comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum magnũ qͥ ñ largitatis suꝑslue cẽporalem
captauit głam: s ꝑpetuam cõmoditatẽ. consti¬
tiuit ꝓuidentiȩ. Fec̃ enim ut łbutis ppłi se iuura¬
rent suis: nec intẽpr necessitatis aliena subsidia
desiderarent. Meliꝰ enim fuit conferre aliquid
de frucꝰtib: qũa totum de iure amittere. Qn¬
tam portionẽ collationis statuit : ⁊ in ꝓuiden¬
do ꝑspicatior. ⁊ intbuto liberalior. Deniq m̃u
gał int̃pres somnii uitatẽ exp̃ifit. Sõmũ regis
pͥmũ hoc fitit. Septẽ iuuence ascendebant de
flumine uisu decorȩ ⁊ pingues corꝑe: ⁊ ad or̃a
pascebant᷑ fluminis. Aliȩ ꝙͣ uitulȩ uisu de
cebant᷑: nuse st̃ hȩ uitulȩ tenues atq exiles deuo¬
rare illas. que p̃stabant. i forma ⁊ gr̃a. Et sõmum
scđmhoc fuit. Sept̃ẽ spice pingues lectȩ ⁊bone
de t̾ra surgebant: ⁊ pꝰeas septẽ spicȩ exiles i uento
corrupte ac madide se subicere moliebant᷑. ⁊usũ

Expanded text:
em captavit gloriam, sed perpetuam commoditatem constituit providentiae! Fecit enim ut tributis populi se juvarent suis, nec in tempore necessitatis aliena subsidia desiderarent. Melius enim fuit conferre aliquid de fructibus, quam totum de jure amittere. Quintam portionem collationis statuit et in providendo perspicacior, et in tributo liberalior. Denique nungalis interpres somnii veritatem expressit! Somnium regis primum hoc fuit: Septem juvencae ascendebant de flumine, visu decorae, et pingues corpore, et ad oram pascebantur fluminis. Aliae quoque vitulae visu defcebantur: et visae sunt hae vitulae tenues atque exiles devorare illas quae praestabant et forma et gratia. Et somnium secundum hoc fuit: Septem spicae pingues, electae et bonae de terra surgebant: et post eas septem spicae exiles et vento corruptae ac marcidae se subjicere moliebantur: et vi
Abbreviated transcription (Latin):
te: ⁊ accepit filiũ ncũ de sinu meo: ⁊ collocauit
eum ingremio suo: ⁊ filiũ suũ mortuum posint
insinumco. Et surrexi mane. ut lactar̃ẽ filiũ nã¬
paruulum: uinuem mortuum. Et consideraui
illum diluculo: ⁊ñerat filius m̃s. Et respondit
altera. Non .s. fuliꝰ m̃s e. qͣm iunt: filiꝰ autẽ tiuis
qui mortuus ẽ. Et hȩc erat contentio. cum utraq
sibi filum uendicaret suꝑstitẽ: defunc lũ aut̃ẽ suũ.
negaret. Cunc rex iuisit afferi macherã.⁊ infan¬
c̃ diuidi. ac singulas partesdari singulis. dun¬
diã partẽ unii.: ⁊ dumidiam alteri. Exclamat imi¬
lior que u̾ erat affeclu ꝑcita. Nequaqͣ. dñe infan¬
st infans. Iundite eum. Et statint rex dari infan¬
cẽ ei mulieri quȩ dixerat nolite int̾ficere eum: s
date eum illi mulieri: quia mota sunt inquit
uiscera eiꝰ infilio suo. Itaq ñ inmerito estimatꝰ ẽ.

Expanded text:
te, et accepit filium meum de sinu meo, et collocavit te, et accepit filium meum de sinu meo, et collocavit eum in gremio suo, et filium suum mortuum posuit in sinu meo. Et surrexi mane, ut lactarem parvulum, et inveni mortuum. Et consideravi illum diluculo, et non erat filius meus. Et respondit altera: Non, sed filius meus est, qui vivit: filius autem tuus, qui mortuus est . 45. Et haec erat contentio, cum utraque filium sibi vindicarent superstitem: defunctum autem suum negarent. Tunc rex jussit afferri machaeram, et infantem dividi, ac singulas partes dari singulis: dimidiam uni, et dimidiam alteri. Exclamabat mulier quae vero erat affectu percita: Nequaquam, domine, infansit infans, dividite eum. Et statuit rex dari infantem ei mulieri quae dixerat: Nolite interficere eum, sed date eum illi mulieri; quia mota sunt, inquit, viscera ejus in filio suo. 46. Itaque non immerito aestimatus est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ existimationẽ cõmitimꝰ: qui sit ut supͣ diximꝰ
nistꝰ ⁊ prudens. Fac̃ enim iustitia. ut nulliꝰ sit frau
dismetus facit etiam prudentia: ut mlla sus
prudenti cõmittimꝰ: ut scd̾m usum uulgi loquar.
Demq sapientum diffinitione: in quo una uitꝰ
ẽ. concurrunt cȩte̾. N ec potest sine iustitia esse
prudentta: qd̾ eciam inur̃is inuenimis. Dic̃ enita
dauid. Iustꝰ miserit᷑ i fenerat. Qino feneret iustꝰ.
alibi dic̃. Iocundus uir qui miseret᷑. i fenerat. idis¬
ponet sermones suos inuditio. Ipsum illud nobile
salomonis iuditium: ñne sapientiȩ plenum ac
iustitiȩ ẽ: Itaq ex pecꝰtemꝰ illud sutaẽ. Duc in¬
quit mulieres in conspec tu regis salomonis ste¬
terunt: quaꝵ una dix̃ ad eum. Audi me dñe.
Ego ⁊ hȩc mulicrꝰ inuno habitantes cubiculo:
cum femina. nͥnos sole. Et mortuus ẽ filiꝰ eiꝰ noc ł
ut ordormunt suꝑeum. Et surrexit media noc¬

Expanded text:
et existimationem committimus, qui sit, ut supra diximus, et existimationem committimus, qui sit, ut supra diximus, justus et prudens. Facit enim justitia, ut nullus dis metus: facit etiam prudentia, ut nulla sitquam prudenti committimus, ut secundum usum vulgi loquar. Caeterum sapientum definitione, in quo una virtus est, concurrunt caeterae, nec potest sine justitia esse prudentia. Quod etiam in nostris invenimus; dicit enim David: Justus miseretur et fenerat . Quid feneret justus, alibi dicit: Jucundus vir qui miseretur et fenerat, disponet sermones suos in judicio . 44. Ipsum illud nobile Salomonis judicium nonne sapientiae plenum ac justitiae est? Itaque spectemus illud si ita est. Duae, inquit mulieres in conspectu regis Salomonis steterunt, et dixit una ad eum: Audi me, domine. Ego et 81 haec mulier in uno habitantes cubiculo, cum femina, nisi nos solae: et mortuus est filius ejus hac nocte, ut obdormivit super eum: et surrexit media noc
Abbreviated transcription (Latin):
iuire honorandum putent. Et quia consilioꝵ
usus maxime conciliat homines: ido prudentia
nusticia inino quoq desiderat᷑. ⁊ ca specꝰtat᷑ a
plurib: ut inqͦ ea sint illi destrat᷑ fides: qd̾ pos¬
sit utile consilium ac fidle desideranti dare. ¶s
emmeise cõmittat: qu̾e ñ putet plus sapere
quam ipse sapit. qui querit consilium: Necesse
ẽ. gͥ ut p̃stantioe sit a quo consilium pecit᷑: qu̾a
ille c̃. qui pecit. Quid enim consulas hominem:
qũe ñ arbitreris posse meluis aliquid repperire
quã ipse intelligis: ¶ d̾ sieum inueneris. qui
inuacitate ingenii. mentis uigore atq aucꝰ tori¬
tate p̃stet ⁊ accedat eo ut exemplo ⁊ usu paratior
sit. p̃sentia soluat ꝑicula. ꝓspitiat futura deñtiet
immmentia. argum̃tũ ex pediat. remediũ ferat
subuemendum: hinc ita fides habet᷑: ut dicat
qui consiliũ petit. Et simala mͥ euenerint: ꝑ
illum sustineo. Huiusmodi gͥ uiro salutẽ nr̃am

Expanded text:
stiment, et jure honorandum putent. 41. Et quia consiliorum stiment, et jure honorandum putent. 41. Et quia consiliorum usus maxime conciliat homines, ideo prudentia et justitia in unoquoque desideratur, et ea exspectantur a pluribus; ut in quo ea sint, illi deferatur fides, quod possit utile coenim ei se committat, quem non putet plus sapere quam ipse sapiat qui quaerit consilium? Necesse est igitur ut praestantior sit a quo consilium petatur, quam ille est qui petit. Quid enim consulas hominem, quem non arbitreris posse melius aliquid reperire quam ipse intelligis? Quod si eum inveneris, qui vivacitate ingenii, mentis vigore atque auctoritate praestet, et accedat eo, ut exemplo et usu paratior sit, praesentia solvat pericula, prospiciat futura, denuntiet imminentia, argumentum expediat, remedium ferat subveniendum; huic ita fides habetur, ut dicat qui consilium petit: Etsi mala mihi evenerint per illum, sustineo . Hujusmodi igitur viro salutem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
in amico ẽẽ eccłasticꝰ sermotestat᷑: i sũmũ in cari¬
tate p̃sidium nemo dubitauit: cum apłs dicat.
Om̃ĩa suffert. om̃ia ci edit. om̃ia sꝑat: om̃ia sustinet.
Caritas numꝗͣ. cadit. Ido dauid ñ cecidit. qi carꝰ
suit om̃ib: ⁊ diligi asubiec lis quã timcri maluit.
Cimor enim temporalis unanimes seruat excubias:
nescit diut̾nitatis custodiam. Itaq ubi timor de¬
cesserit audatia obrepit: qm̃ fidem ñtimor cogit
s affectus exlbet. Pruma gͦ ad cõm̃dationẽ nr̃i
ẽ. caritas. bonum ẽ. gͦ testimonium habere de
plurimoꝵ dilecꝰtione. Hinc nascit᷑ fides: ut com¬
mittere se tuo affec lui ñ uereant᷑ etiã aliem: quẽ
plurib carum ao uerter int. Similit̃ etiã ꝑfidẽ
ao caritatẽ ꝑuenitur: ut ͥum aut duob p̃stiterit
fidẽ. tanꝗ̃ influat in animos uniũsoꝵ. ⁊ om̃ium
plur imũ oꝑant̃. caritas ⁊ fides: & t̃tium hocẽ.

Expanded text:
in amico esse Ecclesiasticus sermo testatur : et summum in chariin amico esse Ecclesiasticus sermo testatur : et summum in charitate praesidium nemo dubitaverit, cum Apostolus dicat: Omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet, charitas numquam cadit . 38. Ideo David non cecidit, quia charus fuit omnibus, et diligi a subjectis quam timeri maluit. Timor enim temporalis tutaminis servat excubias, nescit diuturnitatis custodiam. Itaque ubi timor decesserit, audacia obrepit; quoniam fidem non timor cogit, sed affectus exhibet. 39. Prima ergo ad commendationem nostri est charitas. Bonum est ergo testimonium habere de plurimorum dilectione. Hinc nascitur 80 fides, ut committere se tuo affectui non vereantur etiam alieni, quem pluribus charum adverterint. Similiter etiam per fidem ad charitatem pervenitur; ut qui uni aut duobus praestiterit fidem, tamquam influat in animos universorum, et omnium plurimum operantur, charitas et fides; et tertium hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
Quis gͥ ñ diligeret eum qũe uidebat ita carũ
amicis. ut quia ipse sincere amicos diligebat
equȩ diligi se a suis amicis arbitraret᷑: Deniq
parentes eum filiis suis: filii p̃ftrebant parentib
Unde grauit̃ indignatꝰ saul ꝑcutere ionatħa filiũ
hasta uoluit. quia pluris ap̃eum ualere daiud
amicitiã iudicabat: quã uł pietatẽ uł auc bor itat̃ẽ
pat̃nam. Et enim ad incentuũ caritatis cõmiis
plurimũ ꝓficit. siquis uicẽ amantib reddat: nec
minꝰ reclamare se ꝓbet quã ipse amat᷑: idq ami¬
citiȩ fidlis pateat exemplis. Quid enim tã peculi¬
are qũa gr̃a: Quio tam insitum nature: qũa ut
diligentẽ diligas: Quidtam inolitũ atq imp̃ssũ
affeclib humanis. quã ut eum amore ducasdig
num. aquo te amari uelis: Merito sapiens dicit:
ꝑde pecunam. ꝓpt̃ frẽm ⁊ amicum. Et alibi. Amicũ
salutare ñ erubescam: ⁊ afacie illius ñme abscon¬
dam. Si quidẽ uitȩ ⁊ moralitatis medicam̃tum

Expanded text:
ur non diligeret eum, quem videbat ita charum amicis; ut quia ipse sincere amicos diligebat, aeque diligi se a suis amicis arbitraretur? Denique parentes eum filiis suis, filii praeferebant parentibus. Unde graviter indignatus Saul, percutere Jonathan filium hasta voluit; quia pluris apud eum valere David amicitiam judicabat, quam vel pietatem, vel auctoritatem paternam . 37. Etenim ad incentivum charitatis communis plurimum proficit, si quis vicem amantibus reddat, nec minus redamare se probet, quam ipse amatur, idque amicitiae fidelis pateat exemplis. Quid enim tam populare, quam gratia? Quid tam insitum naturae, quam ut diligentem diligas? Quid tam inolitum atque impressum affectibus humanis, quam ut eum amare inducas in animum, a quo te amari velis? Merito sapiens dicit: Perde pecuniam propter fratrem et amicum . Et alibi: Amicum salutare non erubescam, et a facie illius non me abscondam . Siquidem vitae et immortalitatis medicamentum
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ egyptioꝵ : ⁊ obꝓbrium dm̃e crucris p̃tulit.
Nec tunc diues cum babundaret pecuna: nec pꝰea
pauꝑ cum egtret alim̃to: nͥ forte tunc alicui minꝰ
bcatꝰ uideret᷑ fuisse. cum in deserto alimonia coti
diana sibi ⁊ ppło suo deforet. S qd sumi boni ac
beatitudinis nemo negare audeat: manna ꝗ hoc
ẽ. panis angłoꝵ mnistrabat᷑ colo: carnes quoq
cotidiana pluuia totiꝰplc̃ epulis redundabat.
s: ñ uidebat᷑ de cẽ. qi ñ querebat᷑. Itaq diur no
coeuoꝵ obsequio manc panis. caro ad uesꝑam
diues. Aliis enim cẽ ꝗͣ sibi diuitẽ p̃stat: ut iste
erat qui tp̃r famis cybũ auidua petebat lar¬
giturꝰ: ut ydria farme ꝑtrienniũ i sex menses
ñ deficeret: ⁊ cotidianos usus oleiuas uidue in¬
opi sufficeret ac ministraret. Merito ibi uolebat
pecrꝰ ẽt: ubi istos udebat. ¶erito immonte cũ xp̃o
ingła apparuer̃t: quia up̃c pauꝑ fact᷑c̃. cũ diueᷤ

Expanded text:
 et opprobrium Dominicae crucis praetulit: nec tunc dives cum abundaret pecunia, nec postea pauper cum egeret alimento; nisi forte tunc alicui minus beatus 74 videretur fuisse, cum in deserto quotidiana alimonia sibi et populo suo deforet. Sed quod summi boni ac beatitudinis nemo negare audeat, manna ei, hoc est, panis Angelorum ministrabatur e coelo: carnis quoque quotidiana pluvia totius plebis epulis redundabat .sed non videbatur deesse, quia non quaerebatur. Itaque diurno corvorum obsequio mane panis, caro ad vesperadives. Aliis enim quam sibi divitem esse praestat, ut iste erat, qui tempore famis cibum a vidua petebat, largiturus ut hydria farinae per triennium et sex menses non deficeret, et quotidianos usus olei vas viduae inopi sufficeret ac ministraret . Merito ibi volebat Petrus esse, ubi istos videbat . Merito in monte cum Christo in gloria apparuerunt; quia et ipse pa
Abbreviated transcription (Latin):
asolo d̾o tuo querere głam: ñ etiam ab hominib
Nam qui abhominib querit: ht̃ mercedẽ suam.
Qui autẽ ado. ht̃ uitã ec̃nam quã p̃stare ñ potest.
nͥ auctor ȩc̃ntatis. sic̃ ẽ illuo. Amen dicot᷑: hodie
mecum eris in paradyso. Unde exp̃ssius scͥptura
uitã ȩc̃nam appellauit eam quȩ sit beata. ut ñ
hominũ opinionib estimandum relinqueretur:
hieronimꝰ: alii in rcrum scientia ut er yllus: qui
audiens ab arystothele ⁊ theofrasto mirabiliter
laudatam cẽ rerumscientiã. solam eã quasi sum¬
mũ bonũ posuit: cum illi eam quasibonũ. non
quasis solum bomĩi laudauerint. Alii uoluptatẽ
dixerunt ut epicurus. alii ut callipho. ⁊ pꝰ eum
diodorus ita int̾p̃tati sunt: ut alt̃ ad uoluptatẽ
alt̃ aduacuitatẽ doloris consortum honestatis
adumgerent: qd̾sine ea ñ possit ẽẽ beata uita.
Tenon stoicus solum ⁊ sũmũ bonũ qd̃ honestum

Expanded text:
a solo Deo tuo quaerere, non etiam ab hominibus. a solo Deo tuo quaerere, non etiam ab hominibus. Nam qui ab hominibus quaerit, habet mercedem suam: qui autem a Deo, habet vitam aeternam: quam praestare non potest nisi auctormecum eris in paradiso . Unde expressius Scriptura vitam aeternam appellavit eam quae sit beata; ut non hominum opinionibus aestimandum relinqueretur, Hieronymus: alii in rerum scientia, ut Herillus, qui audiens ab Aristotele et Theophrasto mirabiliter laudatam esse rerum scientiam, solam eam quasi summum bonum posuit; cum illi eam quasi bonum, non quasi solum bonum laudaverint. Alii voluptatem dixerunt, ut Epicurus: alii, ut Callipho, et post eum Diodorus, ita interpretati sunt, ut alter ad voluptatem, alter ad vacuitatem doloris, consortium honestatis adjungerent, quod sine ea non possit esse beata vita. Zenon Stoicus solum et summum bonum quod honestum
Abbreviated transcription (Latin):
UERIORI: UBRO
de ofsiciis tracꝰ lauimꝰ.
quȩ conuenire hones¬
tati arbitraremur :
inqua uitã beatam
efficia̾t tranquillita̾ts conscientiȩ: ⁊ securitas in¬
nocentiȩ. Et id̾osic̃ exortus sol. lunȩ globum
⁊ gȩta stellarum abscondit lumina: ita fulgor
honestatis. Ubi uͦ. ⁊ incorrupto uibrat decore.
cȩtã quȩ putant᷑ bona. scđm uoluptat̾ẽ corporis
iscd̃m scłm clara. ⁊ illustra obumbrat. Beata pla¬
ne quȩ ñ alienis ȩstimat᷑ iuditiis: s domesticis
ꝑcippit᷑ sensib: tanꝙ̃ sin udex. Neq enim popu¬
lares opiniones ꝓmercede aliqua requirit: neq
ꝓsupplicio pauet. Itaq quo minꝰ sequit᷑ głam:
comagis sup᷑eminet. Nam qui głam roquirunt:
hisea mercos p̃sentiũ umbra futuroꝵ ẽ: quȩ im¬
amen dico uob̾: ꝑceꝑunt mercodẽ suã. Dehis sci¬
licet qui uelut tuba canendo uulgare libͣlacem
suã quã facumt circa pauꝑesgestiunt: similit̃
ideieimio qd̾ ostent᷑ionis causa faciut: hñt
mercede uidearis

Expanded text:
eriore libro de officiis tractavimus, quae convenire honestati arbitraremur, in qua vitam beatam t tranquillitas conscientiae, et securitas innocentiae. Et ideo sicut exortus sol lunae globum et caetera stellarum abscondit lumina, ita fulgor honestatis, ubi vero et incorrupto vibrat decore, caetera quae putantur bona secundum voluptatem corporisculum clara et illustria, obumbrat. 2. Beata plane, quae non alienis aestimatur judiciis, sed domesticis percipitur sensibus, tamquam sui judex. Neque enim populares opiniones pro mercede aliqua requirit, neque pro supplicio pavet. Itaque quo minus sequitur gloriam, eo magis super eam eminet. Nam qui gloriam requirunt, his ea merces praesentium, umbra futurorum est, quae imAmen dico vobis, perceperunt mercedem suam ; de his scilicet qui velut tuba canente, vulgare liberalitatem suam quam faciunt circa pauperes, gestiunt. Similiter et de jejunio quod ostentationis causa faciunt: Habent, mercedem videaris
Abbreviated transcription (Latin):
beatiorẽ se credidit. quã t̃c quando mediꝰ sitat
int̃ uiuos ac mortuos. ⁊ obiccꝰ la sui statuit morte
ne aouuor. tnͣsiret agmina: acadauerib mortno:
Quio de puero damhel loquoͣr. quitã sapiens erat.
ut inter leones fame exasꝑatos nulla bestialis
indicio ẽ: qd̾ ñ minuat dolor uirtutis uolupta¬
tẽ Sic̃ gͦ nulla uirtuti decessio beatitudinis ꝑ
dolorẽ: ita etiã nulla accessio ꝑuoluptatẽ cor¬
poris aut cõmodoꝵ gr̃a. Dequib pulchre apłs
ait. Quȩ mͥ lucra fuerunt hȩc duxi ꝓpt̃ xp̃m
detrimenta ẽẽ: et addidit. ꝓpt̃ qũe om̃ia dãp¬
na ditxi ⁊ estimo ut stercora: ut xp̃m lucͥfaciã.¬

Expanded text:
se beatiorem credidit, quam tunc quando medius stetit se beatiorem credidit, quam tunc quando medius stetit inter vivos ac mortuos, et objectu sui statuit mortem, ne ad vivorum transiret agmina a cadaveribus mortuorum ? Quid de puero Daniele loquar, qui tam sapiens erat, ut inter leones fame exasperatos, nulla bestialis indicio est, quod non minuat dolor virtutis voluptatem. Sicut ergo nulla virtuti decessio beatitudinis per dolorem, ita etiam nulla accessio per voluptatem corporis aut commodorum gratiam. De quibus pulchre Apostolus ait: Quae mihi lucra fuerunt, haec duxi propter Christum detrimenta esse . Et addidit: Propter quem omnia damna duxi, et aestimo ut stercora, ut Christum lucrifacia
Abbreviated transcription (Latin):
bone quoq oꝑationis mercodẽ ẽẽ beatitudinem
uite ȩtnȩ suꝑius adũtimꝰ. Restat gͥ ut spreco
patrocimo uoluptatis aut doloris metu. quoꝵ.
alitrum quasi in fractum ⁊ molliculum. alterũ
quasi cuiratũ. infirmũ despuit᷑: in ipsis dolorib.
uitã beat̃a manere demonstrat. Qd̾ facile doceri
pot̃: cum leger imꝰ. beatꝗ estis cum nos malcdicent
ipsequent᷑: ⁊dicent om̃e malum adũsum uos ꝓpt
iustitiam. Gaudete ⁊ exultate: qm̃ merces ur̃a co¬
piosa ẽ incelo. Sic enim ꝑsecuti sunt. ꝓpħias: qͥ
uindolorib: quos plena suauitatis uirtꝰ cõpͥmit
⁊ cohercet: ipsa sibi domesticis opib ab undans.
uł ad conscientiã uł ao grãm. Neq em̃ parũ beatꝰ
moyses: cũ egyptior. uallatꝰ ppłs ⁊ maricdansus ꝑ
flucł sibrippło paratã pedestr̃a uiam pis mertis
inuenisset. Quando autẽ fortior. qũa tc̃ cũ ex tre¬
mis circũuentꝰ eẽt ꝑiculis: Non eni desꝑabat
salutẽ .s: exigebat tͥumphum. Quid aaron quando

Expanded text:
ationis mercedem esse beatitudinem vitae aeternae superius advertimus . Restat igitur ut spreto patrocinio voluptatis, aut doloris metu quorum alterum quasi infractum et molliculum, alterum quasi eviratum et infirmum despuit, in ipsis doloribus vitam beatam eminere demonstret. Quod facile doceri potest, cum legerimus: Beati estis, cum vobis maledicent, sequentur, et dicent omne malum adversum vos propter justitiam. Gaudete et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in coelo. Sic enim persecuti sunt et prophetas qui et in doloribus, quos plena suavitatis virtus comprimit et coercet, ipsa sibi domesticis opibus abundans, vel ad conscientiam, vel ad gratiam. Neque enim parum beatus Moyses, cum Aegyptiorum vallatus pfluctus sibi et populo patrum pedestrem viam piis meritis invenisset . Quando autem fortior, quam tunc cum extremis circumventus periculis non desperabat salutem, sed exigebat triumphum? 11. Quid Aaron, quando
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Scͥptum ẽ enim. Beatꝰ qũe cuer adicris
dñe: ⁊ delege tua docucriscum. Habemꝰ ⁊ alibi..
b̾ eacꝰ uir qui timet dnm: in mandatis eiꝰ cupiet nimis.
Docuimꝰ de cognitione: cuius p̃mium ȩc̃nitatis frucꝰ¬
lum eẽ memorauit. Adidiens ꝓpħa quia in domo hu¬
ius cimentis dm̃ uł eruditi inlege ⁊ cupientis iN
mandatis diuinis. gła ⁊ diuitiȩ indoms eiꝰ ⁊ iustitra

Expanded text:
dieris, Domine; et de lege tua docueris eum . Habemus et alibi: Beatus vir qui timet Dominum, in mandatis ejus cupiet nimis . Docuimus de cognitione, cujus praemium aeternitatis fructum esse memoravit, adjiciens Propheta, quia in domo hujus timentis Dominum, vel eruditi in Lege, et cupientis in mandatis divinis: Gloria et divitiae, et justitia
Abbreviated transcription (Latin):
familiare contub̾mum honestatis ⁊ utilitatis:
s eadem quoq utilitas quȩ honesta s. Ido ulle
qui regnũ cȩloꝵ uolebat om̃ib aꝑire: ñ qd̃ sibi
utile querebat. s qd̾ om̃ib Unde ordo quidã
nob̾ ⁊ gradus faciendus ẽ. etiã abhis usitatis ⁊
cõmimib ad ea quȩ sunt p̃cellentia: ut ex płurib
utilitatis colligamꝰ ꝓfec lum: ac pͥmũ nouerimꝰ
nicħ tam utile qũa diligi: nicħ tã in utile qũa
ñ amari. Nam odio haberi: exitiale ac ininis
capitale arbitror. Itaq io agamꝰ. ut om̃i sedu¬
litate cõm̃demꝰ ex istimationẽ opimonẽq nr̃am.
ac pͥmũ placiditate m̃tis ⁊ ammi benignitate

Expanded text:
familiare contubernium honestatis et utilitatis, sed eadem quoque utilitas, quae honestas. Ideo et ille qui regnum coelorum volebat omnibus aperire, non quod sibi utile quaerebat, sed quod omnibus. Unde ordo quidam nobis et gradus faciendus est, etiam ab his usitatis et communibus ad ea quae sunt praecellentia; ut ex pluribus utilitatis colligamus profectum. 29. Ac primum noverimus nihil tam utile, quam diligi: nihil tam inutile, quam non amari; nam odio haberi exitiale ac nimis capitale arbitror. Itaque id agamus, ut omni sedulitate commendemus existimationem opinionemque nostram, ac primum placiditate m
Abbreviated transcription (Latin):
ex plicari possit: sic ⁊cum utile tractamꝰ. conside¬
randum uidet᷑. quid utiluis. Wtilitatẽ autẽ non
pecumarii lucri ȩstimatione subducimꝰ. s: ad quisi¬
tione pietatis: sic̃ apłs ait. Pietas autẽ ad om̃ia utił
ẽ: ꝓmissionẽ habens uitȩ p̃sentis ⁊ futurȩ. Itaq in¬

Expanded text:
utile tractamus, considerandum videtur quid utilius. 23. Utilitatem autem non pecuniarii lucri aestimatione subducimus, sed acquisitione pietatis; sicut Apostolus ait: Pietas autem ad omnia utilis est, promissionem habens vitae praesentis et futurae I Tim. I
Abbreviated transcription (Latin):
Beatꝰ uir qui miscret᷑ ⁊ cõmodat: disponit sermo¬
nes suos intuditio: quia inscłm ñ cõmonebit᷑. In
iemoria ȩc̃na cenit iustus. Et infra. Disꝑsit de
facta: quia uir nistus:i diclis ⁊ reb ꝓbabit᷑. Nam
re quid facias. nec fecisse qd̾ faciendũ cognoueris.
Contra quoq strenuum ẽẽ in oꝑib. affectu insidũ.
ita ẽ. ac siuitioso fundam̃to pulcͣ culminum uelis
deuare fastigia. Quoplus extruxeris płꝰ corruit:
quia sine minimine fidi bona oꝑa ñ possunt ma-¬
nere. Infida statio inportunauẽ ꝑforat.: ⁊ areno¬
sum solum cito cadit: nec pot̃ imposite ȩdificati¬
onis sustinere onera. Ibi gͦ plenitudo p̃mii ubiuir¬
tutum ꝑfectio. ⁊ quedam infaclis atq dictis equa¬

Expanded text:
 commodat, disponet sermones suos in judicio; quia in saeculum non commovebitur. In memoria aeterna erit justus . Et infra: Dispersit, facta, quia vir justus et dictis et rebus probatur. Nam re quid facias, nec fecisse quod faciendum cognoveris. Contra quoque strenuum esse in operibus, affectu infidum, ita est ac si vitioso fundamento pulchra culminum velis elevare fastigia: quo plus exstruxeris, plus corruit; quia sine munimento fidei bona opera non possunt manere. Infida statio in portu navem perforat, et arenosum solum cito cedit, nec potest impositae aedificationis sustinere onera. Ibi ergo plenitudo praemii, ubi virtutum perfectio, et quaedam in factis atque dictis aequa
Abbreviated transcription (Latin):
struxit : iliuore sanauit. Sequit᷑ uersus.
hoc dicit. idẽ qui legem di auro atq
nͥ de his quos ipse docere dignatꝰ ẽ. Petrꝰ
hoc dicit: ⁊ ꝓbauit effec lu quia pluris
legem qũa aurum habuit. Iõoq ait: ar¬
gentum ⁊ aurum ñ habeo. Non auarꝰ hoc
dicit. qͥ dcfosso auro incubat.: non dicit
pecumosus. qui cotidiana emolumenta
sollicito rimat᷑ affecꝰ tu: qui cotidic opes ag¬
gerat. qui hereditatis tendit aucupia: qui
circa egrotantis lecꝰ builum in defessas exer¬
cet excubias. Hic aliqui legem orisdi. tanꝗ̃
legem uerbi accipiunt: ut si dicas. legem dex¬
tere di. Bene gͦ ⁊hoc conuenit petͤ dicenti.

Expanded text:
struxit et liuore sanauit. Sequitur uersus struxit et liuore sanauit. Sequitur uersus hoc dicit, id est: qui legem dei auro atque repperit nisi de his quos ipse docere dignatus est. Petrus hoc dixit et probauit effectu, quia pluris legem quam aurum habuit. ideoque ait: argentum et aurum non habeo. non auarus hoc dicit, qui defosso auro incubat, non dicit pecuniosus, qui cotidiana emolumenta sollicito rimatur affectu, qui cotidie opes aggerat, qui hereditatis tendit aucupia, qui circa aegrotantis lectulum indefessas exercet excubias. Hic aliqui \'legem oris dei\' tamquam legem uerbi dei accipiunt, ut si dicas \'legem dexterae dei\'. bene ergo et hoc conuenit Petro dicenti
Abbreviated transcription (Latin):
legis p̃cepta meditando. quȩ habet humi¬
tatib inꝑsccutionib. in angustiis. Cum eñi
complacet ininfirmitatib ⁊ñ frangit᷑ animo
nec cedit inuiriȩ: discere iustificationes di ⁊
meruit ⁊ impleuit. G hic. humiliasti me. hoc
ẽ. dĩsis temptationib ⁊ incõmodis exercuisti.
dicit. Qd̾ aꝑuit ⁊ syminachus scribens. A fuit
mͥ qd̾afflictꝰ sum : ut discerẽ iustitias tuas.
Gͣ qui humiliat᷑ ñ dciciat animum neq fran¬
gat: s magis hummiliando ꝓficiat. tit suꝑ¬
bum sua humilitate mitiget : in solentes
mor seueritate confundat. contumliosos
patientia sua frangat: auaros nonñiqũa
etiam ȩquamunitate dispendii aurgii in¬
tentione dedicat. Sic enim legisti quia us¬
tisicata ẽ. sapientia afiliis suis : dum xp̃c
se offert supplitio. dedit inturiis: ñ subdu¬
cit obꝓbriis. nec a confusione sputoꝵ aũtit
faciem suam. Et id̾o om̃s patientia sua in¬

Expanded text:
legis praecepta meditando, qui habet humilegis praecepta meditando, qui habet humitatibus, in persecutionibus, in angustiis. cum enim conplacet in infirmitatibus et non frangitur animo nec cedit iniuriae, discere iustificationes dei et meruit et impleuit. ergo hic humiliasti me, hoc est: diuersis temptationibus et incommodis exercuisti, dicit. quod aperuit et Symmachus scribens: profuit mihi quod adflictus sum, ut discerem iustitias tuas. ergo qui humiliatur non deiciat animum neque frangat, sed magis humiliando proficiat, ut superbum humilitate sua mitiget, insolentes morum seueritate confundat, contumeliosos patientia sua frangat, auaros nonnumquam etiam aequanimitate dispendii a iurgii intentione deducat. sic enim legisti, quia iustificata est sapientia a filiis suis, dum Christus se offert supplicio, dedit iniuriis, non subducit obprobriis nec a confusione sputorum auertit faciem suam; et ideo omnes patientia sua in
Abbreviated transcription (Latin):
diuitiarum abundantia causam ortam ce̾
peccandi. Qui enim ñ habet qd̾ donet. as¬
scribi ei culpa ñ potest qd ñ donauerit:q.
autẽ habet qd̾ donet iñdat: utiq obnoocius
c̃ uͦ corsuꝑboꝵ. Ut enim lac. natura sui
purum speciosum atq sincerum ẽ. sed
corruptione coacescit: sic mentis et cordis
humani. natura. pura. sincera ꝑspicua ẽ : priꝰ¬
quã uitioꝵ admixtione coacescat. Coagulato
enim lacꝰ te. fit quedam concretio: nec suaui¬
tatẽ habens caudem. nec gram. Ita homines.
qui ante sedulitate. gr̃a. suauicate uerboxᷤ
lactis speciem p̃ferebant: nulla inuidia cor¬
ruptam : hi siceꝑint inuidere coagulatur
inuitium cor eoꝵ: ⁊ fit de suauitate amicitiȩ
amaritudo maliuolentiȩ: ⁊ insuauis qͥdã
horror inuidie. G coagulatum ẽ cor ꝑ suꝑbiã
ꝑ inuidiam: quȩ benitatẽ naturȩ. fluentẽ
bemuolentia. malitiȩ concretione uitiariđ.
Iniquor gͦ coe coagulat᷑. iustꝰ autẽ humiliat᷑:

Expanded text:
diuitiarum abundantia causam ortam esse diuitiarum abundantia causam ortam esse peccandi. qui enim non habet quod donet, adscribi ei culpa non potest quod non donauerit; qui autem habet quod donet et non dat, utique obnoxius uero cor superborum. ut enim lac natura sui purum, speciosum atque sincerum est, sed corruptione coacescit, sic mentis et cordis humani natura pura sincera perspicua est, priusquam uitiorum admixtione coacescat. coagulato enim lacte fit quaedam concretio nec suauitatem habens eandem nec gratiam. ita homines, qui ante sedulitate gratia suauitate uerborum lactis speciem praeferebant nulla inuidia corruptam, hi si coeperint inuidere, coagulatur in uitium cor eorum et fit de suauitate amicitiae amaritudo maliuolentiae et insuauis quidam horror inuidiae. ergo coagulatum est cor per superbiam, per inuidiam, quae lenitatem naturae fluentem beniuolentiam malitiae concretione uitiarunt. iniquorum ergo cor coagulatur, iustus autem humiliatur
Abbreviated transcription (Latin):
tres illi. scõ speciȩ amici. obtrec tatione autẽ
iniqui. ꝓbitatis atq iustitiȩ inuidicius: ex¬
ꝓbrantis grauia opprobria congerebant:
⁊ quiuenerant ad consolandum infultare
ceꝑunt. S ustꝰ his ñ mouctur: idõq nec iob
frangebat᷑. Deniq in amissionib filioꝵ uel
patͥmonii dicebat. Dñs dedit dñs abstulit:
sit nom̃ dñi benedictum. G ⁊ in aduersis
positi dicamꝰ: bonitatẽ fecisti cum seruo tuo.
Pocest enim dñs in meluis mutare quę fac ta
sunt. ut iobsc̃ĩ habemꝰ exemplum: ⁊ quȩ
amissa sunt reddere : pocest quis. ⁊ amissis
filiis. generare meliores. Numqͥd dõ ẽ. diffi¬
cile meliora donare: Potest etiam si nichil
donet. hoc ipso tam̃ iusto cẽ ꝓspecꝰtum. si fce¬
te futuri imꝓbi raptisunt. ne mutaret ma¬
litia cor eoꝵ. Similit̃ ⁊ de patͥmonio: quasi
ñ uidcamꝰ pluriios ꝓpt̃ opes patͥmonii imn
ꝑiculum salutis cc deducꝰtos: plurimis. ex

Expanded text:
tres illi sancto specie amici, obtrectatione autem tres illi sancto specie amici, obtrectatione autem iniqui, probitatis atque iustitiae eius inuidi, exprobrantes grauia obprobria congerebant et qui uenerant ad consolandum insultare coeperunt. Sed iustus his non mouetur ideoque nec Iob frangebatur. denique in amissionibus filiorum uel patrimonii dicebat: dominus dedit, dominus abstulit; sit nomen domini benedictum. ergo et in aduersis positi dicamus: bonitatem fecisti cum seruo tuo. potest enim dominus in melius mutare quae facta sunt, ut Iob sancti habemus exemplum, et quae amissa sunt reddere potest, qui ei et amissis filiis generaret meliores. numquid deo est difficile meliora donare? potest, etiamsi nihil donet, hoc ipso tamen iusto esse prospectum, si forte futuri inprobi rapti sunt, ne mutaret malitia cor eorum. similiter et de patrimonio: quasi non uideamus plurimos propter opes patrimonii in periculum salutis esse deductos, plurimis ex
Abbreviated transcription (Latin):
desiderat. tantomagis in se cictitat ad¬
uersarios.: ⁊ tanꝗͣ athleta fortis coronã
tustitiȩ reportare desiderans. irritat inse
plurimos ⁊ lacessit: qͥ iuident nr̃o ꝓfec lui.
¶ d etiam inposti̾orib euident̃ ostendit. cum
odio habentib pacẽ eram inquit pacificus.
Nichil tamen. tranquillitas eiꝰ ꝓficiebat: ut eos
qui pacẽ oderant sua tranquillitate compo¬
neret : i eor studia compͥmeret. Cum loq̃bar
illis impugnabant me gratis: hocẽ. cumi
causas impugnandi ñ haberent: tam̃ im¬
pugnandi studium ñ deponebant. Ita gͦ
multiplicant᷑. siue nequitiȩ sꝑitales siue ho¬
mines: ⁊ multiplicat᷑ eoꝵ iniquitas suꝑ iustũ.
Ubi gr̃a. Si filium uistꝰ amittat. qd̃ seculi
usu sepe contingit: si amittat patͥmonium.
uel diũsis afficiat᷑ incõmodis rerum. uł cor¬
ꝑis infirmitatib : tunc dicunt suꝑbi. Ubi
est: eccc quia ei innocentia sua nichil ꝓ dest.
Idõq aduitȩ huius specimen extrahende.

Expanded text:
desiderat, tanto magis in se excitat adversarios: et tamquam athleta fortis coronam justitiae reportare desiderans, irritat in se plurimos et lacessit, qui invident nostro profectui. Quod etiam in posterioribus evidenter ostendit. Cum odio habentibus pacem, eram, inquit, pacificus . Nihil tamen tranquillitas ejus proficiebat; ut eos qui pacem oderant, sua tranquillitate componeret, et eorum studia comprimeret. Cum loquebar illis, impugnabant me gratis , hoc est, cum causas impugnandi non haberent, tamen impugnandi studium multiplicantur siue nequitiae spiritales siue homines et multiplicatur eorum iniquitas super iustum. uerbi gratia si filium iustus amittat, quod saeculi usu saepe contingit, si amittat patrimonium uel diuersis adficiatur incommodis rerum uel corporis infirmitatibus, tunc dicunt superbi: \'ubi est, ecce quia ei innocentia sua nihil prodest ideoque ad uitae huius specimen extrahendum
Abbreviated transcription (Latin):
eu̾głium. audio filium dĩ carnẽ sumpsisse
Lego enim eum: qͥ cũ eẽt in forma di: semet
ipsum exmaniuit. Ex in aniit autẽ. ut
formã serui acciꝑet: ⁊ specie inuentꝰ ut hõ.
humiliauit sc usq ad mortẽ. L ego enim di

Expanded text:
euangelium, audio filium dei carnem sumpsisse euangelium, audio filium dei carnem sumpsisse lego enim eum, qui cum esset in forma dei semet ipsum exinaniuit, exinaniuit autem, ut formam serui acci- Peret, et specie inuentus ut homo humiliauit se usque ad mortem, lego
Abbreviated transcription (Latin):
quesiuit sp̃m scm̃. ⁊ post illa quesiuit angło ᷤᷤ.
icum illis uiuit ñ hodic tantum ⁊ cras. sed
inȩc̃num: nec ullis ꝓnomine dñi contristat᷑
iniuriis.: Deniq gaudebant apłi cum uerbe¬
raͣnt᷑: cum in carcerẽ trudent᷑. Exultans gͥ in
in clinat corsuum. ut faciat xp̃i iustitias.
Quȩ ẽ. xp̃i iustitia: Sine nos inquit implere
omñc iustitiam. qua peccatum minuit᷑. culpa
laratur. Et bene ait inclinaui: ut ñ sit tͥ
arduum atq difficile. cum mentẽ tuã quasi
ad humilia ⁊ plana conuertas. Aut cerce qm̃
sapientia carnis. legi nẽ. subdita. uidct᷑ in¬
dinare corsuum qͥ legi facit ẽẽ subieclum:
excollent̾ẽ se corꝑis sensum. contuitu religio¬
nis infict̾it. Atq ille dudum ex tollens se frus¬
lra ⁊inflatꝰ mente carnis suȩ: cumse humili¬
at: inclinat. Humiliauit enim ⁊ ipse sc xp̃c:
ut nouum conderet testam̃tum. Cum lego

Expanded text:
quaesiuit spiritum sanctum et post illa quaesiuit angelos et quaesiuit spiritum sanctum et post illa quaesiuit angelos et cum illis uiuit non hodie tantum et cras, sed in aeternum nec ullis pro nomine domini contristatur iniuriis ? denique gaudebant apostoli eum uerberarentur, cum in carcerem truderentur. Exultans igitur in inclinat cor suum, ut faciat Christi iustitias. quae est Christi iustitia ? sine nos, inquit, implere omnem iustitiam, qua peccatum minuitur, culpa laxatur. et bene ait \'inclinaui\', ut non sit tibi arduum atque difficile, cum mentem tuam quasi ad humilia et plana conuertas. aut certe, quoniam sapientia carnis legi dei non est subdita, uidetur inclinare cor suum, qui legi facit esse subiectum extollentem se corporis sensum et contuitu religionis inflectit. atque ille dudum extollens se frustra et inflatus mente carnis suae, cum se humiliat, inclinat. Humiliauit enim et ipse se Christus, ut nouum conderet testamentum. cum lego
Abbreviated transcription (Latin):
testimonia: qm̃ in his exultatio atq letitia ẽ.
Quando quidẽ om̃is fletꝰ delebit᷑: ⁊ mors ñ erit
ampliꝰ. ncq luctꝰ. neq fletꝰ. neq clamor. Passio
xp̃i: regni fuit imago glestis. Nemo audiuit
inplateis uocem eiꝰ.: quia illo silentio passionis
suȩ clamorẽ omñe in posterum impic uocis
abolebat. Nolebat flcri. qui dicebat ad filias
hierłem. E ilie hierłem nolite me fiere: s:. uos
ipsas ficte. Ablaturus enim om̃s lacrimas
suȩ beneficio crucis: in passione ꝓpria. future
instar beatitudinis ex hibebat. ut nemo fle¬
ret. nͥ qui xp̃i benesiuia ũ teneret. Merito gͥ
uir calglicꝰ dic̃. hereditate quessui testimona
tua inȩc̃num: qm̃ exultatio cordis mei sunt.
Quis ñ exultet qr cȩlum ⁊ t̃ram hereditatem
quesiuit. quȩ duo elementa contestatꝰ ẽ etiã ds
cum legem daret : quia quesiuit dm̃ de quo
dic̃ sc̃s. poctio mea dñs: quesiuit dñm ib̃m.

Expanded text:
testimonia; quoniam in his exsultatio atque laetitia est, testimonia; quoniam in his exsultatio atque laetitia est, quandoquidem omnis fletus delebitur et mors non erit amplius neque luctus neque fletus neque clamor. passio Christi regni fuit imago caelestis. nemo audiuit in plateis uocem eius, quia illo silentio passionis suae clamorem omnem in posterum impiae uocis abolebat. nolebat fleri qui dicebat ad filias Hierusalem: filiae Hierusalem, nolite me flere, sed uos ipsas flete. ablaturus enim omnes lacrimas suae beneficio crucis in passione propria futurae instar beatitudinis exhibebat, ut nemo fleret nisi qui Christi beneficia non teneret. Merito ergo uir euangelicus dicit: hereditate quaesiui testimonia tua iQuis non exsultet, qui coelum et terram haereditate quaesivit quae duo elementa contestatus est etiam Deus, cum legem daret quia quaesivit Deum, de quo dicit Sanctus: Portio mea Dominus: quaesivit Dominum Jesum,
Abbreviated transcription (Latin):
humani generis reformatio: Recitet᷑ itaq
hoc auãc testam̃tum qd testabor adillos dic̃
dñs. dando leges mcas incordib cor. ⁊ in sensib
eor. scribam eas. ⁊ peccati ⁊ iniustitiȩ coꝵ ñ ero
memor: ouere testator ȩc̃nus. qui nr̃is coe dib
leges affigit suas: iscribit in sensib: ut nichil
aliuo cogitare nͥ diuina p̃cepta possimꝰ: nichil
aliud sentire. nͥ di oracula debeamꝰ. Dedit gr̃am
reformauit naturam: sibiq qͥ obliuisci nichil
solet memoriam meoꝵ abstulit peccatoꝵ: m
dedit p̃ceptoꝵ suor. Noligͣ de corde tuo tollere
berc in sensib tuis diaboli illecebras: & dĩ de¬
lere mandata. Ecce ego inquit pinxi muros
tuos dicit dñs ad hierłcm. hocẽ ad anim̃a
studiosam tranquillitatis ⁊ pacis: quã fecit
adimaginem suam. Noli inquam auferre
nnaginem cȩlestem: ⁊ imaginẽ mortis im¬
ponere. Recusasti hereditatẽ scłi. serua ⁊xp̃i

Expanded text:
humani generis reformatio? recitetur itaque humani generis reformatio? recitetur itaque hoc autem testamentum quod testabor ad illos, dicit dominus, dando leges meas in cordibus eorum, et in sensibus eorum scribam eas et peccati et iniustitiae eorum non ero memor. o uere testator aeternus, qui nostris cordibus leges adfigit suas et scribit in sensibus, ut nihil aliud cogitare nisi diuina praecepta possimus, nihil aliud sentire nisi dei oracula debeamus! dedit gratiam, reformauit naturam, sibi qui obliuisci nihil solet memoriam meorum abstulit peccatorum, mihi dedit praeceptorum suorum. Noli ergo tollere bere in sensibus tuis diaboli illecebras, et Dei delere mandata. Ecce ego, inquit, pinxi muros tuos, dicit Dominus ad Hierusalem ; hoc est, ad animam studiosam tranquillitatis et pacis, quam fecit ad imaginem suam. Noli, inquam, auferre imaginem coelestem, et imaginem mortis imponere. Recusasti haereditatem saeculi: serva Christi
Abbreviated transcription (Latin):
indiuisa hereditas. Qm fieripoterat ut diuisa
ce̾t hereditas: cum hereditatis fructꝰ sit indi¬
insus. qd c̃ regnum &loꝵ Aurum. ⁊ argentum.
prȩdium ab hominc plurib derclictum: dis¬
tribuit᷑ ac secatur. Solida ad singulos. xͥ dona
ꝑueniunt. Om̃s habent. ⁊ nemo fraudatur.
Audiamꝰ gͥ cõmoda hereditaria. Remissio pec¬
catoꝵ: hereditas xp̃i ẽ. Certe solida ꝑsingłos:
uncõmunc ẽ. lucratiua. Quib cumq enim col¬
lata fucrit. nulli decebit: accedit om̃ib. Cor¬
pori ad quirit᷑: quicqͥd unicuiq relaxatur
Nam si angłi suꝑ uno peccatore penitentiam
agente lȩtant᷑. quia lucrum suum putant ho¬
minis rodemptionẽ: quantomagis lucrum ẽ
generis. qͦdc̃ lucrũnaturȩ: Hereditas ap̃iẽ.
resurrectio. Hanc quisꝙͣ dãnũ suum drgerit:
enim resurgens om̃ib resurrexit: qm̃ ꝑ ho¬
singłoꝵ ẽẽ dispendium: qd̃ ẽ. totiꝰ corꝑis. et

Expanded text:
risti est, indiuisa hereditas. quomodo fieri poterat, ut diuisa risti est, indiuisa hereditas. quomodo fieri poterat, ut diuisa esset hereditas, cum hereditatis fructus sit indiuisus, quod est regnum caelorum? aurum argentum praedium ab homine pluribus derelictum distribuitur ac secatur, solida ad singulos Christi dona perueniunt; omnes habent et nemo fraudatur. Audiamus igitur commoda hereditaria. remissio peccatorum hereditas Christi est. certe solida per singulos et in commune est lucratiua; quibuscumque enim conlata fuerit, nulli decedit, accedit omnibus. corpori adquiritur quicquid unicuique relaxatur. nam si angeli super uno peccatore paenitentiam agente laetantur, quia lucrum suum putant hominis redemptionem, quanto magis lucrum summ generis quod est lucrum naturae! hereditas Christi esenim resurgens omnibus resurrexit, quoniam per hosingulorum esse dispendium quae est totius corporis et
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ facꝰtum ẽ : Et benc ait. hereditate quesiui
testimonia tua: qm̃ sic̃ ante heredes fumus
peccatoris: ita nunc heredes sumꝰ xp̃i. Illa fuit
cruminum: hȩc ẽ. uirtutis hereditas. Illa nos
obligauit: hec soluit. Illa obarratos fenore
delicꝰ lor. adiudicauit immico: hȩc redemptos
dñicȩ titulo passionis. xp̃o ad quisiuit. Ma la
cuȩ successio totum hominẽ deuorabat: p̃cla¬
ra xp̃i bercditas. totum hominem liberauit.
Non ad unum quidem ñadpaucos s. ad om̃s:
testamentum si ĩꝙͣsit iħc. Om̃s scͥpti here¬
des sumꝰ: ñ ꝓportione. s ꝓuniũsitate. T̃estam̃¬
tum cõmunis c̃. eiꝰ om̃ium: hereditas untũsoꝵ:
⁊ soliditas singłor. Nouum tam̃ testam̃tũ sin¬
guli adcunt. ⁊ om̃s possident. nec minutur
beredi: quicqd a coheredib uendicat᷑. M anct
emolum̃itum indegrum: ieo magis singulis
crescit: quo plurib fuerit ad quisitum. Alia

Expanded text:
quod factum est! Et bene ait: hereditate quaesiui quod factum est! Et bene ait: hereditate quaesiui testimonia tua, quoniam, sicut ante heredes fuimus peccatoris, ita nunc heredes sumus Christi. illa fuit criminum, haec est uirtutis hereditas; illa nos obligauit, haec soluit; illa obaeratos faenore de- lictorum adiudicauit inimico, haec redemptos dominicae titulo passionis Christo adquisiuit. mala Euae successio totum hominem deuorabat, praeclara Christi hereditas totum hominem liberauit. non ad unum quidem, non ad paucos, sed ad omnes testamentum suum scripsit Iesus. omnes scripti heredes sumus non pro portione, sed pro uniuersitate. testamentum commune est et ius omnium, hereditas uniuersorum et soliditas singulorum. nouum tamen testamentum et singuli adeunt et omnes possident nec minuitur heredi quicquid a coheredibus uindicatur. manet emolumentum integrum et eo magis singulis crescit, quo pluribus fuerit adquisitum. alia
Abbreviated transcription (Latin):
potest dicere istud: nͥ qui mandata custodit.
celo ⁊t̾ra testib ad quisita. Dixit enim dñs.
Audi cȩlum: iꝑcipe aurib t̾ra. Testat᷑ clem̃ta
dñs adredarguendos cos qui noluerint p̃cep¬
ta diuina scruare : ut refugia om̃ia ex cu¬
fationis opsepiat. Testat᷑ ⁊ homines dicens.
Estote mͥ testes. ⁊ ego testis. dic̃ dñs. ¶ andata gͣ
dñi plena sunt destimonii: ⁊ ipsa st̃ testimonia.
Quor satis idoneus testis ẽ. quiñ mentit᷑ ds. Apud
qũe ⁊ conscientia tua testis ẽ: cogitationib ac¬
cusantib aut ediam defendentib Satis fidel
ettam ininfido pectore: qm̃ arbitrũ om̃ium
quecũq cõmissa sunt latere ñ possunt. Nam
siin iudicio t̾restri eciamis qui admentien¬
dum uenerit sub ornatꝰ. tam̃ si destimomo
fuerit conuic tꝰ altiꝰ solet ꝓdere ueritatẽ: qnͣto
magis iniudicio celesti apud dum iħ̾m necesse
habet quȩ uera sunt confiteri. quẽ nouit scire

Expanded text:
potest dicere istud nisi qui mandata custodit potest dicere istud nisi qui mandata custodit caelo et terra testibus adquisita. dixit enim dominus: audi, caelum, et percipe auribus, terra. testatur elementa dominus ad redarguendos eos, qui noluerint praecepta diuina seruare, ut refugia omnia excusatio- 25 nis obsaepia. testatur et in homines dicens: estote mihi testes, et ego testis, dicit dominus. mandata ergo domini plena sunt testimoniis et ipsa sunt testimonia, quorum satis idoneus testis est qui non mentitur deus, apud quem et conscientia tua testis est, cogitationibus accusantibus aut etiam defendentibus, satis fidelis etiam in infido pectore, quoniam arbitrum omnium quaecumque commissa sunt latere non possunt. nam si m iudicio terrestri etiam is, qui ad mentiendum uenerit subornatus, tamen, si testimonio fuerit conuictus alterius, solet prodere ueritatem, quanto magis in iudicio caelesti apud dominum Iesum necesse habet quae uera sunt confiteri, quem nouit scire
Abbreviated transcription (Latin):
in quandam aquilȩ renouatꝰ ẽ. iuuentutem.
Et ido ñ inuste tendunt᷑ rocia auib. Quid enĩ
te int̾ram dcicis: quiiam cȩlum peteba s: Non
eniminiuste. renouato tendunt᷑ recia. Quia
iam xp̃i ẽẽ cepisti uenantium eẽ desisti: attende
laqucos uenatoꝵ. Ante quasi p̃dam suam diabolꝰ
suo iure capiebat: nunc dm̃ce crucis mercem.
cur alienus incursat: Potes tamen etiam hos
laqucos euitare. ne dicas uenantes ceꝑunt me
sic̃ passerẽ: silaqueum cordis euadas. qũe misit
armauit. Auertat a nob dñs hos laqueos: quos
illis dñe laqueum cordis coꝵ. que parasti illis:
nob̾ autẽ da dñe auxilium: ut post te scquam᷑
tuis alligati uinculis. Nulla enim uehem̃tiora.
nulla sunt gratiora: quã uincula caritatis. ¶
tͥ ligatꝰ ẽ: solutꝰ c̃ mundo. Hereditaui testimo
hereditatẽ acceꝑint cęlestium testimonioꝵ.
cessionẽ tuam. fidĩ pictatisq iure quesiui. Non

Expanded text:
in quandam aquilae renouatus es iuuentutem, in quandam aquilae renouatus es iuuentutem, et ideo non iniuste tenduntur retia auibus. quid enim te in terram deicis, qui lam caelum petebas ? non iniuste renouato tenduntur retia, quia iam Christi esse coepisti, uenantium esse desisti. ante te laqueo uenator, ante quasi praedam suam diabolus suo iure capiebat: nunc dominicae crucis mercem cur alienus incursat ? potes tamen etiam hos laqueos euitare, ne dicas: \'uenantes ceperunt me sicut passerem\', si laqueum cordis euadas quem misit armavit. Avertat 1155 a nobis Deus hos laqueos, quos illis, Dnobis autem da, domine, auxilium, ut post sequamur tuis alligati uinculis. nulla enim uehementiora, nulla sunt gratiora quam uincula caritatis. qui tibi ligatus est, solutus est mundo. Hereditaui testimonhereditatem acceperint caelestium testimoniorumcessionem tuam fidei pietatisque iure iure non
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ pandent᷑ alȩ ex cloquiis sꝑitalib: p̃ciosaq
auri prudentia. uolatꝰ assurget. Ubig̃ la¬
queos poteris ꝑtimescere : cui remigium p̃sto
ẽ. spiritale: Sisinceritas animi. sipuritas
mentis affulgeat: columba es. Id̾o tͥ dictum
ẽ. Estote simplices. sicut columbȩ Si maiora
desunt remigia: uel minora ne sꝑnas. Estouł
passer. ut laqucos sagaci indage p̃uideas.:
ipenȩ captꝰ illecebris pectatoꝵ. tam̃ aliqñdo
reuocatꝰ possis dicere. Anima nr̃a sic̃ passer
erepta ẽ de laqueo uenantium: laqueus con¬
tritus ẽ: ⁊ nos liberati sumꝰ. De quo qm̃ alibi
putauimꝰ c̃ẽ trac tandum : nc̃ alio transeun¬
dum uidetur. Satis ẽ. tͥ ut auẽ cẽ te noueris:
assumptum innaturam uolandi: dicente
dño ꝑ ꝓpħam. Liberate uos ex laqueo uenatoꝵ.
i a uerbo conturbationis. Non enim in iuste
tendunt᷑ recia auib Auis ẽ. homo: qui sic̃ auis

Expanded text:
tibi pandentur alae et ex eloquiis spiritalibus pretiosaque tibi pandentur alae et ex eloquiis spiritalibus pretiosaque auri prudentia uolatus adsurget. ubi ergo laqueos poteris pertimescere, cui remigium praesto est spiritale? si sinceritas animi, si puritas mentis adfulgeat, columba es. ideo tibi dictum est: estote simplices sicut columbae. si maiora desunt remigia, uel minora ne spernas. esto uel passer, ut laqueos sagaci indage praeuideas et paene captus inlecebris peccatorum tamen aliquando reuocatus possis dicere: a n ima nostra sicut passer erepta est de laqueo uenantium; laqueus contritus est et nos liberati sumus. de quo quoniam alibi putauimus esse tractandum, nunc alio transeundum uidetur. Satis est tibi ut auem esse te noueris adsumptum in naturam uolandi, dicente domino per prophetam: liberate uos ex laqueo uenatorum et a uerbo conturbationis; non enim iniuste tenduntur retia auibus. auis es, o homo, qui sicut auis