comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rando repmissionis t̾ra ꝓmititur: & cum uo¬
candus eẽt ad dona cȩlestia: t̾renis ꝓmissioni¬
b suadetur. Cur hoc: Ut dum eẽt aliquid
quod ẽ uicino ꝑciperet: illud iam fidelitis cre¬
deret. quod de longinquo audire potinsset.
Carnalis & enim ppłs si parua ñ acciperet: mag¬
sperare disceret qͦd minime uidebat: & tan¬
to solidior de inuisibilib fieret: quanto eũ
ad spei certitudinẽ uisibilia ꝓmissa fulcirent.
⁊ nde recte quoq ꝑ psalmmistã r. Dedit eis re¬
giones gentium. & labores ppłoꝵ possedert̃.
ut custodiant iustificationes eiꝰ: & legem eiꝰ
exquirant. Sic gͦ hoc loco rudib discipulis
ueritas loquens. uidendũ regnũ dĩ ꝓmittit
in t̾ra: ut hoc ab eis fidelius in cȩlo p̾sumat᷑.
Exipso itaq regno qͦd iam uidemꝰ in mũdo eẽ
sublimatũ: speremꝰ regnũ qͦd in cęlo credimꝰ
ꝑcipiendũ. Nam sunt ñnulli qui xp̃ianita¬

Expanded text:
rando repromissionis terra promittitur, et cum vorando repromissionis terra promittitur, et cum vocandus esset ad dona coelestia, terrenis promissionibus suadetur. Cur hoc? Ut dum esset aliquid quod de vicino perciperet, illud jam fidelius crederet quod de longinquo audire potuisset? Carnalis etenim populus si parva non acciperet, magsperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus requirant . Sic ergo hoc loco rudibus discipulis Veritas loquens, videndum regnum Dei promittit in terra, ut hoc ab eis fidelius in coelo praesumatur. Ex ipso itaque regno quod jam videmus in mundo esse sublimatum speremus regnum quod in coelo credimus percipiendum. Nam sunt nonnulli qui Christianita
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ dr̃: sed ñ nũquã p̃sens eccl̃ia uocatur.
Unde scͥptum ẽ. Mittet filius hominis angłos
suos: & colligent de regno eiꝰ omĩa scandala.
In illo quippe regno scandala ñ erunt: ubi ꝓfer¬
to reꝓbi ñ admittunt᷑. Quo uidelicet exem¬
plo colligitur: qͦd hoc loco regnũ di p̃sens eccł̃a
uocat᷑. S quia nonnulli ex discipulis usq ad¬
co inee pore uicturi erant. ut ȩccłiam di con¬
structam conspicerent. &. contra mũdi huius
gł̃am erectam: consolatoria ꝓmissione nunc
dr. Sunt quidã de hic stantib qui ñ gustab̃t
mortẽ. donec uideant regnũ di. Sed cũ tanta
dñs subeunde mortis p̃cepta ȩderet:. qͥd neces¬
sarium fuit. ut ad hanc subito ꝓmissionẽ ue¬
niret: Quod si subtilit̾ attendamꝰ: quanta dis¬
pensatione pietatis agatur agnoscimꝰ. Discipl̃is
enim rudib etiam de p̾senti uita aliqͥd ꝓmit¬
tendum fuit: ut possint robustius in futura
solidari. Sic israhelitico ppło ex ꝯgypti t̃ra libe¬

Expanded text:
cclesia vocatur. Unde scriptum est: Mittet Filius hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . In illo quippe regno scandala non erunt, ubi profecto reprobi non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum Dei praesens Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Sed cum tanta Dominus subeundae mortis praecepta ederet, quid necessarium fuit ut ad hanc subito 1591 promissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimus. Discipulis enim rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra libe
Abbreviated transcription (Latin):
ant nr̃e prauitatis actiones. Si enĩ menbra sũ¬
mi capitis sumꝰ: unitari eum cui conectimur.
debemꝰ. Quid namq ad nr̃e eruditionis exem¬
płi. paulus egregius p̃dicator dicit: Nro xp̃o
legatione fungimur. tanquã do exhortante
ꝑ nos. obsecramꝰ pro xp̃o reconciliamim d̃o.
Ecce inter nos &. dm̃ discordiam peccando fe¬
cimus: &. tam̃ ad nos d̃s suos legatos prior
misit. ut nosipsi qui peccaumꝰ ad pacem dei
rogati ueniam. E rubescat gͦ humana suꝑbra
confundat᷑ quisq si ñ satisfaciat prior ꝓxiio.
quando post culpam nr̃am ut ei reconciliari de¬
beamus. & ipse qui offensus ẽ legatis int̾nen¬
entib obsecrat d̃s. Sequit᷑. Dico autẽ uobis:
uere sunt aliqui hic stantes qui ñ gustabunt

Expanded text:
nt nostrae pravitatis actiones. Si enim membra sumnt nostrae pravitatis actiones. Si enim membra summi capitis sumus, imitari eum cui connectimur debemus. Quid namque ad nostrae eruditionis exemplum Paulus egregius praedicator dicit? Pro Christo legatione fungimur, tanquam Deo exhortante per nos; obsecramus pro Christo, reconciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nostram ut ei reconciliari debeamus et ipse qui offensus est, legatis intervenientibus, obsecrat Deus. 6. Sequitur: Dico autem vobis, vere sunt aliqui hic stante
Abbreviated transcription (Latin):
eodemq homine & diligamꝰ bonũ qͦd factus ẽ.
& ꝑsequamur mala quȩ fecit: ne dũ culpas in¬
cante remittimꝰ. ñ iam ꝑ caritatem compati. sed
ꝑ negligentiã concessisse uideam᷑. Sequitur.
Qui enim uoluerit animã fuã saluã facere: ꝑdet

Expanded text:
eodemque homine et diligamus bonum quod factus est, eodemque homine et diligamus bonum quod factus est, et persequamur mala quae fecit, ne dum culpas incaute remittimus, non jam per charitatem compati, sed per negligentiam concidisse videamur. 4. Sequitur: Qui enim voluerit animam suam salvam facere, perdet
Abbreviated transcription (Latin):
significat: qui inuentꝰ in itinere. crucẽ dm̃cã
i angariam portabat. Auena qͥppe onera in
angariam portant᷑: quando ꝑ uanitatis stu-¬
diũ aliquid geritur. Qui gͦ ꝑ symonẽ signan¬
tur. nisi abstinentes & arrogantes: Qui ꝓer
abstinentiã quidẽ carnẽ afficiunt. sed fruc¬
tum abstinentiȩ interius ñ requirt̃. Crucẽ
g̃ dñi in angariam sy mon portat: qͥa cũ ad
opus dm̃ bonũ ex bona uoluntate ñ ducitur.
rem usti sine fructii peccator oꝑatur. Unde
isdem symon crucẽ portat. sed ñ morit᷑: quia
abstmentes &. arrogantes ꝑ abstinentiã quidẽ
corpus afficiunt: sed ꝑ desidium manis gle
mũdo uiuunt. Compassionẽ uero animi
plerumq latent̃ obsidet pietas falsa. ut hanc
ñnuĩ quã usq ad condescendendũ uitiis ꝑtra-¬
hat. dum ad culpas qͥsq ñ debeat compassio¬
nẽ exercere. sed zelum. Compassio quippe
homini & rectitido uitiis debetur: ut in uno

Expanded text:
significat, qui, inventus in itinere , crucem dominicam significat, qui, inventus in itinere , crucem dominicam in angaria 1589 portat. Aliena quippe onera in angaria portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur. Qui ergo per Simonem designantur, nisi abstinentes et arrogantes? Qui per abstinentiam quidem carnem afficiunt, sed fructum abstinentiae interius non requirunt. Crucem ergo Domini in angaria Simon portat, quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. Unde idem Simon crucem portat, sed non moritur, quia abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem corpus afficiunt, sed per desiderium gloriae mundo vivunt. Compassionem vero animi plerumque latenter obsidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Compassio quippe homini, et rectitudo vitiis debetur, ut in uno
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dicebat. Castigo corpus meũ. &. in seruitutẽ
redigo. ne forte aliis p̾dicans ipse repb efficiar.
Eece in afflctione corꝑis audiuimꝰ crucẽ carnis:
audiamꝰ nc̃ in compassione ꝓximi crucis m̃tis.
A it enim. Quis infirmat᷑. & ego ñ infirmor:
Qͥs scandalitatur. & ego ñ uror: Perfectꝰ quippe
p̃dicator. ut exemplũ daret abstinentiȩ. crucẽ
portabat in corpore. & quia in se trabebat dãp¬
na infirmitatis alienȩ. crucẽ portabat in corde.
s ed quia ipsis uirtutib quȩłã uitia iuxta funt.
dicendũ nobis ẽ. qͦd uitiũ abstinentiã carnis.
& qͦd obsideat compassionẽ m̃tis. E uicino nãq
abstinentiã carnis. ñ nũquã uana gła obsidet.
quia dum cenuitas in corpore. dũ pallor in uul¬
in respicitur. uirtis patefacta laudat᷑: & tanto
se celerius foras fundit. quanto ad humanos
oculos ꝑ ostensum pallorem exiit. E plerũq
sit. ut qͦd causa dĩ agicreditur. ꝓsolis huma-¬
nis fauorib agatur. Quod bene symon ille

Expanded text:
tem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, audiamus nunc in compassione proximi crucem mentis. Ait enim: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Perfectus quippe praedicator, ut exemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. 3. Sed quia ipsis virtutibus quaedam vitia juxta sunt, dicendum nobis est quod vitium abstinentiam carnis et quod obsideat compassionem mentis. E vicino namque abstinentiam carnis nonnunquam vana gloria obsidet, quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur; et tanto se celerius foras fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pallorem exit. Et plerumque fit ut hoc quod causa Dei agi creditur pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ. Quid enĩ uetus qͥd carnalis homo nouerat:
nisi sua retinere. aliena rapere si posset. concupis¬
cere si non posset: Sed celestis medicus singulis
quib q uitiis obuiantia adhibet medicam̃ta.
Nam sicut arte medicinȩ calida frigidis. frigida
calidis curant᷑: ita dñs nr̃ contraria opposuit
p̃dicam̃ta peccatis. ut lubricis continentiam.
tenacib largitatẽ. iracundis mansuetudinẽ.
elatis p̃ciperet humilitatẽ. Certe cũ se seguen¬
tib noua mandata ꝓponeret dixit. Nisi qͥs
reminciauerit om̃ĩb quȩ possidet: ñ potest
m̃s cẽ discipulus. Acsi aꝑte dicat. Qui ꝑ uitã
ueterem aliena concupiscitis: ꝑ noue conuer¬
sationis studiũ & ur̃a largimini. Quid uero
in hac lcctione dicat audiamꝰ. Qui uult post
me uenire: ab neget semetipsũ. Ibi d̾r. ut ab
negemꝰ nr̃a: hnc dr. ut abnegemꝰ nos. E fortas¬
se laboriosum ñ ẽ homini relinquere sua: sed
ualde laboriosum ẽ relinquere semetipsum.

Expanded text:
suae. Quid enim vetus, quid carnalis homo noverat, nisi sua retinere, aliena rapere, si posset; concupiscere, si non posset? Sed coelestis medicus singulis quibusque vitiis obviantia adhibet medicamenta. Nam sicut arte medicinae calida frigidis, frigida calidis curantur, ita Dominus noster contraria opposuit praedicamenta peccatis, ut lubricis continentiam, tenacibus largitatem, iracundis mansuetudinem, elatis praeciperet humilitatem. Certe cum se sequentibus nova mandata proponeret, dixit: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Ac si aperte dicat: Qui per vitam veterem aliena concupiscitis, per novae conversationis studium et vestra largimini. Quid vero in hac lectione dicat, audiamus: Qui vult post me venire, abneget semetipsum. Ibi dicitur ut abnostra, hic dicitur ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsũ: quia nisi qͥs a semetipso deficiat:
ad eum qͥ fuꝑ ipsũ ẽ ñ appropinquat. nec ua¬
let app̾hendere qͦd ultra ipsũ ẽ: si nescierit ma¬
ctare qͦd ẽ. Sic holerum plantȩ transponunt᷑
ut ꝓficiant. atq ut ita dixerim eradicantur
ut crescant. Sic rerũ semina in t̾re admixti¬
one deficiunt: &. in reparatione sui generis
uberius asfingunt. U̾nde enim uident᷑ ꝑdi¬
disse qͦd erant. in de incipiunt hoc apparere
qͦd ñ erant. Sed iam qͥ se auitiis abnegat: ex¬
quirende ei uirtutes st̃: in quib crescat.
Nam cũ dictũ ẽ. qͥ uult post me uenire abne¬
get semetipsũ: ꝓtinꝰ ad dicur. Tollat erucẽ

Expanded text:
uia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sic olerum plantae transponuntur ut proficiant, atque, ut ita dixerim, eradicantur ut crescant. Sic rerum semina in terrae admistione deficiunt, ut in reparatione sui generis uberius assurgant. Unde enim videntur perdidisse quod erant, inde accipiunt hoc apparere quod non erant. 3. Sed qui jam se a vitiis abnegat, exquirendae ei virtutes sunt in quibus crescat. Nam cum dictum est: Qui vult post me venire, abnege
Abbreviated transcription (Latin):
milis factus ẽ: semetipsũ reliqͥt. Si luxuriosus
quisq ad continentiã uitã mutauit: ab nega¬
unt utiq quod fuit. Si auariis qͥsq ambire
iam desiit & largiri didicit ꝓpria. qͥ prius
aliena rapiebat: ꝓculdubio seipsũ reliquit.
Ipse ẽ quidẽ ꝑ naturã: sed ñ ẽ ipse ꝑ maliciam.
uersi namq impii ñ ert̃: ñ quia omĩno ñ erunt
in essentia. sed scilicet ñ erunt in impietatis
culpa. Tunc gͦ nosmetipsos relinquimꝰ. tt̃ nos¬
metipsos ab negamꝰ: cũ uitamꝰ qͦd ꝑ uetustatẽ
mur. Pensemꝰ quomͦ paulus ab negauerat:
qͥ dicebat. Uiuo autẽ iam ñ ego. Extinctꝰ
qͥppe fuerat seiuis ille ꝑscͤutor: & uinere ce¬
ꝑat p̃dicator pius. Si eñ ipse esset: pius ꝓfec¬
to non eẽt. Sed qui se uiuere denegat. dicat
unde ẽ. qͦd scã uerba ꝑ doctrinã ueritatis dla¬
mat. ꝓtimus subdit. łiuit uͦ in me xp̃c. Acfi

Expanded text:
milis factus est, semetipsum relinquit. Si luxuriosus milis factus est, semetipsum relinquit. Si luxuriosus quisque ad continentiam vitam mutavit, abnegavit utiqjam desiit, et largiri didicit propria qui prius aliena rapiebat, procul dubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per naturam, sed non est iversi namque impii non erunt, non quia omnino non erunt in essentia, sed scilicet non erunt impietatis culpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc nosipsos abnegamus, cum mutamus quod per vetustatem mur. Pensemus quo modo se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem jam, non ego . Exstinctus quippe fuerat saevus ille persecutor, et vivere coeperat praedicator pius. Si enim ipse esset, pius profecto non esset. Sed qui se vivere denegat, dicat unde est quod sancta verba per doctrinam veritatis clamat. Protinus subdit: Vivit vero in me Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ni sp̃c in hoc mundo ꝓpriũ possident. Nudi
gͦ cum nudo luctari debemꝰ: Nam si uestitus
qͥsq cum nudo luctat᷑: citius ad t̾rã deicitur.
quia habet unde teneat᷑. Quid em̃ sunt t̾rena
omĩa: nisi quȩda corꝑis indum̃ta: Qui gͦ con¬
tra diabolum ad certam̃ ꝓperat: uestim̃ta ab-¬
iciat ne succumbat. Nichil in hoc mũdo a¬
mando possideat: nullas rerũ labantiũ de¬
lectationes requirat: ne unde ad uotum tegit᷑:
ad casũ inde teneatur. Nec tam̃ sufficit nr̃a
relinquere. nͥ relinquamꝰ & nos. Qd ẽ qͦd dici¬
mꝰ relinquamꝰ & nos: Si enim nosipsos re¬
linquimꝰ: qͦ ibimꝰ extra nos: Tel qͥs ẽ qͥ nadit.
si se deseruit: Sed aliud sumꝰ ꝑ peccatũ lapsi:
aliud ꝑ naturã condici. Alud qͦd fecimꝰ: ali¬
ud quod facti sumꝰ. Relinquamꝰ nos metip¬
sos quales nos peccando fecimꝰ: & maneamꝰ
nosinetipsi. quales ꝑ gr̾ãm facti sumꝰ. Eoce
& enĩ qui suꝑb fuit. si conuersus ad xp̃m hu¬

Expanded text:
nt. Nudi ergo cum nudis luctari debemus. Nam si vestitus quisquam cum nudo luctatur, citius ad terram dejicitur, quia habet unde teneatur. Quid enim sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen properat, vestimenta abjiciat, ne succumbat. Nihil in hoc mundo amando possideat, nullas rerum labentium delectationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. Nec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Quid est quod dicimus, Relinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus, quo ibimus extra nos? Vel quis est qui vadit, si se deseruit? Sed aliud sumus per peccatum lapsi, aliud per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumus. Relinquamus nosmetipsos quales peccando nos fecimus, et maneamus nosmetipsi quales per gratiam facti sumus. Ecce etenim qui superbus fuit, si conversus ad Christum hu
Abbreviated transcription (Latin):
ri potest. melius dr sciri quã credi. Uenturã
gͦ uitam nos dñs magis uoluit scir ẽ qu̾ã cre¬
dere: qui eos quos inuisibilit̾ recepit: apud
districto uidice habetis patronos facite: hos
in diem tanti t̾roris illuis defensores adhibete.
Certe si apud quendam magnũ uidicem causa
quelibet nr̃a eẽt die crastino uentilanda. totꝰ
hodiernus dies in cogitatione duceretur: pa¬
tronũ ur̃a frat̾nitas quȩxeret: magnisq p̃cib
ageret. ut apud tantũ uidicem sibi defensor
ueniret. Ecce districtus uidex ihc uenturus
ẽ. tanti illus angł̃oꝵ arcangłoꝵq concilii t̾ror
adhibetur. In illo conuentu causa nr̃a discu¬
tit᷑: &. tam̃ nos pationos modo ñ querimꝰ. qͦs
tẽ defensores habeamꝰ. Assunt defensores nr̃i

Expanded text:
ri potest, melius dicitur sciri, quam credi. Venturam ergo vitam nos Dominus 1592 magis voluit scire, quam credere, qui eos quos invisibiliter recipit, apud districto judice habetis, patronos facite, hos in die tanti terroris illius defensores adhibete. Certe si apud quemdam magnum judicem causa quaelibet vestra esset die crastino ventilanda, totus hodiernus dies in cogitatione duceretur, patronum vestra fraternitas quaereret, magnis precibus ageret ut apud tantum judicem sibi defensor veniret. Ecce districtus judex Jesus venturus est, tanti illius angelorum archangelorumque concilii terror adhibetur. In illo conventu causa nostra discutitur, et tamen nos patronos modo non quaerimus, quos tunc defensores 1593 habeamus. Adsunt defensore
Abbreviated transcription (Latin):
credendũ ampliora ꝓmeruisse uirtutũ pͥuilegia.
& ꝑcepisse grãm ab angłis etiã collaudatã. Un¬
de & si mirabilis est eorum uirtꝰ ⁊ firmitas
ꝑpenuutatis. mirabilior tam̃ in maria. qũa obumbra¬
uit uirtus altissimi: ut ultra omnẽ uirtutẽ sit
angłicam. qͦd factũ ẽ in ea. & admirabile cunc-¬
tis scłis sacram̃tũ. Ac ꝑ hoc etiam angłicis ex-¬
inde maior prȩstatur gr̃a. cum instaurantur
ab eo omĩa quẽ uenerantur. & adorant suꝑ se
xp̃m regem dñm. natũ ex eadem uugine. Hinc
&. maria cunctis tanto uenerabilior: quanto
głosior. E quanto iurtute altissimi extollit᷑
ad sublimia: tanto clarior resultat in gła. Ple¬
na siquidẽ grã. plena dõ. plena uirtutib. non
potest non possidere pleniter głam claritatis

Expanded text:
ampliora promeruisse virtutum privilegia, et percepisse gratiam ab angelis etiam collaudatam. Unde et si mirabilis est eorum virtus, et firmitas perpetuitatis: mirabilior tamen in Maria, quam obumbravit virtus Altissimi: ut ultra omnem virtutem sit angelicam, quod factum est in ea, et admirabile cunctis saeculis sacramentum. Ac per hoc etiam angelis exinde major praestatur gratia, cum instaurantur ab ea omnia, quae venerantur et adorant super se Christum regem Dominum natum ex eadem Virgine. Hinc et Maria cunctis tanto venerabilior, quanto gratiosior: et quanto virtute Altissimi extollitur ad sublimia, tanto clarior resultat in gloria. Plena siquidem gratia, plena Deo, plena virtutibus, non potest non possidere plene gloriam claritatis
Abbreviated transcription (Latin):
cite gͦ uoluntatem patris & uos: ut unũ eẽ
possitis. Ornate lampades ur̃as. occurrite spon¬
so. quia iam ad bostiũ pulsat. & matrem si
cã diligitis sequimini. Intus autẽ parate. &
ornate lampades ur̃as. quia filiȩ regis estis.
qͦd foris luceat. ne forte int̾ has sollempnitateᷤ
priusqu̾a sponsus ueniat ur̃ȩ lampades extin-¬
guant᷑. Nam cȩlebritas huins diei. ñ nisi ac¬
censis lampadib itus & foris recte colitur.
Ideo em̃dũ ẽ oleũ dũ uacat. ne cũ sponsus ue¬
nerit. qͦd absit. uacue inueniamini. Prop¬
terea quȩ sursũ sunt sapite. ubi ꝑuenit bea
si estis iam quod uouistis. in cęlis fore debet.
Illuc dirigite m̃tẽ. illuc abscondite uita ur̃am
donec furor ꝑtranseat dñi. quo beata cd̃i geni¬
trie hodie ꝑuenit: Ibi namq habetis sponsum
ibi pontificem. ibi omĩa quȩcũq que sistis. Iluc
dirigite m̃tem: ut cũ xp̃c uirginis filius appa¬

Expanded text:
cite ergo voluntatem Patris et vos, ut unum esse cite ergo voluntatem Patris et vos, ut unum esse possitis. Ornate lampades vestras, occurrite sponso, quia jam ad ostium pulsat, et matrem, si eam diligitis, sequimini. Intus autem parate et ornate lampades vestras, quia filiae regis estis. quod foris luceat: ne forte inter has solemnitates priusquam sponsus veniat, vestrae lampades exstinguantur. Nam celebritas hujus diei, non nisi accensis lampadibus intus et foris recte colitur. Ideo emendum est oleum dum vacat, ne cum sponsus venerit, quod absit, vacuae inveniamini. Propterea quae sursum sunt sapite, ubi beasi estis jam quod vovistis, in coelis fore debet. Illuc dirigite mentem, illuc abscondite vitam vestram, donec pertranseat furor Domini, quo beata Dei genitrix hodie pervenit: ibi namque habetis sponsum, ibi pontificem, ibi omnia quaecumque quaesistis. Illuc dirigite mentem, ut cum Christus Virginis filius appa
Abbreviated transcription (Latin):
&. celestis uitȩ p̃dicatur uirtus. iccirco cogna¬
tionem iam cũ axp̃o ut̾q ordo sortitur. Unde
me qui in cęlis ẽ. ipse m̃s frat. soror &. mat̾ est.
⁊ i non sexus. ñ conditio. ñ etas discernitur. sel
quifecerit inquit uoluntatẽ pat̾s mei qͥ in cȩlis
e: ⁊ nde quia libera facultas cunctis prestatur:
estote carissime ad quod uos xp̃i gra uocauit.
estote matres xp̃i ac sponse. estote sorores ac ꝓ¬
pinque. quia qͦd carne ñ potusti. grã tocũ
condonatũ ẽ uobis. E id̃o diligite matrẽ am̃.
que nobis sponsũ genuit inmortalem. cuius
& uobiscum soror ẽ ipsa. quia uoluntatẽ pa¬
tris fecit. ut eẽt mat̾.: Propinqua quidẽ uobiꝰ
ñ carne sed spũ. ut unitas comiñdet᷑ eccłiȩ:
& societas corporis xp̃i intelligatur. Ex quo
añs. Uolo pater. quia ego & tu unũ sumꝰ. ut
& ipsi in nobis unũ sint. Quȩ ꝓfecto unitas
ꝑ unũ mediatorẽ cłi & hominũ efficitur. Fa-¬

Expanded text:
et coelestis vitae praedicatur virtus. Idcirco cognaet coelestis vitae praedicatur virtus. Idcirco cognationem jam cum Christo uterque ordo sortitur. Unde mei, qui in coelis est, ipse meus frater, soror et s, non conditio discernitur, sed, qui fecerit, inquit, voluntatem Patris mei, qui in coelis est. XIX. Unde quia libera facultas cunctis prestatur, estote, charissimae, ad id quod vos Christi gratia vocavit, estote matres Christi ac sponsae, estote sorores ac propinquae: quia quod carne non potuistis, gratia totum condonatum est vobis. Et ideo diligite matrem Domini, quae vobis sponsum genuit immortalem: cujus et vobiscum soror est ipsa, quia voluntatem patris fecit, ut esset mater. Propinqua quidem vobis non carne, sed spiritu: ut unitas commendetur Ecclesiae, et societas corporis Christi intelligatur. Ex quo Dominus: Volo, Pater, inquit, quia ego et tu unum sumus, ut et ipsi in nobis unum sint . Quae profecto unitas per unum mediatorem Dei et hominum efficitur. Fa
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ris. quoꝵ in futuro ȩqualitas repmititur
in celis. Bcate gͥ iste filie. sed & beatȩ uiduȩ
sccd̃m apł̃m. liberate a lege uiri. sic ꝑmanserunt.
Beatior inquit erit. si sic ꝑmanserit. scd̃m meum
consiliũ. Puto enĩ ait. qͦd & ego sp̃m dei habeo.
E uidenter uolens exprimere quid sit. inter eam
quȩ adhuc iuncta ẽ lege uiro. & inter eã quȩ
iam soluta uinculo. beatior p̃dicatur. Quod si
semꝑ uirginib bene copulant᷑. ut ait apls.
Mulier innupta & uirgo cogitat quȩ sunt dm̃.
ut sit sc̃a corpore & spũ. Quocdamodo eñ ma¬
gisteriĩ uirginitatis uiduaꝵ gliscit &. confor¬
tatur exemplis. Quȩ cũ uiris castũ seruarunt
conubiũ. docent in tegritatẽ magis unginib
deo seruanda. &. quod prope modũ ñ inferioris
uirtutis ẽ a conuigio abstinere quod aliquando
delectauerit. quã coniugii delectam̃ta nescire.
In utroq siquidẽ gradi fortitudo laudatur.

Expanded text:
in terris: quorum in futuro aequalitas repromittitur in terris: quorum in futuro aequalitas repromittitur in coelis. Beatae igitur estis, filiae, sed et beatae visecundum Apostolum liberatae a lege viri, sic permanserunt. Beatior, inquit, erit, si sic permanserit secundum meum consilium. Puto enim, ait, quod et ego spiritum Dei habeo: evidenter volens exprimere, quid intersit inter eam, quae adhuc est juncta lege viro, et inter eam, quae jam soluta vinculo beatior praedicatur. Quod si semper virginibus bene copulantur, ut ait Apostolus: Mulier innupta, et virgo, cogitat quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et spiritu : quodammodo enim magisterium virginitatis, viduarum gliscit et confortatur exemplis, quae cum viris castum servaverint connubium, docent integritatem magis virginibus Deo servandam: et quod propemodum non inferioris virtutis est a conjugio abstinere, quod aliquando delectaverit, quam conjugii delectamenta nescire: In utroque siquidem gradu fortitudo laudatur,
Abbreviated transcription (Latin):
iungerer p̃cib. ungerer uotis. quomͦ mente
ad ea uobiscũ eleuari merear. ur̃is suffragantibꝰ
meritis. ad quẽ ꝑuenit beata & intemerata
uirgo maria. Ecce hodierna die ad illũ p̃cla-¬
rum & splendidũ thronũ archangł̃oꝵ. ipsa
ꝑ humilitatẽ. ꝑ integritatẽ carnis ascendit.
unde intemꝑantia. olim eximios archange¬
loꝵ &. suꝑbia deiecit. Qua ꝓpter gaudete:
Gaudete in qũã: quia uobis uia patefacta ẽ celoꝵ.
Q u̾auis enĩ nobis eãdem ꝓmitant᷑. nobis cam̃
iam presto sunt. quȩ cũ angł̃is incorruptionẽ
seruatis. Quȩ hcet de hoc mundo sitis. fauen
itaq inaria hodia iam ab om̃ib gentib longe
lateq p̃dicatur. & uobis quȩ secutȩ estis exem¬
plũ tantȩ uirginis. beatitudo condonat᷑ celestis.
Quas ñ illecebrȩ sollicitant corporis. ñ colluiio
p̃cipitat uoluptatis. ñ estus inflammat incen¬
tiuȩ carnis. Immo anglica unitatio delectat᷑

Expanded text:
jungerer precibus, jungerer votis, si quo modo mente jungerer precibus, jungerer votis, si quo modo mente ad ea vobiscum elevari merear vestris suffragantibus meritis, ad quae pervenit beata et intemerata virgo Maria. Ecce hodierna die ad illum praeclarum et splendidum thronum angelorum, ipsa per humilitatem et integritatem carnis ascendit, unde intemperantia olim eximios archangelorum et superbia dejecit. Quapropter gaudete, gaudete, inquam, quia vobis via patefacta est coelorum. Quamvis enim nobis eadem promittantur: vobis tamen jam praesto sunt, quae cum angelis incorruptionem servatis. Quae licet de hoc mundo sitis, tamen,itaque Maria hodie jam ab omnibus gentibus longe lateque praedicatur: et vobis quae secutae estis exemplum tantae virginis, beatitudo condonatur coelestis. Quas non illecebrae sollicitant corporis, non colluvio praecipitat voluptatis, non aestus inflammat incentivae carnis, immo angelica imitatio delectat
Abbreviated transcription (Latin):
ac corpore. multis donoꝵ priuilegiis sublimata
Iccuto hanc imitamini morib. sequimini cas
citate: huius implorate auxiliũ. Quod si me
quia ita loquor p̾̃sumptionis uelit arguere
inuidoꝵ aliqͥs. &. qͦd uobis scripserim. arguat
caritatem &. dilectionẽ: quia rogantib uobis.
ne hoc quid̃e in exꝑtus uidicani negandum.
M alui enim excipere ruborẽ pudoris. quã non
exequi iussionẽ ur̾am. quaꝵ p̃cib ñnũqu̾a ds
ñr obedire udetur. p̃sertim cũ habeatis uobis¬
cũ quas unitari uirtutis ẽ. cũ quib dicere po¬
testis. affectũ a me potius quã magisterium
ad laude hiuius dici requisistis. Unde excu¬
sare ñ debui ꝓpter obseruantiã grauitatis.
ne in ꝑtirer deuotioni ur̃ȩ quȩ mandastis. Quod
si docere nequiui. saltem ad laude tantȩ uirginis
exhortari omnino curaui. quatinꝰ ñ deessem
uobis quẽ diligitis in die tantȩ festiuitatis: sed

Expanded text:
et corpore, multis donorum privilegiis sublimata. et corpore, multis donorum privilegiis sublimata. Idcirco hanc imitamini moribustitate, hujus implorate auxilium. XVII. Quod si me, quia ita loquor, praesumptionis velit arguere invidorum aliquis, quod vobis scripserim: arguat charitatem atque dilectionem, quia rogantibus vobis ne hoc quidem inexpertus judicavi negandum. Malui enim excipere ruborem pudoris, quam non exsequi jussionem vestram, quarum precibus nonnumquam Deus noster obedire videtur; praesertim cum habeatis vobiscum, quas imitari virtutis est, cum quibus discere potestis: affectum a me potius quam magisterium ad laudem hujus diei requisistis. Unde excusare non debui propter observantiam gravitatis, ne impartirem devotioni vestrae, quae mandastis. Quod si docere nequivi, saltem ad laudem tantae virginis exhortari omnino curavi: quatenus non deessem vobis quem diligitis in die tantae festivitatis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cũq uirgo sibi ab ea optat p̃mium. & implorat
auxilium. debet unitari exempluma Rogo
uos õ uigines. rogo & uiduȩ: imitamini &¬
paulam matrẽ uduã. exemplar continentiȩ
&. castitatis imitamini eustochiũ quã habetis
uobiscum uirginẽ. & form̾a ꝑfecte integritatis.
Q uod si minus in illis ẽ quã in matre dñi. immo
quia ẽ. habetis ꝓle fecundã. & iurgie ꝑpe¬
tuam. Quia sicut in comꝑatione di nemo bo¬
nus: ita & in comꝑatione matriꝰ dm̃. nulla
muenitur ꝑfecta. qu̾ains uirtutib eximia coꝑ¬
betur. Unus ẽ pat̾ ur qui incelis ẽ. unꝰ &. magist᷑
una ẽ &. forma uirginitatis in maria. Cui uos
om̃s ut imaginẽ reformetis integritatis. faciem
in primere debetis in scultura sc̃i sp̃c: qm̃ hȩc
ortus condusus. fons signatus. puteus aquaꝵ
uiuentiũ. Ad quã nulli potuert̃ doli irrumꝑe.
neq p̾ualuit fraus inimici. sed ꝑmansit scã m̃te

Expanded text:
cumque virgo sibi ab ea optat praemium et implorat cumque virgo sibi ab ea optat praemium et implorat auxilium, debet imitari exemplum. Rogo vos, o virgines, rogo et viduae, imitamini Paulam viduam matrem, exemplar continentiae et castitatis. Imitamini Eustochium, quam habetis vobiscum virginem, et formosam perfectae integritatis. Quod si minus in eis est, quam in matre Domini, immo quia est, habetis prole fecundam et virginem perpetuam: quia sicut in comparatione Dei, nemo bonus, ita et in comparatione matris Domini nulla invenitur perfecta, quamvis virtutibus eximiis comprobetur. Unus est Pater noster, qui in coelis est: unus et magister: una est forma virginitatis in Maria, cui vos omnes ut imaginem reformetis integritatis, faciem imprimere debetis in sculpturam Spiritus sancortus conclusus, fons signatus, puteus aquarum viventium , ad quam nulli potuerunt doli irrumpere, nec praevaluit fraus inimici, sed permansit sancta mente
Abbreviated transcription (Latin):
Iccuro & nos ofiliȩ. si uere irgines ẽẽ uultis. hu¬
militatẽ sectamini. & matrem dñi quȩ se ancil¬
lam uocat. cordis amore imitari ꝓcurate. Que
didicit ab ipso sponso cui uos deuoiustis humi¬
litatem. quam uos exequi docuit. Unde art
idem. Discite ame. quia mitis sum & humilis
corde. Non gͦ beata cui genitrixe afilio suo dño
nr̃o cidicit celos fabricare. ñ angł̃os creare. non
miracula ditatis insignia oꝑari. sed tantũ hu¬
miliari. cȩteraq uirtutũ docum̃ta intra humi¬
litatis custocham aggregare. Unde cum ea sem¬
per singularis iurtutũ pudicitia comes inremo¬
ta mansit. quia omnino pudor indiniduus
uirgiitati eẽ debet. sine quo recte castitas ser
pudoris sui custode processit. S ĩo si placet
uobis carissimȩ. talis ac tanta uirgo. placeat
& opus untutis. Cuius uita om̃iũ disciplina¬
ẽ. cuius mores instituta sunt ȩccłiaꝵ. quȩ p̃cellit
cunctis suꝑeminet uniuersis. Propterea quȩ¬

Expanded text:
irco et vos, o filiae, si vere virgines esse vultis, humilitatem sectamini: et matrem Domini, quae se ancillam vocat, cordis amore imitari procurate, quae didicit ab ipso sponso, cui vos devovistis humilitatem, quam vos ex se docuit. Unde ait idem: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Non ergo beata Dei genitrix a filio suo Domino nostro didicit coelos fabricare, non angelos creare, non miracula deitatis insignia operari: sed tantum humiliari, caeteraque virtutum documenta, intra humilitatis custodiam aggregare. Unde cum ea semper singularum virtutum pudicitia comes irremota mansit: quia omnino pudor individuus virginitati esse debet, sine quo recte castitas verapudoris sui custode processit, et ideo si placet vobis, charissimae, talis ac tanta virgo, placeat et opus virtutis, cujus vita omnium est disciplina, cujus mores instituta sunt Ecclesiarum, quae praecessit cunctos, supereminet universis. Propterea quae
Abbreviated transcription (Latin):
respexit inquit humilitatẽ ancillȩ suȩ. ecce
enim ex hoc beatã me dicent om̃s generationes.
E igo primũ d scendi incitamentũ nobilitas ẽ
magistri: deinde merces laboris optimi. fruc¬
tus beatitudinis. Quid gͥ nobilius matre dm̃:
Quid splendidius ea: quã splendor elegit patͣne
głe: Quid castius: quȩ corpus xp̃i sine con¬
tagione corporis generauit: Et tam̃ in ea
solam humilitatẽ respexisse dñm ꝓfitetur.
quȩ custos ẽ cȩterarũ uirtutũ. Collocauerat¬

Expanded text:
respexit, inquit, humilitatem ancillae suae: ecce respexit, inquit, humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Ergo primum discendi incitamentum, nobilitas est magistri: deinde merces laboris optimi, fructus beatitudinis. Quid igitur nobilius matre Domini, quid splendidius ea, quam splendor elegit paternae gloriae? Quid castius ea, quae corpus Christi sine contagione corporis generavit? et tamen in ea solum humilitatem respexisse Dominum confitetur, quae custos est caeteraru
Abbreviated transcription (Latin):
debetis. Nec inmerito uiuendi usũ de cȩlo
quesistis. quȩ uobis de cȩlo sponsũ petistis.
⁊d̃o ur̃a comuersatio in cęlis sit semꝑ. qͣm uer¬
bũ cdĩ quod amatis. non nisi in sinui patris in¬
uentur. Licet gͥ ubiq totus sit. & ñ longe
ab uno quoq nr̃m. tam̃ non nisi casto rursus
hauritur pectore. Prope ẽ inquit moyses in
corde tuo &. in ore tuo: tantum eũ recto sique¬
feris corde. Ungentũ enim exinanitũ ẽ nom̃
euis: ꝓꝑterea acsi adolescentulȩ. diligite animo.
quod ꝓ uobis effusum ẽ: Habetis nãq sponsũ¬
uirginẽ. iurginitatis &. castitatis amatorẽ.
qui matrem uirginẽ ido elegit. ut ipsa om̃ib
eẽt exemplũ castitatis. quȩ quasi in speculo
refulget forma uirtutis. Habetis gͥ in ea ma¬
gsteria ꝓbitatis expressa. quid primũ elige¬
re. quid respuere. quid sequi debeatis. Prima
euis uirtus ẽ fundam̃tũ om̃iũ urtutũ. &
custos humilitas. ipsa de qua głatur. Quia

Expanded text:
to vivendi usum de coelo quaesistis, quae vobis de coelo sponsum petistis. Ideo vestra conversatio in coelis sit semper: quoniam Verbum Dei quod amatis, non nisi in sinu Patris invenitur. Licet igitur ubique totus sit, et non longe ab unoquoque nostrum, tamen non nisi casto sursum hauritur pectore. Prope est enim, inquit Moyses, in corde tuo et in ore tuo, tantum eum recto si quaesieris corde . Unguentum exinanitum est nomen ejus: propterea, adolescentulae, diligite animo, quod pro vobis effusum est. Habetis namquvirginem, virginitatis et castitatis amatorem, qui matrem virginem ideo elegit, ut ipsa omnibus esset exemplum castitatis, in qua velut in speculo refulget forma virtutis. Habetis igitur in ea magisteria probitatis expressa, quid primum eligere, quid respuere, quid sequi debeatis. Prima ejus virtus est fundamentum omnium virtutum et custos, humilitas ipsa, de qua gloriatur: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
quẽadmodũ &. illi. Namq illos dñs solus
dricebat. & ñ erat cum eis a̾s alienus. Unde
nec nobiscũ ds recens. quia unus idemq est.
qui &. eoꝵ ductor fuit: & nr ꝑ passionem car¬
nis suȩ redemptor. Unus siquide sua in car¬
ne. unus in sacram̃to. atq unus in sp̃u. Nec
admitat om̃ino. ut alius filius hominis. ali¬
us filius di intelligatur. qui nec tempore p̃¬
scribitur. nec passione separatur. Sed totis d̃s
tulit. hoc ds ꝑtulisse credatur recte. Auoquin.
si ad rationem respicias &. ad sensus humanoᷤ.
nequaquã itatenus potuerunt inter se conue-¬
nre ditas & humana conditio. Conuene-¬
runt tam̃ in xp̃o: & unus ex ambob emma¬
nuel. Unde michi uidetur. quod altitudinẽ
tanti misterii diligent̾ intelligere. &. uidere
ñ potuerunt. qui aut duos filios certe. aut
aliud xp̃m quã dĩ filiũ existimauere. Qua¬
ꝓpter nec nos hominẽ seorsum colimꝰ quod

Expanded text:
quemadmodum et illi . Namque illos Dominus solus quemadmodum et illi . Namque illos Dominus solus ducebat et non erat cum eo Deus alienus. Unde nec nobiscum Deus recens, quia unus idemque est qui eorum ductor fuit, et noster per passionem carnis suae redemptor. Unus siquidem sua in carne, unus in sacramento, atque unus in spiritu: nec admittit ratio, ut alius filius hominis, alius Filius Dei intelligatur, qui nec tempore praescribitur, nec passione separatur, sed totus Deustus, id Deus pertulisse recte dicatur. Alioquin si ad rationem respicias, et ad sensus humanos, nequaquam ita tenus potuerunt inter se convenire Deitas et humana conditio. Convenerunt tamen in Christo, et unus ex ambobnuel. Unde mihi videtur quod altitudinem tanti mysterii diligenter intelligere et videre non potuerunt, qui aut duos filios certe, aut aliud Christum, quam Dei filium existimavere. Quapropter nec nos hominem seorsum colimus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ breuitas. Ego sum autẽ. et̾nitas naturȩ
declaratur. In qua nimirũ et̾itatȩ. iam fuis¬
se qui loquebatur. ꝑ sacram̃tũ suȩ incarnatio¬
nis insinuat. Quod apłs uidas uolens dilu¬
oidare aꝑtius. iħc inquit ppłm ex egypto
saluans: scdo eos qui ñ crediderunt ꝑdicdit.
unico filio di. iam unitas ꝑsonȩ commendat᷑
quȩ occulta erat misterio. Quod & alsbi eul¬
denter. Qui elegit nos inquit. ante mũdi
conftitutionẽ in ipso. Quia ꝓfecto qͥcqͥa as
fecit ab initio. xp̃c fecit totum. ꝑ unitatem
sacram̃ti. S̃ ido iam iħe erat in filio. qui ppł̃m
dubitatur. Alioqum. nisi ita credideris. aut
xp̃c ds non erit omino. aut contra ꝓpħam.
ds̃ recens eẽ uidebitur. Sed ne talib paciamur
calumpniis. scrutandȩ sunt scͥpturȩ. in quibꝰ
unitas in xp̃o comm̃datur ꝑsone. qu̾e ñ pre¬
iudicat tempiis ne unus semꝑ dicatur. Hinc
quoq beatiis petrus. loquens de patrib ait.

Expanded text:
est brevitas. Ego autem sum, aeternitas naturae est brevitas. Ego autem sum, aeternitas naturae declaratur: in qua nimirum aeternitate jam se fuisse qui loquebatur, per sacramentum suae incarnationis insinuat. Quod apostolus Judas volens cidare: Jesus, inquit, populum ex Aegypto salvans: secundo eos, qui non crediderunt, perdidit . unico Filio Dei, jam unitas personae commendatur quae occulta erat in mysterio. Quod et alibi evidenter, Qui elegit nos, inquit, ante mundi constitutionem in ipso ; quia profecto quidquid Deus fecit ab initio, totum fecit per unitatem sacramenti. Et ideo jam Jesus erat in filio, qui populum dubitatur. Alioquin nisi ita credideris, aut Christus Deus non erit omnino, aut contra prophetam Deus recens videbitur. Sed ne talibus quatiamur calumniis, scrutandae sunt Scripturae, in quibus unitas in Christo commendatur personae, quem non praejudicat tempus, ne unus semper dicatur. Hinc quoque beatus Petrus loquens de Patribus ait:
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta iohannem. ipse ẽ qui illuminat ommnẽ
hominẽ uenientem in hunc mũdũ. Cuiuis ꝓfec¬
to emissio uteri. suꝑnoꝵ ciuiũ omĩũ ẽ ꝑachsus.
De isto namq uentris agro patriarcha ysaac.
longe odorans. aiebat dicens. Ecce odor filii
mei. sicut odor agri plen. qu̾e benedixit adñs.
Qu̾auis putant parũ intelligentes. qͦd priores
sci. mnimis de xp̃o intellexerint misterium
incarnationis. cum d ipsi eadem saluati sint
gr̃a. Unde constat tempꝰ ñ p̃uidicasse sacram̃¬
tum uniti hominis ac dĩ. ita ut iam eẽt in illo
ꝑ unitatem ꝑsonȩ ab initio scli. qui necdum
erat natus de maria uirgine. Quod multis scͥp¬
turarũ declaratur indiciis. Unde dñs ad uide¬
os. Antequã abraham inquit fieret: ego sum.
Quib itaq uerbis. ostendit se qui loquebatur
in eo semꝑ fuisse misterio unitatis. Quam ut
commnendaret. ante abraham inquit ego sum.¬
Nam abraham antequ̾ã fieret. humanitatis

Expanded text:
juxta Joannem, Ipse est qui illuminat omnem juxta Joannem, Ipse est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Cujus profecto emissio uteri, supernorum civium omnium est paradisus. De isto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans, aiebat, dicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus : quamvis putent parum intelligentes, quod priores sancti minus de Christo intellexerint mysterium Incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. X. Unde constat tempus non praejudicasse sacramtum uniti hominis ac Dei, ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui necdum erat natus de Maria virgine: quod multis Scripturarum declaratur indiciis. Unde Dominus ad Judaeos: Antequam Abraham fieret, inquit, ego sum . Quibus utique verbis ostendit se qui loquebatur, in eo semper fuisse mysterio unitatis, quam ut commNam, Abraham antequam fieret, humanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ea gestũ ẽ. totũ puritas &. simplicitas. totũ
quȩ de cȩlo ꝓspexit. Ẽ ido iniaculata. qͥa
in nullo corrupta. Cicũdedit enim uirũ
in utero. sicut hieremias sc̃s testatur. & non
aliunde accepit. Faciet inqͥt dñs nouũi suꝑ
t̾ram: & mulier circumdabit uirũ. Uere no¬
uũ. & om̃ĩũ nouitatũ suꝑeminens nouitas
uirtutũ: quando ds quẽ ferre ñ potest mũ¬
dus. neq uidere aliquis ut uiuere possit.
sic ingressus ẽ hosspiciũ uentris: ut corporis
claustra nesciret. Sicq gestatus. ut totus ds
tur in eisdem canticis de ea. Ortus conclu¬
sus. fons signatus. emissiones tuȩ parachysus.
Uere ortus deliciaꝵ. in quo consita sunt uniuer¬
sa florum genera & odoramenta uirtutũ.
Sicq conclusus. ut nesciat uiolari neq cortũpi.
ullis insidiaꝵ fraudib. Fons itaq signatus
sigillo totius trinitatis. ex quo fons uitȩ ma¬
nat. in cuius lumine om̃s uidemꝰ lum̃. quia

Expanded text:
ea gestum est, totum puritas et simplicitas, totum ea gestum est, totum puritas et simplicitas, totum quae de coelo prospexit: et ideo immaculata, quia in nullo corrupta. Circumdedit virum in utero, sicut Jeremias sanctus testatur, et non aliunde accepit. Faciet, inquit, Dominus novum super terram, et mulier circumdabit virum . Vere novum, et omnium novitatum supereminens novitas virtutum, quando Deus quem ferre non potest mundus, neque videre aliquis ut vivere possit sic ingressus est hospitium ventris, ut corporis claustrum nesciret: sicque gestatus, ut totus Deutur in eisdem Canticis de ea: Hortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera et odoramenta virtutum: sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum fraudibus. Fons itaque signatus sigillo totius Trinitatis: ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes videbimus lumen. Quia,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. Exx duabus siquidẽ naturis sine confusio¬
ne alterius. non nisi unus inueniat᷑ iħc dñs.
manens cdi in forma di. qui semetipsũ ex ma¬
niuit formam serui accipiens. manens unꝰ
idemq in formã serui quã accepit. Totus qͥppe
dͥs in carne uirginis de qua natus ẽ. & totus
homo. Hinc quoq apł̃s. In quo habitat inqͥt¬
corporalit̾ om̃is plenitudo diuinitatis. Qua¬
ꝓpter o filiȩ estote prudentes. sicut ser pentes.
& simplices ficut columbȩ. ut ex prtdentia
ꝑfecte intesligentiȩ. anulum ficdi ur̃ȩ &. mar-¬
garitam pro qua omĩa reliquistis integram
inuiolatamq seruetis. ne dotem simul &. aram
curate. si quomodo simplicitas columbȩ quȩ
De qua salomon in canticis. quasi m eiꝰ laude.
didatio int̾prȩtatur. Erat enim candidata
multis meritoꝵ uirtutib: & dealbata niue
candidiorib sp̃c scĩ munerib. simplicitatẽ
columbȩ in om̃ib rep̾sentans. Qm̃ qͥcqͥd in¬

Expanded text:
Christus. Ex duabus siquidem naturis sine confusioChristus. Ex duabus siquidem naturis sine confusione alterius, nonnisi unus invenitur Jesus Dominus manens Deus in forma Dei, qui semetipsum exinanivit, formam servi accipiens : manens unus idemque in forma servi quam suscepit: totus quippe Deus in carne Virginis de qua natus est, et totus homo. Hinc quoque Apostolus: In quo habitat, inquit, omnis plenitudo divinitatis pentes, et simplices sicut columbae : ut ex prudentia perfectae intelligentiae, annulum fidei vestrae, et margaritam, pro qua omnia reliquistis, integram inviolatamque servitis: ne dotem simul et arrhacurate, si quomodo simplicitas columbae, quae De qua Salomon in Canticis quasi in laudem didatio interpretatur. Erat enim candidata multis meritorum virtutibus, et dealbata nive candidior Spiritus Sancti muneribus, simplicitatem columbae in omnibus rep
Abbreviated transcription (Latin):
nobis genuit. & hominẽ. Neq hominẽ sine
do. neq dm̃ sine homine. sed dm̃ & hominẽ
unũ & uerum ih̃m xp̃m. Alioquin d̃ĩ genitͥx
dici non posset. quod multi hereticoꝵ negare
conati sunt: nisi dm̃ uerũ genuisset incarna¬
tum. S̃ ꝓpterea duas in xp̃o recte confitemur
natiutates. Unam uidelicet de patre sine ini¬
tio & sine tempore. sempit̾nam &. coȩt̾nam dõ
patri. alteram de matre cũ tempore. quando
miserationem induens & miscd̃iam spontanea
uoluntate ad nos descendit natus homo ds.
Ac ꝑ hoc. iuxta ueritatem & matris gestatur
utero. qui semꝑ dd̃s agnoscitur. hinc etiam
theothocon iam ueraciter confitemur. di scilicet
genitricem. necnon. & xp̃othocon: Non qͦd
uerbũ carnẽ secũ detulerit. neq olim p̃fatȩ
carni copulatus sit. sed tunc quando uerbũ
caro factum ẽ ex carne uirginis. diumitatis
atq humanitatis substantia in utero ita in-¬
confuse unitur. ut una ꝑsona sit cs & homo

Expanded text:
nobis genuit et hominem, neque sine Deo nobis genuit et hominem, neque sine Deo Deo, neque sine homine Deum, sed Deum et hominem unum et verum Jesum Christum. Alioqui Dei genitrix dici non posset, quod multi haereticorum negare conati sunt, nisi Deum vere genuisset incarnatum: et propterea duas in Christo recte confitemur nativitates. Unam videlicet de patre sine initio, et sine tempore sempiternam et coaeternam Deo Patri. Alteram de matre cum tempore, quando miserationem induens et misericordiam, spontanea voluntate ad nos descendit homo natus Deus: ac per hoc juxta veritatem et matris gestatur utero, qui semper Deus agnoscitur. Hinc etiam Theotocon eam veraciter confitemur, Dei scilicet genitricem, necnon et Christotocon: non quod Verbum carnem secum detulerit, neque olim praefatae carni copulatum sit: sed tunc quando Verbum caro factum est ex carne virginis, divinitatis atque humanitatis substantia in utero ita inconfuse unitur, ut una persona sit Deus et homo
Abbreviated transcription (Latin):
lege ipse p̾cepit. honora inquit patrem tuum
& matrem tuam: Porro quod patrem hono¬
rauerit. ipse sibi testis ẽ. cum ad uidȩos ait.
Ego głam meam ñ quęro. ẽ qui quȩrat & iu¬
dicet. sed honorifico patrem meũ. & uos in¬
honorastis me. De matre uero euugłista cũ
redirent ueniens ait narareth: & erat subdi¬
tus illis. Sed alia natura qua d̃s pater scdm
se honoratur. alia qua idẽ parentib subdit᷑.
In utraq enim. unus idemq xp̃c iecte credi¬
tur. eoquod uerbum caro factũ ẽ . &. habita
uit in nobis unꝰ emmanuhel. qͦd ẽ nobiscũ ds.
hane qͥpe unitionẽ diumnitatis atq humani.¬
tatis. inconfusam indiuisamq. fide catholica
seruat. Quam sane intelligendo cognoscit na¬
turalis atq sc̃m substantiã conuentio unitatis.
ut neq conuersio in alterutram duaꝵ substan-¬
tiarũ partẽ recipiatur. neq diuisio. Sic namq
credere. honorare ẽ matrem dñi. quȩ & dm̃

Expanded text:
lege ipse praecepit: Honora patrem tuum lege ipse praecepit: Honora patrem tuum et matrem tuam ? Porro quod patrem honoraverit, ipse testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero: est qui quaerat et judicet: sed ego honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me . De matre vero Evangelista: Cum rediret veniens, ait, Nazareth, erat subditus illis . Sed alia est natura, qua Deus Pater secundum se honoratur, alia qua idem parentibus subditur. In utraque tamen unus idemque Christus recte creditur: eo quod Verbum caro factum eit in nobis : unus Emmanuel, quod est nobiscum Deus. Hanc quippe unionem divinitatis atque humanitatis, inconfusam indivisamque catholica fides servat. Quam sane intelligendo cognoscat naturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut neque conversio in alterutram duarum substantiarum partem recipiatur, neque divisio. Sic namque credere, honorare est matrem Domini, quae et Deum