comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
strum uidi.
onne opus
meum nos es¬
tis in dommo
et si aliis nõ
sum apostolꝰ
set tamen uo¬
bis sum Nam
signaculũ a¬
postolatus me¬
i uos estis indo¬
mino ¶ea
defensio apud
eos qui me in¬
terrogant hec
umquid
nõ habemus
potestatem in¬
anducandi. et
bibendi. num¬
quid nõ habe¬
mus potestatẽ
rem circumdu¬
cendi sicud et
int̾rogatione loq̃ns
plĩ quia uos estã opͦ¬
dicit sb̾in t̾rogatione
ioo. ¶ Et sinõ suma¬
postolus aliis. i iudeis.
quorũ legemenacua¬
lut set tñ uobis qui
ꝑ me cõu̾si estis. sũ a¬
płs quia uos estis opꝰ
sum apostolus. Dã
signaculũ .i. formã a
re ac simili sigilli. qr
in uobis apparet ꝙ ego
os apostoloᷤ. et ido ꝑ uo̾
apud alios qui dubi¬
tant apostolus defen¬
dori. et hoc est quod ait
apostolus. et quia apꝰ
tolus sum Nũquid

Expanded text:
strum vidi? Nonne opus meum vos estis in Domino? Et si aliis non sum apostolus, sed tamen vobis sum: nam signaculum apostolatus mei vos estis in Domino. Mea defensio apud eos, qui me interrogant, haec est. Numquid non habemus potestatem manducandi et bibendi? Numquid non habemus potestatem rem circumducendi, sicut et interrogatione loquenspostolus, quia vos estis opdicit sub interrogatione:Ideo et si non sum apostolus aliis, id est Judaeis quorum legem evacuabat, sed tamen vobis, qui per me conversi estis, sum apostolus, quia vos estis opus sum apostolus; nam signaculum, id est forma, apre, a simili sigilli, quia in vobis apparet quoos apostolos, et ideo per vos apud alios qui dubitant, apostolus defendor. Et hoc est quod ait:apostolus. Et quia sum apostolus, nunquid,
Abbreviated transcription (Latin):
ut quisquis uellet ⁊¬
eo utcͥtur quod sibi
licẽt ex domini cõstitu¬
tõe. si quis uo uti nol¬
let ñ cõtͣ uissum face¬
ret. set de suo uire ce¬
d̾et. potestas enimẽ
ñ uissio domini acciꝑe
sup̃tus. et nũquid nõ¬

Expanded text:
ut quisquis vellet eo uteretur quod sibi liceret ex Domini constitutione; si quis vero uti nollet, non contra jussum faceret, sed de suo jure cederet. Potestas vero est, non jussio Domini, accipere sumptus. Et nunquid no
Abbreviated transcription (Latin):
peccare ẽ in his que
xp̃i sunt peccare sic̾
hic qui sb̾ lege est in
lege dr peccare Ita hii
qui in xpisto sunt in
si esca. scanda. fra. me¬

Expanded text:
peccare, est in his quae Christi sunt peccare. Sicut hic qui sub lege est, in lege dicitur peccare, ita hi qui in Christo sunt, in si esca scandalizat
Abbreviated transcription (Latin):
dete au̾t ne
forte ħlicentia
diculum in
firmis. Si e¬
nĩ quis uide¬
rit eum qui
ħt scientiam
in idolio recũ¬
bentem nõne
cõscĩa eius c̃¬

Expanded text:
dete autem, ne haee licentia diculum fiat infirmibus. si enim quis uiderit eum, qui habet scientiam, in idolio . recumbentem, nonne conscientia eius, c
Abbreviated transcription (Latin):
piendo scandalutaret
accipio et u̾e ħ̾eo lib̾ta¬
tem. Numquid enĩ ñ
sum lib̾ acciꝑe utiq li¬
b̾ sũ acciꝑe. quia licet

Expanded text:
piendo scandalizaret,accipio. Et vere habeo libertatem. Nunquid enim non sum liber accipere? Utique liber sum accipere, quia licet
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝑse edificabitur
ducandũ carues satͥ¬
fitiorum sicud ydolo¬
thita uidens enimqͥs
fr̃m ꝑitũ. in ẏdoliosa¬
crificata ed̾e. Incipit
bit infirm᷑. fr̃ in tua

Expanded text:
edificabitur ducandum carnes sacrificiorum sicut idolothyta? Videns enim quis fratrem peritum in idolio sacrificata edere incipit bit infirmus frater in tua
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur. et decipit
dum u̾r si uiilib ca
in elem̃tis que terre¬
na philosophia est¬
a gentium. secumd̾ e¬
lementa mundi. et ñ¬
scd̾i xpm̃. in aliqua
parte .i. nõ ẽ adeo. ordi¬
nata. set ab homini¬
b tradita tradidert᷑
enim philosophi qͦs
homnnes uocat deum ñ posse nõ creaturam hõi¬
nem nõ posse nasci de uirgine ł mortumireui¬
uere consid̾antes elem̃ta .i. has creaturas. uisi¬
biles in quib ex cõmixtiõe seminis anim alia ge¬
nerantur. et ꝙ moritur nõ iterum uiuit. ideo
fallaçem philosophiam. nõ a deo ordinatã.
s ab in becillitate rͣrmatiocinatõis humane q̃
potenciam dei intra cõscientiam suam coartat
ñ alit̃ credens facere. ł posse ꝙͣ caruał rõ sua¬
det que omĩo cauenda est. quia mundi cultryx
est ñ dei. et axp̃o rechit in quo perfectio diuini¬
exponunt dicentes. ĩmo ẽ aer neptimus est mare
pretatores signorum cauendos eẽ. ł fallatiam a¬
illa dicunt et illa diciturmanis quia in hac fal¬

Expanded text:
ponitur, et decipit, dum verisimilibus cauin elementis, quae terrena philosophia, seagentium secundum elementa mundi, et nChristum, in aliqua parte, id est non est a Deo ordinata, sed ab omnibus tradita. Tradiderunt enim philosophi, quos homines vocat, Deum non posse fieri creaturam, hominem non posse nasci de Virgine, vel mortuum revivere, considerantes elementa, id est has creaturas visibiles, in quibus ex commistione seminis animalia generantur, et quod moritur non iterum vivit. Ideo  et fallacem. Philosophiam dicit non a Deo ordinatam, sed ab imbecillitate ratiocinationis humanae quae potentiam Dei intra conscientiam suam coarctat, non aliter credens facere vel posse quam carnalis ratio suadet, quae omnino cavenda est, quia mundi cultrix est non Dei, et a Christo retrahit in quo perfectio diviniexponunt dicentes, Juno est aer, Neptunus mare; es signorum, cavendos esse. Vel fallaciam as, et illa dicitur inanis, quia in hac fal
Abbreviated transcription (Latin):
xpistum dominum
ficite nõ extra eum set
in ipso ambulate di¬
co uos inmores radi¬
cati i agiua uita ut
arbor ad fructifican¬
dum et uos maiores
alus loquatur. et am¬
bulate in accõe grati¬
arum et cõfir. in fi.
ambulate dicosicut
ne. et ħ etis materi
idete ne quis .ii.¬
uint prudentes indi¬
cari in mundo. et eã
mentis. et sb̾tilita¬
te mimuciarum ꝯ¬

Expanded text:
istum Dominum ficite non extra eum, sed in ipso ambulate, dico, vos minores, radicati in activa vita, ut arborum ad fructificandum, et vos majoresoquatur, et ambulate in actione gratiarum confirmati in fide, ambulate, dico, sicune, et habetis materiadete ne quis unt prudentes judicari in mundo. Et eamdtiis et subtilitate minutiarum
Abbreviated transcription (Latin):
sanctis enm datumẽ
inspiritu uidere remo¬
ta ergo sibi caueant
illi quorum accus uia¬
gistrum latent uo¬
biscum sum dico gan
facit. circa ennͣgłium qr gautere se dicit in dis¬
positõe cõn̾sationis. eorum et fideistabilitate ut
scientes enim unde placeatur deo in eo fierem. fir

Expanded text:
Sanctis enim datum est in spiritu videre remota. Ergo sibi caveant illi quorum actus magistrum non latent. Vobiscum sum dico, gaufacit circa Evangelium, quia gaudere se dicit in dispositione conversationis illorum et fidei stabilitate, ut scientes unde placeatur Deo, in eo fierent fir
Abbreviated transcription (Latin):
noĩabile qd̾ uł iam scitur uł ĩ fucuro scigtur hoc
dicit propt̾ ĩ carnatione̾ fili dei ut ⁊ hõ fc̃s suꝑ
dm̃s celos esse dicatur ⁊ super oẽm creaturã hñs
nom̃ dei pernaturã ñ peradtiptioñe ⁊ ne uideret᷑
p̃es¶ oĩ creature dignitate tim̃ ⁊ ñ potestate subd̾
t oi̾a. qiͣ ñ solũ

Expanded text:
nominabile quod vel jam scitur vel in futuro scietur. Hoc dicit propter incarnationem Filii Dei, ut etiam homo factus super omnes coelos esse dicatur, et super omnem creaturam, habens nomen Dei per naturam, non per adoptionem. Et ne videretur praeesse omni creaturae dignitate tantum, et non potestate, subdit et omnia. Q
Abbreviated transcription (Latin):
si cos audiamꝰ qui
noant ad dect̾am
tes. Nũqͥd deus pr̃ ha¬
bet latus dect̾um.ł¬
sinistrũ sicut corpo¬
ra uenoꝰ hoc dedeo
forma corporis deus
funtur t ꝯcludit᷑.¬
s derera dei est beatitu¬
sicut sistra eusdr
miseria ꝑpetua q̃ im¬
aũ głorie scõꝵ cõsistit¬
ĩ resurectionẽ saluato

Expanded text:
s audiamus qui gant ad dexteram Nunquid Deus Pater habet latus dextesinistrum, sicut corpora? Nec nos hoc de Deo forma corporis Deus finitur et concludied dextera Dei est beatitusinistra ejus dicitur miseria perpetua qautem gloriae sanctorum consistiin resurrect
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝑtinet ad sanctifi¬
catioemͣ. et ita. ꝑ aui¬
toritatem iereiuie ꝯ¬
firinat utrumq ꝙ
dixerat litteram sic
prosequere. testabor
dico dando. Le .ni. ñ
sicut patrib dedũ¬

Expanded text:
tinet ad sanctificationem. Et ita per auctoritatem Jeremiae, confirmat utrumque quod dixerat. Litteram sic prosequere: Testabor, dico, dando leges meas, non sicut patribus ded
Abbreviated transcription (Latin):
etiam abolitionem ne
t. que tñ offeruutur
setumdum legem. ħ
dicit. ne uiderentur
ideo displicere. quia
nõ setund̾ legem of¬

Expanded text:
etiam abolitionem Vettibi quae tamen offerentur secundum legem. Hoc dicit, ne viderentur ideo displicere, quia non secundum legem of
Abbreviated transcription (Latin):
unam propͤ¬
catis offerrẽs
hostiam sed¬
in sempiter¬
num in dex¬
tera dei de ce¬
tero expectanᷤ
donec ponan¬
tur inmnici e¬
ius scabellũ
pedum euis.¬
oblatione cõ¬
summauit
in sempiterũ
sancuficatos
contestatur au¬
tem nobis spi¬
ritus s anctus
postquam enĩ
dycit. hoc aũt
testamentum
quod testabor
ad illes post
dies illos. dic̾
dominus dan¬
do leges meas
in cordib eoꝵ
et in mente eo¬
rum super scri¬
bãs eas. et pec¬
catorum et in¬
iquitatum eo¬
rum iam nõ
recordabor am¬
pluis ubi au¬
confirmande sancti¬
ficatione. et cõsũm
promittitur. ⁊ nõ n

Expanded text:
unam pro peccatis offerens hostiam in sempiternum sedit in dextera Dei de cetero expectans donec ponantur inimici eius scabillum pedum eiuoblatione consummavit in sempiternum sanctificatos contestatur autem nos et Spiritus Sanctus postquam enim dixit hoc autem testamentum quod testabor ad illos post dies illos dicit Dominus dando leges meas in cordibus eorum et in mente eorum superscribam eas et peccatorum et iniquitatium eorum iam non recordabor amplius ubi auconfirmat de sanctificatione. Postquam p
Abbreviated transcription (Latin):
acce ad introitum scõrum. qui no̾ corde .i. cum
u̾o intellectu. nõ simulato. ⁊ si hec nõ pot̾ eẽ sal¬
tem accedamus. in plenitudine fider i. in plena
fide. qr nicħ̾ horum iam est uisibile. nec sacerdoᷤᷤ
a cõscientia mala u a cõscientia prauitatis. illi
nero corpora tm̃ hñt abluta. ⁊ abluti sumus. cor
aqua baptismi. per ħ ostenditur. ꝙ nõ fides so¬
la: set bona uita. cum uirtutib queritur. iũ
hoitatur ad ea. que cõueniunt fidei sb̾dens.¬
eneamus qͣi ⁊ quicquid eccurrit teneamꝰ¬
fessionemr ⁊ spem que est eius cã. que spes ñ
ẽ uacua ñ cõfundit. fidelis enim ẽ .i. uerax ĩ
promissis deus qui repro misit ea. que speramꝰ¬

Expanded text:
accedamus ad introitum sanctorum, cum vero corde, id est cum vero intellectu et non simulato. Et si hoc non potest esse, saltem accedamus in plenitudine fidei, id est in plena fide. Quia nihil horum jam est visibile, nec sacerdos, a conscientia mala, id est a conscientia pravitatis. Illi vero corpora tantum habent abluta, et abluti sumus corpuaqua baptismi. Per hoc ostenditur quod non fides sola, sed bona vita cum virtutibus quaeritur. Inde hortatur ad ea quae conveniunt fidei, subdensdicat: Et quidquid occurrerit, teneamconfessionem et spem quae est causa ejus, quae spes non est vacua, non confundit. Fidelis enim est, id est verax in promissis Deus qui repromisit ea quae speram
Abbreviated transcription (Latin):
ip. ⁊ nr inde est super scri. eas sbintulit. et ĩ
lum exhac auctoritate uideri pot̾. quod ĩhesus
sanciificat. et cõsũmat. set ⁊̃ quod oblatio iã
finito grandi sermone dẽ pontfice magno eiꝰ¬
tur ad multa sot ma¬
xime ad fidem. pati¬
entiam pacem mũ¬
caritatem et infert

Expanded text:
in mentibus eorum superscribam eas, subintulit, et peclum ex hac auctoritate videri potest, quod Jesus sanctificat et consummat, sed etiam quod oblatio jam Finito grandi sermone de pontifice magno, ejutur ad multa, sed mxime ad fidem, patientiam, pacem, mucharitatem, et infert
Abbreviated transcription (Latin):
los annos offerens ñ
ticem̃. sicut ⁊̃ omnis
sacerdos semper offe
cõsummatur et ħ ẽ¬
dem sacdos legis p̾s¬
to est. ut spontane
de animalib sepe
offerens. qr nõ inte¬
gre mundant unde
nistrare est famulorum sedere est dominor
aluare pot̾ per acta obedientia. sedet .i quies¬
cit. ⁊ regnat cum
sempit̾nu .u in dex
nis. nõ enim iterum
laborare ⁊ iterum of¬
ferre eg bene ergo po¬
test cõsummare. qui

Expanded text:
los annos offerens, non tionem, sic etiam omnis sacerdos semper offert, consummatur. VEdem sacerdos legis, praesto est, ut spontaneude animalibus saepe offerens, quia non integre mundant. Undenistrare est famulorum, sedere est dominorusalvare potest peracta obedientia, sedet, id est quiescit et regnat, in sempiternum in dexnis, non enim iterum laborare, et iterum offerre eget. Bene ergo potest cons
Abbreviated transcription (Latin):
tempore passionis. corpꝰ
sibile. et mortale qd̾
ualeat offerri in rede¬
pticẽm omnium.
blata gͦ sunt sig¬
na. qr exibita est ueriꝰ¬
tas. tunc cum tempꝰ.
fuit illa auferentur ueritas ueniret nec unq̃m
un adorib illis delectatus est dominis. nisi in fide. ⁊¬
qͣm offerentur ydoł imposuit q in seruitutem. ñ
in iustificatidem. et ut figura eet̃ futuri. de quo¬
num reprobatiõe addit. ad huc dicens. holocaustam a¬
ta. que aliis sacrifitus dignioia indebantur q̃ to¬
ta cõburebantur. et pro pecoo̾ fiebant. qued̾ enini
ñ pro pecc̃o fiebant. Illa in qͣm que ceteris erant
digniora. nõ tibi placuerunt . ex quoueritas uene
omnium hostiarum ceperunt illa displicere aũ
ui̾tas prenuntiabatur celebrabant figuras fu¬
ture rei multi scientes. set plures ignorantes. ꝙ
cessare debebant. re exhibita iuide sb̃dit᷑.¬
s. qñ udi omnia illa displicere tibi. et corpin
doneum. ad hoc michi datum. dixi ecce sine ali¬
dum ip̃e offerens ip̃e

Expanded text:
tempore passionis, corpus sibile et mortale, quod valeat offerri in rednem omnium. Ablata ergo sunt sigia exhibita est veritas tunc cum tempus fuit, ut illa auferrentur, et veritas veniret. Nec unquam in odoribus illis delectatus est 255 Dominus, nisi in fide m offerrentur idolis, imposuitque in servitutem nec in justificationem, et ut figura essent futuri, de quorum reprobatione adhuc addit, dicens: Holocautomata, quae aliis sacrificiis digniora videbantur quae tota comburebantur, et pro peccato fiebant. Quaedam enim non pro peccato fiebant. Illa, inquam, quae caeteris erant digniora, non tibi placuerunt, ex quo veritas venitomnium hostiarum, coeperunt illa displicere. Antveritas praenuntiabatur. Celebrabant figuras futurae rei, multi scientes, sed plures ignorantes, quae cessare debebant re exhibita. Unde subdit vidi omnia illa tibi displicere, et corpus idoneum ad hoc mihi datum, dixi: Ecce, sine aliad me offerendum, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
pantur tanto purior redditir duͥ aĩa fideł
nõ resistens ordinanom dei nõ diligie eius
uolũtatẽ quiꝰ malicie pocestas datur in bo¬
nos s cus uoluntatẽ a quo potestas datur
Cum gͦ quis intelligens ꝙ nõ est potestas uł
demonũ uł pet secutoꝵ nisi adeo sustinet pa

Expanded text:
patitur, tanto purior redditur, dum anima fidelis non resistens ordinationi Dei, non diligit ejus voluntatem, cujus malitiae potestas datur in bonos, sed ejus voluntatem a quo haec potestas datur. Cum ergo quis intelligens quod non est potestas, vel daemonum, vel persecutorum, nisi a Deo, sustinet pa
Abbreviated transcription (Latin):
destinanione fututũ est. Uñ alibi qui fecit que
futura sũt ⁊ alibi Qui elegit nos an̾ mundi con¬
sticutionẽ. quis sufficit hoc explanare. Eliguntur
qui nõ sũt necerrat qui elegit nec uane elegte
Elegit tñ ⁊ ht̾ eletos quos creaturꝰ est eligendos
quos apd̾ semet ip̃m ht nec ĩnatura sua s inp̃¬
sencia sua ñdũ erant quib ꝓmitelatur s quib¬

Expanded text:
destinatione futurum est. Unde alibi: Qui fecit quae futura sunt; et alibi: Qui elegit nos ante mundi constitutionem . Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt, nec errat qui eligit, nec vane eligit. Eligit tamen, et habet electos quos creaturus est eligendos, quos habet apud semetipsum, non in natura sua, sed in praesentia sua. Nondum erant, quibus promit
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ dei q̃ maior est aliis ꝙͣ cum dicit nos habe
sp̃m scm̃ incordib sdeoq ne quis putaret eã.
schabete ꝑproptiũ arbicriũ cũ dixisset caritas dif
susa est addidit per sp̃m scm̃ qui datꝰ est nobis
aquo iuisi ab illo qui ascendit ialrũ .i. ad prẽm epb̃.
ip̃e enĩ dedit dona hoĩb In sinuatut nobis inpr̃e ant¬
doritas. in filio natruitis. ĩ sp̾u scõ patris filiiq cõm

Expanded text:
itatem Dei, quae major est aliis: quam cum dicit nos haberSpiritum sanctum in cordibus? Ideoque ne quis eam putaret se habere per proprium arbitrium, cum dixisset, charitas Dstris, addidit, per Spiritum sanctum qui datus est nobis. A quo, nisi ab illo qui ascendit in altum, id est ad Patrem? Ipse enim dedit dona hominibus . Insinuatur nobis auctoritas in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illam dei cẽ legem qmͣ ꝓphanꝰ iste blasfemat ⁊
udoos s̾re suas traditiones alibris ꝓpħitis ⁊ logit¬
timus alienas qł appellasse apłm fabulas ꝓpha¬
nas et genealogias. it̾minatas ñ lẽtics s catholicꝰ
lector intelligit que fabule magis p̃stant. qũs¬

Expanded text:
t illam Dei esse legem quam profanus iste blasphemat, et Judaeos habere suas traditiones a libris propheticis et legitimis alienas, quas appellasse Apostolum fabulas profanas et genealogias interminatas non haereticus, sed Catholicus lector intelligit. Quae fabulae, magis parant qu
Abbreviated transcription (Latin):
appellasse sicut et alibi cũ dicit ꝓphanas ⁊ auiles
tabulas deuita. Eiuis ina nͥ herecicus meltũi ecus
crtarit curg ip̃e idem fecit si lec esse auies sos¬
biłas udicauit curdicit abraham duos filios
tas quas manorit tencire ⁊ alter ĩalt̾m loqudo.
tnͣft̾rdit quas deut̾o sui uocant ubi dñt ⁊ cradũt
duas itores dm̃ pͥmo hõĩ creasse gquib texunt ge¬
tationes ad quas ꝑtinebant ilłe dequib dñs ait Ir

Expanded text:
libi cum ait: Profanas et aniles fabulas devita . Quis ita nisi haereticus multum caecus erraret? Cur ergo ipse idem fecit, si haec esse aniles fabulas indicavit? Cur dicit: Abraham duos filios tas, quas memoriter tenent, et alter in alterum loquendo transfundit, quas Deuterosin vocant, ubi dicunt duas uxores Deum primo homini creasse, ex quibus texunt getationes, ad quas etiam pertinebant illa de quibus Dominus ait: Ir
Abbreviated transcription (Latin):
płs pp̃ affectũ cariti¬
tis et ut formam.
facito quid rogaui¬
ut remaneres ephesi
ad ordinandã eccm.¬
ephesus est cuntas
metropołis asie. cum¬
irem ĩmacedoniam.
iõ rogaui teibi re

Expanded text:
pter affectum charitatis, et ut formam hfacito. Quid rogut remaneres Ephesi, ad ordinandam EccleEphesus est civitas metropolis Asiae. Cumirem in Macedoniam, ideo rogavi te ibi re
Abbreviated transcription (Latin):
tend̾ent fabulis. inde¬
orũ qui dñt duas
mulieres fuisse pͥmo
qͣ dñt multos filios
flde eẽ natos quod nuqmͣ sacra pagnia uar¬
rat. uł fabulas ħic dic̃ doctrimam islorũ quilegẽ
cũgrã p̃dicant ẽẽ natͣtiam qd̾ enũ dñt delege¬
pat̾etur uideos uidarantes aliter docere ppł̾m
qmi ip̃e tradiderat nec subditos ĩd̾e̾ fabulis

Expanded text:
tenderent fabulis Jorum, qui dicunt duas mulieres fuisse 209 qua dicunt multos filios esse natos, quod nunquam sacra pagina narrat. Vel fabulas hic dicit doctrinam illorum qui legem cum gratia praedicant esse npateretur Judaeos judaizantes aliter docere populum quam ipse tradiderat: nec subditos, intendere fabulis
Abbreviated transcription (Latin):
firmata ẽ. in qua tñ ñ
orat salus. ⁊ omnis p̾¬
uari ꝙ est cõtra uetita.
facere. ⁊ mobedientia¬
quod est p̾cepta diuit¬
cł meruit m̾cedis ut
proqualitate fcõrum
pro singulis pecc̾is sit
reddenda pena. ac si di¬
ceret. nõ solum omĩs
preuaricator. punietur
reus est s proomni¬
u obedientia suã retipi¬
et penam iustam. dicit ne putetut ꝑire
norerit pena Quod uo ait m̾cedis ħ ad qualit̾a¬
tem pene refertur ut qui libidinis igne ꝑient̃
igne crucietur. Quoifi qͣi ⁊ si sermo angelor

Expanded text:
firmata est, in qua tamen non erat salus, et omnis prquod est contra vetita facere, et inobedienquod est praecepta dimit meruit, mercedis, ut qualitate factorum ngulis peccatis sit reddenda poena. Ac si diceret: Non solum omnis varicator punietur reus est, sed pro omniobedientia suam recipiet poenam. Justam dicit, ne putetur perirnor erit poena. Quod vero ait mercedis, hoc ad qualitatem poenae refertur, ut qui libidinis igne perierit, igne crucietur. Quomodo. Quasi dicat: Et si sermo angeloru
Abbreviated transcription (Latin):
prenuitit hic apłs qd̾ postea plemꝰ actutꝰ est. dic̃
eñ qr sibi licet ab his sũptꝰ acciꝑe sit̾ alii apłi ac¬
cipiebant astibditis suis ꝙ qm̃ sciebat psendo
occõne querere accipiendi uoluit ab his acciꝑe ne
¶ dicit apłs. oĩ. li. no demalis s debonis intelli¬
gi oportet quilydam eñi udetut p̃p lib̾tatẽ con¬
it dr̃e licet tbi s ñ expedit. et dñs simiłr muliẽ¬
ri chanance ast. Non licet panem filioꝵ mutire

Expanded text:
Praemittit hic Apostolus quod postea plenius acturus est. Dicit enim quod sibi licet ab aliis sumptus accipere, sicut alii apostoli accipiebant a subditis suis. Sed quoniam sciebat pseudo occasionem quaerere accipiendi, noluit ab his accipere, ne  omnia licent, non de malis, sed de bonis intelligi oportet. Quibusdam enim videtur propter libertatem conit dicere, licet tibi, sed non expedit. Et Dominus similiter mulieri Chananaeae ait: Non licet panem filiorum mittere
Abbreviated transcription (Latin):
debetir nent ⁊ uec̃ esce nomutantur istañde ⁊ post.x
apłs ait oñe qd̵ ĩmacello uenit m̃ãducare ẜ non
an scaudalo manducaud est. Uñ alibi dicit Nõmã ⁊¬
ducanbo carnem ĩ ec̾nũ nefrẽm meũ scandalreem.
sems  alibi. oĩa quidẽ mũda st̾ si malũ est hõĩ cͥe

Expanded text:
et venter escis. Non mutantur ista. Unde et post, Apostolus ait: Omne quod in macello venit manducate , sed non cum scandalo manducandum est. Unde alibi dicit: Non manducabo carnem in aeternum, ne fratrem meum scandalizem . Itemque alibi: O
Abbreviated transcription (Latin):
& debetis mintiam pa¬
ti et fraudem qd̾ ño
fatitis. set pociꝰ uos fa¬
titis inuiriam .i. aper¬
tam uiolentiam dũ
contenditis. et frauda

Expanded text:
 Debetis injuriam pati et fraudem quod non facitis, sed potius vos facitis injuriam, id est apertam violentiam, dum contenditis; et fraudat
Abbreviated transcription (Latin):
sũt repretenda tasñ
pp̃ hoc licet repetere.
do et bibendo. perescã
nota natͣria uature.
⁊ uenter de betur esas
qr alt ñ pot̾ sustnta¬
ri. ⁊ io licet. nr̃a tepet̾e:

Expanded text:
sunt repetenda, tamen propter hoc licet repetere, do et bibendo. Per escam, nota necessaria naturae; et venter debetur escis, quia aliter non potest sustentari; et ideo licet nostra repetere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħe dñr explanatores scripturaꝵ tñ fuerũt
quidã ĩprimordio fidei futura p̾dicantes sic̃¬
cerdote tñ euagłiare possũt alios aute. pastores
et doctores. ut epõs qui u̾bo ee⁊̃ ecẽplo doc̾e delẽt
et iõ ꝯuinxit quos tanꝙͣ unũ aliquid auob
noĩb ꝯpsexꝰ est ut ĩ telligerẽt pastores ad offi¬
ciũ siuim ꝑtin̾e doctrinã pastor .ni. nõ ẽ nͥ hãt
doctrinã qua pascat gregẽ. Ecce qͦmodo ali mi¬
nus dedit hoĩb dat adm̃surã ip̃e uero ñ ad.
tionis sibi credite siem̃ unus oi̾a uo per fcẽ. a¬
geret singła ⁊ hoc minist̾iũ etat nõciñ adcoi¬

Expanded text:
r explanatores Scripturarum, tamen fuerunt quidam in primordio fidei futura praedicentes, siccerdotes, tamen evangelizare possunt. Alios autem pastores et doctores, ut episcopos, qui verbo etiam et exemplo docere debent, et ideo conjunxit: quos tanquam unum aliquid duobus nominibus complexus est, ut intelligerent pastores ad officium suum pertinere doctrinam. Pastor enim non est nisi habeat doctrinam, qua pascat gregem. Ecce quomodo alii plus, alii minus dedit. Hominibus dat ad mensuram; ipse vero non ad tionis sibi creditae. Si enim unus omnia non perfecte ageret singula, et hoc ministerium erat necessarium ad con
Abbreviated transcription (Latin):
ntis uestre. ut ĩcipiat isla ymago ab illo reforma¬
ti aquo forma est. nõ eñ reformare so ip̃am potest
sicut potuit deformare. uł reformare qiͣ fornamini idem
itemq de die indiem formamimi q̃ reformatio fit
uamim. abmodũ noui hoĩs a nota ꝙ hic est gene¬
talis ꝓ hibitio ⁊ gnͣalis iussio. ꝓhibitio enĩ est nolite
ñ ꝯcupisc̾e hoc ad diligere. illud ad ꝯtiuentiã hoc ad
iustictã. illud addeclinadu̾ amalo. eił ad faciendum
bonumi sĩo concupiscendo euĩ uetustare expoliamut ⁊¬

Expanded text:
mentis vestrae, ut incipiat illa imago ab illo reformari, a quo formata est. Non enim reformare se ipsam potest, sicut potuit deformare: vel reformamini, quasi dicat: Item itemque, de die in diem quae reformatio fit rmamini ad modum novi hominis. Et nota quod hic est generalis prohibitio, et generalis jussio; prohibitio enim est, nolitenon concupiscere, hoc ad diligere; illud ad continentiam, hoc ad iustitiam; illud ad declinandum a malo, hoc ad faciendum bonum. non concupiscendo enim uetustate expoliamur
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eiꝰ bonus usus ⁊ rectꝰ
ad deũ refertut factisici¬
ñ est multo magis aĩa
ip̃a fix sacrificru cũ igue
dĩuini amoris accensa
⁊ ⁊̾ aĩas hoc modo. noli

Expanded text:
 rectus ad Deum refertur, sacrificium est, multo magis anima ipsa sit sacrificium, cum igne divini amoris accensa,nimas hoc modo: Noli
Abbreviated transcription (Latin):
tib ĩ molantur s corpum nitia perimuntur. Rõabłe
sit s cũ temꝑantia urã corꝑa castigetis ut q̃ nature
defectu cogatur dissolui. s uitiis morr Eꝑ nolu
hic aĩa iubetur insacri¬
ficiũ offertideo sic̾ ante
da deͣo offertͣi. si.n. corpꝰ
quo ĩfetiore tanꝙ fam

Expanded text:
ribus immolantur, sed corporum vitia perimuntur. Rationabsit, sed cum temperantia vestra corpora castigetis, ut non naturae defectu cogantur dissolvi, sed vitiis mori. Et nolite. Hic anima jubetur in sacrificium Deo offerri, sicut ante ra offerri. Si enim corpus quo inferior
Abbreviated transcription (Latin):
sequium ue¬
strum:¬
formari huic
scło. s reforma¬
mini ĩ nouita¬
te sensus uestͥ.
ut ꝓbetis que
sit uoluntas
dei bona ⁊bene
placens ⁊ per

Expanded text:
sequium uestrumrmari huic saeculo, sed reformamini in nouitate sensus uestri: ut probetis quae sit uoluntas dei bona et placens et per
Abbreviated transcription (Latin):
ecce trinitas petsonaꝵ hic ostendrͣ ⁊ essencie unitas
tatẽ sub̾e̾ ĩ siuuat. sicut ⁊ illud qd̾ subdit. ip̃i
ꝯła. sĩ dicit ipĩs. no em̾̃ duos aut tres deos si¬
des cacholica p̾dicat s ipãm trinitatẽ unũ deu̾.
ño ut eadem trinitas simł possit dici aliqñdo

Expanded text:
Ecce trinitas personarum hic ostenditur, et essentiae unitas.tatem substantiae insinuat, sicut et illud quod subdit, ipsi gloria, non dicit ipsis. Non enim duos, aut tres deos fides Catholica praedicat, sed ipsam Trinitatem, unum Deum, non ut eadem Trinitas simul possit dici aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
usq admortẽ.¬
usep ad diaboli temp
⁊ si parũ est hoc aliquid degen̾e mortis adden¬
dũ est mortẽ autẽ ñ qmͣlilet s crucis q̃ igno
suꝑbre medicamentũ quid ergo ĩtumescis hõ
opellis morticina quid tenderis osames feda ꝙͥ
niflaris priceps tuus hu̾ilis est ⁊tu superbus
capud est hunide et menbrũ suꝑbũ absit
ropter qd̃¬

Expanded text:
usque ad mortue ad diaboli tentasi parum est hoc, aliquid de genere mortis addendum est. Mortem autem, non quamlibet, sed crucis, quae ignoe medicamentum. Quid ergo intumescis, homo? O pellis morticina, quid tenderis? O sanies fetida, quid inflaris? Princeps tuus humilis, et tu superbus? Caput est humile, et membrum superbum? Absit! Propter q
Abbreviated transcription (Latin):
sionis. si introibunt .i ñ introibũt in reqiiem
meam . s. ĩ t̾ram promissionis. que significat ue¬
ram requie̾. qͣm moyses promiserat. ⁊ sb̾ figura
⁊ nota. quod hic agto de scd̾a reiniẽ. q̃ significat.
Qiñ xͦ diligenter attende p̾dc̃a ⁊ ordinem seq̃n¬

Expanded text:
sionis: Si introibunt, id est non introibunt, in requiem meam, scilicet in terram promissionis, quae significat veram requiem quam Moyses promiserat sub figura. Et nota quod hic agit de secunda requie quae significat. Quoniam ergo, diligenter attende praedicta et ordinem seq
Abbreviated transcription (Latin):
retiur di . uii. Sex eium dieb fecit deus omni ar in
mat̾ia ł similitudine. ut pꝰ ta nich fieret. nisi de
matia ibi fc̃a. ł adsimilitudinem fcõrum septi¬
ma quieuit que significat ueram requiem sic. ⁊¬
ra dicipassus ẽ. s̃eptima uo̾ die insepulcro quieũ
sic ⁊ nos dum sub operib ui. dierum. iuuimus
operamur in de exeuntes quiescimus ł eod̾ u̾borũ
sensu manente it̾apot̾ legrut sic ibi enim dixitꝰ

Expanded text:
eus die septima. Sex enim diebus fecit Deus omnia in materia vel similitudine, ut postea nihil fieret, nisi de materia ibi facta, vel ad similitudinem factorum. Septima quievit, quae significat veram requiem, sic ra diei passus est. Septima vero die in sepulcro quievit, sic et nos dum sub operibus sex dierum vivimus operamur; inde exeuntes quiescemus. Vel eodem verborum sensu manente ita potest legi, ut sit ibi enim, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
runt mandare speculatores qii deberent uispicere
naturamt̾re. Illi uo̾ tum ꝑrexissent reu̾si sunt
prouinciam quidꝰ magnorum fructim et inro¬
rum. inexpugnabilum ⁊ fortium procoeatricẽ
eẽ dicentes. Quib auditis obstupuer̾t qui eos mi¬
seraut ñ credentes uam̾ dei promissicẽm. ł ita. ñ¬
mino. ꝑ moysen. promittentem eis t̾ram promis
fectus. Ingrediemur
enui ł ita continu¬
a uere illis qui nõ
credunt ñ profuit
sermo qr nob̾ qui c̃¬
dimus prodest. En
credimus ingredie¬
mur. quẽadmod̾ ex
opposito dixit spc̃ .s.
dulis ꝑ ꝙ pat quod
qui credunt intra

Expanded text:
runt mandare speculatores qui deberent inspicere naturam terrae. Illi vero cum perrexissent reversi sunt, provinciam quidem magnorum fructuum et virorum inexpugnabilium et fortium procreatricem esse dicentes. Quibus auditis obstupuerunt, qui eos miserant, non credentes veram Dei promissionem. Vel ita, nmino per Moysen, promittentem eis terram promisfectus. Ingrediemur enim. Vel ita continua: Vere illis qui non crediderunt non profuit sermo, quia nobis qui credimus prodest. Ingcredidimus ingrediemur, quemadmodum ex opposito dixit Spiritus dulis per quod patet quod qui credunt intra
Abbreviated transcription (Latin):
bat fomes ⁊ per hoc accreuit p̃uaticatio. Concu¬
pisceria enĩ carius q̃ tadix ẽ maloꝵ pemandatũ¬
ñ exstinx. s  enĩ ñ est grã liberatoris. anget pecc̃i
desid̾iũ prohibitio peccatoꝵ. lõ gͦ dixit. ꝑmandat
qr preuaricatio addita est̾ pestandi libidinea
iõ dicit. supra. mod̃. qr ꝑ legẽ uo̾ defecit s mag̃
solitis cupiditatib cͤt. uel perpecc̃m hic ĩcelłr

Expanded text:
bat fomes, et per quod accrevit praevaricatio. Concupiscentia enim carnis quae radix est malorum per mandatun exstinxit. Ubi enim non est gratia liberatoris, auget peccati desiderium, prohibitio peccatorum. Ideo ergo dixit, per mandatum, quia praevaricatio addita est cum peccandi libidine. Et ideo dixit, supramodum, quia per legem non defecit, sed magis solutis cupidit
Abbreviated transcription (Latin):
neq̾gant . q. d. lex spũalis esti ego au̾ sum carna¬
lis .i. impotens aĩe uicio restitere drabolo. quod
uicium per ꝯcupiscenciã genitus excarne ꝯtragie.
⁊ uñ hoc sit subd̃. ego dico uenundatus inprimo
parente ita ut sim. sub pecco.q. Ecce uñ infitmꝰ¬

Expanded text:
est, ego autem carnalis sum, id est impotens animae vitio resistere diabolo, quod vitium per concupiscentiam genitus ex carne contraxi. Et unde hoc sit, subdit: Ego, dico, venumdatus in primo parente ita ut sim, sub peccato. Augustin
Abbreviated transcription (Latin):
soleq hic mos inter uendentes em̃tes q serua¬
ri ut is qui se alieno cupit dño mantipati
sequatut emptore. Ꝙ ⁊̃ inter adam. ⁊ serpentẽ
tate discessit. maluit .n. seperpetue euis sedecłe
sexnuinti a quo uenti pomi letale p̾ciũ acceꝑat¬
latui cuiꝰ effectus seruiis. uend̾e nos potuit s
redimẽ noualuit. ⁊endidit nos consensui peccĩ
redimimur iusticia fidei. sangnis enĩ inintens
daitis ẽ ꝓnobis ut tedimeremur. Inuendiore gͦ
ctubescat sr̃bia. ĩ redemptore głetut grã dyendi¬
dit se homo ꝑlib̃̾m arbictum sub dũante si¬
quitate ⁊ accepit pro p̾cioengnã de arbore
uenta uoluptate. E reatus est gͥ pͥmꝰ hõ rectu ᷤ

Expanded text:
solet inter uendentem ementemque seruari, ut is qui se alieno cupit dominio mancipaonsequatur emptore. quod etiam inter Adam atque serpentem tate discessit. Maluit enim se perpetuae ejus servituti dedere, a quo vetiti pomi letale pretium accelatui, cujus effectus est servus. Vendere nos potuit, sed redimere non valuit. Vendidit nos consensu peccati, redimimur justitia fidei. Sanguis enim innocens datus est pro nobis ut redimeremur. In venditore ergo erubescat superbia, in redemptore glorietur gratia. Vendidit se homo per liberum arbitrium, sub dominante iniquitate, et accepit pro pretio exiguam de arbore vitae voluptatem. Cr
Abbreviated transcription (Latin):
q amanusiguli nasfractũ est qd̾ deus prs¬
misit ut iriseria sua ꝓbaret qt sñ deo nĩ¬
chil pot̃. se ergo ⁊ alios uendidit uoluntaria
concupiscenuia. nt subpectato .i. serui pecc̃i
sint. qr enĩ contin̾e crm posser uoluit inflic¬
tumẽ ei nõ posse c̃ uelit. per malũ uelle per
bat᷑ qd̾ seruis est
sona hominissuble
ge.q. ñe sub peccato
sum .i. ut seriis pec

Expanded text:
st, quod Deus permisit, ut miseria sua probaret, quia sine Deo nihil potest. Se ergo et alios vendidit, voluntaria concupiscentia ut sub peccato, id est servi peccati sint. Quia enim continere cum posset noluit, inflictum est ei non posse cum velit. Per malum velle perdbat quod servus est sona hominis sub dicat: Vere sub peccato sum, id est, ut servus pec
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ bonã ⁊ qͣstat modo qd̾ bona est lexi tũ ex ea nͥ
est mors ut supradictũ est. gͦ qd̾ bonum est mͥ.
factũ est mors .i. datur hoc honũ mͥ adeo ita ut
sit efficiens cã mortis: absit. ñ eiũ est ex ip̃a lege
mors s exuicio hoĩs. qi ñ lex s fomes est efficiens
cã mortis qui bonã tem u̾tit ĩ malum. Sicut enĩ
medicina nõ e̾ cã mortis siostendat uenena mor

Expanded text:
 constet modo quod bona est lex, et tamen ex ea mihi est mors, ut supradictum est; ergo quod bonum est mihi factum est mors, id est datur hoc bonum mihi a Deo, ita ut sit efficiens causa mortis: Absit! Non enim est ex ipsa lege mors, sed ex vitio hominis, quia non lex, sed fomes est efficiens causa mortis, qui bonam rem vertit in malum. Sicut enim medicina non est causa mortis, si ostendat venena mor
Abbreviated transcription (Latin):
man. qr quod ꝯcupisciur dulcus fit dum uetat᷑
⁊̃ sic peccm̃ fallit petmandatũ. Expro̾ibitione nãq
nb caritas deficit desidenũ mali crescit. quo aucto
duscius fir ⁊quod ꝓhibitut. ⁊ ita pecc̾m fallit fal¬
sa dilcdine. fallax .ii. dulcedo est quam plutes at¬
qr maioris penaꝵ amatitudines sequitut. ⁊ non
gͦ qͣm portabas teinimictis occidit armis tuis deiui¬
cir. armis tius te int̾emiti mandato enĩ tanqrtam
gladio armatus eras ut t̾imicũ occid̾es qd̾ ño ua¬
les sidere presumis. esto gͦ humilis dcte p̃sumaᷤ ⁊ po¬

Expanded text:
m. Quia quod concupiscitur, dulcius fit dum vetatur, et sic peccatum fallit per mandatum. Ex prohibitione namque ubi charitas deficit, desiderium mali crescit, quo aucto dulcius fit quod prohibetur, et ita peccatum fallit falsa dulcedine. Fallax enim est dulcedo quam plures atque majores poenarum amaritudines sequuntur, et non m portabas te inimicus occidit, armis tuis te vicit, armis tuis te interemit. Mandato enim tanquam gladio armatus eras, ut inimicum occideres, quod non vales, si de te praesumis. Esto ergo humilis, non de te p
Abbreviated transcription (Latin):
do dampnosa. qd̃ ex p̃dictis uidebatur posse colli¬
gi dixerat .ii. mandatũ ex̃ admort̃e:⁊ itet̃ dixerat
bonũ eẽ. uñ miniis ĩtelligentib uideri potũ bonũ
effecisse mortẽ. qd̾ fibi opponens remouet.⁊ quo
inteslectũ dixerit mandatũ eẽ ad mortẽ exponit.
cõtra quordam mpios quidicebant uetus tr. ẽẽ¬

Expanded text:
do damnosa. Quod ex praedictis videbatur posse colligi. Dixerat enim mandatum esse ad mortem, et item dixerat esse bonum. Unde minus intelligentibus videri potest bonum effecisse mortem. Quod sibi opponens removet, et quo intellectu dixerat mandatum esse ad mortem, exponit contra quosdam impios qui dicebant Vetus Te
Abbreviated transcription (Latin):
sine tem̃ĩto ut fit crica ortos paries gͦ mac̾ie
tit. MNediꝰ uo̾ erat ut uent̃ ppłs ast̃i cocordatot
stante a̾ h pariete erãt ĩmicicie ira et ĩuidia
ĩter eos q̃ ab olita sũt destructo pariece. uUnde
subdit ⁊ perħ ẽ soluẽs u̾micicias ĩ carne sua
assũpta uł i̾molata lege̾ hic exponit parie¬

Expanded text:
sine caemento, ut fit circa hortos. Paries vero maceriae tit. Medius autem erat ut neuter populus alteri concordaret. Stante autem hoc pariete erant inimicitiae, ira, invidiaeque inter eos, quae abolitae sunt destructo pariete. Unde subdit: Et per hoc est solvens inimicitias in carne sua, assumpta vel immolata. Legem. Hic exponit parie
Abbreviated transcription (Latin):
legi dicout uiuã
nõ michi serdeo.
rad honorem dei.
quod ⁊ iam possũ
me ardorem pecc̃i.
ut iamultra ad id¬
ñ extendar timore
carnes affixas. Uñ¬
cõfige timo .t. car.¬

Expanded text:
legi dico, ut vivam, non mihi, sed Deo, ad honorem Dei, quod etiam possum,t in me ardorem peccati, ut jam ultra ad idn extendar timore carnes affixas. UnConfige timore tuo carn
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo piouccetur ad
dilectionem ⁊ bñ operã¬
dum. ⁊ est sensus. fi¬
dem cõfessionem ħ̾ea¬
mus qͣntum ad nos.
⁊ cõsideremus inuicẽ¬
hortando. ⁊ minores
ꝑfectos mutando eo ᷤ.¬
et cõsideremꝰ nos inui¬
cem dico nõ deserenteᷤᷤ
tempore ꝑsecutionis
collectionem nr̃am .i.
collectos. in fide nob̾¬
cum. sicut est cõsue
ł ꝓpria p̾sup̃tione a
tis. ut uisti uideant᷑
recedunt. culpat gͦ¬
quas. int̾ alios nõ pꝰ¬
sent ħ̾itare cã s auc¬
titatus. sue qui potiꝰ
suo exemplo debuert
cõ solari. alios unde¬
labore ꝑsistio. quia sb̾¬
leuatio laboris est ui¬
sio collaborantis. ut

Expanded text:
exemplo, provocetur ad dilectionem, et bene operandum. Et est sensus: Fidem et confessionem habeamus quantum ad nos, et consideremus invicehortando et minores perfectos imitando eos. Consideremus nos invicem dico, non deserentes tempore persecutionis, collectionem nostram, id est collectos in fide nobiscum, sicut est consuetvel propria praesumptione a tis, ut justi videantur recedunt. Culpat quasi inter alios non possent habitare causa sanctitatis suae, qui potius suo exemplo debuerunt consolari alios. Lalabore persistere, quia sublevatio laboris, est sio collaborantis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pro pecco . ꝙ semelfactum est.⁊ secumdo nõ ẽ
opus. s magis opꝰ est mauere in fide. ⁊ uerita¬
te ꝙ si nõ facit uiditium dap̃nationis te expͦ¬
tat ubi ꝑ penitentiam reuocaris. ⁊ ideo sb̾dit
erubilis autem. set sciendum. q hic qͥ
at peccor pꝰ lapsum resurgere secumdo ⁊ t̾cio
⁊ deinceps uerum in ħ pñifentiam ñ ualeat

Expanded text:
t secundo non est opus, sed magis opus est manere in fide et veritate. Quod si non facis, judicium damnationis te exspectat, nisi per poenitentiam renovaris. Et ideo subdit: Terribilis autem. Sed sciendum quod hic qut peccator post lapsum surgere secundo et tertio, et deinceps. Verum in
Abbreviated transcription (Latin):
est ideo conuenit᷑ ñ ait. ĩm̾sutã. corporis uł statute
s etatis qr unusq suã recipiet m̃suram corporis :
fas dr̃e qd̾ ĩ resurretione accidat corpori manitudo
ꝙͣ nõ hiũ necinaloꝵ corꝑa redigenda sr̃t ad mod̾
diũci corporis peritet enĩ młtũ deillis corporib cũ
noc periturus sit capislus sic dñs ait nec capillus
decapite uro petibit Nuchil enĩ decractũ quolibet
mnͦ decorpore humano petiturũ est ita enĩ modisi

Expanded text:
mensuram corporis staturae, sed aetatis, quia unusquisque recipiet suam mensuram corporis, vel fas dicere quod in resurrectione accedat corpori magnitudo quam non habuit, nec majora corpora redigenda sunt ad modum Dominici corporis. Periret enim multum de illis corporibus cum nec periturus sit capillus, sicut Dominus ait: Nec capillus de capite vestro peribit . Nihil enim detractum quolibet modo de corpore humano periturum est, ita eni
Abbreviated transcription (Latin):
et agnitionis
ferenti agnitione fili
dei uł mutate. actiois
agnoscitur filius de
noscemꝰ eũ ĩficuro do

Expanded text:
e agnitionis ferenti agnitione Filii in unitate agnitionis agnoscitur Filius Dei noscemus eum in futuro, do
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ scõꝵ corꝑa snĩ ullo urtio sine ulla deformitate
neq illa cerrena mat̾ies q̃ diseendente aĩa fit cada¬
uit ita resurectione Reꝑabitur ut ea que dilabũ¬
tur ꝙͣius ad corpus Rodeant uñ dilapsa sunt
ad easd̾ quoꝙ corporis partes uͭ fuerũt sedite
necesse est alioquĩ capillis et unguib ĩ mode¬
rata et ĩ decens magnitudo Redd̾e̾tur nł aliter
pocũ ĩtessigi uirũ perfcm̃ appellat xpm cũ oĩ¬

Expanded text:
ine ulla deformitate neque illa terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin capillis et unguibus immoderata et indecens magnitudo redderetur. Vel ita potest intelligi, virum perfectum appellat Chri
Abbreviated transcription (Latin):
uo debeat. ⁊ quod dispensatione quadam aliis
quidam sinat p̾dicare uerbum dei aliis pro¬
hileat. fr̃es aũt eos uocat ñ solũ qr renati
erant s ⁊̃ quia etant ĩter eos qui recte senti¬
rent licet ꝓanci. uñ. supͣ dixit uocatis scĩs. se¬

Expanded text:
 debeat, et quod dispensatione quadam, aliis quidem sinat praedicare verbum Dei, aliis prohibeat. Fratres, autem eos vocat, non solum, 6 quia renati erant, sed etiam, quia erant inter eos qui recte sentirent, licet pauci; unde supra dixit, vocatis sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
se se ꝓhibitũ dicit. s ⁊ cãs morarũ discerut qui
⁊os. ut se p̃parent ad hortatus est. ut audien¬
tes grãm sibi sp̾italẽ munstnͣdam fore dig¬
nos seefficerent auiciis catnalib abstinentes
ad accipiend̾ eam ꝓhibitus sum dico usq ad

Expanded text:
s morarum discernit, qui et hos ut se praeparent adhortatus est, Orig. ut audientes gratiam sibi spiritalem ministrandam fore, dignos se efficerent a vitiis carnalibus abstinentes ad excipiendam eam. Prohibitus sum dico usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
gregata. que qundo¬
minogaud inspe.
liba .ẽ. quia diligis
et ex amore seruit
dens. Scriptũ ẽ cnim

Expanded text:
gregata, quae cum Domino gaudet in spe, libera est, quia diligit, et ex amore servit.dens: Scriptum est enim
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. in liberis. sterais enimeccła siue uiro xp̃c
sine ullo sponsi sermonis alloquiõ dm iacuit ĩ
deserto. s postqͣm accepit illa libr̾ repudii. ⁊
omnia ornam̃ta uiri. in idoli u̾tit cenamentũ
tunciuantus priore cingilo ꝓutrescente. aliũ
lumibis suis balcheum. aliud de gentib lumba¬
re cõtexint᷑. questatum ut ẽ iuro cõiuncta cõ¬
cept. ⁊ peperit. Uñ i ysaia. dominus exclam¬
at. dilata locum tab̾naculitm. ⁊ procende fimi¬
culos tuos ⁊c̃. ⁊ item si ẽ gens nata simul. sina
tium multitudo ẽ que et stilis erat. nulluis le¬
giitimi ilbi proferens germen. Sterilis enui
erit mominib gentib eccłiã. añqͣm iste ferꝰ᷑ ꝙ¬
enmꝰ ei onuuir. Hoc aictem quid̾ udarantes. ad
antiqͣm saram referiuit. ħ autem de antiqua
sara suꝑflue diceret ẜsaias que multo añ
tempore obierat. ł ꝑ ierusalem ħ intelligitur
supna qiuitas celestis curia. Suꝑna enimẽ scõ¬
nm ciuitas. lic in quib d̾ quos hic parit ad¬

Expanded text:
fuit in liberis. Sterilis vero Ecclesia sine viro Christo, sine ullo sponsi sermonis alloquio, diu jacuit in deserto. Sed postquam accepit illa librum repudii, et omnia ornamenta viri, in idoli vertit ornamenta, tunc maritus priore cingulo putrescente, alium lumbis suis balteum, aliud de gentibus lumbare contexuit: quae statim ut est viro conjuncta, concepit et peperit. Unde in Isaia Dominus exclamat, Dilata locum tabernaculi tui, et protende funiculos tuos, etc. . Item, si est gens nata simul. Synagtium multitudo est, quae et sterilis erat nullius legitimi verbi proferens germen. Sterilis enim erat in omnibus gentibus Ecclesia, antequam iste fetus etur. Hoc autem quidam judaizantes ad antiquam Saram referunt. Hoc autem de antiqua Sara superflue diceret Isaias, quae multo ante tempore obierat. Vel per Jerusalem intelligitur hic superna civitas, coelestis curia. Superna est enim sanctorum civitas licet, in quibusdam quos hic parit, ad
Abbreviated transcription (Latin):
pacis et̾ne. et quia ħ ñ ꝑgenerato̾em. sed ꝑ
regatiõem. futurum erat. io tunc inꝑata ẽ
arcuncisio. qũ de sara promissus ẽ filius.
circũcisio enum significat naturam exuta
uetustate nouatam. ⁊ quodomnes filios:
et scruos. et uͥnaculos. et ep̃ticios. arcunici

Expanded text:
ernae. Et quia hoc non per generationem sed per regenerationem futurum erat, ideo tunc imperata est circumcisio, quando de Sara promissus est filius. Circumcisio igitur significat naturam exuta vetustate novatam. Et quod omnes filios et servos vernaculos et emptitios circumcidi
Abbreviated transcription (Latin):
ba mostratut: ⁊ inr̃ setarieiuim es er iumpere
ꝙꝰ qamare ꝑtinent ad lib̾tatem. quia multi fi
su b ꝑtinct ad mrem ysaias aspiciens tempo¬
rt ꝓpisti eccłiam gentium aũ stilem tunc feto¬
sam allaqͣr dicens. o eccłia gentium sfilis. que
tempore legis nõ ii tute miraculi paris. quia
nsenitiam mentis extͣ ostende. et dama .i. gau¬
diũtuũ alis pͥdica. qr magis multi i płei st̃¬

Expanded text:
a monstratur et mater. Laetari enim, et erumpere, et clamare pertinent ad libertatem; quia multi filii, hoc pertinet ad matrem. Isaias aspiciens tempus Christi, Eccclesiam gentium ante sterilem nunc fetosam alloquitur, dicens: O Ecclesia gentium sterilis quae, tempore legis, non virtute miraculi paris, qui est laetitiam mentis extra ostende, et clama, id est gaudium tuum aliis praedica, quia magis multi, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ydolum. et se nõ ꝓhibere ista ideo ꝙ idolum ali¬
quid sit. set quia demoniis et nõ d̾o ĩmolantur.
ũ gͦ se excusant qr idolis insensatis dediti uõ sc̃
demoniis magis dediti sunt quod est periculosi.
nã sitiñ idola colerẽt sicud eos ñ aduuarent. ita
illis nich uocerent quia nec ydola nec eis imnola¬

Expanded text:
 et se non prohibere ista, ideo quod idolum aliquid sit, sed quia daemoniis, et non Deo immolantur. Non ergo se excusent quia idolis insensatis dediti non sunt, daemoniis magis dediti sunt, quod est periculosius. Nam si tantum idola colerent, sicut eos non adjuvarent, ita illis nihil nocerent, quia nec idola, nec eis immola
Abbreviated transcription (Latin):
idolis immolatum
ñ ħ dico. set potius di¬
co qd̾ ea que gentes
immolant demoniis¬
immolant quia
in ccolodiabolus co¬
litur qui peior ẽ ido¬
lo. et quia ab ydola¬
tria ꝓhibebat unde locus iste sup̃sit exordium ne

Expanded text:
is immolatum hoc dico, sed potius diod ea quae gentes immolant, daemoniisimmolant: quia idolo diabolus colitur, qui pejor elo. Et quia ab idololatria prohibebat, unde locus iste sumpsit exordium, ne
Abbreviated transcription (Latin):
et ideo cos in sua presentia. quales futuros ẽẽ
ssauit elegit. eleget inquio añ qͣm eent̃ pͥ¬
destinans filios quos futuros scõs p̾sciuit. ñ
fectꝰ. nec se fcũrum. s ip̃os fcũros eẽ preuid̾
qͣm cõfutat a postolus dicens. ut eẽmus sancti
uirtutib. et inmaculati a malis. a crimine.
etd hot in cõspectu eins. ñ homiñ .i. intꝰ. ubrip̃e
conspicit nd̃ exͣ ubi homineᷤs uident. Uł in cõspec.
euis .i. ut eum cõspiciamus. et ħ ñ fecit ip̃e mil¬
tił nrͣis. set in caritate sua. amor enimdei ħ fe

Expanded text:
et ideo eos in sua praescientia quales futuros esse et ideo eos in sua praescientia quales futuros esse praescivit elegit. Elegit, inquit, antequam essent, praedestinans filios quos futuros sanctos praescivit: nec fecit, nec se facturum, sed ipsos facturos esse praevidit. Quem confutat Apostolus dicens: ut essemus sancti virtutibus, et immaculati, a malis, a crimine; et hoc in conspectu ejus, non hominum, id est intus ubi ipse conspicit, non extra ubi homines vident. Vel, in conspectu ejus, id est ut eum conspiciamus, et hoc non fecit ipse meritis nostris, sed in charitate sua. Amor enim Dei hoc