comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
predicatores neq aute sẽꝑ:
tamen inrationabiliter
ueritati resistunt Et.
coroue semiles auro. Supe¬
rius dictum est de senio¬
ribus quod habebant co¬
ronas aureas incapitibus
siuis per quas triumphus
uictorie illorum signifi¬
catur. Isti autem non ha¬
bent cononas set quas¬
dam figuras tamquam
coronas. Nec sunt aureȩ.¬
s sunt similes auro quasi
scilicet quoddam falsitatis
figmentum. quia uide¬
licet ipsi se uictores simu¬
dignos. S nec coronas. nec
exauro habent. Quia ut
apłs dicit habentes for¬
mam pietatis. uirtutem
eius ab negant Et faci¬
es earum subauditur locꝰ¬
tarum: sicut facies homi¬
niIIII erant. Quia homo
est aminal rationale. ꝑ
faciem hominum raciona¬
bilicas eorum intellegit᷑.
Qiuia licet sint doctores
eorum. tamen etiam mul¬
ra uera dicunt. & dialec¬
tici sunt ceterasq artes
liberales sciunt Et habe¬
bant capillos: sicut capil¬
los mulierum. fluxus mu¬
lierum. incapillis ẽẽ dinos¬
citur. Unde apłs: Alulier

Expanded text:
res nequeant, semper tamen irrationabiliter veritati resistunt. Et coronae similes auro. Superius dictum est de senioribus, quod habebant coronas aureas in capitibus suis, per quas triumphus victoriae illorum significatur. Isti autem non habent coronas, sed quasdam figuras tanquam coronas, nec sunt aureae, sed similes auro, quasi scilicet quoddam falsitatis figmentum, quia videlicet ipsi se victores simu, sed nec coronas, nec ex auro habent, quia, ut Apostolus ait, habentes formam pietatis, virtutem ejus abnegant. Et facies earum subaudi locustarum. Sicut facies hominum erant. Quia homo est animal rationale, per faciem hominum rationabilitas eorum intelligitur, quia licet sint seductores eorum, tamen etiam multa vera dicunt, et dialectici sunt, caeterasque artes liberales sciunt. Et habebant capillos sicut capillos mulieris. Fluxus mulieris in capillis esse dignoscitur. Unde Apostolus: Mulier
Abbreviated transcription (Latin):
uitiorum in lecebris amaris¬
simi inueniuntur: Talibus
itaq uȩ inminet. idest eterna
dampnatio. quia deiectus a
fidelibus diabolus cum ira
magna seuit aduersus illos.
Et tanto utiq hoc agit fer¬
uentius. quanto uiciniorem
sibi sentit adesse penam. Un-¬
de subditur. Sciens quia.
medicum tempus habes.
Modicum quippe tempus.
p̃sens intellegitur uita. de
quo apłs dicit. filioli. nouis¬
sima horta est. Et si compu¬
temus omne tempus abex¬
ordio mundi usq ad finẽ
seculi. eitrnitati compara¬
tum. breuissimum est. Quia
ergo diabolus inprimo sesc̃
esse dampnandum. ad exer-¬
cendam malitiam suam an¬
gustum ei uidetur hoc tem¬
pus. quamlibet ꝓlixis mo¬
rarum spatiis ꝓceletur.
Considerat quippe qͣł iuxta
sit ut licentiam nequissime
libertatis amittat. et qͣnto
breuitatem temporis an¬
gustatur. tanto multiplici-

Expanded text:
itiorum illecebris amarissimi inveniuntur. Talibus itaque vae imminet, id est aeterna damnatio, quia dejectus a fidelibus diabolus, cum ira magna saevit adversus illos: et tanto utique hoc agit ferventius, quanto viciniorem sibi sentit adesse poenam, unde subditur: Sciens quod modicum tempus habet. Modicum quippe tempus, praesens intelligitur vita, de qua Apostolus: Filioli, novissima hora est . Et si computemus omne tempus ab exordio mundi usque ad finem saeculi, aeternitati comparatum, brevissimum est. Quia ergo diabolus in proximo se scit esse damnandum, ad exercendum, malitiam suam, angustum ei videtur hoc tempus, quamlibet prolixis morarum spatiis proteletur. Considerat quippe quod juxta sit, ut licentiam, nequissimae libertatis amittat: et quanto brevitate temporis angustatur, tanto multiplici
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum peperisẜ et filium
Senis deuoiaret. Quantum
abbeatam mariam ꝑtinet¬
stetit diabolus ante aam
uolens ꝑherodem filium
eius interficere:quando il
lactantes ꝓ eo sunt inter¬
empti. S quod non potuit
facere ꝑ illum. fecit filium
eius herodem qui illis dieb
sicut euuangeliũ dicit. he¬
rosolimis erat. Uoluit aute
eum deuorare diabolus. qͥa¬
estimans eum purum ho-¬
minem: pucabit quod cũ
ceteris in inferno eum tene¬
re posset. S non potuit. ut
insequentibus dicittir quia
surgens amortuis ascendit
addm patrem. Sic cotidie
immo omni hora stat dia¬
bolus auͣtem fcãm ecclesiã.
ut possit eos decipere qui
fonte baptismatis renati. effi
rapiuntur addm aquo ꝓ¬
reguntur uxta illud. Ubi
fuerit corpꝰ. congregabunt᷑
et aquilae. Et uolo ut ubi
ego sum. illic et minister
meus sic. Non autem uel
xp̃s uel membra illius tunc
solum modo draconem uin¬
cunt ad celos ascendunt. s
ponius eum uincunt in hoc
et ipse dominus et electi
illius. quia mandata uite

Expanded text:
peperisset, filium ejus devoraret. Quantum ad beatam Mariam pertinet, diabolus stetit ante eam, volens per Herodem Filium ejus interficere, quando ille lactentes pro eo sunt interempti, sed quod non potuit facere per illum, fecit per filium ejus Herodem, qui illis diebus, sicut Evangelium dicit, Hierosolymis erat. Voluit autem eum devorare diabolus, quia aestimans eum purum hominem, putabat quod cum caeteris in inferno eum tenere posset, sed non potuit, ut in sequentibus dicitur, quia surgens a mortuis, ascendit ad Deum Patrem; sic quotidie, imo omni hora, stat diabolus ante sanctam Ecclesiam, ut possit eos decipere, qui, fonte baptismatis renati, efficrapiuntur ad Deum, a quo proteguntur, juxta illud: Ubifuerit corpus, illic congregabuntur et aquilae. Et: Volo ut ubi ego sum, illic et minister meus sit . Non autem vel Christus, vel membra illius tunc solummodo draconem vincunt, cum ad coelos ascendunt, sed potius vincunt eum in hoc, et ipse Dominus et electi ejus, quia mandata vitae
Abbreviated transcription (Latin):
eutm in suis synagogis blas¬
phemant. non heretici qui
male de illo sentiunt. Non
pagani qui ineum credere
nolunt. non deniq falsi xͥa¬
ni nomen eius sciunt sicut¬
habent oꝑibus destriint.
scit nomen suum. Talis ẽ hȩc
locutio qualis illa qua ipse
alibi ait. nemo ascendet in
celum: nisi qui decelo descen¬
dit. filius hominis qui ẽ in
celo. Idest xp̃c cum corpore
suo quod est eeccłia.
t uestitus erat uestem
asꝑsam sanguine. Uestis san¬
guine resꝑsa. caro intelligi¬
tur redemptoris passionis
sanguine cruentata. De hac

Expanded text:
eum in suis synagogis blaseum in suis synagogis blasphemant: non haeretici, qui male de illo sentiunt: non pagani, qui in eum credere nolunt: non utique falsi Christiani nomen ejus sciunt, sicuthabent, operibus destruunt: scit nomen suum. Talis est haec locutio, qualis illa, qua ipse alibi ait: Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo , id est Christus cum corpore suo, quod est Ecclesia. Et vestitus erat veste aspersa sanguine. Vestis sanguine respersa, caro intelligitur Redemptoris, passionis sanguine cruentata. De hac
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ur. ut sciat. idest ut sci¬
re uos faciat. si diligitiᷤᷤ eũ
annon. Cum gͦ eum inter¬
rogassent apłi. de die ui¬
dicii & eis non ipsum diem
indicauit ꝑhoc utiq nes¬
cire ipsum dicit᷑ diem: qͥa
eos nescientes reddidit. Ne¬
q enim ille ignorare pot¬
est diem: a quo factus est¬
om̃is dies. nec potest esse¬
aliquod tempus quod eũ
lateat ꝑquem facta sunt
omia d̃ꝑa nomen itaq
tus. scit etiam sp̃s sc̃s qui
abutroq ꝓcedit sed nũqͥd
hoc nomen etiã homines
non sciunt: Nam in seqͦn¬
tibus idem ioħes dicit. uo¬
cabat᷑ nomen eius uerbũ
di. Et iterum. habebat
inuestimento & infemore
suo scͥptum. rex regum &
dominus dominantium.
Si gͦ beatus iohes nom̃ eiꝰ
sciuit. quid est quod dictt
nemo nouit nomen eius nͥ
ipse : Numqͥd enim ipse
aliquis non erat qui scire po¬
tuit nomen dei: Sed sub au¬
diendum est nemo extrane¬
us nouit nomen eius nisi
ipse cum corpore suo scilicet
quod est eccłia. Non iudei. qͥ

Expanded text:
ster, ut sciat id est, ut scire vos faciat si diligitis eum, an non. Cum ergo interrogassent eum apostoli de die judicii, et eis non ipsum diem indicavit, per hoc utique nescire ipsum dicitur diem, quia eos nescientes reddidit. Neque enim ille ignorare potest diem, a quo omnis factus est dies: nec potest aliquod esse tempus, quod eum lateat, per quem facta sunt omnia tempora. Nomen itaque tus, scit etiam Spiritus sanctus, quia ab utroque procedit. Sed nunquid hoc nomen etiam homines non sciunt? Nam in sequentibus idem Joannes dicit: Vocatur nomen ejus Verbum Dei, et iterum: Habebat in vestimento et in femore suo scriptum, Rex regum et Dominus dominantium. Si ergo beatus Joannes nomen ejus scivit, quid est quod dicit: Nemo novit nomen ejus nisi ipse? Nunquid enim ipse aliquis non erat qui scire potuit nomen Dei? Sed subaudiendum est, nemo extraneus novit nomen ejus, nisi ipse cum corpore suo, scilicet quod est Ecclesia: non Judaei, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ex do coram dõ in xp̃o
loquimur. Ita ⁊ illi¬
in in om̃e qõ locutu¬
ri sunt et acturi ca¬
put suum sibi pre¬
ponent. quasi in cõ¬
spectu eius potesta¬
tem suꝑ popłos ex̃¬
sceant.
terram. idẽ terrena
corpora hominum
et in habitantes in
terra. idẽ animas
in corporibus qui¬
escentes. ⁊ omnem
suam sollicitudinẽ
interrenis rebus po¬
nentes ad orare be
de mari ascenden¬
tem bestiam habẽ¬
Cuius curata ẽ plaga mortĩ
.i. qui se fingit resurrexisse
a mortius. sicut supͣdictũ ẽ.
Om̃s eñi qui eũ recepturi sũt
utiq ꝓstrati. et corpore et aĩa
illũ ad orabunt. Et in ipso
dãpnato homine: ad orabt̃
diabolum in eo habitantẽ
Quo in loco gͣuissima uis se¬
ductionis ostenditur. que
et animas et corporꝰ mi¬
serabilit sibi mancipat. Ꝙ
enĩ ui cadit. ñ seduct᷑. solocor¬
pore captiuatus ẽ. Ꝙ autẽ
seduutur. et m̃te et corpo¬
rẽ captiuatur.
Et fecit sigͣ magna. Quia
ñ solũ uerbis set etiã falsis
miracuł multos seducet.

Expanded text:
ex Deo coram Deo in Christo loquimur , ita et illi in omne quod locuturi sunt et acturi, caput suum sibi praeponent, quasi in conspectu ejus potestatem super populum exerceant. terram, id est terrena corpora hominum. Et inhabitantes in terra, id est animas in corporibus quiescentes, et omnem suam sollicitudinem in terrenis rebus ponentes. Adorare besde mari ascendentem bestiam, habenCujus curata est plaga mortis, id est qui se fingit resurrexisse a mortuis, sicut jam supra dictum est. Omnes enim qui eum recepturi sunt, utique prostrati et corpore et anima illum adorabunt, et in ipso damnato homine adorabunt diabolum in eo habitantem. Quo in loco gravissima vis seductionum ostenditur, quae et animas et corpora miserabiliter mancipat. Qui enim vi cadit, non seductus, solo corpore captivatus est. Qui autem seducitur, et mente et corpore captivatur. Et fecit signa magna, quia non solum verbis, sed etiam falsis miraculis multos seducet.
Abbreviated transcription (Latin):
ad tenebras erroris deuol¬
uentur. Et luna tota
facta est sieut sanguis.
luna ȩccłam significat.
Que tunc tota fiet sicut
sanguis. quia non ĩ uno
loco s inomibꝰ mundi par¬
tibus ꝑ secutio antrep̃i cõ¬
tra ȩccłam erassabitur.
Et stelle cęli ceciderunt
est sc̃ã eccła. de qua dãs
dicit. Celum mͥ sedes est.
Et salomon. Anma iusti.
sedes sapientiȩ. Stelle ergo
cȩli sunt sancti. qui intene¬
bris istius uitȩ lucent ue¬
luti stellȩ infirmamento.
Qui tunc utiq de celo ca¬
dent. quando sub illa ꝑse¬
cutione. ualidissima a fide
recedent. qui prius fide rec¬
ta ꝙ oꝑibus iustis udeban¬
tur lucere. In terrã cadẽt
quia terrenis delectatio¬
nibus inherebunt. ꝙ ipso

Expanded text:
ad tenebras erroris devolventur. Et luna tota facta est sicut sanguis. Luna Ecclesiam significat, quae tunc tota fiet sicut sanguis, quia non in uno loco, sed in omnibus mundi partibus persecutio Antichristi contra Ecclesiam grassabitur. Et stellae coeli ceciderunt est sancta Ecclesia, de qua Dominus dicit: Coelum mihi sedes est , et Salomon : Anima justi sedes sapientiae. Stellae ergo coeli sancti sunt, qui in tenebris istius vitae lucent, veluti in firmamento stellae. Qui tunc utique de coelo cadent, quando sub illa persecutione validissima, fide recedunt, qui prius fide recta et operibus justis videbantur lucere. In terram cadent, quia terrenis delectationibus inhaerebunt, et ex ipso
Abbreviated transcription (Latin):
uitam et secretas menci¬
um solitudines. In hac
quippe uita. pascimur
uero manna. idest corpo¬
re xp̃i qui dicit. Ego sum
panis uiuus qui decelo

Expanded text:
itam, et secretas mentium solitudines. In hac quippe vita pascimur vero manna, id est corpore Christi, qui dicit: Ego sum panis vivus qui de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
eos. sicut supra dictum
est. indeuoratione scili¬
cet ignis spiritalis. in
suspensione pluuie salu¬
taris inconuersione a¬
sanguinis. licet ergo co¬
to nunc tempore gau¬
deant impũ detribu¬
latione & humiliatiõe

Expanded text:
erram. Sicut supradictum est, in devoratione scilicet ignis spiritualis, in suspensione pluviae salutaris, in conversione asanguinem. Licet ergo toto nunc tempore gaudeant impii de tribulatione et humiliatione
Abbreviated transcription (Latin):
qui sua corpora ꝓ xp̃o
tradiderunt. monem᷑
uenerationem illis in¬
pendere. Non itaq si¬
nent eos poni in mo¬
numento hoc est non
ꝑ mitrent eos uenera¬
ri: S uelud irrisione
comedantur abestiis.
Et in habitantes terram
iocundabuntur & num̾a
mittent inuicem. qm̃
hi duo ꝓphete crucia¬
uerunt᷑ eos. qui habi¬
tant suꝑ terram. recte¬

Expanded text:
qui sua corpora pro Christo tradiderunt, monemur venerationem illis impendere. Non itaque sinent eos poni in monumento, hoc est non permittent eos venerari, sed velut irrisione comedantur a bestiis. Et inhabitanjucundabuntur, et munera mittent invicem: quoniam hi duo prophetae cruciaverunt eos, qui habitabant super terram. Et
Abbreviated transcription (Latin):
quia fortiter contra ad¬
uersa istuis scłi dunicãt.
sicut fecerunt scĩ
apłi et martyres qui
etiam ipsa corpora tradide¬
runt proxp̃i nomine.
quibus psalmista dicit.
Uiriliter agire. et confor¬
retur cor uestrum. Quod
autem subditur. qui rec
turus est gentes in uirga
ferrea: tam de xp̃o qui¬
in pocestate inflexibili
omues gentes regit. unde
illi inpsalmo dicit. postu¬
la ame et dabo tibi gen¬
res hereditatem tuam.¬

Expanded text:
quia fortiter contra adversa istius saeculi dimicant, sicut fecerunt sancti apostoli et martyres, qui etiam ipsa corpora tradiderunt pro Christi nomine, quibus Psalmista dicit: Viriliter agite et confortetur cor vestrum . Quod autem subditur: Qui erat recturus omnes gentes in virga ferrea. Tam de Christo, qui potestate inflexibili omnes gentes regit, unde illi in psalmo dicitur: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ psalmista dicat. oĩs
ħ̾o mendax. solusautẽ
ds̃ uerax. Quod ita solui¬
tur. Quia om̃is hõ in qͣntr̃
ex se ẽ m̃dax est. In quan¬
tum aut̃ uerax ẽ ex do ẽ.
Uñ cũ dñs int̾rogasset
discipulos dicens. Uosaũ
que me eẽ dicitis: Le¬
spondit petrus. Tues
Beatꝰ es sy mon bariona
Ecce ħo in cõfessione fi¬
lri di uerax inmo ue¬
racissimus homo. Sed
alibi dñs penam sue¬
passionis p̃diceret. res¬
pondit petrus. ab sit
go moriar ꝓte. ecce
hõ m̃dax. S un m̃dax.
utiq quia ñ sapis ea q̃
d̃isunt. s que hominũ
Ergo om̃is hõ quantũ
de se m̃dax. quantum
de do uerax. S cũ ħ ad om̃s
scõs ꝑtineant quare de solis
uirginib specialĩt dicitu

Expanded text:
cum Psalmista dicat: Omnis homo mendax , solus autem Deus verax? Quod ita solvitur, quia omnis homo, inquantum ex se est, mendax est: inquantum autem verax est, ex Deo est. Unde cum Dominus interrogasset discipulos suos, dicens: Vos autem quem me esse dicitis? respondit Petrus: Tu esBeatus es, Simon Bar-Jona . Ecce homo in confessione Filii Dei verax, imo veracissimus homo. Sed alibi Dominus poenam passionis suae praediceret, respondit Petrus: Absit go moriar pro te. Ecce homo mendax. Sed unde mendax? utique quia non sapis ea quae Dei sunt, sed quae hominum. Ergo omnis homo quantum de se, mendax: quantum de Deo, verax. Sed cum haec ad omnes sanctos pertineant, quare de solis virginibus specialiter dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
Heretici quippe tancum¬
modo xp̃anos decipiebãt
uel iudeos. non tamen
paganos. s quia ipsi nõ
cognouerunt dm̃ cum
hoc utiq possent face
re ꝑnaturalem legem.
similiter dampnabunt᷑.
unde considerandum
est quapena plectendi
sunt qui habentes dĩ
noticiam fidem & scien¬
tiam hec omnia con¬
rempnunt. si illi etiam
dampnabuntur. qui¬
cum horum omnium
nichil habuerint. solũ¬
modo quia pernatura¬
lem legem d̃m non
cognouerunt peribunt.
cum enim debussent

Expanded text:
Haeretici quippe tantumHaeretici quippe tantummodo Christianos decipiebant et Judaeos, non tamen paganos; sed quia ipsi non cognoverunt Deum, cum hoc utique possent facere per naturalem legem, similiter damnabuntur. Unde considerandum est, qua poena plectendi sunt, qui habentes Dei notitiam, fidem et scientiam et haec omnia contemnunt, si illi etiam damnabuntur, qui horum omnium nihil habuerunt, et solummodo, quia per naturalem legem Deum non cognoverunt peribunt. Cum enim debuissent
Abbreviated transcription (Latin):
ris. obprimunt  ꝑ poten¬
tiam seculi. bene caudae
illorum similes serpentib
dicuntur habentes capita
ꝑque principes huus
seculi figurantur. quos sibi
heretici congungunt ut
catholicos afide subuertant
unde & alia translatio ha¬
bet caude eorum similes Sr
draconibuᷤ. Per draconibus
qui pene inmaniores suÑ
omnibus bestiis. aꝑte secu¬
li de signatur pocestas.
quod iezechiel ex ꝑsona
domini loquens adpha¬
rahonem regem egypti
demonstrat. cum dicit.
Ecce ego pͣharaho draco mag¬
ne. & cet̾a ieremias exper¬
sona hierusalem de nabu¬
chodonosor: comedit me.
de uorauit me: absorbuit
ine quasi draco. Principũ
ergo parociniis fulti ma¬
gistri errorum. amplius
nocẽt quam si solq sermo¬
ne suaderent Et cate¬
ri homines. idest. pagani
qui non sunt occisi
his plagis hoc est non
sunt decepri ad hereci¬
cis ut inanima more¬
penitentiam & cum.¬
audis similiter peribuñ.
igne sulphure & fumo.
acsi diceretur. & hitales.
ad supra dictum ꝑtine¬

Expanded text:
ris, opprimunt per potentiam saeculi, bene caudae illorum similes serpentibus dicuntur. Habentes capita, per quae principes hujus saeculi figurantur, quos sibi haeretici conjungunt, ut catholicos a fide subvertant. Unde et alia translatio habet: Caudae eorum similes sunt draconibus. Per dracones quippe qui pene immaniores sunt omnibus bestiis, aperte saeculi designatur potestas, quam Ezechiel ex persona Domini loquens ad Pharaonem regem Aegypti demonstrat dicens: Ecce ego ad te, Pharao, draco magne. Et Jeremias ex persona Jerusalem de Nabuchodonosor: Comedit me, devoravit me, absorbuit me quasi draco. Principum ergo patrociniis fulti magistri errorum amplius nocent, quam si solo sermone suaderent. Et caeteri homines, id est, pagani, qui non sunt occisi in his plagis. Hoc est, non sunt decepti ab haereticis, ut in anima morpoenitentiam egeraudi, similiter peribunt igne, sulphure fumo. Ac si diceret: Et hi tales ad supradictum pertine
Abbreviated transcription (Latin):
dicantur & retinentur.
Uel aꝑtum est hoc tẽ¬
plum. quando sicut in
euuangelio legimus
lancea latus enis ꝑfora-¬
tum est. In celo autem
secundum hunc sensũ
iohannes aꝑtum dicẽs
templum. inconspectu
suo intellegi uoluit
cognoscens se esse de il¬
lorum numero dequi-¬
rat. Celi enarrant glori¬
am dei. Et uisa est
arca testamenti intem¬
plo eius. Quod significa¬
tur ꝑtemplum. hoc ꝑ
arcam. idest sanctorum
ecclesia. Genus est enim¬
in genere sicut octo aĩe
in arta. quia propterea
arca testamenti uocat᷑.
quia duorum̃ testamen¬
torum habet cognitio¬
nem. Non intabulis la¬
pideis. ẜ in tabulis cordis
carnalibus. Ibi est urna

Expanded text:
dicantur et retinentur. Vel apertum est hoc templum, quando sicut in Evangelio legimus lancea latus ejus perforatum est. In coelo autem secundum hunc sensum Joannes apertum dicens templum, in conspectu suo intelligi voluit, cognoscens se esse de illorum numero, de quitum: Coeli enarrant gloriam Dei. Et visa est arca testamenti in templo ejus. Quod significatur per templum, hoc et per arcam, id est sanctorum Ecclesia, genus est in genere, sicut octo animae in arca. Quae propterea arca testamenti vocatur, quia duum Testamentorum habet cognitionem, non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus; ibi est urna
Abbreviated transcription (Latin):
Siue enim tria ꝑ quatu¬
or siue quatuor pertria
ducantur. ad duo denari-¬
um numerum ꝑ uenit᷑
quia uidelicet ꝑ ipsos
duodecim apostolos. fi¬
des sancte crinitatis in¬
tonuit ꝑ quadriꝑticum
orbem qui missi sunt p̃¬
dicare tertia summa
ꝑ quatuor infima. Et
qua elocuta sunt septẽ
erat iohannes superius
quod uides scribe in
libro. uoluit etiam ea
quȩ audiuit aseptem
tonitrius scribere. S dic¬
tum est ei. Signa. id
est sigilla quȩ locuta
sunt septem conitrua.
& noli ea scribere. Ubi
merito quęritur quare
illi dicatur hoc. cum
in iohanne omnes doc¬
tores figurentur. Qui
utiq non debent di¬
uina eloquia sigillarẽ¬
ut non ad aliorum ma¬
nifestentur utilicatem.

Expanded text:
Sive enim tria per quatuor, sive quatuor per tria ducantur, ad duodenarium numerum pervenitur, quia videlicet per ipsos duodecim apostolos fides sanctae Trinitatis intonuit per quadripartitum orbem, qui missi sunt praedicare tria summa per quatuor infima. Et cum locuta fuissent septem erat Joannes superius. Quod vides scribe in libro, voluit etiam ea quae audivit a septem tonitruis scribere, sed dictum est ei, signa, id est sigilla quae locuta sunt septem tonitrua, et noli ea scribere. Ubi merito quaeritur, quare illi hoc dicatur, cum in Joanne omnes doctores figurentur, qui utique non debent divina eloquia sigillare,ut non ad aliorum manifestentur utilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando. & hȩc uerba. qͤ
deo ꝓcerco uenient que fut᷑a
p̃dixi. Quȩ dĩ uerba adho¬
minem uenient. quando
ꝑinternũ inspirationẽ ipsũ
dĩ uerbum ea incorde reue¬
lat fidelib sine strepitu uo¬
cis.t cecidi. aute pedes eiꝰ:
ut adorarem eum. Quia ma¬
Nam cum supͣ angłis dixe¬
& nouissimus. oftendit se
inhoc loco missum eẽ. infi¬
considans ꝓhibet ne se ad¬
orare debeat. Ubi & notan¬
dum quod idem angłs pe¬
des habuisse dicit᷑. Quia m¬
mirum ueniens. ex aere cor¬
pus assumpsit. Ait gͦ. Hide
idest caue ne feceris quia cõ¬
sernus tuus sum. quia unũ
dñm habemus. ego & tu. &
innullo tͥ sum prelatꝰ nisi
tantum indoctrina qͣm te
missus sum docere. Nec solũ
tuus sum socius sed etiam
omniũ fratrum tuorum fi¬
delium scllicet hominum
me co equalem eẽ. ꝓfiteor
habentium testimonium.
idest fidem ib̃u. Ubi & boc

Expanded text:
iquando, et haec verba quae ideo pro certo venient quae futura praedixi. Quae Dei verba ad hominem veniunt, quando per internam inspirationem ipsum Dei verbum ea in corde revelat fidelibus sine strepitu vocis. Et cecidi ante pedes ejus ut adorarem eum, et dnam cum supra angelus dixeet novissimus, ostendit se in hoc loco missum esse in ficonsiderans, prohibet ne se adorare debeat, ubi et notandum, quod idem angelus pedes habuisse dicitur quia nimirum veniens, ex aere corpus assumpsit. Ait ergo: Vide, id est cave ne feceris, quia conservus tuus sum, quia unum Dominum habemus ego et tu, et in nullo sum tibi praelatus, nisi tantum in doctrina, quam te missus sum docere, nec solum tuus sum socius, sed etiam omnium fratrum tuorum, fidelium scilicet hominum me coaequalem esse profiteor, habentium testimonium Jesu, id est fidem Jesu. Ubi et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Unde psalmista dicit. Sa¬
tiabor dum manifestabit᷑ gła
tua. De hac cȩna in euangłio
dicit. beatus qui manduca¬
bit panem in regno đi. In
hac cena ipse dominus suis
ministrabit fidelib. Iuxta
illud. Precinget se & faciet
illos discunbere. & transiens
ministrabit illis: bene aũt
non conuiuiũ sed cena uoca¬
t᷑. quia nimirum infine
scħ adimplebit᷑. Post pran¬
dium em̃i cȩna restet post
cenam aũt conuiuium nul¬
lum restat. Qui gͦ finito
fectionẽ suꝑnȩ condempla¬
tionis uenunt. ꝓfecto ad

Expanded text:
tus. Unde Psalmista dicit: Satus. Unde Psalmista dicit: Satiabor dum manifestabitur gloria tua . De hac coena et in Evangelio dicitur: Beatus qui manducabit panem in regno Dei . In hac coena ipse Dominus suis ministrabit fidelibus, juxta illud: Praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis . Bene autem non convivium, sed coena vocatur, quia nimirum in fine saeculi adimplebitur. Post prandium enim coena restat, post coenam autem convivium nullum restat; qui ergo, finito fectionem supernae contemplationis veniunt, profecto a
Abbreviated transcription (Latin):
omm eccłie dicit᷑. cinus ille
tunc typum gerebat. Beati
qui adcenam nuptiarum
agni uocati sunt. non debis
nuptiis que inp̃senti agunt᷑
ista dicunt᷑ adquas mult
intrare uident᷑ ꝑfidem et
baptismum. sed non ideo st̃
beat qui afidem qͣm habe
uident᷑ oꝑib maculant. ln¬
de scͥptum ẽ. Multi enĩ st̃
uocati pauci uero electi. S
de his nuptiis hoc intelligit᷑
in quas solumodo bomi intra¬
bunt. ubi iam erit quisꝗͣ
qui dignus sit ꝓici non ha¬
bens uestem nuptialem. sed
om̃s candidis stolis induti
gaudebunt. inet̾num cum
xp̃o. Has multi exituri intͣnt
sed illas qͥsquis semel intͣue¬
rit: ulterius non exibit.
Beati idest felices qui ad
cȩnam nuptiarum agni. id
est. ad suꝑnum illud & cele¬
ste conuiuium uocati sunt
in dĩ p̃scientia. & p̃destinati¬
one. id est adsocietatẽ angło¬
rum & scõrum hominum. ibs
erit refectio animarũ sc̃aꝵ.
idest p̃sens omĩpotentis dĩ uul¬

Expanded text:
omni Ecclesiae dicitur, cujus ille omni Ecclesiae dicitur, cujus ille tunc typum gerebat. Beati qui ad coenam nuptiarum Agni vocati sunt. Non de his nuptiis quae in praesenti aguntur, ista dicuntur, ad quas multi intrare videntur per fidem et baptismum, sed non ideo sunt beati, quia fidem quam habere videntur, operibus maculant, unde scriptum est: Multi sunt vocati, pauci vero electi . Sed de his nuptiis hoc intelligitur, in quas solummodo boni intrabunt, ubi jam non erit quisquam qui dignus sit projici, non habens vestem nuptialem, sed omnes candidis stolis induti, gaudebunt in aeternum cum Christo. Has multi exituri intrant, sed illas quisquis semel intraverit, ulterius non exibit. Beati, id est felices, qui ad coenam nuptiarum Agni, id est, ad supernum illud et coeleste convivium, vocati sunt in Dei praescientia et praedestinatione, id est ad societatem angelorum et sanctorum hominum, ibi erit refectio animarum sanctarum, id est praesens omnipotentis Dei vul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ gr̃am baptismatis. ꝑelemo¬
sinarum largitatẽ. ꝑ carita¬
tem quȩ oꝑit multitudinem
peccatorum. Et qͥa has uir¬
tutes eccłia non a se habet
sed a deo ꝑcepit. id circo di¬
cit᷑. datum ẽ illi. a dõ sci¬
licet a quo omne bonum
tribuit᷑ uixca illud. Om̃e
datum optimum. & om̃e
donum ꝑfectum desur¬
sum ẽ. descendens apatre
luminum. Hinc & paulus
dicit. Quid habes quod
non accepisti: In hac itaq
uita ꝑfidem &̃ caritatem
cooꝑit᷑ eccł̃ia. i illa autẽ
sola caritate uestiet᷑. que
maior horrum eẽ ꝑhibetur.
Et in hac caritate om̃s ma¬
xime iustificationes sc̃orũ¬
consistunt ꝓptͣ qͣm cuncta
ꝑfidem oꝑant᷑. Bene aũt
byssinum splendens & can¬
didum dicitur. quia uide¬
licet nullis peccatorum tunc
maculis offuscabit᷑ electoꝵ
conscientia. que hic ꝑfidem.
spem. & caritatẽ fuerit orna
t dicit michi.ta.
Scribe uidelicet incorde
tuo. Uel etiam scribe inli¬
bro. ut ꝑueniat ad posteros.
Nam & quod ioh̃i dicitus.

Expanded text:
baptismatis, per eleemosynarum largitatem, per charitatem, quae operit multitudinem peccatorum. Et quia has virtutes Ecclesia a se non habet, sed a Deo percipit, idcirco dicitur: datum est illi, a Deo scilicet, a quo omne bonum tribuitur, juxta illud: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum . Hinc et Paulus ait: Quid habes quod non accepisti? In hac itaque vita per fidem et charitatem cooperitur Ecclesia, in illa autem sola charitate vestietur, quae major horum esse perhibetur. Et in hac charitate omnes maxime justificationes consistunt, propter quam cuncta per fidem operantur. Bene autem byssinum splendens et candidum dicitur, quia videlicet nullis peccatorum tunc maculis offuscabitur electorum conscientia, quae hic per fidem, spem, et charitatem fuerit ornata. Et dicit mihi: Scribe. Videlicet in corde tuo, vel etiam scribe in libro, ut perveniat ad posteros. Nam et quod Joanni dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa. Transit inconugem.
Et cum ufiue seli ista con¬
runctio ⁊ p̃paratio debeat fi¬
eri. iam facta eẽ refert᷑ indĩ
p̃destinatione. Et ideo om̃s
iusti adhanc conunctionis
speciem anhelant. & inuicẽ
se hortantes dicunt gaude
ꝑuenerit ista sit dictura. Et
factum.⁊ datum est. illi
ut cooꝑiat se byssinum splen¬
dens. candidum. Quid fit
byssimim ipse aꝑit cum
subiungit Byssinum enim
sunt iustificartes scõrum.

Expanded text:
sponsa, transit in conjugem. sponsa, transit in conjugem. Et cum in fine saeculi ista conjunctio et praeparatio debeat fieri, jam facta esse refertur in Dei praedestinatione. Et ideo omnes justi ad hanc conjunctionis speciem anhelant, et invicem se hortantes dicunt: Gaudepervenerit, ista sit dictura. Et t datum est illi, ut operiat se, byssinum splendens candidum. Quid sit byssinum, ipse aperit, cum subiungit: Byssinum enim sunt iustificationes sanctorum.
Abbreviated transcription (Latin):
est sacre scͥpture. ut aliqͣnͣ¬
do sponsas appellat uxores.
& sponsos uiros. Iterum quȩ
sponsas uxrores. & maritos
sponsos. Un de euangelista
cum suꝑuis dixisset. de dñi
matre cum eẽt desponsata
mat᷑ eius maria ioseph. inse¬
quentib addidit. Ioseph aũt
uir eius cum eẽt iustus. & nol¬
let eam traducere uoluit oc¬
culte dimittere illam .C ui
ꝙ angłs dicit. Noli timere
accipere mariam coniugem
tuam. cum necdum scilicet
Si inuenerit uir puellam de¬
sponsatam mnagro. & dormi¬
erit cum illa. morte moriat᷑.
quia humiliauit uxorem pro¬
ximi. Appellat᷑ quoq uir
& uxor. sponsus & sponsa. sic̃
dicit uxor eius p̃parauit se
Non de ista que nunc agit᷑.
pparatione. ꝑfidem intelligi¬
tur: Sed potius de illa de
qua dominus dicit. Media
nocte clamor factus ẽ ecce
sponsus uenit exite obuiã
ei. Tunc surrexerunt om̃s
uirgines ille & ornaueruñ
lampades suas. Tunc ue
iunctio quando quȩ dicebat᷑

Expanded text:
est sacrae Scripturae, ut aliquanest sacrae Scripturae, ut aliquando sponsas appellet uxores, et sponsos viros: iterumque sponsas uxores, et maritos sponsos. Unde evangelista cum superius dixisset de Domini matre: Cum esset desponsata mater ejus Joseph, in sequentibus addidit, Joseph autem vir ejus cum esset justus, et nollet eam traducere, voluit occulte dimittere illam. Cui et angelus dixit: Noli timere accipere Mariam conjugem tuam , cum necdum scilicet Si invenerit puellam desponsatam in agro, et dormierit cum ea, morte moriatur, quia humiliavit uxorem proximi . Appellatur quoque vir et uxor, sponsus et sponsa, sicut dicit: Uxor ejus praeparavit se, non de ista quae nunc agitur praeparatione per fidem intelligitur, sed potius de illa de qua Dominus dicit: Media nocte clamor factus est, ecce sponsus venit, exite obviam ei. Tunc surrexerunt omnes virgines illae, et ornaverunt lampades suas. Tunc venjunctio, quando quae dicebatur
Abbreviated transcription (Latin):
sortio fidelium longe sunt.
sed uox omniũ scõrum inui¬
cem se hortantium ut gau¬
deant. & exultent dent gͦ
głam om̃ipotenti deo qui
sine ullis p̃cedentium bono¬
rum actuum meritis. sola
sua miscdia ad tantam eos
ꝑduxit dignitatem.
m̃ uenerunt nuptie agni.
Nuptias insacro eloquio sepe
legimus ẽẽ appellatas xp̃i
& eccłie conunctionẽ. Unde
est.Simile est regnum celo¬
rum homini regi qui fecit
nuptias filio suo. Sponsus
enim est. xp̃c. sponsa eccłia
qͣm sibi desponsauit ꝑfidem
& gratiam baptismatis. Dedit
gͦ xp̃s huic sponse arram.
idest fidem. spem. & carita¬
tem. & ꝑ hec toto isto tẽpore
coniungit᷑ illi. Infuturo aũt
iam ei ꝑspeciem sociabitur.
t uror eius p̃parauit se.
.Ouo dicit sponsam uidelicet
& urorem. nunc enim sc̃a
eccłia. est sponsa. cum aũt
ad amplexus sui uiri fue¬
rit ꝑducta. & quod nunc ui¬
det inspe uiderit mre. tunc
erit uxor. Consuetudo quoq

Expanded text:
sortio fidelium longe sunt, sortio fidelium longe sunt, sed vox omnium sanctorum invicem se hortantium ut gaudeant et exsultent, dentque gloriam omnipotenti Deo, qui sine ullis praecedentium bonorum actuum meritis, sola sua misericordia ad tantam eos perduxit dignitatem. Quoniam venerunt nuptiae Agni. Nuptias in sacro eloquio saepe legimus esse appellatam Christi et Ecclesiae conjunctionem, unde est: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias Filio suo . Sponsus enim est Christus, sponsa Ecclesia, quia sibi desponsavit et per fidem et gratiam baptismatis. Dedit ergo Christus huic sponsae arrham, id est fidem, spem, charitatem: et per haec toto isto tempore conjungitur illi, in futuro autem jam ei per rem sociabitur. Et uxor ejus praeparavit se. Duo dicit, sponsam videlicet, et uxorem nunc enim sancta Ecclesia est sponsa, cum autem ad amplexus viri sui fuerit perducta, et quod nunc videt in spe, viderit in re, tunc erit uxor. Consuetudo quippe
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Unde ꝑysaiam dicit᷑.
Quasi tuba exalta uocem
tuam. Uox quoq aquarũ
multarum. uox ẽ popłoꝵ
multorum. Aquȩ enĩ popłi
legimus. Inuoce aũt thoni¬
truorum magnorum. terror
expͥmit᷑ iudicii. Thomtrua
quippe magna. & se emit¬
tunt. qͣnͣdo impiis terrorẽ
diuini iudicii annuntiant.
Omnes itaq id est & p̃dica¬
tores & subditi auditores
inuicem se hortantes dicuã
alleluya. id est laudate dñm.¬
mͣ regnauit dominus
ds̃ nr̃ om̃ĩpotens. Acsi dicañ.
In eo a nobis collaudandus
est. qm̃ sicut abinitio mundi¬
regnauit innob̃ diabolus.
sic ab aduentu suo regna¬
dudum regnum diaboli.
potentia in hoc pͥncipali¬
ter ostenditͤ. qm̃ qui potu¬
it inpͥncipio mirabilit᷑ ho¬
minem formare. ipse mi¬
rabilius moriens infine tẽ¬
porum eum qui ꝑierat po¬
tuit reformare. Et inhis
om̃ib simul podentia illiꝰ
ostendit᷑. ꝙ miscłia.
audeamus & exultemus.
&e demus gloriam ei. Hec
uox non ẽ extraneorum. id
est. non ẽ iudeorum paga¬

Expanded text:
cat. Unde per Isaiam dicitur: Quasi tuba exalta vocem tuam. Vox quoque aquarum multarum, vox est populorum multorum, aquae enim multaelegimus. In voce autem tonitruorum magnorum terror exprimitur judicii. Tonitrua quippe magna ex se emittunt, quando impiis terrorem divini judicii annuntiant. Omnes itaque, id est praedicatores et subditi auditores invicem se hortantes dicunt: Alleluia, id est Laudate Domm regnavit Dominus Deus noster omnipotens. Ac si dicant: In eo nobis collaudandus est, quoniam sicut ab initio mundiregnavit in nobis diabolus, sic ab adventu suo regnadudum regnum diaboli, etiam potentia in hoc principaliter ostenditur, quoniam qui potuit in principio mirabiliter hominem formare, ipse mirabilius moriens in fine temporum, eum, qui perierat, potuit reformare. Et in his omnibus simul potentia illius ostenditur et misericordia. Gaudeamus et exsultemus et demus gloriam ei. Haec vox non est extraneorum, id est, non est Judaeorum, paga
Abbreviated transcription (Latin):
ruperunt terram. idẽ
carnem suam macula-¬
uerunt diuersis uitiis
& petatis. uel qui alios
maculauerunt exem

Expanded text:
ruperunt terram, id est carnem suam maculaverunt diversis vitiis et peccatis, vel qui alios maculaverunt exem
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur ꝓ futuro. Uelbe¬
ne etiam trahebat tertiã
partẽ stellarum quia
quodam modo retro aspi-¬
ciens de toto trans acto

Expanded text:
ponitur pro futuro. Vel, bene etiam trahebat tertiam partem stellarum, quia quodammodo retro aspiciens, de toto transacto
Abbreviated transcription (Latin):
tutem eius abnegãt: qͥa
confitentur se nosse dm̃
factis autem negant.
Et dictum est illif ne
superiora respiciunt ista.
idest adfenum. ad omne
iuride. ad arbores. quos
mnbonum incelleximus.
& aquorum morte & lesi¬
one prohibite sunt locuste
Set ut cruciarentur m̃si¬
bus quinq. Per quinq m̃¬
ses. intellegitur omne
p̃sens tempus. Adomini
scilicet ascensione usq
ad finem seculi: in quo
heretici. & ceteri in fideles
& impii aduersus eccłam
grassantur. Nam quia
qui narius numerus ad
tinet: recte ꝑ .i. menses
omne p̃sens tempus in¬
tellegitur. Quia taidiu
impiĩ scis nocere possunt:
sensib subsistunt. Et cru¬
scorpio aposterioribus ue¬
nena diffundit: ita illi re¬
probi abbis quecito trans¬
eunt & in presenti relin¬
qunt: atq ido ł pͣosteriora
nuncupantur. nocent. Et
hoc incauda: idest inpotes

Expanded text:
tutem ejus abnegant, qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant. Et datum est illis ne superiora respiciunt ista, id est ad fenum, ad omne viride, ad arbores, quae in bonum intelleximus, et a quorum morte et laesione prohibitae sunt locustae. Sed ut cruciarent mensibus quinque. Per quinque menses intelligitur omne praesens tempus, a Domini scilicet ascensione usque ad finem saeculi, in quo haeretici et caeteri infideles et impii adversus Ecclesiam grassantur. Nam quia quinarius numerus ad tinet, recte per quinque menses omne praesens tempus intelligitur, quia tandiu impii sanctis nocere possunt, corporis subsistunt. Et cru. Sicut enim scorpio a posterioribus venena diffundit, ita illi reprobi iis quae cito transeunt, et in praesenti relinquuntur, atque ideo posteriora nuncupantur, nocent, et hoc in cauda, id est in potes
Abbreviated transcription (Latin):
dit. & sic adperuersitatem
erroris. reuertitur sapien¬
tia carnis. Tertia autem
pars creature quȩ mortua
est in mare. secundum p̃¬
dictum sensum intellegun¬
tur heretici. falsi xp̃iani.
pagani. & iudei. Qui licet
iuuant corpore mortui sũt
ananima. & in hoc mundo
uersi sunt in sanguinem.
idest perpetrationem malo.¬
rum operum quȩ ꝑsan-

Expanded text:
ficat . Et sic ad perversitatem erroris vertitur sapientia carnis. Tertia autem pars creaturae quae mortua est in mari, secundum praedictum sensum, intelliguntur haeretici, falsi christiani, pagani, et Judaei, qui, licet vivant corpore, mortui sunt in anima, et in hoc mundo versi sunt in sanguinem, id est, in perpetrationem malorum operum, qua
Abbreviated transcription (Latin):
cendam suꝑ altitudinem
nubium. & ero similis altissi¬
mo. Uel etiam propterea monᷤ
appellatur. quia in nouissi¬
mo tempore ingredietur
ꝑditum hominem: & ipso
đo similis ẽẽ despiciet. Iuxta¬
& extollitur. supra omne
quod dicitur deus aut
quod colitur. Igne ardet.
hoc est malitia & iniudia
rorquetur. unde & primũ
hominem idcirco decepit.
quia inuidit ei locum quẽ
ipse ꝑdiderat. alissus est in
mare hoc est in hunc mun-¬
dum. & incordibus repro¬
borum habitare cepit. Ca¬
nente itaq angelo tuba.

Expanded text:
cendam super altitudinem nubium, et ero similis Altissimo . Vel etiam propterea mons appellatur, quia in novissimo tempore ingredietur perditum hominem, et ipse Deo simileet extolletur super omne quod dicitur Deus aut quod colitur . Igne ardet, hoc est, malitia et invidia torquetur. Unde et primum hominem idcirco decepit, quia invidit ei locum quem ipse perdiderat. Missus est in mare, hoc est, in mundum, et in cordibus reproborum habitare coepit. Canente itaque tuba
Abbreviated transcription (Latin):
sus redire ad suos. N quo
in eis ante non fuerit: s
eiectus ab istis. amplius re¬
probis dominari cepit. Fac¬
la est tercia pars marissan:¬
guf sic uisum est illi fac.¬
tum in mare. sicut olim
fuerat factum in egypto
ad egressum filiorum isrł.
Porro ꝑ aquam insanguinẽ
uersam. sapientia carnalis
intellegitur. Que ins an¬
gunem uertitur. quando
aꝑte male agere ꝑsuadet.
non solum eos qui extra.
ȩccłam. s etiam hereticos
& falsos xp̃ianos qui suas
uoluntates sed desideran¬
tes defendere se

Expanded text:
 est redire ad suos, non quod in eis ante non fuerit, sed quod abjectus ab istis, eo amplius reprobis damnari coepit. Et facta est tertia pars maris sanguis. Sic visum est illi factum in mari, sicut olim fuerat factum in Aegypto, ad egressum filiorum Israel. Porro per aquam in sanguinem versam, sapientia carnalis intelligitur, quae in sanguinem vertitur, quando aperte mala agere persuadet, non solum eos qui extra Ecclesiam, sed etiam haereticos et falsos christianos qui suas voluntates sequi desiderantes, defendere se
Abbreviated transcription (Latin):
Nic autem ꝑlibellum aꝑ
iam nouũ testam̃¬
tum significatur. Quod
aꝑtum est indĩ manu.
idest inoꝑatione ipsius.
eseratum. Manus enĩ
illa. operatio est nr̃e
salutis. Et quia insupe¬
riori libro noscuntur
latuisse secreta. apre
nunc in libello aperto.
noui cestamenti reue¬
lata claruisse significa¬
tur gratia. Ipsẽ enim
apparens incarne. quod
intellegitur ꝑfaciem an-¬
geli. eaquelatebant. nas¬
cendo. moriendo. amor¬
rius resurgendo. & ad

Expanded text:
libellum apertum jam Novum Testamentum significatur, quod apertum est in manu Dei, id est operatione ipsius reseratum. Manus enim illa operatio est nostrae salutis. Et quia in superori libro noscuntur latuisse secreta, apte nunc in libello aperto Novi Testamenti revelata claruisse significatur gratia, ipse enim apparens in carne, quae intelligitur per faciem angeli, ea quae latebant nascendo, moriendo, a mortuis resurgendo, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
ludentes ceperunt dicere.
ascende calue ascende calue.
Maledixit gͦ eis homine dñi.
et egressi duo ursi de siluis
significat dominum iħm.
Qui cum reuerteretur ad¬
đm patrem ꝑ passionem
mortis. cdamauerunt ei
pueri insultantes. idest
iudei pucrilit̃ asapientes
atq dicentes uah. Qui
destruit templum dĩ &
intriduo illud edificat
et cetã. S ipso domini san¬
guie iundictam ex petẽ¬
te. exierunt duo ursi. ti
nus gentium cum mul¬
titudine exercituum pꝰ
quadragesimum scđm
annum dominice passio¬
nis. ipsãq iudaicam gen¬
tem ꝑemerunt. Sicut
gͦ ibi ꝑursum potestas c̃¬
rena ex primitur: itaet hic.
Tales quippe sunt incor¬
pore antixp̃i. qui pedib
secularis porentie concul¬
cant pauperes debiles et
orphanos cet̾os que di ser¬
uos. leo quoꝙ ut diximꝰ
quam ussit fortissimus
bestiarum & adnullius
paueat occursum. tamen
insidiastendit cum p̃dam
sibi p̃ripit. Cuius etiam
riuitu omnes bestie pa¬
ueredicunt᷑. Et id̾o non

Expanded text:
ludentes coeperunt dicere: ludentes coeperunt dicere: Ascende, calve, ascende, calve . Maledixit ergo eis in nomine Domini, et egressi duo ursi de saltu, significat Dominum Jesum, qui cum reverteretur ad Patrem per passionem mortis, clamaverunt ei pueri insultantes, id est Judaei pueriliter sapientes atque dicentes: Vah qui destruit templum Dei, et in triduo illud ei . Sed ipsius Domini sanguine vindictam expetente, exierunt duo ursi, Tites gentium, cum multitudine exercituum, post quadragesimum secundum annum Dominicae passionis, ipsamque Judaicam gentem peremerunt. Sicut ergo ibi per ursum potestas terrena exprimitur, ita et hic. Tales quippe sunt in corpore Antichristi, qui pedibus saecularis potentiae conculcant pauperes, debiles, orphanos, et caeteros Dei servos. Leo quoque ut diximus quamvis sit fortissimus bestiarum, et ad nullius paveat occursum, tamen insidias tendit, cum praedam sibi praeripit. Cujus etiam rugitu omnes bestiae pavere dicuntur, et ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
comminuit. et sic omnia de¬
uorat. leo uͦ terrorem suo
rugitu omnibus bestiis inmit.¬
tit. Et cum sit fortissimus
bestiarum atq ad nullius
paueat occursum. tamen in¬
sidiando p̃dam sibi p̃ripit.
Tales utiq sunt heretici pa¬
gani et ceteri qui adcorpus
ancixp̃i ꝑtinent. In uarietate
siquidem pardi diuersitas na¬
tionum ostenditur. que illi
creditura est. Uel etiam mul-¬
titudo diuiciarum quib
ille suos ornabit subiectos
Uel certe omnium hypocri¬
tarum atq omnium reꝓboꝵ
ficte acciones. qui bona quȩ
ut laudem ab hominibus ac¬
cipiunt. Unde econtra dñs
fidelibus dicit. Orantes no¬
lice multum loqui sicut
ypocrite faciunt. et cum
facis elemosinam noli tuba
canere ante te. sicut ypocri
te faciunt. s nesciat siniftra
tua quid faciat dextera tua.
Iusti quoq oꝑa sua ostendere
iubentur. s ad hoc ut non
ficetur. Inurso autem potes¬
tas ex primitur secularis.
Unde in libro regum legimꝰ
quia cum reuerteretur
heliseus in bethel pueri in¬

Expanded text:
comminuit, et sic omnia devorat. Leo vero terrorem suo rugitu omnibus bestiis immittit: et cum sit fortissimus bestiarum, atque ad nullius paveat occursum, tamen insidiando praedam sibi praeripit. Tales sunt utique haeretici, pagani, et caeteri, qui ad corpus Antichristi pertinent. In varietate siquidem pardi, diversitas nationum ostenditur, quae illi creditura est. Vel etiam multitudo divitiarum, quibus ille suos ornabit subjectos. Vel certe omnium hypocritarum, atque omnium reproborum fictae actiones, qui bona quae , ut laudem ab hominibus accipiant. Unde contra Dominus fidelibus dicit: Orantes nolite multum loqui, sicut hypocritae faciunt. Et cum eleemosynam facis, noli tuba canere ante te sicuciunt, sed nesciat sinistra tua quod faciat dextera tua . Justi quoque opera sua ostendere jubentur, sed ad hoc ut non ficetur. In urso autem potestas exprimitur saecularis. Unde bene in libro Regum legimus, quia cum reverteretur Eliseus in Bethel, pueri il
Abbreviated transcription (Latin):
est imipsis autem demo¬
nibus uel errorum ma¬
gistrrs. intelleguntur om̃s
reprobi. & ꝑloricas. penȩ &
ꝑtormenta etęrna figu¬
rantur. Que amata ac nul¬
la prece sunt euacuan¬
da. Dicent enim in infer¬
no gemences. Domine
dñe aperi nobis. S non
ideo misericordiam inue¬
nient. quin potius audi¬
ent. nescio uos. Quas penaᷤ
ineuitabiles non solum
sustinebunt demones.
s etiam omnes repbi.
Nyacintinciᷤᷤ autem posuit.
ꝓ eo quod est fumeas. Ex
igne enim sumus egredi¬
tur. Hoc etiam ipse color
hyacintinus indicat
qui spẽm aeris tenet.
Quia ininferno erit ig¬
nis. extinguibilis. erit᷑¬
& fumus qui miseros ex¬
cecabit. neueram lucem
iam uidere possint: & sub¬
infert sulphureas ⁊ dest putidas.
Erit enim duplex. pena
caloris & frigoris. Unde

Expanded text:
est. In ipsis autem daemonibus vel errorum magistris, intelliguntur omnes reprobi, et per loricas poenae et tormenta aeterna figurantur, quae a miseris nulla prece sunt evacuanda. Dicent enim in inferno gementes, Domine, Domine, aperi nobis. Sed non ideo misericordiam invenient, quin potius audient: Nescio vos. Quas poenas inevitabiles non solum sustinebunt daemones, sed etiam omnes reprobi. Hyacinthinas autem posuit pro eo, quod est fumeas. Ex igne enim fumus egreditur. Hoc etiam ipse color hyacinthinus indicat, qui speciem aeris tenet, quia in inferno erit ignis inexstinguibilis. Erit et fumus qui miseros excaecabit, ne veram lucem jam videre possint. Et sulphureas, id est putridas. Erit enim duplex ibi poena, caloris et frigoris. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
quia diuersos ostendit erro¬
res insuo corꝑe. dum hinc
aꝑte seuit: illinc fraudulen¬
ter decipit. Quasi enĩ unũ
bellantiũ globum contra
electos emittit: dum eos ꝑ
temporalem potentiã affli¬
git. Sed dum eius insana
potentia contẽnit᷑: fortiorẽ
emitcit cum ꝑmiracula
& falsa ꝓdigia inlaquea¬
t septimus angłs effudit
fialam suam inaerem & c̾.
Qui ẽ septimꝰ. ipse ẽ & pͥmꝰ:
quia in uno om̃s intelligun¬
tur. Et inseptem angelis
ut supͣdictum ẽ. om̃s p̃di¬
catores eccł̃ie figurantur:
qui effundunt fialam suã
in aerem: id est p̃dicationẽ

Expanded text:
quia diversos ostendit errores in suo corpore, dum hinc aperte saevit, illinc fraudulenter decipit. Quasi enim unum bellantium globum contra electos emittit, dum eos per temporalem potentiam affligit. Sed dum ejus insana potentia contemnitur, fortiorem dimittit, cum per miracula et falsa prodigia illaqueaEt septimus angelus effudit phiatam suam in aerem. Qui est septimus ipse est et primus, quia in uno omnes intelliguntur, et in septem angelis, ut supra dictum est, omnes praedicatores Ecclesiae figurantur, qui effundunt phialam suam in aerem, id est praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur. Quomodo enĩ
foras eici potest suntus
non est s tale est hoc qua¬
le & illud. Deleantur de li¬
bro uiuentium .i. non srri¬
bencur ineo. Ita ergo &
hic dicitur. atrium autẽ
eice foras. idest noli eum con

Expanded text:
ostenditur. Quomodo enim foras ejici potest, si intus non est? Sed tale est hoc, quale et illud: Deleantur de libro viventium, id est, non scribantur in eo. Ita ergo et hic dicitur, Atrium vero ejice foras, id est, noli illud co
Abbreviated transcription (Latin):
b̾eati estis. qui post liciũ
sectantes continentiam.
contendistis. dequibus
merito dicitur. Uirgines
enim sunt: & secundus
agnum quocumq ierit.
uel altare generaliter sc̃a¬
in eccłȩsiam accipiamus.
In qua dõ cotidie sacrifi¬
cium laudis & incensum
orationis offertur: Metire
templum & altare. idest
secundum capatitatem
unius cuiusq sermonẽ
ꝓfer simplicibus simpli¬
ciora. ꝑfectis alta & ꝓfun¬
da conmittens. I triũ
autẽ quod forissest tem¬
ple eice feraf & nemetieris
eum. Aliranda ꝓrsus locu-¬

Expanded text:
Beati qui post licitum sectantes continentiam, contenditis his, de quibus merito dicitur: Virgines enim sunt, et sequuntur agnum quocunque ierit . Vel altare generaliter sanctam Ecclesiam accipiamus, in quo Deo quotidie sacrificium laudis, et incensum orationis offertur. Metire templum et altare, id est secundum capacitatem uniuscujusque sermonem profer, simplicibus simpliciora, perfectis alta et profunda committens. Atrium autem quod est foris templum ejice foras, et ne metiaris illud. Miranda