comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
presentẽ iueniant a qͦ
responsum accipiãt. Et
mox ut aliquis pulsa¬
uerit. aut pauꝑ clama¬
uerit. deo gr̃as respõde¬
at.aut benedicat ⁊ cũ
om̃i mansuetudine ti¬
moris dei reddat respõ¬
sum festinant̾ cũ feruo¬
re caritatis. Qui porte¬
rius si indiget solacio
iuniorem frẽm accipiat.
Monasteriũ aũt si pos¬
ut om̃ia necessaria. ioẽ
aqua. molendinũ. pris
uerse infra monast̾iuz
excerceantur.ut non
sit necessitas monachiᷤᷤ
uagandi foris qr õino
nõ expedit aĩab eorũ
Hant̾ aũt regulã sepiꝰ
uolumus in congrega¬
tõne legi. ne quis frm
se de ignorantia excuset

Expanded text:
 a quo responsum accipiant. Et mox ut aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respondeat, aut Benedic: et cum omni mansuetudine timoris Dei reddat responsum festinanter cum fervore charitatis. Qui portarius, si indiget solatio, juniorem fratrem accipiat. Monasterium autem si fieut omnia necessaria, id est, aqua, molendinum, hortus, versae infra monasterium exerceantur, ut non sit necessitas monachis vagandi foras, quia omnino non expedit animabus eorum. Hanc autem Regulam saepius volumus incongregatione legi, ne quis fratrum se de ignorantia excuset
Abbreviated transcription (Latin):
quid recipit. Si quis ⁊¬
aũt sordide aut negli¬
genter res monasterii
tractauerit corripiat᷑.
Si nõ eniendauerit. diᷤ¬
cipline regłar sb̃iaceat.

Expanded text:
quid recipit. Si quis autem sordide aut negligenter res monasterii tractaverit, corripiatur: si non emendaverit, disciplinae regulari subjaceat.
Abbreviated transcription (Latin):
mor scl̃i huius ꝓpter a¬
morẽ huiꝰ scli laborant
hoĩnes in om̃ibꝰ negocii:
tu ãt ĩ õibꝰ oꝑib cuis la¬
bora. nõ ꝓpter amorẽ scli
s. ꝓ sempiterna requie
quã ꝓmittit deus.

Expanded text:
mor saeculi hujus. Propter amorem hujus saeculi laborant homines in omnibus negotiis, tu autem in omnibus operibus tuis labora, non propter amorem saeculi, sed pro sempiterna requie quam promittit Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
es in die laudeni
dixi tibi Qui septinariꝰ
numerus anobis sic
implebitur si matutino
prime. tercie. sexte. no¬
pore nr̃e ẜuitutis offici
a ꝑsoluamus. qr de huᷤ¬
hons dixit. Sepcies in
die laudem dixi tibi. Nã
de nocturnis uigiliis.
idem ip̃e ꝓph̾a ait. Me¬
dia nocte surgebam ad
confitendum tibi. Ergͦ
tutinis. prima. tercia sex¬
ta. nona. uespera. cõpleto¬
rio. ⁊ nocte surgamus
ad confitendum ei. Q¬

Expanded text:
es in die laudem dixi tibi: qui septenarius numerus a nobis sic implebitur, si Matutino, Primae, Tertiae, Sextae, Nopore, nostrae servitutis officia persolvamus: quia de hhoris dixit: Septies in die laudem dixi tibi. Nam de Nocturnis vigiliis, idem ipse propheta ait: Media nocte surgebam, ad confitendum tibi . Ergotutinis, Prima, Tertia, Sexta, Nona, Vespera, Completorio, et nocte surgamus ad confitendum ei.
Abbreviated transcription (Latin):
cio Rndeat adiungentes
głia p̃ri. Tunc ip̃e frater
nouicius ꝓsternatur sĩ¬
guloꝵ pedib ut orẽt ꝓ
eo. etiam ex illa die in cõ¬
gregatõne deputetur.
Res si quas h̾et aut ero¬
get prius pauꝑibr: aut
fc̃a sollempnit̾ donatõe
cõferat monast̾io. nichil
sibi reseruans ex om̃ibꝰ
Quippe. qui ex illa die nͨ
ꝓprii corporis potestatez
se h̃iturum sciat. Mox
ergo in oratorio exuat᷑.
bus monasteru. Illa ãt
uestimenta quib exutꝰ
est reponatur in monaᷤᷤ¬
terio se seruanda: ut si
aliqͣndo suadẽte diabolo
cõsenserit ut egrediatur
de monastio qd absit:⁊
tunc exutus rebus mo¬
nasterii ꝓhiciatur. Illã
tñ peticionem qua de sr̃
altare abbas tulit. nõ re¬
cipiat. s monasterio re¬

Expanded text:
ondeat, adjungentes, Gloria Patri. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo. Et jam ex illa die in congregatione reputetur. Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemni donatione conferat monasterio, nihil sibi reservans ex omnibus: quippe qui ex illo die nec proprii corporis potestatem se habiturum sciat. Mox ergo in oratorio exuatur bus monasterii. Illa autem vestimenta quibus exutus est reponantur in vestiario conservanda, ut si aliquando suadente diabolo consenserit, ut egrediatur de monasterio quod absit tunc exutus rebus monasterii projiciatur. Illam tamen petitionem, quam desuper altari abbas tulit, non recipiat, sed in monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
dñica om̃iiũ genib ꝓ¬
uoluantur. postulãtes
p se orari. Egrediẽs ãt
de septimana dicat hũc
deus qui adiuuisti me
⁊ cosolatus es me. De
dc̃o tercio. accipiat bene¬
dõnem egrediens. Sub¬
sequatur ingrediens ⁊
dicat. Deus inadiuto¬
riũ meũ intende. Dñe
ad adiuuandũ me fes¬
tina. Et hoc idẽ tertio re¬
petat᷑ ab om̃ib ⁊ accep

Expanded text:
nica, omnium genibus provolvantur, postulantes pro se orari. Egrediens autem de septimana dicat hunc Deus, qui adjuvisti me, et consolatus es me. Quo dicto tertio, accipiat benedictionem egrediens. Subsequatur ingrediens, et dicat: Deus, in adjutorium meum intende; Domine, ad adjuvandum me festina. Et hoc idem tertio repetatur ab omnibus. Et accep
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ut simul om̃s dicãt
u̾sum ⁊ orent. et sub uno
õs accedant ad mẽsam
qui ꝑ negligẽtiam suã

Expanded text:
rit ut simul omnes dicant versum et orent, et sub uno omnes accedant ad mensam qui per negligentiam sua
Abbreviated transcription (Latin):
erit liber ut si ĩ quieto uł
inobedienti gregi. pasto¬
ris fuerit diligentia attͥ¬
buta. ⁊ morbidis earum
actib uniu̾sa fuerit cura
exhibita pastor eaꝵ in iu¬
dicio dñi absolutus. Di

Expanded text:
erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus di
Abbreviated transcription (Latin):
sobriũ. miẜicorde. ⁊ sẽꝑ
suꝑexaltet miẜicordia
iudicium: ut idem ip̃e
conseqͣtur. Oderit uicia
diligat frẽs: In ip̃a aũt
correctõne prudent̃ a¬
gat. ⁊ nequid nimis. nͦ
re eruginẽ frangatur
uas: suaq fragilitate sẽ¬
ꝑ suspectus sit. Memi¬
nerit q̃d calamu cassa¬
tũ nõ conterendu est.
In qͥbus nõ dicimus ut
ꝑmittat nutriri uicia.
s prudent̃. ⁊ cũ caritate
amputet ꝓut uiderit tu¬
iq expedire. sicut iam di¬
ximus. ut studeat plꝯ

Expanded text:
sobrium, misericordem; et semper superexaltet misericordia judicio, ut idem ipse consequatur. Oderit vitia, diligat fratres. In ipsa autem correptione prudenter agat, et ne quid nimis: ne, it aeruginem, frangatur vas. Suamque fragilitatem semper suspectus sit: memineritque calamum quassatum non esse conterendum. In quibus non dicimus ut permittat nutriri vitia, sed prudenter et cum charitate ea amputet, ut viderit cuique expedire, ut diximus. Et studeat pl
Abbreviated transcription (Latin):
artis sue eo q̃d uideatur
aliquid cõferre monas¬
terio talis euellatur ab
transeat nisi forte humi¬
liato ei iterũ abbas iube¬
at.Si quid u̾o ex oꝑib
artificum uenũdandũ
est. uideant ip̃i ꝑ quoꝵ
manus rr̃asigenda sũt
ne aliquã fraude presu

Expanded text:
artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat. Si quid vero ex operibus artificum venundandum est, videant ipsi per quorum manus transigenda sunt, ne aliquam f
Abbreviated transcription (Latin):
re. ne forte mortẽ quaz
illi in corpore ꝑtulerũt.
An isti uel om̃s qͥ aliꝙͣ
fraudẽ de rebus monas¬
terii fecerint in anuna
paciãtur: In ip̃is autẽ
preciis non subripiat
in om̃ib głificet᷑ deus

Expanded text:
, ne forte mortem quam illi in corpore pertulerunt, hanc isti, vel omnes qui aliquam fraudem de rebus monasterii fecerint, in anima patiantur. In ipsis autem pretiis non subripiat in omnibus glorificetur Deus
Abbreviated transcription (Latin):
studeat neq ꝓdigus sit.
et extirpator substãcie
monasterii. s om̃ia me¬
surate faciat. et iussio
atur sermo rnsionis.
porrigatur bonus ut
scriptum. Sermo bonuᷤ
suꝑ datũ optimũ. Oĩa
que ei ĩumxerit abbas.
ip̃a hẽat sub cura sua. a
quib eũ phibuerit ño
presumat: Fr̃ĩb cõstitu¬
tam annonam sine ali¬
quo cypo uel mora offe¬
ratsut nõ scandaluent᷑
memor diuini eloquii.
quid mereatur qui scan¬
dalizauerit unũ de pu¬
sillis. Si congregacio.
maior fuerit solacia ei
⁊ ip̃e equo animo imp

Expanded text:
studeat, neque prodiga sit, vel exstirpatrix substantiae monasterii; sed omnia mensurate faciat, et secunduatur, sermo responsionis porrigatur bonus, uti scriptum est: Sermo bonus super datum optimum. Omnia quae ei injunxerit abbatissa, ipsa habeat sub cura sua; a quibus eam prohibuerit, non praesumat. Sororibus constitutam annonam sine aliquo typho aut mora offerat, ut non scandalizentur, memor divini eloquii quid mereatur qui scandalizaverit unum de pusillis Si congregatio major fuerit, solatia ei t ipsa aequo animo imp
Abbreviated transcription (Latin):
natõne illa semꝑ consi¬
feretur racio. ut hic cõs¬
tituatur quẽ sibi om̃is
concors congregatõ se¬
cundum timorem dei.
siue etiam pars qͣmuis
parua congregatõis sa¬
mori cõsilio elegerit.

Expanded text:
natione, illa semper consideretur ratio, ut hic constituatur, quem sibi omnis concors congregatio, secundum timorem Dei, sive etiam pars quamvis parva congregationis saniori consilio elegerit
Abbreviated transcription (Latin):
Afirmoꝵ cura añ om̃ia
⁊ suꝑ omia adhibenda
est. ut sicut re u̾a xp̃o ita
eis seruiatur. Qaua ip̃e
dixit infirmus fui ⁊ ui¬
sitastis me et q̃d fecistis
uni de minimis meis.
mnͥ fecistis. S ⁊ ip̃i ĩfrmi
cõsiderent in honore dei
sibi seruire. et nõ super

Expanded text:
m cura ante omnia et super omnia adhibenda est: ut sicut revera Christo, ita eis serviatur, quia ipse dixit: Infirmus fui, et visitastis me. Et: quod fecistis uni de his minimis, mihi fecistis . Sed et ipsi infirmi considerent in honorem Dei sibi serviri; et non super
Abbreviated transcription (Latin):
nonam om̃s in opꝰ su¬
ũ laborent q̃d eis iniũ¬
gitur. Fc̃o ãt primo sig¬
no hore none disiungã¬
tur ab oꝑe suo singuli:
⁊ sint parati dũ scd̃m sig¬
nũ pulsau̾it. Mox ut ⁊¬

Expanded text:
nonam omnes in opus suum laborent quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae, disjungant se ab opere suo singuli; et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post
Abbreviated transcription (Latin):
sitas inimica ẽ ani¬
me et ideo certis tẽpori¬
bus occupari debẽt fres
in labore manuũ. certis
iterũ horis in lc̃one diui¬
na. Ideoq hac dispositõe
credimus utraq tp̃ra or¬
dinari idest ut a pascha¬
us ad kłndas octobris:
mane exeuntes a pͥma
usz ad horam pene qͣrta
iaborent: q̃d necessariu
fuerit. Ab hora aũt qͣrta
us ad horam sextam lec¬
t̃omi uaccent. Post sextã
aut surgentes a mẽsa.
pausent in lectis suis
cũ om̃i silencio. Aut for¬
te qui uolu̾it sibi leg̾e¬
sic legat. ut aliũ nõ inqͥ¬
etet. Agatur nona tẽpe¬
rius mediante octaua
hora. ⁊ iterũ qͣd faciẽdũ
est oꝑentur usz ad uespe¬
rum. Si aũt necessitas
loci aut pauptas exige

Expanded text:
sitas inimica est animae. Et ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id estusque ad Kalendas Octobris mane exeuntes a prima usque ad horam pene quartam laborent, quod necessarium fuerit, ab hora autem quarta usque ad horam sextam lectioni vacent. Post sextam autem surgentes a mensa, pausent in lectis suis cum omni silentio; aut forte qui voluerit legsic legat, ut alium non inquietet: Agatur nona temperius mediante octava hora, et iterum quod faciendum est, operentur, usque ad vesperam, si autem necessitas loci, aut paupertas e
Abbreviated transcription (Latin):
licite exhibeatur: qr in
ip̃is magis xp̃s suscipi¬
tur. Nam diuitũ terror
ip̃e sibi exigit honorez.
Quoqͥna abb̃is. ⁊ hospitũ
ꝑse sit ut in certis horis
suꝑueĩentes hospites:
qui nũꝙͣ desũt monas¬
terio nõ inquietẽt fr̃es
In qͣm quoquinã ad an¬
nũ ingrediantur duo
frẽs : qui ip̃m officiu
bene cõpleant. qui sola

Expanded text:
licite exhibeatur, quia in ipsis magis Christus suscipitur. Nam divitum terror ipse sibi exigit honorem. Coquina abbatis et hospitum super se sit: ut incertis horis supervenientes hospites, qui nunquam desunt monasterio, non inquietent fratres. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bone impleant. Quibus,
Abbreviated transcription (Latin):
trato om̃i corpore ĩ t̾rani
xͦ meis adoretur qui ⁊ suᷤ¬
cipitur. Suscepti aũt hos¬
pites ducantur ad or̃o¬
nem. et postea sedeat cuz
eis prior. aut cui iusserit
ip̃e legatur coram hospi¬
te lex diuina ut hedifice¬
tur. Et post hec om̃is ei
exibeatur humanitas :
Ieiunium a pͥore franga¬
tur ꝓpt̾ hospitem nisi for¬
te precipuus sit dies ie¬
iunii qui nõ possit uio¬
lari: fr̃es aũt cõsuetudi¬
Aquã in manib abbas

Expanded text:
trato omni corpore Christus in eis adoretur, qui et suscipitur. Suscepti autem hospites ducantur ad orationem; et postea sedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ipse. Legatur coram hospite lex divina, ut aedificetur; et post haec omnis ei exhibeatur humanitas. Jejunium a Priore frangatur propter hospitem: nisi forte praecipuus sit dies jejunii, qui non possit violari. Fratres autem consuetudiAquam in manibus ab
Abbreviated transcription (Latin):
ens ad conũsionẽ
non ei facilis tribuatur
ingressus. s sicut ait x¬
apłs. probate sp̃s si ex
deo sunt. Ergo si ueĩens
ꝑseu̾auerit pulsans. ⁊
inlatas sibi miurias ⁊
difficultatẽ ingressus.
post qͣtuor aut quinq
dies uisus fuerit paci¬
ent̾ portare. ⁊ ꝑsistere
peticioni sue annuat᷑
ei ingressus. ⁊ sit in cel

Expanded text:
quis ad conversionem, non ei facilis tribuatur ingressus, sed, sicut ait Apostolus, Probate spiritus, si ex Deo sunt . Ergo si veniens perseveraverit pulsans, et illatas sibi injurias et difficultatem ingressus post quatuor aut quinque dies visus fuerit patienter portare et persistere petitioni suae, annuatur ei ingress
Abbreviated transcription (Latin):
nouicioꝵ ubi medicet᷑
⁊ manducet ⁊ dormiat.
Senior ei talis deputet᷑
qui aptus sit ad lucran
si re u̾a deum querit. Si
sollicitus est ad opꝰ dei.
ad obedientiam ad obp¬
bria predicentur om̃ia
dura ⁊ asꝑa ꝑ que itur
ad deũ. Et si promiserit
detestabilitatis sue perse¬
u̾antia post duoꝵ mensi¬
um circulũ legatur ei hec
regula. ꝑ ordinẽ ⁊ dicat᷑
Ecce lex sub qͣ militare
uis. Si potes obẜuare ĩ¬
gredere. Si u̾o non potes
liber discede. Et si adhuc
stat pꝰ qͣtuor menses it̾m
relegatur ei hec eadez re
gula. Et si h̃ĩta secũ deli¬
beratõne promiserit se
om̃ia custodire.⁊ cuncta
sibi imperata seruͣre tũc
suscipiatur in cõgregati¬
one. sciens se legi regłe
cõstitutũ. qd ei ex illa die
nõ liceat egredi de monͣ¬
sterio. Nec collum excu¬
tere de sub iugo regule
qͣm sub tã morosa delibe¬
ratõne licuit excusare

Expanded text:
novitiorum, ubi meditetur et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad lucrandsi revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obedientiam, ad opprobria. Praedicentur ei omnia dura et aspera, per quae itur ad Deum. Et, si promiserit de stabilitatis suae perseverantia, post duorum mensium circulum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes observare, ingredere; si vero non potes, liber discede. stat, post quatuor menses iterum relegatur ei eadem gula; et si habita secum deliberatione promiserit se omnia custodire, et cuncta sibi imperata servare; tunc recipiatur in congregatione, sciens se lege Regulae constitutum, quod ex illa die non liceat egredi de monasterio, nec collum excutere de sub jugo Regulae, quam sub tam morosa deliberatione licuit ei excusare
Abbreviated transcription (Latin):
Rgo p̾paranda st̃
corda ⁊corpora x¬
nra sc̃e preceptor obe¬
dientie militatura: et
q̃d minus habet ĩ nob̾
natura possibile roge¬
mus dñm. ut gr̃e sue
iubeat nob̾ adiutoriũ
ministrare:⁊ si fugiẽ¬
tes graues penas. ad
adhuc uacat ⁊ ĩ hoc cor¬
pore simus. ⁊ hec om̃ia
ꝑ hanc lucis uitam ua¬
cat implere. currendũ
⁊agendũ est modo.q̃d
in ꝓpetuum nob̾ expe¬
diat.Constituenda est

Expanded text:
rgo praeparanda sunt corda et corpora nostra sanctae praeceptorum obedientiae militatura; et, quod minus habet in nobis natura possibile, rogemus Dominum ut gratiae suae jubeat nobis adjutorium ministrare. Et si fugientes gehennae poenas ad adhuc vacat, et in corpore sumus, et haec omnia per hanc lucis vitam vacat implere, currendum et agendum est modo, quod in perpetuo nobis expediat. Constituenda est
Abbreviated transcription (Latin):
auferatur necessitatis x¬
excusatio. A quo tamen
abbate semꝑ consideret᷑
illa sententia actuũ apoᷤᷤ¬
toloꝵ. qr dabatur singłis
prout cuiq opus erat.

Expanded text:
auferatur necessitatis excusatio. A quo tamen abbate semper consideretur illa sententia Actuum apostolorum: Quia dabatur singulis, prout cuique opus erat
Abbreviated transcription (Latin):
leat officiũ sibi cõmis¬
sum. Horis cõpetẽtib
dentur que danda ⁊ pe
tantur que petenda st̃.
ut nemo ꝑturbet᷑ neq
cõtristetur in domo der

Expanded text:
leat officium sibi commissum. Horis competentibus dentur quae danda sunt, et petantur quae petenda sunt, ut nemo perturbetur et contristetur in domo Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
preccatis suis existim̃aᷤᷤ
iam se treuiendo iudicio
dei p̾sentari existimet.
dicens sibi in corde sẽꝑ
illud q̃d publicanꝰ ille
euangelicus fixis ĩ t̾rã
ꝓpha. Incuruatꝰ sum et¬
⁊ hũiliatus sum us quaq
Ergo hus õĩb hũilita¬
tis gradibus accensis
monachus mox ad ca
midine obẜuabat absq

Expanded text:
peccatis suis existimans, jam se tremendo judicio Dei repraesentari existimet, dicens sibi in corde semper illud, quod Publicanus ille evangelicus fixis in terram Propheta: Incurvatus et humiliatus sum usquequaque . Ergo his omnibus humilitatis gradibus ascensimonachus mox ad chamidine observabat, absq
Abbreviated transcription (Latin):
puritate uitam suã cus¬
todire om̃s parit̾ negli¬
gentias alioꝵ tp̃rm hiis
dieb scĩs diluere. Qo
tũc digne fit. si ab oĩb
punctoni cordis atq
abstinentie. oꝑã demus
Ergo hiis dieb auge¬
amus nob̾ aliquid ad
ñre. orones peculiares.
ciboꝵ ⁊ potus abstinen¬
ciam. ut unus quisq.
suꝑ mensurã sibi ĩuĩc¬
tam. aliquid ꝓpria uolũ¬
tate cũ gaudio scĩ sp̃s x
offerat deo. Idest subtra¬
hat corpori suo de cibo.
gaudio scm pasca expec

Expanded text:
puritate vitam suam custodire, omnes pariter negligentias aliorum temporum his diebus sanctis diluere. Quod tunc digne fit, si ab omnibupunctioni cordis atque abstinentiae operam demus. Ergo his diebus augeamus aliquid ad nostrae, orationes peculiares, ciborum et potus abstinentiam; ut unusquisque super mensuram sibi indictam aliquid cum propria voluntate et gaudio sancti Spiritus offerat Deo: id est, subtrahat corpori suo de cibo egaudio sanctum Pascha exspec
Abbreviated transcription (Latin):
titur. unus nõ suꝑbiat
Qd si aut locus expetit
aut cõgregatõ petierit
ratõnabilit̾ cũ hũilitate
⁊ abbas iudicau̾it expe¬
dire quecũq eleg̾it ab¬
bas cum cõsilio fr̃m ti¬
mentiũ deum ordinet
ip̃e sibi prepositũ. Qui
tñ prepositus illa agat
cũ reuerentia q̃ ab abbe
suo ei iniũcta fuerint n

Expanded text:
titur, unus non superbiat. Quod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum. Qui tamen praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
pletur opus dei ꝓhiciat
se in t̾ram in loco qͦ stat.
et sic satisfaciat us dum¬
quiescat iam ab hac sa¬
tisfactõne. Q uero pro
leuibus culpis excõicã¬
tur tantũ amensa. ĩ ora¬
torio satisfaciant uf dũ¬

Expanded text:
pletur opus Dei, projiciat se in terra in loco in quo stat, et sic satisfaciat usque dumquiescat jam ab hac satisfactione. Qui vero pro levibus culpis excommunicantur tantum a mensa, in oratorio satisfaciant, et u
Abbreviated transcription (Latin):
uioris culpe noxa
tenetur. suspendatur a
mensa simul ⁊ ab orato¬
rio. Nullus ei fratrum
ĩullo iũgatur cõsorcio.
neq in colloqͥo soluᷤ sit
ad opus sibi iniu̾ctumr
ꝑsistens ĩ penitẽtie luc¬
tu. Sciens illam t̾ribilẽ

Expanded text:
vioris culpae noxa tenetur, suspendatur a mensa simul et ab oratorio; ut nulla ei soror in ullo conjungatur consortio, neque in colloquio; sola sit ad opus sibi injunctum persistens in poenitentiae luctu, sciens illam terribile
Abbreviated transcription (Latin):
dumest. ut ne qͣ¬
uis occasione presumat
alius aliũ deffend̾e mo¬
nachũ in monast̾io aut
qͣsi tueri. etiam si qͣlibet
consanguinitatis ꝓpin¬
quitate iũgantur. Ne
quolibet modo id a mo¬
nachis p̾sumatur quia
exinde grauissima occa¬
sio scandaloꝵ oriri pot̾.
Qd si quis hec trãsgres¬
sus fuerit acrius coerceat᷑¬

Expanded text:
dum est, ne quavis occasione praesumat alter alterum defendere monachum in monasterio, aut quasi tueri: etiamsi quavis consanguinitatis propinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod si quis haec transgressus fuerit, acrius coerceat
Abbreviated transcription (Latin):
gressurus de septimana
sabb̾o mundicias faciat.
nus aut pedes tergũt la¬
uet: Pedes uero tam ip̃e
qui egredit᷑. qͣni ille qui
introituus est.õibo la¬
uerit. Uasa minist̾ii sui
mũda et sana cellario
signet qui cellarius itez
intranti cõsignet. ut sci¬
at quid dat aut quid re¬
cipit. Septimanͣrii aũt
ante unam horan iefec¬
tõuis accipiant suꝑ sta¬
tutam annonã singłos
biberes et panem ut ho¬
ra refectõnis sine mur¬
muratõne ⁊ grani labo¬
re seruiant fr̃b suis:
In dieb aũt sollẽpnis
us ad missas sustineãt.
Incrantes ⁊ exeuntes
epdomadarii ĩ oratorio
mox matutinis finitiᷤᷤ

Expanded text:
gressurus de septimana sabbato munditias faciat. nus aut pedes tergunt, lavet. Pedes vero tam ipse qui egreditur, tam ille qui intraturus est, omnibus lauina vasa ministerii munda et sana cellariae consignet, quae cellaria iterum intranti consignet, ut sciat quod dat, aut qucipit. Septimanarii autem ante unam horam refectionis accipiant super statutam annonam singulas biberes et panem, ut hora refectionis sine murmuratione et gravi labore serviant fratribus. In diebus autem solemnibus usque ad missas sustineant. Intrantes et exeuntes hebdomadarii in oratorio mox matutinis finiti
Abbreviated transcription (Latin):
tatur ferro abscisionis
ut ait apls. Afferte ma¬
lum ex auob̾. Et iterũ
infidelis si dicedit. dice¬
dat. ne una ouis morbi¬
da om̃em gregem con¬

Expanded text:
tatur ferro abscissionis, ut ait Apostolus, auferte malum ex vobis . Et iterum: Infidelis si discedit, discedat : ne una ovis morbida omnem gregem con
Abbreviated transcription (Latin):
nõ abscondi in corde m̃o:
ueritatem tuam ⁊ saluta¬
re tuum dixi. Ip̃i aũt con¬
tempnentes spreu̾ũt me.
Et tunc deunn in obediẽ¬
tibus cure sue ouibus pe¬
na sit eis. preualens ip̃a

Expanded text:
non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi : ipsi autem contemnentes spreverunt me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
On mechaberis. tã¬
gis quĩtam corda ⁊ ce¬
cioit bestia libidinis :
LOn ocçides tangis
sextã cordã. et cecroit

Expanded text:
on moechaberis, tangis quintam chordam, cecidit bestia libidinis. Non occides, tangis sextam chordam, cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
obedientiũ monachoꝵ
instrumenta uirtutum
Nob̾ aũt desidiosis et
male uiuentibꝰ atq ne¬
gligentib rubor cõfu¬
sionis ẽ. Quisquis gͦ
ad patriam celeste fes¬
tinans. hanc minima
incoatõnis regulã des¬
criptam adiuuante xp̃o
ꝑfines Et tunc demũ ad

Expanded text:
obedientium monachorum instrumenta virtutum? Nobis autem desidiosis et male viventibus, aut negligentibus, rubor confusionis est. Quisque ergo ad patriam coelestem festinas, hanc minimam inchoationis regulam descriptam adjuvante Christo perfice: et tunc demum ad
Abbreviated transcription (Latin):
uelle dici sc̃m an ꝙͣ sit.
s prius ẽẽ q̃d uerius di¬
catur. precepta dei factiꝰ
cotidie studeat adĩplere.
Castitatẽ amare. nullum
odire. zelum ⁊ inuidiam
nõ hẽre. Contentõnem
iactanciam fugere. Se

Expanded text:
velle dici sanctum antequam sit, sed prius esse, quod verius dicatur: praecepta Dei factis quotidie studeat adimplere; castitatem amare; nullum odire, zelum et invidiam non habere; contentionem ationem fugere; se
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ .n. clausoꝵ maris ani¬
mãtiũ atq ꝯcharũ increm̃¬
to lunc menbra turgescũt. de¬
fcũ euacuãtur. Luna .n. cũ
ĩ augm̃to fu̾t. auget humorẽ
res minuũturꝰ. Conchenõ p̾¬

Expanded text:
Omnium enim clausorum maris animalium atque concharum incremento lunae membra turgescunt, defectu evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem; res minuuntur; hoc enim p
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̾ eaꝵ colla ad su̾siones¬
singłas colores mutent. a¬
ues. mãsuete. ⁊ ĩ hoĩũ ml̾ti¬
tudine ꝯũsãtes. ac sũ felle
quas antiqͥ uenerias nũcu¬
pabant. eo qd̾ uidos freqũ¬
tent. ⁊ oscło amorẽ ꝯcipi¬

Expanded text:
od earum colla ad singulas conversiones colores mutent, aves mansuetae, et in hominum multitudine conversantes, ac sine felle, quas antiqui venerias nuncupabant, eo quod nidos frequentent, et osculo amorem concipi
Abbreviated transcription (Latin):
Emuc̃toria exauro erat̃ ad
emũgẽda uł extĩgnẽda lici¬
ma. ⁊ etiã uasclã ex auroͤ
erant ad extĩguẽda ĩ aqua.
q̃ emũgebãt᷑. ne tetrũ redde¬
rent odorẽ ⁊ dicebãtur ex¬

Expanded text:
emunctoria ex auro ad emungenda, vel exstinguenda licinia. Etiam vascula ex auro erant ad exstinguendum in aqua quae emungebantur, ne tetrum redderent odorem, dicta ex
Abbreviated transcription (Latin):
latine sr̃ indum̃tũ. erat .n.
colorib ⁊ auro ꝯtextũ. hñs
ĩutͦq hum̃o lapides duos
hñs magnitudinẽ palme
pontificis annectebatur
Spetalũ aurea lamina
ĩ fronte põtificis. q̃ nomẽ
dĩ tecagͣmatõ. hebraicis lr̃is
habebat scͥptũ. Badin siũ
feminalia .i. bracce linee us

Expanded text:
rindumentum. Erat enim coloribus, et auro contextum, habens in utroque humero lapides duos habens magnitudinem palmi pontificis annectebatur. 7. Petalum, aurea lamina in fronte pontificis, quae nomen Dei Tetragrammaton Hebraicis litteris habebat scriptum. 8. Badim, sive feminal
Abbreviated transcription (Latin):
lege gnã sac̃dotaliũ uestim̃taꝵ¬
sac̾dotał linea corꝑi astricta.
⁊ us ad pedes descẽdẽs. uñ ⁊
nũcupata. quã uulgo camisiã
cerdotale rotũd̾. polymita
arte ex cocto. puꝑ purpa᷑ ĩa¬
cictoq ⁊teris̃. ita ut flores
tegens sac̃dotale ⁊ ĩcecipite

Expanded text:
lege genera sacerdotalium vestimsacerdotalis linea, corpori astricta usque ad pedes descendens, unde et nuncupatur. Haec vulgo camisia cerdotale rotundum polymita arte ex cocco, purpura, hyacinthoque contextum, ita ut flores,tegens sacerdotale, et in occipitio
Abbreviated transcription (Latin):
uł ĩsilius dimͨtũt fetus. pp̃
dcones. qr eiᷤ ĩmici st̃. ⁊ abeiᷤᷤ
ĩplicati necantur. biẽnio at̃
ꝑtant fetus. nec ampliꝰ quã
semel gignut̃. n ͨ plures. s

Expanded text:
vel insulis dimittunt fetus propter dracones, quia inimici sunt, et ab eis implicati necantur. Biennio autem portant fetus, nec amplius, quam semel gignunt, nec plures, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nãtis ut discũbo discutio dif¬
fero diffido. diffundo. ĩ qͥb
dissero. distraho. disturbo.
distorq̃o. disiectus. disiñgo.
diruo diduco. digõ. diliuuo
⁊ ubiꝯ ꝓducit᷑. di. excepto

Expanded text:
nantis, ut discumbo, discutio; differo, diffido, diffundo, in quibus dissero; distraho, disturbo, distorqueo; disiectus, disiungo. diruo, diduco, digero, diluo. et ubique producitur di, excepto
Abbreviated transcription (Latin):
hunc g̃c̃i draconta uocat
uñ ⁊ deriuatũ ẽ in latinũ
ut draco drẽt᷑. qͥ sepe aspe¬
spm̃. ⁊ linguã exerit. uini
at̾ nõ udentib. s ĩ cauda
ht̃. ⁊ u̾bere potiꝰ quã ictu no¬
cet. In noxius aũt ẽ a ue¬
nenis. s huic ad mortẽ fa
nͨ elephas tutus ẽ. sui cor¬
poris mag̾tudĩe. Nã c̾ta
semitas delitescens ꝑ quas
elephãtes gradiũtur soli¬
ti trura eoꝵ nodis illigat
⁊ suffocatos ꝑimit. gignũ¬
tur aut̃ in ethiopia. ⁊ in¬
ĩdia impõ incẽdio iugis

Expanded text:
hunc Graeci draconta vocant. Unde et derivatum est in Latinum, ut draco diceretur qui saepe a spespiritum, et linguam exerit. Vim autem non in dentibus, sed in cauda habet, et verbere potius quam rictu nocet. Innoxius autem est a venenis: sed ideo huic ad mortem facnec elephas tutus est sui corporis magnitudine. Nam circa semitas delitescens, per quas elephanti soliti gradiuntur, crura eorum nodis illigat, ac suffocatos perimit. Gignitur autem in Aethiopia et India in ipso incendio jugis
Abbreviated transcription (Latin):
folia eꝰ exuino trita uolne¬
rib medẽtur. q̃ cauinꝰ mor¬
sus ĩ p̃ssit. Sem̃ ex dulcĩ
uino datũ. uesice laborãti
facile p̃stat. urinã ⁊c̾. Et¬

Expanded text:
Folia eius ex uino trita uulneribus medentur quae caninus morsus impresserit. Semen ex dulci uino datum uesicae laboranti facilem praestat urinam.
Abbreviated transcription (Latin):
iñto panis ⁊ ꝓquol edulio¬
por̃. hec crusta. te. uł cͣstu¬
metalli. uł ligni uł lapid̾.
uñ marmorati lapides cfta¬
ti dicũtur. It̃ crusta uł cͥs¬

Expanded text:
mento panis et pro quolibet edulio. Hec crusta -e vel crustumetalli vel ligni vel lapidis, unde marmorati lapides crustati dicuntur. Item crusta vel crus
Abbreviated transcription (Latin):
albedine ꝑua. porrecteq
longitudĩe integrũ. ⁊ neq
ĩ fragm̃ta minutũ. Inspi¬
ratcẽ bona. ⁊ tũ capitur
manus inficiẽs ⁊ leuis̾ acͤ
uetustũ aut infusum agnos¬

Expanded text:
bedine parva, porrectae longitudinis, integrum et neque in fragmenta comminutum, inspiratione bona, et cum carpitur manus inficiens et leviter acre. vetustum aut infusum agnos
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ asia ĩ cypro. maxime in
septẽtrionũ alpib. ubinec
estate sol feruentissimꝰ inue¬
nitur. idõq ip̃a diut᷑na ⁊ ã¬
nosa duritia redclit. hac̃ spe¬
tiem q̃ tͥstallus dr̃. hec op¬
poĩta radiis solis adeo rap̃
flãmã ut aridis fungis ł
eus ⁊̃ ad poclã destinatur
Nichil aũt aliud ꝙͣ frigid̾¬

Expanded text:
in Asia et Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur; ideoque ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam ut aridis fungis vel eius etiam ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam frigid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qd̾dlam genus arboꝵ ditit᷑.
robur. qr ualde firmũ ẽ. ⁊ qͣ
sib quelib arbor uł lignũ
dr̃ robus. ⁊ inde robustus.
re. maiores ulres dare. ⁊ dr̃¬

Expanded text:
et quoddam genus arborum dicitur robur quia valde firmum est, et etiam quelibet arbor vel lignum dicitur robur; unde robustus -re, maiores vires dare,
Abbreviated transcription (Latin):
medicus medicina. rerre¬
gis regina. leo leena. dec¬
na. toquꝰ ceq̃na. uł culina
na. lateo lat̾na. Nã mutina
sagana. pagnia. ñ uidẽtur
eẽ deriuatiua. sagana .n.
⁊ saga idẽ sig̾cant. Ita dic̃¬

Expanded text:
medicus, medicina; rex regis, regina; leo leaena; docna; cocus, cocina et culina; na, lateo latērna. nam Mutĭna, sagăna, pagĭna non uidentur esse deriuatiua sagana enim et saga idem significant. ra
Abbreviated transcription (Latin):
na ã afisco an fiscꝰ afiscua
an neutr̃. a neutro. dubiũ
ẽ. nã nͣ fusciua a fusco. nec
pagina a pago nͨ mutmna
amuto. nec ariminũ ab ar¬
mo d̾iuata cũ sint p̾mitã
penltimã corripuerunt.

Expanded text:
na autem a fisco, an fiscus a fiscina, an neutrum a neutro, dubium est. nam nec fuscĭna a fusco nec pagĭna a pago nec Mutĭna a muto nec Arimĭnum ab Arimo deriuata, cum sint primitiua, paenultimam corripuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
genus ẽ ligni spinosi. dequo
hoĩb. Contẽtiq cibis nlło
cogente creatis. Arboreos fe¬
tus montanaq fraga lege¬
bant. Cornaq ⁊ induris he¬
rencia mora rubetis. ⁊ ẽ rub¬

Expanded text:
genus ligni spinosi, cuius tellus; contentique cibis nullo cogente creatis arbuteos fetus montanaque fraga legebant cornaque et in duris haerentia mora rubetis et qu
Abbreviated transcription (Latin):
corpus inpõitum ẽ ad cre
mand̾. funus ÷ mortis ap¬
paratus. bustũ corpus cõ¬
ematum. sepulchrũ ubi os¬
sa ꝯduntur. tumulus
gestio t̾re. in ⁊̃ religione
sanctita. qui ⁊ sine ossibus
rei memoria q̃ mon m̃tem.

Expanded text:
corpus compositum est et ardet, funus mortui apparatus, bustum corpus concrematum, sepulcrum ubi ossa conduntur, tumulus congestio terre in religione sancita, qui et sine ossibus rei memoria que moneat mentem.
Abbreviated transcription (Latin):
pestũ ẽ mediũ. ⁊ ĩ actuos
nectis tp̃s. qñ agi nichł
pot̃. ⁊ om̃ĩa sopore quieta
sunt. nã tp̃us ꝑse nõ in¬
ellr̃ nisi ꝑ actus humaos
mediũ aut̃ noctis actu

Expanded text:
pestum est medium et inactuosum noctis tempus quando agi nihil potest, et omnia sopore quieta sunt. Nam tempus per se non intelligitur, nisi per actus humanos. Medium autem noctis actu
Abbreviated transcription (Latin):
.xi. palpebre sunt sinus ccu
ficiant obtutũ. munite st̃
oculiꝰ siquid incid̾it repel¬
latur. ⁊ sop̃no cohibẽtib
tamquã ĩ noluti qͥescas ⁊c̾.¬

Expanded text:
. Palpebrae sunt sinus oculficiant obtutum. Munitae sunt oculis si quid inciderit repellatur, et somno coniventibus tamquam involuti quiesca
Abbreviated transcription (Latin):
pectare P arios nũcupatͦ
qr semꝑ duo sunt pares.
Uł a latera uł a fronte. si¬
ue .n. tetragonũ. siuĩ exa¬
gonũ sic qui se ospitiunt.
ex pari erunt. als̃ .n. stt̃¬

Expanded text:
t. Paries nuncupatus quia semper duo sunt pares, vel a latere vel a fronte. Sive enim tetragonum sive hexagonum sit, qui se conspiciunt ex pari erunt. Aliter enim stru
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾sidio uitis afrigore ⁊ ar¬
dore defenditur.atq adũsꝰ
om̃ ĩ uiriã miunt᷑. qui idõ
alicubi ĩ t̾cisus ẽ. ut ⁊ sole̾
ad mat᷑itatẽ fructus admit¬
tat. ⁊ umnbrã faciat. ⁊ dcũs

Expanded text:
subsidio vitis a frigore vel ardore defenditur atque adversus omnem iniuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat et umbram faciat. Et dictus
Abbreviated transcription (Latin):
ficia q̃ pͦ inctoriã denictis
hostib ĩmolabãt. ⁊ erãt
iudame maiora sac̾ficia
cadebat. uł qr uista ad
aras ducebatur. uñ scͥbr̃¬

Expanded text:
ificia, quae post victoriam devictis hostibus immolabant. Et erant victimae majora sacrificia, cadebat, vel quia vincta ad aras ducebatur. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
tauri. ex quĩb .ui. uident᷑
nã lacet una. has latini
toñis tpẽ oftendũt. Ca¬
medio centro celi ẽ.⁊ dũ
sol ad eam ascenderit. S¬
iuit̃ta cũ sole duplicã ca¬
lor ipĩus. ⁊ dissoluũt᷑ cor¬
pora ⁊ uaporãtur. uñ ⁊ ex
ciat. aut pp̃ fłame cando¬
uom. qd̾ eiusmodi fit. ut
p̃cetĩs lucẽ uideat᷑. itaq qͦ
magis eam ognoscen̾t. sy¬
rion appllãrũt. Cometes
minis exfe fundat. qd̾ gns
syderis qñ apparũit. aut
latine c̾nite appelłãtur.
qr ĩ modũ cͥnũ. flãmas sꝑ¬
gunt. Lucifer dcũs . eo qd̾
int̾ omĩa sydera plus lucẽ
ferat. e aũt unus expla¬
netis. hic qͥppe iuibar dicit᷑.
eo qd̾ radios. lucis effundat.
S ⁊ spłedor solis ⁊ lune sp¬
laꝵ iubar uocatur. qd̾ ĩmod̾
iube radii eius extendãtut.
Hesperus. stlła cccidẽtalis.
quã ꝯgnoĩatam ꝑhibent.
ab hespero hispanie rege. E
ferum. occidens uesperũ fa¬
re. nã int̃clũ in austrũ : ĩ¬

Expanded text:
Tauri, ex quibus sex videntur, nam latet una. Has Latini,tionis tempus ostendunt. Camedio centro caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ciat, vel propter flammae candorem, quae hujusmodi sit, ut e caeteris lucere videatur. Itaque quo magis eam cognoscerent, Syrion appellarunt. Cometes minis ex se fundat, quod genus sideris quando apparuerit, aut Latine crinitus appellatur, quia in modum crinium flammas sunt. Lucifer dictus eo quod inter omnia sidera plus lucem ferat; est autem unus ex planetis. Hic proprie et iubar dicitur eo quod iubas lucis effundat, sed et splendor solis ac lunae bar vocatur, quod in modum iubae radii ipsorum extendantur. Vesperus stella est occidentalis, quam cognominatam perhibent ab Hespero Hispaniae rege. Eferum, occidens vesperum fare. Nam interdum in austrum, in
Abbreviated transcription (Latin):
a que nuscetur. ut colose
mantici ab aqua dcĩ. ẽ .n.
idromãtia ĩ aque ĩ spticẽ
umbras demonũ euctate.
catõnes uide̾. ibiq ab eĩs
aliqua audire. Uarro. at̃¬
dicit diuinatoĩs auiͣ. eẽ ge¬
nem. hinc geomãtiã dc̃am
nos. ⁊ astutia quadam fu᷑
dule̾tie hoĩb futura Siec¬
tant.. Duo aut̃ sunt genã
diuinatoĩs ars. ⁊ furor. In¬
cantatores aut̃ dcĩ sõ. qͥ ar¬
tem u̾b̾ ꝑagũt. Arioli uo

Expanded text:
aquae miscetur, ut colore mantici ab aqua dicti. Est enim dromantia in aque inspectione umbras demonum evocare cationes eorum videre et ab eis ibi aliqua audire, ubi, adicit divinationis quatuor esse genem. Hinc geomantiam, hydronos audulenta hominibus futura conjectant. Duo autem sunt genera divinationis, ars et furor. Incantatores vero dicti sunt qui artem verbis peragunt. Ariol
Abbreviated transcription (Latin):
mã ꝑtẽ. deniq ad utͣmq ꝑ¬
tẽ gͣssum dirigit. ita ut p̾¬
or ꝑs sit postĩor ⁊ post̾ĩor p¬
or Leonem in g̃tia ingẽ¬
suã hunc int̾ .xii. figna asti¬

Expanded text:
artem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior et posterior prior. Leonem in Graecia ingensuam hunc inter duodecim signa consti
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ primus ab oriẽte sbso¬
lanus. ameridie auster. ab
occidente fauomius. a septẽ¬
tͥone eiuistẽ noĩs uẽtus aspi
tẽ dextro uulturnũ ht̃. a si¬
A
nistro eurũ. Aust̃ uõ a dextͥs
euroaust̾ a sinists. austro af¬
fricũ. sauonius a ꝑte dextã

Expanded text:
um primus ab Oriente Subsolanus, a Meridie Auster, ab Occidente Favonius, a Septentrione ejusdem nominis ventus aspirtere dextro Vulturnum habet, a laevo Eurum; Auster a dextris Euroaustrum, a sinistris Austroafr
Abbreviated transcription (Latin):
pitres circa punos suos
ĩpios eẽ. Nã dũ uiderĩt
eos p̾se tẽptãe uolatus
ulłas eis p̃bens escas.
s uerberant pẽnus ⁊ ani¬
do p̃cipitant atq teneros
ꝯ pellunt ad p̃daur ne
forte adulti pigscant.

Expanded text:
circa pullos suos impios esse. Nam dum viderint eos posse tentare volatus, nullas eis praebent escas, sed verberant pennis, et a nido praecipitant, atque a tenero compellunt ad praedam, ne forte adulti pigrescant.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sine aiõ uitã man̾e. ⁊ sine
m̃te aiam durare. Uñ ⁊ a¬
m̃tes. Nã m̃tem uocãi ut
sciat. aiũ ut uelit. mens
ã uccata qd eminet ĩ aĩa
mores amẽtes. Qua pp̃

Expanded text:
 sine animo vitam manere, et sine mente animam durare: unde et amentes. Nam mentem vocari, ut sciat: animum, ut velit. Mens autem vocata, quod emineat in anima, mores amentes. Quapropter
Abbreviated transcription (Latin):
ut g̾manus eadẽ geni̾te
manans. soror at̃ ut fr̃. Nã
soror ẽ execdẽ semiẽ dcã. ꝙ
sola cum frĩb ĩ eadẽ sorte
agnatoĩs habea ͦ. Pateles

Expanded text:
ut germanus, eadem ex genitrice manans. Soror autem ut frater. Nam soror ex eodem semine dicta quod sola cum fratribus in sorte agnationis habeatur. Fratres
Abbreviated transcription (Latin):
qui ab auo uemre mõstͣt.
amita ẽ soror prĩs .q. alia
mr̃. Mat̾tera ẽ soror mat̾ͥs
.q. mat̾ altera. Socer ẽ qui
filiã dedit. Se̾ner ẽ qui fi¬
liam duxat. gener aut̃ dõs
qd̃ acciscatur ad augẽd̾ genᷤ
Sccer aut̃ ⁊ socrus. qd̃ ⁊̃ ge¬
nerũ uł nurũ sibi associauĩt

Expanded text:
quia ab avo venire monstratur. Amita est soror patris quasi alia mater. Matertera est soror matris, quasi mater altera. Socer est, qui filiam dedit. Gener est, qui filiam duxit. Gener autem dictus, quod adsciscatur ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum vel nurum sibi adsocient.
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ multa sigͥcat. P̾ma spe¬
tios fori locus ẽ incitate
ad ex̾cendas nũdinas relictꝰ
Sodã ubi magrãtus iudi¬
care sol. tertia quã supea
diximꝰ quã calcatoriũ noĩamꝰ¬
er uarta spatia plana uina

Expanded text:
nomen multa significat. Prima species fori locus est in civitate ad exercendas nundinas relictus; secunda, ubi magistratus judicare solet; tertia, quam supra diximus, quam calcatorium 226 nominamus; quarta, sp
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eo .xii. lapides. auro firmit̾
incdusi. ꝑ quatuor ordines t̾ni
ĩ singuus Iñ p̾ ordine sar¬
dius topazius ⁊maragdus
In scdõ carbũcło saphirus ia ᷤ¬
pis. In t̾tio liguriꝰ achates.
ametistus. In quarto c̾solitꝰ
ordinẽ natĩtatis sue. sĩgłã ĩ
singlis ut gestar sac̾tos me¬
moriale filiis isrł. ⁊ filioꝵ isił.
ĩ huroĩs ⁊ poctore. obrecor¬
datom̃ triũ. quoꝵ uniꝰ ppls̃¬

Expanded text:
in eo duodecim lapides, auro firmiter inclusi, per quatuor ordines trini in singulis. In primo ordine sardius, topasius, smaragdus. In secundo carbunculus, sapphirus, jaspis. In tertio ligurius, achates, amethystus. In quordinem nativitatis suae, singula in singulis, ut gestaret sacerdos memoriale filiis Israel, et filiorum Israel in humeris et pectore, ob recordationem trium, quorum unius
Abbreviated transcription (Latin):
qñ spinus sus claudr̃ quibꝰ
undiq ꝓtectus ẽ pp̃ insidi¬
as. Nlam statim ut aliqͥd p¬
senserit pꝰ se furrigit. atq
ĩglobũ ꝯũsus ĩsua se arma
recolligit. Huiꝰ ꝓuidẽtia

Expanded text:
quando spinis suis clauditur, quibus undique protectus est contra insidias. Nam statim ut aliquid praesenserit, primum se subrigit, atque in globum conversus in sua se arma recolligit. Huius prudentia
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ se inpulu̾e abscondit¬
⁊ formicas frum̃tũ gestã¬
tes ĩ t̾ficit. ꝓinde aũt leo ⁊
frrniea nocatur. qr aliis a¬
nimalib ut formica ẽ. for

Expanded text:
quod se in pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit. Proinde autem leo et formica vocatur, quia aliis animalibus ut formica est, fo
Abbreviated transcription (Latin):
saltus . qr de pascius ⁊ saltu
filius assũptus ẽ. polimita¬
rius qr de genẽ bet seleel po¬
lymitarii fuit mat̾ eius. uł
qr multis modis ãpliauit
cultũ dñi. bethleemites dc̃s

Expanded text:
saltus, quia de pascuis, et saltu assumptus est. Polymitarius, quia de genere Beseleel Polymitarii fuit mater ejus. Vel quia multis modis ampliavit cultum Domini. Bethlehemites, dictus est
Abbreviated transcription (Latin):
una ẽ q̃ reꝑat seqr ip̃a re¬
senuãt ales. Assiru fenica
uceant. nec fruge nec ħbis
S thuris lac̾mis. ⁊ sicco
uiuit amomo . Hec ubi
Ilicis in ramis. t̃muleq ca¬
cunuẽ palme. Unguib ⁊
puro indũ sibi ꝯftruit ore.
Quo simłat casias ⁊ nardi
lenis aristas. Crassaq t̃
fulua. sb̾ strauͭ cỹnania mur¬
ra. Se suꝑ ĩ ponit. funtq
ĩ odorib euũ. Inde ferut
totidẽ q̃ uiue̾ debãt ãnos
Corpore depatrio ꝑuũ fe¬

Expanded text:
Una est quae reparet, seque ipsa reseminet ales, Assirii Phoenica vocant; nec fruge nec herbis, Sed thuris lacrymis, et succo vivit amomi. Haec ubi Ilicis in ramis, tremulaeque cacumine palmae, Unguibus et duro nidum sibi construit ore. Quo simul ac casias et nardi lenis aristas, Quassaque cum fulva substravit cinnama murra, se super imponit finitque in odoribus aevum. Inde ferunt, totidem qui vivere debeat annos, corpore de patrio parvum phoe
Abbreviated transcription (Latin):
Cum dicu dixi ficus rides
quasi barbara uerba. Et
dixi ficos cetiliane uibes
Dicemus ficus quas sci¬
nꝰ ĩ arbore nasci. Dicemꝰ
fit᷑ cetiliane tuos. Exquo
oftendit ⁊ uitiũ ⁊̃ fructũ¬

Expanded text:
cum dixi ficus, rides quasi barbara uerba / et dici ficos, Caeciliane, iubes. / dicemus ficus, quas scimus in arbore nasci: / dicemus ficus, Caeciliane, tuos». ex quo ostendit, et uitium et fructu
Abbreviated transcription (Latin):
torib. Ilam ter quater
ue ꝑsingłos ãnos generat
fructus. atq alto matu¬
rescente alter oboritur.
hino acarior a copia no¬
inbꝰ incibo sepius sup̃te
ficus. rugas eoꝵ ferũt᷑¬
ros qͦ ferotissimos ad fici
arborẽ colligatos repẽte
mansuest̾e dicut. a ficu¬

Expanded text:
teris: nam ter quaterque per singulos annos generat fructum, atque altero maturescente alter oboritur: hinc et caricae a copia noin cibo saepius sumptae ficus, rugas eorum feruntros quoque ferocissimos ad fici arborem colligatos repente mansuescere dicunt. 18. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
neutr᷑ a neutro dubiũ ẽ. Nã
nec fuscina a fusco. nec pa¬
ginia apago. nec mutina
a muto. nec ariminũ ab ar¬
mo deriuatã. cũ sint p̾miti¬
ua penłtiãm corripuerũt.¬

Expanded text:
 a neutro, dubium est. nam nec fuscĭna a fusco nec pagĭna a pago nec Mutĭna a muto nec Arimĭnum ab Arimo deriuata, cum sint primitiua, paenultimam corripuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
gqͣta᷑ qua tegitur pͦtuie ⁊
D atq ẽspanti cingło an¬
gustius pectus arcatur ⁊
fascicłi corpus alligat. uñ¬
ħ fasciola. dimiitm̃ qua
ħ fasciale. lisme fascia. s ꝓp̾e¬

Expanded text:
st, qua tegitur pectus, et , atque crispante cingulo angustius pectus arctatur, et fasciculi corpus alligat; hin fasciola diminutivum, qua  fasciale -lis, idest fascia, et p
Abbreviated transcription (Latin):
phꝰ dic̾ ꝑ fistulas ueniẽtes
nis aureis sr̃ humali firmi¬
ter in sertis. duob uõ anu¬
lis infi̾orib assute erat
due uitte iacic̃tine. q̃ c̾ca la¬
tera ducte. duobꝰ anulis au¬
reis ĩt̾ scapulas in se̾bãtur
qͥ sb̃ utroq sardonice ĩ epbot
fixi stabant. ut utͣqr ligata
ephot. ⁊ logion sibi ĩ uicẽ fͥ¬
miter cohererẽt. Suꝑ hec
dicit iosephus. Zonã exqua¬
tnor colorib ⁊ auro ꝯsertã.
reuolutã añ pectus. ĩ utͣq
sũmitate ĩ fra pẽdẽtẽ . hñtẽ
exaureis fistulis. fimbrias
aureo circło tͥb ordĩb ftã.
plãcagini similes a tp̃r us ad
tp̃s. a fuͦte nõ supͭ stabat
flos aureus. siłis ħbe quã g̃¬
digiti unius. In suꝑiori uo
planicie tyare. exomĩ ꝑte ĩ
ecuitu us ad sũmitatẽ eius.
q̃ in acutissim̃ deficiebat ca¬
malo granata aurea. cũ spi¬
nosis ex̃mitatibꝰ sius fabre¬
stã. suꝑ frõtẽ uo̾ pẽdebat la¬
mina aurea quã petalũ di¬
cunt admodũ lune dimi¬

Expanded text:
phus dicit per fistulas venientes, nis aureis superhumerali firmiter insertis, duobus vero annulis inferioribus assutae erant duae vittae hyacinthinae, quae circa latera ductae duobus annulis aureis inter scapulas inserebantur, qui sub utroque sardonice in ephod fixi stabant, ut utraque ligatura ephod, et logion sibi invicem firmiter cohaererent. Super hoc dicit Josephus zonam ex quatuor coloribus, et auro confertam, revolutam ante pectus in utraque summitate infra pendente, habentem ex aureis fistulis fimbrias aureo circulo tribus ordinibus facto, plantagini similes a tempore ad tempus. A fronte vero supra stabat flos aureus similis herbae, quam Grdigiti unius. In superiori vero planitie tiarae ex omni parte in circuitu usque ad summitatem ejus, quae in acutissimum deficiebat camalagranata aurea, cum spinosis extremitatibus suis fabrefacta. Super frontem vero pendebat lamina aurea, quam petalum dicunt, admodum lunae dimi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtĩ ad celestem mat̾iã ꝑti¬
net. Nã ille sb̾tilis. ubi uẽ¬
tosi. ⁊ ꝓcellosi motus nõ
possut existẽ ad celestem.
ꝑtim ꝑtẽ. Iste uõ turbulẽtior
qͥ ex alatoĩb hũidis corꝑescit
t̾re deputa᷑. qͥq exse multas
spẽs redit. Nã ⁊motus nẽ¬
tos facit: uehem̃tius faciti¬
ꝯcitatus. ignes ⁊ tonit̾ã. Cõ¬
tractus nibila ꝯspissatꝰ plo¬
bib grandinẽ sẽnũ distentꝰ
efficit. Ilam aerem densũ
nubẽ ẽẽ nubẽ rareftam̃ ⁊

Expanded text:
partim ad coelestem materiam pertinet. Nam ille subtilis, ubi ventosi, ac procellosi motus non possunt existere, ad coelestem pertinet partem. Iste vero turbulentior, qui exhalationibus humidis corporascit, terrae deputatur, quique ex se multas species reddit: nam commotus ventos facit, vehementius concitatus ignes et tonitrua, contractus nubila, conspissatus plubibus, grandinem; distentus efficit serenum. Nam aerem densum nubem esse, nubem raram factam et
Abbreviated transcription (Latin):
Illã t̾ra parẽs. ita irrita¬
ta dõꝵ. Ex̃mã ut phibent
ceo encheladoq sororẽ ꝓge¬
tib. alis.. Mõstrũ horrẽd̾
ingens. eui qt᷑ st̃ corpore
plume. Tot ingiles ocłĩ
sb̾sunt mirabile dcũ. Tot
lingue. totidẽ ora sonãt
rot surrigit auree. Ncste
dulti declinat lumiã sõp̃¬
no. Lute sed custos. aut
sũmi culimiẽ tecti. Turri¬
bꝰ aut altis: aut magnas
t̃ricat itobes. Tam ficti
prãuiq tenax ꝙͣ nũcia ue

Expanded text:
Illam Terra parens ira irritata deorum extremam, ut perhibent, Ceo Encheladoque sororem progeicibus alis. Monstrum horrendum ingens cui quot sunt corpore plume, Tot vigiles oculi subter mirabile dictu Tot lingue totidem ora sonant tot surrigit aures. Nocte dulci declinant lumina somno. Luce sedet custos aut summi culmine tecti Turribus aut altis et magnas territat urbes, Tam ficti pravique tenax quam nuntia ve