comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enim dei uirtꝰ ⁊ dei sap̃ia que dicit. domi¬
nꝰ possedit me micio uiarum suarũ anse¬
qͣm quicqͣm faceret a principio: petrꝰ fi¬
lius sp̃c sc̃i ex eo tempore quo ab ipso il¬
iuminatꝰ gram diume cognitionis acce¬
pit. Et quia una uoluntas. eadẽq est
operatio sc̃e trinitatis: recte cũ dixisset
beatꝰ es symon bariona. idest filius gr̃e
sp̃ualis. ꝓtinus adiunxit: quia caro ⁊
sanguis non reuelauit t: s pat̾ m̃s qͥ
in celis ẽ. Pater quippe filio columbe
reuelauit: quia una ẽ gr̃a patris. et
sp̃c sancti. eadem quoq et filii: qd̃ facil¬
limis sacre scripture ꝓbatur exempliᷤ.
Dicit namq de patre apłs. Misit d̾s spi¬
ritum filii sui in corda nr̃a. Sicit ip̃e fi

Expanded text:
enim Dei virtus et Dei sapientia, quae dicit: Domienim Dei virtus et Dei sapientia, quae dicit: Dominus possedit me ab initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo ab ipso illuminatus gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset, Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est. Pater quippe filio columbae revelavit, quia una est gratia Patris et Spiritus sancti, eadem quoque et Filii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre Apostolus: Misit Deus Spiritum Filii sui in co
Abbreviated transcription (Latin):
mon bariona. Bariona syriace: latine
dicitur filiꝰ columbe. filius autẽ colum¬
be uecte uocatur apłs petrꝰ: quia undeli¬
cet columba multum ẽ simplex animal.
Et ipse prudenti ⁊ pia simplicitate do¬
ininum sequebatꝰ memor illius p̃cepti.
qd̾ cum suis condiscipłis ab eodẽ magis¬
tro simplicitatis ac pietatis accepit. Es¬
tote prudentes sicut serpentes: ⁊ simpli¬
ces sicut columbe. Uel cerce quia sp̃e sẽs
suꝑ dominũ in columbe specie descendit.
recte filius columbe nuncupatꝰ quia sp̃ua¬
li gr̃a plenus extitisse monstratꝰ Et iusta
satis laude dilectorẽ confessorẽq suũ uo¬
minus remunerat. cum eum sci sp̃c fili¬
um ẽe testatur. a quo ipse dei uiui filius
asseneratur. quãuis hocipsũ multũ dis¬
similiter fieri nullꝰ fidelium dubit st. Do¬
minus enim xp̃e filius dei ꝑ naturã: px¬
ẽ: petrꝰ filius sp̃e sc̃i: quia de ipso renat᷑
est. xp̃c filius dei. ante tempora: ipse est

Expanded text:
mon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine mon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis ac veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Vel certe, quia Spiritus Dominum in columbae specie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium dubitet. Dominus enim Christus Filius Dei per naturam, Peest, Petrus filius Spiritus sancti, quia de ipso renatus est. Christus Filius Dei ante tempora; ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
intimat qd̾ maius ẽ. Dñs de se qd̾ factꝰ
ẽ ꝓpt̾ nos: discipulꝰ declarat de dño qͥa
ipse est qui fecit nos. Sic et in euͣngłio do¬
minus multo crebriꝰ se filium hominis
qͣm filium dei appellare consueuit: ut
nos ãmoneat dispensationis carnis qͣm ꝓ¬
nobis suscepit. Sed nos necesse ẽ tanto
humilius diuinitatis alta uenerari: qͣnto
illum meminimꝰ ꝓ nr̃a exaltatione ad
humanitatis eiꝰ infima descendisse. Si
enim int̾ sacram̃ta incarnationis eiꝰ qͥb
redempti sumꝰ potentiã diuinitatis qua
creati sunus pia semꝑ mende. recolimꝰ. fit
ut ipsi quoq cum petro suꝑne beatitudi¬
nis mercede donemur Nam confitente il¬
lo xp̃m filium dei uiui: uideamꝰ quid se¬
quitur. Respondens autẽ ih̾c : dixit. Be¬
atꝰ es simon bariona. Constat ergo qͥa
ed intueamur atcentiꝰ quale qͣntum
nominis confessorem glorificat: ut hu¬
ius etiam nos ueracit̾ eum confitendo me¬
reamur ẽẽ consortes. Beatꝰ es inquit sy¬

Expanded text:
intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam filium Dei appellare consuevit, ut nos admoneat ejus dispensationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infima descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus, quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus, pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur: Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar Jona. Constat ergo quiaed intueamur attente, quale quantumnominis confessorem glorificat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Si
Abbreviated transcription (Latin):
tanas. ep̃o afferente p̃iecto mrͣis glot¬
simi stẽph̃i memoriam: ueniebant mag¬
ne multitudines concursu ⁊ occursu. ubi
ceca mulier ut ad ep̃m p̃iectum duceret᷑
orauit. Fores quos ferebat dedit. recepit.
oculis admouit: ꝓtinus uidit. Stupen¬
tib qui aderant preibat exultans uiam
carpens: et me ducem ulteriꝰ ñ reqͥrens.

Expanded text:
eiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidit. Stupentibus qui aderant praeibat exsultans, uiam carpens et uiae ducem ulterius non requirens.
Abbreviated transcription (Latin):
turbandos. eis longe aute euisdẽ passio¬
nis penã. et resurrectionis sue głam p̃¬
clicit: ut cum eũ morientẽ sicut p̃didũ
ẽ cernerent: etiã resurrecturũ non du¬
biturent. Sed quia carnales adhuc dis¬
cipuli nullo modo ualebant capere uer¬
ba mysterii: uenitur ad miraculũ. An¬
te eorum oculos cecus lumen recepit:
ut qui celestis mysterii uerba ñ caperẽt:
eos ad fidem celestia facta solidarent:
ed miracula dñi et Lectio.
saluatoris nr̃i sic accipienda sunt
fratres mei: ut et in ueritate credantur
facta: et tamen ꝑ significationẽ nobis
aliquid innuant. Opera quippe eiꝰ. ⁊ ꝑ
potentiã aliud ostendunt. et ꝑ mysteri¬
um aliud loquuntꝰ. Ecce enim qͥs ux¬
s tamen quẽ ꝑ mysterr̃ significet no

Expanded text:
turbandos, eis longe ante et ejusdem passionis poenam, et resurrectionis suae gloriam praedicit, ut cum eum morientem, sicut praedictum est, cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Sed quia carnales adhuc discipuli nullo modo valebant capere verba mysterii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidarent. ed miracula Domini et Salvatoris nostri sic accipienda sunt, fratres charissimi, ut et in veritate credantur facta, et tamen per significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxsed tamen quem per mysterium significet no
Abbreviated transcription (Latin):
quisquis hoc qd̃ sibi deest lumen etͥ¬
nitatis intelligit. clamet medullis
cordis: clamet uocib mentis dicens.
Ihu fili dauid: miserere mei. Sed qͥd
clamante ceco subiungitur audiamꝰ:
Et qui p̃ibant increpabant eum ut
taceret. Quid autem signant isti qͥ
ih̃m uenientẽ precedunt. nisi desiderio¬
rum carnalium turbas. tumultusq
uiciorum: qui priusqͣm ih̾c ad cor no¬
strum ueniat: temptationib sius co¬
gitationẽ urãm dissipant. et uoces cor¬
dis in oratione perturbant: Sepe
namq dum conuerti ad deum post ꝑ¬
petrata uicia uolumus: dum contra
hec eadem exorare uicia q̃ ꝑpecram¬
mus conamur: occurrunt cordi fan¬
tasmata peccatoꝵ que fecimus. men¬
tis nr̃e aciem reuerberant. confundũt
animũ: et uocem nr̃e dep̃cationis pre¬
munt. Qui p̃ibant ergo in crepabant
eum ut taceret : quia priusqͣm ihc ad
cor ueniat. mala q̃ fecimus cogitatio¬
ui nr̃e suis ymaginib illisa. in ipsa

Expanded text:
quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aetequisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissipant, et voces cordis in oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Dominum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem nostrae deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
cho appropinquare dicitͫ: cecꝰ illu¬
minatur. Iherico quippe. interpͣtatur
luna. Luna autẽ in sacro eloquio ꝓ
defectu ponitur caruis: quia dũ mens¬
truis monientis decrescit: defectũ no¬
stre mortalitatis designat. Dũ igitur
condicor nr̃ appropinquat iherico. cecꝰ
ad lumen redit: quia clum cliuinitas¬
defectum nr̃e carnis suscepit. humanũ
genus lumen qd̾ amiserat recepit. Un¬
de enim ds̃ humana patitur: inde ho¬
mo ad diuina subleuatꝰ Qui uidelicet
cecus recte et iuxta uiam sedere: et
mendicans esse describit᷑ Ipsa et enim
ueritas dicit. Ego sum uia. Qui ergo
eterne claritatem lucis nescit: cecꝰ est.¬
Sed si iam in redemptorẽ credidit:
iuxta uiam sedet. Si autẽ iam credidit.
sed ut lucẽ eternã recipiat. rogare dis¬
simulat. atq a p̃cib cessat: cecus qui¬
dem iuxta uiam sedet: s minime m̃di¬
cat. Si uero et credidit et exorat: ⁊
iuxta uiam sedet cecus ⁊ mendicat:
citatis sue tenebras agnoscit:

Expanded text:
cho appropinquare Jesus dicitur, caecus illuminatur. Jericho quippe interpretatur luna. Luna autem in sacro eloquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur Conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum Didefectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse describitur; ipsa enim Veritas dicit: Ego sum via . Qui ergo aeternae lucis claritatem nescit, caecus estsed si jam in Redemptorem credit, juxta viam sedet. Si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat, rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si vero et credit, et exorat, et juxta viam caecus sedet, et mendicat. citatis suae tenebras agnoscit,
Abbreviated transcription (Latin):
tib aromata ⁊ aurum infinitũ nimiᷤ
⁊ geminas p̃ciosas. uenit ad salomonẽ
et locuta ẽ ei uniu̾sa q̃ habebat in cor¬
rgo in figura regine huius. eccłia
uenit ex gentibus uilli du ⁊ a fim¬
b terre imponens finẽ cupiditatib ui¬
ciisq terrenis: ut audiret sapĩam sa¬
lomonis. idest ueri pacifici dñi nr̃i
ibͥu xp̃i. qui fecit utraq unum. soluenᷤ
iimicitias int̾ dm̃ ⁊ hominẽ in car¬
ne sua. Uenit post ueteres ⁊ ꝓfanas
suꝑsticiones audire et discere de fidei
illuminatione ⁊ iudicio futuro: de ami¬
me immortalitate. de spe resurrectioniᷤ
enit ergo in ibrłm cum multo co

Expanded text:
tibus aromata, et aurum infinitum nimis, tibus aromata, et aurum infinitum nimis, et gemmas pretiosas, venit ad Salomonem, et locuta est ei universa quae habebat in corrgo in figura reginae hujus Ecclesia venit ex Gentibus et a finibus terrae, imponens finem cupiditatibus vitiisque terrenis; ut audiret sapientiam Salomonis, id est, veri pacifici Domini unum, solvens inimicitias inter Deum et hominem in carne sua . Venit post veteres et profanas superstitiones audire et discere de fidei illuminatione et judicio futuro, de animae immortalitate, de spe resurrectionis Venit ergo in Jerusalem cum multo co
Abbreviated transcription (Latin):
uit. hanc sara sterilis ⁊ desperata in se¬
nectute. unico pignore fecunda p̃cecinit¬
ccłia enim unicum idest
dilectissimũ deo ppłm. scło iam se¬
nescente ꝓgenuit. Hec ẽ regina illa. de
qua ad dominũ dicitꝰ astitit regina a
dextris tuis in uestitu deaurato. circũ¬
amicta uarietate. idest diuersarum
circundata p̃cioso decore uirtutũ. Hec ẽ
illa regina: que uenit a partibz ethio¬
pie audire sapientiã salomonis. Sed
hec ñ tam ex una regione qͣm ex uni¬
uersis mundi partib reges paritura
conuenit: sicut etiam eunglista com¬
memorat. Regina austri uenit a fini¬
b t̾re audire sapientiã salomonis:
enit eccł̾ia ad redẽp¬
torem et eruditorẽ suũ. ut de stul¬
ticia erroris doctrinam perciperet ueri
tatis. de qua plenius sicut auduumꝰ reg¬
norui scribit hystoria. ita dicens. et
ingressa regina ihrłm cum multo co¬
mitatu ⁊ diuitiis. cum camelis portan¬

Expanded text:
vit. Haec Sara sterilis, et desperata in sevit. Haec Sara sterilis, et desperata in senectute unico pignore fecunda praescivitesia enim unicum, id est dilectissimum Dei populum saeculo jam senescente progenuit. Haec est regina illa de qua a Davide dicitur: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato circumamicta varietate ; id est diversarum circumdata pretioso decore virtutum. Haec est illa regina quae venit a partibus Aethiopiae audire sapientiam Salomonis. En haec non tam ex una regione quam ex universis mundi partibus reges quaesitura convenit. Sicut et evangelista commemorat , Regina Austri venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Venit Ecclesia ad Redemptorem et eruditorem suum, ut de stultitia erroris doctatis; de qua plenius, sicut audivimus, Regnorum scripsit historia, ita dicens: Et ingressa regina Jerusalem cum multo comitatu et divitiis, cum camelis portan
Abbreviated transcription (Latin):
tribunal et̾ni iudicis uenerimꝰ. ab il¬
la et̾ua eccłia et ab illa celesti ihrlm
ppetua excõmunicatione separem᷑. hec
ergo cogitantes fr̃es lm̃i. tam casti.⁊
tam sobrii. ⁊ tam pacifici ad istud alta¬
re deo auxiliante studeamꝰ acced̾e: ut
ab illo eterno altari ñ mereamꝰ exclu¬
di. Qui enim ad istud altare casto cor¬
pore ⁊ mundo corde cum secura ⁊ mur¬
da conscientia uen̾it: ad uud altare
qd̾ in celis est. felici transmigratione
ecte festa ecclie colunt: qui le¬
se eccłie filios ẽẽ cognoscunt. hec
enim omnium credentium mat̾ est
que natos ad mortem regenerat ad
salutem. Hec est post sinagogam qui¬
dẽ uocata: sed ante synagogã ꝓmissa.
hec etuum iam in primo homine p̃ figu¬
rata ẽ. Nam sicut ex ade latere fabrica¬
ta ẽ eua. ita ex xp̃i corpore ⁊ uuln̾e. re¬
dempta creuit eccłia. Hec intͣ archã
diluuio exundante seruata: crucis bñ¬
ficium ⁊ baptismatis myst̾ium p̃signa¬

Expanded text:
tribunal aeterni Judicis venerimus, ab iltribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua excommunicatione separemur. 4. Etam sobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere, ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde, cum munda et secura conscientia venerit; ad illud altare quod in coelis est, felici transmigratione ecte festa Ecclesiae colunt, qui se Ecclesiae filios esse recognoscunt. Haec enim omnium credentium mater est, quae natos ad mortem, regenerat ad salutem. Haec est post Synagogam quidem vocata; sed ante Synagogam promissa. Haec enim jam in primo homine praefigurata est. Nam sicut ex Adae latere fabricata est Eva; ita ex Christi corpore et vulnere redempta crevit Ecclesia. Haec intra arcam diluvio exundante serficio, et baptismatis mysterium praesigna
Abbreviated transcription (Latin):
offeres mirnus tuum. Et iterũ: amice
quomͦ huc intrasti. non habens uestẽ
nuptialem:
oc enim habet textꝰ euͣngłice lec¬
tionis. qd̃ quidam fecerit nuptias
filio suo. ⁊ intrauerit ut uideret simul re¬
cumbentes. ⁊ uidens ibi hominẽ ñ ha¬
bentẽ uestem nuptialem dixit ad eum
Amice quomodo huc intrasti ñ habens
uestem nuptiaiem. Et illo obmutescen¬
te dixit ministris. Ligate illi manuis
⁊ pedes ⁊ ꝓicite eum in tenebras extis¬
res: ibi erit fletꝰ et stridor dentium. Ec¬
ce qualem sententiam merebitꝰ audire.
qui ad coniinũ nuptiale. idest ad alta¬
e domini. aut ebriosus. aut adult̾. aut
dium in corde retinens p̃sumit accede̾.
uertat hoc a nobis d̃s Lect iii
fr̃es km̃i. ⁊ concedat ut mala ista
ut nunqͣm uelimꝰ admitt̾e. aut si ad¬
iaissa fuerint. sine ulla moru peniten¬
tia ulꝰ pace studeamus sanare: ⁊ largi¬
orib elemosinis festinemꝰ abluere. ne
forte si cum peccatoꝵ uulnerib ante

Expanded text:
offeres munus tuum ; et iterum, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Sic enim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul recumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente, dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sentequi ad convivium nuptiale, id est ad altare Domini, 62 aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumet accedere. Avertat hoc a nobis Deus, fratres rissimi, et concedat ut mala ista aut nunquam velimus admittere; aut si admissa fuerint, sine ulla mora poenitentia vel pace studeamus sanare, et largioribus eleemosynis festinemus abluere: ne forte, si cum peccatorum vulneribus ante
Abbreviated transcription (Latin):
Dogo uos fratres: diligenter
Datcendite. Si ad men̾sam cuiꝰcũq
potentis hominis nemo p̃sumit cum
uestib conscissis ⁊ inquinatis accede̾:
quantomagis a conuuiuo et̾ni regis
idest ab altari dñi debet se unusquisq
inuidie uł odii ueneno ꝑcussꝰ iracũdie
furore repletꝰ. cum reuerentia ⁊ humi¬
litate subtrahere ꝓpt̾ ulud qd̃ scciptũ

Expanded text:
ogo vos, fratres, diligenter attendite, si ad mensam cujuscumque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere; quanto magis a convivio aeterni regis, id est, ab altari Domini debet se unusquisque invidiae vel odii veneno percussus, iracundiae furore repletus, cum reverentia et humilitate subtrah
Abbreviated transcription (Latin):
It fluuius egrediebatur de loco uo¬
luptatis ad irrigandum paradisũ.
qui ude diuiditur in quatuor capita.
Nomen uni phison: ipse ẽ qui circuit
omnẽ terram eulath: ubi nascitur
aurum: et aurum terre illius oꝑti¬
mum est. Ibiq inuenitur delliũ: et
lapis onichinus. Et nomen fluuio se¬

Expanded text:
fluvius egrediebatur de loco voluptatis ad irrigandum paradisum, qui inde dividitur in quatuor capita: Nomen uni Phison: ipse est qui circuit omnem terram Evila, ubi nascitur aurum. Et aurum terrae illius optimum est: ibique invenitur bdellium, et lapis onychinus. Et nomen fluvii se
Abbreviated transcription (Latin):
prie hebreoꝵ ẽ. Racha enun dicitur che
uos. idest manis aut uacuus: quẽ nos
possumꝰ uulgata iniuria. absq cerebro
nuncupare. Si de ocioso ergo sermone
reddituri sumꝰ rationẽ: qͣntomagis de
contumelia : Sed et signant̾ addit᷑
qui dixerit fr̃i suo racha. frat̾ enĩ nr̃
nullꝰ est: nisi qui eundẽ nobiscũ habet
patrẽ. Cum ergo similit̾ credat in dm̃.
⁊ xp̃i dei nouerit sapientiã: qͣ ratioue
stulticie elogio denotari potest.¬
henne: onoro inioy. Ex superiorib
subaudit᷑. qui dixerit fratri suo fatue. re¬
us erit gehenne. Qui enim eq̃ in dm̃ cre¬
denti. dicit fatue. impiꝰ ẽ in religione. Si
ergo offeres munꝰ tuũ ad altare᷑. ⁊ ibi re¬
cordatꝰ fueris. quia frat̾ tuus habet ali¬
quid adu̾sum te. Non dixit. si tu habes
aliquid adu̾sꝰ fratrem tuũ: s si frater
tuus habet aliquid adusum te: ut du¬
rior tͥ reconciliationis ĩponatꝰ᷑ necessitaᷤ.

Expanded text:
est, Racha enim dicitur κενός, est, Racha enim dicitur κενός, hoc est,inanis et vacuus, quem nos possumus vulgata injuria absque cerebro nuncupare. Si de otioso sermone reddituri sumus rationem, quanto magis de contumelia? Sed et signanter additur, qui dixerit fratri suo racha. Frater enim noster nullus est, nisi qui eumdem nobiscum habet patrem; cum ergo similiter credat in Deum, et Christum Dei noverit sapientiam, qua ratione stultitiae elogio denotari potest ex superioribus subauditur: Qui dixerit fratri suo, fatue, reus erit gehennae. Qui enim aeque in Deum credenti dicit, fatue, impius est in religione. Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum te, aliquid adversus fratrem tuum, sed si frater tuus habet aliquid adversum te, ut durior reconciliationis tibi imponatur necessitas.
Abbreviated transcription (Latin):
oc capitulum cum suꝑiori beret tes¬
timonio: ĩ quo dixeuit iota unum.
aut unꝰ apex ñ pret̾ibit ex lege donec om¬
uia fiant. Suggillat ergo phariseos: qͥ
contemptis mandatis dei statuelunt ꝓpri¬
as traditiones: ad̾ ñ eis ꝓsit doctrina ̃
poło: si uł parum ad̾ in lege p̃ceptũ est
destruant. Possumꝰ autẽ et alit̾ intellige¬
re. ad magistri eruditio. etiã si paruo
peccato obnoxiꝰ sit deducat eum de gradu
maximo: nec ꝓsit docere tusticiã. quam
minima culpa destruit. beatudoq ꝑfec¬
ta sit. q̃ sermone docueris. oꝑe complere.
mnis qui irascitꝰ fra Lectu¬
sine causa. Ceterum in ueteri definita
sententia ẽ: ⁊ ira penitꝰ tollitꝰ dicente
scriptura. Qui irascitꝰ fratri suo. Si
enim ubemur uerberanti alterã p̃bere
maxillã. et inunicos ur̃os amare ⁊ ora
re ꝓ ꝑsequentib: omnis ire occasio tolli¬
tur. Radendum ẽ ergo sine causa: qͥa
ira uiri iusticiam dei ñ operat᷑. Qͥ aũt
dixerit fratri suo racha. Hoc u̾bum pro

Expanded text:
oc capitulum cum superiori haeret testimonio, in quo dixerat: Iota unum, aut unus apex non praeteribit a Lege, donec omnia fiant. Sugillat ergo Pharisaeos, qui, contemptis mandatis Dei, statuebant proprias traditiones, quod non eis prosit doctrina in populis, si vel parvum, quod in Lege praeceptum est, destruant. Possumus autem et aliter intelligere, quod magistri eruditio, etiamsi parvo peccato obnoxius sit, deducat eum de gradu maximo, nec prosit docere justitiam, quam minima culpa destruit. Et beatitudo perfecta sit, quae sermone docueris, opere complere. Quia omnis qui irascitur frasine causa: caeterum in veris definita sententia est, et ira penitus tollitur, dicente Scriptura: Qui irascitur fratri suo. Si enim jubemur verberanti alteram praebere maxillam, et inimicos nostros amare, et orare pro persequentibus , omnis irae occasio tollitur. Radendum est ergo, sine causa, quia ira viri justitiam Dei non operatur . Qui autem dixerit fratri suo raca, reu
Abbreviated transcription (Latin):
cuncisionis: operatꝰ est et mͥ int̾ gen¬
tes. Bene una ẽ dicta: quia multi¬
tudinis credentiũ erat cor unũ. ⁊ ani¬
ia uua. De naui docebat turbas: qͥa
de auctoritate eccłie docet usq hodie
gentes. Ut cessauit autẽ lociui. dixit
ad symonẽ. Duc in altum. ⁊ laxate re¬
tia nr̃a incapturam. Qd̃ primo roga
uit simonẽ nauim a t̾ra reducere pu¬
sulum. significat uel temperate uten¬
dum uerbo ad turbas. ut nec t̾rena eiꝰ
p̃cipiantur: nec sic a t̾renis ĩ ꝓfunda
sacrum̃toꝵ recedatꝰ ut ea penitꝰ ñ intel¬
ligant: uł priꝰ in proximis regioni¬
b gentib p̃dicandum: ut qd dicit
item pecro duc ĩ altum: ⁊ laxate re¬
tia ur̃a in capturã ad remotiores gen¬
tes quib postea p̃dicatum ẽ ꝑtineat.

Expanded text:
cumcisionis, operatus est et mihi inter gencumcisionis, operatus est et mihi inter gentes . Bene una dicta, quia multitudinis credentium erat cor unum et anima una . De qua docebat turbas, quia de auctoritate Ecclesiae docet usque hodie gentes. Ut cessavit autem loqui, dixit ad Simonem: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam. Qvit Simonem navem a terra reducere pusillum, significat vel temperate utendum verbo ad turbas, ut nec terrena eis praecipiantur, nec sic a terrenis in profunda sacramentorum recedatur, ut ea penitus non intelligant, vel prius in proximis regionibus gentibus praedicandum, ut quod dicitur item Petro, duc in altum, et laxate retia vestra in capturam, ad remotiores gentes, quibus pos
Abbreviated transcription (Latin):
ppło nouit dũs qui sunt eiꝰ. coruaq
cor ai fluctib scli huius ad futtire uite
tranquillitatẽ quasi ad soliditatẽ lit¬
toris uidendo hoc ẽ misericordit uisitã¬
do ꝓuehit Piscatores autẽ descenderãt.
et lauabant retia. Piscatores sunt ee¬
clesie doctores: qui nos rete fidei comp̃¬
hensos. ⁊ de ꝓfundo ad lumen elatos. qͣ¬
si pisces littori. sic terre uiuentiũ adue¬
hunt. Quasi enu q̃dam retia piscan¬
tium sunt complexe p̃dicantiũ dicti¬
ones: que eos quos ceperint in fide ñ
amittant. Unde retia. quasi retinentia
sunt uocata. S hec retia modo laxan¬
tur in capturã. modo lota plicantur.
quia non omne tempꝰ est habile doc¬
trine:. si nunc exerenda ẽ lingͣ doctoriꝰ
ñc siumet cura gerenda
scendens autẽ in unam nauim q̃
erat symonis. rogauit eum ut a
terra reduceret pusillum: et sedeus do¬
cebat de nauicula turbas. Nauis symo¬
nis ẽ eccłia primitiua: de qͣ pauiꝰ cut.
Qui enim operatꝰ ẽ petro ĩ apłatũ cir¬

Expanded text:
pulo, novit dominus qui sunt ejus, eorumque corda fluctibus saeculi hujus ad futurae vitae tranquillitatem, quasi ad soliditatem littoris videndo, hoc est, misericorditer visitando provehit. Piscatores autem descenderant, et lavabant retia. Piscatores sunt ecclesiae doctores, qui nos rete fidei comprehensos, et de profundo ad lumen elatos, quasi pisces littori, sic terrae viventium advehunt. Quasi enim quaedam retia piscantium sunt complexae praedicantium dictiones, quae eos quos ceperint, in fide non amittant. Unde et retia, quasi retinentia sunt vocata, sed haec retia modo laxantur in capturam, modo lota plicantur, quia non omne tempus est habile doctrinae, sed nunc exerenda lingua doctoris, nunc suimet cura gerenda. Ascendens autem in unam navem, quae erat Simonis, rogavit eum a terra reducere pusillum. Et sedens, docebat de navicula turbas. Navis Simonis est Ecclesia primitiva, de qua Paulus ait: Qui enim operatus est Petro in apostolatum cir
Abbreviated transcription (Latin):
mauis actib diuina cadi¬
gessisse mysteria. et in reb uisibilibus
inuisibilia exercuisse negotia: lectio
hodierua monstrauit. Ascendit inauit
ĩ nauiculã: ⁊ transfretauit ⁊ uenat in
ciuitatẽ suã. Nonne ipse ẽ qui fugati
fuctib maris ꝓfunda nudauit ut is¬
rabeliticꝰ ppłs int̾ stupentes uudas sic¬
co uestigio uelut montium concaua
transiret: Nonne hic ẽ qui petri pe¬
dib marinos uertices inclinauit. ut
iter liciuidum humanis gressib soli¬
dum p̃beret obsequium: Et quid ẽ
qd̾ ipse sibi maris sic denegat seruici¬
um: ut breuissimi laci transitum.
sub mercede nautica tͥnffretaret: Lẽ¬
scendit inquit ĩ na¬
uiculam et transfretauit. Et
quid mirum fratres: xp̃c uenit susci¬
pere infirinitates nr̃as. ⁊ sua nobis

Expanded text:
manis actibus divina gessisse mysteria, et in rebus visibilibus invisibilia exercuisse negotia, lectio hodierna monstravit. Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit, et venit in civitatem suam. Nonnfluctibus maris, profunda nudavit, ut Israeliticus populus inter stupentes undas sicco vestigio velut montium concava transiret ? Nonne ipse est qui Petri pedibus marinos vertices inclinavit, ut tunc liquidum humanis gressibus solidum praeberet obsequium ? Et quid est quod ipse sibi maris sic denegat servitutem, ut brevissimi lacus transitum sub mercede nautica transfretaret? Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit. Et quid mirum, fratres? Christus venit suscipere infirmitates nostras, et sua nobis
Abbreviated transcription (Latin):
let ẽẽ contignus. qd̾ ab iherosolimis sex
milib separatꝰ contra meridianã pla¬
gam: accedens ad eiusdẽ urbis pontificẽ
cyrillum nomine. petiit ut parroechie
que bethleem fuerat sita. locum sibi ad¬
habitandum augeret. Cui nimirum mox
qd̾ deuote poposcit: digne concessit. Le¬
igne et enim habitandi bech UIII¬
leem adiuuantib uicins uiris
catholicis construxit monasterium: in
quo sub statuta ab apłis regula degens.
cepit qd̃ olim multum cupierat cum
fratrib habitare:. et cum eusebio cre¬
monensi nobili uiro. cuius postulatione
ex greco sermone qͣndam epłam trans¬
tulit in latinum. Hoc u̾o sciendum. hãc
is maxime regionib canonicam functio¬
nẽ. in eiꝰ monast̾io primitꝰ institutã. Un
de p̃dictus uir ociosus ñ fuisse credendꝰ
est. qui tantum nobis intrans lationi¬
b diuine scripture p̃stitit: ut ad hebre¬
orum fontem pene ñ egeamꝰ accedere:
qͣndo nos facundie sue multa cognosci¬
tur ubertate satiasse. Nurib libris. co¬

Expanded text:
ese contulit, quod ab Jerosolymis sex millibus separatur, contra meridianam plagam: accedensque ad ejusdem urbis pontificem Cyrillum nomine, petiit ut paroeciae, quae Bethleem fuerat sita, locum sibi habitandi tribueret. Cui nimirum mox quod devotione poposcit, digne concessit. Digni etenim habitaculi, Bethleem, adjuvantibus vicis vicinis catholicis, construxit monasterium. In quo statuta ab Apostolis regula degens coepit, quod olim multum cupierat, cum fratribus habitare, et cum Eusebio Cremonensi nobili viro, cujus postulatione ex Graeco sermone quamdam Epistolam transtulit in Latinum. In quo vere sciendum, hanc is maxime regionibus, canonicam functionem monasterio primitus institutam, ubi praedictus vir otiosus non fuisse credendus est: qui tantum nobis in translatione divinae Scripturae praestitit, ut ad Hebraeorum fontem pene non egeamus accedere: quoniam nos facundiae suae multa cognoscitur ubertate satiasse plurimis libris, co
Abbreviated transcription (Latin):
ens. fidelib p̃dicabat:  multa uixta
dubio tempestate xomanũ ppłm ꝑ cõ¬
stantium augustum: arriana heresis
maculabat.ectio¬
ccirco gͦ p̃dictꝰ uir occasione qͣm opta¬
ẽ relicta domo parentib. sorore. cogna¬
tis. ⁊ inclita ac gliosissima petri corpore
sũmo studio in p̃fata confecerat urbe¬
loꝵ uuenis militaturꝰ aduenit. Cũq¬

Expanded text:
ens, fidelibus praedicabat. Multaque juxta ens, fidelibus praedicabat. Multaque juxta dubio tempestate Romanum populum per Constantium Augustum Ariana haeresis maculabat. Idcirco ergo praedictus vir, occasione quam semm, relicta domo, parentibus, sorore, cognatis, et inclyta ac gloriosissima Petri urbe: cosummo studio in praefata confecerat urblorum juvenis militaturus advenit.
Abbreviated transcription (Latin):
ud uero de huius uiri elegan uͣ¬
ti industria qͣm erga latinos. ⁊ gre¬
Icos. hebreos ⁊ arabicos. caldeos q indiscẽ¬
do elem̃torum apices habuit p̃stantiꝰ di¬
ci potest: qͣm ipsius ad pamachium. ⁊ oc¬
ceauum missa ꝓfitentꝰ uerba dicentis:
Dum eẽm uuenis miro discendi ferue¬
bam amore: nec iuxta quorũdã presũp¬
tionẽ ipse me docui. Apollinarẽ audi¬
ui anthiochie frequent̾ ssin et excolui.
tunc cum me in scripturis scĩs erudiret:¬
Iam canis spargebatꝰ caput: ⁊ magis¬
trum potius quam discipłm ẽe decebat.
ꝑrexi tam̃ alexandriã. audiui didimũ.
cendi. Rursum iherosolue ⁊ bethle¬
hebreum nocturnum habui p̃cepto¬
rem: tunebat enim uideos: ⁊ michi al¬
terum exhibebat nichodemu.
ec utio contuli: ut qui scire cupi¬
unt nosse queant sicut p̃dixi qͦ
natꝰ loco: quib ue tantꝰ uir magistri
fuerit informatꝰ. Com morante itaq
iheronimo rome mentis corporisq uir¬
giitatẽ ⁊ delictorum peuitentiã custodi¬

Expanded text:
d vero de hujus viri eleganti industria, quam erga Latinos, et Graecos, Hebraeos, et Arabicos, Chaldaeosque in discendo elementorum apices habuit, praestantius dici potest, quam ipsius ad Pammachium et Oceanum missa profitentur verba dicentis: Dum essem, inquit, juvenis, miro discendi ferebar ardore: nec juxta quorumdam praesumptionem ipse me docui. Apollinarium audivi Antiochiae frequenter, et colui, jam tunc cum me in Scripturis sanctis erudiret, canis spargebatur caput: et magistrum potius quam discipulum decebat. Perrexi tamen Alexandriam, audivi Didymum: cendi. Veni rursum Jerosolymam et BethleHebraeum nocturnum habui praeceptorem? Timebat enim Judaeos: et mihi alterum exhibebat Nicodemum. Haec itaque contuli: ut qui scire cupiunt, nosse queant, sicut praedixi, quo natus loco, quibusve tantus vir magistris fuerit informatus. Commorans itaque Hieronymus Romae, mentis corporisque virginitatem, et delictorum poenitentiam custodi
Abbreviated transcription (Latin):
re beati remigii in eccłia scĩ xp̃o¬
fori. cum multa et scupenda miracula
in eadem eccłia ꝑ m̾ita eius. dñi gra
fierent: ampliata ⁊ exaltata ẽ ipsa et¬
clesia. Et facta cripta uetro altare in
qua tranfferretꝰ corpꝰ sc̃issimum. effoᷤ¬
sum est de loquo in quo erat: ut in fos¬
sam factam in memorata cripta depo¬
neretur: s nullo modo moueri potuit.

Expanded text:
re beati Remigii in aecclesia sancti Cristore beati Remigii in aecclesia sancti Cristofori, cum multa et stupenda miracula in eadem aecclesia per merita eius Do mini gratia fierent, ampliata et exaltata est ipsa aecclesia. Et facta cripta retro altare, in qua transferretur corpus sanctissimum, effossum est de loco, in quo erat, ut in fossam factam in memorata cripta deponeretur; sed nullo modo moveri potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
psalmisq celestib per totam excubat
noctẽ. Mane autẽ facto: quid adhuc
ũcatui desit intractatu rimatꝰ: Reppe¬
rerunt et enim reuelante deo qui sc̃m
suum mirificari apud bomines uolu¬
it. quẽ apud se mirificatum habebat.
qualit̾ oratione p̃missa adhuc maio
riignaculo urbis rome propugna¬
cula munirent᷑
ssumpta gͥ palla desuꝑ beati sepul¬
chro: componunt eam in modum
feretri. Accensisq super cruces cereis
atq super cereferariis. dant uoces in
canticis: cucueunt urbẽ cum uicis:
nec p̃tereunt ullum hospicium. qd̃ ñ
hac circuitione concludant. Quid plu¬
ra: Non post multos dies fines huius
ciuitatis lues aggreditꝰ memorata ue¬
rumptam̃ usq ad eum locum accedẽs
quo beati pignus accessit: acsi constitu¬
tum cerneret tͥminum. intro ingredi
uilo mͦ ñ ẽ ausar: s etiam que in prin¬
cipio peruaserat. huiꝰ uirtutis repul¬
su reliauit.etio Quint
epulto siquidem ut p̃diximꝰ corpo¬

Expanded text:
psalmisque caelestibus per totam excubat psalmisque caelestibus per totam excubat noctem. Mane autem facto, quid adhuc precatui desit, in tractatu rimatur; reppererunt etenim, revelante Deo, qui sanctum suum mirificari apud homines voluit, quem apud se mirificatum habebat, qualiter, oratione premissa, adhuc maiori propugnaculo urbis propugnacula munirentur. Assumpta igitur palla desuper beati sepulchro, componunt eam in modum feretri; accensisque super cruces cereis atque super ceroferariis, dant voces in canticis, circumeunt urbem cum vicis. Nec pretereunt ullum hospicium, quem non hac circuitione concludant. Quid plura? Non post multos dies fines huius civitatis lues aggreditur memorata. Veruntamen usque ad eum locum accedens, quo beati pignus accessit, acsi constitutum cerneret terminum, intro ingredi ullo modo non est ausa, sed etiam que in principio pervaserat huius virtutis repulsu reliquit. Qui epulto siquidem, ut prediximus, corpo
Abbreviated transcription (Latin):
tierunt ut dominus declararet. si in ea¬
dem ecclesiola uellet illud corpꝰ sanctissi¬
mum poni: et sic tanta f cuitate motũ
est feretrum: ut nullum onus portanteᷤ
sentirent. Sepultum ẽ autẽ illud uene¬
rabile corpus in eadem eccłiola in loco¬
ubi altare ẽ inhoniore sc̃e genouefe. q̃
familiarissima extitit beato remigio Qd̃
manifestum est actum fuisse diuina dis¬
positione atq ipsiꝰ uoluntate: ut sicut
res suo nomine adquisite. iuxta sacͤs le¬
ges episcopio eccłie remensis erant uni¬
te : ita et q̃ ipsius meritis erant decet̾o
adquirende. rem̃si ecclie. in cuius iaceret
territorio unirentur.ectio Tertia¬
ost cuiꝰ obitum cũ lues inguinaria
pplin prime germanie deuastaret.
⁊ om̃s rem̃sis ꝓuintie incole huiꝰ cladis
t̾rerentꝰ auditu: concurrit rem̃sium po¬
pulꝰ ad sc̃i sepulchrum: congruũ hu¬
ius cause flagitare remedium. Accen¬
sis cereis. lichnisqr ñ paucis: ymnis

Expanded text:
tierunt, ut Dominus declararet, si in eatierunt, ut Dominus declararet, si in eadem aecclesiola vellet illud corpus sanctissimum poni. Et sic tanta facilitate motum est feretrum, ut nullum onus portantes sentirent. Sepultum est autem illud venerabile corpus in eadem aecclesiola, in locoubi altare est in honore sanctae Genovefae, quae familiarissima extitit beato Bemigio. Quod manifestum est actum fuisse divina dispositione atque ipsius voluntate, ut, sicut res suo nomine adquisite iuxta sacras leges episcopio aecclesiae Remensis erant unitae, ita et que ipsius meritis erant de cetero adquirende, Remensi aecclesiae, in cuius iaceret territorio, unirentur. Post cuius obitum cum lues inguinaria populum primae Germaniae devastaret, et omnes Remensis provinciae incole huius cladis terrerentur auditu, concurrit Remensium populus ad sancti sepulchrum, congruum huius causae flagitare remedium. Accensis cereis lichnisque non paucis, ymnis
Abbreviated transcription (Latin):
sepulturam u̾sus ecclĩam sc̃oꝵ marty¬
rum thimothei et apollinaris. secꝰ eccle¬
siam sc̃i cristophori mͣris. in loco ubi ex
tunc et nunc crux ẽ posita. ⁊ ubi mul¬
ta miracula ds postea ꝓ scõ remigio os¬
tendit: ita feretrum ẽ aggrauatum.
ut nullo modo quocunq ingeniꝯ. uł a
qͣntis cũq hominib posset moueri. Et stu¬
pentib omnib ac petentib d̾i omnipoten¬
tiam. ut dignaretur ostendere in quo
loco eisdem sc̃i sui corpꝰ uellet reponi.
designauerunt ad basilicam p̃fatorum
martyrum. ⁊ feretrũ moueri ñ potuit.
ꝓposuerunt ut ferretꝰ ad eccłiã scĩ ni¬
chasii. et moueri ñ potuit. ꝓ posuerũt
ut ferretur ad eccłiam scõꝵ sixti ⁊ sini¬
cii. et nec sic mou̾i potuit. Lectõ ni¬
andẽ coacti qm̃ parua ecclesiola e¬
rat in honore beati mrͣis xp̃ofori.
s nulum corpꝰ nominati scĩ in ea iace¬
bat. ⁊ in qua ei circũiacentib atriis ex
antiquo erat cimiteriũ rem̃sis eccłie pe¬

Expanded text:
sepulturam versus ecclesiam sanctorum martyrum Timothei et Appollinaris, secus ecclesiam sancti Christophori martyris, in loco ubi ex tunc et nunc crux est posita, et ubi multa miracula Deus postea pro sancto Remigio ostendit: ita feretrum est aggravatum, ut nullo modo quocunque ingenio, vel a quantiscunque hominibus posset moveri. Et stupentibus omnibus, et petentibus Dei omnipotentiam, vel dignaretur ostendere, in quo loco ejusdem sancti sui corpus vellet reponi, designaverunt ad basilicam praefatorum martyrum, et feretrum moveri non potuit. Proposuerunt ut ferretur ad ecclesiam sancti Nicasii, et moveri non potuit; proposuerunt, ut ferretur ad aecclesiam sanctorum Sixti et Sinicii, et nec sic moveri potuit. Tandem coacti, quoniam parva aecclesiola erat in honore beati martiris Cristofori, sed nullum corpus nominati sancti in ea iacebat, et in qua eique circumiacentibus atriis ex antiquo erat cimiterium Remensis aecclesiae, pe
Abbreviated transcription (Latin):
sermonib exponenda sit: s oꝑib com¬
ꝓbanda. Cum enim dicat scripturie gła
patris ẽ filius sapiens: qnͣte huiꝰ sũt
głie: qui tantorũ filioꝵ sapientia et
euͣngłium ipse nos genuit. Quicquid
enĩ in hac sc̃a plebe potest ẽẽ uirtu¬
tis ⁊ gr̃e: de hoc quasi de quodã lu¬
cidissimo fonte omniũ riuuloꝵ pu¬
tenim quia castitatis pollebat
uigore. quia abstinentie głabat᷑
angustiis: quia blandim̃tis erat p̃¬
ditus lenitatis: omnium ciuiũ in de
um ꝓuocauit affectum. Bene ⁊
congrue in hac die qm nobis beati
patris nr̃i . N. ad paradisum transi¬
tꝰ exultabilem reddidit. p̃sentiᷤ psal¬
mi uͥsiculum decantauimꝰ: in memo¬
ria et̾na erit iustꝰ. Digne enim in
memoria uercit᷑ hominum. qui ad
gaudium transit angłoꝵ. Qui iam
grãm xp̃i clarificatus inuenit: qͥa
mundi głam ñ quesiuit.

Expanded text:
sermonibus exponenda sit, sed operibus comsermonibus exponenda sit, sed operibus comprobanda. Cum enim dicat Scriptura: Gloria Patris est Filius sapiens, quantae hujus sunt gloriae, qui tantorum filiorum sapientia et Evangelium nos genuit. Quidquid igitur in hac sancta plebe potest esse virtutis et gratiae, de hoc quasi quodam fonte lucidissimo, omnium rivulorum putenim, quia castitatis pollebat vigore, quia abstinentiae gloriabatur angustiis, quia blandimentis erat praeditus lenitatum prouocauit affectum. Bene & congrue in hac die quam nobis B. Patris nostri Odonis ad paradisum transitus exultabilem reddit, præsentis Psalmi versiculū decantauimus. In memoria æterna erit iustus. Digne enim in memoriam vertitur hominum, qui ad gaudium transiit Angelorum. Qui iam gratiā Christi clarificatus inuenit, quia mundi gloriam non quæsiuit.
Abbreviated transcription (Latin):
lucidum fuerit ñ habens aliquam
parcem tenebrarum. erit lucidum to¬
tum: ⁊ sicut lucerna fulgoris illumi¬
nabit te. Totum corpꝰ nr̃m omĩa oꝑa
nr̃a dicit: quia et apłs membra nr̃a
nuncupat q̃dam opera aue imꝓbat. ⁊
mortificanda p̃cipit dicens. Mortifi¬
cate gͦ membra ur̃a q̃ sunt suꝑ tͥrum.
fornicationẽ. ĩmundiciã. libidinẽ. ⁊ ce¬
tera talia. Si g ipse bonum bona ĩ¬
tentione patrau̾is. ñ habens ĩ tusi cõ¬
scientia aliquam partẽ tenebrose cogi¬
tationis. etiam si contigerit aliquem
ꝓximoꝵ tua bona actione noceri. ubi
gr̃a. aut de pecunia quã a te indigens
⁊ petens acceperat. facere uł pati ali¬
quid mali: aut de uerbo exhortationiˢ
quo errantẽ corrigere uolebas forte ꝑ¬
nitiosiꝰ errare tu tam̃ ꝓ tuo simplici
lucido corde hic et in futuro lucis grã
d scĩ ac beatissimi patrisLet ĩ
nr̃i. N. cuius hodie festa celebra¬
mus laudes addidisse aliquid decerpsis¬
se ẽ: cum siquidem uirtutũ eiꝰ gra non

Expanded text:
idum fuerit, non habens aliquam partem tenebrarum, erit lucidum totum, et sicut lucerna fulgoris illuminabit te. Totum corpus nostrum omnia nostra opera dicit, quia et Apostolus membra nostra nuncupat quaedam opera, quae improbat, et mortificanda praecipit dicens: Mortificate ergo membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem , et caetera talia. Si igitur ipse bonum bona intentione patraveris, non habens in tua conscientia aliquam partem tenebrosae cogitationis, etiamsi contigerit aliquem proximorum tua bona actione noceri, verbi gratia, aut de pecunia quam a te indigens et petens acceperat, facere vel pati aliquid mali, aut de verbo exhortationis quo errantem corrigere volebas, forte perniciosius errare, tu tamen pro tuo simplici et lucido corde et hic et in futuro, lucis gratia Ad sancti ac beatissimi Odonis patris nostri, cujus hodie festa celebramus, laudes addidisse aliquid, decerpsisse est. Cum siquidem virtutum ejus gratia non
Abbreviated transcription (Latin):
perituri: m̾ito turbabant᷑. Lectõ xi¬
ed cum audiunt. in domo patris mei
mansiones multe sunt: si qͦmunꝰ dixiᷤ¬
sem uobis. quia uado parare uobis locũ.
etiam post pericula temptationum se a¬
alius ẽ alio fortior. alius alio sapientior.
aliꝰ alio iustior. alius alio sanctior: indo¬
mo patris mei mansiones multe st̾.
Nuiiꝰ eorum alienabitꝰ ab illa domo. ubi
mansiones ꝓsuo quisq accepturꝰ ẽ mito
Senaciꝰ quidem ille equalis ẽ omnib ꝙ̃
pat̾familias eis qui operati sunt muna
iubet dari omnib. ñ in eo discernens. qui
mitiꝰ et qui ampliꝰ laborarunt. qͦ utios
denario. uita significatꝰ et̾nia: ubi ampli

Expanded text:
perituri, merito turbabantur. Sperituri, merito turbabantur. Sed cum audiunt: In domo Patris mei mansiones multae sunt, Si quominus dixissem vobis quia vado parare vobis locum, et jam post pericula tentationum se aalius est alio fortior, aut alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior, in domo Patris mei multae mansiones sunt. Nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus et qui amplius laborarunt : quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alio
Abbreviated transcription (Latin):
fratres ad dm̃ maior intentio: ut u̾ba
sancti eũngli que modo in nr̃is aurib so¬
nuerunt. ctiam mente capere ut cumq poᷤ¬
simus. Ait enuim dominꝰ iħc xp̃c. Non tur¬
betur cor ur̃m. Creditis in dm̃: ⁊ in me cre¬
dite. Ne mortẽ tanq̃m hõies timerent. et
ideo turtarentur. consolatꝰ eos: etiã dm̃ se
ce contestans. Creditis inquit indm ĩ
me credite. Consequens ẽ enim. ut si mde¬
um creditis: et in me credere debeatis. Qd̃
cui natuma ẽ non inpina. eẽ equalẽ
deo. Semetipsum enim exinaniuit: ñ ta¬
men formam dei auutteus: s formã serui
accipiens. Mortem metuitis huic forme
serut: non turbetꝰ cor ur̃m: suscitabit ulã
forma dei. Sed auid ẽ ad̾ seciuitꝰ: in domo
patris mei mansiones multe sunt. nisiqͥa
et sibi metuebant: unde audire debuerũt.
ñ turbetꝰ cor ur̃m: Quis enim eorũ ñ me¬
tueret: cum petro dictum eẽt fidentiori
atq promptiori. ñ cantabit gauꝰ donee
me ter neges. Tanqͣm ergo eẽnt ab ilo

Expanded text:
fratres, ad Deum major intentio, ut verba sancti Evangelii, quae modo in nostris auribus sonuerunt, etiam mente capere utcumque possimus. Ait enim Dominus Jesus: Non turbetur cor vestrum. Credite in Deum, et in me credite. Ne mortem tanquam homines timerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, etiam se Deum esse contestans. Credite, inquit, in Deum, et in me credite. Consequens est enim ut si in Deum creditis, et in me credere debeatis: quodcui natura est, non rapina, esse aequalem Deo: semetipsum enim exinanivit; non tamen formam Dei amittens, sed formam servi accipiens . Mortem metuitis huic formae servi; non turbetur cor vestrum, suscitabit illam forma Dei. 2. Sed quid est quod sequitur, In domo Patriset sibi metuebant: unde audire debuerunt: Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset, fidentiori atque promptiori: Non cantabit gallus, donec ter me neges? Tanquam ergo essent ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
lib cogitationid excecati. cum reꝑban¬
ñ uos putatis eẽ reꝑbandos. qui domũ
dei patris inde separatis: Non ait dñs
ĩ uniuerso mundo. aut ĩ uniuersa crru¬
tura. aut inuita uł beatitudine semps¬
terna. mansiones multe sunt: s. ĩdomo
inquit patris mei. mansiones multe sũt

Expanded text:
libus cogitationibus excaecati, cum reprobanlibus cogitationibus excaecati, cum reprobannon vos putatis esse reprobandos, qui domum Dei Patris inde separatis? Non enim ait Dominus, In universo mundo, aut, in universa creatura, aut, in vita vel beatitudine sempiterna mansiones multae sunt; sed, In domo, inquit, Patris mei mansiones multae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
butiones. Alia ẽ enimgia sous. alia gła
luine aua gła steularum. Stella enim a
stella differt in gła: sic et resurrectio mor¬
tuorum. Tanquam steue scĩ diu̾sas man¬
siones. diuerse claritatis. tanqͣm ĩ celo sor¬
tiuntur ĩ regno: s ꝓpt̾ unum denarium.
nullus separat᷑ a regno. At ita erit d̾s
omuia ĩ omnib: ut am̃ d̾s caritas ẽ. ꝑ
caritatẽ fiat: ut qd̾ habent singuli cõ
mune sit omnib. Sic enim quisq etiã
ipse habet. cum amat in altero qd ipse
ñ habet. Non erit itaq ulla inuidia im¬
paris claritatis: am̃ regnabit ĩ omnibus
unitas caritatis. ꝓuide respuendi sunt
aporde xp̃iauo qui putant ideo dictum
multas eẽ mansiones. quia extͣ regnũ
celorum erit aliquid ubi beati maneant
innocentes. qui sine baptismo ex bac lu¬
ce tranfinigrarũt: quia sine illo in reg¬
num celorum intrare ñ potuerunt. Hec
fides: ñ ẽ fides: qm̃ ñ est uera et catho¬
lica fides. Ita ne stulti homines ⁊ carna¬

Expanded text:
tes. Alia enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum: stella enim a stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum . Tanquam stellae sancti diversas mansiones diversae claritatis, tanquam in coelo sortiuntur in regno, sed propter unum denarium nullus separatur a regno: atque ita erit Deus omnia in omnibus: ut quoniam Deus charitas est, per charitatem facit, ut qmune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. Hia corde Christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid ubi beate maneant innocentes, qui sine baptismo ex hac vita emigraverunt, quia sine illo in regnum coelorum ingredi non potuerunt. Haec fides non est fides, quoniam non est vera et catholica fides. Itane tandem stulti homines, et carna