comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus: unde&illud in nr̃is libris
legimus amici sint tibi plurimi: Con¬
silia riulũt unus demillo ẜtiterũ
cum consilio omni a age & dabittibi ꝓuidentiã
Ad mirabilẽ consibariũ senatur quoque
consultadicunt᷑ & princep̃s quondã
romani consuler appellati sunt. uelad
consulendum ciuious uł a regendocunc¬
ta consilio : Et nos habemus ineclesia
senatũ nostrũ coctũ prbtrm. cũ ergo
int̃c&era &liã senes iudea ꝑdiderit:
quomodo poterit habero consiliũ. qđ
propriȩ seniorum ẽ : et sapientem¬
& archi tectum. ꝑ quo a quila transtũ¬
lit sapientissimũ astificũ. utosten¬
der& eos plures quondã habuisse
astifices qualis &ille fuit beseleh elfilus
uri. filuur. de tribuiuda quẽ imple¬
uit dẽ spũ sapientiȩ & intellegentiȩ
acdisciplinȩ ut i nomniopere err& fab
ꝑ fectirsimus: Non solũ inauro aut¬
in argento sed & in ere & c&erisquȩ
morses enumerat. qui ȩdificauit tab¬

Expanded text:
omnibus. Unde et illud in nostris libris omnibus. Unde et illud in nostris libris legimus: Amici tibi sint plurimi, consiliarius autem unus de mille . Et iterum: Cum consilio omnia age : et dabit tibi prudentia admirabilem consiliarium. Senatus quoque consulta dicuntur, et principes quondam Romani, consules appellati sunt, vel a consulendo civibus, vel a regendo cuncta consilio. Et nos habemus in Ecclesia senatum nostrum, coetum presbyterorum. Cum ergo inter caetera etiam senes Judaea perdiderit, quomodo poterit habere consilium, quod proprie seniorum est? Et sapientem architectum. Pro quo Aquila transtulit sapientissimum artificum, ut ostenderet eos plures quondam habuisse artifices: qualis et ille fuit Beseleel filius Uri, filii Ur de tribu Juda, quem implevit Deus spiritu sapientiae, et intellt in omni opere esset faber perfectissimus, non solum in auro, et argento, sed et in aere, et caeteris quae Moses enumerat, qui aedificavit Tab
Abbreviated transcription (Latin):
Lannos necdũ habes et abrabã uidisti:
Otille scienreẽ p̃ solũ penitentiũ prin¬
cipẽ sed &iustorũ respondit: ante¬
quã abrahã ess& egosũ : qđ aut̃ dñs
princepssit quinquagenarius ex
una festiuitate intellegere porsumis
dequaa it : dñrest sabbati filius ho¬
minis: quod si sabbatiet kalendarũ
si balenda ruõ e pasche id c̃ atrmoꝵ:
si paschȩ & iubelei : suub eleret tab̵ na¬
culorũ : sitabernaculorũ : etpete cos
tes quȩ ad quinquagesimũ refestur
numerũ: et honorabilẽ uultu& ẽ
siliariũ ꝓduobus idẽ hono rabiliui¬
ro & consiliario. lxxunũ uirũ ad mi¬
rabilẽ consiliariũ transtuler̃. Inter
c&eras gratias etiã hocdñs aufer&
aiudea ut nullũ babeant consilia¬
riũ sed faciant cuncta absq c̃silio
Et grecipoetȩ laudabilir illa & ad mi¬
randa sententiaẽ primũ esse bea¬
tũ qui ꝑsesapiat: secundũ quisa¬
pientẽ audiat: qui aut̃ utroq ca¬
reat hunc inutilẽ esse tã sibi quã

Expanded text:
necdum habes, et Abraham vidisti ? Et ille sciens se esse non solum poenitentium principem, sed et justorum respondit: Antequam Abraham esset, ego sum . Quod autem Dominus Princeps sit Quinquagenarius, ex una festivitate intelligere possumus, de qua ait: Dominus est Sabbathi, filius hominis . Quod si Sabbathi, et Kalendarum. Si Kalendarum, et Paschae, id est, Azymorum. Si Paschae, et Jubilei. Si Jubilei, et Tabernacinquagesimum refertur numerum. Et honorabilem vultu, et consiliarium. Pro duobus, id est, honorabili vultu, et consiliario, LXX unum virum admirabilem consiliarium transtulerunt. Inter caeteras gratias etiam hoc Dominus auferet a Judaea, ut nullum habeant consiliarium: sed faciant cuncta absque consilio. Et Graeci poetae laudabilis illa et admiranda sententia est: « Primum esse beatum, qui per se sapiat; secundum, qui sapientem audiat. » Qui autem utroque careat, hunc inutilem esse, tam sibi, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sus eĩ usq ad sũmũ illius. Sin aut̃ le¬
gerimur neb rothgigantẽ qui fuit
uonator coram dnõ & gigantes ꝓp¬
ter quos uenit diluuiũ suꝑterram:
in contrariã pastem accipien dist̃:
Virum quoq bellatorẽ iuxta historiã
sic intellegimus qđ capti sint etur¬
q hodie seruant : & non do posuerinT

Expanded text:
legerimus, Nemrod gigantem , qui fuit venator coram Domino, et gigantes , propter quos venit diluvium super terram, in contrariam partem accipiendi sunt. Virum quoque bellatorem juxta historiam sic intelligimus, quod capti sint, et usque hodie serviant, et non deposuerint
Abbreviated transcription (Latin):
r&ributio enin manuum eiur
fi&ei : Iuxta haebraicum & cete ato¬
ros inter preter hunc sensum ha¬
b&. Vaeillis quia sua receperuNT¬
scelera. Undeuos qui auditis uel
quilibrũ ꝓph&lȩ legitis. laudate
iustitiam dĩ quia benefecerit
quia impii labores manuũ sua¬
rũ comederint : et uacimpio
populo inmalum recepit enim
quod merebatur. Et qui prin¬
cipem suum romanae tradidit
potestati. ipseromanae subia¬
c& seruituti: Iuxta Lxx aut̃
interp̃tes qui dixerunt. Vae
ipsos dicentes: allige muriustũ

Expanded text:
ibutio enim manuum ejus fiet ei. Juxta Hebraicum et caeteros Interpretes hunc sensum habet: Vae illis quia sua scelera receperunt. Unde vos qui auditis, vel qui librum Prophetae legitis, laudate justitiam Dei, quia benefecerit: quia impii labores manuum suarum comederunt. Et vae impio populo in malum: recepit enim quod merebatur. Et qui principem suum Romanae tradidit potestati, ipse Romanae subjacet servituti. Juxta LXX autem Interpretes qui dixertipsos, dicentes: Alligemus justum,
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutis iugum. sed neiudices quidẽ
habeant ꝓprior: romanisq subiciant᷑
iudicibus  hitantũ ut de principibur
eorũ quicẽ uidentur inpopulo
romani principes iudicent. sed &b
dicendum qđ nullur sit apud eos
bellator in legeihabens scientiã
iudicandi. sed omniauana sint & ca¬
lidubiumẽ: Quȩrimus iuxta he¬
brdicum quomodo int̃ p̃tomurha¬
riolum quẽ omnes int̃p̃tati s̃ diui¬
nũ exceptis Hox quiꝓ hocconiccto¬
rem transtulerunt. Et dicendũ
qđ sȩpe &iã ꝑ alienos futura dican¬
tur. sicut in balaã diuino legimis
&indiuinis quinq urbiũ palesti¬
narũ gaze & ascalonis geth. acca¬
ronis. & aroti quidant consiliũ
quomodo arca dñĩ remittatur:
Etest sensus & uera & falsa aiude¬
is parit̃ auferent᷑ : sonẽ quoq: quẽ

Expanded text:
servitutis jugum. Sed ne judices quidem habeant proprios, Romanisque subjiciantur judicibus: in tantum ut de principibus eorum, qui esse videntur in populo, Romani principes judicent. Sed et hoc dicendum, quod nullus sit apud eos bellator in lege, habens scientiam judicandi: sed omnia vana sint, et cali dubium est. Quaerimus juxta Hebraicum, quomodo interpretemur hariolum, quem omnes interpretati sunt divinum: exceptis LXX, qui pro hoc conjectorem transtulerunt. Et dicendum quod saepe etiam per hariolos futura dicantur, sicut in Balaam divino legimus, et in divinis quinque urbium Palaestinarum, Gazae et Ascalonis, Geth, et Accaronis, et Azoti, qui dant consilium quomodo arca Domini remittatur . Et est sensus: Et vera et falsa a Judaeis pariter auferentur. Senem quoque, quem
Abbreviated transcription (Latin):
nec ñ qđ a saluatore dr̃ Ñ in pane
solo uiuit homo sed i nomni uerbo qđ
egrediet᷑ ꝑ ordĩ : fostitudo igitur
panis aufer&ur ab eis. illequi dicit
fostitudo aquȩ dequaidem dñs lo¬
quebat᷑ : Omnis quibib& exaquahac
siti& iterũ qui aut̃ biberit exaqua
quã egodaboci non siti& in& nũ :
seda qua quã dabo cifiet in eo fons
aquȩ salientis inuitam a &ernã:
dehuiuscemodi panibur etinpi¬
uerbur legimus: aperioculo stuos
etreplerepanibus: habent iudȩi
panẽ sed abrq fostitudine. habeĩt
aquar sed absq robore: Legunt
enĩ scripturas et ñ intellegunt.
Lacte enialunt᷑ quasi paruuli & n soli¬
docibo ⁊ et quia fostitudinẽ ꝑdider̃
& infirmisunt propterea holeraco¬
medunt athlotarũ aut̃ solidur cib
est qui & uitã sustentat humanã &ui
uentibur p̃b& fostitudinẽ. etdeisti¬
us modi pane&aqua qđ auferantur
Aiudo is &iã aliur ꝓph&a teslatur¬

Expanded text:
Nec non quod a Salvatore dicitur: Non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo quod egreditur per os Dei . Fortitudo igitur panis auferetur ab eis: ille qui dicitfortitudo aquae, de qua idem Dominus loquebatur: Omnis qui biberit ex aqua hac, sitiet iterum: qui autem biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum: sed aqua, quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . De hujusmodi panibus et in Proverbiis legimus: Aperi oculos tuos, et replere panibus . Habent Judaei panem, sed absque fortitudine; habent aquas, sed absque robore. Legunt enim Scripturas, sed non intelligunt. Lacte enim aluntur, quasi parvuli, et non solido cibo. Et quia fortitudinem perdiderunt, et infirmi sunt, propterea olera comedunt. Athletarum autem solidus cibus est, qui et vitam sustentat humanam, et viventibus praebet fortitudinem . De istiusmodi pane et aqua, quod auferantur a Judaeis, etiam alius P
Abbreviated transcription (Latin):
sed e contrario fudistis sanguinẽ
iusti & cogitastir consiliũ persimũ
dicentes. alligemus iustum. quia
inutilis ẽ nobir ideo fructũ ad in¬
uentionũ uestrarũ comed&ir :
nihil apud iudeos. pꝰpassionẽ dnĩ
forte nihilualidum ẽ. sed om̃a
infirma & languida. Necaliquis
potest apud cordicere om̃a ponsũ
in eo qui confostauit iox p̃oihũ¬

Expanded text:
sed econtrario fudistis sanguinem sed econtrario fudistis sanguinem justi, et cogitastis consilium pessimum, dicentes: Alligemus justum, quia inutilis est nobis ; ideo fructum adinventionum vestrarum comedetis. Nihil apud Judaeos post Passionem Domini forte, nihil validum est: sed omnia infirma et languida. Nec aliquis potest apud eos dicere: Omnia possum in eo, qui me confortat , Ch
Abbreviated transcription (Latin):
ph&ã locutur ẽ. Ego uisioner multi¬
plicaui & inmanibur ꝓph&arũ ad¬
simulatussũ unde obsecrote uir
goxp̃i eustochium ut nobir inscrip¬
turarũ explanatione cestantibus
tucũ morsi ad dñm eleuermanus
ut qui ex euntes de acgrpto. mare
transiuimus rubrũ uin camus
amalec qui int̃p̃tat᷑ deuorans et
eligens & possimus tecũ dicere
benedictus dñs dr̃ meur quidoc&
manus meas ad peliũ & digitos incor
fer& ab hierusalẽ & ab iuda ualidũ
& fostẽ omne roburpanis & omnerobur
aquȩ hucusq deiudicio diciputant
qđ sequit᷑ decaptiuitate uentura quã
ali ad babilonios. alii referunt adro¬
manos sed melius ẽ ut supradiximis
cuncta neferri addominicã parnonẽ
postinter focdonẽ quippeillius. om̃s
gratiae &dominationes sublatȩ st̃
aiudeis secundũ quod in eu angelio
scriptum ẽ lexetꝓphetȩ usq ad iob
baptistam. otẽ ordo : qñm noluis¬
tircessare ab homine cuius sp̃r in
naribur cĩ qui excelsur reputatur ẽ

Expanded text:
tus est: Ego visiones multiplicavi: et in manibus Prophetarum assimilatus sum . Unde obsecro te, virgo Christi Eustochium, ut nobis in Scripturarum explanatione certantibus, tu cum Mose ad Dominum eleves manus: ut qui exeuntes de Aegypto, mare transivimus Rubrum, vincamus Amalec, qui interpretatur devorans et elingens; et possimus tecum dicere: Benedictus Dominus Deus meus, qui docet manus meas ad praelium, et digitos meos feret ab Jerusalem, et ab Juda validum, et fortem: omne robur panis, et omne robur aquae. Hucusque de judicio dici putant. Quod sequitur, de captivitate ventura; quam alii ad Babylonios, alii referunt ad Romanos. Sed melius est, ut supra diximus, cuncta referri ad Dominicam passionem. Post interfectionem quippe illius, omnes gratiae et donationes sublatae sunt a Judaeis: secundum quod in Evangelio scriptum est: Lex et Prophetae usque ad Joannem Baptistam . Et est ordo: Quoniam noluistis cessare ab homine, cujus spiritus in naribus ejus, qui excelsus reputatus est:
Abbreviated transcription (Latin):
inito inisaiã primo uolumine qđ
ut potui nutuolui celeri sermone
dictaui sensum potius scribturarũ
quã compositȩ orationis. uerba ꝑqui¬
rens nunc transcendã ad secundũ
et quicquid in meuiriũ ẽ ꝓneq in¬

Expanded text:
inito in Isaiam primo volumine, quod ut potui, non ut volui, celeri sermone dictavi: sensum potius Scripturarum, quam compositae orationis verba perquirens: nunc transcendam ad secundum; et quidquid in me virium est,
Abbreviated transcription (Latin):
sui implebitur ilud
quod scriptum est fugieo
dolor & meror & gematus
queendo sub intrante
plenitu dine gentium saluus
fuerit omnis is rahel
aut certe quando ultio eorum
uenerit quarum sub altare
dam̃cent animae usque quo
non ulcis eris sanguinem
nr̃m dedis quihabitant
interro & hoc considera
quod n dixerit. quactido sana¬
uerit contritioneapopulisui
urł nueia cob sedebsoe
popolisuf. & omnes dõpgnifi¬
c& seruientes. quidam locũ
istum & gnłnia quae it hoc.
re promissionum captido conti¬
rontur. ad cccelestem ireserunt
bierusalem & adreuerslqnem
popalienis quaendo impebitur
dud quad scriptumest.
caelum & terrato perfrcensi¬
bunt Alihelicce tompora
& ipsum dicunterse dequo
suprec scriptumes erunt
oculitui uidentes praeceptorẽ
tuum & ecurestucce cudient
uerbum post tergum manentis:
t unc demogibus & collibus
iuxtee febulces poetarum.
& sectur picureum scceculum.
lactisriuos fluere & de cerbo¬
rumfoliis stilla remella puris¬
simae quae quirepidunt mille

Expanded text:
 implebitur 416 illud quod scriptum est: Fugiet dolor, et moeror, et gemitus : quando subintrante plenitudine gentium, salvus fiet omnis Israel; aut certe quando ultio eorum venerit, quorum sub altari clamant animae: Usquequo non ulcisceris sanguinem nostrum de his qui habitant in terra ? Et hoc considera quod non dixerit, quando sanaverit contritionem populi sui Jacob; sed absolute, populi sui, ut omnes Deo significet servientes. Quidam locum istum et omnia quae in hoc repromissionum capitulo continentur, ad coelestem referunt Jerusalem, et ad reversionem populi ejus, quando implebitur illud quod scriptum est: Coelum et terra pertransibunt . Alii ad Eliae tempora, et ipsum dicunt esse, de quo supra scriptum est: Erunt oculi tui videntes praeceptorem tuum et aures tuae audient verbum post tergum tunc de montibus et collibus, juxta fabulas poetarum, et Saturni aureum saeculum lactis rivos fluere, et de arborum foliis stillare mella purissima. Quae qui recipiunt, mille
Abbreviated transcription (Latin):
quic & ipsee creaturoe liberpa¬
tur a seruitute corruptionis.
in libertatem gloriȩ filiorum
di lic& eẽ quidaem organa
lucis intelle genues
in sensibilicc esse contendeont
lungergo solis fulgorem
accipi& Nec mirum hoc de
dccrissino senti re climento.
cui printipatus Noctis est
traditus cum descĩs quo¬
que scrptum sit. fulgebunt
iusti que si sol. & solseptu¬
plum lumen accipiet
sic ut fuit lux septem dierum
quoenlo aebinitio

Expanded text:
 creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem filiorum Dei: licet ea quidam organa lucis intelligentes, insensibilia esse contendant. Luna ergo solis fulgorem accipiet. Nec mirum hoc de clarissimo sentire elemento, cui principatus noctis est traditus, cum de sanctis quoque scriptum sit, fulgebunt justi quasi sol: et sol septuplum lumen accipiet, sicut lux septem dierum, quando ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
temporetantabeatitudo sit
populo israhel. Vt non solum
ucelles aedq campestria sed om̃s
montes & colles aquis fluenti¬
bus inrientur. Nos autem
montes & colles eos intellegamus
qui in excelsum uirtutibus eleua¬
tisunt quie suriunt &sciunt
iustitiaem. quos dñs prouocat
adbibendum. qui enimbiberit
de aquis eius nonsitiet inaceter¬
Tomnis quibiberit deccqui hũ
egredi&ur : superquorur sum
scriptura commemorat
fluminis impetus lactificat
ciuitatem dĩ : & in clioloco
fluuius dĩ repletus estaquis

Expanded text:
tempore tanta beatitudo sit tempore tanta beatitudo sit populi Israel, ut non solum valles atque campestria, sed omnes montes et colles aquis fluentibus irrigentur. Nos autem montes et colles, eos intelligamus, qui in excelsum virtutibus elevati sunt, qui esuriunt et sitiunt justitiam , quos Dominus provocat ad bibendum. Qui enim biberit de aquis ejus, non sitiet in aeteromnis qui biberit de aquis Jesu fegreditur. Super quo rursum Scriptura commemorat: « Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . » Et in alio loco: « Fluvius Dei repletus est aquis
Abbreviated transcription (Latin):
paleas mixtas cumhor deo uenti¬
lato legimus quod &isa ac
hor deum seuerit. & quiccapud
allo phrlos erat cente neriam
hordei frugem̃ reciperit. &osee
choro & dimedio choro hordei
conduxit mulieremcdulte¬
ram saluactor quoque quinq:
miliauirorum quiadhuc
sensibus corporisseruiebant.¬
& legem sequebantur morse
hor deacus panibus satura uerit
qui in alioloco frangens quinq:
ticis panibus. qui euangelicũ
numerum sequebantur istiur¬
modi populi co mederunt. &¬
partem palearum dum in quibus¬
domsequuntur litteram
& temenper paleas & hordeũ
paulatim proficiunt: uttran¬
seant adfrumentum &erunt
superomnem montem excelsũ.
& suꝑ omnem collemꝰ eleucotum
riuicurrentium aquec rum
indie interfectionis multorũ
cumceciderint turrer. in hoc loco.¬
÷ iudccei multos inter fectos
& ruentes turres ad romaniim¬
perii reserunt᷑ potentiam
de quibus a postolus loquitur tan¬
tum quiten& nuncteneat. donec
de medio fi& quod scilicet in illo

Expanded text:
paleas mixtas cum hordeo ventipaleas mixtas cum hordeo ventilato. Legimus quod Isaac hordeum severit, et quia apud allophylos erat, centenariam hordei frugem receperit . Et Osee coro et dimidio coro hordei conduxit mulierem adulteram . Salvator quoque quinque millia virorum qui adhuc sensibus corporis serviebant, et Legem sequebantur Moysi, hordeaceis panibus saturaverat . Qui in alio loco frangens septem vit triticeis panibus, qui evangelicum numerum sequebantur . Istiusmodi populi comedunt et partem palearum; dum in quibusdam sequuntur litteram, et tamen per paleas et hordeum paulatim proficiunt, ut transeant ad frumentum. Et erunt super omnem montem excelsum, et super omnem collem elevatum rivi currentium aquarum in die interfectionis multorum, cum ceciderint turres. In hoc loco Judaei multos interfectos et ruentes turres, ad Romani imperii referunt potentiam, de quibus et Apostolus loquitur : Tantum qui tenet nunc, 414 teneat, donec de medio fiat. Quod scilicet in illo
Abbreviated transcription (Latin):
dũc da garossus est ahierusa lem
quio perantur terram sic dearea
comedent ut fuerit uentilatũ
Nequid uidelic&. incibo eorum
iixtum sit palearum : de quibus
inhieremice scriptum est
quid paleis cedcriticum dicitdñs
⁊ & quee in euangelio conburun¬
: turigni in extin guibilt
÷ porroluxta. .Lxx iumenta¬
÷ quec e necdum rationis sapien¬
tioe quoce sunt plena & dequi¬
bus unus loquitur addm̃. sicut
:lumentum factus sum apudte
÷ pascentur in loco pinguis simo
&s patioso. qui noncodfert
spinas & tribulos sed quasi
terraisrł. lacte & melle decur¬
rit & plenam pascentibus
tribuit liber tatem: Tauri
autem & boues quio perantur
terram id est a postoli & a posto¬
liciuiri : De quibus & cepostolus
paulus scriptum inter p̃tectur
Non celligabis os bouis tritu¬
rantis Num quid debubus cura
est dño: sed utique dehis dicit
loquitur dĩ agricultura diaedi¬
ficatiosumur pater enim agri¬
cola est. &xp̃s uinea. comedent

Expanded text:
Dominus ingressus est Jerusalem Dominus ingressus est Jerusalem , qui operantur terram, sic de area comedent, ut fuerit ventilatum, ne quid videlicet in cibo eorum mixtum sit palearum, de quibus in Jeremia scriptum est: Quid paleis ad triticum, dicit Dominus ? et quae in Evangelio comburuntur igni intextinguibili . Porro juxta LXX jumenta, quae necdum rationis sapientiaeque sunt plena, et de quibus unum loquitur ad Deum: Sicut jumentum factus sum apud te , pascentur in loco pinguissimo et spatioso, qui non affert spinas et tribulos, sed quasi terra Israel lacte et melle decurrit, et plenam pascentibus tribuit libertatem. Tauri autem et boves qui operantur terram, id est, Apostoli et viri apostolici, de quibus et apostolus Paulus scriptum interpretatur: Non alligabis os bovi trituranti. Et, Numquid de bobus cura est Deo ? Sed utique de his dicit,loquitur, Dei agricultura, Dei aedificatio sumus . Pater enim agricola est, et Christus vinea : comedent
Abbreviated transcription (Latin):
& quod panis helisccei & poste a
saluatoris uberrimus fuerat
q: pinguissimur & tantam
hccbuerit plenitudinem
loco Nonprius dabitur pluuia
semini spiritali & pasis terrcce
uberrimus t que pungauslm̃ues¬
puisiidola de argentata & de aura¬
ta fuerint comminita & reputato
inster quiliniumnusi enim
uitiee recesserunt uirtuter¬
s Non suberunt cpascetur in pos¬
s sessioneti eo in dieillo cegnus
spatiose tauritui & pus illi asino¬
rum quio perantur terram
illa locum pinguem. & rcctiosum
tauri uestri. & boues ur̃i quiope¬
rantur terram comeoent paleas
commixtas in hordeo uentilato
inrerum omnium abundantiam
caelesti pluuia discendente.
& illapane qui de caelo discendit
quem qui comederit num quam
esuri& pascentur agni in loco
spatiosissimo qui secuntur agnũ
quocum que uadit. & qui sem ꝑ
acdant ram̃ sunttcuri autem
principe treges dequibur
legimus Congregitiotauro¬
rum interuaccas populorum
& pulli c sinarum quibus sedens

Expanded text:
et quod panis Elisaei et postea et quod panis Elisaei et postea Salvatoris uberrimus fuerit atque pinguissimus, et tantam habuerit plenitudinem,loco, non prius dabitur pluvia semini spirituali, et panis terrae uberrimus atque pinguissimusnisi idola deargentata et deaurata fuerint comminuta, et reputata in sterquilinium. Nisi enim vitia recesserint, virtutes non subeunt. Pascetur in possessione tua in die illo agnus spatiose et tauri tui et pulli asinorum qui operantur terram illa locum pinguem et spatiosum. Tauri vestri et boves vestri qui operantur terram, comedent paleas commixtas in hordeo ventilato. In rerum omnium abundantia, coelesti pluvia descendente, et illo pane qui de coelo descendit, quem qui comederit, numquam esuriet, pascentur agni in loco spatiosissimo, qui sequuntur agnum quocumque vadit, et qui semper ad dextram sunt. Tauri autem principes gregis, de quibus legimus: Congregatio taurorum in vaccis populorum : et pulli asinoru
Abbreviated transcription (Latin):
menstruate egredero dices ei :¬
Ix & contaminabis idola
argentata & deaurata
comncinues ea. & disperger
sicut equom menstruate
& sicut stercus aebicierea
Cum intellexeris ueritate m &
decipientes cedte non accesse¬
runt sed oculitui uiderint
praeceptoremtuum &ccures¬
÷ tucce semperaudierint
hccec uia ambulecte in eccneq
aeddextercm Neque ad iinis¬
tram Tuncomnes errores
&idola ac similitu dinem ueri¬
tatis. quoc eartifex linguao
conposuerat insplendoreelo¬
quertnicce quod inter pretatur
argentum & in ratione sapien¬
ticce quod ecurum sonat.
comminues at que disperges
& itcciudicabis inmunda ut mens¬
truccte mudseris sordin¬
mosanguini compares. quod
seminaueris interra. & panis
frugun terraeerit: uberri¬
mus & pinguis. lxx. Tunce¬
rit pluuia semini terrae tucce
& panis frugum terrae tucce
erit habundans & pinguis
scriptum est. in regum uolumi¬
ne quod postquam interfecti
sunt cebhelic phseudo prophe¬
tȩ dectasit pluuia terra eisrł

Expanded text:
menstruatae: egredere, dices ei. Lmenstruatae: egredere, dices ei. LXX: Et contaminabis idola deargentata, et deaurata: comminues ea et disperges sicut aquam menstruatae, et sicut stercus abjicies ea. Cum intellexeris veritatem, et decipientes ad te non accesserint, sed oculi tui viderint praeceptorem tuum, et aures tuae semper audierint: Haec via, ambulate in ea, neque ad dextram, neque ad sinistram; tunc omnes errores et idola, ac similitudines veritatis, quae artifex lingua composuerat in splendore eloquentiae, quod interpretatur argentum, et in ratione sapientiae, quod aurum sonat, comminues atque disperges, et ita judicabis immunda, ut menstruatae mulieris sordidissimo sanguini compares, quod seminaveris in terra, et panis frugum terrae erit uberrimus et pinguis. LXX: Tunc erit pluvia semini terrae tuae, et panis frugum terrae tuae erit abundans et pinguis. Scriptum est in Regum volumine , quod postquam interfecti sunt ab Elia pseudoprophetae, data sit pluvia terrae Israel:
Abbreviated transcription (Latin):
sedse praecersores se qui
tunchii qui. prius decipiebant
ne quecquam ultra adeos uoc¬
lebunt accedere post quam se
sentirent intellectus porro
iuxt& hebraicum & facilis & uera
explanatio est cam enim dñt
credentib: dederie panemar¬
tum &aqua i breuem Ne quoe¬
queom ultra faci& eeuolare abe¬
is illum quidoc& hominem
scientiam ns ed sem peruide¬
bunt oculicius praeceptorem
suum &ccurer illius uerbum
postergum monentis exaudi¬
entat que dicentis. hacc uia rec¬
taest combulateinea. neque
addexterã neque adsinistram
secundum quod clibi legitur
nec  ddexteram Neccedsinis¬
tramt decliciauimus iuia regia
gre diemur Inutraque enĩparte
quidquid supra modum est: inui¬
tio est & dedextris partibur
dicitur nensiustus multum de
sinistris ecutem quod inhedorũ
& inpercuntium parte ponantꝰ
Nullc dubitatio est & conta¬
mincebis locmminces sculptiliũ
ar gentitui & uestimentum¬
÷ conflatils ecuritui & disper¬
gesca sicut inmunditicin

Expanded text:
sed se praecessores sequi. sed se praecessores sequi. Tunc hi qui prius decipiebant, nequaquam ultra ad eos valebunt accedere postquam se senserint intellectos. Porro juxta Hebraicum et facilis et vera explanatio est. Cum enim Dominus credentibus dederit panem arctum, et aquam brevem, nequaquam ultra faciet avolare ab eis illum qui docet hominem scientiam; sed semper videbunt oculi ejus praeceptorem suum, et aures illius verbum post tergum monentis exaudient, atque dicentis: Haec via recta est, ambulate in ea, neque ad dextram, neque ad sinistram, secundum illud quod alibi legitur: Nec ad dextram, nec ad sinistram declinabimus, via regia gradiemur . In utraque enim parte quidquid supra modum est, in vitio est. Et de dextris partibus dicitur: Ne sis justus multum . De sinistris autem quod in haedorum, et in pereuntium parte ponantur, nulla dubitatio est. Et contaminabis laminas sculptilium argenti tui, 412 et vestimentum conflatilis auri tui, et disperges ea sicut immunditiam
Abbreviated transcription (Latin):
tuum &acurestucce ccudient.
uerbum posttergum inomentis.
hec eo uic aembulate inea.
neque addexteram ne que adis¬
nistram .lxx. et ne quaquam
ultre ced propinquabunt
tibi quidecipicentte quiccocu¬
litui uidebunteos quite seda¬
xereent. &ecurestucce audͥ¬
ant uenb& postte decipientium
qui dixerunt hececuia sembule¬
mus in ea siue acddex teram¬
÷ siue ad sinistram multum in hoc
laco Iaxueditio hebraicũq
discordent prima mergo
deuulgata editione tractabi¬
mus & posttea se qui mur  uac¬
oralinem ueritatis cum intelle¬
xerxint atq perspexerint
cordis oculi ueritatem & eos
quise priur deciperant totan
mentis ratione cognõuerint¬
& e inibus eruditis post tergum
decipienti n uerba pes spexe¬
rint semperenua cccecam
corporis partem decipere
festinant iuxta illud quod in
ps al onole gimur ut scogittent
in obscuro rectõs corde qui
tantam sibi incedrumunt
ccuctoritatem ut seũ dextra
doceant seusi nistra id est
si uebonasiuemela Nolint dis¬
cipulos ratione discutere

Expanded text:
uae audient verbum post tergum monentis: Haec via, ambulate in ea, neque ad dexteram, neque ad sinistram. LXX: Et nequaquam ultra appropinquabunt tibi qui decipiant te, quia oculi tui videbunt eos qui te seduxerunt, et aures tuae audient verba post te decipientium, qui dixerunt: Haec via, ambulemus in ea, sive ad dexteram, sive ad sinistram. Multum in hoc loco LXX editio Hebraicumque discordant. Primum ergo de Vulgata editione tractabimus, et postea sequemur ordinem veritatis. Cum intellexerint atque perspexerint cordis oculi veritatem, et eos qui se prius deceperant, tota mentis ratione cognoverint, et auribus eruditis post tergum decipientium verba perspexerint, semper enim caecam corporis partem decipere festinant, juxta illud quod in psalmo legimus: Ut sagittent in obscuro rectos corde , qui tantam sibi assumunt auctoritatem, ut seu dextera doceant, seu sinistra, id est, sive bona, sive mala, nolint discipulos ratione discutere,
Abbreviated transcription (Latin):
albam et calorem perquae
luna solem que significat
superidem Lxx. locterem
& murum transtule runt
in eoloco ubiscriptum est
fundecur sol proquo illi
inter p̃tati sunt liquae fi¬
onit lacoros & ru& murus
& nuncidem sequenteshe
fibraicum lunam solem
transtulerunt undemihi
doctur sus pectio ñ eoserrasse
coprincipio sed paula tĩ scriptoñ
uitio de prauectos neque enim
sicripotest ut qui in hoc loco
cadem uerb bene interpre¬
tatisunt in superioribus erra¬
uerunt in dieergo interfecti¬
onis multorum. cumadro¬
gantes su perbiquẽ corruerint¬
& qui posuerint in caelum
or suum didicerint erse
se terreom eritlumen lunȩ
sicut lumensolis quando
dederit dñs caelum nouum
& terrm nouom & transi¬
erit habitus inundi huius
ut luncc & sollecboris
&cursur sui praemiae conse¬
quantur. &enim ex pectã¬
tio creaturae reuelationem

Expanded text:
albam et calorem, per quae albam et calorem, per quae lunam solemque significat supra idem LXX laterem et murum transtulerint, in eo loco ubi scriptum est: confundetur. Pro quo illi interpretati sunt, liquefient lateres, et ruet murus, et nunc idem sequentes Hebraicum, 415 lunam solemque transtulerint. Unde mihi datur suspicio, non eos errasse a principio, sed paulatim scriptorum vitio depravatos. Neque enim fieri potest, ut qui in hoc loco eadem verba bene interpretati sunt, in superioribus erraverint. In die ergo interfectionis multorum, cum arrogantes superbique corruerint, et qui posuerunt in coelum os suum, didicerint esse se terram, erit lumen lunae, sicut lumen solis: quando dederit Dominus coelum novum, et terram novam, et transierit habitus mundi hujus, ut luna et sol laboris et cursus sui praemia consequantur. Etenim expectatio
Abbreviated transcription (Latin):
perhiere miam mode reliq:¬
runt fontem e quce uiucce
hocaute in tuncftet
cum inter fecti fuerint
si ueperierint plurimi
multienim uocati pauci autẽ
electi & cum ceciderust
turres siue decemonum potes¬
tates siue superbi qui& ced
rogantes & macgmꝰinisti scce¬
culo dequibus & inpsalmis¬
÷ dicitur. Uidium pium ele¬
÷ uatum & ex altatum
÷sicut cedrorlibani. & transi
÷ & non est inuentus locuseius
hasturres ccedificare cupie¬
ban qui mouerunt pedes
suor. deouente quorum
Slingucce inbecbrline
confusae sunt & illi super
quos cecidit turris silo cc̃e
&eritlux luncce sicut bux¬
÷ solis ÷ & lumensolus erit
÷septuplum sicut lux septem
dierum in die quac alligaue¬
rit. dñs culnus populisuq
÷& percus suram plagiceeius
sco necuerit Lxx & erit
lumen lunae sicut lumenso¬
÷lis & lumen solis
soptuplum indie queendo
÷sa nocuerit dñs contritionem
÷populisui & dolorem plagoce¬
÷ tucce curauerit
miror quomodo in procesen¬
tiloco uerba hecebraica
aquile interpraetatur.

Expanded text:
r Jeremiam: Me dereliquerunt fontem aquae vivae . Hoc autem tunc fiet, cum interfecti fuerint, sive perierint plurimi: Multi enim vocati, pauci vero electi . Et cum ceciderint turres, sive daemonum potestates, sive superbi quique et arrogantes et magni in isto saeculo; de quibus et in psalmis dicitur: Vidi impium elevatum, et exaltatum sicut cedros Libani, et transivi, , et non est inventus locus ejus . Has turres aedificare cupiebant , qui moverunt pedes suos de Oriente, quorum linguae in Babylone confusae sunt, et illi, super quos cecidit turris Siloae . Et erit lux lunae, sicut lux solis, et lumen solis erit septuplum sicut lux septem dierum, in die qua alligaverit Dominus vulnus populi sui, et percussuram plagae ejus sanaverit. LXX: Et erit lumen lunae, sicut lumen solis, et lumen solis septuplum, in die quando sanaverit Dominus contritionem populi sui, et dolorem plagae tuae curaverit. Miror quomodo in praesenti loco verba Hebraica Aquila interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
÷ moendcctatuec & colibi expeotaui
inmetutino & eloc maeui & tam¬
⁊ elacr& fuerit uoxtuo ut caelos
penetret statimtibi dñs rera¬
pondebit & similis eris morsi
De quo scriptum est laqueba tur ro¬
morses &dñ respondebater
& deebit uobis dñs panemartum¬
& cc quam breuem sicdroro¬
bcbel hacec refergͥmus tempora
facilis interp̃tatio est. quod
non fuerit subeo perfeota
lccetitice. diaente docuid
cum conueriert dñs captiuita¬
tension factisumus sicut con¬
solaz. ut non consolationem
plenam cetque perfectam
sed simlitudinem consolatio¬
nis accperint: sinccutem ad
scluatoris eduentum
pocnis cortus & a qua breuis
iuxta a posto lum paulumu
& hunc eundem iscc iam pro¬
phetam. euangeliisicus uit¬
sermo predicetur. qui pno
latinio sislegis obserucctio¬
nibus cet que mceꝰ dectis
in uno uerbo recã pitu locuitt
omnic diliges proximum tuũ
*si tutte ipsum Consumiee¬
tum enim & acdbradiectum
ermonem fecit dñs suꝑ terrã

Expanded text:
 mandata tua . Et alibi: Exspectavi in matutino et clamavi , et tam clara fuerit vox tua, ut coelos penetret: statim tibi Dominus respondebit, et similis eris Moysi, de quo scriptum est: Loquebatur Moyses, et Dominus respondebat ei . Et dabit vobis Dominus panem arctum, et aquam brevem. Si ad Zorobabel haec referimus tempora, facilis interpretatio est; quod non fuerit sub eo perfecta laetitia, dicente David: Cum converteret Dominus captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati: ut non consolationem plenam atque perfectam, sed similitudinem consolationis acciperent. Sin autem ad Salvatoris adventum, panis arctus et aqua brevis, juxta Apostolum Paulum, et hunc eumdem Isaiam prophetam, evangelicus sermo praedicitur, qui pro laciniosis Legis observationibus 411 atque mandatis, in uno verbo recapitulavit omnia: Diliges proximum tuum, sicut teipsum. Consummatum enim et abbreviatum sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
in promissis me is robur arripite
qui contemnentes precepta uitalia
dirperatione dixistis : Ne queco¬
quam itcerit utloqueris sedecd
equos confugiemus aegrptios
& concito cedeos cetq ueloci per¬
gimus gradi quiccigitur ista di¬
xistir. fugietis quidem & pccenici
cursu Intrabitis ccegyptum
sed uelo ciores erunt babr bo ñ
qui uos usque cođ cegrptum per¬
sequentur tantus que terror
cedq formido obtinebit aegrpturo
ut unochaldeceo mille a egy ptun
resistere nequeant & quinque
hostibur fugientium pluruna
multitudo: Iux tec illuđ quod inde
÷ utero nomiolegimus  Decbitte
dñr ut corruces In tons pectini imi

Expanded text:
in promissis meis robur arripite, in promissis meis robur arripite, qui contemnentes praecepta vitalia, desperatione dixistis, nequaquam ita erit ut loqueris; sed ad equos confugiemus Aegyptios, et concito ad eos atque veloci pergemus gradu. Quia igitur ista dixistis, fugietis quidem et pernici cursu intrabitis Aegyptum; sed velociores erunt Babylonii, qui vos usque ad Aegyptum persequentur, tantusque terror atque formido obtinebit Aegyptum, ut uni Chaldaeo mille Aegyptii 409 resistere nequeant, et quinque hostibus, fugientium plurima multitudo, juxta illud quod in Deuteronomio legimus: Dabit te Dominus ut cor
Abbreviated transcription (Latin):
ab ecdesiasticis uiris. & itcc destruc¬
ta & comminuta ut ni hil in ea
remaneat quo possit ignememori¬
tuum redaccendere & scltim cae¬
noscom & paruu lecm ec quaem popu¬
lis prebere sitientibus Quid haec
quos fugiomus ideo fugi&is & suꝑ
tielo ces dscendemus: ideo uelo ces
Cerunt qui persequentur uosmille
homines a facie terroris unius.
÷&a facieterroris quinque fugi¬
tunc saluus eris & scies ubi fueris
÷quia confidebaes superuanis
Va ne facta ẽ fortitudo ur̃a
& nolinstis audire sed dixistis super
equor fugicinus. proptorea fugietis
& suꝑ leuibus aicensoribus erimus:
&ieduocem quinque fugient multi :¬
÷seg̃ cait cunus supra Nomentacuerã
Ipsecst dñ di quiuobis. & perme
& ꝑhieremiam loquitur: sicc gactis
pecenitentiam. & uel uitia relinqua¬
tis uel errorem praui consilii
& mocneatis in iudecea non bcebrlo¬
niorum  imp&um sed mea proce¬
cepta metuentes scluieritis quies¬
cite & sperate indño. & fidei

Expanded text:
ab ecclesiasticis viris, et ita destrucab ecclesiasticis viris, et ita destructa et comminuta, ut nihil in ea remaneat quod possit ignem emortuum reaccendere, et saltem coenosam, et parvulam aquam populis praebere sitientibus. Quia haecquos fugiemus: ideo fugietis et super veloces ascendemus: ideo veloces erunt qui persequentur vos. Mille homines a facie terroris unius: et a facie terroris quinque fugitunc salvus eris, et scies ubi fueris: quia confidebas super vanis, vana facta est fortitudo vestra; et noluistis audire: sed dixistis, super equos fugiemus: propterea fugietis; et super levibus ascensoribus erimus: et ad vocem quinque fugient multi. Sanctus, ait, cujus supra nomen tacueram, ipse est Dominus Deus, qui vobis et per me et per Jeremiam loquitur : Si agatis poenitentiam, et vel vitia relinquatis, vel errorem pravi consilii: et maneatis in Judaea, non Babyloniorum impetum, sed mea praecepta metuentes, salvi eritis. Quiescite et sperate in Domino, et fidei
Abbreviated transcription (Latin):
proptȩreouert&ur uobis hage
in iquites siuo pecca tum utsitis
quacsimurus cadens subito ciuita¬
tis firmissimece & captece cuius
repentina ceduenerit ruina: ita
enim Ixx cranstulerunt & ẽ sen¬
sus iuxta hebraicsimꝰ. quo modo in¬
terruptio muri al tissimi⁊ qui
longamtraxit ruinam difficile
instaur ari potest & pristinum deco¬
rem recipere: sic uobis ueniat
repentina contritio & ut alicqutar
similitudine sicutuas figulisi con¬
fringatur contritione perualida
ita comm inu&ur infrusta ut uix
paruuletesta remaneat defrag¬
mentis. in qua portetur igniculus
cut paululum cequae delacu¬
nec hccuriactur & fouea sicuoscum
iercts inccegrptum persequente
uos illuc nabuchodonosorus que
aed internitionẽ peribitis: here¬
tici quoque &omne dagmco contra¬
rium ueritati confidunt incalũ¬
nia at quemendatio : & musitant
iuxta .Lxx. comracreatorem suũ
÷propterea Vmpietatireo rum
ficauit cane cureni& repentina
pordtio cum capta suerttim ppat

Expanded text:
propterea vertetur vobis haec propterea vertetur vobis haec iniquitas sive peccatum, ut sitis quasi murus cadens subito civitatis firmissimae et captae, cujus repentina advenerit ruina, ita enim LXX transtulerunt. Et est sensus juxta Hebraicum: Quomodo interruptio muri altissimi qui longam traxit ruinam, difficile instaurari potest, et pristinum decorem recipere: sic vobis veniet repentina contritio. Et ut alia utar similitudine: Sicut vas figuli, si confringatur contritione pervalida, ita comminuitur in frusta, ut vix parvula testa 408 remaneat de fragmentis, in qua portetur igniculus, aut paululum aquae de lacuna hauriatur et fovea; sic vos cum ieritis in Aegyptum, persequente vos illuc Nabuchodonosor, usque ad internecionem peribitis. Haeretici quoque et omne dogma contrarium veritati confidunt in calumnia atque mendacio, et mussitant juxta LXX contra Creatorem suum. Propterea impietatis eorum ficavit Cain, cui veniet repentina perditio, cum capta fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tes ingredior quidreplicas no¬
menscĩ isrł  si ue uerbum isrłis
quod mei pectoris arcana nonꝰ pe¬
netrat: quod quidem & ad popu¬
lum ecde sicedicitur neglegentẽ
siccuersetur austerscatem magis¬
trorum : & cadulectoribus facueat:
propterea haec dicit dñs sc̃s isrł¬
Propterea uobił iniquitas hececsi¬
cut interruptio cadens & requisita
iniuro excelso qnm̃n subito dumnon
sperectur ueni& contritioeiꝰ.
÷ & comminu&ur sicut conteritur
la gaena figuli contritione perua¬
lida & non inuenitur defragmen¬
Ytis eiꝰ testa inqua portecur igni¬
Yculus deincendio. Aut hecuriatur
cequee de fouea. Quicc inquit
supra dixistis. cess& a facie nostra
sc̃s isrł fiue ut lxx transtalerunt
uobis se in gerit: ut quem neglexistis
commonentem senticetis punien¬
tem : had cistis fidaticm incce¬
gr̃ptiorum calumniac atquo
mendatio & innixiestis niꝑ tumul¬
tueorum siuc conoradictione
& superbia Vt symma chus &theo¬
dotio inter proce tacti sunt

Expanded text:
ter ingredior? Quid replicas noter ingredior? Quid replicas nomen Sancti Israel, sive verbum Israelis, quod mei pectoris arcana non penetrat? Quod quidem et ad populum Ecclesiae dicitur negligentem, si aversetur austeritatem magistrorum, et adulatoribus faveat. Propterea haec dicit Dominus Spropterea erit vobis iniquitas haec sicut interruptio cadens, et requisita in muro excelso: quoniam subito dum non speratur veniet contritio ejus. Et comminuetur sicut conteritur lagena figuli contritione pervalida: et non invenietur de fragmentis ejus testa in qua portetur igniculus de incendio: aut hauriatur parum aquae de fovea. Quia, inquit, supra dixistis: Cesset a facie nostra Sanctus Israel, sive ut LXX transtulerunt,et nolentibus vobis se ingerit, ut quem neglexistis commonentem, sentiatis punientem. Habuistis fiduciam in Aegyptiorum calumnia atque mendacio, et innixi estis super tumultu eorum, sive contradictione et superbia, ut Symmachus et Theodotio interpretati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
÷noli teuidere & cespientibus
÷nolite aspicere nobis. ea quece recta
sunt loquimini nobis placcentiae.
uidete nobis errores. Auferte ame
uiam declinateame semitam
cess&a facie nr̃a scĩ usrł : perspi¬
cuum est quod a diracundicem
re uerba nolenter. qui dixeruntes
Noli nobis uidere quod nolumur
noli nobir interdicere uiam ecegrꝰpti
Necq̃ recta sunt precedicos
sedloquere quod nobis plac&
ut pergacmur inccegyptium quod
cumul& peccata peccatis : quid nobis
ingeris. quod non libenter audimus
quid monstreos cuicom per quoent in¬
gredi nolumus quid frequenter
precedicatio: secundum tropologiã.
ex nobis enim exierunt sed non fue¬
runt ex nobis quinonaudiunt inte¬
rioris hominis e uribus legemdi
&eclesiarum loquuntur inagis¬
tris. Nolite  nobis uidere
quecerecta sunt nec gehennae
Flocminces comminemini sed pro¬
mittite regna caelorum. ut post
luxoriam & dilitias paendactur
nobis pacrae dỹsus : quid mihiosten¬
dis uiam dni. per qua in non liben¬

Expanded text:
nolite videre: et aspicientibus, nolite videre: et aspicientibus, nolite aspicere nobis ea quae recta sunt: loquimini nobis placentia; videte nobis errores. Auferte a me viam: declinate a me semitam: cesset a facie nostra Sanctus Israel. Perspicuum est, quod ad iracundiam a audire nolentes . Qui dixerunt ei: Noli nobis videre quod nolumus: noli nobis interdicere viam Aegypti nec quae recta sunt praedices; sed loquere quod nobis placet, ut pergamus in Aegyptum, quod cumulet peccata peccatis. Quid nobis ingeris quod non libenter audimus? quid monstras viam per quam ingredi nolumus? Quid frequenter praedicatio. Secundum tropologiam, Ex nobis enim exierunt, sed non fuerunt ex nobis ; qui non audiunt interioris hominis auribus Legem Dei, et Ecclesiarum loquuntur magistris: Nolite nobis videre quae recta sunt, nec gehennae flammas comminemini; sed promittite nobis regna coelorum, ut post luxuriam et delicias, pandatur nobis paradisus. Quid mihi ostendis viam Domini, per quam non liben
Abbreviated transcription (Latin):
& is rechel interra sua sedere
uel becbitare deber&. Nec frus¬
trec cebinfirmis auxilium pete¬
er& : Nunc ingressus. scribe eis¬
÷ superbuxum & in libro diligent̃
÷exccrec illud erit indie nouissi¬
÷mo intestimonium usq inceternũ:
Aiunt hebraei qnm̃ in prophecis
unus sit sp̃s. & omniae cepud dm̃
iuncta sint. Tempora hiere micce
proce cipi& dies sem cendectui:
Vt in gressus ccegyptum scribat
eis superbuxum quod lignum est
inputrebile siue ut symmachus.
transtulit. ẽtũpi rxũc id est super
lactissimamn tabulam: ei sccutem
hac ud dubium quinꝰ iudoceis. & in li¬
brodili genter disserat. Itoc ut nulla
difficultas sit lectionis : ut quac n do
uacticinium fuerit rebus expletũ
Tunc intellegant uerum prophetasg̃
essesermonem: Manifesta trans¬
cũrimus: ut in obscurioribus immo¬
÷remur. Populus enuim aedirco¬
⁊cundicem prouocans est. & fili
÷mendecces. filii nolentes audire
legem dñi qui dicunt uidentibus

Expanded text:
et Israel in terra sua sedere et Israel in terra sua sedere vel habitare deberet, nec frustra ab infirmis auxilium petere. Nunc ingressus scribe eis super buxum. in libro diligenter exara illud: et erit in die novissimo in testimonium usque in aeternum. Aiunt Hebraei, quoniam in Prophetis unus sit spiritus, et omnia apud Dominum juncta sint tempora, Jeremiae praecipi, et Dei esse mandatum, ut ingressus Aegyptum scribat eis super buxum, quod lignum est imputribile; sive, ut Symmachus transtulit ἐπὶ πτυχὶ, id est, super latissimam tabulam. Eis autem, haud dubium quin Judaeis: et in libro diligenter difficultas sit lectionis, ut quando vaticinium fuerit rebus expletum, tunc intelligant verum Prophetarum esse sermonem. Manifesta transcurrimus, ut in obscurioribus immoremur. Populus enim ad iracundiam provocans est: et filii mendaces, filii nolentes audire legem Dei. Qui dicunt videntibus,
Abbreviated transcription (Latin):
& deceptum exec populum exposuit
regulum q: uolectem & ui peras
& genimine aspidum. illum dequo
suprec diximus colubrum tortuosum
& de quos celuector ineuangelio loque
bectur. Videbam scctanan quac si
fulgor de caelo cadentem: quidra¬
co appellatur. Inecpocal ipsi
& terticm stellarum partem secum
traxit interram. qucce per uersi¬
tectem sententi cce priores diuitias
ꝑdiderunt deferentes eas inȩgre¬
tum huius scłi: Ideocla incebis suꝑ
hoc super bictantum est quiesce :
tumulta sunt ut habitant uerbum
bicem : srminecenus turbationẽ:
lxx. uicnitatem : theodotio la¬
titudinem inter pracetati sunt :
quod tribus litteris. scribitur
Res. et̃ uẽt̾ii et betħ & ipsam
est quod impselmis legitur me¬
more roracab & bcebylonis scien¬
tibus me: & est sensus qnm̃ incce¬
geptus Uccnum ceuxilium est:
prccecepiei id est bierusclem
si uecla mecui quod acegrptii
regnitantum haberent uo cabu¬
lum & absque uiribus superbiã

Expanded text:
et deceptum ex ea populum exposuit, et deceptum ex ea populum exposuit, regulumque volantem, et viperas, et genimina aspidum, illum de quo supra legimus , colubrum tortuosum, et de qusi fulgur de coelo cadentem : qui draco appellatus in Apocalypsi , tertiam partem stellarum secum detraxit in terram, quae perversitate sententiae priores divitias perdiderunt, deserentes eas in Aegyptum hujus saeculi. Ideo clamavi super hoc: superbia tantum est: quiesce. Ptumultus sunt ut habitent. Verbumbiam: Symmachus, turbationem; LXX, vanitatem: Theodotio, latitudinem interpretati sunt; quod tribus litteris scribitur RES et HE et BETH, et ipsum est quod in Psalmis legitur: Memor ero Raab et Babylonis scientium me . Et est sensus: Quoniam in Aegyptiis vanum auxilium est, praecepi ei, id est, Jerusalem, sive clamavi, quod Aegyptii regni tantum haberent vocabulum, et absque viribus superbiam:
Abbreviated transcription (Latin):
quod deleccena & leone nate sit iui per&
& regulus uolans siue genimina aspidum
uolcentic : quoduidelic& de malis pa¬
rentibur: peiores generati sint liberi
de quibus & euan gelium loquebatur
Generatio uiperarum quis ostendit
uobis fugere cebirauentura & ad ter¬
ram dicitur istł tuesterra. inquee
non pluit nec imberuenit suporte
indieirȩ cuius principes in medioeiꝰ
qua sileones rugientes. tapienter
praedam. animas deuoranterper
rum siueas pidum uolantium. idest
principes populi & omnis impiorũ
tur bac ierunt cedpopulum quieis
prodesse non potuit : Dicente hiere¬
micc quod trader& dñi ꝓhaeraonem
& in mecnus quȩ rentiumanimam
illius & consumerentur omnesuiri
iuda qui iercont In terra regr̃pti
gladio & facme & internitionem :
intantum ut tra dec nt herbrccei:
prius que m nabucho donosor ccogyp¬
tum caper& hie re micom & bcc ruch
inminentem captiuitatem morte
uuitor seleccenaem & catulum leonis
quidam cedestem hieruscelem

Expanded text:
quod de leaena et leone nata sit vipera quod de leaena et leone nata sit vipera et regulus volans, sive genimina aspidum volantia: quod videlicet de malis parentibus pejores generati sint liberi, de quibus et EvangGeneratio viperarum, quis ostendit vobis fugere ab ira ventura? » . Et ad terram dicitur Israel: « Tu es terra in qua non pluit, nec imber venit super te in die irae , » cujus prquasi leones rugientes, rapientes praedam, animas devorantes perrum, sive aspidum volantium, id est, principes populi et omnis impiorum turba, ierunt ad populum, qui eis prodesse non potuit, dicente Jeremia , quod traderet Dominus Pharaonem et in manus quaerentium animam illius, et consumerentur omnes viri Juda, qui erant in terra Aegypti, gladio et fame usque ad internecionem, in tantum ut tradant Hebraei, prius quam Nabuchodonosor Aegyptum caperet, Jeremiam et Baruch imminentem captivitatem morte vitasse. Leaenam et catulum leonis quidam coelestem Jerusalem