũ dictũ e̾ di¬
liges ꝓximũ tuũ sic̃ te ipsũ.: simul
& tui abste dilectio ñ pret̾missa e̾
Ille autẽ iuste ⁊ sc̃e iuuit: qui rerũ
integer estimator ẽ. Ipse autẽ ẽ qͥ or¬
dinatã habet dilectionẽ: ne aut
diligat qd̃ ñ ẽ diligendũ aut non
diligat qd̾ diligendũ ẽ. aut ampliᷤ
diligat qd̾ minus diligendũ ẽ. aut
ȩquȩ diligat qđ uel minꝰ uel am¬
plius diligendũ e̾. ant minꝰ uel am¬
plius qđ ȩquȩ diligendũ ẽ. Omĩs pec¬
cator in qͣntũ peccator ẽ nͣ ẽ diligend̃.
& omĩs hõ in quantũ homo ẽ dili

Expanded text:
darum genus in his duobus praetermissum est. Cum enim praecurrat dilectio Dei, ejus dilectionis modus praescriptus appareat, ita ut caetera in illum confluant. De dilectione tua nihil dictum uidetur, sed cum dictum est: diliges proximum tuum sicut te ipsum, simul et tui abs te dilectio non praetermissa est. Ille autem iuste et sancte uiuit qui rerum integer aestimator est; ipse est autem qui ordinatam habet dilectionem, ne aut diligat quod non est ddiligat quod diligendum est, aut amplius diligat quod minus diligendum est, aut aeque diligat quod vel minus vel amplius diligendum est, aut minus vel amplius quod aeque diligendum est. Omnis peccator in quantum peccator est non est diligendus; et omnis homo in qua
Abbreviated transcription (Latin):
aniles fabulas deuita: & alio loco nͣ
intendentes fabulis uidaicis ⁊ gene¬
alogiis infinitis. quȩ qͣstiones magis¬
pͣstant quã edificationẽ: qͥs ita nisi
hereticus multũ cecus erraret: Cur
gͦ hoc apłs ipse ñ fecit: si has ẽẽ ani¬
les fabulas iudicauit.ꝰ Cur dicit ad
qđ abrahã duos filios habuit.
unũ de ancilla ⁊ unu de libera.
quȩ st̃ in allegoria: hec st̃ duo¬

Expanded text:
aniles fabulas devita ; et alio loco, Ne intendas fabulis Judaicis et genealogiis infinitis, quae quaestiones praestant magis, quam aedificationem : quis ita nisi haereticus multum caecus erraret? Cur enim hoc Apostolus ipse non fecit, si has esse aniles fabulas judicavit? Cur quod Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, alterum de libera: quae sunt in allegoria
Abbreviated transcription (Latin):
Nescit autẽ habere p̾ter scripturas
legitimas ⁊ ꝓpħicas uideos quasclã
traditioes suas quas ñ scriptas habent.
s memorit᷑ tenent. & alter in alterũ
loquendo transfundit: quã deu¬
terosin uocant. Ubi etiã dicere au¬
dent ⁊ credere dm pͥmo homini
duas creasse mulieres: ex quibus
ait infinitas. parientes infructu¬
osissimas q̃stioẽs. Sed si huic talia
ñ quã euenit audire: numqͥd &
contra eungłiũ sic obsurdescere
debuit. ut ñ aduerteret uerba dñi
xp̃i quib arguit udeos. qđ de pa¬
rentib nͣ honorandis impietatem
docerent filios suos Ibi quippe &
dĩ p̃ceptũ qđ in lege conscriptũe
attestando cõmemorauit: nec ob
aliud eos arguit. nͥ qđ reicerent
mandatũ dĩ ut statuerent traditi¬
ones suas. Cũ gͦ int̾ro gassent pha¬
risei ⁊ scribȩ quare discipłi tuñ
ambulant uixta. traditionẽ senor.
s cõmunib manib manducant

Expanded text:
Nescit autem habere praeter Scripturas legitimas et propheticas Judaeos quasdam traditiones suas, quas non scriptas habent, sed memoriter tenent, et alter in alterum loquendo transfundit, quas deuterosin vocant: ubi etiam dicere audent et credere, Deum primo homini duas creasse mulieres; ex quibus  Apostolus, infinitas, parientes infructuosissimas quaestiones. Sed si huic talia nunquam evenit audire, numquid et contra Evangelium sic obsurdescere debuit, ut non adverteret verba Domini Christi, quibus arguit Judaeos, quod de parentibus non honorandis impietatem docerent filios suos? Ibi quippe et Dei praeceptum quod in Lege conscriptum est, attestando commemoravit. Nec ob aliud eos arguit, nisi quod rejicerent mandatum Dei, ut statuerent traditiones suas. Cum enim interrogassent Pharisaei et Scribae, Quare discipuli tui non ambulant juxta traditionem seniorum, sed communibus manibus manducant
Abbreviated transcription (Latin):
stis: & simmilia multa facitis. Ubi eu¬
dent᷑. xp̃c ostendit ⁊ illã dĩ ẽe legẽ
quã ꝓphanꝰ iste blasphemat. & ui¬
deos habere suas traditioẽs a libris
ꝓpħicis ⁊ legitimis alienas. qua appel¬
Tasse apłm ꝓphanas fabulas ⁊ aniles
⁊ genealogias int̾minatas. ñ hereti-¬
cus s catholicus lector intelligit.

Expanded text:
lia hujusmodi multa facitis . Ubi evidenter Christus ostendit et illam Dei esse Legem quam profanus iste blasphemat, et Judaeos habere suas traditiones a Libris propheticis et legitimis alienas, quas appellasse Apostolum profanas fabulas, et aniles, et genealogias interminatas, non haereticus, sed catholicus lector intelligit.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ de sc̃a dilectione pͥciperet
qualis eẽ debeat uiroꝵ in uxores:
ex anua animantis sumpsit exẽ¬
plũ. Qui diligit inqͥt uxorẽ sua̾
se ipsũ diligit. Nemo enĩ inqͥt
carnẽ sua odio habet. sed nutrit¬
conspectu. ur̃o ẽ carnalis uniuersa
substantia. Uidete quẽ aomodũ
in om̃e animal sibi ad salutẽ con¬
ciliatũ ꝑtendat naturȩ ista cõmu¬
nio: ut diligat carne̾ suã. Neq enĩ
hoc in hominib tantũ est. qͥ cum

Expanded text:
cum de sancta dilectione praeciperet, qualis esse debeat virorum in uxores, ex anima amantis sumpsit exemplum. Qui diligit, inquit, uxorem suam, se ipsum diligit: nemo enim unquam carnem suam odio habetconspectu uestro est carnalis uniuersa substantia! uidete quemadmodum in omne animal sibi ad salutem conciliatum portendat naturae ista communio, ut diligat carnem suam; neque enim hoc in hominibus tantum est, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
locisq mutabilẽ. aut ꝑ tp̃ra ⁊ loca mo¬
bilẽ: s. in oꝑe diuine ꝓuidentiȩ ista
cognoscere: ñ in illo oꝑe qͦ naturas
creat. s in illo qͦ intrinsecus creatas.
etiã extrinsecus administrat : eũ sit
ipse nullo locoꝵ uel intͣuallo uel
spacio incõmutabili excellentiq
potentia. ⁊ interior om̃i re qr in ipso
stͣ omĩa: & exterior om̃i re. qr ipse ẽ
suꝑ omĩa. Itẽ nullo tempoꝵ uel in¬
tͣuallo uel spacio incõmutabili etͣ¬
nitate. ⁊ antiqͥor ẽ om̃b qr ipse est

Expanded text:
locisque mutabilem, aut per tempora et loca mobilem, sed in opere divinae providentiae ista cognoscere; non in illo opere quo naturas creat, sed in illo quo intrinsecus creatas etiam extrinsecus administrat, cum sit ipse, nullo locorum vel intervallo vel spatio, incommutabili excellentique potentia et interior omni re, quia in ipso sunt omnia, et exterior omni re, quia ipse est super omnia. Item nullo temporum vel intervallo vel spatio, incommutabili aeternitate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑisse autẽ nouissimos cȩlos scdm
quantitatẽ ⁊ spacia aeris huius.
Excreuit enĩ aqua. & totã istã capa¬
citatẽ ubi aues uolitant occupant.
autẽ ⁊ cęli cęloꝵ suꝑiores infirma¬
mͣto. S utrũ ⁊ ipsi ꝑituri sunt igi
an hi soli cęli qͥ etiã diluuio ꝑiert̃
disceptatio e̾ aliquanto scrupulo¬
sior int̾ doctos. nec facile maxime
in angustia tpris explicari potest
Forte hic etiã celos ñ importune
intelligimꝰ ipsos iustos scos dĩ. in
quib manens ds̃ intonuit p̃ceptis
choruscauit miracłis: ẏmbrifictit
t̾rã sapientia ueritatis. Celi ai
en arrauer̃t głiã dĩ. S ñqͥ etiãins

Expanded text:
los secundum quantitatem et spatia aeris hujus. Excrevit enim aqua, et totam istam capacitatem ubi aves volitant, occupavit; autem et coeli coelorum superiores in firmamento: sed utrum et ipsi perituri sint igne, an hi soli coeli qui etiam diluvio perierunt, disceptatio est aliquanto scrupulosior inter doctos, nec facile, maxime in angustia temporis, explicari potestForte hic coelos etiam non importune intelligimus ipsos justos, sanctos Dei, in quibus manens Deus intonuit praeceptis, coruscavit miraculis, imbrificavit terram sapientia veritatis; coeli enim enarraverunt gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
ad filiũ dĩ dictũ eẽ. in epła que ẽ
ad hebreos sc̃a scriptura testatur.
Quis uͦ nͣ intelligat ubi đr cęli muta¬
bunt᷑ tu autẽ idẽ ipse es. nichil ali
ud dici nͥtu nͣ mutaris. Ae ꝑ hoc
etiã dĩ filio conuenit dicere ego
& ñ mutor. Qđ tu ido soli patri as¬
signasti. ut in sua substantia crede¬
ret᷑ mittabilis ẽe filius: tanquã ita
susceꝑit hominẽ ut in hominem
uerteret᷑. Fanc tantã blasphemiã
ñ em̃dabis: nͥ credidis in assũptioẽ
hominis accessisse filio qđ ñ erat.
ñ autẽ discessisse uel defecisse qđ

Expanded text:
 Dei dictum esse in Epistola quae est ad Hebraeos sancta Scriptura testatur . Quis vero non intelligat, ubi dicitur, Coeli mutabuntur; tu autem idem ipse es; nihil dici aliud, nisi, Tu non mutaris? Ac per hoc etiam Deo Filio convenit dicere, Ego et non mutor. Quod tu ideo soli Patri assignasti, ut in sua substantia crederetur esse mutabilis Filius; tanquam ita susceperit hominem, ut in hominem verteretur. Hanc tantam blasphemiam non emendabis, nisi credideris, in assumptione hominis accessisse Filio quod non erat, non autem recessisse vel defecisse quod
Abbreviated transcription (Latin):
Exhortatus ẽ nos ad fidem: & ad ca¬
pessendã uitã eternã. Aliqͥd pͣsens
anñciauit. aliqͥd futurũ predixit.
Ex eo qđ pͣsens annͣciauit angłs erat.
eo qđd uerbũ d̾i caro factũ ẽ. & angłoꝵ¬
Usalimi it dñs ꝓmissis suis. & tempus eis quȩ
uIIII ꝓmuisit implendis. Promissionum
tempus erat tpr̃e ꝓpħarũ: usq ad
iohem baptistã. Ab illo aut̃e ⁊ de¬
inceps usq in fine̾: tenipꝰ est implen
filius dei uenturus ad homines assũp¬
turus hominẽ ⁊ ꝑ id qđ sumpsit.
futurus hõ. moriturus. resurrectu¬
rus. ascensurus in cęlũ. sessurus
ad dexterã patris ⁊ impleturus in
gentib que ꝓmisit.⁊ & post imple¬
tionẽ ꝓmissoꝵ suoꝵ in gentib etiã
hoc impleturus ut ueniat. ⁊ qđ
erogauit ex igat: discernat uasa
ire a uasis miscdiȩ: reddat impiis
qđ minatus ẽ: iustis qđ pollicitus.
Hoc gͦ totũ propħandũ fuit preñ¬
ciandũ fuit. uenturũ comͣ dandu¬

Expanded text:
rtatus est nos ad fidem, et ad capessendam vitam aeternam. Aliquid praesens annuntiavit, aliquid futurum praedixit. Ex eo quod praesens annuntiavit, angelus erat. eo quod Verbum Dei caro factum est, et angit Deus promissis suis, et tempus eis quae promisit implendis. Promissionum tempus erat tempore Prophetarum usque ad Joannem Baptistam: ab illo autem et deinceps usque ad finem, tempus est implenFilius Dei venturus ad homines, assumpturus hominem, et per id quod sumpsit futurus homo, moriturus, resurrecturus, ascensurus in coelum, sessurus ad dexteram Patris, et impleturus in gentibus quae promisit, et post impletionem promissorum suorum in gentibus etiam hoc impleturus ut veniat, et quod praerogavit exigat, discernat vasa irae a vasis misericordiae, reddat impiis quod minatus est, justis quod pollicitus est: hoc ergo totum prophetandum fuit, praenuntiandum fuit, venturum com
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ nichil magnũ de dõ patre dici
siforma serui maior ẽ qua maiores
I udent᷑ ⁊ angłi: non recte cogitas
natura. quȩ condita ẽ ad ymaginẽ
ui. Maiores angłi dici posst᷑ hoĩne.
ꝗ maiores sunt hominis corpore.
maiores sunt ⁊ animo: sed infor¬
ma quã peccati originalis merito
corruptibile aggrauat corpꝰ. Natu¬
ra uͦ humana qualem naturã xp̃c
humanȩ m̃tis assumpsit. quȩ nul¬
lo pecc̃o potuit depͣuari: solus ma¬
ior ẽ ds. Deniq ꝓpter qͥd dictũ sit
minorasti eũ modico minꝰ quã an¬
głosᷤ: aꝑuit scͥptura ubi legit᷑. Eum autẽ
modico minꝰ qͣm angło s minoratum ui¬
demus iħm ꝓpt̃ passionem mortis. Non

Expanded text:
detur nihil magnum de Deo Patre dici, si forma servi major est, qua majores videntur et angeli; non recte cogitas, natura, quae condita est ad imaginem Dei. Majores Angeli dici possunt homine, quia majores sunt hominis corpore: majores sunt et animo, sed in forma quam peccati originalis merito corruptibile aggravat corpus. Natura vero humana, qualem naturam Christus humanae mentis assumpsit, quae nullo peccato potuit depravari, solus major est Deus. Denique propter quid dictum sit, Minorasti eum modico minus quam angelos ; aperuit Scriptura, ubi legitur, Eum autem modico minus quam angelos minoratum vidimus Jesum propter passionem mortis . Non
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis suȩ Creatoris omĩtenen¬
tis omĩpotentia: causa ẽ subsisten¬
di omi creature. Quȩ uirtus si
ab eis quȩ condidit regendis ali¬
quando cessaret: simul omniũ
rerũ species ⁊ natura concideret.
Promde qđ dñs ait pater m̃s usq
nc̃ oꝑat᷑. contiunuationẽ quan

Expanded text:
rantis. Creatoris omnitenentis omnipotentia causa est subsistendi omni creaturae: quae virtus si ab eis, quae condidit, regendis aliquando cessaret, simul omnium rerum species et natura concideret. Proinde quod Dominus ait, Pater meus usque nunc operatur ; continuatio
Abbreviated transcription (Latin):
loco dicit ñ ex ueritate s ex occasione
p̃dicare uerbũ di ñ caste id÷ non ex
animo puro ac sincero karitatie.
Aliud enĩ sentiebant qđ in eoꝵ morib
apparebat: & aliud p̾dicabant: ut in

Expanded text:
loco dicit non ex veritate, sed ex occasione praedicare verbum Dei, non caste , id est, non ex animo purae et sincerae charitatis. Aliud enim sentiebant, quod in eorum moribus apparebat; et aliud praedicabant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
eũgłiũ qđ etiã si ñ castę tam̃ anñcia¬
bant: ut de malo illoꝵ d̾s oꝑaret᷑ bo¬
nũ. sicͣ fieri potest ut homo ad concu¬
bitũ ñ ingrediat᷑ uoluntate generan
& tam̃ nascat᷑ hõ bonũ dĩ opus de fe¬
cunditate seminũ. ñ de tͣpitudine ucit

Expanded text:
euangelium, quod etiamsi non caste, tamen adnuntiaeuangelium, quod etiamsi non caste, tamen adnuntiabant, ut de malo illorum deus operaretur bonum; sicut fieri potest, ut homo ad concubitum non ingrediatur uolet tamen nascatur homo, bonum Dei opus de fecunditate seminum, non de turpitudine vit
Abbreviated transcription (Latin):
ri ñ debeat. Hanc in ȩccłia głiã
ꝑuersa uoluntate symon ꝑditus
concupiuit: quando ab eis pecu¬
nia uoluit cecus emere. qd illi
diuina gr̃a eadẽq gratuita meru¬
erunt. Huius auidus głiȩ fuisse
intelligit᷑ quẽ se uolentẽ seqͥ dñs
in eũgłio reuocat dicens. Wlpes
foueas habent ⁊ nolucres cȩli diu̾¬
soria. filius autẽ hoĩnis ñ habet
ubi cap̃t suũ reclinet. Uidebat
enĩ cũ dolosa simulatione tenebro¬
sũ ⁊ uentosa elatiõe iactatũ ñ habere
fid̾i locũ ubi se inclinantẽ doctoxem
humilitatis exciꝑet. ꝙ in discipulatu
xp̃i ñ illius grãm s suã głiã reqͥrebiat
hoc amore głiȩ corrupti erant qͦs pali
tam̃ pͣdicantib gaudet apłs. sciens
fieri posse ut dũ illi sectant᷑ huma¬
nȩ głie cupiditatẽ tam̃ his auditis fi¬
deles nascerent᷑: non ex eoꝵ inuidia
cupiditate qua se uolebant uł ȩqua¬
ri uell ante poni apłicȩ głiȩ.: sed per

Expanded text:
non debeat. hanc in ecclesia gloriam non debeat. hanc in ecclesia gloriam peruersa uoluntate Simon perditus concupiuit, quando ab eis pecunia uoluit caecus emere, quod illi diuina gratia eademque gratuita meruerunt. huius auidus gloriae fuisse intellegitur, quem se uolentem sequi dominus in euangelio reuocat dicens: uulpes foueas habent et uolucres caeli diuersoria; filius autem hominis non habet, ubi caput suum reclinet. uidebat enim eum dolosa simulatione tenebrosum et uentosa elatione iactatum non habere fidei locum. ubi se inclinantem doctorem humilitatis exciperet, quia in discipulatu Christi non illius gratiam, sed suam gloriam requirebat. hoc amore gloriae corrupti erant, quos Pautamen praedicantibus gaudet apostolus sciens fieri posse, ut, dum illi sectantur humanae gloriae cupiditatem, tamen his auditis fideles nascerentur, non ex eorum inuida cupiditate, qua se uolebant uel aequari uel anteponi apostolicae gloriae, sed per
Abbreviated transcription (Latin):
contumaciã xp̃m anñciant. non
caste existimantes tribulationẽ
suscitari iunculis meis. Isti mer¬
cennarii erant: paulo apło inui¬
debant. Quare inuidebant: nisi
qr tp̃ralia reqͥrebant: S qͥd ad¬
uingat attendite. Quid enim:
Ueritas a merennariis occasione anñ¬
ciet᷑: ueritas a filiis ueritate a nñciet᷑.
Filii ȩternã hereditatẽ patris pacient᷑
expectant: mercennarii temporalẽ
mercedem conducentis festinanter
exoptant. Alichi humana gloria
cui mercennarios inuidere uideo
minuat᷑ & tam̃ ꝑ linguas ⁊ mercen¬
narioꝵ ⁊ filioꝵ diuina xp̃i głia dif¬
famet᷑. cũ siue occasiõe suie uerita¬
ledici potius calumpniatores quã
ueridici iudices etiã scos apłos ac¬
cusare: qđ ñ caritate generandi
filios uitȩ et̾nȩ : sed cupiditate
laudis humane. ppłis tã multis
eũgłiũ p̃dicauerint. Neq enim
laudantib comparata: immo u̾
tanta aderat. ut maior hominibsex tͣrc¬
ab hominib honor ⁊ głia defer p̃s. exu.¬

Expanded text:
contumaciam Christum annuntiant, non caste, existimantes tribulationem suscitari vinculis meis. » Isti mercenarii erant, Paulo apostolo invidebant. Quare invidebant, nisi quia temporalia requirebant? Sed quid adjungat, attendite: Quid enim? as est Christus: veritas a mercenariis occasione annuntietur, veritas a filiis veritate annuntietur: filii aeternam haereditatem Patris patienter exspectant, mercenarii temporalem mercedem conducentis festinanter exoptant: mihi humana gloria, cui mercenarios invidere video, minuatur; et tamen per linguas et mercenariorum et filiorum divina Christi gloria diffametur, cum sive occasione, sive veritaledici potius calumniatores quam ueredici iudices etiam sanctos apostolos accusare, quod non caritate generandi filios uitae aeternae, sed cupiditate laudis humanae populis tam multis euangelium praedicauerint. neque enim laudantibus conparata; immo uero tanta aderat, ut maior hominibus ab hominibus honor et gloria deferri
Abbreviated transcription (Latin):
anñciare ꝑmittit. Quãius enĩ ea
potius crederent quȩ ipsi faciebant
ut morerent᷑: ea tam̃ p̃dicabant.
quȩ si alii credentes facerent salua¬
rent᷑. Non enĩ aliud anñciabant
pret᷑ regulã fidei. Eos quippe ex¬
cludit apłs dicens: siqͥs uobis anñ¬
ciauerit pret̃ id qđ accepistis ana s exserñ¬
thema sit. Illi ñ xp̃m anñciant qͥ de uerbi
puro: ex fide sincera qͣ ꝑ dilectionẽ
oꝑat᷑. Terrenis quippe cupiditatib
consulentes regnũ cęloꝵ auũcia¬
bant⁊ habentes in pectore falsitatẽ.
in lingua ueritatem. Sciensitaq
tes esse liberatos: istos qͦq ita ꝑmit
quippe anñciabant. etiã si ñ u̾itate.
id: ñ uero animo. Isti loquunt᷑
qdđ ñ credunt: & ido reꝓbati sunt.
quãuis fint utiles eis qͦs instruit
dñs dicens. quȩ dicunt facite: quȩ
autẽ faciunt facere nolite: dicunt

Expanded text:
annuntiare permittit. Quamvis enim ea potius crederent quae ipsi faciebant, ut morerentur: ea tamen praedicabant, quae si alii credentes facerent, salvarentur; non enim aliud annuntiabant praeter regulam fidei. Eos quippe excludit Apostolus, dicens: «Si quis vobis annuntiaverit praeter id quod accepistis, anathema sit» . Illi non Christum annuntiant qui puro, et fide sincera quae per dilectionem operatur : terrenis quippe cupiditatibus consulentes, regnum coelorum annuntiabant, habentes in pectore falsitatem, in lingua veritatem. Sciens itaqutes esse liberatos, istos quoque ita perquippe annuntiabant, etiamsi non veritate, id est non vero animo. Isti loquuntur quod non credunt, et ideo reprobati sunt; quamvis sint utiles eis quos instruit Dominus, dicens: «Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ciasse ñ caste s ꝑ inuidiã ⁊ con-¬
tentionẽ: ac ꝑhoc etiã tc ñnulli tole¬
rati st̃ anũciantes ñ casto animo ue¬
ritatẽ: non tam̃ ulli laudati st̃ tan¬
quã ann̾ciantes casto animo falsi¬
tatẽ. Demiq de illis dicit. Siue oc
annuncietur: prius negetur.

Expanded text:
iasse non caste, sed per inuidiam et contentionem. ac per hoc etiam tunc nonnulli tolerati sunt adnuntiantes non casto animo ueritatem; non tamen ulli laudati sunt tamquam adnuntiantes casto animo falsitatem. denique de illis dicit: siue occadnuntietur, prius negetur.
Abbreviated transcription (Latin):
germane de grege sollicitus esset.
s contigerat ut illo tp̃re qͦ tymo¬
theũ misit circa se aliũ de filiis
ñ haberet: sed soli mertennarii
cũ illo ee̾nt: sua q̃rentes non quȩ
Iħu xpͣi. Ee tam̃ ipse germane
de grege sollicitis maluit filiũ
mittere & intͣ mercennarios remanere
mercennarii cũ sitis mebra pasto¬
ris. Ipse autẽ paulus sc̃s apłs qui¬

Expanded text:
germane de grege sollicitus esset: sed contigerat ut eo tempore quo Timotheum misit, circa se alium de filiis non haberet; sed soli mercenarii cum illo essent, sua quaerentes, non quae Jesu Christi. Et tamen ipse germane de grege sollicitus, maluit filium mittere, et inter mercenarios remanere. mercenarii, cum sitis membra pastoris. Ipse autem Paulus sanctus apos
Abbreviated transcription (Latin):
Sed plane minor ista isticia facit¬
meritũ: maior illa p̃miũ. Unde qͥ
istã ñ sequit᷑ illam non assequitur.
amus. id÷ quotqͦt ꝑfecti currimus
ut illuc ꝑficiam᷑ qͦ ꝑfecte ad huc
s quȩ uideat᷑ teneaturq succedet:
karitas autẽ quȩ in his trib maior est
ñ auferat᷑ si augeat᷑ ⁊ impleat᷑: contem¬
plata qđ credebat ⁊ qđ sꝑabat indep.¬
ta: in qua plenituoine karitatis p̃cep¬
tũ illud implebit᷑. diliges dñm d̾m
tuũ ex toto corde tuo ⁊ ex tota anima
tua.⁊ ex tota m̃te tua. Nam cũ ẽ adhuc
aliqͥd carnalis concupiscentiȩ. qđ uł sEx cc en
continendo frenet᷑: ñ omĩmꝰ ex tota ugłi sedin¬
anima diligit᷑ ds. Non enĩ caro si ioħ. l.ͥ.¬
ne anima concupiscit quãuis caro
concupiscere dicat᷑ qr carnalit᷑ aĩma
concupiscit. Tunc erit iustus sine
ullo omino peccato: qr nulla lex
erit in mẽbris eius repugnans legi
m̃tis eius: sed prorsus toto corde tota

Expanded text:
sed plane minor ista iustised plane minor ista iustimeritum, major illa, praemium. Ideo qui istam non sequitur, illam non assequitur. sumus, id est perfecti currimus. ut illic perficiamur, quo perfecte adhuc teneaturque, succedet, caritas autem, quae in his tribus maior est, non auferatur, sed augeatur et impleatur contemplata quod credebat et quod sperabat indepta. in qua plenitudine caritatis praeceptum illud implebitur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua. nam cum est adhuc aliquid carnalis concupiscentiae, quod uel continendo frenetur, non omni modo ex tota anima diligitur deus. non enim caro sine anima concupiscit, quamuis caro concupiscere dicatur, quia carnaliter anima concupiscit. tunc erit iustus sine ullo omnino peccato, quia nulla lex erit in membris eius repugnans legi mentis eius, sed prorsus toto corde, tota
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. Tutissima ẽ enĩ quęrentis intentio.
donec app̃hendat᷑ illud qͦ tendimus &
qua extendim. S ea recta intentio est:
quȩ ꝓficiscit᷑ a fide. Certa enĩ fides:
cũ uiderinꝰ facie ad faciem. Hoc gͦ
sapiamꝰ: ut nouerimus tutiorem esse
affectũ uera quȩrendi: quã incogni¬
ta ꝓ cognitis p̃sum̃di. Sic gͦ quęramꝰ
tanquã inuenturi: & sic inueniamꝰ
tanquã quęsituri. Cũ enĩ consũma¬
uerit h̃o: tẽ incipit. De credendis
nulla infidelitate dubitemꝰ: de in¬
telligendis nulla temeritate affir¬
memus. In illis auctoritas tenenda
ẽ: in his ueritas exquirenda.
ex d̾o ẽ. uera iusticia ẽ. Quȩ licet
ñ inmerito in aliquib iustis pro
huius utȩ capacitate ꝑfecta dicat᷑
parua tam̃ ẽ ad illã magnã quam
cepit ȩqualitas angłoꝵ. Quã qui
ñdũ habebat:⁊ ꝓpter illã quȩ iã in¬
erat ꝑfectũ. ⁊ ꝓpter istã quȩ adhuc
deerat inꝑfectũ se esse dicebat.

Expanded text:
nem. Tutissima est enim quaerentis intentio, nem. Tutissima est enim quaerentis intentio, donec apprehendatur illud quo tendimus et quo extendimur. Sed ea recta intentio est, quae proficiscitur a fide. Certa enim fides cum videbimus facie ad faciem. Hoc ergo sapiamus ut noverimus tutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi. Sic ergo quaeramus tanquam inventuri: et sic inveniamus, tanquam quaesituri. Cum enim consummaverit homo, tunc incipit . De credendis nulla infidelitate dubitemus, de intelligendis nulla temeritate affirmemus: in illis auctoritas tenenda est, in his veritas exquirenda. ex Deo est, vera justitia est: quae licet non immerito in aliquibus justis pro hujus vitae capacitate perfecta dicatur, parva tamen est ad illam magnam quam capit aequalinondum habebat, et propter illam quae iam inerat perfectum et propter istam quae adhuc deerat inperfectum se esse dicebat.
Abbreviated transcription (Latin):
intelligunt ȩqualitatẽ uerbi cũ patre.
Aohuc ñ sic uident quomͦ uidendũ est
facie ad faciem: adhuc ex parte in enig¬
mate. Currant gͦ: qr cũ uia finita fuerit:
tc̃ redimus ad patriã. Currant. exten¬
Si forte errasin aliqͦ: quare ñ redis ad
ni in mirabilib suꝑ uos sed seruatis ¶xlibro¬
humilitatẽ⁊ reuelauit uob̾ ds qđ alit᷑ sent
sapitis. Si autẽ hoc ipsũ qđ aliter sa¬
pitis defendere uultis. ⁊ ꝑtinaciter
astruere contra pace̾ eccłiȩ fit uobis
maledictũ hoc qđ dix̃. suꝑ matrẽ cũ
estis ut foris a lacte separemun: forisa
uiscerib matris fame moriaminb. Si
autẽ ꝑseueratis in pace catholica: siqͥd
forte alit̾ sapitis. quã oportet sapere.
as uob̾ reuelabit humilib Quare:
Quia ds suꝑbis resistit: humilib autẽ
tionẽ in hac uita dicit ñ asiud. quã
ea quȩ retro sunt oblunsci: & in ea
quȩ ante sunt extendi scđm intentio¬

Expanded text:
intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: adhuc non sic vident, quomodo videndum est, facie ad faciem; adhuc ex parte, in aenigmate . Currant ergo, quia cum via finita fuerit, tunc redimus ad patriam: currant, exteninquit, erras in aliquo, quare non redis ad ni in mirabilibus super vos, sed servatis humilitatem, revelabit vobis Deus quod aliter sapitis. Si autem hoc ipsum quod aliter sapitis defendere vultis, et pertinaciter astruere, et contra pacem Ecclesiae, et vobis maledictum hoc quod dixit super matrem cum estis, ut foris a lacte separemini, foris a visceribus matris fame moriamini. Si autem perseveraveritis in pace catholica, si quid forte aliter sapitis quam oportet sapere, Deus vobis revelabit humilibus. Quare? quia Deus superbis resistit, humilibus autem tionem in hac vita dicit, non aliud quam ea quae retro sunt oblivisci, et in ea quae ante sunt extendi secundum intentio
Abbreviated transcription (Latin):
hesisti : Ille dicit ñdũ se ꝑfectum:
& tu iam de ꝑfectione gloriaris:¬
Omũa quȩ tp̃ris fine clauduit᷑¬
IIIi. ꝓ transactis habenda sunt: unde ea
sibi apłi postposuit intentio quȩ retꝰ
sunt obliuiscentis. ubi tp̾ralia cuncta
oportet intelligi: & in ea quȩ aute ft̃
extenti: quȩ appeticio est eternoꝵ.¬
Frẽs. ego me ipsũ ñ arbitror
ne extolleret᷑ in magnitudinem
reuelationũ suarũ. Quis audet
dicere. qr comp̾hendit Ecce paulus
ñ app̃hendit: & dicit ñ me arbitror
app̃hendisse. E qͥd agis o paule:
Ad huc curro inqͥt. ut app̾hendam
Ad huc paulus in uia ẽ. & tute putal
in patria: Unũ autẽ inqͥt: quȩ rei
st̃ oblitus. Hoc fac ⁊ tu. Uitã p̾ter¬
tã malã obliuiscere. Si te delectau̾̃
aliquando uanitas: ñ te delectet.
desuꝑ: & curro ut appͣhendã. Non eñt
dimisit me in uia remanere: qui nͣ
cibo pascunt᷑: sed illis dico qͥ iã mandu¬
cant solidũ cibũ iã uident᷑ eẽ ꝑfeti: qr

Expanded text:
esisti. Ille dicit nondum se perfectum; et tu jam de perfectione gloriarisomnia quae temporis fine clauduntur, pro transactis habenda sunt. Unde et ea sibi Apostoli postposuit intentio, quae retro sunt obliviscentis, ubi temporalia cuncta oportet intelligi; et in ea quae ante sunt extenti , quae appetitio est aeternoru«Fratres, ego meipsum non arbitror ne extolleretur in magnitudine revelationum suarum. Qui audet dicere quia comprehendit? Ecce Paulus non apprehendit, et dicit, «Non me arbitror apprehendisse.» Et quid ais, o Paule? «Adhuc curro», inquit, «ut apprehendam.» Adhuc Paulus in via est, et tu te putas in patria? «Unum autem,» inquit, «quae retro sunt oblitus.» Hoc fac et tu, et vitam praeteritam malam obliviscere. Si te delectavit aliquando vanitas, non te delectet desuper, et curro ut apprehendam. Non enim dimisit me in via remanere, quia non cibo pascuntur; sed illis dico, qui jam manducant solidum cibum. Jam videntur esse perfecti, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bigat: In de cultellus petrinus.
Petra autẽ erat xp̃c. Inde octauis
dies cireũcifiõis: añcus resurrectioĩs.
cũgłista ⁊ imꝓbauerit quosdã qͦs tam̃
in cũ credidisse dix̃it: qͥ in hoc ingres¬
sufidi si ꝓficerent. amore qͦq humane
głiȩ ꝓficiendo suꝑarent. quẽ suꝑaue.¬
rat apłs dicens. Aichi autẽ absit
quẽ mͥ mundus crucifixus ẽ ⁊ ego mun¬
do. Ad boc enĩ ⁊ ipse dñs cruc̃e suam
ubi eũ dem̃tia suꝑbȩ impietatis irri¬
sit. in eoꝵ qͥ in illũ crederent frontib
fixit. ubi ẽ quodãmꝰ sedes uerecundiȩ:
ut de nomine eius fides ñ erubescat.
& magis dĩ gloriã quã hominũ il¬

Expanded text:
bigat? Inde cultellus petrinus: Petra autem erat Christus . Inde octavus dies circumcisionis, et dominicus resurrectionis.ista et improbaverit quosdam, quos tamen in eum credidisse dixit: qui in hoc ingressu fidei si proficerent, amorem quoque humanae gloriae proficiendo superarent, quem superaverat Apostolus, dicens, Mihi autem absit quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Ad hoc enim et ipse Dominus crucem suam, ubi eum dementia superbae impietatis irrisit, in eorum qui in illum crederent frontibus fixit, ubi est quodammodo sedes verecundiae, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam quam hominum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ipsã crucẽ suã suo gestans hu¬
mero comͣdabat: & lucernȩ qͥsurȩ
quȩ sub modio ponenda ñ erat.
candelabrũ ferebat. Dictũ est:
karitas occidit qđ fuimus ut simꝰ
qđ ñ cramus: facit in nob̾ quandã
mortẽ dilcctio. Ipsa morte mortuus
erat qͥdicebat. mundus mͥ crucisi¬
xustͣ o ego mundo. Ipsa morte
mortui crant quib dicebat: mortui
enĩ estis. ⁊ uita ur̃a abscondita ẽ cũ
tiã ꝑ quã facta sunt omĩa spiritalit᷑
intelligͥimus. in tantũ carnalibus
affectib morum: ut mortuũ nobis
hunc mundũ deputantes nosq¬

Expanded text:
 ipsam crucem suam suo gestans humero commendabat; et lucernae arsurae quae sub modio ponenda non erat, candelabrum ferebat . Bajulans charitas occidit quod fuimus, ut simus quod non eramus; facit in nobis quamdam mortem dilectio. Ipsa morte mortuus erat qui dicebat, «Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo» : ipsa morte mortui erant quibus dicebat, «Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum tiam per quam facta sunt omnia, spiritualiter intelligimus, in tantum carnalibus affectibus morimur, ut mortuum nobis hunc mundum deputantes, nos
Abbreviated transcription (Latin):
unũ. qđ ꝑspexeris grauius: qr ⁊ illi
possessuri st̃ regnũ dĩ qͦs ad dexterã
constituet ille uidex: nec eis qui ad
dexterã constitui ñ merebunt᷑ aliquid
aliud quã ad sinistrã ẽẽ remanebit.
Nulla uox reliqua ẽ quã sic̃ hedi
audiant ex ore pastoris. nͥ ite in ignẽ
ȩternũ qͥ paratus ẽ diabolo ⁊ angelis
eus. licet ex illo igne sic̃ dixi diuer¬
sa possint distribiui ꝓ criminũ diu̾¬
sitate supplicia. Utrũ autẽ catholicũ te dĩ xxi hominib liberationẽ ab et̾no¬

Expanded text:
unum quod perspexeris grauius. et quia illi unum quod perspexeris grauius. et quia illi possessuri sunt regnum dei quos ad dextram constituet ille iudex, nec eis qui ad dextram constitui non merebuntur aliquid aliud quam ad sinistram esse remanebit. nulla uox reliqua est quam sicut haedi audiant ex ore pastoris nisi: ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, licet ex illo igne, sicut dixi, diuersa possint distribui pro criminum diuersitate supplicia. Utrum autem catholicum pessimis moribus alicui haeretico
Abbreviated transcription (Latin):
seruientes. neq adulteri neq mol¬
les. neq masculoꝵ concubitores.
neq fures neq auari. neq ebriosi.
neq maledici. neq rapaces: regnũ
di possidebunt. Non ait qͥ hȩc om.¬
nia uicia simul habuerint. regnũ
dĩ non possidebunt: sed neq illi neq
illi: ut singulis hoc subaudias. qd̃
nulli eoꝵ regnũ di possidebunt.
Sic̃ gͦ hereticiꝰ regnũ cĩ ñ possidebt̃.
sic auari regnũ di ñ possidebunt.
Nec dubitandũ ẽ qͥdẽ penas ipsas
quib cruciabuntur qui regnũ dĩ
ñ possidebunt ꝓ diu̾sitate criminũ ẽẽ
diuersas. & alias aliis acriores. ut in
ipso igne ȩterno ꝓ disparib ponderib
peccatoꝵ. sint disparia torm̃ta pęnarũ.
Neq enĩ frustra ipse d̾ns ait. Tolera.¬
bilius erit sodomis quã uob̃ in die ui¬
dicii. Sedtam̃ ad ñ possidendũ regnũ
di tantũdem ualet ex illis uicus quod
elegeris mitius. quantũ uel plura uel

Expanded text:
seruientes neque adulteri neque molseruientes neque adulteri neque molles neque masculorum concubitores neque fures neque auari neque ebriosi neque maledici neque rapaces regnum dei possidebunt. non ait: \'qui haec omnia uitia simul habuerint regnum dei non possidebunt\', sed: \'neque illi neque illi\', ut in singulis hoc subaudias quod nulli eorum regnum dei possidebunt. sicut ergo haeretici regnum dei non possidebunt, sic auari regnum dei non possidebunt. nec dubitandum est quidem poenas ipsas, quibus cruciabuntur qui regnum dei non possidebunt, pro diuersitate criminum esse diuersas et alias aliis acriores, ut in ipso igne aeterno pro disparibus ponderibus peccatorum sint disparia tormenta poenarum. neque enim frustra ipse dominus ait: tolerabilius erit Sodomis quam uobisin die iudicii. sed tamen ad non possidendum regnum dei tantundem ualet ex uitiis illis quod elegeris mitius, quantum uel plura uel
Abbreviated transcription (Latin):
uel etiã aꝑtius y doł deditũ. uenefi¬
cũ. discordiosũ. contentiosũ. emulũ.
anilnosũ. seditiosũ. inuidum. ebri.¬
osũ. comessatorẽ. catholicũ: ñqͥd ꝓpt̃
hoc solũ qđ catholicus ẽ regnũ d̾i
possidebit. agens talia de quib sic
ipsos seducimus. Nã sermo di ñ nos
seducit qͥ nec tacet nec parcit: nec
ulla aduilatiõe nos decipit. Ido qͥppe
⁊ alibi dic̃. Hoc autẽ scitote cognos¬
centes: qm̃ om̃is fornicator aut in¬
mundus. aut auarus qđ ẽ ydoloꝵ
seruitus. non habet hereditatẽ in
regno xp̃i ⁊ ddĩ. Nemo uos seducat
inanib uerb̾. Non est gͦ qd̾ de ser¬
mone di conquęram᷑. Dicit omĩno.
⁊ aꝑte ac libere dicit eosqͥ male ui¬
nec si aliqͦd unũ habeat ex his quȩ
dicta sunt debemꝰ ei societatẽ suꝑ¬
ne illius patriȩ polliceri. Ad corim¬
thios enĩ singula enumerat: in
qͥb singulis subaudit᷑ qđ regnũ
đi ñ possidebunt. Nolite inquit
errare. Neq fornicatores neq idolis

Expanded text:
etiam apertius idolis deditum, ueneficum, discordiosum, contentiosum, aemulum, animosum, seditiosum, inuidum, ebriosum, comisatorem catholicum: numquid propter hoc solum quod catholicus est regnum dei possidebit, agens talia de quibus sicipsos seducimus; nam sermo dei non nos seducit, qui nec tacet nec parcit nec ulla adulatione nos decipit. ideo quippe et alibi dicit: hoc enim scitote cognoscentes, quoniam omnis fornicator aut inmundus aut auseruitus, non habet hereditatem in regno Christi et dei. nemo uos seducat inanibus uerbis. non est ergo quod de sermone dei conqueramur. dicit omnino et aperte ac libere dicit eos qui male uinec si aliquid unum habeat ex his quae dicta sunt, debemus ei societatem supernae illius patriae polliceri. ad Corinthios enim singula enumerat, in quibus singulis subauditur quod regnum dei non possidebunt. nolite, inquit,\' errare. neque fornicatores neque idolis
Abbreviated transcription (Latin):
ca sententia falsa. s̃: si tales post quan.¬
talibet tempora liberati regnũ ddĩ pos¬
sidebunt. S q̃m falsa ñ ẽ ꝓfecto reg¬
nũ dĩ ñ possidebunt. Et si in regni
cio tenebunt᷑: qm̃ ñ ẽ medius locus
ubi ñ sit in supplicio: qui illo ñ fue

Expanded text:
ca sententia falsa est, si tales post quantalibet tempora liberati, regnum Dei possidebunt, sed quia falsa non est, profecto regnum Dei non possidebunt. Et si in regno cio tenebuntur, quia nullus medius locus est, ubi non sit in supplicio, qui illo non fue
Abbreviated transcription (Latin):
ñ esse: neq enĩ unũ aliqd̃ uicium
fidẽ ñ uterq disputet ⁊ tam̃ contͣ fidẽ
uterq uiuat: ⁊ spe uana ut̃q fallatur.
& a karitate sp̃itali uterq dissentiat
& ob hoc ut̃q ab illiꝰ unicȩ columbe¬
¶Ea libͦ corpore alienus sit. ¶ui ñ solum

Expanded text:
non esse. neque enim unum aliquod uitium non esse. neque enim unum aliquod uitium fidem non uterque disputet et tamen contra fidem uterque uiuat et spe uana uterque fallatur et a caritate spiritali uterque dissentiat et ob hoc uterque ab illius unicae columbae corpore alienus sit, cur in uno eorum
Abbreviated transcription (Latin):
re debeamꝰ: non audeo p̾cipitare sen.¬
tentĩã. Si autẽ qͥs dicat qr hereticus ẽ
ñ potest hoc solũ eẽ qͥn ⁊ alia conse¬
quant᷑. carnalis est enĩ ⁊ animał. ac
ꝑ hoc ⁊ emulus sit necesse ẽ ⁊ animo¬
sus ⁊ inuidus ⁊ inimicus ipsi uerita¬
ti ab eaq dissentiens: intelligat ⁊ de
illis malis qđ unũ mitius elegerit
solũ in quoquã eẽ ñ posse. ea scilicet
causa qm̃ carnał ⁊ animalis ẽ uelut
ebriositas quã ñ solũ sine horrore
nominare s etiã cũ hilaritate p̃dicare
iã ppłi consuert: ñqͥd in qͦ fuerit sola
ec poterit: Quis enĩ ebriosus ñ ⁊ con¬
tentiosus ⁊ animosus ⁊ inuidus.⁊ a p̃¬
ceptoꝵ sanitate dissentiens. & arguen
tib se grauit inimictis: Iã uͦ ut ⁊ for¬
nicator ⁊ adulter ñ sit difficile. ẽ potest
tam̃ ñ eẽ hereticus: sic̃ hereticus pot̃
ñ esse ebriosus. ñ adult̾ aut fornicator
nec luxuriosus. aut amator pecuniȩ.
aut ueneficus. ⁊ simul hec om̃ia potest

Expanded text:
re debeamus, non audeo praecipitare sententiam. si autem quis dicat: \'quia haereticus est, non potest hoc solum esse, quin et alia consequantur; carnalis est enim et animalis ac per hoc et aemulus sit necesse est et animosus et inuidus et inimicus ipsi ueritati ab eaque dissentiens>, intellegat et de illis malis quod unum mitius elegerit solum in quoquam esse non posse, ea scilicet causa, quoniam carnalis et animalis est. uelut ebriositas, quam non solum sine horrore nominare sed etiam cum hilaritate praedicare iam populi consuerunt, numquid in quo fuerit sola esse poterit? quis enim ebriosus non et contentiosus et animosus et inuidus et a praeceptorum sanitate disse se grauiter inimicus? iam uero ut et fornicator et adulter non sit, difficile est. potest tamen non esse haereticus, sicut haereticus potest non esse ebriosus nec adulter aut fornicator nec luxuriosus aut amator pecuniae aut ueneficus et simul haec omnia potest
Abbreviated transcription (Latin):
uidias oꝑa ẽẽ carnis. quoꝵ omniũ
maloꝵ cap̃t atq origo suꝑbia ẽ quȩ
sine carne regnat in diabolo. Qis
autẽ illo ẽ inimicicior sc̃is: Quis
aduersus eos contentiosior: animo¬
sior: & magis emulus atq inuidus.
inuenit᷑: At hȩc omĩa cũ habeat
nomine carnis appellat: Non enĩ
habendo carnẽ quã ñ habet dia¬
bolus. s uiuendo scđm seipsũ hoc
ẽ scđm hominẽ factus ẽ hõ similis
uoluit quando in ueritate ñ stetit.
ut ñ de di s de suo m̃daciũ loq̃ret᷑.¬
mus etiã intus cũ auaris cũ rapto.¬
rib cũ ebriosis. ⁊ ceteris huiusmo¬
di pestib de quib dr regnũ di ñ
possidebunt. ⁊ baptismatis sacram̃¬
tũ eẽ cõmune: & tam̃ uicia quib¬

Expanded text:
uidias opera esse carnis; quorum omnium uidias opera esse carnis; quorum omnium malorum caput adque origo superbia est, quae sine carne regnat in diabolo. Quis autem illo est inimicior sanctis? Quis aduersus eos contentiosior, animosior et magis aemulus adque inuidus inuenitur? At haec omnia cum habeat nomine carnis appellat? Non enim habendo carnem, quam non habet diabolus, sed uiuendo secundum se ipsum, hoc est secundum hominem, factus est homo similis uoluit, quando in ueritate non stetit, ut non de Dei, sed de suo mendacium loqueretumus, etiam intus cum avaris, cum raptoribus, cum ebriosis, et caeteris ejusmodi pestibus, de quibus dicitur, Regnum Dei non possidebunt , et Baptismatis sacramentum esse commune, et tamen vitia quib