comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum sũmittit᷑. quia reseratis scripturarũ
misteriis. ad noticiã xp̃i ꝑuenitꝰ᷑. hoc est
ad eiꝰ humilitatẽ fidei pietate descenditꝰ.
Et bñ domus ibu tegulis contecta descͥ¬
bitꝰ: quia sub contemptibili litterarũ
uelamine si assit qui reseret doctor. di¬
uina spũalis gr̃e uirtꝰ inuenitꝰ. Quod
autẽ cum lectõ deponitꝰ significat ab ho¬
bere cognosci. Quorũ fidem ut uidit: dix̃.
homo remittunt᷑ tibi peccata tua. Ho¬
minc̃ dominꝰ a paralisi curaturꝰ primo
peccatoꝵ uincula dissoluit: ut ostende¬
ret cum obnexus culparũ. arcuũ disso¬
iutione dampnari: nec nisi hiis relaxatiᷤᷤ
mẽbroꝵ posse recuperatione sanari. Sic
et illi paralitico qui uxta ꝓbaticã pisci¬
nã diu motum aque frustra p̃stolabat᷑
sanato a domino dicit᷑ Ecce iam sauꝰ fac¬
tus es: iam noli peocare: ne deteriꝰ tibi
aliquid contingat. Et bene is cui peccata

Expanded text:
sum submittitur, quia reseratis Scripturarum sum submittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notitiam Christi pervenitur, hoc est ad ejus humilitatem fidei pietate descenditur. Et bene domus Jesu tegulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divina spiritalis gratiae virtus invenietur. Quod autem cum lecto deponitur, significat ab hodebere cognosci. Quorum fidem ut vidit, dixit: Homo, remittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paralysi curaturus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum, artuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari. Sic et illi paralytico qui juxta probaticam piscinam diu motum aquae frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . Et bene is cui peccata
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam appellant.
t ũ iuuenientes qua parte illũ in¬
ferrent p̃turba: ascenderũt supͣ
tectum ꝑ tegulas. Desiderant paraliticũ
xp̃o offerre. s turba int̾posita ab omni
parte recludunt᷑ quia sepe anima post
infimi torporis desidiã ad dm̃ resipiscẽs.
suꝑneq gr̃e remedio cupiens imouari:
prisce consuctudinis obstaculo retardat᷑
Sepe audẽ ipsas orationes secrete dulce¬
dinis. ⁊ quasi suaue cum deo colloquium
turba cogitationũ int̾ueniens: aciẽ men¬
tis ne xp̃c uideatur int̾cludit. Et quid
uit̾ hec agendũ: Non utiq ĩ infimus
excerius qua turbe tumultuant᷑ rema¬
nendũ. s tectũ domus inq̃ xp̃e docet as¬
cendendum: idest sacre scripture subli¬
mitas ẽ appecenda: lexq dñi cũ psalmiᷤ¬
ta die noctuq medicanda. Ili q̃ enĩ cor
rigit iunior uiã suã: In custodiei¬
dõ inauit sermones tuos.
It sũmiserunt eũ cum lecto ĩ mediũ
lante ib̾m. patefacto tecto eger ante ihe¬

Expanded text:
ustitiam appellant. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum per tegulas. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita ab omni parte recluduntur, quia saepe anima post infirmi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens innovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur, saepe inter ipsas orationis secretae dulcedines, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum interveniens aciem mentis ne Christus videatur intercludit. Et quid inter haec agendum, non utique in infimis exterius qua turbae tumultuantur remanendum, sed tectum domus, in qua Christus docet, ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum Psalmista die noctuque meditanda: In quo eiam suam? In custodiendo, inquit, sermones tuos Et submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Patefacto tecto aeger ante Je
Abbreviated transcription (Latin):
compositum est. Dictis eciam missis. ut¬
uentum ẽ ad conuiuium: requirenteᷤ sol¬
licite senem neqͣquã ueuererunt. Sed
nec homo quidem extitit: qui eum de ba¬
silica exire uidisset. Credo alicua fuit ur
In quo loco ex illa die multe uirtutes fac¬
te sunt: q̃ ꝑ negligentiã ñ sunt scripte.
Nos uero quantas nr̃o tempore aut fieri
uidimus. aut factas cognouimiꝰ silere ne

Expanded text:
composito, dictis ecomposito, dictis eventum est ad convivium, requirentes sollicite senem, nequaquam repperiunt. Sed nec homo quidem extetit, qui eum de basilica exire vidisset. Credo, aliqua fuissetIn quo loco ex illa die multae virtutes factae sunt, quae per neglegentiam non sunt scriptae. Nos vero, de quanto nostro tempore aut fieri vidimus aut factum certe cognovimus, silere ne
Abbreviated transcription (Latin):
unc conturbati ⁊ conterriti: auid age¬
rent nesciebant. Dicit eis unꝰ ex cle¬
ricis. Scitis quia post hoc triduũ epis
copatꝰ eius ẽe consueuerat : forsitan ⁊ in
hac die se tranfferri uos ãmonet. Lunc
ieuiniis et orationib. ac iugiliis psallẽ¬
do die noctuq insistentes: triduũ illud
continuatione duxerunt. Quarca autẽ
die accedentes. ponentesq manus: non
ualebant penitus mouere sepulchrum.
ui hoc stantes. ut terra uasculum qd̃ de¬
texerant operirent: apparuit eis uene¬
randa canicie senex ad instar nuuis can¬
dorẽ efferens. dicens se ẽẽ abbatẽ: ⁊ ait
eis. Usq qͦ conturbamini ⁊ tardatis: Nõ
uidetis domnum martinũ stantẽ uobiᷤ
iuare paratum. si manꝰ apponitis: Tũc
iactans pallium quo utebatur: posuit
manum ad sargofagum cum reliquis sa¬
cerdotib. crucib paratis ⁊ cereis. Impo¬
sita q antiphona: dederunt cuncti uoces
psauentium in excelso. Tandẽ ad senis co¬
natum: ꝓtinꝰ sarc ofagũ in sũma leu̾itate

Expanded text:
unc conturbati atque exterriti, quid facerent nesciebant. Dicit eis unus ex clericis: 'Scitis, quia poet hunc triduum natalis episcopati eius esse consueverat, et forsitan in hac die se transferri vos admonet'. Tunc ieiuniis et orationibus ac iugi psallentio die noctuque insistentes, triduum illud continuatione duxerunt. Quarta autem die accedentes ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulchrum. n hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canities senis, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, ait eis: 'Usquequo conturbamini et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vobis iuvare paratum, si manus ajactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis, ac cereis, impositaque antiphona, dederunt cuncti 1009 voces psallentium in excelso. Tum ad senis conatum protinus sarcophagum cum summa levitate
Abbreviated transcription (Latin):
Repleta est ergo sp̃u sc̃o elysabeth: et
exclamauit uoce magna. Recte uoce mͣg¬
ua: quia magna dei dona cognouit. Rec¬
te uoce magna: quia ulum quẽ ubiq pre¬
sentẽ nouerat. etiam corporaliter a desse
sentiebat. Magna etenim uoce: non tã
clamosa. qͣm deuota intelligendũ est:
Neq enim modice uocis deuotione. uo¬
minũ laudare uolebat: que sp̃u sc̃o ple¬
ua flaguibat. que et illum ĩ utero gesta¬
bat. quo in natis mulierũ nemo maior
conceptꝰ ex carne matris uuginis. filiꝰ al¬
tissimi uocaretur et essec. Exclamauit
autẽ et dixit. Benedicta tu inter mulie
dicta iuter mulieres: s inter mulieres be¬
nedictas. maiori benedictione specialit̾ in¬
sigius. Benedictꝰ fructus uentris cui. Nec
ipse generali scorum more benedictꝰ: s sicut
iista mistico sermone testat᷑ dicens. Et¬
enim dñs dabit benignitatẽ: ⁊ terra no¬
stra dabit fructum suum. Dedit quippe
dominꝰ benignitatẽ: quia genꝰ humanũ

Expanded text:
Repleta est ergo Spiritu sancto Elizabeth, et Repleta est ergo Spiritu sancto Elizabeth, et exclamavit voce magna. Recte voce magna, quia magna Dei dona cognovit; recte voce magna, quia illum quem ubique praesentem noverat, etiam corporaliter adesse sentiebat. Magna etenim voce non tam clamosa quam devota intelligendum est. Neque enim modicae vocis devotione Dominum laudare valebat, quae Spiritu sancto plena flagrabat: quae et illum in utero gestabat, quo in natis mulierum major nemo conceptus ex carne matris virginis filius Altissimi vocaretur, et esset. Exclamavit autem, et dixit: Benedicta tu inter muliedicta inter mulieres, sed inter mulieres benedictas majori benedictione specialiter insignis. Benedictus fructus ventris tui. Nec ipse generali sanctorum more benedictus, sed sicut mista mystico sermone testatur, dicens: Etenim Dominus dabit benignitatem, et terra nostra dabit fructum suum . Dedit quippe Dominus benignitatem, quia genus humanum
Abbreviated transcription (Latin):
ad uirtutum alta tͣnstulit. Intrat ergo do¬
inum zacharie atq elẏsabech. quã seruũ
ac p̃cursorẽ dũi pariturã nouerat salu¬
tat. non quasi dubia de oraculo qd̃ acce¬
peiit: sed ut ogratulatura de douo qd̃ ꝯser¬
uam accepisse didicernt: non ut uerbum
angli mulieris attestatione ꝓbaret: sed
ut mulieri prouecte etatis uirgo iuuen¬
cula iiusteriũ sedula impenderet. Ut
lutandũ beata maria. repleta est sp̃u
sancto mox elysabeth: repletꝰ est ⁊ io¬
hannes: atq uno codẽq sp̃u ambo edoc¬
ti. illa salutantẽ que cẽt agnduit. et
ut matrẽ domini sui debida. cũ benedic
quia lingua necdum ualuit. auimo exul¬
tante salutauit: officiumq sue precur¬
sionis quam libenter quamq deuote
iuuenis esset impleturus. et anteqͣm naᷤ¬
ceretur aduenienti dũo. quib ualebat
derat namq tempus quo impieretꝰ
angli sermo quem dixerat: quia sp̃
s ancto replebitꝰ adhuc ex utero matris sue.

Expanded text:
ad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo doad virtutum alta se transtulit. Intrat ergo domum Zachariae atque Elizabeth, quam servum ac praecursorem Domini parituram noverat, salutat, non quasi dubia de oraculo quod acceperat, sed ut congratulatura de dono, quod conservam accepisse didicerat: non ut verbum angeli mulieris attestatione probaret, sed ut mulieri provectae aetatis virgo juvencula ministerium sedula impenderet. Ut lutandum beata Maria, repleta est mox Spiritu sancto Elizabeth, repletus est et Joannes: atque uno eodemque Spiritu ambo edocti, illa salutantem quae esset agnovit, et ut matrem Domini sui debita cum benedictiquia lingua necdum valuit, animo exsultante salutavit, officiumque suae praecursionis quam devote, quam libenter juvenis esset impleturus, et antequam nasceretur adveniente Domino quibus valebat derat namque tempus quo impleretur angeli sermo quem dixerat: Quia Spiritu sancto replebitur adhuc ex utero matris suae .
Abbreviated transcription (Latin):
bumari: postqͣm celesti se honustandã par¬
tu clidicit. nequaqͣm se de donis celestibus
quasi hec a se essent exculit: s ut magis
magisqr donis esset apta diuinis. in custodi¬
am humilitatis gressum mentis fixit: et
eungeliranti sibi archangelo respondit. Ec¬
ce ancilla dñi: fiat michi scd̾m uerbũ tuũ
t uero ex hodierna lec Lectõ ii.¬
tione audiuimꝰ. eandẽ qͣm angło exhi¬
buerat humilitatẽ. hominib quoq cura¬
uit exhibere. et qd maioris ẽ uirtutis hoc
etiam minorib. Quis enim uesciat uirgi¬
nem deo consecratam. muliere des deo dedi¬
ta gradum habere potiorẽ: Quis dubi¬
tet matrem regis eterm. iuire matrie mi¬
litis ẽẽ preferendã : Attamen ip̃a memor
ua conscendit. gestansq in utero deum.
seruorũ dei habitacula petit. ac requirit
alloquia. Et apte post uisionẽ angeli. in
montana subiit: que gustata suauitate
suꝑnoꝵ cunum. humilitatis se gressib

Expanded text:
blimari, postquam se coelesti onustandam parblimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Ut vero ex hodierna lectione audivimus, eamdem, quam angelo exhibuerat humilitatem, hominibus quoque curavit exhihere, et quod majoris est virtutis, hoc etiam minoribus. Quis enim nesciat virginem Deo consecratam, muliere Deo dedita gradum habere potiorem? Quis dubitet matrem regis aeterni jure matri militis praeferendam? Attamen ipsa, memor na conscendit, gestansque in utero Deum servorum Dei habitacula petit, ac requirit alloquia. Et apte post visionem angeli in montana subiit, quae, gustata suavitate supernorum civium, humilitatis gressibus
Abbreviated transcription (Latin):
ueneranda primordia p̃licat: ⁊ salutaria
semper imitande hum. litatis remedia cõ¬
mendat. Nam quia peste superbie attactũ
genus humanũ perierat. decebat ut medi¬
camentum humilitatis quo sanaretur. pri¬
ma mox incipientis salutis tempora p̃ten¬
derent. Et quia ꝑ temeritatẽ seducte mu¬
lieris. mors in mundum introierat: ꝯgru
mulieres se deuote humilitatis inuicem
ac pietatis p̃uenirent obsequiis. Prior er¬
go nobis beata dei geniteix. ad sublimita
tẽ celestis patrie iter ostendit bumilita¬
tis: non minus religionis qmͣ castitatis
exemplo uenerabilis. Siquidẽ gła uirgi¬
nei et intemerati corporis. qualis sit uita
superne ciuitatis. ad qm suspiramꝰ insi¬
nuat: ubi neq nubent neq nubentur.
sed sunt sicut angłi dei in c. lis. ac uirtu¬
te mentis eximia. qͣ ad hanc ꝑtingere de¬
beamus indicat: Nam sicut p̃cedente sc̃i
euͣngłii lectione cognouimus. postqͣm an¬
gelica uisione et alloquutione meruit su¬

Expanded text:
veneranda primordia praedicat, et salutaria semper imitandae humilitatis remedia commendat. Nam quia peste superbiae attactum genus humanum perierat, decebat ut medicamentum humilitatis quo sanaretur, prima mox incipientis salutis tempora praetenderent. Et quia per temeritatem seductae mulieris mors in mundum introierat, congrmulieres se devotae humilitatis invicem ac pietatis praevenirent obsequiis. Prior ergo nobis beata Dei genitrix ad sublimitatem patriae coelestis iter ostendit humilitatis, non minus religionis, quam castitatis exemplo venerabilis. Siquidem gloria virginei et intemerati corporis qualis sit vita supernae civitatis, ad quam suspiramus, insinuat, ubi neque nubent neque nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit su
Abbreviated transcription (Latin):
onsequenti etiam tem¬
pore transmare in urbe roma. ⁊
apud mediolanum. ubi tunc imꝑatoriᷤ
ualentimiani minoris/ comitatꝰ fuerat
constitutꝰ: in qua urbe tunc episcopa

Expanded text:
onsequenti etiam tempore trans mare in urbe Roma, et apud Mediolanum, ubi tunc imperatoris Valentiniani minoris comitatus fuerat constitutus. In qua urbe tunc episcopa
Abbreviated transcription (Latin):
finem huius scłi. ꝑfecta ineternũ tota
cum illo regnabit. In hanc ergo ciuita¬
tẽ debemus omnes ire. Nullo nos pra¬
uo opere a tam salubri itinere oportet
excusari. Omnes nos necesse ẽ. nato re¬
gi debitum pendere censum: hoc est in
unitate eccłie presentis iussis obtempe¬
rare diuinis: et ad ingressum patrie ce¬
lestis. infatigabili bonoꝵ operum cursu

Expanded text:
finem hujus saeculi perfecta, in aeternum tota finem hujus saeculi perfecta, in aeternum tota cum illo regnabit. In hanc ergo civitatem debemus omnes ire, nullum a tam salubri itinere oportet excusari. Omnes nos necesse est nato regi debitum pendere censum, hoc est, et in unitate nunc Ecclesiae praesentis jussis obtemperare divinis, et ad ingressum patriae coelestis infatigabili bonorum operum cursu
Abbreviated transcription (Latin):
dicauit
ec pretereundũ. quod eiusdẽ pacis
terrene sere nitas nato regi celes¬
ti non solum testimonium gr̃e ꝑhibuit.
sed et obsequiũ impendit: quia predica¬
torib uerbi illius ꝑagrandi omnẽ facui¬
tatẽ tribuit: et ubicunq uellent eimn¬
gelii gr̃am disseminandi. Qd̃ fieri mini¬
me posset: si ñ uno totus orbis regeret᷑
imperio. Sed ipsa totius orbis descrip¬
tio. que a terreuo rege facta memorat᷑
celestis opera regis manifeste designat:
qui ad hoc nimirũ apparuit in mundo.
ut de cunctis ꝑ orbem nationib electos
ui unitatẽ fidei sue colligeret: ac nõĩa
eorum sicut ipse ꝓmisit mneternũ scribe¬
ret in celo. Hoc quoq qd̃ ad edictum au¬
gusti ibant omnes: ut ꝓfiterentur sin¬
guli in siam ciuitatẽ. in nr̃i regis nobis
seruitio spiritaliter est agendum. Nr̃a
quippe ciuitas. sc̃a eccłia est: que partim
adhuc peregrinatꝰ᷑ a dño in terris. partĩ
iam cum domino regnat in celis: ⁊ post

Expanded text:
dicavit. Nec praetereundum quod ejusdem pacis terrena  Al., terrenae serenitas nato regi coelesti, non solum testimonium gratiae perhibuit, sed et obsequium impendit, quia praedicatoribus verbi illius peragrandi orbem facultatem tribuit, et ubicunque vellent Evangelii gratiam disseminandi. Quod fieri minime posset, si non uno totus orbis regeretur imperio. Sed et ipsa totius orbis descriptio, quae a terreno rege facta memoratur, coelestis opera regis manifeste designat; qui ad hoc nimirum apparuit in mundo, ut de cunctis per orbem nationibus electos in unitatem fidei suae colligeret, ac nomina eorum, sicut ipse promisit, in aeternum scriberet in coelo. Hoc quoque quod ad edictum Augusti ibant omnes, ut profiterentur, singuli in suam civitatem, in nostri regis est nobis servitio spiritualiter agendum. Nostra quippe civitas sancta Ecclesia est, quae partim adhuc peregrinatur a Domino in terris, partim jam cum Domino regnat in coelis, et post
Abbreviated transcription (Latin):
nemo irascitur. nemo inuidet. cupiditaᷤ¬
nulla exardescit. nullum cibi desideriũ.
nulla honoris pulsat. aut potestatis

Expanded text:
nemo irascitur, nemo invidet, nulla cupiditas exardescit, nullum cibi desiderium, nulla honoris pulsat et potestatis
Abbreviated transcription (Latin):
dei: celum ergo ẽ anima iusti. Hinc ꝑ
psalmistã de sanctis p̃dicatorib dicitꝰ
Celi enarrant glam dei.
egnum ergo celorum ẽ eccłia ius¬
torum: quia dum eoꝵ corda ĩ ter¬
ra nil ambiunt: ꝑ hoc qd̾ ad suꝑna
suspirant. iam in eis dñs quasi in celeᷤ¬
tib regnat. Sicatur ergo. Simile ẽ
regnum celoꝵ homini regi: qͥ fecit
nuptias filio suo. Iam intelligit cari¬
tas ur̃a. quis ẽ rex regis filii pater. Ii¬
ie nimirũ: cui psalmista ait. D̾s iudi¬
cium tuum regi da: ⁊ iusticiã tuã filio
regis. Qui fecit nuptias filio suo. Tũc
erum d̾s pater deo filio nuptias fecit.
nature coniunxit: qͣndo dm̃ ante scła¬
quia ex duab ꝑsonis ficri solet ista¬
coniunctio: absit hoc ab intellectibus
damꝰ unitã. Ex duab quippe atq in
duab hunc naturis existere dicimus

Expanded text:
elum ergo est anima justi. Hinc per Psalmistam de sanctis praedicatoribus dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Regnum ergo coelorum est Ecclesia justorum, quia dum eorum corda in terra nil ambiunt, per hoc quod ad superna suspirant, jam in eis Dominus quasi in coelestibus regnat. Dicatur ergo: Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. 3. Jam intelligit charitas vestra quis est iste rex, regis filii pater: ille nimirum cui Psalmista ait: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Qui fecit nuptias filio suo. Tunc enim Deus pater Deo Filio suo nuptias fecit, naturae conjunxit, quem Deum ante saquia ex duabus personis conjunctio, absit hoc ab intellectibus damus unitam. Ex duabus quippe atque in duabus hunc naturis existere dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
si dm̃ ore ꝓphetico in scĩs suis laudare i¬
bemur: multomagis eum in hac celebritate
beate uirginis et matris eiꝰ oportet cum
dignis deo iubilare p̃coniis: ac misticis ho¬
norare mun̾ib. Nulli dubium quin totum
ad głam laudis eiꝰ ꝑtineat: quicquid dig¬
ne genitrici sue impensũ fuerit ac sollemp¬
niter adimpletũ attributũ. Ex quo timeo
satis et ualde ꝑtimesco. dũ ur̃is cupio pa¬
rere ꝓfectib ne forte sicut improbus. ita ⁊
indignus laudator inueniar: ꝓfecto cũ
nec sc̃itas uł facundia suppeditet. ut be¬
atam et gliosam uirginẽ digne laudare
q̃am: qm̃ ut uerum fatear. quicquid hu¬
maus dici potest uerbis. minꝰ ẽ a laude
celi. qͣ diuinis ẽ ⁊ anglicis excellentiꝰ p̃¬
dicata et laudata p̃coniis. ⁊ ꝓphis qͥdem
p̃nuntiata. a patriarcis figuris ⁊ enigina¬
tib p̃signata. ab eungłistis exhibita. ⁊ mon¬
strata. ab angło uenerabilit̾ atq officiosis

Expanded text:
si Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jsi Deum ore prophetico in sanctis suis laudare jubemur, multo magis eum in hac celebritate beatae virginis matris ejus oportet cum dignis Deo jubilare praeconiis, ac mysticis honorare muneribus. Nulli enim dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne genitrici suae impensum fuerit, atque solemniter attributum. Ex quo timeo satis, et valde pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitas vel facundia suppeditet, ut beatam et gloriosam Virginem Mariam digne laudare queam: quoniam ut verum fatear quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli: quia divinis est et angelicis excellentius pdicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata, a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata, ab evangelistis exhibita et monstrata, ab angelo venerabili
Abbreviated transcription (Latin):
usq intrare possitis gaudia et̾ne uite. qͦ
beata uirgo felicit̾ hodie intrount: alter¬
nantib hymuidicis angłorum choris. in¬
fra pascua et̾ne uiriditatis: ubi una socie¬
tas omniũ suꝑnorum. ubi dulcis sollemp¬
nitas angłorum. ubi post labores ⁊ erum¬
nas felix et suauis refectio animarũ.
go maria celos ascendit. rogo gaude¬
te: quia ut ita fatear in effabilit̾ sublima¬
ta. cum xp̃o regnat inet̾num. Regina mũ¬
di hodie de tris ⁊ de p̃senti sclo neqͣm eri¬
pitur : iterum dico gaudete: quia secura de
sua ĩmarcescibili gła. ad celi iam ꝑuenit pala¬
tium. Exultate inquã ⁊ gaudete. ⁊ letetur
omnis orbis. quia hodic nobis omnib eiꝰ in¬
teruenientib m̾itis salꝰ aucta ẽ. Uobis quo¬
q diligentib eã honor et uirtꝰ una cum re
liquis uirginib sacris. amplior p̾̃statꝰ᷑ ⁊ gr̃a.
Iccuro dilectissime letamini ⁊ laudate: qua

Expanded text:
onec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo onec intrare possitis gaudia aeternae vitae, quo beata Virgo feliciter hodie introivit, alternantibus hymnidicis angelorum choris intra pascua aeternae viriditatis: ubi una societas civium supernotorum, ubi dulcis solemnitas angelorum, ubi post labores et aerumnas felix et suavis refectio animarum. go Maria coelos ascendit: rogo, gaudete: quia ta, cum Christo regnat in aeternum. Regina mundi hodie de terris et de praesenti saeculo nequam eripitur. Iterum dico, gaudete, quia secura de sua immarcescibili gloria, ad coeli jam pervenit palatium. Exsultate, inquam, ac gaudete, et laetetur omnis orbis, quia hodie nobis omnibus, ejus intervenientibus meritis, salus aucta est. Vobis quoque diligentibus eam honor etirginibus sacris amplior praestatur et gratia. Idcirco, dilectissimi, laetamini et laudate, quia
Abbreviated transcription (Latin):
matre ih̾u ⁊ fratrib eiꝰ. Ecce ih̃u ascendente
cum quib uirgo uacat in scola uirtutum:
et meditatꝰͫ in lege mandatorum dei: ut ⁊¬
ipsa sit forma discipline xp̃i. ⁊ exemplum
ꝑfectionis uirginib. Conu̾satꝰ autẽ cũ tes¬
tib sc̃ẽ resurrectionis. ⁊ ipsa testis. Conu̾¬
satꝰ cum senatorib celi infra curiã para¬
disi sub sp̃c scĩ disciplina. ⁊ magisterio to
naculum: quo pascha dignissime celebrat᷑. Ibi
quuppe manebant cum maria matre ih̃u una¬
nimiter aspirati in caritate ꝑseuerantes in
oratione donec induerentꝰ uircute ex alto.
Ceperant enim iam orare: qui dudũ cũ do¬
mino conuersantes. uirtutib ⁊ miraculis
pascebant᷑. Et bene ꝑseuerantes in oratio¬
ne. nichil hesitantes: don acciperent mune¬
ra sp̃e sc̃i que poscebant. Quos ⁊ uos o filie
unitamini: que ĩ scola xp̃i ꝑman̾e uouis¬
tis. ꝑscu̾ate ĩ or̃onibꝰ unanimit̾ uiuentes: qͦ¬

Expanded text:
matre Jesu et fratribus ejus . Ecce Jesu ascendente matre Jesu et fratribus ejus . Ecce Jesu ascendente cum quibus Virgo vacat in schola virtutum, et meditatur in lege mandatorum Dei, ut et ipsa sit forma disciplinae Christi, et exemplum perfectionis virginibus. Conversatur autem cum testibus sanctae resurrectionis et ipsa testis. Conversatur cum senatoribus coeli intra curiam paradisi sub Spiritus sancti disciplina et magisterio totnaculum, in quo pascha dignissime celebrabatur: ibi quippe manebant cum Maria matre Jesu unanimiter aspirati in charitate, perseverantes in oratione, donec induerentur virtute ex alto. Coeperant enim jam orare qui dudum cum Domino conversantes virtutibus et miraculis pascebantur. Et bene perseverabant in oratione nihil haesitantes, donec acciperent munera Spiritus sancti quae poscebant. Quos et vos, o filiae imitamini, quae in schola Christi permanere vovistis: perseverate in orationibus unanimiter viventes, d
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃. et d̾̃s erat uerbũ. Hoc quippe uer¬
bum qd̃ erat in principio ⁊ apud d̾m erat.
ta et gliosa uirgo maria: ex se carne factũ.
Iccirro et uirginitas longe sacratior ⁊ fecun¬
ditas ut ita dicam multo ineffabilior qͣm
suo potuerit ille explicare eloquio. uerũp¬
tamen qͣnto uirginitas cognatior uirginita¬
ti: tanto beatꝰ eunglista ceteris excellenti¬
or ⁊ uicinior uerbo. Ideo quicquid ẽ qdͥ uir¬
go genuit totum ꝓut potuit homo ꝑ sp̃m
uite conu̾satio eiꝰ post ascensionẽ xp̃i ge¬
neralit cum apłis fuit: quousq disꝑgun¬
tur. sicuti lucas meminit. dicens qd̃ regres¬
si. quidẽ a monte oliueti. icrosolimã uene¬
runt ⁊ ascenderũt. in cenaculum ubi ma¬
nebant. petrꝰ et ioh̾es: iacob et andreas. phi¬
lippꝰ ⁊ thomas: bartholomeus ⁊ math̾s. ia¬
cobz alphei. ⁊ simon zelotes: ⁊ uidas iacobi.
Hii om̃s inquit erant perseuerantes una¬
uinitͥ ĩ oratione cum mulierib ⁊ maria

Expanded text:
s erat Verbum . Hoc quippe Verbum quod erat in principio, et apud Deum erat, ta et gloriosa Virgo Maria ex se carnem factum. Idcirco virginitas longe sacratior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo potuerit ille explicare eloquio. Verumtamen quanto virginitas cognatior virginitati, tanto beatus evangelista caeteris excellentior et vicinior Verbo. Ideo quidquid est quod Virgo genuit, totum prout potuit homo per Spivitae, conversatio ejus post ascensionem Christi generaliter cum apostolis fuit quousque disperguntur: sicut Lucas meminit, dicens: Quod regressi quidem a monte Oliveti, Jerosolymam venerunt, et ascenderunt in coenaculum, ubi manebant Petrus et Joannes et Jacobus, et Andreas, Philippus et Thomas, Bartholomaeus et Matthaeus, Jacobus Alphaei et Simon Zelotes, et Judas Jacobi: Hi omnes, inquit, erant perseverantes unanimiter in oratione cum mulieribus et Maria
Abbreviated transcription (Latin):
num fateor. Sed ⁊ puto ad nemo qͥ p̃su¬
mat: nisi qui qͣnta suit que pandunt᷑ pe¬
nitꝰ ignorat. Tamen et si ad hec nemo ido¬
neus iuuenitur: uotis omnib cessare ñ de¬
bet quilibet etiam peccator a laudib quã¬
ius expleri ñ queat qd̾ sentitur. Unde ser¬
mo diuinus cum de peccatore ageret ĩ psal¬
dei. Ac si patent̾ dicat. Iilic ẽ iter laudis
ad et̾nam laudẽ. sine fine mausuram: si ne¬
mo app̃hendit illud: nisi ego p̃monstrauero.
cra sollempnitate genitricis dei marie no¬
lite cessare a laudib. Qd̃ si uirgo es: gau¬
de. quia merusti ⁊ tu eẽ qd laudas. Tan¬
tũ cura: ut sis que digne laudare possis.
Ad̾ si continens es et casta: uenerare⁊
A certe aut peccatrix: nichilomirꝰ con¬
fitere ⁊ lauda: qm̃ inde misedia omnib
ꝓflurit. et gr̃a ut laudent. Et quãuis ũ
sit speciosa laus in ore peccatoris. noli
cessare: quia inde t ꝓmittitur uenia

Expanded text:
num fateor. Sed et puto quod nemo praesunum fateor. Sed et puto quod nemo praesumat, nisi qui quanta sint quae panduntur, penitus ignorat. Tamenetsi ad haec nemo idoneus invenitur, votis tamen omnibus cessare non debet quilibet etiam peccator a laudibus, quamvis explere non queat quod sentitur. Unde sermo divinus cum de peccatore ageret in PsalDei . Ac si patenter dicat: illic iter est laudis ad aeternam laudem sine fine mansuram, sed nemo apprehendit illud, nisi ego praemonstravero. cra solemnitate genitricis Dei Mariae, nolite cessare a laudibus. Quod si virgo es, gaude, quia meruisti esse et tu quod laudas: tantum cura ut sis, quae digne laudare possis. Quod si continens et casta es, venerare et d si conjugata certe aut peccatrix, nihilominus confitere et lauda, quoniam inde misericordia omnibus profluxit et gratia ut laudent. Et quamvis non sit speciosa laus in ore peccatoris, noli cessare a laude, quia inde tibi promittitur venia,
Abbreviated transcription (Latin):
angło gr̃a salutatꝰ ⁊ p̃dicatur plena. Uere
plena: ꝑ qm largo sc̃i spe imbre suꝑfusa ẽ
omnis creatura. Et ideo satis eam deuotissime
primum angłs ueneratur et salutat. Mi¬
ratur itaq et ipse qualis aut qͣnta sit qͣm
on enim simplex fateor uł consueta fu¬
it ista salutatio: s omni ãmiratione
digna. Siquidẽ uenerationis fuit delatio
oblatio muneris. famulatꝰ obsequii. quia
tur: ñ tamen eatenus plena. In mariã ũd
mulieres: idest plꝰ bñdicta qͣm omnes mulie¬
res: ac ꝑ hoc quicquid maledictionis infu¬
sum ẽ ꝑ euam: totum abstulit bñdictio ma¬
rie. Insuꝑ et gr̃ãm refudit xp̃i ortꝰ qm ñ ha¬
buit prius omnis mundꝰ. Igitur qd̃ natu¬
ra ũ habuit. usus nesciuit. ignorauit intio.
mens ñ capit humana. pauet celum: stu¬
pet t̾ra. creatura omuis etiã celestis mira¬
tur: hoc totum ẽ qd̃ ꝑ gabrielem marie
Qua de causa detali tantaq loqui me indig¬

Expanded text:
angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qualis aut quanta sit quam n enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia isse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam veromulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper et gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non cepit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur. Hoc totum est quod per Gabrielem MariaeQua de causa, de tali tantoque loqui me indig
Abbreviated transcription (Latin):
xi placido se infudit elapsu. ⁊ tota ui¬
uinitatis unda se contulit in carne. qͣndo uͥ¬
bum caro factum ẽ: ac deinde ꝑ crucis pa¬
tibulum exp̃ssum. t̾ris omnib pluuiã
salutis effudit: et stislicidia gr̃e huma¬
nis p̃stitit mentib. Dñs tecum inquit.
ad uirginẽ mittebat anglłm. Et p̾cessit nuĩ¬
tium suum d̃s: sed a deo ñ recessit: Nec te¬
neri potuit locis. qui omnib habebat᷑ ĩ
locis. et totꝰ ubiq ẽ: sine quo nichil totũ
Ergo u̾bum patris nunqͣm a patre dis cedens
homo ꝓprie fieri dignatꝰ est: secreto suo my¬
terio quo ipse nouit. Qui qm̃ totum susce¬
pit qd̾ est hominis. homo totꝰ ẽ. Et totũ
accipiens qd̵ dei ẽ: omnino aliud quã d̃s
qui natꝰ ẽ ex maria ẽẽ ñ potuit. Scit enĩ
ds̃ omnia ⁊ potest. ꝓt̾ea quia ita ẽ sciuit
se et potuit in ut̾o uirginis sine sui corrup¬
qd dei genitrix electa ⁊ p̃electa. iure ab

Expanded text:
s, placido se infudit illapsu: tota dis, placido se infudit illapsu: tota divinitatis unda se contulit in carnem, quando Verbum caro factum est: ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus salutis pluviam effudit, et stillicidia gratiae humanis praestitit mentibus. Dominus, inquit, ad Virginem mittebat Angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit: nec teneri potuit locis qui omnibus habetur in locis: et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris numquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio, quod ipse novit: qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est: et totum retinens quod Dei est, omnino aliud quam Deus qui natus est ex Maria esse non potuit. Scit enim Deus omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se ac potuit in utero Virginis sine sui corrupq
Abbreviated transcription (Latin):
munerib: ut eẽt gr̃a plena. q̃ dedit celis
głam: t̾ris dm̃ pacẽq refudit. fidem genti¬
b. finẽ uiciis. tute ordinẽ. morib discipli¬
nam. Et bñ angłs ad uuyinẽ mittit᷑: qͥa
semper ẽ anglis cognata uirginitas. ꝓfecto
in carne p̃ter carnẽ uiuere: ñ t̾reua uita
est. sed celestis. Unde in carne angłicam
uitam adauirere: maiꝰ ẽ m̾itis qͣm habere.
Esse enum angłm felicitatis ẽ: eẽ u̾o uir¬
ginem uirtutis: dum hoc obtinere uirib
nititur cum gr̃a: qd̃ habet angłs exnatu¬
ra. Utrumq tam̃ et ẽẽ uirgiẽ uł ange¬
lum diuini muneris ẽ officium. ñ huma¬
num. Aue inquit gr̃a plena. Et bene ple¬
na: quia cet̾is ꝑ parces p̃statꝰͫ. marie u̾o
simul se tota infudit plenitudo gr̃e. Hoc
quippe ẽ qd̾ dauid canit. Descendit sicut
pluuia in uellꝰ Uellꝰ itaq cum sit de corpo¬
re. nescit corporis passionẽ. Sic ⁊ uirginitaᷤ
selestis plane imber uirgineo uelle xi.¬

Expanded text:
dedit coelis gloriam, terris Deum pacemque infudit, fidem gentibus, finem vitiis, vitae ordinem, moribus disciplinam. Et bene angelus ad virginem mittitur, quia semper est angelis cognata virginitas. Profecto in carne praeter carnem vivere, non terrena vita est, sed coelestis: Unde in carne angelicam vitam acquirere, majus est meritum, quam habere. Esse enim angelum, felicitatis est: esse vero virginem, virtutis: dum hoc obtinere viribus virgo nititur cum gratia, quod habet angelus ex natura. Utrumque tamen et esse virginem et angelum, divini muneris est officium, non humani: Ave, inquit, gratia plena ; et bene plena, quia caeteris per partes praestatur: Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit: Descendet sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem. Sic et virginitas oelestis plane imber in virgineum vellu
Abbreviated transcription (Latin):
uisere: ñ qd̃ iam uiuentẽ quereret cum
mortuis: s ut suis solaret᷑ aspectib. hoc
quippe habet impatiens amor: quẽ deside¬
rat ut semꝑ inuenire se credat. Ignorat
siquidem iudiciũ: ratione multociens ca¬
ret : modum nescit. nec aliud cogitare
potest qͣm qd̃ diligit. Amor ñ accipit
de impossibilitate solacium: neq ex dif
quem genuerat mentis complectebatꝰ
amplexibus: Deniq amor xp̃i deside¬
rium pariebat: desiderium uero gliscenꝰ
quasi nouis reparabatꝰ ardorib: intan¬
tum ut credam ñ nunqͣm qd om̃ia eciã
⁊ semet ipsam transcenderit quia omni¬
no amor impatiens qd̃ amat ñ potest ñ
q̃ meruerant ꝓ paruis durere. si dũm
quẽ amauerant ñ uiderent: si cuti ⁊ ue¬
nerabilis beata maria ñdum dignũ ꝓ in¬
numeris ⁊ immensis bñticiis reddebat in¬
tͥdum obsequium sc̃itatis: dum bñticioꝵ ĩ
t̾ris posita ñ poterat uidere largitorem

Expanded text:
visere: non quod jam viventem quaereret cum visere: non quod jam viventem quaereret cum mortuis, sed ut suis consolaretur aspectibus. Hoc quippe habet impatiens amor ut quae desiderat, semper invenire se credat. Ignorat siquidem judicium, ratione multoties caret, modum nescit, nec aliud cogitare potest quam quod diligit. Amor non accipit de impossibilitate solatium, neque ex difquem genuerat, mentis complectebatur amplexibus. Denique amor Christi, desiderium pariebat! desiderium vero gliscens, quasi novis reparabatur ardoribus, intantum ut credam nonnumquam, quod omnia etiam et semetipsam transcenderet: quia omnino amor impatiens, quod amat, non potest non quae meruerant, pro parvis duxere, si Dominum quem amaverant, non viderent: sicuti et venerabilis beata virgo Maria, non indignum pro innumeris et immensis beneficiis reddebat interdum obsequium sanctitatis, dum beneficiorum in terris posita non poterat videre largitorem:
Abbreviated transcription (Latin):
Quia et si diligebat xp̃m ex toto corde ex
tota anima ⁊ ex tota uirtute: nouis tam̃
cotidie inflãmabatꝰ p̃sentuĩ absens desi¬
deriorum affectib. tanto siquidẽ ualidiꝰ
qͣnto diuinis illustrabat᷑ intꝰ uisitatio¬
nib: quam totam repleuerat scĩ sp̃c gm̾a
totam incanduerat diuinꝰ amor: ita ut
in ea nichil eẽt mundanꝰ qd̾ uolaret af¬
fectꝰ: sed ardor continuus. ⁊ ebrietas ꝑfu¬
si amoris. Nam et xp̃c ab omnib est
amandus ex toto corde.⁊ ex tota anima.
atq ex tota uirtute querendꝰ maxime ta¬
men ab ea ardentiꝰ. cuiꝰ et dominꝰ erat ⁊
¶filius:
go p̃nim̃io amore ĩ loco quo sepultꝰ
dicitur int̾dum habitasse credimus: qͣtirꝰ
piis pasceretar int̾nꝰ amor obtutibus.
Sic nantq locꝰ medius ẽ hincinde cõ¬
stituius. ut adire posset ascensionis eiꝰ
uestigia et locum sepulture. ac resurrec¬
tionis seu om̃ia ĩ quib passus ẽ loca ĩ¬

Expanded text:
quia etsi diligebat Christum ex toto corde, et ex quia etsi diligebat Christum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota virtute, novis tamen quotidie inflammabatur praesentia absens desideriorum affectibus: tanto siquidem validius, quanto divinis illustrabatur intus visitationibus: quam totam repleverat Spiritus sancti gratia: quam totam incanduerat divinus amor: ita ut in ea nihil esset, mundanus quod violaret affectus, sed ardor continuus, et ebrietas perfusi amoris. Nam et Christus ab hominibus est amandus, ex toto corde, et ex tota anima, atque ex tota virtute quaerendus: maxime tamen ab ea ardentius, cujus et Dominus erat, et filius.  nimio amore, in loco quo sepultus dicitur, interdum habitasse eam credimus: quatenus piis pasceretur internus amor obtutibus. Sic namque locus medius est hinc inde constitutus, ut adire posset ascensionis ejus vestigia, et locum sepulturae ac resurrectionis, et omnia in quibus passus est, loca in
Abbreviated transcription (Latin):
nec facundia ualemꝰ. ex seqͣmur uotis
medullis cordis: quia magnus ⁊ bonꝰ ẽ atq
immensus: tantꝰ ac talis qͣntũ aut qualẽ
ipse nouit: ore ac sp̃u confiteamꝰ ad iustici¬
am et salutem. Soctauas prinatie diebus¬
Dogo quecuuq estis filie q̃cunq
Umatres cogitate attentiꝰ ⁊ ppendite di¬
ligentius. quib afficiebat᷑ beata ⁊ inteme¬
rata uirgo dolorib. post xp̃i ad celos ascen¬
sum expletis omnib q̃ de ipso erant ab
angłis p̃dicata. et a ꝓpħis multipharie
multisq modis p̃signata diuinis declara¬
ta oraculis. urtutib exhibita: ⁊ q̃ huma¬
uitatis sunt ostensa p̃sagiis. queso si q̃ sũt
in uobis uiscera pietatis. considerate quo
cruciabatꝰ amore. quo desiderione deside¬
rio estuabat hec uirgo. dum reuolueret
hibeas: non sufficiet ut cogitare ua¬
re a leas qͣnͣto indesment᷑ cremabat ar¬
dore. ⁊ pii amoris. qͣntis mouebat᷑ repleta
sp̃u sc̃o celestium secretorum incicam̃tis.

Expanded text:
nec facundia valemus, exsequamur votis et medullis cordis, quia magnus et bonus est atque immensus, tantus ac talis, quantum et qualem ipse novit, ore et spiritu confiteamur ad justitiam et salutem. rogo quaecumque estis filiae, quaecumque matres, cogitate attentius, et perpendite diligentius, quibus afficiebatur beata et intemerata virgo Maria doloribus post Christi ad coelos ascensum, expletis omnibus quae de ipso erant ab angelis praedicata, et a prophetis multifarie multisque modis praesignata, divinis declarata oraculis, virtutibus exhibita, et quae humanitatis sunt ostensa praesagiis. Quaeso, si qua sunt in vobis viscera pietatis, considerate quo cruciabatur amore, quoque desiderio aestuabat haec virgo, dum revolveret hibeas, non sufficiat ut cogitare valeas, quanto indesinenter cremabatur ardore pii amoris: quantis amovebatur repleta Spiritu sancto coelestium secretorum incitamentis:
Abbreviated transcription (Latin):
Altera quidem quia fecundior: s ipsa.
Ipsa uero sed altera: quia ⁊ si psa eadẽq
incorruptio. tam̃ fecunditas integritatiᷤ
longe gliosior. quam uirginitas. Iccirco ⁊
fecunditas in illa. tota deifica ẽ ⁊ uirgi¬
uitas. Alio quin nusqͣm scd̃m naturã nas¬
cendi uirginitas ubi feciuiditas p̃dicatꝰ.
neq fecunditas ubi uirginitas integra cõ¬
seruatur. Ideoq totum superex ceuit de
illa q̃ dicuntur: quia sunt. diuina adꝙ in¬
e ffabilia. Undo: uruginitas ⁊ fecunditas
ꝓlis suꝑeminens nouitas ẽ: auamqit
hurcianum cernatꝰ ex carne qd nascitͤ
Uerumptam̃ ⁊ si magnificentior multum
uirgiaitas in maria ꝓꝑtͥ glie excellent¬
am: una tam̃ integritas carnis. ⁊ ul

Expanded text:
altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen integritas carnis, et una
Abbreviated transcription (Latin):
de cruce cõmisit. uirgo uireginẽ seruauum
ile scõrum chorus apłorum eam decerue¬
rit ⁊ int auos post resurrectione in rauis
⁊exiens familiariꝰ contulit de xp̃i acar¬
ꝑspexerat oculis uniuersa: licet ⁊ apłi
in omnem edocti ꝑuenerint ueritatem.
Quam sane beatam uirginẽ ⁊ si omnes
uenerati sunt discipłi. eiq famulaban¬
tur officio dilectionis: iohannes tamen
ampliꝰ ac specialius usq ad finem uite qͥ
sibi cõmissam accepit in suã quasi matrẽ
filius. cui benignus magist̾ de cruce. mu¬
uer inquit ecce filius tuus. ad discipliu
autem ecce mat̾ tua. ut uirgo uirgini
cohereret ⁊ deseruiret officiosissime cura
adoptionis. Non enim pudicissima uirgi¬
uitas alicui discipłoꝵ rectiꝰ qͣm uirgini
cominendatꝰ: ut eẽt adinuicẽ grata soci¬
etas. ⁊ floridus aspectus: necũ ⁊ uenustꝰ
conu̾sandi uernans alternatim pudiciti¬
arum splendor decoratꝰ
na si quidem uirtꝰ uirginitatis in
ambob s altera ꝓportio in maria.

Expanded text:
de cruce commisit, virgo virginem servavit, ille sanctorum chorus apostolorum deseruerit eam, inter quos post resurrectionem intrans et exiens, familiarius contulit de Christi Incarperspexerat oculis universa: licet et aposin omnem edocti pervenerint veritatem. Quam sane beatam Virginem, etsi omnes venerati sunt discipuli, eique famulabantur affectu dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria:
Abbreviated transcription (Latin):
prauitatẽ:. sola sit post dm̃ q̃ nos confir¬
met ĩ omni ueritate: suisq comm̃det
m̃itis ⁊ p̃cib auxilietur: ut ⁊ ipsi dig¬
ni inueniamur in eiꝰ laudib. Qd̃ si q̃rit᷑
post ascensionẽ dñi quid egerit: unum
ꝓ certo ẽ. quia uirgo sc̃a ⁊ corpore ac mñte
ꝑmansit: auã sane angis gabriel ac si cẽ¬

Expanded text:
pravitatem: sola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si c
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse legit᷑. cum de daiuid loq̃retꝰ in tes¬
timoniũ. ⁊ sepulchrum inquit eiꝰ apd̾ nos
est: quasi ñ sit ausus dicere. qd̃ ipse aut
corpus eius apud nos ẽ: s tantum sepul¬
chrum quo conditꝰ fuerat. Hinc aurat. ⁊¬
ipsum resurrexisse cum ceteris scĩs. ⁊ ideo
uacuum remansisse mausoleũ: uti nũc bea¬
te marie cernitur. Qd̃ sane factum ⁊ de
aliis quibuslibet locis scripturarũ fir¬
mare conantꝰ᷑. qd̃ hii iam cum xp̃o reg¬
nent. resuscitati in et̾na societate. Qd̃
quia deo nichil impossibile ẽ. nec nos
de beata maria factum abuuimꝰ: quã¬
quam ꝓpt̾ cautelam salua fide pio ma¬
gis desiderio opinari oporteat. qͣm incon¬
sulte diffinire. qd̃ sine ꝑiculo nescitur.
Inde de hus ex quib
cexti sumus. tantiͦꝑ loquamꝰ ad ex¬
hortationẽ ur̃am qualicũq sermone ad
edificationẽ ⁊ laudem nominis d̾i: ut ⁊
religio conseruetꝰ ꝓ famulatir. ⁊ deuotio

Expanded text:
dixisse legitur, cum de David loqueretur in testimonium: Et sepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausoleum, ut hunc beatae Mariae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Maria Virgine factum abnuimus, quamquam propter cautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam inconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio
Abbreviated transcription (Latin):
at̾nus ꝓconsul ad ciprianũ ep̃m dĩx
Saccatissimi imperatores ualeria¬
nus ⁊ galienꝰ: litteras ad me dare dig¬
nati sunt: quib p̃ceperunt qui ñ ro¬
manas religiones colunt. debere eos ro¬
manas cerimonias recognoscere. Exaui¬
siui de nomine tuo. Quid mͥ respondes:
Nullos alios deos noui. nisi unum ⁊ ue¬
rum dm̃: qui fecit celum ⁊ t̾ram. ma¬
re et omuia q̃ in eis sunt huic des

Expanded text:
aternus proconsul Cypriano episcopo dixit: sacratissimi imperatores Yalerianus et Gallienus litteras ad me dare dignati sunt, quibus praeceperunt eos qui Romanam religionem non colunt, debere Romanas caeremonias recognoscere. exquisiui ergo de nomine tuo, quid mihi respondes?  et episcopus. nullos alios deos noui, nisi unum et uerum Deum, qui fecit caelum et terram, mare et quae sunt in eis omnia. huic Deo
Abbreviated transcription (Latin):
quib locis concilia faciarit: aut cimi¬
teria ingrediantꝰ. Siquis itaq hoc tã
salubre p̃ceptum ñ impleu̾it capite plec¬
p̃ceptum est.
t cum cyprianꝰ sc̃s martyr electus
a deo. a ciuitate curibitana in qͣ
suis manebat. Et cotidie sperabat ue¬
niri ad sessicut ostensum illi fuerat.
terno successerat alius sequestrator ⁊

Expanded text:
quibus locis conciliabula fiant, nec coemeteria ingrediantur. Si quis itaque hoc tam salubre praeceptum non observaverit, capite plececeptum est.Cum enim Cyprianus sanctus martyr electus a Deo de civitate Curubitana, in qusuis manebat: et inde quotidie sperabat veniri ad se, sicut ostensum illi erat. terno successit, et alius equistrator qui
Abbreviated transcription (Latin):
celo egressio eiꝰ: ⁊ occucsus eiꝰ usq ad sũ¬
mum eius. Ascendit ergo eandẽ gliam
resumpturꝰ. licet ñ amiserit quam priꝰ
habuerat anteqͣm midꝰ fieret. ascen¬
dit ergo ⁊ p̃parauit huic sauctissime ae
gliosissime uirgini locum ĩmortali¬
tatis: ut cum eo regnare possit ĩperpetu
um. Et hec est eius p̃sentis diei festiuitas
in qua gliosa ⁊ felix ad eth̾eum ꝑuenit

Expanded text:
coelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad sumcoelo egressio ejus: et occursus ejus usque ad summum ejus . Ascendit ergo eamdem gloriam resumpturus, licet non amiserit, quam prius habuerat antequam mundus fieret. Ascendit et praeparavit huic sanctissimae et gloriosissimae Virgini locum immortalitatis, ut cum eo regnare posset in perpetuum. VIII. Et haec est hujus praesentis diei festivitas, in qua gloriosa et felix ad aethe