comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Yueri nouissima hora est : In hac lectione pueros ad loꝗt᷑
ut festinent crescere : quia nouissima hora est: Aetas cor¬
poris ñ est inuoluntate : Itanullus scđm carnẽ crescti
quando uult : sicut nullus quando uult nascitur: Vibi ou
nisi uolens Ergosiuult crescit : si uult decrescit Quid ẽ
crescere s ꝓficere. Quid ẽ decrescere : deficere : Quis quis
nouit natũ se esse ut audiat qui a puer est et infans: aui¬
de hnhiet uberib matris et cito crescit Est aut̃ mac̃ eccła
et ubera eius duo testam̃ta scripturarũ diuinarũ: Hic su
tegest.&:. ut nutritus atq. roboratus. ꝑueniat ad mandu¬
canciũ cibũ qđ est in principio erat uerbũ. et uerbum
erat apud dm̃. et ds̃ erat uerbũ : Lac nr̃m : xp̃s humilis . ẽ
Cibus nr : idem ipse xõs aequalis patri: Lacte nutrit ut
paue pascat : Nã corde contingere: hoc estiħ m spiritalit̃¬
hil ebat cangere se. et dicebat ei .N. l tingere ondũ

Expanded text:
a hora est. In hac lectione pueros alloquitur; ut festinent crescere, quia novissima hora est. Aetas corporis non est in voluntate. Ita nullus secundum carnem crescit quando vult; sicut nullus quando vult nascitur: ubi autenisi volens. Ergo si vult, crescit: si vult, decrescit. Quid est crescere? Proficere. Quid est decrescere? Deficere. Quisquis novit natum se esse, audiat quia puer est et infans; avide inhiet uberibus matris, et cito crescit. Est autem mater Ecclesia; et ubera ejus duo Testamenta Scripturarum divinarum. Hinc suge nostra gestorum, ut nutritus atque roboratus perveniat ad manducandum cibum, quod est, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Lac nostrum Christus humilis est; cibus noster, idem ipse Christus aequalis Patri. Lacte te nutrit, ut pane pascat: nam corde contingere Jesum spiritualitohibebat se tangere, et dicebat ei: Noli me tangere; nondum
Abbreviated transcription (Latin):
ne Merito ut carnẽ ipsã cõmendar& : panẽ fregit. Et me¬
rito infractione panis. aperti sunt oculi discipuloꝵ: & ag¬
nouer̃ eũ : Quid ergo dix̃ dñs scriptũ . eẽ dese inlege &
pro ph&is et psalmis: quia oportebat ap̃mpati Sinon ad¬
der& et resurgere : rette illi plangerent. quoꝵ. oculi
tenebantur. Sed et resurgere prȩdictũ est : Et ut ꝗd hoc
quare oportebat xp̃m pati et resurgere :ꝓpt̃ iliur.
psalmũ quẽ uob maaime cõmendauimꝰ quarta sabbat.
statione prima. no uissime eb domadis: Quia opor

Expanded text:
ne. Merito carnem ipsam cum commendaret, panem fregit; et mene. Merito carnem ipsam cum commendaret, panem fregit; et merito in fractione panis aperti sunt oculi discipulorum, et agnoverunt eum. Quid ergo dixit Dominus scriptum esse de se in Lege, et Prophetis, et Psalmis? Quia oportebat pati Christum. Si non adderet, et resurgere, recte illi plangerent, quorum oculi tenebantur; sed et resurgere praedictum est. Et utquid hoc? quare oportebat pati Christum et resurgere? Propter illum psalmum quem vobis maxime commendavimus, quarta sabbati, stat
Abbreviated transcription (Latin):
nos nossemꝰ quid in tanta latitudine scripturarũ crederi
& intellegere debeamus: Certe multe sunt pagine: ex
multi libri. Hochabent om̃s qđ dixit dñs breuit̃ discipu¬
lis suis: Quid est hoc: quia oportebat ip̃mpati & resurge
tercia die. Habes iam desponso: quia oportebat ap̃m pati
et resurgere : Commendatus est nobis sponsus. desponsa
Videamus quid dicit : Et tu cũ cognoueris sponsum & spon¬
sam: nonsine causa ad nuptias uenias: Celebratio enim
nuptarũ : om̃is cȩlebratio ecłȩ : Nuptiȩ celebrantur:
ducturus est uaxrem filius regis. et ipse filius regis. rex:
Et qui frequentant : ipsi sunt sponsa : Non quomodo innup¬
tus carnalib: alii frequentant adnuptias: et alia nubit
In ec cła qui frequentant. sibene frequentant : sponsã fa¬
ciunt: Om̃is enĩ eccła sponsa ap̃i est: Cuius principium
et primitiȩ : caro ap̃i est: Ibi luncta est sponsa sponso incar¬

Expanded text:
nos nossemus quid in tanta latitudine Scripturarum credere nos nossemus quid in tanta latitudine Scripturarum credere et intelligere debeamus. Certe multae sunt paginae, et multi libri, hoc habent omnes quod dixit Dominus breviter discipulis suis. Quid est hoc? Quia oportebat pati Christum, et resurgere tertia die. Habes jam de sponso, quia oportebat Christum pati et resurgere. Commendatus est nobis sponsus. De sponsa videamus quid dicat; ut tu cum cognoveris sponsum et sponsam, non sine causa ad nuptias venias. Celebratio enim nuptiarum omnis celebratio: Ecclesiae nuptiae celebrantur. Ducturus est uxorem filius regis, et ipse filius regis rex: et qui frequentant, ipsi sunt sponsa. Non quomodo in nuptiis carnalibus alii frequentant nuptias, et alia nubit, in Ecclesia qui frequentant, si bene frequentant, sponsa fiunt. Omnis enim Ecclesia sponsa Christi est, cujus principium et primitiae caro Christi est: ibi juncta est sponsa sponso in car
Abbreviated transcription (Latin):
qui quo modo se uult uideriapĩanũ: cũ se palpandũ prebu¬
iss& : non illis suf ficit nisi descripturis firmar&. corcreden¬
tiũ: Prospiciebat enĩ nos futuros. in quo qđ palpemꝰ nos
non habemꝑ : et qđ legamꝰ habemus: Si enĩ propterea illi
& mortuis: Vnde credituri sumꝰ. nisi & unde ipsos pal¬
pantes uoluit confirmare : aperuit enĩ illis scripturas:
& ostendit eis quia oportebat pati ap̃m. et impleri omia
quae de illo scripta sunt inlege moysi & prophetis & psalmis:
Omnẽ ueterẽ textũ scripturarũ : circũ plexus est. quic ꝗd
illarũ scripturarũ est : ap̃m sonat sed siaures inueniat: Eta¬
peruit eissensũ ut intelligerent scripturas: Vnde et nob
hoc orandũ ẽ. ut ipse sensũ nĩm aperiat Quid aut̃ ostendi
dñs scriptũ dese inlege morsi & prophetis et psalmis: ꝗ d
ofiendit ipse dicat. Breuit̃ hoc euuange lista posuit: ut

Expanded text:
qui quoquo modo se vult videri christianum cum se palpandum praebuqui quoquo modo se vult videri christianum cum se palpandum praebuisset, non illi suffecit, nisi de Scripturis confirmaret cor credentium: prospiciebat enim nos futuros; in quo quod palpemus nos non habemus, sed quod legamus habemus. Si enim propterea illi et mortuis: unde credituri sumus, nisi unde et ipsos palpantes voluit confirmari? Aperuit enim illis Scripturas, et ostendit eis quia oportebat pati Christum, et impleri omnia quae de illo scripta sunt in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis. Omnem veterem textum Scripturarum circumplexus est. Quidquid illarum Scripturarum est, Christum sonat; sed si aures inveniat. Et aperuit eis sensum, ut intelligerent Scripturas. Unde et nobis hoc orandum est, ut ipse sensum nostrum aperiat. 2. Quid autem ostendit Dominus scriptum de se in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis? quid ostendit? Ipse dicat. Breviter hoc Evangelista posuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
isset dñs. et magis ei non crederent: side illo ista antedic¬
ta non essent: Firmitas enĩ fidei in eo est : quia om̃a quȩ
euener̃ in ap̃o. prȩdicta sunt: Discipuli ergo. non eum
agnouer̃ : nisi in fractione panis: Et uere qui non sibi
iudicium manducat &bibit. in fractione panis: xp̃m
cognoscit: Post ea & illi un decim putabant se sp̃m uide¬
re: Prebuit se pal pandũ : quise prebuit crucifigendũ:
Crucifigendũ inimicis : palpandũ amicis: Medicus tam̃
om̃ium et illorũ impietatis. et istorũ incredulitatis: Nãq
audistis cũ actus apłoꝵ legeretur quot mila crediderunt
ex int̃fectorib: xp̃i Sicredider̃ postea qui occiderant.
non erant credituri. qui paululũ dubitabant : et ipsis
tam̃ qđ maxime debetis anim aduertere et memoriȩ ur̃e
mian dare : quia contra insidio soserrores. ds̃ uoluit ponere
firmam̃ta in scripturis. contra quos nullus aud& loqui

Expanded text:
isset Dominus, et magis ei non crederent, si de illo ista ante dicisset Dominus, et magis ei non crederent, si de illo ista ante dicta non essent. Firmitas enim fidei in eo est, quia omnia quae evenerunt in Christo, praedicta sunt. Discipuli ergo eum non agnoverunt, nisi in fractione panis. Et vere qui non sibi judicium manducat et bibit , in fractione panis Christum agnoscit. Postea et illi undecim putabant se spiritum videre. Praebuit se palpandum, qui se praebuit crucifigendum; crucifigendum inimicis, palpandum amicis: medicus tamen omnium, et illorum impietatis, et istorum incredulitatis. Namque audistis cum Actus Apostolorum legerentur, quot millia crediderunt ex interfectoribus Christi . Si crediderunt postea qui occiderant, non erant credituri qui paululum dubitabant? Et ipsis tamen quod maxime debetis animadvertere, et memoriae vestrae mandare, quia contra insidiosos errorores Deus voluit ponere firmamentum in Scripturis, contra quas nullus audet loqui,
Abbreviated transcription (Latin):
Iuia quȩ leguntur descripturis scĩs ERd
ad instructionem & salutem nr̃am intente oport& audi¬
re : Maxime tam̃ me moriȩ cõmendan da sunt quae ad uer¬
sus hereticos ualent plurimũ : quorũ insidiȩ in firmiors
quosq et neglegentiores circũ uenire ñ cessant: Mem̃
licta nr̃a : & resurrexisse propt̃ iustificationem nostram
Sicut modo audistis. quia disci pulorũ duorũ quosin ue¬
nit inuia. tenebantur oculi. ne eum agnoscerent : &
in uenit eos desperantes deredẽptione quae eratinap̃o
& existimantes iam illum passum. & mortuũ fuisse. si ut
hominẽ: net tã quã filium dĩ putasse semꝑ uiuere: & in
carne ita mortuum. ut non reui uescer&: sed tã quã unus
ex prophetis. sicut uerba eorũ pauloante. qui hnitenti era¬
tis audistis: Tunc aperuit illis scripturas. incipiensamo¬
y se ꝑ om̃s pro phetas: ostendens eis om̃a quȩ passus erat
prȩdicta fuisse : ne illis magis mouerentur. si resurrex¬

Expanded text:
ia quae leguntur de Scripturis sanctis, ad instructionem et salutem nostram, intente oportet audire. Maxime tamen memoriae commendanda sunt, quae adversus haereticos valent plurimum; quorum insidiae infirmiores quosque et negligentiores circumvenire non cessant. Memenlicta nostra, resurrexisse propter justificationem nostram . Sicut modo audistis quia discipulorum duorum quos invenit in via, tenebantur oculi ne eum agnoscerent: et invenit eos desperantes de redemptione quae erat in Christo, et existimantes jam illum passum et mortuum fuisse, sicut hominem, nec tanquam Filium Dei putantes semper vivere; et in carne ita mortuum ut non revivisceret, sed tanquam unum ex Prophetis: sicut verba eorum paulo ante qui intenti eratis, audistis. Tunc aperuit illis Scripturas, incipiens a Moyse per omnes Prophetas, ostendens eis omnia quae passus erat praedicta fuisse; ne illi magis moverentur, si resurrex
Abbreviated transcription (Latin):
Panẽ angłorũ manducauit homo: Ergo manifestata est
ipsa uita in carne : quia inmanifestatione posita est. ut
res que solo corde uideri potest: uideret᷑ et oculis ut cor¬
da sanar&. Solo enĩ corde uidetur uerbũ : caro autẽ
toculis corporalib: uidetur. Erat unde uiderenꝰ car¬
nẽ : sed non erat unde uideremꝰ uerbum : Factũ ẽ uerbũ
carõ qđ uidere possimꝰ. ut sanaretur in nob̵ unde uerbum
uideremus Et uidimus et testes sumus. Forte aliqui fratrũ
nesciunt qui grece nonnorunt. quid sint testes grece. Et usi¬
tatũ nomen est om̃ibus et religiosum. Quos enĩ testes la¬
nedicimꝰ : grece martyres sunt. Quis aut̃ non audiuit martr̃¬
res : Aut incuius xp̃iani ore non cotidie habitat nomen mar¬
terũ : Atq utinã sic habit& et in corde : ut passiones mar¬
tirũ imitemur: Non eos całcibus ꝑseqiamur. Ergo hoc dix̃.
uidimꝰ et testes sumis uidimus & marures sumus. Test¬

Expanded text:
Panem Angelorum manducavit homo . Ergo manifestata est Panem Angelorum manducavit homo . Ergo manifestata est ipsa vita in carne; quia in manifestatione posita est, ut res quae solo corde videri potest, videretur et oculis, ut corda sanaret. Solo enim corde videtur Verbum: caro autem et oculis corporalibus videtur. Erat unde videremus carnem, sed non erat unde videremus Verbum: factum est Verbum caro, quam videre possemus, ut sanaretur in nobis unde Verbum videremus. 2. Et vidimus, et testes sumus. Forte aliqui fratrum nesciunt, qui graece non norunt, quid sint testes graece: et usitatum nomen est omnibus et religiosum; quos enim testes latine dicimus, graece martyres sunt. Quis autem non audivit martyres, aut in cujus christiani ore non quotidie habitat nomen martyrum? Atque utinam sic habitet et in corde, ut passiones martyrum imitemur, non eos calcibus persequamur. Ergo hoc dixit, Vidimus, et testes sumus: Vidimus, et martyres sumus. Test
Abbreviated transcription (Latin):
qu& dñs suggerit : & iã uobis ut bene intellegatis loqua¬
culis nr̃is. et manus nr̃e tractauert̃ de uerbo uitȩ:
Quis est quimanibus tractat uerbũ. nisi quia uerbũ caro
factũ est & habita uit innobis: Hoc aut̃ uerbũ quod
caro factũ est. ut manibus tractare tur coeꝑit eẽ caro
exuirgine maria. sed non tunc coepit t̃ uerbũ : qui¬
a qđ erat abinitio dix̃. Uidete sinon  testatur epła
sua eugło suo ubimodo audistis. In principio erat uer¬
bũ et uerbũ erat apud dm̃: Forte de uerbo uit se quisq
accipiat : quasi locutionẽ quandã de ap̃o : non ipsum cor¬
pus ap̃i qđ mabus cractatum est. Uidetequid sequitur
Et ipsa uita mani festata est: Ap̃sergo uerbũ uitȩ : Et un¬
de mani festata eit. Erai ent abnutio. sed non erat ma¬
nifestata hominibus: Manifestata aut̃ anigłis uidentib
et tã quã pane suo cibantibus: ed quid & it scriptura:

Expanded text:
quae Dominus suggerit, etiam vobis ut bene intelligatis, loquaquae Dominus suggerit, etiam vobis ut bene intelligatis, loquaculis nostris, et manus nostrae tractaverunt de Verbo vitae. Quis est qui manibus tractat Verbum, nisi quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis? Hoc autem Verbum quod caro factum est, ut manibus tractaretur, coepit esse caro ex virgine Maria: sed non tunc coepit Verbum, quia quod erat ab initio dixit. Videte si non attestatur Epistola sua Evangelio suo, ubi modo audistis, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum . Forte de Verbo vitae sic quisque accipiat quasi locutionem quamdam de Christo, non ipsum corpus Christi quod manibus tractatum est. Videte quid sequatur: Et ipsa vita manifestata est. Christus ergo Verbum vitae. Et unde manifestata est? Erat enim ab initio; sed non erat manifestata hominibus: manifestata autem erat Angelis videntibus, et tanquam pane suo cibantibus. Sed quid ait Scriptura?
Abbreviated transcription (Latin):
Cum aut̃ cogitarem quid scđm hilaritatem praesentiũ dierũ
perhanc ebdomadã uobiscũ descripturis agerem quantũ
dñs donare dignat᷑. quod possit in istis septẽ. uł octo dieb
finiri : occurrit mihi epła beati iohannis. ut cuius eugłm pau¬
lulũ intermisimus. eius epłam tractando : &beo non rece¬
damus. Presertm quia in ipsa epła satis dulce est omnib:
quibus sanũ est palacũ cordis. ubi sapiat panis dĩ et satis: ne
turus est multa : et prope omã decaritate: Qui habet in se
unde audiat : necesse est gaudeat ad qđ audit. Sic enim
ent lectio ista .taiquam elcum in flamma. Siest ibi qđ
nutriatur. nucritur & cescit & ꝑman& : Item quibus dã
sic esse deb& : tãquã flamma ad fomitem. ut si non arde¬
bat : accedente sermone accendatur: In quibusdã enim
nutritur quod est : in quibusdã accendditur side est ut om̃s
inuna caritate gau̾deamus . Ubi aut̃ caritas: ibipax. & ul
humilitas : ibi caritas : lam ipsum audiamus et eius uerba

Expanded text:
Cum autem cogitarem quid secundum hilaritatem praesentium dierum per hanc hebdomadam vobiscum de Scripturis agerem, quantum Dominus donare dignatur, quod posset in istis septem vel octo diebus finiri, occurrit mihi Epistola beati Joannis: ut cujus Evangelium paululum intermisimus, ejus Epistolam tractando ab eo non recedamus; praesertim quia in ipsa Epistola satis dulci omnibus quibus sanum est palatum cordis, ubi sapiat panis Dei, et satis memtus est multa, et prope omnia de Charitate. Qui habet in se unde audiat, necesse est gaudeat ad quod audit. Sic enim illi erit lectio ista, tanquam oleum in flamma; si est ibi quod nutriatur, nutritur, et crescit, et permanet. Item quibusdam sic esse debet, tanquam flamma ad fomitem; ut si non ardebat, accedente sermone accendatur. In quibusdam enim nutritur quod est, in quibusdam accenditur si deest; ut omnes in una charitate gaudeamus. Ubi autem charitas, ibi pax; et ubi humilitas, ibi charitas. Jam ipsum audiamus; et ad ejus verba,
Abbreviated transcription (Latin):
Faciunt hoc impii & insani. Scio quidẽ quia iustussũ. Sed
quid dicturus sũ ante homines : sime iustũ dixero quisferat :
quis toleret : apud dm̃ nota sit iusticia mea. Ego tam̃ dicã
me peccatorem non quia sũ. sed ne arrogantia o diosus in ue¬
niar. Dichominib: quod es dicdõ quis es. Quia si nondixeris

Expanded text:
Faciunt hoc impii et insani: Scio quidem quia justus sum, sed quid dicturus sum ante homines? si me justum dixero, quis ferat, quis toleret? apud Deum nota sit justitia mea: ego tamen dicam me peccatorem; non quia sum, sed ne arrogantia odiosus inveniar. Dic hominibus quod es, dic Deo quod es. Quia si non dixeris
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ in uenisti inuia suspirantẽ peregrinũ: adiunge te illi
Comes tuus est. Curre cũ eo : sitamen et tuhoc es. Om̃is quidili¬
git ꝗ genuit eũ : diligit eũ qui genitus ẽ ab ipso. Quis genuit :
pater. Quis est genitus: filius. Quid ergo ait : Om̃is ꝗ diligit
patrem : diligit filium. In hoc cognoscimꝑ qui a diligimꝰ filios
dĩ. Quid ẽ hoc fr̃s : paulo ante de filio dĩ dicebat: non defiluis di
Ecce unus positus ẽ axp̃s contẽ plandus nob.: et dictũ ẽ nobis.

Expanded text:
Angelorum, invenisti in via suspirantem peregrinum; adjunge te illi, Angelorum, invenisti in via suspirantem peregrinum; adjunge te illi, comes tuus est, curre cum illo, si tamen et tu hoc es. Omnis qui diligit qui genuit eum, diligit eum qui genitus est ab ipso. Quis genuit? Pater. Quis est genitus? Filius. Quid ergo ait? Omnis qui diligit Patrem, diligit Filium. 3. In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei. Quid est hoc, fratres? Paulo ante de Fili o Dei dicebat, non de filiis Dei: ecce unus positus est Christus contemplandus nobis, et dictum est nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: propria quae dã fides est. Nũ quomodo cũ multis:
Itaq fr̃s nemo hereticorũ dicat uobis. Et nos credim: Ideo
enĩ de daemonib exẽplũ pro posui negaudeatis ad uer¬
ba credentiũ. sed exploretis facta uiuentiũ. Uide a mꝰ ergo
quid ẽ credere in xp̃m. Quid: credere quia iħs̃ ipse ẽ ap̃s.¬
credere illud: & om̃is quidiligit qui genuit eũ : diligit eum
qui genitus ẽ ab ipso. Statim fidei coniunait dilectionem
Quia sine dilectione: fides in anis est. Cũ dilectione fides ap̃iani:
sine dilectione fides demonis. Qui aut̃ non credunt: peiores sunT
mones imitatur. lam credidit in xp̃m : sed odit ap̃m. Hab& con¬
fessionẽ fidei intimore poene: non in amore corone. Nam
& illi puniri timebant. Adde huic fidei dilectionẽ : ut fiat
fides qualẽ dicit apłs paulus. fides quae ꝑ dilectionẽ operatur.
Inuenistiap̃i anũ. In eienisti ciuẽ hierusalẽ: inuenisti ciuẽ

Expanded text:
it, Qui credit, propria quaedam fides est; non quomodo cum multis. it, Qui credit, propria quaedam fides est; non quomodo cum multis. Itaque, fratres, nemo haereticorum dicat vobis, Et nos credimus. Ideo enim de daemonibus exemplum proposui, ne gaudeatis ad verba credentium, sed exploretis facta viventium. 2. Videamus ergo quid est credere in Christum; quid, credere quia Jesus ipse escredere illud? Et omnis qui diligit qui genuit eum, diligit eum qui genitus est ab ipso. Statim fidei conjunxit dilectionem; quia sine dilectione fides inanis est. Cum dilectione fides christiani, sine dilectione fides daemonis: qui autem non credunt, pejores sunt mones imitatur. Jam credit in Christum, sed odit Christum; habet confessionem fidei in timore poenae, non in amore coronae: nam et illi puniri timebant. Adde huic fidei dilectionem, ut fiat fides qualem dicit Apostolus Paulus, Fides quae per dilectionem operatur : invenisti christianum, invenisti civem Jerusalem, invenisti civem
Abbreviated transcription (Latin):
pro sequunt᷑ hanc fidem. Tues p&rus. et suꝑhanc poram
edi fi cabo eccłam meam. Quid ẽ suꝑ hanc poeram & cdi¬
ficabo eccłam meã: suꝑ hane fidẽ. suꝑ id qđ dictũ ẽ tue sap̃s
filius dĩ uiui. Suꝑhanc p&rã in quit fundabo eccłam meã
Ergo dicit petrus tu es xp̃s filius dĩ uiui. Dicunt & dȩmones.
ecimꝗ quisis filius dĩ sc̃s dĩ: Hoc p&rus: hoc & dȩmones
Eadẽ uerba : nonidẽ animus. Unde constat quia p&rus¬
hoc cũ dilectione dicebat. Quia fides xp̃iana: cũ dilectio¬
ne est. dȩ mones aut̃ sine dilectione. Quomodo cũm di¬
lectione : hoc dicebat petrus: ut xp̃m am plecteretur. Hoc
dicebant dȩ mones: ut xp̃s ab eis receder&. Nãq antequã
dicerent scimus qui sis tues filius dĩ. quid nobis & tibi est.
dixerunt. Quid uenisti ante tempus ꝑ dere nos: aliud est
ergo confiteri ap̃m ut teneas xp̃m: aliud confiteri ap̃m
ut repellas ate xp̃m. Ergo uidetis quia quomodo de hoc

Expanded text:
prosequantur hanc fidem: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Quid est, super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam? Super hanc fidem, super id quod dictum est, Tu es Christus Filius DTu es Christus Filius Dei vivi: dicunt et daemones, Scimus qui sis, Filius Dei, sanctus Dei. Hoc Petrus, hoc et daemones: eadem verba, non idem animus. Et unde constat quia hoc Petrus cum dilectione dicebat? Quia fides christiani cum dilectione est; daemonis autem sine dilectione. Quomodo sine dilectione? Hoc dicebat Petrus, ut Christum amplecteretur: hoc dicebam daemones, ut Christus ab eis recederet. Nam antequam dicerent, Scimus qui sis; tu es Filius Dei: Quid nobis et tibi est, dixerunt? Quid venisti ante tempus perdere nos ? Aliud est ergo confiteri Christum, ut teneas Christum, aliud confiteri Christum, ut repellas a te Christum. Ergo videtis quia quomodo hic dic
Abbreviated transcription (Latin):
trem diligis factum exinimico Sed sidiligis aliquenr
quinondum credidit xp̃o. aut sicredidit xp̃o. ut dȩmones
credit reprehendit unitatẽ ipsius: Iudilige & fraterno amo¬
redilige : Nondũ ẽ. fr̃t: sedideo diligis ut sit frat̃: Ergo cota
dilectio nr̃a frat̾na est: erga xp̃ianos: Ergaoma menbra eiꝰ
disciplina caritatis: Fr̃s mei. robur. flores. fructus. pulchri¬
tudo. amoenitas. pastus. potus. cybus. amplexus: sine saci¬
etate est: Sisicnos delectat peregrinos. inpatria quomodo
gaudebime : curramus ergo fr̃smei. curramꝰ: & diligam:¬

Expanded text:
trem diligis factum ex inimico. Sed diligis aliquem trem diligis factum ex inimico. Sed diligis aliquem qui nondum credidit Christo, aut si credidit Christo, ut daemones credit; reprehendis vanitatem ipsius. Tu dilige, et fraterno amore dilige: nondum est frater, sed ideo diligis ut sit frater. Ergo tota dilectio nostra fraterna est erga Christianos, erga omnia membra ejus. Disciplina charitatis, fratres mei, robur, flores, fructus, pulchritudo, amoenitas, pastus, potus, cibus, amplexus, sine satietate est. Si sic nos delectat peregrinos, in patria quomodo gaudebimus? 8. Curramus ergo, fratres mei, curramus, et diligam
Abbreviated transcription (Latin):
ireper arrupta cupiditatũ : unde forte neredeat: Laudat :
qm̃ peccator laudatur indesideriis animȩ suae: Ad hib&
illi unctionẽ adulationissuȩ: Ecceodit. & laudat Alter
uid& amicũ suũ talealiquid facere : reuocat: S ullũ non¬
c aidit ꝓfert uerba &iã castigationis. obiurgat. litigat.
aliquando uenit᷑ adhanc necessitatẽ ut litig& Ecce
odium blandit᷑ & caritas litigat: Noli attendere uer¬
ba blandientis & quasi saeuitiã obiurgantis Uenam
inspice: radicẽ unde ꝓdeant quere: Illeblandit᷑ ut decipi¬
dat᷑ coruestrum: Impecrate adõ  ut diligatis inuice om̃s
hominos &ia inimicos uros diligatis: Non quia fr̃s sunt.
sedut fr̃s sint. ut semper fraterno amore flagr&is. siue in fra¬
trem factum. siue inimicũ: ut fr̃s fiant diligendo: Ubicũꝙ
fr̃s diligitis amicũ diligitis: Lamte cumest: lam uni¬
tite &iã catholica tibi coniunctus est: Sibeneuius: fra¬

Expanded text:
ire per abrupta cupiditatum suarum, unde forte non redeat; laudat, ire per abrupta cupiditatum suarum, unde forte non redeat; laudat, Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae ; adhibet illi unctionem adulationis suae: ecce odit, et laudat. Alter videt amicum suum tale aliquid facere, revocat; si illum non audiat, profert verba etiam castigationis, objurgat, litigat: aliquando venitur ad hanc necessitatem ut litiget. Ecce odium blanditur, et charitas litigat. Noli attendere verba blandientis, et quasi saevitiam objurgantis; venam inspice, radicem unde procedant quaere. Ille blanditur ut decipidatur cor vestrum; impetrate a Deo ut diligatis invicem. Omnes homines, etiam inimicos vestros diligatis: non quia sunt fratres, sed ut fratres sint; ut semper fraterno amore flagretis, sive in fratrem factum, sive in inimicum, ut frater fiat diligendo. Ubicumque fratrem diligitis, amicum diligitis. Jam tecum est, jam in unitate etiam catholica tibi conjunctus est. Si bene vivis, fra
Abbreviated transcription (Latin):
teuidere ꝑmultas paginas: Inistis duob p̃ceptis. tota
lexpend& & ꝓplietȩ Inquib duob pͣceptis.: diliges dñm
dm̃ tuũ extoto cordetuo. & extota animatua. & extotamen¬
tetua: & diliges ꝓximũ tuũ tãquã teipsũ: In his duob
p̃ceptil totalexpenae . ꝓphetȩ: Ecce dequib p̃ceptid
narrat tota ista epistola Tenete ergo dilectionẽ: & secu¬
riestote: Quidtimes nemalefacias alicui: quis male
facit quẽ diligit: dilige: Nenpotest fieri: nisi benefa¬
cias : Sed forte corripis Amorhoc facit: ñ seuitia: Sed
fortecedis: Addisciplinã facis: quia amoripsius di¬
lectionis ñ teꝑmittit neglegere indisciplinatũ: E tfe
quodanmodo quasidiuerius fructus a contrariusiut
aliquando odium blandiatur: caritas seuiat: Nescio
quis odit inimicũ suũ. & fingit illi amiticiã: Uid& illũ
facere aliquid mali : laudat. uult eũ eẽ p̃cipitẽ: uult pecũ.

Expanded text:
te dividere per multas paginas? In his duobus praeceptis tota te dividere per multas paginas? In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. In quibus duobus praeceptis? Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum sicut teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Ecce de quibus praeceptis narrat tota ista Epistola. Tenete ergo dilectionem, et securi estote. Quid times ne male facias alicui? Quis male facit ei quem diligit? Dilige, non potest fieri nisi bene facias. Sed forte corripis? Amor hoc facit, non saevitia. Sed forte caedis? Ad disciplinam facis; quia amor ipsius dilectionis non te permittit negligere indisciplinatum. Et fit quodammodo quasi diversus fructus et contrarius, ut aliquando odium blandiatur, et charitas saeviat. Nescio quis odit inimicum suum, et fingit illi amicitiam: videt illum facere aliquid mali, laudat: vult eum esse praecipitem, vult caecum
Abbreviated transcription (Latin):
ertt Laboras int̾ra sed ꝑuenies ad fructum ꝓmillũi
Quis tibitollit qđ diligis: si nemotibitollit quoddiligis
securꝰ dormis immo securꝰ uigilas. nedormendo ꝑdas
quod diligis: Non enim frustra dictũ ẽr In lamida
oculos meos nequando obdormiã in morte: Qui den¬
dunt oculos c̃tracaritatẽ : obdormis ct in concupiseet
dus deluctitionũ carnalium: Euigila ergo: Belecta¬
tiones ergosunt: manducare. bibere luxuriari. Iudere.
uenari: Pompas istas uanas omnia mala sequunt᷑: Nũqͥd
nescim quia deleciationes sunt: quis neg& quia delec¬
tent Iedplus diligit᷑ lexdĩ: Clama contra tales sua sorti :
Marrauert̃ michi iniusti delectationes suas sed non fie
lextua dñe: Ista delectatio man&: Non solũ manet qđ
uenias: sed &iam reuocat fugientẽ: Hac est enĩ dileo¬
tio dĩ : ut p̃ceptaciꝰ seruemt: lamaudistis: Inistis duob
preceptis: totalexpend& & ꝓphetę: Quomodo noluit

Expanded text:
erit. Laboras in terra, sed pervenies ad fructum promissum. erit. Laboras in terra, sed pervenies ad fructum promissum. Quis tibi tollit quod diligis? Si nemo tollit tibi quod diligis, securus dormis: imo securus vigilas, ne dormiendo perdas quod diligis. Non enim frustra dictum est, Illumina oculos meos, ne quando obdormiam in morte . Qui claudunt oculos contra chariis delectationum carnalium. Evigila ergo. Delectationes enim sunt, manducare, bibere, luxuriari, ludere, venari: pompas istas vanas omnia mala sequuntur. Numquid nescimus quia delectationes sunt? Quis neget quia delectant? Sed plus diligitur lex Dei. Clama contra tales suasores, Narraverunt mihi injusti delectationes; sed non sicut lex tua, Domine. Ista delectatio manet. Non solum manet quo venias, sed etiam revocat fugientem. 7. Haec est enim dilectio Dei, ut praecepta ejus servemus. Jam audistis, In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. Quomodo noluit
Abbreviated transcription (Latin):
bus ñẽ finis: His utimur quasi inuia : quasi in mansio¬
nibusstabuloꝵ reficime & transimꝑ: Vbi ergofinis
dilectissimi filii dĩ sumꝵ Añdũ apparuit qͥderimus hic
didtum ẽ in hac epistola: Ad huc ergo inuiasumꝑ ad huc
tio ibisemꝑ allelua sine defectu Ergoipsũ finẽ dident
psalmo. Om̃i consũnationis iudifinẽ: Etouasi dicenet
illa muis ẽ finis quẽ uidisti : Iatũ mandatũ tuũ uabdo
Ipsrest finis. latitudo mandati: Latitudonianlaai cari¬
tas ẽ Qui aubi caritas: ñ st̃ angustiae: In ipsalartuline
cornrm dilatatũ ẽ: Non angustamni in nobis: lalao
ergo latum mandatũtuũ ualde Quodest latũ mara¬
datum  mandatũ nouũ douobis ut uos inuicẽ diligatid:
Caritas ergo n angustat᷑: Uis ñ angustari Antrdo : Inlato
illud diligis qđ ñ noca homo Dm̃ diligis sratpitnte
ailigis lrgedi diligis: Ecclesiã dĩdiligis sempitna

Expanded text:
bus non est finis. His utimur quasi in via; quasi in mansiobus non est finis. His utimur quasi in via; quasi in mansionibus stabulorum reficimur, et transimus. Ubi ergo finis? Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus; hic dictum est, in hac Epistola. Adhuc ergo in via sumus; adhuc tio, ibi semper Alleluia sine defectu. Ergo ipsum finem dixit in Psalmo, Omnis consummationis vidi finem. Et quasi diceretur illi, Quis est finis quem vidisti? Latum mandatum tuum valde . Ipse est finis, latitudo mandati. Latitudo mandati charitas est; quia ubi est charitas, non sunt angustiae. In ipsa latitudine cor nostrum dilatatum est: non angustamini in nobis . Ideo ergo latum mandatum tuum valde. Quod est latum mandatum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Charitas ergo non angustatur. Vis non angustari in terra? In lato illud diligis quod non nocet homo: Deum diligis, fraternitatem diligis, legem Dei diligis, Ecclesiam Dei diligis; sempiterna
Abbreviated transcription (Latin):
quȩris ut peragas aliquid ut placeas dõ : Noli ipsũ hono¬
remamare : neibiremaneas : Quȩris laudẽ : si dĩ quȩ¬
ris benefacis. Situam quȩris malefacis remanes in
uia: Sedecce amaristu. laudaris noligloriari: quan¬
do intelaudaris : Laudare indño : ut cantes. in dñõ lauda¬
bitur animamea: Sermonẽ aliquẽ bonũ dicis: & laudat᷑
sermotuus. ñ laudat᷑ quasituus: Nonẽ ibisinis: ubi ponis
sinem: Finiris : Sed ñ finiris quasiꝑficiaris: sed finiris
ut consumaris : Ergo ñ laud&ur sermotuus quasi abste :
quasituus: Sed quomodo laud&ur: quomodo dicit
psalmus : In dõ laudabo sermonẽ. indõ laud abo uerbũ
Exhoc fit: utfiat inte qđ sequit᷑: In dõ sperabõ : nonti¬
mobo qͥd faciat michihono: Quando enĩ onĩa tua in dõ
laudant᷑: ñtim&ur nepereat laustua quia ñ deficit ds̃:
Ergotransi &cipsã : Videtefr̃s quanta transimꝰ : in qui¬

Expanded text:
quaeris, ut peragas aliquid, ut placeas Deo: noli ipsum honoquaeris, ut peragas aliquid, ut placeas Deo: noli ipsum honorem amare, ne ibi remaneas. Quaeris laudem? Si Dei quaeris, bene facis: si tuam quaeris, male facis; remanes in via. Sed ecce amaris tu, laudaris: noli gratulari quando in te laudaris; laudare in Domino, ut cantes, In Domino laudabitur anima mea . Sermonem aliquem bonum dicis, et laudatur sermo tuus? Non laudetur quasi tuus, non est ibi finis. Si ibi ponis finem, finiris: sed non finiris quasi perficiaris, sed finiris ut consumaris. Ergo non laudetur sermo tuus quasi abs te, quasi tuus. Sed quomodo laudetur? Quomodo dicit Psalmus, In Deo laudabo sermonem, in Deo laudabo verbum. Ex hoc fit ut fiat in te quod sequitur, In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi homo . Quando enim omnia tua in Deo laudantur, non timetur ne pereat laus tua; quia non deficit Deus. Ergo transi et ipsam. 6. Videte, fratres, quanta transimus, in qui
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: Ibi tibifinis est: alibi uia est: Noli herẽre inuia.
& non peruenire ad finẽ: Ad quicquid aliud ueneris :
transi usq quo ꝑuenias adfinẽ: Quid est finis: Ali¬
chi aut̃ adherere dõ bonum est: Adhesisti dõ: finisti
uiam. ꝑmanebis inpatria: Intendite: Pecuniam
aliqͥs quęrit: nonsittibi sinis: Transi: tanquã pere¬
grinus: Quȩre ubi transeas non ubiremaneas: Siaut̃
amas perauaritiã inplicatus es Erittibi auarita
atenapedum : ultra ꝓgredi ñ potest: Transi ergo
& hoc: Quȩre finẽ salutẽ corporis quęris adhuc no¬
li ibi remanere: Quȩẽ enĩ salus corporis: quȩ morte
perimitur. quȩ aegritudine debilitatur. friuola mor¬
talis fiuxa. quȩreillã neimpediat forte moritura
ualitudo operatua bona: Ergononest ibifinis quia
rpt̃ aliud quęritur. quicꝗd ꝓpt̃ aliud querit᷑ nẽ.
ibisinis: Quicqͥd propt̃se & gratis quęrit᷑ ibi est
sinis: Nueris hono res forte ad aliquid agendũ

Expanded text:
sunt. Ibi tibi finis est: alibi via est. Noli haerere in via, et non pervenire ad finem. Ad quidquid aliud veneris, transi usquequo pervenias ad finem. Quid est finis? Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Adhaesisti Deo, finisti viam; permanebis in patria. Intendite. Pecuniam aliquis quaerit; non sit tibi finis: transi tanquam peregrinus. Quaere ubi transeas, non ubi remaneas. Si autem amas, per avaritiam implicatus es: erit tibi avaritia catena pedum; ultra progredi non potes. Transi ergo et hoc; quaere finem. Salutem corporis quaeris, adhuc noli ibi remanere. Quae est enim ista salus corporis, quae morte perimitur, quae aegritudine debilitatur, frivola, mortalis, fluxa? Quaere illam, ne impediat forte morbida valetudo opera tua bona. Ergo non est ibi finis; quia propter aliud quaeritur. Quidquid propter aliud quaeritur, non est ibi finis: quidquid propter se et gratis quaeritur, ibi est finis. Quaeris honores; forte ad aliquid agendum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed conuincit illos colũba: Procedit decęlo: aperiuntur
cȩli. et manet suꝑ caput dnĩ Ut quid hoc : ut audiat. hic
est quibabtitat Recedite prȩdones. recedite inuasores
possessionis xp̃i inpossessionib urĩs: ubidominari uus¬
tis. titulos potentis ausi estis infigere. cͥognoscit ille
titulossuos: uindicat ille possessionẽ suam: Nondel&
titulos: sed intrat & possi d&: Sic ad catholicã uenien¬
ti ñ deleturbabtismus: netitulus imperatoris deleatur
Sed quid fit incatholica : agnoscitur titulus: Intrat pos¬
sessor subtitulis suis: quo intrabat pͣdo subtitulis alienis:

Expanded text:
Sed convincit illos columba: procedit de coelo, aperiuntur Sed convincit illos columba: procedit de coelo, aperiuntur coeli, et manet super caput Domini. Utquid hoc? Ut audiat, Hic est qui baptizat . Recedite, praedones; recedite, invasores possessionis Christi. In possessionibus vestris, ubi dominari vultis, titulos potentis ausi estis infigere. Cognoscit ille titulos suos; vindicat sibi possessionem suam: non delet titulos, sed intrat et possidet. Sic ad Catholicam venienti, non deletur Baptismus, ne titulus imperatoris deleatur. Sed quid fit in Catholica? Agnoscitur titulus; intrat possessor sub titulis suis, quo intrabat praedo sub titulis alienis.
Abbreviated transcription (Latin):
terea decolũ ba de monstrata ẽ caritas quȩ uenit su ꝑ
dñm Species illa colũbe. in quaspecie uenit sp̃s sc̃s quo
nob̾ caritas infunderetur: quare hoc: fel colũbanon
hab& : tam̃ rostro & pennis pro nũdo pugnat: sineama¬
gat. Sicut̃ dixi seductor ut uendat: cũ a maritudine
blanditur: Pater ut corrigat. sine felle castigat: Tales
estote ad om̃s  Uidete fr̃s magnũ docum̃tũ. magnã
regulã: Vnusquisq habet filios aut habere uult Aut
si omnino decreuit ñ habere carnalit̃: uł spiritaliter
cupit habere: Quis ẽ qui ñ corrigit filiũ suũ : q̃uis est¬
cui nondet disciplinã pater: et tam̃ seuire uidetur: Amor
saeuit: caritassȩuit. sȩuit quodã modosine felle more co¬
lumbino: non coruino: Unde uenit inmentẽ fr̃s mei di¬
cere uobis quia illi uiolatores caritatis: schisma fecert̃:
Quomodo oder̃ ipsam caritatẽ: sic oder̃ & colũbã

Expanded text:
terea de columba demonstrata est charitas, quae venit super terea de columba demonstrata est charitas, quae venit super Dominum . Species illa columbae, in qua specie venit Spiritus sanctus quo nobis charitas infunderetur. Quare hoc? Fel columba non habet: tamen rostro et pennis pro nido pugnat, sine amagat. Sicut dixi, seductor ut vendat, cum amaritudine blanditur: pater ut corrigat, sine felle castigat. Tales estote ad omnes. Videte, fratres, magnum documentum, magnam regulam: Unusquisque habet filios, aut habere vult; aut si omnino decrevit filios non habere carnaliter, vel spiritualiter cupit habere: quis est qui non corrigit filium suum? quis estcui non det disciplinam pater ? Et tamen saevire videtur. Amor saevit, charitas saevit: saevit quodam modo sine felle, more columbino, non corvino. Unde venit in mentem, fratres mei, dicere vobis quia illi violatores charitatis schisma fecerunt: quomodo oderunt ipsam charitatem, sic oderunt et columbam.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cõmemoratur talis est. cũ habetur qualis est : si
qui forte uultis seruare caritatẽ fr̃s: ante om̃ane pu¬
tetis abiecta & desidiosa: Nec quadã mansuetudine.
imnio ñ mansuetudine : sed remissione et neglegen¬
tia seruari caritatẽ: Nonsic seruat᷑ Nonputes tunc
te amare seruũ tuũ. quando eũ non cedis. aut tunc
amare filium tiium : quando ei non dasdisciplinã. aut tunc
amare uicinũ tuũ quando eũ ñ corripis Non est istacari¬
tas : sed languor: Ferueat caritas ad corrigendũ : ad em̃¬
dandũ: Sed si sunt boni mores : delectent: Sunt mali: e¬
mendentur. corrigantur. Noli in homine amare errorẽ :
sed hominẽ : Hominẽ ds̃ fecit: errorem ipse homo fe¬
cit Ama illud qđ ds̃ fecit: noli amare qđ ipse homo fecit:
Cũ illud amas: illud tollis: cũ illud diligis: illud em̃das
Sed & si seuis aliquando ꝓpt̃ correctionẽ dilectionis: ꝓp¬

Expanded text:
cum commemoratur talis est, cum habetur qualis est? 11. Si cum commemoratur talis est, cum habetur qualis est? 11. Si qui forte vultis servare charitatem, fratres, ante omnia ne putetis abjectam et desidiosam; nec quadam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligentia servari charitatem. Non sic servatur. Non putes tunc te amare servum tuum, quando eum non caedis; aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam; aut tunc te amare vicinum tuum, quando eum non corripis: non est ista charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum: sed si sunt boni mores, delectent; si sunt mali, emendentur, corrigantur. Noli in homine amare errorem, sed hominem: hominem enim Deus fecit, errorem ipse homo fecit. Ama illud quod Deus fecit, noli amare quod ipse homo fecit. Cum illud amas, illud tollis: cum illud diligis, illud emendas. Sed etsi saevis aliquando, propter correctionis dilectionem. Prop
Abbreviated transcription (Latin):
forma sũ: inqua ꝓcessi. in ipsa forma estis: in quauenis¬
tis Laudatur c̃aritas: et clamatis : Certe nihilui detis
Sed quomodo uob plac& quando laudatis: sic uobis pla¬
ceat ut incorde seruetis Intendite enĩ quid dicã fr̃s
exortor uos quantũ dat dñs ad magnũ thes aurum:
Si uob̵ ostenderet᷑ aliquod uasculũ anaglifum. in¬
auratũ operose factũ. et in licer& oculos ur̃os. et du¬
cer& intentionẽ cordis ur̃i . et placer& uob manus
artificis et pondus argenti & splendor metalli. ñ¬
ne unusquisq ur̃m dicer& :Osihaberem uasculũ is¬
tud : et sine causa diceretis: In potestate enĩ ur̃a non
erat Aut siquis quã uell& habere. cogitar& illud
dedomo aliena furari Laudatur caritas uobis: Si pla¬
cet: habete. possidete : Non opus. ẽ. ut furtũ alicui fa¬
ciatis. non opus. ẽ. ut emere cogitetis : Gratis constat:
tenete eã . amplectimini eã Dulcius illa nihil est Si

Expanded text:
forma sum in qua processi, in ipsa forma estis in qua venisforma sum in qua processi, in ipsa forma estis in qua venistis: laudatur charitas, et clamatis. Certe nihil videtis. Sed quomodo vobis placet quando laudatis, sic vobis placeat ut in corde servetis. Intendite enim quid dicam, fratres; exhortor vos, quantum dat Dominus, ad magnum thesaurum. Si vobis ostenderetur aliquod vasculum anaglyphum, inauratum, operose factum, et illiceret oculos vestros, et duceret in se intentionem cordis vestri, et placeret vobis manus artificis, et pondus argenti, et splendor metalli; nonne unusquisque vestrum diceret, O si haberem vasculum istud? Et sine causa diceretis, in potestate enim vestra non erat. Aut si quisquam vellet habere, cogitaret illud de domo aliena furari. Laudatur charitas vobis; si placet, habete, possidete: non opus est ut furtum alicui faciatis, non opus est ut emere cogitetis; gratis constat. Tenete eam, amplectimini eam; dulcius illa nihil est. Si
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sibi aut ingentẽ formã. aut magnitudinẽ aliquã
in estimabilem. Distendit ꝑ lo cos uelut lucẽ istã quã uide
tis oculis. aug& percãpos quantũ potest: ut faciat sibi a¬
liquẽ quasi uenerabilis formȩ senem: Nihilhorũ cogites:
Est qđ cogites: siuis uidere dñ: Ds̃ dilectio est: Qualẽ faci¬
b& : quales manꝰ hab&: nemo potest dicere: Hab& ta¬
meni pedes: Nã ipsi ducunt ad eccłam: Hab& manus:
nã ipsȩ pauperi porrigunt: Hab& oculos. Nã inde in¬
sed intellectu simul uid& quihab& caritatẽ: Habita:
et inhabitaberis : Mane : & manebit inte : quid enĩ fũs
mei : quis amat qđ ñ uid&: quare aut̃ cũ laudatur
caritas erigimuni. ad clamatis. laudatis: ꝗd uob osten¬
di: aliquos colores ꝓtuli : aurũ & argentũ ꝓposui : g̃r¬
mas de thes aures effodi : ꝗd tale ostendioculis ur̃is nũ¬
ꝗd facies̃ inea mutata est cũ loquor : carnẽ gero. in ipsa

Expanded text:
enim sibi aut ingentem formam, aut magnitudinem aliquam enim sibi aut ingentem formam, aut magnitudinem aliquam inaestimabilem distendit per locos, velut lucem istam quam videt his oculis, auget per campos quantum potest; aut facit sibi aliquem quasi venerabilis formae senem. Nihil horum cogites. Est quod cogites, si vis videre Deum: Deus Dilectio est. Qualem facibet? quales manus habet? Nemo potest dicere. Habet tamen pedes; nam ipsi ducunt ad Ecclesiam: habet manus; nam ipsae pauperi porrigunt: habet oculos; nam inde insed intellectu totum simul videt qui habet charitatem. Habita, et inhabitaberis; mane, et manebitur in te. Quid enim, fratres mei, quis amat quod non videt? Quare autem quando laudatur charitas, erigimini, acclamatis, laudatis? Quid vobis ostendi? aliquos colores protuli? aurum et argentum proposui? gemmas de thesauris effodi? Quid tale ostendi oculis vestris? numquid facies mea mutata est cum loquor? Carnem gero, in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
existere: In hoc ẽ dilectio In hoc manifestata est dilecti¬
odĩ in nob: quia ds̃ filiũ suũ unigenitũ misit in hunc mun¬
dũ ut uiuamꝑ ꝑ ipsum: In hoc est dilectio Nonquia nos
dileximꝰ : sed quia ipse dilexit nos: Non illũ dileaimus
prius : Nã ad hoc nos dileait : ut diligamꝰ eũ: & misit fi¬
lũ suũ litatorẽ ꝓpeccatis nr̃is: Ubilnuenit hostiã : ubis¬
inuenit uictimã quã purã uolebat offerre : aliud ñ inue¬
sut : se ipsum optulit Dilectissimi. silta ds̃ dilexit nos: de¬
in uisibilis : Non oculo : sed corde querendus est: Sed quẽ¬
ad modũ sisolem istũ uidere uellemꝰ. oculũ corporis pur¬
garemꝰ unde uiderilua potest: uolentes uidere dm̃. oculũ
quo ds̃ uideri potest purgemi: Ubi est iste oculus: audie
uuangeliũ. Beatimundo corde qm̃ ipsi dm̃ uidebt̃: Sed ne¬
mosibi pro concupiscentia oculorum. cogit& dm̃. łãcit

Expanded text:
existere. 9. In hoc est dilectio. In hoc manifestata est dilectiexistere. 9. In hoc est dilectio. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis, quia Deus Filium suum misit unigenitum in hunc mundum, ut vivamus per ipsum. In hoc est dilectio, non quia nos dileximus, sed quia ipse dilexit nos. Non illum dileximus prius: nam ad hoc nos dilexit, ut diligamus eum. Et misit Filium suum litatorem pro peccatis nostris: linvenit victimam quam puram volebat offerre? Aliud non invenit, seipsum obtulit. Dilectissimi, si ita Deus dilexit nos, deinvisibilis; non oculo, sed corde quaerendus est. Sed quemadmodum si solem istum videre vellemus, oculum corporis purgaremus, unde videri lux potest; volentes videre Deum, oculum quo Deus videri potest, purgemus. Ubi est iste oculus? Audi Evangelium: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Sed nemo sibi pro concupiscentia oculorum cogitet Deum. Facit
Abbreviated transcription (Latin):
dũ inuenime: Tantũ ual& caritas : Uidetequia sola dis¬
cernit: uidecequia facta hominũ sola distinguit: hoc di¬
ximus similib factis: Indiuersis factis in uenimꝰ seuien¬
tẽ hominẽ factũ de caritate. blandũ factũ de iniquitate:
suẽrũ ceditpater & mangoblanditio: Siduasres ꝓpo¬
attendas caritas cedit. blanditur iniquitas: Uide t
quid cõmendami. Quia ñ discernunt᷑ facta homi¬
nũ nisi deradice caritatis : Nã multa fieri possunt qiȩ
specdembabent bonã : & noꝓcedunt deradice cartia¬
uo flabent enĩ & spine flores Quedã uero uidentir
spera uident᷑ truculenta sed fiunt ad disciplinam
dictante caritate : Semel ergo breue p̃ceptũ cibi
p̃cipit᷑ dilige Ci qđ uis fac: si uetaceas dilectiont
taces: siueclames dilectione clameͬs: siue emendes di¬
lectione emendas. siue parcas dilectione parcis: Radix
sit in tussit dilectionis: non potest de istaradice nisibonũ

Expanded text:
dum invenimus. Tantum valet charitas. Videte quia sola disdum invenimus. Tantum valet charitas. Videte quia sola discernit, videte quia facta hominum sola distinguit. 8. Hoc diximus in similibus factis. In diversis factis, invenimus saevientem hominem factum de charitate; et blandum factum de iniquitate. Puerum caedit pater, et mango blanditur. Si duas res propoattendas, charitas caedit, blanditur iniquitas. Videte quid commendamus, quia non discernuntur facta hominum, nisi de radice charitatis. Nam multa fieri possunt quae speciem habent bonam, et non procedunt de radice charitatis. Habent enim et spinae flores: quaedam vero videntur aspera, videntur truculenta; sed fiunt ad disciplinam dictante charitate. Semel ergo breve praeceptum tibi praecipitur, Dilige, et quod vis fac: sive taceas, dilectione taceas; sive clames, dilectione clames; sive emendes, dilectione emendes; sive parcas, dilectione parcas: radix sit intus dilectionis, non potest de ista radice nisi bonum
Abbreviated transcription (Latin):
cetnit patrẽ tradentẽ filiũ se ipsũ filiũ tradentẽ. et
sudã discipulũ tradentẽ magistrũ suũ: quia hoc fecit
detis quia non quid faciat homo considerandũ ẽ. sed
uo animo & uoluntate faciat In eo dẽ facto lnueni¬
mus dm̃patrẽ. in quo inuenimꝰ iudan Patrẽbene¬
Aicimu iudã de testamur Quare patrẽ benedicimus.
uidã de testamur  benedicimꝑ caritatẽ : detestamur
iniquitatẽ  Quantũ enĩ prestitũ. ẽ generihum ano de
tra deco xp̃o : Nũ ꝗdhoc cogituitt iudas ut trader&
ds̃ cogitauit sa lutẽ nr̃am quare dẽptisum: Iudas cogitauit
prȩcium : quo uendi dit dñm filiusipse cogitauit pͣcium
quod dedit ꝓ nob̾: iudas cogitauit p̃ciũ qđ accepit ut uende¬
r& : Diuersa ergaꝰ intentio. diuersa facta fecit : cũ sit una
res ex diuersis intentionib: Eamsi meciamur : unũ ama
dũ alterã dãpnandũ . Vnũ glorificandũ: alterũ detestan¬

Expanded text:
cernit Patrem tradentem Filium, seipsum Filium tradentem, et cernit Patrem tradentem Filium, seipsum Filium tradentem, et Judam discipulum tradentem magistrum suum? Quia hoc fecit tione. Videtis quia non quid faciat homo, considerandum est; sed quo animo et voluntate faciat. In eodem facto invenimus Deum Patrem, in quo invenimus Judam; Patrem benedicimus, Judam detestamur. Quare Patrem benedicimus, Judam detestamur? Benedicimus charitatem, detestamur iniquitatem. Quantum enim praestitum est generi humano de tradito Christo? Numquid hoc cogitavit Judas ut traderet? Deus cogitavit salutem nostram qua redempti sumus; Judas cogitavit pretium quo vendidit Dominum. Filius ipse cogitavit pretium quod dedit pro nobis; Judas cogitavit pretium quod accepit ut venderet. Diversa ergo intentres ex diversis intentionibus, eam si metiamur, unum amadum, alterum damnandum; unum glorificandum, alterum detestan