comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad illam corruerunt proni in terrã
dicentes. Peccauimus. iniuste egimꝰ
iniquitatem fecimus. Pro inde tra¬
didit nos ds̃ iniram regis ad combu¬
rendũ nos sine causa pro eo qͦd neqͥ¬
uimus ur̃is scĩssimis contra ire dicti
bis solaminis consilium: ut ꝑ tuum
auxilium delaqueo diabolicȩ frau¬
dis erepti. ad uiam salutis ꝑ uenia¬
mus. Illa autẽ ualde gauisa: cępit
plere dignatus es ancillȩ tuȩ quod
ꝑ scm̃ angelum tuũ prenunciare
dignatus es: ut ꝑ me de inimici la¬
sa ad eos dixit. Nolite timere. sed
nunciatum uobis regnum celorum.
Ecce etenim ante niãm altercationẽ:
astitit mͥ angłs dñi dicens. Nolite
p̃dicationẽ ad uiam lucis suę ꝑducet.
quisq ur̃m det suam confessionẽ.
& ex toto corde credat in patrẽ & fi¬

Expanded text:
Properantes autem ad illam corruerunt proni in terram Properantes autem ad illam corruerunt proni in terram dicentes: «Peccavimus, iniuste egimus, iniquitatem fecimus; proinde tradidit nos deus in iram regis ad comburendum non sine causa, pro eo quod nequivimus vestris sanctissimis contraire dictiobis solaminis consilium, ut per tuum auxilium de laqueo diabolicae fraudis erepti ad viam salutis perveniamus». II 68 Illa autem valde gavisa cepit plere dignatus es ancillae tuae, quod per sanctum angelum tuum prenuntiare dignatus es, ut per me ethnici de lasa ad eos dixit: «Nolite timere sed nim vobis regnum celorum! II 70 Ecce etenim ante nostram altercationem astitit michi angelus domini dicens: ‘Noli predicationem ad viam lucis suae perducetquisque vestrum det suam confessionem et ex toto corde credat in patrem et fi
Abbreviated transcription (Latin):
rationem. Cumq illa̾s aggressa essce.
tes. scilicet phisicam. ethicam. logi¬
cam. necñ ꝑ uarias philosophoꝵ
conclusiones. sapientissime illum
& rationabiliter superauit. Hoc
itaꝙ conuicto: cȩteri perterriti
nullomͦ illi appropinquare aude¬
bant. Tunc augustus exortabat᷑¬
illos dicens. Accedite ad eam: &
scdm qͦd docti estis. confundite il¬
lius socordiam. Illi autẽ dixerunt.
Si magister noster & doctior nob̾
exuperatus est.: nos inertes quomͦ
ad eam appropinquare audemus:
Non est locutio eius humana: s
tam qũa numinis alicuus uidet᷑
habere ingeni i sagacitatem. Tunc
cȩsar turpiter confusus iratus est
ualde: precepitq illos continuo
igne cremari. Cumꝙ ducerent᷑
ad comburendum: unus eoꝵ excla¬
mauit dicens. Ue nobis miseris:¬
quod contra scam puellam cona¬
ti sumus insolent̾ contendere.
Credo equidẽ qͦd diuina gr̃a in ea

Expanded text:
rationem. II 57 Cumque illos aggressa esset, rationem. II 57 Cumque illos aggressa esset, tes, scilicet physicam ethicam loycam necnon per varias philosophorum conclusiones, sapientissime illum et rationabiliter superavit. II 58 Hoc itaque convicto, ceteri perterriti nullo modo illi appropinquare valebant. II 59 Tunc augustus exhortabatur eos dicens: «Accedite ad eam, et secundum quod edocti estis, confundite illius socordiam!». II 60 Illi autem dixerunt: «Si magister noster et doctior nobis exuperatus est ab ea, nos inertes quomodo ad eam appropinquare audemus? II 61 Non est locutio eius humana sed tamquam numinis alicuius videtur habere ingenii sagacitatem!». II 62 Tunc cesar turpiter confusus iratus est valde precepitque illos continuo igne cremari. II 63 Cumque ducerentur ad comburendum, unus eorum exclamavit dicens: «Vae nobis miserisquod contra sanctam puellam conati sumus insolenter contendere! II 64 credo equidem, quod divina gratia in ea
Abbreviated transcription (Latin):
Ut uideo xp̃i ana quadam pestife¬
ra calliditate. imino maleficiis ani¬
mũ nrm̃ illa queare disponis. dum
nr̃is de rogando pro trahere niteris.
Sed quia non sumus insipienciȩ
caligine obscecati. & cernimus uer¬
suciam tuam: obicimus & nos tibi
laquei pedicas. quibiis implicata
bis arguinenta philo sophoꝵ: habe¬
mus philosophos qui te conuincere
possunt. Tunc precepit conuocare
sapientes atq ꝑ itissimos liberaliũ¬
arcium uiros: & cum ea illos iussit
diutissime disputare. Uenientes
autem numero quinquaguita:. pre¬
parabãt se ad disputandũ cum ea.
Igitur dũ cogitaret uirgo dñi. qͣli¬
ter cũ eis ageret. & nimium ex inde
sollicita esset: ecce apparuit ei angłs
xp̃i: non te terreat philosophoꝵ
contencio. Sapiencia nãꝙ uera
xp̃c est: Attingens a fine usq ad si¬
nem fortiter & disponens omĩa su¬
auiter. Ipse namq quia fidelis
ancilla eius es: ipse te illos conun¬
tione nimis animata beata uirgo:
stabat in trepida constanter reddere

Expanded text:
Ut video, christiana quadam pestifera calliditate immo maleficiis animum nostrum illaqueare disponis, dum losophorum protrahere niteris. II 51 Sed quia non sumus insipientiae caligine obcecati et cernimus versutiam tuam, obicimus et nos tibi laqueos et pedicas, quibus implicata bis argumenta philosophorum, habemus philosophos, qui te convincere possunt». II 52 Tunc precepit convocare sapientes atque peritissimos viros et cum ea illos iussit diutissime disputare; venientes autem numero quinquaginta preparabant se ad disputandum cum ea. II 53 Igitur, dum cogitaret virgo domini, qualiter cum eis ageret et nimium exinde sollicita esset, ecce apparuit illi angeChristi, non te terreat philosophorum contentio: sapientia namque vera Christus est attingens a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suaviter. II 55 Ipse namque, quia fidelis ancilla eius es, ipse te illos convintione nimis animata, virgo beata stabat intrepida constanter reddere
Abbreviated transcription (Latin):
electi. Quid amplius suꝑ hoc inqui¬
rere cupisꝰ Audiens hoc porphirius
gauisus est gaudio magno & credidit
tibus: & sic osculantes se & cõmendan¬
tes adinuicem. exierunt de cartere
media nocte. precipientes custodibus:
ut nemini hoc dicerent. Ungo autẽ
dñi erat clausa in carcere diebꝰ duode¬
cim: & quia nemo ei aliqͦ subsidia
ministrabat: angelica uisitatione con¬
solabatur. Namꝙ uidebat introire
ad se niueam columbã: & deferre que
sibi necessaria & utilia erant. Post di¬
es namꝙ duodecim. dum sollicita esset.
de regis presencia metuq penarum.
& dñm suppliciter exoraret: ecce asti¬
tit dñs iħe xp̃c in ea forma qua ab
hominibus uideri assolet. cũ cętu
angelico dicens ei. Ne timeas neꝙ
te accipient. quia bonũ certamen cer¬
tasti. & non negasti nomen meũ corã
hominibus: & mult s c̃rediderunt in
me. & adhuc amplius credituri sunt.
De penarum namq cruciatibus ne

Expanded text:
m”: quid amplius super hoc inquirere cupis?». II 128 Audiens hoc Porphirius gavisus est gaudio magno et credidittibus. II 129 Et sic osculantes se et commendantes adinvicem exierunt de carcere media nocte precipientes custodibus, ut nemini hoc dicerent. II 130 Virgo autem domini erat clausa in carcere diebus duodecim, et quia nemo ei aliqua subsidia ministrabat, angelica visitatione consolabatur: namque videbat introire ad se niveam columbam et deferre, quae sibi necessaria et utilia erant. II 131 Post dies namque duodecim, dum sollicita esset de regis presentia metuque penarum et dominum suppliciter exoraret, ecce astitit dominus Christus in ea forma, qua ab hominibus videri assolet, cum cetu angelico dicens ei: II 132 «Ne timeas neque te accipient, propter quod bonum certamen certasti et non negasti nomen meum coram hominibus, et multi per te crediderunt in me et adhuc amplius credituri sunt. II 134 De penarum namque cruciatibus ne
Abbreviated transcription (Latin):
libus requisiti fuissent. ut sepeliren¬
tur. ita illesi inuenti sunt: ut nec ca¬
pillus capitis eorum esset ad ustus.
Uidentes autem popłi tale miraculum
in eis celebratum: plurimi ex eis cre
eos in optimo loco. Post hec autẽ
omnẽ fortitudinẽ ingenii sin contra
xp̃i famulam cesar exacuens: aggres¬
sus est eam dicens. O puella pulcher¬
rima non te ꝑ leuia & inepta ducimꝰ.
impium est enĩ ut alteram culturam
colendo regina uoceris: hoc solũmodo
deest si in hoc nr̃e uoluntati ac cõmo¬
dare uolueris coniugali uinculo nr̃o
te lateri sociabimus. insuꝑ etiam ima¬
ginẽ tue pulcritudinis de promere
faciemus. & ab om̃ibus in regno meo
mula xp̃i dicens. Qua ratione in am¬
mo tuo ordinare potuisti. ut meis
hoc auribus intimares & mentẽ meã
meȩ ut pote rex acrioris ingenũ. de¬
uotionẽ meam affitim cognoiusti de
cultura scilicet atq ab hominationẽ
simulacrorum: & nunc me dnm̃ ib̾m

Expanded text:
libus requisiti fuissent, ut sepelirentur, ita illesi inventi sunt, ut nec capillus capitis eorum esset adustus. II 78 Videntes autem populi tale miraculum in eis celebratum, plurimi ex eis credeos in optimo loco. II 79 Post haec autem omnem fortitudinem ingenii sui contra Christi famulam cesar exacuens aggressus est eam dicens: «O puella pulcherrima, non te per levia et inepta ducimus; impium est enim, ut alteram culturam colendo regina voceris. II 80 Hoc solummodo deest: si hoc nostrae voluntati accommodare volueris, coniugali vinculo nostro te lateri sociabimus; insuper etiam imaginem tuae pulchritudinis depromere faciemus et ab omnibus in regno meo mula Christi dicens: «Qua ratione in animo tuo ordinare potuisti, ut meis hoc auribus intimares, fateor, nequemeae utpote rex acrioris ingenii devotionem meam affatim cognovisti, de cultura scilicet atque abominatione simulacrorum. II 83 Et nunc me dominum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c oꝑationẽ conceptum in utero uirgi¬
nis. natum & passum. & tercia die re¬
surrexisse a mortuis. & ꝑ suũ sangui¬
nem pretiosum crimina mundi dilu
quidẽ non solum omĩa crimna nr̃a
dimittet. uerũ etiam ad cȩloꝵ regna
ibitis. Hȩc cum dixisset: cõpuncti st̃
corde dicentes. Credimus om̃s scĩs¬
sima dĩ famula: ex hac atꝙ hora nul¬
lum alium deum credimus. nisi pa
famulam. Maledicti om̃s dii opera
manuum hominũ. & omĩa simula¬
chra eoꝵ. & om̃s qui confidunt in

Expanded text:
perationem conceptum in utero virginis natum et passum, et tertia die resurrexisse a mortuis et per suum sanguinem pretiosum crimina mundi diluiquidem non solum omnia crimina vestra dimittet, verum etiam ad celorum gaII 74 Haec cum dixisset, compuncti sunt corde dicentes: «Credimus omnes, sanctissima dei famula, atque ex hac ora nullum alium deum credimus nisi patrfamulam; maledicti omnes dii, opera manuum hominum et omnia simulacra eorum, et omnes qui confidunt in
Abbreviated transcription (Latin):
engio hactemis inuacuum laborauimus:
ueneraudo & colendo deos om̃i potente.
Crgo totus mundus errat. & tu sola ue¬
rũ dicis. In ore namꝙ duorũ ueltriũ
testium. omne uerbũ uerissime confir¬
matur. Quomͦ gͦ consequens esse potest.
ut tu sola orbem totum mendacem
facere ualeas: Si angłs esses. si celica
uirtus. nec sic in hoc facile credi debu¬
eras. quanto minus cũ sis femina fiagi
nr̃i sequaces fidem tuis dare unqũa¬

Expanded text:
ergo hactenus in vacuum laboravimus venerando et colendo deos omnipotentes: ergo totus mundus errat et tu sola verum dicis? II 45 In ore namque duorum vel trium testium omne verbum verissime confirmatur; quomodo ergo consequens esse potest, quod tu sola orbem totum mendacem facere valeas? II 46 Si angelus esses, si celica virtus, sic tibi hoc nemo credere debuerat, quanto minus cum sis femina fragilnostri sequaces fidem verbis tuis dare umqua
Abbreviated transcription (Latin):
instructa. Quȩ cũ cognouissem hȩc
omĩa inepta & inutilia. & nichil uale¬
re ad animȩ salutẽ: nisi ad inanem &
ꝑituram głam presentis uitȩ: contemp¬
si omĩa. & confugi ad dnm ib̾m xp̃m̃¬
qui dixit ꝑ propham. Edam sapien¬
ciam sapiencium: & intellectũ in¬
telligencium reprobabo. Et ineuan¬
głio dixit. Quicumq reliquerit do¬
mum aut patrem aut matrẽ. aut
fratrẽ. aut sororem propter me. centu
quid ad nos attinet doginata philo¬
sophoꝵ. platonis uidelicet atꝙ aris
te iamnes. & mambres. impia nigro¬
te tantr̃ cõmonere studeo. ut ꝓ gła
scłari. non ꝑdas gaudia sempit̾na.
Dicit ei cesar. fatemur equidem nec¬

Expanded text:
instructa, cum cognovissem haec omnia inepta et inutilia et nichil valere ad celorum gaudia, nisi ad inanem et perituram gloriam presentis vitae, contempsi omnia et confugi ad dominum Qui dixit per prophetam “Qui dat sapientiam sapientium, et intellectum intelligentium reprobabo”, et in Evangelio dixit “Quicumque reliquerit domum aut patrem aut matrem aut fratrem aut sororem propter me centuplem habentes, quid ad nos attinet dogma philosophorum, Platonis videlicet atque Omeri, Iamnes et Mambres, impia nigrote commonere studui, ut pro gloria seculari non perdas gaudia sempiterna!». II 39 Dicit ei cesar: «Fatemur equidem, e
Abbreviated transcription (Latin):
cia. & decrum sictorum beniuolen¬
cia: insaeri romani imperii culmine
constituti.  om̃ibus consulibus atq
magnatibus. tribunis iudicibus. ce¬
terisꝙ sacrę rei publicȩ ministran¬
tibus & fauentibus: maxencius cesar:
Nocte ac die uigilans studeo curã
habendo. de salute arq gła sacri im¬
perii. Exortum est in animo nr̃o
consilium. quod sine̾ ur̃a sapiencia
definire noluimus. Qua propter
moneo & exortor urãm sollerciam.
ut cũ nr̃i apices ad uos ꝑuenerint.
om̃i remota occasione festine. ad
in ciuitate alexandria: ascendit
tribunal. & cetum astanten ita
iugo nr̃e potestatis flectere colla
recuset. Sola namq suꝑ ba & ineꝓ¬
ta cultura xp̃icolarum super est.
quam penitus eradicare nequi-
diffusi & dispersi uagantur Qua¬
propter statuendo censemus. ut sa¬
cratissimis diis. quoꝵ beneficio &
potestate regnamus: publica reue¬
rencia & peculiaris quodam modo
exhibeatur cultura: quatinus & in
ꝑ petuum nos ꝓtegant & gubernent:¬

Expanded text:
tia et deorum sacrorum benivolentia in sacro Romani imperii culmine constitutus omnibus consulibus atque magnatibus, tribunis, iudicibus ceterisque sacrae rei publicae ministrantibus et faventibus, Maxentius cesar. II 4 Nocte ac die vigilanti studio curam habendo de salute atque gloria sacri imperii, exortum est in animo nostro consilium, quod sine vestra sapientia definire nolumus. II 5 Quapropter moneo et exhortor vestram sollertiam ut, cum nostri apices ad vos pervenerint, omni remota occasione, festine ad nin civitate Alexandria, ascendit tribunal et cetum astantem ita iugo nostrae potestatis flectere colla recuset. II 8 Sola namque superba et inepta cultura christicolarum superest, quam penitus eradicare nequimudiffusa et dispersa vagatur. II 9 Quapropter statuendo censemus, ut sacratissimis diis, quorum beneficio et potestate regnamus, publica reverentia et peculiaris quodammodo exhibeatur cultura, quatenus et in perpetuum nos protegant et gubernent et
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo. Miror te prudentissimum
uirorum. in tali prolatũ locutione.
Non enĩ recordaris. quod superius ꝓtuli.
nec sibi nec alus prodesse possunt. Non
ergo debusti dicere. meani sentenciã
tamquã deoꝵ famne de promptam es¬
se: sed potius dei ommipotentis iuua¬

Expanded text:
virgo: «Miror te prudentissimum virorum in tali prolata locutione! II 42 Non enim recordaris, quod superius protuli, nec sibi nec aliis prodesse possunt: non ergo debuisti dicere meam sententiam tamquam deorum famine depromptam esse sed potius dei omnipotentis iuva
Abbreviated transcription (Latin):
misit. Stans itaq beata katerina
ante ianuam templi. ꝑ uarias dicti¬
ones enigmatum. ꝑ uarias conclu¬
siones sillo gismorũ. allegorice. & me¬
thonomice. diserte.ꝙ mistice. multa
cum cesare disputauit: ad postremũ
uero rediens ad commune eloquiũ
dixit. Hoc tibi specialiter rex tã¬
quã sapienti & in tanto culmine¬
dignitatis posito. proferre curaui.
nunc autem ut simpliciter ꝙ om̃ibꝰ
intelligentibus loquar. quare incas¬
sum congregisti hanc multitudinẽ
ad colendam stulticiam atꝙ erioreᷤ
mi artisicum operatun. miraris
ornamenta templi p̃tiosa & uario
opere compta: que uelud prisiuis au¬
te faciem uenti erunt: Mirare po¬
cius cȩlum & terram mare ꝙ om¬
nia que ineis sunt: mirare ornam̃¬
ta celi solem uidelicet & lunam &
stellas: mirare famulitum eas. qua¬
liter amundi initio usq ad finem
die noctuq currunt ad occidentẽ.
& redeunt adorientẽ: ꝙ nuinquã
fatigantur. numquã deficiunt:
ꝙ cum hoc animaduerteris. inter¬

Expanded text:
II 20 Stans itaque beata Caterina ante ianuam templi per varias dictiones enigmatum per varias conclusiones sillogismorum, allegorice et metonimice, diserte et mistice multa cum cesare disputavit. II 21 Ad postremum vero rediens ad commune eloquium dixit: «Hoc tibi specialiter, rex, tamquam sapienti et in tanto dignitatis culmine posito proferre curavi. II 22 Nunc autem, ut simpliciter et omnibus intelligentibus loquar: quare incassum congregasti hanc multitudinem ad colendum stultitiam atque erroremnu artificum operatum, miraris ornamenta pretiosa et vario opere compta, quae velut pulvis ante faciem venti erunt. II 24 Mirare potius celum et terram mare et omnia, quae in eis sunt; mirare ornamenta celi, solem videlicet lunam et stellas, mirare famulatum eorum, qualiter a mundi initio usque ad finem die noctuque currunt ad Occidentem et redeunt ad Orientem et numquam fatigantur, numquam deficiunt. II 25 Et cum hoc animadverteris, inter
Abbreviated transcription (Latin):
Cum autem illum ipso itique donã¬
te intellexeris. nec similem illi inue
nire ualueris. ⁊psum adora. ipsum
glorifica om̃s tibi sulnectos pblt
samnulari erortans. qui babet potesta¬
tem dorpus & anim̃ã perdere inge¬
hennam. Ipse est as deoꝵ &e dñs
dominancium. qui diabolica suage¬
stione mundum ꝑditum uidens.
misit filium suum dnm̃ nr̃m ib̾m¬

Expanded text:
Cum autem illum, ipso utique donante, intellexeris, nec similem invenire illi valueris, ipsum adora, ipsum glorifica et omnes tibi subiectos illi famulari exhortare, qui habet potestatem corpus et animam perdere in Ipse est deus deorum et dominus dominantium, qui diabolica suggestione mundum perditum videns misit filium suum dominum
Abbreviated transcription (Latin):
&. om̃ibꝰ in se credentibus celestia
regna promisit. Hoc autẽ si recte
erẽderis. si hunc deum ad oraueris.
omĩa delicta tua emundabit. & ad
gaudia ȩterna ꝑducet. Stupe factꝰ¬

Expanded text:
et omnes in se credentes ad celestia regna perduxit. II 28 Hoc autem, si recte credideris, si hunc dominum adoraveris, omnia delicta tua emundat et ad gaudia eterna perducet». II 29 Stupefact
Abbreviated transcription (Latin):
nitur moneri debet: &. despici non debet.
Si uero reprehensionis nil habet: uenerari summo¬
pere sicut intercessor debet. Sed ecce multos
cernimus: quis cuius sit meriti nescimus.
Om̃s ergo uenerandi sunt: tantoq nocesse est:
ut omnib te humiliare debeas. quanto qͥs sit¬

Expanded text:
nitur, moneri debet, despici non debet. nitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te humiliare debeas, quanto qui
Abbreviated transcription (Latin):
da mandata pietatis: cotidie latarum si quel¬
mus inuemimus: cotidie lararum si non que¬
rimus cernimus. E coe importune se paupais
offerunt: rogant nos qui tunc pro nobis inl¬
cessores uement. Certe nos ommino rogals
debuimus: &. tamen rogamur. Uidete si is¬
gare debemius quod petimur: quando patii
sunt qui petunt. Nolite ergo miscd̃e tenpꝰ
quostibet in hoc mundo abiectos aspicitis:
etiam si qua reprehensibilia eorum eẽ uidean¬
tur. nolite despicere: quia fortasse quos
morum infirmitas urilnerat: medicina pau¬
ꝑtatis curat. Quorum si qua sunt calia que
debeant nire reprehendi. hec si uultis ad usũ
ur̃e mercedis inflectitis: ut ex ipsis eorum
uitus cumulentur uobis inicrementa pretatis.
quatinus panem pariter detis & uerbum: pa¬
nem refectionis cum uerbo correptionis. &
duo a uobis alimenta ꝑcipiat: qui unũ que¬
rebat: dum exteruuis cibo: interius saciatur
eloquio. Pauꝑ ergo cum reprehensibilis cer¬

Expanded text:
da mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nosercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, et tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiam si qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat; quorum si qua sunt talia quae jure debeant reprehendi, haec si vultis ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus pariter panem detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis, et duo a vobis alimenta percipiat qui unum quaerebat, dum exterius cibo et interius satiatur eloquio. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
pit: redemptor uero nr̃ ab his qui ꝑfectionẽ
sequuntur omia dimitti iubet. Ila peccata
carnis resecat: redemptor uero nt illicitas etia¬
cogitationes dampnat. Si ergo moysen & po¬
phas non audiunt: neq siquis ex mortuis re¬
surrexerit credent ei: quia hi qui uiliora legis
p̃cepta implere negligunt: saluatoris nr̃i mn¬
tatis altioribus obȩdire quando conualescunt:
Eiuimirum constat. quia cuius implere dicta
rennuunt: ei proculdubio credere recusant.
Hec nos de ipsa rei geste consideratione dixsse
sufficiat. Sed uos fr̃s kiñi & requiem laran
& penam diuitiꝰ cognoscentes. sollerter agite.
culparum ur̃arum intercessores querite: atq
aduocatos uiobis in diem indicii pautperes pues¬
rate. Multos etenim nunc lataros habetis: aut
ianuas ur̃as iacent: atti: his indigent quȩ uobs
iam sacratis cotidie de mnensa cadunt. Uerba
sacrȩ lectionis debent nos instruere ad mpͥla¬

Expanded text:
cipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem cipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10. Sed vos, fratres, et requiem Lazari, et poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implen
Abbreviated transcription (Latin):
nuere proculdubio beatorum lȩticiam non ua
lebit. Quid autem mirum si dum iusti in¬
iustorum tormenta conspiciunt. hoc eis ueniat
in obsequium gaudiorum: quando & in pictu¬
ra inger color substernitur. ut albus uel rubeus
clarior uideatur: E quamius eis sua gaudia
ad ꝑfruendum plene sufficiant: mala tamen
teproborum absq dubio semꝑ aspiciunt: quia
qui creatoris sui claritatem uident. nchil in
creatura agitur. quod uidere non possint.
P etenti autem diuiti ut lararus mitatur. abra¬
ham protinus respondit. Habent moysen &
ꝓpb̃as: illos audiant. Sed qui dĩ uerba despex¬
erat: hec audire non posse suos sequaces esti¬
mabat. Unde & respondit diues. Non pater
mi: sed siquis ad eos ex mortius ierit: credẽt.
despiciunt: redemptoris p̃cepta qui ex mortu¬
is resurrexit. quanto subtiliora sunt. tanto
hoc difficilius implebunt. Miis ẽ emin
dnn uibetur. Illa enim dari decimas p̾ce¬

Expanded text:
nuere proculnuere procullebit. Quid autem mirum, si, dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis eveniat in obsequiis gaudiorum, quando et in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene suffreproborum absque dubio semper aspiciunt, quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audiant illos. Sed qui Dei verba despexerat haec audire non posse suos sequaces existimabat. Unde et respondit dives: Non, pater mi; sed si quis ex mortuis ierit ad eos, credent. despiciunt Redemptoris praecepta, qui ex mortuis resurrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. Minus est eniDominum jubetur. Illa enim dari decimas prae
Abbreviated transcription (Latin):
quit. Perfecta ei quippe ultio de paupere non
cẽt. si hunc in retributione ñ recognosceret: &.
ꝑfecta pena in igne non cẽt: si non in hoc qđ̃
ipse patitur etiam suis timeret. Ut ergo pecca¬
tores in supplicio amplus pumantur. & eoꝵ
uident głam quos contempserunt: & de illoꝵ
etiam pena torquentur. quos inuitiliter a ma¬
uerunt. Credendum uero ẽ quod ante retribu¬
tionem extremi iudicii inusti in requiem quos¬
dam iustos conspiciuint: ut eos uidentes in gau¬
dio. non solum de suo supplicio. sed etiam de il
lorum bono crucientur. Iusti uero intorm̃tis
semꝑ intuentur inustos: ut hinc eorum gaudi¬
um crescat: quia malum conspiciunt. quod mi¬
sericorditer euaserunt: tantoq maiores ereptori
suo grãs referunt: quanto uident in aliis quod
ipsi perpeti si eẽnt relicti potuerunt. Nec ilła
tante beatitudinis claritatem apud iustorum
animum fuscat aspecta pena reproborum:
quia ubi iam compassio miseriȩ non erit: mi¬

Expanded text:
quit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non quit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non recognosceret. Et rfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur etiam in suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante retributionem extremi judicii injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio non lorum bono crucientur. Iusti vero in tormentis semper intuentur iniustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia mala conspiciunt, quae misericorditer evaserunt, tantoque maiores ereptori suo gratias referunt, quanto vident in aliis, quid ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud iustorum animum fuscabit aspecta pena reproborum, quia ubi iam compassio miseriae non erit, mi
Abbreviated transcription (Latin):
quem diligunt auctore suo conspiciunt eẽ
repulsos. Nec miusti ergo ad beatorum sor¬
tem transeunt. quia dampnatione ꝑpetua con¬
stringuntur: nec iusti transire ad reꝓbos pos¬
sunt. quia recte iam ꝑ usticiam iudicii. eis
nullomodo ex aliqua compassione miserentur.
Sed postquam ardenti diuiti de se spes tollittir:
cus anunus ad propinquos quos reliquerat
recurrit: quia reproborum mentem pena sua
quandoq inutiliter erudit ad caritatem: ut
iam tunc etiam suos sp̃ualiter diligant: qui hic
dum peccata diligerent nec se amabant. Unde
nunc dr. Rogo ergo te pat̾: ut mitas eum
in domo patris mei: habeo enim quinq fre̾s:
ut testetur illis ne & ipsi ueniant in hunc locũ
tormentorum. Qua in re notandum ẽ. ardenti
dunti quanta ad supplicium cumulantur: ad
penam naniq suam ei & cognitio seruatur &
memoria. Cognoscit enim lararum qu̾e de¬
spexit: fiatrum quoq suoꝵ meminit quos reli¬

Expanded text:
quem diligunt auctore suo conspiciunt esse quem diligunt auctore suo conspiciunt esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic, dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde nunc subditur: Rogo ergo te, Pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in hunc locum tormentorum. Qua in re notandum est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit quos reli
Abbreviated transcription (Latin):
Qua mre ualde quȩrendum ẽ. quomodo dicat᷑.
hi qui uolunt ad uos transire non possint.
Qiua enum hii qui in inferno sunt ad beatoram
sortem transire cupiunt dibium non ẽ: qui
uero iam in beatitudinis sorte suscepti sunt.
quo pacto dr. quia transire ad eos qui in infer¬
no cruciantur uolunt: Sed sicut tranfire
tepuobi ad edectos cupunt.idest a suplicioꝵ
suorum afflctione migrare: ita ad afflictos
atq in tormentis positos transire iustoꝵ est.
mente ire ꝑ miscdiam: eosq uelle liberare.
Sed qui uolunt de beatorum sede ad afflictos
atq in tormentis positos transire ñ possunt:
quia iustorum aminȩ qu̾aiis in suȩ nature bo¬
nitate uusccłiam habeant: iam tunc auctoris
sui iusticiȩ coniunctȩ tanta rectitudine con¬
stringuntur: ut nulla ad repbos compassione
moueantur: ipsi quippe udici concordant cui
inherent. & eis quos eripere non possunt. nec
ex nuscdia condescendunt: quia tantum illos
tunc ase uidebunt extraneos. quanto & ab eo

Expanded text:
de quaerendum est quomodo dicatur, ut hi, qui volunt ad vos transire non possint, quia enim hi, qui in inferno sunt, ad beatorum sortem transire cupiunt, dubium non est, qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt quo pacto dicitur quia transire ad eos, qui in inferno cruciantur, volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est, a suppliciorum suorum afflictione migrare, ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est, mente ire per misericordiam, eosque velle liberare, sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suae naturae bonitate misericordiam habeant, jam tunc auctoris sui justitiae conjunctae, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur. Ipsi quippe judici concordant cui inhaerent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, 1658 quia tantum illos tunc a se videbunt extraneos, quantum ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
F actum ẽ autem ut moreretur lararus. &.
portaretur ab angelis in sinum abrahe.
M ortuus ẽ autem & diues: & sepultus ẽ in¬
inferno. Simis abrahȩ requies ẽ beatorum
pauperum. quoꝵ ẽ regnum celorum. qͦ post
hanc uitam recipiuntur. Sepultura inferni
penarum ꝓfunditas que suꝑbos. & in mise¬
ricordes post hanc uitam deuorat. Qui in¬
mirum diues eum cui in hac uita mesereri
noluit. in suo iam supplicio positus patronũ
querit. Nam ecce subditur. Qui eleuans
oculos cum eẽt in torm̃tis uidit abraham
alonge: & lararum in sui euis. Et ipse
clamans dixit. Pater abraham miserere mei:¬
&. mitte lararum ut intinguat extremũ di¬
giti sui in aqua. ut refrigeret linguam meã
quia crucior in hac flamina. O quanta est
subtilitas iudiciorum cłi: o quam districte
agitur bonorum actiuum malorumq retri¬
butio. Certe suꝑius dictum ẽ quia in hac ui¬
ta latarus cadentes micas de mensa diuitis

Expanded text:
5. Factum est autem ut moreretur mendicus, et 5. Factum est autem ut moreretur mendicus, et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus ee. Sinus Abrahae est requies beatorum pauperum, quorum est regnum coelorum, in quo post hanc vitam recipiuntur. Sepultura inferni poenarum profunditas est, quae superbos et immisericordes post hanc vitam vorat. Et mirum dives eum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Nam ecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus. Et ipse clamans dixit: Pater Abrahamrum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei! O quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum fuit quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis
Abbreviated transcription (Latin):
ysi uerba spualiter intelligere contempsit.
ad eum de quo moyses locutus fuerat non
allegoriȩ misteriis succinete transsisse suf¬
ficiat: nunc ad intuendam latius rei gestȩ
moralitatem animus recurrat. Homo qͥd̃ã
erat diues qui induebatur purpura &. bisso
& epulabatur cotidie splendide. Et erat
quidam mendicus nomine lararus. qui uet

Expanded text:
ysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ysi verba spiritaliter intelligere contempsit, ad eum de quo Moyses locutus fuerat non allegoriae mysteriis succincte transcurrisse sufficiat; nunc ad intuendam latius rei gestae moralitatem animus recurrat: Homo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Et erat quidam m
Abbreviated transcription (Latin):
recognoscunt. In torm̃tis autẽ dnes positus:
quinq fr̃s se habere ꝑhibet: quia suꝑbus iste
uidaicus ppłs qui ex magna iam parte dampna¬
tus ẽ. om̃s sequaces suos quos suꝑ terram re¬
liquit: quinq moysi libris carualiter intellec¬
tis. uel quinq sensibus corporis deditos nouit.
Quinario ergo numero fr̃s quos reliquerat
exprimit. quia cos ad spũalem intelligentiã
non assurgere in inferno positus gemit. Pe
tit ut ad cos laiariis mittatur: cui quia moy
credunt. nisi siquis ex mortuis resurrexerit.
Cui protinus respondetur. Si moysen & ꝓphas
non audiunt: neq siquis ex mortuis resur¬
rexerit credent. Certe de moyse neritas dicit.
Si crederitis moysi: crederetis utiq & michi.
De me enim ille scripsit. Impletur ergo quod
ꝑ abrahȩ responsionem dr̃. ex mortuis enim
dũs resurrexit: sed udaicus populus quia
moysi credere noluit. ei etiam qui resurrexit
ex mortuis credere contempsit. Cumq mo¬

Expanded text:
recognoscunt. In tormentis autem dives positus recognoscunt. In tormentis autem dives positus quinque fratres habere se perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est, sequaces suos quos suliquit, quinque libris Moysi carnaliter intellectis, vel quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres, quos relexprimit, quia eos ad spiritalem intelligentiam non assurgere, in infertit ut ad eos Lazarus mittatur. Cui quia Moyscredent, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent ei. Certe de Moyse Veritas dicit: Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus ille populus, quia Moysi credere noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Mo
Abbreviated transcription (Latin):
datus: optat operatione iustorum uel ultuna
participari. Cui respondetur. quod ui hac
uita bona receperit: quia omne suũ gaudiũ
felicitatem transitoriam putauit. Habere
enim hic possunt & iusti bona. nec tam̃ hec
in recompensatione recipere: quia dum me¬
liora idest ȩterna appetunt. corum iudicio
quelibet bona affuerint. cum sc̃is desideriis
estuant. bona minime udentur. Unde dauid
ꝓpħa qui regni diuitus multisq obsequiis
fulciebatur. quamuis & hec ad necessitatem
bona cẽ conspiceret: uni tam̃ singularit᷑ bono
inhianter estuabat dicens. Michi autem ad¬
herere do bonum ẽ. Inter hec uero notandñ
ẽ quod ei d̃r: mem̃to fili. Ecce enim abra¬
ham filium uocat. quem tamen a tormento
non liberat. qm̃ huius infideles ppl̃i p̃ceden¬
tes patres fideles. quia multos a sua fide de¬
uiasse considerant. eos nulla compassione a
tormentis eripiunt: quos tam̃ ꝑ carnẽ filios

Expanded text:
datus optat operatione justorum vel ultima datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est aeterna, appetunt, eorum judicio quaelibet bona adfuerint, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Unde David propheta, qui regni divitiis multisque obsequiis fulciebatur, quamvis et haec ad necessitatem bona esse conspiceret, uni tamen singulariter bono inhianter aestuabat, dicens: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Inter haec vero notandum est quod ei dicitur: Memento, fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedentes patres fideles, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios
Abbreviated transcription (Latin):
guiquo ad uidendum lararum oculos leuat:
quia cum ꝑ dampnationis stie supplicia in¬
fideles in imo sunt: fideles quosq ante diẽ
extremi iuidicii suꝑ se in requiem adtendt.
quoꝵ post gaudia contemplari nullatenus
possunt. Longe uero ẽ quod conspiciunt:
quia illuc ꝑ meritum non attingunt. In lin¬
gua autem amplius ardere ostenditur. cum
dicit. Micte latarum ut intinguat extre¬
mum digiti sui in aqua: ut refrigeret lin¬
guam meam. quia crucior in hac flamina.
Infidelis populus uerba legis in ore tenuit. quȩ
opere seruare contempsit. Li ergo amplius
ardebat: ubi se ostendit scire quod facere uo¬
luit. Qua ꝓpter bene de doctis & negligentib
ꝑ salomonem dr. Om̃is labor hominis in ore
cus. sed anima illius non implebitur bonis.
quia quisquis hoc solummodo laborat: ut
sciat quid loqui debeat: ab ipsa refectionis
suȩ scientia mente uacua ieuinat. Ab extremo
digiti se tangi desiderat: quia et̾nis suppliciis

Expanded text:
ginquo ad videndum Lazarum oculos levat, ginquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicia infideles in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi judicii, super se in requie attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, 1654 quia crucior in hac flamma . Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Quapropter bene de doctis et negligentibus per Salomonem dicitur: Omnis labor hominis in ore ejus, sed anima illius non implebitur , quia quisquis hoc solummodo laborat, ut sciat quid loqui debeat, ab ipsa refectione suae scientiae mente vacua jejunat. Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis
Abbreviated transcription (Latin):
rari canes lingunt. Sc̃i etenm doctores
dum gentilium confessiones accipiunt:
mentium uulnera saluti resticuunt. Unde
& lararus interp̃tatur aduitus. quia ipsi hẽ
ad ereptionem iuuant: qui eis uulnera ꝑ
linguȩ cotreptionem curant. Potest etiam ꝑ
lintionem canum: lata adulantium lingua
signan. Adulantib enim uulnera nr̃a lin¬
gere ẽ. quod plerumq solent etiam ipsa ma¬
la quȩ nos in nobis reprehendimiis. imꝓbo
fauore laudare. Contigit uero ut uterq¬
moreretur. Diues qui induebatur purpura
&. bysso: sepultus ẽ in inferno: in sinu uero
abrahe latarus ab angelis ductus ẽ. Quid
abrahe sinus: uisi sccretam requiem signifi¬
cat patris: De qua ueritas: multi inquit
uement ab oriente & occidente. & recum¬
bent cum abrabam. & issaac & iacob in reg
no celorum: fili autem regni eicientur in
tenebras exteriores. Quti enim purpura indu¬
tus dr̃: recte regn filius uocatur. Qui de lon¬

Expanded text:
zari canes lingunt. Sancti etenim doctores zari canes lingunt. Sancti etenim doctores dum gentilium confessiones accipiunt, mentium vulnera saluti restituunt. Unde et Lazarus bene interpretatur adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, quia ejus vulnera per linguae correptionem curant. Potest etiam per linctionem canum lata adulantium lingua signari. Adulantibus etenim vulnera nostra lingere est, quod plerumque solent etiam ipsa mala quae nos in nobis reprehendimus improbo favore laudare. Contigit moreretur: dives qui induebatur purpura et bysso sepultus est in infernum; in sinum vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus nisi secretam requiem significat patris, de qua veritas: Multi, inquit, venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacno coelorum. Filii autem regni hujus ejicientur in tenebras exteriores . Qui enim purpura indutus dicitur, recte filius regni vocatur. Qui de lon
Abbreviated transcription (Latin):
tis opibus tumuit. Et quia ei uerba desiue¬
bant de scientia: quasi micȩ cadelint
de mensa. At contra iacentis pauperis uil¬
nera lingebant canes. Noniumquã solens
in sacro eloquio ꝑ canes p̃dicatores intellis.
C anum & enim lingua uulnus dum lingis
curat: quia & doctores sc̃i dum in conftesa¬
ne peceati nr̃i nos instruunt. quasi uulnus
mentis ꝑ linguam tangunt: & quia nos lo¬
quendo apeceitis eripiunt: quasi tangendo
uiliera ad salutem reducunt. Quia enim
cnum nomine p̃dicatorum lingua signat᷑:
sci p̃dicatores clecti funt: qui in assertione
ueritatis contra fures latronesq uenientes.
magnos ꝓ do ut ita dicam latratiis dedert̃.
Quo contra de quoruindam reprobatione d̃r.
Canes muti: non ualent latrare. Quia igitur
predicatores scĩ peccata dampnant. confessio¬
nem uero peccatorum approbant. dicentes.
confitemim alterutrum peccata uĩa. &
orate proinuicem ut saluemini. Uicera la¬

Expanded text:
tis opibus tumuit. Et quia ei verba defluetis opibus tumuit. Et quia ei verba defluebant de scientia quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. 1653 Canum etenim lingua vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt; et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt. Quia enim canum nomine, praedicatorum lingua signatur,sancti praedicatores electi sunt, qui, in assertione veritatis contra fures latronesque venientes, magnos pro Domino, ut ita dicam, latratus dederunt. Quo contra de quorumdam reprobatione dicitur: Canes muti, non valentes latrare . Quia ergo praedicatores sancti peccata damnant, confessionem vero peccatorum approbant, dicentes: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini , ulcera La
Abbreviated transcription (Latin):
die splendide. nisi udaicum ppłm signit.
qui cultum uite exterius habuit. qui ac¬
ceptȩ legis delitiis ad nitorem usus ẽ non
ad utilitatem: Quem uero laxtarus ulee¬
ribus plenus: nisi gentilem populum figu-¬
raliter exprimit: Qui dum conuersus ad
dm̃ peccata sua confiteri non erubuit. hinc
uulnus in cute fuit. In cutis quippe uulner
uirus auisceribus trahitur: & foras erumpt
Q uid ẽ ergo peccatorum confesfio: nisi qued̃a
uulnerum ruptio: Quia peccati uirus
salubriter aꝑitur in confessione: quod pesti¬
fere latebat in mente. Uulnera enim eucis
in suꝑficiem trahunt huinorem putrelins.
G confitendo peccata quid aliud agimus: i
malum quod in nobis latet aꝑimus: s
lararus uulneratus cupiebat saturari de
micis quȩ cadebant de mensa diuitis a ne¬
mo illi dabat: quia gentilem quẽq ad cognti¬
onem legis admitere suꝑb ille pps defptie¬
bat: quidum doctrinam legis non ad carsa.¬
tem habuit sed̃ ad elationem. quasi de acch¬

Expanded text:
die splendide, nisi Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem? Quem vero Lazarus ulceribus plenus nisi gentilem populum figuraliter exprimit? Qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? Quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Vulnera etenim cutis in superficiem trahunt humorem putredinis. Et confitendo peccata quid aliud agimus, nisi malum quod in nobis latebat aperimus? Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat, quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat. Qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi de accep
Abbreviated transcription (Latin):
uanda ẽ ueritas hẏstoriȩ: & postmodum
requirenda spũalis intelligentia allegoriȩ.
Tunc namq allegoriȩ fructus suaniter carpi¬
tur: cum prius ꝑ hystoriam ueritatis radice
solidatur. Sed quia non numquã allegoria
fidem edificat. & historia moralitatẽ : nos
qui auctore deo iam fidelibus loquimur:
non abre credimus. si ipsum loquendi
ordinem post ponamis: quatinuis qui fidẽ
iam firmam tenetis. prius de allegoria ali¬
quid breuiter atidire debeatis: & quod uobis
de moralitate historiȩ ualde ẽ necessarium
hoc in expositionis nr̃e ordine seruetur ex¬
tremum: quia ea plerumq solent melius
recoli: que contingit postinodum audiri.
Sensus ergo allegoricos sub breuitate trans¬
currimus: ut ad mor alitatis latitudinẽ
citius uenire ualeamus. Homo quidam
erat diues qui induebatur purpura &.
bisso. & epulabatur cotidie splendide.

Expanded text:
vanda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem postponamus, quatenus qui fidem jam firmam tenetis prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus. Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide.
Abbreviated transcription (Latin):
a dño resuscitari rogauit. Recensita gͦ
euuglica lectione. inuenitur primũ mi¬
raculũ dñs in galilea fecisse. scilicet de
aqua uinũ: scđm. descendens de monte
leꝓsum curasfe: t̾cium. puerũ centurio¬
nis a paralisi curasse : quartũ. socrum petͥ
febricitantem hberasse: quintũ. mare
turbatum sedasse: sextum. in regione ge¬
rasenorum a legione demonũ demoniacũ
curasse: septimũ. in cuitate sua capharnaũ
paraliticum curasse. Oetauo loco subintrat
archisinagus pro filia rogaturus: nolens
a misterio cirtumcisionis excludi. subintrat
etiam & mulier. asanguinis fluxii curata.
Retro autẽ accessit: quia ñ dño in carne manen
te. sed post eius ascensionẽ credidit ȩcclia ex
gentib. Uel certe accessit retro: quia non
solum incarnationis eius misterium cogno¬
uit: sed etiam uestigia passionis ilius imi¬
catur. Retro enimi post dnm̃ accedere est
eius uestigia imitari: sicut ipse dicit in

Expanded text:
a Domino resuscitari rogavit. Recensita igitur a Domino resuscitari rogavit. Recensita igitur evangelica lectione, invenitur primum miraculum Dominus in Galilaea fecisse, scilicet de aqua vinum: secundum descendens de monte, leprosum curasse: tertium, puerum centurionis a paralysi sanasse: quartum, socrum Petri febricitantem liberasse: quintum, mare turbatum sedasse: sextum, in regione Gerasenorum a legione daemonum hominem curasse: septimum, in civitate sua Capharnaum paralyticum sanasse: octavo loco subintrat archisynagogus, pro filia rogaturus, nolens a mysterio circumcisionis excludi. Subintrat etiam et mulier a fluxu sanguinis curata. Retro autem accessit, quia non Domino manente in carne, sed post ejus ascensionem credidit Ecclesia ex gentibus. Vel certe accessit retro, quia non solum incarnationis ejus mysterium cognovit, sed etiam vestigia passionis illius imitatur. Retro enim post Dominum accedere, est ejus vestig