comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ñ erat xp̃c. Non ibi autem erat presentia
osporali. scientia uero sp̃itali ubi ñ est. Et
q̃m sciebat se solum fuisse sub ficu ubt dñs
fici uidi te: & agnouit in illo diuinitatẽ &
iora d eẜ dixit. Uidebitis cȩlum apertũ. & an¬
gelos di ascendentes & descendentes suꝑ fi¬
lium hominis. Recolamꝰ ueterẽ hystoriam
conscͥptam in libro sc̃o id est in genesi. quan¬
gentem usq ad cęlum & dñs incumbebat
suꝑ eam. angeli autẽ ascendebant & descen¬
debant ꝑ eam. Hoc uidit iacob. Somnium
hominis ñ scriberetur. nisi magnũ in illo
aliquod figuraretur misteriũ. & magnum
aliquid ꝓpħatum illa uisione intelligeretur.
Denq tp̃se iacob quia intellexit quiã uiderit.
posuit ibi lapidem & ꝑfudit oleo. Agnoscitis
crisma. agnoscite & xp̃m. Ipse est enĩ lapis-
quem repbauert edificantes. ipse factꝰ est in
caput anguli. Ipse est lapis. de quo ipse dixit.

Expanded text:
ubi non erat Christus. Non ibi autem erat praesentia ubi non erat Christus. Non ibi autem erat praesentia corporali: scientia vero spirituali ubi non est? Et quoniam sciebat se solum fuisse sub ficu, ubi Domifici, vidi te; et agnovit in illo divinitatem, et jora? Et dixit: Videbitis coelum apertum, et Angelos Dei ascendentes et descendentes super Filium hominis. Recolamus veterem historiam conscriptam in libro sancto, id est, in Genesi. Quangentem usque ad coelum: et Dominus incumbebat super eam; Angeli autem ascendebant et descendebant per eam. Hoc vidit Jacob. Somnium hominis non scriberetur, nisi magnum in illo aliquod figuraretur mysterium, et magnum aliquid prophetatum in illa visione intelligeretur. Denique ipse Jacob quia intellexit quid viderit, posuit ibi lapidem, et perfudit oleo . Nam agnoscitis chrisma: agnoscite et Christum. Ipse est enim lapis, quem reprobaverunt aedificantes; ipse factus est in caput anguli . Ipse est lapis, de quo ipse dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
nathanaeli. si bene intelligamꝰ ñ ad i¬
sum ꝑtinet solum. Ipse quippe dñs m̃c
sub ficu uidit om̃e genus humanũ. Isto enim
loco. intelligitur ꝑ arborem fici signifiasse peo¬
catum. Non ubiq hoc significat. s hoc loco il
dixi: ea scilicet significandi congruentia. qua
nostis primũ hominẽ quando peccauit folus s¬
culneis fuisse subiectum. Hiĩs folũs enĩ pudels¬
da texerunt. quando de peccato suo erubul¬
runt: & quȩ deus illis menbra fecerat. ipsi si¬
bi pudenda fecerunt. Non em̃ erubescendual
est de oꝑe dei. s confusionẽ p̃cessit causa pł¬
cati. Si non p̃cessisset iniquitas. nunqͣm erubd¬
ceret nuditas. Nudi enim erant & ñ conful¬
debantur. ñ enim cõmiserant unde confunde¬
rentur. Hoc autẽ quare dixi. Ut ꝑ ficum mil¬
ligamꝰ significatũ esse peccatum. Quio est s
cum esses sub ficu uidi te.  Cum esses sub pee¬
cato iuici te. E ad rem gestam quidem sc̃s¬
aens. recordatꝰ est nathanael se fuisse sub ficu

Expanded text:
hristo Nathanaeli, si bene intelligamus, non ad ipsum pertinet solum. Ipse quippe Dominus Jesus sub ficu vidit omne genus humanum. Isto enim loco intelligitur per arborem fici significasse peccatum. Non ubique hoc significat, sed hoc loco, ut dixi, ea scilicet significandi congruentia, qua nostis primum hominem, quando peccavit, foliis ficulneis fuisse subtectum . His foliis enim pudenda texerunt, quando de peccato suo erubuerunt: et quae Deus illis membra, ipsi sibi pudenda fecerunt. Non enim erubescendum est de opere Dei: sed confusionem praecessit causa peccati. Si non praecessisset iniquitas, nunquam erubesceret nuditas. Nudi enim erant, et non confundebantur. Non enim commiserant unde confunderentur. Hoc autem dixi, quare? Ut per ficum intelligamus significatum esse peccatum. Quid est ergo, Cum esses sub ficu, vidi te? Cum esses sub peccato, vidi te. Et ad rem gestam quidem resiens, recordatus est Nathanael se fuisse sub ficu,
Abbreviated transcription (Latin):
nit in cordib ur̃is aliquã scintillam gra¬
tuiti amoris i. ipsam nutrite. ad hanc
augendam uos auocate p̃ce. humilitate.
dolore penitentie. dilectione iusticiȩ.
oꝑib bonis. gemitib sinceris. conuersa¬
tione laudabili. amicitia fideli. Hanc
scintillam boni amoris flate in uobis.
nutrite in uobis. Ipsa cũ creuerit & flam-¬
mã dignissimã & amplissimã fecerit. om̃i-¬
um cupiditatũ carnalium fena consumet.¬

Expanded text:
nit in cordibus vestris aliquam scintillam granit in cordibus vestris aliquam scintillam gratuiti amoris Dei, ipsam nutrite: ad hanc augendam vos advocate prece, humilitate, dolore poenitentiae, dilectione justitiae, operibus bonis, gemitibus sinceris, conversatione laudabili, amicitia fideli. Hanc scintillam boni amoris flate in vobis, nutrite in vobis: ipsa cum creverit, et flammam dignissimam et amplissimam fecerit, omnium cupiditatum carnalium fena consumit.
Abbreviated transcription (Latin):
desideres uidere ñ celum & t̾ram. ñ campos
liquidos maris. ñ spectacula nugatoria.
ñ fulgores nitoresq gẽmarũ. s desidera ui-¬
dere dm tuum. amare dm tuũ: quia dic-¬
tum est. Dilectissum filii dĩ sumꝰ. & ñdum
apparuit qd̃ erimus. Scimus autem qͥa cũ
apparuerit similes ⁊ erimus. qm̃ uidebimꝰ
cum sicuti est. Ecce ꝓpter quã uisionẽ fas
bonum. ecce ꝓpter quã uisionẽ noli facere
malũ. Si enim amas uidere dm̃ tuum. si
in hac peregrinatione illo amore suspiras.
ecce ꝓbat te dñs ds tuus. qͣsi dicat tͥ. Ecce
sai qd̾ uis. imple cupiditates tuas. exten¬
de nequiciam. dilata luxuriam. Quicqͥd
libuerit. licttum puta. Nonte hinc pu
nio. ñ te in gehennas mitto: faciem me¬
am tantũ tibi negabo. Si expauisti. ama¬
sti. Si hoc qd̃ dictum est faciem suã tibi
negabit ds uius contremuit cor tuum.
in ñ uidendo d̾m tuum magnã pęnã pu¬
tasti. gratis amasti. Si gͦ sermo m̃s inue¬

Expanded text:
desideres videre, non coelum et terram, non campos desideres videre, non coelum et terram, non campos liquidos maris, non spectacula nugatoria, non fulgores nitoresque gemmarum: sed desidera videre Deum tuum, amare Deum tuum; quia dictum est: Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus autem quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Ecce propter quam visionem fac bonum, ecce propter quam noli facere malum. Si enim amas videre Deum tuum, si in hac peregrinatione illo amore suspiras; ecce probat te Dominus Deus tuus, quasi dicat tibi: Ecce fac quod vis, imple cupiditates tuas, extende nequitiam, dilata luxuriam, quidquid libuerit, licitum puta; non hinc te punio, non te in gehennas mitto, faciam meam tantum tibi negabo. Si expavisti, amasti; si hoc quod dictum est, Faciem suam tibi negabit Deus tuus, contremuit cor tuum, in non videndo Deum tuum magnam poenam putasti; gratis amasti. Si ergo sermo meus inve
Abbreviated transcription (Latin):
lare. querit deuorare. Uigilant pastores.
latrant canes: nichil poterit. ñ aufert.
ñ occidit. s tamen lupus uenit. lupus re¬
dit. Nuiqͥd quia ouẽ ñ tulit. ideo lupꝰ
uenit. & ouis redit: Lupus uenit fremens.
lupus redit tremens. lupus est tam̃ & fre¬
mens & timens. Interroga gͦ te. quisqͥs uis
iudicare. & uide si tunc ñ facis male.
Qnͣdo potes facere. & ab homine ñ puni¬
ri. tunc time d̾m. Nemo est ibi nisi tu &
ille cui facis malũ. & ds̃ qui ambos uidet.
Uide. ibi time. Parũ est qd̾ dico uide. ibi
time malũ. ibi ama bonum. Nam etiã si
timore gehennȩ ñ facis malũ. ñdum es
ꝑfectus: Audeo dicere. Si timore gehennȩ.
ñ facis malũ. est quidẽ in te fides. quia cre¬
dis futurũ deiesse iudicium. gaudeo fidi
tuȩ. s adhuc timeo maliciȩ tuȩ. Quid est
qd̃ dixi: Quia si timore gehennȩ ñ facis
est timere penam: aliud est amare iusticiã.
Amor castus in te esse debet: quo amore

Expanded text:
lare, quaerit devorare: vigilant pastores, lare, quaerit devorare: vigilant pastores, latrant canes: nihil potest, non aufert, non occidit; sed tamen lupus venit, lupus redit. Numquid quia ovem non tulit, ideo lupus venit, et ovis redit? Lupus venit tremens, lupus redit tremens: lupus est tamen et fremens et tremens. Interroga ergo te, quisquis vis judicare; et vide si tunc non facis male, quando potes facere et ab homine non puniri: tunc times Deum. Nemo est ibi, nisi tu et ille cui facis malum, et Deus qui ambos videt: vide, ibi time. Parum est quod dico, Vide, ibi time malum: ibi ama bonum. Nam etiamsi timore gehennae non facis malum, nondum es perfectus. Audeo dicere, si timore gehennae non facis malum, est quidem in te fides, quia credis futurum Dei esse judicium: gaudeo fidei tuae, sed adhuc timeo malitiae tuae. Quid est quod dixi? Quia si timore gehennae non facis est, timere poenam; aliud est, amare justitiam. Amor castus in te esse debet, quo amore
Abbreviated transcription (Latin):
suit ille. oblitus est ille. cecidit ab illo. de
inuenisti alibi. Quis in uenisti: Xp̃ianus
Quis inuenisti: Qui legẽ audisti. xp̃ian
qui legem audisti. Quis inuenisti: Qui
cum audires multa laudasti. tu inuenist
Si g ueraciter laudasti. redde qd̾ inueiist
si au̾tẽ ñ recldilisti qd̾ inuenisti. qͣndo lai¬
dasti. testimoniũ contra te. dixisti. Estotł
fideles inuentores: & tune iniquos uiti¬
perate. raptores. Nam qd̃ inuenisti &
ñ reddidisti. rapusti. Qnͣtũ potusti fe¬
cisti. quia plus ñ potuisti. ideo ñ plus
fecisti. Qui alienũ negat. si possit & tol¬
lit. Qd̾ ñ tollis: timor cohibet. Non bo¬
num facis. s malũ metuis. Quid est mag¬
nũ timere malum: Magnum est ñ facẽ¬
re malum. magnũ est amare bonum.
Nam & latro timet malũ. & ubi ñ potest
ñ facit. & tamen latro est. Ds̃ enim cor
interrogat. ñ manũ. Lupus uenit ad oui¬
le ouium. querit inuadere. querit iugu¬

Expanded text:
suit ille, oblitus est ille; cecidit ab illo, tu suit ille, oblitus est ille; cecidit ab illo, tu invenisti alibi. Quis invenisti? Christianus. Quis invenisti? Qui legem audisti, christianus qui legem audisti. Quis invenisti? Qui cum audires multa laudasti, tu invenisti. Si ergo veraciter laudasti, redde quod invenisti. Si ergo non reddidisti quod invenisti; quando laudasti, testimonium contra te dixisti. Estote fideles inventores, et tunc iniquos vituperate raptores. Nam quod invenisti et non reddidisti, rapuisti. Quantum potuisti, fecisti: quia plus non potuisti, ideo non plus fecisti. Qui alienum negat, si possit et tollit. Quod non tollis, timor prohibet: non bonum facis, sed malum metuis. num, timere malum? Magnum est, non facere malum: magnum est, amare bonum. Nam et latro timet malum; et ubi non potest, non facit: et tamen latro est. Deus enim cor interrogat, non manum. Lupus venit ad ovile ovium, quaerit invadere, quaerit jugu
Abbreviated transcription (Latin):
dos uiginti. Qui noluit acciꝑe. Optulit
uel decem. noluit acciꝑe. Saltem rogauit
uel qͥnq acciꝑe: noluit. Ille. stomachabun¬
dus homo piecit sacculũ. nichil ꝑdidi ait
Si ñ uis aliquid a me acciꝑe. nec ego aliqͥd
ꝑdidi. Quale certamen fr̃s mei. quale cer¬
tamen. qualis pugna. qualis conflictus:
Theatrũ mundus. spectator ds̃. Uictus tan¬
dem ille qd̾ offerebatur accepit. Continuo
totũ pauꝑib erogauit. unũ solidũ in do¬
mo sua ñ dimisit. Quid est: Si aliquid
egi in cordib ur̃is. si uerbũ dĩ insedit in
nobis. si requiem inuenit apud uos. faci¬
te hoc fr̃s mei. Nolite putare damnũ uos
pati si feceritis. magnũ luqũ est si feceritis
qd̃ dico. Perdidi uginti soli¬
dos.
ꝑdidi ducentos. qͥngentos.
Quid
ꝑdidisti: De domo tua pe¬
rierant.
alter ꝑdiderat ñ tu. Terra cõmunis est. in
una domo estis. in hoc mundo. Ambo uia¬
tores huiꝰ uitȩ. unũ stabulũ intrastis. Po¬

Expanded text:
dos viginti: qui noluit accipere. Obtulit dos viginti: qui noluit accipere. Obtulit vel decem: noluit accipere. Saltem rogavit vel quinque acciperet: noluit ille. Stomachabundus homo projecit sacculum: Nihil perdidi, ait; si non vis aliquid a me accipere, nec ego aliquid perdidi. Quale certamen, fratres mei, quale certamen? qualis pugna, qualis conflictus? Theatrum mundus, spectator Deus. Victus tandem ille quod offerebatur accepit: continuo totum pauperibus erogavit, unum solidum in domo sua non dimisit. egi in cordibus vestris, si verbum Dei insedit in vobis, si requiem invenit apud vos, facite hoc, fratres mei: nolite putare damnum vos pati, si feceritis; magnum lucrum est, si feceritis quod dico. Perdidi viginti solidos, perdidi ducentos, quingentos. Quid perdidisti? De domo tua perierant: alter perdiderat, non tu. Terra communis est, in una domo estis, in hoc mundo ambo viatores, hujus vitae unum stabulum intrastis. Po
Abbreviated transcription (Latin):
Dicam ur̃e
caritati qm̃ dona
dĩ sunt: ut
sunt in ppło dĩ qͥ
non frustra
audiunt uerbum
dĩ. Dicam
pauꝑrimꝰ nobis apud mediolanũ consti¬
tutis. tam pauꝑ ut ꝓsculus esset gr̃amatici
s plane xp̃ianus. qͣmuis ille fuisset paga¬
nus gr̃ãmaticus. melior ad uelũ quam in
cathedra. Inuenit sacculũ. nisi forte me
numerus fallis cũ solidis ferme ducentis.
Memor legis. ꝓposuit pictaciũ publice.
Reddendum enĩ sciebat. s cui redderet ig¬
norabat. Proposuit pictacium publice.
Qui solidos ꝑdidit ueniat. ad locũ illum.
& querat hominẽ illũ. Ille qui plangens
cirtũ quaq uagabatur. inuento & lecto
pictacio. uenit & ad hominẽ. Et ne forte
quereret alienũ. quesiuit signa. interroga¬
uit sacculi qualitatẽ. sigillum. solidoꝵ
etiã numerũ. Et cum om̃ia fideliter ille¬
respondisset. reddidit qd̃ inuenerat. Ille.
autẽ repletus gaudio. & querens uicem rt¬
pendere: tanquã decimas optulit. illi soli¬

Expanded text:
Dicam vestrae Charitati, quoniam dona Dei sunt; et sunt in populo Dei qui non frustra audiunt verbum Dei: dicam perrimus homo, nobis apud Mediolanum constitutis; tam pauper, ut proscholus esset grammatici: sed plane christianus, quamvis ille esset paganus grammaticus; melior ad velum, quam in cathedra. Invenit sacculum, nisi forte me numerus fallit, cum solidis ferme ducentis: memor legis proposuit pittacium publice. Reddendum enim sciebat; sed cui redderet, ignorabat. Proposuit pittacium publice: « Qui solidos perdidit, veniat ad locum illum, et quaerat hominem illum. » Ille qui plangens circumquaque vagabatur, invento et lecto pittacio, venit ad hominem. Et ne forte quaereret alienum, quaesivit signa, interrogavit sacculi qualitatem, sigillum, solidorum etiam numerum. Et cum omnia ille fideliter respondisset, reddidit quod invenerat. Ille autem repletus gaudio, et quaerens vicem rependere, tanquam decimas obtulit illi soli
Abbreviated transcription (Latin):
micas requirentẽ. ulcerib plenũ. a canib
linctum. Recordamini g. Unde recordami¬
ni. nisi quia ibi est xp̃c in cordib ur̃is:
Dicite mͥ qđ ipsum intꝰ interrogaueritis.
& responderit uobis. S equit᷑ enim & di¬
cit. Contigit mori inopem illũ & auferri
ab angelis in sinum abrahȩ: mortuus qt

Expanded text:
micas requirentem, ulceribus plenum, a canibus micas requirentem, ulceribus plenum, a canibus linctum. Recordamini ergo: unde recordamini, nisi quia ibi est Christus in cordibus vestris? Dicite mihi quid ipsum intus interrogaveritis, et responderit vobis. Sequitur enim, et dicit: Contigab Angelis in sinum Abrahae: mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
phagis. in sepulchris pulcherrime & operio¬
sissime fabricatis. Et quia forte dicit sibi
unusqͥsq ur̃m uellem sic mori. putetis me
rem uanã dicere uoluisse. qm dixi uelle me
ut bene uiuatis ne male moriamini. Con¬
tra forte occurrit aliquis & qui bene tuxit.
& scdđm opinionẽ hominũ male est mortu¬
us. Forte a ruina est mortutus. a naufragio
uere. Ecce ille sic uixit. & sic est mortuus.
Redite gͦ ad cor. & si fideles estis inuenie¬
tis ibi xp̃m. ipse uobis loquitur ibi. Ego
eni clamo. ille uͦ in silentio plus docet. Ego
loquor ꝑ sonum sermonis. ille intus loquitur
per timorem cogitationis. Ergo tpse asse¬
rat in corde ur̃o uerbũ meum. q̃m dicere
ausus sum: bene uiuite ne male moriami¬
ni. Ecce qm fides est in cordib ur̃is & ibi
illum & pauꝑem illum.: diuitem indutum
purpura & bẏsso & cotidianis epulis sagi¬
natum. pauꝑem u̾ illum iacentẽ ante ia¬
nuam diuitis esurientẽ. & de mensa eius

Expanded text:
phagis, in sepulcris pulcherrime et operophagis, in sepulcris pulcherrime et operosissime fabricatis: et quia forte dicit sibi unusquisque vestrum, Vellem sic mori, putetis me rem vanam dicere voluisse; quoniam dixi velle me ut bene vivatis, ne male moriamini. CAPUT II. Contra forte occurrit aliquis, qui et bene vixit, et secundum opinionem hominum male est mortuus: forte a ruina est mortuus, a naufragio vere? Ecce ille sic vixit, et sic est mortuus. Redite ergo ad cor: et si fideles estis, invenietis ibi Christum; ipse vobis loquitur ibi. Ego enim clamo: ille vero in silentio plus docet. Ego loquor per sonum sermonis: ille intus loquitur per timorem cogitationis. Ergo ipse inserat in corde vestro verbum meum: quoniam dicere ausus sum, Bene vivite, ne male moriamini. Ecce quoniam fides est in cordibus vestris, etillum, et pauperem illum: divitem indutum purpura et bysso, et quotidianis epulis saginatum; pauperem vero illum jacentem ante januam divitis, esurientem, et de mensa ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uĩc xp̃c quod discipu¬
lis suis loquebat᷑ illo
tempore scribebatur.
& nobis ad audien¬
dum parabatur. Au¬
Quid enim nobis
prodesset si uideretur. & non audiret᷑. Nec
mͦ aliquid obest quia ñ uidetur. & tam̃ audit̃.
Dicit gͦ. Qui uos spernit. me spernit. Si so-¬
lis apłis dixit qui uos sꝑuit me spernit. sper-¬
nite nos. Si autẽ sermo eiꝰ ꝑuenit ad nos &¬
I uocauit nos. & in eo loco nos constituit. ui
dete ne spernatis nos. ne ad illũ ꝑueniat
iniuria quã nobis feceritis. Si enim nos non
timetis. illum timete qui dixit: qui uos sper¬
nit me sꝑnit. Quid autem nos loquimur
uobis qui sperni nolumꝰ ã uobis. nisi ut de
s ur̃is bonis morib gaudeamꝰ: Periculoꝵ ño¬
rum suit solatia. hona oꝑa ur̃a. Uitute bene.
ne moriamini male. Net in hũs uerbis quȩ¬
dixi uiuite bene ne moriamini male. at¬
tendatis eos qui forte male uixerunt & in
lectulis suis mortui sunt: & ata est pompa
funeris eoꝵ. & positi sunt in preciosis sarco¬

Expanded text:
us quod discipulis suis loquebatur illo tempore scribebatur, et nobis ad audiendum parabatur. AuQuid enim nobis prodesset, si videretur, et non audiretur? Nec modo aliquid obest, quia non videtur, et tamen auditur. Dicit ergo: Qui vos spernit, me spernit. Si solis Apostolis dixit, Qui vos spernit, me spernit; spernite nos. Si autem sermo ejus pervenit ad nos, et vocavit nos, et in eorum loco constituit nos; videte ne spernatis nos, ne ad illum perveniat injuria quam nobis feceritis. Si enim nos non timetis; illum timete qui dixit, Qui vos spernit, me spernit. Quid autem nos loquimur vobis, qui sperni nolumus a vobis, nisi ut de vestris bonis moribus gaudeamus? Periculorum nostrorum sint solatia, vestra bona opera. Vivite bene, ne moriamini male. dixi, Vivite bene, ne moriamini male, attendatis eos qui forte male vixerunt, et in lectulis suis mortui sunt; et acta est pompa funeris eorum, et positi sunt in pretiosis sarco
Abbreviated transcription (Latin):
sesit & fidelium numerus. Quod facitis qͣntũ
bonum sit nondũ tudetis. quia & rusticanꝰ qndo
seniuat segetem ñ uidet s terrȩ credit. Bri
de quare ñ creduis Uenet messis nra. p̾uta qͥa
n laborantes agimꝰ. laborantes oꝑim recepti sic̃
emptũ ẽ. Suntes ibant & flebant iactantes
senuma sua. dementes autẽ uenient cum extul

Expanded text:
crescit et fidelium numerus. Quod facitis, quantum crescit et fidelium numerus. Quod facitis, quantum bonum sit nondum videtis: quia et rusticanus quando seminat, segetem non videt, sed terrae credit. Tu Deo quare non credis? Veniet messis nostra. Puta quia modo laborantes agimus, laborantes operamur recepturi, sicut scriptum est: Euntes ibant et flebant, jactantes semina sua; venientes au
Abbreviated transcription (Latin):
moriunt̃ qui rapiunt res alienas:  Ierum gͣ
dixi. uiuite bene ne moriamini male. ne quo¬
m̃ diues ille moriamu: Non ꝓbat malam
mortẽ. nsi tempꝰ post mortẽ. E contra atten-¬
dite illum pauꝑem. Nolite oculis. nam errabi¬
us. Fides attendat. cor uideat. Constituite il¬
lum ante oculos ur̃os iacentẽ in terra. ulcero¬
sum. uenientes canes lingentes ulcera eiꝰ. S
cum talem illũ reuocatis ante oculos ur̃os. con-¬
tinuo expuutis. faciem auertitis. nares optura¬
tis. Cordis oculis uidete. Mortuus est. & ablatꝰ
ab angelis in sinũ abrahȩ. Familia diuitis ui¬
debatur plangens. angeli ñ uidebantur gau-¬
dentes. Quid gͦ respondit diuiti abraham: Me.¬
mento fili. ꝑcepisti bona in uita tua. Nichil boꝰe¬
num puttasti nisi qd̾ in ista uita habtusti. acce
sue iacentes suie ambulantes. attendite paupe¬
s facue oꝑa bona. Qui soletis factte. & qui ñ
soletis facute. crescat numerꝰ bene oꝑantiũ. qm̃

Expanded text:
moriuntur qui rapiunt res alienas? Verum ergo moriuntur qui rapiunt res alienas? Verum ergo dixi, Vivite bene, ne male moriamini, ne quomodo dives ille moriamini. Non probat malam mortem, nisi tempus post mortem. E contra attendite illum pauperem: nolite oculis, nam errabitis; fides attendat, cor videat. Constituite illum ante oculos vestros jacentem in terra ulcerosum, venientes canes lingentes ulcera ejus. Sed cum talem illum revocatis ante oculos vestros, continuo exspuitis, faciem avertitis, nares obturatis. Cordis oculis videte. Mortuus est, et ablatus est ab Angelis in sinum Abrahae. Familia divitis videbatur plangens: Angeli non videbantur gaudentes. Quid ergo respondit diviti Abraham? Memento, fili, quia percepisti bona in vita tua . Nihil bonum putasti, nisi quod in ista vita habuisti. Accepsive jacentes, sive ambulantes: attendite pauperes, facite opera bona. Qui soletis, facite: et qui non soletis, facite. Crescat numerus bene operantium: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc clamauit dicens. Pater abraham mitte
lararum & intinguat digitũ suũ in aquam
ut stillet in linguã meã. quia crucior in
hac flamma. Suꝑbus temporis. mendicꝰ infel-¬
ni. Pauꝑ enum ille ꝑtieniebat ad micã. ille il
non ꝑueniebat ad guttam. De duob gͥ is¬
tis dicite mͥ. quis est bene moriuus. & quis
est male mortaus: Nolite oculos inturoga¬
re. ad cor redite: si enim oculos interrogaul¬
ritis. falsa uobis respondent. Nultum al
splendida sunt & scłarter fucata. quȩ ili diui¬
ti morienti exhiberi potuert̃. Quȩ potuert ag¬
mina plangentiũ esse seruoꝵ & ancillarum.
quȩ pompa elientium. qui splendor funeris. qđ
pretium sepulturȩ. Credo eũ aromatib obru¬
tum. Quid g dicturi sumꝰ frẽs. bene istum
mortuũ an male mortuũ. Si oculos incerro¬
gatis optime mortuus est. si magistrũ ur̃m in¬
teriorem requiritis. pessime mortuus est. Si g¬
sic moruintur suꝑbi rerum suarũ conserua¬
tores. & nichil inde pauꝑib largientes. quom

Expanded text:
 cum diceret: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat digitum suum et stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flamma. Superbus temporis, mendicus inferni. Pauper enim ille perveniebat ad micam: ille vero non perveniebat ad guttam. De duobus ergo istis, dicite mihi, quis est bene mortuus, et quis est male mortuus? Nolite oculos interrogare, ad cor redite. Si enim oculos interrogaveritis, falsa vobis respondent. Multum enim splendida sunt, et saeculariter fucata, quae illi diviti morienti exhiberi potuerunt. Quae potuerunt agmina plangentium esse servorum et ancillarum? quae pompa clientium? qui splendor funeris? quod pretium sepulturae? Credo eum aromatibus obrutum. Quid ergo dicturi sumus, fratres, bene istum mortuum, an male mortuum? Si oculos interrogatis, optime mortuus est: si magistrum vestrum interiorem requiritis, pessime mortuus est. sic moriuntur superbi rerum suarum conservatores, et nihil inde pauperibus largientes: quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
uat animã. adhuc post integritatẽ remissionis
accepisti remedium orationis: adhuc utiq di-¬
cis donec sanentur languores tui. dimitte no-¬
bis debita nr̃a. Dic gͦ anmȩ tuȩ humilis ual-¬
lis non erectus collis. dic animȩ tuȩ. Benedic
anima mea dñm. & noli obliuisci om̃s retribu-¬
tiones eiꝰ. Quas retributiones: Dic enumera.
gr̃as age. Quas retributiones. Qui ꝓpitiꝰ fit
om̃ib iniquitatib tuis. Hoc factu ẽ. ĩ baptisino
Quid fit mͦ: Qui sanat om̃s languores tuos.
Hoc fit mͦ. Agnosco. s qm diu hic sum corꝑ
qd̾ corrumpit̾ aggrauat animã. Dic gͦ & qd̾
sequitur. Qui redemit de corruptione uitã
tuam. O Post redemptionẽ. de corruptione qd
restat: Quando corruptibile hoc induetur i¬
corruptionẽ. & mortale hoc induerit imimor¬
talitatẽ. tunc fiet sermo qui sc̃ptꝰ est. Absor

Expanded text:
vat animam ; adhuc post integritatem remissionis vat animam ; adhuc post integritatem remissionis accepisti remedium orationis; adhuc utique dicis, donec sanentur languores tui, Dimitte nobis debita nostra . Dic ergo animae tuae, humilis vallis, non erectus collis; dic animae tuae, Benedic, anima mea, Dominum, et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Quas retributiones? Dic, enumera, gratias age. Quas retributiones? Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis. Hoc factum est in Baptismo. Quid fit modo? Qui sanat omnes languores tuos. Hoc fit modo: agnosco. Sed quamdiu hic sum, corpus quod corrumpitur aggravat animam. Dic ergo et quod sequitur, Qui redimit de corruptione vitam tuam. Post redemptionem de corruptione quid restat? Quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem, tunc fiet sermo
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ꝑducitur. Suid extollit᷑. Adhuc cutat᷑.
S fufficit inquit mͥ. qd̾ in baptismo accepi
remissionẽ om̃ium peccatoꝵ. Nunquid quia de¬
leta est iniquitas. fuiita est infirmitas. A cce¬
pi inquit remissionẽ om̃ium peccatoꝵ. Ptorsꝰ.
uerũ est. Deleta sunt cuncta peccata in sacra¬
mento baptismatis. cuncta prorsus dicta. facta.
cogitata. cuncta deleta sunt: sed hoc est qd̾ infu-
rib suis. Iam utiq errori eiꝰ indultũ fuit. &¬
tamen sanatur languor in stabulo. Stabulũ
si agnoscitis ęccłia est. St abulum mͦ quia ui¬
uendo tͣnsimꝰ. domꝰ erit unde nunqͣm migrabi¬
mus. cum ad regnũ celoꝵ sani ꝑuenerimꝰ. In¬
terim in stabulo libenter curemur. ñ adhuc lan-¬
guidi de sanitate głemur: ne nichil aliud su.¬
ꝑbiendo faciamꝰ. nisi ut nunqͣm curando sane.¬
dic. Adhuc in hac uita es: adhuc carnẽ fragi-¬
lem portas. adhuc corpꝰ qd̾ corrũpitur aggra¬

Expanded text:
adhuc perducitur. Quid extollitur? Adhuc curatur. adhuc perducitur. Quid extollitur? Adhuc curatur. Sed sufficit, inquit, mihi quod in Baptismo accepi remissionem omnium peccatorum. Numquid quia deleta est iniquitas, finita est infirmitas? Accepi, inquit, remissionem omnium peccatorum. Prorsus verum est. Deleta sunt cuncta peccata in sacramento Baptismatis, cuncta prorsus, dicta, facta, cogitata, cuncta deleta sunt. Sed hoc est quod infusumribus suis . Jam utique errori ejus indultum fuit, et tamen sanatur languor in stabulo. Stabulum si agnoscitis, Ecclesia est. Stabulum modo, quia vivendo transimus: domus erit, unde nunquam migrabimus, cum ad regnum coelorum sani pervenerimus. Interim in stabulo libenter curemur, non adhuc languidi de sanitate gloriemur; ne nihil aliud superbiendo faciamus, nisi ut nunquam curando sanedic: Adhuc in hac vita es, adhuc carnem fragilem portas, adhuc corpus quod corrumpitur aggra
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. & ñ ueniatis ad iuã iustam: Nunqͥd
iustam: Iam in illa ambulatis. nolite suꝑbire
ne etiam de illa ꝑeatis. Et pereatis inqͥt de
iua iusta. Cum exarserit in breui ira eiꝰ suꝑ
uos: ñ in longum. Ubi suꝑbis. ibi qd̾ acceꝑas
ꝑdis. Eus tertitꝰ homo. quasi diceret quid gͣ
faciam. sequitur. Beati om̃s. qui confidunt in
eo. Non in se: sed in eo. Gratia salui facti sumꝰ.
non ex nobis: s di donũ est. Forte dicatis.¬
Quia sibi uult qd̾ hoc sepe dictt: Eterũ hoc:
& tercio hoc: & ꝓpe nunq̃m loquitur. nisi q̃us
ista dicit. Utinam ñ sine causa dicam. Suit
enim homines ingrati gr̃ȩ. multũ tribuentes
inopi sauciȩq naturȩ. Uerum est: magnas ar¬
bitrũ liberi uires homo cum conderetur acrpit
sed peccando amisit. In mortalem lapsus est: i¬
firmꝰ factus est. A latronib semiuiuitis in uat
lictus est: in uimentũ suũ leuauit eũ tͣnsiens
samaritanꝰ qđ interp̃tatur custos. ad stabulum

Expanded text:
DDad viam justam? Jam in illa ambulatis, nolite superbire, ne etiam de illa pereatis. Et pereatis, inquit, de via justa. Cum exarserit in brevi ira ejus super vos. Non in longum. Ubi superbis, ibi quod acceperas perdis. His territus homo quasi diceret, Quid ergo faciam? sequitur, Beati omnes qui confidunt in eo : non in se, sed in eo. Gratia salvi facti sumus, non ex nobis, sed Dei donum est . CAQuid sibi vult quod hoc saepe dicit? Iterum hoc, et tertium hoc: et prope nunquam loquitur, nisi quando hoc dicit. Utinam non sine causa dicam. Sunt enim homines ingrati gratiae, multum tribuentes inopi sauciaeque naturae. Verum est, magnas arbitrii liberi vires homo, cum conderetur, accepit; sed peccando amisit. In mortem lapsus est, infirmus factus est, a latronibus semivivus in via relictus est: in jumentum suum levavit eum transiens Samaritanus, quod interpretatur Custos; ad stabulum
Abbreviated transcription (Latin):
dixeras ñ dñs dixerat. ñ mouebor in çternũ.
Tu dixeras p̃sumens de te s ñ de tuo. & qua¬
Sic & apłs cum timore inquit & tremore
uĩam ipsoꝵ salutẽ oꝑamini. d̾s est enim qui
oꝑatur in uobis. Eigo exultate cum tremo¬
re. ne qͣndo irascatur dñs. Uideo. quia claman¬
do p̃uenitis. Quid enĩ dicturꝰ sim scitis. cla¬
mando p̃uenistis. E hoc unde habetis. nisi
quia docuit ad quem credendo uenistis: Hoc
gͦ dicit. Nudite qd̾ nostis. ñ doceo sed comine¬
moro p̃dicando: immo nec doceo quia nostis.
nec cõmemoro quia meministis: sed simtil dica¬
nus qd̃ nobiscum tenetis. Hoc dñs dicit. appre¬
hendite disciplinam. Exultate s cũ tremore. ut
semꝑ humiles teneatis qd̾ accepistis: ne qͣndo
irascatur dñs utiq suꝑbis. sibi qd̾ habent
tribuentib. ñ illi a quo habent gr̃as agen.¬
tib. De quando irascatur dñs. & peratis de
uia iusta. Nunqͥd dixit ne qͣndo irascatur

Expanded text:
dixeras, non Dominus dixerat, Non movebor in aeternum. dixeras, non Dominus dixerat, Non movebor in aeternum. Tu dixeras praesumens de te; sed non de tuo, et qua Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Deus est enim qui operatur in vobis. Ergo, exsultate cum tremore. Ne quando irascatur Dominus. Video quia clamando praevenitis. Quid enim dicturus sum scitis, clamando praevenitis. Et hoc unde habetis, nisi quia docuit ad quem credendo venistis? Hoc ergo dicit: audite quod nostis; non doceo, sed commemoro praedicando: imo nec doceo, quia nostis; nec commemoro, quia meministis; sed simul dicamus quod nobiscum tenetis. Hoc Dominus dicit: Apprehendite disciplinam, et exsultate, sed cum tremore, ut semper humiles teneatis quod accepistis, Ne quando irascatur Dominus, utique superbis, sibi quod habent tribuentibus, non illi a quo habent gratias agentibus. Ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa. Numquid dixit, Ne quando irascatur
Abbreviated transcription (Latin):
S ego dixi. homo dixi. Om̃is homo mendax.
Ego dixi. Ego sdixi in abundantia mea. Tanta
crat ab undantia ut hoc dicere auderẽ. ñ mo-¬
uebor in ȩternum. Quid deinde. Dñe in uolun-¬
tate tua. prestitisti decori meo iurtutẽ Auer-¬
tisti autẽ faciẽ tuã. & factus sum conturba¬
tus. Ostendisti inquit m̃. qd̾ illud quo ab un-¬
dabam de tuo etat. Ostendisti mͥ unde peterẽ.
cui tribuerẽ qd acceꝑim: cui gr̃as agere debe¬
rem. ad quem currerem sitiens. unde implerer.
& quo impletꝰ essem: & ad quem custodirẽ. For-¬
titudinẽ enĩ meã custodiam. ꝯuod te largito¬
re implear. te seruatore ñ ꝑdam. Fortitudinẽ
meam ad te custodiam. Hoc ut ostenderes mͥ.
auertisti faciem tuã: & factus sum conturbatꝰ.
Conturbatꝰ quia siccatus. siccatus quia exalta¬
tus. Dic gͦ siccus & aridus. ut rursꝰ implearss.
Anima mea uelut terra sine aqua tibi. Dic:
anua mea uelut terra sine aqua tibi. Tu enĩ

Expanded text:
Sed ego dixi, homo dixi: Omnis homo mendax : Sed ego dixi, homo dixi: Omnis homo mendax : Ego dixi. Ergo, Ego dixi in abundantia mea: tanta erat abundantia, ut hoc dicere auderem: Non movebor in aeternum. Quid deinde? Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem. Avertisti autem faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . Ostendisti, inquit, mihi quia illud quo abundabam, de tuo erat. Ostendisti mihi unde peterem, cui tribuerem quod acceperam, cui gratias agere deberem, ad quem currerem sitiens, unde implerer, et quo impletus essem ad quem custodirem. Fortitudinem enim meam ad te custodiam , quo te largitore implear, te servatore non perdam. Fortitudinem meam ad te custodiam. Hoc ut ostenderes mihi, avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Conturbatus, quia siccatus; siccatus, quia exaltatus. Dic ergo siccus et aridus, ut rursus implearis: Anima mea velut terra sine aqua tibi . Dic, Anima mea velut terra sine aqua tibi. Tu enim
Abbreviated transcription (Latin):
nuo subiunxit. Deus enĩ est qui oꝑatur in uo¬
bis & uelle & oꝑari. ꝓ bona uoluntate. Deus
est qui oꝑatur in uobis. ideo cum timore &
tremore uallem facite: imbrem suscipite. De¬
pressa implentur. alta siceant᷑. Gr̃a pluuia est
Quia gͦ miraris si d̾s suꝑbis resistit. humilib
autẽ dat grãm: Ideo cum timore & tremore.
ia est cum humilitate. Noli altum sapere. sed
tine. Time ut implearis. noli altũ sapere ne
Opꝰ erat ut dicerẽ. opus erat ut ꝑ doctrinam
legis scirem quid agerem: Habeo liberũ arbitu
um. quis me ab ista uia separabitꝰ Si legas di¬
ligenter. inuenies quendam de sua quadam abun-¬
dantia quam tam̃ acceꝑat extollere se cepisse. do¬
minum autẽ miscdem ut doceret humilitatem
qd dͥederat abstulisse: illum uero subito inopẽ
remansisse. & miscdiam dei recordatione confes¬
sum dixisse. Ego dixi in abundantia mea. ñ
mouebor in ȩternũ. Ego dixi in abundantia mea

Expanded text:
nuo subjunxit, Deus enim est qui operatur in vonuo subjunxit, Deus enim est qui operatur in vobis et velle et operari, pro bona voluntate . Deus est qui operatur in vobis: ideo cum timore et tremore, vallem facite, imbrem suscipite. Depressa implentur, alta siccantur. Gratia pluvia est. Quid ergo miraris, si Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam ? Ideo cum timore et tremore, id est, cum humilitate. Noli altum sapere, sed time . Time, ut implearis: noli altum sapere, ne opus erat ut discerem, opus erat ut per doctrinam Legis scirem quid agerem: habeo liberum voluntatis arbitrium; quis me ab ista via separabit? Si legas diligenter, invenies quemdam de sua quadam abundantia, quam tamen acceperat, extollere se coepisse; Dominum autem misericordem, ut doceret humilitatem, quod dederat abstulisse; illum vero subito inopem remansisse, et misericordiam Dei recordatione confessum dixisse, Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum. Ego dixi in abundantia mea.
Abbreviated transcription (Latin):
amando uenitur. ñ nauigando. S qͣm etiam
ui tali itinere abundant fluctus & tẽpestates
diuersarũ tẽptationum. in crucifixũ crede:
ut fices tua lignũ possit ascendere. Non mer-¬
geris. s ligno portaberis. Sic sic in huiꝰ seculi
fluctib nauigabat. ille qui dicebat. Nichi au¬
tem absit głasi. nisi in cruce dñi nr̃i m̃u xp̃i
audiunt duo. unꝰ contemnit: alter ascendit
Qui contemnit imputet sibi. qui ascendit ñ
arroget sibi. Audiuit enĩ a ueraci magistro.
Nemo uenit ad me. nisi datum fuerit ei ã pa-
tre. Gaudeat quia datũ est: gr̃as agat danti cor¬
de humili ñ arroganti. ne qd̃ humilis meruit:
suꝑbus amittat. Dam etiam qui iam in ipsa uia
iusta ambulant. si sibi eam attribuerint & ui¬
tib suis: ꝑeunt de illa. Iãeo humilitatẽ nos d̃o
tremore tr̃ãm ipsoꝵ salutẽ oꝑamini. & ne sibi¬
inde aliquid darent quia dixit oꝑamini. conti¬

Expanded text:
amando venitur, non navigando. Sed quoniam etiam amando venitur, non navigando. Sed quoniam etiam in tali itinere abundant fluctus et tempestates diversarum tentationum; in crucifixum crede, ut fides tua lignum possit ascendere. Non mergeris, sed ligno portaberis. Sic, sic in hujus saeculi fluctibus navigabat ille, qui dicebat, Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri audiunt duo, unus contemnit, alter ascendit. Qui contemnit, imputet sibi: qui ascendit non arroget sibi. Audivit enim a veraci Magistro, Nemo venit ad me, nisi datum fuerit ei a Patre meo. Gaudeat, quia datum est: gratias agat danti corde humili, non arroganti; ne quod humilis meruit, superbus amittat. Nam etiam qui jam in ipsa via justa ambulant, si sibi eam tribuerint et viribus suis, pereunt de illa. Ideo humilitatem nos docetremore vestram ipsorum salutem operamini. Et ne sibi aliquid inde darent, quia dixit, operamini: conti
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓc̾est quicqͣm. Uerba quȩ locutꝰ sum uo-¬
bis. spiritꝰ & uita sunt. S sunt inquit qͥdam.
qui ñ credunt. Ipsi dicebant. Durꝰ est hic ser¬
mo. quis eum potest audire urꝰ est s duris.
nos etiam ipsum credere dom esse ñ meriti. sicuit
inquit dixi uobis: nemo uenit ad me nisi cui
datum fuerit a patre meo. Ubi autẽ hoc dñs
dicerit. si suꝑiora ȩuũgłũ recolamꝰ. inueniemꝰ
tum dixisse nemo uenit ad me: nisi  pater
qui misit me traxerit eum. Non dyxit duxerit.
sed traxerit. Ista uiolentia cordi fit: ñ carni.
Quid gͦ miraris. Erede & uenis. ama & tra¬
betis. De arbitreris istam asꝑam molestamq
uiolentiã. Dulcis est: suaius est: ipsa suauitas
te trahit. Nonne ouis trahitur. cui esurienti
herba monstratur. Et puto quia ñ corpore
impellitur. sed desiderio colligatur. Sic & tu
ueni ad xp̃m. noli longa itinera meditari. Ybi
creddis. ibi uenis. Ad illum enĩ qui ubiq est:

Expanded text:
non prodest quidquam. Verba quae locutus sum vonon prodest quidquam. Verba quae locutus sum vobis, spiritus et vita sunt. Sed sunt, inquit, quidam, qui non credunt. Ipsi dicebant, Durus est hic sermo, quis eum potest audire? Durus est, sed duris: nos etiam ipsum credere doni esse, non meriti: Sicut, inquit, dixi vobis, nemo venit ad me, nisi cui datum fuerit a Patre meo. Ubi autem hoc Dominus dixerit, si superiora Evangelii recolamus, inveniemus eum dixisse, Nemo venit ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum . Non dixit, Duxerit; sed, traxerit. Ista violentia cordi fit, non carni. Quid ergo miraris? Crede, et venis; ama, et traheris. Ne arbitreris istam asperam molestamque violentiam: dulcis est, suavis est; ipsa suavitas te trahit. Nonne ovis trahitur, cum esurienti herba monstratur? Et puto quia non corpore impellitur, sed desiderio colligatur. Sic et tu veni ad Christum: noli longa itinera meditari; ubi credis, ibi venis. Ad illum enim qui ubique est,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc corꝑe qd̃ uidetis partes facturꝰ sum: &
menbra mea concisurꝰ. & uobis daturꝰ. Suid
Si gͦ uideritis filiũ hominis ascendentẽ ubi
erat prtꝰ. Certe qui integer ascendere potuit.
consumi ñ potuit. Ergo & de corpore & de
sanguine suo dedit nobis salubrẽ refectionem.
& tam magnã breuit̃ soluit de sua integrita¬
t questionem. Nanducent gͦ qui manducant.
& bibant qui bibunt: esuriant & sitiant. Uitã
manducent. uitã bibant. Illud manducare. re-¬
sic est. Sea sic reficeris. ut ñ deficiat unde re-¬
ficeris. Illud bibere. quid est nͥ uiuere ⁊ Man-¬
duca uitã. bibe uitã. habebis uitã: & integra
est uita. Tunc autẽ hoc erit. id ẽ uita uniciuq erit
corpꝰ & sanguis xp̃i: si qd̃ in sactamento uisi¬
biliter sumitur. in ipsa ueritate sp̃ualiter man-¬
ducetur. sp̃ualiter bibatur. Audiuimꝰ enĩ ipsũ
dñm dicentem. Sp̃c est qui uiuificat. caro autẽ

Expanded text:
hoc corpore quod videtis partes facturus sim, et hoc corpore quod videtis partes facturus sim, et membra mea concisurus, et vobis daturus? Quid ergo si videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Certe qui integer ascendere potuit, consumi non potuit. Ergo de corpore et sanguine suo dedit nobis salubrem refectionem, et tam magnam breviter solvit de sua integritate quaestionem. Manducent ergo qui manducant, et bibant qui bibunt; esuriant et sitiant: vitam manducent, vitam bibant. Illud manducare, refici est: sed sic reficeris, ut non deficiat unde reficeris. Illud bibere quid est, nisi vivere? Manduca vitam, bibe vitam: habebis vitam, et integra est vita. Tunc autem hoc erit, id est, vita unicuique erit corpus et sanguis Christi; si quod in Sacramento visibiliter sumitur, in ipsa veritate spiritualiter manducetur, spiritualiter bibatur. Audivimus enim ipsum Dominum dicentem, Spiritus est qui vivificat, caro autem
Abbreviated transcription (Latin):
racem magistrum. diuinum se¬
demptoremi. humanũ saluato¬
rem: cõmendantem nobis pͥa¬
um nr̃m. sanguinẽ suũ. L¬
cutꝰ est enim nobis de coꝑ¬
& sanguine suo. quoꝵ c
pus aixit escam: sangul¬
neni potum. Sactame ũ
sidelium agnoscunt fideles. audientes autem qͥa¬
alem escam & talem potũ diceret. nisi manduca¬
ueritis carnẽ meã & biberitis sanguinẽ meũ ñ
habebitis uitã in uobis. & hoc diceret de uita.
quid aliud qͣm ipsam tutam: Erit autem illi ho¬
mini mors ñ uita. qui mendacẽ putauerit uitã.
Scandalirati sunt discipuli eiꝰ ñ quidem om̃s s
plurimi. dicentes apud seipsos. Durꝰ est hic ser¬
mo. quis eũ potest audire: Cum autẽ hoc dñs
apud semeripsum cognotusset. & murmura co¬
gitationis audisset. cogitantib nec sonantib¬
uo& respondit: ut se auditos esse cognoscerent.¬
& talia cogitare desinerent. Ouid gͦ respondit:
hoc uos scandalitat Si gͦ uideritis filium ho-¬
minis ascendentẽ ubi erat prius. Quid sibi

Expanded text:
racem Magistrum, divinum Redemptorem, humanum Salvatorem, commendantem nobis pretium nostrum, sanguinem suum. Locutus est enim nobis de co sanguine suo, quorum corpus dixit escam, et sanguinem potum. Sacramentum fidelium agnoscunt fideles. Cum ergo comcam et talem potum, diceret: Nisi manducaveritis carnem meam, et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis: et hoc diceret de Vita, quis alius quam ipsa vita? Erit autem illi homini mors, non vita, qui mendacem putaverit vitam; scandalizati sunt discipuli ejus, non quidem omnes, sed plurimi, dicentes apud se ipsos, Durus est hic sermo, quis eum potest audire? Cum autem hoc Dominus apud semetipsum cognovisset, et murmura cogitationis audisset, cogitantibus, nec voce sonantibus respondit, ut se auditos esse cognoscerent, et talia cogitare desinerent. Quid ergo respondit? Hoc vos scandalizat? Si ergo videritis Filium hominis ascend
Abbreviated transcription (Latin):
gĩȩ xp̃i. Quare de uobis p̃sumentes: Quare
ingrati: Quare enĩ cxp̃c uenit: Nunquid na-¬
tura hic non erat.Datura ñ erat. quã mul¬
tum laudando decipitis: Nunqͥa lex hic ñ
erat: Sed ait apls. Si ꝑ legem tusticia. gͦ ap̃c
gratis mortuus est. Quod ait apłs de lege
hoc nos istis dicimꝰ de natura. Si ꝑ naturam
iusticia. gͥ xp̃c gratis mortuus est. Quod gͦ¬

Expanded text:
gratiae Christi? Quare de vobis praesumentes? quare gratiae Christi? Quare de vobis praesumentes? quare ingrati? Quare enim Christus venit? Numquid natura hic non erat? Natura non erat, quam multum laudando decipitis? Numquid Lex hic non erat? Sed ait Apostolus: Si per Legem justitia, ergo Christus gratis mortuus est . Quod ait Apostolus de lege, hoc nos istis dicimus de natura: Si per naturam justitia, ergo Christus gratis mortuus est.
Abbreviated transcription (Latin):
porib nunc reuelatȩ s priꝰ occultȩ gr̃ȩ: tem¬
orib nunc in area manifestȩ gr̃ȩ. quȩ aliq̃n
latebat in uellere. Paucos intellexise uideo.
antiquus iustis gedeon petiuit a año signũ¬
cempluatur. & area sica sic. Fatũ est: com¬
lutuamn est uellus. arta sica tota crat. Sapres¬
sit mane uellus in peluem. qm̃ humilib datur
gr̃a. Et in pelue. dñs nostis quid fecerit discipu¬
lis suis. Item petiuit alterum signũ. Uolo inquit
dñe ut uellus siccuin sit: area compluta .ꝙ. hoc
factum est. Repete tempꝰ ueteris testamenti. gr̃a
occulta est in nube: tanqͣm imber in uellere.
Attende mͦ tempꝰ noui testamenti. discute gen¬
tem iudeoꝵ quasi uellus siccum inuenis orbis uͦ
totus tanqͣm illa area plenꝰ est gr̃a ñ occulta s
manifesta. Unde multũ plangere cogim̃ frẽs
m̃os. qui ñ contra occultam s contra aꝑtam
gr̃ãm manifestamq contendunt. Ignoscetur¬
tandem iuideis. Quid o axp̃iani. Quare inimici

Expanded text:
poribus nunc revelatae prius occultae gratiae, temporibus nunc in area manifestae gratiae, quae aliquando latebat in vellere. Paucos intellexisse video,antiquis justis Gedeon petivit a Domino signcompluatur, et area sicca sit. Factum est: complutum est vellus, area tota sicca erat. Expressit mane vellus in pelve; quoniam humilibus datur gratia: et in pelve nostis quid fecerit Dominus discipulis suis. Item petivit alterum signum: Volo, inquit, Domine, ut vellus siccum sit, area compluta. Et hoc factum est Judicum IV, 37-40. Repete tempus veteris Testamenti, gratia occulta est in nube, tanquam imber in vellere. Attende modo tempus Novi Testamenti, discute gentem Judaeorum, quasi vellus siccum invenies: orbis vero totus tanquam illa area plenus est gratia non occulta, sed manifesta. Unde multum plangere cogimur fratres nostros, qui non contra occultam, sed contra apertam gratiam manifestamque contendunt. Ignoscitur Judaeis. Quid, Christiani? quare inimici
Abbreviated transcription (Latin):
dicetu. Ubi ẽ. mors aculeus tuus: Hus¬
q̃mi erit peccatum. nec qd̾ te capiat: nec qd̃ te
impagnet. nec qd̾ conscientiã titillet. Tunc
tunc ñ dicetur. debita nr̃a dimitte nobis. Sed
quid aucetur: Dñe d̾s ñr pacem da nobis. om¬
nia em̃ reddidisti nobis. Demq post redem pti.¬
onem ab om̃i corruptione. quid restat nisi coro¬
na iusticiȩ. Ipsa certe restat. sed etã in ipsa
uel sub ipsa ñ sit caput turgidum. ut recipiat
coronam. Audi. attende psalmũ: quam nolit
corona illa tumidum capat. C um dixisset qui
redunit de corruptione uitã tuã. qui coronat te
inquit. Hic iam dicturꝰ eras. C oronat te: me¬
nta mea fatentur. uirtꝰ mea fecit hoc: debitũ
readitur ñ donatur. Audi potiꝰ psalmũ. nam
& hoc tu dicis: om̃is homo mendax. Audi õs
quid dicat. Qui coronat te in miseratione & mi¬
scłia. De misericonlia te coronat. de miseratio¬
ne te coronat. Non enĩ dignꝰ fiusti quem uoca¬
tet. & uocatum iustificaret: iustificatũ glorisi¬

Expanded text:
aculeus tuus? Nusquam erit peccatum, nec quod te capiat, nec quod te impugnet, nec quod conscientiam titillet. Tunc non dicetur: Debita nostra dimitte nobis. Sed quid dicetur? Domine Deus noster, pacem da nobis: omnia enim reddidisti nobis . CAPUT onem ab omni corruptione, quid restat nisi corona justitiae? Ipsa certe restat, sed etiam in ipsa vel sub ipsa non sit caput turgidum, ut recipiat coronam. Audi, attende Psalmum, quam nolit corona illa turgidum caput. Cum dixisset, Qui redimit de corruptione vitam tuam: Qui coronat te, inquit. Jam hic dicturus eras, Coronat te, merita mea fatentur, virtus mea fecit hoc: debitum redditur, non donatur. Audi potius Psalmum. Nam et hoc tu dicis: Omnis homo mendax . Audi, Deus quid dicat: Qui coronat te in miseratione et misericordia. De misericordia te coronat, de miseratione te coronat. Non enim dignus fuisti quem vocaret, et vocatum justificaret, justificatum glorifi
Abbreviated transcription (Latin):
est ñ scłm scientiam: Ignorantes enĩ di iusticiã
& suam uolentes constituere. iusticiȩ dĩ ñ sunt
subiecti. E rẽs mei. compatimini mecũ. Ybi ta¬
les inueneritis occultare nolite. ñ sit in uobis
ꝑuersa miscdia. Prorsus ubi tales inueneritis
occultare nolite. redarguite contradicentes: &
resistentes ad nos ꝑducite. Iam enĩ de hac cau¬
sa duo concilia missa sunt ad sedem apłicam.
inde etiam rescripta uenerunt. Causa finita
est: utinam aliquando finiatur error. Ergo
ut aduertant monemꝰ. ut instruant᷑ docemꝰ.:
ut mutentur oremus. Conuersi ad dominũ.

Expanded text:
entiam? Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Fratres mei, compatimini mecum. Ubi tales inveneritis, occultare nolite, non sit in vobis perversa misericordia: prorsus ubi tales inveneritis, occultare nolite. Redarguite contradicentes, et resistentes ad nos perducite. Jam enim de hac causa duo concilia missa sunt ad Sedem Apostolicam: inde etiam rescripta venerunt. Causa finita est: utinam aliquando finiatur error! Ergo ut advertant monemus, ut instruantur docemus, ut mutentur oremus. Conversi ad Dominum,