comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ debitore meo ⁊ ticio ⁊ mułr
serat brdeistituto titio cũde
adcunda u̾rditate dubitaret
qm male gesta tutela estĩare¬
tur.ꝑuadente mr̃e pupilliut
suo ꝑitło. adiretadit. stipit.¬
q de ca cã ẽ indẽpnẽ se eo no¬
mine pr̃ari siex ea cã ticiopu¬
pulo alquid p̃stitiss is mr̃e¬

Expanded text:
 debitore meo Titius et mulieserat herede instituto Titio: cum de adeunda hereditate dubitaret, quoniam male gesta tutela existimaretur, persuadente matre pupilli, ut suo periculo adiret, adiit stipulatusque de ea est indemnem se eo nomine praestari. si ex ea causa Titius pupillo aliquid praestitisset isque
Abbreviated transcription (Latin):
ualitudo in causa sit aut ali¬
auista cansa arrogandi.ue¬
lutisi ꝯiunctam sibi ꝑ sõa
uelit adoptare. Item nõ deb¬
et quis punres arrogare isi
ex iustacausa s nec ub̃tum
ctiam natura potest habere.
are qui tutelamul curam.⁊¬
licuius administrauit simr̃
rendum est ne forte turpis
causa arrogandi sub sit. ¶E¬
orum dumtaxat pupiuorũ
angatio pmittenda ẽ hiig¬
e qui uł naturau cognacioneł
scĩssima affectione ductiad¬
optarent cetorumꝓhibẽda
est neeẽt in postate tutorũ
⁊ finue tutelani substc̾emi
primum quid̃ extuciẽdume
sauibris adoptio possit pup¬
illo inteluigi. dem̃cinus in¬
te fit is qui uelit pupillu
uis ꝓcreandis cogitare eiun
qͣm ex aliena familia ꝙ qin
redigere m potestate sua ¶O¬
terea indendum est annõ debe¬
at ꝑmitti ei quiuł unũ h̾ebit
uł plures uberos adoptare

Expanded text:
valetudo in causa sit aut alia iusta causa adrogandi, veluti si coniunctam sibi personam velit adoptare. Item non debet quis plures adrogare nisi ex iusta causa, sed nec libertum  quibus etiam natura potest habere. are, qui tutelam vel curam alicuius administravit, si mirendum est, ne forte turpis causa adrogandi subsit. Eorum dumtaxat pupillorum adrogatio permittenda est his, qui uel naturali cognatione uel sanctissima affectione ducti adoptarent, ceterorum prohibenda, ne esset in potestate tutorum et finire tutelam et substiuae bris adoptio possit pupillo intellegi: deinde cuius uitae sit is, qui uelit pupillum ris procreandis cogitare eum quam ex aliena familia quemquam redigere in potestatem suam. Praeterea uidendum est, an non debeat permitti ei, qui uel unum habebit uel plures liberos, adoptare
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃oꝵ obsequio parat sibi. ã¬
aut qui adoptatus fu̾it miͦ
pcipiat qm dignumerit etm
ꝯsequi ¶ Int̃dum ⁊ dicõrem᷑r
pnuttitur adoptare paupt¬
orisi iuͣte cius sobrietas clã¬
rafituł affectio honestauł in¬
cognita. ¶Satisdatio aũt mi
hus casibus darisoiet.
uoiet si causam eius obaliaz
ꝓbabit sb̃scriendum ent qm
sicau̾it seruo pubuco serestit¬
uturum que exbomis euisꝯse¬

Expanded text:
um obsequio paret sibi, aut qui adoptatus fuit minus percipiat quam dignum erit eum consequi. Interdum et ditiorem permittetur adoptare pauperiori, si uitae eius sobrietas clara sit uel affectio honesta nec incognita. Satisdatio autem in his casibus dari solet.uolet, si causam eius ob alia probabit, subscribendum erit, quam si cauerit seruo publico se restituturum ea, quae ex bonis eius conse
Abbreviated transcription (Latin):
pottate nepotes ap̃ auroga¬
torem efficiuntur simulq
nepotes ex eo mauinaturaliᷤᷤ
renrentur poitate ¶ Nontin
cum quis adoptat s ⁊ tũ arro¬
gat maior ẽe debet eo quem
do arrogando suum hrtemṡ
actrescere potest. nec ei corpora¬
leuitium impedimento est.

Expanded text:
potestate, nepotes apud adrogatorem efficiuntur simulquenepotes ex eo in aui naturalis retinentur potestate. Non tantum cum quis adoptat, sed et cum adrogat, maior esse debet eo, quemdo adrogando suum heredem sibi adsciscere potest nec ei corporale uitium impedimento est.
Abbreviated transcription (Latin):
D̾.⁊EQDancipari fiuuma
patre quos loco posse ꝯstat
ut exeat ap̃ria potestate. ¶A
qm̃ quis. adoptauit emãci¬
patumur in adoptõem datũ
termm nõ pot̾ adopture.

Expanded text:
. Emancipari filium a patre quocumque loco posse constat, ut exeat de patria potestate. Apuquem quis adoptauit, emancipatum uel in adoptionem datum iterum non potest adoptare.
Abbreviated transcription (Latin):
adoptatus est audiendus
un suututori adoptaret
um ⁊ patir adoptiuo atq i¬
tapristimimius recupare.
cionemhac legesit datus ut
post tuennium putacundẽ
tum ẽan actio ulla sit ⁊ lab¬
eo putat nullã ẽẽ actoenrĩ
nec enimmorib nr̃is ue¬
uit filiuintemporalẽ habere.

Expanded text:
endum um suum tutori adoptare pum a patre adoptiuo atque ita pristinum ius reciperare.ptionem hac lege sit datus, ut post triennium puta eundem  an actio ulla sit. et Labeo putat nullam esse actionem: nec enim moribus nostris conuenit filium temporalem habere.
Abbreviated transcription (Latin):
ut mat̾famiuas qiͣ iure emã¬
testib emancipasset prmou̾e.
ꝯtrouersiam prohibetiur. ⁊¬
Nec adoptarenz arrogare
quis absens necꝑ auum hiꝰ¬

Expanded text:
ut mater familias quasi iure emantestibus emancipasset, pater mouere controuersiam prohibetur. Neque adoptare neque adrogare quis absens nec per
Abbreviated transcription (Latin):
toprincipis arrogari possũt᷑
purere relicto fiuo adoptuo
umpubes mox decedat. anhe¬
redes anogatoris teneantur.
⁊ dñdum ẽ h̃rdes quoq restit¬
pr̃art q̃rtam partem ¶Sz an¬
impubi arrogator sõstituere
possit q̃ritur ⁊ puto nõ admiꝰ¬
tti sb̃stt̾eminsi forte ad qͣrtãs
solam qm̃ ex bonis eius cõ¬
sequitur ⁊ actens ut ei uscy
eius ad eumperuenit s prin¬
cipali ꝓuidencia ħ omniadri¬
dasunt siue mniccũ fiui siue
mniccum nepotis aliquisim

Expanded text:
to principis ad rogari possunt. pubere relicto filio adoptiuo et mox impubes decedat, an heredes adrogatoris teneantur? et dicendum est heredes quoque restiterea quartam partem. Sed an impuberi adrogator substituere possit, quaeritur: et puto non admitti substitutionem, nisi forte ad quartam solam quam ex bonis eius consequitur, et hactenus ut ei usque eius ad eum peruenit, sed principali prouidentia. Haec omnia dicenda sunt, siue in locum filii siue in locum nepotis aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
alp .i. Is omi fereuue fi¬
intapr̃is adopti pot̾tate
nullum ex pristino retinef
prĩa dignitas quesita per
exfiuo ap̃ adoptiuũ pr̃em
ꝯceptus ⁊ natus per emanti¬
omnia queeus sunta ac¬
quir possunt tatito iurea
adeum tinuseunt quiad¬
optauit. hoc aũt ampuꝰ
ubers eius quimpottate ĩ¬
utrio fũnt cum arregarẽt᷑
siłi mo ipottate airogat¬
oris iediguntur. ¶Qui
duos fiuios ⁊ exaito eorum
nepotẽ h̃t. siuult nepotem qͣ¬
si exattonatum sic adoptare
pot᷑ h̃ effiteresieum emant¬
paũut i sic adoptau̾it euinq̃¬
si ex altonatum facitemm
N quasi quiubi nõ qiͣ auiᷤᷤ

Expanded text:
um. In omni fere iure finita patris adoptiui potestate nullum ex pristino retinetur tria dignitas quaesita per ex filio apud adoptatum patrem conceptus et natus per emanciomnia quae eius fuerunt et adquiri possunt tacito iure ad eum transeunt qui adoptauit: hoc amplius liberi eius qui in potestate suutero fuerunt cum adrogaretur, simili modo in potestatem adrogatoris rediguntur. Qui duos filios et ex altero eorum nepotem habet, si uult nepotem quasi ex altero natum sic adoptare, potest hoc efficere, si eum emancipauerit et sic adoptauerit quasi ex altero natum. facit enim hoc quasi quilibet, non quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sit iustum sibifium ẽe. ⁊ isq
adoptanur interrogatur amio
fien patiatur. ¶ Impĩo magrã¬
tus adoptamus eos quim
potiate parentis sunt sine pri¬
mumgradum ub̃oꝵ optineͣ¬
ant. quał est filius fui .a. siue
infiorem quał est nepos nep̃
quales sunt sꝑadones adop¬
tare possunt Ic ũoxpriumẽ
eius a doͣptõis que ꝑ princi¬
pem fit cis quiliberos in po¬
testrite habet si secrogand̾

Expanded text:
sit iustum sibi filium esse, et is qui adoptatur rogatur, an id fieri patiatur. imperio magistratus adoptamus eos qui in potestate parentis sunt, siue primum gradum liberorum optineant, qualis est filius filia, siue inferiorem, qualis est nepos neptiquales sunt spadones, adoptare possunt. Hoc uero proprium est eius adoptionis, quae per principem fit, quod is qui liberos in potestate habet si se adrogand
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃adopciones faciũt
ꝙ adoptionis nom
est quid̃ genemie.
induas añt sp̃es diuitur qͣr
altera adopao su̾r dicituralt¬
cra arrogatio adoptantur fil
incipis aũcte aut magr̾atꝰ
impio. ¶Principis aucte
adoptamus eos qui sunu¬
ris sunt. que sp̃es adopcois
diciturarregacõ quia uis ꝙ
adoprat rogatur .i. infrogĩt¬

Expanded text:
adoptiones faciunt. Quod adoptionis nomen est quidem generale, in duas autem species diuiditur, quarum altera adoptio similiter dicitur, altera adrogatio. adoptantur filii incipis auctoritate aut magistratus imperio. principis auctoritate adoptamus eos qui sui iuris sunt: quae species adoptionis dicitur adrogatio, quia et is qui adoptat rogatur, id est i
Abbreviated transcription (Latin):
sissidꝙ amplis eẽt titius sẽꝓmo
pr̃aret neq de er reulla stiplomt̾
exusuris sẽpniꝰ itdegiss ꝙͣ trib¬
qua accde ab eo ꝯsequi e fequi
possit. .12. pecume quid̾ c̾citeu¬

Expanded text:
d amplius esset Titius Sempronio praestaret: neque de ea re ulla stipulatio ex usuris Sempronius redegisset, quam tribqua actione ab eo consequi possit.
Abbreviated transcription (Latin):
uero ut ap̃me ea relinquas.
ut periciorib ostendem mox
h̾ pierint ui ignisaut alia rri¬
uimaiorepicutũmeminime
pr̃atuꝵ ex quo apparet utiq
scriptisũbis acc̃o in eum com¬
petit nec enim recipienda sa
bini opimo qui condici ⁊ fu¬
enim reinomine cuius nez pos¬
seisionenn dimiumictor ha¬
buit aget furti. ¶iane sim
ca honestasponsionis fuit siu
anuli dumtaxat repetcõ er̃.s
tiuum meum reduxiss. necde¬
deris qr nõ reduxit. si pecinã
michinõ reddas meluis
est p̃ scriptis ũb̾ agẽ. nõ eni
ambo petunrã ego ⁊ fugittiuarꝰ¬

Expanded text:
uero, ut ea apud me relinquas, ut peritioribus ostenderem, mox haec perierint ui ignis aut alia maiore, periculum me minime praestaturum: ex quo apparet utiqueaescriptis uerbis actio in eum competit: nec enim recipienda est Sabini opinio, qui condici et fumadmodum enim rei nomine, cuius neque possessionem neque dominium uictor habuit, aget furti? plane si inhonesta causa sponsionis fuit, sui anuli dumtaxat repetitio erit.tiuum meum reduxisset, nec dederis, quia non reduxit: si pecuniam mihi non reddas, melius et praescriptis uerbis agere: non enim ambo pecuniam ego et fugitiuar
Abbreviated transcription (Latin):
D. Adlabom q̃ritur sitͥ e¬
quos uenales experiũdo deċo.
ut si intriouo dispucuissẽt red¬
deres tuq desultorin huscuc¬
urreris dem̃ Et uiceris em̃e nol¬
ueris ansit adũsꝰ te exuntoro
bis agent̃. nã h̃ int̾nos accũ¬

Expanded text:
d Labeonem quaeritur, si tibi equos uenales experiendos dedero, ut, si in triduo displicuissent, redderes, tuque desultor in his cucurreris et uiceris, deinde emere nolueris, an sit aduersus te ex uendito rbis agendum: nam inter nos hoc
Abbreviated transcription (Latin):
de ⁊ grassatorib fu̾int ablateĩ¬
tradies exꝑiiti quid eẽt pr̃an¬
dum utrũ p̾cium ⁊ m̃ices. anmñ¬
ces tm̃n. ⁊ ait mela intẽe utr̃ ẽp¬
cio iã erat contͣtta anfuturaut
sifc̃a p̃cium petatu. si futurĩ
m̃ces petatur. s nõ exprimit
de accomb puto aut̃siquid̃ ꝑ¬
fecta fũit exẽpcio cõpetẽ ex und¬
ito accõem. si uoñd̃ ꝑfectata
lem qͣlẽ adũsꝰ desuitorẽ dari.
Sic em̃e argentũ uelles uascu¬
larius ad te oetulerit areliq̾rit ⁊
cum displicurss tͥ ẜuo tuo refen¬
dum dedistrisine dolomaloet
culpatua penertuastularineẽ
detrimtum qr eiꝰ quo cã sit m

Expanded text:
toribus fuerint ablatae intra dies experimenti, quid esset praestandum, utrum pretium et merces an merces tantum. et ait Mela interesse, utrum emptio iam erat contracta an futura, ut si facta, pretium petatur, si futura, merces petatur: sed non exprimit de actionibus. puto autem, si quidem perfecta fuit emptio, competere ex uendito actionem, silem qualem aduersus desultorem dari. Si, cum emere argentum uelles, uascularius ad te detulerit et reliquerit et, cum displicuisset tibi, seruo tuo referendum dedisti et sine dolo malo et culpa tua perierit, uascularii esse detrimentum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
stõe tiꝰtiꝯ obrẽ dati cc̃tꝰ ĩ spici
pot̾ qui ĩ hus cõpetit sp̃eb aũ
em̃ do tͥ ut des aut dout fati¬
as. aut facio ut ĩdes. autEs
ut facias in quib q̾rit᷑ q̃ ob
obug̃o uascat᷑. ⁊ siquid̾ pet¬
uniã efse ut rẽ accipiã ẽptio

Expanded text:
aestione totius ob rem dati tractatus inspici potest. qui in his competit speciebus: aut enim do tibi ut des, aut do ut facias, aut facio ut des, aut facio ut facias: in quibus quaeritur, quae obligatio nascatur. Et si quidem pecuniam dem, ut rem accipiam, emptio
Abbreviated transcription (Latin):
repieño nec pacieris mecre¬
tamtolłe. tũcagã ad exibẽd̃¬
tatetua exẽpta ẽ ¶ꝑmi sisti
m̾ut sereremin fundo tuo et¬
ut fructꝰ tolłem. nec pateris
ftm̃ dari debrat deuṗari po¬

Expanded text:
repleuero nec patieris me cretam tollere t‹u›, agam ad exhibendtate tua exempta sit. Permisisti mihi, ut sererem in fundo tuo et fructus tollerem: seui nec pateris factum dari debeat, deliberari po
Abbreviated transcription (Latin):
phos tͥ dediut stichũ m darẽ
pitło meosticus erit. actud̾¬
taxat culpã pr̃are debes expu¬
citus ẽ articłs ille do ut des
Atcũdout facias. si tale sit fa¬
uulã pĩgans. pecũia data lo¬
catio ẽ. sic̃ suꝑiore cãu ẽpcio ẽ¬

Expanded text:
phos tibi dedi, ut Stich‹u›m mihi dares, periculo meo Stichus erit ac tu dumtaxat culpam praestare debes. explicitus est articulus ille do ut des. At cum do ut facia‹s›, si tale sit fabulam pingas, pecunia data locatio erit, sicut superiore casu emptio
Abbreviated transcription (Latin):
seruũmeũ ut mamimittas.
⁊ manumisisti⁊ is ꝙ̃ dedi ciuic¬
tus fugit. si stiẽs tedi tedolo
cessas dare nuaerit cuut ac
cio ⁊ ĩo de doiꝯ dabitur. Q si
facio ut facies ut facies ħ spe¬
cies tr̃tatꝰ plures recipit. na
si pactisumꝰ ut tu a meo debi¬
tore cartagine exigas. ego a
tuo romeuł ut tu meo egom
tuo solo edifice̾ ⁊ ego edifica¬
ur⁊ tucessas. inpriore spemã
datũ quodã m̃o int̾uenisse ĩ¬
uidet᷑ sũ quo exigipetũia aui¬
eno noĩe nõ pot̃̾. qm̃uis enĩuĩ¬

Expanded text:
seruum tuum manumitteres, et manumisisti et is quem dedi euictus est, si sciens dedi, de dolo cessas dare, nulla erit ciuilis actio, et ideo de dolo dabitur. sed si facio ut facias, haec species tractatus plures recipit. nam si pacti sumus, ut tu a meo debitore Carthagine exigas, ego a tuo Romae, uel ut tu in meo, ego in tuo solo aedificem, et ego aedificaui et tu cessas, in priorem speciem mandatum quodammodo interuenisse uidetur, sine quo exigi pecunia alieno nomine non pot
Abbreviated transcription (Latin):
putaut ẜuummanumittas
siue cũ c̾tum tp̃c adicttũ ẽ ĩtra
ss manumittiuiuo suo tnͣsi¬
erit. siue funtũ ñ fuit ⁊ tm̃ te¬
poris ꝯsũptũsit ut potũit deb¬
uitq manumtti ꝯdici potit

Expanded text:
puta ut seruum manumittas, siue certum tempus adiectum est, intra sset manumitti, uiuo seruo transierit, siue finitum non fuit et tantum temporis consumptus sit, ut potuerit debueritque manumitti, condici
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt paries passꝰ sum temtteti
gna queanahueris.sinouaue¬
lismitt̾e ꝓhib̾i. ⁊ me potes. im
ua inieris touas ¶Siparies
semclinam̃t pototecũ ag̾eius
tͥ nõ eẽparietẽum̃ itaharere.

Expanded text:
et paries, passus sim te immittere tigna quae antea habueris: si noua uelis immittere, prohiberi a me potes: immo noua immiseris, tollas.Si paries se inclinauerit, potero tecum agere ius tibi non esse parietem illum ita habere.
Abbreviated transcription (Latin):
missionẽposse. gͥ sr̃iorẽ cũinf¬
enore agriꝰ illi nõ ẽẽ idita fa¬
cẽ. alpbenũdeniq scribe̾. at pꝰce
ita agi iusilli nõ ẽẽ in suolap¬
cadãi dicit enĩaristo eum qui
umĩmitte s microñses eiexꝯ
ducto temagiq sicposse dic
cũ eo qui ꝑ eu fumũ imittit iꝰ

Expanded text:
missionem: posse igitur superiorem cum inferiore agere ius illi non esse id ita facere.Alfenum denique scribere ait posse ita agi ius illi non esse in suo lapcadant. dicit igitur Aristo eum, quium immittere, sed Minturnenses ei ex conducto teneri: agique sic posse dicit cum eo, qui eum fumum immittat, ius
Abbreviated transcription (Latin):
eũtꝰ hic ẽ ut uictori offõ m
dicis autres pr̃etur.aut cau¬
cio. res ip̃a h̾ ẽ ut iubeat adĩs¬
ariumudexema dareuiciu
panetis ⁊ ydoneũ pr̃are. En¬

Expanded text:
us hic est, ut uictori officio iudicis aut res praestetur aut cautio. res ipsa haec est, ut iubeat aduersarium iudex emendare uitium parietis et idoneum praes
Abbreviated transcription (Latin):
clam. Id̃ ẽ⁊̃ silapillii actuĩpe¬
dierit. ¶S ⁊ si patiẽte eo edif¬
icaũo ego possõr ero effeito¬
rendi cã ĩpõita eritacto noḃ
cõpetit. ꝯctõ ut ⁊̃ oña ferat ⁊
edificia refitiat adeũ modũ
quł ẜuitute ĩpõita cõp̃ hensꝰ
ẽ ⁊ gauꝯ putat nõ posseitai
ẜuitutẽ ĩponiut quisfatẽal

Expanded text:
clam: idem et si lapilli iactu impedierit. sed et si patiente eo aedificauero, ego possessor ero effecturendi causa imposita erit, actio nobis competit, ut et onera ferat et aedificia reficiat ad eum modum, qui seruitute imposita comprehensus est. et Gallus putat non posse ita seruitutem imponi, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat ne secũ agiposset. eirit
na ⁊ dũsaru possiderriũ ãnĩn
ꝓhibitꝰ eẽt sictitatib det̾m̃ti
cepiss. uelicti siprata arborec
intẽdit. si aliquom̃o litẽ plide¬
dã ẽẽactõem de dolo celsꝯscrib̃
idq ait sabino platuife
gau̾at casas ũctas hũit q̃ sit̃
est si dehͣ defũdo legato ñ ce¬
d̾ent. Eñ legatariꝰ ũndicas

Expanded text:
ciebat, ne secum agi posset: quaerit na aduersarii possideri et nprohibitus esset, siccitatibus detrimenti cepisset, veluti si prata arboresvintendit, sed aliquo modo litem perdidam esse actionem de dolo Celsus scripsit, idque ait Sabino placuisselegauerat, casas iunctas habuit: quaesitum est, si hae fundo legato non cederent eumque legatarius uind
Abbreviated transcription (Latin):
debeat. ne fortemid ꝙ fatẽ po¬
test debeat ꝯueniri. ¶Intõ ã et
si exh̾rdatus sit fuiꝰ ur emã¬
cipatus insoud̃ actio adũso
eum dabitur ut puta sipa¬

Expanded text:
debeat, ne forte in id quod facere potest debeat conueniri.Interdum autem et si exheredatus filius uel emancipatus sit, in solidum actio aduersus eum dabitur, ut puta si pa
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuũ mutui spetunindandis¬
⁊ uł pignorib accipiendis
s seruus ⁊̃ negitiatoribor¬
dei solebat ꝑ eptore suscipe
debitum ⁊ soiũe c̃ fugisset
seruus ⁊is cuiid̃ legatus fu¬
erat dare pcium ordei ꝯuemir

Expanded text:
um mutuis pecuniis dandis et pignoribus accipiendis: is servus etiam negotiatoribus hordei solebat pro emptore suscipere debitum et solvere. cum fugisset servus et is, cui delegatus fuerat dare pretium hordei, conveniret
Abbreviated transcription (Latin):
si deficient sr̃iores
accc̃es. id ex̾citoria
institoria tributoria
titur suũ ꝯseq̃tur. siueenĩ
uissu eiꝰ cuiꝯmn pot̾tate sir
negingestũfũt in soud̃ eo
nõie iudiciũ poincet᷑. sineñ¬

Expanded text:
si deficient superiores actiones, id est exercitoria institoria tributoriautitur suum consequatur. siue enim iussu eius, cuius in potestate sit, negotium gestum fuerit, in solidum eo nomine iudicium po
Abbreviated transcription (Latin):
quia uidebatur in õĩb eñ su¬
o noie sb̃stituissesmam cõ¬
seruabit imꝑator.
Desenatꝰ¬
⁊ consultus
macedom

Expanded text:
quia uidebatur in omnibus eum suo nomine substituisse, sententiam conseruauit imperator. DE SENATUS CONSULTO MACEDO
Abbreviated transcription (Latin):
tate cius fund dotis nõĩeme¬
uio ẗdidit dos eius ⁊ dicõnis
erit cuiꝰ ẽet sup̃iticio furidu
tͣdidiss ¶Simłris nõie quis
fundũ in dotem dederit. dotał
fundus erit. pp̃ uxorem enim
uidetur is fũdus ad maritu
puenisse. ¶Si fundum alien¬
umimiueri debeat maritus. e¬
um quia muircidotis nomĩe
ꝓmiẜat impendentierit ⁊ tunc
fiet dotał cum ad eumꝑuen̾it.¬
mulrrepudiaũit uł ⁊̃ sb̃ stituto
uiro omifit h̃rditatemuł ieg¬
atum erit fundus dotar.¬
possoem retmnuit post litteras
iurum ietiñe piatuit quiamu¬
uer accc̃em ex pacto nõ hũit.
todedit in dotemeumq pet̾e
neglexit uircumid fatẽ poss
rempiculisinfecit. namlicet
lexuilia q̃ uetat fund dotalez

Expanded text:
tate eius fundum dotis nomine Mdit, dos eius condicionis erit, cuius esset, si ipsi Titio fundum tradidisset.Si mulieris nomine quis fundum in dotem dederit, dotalis fundus erit: propter uxorem enim uidetur is fundus ad maritum peruenisse.Si fundum alienum mulieri debeat maritus eumque mulier ei dotis nomine promiserit, in pendenti erit et tunc fiet dotalis, cum ad eum peruenerit.mulier repudiauerit uel etiam substituto uiro omiserit hereditatem uel legatum, erit fundus dotaonem retinuit post litteras virum retinere placuit, quia mulier actionem ex pacto non habuit.to dedit in dotem eumque petere neglexerit vir, cum id facere posset, rem periculi sui fecit: nam licet lex Iulia, quae vetat fundum dotalem
Abbreviated transcription (Latin):
putabitur ⁊ ħ eau maritus
si maritꝰ so luẽdo nõ eratu
tiles accões adũsus ticium
mułri ad restaurandã ẜuitu
ad maritumꝑuesnt amis
sasuitute ⁊ io nõ potuideri
ꝑ marctũ ius fundidetius
ftm̃. Quid ergo est offo de¬

Expanded text:
u maritus si maritus soluendo non erit, utiles actiones aduersus Titium mulieri ad restaurandam seruitad maritum peruenit amissa seruitute et ideo non potest uideri per maritum ius fundi deterius factum. quid ergo es
Abbreviated transcription (Latin):
auienum rursus redimatad¬
legis ambulatoria quiado¬
taus fint obligo. nũcquidgͦ
⁊̃ illo nõ dũ redẽpto aitrium
quo alienare possit. quiapo
debet recipint mulus indote
sit certe ex post fc̃o udebitur rec¬
tealienatus illo postea redẽpto
extimatus datus sit ut clectio
eẽt musris negauit findum¬

Expanded text:
alienum rursus redimat, adlegis ambulatori‹a›, quia dotalis fuit obligatio. numquid ergo etiam illo nondum redempto alterum quoque alienare possit, quia podebet recipi, ut nullus in dote sit? certe ex post facto uidebitur recalienatus illo postea redempto.aestimatus datus sit, ut electio esset mulieris, negauit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pactꝰ sit ut q̃tenus facere
possit debitor eatenus agat
anpactum ualeat.nagis ẽ
hoc pactum ualere. nec emm
desid̾et ꝯueniri quatenꝰ faci¬
tates eius patuintur.
incctib depõiti ꝯ modati no
ciatur. sic̃ enunut serm corr¬
upti accolctum Reat. ita pot̾¬

Expanded text:
et pactus sit ut, quatenus facere possit debitor, eatenus agat: an pactum ualeat? et magis est hoc pactum ualere. nec enimdesideret conueniri, quatenus facultates ‹patiuntur›. ctibus depositi, commodati et ciatur. sicut enim serui corrupti actio locum habet, ita pot
Abbreviated transcription (Latin):
L Sp̃r antonio ⁊ seuerus re¬
utaiudicatis ses atiffcũru
uidex appelloms nulloalio
de principii causa discusso
iustam ꝯuen tõem ueluti ⁊fe¬
ssi seqͣtur. ¶Post diuisg̃em
ditores asingur hrdibinõ
int̾põitis delegõnib insoud̃
ut ꝯuen̾at usuras acceptane¬
runtactões qs adũsus om̃s
erunt fi ñ singłi ꝓficerei gos¬
te totum debitum singui of¬
ferant. ¶Bat̾ qui dote ꝓmisit
dib tessorelicns per exteptõe
doli ꝓterit cum int̾ c̃chentes ĩ¬
io actum sit ut h̾roib ꝯsuia¬
tur. ⁊iuo tp̃re quo pr alios
iudiciũ supp̃mum ꝯtulisse

Expanded text:
s Antoninus et Uerus reuta iudicatis se satisfacturum: iudex appellationis nullo alio de principali ciustam conuentionem uelut confess‹i› sequetur.Post diuisionem ditores a singulis heredibus non interpositis delegationibus in solidum, ut conuenerat, usuras acceptauerunt: actiones, quas adversus omnes erunt, si non singuli pro fide rei gestae totum debitum singulis offerant. Pater, qui dotem promisit,edibus testamento relictis per exceptionem doli proderit, cum inter contrahentes id actum sit, ut heredibus consulatur et illo tempore, quo pater alios iudicium supremum contulisse
Abbreviated transcription (Latin):
itum tempus nõ eẽt ut expri¬
ma cautde ab eo petico eetq̃¬
situm est antumpostiorepa¬
cto satisfactum nõ sit. om̃e
debitum ex primacautc̃e pe¬

Expanded text:
nitum tempus non essent, ut ex prima cautione ab eo petitio esset. quaesitum est an, cum posteriore pacto satisfactum non sit, omne debitum ex prima cautione pe
Abbreviated transcription (Latin):
cr. ¶Ontͣ iuris cuur re¬
guias patta ⁊uenta ratañ
hr̃tur ueliti sipupillꝰ si¬
ne tirtoris aũcte pactufisit
ne a debitore suo pet̃et.aut
neitͣ certum tp̃c uelutineĩt᷑
quinqũmũ pefet. Namnec
solu eisme tutoris au̾cte ĩ
pot̾. ex diu̾so aũt sipupiliꝰ
patiscatur ne ꝙ debeat ase
petetur uatum Hretur pact̃
ꝯũntum. Quia meliorẽ ⁊¬
cessum ẽ. ¶Sicurator furi¬
osi aut ꝓligi pactus sit nea
funoso aut ꝓdigo pefetur.
longe utile ẽ curatores reci¬
Si fiuus aut seruus pactussit

Expanded text:
. Contra iuris ciuilis regulas pacta conuenta rata non habentur: ueluti si pupillus sine tutoris auctoritate pactus sit ne a debitore suo peteret, aut ne intra certum tempus ueluti quinquennium peteret: nam nec solui ei sine tutoris auctoritate potest. ex diuerso autem si pupillus paciscatur, ne quod debeat a se peteretur, ratum habetur pactum conuentum: quia meliorem ccessum est. Si curator furiosi aut prodigi pactus sit, ne a furioso aut prodigo peteretur, longe utile est curatoris reciSi filius aut seruus pactus sit
Abbreviated transcription (Latin):
pristinam inefficax ẽ. ñ eni
expacto miuriaꝵ arfonasci¬
tur. S exdtumelia. Id̾ dicemꝰ
⁊ n bone fidei contͣttib si pactꝰ
ꝯuẽtum totam obligõemsꝰ
tuu̾t ueluti empti. nõ enim
ueret post̾ius pattum ꝑot̃ reno
ta pactam mulierẽut in p̃geti
die dosreddetur. deinde pa¬
cisci ut tp̃re eu legib dato dos
reddatur incipiet dos redire

Expanded text:
nim ex pacto iniuriarum actio nascitur, sed ex contumelia. idem dicemus et in bonae fidei contractibus, si pactum conuentum totam obligationem sustulerit, ueluti empti: non enim ueret, posterius pactum potest renouta pactam mulierem, ut praesenti die dos redderetur, deinde pacisci, ut tempore ei legibus dato dos reddatur: incipiet dos redire
Abbreviated transcription (Latin):
ne hrditatem petem singłac
res ut h̃rs petam ex eo ꝙ ꝑ
m̃ erit pacti ꝯuenti exteptio
aptanda erit. Quead̃m si
ꝯuen̾it ne fund̃ petem ⁊n sũ
fructum pctam. aut uena¬
iim edificiũ nepet̾em ⁊ dis¬
souitis hns. sĩguias res petã

Expanded text:
ne hereditatem peterem, singulas res ut heres petam: ex eo, quod pactum erit, pacti conuenti exceptio aptanda erit, quemadmodum si conuenerit ne fundum peterem et usum fructum petam, aut ne nauem aedificiumue peterem et dissoluti
Abbreviated transcription (Latin):
adius suum nec dñdum est
det̾iorem ꝯdõem dotis fi̾ ꝑ pact̾.
Quociens enimadius ꝙlex
⁊ natura enis tribuit dedote
actõredit ñ sit cã detior s for¬

Expanded text:
ad ius suum. nec dicendum est deteriorem condicionem dotis fieri per pactum: quotiens enim ad ius, quod lex naturae eius tribuit, de dote actio redit, non fit causa dotis
Abbreviated transcription (Latin):
strapotestate st̃ paciscendom
sit. ceterum si patistarne atici¬
o petas dem̃ attõem adũsus
me noie eius instituas ñ dan
ꝙ ip̃i mutile est nec defensori.
competit ¶ Iuł quo scribit si
pattus sit. ne ase reue a filio
petatur. Edagis ẽ ut pactiex¬

Expanded text:
stra potestate sunt, paciscendo sit. ceterum si paciscar, ne a Titio petas, deinde actionem adversus me nomine eius instituas, non est quod ipsi inutile est, nec defensori competit. Iulianus quoque scribit, si pater pactus sit, ne a se neve a filio petatur, magis est ut pacti ex
Abbreviated transcription (Latin):
dencium. Si ꝯuenit piatuit
nent. Naminecis qui puires
actc̃es ht adu̾sus eum quiu¬
sonaricco accipitur. ¶Cum
remius. Sumni forteminute
summe .c. aureoꝵ debeantur.
auiũo mnuna summa aure
ille excedunt mnunã sũmãco¬
adunate/. Sumine ã appuc¬
sare debemus ĩ usuras.a
sic loguctur qiͣ omnes edito¬
res debeant ꝯuemire. quider¬
go siquid̃ eoꝵ absñtes sirit.
num exẽplum p̃sencium ab¬
sentes sequi debeanit.S ian
priuulegiarus ab sentibħ
pactio neceat. elegantͥu tc̃ta¬
tur s m̃o ual pactio ⁊ cc̃ absẽ¬
tes ⁊ repeto añ formã a diuo
marcodatam diuũpiumire¬
scupsisse fiscum quo in hiis
casibrin quibꝰ ypothecas
nõ h̾t ⁊ ceteros priuulegianioᷤᷤ
exẽplu c̃oitor sequi oporte.¬

Expanded text:
t neat. nam nec is, qui plures actiones habet, adversus eum, qui upersonarum loco accipitur. Cumuremus, si uni forte minutae summae centum aureorum debeantur, alii vero una summa aureoillae excedunt in unam summam coadunatae. Summae autem applicare debemus etiam usuras. i omnes creditores debeant conuenire. quid ergo si quidam absentes sint? num exemplum praesentium absentes sequi debeant? sed an et priuilegiariis absentibus haec pactio noceat, eleganter tractatur: si modo ualet pactio et contra absentes. et repeto ante formam a diuo Marco datam diuum Pium rescripsisse fiscum quoque in his casibus, in quibus hypothecas non habet, et ceteros priuilegiarios exemplum creditorum sequi oporte
Abbreviated transcription (Latin):
utsiquid ex ꝯtinentipacta so¬
secuta st̃ ut exꝑte actoris ĩ sĩt
si ex int̾uaslonõ erunt nec ĩ¬
ualebunt siagaturnec exp
pacto nascitur acfout puta
ctonascatur ¶d martellꝰ stri¬
bit simtutele actr̃e ꝯuenitut
maiores ꝙ̃ statute st̃ usure p̃s¬
tentur locum nõbrent nec ex
pacta insũt que legem ꝯłitui¬
to nõ posse pp̃eamdem regulã
neexpacto acto nascatur qd̃
erit dñdum. S ⁊ ex parte reilo¬
cum hebit pactum quia solẽt¬
⁊ ea pacta que postea int̾ꝑonũ¬
tur parere exceptĩes ¶Adroã¬
ut ꝯstet inẽpcõem tet̾isq bone
fidei iditus reñdum secuta¬
postea posseabiri ab ẽpcione.
Sugitur in totum pot. curnõ
ciat ñdumre secuta ead̃ rõne.
nam sipot totares toui curñ
⁊ reformari ut quodãm̃o qiͣre¬
nouatus ꝯtͣtus uideatur qd̃
ñ insb̃̾tilit̾ dicipot᷑. uñ illd. ñ¬
num ꝓbat posse inpartẽ rete¬
tor cum alio pactus est ut ab ĩ¬
empcione reced̾etur. uit iuł. ua

Expanded text:
ut si quidem ex continenti pacta subsecuta sunt, etiam ex parte actoris insint: si ex intervallo, non inerunt, nec valebunt, si agat, ne ex pacto actio nascatuactio nascatur: idem Marcellus scribit. et si in tutelae actione conuenit, ut maiores quam statutae sunt usurae praestentur, locum non habebit, ne ex pacta insunt, quae legem contto non posse propter eandem regulam, ne ex pacto actio nascatur. quod erit dicendum. sed ex parte rei locum habebit pactum, quia solent et ea pacta, quae postea interponuntur, parere exceptiones. Adeo auut constet in emptione ceterisque bonae fidei iudiciis re nondum secuta posse abiri ab emptione. si igitur in totum potest, cur non ciat nondum re secuta, eadem ratione. nam si potest tota res tolli, cur non et reformari? ut quodammodo quasi renouatus contractus uideatur. quod non insuptiliter dici potest. unde illud anum probat, posse in parte recetor cum altero pactus est, ut ab emptione recederetur: ait Iulianus
Abbreviated transcription (Latin):
ad edictum p̃toris ꝑtinẽtib
que nõ ad pb̾licamlesionẽ
s adrem familiare respiciũ̃t
pacisti licet nam defurto paciꝰ¬
nem ualere nec qĩ cc̾ uiris for¬
mamfactam ñ eẽẜuandam
⁊gen̾alit qucciens pactum
auire ꝯmuni remotum ẽ ser
quis agat seruandum: s¬
Crcelt ESsistipulo sit int̾¬
põita de hus ꝓ quib pacisci
nõlicet seruanda non est.s
patiscatur quis cum creditori¬
b suis ut minus soluatur pa¬
tum ualiturum est. Ssiẜius
fit qui patistatur prius ꝙͣ lib̾¬
tatem ⁊ hrditatem adipiscat᷑¬

Expanded text:
tum praetoris pertinentibus, quae non ad publicam laesionem, sed ad rem familiarem respiciunt, pacisci licet: nam et de furto pacinem ualere nec quasi contra iuris formam factam non esse seruandam.Et generaliter quotiens pactum a iure communi remotum est, sequis agat seruandum Mcribit: et si stipulatio sit interposita de his, pro quibus pacisci non licet, seruanda non est, sed paciscatur quis cum creditoribus ut minus soluatur, pactum ualiturum est. Sed si seruus sit, qui pa‹ci›scitur, priusquam libertatem et hereditatem apiscat
Abbreviated transcription (Latin):
int̾absentes quo posse. s ita
cito ꝯsensu ꝯuenire intelligũ
turno sidebitori meo reddide¬
rim cautcemuidetur int̾nos
ꝯuenissene pet̾em ꝓfuturam¬
qz ei ꝯuencõis extepcõem plac

Expanded text:
inter absentes quoque posse. sed etiam tacite consensu convenire intellegitur: et ideo si debitori meo reddiderim cautionem, videtur inter nos convenisse ne peterem, profuturamque ei conventionis exceptionem plac
Abbreviated transcription (Latin):
generate  estad omia ꝑtinẽs
di tñsigendi q cã consentiũt
qui interseagunt nam ficutia
uenire dicũtur qui exdiũsislo¬
cis munum locum couigunt᷑
⁊ uemũt ita quiexdiũsis ani¬
nerale ẽ ut elegant̾ pedius di¬
cat nullum ẽe ꝯtractũ nilla¬
ẽẽ obligõem que nõ h̾eat inse
pignus uł instipulacõem.

Expanded text:
generale est ad omnia pertinens, di transigendique causa consentiunt qui inter se agunt: nam sicuti convenire dicuntur qui ex diversis locis in unum locum colliguntur et veniunt, ita et qui ex diversis anile est, ut eleganter dicat Pedius nullum esse contractum, nullam obligationem, quae non habeat in se pignus uel in stipulationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonasua reus pepigit neafi¬
deuissore petatur nich̾ ꝓ dẽe fi¬
deiussori quid putant. ꝙͣ qm̃
idrei int̾sit. quia ea dem̃ cõpe¬
tere ei debeat. excepcõ que imnre¬
iure utimur. ¶Pttus ne ꝑeit¬
ret postea ꝯuernt ut petẽt᷑ pͣr
pactum ꝑ post̾ius elideturno
etur. inpactis factum u̾satu
ño replicacc̾e except̃o elidetur.
Ead̾ ie ꝯtingit nefideuissor¬
ib prius pactũꝓxit. ¶S srĩ
actẽem quo totser. ueluti in¬

Expanded text:
sona sua reus pepigerit, ne a fideiussore petatur, nihil id prodesse fideiussori quidam putant, quamquam id rei intersit: quia ea demum competere ei debeat exceptio, quae et reiure utimur. Pactus, ne peteret, postea convenit ut peteret: prius pactum per posterius elidetur, netur, in pactis factum versatur: et ideo replicatione exceptio elidetur. eadem ratione contingit, ne fideiussoribus prius pactum prosit. sed si actionem quoque tolleret, velut in
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃ Si cum eptore urditatis
pactũsit factũ iuniditor h̾r¬
ditatis petat doliexteptio ⁊̃¬
nccer. nam ex quo iptum
tores ẽptori hrditatis dan¬
das m̃ito adu̇sus undito¬
rem hrditatis excepcõe dou
debitor hrditatis uti potest.

Expanded text:
 Si cum emptore hereditatis pactum sit factum et venditor hereditatis petat, doli exceptio nocet. nam ex quo rescriptum iones emptori hereditatis dandas, merito adversus venditorem hereditatis exceptione doli debitor hereditarius uti potest.
Abbreviated transcription (Latin):
omma quide que oportuert¬
⁊ iam ab inncio mandare et
ntime sciencic ꝯstitutos ilx
oporiuerat scire quid ⁊ inqui¬
b temporib tͣdi nẽtrium stu¬
diosis credidimus ut ex hxc
optimi atq studiosissimi
efficiantur. ¶ deo p̾sertem

Expanded text:
omnia quidem, quae oportuerat et ab initio mandare et itimae scientiae constitutos etiam hoc oportuerat scire, quid et in quibus temporibus tradi necessarium studiosis credimus, ut ex hoc optimi atque eruditissimi efficiantur: ideo praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
is impẽdia bonafide ftaet
suadet. ¶S rouobz mãda¬
an alt̾ cumeo recte acturꝰ
sit. ⁊ utiq recte. ñ enm obid
minus ꝓcuratqr intelligir
ꝙ is quo cum quo agur

Expanded text:
is impendia bona fide factasuadet. Si duobus mandaan alter cum eo recte acturus sit? et utique recte: non enim ob id minus procurator intellegitur, quod is quoque cum quo agitur
Abbreviated transcription (Latin):
pcuratorẽ⁊ inq̃ cã fecĩt rat̾¬
q se h̾rturum ꝙ cum eo ⁊¬
actũ sit hoc enĩ cãu liitiss
cuis aꝓꝑbatis uelut p̃eẽtis
ꝓturatoris int̾uenire in tel¬
ligẽdum esita ⁊ ⁊ sipostra
mutata uolũtate pturaso¬
rẽ ẽẽnolũit tñ iudiciũ quo

Expanded text:
curatorem et in qua causa fecerit, ratumque se habiturum quod cum eo actum sit: hoc enim casu litteris eius adprobatis uelut praesentis procuratorem interuenire intellegendum est. itaque etsi postea mutata uoluntate procuratorem esse no luerit, tamen iudicium, quo
Abbreviated transcription (Latin):
morbo ppetuo tenetur.autq
magrãtuminiturus ẽ aut ꝗͥ¬
inuitus uiditiũ patiñ pot̃ y
doneus defensor intelligit᷑.
Ontores qui mauquo lo¬¬

Expanded text:
morbo perpetuo tenetur aut magistratum initurus est aut invitus iudicium pati non potest, idoneus defensor intellegitur. Tutores, qui in aliquo lo
Abbreviated transcription (Latin):
tõ statuẽd̃ ẽ. ¶Qui ita deẜ
lico agunt ut ⁊̃ priuatu
ꝯmodꝰ defendẽt cã cognita
⁊ postta alius agens extep¬
cione repellitur. ¶Sixcur¬
atori opus nouũ minci¬
atumsit isq int̾clicto ut
atur neeius fiat edificãdi
defẽsoris ꝑtes eñ sustirie
nec cõpelli cau̾e rat.ł rc̃ do

Expanded text:
idem statuendum est. Qui ita de publico agunt, ut et privatum commodum defendant, causa cognita et postea alius agens exceptione repelletur. Si procuratori opus novum nuntiatum sit isque interdiatur 'ne si u‹i›s fiat aedificanti', defensoris partes eum sustinere nec compelli cauere ratam rem do
Abbreviated transcription (Latin):
fenditcum ciius nõie ip̃e ñ
defende. ¶Qui alium defẽd̃
sat̾dare cogrtur. Nemo enĩ
alienclitis ydoneus defen¬
sor sine sat̾dricõe intelligit.
Itemqueritur si iudiciũ de¬

Expanded text:
fendit eum, cuius nomine ipse non defendere. Qui alium defendit, satisdare cogitur: nemo enim alienae litis idoneus defensor sine satisdatione intellegitur. Item quaeritur, si iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
2d Pl. uitiꝰ ait ꝓcuratorẽ
duĩpnatum ñ debere ꝯuẽni
nisi aut in rẽsuam datus
sciret cautũ ñ ẽẽ õibo pla¬
cuit. Id erit ob seruand̃ ⁊
si defensoris leco cum satꝰ¬
utaturadũsus hrdem de
tabul exhibẽdis ꝓturato

Expanded text:
 Plautius ait: procuratorem damnatum non debere conveniri, nisi aut in rem suam datus sciret cautum non esse, omnibus placuit. idem erit observandum et si defensoris loco cum satutatur aduersus heredem de tabulis exhibendis, procurato
Abbreviated transcription (Latin):
dere cum dete insi forte exne¬
cessitate fuerit factus.
an debeit inuice uẽditor¬
em defendere ⁊ ꝑ iacet bo
na fide.in õ infraudẽ eoꝵ
qui inuitemagẽuellent
gestum sit negctĩ nõ op

Expanded text:
dere: nisi forte ex necessitate fuerit factus. an debeat invicem venditorem defendere? et placet, si bona fide et non in fraudem eorum qui invicem agere vellent ge
Abbreviated transcription (Latin):
sor exstitĩt uelit fund̃ ũnd¬
icare. ĩreitum ĩ ñ udeb¬
itur h̾re ꝙ iud icatũ ẽ. De¬
niq siuerus ꝓcurator exti
dicaturrenmeã simul iud¬
semel ute ꝯtestata ñ appels¬
atur ad cancõem ¶In hus

Expanded text:
sor extiterat, uelit fundum uindicare: nonne ratum non uidebitur habere quod iudicatum est? denique si uerus procurator extitdicatur rem meam esse, simul iudsemel lite contestata non compelletur ad cautionem.In his
Abbreviated transcription (Latin):
ex utroq late qĩ actor heat᷑.
Est ⁊ casus quo quis eiusõ
postulata ẽ cognitõ demin
scriptus iuendõe dicerur
alt̾ius ꝓcurator exist̾ at d ca¬
uere hic ꝓcurator ⁊ ratã rez
dñm h̾itirmi ne forte dñs
resisus uerit quid petere. ¶It̃

Expanded text:
ex utroque latere quasi actor habeatur. Est et casus, quo quis eiusdempostulata est cognitio de in umscriptus in venditione diceretur: alterius procurator existit: debet cavere hic procurator et ratam rem dominum habiturum, ne forte dominus reversus velit quid petere, item
Abbreviated transcription (Latin):
endum.⁊ ad defendẽdum¬
Inuttus ꝓcurator nõ solet
dari muitum accipe debemꝰ
rumeum quo qui ꝯsen¬
sisse nõ ꝓbatur. ¶Ecitra
inꝓcuratores fieri posst̃.
milites ã nec siuelitad

Expanded text:
endum et ad defendendum.Inuitus procurator non solet dari. inuitum accipere debemus rum eum quoque qui consensisse non probatur.Ueterani procuratores fieri possunt: milites autem nec si uelit ad
Abbreviated transcription (Latin):
suspettus accusabitur qm
fame cã ẽ nisi estet ei atut¬
ore mãdatum nominatiz
aut srĩ algente tutore q̃si
ñ deferc̾etur p̃torerat cog

Expanded text:
suspectus accusabitur, quoniam famae causa est, nisi constet ei a tutore mandatum nominatim, aut si etiam absente tutore, quasi non defenderetur, praetor erat cog
Abbreviated transcription (Latin):
natim mãdatũ sit eri p̃r ua¬
utudine. uł aliauista cã ĩpe¬
diatur¶Sistipsetur ꝑtitra¬
tordampm infecti ui iega¬
toꝵ debebit derato cau̾e
S ⁊ is qui qĩ defensor inrẽ
actõe ꝯuenitur p̃t̾ solita
sat̃ dact̃em iuditatũ solui

Expanded text:
natim ei mandatum sit et pater valetudine vel alia iusta causa impediatur. Si stipuletur procurator damni infecti vel legatorum, debebit de rato cavere. Sed et is, qui quasi defensor in rem actione convenitur, praeter solitam satisdationem iudicatum solvi
Abbreviated transcription (Latin):
entem defend̾e ⁊ in cõpetr̃u
tribunali ⁊ eadẽpuntia.⁊̃¬
Tct̃m cogieum ⁊ inprouin¬
cia de roma abire ul econẗ¬
rio ut a ꝓuincia inaliãp¬
uinniam ⁊ defendereduu
tior ꝯdico ꝓcuratoris fiꝙͣ¬

Expanded text:
entem defendere in competenti tribunali et eadem provincia. ceterum cogi eum etiam in provincia de Roma abire vel e contrario vel a provincia in aliam provinciam et defendere dururior condicio procuratoris fi
Abbreviated transcription (Latin):
pellẽdum acciꝑe urditiu
nsi ad agend̃ cã cognita
recusaĩntur ex iusta cã
nũciatoe. S isi seruũ excã
noxan patiatur duci defen¬
dere un detur. ita m̃ut in huᷤ
somib ratamrem dm̃ihi

Expanded text:
pellendum accipere iudicium: nisi et agendum causa cognita recusauerit uel ex iusta causa rnuntiatione. sed et si seruum ex causa noxali patiatur duci, defendere uidetur: ita tamen, ut in his omnibus ra
Abbreviated transcription (Latin):
inttrrogatus ex omnibcãiᷤ
an igitur ħ̾rs sit abseͥns r̃e¬
spondere debebit. ⁊ suynoit¬
turum eum ad q̃ cꝯres ꝑn
rtere agit ħ iudicõ suonoĩe

Expanded text:
interrogatus ex omnibus causis an igitur heres sit absens, respondere debebit et siturum eum ad quem ea res rtere: agit hoc iudicio suo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
si adũsarius plures inttn
tant defensores suscipepa
raticum uidericum recte.
defendi. iuł ait quo iure
nos uti pomp̾ scribit.

Expanded text:
si adversarius plures intendtant defensores suscipere parati, videri eum recte defendi Iulianus ait. quo iure nos uti Pomponius scribit.
Abbreviated transcription (Latin):
bent. si tñ quia tumultuccũ
⁊ inumo sum adu̾sus colo¬
nos cesaris phibiunt inpre¬
dia cesaris ⁊cced̾e abstinere
debebit idq duus piusi
iuilio ipcit deinde n redire

Expanded text:
bent. Si tamen quasi tumultuosum uel iniuriosum aduersus colonos Caesaris prohibuerint in praedia Caesariana accedere, abstinere debebit idque diuus Pius Iulio rescripsit. Deinde neque redire
Abbreviated transcription (Latin):
uere repellitur. ¶Dulx petu¬
mam sͥ tebitã ascio c̾ usuriᷤᷤ
futuri tp̃ris ĩ dote ꝓmittẽda
cessit rõis ẽ. ¶Esuras dotis
in stipulatũ e dote pꝰ diuor¬
ciu deductas ex die scõi
it qr nec sortis exacc̃o locu
uxore deducta niulis int̾ea
in cã ex bonis miri sũptib ⁊̃¬
ftis ad ex exhibicõemuxoris
ꝓmissas usuras reũsꝰ uir ĩp¬
cepetat. ¶ener a sccero dotẽ

Expanded text:
liere repellitur. Mulier pecuniam sibi debitam a Seio cum usuris futuri temporis in dote promittenda cessit, rationis est. Usuras dotis in stipulatum cum dote post diuortium deductas ex die secundi it, quia nec sortis exactio locum uxore deducta, nullis in eam interea ex bonis uiri sumptibus factis, ad exhibitionem uxoris promissas usuras reuersus uir improbe petit. Gener a socero dotem
Abbreviated transcription (Latin):
nolu̾tate pr̃is puelle c̃filio
tutoris unre ꝯtitis des ꝓ m̃o fa¬
cuttatũ ⁊ digintatenatalium
recce ꝑtutorem ꝯstitu pot̾. ¶Pa¬
trona dotẽ ꝓ lib̾tauiro ꝓmis¬
Tumres in dott estimatas ło¬
uito m̃im̾io redli ꝑlacuit sũ

Expanded text:
voluntate patris puellae cum filio tutoris iure contractis dos pro modo facultatium et dignitate natalium recte per tutorem constitui potest. Patrona dotem pro liberta iure promisCum res in dotem aestimatas soluto matrimonio re
Abbreviated transcription (Latin):
misiss ꝙ mͥ debes aut fundus
uell idm dotẽ erit⁊ si q̃ deb¬
itum maluiss dotis nõie ap̃
unrũ man remañe pot̾ ea ext¬
petentẽ furrõ. q si fundꝰ dedi¬
iset pecumã ⁊ marito ⁊ diceł.

Expanded text:
mihi debes aut fundus vellet, id in dote erit: et si quidem debitum maluisset dotis nomine apud virum remanere, potest ea excpetentem fundum: quod si fundum dedisset, pecuniam marito condicet.
Abbreviated transcription (Latin):
mariti. Id⁊ in minore tutũ¬
untamarceslo ꝓbat. piane
si ẽptorẽ hũit mulier iusti p̃
nori ãis pr̃and̾. marcellus
scibit. sceuola aũt minari¬

Expanded text:
mariti. idemque et in minore circumventa Marcellus probat. plane si emptorem habuit mulier iusti prenori annis praestandum Marcellus scribit: Scaevola autem in mari
Abbreviated transcription (Latin):
tem possit delegante eo alteri
rito dotis nõie mulierẽ ñ po¬
se obugari. hus em̃cãibiu¬
ro dos q̾ritur. nõ em̃ estimamꝰ
iliãita ꝓmisse ꝓmisisse cu
se h̃rs institutꝰ rogatus qui
sit obligatꝰ h̾rs iuro. Nam
młriinhꝰ tenet᷑ ut hͣroitatẽ re¬
stituẽdo tñff̾at accões in eã i

Expanded text:
tem possit delegante eo alteri marito dotis nomine mulierem non posse obligari. his enim casibus uiro doum s institutus rogatusque sit obligatus: nam mulieri in hoc tenetur, ut hereditatem restituendo transferat actiones
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝯdõemrepete recte pot̃. si et
is ciiispecuma ẽ recte uñdica
dam. ¶Ꝙ siuir eam pecuma
ꝓ suꝯ possidendo usuceꝑit.s. qr
peret usucepit ⁊ in ead oppini¬
one siuesiꝗ ex ea pecum a cor¬
pauit añ ꝙ̃ ea dos fieret. itaut
nec possid̾et camnec dolo fec̾it
quominus eam possideret.

Expanded text:
onem repetere recte potest, sed is cuius pecunia est recte uindicat eam. quod si uir eam pecuniam pro suo possidendo usucepit, sciliperet, usucepit. et in eadem opinione sum, si quid ex ea pecunia parauit, antequam ea dos fieret, ita, ut nec posside‹a›t eam nec dolo fecerit, quo minus eam possideret.
Abbreviated transcription (Latin):
a muuere qntũ dedit exꝯdẽp¬
nacõe socio nec audir debeb¬
it aifut eã qnͣtitatẽ recusans
aut mułr insuscipienda ꝑte
alt̾a quo aut uir in restituẽda.
xi in auditorio illã soiamẽe
dotalẽ. GSimarito dotis nõie
stipsanti ꝓmisit ꝑ erroremis q
excepocentutus fu̾it nec soiuia

Expanded text:
a muliere, quantum dedit ex condemnatione socio: nec audiri debebit alteruter eam aequitatem recusans, aut mulier in suscipienda parte altera quoque aut vir in restituenda. xi in auditorio illam solam dotalem esse. Si marito dotis nomine stipulanti promisit per errorem is qui exceptione tutus erat ne solva
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ cum filie aurũ decli¬
ss utend̾ p̃r puelle io aurur
in dotem uuo appendit. dem
mortua est mat sunsciaiuita¬
ueuxore uir id aurũ in dote
it q̃rires euicta est marito cõ¬
penit adũsus sccerum actio.

Expanded text:
 cum filiae aurum dedisset utendum, pater puellae id aurum in dotem uiro adpendit: dein mortua est mater. si inscia inuitaue uxore uir id aurum in dotem it: quia res euicta est, marito competit aduersus socerum actio.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdõe tenebitur ꝙsiꝓ eares ego
ne dedi utrũut statimsint acci¬
pientis aut setutis nuptus sist¬
atimnũcio misso cõditã. sĩũo
nõ statunfiãt pot̃o undicare.

Expanded text:
one tenebitur. quod si pro ea res ego ne dedi, utrum ut statim fiant accipientis an secutis nuptiis: si statim, nuntio misso condicam: sin vero non stati
Abbreviated transcription (Latin):
obligarimiris debitorẽitac
quũ ẽ si accipe id ip̃m ꝙ eide¬
uieriex trebeslian o restituẽdã
ut ea suo marito ꝓdote eã sol¬
oña ei ꝑtinẽt delegatõe pp
mimã sb̾tuitatẽ icasꝰ nctita¬
tem mimmeopimnẽte. ¶ Ei no¬
mine q̃liba uideb̾at᷑ .x. in dote
teẽent. si ã manumissa nup¬
sit. itadem̃ doerit sicam̃te de¬
disti ut q̃n secitis nipcus dos
eet. gͥ si mułri donatur dedsti
dñs ꝯdicet. qͥ. ad̃ sicũ ꝙͦ ꝗ tõrat

Expanded text:
obligari mulieris debitorem ita aequum est, si accipere id ipsum quod ei deest ipsi mulieri ex Trebelliano restituendam ut ea suo marito pro dote eam solonera eius pertinent delegatione propter nimiam suptilitatetem minime obtinente. Eius nomine quae libera videbatur decem in dote tae essent. si manumissa nupserit, ita demum dos erit, si ea mente dedisti, ut quandoque secutis nuptiis dos esset. igitur si mulieri donaturus d
Abbreviated transcription (Latin):
retmecitur. s sitmunfũdo dota¬
l ĩpensũ sit ꝑ ꝑtes qnͣti fundꝰ ẽ de¬
sinere eũ dotalẽ eẽ. sceuola mrdi¬
cebat nͥ musr spontemarito int
annũ ĩpensas optusit. ¶Si pec¬
ume ⁊ fundꝰ in dotẽsint ⁊ ncie¬
furꝰ ait dotẽ pecumariã minui.
¶Quid gͦ simułr ĩpẽsas marito
solu̾it utrũ crescat dos. anex ĩ¬
tegro data uidebit᷑ cuiꝰ reuna¬
nifestiorñquitas in fundo se

Expanded text:
fundum dotalem impensum sit per partes, quanti fundus est, desinere eum dotalem esse Scaevola noster dicebat, nisi mulier sponte marito intra annum impensas obtulerit. si pecunia et fundus in dote sint et neceNerua ait dotem pecuniariam minui. quid ergo si mulier impensas marito soluerit, utrum crescet dos an ex integro data uidebitur? cuius rei manifestior iniquitas in fundo est