comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nan magis quã Aurũ eligite.
Melior. ẽ enim sapientia cime¬
tis p̃ciosissimis: & omne deside¬
rabile ei ñ potest cõparari.
Egosapientia hobito inc̃silo:
&eruditis in tersũ cogrationi¬
bus. Timor dm̃i. odit malũ. U¬
rogantiã et suꝑbiã. & uiã praia
et os bilingue de testor. Meũ
est consiliũ & equitas: mea ẽ
prudentia. mea ẽ fortitudo.ꝓ
me reges regnant: & legũ con

Expanded text:
rum eligite. Melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis, et omne desiderabile ei non potest comparari. Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Timor Domini odit malum: arrogantiam et superbiam, et viam pravam, et os bilingue detestor. Meum est consilium, et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo. Per me reges regnant,
Abbreviated transcription (Latin):
aftutiã. & insipientes animad¬
uertite. Nudite: qm̃ de reb
magnis locutura sũi& aꝑien¬
tur labia mea ut recta prę¬
dicent. Ueritatẽ meditabi¬
tur guttur meũ: & labia mea
de testabunt᷑ impiũ. Iusti st̃
oñis sermones mei: ñ est in
eus prauũ quid. neq peruersũ¬

Expanded text:
astutiam, et insipientes, animadvertite, Audite, quoniam de rebus magnis locutura sum: et aperientur labia mea, ut recta praedicent. Veritatem meditabitur guttur meum, et labia mea detestabuntur impium. Justi sunt omnes sermones mei, non est in eis pravum quid, neq
Abbreviated transcription (Latin):
ad fores meas cotidiȩ: & obser¬
uat ad postes hostiimei. Qui
me inuenerit. in ueniet uitã:
& hauriet salutẽ a dño. Qui
autẽ in me peccauerit: ledet
animã suã. Om̃s qui me ode¬
runt : diligunt mortẽ N

Expanded text:
eruat ad postes ostii mei. qui me inuenerit, inueniet uitam et hauriet salutem a domino. qui autem in me peccauerit, laedet animam suam. omnes qui me oderunt diligunt mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
piscat pulchritudinẽ eiꝰcor
tuũ: ne capiaris nutib illaꝰ.
fretiũ enĩ scorti:uix unius
ẽ panus. Mulier autẽ. iuiri
p̃ciosã animã capit. Numqͥd
abscondẽ potest homo ignẽ
insinusuo. ut uestim̃ta illius ñ
Arleant aut ambulare suꝑ pru¬
nas & non cõburant᷑ plantȩ eiꝰo

Expanded text:
piscat pulchritudinem eius cor tuum, ne capiaris nutibus illius: pretium enim scorti uix unius est panis: mulier autem uiri pretiosam animam capit. numquid abscondere potest homo ignem in sinu suo, ut uestimenta illius non ardeant? aut ambulare super prunas, et non conburentur plantae ei
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑiculo amimȩ illiꝰ agitur.
uerbis oris mei. ne abstrahat᷑
in uiis illius mens tua: neq de¬
cipiaris semitis. Multos enim
uulneratos de iecit: & fortissimi
quiq ui t̃fecti sunt abea. Uiȩ
inferi domꝰ eiꝰ: pene trantes in¬
I inferiora mortis. Nũquid ñ

Expanded text:
iculo animae illius agitur. udi me, ne abstrahatur in uiis illius mens tua neque decipiaris semitis eius. Multos enim uulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea. Viae inferi domus eius, penetrantes ad i
Abbreviated transcription (Latin):
graui mole ẽstirerant. aute
colles ego parturielur. Adhuc
t̃rã non fecerat. & flumina &
cardines orbis terrȩ. quando
p̃parabat cȩlos aderã. quando
certa lege & gyro uallalut a¬
byssos. quando & etherafirma¬
bat sursũ: et librabat fontes a¬
quarũ. quando circũdat ma¬
ri t̃minũ suũ. & legẽ ponebat
aquis ne transirent fines suos.
quando appendebat fundam̃¬
ta t̃rȩ: cum eo erã cunc ta com¬
ponens. et delec tabar ꝑsingu¬
los dies: ludens corã eo omnitẽ¬
pore. ludens inorbe trarũ: &
delitiȩ meȩ̨ esse cũ filiis homi¬
nũ. Nunc gͦ filii. audite me.
Beati qui custodiunt uias meas.

Expanded text:
ole constiterant: ante colles ego parturiebar. Adhuc terram non fecerat: et flumina: et cardines orbis terre. Quando preparabat celos: aderam: quando certa lege et giro vallabat abyssos. Quando ethera firmabat sursum: et librabat fontes aquarum. Quando circumdabat mari terminum suum: et legem ponebaquis, ne transirent fines suos, quando appendebat fundamenta terre, cum eo eram cuncta componens et delectabar per singulos dies ludens coram eo, omni tempore ludens in orbe terrarum, et delitie mee esse cum filiis hominum. Nunc ergo, filii, audite me: Beati qui custodiunt vias meas".
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ foris nẽ in plateis. nẽ uixĩa
angulos in sidians. App̃hensũq
de osculat᷑ iuuenẽ. & ꝓcaci uiũ¬
tublandit᷑ dicens. Tic timas
ꝓsalute debui: hodie reddidi
uota mea: id circo egressa sũ in
occursũ tuũ de siderans te ui¬
dere & repperi. In teruifuni¬
bus lec tũ meũ.straui tapeti¬
bus pictis exȩgypto. Asper¬
ũ cubile meũ inyrra aloe &cin¬
nimomo: ueni in ebriem᷑ ube
rib & fruam cupitis amplexi¬
bris : donec illucescat dies. Non
uta longissima. sacculũ peccu¬
niȩ secum tulit: in die plenȩ
lunȩ reuersurus ẽ domũ suã.
Irretiuit eũ multis sermoni¬
bus. & blanditiis labioꝵ ꝓtra¬
.rit illũ. Statim eã sequitur :¬
quasi agnꝰ lascuuens & igno

Expanded text:
a angulos insidians adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcirco egressa sum in occursum tuum desiderans te videre et repperi intexui funibus lectum meum stravi tapetibus pictis ex Aegypto aspersi cubile meum murra et aloe et cinnamomo veni inebriemur uberibus, et fruamur cupitis amplexibus, donec illucescat dies. Non via longissima. Sacculum pecuniae secum tulit. In die plenae lunae reversurus est in domum suam. Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labiorum protraxit illum. Statim eam sequitur qquasi agnus lasciviens et igno
Abbreviated transcription (Latin):
tes me diligo.: et qͥ mane uigi¬
lauerint ad me inuenient me.
Mecũ sunt diuitiȩ & gła: opes
suꝑbȩ & iustitia. Melior ẽ fruc¬
tus meus dauro & lapide p̃tioso¬
& genimina mea argento elec¬
to. In uiis iustitię ambrilo: in
medio semitarũ iudicii. ut di¬
tem diligentes me: & thesau

Expanded text:
me diligo, et qui mane vigilaverint ad me, invenient me. Mecum sunt divitiae et gloria, opes superbae et justitia. Melior est fructus meus auro, et lapide pretioso, genimina mea argento electo. In viis justitiae ambulo, in medio semitarum judicii, ut ditem diligen
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ suȩ tradet. qͥ autẽ ad ult̃
ẽ ꝓpt̃ cordis inopiã ꝑdet ani¬
mam suã. Turpitudinẽ & ig¬
nominiã ẽgregat sibi: et obꝓ¬
briũ illiꝰ non delebitur: quia
relus & furor uiri ñ parcet in
che uindie tȩ: nec ad quiescet
cuiꝰquã precib. Nec suscipiet
ꝑ redẽptiont dona plurima.
ili mi cus todi sermo.X.X.¬
nes meos. & precepta mea
reconde tibi. Serua manda¬
ta mea & iues: et legẽ meã
quasi pupillã oculi tui. Liga
eam indigitis tiis: scribe il¬
lam in tabulis cordis tui. Dic
sapientiȩ soror mea es: et
prudentiã uoca amicã tuã.
ut custodiat te a muliere ta¬
tranea. & ab altra quȩ uer¬

Expanded text:
e tradet qui autem adulter est propter cordis inopiam perdet animam suam turpitudinem et ignominiam congregat sibi et obprobrium illius non delebitur quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae nec adquiescet cuiusquam precibus nec suscipiet pro redemptione dona plurima fili mi custodi sermones meos et praecepta mea reconde tibi serva mandata mea et vives et legem meam quasi pupillam oculi tui liga eam in digitis tuis scribe illam in tabulis cordis tui dic sapientiae soror mea es et prudentiam voca amicam tuam ut custodiat te a muliere extranea et ab al
Abbreviated transcription (Latin):
RAPUNT
Hebrȩi cuiuscũq
prophetȩ.pater
¶aut auus ponatur in
titulo: ipsos quoq ꝓphetas fu¬
isse. Unde et amos unu de duo¬
decim ꝓphetis quia dixerit ñ
sũ ꝓpheta nec filius ꝓpħȩ: sed
pastor caprarũ uellicans sicami¬
na: patris nom̃ in titulo ñ habe.
Hocsi uerũ est. Sophonias ꝓpħa

Expanded text:
radunt Hebraei cujuscumque prophetae pater aut avus ponatur in titulo, ipsos quoque prophetas fuisse. Unde et Amos unus de duodecim prophetis, qui dixerat: Non sum propheta, nec filius prophetae: sed pastor caprarum, vellicans sycamina , patris nomen in titulo non habet. Hoc si verum est, Sophonias p
Abbreviated transcription (Latin):
illius non te abscondas. Et si mala
michi eueneriͣt ꝑ illũ: sustinebo. O m¬
nis qui audiet. cauebit se ab eo.
Quis dabit ori meo custodiam: et
supra labia mea signaculum certũ.
ut ne cadam in ipsis. & lingua mea per

Expanded text:
illius non me abscondam et si mala mihi evenerint per illum sustineo omnis qui audiet cavebit se ab eo quis dabit ori meo custodiam et supra labia mea signaculum certum uti ne cadam ab ipsis et lingua mea per
Abbreviated transcription (Latin):
on te iustifices ante deum: qm̃
agnitor cordis ipse ẽ. Et pe¬
nes regem: noli uelle uideri sapien.
Noli querere fieri uidex. nisi si ua¬
leas uirtute irrumpere ñqͥtates. ne
forte extimescas faciem potentis: &
ponas scandalum in agilitate tua.
Hon pecces in multitudinẽ ciui

Expanded text:
on te iustifices ante deum: quoniam agnitor cordis ipse est: et penes regem noli uelle uideri sapiens. noli quaerere fieri iudex, nisi si uales uirtute inrumpere iniquitates, ne forte extimescas faciem potentis et ponas scandalum in agilitate tua. non pecces in multitudine ciui
Abbreviated transcription (Latin):
putati sumuis. N osse enĩte consũmata nis¬
ticia ẽ: & scire iusticiã & uirtutẽ tuã. radix
est imnmortalitatis. Hon enim in errorẽ
induxit nos hominũ malȩ artis excogita¬
tio: nec umbra picturȩ labor sine fructu.
Estigies sculpta ꝑ uarios colores. cuius aspec¬
tus insensato dat concupiscentiã: & diligit
mortuȩ imaginis effigiem sine anima Ua¬
lorũ amatores digni: qui spẽ in talibꝰ habent.
et qui facnint illos & qui diligunt. & qui coit̾
Sed & sigulus mollem t̾rã p̃mens laboriose
singit ad usus nr̃os unumquodq uas. & de
eodem lto fingit que munda st̃ ĩusũ uasa
similit᷑ & que his sunt contraria. Horum
autem uasorum qui sit ustis uidex ẽ figulus.
⁊ cũ labore uano dm fingit. de eodẽ luto.
ille qui paulo ante de t̾ra factus fuerat. ꝙ
pꝰ pusillũ seducit unde acceptus ẽ. repetitꝰ
non quia laboraturus ẽ. nec quoniam illi
breuis uita ẽ. s. concertatur aurificib & ar¬

Expanded text:
osse enim te consummata iusosse enim te consummata iustitia est et scire iustitiam et virtutem tuam radix est inmortalitatis non enim in errorem induxit nos hominum malae artis excogitatio nec umbra picturae labor sine fructu effigies sculpta per varios colores cuius aspectus insensato dat concupiscentiam et diligit mortuae imaginis effigiem sine anima malorum amatores digni qui spem in talibus habent et qui faciunt illos et qui diligunt et qui colunt sed et figulus mollem terram premens laboriose fingit ad usus nostros unumquodque vas et de eodem luto fingit quae munda sunt in usum vasa similiter et quae his sunt contraria horum autem vasorum qui sit usus iudex est figulus et cum labore vanum deum de eodem fingit luto ille qui paulo ante de terra factus fuerat et post pusillum se ducit unde acceptus est repetitusnon quia laboraturus est nec quoniam brevis illi vita est sed concertatur aurificibus et ar
Abbreviated transcription (Latin):
ocidit: aut adulieiars contristat ⁊ omĩa
ommixta st᷑. Sanguis. honncidium.
furcũ & fictio. corruptio. infidelitas. fba¬
dos piuriũ. tumultus bonorũ. dñi in¬
memoratio. animarum inquinatio. na¬
tlusatis inmutatio. nuptiarũ ĩconstan¬
nsandoꝵ enim icioloꝵo cultura: omnis
nali causa ẽ. & initium & finis: aut enĩ
dũ letantur insannunt: aut certe uati¬
mantur falsa. aut unuint intuste.
dut peierant eito. Dum erã consat̃¬
in idolis quȩ sunt sine anima. ma¬
le nirantes: noceri se ñ sperant. U traq gͦ
illis eueniunt digne: quoniã male sensert᷑
de đo. attendentes idolis: & miuste uirauert̃
idolo: contempnentes nsticiã. Nonenĩ iurã¬
tiũ ẽ uirtus: s peccantium pena ꝑambulat
semꝑ in iniustorũ p̃uaricationẽ. Tu arr:
deus nr̃ suauuis & ueris es: paciens. & miscãio
disponens omnia. Etenim si peccauerimꝰ
tui sumꝰ. scientes magnitudinẽ tuã. Et si
ñ peccauerimus: scimus quomã aput te cõ

Expanded text:
 omnia commixta sunt sanguis homicidium furtum et fictio corruptio infidelitas turbatio et periurium tumultus bonorum Domini inmemoratio animarum inquinatio nativitatis inmutatio nuptiarum inconstaninfandorum enim idolorum cultura omnis mali causa est et initium et finis aut enim dum laetantur insaniunt aut vaticinantur falsa aut vivunt iniuste aut periurant cito dum enim confin idolis quae sunt sine anima male iurantes renoceri se non sperant utraque ergo illis evenient digne quoniam male senserunt de Deo adtendentes idolis et iniuste iuraverunt in dolo contemnentes iustitiam non enim iurantium est virtus sed peccantium poena perambulat semper in iniustorum praevaricationem tu autem Deus noster suavis et verus es patiens et misericordia disponens omnia etenim si peccaverimus tui sumus scientes magnitudinem tuam et si non peccaverimus scimus quoniam apud te
Abbreviated transcription (Latin):
ignoribant. artificis eximiam diligen¬
tiani. Ille enim uolens plus placere
illi qui se assumpserat. elaborauit ar¬
te sua ut similitudinẽ in melius figura¬
nr. Uultitudo autẽ hominum aaadue¬
ta per spetiem operis. eum qui ante tẽ¬
pus tanꝗͣ homo honoratus fuerat: nẽ
dium existimauerunt. Et hec fuit ui¬
te humanȩ deceptio: quoniam aut af¬
ferctui. aut regibus deseriuertes homines.
mncmmunicabile nom̃ lapidib aut lig¬

Expanded text:
ignorabant, artificis eximia diligenignorabant, artificis eximia diligentia. Ille enim volens placere illi qui se assumpsit, elaboravit arte sua, ut similitudinem in melius figuraret. Multitudo autem hominum abducta per speciem operis eum, qui ante tempus tanquam honoratus fuerat, nunc deum aestimaverunt. Et haec fuit vitae humanae deceptio: quoniam aut affectuincomunicabile nomen lapidibus et lig
Abbreviated transcription (Latin):
dib insipientiũ. Initiũ enĩ fornicati¬
onis ẽ exquisitio idolorũ. ⁊ adinuentio il¬
lorum corruptio uitȩ ẽ: neq erant ab
initio. neq erunt in ꝑpetuũ. Suꝑuacu¬
itas enĩ hõiũ hoc addinuenit inorbẽ t̃ra¬
rũ. ⁊ ideo breuis illoꝵ sinis ĩuentus est.
A cerbo erum luctu doleni pat̾: ettos rap¬
ti filii fecit imaginẽ. Et illiĩ qui tune¬
quasi homo mortuus fuerat: nunc tcmnꝙͣ
deum colere cepit. & constituit int᷑ seruo
suos saera & sacrificia. demnde int̾uenien¬
te tempore. conualescente iniqua consue¬
tudine hic error tanquã lex custodita ẽ
& tyrannorum imꝑio colebantur figm̃ta¬
⁊ hos quos in palam honorare ñ poterant
homines propter quod longe essent: elol¬
ginquo figura illorum allata. euident̃
imaginẽ regis quẽ honorare uolebant
secerunt: ut illum qui aberat tanquẽ
p̃sentẽ colerent sua sollicitudine. P ro¬
uexit autẽ ad horum culturam: & hos qͥ

Expanded text:
dibus insipientium initium enim fornicatidibus insipientium initium enim fornicationis est exquisitio idolorum et adinventio illorum corruptio vitae est neque erant ab initio neque erunt in perpetuum supervacuitas enim hominum venit in orbem terrarum et ideo brevis illorum finis inventus est acerbo enim luctu dolens pater cito sibi filii rapti faciens imaginem illum qui tunc homo mortuus fuerat nunc tamquam deum colere coepit et constituit inter servos suos sacra et sacrificia deinde interveniente tempore convalescente iniqua consuetudine hic error tamquam lex custodita est et tyrannorum imperio colebantur figmenta hos quos in palam honorare non poterant homines propter quod longe essent e longinimaginem regis, quem honorare volebant, fecerunt: ut illum qui aberat, tanquam praesentem colerent sua sollicitudine. Provexit autem ad horum culturam, et hos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
disti in mari uiã: & int̾ fluctus semitã
firnusimã. osten dens quoniam potens¬
C ex omnib sanare : etiam si sine rate
aliquis adeat. Sed ut ñ essent uacua
sapientiȩ tuȩ opera: propt̃ hoc etiam
exiguo lignocredunt homines animas
suas: et transeuntes mare ꝑ ratẽ lib̾ati st̃
Sed& ab mitio cũ perirent suꝑbi gigin¬
tes: spes orbis terrarũ ad ratẽ confugi¬
ens. remisit scło sem̃ natiuitatis que in
manu tua erat gub̃nata B enedictũ
ẽ enim lignum: ꝑ qđ fit iusticia Per
manus autẽ qđ fit idolũ maledictũ ẽ.¬
& ipsum. & qui fecit illud. Quia ille
quidẽ operatus ẽ. illud autẽ cũ ess& fra¬
gile deus cognominatus ẽ. S milit̃ aũ
odio sunt deo. impius. & impietas eius.
Etenim qđ factum ẽ cũ illo qui fecit
tormenta parietur. P ropt̾ hoc & idolis
nationũ ñ erit respectus. quoniam cria¬
turȩ dei modiũ facte st̃: & intẽptatio¬
nes amme hommũ: ⁊ ĩ muscipulũ pe¬

Expanded text:
disti et in mari viam et inter fluctus semitam disti et in mari viam et inter fluctus semitam firmissimam ostendens quoniam potes ex omnibus sanare etiam si sine rate aliquis adeat sed ut non esset vacua sapientiae tuae opera propter hoc etiam exiguo ligno credunt homines animas suas et transeuntes mare per ratem liberati sunt sed ab initio cum perirent superbi gigantes spes orbis terrarum ad ratem confugiens remisit saeculo semen nativitatis quae manu tua erat gubernata benedictum est enim lignum per quod fit iustitia per manus autem quod fit maledictum et ipsum et qui fecit illud quia ille quidem operatus est illud autem cum esset fragile Deus cognominatus est similiter autem odio sunt Deo impius et impietas eius etenim quod factum est cum illo qui fecit tormenta patietur propter hoc et idolis nationum non erit respectus quoniam creaturae Dei in odium factae sunt et in temptationem animis hominum et in muscipulum pe
Abbreviated transcription (Latin):
ens rubrica.⁊ rubicundũ faciens fuco colo¬
rem illius: & omnẽ maculam que in illo ẽ
ꝑliniens: & faciat ei dignam habitationem
in pariete ponens illud & confirmans ferro.
ne forte cadat. ꝓspiciens illum sciens quoniã
non potest se adiuuare: imago enim ẽ &
opus est illi adiutorio. & de substantia sua¬
& de filiis suis. & de nuptus uotum faciens
inquirit: ñ erubescit loqui cũ illo qui sine
anima ẽ. & pro sanitate quidẽ infirmũ
dep̃catur. & pro uita mortuum rogat: & ĩ
adiutoriũ mnutilẽ inuocat. & pro itinere
petit ab eo qui ambulare ñ potest. & de ad¬
quirendo. & de oꝑando. & de omnium rerũ
euentu: petit ab es qͥ in omnib inu¬
tilis . ẽ.terum alius nauigare cogitans
⁊ ꝑferos fluctus ineipiens it̃ facere: ligno
portante se fragilius lignũ inuocat sllud
enim cupiditas ad quirendi excogitauit: &
artifex sapientia fabricauit sua. Tu aũ
pater gubernas prudentia. quoniam de¬

Expanded text:
ens lubrica et rubicundum faciens fuco coloens lubrica et rubicundum faciens fuco colorem illius et omnem maculam quae in illo est perliniens et faciat ei dignam habitationem in pariete ponens illud confirmans ferro ne forte cadat prospiciens illi sciens quoniam non potest se adiuvare imago enim est et opus est illi adiutorio et de substantia sua et filiis suis et nuptiis votum faciens inquirit non erubescit loqui cum illo qui sine anima est et pro sanitate quidem infirmum deprecatur et pro vita mortuum rogat et in adiutorium inutilem invocat et pro itinere petit ab hoc qui ambulare non potest et de adquirendo et de operando et de omnium rerum eventu petit ab eo qui in omnibus est inutilis iterum alius navigare cogitans et per feros fluctus incipiens iter facere ligno portante se fragilius lignum invocat illud enim cupiditas adquirendi excogitavit et artifex sapientia fabricavit sua tua autem pater gubernat providentia quoniam de
Abbreviated transcription (Latin):
requirunt. & persuasũ ħnt: quoniam
bona sunt que uidentur. Iterũ autemr:
nec his debet ignosci. Si enim potuer̃¬
tantum scire ut possent estimare scłm.
quomodo ñ hiius dominum facilius in¬
uenerunt: Infelices autẽ st̃ & inter
mortuos spes illorum ẽ: qui appellauert̃
deos epa matiuum hominũ: aurũ. et
argentum artis inuentionem: & similitudi¬
nes animalium. aut lapidẽ mutilem opꝰ
manus antiquȩ. Si quis autem artifex
faber de silua lignum rectum secauerit.
⁊ hunus locte eradat omnẽ corticẽ: & arte
sua usus diligenter fabricet uas utile in
conuersationẽ uitȩ. reliquias autẽ eius oꝑis
ad p̃ꝑationẽ escȩ abutatur. & reliquũ horũ
quod ad nullos usus facit. lignũ curuũ et
uerticibus plenũ sculpat diligent᷑ ꝑuacui¬
tatẽ suam: & ꝑ scientiam artis sue figur&
illud. & assimilet illud imagini hominis:
aut alicui ex animalib illud cõparet. ꝑlini¬

Expanded text:
inquirunt et persuasum habent quoniam inquirunt et persuasum habent quoniam bona sunt quae videntur iterum autem nec his debet ignosci si enim tantum potuerunt scire ut possent aestimare saeculum quomodo huius Dominum non facilius invenerunt infelices autem sunt et inter mortuos spes illorum est qui appellaverunt deos opera manuum hominum aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversatione vitae reliquias autem eius operis ad praeparationem escae abutatur et reliquum horum quod ad nullos usus facit lignum curvum et verticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam et per scientiam artis suae figuret illud et adsimilet illud imagini hominis aut alicui ex animalibus illud conparet perlini
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. dignum dei niditium exꝑti sunt. In
his enim que patiebantur moleste ferebant:
in quib patientes indignabantur. ꝑ hec qͦs
putabant deos in ipsis cum exterminarent᷑:
iudentes illũ quẽ olim negabant se nosse:
đm uerũ agnouerunt. P ropterquod & fi¬
nis condempnationis illoꝵ: uemiet suꝑillos.¬
scientia der: & de his que uidentur bona
non potuerunt intelligere eum qui est.
neq operibus attendentes: agnouerunt qͥs
esse artifex. s aut ignẽ. aut spm. aut eita¬
tum aerẽ: aut gyrum stellarum. aut nimiã
aquã. aut solẽ ⁊ lunã rectores orbis t̾rarũ
eorum speciosior ẽ: speciei enim generator
hec omnia constituit. Si uirtutẽ autem
⁊opet carum mirati st̃: intelligant ab
ipsis quoniam qui hec constituit. fortior
ẽ illis Amagnitudine enim speciei et
creaturȩ: cognoscibilit᷑ poterit iuderi¬
querela. Et hii enim fortassis errant:
dm̃querentes & uolentes inuenire E teñ
cũ in operibus illius conuersantur

Expanded text:
ur: In his enim quae patiebantur moleste ferebant, in quibus patientes indignabantur, per haec quos putabant deos, in ipsis cum exterminarentur videntes, illum, quem olim negabant se nosse, Deum verum agnoverunt; propter quod et finis condemnationis illorum veniet. Misitem. De his quæ videntur bona, non potuerunt intelligere eum qui est, neque operibus attendentes, agnouerunt quis esset artisex: sed aut ignem, aut spiritum, aut citatum aerem aut gyrum stellarum, aut nimiam aquam, aut Solem, aut Lunam rectores orbis terrarum, eorum speciosior est speciei enim generator haec omnia constituit aut si virtutem et opera eorum mirati sunt intellegant ab ipsis quoniam qui haec constituit fortior est illis a magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterit querella et hii enim fortassis errant Deum quaerentes et volentes invenire etenim cum in operibus illius conversentur
Abbreviated transcription (Latin):
das in laqueos illius. Cum salta¬
trice ne assiduus sis: nec audias il¬
lam: ne forte pereas in efficatia illi¬
us. U irginem ne conspicias: ne
forte scandalizeris in decore illius.
Hon des fornicariis animam tuã
in nullo: ne ꝑdas te & hereditatẽ
tuam. Noli circumspicere in ui¬
cis ciuitatis: Nec oberraueris in pla¬
teis illius. Auerte faciem tuam
a muliere compta: & non circumspi¬
cias spetiem illius. Propter speti¬
em mulieris multi perierunt: &
ex hoc concupiscentia quasi ignis
exardescit. Omnis mulier quȩ ẽ
fornicaria: quasi stercus in uia
conculcabitur. S petiem mulie¬
ris alienȩ multi ad mirati: reprobi
facti sunt. Colloquium enim illius
quasi ignis exardescit. Cum alie
accumbas cum ea suꝑ cubitum: & ñ
alterceris cum illa in uino: ne for¬
te declin& cor tuum in illã. & sang̾¬
ne tuo labaris in ꝑditionem. quũ

Expanded text:
das in laqueos illius cum psaltrice ne adsiduus sis nec audias illam ne forte pereas in efficacia illius virginem ne conspicias ne forte scandalizeris in decore illius non des forin ullo, ne perdas te et haereditatem tuam. Noli circumspicere in vicis civitatis, nec oberraveris in plateis illius. Averte faciem tuam a muliere compta, et ne circumspecias speciem alienam propter speciem mulieris multi perierunt et ex hoc concupiscentia quasi ignis exardescit omnis mulier quae est fornicaria quasi stercus in via conculcatur speciem mulieris alienae multi admirati reprobi facti sunt conloquium enim illius quasi ignis exardescit cum alienaaccumbas cum ea super cubitum et non alterceris cum ea in vino ne forte declinet cor tuum in illa et sanguine tuo
Abbreviated transcription (Latin):
e derelinquas amicũ anti¬
quum: nouus enum non
erit similis illi. Umum nouũ ami¬
cus nouus: ueterascat. & cum sua¬
uitate bibes illud. Non zeles głam
& opes peccatoris. non enim scis
quȩ futura sit illius subuersio.
Non placeat tibi iniuria iniustorũ:
sciens quoniam usq ad inferos non
placebit impius. Longe abesto ab
homine potestatem habente occiden¬
di: & non suspicaberis timorẽ mort̾is.
Et si accesseris ad illum noli aliquia
committere: ne forte auferat uitam
tuam. Communionem mortis secto.
quoniam in medium laqueorum in¬
gredieris: & suꝑ dolentium arma ã¬
bulabis. Sod̾m uirtutem tuam
caue te a proximo: & cum sapientib
iri iusti sint iustis. xxxii
tibi conuiuȩ: & intimore d̃i
tus dei: & omnis enarratio tua in
preceptis altissimi. In manus artifi¬
cum opera laudabitur: & princeps¬
populi in sapientia sermonis sur: in
sensu uero seniorum uerbum. Ter¬
ribilisẽm ciuitate sua homo linguo¬
sus: & temerarius in uerbo suo odi¬

Expanded text:
e derelinquas amicum antiquum: nouus enim non erit similis illi. uinum nonum amicus nouus: ueterescet et cum suauitate bibes illud. non zeles gloriam et opes peccatoris: non enim scis quae futura sit ipsius subuersio. non placsciens quoniam usque ad inferos non placebit impius longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem mortis et si accesseris ad illum noli aliquid committere ne forte auferat vitam tuam communionem mortis scito quoniam in medium laqueorum ingredieris et super dolentium arma ambulabis secundum virtutem tuam cave te a proximo et cum sapientibus iri iusti sint tibi convitibi conuiuae, et in timore domini tus, et omnis narratio tua in praeceptis altissimi. in manibus artificum opera laudabitur, inpopuli in sapientia sermonis sui in sensu vero seniorum verbum terribilis est in civitate sua homo linguosus et temerarius in verbo suo odi
Abbreviated transcription (Latin):
Uarratio fatui: quasi sarcina in uia.
Nam in labus sensati: inuenietur gr̃a
Os prudentis queritur in eccłia &

Expanded text:
arratio fatui quasi sarcina in uia. Nam in labiis sensati inuenietur gratia. Os prudentis quęritur in ecc
Abbreviated transcription (Latin):
men scm̃ tuum. Et uictricẽ manum
tuam laudauerunt parit᷑. quoniam sapia
aperuit os minorũ. & linguas infantium
fecit disertas. D irexit opera illorũ in
manibus prophetȩ sc̃i: iter secerunt par
deserta que non inhabrtabant... & in locis
desertis sixerum casas. S feterunt contͣ
hos tes.& de un nicis se uindicauert̃. S.

Expanded text:
ricem manum tuam laudaverunt pariter quoniam sapientia aperuit os mutorum et linguas infantium fecit dissertas direxit opera illorum in manibus prophetae sancti iter fecerunt per deserta quae non inhabitabantur et in locis secretis fixerunt casas steterunt contra hostes et de inimicis se
Abbreviated transcription (Latin):
it igiorarent bona: s & insipientiȩ
suȩ reliquerunt hominib memoriã
ut in his que peccauerunt. nec latere
potuissent. Sapientia autẽ hos qui
se obseruant. ã doloribus liberabit.
Hec autẽ profugum irȩ srĩs. iustũ de¬
duxit ꝓ uias rectas: & ostendit illi reg¬
nim dei: & dedit illi scientiã scõꝵ ẜ¬

Expanded text:
ut ignorarent bona sed et insipientiae suae reliquerunt hominibus memoriam ut in his quae peccaverunt nec latere potuissent sapientia autem hos qui se observant a doloribus liberavit haec profugum irae fratris iustum deduxit per vias rectas et ostendit illi regnum Dei et dedit illi scientiam s
Abbreviated transcription (Latin):
etquidem imiscdia discipliniã accipuentes.
Eierunt que madmodũ cura ira iudirati ĩpn¬
tormenta paterentur. Hos quidẽ tanquã
pater monens probasti: illos autẽ tanꝗͣ durꝰ

Expanded text:
ericordia disciplinam accipientes, scierunt quemadmodum cum ira judicati imptormenta paterentur. Hos quidem tanquam pater monens probasti: illos autem tanquam dur
Abbreviated transcription (Latin):
lis eos qui eum deprimebant. Et m̃¬
laces ostũdit qui maculauerunt ilii.
dedit illi claritatẽ etȩrnam.
ecupulum uistum & semen sine
querela liberauit a naticrib quȩ illũ
comprimebant. Et inerauit inans¬
mam serui domini: & sitit contra
reges horrendos: in portentis & signis.
Et reddidit uistis mercedẽ laborũ suor
& deduxit illos in uia mirabili. ⁊ fuit illis
in uelamento die: & in luce stellarum¬

Expanded text:
bant et mendaces ostendit qui maculaverunt ipsum et dedit illi claritatem aeternam haec populum iustum et semen sine querella liberavit a nationibus quae illum conprimebant intravit in animam servi Domini et stetit contra reges horrendos in portentis et signis et reddidit iustis mercedem laborum suorum et deduxit illos in via mirabili et fuit illis in velamento die
Abbreviated transcription (Latin):
eum illis acꝰtum ẽ. Nam pro fonte qͥdẽ
sempiterni fluntanis: humanũ sanguinẽ
dedisti inustis. Qui ne comininuereu¬
tur in traductionẽ ĩtantium oceiorum
dedisti illis habundantẽ aquam irisperatȩ¬
salutis. ostendens ꝑ stum que tunc fuit:
quẽ admodum tunc exaltares. & aduersar

Expanded text:
cum illis actum est. Nam pro fonte quidem sempiterni fluminis, humanum sanguinem dedisti injustis. Qui cum minuerentur in traductione infantium occisorum, dedisti illis abundantem aquam insperate, ostendens per sitim, quae tunc fuit, quemadmodum tuos exalt
Abbreviated transcription (Latin):
exsecrabilia sunt: & uir peccator
continens erit illoꝵ.
Qui iundicari
uult ã deo mueniet uin¬
dictam. et peccata illius seruans

Expanded text:
exsecrabilia, et vir peccator continens erit illorum . Qui vindicari vult, a Domino inveniet vindictam, et peccata illius servans
Abbreviated transcription (Latin):
losedec sacerdote magnũ. et ad
reliquos popłi dicens. Quis in
uobis ẽ derelictꝰ qui uidit domu
ista ingła sua prima. Et qͥduo ᷤᷤ
uidetis hanc nunc.Nũquid
ñ ita ẽ quasi ñsit in oculis ur̃is:
Et nẽ c̃fortare Torobabel dic̃
đns: & c̃fortare hie su fili lose¬
dec sacerdos magne. & ẽforta¬
ercituũ: & facite. qm ego uobis¬
cũ sũ dicit dñs exrercituũ. Uler¬
br̃ qͦd placui uob̾cũ cũ egrede¬
remini de tra ȩgẏpti. et sp̃s
iñs erit in medio urm. Holite
timere: qͥa hȩc dic dns exercitu¬
um. Adhuc unũ modicũẽ : &
ego cõmouebo cęlũ et tra. et ma¬
re & arida: e mouebo oins gen¬
tes. et ueniet desideratꝰ cimc

Expanded text:
c sacerdotem magnum, et ad reliquos populi, dicens: Quis in vobis est derelictus, qui vidit domum istam in gloria sua prima? et quid vos videtis hanc nunc? numquid non ita est, quasi non sit in oculis vestris? Et nunc confortare, Zorobabel, dicit Dominus; et confortare, Jesu, fili Josedec, sacerdos magne, et confortaercituum: Et facite quoniam ego vobiscum sum dicit Dominus exercituum verbum quod placui vobiscum cum egrederemini de terra Aegypti et spiritus meus erit in medio vestrum nolite timere quia haec dicit Dominus exercituum adhuc unum modicum est et ego commovebo caelum et terram et mare et aridam et movebo omnes gentes et veniet
Abbreviated transcription (Latin):
tiis dñi popło dicens. Ego uob̾cũ
dic dñis. Et suscitauit dñs spiri¬
tum Lorobabel filii Salathiel du¬
cis luda: et spiritũ hliesufilii lo¬
sedec sacerdotis magni. et spiri¬
tũ reliquorũ de omni popło: &
in gressi sunt et faciebant opꝰ in
domo dñi exrereituũ disui. Indie
uicesima et qͣrta mensis: in sea¬
to inse. In anno secundo Par ii re¬
gis. In se ptimo mense. uic esima
& pͥma mensis : tac ti ẽ uerbũ
dñi in manu aggei ꝓpħȩ dicens.
Loquere adlorobabel filiu da

Expanded text:
populo dicens ego vobiscum dicit Dominus et suscitavit Dominus spiritum Zorobabel filii Salathihel ducis Iuda et spiritum Iesu filii Iosedech sacerdotis magni et spiritum reliquorum de omni populo et ingressi sunt et faciebant opus in domo Domini exercituum Dei sui in die vicesima et quarta mensis in sexto mense in anno secundo Darii regis in septimo mense vicesima et prima mensis factum est verbum Domini in manu Aggei prophetae dicens loquere ad
Abbreviated transcription (Latin):
rit qͥ ñ ascenderit de familiis t¬
ix adhierłm ut adoret regẽ
dnm ecrercituũ: non erit suꝑ
eos ymb. Quod si &familia eg̃p¬
ti non ascenderit. et ñ uenerit:
nec super eoserit. sed erit ruma
qua ꝑcutiet dñs om̃s gentes
quȩ nascenderiit adeglebran¬
dãfestiuitatẽ tabnaculorũ. Hoc
erit peccatũ ȩgypti & hoc pec

Expanded text:
rit qui non ascenderit de familiis terrae ad Hierusalem ut adoret regem Dominum exercituum non erit super eos imber quod si et familia Aegypti non ascenderit et non venerit nec super eos erit sed erit ruina qua percutiet Dominus omnes gentes quae non ascenderint ad celebrandam festivitatem tabernaculorum hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
ad suum genus ab mitio figurabatur. deser¬
uiens tiuis p̃ceptis: ut pueri tui custodirent᷑
illesi. Ham nubes castra eorum obumbra¬
bat: & ex aqua que ante erat. terra arida ap¬
paruit: & ex mari rubro uia sine impedim̃to.
& campus germinans de profundo nimio: ꝑ
quem omnis natio tͣnsiut. que degebatur
tua manir: uidentes mirabilia & monstra.
Tanquam equi enim depasti erant: ꝙ tã¬
quam agni exultauerunt magnificantes
tẽ domine: quia liberas illos. W emores
enim adhuc erant eorumque in incolatu il¬
loꝵ facta fuerant: quẽ admodũ pro natione
amimalium. eduxit terra muscas: & ꝓ pisci¬
bus eructuauit fluunis multitudinẽ ra¬
narũ. Houissime autẽ uiderunt nouam
creaturã ainũ: cum adducti concupiscentia
postulauerunt escas epulationis.

Expanded text:
ad suum genus ab initio refigurabatur deserad suum genus ab initio refigurabatur deserviens tuis praeceptis ut pueri tui custodirentur inlaesi nam nubis castra eorum adumbrabat et ex aqua quae ante erat terra arida apparuit et ex mari Rubro via sine inpedimento et campus germinans de profundo nimio per quem omnis natio transivit quae tegebatur tua manu videntes mirabilia monstra tamquam equi enim depaverunt et tamquam agni exultaverunt magnificantes te Domine qui liberasti illos memores enim erant adhuc eorum quae in incolatu illorum facta fuerant quemadmodum pro natione animalium eduxit terra muscas et pro piscibus eructavit fluvius multitudinem ranarum novissime autem viderunt novam creaturam avium cum abducti concupiscentia postulaverunt escam epulationis
Abbreviated transcription (Latin):
itus erat orbis terrarum: & parentũ
Magnalia in quatuor ordinib lapidũ
irant sculpta: & magnifscentia tua in
liademate capitis illius erat scripta.
Hec autẽ is cessit qui exterminabat:
s hȩc extimuit. E rat enim sola tẽp¬
ialio irȩ sufficiens. Impiis autem us¬
E in nouissimum: sine misericordia
ba supuenit. Presciebat enimꝰ futura
illorum: quoniam c̃um ipsi ꝑmisissent ut
seducerent: & cum magna sollicitudine pre¬
missent illos: consequebantur illos peniteꝵ¬
tie actus. Adhuc enim int̾ manus haben¬
res luctum & deplorantes ad monumenta
mortuorum: aliam sibi assumpserunt cogi
tationem inscientiȩ. & quos rogantes proie¬
cerant: hos tanquam fugitiuos ꝑsequebant᷑
Ducebut enim illos ad hunc sinẽ digna ne¬
cessitas: & horum que acciderant commemo¬
rationem amittebant: ut que deerant tor¬
mentis repler& punitio. & populus quidem
tiuis mirabilit᷑ transire: illi autem nouam
mortem muenirent. Omnis enm creatã

Expanded text:
totus erat orbis terrarum: et parentum totus erat orbis terrarum: et parentum magnalia in quattuor ordinibus lapidum erant sculpta et magnificentia tua in diademate capitis illius erat scripta haec autem his cessit qui exterminabat et haec extimuit erat enim sola temptatio irae sufficiens impiis autem usque in novissimum sine misericordia ira supervenit praesciebat enim et futura illorum quoniam ipsi cum reversi essent ut se ducerent et cum magna sollicitudine praemisissent illos consequebantur illos paenitentia acti adhuc enim inter manus habentes luctus et deplorantes ad monumenta mortationem inscientiae: et quos rogantes projecerant, hos tanquam fugitivos persequebantur: ducebat enim illos ad hunc finem digna necessitas, et eorum, quae acciderant, commemorationem amittebant: ut quae deerant tormentis replerent punitionem et populus quidem tuus mirabiliter transiret illi autem novam mortem invenirent omnis enim creatura
Abbreviated transcription (Latin):
portans: & stans omnia repleuit mor¬
te. & usq adcelum attingebat stans
in terram. Tum continuo uisus ma¬
lorum somniorũ turbauerunt illos
et timores suꝑuenerunt insperati
Et alius alibi proiectus semninuis:
propterquam moriebatur causa de¬
monstrabat. Uisiones enimque il¬
los turbauerunt hec p̃monebant: ne
inscii quare mala patiebantur perur̃e.¬
Tetigit autem tunc & iustos temp
tatio mortis: & commonitio in here¬
mo fac̾ta ẽ multitudinis: s ñ dui
ꝑmansit ira tua. Properans enĩ
homo sine querela deprecari pro po¬
pulis: proferens seruitutis suȩ scutũ
orationẽ: & ꝑ incensum dep̾cationẽ
alligans restitit ire & finẽ imposuit
necessitati: ostendens qm̃ tuus ẽ famu¬
lus. Uicit autem turbas ñ uirtute
corporis nec armatura potentiȩ s
nemorãs. Cum erim iam aceruati
tridissent suꝑ alterutrum mortui. ñtͣ¬
tetit & amputauit impetum: & diui¬
sit illã que ad unios ducebat iuam.
In ueste enim poderis quã habebat

Expanded text:
 morte et usque ad caelum adtingebat stans in terra tum continuo visus somniorum malorum turbaverunt illos et timores supervenerunt insperati et alius alibi proiectus semivivus propter quam moriebatur causam demonstrabat visiones enim quae illos turbaverunt haec praemonebant ne inscii quare mala patiebantur perirenttatio mortis, et commotio in eremo facta est multitudinis, sed non diu permansit in ira tua. Properans enim homo sine querela deprecari pro populis, proferens servitutis suae scutum, orationem: et per incensum deprecationem alligans. Restitit ire et finem imposuit necessitati: ostendens quoniam tuus est famulus. Vicit autem turbas non virtute corporis: sed armature potentieque memorans: cum enim jam catervatim cecidissent super alterutrum mortui: interstetit: et amputavit impetum et divisit illam que ad vivos ducebat viam. In veste enim poderis quam habebat:
Abbreviated transcription (Latin):
autem inconueniens inimicoꝵ uox
⁊ flebilis audiebatur planctus plorato¬
rum infantiũ: Cinali autẽ pena
serius cum domino afflictus: e popłs
III mortis mortum habebant
nni rabiles: nec erm ad sepelien¬
dũ uui sufficiebant: queniara uno
momento quȩ erait p̾clarior nacio il¬
lorum exterminata ẽ De omiuib
enim ñ credentes propt̾ beueficia:
tunc eum suit extermiiũ p̾mogeni¬
idriͣ. spoponderunt populũ dei se
esse Dum enim quietuͣ silentiũ
tenerent omnia & nox in suo cursu
nediũ iter haber&: omnipotens ser¬

Expanded text:
autem inconveniens inimicorum vox, et flebilis audiebatur planctus ploratorum infantium. Simili autem poena servus cum domino afflictus est, et pine mortis mortuos habebant innumerabiles nec enim ad sepeliendum vivi sufficiebant quoniam uno momento quae erat praeclarior natio illorum exterminata est de omnibus enim non credentes propter veneficia tunc cum fuit exterminium primogenitorum spoponderunt populum Dei se esse cum enim quietum silentium contineret omnia et nox in suo cursu medium iter haberet omnipotens ser
Abbreviated transcription (Latin):
omnes erant colligati: Nue sp̃c sibilans. aut
int̾ spissos arborum ramos auiũ sonus sui¬
ains. aut iusaque decurrentis nimiũ. aut
sonus ualidus p̃cipitatarũ petrarũ. aut lu¬
dentium animalium cursus inuisus. art
mugientium ualida bestiarum uox. aut
resonans de altissimis montibus echo: de¬
ficientes faciebat illos p̃ timore. Omnis
enim orbis terrarum limpido liuninabat
lumine: & ñ impediis oꝑibus contineba¬
uir. Colis autem alis suꝑposita erat gia¬
uis nox. imago tenebrarum que suꝑuentu¬
ta illis erat. Ipsi gͦ: sibi erant grauio¬
res tenebris. Uinctis autem tuis: maxi¬
ina erat lux. Et horum quidẽ uocẽ audi¬
ebari. s figuram non iudebant. Et quia
non ipsi ꝑẽadẽ passi erant magnifica
barit. ⁊ qui ante leierant qm ñ ledeban¬
tur grauias agebarit. & ut ess& differen¬
tia donum petebant. Propter quod ig¬
nis ardentẽ columpnã ducẽ habuerunt
ugnote iuȩ. & solem sine lesura hom hospi¬

Expanded text:
omnes erant colligati. Sive spiritus sibilans, aut omnes erant colligati. Sive spiritus sibilans, aut inter spissos arborum ramos avium sonus suavis, aut vis aquae decurrentis nimium, aut sonus validus praecipitatarum petrarum, aut ludentium anmugientium valida bestiarum vox aut resonans de altissimis montibus echo deficientes faciebat illos prae timore omnis enim orbis terrarum limpido luminabatur lumine et non inpeditis operibus continebatur solis autem illis superposita erat gravis nox imago tenebrarum quae superventura illis erat ipsi ergo sibi erant graviores tenebris sanctis autem tuis maxima erat lux et horum quidem vocem audiebant sed figuram non videbant et quia non et ipsi per eadem passi erant magnificabant te; et qui ante laesi erant, quia non laedebantur, gratias agebant; et ut esset differentia, donum petebant. Propter quod ignis ardentem columnam ducem habuerunt ignotae viae, et solem sine laesura bon hospi
Abbreviated transcription (Latin):
umi. & serpentiũ sibilatione cẽmoti. treme¬
huindi periebant: &. ⁊eiẽ quẽ nuilla ratione
quis effugere posse nege ntes se udere
Cum sit erum timida nequitia: uat ies¬
timoniũ condempnata. semꝑ enim p̃sii¬
mit: seua conturbata conscientia Hicħ̾
enimẽ timor nisi p̃sumptionis: p̾uto:¬
uin: proditio cogitationis auxilioria
Pt dum ab intro minor ẽ exspecłatio.
maiorem putat sciertiara eius causȩ: de
qua tormentũ pͣstat. Illi autẽ qui impoten
tem uerc noctẽ & ab infimis & ab altissimis
inferis supuinientẽ eundẽ somnũ dormi¬
entes. aliquando monstroꝵs exagitabant᷑
timore: aliquando anime deficiebant tra¬
ductione. Subitaneus enĩ illis & insperatꝰ
timor suꝑuenerat. Deinde si quisquam
ex illis decidiss&: custodiebatur in carcere.
sine ferro reclusus. Si enim rusticus qͥs
erat: ait pastor. aut agri laborũ oꝑarns.
yoccupatus esset: ineffugibilẽ sustinebat
necessitatẽ. Una enim cathena tenebrarũ

Expanded text:
ium et serpentium sibilatione commoti tremebundi peribant et aerem quem nulla ratione quis effugere posset negantes se videre cum sit enim timida nequitia dat testimonium condemnata semper enim praesumit saeva conturbata conscientia nihil enim est timor nisi praesumptionis adiutorium proditio cogitationis auxiliorum et dum ab intro minor est expectatio maiorem putat scientiam eius causae de qua tormentum praestat illi autem tem vere noctem, et ab infimis, et ab altissimis inferis supervenientem, eumdem somnum dormientes, aliquando monstrorum exagitabantur timore, aliquando animae deficiebant traductione: subitaneus enim illis et insperatus timor supervenerat. Deinde si quisquam ex illis decidisset, custodiebatur in carcere, sine ferro reclusus. erat, aut pastor, aut agri laborum operarius praeoccupatus esset, ineffugibilem sustinebat necessitatem. Una enim catena tenebrarum
Abbreviated transcription (Latin):
incipieb. it incorruptũ legis liuaen
scło dari. Qum cogitarent ustoꝵ
occidere infantes. uto expesitofi¬
lio & liberato in traductiorẽ illoꝵ
multitudinẽ filiorũ abstuliste &
parit᷑ illos ꝑdidisti in aquam ualidã
tis credidert᷑: anm equiores essent.
Suscepta ẽ autẽ a populo tuo sam¬
ias quidẽ iustorũ: iniustorũ autem
exterminatio. Sicut enim lesisti ad¬
uersarios nr̃os: sic nos yuocans magni¬
ficasti. Ahsconse erim sacrifiabasti
iusti pueri bonorum: & iusticie legẽ

Expanded text:
incorruptum legis lumen saeculo dari cum cogitarent iustorum occidere infantes et uno exposito filio et liberato in traductionem illorum multitudinem filiorum abstulisti et pariter illos perdidisti in aquam validam tis crediderunt animaequiores essent suscepta est autem a populo tuo sanitas quidem iustorum iniustorum autem exterminatio sicut enim laesisti adversarios sic nos provocans magnificasti absconse enim sacrificabant iu
Abbreviated transcription (Latin):
ditium festinato adueniet illi. Qui
odit correptionẽ uestigiuim ẽ pecca¬
toris: & qui timet deum conuertetur
ad cor sium. N otus alonge potens
lingua audacr: & sensatus seit labi se
ab ipso. Qui edificat domum suam¬
impendus alienis: quasi qui colligat
lapides suos in hieme.
tuppa collecta sẏnagoga pec

Expanded text:
udicium festinato adveniet illi qui odit correptionem vestigium est peccatoris et qui timet Deum convertet ad cor suum notus a longe potens lingua audaci et sensatus scit labi se ab ipso qui aedificat domum inpendiis alienis quasi qui colligat lapides suos in hieme stuppa collecta synagoga pec
Abbreviated transcription (Latin):
nis cũ uirgine. & habitabt᷑ in te
filii tui. e gaudebit sponsus suꝑ
sponsã: & gaudebit suꝑ te ds̃ tu¬
uis. Suꝑ muros tuos hierłm ẽsti¬
tui cuftodeᷤ. tota die & tota noc¬
te perpetuo ñ tacebt̃. Qui re¬
miniscimini mi ne taceatiset ne
detis silentiũ ei. donec stabiliat.
S donec ponat hierłm laudẽ in
t̃ra. lurauit dñs in dextera sua :
einbrachio fortitudinis suȩ.si
dedero triticũ tuũ ultra cibũ in

Expanded text:
ine et habitabunt in te filii tui et gaudebit sponsus super sponsam gaudebit super te Deus tuus super muros tuos Hierusalem constitui custodes tota die et tota nocte perpetuo non tacebunt qui reminiscimini Domini ne taceatis et ne detis silentium ei donec stabiliat et donec ponat Hierusalem laudem in terra iuravit Dominus in dextera sua et in brachio fortitudinis suae si dedero triticum t
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ : qͥahȩc dic̃ dñs. Ecce ego lecli¬
nabosu ꝑ eã qͣsi flu̾iũ pacis.: et qͣsi tor¬
rentẽ inundantẽ głam gentiũ qͣm
sugetis. Ad ubera portabimini :¬
et suꝑ genua blandieat᷑ uobis Qmͦ
si cui mat᷑ blandiat᷑. ⁊ cad ego ẽlo¬
lal os uos. et inhierłm ẽsolabrini¬
ui. Videbitis & gaudebit cor ur̃m.
&ossa ur̃a qͣ si herba germinabt̃. et
cogneseet᷑ manꝰ am̃iserius eiꝰ & in

Expanded text:
nus ecce ego declinabo super eam quasi fluvium pacis et quasi torrentem inundantem gloriam gentium quam sugetis ad ubera portabimini et super genua blandientur vobis quomodo si cui mater blandiatur ita ego consolabor vos et in Hierusalem consolabimini videbitis et gaudebit cor vestrum et ossa vestra quasi herba germinabunt et cognoscet
Abbreviated transcription (Latin):
bret canẽ. Quioffert oblationẽ. qͣsi
qͥsanguine siuillũ offerat. Qui recor¬
dat᷑ imuris. qͣsi qͥbenedicat idolo
Hȩc om̃ia elegert iruiis suis. et in
ab hominationibꝰ sur. anima eorũ
deice data est. Ulnde Re goeligam

Expanded text:
bret canem. Qui offert oblationem: quasi qui sanguinem suillum offerat. Qui recordatur thuris: quasi qui benedicat idolo. Hec omnia elegerunt in viis suis: et in abhominationibus suis anima eorum delectata est. Unde et ego eligam
Abbreviated transcription (Latin):
aboculis nr̃is. Ecce enĩego creoce¬
los nouos & t̾ram nouã: & ñ ert̃ in
memeria pͥora. & n ascendent suꝑ
cor: sed. gaudebitis er il tabitis
usq insempit᷑nũ iuhã quȩ ego
creo. Quia ecce ego creohierłine
ultationẽ: & popłm eiꝰ gaudiũ. et
exultabo inhierłm. et gar debo n
popło meo. & ñ audiet᷑ eo ult ra
uax fletꝰ et uer clamoris. None¬
rit ibi ampliꝰ infans di crũ et senea¬
qͥ ñ impleat dies suos. qm̃ puercen¬
tũ annoꝵ moriet᷑. & peccator centũ
annoꝵ maledietus erit Et ȩdifica¬
bunt domꝰ & habitabt̃. et plantabt᷑
uneas. e comedent fruc t earũ.
Don ȩdificabunt. et alius habitabit.
dies enimligniert dicspopłi mei.
tis meis. Non laborabunt frustra.
neq generabt̃ inc̃turbatione. qͥa
eoꝵ cũ eis. Eritq anteqͣm clament

Expanded text:
nus. Ecce ego creo celos novos et terram novam: et non erunt in memoria priora. Et nos ascendent super cor: sed gaudebitis et exultabitis usque in sempiternum in his que ego creo. Quia ecce ego creo Hierusalem exultationem: et populum ejus gaudium. Et exultabo in Hierusalem: et gaudebo in populo meo. Et non audietur in eo ultra vox fletus: et vox clamoris. Non erit ibi ampliqui non impleat dies suos. Nam puer centum annorum morietur: et peccator centum annorum maledictus erit. Et edificabunt domos et habitabunt: et plantabunt vineas et comedent fructum earum. Non edificabunt: et alius habitabit. dies enim ligni, erunt dies populi mei, tis meis. Non laborabunt frustra, neque generabunt in conturbatione: quia eorum cum e