comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu quidem non litigo de electione prouuntio Itaq
duo hec utilia fortassis interdum Semper certe pe¬
ricula crediderim Sine quo horum aliquo neq ho¬
minibus conualescas ad morbi causas animo Re-¬
curendum erit Hee uero ny fallor prĩme omniumac
maxime sunt ualitudo ac forma elegans opes ociũ
iuuenta Ut corporis ergo sic animi morbis contͣria
optime uidebuntur egritudo deformitas inopia gͣue
negocium senectus errorum iuuenilium castigatrix
exiiia hec michi sunt ultima dura quidem sed pro
magnitudine pestis optanda remedia.
De ortu filiorum.Lxx. Gaudium.¬
Ati sunt michi filii Ratio. Geminatũ
malum pondusq domesticum Gaud̃.
Filii michi sunt nati katio. Laboriosa
uxor laboriosior amica laboriosissima demuz proles¬
Gaudiũ. Nati filii Ratio. Dulcedo amarissima
et fel melle circumlitum Gaudiũ. Mata michi
dulcis soboles Ratio. Fontem tibi graniũ curaꝵ
domi natum credito nũꝙͣ sine metu atq angorib

Expanded text:
tu quidem non litigo, de electione pronuntio; itaque tu quidem non litigo, de electione pronuntio; itaque duo hec utilia fortassis interdum, semper certa periculosa crediderim. Si neque horum aliquo neque omnibus convalescas, ad morbi causas animo recurrendum erit. He vero, ni fallor, prime omnium ac maxime sunt: valitudo et forma elegans, opes, otium, iuventa. Ut corporis ergo, sic animi morbis contraria optime medebuntur: egritudo, deformitas, inopia, grave negotium, senectus, errorum iuvenilium castigatrix eximia. Hec michi sunt ultima, dura quidem, sed pro magnitudine pestis optanda remedia. 70 DE ORTU FILIORUM Nati michi sunt filii. Geminatum malum pondusque domesticum! Filii michi sunt nati. Laboriosa uxor, laboriosior amica, laboriosissima demum proles! Nati filii. Dulcedo amarissima et fel melle circumlitum! Nata michi dulcis est soboles. Fontem tibi gravium curarum domi natum credito: nunquam sine metu atque angoribus
Abbreviated transcription (Latin):
hic naturam nichil hic fatum nichil stellas agere
Nichil deniq nisi solam leuitatem amini liberumq
iudicium esse in egrotantis arbitrio ut sanus fiat
mox ut bona fide uelle ceperit et blande consuetu-¬
dinis dulces nexus abruperit laboriosum certe sed
uolenti possibile Est quidem ut grauissime ait cy-¬
cero illud quod in omni perturbatione dicitur de¬
monstrandum nullam esse non opinabilem non
iudicio susceptam non uoluntariam Etenim si na
turalis amor esset et amarent omnes et semper
amarent et idem amarent Neq alium pudor aliũ
cogitatio alium societas deterreret Nempe hoc ul-¬
timum societas a quibusdam inter remedia ponit᷑.
Ab aliis autem amor nouus quout cesset uetus
amor quasi clauo clauus pellitur quod quanuis
athaxerxi persarum regi quem assueruin sacre uo-¬
cant littere et suggestum ab amicis et effectu utile
deprehensum auctor expressior sit iozephus De euen-¬

Expanded text:
hic naturam, nichil fatum, nichil stellas agere, hic naturam, nichil fatum, nichil stellas agere, nichil denique nisi solam animi levitatem atque liberum iudicium. Est enim in egrotantis arbitrio ut sanus fiat, mox ut bona fide velle ceperit et blande consuetudinis nexus dulces abruperit, laboriosum certe sed volenti possibile. “Est quidem” ut gravissime ait Cicero “illud quod in omni perturbatione dicitur demonstrandum, nullam esse nisi opinabilem, nisi iudicio susceptam, nisi voluntariam. Etenim si amor naturalis esset, et amarent omnes et semper amarent et idem amarent neque alium pudor, alium cogitatio, alium satietas deterreret”. Nempe hoc ultimum, satietas, a quibusdam inter remedia ponitur, ab aliis autem amor novus, quo, ut censent, vetus amor quasi clavo clavus pellitur. Quod quamvis Artaxerxi Persarum regi, quem Assuerum sacre vocant littere, et suggestum ab amicis et effectu utile deprehensum auctor expressior sit Iosephus, de even
Abbreviated transcription (Latin):
animo egrotanti salubris interdum est euitacio hõmi
fugaq diligens quibus amati uultus alias uulgus¬
in memoriam retraharis Occupatio quoq traductioq
annuni ad alias curas nouasq sollicitudines quibus
morbi ueteris uestigia deleantur cogitatio uehemẽs
et assidua ꝙͣ turpe ꝙ triste ꝙͣ miserum Postremo ꝙͣ
breue ꝙͣ labile ꝙͣ nichil sit omnino quod difficulta¬
tibus tantis appetitur ꝙͣ facile quantoq melius uel
impleri aliter atq aliis uiis uel contempni penitus
possit atq abiti interq rerum uilissima deputari
Multos preterea curauit cura alias pudor qd maxi¬
me generosis animis accidit dum obuersat᷑. infamia
irrisioq dunq se digito signari pulgi fabulamq fie̾i
dolent dum sub oculos redit Rei feditas fructu uacua
plena dedecore plena periculis plena doloribus ac
peniẽ causis Ad extremum proderit excusationibus
ac falsis opinionibus reiectis ueras iuduere Nichil

Expanded text:
animo egrotanti salubris interdum est; evitatio omnium animo egrotanti salubris interdum est; evitatio omnium fugaque diligens quibus amati vultus in memoriam retraharis; occupatio quoque traductioque animi ad alias curas novasque sollicitudines, quibus morbi veteris vestigia deleantur; cogitatio vehemens et assidua, quam turpe, quam triste, quam miserum, postremo quam breve, quam labile, quam nichil sit omnino, quod difficultatibus tantis appetitur, quam facile quantoque melius vel impleri aliter aliisque viis vel contemni penitus possit atque abici interque rerum vilissima deputari. Multos preterea curavit pudor, quod maxime generosis animis accidit, dum obversatur infamia irrisioque dumque se digito signari vulgique fabulam fieri dolent, dum sub oculos redit rei feditas, fructu vacua, plena dedecore, plena periculis, plena doloribus ac penitentie causis. Ad extremum proderit, excusationibus ac falsis opinionibus reiectis, veras induere: nichil
Abbreviated transcription (Latin):
mus et multa ac uaria dici possunt Quod ad remediũ
uero non pauca Nam ad illam quam dicis consolati-¬
onem mali huius quam tibi in carminibus prouen¬
turam fingis breuissimum flacci carmen ac percunc/¬
tatio illa pro responso sit hiscine uersiculis speras ti¬
bi posse dolores atq estus curasq graues e pectore pel¬
li Loquendo canendoq amor alitur accenditurqz non
extinguitur nec lenitur ut quos memoras cantus et
carmina tuorum non fomenta sed irritamenta sunt
uulnerum Gaudiũ. Credere iam tandem admo¬
nitus et expertus incipio quamobrem si libet omissis
aliis ad remedia stilum uerte Ratio. Multi enim¬
alias olim ista contorquerere nisi sunt in quibz naso
mirus medicus morbi amancior ꝙͣ salutis cuius
quedam leuia quedam feda nec inefficacia tamen est
aduertere Scripsere alii inter quos cycero breuiter
potenterq ad summam pauca hec sunt que de młtis
electa probauerimi loci mutatio que ut torpori Gic

Expanded text:
mus ac multa et varia dici possunt, quod ad remedium mus ac multa et varia dici possunt, quod ad remedium vero non pauca. Nam ad illam quam dicis consolationem mali huius quam tibi de carminibus perventuram fingis, brevissimum Flacci carmen ac percontatio illa pro responso sit: Hiscine versiculis speras tibi posse dolores atque estus curasque graves e pectore pelli.? Loquendo canendoque amor alitur accenditurque, non extinguitur nec lenitur, ut quos memoras cantus et carmina tuorum non fomenta, sed irritamenta sint vulnerum. Credere iam tandem admonitus et expertus incipio; quamobrem, si libet, omissis aliis ad remedia stilum verte. Multi olim ista conquirere nisi sunt, in quibus Naso mirus medicus, morbi amantior quam salutis, cuius quedam levia, quedam feda nec inefficacia tamen est advertere; scripsere alii, inter quos Cicero breviter potenterque. Ad summam, pauca hec sunt, que de multis electa probaverim: loci mutatio, que ut corpori sic
Abbreviated transcription (Latin):
est Plato inꝙͣ utiq sumnius uir de amoribꝰ suis
eciam turpibus ꝙͣuis uero philozopho nulla libido
non turpis et inconcessa sit pace tanti uiri dixe/¬
rim multa licencius scripsit ꝙͣ quibus platonicum
nomen asscribendum esset Scripsit tamen et qd̾
nollem scripta extant Neq tam celebris fame notã
neq iudicium posteritatis erubuit curam hanc
metumq omnem uincentem impetum passionis
auimium urgentis stiliq dulcedine calamum excitan¬
tis que uel in turpi pudendaq materia tanta illi est
ut epycureis magis ꝙͣ platouicis in rebus quasi solis
in luto platonici radios t̾nas ingenii Et hanc ipã
post platonem multis uideo aniniũ fuisse ut sc̃p̃ta
relinquerent que uel honestius non scripsissent uel
consulcius deleuissent multis ut idem faciant futu¬
ram esse conuicio famosiorem attigi Proinde quod ad
reprehensionem attinet insanie talis et aliqua dixi¬

Expanded text:
est —, Plato, inquam, utique summus vir, de amoribus suis est —, Plato, inquam, utique summus vir, de amoribus suis etiam turpibus, quanquam vero philosopho nulla libido non turpis et inconcessa sit, pace tanti viri dixerim, multa licentius scripsit quam quibus platonicum nomen ascribendum esset. Scripsit tamen et, quod nollem, scripta extant, neque tam celebris fame notam neque iudicium posteritatis erubuit, curam hanc metumque omnem vincente impetu passionis animum urgentis stilique dulcedine calamum excitantis, que vel in turpi pudendaque materia tanta illi est, ut epicureis magis quam platonicis in rebus quasi solis in luto platonici radios cernas ingenii; et hanc ipsam post Platonem multis video causam fuisse ut scripta relinquerent que vel honestius non scripsissent, vel consultius delevissent, multis ut idem faciant futuram esse conicio; sed famosiorem attigi. Proinde quod ad reprehensionem attinet insanie talis, et aliqua dixi
Abbreviated transcription (Latin):
anum Nimirum etas et forma cum declinamentis
sius sunt huius amicicie fundamenta que honestiꝯ
sic dicitur ꝙͣ libido Quid sit tamen apertis sanisq
oculis facile cernitur ita ꝙ tota res eo redeat ut
si sit amor quisꝙͣ in rerum natura sine sollicitudine
turpiq desiderio sine suspirio ac ardenti cura sit hic
saue periuissus sapienti Uacat enim omni libidine
ut cycero idem ait omniq tumultu atq angore animi
que maxime sunt uitanda sapientibus Ceterũ non
ut fando rerum facies uelari sic mutari rerum ueri-¬
tas potest Sermo autem nobis nunc non nisi de
libidinoso anore susceptus est qui hiis multisq mag¬
nis malis uacare nullo potest modo Et hoc quidem
stoycis ad platonem uenio qui philoz ophoꝵ p̾nceps
ymuo ut ayunt philozophorum deus Et si in hoc
multi litigent In omni iudicio aut questione non
plurium sed maiorum meliorumq iudicio standum

Expanded text:
anum?” Nimirum etas et forma cum delinimentis anum?” Nimirum etas et forma cum delinimentis suis sunt huius amicitie fundamenta, que honestius sic dicitur quam libido: quid sit tamen apertis sanisque oculis facile cernitur. Itaque tota res eo redeat, ut, si sit amor quisquam in rerum natura sine sollicitudine turpique desiderio, sine suspirio et ardenti cura, sit hic sane permissus sapienti: “vacat enim omni libidine”, ut Cicero idem ait, omnique tumulto atque angore animi, que maxime vitanda sunt sapientibus. Ceterum non ut fando rerum facies velari, sic mutari veritas rerum potest: sermo autem nobis nunc nonnisi de libidinoso amore susceptus est, qui his multisque aliis magnis malis vacare nullo potest modo. Et hec quidem Stoicis. Ad Platonem venio, qui philosophorum princeps, immo, ut aiunt, philosophorum deus — etsi in hoc multi litigent; in omni autem questione non plurium sed maiorum meliorumque iudicio standum
Abbreviated transcription (Latin):
multo plus uestris fuisse ꝙͣ grecis Dix enim occur-¬
ret horum aliquis tam perditus qui non dicam
tale aliquid fecerit Sed non libere totum hoc ua¬
nitatis genus irriserit atq dampnauerit apud
satos scimus Amaturum quidem sapientẽ uolunt
stoyci Et sane si de amore conueniat non fallunt᷑:
Amabit enim sapiens deui ut dixi amabit et
proximum amabit uirtutem sapĩam patriam
parentes filios frẽs et amicos Et si uerus sapiẽs
fuerit inimicos eciam amabit Non propter illum
fateor sed propter eum qui hoc iubet In hiis õĩbus
oro te quis locus est pulchritudini Sic enim in¬
Cyceronis tusculano diffimitum legimus Amorẽ
ip̃m conatum esse amicicie faciende ex pulchritu-¬
dinis specie Quis tam cecus ut non uideat quid
sibi uelit hec pulchritudo Recte ergo querit illic
cycero Quis est enii iste amor amicicie Cuii non
deformem adolescentem quisꝙͣ amat aut formosam

Expanded text:
multo plus vestris fuisse quam Grecis; vix enim occurmulto plus vestris fuisse quam Grecis; vix enim occurret horum aliquis tam perditus, qui non dicam tale aliquid fecerit, sed non libere totum hoc vanitatis genus irriserit atque damnaverit. Apudsatos scimus. Amaturum quidem sapientem volunt stoici et sane, si de amore conveniat, non falluntur. Amabit enim Deum sapiens, ut dixi, amabit et proximum, amabit virtutem, sapientiam, patriam, parentes, filios, fratres et amicos et, si verus sapiens fuerit, etiam inimicos amabit, non propter illos, fateor, sed propter eum qui hoc iubet. In his omnibus, oro te, quis locus est pulchritudini? Sic enim Ciceronis Tusculano diffinitum legimus, amorem ipsum conatum esse amicitie faciende ex pulchritudinis specie. Quis tam cecus ut non videat quid sibi velit hec pulchritudo? Recte ergo querit illic Cicero: “Quis est enim” inquit “iste amor amicitie? Cur non deformem adolescentem quisquam amat neque formosam
Abbreviated transcription (Latin):
hor Ratio. Est hocipm̃ quidem de quo multa
dici possint et quoniam huc me trahis insistam
Inter multas fateor mira hec amanciũ amencia
non solum apud uulgus ubi consuetudiue in naͣm
uersa furor omnniis excusabilis sed apud utriusq
lingue doctissimos Nan et poetas graccorum et
uestros quedam de alienis multã de suis amoribus
plausibiliter constripsisse compertum est Atq unde
morum infamiam merebantur eloquencis gloriam
consequutos Tollerabilior apud illos sapho etas sexus
animi leuitas puellam excusant Sed quid anatreon-¬
ti facias quid alteo quorum uterq non poeta modo in-¬
signis sed pir fortis et Rebus gestis in sua Re publica
clarus fuit Sed quid ex uestris ouidio catulo proper-¬
tio tybullo quorum nullum ferme nisi amatorium
est poenia Quanꝙͣ ad poetas quibus nescio unde
maior licencia data est et non pociis uite duces ar-¬
guam philozophos ubi hercle gaudeas grauitatis

Expanded text:
bor. Est hoc quidem de quo multa bor. Est hoc quidem de quo multa dici possunt et quando huc me trahis insistam. Inter multas, fateor, mira hec amantium amentia, non solum apud vulgus, ubi consuetudine in naturam versa furor omnis excusabilis, sed apud utriusque lingue doctissimos. Nam et poetas Graiorum et vestros quedam de alienis, multa de suis amoribus plausibiliter conscripsisse compertum est atque unde morum infamiam merebantur eloquentie gloriam consecutos. Tolerabilior apud illos Sappho: etas, sexus, animi levitas puellam excusant. Sed quid Anacreonti facias, quid Alceo? Quorum uterque non poeta modo insignis, sed vir fortis et rebus gestis in sua republica clarus fuit. Seu quid ex vestris Ovidio, Catullo, Propertio, Tibullo, quorum nullum ferme nisi amatorium est poema? Quanquam quid poetas, quibus nescio unde maior licentia data est, et non potius vite duces arguam philosophos? Ubi hercle gaudeas, gravitatis
Abbreviated transcription (Latin):
celi deus illum et uos trudet in tartarũ E
iuuemiles ludos in calumpnias trahis amo da ue/¬
uiam Ratio. Si ab offenso postenda est uenia ip̃e
tibi ignosce Neq enim alium ꝙͣ te ledis et ach miẜ̾
quos in scopulis fragilem cumbam alias cymbã¬
agis Gaudiũ. Inuat ita uiuere nec intelligo quid¬
nam uetet Ratio. Niserum est peccare miserius
delectari miserrimum excusare atq amare pecca/¬
tum Et tum demum consuminata miseria est
cum ad studium uoluptatis opinio quedam ho-¬
nestatis accesserit Gaudium. Amo nec possum
aliter nec uolo Ratio. Posses nempe si uelles et
forsan adhuc uolentibus alias uoluentib amiis¬
uelles Siquidem cum in multis tñ precipue in
hoc morbo euenit ut sepe uirtuti temptatũ frust᷑
remedium ultro dies longior afferat Gaud
Nulla me dies non amantem uiderit Ratio. Age
igitur lude iusam sompno letare experrectus fle-¬
bis Gaudium. Ego uero non flebo sed canam
meq ipsum more amantium carnimibus consola-¬

Expanded text:
celi Deus illum et vos trudet in tartarum. Iuveniles ludos in calumniam trahis; amo, da veniam. Si ab offenso poscenda est venia, ipse tibi ignosce; neque enim alium quam te ledis et, ah miser!, quos inter scopulos fragilem cymbam agis! Iuvat ita vivere, nec intelligo quidnam vetet. Miserum est peccare, miserius delectari, miserrimum excusare atque amare peccatum et tum demum consummata miseria est cum ad studium voluptatis opinio quedam honestatis accesserit. Amo: nec possum aliter nec volo. Posses nempe si velles et forsan adhuc volventibus annis voles, si quidem cum in multis, tum precipue in hoc morbo evenit, ut sepe virtuti tentatum frustra remedium ultro dies longior afferat. Nulla me dies non amantem viderit. Age igitur; lude, insani, somno letare: experrectus flebis. Ego vero non flebo, sed canam meque ipsum more amantium carminibus consola
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem terre ac uenenum cycute dũ sic uiiũ
bibitis Ut alexandro macedony scripsit androcides
Quibus preceptis si ille obtemperauisset profecto
amicos in tenuilencia non interemisset ut ait ple-¬
nius Nec ip̃e tandem insuper in temulencia periis¬
set hac eadem tibi indifferentis ac potus parcitas
in ciuictis fere claris ducibus atq principibꝯ fuit
et in iulio cesare singularis que quantum sit ur̃e
preferenda libidini sompnus uester illoꝵ induste
et gestarum rerum glorie collatus iudicio est

Expanded text:
sanguinem terre ac venenum cicute dum sic vinum sanguinem terre ac venenum cicute dum sic vinum bibitis, ut Alexandro Macedoni scripsit Andocides. Quibus si ille preceptis obtemperavisset, profecto amicos in temulentia non interemisset, ut ait Plinius, nec ipse insuper tandem in temulentia periisset. Hec eadem cibi indifferentis ac potus parcitas in cunctis fere claris ducibus atque principibus fuit et in Iulio Cesare singularis. Que quantum vestre sit preferenda libidini, somnus vester illorum industrie et gestarum rerum glorie collatus inditio est.
Abbreviated transcription (Latin):
Dino fruor electissimo Ratio. Male sed proprie
ais fruor hic est eniui finis uester ad hoc nati
estis quanto autem tucius sitim uestram uinum
debile uel lymphis debilitatum siue purus eciam
riuus extingueret Certe princeps idem de quo
nunc loquebar uini quoq parcissimus nam et id
scribitur fuit ter non amplius super cenã bibens
dum in castris esset uos ter decies ante cenam
bibitis et ad cenam cencies nec munero quan/¬
titas cedit et castra ip̃is umociora sunt urbibus
milla nisi ab ebriis uel expeditio uel certamen
non libebat Ille interdum uos diehus et noc-¬
tibus non cessatis Ille si sitis urgeret pro porti-¬
one profusum aqua frigida panẽ uel lactucule
tersum uel succosi porni morsum uel frustrum
cucumeris capiebat At uos sitim omni lenocinio
aucupantes illam pinis ardentibus et bibendo
aliam sitim parituri extinguitis dico dicam ue-¬
rius accenditis Nec in ammum uenit bibere uos

Expanded text:
Vino fruor electissimo. Male, sed proprie Vino fruor electissimo. Male, sed proprie ais: “fruor”; hic enim est finis vester, ad hoc nati estis; quanto autem tutius sitim vestram vinum debile vel lymphis debilitatum sive purus etiam rivus extingueret! Certe princeps ille, de quo nunc loquebar, vini quoque parcissimus — nam et id scribitur — fuit, ter, non amplius, super cenam bibens, dum in castris esset: vos ter decies ante cenam bibitis et in cena centies, nec numero quantitas cedit et castra ipsis vinosiora sunt urbibus: nulla nisi ab ebriis vel expeditio vel certamen. Non bibebat ille interdiu, vos diebus et noctibus non cessatis; ille, si sitis urgeret, pro potione perfusum aqua frigida panem vel lactucule thyrsum vel succosi pomi morsum vel frustum cucumeris capiebat; at vos sitim omni lenocinio aucupantes, illam vinis ardentibus et bibendo aliam sitim parituris, extinguitis; dicam verius: accenditis. Nec in animum venit bibere vos
Abbreviated transcription (Latin):
Sencio omne in eo est ut ad fuudum miserie curi-¬
ositas feda perueniat Nichil est tibi ac potus ele¬
gancia uisi accedat e copia ymo uero nisi redũdancia
atq fastidium Nec succurrit aut augustus cesar
qui fortassis paululum laucior esse potuerat sibi
sicut de illo traditur minumi fuit et uulgaris fere
Sileo quibus uesti solitus ne quasi rusticanus pr̃
familias contemptiu tibi sit interq fasianos et
ficedulas ac pauones tuos illius principis secun-¬
dimus panis et caseus bubulus et minuti pisciũ
rideantur At quanto melius fasiany isti uestri et
mensarum decus eximium et gule summa felici-¬
tas apud colcon semper et fasidem latuissent qñ
hunc ad corrumpendum orbem nostrum et irri-¬
tandas illecebras aduolassent Quanto fuit ho-¬
nestior etas illa de qua naso ait Piscis ad huc
illuc populis sine fraude natabat. ostraq in cõ¬
chis tuta fuere suis Nec lacyum norat quã prebet

Expanded text:
omne studium in eo est, ut ad fundum miserie curiomne studium in eo est, ut ad fundum miserie curiositas feda perveniat. Nichil est actum, cibi ac potus elegantia nisi accedat et copia, immo vero redundantia atque fastidium. Nec succurrit ut Augustus Cesar, qui fortassis paululum te lautior esse potuerat, cibi — sic enim de illo traditur — minimi fuit et vulgaris fere. Sileo quibus vesci solitus, ne quasi rusticanus pater familias contemptui tibi sit interque phasianos et ficedulas ac pavones tuos illius principis secundinus panis et caseus bubalus et minuti pisciculi rideantur. At quanto melius phasiani isti vestri, et mensarum decus eximium et gule summa felicitas, apud Colchon semper et Phasidem latuissent, quam huc ad corrumpendum orbem nostrum et irritandas illecebras advolassent! Quanto fuit honestior etas illa de qua Naso ait: Piscis adhuc illis populis sine fraude natabat, ostreaque in conchis tuta fuere suis nec Latium norat quam prebet
Abbreviated transcription (Latin):
tot in castris gloriosi duces parce sobrie atqz aspere
uixerint An si tibi gemimis atq epulis obfesso hiuc
Curius fabricius corũtanius lecta suis manibz
olera cenantes fictilibus atq orantes ad uesperam
ieiuni Quincius ac seyanus aut post hos catho
censorius consul in hispanam nauigans unde tri-¬
umphator rediit non alio ꝙͣ quo remiges uino usus
omnes notissimi hostes poluptatis occurrerent
Illic paulus atq anthonius fontis ad ripami mis¬
sum celitus parcientes panem nonne uerecundia
ac dolore faucibus hereret mers cibus et attoniti
gustus titillatio illa lentesteret cogitantis ab his
uiris uictu tam tenuiq humili labore gaudentibꝰ
et seruatam patriam subactosq nobilissimos reges
ac populos Et que uictoriarum difficilima est
carnem propriam ac mundum et inuisibiles hostes
amime debellatos legimus Te inter amplas da¬
pes ac superham requiem uili perdomitum uo-¬
luptate Gaud̃. Lautissimus uictus est Ratio.

Expanded text:
tot in castris gloriosis duces parce, sobrie atque aspere tot in castris gloriosis duces parce, sobrie atque aspere vixerint! An si tibi gemmis atque epulis obsesso hinc Curius, Fabritius, Coruncanius lecta suis manibus olera cenantes fictilibus, atque arantes ad vesperam ieiuni Quintius ac Serranus aut post hos Cato censorius consul in Hispaniam navigans, unde triumphator rediit, non alio quam quo remiges vino usus, omnes notissimi hostes voluptatis occurrerent, illinc Paulus atque Antonius fontis ad ripam missum celitus partientes panem, non verecundia ac dolore faucibus hereret iners cibus et attoniti gustus titillatio illa lentesceret cogitantis ab his viris victu tam tenui tanque humili labore gaudentibus et servatam patriam subactosque nobilissimos reges ac populos et, que victoriarum difficilissima est, carnem propriam ac mundum et invisibiles hostes anime debellatos, te inter amplas dapes ac superbam requiem vili perdomitum voluptate? Laudatissimus victus est. Sentio:
Abbreviated transcription (Latin):
N lautissima educor familia Ratio.
Multum tibi hoc uidetur parum est
eritqz mox nichil An igitur magis
tibi ꝙͣ duro agricole uermes parcent an cibo me¬
liore uescentur auidius Non iocor tecum nec te
terreo Scis et si forte dissimiles te illi cõninio
preparatam escam Et forte iam cene tempus
instare Certe autem abesse longius iã non posse
Nam et breuis est lux fameliciqz conuiue et que¬
messem alias mensain instruit mors impigra
Quid tibi tunc tue laucie iste profuture sunt
uideris Gaud̃. Lautissime ab infancia educatus
sum Ratio. O pessima puericie rudinienta neg¬
lectis bonis artibus exquisitis cibis et peregrinis
poculis assuefactus a puero preclarissimam in spẽm
adoleuisti sapores atq odores magis noste mirariq
Doctus eximie et opiperas mensas et uasa aurea
uenari Neq sero et uirorum forciui mos fuit fa¬
men sitimq cõibus lenire sed ambiciosa semper
nausea et dampnosis stomachi sarcinis mane illis
occurrere cum tot in heremo sancti uiri esurierint

Expanded text:
n lautissima educor familia. Multum tibi hoc videtur; parum est eritque mox nichil. An ideo magis tibi quam duro agricole vermes parcent? An cibo molliore vescentur avidius? Non iocor tecum nec te terreo. Scis, etsi forte dissimules, te illi convivio preparatam escam et forte iam cene tempus instare, certe autem longius abesse iam non posse. Nam et brevis est lux famelicique convive et que mensam instruit mors impigra: quid tibi nunc lautitie iste profuture sint videris. Lautissime ab infantia educatus sum. O pessima pueritie rudimenta! neglectis bonis artibus, exquisitis cibis et peregrinis poculis assuefactus a puero, preclarissimam in spem adolevisti! Sapores atque odores nosse mirarique doctus eximie, opiparas mensas et vasa aurea venerari neque sero, ut virorum fortium mos fuit, famem sitimque communibus lenire, sed ambitiosa semper nausea et damnosis stomachi sarcinis mane illis occurrere, cum tot in heremo sancti viri esurierint,
Abbreviated transcription (Latin):
misericordiam confugerunt Gaudium Uitã eternã
spero Ratio. Uitam temporalem corrige hac ad
illam pergitur Gaudiũ. Spero uitam eternam¬
Ratio. Una omnium spes est que si rite illam cõ-¬
cipis et felicem te faciet et iam facit Gaudium.
Eternam uitam spero Ratio. Primum est ut
misericordiam de hinc uitam speres utrãq sobrie
O felix nisi ⁊te spes ista fefellit.

Expanded text:
misericordiam confugerunt. Vitam eternam misericordiam confugerunt. Vitam eternam spero. Vitam temporalem corrige; hac ad illam pergitur. Spero vitam eternam. Una omnium spes est, que si rite illam concipis, et felicem te faciet et iam facit. Eternam vitam spero. Primum est ut misericordiam, dehinc vitam speres, utranque sobrie O felix, nisi te spes ista fefellerit!
Abbreviated transcription (Latin):
quo nichil est stultuis Gaudiũ. Eternam uitam
spero Ratio. Ea est uirtutum consanguinitas atq
connexio sicut a philoz ophis disputatum est ut necesse
sit eum qui unam habet omnes habere uirtutes
cu illud est consequens una carentem cunctis care
uirtutibus Quod si de mortalibus uerum est quid
de theologicis opieniur Itaq si spem habes carita¬
tem simul habeas oportet ac fidem Si qua harum
desit non iam spes illa sed presumptio inconsulta est¬
Gaudium. Uitam spero eternam Ratio. Rem
bonam ymmo optimam speras Illud uide ut quod
honum agis agas bene Sunt et qui bona male agãt
nec minus infallibilis estimatior qualiter quod fa-
cit aspicit Nec minus aduerbia ꝙͣ uerba librat ac
nomina Gaudium. Spero uitam eternam Ratio.
Non celestis tantum sed terrestris domini de se
sperari amant sed a quibus profecto ab hiis quibus
se caros ac dilectos sciunt aut qui si quando forsitã
odiosi aut rebelles redire in graciam optantes ad

Expanded text:
quo nichil est stultius. Eternam vitam quo nichil est stultius. Eternam vitam spero. Ea est virtutum consanguinitas atque connexio, sicut a philosophis disputatum est, ut necesse sit eum qui unam habet omnes habere virtutes, cui illud est consequens una virtutum carentem cunctis carere virtutibus: quod si de mortalibus verum est, quid de theologicis opinemur? Itaque si spem habes, caritatem simul habeas oportet ac fidem; si qua harum desit, non iam spes illa, sed presumptio inconsulta est. Vitam spero eternam. Rem bonam, immo optimam speras; illud vide, ut quod bonum agis, agas bene. Sunt et qui bona male agant, nec minus infallibilis extimator qui qualiter quam quid fiat aspicit nec minus adverbia quam qui verba librat ac nomina. Spero vitam eternam. Non celestis tantum sed terrestres domini de se sperari amant; sed a quibus? profecto ab his quibus se caros ac delectos sciunt aut qui si quando forsitan odiosi fuerint ac rebelles, redire in gratiam optantes ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quietem spero Ratio. Mirum unde uobis hec¬
libido sperandi semper O mortale genus siquidem
quod speratis adepti estis rursus spem in longinqua
transmittitis Et ĩde rursus alio ita ne crastinus
dies hodierno clarior et meliora semper futura pre¬
sentibus sunt iempe quibus nil sit gracius ꝙͣ spe¬
rare qui spem ip̃arum speratarum rerum nullis euen-¬
tibus permutatam uelint quibus ego quid optauerim
nisi ut procrastiuantes omnia bonisq se suis interĩ
spoliantes inter uritas spes senescant quo uel sic in-¬
telligant maniter se sperasse et in tergum uersi uide¬
ant frustra se alibi quesiuisse quod secum erat Gaud.
Spero pacem requiemq animi Ratio. Magna
pars rerum humanarum umbra est magna pars
mortalium uento pascitur et in sompniis gaudet
O ꝙͣ multi cum hac spe ad eternos labores ac bella
destendunt/.
pero eternam uitam Ratio. Nulla
maior nulla pulchrior nulla sanctior spes
modo alias mens non ceca preceps ne sit
Dunit enin qui semper male agendo bonum sperent,

Expanded text:
Quietem spero. Mirum unde vobis heclibido sperandi semper, o mortales genus! si quidem quod speratis adepti estis, rursus spem in longinqua transmittitis et inde rursus alio: itane crastinus dies hodierno clarior et meliora semper futura presentibus? Sunt nempe quibus nichil sit gratius quam sperare, qui spem ipsam speratarum rerum nullis eventibus permutatam velint; quibus ego quid optaverim nisi ut procrastinantes omnia bonisque se suis interim spoliantes, inter irritas spes senescant, quo vel sic intelligant inaniter se sperasse et in tergum versi videant frustra se alibi quesivisse quod secum erat? Spero pacem requiemque animi. Magna pars rerum humanarum umbra est, magna pars mortalium vento pascitur et in somniis gaudet. O quam multi cum hac spe ad eternos labores et bella descendunt! pero eternam vitam. Nulla maior, nulla pulchrior, nulla sanctior spes, modo non ceca precepsve sit: sunt enim qui semper male agendo bonum sperent,
Abbreviated transcription (Latin):
De se magnifice senciunt confidenter maiora
uiribus aggredi inq nisu medio prolapsi suo
uel periculo uel pudore consistere alias ꝯdistere¬
ꝙͣ nuiusti rerum estimatores fuerint suarum
Prestat igitur michi crede falsas opiniones ab-¬
icere iusolenciam deponere insipienciam circũ-¬
spicere et optare ne qua experiente sapiencie
necessitas iicidat que declarat te de nichilo
gloriatum hec yectior tuciorq querende sapi-¬
encie uia est Gau. Credo ego ad sapienciam
peruenisse ratio. At si michi obsequeris ad illã
pocius assurgendo intendoq peruenies ꝙͣ cre-¬
deudo Nichil alcius ascendit ꝙ humilitas ope-¬
rosa. De Religione cap̃.xiii.¬

Expanded text:
de se magnifice sentiunt prefidenter maiora de se magnifice sentiunt prefidenter maiora viribus aggredi inque nisu medio prolapsi suo vel periculo vel pudore condiscere quam iusti rerum extimatores fuerint suarum. Prestat igitur, michi crede, falsas opiniones abicere, insolentiam deponere, insipientiam circumspicere et optare ne qua experiende sapientie necessitas incidat, que declaret de te nichilo gloriatum. Hec rectior tutiorque querende sapientie via est. Credo ego ad sapientiam pervenisse. At si michi obsequeris, ad illam potius assurgendo nitendoque pervenies quam credendo. Nichil altius ascendit quam humilitas operosa. 13 DE RELIGIONE
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ut uirum illum sapienti proxinum falso tes-¬
timonio falsus deus ad amentiam atq insolenciã
irritaret Hec de antiquis sapientibus dixerim
Felicior etas nostra que non unum duosue uel
septem sed in singulis urbibus seu pecudũ greges
numerat sapientum Nec mirum sane multos esse
qui tam facile fiant Uenit iuuenis stultus ad
templum preceptores illum sui celebrant fecth
seu aniore seu errore tumet ille uulgus stupet
plaudunt affines et amici Ip̃e iussus in cathe¬
drami scandit cuncta iam ex alto despiciens Et
nescio quid confusum murmurans tũc maiores
certatim seu diuina loquutum laudibꝰ ad celũ
tollunt tyiiyunt interim campane strepunt
tube uolant amili figuntur ostula uertici iocũ¬
dus et nnger pannius imprimitur Hiis peractis
descendit sapiens qui stultus ascendit Mira
prorsus transformatio nec nasony cognita Sic
fiunt hodie sapientes Uerus sapiens fit alter¬
aliter Gau. Sapiens sum ratio. Solent qui

Expanded text:
ideo ut virum illum sapienti proximum falso tesideo ut virum illum sapienti proximum falso testimonio falsus deus ad amentiam atque insolentiam irritaret. Hec de antiquis sapientibus dixerim. Felicior etas vestra, que non unus duosve vel septem, sed in singulis urbibus ceu pecudum greges numerat sapientum! Nec mirum sane multos esse, qui tam facile fiant. Venit iuvenis stultus ad templum, preceptores illum sui predicant, celebrant seu amore seu errore; tumet ille, vulgus stupet, plaudunt affines et amici, ipse iussus in cathedram scandit, cuncta iam ex alto despiciens et nescio quid confusum murmurans. Tunc maiores certatim ceu divina locutum laudibus ad celum tollunt, tinniunt interim campane, strepunt tube, volant anuli, figuntur oscula, vertici rotundus et niger pannus imprimitur. His peractis descendit sapiens qui stultus ascenderat. Mira prorsus transformatio nec Nasoni cognita! Sic fiunt hodie sapientes; verus sapiens fit aliter. Sapiens sum. Solent qui
Abbreviated transcription (Latin):
enter uiuere Aliud dici aliud esse sapientem fu-¬
ere qui dicerent sapientem nullum Id ꝙͣ uerum
falsum ue sit non disputo Certe nmis prerupta
sentencia est et ad desperationem prona et studio
aduersa sapiencie hebrey sapientem suum salo-¬
monem predicant qui ꝙͣ sapiens esset turba cõ-¬
iugum pelicumq testatur multoq maxime diis
alienis cultus exhibitus Romani sapientem
lelyum et cathonem Grecia ip̃a dum floruit
septem habuisse dicitur sapientes Hn quoq hoc
dicunt Non eos illum sibi assumpsisse sed ab
errantibus populis traditum possedisse Unus
tantum fuit sua professione suoq sapiẽs iudicio
stultissimus omnium epicurus quem titulum
cum methrodoro participare uoluit nec honori-¬
ficum donum ille amici respuit Seq eciam sa¬
pientem dici equanimiter tulit ut sua illa qua¬
lis gloria error esset alterius Unus quoq sa¬
piens socrates oraculo dictus appollinis forsan

Expanded text:
enter vivere; aliud dici, aliud esse sapientem. Fuenter vivere; aliud dici, aliud esse sapientem. Fuere qui dicerent sapientem nullum; id quam verum falsumve sit non disputo: certe nimis prerupta sententia est et ad desperationem prona et studio adversa sapientie. Hebrei sapientem Salomonem suum predicant — qui quam sapiens esset turba coniugum pellicumque testatur multoque maxime diis alienis cultus exhibitus —, Romani sapientem Lelium et Catonem. Grecia ipsa dum floruit septem habuisse dicitur sapientes: hi quoque hoc , dicunt non eos illum sibi titulum absumpsisse, sed ab errantibus populis traditum possedisse. Unus tantum fuit sua professione suoque sapiens iudicio, stultissimus omnium Epicurus, quem titulum cum Metrodoro participare voluit; nec honorificum amici donum ille respuit seque etiam sapientem dici equanimiter tulit, ut sua illa qualisqualis gloria error esset alterius. Unus quoque sapiens Socrates oraculo dictus Apollinis, forsan
Abbreviated transcription (Latin):
predicant sapientem Ratio. Ad famam fortasse ali¬
quid ad sapienciam nl oumino Sentio auten ĩ
superscriptionibus et titulis lr̃arum quib nichil
est liberalius non satis esse facere sapientes qui nõ
sunt sed egregios et insignes faciunt ac uerecũdos
Serenssimos insuper et illustres ut iam simplex
sapiencie titulus sit pudori qui ꝙͣ paucis queniat
stuporem aboleuit ut tamen inter titulos clario¬
res quos qui scribendo sic accumulant scuint se
mentiri sed urbani mendatio fieri uolunt Uos qui
legitis non ueros modo sed citra uerumi sistere illos
rati publico errore fallimini Nemo est qui de suis
rebus interroget onmes aliis de se credunt, uis aũtẽ
nosce ꝙͣsis sapiens Uerte oculos retro Recordare quo¬
fenso pede cecideris quot pudenda quot dolenda
entem Credo autem non audebis. Gaud̃. Scio
Litterati aliqui uere licet pauci Sapientes autẽ
pene nulli Aliud est sapienter loqui aliud sapi-¬

Expanded text:
predicant me sapientem. Ad famam fortasse alipredicant me sapientem. Ad famam fortasse aliquid, ad sapientiam nichil omnino. Sentio autem: superscriptionibus inniteris litterarum, quibus nichil est liberalius; non satis est facere sapientes qui non sunt, sed egregios et insignes faciunt ac verendos, serenissimos insuper et inlustres, ut iam simplex sapientie titulus sit pudori, qui quam paucis conveniat stupor est; obsolevit tamen inter titulos clariores, quos qui scribendo sic accumulant sciunt se mentiri, sed urbani vel mendacio fieri volunt. Vos qui legitis non veros modo, sed citra verum sistere illos rati, publico errore fallimini. Nemo est qui se de suis rebus interroget, omnes aliis de se credunt. Vis autem noscere quam sis sapiens? Verte oculos retro, recordare quofenso pede cecideris, quot pudenda, quot dolenda, entem; credo autem, non audebis. Scio . Sunt enim plane literati aliqui, verum licet pauci; sapientes autem pene nulli. Aliud est sapienter loqui, aliud sapi
Abbreviated transcription (Latin):
multa preclarissimum quod cyceroni placet et inͣ
beatum cui eciam in senectute contigerit ut sapi-¬
enciam uerasq opiniones assequi possit Has tu
An calle medio obuias habueris An nescio quo
pemiato equo uectus An tempus altigeris incertũ
tam cito sapiens euasisti, Gau. Sapiencie per-¬
fectionem celitus accepi Ratio. Est fateor celes te
donum sapiencia sed magnus certe uir erat et celi
amicus qui dicebat Non ꝙ iam acceperim aut ꝙ per-¬
fectus sim Gau. Sapienciam cupida mente com¬
prehendi Ratio. Ut pecuie rerumq multarum
mala sic sapiencie cupiditas bona est Sed an tu
tante Rei capax sis uideto Certe ille idem Ego me
inquit uon arbitror comprehendisse Et ille quoq
periaguus erat qui cum deo de serp̃o loquens sic
aiebat Imperfectum meum uiderunt oculi tui hoc
est proprium sapientis imperfectionem suam noste
Uulgus insanos sapientes et sapientes iusanos iure

Expanded text:
multa, preclarissimum, quod Ciceroni placet et michi: multa, preclarissimum, quod Ciceroni placet et michi: “Beatum, cui etiam in senectute contigerit ut sapientiam verasque opiniones assequi possit!”. Has tu an calle medio obvias habueris an nescio quo pennato equo vectus ante tempus attigeris, incertum: tam cito sapiens evasisti! Sapientie perfectionem celitus accepi. Est, fateor, celeste donum sapientia; sed magnus certe vir erat et celi amicus qui dicebat: “Non quod iam acceperim aut perfectus sim”. Sapientiam cupida mente comprehendi. Ut pecunie rerumque multarum mala, sic sapientie cupiditas bona est. Sed an tu tante rei capax sis videto: certe ille idem “ego me” inquit “non arbitror comprehendisse”. Et ille quoque permagnus erat, qui cum Deo se ipso loquens sic aiebat: “Imperfectum meum viderunt oculi tui”. Hoc est proprium sapientis, imperfectionem suam nosse Vulgus insanos sapientes dicere et sapientes insanos iure
Abbreviated transcription (Latin):
Apienciam consequutus sum Ratio. Rem
magnam si uera esset et inseparabilem
a uirtute Si igitur illam approbasses
hec probata esset sed utraq opinione aliquando al.¬
aliquanto facilior est ꝙͣ re Gau. Dapiens sum Ra.
Crede autem michi nũꝙͣ si uere esses hec diceres
Sapiens enim quantum est quod sibi desit intelligit
non gloriatur itaqz sed suspirat Gau. Sapientẽ
me profiteor Ra. Bene irent res si tot essent
sapientes quot sapiencie professores Nunc illud
perdifficile est hoc uero facilimum Gau. Sum
sapiens Ra. Si uero sapiens esse uis noli id quidẽ
opinari Credere se sapientem primus ad stulticiã
gradus est proximus profiteri Oau. Perueni
ad sapienciam studio utiq Ra. Utiq sic ad illam
peruenitur sed an tu perueneris recogita Non
est enim res studii breuis egens aliquot annorum
ut relique artes Tota uel longissima opus est uita
Si quis ut ayunt tota die currens peruenit ad ues¬
peram satis est Notum est illud platonis ut alia

Expanded text:
apientiam consecutus sum. Rem magnam, si vera esset, et inseparabilem a virtute: si illam igitur approbasses, hec probata esset. Sed utraque opinione aliquanto facilior est quam re. Sapiens sum. Crede autem michi, numquam, si vere esses, hoc diceres. Sapiens enim quantum est quod sibi desit intelligit; non gloriatur itaque sed suspirat. Sapientem me profiteor. Bene irent res, si tot essent sapientes, quot sapientie professores; nunc illud perdifficile est, hoc vero facillimum. Sum sapiens. Si vere sapiens esse vis, noli id quidem opinari. Credere se sapientem primus ad stultitiam gradus est, proximus profiteri. Studio ad sapientiam perveni. Utique sic ad illam pervenitur; sed an tu perveneris recogita. Non est enim res studii brevis, egens aliquot annorum ut relique artes: tota vel longissima opus est vita. Si quis, ut aiunt, tota die currens pervenit ad vesperam, satis est. Notum est illud Platonis, ut alia
Abbreviated transcription (Latin):
eque erectis atq admotis parem stuporem obsessis
miecerat sed non parem metum Itaq noctu egressi
turres et machinas incenderunt Gaudium.
Habundo machinis et balistis Ratio Omĩa fere
quibus gloriaris ad iniuriam alieuam potius ꝙͣ
ad tuum decus spectant quanto erat honestius
hatq alias omnino homine dignius habundare
misericordie instrumentis ꝙͣ seuicie habere quibz
hospitalis ac amicis et egentibus esse posses ac¬
munificus ꝙͣ quibus urbes immeritas oppugnãdo
quietem publicam perturbares. E¬

Expanded text:
eque erectis atque admotis parem stuporem obsessis eque erectis atque admotis parem stuporem obsessis iniecerat, sed non parem metum; itaque egressi turres et machinas incenderunt. Abundo machinis et balistis. Omnia fere quibus gloriaris ad iniuriam alienam potius quam ad tuum decus spectant. Quanto erat honestius atque homine dignius abundare misericordie instrumentis quam sevitie, habere quibus hospitalis et amicis et egentibus esse posses quam quibus urbes immeritas oppugnando quietem publicam perturbares!
Abbreviated transcription (Latin):
muis generis machinas habeo Ratio.
Et hic quoq furor regius habere unde
multis noceas cum uelis Quos bene¬
ficentissimos hominum esse oportuit et ob hoc unuui
regnis impositi et reges dicti sunt ut regant hoĩes
atq ab eis seu parentes colantur amenturq Qui-¬
dam eciam patres patrie appellati cuncta in con¬
trarium agunt ut seu tortores ac predones pub-¬
lici cunctis formidabiles atq inuisi sint Gaudiũ
Habundo machinis ad euertendas urbes ydoneis¬
Ratio. Quanto melius extruendis seruandisq
Tu fortasse gloriosius putas euertere et uideri
mauis tiu temporis policrates Sed non semper
urbes machinis euertuntur Cesar quidem bello
gallico cum aduersus adnaticos maxĩas turres
erexisset primum contemptui hostibus fuit quasi
rem impossibilem humanis uiribus moliretur
ubi autem moueri et menibus applicari illas ui¬
dere E contemptu in stuporem ac pauorem uersi
omissa defensione ad deditionem confugere At
cuili bello ipsius cesaris dux brutus ad massaham

Expanded text:
mnis generis machinas habeo. Et hic quoque furor regius, habere unde multis noceas cum velis. Quos beneficentissimos hominum esse oportuit et ob hoc unum regnis impositi et reges dicti sunt, ut regant homines atque ab eis ceu parentes colantur amenturque, quidam etiam patres patrie appellati, cuncta in contrarium agunt, ut ceu tortores ac predones publici cunctis formidabiles atque invisi sint. Abundo machinis ad evertendas urbes idoneis. Quanto melius extruendas servandasque! Tu fortasse gloriosius putas evertere et videri mavis tui temporis Poliorcetes, sed non semper urbes machinis evertuntur. Cesar quidem bello Gallico, cum adversus Aduaticos turres maximas erexisset, primum contemptui hostibus fuit, quasi rem impossibilem humanis viribus moliretur; ubi autem moveri et menibus applicari illas videre, e contemptu in stuporem ac pavorem versi, omissa defensione ad deditionem confugere. At civili bello ipsius Cesaris dux Brutus ad Massiliam
Abbreviated transcription (Latin):
sine medio Romanorum principum alterius filius
alterius pater oculis infirmus sempers. multos ad
extremum annos cecus bello quod inter gallum ciui
ille fauit et Britonum regem sex iam iustris agit᷑.
dum pugna illa omnium asperrima cui anbo re-¬
ges intererant inclinare fortunam sue partis intel¬
ligit duces suos clara uoce compellens Dirigite
me inquit cicius in eam partem ubi rex hostum
est atq omne robur excercitus sui Quod cũ mesti
ac trepidi fecissent ille equo stimulis adacto eo pre-¬
cipitem se dedit quo spectare alii cecumq oculis pro-¬
sequi uix audebant ubi fortissima hostium in acie nõ
fortiter modo sed horrifice pugnans Ruit ipsis miran¬
tibus et laudantibus qui unicebant Rem narro
notam omnibus sed insi litteris mandata fuerit ob-¬
liuionem parituram Et quid oro glorie uiri fortis
obfuit uisu caruisse nisi ut quem uirtus ac natura
mirabilem fecerant stupendum cecitas faceret fa¬

Expanded text:
sine medio Romanorum principum, alterius filius, sine medio Romanorum principum, alterius filius, alterius pater, oculis semper infirmus, multos ad extremum annos cecus, bello hoc quod inter Gallum, cui ille favit, ac Britannum regem, sex iam lustris agitur, dum pugna illa omnium asperrima, cui ambo reges intererant, inclinare fortunam sue partis intelligeret, duces suos clara voce compellans. “Dirigite me, inquit, ocius in eam partem, ubi res hostium est, atque omne robur exercitus sui”; quod cum mesti ac trepidi fecissent, ille equo stimulis adacto, eo se precipitem dedit, quo spectare alii cecumque oculis prosequi vix audebant, ubi consertissima hostium in acie non fortiter modo, sed horrifice pugnans ruit, ipsis mirantibus et laudantibus qui vincebant. Rem narro notam omnibus, sed nisi mandata sit literis oblivione perituram. Et quid, oro, glorie viri fortis obfuit visu caruisse, nisi ut quem virtus et natura mirabilem fecerant, stupendum cecitas faceret
Abbreviated transcription (Latin):
incidisset sed auctoritate et sentencia senatũ regebat
uniuersamq Rem publicam gubernabat Tu con/¬
festim uno destitutus sensu reliquos omnes atq in-¬
super mentem ipãm abicis haud aliter ꝙͣ qui ⁊
unius dampini leuis impacientia et uitam et uite
instrumenta proiciunt desperatione precipiti pr¬
R. Cecus sum nec quo pergam uideo Ratio
At dux tuuis uidet siue est amiꝰ siue aliꝯ aliquis¬
ex more ceci gressum dirigens Cuius ductu nõ rec-¬
tum iter inuenias sed ad contemptum uite nobilem
et preclare uirtutis actus ultimos ac uestigia sũma
peruenias Neq ubi uis animi defuerit generosum
facimius lux amissa prepediat Ieministi quid sa-¬
cris sampson in litteris quid tiuili bello apud luca¬
num massilie Thyrenus agat in equore De quo qui-¬
dem si poetice tube illi minus est fidei Illud cerciꝰ
atq recentius recordare quod etate gestum tua uidere
oculis potusti Ut Iohannes Rex Bohemye duorum

Expanded text:
incidisset, sed auctoritate ac sententia Senatum regebat, incidisset, sed auctoritate ac sententia Senatum regebat, universamque Rempublicam gubernabat. Tu confestim, uno destitutus sensu, reliquos omnes atque insuper mentem ipsam abicis, haud aliter quam qui, unius damni levis impatientia, et vitam et vite instrumenta proiciunt, desperatione precipiti. Cecus sum, nec quo pergam video. At dux tuus videt, sive is est animus, sive unus aliquisex more ceci, gressum dirigens, cuius ductu non tum iter invenias, sed ad comtemptum vite nobilem et preclare virtutis actus, ultimos ad fastigia summa pervenias; neque, nisi vis animi defuerit, generosum facinus, lux amissa prepediet. Meministi quid sacris Sanson in literis, quid civili bello apud Lucanum Massylie Tyrrhenus agat in equore? de quo quidem si poetice tube minus est fidei, illud certius atque recentius recordare, quod etate gestum tua videre oculis potuisti: ut Ioannes rex Bohemus duorum