comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod retribuer& : Calicẽ salutaris accipiam & nom̃
dñĩ inuo cabo: Quis enĩ dederat illi calicẽ salutarẽ
nisi ille cui uolebat retribuere : accipere aut̃ calicẽ
salutarẽ . & inuocare nom̃ dñi: hoc est saciari cari¬
tate: Et itasa cariut nonsolũ oderis fratrẽ: sed ut¬
paratus sis mori pro fratre: Fancipse dñs inse exibuit¬
mortuus pro omĩb orans pro eis aquib crucifigebat᷑:
et dicens pater ignosce illis qui a nesciunt quid faci¬
unt: Sedsiso lus hoc fecit: non erat magister si disci¬
pulos non habebat: Secuti discipuli hoc fecer̃: Lapi¬
dabatur ste phanus & genufiro ait : bnẽ uesta cuasills
hodelictũ: Amabat a quibus ocadebatur. quia et proipsis mo¬
riebatur : Audi et apłm paulum: & ipse in quid inpendar
pro animabus urĩs: In ter illos enĩ erat proquibus stepha¬
nus de p̃cabatur : quando eorũ manibus moriebatur:

Expanded text:
quod retribueret. Calicem salutaris accipiam, et nomen quod retribueret. Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Quis enim illi dederat calicem salutarem, nisi ille cui volebat retribuere? Accipere autem calicem salutarem, et invocare nomen Domini, hoc est satiari charitate; et ita satiari, ut non solum non oderis fratrem, sed paratus sis mori pro fratre. Perfecta ismortuus pro omnibus, orans pro eis a quibus crucifigebatur, et dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed si solus hoc fecit, non erat magister, si discipulos non habebat. Secuti discipuli hoc fecerunt. Lapidabatur Stephanus, et genu fixo ait: Domine, ne statuas illis c delictum . Amabat a quibus occidebatur, quia et pro ipsis moriebatur. Audi et apostolum Paulum: Et ipse, inquit, impendar pro animabus vestris . Inter illos enim erat pro quibus Stephanus deprecabatur, quando eorum manibus moriebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
catorũ : Caritatẽ ergo cõmendamꝰ : caritatẽ cõmendat
hȩc epła: Post resurrectionẽ dñs quid aliud in t̾roga uit
petrũ. Nisi amasme : et parũ fuit semel in terrogare.&
iterũ nihil aliud: & tercionihil aliud: Cũ iã tercio illae
tedio ad fligeretur: quasi sibi creder&. quo modo ꝗ
nes cir& qđ in illo ageretur : tam̃ & primo & secundo
& tertio hoc interrogauit: Ter nega uit timor: terconfes¬
sus est amor: Ecceamat petrus dñm : ꝗd prestiturus dño :
non enĩ & ipse non turbatus est in illo psalmo Quid re¬
tribuam dño ꝓ omĩb: quȩ retribuit mihi : qui enĩ hȩc¬
dicebat inpsalmo. attendebat quanta sibi essent pres¬
tita adõ. et querebat quid retribuer& dẽ & non in¬
ueniebat: Quic quid enĩ retribuere uolueris: ab iyso
recepisti ut reddas: Et quid inuenit ut retribuat:
quod ut diximus fr̃s. ab ipso acceperat Hoc inuenit

Expanded text:
catorum . 4. Charitatem ergo commendamus; charitatem commendat catorum . 4. Charitatem ergo commendamus; charitatem commendat haec Epistola. Post resurrectionem Dominus quid aliud interrogavit Petrum, nisi, Amas me? Et parum fuit semel interrogare; et iterum nihil aliud, et tertio nihil aliud. Cum jam tertio ille taedio afficeretur, quasi non sibi crederet, quomodo qui nesciret quid in illo ageretur; tamen et primo, et secundo, et tertio hoc interrogavit. Ter negavit timor, ter confessus est amor . Ecce amat Petrus Dominum. Quid praestaturus Domino? Non enim et ipse non turbatus est in illo psalmo, Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Qui enim dicebat haec in Psalmo, attendebat quanta sibi essent praestita a Deo; et quaerebat quid retribueret Deo, et non inveniebat. Quidquid enim retribuere volueris, ab ipso accepisti ut reddas. Et quid invenit ut retribuat? Quod, ut diximus, fratres, ab ipso acceperat, hoc invenit
Abbreviated transcription (Latin):
catũ uoluit intellegi: Nã erit contrariũ illi loco. si dixe¬
rimus quia peccatũ non habemus nos ipsos seducimꝰ. et
ueritas in nobis non est Sicergo potest solui questio Est
quoddã peccatũ qđ non potest ad mittere. ille quinatus
est ex dõ : et quo non ãmisso. soluunt᷑ cetera: Qđ ẽ. hoc pec¬
est mandatũ nouũ : mandatũ nouũ do uob ut uos in uicẽ
diligatis : Qui facit contraueritatẽ et contradilectionẽ
frat̃nã : non audeat gloriari & dicere natũ seesse ex
dõ: Qui aut̃ indilectione frat̾na constitutus ẽ: certa sunt
peccata. quȩ non potest admittere : Ethoc maxime neo¬
derit fratrem: Et quid deceteris peccatis facit unde dic¬
tum est si dixerimus qui a peccatũ non habemꝰ. nos ipsos se¬
ducimus. & ueritas in nobis ñ est : audiat securitatem
dealioloco scripturȩ: Caritas cooperit multitudinẽ pec¬

Expanded text:
catum voluit intelligi: nam erit contrarium illi loco, Si dixecatum voluit intelligi: nam erit contrarium illi loco, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Sic ergo potest solvi quaestio. Est quoddam peccatum quod non potest admittere ille qui natus est ex Deo; et quo non admisso solvuntur caetera, quo est mandatum novum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Qui facit contra charitatem et contra dilectionem fraternam, non audeat gloriari, et dicere natum se esse ex Deo: qui autem in dilectione fraterna constitutus est, certa sunt peccata quae non potest admittere, et hoc maxime ne oderit fratrem. Et quid de caeteris peccatis facit, unde dictum est, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est? Audiat securitatem de alio loco Scripturae: Charitas cooperit multitudinem pec
Abbreviated transcription (Latin):
tio uocatur: Perhanc dilectionẽ peccata soluuntur:
aec si non teneatur & grauepeccatũ ẽ. et radix omĩ ũ
peccatorũ: Intendite frs̃ Protulimꝰ aliquid: in quo
bene intellegentibus. soluta est quȩstio Sed nũquid cũ
celerioribus tantũ ambulamus uiam : et quitardius
ambulant : non sunt relinquendi: Uersemus hoc quib
possumꝰ uerbis. ut ad om̃s ꝑueniat: Puto enĩ fratres quia
omnis homo sollicitus est pro animasua qui non sinecau¬
sa intra t ecđam qui non temporalia quȩrit in ecđa.
qui ñ propterea intrat ut transigat negõcia sȩcularia :
sedideo intrat ut aliquid sibi aet̾ nũ ꝓmissũ. teneat quo
ꝑueniat Necesse est̃ cogit& quẽ ad modũ ambul& in
uia neremaneat retro: eat ne abherr&. neclaudican¬
do non ꝑueniat Qui ergo sollicitus est. tardussit. ue¬
lox sit non recedat deuia: Hoc ergo dix̃. quia quina¬
tus est ex dõ non peccat fortassis secundũ quod dã pec¬

Expanded text:
tio vocatur: per hanc dilectionem peccata solvuntur. tio vocatur: per hanc dilectionem peccata solvuntur. Haec si non teneatur, et grave peccatum est, et radix omnium peccatorum. 3. Intendite, fratres; protulimus aliquid in quo bene intelligentibus soluta est quaestio. Sed numquid cum celerioribus tantum ambulamus viam? Et qui tardius ambulant, non sunt relinquendi. Versemus hoc quibus possumus verbis, ut ad omnes perveniat. Puto enim, fratres, quia omnis homo sollicitus est pro anima sua, qui non sine causa intrat Ecclesiam, qui non temporalia quaerit in Ecclesia, qui non propterea intrat ut transigat negotia saecularia; sed ideo intrat, ut aliquid sibi aeternum promissum teneat, quo perveniat: necesse est cogitet quemadmodum ambulet in via, ne remaneat, ne retro eat, ne aberret, ne claudicando non perveniat. Qui ergo sollicitus est, tardus sit, velox sit, non recedat de via Hoc ergo dixi, quia qui natus est ex Deo, non peccat, fortassis secundum quoddam pec
Abbreviated transcription (Latin):
scđm quandã similitu dinẽ non scđm aequalitatẽ dici
sol&: Qui facit peccatũ dediabolo est: quia ab initio
di abolus peccat: Et hoc diximꝰ qui a neminẽ diabolus
creauit neq genuit: sed imitatores eius tãquã ex il¬
lo nascunt᷑: In hoc manifestus ẽ. fi lius dĩ: ut soluat
nera di aboli Ergo ut soluat petcata : ille qui ñ hab&
peccatũ De inde sequitur Omĩs quinatus est ex dõ
non facit peccatũ. quia semen eiꝰ in ipso man&. et ñ
potest peccare. quia exdõnatus est: Fortassis quod dã
qđ ait quinatus. ẽ. ex dõ non peccat. Certũ quoddam
peccatũ intellegas. quod ñ potest ad mittere homo qui
ex dõ natus est Et tale peccatũ est illud ut siquis quã
hoc admiserit: confirmet cetera: Siquis hoc ñ amiserit
soluat aetera: quod est hoc peccatũ : facere contra man¬
datũ. qđ est̃ mandatũ : mandatũ nouũ do uob̃. ut uos
inuicẽ diligatis Intendite hoc Mandatũ ap̃i: dilec¬

Expanded text:
ilitudinem, non secundum aequalitatem, dici solet. Qui facit peccatum, de diabolo est; quia ab initio diabolus peccat. Et hoc diximus, quia neminem creavit diabolus, neque genuit; sed imitatores ejus tanquam ex illo nascuntur. In hoc manifestatus est Filius Dei, ut solvat opera diaboli . Ergo ut solvat peccata ille qui non habet peccatum. Deinde sequitur: Omnis qui natus est ex Deo, non facit peccatum, quia semen ejus in ipso manet; et non potest peccare, quia ex Deo natus est. Fortiter instrinxitquod ait, Qui natus est ex Deo, non peccat, certum quoddam peccatum intelligas, quod non potest admittere homo qui ex Deo natus est: et tale peccatum est illud, ut si quisquam illud admiserit, confirmet caetera; si quis autem hoc non admiserit, solvat caetera. Quod est hoc peccatum? Facere contra mandatum. Quod est mandatum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Intendite. Hoc mandatum Christi dilec
Abbreviated transcription (Latin):
lacet pecunia insinu tuo: quã tibi fures possunt auferre Et
si illã non auferrent fures: moriendo illã desereres. & iam
site illa uiuente ñ deserat: Quidinde facturus es:ẽsurit fr̃
tuus: Innecessitate positus est: Fortassis suspendit᷑. acredito¬
re angustat᷑ : Non habet ipse : habes tu. Frat̃ tuus est: simul
empti estis : unũ ẽ p̃ciũ ur̃m: Ambo xp̃i sanguine redẽpti
estis: Uide simisereris: si habes facultates mundi Quid
ad meꝑtin& forte dicis: ego daturus sũ pecuniã meã. ne
illemo lestiam paciatur : Sitibi hocres ponderit cortuũ:
tegloriaris esse xp̃i anum: nom̃ habes: et facta non habes:
Si aut̃ nom̃ secutum fuerit opus. dicatte quisquis paganũ:
prodest nomeniubires non inuenitum: qui aut̃ habuerit
facultates mundi : et uiderit fr̃m suũ egentẽ . & clauserit

Expanded text:
Jacet pecunia in sinu tuo, quam tibi fures possunt auferre; et Jacet pecunia in sinu tuo, quam tibi fures possunt auferre; et si illam non auferent fures, moriendo illam deseres, etiam si te illa viventem non deserat: quid inde facturus es? Esurit frater tuus, in necessitate positus est: fortassis suspenditur, a creditore angustatur; non habet ipse, habes tu: frater tuus est, simul empti estis, unum est pretium vestrum, ambo sanguine Christi redempti estis: vide si misereris, si habes facultates mu di. Quid ad me pertinet, forte dicis? Ego daturus sum pecuniam meam, ne ille molestiam patiatur? Si hoc tibi responderit cor tuum,te gloriaris esse christianum? Nomen habes, et facta non habes Si autem nomen secutum fuerit opus, dicat te quisquam paganum, prodest nomen, ubi res non invenitur? « Qui autem habuerit facultates mundi, et viderit fratrem suum eg
Abbreviated transcription (Latin):
ciat᷑ audistis. ip sũ finẽ & modũ ipsũ : et dñs in eugło cõmen¬
dauit : Maiorẽ caritatẽ nemo hab& quã ut animã suã po¬
nat ꝓ amicissuis. Perfectionẽ ergo eius ostendit in eugło :
et hic cõmendataẽ eius ꝑfectio: Sed interrogatis uos. dici¬
tis uobis: quando possumꝰ habere istã caritatem : nolici¬
to dete desperare: forte nata est : sed nondũ ꝑ fecta est:
Nutri eam : ne offocetur: Sed dicturus es mihi. Et
unde noui : quo enĩ proficiatur au diuimus unde in¬
cipiat audiamus Sequit᷑ et dicit Qui aut̃ habuerit fa¬
cultates mundi. et uiderit fr̃m suũ esurientẽ : & clau
Ecceunde incipit caritas: Sinondũ es idoneus moriꝓfr̃a.
lã idoneus esto dare decus facultatib fratri: Iõ ꝑcũciat
uisceratua caritas. ut non de lac tancia facias. sed de intimo adipe
miseri cordiȩ : VUt consideres illũ in egestatepositũ: Sienĩ suꝑꝰ¬
flua ñ potes dare fratrituo : animã tuã potesponere ꝓfratre :

Expanded text:
psum et Dominus in Evangelio commendavit: Majorem charitatem nemo habet, ait, quam ut animam suam ponat pro amicis suis . Perfectionem ergo ejus ostendit in Evangelio, et hic commendata est ejus perfectio: sed interrogatis vos, et dicitis vobis, Quando possumus habere istam charitatem? Noli cito de te desperare: forte nata est, sed nondum perfecta est; nutri eam, ne effocetur. Sed dicturus es mihi, Et unde novi? Quo enim perficiatur audivimus; unde incipiat audiamus. Sequitur, et dicit: Qui autem habuerit facultates mundi, et viderit fratrem suum esurientem, et clauEcce unde incipit charitas. Si nondum es idoneus mori pro fratre, jam idoneus esto dare de tuis facultatibus fratri Jam percutiat viscera tua charitas, ut non de jactantia facias, sed de intimo adipe misericordiae; ut consideres illum in egestate positum. Si enim superflua non potes dare fratri tuo, animam tuam potes ponere pro fratre?
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate Puto manifestatũ uob esse magnũ cet necessari¬
ũ secretũ. & sacra m̃tũ fr̃smei: Quid ualeat caritas: om̃is
scriptura cõm̃dat᷑ Sed nescio: siali cubi amplius quã in ista
epła cõ m̃dat᷑: Rogamus uos et obsetramꝰ in dño. ut & illa
quȩ audistis me moria teneatis : Ec ad ẽaquȩ adhuc dicen¬
da sunt donec finiat᷑ ĩpsa epła intentiueniatis: intentiau¬
diatis : Aperĩ aut̃ cor ad seminabona: extirpate spinas ne
offocetur in uob qđ seminat᷑ sed pocius crescat seges. & gau¬
deat agricola : Ethorreũ uob̵ p̃par& tãquã frumentis:
non ignem tam quam paleis: EX EĨ TRACT̃U¬

Expanded text:
magnum et necessarium secretum et sacramentum, fratres mei. Quid valeat charitas, omnis Scriptura commendat; sed nescio si alicubi amplius quam in ista Epistola commendetur. Rogamus vos et obsecramus in Domino, ut et illa quae audistis memoria teneatis; et ad ea quae adhuc dicenda sunt, donec finiatur ipsa Epistola, intenti veniatis, intenti audiatis. Aperite autem cor ad semina bona: exstirpate spinas, ne effocetur in vobis quod seminatur, sed potius crescat seges; et gaudeat agricola, et horreum vobis praeparet tanquam frumentis, non ignem tanquam paleis. TRACT
Abbreviated transcription (Latin):
prodest: Potest enĩ quis quã hoc facereisine caritate : Nã
qui non habent caritatẽ : diuiser̃ unitatẽ: Querite ibi :
&ui debitis multos multa tribuere pauperibus: Uide¬
tis alios paratos ad suscipiendã mortẽ. Itaut desistente

Expanded text:
prodest . Potest enim quisquam hoc facere sine charitate? Potest. Nam prodest . Potest enim quisquam hoc facere sine charitate? Potest. Nam qui non habent charitatem, diviserunt unitatem. Quaerite ibi, et videbitis multos multa tribuere pauperibus; videbitis alios paratos ad suscipiendam mortem, ita ut desistente
Abbreviated transcription (Latin):
tribuere pauperbus: multihoc lactantia faciuit: non di¬
lectione : Potest esse maiusopusquãmori ꝓfratribus : & hoc
multiuolunt putare se facere: lactantia honoris conpa¬
randi : non uisceribus dilectionis Restat ut ille diligat
frm̃ : qui ante dm̃ ubi solus uideat cordisuo ꝑsuad&: Et
in terrogat corsulũ anuere propt̃ fratrũ dilectionem
hoc faciat & perhib& illi testimoniũ oculus quipene¬
trat cor: quo homo attendere potest: Ideo paulus apłs
quia paratus erat moripro fr̃ib dicebat Ipse impendar.
pro animabus ur̃is: Tamen quia ds̃ hoc uidebat in cor¬
de ipsius non homines quibus loquebatur : ait illis: Mi¬
hi aut̃ minimũ est ut a uobis di iudicer. aut abhumano
die: Et ostendit etiã ipse quo dã loco: qui a solent ista
fierilnani lactantia: non firmamento caritatis Rit
enĩ: cũ de ipsius caritatis cõmendatione loqueretur:
Si distribuero omnia meapau peribus. et tradidero cor¬
pus meũ ut ardeã. caritatẽ aut̃ non habeã. hihil mihi

Expanded text:
ulti hoc jactantia faciunt, non dilectione. Potest esse majus opus, quam mori pro fratribus? Et hoc multi volunt putari se facere, jactantia nominis comparandi, non visceribus dilectionis. Restat ut ille diligat fratrem, qui ante Deum ubi solus videt, cordi suo persuadet, et interrogat cor suum an vere propter fratrum dilectionem hoc faciat; et perhibet illi testimonium oculus qui penetrat cor, quo homo attendere non potest. Ideo Paulus apostolus, quia paratus erat mori pro fratribus, et dicebat, Ipse impendar pro animabus vestris : tamen quia Deus hoc videbat in corde ipsius, non homines quibus loquebatur, ait illis, Mihi autem minimum est ut a vobis dijudicer, aut ab humano die . Et ostendit etiam ipse quodam loco quia solent ista fieri inani jactantia, non firmamento charitatis: ait enim cum de ipsius charitatis commendatione loqueretur, Si distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi
Abbreviated transcription (Latin):
abhis quitalia quȩ runt. & qui fr̃s non amant : reuocemur
ad testi monium conscientiȩ unde ꝓbamꝰ quia talia mil¬
tafiunt ab his qui fratrẽ non amant: Quã multise inhere¬
sibus & schis matib martxres dicunt. uidenturq̃ sibi ani¬
mã ponere profratribus suis: si pro frib: animã ponerent :
non se ab uniuersa frat̃nitate separarent: Itẽ quã multi
sunt quilactantiȩ causa multa dis tribuunt. multadonant:
& nonibi quer̃ nisi laudẽ humanã & gloriam popularẽ
plenã uentis : nulla stabilitate solidatã: quia ergo sunt
tales ubiergo ꝓbandaerit caritas frat̾na : qui a uoluit il¬
lam ꝓbaru& ait ammoneris : Filioli non diligamꝰ uerbo
tantũ et lingua: sed opere et ueritate Querimꝰ in quo o

Expanded text:
ab his qui alia quaerunt, et qui fratres non amant; revocemur ab his qui alia quaerunt, et qui fratres non amant; revocemur ad testimonium conscientiae. Unde probamus quia talia multa fiunt ab his qui fratres non amant? Quam multi se in haeresibus et schismatibus martyres dicunt! Videntur sibi animam ponere pro fratribus suis. Si pro fratribus animam ponerent, non se ab universa fraternitate separarent. Item quam multi sunt qui jactantiae causa multa tribuunt, multa donant; et non ibi quaenunt nisi laudem humanam et gloriam popularem, plenam ventis, nulla stabilitate solidatam! Quia ergo sunt tales, ubi probanda erit charitas fraterna? quia voluit illam probari, et ait admonens: Filioli, non diligamus verbo tantum et li
Abbreviated transcription (Latin):
omnino ñ potest inueniri: Sed quia ñ om̃ib ꝑfecta est.
desperare non deb& in quo ꝑfecta non ẽ: si lamnata est
quȩ ꝑ ficiatur: Et utiq sinata ẽ. nutrienda est. Et quibus¬
dã sũis nutrimentis ad ꝑfectionẽ ꝓpriam ꝑ ducenda:
Quȩ siuimꝰ inchoationẽ caritatis unde incipiat: & ibi conti¬
nuo inuenimus. Siquis hab& facultates mundi. & uide¬
rit fr̃m suũ egentẽ . & clauserit uiscera sua aduersus
eũ. quomodo dilextio patris manet in illo : ergo incipit
ista caritas fr̃s. ut desius super flius tribuat egent. in angusti¬
is aliquib: constituto : Exeo qđ sibi abundat scđm tẽpusat̃ri¬
bulatione temporali liberet fr̃m: Hinc exordiũ est cari¬
tatis: Hanc ita ceptã. si uerbo dĩ & spe futurȩ uitȩ nutrĩ¬
ueris. ꝑ ueniet̃ ad illã ꝑ fectionẽ : ut paratussis animã tu¬
am ponere ꝓfratribus tuis: Sed quia multa talia fiunt

Expanded text:
omnino non potest inveniri. Sed quia non in omnibus perfecta est, et omnino non potest inveniri. Sed quia non in omnibus perfecta est, et desperare non debet in quo perfecta non est, si jam nata est quae perficiatur: et utique si nata est, nutrienda est, et quibusdam suis nutrimentis ad perfectionem propriam perducenda. Quaesivimus inchoationem charitatis unde incipiat, et ibi continue invenimus: Si quis habet facultates mundi, et viderit fratrem suum egentem, et clauserit viscera sua adversus eum; quomodo dilectio Patris manet in illo ? Ergo hic incipit ista charitas, fratres, ut de suis superfluis tribuat egenti, in angustiis aliquibus constituto; ex eo quod sibi abundat secundum tempus, a tribulatione temporali liberet fratrem. Hinc exordium est charitatis. Hanc ita coeptam, si verbo Dei et spe futurae vitae nutrieris, pervenies ad illam perfectionem, ut paratus sis animam tuam ponere pro fratribus tuis. 2. Sed quia multa talia fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
anti christus: de quo audistis qđ uenturus ẽ : & nunc
IMEMINISTIS FRATRES. Hesternonos clauusse ser¬
monẽ ad istõ ÷ententiã quȩ sine dubio manere de¬
buit & deb& incorde ur̃o. qui a ipsam nouussimã au¬
distis. filioli nondiligamꝰ uerbo tantũ et lingua. sed opere
& ueritate: De inde sequit᷑: Et h hoc cognoscimꝰ quia ex ueri¬
tate sumꝰ: et corã ipso ꝑsuadem cordinr̃o : quiasi male
senserit cor nr̃m : malor est ds̃ corde nr̃o & nouit om̃a.
Dixerat: non diligamꝰ uerbo tantũ et lingua : sed opere
& ueritate: Quȩrit᷑ a nob in quo opere & in qua ueritate
agnoscitur quidiligit dm̃ : uel qui diligit fr̃m suũ: lam
superius dixerat. q̃uousq caritas ꝑficiat᷑ Quod & dñs
in eugło ait: Mlalorem hanc ne mohab& caritate: quã
ut animã suã ponat pro a micis suis Et iste hoc direrat.
Sicut ille animã suã ꝓ nob̾ posuit : debemꝰ & nos animas
pro fr̃ib ponere: Hȩc est ꝑ fectio caritatis: & maior

Expanded text:
antichristus, de quo audistis quod venturus sit, et nunc meministis, fratres, hesterno nos clausisse sermonem ad istam sententiam, quae sine dubio manere debuit et debet in corde vestro, quia ipsam novissimam audistis: « Filioli, non diligamus verbo tantum et lingua, sed opere et veritate. » Deinde sequitur: « Et in hoc cognoscimus quia ex veritate sumus, et coram ipso persuademus cordi nostro: quia si male senserit cor nostrum, major est Deus corde nostro, et novit omnia. » Dixerat, « Non diligamus verbo tantum et lingua, sed opere et veritate: » quaeritur a nobis, in quo opere et in qua veritate agnoscitur qui diligit Deum, vel qui diligit fratrem suum. Jam superius dixerat quousque charitas perficiatur; quod et Dominus in Evangelio ait, Majorem hac nemo habet charitatem, quam ut animam suam ponat pro amicis suis : et iste hoc dixerat, Sicut ille animam suam pro nobis posuit, debemus et nos animas pro fratribus ponere. Haec est perfectio charitatis; et major
Abbreviated transcription (Latin):
do uobis: ut uos in uicẽ diligatis: Ipsam caritatẽ loquitur
spsam cõmendat: quis quis ergohabuerit caritatẽ frat̃ nã
& corã dõ habuerit ubi ds̃ uid& corq eius interrogatũ

Expanded text:
do vobis, ut vos invicem diligatis . Ipsam charitatem loquitur, do vobis, ut vos invicem diligatis . Ipsam charitatem loquitur, ipsam commendat. Quisquis ergo habuerit charitatem fraternam, et coram Deo habuerit, ubi Deus videt, corque ejus interrogatu
Abbreviated transcription (Latin):
ripotes: Dic illi: Refugium meũ tues: Et nutriat᷑ in te
dilectio: quȩ sola ꝑducit ad uitã: Perhibeat tibi conscienti
ante homines iactare : quia nec laudes hominũ teleuant
in cȩlum: nec uituperationes te hide deponunt: Illͤ
uideat qui coronat. illesit testis. qu lu hice coronaris. Ma
le non senserit : fiduciã habemꝰ addm̃ : Quid est cornon
male senserit : uerũ nob̵ responderit quia diligimꝰ : &
germana dilectio est in nobis. nonficta sed sincera: Salutens
fiat̃ nã querens. Nullũ emolum̃tũ ex pectans a fratre : nisi
salutem ipsius: Fĩ dutiã habemꝰ ad dm̃ : et quic quid pecierimꝰ
accipiemꝰ ab ẽo.qui a mandata eius seruamus Ideo nonin
conspectul hominũ sedubi ipse ds̃ uid& incorde Fedu¬
cin prgo habemꝰ addm̃: et quic quid postula uerimꝰ abẽoac¬
cipiemꝰ Sed quia mandata eius seruamus : qua sunt man
dati eius : nũ quid semꝑ repetendũ est : mandatũnouum

Expanded text:
ri potes. Dic illi, Refugium meum es tu ; et nutriatur in te ri potes. Dic illi, Refugium meum es tu ; et nutriatur in te dilectio, quae sola perducit ad vitam. Perhibeat tibi testimoniumante homines jactare; quia nec laudes hominum te levant in coelum, nec vituperationes inde te deponunt. Ille videat qui coronat; ille sit testis quo judice coronaris. Majsi cor non male senserit, fiduciam habemus ad Deum. Quid est, cor non male senserit? Verum nobis responderit, quia diligimus, et germana dilectio est in nobis: non ficta, sed sincera; salutem fraternam quaerens, nullum emolumentum exspectans a fratre, nisi salutem ipsius. Fiduciam habemus ad Deum; et quidquid postulaverimus, accipiemus ab eo, quia mandata ejus servamus. Ideo non in conspectu hominum, sed ubi ipse Deus videt in corde. Fiduciam ergo habemus ad Deum; et quidquid postulaverimus, ab eo accipiemus: sed, quia mdata ejus? Numquid semper repetendum est? Mandatum norum
Abbreviated transcription (Latin):
scđi quando aliquid boni dilectione operatur: Et ubi hoccognos¬
cimus: ante dm̃ es: Interroga cortuũ. uide quid fecisti. & quid
ibi ad petisti. salutẽ tuã. an laudẽ hominũ uentosam: In tus
coram ipso ꝑsua demus: Quiasi malesentiat cornr̃m. id est hi
accuset nos intus quia non eo animo facime qđ faciendũ est:
maior est ds̃ corde nr̃o & nouit omã: Cortuum abscondis
ab homine : adõ absconde si potes: Quomodo abscondis abeo.
cui dictũ . ẽ. apeccatore quodã timente. & confitente : quo
ibo ab spũ tuo. & a facietua quo fugiam: querebat qua fu¬
ger&: et eua der& iudiciũ dĩ: et non inueniebat Ubi enĩ
non est ds̃ : si ascendera inquit incęlũ: ibies. Si descende¬
ro ad in fernum : ad es. Quo iturus es: q̃uo fugies : uis au¬
dire consilium: siuis ab illo fugere : ad ipsum fuge confiten¬
i. non ab ipsolatendo Late̾re enĩ non potes : sed confite᷑¬

Expanded text:
saeculi, quando aliquid boni dilectione operamur. Et ubi hoc cognossaeculi, quando aliquid boni dilectione operamur. Et ubi hoc cognoscimus? Ante Deum es, interroga cor tuum: vide quid fecisti, et quid ibi appetisti; salutem tuam, an laudem hominum ventosam. Intus vcoram ipso persuadeamus. Quia si male sentiat cor nostrum, id est, accuset nos intus, quia non eo animo facimus quod faciendum sit; major est Deus corde nostro, et novit omnia. Cor tuum abscondis ab homine; a Deo absconde si potes. Quomodo abscondes ab eo, cui dictum est a peccatore quodam timente et confitente: Quo ibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? Quaerebat qua fugeret, ut evaderet judicium Dei, et non inveniebat. Ubi enim non est Deus? Si ascendero, inquit, in coelum, ibi es: si descendero in infernum, ades . Quo iturus es? quo fugies? Vis audire consilium? Si vis ab illo fugere, ad ipsum fuge. Ad ipsum fuge confitendo, non ab ipso latendo: latere enim non potes, sed confite
Abbreviated transcription (Latin):
te hoc faciunt᷑ : Reuoce murad conscientiam : dequaidem
dicit : Opus aut̃ suũ ꝓ b& unusquisq:: & tunc insem& ipso
lectionis ramibonorũ operũ pullulent Opus aut̃ suum
prob& unus quisq ait : et tunc in sem& ipso gloriã habe¬
bit & non in altero : Nonquando illiꝑ hib& testimonium
lingua aliena : sed quando perhib& conscientia propria:
Hoc ergohic cõmendat: in hoc cognoscimꝰ quia exueritate
sum quando opere & ueritate. non uerbis et lingua
tantũ diligimꝰ: et coram ipsoper suademꝰ cordi nostro:
Quid ẽ coram ipso ubi lpse uid& : Vnde dñs in eugło: Ca-
amini ab eis: Alio quinĩ mercedẽ non habebitis apud pa¬
trẽ ur̃m qui incȩlis est: Et quid est nesciat sinistratua quid
faciat dexteratua : nisiquia dextera: pura conscientia est :¬
in sinis tra mundi cupiditas: multiꝑcupiditatẽ mundi: mul¬
tamira faciunt Sinistraoperatur : non dextera: Dertra de¬
b& operari. et nesciente si nistra: Ut nec misceat se cupiditas

Expanded text:
e nostrae . Revocemur ad conscientiam, de qua idem dicit: Opus autem suum probet unusquisque, et tunc in semetipso lectionis rami bonorum operum pullulent. Opus autem suum probet unusquisque, ait, et tunc in semetipso gloriam habebit, et non in altero: non quando illi perhibet testimonium lingua aliena, sed quando perhibet conscientia propria. 3. Hoc ergo hic commendat. In hoc cognoscimus quia ex veritate sumus, quando opere et veritate, non verbis et lingua tantum diligimus: et coram ipso persuademus cordi nostro, Quid est, coram ipso? Ubi ipse videt. Unde ipse Dominus amini ab eis: alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in coelis est. Et quid est, Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua : nisi quia dextera, pura conscientia est; sinistra, mundi cupiditas? Multi per cupiditatem mundi multa mira faciunt; sinistra operatur, non dextra. Dextra debet operari, et nesciente sinistra, ut nec misceat se cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionẽ : Perfectionẽ dilectionis dicit. ꝑfectionẽ illã
quã cõmendauimꝰ : In hoc enĩ cognoscimꝰ dilectionẽ: quia
mas ponere : Ecce unde ueniebat. Petre amas me : pascroues
meas : Nã ut no ueritis quia sic ab eo pasci uolebat ouessuas. ut
animã suã pro ouib: poner& : hoc illi continuo dix̃: Cũ iuuenis
esses: precingebas te & ibas quo uolebas: Cũ fueris senior :
alius te p̃aing&. et toll&: te quotu ñ uis: Hoc aut̃ dix̃ ait euan¬
gelista. signi ficans qua morte clarificaturus eẽt dm̃. Vt ci

Expanded text:
tionem dilectionis dicit, perfectionem illam quam commendavimus. In hoc cognoscimus dilectionem, quia  fratribus ponere. Ecce unde veniebat, Petre, amas me? pasce oves meas. Nam ut noveritis quia sic ab eo pasci volebat oves suas, ut animam suam pro ovibus poneret; hoc illi continuo dixit, « Cum juvenis esses, praecingebas te, et ibas quo volebas; cum autem fueris senior, alius te praecinget, et tollet te quo tu non vis. Hoc autem dixit, » ait Evangelista, « significans qua morte clari
Abbreviated transcription (Latin):
ne erat : ds̃ latebat in in firmitate  Et unde ñ est cognitus.
quia om̃a peccata arguebat hominibus:. Illi amando de¬
lectationes peccatorũ : non agnoscebant dm̃: Amando qđ
febris suadebat : in iuriã medico faciebant: Quid ergo.
nosiã natisumꝗ exipso: sed quia inspesumꝰ : dilectissimi
inquid. nunc filii dĩ sum lã nunc. Quid est ergo qđ ex pec¬
Quid aut̃ erit aliud quã filii dĩ : Audi quid seꝗt᷑: Scmꝰ qm̃

Expanded text:
ne erat Deus, latebat in infirmitate. Et unde non est cognitus? ne erat Deus, latebat in infirmitate. Et unde non est cognitus? Quia omnia peccata arguebat in hominibus. Illi amando delectationes peccatorum, non agnoscebant Deum: amando quod febris suadebat, injuriam medico faciebant. 5. Quid ergo nos? Jam nati sumus ex ipso; sed quia in spe sumus, Dilectissimi, inquit, nunc filii Dei sumus. Jam nunc? Quid est ergo quod exspecQuid autem erimus al
Abbreviated transcription (Latin):
ilos ñ cognoscunt: Quomodoputamꝰ quia ñ cognoscunt
in sultant bene uiuentibus: Attendite & uidete quia for¬
te suit et interuos Unusquisq ur̃m quilã pie uiuit. ꝗ
contẽpnit secularia. qui non uult ire adspectacula qui ñ
uult se in ebriare : quasi sollempnit̃. et qđ est grauius ac ce¬
dente patrocinio scõꝵ dierũ fieri in mundus qui ista face¬
renoluerit quomodo ei in sultatur abhis qui faciunt: Nũ¬
ꝗđ insultaretur eisi agnosceretur : quare aut̃ ñ agnoscit᷑
mundus e ũ ñ agnoscit Quis ẽ mundus: illihabitatores
mundi : Quo modo dicit᷑ domꝰ. habitatores eius: lã ifra sȩpe
dicta st̃ : et ñ ea uob hodie repetimus: lã cũ auditis mun¬
dus: in mala significatione ñ intellegatis nisi dilectores
mundi: quia ꝑdilectionẽ in habitant. & ꝑ quod in habitant¬
nom̃ habere meruer̃ : Propt̃ hoc mundus ñ eognouit nos.

Expanded text:
illos non cognoscunt. Quomodo putamus quia non cognoscunt? illos non cognoscunt. Quomodo putamus quia non cognoscunt? Insultant bene viventibus. Attendite et videte, quia forte sunt et inter vos. Unusquisque vestrum qui jam pie vivit, qui contemnit saecularia, qui non vult ire ad spectacula, qui non vult se inebriare quasi solemniter, et, quod est gravius, accedente patrocinio, sanctorum dierum fieri immundus; qui ista facere noluerit, quomodo ei insultatur ab his qui faciunt? Numquid insultaretur ei si agnosceretur? Quare autem non agnoscitur? Mundus eum non agnoscit. Quis est mundus? Illi habitatores mundi, qdicta sunt, et non ea vobis cum odio repetimus. Jam cum auditis mundum in mala significatione, non intelligatis nisi dilectores mundi; quia per dilectionem inhabitant, et per quod inhabitantnomen habere meruerunt. Propter hoc m
Abbreviated transcription (Latin):
nobis Siscitis quia iustus est ait: scitote quia omĩs ꝗ
dix̃ ex ipso est natus: hortaturnos lã ergo quia nati
ex illo sumꝰ per fecti sumus : audite: Eccequalẽ dilecti¬
onẽ dedit nobis pater : ut filii dĩ uocemur et simus : Nã
qui uocantur et non sunt : quid illis prodest nom̃ ubi res
non est:: quã multi uocantur medici qui curare non no¬
runt: qͥuã multiuocant᷑ uigiles qui tota nocte dorniunt¬
sic multiuo antur ap̃i ani. et in rebus non inueniunt᷑: quia
hoc qđ uocant᷑ ñ st̃ : Id est inuita. in moribus. in fide. in spe
incaritate. Hoc aut̃ qđ audistis fr̃s. eccequalẽ dilectionẽ
dedit nobis pat̃ ut filii dĩ uocaremur & simus: Propt̃ hoc
mundus ñ nouit nos. quia ñ cognouit eũ: Et nos ñ cogno¬
uitmundus : Totus mundus xp̃ianus. & totus mundusim¬
pius. Pertotũ enĩ mundũ impii: et ꝑ tocũ mundũpii: Illi

Expanded text:
nobis. Si scitis quia justus est, ait, scitote quia omnis qunobis. Si scitis quia justus est, ait, scitote quia omnis qudixit, Ex ipso est natus, hortatur nos. Jam ergo quia nati ex illo sumus, perfecti sumus. 4. Audite: Ecce qualem dilectionem dedit nobis Pater, ut filii Dei vocemur et simus. Nam qui vocantur et non sunt, quid illis prodest nomen ubi res non est? Quam multi vocantur medici, qui curare non norunt? quam multi vocantur vigiles, qui tota nocte dormiuntSic multi vocantur christiani, et in rebus non inveniuntur; quia hoc quod vocantur non sunt, id est in vita, in moribus, in fide, in spe, in charitate. Hic autem quid audistis, fratres? « Ecce qualem dilectionem dedit nobis Pater, ut filii Dei vocemur et simus. Propter hoc mundus non cognoscit nos, quia non cognovit eum, et nos non cognoscit mundus. » Totus mundus christianus, et totus mundus impius; per totum enim mundum impii, et per totum mundum pii: illi
Abbreviated transcription (Latin):
est quia ille exercitatus est : inuocetur omp̃s aduersus
exercitatũ diabolũ: Habit& inte qui ñ pocest uinci: &
securus uincis eũ qui uincere sol&: Sed quos: inquib:
non habitat dĩ Nã ut noueritis fr̃s: contẽp sit adã in pa¬
radisopositus prȩceptũ dĩ. et ereait cer uicẽ uelut in po¬
testate sua esse cupiens & nolens subdi uoluntatiduĩ. et
lapsus est ab illa in mortalitate : ab illa beatitudine: Homo
aut̃ quidã iã exercitatus. natus mortalis. cũ seder& in
stercore putris uermibus: diabolũ uicit Uicit ipse adã
& in iob ipse. quia de genere ipsius iob Ergo adã uictus
in para diso: uicit instercore: In paradiso cũ ess& : audi¬
uit ꝑ suasionẽ mulieris quã illi inmiserat diabolus. In
stercore aut̃ cũ eẽt : ait euae. Tã quã una ex insipien¬
tibus muli eribus locuta es: Ibi aurẽ appo suit. hic respon
nob̵ cõmendat: ut diabolũ quidẽ uincamꝰ : sed nonex

Expanded text:
est, quia ipse exercitatus est? Invocetur Omnipotens adversus est, quia ipse exercitatus est? Invocetur Omnipotens adversus exercitatum diabolum. Habitet in te qui non potest vinci, et securus vinces eum qui vincere solet. Sed quos? In quibus non habitat Deus. Nam, ut noveritis, fratres, contempsit Adam in paradiso positus praeceptum Dei, et erexit cervicem veluti in potestate sua esse cupiens, et nolens subdi voluntati Dei, et lapsus est ab illa immortalitate, ab illa beatitudine . Homo autem quidam jam exercitatus, natus mortalis, cum sederet in stercore putris vermibus, diabolum vicit: vicit et ipse Adam, et in Job ipse; quia de genere ipsius, Job. Ergo Adam victus in paradiso, vicit in stercore. In paradiso cum esset, audivit persuasionem mulieris, quam illi immiserat diabolus: in stercore autem cum esset, ait Evae, Tanquam una ex insipientibus mulieribus locuta es . Ibi aurem apposuit; hic responsuia hoc nobis commendat, ut diabolum quidem vincamus, sed non ex
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ nr̃ȩ : confessio est peccatorũ Coepifti non defende¬
re peccatũ tu ũ: iã in cho asti iusticiam Perficietur aut̃ in
te quando nihil aliud facere delectabit quando ab sorbebi¬
tur mors in uictoriam: quando nulla concupiscentia citil¬
labit: quandononerit lucta cũ carne & sanguine. quan¬
do erit coroneuictoriȩ: triumphus de inimico : tunce¬
rit perfecta iusticia: Modo ad huc pugnatius: Si pugna¬
mus: in stadio sumus Ferimus : et ferimur. Sed qui un¬
cat expertatur: Ille aut̃ uincit. qui et quod ferit ñ deui¬
rib: suis presumit: sed de protectore dõ: Solus diabolus
aduersus nos pugnat: Nossicũ dõsumꝰ : diabolũ uincimꝰ:
Nã s̃i & tusolus cũ diabolo qu pug naueris: uinceris:
Exercitatus hostis est Quot palmarũ : considerate
quid ẽgerit: Ut mortales nasceremur: primo lipsam o¬
riginẽ nr̃am. deparadiso deiecit: Quid ergo faciendũ

Expanded text:
justitiae nostrae, confessio est peccatorum. Coepisti non defendejustitiae nostrae, confessio est peccatorum. Coepisti non defendere peccatum tuum, jam inchoasti justitiam: perficietur autem in te, quando nihil aliud facere delectabit, quando absorbebitur mors in victoriam , quando nulla concupiscentia titillabit, quando non erit lucta cum carne et sanguine, quando erit corona victoriae, triumphus de inimico; tunc erit perfecta justitia. Modo adhuc pugnamus: si pugnamus, in stadio sumus; ferimus, et ferimur: sed qui vincat, exspectatur. Ille autem vincit, qui et quod ferit, non de viribus suis praesumit, sed de hortatore Deo. Solus diabolus adversum nos pugnat. Nos si cum Deo sumus, diabolum vincimus: nam et si tu solus cum diabolo pugnaveris, vinceris. Exercitatus hostis est: quot palmarum? Considerate quo dejecerit: ut mortales nasceremur, primo ipsam originem nostram de paradiso dejecit. Quid ergo faciendum
Abbreviated transcription (Latin):
mei eritis: Et quasi dicerent. Quo fructu. et cognoscetis
inquid ueritatẽ . & ueritas liberabit uos Modo enĩ salus
nra In spe : nondũ inre: Non enĩ tenemꝰ lã qđ ꝓmissũ ẽ sed
uenturũ speramus: Fidelis aut̃ qui ꝓmisit : ñ tefallit: Tin¬
tũ tunoli deficere : sed expecta ꝓmissionẽ : Non enĩ nout
fallere ueritas: Tu noliesse mendax : ut aliud ꝓfitearis
aliud agas: Tu serua fidẽ : et ille seruat pollicitationem:
rentur: Tamen siqua ꝑfecta iusticia animarũ et sp̃ũ um
est qͦ s dĩ creauit : in angłis est: Scĩs iustis. bonis. nullo lap¬
su auersis. nulla suꝑbia cadentibus: sed manentibus sẽ¬
ꝑ in contẽplatione uerbi dĩ. et nihilaliud dulcehaber:¬
b: nisi a quo creati sunt : in ipsis ꝑ fecta iusticia est In nobis
aut̃ . ea fide coepit esse secundũ xp̃m: Audistis cũ psalmꝰ
legeret᷑: Incipite᷑ in confessione : Incipite inquiđ : Initium

Expanded text:
mei estis. Et quasi dicerent, Quo fructu? Et cognoscetis, mei estis. Et quasi dicerent, Quo fructu? Et cognoscetis, inquit, veritatem, et veritas liberavit vos . Modo enim salus nostra in spe, nondum in re: non enim tenemus jam quod promissum est, sed venturum speramus. Fidelis autem est qui promisit; non te fallit: tantum tu noli deficere, sed exspecta promissionem. Non enim novit fallere veritas. Tu noli esse mendax, ut aliud profitearis, aliud agas: tu serva fidem, et servat ille pollicitationem. rentur: tamen si qua perfecta justitia animarum et spirituum est quos Deus creavit, in Angelis est sanctis, justis, bonis, nullo lapsu aversis, nulla superbia cadentibus, sed manentibus semper in contemplatione Verbi Dei, et nihil aliud dulce habentibus, nisi a quo creati sunt; in ipsis perfecta justitia est: in nobis autem ex fide coepit esse secundum Spiritum. Audistis cum Psalmus legeretur, Incipite Domino in confessione . Incipite, inquit: initium
Abbreviated transcription (Latin):
mano : ab illomissi sunt. non a se ipsisire ausi sunt : Et quo
missi sunt : audistiscũ eugłm legeretur: Ite p̃dicate euar¬
głm uniuerse creature quȩ sub cȩlo est: Ubiergo disc¬
puli missi sunt ad testantibus signis et prodigiis: ut crede¬
retur illis quia ea dicebant quae uiderant: Et credimus
in eũ quẽ non uidemx : et uenturũ eũ expectamus: Qui cũ¬
q illũ fide expectant: cũ uenerit gaudebunt: Quisine fide
sunt : cũ uenerit qđ nunc non uident erubescent: Et con¬
fusio illa : non erit unius diei & transi&: quomodo con¬
fundi solent quilnueniunt᷑ in aliqua culpa. et eis insul¬
tatur ab hominibus: Confusio illa traduc& confusos ad
si nistrã ut audiant: Ite in ignẽ aet̃nũ quip̃paratus ẽ. di¬
abolo et angłis eius: Maneamꝰ ergo in uerbis eius : ne con¬
fundamur cũ uenerit: Ipse enĩ dicit in eugło eis quilneũ
crediderant: Si ꝑ manseritis in uerbo meo: uerediscipuli

Expanded text:
mano, ab illo missi sunt, non a seipsis ire ausi sunt. Et quo mano, ab illo missi sunt, non a seipsis ire ausi sunt. Et quo missi sunt? Audistis cum Evangelium legeretur, Ite, praedicate Evangelium universae creaturae quae sub coelo est . Ubique ergo discipuli missi sunt, attestantibus signis et prodigiis ut crederetur illis, quia ea dicebant quae viderant. Et credimus in eum quem non vidimus, et venturum eum exspectamus. Quicumque illum fide exspectant, cum venerit gaudebunt: qui sine fide sunt, cum venerit quod nunc non vident, erubescent. Et confusio illa non erit unius diei et transiet, quomodo solent confundi qui inveniuntur in aliqua culpa, et eis insultatur ab hominibus. Confusio illa traducet confusos ad sinistram, ut audiant, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Maneamus ergo in verbis ejus, ne confundamur cum venerit. Ipse enim dicit in Evangelio eis qui in eum crediderant: Si permanseritis in verbo meo, vere discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
sus est : nũ ꝗd extracȩlũ & terram : Nũ ꝗd eatra fabri¬
cãmundi : sed extra corda credentiũ Foras misso inua¬
sore : habit& redẽptor : Qui a ipse redemit qui creauit
& diabolus iã forinsecus pugnat: Non uinat illũ qui in¬
tus possidet : Forinsecus aut̃ oppugnat inmittendo uari¬
as tẽptationes : sed ille nonconsentit cuids̃ intus. loꝗtur
Et unctio quã audistis: Et uerax est inquid eadẽ unctio
id est ipse sp̃s dĩ qui docet homines: mentiri ñ potest. &
ñ est mendax Sicut docuit uos permanete in ipsa: Et
nunc filioli manete in eo ut cũ manifestus fuerit habe¬
amꝰ fiduciã in conspec tu eius ut ñ confundamurab eo in
aduentu eius Nidetis fr̃s: credimꝰ iniħm quẽ ñ uidimꝰ:
Ad nonciauer̃ eũ quiuider̃ : qui contractauer̃ qui uerbũ
ex ore ipsius audierunt Et ut hoc ꝑ suaderent generihu¬

Expanded text:
sus est? numquid extra coelum et terram? numquid extra fabrisus est? numquid extra coelum et terram? numquid extra fabricam mundi? Sed extra corda credentium. Foras misso invasore, habitet redemptor; quia ipse redemit qui creavit. Et diabolus jam forinsecus oppugnat, non vincit illum qui intus possidet. Forinsecus autem oppugnat, immittendo varias tentationes: sed ille non consentit cui Deus intus loquitur, et unctio quam audistis. 2. Et verax est, inquit, eadem unctio; id est, ipse Spiritus Domini qui docet homines, mentiri non potest. « Et non est mendax. Sicut docuit vos, permanete in ipsa. Et nunc, filioli, manete in eo, ut cum manifestatus fuerit, habeamus fiduciam in conspectu ejus, ut non confundamur ab eo in adventu ejus. » Videtis, fratres; credimus in Jesum quem non vidimus: annuntiaverunt eum qui viderunt. qui contrectaverunt, qui verbum ex ore ipsius audierunt; et ut haec persuaderent generi hu
Abbreviated transcription (Latin):
e cninistis fr̃s hesternã lectionẽ adhoc terminatã. quia
non habetis necessitatẽ ut quis doceat uos: sed ipsa unctio¬
docetuos de omnibus: Hoc aut̃ sicut recor dari certussum
sic exposui mus uobis : quia nos qui forinsecus loquimur ad
aures uras : ita sumus quasi o perarii ad hibentes culturã forin¬
secus ad arborem: Sed incrementũ dare non possumꝰ : nec
fructus formare: Ille aut̃ quiuos creauit & redemit & uo¬
cauit ꝑ fidẽ & sp̃m suũ habitans in uob: nisiloquatur in uo¬
bis intus : sine causa nos ꝑstrepimꝰ: Vnde hoc appar& : q̃ui¬
a cũ multi audiant non omĩb: intus ꝑsuadetur qđ dicitur:
eea illis solis intus soquit᷑ ds̃ : Illis aut̃ intus loquit᷑: qui eilo¬
cũ p̃bent: Illi aut̃ dõ locũ prebent: qui diabolo locũ non pͣ¬
bent : Habitare enĩ uult di abolus in corde hominũ : &lo¬
qui ibiomã quȩ ualent ad seductionẽ: Sedquid ait dñs
ih̃s : princeps huius mundimissus est foras: Unde mis¬

Expanded text:
eministis, fratres, hesternam lectionem ad hoc terminatam, quia non habetis necessitatem ut quis doceat vos, sed ipsa unctiodocet vos de omnibus. Hoc autem, sicut vos recordari certus sum, sic exposuimus vobis, quia nos qui forinsecus loquimur ad aures vestras, ita sumus quasi operarii, adhibentes culturam forinsecus ad arborem, sed incrementum dare non possumus, nec fructus formare: ille autem qui vos creavit, et redemit, et vocavit, per fidem et Spiritum suum habitans in vobis, nisi loquatur vobis intus, sine causa nos perstrepimus. Unde hoc apparet? Quia cum multi audiant, non omnibus persuadetur quod dicitur; sed illis solis quibus intus loquitur Deus. Illis autem intus loquitur, qui ei locum praebent: illi autem Deo locum praebent, qui diabolo locum non praebent. Habitare enim vult diabolus corda hominum, et loqui ibi omnia quae valent ad seductionem. Sed quid ait Dominus Jesus? Princeps hujus mundi missus est foras . Unde mis
Abbreviated transcription (Latin):
tere regenerationẽ factã inse quã ille habere ñ meru¬
it qui suꝑ pectus dnĩ recũ bere meruit : quẽ dñs plus
quã ceteros diligebat. Ipsũ solũ despũ non genuerat
At tendite nunc uerba ista. adhuc angustias nras
cõmendo : ut ꝑ intentionẽ urãm quȩ oratio est & pro
nob & ꝓuob dilat&. dec exitũ. ne aliquis in uerbo
eius inueniat occasionẽ ꝑditionis suȩ. Qđ uerbũ ñ est
predicatũ et conscriptũ: nisi ad medicinã & salutĩ
Omĩs in quid ꝗ facit peccatũ : et iniꝗtatẽ facit: Ne forte
discernas. peccatũ iniꝗtas .ẽ. nedicas peccatorsũ sea
iniquus nonsũ : peccatũ iniquitas est Et scitis quia in hoc
ille manifestus est ut peccata auferat. et peccatũ in illo ñ
est Et quid prodest nob quia uenit sine peccato: õmnis

Expanded text:
tere regenerationem factam in se, quam ille habere non merutere regenerationem factam in se, quam ille habere non meruit, qui super pectus Domini recumbere meruit? Quem Dominus plus quam caeteros diligebat , ipsum solum de Spiritu non genuerat? 2. Attendite nunc verba ista: adhuc angustias nostras commendo, ut per intentionem vestram, quae oratio est et pro Deus, et det exitum; ne aliquis in verbo ejus inveniat occasionem perditionis suae, quod verbum non est praedicatum et conscriptum, nisi ad medicinam et salutem. Omnis, inquit, qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Ne forte discernas: Peccatum iniquitas est. Ne dicas, Peccator sum, sed iniquus non sum: Peccatum iniquitas est. Et scitis quia in hoc ille manifestatus est, ut peccata auferat; et peccatum in illo non est. Et quid prodest nobis quia venit sine peccato? Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
dosũ : Nosipsos inquit seducimus & ueritas in nob non est:
si dixerimꝰ quia peccatũ ñ habemꝰ: Sed utinã non habe¬
res & diceres ne in ueritate promenda ullũ in iquitatis¬
uestigiũ formidares Sed ideo male facis sidicis: quia
catũ in quid ñ habemꝰ: Nonait ñ habuimꝰ: ne forte dep̃te¬
rita uita lictũ ui deretur: Habuit enĩ peccatahomoiste.
sed ex quo natus ẽ ex dõ. coepit non habere. Silta esset :
nulla nos angustar& quȩstio: Diceremus enĩ Fuimꝰ¬
enĩ peccatores: sed modo iustificati sumus Habuimus
peccatũ : sed modo ñ habemus Non hocait Sedquidat
Sidixerimꝰ quia peccatũ non habem: nos ipsosseducim e
et ueritas in nobis non est: Post aliquantũ rursus. Quin¬
tus . ẽ. inquid ea dõ: ñ peccat Nũ ꝗt iohannes ipse non erãt
natus exdõ : si io hannes erat natus exdõ. dequo audifus
quia suꝑ pectus dñirecũbebat. aliquis sibi aud& ꝓmit¬

Expanded text:
dosum: Nos ipsos, inquit, seducimus, et veritas in nobis non est, dosum: Nos ipsos, inquit, seducimus, et veritas in nobis non est, si dixerimus quia peccatum non habemus. Sed utinam non haberes, et diceresvestigium formidares. Sed ideo male facis si dicis quia catum non habemus. Non ait, Non habuimus; ne forte de praerita vita dictum videretur. Habuit enim peccata homo iste; sed ex quo natus est ex Deo, coepit non habere. Si ita esset, nulla nos angustaret quaestio. Diceremus enim: Fuimus peccatores, sed modo justificati sumus habuimus peccatum, sed modo non habemus. Non hoc ait: sed quid ait? Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Post aliquantum rursus, Qui natus est ex Deo, inquit, non peccat. Numquid Joannes ipse non erat natus ex Deo? Si Joannes non erat natus ex Deo, de quo audistis quia supra pectus Domini recumbebat; aliquis sibi audet promit