comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inquitatib putant. uescientes niinirũ qr acti¬
onũ merita p̾sentis uitȩ qualitas nullatenꝰ
ꝓbat. Nam pler̃q ⁊ bona malis. ⁊ mala bonis
eueniunt: pro eo qđ ⁊uera bona bonis. ⁊ uera
mala malis inet̾na retributione seruantur.
Baldach itaq typũ hereticoꝵ de ꝓsꝑitate uitȩ
p̃sentis sese extollentium tenens. aduersũ
obprobria inflat᷑: ⁊ diserte quidẽ contra ui¬
pios disputat: s quã ꝑuerse contra iustum
talia dicat ignorat. Nam subiecit dicetis.¬
in esse lumen ꝓsꝑitatis cernit᷑. & pios tene¬
brȩ ignobilitatis ac pauꝑtatis abscondunt.
Sin uero ad hoc eius sermo dirigitur: ut osten¬
dat quid impii in suo fine patiant᷑. ueracit̃
dic̃. Nonne lux impii extinguetur. nec splen¬
debit flãma ignis eius. Quod si dici de impio
recte potuit: contra scm̃ tam̃ uirũ inflagel¬
la constitutũ dici ñ debuit. Sed nos uires
brachioꝵ illiꝰ insuis sententiis ꝑpendentes.
pensemus quã ualide iacula intorquet:

Expanded text:
iniquitatibus putant, nescientes nimirum quia actionum meritum praesentis vitae qualitas nullatenus probat. Nam plerumque et bona malis, et mala bonis eveniunt, pro eo quod et vera bona bonis, et vera mala malis in aeterna retributione servantur. Baldad itaque typum haereticorum de prosperitate vitae praesentis sese extollentium tenens, adversus ustorum opprobria inflatur, ac diserte quidem contra impios disputat; sed quam perverse contra justum talia dicat ignorat, nam subjecit, dicensinesse lumen prosperitatis cernitur, et pios tenebrae ignobilitatis ac paupertatis abscondunt. Sin vero ad hoc ejus sermo dirigitur, ut ostendat quid impii in suo fine patiantur, veraciter dicitur: Nonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? Quod si dici de impio recte potuit, contra sanctum tamen virum in flagellis constitutum dici non debuit. Sed nos vires brachiorum illius in suis sententiis perpendentes, pensemus quam valide jacula intorquet, et
Abbreviated transcription (Latin):
resistere ꝑ rationẽ ualet. Unde & suꝑius
ꝑ beatum iob dictũ ẽ. Roborasti eum pau¬
lulũ: ut inꝑpetuũ ꝑtransire. Ex rationa¬
li quippe anima hab& homo: ut in ꝑpe¬
tuũ uiuat. Huius gͦ iniqͥ robur fame
attenuatur: qr eius anima nulla uit̾ni
cibi refectione pascitus. De qua scilicet

Expanded text:
onem valet. Unde et superius per beatum Job dictum est: Roborasti eum paululum, ut in perpetuum pertransiret . Ex rationali quippe anima habet homo ut in perpetuum vivat. Hujus ergo iniqui robur fame attenuatur, quia ejus anima nulla interni cibi refectione pascitur. De qua scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
tib ñ immerito heretici figurant᷑. Quipeo
cunt: s pro eo qđ sp̃em hereticoꝵ tenent. ple¬
rũq inoris sui excessus dilabunt᷑. ⁊ uerboꝵ
suoꝵ iaculis sc̃ uiri pectus fertunt: s contra
mentẽ in expugnabilẽ ipsa sua ꝑcussione

Expanded text:
ntibus, non immerito haeretici figurantur, qui prntibus, non immerito haeretici figurantur, qui prcunt; sed pro eo quod speciem haereticorum tenent, plerumque in oris sui excessu dilabuntur, et verborum suorum jaculis sancti viri pectus feriunt, sed contra mentem inexpugnabilem ipsa sua percussione
Abbreviated transcription (Latin):
uerba corrũper&. quem ꝑ tot sternexe nũtioꝵ
tormenta minime ualera. Sed eum adiuto¬
rio feminȩ qđ contra adã prius in paradiso
obtinuit. contra hunc scđm instquilino po¬
sitũ roborari non potuit. ad alia se tẽptandi
argumenta conuertit: ut amicos eius quasi
consolantes adducer&. & tam̃ eoꝵ mentes in
asꝑitatẽ increpationis ercitara: quatinus eũ
cuiꝰ patientiã flagella ñ uicerant: int̾ flagel¬
la saltẽ asꝑa uerba suꝑarent. S inimicus
callide insidians fraudẽ quã cont̾ scm uirũ
parauerat ꝑtulit: qr sc̃o uiro quot occasio¬
nes ꝑditionis intulit. tot causas uictoriȩ
ministrauit. Contra tormenta quippe pa¬
tientiã : contra uerba sapientiã tenuit. quia
& dolores uerberũ equammit̃ sustinuit. &
stultitiã male suadentiũ sapient̾ frenauit.
Sed quia in ipsis pasionib doctisq locutio¬
nib sc̃ȩ eccłȩ typum tenet: amicis eiꝰ ut sepe
iã dirimus. quedã recta ⁊ quedã stulta loqñ¬

Expanded text:
 tot sternere nuntiorum tormenta minime valeret. Sed cum adjutorio feminae, quod contra Adam prius in paradiso obtinuit, contra hunc secundum in sterquilinio positum roborari non potuit, ad alia se tentandi argumenta convertit, ut amicos ejus quasi consolantes adduceret, et tamen eorum mentes in asperitatem increpationis excitaret; quatenus eum, cujus patientiam flagella non vicerant, inter flagella saltem aspera verba superarent. Sed inimicus callide insidians fraudem quam contra sanctum virum paraverat pertulit, quia sancto viro quot occasiones perditionis intulit, tot causas victoriae ministravit. Contra tormenta quippe patientiam, contra verba sapientiam tenuit, quia et dolores verberum aequanimiter sustinuit, et stultitiam male suadentium sapienter frenavit. Sed quia in ipsis passionibus doctisque 437 locutionibus sanctae Ecclesiae typum tenet, amicis ejus, ut saepe jam diximus, quaedam recta, et quaedam stulta loque
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃alẽ grãm scẽ p̃dicationis. ñ uirtutis pondꝰ.
s in saniã furoris existimant. Quo furore
uidelicet perire fidelium animas arbitran¬
tur: ꝙ uide interire ęccłȩ uitã credunt. unde
eam esse contra se inferuore conspitiunt.
terra. Se enim ubiq dm̃ colere. se totũ mun¬
dũ existimant occupasse. Quid ergo dicere.
nũquid ꝓpt̾ te derebinquetur t̾ra nͥ hoc qđ
sepe fidelib dicunt. qr si hoc ẽ uerũ qđ uos
dicitis. om̃is ãdõ t̾ra derelicta ẽ. quam iam
p̃multitudine nos tenemus: Scã autem
uniuersalis eccła p̃dicat dm̃ ueraciter. nisi
iuitra se coli ñ posse: asserens qđ om̃s qui extͣ
ipsã sunt. minime saluabunt᷑. At contra
heretici qui etiam extra ipsam saluari se
posse confidunt: in qͣlib& loco sibi diuinum
adiutoriũ adesse ꝓfitentur. Unde dictiN
Nuqͥd ꝓpt̾ te derelinquet᷑ t̾ra: idẽ ut quisqͥs
extra te fuerit minime saluetur: Unde etiã

Expanded text:
ae praedicationis, non virtutis pondus, sed insaniam furoris aestimant. Quo furore videlicet perire fidelium animas arbitrantur quia inde interire Ecclesiae vitam credunt, unde eam contra se infervere conspiciunt. tur. --Se enim ubique Deum colere, se totum mundum existimant occupasse. Quid est ergo dicere: Nunquid propter te derelinquetur terra, nisi hoc quod saepe fidelibus dicunt, quia si hoc est verum quod vos dicitis, omnis a Deo terra derelicta est, quam jam prae multitudine nos tenemus; sancta autem universalis Ecclesia praedicat Deum veraciter nisi intra se coli non posse, asserens quod omnes qui extra ipsam sunt minime salvabuntur. At contra haeretici, qui etiam extra ipsam salvari se posse confidunt, in quolibet loco sibi divinum adjutorium adesse profitentur. Unde dicunt: Nunquid propter te derelinquetur terra? id est, ut quisquis ex
Abbreviated transcription (Latin):
Heretici rupes uocant eos qͦs sublimib in hu¬
mano genere excedere sensib estimant. qđ
ircte fidei colligere studet quid aliud quã
de locis ꝓpriis rupes mouet: ut intra eam
recte sentientes humilit̾ iaceant qui inꝑu̾¬
sis suis sensib prius rigidi stabant. Sed
hoc fieri heretici om̃ino contr adicunt
⁊ ꝓpt̾ eius uocẽ. rupes de loco propͥo tͣnsfer¬
ie renituntur quia uidelicet nolunt ut
ad eam uenientes uera humilit̾ senti¬
ant. hi qui apud eos elatis sensib falsa sa¬

Expanded text:
eretici rupes vocant eos quos sublimibus in humano genere excedere sensibus aestimant, quos rectae fidei colligere studet, quid aliud quam de locis propriis rupes movet, ut intra eam recta sentientes humiliter jaceant, qui in perversis suis sensibus prius rigidi stabant? Sed hoc fieri haeretici omnino contradicunt, et propter ejus vocem rupes de loco proprio transferri renituntur, quia videlicet nolunt ut ad eam venientes vera humiliter sentiant hi qui apud eos elati sensibus falsa sa
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s heretici scãm eccłam in quibdã cognitis
suꝑbire putant: quedã uͦ nec intelligere
suspicantur. Unde baldach suites beatum
iob quasi insuꝑbiam astruit erupisse. quẽ
fatetur uerba iactare. S signat ipse qͣnta
elatione tumuerat: qui beatũ iob loqui qđ
ñ intelligens putabat. & quia om̃s here¬
tici in estimatione sua a scã ȩccła despici¬
reputati sumus ut iumenta: & sordumꝰ
coram te:: Humanȩ mentis ẽ propriũ:
hoc sibi fieri suspicari qđ facit. Arbitran¬
tur enĩ se despici: qͥ bonoꝵ moies despiare¬
consueuer̃. & quia in his que conp̃hendi
ualent ratione. contra hereticos ostendit ec¬
cła rationabile ũ esse qđ astruunt: estimari
se ab eius iuditio uelut iumenta suspieant᷑
atq ad eiusd̃ eccłe contumelias excitantur.

Expanded text:
Omnes haeretici sanctam Ecclesiam in quibusdam cognitis superbire putant, quaedam vero nec intelligere suspicantur. Unde Baldad Suhites beatum Job quasi in superbiam astruit erupisse, quem fatetur verba jactare. Sed signat ipse quanta elatione tumuerat, qui beatum Job loqui quae non intelligeret putabat. Et quia omnes haeretici in aestimatione sua a sancta Ereputati sumus ut jumenta, et sorduimus coram te? - Humanae mentis est proprium hoc sibi fieri suspicari qtur enim se despici, qui bonorum mores despiceconsueverunt. Et quia in his quae comprehendi valent ratione contra haereticos ostendit Ecclesia rationabile non esse quod astruunt, aestimari se ab ejus judicio velut jumenta suspicantur. atque ad ejusdem Ecclesiae contumelias excitantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ  Consid̾auit quippe suꝑius & om̃ipo.¬
tentis dĩ potentiã. ⁊ infirmitatẽ suã dedu¬
xit ante ocłos se & dm̃: pensauit quis cũ qͦ
ad iuditiũ ueniat. Uidit binc hominẽ.
inde conditorẽ: idẽ puluere̾. ⁊ dm̃: ⁊ rec̾te

Expanded text:
Consideravit quippe superius et omnipotentis Dei potentiam, et infirmitatem suam; deduxit ante oculos se et Deum, pensavit quis cum quo ad judicium veniat. Vidit hinc hominem, inde conditorem, id
Abbreviated transcription (Latin):
qui tibi ñ ꝑ dilectionẽ s ꝑ fomudinẽ seruis.
Unde ⁊ ipsam conditoris sui p̾sentiã quasi
familiarit᷑ ac corporalit̃ querit: ut ꝑ hanc
i audiat qđ ignoiat. ⁊ in his audiat᷑ que

Expanded text:
qui tibi non per dilectionem, sed per timorem servit. qui tibi non per dilectionem, sed per timorem servit. Unde et ipsam conditoris sui praesentiam quasi familiariter ac corporaliter quaerit, ut per hanc et audiat quod ignorat, et in his
Abbreviated transcription (Latin):
In quib uidelicet duob quid aliud ꝑ ꝓpħiȩ
uocẽ. quã tempꝰ gr̃e ⁊ redẽptionis inquirit:
Lex nãq sub ꝑcussione ultionis popłm tenui:
ut qͥsqͥs sub illa pecraret. ꝓtinꝰ moite punut.¬
turꝰ n&c plebs iftłitica ex amore dño. s ert¬
more seruiebat. Nũꝗͣ uꝰ implen iustitia ꝑ
spm̃ seruitutiᷤ terũ intimore. s accepisti̾ sp̃m adopti¬
onis filioꝵ inqͦ clamamus abba pat̾. Ex uo¬
ce gͥ generis humani legalis ꝑ̃cussionis du¬
ritiam. transire concupiscens. atq a formiadr¬
ne ꝑuenire addilectionẽ appetens. que duo
ã se omp̃s ds̃ longe faciat erorat dicens. ma¬
nũ tuã longe fac ãme. ⁊ formido tua ñine
terreat ĩdest ꝑcussionis duritiã remoue.
formidinis pondus tolle. s ⁊ irradiante
gr̃a. dilectionis sp̃m. securitati infande. qr
si longe a ꝑcussione. ⁊ formidine ñ fuero:
scio quia adistric̾tione tu examinis ñ ab¬
scondor: qm̃ in conspectu tuo iustus esse ñ uila

Expanded text:
In quibus videlicet duobus, quid aliud per prophetiae vocem quam tempus gratiae et redemptionis inquirit? Lex namque sub percussione ultionis populum tenuit, ut quisquis sub illa peccaret protinus morte puniretur. Nec plebs Israelitica ex amore Domino, sed ex timore, serviebat. Nunquam vero impleri justitia per spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, pater . Ex voce igitur generis humani, legalis percussionis duritiam transire concupiscens, atque a formidine pervenire ad dilectionem appetens, quae duo a se omnipotens Deus longe faciat exorat, dicens: Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat; id est, percussionis duritiam remove a me, formidinis pondus tolle, sed irradiante gratia dilectionis, spiritum securitatis infunde, quia si 386 longe a percussione et formidine non fuero, scio quia a districtione tui examinis non abscondar, quoniam in conspectu tuo justus esse non valet
Abbreviated transcription (Latin):
om̃sq stultos motꝰ potestate sapientię
cõprimunt. Sed sepe contingie ut in
occulto animus de ipsa sua sapientia
inelationis fastũ subleuetur: ⁊ stib eis
tro culpas quib subiacebant erigunt.
aꝑte subiungit᷑ ⁊ eos qui oppressi fucrant
releuat. Nonnulli enĩ suꝑno illustratim¬
nere aspiciunt. inquantis peccatoꝵ suoꝵ
turpitudinib iacent. factoꝵ maculas
lacrimis lauant:i sub se pꝰmodũ carnis
suȩ motꝰ depͥmunt. a quib ante p̃meban¬
tur:. Quod nimirũ magna omipotentis¬

Expanded text:
omnesque stultos motus potestate sapientiae omnesque stultos motus potestate sapientiae comprimunt. Sed saepe contingit ut in occulto animus de ipsa sua sapientia in elationis fastum sublevetur, et sub eis tra culpas quibus subjacebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quibus ante premebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
umbrã mortis. Cũ enĩ queq mystica de
occultis ꝓpħarũ uerbis acredentib agno¬
scunnt᷑. qͥd aliud quã ꝓfunda de tene¬
bris reuelantur: Unde qͦq ipsa ueritas
discpłis inparabolis loq̃ns ait. Qđ dico
uobis intenebris: dicite inlumine. Cum
enĩ mysticos allegoriarũ nodos ꝑ expla¬
nationẽ soluimus: in lumine dicimus
qđ intenebris audiuimꝰ. Umbra aut̃
moitis erat legis duritia: que unũ quẽq
peccantẽ morte corporis punire sancͤ¬
tiebat. Sed postquã redẽptor nr̃ asꝑi¬
tatẽ legalis sanctionis ꝑ mãsuetudinẽ
tẽꝑ auit ñ iam ꝓ culpa moitẽ carnis
inferri constituit. s mors sp̃s qnͣtũ ti¬
umbra illius mortis ẽ in qua anima se¬
parat᷑ adõ. In lucẽ gͦ umbra mortis ꝓ¬
ducitur cũ intellecta morte sp̃s. mors
carnis minime timet᷑. Qđ cam̃ in telli
grialit̾ potest Principes et eñ ñ inme¬
rito uocant᷑ qui magni consilii iuditio
sius sẽꝑ cogitationib principantur:

Expanded text:
utavit. --Cum enim quaeque mystica de occultis prophetarum verbis a credentibus agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revelantur? Unde ipsa quoque Veritas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine . Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivimus. Umbra autem mortis erat legis duritia, quae unumquemque peccantem morte corporis puniri sanciebat. Sed postquam Redemptor noster asperitatem legalis sanctionis per mansuetudinem temperavit, nec jam pro culpa mortem carnis inferri constituit, sed mors spiritus quantum tiumbra illius mortis est in qua anima separatur a Deo. In lucem ergo umbra mortis producitur, cum, intellecta morte spiritus, mors carnis minime timetur. Quod tamen et aliter intelligi potest. Principes etenim non immerito vocantur qui magno consilii judicio suis cogitationibus semper principantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptat᷑ ⁊ nolens hinc ẽ qđ inmunda quedã
inm̃te patit᷑. qͣuis ex iuditio teluctet᷑. quia
conceptꝰ de minunditia. dũ ad munditiam
tendit. hoc conatur uincere qđ ẽ. Quisquis
aut̃ occultȩ tẽptationis motꝰ atq inmunditi¬
am cogitationis euicerit. neqͣquã sibi suam
munditiã tribuat: qi de inmundo conceptũ
semine nullus facere mundũ potest. nͥ isqͥ
mundus ꝑ semet ipsũ solusẽ. Quigͦ iam ad
locũ munditiȩ mente ꝑuenit. conceptionis
suȩ uiã respitiat ꝑ quã uenit: atq inde colli¬
gat qi ex sua uirtute ñ hab& munditiã uiuen¬
di: cui de inmunditia factũ ẽ intiũ subsisten¬
di. Pocest uͦ hoc in loco intelligi. qđ beatꝰ iob
incarnationẽ redẽptoris intuitꝰ. solũ uidit
miuidũ hominẽ de inmundo semine ñ eẽ
conceptũ: qͥ sic in mundũ uenit ex uirgine.
ut nil hab̾& de inmunda conceptione. Neq
enĩ ex uiro ⁊ femina: s ex sp̃u sc̃o ⁊maria uir¬

Expanded text:
 immunda quaedam in mente patitur, quamvis et judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evinceret, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est . Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit, concesuae viam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi, cui de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immunda conceptione. Neque enim ex viro et femina, sed ex sancto Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
ueat: unda mundi ñ uincit᷑. ꝑ quã anima
semꝑ ad ima reuocatur. Quia gͥ homo ue¬
lu̾t flos nascitur ⁊ conterit᷑: qr sicut umbra
fugit atq instatu suo ñquã ꝑmanet: quid
in hac consideratione subiungit. audiamꝰ.

Expanded text:
veat, unda mundi non vincitur, per quam anima veat, unda mundi non vincitur, per quam anima semper ad ima revocatur. Quia igitur homo velut flos nascitur et conteritur, quia sicut umbra fugit, atque in statu suo nunquam permanet, quid in hac consideratione subjungat audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potuit: qi tempora eo stante transibant.
Deo pꝰꝗͣ. deliquit: in quodã se quasi lubrico
tẽporalitatis posuit. Et qi cibũ comedit ue¬
titũ: statꝰ sui ꝓtinꝰ uiuenit defcc̾tũ. Quã¬
tam̃ mutabilitatẽ ñ solũ inexteriꝰ. s iͥnte¬
riꝰ qͦq homo patit᷑ dũ ad meliora exsinge¬
re oꝑa conatur. Mens ⁊i enĩ mutabilitatis
suȩ pondẽ ad aliud semꝑ impellit᷑ quã ẽ:⁊
nisi instatu suo arta custodia discipliuȩ
teneat᷑. semꝑ indeteriora dilabit᷑. Que enĩ
stantẽ semꝑ deseruit: statũ quẽ hab̾e po¬
tuit. amisit. Unde uc̃ cum ad meliora i¬
titur: quasi contra ictũ fluminis conat᷑.
Cum uͦ ab intentione ascendendi resoluit᷑.
inascensulabor ẽ. indescensu otiũ: intratu¬
ros ꝑ angustã portã dñs admonet diceus.
Contendite intrare ꝑ angustã portã. Dicta.¬
rus quippe anguste poitȩ introitũ. p̃mi¬
sit contendite᷑: qi nͥ mentis contentio fer¬

Expanded text:
non potuit, quia tempora eo stante transibant. non potuit, quia tempora eo stante transibant. Sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalitatis posuit, et quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit defectum. CAtamen mutabilitatem non solum exterius, sed interius quoque homo patitur, dum ad meliora opera exsurgere conatur. Mens etenim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora dilabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde nunc cum ad meliora nititur, quasi contra ictum fluminis conatur. Cum vero ab intentione ascendendi resolvitur,in ascensu labor est, in descensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare per angustam portam . Dicturus quippe angustae portae introitum, praemisit, contendite, quia nisi mentis contentio fer
Abbreviated transcription (Latin):
gat. ñꝗͣq se in stabilitate figat: cur cursꝰ
uitȩ hominis umbre potius quã soli cõpara¬
tur. nͥ qr amisso amore conditoris calorẽ cor¬
dis ꝑdidit. ⁊ insolo iniquitatis suę frigore
remansit : Quia iuxta ueritatis uocẽ habun¬
dauit iniquitas irfrigescit caritas multoꝵ.
Quigͥ in amore dei. calorẽ cordis ñ habet.
nec tam̃ uitã quã diligit. tenet: scilicet
uelut umbra fugit. U̾nde de illo qͦq rec̾¬
te scriptũ ẽ: qr secutꝰ ẽ umbrã. Bene aut̃¬
tia ad pueritiã. pueritia ad adolescentiam.
adolescentia ad iuuentutẽ. iuiuentꝰ ad se¬
nectutẽ. senectꝰ trausit ad mortẽ.: incursu
uitȩ p̾sentis ipsis suis augnientis ad detri¬
menta impellit᷑: ⁊ uide semꝑ deficit. un¬
de se proficere in spatiũ uitȩ credit. firum
ienĩ statũhic habere non possumus: ubi
transituri uenimꝰ. Atq hoc ipsum nr̃m
uiuere: cotidie ãuita transire ẽ. Quẽ ude¬
licet lapsũ pͥmus homo ante culpã hab̾e

Expanded text:
nunquam se in stabilitate figat; cur cursus vitae hominis umbrae potius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore conditoris, calorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae frigore remansit? Quia juxta Veritatis vocem: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Qui inec tamen vitam quam diligit, tenet, scilicet velut umbra fugit. Unde recte quoque de illo scriptum est: Quia secutus est umbram. Bene auttia ad pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis, ipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur, et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus atque hoc ipsum nostrum vivere, quotidie a vita transire est. Quem videlicet lapsum primus homo ante culpam habere
Abbreviated transcription (Latin):
cautela nr̃a grauius erramꝰ. Quid itaq hoc
nisi humane̾ uitę miseria ẽ Qđ amissa
çȩlesti patria repulsus homo delectat᷑ exilio:
gͣuat᷑ curis. & tam̃ cogitare dissimulat ꝗͣ
grauesit qr multa cogitant᷑: qd pͥuatꝰ ẽ in-¬
t̃no lumine. ⁊ tam̃ in hac uita di uult
pęna nr̃a. nata miseria ẽ S quia quã¬
uis diu hic stare desidera&. ipso tam̃ cursu
mortalis uitȩ impellit᷑ ut egrediat᷑. uir

Expanded text:
cautela nostra gravius erramus; quid itaque hoc cautela nostra gravius erramus; quid itaque hoc nisi humanae vitae miseria est? Quod, amissa coelesti patria, repulsus homo delectatur exsilio, gravatur curis, et tamen cogitare dissimulat quam grave sit quia multa cogitantur; quod privatus est interno lumine, et tamen in hac vita diu vult poena nostra nata miseria est? Sed quamvis diu hic stare desideret, ipso tamen cursu mortalis vitae impellitur, ut egrediatur
Abbreviated transcription (Latin):
si aꝑtius dicat᷑. Quid inse hab&s fortitudi
nis qui natꝰ ẽ ex infirmitate Breui uiueis
tempore: replet᷑ multis miseriis. Ecce sc̃i ui¬
ti uocib pęna hominib breuit᷑. ẽ. exp̃ssa. qi angu¬
stat᷑ ad uitã. ⁊ dilatatur ad miseriã. Si enĩ
subtilit̾ considẽtur om̃e qđ hic agit᷑. pę¬
na ⁊ miseria ẽ. Ipsienĩ corruptioni carnis
seruire ad necessaria atq concessa. miseriaẽ:
ut contͣ frigꝰ uestũta. cont̃ famẽ alim̃ta.
contͤ estũ fr̾igora requirant᷑. qđ multa cau¬
tela custoditur salus corporis: qđ etiã custo¬
dita amittit᷑ : amissa cũ graui labore repa-
mamꝰ amicos. suspec̾ti ne offendi ualean:
formidamꝰ in imicos. atq securi de eis non
sumꝰ utiq quos formidamꝰ : Quod plerͣqͣ
in imicis sic fident̾ quasi amicis loquim᷑:
tasse diligentiũ. quasi uerba suscipimꝰ in-¬
imicoꝵ  ⁊ qͥ falli ñꝗͣ uł fallere uolumꝰ. ex

Expanded text:
si apertius disi apertius dinis, qui natus est ex infirmitate, brevi vivens tempore, repletus multis miseriis? Ecce sancti viri vocibus poena hominis breviter est expressa; quia et angustatur ad vitam, et dilatatur ad miseriam. Si enim subtiliter consideretur, quod hic agitur, poena et miseria est; ipsi etenim corruptioni carnis servire ad necessaria atque cut contra frigus vestimenta, contra famem alimenta, contra aestum frigora requirantur. Quod multa cautela custoditur salus corporis; quod etiam custodita amittitur, amissa cum gravi labore repara Quod amamus amicos, suspecti ne offendi valeant; formidamus inimicos, atque securi de eis non sumus utique quos formidamus; quod plerumque inimicis sic confidenter quasi amicis loquimur, tasse diligentium, quasi verba suscipimus inimicorum, et qui falli nunquam vel fallere volumus, ex
Abbreviated transcription (Latin):
audeat: ne in bonis actib ꝑ intentionem
eitub&: ⁊ int̾ recta oꝑa sinistra eum cogita¬
tio illudat. Que tam̃ cunc̾ta omp̃s dcus
subtilit̾ examinat: atq inuditio singula
repensat. S qnͣdo homo qui carnis suȩ in¬
firmitate constringit᷑. contra cuncta uala
subtilit᷑ assurgere : atq inconcussa cogitati¬
one rectitudinẽ tenere: Unde apte subdi

Expanded text:
audeat, ne in bonis actibus per intentionem audeat, ne in bonis actibus per intentionem titubet, 389 et inter recta opera sinistra eum cogitatio illudat. Quae tamen cuncta omnipotens Deus subtiliter examinat, atque in judicio singula repensat. Sed quando homo, qui carnis suae infirmitate constringitur, contra cuncta valeat subtiliter assurgere, atque inconcussa cogitatione rectitudinem tenere? Unde apte subdi
Abbreviated transcription (Latin):
minis posuit: qi prauitatẽ illius forti distri¬
ctionis sue sententia ligauit. Cuiꝰ om̃s seim¬
tas obseruat: qr subtilit̾ singula eiꝰqueq di¬
iudicat. Semita & enĩ angustior solet esse.
quã uia. Quia aut̃ uias actiones: ñ unnen¬
io semitas. ipsas actionũ cogitationes accipi¬
mꝰ. Ds̃ itaq om̃s semitas obscruat. qr insingu¬
lis quibq nr̃is actionib etiã cogitationes
pensat. Q uestigia pedũ considerat: qͣr inten¬
tiones nr̃oꝵ oꝑum quã recte ponant᷑ erami¬
nat ne & hoc quod bonũ agitur. ñ recto desi¬
dio agatur. Possunt qͦq ꝑpedũ uestigia que¬
dam male acta signari. Nam utus ꝑ corpo¬
dum quedã praue agimus. intuentibus
hoc fr̃ĩb exemplũ uꝰ malũ p̃bemꝰ: i qͣsi
inflero aum̾r. extra uiã pede.
sequentib umm uestigia distorta ir¬
linquimus : dum ꝑ nr̃a oꝑa ad scandalum
aliena corda prouocamtis. Ualde autem
labouosũ ẽ. custodire ne mala homo face

Expanded text:
istrictionis suae sententia ligavit. Cujus omnes semitas observat, quia subtiliter singula ejus quaeque dijudicat. Semita etenim angustior solet esse quam via. Quia autem vias actiones, non immerito semitas ipsas actionum cogitationes accipimus. Deus itaque omnes semitas observat, quia in singulis quibusque nostris actibus etiam cogitationes pensat. Et vestigia pedum considerat, quia intentiones nostrorum operum quam recte ponantur examinat, ne et hoc quod bonum agitur non recto desiderio agatur. Possunt quoque per pedum vestigia quaedam male acta signari. Nam pes in corpodum quaedam prava agimus, intuentibus hoc fratribus, exemplum malum praebemus; et, quasi inflexo extra viam pede, sequentibus vestigia distorta relinquimus, dum per nostra opera ad scandalum aliena corda provocamus. Valde autem laboriosum est custodire ne mala homo facere
Abbreviated transcription (Latin):
te dicat. Dicut uxi ut accusatorẽ exterius
nullum tunerẽ: utina̾ sic uxissẽ ut iuntra
memet ipsum accusatricẽ conscientiã non
haberem. Tacens enĩ consumit᷑. qui intus
inse inuenit unde iratdirꝰ Saquit᷑. Quo
tantũ ne facias mͥ: ⁊ tc̃ a facie tua non ab¬
scondar:. Hoc loco quid dĩ faciem. nisi aminad¬
uersionẽ debenus accipere: In qua dũ pec¬
cata respicit. pinut. dqua uidelicet nullus
etiã iustꝰ abscondit᷑: si duo que postulat non

Expanded text:
rte dicat: Sicut vixi ut accusatorem exterius rte dicat: Sicut vixi ut accusatorem exterius nullum timerem, utinam sic vixissem ut intra memetipsum accusatricem conscientiam non haberem? Tacens enim consumitur, qui intus in re invenit, unde irascatur. Sequitur: Duo tantum ne facias mihi, et tunc a facie tua non abscondar. - Hoc loco quid Dei faciem, nisi animadversionem debeamus accipere? in qua dum peccata respicit, punit. A qua videlicet nullus etiam justus absconditur, si duo quae postulat non
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩ uiri ita se moꝑib suis dõ auctore custo¬
diunt: ut om̃ino unde accusent᷑ exteriꝰ
se cautela circũsp̾iciunt. ut sifieri ualeas
sẽꝑ inrep̃hensibiles int̾m iudicis oculis
assistant: s qnͣtũ agere possunt. ne e teriꝰ
labant᷑ in oꝑe : tantũ intenꝰ agere neqͣꝗͣ
possunt. ut ñꝗͣ labant᷑ in cogitaqone
Humana enĩ conscientia eo ipso qͦ ab inti.¬
mis cecidit: sẽꝑ in lubrico ẽ. Unde fit ut
etiam sc̃i uiri freq̃nt̾ labant᷑ in corde.
Beatꝰ gͦ iob tã uoce sua quã exuoce electoꝵ
loquens: dicat Quis ẽ qui udicet᷑ mecũ:
ueniat. Quia enĩ in exteriorib ac̾tib un¬
de rep̃hendat᷑ ñ hab&: libere accusatorẽ
querat. Quia uͦ eciã iustoꝵ corda sema¬
ipsa ñ ñqͣm de stulta cogitatione rep̃hendt̃. propt᷑
hoc fortasse subditu. Qare tacens con¬¬
sumor Tacens enĩ consũmit᷑: qui de stul¬
ta se cogitatione rep̃hendens. apud semet¬
ipsũ dente conscientiȩ mordetur. Acsi aꝑu¬

Expanded text:
i viri ita se in operibus suis, Deo auctore, custodiunt, ut omnino unde accusentur exteriuse cautela circumspiciunt, ut, si fieri valeat, semper irreprehensibiles interni judicis oculis assistant. Sed quantum agere possunt, ne exterius labantur in opere, tantum interius agere nequaquam possunt, ut nunquam labantur in cogitatione. Humana enim conscientia eo ipso quo ab intimis recedit, semper in lubrico est. Unde fit ut etiam sancti viri frequenter labantur in corde. Beatus ergo Job, tam ex voce sua quam ex voce electorum loquens, dicat: Quis est qui judicetur mecum? veniat. Quia enim in exterioribus actibus unde reprehendatur non habet, libere accusatorem quaerit. Quia vero etiam justorum corda semetipsa nonnunquam de stulta cogitatione reprehendunt. propter hoc fortasse subditur: Csumor? - Tacens enim consumitur, qui de stulta se cogitatione reprehendens, apud semetipsum dente conscientiae mordetur. Ac si ape
Abbreviated transcription (Latin):
ti homines inmundo: nisi quidã flores in
cãpo Tendamus ocłos cordis in hac latitu¬
dine mundi p̾sentis: & ecce quasi tot florib
quot hominib plenus est. Uita itaq incar¬
ne: flos infeno est. Unde bene ꝑ psalmistã
dr̃. Homo sicut fenũ dies eius: & sicut flos
agri ita florebit. Csaias qͦq ait. Om̃is caro
fenũ. ⁊ om̃is gła eius sicut flos agri. Homo
ienĩ more floris ꝓcedit. ex occulto:. ⁊ subito
appari in ꝑublico: qui statĩ ex publico ꝑmor¬
tẽ retrahit᷑ ad occultũ. Carnis nos uiri¬
ditas ostendit s ariditas pulueris ab aspe¬
ctib retrahit. Quasi flos apparuimꝰ qui ñ
eramꝰ. quasi flos arescimus qui tẽporalit̃
apparebamus. E quia ꝑ mom̃ta homo co¬
tidie compellit᷑ ad mortẽ: rec̾te adiungitur:¬

Expanded text:
tiones in mundo nisi quidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hac latitudine mundi praesentis, et ecce quasi tot floribus, quot hominibus plenus est. Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmistam dicitur: Homo sicut fenum dies ejus: et sicut flos agri ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publico: qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis nos viriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus qui non eramus, quasi flos arescimus qui temporaliter apparebamus. Et quia per momenta homo quotidie compellitur ad mortem, recte in libr
Abbreviated transcription (Latin):
ctu ec̃ni iudicis ⁊ ipsi inueniri in qnͣtũ ẽ¬
possibile in rep̃hensibiles debeant: ⁊ biqͥ
eos sic se iudicate conspiciunt. em̃dare
semet ipsos aculpis grauiorib m ardescañ¬
Quod uidelicet beatus iob coram anucis suis
tẽporalẽ głam tenentib ⁊ transeuntia bo¬
na laudantib secerat: s tam̃ eoꝵ sensum
ad cognoscendã utilitatẽ flagelli sui ꝑ¬
ducere ñ ualebat: ut scilicet pͦensare pis¬

Expanded text:
ctu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum ctu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum possibile est, irreprehensibiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt, emendare semetipsos a culpis gravioribus inardescanQuod videlicet beatus Job coram amicis suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat; sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare pos
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ ante tẽpꝰ comedere festinat. Qui
gͥ uuã acerbã comedit dentes eiꝰ obstupe¬
seunt qi qͥ p̃sentis mundi delectatione
pascitur. int̾m eius sensus ligant᷑. ut iã
spalia mandẽ idẽ intelligere nequeaq̃.
quia unde in exteriorib delectati sunt.
inde in intimis obstupescunt: idũ pecca¬
to anima pascitur. panẽ iustitiȩ edere
ñ ualet : qm̃ ligati dentes ex peccati con.¬
suecudine iustum qđ intꝰ sapit. edẽ neqͦ¬
ꝗͣ possunt. Hoc gͥ loco q dentes ut diri¬
mus int̾nos sensus accipimꝰ: considare
magnoꝑe quid agere iusti sole ant debe¬
mus. Qui pler̃q siqua inse quãliba leuit̃
carnalia esse dep̾hendunt. hec int̾nis sen¬
sib recrac̾tantes. uehem̃t᷑ insem& ipsis in¬
sequuntur. Afflictione se conter̃. m̃ag¬
nisq crutiatib uł minuna ise praua
diiudicant atq hec ꝑ penitentiã dãp¬
nant. Quod idcrco agunt ut inconspr¬

Expanded text:
fructus ante tempus comedere festinat. Qui fructus ante tempus comedere festinat. Qui igitur uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Hoc igitur loco, quia dentes, ut diximus, inmagnopere quid agere justi soleant, debemus; qui plerumque si qua in se quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec internis sensibus retractantes, vehementer in semetipsis insequuntur, afflictione se conterunt, magnisque cruciatibus vel minima in se prava dijudicant, atque haec per poenitentiam damnant. Quod idcirco agunt, ut in conspe
Abbreviated transcription (Latin):
tura sacra dentes. aliqnͣdo sc̃ĩ p̃dicatores.
aliqnͣdo uͦ int̾ni accipi sensus solent. De
scis enĩ p̃dicatorib sponsȩ dictũ ẽ. Denteᷤ
tui sicut grages tonsarũ: que ascenduis
de lauacro. Unde ⁊ uni eoꝵ ostensis in
figura gentib dr̃. Matta ⁊ manduca. id
est uetustatẽ earũ contere: ⁊ in corpus soẽ¬
ecłȩ uidelicet in tua menbra conuerte.
Rursũ qr dentes interiores sensus accipiso¬
lent iheremias ꝓpħa testat᷑ dicens. fregis
ad numerũ dentes in eos. ꝑdentes ⁊ enim
cib frangitur. ut glutiatur. Unde ñi
metito indentib int̾nos sensus accipimꝰ:
qui singula que cogitant qͣsi manduis.
peccati. intelligentiȩ cecitas generat᷑ in
obstupescat qđ de int̾nis atq inuisibilib
est. Om̃is homo qui comederit uuã acer¬
bã. obstupescent dentes eiꝰ. Quid nãq a
cerba uua nͥ peccatũ ẽ. Uua quippe acer¬
ba ẽ: fructꝰ ante tempꝰ. Quisqͥs enĩ p̾sentis
urcȩ delectationib saciari desid̾at: quasi

Expanded text:
tura sacra dentes aliquando praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus sponsae dictum est: « Dentes tui sicut greges tonsarum quae ascenderunt de lavacro . » Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: « Macta et manduca. » Id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent, Jeremia testante, qui ait: Fregit ad numerum dentes meos . Per dentes enim cibus frangitur ut glutiatur. Unde non immerito in dentibus internos sensus accipimus, qui singula quae cogitant quasi mandunt peccati intelligentiae caecitas generatur inobstupescit quod de internis atque invisibilibus homo qui comederit uvam acerbam, obstupescent dentes ejus . Quid namque uva acerba nisi peccatum est? Uva quippe acerba est fructus ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sisꝰ atteritur: & tam̃ abspei suę rectitudine
ñ incuruat᷑. De reꝓbi nãq sensu scͥptũ est.
Confitebitur tͥ: cum bene feceris ei. In hoc itaq
mens iusti ab iniusta discernit᷑. qđ om̃ĩpo¬
trutis dĩ laudẽ int̾ aduersa confitetur:
qđ ñ cũ reb ftangitur: ñ cũ casugłe exte¬
rioris cadit: s in hoc magis qualis cum
reb fuerit demonstrat. que ⁊ sine reb ro¬
tor meus. Cum paulus apłs dicat. si nos.¬
ma ipsos diuidicaremꝰ. ñ utiq iudicarem᷑¬
eo tc̃ dñs saluator inuenitur qͦ nẽ ꝓ timo¬
re dñi peccatũ nm a nob̾met ipsis redar¬
grit᷑ Unde electi quiq culpis suis nũꝗͥ scuañ
parcere. ĩit possint. culparũ iudicẽ placa¬
cũ inuenire. Et uere eũ pꝰmodũ inuenire
saluatorẽ credunt: quẽ districte mͦ iudicẽ
metuunt: slam qui sibi nc̃ inculpa par¬
cit: ei post modũ inpena ñ parcitur. Di¬
cat gͦ. Uerũtam̃ uias meas in conspectueiꝰ

Expanded text:
a spei suae rectitudine non curvatur. De reprobi namque sensu scriptum est: Et confitebitur tibi cum benefeceris ei . In hoc itaque mens justa ab injusta discernitur, quod omnipotentis Dei laudem et inter adversa confitetur, quod non cum rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae et sine rebus rotor meus. - Cum Paulus apostolus dicat: « Si nosmetipsos judicaremus, non utique dijudicaremEo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc prae timore Domini peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placaum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
responde michi. Qui dum humanis ocłis
ꝑassũptã carnẽ apparuit. sua hominibus
pecata aꝑuit: que ⁊ ꝑpetrabant & nescie¬
bant. Unde subditur. Quantas habeo¬
do ⁊ intelligendo respicere. Respondere aut̃
nr̃m est: amori illius bonis oꝑib parere. Uui¬

Expanded text:
estavit. --Qui dum humanis oculis per assumptam carnem apparuit, sua hominibus peccata aperuit, quae et perpetrabant, et nesciebant. Unde subditur. CAPUT do et eligendo respicere. Respondere autem nostrum est, amori illius bonis operibus parere.
Abbreviated transcription (Latin):
mescunt cũ feriunt᷑ eosq tc̃ t̾ror eiꝰ ãsom¬
no sui torporis exsuscitat. cũ uindicta per
enĩ de p̾ceptis dĩ contẽptis atq despectis
uerberari ꝑ uindictã ceperint tc̃ intelli¬
gunt qđ audier̃.  ꝑ psalmistã ait. Cũ

Expanded text:
mescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a sommescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindicta pertenim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari per vindictam coeperint, tunc intelligunt q
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hensibiles qnto ⁊ apud uosina ipsos qđ
uerũ ẽ uidetis. Q st̃ ñnuilli qͥ qnͣdo ad m̃
cẽ redeunt. dĩ iustitiã ⁊ rectitudinẽ contẽ¬
plant᷑ ⁊ orando ac flendo contremiscunt:
s postꝗ̃ contẽplationis hora transierit.
sic auda cẽsad iniquitates redeunt: ac si
post doisũ eius positi ã iustitiȩ eiꝰ lumi
in abscondito quasi corporalit̾ uidentem
blandiunt᷑ fletib a& cum quasi aconspectu
illius recedunt. morib detrahunt. Qm
tanto amplius de malis suis feriendi suis.
quanto ⁊ in occulto cogitationis. recta dĩ
cius uruet suꝑuos. Cumsit naturȩ in cõ¬
mutabilis omp̃s as̃. in ita iuditis ꝑturba¬
bilis ñ est: s humano uerbo motꝰ dĩ dicit᷑.
ipsa rectitudinis eiꝰ districtio qua huma¬
na prauitas feritur: Iusti aut̃ uir ante
am̃ metuunt. quã eius contra eos ira mo-¬
ueat᷑ ⁊ ne cõmotũ sentiant tranquillũ¬
timent. At contra ꝑuersi tc̃ iã feriri ꝑti¬

Expanded text:
prehensibiles, quanto et apud vosmetipsos quod prehensibiles, quanto et apud vosmetipsos quod verum est videtis. Et sunt nonnulli qui quando adntem redeunt, Dei justitiam et rectitudinem contemplantur, et orando ac flendo contremiscunt; sed postquam contemplationis hora transierit, sic audaces ad iniquitatem redeunt, ac si post dorsum ejus positi a justitiae ejus luminin abscondito quasi corporalem videntem ablandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt, moribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei ejus irruet super vos. - Cum sit naturae incommutabilis Omnipotens, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt, quam ejus veatur; et ne commotum sentiant, tranquillutiment. At contra perversi, tunc jam feriri perti
Abbreviated transcription (Latin):
heretici exhibent: qi ea astruunt. que
nequaꝗͣ ipsi ꝓ qͦ loquunt᷑ placent: eum¬
q: dũ quasi defendere nituntur offendt.
dum in aduersitate cius corruunt cin indes̃
autruas inimicũ ⁊ defensorẽ. Om̃is quippe
screticus om̃ĩpotenti dõ inimicus ⁊ defen¬
orest quia unde hunc quasi defendere
nititur inde ueritati illius aduersat᷑. qr
nnit latere dm̃ nił potest: hoc in eis iudicas
Q unt sentiunt. ñ qđ famulari foris uidñ¬
cur. Quia gͥ eoꝵ fraudulentus ds̃ ut homo
ñ fallitur. recte subiungit᷑. Ipse uos ar¬
guet: qm̃ in abscondito faciẽm eiꝰ accipi¬
tis. Statĩ ut se cõmouerit turbabit uos ⁊
dto accipi asserit faciẽ dĩ. duob modis
ualet intelligi. Sunt nãq ñnulli qͥ et ue¬
iitatẽ incorde sentiunt ⁊ tam̃ que falsa
st̃ de dõ foris loquunt᷑. Ne enĩ iunci ui¬
deant᷑ ⁊ cognoscuiit ueritatẽ interiꝰ. et
Tanto magis de falsitate apud eũ estis re¬

Expanded text:
haeretici exhibent, qui ea astruunt, quae haeretici exhibent, qui ea astruunt, quae nequaquam ipsi pro quo loquuntur, placent; eumque dum quasi defendere nituntur, offendunt dum in adversitate ejus corruunt, cui videntdestruas inimicum et defensorem ; omnis quippe haereticus omnipotenti Deo inimicus et defensor est, quia unde hunc quasi defendere nititur, inde veritati illius adversatur. Quia autem latere Deum nihil potest, hoc in eis judicat, quod intus sentiunt, non quod famulari foris videntur. Quia igitur eorum fraudulentiis Deus ut homo non fallitur, recte subjungitur: Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis. Statim ut se commoverit, tdito accipi asserit faciem Dei, duobus modis valet intelligi. Sunt namque nonnulli qui et veritatem in corde sentiunt, et tamen quae falsa sunt de Deo foris loquuntur. Ne enim vinci videantur, et cognoscunt veritatem interius, et Tanto magis de falsitate apud eum estis re
Abbreviated transcription (Latin):
ticũ prudentiũ fac̾ta conspitiunt hec es
esse rep̃hensibilia uident᷑. suȩ q imꝑitiȩ
atq infirmitatis obliti. tanto intentiꝰ
de alienis udicant qnͣto sua ꝑfundiꝰ ig¬
norant. At contra iusti ⁊ cũ prauorum
facta redarguunt. sẽꝑ suȩ infirmitatis
conscii. eos ⁊ si exterius seuiendo tamen
interiꝰ cõpatiendo rep̃hendunt: qr ilius
solius ẽ peccata hominũ sine cõpassio¬
ne discutere qui ex naturȩ suȩ om̃ipo¬
tentia ignorat peccare. Quia gͥ amici
beati iob ita eius fac̾ta rep̃henderant¬
ac si inse ipsi rep̾hensibile nicħ hał eres:
recte nc̃ dr̃. Nũquid faciẽ eius accipi¬
tis: ⁊ ꝓ dõ iudicare nitimini᷑ faciẽ qͥppe
eius accipere ẽ : auctoutatẽ illius in in.¬
ditio sumere. E quasi ꝓ dõ iudicaro ni¬
titur: qui cũ infirma queq in altero re¬
p̃hendit. apud se introrsus ꝑ cõpassio¬
quẽ celate nil potest: aut̃ decipietur ut
homo ut̃is fraudulentuis: fraudẽ dõ

Expanded text:
ti cum prudentium facta conspiciunt, haec eis omnia esse reprehensibilia videntur, suaeque imperitiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicant, quanto profundius sua ignorant. At contra justi, et cum pravorum facta redarguunt, semper suae infirmitatis conscii, eos, etsi exterius saeviendo tamen interius compatiendo, reprehendunt; quia illius solius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat peccare. Quia igitur amici beati Job ita ejus facta repac si in se ipsi reprehensibile nihil haberent, recte nunc dicitur: Nunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? Faciem quippe ejus accipere est auctoritatem illius in judicio sumere; et quasi pro Deo judicare nititur, qui, cum infirma quaeque in altero reprehendit, apud se introrsus per compassioquem celare nil potest? aut decipietur ut homo vestris fraudulentiis? - Fraudem Deo
Abbreviated transcription (Latin):
qđ agunt: ñ solũ ꝓuec̾tũ suũ s etiã ꝓri¬
moꝵ edificationẽ querant. & aliquan¬
do in quib dã sema ipsos duudicant
ut ꝑigros auditores ad considandos
sema ipsos reuocent: Aliqnͣdo bona oꝑa
ꝯstondunt ut spectatores eoꝵ erubescais
ñ imitari qđ uident. Nã scͥptũ ẽ. mi
Uideant ur̃a bona oꝑa: iglorificenit

Expanded text:
tum suum, sed etiam proximorum aedificationem quaerant. Et aliquando in quibusdam semetipsos dijudicant, ut pigros auditores ad considerandos semetipsos revocent. Aliquando bona opera ostendunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari quod vident. Nam scriptum est: Videant vestra bona opera, et glorificent
Abbreviated transcription (Latin):
helat desidio. semet ipsum subtilit̾ rep̃hendñ
facta sua discutit: ⁊i ne quid in illo sit. in qͦ
auctoris sui faciẽ offendat querit: rec̾te sub¬
iungit. Quantas habeo iniquitates ⁊ pec¬
cata: scelera mea & delicta ostende mͥ. Iste in
hac uita iustoꝵ laborẽ. ut semet ipsos inue

Expanded text:
helat, semetipsum subtiliter reprehendens, facta sua discutit, et ne quid in illo sit in quo auctoris sui faciem offendat quaerit, recte subjungit: Quantas habeo iniquitates et peccata, scelera mea et delicta ostende mihi. Iste in hac vita justorum labor est ut
Abbreviated transcription (Latin):
esse se estimant. qr sic se hab̃i ab hominib
pensant. Cũq m̃tẽ ꝑ uerba suȩ laudis spar¬
serint. nũꝗͣ hanc ad cognitionẽ reducuis
culpe: nuꝗͣ considerant ubi int̾nũ iudice̾
offendan. Nil de eiꝰ districtione metuuN:
qi sic placuisse se ei. sicut ⁊ hominib credtͣ
Qui si t̾roie eius adm̃tẽ reducerent: hoc ip¬
sũ qđ in mala intentione positi. placent
hominib. plus timerent. Bene itaq dr̃
ñ enĩ ueniet in conspectu eiꝰ om̃is hypo¬
crita: qr districtionẽ dĩ ante oculos ñ poñ.¬
dũ placere humanis ocłis concupiscit:
qi si m̃tẽ suã discutienssem& ipsũ inconspe¬
ctu dĩ ponera. ꝓfecto iã hypocnta ñ esset

Expanded text:
se esse aestimant, quia sic se haberi ab hominibus se esse aestimant, quia sic se haberi ab hominibus pensant. Cumque mentem per verba suae laudis sparserint, nunquam hanc ad cognitionem reducunt culpae, nunquam considerant ubi internum judicem offendant, nihil de ejus districtione metuunt, quia sic se placuisse ei sicut hominibus credunt. Qui si terrorem ejus ad mentem reducerent, hoc ipsum quod in mala intentione positi placent hominibus plus timerent. Bene itaque dicitur: Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita, quia districtionem Dei ante oculos non pondum placere humanis oculis concupiscit. Qui si mentem suam discutiens semetipsum in conspectu Dei puniret, profecto hypocrita non esset
Abbreviated transcription (Latin):
hrpocrita. Cũ constet qđ iuder ueniens ag̾¬
nos adderterã. hedos uͦ ad sinistrã ponat.
qua nc̃ ratione dr̃. in conspectu eiꝰ hypo¬
critam ñ esse uenturũ: Quiscilicet si inter
hedos erit: ad sinistrã iudicis apparebit
dm̃ uenimus. Uno quidẽ qͦ hic peocat a
nr̃a subtilit̾ ꝑpendentes ineiꝰ nos conspe¬
ctu punimꝰ & flendo diuidicamus. Nam
quotiens conditoris nr̃i potentiã ad sensũ
reducimꝰ: totiens in conspectu illiꝰ stamus.
conspectu dñi uenimus: cũ inertremo iu¬
ditio ante tribunal eius assistimꝰ. Hy po¬
critagͥ ꝑ examen ultimũ ante conspectũ
iudicis uenit: s qr mͦ culpas suas consida¬
re ⁊ deflere dissimulat. in conspectũ dñi
uenire recusat. Sicut enĩ iusti uiri cũ
districtionẽ uenturi udicis contẽplant᷑.
peccata sua ad memoriã reducunt. defleqs
que cõmiserunt. districte se iudicant. ne
diuidicent᷑. ĩta hypocritȩ qͦ exteriꝰ homini¬
b placent. eo se interiꝰ asꝑicere negligunt.

Expanded text:
pit. --Cum constet quod judex veniens agnos ad dexteram, haedos vero ad sinistram ponat , qua nunc ratione dicitur in conspectu ejus hypocritam non esse venturum, qui scilicet si inter haedos erit, ad sinistram judicis apparebit?Domini venimus. Uno quidem, quo hic, peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus non conspectu punimus, et flendo dijudicamus. Nam quoties conditoris nostri 384 potentiam ad sensum reducimus, toties in conspectu illius stamus. conspectu Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Hypocrita igitur per examen ultimum ante conspectum judicis venit; sed quia modo culpas suas considerare ac deflere dissimulat, in conspectu Domini venire recusat. Sicut enim justi viri, cum districtionem venturi judicis contemplantur, peccata sua ad memoriam reducunt, deflent quae commidijudicentur; ita hypocritae, quo exterius hominibus placent, eo se interius aspicere negligunt.