comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ac uirginũ. que ob nimiũ incrementũ singulariter
pagani habere debent.⁊ munimen magnũ erit
om̃ibꝰ xp̃ianis si hec omĩa habuerint. detrimentũ
uͦ ⁊ iudiciũ si perdiderint. Quod si ob hoc certare
noluerint. & aurũ magis amauerint. ĩ ea plus in¬
uenient quã in toto mundo. Nam soli thesauri
eccłiarũ ꝯstantinopolis. ĩ auro. argento. geminis
⁊ lapidibꝰ preciosis. ⁊ pannis sericis id est palliis.
sufficere possent om̃ibꝰ mundi eccłiis. Quos tam̃
omnes thesauros. in estimabilis thesaurus matris
bio templi salomonis coequari potest thesauris.¬
Qͥd iterũ de infinito nobiliũ thesauro dicam. cũ
thesaurũ negociatoꝵ rusticoꝵ nemo estimare pos¬
sit: Qͥd ñ inuenit᷑ in p̃teritoꝵ imperatoꝵ the-

Expanded text:
 virginum, quae ob nimium incrementum singulariter hristiani magis quam pagani habere debent, et munimen magnum erit omnibus Christianis, si haec omnia habuerint; detrimentum vero et judicium, si perdiderint. Quod si ob hoc certare noluerint, et aurum magis amaverint, in ea plus invenient aurum quam in toto mundo. Nam soli thesauri ecclesiarum Constantinopolis in argento, auro, gemmis et lapidibus pretiosis et pannis sericis, id est palliis, sufficere possint omnibus mundi ecclesiis; quos tamen omnes thesauros inaestimabiliter thesaurus matris que dubio thesauro templi Salomonis coaequari potest. Quid iterum de infinito nobilium thesauro dicam, cum thesaurum negotiatorum rusticorum nemo aestimare possit? Quid invenitur in praeteritorum imperatorum the
Abbreviated transcription (Latin):
palaciis absconditꝰ. Quid ampliꝰ dicam: Quod
certe patet ocłĩs hoĩum. nichil ẽ ad illud abscon-
certate. ne talis thesaurus in manibꝰ turcoꝵ & pin¬
cinatoꝵ cadat. quia dũ sunt infinita adhuc sex
aginta milia expectant᷑ cotidie. & timeo ne per
illũ thesaurũ. paulatim nr̃os sedueãt cupidi mi¬
lites. quẽadmodũ iuliꝰ cesar fecit olim. qui regnũ
francoꝵ cupiditate inuasit. &. quomͦ antixp̃c
capturus totũ mundũ. in finẽ mundi ẽ acturus.:
agite gͦ dũ tempus habetis. ne xp̃ianoꝵ regnũ.
⁊ qͦd magis ẽ dñi ꝑdatis sepulchrũ. ⁊ inde ñ iu-¬
diciũ. s mercedem habeatis in celũ aõ. Explicit¬

Expanded text:
palatiis absconditus. Quid amplius dicam? Quod certe patet oculis hominum, nihil est quantum ad illud absconditris viribus certate, ne talis thesaurus in manibus Turcorum et Pincinatorum cadat, quia cum sint infinita, adhuc LX millia exspectantur quotidie, et timeo ne per illum thesaurum paulatim nostros seducant cupidos milites, quemadmodum Julius Caesar olim fecit, qui regnum Francorum cupiditate invasit, et quomodo Antichristus capturus totum mundum in fine mundi est acturus. Agite ergo dum tempus habetis, ne Christianorum regnum, et, quod majus est, Domini perdatis sepulcrum, et inde non judicium, sed mercedem habeatis in coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ corrumpendo turpiter uirgines. statuuni
ante facies earũ matres. ꝯpellentes eas nefarias
⁊ luxoriosas decantare cantilenas.donec eor¬
pleant ip̃a sua oꝑa nefaria. Sic enĩ legunt
actum et in dei ppłõ antiquitꝰ. quibꝰ impii babilo-¬
nii post diu̾sa ludibria deridendo dicebãt. ym¬
num cantate nobis de canticis syon. Sic et in
stupro filiarũ. matres ꝯpellunt᷑ nunc cantare
cantilenas nefarias. quarũ uoces ñ cantũ. sed
magis ut credimꝰ plus resonãt planctũ. ficut
scriptũ ẽ in morte innocentiũ. Nox ĩ rama au¬
dita ẽ. ploratus et ululatꝰ multꝰ. rachel plorans
filios suos. & noluit ꝯsolari quia ñ sũt. S licet¬

Expanded text:
vero corrumpendo turpiter virgines statuunt vero corrumpendo turpiter virgines statuunt ante facies earum matres, compellentes eas nefarias et luxuriosas decantare cantilenas, donec compleant stupra ipsa sua nefaria. Sic enim legimus actum in Dei populo antiquitus, quibus impii Babylonii post diversa delubria deridendo dicebant: Hymnum cantate nobis de canticis Sion . Sic et in stupro filiarum matres compellunt nunc cantare cantilenas nefarias, quarum voces non cantum, sed magis, ut credimus, plus resonant planctum, sicut scriptum est in morte innocentium: Vox in Rama audita est, ploratus et ululatus multus: Rachel plorans filios suos, et noluit
Abbreviated transcription (Latin):
totius regni principibꝰ. xp̃iane fidei amatoribꝰ¬
tam laicis quã clericis. imperator ꝯstantino¬
politanꝰ salutẽ ⁊ ꝑacem in eod̾e dño nr̃o ihu
& maxime xp̃iane fidei ꝯsolator. notificare nolo
turtis cotidie & depredat᷑. et acquirit᷑ sine inter¬
missione. & fiunt cedes diuerse. et menarrabiles
interfectiones & derisiones. S quia sunt mul¬
ta mala que agunt.⁊ ut diximꝰ in enarrabilia.
de multis dicamꝰ pauca. que tam̃ sũt auditu
eros et iuuenes xp̃ianoꝵ circũcidunt super
baptisteria xpĩanoꝵ. & circũ cisionis sangui¬
nem in despectũ xp̃i fundunt ĩ eisdẽ baptistȩ¬
riis. et desuper eos mingere compellunt. & de¬
inceps in cirruitu ecclie eos iuolenter deducũt.
⁊ nom̃ ⁊ fidem sc̃e trinitatis blasphemare com¬
pellunt. Ea uͦ nolentes diu̾sis penis affligir
& ad ultimũ eos interficiunt. Nobiles autemi
matronas. ac earũ filias depredatas. inuicẽ sue-¬
cedendo. ut aĩalia adulterando deludunt. Alu

Expanded text:
totius regni principibus, Christianae fidei amatoribtam laicis quam clericis, imperator Constantinopolitanus, salutem et pacem in eodem Domino nostro t maxime fidei consolator, notificare prudeTurcis quotidie, et depraedatur et acquiritur sine intermissione, et fiunt caedes diversae, einterfectiones et derisiones. Sed quia sunt multa mala, quae agunt, et, ut diximus, inenarrabilia, de multis dicamus pauca, quae tamen sunt auditu eros et juvenes Christianorum circumcidunt super baptisteria Christianorum, et circumcisionis sanguinem in despectum Christi fundunt in eisdem baptisteriis, et desuper eos mingere compellunt, et deinceps in circuitu ecclesiae eos violenter deducunt, et nomen et fidem sanctae Trinitatis blasphemare compellunt. Illos vero nolentes ex diversis poenis affligunt, et ad ultimum eos interficiunt. Nobiles vero matronas ac earum filias depraedatas invicem succedendo ut animalia adulterando deludunt. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
mercedem in celo recipiatis. Nam meliꝰ est ut uos
habeatis ꝯstantinopolim quã pagani. quia in
ea habentur preciosissime reliquie dñi. id est
statua ad quam ligatus fuit. flagellũ quo fuit
flagellatus. damis cocrinea qua fuit indutus.
corona spinea qua coronatꝰ. arundo quã uice
sceptri in manibꝰ tulit. uestes quibꝰ ante crucem
expoliatꝰ fuit. pars maxima ligni crucis in qua
crucifixus fuit. daui quibꝰ affixus fuit. linteami¬
na post resurrectionẽ eiꝰ inuenta ĩ sepulchro. duo¬
decim cophini fragmentoꝵ ex quinq panibꝰ et
duobꝰ piscibꝰ. caput cũ capillis integrũ & barba scĩ
iohannis baptiste. reliquie uel corpora multoꝵ¬

Expanded text:
mercedem in coelo gaudentes recipiatis. Nam melius est ut vos mercedem in coelo gaudentes recipiatis. Nam melius est ut vos habeatis Constantinopolim quam pagani, quia in ea habentur pretiosissimae reliquiae Domini, id est statua ad quam fuit ligatus, flagellum unde fuit flagellatus, chlamys coccinea qua fuit indutus, corona spinea qua fuit coronatus, arundo quam vice sceptri manibus tulit, vestimenta quibus ante crucem spoliatus fuit, pars maxima ligni crucis in qua crucifixus fuit, clavi quibus affixus fuit, linteamina post resurrectionem in sepulcro inventa, duodecim cophini fragmentorum de quinque panibus et duobus piscibus, caput cum capillis integrum et barba sancti Joannis Baptistae, reliquiae vel corpora multo
Abbreviated transcription (Latin):
bilibꝰ malis que hec impiissima gens agit diximꝰ
& scripsimꝰ tibi comes flandrensiũ. xp̃iane fidei
amator. cetera uͦ ob fastidium legentiũ dimiiti¬
xp̃ianoꝵ rogamꝰ. ut quoscũq fideles xp̃i bellato¬
res tam maiores quã minores cũ mediocribꝰ in
terra tua acquirere poteris.ad auxiliũ mei &
& cetera occidentaliũ regna. anno preterito a
iugo paganoꝵ aliquantulũ liberauerũt. ita
⁊ nunc ob salutẽ aĩarũ suarũ. regnũ grecoꝵ
liberare temptent. quõ ego quamuis imperator.
nullum tamen remediũ michi. neq idoneũ ꝯsili¬
um scio inuenire. s semper a facie turcoꝵ ⁊ pin
cinatoꝵ fugio.⁊ taindiu in singula trbe maneo.
donec aduentũ eoꝵ prope sentio. & melius subiectꝰ
esse ur̃is latinis cupio. quam paganoꝵ ludibriis.
Ergo ante quam capiat᷑ ab eis ꝯstantinopolis. cer-¬
tare totis uiribꝰ debetis. ut głosam et ineffabilem

Expanded text:
bilibus malis, quae haec impiissima gens agit diximus bilibus malis, quae haec impiissima gens agit diximus et scripsimus tibi, comes Flandrensium, Christianae fidei amator. Caetera vero ob fastidium legentium dimitta rogamus, ut quoscunque fideles, Christi bellatores, tam majores quam minores, cum mediocribus in terra tua acquirere poteris ad auxilium mei etet caetera Occidentalium regna anno praeterito a jugo paganorum aliquantulum liberaverunt, ita et nunc ob salutem animarum suarum regnum Graecorum liberare tentent, quoniam ego, quamvis imperator, nullum tamen mihi remedium, neque idoneum consilium scio invenire, sed semper a facie Turcorum et Pinemacorum fugio, et tandiu in singula civitate maneo, donec adventum eorum prope sentio. Et melius subjectus esse vestris Latinis cupio quam paganorum delubriis. Ergo antequam capiatur ab eis Constantinopolis, certare totis viribus maxime debetis, ut gloriosam et ineffabilem
Abbreviated transcription (Latin):
ad deteriora. Loca scã innumerabilibꝰ modis ꝯta¬
minant. & destruunt. & peiora eis minant᷑. Et ad
hec quis ñ plangit: Qͥs ñ ꝯpatit᷑: quis ñ horret:
Quis ñ orat: Nam pene tota terra ab iherłm
usq greciam. ⁊ tota grecia cũ suis regionibꝰ su¬
perioribꝰ. que sunt capadocia minor. alia maior.
frigia ⁊ bitinia. et maior frigia id est troia. pon¬
tus. galacia. lybia. bamphilia. ysauria. licia.⁊
insule pͥncipales. chio et milctena. ⁊ multe alie
regiones et insule quas ñ ualemꝰ modo enumerare.
usq tracias. ab eis iam inuasa sunt & fere iam
nichil remansit nisi ꝯstantinopols. quã ⁊psi
minant᷑ citissime nobis auferre.nisi auxiliũ
dei ⁊ fideliũ xp̃ianoꝵ latinoꝵ ueloeiter subue¬
decurrit. cũ ducentis nauibꝰ inuaserunt. quas
greci ab eis predati fabricauerunt. & remig
uelint nolint deducunt. & minant᷑ tam ꝑ t̾ram
quã ꝑ eandem ꝓpontidem ꝯstantinopolim ut
diximꝰ uelociter caꝑe. Hec pauca de innumera¬

Expanded text:
a vero sancta innumerabilibus modis contaminant et destruunt, et pejora eis minantur. Et ad haec quis non plangit? Quis non compatitur? Quis non horret? Quis non orat? Nam pene tota terra ab Jerusalem usque Graeciam, et tota Graecia cum suis regionibus superioribus quae sunt Cappadocia minor, alia major, Phrygia et Bithynia et minor Phrygia, id est Troja, Pontum, Galatia, Libya, Pamphylia, Isauria, Lycia et insulae principales Chios, et Militina, et multae aliae regiones et insulae, quas non valemus modo enumerare, usque Thracias, ab eis jam invasae sunt, et fere jam nihil remansit, nisi Constantinopolis, quam ipsi minantur citissime nobis auferre, nisi auxilium Dei et fidelium Christianorum Latinorum velociter subvedecurrit, cum ducentis navibus invaserunt, quas Graeci ab eis praedati fabricaverunt, et remigiis, velint nolint, deducunt, et minantur tam per terram quam per eamdem Propontidem Constantinopolim, ut diximus, velociter capere. Haec pauca de innumera
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a edicio. ob hoc forsitan quia pedestre sermo-¬
ne incedentes. plus iusto in ea rusticauerimꝰ. no¬
tificare ei uolumꝰ. quia apud nos ꝓbabiliꝰ est. ab¬
scondita rusticando elucidare. quã aꝑta philo-¬
sophando obnubilare. Sermo enĩ semꝑ exactus.
semꝑ ẽ ingratꝰ. quia qͦd difficili intellectu ꝑcipit᷑
dierit speret idem. ⁊ si forte idem ẽe temptaue¬
rit. longe separet᷑ ab idem. Siquis affectat scire
locũ quo hec historia ꝯposita fuerit. sciat esse
claustrũ cuiusdam celle scĩ remigii. ꝯstitute in
episcopatu remensi. Si nom̃ auctoris exigitur
qui eam ꝯposuit robertus appellat᷑:¬

Expanded text:
tra editio, ob hoc forsitan quod pedestri sermotra editio, ob hoc forsitan quod pedestri sermone incedentes plus justo in ea rusticaverimus, notificare ei volumus quod apud nos probabilius est, abscondita rusticando elucidare, quam aperta philosophando obnubilare. Sermo enim semper exactus, semper est ingratus; quia quod difficili intellectu percipitdierit, speret idem; et si fortassis idem tentaverit esse, longe separetur ab idem. Si quis affectat scire locum quo haec historia composita fuerit, sciat esse claustrum cujusdam cellae S. Remigii constitutae in episcopatu Remensi. Si nomen auctoris exigitur, qui eam composuit, ROBERTUS appellat
Abbreviated transcription (Latin):
gus inhystoriam ierosolinitanam
niuersos qui hanc historiam legerint.
siue legere audierint.⁊ auditã intellexerint.
dep̃cor. ut cũ in ea aliqͥd murbane cõpositum
inuenerint. ꝯcedant ueniam. quia hanc scrib̾e
cõpulsus sũ ꝑ obedientiã. Quida ⁊ enĩ abbas noĩe
.B. litt̾arũ scientia & moꝵ ꝓbitate preditꝰ. osten¬
dit mͥ unã historiam scd̾m hanc materiã. s ei
admodũ displicebat. partim. quia iniciũ suũ
qͦd in clarimontis ꝯtilio ꝯstitutũ fuit ñ habe¬
bat. partim qͥa series tam pulchre materiei in¬
culta iacebat. ⁊ litteraliũ ꝯpositio dictionum
inculta uacillabat. Precepit igit᷑ michi ut qui
clarimontis ꝯcilio interfui. acephale materiei
caput p̃ponerẽ. ⁊ lecturis eis accuratiori stilo
ꝯponerẽ. Ego uͦ quia notariũ ñ habui aliũ nisi
me. ⁊ dictaui ⁊ scripsi. sic qͦd ꝯtinuatim paruit
menti manꝰ. & manui penna. ⁊ penne pagina.
⁊ fid̾e satis prestare potest. ⁊ leuitas carminis:⁊

Expanded text:
 IN HISTORIA HIEROSOLYMITANA. Universos qui hanc historiam legerint, sive legi audierint, et auditam intellexerint, deprecor, ut cum in ea aliquid inurbane compositum invenerint, concedant veniam, quia hanc scribere compulsus fui per obedientiam. Quidam enim abbas, nomine N., litterarum scientia et morum probitate praeditus, ostendit mihi unam historiam secundum hanc materiam, sed ei admodum displicebat: partim, quod initium suum quod in Clarimontis concilio constitutum fuit, non habebat; partim quod series tam pulchrae materiae inculta jacebat, et litteralium compositio dictionum incondita vacillabat. Praecepit ergo mihi ut qui Clarimontis interfui concilio, acephalae materiei caput praeponerem, et lecturis eam accuratiori stylo componerem. Ego vero, quia notarium non habui alium nisi me, et dictavi, et scripsi: sic quod continuatim paruit menti manus, et manui penna, et pennae pagina, et fidem satis praestare potest et levitas carminis, et
Abbreviated transcription (Latin):
meniũ ꝓpugnaculis apparebat. altũq silenti¬
ũ iutꝰ habebat᷑. uͨͦ ulliꝰ uocis sonꝰ aucliebatur.
Tũnc miser̃t ox ploratores qͥrem diligĩter
ĩqͥrerẽt. ⁊nĩ quisitam renũciarẽt. Illi aĩt ꝓfec¬
ti cũ porte ꝓpiꝰ accessissent. iauuã quicłe aꝑtã

Expanded text:
moenium propugnaculis apparebat; altumque silentium intus habebatur, nec ullius vocis sonus audiebatur. Tunc miserunt exploratores qui rem diligenter inquirerent, et inquisitam renuntiarent. Illi autem profecti, cum portae propius accessissent, januam quidem apertam
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate aliena. inoptimo portu pelagi cõstituta
Inerastinũ cũ nr̃l ad eã sicut adexpugnandũ uenissent.
om̃ino uacuã inuener̃t. Sũmas gͥ laudes deo
ip̃osq neorũ uexilla ĩ trorsꝰ recepit. Omiranda¬
⁊̃ dũs ipsos hostes suꝑare. ne dicat. humana p̃¬
sũptio. nos antiochiã. aliasq urbes subegimꝰ.
mos tot. aut tanta bella cleuicimꝰ. qͥa ꝓ certo nũ¬
qͣm suꝑassent. nͥ cũ eis fuiss ꝑ qñe reges regnãt.¬

Expanded text:
uta. In crastinum cum nostri ad eam expugnandam venerunt, omnino vacuam invenerunt. Summas igitur laudes Deo ipsosque et eorum vexilla in urbem recepit. O mira Dtiam ipsos reges superare, ne dicat humana praesumptio: « Nos Antiochiam aliasque urbes subegimus: nos tot ac tanta bella devicimus. » Quia pro certo nunquam superassent, nisi cum eis fuisset ille pe
Abbreviated transcription (Latin):
fessus adiutor ĩ om̃ib extitit. Similit̾ ibi mor
⁊ warinꝰ depetͣmoran pͥmꝰ iaculo. alt̾ obiit sagitta.
His ꝓtalib obsiclionẽ ilła nr̃i dimiser̃t. qͥa ilłd
in expugnabile castrũ ñ timebat uolentiã inpug¬
nanciũ. Detensis itaq tentoriis. ad tripołi ꝑ gũt.
⁊ pac̃ẽ diu arege ⁊cinib quesitã stabiliũt. Datis
gͥ inuicẽ dertͥs. fidei illorũ intantũ se ꝓceres
om̃dauert̃. qͥa usq ad palatiũ regis urb̾e intͦie¬
rũt. Rex aũt ut sicduciã pacis tenende ex sua

Expanded text:
fessus adjutor in omnibus exstitit. Similiter ibi morfessus adjutor in omnibus exstitit. Similiter ibi moret Guarinus de Petra Mora, primus jaculo, alter obiit sagitta. His vita functis, obsidionem illam nostri dimiserunt, quia illud inexpugnabile castrum nullam timebat violentiam impugnantium. Detensis igitur tentoriis, ad Tripolim pergunt, et pacem a rege et civibus diu quaesitam stabiliunt. Datis igitur invicem dextris, fidei illorum in tantum se proceres commendaverunt ut usque ad palatium regis civitatem introierint. Rex autem ut fid
Abbreviated transcription (Latin):
urbe fluit. ⁊ eorũ cisternas replet. Nobilio
serunt. de contaminatione cisternarũ. mul¬
tũ ingemuer̃t. Qua eede ꝑ acta. nr̃l minime cõ¬
tenti. quia ibi mͦhil lucrati erãt nͥtela ⁊ indumen¬
dep̃daaͣ sũt. ⁊ tria milia camelorũ si mul rapue¬
rũt. Tanta copia bestiarũ uncde cõueniss. ãi¬
ualde mirati sũt. qͥa in eade ualle. qndecĩ dieb
hospitati fu̾n̾t. Illi uͦ cũ tanta redeunt adcastra
rapina. Mulla umqͣm iuopia fuit ĩ obsicdione
illa. qͥa naues ad qñda portũ ueniebãt. q̃ om̃ia
uecessaria afferebãt. Dñicũ pasca celebrauer̃t
ibi quod fuit tunc qͣrro kł apͥł. Diuauit aũ illd̾
obfidere trib m̃sib. una die minꝰ. fuit aũt ibi
mortuuꝰ anselmꝰ cie ribocti monte ꝑ oĩa uir lau¬
clabilis. ⁊ in suo militari ordine p̃cipuus. Qui
dũ in mũdo fuit. multa digna relatu ꝑegit. q̃b
illo̾ p̃ferencdũ ÷. qd̾ aqͥs eingensis cenobii inde¬

Expanded text:
uebat, et eorum cisternas replebat. Nobiliori remanserunt, de contaminatione cisternarum multum ingemuerunt. Qua caede peracta, nostri minime contenti, quia nihil ibi lucrati erant, nisi tela et indumendepraedati sunt, et tria millia camelorum simul rapuerunt. Tanta copia bestiarum unde convenera mirati sunt, quia in eadem valle quindecim diebus hospitati fuerunt. Illi cum tanta redeunt ad castra rapina. Nulla unquam inopia fuit in obsidione illa, quia naves ad quemdam portum veniebant, quae omnia necessaria afferebant. Dominicum Paschae celebraverunt ib mensibus, una die minus. Fuit autem ibi mortuus Ansellus de Ribodimonte, vir per multa laudabilis, et in suo militari ordine praecipuus, qui dum in mundo fuit, multa digna relatu peregit, quibus illud praeferendum est, quod Aquiscingensis coenobii inde
Abbreviated transcription (Latin):
.⁊ muros uicler̃t. qͣntos exitꝰ aqͣrũ ocłi eoꝵ de¬
duxert̃. ⁊ mox t̾re ꝓcũbentes. sonitu oris. ⁊ nutu
qui ineo iacusti. ut sedentẽ ĩ dext̾a patͥs. ut iudi¬
cem uentm omniũ ad orauer̃t. uere tunc ab õĩb
cor lapideũ abstulisti. ⁊ cor car neũ contulisti. sp̃m̃q:
sanctũ tuũ inmedio eorũ posiusti. Itaq contra
siti pugnabãt. quia ad auxiliũ suũ ita te concita¬
bant. ⁊ meliꝰ lacrimis qm iacła uitorq̃ndo pugna¬
bant. quia lic ubertĩ int̾ram defluerent. ĩ celum¬

Expanded text:
 muros, quantos exitus aquarum oculi eorum deduxerunt. Et mox terrae procumbentia sonitu oris et nutu qui in eo jacuisti, ut sedentem, in dextera Patris, ut venturum judicem omnium adoraverunt. Vere tunc ab omnibus cor lapideum abstulisti, et cor carneum contulisti, Spiritumque sanctum tuum in medio eorum posuisti. Itaque contra siti pugnabant, quoniam ad auxilium suum ita te concitabant, et melius lacrymis, quam jacula intorquendo, pugnabant, quoniam licet in terram defluerent uber
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ nõ ⁊cubiculũ filiaꝵ eiꝰ uͥginũ ꝓpħantiũ. Est aũ
ĩ littore maris sita. q̃ ołi pyrros id est tͦris stratoĩs¬
ẽ appellata. s ab herode rege nobiliꝰ npulcͥꝰ contͣ
uĩ maris utiliꝰ extructa. ĩ honorẽ cesaris angusti.
cesaren᷑ ÷ cognominata. cui ⁊̃ ineatemplũ albo
qui nagrippa nepos eiꝰ herodes est abangelo ꝑ¬
cussus. corneliꝰ centurio baptrratꝰ. ⁊ agab ꝓpħa
ro a pauli ẽ ligatꝰ. Iuxta ilła nr̃i sua tentoria fixe¬
rũt. ⁊⁊ scm̃ dñi pentecosten celebrauer̃t̃. De inle uene¬
runt adurbẽ ramuła. qmͣ saraceni ꝓpt̾ metũ eorũ

Expanded text:
antium. Est autem in littore maris sita, olim Pirgos, id est turris Stratonis, appellata. Sed ab Herode rege nobilius et pulchrius et contra vim maris utilius exstructa, in honorem Caesaris Augusti Caesarea est cognominata, cui etiam in ea templum albo qua nepos ejus Herodes est ab angelo percussus, Cornelius baptizatus, et Agabus propheta zona Pauli est ligatus. Juxta illam nostri sua tentoria fixerunt; et sanctam Domini Pentecosten celebraverunt. Deinde venerunt ad urbem Ramolam, quam Sarraceni propte
Abbreviated transcription (Latin):
electũ constituert̃. constitũ. decimis om̃iũ diuiciaꝵ
suaꝵ ditauert̃. Adignũ erat. ut georgiꝰ in uictus
mles. eoꝵ milicie signifer. istũ ab eis honorẽ acciꝑet.
Remansit itaq illic ep̃e cñ suis diues auro n argẽ¬
to. eqͥs ⁊⁊ aĩalib. ⁊⁊ ad urb̾e scam̃ direxert tunc
xp̃ianꝰ exercit᷑. in uͥtute noĩs illiꝰ qui inea mortuꝰ
iacuit. ⁊ die t̾ria resurrexit. cui est cũ patͤ ⁊ spũ

Expanded text:
electum constituerunt, constitutum decimis omnium divitiarum suarum ditaverunt. Et dignum erat ut Georgius invictus miles, eorum militiae signifer, istum ab eis honorem reciperet. Remansit itaque illic episcopus cum suis, dives auro et argento, equis et animaliianus exercitus, in virtute nominis illius, qui in ea mortuus jacuit, et die tertia resurrexit, cui est cum Patre et san
Abbreviated transcription (Latin):
bi quippe diuisit se boemund abeis ⁊ ab om̃i
exercitu dei. habuitq apatre suo qͥfranci gena¬
fuit optima pͥncipia. s amatre. que apuliensis ex¬
titit. retinuit uestigia. Tunc dux ncomes adur¬
b̾e que gybellũ uocat᷑ acies suas direx er̃t. eamꝙ¬

Expanded text:
bi quippe divisit se Boamundus ab eis et ab omni exercitu Dei, habuitque a patre suo qui fuit Francigena, optima principia; sed a matre, quae Apuliensis exstitit, retinuit vestigia. Tunc dux et comes ad urbem, quae Gibellum vocatur, acies suas direxerunt, eam
Abbreviated transcription (Latin):
rapuerãt. ⁊ ante se clucebãt. Quod ut nr̃i iuelert̃.
lic ꝑpauci eeũt. incelũ manꝰ ꝓtendentes. r egẽꝙ:
exercitu. de pancorũ magna uictoria. ⁊ multa rapi¬
na. Cumq ħ uiclent alii. exiert̃ plures de exercitu
raymũdi. zelo ꝓbitatis accensi. qͥb p̃fuert̃ raymũ¬
uexillis ĩ altũ ꝓtensis. eqͥtauerũt adu̾sus urb̾e que
tortosa dicit᷑. Ad qm ꝑuenientes: forti impetu agg¬
cliunt᷑. s die illa nichil fecerũt. nocteq suꝑ ueni¬
ente. in quocda angulo secesser̃t. fecerũt ꝙ tota
nocte ĩ m̃sos rogos igniũ. ac si totꝰ ad eẽt retro
cõmanens exercitꝰ xp̃ianorũ. Quib flãmaꝵ glo

Expanded text:
e ducebant. Quos ut nostri viderunt, licet perpauci essent, in coelum manus protendentes, regemque exercitu de paucorum magna victoria, et multa rapina. Cumque haec viderent alii, exierunt plures de exercitu Raimundi zelo probitatis accensi, quibus praefuerunt Raimuvexillis in altum protensis, equitaverunt adversus civitatem quae Tortosa dicitur. Ad quam pervenientes forti impetu aggrediuntur; sed illa die nihil fecerunt; noctoque superveniente in quemdam angulum secesserunt; feceruntque tota nocte immensos rogos ignium, ac si totus adesset retro commanens exercitus Christianorum. Quibus flammarum glob
Abbreviated transcription (Latin):
quidem apparatꝰ ibi ĩ ueniũt. horr ea scił frum̃¬
ta plena torcularia uino redundancia. arcas
plenas caseis. et farina. Tĩc cito ad comites
uedeũt. ⁊ qͥd inuener̃t refer̃t. Nõ fuit opꝰ ibi
tentoria fig̾e̾. qm̃ d̃s faciebat illos ĩ labore s
alioꝵ. sinȩ pugna ĩ troire. Ibi actũ ÷ qd dicit᷑
ĩ ꝓu̾biis samonis. Conseruat᷑ iusto substancia
pec̃oris. Ibi inuener̃t̃ ortos plenos olerib
Ibi qͥetauert̃ tͥb dieb. ⁊custodib deputatis.
qͥ urb̃e custodirẽt: arclua montana conscendũt.
⁊ ̃uallẽ descendũt. Erat illa uallis gͣuida. uõium
frugũ ⁊ frucͣtuũ ub̾tate plena. Allanser̃t ꝙ ibi¬

Expanded text:
quidem apparatus ibi inveniunt, horrea scilicet frumento plena, torcularia vino redundantia, arcas plenas nucibus, caseis et farina. Tunc cito ad comites redeunt, et quod invenerunt referunt. Non fuit ibi opus tentoria figere, quoniam Deus faciebat illos in labo vel pugna introire. Ibi actum est quod dicitur in proverbiis Salomonis: Conservatur justo substantia peccatoris . Ibi invenerunt hortos plenos oleribusIbi quietaverunt tribus diebus, et custodibus deputatis qui urbem custodirent, quaedam ardua montana conscenderunt, et in vallem descenderunt. Erat autem illa vallis gratuita, et omnium frugum fructuumque ubertate plen
Abbreviated transcription (Latin):
ed normannꝰ comes cũ suis remansit cum
miti marre. ⁊ capharde. qͥa cũ eo pacẽ uellet
hr̃e eiq: de suo gͣtant̾ seruire. Hac fiducia illuc
oꝑstupuit ⁊ĩdoluit. ⁊ ne eis ullũ mercatũ p̃¬
sentaret᷑. ꝓhibuit. In crastino misit duos co
mites de suis qͥ eis uada fluminis ĩ sinuarẽt
ubi p̃dam caꝑe possent ꝯduce̾nt. Erat aut
nom̃ fluminis pharfar. Conduxer̃tq illos ĩ
ualle fertili pascentiũ. Qͤ om̃ia nr̃i rapue¬
rũt. Ꝙ cũ castrũ obsidere uellent. illico cas¬
cemocdi tenendi in ꝑpetuũ fecłis cũ comitib
habuert̃. Inficle sua ꝓmiser̃t. ⁊ꝑ legẽ suam¬

Expanded text:
Sed Northmannus comes cum suis omnibus remansit cum miti Marrae et Caphardae, quod cum eo pacem vellet habere, eique de suo gratanter servire. Hac fiducia illuc obstupuit, et indoluit, et ne illis ullum mercatum praesentaretur, prohibuit. In crastinum misit comites duos de suis, qui eis vada fluminis ostenderent, et ubi praedam capere possent conducerent. Erat autem nomen fluminis Farfar. Conduxeruntque illos ivalle fertili pascentium, quae omnia nostri rapuerunt. Et castellum obsidere vellent, illico casscemodi tenendi in perpetuum foederis, cum comitibus habuerunt. In fide sua promiserunt, et su
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qͥnlecĩ nulia birancioꝵ. ⁊ qndecĩ eqͦs multa
honestate p̃ditos. nusitqꝑ om̃i exercitui mcatũ
laudabile. qd̾ om̃ino pͥuauit illos ab om̃i neces¬
sitate. Pepigit ⁊̃ et iurauit ilł. qr si ierłm sͥ
possẽt adqͥrere. ⁊ bellũ qͦd eis admialdꝰ babilo¬
nie ĩ ferre minabat᷑ suꝑare. xp̃ianꝰ efficeret᷑.

Expanded text:
et quindecim millia Bysanceorum, et quindecim equos multa honestate praeditos, misitque omni exercitui mercatum laudabile, quod omnino privavit illos ab omni necessitate. Pepigit etiam et juravit illis ut si Jerusalem sibi possent acquirere, et bellum quod eis admiraldus Babyloniae inferre mina
Abbreviated transcription (Latin):
mes uͦ econtͣ dicebat. id nullatenꝰ sine ꝑ iurio
mũdꝰ itace reu̾sus ÷ antiochiã. suãq ibi tli-¬
misit sccietatẽ. Dictauit aũ ex̾citꝰ francorũ
morte p̃ciosa ep̃c oriens is. Longo quid̃e tẽꝑe
frusta scindebãt. ⁊ coq̃bãt. ⁊ comedebãt. Hac
ĩ comocditate ꝑ motꝰ comes scĩ egidii. mandaũ¬

Expanded text:
mes vero contra dicebat id nullatenus sine perjurio mundus itaque reversus est Antiochiam, suamque ibi dimisitmorte pretiosa episcopus Oriensis. Longo quidem temporfrusta scindebant et comedebant. Hac igitur incommoditate permotus comes Sancti Aegidii manda
Abbreviated transcription (Latin):
uĩcunt. illi uͦ q uĩcunt᷑ qͥ te ueneantur. Set hoc ñ
erigit ĩ curia nr̃a. qͥa auro. gemnis. cũdisq oꝑibus
illa q̃ tuo nobilitatur corpore. nũqͣ. decisa est ab ho¬
nore. s omni sublimitate semnꝑ excreuit. omniq.
famulatu debite ueneracionis enituit. Ista uͦ ĩ qua
crucifirus cumulatus ẽ nũqͣ. deĩ ceps honorẽ habuit.
s destructa ⁊ ꝯculcata ad nichilum redacła multociẽs
fuit. Cuius igitur culpa degeneres efficim᷑. cum oẽm
tibi exhibemus honorẽ. ⁊ nullam nobis rependis iu¬
cemꝰ O iherłm auitas seductir ⁊ ad ultera. si ullo tẽ¬
pore ꝯtingeret qd̵ in manib nr̃is deuenires totam ce
solo coequarem. ⁊ sepulti tui sepulcũ fũditus exter¬
mirarysus uoce q̃rula rocaret. nũ assuete uirtutis
sue ñ in memores. ante urbis ianuam tants ĩ petu
in babilonios irueruit. quia neminei coꝵ uisi mor¬
tuum aut plagis exhaustum extra iamas reliqũe¬

Expanded text:
 vincuntur, qui te venerantur. Sed hoc non exigit incuria nostra, quoniam auro, gemmis, cunctisque opibus  Civitas illa quae tuo nobilitatur corpore, nunquam decisa est ab honore, sed omni sublimitate semper excrevit, omnique famulatu debitae venerationis enituit. Ista vero in qua crucifixus tumulatus est, nunquam deinceps honorem habuit, sed destructa et conculcata, et ad nihilum redacta multoties fuit. Cujus igitur culpa ita degeneres efficimur, cum omnem tibi exhibeamus honorem, et nullam nobis rependis vicem? O Jerusalem! civitas seductrix et adultera, si ullo tempore contingeret ut in manus nostras devenires, totam te solo coaequarem, et sepulti tui sepulcrum funditus extermiravisus voce querula rotaret, nostri assuetae virtutis suae non immemores, ante urbis januam tanto impetu in Babylonios irruerunt quod neminem eorum nisi mortuum aut plagis exhaustum extra januam relique
Abbreviated transcription (Latin):
quot occisi sũt ĩ angusto ĩtroitu porte : s̃une clemẽs
flere iure potuit. c̃ tot añ se suoꝵ cadau̾a extincta
uidit. Qda ad huc ĩ sup̃mo spũ positi palpitabãt.
⁊ clem̃ti qͥ illos illuc adduxerat maledicebãt. fert᷑
tũe clemens eiulando fleuisse. ⁊ nr̃os maledirisse.
Erant autẽ ĩ mari qd̵ ad iac ascaͣnice ur̃bi naute ⁊
nauez cirrĩiacenciũ mari regionuni. qͥ uissu admi

Expanded text:
Tunc Clemens jure flere potuit, cum tot ante se suorum cadavera exstincta vidit. Quidam adhuc in supremo spiritu positi palpitabant, et Clementi qui illuc eos adduxerat maledicebant. Fertur tunc Clemens ejulando flevisse, et nostros maledixisse. Erant autem in mari, quod adjacet civitati, nautae et naves circumadjacentium regionum, qui jussu adm
Abbreviated transcription (Latin):
men ubi patarcham dereli q̃rat qͥeuerũt. utq fari-¬
gati somnu suũ dormierũt. W ut dies t̾ris reddit᷑.¬
tũc ceptum ꝓparũt. Qͥ ut auitati ad duo milia
ꝓrimare ceꝑũt. sicut tͥmphatores ĩsonuere tubĩ.
sidelium dicitur. Momtes ⁊ colles cantabunt coram
nob̾ laudem. Erat autẽ ad mosũ grata. multifidaq
suauitate delectabilis armonia c̃ uoci milicũ sonitu
tubarũ. echonirarent cãtꝰ mõium. ꝯcaua iuprũ.¬

Expanded text:
men, ubi patriarcham dereliquerant, quieverunt, utque fatimen, ubi patriarcham dereliquerant, quieverunt, utque fatigati, somnum suum dormierunt. Utque dies territer coeptum properarunt. Qui ut civitati fere ad duo millia proximare coeperunt, sicut triumphatores insonuere tubis, sia fidelium dicitur: Montes et colles cantabunt coram vobis laudem . Erat autem admodum grata multi fidaque suavitate delectabilis harmonia, cum voci militum sonituique tubarum echonisarent tinnitus montium, concava
Abbreviated transcription (Latin):
irnũ. eld de pcorib referam q̃ ad esũ parata erant.ꝰ
Lebetes ⁊ caldarie. cacabi. ledi. ⁊ eoꝵ exuuie. ciphi pleni
auro ⁊ argento aureizq uestibus. omuisq eorum
apparatus ibi ĩuentꝰ est. Ditissima p̃da locupletati
st̃. qͥ tẽtoria ad miraiysi regalib ieferta diriciis ha¬
buerunt. St̃adarum qd̃ ĩ sũmitate argatee haste
pomũ habebat aureum. comes normãnie obtulit
sepulcꝰ dñi. fuitq app̃ciatum p̃cio .xͫx. marcarũ.
Ensem uͦ alt̾ emit seragĩta biranteiz. Dñ autem
nr̃i sic t̾ũphalit̾ reu̾terent᷑. ĩueniebant agmina
rusticoꝵ uasa uinaria ⁊ aqͣtilia deferẽdium. q̃ ne¬
cessana ẽẽ putabãt ĩ obsidiõe dominorũ suorum.¬
Q uelut bestie stupefacłi. nusqͣ. diu̾tebãt. s ĩ cli¬
natis u̾ticib enses nr̃oꝵ expectabant. pleriq ĩ mor¬
cuoꝵ sanguine se uolutabant. ⁊ qͣsi mortui ĩter
mortuos latitabant. Ut autẽ nũ ꝑueneũt ad flu¬

Expanded text:
 pecoribus referam, quae ad esum parata erant? Lebetes et caldariae, cacabi, lecti, eorumque exuviae, cophini pleni auro argentoque, aureisque vestibus, omnisque eorum apparatus ibi inventus est; ditissimaque praeda locupletati sunt, qui tentoria admiravisi regalibus referta divitiis habuerunt. Standardum quod in summitate argenteae hastae pomum habebat aureum, comes Northmanniae obtulit sepulcro Domini, fuitque appretiatum pretio viginti marcarum. Ensem vero alter emit sexaginta byzanceis. Dum vero nostri sic triumphaliter reverterentur, inveniebant agmina rusticorum, vasa vinaria et aquatilia deferentium, quae necessaria esse putabant in obsidione, suorum, velut bestiae, stupefacti nusquam divertebant, et inclinatis verticibus, enses nostrorum exspectabant. Plerique in mortuorum sanguine se volutabant, et quasi mortui inter mortua corpora latitabant. Ut autem nostri pervenerunt ad flu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cio ꝯduri. ⁊ ad hoc bellum adduxi.⁊ nunc ad extre¬
mum ⁊ ip̃or ⁊ p̃cium amisi. Multo argenti dispẽdio
ꝑaueram ligna. ad ꝯstruendas ligneas turres. ⁊ omnis
generis machinas ĩ cirtuitu ieist̾mn ut eos obsiderem.
⁊ ipsi louge ab ea p̃ucuerunt faciem meam. Quẽ
honorem halebo ulteriꝰ ĩterra mea. cũ sic me deho¬
nestat gens aduena ppł eitncus. O mathome.
mathomio. quis inqͣ. uenustiori cultu te colitur. in
delubris auro argẽtoq ĩ signitis. ꝑulcasq dete yma¬
ginibus decoratis. ⁊ cerimoniis. ⁊ solempnitatib

Expanded text:
pretio conduxi, et ad hoc bellum adduxi, et nunc ad extrepretio conduxi, et ad hoc bellum adduxi, et nunc ad extremum et ipsos et pretium amisi. Multo argenti dispendio paraveram ligna ad construendas turres ligneas, et omnis generis machinas in circuitu Jerusalem, ut eos obsiderem, et ipsi longe ab ea praevenerunt faciem meam. Quem honorem habebo ulterius in terra mea, cum sic me dehonestat gens advena, populus alienus? O Machomet! Machomet! quis unquam venustiori cultu te colitur, in delubris auro argentoque insignitis, pulchrisque de te imaginibus decoratis, et caerimoniis et solemnitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
abysslis crepuit. ⁊ ĩcde gens ista efferbuit. nulla enĩ habent¬
fulla enuim haben uscera humanitatis. nulla indicia pi¬
gtatss. Si homines eeñt mori tinuissent. s unde em̾se¬
runt ĩ inferno redire ñ expauesẽt. Ogla regni babilo.¬
nie. qͣ. turpiter hodie de honestaris. q̃ habitatores tuos.
olim fortez. nunc debilitatos amittiz. Que gens ul¬
nunc fugiunt. qui nũꝙͣ fugere didicerunt. ⁊ tͣpi¬
tur ꝓsternuntur. qͥ alios ꝓstere ꝯsueuerũt. ꝓͥhdolor
omnia nobis cedunt ĩ atͣrium. uincere solebamus
⁊ uinciͣ. ĩ leticia cordis uersari. ⁊ nunc merore affi¬
cumir. eluis enim ualet ocłos alacrimis abstinere.
⁊ erumpentes ab intimo corde singultus cohibere
diu est quod ĩ collectione huiꝰ eyercitus cuius curã mag¬
ne sollicitudinis inpendi. multumq tempꝰ frustra
sũpsi. Forciores tocius orientis equites ĩ numerabłi

Expanded text:
Abyssus crepuit, inde gens ista efferbuit; nulla enim habentAbyssus crepuit, inde gens ista efferbuit; nulla enim habent viscera humanitatis; nulla indicia pietatis. Si homines essent, mori timerent, sed unde emerserunt, in infernum redire non expavescunt. O gloria regni Babyloniae! quam turpiter hodie dehonestaris, quae bellatores tuos olim fortes nunc debilitatos amittis! Quae gens ulnunc fugiunt, qui nunquam fugere didicerunt, et turpiter prosternuntur qui alios prosternere consueverunt. Proh dolor! omnia nobis cedunt in contrarium. Vincere solebamus, et vincimur. In laetitia cordis assidue versari, nunc moerore afficimur. Quis enim valet oculos suos a lacrymis temperare, et erumpentes ab intimo corde singultus cohibere? Diu est quod in collectione hujus exercitus curam magnae sollicitudinis expendi, multumque tempus frustra consumpsi. Fortiores totius Orientis milites innumerabili
Abbreviated transcription (Latin):
pat. ĩ terficit. gens pauperiima ⁊ pannosa. gens asiaꝵ gẽ¬
cium ꝑ ipsatia. oĩumq ꝓrsus hominum fer. rubigo ⁊ sco¬
ria: Gens ĩꝙͣ. que anr̃a solita erat querere panem. q̃ nichil
ꝓisus halebat nͥ baculum ⁊ peram. Tociens eis elsmosinã
dedimus. ⁊ eoꝵ miserti sumꝰ. heu. heu. qͣre eis peꝑcimus: Eur
illoꝵ miserie ĩdulsimꝰ: Ere ñ oẽs occidimꝰ : Nunc scire pos¬
sumus qͥa huc ueniebãt ñ ut ueri adoratores. s ut subdoli
exploratorez. Gloriã nost̾ felicitatis uiderũt. diuicias nr̃as
ꝯcupierunt. ꝯcupiscenciã sec̃ ĩterram suã detulcrũt. ⁊ istis
nunciauerũt. Nũc igͥ isti siciunt aurum argentũq. nostĩr.
⁊ obhoc tam cͣͥdeliter effundũt sanguinem nrũm. Ergo ne
sunt homines isti. qͥ tãtami habent potestatem aut c̾te ĩferna¬
les dii: forsitan ĩ fernus ruptus est. ⁊ ĩde poppłus iste erupit.

Expanded text:
uit, et interficit gens pauperrima et pannosa gens, aliarum genuit, et interficit gens pauperrima et pannosa gens, aliarum gentium peripsema, omniumque prorsus hominum faex, rubigo et scoria. Gens, inquam, quae a nostra solita erat quaerere panem, quae nihil prorsus habebat nisi baculum et peram? Toties eis eleemosynam dedimus, toties eorum miserti sumus. Heu! heu! quare eis pepercimus? Cur illorum miseriae indulsimus? Quare non omnes occidimus? Nunc scire possumus quod huc veniebant non ut veri adoratores, sed ut subdoli exploratores. Gloriam nostrae felicitatis viderunt, divitias nostras concupierunt, concupiscentiam secum in terram suam detulerunt, et istis nuntiaverunt. Nunc igitur isti sitiunt aurum argentumque nostrum, et ob hoc tam crudeliter effundunt sanguinem nostrum. Ergone sunt homines isti, qui tantam habent potestatem, aut certe infernales dii? Forsitan infernus ruptus est, et populus iste eruptus est.
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Iam eñi pͥma pars buabilonici exertitus tota fugi¬
ebat. ⁊ posterior de uictoria cuiꝰ eẽt adhuc dubitabat. nisi¬
gaudiũ quod habuerãt suꝑauit mesticia. Tut̃ nip̃i ꝑ¬
territi fugiunt. ⁊⁊ seqͣcib suiz fugiendi prestãt ꝯsorcium.
Et ut uentus aqͥlo dissipat nubes. ⁊ ĩ missus tbo aggregataᷤ
destruerẽt. ⁊ comes scĩ egidii qͥ urta mare pugnabat ⁊
abq numero ꝑime̾e̾t. ⁊ multo plures ĩ mari p̃cipirre
ire ꝯpelleret. qͥd clemens nũc uͦ demens ad mirat ysus
stans ante portam ascalone dixerit audiamus. ut supra
dict̾ꝰ ꝓselitus icrosolimis deĩ ceps ritulit qͥ iuta illum eiat
ut assecla ⁊ domesticus uerna illiꝰ. elemens ut demens
dicebat. dum gentem suam gens rͥanoꝵ detrũcabat.
Omatt᷑ome p̃ceptor nr̃ ⁊ patrone. ubi ẽ uirtus tua:
atoris esficar potentia. cui semꝑ astat tua p̃sencia : Utqͥd sic
dercliquisti gẽtem tuam. ꝙͣ ĩmisericorditer destruit. dilli¬

Expanded text:
bant. Jam vero prima pars Babylonici exercitus tota fugiebat, et posterior de victoria cujus esset, adhuc dubitabat, quigaudium quod habuerant, superavit moestitia. Tunc et ipsi perterriti fugiunt, et sequacibus suis fugiendi praestant consortium. Et ut ventus aquilo dissipat nubes, et immissus turbo aggeres destruerent, et comes Sancti Aegidii qui juxta mare pugnabat, absque numero perimeret, et multo plures in mare praecipites ire compelleret, quid Clemens, nunc vero demens admiravisus stans ante portam Ascalonae dixerit, audiamus, sicut supra dictus proselytus Hierosolymis deinceps retulit qui juxta illum erat, ut assecla, et domesticus et verna illius. Clemens igitur ut demens dicebat, dum gentem suam gens Christiana detruncabat: « O Machomet praeceptor noster et patrone, ubi est virtus tua? atoris efficax potentia, cui semper astat tua praesentia? Cur sic reliquisti gentem tuam, quam immisericorditer dissipat, destr
Abbreviated transcription (Latin):
que si scriberent᷑ digna eẽt memoria. Nullus nostroꝵ seg¬
nis. nullꝰ pauidꝰ ĩuentꝰ est. s omnes uno spiritu aĩati
unanimiter ꝑsequebant᷑ ĩ imicos crucis ip̃i. Mirum
quippe erat qd t̃atoꝵ multitudinẽ armatoꝵ pauoctas
nostroꝵ ñ expauescebat. s diuina suffragãte gr̃a magiꝰ
⁊ magis ꝯualescebat ⁊ eoꝵ caruicositatem ĩclinabat.
Sicq die tota pugne ꝯflictu initur. usq qͦ sol centrum
dit. ip̃a eadem hora oẽ robur ꝯtͣrie gentis emartuit. Qi
ita sensu mutati sũt. qͥa nͦ fugere poterãt. nͨ se defendere.
Arbores ascendebãt. putãtez ut ibi se tuerent᷑. ne anĩss
ĩtuerentur. Nñi uͦ sagitabãt illos. ⁊ ad t̾r̾am dem̾sos tͣ¬

Expanded text:
quae si scriberentur, digna essent memoria. Nullus nostrorum segnis, nullus pavidus repertus est, sed omnes uno spiritu animati, unanimiter prosequebantur inimicos crucis Christi. Mirum quippe erat, quod tantorum multitudinem armatorum paucitas nostrorum non expavescebat, sed divina suffragante gratia, magis ac magis convalescebat, et eorum cervicositatem inclinabat, sicque die tota pugnae conflictus initur usquequo sol centrum ascendit; ipsa eadem hora omne robur contrariae gentis emarcuit, qui ita sensu mutati erant quod nec fugere poterant, nec se defendere valebant. Arbores ascendebant, putantes quod sic se tuerentur ne a nostris intuerentur. Nostri vero sagittabant illos sicut
Abbreviated transcription (Latin):
gens occurrens nobis. dextra leuaq uehe¬
ment. in nos irruit. gens quoq nr̃a lic pau
pes in multitudine auiũ. se intͣ cohortes
eoꝵ ingentes. ad iuua d̾s. exclamando inini¬
serunt. Quoꝵ multitudo intantũ nr̃os ĩt

Expanded text:
s occurrens, dextra laevaque vehementer in nos irruit. Gens quoque nostra, licpes in multitudine avium, ita inter cohortes eorum ingentes, ADJUVA DEUS exclamantes, se inseruerunt. Quorum multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
dominus erat deus. erectis scalis quas
Cum ergo saraceni gentem nostram sic ef¬
ubi drucius uruere sperauerunt. illuc
quanto cius fugerunt. S nec huc nec
illuc delitescere potuerunt. quin mor¬
te merita trucidarentur. Dehominib
nuerunt. feminis uero pluribus peꝑ¬
cum cepissent alii aliis tam turpes quã
archadium. prenominant. cepit rex ui

Expanded text:
Dominus erat Deus, erectis non lente scalis, quas Quod cum Sarraceni gentem nostram sic efubi diutius vivere potuerunt, illuc perpropere fugerunt. Sed nec hic, nec illic delitescere potuerunt, quin morte promerita trucidarentur. Pauci quideunt. Feminis quampluribus pepcum cepissent, alii aliis tam pulchras quaum, quem Archadium praenominant, rex vi
Abbreviated transcription (Latin):
eos prompte fugauerunt. Obellũ insontibus
odiosum. sintuentibꝰ ꝑ horrendũ. Bellũ qd̾ mi
nune bellũ. nã ꝑantifrasim est dictũ. Sellũ cerne¬
bam. mente nutabam ictꝰ timebã. Onmes inferrũ
ruebant. ac si mortẽ nũꝙͣ metuerent. Dira calami¬
tas ubi nulla caritas. fragor erat nimis de mutuis
utroꝵ ꝑcussiomibꝰ. Hic ꝑcutit. ille corruit. hic
mana. ubi tanta cernit᷑ misexia. Merabile aũt¬
In cauda xp̃iani ruunt incapite sarracenos uin¬
cunt. Hos fugauimꝰ ad ascalonẽ. illis ꝑemptis¬

Expanded text:
s ibi corruerint. O bellum insontibus odiosum, et intuentibus perhorridum! Bellum, quia non bellum; nam per antiphrasim est dictum. Bellum cernebam, mente nutabam, ictus timebam. Omnes in ferrum ruebant, ac si mortem nunquam timerent. Dira calamitas, ubi nulla charitas. Fragor erat nimius de mutuis utrobique percussionibus. Hic percutit, ille corruit. Hic mana, ubi talis cernitur miseria. Mirabile quidIn cauda Christiani ruunt, in capite autem Sarracenos vincunt. Hos fugavimus usque Ascalonem, illi aut
Abbreviated transcription (Latin):
eos fe̾bant nimia ira succendebant᷑. Lũq hi ĩ¬
exire suadent. S nr̃i qͥ de ext̾no belli ꝯflictu fatiga¬
ti erant salubriꝰ ẽẽ iudicauer̃t intͣ menia remane̾
quã extͣ bella mou̾e. Illi uͦ ꝑ cãpos & plana cͣrendo
nrõs ad bella ciebant diraq conuicia eis inꝓꝑabãt.
Lauceas & gladios in altũ eiciebãt. & manibꝰ reci¬

Expanded text:
eos qui ferebant, nimia ira succendebantur. Cumque hi exire suaderent. Sed nostri qui de hesterno conflictu fatigati erant, salubrius esse judicaverunt inter moenia remanere, quam extra bella movere. Illi vero per campos et plana currentes, nostros ad bella ciebant, diraque eis convicia improperabant. Lanceas et gladios in altum ejiciebant, et in manibus reci
Abbreviated transcription (Latin):
iucina .ꝙͣ boem̃. c̃ suis satellitibꝰ iã optinebat illud¬
q castrũ ꝑ cã impugnare ꝑabat. S illi resũptis ui¬
ribus t̾ri satis eminẽtiores. sagitas ⁊ spicła instar gͣn¬
artus eos ãgebat. ⁊ hostis desuꝑ oppͥmebat. qͥa ñ erat
alia uia decertãtium quã p̾̃stabat latitudo muroꝵ
ꝓpt̾a ꝯtigit quia t᷑ci irruentes contra trim unus
impellebat alium . nͨ retͦ ire erat facultas nͨ ĩ leua
uel dext̾a illi erat diuortiũ. Qtquot impetꝰ uru¬
entiũ suꝑ nros impingebat. illi inlanceis. spiculis
& mucͦnibꝰ excipiebãt. ⁊ sic uulna̾tos ad t̾rã ꝓicie¬
bant. & ex eis illos qui t᷑rim de subtꝰ moliebant᷑
effodẽ ꝓst̾nebant. Sicq mortuꝰ uiuo necem infe̾¬
bat. & cui in aĩa uita deerat in corꝑe mors ap¬
Sanguis ub̃tĩ de uulne̾ cep̃ stillare ⁊ cor pͥn

Expanded text:
suis satellitibus jam obtinebat, illudque castrum per eam impugnare parabat. Sed illi resumptis viribus, turri, satis eminentiores, sagittas et spicula, instar granartus angebat, et hostis desuper opprimebat, quia non erat alia via decertantium, quam praestabat latitudo murorum. Propterea contigit quia Turci irruentes contra turrim, unus impellebat alium, nec retroire erat facultas, nec in laeva nec in dextra ulli erat divortium. Quotquot impetus irruentium super nostros impingebat, illi in lanceis, spiculis et mucronibus excipiebant, et vulneratos ad terram projiciebant; et cum eis illos qui turrim desubtus moliebantur effodere, prosternebant, sicque mortuus vivo necem inferebat, et cui in anima vita deerat, in corpore mors apSanguis ubertim de vulnere coepit stillare, et cor n
Abbreviated transcription (Latin):
mis ubi turbam densiorem ẽẽ consper̃ in mediũ
ꝓsiliuit siuisq int̾fectoribꝰ torm̃tũ fuit. Nẽ lingͣ
carnis quȩ adplenũ ualeat enarrare. qͦt francoꝵ
manꝰ ibi ualeat p ͤ ss d are. & nͥ castelli municipi¬
um tam forte fuiss ip̃o die uenturis calamitatibꝰ
suoꝵ magnũ leuam̃ dñs p̃stitiss. S uoluit d̾s
ut urbs antiochena difficult̾ adipisc̾et᷑. ut adepta
carior hr̃et᷑. Ciciꝰ enĩ acquisita uilescũt. diu desida¬
ta cariꝰ amplectunt᷑. Nox int̾ueniens litẽ dire¬
mit. & diurno labori ꝯtulit mod̾am̃. qͥa pugne
cultatem. U̾bi enĩ int̾ muros hostis adest nulla
quiescendi facultas ẽẽ potest. In crastinũ idẽ fr̾a
scdã .ui. alii spoliata cͥau̾a mortuoꝵ extͣ muros
extrahebant. alii de t̾ribꝰ cũ castellanis iaculis
ecce illi qui stabant in tribꝰ & muris. eminꝰ
ꝯtemplant᷑ inm̃sã nubẽ agitati pulu̾is.
De qͣ diu̾sa sentientes. alii dicebãt ꝯstantinopoli

Expanded text:
e conspexit, in medium prosiluit, suisque interfectoribus tormentum fuit. Non est lingua carnis quae satis valeat enarrare quid Francorum manus ibi valuit pessundare, et nisi castelli municipium tam forte fuisset, ipso die venturis calamitatibus suorum magnum levamen Dominus praestitisset. Sed voluit Deus ut urbs Antiochena difficulter adipisceretur, ut adepta, charior haberetur. Citius enim acquisita vilescunt, diu desiderata charius amplectimur. Nox interveniens litem diremit, et diurno labori contulit moderamen; quia pugnae facultatem. Ubi enim intra muros hostis adest, nulla requiescendi facultas esse potest. In crastinum, id est feria sexta, alii spoliata cadavera mortuorum extra muros foris trahebant, alii de turribus cum castellanis, jaculis ecce illi qui stabant in turribus et muris, eminus contemplantur immensam nubem agitati pulveris. De qua diversa sentientes, alii dicebant, Constantinopo
Abbreviated transcription (Latin):
tri cessit bellumq deliquit. In eiꝰ infirmitate
alioꝵ uirtꝰ corruit. qr unꝰ quisq misabiłe casũ
sui ducis admodũ indoluit. Pugnã dimit¬
tũt. tͣcas tͣrimq relinquũt. Ũnꝰ tñ insuꝑioris
ñis fastigio remansit cꝰ egregia fun̾a nr̃oꝵ
solũ eẽ delictũ. tñ in se animũ gerẽs iũctũ
ut rursꝰ molosos cep̃ se utrimq defende̾. lapideꝰq
& cem̃tũ de parietibꝰ auellebat & suꝑ illos qui

Expanded text:
trocessit, bellumque dereliquit. In ejus infirmitate aliorum virtus corruit, quoniam unusquisque miserabilem casum sui ducis admodum doluit. Pugnam dimittunt, Turcos turrimque relinquunt. Unus tamen in superiori turris fastigio remansit, cujus egregia funera univesolum esse derelictum, tamen in se animum gerens invictum, ut ursus inter molossos coepit se utrinque defendere; lapidesque et caementum de parietibus ave
Abbreviated transcription (Latin):
sq ꝯtͣdic̃one ꝑficite. Nulla hẽ memoria
fr̃ne mortis. nulla uis doloris. nulla insti¬
gatio meroris. au̾tere potuit a ꝓmisse fid̾i stabilitare.
magisq ualuit ap̃ ip̃m fic̾i pactio. ꝗͣ duoꝵ german¬
orum diri cruciatꝰ ⁊ int̾empc̃o. Et si illud antiqͦỹ
ꝓblema samsonis ĩmedium uolumus adducere.
huic eqͥpollens posfumus ꝓponẽ. Samson ait. De
comedẽte exiuit cibus. et de forti dulcedo. Nc̃ uͦ
ĩtegͣ dilectio. At ne fastidiosam uideam᷑ facere di¬
gressionẽ. ad inceptã redeamꝰ hystorie ꝓposiconẽ. Qũi¬

Expanded text:
tione perficite. Nulla hunc memoria fraternae mortis, nulla vis doloris, nulla instigatio moeroris avertere potuit a promissa fidei stabilitate; magisque valuit apud ipsum fidei pactio quam duorum germanorum diri cruciatus interemptio. Et si illud antiquum problema Samsonis in medium volumus adducere, huic aequipollens possumus proponere. Samson ait: De comedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcintegra dilectio. At ne fastidiosam videamur facere digressionem, ad inceptam redeamus historiae propositionem. Quar