comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥt᷑ pacẽ: Dicit eñi. qͥa diues sua.
nullius egeo. Porro ueritatis sen-¬
tencia s̃. uȩ uobis diuites. qͥa ha¬
beati inqͥt qͥ lugent. qm̃ ipsi con¬
solabunt᷑. Sileat gͦ in nobis lingua ma.¬
ledica. lingua blasphema. lingua mag¬
niloqua. qmͣ bonũ ẽ in hoc triplici
silencio. salutate dni prestolari: ut
dicas. loqͣre dñe. qͥa audit seruus
tuus. Eiꝰ modi qͥppe uoces. ñad eũ
st̃. s aduersus eũ. sic̃ legis lator mur
ab his taceas. ne om̃ino taceas: ne de¬
deris silenciũ ei. Loqͣre illi contra
iactanciã in ẽfessione: ut obtine¬
as ueniã de p̃terito. Loq̃re ingraci.¬
arũ actione. ẽtra murm uracionẽ.
ut ãpliorẽ inuenias grãm inp̃sen-¬
ti. Loq̃re inoracione ẽtra diffiden¬
ciã: ut c̃seqͣris głam infuturo. Con¬
fitere inquã p̃terita. &. ꝓ p̃sentibꝰ
grͣas age: ac deinceps ora studiosius
ꝓfuturis. ut ne ipse qͥdẽ sileat a

Expanded text:
loquitur pacem? Dicit enim: Quia dives sum, et loquitur pacem? Dicit enim: Quia dives sum, et nullius egeo. Porro Veritatis sententia est: Vae vobis divitibus, quia haBeati, inquit, qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Sileat ergo in nobis lingua maledica, lingua blasphema, lingua magniloqua; quoniam bonum est in hoc triplici silentio Salutare Domini praestolari, ut dicas: Loquere, Domine, quia audit servus tuus . Ejusmodi quippe voces non ad eum sunt, sed adversus eum, sicut legislator murm . 15. Ita tamen ab his taceas, ne omnino taceas, ne dederis silentium ei. Loquere illi contra jactantiam in confessione, ut obtineas veniam de praeteritis. Loquere in gratiarum actione contra murmurationem, 1018 ut ampliorem invenias gratiam in praesenti. Loquere in oratione contra diffidentiam, ut consequaris et gloriam in futuro. Confitere, inquam, praeterita, et pro praesentibus gratias age, ac deinceps ora studiosius pro futuris: ut ne ipse quidem sileat a
Abbreviated transcription (Latin):
liat᷑ & ꝑ ficiat᷑ in terra. Est enĩsi¬
lenciũ in repͣhensibile. immo &
laudabile magis.&. ẽ sermo ñ bo¬
nꝰ. Alioqͥn ñ diceret. ꝓpħa: bonũ ẽ
homini prestolari cũ silencio. sa¬
lutare dei. Bonũ silenciũ a lactan¬
cia. bonuͣ a blasphemia: bonu a
murmure &. detractione. Alius e¬
nĩ ob laboris magnitudinẽ & pon¬
dꝰ diei. ex asꝑatꝰ animo mur mu¬
rat. dnudicat eos qͥ ꝓ anima sua ꝑ¬
uigilant. tãꝗͣ. reddituri utiq ra¬
eionẽ. Ciamor est. s supra omne
silenciũ: clamor iste animi obdu¬
rati silere facit quã audiri. ñ pa¬
tit᷑ uocẽ uerbi. Alius pusillanimi¬
tate sꝑs in expectacione deficit.
pessimũq hoc uerbũ blasphemiȩ
ẽ. qͦd nec in hoc secło remittit᷑. nec
infuturo. Tercius in magnis ãbu¬
lat. &. mirabilibꝰ suꝑ se. dicens. ma
nꝰ nr̃a excelsa: & putans se aliqͥd ẽẽ
cũ nehil sit. Quid loq̃ret᷑ huic qͥ

Expanded text:
liatur et perficiatur in terra. Est enim siliatur et perficiatur in terra. Est enim silentium irreprehensibile, imo et laudabile magis. Est et sermo non bonus. Alioquin non diceret propheta, bonum esse homini praestolari cum silentio Salutare Dei . Bonum silentium a jactantia, bonum a blasphemia, bonum a murmure et defractione. Alius enim ob laboris magnitudinem et pondus diei exasperatus, animo murmurat; et dijudicat eos qui pro anima sua pervigilant, tanquam reddituri utique rationem. Clamor est, sed supra omne silentium clamor iste animi obdurati silere facit, quam audiri non patitur, vocem verbi. Alius pusillanimitate spiritus in exspectatione deficit: pessimumque hoc verbum blasphemiae est, quod nec in hoc saeculo remittitur, nec in futuro. Tertius in magnis ambulat, et in mirabilibus super se, dicens: Manus nostra excelsa; putans se aliquid esse, cum nihil sit. Quid loqueretur huic, qui
Abbreviated transcription (Latin):
one ñ indigent. &. qͦd ait. ꝓpheta
ẽ pocus. quã cõmonicionis. Qui
infide ãbulant. egent ãmonici¬
one ne taceant .&. ne dederint
silenenͣ ei. Loqͥt᷑ enĩ .&. loqͥtur
pace̾ in plebẽ suã. &. suꝑ seõs
suos.ꝙ. in eos qͥ ẽuertunt᷑ ad eor
innocente innocens eris. ꝙ. au¬
dientẽ se se exaudiet &. loquen¬
ti sibi loq̃t᷑ Auoqͥn sileneiũ ei
dedisti. si taceas. Sed unde. si ta¬
ceas: A laude. Ne taceatis inqͥt.
Laus ihrłm: iocunda & decora
laudacio. slisi forte angelos ei¬
ues ihrłm mutuis opinamur
laudibꝰ delectari .&. deciꝑe de
uanitate in idipsũ. Eiat uolun¬
tas tua pat̾. sic̃ incelo & interra:
ut laus ihrłm stabiliat᷑ in t̾ra.
Quid enĩ mͦ ẽ: Nonqͣrit angelus ab
homine laudari cupit in tͣra: Ex¬
eeranda ꝑuersitas s eoꝵ sit qͥ igno¬
ranciã dei habent. qͥ obliti st̃ͥ dm̃i
dei sui. Uos qͥ reminiscimini dñi
ne taceatis a laude eiꝰ. donec stabi¬

Expanded text:
one non indigent: et quod ait Propheta one non indigent: et quod ait Propheta est potius, quam commonitionis. Qui in fide ambulant, egent admonitione ne taceant, et ne dederint silentium ei. Loquitur enim, et loquitur pacem in plebem suam, et super sanctos suos, et in eos qui convertuntur ad innocente innocens eris : et audientem sese audiet, et loquenti sibi loquetur. Alioquin silentium ei dedisti si taceas. Sed unde si taceas? A laude. Ne taceatis, inquitLaus Jerusalem, jucunda et decora laudatio. Nisi forte angelos cives Jerusalem mutuis opinamur laudibus delectari, et decipere de vanitate in idipsum. 14. Fiat voluntas tua, Pater, sicut in coelo et in terra, ut laus Jerusalem stabiliatur in terra. Quid enim modo est? Non quaerit angelus ab homine laudari cupit in terra? Exsecranda perversitas! sed eorum sit, qui ignorantiam Dei habent, qui obliti sunt Domini Dei sui. Vos qui reminiscimini Domini, ne taceatis a laude ejus, donec stabi
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ nichilominꝰ uirgine. gram
ꝓgr̃a referamꝰ Gructuemꝰ me¬
moriã donec p̃senciã suspiramꝰ.
&. suȩ reddant᷑ origini fluenta
gr̃ȩ. ut uberius fluant Alioqͥn
nͥ ad font̾e redeant exsiccantur:
ꝙ. infideles in modico. qͦd maxi-¬
mũ ẽ acciꝑe ñ merem᷑. Modicũ
plane memoria ad p̃seneiam:
modicũ ad id qͦd cupimꝰ. mag¬
nũ adid qͦd merem: longe in-¬
fra desid̾nũ. s nichilominꝰ supra
meritũ. Sapient᷑ ꝓinde spon¬
sa: & ꝓhoc modico. ñ modice
dica mͥ ubi pascas. ubi cubes
inmeridiȩ: recipiens exigua
ꝓumensis. &. ꝓpastu meridiano.
libans sacrificiũ uesꝑtinũ mini¬
me tam̃ ut solet fieri murmurat
aut tristat᷑. s gr̃as agit . &. mom¬
nibꝰ sese exhibet deuociorẽ. No¬
uit enĩ qͦd si fidelis fuerit in ũ¬
bra memoriȩ. lueẽ p̃senciȩ sine
dubio obtinebit. Itaq q̃ remi¬
niscimini dñi ne taceatis. &. ne
detis filenciũ ei. Numrũ qͥ prę¬
sentẽ habent dñm. ex hortaci¬

Expanded text:
lominus Virginem gratiam pro gratia referamus. Eructemus memoriam, donec praesentiam suspiramus, et suae reddantur origini fluenta gratiae, ut uberius fluant. Alioquin nisi ad fontem redeant, exsiccantur, et infideles in modico, quod maximum est accipere non meremur. Modicum plane memoria ad praesentiam, modicum ad id quod cupimus, magnum ad id quod meremur: longe infra desiderium, sed nihilominus supra meritum. Sapienter proinde sponsa et pro hoc modico non modice dica mihi ubi pascas, ubi cubes in meridie ; recipiens exigua pro immensis, et pro pastu meridiano libans sacrificium vespertinum, minime tamen, ut solet fieri, murmurat aut tristatur, sed gratias agit, et in omnibus sese exhibet devotiorem. Novit enim quod si fidelis fuerit in umbra memoriae, lucem praesentiae sine dubio obtinebit. Itaque, qui reminiscimini Domini, ne taceatis, et ne detis silentium. Nimirum qui praesentem habent Dominum, exhortati
Abbreviated transcription (Latin):
ferno imꝑans. seu etiã t̃cia die
resurgens. & apłis loca clauoꝵ uicto¬
riȩ signa de monstrans: nouissime
corã eis cęli secreta c̃seendens. Qd
Quicqͥd hoꝵ cogito d̾m cogito. & ꝑ
om̃ia ipse ẽ ds meus. hec ego me¬
ditari dixi sapieneiã .&. pruden¬
ciã iudicaui. eruetare memoriã
suauitatis: quã in huiꝰce modi nu¬
cleis uirga sacerdotalis copiose
ꝓduxit: quã insuꝑnis hauriens.
ubernis nobis maria refudit.
Insuꝑnis plane a. uitra angelos.
ut scriptũ ẽ.Nes diei eructat
uerbũ. Utiq dies pat̾. siqͥdẽ dies
ex die salutare dei. An ñ etiã iur¬
go dies : & prȩclara. Putilans pla¬
ne dies: q̃. ꝓcedit sicut aurora con¬
surgens: pulcrha ut lua. electa
ut sol. Intuere gͥ quẽ ad modũ usq
ad angelos plenitudine gr̃e. supra
Est inangelis caritas: ẽ puritas. ẽ
humilitas. Quid hoꝵ ñ eminiiit
in maria ͤ Sed osfensã ẽ suꝑius
ut qͥdẽ a nobis ostendi potuit
suꝑ eminenciã ꝓsequamur. Eus

Expanded text:
ferno imperans, seu etiam tertia die resurgens, et apostolis loca clavorum victoriae signa demonstrans, novissime coram eis coeli secreta conscendens. Quid Quidquid horum cogito, Deum cogito. et per omnia ipse est Deus meus. Haec ego meditari dixi sapientiam, et prudentiam judicavi eructare memoriam suavitatis, quam in hujuscemodi nucleis virga sacerdotalis copiose produxit; quam in supernis hauriens, uberius nobis Maria refudit. In supernis plane, et ultra angelos, ut scriptum est: Dies diei eructat verbum . Utique dies Pater: siquidem dies ex die Salutare Dei . An non etiam Virgo dies? Et praeclara. Rutilans plane dies, quae procedit sicut aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol. 12. Intuere igitur quemadmodum usque ad angelos plenitudine gratiae, supra Est in angelis charitas, est puritas, est humilitas. Quid horum non enituit in Maria? Sed ostensum est superius, ut quidem a nobis ostendi potuit: supereminentiam prosequamur. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ lilia. Nimirũ fupra simeministi in
eodẽ cantico eudent᷑ expressũ ẽ: qͦd
floꝵ. apparicio. tͣturis comitet᷑ auditũ.
S adtende qͦd locũ ñ cibũ indicare ui¬
det᷑. nec qͥbꝰ pascit᷑ expͥmit. s int̾ quȩ
forte enĩ ñ cibo. s c̃sorcio pascit᷑ lilioꝵ:

Expanded text:
inter lilia. Nimirum et supra, si meministi, in eodem Cantico evidenter expressum est, quod florum apparitio turturis comitetur auditum. Sed attende, quod locum, non cibum indicare videtur; nec quibus pascitur exprimit, sed inter quae. F
Abbreviated transcription (Latin):
test q̃ pluris ee̾ uident᷑ plurimũ
de sid̾are: p̃orro qͥsqͥs uel aꝑte uel
occulte satagit. ut qͦd habet in uo¬
luntate. hoc ei sꝑualis pat̃ inuin¬
gat. ipse se seducit. si forte sibi qͥsi
de obȩdiencia blandiat᷑. Neq in ea
re ipse p̃lato: s magis ei pͣlatꝰ obe¬
dit. Uerũtam̃ qͥa uixta sentenciã
saluatoris. in quamensura mensi fu¬
erimꝰ remeciet᷑ nobis: bonũ ẽ boniini
hoc ad eumulũ dare: ut de eoꝵ. sit
numero qͥbꝰ m̃surã bonã s ẽfertã &.
coagitat᷑ã. ꝙ suꝑ eminent̾ẽ dabuñ
in sinꝰ suos. Sufficit enĩ ad salutẽ
corꝑis molestias pacient᷑ ferre s
cumulꝰ ẽ etiã libent᷑ inferuore
sꝑs eas amplecti. Sufficere potest
suꝑ flua ñ reqͥrere: s nec ꝓpt̃ ipsa
si forte desint necessaria murmu.¬
rare: s cumulꝰ ẽ etiã exultare e.li.¬
bent̃ q̃ rere qͦmͦ alius magis babeat
necessaria .&. ipse pȩnuriã paciat᷑.

Expanded text:
e pluris esse videntur, plurimum desiderare? Porro quisquis vel aperte vel occulte satagit, ut quod habet in voluntate, hoc ei spiritualis pater injungat; ipse se seducit, si forte sibi quasi de obedientia blandiatur. Neque enim in ea re ipse praelato, sed magis ei praelatus obedit. 5. Verumtamen quia juxta sententiam Salvatoris, in qua mensura mensi fuerimus, remetietur nobis : bonum est homini hoc ad cumulum dare, ut de eorum sit numero, quibus mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinus suos. Sufficit enim ad salutem corporis molestias patienter ferre; sed cumulus est, etiam libenter in fervore spiritus eas amplecti. Sufficere potest superflua non requirere, sed nec propter ipsa, si forte desint, necessaria murmurare; sed cumulus est etiam exsultare et libenter quaerere, quomodo alius magis habeat necessa
Abbreviated transcription (Latin):
quasi nix de albabunt᷑. & si fuerĩt
rubra quasi uermicłs. uelut lana
alba ert. Cȩterũ qͥcqͥd illud ẽ qͦdof¬
ferre paras. maiȩ cõmendare me¬
mͣto: ut eodẽ alueo ad largitorẽ gr̃e
gr̃a redeat. qͦ influxit. Neq impo¬
tens erat ds̾ .&. sine hoc aquȩ ductu
in fundẽ gram. ꝓ ut uellet: s tͥ ue¬
hiołm uoluit ꝓuidere. Forte enĩ
manꝰ tuȩ aut sanguinȩ plenȩ. aut
infecte muneribꝰ: qͦd ñ eas ab omni
munere exeussisti. Itaq modieu̾is¬

Expanded text:
ix dealbabuntur; et si fuerint rubra quasi vermiculus, velut lana alba erunt . Caeterum quidquid illud est, quod offerre paras, Mariae commendare memento, ut eodem alveo ad largitorem gratiae gratia redeat quo influxit. Neque enim impotens erat Deus, et sine hoc aquaeductu infundere gratiam, prout vellet; sed tibi vehiculum voluit providere. Forte enim manus tuae, aut sanguine plenae, aut infectae muneribus, quod non eas ab omni munere excussisti. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
nascet᷑ exte sem̃ uocabit᷑ filius
dei : Deniq ueritas de terra or¬
ta ẽ. ñ de angelica creatura:
nec angelos. s semen abrahȩ
app̾hendit. Magnũ est angelo ut
minister sit dñi: s masia sublimi¬
us qͥdda meruit. ut sit mat̾. Fecun¬
ditas itaq uirginis. suꝑ eminens
gła ẽ: tantoq excellencior angelis
munere singłari: quanto differen¬
eius prȩministris nom̃ accepit.
llanc inuenit gram. plena ĩa gr̃a:
ut caritate feruida. uirginitate
integra. humilitate deuota.fie¬
ret nichilominꝰ sine uirili cogni¬
oione grauida: sine muliebri do¬
lore puerꝑa. Parũ ẽ. Quod ex ea
dei. De reliqͦ frͣs. curandũ nobis

Expanded text:
nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei? Denique Veritas de terra orta est, non de angelica creatura: nec angelos, sed semen Abrahae apprehendit. Magnum est angelo ut minister sit Domini; sed Maria sublimius quiddam meruit, ut sit mater. Fecunditas itaque Virginis supereminens gloria est, tantoque excellentior angelis facta munere singulari, quanto differentius prae ministris nomen matris accepit. Hanc invenit gratiam plena jam gratia, ut charitate fervida, virginitate integra, humilitate devota, fieret nihilominus sine viri cognitione gravida, sine muliebri dolore puerpera. Parum est: quod ex ea Dei. 13. De reliquo, fratres, curandum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
creatura. Traxit animã corpus
in regionẽ suã & eccȩ p̃ualens
oppͥmit ꝑegrinã. factũ nempe¬
ẽ talentũ plũbi: ñ aliunde
tam̃ nͥ qͥa sedet iniqͥtas suꝑ il¬
lud. Corpꝰ enĩ aggrauat anim̃ã
s utiq qͦd corrupit᷑. Corrũpit᷑
aũ immo etiã apło teste mor

Expanded text:
Traxit animam corpus in regionem suam, et ecce praevalens opprimit peregrinam. Factum est nempe talentum plumbi, non aliunde tamen, nisi quia sedet iniquitas super illud. Corpus enim aggravat animam, sed utique quod corrumpitur ; corrumpitur autem, imo etiam, Apo
Abbreviated transcription (Latin):
ros om̃s repositos audio penes
ueritatis. si forte accipiã aliqͥd
de plenitudine illa immo si
forte accipiar in plenitudinẽ
illã: ut cũ cȩteris aliqͣndo mẽ¬
bris. occurrã in mensitr̃a eta¬
tis plenitudinis xꝑi. Nemo qͥp¬
descendit. Fidelissimꝰ plane &

Expanded text:
ros omnes repositos audio penes ros omnes repositos audio penes gratiae et veritatis, si forte accipiam aliquid de plenitudine illa, imo si forte accipiar in plenitudinem illam: ut cum caeteris aliquando membris occurram in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Nemo quipdescendit
Abbreviated transcription (Latin):
racionalis est: minime tamen
iã leuare eũ duo ista suffici¬
unt. ut mereat᷑ audire. qͥa eȩ¬
lũ es .. in celũ ibis. Frustraglo¬
riet᷑ de libertate arbitrii quȩ
in m̃te ẽ: captiuus qͥucitur
in legẽ pecati q̃ incarne est.
Nã & si forsitan uide retur
duplex funiculus posse alteri
eque duplici p̃ualere. ut ui¬
qelicet quẽ sibi. t̾ra gemino
q̃dam iure t̾aꝗͣ patria parit̃ &
materia uendicat. ob geminã
nichilominꝰ q̃ prȩdicta ẽ substan¬
ciȩ scilicet & formȩ similitud iñe
cȩlũ qͦq recipiat ut cęlestẽ. s ĩa
triplicatꝰ inferior ille & deorsũ
trahens peccato eqͥdẽ accedente
fumcłs. nͥ illic qͦq occurrerit
gra. ñ rũpet᷑. Sane ubi illa as¬
fuerit: haud dubiũ qͥn soluat᷑
facile grauis iste qͦ trahimͣ: immo
quã trahimꝰ funicłs iniqͥtatis.
hec enĩ int̾ nos & dm ñ separans
int̃uenit. s reparans &. c̃iungens
Itaq ibo mͥ ad montẽ gr̃e & col¬
les miseracionũ quarũ thesau¬

Expanded text:
rationalis est: minime tamen jam levare eum duo ista sufficiunt, ut mereatur audire: Quia coelum es, et in coelum ibis. Frustra glorietur de libertate arbitrii, quae in mente est: captivus ducitur in legem peccati, quae in carne est. Nam etsi forsitan videretur duplex funiculus posse alteri aeque duplici praevalere, ut videlicet quem sibi terra gemino quodam jure tanquam patria pariter et materia vindicat, ob geminam nihilominus, quae praedicta est, substantiae scilicet et formae similitudinem, coelum quoque recipiat ut coelestem: sed jam triplicatus inferior ille et deorsum trahens peccato equidem accedente funiculus, nisi illinc quoque occurrerit gratia, non rumpetur. Sane ubi illa adfuerit, haud dubium quin solvatur facile gravis iste quo trahimur, imo quem trahimus, funiculus iniquitatis. Haec enim inter nos et Deum non separans intervenit, sed reparans et conjungens. 4. Itaque ibo mihi ad montem gratiae, et colles miserationum, quarum thesau
Abbreviated transcription (Latin):
Añe. bonũ ẽ nos hic ee̾. facia¬
mꝰ hic tria tabnacła. Non ẽ
hoc si ad huc ꝑ opło tuo sũ
necessarius. ñ recuso laborẽ
Paratũ cor tuũ martine. pa
renda morte securitas: mag¬
na inuisione. xꝑi desid̾anda
&. tã feruent᷑ ac singłariter
desid̾anda ꝑfectio reppit᷑. s id
qͥdẽ longe amplius ꝑ omnem
modũ. qͦd qͥ mori ñ metuis. im¬
mo qͥ tanto desidio p̃senciam
dñi concupiseis uiuere qͦq ñ
renuis: & expectacione mole¬
stissima fatigari. In qͦ enĩ alio
ñ obȩdire potuerat: qͥ in hoc
tanto articło tã deuote clama¬
bat. fiat uoluntas tua: Hec gͦ
pars nĩa sit fr̃s in ẽiuuio hodi¬
erno: hanc nobis obȩdienciã
in mensa pauꝑis. inmo iã diui¬
tis huiꝰ appositã. diligent᷑ con¬
sideremꝰ. scientes qm̃ ipsa est
q̃ a nobis exigit᷑ ipsa quã opor¬
tet nos prȩꝑare: ut singłi qͥq
ddicamꝰ qͥa paratꝰ sũ & ñ sum
turbatꝰ. ut custodiã mandata

Expanded text:
Domine, bonum est nos hic esse; faciaDomine, bonum est nos hic esse; faciamus hic tria tabernacula . Non est hoc, « Si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem. » Paratum cor tuum, Martine, parrenda morte securitas; magna in visione Christi desideranda, et tam ferventer ac singulariter desideranda perfectio reperitur: sed id quidem longe amplius per omnem modum, quod qui mori non metuis, imo qui tanto desiderio praesentiam Domini concupiscis, vivere quoque non renuis, et exspectatione molestissima fatigari. In quo enim alio non obedire potuerat, qui in hoc tanto articulo tam devote clamabat: « Fiat voluntas tua? » Haec ergo pars nostra sit, fratres, in convivio hodierno, hanc nobis obedientiam in mensa pauperis, imo jam divitis hujus appositam diligenter consideremus, scientes quoniam ipsa est quae a nobis exigitur, ipsa quam oportet nos praepara re, ut singuli quique dicamus: Quia paratus sum, et non sum turbatus, ut custodiam mandata
Abbreviated transcription (Latin):
immolasti singłare gaudium
tuũ.pia deuociõe paratꝰ redi¬
re iterũ in ꝑicłã. in nouare
certaminã: denuo subire
laborẽ. sustinere tribulacione.
ꝓ longare tẽptacionẽ.de inde
differri ad huc ab illa tanta
felicitate. &. diu desid̾ata socie¬
tate sꝑuũ beatoꝵ. atq in huiꝰ
mortalitatis erũpnas ab ipso
introitu głȩ reuocari: postre¬
mo qͦd maximũ ẽ. axꝑo tuo
ꝑ egrinari diueius. si mͦ ipse uo¬
luisset. Nec sane dubiũ quin
ãpliorẽ gram̃ mereat᷑. qͥ para¬
tũ se exhibet etiã ante man¬
datũ quã qͥ obedire satagit
post mandatũ. Magna qͥdem
obediencia ur̃a angeli sc̃is
qͦd dicere audeq̃ pace ur̃a. nes¬
cio an inueniat᷑ in uobis qͥsꝗͣ
paratꝰ intale aliqͣndo miniꝰ¬
steriũ mitti. in qͦ necesse ha¬
beat ñ uidere faciem patris.
Magnũ ẽ petre qͦd dñm secu¬
turus omnia reliqͥsti. s au¬
diui te in monte dicentẽ u¬
bi transfiguratꝰ ẽ corã uobis.

Expanded text:
immolasti singulare gaudium immolasti singulare gaudium tuum pia devotione, paratus redire iterum in pericula, innovare certamina, denuo subire laborem, sustinere tribulationem, prolongare tentationem, deinde differri adhuc ab illa tanta felicitate, et diu desiderata societate spirituum beatorum, atque in hujus mortalitatis aerumnas ab ipso introitu gloriae revocari; postremo, quod maximum est, a Christo tuo peregrinari diutius, si modo ipse voluisset. Nec sane dubium quin ampliorem gratiam mereatur, qui paratum se exhibeat etiam ante mandatum quam qui obedire satagit post mandatum. Magna quidem obedientia vestra, angeli sancti; sed, quod dicere audeam pace vestra, nescio an inveniatur in vobis quisquam paratus in tale aliquando ministerium mitti, in quo necesse habeat non videre faciem Patris. Magnum est, Petre, quod Dominum secuturus, omnia reliquisti; sed audivi te in monte dicentem, ubi transfiguratus est coram vobis:
Abbreviated transcription (Latin):
tuos suscitant. cȩcos illuminaitł
morbidos sanant: leꝓsos mun¬
dant. paraliticos curant: de mo¬
nibꝰ imꝑant. futura preminei¬
ant. miracłis choruscant: &. ñ
magis pauꝑes sꝑu. mites. lugen¬
tes. esurientes & sicientes iusti¬
ciã misericordes. mundicordes.
pacificos ꝑ sec ucionẽ. ꝓpt̃ iusti.¬
ciã sustinentes. Ignoscite mͥ
fr̃s. exemplũ obȩdie noiȩ pau¬
lominꝰ p̃teriui: qͦd qͥde uel solũ
iuxta. ꝓpositũ ordinẽ. in marti¬
no qͦq uobis conuenit ex hibe¬
ri. Sane mor̃a facimꝰ. s ut ar¬
bitror bonũ ẽ nos hic ee̾: tar¬
dius enĩ hodie uenimꝰ ad mas¬
tinum. Dñe inqͥt. si ad huc po¬
pło tuo sũ necessarius. ñ recu¬
so laborẽ: fiat uoluntas tua.
Q uere sc̃ĩssimã anim̃ã. oines¬
temabilẽ caritatẽ. o obȩdienei¬
ã singłarẽ. Bonũ certam̃ cer¬
tasti cursũ consũmasti. fidẽ
cuso laborẽ. fiat uoluntas tu¬
a: Obtulisti plane ysaac. uns

Expanded text:
tuos 1055 suscitant, caecos illuminant, tuos 1055 suscitant, caecos illuminant, morbidos sanant, leprosos mundant, paralyticos curant, daemonibus imperant, futura praenuntiant, miraculis coruscant; et non magis pauperes spiritu, mites, lugentes, esurientes et sitientes justitiam, misericordes, mundicordes, pacificos, persecutionem propter justitiam sustinentes. 17. Ignoscite mihi, fratres: exemplum obedientiae paulo minus praeterivi, quod quidem vel solum juxta propositum ordinem in Martino quoque nobis convenit exhiberi. Sane moram facimus, sed, ut arbitror, bonum nos hic esse: tardius enim hodie venimus ad Martinum. « Domine, inquit, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem, fiat voluntas tua. » O vere sanctissimam animam! o inaestimabilem charitatem! o obedientiam singularem! Bonum certamen certasti, cursum consummasti, fidem cuso laborem, fiat voluntas tua! Obtulisti plane Isaac; unic
Abbreviated transcription (Latin):
nũ augustũ ciuitate uangionũ
intrepidꝰ. immno & illato t̃rore
ẽstancior. custodiȩ manc ipatꝰ ẽ.
ut. iermis postero die barbaris
obiceretur. qͦmͦ circa alpes. sub
securi quã inuerticẽ eiꝰ latro
iubrabat. securissimꝰ fuit: qͦmͦ il¬
lũ mediolani auxencius arrianꝰ
grauit᷑ insectatꝰ multisq appe¬
nans. suppliciis affectꝰ. publice
uirgis cesus. inde qͦq exire cõpul¬
sus ẽ qͦmͦ itẽ incinusdã fani euer¬
sione. cũ gentilis eũ stricto gla¬
dio peteret. nudã ceruicẽ prę¬
buit ꝑcussuro. donec ille extol¬
lens ad ictũ dexterã. cecidit re¬
supinꝰ. qͦm alter eũ cultro ferire
uoluit. s ferrũ de manibꝰ eius
elapsũ. repente disparuit. Pto
qͥbꝰ om̃ib dubiũ ñ est multipli¬
cit̃ coronari eũ qͥ qͥdem & si ñ se¬
mel effectu c̃sũmatȩ passionis .s
tociens martyr fuit affectu de¬
uotissimȩ uoluntatis. Comedite
iã amici: & bibite & inebriami¬
n carissimi. Sic enĩ uiuit᷑: & in

Expanded text:
um in civitate Wangionum intrepidus, imo et illato terrore constatior, custodiae mancipatus est, ut inermis postero die barbaris opponeretur; quomodo circa Alpes sub securi, quam in verticem ejus latro vibrabat, securissimus fuit; quomodo illum Mediolani Auxentius Arianus graviter insectatus, multisque appenans, suppliciis fuit affectus, publice virgis caesus, inde quoque exire compulsus est; quomodo item in cujusdam fani eversione, cum gentilis eum stricto gladio peteret, nudam cervicem praebuit percussuro, donec ille extollens ad ictum dexteram, cecidit resupinus; quomodo alter eum cultro ferire voluit, sed ferrum de manibus ejus elapsum, repente disparuit. Pro quibus omnibus dubium non est multipliciter coronari eum, qui quidem etsi non semel effectu consummatae passionis, sed toties martyr fuit affectu devotissimae voluntatis. Comedite jam, amici, et bibite; et inebramini, charissimi. Sic enim vivitur, et i
Abbreviated transcription (Latin):
turent᷑. atq in illis qͥd̾ẽ dnm̃ lau¬
dent : porrõ in his uiuant corda
eoꝵ. Al ioqͥn. qͦmͦ mortui lauda.¬
bũt te dñe: Ut gͦ sit iocunda de¬
coraq laudacio. in admiracione
etiã iuuant ex imitacione: ut a
uidnis sumant delicias. ipsas qͦq
diuicias curiosius contẽplent᷑.
Sic nimirũ intͣ splendorẽ & fer¬
uor̾e lucernȩ huiꝰ uicariis qͥbͦdã
affectibꝰ discurrendũ. ut nobis
alt̃ ex altero cõmendet᷑. & ex mutu¬
a collacione ut̃q cõ placicior fiat
Si qͥdẽ humilis fuit .&. sꝑupauꝑ
iste martinꝰ. sic̃ euidentissime
ꝓbat effectꝰ ipse diuinȩ gr̃e. quã

Expanded text:
turentur; atque in illis quidem Dominum lauturentur; atque in illis quidem Dominum laudent, porro in his vivant corda eorum. Alioquin quomodo mortui laudabunt te, Domine? Ut ergo sit jucunda decoraque laudatio in admiratione, etiam vivant ex imitatione; et, ut avidius sumant delicias, ipsas quoque divitias curiosius contemplentur. Sic nimirum inter splendorem et fervorem lucernae hujus vicariis quibusdam affectibus discurrendum, ut nobis alter ex altero commendetur, et ex mutua collatione uterque complacitior fiat. Siquidem humilis fuit et spiritu pauper iste Martinus, sicut evidentissime probat effectus ipse divinae gratiae, qu
Abbreviated transcription (Latin):
mundauit oscło. eurauit oleo
paraliticã. demones uicit. an¬
ge los uidit futura pręuidit.
di altissima quȩ fecit magna¬
lia: qͥd ni mirifica q̃dã uasa di¬
xerĩ diuitis huiꝰ: auro grauia.
gẽmis micancia. paritq ma¬
teria &. oꝑe p̃ciosa : Noli in his
saporẽ q̃rere. s mirare splen-¬
dorẽ. lucet in huiꝰmodi iucer¬
na nr̃a. ut in lumine eiꝰ uide as
lumen: qͦd qͥdẽ purũ ꝓ ut in
se ẽ necdũ prȩuales intueri.
Nonenĩ ẽ ille lux. s ut testimo¬
niũ ꝑhibeat de lumine . &. ap¬
pareat tͥ interim głosus d̾s in
scõ suo: dũ nͣ potes ad głam eiꝰ
siẽ ẽ nse ipso. Cȩterũ ne puta¬
ueris ornatas qͥdẽ maRtini lam¬
padef si uacuas inuieniri: ñ est
fatua uirgo. habet inuasis oleũ ha¬
bet uinũ infialis: habet intꝰ para¬
xides istas. ciboꝵ copiã. delicias
utiq sꝑitales: ut ñ mͦ uideant &.¬
mirentur. s edant pauꝑes &. sa¬

Expanded text:
mundavit osculo, curavit oleo mundavit osculo, curavit oleo paralyticum, daemones vicit, angelos vidit, futura praevidit. di altissima quae fecit magnalia, quidni mirifica quaedam vasa dixerim divitis hujus, auro gravia, gemmis micantia, pariterque materia et opere pretiosa? Noli in his saporem quaerere, sed mirare splendorem. Luceat in hujusmodi lucerna nostra, ut in lumine ejus videamus lumen, quod quidem purum, prout in se est, necdum praevales intueri. Non enim est iste lux, sed ut testimonium perhibeat de lumine; et appareat tibi interim gloriosus Deus in sancto suo, dum non potes ad gloriam ejus, sicut est in se ipso. Caeterum ne putaveris ornatas quidem Martini lampades, sed vacuas inveniri: non est fatua virgo, habet in vasis oleum. Habet vinum in phialis, habet intra paropsides istas ciborum copiam, delicias utique spirituales: ut non modo videant et mirentur, sed edant pauperes, et sa
Abbreviated transcription (Latin):
plusquã ꝓpħa est: etiã ange¬
lus ẽ dei patris. sic̃ ipse testat᷑
bece muto angelũ meuͣ &. cȩ¬
tera. Et Mar t̾mus lucerna
erat ardens & lucens: eũ sal¬
tẽ ñ pigeat imitari. s imita
mirabile exhibet᷑. Ad mensam
diuitis sedes hodie. diligent̃
Diues ẽ iste martinus: diues
in meritis. diues in miracłis:
diues in uirtutibꝰ. diues in sig¬
nis. Biligent̃ gͦ c̃sida q̃ appo¬
nunt᷑ tibi: q̃ nã uidelicet ad ad¬
miracionẽ. quȩ uͦ ad imita sio
Aut certe hͥa seqͥt᷑ in scriptura
illa. qm̃ talia oportet te pre¬
ꝑare: diligent̃ ẽsid̾a qͥd appo¬
nit᷑. & in4ͦ. Suscitauit Marti¬
nus tres mortuos: quantos in¬
mirũ saluatorẽ legerat susci-¬
tasse. Reddidit iusũ cecis. sur¬
dis auditũ. mutis loquęlã. clau¬
dis gressũ. aridis sospitatẽ. Eua¬
sit diuina uirtute ꝑ icła: ꝓprii
corꝑis obice flãmas reppulit.
immanẽ sacrilege machine
molem. colũpna parili cȩlo
descendente ꝓstrauit: leꝓsũ

Expanded text:
est, etiam angelus est Dei Patris, sicut ipse testatur: Ecce mitto angelum meum , etc. Et Martinus lucerna erat ardens et lucens: eum saltem non pigeat imitari; sed imitari mirabile exhibetur. Ad mensam divitis sedes hodie; diligenterDives est iste Martinus; dives in meritis, dives in miraculis, dives in virtutibus, dives in signis. Diligenter ergo considera quae apponuntur tibi; quaenam videlicet ad admirationem, quae vero ad imitationem. Aut certe quia sequitur in Scriptura illa, quoniam talia oportet te praeparare ; diligenter considera quid apponitur, et in quo. Suscitavit Martinus tres mortuos, quot nimirum Salvatorem legerat suscitasse. Reddidit visum caecis, surdis auditum, mutis loquelam, claudis gressum, aridis sospitatem. Evasit divina virtute pericula, proprii corporis obice flammas repulit, immanem sacrilegae machinae molem columna parili e coelo descendente prostravit, leprosum
Abbreviated transcription (Latin):
dare discrimini: ut occasio tan¬
ti criminis de medio tolleret᷑.
saluator ipse apud angelos gła¬
bat᷑ datã sibi medietatẽ uestis
ostentãs. Utmã aũ nob̾ etiã mise¬
ris apud sũmũ iudic̃e in cinꝰ ad¬
mirabile tab̾nacłm introiuit.
miscđiã illã ex hibere dignet᷑.
qua & illos olim morti destina¬
tos. & torm̃tis uariis de putatos.
eripuit: ꝓ qͥbꝰ ante t̃reni uudi¬
cis ianuã. nocte media legitu
diciã cordis. illud uel maxime
indicat. qͣd ñ ẽ confusus inmieo
loquens in porta. nic hil ining
funeste repꝑies: ab rahe me sinꝰ
recipit.Nã ioꝑe pacificoꝵ fe¬
licit᷑ plane c̃sumans labores
suos licet dierũ suoꝵ finẽ ñ
ignoraret. clericos adiit dissiden¬
tes: int qͦs reformata pace. in pa¬

Expanded text:
dare discrimini, ut occasio tandare discrimini, ut occasio tanti criminis de medio tolleretur. Salvator ipse apud angelos gloriabatur, datam sibi medietatem vestis ostentans. Utinam nobis etiam miseris apud summum judicem, in cujus admirabile tabernaculum introivit, misericordiam illam exhibere dignetur; qua et illos olim morti destinatos, et tormentis variis deputatos eripuit pro quibus ante terreni judicis januam nocte media scribitur ditiam cordis ejus illud vel maxime indicat, quod non est confusus inimico loquens in porta: « Nihil in me, funeste, reperies; Abrahae me sinus recipiet. » Nam in opere pacificorum feliciter plane consummans labores suos, licet dierum suorum finem non ignoraret, clericos tamen adiit dissidentes, inter quos reformata pace, in pa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ de eo sciscitabat᷑. Si illũ delirũ
quęris: ꝓspice eminꝰ. ecce cȩlum
solito sic̃ amens respicit. Crebro
siqͥdẽ homo der ut pote tȩrrã de¬
piciens: cȩlũ suspiciebat. Nẽpe
sciebat ad hoc sese ut suprame¬
minimꝰ. rectã & in ipso corpe ac¬
cepisse statura: seiebat illic ee
thesaurũ suũ. sciebat illic sede¬
re in patris dextera xꝑm suũ
sciebat nũꝗͣ sese donec illuc
ꝑueniret quod desid̾abat asse¬
cuturũ. Unde & hoc ipsũ quod
delirꝰ uocabat᷑ interra merito
ñ attendit. cuiꝰ nimirũ ꝯuersacio
e̾et incȩlis: cuiꝰ ocłi incapite suo.
x illa ascendere c̃sueuerãt: qͥb
sic abundabat. ut soleret ꝓ illoꝵ
qͦq qͥ obtrectatores sui indeban¬
tur flere peccatis. Sane quan¬
tũ iusticiã efurierit. dũ ince-¬
teris eiꝰ actibꝰ. tũ specialit̃ in ydo¬
ploꝵ destructione. instatuarũ
deiectione: in succisione lucoꝵ.
bi se qͦq aliquando ñ ẽ ueritus

Expanded text:
qui de eo sciscitabatur: Si illum delirum qui de eo sciscitabatur: Si illum delirum quaeris, prospice eminus; ecce coelum solito sicut amens respicit. Crebro siquidem homo Dei, utpote terram despiciens, coelum suspiciebat. Nempe sciebat ad hoc sese ut supra meminimus rectam et in ipso corpore accepisse staturam. Sciebat illic esse thesaurum suum, sciebat illic sedere in Patris dextera Christum suum, sciebat nunquam sese, donec illuc perveniret, quod desiderabat assecuturum. Unde et hoc ipsum, quod delirus vocabatur in terra merito non attendit, cujus nimirum conversatio esset in coelis, cujus oculi in capite suo. xilla ascendere consueverant, quibus sic abundabat, ut soleret pro illorum quoque, qui obtrectatores sui videbantur, flere peccatis. 15. Sane quantum justitiam esurierit, tum in caeteris ejus actibus, tum specialiter in idoplorum destructione, in statuarum dejectione, in succisione lucorum. Ubi se quoque aliquando non est veritus
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ tẽptans nec p̃ualens. qͦd in¬
dignũ sese uociferat᷑ exorcistã
eũ ee̾ p̃cepit in qͦ qͥda locus innui¬
riȩ uidet᷑ sciens nimirũ qͦd hu¬
miliorẽ ordinacionẽ minime
repudiaret. Pauꝑ fuit. ueste
sordidꝰ. ẽrine incultꝰ. faciẽdes¬
picabilis. q̃ qͥde licet in electio¬
nẽ eiꝰ a qͥbda maliuolis obiecta
fuissent & in ipso tam̃ episcopatu
nominari. Audi uͦ mansuetudi¬
nẽ eiꝰ. suo illo sulpicio sic seri¬
bente. Tantã aduersus om̃s inui¬
ryas pacienciã assũpserat. ut eũ
ẽet sũmꝰ sacerdos. impune etiã
ab infimis clericis lederet᷑. nec
ꝓptͣ id eos aut loco ũꝙͣ. amouerit
aut a sua qͣntũ impso fuit can¬
tate reppulerit. Quod qͥdẽ in
Brictio manifeste. ꝓbatũ: om̃s
uos arbitror meminisse. Fum
nẽpe ex omĩbꝰ sibi successorẽ e¬
legit: & de tanta post futura
aduersitate pręmonuit: postre¬
mo infide & lenitate ipsius scm̃
fecit illũ. ad euiꝰ os aures suȩ fu¬
erant cũ responqeret homini

Expanded text:
alens, quod indignum sese vociferaretur, exorcistam eum esse praecepit: in quo quidam locus injuriae videretur, sciens nimirum quod humiliorem ordinationem minime repudiaret. Pauper fuit, veste sordidus, crine incultus, facie despicabilis: quae quidem licet in electione ejus a quibusdam malevolis objecta fuissent, 1054 in ipso tamen episcopatu,nominari. Audi vero mansuetudinem ejus, suo illo Sulpitio sic scribente: « Tantam adversus omnes injurias patientiam assumpserat ut cum esset summus sacerdos, impune etiam ab infimis clericis laederetur: nec propter in eos aut loco unquam amoverit, aut a sua, quantum in ipso fuit, charitate repulerit : » quod quidem in Briccio manifeste probatum, omnes vos arbitror meminisse. Eum nempe ex omnibus sibi successorem elegit, et de tanta post futura adversitate praemonuit: postremo in fide et levitate ipsius sanctum fecit illum, ad cujus os aures suae fuerant, cum responderet homini,
Abbreviated transcription (Latin):
rabile aliqͥd sub hac tanta uer¬
boꝵ maiestate clausũ sit & signa.¬
tũ. Ñ sine causa cȩlũ hoc dicitur
plane eximiũ nescio qͥd cȩlat᷑ in
eo. Celat᷑ inquã. s tam̃ ñ negat᷑ fi.¬
di usq̃quaq uidere enĩ nobis da

Expanded text:
rabile aliquid sub hac tanta verrabile aliquid sub hac tanta verborum majestate clausum sit et signatum. Non sine causa coelum hoc dicitur: plane eximium nescio quid celatur in eo. Celatur, inquam, sed tamen non negatur fidei usquequaque. Videre enim nobis da
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ hic qͦq ñ nulla. s in suo
genere pulerha uident᷑ & hec
ipsa undiq mixta ñ pulerhis.
ut aurũ in luto. genima inster¬
qͥlinio liliũ int̾ spinas. Tota pul¬
crha es patria mea .& macła n
ẽ inte: tota pulerha es. absq
eo qͦd intrinsecus latet Quid
illud: Nempe beati illi angelici
meruer̃t. in locũ tab̾ nacłi admi¬
rabilis usq addomũ di.Siẽ enim
st̾ corꝑa t̃restria .&. st̃ corꝑa cȩle¬
stia: longe uͦ alia ẽ cȩlestiũ gła
quã tͣrestriũ. sic st̾ cȩlestes sꝑs &
t̃restres: nec minor sane distancia
intͣ eos. Angeli. archangeli uirtu¬
tes. pͥncipatꝰ &. potestates: dñaci¬
ones trhoni. cherubin & seraphin.
Bene nomina noui. Forte hoc to¬
tũ ẽ. Quid enĩ amplius capiã ter¬
rigena de cęlestibꝰ: carnalis hõ.
de sꝑualibꝰ & diuinis: Uerũtam̃¬
.&. si ignoro qͥd lateat inhis tan¬
tis appellacionibꝰ illud eqͥdem
certissime noui qͦd magnũ & mi¬

Expanded text:
tamen hic quoque nonulla, sed in suo tamen hic quoque nonulla, sed in suo genere pulchra videntur: et haec ipsa undique mista non pulchris, ut aurum in luto, gemma in sterquilinio, lilium inter spinas. Tota pulchra es, patria mea, et macula non est in te: tota pulchra es, absque eo quod intrinsecus latet. Quid illud? Nempe illi beati angelici meruerunt in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei. Sicut enimt corpora terrestria, sunt et corpora coelestia; longe vero alia est coelestium gloria, quam terrestrium: sic sunt coelestes spiritus et terrestres, nec minor sane distantia inter eos: Angeli, archangeli, virtutes, principatus, potestates, dominationes, throni, cherubin atque Seraphin. Bene nomina novi. Forte hoc totum est. Quid enim amplius capiam terrigena de coelestibus, carnalis homo de spiritualibus et divinis? Verumtamen etsi ignoro quid lateat in his tantis appellationibus, illud equidem certissime novi, quod magum et mi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ st̃ in cȩlo. & q̃ suꝑ tȩrrã. Propt᷑
hanc nẽpe salutẽ quã in medio
t̃rȩ erat oꝑaturꝰ: ñ c̃festim sub
terra posuit homine̾ sic̃ peccan¬
do meruerat. s in terra. Siqͥdem
respirandũ ẽ nobis .&. nullatenꝰ
desꝑandũ: donec interra ad huc
interi c̃stituti & suspicere cȩlũ
possumꝰ. & susciꝑe data optima
& dona ꝑfecta desursũ a patre
luminũ. a patre sꝑuũ: a patre
misediarũ. Nã &. ꝓptea rectũ fe¬
eit hominẽ etiã corꝑe ipso & os
homini sublime dedit. cũ ꝓna
utiq spectent animancia cȩt̾a
terra: ut attollens ad sidera uultꝰ.
illo suspiret: uit̾a beatã & ꝑhen¬
nẽ c̃spicit mansionẽ. Nonne e¬
nĩ piȩ &. fidelit̾ intuentibꝰ no¬
bis. ue hem̃tissimũ qͦddã incenti¬
uũ amoris: &. ꝓuocacio fraglan¬
tissimi defiderii ẽ. uisio ipsa tã
lucidissime regionis: Nonsunt
stellȩ cȩli similes glebis t̾rȩ. Int̾
splendorẽ solis. & caliginẽ soli
huiꝰ ñ parua distancia ẽ. Forte

Expanded text:
t in coelo, et quae super terram . Propter hanc nempe salutem, quam in medio terrae erat operaturus, non confestim sub terra posuit hominem, sicut peccando meruerat; sed in terra. Siquidem respirandum est nobis, et nullatenus desperandum, donec in terra adhuc interim constituti, et suspicere coelum possumus, et suscipere data optima et dona perfecta desursum a Patre luminum, a Patre spirituum, a Patre misericordiarum. Nam et propterea rectum fecit hominem, etiam corpore ipso, et os homini sublime dedit, cum prona utique spectent animantia caetera terram: ut attollens ad sidera vultus illo suspiret, ubi tam beatam et perennem conspicit mansionem. 5. Nonne enim pie et fideliter intuentibus nobis vehementissimum quoddam incentivum amoris, et provocatio flagrantissimi desiderii est visio ipsa tam lucidissimae regionis? Non sunt stellae coeli similes glebis terrae. Inter splendorem solis, et caliginem soli hujus, non parva distantia est. Forte
Abbreviated transcription (Latin):
facta ẽ apparicionẽ: siue eam
q̃ apłis ex hibita ẽ p̃senciã ear¬
nis eiꝰ. siqͥdẽ fideliter ẽsidantsp̾
neutrã de esse liq̃bit. Adest e¬
nĩ nobis etiã nẽ carnis eiꝰ uera
substanc ia. haud dubiũ sane
qͥn insacram̃to: ad sunt reue¬
laciones. s in sꝑu & uirtute.
ut tẽpori gr̃ȩ qͦd ninc est .ii¬
chil in ulla gr̃a deesse ꝓbet᷑
Demq nec ocls uidit. nec au¬
ris audiuit. nec in eor hommis
ascendit. q̃ preꝑauit ds̃ dili¬
gentibꝰ se. nobis tam̃ reuela
carnales eis manifestaciones
exhibuit qͥ carnalẽ eiꝰ p̃stola¬
bant᷑ aduentũ: nobis eñi tanto
efficacior gr̃ã. & reuelacio dig¬
nior necessaria ẽ.quanto ni¬
mirũ excellenciora c̃stat esse
q̃ expectamꝰ. Itaq ut supra
diximꝰ. martinus iste .rꝑs ñ

Expanded text:
eam quae apostolis exhibita est praesentiam carnis ejus. Siquidem fideliter considerantibus neutram deesse liquebit. Adest enim nobis etiam nunc carnis ipsius vera substantia, haud dubium sane quin in sacramento. Adsunt revelationes, sed in spiritu et virtute ut tempori gratiae, quod nunc est, nihil in ulla gratia deesse probetur. Denique nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit quae praeparavit Deus diligentibus se, nobis tamen revelacarnales eis manifestationes exhibuit, qui carnalem ejus praestolabantur adventum. Nobis enim tanto efficacior gratia et revelatio dignior necessaria est, quanto nimirum excellentiora constat esse quae exspectamus. 12. Itaque, ut supra diximus, Martinus iste Christus non
Abbreviated transcription (Latin):
it cȩleste corpus s nec sꝑs qͥdem
cȩlestis: racionale animał. etiã &.
mortale: t̃rigena filius hominis.
Interra natꝰ ẽ interra educatꝰ in
tęrra exercitatus &. ꝓbatꝰ int̾ra
etiã c̾sũmatꝰ Nec uͦ patriarcha
erat. aut unꝰ ex ꝓpħis: de qͥbꝰ sane
ineuangłio ueritas ait. qͥa lex qr

Expanded text:
it coeleste corpus, sed nec spiritus quidem it coeleste corpus, sed nec spiritus quidem coeletis: rationale animal, etiam et mortale, terrigena, filius hominis. In terra natus est, in terra educatus, in terra exercitatus et probatus, in terra etiam consummatus. Nec vero patriarcha erat, aut unus ex prophetis, de quibus sane in Evangelio Veritas ait: Quia Lex et
Abbreviated transcription (Latin):
bo uitȩ. Quid ni relinq̃rent om̃ĩa.
qͥd ni ad omia seq̃rent᷑. tantȩ prę¬
senciã maiestatis: Quid ego ñ fa¬
cerẽ. si mͥ eadẽ copia prestaret᷑
Sed ñ fecit talit᷑ omni nacioni:
ñ pieeunti utiq ñ sequent. Siqͥdẽ
ut multi reges optauer̃t uidere
& ñ uider̃t sic nichilominꝰ uene¬
rt̃ iã dies. quando de sidemꝰ uidẽ
diem unũ filii hominis: nec ta¬
m̃ meream᷑. Oportune gͦ iam
martinus ad mediũ ueniat: ut
de medio fiat occasio peceator
Nodie enĩ ille ꝑ omnia similis
nobis. plane &. sensibilis & passi¬
bilis s & longe post illa patriare haliũ
&̃.ꝓpharũ tẽpora uisionũ . &. homo
purus miohil de natura diinita¬
tis habens. credens aũ in eũquẽ
Ñ iudit: plenꝰ fructuo bȩdiencie
&. uirtutũ locuples. solũ de sẽ¬
ruit polũ subiit : t̃re cõmendans
qͦd habebat e tȩria: sꝑm dirigens
ad patrẽ sꝑuũ. eui fidelit̃ mad¬
opcionis sꝑu deseriiiuit Non fu¬

Expanded text:
bo vitae . Quidni relinquerent omnia? quidni ad omnia sequerentur tantae praesentiam majestatis? Quid ego non facerem, si mihi eadem copia praestaretur? Sed non fecit taliter omni nationi, non praeunti utique, erunt videre, et non viderunt; sic nihilominus venerunt jam dies, quando desideremus videre diem unum Filii hominis, nec tamen mereamur. 9. Opportune ergo jam Martinus ad medium veniat, ut de medio fiat occasio peccatorum. Hodie enim ille per omnia similis nobis, plane et sensibilis, et passibilis; sed et longe post illa patriarchalium propheticarum tempora visionum, et homo purus, nihil de natura divinitatis habens, credens autem in eum quem non vidit; plenus fructu obedientiae, et virtutum locuples, solum deseruit, polum subiit, terrae commendans quod habebat e terra; spiritum dirigens ad Patrem spirituum, cui fideliter in adoptionis spiritu deservivit. Non fu
Abbreviated transcription (Latin):
li diem exinde usq ad secłi con¬
sũmacionẽ. Porro et̃nũ intelli
nulli salus: patriarchis & ꝓphis
inuisione ex hibitꝰ ẽ: apłis in hu¬
manitate. Martino infide: an¬
gelis iã speoie. Quã sane specien
& electis hominibꝰ ostensurũ
sese. ꝓmisit: ñ qͥdẽ hodie s met̃¬
nũ. Deniq iã transierat heri
iã nr̃m istud illuxerat hoder¬
nũ cũ apłi loq̃rent᷑ Et sicog¬

Expanded text:
vero diem exinde usque ad saeculi consummationem; porro in aeternum intellignulli salus. Patriarchis et prophetis in visione exhibitus est, apostolis in humanitate, Martino in fide, angelis jam in specie. Quam sane speciem et electis omnibus ostensurum sese promisit, no quidem hodie, sed in aeternum. Denique jam transierat heri, jam istud nostrum illuxerat hodiernum cum Apostoli loquerentur: Etsi cong
Abbreviated transcription (Latin):
eqde sentencia s ñ sine grandis
miscd̾iȩ tẽꝑamento. Dura admo¬
dũ s simerita penses. indulgen¬
iciȩ plena. Si qͥde ñ minꝰ iuste peccanti
dice ret᷑. terra eras: s ex hoc sub t̾rã
ibis. Iustꝰ foret etiã tunc. iustꝰ dñs
ꝙ laudabilis nimis: dignꝰ plane
q laudaret᷑ s ñ ego idoneus qͥ
laudarẽ. Alioqͥn tẽ qͦq nichilomi¬
nꝰ uere dicere. si tam̃ dicere pos¬
sem iustꝰ es dñe & rectũ uidici¬
ũ tuũ. At ñ infernꝰ ẽfitebit᷑ tibi
neq mors laudabit te. s nos qͥ
rico patereris ab quei Semiui¬
uus ad huc relictꝰ in uia. semi
misediȩ meministi: ñ dãpnans
hominẽ in loco ꝑdicionis s in
loco afflictionis humilians
Quid causaris homo: qd sen¬
tenciã q̃reris durior̃e  Terrȩ
ꝗddictus es factꝰ e t̃ra ut ipsa
t sit patria. que materia fuit
Sed audire inqͥes uelim: qͥa sꝑs¬

Expanded text:
equidem sententia, sed non sine grandis equidem sententia, sed non sine grandis misericordiae temperamento. Dura admodum, sed si merita penses, indulgentiae plena. Siquidem non minus juste peccanti diceretur: Terra es, sed ex hoc sub terram ibis. Justus foret etiam tunc justus Dominus, et laudabilis nimis. Dignus plane qui laudaretur, sed non ego idoneus qui laudarem. Alioquin tunc quoque nihilominus vere dicerem, si tamen dicere possem: Justus es, Domine, et rectum judicium tuum . At non infernus confitebitur tibi, neque mors laudabit te; sed nos quricho patereris abduci. Semivivus adhuc relictus in via semilmisericordiae meministi, non damnans hominem in loco perditionis, sed in loco afflictionis humilians. Quid causaris, homo? quid sententiam quereris duriorem? Terrae addictus es, factus e terra, ut ipsa tibi sit patria, quae materia fuit. 3. Sed audire, inquies, velim: Quia s
Abbreviated transcription (Latin):
Qos qͦq teuerendi patres deterio¬
audiendũ qͥppe qua ad loquendũ
uelociores. etiã int̃ ipsos qͥ iñoma¬
gis eguerãt docum̃to Na nos qde
qa omnẽ ñ possumꝰ implere iusti¬
ciã uel ñ nullã uobis ex hibere
curamꝰ iustũ ee̾ ñ ignorantes. in¬
feriorẽ suꝑioribꝰ obedire. Sed un¬
de loq̃mur. Qui de terra ẽ de tra
loqͥt: ait uox illa clamantis. De t̾ra
ͦ loqͣmur qͥa de terra subsistimꝰ
&. int̃ra. Audite qq t̃rigenȩ & filii
hominũ uobis dicimꝰ & de uobis.
Interra orim̃. int̾ra moram᷑ int̾ra
morim. reuertentes in eã unde
sumꝰ assũpti łlic nobis angustꝰ in¬
troitꝰ mora breuis. sola mors cer¬
ta. Cogit᷑ totꝰ adã iudiciũ porta¬
re qͥd meruit. Dilatatꝰ ẽ ue hem̃t᷑.
multiplicatꝰ ẽ.&. repleuit terrã
Attam̃ uelit nolit. quantũcũꝙ
recaleitret: umuersus ad huc
fert sentenciã quã excepit. Ter¬
ra inqͥt es & interrã ibis. Grauis

Expanded text:
Vos quoque, reverendi Patres, deterioVos quoque, reverendi Patres, deterioaudiendum quippe quam ad loquendum velociores, etiam inter ipsos qui vestro magis eguerant documento. Nam nos quidem, quia omnem non possumus implere justitiam, vel nonnullam vobis exhibere curamus, justum esse non ignorantes inferiorem superioribus obedire. 2. Sed unde loquemur? Qui de terra est, de terra loquitur, ait vox illa clamantis . De terra ergo loquamur, quia de terra subsistimus, et in terra. Audite, quique terrigenae et filii hominum: vobis dicimus, et de vobis. In terra orimur, in terra moramur, in terra morimur, revertentes in eam unde sumus assumpti. Hic nobis angustus introitus, mora brevis, sola mors certa. Cogitur totus Adam judicium portare quod meruit. Dilatatus est vehementer, multiplicatus est, et replevit terram. Attamen velit, nolit, quantumcunque recalcitret, universus adhuc fert sententiam quam excepit: Terra inquit, es, et in terram ibis . Gravis