comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de templo corꝑis siti. Destructo a chaldeis tẽplo
humano corꝑi. Edunt nãq phisici formã humani
corꝑis. tot dierũ spacio ꝑfici. Sex diebꝰ pͥmis a concqy¬
tione lactis ht sumlitudinẽ. nouẽ seqͣntib ꝯu̾tit᷑
insanguinẽ .xii. sequentib solidat᷑. reliquis.xuii.
ta quinq. Quib adice illum diem quo corpꝰ per
mẽbra discretum incipit cresc̾e. Hic etiam nume¬
rꝰ in littis nominis ade scđm gͥcos inuenit᷑. alpha
tͥo. mesembria meridies. & quia in adam numerꝰ
hoc num̾o. sũpsit.xͨ de adã templum corꝑis per
mariã uirginẽ. Illi dr̾. terra es. ⁊ in terram ibis.
⁊ ħ de se ait. Soluetis templii ħ. s ego excitabo
illisd. Ercitatur itaq in xꝑo disꝑsus adam. &

Expanded text:
 sui. ALBINUS. Destructo a Chaldaeis templo, humano corpori. Tradunt namque physici formam humani corporis tot dierum spatio perfici. Sex primis diebus a conceptione, lactis habet similitudinem, novem sequentibus convertitur in sanguinem, duodecim sequentibus solidatur, reliquis ta quinque, quibus adjice illum diem quo corpus per membra discretum incipit crescere. Hic etiam numerus in litteris nominis Adam secundum Graecos invenitur: α, alpha, trio, μεσεμβρία, mesembria, meridies. Et quia in Adam numerushoc numero sumpsit Christus de Adam templum corporis sui per Mariam virginem. Illi dicitur, Terra es, et in terram ibis , et hic de se ait: Solvetis templum hoc, et ego excitabo illud. Excitatur itaque in Christo dispersus Adam, et
Abbreviated transcription (Latin):
eccłie simplicitatem sig̾cat. Que recte pauꝑ uo¬
catur. quia et suꝑbie sp̃m. ⁊ mundi diuitias abie¬
cit. Uidua ẽ. qi uir eius ꝓ ea mortuus ẽ ħ in ga¬
rophilatiũ minuta duo mitiit. qi in conspectu
dĩ dilectionẽ eiꝰ & ꝓximi. seu fidẽ ⁊ orationẽ de¬
ferg Nã õs hii ex abundanti s miser̃t ĩ mun̾a d̾i.
ħ au̾̃t ex eo qd̾ deest illi. totũ uictũ suũ qͣ hũumi¬
sit. Ex eo qd̾ deẽ illi. intellig̾r bona uoluntas eiꝰ.
q qd̃ potuit misit. ⁊ qd̾ non potuit desid̾auit.
Iuds mittit diuitias ex abundantia. qͣsi orando
dicat ap̃ se. ds̃ grãs ago tͥ. qr ñ sũ sic̃ cet̾i hõium
raptores. inusti. ⁊ cet̾. eccłia om̃em uictũ suũ¬

Expanded text:
Ecclesiae simplicitatem significat. Quae recte pauper voEcclesiae simplicitatem significat. Quae recte pauper vocatur, quia et superbiae spiritum et mundi divitias abjecit. Vidua est, quia vir pro ea mortuus est. Haec in gazophylacium minuta duo mittit, quia in conspectu Dei dilectionem ejus et proximi, seu fidem et orationem defert. Nam omnes hi ex abundanti sibi miserunt in munera Dei; haec autem ex eo quod deest illi, totum victum suum quem habuit, misit. Ex eo quod deest illi, intelligitur bona voluntas ejus: quia quod potuit misit, et quod non potuit desideravit. Judaeus mittit divitias ex abundantia, quasi orando dicat apud se: Deus, gratias ago tibi quia non sum sicut caeteri hominum, raptores, injusti , et caetera. Ecclesia omnem victu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsyca diuitie uocantur. Erat aũt archa foram̃ ha¬
beus desuꝑ posita uixta altare ad dexterã. ingͣdienti¬
b domũ dñi. in ꝗͣ mittebant sacdotes ostia custodi¬
entes pecumã. que destrebat᷑ ad t̾eplum. atq serua¬
bat᷑ ad instauratione eiusdẽ templi. lege uerba diey
uidit aũt ⁊ qͣndã uiduã pauꝑcłam nuttentẽ era
minuta duo. qd̾ ẽ qͣdrans. Et ꝯuocans disgpłos suoᷤ
att illis. Uere dico nob̃. quia uidua ħ pauꝑ pd̃ q̃ õs
misit. Quadrantẽ uocãt calculatores. quartã paitẽ
cuiꝰq rei. ueluti loci. tpr̃is. pecunie. forsitan gͦ h qͣrtã
part̃ sycdi .i. quinq obolos sig̃cat. Moraliter intimat᷑
ꝙͣ sit acceptabile dõ. qͥcqͥd bono animo offerimꝰ. Cor
nimirũ. ⁊ ñ sub̾am pensat ds̃. nec ꝑpendit ꝗͣtũ in
eiꝰ sacͥficuis. s ex qͣnto ꝓferat᷑. Iuxta allegoriã diuiteᷤ
qui in garophilatium mim̾a mittebant. uidcos
designant. de iustita legis elatos. uidua uͦ pauꝑ

Expanded text:
Persica divitiae vocantur. Erat autem arca foramen habens desuper, posita juxta altare ad dexteram ingredientibus domum Domini, in quam mittebant sacerdotes ostia custodientes, pecuniam quae deferebatur ad templum, atque servabatur ad instaurationem ejusdem templi; lege Verba dierum. Vidit autem et quamdam viduam pauperculam, mittentem aera minuta duo, quod est quadrans. Et convocans discipulos suos, ait illis: Vere dico vobis quia vidua haec pauper plus misit. Quadrantem vocant calculatores quartam partem cujusque rei, veluti loci, temporis, pecuniae. Forsitan ergo hic quartam partem sicli, id est quinque obolos significat. Moraliter intimatur quam sit acceptabile Deo quidquid bono animo offerimus. Cor nimirum et non substantiam pensat Deus, nec perpendit quantum in ejus sacrificiis, sed ex quanto proferatur. Juxta allegoriam divites qui in gazophylacium munera mittebant Judaeos designant, de justitia legis elatos; vidua vero pauper
Abbreviated transcription (Latin):
ex reb tpralib letat᷑. dũ honoribꝰ extollit᷑. dũ in carmis
uoluptate resoluit᷑ dũ nulla uent᷑e pene formidine t̾ret᷑
pacẽ ht̃ in die sua s gue scandalũ dãpnationis habebitĩ
die extͣma. Inimici st̃ maligni sp̃c qͥ aĩam a corꝑe exeuntẽ
obsident ꝙͣ. in carne positã deceptoriis delectationib foueñ.
Uallo eã cͥcũdant. ꝙ reductis iniquitatib qͣs ꝑpet̾uit añ
ocłos eiꝰ. ad societatẽ sue dãpnatioruis eã coartant. Undiq
coangustant.q̃n ei ñ solũ oꝑis. uerũetiã locutionis ini

Expanded text:
honoribus extollitur, dum in carnis voluptate resolvitur, dum nulla venturae poenae formidine terretur, pacem habet in die sua, sed grave scandalum damnationis habebit in die extrema. Inimici sunt maligni spiritus, qui animam a corpore exeuntem obsident, quam in carne positam deceptoriis delectationibus fovent. Vallo eam circumdant, quia reductis iniquitatibus quas perpetravit ante oculos ejus, ad societatem suae damnationis eam coarctant. Undique coangusta
Abbreviated transcription (Latin):
care debuer̃t. Mens fideliũ ẽ tẽplũ dĩ. que tunc fit latͦis
spelunca. qñ relicta sc̃c̃tate conat᷑ ag̾e. unde ꝓximis ua¬
leat nocͥe. N sit gͦ in domo pectoris nr̃i negotiatio ñ uen¬
dentiũ em̃taũq ꝯm̾cia. ñ donoꝵ cupiditas. Notandũ
pugnat narrationi mͦ antecedentia recapitłanti. mͦ se¬
quentia occupanti. a .xxii.
uit. sustinet paleã. ut initret in horreũ. U̾bi gr̃a. uide ᷤᷤ¬
frẽm currere ad theatrum. ꝓhibe. mone. ꝯtͥstare.
uides currere ad uinum. ꝓhibe si potes. amicꝰ est.
admoneat᷑ lenit̾. Uxor ẽ seuerissime refrenet᷑. Sic
zelus domus d̃i comedit de. Si autem frigidus ⁊
martidus. dix̾is in corde tuo. quid ad me aliena
peccata. sufficit mnichi animã meã d̃o seruare.

Expanded text:
e tunc fit latronum spelunca, quando, relicta sanctitate, conatur agere unde proximis valeat nocere. Non sit ergo in domo pectoris nostri negotiatio, non vendentium ementiumque commercia, non donorum cupiditas. Notandum pugnat narrationi, modo antecedentia recapitulanti, modo sequentia praeoccupanti. A. 21X mit, sustinet paleam, ut intret in horreum. Verbi gratia: Vides fratrem concurrere ad theatrum? prohibe, mone, contristare. Vides concurrere ad vinum; prohibe, si potes. Amicus est? admoneatur leniter. Uxor est? severissime refrenetur. Sic zelus domus Dei comedit te. Si autem frigidus et marcidus dixeris in corde tuo: Quid ad me aliena peccata? sufficit mihi meam animam servare
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ seq̃ntibꝰ electis callẽ faciant recte uiuendi . I uia demq
st̾nunt uestim̃ta qͥ corꝑa sua ꝑ abstinentiã edomant. ĩi
dño it̾ ad m̃tẽ parent. uł exemplabona seq̃ntibꝰ p̃beant.
frondes uͦ uł ramos de arboribꝰ cedĩ. q̃ patrũ sententias
uł exẽpla caryunt.⁊ ĩ uia dĩ ad auditoris animũ ueni¬
entiᷤ. humili p̾dicati one sũmiitunt. Iustin̾aq ut palma
fiorebt̃ angꝰti ĩ radicibꝰ lati ĩ florib ⁊ fructibꝰ qm bonꝰ

Expanded text:
ia denique sternunt vestimenta, qui corpora sua per abstinentiam edomant, ut Domino iter ad mentem parent, vel exempla bona sequentibus praebeant. Frondes vero vel ramos de arboribus caedunt, qui Patrum sententias vel exempla carpunt, et in via Dei ad auditoris animum venientis humili praedicatione submittunt. Justi namque ut palma florebunt, angusti in radi
Abbreviated transcription (Latin):
Quã mod̾ate temꝑauit responsionẽ. N̾ dix̃ qd̵̾ ca¬
lũpniatores audire uolebãt. bñ facuint pueri. ut
mͥ testimoniũ ꝑhibeant. nec rursũ ait. errant pue¬
ri. qͣsi dic̾et ignosc̾e debetis etati. s testimoniũ ꝓ¬
tulit ex psalmo. Si recordemur turbe p̃cedentis.⁊
subsequentis suꝑuis clamando. intelligimus
quia infantes erarte. non etate. s cordis simplici¬
tate. nam infantes lactentes. nec intelligunt nec
laudant. Illi autem pueri lactentes dicebant᷑. qͥa
ita mirabiliũ delectatione excitati clamabãt. quasi
lactis suauitate puer delectatur. E oĩs simplex
doctna. lac d̾r. quia delectat. sic̃ lac sine labore
Iespondert gͦ uidei. & dixerunt ei. Quod

Expanded text:
Quam moderate temperavit responsionem. Non dixit quod calumniatores audire volebant, bene faciunt pueri ut mihi testimonium perhibeant; nec rursum ait: Errant pueri, quasi diceret, Ignoscere debetis aetati, sed testimonium protulit ex psalmo. Si recordemur turbae praecedentis et subsequentis superius clamando, intelligimus quia infantes erant non aetate, sed cordis simplicitate. Nam infantes lactentes nec intelligunt nec laudant. Illi autem pueri lactentes dicebantur, quia ita mirabilium delectatione excitati clamabant, quasi lactis suavitate puer delectatur. Et omnis simplex doctrina lac dicitur, quia delectat sicut lac sine dolore Responderunt ergo Judaei et dixerun
Abbreviated transcription (Latin):
bia dicu̾t᷑ ap̃eos. q̃ nos dicimꝰ uilia imuinuscła. u̾bi gr̃a. ut
biste ꝓ usuris accipiebant uarias speties. ut qd̾ in nũmo
ñ licebat. in his rebꝰ eig̾ent. q̃ nũmis cocmunt᷑. qͣsi ñ ħ ipsũ
ez echiel p̃cau̾it dicens. Usurã ⁊ suꝑabundantiã ñ accipie¬
tis. hos om̃s eiec̃ dñs de tẽplo. Ioratorio nãq nemo aliqͥd a¬

Expanded text:
bia dicitur apud eos quae nos dicimus vilia munuscula, verbi gratia, ut bia dicitur apud eos quae nos dicimus vilia munuscula, verbi gratia, ut bistae pro usuris accipiebant varias species, ut quod in nummo non licebat, in his rebus exigerent quae nummis coemuntur, quasi non hoc ipsum Ezechiel praecaverit, dicens: Usuram et superabundantiam non accipietis . Hos omnes ejecit Dominus de templo. In oratorio namque nemo aliquid a
Abbreviated transcription (Latin):
ons uit̾dix. ñ de uasis do dicatis. Sciendũ qd̾ iurta manda¬
ta legis. de cunctis pene regionibꝰ uideoꝵ ppło ꝯfluente.
ad tẽplũ dm̃i in toto orbe famosissimũ umnumabiles un¬
molabant᷑ hostie. tauroꝵ. arietũ. hyrcoꝵ. maxime infestiᷤ
diebꝰ pauꝑibꝰ ne absq sacͥficio ẽẽnt. pullos colũbaꝵ. ⁊ tͣtureᷤᷤ
offerentib S cũ plerũq ñ ħent uictimas d elonge uemen¬
tes. excogitauer̃t sac̾dotes qͣmp̃dã de ppło fac̾ent: scł ut ani¬
malia sacͥficanda ñ hñtibꝰ uend̾ent.⁊ ea rursũ reciꝑent.
S cũ accidet ut qͥdã pauꝑes ⁊̃ ñ hab̾ent uñ aues em̾ent.
posuer̃t ibi sac̾dotes nũmularios. qͥ mutuã sub cautiõe
darent petuniã. S qr lex p̃cipiebat. ut neno usuras acciꝑet
excogitauer̾t aliã. dechña. scł ut ꝓ nũmulariis collibistas
fac̾ent. Cuiꝰ u̾bi ꝓpͥetatẽ. latina lingua ñ expͥmit. Colly¬

Expanded text:
onis interdixit, non de vasis Deo dicatis. Sciendum quod juxta mandata legis, de cunctis pene regionibus Judaeorum populo confluente ad templum Domini in toto orbe famosissimum, innumerabiles immolabantur hostiae taurorum, arietum, hircorum, maxime in festis diebus: pauperibus, ne absque sacrificio essent, pullos columbarum et turtures offerentibus. Sed cum plerumque non haberent victimas de longe venientes, excogitaverunt sacerdotes quomodo praedam de populo facerent, scilicet ut animalia sacrificanda non habentibus venderent, et ea rursum reciperent. Sed cum accideret ut quidam pauperes etiam non haberent unerunt ibi sacerdotes nummularios, qui mutuam sub cautione darent pecuniam . Sed quia lex praecipiebat ut nemo usuras acciperet, excogitaverunt aliam technam, scilicet ut pro nummulariis colybistas facerent. Cujus verbi proprietatem latina lingua non exprimit. Coly
Abbreviated transcription (Latin):
tre suscip̃ nom̃. ⁊ pat̾ de filio. Bñdictio que sit in dõ ꝯfessio
sola ẽ. ⁊ laudatio bonoꝵ. q̃ p̃stita st̃ ab eo. Bñdictio u̾q̃
fit a dõ in nob̾ implet᷑. dumeiꝰ bñficiis unplem̃. Quẽ ait S
uidĩ fideles cdidunt uent᷑um. hc̃ nos uenisse c̾dimꝰ.
Ieiꝰ quippe laude celestia.: ⁊ t̾rena ꝯcin̾t. qi qͦ nascente
rep̾ẽdt̃ dicentes. paxĩ celo. ⁊ gła in excelsis. Turbe qͥdẽ

Expanded text:
tre suscipit nomen, et Pater de Filio. Benedictio quae fit in Deo, confessio sola est et laudatio bonorum, quae praestita sunt ab eo. Benedictio vero quae fit a Deo, in nobis impletur, dum ejus beneficiis implemur. Quem autem Judaei fideles crediderunt venturum, hunc nos venisse credimus. In ejus quippe laude coelestia et terrena concinunt, quia quo nascente rependunt, dicentes: Pax in coelo, et gloria in excelsis. BEDA. Turbae quidem
Abbreviated transcription (Latin):
st̾cora eẽ ut xꝰ luc̾faciã.q. aũt ramos de arboribꝰ ceciebant:
fĩ cͥclentes ⁊ eruditi doctores. qͥ ex ꝓpħis accipientes erẽ¬
pla. qͣsi de arboribꝰ ramos añ gentilẽ ppłm. strauer̾t in
uia .i. in xͦ. ut sñ offendido intͣret ĩ scũariũ dĩ. Uł ita
delis animã regens. ad pace̾ intime usionis duc̃. s ̃ cũ¬

Expanded text:
t Christum lucrifaciam . Qui autem ramos de arboribus caedebant, sunt credentes et eruditi doctores qui ex prophetis accipientes exempla, quasi de arboribus ramos ante gentilem populum straverunt inin Christo, ut sine offendiculo intraret in sanctuarium Dei. Vel ita: o cujusque fidelis anima regens ad pacem intimae visionis ducit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Qauemient dies in te. ⁊ ccũdabt̃ te uumici tuiuallo.
i coangustabt̃ te undiq ⁊ ad t̾rã ꝓst̾nent te. ⁊ filios
tuos qͥ inte st̃. Litt̾am sic lege. Si cognouisses qr ue¬
ment dies in te. ⁊ cͥcũdabt̃ te inimici tui. ⁊ c̾.⁊̃ tu
subaudis fleres. q̃ mͦ qr nescis qd̾ ĩmin⁊ exultasi fłu
carnẽ uoluptatib das. Et qͥdẽ in hac tua die .i. in hac
tua ꝓsꝑitatis daritate q̃ ad ꝑacẽ tͥ ẽ tẽꝑalẽ. subaudiᷤ
fleres. si cognouisses ħ suꝑuent᷑a mala. s nunc abscõdi¬
ta st̃ ab ocłis cordis tui. Uł pot̾ apͥncipio capiłi. sub uno

Expanded text:
e inimici tui vallo, et coangustabunt te undique, et ad terram prosternent te, et filios tuos qui in te sunt. Litteram sic lege: Si cognovisses, quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici, etc., etiam tu, subaudis fleres, quae modo, quia nescis quod imminet, exsultas, dum carnem voluptatibus das. Et quidem in hac tua die, id est, in hac tua prosperitatis claritate, quae ad pacem tibi est temporalem, subaudis fleres, si cognovisses haec superventura mala; sed nunc abscondita sunt ab oculis cordis tui. Vel potest a principio capituli su
Abbreviated transcription (Latin):
lanuaẽ ipse qͥ ait. Ego sũ osttũ ouiũ. ꝑme si qͥs int̾ierto sal¬
uab̾r ⁊ pascua inuenet. his paschuus ppłs geutiũ care¬
bat. dũ extͣianuã ĩ biuo ligatꝰ stabat. Recte ĩ buuo q
ñ unã fidĩ uiã tenebat. s dubios calles erroneꝰ sequebat᷑.
In biuio stabat. qui in lib̾tate arbiti ĩt̾ mortẽ ⁊ uitã du¬
bitabat. Multos q̃ppe dnos habebat quia ꝑ multa do¬
ginata uariis raptatꝰ erroribꝰ. qͦt uiciis defiuebat. tot
demones cũ possidebant. S dñatũ sͥ uendicare ñ pot̾ant
qͦs dños fecerat ñ natura. s culpa.⁊⁊ ĩo oũ dñs dr̃. unꝰ

Expanded text:
ierit, salvabitur et pascua inveniet . His pascuis populus gentium carebat, dum extra januam in bivio ligatus stabat. Recte in bivio, quia non unam fidei viam tenebat, sed dubios calles erroneus sequebatur. In bivio stabat, qui in libertate arbitrii, inter mortem et vitam dubitabat. Multos quippe dominos habebat, quia per multa dogmata variis raptatus erroribus, quot vitiis deserviebat, tot daemones eum possidebant. Sed dominatum sibi vindicare non poterant, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑturbant. ne iħc cor illuminare accedat. Sepe occurĩt
cordi fantasiata peccatoꝵ q̃ fecimꝰ. ⁊ tͥbant animũ. s
tc ardentiꝰ clamori orationis insistendũ ẽ. Qñ fantasia¬
ta occurr̃t aliq̃tenꝰ iħm tnsire sentimꝰ. cũ uͦ orationi ue¬
CXUI. hem̃t insistimꝰ. tr̃ mnob̾ stat iħc. ⁊ sic lux amissa rꝑit᷑¬

Expanded text:
perturbant, ne Jesus cor illuminare accedat. Saepe occurrunt perturbant, ne Jesus cor illuminare accedat. Saepe occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, et turbant animum, sed tunc ardentius clamori orationis insistendum est. Quando phantasmata occurrunt, aliquatenus Jesum transire sentimus; cum vero orationi vehementer insistimus, tunc in nobis stat Jesus, et sic lux amissa r
Abbreviated transcription (Latin):
asceusionẽ ꝑ apłos. ⁊ uidcis eo gentibꝰ. et̾ne diuinitatis.⁊
assũpte humanitatis archana patefecit. Qd̾ mareꝰ unũ il¬
luminatui scͥbit. ad gentiũ salutẽ specialit̾ respic̃. qͦtũ
cecitas notissima erat. Math̾s recte duos dic̃ illuminatoᷤ
scͥbens hebreis. sciebat eñi notitiã dĩ ꝑuenturã ad goꝰ.
cccłie gentiũ. Uocat dñs scaͤm martũ cecũ clamantẽ ad se
cũ ppło gentiũ. scientiã u̾itatis desid̾anti ꝑscõs p̾dicatoreᷤᷤ¬
in lucã. Dũ conditor nr apppinqͣt iericho. cecꝰ adlumen
redit ꝙ dũ duunitas defectũ nr̃e caris suscep̃. huma¬
nũ genꝰ cłnc cdaritatis lum̃ qd̾ amiserat recepit. serꝰ seL
det uixta miã. dũ incip̃cred̾e in ipsũ qͥ dic̃ ogo sumuia
Mdicat gͦ du rogat. Uñ seqͥr. ⁊ clamabat. Qͥ iħm uenientẽ
p̃cedt᷑. ⁊ int̾pant. tumultũ carnaliũ uitioꝵ designant
q̃ cogitationes nr̃as dissipant. ⁊ uoces cordis moratione

Expanded text:
gentibus aeternae divinitatis et assumptae humanitatis arcana patefecit. Quod Marcus unum illuminatum scribit, ad gentium salutem specialiter respicit, quarum caecitas notissima erat. Matthaeus recte duos dicit illuminatos, scribens Hebraeis : sciebat enim Dei notitiam perventuram ad gentes. Ecclesiae gentium. Vocat Dominus secundum Marcum caecum clamantem ad se, cum populo gentium scientiain Lucam.  Dum Conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit; quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus aeternae claritatis lumen quod amiserat, recepiipsum qui dicit: Ego sum via . Mendicat, dum rogat. Unde sequitur: Et clamabat. Qui Jesum venientem praecedunt et increpant, tumultum carnalium vitiorum designant, quae cogitationes nostras dissipant, et voces cordis in oratione
Abbreviated transcription (Latin):
tunt᷑ ꝙi caritas ñ ẽ iuo. Uñ scͥptũ ẽ. ue soli. Dtio edu¬
cunt hebreos de egypto. duo portant botrũ de scã t̾ra. ut
sẽꝑ p̃positi iungant oꝑi scientiã. duo mandata de duabꝰ
tabulis ꝓferant. duobꝰ fontib abluant. & abluant. & duo¬
b uectibꝰ archam dñi portent. ⁊ int̾ duocherubmn dñm cog¬
noscant. sp̃u ⁊m̃te psallentes. Soluite inqͥr ꝑ doctnã. ⁊ ꝑmi

Expanded text:
tuntur; quia charitas non est in uno. Unde scriptum est: Vae soli . Duo educunt Hebraeos de Aegypto, duo portant botrum de sancta terra, ut semper praepositi jungant operi scientiam, duo mandata de duabus tabulis proferant, duobus fontibus abluantur et abluant, et duobus vectibus arcam Domini portent, et inter duo cherubim Dominum cogno
Abbreviated transcription (Latin):
surgimꝰ inutute. Seminat corpꝰ arumale siunt¬
corpꝰ spũale. Om̃is mors ht̃ passionẽ. s. ñ oĩs passio mor¬
tẽ. Confessores eñi passi fueruitt. s ñ occisi. Os em
st̃. Cassiodorꝰ psalmo .xͦ. Calix dictus ẽ eoqd̃ assidue
immutata calicẽ dix̃. Uñ ħ nom meniorie ꝯstat
infcrũ. Id̃e psalmo lxxͦx.iiͦii. Calix dr̃ a calida po¬
tione. qͣ utunt᷑ ꝯuuante. Idẽ psalmo. cͦxuͦ. Ca¬

Expanded text:
irtute. Seminatur corpus animale, surgspirituale . Omnis mors habet passionem, sed non omnis passio mortem. Confessores enim passi fuerunt, et non occisi. Omnes sunt. Cassiodorus psalmo decimo: « Calix dictus est eo quod assidue immutata, calicem dixit. Unde hoc nomen memoriae constat infixum. Idem psalmo LXXIV: « Calix dicitur a calida potione, qua utuntur convivantes. » Idem psalmo c
Abbreviated transcription (Latin):
mo tua oporterme man̾e. E. festinans descẽdit ⁊ exce¬
p̃ illũ gaudens. Iuitatꝰ inuitat. qr si ñdũ audierat
uoc̾e inuitantis. audierat affectũ. Itaq hodie ĩ do¬
mo pusilli zachei oportet illũ man̾e .i. noualutis
gr̃a chorꝰcante in hiumili cͥdentiũ nationũ corde
qͥ esc̾e. Qd̾ aut de sicomoro descend̾e. ⁊ sic indomo mã

Expanded text:
e. Et festinans descendit, et excepit illum gaudens. Invitatus invitat, quia si nondum audierat vocem invitantis, audierat affectum. Itaque hodie in domo pusilli Zachaei oportet illum manere, id est nova lucis gratia coruscante, in humili credentium nationum corde quiescere.
Abbreviated transcription (Latin):
hebreo scͥptũ. anna adonay. osi. anna. Qd̾ int̾pres nr̃
iheronimꝰ. diligentiꝰ elucidans. ita tͣnstulit. Obset dñe
itaq salua obsec sig̾cati ꝯsũpta uocal qͥ u̾bũ antẽ¬
cedens t̾iminat. cũ ꝑfeite dr osi Qd̾ met̾i in scandendis
u̾sib sinalmpbã uocant. ꝗͣiis scͥptã litt̾am scͥindentes tu¬

Expanded text:
Hebraeo scriptum est, anna adonai osi anna. Quod interpres noster Hieronymus diligentius elucidans, ita transtulit: Obsecro, Domine, itaque, salva, obsecro, significat: consumpta vocali quae verbum antecedens terminat, cum perfecte dicitur osi. Quod metrici in scandendis versibus synaloepham vocant, quamvis scriptam litteram scandentes tr
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ sit. ioħs aũt ꝓpͥa morte uitan fimerit. s: sino¬
scamꝰ eũ missũ in feruentis olei doliũ uidebimꝰ
eiꝰ animũ martyrio ñ defuisse. ⁊ eũ calicẽ ꝯfessi¬
onis bibisse. hinc aroꝰ. de bono ꝯugali. Sic̃ ñ est
impar m̾̃itũ patientie in pct᷑. qͥ passꝰ ẽ. ⁊ in ioħe qͥ¬

Expanded text:
morte vitam finierit. Sed si noscamus eum missum in ferventis olei dolium, videbimus ejus animum martyrio non defuisse, et eum calicem confessionis bibisse. Hinc Augustinus de bono conjugali: « Sicut non est impar meritum patientiae in Petro qui passus est, et in Joanne q
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo.eru. Monachi debent hĩe puritatẽmar¬
tyrũ. siquidẽ ⁊ ipsi martyres sunt. Qd̃ m
faciunt angłi in ceł. ħ monachi psallentes dieat
nocte faciunt in t̾ris. Sede aũt ad dext̾am meã ⁊
sinistrã ñ ẽ incũ dare uob̾. s quibꝰ ꝑatumẽ a¬
ap̃ dm̃. s tim̃tiũ eũ. Guos qͦ regnũ di accipi¬
t audientes .x. indignati sunt de duobus
per mat᷑ni pet̾e. qͣntomagis turbarentur sipe¬
titio eoꝵ suscepta suisset:: Io neq dix̃. ñ selebi¬
tis. ne duos consundet. neq sedebitis. ne cet̾os
irritaret.s taꝙͣ benignꝰ pat̾ sicrespondit. ut ĩt
uni aut duobꝰ specialit ñ ꝓmittit᷑. a cunctis
sꝑatur. Iħc au̾̃t uocauit eos ad se ⁊ ait. Scitis

Expanded text:
mo: « Monachi debent habere puritatem martyrum, siquidem et ipsi martyres sunt. » Quod enim faciunt angeli in coelis, hoc monachi psallentes die ac nocte faciunt in terris. Sedere autem ad dextram meam et sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paapud Deum, sed timentium eum. Ergo vos quoque regnum Dei accipiEt audientes decem indignati sunt de duobusper matrem petere, quanto magis turbarentur, si petitio eorum suscepta fuisset? Ideo neque dixit, non sedebitis, ne duos confunderet; neque sedebitis, ne caeteros irritaret. Sed tanquam benignus pater sic respondit, ut inter uni aut duobus specialiter non promittitur, a cunctis speratur. Jesus autem vocavit eos ad se, et ait: Scitis
Abbreviated transcription (Latin):
iste phariseus. Unde absq iustisicatione de tem¬
plo disciscit. quia publicano se iac̾tant pretulit.
Ieuino bis in sabbato. decimas do om̃ium que poᷤ¬
sideo. Ierechiel dit̃ animalia s ostensa fuisse ocłis
ciuitatẽ custodiri. si unũ foram̃ relinqͣtur. un̾ ab
hostibꝰ intretur: Ce publicanꝰ alonge stans. uolebat
nec oculos ad celum leuare. s ꝑcutiebat pectꝰ suũ¬
dicens. ds ꝓpitius esto m peccatori. Dico uob̃ des¬
cendit hic ustificatus in domũ suã ab illo. Id ẽ
ad comꝑationẽ illiꝰ. uł plus quã ille quia ille
apud se de oꝑibus. hic uero apud dm̃ ẽ iustifi¬
catus ex fide. Alonge stare. nec ocłos leuare.
indicia sunt humilitatis. quã d̾s deꝓpe aspicit
Iste conscientiã p̃mit. sed spem subleuat. pectus
ꝑcutit. penas de se exigens. ut ds̃ parcat. confite¬
tur ut ds̃ ignoscat. ignoscit ds̃ qd̾ iste agnoscit.
Tund̾e aũt pectus. quid ẽ nͥ arguere qd̾ latet in
pectore. ⁊ euidente pulsu. occultũ castigare pec¬

Expanded text:
iste Pharisaeus. Unde absque justificatione de templo discessit, quia publicano se jactanter praetulit. Jejunio bis in Sabbato; decimas do omnium quae possideo. » Ezechiel dicit animalia sibi ostensa fuisse oculis civitatem custodiri, si unum foramen relinquatur, unde ab hostibus intretur. « Et publicanus a longe stans nolebat nec oculos ad cico vobis, descendit hic justificatus in domum suam ab illo. Id est, ad comparationem illius vel plus quam ille: quia ille apud se de operibus, hic vero apud Deum ex fide justificatus est. A longe stare, nec oculos levare, indicia sunt humilitatis, quam Deus de prope aspicit. Iste conscientiam premit, sed spem sublevat, pectus percutit, poenas de se exigens ut Deus parcat, confitetur ut Deus ignoscat, ignorat Deus quod iste agnoscit. Tondere autem pectus quid est, nisi arguere quod latet in pectore, et evidente pulsu occultum castigare pec
Abbreviated transcription (Latin):
hĩe logis nottiã. ẜuiã qͥ xͦ ẽ ignorabant. hos quidã intelligt̃
pharscos. ⁊ saduceos. alii uͦ utrũꝙ ppłm. quoꝵ alt̾ legẽ scͥptã.
alt̾ naturalẽ habebat. Si ceci referunt᷑ ad iudeos. tunc per
turbã intelligendi st̾ ethiici. Sin ad utrũq popłm de
ut᷑ꝙ popło erat turba. alr̾. Scdm quosdã. oeci significał cͥss
duos ppłos. ex gentibꝰ unũ ex cham alt̾m ex iaphet. Ceci

Expanded text:
t Pharisaeos et Sadducaeos; alii vero utrumque populum, quorum alter legem scriptam, alter naturalem habebat. Si caeci referuntur ad Judaeos, tunc per turbam intelligendi sunt ethnici; sin ad utrumque populum, de utroque populo erat turba. Aliter: Secundum quosdam caeci significant duos populos ex gentibus, unum ex Cham, alterum ex Japheth. Caeci
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ire ꝑ mulierẽ ex qͦ ꝑ muliere sals nr̃a ꝓcessit.
Potestiꝰ bib̾e calicẽ quẽ egobibit᷑us sũ: Aut ba¬
ptismo qͦ ego baptizor baptizari: Dicunt ei.
Possumꝰ. Calix passio ẽ baptismamors. Ce d̾r
baptisma. ad similitudinẽ lane intinde. Sic̃
enĩ uiting̾r. ⁊ accip̃ alicꝰ coloriᷤ dignitatẽ lana.
sic⁊ nos in moritẽ descendimꝰ corꝑales. ⁊ resur

Expanded text:
ere salus nostra processit. Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? aut baptismo quo ego baptizor, baptizari? Dicunt ei: Possumus. Calix, passio est; baptisma, mors. Et dicitur baptisma, ad similitudinem lanae intinctae. Sicut enim intingitur et accipit alicujus coloris dignitatem lana, sic et nos in mo
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ rebedci c̃ salome. ⁊ int̾p̃tatur pacifica. qr ge¬
nint filios pacis. Intͣ tp̃s uocationis apłoꝵ. &
passionẽ dñi. mortuus ẽ ⁊ebedeꝰ. ⁊ sic illa secuta
sid̾atã confessa petitionẽ corrigat᷑. Audierat
illũ niulier .iii. die resurroctũ. ⁊ putabat ꝯplẽ¬
ditate feminea. ĩ memor fut᷑oꝵ. cup̃ p̃sentia.
Ñ ẽ mirũ si ista mulier arguit᷑ imꝑitie. cũ petrꝰ
uolens face t̾a tab̾nacła erraret. Respondens
nistrã. Regnare uultiᷤ. qͥñ meriustiꝰ culm̃ hono¬
ris. Mat̾ postulat.⁊ dñs discipłis loq̃r. intelliges
p̃ces mat̾s desc̃edẽ ex filioꝵ uoluntate. Iõ forsitã

Expanded text:
orum Zebedaei est Salome, et interpretatur pacifica, quia genuit filios pacis. Intra tempus vocationis apostolorum et passionem Domini, mortuus est Zebedaeus, et sic illa secuta sideratam confessa petitionem corrigatur. Audierat illum mulier tertia die resurrecturum et putabat implenditate feminea, immemor futurorum cupit praesentia. Non est mirum si ista mulier arguitur imperitiae, cum Petrus volens facere tria tabernacula, erraret. Respondens nistram. Regnare vultis, qui non meruistis culmen honoris. Mater postulat, et dominus discipulis loquitur, intelligens preces matris descendere ex filiorum voluntate. Ideo fors
Abbreviated transcription (Latin):
or ꝯsuetudinis tardat. Itaq necẽe ẽ. ut piisul turbe
obstadm tnscendat. t̾rena relinqͣt. arborẽ crucis a sc̃edat
Sicomorꝰ ficꝰ fatua dr̃. arbor foliis moro simił. s altitu¬
dine p̃stans. umͣ ⁊ a latinis celsa nuncupat᷑. Ee dñica
crux credentes alit. ut ficꝰ. ab increduł irridet᷑ ut fa¬

Expanded text:
 ut pusillus turbae obstaculum transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus ficus fatua dicitur, arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans. Unde et a Latinis celsa nuncupatur. Et Dominica crux credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fa
Abbreviated transcription (Latin):
E ut ħ demonstraret agendũ d̾ns: moraddi¬
dit dicens. Adhuc autẽ. ⁊ animã suã. Tunc eteram
amniam nr̃am bene odimꝰ: cũ eiꝰ carnalibꝰ desi¬
deriis ñ acquiescimus s batulando crucẽ dnin
seqͥmur. Que gͦ contẽpta ad meliꝰ dĩcit᷑ qͣsi per
odium amat᷑. Huic doctrine de contẽptu mu̾di
&e de abiectione corꝑis anucctit᷑ sub cõꝑatione
turtis edificande de ꝑseuerantia. ad ꝙͣ necessa

Expanded text:
nstraret agendum Dominus, mox addidit, dicens: Adhuc autem et animam suam. Tunc etenim animam nostram bene odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, sed bajulando crucem, Dominum sequimur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Huic doctrinae de contemptu mundi et de abjectione corporis annectitur sub comparatione turris aedificandae de persevera
Abbreviated transcription (Latin):
& gentes inuna fide conuingens. ut t̾ram cor¬
dis sui excolant ꝑ uomerem sacͥ eloquii. Tol
honore habeutes. Exemplo qͦ: in eo discite.
mites eẽ corde. ⁊ humiles ẽẽ corde:. ne lateat
serpens in spicie columbe. humiles quippe
neinin̾e contempnunt. mites qͦ in lenitate
animiiugit̾ ꝑseueranͣs nullũ ledunt & sic
ꝑ quiet̾e m̃tis inuenient. tandẽ sempit̾ña¬
requiẽ ammabꝰ suis. Iugũ enim meũ suaue
bonum uelle. malum nolle. amaie om̃s. odisse
millum. et̾na consequi. p̃sentib ñ capi. uolle
inferre alt̾i. quod sibi ipsi ꝑpeti sit molestum.
Licit angusto initio sit arta uia. ut alibi dic̃
is dulcedine dilatatur. Iugum fidi suaue ẽ.
comꝑatione legis. quia ibi uulnerant᷑ pueri. ħ
lauant᷑ saluandi. Onis engłii leue ẽ qͣntũ ad
legẽ. quia ibi adult̾iũ punit᷑. p lapidatioñe. hic
purgatur per penitentiã. Iclxxxii.m . xcui
Niquis uenit ad me. ⁊ ñ odit p̾atiẽ suũ &
matir̃. ⁊ uxorem. ⁊ filios. & fĩs. ⁊ sorores.

Expanded text:
 gentes in una fide conjungens, ut terram cordis sui excolant per vomerem sacri eloquii. « Tohonore habentes. Exemplo quoque meo discite mites esse corde, et humiles spiritu, ne lateat serpens in specie columbae. Humiles quippe neminem contemnunt, mites quoque in lenitate animi jugiter perseverantes nullum laedunt, et sic per quietem mentis invenient tandem sempiternam quietem animabus suis. « Jugum enim meum suave bonum velle, malum nolle, amare omnes, odisse malum, aeternam vitam sequi, praesentibus non capi, nolle inferri alteri quod sibi ipsi perpeti sit molestum. Licet angusto initio sit arcta via, ut alibi dicitnis dulcedine dilatatur. Jugum fidei suave est, comparatione legis, quia ibi vulnerantur pueri, hic lavantur salvandi. Onus Evangelii leve est, quantum ad legem; quia ibi adulterium punitur per lapidationem, hic purgatur per poenitentiam. L. 182V M. 96 Si quis venit ad me, et non odit patrem suum et matrem, et uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
peccati dicitur. uł p̾ssos uigo legiᷤ. inuitat
ad cugłiũ. Qua ratione ẽ eugłi gr̃a leuior lege.
cũ in lege adult̾um in eugłio concupiscentia
ibi homicidiũ. hicira puniat᷑: In lege oꝑa reqͥ¬
runtur: in engłio uoluntas. que licet effec̾tt̃
ñ habeat. p̃inium tam̃ñ amittit. ut si uirgo
ñ uoluntate corrũpatur. apud eugłiũ uͥgo
suscipit᷑ apud logẽ qͣsi corrupta repudiatur
Laboratis dic̃. uł in legiᷤᷤ difficultatib uł indi¬
uitiis acquirendis. Reficiam uos .i. retreabo noˢ

Expanded text:
ccati dicit, vel pressos jugo legis invitat ad Evangelium. Qua ratione est Evangelii gratia levior lege, cum in lege adulterium, in Evangelio concupiscentia: ibi homicidium, hic ira puniatur? In lege opera requiruntur, in Evangelio voluntas: quae, licet effectum non habeat, praemium tamen non amittit, ut si virgo non voluntate corrumpatur, apud Evangelium virgo suscipitur, apud legem quasi corrupta repudiatur. Laboratis dicit, vel in legis difficultatibus, vel in divitiis acquirendis. Reficiam vos, id est recreabo vos
Abbreviated transcription (Latin):
tradita sunt a patre meo. Id̾o consittor. pa¬
tͥ: quia om̃ia m̃ tͣdidit pat̾. N̾ dicit om̃ia de
elem̃tis. s de his qui per filium accedunt ad
patrẽ. ⁊ ante erant rebelles. De his om̃ib aliaᷤ
dic̃. Om̃e quod dat mͥ pat̾ ad me ueniet. Uł
ita. Cum audis om̃ia. agnoscis ouũipotent̃t¬
ñ decolorem. non degenerem patris. Cum
audis tͣdita. confiteris filium. cui ꝑ nat᷑ã
untꝰ substantie. om̃ia uire sint ꝓpͥa. ñ do¬
no collata ꝑ gr̾am. Nota quia xp̃c in eo qd
homo ẽ conficetur .i. gr̾as ag̾ patͥ. immo
induuidue t̾uitati. In hocuͦ quod ipse ẽ
splendor qui de patre splenduit. supͣ intel¬
lectum. nullas refert gr̃as. licet omĩa a pa¬
tre habeat. quia ꝑ naturam habet. Mcrii¬

Expanded text:
tradita sunt a Patre meo. » Ideo confiteor Patri quia omnia mihi tradidit Pater. Non dicit omnia de elementis, sed de his qui per Filium accedunt ad Patrem, et ante erant rebelles. De his omnibus alias dixit: « Domine, quod dat mihi Pater ad me veniet . ita: Cum audis omnon decolorem, non degenerem Patri. Cum audis tradita, confiteris Filium, cui per naturam unius substantiae omnia jure sint propria, non dono collata per gratiam. Nota quia Christus in eo quod homo est confitetur, id est gratias agit Patri, imo individuae Trinitati. In hoc vero quod ipse est splendor, qui de Patre splenduit supra intellectum, nullas refert gratias, licet omnia a Patre habeat, quia per naturam habet. M
Abbreviated transcription (Latin):
t nemo nouit filium nͥ pat̾. neq pattẽ
quis nouit. nͥ filius. & cui uolu̾it filtꝰ
iruelare. Erubescat citnomiꝰ. dicens se ple¬
Snam notitiam hab̾e de patre et filio. N̾ ita
intelligendũ ẽ ħ. quasi filiꝰ a nullo possit sci¬
etiam. quib reuelau̾it filius. s ad utrũq
referendum ẽ qd̾ ait. & cui uolu̾it filiꝰ re¬
uelare. ut intelligamꝰ utrũq ꝑ filiũ reue¬
lari. U̾bo enim suo pat̾ se declarat ⁊ u̾bũ
nota sunt. Nota uͦ filio soli sunt. que patris
sunt. Atq ita in hoc mutue cognitionis secre¬
to intelligitur ñ aliud in filio ignorabile ex¬
titisse. quam qͦd in patre ignorabile sit.at¬
tendite uͥ solus filium. solusue filiꝰ patrẽ noᷤ¬
se dicitur. ñ nͥ creaturaꝵ fieri exclusionẽ. Neq
enim filiꝰ a notitia suu ipsiꝰ excipitur. neq pał
quin scipsũ cognoscat excludetur. ⁊ sp̃c sc̃s
tione. nequaꝗͣ seꝑatur. uñ paulus. Sp̃c oĩa

Expanded text:
t nemo novit Filium nis Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare? » Erubescat Eunomius, dicens se plenam notitiam habere de Patre et Filio. Non ita intelligendum est hoc quasi Filius a nullo possit scietiam quibus revelaverit Filius, sed ad utrumque referendum est quod ait: Et cui voluerit Filius revelare, ut intelligas utrumque per Filium revelari. Verbo enim suo Pater se declarat, et Verbum nota sunt. Nota vero Filio soli sunt quae Patris sunt. Atque ita in hoc mutuae cognitionis secreto, intelligitur non aliud in Filio ignorabile exstitisse, quam quod in Patre ignorabile sit. Attende ubi solus Pater Filium, solusve Filius Patrem nosse dicitur, nonnisi creaturarum fieri exclusionem. Neque enim Filius a notitia sui ipsius excipitur, neque Pater, quin seipsum cognoscat excluditur; et Spiritus tione nequaquam separatur. Unde Paulus: Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
quã quis duc̃. totam illiꝰ ꝓgeniẽ magis di¬
ligit. Conuigiũ uͦ facit manifestꝰ ꝯsensus le¬
gutimaꝵ ꝑsonaꝵ. Multa quippe sunt.queꝯ
iugiũ impediunt. ut cognatio. publicũ uo
membroꝵ. seu frigiditate nature. Comugii
bona sunt. fides. spes ꝓlis. sacͣmentũ. fides
In spe ꝓlis. ut susceptus filiꝰ in spe ꝓlis educet᷑
Sac̃mentũ ẽ. xꝑi et eccłie. quia sic̃ uxor untꝰ

Expanded text:
ducit, totam illius progeniem magis diligit. Conjugium vero facit manifestus consensus legitimarum personarum. Multa quippe sunt quae conjugium impediunt, ut cognatio, publicum votdefectu membrorum, seu frigiditate naturae. Conjugii bona sunt, fides, spes prolis, sacramentum, fides In spe prolis est, ut susceptus filius religiose educetur. Sacramentum est Christi et Ecclesiae; quia, sicut uxor un
Abbreviated transcription (Latin):
s nunc mimme licet. quia popłs d̃i iamanctꝰ
ẽ. Tunc etiã p̃ceptũ erat. ut unusquisq de t̾¬
bu sua urorẽ duc̾et. ne trib ꝑmiscerent᷑. &
uniꝰ ne tͣusiret possessio eiꝰ in possessionẽ altiꝰ. q¬

Expanded text:
sed nunc minime licet, quia populus Dei jam auctus sed nunc minime licet, quia populus Dei jam auctus est. Tunc etiam praeceptum erat, ut unusquisque de tribu sua uxorem duceret, ne tribus permiscerentur, et ne transiret possessio unius in possessionem alt
Abbreviated transcription (Latin):
re causa huiꝰ modi fornicationis utiq dimit¬
renda ẽ uixra illud. Si ocłs tuus scandalizat
te erue eũ & ꝓice abs te: Si uͦuror ñ conat᷑
uirũ cͥminib applicare. non ẽ abicienda¶
istiusmodi fornicationis causa. Conuigiũ em̃
bonũ naturale ẽ. qͦd diffundit᷑ int̾ om̃s. etiã
int̾ infideles. Inde ẽ illud. iohannis ad hero¬
dẽ. N licet tͥ habere uxorem fris tui. Adult̾i¬
& genet patris eius aicthe regis. ut iheronimꝰ
ibidem asserit. Qd̃ etiam int̾ fidelẽ & infide¬
usum carnis ꝑmisceri. scđindiuinas & huma¬
nas leges. Nota in ꝯiugio sc̃e tͥnitatis uestigi¬
um. Ẽ enĩ uir pͥncipiũ itñ mulier. utrũq
pͥncipiũ un ꝓcedit t̾ciũ. Coniuigiĩ ꝯstitutũ ẽ
in ꝑadyso. ante peccatũ. ad officiũ ꝓcreandi
pꝰ peccatũ uͦ etiã remediũ ẽ ad euitandam for¬
nicationẽ. Qd̃ aũt legis tr̃ꝑe licebat um mul¬
tas habere urores. ut popłs di ang̾etur ꝯtigte

Expanded text:
re, causa hujusmodi fornicationis utique dimittenda est, juxta illud: Si oculus tuus scandalizat te, erue eum et projice abs te. Si vero uxor non conatur virum criminibus applicare, non est abjicienda istiusmodi fornicationis causa. Conjugium enim bonum naturale est, quod diffunditur inter omnes, etiam inter infideles. Inde est illud Joannis ad Herodem: Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Adulteriet gener patris ejus Aretae regis, ut Hieronymus ibidem asserit. Quod etiam inter fidelem et infideusum carnis permisceri, secundum divinas et humanas leges. Nota in conjugio sanctae Trinitatis vestigium. Est enim vir principium, unde mulier, utrumque principium, unde procedit et tertium. Conjugium institutum est in paradiso ante peccatum ad officium procreandi, post peccatum vero, etiam remedium est ad evitandam fornicationem. Quod autem legis tempore licebat uni multas habere uxores, ut populus Dei augeretur contigit;
Abbreviated transcription (Latin):
tionis uult abicere uxorẽ. pͥor deb⁊ c̃e a form
Plures anni sunt. Erecep̃ dns uxorem ñ deb̾e
dimitti excepta fausa fornicationis. & si dimiᷤ¬
sa fu̾it. man̾e innuptã. Quicqͥd uiris ubet᷑
hoc ꝯsequent̾ redundat ad feminas. Neq .i.

Expanded text:
titiPlures anni sunt: Praecepit Dominus uxorem non debere dimitti, excepta causa fornicationis; et si dimissa fuerit, manere innuptam. Quidquid viris jubetur, hoc consequenter red
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdimnisa dur̾it adułtat. Morse dari iꝰs tt libellũ repubn ꝓpt̾ dariciã maritor
ñ ꝯcedens discidiũ. s auferens homicidiũ. Mul¬
to enĩ meliꝰ ẽ licet lugubrẽ uenire dicordia. qͣ ꝑ
odiũ sanguinẽ fundi. Uñ d̃ns alibi dehoc int̾¬
cũ cogitaret libello repudii dato iam sine ꝑicło
eã posse alt̾i nub̾c. tencrariã iracundiã facile
temꝑaret. ut et uxorẽ millatenꝰ occidẽt. & eã
abicere. uł penitꝰ omittet. uł differret. Q. gͦ di¬
mittendi morã quesiuit. significaũ se nolle
discidiũ. Uidetur quia libellus int̾ cet̾a cau¬
sas repudii. & licentiam nubendi alt̾i ꝯtine¬
bat. cum d̾ns oꝑa legis excc̃ens. om̃s molesti¬
uiuente. sub adult̾i cͥmine sit. Propt̾ea in
causa foruicationis licet cdumitte urorẽ. quia
illa pͥmo eẽ uror noluit. que sidem marito
ñ seruauit. & q scͥptura dic̃. Qui adult̾amte¬
uet. suiltꝰ et impiꝰ ẽ. Qsqͥs tam̃ causa fornica¬

Expanded text:
sam duxerit, adulterat. Moyses dari jussit libellum repudii propter duritiam maritorum, non concedens dissidium, sed auferens homicidium. Multo enim melius est, licet lugubrem, evenire discordiam, quam per odium sanguinem fundi. Unde Dominus alibi de hoc intecum cogitaret libello repudii dato, jam sine periculo eam posse alteri nubere, temerariam iracundiam facile temperaret, ut et uxorem nullatenus occideret, et eam abjicere vel penitus omitteret vel differret. Qui ergo dimittendi moram quaesivit, significavit se nolle dissidium. Videtur quia libellus inter caetera, causas repudii et licentiam nubendi alteri continebat: cum Dominus opera legis excedens, omnes molesti, priore viro vivente, sub adulterii crimine sit. Propterea in causa fornicationis licet dimittere uxorem; quia illa primo esse uxor noluit, quae fidem marito non servavit, et quia Scriptura dicit: Qui adulteram tenet, stultus et impius est . Quisquis tamen causa fornica
Abbreviated transcription (Latin):
głam di factunt edificia ula. uͥ pauꝑes molentiã
passi ab eis int̃pellant contͣtros: N gaudent mar¬
tẏres ilł pceuniis honorari. uñ pauꝑes plorent.
Quał em̃ uisticia ẽ honorare mortuos. & spoliare
uuentes: De sanguure miseroꝵ dollere & do offer¬
re. ñ ẽ dõ offerre. s uelle uiolentiȩ sue sociũ face̾
d̃m. Uis domũ di edificare: Da fidelibꝰ pauꝑib
unde uiuant. & edificasti rationabilem domũ
di. In ȩdificiis enĩ boĩes habitant.: ds̃ aũt in hõĩbꝰ¬

Expanded text:
gloriam Dei faciunt aedificia illa, ubi pauperes violentiam gloriam Dei faciunt aedificia illa, ubi pauperes violentiam passi ab eis, interpellant contra eos? Non gaudent martyres illis pecuniis honorari, unde pauperes plorent. Qualis enim justitia est, honorare mortuos, et spoliare viventes? De sanguine miserorum tollere, et Deo offerre, non est Deo offerre, sed velle violentiae suae socium facere . Vis domum Dei aedificare? da fidelibus pauperibus unde vivant, et aedificasti rationabilem domum Dei. In aedificiis enim homines habitant; Deus autem in homi
Abbreviated transcription (Latin):
ritis int̃ficẽ. Itaq sententiam dampnationis. qm̃
in patres ꝓfertis inuos ipsos retorquetis. Ait̃ alt̾i
t̃nqͥllũ cor ht̃. in sua aut̃ turbatũ. Ft̾butio aut̃ ecea¬
pent. suos ñ. Nature q̃ regłam ponit dicens. fiis
estis eoꝵ qi uix de bonis parentib mali nascuntur.
aut de malis boni. Et sic̃ infructi arbor cognoscit᷑
sic parentes infilis. Si pat̃ fuerit bonis. & mat̃¬
inala: a ut mat̃ bona &e pat̃ malus: int̃lĩ patrem¬
filii secunt᷑. int̃dũ matrẽ patrẽ cam̃ frequentius.
Si ambo fuerint eq̃les. aliqñ fit ut de bouis paren¬
tib mali exeant filii. aut de mał boni. s raro. ut
nature ẽ humane nasci ecui asuob ocłis. & qͥnq
digitis aliqñ tam̃ ut mamfestent᷑ oꝑadi cecꝰ nascit᷑
aliqͥs. & cũ sex digitis aliqͥs. Notandũ qͥ martiria
exlificant. & ȩccłias ornant. simaliis usticiã di
custodiunt: si de bonis eoꝵ pauꝑes gaudent. ad
głam dĩ ȩdificant. Sin aut̃ qͥs iͥutelligat. qr ñ ad

Expanded text:
ritis interficere. Itaque sententiam damnationis quam in patres profertis, in vosipsos retorquetis. CHRYS. Altranquillum cor habet, in sua autem turbatum. Perturbatio autepent, suos non. Naturae quoque regulam ponit, dicens: Filii estis eorum, quia vix de bonis parentibus mali nascuntur, aut de malis boni. Et sicut in fructu arbor cognoscitur, sic parentes in filiis. Si pater fuerit bonus et matmala, aut mater bona, et pater malus: interdum filii patrem sequuntur, interdum matrem, patrem tamen frequentius. Si ambo fuerint aequales, aliquando fit ut de bonis parentibus mali exeant filii, aut de malis boni, sed raro, ut naturae est humanae, nasci hominem cum duobus oculis et quinque digitis, aliquando tamen ut manifestentur opera Dei, caecus nascitur aliquis, et cum sex digitis aliquis. Notandum qui martyria aedificant et ecclesias ornant, si in aliis justitiam Dei custodiunt, si de bonis eorum pauperes gaudent, ad gloriam Dei aedificant. Sin autem, quis non intelligat quia non ad
Abbreviated transcription (Latin):
uideos uocante. qm̃ ñ secuti st̃ eũ. qͣi accipit̃ rex
romanus partemeoꝵ comedit fame & gladio. alii
aut̃ disꝑsi st̃ ut ꝑeant. Nico enĩ uob̾. ñ me
uidebitis amodo ddonec dicatis. Sñdict᷑ qͥ uenit
in noĩe dm̃. Sencꝰ ẽ. Nisi confessi fueritis ipsũ

Expanded text:
Judaeos vocante, quoniam non secuti sunt eum, quasi accipiter rex Judaeos vocante, quoniam non secuti sunt eum, quasi accipiter rex Romanus partem eorum comedit fame et gladio, alii autem dispersi sunt ut pereant. Dico enim vobis, non me videbitis amodo donec dicatis: Benedictus qui venit in
Abbreviated transcription (Latin):
& apłi missi locunt᷑ ad nos. Quos om̃s hereticidũ
negligt̃. & male int̾p̃tant᷑ qi occidt & lapidant
eos. Qui heretici quotiens mouet᷑ certamen in¬
ter fideles. & eos. & dñs uult ulos congregare sub
mestici pulli s qͣi siluestres & singuinarii uultͤis
aut ancipitris. ñ solum adueritatẽ uenire uolunt
los eiꝰ. Ecce relinquet᷑ uob domꝰ ur̃a deserta.
Cũ ego fuero crucifixꝰ se indet᷑ uelum templi. &
secreta imsterii scĩtatis eiꝰ publicabunt᷑. & recedet
ab eo sꝑc cd̃i. Et sic̃ corpꝰ aĩa recedente pꝰ frigeseit.
deinde pucrescit & soluit᷑. sic templũ urm̃ d̃i re
cedente sp̃ ab eo pꝰ seditioib replebit᷑. dein de
ruet. Sic̃ enĩ añ mortẽ hõis insanabił p̃cedit in¬
firmitas. sic añ ruinã loci alicuꝰ inem̃dabilia
pcedt peccã. & sic̃ pulli frequent̃ a matre uocati
cũ ñ eam secuti fuerint. aut accipit̾ diripit eos
aut longe euagantes ꝑeunt. sic dño freqͣnter

Expanded text:
i missi loquuntur ad nos. Quos omnes haeretici dum negligunt et male interpretantur, quasi occidunt et lapidant eos. Qui haeretici quoties movetur certamen inter fideles et eos, et Dominus vult congregare illos sub mestici pulli, sed quasi silvestres et sanguinarii vulturis aut accipitris, non solum ad veritatem venire noluntlos ejus. Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. Cum ego fuero crucifixus, scindetur velum templi, et secreta mysterii sanctitatis ejus publicabuntur, et recedet ab eo Spiritus Dei. Et sicut corpus anima recedente prius frigescit, deinde putrescit et solvitur, sic templum vecedente ab eo, prius seditionibus replebitur, deinde ruet. Sicut enim ante mortem hominis insanabilis praecedit infirmitas, sic ante ruinam loci alicujus inemendabilia praecedunt peccata. Et sicut pulli frequenter a matre vocati, cum non eam secuti fuerint, aut accipiter diripit eos, aut longe vagantes pereunt, sic Domino frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt qͥdam discipłi uent᷑a p̃dicantes. ut
agab sapientes qͥ nouert̃ tẽpꝰ p̃dicandi. &
scripturas exponendi urcta psalmistã. eru¬
dici corde insapientia. sebȩ inlege doctissimi
Exqͥb sapiatꝰ ẽ stephanꝰ. paulus occisꝰ. petrus
Plane ostendit dñs iudeis qͥui intellig̃ corba
eoꝵ qͦd sumiles erant. in malo patrib suis. siã
ap̃ dr̃a qui hominẽ occid̾e uult. iam honneida
ẽ qͥ adult̾iũ cõmitt̾e. iam adult̾ ẽ. qͥ ꝑuirare.¬

Expanded text:
fuerunt quidam discipuli futura praedicentes, ut Agabus , sapientes, qui norunt tempus praedicandi, et Scripturas exponere, juxta Psalmistam eruditi corde in sapientia , Scribae in lege doctissimi. Ex quibus lapidatus est Stephanus, Paulus occisus, Petrus Plane ostendit Dominus Judaeis, quia intelligit corda eorum, quod similes erunt in malo patribus suis. Nam apud Deum, qui hominem vult occidere, jam homicida est, qui adulterium committere, jam adult
Abbreviated transcription (Latin):
et᷑. alit̃. hltio sanguinis otmũ iustoꝵ ab una
generatione requiret᷑. licet multi añ incarna¬
tionẽ & pꝰ resurrectionẽ saluatoris ab aliis
sint nationibus int̾empti. qnia moris est
neratio sunt. una ciuitas. unũ corpꝰ chiaboli.
sic̃ om̃s bom una generatio. & unil eorpꝰ ax ꝑi
A sanguine abes uisti. usq ad sanguinem

Expanded text:
EDA. Aliter: Ultio sanguinis omnium justorum, ab una generatione requiritur, licet multi ante incarnationem et post resurrectionem Salvatoris, ab aliis sint nationibus interempti; quia moris est ali, una generatio sunt, una civitas, unum corpus diaboli; sicut omnes boni, una generatio et unum corpus Christi. A sanguine Abe
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ xꝑi. & ipso nato innocentes pueri sint. ab
hacgeneratione ꝑeniti. S q ab el pastor ouiũ. ⁊acha¬
rias uͦ sac̃dos fuit utriq gradꝰ mrartires. & laici
scił & altaris officio mancipati: sub eoꝵ uoluit in¬
timare uocabulo.

Expanded text:
itatem Christi, et ipso nato innocentes pueri sint ab hac generatione perempti. Sed quia Abel pastor ovium, Zacharias vero sacerdos fuit, utriusque gradus martyres, et laici scilicet et altaris officio mancipati, sub eorum voluit intimare vocabulo.