comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ locutus fuit illi dñs: Et exiuit cum eo loth Noc autẽ pro mag¬
no int̾ septem sapientum dicta celebratur. epayto. idest se qͤre
de t̾ra sua: S quia antea t̾ra ei fuerat alia. hoc est regio caldeorũ
de qua exiuit thara pat᷑ abraham et in charran demigrauit:
et quia secum eduxit nepotem suum. cui dictum suerat. exa
de cognatione tua : consideremus ne forte hoc sit exire de t̾ra
sua. de huius t̾rȩ. hoc ÷ de corporis nr̃i quadam moracione e¬
gredi: De qua exiuit paulus qui dixit: Nr̃a autẽ conuersatio in cȩ¬
lis est Et de illecebris et delectacionibus corporalibus. quas uelut
cognatas animȩ nr̃ȩ dixit. quam compati necesse est corpori.
donec colligata eius uinculo adheret: Ergo exire de conuersatione
terrena. et a secularibus delectamentis ex superioribus uit ȩ
moribus. atq actibus debenins. ut non solum loca s etiã nosmet¬

Expanded text:
dum locutus est illi Dominus. 4. Et exivit cum eo Loth . Hoc autem quod pro magdum locutus est illi Dominus. 4. Et exivit cum eo Loth . Hoc autem quod pro magno inter septem Sapientum dicta celebratur ἔπου Θεῷ, id est, sequede terra sua. Sed quia ante terra ei fuerat alia, hoc est, regio Chaldaeorum de qua exivit Thare Pater Abrahae, et in Charram demigravit; et quia secum eduxit nepotem suum, cui dictum fuerat: Exi de cognatione tua; consideremus ne forte hoc sit exire de terra sua de hujus terrae, hoc est, de corporis nostri quadam commoratione egredi, de qua exivit Paulus qui dixit: Nostra autem conversatio in coelis est ; et de illecebris et delectationibus corporalibus quas velut cognatas animae nostrae dixit, quam compati necesse est corpori, donec ejus colligata vinculo adhaeret. Ergo exire de conversatione terrena, et saecularibus oblectamentis et superioris vitae moribus atque actibus debemus; ut non solum loca, sed etiam nosmet
Abbreviated transcription (Latin):
insignibus. quem uotis suis philosophia non potuerit equare: De¬
niq minus est quod illa finxit. quam quod ista gessit. maiorq
ambicioso eloquentiȩ mendacio simplex ueritatis sides: Itaq cu¬
iusmodi fuerit in eo uiro deuocio consideremus: Ca enĩ uirtus or¬
dine prima est. que est suncdamentum cȩterarũ. meritoq hanc
ab eo primam exegit ds̃ dicens: Exi de terra tua. et de cognatione
tua. et de domo patris tui: Satis suerat dixisse de t̾ra tua. ibi e-¬
rat exire de cognatione. exire de paterna domo: S ideo singła
addidit. ut euis affectum probaret. ne forte aut imprudentem
coepisse uideretur. aut fraus aliqua mandatis pararetur celestib
S sicut coaceruanda suerunt precepta ne quid lateret: ita etiã ꝓ¬
ponenda merita. ne forte desperaret : Tẽptatur ut fortis. incita¬
tur ut fidelis. prouocatur ut uistus. Meritoq exiuit. quẽ admo¬

Expanded text:
insignibus, quem votis suis Philosophia non potuerit aequare. Deinsignibus, quem votis suis Philosophia non potuerit aequare. Denique minus est quod illa finxit, quam quod iste gessit, majorque ambitioso eloquentiae mendacio simplex veritatis fides. Itaque cujusmodi fuerit in eo viro devotio, consideremus. Ea enim virtus ordine prima est, quae est fundamentum caeterarum: meritoque hanc ab eo primam exegit Deus dicens: Exi de terra tua, et de cognatione tua, et de domo patris tui . Satis fuerat dixisse de terra tua. Ibi enim erat exire de cognatione, exire de paterna domo: sed ideo addidit singula, ut ejus affectum 283 probaret ne forte aut imprudentem cepisse videretur, aut fraus aliqua mandatis pararetur coelestibus. Sed sicut coacervanda fuerunt praecepta, ne quid lateret: ita etiam proponenda praemia, ne forte desperaret. Tentatur ut fortis, incitatur ut fidelis, provocatur ut justus, meritoque exivit quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
uiri uersemus uestigia. Nam si sapientes huius mundi ut pla¬
to ipse princeps phylosophorum. non ueram aliquã s sictam et
adumbratam sibi eam quam legimus polan proposuit ȩdifican¬
dam. ut doceret qualem rem publicam esse oporteret. atq ita
quam nec audierat nec uiderat in aliqua urbe describendam
putauit: ut hi quibus hoc munus est quẽ ad modũ rẽ publicani
regerent institui possent: et si condiscipulus platonis xenofon
ille socraticus sictis et ipse rebus ꝑsonã uoluit informare sapien¬
tis in eo librd quẽ ypaidid inscribit. ut ex intimo phi losophiȩ
sini iusti et sapientis doctrina procederet: quantomagis nos
non compositam siguram sapientis uiri.s expressam uirtutẽ.
et diuino institutã magisterio recensere intentius. et uias eiꝰ
debemus prosequi. quem moyses ita descripserit. ut retro quodãmͦ se ip¬
se respiceret: Magnus plane uir. et multarum uirtutum clarus

Expanded text:
osius ejusdem viri versemus vestigia. Nam si sapientes hujus mundi, ut Plaosius ejusdem viri versemus vestigia. Nam si sapientes hujus mundi, ut Plato ipse princeps philosophorum, non veram aliquam, sed fictam et adumbratam sibi eam quam legimus πολιτείαν proposuit persequendam , ut doceret qualem rempublicam esse oporteret: atque ita quam nec audierat, nec viderat 282 in aliqua urbe describendam putavit, ut ii quibus hoc munus est, quemadmodum rempublicam regerent, institui possent: et si condiscipulus Platonis Xenophon ille Socraticus fictis et ipse rebus personam voluit informare sapientis in eo libro, quem Κύρου Παιδείαν inscribit; ut ex intimo Philosophiae sinu justi regis et sapientis disciplina procederet: quanto magis nos non compositam figuram sapientis viri, sed expressam virtutem, et divino institutam magisterio recensere intentius, et vias ejus debemus persequi, quem Moyses ita descripsit, ut retro quodammodo se ipse respiceret?
Abbreviated transcription (Latin):
braham libri huius titulus est. qm ꝑ ordinem huius qͦ
patriarchȩ gesta considerare animum subiit. de quo
nobis moralis primo erit tractatus et simplex: Nã
et si altiori disputatione processus quidem et for¬
ma uirtutis. et quedam species exprimatur : tam̃
forensia queq actuum uestigia spectare. uir¬
tutis profectus est: Et enim si ea quȩ natura
ad uictum generauit hominũ. non unius s geminȩ. aut etiam
uberioris gratiȩ sunt: quanto magis ea quibus ȩpulantur animi
non angusti. s habunclantioris usus et multiplicis cibi esse esti¬
mari conuenit: Non mechiocri autẽ otiosum negotium: Et enĩ
cum dñs d̾s nr̃ hunc locupleti benedictionis suȩ dote dona¬
uerit. ut eius grã prouocaret ceteroᷤᷤ institutio corrigeret. moyseᷤᷤ
quoq imitandum nobis descripserit: ut corda hominũ in uiti¬
um labentia huius uiri contuitu uelut quodam terreno busto
resuscitaret : non ꝑsunctoruam debet uideri. si nos quoq eiusdẽ

Expanded text:
braham libri hujus titulus est, quoniam per ordinem hujus quoque Patriarchae gesta considerare animum subiit. De quo nobis moralis primo erit tractatus et simplex. Nam etsi altiori disputatione processus quidam et forma virtutis, et species quaedam exprimatur; tamen forensia quoque actuum ejus vestigia spectare, virtutis profectus est. Etenim si ea quae natura ad victum generavit hominum non unius, sed geminae aut etiam uberioris gratiae sunt, quanto magis ea quibus epulantur animi, non angusti, sed abundantioris usus, et multiplicis cibi esse aestimari convenit. 2. Non mediocre autem aut otiosum negotium. Etenim cum Dominus Deus noster hunc locupleti benedictionis suae dote donaverit; ut ejus gratia provocaret caeteros, institutio corrigeret: Moyses quoque imitandum nobis descripserit; ut corda hominum in vitium labentia, hujus viri contuitu, velut e quodam terreno busto resuscitaret, non perfunctorium debet videri, si nos quoque scrupul
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ et parentes muneribus. consulit᷑ puella de sponsalibus: Illa enĩ
uidicium spectat parentum: Non est enĩ uirginalis pudoris alienũ¬
petere maritum: s iam desponsata uira de profectionis consulit᷑
die: Nec immerito dilationem non attulit. uire et enĩ properare
debuit ad maritum: Inde illud euripedeon quod mirantur pleriq
unde translatum sit manifestum est: Ait enĩ in persona mulieris.
que tam̃ maritum uolebat relinquere. et ad alias petebat᷑ nupt

Expanded text:
autem et parentes muneribus . 91. Consulitur puella non de sponsalibus, nam illa autem et parentes muneribus . 91. Consulitur puella non de sponsalibus, nam illa judicium exspectat parentum, non est enim virginalis pudoris eligere maritum: sed jam desponsata viro de profectionis consulitur die. Nec immerito dilationem non attulit; jure etenim properare debuit ad maritum. Unde illud Euripideon quod mirantur plerique, unde translatum sit manifestum est. Ait enim in persona mulieris, quae tamen maritum volebat relinquere, et ad alias petebatur nupt
Abbreviated transcription (Latin):
placuit ornatu Et tn sume maures quas cibi aþaham reliquit.
sume quas transmisit uirias. Audi uerba dni tui sicut ipse aud¬
ebat. exequere uissa. sicut ille properauit implere Pulcherrimus
autẽ locus ad instruendos eos quibus aliquid inuingitur. quod
non prius manducauit puer abrahȩ appositum sibi panem.
quã manoatum dnĩ ex equeretur. quo imperata uasa aurea et
argentea dedit rebeccȩ Ui sponsata est eccła accepit uasa aurea
et argentea. in quibus esset thessaurus sidei Sunt etenĩ uasa
in honorem sunt et in contumeliã: Que sint ea uasa audi: ha¬
bemus thessaurum stũ in uasiꝰ fictilibus. Sasa sictilia corpora nr̃a
sunt. fides nrã thessaurus est: Et fortasse iam corpora nrã que ches
saurum habent aurea sunt. quia sunt plena prudentiȩ. et argencea
uasa sunt. que uident᷑ mandatis &ȩ lestis alloquiis resulgere: honorant᷑

Expanded text:
placuit ornatu. Et tu sume inaures quas tibi Abraham reliquit: placuit ornatu. Et tu sume inaures quas tibi Abraham reliquit: sume quas transmisit virias. Audi verba Domini Dei tui, sicut ipse audiebat: exsequere jussa, sicut ipse properavit implere. 90. Pulcherrimus autem locus ad instruendos eos quibus aliquid injungitur, quod non prius manducavit puer Abrahae appositum sibi panem, quam mandatum Domini exsequeretur. Quo impetrato, vasa aurea et argentea et vestem dedit Rebeccae. Ubi sponsata est Ecclesia, accepit vasa aurea et argentea, in quibus esset thesaurus fidei; sunt etenim vasa in honorem, sunt et in contumeliam. Quae sint ea vasa audi: Habemus thesaurum in vasis fictilibus . Vasa fictilia corpora nostra sunt: fides nostra thesaurus est. Et fortasse jam etiam ipsa corpora nostra quae thesaurum istum habent, aurea sunt, quia sunt plena prudentiae: et argentea vasa sunt, quae videntur mandati coelestis alloquiis refulgere. Honorantur
Abbreviated transcription (Latin):
non credebat. ait fonti huic uolenti sibi potum dare: Unde mͥ ha¬
bes dare aquam uiuam: Hec autem habuie. unde non solum pu¬
erum. s eciam camelos adaquaret: Que non solum uistos rigare
consueuit.s: etiam iniustos replere Ieo accepit maures aureas et
uirias quas misit abraham tanquã mentorum suorum premia:
fortasse audientes hec siliȩ quȩ ad grãm domini denditis. et uos pro¬
uocamini. ut habeatis mautes et umas. et dicatis: Quomodo prohi¬
bes hoc ep̃e. ut non habeamus quod rebecca accepit pro munere.
et hortaris. ut similes simus rebeocȩ: S non has maures rebeoca
habebat et uinas. que lites in eccła serere solent. que labuntur
frequenter alias mnaures habebat. quas utinã uos habeatis: Aliã
uirias: Iaures rebeaȩ.pii auditus insignia. et uirie rebecoe orna¬
menta factorum sunt.: Has maures habebat. que non grauarẽt
aurem .s demulcerent. Nas uinas. que manum non materiali

Expanded text:
non credebat, ait fonti huic volenti sibi potum dare: Unde mihi hanon credebat, ait fonti huic volenti sibi potum dare: Unde mihi habes dare aquam vivam ? Haec autem habuit unde non solum puerum, sed etiam camelos adaquaret, 311 quae non solum justos rigare consuevit, sed etiam injustos implere. Ideo accepit inaures aureas, et virias quas misit Abraham, tamquam meritorum suorum praemia. 89. Fortasse audientes haec filiae, quae ad gratiam Domini tenditis, et vos provocemini ut habeatis inaures et virias, et dicatis: Quomodo prohibes hoc, Episcope, ut habeamus quod Rebecca accepit pro munere, et hortaris ut similes simus Rebeccae? Sed non has inaures Rebecca habebat et virias, quae lites in Ecclesia serere solent, quae labuntur frequenter: alias inaures habebat, quas utinam vos habeatis, alias virias. Inaures Rebeccae pii auditus insignia, et viriae Rebeccae ornamenta factorum sunt. Has inaures habebat, quae non gravarent aurem, sed demulcerent: has virias, quae manum non materiali
Abbreviated transcription (Latin):
go autem spetiosa ualtle. cuius decor̾em nulla corrumpit ȩtas: Spetiosa
ualde. quia spetiosus et ille pre filus hominum. qui eam adquisiuit si¬
bi quam uit non cognouerat: Nulli enim erat uiro copula eus. s
soli uiro cognita: hydriam habens suꝑ humerum. qua lauat actus ho¬
minũ. Et quia ex congregatione gentilium constat qua suos lauit.
ideo legis. quia descendit ad fontem. et impleuit hydriam. et ascen¬
dit: Samaritana illa uenit ad fontem sicut in eu angelio scriptũ ẽ.
s non descendit: puteus ei uidebat᷑. nec impleuit hydriam: deniq ait.
Hhoniam non habco: Non habebat. unde actus suos lauaret: Het sola des:¬
cendit. hec sola agnouit fontem uerum. hoc est aque fontem. s iitȩ ȩt̃nȩ
sicut dicit d̾ Qm̃ aput te est fons uite. et in lumine tuo uidebimus
lumen: Ideoq habuit quod daret sitientibus. quia credidit: Hã quȩ

Expanded text:
go autem speciosa valde, cujus decorem nulla corrupit aetas. Speciosa go autem speciosa valde, cujus decorem nulla corrupit aetas. Speciosa valde, quia speciosus et ille prae filiis hominum, qui eam acquisivit sibi. Quam vir non cognoverat; nulli enim viro erat copula ejus, sed soli Christo debita. Hydriam habens super humerum, qua lavat actus hominum. Et quia ex congregatione gentilium constat, qua suos lavit, ideo legis quia descendit ad fontem, et implevit hydriam et ascendit . Samaritana illa venit ad fontem, sicut in Evangelio scriptum est , sed non descendit: puteus ei videbatur, nec implevit hydriam. Denique ait: Hydriam non habeo. Non habebat unde actus suos lavaret. Haec sola decendit, haec sola cognovit fontem verum, hoc est, non aquae fontem, sed vitae aeternae, sicut dixit David: Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Ideoque habuit quod daret sitientibus, quia credidit. Nam quae
Abbreviated transcription (Latin):
ciosa ualde. quam uir non cognouerat: descendit autẽ ad fontem: et
impleu̾t hydriam. dedit puero bibere: ada quauit omnes camelos eius :
Unde puer abrahȩ accepit in aures aureas singularum dragmarum. et
duas ulrias dedit in manus enis. decem aureorum pondus earum: et
quesiuit ab ea si locus esset hospitio. et cuius esset silia: Simplicitas quidẽ
moralis exprimitur. quod nullus suerit uel in conuigii petitione am¬
bitioni locus.s non presul conuigis pecitionem impleuerat: Tamen spec¬
tare licet eccłȩ mysteria: Ubi inuenitur eccła nisi in mesopotamia:
Inde queritur. ubi arcessisset. ubi duobus stipat᷑ fluminib lauacdiro arȩ
et fletu penitentiȩ: Etenim nisi percata prapria defleueris. nisi gram̃
babtismatis acceperis. non tibi adquiritur eccłe fides. et quedam con-¬
uigalis copula muniunt eam. tygris. hoc est prudentia. et eulra

Expanded text:
ciosa valde, quam vir non cognoverat. Descendit autem ad fontem, et ciosa valde, quam vir non cognoverat. Descendit autem ad fontem, et implevit hydriam, dedit puero bibere, adaquavit omnes camelos ejus . Unde puer Abrahae accepit inaures aureas singularum drachmarum, et duas virias dedit in manus ejus, decem aureorum pondus earum, et quaesivit ab ea si locus esset hospitio, et cujus esset filia. Simplicitas quidem moralis exprimitur, quod nullus fuerit vel in conjugii petitione ambitioni locus, sed Dominus praesul conjugii petitionem impleverit. Tamen spectare licet Ecclesiae mysteria. Ubi invenitur Ecclesia, nisi in Mesopotamia? Ibi quaeritur, inde arcessitur, ibi duobus stipatur fluminibus, lavacro gratiae, et fletu poenitentiae. Etenim nisi peccata propria defleveris, nisi gratiam baptismatis acceperis, non tibi acquiritur Ecclesiae fides, et quaedam conjugalis copula. Muniunt eam Tygris, hoc est, prudentia, et Euphrat
Abbreviated transcription (Latin):
ante te. et accipies uxorem silio meo inde: Quod si noluerit tecũ
uenire mulier in t̾ram hanc: purus eris a uiramento hoc: Quo
prosiciat hoc. considera diligentius. non licet tibi accipere alienige¬
nam. Sane si xpĩanam se faciat. laudem habebis ex ea. nec te
quoq si recusauerit xp̃ĩana sieri studium nuptiarũ deflectat a si¬
de. Instruit lectio abraham sequentẽ deduci. ad monuit. residentem non expe-¬
ti. nec eo silium pergere: Sane domini sui qui se ab incolatu terre in qua ha¬
bitabat abduxerat non desuturam misericordiam. ut preiret studio pe¬
titoris. et puellȩ inclinaret animum. quasi propheta hoc dixit in cau-¬
sa silii et quasi moralis doctor clocu it te sperare de dño. quod urare dig¬
netur incrementum sidei queren Item: Et surgens puer profectus est
in mesopotamiam. et uxta uoti seriem. quod prosiciscens seruulus
nouerat. occurrit ei rebecca habens hydriam suꝑ humerum. uirgo spe¬

Expanded text:
ante te, et accipies 310 filio meo uxorem inde. Quod si noluerit tecum ante te, et accipies 310 filio meo uxorem inde. Quod si noluerit tecum venire mulier in terram hanc, purus eris a juramento hoc . Quo proficiat hoc considera diligentius. Non licet tibi accipere alienigenam. Sane si Christianam se faciat, laudem habebis ex ea. Ne te quoque si recusaverit Christiana fieri, studium nuptiarum a fide deflectat, instruit lectio. Abraham sequentem deduci admonuit, residentem non expeti, nec eo filium suum pergere. Sane domini sui qui se ab incolatu terrae in qua habitabat, abduxerat, non defuturam misericordiam, ut praeiret studio petitoris, et puellae inclinaret animum. Quasi propheta hoc dixit in causa filii, et quasi moralis doctor docuit sperare de Domino, quod juvare dignetur incrementa fidei quaerentem. 87. Et surgens puer profectus est in Mesopotamiam : et juxta voti seriem quod proficiscens servulus voverat, occurrit ei Rebecca, habens hydriam super humerum, virgo spe
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Uel amori consule. uel errorem caue. Primum ergo in conui¬
gio religio queritur. Ideo abraham praximam quesiuit dare uxo¬
rem silio suo Et tu proximam quere: Quis est proximꝰ : Qui fecit in¬
quit misericordiã: in euangelio hoc dixit dñs iħs Et cu proximã
seminis abrahȩ require. et propinquam proximi tui: Semen abra¬
hȩ xp̃i est ipse est proximus omnium. qui suꝑ omnes fecit misericor¬
diam tollens peccatum mundi: Et de inde quid in uxore querat᷑:
Non aurum non argentum quȩ̨siuit abrahã. non possessiones.s gra¬
tiam bone inclolis: Deinde in t̾rogatus si nollet uenire mulier. utrũnã
eõ filium domini su duceret: ait. Adtende tibi. ne reuoces filium
meum illo ͥ ᷤͤᷤ. dñs d̾s cȩli et d̃s trȩ accepit me de domo patris mei.
et de t̾ra in qua natus sum. qui locutus est michi. et uirauit mͥ¬
dicens. tibi dabo t̾ram hanc et semini tuo. ipse mittet angelũ suũ

Expanded text:
re . Et ideo tu vel amori consule, vel errorem cave. Primum ergo in conjure . Et ideo tu vel amori consule, vel errorem cave. Primum ergo in conjugio religio quaeritur. Ideo Abraham proximam quaesivit dare filio suo. 85. Et tu proximam quaere. Quis est proximus? Qui fecit, inquit, misericordiam. In Evangelio hoc dixit Dominus Jesus. Et tu proximam seminis Abrahae require, et propinquam proximi tui . Semen Abrahae Christus est, ipse est proximus omnium, qui super omnes fecit misericordiam, tollens peccatum mundi. Disce deinde quid in uxore quaeratur: non aurum, non argentum quaesivit Abraham, non possessiones, sed gratiam bonae indolis. 86. Deinde interrogatus si nollet venire mulier, utrumnam eo filium domini sui duceret: Attende tibi, inquit, ne revoces filium meum illo. Dominus Deus coeli, et Deus terrae accepit me de domo patris mei, et de terra in qua natus sum, qui locutus est mihi, et juravit dicens: Tibi dabo terram hanc, et semini tuo; ipse mittet Angelum suum
Abbreviated transcription (Latin):
Caue inquit gentilem aut uideam. atq alienigenam. hoc est hereticam. et om¬
nẽ alienam a side tua uxorem arcersias tibi. Prima coniugii sides castitatiꝰ
gratia est:. si idola colat quorum predicantur adulteria. si xpm̃ neget
qui preceptor et remunerator est pudititiȩ. quomͦ potest diligere pudi-¬
titiam : Si xp̃ĩana sit. non est satis.nisi ambo mitiati sitis sacram̃ to
babtismatis. Simul ad orationem nocte uobis surgendum est. et
coniunctis precibus obsecrandus ds̃: Accedit aliud insigne castimoniȩ
si credas a do tuo tibi quod sortitus es conuigium datum. Unde et sa¬
lomon ait: A d̾o inquit prȩparabit᷑ uiro uxor: Non possunt hoc dispa:¬
res side credere. ut ab eo quem non colit putet sibi conubii imꝑtitã
gratiam. Natio docet.s. amplius exempla cõmonent: Sepe in lece¬
bra mulieris decepit etiã fortiores maritos. et a religione fecit clisce

Expanded text:
. Cave, inquam, gentilem aut Judaeam atque alienigenam, hoc est, haereticam, et om. Cave, inquam, gentilem aut Judaeam atque alienigenam, hoc est, haereticam, et omnem alienam a fide tua uxorem arcessas tibi. Prima conjugii fides castitatis gratia est. Si idola colat quorum praedicantur adulteria, si Christum neget qui praeceptor et remunerator est pudicitiae, quomodo potest diligere pudicitiam? Si Christiana sit, non est satis, nisi ambo initiati sitis sacramento baptismatis. Simul ad orationem nocte vobis surgendum est, et conjunctis precibus obsecrandus Deus. Accedit aliud insigne castimoniae, si credas a Deo tuo tibi quod sortitus es, conjugium datum. Unde et Salomon ait: A Deo, inquit, praeparabitur viro uxor . Non possunt hoc dispares fide credere, ut ab eo quem non colit, putet sibi connubii impartitam gratiam. Ratio docet, sed amplius exempla commonent. Saepe illecebra muliebris decepit etiam fortiores maritos, et a religione fecit discede
Abbreviated transcription (Latin):
generationem intelligimis: Generatio aũ abrahe xp̃s est. uñ
apłs ait. abrahȩ inquit dictȩ sunt promissiones et semini eiꝰ.
Non dicit. et seminibus tanquã in multis. s sicut in uno.
et semini tuo quod est xp̃s. ostendens per ipsum sanctum nobis sacra
mentum tutum auxilium fore: Construixit autẽ eum ne de semi¬
ne chananeorum uxorem a cessiret domino suo quorum gene¬
ris autor patrem non honorauerat: Et ideo maledictionis heredi¬
tatem transmisit in suos. ut cognoscamus fidem et quandam here:¬
ditatem de auctoris prosapia in his requirendam. quos nobis uolu¬
mus adiungere: Cum sancto enĩ sanctus eris. et cum peruerso sub¬
uerteris: Si hoc in aliis. quantomagis in conuigio. ubi una caro
ex unus sp̃s est : a uomͦ autẽ pocest congruere Karitas. si discrepet
fides : Ec ideo cane xpĩane gentili: aut uideo filiam tuam tradere

Expanded text:
generationem intelligimus: generatio autem Abrahae Christus est. Unde generationem intelligimus: generatio autem Abrahae Christus est. Unde Apostolus ait: Abrahae dictae sunt promissiones, et semini ejus. Non dicit, et seminibus, quasi in multis: sed sicut in uno, et semini tuo, quod est Christus ; ostendens per ipsum nobis sanctum sacramentum, per ipsum tutum auxilium fore. 84. Constrinxit autem eum ne de semine Chananaeorum uxorem arcessiret domino suo, quorum generis auctor patrem non honoraverat, et ideo maledictionis haereditatem transmisit in suos; ut cognoscamus fidem, et quamdam haereditatem de auctoris prosapia in iis requirendam, quos nobis volumus adjungere. Cum sancto enim sanctus eris, et cum perverso perverteris. Si hoc in aliis, quanto magis in conjugio, ubi una caro, et unus spiritus est. Quomodo autem potest congruere charitas, si discrepet fides? Et ideo cave, Christiane, gentili aut Judaeo filiam tuam tradere
Abbreviated transcription (Latin):
et dixit ei ut iret in charrã. et de proximis suis uxorem peteree ui¬
niori dño suo: Disce hinc quod etiã senioris etatis seruuli pueri di¬
cantur a dm̃s. uł a quibusq potioribus: Unde et quidam poeta
hoc sequendum putauit siue in eorum usu qui sibi docti et sa¬
pientes uidentur hoc reperit. siue de nr̃is ipse cranstulit. siue tͣns¬
latum inuenit: Pascite ut ante boues puen subͥmittite cauras
Inde et pueros dicimus. quando seruulos significamus. non ȩtatẽ
exprimentes. s conditionem: Aduerte nunc uirtutem boni patͥs.¬
familias. et considera primum quod munus. et cui mandet. ut
ex tu ita instituas seruulos. ut liberis tuis pat̾num affectum de¬
ferant. ossitia exequant᷑: Inuentus est de seruulis senior tam̃ qui
ad uxorem prouidendam domino iuniori eligeret᷑. et constriołꝰ:
ut uiraret et mitteret manũ sub femur domini sui: ꝑ femur

Expanded text:
et dixit ei ut iret in Charram, et de proximis suis uxorem peteret juet dixit ei ut iret in Charram, et de proximis suis uxorem peteret juniori domino suo. Disce hinc quod etiam senioris aetatis servuli pueri dicantur a dominis, vel a quibusque potioribus. Unde et quidam poeta hoc sequendum putavit: sive in eorum usu qui sibi docti et sapientes videntur, ipse hoc reperit: sive de nostris ipse transtulit: sive translatum invenit: Pascite ut ante boves, pueri, submittite tauros. Inde et pueros dicimus, quando servulos significamus, non aetatem exprimentes, sed conditionem. 83. Adverte nunc virtutes boni patrisfamilias, et considera primum, quod munus, et cui mandet; ut et tu ita instituas servulos, ut liberis tuis paternum affectum deferant, et officia exsequantur. 309 Inventus est de servulis senior, tamen qui ad uxorem providendam domino juniori eligeretur, et constrictus ut juraret, mitteret manum sub femur domini sui. Per femur
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ uxoris. fletum mariti. sepulturȩ offitium. quibus maritalis affectꝰ
probatur. Et surrexit inquit abraham a martuo: Docemur ut non
diutius inhereamus mortuis. s quantum satis est ossitii deferamus:
festinat autẽ pro loculo sepuldiri pretiuim soluere cum gratis daretur
ut non alienis locis. s nr̃is potius edificenus tumulos parentum. et ꝓpa¬
morum: Sepe enĩ cum alienationibus possessionum: uenales funt.
que in hisdem locis sepulture sunt: Ibo aũ abrabam ideo fecit: quia
ñedum erant hniismodi d̾i templa. in quib sidelium indño reliqͥẽ
condantur: Semierat abraham: Itaq qd̃ boni est patris debuit uxorem pro-¬
udere filio. s propt̾ oraculum dĩ non poterat redire eo. unde ussus erat exx¬
re. Flabitabat autẽ in t̾ns chananeorum. ex quorum genere legitimam suc¬
cessionem sibi querere su giebat: Et uocauit puerum semorem domꝰ suȩ

Expanded text:
tem uxoris, fletum mariti, sepulturae officium; quibus maritalis affectus tem uxoris, fletum mariti, sepulturae officium; quibus maritalis affectus probatur. Et surrexit, inquit, Abraham a mortuo . Docemur ut non diutius inhaereamus mortuis, sed quantum satis est officii deferamus. Festinavit autem pro loco sepulcri pretium solvere, cum gratis daretur; ut non in alienis locis, sed nostris potius aedificemus tumulos parentum vel proximorum. Saepe enim cum alienationibus possessionum venales fiunt, quae in iisdem locis sepulturae sunt. Hoc autem ideo Abraham fecit; quia nondum erant hujusmodi Dei templa, in quibus fidelium Domino reliquiae condantur. 81. Senuerat Abraham: itaque quod boni est patris, debuit uxorem providere filio: sed propter oraculum Dei non poterat redire eo, unde jussus erat exire. Habitabat autem in terris Chananaeorum, ex quo genere legitimam successionem sibi quaerere fugiebat. 82. Et vocavit puerum seniorem domus suae ,
Abbreviated transcription (Latin):
exaltaueritis filium hominis. tunc cognoscetis. quia egosum: Hinc qͦ
promeruit dm̃ abrabam: Deniq hec est t̃cia benedictio: Tres enĩ
plenarias accepit benedictiones. imam post uictonam qua liberauit
nepotem. quando occurrit illi melchisedech. quando dixit ei dñs.
respice in celum. et numera stellas si poteris. sic erit sementuum. et
eredidit abraham do. et reputatum est ei ad iustitiam: Aliam. qñ¬
abraham uissus est nominari. et signaculum accepit circumcisionis:
Tertiam. qñ dilectissimum silium suum holocaustum d̾o non dubitauit
offerre: Hec iterum benedictio prestitit superioribus: In illis enĩ propa¬
gationem seminis abrahȩ promisit futuram. in hac aucẽ ait Et be-¬
nedicentur in semine tuo omnes gentes terrȩ. qm̃ audisti uocem me¬
am: Et nos ergo audiamus uocem d̃ĩ nr̃i. et obediamus preceptis eiꝰ
si uolumus aput eum inuenire gram̃: Locus qui sequitur habet mar¬

Expanded text:
exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum . Hinc quoque exaltaveritis Filium hominis, tunc cognoscetis quia ego sum . Hinc quoque promeruit Deum Abraham. 79. Denique haec est tertia benedictio. Tres enim plenarias accepit benedictiones: unam post victoriam, qua liberavit nepotem, quando occurrit illi Melchisedech, quando dixit ei Dominus: Respice in coelum, et numera stellas, si poteris: sic erit semen tuum. Et credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam : aliam quando jussus est Abraham nominari , et signaculum 308 accepit circumcisionis: tertiam hic, quando dilectissimum filium suum holocaustum Deo non dubitavit offerre. Haec iterum benedictio praestitit superioribus. In illis enim propagationem seminis Abrahae promisit futuram: in hac autem ait: Et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae; quoniam audisti vocem meam . Et nos ergo audiamus vocem Dei nostri, et obediamus praeceptis ejus, si volumus apud eum invenire gra
Abbreviated transcription (Latin):
suspensum. nisi quod carnem suam uirtute superiore a t̾ris leuaret:
uixta quod seriptum est: Cinis prinaipatus suꝑ humer eius: Quiᷤ
utiq significatur. nisi ille de quo scriptum est. ex ltauit conu popłi
ma pre siliis hominum: Solus eleuatus et exaltatus a terris. quẽ¬
ad modum ipse nos docet cum loquit᷑ : Ego non sum de hoc mundo. ego de su¬
pernis sum: Hunc uidit abrabã in isto sacrifitio. huiꝰ passionem aspexit.
et ideo ipse ait dñs de eo: Abraham diem meum uidit. et gauisus est:
Unde ait scriptura. Uocauit abraham nomenꝰ illius. dñs uidit. ut di
uelans suturam sui corporis passionem. qua mundum redemit: Demon¬
strans etiã genus passionis. cum suspensum ostendit uirgulto. idest illud
patibulum crucis. et in hoc ligno prestantissimus ductor gregis exalta¬
tus. omnia traxit ad se. ut ab omnib cognosceret᷑ Unde et ipse ait: Cũ

Expanded text:
suspensum, nisi quod carnem suam virtute superiore a terris levaret? suspensum, nisi quod carnem suam virtute superiore a terris levaret? Juxta quod scriptum est: Cujus principatus super humeros ejus . Quis utique significatur, nisi ille de quo scriptum est: Exaltavit cornu populma prae filiis hominum . Solus elevatus et exaltatus a terris, quemadmodum ipse nos docet, cum loquitur: Ego non sum de hoc mundo, ego de supernis sum . Hunc vidit Abraham in isto sacrificio, hujus passionem aspexit. Et ideo ipse Dominus ait de eo: Abraham diem meum vidit, et gavisus est . ubi dicitur: et uocauit Abraham nomen loci illius "dominus uidit", ut dicvelans futuram sui passionem corporis, qua mundum redemit: demonstrans etiam genus passionis, cum suspensum ostendit. Virgultum illud patibulum crucis est. Et in hoc ligno praestantissimus ductor gregis exaltatus omnia traxit ad se; ut ab omnibus cognosceretur. Unde et ipse ait: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Nepetiuit uocem tanquam ueritꝰ ne preueniret᷑ studio deuotionis. et una
uox impetum ferientis reuocare non posset: Non mitias inquit manũ
in puerum. neq facias ei quidquam: Nunc enĩ cognoui. quia times
dm̃ tuum. et non peꝑcisti silio tuo dilectissimo ꝑꝑ me: hoc est dicere : Af
fectum cuum inquisiui. non factum exegi: Temptaui mentem cuam. si
etiã filio tuo dilectissimo non parceres ꝑꝑ me: Non ausero quod ipse donaui.
nec heredi inuicleo. quem largitus sum non habenti: Ner otiose hic quoq
ei dilectissimum silium dixit. ut illud quod supra dixit. quem dilexisti
ita dictum ostenderet. ne estimares. quod iam diligere desisset Et res-¬
piciens abraham uidit. et ecce aries unus herens in uirgulto: Qua ratio¬
ne arietem: Quasi prestantem utiq cetero gren: qua ratione suspensũ :
It aduerteres hostiam illam non esse terrenam: Qua causa cornibus

Expanded text:
Repetivit vocem, tamquam veritus ne praeveniretur studio devotionis, et una Repetivit vocem, tamquam veritus ne praeveniretur studio devotionis, et una vox impetum ferientis revocare non posset. Non injicias, inquit, manum in puerum, neque feceris ei quidquam; nunc enim cognovi quia timeas Deum tuum, et non pepercisti filio tuo dilectissimo proptefectum tuum inquisivi, non factum exegi. Tentavi mentem tuam, si etiam filio dilectissimo non parceres propter me. Non aufero quod donavi ipse, nec haeredem invideo, quem largitus sum non habenti. Nec otiose hic quoque ei dilectissimum filium dixit, ut illud quod supra dixit, Quem dilexisti, ita dictum ostenderet, ne aestimares quod jam diligere desiisset. 77. Et respiciens Abraham vidit, et ecce aries unus haerens in virgulto . Qua ratione arietem? Quasi praestantem utique caetero gregi. Qua ratione suspensum? Ut adverteres hostiam illam non esse terrenam. Qua causa cornibus
Abbreviated transcription (Latin):
quam d̾s sibi pararet. ut mundaret orbem terrarum: Illa omnibus esset accep
tior ꝑ quam multi patres offerrent filios suoᷤ. et separari in hoc seculo a filis
non timerent: Cotidie offerunt patres filios suos ut moriantur in xp̃o. et con¬
sepeliantur in dño: Auanti patres occisis martyrio silus leriores ab eorum
tumulo redierunt: Uenit abraham ad locum sacrisitii predestinatum.
et edificauit sibi aram. et imposuit ligna: Quanta molimina immo¬
laturi. ne raptus subito ad inmolandum estimaret᷑ Et colligatis ma-¬
nibus ac pedibus isaac filii sui : imposuit eum inaram supra ligna:
Nectit silio manibus suis uincula pat̾. ne resugiendo filius et ui ignis
ext̾ritꝰ peccatum incurreret: Et dixit angelus: abraham. abraham:
Tenuit quodam mͦ manum eius tliuina uox et ictum uibrantis occu¬
pauit dexterȩ: Non semel uocauit. ne aut plene non audiree. aut
fortuitam uocem putaret: Sic reuocauit. quem ad modum imperauit :

Expanded text:
quam Deus sibi pararet, ut mundaret orbem terrarum: illa esset omnibus acceptior, propter quam multi patres offerrent filios suos, et separari in hoc saeculo a filiis non timerent. Quotidie offerunt patres filios suos, ut moriantur in Christo, et consepeliantur in Domino. Quanti patres, occisis martyrio filiis, laetiores ab eorum tumulo reverterunt! 75. Venit Abraham ad locum sacrificio praedestinatum; Et aedificavit ibi aram, et imposuit ligna . Quanta molimina immolaturi, ne raptus 307 subito ad immolandum aestimaretur? Et colligatis manibus ac pedibus Isaac filii sui, imposuit eum in aram super ligna . Nectit filio manibus suis vincula pater; ne refugiendo filius, et vi ignis excitus peccatum incurreret. 76. Et dixit Angelus, Abraham, Abraham . Tenuit quodammodo manum ejus divina vox, et ictum vibrantis occupavit dexterae. Nec semel vocavit; ne aut plene non audiret, aut fortuitam vocem putaret. Sic revocavit, quemadmodum imperavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ceabula incitare ad pietatem non ad morcem solent: addidit ssaac dicens:
Ecce ligna. ubi est ouis ad holocastum.: Et hic prophetat sermone. non scien¬
tia: ouis enim a d nõ ad sacrisitium parabat᷑. Nespondit deniq simili¬
ter et abraham. d̾s prouidebit sibi ouem ad holo caustum fili Inflexi¬
bilis a studio deuotionis minister. uocare silium frequent᷑ non timet
Itaerat intentionis soliditate fundatus: et hoc se. meliorem patrem pu¬
tabat. hoc sibi in perhenne mansurum uidicabat filium. si eum ĩmo¬
laret Sͦ: Non solumautem hoc propherauit. quod statĩ accidit. quia
ds prouidit sibi hostiam pro isaac. et reddidit patri silium. uerum illud
magis. quod non hec hostia diuine esset dispositionis. alia esset hostia.¬

Expanded text:
cabula incitare ad pietatem, non ad mortem solent. 74. Addidit Isaac dicens: cabula incitare ad pietatem, non ad mortem solent. 74. Addidit Isaac dicens: Ecce ligna, ubi est ovis in holocaustum ? Et hic prophetat sermone, non scientia. Ovis enim a Domino ad sacrificium parabatur. Respondit denique similiter et Abraham: Deus providebit sibi ovem ad holocaustum, fili . Inflexibilis a studio devotionis minister vocare filium frequenter non timet; ita eat intentionis soliditate fundatus: et hoc se meliorem patrem putabat, hoc sibi in perenne mansurum judicabat filium, si eum immolaret Deo. Non solum autem hoc prophetavit, quod statim accidit, quia Deus providit sibi pro Isaac hostiam, et reddidit patri filium: verum illud magis, quod non haec hostia divinae esset dispositionis: sed alia esset hostia
Abbreviated transcription (Latin):
cepit autẽ ligna holocausti. et imposuit isaac filio suo. accepit et ipse ig¬
nem in manu ex macherãm: Consecratur sacris hostia mysteriis. et cõnã¬
datur sutura pietatis hostia pii ante ministerii uectura. lugna isaac
sibi uexit. xp̃s sibi patibulum portauit crucis: Abraham comitabatur
silium. pater xp̃m: Nec isaac solus. nec iħs solus: deniq ait Solum me
re linquetis. et non sum solus. quia pat̾ mecum est: dixit aũ isaac ad a¬
braham patrem suum: pat̃ : qui dixit: quid est fili : pulsatur pietatis
uocabulis patris affectus. et fluctib qͥbusdã hinc atq inde tunditur fuliꝰ
uocat patrem: pater dicit. sili. ut ipso uerborum sono se recognoscat pat̃
Quam impossibile est ut ferire possit. cunis se uulnen subicere optaret:
Hec nomina uite solent operari gram̃. non ministerium necis: Nec uo¬

Expanded text:
Accepit autem ligna holocausti, et imposuit Isaac filio suo: accepit et ignem ipAccepit autem ligna holocausti, et imposuit Isaac filio suo: accepit et ignem ipse in manu et machaeram . Consecratur sacris hostia ministeriis, et commendatur futura. Quae pietatis hostia pii ante ministerii vectura est. Ligna Isaac sibi vexit, Christus sibi patibulum crucis portavit. Abraham comitabatur filium, Pater Christum. Nec Isaac solus, nec Jesus solus. Denique ait: Solum me relinquetis, et non sum solus, quia Pater mecum est . 73. Dixit autem Isaac ad Abraham patrem suum, Pater. Qui dixit: Quid vis, fili ? Pulsatur pietatis vocabulis patrius affectus, et fluctibus quibusdam hinc atque inde tunditur. Filius vocat patrem: pater dicit, Fili; ut ipso verborum sono se recognoscat pater: quam impossibile est ut ferire possit, cujus se vulneri subjicere optaret. Haec nomina vitae solent operari gratiam, non ministerium necis: haec vo
Abbreviated transcription (Latin):
na. ego autẽ et infans pertransibimus usq illuc: Et cum ad oraue¬
rinus reuertemur ad uos: Merito tipiis in asina. quia et uenitas
in pullo asmȩ: In hoc enĩ animante siguratur ppłs gentilium
ante oneri subiectus. nunc xp̃o subditus Isaac ergo xp̃i passuri est tyþus. uenit
in asina. ut crediturus ppłs nationum signisicaret᷑. Ideoq et dñs cum ad
subeundam pro nobis passionem ueniret. pullum asine soluit. quem ipse
conscientia mittem atq mansuetum iani xp̃o sua t̾ga prebentem fecit:
Quod autem ait. ego et puer pertransibimus uiam: demonstrat quod non
desiceret in tanto apparatu pat̾. non cederet siluis. aut quia pertransiret
pietatis remedio. tanti facinoris austeritatẽ: atddidit ad uos reuertemir:
prophetauit quod ignorabat. Ipse solus loquebat᷑ cum seruulis. ne cogni¬
to negotio aut impediret aliquis. aut gemitu obstreperet aut fletu Ac

Expanded text:
na: ego autem et puer pertransibimus usque illuc; et cum adoravena: ego autem et puer pertransibimus usque illuc; et cum adoraverimus, revertemur ad vos . Merito typus in asina, quia et veritas in pullo asinae. In hoc enim animante figuratur populus gentilium, ante oneri subjectus, nunc Christo subditus. Isaac ergo Christi passuri est typus. Venit in asina, ut crediturus populus nationum significaretur. Ideoque et Dominus cum ad subeundam pro nobis passionem veniret, pullum asinae solvit, quem ipse consedit etiam mitem atque mansuetum, jam Christo sua terga 306 credentem. Quod autem ait: Ego et puer pertransibimus viam, demonstrat quod non deficeret in tanto apparatu pater, non cederet filius: aut quia pertransirent pietatis remedio tanti facinoris austeritatem. Addidit: Ad vos revertemur. Prophetavit quod ignorabat . Ipse solus disponebat rto negotio, impediret aliquis, aut gemitu obstreperet, aut fletu. 72.
Abbreviated transcription (Latin):
nit autẽ ad locum quem dixit illi d̾s die t̾cia: Et cum luob
ipse tertius prosiciscitur hostiam suam ducens. et die t̾cio ad
locum sacrisitii uenit Salutaris hic numerus. et conueniens
sacrisicatori: Deniq et in posterioribus moyses dicit ad pharaonẽ
regẽ egipti Uiam trium dierum ibimus. et ĩmalabimus dño
do nr̃o sicut elixit nobis: Et recte tertio celebratur die trinitatiᷤᷤ
sacrificium: Et respiciens abrabã uidit oculis locum a longe: Solli¬
cite  ͣ plorabat implere cupiens quãuis senilem celeraret studio¬
aradum. tam̃ serum hoc putans p̃cedebat oculis Uigebant singu¬
lorum officia membrorum. licet senilia membra non possent
uingere: Solent hebetari uisus senum. ut etiã propinqua faci¬
le non conspitiant. Nic non solum uidit locum. s. etiã longe positᷤ
aspexit Nec dubitauit uidisse. s ait pueris suis: Sedete hic cum asi¬

Expanded text:
Venit autem ad locum quem dixit illi Deus, die tertio . Et cum duobus Venit autem ad locum quem dixit illi Deus, die tertio . Et cum duobus ipse tertius proficiscitur, hostiam suam secum ducens, et die tertio ad locum sacrificii venit. Salutaris hic numerus, et conveniens sacrificaturis. Denique et in posterioribus Moyses dicit ad Pharaonem regem Aegypti: Viam trium dierum ibimus, et immolabimus Domino Deo nostro, sicut dixit nobis . Et recte tertio die celebratur Trinitatis sacrificium. 70. Et respiciens Abraham oculis vidit locum a longe . Sollicite explorat qui properat implere. Quamvis senilem studio celeraret gradum, tamen hoc serum putans praecedebat oculis: vigebant singulorum officia membrorum, licet senilia membra non possent vigere. Solet hebetari visus senum, ut etiam propinqua non facile conspiciant. Hic non solum vidit locum, sed etiam longe positus aspexit. 71. Nec dubitavit vidisse, sed ait pueris suis: Sedete hic cum asi
Abbreviated transcription (Latin):
de in terram excelsam: Interponitur spatium. ne precipitari subito ui¬
deatur affectus. ut illa dilatione o repat pietatis grã. desiderium pa¬
tris Adiecit. in uno montium. quem tibi dixero Et hic similit̃. ut dũ
ascenderet senex: frangeret᷑ inipetꝰ. lassaret dextera. desiceret intentio. dũ
quereret discere. dedisceret apparatum : Exurgens autem non solum se¬
quenti die .s.: etiã diluculo. ut attulisse nax moras studio festinan¬
tis patris uideretur: Strauit asinam suam. et sumpsit secum duoᷤ
pueros. et isaac filium suum. et concidit ligna ad holocaustum.
docemur parata omnia ad sacrisitium di ferre: discimus etiã ap¬
paratum sacrisitii et ministerii munꝰ ipsi nobis uindicare. non
delegaire aliis: Senex abraham et liues pecoribus atq abundans
seruitiorum non quesiuit in comitatu suo agmina Ipse quoq
ligna concidit. et obsequia maiora uiribus suis non int̾misit: Ue

Expanded text:
de in terram excelsam. Interponitur spatium, ne praecipitari subito vide in terram excelsam. Interponitur spatium, ne praecipitari subito videatur affectus, ut illa dilatione obrepat pietatis gratia, desiderium patris. Adjecit: In uno montium quem tibi dixero. Et hic similiter, ut dum ascenderet senex, infringeretur impetus, lassaret dextera, deficeret intentio: dum quaereret montem discere, dedisceret apparatum. 68. Exsurgens autem non solum sequenti die, sed etiam diluculo, ut attulisse nox moras studio festinantis patris videretur: Stravit asinam suam, et sumpsit secum duos pueros, et Isaac filium suum, et concidit ligna ad holocaustum . Docemur parata omnia ad sacrificium deferre: discimus etiam apparatum sacrificii, et ministerii munus ipsi nobis vindicare, non delegare aliis. Senex Abraham, et dives pecoribus, atque abundans servitiorum, non quaesivit comitatus sui agmina: ipse quoque ligna concidit, et obsequia majora viribus suis non intermisit. 69.
Abbreviated transcription (Latin):
utiq in silio semper placeat pat̾: Et in psalmo habes Dixit dñs dño
meo. sede a dextris meis. cum semꝑ sedeat. possumus tamen et aman¬
tissimum ad presens accipere. et quem dilexisti. ad id. ut non recenti qͦ¬
dam impulsu amoris. s molito dui et probato amore signisicaret di¬
lectum. Quod enĩ ad tempus auget᷑. ad tempus resoluit᷑. quod aũ du
aut semper placuit: cito aboleri non potest Patest et illud non absur¬
dum ui deri. quia morituras plus diligimus Noc est quem ante di¬
lȩusti. quasiꝰ non diligat immolandum: Nec otiose addidit nomen scĩ
isaac Noc est eum quem suscepisti de uxore unicum. suscepisti in se¬
nectute. suscepisti tanquã sidei tue prenium. reniarcrationem ope-¬
rum tuorum. suscepisti ex promissione dĩ. nont dhaligs foctandita¬
te. ex qua alium sperare non possis: Offeres michi holocaustum. s prius ua¬

Expanded text:
utique semper in Filio placeat Pater. Et in Psalmo habes: Dixit Dominus Domino utique semper in Filio placeat Pater. Et in Psalmo habes: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis , cum semper sedeat. Possumus tamen et amantissimum ad praesens accipere, et quem dilexisti ad id, ut non recenti quodam impulsu amoris, sed inolito diu et probato amore significaret dilectum. Quod enim ad tempus augetur, ad tempus resolvitur: quod autem diu aut semper placuit, cito aboleri non potest. Potest et illud non absurdum videri, quia morituros plus diligimus. Hoc est, quem ante dilexisti; quasi jam diligat immolandum. Nec otiose addidit 305 nomen sancti Isaac, hoc est, eum quem suscepisti de uxore unicum, suscepisti in senectute, suscepisti tamquam fidei tuae praemium, remunerationem operum tuorum, suscepisti ex promissione Dei, non conjugis fecunditate, ex qua alium sperare possis. Offeres mihi holocaustum: sed prius va
Abbreviated transcription (Latin):
etatis comtẽplatione uim deuotionis infecteret: Et dixit ad eum: Abra¬
ham. abraham: Nepetitione nominis mentem excitat. ut esset paratior:
deniq respondit ille: Ecce ego: Et dixit: accipe filium cuum dilectis¬
simum. quem dilexisti isaac. et uade in terram excelsam. et offer mͥ
illum holocaustum in uno montium quem tibi dixero: Non sinit o¬
tiosum esse affectũ patris: a principio eum stimulat et pungit pieta¬
tis aculeis. et filii nomen addit ad nomen necessitudinis et uim amoris
Non satis putauit dixisse silium. adiunoxit amantissimum. quẽ
dilexisti isaac : Quid est quod ait. quem dilexisti. et non drxit. quen dili¬
gis : possumus quidem uti ad defensionem scripture consuetudine diuinȩ.
quia preterta plerumq ponit pro uenturis. uł presentibus ut in euan¬
gelio habes. Iic est silius meus dilectssimus. in quo bene complacui. cũ

Expanded text:
etatis contemplatione vim devotionis inflecteret. 67. Et dixit ad eum: Abraetatis contemplatione vim devotionis inflecteret. 67. Et dixit ad eum: Abraham, Abraham ! Repetitione nominis mentem excitat, ut esset paratior. Denique respondit ille: Ecce ego. Et dixit: Accipe filium tuum amantissimum, quem dilexisti Isaac, et vade in terram excelsam, et offeres mihi illum holocaustum in uno montium, quem tibi dixero . Non sinit otiosum esse affectum patris. A principio eum stimulat, et pungit pietatis aculeis, et filii nomen addidit ad nomen necessitudinis, et vim amoris. Non satis putavit dixisse filium, adjungit, amantissimum quem dilexisti Isaac. Quid est quod ait: Quem dilexisti: et non dixit, quem diligis? Possumus quidem uti ad defensionem Scripturae consuetudine divinae, quia praeteritum plerumque ponit pro venturis vel praesentibus, ut in Evangelio habes: Hic est filius meus dilectissimus, in quo complacui , cum