comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtinꝰ neqͣquã tꝰticie ꝯtradic̃ẽt: quã in¬
seipse ꝓtulisset. Uir itaq sc̃s. ⁊ pec̃co¬
rem ꝯsid̾ans. ⁊ regem miro ordine au¬
dacẽ: reũ pͥꝰ ꝑ ꝯfessionẽ ligare stu¬
duit. ⁊ pꝰmod̾ ꝑ inuect̾ionẽ secare.
Celauit paululũ quẽ quesiuit. s ꝑcus¬
sit repẽte quẽ tenuit. Pigriꝰ.it. for¬
tasse ĩcid̾et. si ab ip̃o ẜ monis exordio
aꝑte culpã febtre uoluisset. S p̾mis¬
sa similitudine: eam qͣm occultabat
exacuit inc̃pationẽ. ad egrũ medicus
uen̾at. secandũ uulnus uidebat. s de
patiẽtia egri dubitabat. abscondit
igit᷑ ferrũ medicmale. sub ueste. qd̾
eductũ.: subito fixit in uulnere. ut
secantem gladium senttiret eger: anteqͣm
ẽueret. ne si ante c̾neret. sentire recusa
lit̾ ãmonendi sũt leti: atq aliter
tͥstes. Letis uidelieet inferẽda sũt
tristia. q̃ sequunt᷑ ex supplicio. Tristibꝰ
nͦ ĩferẽda sunt leta. q̃ ꝓmittũt᷑ ex reg¬

Expanded text:
 nequaquam justitiae contradiceret, quam ipse in se protulisset. Vir itaque sanctus et peccatorem considerans et regem, miro ordine audacem reum prius per confessionem ligare studuit, et postmodum per invectionem secare. Celavit paululum quem quaesivit, sed percussit repente quem tenuit. Pigrius enim fortasse incideret, si ab ipso sermonis exordio aperte culpam ferire voluisset; sed praemissa similitudine, eam quam occultabat exacuit increpationem. Ad aegrum medicus venerat, secandum vulnus videbat, sed de patientia aegri dubitabat. Abscondit igitur ferrum medicinale sub veste, quod eductum subito fixit in vulnere, ut secantem gladium sentiret aeger antequam cerneret, ne si ante cerneret, sentire recusa admonendi sunt laeti, atque aliter tristes. Laetis videlicet inferenda sunt tristia quae sequuntur ex supplicio; tristibus vero inferenda sunt laeta quae promittuntur ex reg
Abbreviated transcription (Latin):
noseit᷑. qi dũ minime suꝑbiũt: quasi
ad suscipiẽd̃ edificiũ corda ꝑauerũt.
Cum illis laborand̾ ÷: ut sapientiꝰ stul¬
ti fiant. stultam sapientiã deserant.
⁊ sapĩam dĩ stultã discant. Istis uͦ p̾dicã¬
dũ ÷. ut ab ea que putat᷑ stulticia. ad¬

Expanded text:
noscitur, quia dum minime superbiunt, quasi ad suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stulti
Abbreviated transcription (Latin):
pebre tue. Quisqͥs. it. ad idẽd̾ aliis in
exẽplũ ẜonit᷑. non solũ ut ip̃e uigilet:
s etiã ut amicũ scitet. admonet᷑. Ei
nãq ugillare bene uiuẽdo ꝵõ non suf¬
ficit: si nõ ⁊ illum cui p̃est: a peccati
torpore disiuingit. Bene autẽ dłr. Ne de¬
deris sõpnũ oculis tuis: nͨ dormitẽt pal¬
pebre tue. Sompnũ qͥ ppe oculis dare ẽ.
intẽtione cessante subbitoꝵ curã oĩo
negligẽ. palpebre uͦ dormitant: cũ co¬
gitationes nr̃e ea q̃ in subditis arguen¬
da cognoscũt: pigredine depͥmente di¬
simulat̃. Plene .it. dormire ÷. ꝯmissoꝵ
acta nͨ seire nec conrigere. INõ a dormire
s dormitare ÷. que qͥdẽ rep̾hẽdẽda sĩt.
ea increpationibꝰ nr̃ emĩdare. Darmitando
uͦ ocłs ad plenissimũ sõpnũ ducit᷑: quia
dũ plerũq qͥ p̃est. malũ ꝙ cognoscit nõ
resecat: ad hoc qñ negligẽtie sue m̾ito
ꝑuenit. ut ꝙ a subiectis delinqͥt᷑ ñ cog¬

Expanded text:
e tuae . Quisquis enim ad vivendum aliis in exemplo praeponitur, non solum ut ipse vigilet, sed etiam ut amicum suscitet admonetur. Ei namque vigilare bene vivendo non sufficit, si non et illum cui praeest, a peccati torpore disjungit. Bene autem dicitur: Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . Somnum quippe oculis dare, est intentione cessante, subditorum curam omnino negligere. Palpebrae vero dormitant, cum cogitationes nostrae ea quae in subditis arguenda cognoscunt, pigredine deprimente dissimulant. Plene enim dormire est commissorum acta nec scire, nec corrigere. Non autem dormire, sed doea increpationibus non emendare. Dormitando vero oculus ad plenissimum somnum ducitur, quia dum plerumque qui praeest malum quod cognoscit non resecat, ad hoc quandoque negligentiae suae merito pervenit, ut quod a subjectis delinquitur, nec ag
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ. si dauid factũ ad mediũ deducamꝰ.
Saul qͦ ꝑsecutor. eñ ad pͣgandũ uentiẽ
spelimeã fuiss ingressus. Illic cũ uiris
suis daaud mnerat: q̃ iã tã lõgo tẽꝑe ꝑse¬
cutionis eiꝰ mala tołabat. Cũq eũ iuri
sui ad feriend̾ saul accenderẽt. fregit
⁊ oram clamidis eiꝰ abseidit. Quid .at. ꝑ¬
saul nͥ mali rectores: Qͥd ꝑ dauid nͥ bõi
subditi designant᷑ : Saul gͥ uentiẽ pur
maliciã: usq ad oꝑa miseri odoris exten¬
dere. ⁊ cogitata ap̃se noxia. factis exte¬
rioribꝰ exeqndo mõstrare. Quẽ tñ dauid
ferire metuit: qr pie subditoꝵ m̃tes ab
om̃i se peste obtrectationis abstinẽtes:
ppositoꝵ uitã nullo lingue gladio ꝑen

Expanded text:
i Davidis factum ad medium deducamus. Saul quippe persecutor, cum ad purgandum ventrem speluncam fuisset ingressus, illic cum viris suis David inerat, qui jam tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit et oram chlamydis ejus abscidit . Quid per Saul, nisi mali rectores? quid per David, nisi boni subdmalitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit: quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes praepositorum vitam nullo linguae gla
Abbreviated transcription (Latin):
Istis uͦ p̃cipit᷑: ⁊ patres nolite ad iracun¬
tliam ꝓuocare filios ur̃os. Illi discant
qͦmͦ ante occulti arbitri oculos. sua
exempla bene uiuendi ext̾uis p̾beãt.
Seite ⁊ enim p̾lati debent. qr si ꝑu̾sa
umnqͣm ꝑpetͣnt. tot mortib digni sũt.
qͥt ad subditos suos ꝑditionis exẽpla
tͣnfiniitũt. Unde neceẽ ÷. ut tanto se
caitus aculpa cꝰtodiant: qͣnto ꝑ p᷑¬
ua q̃ faciũt. nõ soli moriunt᷑.: s ãmo¬
Isti: ne subditoꝵ erratibꝰ iudicent᷑: etiã
si se iam de se securos inuemãt. Illi
eos aliena cura ñ implicat. Istiuͦ: ut sie
alieoꝵ curas expleant: qͣtinꝰ ⁊ suas ag̾e
ñ desistãt. ⁊ sic in ꝓpͥa sollicitudine fer¬
ueant: ut a cõmissoꝵ cꝰtodia minime
torpescãt. Illi enĩ sibim⁊ uacanti: đr.¬

Expanded text:
praecipitur: Et patres, nolite ad iracundiam provocare filios vestros . Illi 38 discant quomodo ante occulti arbitri oculos sua iexempla bene vivendi exterius praebeant. Scire etenim praelati debent , quia si perversa unquam perpetrant, tot mortibus diquot ad subditos suos perditionis exempla transmittunt. Unde necesse est ut tanto se cautius a culpa custodiant, quanto per prava quae faciunt, non soli moriuntur. » ati, ne subditorum erratibus judicentur, etiam si se jam de se securos inveniant; illi eos aliena cura non inplicat; isti vero ut sic aliorum curas expleant, quatenus et suas agere non desistant, et sic in propria sollicitudine ferveant, ut a commissorum custodia minime torpescant. Illi enim sibimet vacanti
Abbreviated transcription (Latin):
iniuingenda: leuiora. ut illos mag¬
na excrceãt: istas aittẽ lenia d̾mul¬
cendo ꝯu̾tant.
lit̃ iuuenes: atq alit̾ senes. quia
illos płumq seu̾itas ãmonitio¬
nis ad ꝓfectum dirigit. istos uͦ ad
meliora oꝑa dep̃catio blanda ꝯponit.

Expanded text:
injungenda sunt leviora: ut illos magna exerceant, istas vero levia demulcendo convertant. Aliter juvenes, atque aliter senes: quia illos plerumque severitas commonitionis ad perfectum dirigit; istos vero ad meliora opera deprecatio blanda componit.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ ap̃ extͣneũ manꝰ defigit᷑: qr ⁊
ap̃ curã sollicitudinis q̃ añ deerit: mẽs
bona dic̾e. ip̃m pͥus necẽe ÷ que dixerit
cꝰtodire. Illaqueat᷑ gͥ u̾bis oris sin. dũ
itiõe exigẽte ꝯstͥngit᷑. ne eiꝰ uita ad
alindꝙͣͦ ãmonet relaxet᷑. uUñ ap̃ disteͥ¬
tũ uidicẽ cogit᷑. tanta ĩ oꝑe ex soluere.
qͣnta eũ ꝯstat aliis uoce p̾cepisse.

Expanded text:
nde et apud extraneum manus defigitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat, mens bona dicere, ipsum prius necesse est quae dixerit custodire. Illaqueatur igitur verbis oris sui, dum ratione exigente constringitur, ne ejus vita ad aliud quam admonet relaxetur. Unde apud districtum judicem cogitur tanta in opere exsolvere, quanta eum constat aliis voce praecepisse
Abbreviated transcription (Latin):
flãmant argum̃ta ultinus inqͥrũt.
⁊ mansuetudinẽ quã tołantes ha¬
buerunt: retractantes in maliciã u̾tũt.
Quibꝰ eitius ap̃dicante succurrit᷑ si que
sit huiꝰ ꝑmutationis causa pandat᷑. Callidꝰ
nãq adu̾sariꝰ: uellum ꝯtͣ duos mouet. u¬
nuĩ uidelicet inflãmans: ut ꝯtumelias
pͥor inferat. alt̾m ꝓuocans. ut ꝯtumelias
qͥ illatã sibi eqͣmimit̾ portat. uniꝰgͦ uic¬
tor quẽ ꝯmouẽdo subiugauit: tota ꝯtra
alt̾m uͥtitte se erigit. eũq obsistentẽ for
re in ip̃a ꝯtumeliarũ iaculatione ñ po¬
tuit: abaꝑto c̾tamine int̾im qͥescẽs. ⁊
secreta suggestione cogitationũ laces
occulte insidias exardescit. Quietis nãq
iam tẽꝑe ad uictoris animũ redit. ⁊ ł
rerũ dãpna ł iniuriarsi iacula ad me¬
moriã reducit. cũctaq que sibi illata
sũt. uehem̃t̾ ex aggerans. intołabilio¬
ra ostendit. tantoq m̃tẽ merore ꝯtur¬

Expanded text:
flammant, argumenta ultionis inquirunt, flammant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praedicante succurritur, si quae sit 45 hujus permutationis causa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra altre in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestione cogitationem lacescocculte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore contur
Abbreviated transcription (Latin):
tui. ⁊ trabẽ in oculo tuo nõ uides : ꝑt᷑¬
batio qͥppe imꝑatientie: festuca ẽ. mali¬
cia uͦ in corde. trabes in ocło. Illam nãq
aurã tẽptationis agitat. hanc autẽ
ꝯsũmata neqͥtia: pene ĩmobilit̾ portat.
Recte uͦ illic subnngit᷑. Hipocͥta
eice pͥmũ tͣbem de ocło tuo: ⁊ tũc ui¬
debis eicere festucam de ocło frĩs tui.
Acsi ddicatur menti miq int̾ius dolẽ¬
ti: ⁊ scãm se ext̾ius ꝑ patientiam
demonstranti. prius ate molẽ mali¬
cie excutere. ⁊ tũc alios de inpa¬
tientie leuitate rep̾hende. Ne dum
non studes simulationẽ uincere:
peiꝰ tͥ sit aliena pͣua tołare : Eueni¬
re ⁊̃ płumq patientibꝰ solet: ut eo
qͥdem tẽpore quo uł adu̾sa patiut᷑.
ł ꝯtumelias audiunt: nullo dolore
pulsent᷑. ⁊ sic patientiã exhibeant.
ut cꝰto dire etiam cordis in no¬
centiã. non omtitãt. S cũ post
paululũ ħ ipsa que ꝑtulerit ad me¬
moriã reuocant. igne se doloris in¬

Expanded text:
tui, et trabem in oculo tuo non vides ? Pertubatio quippe impatientiae festuca est; malitia vero in corde, trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummata nequitia pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire etiam plerumque patientibus solet ut eo quidem tempore quo vel adversa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam non omittant; sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint, ad memoriam revocant, igne se doloris in
Abbreviated transcription (Latin):
unde ⁊ doctor qͥsq ut in una cũctos uir¬
tute caritatis edificet: ex una doctͥna.
ñ una ead̾q exhortatione. tang̾e corda
alit̾ senes. alit̾ inopes: alit̾ locuple¬
tos. alit̾ leci: alit̾ tͥstes. alit̾ subditi.
alit̃ p̾lati. alit̾ serui. alit̃ dñi. Altter
huiꝰmindi sapiẽtes: alit̾ hebetes. Altter
ĩpudẽtes: alit̾ u̾etundi. Alit̾ ꝓt̾ui: ali¬
ter pusillammes. Alit̾ impatientes.
alit̾ patientes. alit̾ beniuoli: aliter
muidi. alit̾ simplices: alit̾ impuri.
alit̾ incolumes: alit̾ egri. Aliter qui
flagella metiuĩt. ⁊ ꝓpt̾ea in nocenter
iuuũt: alit̃ qͥ sic in iniqͥtate duraue¬
rũt: ut nec ꝑ flagella corrigaittur.
Aliter nimis taciti. aliter multiloqͥo
ter mansueti. alit̾ iraicundi. Alit̾ hu¬
miles.: alit̾ elati. alit̾ ꝑtinaces. aliter
inconstantes. ałr gule dediti. alr̃ absti¬
nẽtes. ałr q̃ sua miscd̾it̾ tͥbiũt. aliter¬

Expanded text:
Unde et doctor quisque, ut in una cunctos virUnde et doctor quisque, ut in una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, sed non una eademque exhortatione tangere corda aliter senes. Aliter inopes, aliter locupletes. Aliter laeti, aliter tristes. Aliter subditi, aliter praelati. Aliter servi, aliter domini. Aliter hujus mundi sapientes, aliter hebetes; aliter impudentes, aliter verecundi; aliter protervi, aliter pusillanimes; aliter impatientes, aliter patientes; aliter benevoli, aliter invidi; aliter simplices, aliter impuri; aliter incolumes, aliter aegri; aliter qui flagella metuunt, et propterea innocenter vivunt; aliter qui sic in iniquitate duruerunt, ut nec per flagella corrigantur; aliter nimis taciti, aliter multiloquio ter mansueti, aliter iracundi; aliter humiles, aliter elati; aliter pertinaces, aliter inconstantes; aliter gulae dediti, aliter abstinentes; aliter qui sua mis
Abbreviated transcription (Latin):
tor ostendimꝰ: nĩc qͣlit̾ doce¬
at demõstremꝰ. Ut .n. lõge
ante nos reu̾ende meluorie
gregorius natantenꝰ edocuit. una ea¬
dẽq cũetis exhortatio nõ ꝯgruit. Qͥa
nec cũctos par moꝵ qualitas adstrm
git. Sepe namq alios offendunt. que
lia nitͥunt: alia occidũt. Et lenis sibi¬
lus eqͦs mitigat. catulos instigat. Et me¬
dicam̃tũ ꝙ hũe morbũ ĩminuit. alteri
uires uĩgit. E panis qͥ uitã fortiũ robo¬
rat: paruuloꝵ necat. ꝓ qͣlitate gͥ au¬
dientiũ. formari deb sermo doctoꝵ.
ut ad sua singulis ꝯgruat. ⁊ tam̃ a com¬
munis edificationis arte. nũꝙͣ. recedat.
Quid it. s̃ uttente m̃tes auditoꝵ. nͥ ut¬
ita dix̾im q̃dam in cithara tensiones.
strate cordarũ: Quasi tangẽdo artifex
rit ñ sibimetipsis dissimile cantieũ fa¬
oiant: dissimilit̾ pulsat. Et idcco cor¬
de ꝯsonã modulationẽ reddit̃t. qri uno
qͣdẽ plectro. s ñ uno ĩpulsu feriuntur.

Expanded text:
tor ostendimus, nunc qualiter doceat demonstremus. Ut enim longe ante nos reverendae memoriae Gregorius Nazianzenus edocuit , non una eademque cunctis exhortatio congruit, quia nec ngit. Saepe namque alios offendunt quae lia nutriunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires injungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate ergo audientium, forcommunis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi quasi quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsis dissimile canticum faciant, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Om̃i tempore diligit: qͥ amicꝰ
ẽ. ⁊ fr̾: in angustiis comꝓbat᷑. Ihe¬
exorabit ꝓ pec̃cis : ⁊ continebit se
ab illis: ⁊ in oratione dierũ exandie¬
tur. Dilige eum qͥ fecit te: ⁊ mi¬
nistros eus non aerelinquas. Dili¬
ge deum ⁊ inuoca eum: in salutem
tuam. Om̃e animal diligit simile
sibi. sic ⁊ om̃is homo ꝓximũ sibi.
Om̃is camo ad similem sibi ꝯiungit᷑.
⁊ om̃is homo sinulem sib socia¬
fidem cum illo. Sicut qui dimit¬
tit auem de manu sua. fic qͥ re¬
linquit ꝓximũ suũ. Ocl̃i dĩ in dili¬
ẽ. hominẽ uĩcis humana felicita¬
te. diabolũ autẽ mimici dilectio¬
ne. Enutriatur inte dilectio. que
sola ducit ad uitam. Non autem
carnalis. sed sp̾i̾talis inter nos
debet eẽ dilectio. Nicħ pretiosus
deo: uirtute dilectionis.
Nichil desiderabilius diabolo. extinc¬
trone caritatis. Iere dix̃. Sẽs
amor impatientiam non habet.
falsus rumor cito oppͥmit᷑. Om¬
nem hominẽ frẽm tuũ iudica

Expanded text:
. Omni tempore diligit qui amicus est, et frater in angustiis comprobatexorabit pro peccatis, et continebit se ab illis, et in oratione dierum exaudietur . Dilige eum qui fecit te, et ministros ejus non derelinquas . Dilige Deum, et invoca eum in salute tua . Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis homo proximum sibi . Omnis caro ad similem sibi conjungetur, et omnis homo simili sui sociafide cum illo . Sicut qui dimittit avem de manu sua, sic qui dereliquisti proximum tuum . Oculi Domini in diliest. Hominem enim vincis humana felicitate, diabolum vincis inimici dilectione. Enutriatur in te dilectio, quae sola ducit ad vitam. Non autem carnalis, sed spiritualis inter vos debet esse dilectio. Nihil pretiosius Deo virtute dilectionis. Nihil desiderabilius est diabolo exstinctione charitatis. HIERONYMUS. Sanctus amor impatientiam non habet, falsus rumor cito opprimitur. Omnem hominem fratrem tuum judica
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Amando enĩ dm: nostra
in nob̾ mala ꝑ seqͥmur. diligendo
autem ꝓximũ. ei in quo ꝓdesse pos¬
quit dilectio ẽ. ⁊ qui manet in dilec¬
n libro clementis dicit᷑. Stultũ ẽ
enĩ aliqͥd plus amare. quam deum.
Mentem enĩ quam repleuerit me¬
moria dei: maligno in ea nõ dabit᷑
locus Effrem dixit. Siquis au¬
tem dilexerit deum: illuis in t̾ra
non erit mens: s semꝑ suꝑiora de¬
siderat: que amat. indulcat᷑ inde.
illuminat᷑ inde: reficit᷑ dulcissi¬

Expanded text:
nem. Amando enim Deum, nostra nem. Amando enim Deum, nostra in nobis mala persequimur. Diligendo autem proximum, in quo prodesse posquit, dilectio est: qui manet in dilecEX LIBRO CLEMENTIS. Stultum est enim aliquid amare plus quam Deum. Menti enim quam repleverit memoria Dei, maligno non dabitur locus. EPHRAEM. Si quis autem dilexerit Deum, illius in terra non erit mens: sed semper superiora desiderat quae amavit. Inde educatur, inde illuminatur, inde reficitu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nos iillo ꝑmaneamꝰ. Hysid̾ dix̃.
Ex toto corde xp̃mnon diligit. qͥ
hominẽ odit. Dilectio dĩ morti
ꝯparatur: dicente salomone. Ua¬
lida ẽ: ut mors dilectio. Sieit
mors iuolenter separat animam
acorpore: ita dilectio dei uolent̾
segregat hommes amundano ⁊
carnali amore. Diligendo ꝓximũ:
purgas oculum ad uidendũ deum.
Qui dei p̾cepta ꝯtempnit: dm̃ non
diligit. Neq enim regem diligimꝰ.
si odio leges eus habeamꝰ. Nec
poterit deum diligere: qui nostit᷑
indei dilect̾ione errare. Bonoꝵ
diseretio ẽ: non odisse ꝑsonas. s
culpas. ⁊ recta ꝓ falfis non sꝑnere.
sed ꝓbare. Qui imꝑfecti sunt in
dei amore. sepe auitiis separare¬
se disponunt. sed pondere uitioꝵ
grauati. rursus ad ea uitia que
obtant relinquere: reuoluunt᷑.
Mimis quam inter duos. dilectio
esse non pot̃. Multum in terra
dimersus ẽ: qui carnaliter ho¬
minẽ moriturum plus diligit ꝗͣ
poralem: amittimꝰ uerã dilectio¬

Expanded text:
et nos in illo permaneamus. ISIDORUS. et nos in illo permaneamus. ISIDORUS. Ex toto corde Christum non diligit qui hominem odit. Dilectio Dei morti comparatur, dicente Salomone: Valida est ut mors dilectio . Sicut mors violenter separat animam a corpore, ita dilectio Dei violenter segregat hominem a mundano et carnali amore. Diligendo proximum, purgas oculum ad videndum Deum. Qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit. Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus. Nec poterit Deum diligere qui noscitur in proximi dilectione errare. Bonorum discretio est, non odisse personas, sed culpas: et recta pro falsis non spernere, sed probare. Qui imperfecti sunt in Dei amore, saepe se a vitiis separare disponunt: sed pondere vitiorum aggravati, rursus ad ea vitia quae optant relinquere, revolvuntur. Minus quam inter duos dilectio Dei esse non potest. Multum in terra diversus est, qui carnaliter hominem moriturum plus diligit quam poralem, amittimus veram dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
tur sine deo. Siquis quemlib
amat. si ꝓpt̾ deũ non amat: ca¬
ritatem non hab: s habe se pu¬
tat. Caritas autem uera ẽ. cum
⁊ in deo diligitur ameus : ⁊ ꝓpt̾
deum diligitur inimieus. Ille
enĩ ꝓpter deũ diligit eos quos di
Unaqueq anima quantũ funda¬
ta fuerit in amore ꝓximi. tan¬
tum alta erit in cognitione dei.
Qui diligit fre̾m: in tranqͥllitate ẽ
cor enis: frẽm uͦ odiens. tempesta¬
te circũdatꝰ ẽ. maxima. Ex tota
gͥ mente dilige łm. ut in om̃ibꝰ
act̾ibꝰ tuis placeas illi. Ds̃ enĩ
ligi. sed corde piat. ⁊ oꝑibꝰ iustis.
Magis eigo om̃ibꝰ diligamꝰ deum.¬
que erga nos gerunt᷑ cotidie.
eus beneficiis ascribamꝰ. Xp̾e di¬
ligendꝰ ẽ suꝑ parentes: qi non no¬
bis tribuntit parentes ea. que
unũ ex membris tuis. Cũ deus
nob̾ magna beneficia prestet.¬
nichils erigit anobis iuni ut dili¬
gamus eum: ⁊ templa nostra ei ser¬
uemꝰ. ut ille semꝑ in nob̾ habitet.

Expanded text:
tur sine Dec. Si quis autem quemlibet tur sine Dec. Si quis autem quemlibet amat, et propter Deum non amat, charitatem non habet, sed habere se putat. Charitas autem vera est, cum et in Deo diligitur amicus, et propter Deum diligitur inimicus. Ille enim propter Deum diligit eos quos dilUnaquaeque anima, quantum lata fuerit in amore proximi, tantum alta erit in cogitatione Dei. Qui diligit fratrem, in tranquillitate est cor ejus. Fratrem vero odiens, tempestate circumdatus est. Ex tota igitur mente tua dilige Deum, ut in omnibus actibus tuis placeas illi. Deus enim ligi, sed corde puro et operibus justis. Magis ergo omnibus diligamquae erga nos geruntur quotidie ejus beneficiis ascribamus. Christus diligendus est supra parentes, quia non nobis tribuunt parentes ea quae unum ex membris tuis. Cum nobis Deus magna beneficia praestat,nihil exigit a nobis, nisi ut diligamus eum, et templa nostra ei servemus: ut ille semper in nobis habitet,
Abbreviated transcription (Latin):
trũ adquiritur amor Gregoriꝰ
tio ẽ oꝑis. Qui diligit d̾m ⁊ eius
mandata custodit. in illius cor
de dñs uenit: ⁊ mansionẽ facit.
Neq enĩ posset quisquã dm dili¬
gere. si eum quẽ diligit nõ ha¬
beret. In ꝓximi enim dilectione
ꝓximũ diligunt: ⁊ tamen illa
sublimia dilect̾ionis p̾mia non
assequuntur. qr amorẽ suum nõ
spiritaliter s carnaliter impen¬
dunt. Sic̃ autẽ ignis amoris mẽ¬
tem erigit: ita ignis malitie mẽ¬
tem inuoluit. Amando enĩ dñi.
nr̃a in nobis mala ꝑ sequimur
diligendo autẽ ꝓximũ. ei in quo
ꝓdesse possumus festinamus. Si¬
cut mors corpus internuut. sic¬
ab amore rerum corporaliũ eter¬
ne uite: caritas: occidit. Uis
amoris hoc agere solet. in aĩo.
ut quod ipse semꝑ cogitat. nul¬
lum alium credat ignorare.
Sc̃a enim desiderta dilatione cres¬
cunt. si autem dilatione defi¬
ciunt. desideria non fuerunt.
tate pensatur. Nec enĩ d̾s sine
ꝓximo. nec ꝓximus uere diligi¬

Expanded text:
rit amore. GREGORIUS. tio est operis. Qui diligit Deum, et ejus mandata custodit, in illius cor Dominus venit, et mansionem facit. Neque enim posset quisquam diligere Deum, si eum quem diligit, non haberet. In proximi enim dilectione et proximum diligunt, et tamen illa sublimia dilectionis praemia non assequuntur, qui amorem suum non spiritualiter, sed carnaliter impendunt. Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita ignis malitiae mentem involvit. Amando enim Deum, nostra in nobis mala persequimur. Diligendo enim proximum, in quo prodesse possumus, festinamus. Sicut mors corpus interimit, sic amorem rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Vis amoris hoc agere solet in animo ut quae ipse semper cogitat nullum alium credat ignorare. Sancta enim desideria ex dilectione crescunt; si autem dilatione deficiunt, desideria non sunt. sola pensatur. Nec Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligi
Abbreviated transcription (Latin):
nocens. Qui calnp̃niat᷑ pau¬
perem: exꝓlirat factori eius.¬
tem illum : qui miseret᷑ pau¬
peri. Potentes autem po¬
tenter tormenta patientur.¬
cruciatio. I ħe filus syrch. d̾.¬
Noli attendere ad possessiones
imiquas: ⁊ ne dix̾is ẽ mͥ suffici¬
ens utta. Noli auidus ẽẽ in di

Expanded text:
i calumniatur pauperem, exprobrat factori ejustem Deum, qui misceretur pauperi . Potentes autem potenter tormenta patientucruciatio illis . JESUS SIRACH. Noli attendere ad possessiones iniquas: et non dixeris: Est mihi sufficiens vita
Abbreviated transcription (Latin):
riat tibi in die obductionis
⁊ uindicte. Nloli dare homini
fortiori te. qd̃ si feneraberis.
etiam si duies fueris. non eris
inmunis a delicto. Bona ẽ
substantia: cui non ÷ peccatũ
in conscientia. Diuitis autem
⁊ pauꝑis cor bonũ: ⁊ om̃i tẽ
pore uultus illoꝵ hylaris.
Qni querit locupletari: au̾tit
tus ÷ sine macula. Substan¬
tie intꝰtoꝵ sic̃ fluuiꝰ siccabũ¬
tur. ⁊ sic̃ tonitruũ magnũ
in pluuiam ꝑtransibunt. Est
nequissima pauꝑtas. in ore im¬
pii. Laborabit pauꝑ in dimi¬
nutrone uictus: ⁊ in fine fit
in ops. Bona ⁊ mala uita. ⁊
mors. pauꝑtas ⁊ honestas:
a deo sunt. Mem̃to pauꝑtatis
in tempore habundantie.⁊ ne¬
cessitatẽ pauꝑtatis: indie di¬
uitiarium Qugustiunus diẽ¬

Expanded text:
bi in die ultionis et vindictae. Noli fenerari homini fortiori te: quod si feneraveris, etiam si dives fueris, non eris immunis a delicto . Bona est substantia, cui non est peccatum in conscientia . Divitis autem et pauperis cor bonum, in omni tpore vultus eorum hilaris . Qui quaerit locupletari, avertit tus est sine macula . Substantiae injustorum sicut fluvius siccabuntur, et sicut tonitruum magnum in pluvia pertransivit . Est nequissima paupertas in ore impii . Laborabit pauper in diminutione victus ejus, et in fine fit inops . Bona et mala, vita et mors, paupertas et honestas, a Deo sunt . Memento paupertatis in tempore abundantiae, et necessitatem paupertatis in die divitiarum . AUGUSTINUS
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. ⁊ laq̃um diaboli. Sicit
egentes. multos aittẽ locuple¬
tantes: tanqͣm nicħ habentes.
⁊ omĩa possidentes. Salo¬
mon dixit. Benedictio dñi
diuites facit: nec sociabitur
eis afflictio. Non ꝓderunt
iliuitie indie ultionis. iticia
uero lib̾abit amorte. Qui cõ¬
fidit indiuitiis suis corruit.
custodietur iuisto substantia
peccatoris. Qui congregat
thesaitios lingua mendacii:
uanꝰ ÷. ⁊ impingitur ad la¬
queos mortis. Melior ⁊ pau
ꝑ sufficiens sibi: quã uir glo¬
riosus ⁊ indigens pane. Os̃

Expanded text:
et in laqueum diaboli . Sicut egentes, multos autem locupletantes: tanquam nihil habentes, et omnia possidentes. SALOMON. Benedictio Domini divites facit, nec sociabitur eis afflictio. Non proderunt divitiae in die ultionis, justitia vero liberabit a morte . Qui confidit in divitiis suis, corruet . Custoditur justo substantia peccatoris . Qui congregat thesauros lingua mendacii, vanus est, et impingetur ad laqueos mortis . Melior est pauper et sufficiens sibi, quam vir gloriosus et indigens pane . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
dantiam gestiũt: repente hora
qua nesciũt. impulso exitu ra¬
punt᷑. atq ab sorbente ꝓfundo
cruciandi. et̾nis gehenne incen¬
diis deputant᷑. Quanto qͥsq am¬
plius scł̃aris honoris dignitate
sublimat᷑. tantogͣuiꝰ curarũ pon¬
ileribꝰ aggrauat᷑. Si enĩ uix ua

Expanded text:
dantiam gestiunt, repentina hora dantiam gestiunt, repentina hora quam nesciunt, improviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. Quanto quisque amplius saecularis honoris dignitate sublimatur, tanto gravius curarum ponderibus a
Abbreviated transcription (Latin):
Sufficit nobis de p̾sentib huiꝰ
seculi angustiis cogrtare. Qͥd
necesse ÷ sensum ad incerta
scłi. ⁊ anima nostra possesfio¬
nũ ꝓcuratione deiũcta ẽ: de
deo libere cogitare non possu¬
mus. Gregoriꝰ dix̃. Terrena
puleͥtuoo confunditur: cum
celsitudo celestis aꝑitur. In
hoc scło potens qͥlibet si frue¬
tum non ht̃ bone oꝑationis.
eam impeclim̃tũ prestat cete¬
ris. In populo plus solent no¬
mina diuitum qͣm pauꝑum
sciri. Solet enim rerum ha
bundantia tanto magis a di
iuiio mentẽ soluere: quanto
magis hanc exigit diu̾sa co¬
antititur: qd̃ cum amore posside
tur. Quisqͥs temporalia ac defec¬
tiua seqͥtur: occasum petit. Qͥsqͥs¬
uͦ suꝑna desid̾at: qr in oriente ha¬
bitet demonstrat Cypͥanꝰ dixit.
Penam d̾ adu̾sis mundi ille sen¬
tit. cui ⁊ leticia ⁊ głia oĩs in
mundo ÷. Ille gͥ meret ⁊ dflet
si sibi male sit in scło. cui ñ bene
Duictes in hac fallaci uita dum
potentia głiam ⁊ rerũ habun¬

Expanded text:
sufficit nobis de praesentibus huius saeculi angustiis cogitare; quid necesse est sensum ad incerta et anima nostra possessionum procuratione devincta est, de Deo libere cogitare non possumus. GREGORIUS. Terrena altitudo confunditur, cum celsitudo coelestis aperitur. In hoc saeculo potens quilibet si fructum non habeat bonae operationis, etiam impedimentum praestat caeteris. In populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. bundantia tanto magis a divino timore mentem solvere, quanto magis hanc exigit diversa cointimitur. Quisque dum temporalia ac defectiva sequitur, occasum petit. Qui vero superna desiderat, in oriente habitare demonstrat. CYPRIANUS. poenam de aduersis mundi ille sentit cui et laetitia et gloria omnis in mundo est. ille maeret et deflet, si sibi male sit in saeculo, cui beneDivites in hac fallaci vita, dum de potentiae gloria rerum abun
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentiũ rerũ: si urtã reficiat
miseroꝵ. P̃ter ħ. tẽptatio ẽ.
Mundi lucra: tanto maiora sup¬
re non possimiꝰ. quia aut nos
illas moriendo deserimꝰ: aut
ille nos uiuentes deserunt.
Potestas cito rumam patitur.
Nũquam mentis requiẽ ht̃: qui
curis t̾renis se subdit. Semꝑ
requiẽ m̃tis habebis: si a te
mundi curas abieceris. Ualde
rarum ẽ.: ut qͥ diuitias possidẽt.
ad reqͥem tendãt. Est eleuatio
pauꝑũ. qͦs nec diuitie eleuant.
⁊ uolũtas in eis sola suꝑba est.
His ⁊ si opes desunt: ꝓpter m̃tis
tamen tumorẽ plusquã suꝑlu
diuites ꝯdempnant᷑. Iosephꝰ¬

Expanded text:
praesentium rerum, si vitam reficiat praesentium rerum, si vitam reficiat miserorum; propter hoc tentatio est mundi lucrum. Tantoque majora supre non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos morientes deserunt. Potestas cito ruinam patitur. Nunquam mentis requiem habet qui curis terrenis se subdit. Semper requiem mentis habebitis, si ante mundi curam reliqueritis. Valde rarum est, ut qui divitias possident, ad requiem tendant. Est elatio pauperum quos nec divitiae elevant, et voluntas in eis sola superbia est. His etsi opes desunt, propter mentis tamen tumorem, plus quam superbi divites condemnantur. Pote
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑpetuũ regnat. ⁊ de głia scłi
huius ad et̾nam tͣnsit gloriam.
lapilloꝵ. midi ⁊ miseri. ad infer¬
na torquendi descendũt. ꝓ ma¬
licia plebis: etiam reges mutã¬
tur.⁊ qui aute uridebant᷑ eẽ bo¬
ni. accepto regno fuint iniqͥ. qͦs¬
facit elatos. Non sũt opes in ui¬
tio. s uoluntas. Nã cͥmen in rebꝰ
ñ ÷. s in usu agentis. Bonis do¬
nis bene utuntur: qͥ diuitias si¬
bi concessas: in reb salitarib
ꝑfruunt᷑. Bonis male utunt᷑. qͥ
ant in iuste ꝓ temporali lucro
udicant: aut aliqͥd bonl ꝓ ua¬
ne głie appetitu faciũt. Malis
male utunt᷑. q̃ noxias cogitatio¬
nes oꝑibꝰ pͣuis ꝑficiũt. Bene ma¬
lis utunt᷑. qͥ luxuriã carnis con¬
iugali honestate restringunt.
Grauit̾ in d̃m delinquunt. qͥ dii¬
tias adeo concessas ñ irebꝰ salu¬
taribꝰ. s iusibꝰ pͣuis utuntur.
culpa nõ potes. Sublimitas
honoꝵ: magnitudo scelerũ ẽ.
Hoc aut̃ ht̃ tm̃ bonũ possessio

Expanded text:
in perpetuum regnat, et de gloria saeculi hujus ad aeternam transit gloriam. lapillorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt. Pro malitia plebis etiam reges mutantur: et qui ante videbantur esse boni, accepto regno fiunt iniqui. Quosfacit elatos. Non sunt opes in vitio, sed voluntas. Nam crimen in rebus non est, sed in usu agentis. Bonis bene utuntur, qui divitias sibi concessas in rebus salutaribus perfruuntur. Bonis male utuntur qui aut juste pro temporali lucro judicant, aut aliquid boni pro vanae gloriae appetitu faciunt. Malis male utuntur qui noxias cogitationes operibus pravis perficiunt. Bene malis utuntur qui luxuriam carnis conjugali honestate restringunt. Graviter in Deum delinquunt qui divitiis a Deo concessis non in rebus salutaribus, sed in usibus pravis utuntur. tenere non potes. Sublimitas honorum, magnitudo scelerum est. Hoc habet tamen bonum possessio
Abbreviated transcription (Latin):
ocłi ꝑ eunt. si cordis nata fue¬
rit ꝯpunctio. Gregoriꝰ dixit.
Neq enim ꝓ delicto satisfacimꝰ.
si ab mniqͥtate non cessamus.
Qui ꝯmisit ꝓhibita. sibi metipsi
abscidẽ debet ꝓ his etiã con¬
cessa:ł se rep̾hendat in mini¬
mis: qui se meminitt in maximiᷤᷤ

Expanded text:
oculi pereunt, si cordis nata fueoculi pereunt, si cordis nata fuerit compunctio. GREGORIUS. Neque enim delictis satisfacimus, si ab iniquitate non cessamus. Qui commisit prohibita, sibimabscindere debeat etiam commissa, et se reprehendat in minimis, qui se meminit in maximis
Abbreviated transcription (Latin):
affectus sinceritatis penitendo
pensatur. Q enim in xp̃o tota
mente confidit: etiã si sic̃ hõ
lapsis mortuus fuerit in pect̃o.
fude sua uiuet in et̾nũ. Cauen¬
dum ẽ iuilmis: qd̾ dolore curat᷑.
Putride carnes ferro indigent.
ri eaut̾io ⁊ eathena. Sordes ⁊
come non sunt diadematis sig¬
na: s fletus ⁊ lacͥmaꝵ. Saccus
⁊ ieuiniũ arma sunt penitẽtie.
⁊ remedium pecc̃oꝵ. qr inarris
uent̾̃ ⁊ habitus luctuosus: am
tura misericors ẽ. ⁊ paratus ut
saluet clementia. quos non
potest saluare iusticia. Ds̃ nͨ¬
bona implet que scĩs ꝓmitit
si illi reuertantur ad uitia.
nec mala que peccatoribus
ꝯminatur. si illi reu̾si fuert̃t
ad salutem. homo iniquus
qͥ ꝑ nefas ꝑituras diuitias con¬
gregauit. si aliqͣndo conũsus eua¬
dere cepit eterna supplicia. de¬
bet agere. ut mubtitudinẽ pec¬
catoꝵ possit exeqͣre ubertate
uirtutum. Hylariꝰ dix̃. Peni¬
tudo enim mores mutat. ⁊ lon¬
ga temꝑum cyimina in ictu

Expanded text:
affectum sinceritatis poenitentis pensat. Qui enim in Christo tota mente confidit, etiamsi ut homo lapsus mortuus fuerit in peccato, fide sua vivet in aeternum. Cavendum est vulnus quod dolore curatur. Putredo carnis ferro indiget et cauterio. Catena, sordes et comae, non sunt diadematis signa, sed fletus et lacrymarum. Saccus et jejunium arma sunt poenitentiae et remedium peccatorum, quia inanis venttura misericors est, et paratus ut salvet clementia, quos non potest salvare justitia: nbona implet quae sanctis promisit, si illi revertantur ad vitia; nec mala quae peccatoribus comminatur, si illi reversi fuerint ad salutem. Homo iniquus, qui per nefas perituras divitias congregavit, si aliquando conversus evadere cupit aeterna supplicia, debet ita agere, ut multitudinem peccatorum possit exaequare ubertate virtutum. HILARIUS. Poenitudo enim mores mutat, et longi temporis crimina in ictu
Abbreviated transcription (Latin):
incessu tuo appareat. animꝰ enĩ
in corꝑis habitu apparet. gestꝰ
corporis signũ ÷ mentis.: corpo¬
ris gestu animꝰ ꝓdit᷑. Incessus
tiuus: alt̾us ocłos non offendat.
Basilius diẽ. D̾s enim non u̾boꝵ
s cordis inspector ⁊. ⁊ diligit
eos qui in simplicitate seruiũt
ei Eusebiꝰ dixit. Ea que apud
homines despecta sunt: ⁊ con¬
tentui habentitr: in magna głia
sunt apd aeum. Caritas di qͥ na fragilia¬

Expanded text:
progressu tuo appareat. Animus enim progressu tuo appareat. Animus enim in corporis habitu appareat Gestus corporis signum est mentis. Corporis gestu animus proditur. Incessus tuus alterum non offendat. BASILIUS. Deus enim non verborum, sed cordis inspector est, et diligit eos qui in simplicitate cordis serviunt ei. EUSEBIUS. Ea quae apud homines despecta sunt et in contemptu habentur, in magna gloria sunt apud Deum. Charitas Dei, quae fragili
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾u̾alis ÷. fides firma in cor¬
de. ⁊ galea salutis in capite.
signũ xp̃i in fronte: ⁊ u̾bum
ueritatis in ore: uolũtas bona
sobrietas in consuetudine. di¬
ꝑtiate. patiẽtia in tͥbulatio¬
ne. spes in creatore. amor
uite et̾ae: ꝑseu̾antia usq in
finem Gregoriꝰ dix̃. Si nostra
apud deum intentio simplex fue¬
rit. in eiꝰ iudicio nostra actio te¬
nebrosa non erit. Qͥ canti esse
ꝑ rectitudinẽ nescĩt: neqͣquã
innocentes ꝑ sistere ꝑ simplici¬
tatẽ possunt. Scã electoꝵ eccłia
simplicitatis sue ⁊ rectitudinis
ꝯsumat. In zelo qͥsq feruet.
sit etiam temꝑans : ne si plus fer¬
ueat quamopportet. ꝑdat iꝰticiã.
cinꝰ seruare mod̾amina ignorat.
Sepe enĩ quis iracundie stimu¬
lis uictus: ꝯtra delinquentes de¬
lo uleisciscende tͦticie. plusquã
necesse ÷ inflãmat᷑. Insticie li¬
mitem tͣnsiens: agit crudelit̾
qͦs se agere tͦt suspicat᷑. Nẏsi¬
dorus dixit. Sit in ieessu tuo
simplicitas: nicħ leuitatis in

Expanded text:
so, Domine, fides firma in corde, galea salutis in capite, signum Christi in fronte, verbum veritatis in ore, voluntas bona sobrietas in conscientia, nitate. Patientia in tribulatione. Spes in Creatore. Amor vitae aeternae. Perseverantia usque in finem. GREGORIUS. Si nostra intentio apud Deum simplex fuerit, in ejus judicio nostra actio tenebrosa non erit. Qui cauti esse per rectitudinem nesciunt, nequaquam innocentes persistere per simplicitatem possunt. Sasimplicitatis suae et rectitudinis ut in zelo quo quis fervet, sit etiam temperans: ne si plus ferveat quam oportet, perdat justitiam, cujus servare moderamina ignorat. Saepe enim cum quis iracundiae stimulis victus, contra delinquentes zelo ulciscendae justitiae plus quam necesse est inflammate transiens agit crudeliter quod se agere juste suspicatur. ISIDORUS. Sit in gressu tuo simplicitas, nihil lenitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
rare. s dum usũ uirandi faci¬
mus. ꝑ uirii cͥmen incurrimꝰ.
Nũqͣm gͦ uret. qͥ ꝑiurare timet.
Multi ut fallant ꝑuirant: ut
ꝑ fudem sacͣmenti fidem faciãt
rant ⁊ mentunt᷑. homurem¬
incautũ decipiunt. Int̾ctum ⁊
falsis lacͥmis seduct̾i decipim᷑.
⁊ credimꝰ dim plorãt: qͥbꝰ ere¬
dendũ non erat. Plerũq sine
uiram̃to loqͥ disponimꝰ: si m¬
dinem facimꝰ. Sũt multi ad cre¬
denlum pigri. qͥ non mouentur
ad fidẽ u̾bi. Grauit̾ autẽ delin¬
quũt. qͥ sibi loq̃ntes iurare co¬
gunt. Quacumq arte u̾boꝵ qͥs¬

Expanded text:
rare, sed dum usum jurandi facimus perjurii crimen incurrimus. Nunquam ergo juret, qui perjurare timet. Multi ut fallant perjurant, ut per fidem sacramenti fidem faciant jurant et mentiuntur, homines decipiunt. Interdum et falsis let creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed ionsuetudinem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbi. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque arte verbo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑserutam᷑. Erit autẽ apud
innocentẽ falsum testimoni¬
um uł dicit uel dicentibus
credit. Imꝓbi uidices: oppo¬
nunt falsos
suetis ⁊ tem̾ariis.

Expanded text:
scrutamur. Erit autem ille apud innocentem falsum testimonium vel dicit, vel dicentibus credit. Improbi judices opponunt falsos nsuetis et timoratis.
Abbreviated transcription (Latin):
peccata. sua que nosse ⁊ defle¬
it debet ignorat: quandui
curiose aliena consid̾at. Qd̃
si mores suos ad seipsum conu̾¬
sus aspiciat: nõ reqͥret qd̾ in
aliis specialiter rep̾hendat. s
in ipso qd̾ lugeat. regoriꝰ di¬
xit. Nos gͦ tantominus debe¬
mus aliena corda audacit̾ re¬
p̾henclere: quanto scimꝰ ui sui
nr̃o non posse aliene cogita¬
tionis tenebras illustrari.

Expanded text:
peccata sua, quae nosse, aut deflere debet, ignorat; quandiu curiose aliena considerat. Quod si mores suos ad seipsum conversus aspiciat, non requiret quod in aliis specialiter reprehendat, sed in seipso quod lugeat. Proind« Nos tanto minus debemus aliena corda reprehendere, quanto scimus visu nostro non posse alienae cogitationis tenebras illustrare.
Abbreviated transcription (Latin):
licta ualẽt: qu̾os adhuc
aliena deuastant. Hysidorꝰ¬
os tuũ non comqͥnes. Uitia
tua: non aliena attende. De
tua gͥ correptione esto sollictiꝰ.
de tua salute ⁊ emendatione
esto attentus. Qd̃ ad te qͦq nõ¬
ꝑtinet: noli inqͥrere. Qd̃ int̾
se loquunt᷑ hoĩes: rognoscere
nrĩquã deside̾s. Ioli inqͥrere
qͥd quisqͥs dicat. ł faciat.
Eurta curiositatẽ: omitte curã
que ad causam tuã ñ ꝑtinet.
Curiositas: ꝑieulosa p̾sũptio
ẽ. Multi alioꝵ uitia discer¬
nunt: sua non aspiciunt: ⁊ cũ
ipsi maxinris cͥminibꝰ tenetn¬
tur obnoxii. minima peccata
frat̾bꝰ non dimittunt. Sepe¬
que adu̾sa in aliis iudicamꝰ.¬

Expanded text:
alet, quem adhuc propria devastant. ISIDORos tuum non coinquines. Vitia tua, non aliena attende. De tua igitur correctione esto sollicitus. De tua igitur salute et emendatione esto attentus. Quod ad te non pertinet, noli inquirere. Quod inter se loquuntur homines, cognoscere nunquam desideres. Noli quaerere quid quisque dicat vel faciat. Evita curiositatem, omitte curam quae ad causam tuam non pertinet. Curiositas periculosa praesumptio est. Multi aliorum vitia discernunt, sua non aspiciunt: et cum ipsi maximis criminibus teneantur obnoxii, minima peccata fratribus non dimittunt. Saepe adversa in aliis indicamu
Abbreviated transcription (Latin):
Estote gͦ misericordes: sic̃ ⁊ pa¬
autem inuicem benigni. mise¬
ricordes. Induͥte uos sic̃ eleeti
dei. scĩ ⁊ dilecti: iuscera miseri¬
cordie. Exerce teipsum ad pie¬
tatẽ. nam corporalis ex̾eitatio
ad modicum utilis ẽ. pietas
autem ad onr̃ia utilis ẽ. Salo¬

Expanded text:
sicut et Paautem invicem benigni, et misericordes: induite vos, sicut electi Dei sancti et dilecti, viscera misericordiae . Exerce teipsum ad pietatem. Nam corporalis exercitatio ad modicum utilis est, pietas autem ad omnia utilis .
Abbreviated transcription (Latin):
cordia. a compatiendo aliene
miserie uocabulum sortita ⁊.
do in se misericors ñ÷ Cypͥa
nus dix̃. Neq enim mereri dei
miscd̾iam poterit: qui miseri¬
cors in se non fuerit. Neq im¬
petrabit diuina pietate aliqͥd¬
in p̾cibꝰ. qu ad p̾cem partꝑis
non fuerit humanus.

Expanded text:
cordia a compatiendo alienae miseriae vocabulum sortita estvivendo, in se misericors non est. m. Neque enim mereri Dei misericordiam poterit, qui misericors et ipse non fuerit; aut impetrabit de divina pietate aliquid precibus, qui ad precem pauperis non fuerit humanus.
Abbreviated transcription (Latin):
In uidicando pupillis esto mise¬
ricors: ut pat̾. Om̃is miscdi̾a
faciet locum unicuiq scd̾m
meritum oꝑum suoꝵ. Quãmag¬
na mised̾ia dei. ⁊ ꝓpitiatio illiꝰ
ꝯũtentibꝰ ad se: Miseratio ho¬
munis cuca ꝓximũ suũ. mise¬
ricordia autem dm̃ suꝑ omnẽ
carnem. Qui miscdiam habet.¬
⁊ docet ⁊ erudit. quasi pastor
Inuenrre possumꝰ miscdiam.
humanitatis. In exitu tuo cogi¬
ta deum. ⁊ in testam̃to tuo re¬
linque pauꝑibꝰ. Tu illuc ua¬

Expanded text:
In judicando esto pupillis misericors ut pater . Omnis misericordia faciet locum unicuique secundum meritum suorum operum . Quam magna misericordia Dei, et propitiatio illius convertentibus ad se . Miseratio hominis circa proximum suum . Misericordia autem Dei super omnem carnem . Qui misericordiam habet, docet et erudit, quasi pastor Invenire possumus misericordiam, humilitatis. In exitu tuo cogita Deum, et in testamento tuo relinque pauperibus: tu illuc va
Abbreviated transcription (Latin):
nime extinxerunt. Qui de¬
siderio cupiditatis exestuant.
flatu diabolice inspirationis
uruntur. Eusebius dix̃. Pe¬
cunie cupiditas populoꝵ cor¬
da mortaliũ suꝑat: etiã fra¬
ternam necessitudinẽ uolat.
chil ꝓdest pecuniam nõ hab̾e.
si uoluntas fuerit possiden¬
di. Tantum habeamus: quan¬
tum necessitas exposeit: nõ
quantũ cupiditas concupiscit.
Nichil ꝓdest ei nuditas: cui in¬
est cupiditas.

Expanded text:
nime exstinxerunt. Qui denime exstinxerunt. Qui desiderio cupiditatis aestuant, flatu diabolicae inspirationis uruntur. EUSEBIUS. Pecuniae cupiditas populorum corda mortalium superat, etiam fraternam necessitatem violat. hil prodest pecuniam non habere, si voluntas fuerit possidendi. Tantum habeamus, quantum necessitas poscit, non quantum cupiditas concupiscit. Nihil prodest ei nuditas cui inest cupiditas.
Abbreviated transcription (Latin):
labore habentur. Minus autẽ
possidendo diligimꝰ. Gloriam
temporalem sequentes: ⁊ si ni¬
tidi sunt foris fulgore poten¬
tie. intus tamen uacui sunt
elatione suꝑbie. Qui in appe¬
labore. ⁊ hic ⁊ in fictu uacu¬
us inuenit᷑ a requie. Nemo po¬
test spiritalia bella suscipere.
nisi prius carnis edomauerit
cupiditates. Non pot̃ ad con¬
templandũ deum mens esse
libera: cum desideriis huius
mundi ⁊ cupiditatibus in hi¬
at. Neq enim alta conspice¬
dit puluis. Om̃i peccato peior
ẽ auaricia. ⁊ amor pecuniarũ.
Cupiditas omĩum criminũ: ma¬
⁊teria ẽ. Si enim succiditur
radix criminum: non pullu¬
lant cetere soboles peccatoꝵ.
Nũquam saciari nouit cupidi¬
tas. Semꝑ auarus eget. qͣnto¬
q magis acquirit. tanto am¬
plius querit. Plerumq potentes
tanta cupiditatis rabie inflam¬
mantur: ut de confiniis suis
pauꝑes excludant. Non est mi¬
rum qd̾ morientes inferni ig¬
flãmam cupiditatis sue mi¬

Expanded text:
amore habentur. Minus autem amore habentur. Minus autem possidendo diligimus. Gloriam temporalem sequentes, etsi nitidi sunt foris fulgore potentiae, intus tamen vacui sunt elatione superbiae. Qui in appelaborare, hic et in futuro vacuus invenietur a requie. Nemo potest spiritualia bella suscipere, nisi prius carnis edomaverit cupiditates. Non potest ad contemplandum Deum mens esse libera, cum desideriis huius mundi et cupiditatibus inhiat. Neque enim poterit alta conspicevis claudit. Omni peccato pejor est avaritia, et amor pecuniarum. Cupiditas omnium criminum mater est. Ergo si succiditur mater criminum, non pullulant caeterae soboles peccatorum. Nunquam satiari novit cupiditas, semper avarus eget; quantumque magis acquirit, tantum amplius quaerit. Plurimi potentes tanta cupiditatis rabie inflammantur, ut de confinibus suis pauperes excludant. Non est mirum quod morientes in inferni igflammam cupiditatis suae mi
Abbreviated transcription (Latin):
omĩum maloꝵ : ẽ eupiditas. qͣm
quidam appetentes errauerunt
a fide. ⁊ inseruerunt se doloribꝰ
multis. Salomon dixit. Semi¬
te om̃is auari. animas possidẽ¬
tium rapiunt. Aque furtiue.
dulciores sunt: ⁊ panis abs¬
conditus suauior. Statera
dolosa abhominatio ẽ apud
deun: ⁊ pondꝰ equum uolũ¬
tas eius. Suauis ẽ homini
panis mendacii. postea mi
plebitur os euis calculo.
ro cupido ⁊ tenaci. fine ra¬
tione ẽ substantia. Insatiabił
oculus cupiditatis. in parte
iniqͥtatis non satiabitur do¬
nec ꝯsumat arefaciens ani¬
mam siram. Qui eilificat do¬
maͣm suam instipendiis alie¬
nis: quasi qui colligit lapi¬
des suos in hẏeme. Multi dati
sunt in auri casus: ⁊ facta est
in spetie ipsius ꝑctitio illoꝵ.
mbrosiuis dixit. Porro cupi¬
ditas atq suꝑbia in tantiĩ unũ
malum sunt: ut nec suꝑbus si¬
d̾ ne cupiditate. nec sine sitꝑbia
possit cupidꝰ inueniri. H ysido¬
rus dixit. Graui enĩ dolore a¬
mittuntur: que cum magno

Expanded text:
omnium malorum est cupiditas: quam quidam appetentes, erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . SALOMON. Semitae omnis avari animas possidentium rapiunt . Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Statera dolosa abominatio est apud Deum, et pondus aequum voluntas ejus . Suavis homini panis mendacii, posplebitur os ejus calculo ro cupido et tenaci, sine ratione est substantia . Insatiabilis oculus cupidi in parte iniquitatis, non satiabitur, donec consumat arefaciens animam suam . Qui aedificat domum impendiis alienis, quasi qui colligit lapides suos in hieme . Multi dati sunt in auri casus, et facta est in specie illius perditio illorum. AMBROSIUS. Porro cupiditas atque superbia, in tantum unum est malum, ut nec superbus sine cupiditate, nec sine superbia possit cupidus inveniri. ISIDORUS. Gravi enim dolore amittuntur, quae cum magno
Abbreviated transcription (Latin):
inuidꝰ. Rumoribꝰ. cͥminibꝰ. suspi¬
tis ad nocendũ aliqͥbꝰ subripi¬
unt: oppositissimꝰ. ad iram tardꝰ.
tator uͥtutũ: sic̃ alii uitioꝵUa¬
ne głie ꝯtẽptor: ⁊ bonoꝵ qͥbus
p̾ditꝰ es. non acerbꝰ exactor. Nul¬
lius imprudẽtiã despicias. Rari
sermonis ipse sis. loqͣtiũ patiẽs.
asꝑnab̾is. Sapientie cupidꝰ. ⁊ do¬
cilis. Que nosti sine arrogantia.
Que nescis sine occultatione ig¬
norantie. tͥ postula imꝑtiri.

Expanded text:
invidus, rumoribus, eriminibus, suspiinvidus, rumoribus, eriminibus, suspitis ad nocendum aliquibus subrepunt, eppositissimus. Ad iram tardus,tator virtutum, sicut alii vitiorue contemptor, et bonorum quibus praeditus es, non acerbus exactor. Nullius imprudentiam despicias. Rari sermonis ipse, sed loquentium patiens. aspernens. Sapientiae cupidus et docilis: quae nosti, sine arrogantia quae nescis, sine occultatione ignorantiae tibi postula impartiri.