comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo time discedere ut sit in te
timor castus ꝑmanens in scłm scħi.
Nos diligamus: quia ipse pͥor di¬
lexit nos. Siquis dixerit. diligo dm.
Quem dm: Quare diligimus: Qͥa
ipse pͥor dilexit nos: &e donauit no¬
bis diligere. Dilexit impios: ut face¬
ret pios. Dilexit iniustos: ut faceret
iustos. Dilexit egrotos: ut faceret
sanos. Ergo ce nos diligamus: quia
ipse prior dilexit nos. Int̾roga unũ¬
quemq: dicat tͥ si diligat dm. Cla¬
mat. confitetur. diligo: ipsescit. Est
aliud unde interroget᷑. Siquis dix¬
erit inquit. diligo dm̃. & fratrem
suum odit: mendax ẽ. Tnde ꝓbas :¬
quia mendax ẽ: Audi. Qui enĩ ñ
diligit fratrem suum quẽ uidet:
deum quem ñ uidet quomͣ potest
diligere: Quid gͦ. Qui diligit fra¬
trem. diligit & dm. Necesse ẽ ut
diligat dm̃n: necesse. ut diligat ipsã
dilectionem. Nunquid potest dili¬
gere fratrem: & ñ dili gere di¬
lectionẽ: Necesse est ut diligat
dilectionem. Quid ergo: Quia dile¬

Expanded text:
ab illo time discedere; ut sit in te ab illo time discedere; ut sit in te timor castus, permanens in saeculum saeculi. Nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos. 10. Si quis dixerit, Diligo Deum. Quem Deum? Quare diligimus? Quia ipse prior dilexit nos, et donavit nobis diligere. Dilexit impios, ut faceret pios; dilexit injustos, ut faceret justos; dilexit aegrotos, ut faceret sanos. Ergo et nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos. Interroga unumquemque, dicat tibi si diligat Deum. Clamat, confitetur, Diligo, ipse scit. Est aliud unde interrogetur. Si quis dixerit, inquit, Diligo Deum, et fratrem suum odit, mendax est. Unde probas quia mendax est? Audi: Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Quid ergo? qui diligit fratrem, diligit et Deum? Necesse est ut diligat Deum, necesse est ut diligat ipsam dilectionem. Numquid potest diligere fratrem, et non diligere dilectionem? Necesse est ut diligat dilectionem. Quid ergo, qui dil
Abbreviated transcription (Latin):
uidimus eum ñ habentẽ speciem.
neq decorem. Uno sp̃u implentur
ambe tibie. Non dissonant:noli
aures auertere: adhibe intellectũ.
Interrogemus paulum apłm: et
exponat nobis consonantiã dua¬
rum tibiarũ. Sonet nobis. specio¬
sus forma pre filiis hominũ. Qi
cum in forma di eẽt: ñ rapinam
arbitratꝰ ẽ eẽ se equalem d̃o. Ecce
speciosus forma pre filiis hominũ.
Sonet nobis etiam: uidimꝰ eum &
ñ habebat speciem. neq decorem.
Semetipsum exinaniuit formam
serui accipiens: in similitudinem
hominũ factus. & habitu iuentꝰ
ut homo. Non habebat speciem
neq decorem:ut tͥ daret speciem
&e decorem. Quam speciem: Quẽ
decorem: Dilectionẽ caritatis: ut
amans curras:currens ames. Pul¬
cher es iã s noli te attendere ne
ꝑdas quod accepisti. Illum attende:
a quo factus es pulcher. Id̃õ sis pul¬
cher: ut ille te amet. Tu autẽ totã
intentionem tuam in illũ dirige:
ad illum curre: eiꝰ amplexus pete:

Expanded text:
Vidimus eum, et non habebat speciem, Vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem. Uno Spiritu implentur ambae tibiae, non dissonant. Noli aures avertere, adhibe intellectum. Interrogemus Paulum apostolum, et exponat nobis consonantiam duarum tibiarum. Sonet nobis, Speciosus forma prae filiis hominum: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Ecce speciosus forma prae filiis hominum. Sonet nobis etiam, Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem: Semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . Non habebat speciem neque decorem, ut tibi daret speciem et decorem. Quam speciem? quem decorem? Dilectionem charitatis; ut amans curras, currens ames. Pulcher es jam: sed noli te attendere, ne perdas quod accepisti; illum attende, a quo factus es pulcher. Ideo sis pulcher, ut ille te amet. Tu autem totam intentionem tuam in illum dirige, ad illum curre, ejus amplexus pete,
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s dilectionem suam in nobis: q̃m
cũ adhuc peccatore ᷤ essemꝰ. xp̃c pro
nobis mortiuis ẽ. iustus ꝓ iniustis:
pulcher ꝓ fedis. Quomͦ inuenimꝰ
pulchrum iħm: Speciosus forma
pre filiis hominũ: diffusa ẽ gr̃a
in labiis tuis. Unde: Item uidete.
unde sit pulcher. Speciosus for¬
ma pre filiis hominũ: quia in pͥn-¬
cipio erat u̾bum. & u̾bum erat
apud dm: &e ds erat u̾bum. Quia
uero carnem suscepit. qͣsi feditatẽ
tuam suscepit. id est mortalitatẽ
tuam: ut aptaret se tͥ. ut congrue¬
ret tͥce excitaret te ad amandam
intus pulchritudinẽ. Unde gͦ in¬
uenimus quia fedus &e deformis
iħc sicut inuenimꝰ quia pulcher
&e speciosus forma p̾filiis hominũ:
Unde inuenimus. quia & deformiᷤ:
ysaiam interroga. Et uidimus eũ:
& ñ habebat speciem neq decorẽ.
Illȩ sunt duȩ tibiȩ quasi diu̾se con
sonantes: s unus sp̃c ambas inflat.
Hac dicitur. speciosus forma pre
filiis hominũ. hac dicitur in ysaia.

Expanded text:
Deus dilectionem suam in nobis, quoniam Deus dilectionem suam in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est , justus pro injustis, pulcher pro foedis. Quomodo invenimus pulchrum Jesum? Speciosus forma prae filiis hominum, diffusa est gratia in labiis tuis . Unde? Item videte unde sit pulcher, Speciosus forma prae filiis hominum; quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Quia vero carnem suscepit, quasi foeditatem tuam suscepit, id est, mortalitatem tuam, ut aptaret se tibi, et congrueret tibi, et excitaret te ad amandam intus pulchritudinem. Unde ergo invenimus quia foedus et deformis est Jesus, sicut invenimus quia pulcher et speciosus forma prae filiis hominum? Unde invenimus quia et deformis? Isaiam interroga: Et vidimus eum, et non habebat speciem, neque decorem . Illae sunt duae tibiae quasi diverse sonantes; sed unus Spiritus ambas inflat. Hac dicitur, Speciosus forma prae filiis hominum: hac dicitur in Isaia,
Abbreviated transcription (Latin):
amando pot̾it ẽẽ formosꝰ: Amat pul¬
chrã: & qñ se in specło uidet. erubescit
lauare faciẽ ad illã formosã suã quã
amat. Quid faciet ut pulcher sit:
Expectat ut ueniat pulcbritudo:
immo expectando senectus adlit᷑:
&e turpior efficit᷑. Non ẽ gͦ quid
agere: ñ ẽ quomͦ illi des consiliũ:
nͥ ut compescat se. & ñ audeat
amare impar imparẽ. Aut si for¬
te amat. & ducere uxorem optat:
efficitur. Qualis amor ẽ. qui recdlit
pulchram amantem: D eus autẽ
semper est pulcher: nunquã de¬
formis nunquã commutabilis.¬
Amauit nos pͥor: qui semꝑ ẽ pul¬
cher. Et quales amauit: nͥ fedos &
deformes: Non icło tamen ut fedoᷤᷤ
duitteret: s ut mutaret: &e ex de¬
formib pulchros faceret. Quomͦ
erunus pulchri: Amando eum:
qui semꝑ ẽ pulcher. Quantum
in te crescit amor. tantũ crescit
pulchritudo: quia ipsa caritas ẽ
animȩ pulcbritudo. Nos dili¬
gamus. quia ipse pͥor dilexit nos.

Expanded text:
amando poterit esse formosus? Amat pulamando poterit esse formosus? Amat pulchram; et quando se in speculo videt, erubescit faciem suam levare ad illam formosam suam quam amat. Quid faciet ut pulcher sit? Exspectat ut veniat pulchritudo? Imo exspectando senectus additur, et turpiorem facit. Non est ergo quid agere, non est quomodo illi des consilium, nisi ut compescat se, et non audeat amare impar imparem: aut si forte amat et ducere uxorem optat, efficitur. Qualis amor est qui reddit pulchram amantem? Deus autem semper pulcher est, nunquam deformis, nunquam commutabilis.Amavit nos prior qui semper est pulcher; et quales amavit, nisi foedos et deformes? Non ideo tamen ut foedos dimitteret; sed ut mutaret, et ex deformibus pulchros faceret. Quomodo erimus pulchri? Amando eum qui semper est pulcher. Quantum in te crescit amor, tantum crescit pulchritudo; quia ipsa charitas est animae pulchritudo. Nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos.
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit ad eius amplexum. timet:
s securit̾. Qui timet. cauet: & ob¬
seruabit se ab inquitate sua. ne
iterum peccet: ñne mittatur in ig¬
nem: s ne ab illo deserat᷑: & erit
in illa. Quid: Timor castus ꝑma¬
nens in scłm scłi. Audiuimus du¬
as tibias consonantes. Ille de ti¬
more dicit: &e ille de timore.S ille
detimore. quo timet anima ne
dampnet᷑. ille de timore. qͦ timet
anima ne deserat᷑. Ille ẽ timor ꝗͦ
caritas excludit: ille timor ꝑma¬
quia ipse pͥor dilexit nos. Nam un¬
de diligeremus. nͥ pͥor ille dilexisset
nos: Diligendo amici facti sumꝰ.¬
s ille inimicos dilexit. ut a mici
efficeremur. Prior dilexit nos: ce
donauit nobis ut diligeremꝰ eum.
Nondum diligebamꝰ eũ. diligen¬
do pulchri efficimur. Quid facit
homo deformis. &e distorta facie:
si amet pulchram: Aut quid fa-¬
cit femina deformis. & distorta fa-¬
cie & nigraͥ si amet pulchrũ: Nũqͥd
amando pot̾ ẽẽ pulchra: Nũqͥd & ille

Expanded text:
venerit ad ejus amplexum, timet, venerit ad ejus amplexum, timet, sed securiter. Quid timet? Cavebit, et observabit se ab iniquitate sua, ne iterum peccet: non ne mittatur in ignem, sed ne ab illo deseratur. Et erit in illa, quid? Timor castus, permanens in saeculum saeculi. Audivimus duas tibias consonantes. Illa de timore dicit, et illa de timore: sed illa de timore quo timet anima ne damnetur, illa de timore quo timet anima ne deseratur. Ille est timor quem charitas excludit: ille est timor permaquia ipse prior nos dilexit. Nam unde diligeremus, nisi ille prior dilexisset nos? Diligendo amici facti sumus; sed inimicos ille dilexit, ut amici efficeremur. Prior dilexit nos, et donavit nobis ut diligeremus eum. Nondum diligebamus eum; diligendo pulchri efficimur. Quid facit homo deformis et distorta facie, si amet pulchram? Aut quid facit femina deformis et distorta et nigra, si amet pulchrum? Numquid amando poterit esse pulchra? Numquid et ille
Abbreviated transcription (Latin):
ego agnosco: & peccatum meũ corã
me ẽ semꝑ. Tu agnoscerae ds ignos¬
cet. Allocuri sumꝰ eã. q̃ ħt adhuc timo
la. q̃ ht̃ iã timore castũ ꝑmanentẽ in se¬
cłm scł̃i. Putamꝰ inuenimꝰ illatut alloqͣ¬
mͦ illã: Putas ẽ in hocppło: Putas ẽ in
ista exedra: Putas ẽ in hac t̾raͦ Non po¬
test ñ ec̃.s latet. Hiems ẽ. intꝰ ẽ uiriditaᷤ
Illa me doceret potius aliquid. quã
a me disceret: anima queda ignea.
ego alloquor. s ds ipse a&e patienter
uiuentẽ in hac terra ita consolat᷑.
Iam uis ueniam:&e ego noui quia
iam uis ut ueniam. Noui qualis
es: ut secura expectes aduentum
meũ. Noui quia molesta ẽ tͥ. sed
magis expecta. tolera. uenio. & cito
uenio: s amanti tardum ẽ. Au¬
di eam cantantẽ. tanquã liliũ de
medio spinarum: audi suspiran¬
tem &e dicentem. P sallam &e intel¬
ligam in uia immaculata. qͣndo
uenies ad me. S in uia immacła¬
ta merito ñ timet: quia ꝑfecta ca-¬
ritas foras mittit timorẽ. Et cũ

Expanded text:
ego agnosco, et peccatum meum coram me est semper . Tu agnosce, et ille ignoscit. 8. Allocuti sumus eam quae habet adhuc timorlam quae habet jam timorem castum, permanentem in saeculum saeculi. Putamus, invenimus illam, ut alloquamur illam? putas, est in hoc populo? putas, est in ista exedra? putas, est in hac terra? Non potest nisi esse, sed latet. Hiems est, intus est viriditas Illa me doceret aliquid potius, quam a me disceret. Anima quaedam sanctego alloquor, sed Deus ipse, et patienter viventem in hac terra ita consolatur: Jam vis veniam, et ego novi quia jam vis ut veniam: novi qualis es, ut secura exspectes adventum meum; novi quia molestia est tibi: sed magis exspecta, tolera; venio et cito venio. Sed amanti tardum est. Audi eam cantantem tanquam lilium de medio spinarum: audi suspirantem, et dicentem, Psallam et intelligam in via immaculata; quando venies ad me ? Sed in via immaculata merito non timet; quia perfecta charitas foras mittit timorem. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
tis &e uos huiꝰ rei auaritiã. tantũ
sꝑamus quia crescit in uob̃ ipsa.
&e foras mittit timorẽ: ut remane
at timor castus ꝑmanens in scl̃m
scłi. Toleremus mundum: tolere¬
mus tͥbulationes mundi:tolere¬
sponsȩ ipsius: ñ diuellam᷑ a fideͥ
ut głemur in p̾sentia ipsius: &e se¬
curi manebimus in eo: mͦ ꝑ fide̾.
tunc ꝑ speciem: cuiꝰ tantas arras
habemus. donũ sp̃c scĩ¬

Expanded text:
vos habetis hujus rei avaritiam, tantum vos habetis hujus rei avaritiam, tantum speramus quia crescit in vobis ipsa, et foras mittit timorem, ut remaneat ille timor castus permanens in saeculum saeculi. Toleremus mundum, toleremus tribulationes, toleresponsae ipsius, non divellamur a fide, ut gloriemur in praesentia ipsius: et securi manebimus in eo, modo per fidem, tunc per speciem, cujus tantas arrhas habemus donum Spir
Abbreviated transcription (Latin):
um quem ñ uidet qͦm potest di¬
ligere: Et hoc mandatũ habemꝰ
ab ipso: ut qui diligit dm. diligat
& fratrem suũ. Magnifice dicebaᷤͤ.
diligo d̾m ae odis fratrẽ. O homici¬
da. quomͦ diligis dm: Non audi¬
sti suꝑius in ipsa epła: qui odit
frẽm suũ. homicida ẽ: S proesꝰ¬
dm̃ diligo: quamuis oderim fra¬
trem meũ. Prorsus ñ diligis dm:
si odist frem. Et mͦ ꝓbo alio do¬
cum̃to. Ipse dedit nobis p̾ceptum:
ut diligamus inuicem. Quomodo
diligis eum: cuius odisti preceptũ:
Quis ẽ qui dicat. diligo imꝑato¬
rem: s odi leges eius: In hoc intel¬
ligit imꝑator. si diligis eum:. si ob¬
seruentur leges eiꝰ ꝑ ꝓuintias. Lex
imꝑatoris quȩ ẽ: Mandatũ no¬
uum do uobis: ut uos inincẽ dili¬
gatis. Dicis gͦ te diligere dm: ser¬
ua mandata eiꝰ & frẽm dilige. Si
autẽ frẽm ñ diligis: quomͦ eum di¬
ligis. cuiꝰ mandatũ conteminis: fr̃s:
ego non satior loquendo de carita¬
te in nomine xp̃i. Quantũ habe

Expanded text:
potest diligere? Et hoc mandatum habemus ab ipso, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum. Magnifice dicebas, Diligo Deum; et odis fratrem! O homicida, quomodo diligis Deum? Non audisti superius in ipsa Epistola, Qui odit fratrem suum, homicida est? Sed prorsus diligo Deum, quamvis oderim fratrem meum. Prorsus non diligis Deum, si odis fratrem. Et modo probo alio documento. Ipse dixit, Dedit nobis praeceptum, ut diligamus invicem : quomodo diligis eum, cujus odisti praeceptum? Quis est qui dicat, Diligo imperatorem, sed odi leges ejus? In hoc intelligit imperator si diligis eum, si observentur leges ejus per provincias. Lex imperatoris quae est? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Dicis ergo te diligere Christum; serva mandatum ejus, et fratrem dilige. Si autem fratrem non diligis; quomodo eum diligis, cujus mandatum contemnis? Fratres, ego non satior loquendo de charitate in nomine Christi. Quantum et
Abbreviated transcription (Latin):
obsequio illius indiges. Non es
gͦ uerus dñs: quando indiges in¬
feriore. Ille ẽ uerus dñs. qui nicħ
a nobis querit: &e ue nobis. si eum
ñ queramus. Nichil a nobis que¬
rit: & quesuut nos cum eum non.
quereremꝰ. Ouis una errauerat.
inuenit eam: gaudens in hume¬
ris suis reportauit. Et nunqͥd ouis
erat pastori necessaria. & ñ potiꝰ oui
pastor necessariꝰ erat: Qnͣto libentiuᷤ
de caritate loquor. tanto minus
uolo finiri epłam istam. Nulla ẽ
ardentior ad comm̃dandã carita¬
tem: nichil uobis dulciꝰ p̾dicatur:
nichil salubriꝰ bibitur: s si bene
uiuendo confirmetis in uobis mu¬
nus dinec sitis ingrati tantȩ gr̃e
illius: qui cũ haberet unicũ. nolu¬
it illum ẽẽ unum: s ut fr̃s haberet.
ad optauit illi qui cũ illo posside

Expanded text:
obsequio illius indiges. Non es obsequio illius indiges. Non es ergo verus dominus, quando indiges inferiore. Ille est verus Dominus qui nihil a nobis quaerit; et vae nobis, si eum non quaeramus. Nihil a nobis quaerit; et quaesivit nos, cum eum non quaereremus. Ovis una erraverat; invenit eam, gaudens in humeris suis reportavit . Et numquid ovis erat pastori necessaria, et non ovi potius pastor necessarius erat? Quanto libentius de charitate loquor, tanto minus volo finiri Epistolam istam. Nulla est ardentior ad commendandam charitatem. Nihil vobis dulcius praedicatur, nihil salubrius bibitur: sed si bene vivendo confirmetis in vobis munus Dei. Ne sitis ingrati tantae gratiae illius, qui cum haberet Unicum, noluit illum esse unum; sed ut fratres haberet, adoptavit illi, qui cum illo posside
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahat se domus inqͣ es cadis.
Si autẽ tu te subtrahas: ñ cadit
ds. Integer est cum eũ deseris: in¬
teger est cum ad eum redieris. Tu
sanaris: non illi aliquid p̾stabis.
Tu mundaris. tu reficeris: tu cor¬
rigeris. Ille medicam̃tum ẽ ñ sano.
regula ẽ prauo.Lux ẽ tenebrato: ha¬
bitatio ẽ deserto. Omĩa gͦ tͥ conferũ¬
tur. Uide. ne putes d̃o aliquid confer¬
ri quando uenis ad d̾m: nec manci¬
pium quidem. Ergo non habebit
ds̃ seruos. si tu nolueris & om̃s no¬
luerint: Ds̃ non indiget seruis:
s serui dõ. Ido dicit psalmus. Di¬
xi du̾o ds̃ meus es tu. Ipse ẽ uerꝰ
dominus. Et quid ait: Quoniã
bonoꝵ meoꝵ non eges. Tu eges
bono serui tui: eget seruus bono
tuo. ut pascas illum. Eges &e tu
bono serui tui: ut adiuuet te. Nõ
potes tͥ aquã implere. ñ tͥ potes co¬
quere: ñ tͥ potes ante ȩquum curre-¬
reͥ ium̾tum tuũ ñ potes curare. Ui¬
des. quia indiges bono serui tui:

Expanded text:
subtrahat se domus in qua es, cadis; subtrahat se domus in qua es, cadis; si autem tu te subtrahas, non cadit Deus. Integer est, cum eum deseris; integer, cum ad illum redieris. Tu sanaris, non illi aliquid praestabis; tu mundaris, tu reficeris, tu corrigeris. Ille medicamentum est non sano, regula est pravo, lux est tenebrato, habitatio est deserto. Omnia ergo tibi conferuntur. Vide ne putes Deo aliquid conferri, quando venis ad eum; nec mancipium saltem. Ergo non habebit Deus servos, si tu nolueris, et si omnes noluerint? Deus non indiget servis, sed servi Deo: ideo dicit Psalmus, Dixi Domino, Deus meus es tu. Ipse est verus Dominus. Et quid ait? Quoniam bonorum meorum non eges . Tu eges bono servi tui. Eget servus bono tuo, ut pascas illum: eges et tu bono servi tui, ut adjuvet te. Non tibi potes aquam implere, non tibi potes coquere, non tibi potes ante equum currere, jumentum tuum non potes curare. Vides quia indiges bono servi tui,
Abbreviated transcription (Latin):
quã re. Nam sic dicit apłs. Spe enĩ
salui facti sumus. Cepimus gͦ sana
rem. Qui autẽ spem ñ habet: ad rẽ
ñ poterit ꝑuenire. Quicumq con¬
fessus fuerit quod iħc sit filius di:
d̾s in ipso manet. & ipse in do. Iam
confessꝰ fuerit ñ u̾bo s facto: ñ lin¬
gua. s uita. Nam multi confitent᷑
uerbis:&e factis negant. Et nos co¬
gnouimꝰ &e credidimus: qͥa dile-¬
ctionem habet ds in nobis. Et ite¬
rum unde cognouisti: Ds dilec-¬
tio ẽ. Iam dixit illud suꝑius: ecce
iterũ dicit. Amplius tͥ ñ potuit
dilectio comm̃dari: quã ut dicere¬
tur d̾s. forte munus di contemp¬
turus eras: & d̾m contempnas: Ds̃
dilectio ẽ. de qui manet in dilecti¬
one in do manet: &e d̾s in eo. Uicis¬
sim se habitant: qui continet. ce
qui continet᷑. Habitas in do: sed
ut continearis. Habitat in te ds: s
ut contineat. ne cadas. Ne forte sic
te putes domũ di fieri: quomͦ do¬
mus tua portat carnem tuam.Si

Expanded text:
quam re. Nam sic dicit Apostolus: Spe enim quam re. Nam sic dicit Apostolus: Spe enim salvi facti sumus . Coepimus ergo sanarrem: qui autem spem non habet, ad rem non poterit pervenire. 14. Quicumque confessus fuerit quod Jesus est Filius Dei, Deus in ipso manet, et iconfessus fuerit, non verbo, sed facto; non lingua, sed vita. Nam multi confitentur verbis, sed factis negant. Et nos cognovimus, et credidimus, quam dilectionem Deus habet in nobis. Et iterum unde cognovisti? Deus dilectio est. Jam dixit illud superius, ecce iterum dicit. Amplius tibi non potuit dilectio commendari, quam ut diceretur Deus. Forte munus Dei contempturus eras. Et Deum contemnis? Deus dilectio est. Et qui manet in dilectione, in Deo manet, et Deus in eo manet. Vicissim in se habitant, qui continet et qui continetur. Habitas in Deo, sed ut continearis: habitat in te Deus, sed ut te contineat, ne cadas. Ne forte sic te putes domum Dei fieri, quomodo domus tua portat carnem tuam: si
Abbreviated transcription (Latin):
Cepisti diligere: cepit in te ds ha¬
bitare. Ama illum. qui in te cepit
habitare:ut ꝑfectius inhabitan-¬
do. faciat te ꝑfectum. In hoc cog¬
noscimus quia in ipso manemus.
&e ipse in nobis: quia de sp̃u suo
dedit nobis. Bene. do gr̃as: cognoᷤ¬
cimus qͥa habitat in nobis. Et hoc
ipsum unde cognoscimꝰ: qͥa cogno¬
uimus quia habitat in nobis: Quia
hoc ipse iohes dixit: quia de sp̃u suo
dedit nobis. Unde scimus: qͥa de sp̃u
suo dedit nobis: Hoc ipsum quia
de sp̃u suo dedit tͥunde cognoscis:
Interroga uiscera tua. Si plena sunt
caritate: habes sp̃m di. Unde cog¬
noscimus: quia inde cognoscis habi¬
tare in te sp̃m di: Paulum interro
saluatorẽ mundi. Securi estote qͥ
egrotati ᷤ. talis medicus uenit. Des¬
ꝑabatis. magni erant morbi: insa-¬
nabilia erant uulnera. desꝑata erat
egritudo. Magnitudinẽ mali
tui attendis: omĩpotentiã medici
mo sanati & annuntiantes medi¬
cumia& ipsi tam̃ plus spe sanati.

Expanded text:
Coepisti diligere? coepit in te Deus haCoepisti diligere? coepit in te Deus habitare; ama eum qui in te coepit habitare, ut perfectius inhabitando faciat te perfectum. In hoc cognoscimus quia in ipso manemus, et ipse in nobis, quia de Spiritu suo dedit nobis. Bene, Deo gratias. Cognoscimus quia habitat in nobis. Et hoc ipsum unde cognoscimus, quia cognovimus quia habitat in nobis? Quia hoc ipse Joannes dixit: Quia de Spiritu suo dedit nobis. Unde scimus quia de Spiritu suo dedit nobis? Hoc ipsum, quia de Spiritu suo dedit tibi, unde cognoscis? Interroga viscera tua: si plena sunt charitate, habes Spiritum Dei. Unde cognoscimus quia inde cognoscis habitare in te Spiritum Dei? Paulum interrogSalvatorem mundi. Securi estote qui aegrotatis: talis medicus venit, et desperatis? Magni erant morbi, insanabilia erant vulnera, desperata erat aegritudo. Magnitudinem mali tui attendis, omnipotentiam medici mo sanati, et annuntiantes medicum; et ipsi tamen plus spe sanati
Abbreviated transcription (Latin):
&e tu: e contra redlis malum pro
malo. Quid facit redlere malũ
pro malo: Unum egrotũ flebam
qui te oderat. iam duos plango si
& tu odisti. S ꝑsequit᷑ rem tuam:
tollit tͥ nescio quȩquȩ habes in t̾¬
ra. Ido illum odisti: qͥa angustias
tͥ facit in terra. Noli pati angustias:
migra in cęlum sursum: cor ibi ha¬
bebis uͥ latitudo ẽ ut nullas angu¬
stias patiaris in spe uitȩ ȩterne. At¬
tende quȩ tͥ tollit. Nec ipsa tͥ tol¬
leret. nisi ille ꝑmitteret: qui flagel¬
lat omnem filium quem recipit.
Quodammͦ ferramentũ di ẽ quo
saneris. ipse inimicus tuus.Si no¬
uit d̾s utile tͥ ẽẽ ut expoliet tẽ.ꝑ¬
mittet illum. Si nouit utile tibi
ẽẽ ut uapules: ꝑmittet. ille ut
cedaris. De illo te curat: opta ut
ille sanetur. Dm̃ nemo uidit un¬
quam. Uidete dilectissimi. Si dili-¬
gamus inuicẽ. ds in nobis mane¬
bit: &e dilectio eius ꝑfecta erit in
nobis. Incipe diligere. ꝑficieris.

Expanded text:
et tu, contra reddis malum pro et tu, contra reddis malum pro malo. Quid facit reddere malum pro malo? Unum aegrotum flebam, qui te oderat; jam duos plango, si et tu odisti. Sed persequitur rem tuam; tollit tibi nescio quae, quae habes in terra: ideo illum odisti, quia angustias tibi facit in terra. Noli pati angustias, migra in coelum sursum: cor ibi habebis ubi latitudo est, ut nullas angustias patiaris in spe vitae aeternae. Attende quae tibi tollit: nec ipsa tibi tolleret, nisi ille permitteret qui flagellat omnem filium quem recipit . Quodammodo ferramentum Dei est quo saneris, ipse inimicus tuus. Si novit Deus utile tibi esse ut exspoliet te, permittit illum; si novit tibi utile esse ut vapules, permittit illum, ut caedaris: de illo te curat, opta ut ille sanetur. 12. Deum nemo vidit unquam. Videte, dilectissimi: Si diligamus invicem, Deus in nobis manebit, et dilectio ejus erit perfecta in nobis. Incipe diligere, perficieris.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc gͦ ista diximꝰ ne pigri sitis dili¬
gere inimicos. Seuit in te homo:
ille seuit. tu dep̾care. Ille odit:
tumiserere. febris anime ipsius
te oditisanus erit. & grãs tͥ aget.
Quom medici diligunt egrõtos:
Nunquid egrotos diligunt: Si
egrotos diligunt: uolunt ut sem¬
ꝑ egrotent. Ad hoc diligunt egro¬
tos ne egroti remaneant: s ut ex
egrotis sani fiant. Et quanta ple-¬
rumq patiunt᷑ a freneticis: Qͣ¬
les contumelias uerboꝵ: Plerũq
&e ꝑcutiunt᷑. ẜ sequitur ille febrẽ:
ignoscit homini. Et quid dicam
fr̃s: Amat mimicũ suunimmo
odit inimicũ suũ. M orbum enĩ
ipsius odit: & amat hominẽ a qͦ
ꝑcutitur: odit febrem. A qͦ enim
ꝑcutit᷑: A morbo: ab egrotatione.
a febre. Illud tollit quod illi adu̾¬
satur.ut remaneat illud unde gra¬
tuletur. Sic & tu. Si odit te mi¬
micus tuus. & iniuste te odit:
noueris qͥa cupiditas scł in illo
regnat. ꝓpterea te odit. Si odis illũ

Expanded text:
hoc ergo ista diximus, ne pigri sitis dilihoc ergo ista diximus, ne pigri sitis diligere inimicos. Saevit in te homo? ille saevit, tu precare; ille odit, tu miserere. Febris animae ipsius te odit: sanus erit, et gratias tibi aget. Quomodo medici diligunt aegrotos? Numquid aegrotos diligunt? Si aegrotos diligunt, volunt ut semper aegrotent. Ad hoc diligunt aegrotos, non ut aegroti remaneant, sed ut ex aegrotis sani fiant. Et quanta plerumque patiuntur a phreneticis? quales contumelias verborum? Plerumque et percutiuntur. Persequitur ille febrem, ignoscit homini: et quid dicam, fratres? amat inimicum suum? Imo odit inimicum suum morbum; ipsum enim odit, et amat hominem a quo percutitur: odit febrem. A quo enim percutitur? A morbo, ab aegrotatione, a febre. Illud tollit quod illi adversatur, ut remaneat illud unde gratuletur. Sic et tu: si odit te inimicus tuus, et injuste te odit; noveris quia cupiditas saeculi in illo regnat, propterea te odit. Si odisti illum
Abbreviated transcription (Latin):
gis. Attende quomͦ ipse dilȩxit:
id est quia nolebat ut sic remane¬
rent ꝑsecutores. Ait. Pater ignosce
illis: quia nesciunt qͥd faciunt.
Quib uoluit ignosci: mutari il¬
los uoluit. Quos uoluit mutari:
ex ͥ inimicis fr̃s facere dignatꝰ
ẽ. Et uere sic fecit. Occisus ẽ. sepul¬
tus ẽ. resurrexit. in celum ascendit:
sp̃m sc̃m misit discipulis: ceꝑunt
in fiducia p̾dicare nom̃ ipsius: mi¬
racula faciebant. in nomine cru¬
cifixi & occisi. Uiderunt illi int̾fe¬
ctores dñiͥ & qui sanguinẽ eiꝰ seui¬
endo fuderunt: credendo bibert̃.
Hȩc dixi fr̃s. & longuiscule tam̃ qͥa
uehementiꝰ cõm̃ danda fuit cari¬
tati uĩx ipsa caritas: id est comm̃¬
danda sibi erat. Si enim caritas nul¬
la ẽ in uobis. nichil diximꝰ. Si autẽ
ẽ in uobis tanquã oleum in flama
adiecimus: & in quo ñ erat. forte
uerbis accensa ẽ. In alio creuit qͦd
erat: in alio cȩpit eẽ qd̾ ñ erat. Ad

Expanded text:
gis. Attende quomodo ipse dilexit, gis. Attende quomodo ipse dilexit, id est, quia nolebat ut sic remanerent persecutores; ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quibus voluit ignosci, mutari illos voluit: quos voluit mutari, ex inimicis fratres facere dignatus est, et vere sic fecit. Occisus est, sepultus est, resurrexit, in coelum ascendit, Spiritum sanctum misit discipulis; coeperunt cum fiducia praedicare nomen ipsius, miracula faciebant in nomine crucifixi et occisi: viderunt illi interfectores Domini; et qui sanguinem ejus saeviendo fuderunt, credendo biberunt. 11. Haec dixi, fratres, et longiuscule: tamen quia vehementius commendanda fuit Charitati vestrae ipsa charitasas nulla est in vobis, nihil diximus. Si autem est in vobis, tanquam oleum in flammas adjecimus; et in quo non erat, forte verbis accensa est. In alio crevit quod erat; in alio coepit esse quod non erat. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
edificiũ qͦdlam quod inde factu¬
rus ẽ. non siluam qd̾ erat. Sic &e
tu respicis inimicũ tuũ adu̾santẽ.
seuientẽ. mordentẽ uerbis. exaspe¬
rantem contumeliis. insectantem
odiis: attendis ibi quod homo ẽ.
uides ista omĩa quȩ adu̾sa sunt
ab homine facta: & uides in illo
quod a do factus ẽ. Quod autẽ
homo factus ẽ:a do factus ẽ. Qd̾
autẽ te odit: ipse fecit. Quod inui¬
det. ipse fecit. Et quid dicis in ani¬
mitte illi peccata. incute illi terro¬
remͬ muta illum. Nam ñ amas
in illo quod ẽ.s quod uis ut sit.
Ergo cum mimicũ amas:. frẽm
amas. Quappter ꝑfecta dilectio ẽ
in dilectione inimici: que ꝑfecta
dilectio ẽ in dilectione frat̾na. Et ne¬
mo dicat quia aliquid minus
nos monuit ioħes apłs: &e plus
diligamus. Attende quare te mo¬
nuit xp̃c: ut diligas inimicos.
Nunquid ut semꝑ remaneant
inimici: Si ad hoc te monuit ut
inimici remaneant: odisti. ñ dili¬

Expanded text:
aedificium quod inde factuaedificium quod inde facturus est, non silvam quod erat. Sic et tu respicis inimicum tuum adversantem, saevientem, mordentem verbis, exasperantem contumeliis, insectantem odiis; attendis ibi quia homo est. Vides ista omnia quae adversa sunt ab homine facta; et vides in illo quod a Deo factus est. Quod autem homo factus est, a Deo factus est. Quod autem te odit, ipse fecit; quod invidet, ipse fecit. Et quid dicis in animitte illi peccata; incute illi terrorem, muta illum. Non amas in illo quod est, sed quod vis ut sit. Ergo cum inimicum amas, fratrem amas. Quapropter perfecta dilectio, est inimici dilectio: quae perfecta dilectio est in dilectione fraterna. Et nemo dicat quia aliquid minus nos monuit Joannes apostolus, et plus diligamus . Attende quare te monuit Christus ut diligas inimicos. Numquid ut semper remaneant inimici? Si ad hoc te monuit ut inimici remaneant, odis, non dili
Abbreviated transcription (Latin):
patiatur: Ut filios habeat. Quid
si mali erunt: Incerta st̃ gͦ ista
quȩ uideris optare inimico tuo.
quia diligis illum: incerta sunt.
Opta illi ut habeat tecum uitam
ȩt̾nam: opta illi ut sit frater tuus.
Si gͦ hoc optas diligendo inimicũ.
ut sit frat̾ tuus: & cum diligis. fra¬
trem diligis. Non enim amas in
illo quod ẽ. s quod uis ut sit. Dix¬
eram aliquando caritati urȩ ni
fallor. Robur est ligni positũ ante
oculos. faber optimus uidit lig¬
num non dolatum de silua pre-¬
cisum adamauit. nescio quid in¬
de uult facere. Non enim ad hoc
amauit: ut semꝑ sic maneat. In
arte uidit qd̾ futurũ ẽ. ñ in nemo¬
re quod ẽ. Et amauit qd̾ inde fac¬
turus ẽ:ñ illud quod ẽ. Sic ce nos
d̾s amauit peccatores. Nam dicimꝰ.
quia ds amauit peccatores. Ait
enim. Non est opus sanis medicuˢ:
s male habentib. Nunquid ad
hoc amauit peccatores: ut peccato¬
res remaneamꝰ: Quasi lignum de
silua uidit nos faber. & cogitauit

Expanded text:
patietur? Ut filios habeat? quid, patietur? Ut filios habeat? quid, si mali erunt? Incerta sunt ergo ista quae videris optare inimico tuo, quia diligis eum; incerta sunt. Opta illi ut habeat tecum vitam aeternam; opta illi ut sit frater tuus. Si ergo hoc optas, diligendo inimicum, ut sit frater tuus; cum eum diligis, fratrem diligis. Non enim amas in illo quod est; sed quod vis ut sit. Dixeram aliquando Charitati vestrae, nisi fallor: Robur est ligni positum ante oculos; faber optimus vidit lignum non dolatum, de silva praecisum, adamavit: nescio quid inde vult facere. Non enim ad hoc amavit, ut semper sic maneat. In arte vidit quod futurum est, non in amore quod est; et amavit quod inde facturus est, non illud quod est. Sic et nos Deus amavit peccatores. Dicimus quia Deus amavit peccatores: ait enim, Non est opus sanis medicus, sed male habentibus . Numquid ad hoc amavit peccatores, ut peccatores remaneremus? Quasi lignum de silva vidit nos faber, et cogitavit
Abbreviated transcription (Latin):
sinȩ. Duo esuriunt: unus panẽ.
alter iusticiam. Inter duos istos
familicos. quia dictum ẽ beati qͥ
esuriunt & sitiunt iusticiam. q̃m̃
ipsi saturabunt᷑. inter duos istos
famelicos bonus oꝑator constitutꝰ
ambob miseret᷑: ambob uult sub¬
uenire. Ille enim querit quod man¬
ducet: ille querit quod imitet᷑. Pas¬
cis istum: prebes te isti: ambob dedi¬
sti elemosinam. Illum fecisti gratu-¬
latorem de fame int̾fecta: hunc feci¬
sti imitatorem de exemplo ꝓposito.
Miseremini gͦ tanquã misericordes:
quia in eo etiam quod diligitis mi¬
micos. fiz̃ diligitis. Nec putetis ni¬
chil iohannẽ de dilectione inimici
precepisse: quia de frat̾na caritate
ñ racuit. fr̃s diligitis. Quomͦ inqͥs
fr̃s diligimꝰ: Quero quare diligaᷤᷤ
inimicũ. Quare illum diligis:
Ut sanus sit in hac uita. Quid si ñ
illi expedit: Ut diues sit. Quid si
ipsis diuitiis excecabit᷑: Ut uxorẽ
ducat. Quid si amarã uitã inde

Expanded text:
am facis: duo esuriunt; unus panem, am facis: duo esuriunt; unus panem, alter justitiam. Inter duos istos famelicos, quia dictum est, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur : inter duos istos famelicos, bonus operator constitutus ambos miseratur, ambobus vult subvenire. Ille enim quaerit quod manducet, ille quaerit quod imitetur. Pascis istum, praebe te isti; ambobus dedisti eleemosynam: illum fecisti gratulatorem de fame interfecta; hunc fecisti imitatorem de exemplo proposito. 10. Miseremini ergo tanquam misericordes; quia in eo etiam quod diligitis inimicos, fratres diligitis. Ne putetis Joannem nihil de dilectione inimici praecepisse; quia de fraterna charitate non tacuit: fratres diligitis. Quomodo, inquis, fratres diligimus? Quaero quare diligas inimicum: quare illum diligis? Ut sanus sit in hac vita? quid, si non illi expedit? Ut dives sit? quid, si ipsis divitiis excaecabitur? Ut uxorem ducat? quid, si amaram vitam inde
Abbreviated transcription (Latin):
reuocat nos intro. Redi ad consci¬
entiam tuam: ipsam int̾roga. No¬
li attendere qd̾ floret foris: s quȩ
radix in terra. Radicata ẽ cupidi¬
tasͥ species potest ẽẽ bonoꝵ factoꝵ:
uere bona oꝑa eẽ non possunt. Ra¬
dicata ẽ caritas. securus esto: nicħ
mali ꝓcedere potest. Blandit᷑ suꝑ¬
bus: seuit amor. Ille uestit. ille ce¬
dit. Ille enim uestit ut placeat ho¬
minib ille cedit ut corrigat disci¬
plina. Accipit᷑ magis plaga carita¬
tis: quam elemosina suꝑbie. Redi-¬
te g ist. intro fr̃s &e in om̃ib que¬
cunq facitis intuemini testem dm.
Uidete. si ille uidet quo animo faci¬
atis. Si cor ur̃m non uos accusat.
quia non iactantie causa facitis:
bene securi estote. Nolite autẽ ti¬
mere quando facitis bene: ne uide¬
at alter. Time:. ne ꝓpterea facias ut
tu lauderis. Nam uideat alter: ut
ds laudetur. Si enim abscondis ab
oculis hominũ abscondis ab imi¬
tatione hominũ:. laudem subtra

Expanded text:
revocat nos intro. Redi ad conscirevocat nos intro. Redi ad conscientiam tuam, ipsam interroga. Noli attendere quod floret foris, sed quae radix est in terra. Radicata est cupiditas? species potest esse bonorum factorum, vere opera bona esse non possunt. Radicata est charitas? securus esto, nihil mali procedere potest. Blanditur superbus, saevit amor. Ille vestit, ille caedit. Ille enim vestit ut placeat hominibus: ille caedit ut corrigat disciplina. Accipitur magis plaga charitatis, quam eleemosyna superbiae. Redite ergo intro, fratres; et in omnibus quaecumque facitis, intuemini testem Deum. Videte, si ille videt, quo animo faciatis. Si cor vestrum non vos accusat, quia jactantiae causa facitis; bene, securi estote. Nolite autem timere quando facitis bene, ne videat alter. Time ne propterea facias, ut tu lauderis: nam videat alter, ut Deus laudetur. Si enim abscondis ab oculis hominis; abscondis ab imitatione hominis, laudem subtrah
Abbreviated transcription (Latin):
le agitatȩ. Ue homini: cuiꝰ auriga
suꝑbia ẽ. Necesse ẽ enim ut preceps
eatꝰ. ut autẽ non sit suꝑbia quȩ agi¬
tat bona facta. quis nouit: Quis
uidet: Ubi est hoc: Oꝑa uidemꝰ.
Pascit miscdia: pascit &e suꝑbia.
hospitẽ suscipit miscdia: hospitẽ
suscipit & suꝑbia. Intercedit pro
pauꝑe miscdia: intercedit &e suꝑ¬
bia. Quid ẽ hoc: In oꝑib ñ diͤcer¬
nimus. Audeo aliquid dicere. s ñ
ego. Paulus dixit. Moritur caritaᷤ.
id est homo habens caritatẽ: confi¬
tetur nom̃ xp̃i ducit martyrium:
confitetur & suꝑbia: ducit marty¬
rium. Ille habet caritatẽ:ille ñ ha¬
bet caritatẽ. S audiat ab apł̃o: ille
qui non habet caritat̾e. Si distri¬
& si tradidero corpus meũ ut ar̃¬
deamꝰ caritatẽ autẽ non habeam:
nichil mͥ ꝓdest. Ergo scͥptura diui¬
na intro nos reuocat a iactatione
huiꝰ faciei forinsecus: & ab ista suꝑ¬
ficie quȩ iactatur ante homines.

Expanded text:
le agitatae. Vae homini cujus auriga le agitatae. Vae homini cujus auriga superbia est, necesse est enim ut preceps eat. Ut autem non sit superbia quae agitet facta bona, quis novit? quis videt? ubi est hoc? Opera videmus: pascit misericordia, pascit et superbia; hospitem suscipit misericordia, hospitem suscipit et superbia; intercedit pro paupere misericordia, intercedit et superbia. Quid est hoc? In operibus non discernimus. Audeo aliquid dicere, sed non ego; Paulus dixit: moritur charitas, id est, homo habens charitatem, confitetur nomen Christi, ducit martyrium; confitetur et superbia, ducit et martyrium. Ille habet charitatem, ille non habet charitatem. Sed audiat ab Apostolo ille qui non habet charitatem: Si distrit si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Ergo Scriptura divina intro nos revocat a jactatione hujus faciei forinsecus; et ab ista superficie quae jactatur ante homines,
Abbreviated transcription (Latin):
eris doctor. Si inuidus doctorͭ qͦ¬
mͦ eris doctor: Rogo te: noli doce̾
ipsam inuidentiam tuã. Audi
apłm dicentem de iusceribꝰ carita¬
¶tis.
uellem om̃s homines eẽ sicut meip¬
sum. Quomͦ uolebat om̃s ẽẽ: łqua¬
les. Ido̾ erat om̃ib suꝑior: qͥa carita¬
te optabat om̃s equales. Excessit
it uit supra homines eẽt. qui supra
pecora factus ẽ. Et ipsa est suꝑbia:¬
tare uidet᷑. Et uidete quanta oꝑa
faciat suꝑbia. Ponite in corde qͣm
similia facit.: & quasi paria caritati.
Pascit esurientẽ caritas: pascit suꝑ¬
bia. Caritas ut ds laudet᷑. suꝑbia
ut ipsa laudetur. Uestit nudum
caritas: uestit &e suꝑbia. Ieuinat ca¬
ritas: ieuinat & suꝑbia. Sẽpelit
mortuos caritas: sepelit ce suꝑbia.
Omĩa gͦ oꝑa bona quȩ uult facere
caritas. & facit: agitat contra suꝑ¬
bia & quasi ducit equos suos. Sed
int̾ior ẽ caritas. tollit locũ malȩ agi¬
tatȩ suꝑbiȩ: ñ male agitantis. s ma¬

Expanded text:
eris doctor. Si invidus doctor, queris doctor. Si invidus doctor, quomodo eris doctor? Rogo te, noli docere ipsum invidentiam tuam. Audi Apostolum dicentem de visceribus charitatis: Vellem omnes homines esse sicut meipsum . Quomodo volebat omnes esse aequales? Ideo erat omnibus superior, quia charitate optabat omnes aequales. Excessit it esse, ut supra homines esset, qui supra pecora factus est: et ipsa est sa. 9. Et videte quanta opera faciat superbia; ponite in corde quam similia facit, et quasi paria charitati. Pascit esurientem charitas, pascit et superbia - charitas, ut Deus laudetur; superbia, ut ipsa laudetur. Vestit nudum charitas, vestit et superbia; jejunat charitas, jejunat et superbia; sepelit mortuos charitas, sepelit et superbia. Omnia opera bona quae vult facere charitas et facit, agitat contra superbia, et quasi ducit equos suos. Sed interior est charitas: tollit locum male agitatae superbiae; non male agitanti, sed ma
Abbreviated transcription (Latin):
didimus: cum corruptibile hoc in¬
duerit incorruptionẽ. id ẽ caro
ista induerit incorruptionẽ. et
mortale hoc induerit immorta¬
litatẽ. iam ꝑfectos filios di uͥ ñ opꝰ
ẽ temptari nec flagellari. agnos¬
cet omĩs creatura. Subdita nobis ert̃
omĩa.sinos hic subditi sumus do.
suꝑ alios homines. Dedit eni tͥ
d̾s ẽẽ suꝑ bestias: id est meliorem eẽ.
quam bestias. Hoc naturale habeᷤ:
semꝑ melior eris quam bestia. Si
us melior eẽ quam alius homo:
inuidebis ei. quando tͥ uidebis
eẽ equalem. Debes uelle om̃s ho¬
mines ȩquales tͥ eẽ: de si uiceris ali¬
quem ꝑ prudentiã: optare debes.
ut sit & ipse prudens. Quam diu
tardus ẽ. discit a te. Quamdiu m-¬
doctus ẽ indiget te & tu uideris do¬
ctoe. ille autẽ discens. Tu gͦ suꝑior.
quia doctor es: ille inferior quia di¬
cens. Nisi illum optes equalem:
semꝑ uis habere discentẽ. Si autẽ
semꝑ uis habere discentẽ. inuidꝰ

Expanded text:
erdidimus, cum corruptibile hoc inerdidimus, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, id est, caro ista induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; jam perfectos filios Dei, ubi non opus est tentari, nec flagellari, agnoscet omnis creatura: subdita nobis erunt omnia, si nos hic subditi sumus Deo. 8. super alios homines. Dedit enim tibi Deus esse super bestias, id est, meliorem esse quam bestias. Hoc naturale habes; semper melior eris quam bestia. Si vis melior esse quam alius homo, invidebis ei quando tibi esse videbis aequalem. Debes velle omnes homines aequales tibi esse; et si viceris aliquem per prudentiam, optare debes ut sit et ipse prudens. Quamdiu tardus est, discit a te; quamdiu indoctus est, indiget tui; et tu videris doctor, ille autem discens: tu ergo superior, quia doctor es; ille inferior, quia discens. Nisi illum optes aequalem, semper vis habere discentem. Si autem vis semper habere discentem, invidus
Abbreviated transcription (Latin):
coerupitꝰ & non agnouit machabe¬
nouit &e istos. S opus erat qͦdam
flagello. ꝑmittente do: qui dixit
in scriptura. flagellat omnẽ filium
quẽ recipit. Putatis enim fratres.
quia ferrum transu̾beraret uiscera
dñi: nͥ ipse ꝑmitteret. Aut hereret
in lignon ipse uoluisset: Non eũ
agnouit creatura: An exemplum
patientiȩ ꝓposuit fidelib suis: Ido
quosdam ds liberauit usibiliter.
quosdam ñ liberauit uisibilit̾ õs
tam̃ sp̃ualit̾ liberauit. sp̃ualiter
neminẽ deseruit. Uisibilit̾ qͦsdam
uisus ẽ deseruisse: quosda uisus ẽ
eripuisse. Id̾o quosdam eripuit:
ne putes illum ñ potuisse eripere.
Testimoniũ dedi. qͥa potest: ut uͥ
non facit. secretiorẽ intelligas uo¬
luntatẽ: ñ suspiceris difficultatẽ.
S quid fr̃s: Cũ euaserimꝰ om̃s is¬
tos mortalitatis laqueos. cum tran¬
sierint tempora temptationis. cũ
scłi huiꝰ fluuius decurrerit. &e re¬
ceꝑimus illam stolam pͥmam im¬
mortalitatẽ illam quã peceandoꝑ-¬

Expanded text:
habaeet istos . Sed opus erat quodam flagello, permittente Domino, qui dixit in Scriptura, Flagellat omnem filium quem recipit . Putatis enim, fratres, quia ferrum transverberaret viscera Domini, nisi ipse permitteret; aut haereret in ligno, nisi ipse voluisset? Non eum agnovit creatura sua? An exemplum patientiae proposuit fidelibus suis? Ideo Deus quosdam liberavit visibiliter, quosdam non liberavit visibiliter: omnes tamen spiritualiter liberavit, spiritualiter neminem deseruit. Visibiliter quosdam visus est deseruisse, quosdam visus est eripuisse. Ideo quosdam eripuit, ne putes illum non potuisse eripere. Testimonium dedit quia potest, ut ubi non facit, secretiorem intelligas voluntatem, non suspiceris difficultatem. Sed quid, fratres? Cum evaserimus omnes istos mortalitatis laqueos, cum transierint tempora tentationis, cum saeculi hujus fluvius decucurrerit et receperimus illam stolam primam, immortalitatem illam quam peccando p
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo mͦ ꝑueniat ad uirum: &e tol¬
lat illi lucem istam temporalem.
Potest autẽ uir ille c&e falli: homo
est enim: sicut ce illa que potest
fallere. Timet illa eum. extra cuiꝰ
oculos potest eẽ: tu ñ times semꝑ
faciem supra te uiri tui: Nultus
autẽ dñi suꝑ facientes mala. Cap¬
tat illa absentiam uiri sui. & inci¬
tatur forte delectatione adulterii:
& dicit sibi tam̃aĩ faciam. Absens
ẽ qͥdem ille. s difficile ẽut ñ ad eũ
quoquo modo ꝑueniat. Temꝑat
sene ꝑueniat ad hominẽ qui potest
& nescire. qui potest &e falli: qͥ po¬
test & bonam suspicari. etiã ma¬
lam: qui potest & castam suspica¬
ri. quȩ adultera ẽ. Tu ñ times ocłoᷤᷤ
eus: quẽ fallere nemo potest: Tu
ñ times eius p̾sentiam: qͥ auerti
a te ñ potest: Roga dm ut tueatur
te: & auertat faciem suam a peccatiᷤᷤ
tius. Auerte faciem tuam a pecca¬
tis meis. S inde mireris ut ille¬

Expanded text:
aliquo modo perveniat ad virum, et tolaliquo modo perveniat ad virum, et tollat illi lucem istam temporalem. Potest autem vir ille et falli; homo est enim, sicut et illa quae potest fallere. Timet illa eum, extra cujus oculos potest esse: tu non times semper faciem supra te viri tui? Vultus autem Domini super facientes mala . Captat illa absentiam viri sui, et incitatur forte delectatione adulterii; et dicit sibi tamen, Non faciam: absens est quidem ille, sed difficile est ut non ad illum quoquo modo perveniat. Temperat se ne perveniat ad hominem, qui potest et nescire, qui potest et falli, qui potest et bonam suspicari etiam malam, qui potest et castam suspicari quae adultera est: tu non times oculos ejus quem fallere nemo potest? tu non times ejus praesentiam, qui averti a te non potest? Roga Deum ut intueatur te, et avertat faciem a peccatis tuis: Averte faciem tuam a peccatis meis. S
Abbreviated transcription (Latin):
timet uirum: respondet. timeo. y na
uox ẽs diu̾sus animus. Iam gͦ in¬
terrogent᷑. quare. illa dicit. timeo
uirum ne ueniatꝰ. illa dicit. timeo
uirum ne discedat. Illa. timeo ne
dampner: illa dicit. timeo ne dese¬
rar. Pone hoc in animo xp̃ianoꝵ:
mͦ illa mulier uirũ. quã delectat
nequitia:timet enim uirum ne
dampnet illam. Talib pͥmo loqua¬
mur. Oanima quȩ sic times dm
ne dampnet te d̃s. quomͦ mulier ti¬
met uirũ quã delectat neqͥcia. timet
displicet illa mulier: displice ce
tutibi. Si forte habes uxorem. nũ¬
quid us ut sic te timeat uxor tua.
ne dampnet᷑ abste. et delecter illa
nequitia. s pondere timoris tui re¬
pͥmatur. et dampnatione ini¬
quitatis: Castam eam uis ut te
diligat: ñ ut te timeat. Exhibe
te talem do: qualem uis habere
uxorem. Et si nondum habes. &
habere uis: talem uis habere. Et
quid dicimus frr̃s: Illa mulier
que ido timet uirũ ne dampnet᷑
a uiro:. forte ñ facit adult̾ium. ne

Expanded text:
timeat virum; respondet, Timeo. Una timeat virum; respondet, Timeo. Una vox est, sed diversus animus. Jam ergo interrogentur, Quare? Illa dicit, Timeo virum ne veniat: illa dicit, Timeo virum ne discedat. Illa dicit, Timeo ne damner: illa dicit, Timeo ne deserar. Pone hoc in animo Christianoomodo illa mulier quam delectat nequitia; timet enim virum ne damnet illam: talibus primo loquamur. O anima quae sic times Deum, ne damnet te Deus, quomodo tier quam delectat nequitia; timet displicet illa mulier, displice et tu tibi. Si forte habes uxorem, numquid vis ut sic tameat te uxor tua, ne damnetur abs te; ut delectet illam nequitia, sed pondere timoris tui reprimatur, non damnatione iniquitatis? Castam eam vis, ut te diligat, non ut te timeat. Exhibe te talem Deo, qualem vis habere uxorem. Et si nondum habes, et habere vis; talem vis habere. Et quid dicimus, fratres? Illa mulier quae ideo timet virum, ne damnetur a viro, forte non facit adulterium, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ castus: ñ enim uenit ex amore
dei. s ex timore pęnȩ. Cum autẽ ti¬
mes dm ne deserat te p̾sentia eius:
amplecteris eum: ipso frui deside¬
ras. Non potest melius explana¬
ri quid intersit inter duos istos
timores. unum quẽ foras mittit
caritas. alterum castũ qͥ ꝑmanet
res maritatas. quaꝵ unam ita
constituas: uolentẽ facere adulti¬
um. delectari nequitia. s timere
ne dampnetur a marito. Timet¬
maritum:s quia adhuc amat ne¬
quiciam. ido timet maritũ. Huic
non grata s onerosa ẽ mariti pre¬
sentia: ce si forte uiuit nequiter.
timet maritũ ne ueniat. Tales st̃
qui timent: ne ueniat dies iudicii.
fac alteram amare uirum. debere
illi castos amplexus. nulla se adul¬
terina immundicia maculare. op¬
tare p̾sentiam uiri. Et quomͦ dis-¬
cernuntur isti duo timores: Tunz
illa: timet &e illa. Interroga: quasi
unũ tͥ respondent. Int̾roga illa. si tun⁊
uirũ: respondet. timeo. Int̾roga &e illã. si

Expanded text:
est castus; non enim venit ex amore est castus; non enim venit ex amore Dei, sed ex timore poenae: cum autem times Deum, ne deserat te praesentia ejus; amplecteris eum, ipso frui desideras. 6. Non potest melius explanari quid intersit inter duos istos timores, unum quem foras mittit charitas, alterum castum qui permanres maritatas, quarum unam ita constituas volentem facere adulterium, delectari nequitia, sed timere ne damnetur a marito. Timetmaritum, sed quia adhuc amat nequitiam, ideo timet maritum: huic non grata, sed onerosa est mariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent ne veniat dies judicii. Fac alteram amare virum, debere illi castos amplexus, nulla se adulterii immunditia maculare; optat praesentiam viri. Et quomodo discernuntur duo isti timores? timet illa, timet et illa. Interroga; quasi unum tibi respondent: interroga illam, Times virum? respondet, Timeo. Interroga et illam si