comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tea futura sunt erit recordatio. apud eos qui futuri
sunt innouissimo: Ego ecclesiastes qui fuirex isrł
inhierusalem & proposui inanimo meo quaerere
& inuestigare sapienter. deomnibus quae fiunt subsole
Hanc occupationem pessimam deditds̃ filus hominum:
ut occuparentur in ea ulidi quae siunt cuncta subsoli
etecce uniuersa uanitas & afflictio sps : Peruers s¬
difficile corriguntur : ecstultorum infinitus ẽ numeris
Locutus sum incorde meo dicens : Eccemagnus effectus
sum : & praecessi sapientia omnes quis ueruntant
in hierusalem. Et mens inea contemplata t̃ multa
sapienter : &didici. dedique cormeum ut scirem pruden¬
tiam atquedo ctrinam : erroresque &stultitiam :¬
& agnoui quod inhis quoque ess& labor: & afflictiosp̃s
Eo quodinmulta sapientia multa sit indignatio &
incordemeo : uadam & affluam diliciis & fruat
bonis : & uidi quod hocquoque ess& uanitas:

Expanded text:
tea futura sunt, erit recordatio apud eos, qui futuri tea futura sunt, erit recordatio apud eos, qui futuri sunt in novissimo. EGO ECCLESIASTES fui rex Israel in Jerusalem, Et proposui in animo meo quaerere et investigare sapienter de omnibus quae fiunt sub sole. Hanc occupationem pessimam dedit Deus filiis hominum, ut occuparentur in ea. Vidi cuncta, quae fiunt sub sole, et ecce universa vanitas, et afflictio spiritus. Perversur, et stultorum infinitus est numerus. Locutus sum in corde meo, dicens: Ecce magnus effectus sum, et praecessi sapientia omnes, qui fuerunt ante me in Jerusalem: et mens mea contemplata est multa sapienter, et didicit. Dedique cor meum, ut scirem prudentiam, atque doctrinam, erroresque et stultitiam; Et agnovi quod in his quoque esset labor, et afflictio spiritus. Eo quod in multa sapientia, multa sit indignatio: et in corde meo: Vadam, et affluam deliciis, et fruar bonis. Et vidi quod hoc quoque esset vanitas.
Abbreviated transcription (Latin):
ERBA ECCLESIAS TESPILIDAUID
regis hierus alem: Vanitas uanitatum dixit ecde¬
siastes : uanitas uanitatum  & omnia uanitas:
Quidhab& amplius homo deuniuerso labore suo
quolaborat subsole : generatio praeterit : & gene¬
ratio aduenit: terra uero ia &ernum stat:
Oritur sol & occidit & ad locum suum reuerc&ur.
Ibique renascens. grrat permeridiem. et flectitur¬
adaquilonem : lustrans uniuersa incircuitu pergit
sps & incirtulo suo reuertitur : Omnia flumina
intrant inmare & mare non redundat : ad locum
unde exeunt flumina reuertuntur. ltiterum
fluant cunctae res uifficiles: non potest eas homo
explicare sermone : Non saturatur oculus uisu.
nec auris impl&ur auditu: Quid ẽ quod fuitꝰ ipsum
quod futurum ẽ. Quid .ẽ quod futurum .ẽ: iꝑsum
quodfiendum est: Nihil subsole nouum necual&
quis quam dicere : ec cehoc recens ẽ. lamenim prae¬
cessit in sacculis : quae fuerunt antenos : Non est
priorum memoria : sed neceorum quidem quae pos¬

Expanded text:
erba Ecclesiastes filii David regis Hierusalem vanitas vanitatum dixit Ecclesiastes vanitas vanitatum omnia vanitas quid habet amplius homo de universo labore suo quod laborat sub sole generatio praeterit et generatio advenit terra vero in aeternum stat oritur sol et occidit et ad locum suum revertitur ibique renascens gad aquilonem: Lustrans universa in circuitu pergit spiritus, et in circulos suos regreditur. Omnia flumina intrant in mare, et mare non redundat: Ad locum, unde exeunt flumina, revertuntur, ut iterum fluant. Cunctae res difficiles: non potest eas homo explicare sermone. Non saturatur oculus visu, nec auris impletur auditu. Quid est quod fuit? ipsum quod futurum est: Quid est quod factum est? ipsum quod faciendum est. Nihil sub sole novum, nec valet quisquam dicere: Ecce hoc recens est. Jam enim praecessit in saeculis; quae fuerunt ante nos Non est priorum memoria: sed nec eorum quidem, quae pos
Abbreviated transcription (Latin):
SAM ECH Sindonem fecit Quendidit. & cingulum
tradidie cananeo.
AIN T ortiudo & decor Indumentum eius:
& ridebit hndie Nouis simo
COΡHSurrexerunt filueius & beatissimam praedicauerunt.¬

Expanded text:
t vendidit et cingulum tradidit Chananeo ain fortitudo et decor indumentum eius et ridebit in die novissimo  non comedet coph surrexerunt filii eius et beatissimam praedicaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
borestui sint indomu aliena. & gemas in nouissi
&dicas: Cur decescrtus sum disciplinam & incre¬
pationibis .Io. auquicuit corieum:. Ne caudi¬
uii uoten doconiuunme: & magistris non in di¬
noui aurimmeam : pene sui iomnimalo : in me¬
io eclesiae &sinagogat: Si beaquam decis¬

Expanded text:
bores tui sint inbores tui sint indicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum; nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam? Pene fui in omni malo, in medio ecclesiae, et synagogae . Quod eni
Abbreviated transcription (Latin):
& palpebraduae praecedant grenune uia
Dirige semitam pedibueunes aq dex teram
tuatꝰ stabilientur: Nedeclines adi dexteram
& ad sinistram : a uerte pedem tuum a malo
Viasenim quae adextrissunt nouitdns
peruersa euero sunt qua e a simstrissupit: Ipseaut̃ sae
facietcur sustuos iti nera aũt tua in pace producst:
Piltmi actende sapientiam meam & pri adin¬
aemeae inclina aurem tuam . uttustodias
cogitationes & disciplinam labiatua conseruȩnt
fuus enim stulans labia meretricis: &nitidi¬
us oleo guttureius: Nouissimo autem illius
amara quasi absint hium : E acuta quasigladi
usbiceps : Pedeseius descendunt in mortem:
&d inferos gressus illius penetrant: Per semi¬
tan uitae non ambulant uagi sunt grersis eius
& inuestigabiles : Nuncergo fili audi me &
nerecedas a uerbis orismei: longefac abea uiã
tuam : & nea spropinques foribus domus eius
Nedes alienis honoremtuum: &anno suos crude¬
u ne forte impleantur extranei uiribustuis &la¬

Expanded text:
et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. dirige semitam pedibus tuis, et omnes uiae tuae stabilientur. nec declines in dexteram aut in sinistram. auerte pedem tuum a malo. uias enim, quae a dextris sunt, nouit dominus, peruersae uero sunt quae a sinistris sunt. ipse autem rectos facit cursus tuos, itinera autem tua in pace producet. Fili mi, adtende sapientiam meam et prudentiae meae inclina aurem tuam, ut custodias cogitationes, et disciplinam labia tua conseruent. fauus enim stillans labia meretricis et nitidius oleo guttur -eius. nouissima autem illius amara quus biceps pedes eius descendunt in mortem et ad inferos gressus illius penetrant per semitam vitae non ambulat vagi sunt gressus eius et investigabiles nunc ergo fili audi me et ne recedas a verbis oris mei longe fac ab ea viam tuam et ne adpropinques foribus domus eius ne des alienis honorem tuum et annos tuos crudeli ne forte impleantur extranei viribus tuis et la
Abbreviated transcription (Latin):
udifilimi & susci pe uerba mea : utmulti plicentur
tib annuitae: Viam sapientiae monstrabo tibi
ducamte persemitas aequitatis quas cum ingrei: is
fueris non artabuntur gressustui. &currens niem
habebis offendiculum : Tene disciplinam : Nedinit¬
tas eam. custodiillam: qui a ipsa est uiatua: Nede¬
lecteris semitis impiorum : uectibi placeat malorũ
uia : Fuge abea nec transeas perillam declina
& desere eam : Non enim dormiunt Nusimale fece¬
rint: & rapitur somnus ab eis. nisisupplanta uerint
Comedunt panem impiecatis : &uinum hnqui¬
tatis bibunt: Iustorum autem semita quasilia
splendens procedit & crescit usque ad perfectã
diem : Viaim piorum tenebrosa : nesciunt ubi
corruunt :
t ilimi ausculta sermones meor & adeloquiamea
inclina aurem tuam: Nerecedant a boculistus
Cusco diea in medio cord stui uita enim sunt
inuenientibus ea & uniuersae carm sanito
tia labia sint proculate: ocolitu. recta uidean

Expanded text:
udi, fili mi, et suscipe verba mea, ut multiplicentur udi, fili mi, et suscipe verba mea, ut multiplicentur tibi anni vitae. Viam sapientiae monstrabo tibi, ducam te per semitas aequitatis: Quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. Tene disciplinam, ne dimittas eam: custodi illam, quia ipsa est vita tua. Ne delecteris semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, nec transeas per illam: declina, et desere eam. Non enim dormiunt nisi malefecerint: et rapitur somnus ab eis nisi supplantaverint. Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. Justorum autem semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectam diem. Via impiorum tenebrosa: nesciunt ubi corruant. Fili mi, ausculta sermones meos, et ad eloquia mea inclina aurem tuam. Ne recedant ab oculis tuis, custodi ea in medio cordis tui: Vita enim sunt invenientibus ea, et universae carni santia labia sint procul a te. oculi tui recta uideant
Abbreviated transcription (Latin):
imiteris uias eius quia ab hominatiodñi est omnis.
inlusor : &cum simplicibur sermocinatioeius
Aegestas adño indomu impii habitacula auten xu¬
lustorum benedicentur. Inlusores ipose delud&:
& mansu&is dabit gratiam Gloriam sapientes
possidebunt : stultorum exultatio ignominia:
Audite filii disciplinam patris : & adtendite ut sciatis
prudentiam: Donum bonum tribuam uobis. Legem
meam nederelinquatis: Nam & ego filius fuipatris
mei. tenellus &unigenitus coramma tremea & doce¬
bat me atquedicebat : Suscipiat uerba mea cortuum
Custodipraeceptamea &uiues Possidesapientiam :¬
posside prudentiam. Ne o bliuis caris: neque dedines
a uerbis orisinei: nedimittaseam & custo di&te:
dilige eam & seruabitte: Princpium sapientiae
posside sapientiam : &i nomni possess onciua adqui¬
reprudentiam: arripe illam : & ex altabitte glor¬
ficaberis abea : cum eam fueris amplexatus dabit
capitituo augmenta gratiarum: &corona indra
proteg& te :¬

Expanded text:
imiteris vias eius quia abominatio Domini est omnis imiteris vias eius quia abominatio Domini est omnis inlusor et cum simplicibus sermocinatio eius egestas a Domino in domo impii habitacula autem iustorum benedicentur inlusores ipse deludet et mansuetis dabit gratiam gloriam sapientes possidebunt stultorum exaltatio ignominia audite filii disciplinam patris et adtendite ut sciatis prudentiam donum bonum tribuam vobis legem meam ne derelinquatis nam et ego filius fui patris mei tenellus et unigenitus coram matre mea et docebat me atque dicebat suscipiat verba mea cor tuum custodi praecepta mea et vives posside sapientiam posside prudentiam ne obliviscaris neque declines a verbis oris mei ne dimittas eam et custodiet te dilige eam et servabiposside sapientiam, et in omni possessione tua acquire prudentiam: Arripe illam, et exaltabit te: glorificaberis ab ea, cum eam fueris amplexatus. dabit capiti tuo augmenta gratiarum, et corona inclyta proteget te. A
Abbreviated transcription (Latin):
nia quaedesiderantur huic nonualent comparari.
Longitudo dierum indexteraeius: insinistraillus diui¬
tiae &gloria : Viae eius uiae pulchrae: &omner
semitae illius pacificae : Lignumuite ẽ hisquia Ep¬
henderint eam: & qui tenuerit eam beatus : Duns sa¬
Scipientia illus eruperunt abrssi: & nubes tore concres¬
cunit
ilimi neaffluant haec ab oculistius. cus todilegem att
consilium & erit uita animaetuae: & gratia faucib:
tuis : Tuncambulabis fiducialiter inuiatua: & pes
tuus non in ping&: Sidormieris nontimebis
quiesces & suauiserit somnustuus: Nepaueas ne¬
pentino terrore : &irruentes tibi potentias impi¬
orum : Dñ senim erit in later&uo: e custodi&
pedemtuum necapiaris : Noli prohibere bene¬
facere eum qui potest siuales &ipse benefaeb
Nedicas amicotuo uade&reuertere. & cras dabotibi
sum statim possisdare : Nemoliaris amicotuo ma¬
lum: cũille inte habeat fiduciam Necontendas
aduersus hominem frustra : Cumipse nuibiltibi
mali fecerit : Ne aemuleris hominem iniustum nec

Expanded text:
ae desiderantur, huic non valent comparari: longitudo dierum in dextera ejus; in sinistra ejus divitiae et gloria: viae ejus, viae pulchrae, omnes semitae illius pacificae . Lignum vitae est his qui apprehenderint eam, et qui tenuerit eam beatus: fisapientia illius eruperunt abyssi et nubes rore concrescunt fili mi ne effluant haec ab oculis tuis custodi legem atque consilium et erit vita animae tuae et gratia faucibus tuis tunc ambulabis fiducialiter in via tua et pes tuus non inpinget si dormieris non timebis quiesces et suavis erit somnus tuus ne paveas repentino terrore et inruentes tibi potentias impiorum Dominus enim erit in latere tuo et custodiet pedem tuum ne capiaris noli prohibere benefacere eum qui potest si vales et ipse benefac ne dicas amico tuo vade et revertere et cras dabo tibi cum statim possis dare ne moliaris amico tuo malum cum ille in te habeat fiduciam ne contendas adversus hominem frustra cum ipse tibi nihil mali fecerit ne aemuleris hominem iniustum nec
Abbreviated transcription (Latin):
non extingu&ur in nocte lucerna illius:
CAPH Manũ suam aperuit inopi & palmas suas
extendit ad pauperem:
I ΛΕCH Nontimebit domuisuae afrigoreniuis :¬
om̃s enĩ domesticieĩ uestiti sunt duplicibus :¬
ME M Stragilam uestem fecitsibr brasuis & purpura

Expanded text:
non extinguetur in nocte lucerna illius icaph manum suam aperuit inopi et palmas suas extendit ad pauperem lameth non timebit domui suae a frigoribus nivis omnes enim domestici eius vestiti duplicibus mem stragulam vestem fecit sibi byssus et purpura
Abbreviated transcription (Latin):
tas ponte deserant: Circumda eas gutturituo. &
describe intabuliscordistui: & inuenies gratiam
& disciplinam bonam: coram dõ & hominibus.
Habefiduciam indño ex toto cord&uo: & neinnitaris
prudentia &uae : In omnibus uiistuis cogita illum : &
ipsedirig& gressustuos : Nesissapiens apud temeipsũ
timednm : &recedeamalo: Sanitas quippeerit umbili¬
cotuo: & iñrigatio osspum tuorum : Honora dnm̃
de&ua substantia & de primitiis omnium frugumtua¬
rum : etimplebuntur horreatua saturitate. & uino
torcularia redundabunt:
Disciplinam dñi filimi n eabi cias: nec deficias cumabeo
corriperis que menim diligitdns corripit : & quasi pater
infilio conplac& sibi : Beatusbomoquiinuenit sapien¬
nam: &quia ffluit prudentia: Melior ẽ ad quisi¬
tioeius negotiatione argenti & auri primi & puris

Expanded text:
tas non te deserant, circumda eas gutturi tuo, et tas non te deserant, circumda eas gutturi tuo, et describe in tabulis cordis tui, et inuenies gratiam et disciplinam bonam coram deo et hominibus. habe fiduciam in domino ex toto corde tuo et ne innitaris prudentiae tuae. in omnibus uiis tuis cogita illum, et ipse diriget gressus tuos ne sis sapiens apud temet ipsum time Dominum et recede a malo sanitas quippe erit umbilico tuo et inrigatio ossuum tuorum honora Dominum de tua substantia et de primitiis omnium frugum tuarum et implebuntur horrea tua saturitate et vino torcularia redundabunt disciplinam Domini fili mi ne abicias necorriperis. quem enim diligit dominus, corripit: et quasi pater in filio conplacet sibi. beatus homo, qui inuenit sapientiam et qui affluit prudentia. melior est adquisitio eius negoti
Abbreviated transcription (Latin):
semitas iustitiae : & uias scõrum custo diens.
Tunc intello ges iustitiam: & iudicium & aequita¬
tem : &omnem semitam bonam : Si ntrauerit
sapientia cortuum .& scientia animaetuae pla¬
cuerit: Consilium custodiete & prudentia
seruahitte :uteruaris deuiamala ab homine
qui peruersa loquitur: Quirelinquunt iter
rectum : &ambulant peruias tenebrosas qui
lacantur cum malefecerint : & exultant inre¬
bus pessimis : quorum uiae peruersac: &nfa¬
mes gressuseorum uteruaris amuliere aliena :¬
& abextranea quae mollit serinonersuolet
relinquit ducem pubertatis suae & paccidisc
oblita est: Inclinata ẽ eninadmoatenĩ
domus eius : & ad inferos semitae eius: Omnes
quiingrediuntur ad eam non reuertenture
uec adp̃hendent semitas uitae. ut ambuler
inuia bona : &calles iustorum custo dias quienĩ
recti sunt habitabunt hi terra sessimpa sce
permanebunt in ea : Impuuero decerra
todiat cortuum : longitudinem enim dierum & annos
uitae : & pacem apponent tibi i miseri cordia &ueri¬

Expanded text:
iustitiae et uias sanctorum custodiens. tunc intelleges iustitiam et iudicium et aequitatem et omnem semitam bonam. si intrauerit sapientia cor tuum et scientia animae tuae placuerit, consilium custodiet te et prudentia seruabit te, ut eruaris de uia mala et ab homine qui peruersa loquitur, qui relinquunt iter rectum et ambulant per uias teneblaetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis: Quorum viae perversae, et infames gressus eorum. Ut eruaris a muliere aliena, et ab extranea, quae mollit sermones suos: Et relinquit ducem pubertatis suae, et pacti Dei sui oblita est. Inclinata est enim ad mortem domus ejus, et ad inferos semitae ipsius. Omnes, qui ingrediuntur ad eam, non revertentur, nec apprehendent semitas vitae. Ut ambules in via bona: et calles justorum custodias. Qui enim recti sunt, habitabunt in terra, et simplices permanebunt in ea. Impii vero de todiat cor tuum. Longitudinem enim dierum, et annos vitae, et pacem apponent tibi. Misericordia et veri
Abbreviated transcription (Latin):
aquis n&ransirent fines suos. quando appen¬
debat fundamenta terrae : cumeo eram cunc¬
ta componens & delectabar persingulordies
ludens corameo omnitempore. ludens in or¬
bemterrarum: & elitiaemeae esse cumtilus
hominum : Nunc ergo filii auditeme: Beꝓ
quicustodiunt uias meas: Audite disciplinam
&estote sipenter : & nolite abi cereon¬

Expanded text:
aquis ne transirent fines suos quando adpenaquis ne transirent fines suos quando adpendebat fundamenta terrae cum eo eram cuncta conponens et delectabar per singulos dies ludens coram eo omni tempore ludens in orbe terrarum et deliciae meae esse cum filiis hominum nunc ergo filii audite me beati qui custodiunt vias meas audite disciplinam et estote sapientes et nolite abi
Abbreviated transcription (Latin):
nunt : Perme principes im̃perant: & potentes
decernunt iustitiam Egodiligentes me diligo:
& quima ne uigilant adme inuenientme:
Mecum sunt diuitiae & gloria: opes supeb ae
& iustitia: Melior. ẽ fructus meus auro & lapi¬
dde pr&ioso : Et geniminamea argento elecco:
Inuus iustit ae ambulo in medio semitarum
Iudicu: Vtditem diligentes me : & thesauros
eorum repleam:
Dñs posseditme initioui arum suarum : ante quan
quicquam facer& a principio : ab a&erno ordia¬
tasum : & exantiquis antequam terra fier& : Non¬
dum erantabrssi : &ego iam concepta eram necdũ
fontes aquarum eruperant : necdum montes
graui mol econstiterant. Ante colles ego partu¬
riebar: Adhuc terram non fecerat & flumina
& cardines orbis terrae quando praeparabat
caelos aderam : quando certa lege &grroualla¬
bat abrssos quando & a&hera firmabat sursu
&dibrabat fontes aquarum quando circuindaba
mari terminum suum: Etlegemponebat

Expanded text:
nunt: Per me principes imperant, et potentes nunt: Per me principes imperant, et potentes decernunt justitiam. Ego diligentes me diligo: et qui mane vigilant ad me, invenient me. Mecum sunt divitiae, et gloria, opes superbae, et justitia. Melior est fructus meus auro, et lapide pretioso, et genimina mea argento electo. In viis justitiae ambulo, in medio semitarum judicii: Ut ditem diligentes me, et thesauros eorum repleam. Dominus possedit me initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio. Ab aeterno ordinata sum, & ex antiquo antequam terra fieret. Nondum erant abyssi, & ego iam concepta eram. Necdum fontes aquarum eruperant, necdum montes graui mole constiterant. Ante colles ego parturiebar. Adhuc terram non fecerat, & flumina, & cardines orcaelos aderam quando certa lege et gyro vallabat abyssos quando aethera firmabat sursum et librabat fontes aquarum quando circumdabat mari terminum suum et legem ponebat
Abbreviated transcription (Latin):
tis in ipsisforibus loquitur dicens: Ouiri aduos
damito : Quoxmea adfilios hominum : Intelligi¬
te paruuli astutiam : & insipientes anim aduerti
te : Audite : qnm̃ de rebus magnis locutura sum
&aperientur labia mea ut recta praedicent:
Veritatem medi tabitur gutturmeum: &l abia mea
d& estabuntur impium: Iusti sunt omnes sormo¬
nes mei uon ẽ ineis prauum quid neque peruer xxiu.¬
sum: Recti sunt intelli gentibus &aequi inue¬
nientibus suentiam
Accipite disciplinam meam & non pecuniam:
Doctrinam magis quam aurum eligite: Melior
est enim sapientia cunctis preciosissimis: &
omne desiderabile ei non potest comparari:
Ego sapientia habito inconsilio : Reruditis in¬
tersum cogitationibus: Timordñi odit malum:
Arro rantiam &i superbiam &uiam prauam : &
os bilingue decestor : Meum ẽ consilium &a
quitas inea᷑ prudentia mea ẽ forcitudo : Perme
reges regnant: & legum conditores iusta decer¬

Expanded text:
tis in ipsis foribus loquitur dicens o viri ad vos tis in ipsis foribus loquitur dicens o viri ad vos clamito et vox mea ad filios hominum intellegite parvuli astutiam et inste, Audite, quoniam de rebus magnis locutura sum: et aperientur labia mea, ut recta praedicent. Veritatem meditabitur guttur meum, et labia mea detestabuntur impium. Justi sunt omnes sermones mei, non est in eis pravum quid, neque perversum. Recti sunt intelligentibus, et aequi invenientibus scientiam. Accipite disciplinam meam, et non pecuniam: doctrinam magis, quam aurum eligite. Melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis, et omne desiderabile ei non potest comparari. Ego sapientia habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus. Timor Domini odit malum: arrogantiam et superbiam, et viam pravam, et os bilingue detestor. Meum est consilium, et aequitas, mea est prudentia, mea est fortitudo. Per me reges regnant, et legum conditores justa decer
Abbreviated transcription (Latin):
bus pictis & aegrpto : Aspersi cubilem eum mrrra
aloe & cinnamomo: ueni inebriemur uberibus.
& fruamur cupitis amplexibus: donec iluces cat
dies : Non est enimuir indomusua : abiit uia
longissima sacculum pecuniae secum tulit indie
plenae lunae reuersurus ẽ domumsuam: Irro¬
ut cum mnultis sermonibus: &blanditiis labioñ
p ot axit illum: Statim eam sequitur. quasibos
aduictimam ductur. & quasiagnus lasciuiens &
lrorans: et nescit quod aduincula stultus traha
dir . Donec tranfigat sagitta iecureius: uelut
si auis festin& adlaqueum. & nescit quia deperi
culo animae illius agitur: Nuncergo fili audime.
illius menstua : neque decipiaris semitis eius :
multos enim uulneratordeiecit: & fortissimi
quique interfecti sunt abea : Vliae iferi domus
eius penetrantes minferiora mortis : Num quid
non sapientia clamitat. & prudentia datuocem
suam : In summis excelsisque uerticibus super
uiam in mediis semitis stans iuxta portas ciuita¬

Expanded text:
bus pictis ex Aegypto. Aspersi cubile meum myrrha, bus pictis ex Aegypto. Aspersi cubile meum myrrha, et aloe, et cinnamomo. Veni, inebriemur uberibus, et fruamur cupitis amplexibus, donec illucescat dies. Non enim est vir in domo sua, abiit in via longissima. Sacculum pecuniae secum tulit. In die plenae lunae reversurus est in domum suam. Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labiorum protraxit illum. Statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam, et quasi agnus lasciviens et ignorans, et nescit itur donec transfigat sagitta cor eius, uelut si auis festinet ad laqueum et nescit quia de periculo animae illius agitur. Nunc igitur, fili mi, tur in viis illius mens tua, neque decipiaris semultos enim vulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea viae inferi domus eius penetrantes interiora mortis numquid non sapientia clamitat et prudentia dat vocem suam in summis excelsisque verticibus super viam in mediis semitis stans iuxta portas civita
Abbreviated transcription (Latin):
meam quasipupillam oculitui : Liga eam indigitis
tuis : scribeillam intabulis cordistui: Dic sapientiȩ
soror mea es & prudentiam uoca amicantuam
utcustodiatte amuliere extranea: & abaliena
qua e uerba sua dulcia facit De fenestra enim
domus meae percancellos prospexi : Etiudeo par¬
uulos considero uecordem iuuenem : Quitransit
perplateas iuxta angulum : & propeuiam domus
ulius graditur. In obscuro aduesperascente die :¬
in noctis tenebris & caligine : Eteccemulier occur¬
rit illi ornatu mer&ricio: praeparata ad capien¬
das animas.: Garrula & uaga qui&is inpatiens
uecualens indomuconsistere pedibus suis : Nunc
foris nuncinplateis. Nunc iuxta angulos insidi¬
ans: Ad p̃hensumque de osculatur iuuenem : Et¬
procaci uultu blanaitur dicens: uictimas pro
salute debuthodie reddidiuotamea Idcirco egres¬
sasum inoccursum tuum desideransteuidere. & rep¬
peri : Intexui funibus lectum meum : straui tap&i¬

Expanded text:
es: et legem meam quasi pupillam oculi tui. Liga eam in digitis es: et legem meam quasi pupillam oculi tui. Liga eam in digitis tuis, scribe illam in tabulis cordis tui. Dic sapientiae, soror mea es, et prudentiam voca amicam tuam: Ut custodiat te a muliere extranea, et ab aliena, quae verba sua dulcia facit. De fenestra enim domus meae per cancellos prospexi: Et video parvulos, considero vecordem juvenem, Qui transit in platea juxta angulum, et prope viam domus illius graditur in obscuro advesperascente die in noctis tenebris et caligine et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas garrula et vaga quietis inpatiens nec valens in domo consistere pedibus suis nunc foris nunc in plateis nunc iuxta angulos insidians adpprocaci vultu blanditur, dicens: Victimas pro salute tua devovi, hodie reddidi vota mea. Idcirco egressa sum in occursum tuum, desiderans te videre et reperi. Intexui funibus lectulum meum, stravi tapeti
Abbreviated transcription (Latin):
diantur tecum : Cumdor iieris custodiantte
Eteuigilans loquerecum eis : quia mandatum lucer¬
na ẽ. &lex lux &uia uitae increpatio disciplinae
Vtcustodiatte amuliere mola : &ablandalingua
extraneae: Non concupiscat puldritudinem eius
coruium ne capiaris nutibusillius : Pretium enim
scorti uixunus est panis. Mulier autem uiri pre¬
us nonardeant autambulare superprunas. & nor
conburentur plantae eius : sicquiigreditur ad mu¬
lierem proximisui noneritniundus cumt&igerit
eam: : Non grandis ẽ culpa cumquis furatus fuerit
furatur enim : utesurientem impleat animam.
Dep̃bensus quoque redd& septuplum: &omnem
substantiam domussuae trad&. Qui autem adul¬
ter .ẽ proptercordis inopiam perd& animã suã :
Turpitudinem &ignominiam congregatsibi:
& ob probrium illius non de lebitur quia telus
& furor uiri non parc& in dieuindictae : noc ad¬
quies c& cuiusquam precibus: nec suscipi& pro

Expanded text:
diantur tecum: cum dormieris, custodiant te; diantur tecum: cum dormieris, custodiant te; et evigilans loquere cum eis. Quia mandatum lucerna est, et lex lux, et via vitae increpatio disciplinae: Ut custodiant te a muliere mala, et a blanda lingua extraneae. Non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum, nec capiaris nutibus illius. Pretium enim scorti vix unius est panis: mulier autem viri preus non ardeant? Aut ambulare super prunas, ut non comburantur plantae ejus? Sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, non erit mundus cum tetigerit eam, Non grandis est culpa, cum quis furatus fuerit: furatur enim, ut esurientem impleat animam: Deprehensus quoque reddet septuplum, et omnem substantiam domus suae tradet. Qui autem adulter est, propter cordis inopiam perdet animam suam: Turpitudinem et ignominiam congregat sibi, et opprobrium illius non delebitur: Quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae, nec acquiescet cujusquam precibus, nec suscipiet pro
Abbreviated transcription (Latin):
trecipem: Parat aestate cibum sibi & con¬
de in messe quod comedat: usquequo
pige dorinis : quando consurges ex somnotuo.
Paululum dormies : paululum dormitabis.
Paululum conseres manus ut dormias &ueni¬
& tibi quasiuiator egestas. & pauperies quasi
a postata : uir inutilis graditur oreperuerso annuit
oculis. terie pededigito loquitur. prauocorde ma¬
chinatur malum : & in omni tempore iurgia semi¬
nat: Huic ex temploueni & perditiosua & subito
contes &ur. Nechabebit ultra medicinam:
Sex sunt qua eo dit dñs : & septimum d&estatur ani¬
maeius: Oculos sublimes: linguam mendacem
manus effundentes innoxium sanguinem : Cor
machinans cogitationer pessimas. pedes ueloces ad
currendum inmalum: proferentem mendacia tes¬
tem fallacem & eum qui seminat interfratres
discordias:
Conserua filimi praecepta patristui: & nedimittas
legem mnatristuae : Liga ea incord&uo iuotter
&circumda guiturituo: Cum ambula ueris gra¬

Expanded text:
principem parat aestate cibum sibi et conprincipem parat aestate cibum sibi et congregat in messe quod comedat usquequo piger dormis quando consurges ex Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus tuas, ut dormias. Et ueniet tibi quasi uiator egestas et pauperies quasi apostata vir inutilis graditur ore perverso annuit oculis terit pede digito loquitur pravo corde machinatur malum et in omni tempore iurgia seminconteretur, nec habebit ultra medicinam. Sex sunt, quae odit Dominus, et septimum detestatur anima ejus: Oculos sublimes, linguam mendacem, manus effundentes innoxium sanguinem: Cor machinans cogitationes pessimas, pedes veloces ad currendum in malum; Proferentem mendacia testem fallacem, et eum qui seminat inter fratres discordias: Conserva, fili mi, praecepta patris tui, et ne dimittas legem matris tuae. Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda gutturi tuo. Cum ambulaveris, gra
Abbreviated transcription (Latin):
b&o eas solus: nec sint alieni participes tui sit
uenatua benedicta : & la&a recum muliere ad¬
olescentia &uae: Cerua carissima & gratissi¬
mus hinnulus. uberaeius iebrient te omni
tempore : & in amoreillius delectare iugiter:
Quare seduceris filimi ab aliena & foueris insi¬
nu alterius. Respicitdñs uias hominis : & om̃es
gressus illius considerat : Iniquitates suae ca¬
piunt impium & funibus peccatorum suorum
constringitur: Ipsemorier quia non habuit
disciplinam : & muliitudine stultitiae suae deci¬
filmi si spoponderis proamicotuo de fixisti apud
extucum manum iam In laqueatus es uer¬
ł. soriitũ &captur propris sermombustuis:
fucergo quod dico filimi otem et ipsum libera
quia incidisti inmanus proximitui: Discurre
sesina suscita amicumtuum : Nedederiis som¬
enum cuulistuit nedormitent palpebretuae :¬
Eruere quasidammula demano & quasi auis
Semsidũs qucupis uaie ad formicam opigor
msidera uia seius edisce sapientiam : qua e
sem non habeat ducem nec praeceptorem nec

Expanded text:
ticipes tui sit vena tua benedicta et laetare cum muliere adulescentiae tuae cerva carissima et gratissimus hinulus ubera eius inebrient te omni tempore in amore illius delectare iugiter quare seduceris fili mi ab aliena et foveris sinu alterius respicit Dominus vias hominis et omnes gressus illius considerat iniquitates suae capiunt impium et funibus peccatorum suorum constringitur ipse morietur quia non habuit disciplinam et multitudine stultitiae suae decifili mi si spoponderis pro amico tuo defixisti apud extraneum manum tuam inlaqueatus es verbis oris tui et captus propriis sermonibus fac ergo quod dico fili mi et temet ipsum libera quia incidisti in manu proximi tui discurre festina suscita amicum tuum ne dederis somnum oculis tuis nec dormitent palpebrae tuae eruere quasi dammula de manu et quasi avis de insidiis aucupis vade ad formicam o piger et considera vias eius et disce sapientiam quae cum non habeat ducem nec praeceptorem nec
Abbreviated transcription (Latin):
sed quasi inuno & seminituo qui estxp̃s: Hoc autemdico
testamentum confirmatum ado quae postquadrin¬
gentos & xxx annos facta ẽ lex Non irritam facit
ad euacuandam promissionem: Nam si exlegeheredi¬
tas : lam non exrepromissione: abraha e autem perre ꝓ¬
missionem donauitds̃: Quidigiturlex propter trans¬
gressiones posita ẽ : donecuenir& semen ciu promi se¬

Expanded text:
sed quasi in uno et semini tuo qui est Christus hoc autem dico sed quasi in uno et semini tuo qui est Christus hoc autem dico testamentum confirmatum a Deo quae post quadringentos et triginta annos facta est lex non irritam facit ad evacuandam promissionem nam si ex lege hereditas iam non ex repromissione Abrahae autem per promissionem donavit Deus quid igitur lex propter transgressiones posita est donec venir
Abbreviated transcription (Latin):
Cognoscite ergo quiaqui ex fide sunt hisunt silii abra¬
hae: Prouidens autem scriptura quia ex fide ius tit¬
catgentesdr̃ : praenuntiauit abrahae: qui abenedi¬
Igitur qui ex fide sunt benedicentur cum fideliabrahã
quicum que enim exoperibus legis sunt submaledicto
sunt: scriptum ẽ enim: maledictus omnistuinon
permanserit in omnibus quaescripta sunt in libro
legis ut faciat ea: qnm̃ autem in lege nemoiustifi¬
catur apuddm̃: Manifestum ẽ quiaiustus ex fide
uiuit: lexautem nonest exfide sed qui feceritea
uiu& in illis : Xp̃s nosredemit demaledicto legis : factus
pronobis maledictum quia scriptum ẽ: maledictus
omnis quipend& in ligno utingentibus benedictio
piamusperfidem : Tratres secundum hominem dico:
tamen hominis confirmatum testamentum nemosper¬
nit aut super ordinat: Abrahaedictae sunt promissio¬
nes et seminieius : Nondicit & seminibus quasi in multis:

Expanded text:
Cognoscite ergo quia qui ex fide sunt: hi sunt filii AbrCognoscite ergo quia qui ex fide sunt: hi sunt filii Abrae. Providens autem scriptura: quia ex fide justificat gentes: Deus prenunciavit Abrae quia benediIgitur qui ex fide sunt, benedicentur cum fideli Abraham. Quicumque enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt. Scriptum est enim: Maledictus omnis, qui non permanserit in omnibus, quae scripta sunt in libro Legis, ut faciat ea. Quoniam autem in lege nemo justificatur apud Deum, manifestum est: quia justus ex fide vivit. Lex autem non est ex fide, sed: Qui fecerit ea, vivet in illis. Christus nos redemit de maledicto legis, factus pro nobis maledictum: quia scriptum est: Maledictus omnis qui pendet in ligno, ut gentibus benedictio iritus accipiamus per fidem. Fratres secundum hominem dico, tamen hominis confirmatum testamentum nemo spernit, aut superordinat. Abrahae dictae sunt promissiones, et semini ejus. Non dicit: Et seminibus, quasi in multis:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i : et nos inx poihũ credimus utiusti fice murexfide
xp̃i & non exoperibus legis : Propterquod exoperib
legs noniustificabitur omnis caro : quod siquaerentes
iustificari in xp̃c inuenti sumus &ipsipeccatorer:
Uum quid xp̃speccatiminister ẽ : ab sit: sienim quae
destruxi haeciterum reaedifico : pracuaricatorem
me constituo: Ego enimperlegem legimortuus sũ
ut dõ uiuam : xp̃o consixussum cruce: uiuo autem
iamnonego uiuit uero inmexp̃s : Quodautem niunc¬
uiuo incarne : infide uiuofiludĩ quidilex̃me &tra¬
didit seipsum prome : Non abi ciogratiam dĩ
exoperibus legis sp̃m̃ accepistis anex auditufidei:
sic stulti estis ut cumspũ coeperitir nunc carnecon¬
summamini: tanta passiestis sine causa si tamen sine
causa : quiergo tribunu obis spm & operatur uirtutes
inuobis ex operibus legis anexauditufidei : sicut
abraham crediditdo. etreputatum ẽ ei adiustitiã

Expanded text:
Christi et nos in Christo Iesu credidimus ut iustificemur ex fide Christi et nos in Christo Iesu credidimus ut iustificemur ex fide Christi et non ex operibus legis propter quod ex operibus legis non iustificabitur omnis caro quod si quaerentes iustificari in Christo inventi sumus et ipsi peccatores numquid Christus peccati minister est absit si enim quae destruxi haec iterum aedifico praevaricatorem me constituo ego enim per legem legi mortuus sum ut Deo vivam Christo confixus sum cruci vivo autem iam non ego vivit vero in me Christus quodvivo in carne: in fide vivo Filii Dei, qui dilexit me, et tradidit semetipsum pro me. Non abjicio gratiam Dei. Ex operibus legis Spiritum accepistis, an ex auditu fidei? Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummemini? Tanta passi estis sine causa? si tamen sine causa. Qui ergo tribuit vobis Spiritum, et operatur virtutes in vobis: ex operibAbraam credidit Deo: et reputatum est illi ad justiciam.
Abbreviated transcription (Latin):
eitum cognouissent gratiam quaedata.ẽ mihi
lacobus &cephas. etiohannes quiuidebantur
columnae eẽ : dextrasdederunt mihi etbarnabae
soci&atis. utnos ingentes ipsi autem incircũcisionẽ¬
taituniut pauperũ menioresessemus : quod &iam solli¬
citus fui hocipsum facere
Cum autemueniss& cephas antiochiam in faciemei
restiti. quia reprehensibilis erat: priusenim quam
uenirent quidam abia cobocumgentibus edebat.
Cum autemuenissent : subtrahebat & segregabat se
timens eos qui ex circum cisioneerant: et simulatio¬
nieius consenserunt c&eriiuda ei: Itaut &barna¬
baiducer&ur abeis millam simulationem : sedcũ
uidissem quod non recte ambularent aduerita¬
tem euangelii : dixicephaecoram omnibus si tu
cumiuda eus sis gentiliteriuiuis & noniudaice quo¬
modogentes cogis iudaizare : nosnatura iudaei etqũ
exgentibus peccatores: scientes autem quod nonius¬
tificatur homo exoperibur legis. nisi perfidem ihũ

Expanded text:
et cum cognovissent gratiam, quae data est mihi, et cum cognovissent gratiam, quae data est mihi, Jacocolumnae esse, dextras dederunt mihi et Barnabae societatis, ut nos in gentibus, illi autem in circumcisionetantum ut pauperum memores essemus quod etiam sollicitus fui hoc ipsum facere cum autem venisset Cephas Antiochiam in faciem ei restiti quia reprehensibilis erat prius enim quam venirent quidam ab Iacobo cum gentibus edebat cum autem venissent subtrahebat et segregabat se timens eos qui ex circumcisione erant et simulationi eius consenserunt ceteri Iudaei ita ut et Barnabas duceretur ab eis in illa simulatione sed cum vidissem quod non recte ambularent ad veritatem evangelii dixi Cephae coram omnibus si tu cum Iudaeus sis gentiliter et non iudaice vivis quomodo gentes cogis iudaizare nos natura Iudaei et non ex gentibus peccatores scientes autem quod non iustificatur homo ex operibus legis nisi per fidem Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
ignotus facie ec desiis iudeae : quaeerant inxp̃o:
t antum autem auditum habebant. qm̃quiꝑseque
clarificabantdm̃
cumbarnaba assumpto ettito: ascendi autem
secundum reuelationem : et contulicum illis euan¬
gelium quod predi coingentibus: seorsum autem
his qui uidebantur : Neforte inuacuum currerem
autcucurrissem: sed neq ticusquimetum erat.
cumess& gentilis compulsus ẽ circumcidi. sed ꝓpt̃ sub¬
introductos autem falsos fratres qui sub introierunt
hnxp̃oibũ ut nos in seruitutem redigerent quibus
ueq adhoram cessimus subiectioni. ut ueritas cuan¬
gelii permaneat apuduos: abhisautem quiui deban¬
tur esse aliquid. quales aliquando fuerint: nihil
mea iter .ẽ: Ds̃ personam hominis non accipit:
mihienim qui uidebantur esse aliquid nihilcontu¬
lerunt. sed e contracum uidiisent quod creditũ ẽ
mihi euangolium praeputii sicut pero circũcisio¬
nis. qui enim operatus ẽ petroiapostolatum
cirtumcisionis operatus ẽ & mihi htergentes

Expanded text:
ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae erant in Christo; tantum autem auditum habebant, quoniam  ego clarificabant Deucum Barnaba adsumpto et Tito ascendi autem secundum revelationem et contuli cum illis evangelium quod praedico in gentibus seorsum autem his qui videbantur ne forte in vacuum currerem aut cucurrissem sed neque Titus qui mecucum esset Graecus, conpulsus est circumcidi, propter subintroductos autem falsos fratres, qui subintroierant ut nos in seruitutem rneque ad horam cessimus subjectione, ut veritas Evangelii permaneat apud vos: ab iis autem, qui videbantur esse aliquid quales aliquando fuerint, nihil mea interest: Deus personam hominis non accipit: mihi enim qui videbantur esse aliquid, nihil contulerunt. Sed econtra cum vidissent quod creditum est mihi Evangelium praeputii, sicut et Petro circumcisionis qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes:
Abbreviated transcription (Latin):
luxdria. Idolorum seruitus. ueneficia inimicitiae
contentiones. Aemulationes. Irae rixae dissen¬
siones. sectae . inuidiae. homicidia. ebri&ates
comesationes. & hissimiliaquae p̃dico uobis sicut
praedixi : qm̃ quitalia agunt regnumdĩ non conse¬
quentur : fructus autem sp̃s est caritas gaudium
pax. longanimitas. patientia bonitas. benignitas

Expanded text:
luxuria, idolorum. seruitus, ueneficia, inimicitiae, contentiones, aemulationes, irae, rixae, dissensiones, sectae, inuidiae, homicidiae, ebrietates, comissationes, et his similia: quae praedico uobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt regnum dei non possidebunt. fructus autem spiritus est caritas, gaudium, pax, long
Abbreviated transcription (Latin):
tas : aduersus huius modi non est lex : quiaut̃ sunt
xp̃i : carnem suamcruci fixerunt cumuitis & concu¬
piscentus : sispũuiuimus spũ& ambulemus: non
efficiamur i anis gloria e cupidi: inuicem prouocan¬
tes inuicem in uidentes : Fratres & sipra eoccupatus
fuerit homo inaliquodelicto : uos qui spiritales estis

Expanded text:
smodi non est lex. qui autem sunt Christi, carnem suam crucifixerunt cum uitiis et concupiscentiis. si spiritu uiuimus, spiritu et ambulemus. non efficiamur inanis gloriae cupidi, inuicem prouocantes,. inuicem inuidentes. Fratres, etsi praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, uos qu
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝑihm̃ xp̃m et dm̃ patrem qui suscitauit eum
amortuis. et quimecum sunt omẽr fris ecdesiis
nostris : ut eriper& nos de praesenti s aeculonequã
secundum uoluntatemdĩ et patris nostri cui est
gloria isaccula sacculorum ameni
Aliror quod sictam cito transferimini ab eo qui
uos uocauit ingratiam xp̃i. in aliude uangelium
quod non est aliud: Nisi suntaliqui quiuos cont᷑¬
bant. Etuolunt conuertere euangelium xpi:
sed lic& nos aut angelus decaelo euangelir & uob
praeter quam quod euangelitauimus uobis
anathemasit: sicut praediximus et nunciterum
dico siquis uobis euangelit auerit practerid qđ
accepistis anathemasit: Modo enim hominibus
suadeo autdo : autquaero hominibus placere:
si adhuc hominibus placerem xp̃iseruus nĩessem:
sed perreuelationemihũ xp̃i: Audistis enim conue:¬
sationem meam aliquando iiudaismo: qm̃ supra
modumpersequebar ecclesiamdĩ. et expugnabans
illam : et pro ficiebam iniudaismosupramultos

Expanded text:
sum Christum, et Deum Patrem, qui suscitavit eum a mortuis; et qui mecum sunt omnes fratres, Ecclesiis nostris, ut eriperet nos de praesenti saeculo nequam, secundum voluntatem Dei et Patris nostri, cui est gloria in saecula saeculorum: Amen. Miror quod sic tam cito transferimini, ab eo qui vos vocavit in gratiam Christi in aliud evangelium quod non est aliud nisi sunt aliqui qui vos conturbant et volunt convertere evangelium Christi sed licet nos aut angelus de caelo evangelizet vobis praeterquam quod evangelizavimus vobis anathema sit sicut praediximus et nunc iterum dico si quis vobis evangelizaverit praeter id quod accepistis anathema sit modo enim hominibus suadeo aut Deo aut quaero hominibus placere si adhuc hominibus placerem Christi servus non essem sed per revelationem Jesu Christi. Audistis enim conversationem aliquando in Judaismo quoniam supra modum persequebar Ecclesiam Dei, et expugnabam illam, et proficiebam in Judaismo supra multos
Abbreviated transcription (Latin):
poss& uiuificare: uere ex lege ess& iustitia :¬
Sed condusit scriptura omnia subpeccato : ut promissio
ex fideihũxp̃i da retur credentibus: prius autem quã
uenir& fides : sublegecustodiebamur. condusiin eam
fidem quaereuelanda erat: It aquelex pedagogus
nosterfuit i xp̃o: utex fideiustificemur: At ubiuenit
fides : iam non sumus subpeda gogo: Omnes enim filu
dĩ estir perfidem inxp̃oihũ Quicumque enim in xp̃o
baptitati estis.: x pm̃ induistis: Non est iuda eus neque
graecus: Nonest seruus : nequeliber. Non est mascu¬
lus nequefemina: Omnes enimuos unum estis in xp̃o
ihũ Si autem uos xp̃i : ergo abrahaesemen estis.
secundum promissionem heredes :¬
Dicoautem quantotempore heres paruulus est : Nihil
differt a seruo cum sitdis omnium. sed subtutorib
et actoribus ẽ : usquead praefinitum tempus a patre:
Ita& nos cumes semus paruuli: subelementis mundi
eramus seruientes: at ubiuenit plenitudo temporis:

Expanded text:
iustitia sed conclusit scriptura omnia sub peccato ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus prius autem quam veniret fides sub lege custodiebamur conclusi in eam fidem quae revelanda erat itaque lex pedagogus noster fuit in Christo ut ex fide iustificemur at ubi venit fides iam non sumus sub pedagogo omnes enim filii Dei estis per fidem in Christo Iesu quicumque enim in Christo baptizati estis Christum induistis non est Iudaeus neque Graecus non est servus neque liber non est masculus neque femina omnes enim vos unum estis in Christo Iesu si autem vos Christi ergo Abrahae semen estis secundum promissionem heredes dico autem quanto tempore heres parvulus est nihil differt servo cum sit dominus omnium sed sub tutoribus est et actoribus usque ad praefinitum tempus a patre ita et nos cum essemus parvuli sub elementis mundi eramus servientes at ubi veni
Abbreviated transcription (Latin):
in libertatem uocati estis fratres. tantum nelibertatem
cem : Omnis enimlex inuno sermone impl&ur . diliges .x¬
pximumtuum sicut te ipsum: quod siinuicem mor¬
d&is & comeditis : uidete neabinuicẽ consumamini:
Dico autem: spũ ambulate : et desideria carnis nũperfici¬
etis : Caro enim concupiscit aduersus spm̃ : sp̃sautẽ
aduersus carnem : Haec enim inuicem aduersantur :
ut non quaecum que uultis illa faciatis : Quod sispũ¬

Expanded text:
in libertatem vocati estis, fratres: tantum ne libertatem in libertatem vocati estis, fratres: tantum ne libertatem cem. Omnis enim lex in uno sermone impletur: Diliges proximum tuum sicut te ipsum. Quod si invicem mordetis, et comeditis: videte, ne ab invicem consumamini. Dico autem: Spiritu ambulate, et desideria carnis non perficiens: caro, inquit, concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem: haec enim inuicem aduersantur sibi ut non quaecumque uultis illa faciatis. habes nu
Abbreviated transcription (Latin):
ancillae cum filio liberae : Itaquefratres: non su¬
mus ancilla efilii sed liberȩ: qualibertate. libera
uit nos xp̃s : state & nolite iterum iugo seruitutis
contineri¬
qIII. Ecceego paulus dicouobis . qm̃ si cirtum cidamini:
xp̃s uobis nihil proderit : Testificorautem rursum
omnihominicirtum cidentise qm̃ debitor ẽ uniuerse
legis faciendae : Euacuatiestis axp̃o qui in legeiusti¬
ficamini agratia excidistis: Nosenim spũ exfide :¬
spemiustitiae ex pectamus: Nam inxp̃oihũ peque
crtumcisio aliquidual& neq praeputium : sed fides
qua epercaritatem operatur : Currebatis bene
quisuos fascinauit ueritati nonoboedire : ꝓͥsuasio
non est ex eo qui uocatuos: Modicum fermentũ totam
massam corrumpit : Ergo confido inuobis indño : quđ
nihil aliud sapi&s : quiautem conturbatuos portabit
patior : Ergo euacuatum est scandalum crucis.
utinam & abscidantur : qui uos conturbant : Vosenim

Expanded text:
ancillae cum filio liberae itaque fratres non suancillae cum filio liberae itaque fratres non sumus ancillae filii sed liberae qua libertate nos Christus liberavit state et nolite iterum iugo servitutis contineri ecce ego Paulus dico vobis quoniam si circumcidamini Christus vobis nihil proderit testificor autem rursum omni homini circumcidenti se quoniam debitor est universae legis faciendae evacuati estis a Christo qui in lege iustificamini a gratia excidistis nos enim spiritu ex fide spem iustitiae expectamus nam in Christo Iesu neque circumcisio aliquid valet neque praeputium sed fides quae per caritatem operatur currebatis bene quis vos inpedivit veritati non oboedire persuasio non est ex eo qui vocat vos modicum fermentum totam massam corrumpit ego confido in vobis in Domino quod nihil aliud sapietis qui autempatior? Ergo evacuatum est scandalum crucis. Utinam et abscindantur qui vos conturbant. Vos enim