comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ddicauit ꝙ eas ip̃e dominus ui
pat᷑ iongo tempore p̃stitiss ĩp̃r.
quoq nost̃ seũ. fiue flami athe¬
nagore cĩnius bona fu̾ant sub¬
uigata fiscordeo numan decies
centena dõtis nomine uissit ꝙ¬
de ea ꝑte p̾stitisse dotis usuras
dem ¶ Iebitor usuranus ccitõi
pecuniam optiuit ⁊ eam cum
accipert nolinss obsignauit
ac deposuit excodic ro ñ habebit
usurarumꝙ si postea cõuentus
ut solu̾et moram fecit mimmni
prabitur ut fructus s fetus scd
ut cã sicut ꝑtus muliens.

Expanded text:
udicauit, quod eas ipse dominus uel pater longo tempore praestitisset.Imperator quoque noster Seuerus filiae Flauii Athenagorae, cuius bona fuerant publicata, de fisco ideo numerari decies centena dotis nomine iussit, quod ea patrem praestitisse dotis usurasm Debitor usurarius creditori pecuniam optulit et eam, cum accipere noluisset, obsignavit ac deposuit: ex eo die ratio non habebitur usurarum. quod si postea conventus ut solveret moram fecerit, nummi praestabitur ut fructus, sed fetus secundus ut causa, sicut partus mulieris.
Abbreviated transcription (Latin):
ub̾um qui sub conditõe pecine
dande lib̾ ẽt iuissus ẽ nẽdiderit:
⁊maiorem pecuniam inco̾ditõe
ẽe dixent quam dare ei uissus sit
erempto tenctur. si modo talis
ram pecunie qnͣtitatẽ clixit tn si
nͥ admonũit alii dare uissimm
euictionis nominc tenebnur.

Expanded text:
uliberum, qui sub condicione pecuniae dandae liber esse iussus est, uendiderit et maiorem pecuniam in condicione esse dixerit quam dare ei iussus est, ex empto tenetur, si modo talis ram pecuniae quantitatem dixerit, tamen, si non admonuerit alii dare iussum, euictionis nomine tenebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
clitor quoq mus agememit
ex stipͥiuatu pot̾it. d.m. exceptõe
sub mouere salias autem si ẜuꝰ
hominem emĩit ⁊ cluplam stip¬
in solidum competit actio ẽmp
taxat de peculio cemiciare u̾o
de euictõe emptor ẜuo non do¬
mino dita enim cuicto homi¬
ne utilit̾ de poculio ag̾e pot̾it.
Sinautemẜuris decesserit. tũc
domino deminciandumc ¶S
a me bessem funclierins ⁊ atitõ
midiam a te quis pecient siqui

Expanded text:
s agentem te ex stipulatu poterit doli mali exceptione summouere. alias autem si seruus hominem emerit et duplam stipin solidum competit actio, emptaxat de peculio. denuntiare uero de euictione emptor seruo, non domino debet: ita enim euicto homine utiliter de peculio agere poterit: sin autem seruus decesserit, tunc domino denuntiandum est.Si a me bessem fundi emeris, a Titio midiam fundi a te quis petierit: si qui
Abbreviated transcription (Latin):
seuerit. qr omins fructus non
⁊ quẽad mocdum si totum fund
auienum quis sciẽs possideat ni¬
la ex ꝑte fiuctus suos faciet qͣ qͦ
modo sati fu̾int. ita qui comu
bona fide fuerat frum̃̃tum seuit.
fructus qui exfundo ꝑcipunitu

Expanded text:
seuerit, quia omnis fructus non et quemadmodum, si totum fundum alienum qui‹s› sciens possideat, nulla ex parte fructus suos faciet, quoquo modo sati fuerint, ita qui commumercatus fuerat, frumentum seui: fructus qui ex fundo percipiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obligarns si eum postea aoste
enꝑam ⁊ satis ꝓ eiucuoe michi
me obligatus sit. qr etiam nõ
ex ce ꝑto eoagendo conomine
añ quam euumcatur: stipulatio
ñ comittitur. qr nemo eum eiũ¬
cat. s fc̃m humane sortis. de dolo
tn pon̾it agi sĩdolus int̾cesserfn¬

Expanded text:
n oblig‹e›ris, si eum postea abs te emam et satis pro euictione mihi me obligatus sit, quia etiam non excepto eo agendo eo nomine antequam euincatur, stipulatio non committitur, quia nemo eum euincat, sed factum humanae sortis: de dolo tamen poterit agi, si dolus intercesser
Abbreviated transcription (Latin):
diem solute ñ fi̾nt. nõ enim
tis ꝓmittitur. Sitam pꝰ mor¬
tem c̾cditoris nemo suit cm pe¬
cuma solu̾ctur. eius temporis
inculpatam ẽe moram constitit.
iecoq simaiores usure pͥorib pe

Expanded text:
em solutae non fuerint': non enim tis promittitur. si tamen post mortem creditoris nemo fuit cui pecunia solueretur, eius temporis inculpatam esse moram constitit: ideo si maiores usurae prioribus pe
Abbreviated transcription (Latin):
curuł ꝓmittimtur uttum una
stipuiatio ẽ an puros ⁊ ro facit
ut plures sint. ergo ⁊ illud ꝓcedit
qͣnto minoris p̃p fugam ẜui. de¬
ude agit p̃p morbum᷑ id agend̾e
in quid ne lucrum faciat emptor
⁊bis eiuscem uicii exu mate̾em cõ¬
scquatur. fingamiis emptum .x.
mimons autem empturum fui¬
sse duob sitm fugitiuum scisset.¬
ec̃ emptorẽ ħ consetutum pp̃ fu
rum fuisse si de morbo no igno¬
rass. ruisus consequi derebit du¬
o. nam ⁊ si de uttoq simul ogiss.
forte qui n sams ⁊ fugitiuus

Expanded text:
romittuntur, utrum una stipulatio est an plures? et ratio facit, ut plures sint.Ergo et illud procediquanti minoris propter fugam servi, deinde agit propter morbum: id agendum est, inquit, ne lucrum faciat emptor et bis eiusdem vitii aestimationem consequatur. fingamus emptum decem, minoris autem empturum fuisse duobus, si tantum fugitivum esse scisset emptor: haec consecutum propter fugrum fuisse, si de morbo non ignorasset: rursus consequi debebit duo: nam et si de utroque simul egisset, forte, qui neque sanus et fugitivus
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝓ eictõe fundi quẽ emit.
mułr satis accepiss ⁊ eundem
funclum indotem dełiss de in
alquis enmamanto ꝑ indici
tem hr̃e cepiss. uł etiam nullat:¬

Expanded text:
e fundi quem emit mulier satis accepisset et eundem fundum in dotem dedisset, deinde aliquis eum a marito per iudiciutem haber‹e› coepisset uel etiam nulla
Abbreviated transcription (Latin):
to accio tił duple stipulatio com¬
mittatur qĩ pat̾ dampnum pa¬
ciatur ñ in mento dubitatur ñ
enm sicut muiliens dos ẽ ita pa¬
tris ẽẽ clici pot̾ nec cõferre fr̃ib cc¬
gitur cotem a se ꝓfectam ma¬
ꝓbabilius chieatur committi hoe
quoqr casu stipulatt̾em utͥc̾ em̃
potestate sit ꝙ siemancipata est
uit pot̾it defengi statm comati
stipulatõem cum̃ uno c̃abu ade
ui regͥdi dos possit. nmquid
ergo deinum tunc ager possit.
cum mortua ininio fura remi

Expanded text:
ipulatio committatur, quasi pater damnum patiatur, non immerito dubitatur: non enim sicut mulieris dos est, ita patris esse dici potest nec conferre fratribus cogitur dotem a se profectam maprobabilius dicatur committi hoc quoque casu stipulationem: potestate sit. quod si emancipata est, uix poterit defendi statim committi stipulationem, cum uno casu ad eum dos regredi possit. numquid ergo tunc demum agere possit, cum mortua in matri
Abbreviated transcription (Latin):
raticiam accõem ⁊ magis ẽ ut p̾¬
stet eamauenim ñ equum u¬
cebitur uł hoc saltem consequi
emptorem ꝙ sine dispenoio c̾¬
ditoris fututum ẽ:¬

Expanded text:
raticiam actionem. et magis est ut praestet: cui enim non aequum uidebitur uel hoc saltem consequi emptorem, quod sine dispendio creditoris futurum e
Abbreviated transcription (Latin):
euictus tc̃ sit cumnieus fc̃s nõ
co cnuim cas u quo meus fõs ẽ. sta¬
tun mea int̾ ẽ qnͣto obid det̾ior
ẽ ⁊ quam acciõem semelex stipu¬
latu hĩe cepieam nec obenictõ¬
nem noc morte nec mãnumi¬
sfione nec fuga ẜui nec ulla si¬
iiuicã amit̃ at simbonis me¬
is fc̃s nõ sit ncħ obeam ꝙ fugi¬
tus sit pauꝑiorsĩm ut putac
inbonis meis nõ sit ꝙ si sanui¬
tem usum pertin̾et tam᷑ ⁊ sim
obscũro eẽt ut pote ignorãtib
autame aut abeo cin uc̃didis¬
sem cuiue simiit̾ ꝓmisissem:
eumc̾et Gũmam autem dpinio¬
nis suc hanc ẽc̃ ũt tm exea stipu¬
latõe conseq̃uatur qnti mea ĩt̾

Expanded text:
euictus sit cum meus factus non eo enim casu quo meus factus est statim mea interest, quanto ob id deterior est, et quam actionem semel ex stipulatu habere coepi, eam nec euictione nec morte nec manumissione nec fuga serui nec ulla simili causa amitti: at si in bonis meis factus non sit, nihil ob ea quod fugitiuus sit pauperior sim, utpote cum in bonis meis non sit. quod si sanutem usum pertineret, tametsi in obscuro esset utpote ignorantibusaut a me aut ab eo cui uendidissem cuiue similiter promississem euinceret. summam autem opinionis suae hanc esse, ut tantum ex ea stipulatione consequar
Abbreviated transcription (Latin):
omp᷑. Srem quam mͥ aucna
gentem qĩ hre mͥ rem uc̾et cels¬
offilius ai ebat᷑ qniañ bone fidci
coniemret ũ ogo exalia c̾a rem
hiens idupie stipulator ex pꝰ¬
sessore penti ⁊ fõs nictus sit qͣ
rem si possic̾et tetinet potu̾it.
rare ꝓmissor cuple tuiusemt¬
stipulatoris posso amissa fu̾it.¬
¶ E. uolibr tempore uenditori demũ¬
cian pot̾ ut decare agenda ad¬
sit quia ñ p̃fintur cͥcum tempꝰ
mea stipulatẽs dum t̾n ne ꝓpe
ip̃am condepnatõem id fiat᷑.
nem nr̃e: quemad modum sup̃e

Expanded text:
m.Si rem, quam mihi alienam gentem, quasi habere mihi rem liceret, Celsus filius aiebat, quia nec bonae fidei conueniret et ego ex alia causa rem haberem.Si duplae stipulator ex possessore petitor factus et uictus sit, quam rem si possideret retinere potuerit, iure promissor duplae tutusstipulatoris possessio amissa fuerit.Quolibet tempore uenditori renuntiari potest, ut de ea re agenda adsit, quia non praefinitur certum tempus in ea stipulatione, dum tamen ne prope ipsam condemnationem id fiat. nem habere, quemadmodum si
Abbreviated transcription (Latin):
tur qntitas euctio nis sires me¬
lior fu̾it effectaꝙ si modo t̾re in¬
tegro qui fu̾at traclitus.cc. in
ge̾ra ꝑ allunioem accesserint ac
postea ꝓ incliniso pãrs quinta
tocius enicta sit ꝑinde ꝑs qͥnta

Expanded text:
etur quantitas euictionis, si res melior fuerit effecta.Quod si modo terrae integro qui fuerat traditus ducenta iugera per alluuionem accesserunt ac postea pro indiuiso pars quinta totius euicta sit, perinde pars quinta
Abbreviated transcription (Latin):
hrditas quam ẜnus uissu em¬
ptoris adient em̃cta fu̾it agiex
empto pot̃ ⁊ sicut obligatus ẽ
uẽclitor ut pret lic̾e hale homi¬
nem quẽ ueddicuitita cã quoq
que per cumad quin potunt p̃

Expanded text:
ditas, quam seruus iussu emptoris adierit, euicta fuerit, agi ex empto potest: et sicut obligatus est uenditor, ut praestet licere habere hominem quem uendidit, ita ea quoque quae per eum adquiri p
Abbreviated transcription (Latin):
Eedilicias acccẽs compet̾e ne co¬
g̾etur emptor cum muns liti¬
gare quannus accio exempto c̃
singur sit ꝓportõe quasocii fuc¬
nunt. nam id genus homiir
ad lucrum pocius uł timpit̾ fa¬
ciendum: ꝓniꝰ ẽ. ¶ In redibitori¬
a uł extimatona pot̃ dubitar an

Expanded text:
edilicias actiones competere, ne cogeretur emptor cum multis litigare, quamuis actio ex empto cum singulis sit pro portione, qua socii fuerunt: nam id genus hominum ad lucrum potius uel turpiter faciendum pronius est.In redhibitoria uel aestimatoria potest dubitari, an
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ dici nich int̾eẽ emꝑtons sa¬
nuim ec̃ fugituum ñ ẽẽ eumꝗ
euictus sit s int̾fu̾it emptors
enim ut ẜuus traditus ẽ. com¬
mutitur stipulatio qͣnti emp¬
ais. N eclibitoria accio dupli¬
cem ht̃ condempnatõem modo
enm in duplum modo insim¬
plum condempnatur uc̃ditor.
curaccessionis condempnan iu¬
betur. siu̾o reddat p̾cium ⁊ acce

Expanded text:
potest dici nihil interesse emptoris sanum esse, fugitiuum non esse eum, qui euictus sit. sed interfuit emptoris enim ut seruus traditus est committitur stipulatio quanti .Redhibitoria actio duplicem habet condemnationem: modo enim in duplum, modo in simplum condemnatur uenditor. et accessionis condemnari iubetur: si uero reddat pretium et acce
Abbreviated transcription (Latin):
bende reiconseqi¶Siqras pr¬
od homies ułło pcio eunt et ai¬
uide petatur p̾uum totum. eree¬
prio ent obiciendassi tn ptes ptũ
petatur magis dicetur ñ tioce
erteptt̃em/ nisi forte ea sit ca m¬

Expanded text:
bendae rei consequi.Si quis duos homines uno pretio emerit et aleinde petatur pretium totum, exceptio erit obicienda: si tamen pars pretii petatur, magis dicetur non nocere exceptionem, nisi forte ea sit ca
Abbreviated transcription (Latin):
usum fructum eius ñ recte re¬
clibeatur nisi redemptum sit.
⁊ pignore lib̾ato redibeat᷑Si
subcõnditõe homo emptus sit
reclibitoria accõe añ conditõe
existentem inutilit̾ agitur. qr
ñdum ꝑfecta emptio arbitio
uicdicis in ꝑfecta fien ñ pot̾. ⁊ ĩo
si eremptõ uł uenclito uł recli
pleta conclitõe itum agiͣ pot̾it.¬
Int̾cdum etiam si pura sit ⁊ uẽ¬
tumẽ ex cuius re p̾cium soluat
pendet cui sit ad quisitum ⁊ idco
neuta corum redibitoria compe
ctignitatem homimim. alioqͥn
eandem ñem fuisse incet̾is reb.
Ridiculum namq eẽ tumice
fundum accedere. cet̾um hõis
uẽctitioni quid ius aclicere ⁊ l
namq plerumq plus ĩpecuus
ẽ quam inẜuo ⁊ nõ nunqua
uiccarius qui accecdit pluris ẽ¬

Expanded text:
um fructum eius, non recte redhibetur nisi redemptum, sic et pignore liberatum redhibetur.Si sub condicione homo emptus sit, redhibitoria actio ante condicionem exsistentem inutiliter agitur, quia nondum perfecta emptio arbitrio iudicis imperfecta fieri non potest: et ideo etsi ex empto uel uendito uel redhipleta condicione iterum agi poterit.Interdum etiamsi pura sit uetum est, ex cuius re pretium soluat, pendet, cui sit adquisitum, et ideo neutri eorum redhibitoria competopter dignitatem hominum: alioquin eandem rationem fuisse et in ceteris rebus: ridiculum namque esse tunicae fundum accedere. ceterum hominis uenditioni quiduis adicere licet: nam et plerumque plus in peculio est quam in seruo, et nonnumquam uicarius qui accedit pluris e
Abbreviated transcription (Latin):
restituitur accio nõ tñ om̃ib
restiturtur. ut puta duo rei
stipulandi funt ap̾ alt̾um
miuier int̾cessit. ei soli restitu¬
itur obligõ apud quem int̾¬
cessit ¶si mulier hr̃s extit̾it c̾¬
clitor uidendum ẽ an restitu¬

Expanded text:
restituitur actio, non tamen omnibus restituitur. ut puta duo rei stipulandi fuerunt: apud alterum mulier intercessit: ei soli restituitur obligatio, ‹apud› quem intercessit.Si mulieri heres extiterit creditor, uidendum, an restitu
Abbreviated transcription (Latin):
ap. Quam̃quam igitur fi¬
deiussor doli replicatiõe oppo¬
sita cefensice̾m exceptionis
amittit. nuillam tam̃ replica¬
tic̾em adñsus mulierẽ habe
defensorem. quia mandati cã¬
ip᷑. Quãmͣius pignoris da
ris si cͣcditrix muler iem qua
pignori acceꝑat debitori ligera¬
uit. nõ ec̃ intcrcessicem.¶ Si
mułr int̾uen̾it ap̾tutorem fi¬
lii sui ne p̾clia ip̃ius distraherẽ¬
nur ⁊ indempnitatem eis re
lienam recepisse n uẽterem
n nouam s ip̃am fecisse hanc
primum: auam ꝓ pͥrimo ap̃
creclitorem euis ⁊ ideo⁊ pri.¬
ditor uoluit᷑ suscipiat. an uõ¬

Expanded text:
.Quamquam igitur fideiussor doli replicatione posita defensionem exceptionis amittit, nullam tamen replicationem aduersus mulierem habebdefensorem, quia mandati ca.Quamuis pignoris datris, si creditrix mulier rem, quam pignori acceperat, debitori liberauerit, non esse intercessionem.Si mulier interuenerit apud tutores filii sui, ne hi praedia eius distraherent, et indemnitatem eis replienam recepisse neque ueterem neque nouam, sed ipsam fecisse hanc Primum, aliam pro Primo apud creditorem eius, et ideo et Priditor uoluit, suscipiat, an u
Abbreviated transcription (Latin):
t̾dum int̾cedenti mulieri ⁊ co̾¬
clittõ competit ut puta si cõtͣ
senatus ꝯ sultum obligata de¬
bitorem suum delegauient.
nam hic ip̃i competĩt o dicio
quemadmeclum si pecumar
soluiss cõliceret. soluit em
 qui reum delegat. s si is qui
amiliere delegatus ẽ debitor
eius nõ fu̾it. exceptione sena

Expanded text:
terdum intercedenti mulieri et condictio competit, ut puta si contra senatus consultum obligata debitorem suum delegauerit: nam hic ipsi competit condictio, quemadmodum, si pecuniam soluisset, condiceret: soluit enim et qui reum delegat.Sed si is, qui a muliere delegatus est, debitor eius non fuit, exceptione sena
Abbreviated transcription (Latin):
debere. In anem emmobligõ¬
nem dimisit. ¶ Simiuier pꝰ
int̾cessionem sic solu̾it ne repe¬
tere possit. iuste pͥor debitor ac¬
cicem recusat. ĩ cum relcuatur
reus si mułr sic soluit ut re¬
petere nõ possit ⁊ cũ ei muli

Expanded text:
debere: inanem enim obligationem dimisit.Si mulier post intercessionem sic soluerit, ne repetere possit, iuste prior debitor actionem recusat. sed cum releuatur reus, si mulier sic soluit, ut repetere non possit, et cum ei muli
Abbreviated transcription (Latin):
mulier. datur ineum accio p
stina ⁊ si ille prius acceptua¬
nõe lib̾atus sit. quam mulier
int̾cessenit. ¶ Si comienent
cum cebitore ut ex ꝓmissorẽ
daret ⁊ accepto eilatum sit. de¬
inde is dedenit mulierem que
auxilio senatus .ꝯ. munita¬

Expanded text:
mulier, datur in eum pristina actio, etsi ille prius acceptilatione liberatus sit quam mulier intercesserit. Si conuenerit cum debitore, ut expromissorem daret, et acceptum ei latum sit, deinde is dederit mulierem quae auxilio senatus consult
Abbreviated transcription (Latin):
quam quis coactus fecit ad re¬
stitutioe̾m hunis eclicti porn¬
gendam cẽ s ⁊ qd̾ pͥtor ait ra¬
tum se nõ hĩturum quatemiᷤᷤ
accipiendum ẽ: indea mus
⁊ quidem aut inꝑfecta res est:
k metus int̾uenert. ut pita
stipulatioem mim̾atio nõ ẽ¬
stipuiatioem etiam mim̾a¬
tio fcã ẽ. aut ꝑ metum acce¬
pto debitor lib̾atus c̃.ł quid
simule contigerit. q negocrũ
ꝑfic̾et. ⁊ pomp᷑. scribit in ne¬
gocus quidem ꝑ fectis ⁊ erce¬
ptio̾em int̾clum ⁊ accõem com¬
pet᷑e. In inꝑfectis autem. solã
exceptioe̾m. S et fc̃o scio cum
campam metucuidam illato
extorsissent cautoem pollici¬
lare ⁊ p̾torem me assidente ĩt̾¬
locutum eẽ ut siue acciõem ue¬
uet ad ũsus campanos exꝑiri
ce ꝓpositam siuc exc̃ẽptione
aduersus petentes  ñ ce ẽc ex¬
ceptõem ex qua cõstitũtione
coingitur ut siuc ꝑfecta siue
inperfecta res sit ⁊ accio ⁊ exie
rescissa acceꝑtilatione uratia
dita Ẽ nõ solum reddere. nͣm

Expanded text:
quam quis coactus fecit, ad restitutionem huius edicti porrigendam esse. Sed quod praetor ait ratum se non habiturum, quatenus accipiendum est videamus. et quidem aut imperfecta res est, licet metus intervenerit, ut puta stipulationem numeratio non estipulationem et numeratio facta est aut per metum accepto debitor liberatus est vel quid simile contigerit quod negotium perficeret. et Pomponius scribit in negotiis quidem perfectis et exceptionem interdum et actionem competere, in imperfectis autem solam exceptionem. sed ex facto scio, cum Campani metu cuidam illato extorsissent cautionem pollicilare, et praetorem me adsidente interlocutum esse, ut siue actione uellet aduersus Campanos experiri, esse propositam, siue exceptione aduersus petentes, non deesse exceptionem. ex qua constitutione colligitur, ut siue perfecta siue imperescissa acceptilatione vel alidita est, non solum reddere, verum
Abbreviated transcription (Latin):
laris actio sit. cessare de dolo ac
cioẽmait. ¶No solum autẽ
si alia accio ñ sit. s ⁊ si dubite
an alia sit. putat de dolo labeo
dandam accioe̾m. ⁊ affert ta¬
lem sp̃em. Q iẜium mi¬
chiderebat uł ex uenundati

Expanded text:
laris actio sit, cessare de dolo ait actionem. Non solum autem si alia actio non sit, sed et si dubitetur an alia sit, putat Labeo de dolo dandam actionem et adfert talem speciem. qui servum mihi debebat vel ex venditi
Abbreviated transcription (Latin):
ssaria ẽ ¶ Si ẜuum usuanum
ꝓpͥetarius occidit iegis aquilie
accioni ⁊ ad exhibendum ał.¬
legatum hr̃s añ aditam hrdi
fc̃s sit legatam interemptus sit
cessat legis aquilie accio. de do¬
lo aũ accio qͣuocumq dem pore
cum occiderit. cessat. quia extestõ
accio competit. ¶ Si quadͣru¬
lo. qua muis si noxe declitio sit
secuta nõ puto dandam nec
inid ꝙ excecdit ¶ Idem labeo
¶ Seruus pactionis ꝓ liu̾tate
reñ comino decͣlit ea ꝯditione
ut post lib̃tatem t̃nsferatur ĩ
eum obligatio. mamimissus
ñ patitur inse obligõem tranᷤ¬
ferri. pomp. scribit iocum hr̃ e

Expanded text:
aria est. Si servum usurarium proprietarius occidit, legis Aquiliae actioni et ad exhibendumlegatum heres ante aditam heredis sit legatarii, interemptus est, cessat legis Aquiliae actio: de dolo autem actio, quocumque tempore eum occiderit, cessat, quia ex testamento actio competit. Si quadrulo, quamuis si noxae deditio sit secuta, non puto dandam nec in id quod excedit. . Seruus pactionis pro libertate reum domino dedit ea condicione, ut post libertatem transferatur in eum obligatio: manumissus non patitur in se obligationem transferri. Pomponi
Abbreviated transcription (Latin):
ditor emptori mces a ppendet
trebacius de dolo dabat acci¬
oem. at quin si maiora pon¬
dera commodam id ꝙ ampliꝰ
m̃cis datum ẽ. repeti cẽlĩti oẽ
potest si minora. ut reliqua
meix detũ exempto agi potest
nisiea cõditiõs merx uenit.
ut it pond̾ib tradetur. cu
me decipiendi cã affirmauͣit
se equa ponda hr̃e. ¶ Doĩo du

Expanded text:
ditor emptori merces adpenderet, Trebatius de dolo dabat actionem. atquin si maiora pondera commodauit, id quod amplius mercis datum est repeti condictione potest, si minora, ut reliqua merx detur ex empto agi potest: nisi si ea condicione merx uenit, ut illis ponderibus traderetur, cum ille decipiendi causa adfirmasset se aequa pondera habere. Dolo cu
Abbreviated transcription (Latin):
locus sit: qͣr ⁊ refert labcõem
cristimare huic edc̃o locum ñ
qm ñ ũdeor in deiectus qui
deici nõ expectani s ꝓfugila¬
lt atq si postea quam armati
ing̾ssi sunt. tũc dicessi. huic
cuim eiuo iocum fore idẽ ait

Expanded text:
refert Labeonem existimare edicto locum non quoniam non videor vi deiectus, qui deici non expectavi sed profugi. aliter atque si, posteaquam armati ingressi sunt, tunc discessi: huic enim edicto locum facere. idem ait
Abbreviated transcription (Latin):
ip Herẽdib tam̃ harum ꝑ¬
sonarim. Item adusus þrder
de dolo ent accio danda ¶Itez
in cause cognitiõe u̾sari labeo
ait. ne in pupilum de dolo d̾
aũt arbitroͣr ⁊ exsuo dolo con
ab solu̾etur ⁊ si de tutore m̃titꝰ
pecuniam accepit. ⁊ alia sumili¬
a admisit que nõ magnam
dandam acciõem sicut exͣceptio
tabatur. ⁊ puto ex suo quideo.
Quid enim mincipes dolo
facere possunt: S siquid ad
eos ꝑuenit ex dolo coꝵ quires
corum amministrant. puto
dandam de doio autendecimo¬
num in ip̃os decunones dabi¬
tur de dolo accioItem siquid
ex dolo ꝓcuratoris ad dñm ꝑ

Expanded text:
redibus tamen harum personarum, item adversus heredes de dolo actio erit danda. Item in causae cognitione versari Labeo ait, ne in pupillum de dolo det arbitror et ex suo dolo convabsolveretur, vel si de tutore mentitus pecuniam accepit, vel alia similia admisit, quae non magnam dandam actionem, sicut exceptio tatur. et puto ex suo quidem quid enim municipes dolo facere possunt? sed si quid ad eos pervenit ex dolo eorum, qui res eorum administrant, puto dandam. de dolo autem decurionum in ipsos decuriones dabitur de dolo actio. Item si quid ex dolo procuratoris ad dom
Abbreviated transcription (Latin):
tes ait de dolo accionem in te
dandam quia nec de peculio
utit sit. cum in peculio ncħ
sit. nec inrem domnuu u̾suor
uidetur cum obid debitum
dom̃inus acceꝑit.Si ꝑ suasc¬
ris michi nullam socictateo
uiraus ⁊ absolutus sis. po¬
stea ꝑuirium fu̾it aꝓꝓbatũ¬
labeo ait de dolo accionem in

Expanded text:
eo ait de dolo malo actionem in te dandam, quia nec de peculio utilis sit, cum in peculio nihil sit, nec in rem domini uersum uideatur, cum ob debitum dominus acceperit. Si persuaseris mihi nullam societatem iuraueris et absolutus sis, postea periurium fuerit adprobatuLabeo ait de dolo actionem in
Abbreviated transcription (Latin):
xxui. ait. posse cum sequestre
p̾scͥptis u̾ois acciõẽ agi. ut si
is somendo ñ sit.cum titio de
dolo. que listinctio na ẽẽ inde¬
tur. ¶Et situẜnum pigno¬
ratum noxe michi ꝑ iudiccoꝵ¬

Expanded text:
septimo posse cum sequestre praescriptis verbis actione agi, vel si is solvendo non sit, cum Titio de dolo. quae distinctio vera esse videtur. Et si servum pigneratum noxae mihi de
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Siquis affir mauit
minimam eẽ hĩditatẽ ⁊ ita
eã abhr̃de emit.nc̃ de dolo ac¬
cio: cum ex uendito sufficiãt.
diaũt m ꝑsuaserit ut repudi¬

Expanded text:
ctum. Si quis adfirmauit minimam esse hereditatem et ita eam ab herede emit, non est de dolo actio, cum ex uendito sufficiat. Si autem mihi persuaseris, ut repudi
Abbreviated transcription (Latin):
reo submouendum ego mo¬
ueor quemadmodum d̾ dolo
accio dabitur: cum sit ana
actio. nisi forte quis ita dicit¬
qm̃ exceptione patronus sõ¬
mon̾i pot̾ siagat cum ioo de
cernendam at quĩ patronus
sum acci pere. ex ꝓmissori ad
u̾sus manumissum daridebe¬
bit accio de dolo ant fino sit
soluendo ex ꝓmissor domino
dabitur. ¶Sicolo malo ꝑ
dicium in se subexceptione
hac si collusum ẽ. auoquin
de dõlo accio erit danda mich¬

Expanded text:
reo summouendum. ego moueor: quemadmodum de dolo actio dabitur, cum sit alia actio? nisi forte quis dicat, quoniam exceptione patronus summoueri pocernendam: atquin patronus ssum accipere. expromissori plane adversus manumissum dari debebit de dolo: aut si non sit solvendo expromissor, domino dabitur. Si dolo malo prdicium sub exceptione hac "si collusum est": alioquin de dolo actio erit danda, sc
Abbreviated transcription (Latin):
taminib ꝓhibendo eauẽ con.¬
pulit uitra qntitatem debite
pecume. his ꝓbatis ꝯpetens
uidex rem sue equitati restitu
dec̾nat᷑. ¶Si quis qd̾ ad u̾sario¬
ñ debebat delegante eo ꝑium
appantione presidis intuem¬
ente sine notione iudicis co.¬
actus ẽ dare. iidex in cunlit᷑
extorta restitui abeo cum rei
damprum p̾stitera iubeat ꝙ
sidebitis satisfaceret sim plici

Expanded text:
taminibus prohibendo cavere compulerit ultra quantitatem debitae pecuniae, his probatis competens iudex rem suae aequitati restitui decernat. Si quis, quod adversario non debebat, delegante eo per vim, apparitione praesidis interveniente, sine notione iudicis, coactus est dare, iudex inciviliter extorta restitui ab eo, qui rei damnum praestiterit, iubeat. quod si debitis satisfecit simplici
Abbreviated transcription (Latin):
finita sit. hanc competere nõ
debere. sibi imputat᷑ o eo qui
ut tempus exiret. ¶ Siquie
uł honorariam instipulatu
decluctam acceptulatõe łalio

Expanded text:
finita sit, hanc competere non debere, sibi imputaturo eo qui ut tempus exiret. Si quis vel honorariam, in stipulatum deductam acceptilatione vel
Abbreviated transcription (Latin):
uoł U idcamus ergo si hr̃e
ad q̃ aliquid ꝑuenit consum p¬
secit id &ꝑuenit an desinat
teri.ansi sufficiat semel pue¬
nisse. ⁊ si consumpto eo deces¬
seret utrum adu̾sus heredes¬

Expanded text:
um Videamus ergo, si heres, ad quem aliquid pervenerit, consumpserit id quod pervenit, an desinat teneri, an vero sufficit semel pervenisse? et, si consumpto eo decesserit, utrum adversus herede
Abbreviated transcription (Latin):
arbittio iudicis restituatur.
ergo simfuga sit ẜuus sine
dolo .iii. ⁊ cipa eius cum quo
agitur cauendum ẽ ꝑ iudi¬
cẽm ut eum ẜuum ꝑsecutus
adhibui ss tenebitur rcus sic̃¬
clam obẜuatur. Itaq ⁊ intͥ¬
dum iominis mortui pcinn
recipit: quicum uenditurus
fuit siimͣ passus nõ ẽẽt ¶ De
ium intulit cum possõm ame¬

Expanded text:
iudicis restituetur". ergo si in fuga sit servus sine dolo malo et culpa eius cum quo agetur, cavendum est per iudicem, ut eum servum persecutus adhibuisset, tenebitur reus: sicclam obseruatur. itaque interdum hominis mortui pretium recipit, qui eum uenditurus fuit, si uim passus non esset. Qui uim intulit, cum poss
Abbreviated transcription (Latin):
ut. Si ip̃a res que adanum
tiorem dicemus. Si nõ in pec¬
cuniam aliamue rem cõu̾sa
sit nich aluid ampius querẽ¬
dum ẽ quis exitus sit. s omni¬
modo locuplex fõs indetur iz
post ea deꝑdat. nam ⁊ imp̃r pĩ¬

Expanded text:
um. Si ipsa res, quae ad alium tiorem dicemus: sin uero in pecuniam aliamue rem conuersa sit, nihil amplius quaerendum est, quis exitus sit, sed omnimodo locuples factus uidetur, licet postea deperdat. nam et imper
Abbreviated transcription (Latin):
mecum fecit. Sufficit enio
ht in se ignoranciamrm̃ito qs
nõ astringitur ut desigñet qs
aimetum uł ium ad hibuit et
ideo ad hoc tm̃ actor astringitur
ut deceat metum in c̃a fuisse ut
alicui acceptam pecuniam fa ũ¬
c̾et ut rem ita traderet ut quid
quia nõ quadrupli statim est¬
accio. s si res ñ restituatur⁊ hec
autem accio cum arbitraria ac¬
rei facero ꝙ sinõ fec̾it. nire miͣ¬

Expanded text:
metum fecit: sufficit enim beat in se ignorantiam, merito quis non adstringitur ut designet, quis ei metum vel vim adhibuit: et ideo ad hoc tantum actor adstringitur, ut doceat metum in causa fuisse, ut alicui acceptam pecuniam faceret vel rem traderet vel quid quia non statim quadrupli est actio, sed si res non restituatur. Haec autem actio cum arbitraria rei facere: quod si non fecerit, iure m
Abbreviated transcription (Latin):
adhĩtus ꝓponatur arbitrui
ab soluteem a fferet. Quio eni
si metum quidem adhibuit ti¬
tius me nõcoscio. res autem ad
si ẜuns infuga ẽ eq si cauero.¬
potestatem ꝑueniar it restitu¬
tunm absolui debebo. Unde qui¬
dam putant hona fide empto¬
rem abco qui iim intulit com¬
pantem nõteni nec eipi qui
dono accepit ut ciures logat᷑a
ẽ s rectissĩe iuliano indetur ⁊
hos ten̾i ne metus quem pass
ut eum quidem qui uimad̾
si alius metunĩ fecit. nam in
alt̾ius p̾mium uͥti alienum
metunt nõ oportet ¶ Iabeo
ait siquis ꝑ metum reus sit¬
solus fidenissor lib̾atur. Qua¬
druplatur autẽ idquanti ca
res erit .i. cum fructib ⁊ om¬
nicã. ¶ Siquis ꝑͣ uim sisti
ꝑmitendo postea fideussorẽ
uit. putat cum in quadruplo
⁊ simplum reus sit cõsocutus.
lab̾. autem etiam post quad¬
nipli accioẽm nichominus ex¬
ceptoem submonend̾ eũ qui
iñ intulit dicebat. ꝙ cumdu¬
rum cẽ uidetur ita temꝑandũ

Expanded text:
adhibitus proponatur, arbitrium absolutionem adfert. quid enim si metum quidem Titius adt me non conscio, res autem ad si seruus in fuga est, aeque, si caueropotestatem peruenerit, restituturum, absolui debebo. unde quidam putant bona fide emptorem ab eo qui uim intulit comparantem non teneri nec eum qui dono accepit uel cui res legata est. sed rectissime Uiuiano uidetur etiam hos teneri, ne metus, quem passus ut eum quidem qui uim admsi alius metum fecit: nam in alterius praemium uerti alienum metum non oportet. Labeo ait, si quis per metum reus sise et fideiussor liberatur: druplatur autem id quanti ea res erit, id est cum fructibus et omni causa. Si quis per vim sisti promittendo postea fideiussorem at, cum in quadruplo et simplum sit reus consecutus. Labeo autem etiam post quadrupli actionem nihilo minus exceptione summovendum eum, qui vim intulit, dicebat: quod cum durum videbatur, ita temperandum
Abbreviated transcription (Latin):
quoniam p̃ possõrem qͥ ui
intulit possicet. Pp̃ quod hr̃di
nõ ent ꝙ metus cã accio quar¬
ius si annus largiretur. ⁊ heres
in quadruplum exꝑiri possit.
Idooq autem successorib dat᷑.¬

Expanded text:
quoniam pro possessore qui vim intulit possidet: propter quod heredi non erit metus causa actio, quamvis, si annus largiretur, etiam heres in quadruplum experiri possit. ideo autem successoribus dat
Abbreviated transcription (Latin):
ba. si alia accio ñ sit. sicaccipit᷑
quasi res auo modo ei ad que
res ea ꝑtinet. salua eẽ nõ pot̾it.
Nec uidetur huic sm̃e ad usari
peculio emptorq eum manu¬
pimus carere dolo emptorror.
ut exempto ter̾ nõ possit aut
nullam ẽe uenditioem sum hoc
ip̃o ut uend̾et citum seͥptus ẽ
mintegrum restiturẽem. Nam

Expanded text:
ba 'si alia actio non sit' sic excipit, quasi res alio modo ei ad quem ea res pertinet salua esse non poterit. nec uidetur huic sententiae culio emptorque eum manupimus carere dolo emptorem, ut ex empto teneri non possit aut nullam esse venditionem, si in hoc ipso ut venderet circumscriptus est. integrum r
Abbreviated transcription (Latin):
te coegit sibi ꝓmitt̾e. Morͣego
cum eoego metu te accepto li
Iuuanait eum qui ium adhi¬
buit debitorisno ut ei solũet
metus c̃a accionis que dam

Expanded text:
te coegerit sibi promittere, mox ego eum coegero metu te accepto libIulianus ait eum, qui vim adhibuit debitori suo ut ei solveret, metus causa ac
Abbreviated transcription (Latin):
tur nec adicit a qͥuo gestum ẽ¬
⁊ ideo siue singut. sit ꝑsona ea
p̾tor complectatur. elegant᷑
uł ppłi tuerer ut lib̾atem. a¬
liquid ate acceꝑo uł te obuga¬
u̾o nõ debere me hoc eec̾o te̾ni.
nisi ip̃t hanc tibi uim sõmisi.
cet̾um si anus submisit rum:
tenĩ me nõ dehẽ. ego enim oꝰ¬

Expanded text:
tur nec adicit a quo gestum: et ideo sive singularis sit persona, tor conplectatur, eleganteruel populi tuerer uel liberarem, aliquid a te accepero uel te obligauero, non debere me hoc edicto teneri, nisi ipse hanc tibi uim summisi: ceterum si alienus sum a ui, teneri me non debere, ego enim o
Abbreviated transcription (Latin):
restituenda erit in pͥstinu
cipiatur: quadruplo eum cõ
tio accepto facienda ent.S ⁊
sunt restituende crunt. ¶ Cũ
autͣem hec accio nñ rẽmsit
scripta nec ꝑsonã uim faciẽ¬
tis coherceatur. s adusus õc
restitui uelit ꝙ metus cã fc̃m

Expanded text:
restituenda erit in pristinumcipiatur, quadruplo eum condtio accepto facienda erit. sedsunt, restituendae erunt. Cum autem haec actio in rem sit scripta nec personam vim facientis coercerat, sed adversus omnes restitui velit quod metus causa factum
Abbreviated transcription (Latin):
putat. nõ ꝑ uidicem reposcit.
sibi sponte datam sũc᷑ ullo
iidice tem̾e possidere uł accẽ¬
pisseasq sibi ius in eam tem
ditisse. iuis cditi nõ bãbebit¬

Expanded text:
putat, non per iudicem reposcit. sibi sponte datam sine ullo iudice temere possidere vel accepisse, isque sibi ius in eam rem dixisse: ius c
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtus cã gestam ẽ ⁊ ulo tẽ¬
pore p̾tor ratum hadebit qui
rossessioem nõ iusimdrtra¬
clicit ñ quanti fundus s qnͣ¬
ti possõ enis c̃. quadruplum
sequetur. estimatur enim od
dos metu ꝓmissast ⁊̃ puro
na sci obligt̃em. quia ẽ nͣssi¬
mum nõ talem ꝑmissionem
dotis. ullam ẽẽ. ¶ Si metu co
remaneat. antem hoc simile sit
sumus cum finitasit cdum a¬
mittatur.⁊ magis ẽ ut simit
sp̃es acceptilanoni sit ⁊ ideo p̃¬
toria accio nascitur. ¶ Si metu
cõactus uĩditatem repudiare.
duplicinia michi pretor succꝰ¬
titaut utiles accioẽs qi hr̃di dã¬
do autaccc̃es qͦmetꝰ cã pr̃anto nͭ q

Expanded text:
metus causa gestum erit, nullo tempore praetor ratum habebit. Qui possessionem non sui fundi tradidit, non quanti fundus, sed quanti possessio est, eius quadruplumsequetur: aestimatur enim quod dos metu promissa sit, non puto nasci obligationem, quia est verissimum nec talem promissionem dotis ullam esse. Si metu coaremaneat, an hoc simile sit niti, cum finita sit dum amittitur: et magis est ut similis species acceptilationis sit, et ideo praetoria actio nascitur. Si metu coactus hereditatem repudiem, duplici uia praetor mihi succurrit aut utiles actiones quasi heredi dando aut
Abbreviated transcription (Latin):
stitiri ⁊ omnem cãm oportet
nec solum eos qui ꝑcepti sunt
ym sipiuectiam ego ꝑcipere
poͣtui ⁊ ꝑ metum impeditus
sumt hoc quoq p̃stabit.¶ Quẽ¬
nͣ pot̾it anetiam ei qui uim fe¬
cit pusso uim restitui pretor
uent ꝑ hoc eclc̃m ea que ane¬
nãuit. ⁊ pomp̾. scribit. libro

Expanded text:
stitui et omnem causam oportet: nec solum eos qui percepti sunt, uerum si plus ego percipere potui et per metum impeditus sum, hoc quoque praestabit. Quaeri poterit, an etiam ei qui uim fecerat passo uim restitui praetor uelit per hoc edictum ea quae alienauit. et Pomponius scribit libro
Abbreviated transcription (Latin):
miis. ¶ Item ne crꝑiar inter¬
dr̃o unde in qnatenus publi¬
c̃am cãm ꝯtingit pacisa ñ poᷤ¬
sumus. ⁊ inĩuma si ꝑactumꝯ
uertum a re priuata remo
placet. Item si cum.ix. debee
dam ut tm̃ reliqua.x. exigere
debcam. S sistipulatus .x.
aut stichum de .x. pactus sũ
⁊ petam stichum aut .x. exce¬
ptioem pacti conuenti into¬
tum obstaturam. namut so¬
lutione ⁊ petĩtione ⁊ accepti¬
latione unius reitota obli¬
qatio iesolueretur. ita quoq¬
pacto ꝯuento de una re nõ pe¬
tenda in t̾posito totam obli
ssum efficaciter de stico age
nulla erceptiõe opponenta.
Iccͣm ẽ ⁊ si sticho no petendo ĩ¬
naliter michi hominem de¬
beas ⁊ paciscar ne stichum pe¬
tam. stichum quidero petẽdo
pati exceptio mͥ opponetur a¬
lum autem hominẽ sipeta
recte agam. Item si pactus ne
erit. pacti conuenti exceptio

Expanded text:
mus. item ne experiar interdicto unde ui, quatenus publicam causam contingit, pacisci non possumus. et in summa, si pactum conuentum a re priuata remotplacet. item si cum uiginti dedam, ut tantum reliqua decem exigere debeam.Sed si stipulatus decem aut Stichum de decem pactus sim et petam Stichum aut decem: exceptionem pacti conventi in totum obstaturam: nam ut solutione et petitione et acceptilatione unius rei tota obligatio solveretur, ita pacto quoque convento de una re non petenda interposito totam obligssum efficaciter de Sticho agere, nulla exceptione opponenda. idem est et si de Sticho non petendo neraliter mihi hominem debeas et paciscar, ne Stichum petam: Stichum quidem petendo pacti exceptio mihi opponetur, alium autem hominem si petam, recte agam.Item si pactus, neerit, pacti conuenti exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
fraus cuiquam corum fiat
fra erunt ẜuabo¶pactorum
quedam inirem sunt quedar
inꝑsonã. In rem sunt quociẽe
genaut̾ paciscor ne rem pcta.
inꝑsonam quociẽs ne a ꝑso¬
na petam .i. ne a lucio ticio pe¬
mente ꝯuemiencim ertimã¬
pedius ait ꝑsona pãcto in se¬
titur nõ ut ꝑsonale pactur
fiat s ut demonstretur cuor
quo pactum factum ẽ dolo
malo ait p̾tor pactum se nõ
ẜuaturumdolus malus fit.
quociens cutum scribendi al¬
teriue cã aliud agitur ⁊ alid̾
agi simiuatur ¶ S si fraudã¬
dica pactum factum dicatur.
nchp̾tor elicit᷑. S elegant
labeo ait hoc aut ĩnĩquum eẽ
aut suꝑuacinim iniquum:
nacuum. si deceptue hec fecit¬

Expanded text:
fraus cui eorum fiat facta erunt, servabo". Pactorum quaedam in rem sunt, quaedam in personam. in rem sunt, quotiens generaliter paciscor ne petam: in personam, quotiens ne a persona petam, id est ne a Lucio Titio pemente convenientium aestimanPedius ait, persona pacto inseritur, non ut personale pactum fiat, sed ut demonstretur, cum quo pactum factum est. Dolo malo ait praetor pactum se non servaturum. dolus malus fit cquotiens circumscribendi alterius causa aliud agitur et aliud agi simulatur. Sed si fraudandi causa pactum factum dicatur, nihil praetor adicit: sed eleganter Labeo ait hoc aut iniquum esse, aut supervacuum. iniquum, vacuum, si deceptus hoc fece
Abbreviated transcription (Latin):
cut tollitur stipulatio ꝑstipu¬
iatidnem si hec actimc. quia
instipulationib ĩus ꝯtinctꝰ
in pactis fc̃m u̾satur ⁊ ideo rc
cemrõne ꝯtingit ne fideius¬
sorib pͥus pact̾um psit io  s
pactum ꝯuentum tale fuit q
accionem quoq tolleretaielu¬
ti inuitiatum nõ pot̾it postca
paciscendo efficere ut agere p

Expanded text:
cut tollitur stipulatio per stipulationem, si hoc actum est, quia in stipulationibus ius continetur, in pactis factum uersatur: et idtione contingit, ne fideiussoribus prius pactum prosit. sed si pactum conuentum tale fuit, quod actionem quoque tolleret, uelut iniuriarum, non poterit, postea paciscendo ut agere p
Abbreviated transcription (Latin):
tra quinqueminum peteret.
nam nec soluei sinc tutoris
auctoritate pot᷑. ex om̃so aũ
si pupulus paciscatur ne q
debcat a se petatur.ratum ha¬
retur pactum ꝯ uentum quia
meliorem suam ꝯditionem
face̾ eis̃ sinc tutoris auctori¬
tate ꝯcessum e. ¶ Si curator
furiosi ant ꝓdigi pactus sit
ca pecuma petereturita pactio
corum rata habenda erit adu̾¬
sus patrem dominum ue si
nb̃am peculii ad ministratõe
⁊ ea res de qua pacti sunt pecu¬
petenda pecunia pactus sit nõ
cebeat ratum haberi pactum

Expanded text:
ti quinquennium peteret: nam nec solui ei sine tutoris auctoritate potest. ex diuerso autem si pupillus paciscatur, ne quod debeat a se peteretur, ratum habetur pactum conuentum: quia meliorem condicionem suam ei etiam sine tutoris auctoritate concessum est. Si curator furiosi aut prodigi pactus sit,ea pecunia peteretur, ita pactio eorum rata habenda erit adversus patrem dominumve, si liberam peculii administrationem t ea res, de qua pacti sint, pecupetenda pecunia pactus sit, non debeat ratum haberi pactum
Abbreviated transcription (Latin):
erpacto in uiriarum accionasci¬
tur. S et conͣtũmelia ¶d̾ diͣce¬
mus ⁊ in uone fidei ꝯtractib si
pactum ꝯuentum tõtam obli¬
gõnem sustułit. ueluti empti
no emm ex nouo pacto pͥor
obligõ resuscitatur s ꝓficiet
pactum ad nouĩim ꝯt̾ractum.
potest renouare primum ꝯtͣc¬
cumisq ⁊ in spẽ dotis accionis
ꝓcedere poͣtest. puta pactã mu¬
uerem ut inp̾sentidic doc red¬
deretuꝵ dem̃ paciscuit tẽpore
euegib datodos reddatur inci¬
piat des reclire adius suum. ñ
dicendi c̃ det̾iorem ꝯditiõer
dotis fi̾ ꝑ pactum quocies eni

Expanded text:
o iniuriarum actio nascitur, sed ex contumelia. idem dicemus et in bonae fidei contractibus, si pactum conuentum totam obligationem sustulerit, ueluti empti: non enim ex nouo pacto prior obligatio resuscitatur, sed proficiet pactum ad nouum contractum. potest renouare primum contractum. quod et in specie dotis actionis procedere potest. puta pactam mulierem, ut praesenti die dos redderetur, deinde pacisci, ut tempore ei legibus dato dos reddatur: incipiet dos redire ad ius suum. nec dicendum est deteriorem condicionem dotis fieri per pactum: quotiens eni
Abbreviated transcription (Latin):
aui. Et hrdi patris muofiuo
post mortem no filu uoc patri
nec hr̃di cius quia ꝑsonale ꝑ¬
ctum ẽ. & si ẜuus ne ase pete¬
ietur pactus fu̾it nichͣn uale¬
sona pactum xceptum sit. tũs
domino doli suꝑ ẽ eccep̃tio Nõ
autemhus qui in nr̃a potesta¬
te sunt paciscẽᵈo ꝓde̾e nõ pos¬
sumus. s nob̃ id ꝓfuturm
si nomine coꝵ comieniamu
ꝑ culus ait ꝙ ita recte dicitur
danda pacti conuenti exgeꝑtio
nam ꝙ ip̃i inutile ẽ nec defe̾¬
soricius competit. ¶ Iułquor
sctibit. si pater pactus sit ne a

Expanded text:
um. et heredi patris uiuo filio: post mortem uero filii nec patri nec heredi eius, quia personale pactum est.Quod si seruus, ne a se peteretur, pactus fuerit, nihil ualeersonam pactum conceptum est, tunc domino doli superest exceptio.Nos autem his, qui in nostra potestate sunt, paciscendo prodesse non possumus: sed nobis id profuturum, si nomine eorum conueniamur, Proculus ait: quod ita recte dicitur, danda pacti conuenti exceptio: nam quod ipsi inutile est, nec defensori competit.Iulianus quoque scribit, si pater pactu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potest obligatio ꝯtrabin
quatemis datum sit.Que¬
dam acciones ꝑ pactum ip̃o
iure tyiuntur. ut in iunaꝵ
nem quociens paciscar ne pe¬
tam. ¶Siquis paciscatur
ne ase petatur. s ut abhr̾de
petatur hr̃di ereptio ñ ꝓderit
si pactus sim ne ame ncue
nuł scribit. in patre qui pact
crat ne ase ne ue afilia sua pe¬
teretur cum fllia patri hr̃s er¬

Expanded text:
bligatio contrahi, nisi quatenus datum sit. Quaedam actiones per pactum ipso iure tolluntur: ut iniuriarum, nem, quotiens pacisctam. Si quis paciscatur, ne a se petatur, sed ut ab herede petatur, heredi exceptio non proderit. Si pactus sim, ne a me neue Iulianus scribit in patre, qui pactus erat, ne a se neue a filia peteretur, cum filia patri heres e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯẜuanda sunt. ¶ Si pacto
subiecta sit pene stipulatio.
queritur utrum pacti eree¬
ptio locum hãt anerstipͣuia¬
tu actio. Sabinus putat q
rumq solcinus dicere dou
exceptionẽ subsidium eẽ pa¬
cti erceptionis quosdã dem¬
qr qui exceptõe pacti uti non
possunt dou exceptoe n usuro
⁊ uił. scribit. ⁊ alii pleriq cõ¬
sencuint. ut puta si ꝓcurator
ratoris michi nocet ita ⁊ ꝓdẽ¬

Expanded text:
uanda sunt.Si pacto subiecta sit poenae stipulatio, quaeritur, utrum pacti exceptio locum habeat an ex stipulatu actio.Sabinus putat, qrumque solemus dicere doli exceptionem subsidium esse pacti exceptionis: quosdam denique, qui exceptione pacti uti non possunt, doli exceptione usuros et Iulianus scribit et alii plerique consentiunt. ut puta si procurator curatoris mihi nocet, ita e
Abbreviated transcription (Latin):
ad ctum tp̃e ꝑaccio fc̃a sit ult᷑
si sinc ꝑsona sua rens popigit
ne a fideuissore petatur. nichi
id ꝓdee fideuissori quidar pu¬
tant quam quam id reimt̾sit¬

Expanded text:
actio facta sit, ultra si sine persona sua reus pepigerit, ne a fideiussore petatur, nihil id prodesse fideiussori quidam putant, quamquam id rei i
Abbreviated transcription (Latin):
nocct. nam ex quo rescripiũ
e adiuo pio utiles acciones
emptori hr̃ditatis dandas mi¬
to adu̾sus nenditorẽ hr̃dita¬
tis exceptõe doli debito hr̃di¬
tatic uti pot᷑. ¶ S ⁊ si infer

Expanded text:
nocet. nam ex quo rescriptum est a diuo Pio utiles actiones emptori hereditatis dandas, merito aduersus uenditorem hereditatis exceptione doli debitor hereditarius uti potest.Sed et si inter
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuum necessarium ꝑure scͥꝑ¬
tos paciscentts. priusquam se
inmisceant. putat rocte paci¬
tradicrit. etiam mandati putat
eum hr̃e accionem. ¶S ⁊ si
quis ut sup̃ra retulippus ĩsi¬
uitute pactus ẽ. nẽgat mar¬
cellus quoniam ñ solet ei ꝓ¬
ficere si quid inẜuitute egeri
post lib̾tatem. ꝙ in pacti ex ce
speblicet ante lubrtauit. tr̃i
admisit. ut puta filius fam̃.
hr̃s institũtus pactus ẽ cum
c̃ditorib. et emancipatus adiit
hrditatem ⁊ dic dolieũ p̾se uti
crcẽptione. Idem ꝓbat ⁊ si fili
niuo patre cum creditoribus
clior ib obe̾ si conucnuunt
clarau̾int quo ta parte debiti
tũc p̃toris partos necessarie
sunt. qui decto suo scquatur
maioris partis uoluntateo ⁊.

Expanded text:
uum necessarium pure scriptos, paciscentes priusquam se immisceant putat recte paciorum adierit, etiam mandati putat eum habere actionem. sed si quis, ut supra rettulimus, in seruitute pactus est, negat Marcellus, quoniam non solet ei proficere, si quid in seruitute egit, post libertatem: quod in pacti exceptspeciebus licet antea dubitauit, tamen admisit: ut puta filius familias heres institutus pactus est cum creditoribus et emancipatus adiit hereditatem: et dicit doli eum posse uti exceptione. idem probat, et si filius uiuo patre cum creditoribus creditoribus obest, si conuenerint clarauerint, quota parte debiti tunc praetoris partes necessariae sunt, qui decreto suo sequetur maiori
Abbreviated transcription (Latin):
stichum ut pamphium ma¬
numntas manumͣisisti eiic¬
tus ẽ stichuc. nilianus scribit
infcm accionem a p̃tore dan¬
dam. Illc ait cilem inc̾tam
accionem .i. p̾scriptis ubis
sufficere. ẽe eum ccͣtum ꝙ ari¬

Expanded text:
Stichum ut Pamphilum manumittas: manumissisti: euictus est Stichus.Iulianus scribit in factum actionem a praetore dandam: ille ait ciuilem incerti actionem, id est praescriptis uerbis sufficere: esse enim contr
Abbreviated transcription (Latin):
rum placuit./or si cquales
suit in cumulo debiti. tũc plu
cd itorum auctoritatem einqͥ
sequatur p̾tor qui digñttate
inter eoe p̃cellit. S in aute in

Expanded text:
rum placuit. quod si aequales sint in cumulo debiti, tunc plurcreditorum auctoritatem eius sequetur praetor, qui dignitate inter eos praecellit. sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ⁊ in ectis igitur omnib ad
edc̃m p̾toris ꝑtincntibus q̃ n
ad publicam lesionem s ad
rem familiarem respicurnt.
pacisci l. na ⁊ de furto paci
siquis pactue sit ut depositi¬
ponpꝰ. ait pactionẽ ualere.
nẽe quasi contrauiris forma
lit quociens pactum aiure
Si an aditam brditatem pa¬
ascatur quis cum cclitorib.
ut min soluatur. pactum na¬
utuͣtum es ⁊si ẜuus sit qui
paciscatur pͥusqua lib̾tatem¬

Expanded text:
et in ceteris igitur omnibus ad edictum praetoris pertinentibus, quae non ad publicam laesionem, sed ad rem familiarem respiciunt, pacisci licet: nam et de furto pacissi quis pactus sit, ut eponius ait pactionem ualere nec quasi contra iuris formam liter quotiens pactum a iure Si ante aditam hereditatem paciscatur quis cum creditoribus ut minus soluatur, pactum ualiturum est.Sed si seruus sit, qui pa‹ci›scitur, priusquam libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
ctum dolo malo anquid factũ
e nocebit eceptio pp̃ hec uerba
eclicti nẽ q̃uid fiat. Ꝙ fert no¬
uissima parte pactorum ita
solet inseri roganit ticiuespo¬
pondit menius. hec uba no
tantu pactionis loco acci
rum edurmagatur. hoc pac¬
tum ualet. ¶ Si paciscar ne
operis noui nũciationem e¬
requar quidam putant nõ
ualere pactioem. qiͣ in cait p̃¬
toris imꝑiũm u̾setur. labco ã¬

Expanded text:
ctum dolo malo aliquid factum est, nocebit exceptio propter haec uerba edicti 'neque fiat'.Quod fere nouissima parte pactorum ita solet inseri 'rogauit Titius, spopondit Maeuius', haec uerba non tantum pactionis loco acciprum aedium agatur, hoc pactum ualet.Si paciscar, ne operis noui nuntiationem exsequar, quidam putant non ualere pactionem, quasi in ea re praetoris imperium uersetur: Labeo a