comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hre qui sub lege ẽ. ñ dis¬
pensatiue s uereut tu
intelligis. Mãgna mͥ
uidetur qõ quid sit ẽẽ
sub lege sic. q̃madmod̾
aplĩcutpat hos dãpnabi¬
lic̾ dicit eẽ. fub lege. quoᷤᷤ
lex facit reos. ñ legẽ im
plentes dum nescientes
grãm supba emulatõe
de se presumunt. sub le¬
ge est qui timore suppli¬
cii ꝙlex minat᷑ ñ amo¬
re iusticie amalo opere
tate nũclum liber nec
s sublege. que timorem¬
buit. ⁊ ideo hec pars iã
eligenda est qua lib̾amur a lege. Manifesta autẽ
aũt caris manifesta sunt .i. per ase apparent mala.
que sunt fornicatõ. opus . s. luxurie. in mundicia.
⁊ siñ opere impleatur uł que est ccͣ naturam. ipi¬
pudicicia. non pudice inne. luxuria. quelib super
exira inuicem se ꝑcuciunt. dissensiones qñ parteᷤ
faciunt ineccłia secte. que grece dñr hereses ĩui¬
die. de alienis lonis. homicidia ebrictates. assidue.
ꝯmessatiões suꝑfiue. ⁊ hiis sumlia. attende qd̃ non

Expanded text:
habere qui sub lege est non dispensative, sed vere, ut tu intelligis. Magna mihi videtur quaestio quid sit esse sub lege sic, quemadmodum Apostolus culpat: hos damnabiliter dicit esse sub lege quos lex facit reos, non implentes legem, dum nescientes gratiam superba elatione de se praesumunt. Sub lege est qui timore supplicii quod lex minatur, non amore justitiae, a malo opere tate, nondum liber nec s sub lege, quae timoremibuit. Et ideo haec pars jam eligenda est, qua liberamur a lege. Manifesta sunt. autem carnis manifesta sunt, id est per se apparent mala, quae sunt fornicatio, opus scilicet luxuriae, immunditia, etsi non opere impleatur; vel quae est contra naturam impudicitia, non pudice vivere. Luxuria quaelibet superex ira invicem se percutiunt; dissensiones, quando partes faciunt in Ecclesia; sectae, quae Graece dicuntur haereses; invidiae, de alienis bonis; homicidia, ebrietates assiduae; commessationes superfluae, et his similia. Attende quod non
Abbreviated transcription (Latin):
me.i. nũꝙͣ ulteriꝰ uidebitis me. scd̾m qd̾ modo sum.
ñ udebitis humilẽ s excelsũ. ñ mortalẽ s sẽpit̾nũ.
ñ iudicand̾. s iudicaturũ .i. it̾m ait. Nisi ego abie¬
ro. paraditꝰ non ueniet aduos. ħ est ñ potestis cape
cre. est .i. sicut uere est .i. siquis ppłs innouatꝰ est.

Expanded text:
um: non videbitis me humilem, sed excelsum: non mortalem, sed sempiternum: non judicandum, sed judicaturum. Et item ait: Nisi ego abiero, Paracletus non veniet ad vos , id est non potestis capercreatura est, sicut vere es
Abbreviated transcription (Latin):
que leuissima putarentur nͥ inscripturis de¬
monstrarent᷑ opinione graiora. Quis enim
dicentẽ fatue frĩ suo reum gehenne putaret
nisi u̾itas hoc drẽt: Sĩmułr dies obseruare et
annis. uolunt iał nolunt aliquid inchoare..
quasi fausta utł infausta sint tempora. Non tra¬
ꝙ ista obseruemus ne ab apło ista audiamiis.
timeo ic̾. cõs enim culpat qui ꝯstellatẽes sequẽt᷑
dicentes. non profiscar proniciscar. qr sic lun a fect᷑.
uł proficiscarut prospeta cedant quia tta seht
positio siderum. agani hoc mense ꝯmentum.
qr illa stella agit mensem. sĩ plantabo hocan¬
no uincam. qr bisextus est.tales culpantu
ñ qui naturales elementoꝵ effectus insiderũ
orclinatissima conu̾sione nouerunt. ut .s. tẽ
pestate ñ nauigent. autumpno seminent. de
s estote sicut ego sum qui legem climisia
deletis cẽ. quia ego fui in lege õlim. sicut
nos. modo uultis eẽ. ⁊ climisi ñ sine rõne. uł
ita. estote sicut ego qi et ego sicut uos hõm¬

Expanded text:
quae levissima putarentur nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fatue fratri suo, reum gehennae putaret, nisi Veritas hoc diceret Similiter dies observare et annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, quasi fausta et infausta sint tempora. Non itaque ista observemus, ne ab Apostolo ista audiamus: Timeo, etc. Eos enim culpat qui constellationes sequuntur, dicentes: Non proficiscar, quia luna sic fertur, vel proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum; agam hoc mense commercium, quia ista stella agit mensem; non plantabo hoc anno vineam, quia bissextus est. Tales culpantur, non quia naturales elementorum effectus in siderum ordinatissima conversione noverunt, ut scilicet tempestate non navigent, autumno seminent: de sed estote sicut ego sum qui legem dimisi. Et debetis esse, quia ego fui olim in lege, sicut vos modo vultis esse, et dimisi ita, estote sicut ego, quia et ego sicut vos, hom
Abbreviated transcription (Latin):
sis s gentib loquitur quib hanc scribit epłam.
net adcurumcisionem uł legem dicit eos reu̾ti
in qua minxͣ fuerant. s ad infirma ⁊ egena
elementa quib rursus ut antea seruire uolũt.
b ut in expectandis euentib uite m egociorũ
suoꝵ ab astrologis ⁊ chaideis notatos cdies ⁊ mẽ

Expanded text:
sis, sed gentibus loquitur, quibus hanc scribit Epistolam. Nec ad circumcisionem vel legem dicit eos reverti, in qua nunquam fuerant, sed ad infirma et egena elementa, quibus rursus ut antea servire volunt: bus, vel in exspectandis vitae et negotiorum suorum, ab astrologis et Chaldaei
Abbreviated transcription (Latin):
laborauerim
ne causa .i. inutiliter¬
ꝙ est silegem plene su¬
scipitis ac siclicat ĩr̃a
leuitatem timeo: non
aliud. uł ita. quomodo

Expanded text:
laboraverim sine causa, id est inutiliterd est si legem plene suscipitis. Ac si dicat: levitatem timeo, non aliud. Vel ita: quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ t̾ram. ⁊ motus. atꝙ ordinem siderum ad min¬
istrari que infirma appellat ex eo ꝙ in firma ⁊
instabili sp̃e uariantur egena uero eo ꝙ egẽt
egent ad regendum mundum. elies. qua si
dies obseruant ut qui dñt. hoc die ñ est aliquid
incipiendũ menses aũt colunt qui cursus iune
ꝑscrutantes dñt. tali luna ñ est aliꝙͥ indxã¬
dũ. s̃empora uero cũ dr̃t. modo est initiũ ueris.
lla debet suspitio harum rerũ. qr prospere pot̃
cedere quiequid simplicit̾ sub dei deuotione fit.
et nõta ꝙ cdlupplicit̃ erant subu̾si galathe ut
ad logem ⁊ ad pristinos errores ꝯuerterentur
ergo elig̃at lector utͣm uelox sm̃am dum modo

Expanded text:
et terram, et motus, atque ordinem siderum administrari. Quae infirma appellat, ex eo quod infirma et instabili specie variantur, egena vero, eo quod egent egent ad regendum mundum. Dies, quasi dicat: Dies observant, ut qui dicunt hoc die non est aliquid incipiendum, menses autem colunt, qui cursus lunae perscrutantes dicunt: Tali luna non est aliquid inchoandum. Tempora vero cum dicunt, modo est initium veris. lla debet suspicio esse harum rerum, quia prospere potest cedere quidquid simpliciter sub Dei devotione fit.Et nota quod dupliciter erant subversi Galatae, ut ad legem et ad pristinos errores converterentur. Ergo eligat lector utram volet sententiam, dummodo
Abbreviated transcription (Latin):
lari . i. templo ꝙꝓ ibi erat: est hic celum. differt
ĩ magnus sacerdo qui assistit uultui dei sẽꝑ
uiuens ad int̾ pellendũ pro nobis. ibi sepe offe¬
rebat: hic semel ibi insanguine alieno. hic in
xprio. Idem est gͦ sacerdos ⁊ hostia. Alioquin. qñ
oblatus ñ suffic̾et. omniũ in se credentiũ
pcc̃a exhaurire oportuiss eum pati sepiu
ab origine mundi. ꝙ ne fieret semel passꝰ

Expanded text:
t templo quod ibi erat, est hic coelum. Differt etiam magnus sacerdos quia consistit vultui Dei semper vivus ad interpellandum pro nobis. Ibi saepe offerebat, hic semel, ibi in sanguine alieno, hic in proprio. Idem ergo est sacerdos et hostia. Alioquin. Quasoblatus non sufficeret omnium in se credentium peccata exhaurire, oportuisset eum pati saepius ab origine mundi; quod, ne fieret, semel passus
Abbreviated transcription (Latin):
uobiscum ut comunicet ⁊ conferat nobis
et gratiam xp̃i. ⁊ caritatem dei. ut .ii. possi
xp̃i tuetur trinitatis complexio est. hic. et
unitas potestatis. ⁊ est dicere tota trim¬
tas. sit uobiscum dans gratiam decom¬
missis. et caritatem ut trium perfec¬
tio. comsummatio sit hominis in sal¬
utem amer.

Expanded text:
vobiscum, ut communicet et conferat vobis et gratiam Christi, et charitatem Dei. Ut enim possidChristi tuetur. Trinitatis hic complexio est et unitas potestatis. Et est dicere: Tota Trinitas sit vobiscum dans gratiam de commissis et charitatem, ut trium perfectio consummatio sit hominis in salutem. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ calix quo uenenum temporat᷑. mala dñt.
q̃uia nõ solum tempora ⁊ s loca. ⁊ ĩstrum̃¬
ta maloꝵ traxerunt infamiam q̃ meis
nos eripit ⁊ ut sit firmrus ꝙ de ip̃o dicit
subdit. Scd̾m uoluntatem quasi ꝙ xp̃e
xĩo ⁊ deo pr̃i uni inessentia est gloria. de hac
testantur presentes ⁊ futuri testabuntiur
amen. hec confirmatõnis nota est. attende
ꝙ in hac salurtatõe prelibauit apłs. ⁊ ꝯmen¬
dationem sui. ⁊ quid possit grã dei ⁊ quod
lex nichil confert. Sequitur. ¶Diror ⁊c̃.

Expanded text:
et calix quo venenum temperatur, mala dicuntur, et calix quo venenum temperatur, mala dicuntur, quia non solum tempora, sed etiam loca et instrumenta malorum traxerunt infamiam quae in eis nos eripit. Et ut sit firmus quod de Christo dicit, subdit: Secundum voluntatem. Quasi dicat:  Deo Patri uni in essentia est gloria: de hac testantur praesentes, et futuri testabuntur. Amen. Hoc confirmationis nota est. Attende quod in hac salutatione praelibavit Apostolus et commendationem sui, et quid possit gratia Dei, et quod lex ni
Abbreviated transcription (Latin):
remissio iccõrum ⁊ pax mentis ⁊ reconci¬
liacio ad deum ⁊ aluinde. nisi adeo pectre
ge ad salutem ñ sufficere asseritis. Sicut
nec legem sine eo s ab ip̃o sine lege gr̃a est
⁊ par a deo quo secie querenda qst qr ip̃e
est. qui declit .i. sponte obtulit quia ñ est
aliud qui posset aperire librum: nisi leo
de tribu uida. semet ip̃m. qr ñ erat alia¬
digna ostia offerri. pro peccatis nc̃is delẽ¬
dis quod est saluationis nr̃e. Quem gͦ
locum ht̃ lex: nullum penitus dedit ⁊̃ ad
irretitos. qui rei eramus sub lege. de secło
licit .i. maloꝵ que in mundo committunt
cuius modi sunt. insipĩa. spurticia ⁊ infi¬
rmitas a quib nos erpit ille qui est sapĩa
tende ꝙ presens secłm dr̃ nequam ñ ideo ꝙ
mundus iste creatus est a d̾e malus sit. s qr
dies iacob pessimi. mundus in maligno poĩtꝰ
tempora ꝑiculosa. sattus quoq qui sunt ple¬
ni latronib. ⁊ gladius quo cruor effundit.

Expanded text:
remissio peccatorum, et pax mentis et reconciliatio ad Deum: et non aliunde, nisi a Deo Patre ge ad salutem non sumcere asseritis, sicut nec legem sine eo. Sed ab ipso sine lege gratia est et pax, a quo secure quaerenda est, quia ipse est qui dedit, id est sponte obtulit, quia non est alius qui posset aperire librum, nisi Leo de tribu Juda , semetipsum, quia non erat digna hostia offerri pro peccatis nostris delendis, qui est initium salvationis. Quem ergo locum habet lex? nullum penitus. Dedit etiameccatis irretitos, qui rei eramus sub lege, de saecullicit, id est malorum quae in mundo committuntur: cujusmodi sunt insipientia, spurcitia, et infirmitas, a quibus nos eripit ille qui est sapienttende quod praesens saeculum dicitur nequam, non ideo quod mundus iste, creatus a Deo, malus sit; sed, quia li sunt, dies Jacob pessimi, mundus in maligno positus, tempora periculosa, saltus quoque qui sunt pleni latronibus, et gladius quo cruor effunditur,
Abbreviated transcription (Latin):
entib usus est. mod̾ato sermone quib ⁊ dicit.
o insansati galathe ut ficeos renocaret.. st
tis pscudo apłoꝵ circumuentos ad fidei religi¬
onem ⁊ euangłii u̾itatem reducere. Modus
talis salutatõem premittit. ubi contra detrac¬
tores ⁊ de operib legis głiantes de sua dignita¬
am suamz. quam ꝑseudo deprimebant post
salutatt̃em. leuitate cos redarguit post ꝑso¬
nam suam latius ꝯmendat dem̃ legem moy¬
sy multis modis improbat docens eam non esse

Expanded text:
entibus usus est moderato sermone: quibus etiam dicit: entibus usus est moderato sermone: quibus etiam dicit: O insensati Galatae, ut sic eos revocaret. Estis pseudoapostolorum circumventos, ad fidei religionem et Evangelii veritatem reducere. Modus talis: Salutationem praemittit, ubi contra detractores et de operibus legis gloriantes, de sua dignitaam suam quam pseudo deprimebant; post salutationem, de levitate eos redarguit, post personam suam latius commendat; deinde legem multis modis improbat, dicens eam non esse
Abbreviated transcription (Latin):
aulus apłs ⁊ c Hanc eplam
scribit apłs galathis. Gala¬
the aũt sunt greci. Galli
enĩ inquandam grecie
prouuiciam. olim uenien¬
tes grecis se miscuerunt. uñ
illa proiuincia prius gallo grecia. deinde gal
nii sunt: illi dñ galathe stulti ⁊ ad intelligẽ¬
dum tardiores. erant sicut ⁊ indociles galli
tati sunt multis modis eis ꝑ suadentibus
ut legem euangłio adderent. asserebant uͥ¬
enĩ xp̃i fidem xp̃i sine camalib obseruãtiis
ñ sufficere ad salutem ⁊ petrum ⁊ iacobum
⁊ alios qui cum dño fuerant legis obseruã¬
tias cum euangłio miscuisse. ip̃m quoq pau¬
lum aliud in iudea facere aliud ingentibus
predicare. hiis atq hiꝰ galathas subu̾terunt
adeo ut eis assentientes in legis obseruantiaᷤ
transirent. Ideo hos apłs reuocat ad u̾itatẽ
fidei xp̃iane ⁊ doctne euangłice. scribens eis
ab epheso de grã. de qua ⁊ romanis scripsit. le
est argumentib. istis uero uelut minus sapi¬

Expanded text:
lus, etc. Hanc Epistolam scribit Apostolus Galatis. Galatae autem sunt Graeci. Galli enim in quamdam Graeciae provinciam olim venientes Graecis se miscuerunt. Unde illa provincia prius Gallograecia, deinde Galnii sint, illi tamen Galatae stulti, et ad intelligendum tardiores erant, sicut et indociles Galli.tati 141 sunt, multis modis eis persuadentibus ut legem Evangelio adderent. Ambrosiuenim Christi fidem sine carnalibus observantiis non sufficere ad salutem, et Petrum et Jacobum et alios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; ipsum quoque Paulum aliud in Judaea facere, aliud in gentibus praedicare. His atque hujusmodi Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis observantias transirent. Ideo hos Apostolus revocat ad veritatem fidei Christianae, et doctrinae evangelicae, scribens eis ab Epheso de gratia de qua et Romanis scripsit, legest argumentis; istis vero velut minus sapi
Abbreviated transcription (Latin):
est deo a quo ꝑfilium
ponebant eñĩ isli quod
contraria deo p̾dicant.
eo ꝙ legem adco datã
destrueret uł ita nz¬

Expanded text:
est Deo a quo per Filium ponebatur enim illi quod contraria Deo praedicaret, eo quod legem a Deo datam desereret. Vel ita, n
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ex omniꝑte ĩmor¬
talem ⁊ deum patrem
drẽt. neq per hominẽ
subdit. qui suscitaũ
e.a. mor. ⁊ ita dignius
ꝯstituit me ꝑ unmor¬
talem xp̃m quã alios

Expanded text:
 ex omni parte immortalem, et Dominum Patrem,dixerit, neque per hominem, subdit: qui suscitavit eum a mortuis. Et ita dignius constituit me per immortalem Christum, quam alios
Abbreviated transcription (Latin):
ille solus ppłs inũ deum colens dignus erat
cui eloqura dei crederent᷑ ceteris ydola colenti¬
u Ideo ⁊̃ qr de hoc ppłõ nascituruis erat dei filiꝰ.
⁊ ideo data fuit ei lex ͤ ꝙͣ illud intelligeret
⁊ dei filium uenturũ expectaret. cũ lex data
sit illi soli ppło data est ⁊̃ omnib generib
hominum que erant in illo pplo. ħ nd̃ pro
ctpientib inpedagogum. iustis insignũ. s nõ ꝓ
uistis data est. ut enĩ alibi ait apls. ꝓ iusto lex
posita ñ est. qi ꝑ eam nich iusticie accreuit. legẽ
aũt hic accipimus ẜ legalia. legalia u̾o dicimꝰ
q̃ in lege instituta sunt ⁊ cũ lege t̾minata. lex
aũt data est ad donand̾ suꝑbum. ⁊ ad flagellã¬
dum durum. ad instruend̾ incipientẽ ad osten¬
sionem delicti ⁊ humane infirmitatis ad man¬
ifestatõem. ⁊ testimoniũ gr̃õ ⁊ futuroꝵ figni¬
sicatõem. Sequitur. Ui aũt hic agit dẽ
tute gr̃e ⁊ quanta ef

Expanded text:
ille populus solus unum Deum colens dignus erat, cui eloquia Dei crederentur, caeteris idola colentibus. Ideo etiam quia de hoc populo nasciturus erat Dei Filius, et ideo data fuit ei lex, per quam illud intelligeret, et Dei Filium venturum exspectaret. Cum lex data sit illi soli populo, data est etiam omnibus generibus hominum qui erant in illo populo, sed non sipientibus in paedagogum, justis in signum. Sed non pro justis data est lex. Ut enim alibi ait Apostolus: Justo lex posita non est , quia per eam justitiae nil accrevit. Legem autem hic accipimus secundum legalia. Legalia vero dicimus, quae in lege instituta sunt, et cum lege terminata. Lex autem data est ad domandum superbum, ad flagellandum durum, ad instituendum insipientem, ad ostensionem delicti et humanae infirmitatis, ad manifestationem et testimonium gratiae, et futurorum significationem. Ubi autem hic agit de virtute gr
Abbreviated transcription (Latin):
nouit. ut qui insordib erat p̾uaricando mag̃
sordesceret .i. se sordidum cognosteret. lẽx engo
auctor est boni. demonstrata enĩ fuerat homini
feditas languoris sui ut uderet ñ mͦ doctorem
qͥ eẽ necessariũ. u̾m ⁊̃ adiutorẽ pret̾ea data fuit
lexut mediocris pedagogum hr̃et ⁊ perfectus
signũ ⁊durꝰ ⁊ sentiret flagellum. ¶ Et quia
hic de lege magnus sermo occurrit:uidendum
est quib modis lexaccipiat᷑ ⁊ cum ppło data sit
matim dicend̾ est. lex ergo aliqñ dr̃ tota scriptã
alicñ decalogus. scriptus in tabulis. aliqñ cimo
litt̃a cum spũali intelligentia. aliqñ obseruã¬
tia alicuius mandati. sicut ineadem lege sepe
atq ccͣria dr̃e uident᷑. ait enĩ dñs ꝑ ezechielem.
dedi eis precepta ñ bona. ⁊ iustificatõnes ñ bonaᷤᷤ
inquib ñ uiuent. cui ꝯcordat apłe dicens. lex

Expanded text:
novit, ut qui in sordibus erat praevaricando, magis sordesceret, id est se sordidum cognosceret. Ambrosius Lex ergo auctor est boni. Demonstranda enim fuerat homini feditas languoris sui, ut videret non modo doctorem sibi esse necessarium, verum etiam adjutorem. Praeterea data fuit lex, ut mediocris paedagogum haberet, et perfectus signum, et durus sentiret flagellum. Et quia hic de lege magnus sermo occurrit, videndum est quibus modis lex accipiatur, et cui populo data sit, matim dicendum est. Lex ergo aliquando dicitur tota scriptura aliquando Decalogus scriptus in tabulis, aliquandolittera cum spirituali intelligentia, aliquando observantia alicujus mandati, sicut in eadem lege saepe atque contraria dicere videntur. Ait enim Dominus per Ezechielem: Dedi eis praecepta non bona, et justificationes non bonas, in quibus non vivent . Cui concordat Apostolus dicens: Lex
Abbreviated transcription (Latin):
iulianus ꝑ quid gc̃m inꝑuulo inuenit᷑ ita ĩ¬
quiens. ñ peccat iste qui nasat᷑ ñ pectat ille qui
geniit. ñ peccat ille qui condidit. ꝑ quas igitur
rimas int̾ cot p̾sidia innocentie pcc̃m fingis in¬
gressum. ei redet sc̃ã pagina ꝑ unũ hominẽ ait¬

Expanded text:
Julianus per quid peccatum in parvulo invenitur, inJulianus per quid peccatum in parvulo invenitur, inquiens: Non peccat iste qui nascitur, non peccat ille qui genuit, non peccat ilrimas inter tot praesidia innocentiae, peccatum fingis ingressum? Et respondet sancta pagina: Per unum homine
Abbreviated transcription (Latin):
uruus ho. obedientiã.
iustificari. ne putes
liberari. si q̃ sine qͣ nec antiqui nec mod̾ni lib̾a¬
ripotuert̃. Illã enĩ fides sana est credimus nu¬
llum hominem siue maioris sine ꝑuule etatiᷤ
salui fci sunt. qui priusꝙͣ ueniret ĩ carnem
credidert̃ incarne ueniturũ. eadem fides nãq¬
est ⁊ nr̃a ⁊ illoꝵ ꝓ inde cũ om̃s iusti .i. u̾aces dei
uixerint nec uiuant. nisi ex fide incarnatõ¬
madam uitiatũ est. Ille unꝰ unũ peccatum
misit inmundũ. iste u̾o unꝰ ñ solum illuduñ
s cuncta abstulit que adelita inuenit. Ecce os
qr solum originale ab adam ꝓpagag̾am ꝓpaga¬
tum s ⁊̃ actualia suꝑadͤita soluit ⁊ iusticiam
ac uitam prestat. que grã ante ꝙ operet᷑ in hoĩ¬
ne impnis est. atꝙ infidelis. ꝑficem enĩ impiie ᷤᷤ
iustificat᷑. sicut engo ꝑfidem uirtutẽ adultus
iustificat᷑: tt̃a ⁊ ꝑfidei sacramentũ ꝑuulus .i.
de impio fit pius. de infideli fidelis. Sẽd querit

Expanded text:
unius hominis obedientiam justificari; ne putes liberari, sine qua, nec antiqui, nec moderni liberari potuerunt. Illa enim sana fides est, qua credimus nullum hominem, sive majoris, sive parvulae aetatis, salvi facti sunt, qui priusquam veniret in carnem, crediderunt in carne venturum. Eadem fides namqet. Proinde, cum omnes iusti, hoc ejt ueraces dei uixerint nec uiuant nisi ex fide incarnatioAdam vitiatum est. Ille unus unum peccatum misit in mundum, iste vero unus non solum illud unum, sed cuncta abstulit quae addita invenit. Ecce ostquia non solum originale ab Adam propagatum, sed etiam actualia supradicta solvit, et justitiam ac vitam praestat, quae gratia antequam operetur in homine, ipsius est, atque infificatur. Sicut ergo per fidei virtutem adultus justificatur, ita et per fidei sacramentum parvulus, id est de impio fit pius, de infideli fidelis. Sed quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
auctũ est ex ꝓhibitõe desideriũ. ⁊ tũc qiͣ ex ꝓpria
uirtute fc̃m est grande uicium sic gͦ hũnda
catõnis crimen accessit. ꝯsilium aũt dei quo
legem dedit uideos uetisso satis significauit is¬
fecerit lex. data enĩ erat lex in ad iutorium¬
humane nature. ut qr ip̃i nature quodam¬
modo inserta sunt iusticie semina adderetur
u plus cepit peccare. ꝙͣ añ peccau̾at. ⁊ sic fc̃m
est ut data lege ñ minuerent᷑ s hũndarẽt
ptõa. diabolo mu̾tente legem bonam ĩmalũ

Expanded text:
auctum est ex prohibitione desiderium, et tunc ex propria auctum est ex prohibitione desiderium, et tunc ex propria quasi virtute factum est grande vitium. Sic ergo abundacationis crimen accessit. Consilium autem Dei quo legem dedit, Judaeos nescisse, satis significavit isfecerit lex? Data erat lex in adjutorium naturae, ut quia ipsi naturae quodammodo sunt inserta justitiae semina, adderetur u plus coepit peccare quam ante peccaverat; et sic factum est ut data lege non minuerentur, sed abundarent peccata diabolo invertente legem bonam in malum
Abbreviated transcription (Latin):
um humilem fcm timor legis tamꝙͣ pedagogꝰ
ad fidem ⁊ gr̃am ꝑduceret. Oportebat gͦ ut suꝑbi
⁊ delibertate siu arbitrii presumentib lex daret᷑
qua preuaricata suam infumitatẽ ⁊ logis in su¬
fficientiam pcc̃m ñ ꝯsumentis intelligentes hũi¬
liarent᷑. ⁊ ad subuenientẽ currerent gr̃am. Nã¬
tis enĩ inpcc̃is n urib suis multum assignãtib
datur lex adeo addonandam suꝑbiam qua dice¬
ergo suꝑbram uolens domare deus legẽ dedit.¬
ne putetis deesse mbentem non deest¬
qui iubeat. s deest qui impleat. quia hõ
lex data est ut c̃rescerte pcc̃o hũiliarent᷑ suꝑbi ⁊
hũiliati confiterent᷑. ⁊ ꝯfessi sanarent᷑. ñ crudełr
ħ fecit deus s ꝯsilio medicine. aligñ enĩ hõ udet᷑¬
auget᷑ moibus. crescit molestia. querit᷑ medicꝰ
ttotum sanat᷑ corpus. Magnũ gͦ dei consilium
fuit ut ꝑ legem hũndaret delictum. ut in aũ¬
st̾itate legis suam intelligentes infirmitatem

Expanded text:
ita humilem factum timor legis, tanquam paedagogus, ad fidem gratiamque perduceret. Oportebat ergo ut superbis, et de libertate sui arbitrii praesumentibus lex daretur, qua praevaricata suam infirmitatem, et legis insufficientiam peccatum non consumentis intelligentes humiliarentur, et ad subvenientem currerent gratiam. Natis enim in peccatis, et viribus suis multum assignantibus, datur lex a Deo ad domandam superbiam, qua diceerbiam illorum volens domare Deus, deditne putetis deesse qui jubeat; sed deest qui impleat, quia homolex data est ut crescente peccato humiliarentur superbi, et humiliati confiterentur, et confessi sanarentur. Non crudeliter hoc fecit Deus, sed consilio medicinae. Aliquando enim homo videtAugetur morbus, crescit molestia, quaeritur medicus, et totum sanatur corpus. Magnum ergo Dei consilium fuit, ut per legem abundaret delictum, ut in austeritate legis suam intelligentes infirmitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ala est uoluntas. q̃ ptc̃m facit. Si ex natura aũ
mala est natura. cui iedeo. ex uoluntate pc̃c̃m
est. q̃rit forte utrũ originale pcc̃m ex uoluntate¬
qr hoc ex uoluntate primi hominis seminatũ
si ex natura pcc̃m est: tunc mala est natuta.
q̃so ut si potest i̾deat. manifestũ ÷ ex uolun¬
tate mala tamquam ex arbore mala fi̾ oĩa
opera mala tamꝙͣ fructus malos s ip̃am in¬
alam uoluntatem ande dicet exortam: ist
exlono:Si enĩ exangło. quid ẽ angłs nͥ bonũ
it homini unde oriri poss nisi exbono. dico ergo
qr uoluntatẽ malam nullum malum p̃cessit.
Item dicit. si natura opus dei est ꝑ opus dei opͦ
diaboli transire ñ sinitur. s ñne opus diaboli
qñ primũ fuit mangło qui diabolus fq̃ est or¬
tum ẽ in oꝵe dei ᷑ quaip̃ si malum ꝙ oĩo nusꝙͣ
erat indei opere oriri potuit. cur malũ ꝙ alicui
iam erat ꝑ opus dei transire ñ potuit. homi¬
nes aũt sunt opus dei ꝑtransiit gͦ opus dia¬

Expanded text:
ala uoluntas, quae peccatum facit; si ex natura, mala natura\'. cito respondeo: ex uoluntate peccatum est. quaerit forte, utrum et originale peccatum. respondet hoc ex uolusi ex natura peccatum est, tunc mala est natura. Quaeso ut, si potest respondeat. Manifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala fieri omnia opera mala tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicet exortam, nisi ex bono? Si enim ex angelo, quid est angelus nisi bonum it homini, unde oriri posset, nisi ex bono. Dico ergo quia malam voluntatem nullum malum praecessit. Item dicit: Si natura opus Dei est, per opus Dei opus diaboli transire non sinitur. Sed nonne opus diaboli, quando primum fuit in angelo, qui diabolus factus est, ortum est in opere Dei? Quapropter si malum, quod omnino nusquam erat, in Dei opere oriri potuit, cur malum, quod jam alicubi erat, per opus Dei transire non potuit? homines autem sunt opus Dei. Pertransiit ergo opus dia
Abbreviated transcription (Latin):
da ci or quod nulla creatura¬
restria sunt nuda .i.¬
discooꝑta ⁊ reuelata
et etiam aperta .i ana¬
teres. quid ad nos: de hiis omnib fubdit. ad quem
dei filium nobis est sermo .i. cui oportet nos reddere
tõnem de operib ⁊ cogitati¬
abentes ergo hic

Expanded text:
t: Dico quod nulla creaturrena, sunt nuda, idiscooperta et revelata, et etiam aperta, id eceret: Quid ad vos de his omnibus? subdit: Ad quem Dei Filium nobis est sermo, id est cui oportet nos reddere rationem de operibus et cogitatiHabentes e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inore.que fides et
confessio est cã spei¬
quã speramus ⁊ m̾ito
cenere debemus. quia
tifex nobis est qui ob¬
tulit se scd̾m quod
dico hñtes ponti. mag
tifices qui penetraũ¬
.i. penitus intrauit
ut sequi possimus.¬

Expanded text:
m in ore: quae fides et confessio est causa speiquam speramus. Et enere debemus, quia tifex nobis est qui obtulit se secundum quod dico, habentes pontificem tifices, qui penetravest penitus intravit ut sequi possimus
Abbreviated transcription (Latin):
possit .i. qui ñ nouerit compati .i. condescendere
ꝑ simile hoc dicit sicut medicus infirmo infirmi¬
tatib .i. fragilitatib nr̃is. hoc dicit ne pro prio¬
rib desperent que ad eiꝰ ꝑtinẽt altitudinem ⁊ si
enĩ ita sit altus. cñ potest ꝯpati. ħ dicit. ne ido
s pocius temptatum a diabolo ⁊ ab hominib
qͥui irrisus ⁊ crucifitus fuit. ⁊ ideo potest ꝯpãti.
temptatum dico: per omnia gen̾a temptati¬
onum. ⁊ hoc pro si muitudãe carnis pcci .⁊. qr siłis¬
.i. ut exemplũ daret aliis siłia sustinendi. eni
temptatus est scit ꝯpati. ex eo uero ꝙ sine ꝑtc̃o¬
flictoꝵ afflictões homini qui afflctionis exꝑi¬
mentum ñ hũit ⁊ sensibiłr omnia ñ sustin¬
uit. xp̃ u̾o scit non solum ꝑħ quod deus scdm
deamus gͦ

Expanded text:
possit, id est qui non novit, compati, id est condescendere, per simile hoc dicit, sicut medicus infirmo, infirmitatibus, id est fragilitatibus, nostris. Hoc dicit ne pro prioribus desperent quae ad ejus pertinent altitudinem. Et si enim ita sit altus tamen potest compati. Hoc dicit ne ideo sed potius, tentatum a diabolo, et hominibus, quia irrisus et crucifixus fuit, et ideo potest compati. Tentatum dico per omnia genera tentationum: et hoc pro similitudine carnis peccati, id es ut exemplum daret aliis similia sustinendi, ens tentatus est, scit compati; ex eo vero quod sine pecflictorum afflictionem homini qui afflictionis experimentum non habuit, et sensibiliter omnia non sustinuit. Christus vero scit non solum per hoc quod Deus secundum Adeamus
Abbreviated transcription (Latin):
tas insius differentiis
differentia sensualita¬
trꝰ consentiendo ꝯuen¬
it cum differentiis ra
inferior differentia
rõnis pressa ⁊ captiua
aliqñ ꝯsentit inferio¬

Expanded text:
suis differentiis differentia sensualitatis consentiendo conit cum differentiis ratest. Vel inferior differentia onis pressa et captiva aliquando consentit inferio
Abbreviated transcription (Latin):
cernit ⁊̃ intentiones eaꝵ cogitationũ .s. quo siꝰ¬
gule tendant. an ad bonum an ad malum ⁊
ut amplius dicam. non est ulla cteatura t̾re¬
na uł celestis inuisibilis inꝯspectu eurs .i. in pre¬
sentia deitatis uł ita ab illo loco. ⁊ ꝑtingens

Expanded text:
crevit etiam intentiones earum cogitationum, scilicet quo singulae tendant an ad bonum an ad malum. Et, ut amplius dicam, non est ulla creatura, terrena vel coelestis. Invisibilis in conspectu ejus, id est in praesentia deitatis. Vel ita ab i
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃t mundauit celes¬
sanguine munda¬
tos fecit celestes .i.cele¬
stium participes. nã
ip̃e ꝑ hostiam suam

Expanded text:
undavit coelessanguine mundatos fecit coelestes, id est coelestium participes. Nam per hostiam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
rant unde patet ꝙ hec est alia reciuies sicut
⁊ c̾ que non mutantu
Nam ⁊ si. Quasi¬
uere hec est alia reqͥes
quam illa ad quam
ergo certũ est eẽ aliã
Nam ⁊ si eis ⁊ c̾ uł ita
da̾ introire sicut dd tm̃¬
t̾minat. nam ⁊ sieis
qui duxit ĩ t̾ram ꝓmi¬
ssionis u̾stitiss .i. ipse
p̾stans ut dixt dux de¬
dissi requiem. u̾am¬
nunquã .i. nullo tẽ¬
pore post hanc diem
.i. insequenti tempore
uł numcy post loq̃re¬
tur de alia. s. reqiuie¬
pret̾ t̾ram ꝓmissiõi
dicendo hanc diẽ qd̾¬
supradixit hodie sed
locutus est de alia. ita¬
tismus .i. plene quietis feriatõ. ⁊ iocunditas
obseruabat᷑. tunc enĩ ꝑfecte uacabimꝰ grã
maiore refecti ⁊ deo pleni ⁊ sciemus ꝑfecte
⁊ amabimus ⁊ laudabimꝰ. ecce quid erit ĩ

Expanded text:
ec est alia requies. Sicut, etc. Quae non mutantur. Nam si. QuasiVere haec est alia requies quam illa ad quam Ergo certum est esse aliamNam si eis, etc. Vel ita dam introire, sicut Davrminat. Nam si eis, id qui duxit in terram promissionis, praestitisset, id est parans ut dux dedisset, requiem veramunquam, nullo tempore, posthac, id senti tempore, unquam post loqueretur de alia, scilicpraeter terram promissionis, dicendo, hac die, qupradixit hodie; sed locutus est de alia. Itatismus, id est plenae quietis feriatio et jucunditas observabatur. Tunc ergo enim perfecte vacabimus gratia majore referti et Deo pleni. Et sciemus perfecte , amabimus et laudabimus. Ecce quid erit in
Abbreviated transcription (Latin):
runt pres milla exaclatõs ⁊ nota ꝙ dicendo diem
quemdã ⁊ hodie agit de t̾cia requie sigc̃ata. et
ꝓmissa est dari. ideo t̾minat diem intrationis
qm̃ superest .i. restat post ꝓmissionẽ quosdam
.s. egregios introire in illam. s. requiẽ et̾nam
q̃ sig̃catur ꝑ t̾ram ꝓmissionis. ⁊ nisi uid̾et int̾¬
dicens hodie. tercio nunciat requiẽ illo dempore
erat. et .i. qr hii quib priorib nunci. ẽ ñ introi.¬

Expanded text:
runt patres in illa acerbatione. Et nota quod dicendo, diem quamdam et hodie, agit de tertia requie significata, m credentibus promissa est dari. Ideo terminat diem intrationism superest, id est restat post promissionem, quosdam, scilicet egregios, introire in illam, scilicet requiem aeternam, quae significatur per terram promissionis, et, nisi videret intrdicens, hodie, tertio nuntiat requiem illo tempore erat. Et, id est quia, hi quibus prioribus nuntiatum est, non introi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sigr̃ate qr ea nullus ad¬
huc potitus erat inquodã¬
.s. egregio loco scripture
de die septi. ꝑ quã sigc̃at᷑ e¬
terna requies. ⁊ requieuit
deus a noua operatõe ces

Expanded text:
ignificatae, quia ea nullus adhuc potitus erat, in quodacet egregio, loco Scripturae de die septima, per quam sigterna requies: Et requievit Deus a nova operatione ces
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃o homine ꝓ quo oĩa fcã st̃ ⁊ ip̃e ad d̾m głificandũ
fĩs est. requi. de. di. sep. Sex enĩ dieb fecit deus oĩa
in materia ⁊ siłitudĩe. ut postea nichil fieret nͥ de
mat̾ia ibi fcã uł ad siłitudinẽ fcõꝵ septima qui¬
euit. q̃ sigc̃at u̾am reqͥem. sic ⁊ sex etate homo nĩt¬
passus est. Septima u̾o die insepulcto quieuit. sic
⁊ nos dũ operib .ui. dierum uiuimus operamur in
nunciatũ ẽ ħ modo et quidem .q. nunciatũ est de¬

Expanded text:
omnia facta sunt, et ipse ad Deum glorificandum factus est. Requievit Deus die septima. Sex enim diebus fecit Deus omnia in materia vel similitudine, ut postea nihil fieret, nisi de materia ibi facta, vel ad similitudinem factorum. Septima quievit, quae significat veram requiem, sic et passus est. Septima vero die in sepulcro quievit, sic et nos dum sub operibus sex dierum vivimus operamur; innuntiatum est, hoc modo: Et quidem. Quasi d
Abbreviated transcription (Latin):
est de requie ⁊ ħ indicet
mo qr nobis qͥ credimꝰ
prodest. Ingrediemur
enĩ nos qui credimus
inrequiem ueram nos
qui credimus ingredi¬
emur quemadmodũ
ex opposito dixit sp̃e sc̃s
inpsalmo de increditł

Expanded text:
est de requie. Et hoc indicat mo, quia nobis qui credimus prodest. Ingrediemur enim nos qui credidimus in requiem veram. Nos qui credidimus ingrediemur, quemadmodum ex opposito dixit Spiritus sanctus in psalmo de incredulis
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i dicendo indauid
ho. quia dd futuris
prib dicta sunt inde¬
serco. unde patet nõ
de t̾ra ꝓmifsionis a¬
gi que iam dudum
habebat. In ħ enim
patet ꝙ ħ est alia re¬
quiel de qua dauid
dicit. hodre quã illa

Expanded text:
Christi dicendo in David, hodie, quia David futuris patribus dicta sunt in deserto. Unde patet non de terra promissionis agi, quae jam dudum habebatur. In hoc enim patet quod haec est alia requies de qua dicit David, hodie, quam illa
Abbreviated transcription (Latin):
duationem esse uam. ut eñ uetus cẽt ⁊ ĩmolabi¬
lis ceu̾lo dei intelletus. festinauit apłi gentes u̾ta

Expanded text:
aedicationem esse veram. Ut enim verus esset et inviolabi verbo Dei intellectus, festinavit Apostolus gentes
Abbreviated transcription (Latin):
uicent᷑ illi emulari ⁊ in¬
uidere dño regnũ cuiuᷤ
diminunt qui cũ scan¬
dalo frum comedunt y
do deum ydoł seruiant¬
⁊ creator sibi debitum
cultum perdat. Sic et¬
isti uident᷑ uidẽt᷑ ⁊ elare
cdñm unũ male cedet

Expanded text:
entur illi aemulari, videre Domino, regnum cujus diminuunt, qui cum scanratrum comedunt iddo Deum idolis serviantt Creator sibi debitum cultum perdat. Ambroisti videntur zelare Dominum, unde male cedet
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ.si. dehiis dicit que ad escam ꝑtinent. s ñ omnia
expe. ad est adiruant me incursu. s magis impdiũt.
deinde idem ałt infringit dicens. omiia mͥ licent. potes¬
tate sił̾eri arbitrii. ⁊ doctrina legis naturalis. omnia
da sunt. de cibis enĩ ⁊ came ydolis immolata hicagit᷑
iteo recte ait. licent .i. precepto dñi nulło prohibentur:
uł omnia licent ñ quia omnia liceant. ⁊̃ illicita. sed
ecce ponamus omnia lic̾e. sed non omiua edificant.
proximos. ut quis facit cũ comedens ydolotitũ scanda

Expanded text:
s De his dicit quae ad escam pertinent, sed non omnia expediunt, id est adjuvant me in cursu, sed magis impediunt. Deinde idem aliter infringit dicens: Omnia mihi licent. Potestate liberi arbitrii et doctrina legis naturalis. Ambroda sunt; de cibis enim et carne idolis immolata hic agitur. Ideo recte ait, licent, id est praecepto Domini nullo prohibentur. Vel, omnia licent, non quia omnia liceant, etiam illicita. Sed ecce ponamus omnia licere. Sed non omnia aedificant proximos, ut quis facit, dum comedens idolothytum. Et scanda
Abbreviated transcription (Latin):
quidam ñ tñ ideo mi¬
nus profuit credenti¬
b quid enim obfurit
credentib si quidam
illoꝵ ñ crediderunt.
ñ ideo minus fc̃m est
dulitas eorũ
dam ñ crediderunt. ñ¬
.i. inexpletam fecit fi
oꝵ crediderunt deo: uł exhibitõem eius boni
ꝙ deus homini promiserat. quoꝵdam aũ infi
im qr aliqui credere uoluert̃ idento p̾iudicabr̃
cet̾is udeis ne digni dicant᷑ accipere quod pro¬
misit deus fidelib. Quippe cirm sit fcã sit ꝓmis¬

Expanded text:
quidam, non tamen ideo minus profuit credentis. Quid enim obfuit credentibus, si quidam m non crediderunt? Non ideo minus factum estquidam eorum non crediderunt, ninexpletam fecit fidum crediderunt Deo; vel exhibitionem ejus boni, quod Deus homini promiserat. Quorumdam autem iim quia aliqui credere noluerunt idcirco praejudicabitur caeteris Judaeis, ne digni dicantur accipere quod promisit Deus fidelibus: quippe cum sic facta fuerit promis
Abbreviated transcription (Latin):
.q. ñ debetis obliuisci. qͥ
loquitur nobis tanqͣm
ad defectum. dum argu
dum argueris. Que̾
est inhereditadem et̾nã
ergo exceptusꝰ es apassi¬
one flagelloꝵ: exceptus
cquał pr̃ĩ informa dei
uerbum quo fc̃a sunt
omina ñ hẽbat ubi fla¬
gellat᷑ ad hoc aũt carne
idutus est ut sñ fla
sine pc̃co. ñ tñ sine flagello exemplum nob̃ ꝓpo¬
suit inpassionib suis. Nõn ergo ꝯturbati debemꝰ
cũ aliquis sc̃ grauia ⁊ indigna ꝑpetitur si ñ¬
obliti sumus que ꝑtulit iustus iustoꝵ sc̃sq sc̃oꝵ
recipit᷑ ⁊ qr flagelat oẽm filium. ideo perseu̾a¬
te usq infinem indisciplina pacient ferendo
⁊ debetis in hoc ꝙ disciplinã dat. offert se deus¬

Expanded text:
Non debetis oblivisci. Qualoquitur vobis tanquamad defectum, dum arguedum argueris; quem est in haereditatem aeternam. ergo exceptus est a passione flagellorum, exceptus Patri in forma Dei, Verbum quo facta sunt omnia, non habebat ubi flagellaretur. Ad hoc autem carne indutus est, ut sine flagnon tamen sine flagello, exemplum nobis proposuit in passionibus suis. Non ergo turbari debemus, cum aliquis sanctus gravia et indigna perpetitur, si obliti non sumus quae pertulerit Justus recipitur. Et quia flagellat omnem filium, ideo perseverate usque in finem in disciplina, patienter ferendo: et debetis, quia in hoc quod disciplinam dat, offert se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ gr̃am qiͣ iuncti su¬
mus ei ut menbra ca¬
ditione. si nos usq ad
finem uite retineamueᷤ
tium bonoꝵ ꝑ quam
innobis existit deus
ꝑ quã deificamur. et
diuine sułe patticipa¬
mus. retineamus us
ad finem dico .s. dum
.i. quamdiu dicitur

Expanded text:
 gratiam, qua uniti sumus ei ut membra caditione, Si nos usque ad finem vitae retineamus tium bonorum, per quam in nobis existit Deus, per quam deificamur et divinae substantiae participamus. Retineamus usque ad finem, dico, dum, id est quandiu dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
re ut prẽs mexacerba¬
dam eoꝵ audientes uo¬
cem dei inideserto de re¬
quie int̾ra palestina
futura exacbauerunt
deum .i. increduli ⁊ du¬
ri fuert̃. ⁊ ideo perier̃t.
non exacerbauerunt.
de quib subdit s non
dit ut caleph ⁊ iosue.

Expanded text:
re ut patres in exacerbadam illorum audientes vocem Dei in deserto de requie in terra Palaestina futura, exacerbaverunt Deum, id est increduli et duri fuerunt. Et ideo perierunt.non exacerbaverunt; de quibus subdit: sed non nt, ut Caleph et Jos
Abbreviated transcription (Latin):
die cognom¬
pus grẽ de quo agebat ꝓpħa suꝑiu inpsalmo
quia minus modo prestatur credentib grã ad sa¬
lutem quã xp̃o p̾sente xp̃o. Si quis enĩ pcc̃at us¬
ꝙͦ quo est hodie potest reu̾ti. Nemo ergo desperet
dum uiuit ad hortamini dico: ut non obdu. qͥs.
ex. uob̃. fal. diaboli ente cã reccati. Sciatis enĩ

Expanded text:
diu, cognompus gratiae de quo agebat propheta superius in psalmo, quia non minus modo patratur credentibus gratiae ad salutem quam ipso praesente Christo. Si quis enim peccat, usquequo est hodie potest reverti. Nemo ergo desperet dum vivit. Adhortamini dico, ut non obduretur quis ex vobis fallacia diaboli, ente causa peccati. Sciatis enim
Abbreviated transcription (Latin):
sic ruit homo inmulta
gnam uuitam procreat
to ⁊ urtutũ uos met¬
ipõs alii alios uł unus¬
quisq se ip̃m ꝑ singulos
cognominatur hodie .i. tẽ¬

Expanded text:
sic ruit homo in multagnam vitam procreat,to virtutum, vosmetipsos, alii alios, vel unusquisque seipsum, per singulos cognominatur hodie, id e
Abbreviated transcription (Latin):
sic finita lege non pre¬
uaricatur qui ad xp̃o¬
transit dimissis figis.
mortua enĩ lege ñ st̃
ĩmo siquis seruans
legem mortuam nult
esse fidei adulter est in

Expanded text:
sic, finita lege non praevaricatur qui ad transit, dimissis figuris. Mortua enim lege non sunt imo si quis servans legem mortuam, vult esse fidei, adulter in
Abbreviated transcription (Latin):
incipit rem loqui pro
qua similitudinem
ostoli mortificati estis
legi. dimissis pccis .i. n
tiuis. ita enĩ hic appel¬
latur lex. mortificati
dico per corpus xp̃r.iꝑ¬

Expanded text:
incipit rem loqui, pro qua similitudinem ostoli, mortificati estis legi, dimissis peccatis, Ativis. Ita enim hic appellatur lex. Mortificati, dico, per corpus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtione. ⁊ post u̾mib scateat. tñ resurget. in ĩcorrup¬
tione. Item. Seminat᷑.i
ni honore. ⁊ surget ĩgłia
.i. głiosum. Item. Eemi¬
mitate .i. tale cui quelib
noceant surget ĩ uircute¬
.i. inpotentia cui nichil
litur innfircate. q inobi¬
le est. ⁊ urrigibile. qi non
sustentet᷑ ut uiuat.⁊ qd¬
nicħ ht̃ ab auima nͥ quod
sensificatur. ꝑ eam. sic̃ cete¬

Expanded text:
tione, et post vermibus scateat, tamen resurget in incorrupione. Item: seminatur, ni honore, et surget in est gloriosum; item, semiest tale cui quaelibet noceant; surget in virtutein potentia cui nihil litur, in infirmitate, quia immobile est et inregibile, quia non sustentetur ut vivat, habet ab anima, nisi quod sensificatur per eam sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ra animalia. surget corꝑꝰ
tant. sicut enĩ animale corpus ñ est anima s corpus.
ita ⁊ spũale corpus ñ sp̃m dełemus putare. s corpuᷤ
uñ ⁊ dñs talem opinionem discipuloꝵ de suo corpore
ne subdet᷑ corpus ñ ram repugnabit ⁊ qrua sp̃m siłe
erit quia nec aliꝙͣ corruptõem pacittur nec alim̃¬
tis egebit ut homo añ pec̃m eguit. ⁊ nota ꝙ corpiᷤ
cũ dicit transsiturũ ad incorruptõm. cormptionis
facit mentionem ut ostendat᷑ maior dignitas resur
uiuentem. sic erimus ĩ
insua resurrectõe ĩ sp̃m
uiuificantem ꝙ sic expo¬

Expanded text:
 animalia. Surget spirittant. Sicut enim animale corpus non est anima, sed corpus, ita spirituale corpus non spiritum debemus putare, sed corpus. Unde et Dominus, talem opinionem discipulorum de suo corpore ne subdetur corpus, non jam repugnabit. Et quia spiritui simile erit, quia nec aliquam corruptionem patietur, nec alimentis egebit, ut homo ante peccatum non eguit. Nota quod cum dicit corpus transiturum ad incorruptionem, corruptionis facit mentionem, ut ostendatur major diviventem, sic erimus in in sua resurrectione in spiritum vivificantem. Quod sic expo
Abbreviated transcription (Latin):
offert sig̃catur. Sicit enĩ panis et multis granis¬
conficitur: ita ex nrultis fidelucmi m̃bris sc̃a ꝯstat
eccłia. qui cͣreatoris sui ꝑticipatõe ꝯgaudẽt. cuiꝰ
mun̾e scĩ sunt iunũ ꝙ insequenti ostendr̃ ubi
ait. multi unum corpus sumus inxp̃o. quod nõ
pot̾ fi̾. nisi sapiant ad sobrietatẽ. ꝙ hic p̾cipit.¬
t unicuiq

Expanded text:
catur. Sicut enim panis ex multis conficitur granis, ita ex multis fidelium membris sancta constat Ecclesia, qui Creatoris sui participatione congauderet, cujus munere sancti sunt et unum, quod in sequenti ostenditur, ubi ait: Multi unum corpus sumus in Christo . Quod non potest fieri, nisi sapiant ad sobrietatem quod hic praecit unicuiq
Abbreviated transcription (Latin):
uult lonũ: ĩbene placens ⁊ꝰ illis qui intelligunt
⁊ exꝑiti sũt. ⁊ ꝑstã. in omubonitate ut nicħ sit
melius. ¶ Et nota quia uoluntas deidr̃ sine ip̃a
qua uult que indeo deus est. siue illud ꝙ uult.
hic aũt accip᷑ dei uoluntas qua uult que semper
implet᷑. que bene placitum dei uł dispositio int̾dũ
ia u̾o ñ uult fĩ. nec tñ uult ñ fi̾. si enĩ uellet ñ fieri
⁊ fierẽt uolũtati erus aliquid resisteret. s tñ est
fi prescit pret̾a uoluntas dei di euis opetatõ uł per¬
missio. Unde augͥ. ñ fit aliquid ꝙ omnipotens
fier ñ uelit. uł sinendo ut fiat. uł ip̃e faciendo. Itẽ

Expanded text:
vult bonum est. Et beneplacitis illis qui intelligunt et experti sunt. Et perfecta in omni bonitate, ut nihil sit melius. Et nota quia voluntas Dei dicitur, sive ipsa qua vult quae in Deo Deus est, sive illud quod vult: hic autem accipitur Dei voluntas qua vult, quae semper impletur, quae beneplacitum Dei vel dispositio interdum la vero non vult fieri, nec tamen vult non fieri. Si enim vellet non fieri, et fierent, voluntati ejus aliquid resisteret; sed tamen fieri ea praescit. Praeterea voluntas Dei dicitur ejus operatio vel permissio. Unde Augustinus: Non fit aliquid quod Omnipotens fieri non velit, vel sinendo ut fiat, vel ipse faciendo. Item
Abbreviated transcription (Latin):
nolite hic anima uibet᷑
insacrificium deo offer¬
ri. sicut ante uisserat
corpora deo offerri. si enĩ¬
corpus quo ĩnferiore
tainquam famulo uel
nectus ad deum refert᷑.
sacrificiumest. multo¬
magis anuna ip̃a fit
sacricium cũ igne diui¬
ni amoris. acceusa form¬
am ꝯcupiscĩe sclłaris am¬
ctit. ⁊ deo se referens ei
tamꝙͣ inꝯmutabili for¬
me subdita reformatur

Expanded text:
nolite. Hic anima jubetur in sacrificium Deo offeri, sicut ante jusserat Deo corpora offerri. Si enicorpus quo inferiore tanquam famulo, velectus ad Deum refertur, sacrificium est, multomagis anima ipsa sicium, cum igne dini amoris accensa, formam concupiscentiae saecularis amt Deo se referens ei tanquam incommutabili forsubdita reformatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce dies ueniũt.
.i. paulatim aꝓpin¬
quant. tempus xp̃i
tenebris lux que ill
uminat omnẽ. ho.
mans dabo ⁊ implelo
testꝰ.no .i. in quo fiet
ꝙ ꝓmissũ est abrahe.¬
induo regna diuisi
suꝑ quos dicit se con

Expanded text:
Ecce dies veniunt, id est paulatim apquant, tempus Christi tenebris lux quae illuminat omnem hominmans, dabo et implebo tum novum, in quo fiet quod promissum est Abrahin duo regna divisi super quos dicit se con
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ est sensus. per crucem xp̃i mundi ꝯcupis¬
centie: ñ hñt ime dñium. nec mundus
iam se michi ingerit. ⁊ ego ccͣ eũ sũ fortis.
Et nota quia ñ sine causa utrumꝙ clixit.
te ñ teneat. s tñ mundus eũ in suis occupati
onib astringit. ⁊ mortuus est homo mun¬
dũ alio ĩtentũ
is actib rapere ꝯtendit. s neͤ paulus mund̾
necupit nec mundus eum. ut induob mor¬
turs neuter neutrũ uidet. qr igitur nec pa¬
uius mũligłiam querat querebat. nec a m¬
uncli głia ip̃e querebatur. ideo ⁊ se mundo. ⁊
mundum sibi eẽ crucifixum głiatur. In xp̃o
Nõuam uitam enĩ creaturam clicit nouam
mentis ⁊ miscd̾ia de

Expanded text:
Et est sensus: Per crucem Christi mundi concupisEt est sensus: Per crucem Christi mundi concupiscentiae non habent in me dominium, nec mundus jam se mihi ingerit, et ego contra eum sum fortis. Et nota quia non sine causa utrumque dixit, nte non teneat, sed tamen mundus eum suis cupionibus adstringit, et mortuus est homo mundum alio intentum in suis actibus rapere contendit. Sed Paulus mundum m cupit, nec mundus eum: ut in duobus mortui neuter neutrum videt. Quia igitur nec Paulus mundi gloriam quaerebat, nec a mundi gloria ipse quaerebatur, ideo et se mundo et mundum sibi crucifixum gloriatur. Et ego Novam enim creaturam dicit novam mentis, et misericordia, de