comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tulit: quam occul taelatio accendit: Nam districtus udex prius in uisibiliter
uidit : quod post publice feriendo reprehendit : Vnde & in inrationale huncarimal
uertit: abhumana socie tate separauit.: agri bestus mutata mente conunxeit:
Vtdistricto uidelic& iustoq uidicio. homo quoq: esseperderei qui magnũ seultra
homines aestimas s&: Haecitaq proferentes non potestatem reprehendimus.
sed ab appetitu illius cordis infirmitatẽ munimus ne inperfecti quiq: culmeN
arripere regiminis audeane : It qui in planis stantestitubant : in praecipitio
pedem ponant :U¬
am sunt nonnulli qui eximia uir tutum dona percipiunt : & pro exercitatio¬
ne cetero rum magnis muneribus exaltantur . qui studio castitatis mundi
abstinentiae robore ualidi : doctrinae dapibus refertipatientiae longanimi¬
tate humiles. auctoritatis fortitudine erecti. pietatis gratia bengni. iustiti aese¬

Expanded text:
tulit, quam occulta elatio accendit. Nam districtus judex prius invisibiliter tulit, quam occulta elatio accendit. Nam districtus judex prius invisibiliter vidit quod postea publice feriendo reprehendit. Unde et in irrationale animal hunc vertit, ab humana societate separavit, agri bestiis mutata mente conjunxit, ut districto videlicet justoque judicio homo quoque esse perderet, qui magnum se ultra homines aestimasset. Haec itaque proferentes, non potestatem reprehendimus, sed ab appetitu illius cordis infirmitatem munimus, ne imperfecti quique culmen arripere regiminis audeant, et qui in planis stantes titubant, in praecipiti pedem ponant. Sunt nonnulli qui eximia virtutum dona percipiunt, et pro exercitatione caeterorum magnis muneribus exaltantur; qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine erecti, pietatis gratia benigni, justitiae se
Abbreviated transcription (Latin):
cus prouocat : quamuis perhuqua soras opera nonerumpat : Intus quippeest qui iudicat :
intus qđ iudicatur : sumergo in cordedelinquimus. lat& homines quid apud nosaginus :
sed tamen ouidice testepeccamus: Neq enumreobabrloruae tunc reus declatione
eiit cum adelationis uerbaperienit. Niuppe quiore prophetico. & antetũ abelatione
tacuit senterttiam reprobationis audiuit : Culpamnamq perpetratae suꝑbiae lam
antede tor serat : quiomnipotentem dm̃ quẽ seoffendisserepperit: cunctis subsegentib
praedicauit: Sed posthaet successu suae poteftatis eleuatis dum magna se fecissegude¬
rac cunctis prius incogitatione sepretulit: & postadhuc tumidus diocit: Nonne¬
haccestb abrlon magna quã ego edificaui indomumregni & in robore fortitudinis
meaeie ingloria decoris mei : Quae ui de lic& uaxillius irȩuindictam a perteper¬

Expanded text:
cis provocat, quamvis per iniqua foras opera non erumpat. 6 Intus quippe est qui judicat, cis provocat, quamvis per iniqua foras opera non erumpat. 6 Intus quippe est qui judicat, intus quod judicatur. Cum ergo in corde delinquimus, latet homines quod apud nos agimus, sed tamen ipso judice teste peccamus. Neque enim rex Babyloniae tunc reus de elatione exstitit , cum ad elationis verba pervenit; quippe qui ore prophetico et ante cum ab elatione tacuit, sententiam reprobationis audivit. Culpam namque perpetratae superbiae jam ante deterserat, qui omnipotentem Deum quem se offendisse reperit, cunctis sub se gentibus praedicavit. Sed post haec successu suae potestatis elevatus, dum magna se fecisse gauderet, cunctis prius in cogitatione se praetulit, et post adhuc tumidus dihaec est Babylon magna, quam ego aedificavi in domum regni; in robore fortitudinis meae in gloria
Abbreviated transcription (Latin):
quam plene inunius cuiusq operis ratione colligitur : dũ mensperdiuersa par¬
tcur: Cumq forasper in solentem curam trahitur: atimoris intimi soliditate
uacuatur : sit inexteriorũ dispositione sollicita . & suisolũ modolgnara Scitmul¬
ta cogitare senesciens: Namcũ plus quã necesse est seexterioribus inplicat. quasioc¬
cupata initinere obliuscitur quotendebat. Itaut abstudio suae in quisitionis aliena
neip saquidem quac patiturdamna consider& : et perquanta de linquat ignor&s
Neq enim peccatorẽ seer echias credidit . cum uenientibus ad se alieni genis cellas
aromatũostendit : Sed indamnatione secuturae prolis exeo iram iudicisꝑtulit :
quod sefacerelicenter aestimauit: Sae pedũ multa suppetunt. dumq agipossunt quȩ
subietti quia acta sunt admirentur: in cogitatione s eanuus eleuat: ocplenebi senram iudi¬

Expanded text:
quam plene in uniuscujusque operis ratione colligitur, dum mens per diversa parquam plene in uniuscujusque operis ratione colligitur, dum mens per diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur: fit in exteriorum dispositione sollicita, et sui solummodo ignara, scit multa cogitare, se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere obliviscitur quo tendebat; ita ut ab studio suae inquisitionis aliena, ne ipsa quidem quae patitur damna consideret, et per quanta delinquat ignoret. Neque enim peccare se Ezechias credidit , cum venientibus ad se alienigenis aromatum cellas ostendit; sed in damnationem secuturae prolis ex eo iram judicis pertulit, quod se facere licenter aestimavit . Saepe dum multa suppetunt, dumque agi possunt, quae subjecti quia acta sunt admirentur, in cogitatione se animus elevat, et plene in se iram judi
Abbreviated transcription (Latin):
dum reprebendipublice noluit : ipsum quise in regnum unaerat scidit: Sic dauid
auetorss uidicio poene incunetis actibus placons: marcut pros surae pondere carut
intu morem uil neris erupit : Tieusq est in morte uni crudeliter rigidus quia
in appeittu feminȩ fuit eneruitor fluxus. Etquimalis antea nouerat piepaiter :
bnbonorum quoq necẽ postdidicit si neobstaculo retractationis an helare:
Prius quappe fenire deprehensump secutorẽ noluit: & postcum dam node sudanti sex¬
ercitus &iam douotũ militem extnxit: Quem prosecto abelectorũ numers
nolu lorgias raper& stis huno adueniam flagella reuocas sent: IIII¬
⁊uoposiuscẽpta curarogiminis corper diuersa diuerberat &inpar quisq inuenitur
adsingula : dum confusa mente diuiditur admulta : Vnde quidam sapienis
pro uide prohib& dicens: siline in multis sint actustui: Qui auidelic& ne qua¬

Expanded text:
dum reprehendi publice noluit, ipsum qui in regnum se unxerat, scidit . Sic David dum reprehendi publice noluit, ipsum qui in regnum se unxerat, scidit . Sic David auctoris judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit , factusque est in morte viri crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae fuit enerviter fluxus; et qui malis ante noverat pie parcere, in bonorum quoque necem post didicit sine obstaculo retractationis anhelare . Prius quippe ferire deprehensum persecutorem noluit, et post cum damno desudantis exercitus etiam devotum militem exstinxit. Quem profecto ab electorum numero culpa longius raperet, nisi hunc ad veniam flagella revecassent. Saepe suscepta cura regiminis cor per diversa diverberat, et impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde quidam sapiens provide prohibet, dicens: Fili, ne in multis sint actus tui , quia videlicet nequa
Abbreviated transcription (Latin):
Ad crucis uero patibulũ sponte conuenit : oblatam culminis gloriam fugit poenã
probrose mortis appetiit. Vt membra eius uidelic& discerent fauores mundifu¬
gere & terioresminime timere : Iro ueritate aduersa diligere : prospera formi¬
dando dedinare.: Qua &ista saepe pertumorem colnquinant : &uillaper dolorem
purgart : Inistisseanimus erigit : in illis aut̃ &iam siquando seerexcerat stornit:
nistis se sehomo obliuscitur : in illis uero adsuimemoriam nolens &xiam coactusq re¬
uocatur : In istis sacpe & ante actabona depereunt : In illis aũt longiquoq tẽporis
admissaterguntur Nam plerumq: ad uersitatis magisterio sub disciplinacor
premitur : Quod si ad rogiminus culmen eruperit: inelationemprotirus usiglo¬
rias permutatur : Sic suul qui indignũ seprius considerans figerat : morit
negniguber nacula percopit intumuit: Honorari namq corã populo cupiens

Expanded text:
ad crucis vero patibulum sponte convenit; oblatam gloriam culminis fugit, poenam ad crucis vero patibulum sponte convenit; oblatam gloriam culminis fugit, poenam probrosae mortis appetiit; ut membra ejus videlicet discerent favores mundi fugere, terrores minime timere, pro veritate adversa diligere, prospera formidando declinare, quia et ista saepe per tumorem cor inquinant, et illa per dolorem purgant. In istis se animus erigit, in illis autem etiamsi quando se erexerit, sternit. In istis sese homo obliviscitur, in illis vero ad sui memoriam nolens etiam coactusque revocatur. In istis saepe et anteacta bona depereunt, in illis autem longi quoque temporis admissa terguntur. Nam plerumque adversitatis magisterio sub disciplina cor premitur: quod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem protinus usu gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans fugerat, mox ut regni gubernacula suscepit, intumuit ; honorari namque coram populo cupiens,
Abbreviated transcription (Latin):
subex teriori habituterrena acta constringerent. quã sacra officia inculpa
ceteris imitabilem demons trarent: Quianimirũ si solus cader&: utcumq huro
tolerabilior. infermpenã cruciaret :¬
aeoltaq breuiter diximus. ltquartũ sit pondus regiminus monstraremus
ne temerare sacrarogimina quis quissimpar est audeat: & per concupis centiã
culminis ducatũ suscipiat perditionis: Hincenimpiela cois prohib& licens
Nouteplu ros magistri fieru fratresmei: Hincipsedĩ hominumq mediatorros¬
num ꝑcipereuitauit interris. qui supernorũ quoq spuctuũ scentiã sensum ⁊
transoendon fante s aecula regͥnat incaelis: Scriptum qui pperst :.
potuis s&: quam isquihos tumirũ reger& quosipsecre auetat : Sed quia id¬
circo incarne uenerat it non solũ nosperpassionẽ redimer&i uerum &tã per
conuersati onem docer& : exemplum sequentibus praebens rexfieri noluit ÷ ÷¬

Expanded text:
sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent: quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena cruciaretaec itaque breviter diximus, ut quantum sit pondus regiminis monstraremus, ne temerare sacra regimina quisquis his impar est audeat, et per concupiscentiam culminis, ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque Mediator regnum percipere vitavit in terris, qui supernorum quoque spirituum scientiam sensumque transcendens, ante saecula regnat in coelis. Scriptum quippe est: Jepotuisset, quam is qui hos nimirum regeret, quos ipse creaverat? Sed quia idcirco in carne venerat, ut non solum nos per passionem redimeret, 5 verum etiam per conversationem doceret, exemplum se sequentibus praebens, rex fieri noluit,
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est perpro phetam: Causaniunȩ̃ populi : sacerootes mali : Hinc rursũ desa¬
cerdo tibus dñs perprophetam dicit : Facti sunt domui. isra heb in offendiculum:
iniquitattis: Nemoquippe ampluas in ecdã noc&: quã qui ꝑuersa agens nomen
uel ordinem scĩtatis hab&: De linquentẽ namq huncr ed arguere nullus prae¬
sumit : Et inexemplũ culpa uehementer exterditur. quando prore uerentia
ordinis peccator honoratur: Indigni aut̃ quiq tanti reatus pondera fugorent :
suaritatis sententiã sollicita cordis aure pensarent qus ait: Quis candali zaue.¬
rit unum depusilis istis qui in mecredunt: expeditei ut suspendatur mola
asinaria ollo dius & de mergatut in profurdũ maris: Permolã quippe asinariã¬
tremadam natio dosgnatur: Quergo ad scĩtatis speciem deductus uel uerbo
ceteros destruit uel exemplo : melius prosec to fuerat ut hunc ad montem

Expanded text:
scriptum est per prophetam: Laqueus ruinae populi mei, sacerdotes mali . Hinc rursum de sascriptum est per prophetam: Laqueus ruinae populi mei, sacerdotes mali . Hinc rursum de sacerdotibus Dominus per prophetam dicit: Facti sunt domui Israel in offendiculum iniquitatis. Nemo quippe amplius in Ecclesia nocet, quam qui perverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquentem namque hunc redarguere nullus praesumit; et in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Indigni autem quique tanti reatus pondera fugerent, si veritatis sententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria trema damnatio designatur. Qui ergo ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo, melius profecto fuerat ut hunc ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
opore sed meditatione didicerint : & quod uerbis prãedicant. moribus impug¬
nant : Vndefit ut cum pastor perabrũpta graditus ad praecipicium grexse¬
quatur : Hinc namq perprophetam dñs contra contemptibilem pastorũ
scieritiam queritur dicens : Cum ipsi limpi dissimam aquam biberitis reliquã
pedibis uris tirbabatis & oues meae quae con culcata pedibus uris fuerant
pascobantur : Itquae pedesurĩ turbauerant haebibebant: aquam quip pe
lmpi dissimim pastoros bibunt cum fluenta ueritatis recte intellẽ gente
huriuno : Sedeandm aquam pedibus ꝑturbareost: scãe meditationis studa
maleuiuendo corrum pere: Aquam scilic& eorum turbatam pedibus ouesbi¬
bunt : cum subiecti quiq non sectant ir uerba qua e udiunt : sed sola quae concu¬
piscunt ex empla prauitatis imitantur: Qui cũ dicta: sitiunt. quia o pera
peruertuntur. quasi corruptis fontibus in potibus lutum sumunt : Hino quoq:

Expanded text:
opere, sed meditatione, didicerunt, et quod verbis praedicant, moribus impugopere, sed meditatione, didicerunt, et quod verbis praedicant, moribus impugnant. Unde fit ut cum pastor per abrupta graditur, ad praecipitium grex sequatur. Hinc namque per prophetam Dominus contra contemptibilem pastorum sententiam queritur dicens: Cum ipsi limpidissimam aquam biberitis, reliquam pedibus vestris turbabatis, et oves meae quae conculcata pedibus vestris fuerant, pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Aquam quippe limpidissimam pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt; sed eamdem aquam pedibus turbare, est sanctae meditationis stmale vivendo corrumpere. Aquam turbatam pedibus eorum oves bibunt, cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae concupiscunt exempla pravitatis imitantur. Qui cum pervertuntur, quasi corruptis fontibus in potibus lutum sumunt. Hinc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
sae pe imperitiameritis congruit subiectorũ: qui quamuis lumen scientiae
sua culpa exigente non habeant : districto tameniudicio agitur ut pereorũ
gnorantiam hi&iam qui se quuntur offendant : Hinc namq: in euangelio
persem& ipsam ueritas dicit : Sicaecus caecoducatum praebeat: ambo in foꝰ¬
ueam cadunt : Hinc psalmista non optantis animo : sed prophetantis ministerio
denuntiat dicens : Obscureritur oculieorũ neui deant : & dorsum eorũ semper
incurua : Oculi quippe sunt : qui in ipsahonoris summi facie positipro uidendiiti¬
neris officium susceperunt : Quibus himimirum qui subsequenter in haerent:
dorsa nominantur : Obscura tisergo oculis dorsum flectitur qui acũlumen
scientiae perdunt qui prãe eunt ÷ profecto adportanda pectorũ in uruan¬
tur onera qui sequuntur:
intelle gendo penetrant. uiuendo conculcant : Reperite docent quae non

Expanded text:
saepe imperitia meritis congruit subjectorum, quia quamvis lumen scientiae saepe imperitia meritis congruit subjectorum, quia quamvis lumen scientiae sua culpa exigente non habeant, districto tamen judicio agitur, ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur offendant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Hinc Psalmista non optantis animo, sed prophetantis ministerio denuntiat, dicens: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum illorum semper incurva . Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris summi facie positi, providendi itineris officium susceperunt: quibus hi nimirum qui subsequenter inhaerent; dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis dorsum flectitur, quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad portanda peccatorum curvantur onera qui sequuntur. intelligendo penetrant, vivendo conculcant, repente docent quae non
Abbreviated transcription (Latin):
rectoris regnant : qui nullis fulti uirtutibus nequaquã diuinitus uocati : sed sua cupidine
accensifulmen rogiminis rapiunt potius quam assequuntur : Nuostamenbiterru sudex
a prouehit & non cognoscit. quia quos permittendo toleratpro fecto ꝑ uidiciũ reproba¬
tionis gnorat : nde adsequibusdã & postmiracula uenentibus dicit: Recedite ame
om̃ soperu iniquitatis ñescio quiestis : Pastorum inperitia uoce ueritatis in¬
eepatur c̃um perꝓphetã dictur: Ipsi pastores ĩgnorauerunt intellegentiã :
quos rur sum dñs de testa turdicens : It tenentes legemnescierunt me : Et nesciriergo
sedbeis ueritas quaeritur. & nescire seprincipatum nescientium protȩstatur .
quia pro fecto hiquiea quae sunt dñi nesciunt. id nõ nesciuntur : Paulo at¬
testante qui ait: Siquis autem ignorat. ignorabitur : Quaenimirũ pastorũ

Expanded text:
Rectoris regnant, qui nullis fulti virtutibus nequaquam divinitus vocati, sed sua cupidine Rectoris regnant, qui nullis fulti virtutibus nequaquam divinitus vocati, sed sua cupidine accensi, culmen regiminis rapiunt potius quam assequuntur. Quos tamen internus judex et provehit, et nescit, quia quos permittendo tolerat, profecto per judicium reprobationis ignorat. Unde ad se quibusdam et post miracula venientibus dicit: Recedite a me operarii iniquitatis, nescio qui estis . Pastorum imperitia voce Veritatis increpatur, cum per Prophetam dicitur: Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam . Quos rursum Dominus detestatur, dicens: Et tenentes legem nescierunt me . Et nesciri ergo se ab eis Veritas queritur, et nescire se principatum nescientium protestatur, quia profecto hi qui ea quae sunt Domini nesciunt, a Domino nesciuntur, Paulo attestante qui ait: Si quis autem ignorat, ignorabitur . Quae nimirum Pastorum
Abbreviated transcription (Latin):
semelicos profiteri non metuunt : dumqui pigmentorũ uimnesciunt : uiderimedici
carnis erubescunt : Sed quia auctoredõ adreligi onis reuerentiã omne lam porȩsen¬
tis sieculi culmen indinatur : sunt nonnulli qui lntra scam eclesiam per speciema regi¬
minis gloriam affectant honioris : Videri doctores appetunt. transcenderece teroscon¬
cupiscunt atq at testante uerita teprimas salutationes inforo: primos incaenisrecubitus
primas in conuertibus cathedras quaerunt : Qui susceptũ curae pastoralisofficiũ minista¬
redigne tantom agssiequeurt: quanto adhuius humilitatis magis teriũ exsola elati¬
one peruenerunt ÷ lpsa quippe in magis terio lingua confunditur ÷ antͥ aliud discit᷑¬
& aliud doce tur : Quos contra dñi perprophetam quaeritur dicens : Ipsi regnauerunt
& non exme : principes extiterunt. & non cognoui : Ix senamq: & non exarbitric summi

Expanded text:
se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt. Sed quia auctore Deo ad religionis reverentiam omne jam praesentis saeculi culmen inclinatur, sunt nonnulli qui intra sanctam Ecclesiam per speciem regiminis gloriam affectant honoris; videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupiscunt, atque attestante Veritate, primas salutationes in foro, primos in coenis recubitus, primas in conventibus cathedras quaerunt ; qui susceptum curae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Quos contra Dominus per prophetam queritur, dicens: Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et ego ignoravi . Ex se namque, et non ex arbitrio summi
Abbreviated transcription (Latin):
bonum qđ iuuendo ostenditur &uiam loquendo propage t᷑ : Adect eemũ
uero supest ut perfecta quaeq: opeta consideratio propriae hi firmitatis dẽ primat :
rehȩ an teocculti aibitis cculos tumor elations ex tingiuat : sed qua suttpin
mihi imperitia similes quidum metiri senesciunt . quae non didicerunt docere
concupiscunt : Qui pondus migisterii tanto leuius aestimant. quanto uimmagni¬
tudinis illius ignorant: Ab ipsolibri huiusrep̃ henda&tur ex ordio Itquia indocti
ac praecipites doc trinae arcem tenere appetunt. a praecipitationis suae ausibus in
ipsa locutionis nrãe lanua repellantur  CAs
ergo pastorale magisteriũ quate meritate suscipitur.: quando arsest artiũ regimen
animarum : Quis aut̃ cogitationũ uulnera : occultioraesse nesciat uulneribusuis¬
cerum : It tamen saepehiqui nequaquã spiritalia praecepta cognouerunt. cordis

Expanded text:
bonum quod vivendo ostenditur, etiam loquendo propagetur. Ad extremum bonum quod vivendo ostenditur, etiam loquendo propagetur. Ad extremum vero superest ut perfecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitrii oculos tumor elationis exstinguat. Sed quia sunt plerique mihi imperitia similes, qui dum metiri se nesciunt, quae non didicerint docere concupiscunt; qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant; ab ipso libri hujus reprehendantur exordio; ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis nostrae janua repellantur. CAPUergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando 3 ars est artium regimen animarum. Quis autem cogitationum vulnera occultiora esse nesciat vulneribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritalia praecepta cognoverunt, cordis
Abbreviated transcription (Latin):
mepondora fugere delitis cendo uoluisse be¬
nigna frater Rm̃e. atq humillima intentio¬
ner prehendis : Quaenequibus dam leuia eẽ
uidcantur . praesentis libri stilo ex primo de eorũ grauedine: omnẽ
qđ penso : ut & haec quiuacat incaute non expetat & qui in caute
expetit ad eptũ se cẽ pertimescaty Quadriper tĩta uero disputatione
liberis tedis tinguitur : ut adlec tõrissuianimũ ordinatis alligationib:
qua si quibusdam passibus gradiatur : Nuncũ rerum nece sitasex poscit
rensandum ualdeest ad culmenquisq regĩ minis qualiter ueniati aqi
ad hocrite peruoniens qualiteruiuat : & benouiuens qualitor dõ ctat᷑ :
&rec tedocens infir mnitatẽ suam cotidie quanta consideratione cognoscat:
ne aut humilitas accessum fugiat aut peruentioniuita contradĩcat
autuitam doctrina destituat : aut doc trinam prac sup̃tio ex tollit:
srius er goappetitum timor temper&: postautẽ magisteriũ quodanon
quacrente suscipitur uita cõmendos. Acde in de noces seost ut pastoris

Expanded text:
me pondera fugere delitescendo voluisse, benigna, frater carissime, atque humili intentione reprehendis; quae ne quibusdam levia esse videantur, praesentis libri stylo exprimo de eorum gravedine omne quod penso, ut et haec qui vacat, incaute non expetat; et qui incaute expetiit, adeptum se esse pertimescat. Quadripartita vero disputatione liber iste distinguitur, ut ad lectoris sui animum ordinatis allegationibus quasi quibusdam pastibus gradiatur. Nam cum rerum necessitas exposcit, pensandum valde est ad culmen quisque regiminis qualiter veniat; atque ad hoc rite perveniens, qualiter vivat; et bene vivens, qualiter doceat; et recte docens, infirmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoscat, ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat; aut vitam doctrina destituat; aut doctrinam praesumptio extollat. 2 Prius ergo appetitum timor temperet: post autem magisterium quod a non quaerente suscipitur, vita commendet; ac deinde necesse est ut pastoris
Abbreviated transcription (Latin):
occulta ꝑscrutanda : ut ꝗb dã signis erũpentib rector insubditorũ mente
om̃e q̃d clausũ latet inueniat : & interueniente correptionis articulo ex
minimis maiora cognoscat : Vnderecce adetechile dr : Fili hominis fode
parietẽ : Vbimax isdẽ ꝓpheca subiungit : It cũ ꝑfodisse parietẽ apparuit

Expanded text:
sunt perscrutanda, ut quibusdam signis erumpentibus, rector in subditorum mente sunt perscrutanda, ut quibusdam signis erumpentibus, rector in subditorum mente omne quod clausum latet, inveniat, et interveniente correptionis articulo, ex minimis majora cognoscat. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, fode parietem . Ubi mox idem propheta sub
Abbreviated transcription (Latin):
mei non es recordata : Neq cogita sti incordecuo quia egotacens & quas i non ui¬
dens : It dissimulauit ergo culpas & in notuit : qui & contra peccantẽ tacuit.
& hoc ipsũ tam̃ quia tacuerit dix̃:. Non nulla aut̃ uel a perte cognita ma¬
tureto lerandã sunt : Cũ uidelicetrerũ minime oportunitas congruit.
ut aperte corrigantur : : Nã secta in mature uulnera : decerius inferuescunt
Et nisicũ tepr medicam̃ta conueniant constat ꝓculdubio qͣd medendi officiũ
amittant: Sed cũ tempus subditis ad correptionẽ quaeritur : subipso culparũ
pondere patientia praesulis ex ercetur : Vndebene ꝑ psalmis tãdicit᷑ : Suprador¬
sũ meũ fabricauert̃ peccatores : In dorso quippe onera sustinemꝰ : Supra
dorsũ igit᷑ suũ fabricassepeccatores quaerit᷑: Acsi a ꝑtedicat : Quos corri¬
gereNequeo : quasi suꝑ inpositũ onusporco Non nulla aut̃ st̃ subtiliter

Expanded text:
mei non es recordata, neque cogistati in corde tuo, quia ego tacens et quasi non vimei non es recordata, neque cogistati in corde tuo, quia ego tacens et quasi non videns. Et dissimulavit ergo culpas et innotuit, quia et contra peccantem tacuit, et hoc ipsum tamen quia tacuerit, dixit. CAP. ture toleranda sunt, cum videlicet rerum minime opportunitas congruit, ut aperte corrigantur. Nam secta immature vulnera deterius infervescunt, et nisi cum tempore medicamenta conveniant, constat procul dubio quod medendi officium amittant. Sed cum tempus subditis ad correptionem quaeritur, sub ipso culparum pendere patientia praesulis exercetur. Unde bene per Psalmistam dicitur: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores . In dorso quippe onera sustinemus. Supra dorsum igitur suum fabricasse peccatores queritur, ac si aperte dicat: Quos corrigere nequeo, quasi superimpositum onus porto. Nonnulla autem occulta subtiliter
Abbreviated transcription (Latin):
trabat aut inmaniter feriendo quod delinquitur : ipsegrauius delinquat.
Aut hoc q̃dagi recte acgrauiterpotuit : inmature praeueniens leuiget: aut
bonae actionis meritũ differendo ad deceriora permutet : xXIL¬
ciendũ quoq est quod aliquando subiectorũ uitia prudenter dissimulan¬
dasunt : sed quia dissimulant᷑ indicanda: Aliquando & ꝑte cognita ma¬
turecoleranda : aliquando uero subtiliter & occulta perscrutanda : Aliquan¬
doleniter arguenda : aliquando aut̃ uehement᷑ increpanda: Non nulla
quippe ut diximꝰ prudent᷑ dissimulandasunt : sed quia dissimulantur
indicanda ut cũ delinquens & depraehendise cognosait & perpeti : has quas
in setacite tolerari considerat : augereculpas erubescat : seques etudice puni¬
at : quȩ sibia pud se reccoris patientia dementer excusat:. Quascilicet dis¬
simulatione bene iud eã dñs corripit cũ ꝑpropheca dicit: Mentitaes &

Expanded text:
trahat; aut immaniter feriendo quod delinquitur, ipse gravius delinquat; trahat; aut immaniter feriendo quod delinquitur, ipse gravius delinquat; aut hoc quod agi recte ac graviter potuit, immature praeveniens leviget; aut bonae actionis meritum differendo, ad deteriora permutet. dum quoque est quod aliquando subjectorum vitia prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; aliquando et aperte cognita, mature toleranda, aliquando vero subtiliter et occulta perscrutanda; aliquando leniter arguenda, aliquando autem vehementer increpanda. Nonnulla quippe, ut diximus, prudenter dissimulanda sunt, sed quia dissimulantur, indicanda; ut cum delinquens et deprehendi se cognoscit et perpeti, has quas in se tacite tolerari considerat, augere culpas erubescat, seque at quem sibi apud se rectoris patientia clementer excusat. Qua videlicet dissimulatione bene Judaeam Dominus corripiens per Isaiam dicit: Mentita es, et
Abbreviated transcription (Latin):
susdicit : Si ad huc hominib placere axp̃i seruus non essẽ: Placet ergo paulus
& ñ placet : quia in eo quod placere appecit : ñ sesed ꝑsehominib: placere ueritatẽ
CIRE ETIAM RECTOR DEBET: QUODPLERUMO squaerit̃
uitia uirtutes sec̃e mentiunt᷑: Nã saepe sub parsimoniae nomine sece¬
nacitas palliat : contraq se effusio subappellatione largitatis occultat :
Saepe in ordinata remissio pietascreditur. & effrenata ira spiritalis zeliuirtꝰ
aestimatur: Saepepraeipitata actio. uelocitatis efficacia : atq agendi tarditas
grauitatis consilium putatur: Vnde necesseest ut reccoranimaru uirtutes ac
uitia uigilanticura dis cernat : Neaut cortenacia occupet : & parcũ seuideri in
dispensationib ecultec : aut cũ effuse quid ꝑditur lartũ sequasi miserandogilo¬
rietur. Aut remitaendo qͣd ferire debuit ad aeterna supplicia subditos per¬

Expanded text:
sus dicit: Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem . Placet ergo Paulus, sus dicit: Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem . Placet ergo Paulus, et non placet, quia in eo quod placere appetit, non se, sed per se hominibus placere veritatem cire etiam rector debet quod plerumque vitia virtutes se esse mentiuntur. Nam saepe sub parcimoniae nomine se tenacia palliat, contraque se effusio sub appellatione largitatis occultat. Saepe inordinata remissio pietas creditur, et effrenata ira spiritalis zeli virtus aestimatur. Saepe praecipitata actio velocitatis efficacia, atque agendi tarditas 29 gravitatis consilium putatur. Unde necesse est ut rector animarum virtutes ac vitia vigilanti cura discernat, ne aut cor tenacia occupet, et parcum se videri in dispensationibus exsultet; aut cum effuse quid perditur, largum se quasi miserando glorietur; aut remittendo quod ferire debuit, ad aeterna supplicia subditos per
Abbreviated transcription (Latin):
erũ pat : Nedũ fortasse inmoderatius linguae eis libertas concedit᷑ uite ab
his humilitas amittat᷑: Suendũ quoq q̃d oporteat ut rectores bomplacere
hominib appecant : sed ut suȩ a estimationis dulcedinȩ pocimos in affectũ uerita¬
tis trahant : Non ut sea maridesiderent : sed ut dilectionẽ sua quasi quandam
uiã faciant ꝑͥquã cordi audientiũ ad amorẽ conditoris introducant : Difficile
quippe ẽ. ut quã libet rata denuntians praedicator qui non diligit᷑. libent᷑ au¬
diatur: Deb et ergo qui praȩ ẽ. studere sediligi: quatenus possit audiri : It tam̃
a morẽ suũ ꝓ semet ipso non querere : Neinueniat᷑ ei cui feruire ꝑofficiũ cernitꝰ
occulta cogitationis trrannide resultare : Quod bene paulus insinuat : cũ sui nob̵
studii occulta manifestat dicens: Sicut & ego ꝑoma omnib: placeo: Quitam rur¬

Expanded text:
erumpat; ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab erumpat; ne dum fortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque est quod oporteat ut rectores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affectum veritatis trahant, non ut se amari desiderent, sed ut dilectionem suam quasi quamdam viam faciant, per quam corda audientium ad amorem Conditoris introducant. Difficile quippe est, ut quamlibet recta denuntians praedicator qui non diligitur, libenter audiatur. Debet ergo qui praeest, et studere se diligi, quatenus possit audiri, et tamen amorem suum pro semetipso non quaerere, ne inveniatur ei cui servire per officium cernitur, occulta cogitationis tyrannide resultare. Quod bene Paulus insinuat, cum sui nobis studii occulta manifestat, dicens: Sicut et ego per omnia omnibus placeo . Qui tamen rur
Abbreviated transcription (Latin):
ageredebeant sed quid ualeant a Itendunt: Nildesubs equenti iudi ciome¬
tuunt : In ꝓbedetẽporali potestate gloriant᷑: Libet ut licent̃ & inlicita
ha et ceceros tacere ipsesibimet testis ẽ quia plus ueritatos ea ppecit diligi :
quã co ntrase nonuult defendi: Nemoquippe e. qui itauiuat ut aliquaten
ñ delinquat: Illeereoseipso amplius ueritatẽ desiderat amari : quisibia nullo
uult contraueritatẽ parci : Hinc & eni p&rus Increpatione pauli libenter
audiuit: Hincđd correptionẽ subditi humiliter audiuit : Quia rectores
bonidũ priuato dilgere amoresenesciunt : libere puritatis uerbũ a sub¬
ditis obsequiũ humilitatis credunt: Sed interhaec necesse est ut cura regimi¬
nis tanti moderaminis artecemperet᷑ : quate subditorũ mens cũ quedã rec¬
te sentire potuerit : sic in uocis libertatȩ ꝓdeat : ut tam̃ libertas in suꝑbia non

Expanded text:
agere debeant, sed quid valeant attendunt; nil de subsequenti judicio meagere debeant, sed quid valeant attendunt; nil de subsequenti judicio metuunt, improbe de temporali potestate gloriantur; libet ut licenter et illicita tamen ad haec vult caeteros tacere, ipse sibimet testis est, quia plus veritate se appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo se ipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit ; hinc David correptionem subditi humiliter audivit ; quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis libertatem prodeat, ut tamen libertas in superbiam non
Abbreviated transcription (Latin):
dentes a sua reccitudine animas atq in huius mundi sedeletatione redinan¬
tes blanda a delatione refouere : Qua si enĩ puluillo cubit̾ uelceruicalib caput
iacentis ex cipitur : cũ correptionis duritia peccanti subtrahit᷑: eiq mollicies
fauoris adhibetur ut inerrore mollit̃ iaceat : quẽ nulla as peritas contra¬
dictionis pulsat : Sed haec rectores qui semet ipsos diligunt. his ꝓcul dubio
ex hibent : aꝗb senoceri posse instudiogloriȩ tẽporalis timent : Nã quos
nil contrase ualere conspiciunt : hosnimirũ asperitate sẽ ꝑrigidae inuec¬
tionis premunt : Nũquã dem̃ ter ãmonent : sed pastoralis mansuecu¬
dinis obliti : iure dominationis terrent : Quos recte perꝓphe ta diuina uox
increpat dicens : Vos aut̃ cũ austeritate imperabatis eis & cũ potentia
Plus enĩ sesuo auctore diligentes iactant᷑ erga subiectos erigunt : Nec quid

Expanded text:
dentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi se delectatione reclinandentes a sua rectitudine animas, atque in hujus mundi se delectatione reclinantes, blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubitus, vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat. Sed haec rectores, 28 qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate rigidae semper invectionis premunt, nunquam clementer admonent, sed pastoralis mansuetudinis obliti, jure dominationis terrent. Quos recte per prophetam divina vox increpat, dicens: Vos autem cum austeritate imperabatis eis et cum potentia . Plus enim se suo auctore diligentes, jactanter erga subditos se erigunt, nec quid
Abbreviated transcription (Latin):
NΤΙΚ hae neces secst ut rectorsollerter inuigilet: nehunccupido
Necũ bonis accib fultus amundo uidet᷑ alienus : hunc auctori reddat exctri¬
neu amorsuus : Hostis nãq redẽptoris esi quiperrecta opera quae facit
eius uice ab ecdesia amariconcupis cit: Quia adulterinae cogitationis
reus est ÷ siplacerepuer sponseoculis appetit: ꝑ quẽ sponsus donatrans¬
misit : Quinimirũ amorproprius cã rectoris mente coeperit: aliquan¬
do hanc in ordinate ad molliciẽ aliquando uero adasperitatẽ rapit
Ix amore & eni suo mens rectoris in molliciẽ uercit : quiacũ peccantes
sub ditos respicit : Neergahunc eorũ dilectio torpeat corripere ñ piue¬
sumit : Nonnũ quã uero errata subditorũ quae in crepare debuerat: adoͣla¬
tionib demulcet : Vndebene perprophetã dicit᷑ : Vlaehis qui consuunt pul¬
uillos subomnicubitomanus ÷& faciunt ceruicalia sub capit e uniuersȩ aeta¬
tis ad capienda s animas : Puluillos qui ppe sub omni cubi tomanus est ponere : ca¬

Expanded text:
e necesse est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupidone cum, bonis actibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extraneum amor suus. Hostis namque Redemptoris est, qui per recta opera quae facit, ejus vice ab Ecclesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde bene per prophetam dicitur: Vae his qui consuunt pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas . Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere, est ca
Abbreviated transcription (Latin):
ponitꝰ : quia cũnunc forcẽ telũ rectores exibent : eundẽ telũ post modum
int̃se & auditores suos fortẽ munitionẽ tenent : necuncaduin dictã des¬
tituti sint : sinunc fuerint in correptionedis soluti: Sed interhaec sciendũ est
quiadũ ad increpationẽ semens doctoris ex asperat : difficile ualde ẽ. ut non
aliquando & aliquid q̃d dicere non debet erũ pat: Et plerũq contingit. utdi
culpa subditorũ cũ magna inuectione corripit᷑: magiferilingua usq ad exx ces¬
sus uerba ꝑtrahat᷑ : Cũq increpatio inmoderatȩ accendit᷑ corda delinquen¬
tiũ indesperationẽ de primintur: Vnde necesseest ut ecas peretus reccor
cũ subditorũ mentẽ plus sequã debuit ꝑcusis seconsiderat. apud sesc̃ꝑ ad pe

Expanded text:
ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increpatio immoderate accenditur, corda delinquentium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem
Abbreviated transcription (Latin):
rantes inno tescit : Sed cuncta haȩc licet subtilit̃ reccor in sinuet : pisicontña
delicta singulorũ aemulationis spuferueat. Hullã sibi in ꝑpetuũ ab solitione
parat : Vnde illic ad huo rectes ubiungit᷑ Et cu sumetibi sartaginẽ ferrean:
& pones ea murũferreũ interte & ciuitate : Persartagine quippe frixuramen¬
tis Perferru uero in crepationis fortitudo signat᷑: Quid uero acrius doctoris
mentẽ : qua te liusdi frigit et excutiat : unde paulus huiꝰ sartaginis urebatur
frixura cũ diceret : quis infirmatꝰ & ego non in firmor : quis scandali tat &ego
nonuror & quia quisquis telodĩ accendit᷑ nedã ꝑnari ex negletentia debeat
forti in ꝑpecuũ cus todiamunimur rectedr: Pones eã murũ ferreu inter
te & int᷑ quitatẽ : Sartago enĩ ferrea murus ferrȩ us int᷑ ꝓphetã & cuitatẽ

Expanded text:
rantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter rector insinuet, nisi contra rantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in puc recte subjungitur: 32 Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem. Per sartaginem quippe frixura mentis, per ferrum vero increpationis fortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam zelus Dei frigit et excruciat? Unde Paulus hujus sartaginis urebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus inter prophetam et civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uitiorũ in pugnet aduersitas demonstrat : Nãcum unũ q̃dq peccatum
quomodo ꝓficientib insidiet᷑ ostendit᷑ : quasi absidio circaciuitatẽ hierus ale
uoce praedicatoris ordinat᷑: Sed quu ñ solũ debent innotescere qualit̃ uitia
inpugnent . uerũ &iã quo modo cus toditae nos uirtutes roborent. recte
subiungit᷑: It aedificabis munitiones : Munitiones quippe sc̃s praediator a edi¬
ficitiꝰ quando quae uirtutes quib res istant uitiis demonstrat : Et quiaares cen¬
te uirtatoplerũq bollatõptationis augent᷑ : rateadhuc addit: Et adporton¬
bis aggere & dabis contraea castra : & ponesarieces ingrro : Aegere naq con¬
portat quando praedicator quisq molẽ crescentis teptationis enuntiaa: Etcon¬
tra hierusale castra erigt : quandorectae intentioni audientiũ hostis callidicir¬
cũ spetas & quas in conp̃hensibiles insidias praedicit: Atq ingrroarietesponit:

Expanded text:
vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Nam cum unumquodque peccatum vitiorum impugnet adversitas demonstrant. Nam cum unumquodque peccatum quomodo proficientibus insidietur ostenditur, quasi obsidio circa civitatem Jerusalem voce praedicatoris ordinatur. Sed quia non solum debent innotescere qualiter vitia impugnent, verum etiam quomodo custoditae nos virtutes roborent, recte subjungitur: Et aedificabis munitiones. Munitiones quippe sanctus praedicator aedificat, quando quae virtutes quibus resistant vitiis demonstrat. Et quia, crescente virtute, plerumque bella tentationis augentur, recte adhuc additur: Et comportabis aggerem, et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Aggerem namque comportat, quando praedicator quisque molem crescentis tentationis enuntiat. Et contra Jerusalem castra erigit, quando rectae intentioni audientium hostis callidi circumspectas et quasi incomprehensibiles insidias praedicit. Atque arietes in gyro pon
Abbreviated transcription (Latin):
a rietes ingrro : Eiq ad munitionẽ suã ꝓtinus subinfert᷑ : It cusume tibi
sartaginẽ ferrea & pones ea murũ ferreũ interte & interciuitatẽ : Cuius
enĩ etechiel ꝓpheta: Nisi magistrorũ speciẽ tenet : cuidicit᷑ sumetibi late¬
re R pones eũ corate & describes in eo ciuitate hierus alẽ: Sc̃i quippe docto¬
res sibilatere sumunt : quando terrenũ auditorũcor ut doceant adp̃hen¬
dunt : Quẽ scilice laterẽ corã seponunt : quia tota illud mentis intentione cus¬
todiunt: In quociuitate hierus alẽ iubent᷑ describere : quia praedicando ter
renis cordib curant sũ mopere quaesit suꝑnae pacis uisio demonstrare : Sed
quia in cassũ gloria patriaȩ caelestis agnoscitur. Fusi& quanta hic inruant hos¬
tis callidi tẽptamenta noscant᷑ : apte subiungit᷑ : Et ordinabis aduersus eam
calatere in quo hierusalẽ ciuitas descripta est ordinant : quando terrenae
menti sediam suꝑnãpatriã requirenti . quanta eã in huius uitȩ tempore

Expanded text:
ume tibi sartaginem ferream, et pones eanimurum ferreum inter te et inter civitatem. Cujus enim Ezechiel propheta nisi magistrorum speciem tenet? Cui dicitur: Sume tibi laterem, et pones eum coram te, et describes in eo civitatem Jerusalem. Sancti quippe doctores sibi laterem sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem scilicet laterem coram se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo et civitatem Jerusalem jubentur describere; quia prrenis cordibus, curant summopere quanta sit supernae pacis visio, demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta huic irruant hostis callidi tentamenta noscantur, apte subjungitur: Et ordinabis adversus eam ca laterem, in quo Jerusalem civitas descripta est, ordinant, quando terrenae menti, sed jam supernam patriam requirenti, quanta eam in hujus vitae tempore
Abbreviated transcription (Latin):
Aiiscendaergro est lenitas cum seueritate : faciendum quoddam ex utroq tem¬
peramentum : ut neq multa asperitate exulcerentur subditii neqni¬
mi enignitate soluantur : Quod iuata pauli uocem bene illꝗ tabernaculi
arca significat : Inquacum tabulis uirgasimul & manna est : Quia cumscrip¬
trae sace scientiat inbonirectoris pectore si est uirga districtionis. sit &
manna dulcedinis : Hinc dauid ait : Virgatua & baculus tuus ĩpsa me cori¬
solatasunt ediMirga onim percuti mur  baculo sustentamur: Si ergo
est disericdo uirgae quaeferiat : sit & consolatio baculi quaesus tentear
Sit itaq amorsed non emolliens. sit uigor sed non ex asperans: Sit telus
sed non in moderate saeuiens : sit pietas sed nonplus quam ex pediat parcens
Vt dumse ini arte regiminis iustitia dementiaq permis cetł qui prae est
corda sub ditorum & terrendo demulceat : & tamen ad terroris reue¬

Expanded text:
Miscenda ergo est lenitas cum severitate; faciedum quoddam ex utroque temMiscenda ergo est lenitas cum severitate; faciedum quoddam ex utroque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Quod juxta Pauli vocem bene illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga 24 districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc David ait: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens; ut dum se in arce regiminis justitia clementiaque permiscet, is qui praeest corda subditorum et terrendo demulceat, et tamen ad terroris reve
Abbreviated transcription (Latin):
dis cuplinas contra de lin quentes ex ereeatr it pietatis useranis nanit¬
ttt Suran dum quippeest ut reccorom subditis & matrompictas s patren
tahibeat disciplina Atq interhaec sollicita cir cums pectione prouidendum
e a bcedut dstruio rigida aut pictas sit remissa: am sicut in libris iammo¬
ralibus dicinus. disciplina ue limisericordia multum destiautur: siuna sine
sllonas dinentus dis ded elga subiectos suos in essereitoribus debet. & iustecon¬
sulons iiseri cordia & pieseuiens disciplina: Elmcnamq est quod docente
ueritate por sama ritanistudium semiuiuus in stabulum ducitur. & unum
at qol eum uia neribus eius aꝗ hbetur  Vt peruinum scilicet mordea tus
uul nera peroletm fđueatur: Neces se quippeest ut quis quis sanandis uulne¬
ribinspeat est inumnam morsumꝰ doloris adhibeat: in oleum molli ciem pieta
Quaitenus peruinum mundentur putrida : peroleum sananda foueantur

Expanded text:
disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amitdisciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat. Curandam quippe est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Nam sicut in libris Moralibus jam diximus , disciplina vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed erga subditos suos inesse rectoribus debet et juste consulens misericordia, et pie saeviens disciplina. Hinc namque est quod docente Veritate , per Samaritani studium semivivus in stabulum ducitur, et vinum atque oleum vulneribus ejus adhibetur, ut per vinum scilicet mordeantur vulnera, per oleum foveantur. Necesse quippe est ut quisquis sanandis vulneribus praeest, in vino morsum doloris adhibeat, in oleo mollitiem pietatis, quatenus per vinum mundentur putrida, per oleum foveantur sananda.