comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eiꝰ q̃ concep̃ me uides quẽ adinodũ nuda
sit. que tectũ ñ pot̾ habere secretũ intene¬
raate utiq nature. secretũ intinie conscientie.
ñ designatũ aliqua teneritate uitioꝵ.
Ortꝰ enĩ clausiis. ẽ. eccłia scã. ⁊ inmaculata
uirgmitas. que ideo hanc grãm meret᷑ arꝑo.
qi uerbũ di quesiũ. defid̾aũ. inuenit: adiu¬
gilans ante hostia sapientie. sic̃ ipsa dicit.
B̾eatꝰ uirqͥ audit me. & homo qͥ uias meas cus¬
todierit. aduigilans meis hostiis. coridie. cus¬
sed qrerat sub lege. sublege enĩ petrus. lołis.
oeteriq apłici uiri: prius nos obseruantie
corporalis iuncuł relaxandos putauit. quã¬
uis enĩ lex religiosa. lex iusta sicut uirip¬
sona inducit᷑: qr tã religiosus & castꝰ erat.
ut regressus e bello uxorem ñ recognosee¬
ret nec intraret adeã. tam̃ ubi ueriaa
hoc.ẽ. uirihumilis copillã cognou. eccłia

Expanded text:
tum eius, quae concepit me. uides quemadmodum nuda tum eius, quae concepit me. uides quemadmodum nuda sit, quae tectum non potest habere secretum intemeratae utique naturae, secretum intimae conscientiae non designatum aliqua temeritate uitiorum. hortus enim clausus est ecclesia sancta et inmaculata uirginitas, quae ideo hanc gratiam meretur a Christo, quia uerbum dei quaesiuit desiderauit inuenit aduigilans ante ostia sapientiae, sicut ipsa dicit: beatus uir, qui audit me, et homo, qui uias meas custodierit aduigilans meis ostiis cottidie, cussed quia erat sub lege — sub lege enim Petrus, Iohannes ceterique apostolici um -, prius nos obseruantiae corporalis uncus relaxandos putauit. quamuis enim lex religiosa, lex iusta sicut Uri persona inducitur, quia tam religiosus et castus erat, ut regressus e bello uxorem non recognosceret nec intraret ad eam, tamen ubi Uri Dauid, hoc est uiri humilis copulam cognouit, ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
cit enĩꝑ grãm. qd̾ aurerat ꝑnaturã. sagnus
hic gͥ⁊ iustꝰ amor. nulieris: ante d̃ regiã sela¬
uantis: s ñ solũ lau̾. s etiã uocaũ ut in codẽ
accipimꝰ libro. dicente scã ȩccłia Ueni frat᷑ nĩs
exeamꝰ in agro. requiescamꝰ in castellis: diluci¬
lo surgamꝰ in iuneas. uideamꝰ si floruerunt ui
tec sua tantũ. s etiã noua & uetera pollicet᷑.
sicut habes. noua &̾ uetera frat̾ meus seruaui
tibi: & quasi amoris inpatiens querit admini¬
culũ alicuius. a quo xꝑc roget᷑. ut ueniat.
uidete estuantẽ. uidete desiderantẽ: Quisda¬
bit inquit te frat mͥ lactentẽ uba matris
ineȩ: & qua ratione querat.: qͣ grã inuitet.
& quẽ admodũ possit tenere. demonstrat. &
quẽ admodũ foris morantẽ expectet ostendit.
& ut domũ suã ingrediat᷑ inplorat dicens:
Inueniens te fous osculabor te: adsimam te
& adducã te indomũ matris mee.: in secre.¬

Expanded text:
citur enim per gratiam quod hauserat per naturam. magnus citur enim per gratiam quod hauserat per naturam. magnus hic igitur et iustus amor mulieris ante Dauid regiam se lauantis. Sed non solum lauit, sed etiam uocauit, ut in eodem accipimus libro dicente sancta ecclesia: ueni, frater meus, exeamus in agro, requiescamus in castellis, diluculo surgamus in uineas, uideamus si floruerunt uitnec sua tantum, sed etiam noua et uetera pollicetur, sicut habes: noua et uetera, frater meus, seruaui tibi. et quasi amoris inpatiens quaerit adminiculum alicuius, a quo Christus rogetur ut ueniat. uidete aestuantem, uidete desiderantem. quis dabit inquit te, frater mi, lactentem ubera matris meae? et qua ratione quaerat et qua gratia inuitet et quemadmodum possit tenere demonstrat et quemadmodum foris morantem expectet ostendit et ut domum suam ingrediatur inplorat dicens: inueniens te foris osculabor te, adsumam te et adducam te in domum matris meae et in secre
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑc desper̾ & spreuit Unde hodieq uelam̃ suꝑ
cor iudeor positũ. ẽ. At uero ea que tota. ad Enm
mente conuertit᷑. nuda ẽ. atq pspicua Cũ emĩ
qͥs conuersus fuerit. d d̾nm. uelam̃ auferetur.
ut gloriã di speculantes uidere possimꝰ. Semq
etiã alibi nudã eẽ uirtutis indiciũ. ei qi scriptũ
ẽ. Erui tunicã meã. quomͦ indiã eã᷑ Laipe¬
erit & ñ inuenerit: quẽ aumodũ induat eã de
scripturis si possumꝰ reuelamꝰ est enĩ quedam
tunica corporalis. Nint cupiditatũ quedã inter¬
ta uelamina: & ideo int̾lũ melus . ẽ. nudũ ẽẽ
corpore. quã corde uelatũ. Unde etiã paulus ad
monet nos expoliari multo ẽẽ melius. ꝙ fuꝑ¬
uestiri. dicens etiã alibi. expoliantes uos uete¬
rem hominẽ cũ actib sius. indiute nouũ qͥre¬
nouat᷑ in agnitionẽ scđm imaginẽ eiꝰ qͥ creaiat
eũ: Ergo quȩ spoliata .ẽ.& pedeslotos habet.
& ideo q̃lauit nescit qͦmͦ inqͥnari possit: obliuis¬

Expanded text:
 despexit et spreuit, unde hodieque uelamen super cor Iudaeorum positum est. at uero ea quae tota ad dominum mente conuertitur nuda est atque perspicua. cum enim quis conuersus fuerit ad dominum, uelamen auferetur, ut gloriam dei speculantes uidere possimus. denique etiam alibi nudam esse uirtutis indicium est, quia scriptum est: exui tunicam meam, quomerit, et non invenerit quemadmodum induat eam, de Scripturis, si possumus, revelemus. Est enim quaedam tunica corporalis, sunt cupiditatum quaedam intexta uelamina, et ideo interdum melius est nudum esse corpore quam corde uelatum. unde etiam Paulus nos admonet expoliari multo esse melius quam superuestiri dicens etiam alibi: expoliantes uos ueterem hominem cum actibus suis induite nouum, qui renouatur in agnitionem secundum imaginem eius qui creauit eum. ergo quae spoliata est et pedes lotos habet et ideo quae lauit nescit quomodo inquinari possit; obliuis
Abbreviated transcription (Latin):
surdus audire me fecit. qͥ mͥ claudo  reddidit gressũ. innocentiã mͥ ꝑditã ñ poterit
ninosũ ẽ .s. malitia ñ legib occide criminosũ e. Non gͦ factũ me intalibꝰ qr in¬
terdũ & recte fit. s animꝰ male consulens dãnat. Si gͥ animꝰ inme qͥ criminos
effectꝰ ẽ. & in qͦ origo fuit uicii corrigat᷑. cur tͥ ñ uidear posse innocens ef¬
fici qͥ prius fuerã criminosus: Si enĩ ut supͣ ostenduꝰ constat qͦd ñ in facto
s in uoluntate fit cruñ. sic̃ mala uoluntas auctore malo demone peccato
me & morti fecit obneriũ: ita bona uoluntas mutata auctore bono do. inno
centiȩ me reddit & uitȩ. Similis causa: in cęteris criminib Et hoc mͦ fides
nra ñ inuenit᷑ naturalib rationib aduersari dũ renuissꝰ opeccator ñ gestis

Expanded text:
surdus audire: qui mihi claudo gressum reddidit, innocentiam mihi perditam non poterit surdus audire: qui mihi claudo gressum reddidit, innocentiam mihi perditam non poterit n legibus occidere criminosum est. Non ergo factum me in talibus, quia interdum et recte fit, sed animus male consulens damnat. Si ergo animus in me, qui criminosus est effectus, et in quo fuit origo vitii corrigatur, cur tibi videar non posse innocens effici, 105 qui prius fueram criminosus? Si enim, ut supra ostendi, constat, quod non in facto, sed in voluntate sit crimen: sicut mala voluntas, auctore malo daemone, peccato me et morti fecit obnoxium: ita in bonum voluntas mutata, auctore bono Deo, innocentiae me reddidit Al. reddit et vitae. Similis caussa et in caeteris est criminibus. Hoc modo fides nostra non invenitur naturalibus rationibus adversari, dum re
Abbreviated transcription (Latin):
d̃im nr̃m. & sp̃m sc̃m concordi & consona substantia & ratione ꝓfitet᷑. filiũq
di natũ ex uirgine ⁊ passũ ꝓsalute humana ac resurrerise a morgius in ea
peccatoꝵ ⁊ carnis resurrectio p̃dicat᷑. Uerũ de remissione peccatoꝵ suffice re
deberet sola credulitas. Quis enĩ causas aut rationẽ requirat. ubi indulgenti
principalis ẽ : & tam̃ cũ terreni negis libertas discussioni ñsit obnaria: ab
humana temeritate. discutit᷑ diuina largitio. Solent enĩ cũ irrisione dicere.¬
aduersũ nos pagani. qd ipsi nos decipiamꝰ . qͥ putamꝰ crimina qͣ oꝑe cõmissa
sunt uerb̾ posse purgari. & aunt. Nũqͥd potest qͥ homicidiũ cõmisit homi¬
cida ñ e̾ẽ. aut adulter ñ uideri. qͥ adulteriũ ꝑpetrauit: Quomꝰ gͦ huusce¬
modi criminũ reus sc̃s uob̾ effici subito uidet᷑ & purus S adhec ut dixi
minoso me faciat in nocentẽ : & qͥme cũ ẽt̃m cȩcus fecit uide. uł cũ esseor

Expanded text:
itum Sanctum concordi et consona substantiae ratione profitetur, Filiumque 104 Dei natum ex Virgine, passum pro salute humana, ac resurrexisse a mortuis in eapeccatorum, et carnis resurrectio praedicatur. 40. Verum de remissione peccatorum sufficere debet sola credulitas. Quis enim caussas aut rationem requirat, ubi indulgentia Principis est? Cum terreni Regis liberalitas discussioni non sit obnoxia, ab humana temeritate discutitur diviua largitio. Solent enim cum irrisione adversum nos dicere Pagani, quod ipsi nos decipiamus, qui putemus crimina, quae opere commissa sunt, verbis posse purgari. Et ajunt, Numquid potest, qui homicidium fecit, homicida non esse: et adulter non videri, qui adulterium perpetravit? Quomodo ergo hujuscemodi criminum reus, sanctus vobis effici subito videbitur? Sed ad haec, ut dixi, minoso me faciat innocentem? Et qui me, cum essem caecus, fecit videre: vel cum essem
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus cȩlos fecit. uirtꝰ cȩlos inclinaũ. sicut
legimꝰ & inclinaũ cȩlos ⁊ descendit. qr ostendit᷑
nunꝗͣ diuinitatis suȩ exsois fuisse di filius nec
cũ int̾ honunes uersaret᷑: qm̃ & si suscep̾ qđ non
erat: ñ destitit tam̃ eẽ qđ erat. Itaq cũ dicit᷑
& inclinaũ cȩlos & de scendit. ñ tã udet᷑ de cȩlodes¬
cendisse. quã ipse descendisse cũ cȩlo: Nãcũ pater
filiũ alloqueret᷑ in t̾rissitũ. angłi munstrarent.
ñ tam mutasse uidet᷑ sedem difiliꝰ qͥ transtulisse

Expanded text:
 sicut legimus: Et inclinavit coelos et descendit . Quo ostenditur numquam divinitatis suae exsors fuisse Dei Filius, nec cum inter homines versaretur; quoniam etsi suscepit quod non erat, non destitit tamen esse quod erat. Itaque cum dicitur: Et inclinavit coelos, et descendit, non tam videtur de coelo descendisse, quam ipso descendisse cum coelo. Nam cum Pater Filium alloqueretur in terris situm, Angeli ministrarent, non tam mutasse videtur sedem Dei Filius, quam transtulisse.
Abbreviated transcription (Latin):
patri & filio ꝑ unitatẽ oꝑationis celũ fec̾⁊ t̾ra:
Ideo enĩ digitũ filiꝰ nuncupau̾: ut tãquam
unius corpons ita diuinitatis exprimeret uni¬
tatẽ. Itaq si magna uirtꝰ cȩlũ condidit: utiq
magna sapientia celũ condidit. qr scriptun est:
Omĩa insapientia fecisti oidicimꝰ gͥ q̃ magna¬

Expanded text:
Patri et Filio per unitatem operationis coelum fecit et terram. Ideo enim digitum Filius nuncupavit, ut tamquam unius corporis, ita divinitatis exprimeret unitatem. Itaque si magna virtus coelum condidit, utique magna sapientia coelum condidit; quia scriptum est: Omnia in sapientia fecisti . 64. Didicimus ig
Abbreviated transcription (Latin):
digeut tẽ diuinitatis intelligas: an aliqͥd ꝓhoc humane fragilitatis
uidebit᷑ indicari. Consũmatis ⁊ enĩ his quȩ in terra gerebant᷑. ⁊ animabus
de inferni captiuitate reuocatis. ascende memorat᷑ ad cȩlos. sic̃ ꝓpħa pre¬
dixerat. ascendens in altũ captiuã duxit captiuitatẽ. dedit dona homini
decrtera dĩ. effudit hoc donũ. qͦd uos auditis : uidetis. Donũ gͦ sꝑs scĩ homi¬
niii. xpc ꝑmortis suȩ resurrectionẽ reuocauit ad cęlũ. Ascendit igit᷑ ad
cȩlos. ñ ubi uerbũ ds ante fuerat qͥppe qͥ erat semꝑ in cȩł & manebat in
patre: s ubi uerbũ caro factũ ante ñ sederat. Deniq qi nouus iste ingres¬
sus portarũ cȩli edituis & principib uidebat᷑. uidentes naturã carnis cȩlor
secreta penetrantẽ: dicunt ad inuicẽ sicut dauid plenꝰ sꝑu sc̃o enuntiat.

Expanded text:
dignitatem divinitatis intelligas, aliquid per haec humanae fragilitatis videbitur indicari. Consummatis etenim his quae in terra gerebantur, et animabus de inferni captivitate revocatis, ascendere memoratur ad caelos, sicut propheta praedixerat: Ascendens in altum, captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus dextera Dei, effudit hoc donum quod vos videtis et auditis . Donum ergo Spiritus Sait ad caelos. Ascendit ergo ad caelos, non ubi Verbum Deus ante non fuerat quippe qui erat semper in caelis, et manebat in Patre, sed ubi Verbum caro factum ante non sederat. Denique quia novus iste ingressus portarum caeli aedituis et principibus videbatur, videntes naturam carnis secreta caelorum penetrantem, dicunt adinvicem, sicut David plenus Spiritu Sancto denunciat,
Abbreviated transcription (Latin):
s & mittendariũ asserunt. Conciliũ uanitatis ẽ & qͦd illi aguit qͥ filiũ qͥdẽ
eãdemq uirtutẽ & diuinitatẽ ostenderit trinitatis saluator in eugłio cũ
dicit. Baptizate gentes in nomine patris. & filii .&. sꝑs sc̃i. Et est aꝑte inpium
separari ab homine qͦd diuinitꝰ iungit᷑. Conciliũ uanitatis ẽ & hoc qͦd olim con¬
eadẽq salus a xꝑo collata sit. S & illud conciliũ uanitatis ẽ. qd donatꝰ ꝑ africã
traditionis ȩccłiã criminando contrar̾. & qd tiouatꝰ sollicitaũ lapsis penitentiã

Expanded text:
sed et mittendarium asserunt. Concilium vanitatis est et quod illi ajunt, qui Filium Dei quidem eamdemque virtutem et divinitatem Trinitatis ostendat Salvator in Evangelio, cum dicit, Bseparari ab homine, quod divinitus jungitur. Concilium vanitatis est et hoc, quod olim coneademque salus a Christo collata sit. Sed et illud concilium vanitatis est, quod Donatus per Africam traditionis Ecclesiam criminando contraxit: et quod Novatus sollicitavit, lapsis poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
tion. ut ualentinꝰ. ut hebion. ut oranicheus. ut arrius. & cȩteri oñs
hereriei s ille eccłiȩ ñ st̃ sine macula ac ruga ꝑfidiȩ. M ideo dicebat
de ilłis ꝓpħa. Odiui eccłiã malignantiũ. & cũ impiis ñ sedebo. de hac
canticoꝵ. Una ẽ colũba mea. una ẽ ꝑfecta genitricis suȩ. Qui gͦ hane
fidẽ in eccłia suscepit ñ delinet in concilio uanitatis: & cũ iniqua ge¬
rentib ñ introeat. Conciliũ nãq uanitatis ẽ qͦd ait orartion: qͥ negat
patrẽ xp̃i dm ẽẽ creatorem. qͥ ꝑ filiũ suũ fecerit mundũ. Conciliũ uani

Expanded text:
eus, et Arius, et caeteri omnes haeretici. Sed illae Ecclesiae non sunt sine macula, vel ruga perfidiae: et ideo dicebat de illis Propheta, Odi Ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo. De hac ticorum: Una est columba mea, una est perfecta genetrici suae . Qui ergo hanc fidem in Ecclesia suscipit, non declinet in concilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus non introeat. Concilium namque vanitatis est, quod agit Marcion, qui negat, Patrem Christi Deum esse creatorem, qui per Filium suum f
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ cogitationib accusantib aut etiã defendentib in die qͦ iudicabit d̾s
occulta hominũ. S de his ista sufficiant. Post hoc. ponit᷑ in ordinem fidei
carnationis uel passionis eiꝰ mysteriũ ꝑtinent. qͣ dũ media intercedunt ꝑso¬
nȩ ipsius coaptata. scĩ sp̃s cõmȩmorationẽ paulo longiꝰ reddiderunt. Ceterũ
si soliꝰ diuinitatis ratio habeat᷑. eo modo qͦ in principio dr̃. credo indm patrẽ
omĩpotentẽ. ⁊ post hec in iħm xꝑmi filiũ eiꝰ. u̾nicũ d̾nm nrm. ita uinget᷑. & in

Expanded text:
ibus accusantibus, aut etiam defendentibus in die, quo judicabit Deus occulta hominum . Sed et de his ista sufficiant. Post haec ponitur in ordine fidei.carnationis et Al. vel passionis ejus mysterium pertinent. Quae dum media intercedunt personae ipsius coaptata, Sancti Spiritus commemorationem paulo longius reddiderunt. Caeterum si solius divinitatis ratio habeatur, eo modo, quo in principio dicitur, Credo in Deo Patre omnipotente: et post haec, In Jesu Christo Filio
Abbreviated transcription (Latin):
Causã iã superius diximꝰ cur ñ dixerit etiã in scãm ȩccłiã s scãm ȩceł.
Hi gͥ qui supra inunũ d̃m crede docti sunt. sub mysterio trinitatis crede
etiã debent unã ẽẽ ȩccłiã scãm inqua ẽ una fides & unũ baptisma. inqͥ¬

Expanded text:
Caussam jam superius diximus, cur non dixerint etiam hic, in sanctam Ecclesiam. Caussam jam superius diximus, cur non dixerint etiam hic, in sanctam Ecclesiam. Hi igitur qui supra in uno Deo credere edocti sunt sub mysterio Trinitatis, credere etiam hoc debent, unam esse Ecclesiam sanctam, in qua est una fides et unum baptisma, in
Abbreviated transcription (Latin):
fidei nr̃e assertiones constare uoluer̃t. Sciendũ tam̃ e̾. qͦđ & alii libri st̃
qͥ ñ canonici s eccłiastici amaioribꝰ appellatist᷑: ut ẽ sapientia salomonis.¬
& alia sapientia qͦ dicitꝰ filii syrach qͥ liber apud latinos. hoc ipso generali
uocabulo ecclesiasticꝰ appellat᷑. qͦ uocabulo ñ auctor libelli.s scripturȩ qua¬
litas cognominata ẽ. Eiusdem ordinis ẽ libellos tobie. & uditli. ⁊onachabeor
libri. hinouo u testam̃to libellus qͥ dr pastoris. surbermetis qͥ appellat᷑ duȩ
uiȩ uel udiciũ scđm petrũ. Quȩ omĩa legi quidẽ in ȩccłus uoluert̃: ñ tam̃
ꝓferri ad auctoritatẽ ex his fidei confirmandã. Cȩteras uͦ scripturas apo¬
criphas nominart: quas in ȩccłiis legi noluerunt. Hȩc nob̾ apatrib ut
rienda sint pocula. Tenet deinde traditio fidei. Scãm ȩcclesiaoi.

Expanded text:
fidei nostrae assertiones constare voluerunt. 38. Sciendum tamen est, quod et alii libri sunt, fidei nostrae assertiones constare voluerunt. 38. Sciendum tamen est, quod et alii libri sunt, qui non canonici, sed Ecclesiastici a majoribus appellati sunt, id est, Sapientia, quae di alia Sapientia, quae dicitur filii Syrach, qui liber apud Latinos hoc ipso generali vocabulo Ecclesiasticus appellatur, quo vocabulo non auctor libelli, sed Scripturae qualitas cognominata est. Ejusdem vero ordinis libellus est Tobiae et Judith, et Machabaeorum libri. In novo vero Testamento libellus, qui dicitur Pastoris sive Hermes: qui appellatur Duae viae, vel Judicium Petri. Quae omnia legi quidem in Ecclesiis voluerunt, non tamen proferri ad auctoritatem ex his fidei confirmandam. Caeteras vero Scripturas apocryphas nominarunt, quas in Ecclesiis legi noluerunt. Haec nobis a Patribus rienda sint pocula. 39. Tenet deinde ratio fidei, SANCTAM ECCLESIAM.
Abbreviated transcription (Latin):
Wideo quȩ sunt noui ac ueteris instrum̃ti uolumina. qͣ scđm maiorũ
traditionẽ ꝑ ipsũ sp̃m sc̃m inspirata credunt᷑. & eccłiis xp̃i tradita: com¬
petens uidet᷑ in hoc loco euidenti numero sicut ex patrũ monim̃tis acce¬
pimꝰ designare. Ptaq ueteris instrum̃ti pͥmo om̃iũ moysi quinque.
libri sunt traditi. Genesis. erodus. leuiticus. Numeri. de uteronomũ.
Post hȩc lhesunaua. ludicũ simul cũ iuth euatuor post hȩc regũ libri: quos
hebrei duos numerant Paralipomenon qͥ dierũ liber dr̃ & esdrę libri duo.
qͥ apud illos singuli. cõputant᷑. & hester. Fropħarũ uͦ. lsaias. lheremias. Iherechih
daniel p̃terea duodecĩ ꝓpħarũ liber unꝰ lob qͦq & psalmi dauid singuli sunt libri.
dalomonis uͦ tres eccłiis traditi: ꝓuerbia. ecclesiastes: cantica canticoꝵ. In his
a pocalẏpsim ioħis. Hȩc sunt qͣ patres intra canonẽ conclusert̃. ex quib

Expanded text:
ideo, quae sunt novi ac veteris Testamenti volumina, quae secundum majorum traditionem per ipsum Spiritum Sanctum inspirata creduntur, et Ecclesiis Christi tradita, competens videtur hoc in loco evidenti numero, sicut ex Patrum monumentis accepimus, designare. 37. Itaque veteris Testamenti, omnium primo Moysi quinque libri sunt traditi, Genesis, Exodus, Leviticus, Numeri, Deuteronomium. Post haec Jesus Nave, Judicum simul cum Ruth. Quatuor post haec Regnorum libri, quos Hebraei duos numerant: Paralipomenon, qui dierum dicitur liber: et Esdrae duo, qui apud illos singuli computantur, et Hester. Prophetarum vero Esaias, Jeremias, Ezechiel, et Daniel: praeterea duodecim Prophetarum liber unus. Job quoque, et Psalmi David singuli sunt libri. Salomon vero tres Ecclesiis tradidit, Proverbia, Ecclesiastes, Cantica Canticorum. In his Apocalypsis Joannis. Haec sunt quae Patres intra canonem concluserunt, et ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Accipe tam̃ & alia. A conspectu inqͥt iniquitatis ablatꝰ ẽ iustꝰ. & erit in pace
locus eiꝰ. & alibi. Et dabo malignos in sepultura eiꝰ. Itẽ alias. Recubans
dormiuit ut leo. &ut catulus leonis. Qͥs suscitabit eũ : S ⁊ qđ infernum

Expanded text:
Accipe tamen et alia. A conspectu, inquit, iniquitatis ablatus est justus, et in pace est Accipe tamen et alia. A conspectu, inquit, iniquitatis ablatus est justus, et in pace est locus ejus . Et alibi: Et dabo malignos pro sepultura ejus . Et item alius: Recubans dormivit ut leo, et ut catulus leonis; quis suscitabit eum ? 28. Sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cibꝰ ꝓtestari. eũ dicit Diuiserunt sibi uestim̃ta mea: & suꝑ uestẽ meã mi¬
sert̃ sortẽ. S ne de illa quidẽ ueste qua dicunt᷑ milites illudentes induis¬
se eũ: id est de ueste coccmnea: ꝓpħȩ siluerunt. Audi enĩ qͥd dicit isaias. Quis ẽ
iste qͥuenit de edom: rubor uestuñtor eiꝰ ex bosor: Quare rubicunda st̃ uesti¬
myrrato. q̃d ẽ amarius felle. Audi qͥd de hoc ꝓpħa p̃dixerit Et dederunt in qͥt
inȩsca mea fel: ⁊ui siti mea potauert̃ me aceto. Adqͦ respondens iã tune
eos dicit. Popłs stultꝰ & nͥ sapiens. hȩc dno retribiusti S od in canticis
Intraui in hortũ meũ soror mea sponsa. & iundemiaui myrrã meã Ubi eu
ad ostiũ monum̃ti. Accipe etiã de hoc qͥd ꝓpheticus ꝑ iheremiã sermo p̃dix¬
erit. Mortificauerunt inqͥt in lacu uitã meã. & posuert̃ lapidẽ super me.
Euidentissima hȩc sepulturȩ eiꝰ indicia. ꝓpħicis uocibꝰ designata suit.

Expanded text:
cum David dicit: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem . Sed ne de illa quidem veste quam dicuntur milites illudentes induisse eum, id est, de veste coccinea Prophetae siluerunt. Audi enim quid dicat Esaias: Quis est hic, qui venit de Edom, rubor vestimentorum ejus ex Bosra? Quare rubicunda sunt vestimyrrhato, quod est amarius felle. Audi quid de hoc Propheta praedixerit. Et dederunt, inquit, in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Ad quae respondens jam tunc eos dicit: Populus stultus et non sapiens, haec Domino retribuisti ? Sed et in Canticis introiui in hortum meum, soror mea sponsa: uindemiaui myrram meam. quante ostium monumenti. Accipe etiam de hoc quid propheticus per Jeremiam 89 sermo praedixerit: Mortificaverunt, inquit, in lacum vitam meam, et posuerunt lapidem super me . Evidentissima haec sepulturae ejus indicia propheticis vocibus designata sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
de ab ẏssis terrȩ iterũ reduxisti Euidentissime autẽ inoctogesimo &¬
septimo psalmo de eo dr. & factꝰ sũ sic̃ homo sine adiutorio int̾ mortuos
lib. Non dro homo: s sic̃ homo. Sicut homo enĩ erat.: qr etiã descenderat
uno natura humanȩ fragilitatis. in alio diuinȩ maiestatis ostenditura
Osee autẽ ꝓpħa etiã de tercia diȩ manifeste p̾nuntiat hocimͦ. Sanabit
nos inqͥt post biduũ. in die autẽ tertia resurgemꝰ. & uiuemꝰ in conspecti
eiꝰ hȩc autẽ ex ꝑsona eoꝵ dicit. qͥcũ ipso die tertia resurgentes: de mou¬
te reuocant᷑ ad uitã: & ipsi sunt qͥ dicunt. die tertia resurgemꝰ uuuiemꝰ
in conspectu eiꝰ. Isaias u̾ aꝑte dicit. Qui educit de terra pastorem nr̃aa¬

Expanded text:
de abysso terrae iterum reduxisti me . Evidentissime in octogesimo septimo Psalmo de eo dicitur: Et factus est sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber. Non dixit homo, sed sicut homo. Sicut homo enim erat, qui Al. add. etiam descenderat n Al. una uno natura humanae fragilitatis, in alio divinae majestatis potestas ostenditur. Osee autem propheta etiam de tertia die manifestissime pronunciat hoc modo. Sanabit, inquit, nos post biduum: in die autem tertia resurgemus, et vivemus in conspectu ejus . Haec autem ex persona eorum dicit, qui cum ipso die tertia resurgentes, de morte revocantur ad vitam. Et ipsi sunt, qui dicunt: Die tertia resurgemus, et vivemus in conspectu ejus . Esaias vero aperte dicit: Qui eduxit de terra pastorem mag
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ȩdificat in cȩlo ascensũ suũ. Etiã alibi. Iascendit suꝑ cherubyn. & uola¬
uit. uolau̾ suꝑ pennas uentoꝵ. Sedere qͦq ad dexterã pat̾ris: carnis assump¬
tȩ mysteriũ ẽ. Neq eñ incorporeȩ illi naturȩ. conuenient̾ ista absq assump¬
tione carnis aptantur: neq sedis cęlestis ꝓfectũ diuina natura s humana con¬
quirit. Unde & dicit᷑ de eo. Parata sedes tua dne: ex tẽ a scło tu es. Parata igit᷑

Expanded text:
tem alibi: Qui ascendit super Cherubim, volavit super pennas ventorum . 32. Sedere quoque ad dexteram Patris, carnis assumtae mysterium est. Neque enim incorporeae illi naturae convenienter ista absque assumtione carnis aptantur: neque sedis caelestis perfectio divinae naturae, sed humanae conquiritur. Unde et dicitur de eo: Parata est sedes tua, Deus, ex tunc, a seculo tu es . Parata igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑ ꝓpħam. qi ñ dab̾ scm̃ tuũ uide corruptionẽ. Redit gͦ uictor amor¬
tiuis. inferni secũ spolia trahens. Eduxit enĩ eos qui tenebant᷑ amorte.
sic̃ ipse p̃dixerꝗt ubi ait. Cũ exaltatꝰ fuero a terra: omĩa adme tra¬
ham. Attestat᷑ autẽ de hoc eugłm. cũ dic̃ qi monum̃ta aꝑta sunt. &
multa corpora dormientiũ scõr resurrexert̃. & apparuert̃ multis: & in¬
gressi sunt scãm ciuitatẽ. illã de qua apłs dic̾. Quȩ autẽ sursũ ẽ iherłm

Expanded text:
etam: Quia non dabis sanctum tuum videre corruptionem . Rediit ergo victor a mortuis, inferni spolia secum trahens. Eduxit enim eos, qui tenebantur a morte, sicut et ipse praedixerat, ubi ait: Cum exaltatus fuero a terra, omnia ad me ipsum traham . Attestatur autem de hoc Evangelium, cum dicit: Monumenta aperta sunt, et multa corpora dormientium sanctorum resurrexerunt et apparuerunt multis, et ingressi sunt in sanctam civitatem : illam sine dubio
Abbreviated transcription (Latin):
remanserunt. Nos fr̃s dilectissimi qͥ in dni luce semꝑ sumꝰ. qui meminmus
& tenemꝰ quid esse accepta grãtia cȩperimus. computenus noctem pno
die: ambulare nos semper eredamus in lumine. non impediamur a tene¬
bris quas euasimus. Nulla sint horis nocturnis precum damna re
nulla orationum pigra & ignaua dispendia. Perdi indulgentiarire¬
creati spiritaliter & renati. Inutemur quod futuri sumus habitar. un
regno sine interuentu noctis solem & diem uerum in nocte quasi in
lumine diei. Uigilemus oraturi semper & acturi gratias deo.
Hic quoque orare. & gratias agere non desinamusa er¬

Expanded text:
remanserunt. Nos, fratres dilectissimi, qui in Domini luce semper sumus, qui meminimus remanserunt. Nos, fratres dilectissimi, qui in Domini luce semper sumus, qui meminimus et tenemus quid esse accepta gratia coeperimus, computemus noctem pro die. Ambulare nos credamus semper in lumine, non impediamur a tenebris quas evasimus. Nulla sint horis nocturnis precum damna, nulla orationum pigra et ignava dispendia. Per Dei indulgentiam recreati 216 spiritaliter et renati, imitemur quod futuri sumus. Habituri in regno sine interventu noctis solum diem, sic nocte quasi in lumine vigilemus. Oraturi semper et acturi gratias Deo, hic quoque orare et gratias agere non desinamus
Abbreviated transcription (Latin):
iocundm mneo. Itẽ qđ sol appellatꝰ ẽ: malachies ꝓpħa testat᷑ dicens. Uobĩ
autẽ qͥ timietis nom̃ qdui. ouet᷑ sol iustitiȩ &llis eiꝰ curatio .ẽ. Ia sim ser ip¬
uero sumꝰ. insistatnus per diem totũ p̃cib & orem᷑ ut quando mundi
lege decurrens uicib alt̾nis nox reuoluta succedit. nullũ de noctur¬
nis tenebris eẽ orantib damnũ possit: qi filiis lucis. ⁊ noor dies. ẽ. Quando
enĩ sine lumine ẽ. cui lum̃ ẽ in corde: aut quando sol ei & dies ñ ẽ. cui sol
a dies xp̃c est: Qui autẽ in xp̃o. hoce̾ in lumine semꝑ sumꝰ: necuioetib
ab oratione cessemꝰ. Sic anna uidua sine intermissione rogans senep
inquit de templo¬
ploE ieumiis & orationib seruiens nocte & die. Uiderit
uel gentiles qͥ necdũ illuminati st̃: uel iudei qͥ derelicti a lumine in tenebris

Expanded text:
uobis uobis autem qui timetis nomen Domini orietur sol iustitiaeet in alis eius curatio est. quodsi in scripuero sumus instemus per totum diem precibus et oremus: et quando mundi lege decurrens uicibus alternis nox reuoluta succedit, nullum de nocturnis tenebris esse orantibus damnum potest, quia filiis lucis et in noctibus dies est. quando enim sine lumine est cui lumen in corde est? aut quando sol ei et dies non est cui sol et dies Christus est ? Qui autem in Christo hoc est in lumine semper sumus nec noctibus ab oratione cessemus. sic Anna uidua sine interminquit, de templo, jejuniis et orationibus serviens nocte ac die . Viderint vel gentiles, qui necdum illuminati sunt, vel Judaei, qui, deserto lumine, in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
mitteret: & cũ de emundandis gentilib a se dubitar et
Et dns hora serta erucifixus. ad nonã peccata nr̃a sangiune suo ablunt &
ut redimeret. ⁊ uiuificare nos posset. tunc uictoriã sua passione ꝑfecit
& sacram̃ta creuerunt. stã & mane oiandũ . ẽ. ut resurrectio dni matuti¬
na &atione celebret᷑. Quod olim sps sẽs designat in psalmis dicens. Rexnĩs
templabor te. Et iterũ ꝑ ꝓpħam loquit᷑ d̃ns. Diluculo uigilabt adme dicen
tes Famꝰ & reu̾tamꝰ ad dnm̃ qdm nr̃m. Recedente itẽ sole ac die cessante:
necessario rursus orandũ ẽ. Nã qi xꝑc sol ueruse̾ & dies uerus .e. soleae
p̃cam aduentũ. lucis ȩt̾nȩ grãm p̃biturũ. sp̃m autẽ diem dictũ decla¬
rat in psalmis sꝑs sc̃s. Lapis inquit quẽ reꝓbauerunt edificantes. lne
facte in cap̃t anguli: a đno factiĩ. ẽ. Iste ẽ dies quẽ fecit đns. exultemꝰ &¬

Expanded text:
mitteret, cum mitteret, cum Et Dominus hora sexta crucifixus, ad nonam peccata nostra sanguine suo abluit, et ut redimere et vivificare nos posset, tunc victoriam suam passione perfecet sacramenta creverunt. Nam et mane orandum est, ut resurrectio Domini matutina oratione celebretur. Quod olim Spiritus sanctus designabat in Psalmis dicens: Rex meustemplabor te . Et iterum per Prophetam loquitur Dtes: eamus et reuertamur ad Dominum Deum nostrum. recedente item sole ac die cessante necprecamur aduentum lucis aeternae gratiam praebiturum. Christum autem diem dictum declarat in psalmis Spiritus sanctus. lapis, inquit, quem reprobauerunt aedificantes hic factus est in caput anguli. a Domino factus est iste et est mi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ daniele tres pueros in fide foites. & in captiuitate uictores. hoiã terciã.
sextã. nonã. sacram̃to scilicet trinitatis. quȩ innouissimis tẽporb mani¬
festari habebat. Nã & prima hora in tertiã ueniens: consũmatũ numerũ
trinitatis ostendit. Itẽq ad sextã quarta ꝓcedens. declarat alterã trintatẽ
Et quando a septima nona cõplet᷑. ꝑ ternas horas trinitas ꝑfecta numerat᷑.
Quȩ horarũ spacia. iã pridẽ sꝑitalit̾ de terminantes adoratores di̾ statu¬
tis & legitiis ad p̾cẽ dno tẽporib seruierant: & manifestata postino¬
dũ gesta res. e̾: sacram̃ta olim fuisse. qđ ante sic iusti p̃eabant᷑. Nam
suꝑ discipłos. hora tertia descendit sp̃s sc̃s: qui grãm dnicȩ ꝓmissioĩs
inpleret. Itẽ petrus hora serta in tectũ superius ascendens. signo
parit̾ & uoce di monentis instructꝰ. e: ut om̃s ad grãm salutis ad¬

Expanded text:
cum Daniele tres pueros in fide fortes et in captiuitate uictores horam tertiam cum Daniele tres pueros in fide fortes et in captiuitate uictores horam tertiam sextam nonam sacramento scilicet trinitatis quae in nouissimis temporibus manifestari habebat. nam et prima hora in tertiam ueniens consummatum numerum trinitatis ostendit, itemque ad sextam quarta procedens declarat alteram trinitatem, et quando a septima nona conpletur, per ternas horas trinitas perfecta numeratur. quae horarum spatia iam pridem spiritaliter determinantes adoratores Dei statutis et legitimis ad precem temporibus seruiebant. et manifestata postmodum res est sacramenta olim fuisse, quod ante sic iusti precabantur. nam super discipulos hora tertia descendit Spiritus sanctus qui gratiam dominicae promissionis inpleuit. item Petrus hora sexta in tectum superius ascendens signo pariter et uoce Dei monentis instructus est, ut omnes ad gratiam salutis ad
Abbreviated transcription (Latin):
& docet dicens similia contestans. Solue inquit omnẽ nodũ iniustitis re¬
solue suffocationes impotentiũ cõmertioꝵ: dimitte quassatos in requiem
tur:⁊ prȩibit ante te iustitia. & claritas di circũdabit te: tunc exclama¬
bis & exaudiet dns te: dũ adhuc loqueris dicet. ecce adsũ. Adesse rep¬
iittit & audire. & ꝓtegere eos dicit qͥ in iustitię nodos de corde soluen¬
qd ds p̃cepit fieri. ipsi qͦq a d̾o merent᷑ audiri. Beatus apłs paulus in neces¬
sitate pressurȩ adiutꝰ a fr̃ib oꝑa quȩ fiunt sacrificia di dixit esse.
Saturatꝰ sũ inquit accipiens ab epafradito ea quȩ a uob̾ missa sunt
odorem suauitatis. sacrificiũ acceptũ & placitũ do. Nã quando quimi¬
seret᷑ pauꝑis do fenerat. & qͥ dat nuinistris do donat: sꝑitalit̾ do suauita¬
tis odoie sacrificat. In orationib uͦ. d̾o celebrandis inuenimꝰ obseruase

Expanded text:
admonet et docet similia contestans, solue, inquit, omnem nodum iniustitiae, readmonet et docet similia contestans, solue, inquit, omnem nodum iniustitiae, resolue suffocationes inpotentium commerciorum: dimitte quassatos in requiem tur et praeibit ante te iustitia et claritas Dei circumdabit te. tunc exclamabis, et Deus exaudiet te: dum adhuc loqueris, dicit: ecce adsum. adesse se repromittit et audire ac protegere se eos dicit qui iniustitiae nodos de corde soluenudiunt quod Deus praecipit fieri, ipsi quoque a Deo merentur audiri. beatus apostolus Paulus in necessitate pressurae adiutus a fratribus opera quae fiunt sacrificia Deo dixit esse. saturatus sum, inquit, recipiens ab Epaphrodito ea quae a uobis missa sunt, odores suauitatis, sacrificium acceptum et placitum Deo. nam quando qui miseretur pauperi, Deo faenerat et qui dat minimis Deo donat, spiritaliter Deo suauitatis odores sacrificat. In orationibus uero celebrandis inuenimus obseruasse
Abbreviated transcription (Latin):
sinis redditurus ẽ. hodie qͦq ad orationẽ cũ oꝑatione uenienti. benignꝰ auditor ẽ.
Sic deniq & cornelius centurio cũ oraret meruit audiri. fuit enĩ faciens mul¬
tas elemosinas in plebem. & semꝑ orans đm. Huic circa horã nonã astitit angłs.
testimoniũ reddens sui oꝑis. & dicens. Corneli: orationes tuȩ. & elemosine tue
dñm merita nr̃i oꝑis imponunt. Sic & naphael angłs: tobiȩ oꝑanti semꝑ.
& semꝑ oranti testis fuit dicens. Oꝑa di reuelare & confiteri. honorificũ ẽ. Nam
quando orabas tu & sara: ego obtuli memoriã oiationis ur̃e in conspectu clari¬
tatis di. & cũ sepelires tu mortuos simplicit̾. & qr ñ es cunctatꝰ exsurgere &
derelinquere prandiũ tuũ. & abisti & condidisti missus sũ teniptare te. & ite¬
rũ me misit ds curare te & saram nurũ tuã. Ego enĩ sũ raphaes unꝰ ex septẽ

Expanded text:
synis redditurus est, hodie quoque ad orationem cum operatione venienti benignus auditor est. synis redditurus est, hodie quoque ad orationem cum operatione venienti benignus auditor est. Sic denique Cornelius centurio cum oraret, meruit audiri. Fuit enim faciens multas eleemosynas in plebem et semper orans Deum. Huic circa horam nonam oranti adstitit Angelus testimonium reddens sui operis et dicens: Corneli, orationes tuae et eleemosynae tuDeum merita nostri operis imponunt. Sic et Raphael angelus Tobiae oranti semper et semper operanti testis fuit dicens: Opera Dei revelare et confiteri honorificum est. Nam, quando orabas tu et Sarra, ego obtuli memoriam orationis vestrae in conspectu claritatis Dei. Et cum sepelires tu mortuos simpliciter, et quia non es cunctatus exsurgere et derelinquere prandium tuum, sed abisti et condidisti mortuum, missus sum tentare te; et iterum me misit Deus curare te et Sarram nuru
Abbreviated transcription (Latin):
orationis offendere. hoc. ẽ. uigilare ocłis ⁊ corde dormire. eũ debeat xp̃ianꝰ
& cũ dormit ocłis corde uigilare. sic̃ seriptũ e̾ ex ꝑsona ȩccłȩ loquentis in can¬
tico canticor. Ego dormio & cor meũ uigilat. Qua ꝓpt̾ sollicite semꝑ &¬
caute apłs ammonet dicens. Instate orationi uigilates in ea docens
scilicet & ostendens eos impetrare qđ postulant de d̾o posse quos ds uide¬
at in oratione uigilare. Orantes autẽ. nec in fructuosis uocib nec ua¬
nis p̃cib ad ꝙmueniant. In efficax petitio e: cũ p̃cat᷑ đm sterilis oratio.
Nã cũ om̃is arbor ñ faciens fructũ excidat᷑ & in igne nuttat᷑. utiq
& sermo ñ habens fructũ. ꝓmereri dđm ñ potest. qr nulla opatione
fecundus ẽ. & ideo scriptura diuina instriit dicens. Bona e. oratio
cũ ieiunio & elemosina. Nã qͥ in die iudicii p̃miũ ꝓ oꝑib & elemo

Expanded text:
orationis offendere, hoc est uigilare oculis et corde dormire, cum debeat christianus orationis offendere, hoc est uigilare oculis et corde dormire, cum debeat christianus et cum dormit oculis corde uigilare, sicut scriptum est ex persona ecclesiae loquentis in Cantico cantiorum: ego dormio et cor meum uigilat. quapropter sollicite et caute apostolus admonet dicens: instate orationi uigilantes in ea, docens scilicet et ostendens eos inpetrare quod postulant de Deo posse, quos Deus uideat in oratione uigilare. Orantes autem non infructuosis nec nudis precibus ad Deum . ueniant. inefficax petitio est, cum precatur Deum sterilis oratio. nam cum omnis arbor non faciens fructum excidatur et in ignem mittatur, utique et sermo non habens fructum promereri Deum non potest, quia nulla operatione fecundus est. et ideo scriptura diuina instruit dicens: bona est oratio cum ieiunio et eleemosyna. nam qui in die
Abbreviated transcription (Latin):
prefacione p̃missa parat fratrũ mentes. dicendo sursũ corda: ut dũ respondet
plebs habemꝰ ad m. ãmoneat᷑ nichil aliud se quã d̾nm cogitare debere. ut elai¬
dat᷑ contra aduersariũ pectꝰ & soli do p ateat: nec ad seꝰ ds tꝑre orationis adire pa¬
tiat᷑. Obripit enĩ frequent᷑ & penetrat: & subtilit̾ fallens p̃ces nrãs a do auocat.
ut aliut habeamꝰ in corde. aluit inuoce. quando intentione sincera dm debeat
ñ uocis sonꝰ s animꝰ & sensus orare. Quȩ autẽ segnitia e̾. alienari & capi meptis co¬
gitationib & ꝓfanis: ut cũ dum dep̃caris. quasi sit alut qđ magis debeas cogita¬
re. quã qd̃ cũ do loquaris: Quomꝰ te audiri a do postulas. cũteipsũ ñ audiaso
Uis ee drm memorem tui cũ rogas: quando tu ipse tiu memor ñ sis Hoc . ẽ
ab hoste in totũ ñ cauere: hoc. e. quando oramꝰ dm maiestatẽ d̃i negligentia

Expanded text:
praefatione praemissa, parat fratrum mentes, dicendo, Sursum corda: ut dum respondet praefatione praemissa, parat fratrum mentes, dicendo, Sursum corda: ut dum respondet plebs, Habemus ad Dominum, admoneatur, nihil aliud se quam Deum cogitare debere. Claudatur contra adversarium pectus, et soli Deo pateat, nec ad se hostem Dei tempore orationis adire patiatur. Obrepit enim frequenter, et penetrat, et subtiliter fallens, preces nostras a Deo avocat, ut aliud habeamus in corde, et aliud in voce, quando intentione sincera Deum debeat non vocis sonus, sed animus et sensus orare: quae autem segnitia est: alienari et capi ineptis cogitationibus et profanis, cum Deum deprecaris? quasi sit aliud, re quam quod cum Deo loqueris. quomodo audiri te a Deo postulas, cum te ipse non audias? uis esse Dominum memorem tui cum rogas, quando tui memor ipse non sis ? hoc est ab hoste in totum non cauere, hoc est, quando oras Deum, maiestatem Dei neglegentia
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Non ꝓhis autẽ rogo solis. sed⁊ ꝓ illis qͥ credituri st̾ ꝑ uerbũ illor in mec
ut oñs unũ sint. sic̃ tu pat̾ in me & ego inte: ut ⁊ ipsi in nob̾ sint. Magna dmi ꝓpt̾
salutẽ nrãm benignitas. parit̾ & pietas: ut ñ contentꝰ qđ nos sanguine suo redi¬
meret. adhuc ꝓ nob̾ amplus ⁊ iogaret. Rogantis autẽ desideriũ uidete qđ fu¬
erit: ut qͦmͦ unũ sunt pater & filius. sic & nos in ipsa unitate maneanꝰ. ut huie
quoq possit intelligi quantũ delinquat qui unitatẽ scidit & pacẽ. euͥ ꝓhae roga¬
uerit ans: uolens scilicet plebẽ slã saluã fieri & uiuere. cũ sciret ad regnũ qi di¬
cordiã ñ uenire. Quando autẽ stamꝰ ad orationẽ fr̃s dilectissimi. inuigilare &
incũbere ad p̾ces toto corde debemꝰ: cogitatio omĩs carnał abscedat. & scł̃aris.¬
nec quicquã tẽ animꝰ. quã id solũ cogitet qđ p̃cat᷑. Ideo & sacerdos ante orationẽ

Expanded text:
ituri sunt per uerbum ipsorum in me, ut omnes unum sint, sicut et tu pater in me et ego in te, ut et ipsi in nobis sint. magna Dei propter salutem nostram benignitas pariter et pietas, ut non contentus quod nos sanguine suo redimeret adhuc pro nobis amplius et rogaret. rogantis autem desiderium uidete quod fuerit, ut quomodo unum sunt pater et filius, sic et nos in ipsa unitate maneamus: ut hinc quoque possit intellegi quantum delinquat qui unitatem scindit et pacem, cum pro hoc et rogauerit Dominus uolens scilicet plebem suam uiuere, cum sciret ad regnum Dei discordiam non uenire. Quando autem stamus ad orationem, fratres dilectissimi, inuigilare et incumbere ad preces toto corde debemus. cogitatio omnis carnalis et saecularisnec quidquam tunc animus, quam id solum cogitet quod precatur. Ideo et sacerdos ante orationem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ erit lux: s frigus & pruia erit. uno die. Et dies ille notꝰ dno. & neq dies
neq nar: & ad uesperã eritlux. Q d euidentius a ꝓpħa dici potuit: ut iã hȩc

Expanded text:
non erit lux: frigus et pruina erit uno die, et dies illa nota Domino, et neque dies, non erit lux: frigus et pruina erit uno die, et dies illa nota Domino, et neque dies, neque nox, et ad vesperam erit lux . Quid tam evidens a prophet
Abbreviated transcription (Latin):
uentre eiꝰ ꝓcedent aquȩ uiuȩ. S ꝓduxit ⁊sangiunẽ: quẽ petierant uidei
uenire suꝑ se & suꝑ filios suos. Produx̾ gͦ aquã. ut credentes diluat: ꝓduxi
& sanguinẽ. qui condẽnet incredulos. Potest tam̃ etiã illud intelligi qͦd
duplicẽ grãm baptismi figurauerit. unã qͦ dat᷑ ꝑ aque baptismũ. aliã qͦ ꝑmia
tyriũ ꝓfusione sanguinis quęrit᷑. Utrũq enĩ. baptismũ nominat᷑. Qđ si & ho
queris cur ñ ex alio membro. s ex latere ꝓduxisse dicat᷑ a quã & sanguinẽ
uidet᷑ mͥ in latere ꝑ costã mulier indicari. Quia gͦ fons peccati ⁊ mortis de
muliere prima qͣ fuit pͥmi addam costa ꝓducit᷑: idcirco & fons redemptioniꝰ
& uitȩ de scdi adã costa ꝓducit᷑. Scriptũ ẽ qͦd in pas Esione eiꝰ ab hora sea¬
ta usq ad horã nonã tenebrȩ factȩ sunt. Accipe & de hoc ꝓpħe testimo¬
niũ dicentis. Occidit tͥ sol meridiȩ. Et iterũ ⁊acharias ꝓpħa. in illa inquit die

Expanded text:
ventre ejus procedent aquae vivae . Sed produxit et sanguinem, quem petierunt Judaei venire super se et super filios suos. Produxit ergo aquam, quae credentes diluat: produxit et sanguinem, qui condemnet incredulos. Potest tamen etiam intelligi illud quod duplicem gratiam baptismi figuraverit. Unam quae datur 87 per aquae batyrium profusione sanguinis quaeritur: utrumque enim baptismum nominatur. Quod et si hoc quaeris, cur non ex alio membro, sed ex latere potius produxisse dicatur aquam, et sanguinem? videtur mihi in latere per costam mulier indicari. Quia ergo fons peccati et mortis de muliere prima, quae fuit primi Adam costa, processit: fons redemptionis ac vitae de secundi Adam costa producitur. 24. Scriptum est, quod in passione ejus ab hora sexta usque ad horam nonam tenebrae factae sunt. Accipe et de hoc prophetae testimonium dicentis: Occidet tibi sol meridie . Et iterum Zacharias propheta: In illa, inquit, die
Abbreviated transcription (Latin):
nar. qͥd ẽ neq dies neq nor: Nonne aꝑte de insertis diei tenebris. ⁊ reuo¬
cata rursũ luce disseruit: Non fuit illa dies. neq enuĩ cȩpit ab ortusolis.
neq integra nax fuit. ñ enĩ ꝑacto diei cursu spacia debita uel ab iitio
suscepit uł adultimũ t̾minata ꝓduxit. S fugata ꝑ impior. facinus lux
reparat᷑ ad uesperã. Post horã enĩ nonã. depulsis tenebris sol redditur
mundo. Et iterũ aliud de hoc ipso testimoniũ dicit. Obscurabit᷑ suꝑ t̾raor

Expanded text:
nox . Quid est neque dies neque nox? Nonne aperte de insertis diei tenebris, et revocata rursum luce disseruit? Non fuit illa dies, neque enim incoepit Al. coepit ab ortu solis. Neque integra nox fuit: non enim peracto diei cursu, spatia sibi debita vel ab initio suscepit, vel ad ultimum determinata perduxit: sed fugata per impiorum facinus lux reparatur ad vesperam. Post horam enim nonam depulsis tenebris sol redditur mundo. Et iterum alius de hoc ipso testimonium dicit: Et obscurabitur super terram
Abbreviated transcription (Latin):
qđ & rogare ꝓpeccatis debeamꝰ. & impetremꝰ indulgentiã. cũ rogamꝰ.
Ideo & fidelem dix̾ d̃nm. ad dimittenda peccata. fidẽ pollicitationis suȩ
reseruantẽ: qi qͥ orare nos ꝓ delictis & peccatis docuit. paternã miscđiã
ꝓmisit. & ueniã secuturã adiunxit. Plane & addidit legẽ. certa conditione
nos & sponsione constringens.: ut sic nob̾ dimntti debitũ postulemos.
scđm qđ & ipsi debitorib nris dimittimꝰ: scientes impetrare ñ posse qđ ꝓ
peccatis petimiꝰ. nͥ & ipsi circa debitores nros paria fecerimꝰ. Ideirco ⁊ alio
in loco dicit. In qua mensura metieritis: in ea remetiet᷑ uob̾. Atqui
seruus post dimissũ sibi a dno om̃e debitũ conseruo suo noluit ipse
dimittere. in carcere religat᷑ : qr indulgere conseruo suo noluit. qđ
remitrite siquid habetis aduersus aliquẽ: ut & pater ur̃ qͥ in cȩł .e dim

Expanded text:
 rogare pro peccatis debeamus et inpetremus indulgentiam cum rogamus. ideo et fidelem dixit Dominum ad dimittenda peccata fidem pollicitationis suae reseruantem, quia qui orare nos pro debitis et peccatis docuit paternam misericordiam promisit et ueniam secuturam. Adiunxit plane et addidit legem certa nos condicione et sponaione constringens, ut sic nobis dimitti debita postulemus secundum quod et ipsi debitoribus nostris dimittimus, scientes inpetrari non ppeccatis petimus, nisi et ipsi circa debitores nostros paria fecerimus. Idcirco et alio in loco dicit: In qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur vobis . Et qui servus post dimissum sibi a domino omne debitum conservo suo noluit ipse dimittere , in carcerem religatur: quia indulgere conservo suo noluit, quod remittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester qui in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
etiã de hoc scriptũ e̾ in iob. Dñs reconciliat corda principũ t̾rȩ. Refert᷑ item
qͦd cũ pilatus uellet eũ dimittere. omĩs popłs clamauerit. crucifige. cruci
inqͥt hereditas mea mͥ sic̃ leo in silua. dedit suꝑ me uocẽ suã. ꝓpterea exosuᷤ
sũ eã. & ꝓpt̾ hoc inqͥt dereliqui domũ meã. Et iterũ alibi dicit. Suꝑ quem
aperiustis os urm̃: & aduersus quẽ relaxastis linguas urãs : Cũ uidicaret᷑.¬

Expanded text:
etiam de hoc scriptum est in Job: Dominus reconciliat corda principum terrae . 22. Refertur item, quod cum Pilatus vellet eum dimittere, omnis populus succlamaverit Al. cinquit, haereditus mea mihi, sicut leo in silva: dedit super me vocem suam, propterea exosus sum eam: et propterea, inquit, dereliqui domum meam . Et iterum alibi dicit, Supra quem aperuistis os
Abbreviated transcription (Latin):
teras eiꝰ passiones: qͦd alligantes eũ ad duxert̃ ad pilatũ. Presignauit
etiã hoc ꝓpħa. ubi dicit. & alligantes adduxerunt eũ xeniũ regi iarim.
erat tunc rex in isrł. Et bene addidit nom̃ iarim : qͦd ẽ siluester. Non enim
erat herodes de domo isrł. nec de illa uinea israhelitica quã eduxit dns de
egypto & plantauerat in coinu in loco uberi: s erat siluester. id ẽ exsilua ali¬

Expanded text:
teras ejus passiones, quod alligantes eum duxerunt ad Pilatum. Praesignavit teras ejus passiones, quod alligantes eum duxerunt ad Pilatum. Praesignavit etiam hoc propheta, ubi dicit: Et alligantes adduxerunt eum xenium regi Jarim : erat tunc rex in Israel. Et bene addit nomen Jarim, quod est silvester. Non enim erat Herodes de domo Israel, nec de illa vinea Israelitica, quam eduxerat Dominus de Aegypto, et plantaverat in cornu in loco uberi: sed erat silvester, id est ex silva ali
Abbreviated transcription (Latin):
pessimã aduersũ seipsos dicentes. Alligemꝰ iustũ qr inutilis ẽ nob̾. S dicit
aliquis. slũquid hec de d̾no intelligenda sunt: Nũ qͥtd d̃ns ab hominib te¬
neri poterat. & in uidiciũ ꝑtrahi : & de hoc te idem ꝓpħa conuineet: dicit
enĩ his uerbis. Ipse dñs inuidiciũ ueniet: cũ seniorib & principibꝰ popłi.
cȩdit᷑. & palmis in faciem uerberat᷑. ⁊ conspuit᷑. ⁊ omnẽ. ꝓ nobͥ fert indig¬
nitatis in iuriã. Et quã hec stupescenda erant omĩb cũ p̃dicarent᷑ ab apłi.
Id circo etiã ex ꝑsona ipsor ꝓpħa exclamat & dicit. Dñe. quis credidit au¬
ditui nr̃o. Incredibile enĩ e. ut di filius passus ista dicatur. & ideo p̃dicunt
dͥns dicit. Dor sũ meũ dedi in flagellis. & marillas meas ad palmas.
& faciem meã ñ auerti a confusione sputoꝵ. Scribit᷑ etiã illud inter cȩ¬

Expanded text:
pessimam adversum semetipsopessimam adversum semetipsoaliquis: Nunquid haec de Domino intelligenda sunt? Nunquid Dominus ab hominibus teneri poterat, 84 et ad judicium pertrahi? Et de hoc te idem propheta convincet. Dicit enim his verbis: Ipse Dominus in judicium veniet, cum senioribus et principibus populi . et palmis in faciem verberatur, et conspuitur, et omne pro nobis perfert opprobrium indignitatis. Et quia haec stupescenda erant omnibus, cum praedicarentur ab Apostolis: idcirco etiam ex persona ipsorum propheta exclamat, et dicit: Domine, quis credidit auditui nostro ? Incredibile enim est, ut Deus Dei Filius passus ista dicatur, et praedicetur: Christus Dominus dicit: Dorsum meum dedi ad flagella, et maxillas meas ad palmas, t faciem meam non averti a confusione sputorum . Scribitur etiam illud inter cae