comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat. eadẽ hora defunctꝰ ẽ. Sicq ꝓbatũ ẽ. uera fuisse uerba quȩ audierat
dũ hȩc effectꝰ mortis stephani demonstrauit. Ante trihenniũ quoq in
ac pestilentia. quȩ hanc urbẽ clade uehem̃tissima depopulauit. in qua
etiã corporali uisu sagittȩ cęlit᷑ uenire. et singulos quosq ferire indeban¬
tur.: sicut nosti isdẽ stephanꝰ defunctꝰ ẽ. Quidã uͦ miles in hac eadẽ nr̃a urbe
ꝑcussus: ad extrema ꝑuenit. Qui eductꝰ e corpore exanimis iacuit. s citius
rediit: et quȩ cũ eo fuerant gesta narrauit. Aiebat enĩ sicut tẽ res eade etiã
multis in notuit: qr pons erat sub quo niger atq caligosus. fȩtoris intolerabilis
nebulã ex halans. fluuiꝰ decurrebat. Transacto aũ ponte. amȩna erãt prata atq
uirentia. odoriferis herbarũ floribꝰ exornata: in quibꝰ albatoꝵ hominũ con¬

Expanded text:
bat, eadem hora defunctus est. Sicque probatum est vera fuisse verba quae audierat, bat, eadem hora defunctus est. Sicque probatum est vera fuisse verba quae audierat, dum haec effectus mortis Stephani demonstravit. Ante triennium quoque in hac pestilentia quae hanc urbem clade vehementissima depopulavit, in qua etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque ferire videbantur, sicut nosti, Stephanus idem defunctus est. Quidam vero miles in hac eadem urbe nostra percussus, ad extrema pervenit. Qui eductus in corpore exanimis jacuit, sed citius rediit, et quae cum eo fuerant gesta narravit. Aiebat enim, sicut tunc res eadem etiam multis innotuit, quia pons erat, sub quo niger atque caliginosus foetoris intolenebulam exhalans fluvius decurrebat. Transacto autem ponte amoena erant prata atque virentia odoriferis herbarum floribus exornata, in quibus albatorum hominum con
Abbreviated transcription (Latin):
nipotentis di mira largitate in morte actũ ẽ. ne mori debuisset: Sed quia
humanũ cor grauis ualde duritiȩ est: ipsa quoq pęnarũ ostensio ȩque õib
utilis non ẽ. Nam illustris uir stephanꝰ quẽ bene nosti: de semetipso m
narrare consueuerat. qr in constantinopolitana urbe qua quadã eausa
demoratꝰ. molestia corporis suꝑueniente defunct est. Cũq medicꝰ atq
pigm̃tariꝰ. adaꝑiendũ eũ atq condiendũ eẽt quȩsitꝰ. et die eodẽ minime
inuentꝰ. subsequenti nocte iacuit corpꝰ inhumatũ. Quduc t ad inferni locaᷤ
uidit multa quȩ pͥus audita ñ credidit. S cũ p̃sidenti illic iudici p̃sentatꝰ fuis¬
set. ab eo receptꝰ ñ ẽ. ĩta ut diceret. Non hunc deduci. s stephanũ ferrariũ
iussi. Qui statĩ reductꝰ in corpore ẽ: et stephanꝰ ferrariꝰ qui iuxta eũ habita¬

Expanded text:
nipotentis Dei mira largitate in morte actum est ne mori debuisset. Sed quia nipotentis Dei mira largitate in morte actum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravis valde duritiae est, ipsa quoque poenarum ostensio non aeque omnibus utilis est. Nam illustris vir Stephanus, quem bene nosti, de semetipso mihi narrare consueverat, quia in Constantinopolitana urbe pro quadam causa demoratus, molestia corporis superveniente defunctus est. Cumque medicus atque pigmentarius ad aperiendum eum atque condiendum esset quaesitus, et die eodem minime inventus, subsequente nocte corpus jacuit inhumatum. Qui ductus ad inferni loca, vidit multa quae prius audita non credidit. Sed cum praesidenti illic judici praesentatus fuisset, ab eo receptus non est, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferrarium jussi. Qui statim reductus in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum habita
Abbreviated transcription (Latin):
rebat. sicut ipso narrante didicerat. pͥus qũa heremũ peteret. molestia cor¬
poris in t̃ueniente defunctꝰ ẽ. S ꝓtinꝰ corpori restitutꝰ. inferm sẽ supplicia
atq innumera loca flãmarũ. uidisse testabatur. Qui etiã quosda huniꝰ scł
potentes. in eisdẽ flãmis suspensos. se uidisse narrauit. Qui cũ iã deductꝰ eẽt
ut illo et ipse mergeret᷑. subito angłm chorusci habitꝰ apparuisse fatebat᷑:
qͥ eũ in ignẽ mergi ꝓhiberet. Cuieciã dixit. Egredere : et qualit̃ tͥ post hȩc .ui.¬
uendũ sit cautissime attende. Post qu̾a uocẽ. paulatĩ recalescentib mẽbris. ab
ȩt̃nȩ mortis sõno euigilans. cuncta quȩ circa illũ fuerant gesta narrauit :
tantisq se post modũ uigiliis ieiuniisq constriuxit: ut inferni eũ uidisse et
ꝑtimi isse torm̃ta. etiam si taceret lingua. conu̾satio loquȩret᷑: qͥppe cui om.¬

Expanded text:
rebat, sicut ipso narrante didicerat, priusquam eremum peteret, molestia correbat, sicut ipso narrante didicerat, priusquam eremum peteret, molestia corporis interveniente defunctus est: sed protinus corpori restitutus, inferni supplicia atque innumera loca flammarum se vidisse testabatur. Qui etiam quosdam hujus saeculi potentes in eisdem flammis suspensos se vidisse narrabat. Qui cum jam ductus esset ut in illas et ipse mergeretur, subito angelum corusci habitus apparuisse fatebatur, qui eum in ignem mergi prohiberet. Cui etiam dixit: Egredere, et qualiter tibi posthac vivendum sit, cautissime attende. Post quam vocem paulatim recalescentibus membris, ab aeternae mortis somno evigilans, cuncta quae circa illum fuerant gesta narravit. Tantisque se postmodum jejuniis vigiliisque constrinxit, ut inferni eum vidisse et pertimuisse tormenta, etiamsi taceret lingua, conversatio loqueretur: quippe cui om
Abbreviated transcription (Latin):
d inquisitionẽ meã. responsionis satisfactione patuit causa rationis
S quidña est quȩso te. quod nonnulli quasi ꝑ errorẽ extrahuntur e cor-¬
pore. ita ut facti exanimes redeant: et eoꝵ qͥsq audisse se dicat. qr ipse
non fuerat qui erat iussus deduci. .xxxui. Gregorius¬
oc cũ fit petre. si bene ꝑpenditur. ñ error s ammonitio est. Suꝑna
enim pietas. ex magna miscdiȩ suȩ largitate disponit: ut non nulli etiã
post exitũ repente ad corpꝰ redeant: & torm̃ta inferi quȩ audita non
crediderant. saltĩ uisa ꝑtimescant. Nam quidã illiricianꝰ monachꝰ. qui in hac
urbe mecũ in monasterio uiuebat. mͥ narrare consueuerat: qr quodã tẽpore
cũ adhuc inheremo moraret᷑. agnouerit quod petrus quidã monachꝰ. e
regione ortꝰ hyberiȩ. qui ei in loco uastȩ solitudinis. cui euasa nomen ẽ inhe¬

Expanded text:
Ad inquisitionem meam responsionis satisfactione patuit causa rationis. Ad inquisitionem meam responsionis satisfactione patuit causa rationis. Sed quidnam est, quaeso te, quod nonnulli quasi per errorem extra huntur e corpore, ita ut facti exanimes redeant, et eorum quisque audisse se dicat, quia ipse non fuerit qui erat jussus deduci? ΚΕΦΑΛ. Hoc cum fit, Petre, si bene perpenditur, non error, sed admonitio est. Superna enim pietas ex magna misericordiae suae largitate disponit, ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus redeant, et tormenta inferni, quae audita non crediderant, saltem visa pertimescant. Nam quidam Illiricianus monachus, qui in hac urbe in monasterio mecum vivebat, mihi narrare consueverat, quia 432 quodam tempore cum adhuc in eremo moraretur, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regione ortus Iberiae, qui ei in loco vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhae
Abbreviated transcription (Latin):
mansiones sunt: in quibꝰ et distinctȩ bonoꝵ ordines. et ꝓpt̾ meritoꝵ con.¬
qͥ in multis mansionibꝰ distingunt᷑. quia & una ẽ beatitudo qu̾a illic ꝑci¬
piunt. & dispar retͥbutionis qualitas. quã ꝑ opera diuersa consecunt᷑.
Quȩ nimirũ ueritas. iuditii sui diem denuntians. ait. Iunc dicã messo.¬
ribus. Colligite z izania: et ligate ea fasciculos ad cõburendũ. Messores
quippe angłi. zixania ad cõburendũ infasciculos ligant. cũ pares pa-¬
rib in torm̃tis similib sociant: ut suꝑbi cũ suꝑbis. luxuriosi cũ luxu.¬
riosis: auari cũ auaris : fallaces cũ fallacibꝰ. ĩnuidi cũ inuidis: infideles cum
infidelibꝰ ardeant. Cũ gͦ similes in culpa ad torm̃ta si milia adducuntur.
qr eos in locis pęnalibus angłi deputant: quasi zizanioꝵ fasciculo¬
Iad comburendum ligant.

Expanded text:
mansiones sunt, in quibus distincti bonorum ordines, et propter meritorum conmansiones sunt, in quibus distincti bonorum ordines, et propter meritorum conQui multis mansionibus distinguuntur; quia et una est beatitudo quam illic percipiunt, et dispar retributionis qualitas, quam per opera diversa consequuntur. Quae nimirum Veritas judicii sui diem denuntians, ait: Tunc dicam messoribus: Colligite zizania, et ligate ea in jasciculos ad comburendum . Messores quippe angeli zizania ad comburendum in fasciculos ligant, cum pares paribus in tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum ergo similes in culpa ad tormenta similia deducuntur, quia eos in locis poenalibus angeli deputant, quasi zizaniorum fascicuload comburendum ligant. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
sulis eructuante igne tormentoꝵ ollȩ patuerunt : Quȩ ut solent nar¬
rare qui nouerunt. laxatis cotide sinib excrescunt: ut mundi termino
propinquante. quanto certũ ẽ illuc amplius exurendos colligi. tanto et
eadẽ tormentoꝵ loca amplius uideant᷑ apparere. Quod om̃ps d̃s ad cor¬
reptionẽ uiuentiũ in hoc mundo uoluit ostendi: ut mentes infidelium
quȩ inferni torm̃ta ẽẽ non credunt. torm̃toꝵ loca uideant. quȩ audita
credere recusant. Qđ uͦsiue electi. seu reꝓbi. quoꝵ cõmunis causa in opere
fuit. ad loca etiã cõmunia deducunt᷑. ueritatis nobis uerba satisfacerent.
etiam si exempla deeẽnt. Ipsa qͥppe ꝓpt̃ ȩlectos. in euuangelio ueritas
dicit. In domo pat̾s mei. mansiones multȩ sunt. Si enĩ dispar retributio
in illa beatitudine ȩt̃na ñ esset: una potiꝰ mansio qua multȩ eẽnt. Multȩ gͦ

Expanded text:
sulis eructante igne tormentorum ollae patuerunt? Quae, ut solent narsulis eructante igne tormentorum ollae patuerunt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrescunt, ut mundi termino appropinquante, quanto certum est illuc amplius exurendos colligi, tanto et eadem tormentorum loca amplius videantur aperiri. Quod omnipotens Deus ad correptionem viventium in hoc mundo voluit ostendi; ut mentes infidelium, quae inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere recusant. Quod vero sive electi, sive reprobi, quorum communis causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis nobis verba satisfacerent, etiamsi exempla deessent. Ipsa quippe propter electos in Evangelio dicitdicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt. Si enim dispar retributio in illa beatitudine aeterna non esset, una potius mansio quam multae essent. Multae ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uadis Cui respondit. Ad stephanũ optionẽ adño meo misus sũ. Atq ille
ꝓtinꝰ dixit. Ab eo uenio: s ante me hac hora defunctꝰ ẽ. Reuersus ẽ puer
ad eumorphiũ dñm suũ.: sed eũ iã mortuũ inuenit. Dieq factũ est . ut dũ
alter obuiã uenit. et ex medio itinere puer reuers est. ex mensura fpati
potuisset colligi. quod uno momento utriq fuerant uocati. Pettus
erribile ẽ ualde qđ dicit᷑. S quȩso te cur egredienti animȩ nauis appr¬
ruit. uł cur se ad syciliani duci. moriturus pdixit:auie n or egori
nima uehiculo non eget. S mirũ non ẽ. si homini adhuc in corpore
posito illud apparuit. quod ꝑcorpꝰ assueuerat uidere: ut ꝑ hoc daretur¬
intelligi. quo eiꝰ anima spiritalit᷑ duci potuisset. Quod uͭ se ad siciliã duci
testatꝰ est. quid sentiri aliud pot̃: nisi quod p̃ceteris locis. in eius terrȩ in¬

Expanded text:
vadis? Cui ille respondit: Ad Stephanum Optionem a domino meo missus sum. Atque ille vadis? Cui ille respondit: Ad Stephanum Optionem a domino meo missus sum. Atque ille protinus dixit: Ab eo venio, sed ante me hac hora defunctus est. Reversus vero est puer ad Eumorphium dominum suum, sed jam eum mortuum invenit. Sicque factum est, ut dum alter obviam venit, et ex medio itinere puer reversus est, ex mensura spatii potuisset colligi, quia uno momento utrique fuerant vocati. PETR. Terribile est valde, quod dicitur: sed quaeso te, cur egredienti animae navis apparuit, vel cur se ad Siciliam duci moriturus praedixit? GREGOR. Anima vehiculo non eget: sed mirum non est, si adhuc homini in corpore posito illud apparuit, quod per corpus assueverat videre, ut per hoc intelligi daretur quo ejus anima spiritualiter duci potuisset. Quod vero se ad Siciliam duci testatus est, quid sentiri aliud potest, nisi quod prae ceteris locis in ejus terrae 429 in
Abbreviated transcription (Latin):
neq hoc sileam. qđ dũ adhuc laicus uiuerẽ. atq indomo mea quȩ mich
ibac urbe ex iure patris obuenerat manerẽ : de quibusdã ilicinis meso
me contigit agnouisse. Quedã ñaq uixta me udua. galla dicebat᷑. heo
eniemonphũ nomine iuuenẽ filiũ habebat: ãquo non longe qͥdã stesu¬
.nꝰ. quiin nu mero optio fuit habitabat. Sedisde eumorphiꝰ as extremae pi¬
te ueniens. uocauit puerũ suũ: eiq p̃cepit dicens. uade citiꝰ et ches te¬
pbano ꝯptioni ut concitꝰ uemat : qi ecce nains parata ẽ ut ad syciliã Auc
debeaiõ. Cũꝙ hunc puer insanire crederet. et obȩdire recusaret: cepit
ille uebement̃ imminere dicens. Uade et nuntia illi quod dico. q̃ui
non insanio. Egressus ẽ puer. ut ad stephanũ ꝑgeret. cũq in medium
iter uenisset. ei alius quidã obuiam factꝰ est. qui hunc requisiuit dicens. Quo

Expanded text:
neque hoc sileam, quod dum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mihi neque hoc sileam, quod dum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mihi in hac urbe ex jure patris obvenerat, manerem, de quibusdam vicinis meis me contigit agnovisse. Quaedam namque juxta me vidua, Galla dicebatur. Haec Eumorphium nomine juvenem filium habebat, a quo non longe quidam Stephanus, qui in numero Optio fuit, habitabat. Sed idem Eumorphius ad extrema vitae veniens, vocavit puerum suum, eique praecepit, dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus veniat, quia ecce navis parata est ut ad Siciliam duci debeamus. Cumque hunc puer insanire crederet, et obedire recusaret, coepit ille vehementer imminere, dicens: Vade et nuntia illi quod dico, quia non insanio. Egressus est itaque puer ut ad Stephanum pergeret. Cumque in medium iter venisset, ei alius quidam obvius factus est, qui hunc requisivit, dicens: Quo
Abbreviated transcription (Latin):
clamauerat. ignorabant. Quo defuncto: in monasterio facta ẽ magna
tͥsticia. Quarto autẽ die. quiddã fr̃ib necessariũ fuit: et ut ad monaste.¬
riũ aliud longe positũ transmitterẽt. Illuc igitur euntib fr̃ĩb. om̃s
eiusdẽ monasterii monachos. tͥstes uehement᷑ inuenert̃. Quibꝰ cũ dice¬
rent qͥd habetis. qđ uos in tanto merore depͥmitis: respondert̃ dicentes.
ta continebat. hodie quartꝰ ẽ ches. qđ ex hac luce subtractꝰ ẽ. Cũq fr̃s
qui uenerant. studiose requirerent qualit̃ daictꝰ fuisset : respondert̃.
Ursus. Qliuocationis eiꝰ horã subtilit̃ in quirentes. ipso eũ momento cognon¬
rt̃ exisse de corpore: quo ꝑioħm qui apus eos defunct ẽ. suerat uocator
Qui es recolligitur q utrorũq par fuit meritũ: eisq datũ est ut in uni
mansione socialit̾ uiuerent. quib ecorpore contigit socialit̃ exire. S

Expanded text:
clamaverat, ignorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est magna clamaverat, ignorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est magna tristitia. Quarto autem die quiddam fratribus necessarium fuit, ut ad monasterium aliud longe positum transmitterent. Illuc ergo euntes 428 fratres, omnes ejusdem monasterii monachos tristes vehementer invenerunt. Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responderunt, dicentes: onasterio continebat, hodie quartus est dies quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquirentes, ipso eum momento cognoverunt exisse de corpore, quo per Joannem, qui apud eos defunctus est, fuerat vocatus. Qua ex re colligitur, quia utrorumque par fuerat meritum, eisque datum est, ut in una mansione socialiter viverent, quibus e corpore contigit socialiter exire. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
one deputanda. Nam uir uitȩ uenerabilis eleutheriꝰ senex. de qͦ p̃ceden.¬
te libro multa narraui. in monasterio suo germanũ frem ioħ̃m nomi¬
ne se habuisse ꝑhibuit: qui ante dies quatuordeei. suũ fr̃ib exitũ p̃dixit.
ũq decrescentes cotidie cõputaret dies. ante tͥduũ quã uocaretur ex
corpore. febre correptꝰ ẽ. Adhorã uͦ mortis ueniens. mysteriũ dñici
corporis et sanguimis accepit. Uocatosq fr̃s. corã se psallere p̃cepit: qͥb
tamen antiphonã ipse ꝑsemet ipsũ imposuit dicens. Aꝑite mͥ portas
iusticiȩ. et ingressus in eas confitebor dño. hȩc porta dñ. iusti intrabt̃
ꝑ eam. Cũq corã eo adsistentes fr̃s psallerent: emissa subito ⁊ ꝓducta
uoce. clamauit dicens. Urse ueni. Quod mox ut dixit : eductus e cor¬
pore mortalẽ uitã finiuit. Oirati sunt fr̃s: quia hoc qđ moriens frater

Expanded text:
one deputanda: quod multi inone deputanda: quod multi inte libro multa narravi, in monasterio suo germanum fratrem nomine Joannem se habuisse perhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatisque fratribus, coram se psallere praecepit, quibus tamen antiphonam ipse per semetipsum imposuit, dicens: Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino: haec porta Domini, justi intrabunt per eam . Cumque coram eo assistentes fratres psallerent, emissa subito et producta voce clamavit dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductus e corpore mortalem vitam finivit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑ nouent̃. Quia enĩ illic om̃s cõmuni claritate dm̃ conspiciunt: quio
est quod ibi nesciant. ubi scientẽ om̃ia sciunt.. &exiui.¬
am quidã nr̃ religiosus uir: et uitȩ ualde laudobilis. cum ante
qua drienniũ moreretur. sicut religiosi alii qui p̃sentes fuert̃ testatisumnt:
in hora sui exitꝰ ionã ꝓpħam. iezechielẽ quoq et damelẽ cȩpit aspicere. eos
dominos suos ex nomine clamare. Quos dũ ad se uenisse diceret. et dep̃ssis¬
luminib eis reuerentiȩ obseqͥũ p̃beret : ex carne eductꝰ ẽ. Quamre aꝑte
datur intelligi. quȩ erit mnilla incorruptibili uita noticia: si uir iste
adhuc in carne corruptibili positꝰ ꝓphetas scõs quos nimirũ nũquam
uiderat agnouit
olet autẽ plerũq contingere. ut egressura anima eos etiã re¬
cognoscat: cũ quibꝰ ꝓ ȩqualitate culparũ uł eciã p̃mioꝵ in una ẽ mansi.¬

Expanded text:
semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi scientem omnia sciunt? Nam quidam noster religiosus vir, et vitae valde laudabilis, cum ante hoc triennium moreretur sicut religiosi alii, qui praesentes fuere testati sunt in hora sui exitus Jonam prophetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit dominos suos ex nomine clamare. Quos dum ad se venisse diceret, et depluminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi, quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc in carne corruptibili positus, prophetas sanctos, quos nimirum nunquam vidit, agnovit. Solet autem plerumque contingere, ut egressura anima eos etiam recognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uomodo eñĩ p̃sentes ñ posset agnoscere: qͥ etiã ꝓ absentiũ memoria curaus
exorare. Quamre illudd quoq ostendit᷑: quod nequa qũa ipse requisisti. q
et boni malos. et mali cognoscunt bonos. Nã et diues ab abrahã cognosetꝰ
eui dictũ ẽ.⁊ccepisti bona in inta tua: et electꝰ lataris a repbo est di.¬
uite cognitꝰ. quẽ mitti p̃catur ex nomine dicens. Mitte lararũ ut intis.¬
guat̾ extremũ digitisui in aquã: et refrigeret lingũa meã. In qua ii.¬
delicet cognitione. utriꝰq partis cumusus retͥbutionis excresen:
ut bom ampliꝰ gaudeant qͥ secũ eos lȩtari conspiciunt quos amauerunt:
et mali dũ cũ eis torquent᷑ quos in hoc mundo despecto dõ dilexerunt.
qi ñ solũ eos agnoscunt. quos in hoc mundo nouerãt. s uelut uisos ac cos.¬
nitos recognoseunt bonos. quos nũquã uidert̃. Na cũ antiquos patres in¬
ilbo ec̃na hereditate uiderint : eis ncognitiꝑ usionẽ non ert̃. qs in oꝑe

Expanded text:
oscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in re illud quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua vidut boni amplius gaudeant qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt; et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc mundo despecto Deo dilexerunt, s, quia non solum eos agnoscunt quos in hoc mundo noverant, sed velut visos atque cognitos recognoscunt bonos quos nunquam viderunt. Qui enim iereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere
Abbreviated transcription (Latin):
debitores se ẽẽ cognoscant: quanto in ȩt̃nũ mala puniri conspieiunt.
quȩ eurs adiutorio uicerunt.
⁊ ubi ẽ quod sc̃i sunt. si ꝓ inimicis suis quos tunc ardȩre uiderint non
Gregorius¬
Irant ꝓ inmicis sus eo tp̃r. quo possunt ad fructuosam pȩnitentiã
eoꝵ corda conuertere. atq ipsa conuersione saluare. Quid eñi aliud

Expanded text:
debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt, debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt, quae ejus adjutorio vicerunt. Et ubi est, quod sancti sunt, si pro inimicis suis, quos tunc ardere viderint non oGREGORIUSOrant pro inimicis suis eo tempore, quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque ipsa conversione salvare: quid enim aliud
Abbreviated transcription (Latin):
care. ostendunt emĩ ꝙ in peccato sẽꝑ uiuere cupiunt. qui nũqua desin̾t
eeare an iniuunt: Ad magñã gͥ iusticiã iudcantis ꝑtinet uet nuqũa ea¬
reant supplitio. qui inhac uita nũ qu̾a uoluert̃ carere peccato. Petrꝰ
ea nullus nistꝰ erudelitate pascit᷑: et de linquens serutis a iusto dño id.¬
cireo cedi p̃cipit᷑. ut a nequitia corrigatur. Adhoc gͥ uapulat: ut em̃dari
aebeat. Iniqui aũ gehenne ignib traditi. si ad correptionẽ non ꝑueniunt.
quo fine semper ardebuN
Gregorius
Imipotens cs quia piꝰ est. miserorũ cruciatu ñ pascit᷑: q autẽ iustꝰ ẽ.
ab iniquoꝵ ultione in ꝑpetuũ ñ sedatur. S inqui om̃s ȩt̾no suppliuo
deputati. sua quidẽ iniquitate puniuntur : et tñad aliquid ardebunt.
s cilieet ut iusti om̃s et in dõ uideant gaudia quȩ ꝑcipiũt: et millis resyi¬
ciant supplitia quȩ euasert̃. Quatinꝰ tanto magis in ȩt̾nũ diuinȩ grae¬

Expanded text:
unquam desinunt peccare dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet ut nunquam careant supplicio, qui in hac vita nunquam voluerunt carere peccato. PETR. Sed nullus justus crudelitate pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur; ad hoc ergo vapulat, ut emendari debeat. Iniqui autem gehennae ignibus traditi, si ad correctionem non perveniunt, quo fine semper ardebunt? GREGOR. Omnipotens Deus, quia pius est, miserorum cruciatu non pascitur; quia vero justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia qu
Abbreviated transcription (Latin):
t. moriendo. resur gendo. ascendendo. cuncta mysteria quȩ in eofuerãt
clausa patefecit. Et nullus in cȩlo qr neq angłs. nullus in terra. qr neq
homo uiuens in corpore. nullus subtꝰ terrã dignꝰ inuentꝰ ẽ: quia neq
animȩ corpore exutȩ. aperire nobis p̃ter dñm sacri ȩloquii seereta
Queso te unꝰ eẽ gehennȩ ignis credendꝰ ẽ: an quanta peccatoꝵ diuersit
fuerit. tanta quoq existimanda sunt et ipsa incendia ẽẽ p̃parata e S¬

Expanded text:
ctus moriendo, resurgendo, ascendendo cuncta mysteria, quae in ea fuerant ctus moriendo, resurgendo, ascendendo cuncta mysteria, quae in ea fuerant clausa, pahomo vivens in corpore: nullus subtus terram dignus inventus est, quia neque animae corpore exutae aperire nobis praeter Dominum sacri eloquii secreta Quaeso te, unus esse gehennae ignis credendus est; an quanta peccatorum diversitas fuerit, tanta quoque aestimanda sunt et ipsa incendia esse praeparata?
Abbreviated transcription (Latin):
queso qr paulo suꝑiꝰ sermo de locis pȩnalibꝰ inferni uersabat᷑: ubinã esse
infernũ putamꝰ. suꝑ hanc terrã an sub terra esse credendꝰ ẽ: Gregoriꝰ
ac de re. temere diffinire nil audeo. Nonnulli nãq in quad̾a terrarũ
parte. infernũ esse putauert̃: alii uͦhunc sub terra esse estimant. S
tam̃ hoc animũ pulsat. q si id̾cireo infernũ dicimꝰ q inferius iacet: qđ
nfernꝰ u inferio. sub terra eẽ uideat᷑. Et loħis uox. in ea estimatione con¬
cordat. Qui cũ signatũ librũ ui sygillis uidisse se diceret: qr nemo in-¬
uentꝰ ẽ dignꝰ neq incęlo neq in terra neq subtꝰ terrã aꝑire librũ. et sol
uere signacula eius: adiunxit. Et ego fleba multũ. Quẽ tamen postmodi
librũ ꝑ leonẽ de tͥbu uida dicit aperiri. In quo uidelicet libro. qͥd aliud
qũa sacra scͥptura signat᷑  Qũa solus redẽptor nr̃ aperuit: qui homo fa¬

Expanded text:
quaeso, quia paulo superius sermo de locis poenalibus inferni versabatur, ubinam esse quaeso, quia paulo superius sermo de locis poenalibus inferni versabatur, ubinam esse infernum putamus? super hanc terram, an sub terra esse credendus est? Hac de re temere definire nihil audeo. Nonnulli namque in quadam terrarum parte infernum esse putaverunt; alii vero hunc sub terra esse aestimant. Sed tamen hoc animum pulsat, quia, si idcirco iterra, inferior sub terra esse videatur. Et Joannis vox in ea aestimatione concordat; qui cum signatum librum septem sigillis vidisse se diceret, quia nemo inventus est dignus neque in coelo, neque invere signacula ejus, adjunxit: Et ego flebam multum . Quem tamen librum postmodum per leonem de tribu Juda dicit aperiri. In quo videlicet libro, quid aliud quam sacra Scriptura signatur, quam solus Redemptor noster aperuit, qui homo fa
Abbreviated transcription (Latin):
mouet. quod post mortẽ ad pęnalẽ locũ ductꝰ est: cuiꝰ feretri uestis tanti
potuit. ut malignꝰ spc ab obsesso homine fugaret᷑.rasit smegoniu
Dac in re magna debet om̃ipotentis di dispensatio. et qu̾ãsit multiplex
agnosci: cuius iuditio actũ ẽ. ut iscłe uir paschasiꝰ et ipse intus ad ali¬
quantũ tẽporis reciperet quod peccasset: et tamen ante humanos oeulos
mira ꝑ corpꝰ suũ post mortẽ faceret. quiante mortẽ eis quoq eognoscen.¬
tibus pia opera fecisset: ut neq hi qui bona eiꝰ uiderant. de elemosinaꝵ
illiꝰ estimatione fallerent᷑: neq ipsi sine ultione laxaret᷑ culpa. quã nec
esse culpã credidit. et idcirco hanc fletibꝰ non extinxit.
Serpendo quod dicis. Uerũ tamen hac ratione constrictꝰ non solũ quȩ
intelligo s ipsa eciã que meñ intelligo. cogor iã peccata formidare. S

Expanded text:
movet, quod post mortem ad poenalem locum ductus est, cujus feretri vestis tanti movet, quod post mortem ad poenalem locum ductus est, cujus feretri vestis tanti potuit ut malignus spiritus ab obsesso homine fugaretur. GREGOR. Hac in re magna debet omnipotentis Dei dispensatio et quam sit multiplex agnosci. Cujus judicio actum est ut idem vir Paschasius et ipse intus ad aliquantum temporis reciperet quod peccasset, et tamen ante humanos oculos mira per corpus suum post mortem faceret, qui ante mortem eis quoque cognoscentibus pia opera fecisset; ut neque hi qui bona ejus viderant, de eleemosynarum illius aestimatione fallerentur, neque ipsi sine ultione laxaretur culpa, quam nec esse culpam credidit, et idcirco hanc fletibus non exstinxit. PETR. Perpendo quae dicis, verumtamen 448 hac ratione constrictus, non solum quae intelligo sed etiam ipsa quae non intelligo in me cogor jam peccata formidare. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝓpinquitate tangitur. et signis manifestiorib aperit᷑. Quia eñĩ in hoc
cogitationes nr̃as incissim minime uidemꝰ. in illo autẽ nr̃a malterutrũ
corda conspiciemꝰ: quid hoc scłm nisi noctẽ. et quid uenturũ nisi diem
dixerim. S qũẽ ad modũ cũ nox finiri. et dies incipit oriri. ante solis ortũ
simul aliquo modo tenebre cũ luce cõmixtȩ sunt. quousq discedentis
noctis reliquie ini lucẽ diei subsequentis ꝑfecte uertantur. ĩta huius
munda finis iam cũ futuri scłi exordio ꝑmiscet᷑: atq ipsȩ reliquiarũ enꝰ
tenebrre. quadã iã rerũ spiritaliũ ꝑmirtione translucent. Et quȩ illius
mendi st multa ĩã cernimꝰ s necdũ ꝑfecte cognoscimꝰ: qi quasi in quoda
mentis crepusculo. hȩc uelut ante sołe indemꝰem. qr qua ssetiusd
Petrus
lacet quod dicis. S de tanto iuro paschasio hoc animũ ad quȩstionẽ

Expanded text:
ipsa jam quasi propinquitate tangitur, et signis manifestioribus aperitur. Quia enim in hoc saeculo ipsa jam quasi propinquitate tangitur, et signis manifestioribus aperitur. Quia enim in hoc saeculo cogitationes nostras vicissim minime videmus, in illo autem nostra in alterutrum corda conspicimus, quid hoc saeculum nisi noctem, et quid venturum nisi diem dixerim? Sed quemadmodum cum nox finiri et dies incipit oriri, ante solis ortum, simul aliquo modo tenebrae cum luce commistae sunt, quousque discedentis noctis reliquiae in lucem diei subsequentis perfecte vertantur, ita hujus mundi finis jam cum futuri saeculi exordio permiscetur, atque ipsae reliquiarum ejus tenebrae quadam jam rerum spiritalium permistione translucent. Et quae illius mundi sunt, multa jam cernimus, sed necdum perfecte cognoscimus, quia quasi in quodam mentis crepusculo haec velut ante solem videmus. PETR. Placet quod dicis. Sed de tanto viro Paschasio hoc animum ad quaestionem
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Cui ille respondit. Pro nulla alia causa in hoc penali loco cde puitas
sum. nisi quia in parte laurentii contra symmachũ sensi. S queso te ꝓme
dum depeare: atq in hoc cognosces quod exauditꝰ sis: si buc rechiens me
non inueneris. Qua de re uir dñi germanꝰ se in p̃cibus constrinxit. et p̾
paucos dies redit : s apdactũ paschasiũ in loco eodẽ mnimne inuenit. Q
enĩ non malitie s. erroie eccauerat: purgari pꝰ mortẽ potuit apeccato.
uod uamen credendũ ẽ quia ex illa elemosinarũ suarũ largitate hoe ob¬
tinuit. ut tunc potuisset ꝓmereri ueniã. cũ ĩ ml posset operari. fet
Uid ẽ hoc queso te. qđ inhis extremis tẽporibꝰ tã multa de animabꝰ elaresc̃
Que ante latuerunt: ita ut aꝑtis reuelationib atq ostensionibꝰ: uenturum
słm inferre se nobis atq aperire uideatur: .x.lii. bregori ue¬

Expanded text:
uisivit. Cui ille respondit: Pro nulla 445 alia causa in hoc poenali loco deputatus uisivit. Cui ille respondit: Pro nulla 445 alia causa in hoc poenali loco deputatus sum, nisi quia in parte Laurentii contra Symmachum sensi. Sed quaeso te, pro me Dominum deprecare, atque in hoc cognosces quod exauditus sis, si huc rediens me non inveneris. Qua de re vir Domini Germanus se in precibus constrinxit, et post paucos dies rediit, sed jam dictum Paschasium in loco eodem minime invenit. Quia enim non malitia, seQuod tamen credendum est, quia ex illa eleemosynarum suarum largitate hoc obtinuit, ut tunc potuisset promereri veniam, cum jam nihil posset operari. PETR. Quid hoc est, quaeso, quod in his extremis temporibus tam multa de animabus clarescunt, quae ante latuerunt; ita ut apertis revelationibus atque ostensionibus venturum saeculum inferre se nobis atque aperire videatur? ΚΕΦΑΛ. ΜΒ'.
Abbreviated transcription (Latin):
cultor pauperũ et contẽptor si. S hic in ea le contentione quȩ
in ardescente zelo fideliũ int̾sỹmachũ atq laurentiũ facta ẽ: ad pon-¬
tificatꝰ ordinẽ laurentiũ elegit. et om̃ũ post unammitate superatꝰ.
in sua tam̃ sententia. usq in diem sui exitꝰ ꝑstitit : illũ amando atq
p̃ferendo. quẽ episcopoꝵ uiditio p̃eẽ. sibi ȩccła refutanit. Hic itaq
cũ tẽporib symmachi apłicȩ sedis p̃sulis eẽt defunctꝰ: eiꝰ dal matic̃
feretros suppositã demoniacus tetigit. statimq saluatꝰ est. Post multũ ũth
pis igter manio ceapuano ep̃o. cuiꝰ superius memoriam feci medici pro corpi
salute dictauerunt: ut in angulanis terinis lauari debuisset. Ql prigor ns
easdem termas. p̃dictũ paschasiũ chaconẽ stantẽ. et obsequentẽ in eadoribꝰ
inuenit. Auo uiso. uehement̃ extimint : et quid illic tantꝰ uir faceret ina¬

Expanded text:
cultor pauperum, et contemptor sui. Sed hic in ea contentione quae cultor pauperum, et contemptor sui. Sed hic in ea contentione quae inardescente zelo fidelium inter Symmachum atque Laurentium facta est ad pontificatus ordinem Laurentium elegit; et omnium post unanimitate superatus, in sua tamen sententia usque ad diem sui exitus perstitit, illum amando atque praeferendo, quem episcoporum judicio praeesse sibi Ecclesia refutavit. Hic itaque cum temporibus Symmachi apostolicae sedis Praesulis esset defunctus, ejus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Post multum vero temporis Germano Capuano episcopo, cujus superius memoriam feci , medici pro corporis salute dictaverant, ut in Angulanis thermis lavari debuisset. Qui ingressus easdem thermas, praedictum Paschasium diaconum stantem et obsequentem in caloribus invenit. Quo viso vehementer extimuit, et quid illic tantus vir faceret inq
Abbreviated transcription (Latin):
Quauis hoc de igne tͥbulationis. in hac nobis inta adhibito. possit intellig
tamen siquis de igne futurȩ purgationis accipiat. pensandũ sollicite ẽ.
qi illũ dixit ꝑ ignẽ posse saluari: non qͥsiꝙꝑ hoc fundamentũ. ferrũ. es.
uł plũbũ edificat. id ÷ peccata maiora et idcirco duriora. atq tunc insolũ¬
bilia s ligna. fȩnĩscipulã. id÷ peccata minima atq leuissima: quȩ̃ ignis
facile consumat. Hoc tamensciendũ ẽ. qr illic salt̃i de minimis iul quisq
purgationis obtinebit: nisi bonis hoc actib in hac adhuc uita positus.
ut illic obtineat promereatur. xli. upo¬
am cũ adhuc ẽẽm iuiuenculus. atq in laico habitu constitutꝰ
narrari amaiorib atq scientib audiui: quod paschasius biuꝰ apłicȩ
sedis ddiaconꝰ. cuiꝰ apud nos rectissimi et luculenti de sc̃o spũ libri ex¬
tant. mirȩ sc̃itatis uir fuerit. ȩlemosinarũ maxime operibꝰ uacans

Expanded text:
Quamvis hoc de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, attamen si quis haec de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est quia illum dium, plumbum aedificat, id est, peccata majora, et idcirco duriora, atque tunc jam insolubilia; sed lignum, fenum, stipulam, id est, peccata minima, atque levissima, quae ignis facile consumat. Hoc tamen sciendum est, quia illic saltem de minimis quisque nihil purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic obtineat, promereatur. CAPam cum adhuc essem juvenculus, atque in laico habitu constitutus, narrari a majoribus atque scientibus audivi, quod Paschasius hujus apostolicae sedis diaconus, cujus apud nos rectissimi et luculenti de sancto Spiritu libri exstant, mirae sanctitatis vir fuerit, eleemosynarum maxime operibus vacans,
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ etiã corporũ beantudine ꝑfruent᷑: ut in ipsa quoq carne gaude¬
ant. in qua dolores ꝓ dño eruciatꝰ ꝙ ꝑtulert̃. Frohac qͥppe geminata
eoꝵ głia. scͥptũ ẽ. In terra sua duplicia possidebunt. Hinc etiam ante
resurrectionis diem. de scõꝵ anmnabꝰ scͥptũ est. datȩ sunt illis singulȩ
stolȩ albȩ. et dictũ ẽ illis ut requiescerẽt tẽpꝰ adhuc modicũ. donec¬
impleat᷑ numerꝰ conseruoꝵ et frũm eoꝵ. Qui itaq nc̃ singulas acce¬
perunt. binas in iuditio stolas habituri st̃: qi mͦ animarũ tantũmͦ.

Expanded text:
vero etiam corporum beatitudine perfruuntur, ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores pro Domino cruciatusque pertulerunt. Pro qua quippe geminata eorum gloria scriptum est: In terra tua duplicia possidebunt . Hinc etiam ante resurrectionis diem de sanctorum animabus scriptum est: Datae sunt illis singulae stolae albae et dictum impleatur numerus conservorum et fratrum eorum. Qui itaque nunc singulas acceperunt, binas in judicio stolas habituri sunt. Quia modo animarum tantummodo,
Abbreviated transcription (Latin):
lacet qđ dicis. S nosse uellẽ. si nc̃ ante resurrectionẽ corpoꝵ. in cęlum
recipi ualeant ammȩ iustorum.. xxuiie¬
Gregorius
oc neq de om̃ib iustis fateri possumꝰ: neq de om̃ibꝰ negare. Nã sunt
quorũdã iustoꝵ animȩ: quȩ acȩlesti regno quibusda ad huc mansio.¬
nibus differunt᷑. in quo dilationis regno quid aliud innuitur. nisi quod
ae ꝓfecta insticia aliquid minꝰ habuert̃: Et tam̃ luce clarius constat.
Stib sedib recipiunt᷑. Quod et ipsa ꝑse ueritas at testatur dicens u̾bi¬
cũq fuerit corpꝰ. illuc congregabunt᷑ et aquilȩ: qr ubi ipse redẽptor
nr ẽ corpore. illuc ꝓculdubio colligunt᷑ et animȩ ustoꝵ. Et paulus
nec pauili animã eẽ in cęlo negat: qͥ etiam de solutione sui corporis

Expanded text:
e velim al., vellem si nunc, ante resurrectionem corporum, in coelo recipi valeant animae justorum.--GREGORIUS. Hoc neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare, nam sunt quorumdam justorum animae, quae a coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur; in quo dilationis damno quid aliud innuitur nisi quod de perfecta justitia aliquid minus habuerunt? et tamen luce clarius constat stibus sedibus recipiuntur, quod et ipsa per se Veritas attestatur, dicens: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae ; quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illuc procul dubio colliguntur justorum animae. Et Paulus nec Pauli animam esse in coelo negat, qui etiam de solutione al., dis
Abbreviated transcription (Latin):
uitã subsequi scirent : Tu uꝰ ipse inquies. qi uitã animȩ̃ in corpore ma¬
uentis er motib corporis agnoscis : et ecce h qui animas in morte posuerꝰ.
atq animarũ uitã post mortẽ carnis eẽ crediderunt cotidianis miraeuis
coruscant. Ad extineta nãq eoꝵ corpora: uiuentes egri ueniut̃ ⁊ sanantꝰ
Periuri uenuut᷑: et a demonio uexant᷑ demoniaci ueniut̃ et liberantir¬

Expanded text:
vitam subsequi scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore mavitam subsequi scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore manentis ex motibus corporis agnoscis; et ecce hi qui animas in mortem posuerunt, atque animarum vitam postmortem carnis esse crediderunt, quotidianis 384 miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt, et sanantur; perjuri veniunt, et daemonio vexant
Abbreviated transcription (Latin):
sandũ est. quia in hoc quoq mundo uisibili. nichil nisi ꝑ ereaturam
inuisibilẽ dispom potest. Nã sicut omp̃s ds aspirando uł implendo ea¬
que ratione subsistunt. et uunficat et mouet in insibilia: ita ipsa quoꝙ
nulla ĩa esse hec uisibilia existimare cõpellor. qui prius in me in.¬
firmantiũ ꝑsona suscipiens. de ininsibilib dubitabã. Itaq placent
cuncta quȩ dicis: s tamen sicut uitã animȩ in corpore manentis ex mi¬
tu corporis agnosco. ĩ ta uitã ammȩ post corpꝰ. aꝑtis quibusdã reb attes.¬
tantib agnoscere cupio. uii. bregoriu¬
tantib agnoscere cupio.
Iac in re si cor paratũ tuȩ dilectionis inuenio: in alligatione mi¬
nĩme laboro. Nũquidnã scĩ apłi et marryres xp̃i p̃sent̾e uitã despi.¬
cerent. in morte carnis animas ponerent: nisi certiorẽ animarũ

Expanded text:
sandum est, quia in hoc quoque mundo visibili, nihil nisi per creaturam sandum est, quia in hoc quoque mundo visibili, nihil nisi per creaturam invisibilequae ratione subsistunt, et vivificat et movet invisibilia, ita ipsa quoque nulla jam esse haec visibilia existimare compellor; qui prius in me infirmantium personas suscipiens de invisibilibus dubitabam. Itaque placent cuncta quae dicis; sed tamen sicut vitam animae in corpore manentis ex motu corporis agnosco, ita vitam animae post corpus apertis quibusdam rebus atttantibus agnoscere cupio. CAP. tantibus, cognoscere cupio. GREGOR. Hac in re si cor paratum tuae dilectionis invenio, in allegatione minime laboro. Nunquidnam sancti apostoli et martyres Christi praesentem vitam despicerent, et in mortem carnis animas ponerent, nisi certiorem animarum
Abbreviated transcription (Latin):
adte nulla uisibilia nͥ ꝑ inuisibilia uident᷑. Ecce enĩ cuncta corporea
oculus tui corporis aspicit. nec tamen ipse corporeꝰ oculus aliqͥd corpo.¬
reũ uideret: nisi hunc res incorporea ad uidendũ acueret. Nam tolle
mente quȩ non uidetur. et in cassũ patet oculus qui uidebat. Subt᷑he
anim̃a corpori: remanent ꝓculdubio oculi in corpore aꝑti. Si igitur
ꝑse uidebant: cur discedente anima nil uident  hinc gͦ collige: quia
ipsa quoq iisibilia non nͥꝑ inuisibilia uident᷑. Ponamꝰ quoq ante oculos
mentis ȩdaficare domũ. immensas moles leuare. pendere magnis machi¬
nis colũnas: quis queso te hoc opꝰ operat᷑: corpꝰ inisibile quod illas moles
manib trahit: an inuisibilis anima quȩ uiuificat corpus : Tolle enĩ
qđ non uidetur in corpore: et mex immobilia remanent cuncta
quȩ moueri indebantur iusibilia corpora metalloꝵ. Qua ex re pen.¬

Expanded text:
ad te: nulla visibilia nisi per invisibilia videntur. Ecce enim cuncta corporea ad te: nulla visibilia nisi per invisibilia videntur. Ecce enim cuncta corporea oculus tui corporis aspicit, nec tamen ipse corporeus oculus aliquid videret corporeum, nisi hunc res incorporea ad videndum acueret. Nam tolle mentem quae non videtur, et incassum patet oculus qui videbat. Subtrahe animam corpori, remanent procul dubio oculi in corpore aperti. Si igitur per se videbant, cur discedente anima nil vident? Hinc ergo intellige: quia ipsa quoque visibilia, non nisi per invisibilia videntur. Ponamus quoque ante oculos mentis, domum aedificare, immensas moles levare, pendere magnas in machinis columnas: quis, quaeso te, hoc opus operatur? Corpus visibile quod illas moles manibus trahit: an invisibilis anima quae vivificat corpus? Tolle enim quod non videtur in corpore: et mox immobilia remanent cuncta quae moveri videbantur visibilia corpora metallorum. Qua in re pen
Abbreviated transcription (Latin):
cũ plectentẽ. transcendentẽ et sustinentẽ. in circũ scͥptũ atq inuisibi¬
lẽ dm̃ ĩta tlubitare ñ debeshunc inuisibilia obsequia habere. debe
qͥppe ea quȩ ministrant ad eiꝰ similitudinẽ tendere cui ministrant. ut
quȩ inursibili seruiũt. esse inuisibilia ñ dubitent᷑. hec autẽ quȩ ee ere¬
uitã animȩ in corpore manentis ꝑpendis ab imo: ita uitã aniinȩ exe¬
antis a corpore ꝑpendere debes a sũmo: qi pot̾̃ in uisibilit uiuere. qũ
oportet in obsequio inuisibilis conditoris manere.Mit Perere qͣ¬
este totũ dr. s mens refugit credere. quod corporeis oculis
non ualet uideri.
uo Pablos dicat. est enĩ fides sperandarũ substantia rerũ
argumentũ non apparentũ. hoc ueracit̃ đr credi. qđ ñ ualet uideri.
am credi iã non potest: quod uideri potest. Ut tamen te breuit᷑ reduc̃ã

Expanded text:
cumplectentem, transcendentem, et sustinentem, incircumsccumplectentem, transcendentem, et sustinentem, incircumsclem Deum, ita dubitare non debes hunc invisibilia obsequia habere. Debent quippe ea quae ministrant ad ejus similitudinem tendere cui ministrant, ut quae invisibili serviunt, esse invisibilia non dubitentur. Haec autem quae esse crevitam animae in corpore manentis perpendis ab imo, ita vitam animae exeuntis a corpore perpendere debes a summo, quia potest invisibiliter vivere, quam oportet in obsequio invisibilis Conditoris manere. PETR. Recte totum dicitur, sed mens refugit credere, quod corporeis oculis non valet videre. um Paulus dicat: Est enim fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium , hoc veraciter dicituNam credi jam non potest quod videri potest. Ut tamen te breviter reducam
Abbreviated transcription (Latin):
uitalẽ emusit flatũ. & que priꝰ mecũ loquentẽ uidebam : subito extine
indi.s eius anma utrũ egressa sit an non egressa : non uidi. Et ualde duri
uidetur. ut credatur res. et qũa millus ualeat uidere..U.Gregor
Uid mirũ petre si egredientẽ anima non ind̾isti: quã et manent̾e meo¬
pore non uides. Nũquidnã mͦ cũ mecũ loqueris. quia uidere inqr
inuisibilis ẽ : atq ita ex corpore inuisibilit̃ egreditur. sicut in corꝑ
inuisibiliter manet.
Petrus
ed uitã auimȩ in corpore manentis. pensare possũ ex ipsis motib
corporis: qr nͥ corpori anima ad esset : eiusdẽ mẽbra corporis moueri
nouet corpꝰ. sic uis diuma implet quȩ creauit omĩa: et alia insp¬
ando uiuficat: aliis uͦ tͥbuit ut uiuant aliis hoc solũmodo prestatꝰ
ut sint. Quia uerũ ẽt̃ non dubitas creantẽ et regentẽ. implentẽ et eir¬

Expanded text:
vitalem emisit flatum; et quem prius mecum loquentem videbam, subito extinctum vitalem emisit flatum; et quem prius mecum loquentem videbam, subito extinctum vidi. Sed ejus anima utrum egressa sit, an non, non vidi; et valde durum videtur ut credatur res esse, quam nullus valeat videre. GREGOR. Quid mirum, Petre, si egredientem animam non vidisti, quam et manentem in corpore non vides? Nunquidnam modo cum mecum loqueris quinvisibilis est, atque ita ex corpore invisibiliter egreditur sicut in corpore invisibiliter manet. Petrus: Sed vitam animae in corpore manentis pensare possum ex ipsis motibus corporis: quia nisi corpori anima adesset, ejusdem membra corporis moveri movet corpus, sic vis divina implet quae creavit omnia. Et alia inspirando vivificat, aliis vero tribuit ut vivant, aliis hoc solummodo praestat ut sint. Quia verum esse non dubitas, creantem, et regentem, implentem, et cir
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ bifpẽ ꝓ malissuis oꝑib pꝰ mortẽ carnis ad inferos deducti. nec inipse
morte moriuntur.: S in utraq tã dispari sententia demonstrat᷑. qi conei¬
mator uerar et illud ex tẽptatione carnali intulit: et hoc pꝰ modũ ex
spiritali ueritate diffinuit.
Petrus
ibet nescisse. quod requisiui. dũ me in tanta subtilitate contigi. dis¬
cere quod nesciui. s queso te ut me equanumt̃ feras. si ipse quoq apuc
te more ecclesiastis nr̃i infir mantiũ in me ꝑsonã suscepero: ut eudem
nfirmantib ꝓdesse ꝓpinquiꝰ. quasi ꝑ eoꝵ inquisitionẽ possim. i Soregom
Uor condescendentẽ te infirmitati ꝓximoꝵ equanimit᷑ nonferã : eum
paulus dicat. om̃ib oĩa factꝰ sum: ut oñs facerẽ saluos. Quod ipseqͥes
cum ex condescensione haritatis egeris. in hac re ampliꝰ uenerari debes
in qua morẽ egregiĩ p̃dicatoris imitaris.
Petrus
uodã fr̃e moriente p̃sentẽ me fuisse contigit. q̃mi repente dum loquȩret᷑.

Expanded text:
itus pro malis suis operibus post mortem carnis ad inferos deducti, nec in ipsa morte moriuntur? Sed in utraque tam dispari sententia demonstratur quia concionator verax et illud ex tentatione carnali intulit, et hoc postmodum ex spiritali veritate definivit. PETR. Libet nescisse quod requisivi, dum me 380 in tanta subtilitate contigit discere quod nescivi. Sed quaeso te, ut me aequanimiter feras, si ipse quoque apud te more Ecclesiastis nostri, infirmantium in me personam suscepero, ut eisdem infirmantibus prodesse propinquius quasi per eorum inquisitionem possim. GREGOR. Cur condescendentem te infirmitati proximorum aequanimiter non feram, cum Paulus dicat: Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos ? Quod ipse quoque dum ex condescensione charitatis egeris, in hac re amplius venerari debes, in qua morem egregii praedicatoris imitaris.PETRUS. Quodam fratre moriente praesentem me fuisse contigit. Qui repente dum loqueretur,
Abbreviated transcription (Latin):
peceatis. fieriposse credendũ est : sicut ẽ assiduus ociosus sermo. in moderatꝰ¬
risus. uł peccatũ curȩ reifamiliaris: quȩ uir sine culpa uł ab ipsis agitur
qui culpas qualit̃ declinare debeant sciunt: aut in ñ grauib reb error
ignorantiȩ. quȩ cuncta etiã pꝰ mortẽ grauant. si ad huc in hac uita positis
pides p̾ciosos. ligna. fenũ. stipulã: uniꝰcuiusq opꝰ quale sit ignis ꝓbabit.¬

Expanded text:
peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatpeccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatrisus, vel peccatum curae rei familiaris quae vix sine culpa ab ipsis agitur, qui culpas qualiter declinare debeant sciunt aut non in gravibus rebus error ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis pides pretiosos, ligna, fenum, stipula