comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sanguine uidelicet suo cunctos
redimens. morte sua de mortis
eos liberans potestate. Ipse
hominũ fideliũ atq credentiũ.
Hoc aut̃ tetũ factũ est. Quid
totũ : hoc unigeniti descen-¬
sione. hoc de ista dñi incar¬
natione. hoc de angeli aduir¬
ginẽ deftinatione. hoc de
ipsius uirginis desponsatione
uel castitate. Hoc enĩ totũ
factũ ẽ ad totius mundi salutẽ.
Hoc totũ factũ ẽ: ut unũ cõple¬
retur. & unũ consũmaretur.
Quidillud: Qđ uirgo genuit.
qđ uirgo ꝑmansit qđ mater
fuit & intacta uirgo ꝑseuerauit:
Ecce uirgo in utero accipiet.
Audite qđ dicit om̃s filiȩ ẽuȩ.
aiudite om̃suos qui hereditat᷑e
doloris & tristitiȩ. post illã
& ex illius condemnatione
sumpsistis. uosquȩ intristitia
generatis filios. uel magis uos
quȩ concupiscentiã corrup¬
tibilẽ ñ tenuistis. Audite
clȩtamini audite & conso¬
lamin : audite qđ uirgo in
utero accipiet: ñ ex desiderio
partũ concipiens. Neque
serpentis ꝑsuasione decepta

Expanded text:
sanguine videlicet suo cunctos redimens, morte sua de mortis eos liberans potestate. Hoc hominum fidelium atque credentium. Hoc autem totum factum est. Quod totum? Hoc de Unigeniti descensione, hoc de ista Domini incarnatione, hoc de angeli ad Virginem destinatione, hoc de ipsius Virginis desponsatione, vel castitate. Hoc enim totum factum est ad totius mundi salutem: hoc totum factum est, ut unum compleretur, ut unum consummaretur. Quid illud? Quod virgo genuit, quod virgo permansit, quod mater fuit, et intacta virgo perseveravit. Ecce virgo in utero accipiet. Audite quod dicit, omnes filiae Evae: audite, omnes vos qui haereditatem doloris et tristitiae post illam et ex illius condemnatione sumpsistis; vos quae in tristitia generatis filios, vel magis vos quae concupiscentiam corruptibilem non timuistis. Audite et laetamini, audite et consolamini, audite quod virgo in utero accipiet, non ex desiderio partum concipiens. Neque serpentis persuasione decepta
Abbreviated transcription (Latin):
Cibus enĩ xp̃i ẽ : redemptio populoꝵ
Cibus xp̃i ẽ. paternȩ uoluntatis effectꝰ.
sicut ipse ait. Meus autẽ cibus ẽ ut
faciã uoluntatẽ patris qui me misit.
Vnde & nos esuriamꝰ cibũ. ñ qͥ terrenis
epulis aprarat᷑: sed qͥ diuinarũ scrip¬
turarũ lectione colligit᷑. Ille enim
corpꝰ ad tempus nitrit. hic autem
animã reficit in aeternũ.

Expanded text:
Cibus enim Christi est redemptio populorum: Cibus enim Christi est redemptio populorum: cibus Christi est paternae voluntatis effectus, sicut ipse ait: Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei, qui me misit . Unde et nos esuriamus cibum, non qui terrenis epulis apparatur, sed qui divinarum Scripturarum lectione colligitur; ille enim corpus ad tempus nutrit, hic autem animam reficit in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
diefructũ iustitiȩ ꝓferamꝰ. Hoc
autẽ quad ragenario numero seipse
dñs xp̃s exercuit. ñ ut ꝓfectũ ipse
caper&: sed ut ꝓfrctũ salutis nobis
ostender&. Nec enĩ erat in illo spi¬
napeccati: quȩ uerteret᷑ inflorem
lyse enĩ erat flos: natus ñ despina
sed urga. sicut ait ꝓpheta. Exiet
urga deradice iesse : & flos deradice
eꝰ ascend&. Virga enĩ erat maria.
nitida. subtilis & uirgo : quȩ xp̃m
uelut florẽ integritate sui corporis
germinauit. Continuatis ergo
quadraginta dieb & noxtib huec
ienima ñ efuriens dñs ꝓcurauit.
ed dicit illũ eu angelista esurisse
postea. Quomodo gͦ potest fieri. ut
qͥtantor. dierũ numero famem
sitimq ñ senserit. poftta esurierit:
furiebat plane. nec negare possumꝰ
qđ esurierit. Esurut enĩ ñ cibũ
hominũ sed salutẽ : nec aescarũ
sȩculariũ epulas concupiuit. sed
animarũ desiderauit cȩlestiũ scĩtatẽ.

Expanded text:
chae fructum justitiae proferamus. 6. Hoc chae fructum justitiae proferamus. 6. Hoc autem quadragenario numero se ipse Dominus Christus exercuit, non ut profectum ipse caperet, sed ut profectum salutis nobis ostenderet. Nec enim erat in illo spina peccati, quae verteretur, in florem; ipse enim erat flos natus non de spina, sed de virga, sicut ait propheta: Exiit virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet ; virga enim erat Maria, nitida, subtilis et virgo, quae Christum velut florem integritate sui corporis germinavit. 7. Continuatis ergo quadraginta diebus et noctibus, haec jejunia non esuriens Dominus procuravit: sed dicit illum evangelista esurisse postea. Quomodo ergo potest fieri, ut qui tantorum dierum numero famem sitimque non 431 senserit, postea esurierit. Esuriebat plane, nec negare possumus quod esurierit; esuriit enim non cibum hominum, sed salutem: nec escarum saecularium epulas concupivit, sed animarum desideravit coelestium sanctitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ depeccatis iuftitiã. deseuer¬
Istȩ enĩ spinȩ st̃ corporis nr̃i que
prefõcant anima: dequibus ait
scriptura. Spinas & tribulos tibi
germinabit terra. Germinit eñ
michi terra measpinas. sime corpe¬
ralis libidinis titillatione con¬
pungit. Generat michi tribulos.
cũ me diuitiarũ s eculariũ cupi¬
ditate discruciat. Spina emin
xp̃iano auaritiȩ suȩ radix eft.
spina uiro bono honoris ambradẽ
Uident᷑ enĩ specie apud suos gratas
sedledunt. His ergo nͥ uigilands
&ieiunando curari non possun
quinpotius ꝑ abstinentiã ips s
enĩ ieiunando libido castimoniã.
suꝑbia humilitatẽ: sobrietas par¬
citatẽ. Hienĩ sunt flores uitȩ nr̃ȩ
quisuaue xp̃o redolent: qͥodorem
bonũ dõspirant. Vnde ait apłs
qmñ xp̃ibonus odor sumꝰ dõ. Hane
ergo quadragesimã largitꝰ ẽ nob̃
dñs ut huiꝰ tẽporis spatio in morẽ
donus creaturȩ. nc̃ concupiscimus
urtutũ germina : ut indiem pas¬

Expanded text:
hoc est, de peccatis justitiam, de severhoc est, de peccatis justitiam, de severIstae enim spinae sunt corporis nostri, quae praefocant animam, de quibus ait Scriptura: Spinas et tribulos tibi germinabit terra ; germinat enim mihi terra mea spinas, si me corporalis libidinis titillatione compungit: generat mihi tribulos, cum me divitiarum saecularium cupiditate discruciat. Spina enim christiano avaritiae suae radix est: spina viro bono honoris ambitio est; videntur enim specie apud suos grata esse, sed laedunt. 5. His ergo nisi vigilando et jejunando carere non possumus; quin potius per abstinentiam ipsae enim jejunando libido castimoniam, superbia humilitatem. sobrietas parcitatem. Hi enim sunt flores vitae nostrae, qui suave Christo redolent, qui odorem bonum Deo spirant. Unde ait Apos bonus odor sumus Deo . Hanc ergo quadragesimam largitus est nobis Dominus, ut hujus temporis spatio in morem totius creaturae nunc concipiamus virtutum germina, ut in die pas
Abbreviated transcription (Latin):
palmes uineȩ pubeseit ingẽm̃a.
& omnia demnferiorib ad altiora
se subrigunt. Ita hoc eodemque
tempore. hominũ spes interim¬
mortua reuiuiscit in posterum.
fides ꝑdita reparat᷑ ingloriã:
tẽporalis uitaꝓficit in aet̃nã.
& omne humanũ genꝰ ad cȩlestia
se subrigens. ab infernis ad altio¬
ra consurgit. Modo ferrũ gestans
agricola sarm̃ta deputat uinea¬
rũ. ita & nunc euangłm tractans
episcopꝰ sordes amputat popłoꝵ
Et ifto quadragenario curriculo
uniuersȩ hoc agunt creatur. e:
quatinꝰ depositis suꝑfluis. ornatę
uel comptȩ in pascha procedant.
Modo om̃a sunt inpartu. ut tunc
repperiant᷑ infructu. Tunc enim
contranaturȩ speciem spina ꝓfert
rosam. calamus fraglat liliũ. sua¬
uitatẽ arida uirgulta deꝓmunt:
& itacuncta florib ad ornant᷑ ut
festiuitatẽ diei magni creatura
ipsa nitore sui celebrare credatur
Igit᷑ & nos hoc eodem ieium& tem¬
pore ꝓducamꝰ despinis nr̃is rosas

Expanded text:
palmes vineae pubescit in gemmam, palmes vineae pubescit in gemmam, et omnia de inferioribus ad altiora se subrigunt: ita hoc eodem tempore hominum spes intermortua reviviscit in posterum, fides perdita reparatur in gloriam, temporalis vita proficit in aeternam; et omne genus humanum ad coelestia se subrigens, ab infimis ad altiora consurgit. Modo ferrum gestans agricola sarmenta deputat vinearum; ita et nunc Evangelium tractans episcopus, sordes amputat populorum, et isto quadragenario curriculo universae hoc agunt creaturae, quatenus depositis superfluis, ornatae vel comptae in pascha procedant. 4. Modo omnia sunt in partu, ut tunc reperiantur in fructu; tunc enim contra naturae speciem spina profert rosam, calamus fragrat lilium, suavitatem arida virgulta depromunt: et ita cuncta floribus adornantur, ut festivitatem diei magni creatura ipsa nitore sui celebrare credatur. Igitur et nos hoc eodem jejuniorum tempore producamus de spinis nostris rosas,
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti ꝑ iftã deuotionẽ cunc ta
elem̃ta uoluerit habere ꝓfectũ.
Ecceemĩ indicta quadragẽsima con¬
stricta hiemaligelu terra resoluit᷑.
& aquarũ fluenta. meatus suos
glacie liquefacta recipiunt. Sic
quoq corpoꝵ nr̃oꝵ hoc eõdem tr̃¬
pore contracta scelerib peccata
soluunt᷑ & uite nr̃ȩ purior cursus.
lique facto rigore diaboli meatũ
suũ pristinũ recognoscit. Terra
inquã indicta quadragesima as¬
peritatẽ deponit hiemis : ego
indicta quadragesima asperitatẽ
reicio delictoꝵ Illa terra aratris
scindit᷑ ut mundanis sit congrua
frugibus: mea terra ieiunus ex¬
aratur. ut cȩlestib sit apta semi¬
mibus. Sicut enĩ reditũ uberiorẽ
capit. qui frequentius uexando
exerca& cãpũ : ita & maiorẽ grãm
ꝑcipit. qui exerc& corporis sui
campũ sepius ieiunando. Eece
enĩ abstinentiȩ tempore. her¬
basegetũ reuiuiscit in messem.
surculus arboris conat᷑ infruticẽ.

Expanded text:
veluti per istam devotionem cuncta veluti per istam devotionem cuncta elementa voluerit habere profectum. Ecce enim ut in dicta quadragesima, constricta hiemali gelu terra resolvitur, et aquarum fluenta meatus suos, glacie liquefacta, recipiunt; sic quoque corporum nostrorum hoc eodem tempore contracta sceleribus peccata solvuntur, et vitae nostrae purior cursus, liquefacto rigore diaboli, meatum suum pristinum recognoscit. Terra, inquam, in dicta quadragesima asperitatem deponit hiemis, ego in dicta quadragesima asperitatem rejicio delictorum. Illa terra aratris scinditur, ut mundanis sit congrua frugibus: mea terra jejuniis exaratur, ut coelestibus sit apta seminibus. Sicut enim reditum uberiorem capit, qui frequentius vexando, exercet campum; ita et majorem gratiam percipit, qui exercet corporis sui campum saepius jejunando. 3. Ecce enim abstinentiae tempore, herba segetum reviviscit in messem, surculus arboris conatur in fruticem,
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ obseruantia dilectissimi ob¬
tinebit᷑ miseri cordia dĩ & ab olito
peccatoꝵ reatu. religiose ueneran¬
dum pascha celebrabitur¬
Mine dies deuotionẽ seẽ quadrage¬
sime prȩdicantes. sacrarũ litterarũ
exempla ptulimꝰ : quib: ad ꝓbaremꝰ
bunc quadragenariũ nmerum
non eẽ ab hominib: constitutũ. sed
diuinit᷑ consecratũ: nec terrena
cogitatione initũ. sed cȩlesti ma¬
iestate prȩceptũ. Atq ideo qui
conftitutũ numerũ. unadie man¬
ducando p̃terit : non ut unius diei
uolator accusatur: sed ut totius
quadragesimȩ trans gressor arguit᷑.
Vnde bonũ ẽ homini: ut addiem
sinc labore ieiun&. & totius quad¬
ragr̃simȩ consequatur pariter
scĩtatẽ. Hȩc autẽ ñ tã sacerdotũ
prȩcepta quã dĩft̃: atq ideo qui
spernit. ñ sacerdotẽ sꝑnit sed xp̃m.
qui insuo loquitur sacerdote.
Vid eamꝰ igit᷑. quo tẽpore hanc obser¬
uantiã nob̵ indixerit dñs. si non

Expanded text:
igitur observantia, dilectissimi, obigitur observantia, dilectissimi, obtinebitur misericordia Dei, et abolito peccatorum reatu, religiose venerandum Pascha celebrabiture dies devotionem sanctae quadragesimae praedicantes, sacrarum litterarum exempla protulimus, quibus approbaremus hunc quadragenarium numerum non esse ab hominibus constitutum, sed divinitus consecratum: nec terrena cogitatione inventum, sed coelesti majestate praeceptum. Atque ideo qui constitutum numerum una die 430 manducando praeterit, non ut unius diei violator accusatur, sed ut totius quadragesimae transgressor arguitur. Unde bonum est homini ut ad diem sine labore jejunet, et totius quadragesimae consequatur pariter sanctitatem. Haec autem non tam sacerdopraecepta quam Dei sunt. Atque ideo qui spernit, non sacerdotem spernit, sed Christum, qui in suo loquitur sacerdote. Videamus igitur quo tempore hanc observantiam nobis indixerit Dominus, si non
Abbreviated transcription (Latin):
quos inpendia nr̃a satiauerint.
Locundem᷑ iuestitu eoꝵ. quorĩ
nuditatẽ indum̃tis nec essaris
texerimꝰ. Sentiant humanitat̃
nrãm ȩgritudines decũbentũ
in becillitates debiliũ labores
exulũ. destitũtio pupillorũ. &
desolatarũ lam̃ta uiduarũ: in
quib iuuandis nemo ẽ qui non
aliquã possit ex sequi beniuolen¬
nȩ portionẽ. Nulli enĩ parius ẽ
census cui magnus ẽ animꝰ: nec
derei familiãris modo. pendet¬
mediõcriũ : sed ñ discrepat fructꝰ
operũ. ubi idẽ est affectꝰ operan¬
tiũ. In ista autẽ dilectissimi ex¬
ercendarũ oportunitate uirtutũ.
sunt & aliarũ insignia uirtutũ :
cẽtur ebrietas. & carnalis concu.¬
piscentia castitatis legibus edo¬
mẽt᷑ si õdia transeant indilec¬
donẽ. si inimicitiȩ conuertant᷑
in pacẽ : si tranquillitas extin¬
guat iram. simansue tudo remit.¬
atq seruoꝵ tã ordinati moressint
ut & illorũ potestas mitior &
istoꝵ sit disciplina deuõtior. Hac

Expanded text:
pendia nostra satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant humanitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates debilium, labores exsulum, destitutio pupillorum, et desolatarum moestitudo viduarum: in quibus juvandis nemo est qui non aliquam possit exsequi benevolentiae portionem. NULLI enim parvus est census, cui magnus est animus; nec de rei familiaris modo mediocrum; sed non discrepat fructus operum, ubi idem est affectus operantium. CAP. V. In ista autem, dilectissimi, exercendarum opportunitate virtutum, sunt et aliarum insignia coronarum, cetur ebrietas, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transeant in dilectionem, si inimicitiae convertantur in pacem, si tranquillitas exstinguat iram, si mansuetudo remitatque servorum tam ordinati sint mores, ut et illorum potestas mitior, et istorum sit disciplina devotior. Hac
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm angłi. & ministrabant ei.¬
Confundant᷑ igit᷑ filii diaboli atq
discipuli. qui repleti inspirati.¬
one uperea. simplices quosque
decipiunt: negantes in xp̃o utr̃q
uerã ẽẽ natura. dũ aut deitatem
homine aut hominẽ deitate despõ¬
liant : cũ unius temporis gemino
docum̃to utraq falsitassit ꝑempt
nitas & ꝑ famulantes angłos demons¬
trata ẽ manifesta diuinitas. Quia
ergo dilectissimi sicut redẽptoris
nr̃i magisterio edoeti sumus ion
insolo pane uiuit homo sed inomĩ
alacri fide suscipiamꝰ sollempne
ieiuniũ. non instẽrili inẽdia quã
plerũq: & in becillitas corporis &
auaritiȩ morbus indicit. sed in
larga beniuolentia celebrandũ:
ut simus de illis dequibus ipsa
ueritas dicit. Beati qͥesuriunt
& sitiunt iustitiã. qm ipsi saturai¬
bunt᷑. Deliciȩ igit᷑ nr̃ȩ sint opera

Expanded text:
ad Dominum angeli, et ministrabant eiad Dominum angeli, et ministrabant eiConfundantur itaque filii diaboli atque discipuli, qui repleti inspiratione viperea, simplices quosque decipiunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit peremnitas, et per famulantes 151 angelos demonstrata est perfecta Divinitas. CAP. IV. Quia ergo, dilectissimi, sicut Redemptoris nostri magisterio edocti sumus, non in solo pane vivit homo, sed in omni alacri fide suscipiamus solemne jejunium, non in sterili inedia, quam plerumque et imbecillitas corporis et avaritiae morbus indicit, sed in larga benevolentia celebrandum: ut scilicet simus de illis de quibus ipsa Veritas dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Del
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ̃iagil. siquas repperit oues a
sacris grẽgib neglegentius eua¬
gantes: quas ꝑ ꝓcliuia uoluptã
tũ & ꝑdeuexa luxũriȩ. indiuer¬
soria mortis indũcat. Inflãmat
itaq iras. nutrit odia. acuit cu¬
piditates. in ridet continentiã :
abftimuit: Nã sicut euangelica
patefecit hystoria. cũ saluator
tiumq ieiunũ. infirmitatis nr̃ȩ
inse recrpiss& esuriem : gauisus
diabolus signũ se in eo passibilis
atq mortalis inuenisse naturae :
ut explorar& potentiã quã time¬
bat. si filius in quit dĩ es: dic ut
lapides isti panesfiant. Poterat
utiq iftud om̃ps. & facile erat ut
ad creatoris imperiũ. inquam
iuberet᷑ speciem cuiꝰ lib& generis
natura transir&. sicut cũ uoluit
in conuiuio nuptiarũ aquã mu-¬
tauit inuinũ : sed hoc magissalu¬¬
tiferis dispensationib ẽgruebat.
ut nequissimi hostis astũtia. non
potentia deitatis. sed humilitatis Nui¬
mysterio uinceret᷑. Deniq fuga¬
to diabolo & omnibus artibus

Expanded text:
es a sacris gregibus negligentius evagantes, quas per procliva voluptatum et per devexa luxuriae in diversoria mortis inducat. Inflammat itaque iras, nutrit odia, acuit cupiditates, irridet continentiam, abstinuit? Nam, sicut 150 evangelica patefecit historia, cum Salvator tiumque jejunium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, inquit, es, dic ut lapides isti panes fiant . Poterat utique istud Omnipotens, et facile erat ut ad Creatoris imperium, in quam juberetur speciem cujuslibet generis creatura transiret; sicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, ut superbissimi hostis astutia, non potentia Deitatis a Domino, sed humilitatis mysterio vinceretur. Denique fugato diabolo, et in omnibus artibus
Abbreviated transcription (Latin):
nimietate suae in portumtatis
erumpat. In seut suspicor recog¬
noscit unuiquisq qđ dicimus. qr
dũ ab hoc mundo animũ ad dm̃mu¬
tamꝰ dũ ad orationis opus conuer¬
tim᷑: ipsa quȩ prius delectabiliter
gẽssimꝰ mportuna postatq grãuia.
inoratione nr̃a toleramꝰ. Uix eoꝵ
cogitatio manu scĩ desiderii ab o¬
culis cordis abicit᷑. uix eoꝵ fantas¬
mata ꝑpęnitentiȩ lam̃ta superant᷑.
Sed cũ in oratione nr̃a uehementer

Expanded text:
nimietate suae importunitatis nimietate suae importunitatis erumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus, dum ad orationis opus convertimur, ipsa quae prius delectabiliter gessimus importuna postea atque gravia in oratione nostra toleramus. Vix eorum cogitatio manu sancti desiderii ab oculis cordis abigitur, vix eorum phantasmata per poenitentiae lamenta superantur. 5. Sed cum in oratione nostra vehe
Abbreviated transcription (Latin):
uoces cordis inoratione ꝑturbant:
Sȩpe nãq: dũ conuerti addm̃ post
ꝑpetrata uitia uolumꝰ dũ contra
hȩc ẽadem exorare uĩtia quȩ ꝑpe¬
trauimꝰ conam: occurrunt cordi
fantasmata peccatoꝵ quȩ fecimus.
mentis m̃ȩ acuem reuerberant :
confundunt animũ. & uocẽ nr̃e
dep̃cationis p̃munt. Qui prȩibant
ergo increpabant eũ ut tacẽret :
qr prius quã iħc̃ ad corueniat. mala
quȩ fecimꝰ cogitationi nr̃ae suis
imaginib: inlisa. in ipsa nos nr̃a
oratione c̃turbant. Sed qͥdadhec Enu
turba increpat ut taceat. magis ac
magisclamat: qr quanto grauiori
tumultu cogitationũ carnaliũ
p̃mim : tanto orationi insiftere
ardentius debemus. Contradicit
turba neclamemꝰ : qr peccatorũ
nr̃oꝵ fanta s mata. plerũq & mnora¬
tione patim᷑. Sed nmirũ necesse
ẽut uox cordis nr̃i quo durius
repellit᷑. ualentius insistat: quã¬
timis cogitationis in licitȩ tumul¬
tũ sũper&. atq ad pias aures dñi.

Expanded text:
voces cordis in oratione perturbant? voces cordis in oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Dominum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem nostrae deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant. 4. Sed quid ad haec turba increpat ut taceat magis ac magis clamat, quia quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Contradicit turba, ne clamemus, quia peccatorum nostrorum phantasmata plerumque et in oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumultum superet, atque ad pias aures Domini
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. Vnde enĩ ds̃ humana patit᷑.
inde homo ad diuina subleuatur.
Iuidelic& cȩcus. recte & iuxta uĩa
sedere. & mendicans esse describit᷑.
Ipsa eni ueritas dixit . Ego sum uia.
Quergo ȩternȩ lucis clarttatẽnes. uiui¬
torẽ credit. iuxta uiã sedet. Si
autẽ iã crẽdidit. sed ut ȩt̃nũ lum̃
recipiat rogare dissimulat. atque
aprecib cessat: cȩeus ẽquidẽ iuxta
uiã sedet. sed minime mendicat:
ergo cecitatissuȩ tenebras agnoscit.
quisquis hoc qđ sibi de est lumen
ȩternitatis intelligit : clamet me¬
dullis cordis. clam& uocibus mentis
dicens Iñu filidauid: miserere mei.
Sed qͥd clamante cȩco sub iungitur:
audiamꝰ. Et qͥ prȩibant: increpabant
eũ ut tacer&. Quid autẽ signant
isti qͥihũ ueniente prȩcẽdunt. nisi
desiderioꝵ carnaliũ turbas. tumul¬
tusq: uitioꝵ: Qui prius quã ihc ad
cornr̃m ueniat. tẽptationib suis.
cogitationẽ nr̃am dissipant : &

Expanded text:
cepit. Unde enim Deus humana patitur, cepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse describitur; ipsa enim Veritas dicit: Ego sum via . Qui ergo aeternae lucis claritatem nestorem credit, juxta viam sedet. Si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat; ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissipant, et
Abbreviated transcription (Latin):
Opera quippt eius & ꝑpotentiã alud
oftendunt: & ꝑmysteriũ aliudlo¬
quimt᷑. fecce eñ quis nixta bistorũ
cecus iste fuerit ignoramus : sed
tam quo ꝑmesterium signi ficet
nõuimꝰ. Cȩcũ quippe ẽ genꝰ humã¬
nũ: qđ inparente primo a paradysi
giudiis expulsũ. claritat̃ẽ suꝑ nae
lucis ignõrans. dãpnatiomis suae
tenebras patit᷑. sed tam̃ ꝑ redẽptoris
sui prȩsentiã inluminat᷑ ut int̃nȩ
lucis gaudia. ĩa ꝑ desideriũ uideat.
atq inuia uitȩ boni operis gressus
ponat. Notandũ uero ẽ : qđ cũ ih̃c III.
hiẽrico apppinquare dicit᷑. cȩcus
inluminat᷑. Hiẽ richo quippe inter¬
prȩtat᷑ luna . luna autem in sacro
eloquio ꝓdefectu ponitur carnis :
qr dũ menstruis momentis decrescit.
deftctũ nr̃e mortalitatis designat.
Iũigit᷑ conditor ñr ad ppinquat hie¬
richo cȩcus ad lum̃ redit : quia dum
diuimtas defectũ nr̃ȩ carnis suscẽpit.
humanũ genꝰ lum̃ qđ amiserat re¬

Expanded text:
uippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed tamen per Redemptoris sui praesentiam illuminatur, ut internae lucis gaudia jam per desiderium videat, atque in via vitae boni operis gressus ponat. 2. Notandum vero est quod cum Jesus Jericho appropinquare dicitur, caecus illuminatur. Jericho quippe luna interpretatur, luna autem in sacro eloquio pro defectu carnis ponitur, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumdivinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, re
Abbreviated transcription (Latin):
cȩcouẽ menti dicat. Quid tibi
uis faciam: Nũqͥd qͥlum̃ reddere
poterat. qͥd uella cȩcusignorabat.
Sed peti uult hoc qđ & nos petort¬
& seconcẽdere prȩnoscit. Inpor¬
tĩmoñaq adorationẽ nos ad mors
tur: ad hoc requirit. ut corad ora
tionẽ excit&. Unde & cȩcꝰ ptinus
adiungit. Dñe ut uideam. Ecce
cȩcus ad nõ ñ aurũ. sed lucẽ quȩrit.
Paruipendit extralucẽ aliquid
quȩrere : qr & si habere cȩcus quod¬
libe potest: sineluce non potest
uidere qđ habox. Imitem̃ ergo
uimus & mente saluatũ. Non fal¬
sas diuitias. non terrena dona
onfugitiuos honores adño : sed
licẽ quȩramꝰ. Nec lucẽ quȩ loco
cdlaudit᷑ quȩ tempore finit᷑. quȩ¬

Expanded text:
caeco venienti dicat: Quid tibi caeco venienti dicat: Quid tibi vis faciam? Nunquid qui lumen reddere poterat quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult id quod et nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet, tur: ad hoc retionem excitet. Unde et caecus protinus adjungit: « Domine, ut videam. » Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem quaerit. Parvipendit extra lucem aliquid quaerere, quia et si habere caecus quodlibet potest, sine luce non potest videre quod habet. Imitemur ergo vimus et mente salvatum, non falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus, nec lucem quae loco clauditur, quae tempore finit
Abbreviated transcription (Latin):
sentimꝰ. Cũ uero orationi uehem̃tes
insiftimꝰ. ftat ihẽ ut lucẽ restituat
qr dĩ incorde figit᷑. & lux amissa
reparat᷑. Qua tam̃ in re & aliud ali¬
quid nob̵ dñs innuit. qđ intellig
dehumanitate ac diuinitate illius
utiliter possit. Clamant̃ẽ & enĩ
cȩcũ transiens audiuit. sed stans
miraculũ inlumin ationis eius ex¬
hibuit. Ir ansirenãq humanitatis
ẽ. stare diuinitatis. ꝑ humanitat̃
quippe habuit nasci. crescere. mori.
resurgere: deloco ad locũ uenire.
Quia ergo in diuinitate mutabilitis
non ẽ atq hoc ipsũ mutare transirt
ẽs ꝓfecto iste transitus ex carne c̃
ñ exdiuinitate. ꝑdiuinitatẽ uero
ei semꝑstareẽ : qr ubique prȩsens.
nec ꝑmotũ uenit. nec ꝑ mõtũ sicedi
Cȩcũ igit᷑ clamantẽ dñs transiens
audiuit. stans inluminauit: qr
phumanitatẽ suã uocibus nrãt
cȩcitatis conpatiendo misertus t̃
sedlum̃ nob̾ grãȩ. ꝑdiuimtatis po¬
tentiam infudit. Q notanduĩqͥd

Expanded text:
sentimus. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod intelligi de humanitate ac divinitate illius utiliter possit. Clamantem etenim caecum Jesus transiens audivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. Transire namque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resQuia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto iste transitus ex carne est, non ex divinitate. Per divinitatem vero ei semper stare est, quia, ubique praesens, nec per motuantem Dominus transiens audit, stans illuminat, quia per humanitatem suam vocibus nostrae caecitatis compatiendo misertus est, sed lumen nobis gratiae per divinitatis potentiam infudit. 7. Et notandum quid
Abbreviated transcription (Latin):
quagradit᷑ & eius uestigia imitan¬
do teneamꝰ. lũm enĩ sequit᷑ qui
imitat᷑. Hinc nãq dicit. Sẽquere
me. & dimitte mortuos sepelire
mortuossuos. Sequere enĩ dicit᷑
imitare. Hinc rursũ admonet
dicensꝰ. Quim minstrat: mesequat᷑
Consideremꝰ ergoqua grãdit᷑: ut

Expanded text:
qua graditur, et ejus vestigia imitanqua graditur, et ejus vestigia imitando teneamus. Jesum etenim sequitur qui imitatur. Hinc namque dicit: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Sequere enim dicitur imitare. Hinc rursus admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua gradit
Abbreviated transcription (Latin):
lucẽ spiritalẽ quȩ rere qua ui¬
dert ñ possũ : Unde mn certũ ẽ
sisit quȩ corporeis oculis non
nfilge: Cuiscilieae cogitationi
est qđ breuit̃ quisq respondeat.
sed ꝑ ãnimã cõgitat. Et nemo suã
inimã uid& nec tam̃ sedubitat
animã habere quã ñ uidet. Ex
inuisibili anima. uisibile regitur
uidebat᷑. Ex inuisibili ergo sub¬
stantia in hac uita uisibili uiutt᷑.
& esse uita inuisibilis dubitat᷑
Sed iã petenticȩco quid factũ est
uel qͥd ipse fecit audiamꝰ. Sequit᷑
Confestimuidit & sequebatur eum
Vid& & sequit᷑. quibonũ qđ intelligit
operat᷑. Uid& autẽ & ñ sequtt᷑. qui
bonũ quidẽ intelligit. sed bene
cȩcitatẽ iã nr̃ȩ peregrinationis
agnõscimꝰ. si credendo inredemp¬
toris nr̃i mysteriũ iuxtauiam
sedemꝰ. si exorando cotidie ab aue¬
tore nr̃o lucẽ pẽtimꝰ: si e andẽ lucẽ
iã ꝑ intellectũ uidendo inluminati
post cȩcitatẽ sumꝰ: iħmquẽ m̃te
cernimꝰ opere sequam᷑. Aspiciamꝰ

Expanded text:
re, quam videre non possum? Unde 1443 mihi certum est si sit, quae corporeis oculis non infulget? Cui scilicet cogitationi est quod breviter quisque respondeat, sed per animam cogitat. Et nemo suam animam videt, nec tamen dubitat se animam habere, quam non videt. Ex invisibili namque anima visibile regitur videbatur. Ex invisibili ergo substantia in hac vita visibili vivitur, et esse vita invisibilis dubitatur? 8. Sed jam petenti caeco quid factum est, vel quid ipse fecerit, audiamus. Sequitur: Confestim vidit, et sequebatur illum. Videt et sequitur, qui bonuoperatur. Videt autem, sed non sequitur, qui bonum quidem intelligit, sed bene ecitatem jam nostrae peregrinationis agnoscimus, si credendo in Redemptoris nostri mysterium, juxta viam sedemus, si exorando quotidie ab auctore nostro lucem petimus, si eamdem lucem jam per intellectum videndo illuminati post caecitatem sumus, Jesum quem mente cernimus opere sequamur. Aspiciamus
Abbreviated transcription (Latin):
a nob̵ cõmuni t̃ cũ pecorib cẽrnit᷑
sedlucẽ quȩramꝰ. quã uidere cũ
solis angłis possimꝰ. quã nec inĩtiũ
inchoat. nec finis angustat. Ad
quã ꝓfecto lucẽ. uia fides est:
inde recte & in luminato caeco
ꝓtinꝰ respondet᷑. Respice : fidestua

Expanded text:
 cum pecoribus cernitur, sed lucem quaeramus, quam videre cum solis angelis possimus, quam nec initium inchoat, nec finis angustat, ad quam lucem via fides est. Unde recte et illuminato caeco protinus respondetur: « Respice, fides tua
Abbreviated transcription (Latin):
terii: uenit᷑ ad miraculũ. Ante eoꝵ
oculos cȩcuslumen recẽpit : ut qui
celestis mysterĩ uerba ñ cãperent.
eos ad fidẽ cȩlestia facta solidarent.
Sedmiracula dm̃ & saluatoris nr̃i

Expanded text:
terii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidarent. Sed miracula Domini et Salvatoris nostri
Abbreviated transcription (Latin):
potins. dñs potens in prelio
Illo minirũ proelio que poteftates
derias debellare: & ab earum
trraiide mundũ urniebat
eripere Aduirginẽ despons atã
urocui nom erat io sepħ dedemo
dauig & nom̃ pirginis maria.
Quod dicit᷑ de dorio dduid. non
tamtũ adioseph sel eniãꝑunet
admariã. Legis namque esit
prȩceptũ ut de sua quisq: tribu
ac familia duceret uxorem
apostoloqueq agtestante qu
ad timothr̃u scribens ut

Expanded text:
potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo potestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria. Quod dicitur de domo David, non tantum ad Joseph, sed etiam pertinet ad Mariam. Legis namque erat praeceptum ut de sua quisque tribu ac familia duceret uxorem, Apostolo quoque attestante, qui, ad Timotheum scribens, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
famularũ se xp̃i consortio hu-¬
militer adiungit : famulatum
xp̃o deuõta qđ iubet᷑ impendit.
Fiat inquit michi scđm uerbũ tuũ.
fiat ut sp̃s sc̃s adueniens me
cȩlestibus dignã mysteriis reddat.
fiat ut in meo utero filius dĩ
humanȩ substantiȩ habitũ induat
atq: ad redẽptionẽ mundi tãquã
esse nos xp̃i. in cunctis actibus
nr̃is motibusq recolãmus. Fius
semꝑ obsequiis om̃a corporis nr̃i
menbra mancipemus : ad eius
implendã uoluntatẽ totum
nr̃e mnentis dirigamus intuitũ.
sicq perceptis eius munẽribus.
gratias recte uiuendo reddamus:
ut admaiora ꝑcipienda digni
existere mereamur. Precẽmur
seduli cũ beata dĩ genetrice.
ut fiat nobis scđm uerbũ eius.
Illud uidelicet uerbũ. quo ratio¬
nem suȩ incarnationis ipse ex¬
ponens ait. Sic enĩ dilexit ds̃
mundũ. ut unigenitũ filiũ suũ
daret : ut omnis qui credit in
ipsũ nonpereat. sed habeat
uitã ȩternã. Nec dubitandũ.

Expanded text:
famularum se Christi consortio hufamularum se Christi consortio humiliter adjungit, famulatum Christo devota quod jubetur, impendit. Fiat, inquit, mihi secundum verbum tuum, fiat ut Spiritus sanctus adveniens me coelestibus dignam mysteriis reddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam esse nos Christi in cunctis actibus nostris motibusque recolamus, ejus semper obsequiis omnia corporis nostri membra mancipemus, ad ejus implendam voluntatem totum mentis nostrae dirigamus intuitum: sicque perceptis ejus muneribus gratias recte vivendo reddamus, ut ad majora percipienda digni existere mereamur. Precemur seduli cum beata Dei genitrice ut fiat nobis secundum verbum ejus, illud videlicet verbum, quo rationem suae incarnationis ipse exponens, dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut unigenitum Filium suum daret, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Nec dubitandum
Abbreviated transcription (Latin):
Si quidẽ de regia eius potestate
qua electissuis regnũ perhenne
tribuit. & prȩsens scĩ euangelii
lectio testat᷑. quia regnabit in
domo ia cobinȩ ternũ. & regni
eius nonerit finis. Porro de
pontificali dignitate illius. in¬
qua ꝓnrã redentione hostiam
suȩ carnis offerre dignatus est:
testat᷑ ꝓpheta qui ait. Tues
sacerdos in eternũ scđm ordine
mel chisedech Accepta autem
tanta grã. uideam beata maria
inquanta humilitatis arce per¬
sistat. Eece inquit ancilla dñi.
fiat michi secundũ uerbũ ⁊uũ.
Magnã quippe humilitatis cons¬
tantiã tenet : quȩ se ancillam
sui conditoris dũ mater eligitur
appellat. Beata in mulieribus
angelico oraculo prȩdicitur.
incognita ad huc ceteris morta¬
libus archana nr̃e redentionis
edocetur: nec se tam̃ de singu¬
laritate meriti excellentioris
singularit᷑ extollit.: sed potius
suȩ conditionis ac diuine digna¬
tionis inomnibus memor:

Expanded text:
Siquidem de regia ejus potestate, Siquidem de regia ejus potestate, qua electis suis regnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Porro de pontificali ejus dignitate, in qua pro nostra redemptione hostiam suae carnis offerre dignatus est, testatur Propheta, qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Accepta autem tanta gratia, videamus beata Maria in quanta humilitatis arce persistat. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis constantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus arcana nostrae redemptionis edocentur: nec se tamen de singularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac divinae dignationis in omnibus memor,
Abbreviated transcription (Latin):
naason: qui fuit dux trib iudi
indeserto quũ egrederentur
ex ȩgrpto. Rursusq: regnan¬
tibus dauid posteris: legimus
qđ ioiada pontifex maximus
uxorẽ habuerit detribu regali
hoc ẽ iosabeth filiã regis iõram
Ipscest iõ iada : cuius filium
zachariã uirũ que scĩssimũ.
lapidauerunt inter templũ
& altare sicut etiã ipse dñs
beatoꝵ martrrũ mentionẽ facieis
utraq: hoc ẽ sacerdo talis et
regia : cognatione semꝑ ad inuict̃
ꝓbatur esse coniuncta. Potuit
recentiore tempore fieri. datis
nuptũ feminis de tribu intribũ
ut manifeste beatã dĩ genetric̃e
quȩ de tribu rẽgia descendit. cũ
tribu sacerdotali cognationem
generis habuisse constaret.
Qđ mysteriis cȩlestib aptissime
congruit. Oportebat nãq ut
apparens inmundo mediator dĩ
& hominũ. de utrãq tribu carnis
originẽ haberet : quia nimirũ
ipse inhumanitate assumpta
utraq: babiturus erat persoñã.¬
& sacerdotis scilicet &regis.

Expanded text:
Naason, qui fuit dux tribus Juda Naason, qui fuit dux tribus Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem habuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque sanctissimum lapidaverunt inter templum et altare, sicut etiam ipse Dominus beatorum martyrum mentionem faciens utraque, scilicet sacerdotalis et regia cognatione semper ad inuicem probatur esse coniuncta. Potuit recentiori tempore fieri datis nuptum ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime congruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis scilic
Abbreviated transcription (Latin):
solid ÷ diuinitas redemtoris nr̃i
tegmmine sehumanȩ naturae
quasi umbraculo quodã obtexit.
qua mediante. uirginis eum
uiscera ferre sufficerent: Sicq
uirtus altissimi obumbrauit ei.
dũ diuina xp̃i potentia. & eam
pręsentialit᷑ impleuit. & ut
cãpi abilla posset: substantia
se nr̃ e fragilitatis obmibit.
Et ecce elisabeth cognata tua
&ipsa concepit filiũ insenec¬
tute sua. Non quasi incredulã
exemplis hortatur ad fidem:
sed ut bene iam credenti qu e
audierat. ampliora supernȩ
dispensationis miracula repli¬
cat : ut quȩ dñm uirgo erat
paritura. prȩcursorem quoq
dñi de anu ac diusterili parente
cognosceret esse nasciturum.
Nec mirandũ iuxta hystoriã.
qđ eli sabeth cognata dicatur
mariȩ : quũ superius hȩc dedom
dauid: illa defiliabus aaron
orta esse narrat᷑. Lẽgimus nãq¬
qđ aaron ipse de tribu iuida
dequa dauid ortus est uxorẽ
acceperit. uidelicet elisabeh
filiam animinadab sororem

Expanded text:
sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrae fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasi incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene jam credenti quae audierat, ampliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David, illa de filiabus Aaron orta esse narratur. Legimus namque quod ipse Aaron de tribu Juda, de qua David ortus est, uxorem acceperit, videlicet Elizabeth filiam Amminadab, sororem
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s quippe homines inimquita¬
tibus concipimur. & in delictis
nascimur. Quotquot aut̃ donante
dõ aduitã prȩordinati sumus
ȩternã : ex aqua & spu sco renas¬
cimur. Solus uero redemtor nr̃
ꝓ nobis in carnari dignatus. mox
sẽs natus est : qr sinesmiquitate
conceptis est. Possumus sane
ineo qđ dicit᷑ & uirtus altissimi
obumbrabit tibi altius quiddã
de sacram̃to dm̃cȩ in carnatioris
intelligere. Obumbrari enim
nobis dicimꝰ quũ feruente neri.¬
diano sole uel arborẽ mediam
uel alnud qđ libet umbraculi
genus int̃ nos & solẽ obpõnimus.
quo ardorẽ eius uel lucẽ nobis
tolerabiliorẽ reddam. Redẽ¬
tor igit᷑ ñr non in merito solis
luce uel ardore designat᷑ : qui
nos ueritatis & seientia in lus¬
trat. & amore inflamat. Vnde
ipse ꝑ prophetã dicit. Uobis
aute timentibus nomen meũ.
oriet᷑ soliustitiȩ. Cuus uidelicet
solis radios beata uirgo suscepit.
quando dñm concepit : sed idẽ

Expanded text:
Omnes quippe homines in iniquitaOmnes quippe homines in iniquitate concipimur, et in delictis nascimur: quotquot autem donante Deo ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor noster pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est: quia sine iniquitate conceptus est. Possumus sane in eo quod dicitur, Et virtus Altissimi obumbrabit tibi, altius quiddam de sacramento Dominicae incarnationis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus cum, fervente meridiano sole, vel arborem mediam, vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos et solem opponimus, quo ardorem ejus vel lucem nobis tolerabiliorem reddamus. Redemptor ergo noster non immerito solis luce vel ardore designatur, qui nos veritatis scientia illustrat et amore inflammat; unde ipse per prophetam dicit: Vobis autem timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Cujus scilicet solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem
Abbreviated transcription (Latin):
duobis modis in ea diuinȩ suae
potentiȩ efficatiam oftendit.
qui a & mentẽ illius. adeo quan-¬
tum humana fragilitãs patitur.
ab omni uitiorũ sorde castificauit:
& utero illius scm ac uenerabile
redemtoris nr̃i corpus sola sui
operatione creauit : idẽ nullo
carnẽ decarne uirginis. sacro scãm¬
de: ꝯtemerata formauit. Quẽ
enĩ prius aperte spm scm̃ dixit.
hunc ipsũ demuo uirtutẽ altis¬
simi nominauit: iuxta hoc qđ
discipulis promitteret ait.
Et ego mitto ꝓmissũ patris mei
inuos. uos autẽ sedẽte in ciuitate :
quo adusq induamini uirtute
exalto. Obumbrauit aut̃ beatȩ
dĩ genetrici uirtus altissimi:
quia sõs sẽs̃ cor illius cũ impleuit.
ab omni ȩstu concupiscentiȩ car-¬
nalis temperauit emundauit
a desideriis temporalibus. ac
doniscȩlestibus mentẽ simul
illius consecrauit & corpus.
om natiuitas. ut quȩ contra
humanȩ conditionis morẽ uirgo
concipis. supra humanȩ consue¬
tũdinis mõdũ. dĩ filiũ gẽneres.

Expanded text:
duobus modis, in ea divinae suae potentiae efficaciam ostendit: quia et mentem illius adeo, quantum humana fragilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, in utero illius sanctum ac venerabile Redemptoris nostri corpus sola sui operatione creavit: id est, nullo carnem de carne virginis sacrosanctam intemerata formavit. Quem enim prius aperte Spiritum sanctum dixit, hunc ipsum denuo virtutem Altissimi nominavit: juxta hoc quod discipulis promitteret, ait: Et ego mitto promissum Patris mei in vos: vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Obumbravit autem beatae Dei genetrici virtus Altissimi: quia Spiritus sanctus cor illius cum implevit, ab omni aestu concupiscentiae carnalis temperavit, emundavit a desideriis temporalibus, ac donis coelestibus mentem simul illius consecravit, et corpus. ni nativitas, ut quae contra humanae conditionis morem virgo concipis, supra humanae consuetudinis modum Dei Filium generes.
Abbreviated transcription (Latin):
humana natura. omni plenitu.¬
dine diuinitatis consetrauit.
Vere benedicta int̃ mulieres :
quȩ sine exemplo muliebris
conditionis. cũ decore uirgini¬
tatis. gauisa ẽ honore parentis.
Quodq uirginẽ matre decebat:
dm̃ filiũ procreauit. Quȩ post¬
quã more humanȩ fragilitatis.
& uisione angelica & insolita
est salutatione turbata: mox
idem angłs eã repetito sermone
ne timeat hortatur. Quodq
maxime timorẽ pellere con¬
sueuit: quasi bene cognitã ae
domesticã. proprio eã nominȩ
uocat. & quare gratia plenã
diceret : diligenter edocet.
Ne timeas in quit maria in¬
uenisti enĩ grãm apud dm̃.
fece concipies in utero & paries
filiũ. & uocabis nom̃ eius iħm.
Hic erit magnus. & filius altissimi
uocabit᷑. Notandus sollerter
ordo uerborũ. & tanto artius
est cordi inserendus : quanto
manifeste patet quia in his tota
redemtionis nrȩ suma consistit:
Nã manifestissime dñm iħm
id est saluatorẽ nr̃m : & uerum

Expanded text:
humana natura, omni plenituhumana natura, omni plenitudine divinitatis consecravit. Vere quoque benedicta inter mulieres, quae sine exemplo muliebris conditionis cum decore virginitatis gavisa est honore parentis, quodque virginem matrem decebat, Deum filium procreavit. Quae postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomine vocat, et quare gratia plenam diceret, diligenter edocet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. Ecce concipies in utero, et paries Filium, et vocabis nomen ejus Jesum: hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Notandus solerter ordo verborum, et tanto arctius est cordi inserendus, quanto manifeste patet quia in his tota redemptionis nostrae summa consistit. Nam manifestissime Dominum Jesum, id est, Salvatorem nostrum, et verum
Abbreviated transcription (Latin):
natus esset patuerit. Nec pre¬
tereundũ qđ beata dĩ genitrix
meritis prȩcipuis etiã nomine
testimonũ reddit. Interp̃tat᷑
enĩ stella maris. Et ipsa quasi
sidus eximiũ: inter fluctus
sȩculi labentis gratia priuilegis
specialis refulsit. Ingressus autẽ
angelus adeam: dixitꝰ. Aue gr̃a
plena. dñs tecũ: benedicta tu
immilieribus. Quȩ salutatio.
quantũ humanȩ consuetudini
in audita: tantũ est beatȩ mariȩ
dignitati congrua. Uere & enĩ
gr̃a erat plena: cui diuino mu¬
nere conlatũ ẽ ut prima inter
stiminas. gloriosissimũ dõ uirg¬
nitatis munus offerret: Vnde
ture angelico aspectu simul &
affatu meruit perfrui: quae
angelicã studuit uitã imitari
Uere grã erat plena. cui ipsum
ꝑque grã & ueritas facta est
iħm xp̃m generare donatũ est:
Et ideo uere dñs cum illa erat :
quã & prius nouo castititis amore
a terrenis ad cȩlestia desiderandi
sustulit : & postmodũ mediante

Expanded text:
natus esset, patuerit. Nec praenatus esset, patuerit. Nec praetereundum quod beata Dei genitrix meritis praecipuis etiam nomine testimonium reddidit. Interpretatur enim stella maris. Et ipsa quasi sidus eximium inter fluctus saeculi labentis gratia privilegii specialis refulsit. Et ingressus autem angelus ad eam, dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter feminas gloriosissimum Deo virginitatis munus offerret. Unde jure angelico aspectu simul et affatu meruit perfrui, quae angelicam studebat vitam imitari. Vere gratia erat plena, cui ipsum, per quem gratia et veritas facta est, Jesum Christum generare donatum est. Et ideo vere Dominus cum illa erat, quam et prius novae castitatis amore a terrenis ad coelestia desideranda sustulit, et postmodum, mediante