comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem resurrectionis omnes simil uisti
accepturi sunt. tam̃ quia alii accrpient post
unam horam. alii post multas. illi dicunt᷑
priores acciꝑe. qui post modicum temꝑis
accipient. Itaq nouissimi in labore erunt
pͥmi in p̃mio: & uͥmi in labore: nouissimi ĩ
p̃mio. Et quia denarits ille uita ȩterna .ẽ.
equales erunt in illa merceide pͥmi sicut abel.
Noe: tanquam prima uel tercia hora uoca¬
ti ad regnum: & nouissimi. qui ab aduentul
corꝑeo añi quasi in undecima hora sine
aliqua tarditate ꝑuenunt. Meritorum
quidem diuersitate fulgebunt. alius ma¬
gis. aluis minus. ideoq pat̃familias ꝓmisit
se daturum singulis quod uistum fuerit. Uerump¬
tamen ȩqualis erit uita eterna omnib. nulli lon
ñarios reddere cępit. qui ad paraysi requiẽ prius
latronẽ quam petrum ꝑdurit. Qui latro & si ꝑ
etatẽ non uenit ad undecimam. uenit tam̃ sero
ꝑ penam. Sic aliquando prius remunerantur
sero uenientes. qui pͥus de corꝑib exeunt. quam

Expanded text:
tem resurrectionis omnes justi simul accepturi sint, tamen quia alii accipient post unam horam, alii post multas; illi dicuntur priores accipere, qui post modicum temporis accipient. Itaque novissimi in labore, erunt primi in praemio; et primi in labore, novissimi in praemio. Et quia denarius ille vita aeterna est, aequales erunt in illa mercede primi, sicut Abel, Noe, tanquam prima vel tertia hora vocati ad regnum, et novissimi, qui ab adventu corporeo Domini quasi in undecima hora sine aliqua tarditate perveniunt. Meritorum quidem diversitate fulgebunt, alius magis, alius minus, ideoque paterfamilias promisit se daturum singulis quod justum fuerit. Verumtamen aequalis erit vita aeterna omnibus, nulli lonnarios reddere coepit, qui ad paradisi requiem prius latronem quam Petrum perduxit . Qui latro, etsi per aetatem non venit ad undecimam, venit tamen sero per poenam. Sic aliquando prius remunerantur sero venientes, qui prius de corporibus exeunt, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ait illis. Quid dormitis sic: Non pottustis
una hora uigilare mecum: Uigilate & oate.
ut non intretis in temptationẽ. Be oa.
iquido demonstrat quia etiam ꝓ apłis
orauerit. quos sedulo monebat uigilare
eis imꝑat somnum iuncere non possunt
minem non temptati. nec ait ne tem ptemini
sed ne intretis in temptationem. id ẽ. ne tempta¬
tio uos suꝑet & intra suos casses teneat. Mar¬
tyr qui ꝓ confessione dñi sangiunem fundit.
temptatꝰ quidem. ẽ. sed temptationis ietibꝰ non
uigatus. Si autem negaret dñm. tunc temp¬
tatio suparet eum. McCXII.

Expanded text:
stis una hora vigilare mecum? Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem. BEDA. Liquido demonstrat, quia etiam pro apostolis oraverit, quos sedulo monebat vigilare eis improperat, somnum vincere non possunt; ominem non tentari; nec ait: non tentemini, sed: ne intretis in tentationem, id est, ne tentatio vos superet, et intra suas casses teneat. Martyr qui pro confessione Domini sanguinem fudit, tentatus quidem est, sed tentationis retibus non ligatus. Si autem negaret Dominum, tunc tentatio superaret eum. M.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c quidem ꝓmptꝰ. ẽ. caro autem infir ma
Hoc contͣ temerarios dictum. ẽ. qui qͦo
crediderint putanit se posse. Sed quantum de
ardore mentis confidimus. tantum de caruis
fragilitate tuneamus. sed tam̃ scdm apłm fac
orauit. Solus iuit orare ꝓcunctis. qui sol
pparuit autẽ illi angłs de cȩlo confortanis cũ.
libi legimus. quia angłi mini. Beoa.¬
strabant ei. In documento gͦ diuinitatis
ministrauerunt ei. in documento uͦ humani
tatus quo tristis. ꝓpt̾ nos uidelicet non ꝓpt̾ se.
Et factus. ẽ. in agonia. & plixius orabat di¬
ater mi si non potest calix hic transire
nisi bibam illum. fiat uoluntas tua.
In agonia id ẽ. in certamine mortis ꝓlixiꝰ
orabat. ut nos doceret deuotus orare in picu¬
loso certamine

Expanded text:
 quidem promptus est, caro autem infirma. Hoc contra temerarios dictum est, qui quod crediderint, putant se posse. Sed quantum de ardore mentis confidimus, tantum de carnis fragilitate timeamus, sed tamen secundum Aposoravit. Solus ivit orare pro cunctis, qui solus pparuit autem illi angelus de coelo confortans eum. Alibi legimus quia angeli ministrabant ei . In documento ergo divinitatis, ministraverunt ei; in documento vero humantatus quo tristis, propter nos videlicet, non propter se. Et factus est in agonia, et prolixius orabat, diater mi, si non potest calix hic transire, nisi bibam illum, fiat voluntas tua. In agonia, id est, in certamine mortis, prolixius orabat, ut nos doceret devotius orare in periculoso certamine
Abbreviated transcription (Latin):
me uaticinantur.Remizius.
ig̃ fieri potest ut sine interitu uideoꝵ credat
multitudo gentium. recuso passionem. Si uͦ
illi excecandi sunt ut alũ udeant. non mã
sed tua fiat uoluntas. MCCxCUI.

Expanded text:
me vaticinantur. REMIG. Si ergo fieri potest, ut sine interitu Judaeorum credat multitudo gentium, recuso passionem. Si vero illi excaecandi sunt, ut alii videant, non mea, sed tua fiat voluntas. M.
Abbreviated transcription (Latin):
agrum figuli. sicut constituit. idđ e. constitu¬
tum mͥ dñs reuelauit. O mna uerba sunt
ietemiȩ ut in apocͥfo reppitur. uel uxta au¬
gustinum ex ꝑsona euangłistȩ. quedam acci-¬
pienda sunt.CLXUII. A .c xXuii.

Expanded text:
agrum figuli sicut constituit, id est, constituagrum figuli sicut constituit, id est, constitutum mihi Dominus revelavit. Omnia verba sunt Jeremiae, ut in apocrypho reperitur, vel juxta Augustinum ex persona evangelistae quaedam accipienda sunt. CAPUT CLXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
iamnes & mambres restiterunt moysi. non
inuenitur in publicis libris. sed in apocͥfo¬
ubro qui supͣ scribitur lib̾ iamnes & mambres
Augustinus de concordia euangelistarum. Est
apud achariam de triginta argenteis. & ni¬
chil de emptione agri. In icremia centesimo
tͥcesimo quarto capitulo legitur quod emerit
agrum a filio patrui sui & dederit ei argentũ.
non quidem sub boc nomine p̃cii. Ũtriunq
confert euangłista. & ostendit ꝑtinere ad hoc
quod in dño completum. ẽ. Mas ist̃.
uidam codices banc luteram habent.
quem app̃ciauerunt filii isrł. in aliis
ĩnuenitur. quem app̃ciauerunt a filiis iscł
Sic gͦ lege. Acccpunt iudei tͥginta argente¬
os. quos udas retulit. p̃tium uidelicet app̃tia¬
ti dñi quẽ app̃ciauerunt. sicut a filiis isrł
audierunt eum fuisse uenditum. Qui app̃¬
tiauerunt: Iudei scilicet illi. qui non int̃sue¬
runt uenditioni dñi. Et dederunt eos in

Expanded text:
Imanes et Mambres restiterunt Moysi , non Imanes et Mambres restiterunt Moysi , non invenitur in publicis libris, sed in libro apocrypho, qui inscribitur Imanes et Mambres. Augustin. de concordia evangelistarum: Est apud Zachariam de triginta argenteis, et nihil de emptione agri . In Jeremia trigesimo secundo capitulo legitur, quod emerit agrum a filio patrui sui, et dederit ei argentum, non quidem sub hoc nomine pretii. Utrumque confert evangelista, et ostendit pertinere ad hoc quod in Domino completum est. Quidam codices hanc litteram habent, Quem appretiaverunt filii Israel; in aliis invenitur, Quem appretiaverunt a filiis Israel. Sic ergo lege: Acceperunt Judaei triginta argenteos, quos Judas retulit: pretium videlicet appretiati Domini, quem appretiaverunt, sicut a filiis Israel audierunt eum fuisse venditum. Qui appretiaverunt? Judaei scilicet illi qui non interfuerunt venditioni Domini. Et dederunt eos in
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixꝰ sit. in marco hora tercia. Quod di¬
uersum uidetur s. non ẽ. quia error fuit sẽp¬
torum. Et in marco fuit scͥptum hora sexta
talis. ẽ. S.  scribitur ꝓ sex. cum ñ sit littera
putaueriuit. ẽẽ. gamina litteram quȩ signi¬
ficat tres. Ergo & hic fuit error scriptoꝵ. Si¬
milit̾ etiam fuit error scriptorum in matho
ubiuidas retulit triginta argenteos. Dicit᷑
enim scriptum ituierenua. quod scͥptum.ẽ. ñ
uueremia. scd in zacharia. Idem in matheũ
Hegi nuꝑ in quodam hebraico uolumine qͦo
natarcȩ sectȩ mͥ hebreus optulit icremiȩ apo¬
cͥsum in quo hec ad uerbum scͥpta reppi
Origenes in matheum. In sccretis ieremiȩ
hoc testimonium reppitur. sicut apłs sc̃ptu¬
ras quasdam secretorum ꝓfert. ut illud. Qd
oculꝰ non udit. nec auris audiuit. In nullo
enim regulari libro hoc positum inuenit᷑.
nisi in secretis helie ꝓpħȩ. Item quod ait. sic̃

Expanded text:
crucifixus sit: in Marco, hora tertia. Quod dicrucifixus sit: in Marco, hora tertia. Quod diversum videtur, sed non est, quia error fuit scriptorum, et in Marco fuit scriptum, hora sexta;talis est ς et scribitur pro sex, cum non sit littera, putaverunt esse gamma litteram, quae significat tres. Ergo et hic fuit error scriptorum. Similiter etiam fuit error scriptorum in Matthaeo, ubi Judas retulit triginta argenteos. Dicitur enim scriptum esse in Jeremia, quod scriptum est non in Jeremia, sed in Zacharia. Idem in Matthaeum: Legi nuper in quodam Hebraico volumine, quod Nazaraeae sectae mihi Hebraeus obtulit, Jeremiae apocryphum, in quo haec ad verbum scripta reperi. Origenes in Matthaeum: In secretis Jeremiae hoc testimonium reperitur, sicut Apostolus Scripturas quasdam secretorum profert, ut illud: Quod oculus non vidit, nec auris audivit . In nullo enim regulari libro hoc positum invenitur nisi in secretis Eliae prophetae. Item quod ait: Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
oc testimonium in ieremia non inuenitur
ii racbaria ũ pene idem sensꝰ ẽ. ꝑalia uerba.
Ũidetur itaq hoc testimonium sumptum
de tacharia. uulgato more euangelistarum.
& apłoꝵ. qui uerboꝵ ordine p̃termisso sensꝰ
tantum ꝓferunt de ueteri testam̃to. Unde
quidam codices ñ babent ꝑiereniam. sed
tantum ꝑ ꝓph̃am. Ieronimus in maiori bre¬
theo dr̃ inquit. ut impleretur quod scriptũ
ẽ. in asapb ꝓpħa. Sic inuenitur in ueterib
codicibꝰ. sed ignorantes tulerunt a sapb: nes¬
cientes quis fucrit. Et ita scriptor dum em̃¬
dare uellet errorẽ fecit ertorẽ. scribens ysaiam
ꝓ asaph. U̾nde multi codices habent abuc
quod scriptum ẽ. ꝑ ysaiam ꝓpħam. Hoc ip¬
sum ꝓponit adũsum nos impiꝰ porphiriꝰ di¬
cens. Euangelista ur̃ matheus tam imꝑitꝰ
fuit. ut diceret scriptum. ẽẽ. in ysaia. Aꝑiã
in parabolis os meum. Non errauit matheꝰ
sed scriptores imꝑiti. Deniq ẽ. scriptum in
matheo & iohanne quod dñs nr̃ hora sexta

Expanded text:
oc testimonium in Jeremia non invenitur, in Zacharia vero pene idem sensus est per alia verba. Videtur itaque hoc testimonium sumptum de Zacharia, vulgato more evangelistarum et apostolorum, qui verborum ordine praetermisso, sensus tantum proferunt de veteri testamento. Unde quidam codices non habent per Jeremiam, sed tantum per prophetam. Hieronymus in majori Brethaeo: Dicitur, inquit, ut impleretur quod scriptum est in Asaph propheta Sic invenitur in veteribus codicibus, sed ignorantes tulerunt Asaph, nescientes quis fuerit. Et ita scriptor dum emendare vellet, errorem fecit, scribens Isaiam pro Asaph. Unde multi codices habent adhuc, quod scriptum est per Isaiam prophetam. Hoc ipsum proponit adversum nos impius Porphyrius, dicens: Evangelista vester Matthaeus tam imperitus fuit, ut diceret esse scriptum in Isaia: Aperiam in parabolis os meum. Non erravit Matthaeus, sed scriptores imperiti. Denique scriptum est in Matthaeo et Joanne quod Dominus noster hora sexta
Abbreviated transcription (Latin):
os autem qui pegͥni eramus a lege & ꝓpb̃is.
pͣua iudeoꝵ studia uertiumus in salutem. & ĩ
p̃cio sanguinis dñi requiescimus. H y larpꝰ.
ꝑi p̃cio ager emitur. ub ẽ. scłm uniuersum
ei adquiritur. & omius potestas in celo & ĩ
terra datur. Ideo hic ager siguli. ẽ. quia om̃ia
dĩ sunt. cuiꝰ in manu. ẽ. ex eodem luto faccre
uas in honorem uel in contumeliam. In sepul¬
turam ꝑegrinorum. atq inopum sanguine
xp̃i scłm emitur. id ẽ. ad ꝑmansionem qͥetis.
non utiq suꝑbi isrł. sed eoꝵ qui in hoc scło
pegrinantes consepeliuntur xp̃o ꝑbaptismũ.
unc impletum ẽ. quod dictum ẽ. ꝑ ieremiã
ꝓph̃am dicentẽ. Et accepunt triginta argen

Expanded text:
os autem qui peregrini eramus a lege et prophetis, os autem qui peregrini eramus a lege et prophetis, prava Judaeorum studia vertimus in salutem, et in pretio sanguinis Domini requiescimus. HILAR. Christi pretio ager emitur, id est, saeculum universum ei acquiritur, et omnis potestas in coelo et in terra datur. Ideo hic ager figuli est , quia Dei omnia sunt, cujus in manu est, ex eodem luto facere vas in honorem, vel in contumeliam . In sepulturam peregrinorum atque inopum sanguine Christi saeculum emitur, id est, ad permansionem quietis, non utique superbi Israel, sed eorum qui in hoc saeculo peregrinantes, consepeliuntur Christo per baptismum . Tunc impletum est quod dictum est per Jeremiam prophetam dicentem: « Et acceperunt trigin
Abbreviated transcription (Latin):
stimo qm̃ magnum aliquid de salua¬
tore intelligens udas ñ alibi ꝓiecit argen¬
torib columbarum. Tollite ista hins. & nolite
facert domum patris mei domum negotiati¬
onis. C onsilio autẽ uito emerunt ex ilis
agrum figuli in sepulturã ꝑegͥnorũ. ꝑ pt̾ hoc
uocatꝰ. ẽ. ager ille acheldemnac. hoc. ẽ. ager
bodicrnũ
diẽ. U idebant qm̃ cirea mortuos mas¬
gis eam pecuniam conueniebat expendi. & cir̾¬
ca locum mortuorum. & sepultiuȩ. qm̃ p̃cium
sanguinis erat. quam in corbanan aut in ali-¬
qua necessitate honesta. Sed quia & int̾ loca
mortuorum differentiȩ sunt. qm̃ multi qui-¬
dem scd̃m uotum optabilit̾ sepeluintur in mo-¬
num̃tis sus pat̾nis. quidã autẽ ꝓpt̾ quasdã
calamitates frequent̃ in ꝑegrins monum̃tis
sepeluintur. ideo accipientes p̃cium sangui¬
nis itũ usi sunt eo ad comꝑationẽ agri figuli
oꝑantis lutum ad ollas & alia fictilia compo¬
nenda. ut in eo agro ꝑegrini mortui sepeli¬

Expanded text:
stimo quoniam magnum aliquid de Salvatore intelligens Judas, non alibi projecit argenenditoribus columbarum: Tollite ista hinc, et nolite facere domum Patris mei domum negotiationis . Consilio autem inito, emerunt ex illis agrager ille Haceldama, hoc est, ager hodiernum diem. Videbant quoniam circa mortuos magis eam pecuniam conveniebat expendi, et circa locum mortuorum et sepulturae, quoniam pretium sanguinis erat, quam in corbonam aut in aliqua necessitate honesta, sed quia et inter loca mortuorum differentiae sunt, quoniam multi quidem secundum votum optabiliter sepeliuntur in monumentis suis paternis, quidam autem propter quasdam calamitates frequenter in peregrinis monumentis sepeliuntur, ideo accipientes pretium sanguinis Jesu, usi sunt eo ad comparationem agri figuli, operantis lutum ad ollas et alia fictilia componenda, ut in agro peregrini mortui sepeli
Abbreviated transcription (Latin):
anniuiuuirans. art. Non in cominessationib
& ebrietatibꝰ. Ergo. qui gulosos ac luxuriosos
ꝓpt̾ iasciuam inuitat. pena plectetur ȩterna.
Qui uͥ amicos & diuites uocat. ut & ipse ab eis
uocetur. recepit mercedem suam. Sed & si hoc
ꝓpt dm̃ facit in exemplum filiorum ios. ipse
qui uissit sicut cetera fraternȩ dilectionis offi¬
ru. tcmitrierat. Hȩc cum audisset quidã
de suul discumbentib dixit illi. Beatus qui
manducabit panẽ in regno diͦ. Iilectus dulce¬
ame auditȩ resurrectionis. & głosȩ retbutionis
uistorum. in lauddem corum ꝓumpit. Panis
qui manducatur in regno dĩ. ñ uixta cherin¬
tum corpalis ẽ. s ille utiq qui ait. Ego sum
panis uinus. qm de celo descendi.

Expanded text:
annuntians, ait: Non in comessationibus et ebrietatibus . Ergo qui gulosos ac luxuriosos propter lasciviam invitat, poena plectetur aeterna. Qui vero amicos et divites vocat, ut et ipse ab eis vocetur, recipit mercedem suam. Sed et si hoc propter Deum facit in exemplum filiorum beati Job , ipse qui jussit, sicut caetera fraternae dilectionis officia remunerat. Haec cum audisset quidam de simul discumbentibus, dixit illi: Beatus qui manducabit panem in regno Dei. Illectus dulcedine auditae resurrectionis et gloriosae retributionis justorum, in laudem eorum prorumpit. Panis qui manducatur in regno Dei, non juxta Cerinthum corporalis est; sed ille utique qui ait. Ego sum panis vivus qui de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
irtutem sp̃e signa miraculorum intelli. E eda.¬
ge. sicut alibi iudei inquiunt. Unde buic sapien¬
tia hec & uirtus: Sapientiam uidelicet ad doctri¬
nam. uirtutem uͦ ad oꝑa referentes.XUII
XUIII.

Expanded text:
irtutem Spiritus, signa miraculorum intellige, sicut alibi Judaei inquiunt: Unde huic sapientia haec et virtus? . Sapientiam videlicet ad doctrinam, virtutem vero ad opera referentes. CAPUT XVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tatur. Et nisi dono dĩ quisq uocetur. nun¬
quam ieatum pͥmȩ t̾nsgressionis enadet. Res¬
pondit iħe & aixit ei. Qma dixi tͥ. udi te sub
fici credis. mauis hiis uidebis. Et dicit ei: A m̃
am̃ dico uobis uidebitis ce los aptos & angelos

Expanded text:
US. Et nisi dono Dei quisque vocetur, nunquam reatum primae transgressionis evadet. Respondit Jesus et dixit ei: Quia dixi tibi, vidi te sub ficu, credis: majus his videbis. Et dicit ei: Amen, am
Abbreviated transcription (Latin):
nosuocatoꝰ ĩtificauit quam quod nos ui¬
dit iacentes sub imbra mortis. Quando iacob
uidit sealam & angelos asceudentes & descenden¬
tes & lapidem suppositum capiti suo unrit. signifi¬
boni p̃dicatores sunt in ȩccła. qui p̃dicando filiũ
hominis ascendunt & descendunt. cum sublimi-
quia i pͥncipio erat uerbum. descendunt cum ad¬
ungunt. quia uerbum caro factum ẽ. L.xUII.
t regressus ẽ. ix in uirtute sp̃c ingalileam. Et fa-

Expanded text:
vocatos justificavit, quam quod nos vidit jacentes sub umbra mortis. Quando Jacob vidit scalam et angelos ascendentes et descendentes, et lapidem suppositum capiti suo unxit, signifiboni praedicatores sunt in Ecclesia, qui praedicando Filium hominis, ascendunt et descendunt, cum sublimitaprincipio erat Verbum; descendunt, cum adjungunt quia Verbum caro factum est. L. 17I t regressus est Jesus in virtut
Abbreviated transcription (Latin):
tib ignoscit. sicut scͥptum ẽ. Dic tu iniqui¬
tates tuas. ut iustificeris. Iustificatur gͦ qui
inuisticias accusando repellit. humiliter a
dõ grãm postulans. & iustus dñs iusticias
duexit. Pharisei autem & legisꝑiti. consili¬
um dĩ spreuerunt in semetipsos. non
bap ticati ab eo. In semetipsos. idẽ.
contra semetipsos. qiua qui grãm dĩ
resput. contͣ sc ipsum facit. Uel consiuum aĩ
missum ad semctipsos noluerunt recipe ut
studi. Consilium dĩ fuit ut ꝑmortẽ itiu
mundum saluaret. quod ꝓbarisei & legis¬
diebꝰ autẽ iohannis baptistȩ usq nunc.

Expanded text:
ignoscit, sicut scriptum est: Dic tu iniquitates tuas, ut justificeris . Justificatur ergo, qui injustitias accusando repellit, humiliter a Deo gratiam postulans: et justus Dominus justitias dilexit . Pharisaei autem et legisperiti consilium Dei spreverunt in semetipsos non baptizati ab eo. In semetipsos, id est, contra semetipsos; quia qui gratiam Dei respuit, contra seipsum facit; vel consilium Dei missum ad semetipsos noluerunt recipere, ut stulti. Consilium enim Dei fuit, ut per mortem Jesu mundum salvaret: quod pharisaei et legisdiebus autem Joannis Baptistae usque n
Abbreviated transcription (Latin):
minmo a nołoꝵ. qui incęlis dño ministrant.
maior ẽ. illo: qui adhuc consistit in p̃lio.
Honnului ac saluatore hoc intelligi uolunt. ut
qui iohanne mĩnoe ẽ. uascendi tempe. ac multoe
opinione: maior sit dignitate in ȩccła scõꝵ quȩ
a pͥmo iusto incipiens usq ad nouissimum
ȩlectum ꝑdurat. LL X XII.¬
t omnis popłs audiens & publicani usti¬
ficauerunt dñm. baptitati baptisino iob̃is

Expanded text:
mo angelorum qui in coelis Domino ministrant. major eo illo qui adhuc consistit in praelio. Nonnulli de Salvatore hoc intelligi volunt, ut qui Joanne minor est nascendi tempore, ac multorum opinione major sit dignitate in Ecclesia sanctorum, quae a primo justo incipiens, usque ad novissimum electum perdurat. L. 72X Et omnis populus audiens, et publicani, justificaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
liȩ essentiȩ nel substantiȩ capunt accidentia. qͥbꝰ
in eis fiat muratio. d̾s autem non. Idem. cap̾.u̾.
liuersa substantia: quia hec non sciłm substantiã
dicuntur. seil scd̃m relatinum. Quod tam̃ relati¬
utm. ñ. ẽ accidens: quia ñ ẽ. mutabile. Idem
equalia sunt. Nec amor & cognitio tanquamꝰ in
subiecto insunt menti. sed substantialit̃ etiam
ista sunt sient & mens. quia meni cum se totan
nouit ꝑfecte nouit. & cum se ꝑfecte amat. ꝑ totũ
eiꝰ ẽ. amor eiis. Idem in fermoue de scripturis

Expanded text:
liae essentiae vel substantiae capiunt accidentia, quibus in eis fiat mutatio, Deus autem non. » Idem capite qdiversa substantia, quia haec non secundum substantiam dicuntur, sed secundum relativum. Quod tamen relativum non est accidens, quia non est mutabile. » Ideaequalia sunt. Nec amor et notitia seu cognitio tanquam in subjecto insunt menti, sed substantialiter etiam ista sunt sicut et mens, quia mens cum se totam novit, perfecte novit; et cum se perfecte amat, per totum ejus est amor ejus. » Idem in sermo
Abbreviated transcription (Latin):
utendebat demonum pͥnceps ex mutatione la¬
pidum in paues. uirtutẽ potestatis in dõ ag¬
noscere.& in homine oblectam̃to eybi
patientiã esuritionis illudere. Uerum dñt de de¬
uteronomio testimonium sumens. ostendit ũ
in pane boc solitario. sea in uerbo dĩ alimoniã
eternitatis. ẽẽ. sꝑandam.
Gregorius.

Expanded text:
tendebat daemonum princeps, ex mutatione lapidum in panes, virtutem potestatis in Deo agnoscere, et in homine, oblectamento cibi patientiam esuritionis illudere. Verum Dominus de Deuteronomio testimonium sumens, ostendit, non in pane hoc solitario, sed in omni verbo Dei, alimoniam aeternitatis esse sperandam . GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
eos aui occidunt corpus. animam autem non
possunt occidere. s potuis timete eum qui po-¬
test & animam et corpꝰ ꝑdere in gehennam.
Amici dĩ uocantur. qui nil terrenum cupiunt.
Duo sunt gen̾a ꝑsecntorum. unum palam
seiuentium. alterum ficte blandientium.
quod ꝑtinet ad ypoc̾sim pbariscorum. Utrũꝙ
p̃cepit dñs ñ timeri. quia ñ babent potesta¬
tem manimas iustoꝵ. Mas isti¬
umore muuli expulso. seruite dño trnore ge¬
bennȩ. donec illum karitas foras mutat ꝑma¬
nente casto tunore. ulẽ. reuerentia sine fine dõ
exbibenda.

Expanded text:
eos qui occidunt corpus, animam autem non eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere; sed potius timete eum qui potest et animam et corpus perdere in gehennam. Amici Dei vocantur, qui nil terrenum cupiunt. Duo sunt genera persecutorum, unum palam saevientium, alterum ficte blandientium, quod pertinet ad hypocrisin Pharisaeorum. Utrumque praecepit Dominus non timeri, quia non habent potestatem in animas justorum. Timore mundi expulso, servite Domino timore gehennae, donec illum charitas foras mittat, permanente casto timore, id est, reverentia sine fine Deo exhibenda.
Abbreviated transcription (Latin):
tia demonstrabitur.Be a.
ixagͥ mente retinete illum retͥbutionis
diem. quo illuminabit ads̃ abscondita
tenebrarum. & manifestabit cogitationes
cordium. Tunc enim & uos a dõ laus. & ad¬
uersarios ueritatis pena manet ęterna.
uoil dico uobis in tenebris dicite in lu-¬
nune. & quod inaure auditis p̃dicate
suꝑ tecta. Ii tenebris id ẽ in inysterio. uel
dum adbuc in timore estis. Predicate in lumi¬
ne idẽ. apte. cum fiducia ueritatis. accepto spũ
scõ. Quod auditis inaure. il ẽ. in sccreto. suꝑ
tecta hoc ẽ. constant̃ & publice p̃dicate. calcato
carnis domicilio. Bea.¬
exta morem ꝓiuntiȩ palestine loquitar. ubi
solent in teclis residere. Hon enun tecta nr̃o
more culmituibꝰ sublimata faciunt. s plano
scomate ȩqualia. Unde lex p̃cepit ut qui do-¬
mum edificaret. murum tecti poneret in
gxro. ne funderetur ibi sangus innoxius la¬
bente aliquo & in p̃ccps ruente. L Dico au¬
tem uobis amicis meis. M Holite tuncre

Expanded text:
tia demonstrabitur. BEDA.  mente retinete illum retributionis diem, quo illuminabit Deus abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordium. Tunc enim et vos a Deo laus, et adversarios veritatis poena manet aeterna. uod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. In tenebris, id est, in mysterio, vel dum adhuc in timore estis. Praedicate in lumine, id est, aperte cum fiducia veritatis accepto Spiritu sancto. Quod auditis in aure, id est, in secreto, super tecta, hoc est, constanter et publice praedicate, calcato carnis domicilio. Juxta morem provinciae Palaestinae loquitur, ubi solent in textis residere. BEDA. Non enim tecta nostro more culminibus sublimata faciunt, sed plano schemate aequalia. Unde lex praecepit ut qui domum aedificaret murum tecti poneret in gyro, ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo et in praeceps ruente. L. Dico autem vobis amicis meis: M. Nolite timere
Abbreviated transcription (Latin):
duob mandatis. uniuersa lex pendet & ꝓph̃ȩ.
Primum & maximũ ẽ. unum dm̃ suꝑ
onũa diligere. & hoc ante omnia debemus
quasi unicum fundamentũ pietatis. locare.
Iaeo non dix̃ cognosces s diliges. quia cognoscẽ
unum dm̃ pene ꝓpͥum. ẽ. humanȩ nature. dili¬
gere autẽ. religiosi cordis & recti. Huic simile. ẽ.
de dilectione ꝓximi. quia imago dĩ.ẽ. homo.

Expanded text:
 mandatis universa lex pendet et prophetae . Primum et maximum est, unum Deum super omnia diligere, et hoc ante omnia debemus quasi unicum pietatis fundamentum locare. Ideo non dixit, cognosces, sed diliges, quia cognoscere unum Deum, pene proprium est humanae naturae; diligere autem, religiosi cordis et recti. Huic simile est de dilectione proximi, quia imago Dei est homo.
Abbreviated transcription (Latin):
harisei autẽ
uidentes quia silentium impo¬
suisset saduceis. conuenerunt in
unum. E t accessit unus de scri¬
bis legis doctor. temptans cum &
dicens. Magist᷑. quod. ẽ. mandatum magnũ
icet pharisei s. saducei int̾ se contrarii. ẽc̾nt.
tam̃ pari mente consenserunt ad temptandũ
dñm. quod leginus fecisse berodem. & pila¬
tum in nece dñi. Phariseis sepe confutatis. mnali¬
tia & luor nutrit impudentiam. Iobannes¬
tudine se armauerunt. dicentes apud se. Om̃s
loquamur ꝑ unum. ut si fuerit uictus. uideat᷑
confusus. Oagistrum uocat. cuius non uult
tẽ. discipulus. S implicissimus interro gator
& malignissimus insidiator. de magno manda¬
to interrogat: qui nec minimũ obseruat. Ille
enun debet intertogare de maiori iusticia. qui
minorẽ compleuit. A it illi iũc. Primũ¬

Expanded text:
harisaei autem audientes quia silentium imposuisset Sadducaeis, convenerunt in unum. Et accessit unus de scribis, legis doctor, tentans eum et dicens: Magister, quod est mandatum magnum icet Pharisaei et Sadducaei inter se contrarii essent, tamen pari mente consenserunt ad tentandum Dominum, quod legimus fecisse Herodem et Pilatum in nece Domini. Pharisaeis saepe confutatis, malitia et livor nutrit impudentiam. Itaquetudine se armaverunt, dicentes apud se: Omnes loquamur per unum, ut si fuerit victus, videatur confusus. Magistrum vocat, cujus non vult esse discipulus. Simplicissimus interrogator, et malignissimus insidiator, de magno mandato interrogat, qui nec minimum observat. Ille enim debet interrogare de majori justitia, qui minorem complevit. Ait illi
Abbreviated transcription (Latin):
omne iudicium dedit filio: sec undum iudiciũ
discretionis iudieat. ut in psalmo. Iudica me d̃s.
Huius udicĩ expositio sequitur. Et discerne
inquit euusam meam degente non scã Similit̃
duas temptationes intelligimus. una dec ipit
altera ꝓbat. Nam scriptum. ẽ. d̃s neminem
temptat. & iterum scriptum. ẽ. temptat uos
añs ds ur̃. ut sciat si diligitis eum. Ut soiat
Aictum ẽ. ꝓscire faciat. Los latebat se. s dĩ
non. Aalmisit ds̃ temptatorẽ & fecit eum slu
cognitorẽ. Sic & duo timores sunt. scriuilis.
cum tunes ne patiaris pęnam. castus cum ti¬
mes ne amittas iusticiam. Aiterum ꝑfecta
ꝑmanens in scł̃m scłi. Nam & mulier adul¬
tera. timet ne uit euis ueniat. casta. ne uir
quis sermonem meum seruauerit mortem non¬
uidebit inçternum.

Expanded text:
omne judicium dedit Filio, secundum judicium omne judicium dedit Filio, secundum judicium discretionis judicat ut in psalmo: Judica me Deus . Hujus judicii expositio sequitur: Et discerne, inquit, causam meam de gente non sancta . Similiter duas tentationes intelligimus, una decipit, altera probat. Nam scriptum est: Deus neminem tentat , et iterum scriptum est: Tentat vosDeus vester, ut sciat si diligatis eum . » Ut sciat dictum est pro scire faciat. Job latebat se, sed Deum non. Admisit Deus tentatorem, et fecit eum sui cognitorem. Sic et duo timores sunt: servilis, cum times ne patiaris poenam; castus, cum times ne amittas justitiam. Alterum perfectpermanens in saeculum saeculi. Nam et mulier adultera timet ne vir ejus veniat, casta, ne vir quis sermonem meum servaverit non mortem videbit in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
demonium non habeo. s honorifico patrem
meum. & uos in bonorastis me. Gregorius.¬
iterum de aduob obiectis negauit. Samari¬
tanus enim interp̃tatur custos. &. custo¬
dẽm se. eẽ. non negauit. Nonenim dormitat
qui eustodit isrł. Et nisi dñs custodierit ciui¬
tatẽ. srustia ugilat qui custodit eam. Non
contumeliosa uerba respondit. qui uere respon¬
dere posset. uios demonium babetis. Sed suꝑbra
m̃a hie confunditur. Nam quid nobis ex hoc
inuuitur. isi ut eo temꝑe quo ã ꝓximis fal¬
sas contumelias accipimus. eorum etiã uera
mala taceamus. ne ministerium iustȩ correpti¬
onis mnarma uertamus furoris: Ego autẽ
giãm meam non quęro: ẽ. qui querat & iudicet
simulatores. qui querunt uideri quod
non sunt. E st pat̾ qui querat głãm meam. &
apuo pattẽ antequam mundus ẽẽt. quȩ.ẽ. ab
humana inflatione discreta. Secundum pena¬
le iudicium pat non iudicat quemquam. sed

Expanded text:
daemonium non habeo, seu honorifico Patrem daemonium non habeo, seu honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me GREGOR. Alterum de duobus objectis negavit. Samaritanus enim interpretatur custos, et custodem se esse non negavit. Non enim dormitat qui custodit Israel . Et: Nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam . Non contumeliosa verba respondit, qui vere respondere posset: vos daemonium habetis. Sed superbia nostra hic confunditur. Nam quid nobis ex hoc innuitur, nisi ut eo tempore quo a proximis falsas contumelias accipimus, eorum etiam vera mala taceamus, ne ministerium justae correptionis, in arma vertamus furoris? Ego autem gloriam meam non quaero, est qui quaerat et judicetsimulatores, qui quaerunt videri quod non sunt. Est Pater qui quaerat gloriam meam; et apud Patrem, antequam mundus esset, quae est ab humana inflatione discreta. Secundum poenale judicium, Pater non judicat quemquam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dico. quare uos non creditis mͥ: Qui. ẽ. ex dõ
uerba dĩ audit. ꝓpt̾ea uos non auditis. quia
punt. &: nullo mentis desiderio conplectunt᷑.
S unt nonnulli. qui libent audiendo conpun¬
guintur. s pꝰ lacrimas ad mniquitatẽ redeunt.
Sii ꝓfeclo uerba dĩ non audiunt. quia ea gxer¬
cere inoꝑe contempnunt. Mas is ter
icet gͥ omnes sint filii dĩ ꝑnaturã. qiod
ostendunt parabolȩ de fiio frugi & pro.¬
digo. ac duob filiis inuitatis ad uineam: illi
tamen sunt ex diabolo ꝑuitium. qui uerba
di non diligunt. Qui uͭ renascuntur ex dõ
generationis adoptione. audunt uerbum dĩ
eustodiunt. R esponderunt g̃ iudei &
dicerunt ei. N onne benedicimus nos quia
samaritanus es tu. & demoniũ habes.
eceꝑant sama ritani dñm. quando lo¬
cutus. ẽ. mulieri ad fontẽ. & cum eis con¬
u̾ersatus ẽ. Uocant gͥ eum iudei samaritanũ.
quasi peccatorẽ. quia peceatores illos reputabant
nec eis coutebantur. R es pondit itĩe. E go

Expanded text:
quare vos non creditis mihi? Qui est ex Deo, verba Dei audit. Propterea vos non auditis, quia percipiunt, sed nullo mentis desiderio complectuntur. et sunt nonnulli qui libenter audiendo compunguntur sed post lacrymas ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba Dei non audiunt, quia ea exercere in opere contemnunt. Licet igitur omnes sunt filii Dei per naturam, quod ostendunt parabolae de filio frugi et prodigo; de duobus filiis invitatis ad vineam, illi tamen sunt ex diabolo per vitium, quia verba Dei non diligunt. Qui vero renascuntur ex Deo generationis adoptione, audiunt verbum Dei et custodiunt. « Responderunt igitur Judaei, et dixerunt ei: Nonne bene dicimus nos quia Samaritanus es tu et daemonium habes? Receperant Samaritani Dominum quando locutus est mulieri ad fontem, et cum eis conversatus erat. Vocant igitur eum Judaei Samaritanum quasi peccatorem, quia peccatores illos reputabant, nec eis contebantur. Respondit Jesus: Ego
Abbreviated transcription (Latin):
scđdm uoluntatẽ cayphȩ id. cẽ. factum. uel do¬
mos eorum ita positas ut non deberet annas
a transeuntibꝰ p̃teriri. CL XIi.
CLXLI.

Expanded text:
m voluntatem Caiphae id esse factum, vel domos eorum ita positas, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri. CAPUT CLXII.
Abbreviated transcription (Latin):
ens sͥ afferri panes & pisces. nustice p̃cipit in¬
tellectum testamenti ueteris ad se referri.
ene autem ꝑaquatilia sigu Albinus.

Expanded text:
ens sibi afferri panes et pisces, mystice praecepit intellectum Testamenti Veteris ad se referri. Bene autem per aquatilia figuran
Abbreviated transcription (Latin):
ille sabb̃i. iogauerunt pilatum ite frangrent̃
crura corum & tollercutur. Augustinꝰ.¬
on crura tantum tollerentar. sed hui
quib ideo crura frangerentur ut more¬
rentur. ne duiturni cruciatus horrore festum
fedarent.

Expanded text:
tum ut frangerentur crura eorum, et tollerentur. AUGUST. Non corpora eorum tollerentur tantum, sed hi, quibus ideo crura frangerentur, ut morerentur, ne diuturni cruciatus horrore festum foedarent.
Abbreviated transcription (Latin):
contentos ex discipnlis uictu atq uestitu
cobꝰ alphei ad distinctionẽ maioris iacobi fi¬
lii rebedei. qui it pͥmos apłos uocatus est.
Hic minor iacobꝰ & fr̃ dñi dicebatur. eõ qͦd filiꝰ
eẽt mariȩ materterȩ dñi. Ipsa ẽ. maria cleo¬
phe dicta ita a patre. siue a cognatione. uel
fortasse quia uir ei alpheus etiam cleophas ẽ.
dictus. uel ipsa maria defuncto pꝰ natum ia-¬
cobum alpheo. cleophȩ nupsit.A.CCU.

Expanded text:
contentos ex discipulis victu atque vestitucontentos ex discipulis victu atque vestituAlphaei, ad distinctionem majoris Jacobi filii Zebedaei, qui inter primos apostolos vocatus est. Hic minor Jacobus et frater Domini dicebatur, eo quod esset filius Mariae materterae Domini. Ipsa est Maria Cleophae, dicta ita sive a patre, sive a cognatione, vel fortasse quia vir ejus Alphaeus etiam Cleophas est dictus, vel ipsa Maria, defuncto post natum Jacobum Alphaeo, Cleophae nupsit. A.
Abbreviated transcription (Latin):
me mat̃ filiorum ⁊ ebedci. Et cum ẽẽt inga¬
ulea. sequebantur eum bȩc uidentes. Mig.
euertebantur alonge. uidelicet a locis aliqͣntulũ
longẽ remotis ab ipso crucis patibulo. ħ eda.¬
ercussio quidem pectorum duplicit̃ potest
intelligi. seu quia dolebant dñm inuiste oe¬
cisum. qui eum dilexerant. sen quia timebant
de glificatione eiꝰ qui mortẽ eiꝰ impetͣuerant.
omites habuit dũs mariam eronimus.¬
magdalenã a qua septẽ demonia eiecerat. &
matrem filioꝵ ⁊ ebedri. quȩ regnum liberis
suis postulauerat. & alias quas in eũgłio le¬
gimus. Consuctudinis enim iudeorum fu-¬
it. ut mulieres de substantia sua uictum.
& uestitum p̃ceptorib ministrarent. Hoc ta¬
II sinen quia scandalum facere poterat in natio-¬
nib. paulus abiecisse se memorat. Nunquid
ñ habenus potestatẽ sorores inulieres circum¬
ducendi. sicut & cȩteri apłi: Ministrabant
ret. sed ut ostenderet magistros debere. ẽẽ.

Expanded text:
me mater filiorum Zebedaei. Et cum esset in Game mater filiorum Zebedaei. Et cum esset in Galilaea, sequebantur eum, haec videntes. BEDA. Revertebantur a longe, videlicet a locis aliquantulum longe remotis ab ipso crucis patibulo. Percussio quoque pectorum dupliciter potest intelligi; seu quia dolebant Dominum injuste occisum, qui eum dilexerant; seu quia timebant de glorificatione ejus, qui mortem ejus impetraverant. Comites habuit Dominus Mariam Magdalenam, a qua septem daemonia ejecerat , et matrem filiorum Zebedaei, quae regnum liberis suis postulaverat, et alias quas in Evangelio legimus . Consuetudinis enim Judaeorum fuit, ut mulieres de substantia sua victum et vestitum praeceptoribus ministrarent. Hoc tamen, quia scandalum facere poterat in nationibus, Paulus abjecisse se memorat: Nunquid non habemus potestatem sorores mulieres circumducendi, sicut et caeteri apostoli? . Ministrabant ret, sed ut ostenderet magistros debere esse
Abbreviated transcription (Latin):
Tenturio antẽ & qui cum eo erant eu¬
stodientes itĩm. uiso tertȩ motu & his
quȩ fiebant. timuerunt ualde głificantes
dm̃ & dicentes. Hic homo iustus ẽ. uere filiꝰ dĩ.
Centurio confitetur cum cẽ. dĩ filium.
& arrius p̃dicat eum c̃ẽ. creaturã. B eo a¬
on solꝰ autem centurio glificauit dm̃.
sed & milites qui cum eo erant custo¬
dientes irĩm. Iiunt itaq noiussimi pͥmi.
quia gentiles confitentur & plebs uidaica cȩ¬
cata negat. ut fiat eis error pcior pͥore. Unde
merito ꝑ ceturionem fides eccłȩ signatur.
quȩ uelo mysteriorum cȩlestium ꝑ mortẽ dñi
reserato. continuo itũm & uere iustum homi¬
nem & uere dĩ filium synagoga tacente con¬
qui simul aderant ad spectaculum istud.
& uidebant quȩ fiebant. ꝑcutientes pectora
sua reuertebantur alonge. & mulieres multȩ
quȩ sunul cum eo ascenderant a galilea iero¬
solimam. Int̾ quas erat maria magdalene
& maria iacobi inuioris & ioseph mat̃ & salo¬

Expanded text:
erant custodientes Jesum, viso terrae motu et his quae fiebant, timuerunt valde, glorificantes Deum, et dicentes: Hic homo justus est vere Dei Filius. BEDA. Centurio confitetur eum esse Dei Filium, et Arius praedicat eum esse creaturam. Non solus autem centurio glorificavit Deum, sed et milites qui cum eo erant custodientes Jesum. Fiunt itaque novissimi primi, quia gentes confitentur; et plebs Judaica caecata negat, ut fiat eis error pejor priore. Unde merito per centurionem fides Ecclesiae signatur, quae velo mysteriorum coelestium per mortem Domini reserato, continuo Jesum et vere justum hominem et vere Dei Filium, Synagoga tacente, conqui simul aderant ad spectaculum istut quae fiebant, percutientes pectora sua, revertebantur a longe, et mulieres multae quae simul cum eo ascenderant a Galilaea Jerusalem, inter quas erat Maria Magdalene, et Maria Jacobi minoris et Joseph mater et Salo
Abbreviated transcription (Latin):
ui gͥ in eccła renutti peccata ñ credens.
contempnit adiuini muneris largitatẽ. & in
hac obstinatione mentis diem claudit extre-¬
mum: reus ẽ. illo in remissibili peccato in sp̃m
scismaticos uel h̾eticos. intellige de adul¬
tis. qui errore illoꝵ imbuti sunt. uel etiam de
pariuilis qui neq recta intentione offeruntur
ad baptumum. neq recta intentione baptiran-¬
tur. & si exterius integram baptismi formam
etatem sp̃c ebrietatis: ita uoluntas scienter
impugnandi ueritatẽ: nucupatur sp̃c blas¬
phemiȩ. cuiꝰ remissio multis nulla fiet inȩter
origenes asserens pꝰ iudicium unuuiersa-¬
le transactis scłoꝵ uoluminibꝰ innumeris cun¬
ctos peccatores ueniam conseruturos & ad cȩ¬
ium ituros. Quod uͦ dr̃ neq in hoc scło. neq
in futuro. dat intelligi quasdam culpas in hoc
scło. quasdam uͭ laxari in futuro. Quod enĩ
de uno negatur. consequens ẽ. de quibꝰdam cõ-¬
cedi.s: tam̃ de minimis peccatis credendum ẽ.

Expanded text:
ui ergo in Ecclesia remittit peccata non credens, contemnit tantam divini muneris largitatem, et in hac obstinatione mentis diem claudit extremum, reus est illo irremissibili peccato in Spirischismaticos vel haereticos, intellige de adultis, qui errore illorum imbuti sunt, vel etiam de parvulis, qui neque recta intentione offeruntur ad baptismum, neque recta intentione baptizantur, etsi exterius integram baptismi formam etatem spiritus ebrietatis, ita voluntas scienter impugnandi veritatem, nuncupatur spiritus blasphemiae, cujus remissio multis nulla fiet in aeternum. Origenes, asserens post judicium universale transactis saeculorum voluminibus innumeris, cunctos peccatores veniam consecuturos, et ad coelum ituros. Quod vero dicitur, neque in hoc saeculo, neque in futuro, datur intelligi, quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero laxari in futuro. Quod enim de uno negatur, consequens est de quibusdam concedi, sed tamen de minimis peccatis credendum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ustinete pondus temptationis. ugi¬
lantes a som no infidelitatis & torpels
mentis. C eteris quidem iussi sedere ibi quali
inferiores. ab agone isto seruans eos seturos
uos autem quasi firmiores usq huc adduxi.
sed nolo uos ulteriꝰ ꝓgredi. necdum cium pͦ¬
testis. ł pt̃ hoc manete bic iugilantes. scut

Expanded text:
ustinete pondus tentationis, vigilantes a somno infidelitatis et torpore mentis. Caeteris quidem jussi sedere ibi, quasi inferiores ab agone isto, servans eos securos; vos autem quasi firmiores usque huc adduxi, sed nolo vos ulterius progredi. Necdum enim potestis. Propter hoc manete hic vigilantes, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
matħs. iohannes. In octauo. duo: marcus. lucas.
In nono. duo: lucas. iohannes. In decino. ppria
sunt uniuscuiusq. Singulis uͭ libris euangelii.
ab uno incipiens usq ad finẽ libroꝵ dispar nume¬
ꝓcedens indicat. prior numerus in quo sit
canone requirendus. Cum gͥaꝑto codice capitu¬
lum scire uolueris cuius canonis sit. ex subiecto
numero doceberis & recurrens ad uolumina sin¬
gulorum. regies in quibus uel eadem uel uicina
dixerunt. Hucusq ieronimus. Incipit ꝓlogus

Expanded text:
Matthaeus, Joannes. In octavo, duo: Marcus, Lucas. Matthaeus, Joannes. In octavo, duo: Marcus, Lucas. In nono, duo: Lucas, Joannes. In decimo propria sunt uniuscujusque. Singulis vero libris Evangelii, ab uno incipiens usque ad finem librorum, dispar nume decem procedens, indicat, prior numerus in quo sit canone requirendus. Cum igitur aperto codice capitulum scire volueris, cujus canonis sit, ex subjecto numero doceberis; et recurrens ad volumina singulorum, reperies in quibus vel eadem, vel vicina dixerunt. Hucusque Hieronymus. LIBER PRIMUS
Abbreviated transcription (Latin):
uid enim ꝓdest ut beatus ait angustinꝰ
claueni ẽẽ. auream si aꝑire non ualeat. &
quid obẽ. eam ẽẽ. ligneam. si bene apiat: Incer¬
p̃tationes quidem paucas interserimus. quia in
fine opis ordine alphabeti locabimus omnes ad
euangelium ꝑtinentes. ut inde lector ꝓut opor¬
tunitas dabit. argumenta eliciat. dit enim
arator. d nomine sepe uidemus argumenta tra-¬
hi. documentaq maxima gigni. Hic quoq no-¬
tandum censuimꝰ qͦd ait ieronimꝰ ĩ p̃faciõe ad
papam damasum. Panones quos eusebius cesa¬
riensis ep̃c alexandrinum secutus ammonium.
in decem numeros cedinauit. sicut ingreco ha¬
bentur exp̃ssimus. Quos cum legeris similitudi¬
nes euangelistarum. & singularitates scire uale¬
bis. In canone primo concoedant omnes. In se¬
cundo tres. maths. Marcus. lucas. In tercio. tres:
matheus. lucas. iobannes. In quarto. tres: matbs
orarcus. iobannes. In quinto. duo: math̃s. lucas.
In serto. duo: o ab babzarcus. In septimo. duo:

Expanded text:
uid enim prodest, ut beatus ait Augustinus, clavem esse auream, si aperire non valeat? et quid obest eam esse ligneam, si bene aperiat? Interpretationes quidem paucas interserimus, quia in fine operis ordine alphabeti locabimus omnes ad Evangelium pertinentes, ut inde lector, prout opportunitas dabit, argumenta eliciat. Ait enim Arator: A nomine saepe videmus Argumenta trahi documentaque maxima gigni. Hic quoque notandum censuimus quod ait Hieronymus in praefatione ad papam Damasum: « Canones quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur expressimus. Quos cum legeris, similitudines evangelistarum et singularitates scire valebis. In canone primo concordant omnes. In secundo, tres: Matthaeus, Marcus, Lucas. In tertio, tres: Matthaeus, Lucas, Joannes. In quarto, tres: Matthaeus, Marcus, Joannes. In quinto, duo: Matthaeus, Lucas. In sexto, duo: Matthaeus, Marcus. In septimo, duo:
Abbreviated transcription (Latin):
cis. si quis sermonem meum seruauerit: mor¬
tem non gustabit inȩternum: Aus̃ustitsꝰ.¬
e morte scdã morte gebenuȩ. morte dãp¬
nationis cum diabolo dicit. qu a nec
abraham mortuus. ẽ. nec ꝓphȩ. Lui enim mor¬
tui sunt & uuiunt. isti iuuebant & mortui
erant. M ortem uidere uel gastare: ẽ. eam ex¬
ꝑiri. Nunquiad tu maior es patre nr̃o abrabã
qui mortuuis. ẽ: &s ꝓpħȩ mortui sunt. Quem

Expanded text:
averit, mortem non gustabit aeternum. AUGUST. De morte secunda, morte gehennae, morte damnationis cum diabolo dicit, qua nec Abraham mortuus est, nec prophetae. Illi enim mortui sunt et vivunt, isti vivebant et mortui erant. Mortem videre vel gustare, est eam experiri. Nunquid tu major es patre nostro Abraham, qui mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
on uidetur gen̾aliter hoc dixisse de pau¬
ꝑib. sed de his qui pauꝑes sunt sp̃u.
Dicrt enum alibi. Erẽs mei sunt qui fac unt¬
U̾ uoluntatem patris mei. Iunc dicet & his
qui a simstris erunt. Discedite a me maledic¬
ti in ignem ȩternum. quip̃paratus ẽ. diabolo
& angłis eus. Cum mali ꝑmixti sunt
bonis. udentur. ẽẽ. cum dõ. sed tandem mit¬
tentur in ignem p̃ordinatum sibi a constitu¬
tione mundi. nec uidebit impius glam dĩ.
Esuriui enim & non dedistis mͥ manducate
Sitiii. & non dedistis mͥ potum. Hospes erã¬

Expanded text:
o videtur generaliter haec dixisse de pauperibus, sed de his qui pauperes sunt spiritu. Dicit enim alibi: Fratres mei sunt, qui faciunt voluntatem Patris mei . Tunc dicet et his qui a sinistris erunt. Discedite a me, maledictiet angelis ejus. Dum mali permisti sunt bonis, videntur esse cum Deo, sed tandem mittentur in ignem praeordinatum sibi a constitutione mundi, nec videbit impius gloriam Dei. Esurivi enim, et non dedistis mihi manducare. Sitivi, et non dedistis mihi potum. Hospes era
Abbreviated transcription (Latin):
ei dicitur. Esuriui. & dedistis mͥ manducare.
Mali uͦ qui intra eccłam sunt utiq non uidi¬
cant. sed iudicantur cum eis dr̃. E suruu. &
non dedistis mͥ manducare. De his autẽ qui
extra ęccłam inueniendi sunt. dicit psalmista.
Non resurgunt impii in uidicio. ut uel uidi¬
cent uel uidicentur. Gemina punitur senten¬
tia impius. dum aut hic ꝓ suis meritis mentis
cęcitate ꝑcutitur. ne ueritate m iudeat. aut dun
in fine dampnabitur ut debitas penas exsoluat.
e igne autem ȩterni supplicii. Magister¬
quid sci patres senserint. in medium ꝓferamꝰ.
x libro ꝓnosticorum de dictis augustini cp̃i.

Expanded text:
ei dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare. ei dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare. Mali vero, qui intra Ecclesiam sunt, utique non judicant, sed judicantur, cum eis dicitur: Esurivi, et non dedistis mihi manducare. De his autem qui extra Ecclesiam inveniendi sunt, dicit Psalmista: Non resurgunt impii in judicio , ut vel judicent, vel judicentur. Gemina punitur sententia impius, dum aut hic pro suis meritis mentis caecitate percutitur, ne veritatem videat; aut dum in fine damnabitur, ut debitas poenas exsolvat. De igne autem aeterni supplicii quid sancti Patres senserint, in medium proferamus. Ex libro prognosticorum de dictis Augustini: « I
Abbreviated transcription (Latin):
U ꝑe caput. ẽ. ȩccłȩ. corpus eus ȩccła. dñi.
sursum ẽ. pedes in teria. In aliqua constipa¬
tione bomuium quandoraliquis t pedem caleat.
non ne dicit caput caleas ine: Quomͦ gͦ lin¬
gua quam nemo tangit. dicit caleas ine. sio
xp̃c caput quod nemo calcat dicet. E suriui
& non dedistis mͥ manducare. & cȩtera. Tunc
respondebunt & ipsi dicentes. Domine. quando
te uidimus esurientem aut sitientem. aut hos
pitem. aut nudum. aut infirinum. uel in car¬
cere. & non minuistrauimus tͥ: Exensare
satagunt ex consuetudine qua solebant homi¬
nes fallere. sed non habent excusationem qui
conuerti a malis & agere bona noluerunt.
na rapit. si eternalit̾ dampnatur. qui de suo ñ
dedit: Iudicium sine miscđia fiet ei qui non
fecit miscđiam. Notandum quia ꝑfectorum
unus ordo. ẽ. in iudicio. qui cum dõ iudicat &
non iudicatur. De his dñs ait. Sedebitis &
uos suꝑ sedes duodecim. Auus ordo etiam
iuidicat exemplo suo reꝓbos. & iudicatur cum

Expanded text:
corpus ejus, Ecclesia. In st, pedes in terra. In aliqua constipatione hominum, quando aliquis tibi pedem calcat, nonne dicit caput, calcas me? Quomodo ergo lingua quam nemo tangit, dicit, calcas me, sic Christus caput, quod nemo calcat, dicet: Esurivi, et non dedistis mihi manducare, etc. Tunc respondebunt et ipsi, dicentes: Domine, quando teem, aut nudum, aut infirmum, vel in carcere, et non ministravimus tibi? Excusare satagent ex consuetudine, qua solebant homines fallere; sed non habent excusationem, qui converti a malis et agere bona noluerunt. na rapit, si aeternaliter damnatur, qui de suo non dedit? Judicium sine misericordia fiet ei qui non fecit misericordiam . Notandum quia perfectorum unus ordo est in judicio, qui cum Deo judicat, et non judicatur. De his Dominus ait: Sedebitis et vos super sedes duodecim . Alius ordo etiam judicat exemplo suo reprobos, et judicatur cum