comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignorare qd̾ interpretatus est.: cuius apologiam scriptam
abheretico subnomine martyris addidit. cunis defin¬
sionẽ etiam proprio uolumine professus est. Ad uersũ
qd̾ inconsequentib si dictandi spatium fucrit disputabo.
hoc loquor cui contradicere ñ potest. Si sibi licet ñ in¬
teuiexisse qd transtulit: quare michi ñ liceat ignorasse li¬
bros ꝑiaᷤchon. quos ante non legi. et eas tantum omelias
legisse quastranstuli. inquib nichil ẽe mali ipsius tes¬
timoniũ est: Sin aut̃ contia sententiam suam ñẽ me
incis arguit inquib ante landauerat: undiq strictus tene¬
bitur. Aut enim iccirco me hereticum homniẽ ante lau¬
dauit. quia eiusaem mecum dogmaitis eratꝰ. aut nunc frustra
immicus accusat. quem prius ortodoxum predicauit. S
forsitan tunc errores meos quasi amicus tacuit: et munc
iratus profert qd prius celauerat. & qũãquam ñ mereat᷑

Expanded text:
ignorare, quod interpretatus est, cujus Apologiam scriptam ignorare, quod interpretatus est, cujus Apologiam scriptam ab haeretico sub nomine martyris edidit: cujus defensionem etiam proprio volumine professus est: adversum quod in sequentibus, si dictandi spatium fuerit, disputabo. Hoc loquor, cui contradicere non potest. Si illi licet non intellexisse quod transtulit, quare mihi non liceat ignorasse libros περὶ Ἀρχῶν, quos ante non legi; et eas tantum Homilias legisse, quas transtuli, in quibus nihil esse mali, ipsius testimonium est? Sin autem contra sententiam suam nunc me in eis arguit, in quibus ante laudaverat, undique strictus tenebitur. Aut enim idcirco me haereticum hominem laudavit, quia ejusdem mecum dogmatis erat: aut nunc frustra inimicus accusat, quem prius ut orthodoxum praedicavit. Sed forsitan tunc errores meos quasi amicus tacuit; et nunc iratus profert quod prius celaverat. 15. Comment.
Abbreviated transcription (Latin):
plures. quando de scripturis aliqua disputant. et uolunt
approbare qdͥ dicunt᷑: ac solent scribere. Referebat mͥ
hebreus. et auauii abhebreo. & hebreorum ista senten¬
tia est.Certe origenes etiam patriarchen huillum qui
temporib enus fuit nominat. et tricesimũ tomum in ysa¬
iam. ancuius fine edisserit. ue tibi ciuitas ariel. quam
exprignauit daitid. illius expositione concludit: et cũ
aliter prius sensise se dicat. doctum abillo id qd est ue¬
rius fatetur. Octogesimũ quoq notiũ psalmum qui in¬
scribitur oratio moysi hominis dei. et reliquos undec̃i
qui ñ habent titulos. scãm illius expositionẽ eiusdem
moysi putat. Nec dedignatur hebream scripturam int̾¬
rores. dicitur opturasse auressuas. et auctorem tanti mali
tempus se ignorasse qd̵ tam nefaria scripscrit. Non recu¬
so. nec dico qd̾ alius forsitan diceret. non potuisse eum

Expanded text:
alii complures, quando de Scripturis aliqua disputant, et volunt alii complures, quando de Scripturis aliqua disputant, et volunt approbare quod dicunt, sic solent scribere: Referebat mihi Hebraeus; et, audivi ab Hebraeo: et, Hebraeorum ista sententia est. Certe etiam Origenes Patriarchen Huillum, qui temporibus ejus fuit, nominat: et tricesimum tomum in Isaiam, in cujus fine edisserit: Vae tibi, civitas Ariel, quam expugnavit David, illius expositione concludit; et cum aliter prius sensisse se dicat, doctum ab illo, id quod est verius, confitetur. Octogesimum quoque nonum Psalmum, qui scribitur: Oratio Moysi hominis Dei, et reliquos undecim, qui non habent titulos, secundum Huilli expositionem, ejusdem Moysi putat, 470 nec dedignatur Hebraeam Scripturam interores, dicitur obturasse aures suas, et auctorem tanti mali tempus se ignorasse, quod tam nefaria scripserit. Non recuso, nec dico quod alius diceret forsitan, non potuisse eum
Abbreviated transcription (Latin):
ceptorem meum. N ec mirũ si pro bar ranina ubiẽ aliqͥ
uocabiilorũ similitudo scripseris baraban: cum tantam
habeas licentiam nonnnũ mutandorum. ut de ensebio
pampbilum. de heretico martyrem feccris. Cauendus
homo. et michi maxune declinandus: ne me repente dũ
nescio de ieronimo sardanaballum nomines. Audi ergo
sapientie colitinna &e norma catoniane seueritatis. Ego ñ
iium magistrum dixi s meum inscripturas scãs studi¬
um uolui comprobare. ut ostenderem me sic origene legis¬
se. quomͦ et illum audieram. Neq enim hebra¬
as litteras ã te discere debui: aut in uria : tibi factaẽ.
qd prote apollinarem didimumq sectatus sum. Nun¬
quid iniua epła gregorium uirum eloquentissunum
non potui nominare: qui apud latinos impar sui est.
quo ego magistro głor et exulto: S eos tantum posui
qui inreprehensione erant. ut similiter me origenem
non obfidei ueritatem. s ob cruditionis meritum legis¬

Expanded text:
aeceptorem meum. Nec mirum si pro BAR-ANINA, ubi est aliqua aeceptorem meum. Nec mirum si pro BAR-ANINA, ubi est aliqua vocabulorum similitudo, scripseris Barrabam, cum tantam habeas licentiam nominum immutandorum; ut de Eusebio Pamphilum, de haeretico martyrem feceris. Cavendus homo, et mihi maxime declinandus, ne me repente, dum nescio, de Hieronymo Sardanapalum nomines. Audi ergo, sapientiae columen, et norma Catonianae severitatis. Ego non illum magistrum dixi; sed meum in Scripturas sanctas studium volui comprobare, ut ostenderem me sic legisse Origenem, quomodo et illum audieram. Neque enim Hebraeas litteras a te discere debui. An injuria tibi facta est, quod pro te Apollinarium, Didymumque sectatus sum? Numquid in illa epistola Gregorium virum eloquentissimum non potui nominare? Quis apud Latinos par sui est? quo ego magistro glorior et exsulto. Sed eos tantum posui, qui in reprehensione erant, ut similiter me Originem, non ob fidei veritatem, sed ob eruditionis meritum legis
Abbreviated transcription (Latin):
niin alioꝵ ep̃oꝵ qͣs nuiꝑ ipsi̾ iuibentib tͣnstuli. te petunt. te
pelli iubẽt. me suggerẽte dictata fc̃. Ut romane utrb põtifex
miro eo̾ odio detestaret᷑ meũ ꝯfiliũ fuit᷑ ut totus orbis post
translationẽ tuam inorigenis odia exarserit. quẽ antea
simpliciter lectitabat. m̃s oꝑatus est stilus. Si tantum
possum: intror cur me ñ metuas. Ego ille moderatus in
epła publica quam diligenter ne quid interdictum pu¬
tares. scripsi ad te. statim breuem epłam ex postulans suꝑ
laudib titis. Quam quia rome ñ eras amici mei tibi mit¬
tere noluerunt: eo qd̾ dicerent. te cum sodalib tuis indig¬
na nomine xp̃iano de mea conuersatione iactare. Cuiꝰ
exemplum hutic uolumini subdidi. ut scias quanto do¬
lore quanta moderatione necessitudinis temꝑarim. Au¬
dio preterea te quedam de epła mea philosophice carꝑe.
et hominẽ rugose stontis ad auctisq suꝑciliis plautino
inme sale ludere: eo qd barraban uideum dixerim p̃¬

Expanded text:
iscoporum, quas nuper ipsis jubentibus transtulit, te petunt, te pelli jubent, me suggerente, dictata sunt. Ut Romanae urbis Pontifex miro eos odio detestetur, meum consilium fuit. Ut totus orbis post translationem tuam in Origenis odia exarserit, quem antea simpliciter lectitabat, meus operatus est stylus. Si tantum possum, miror cur me non metuas. Ego ille moderatus in epistola publica , qui diligenter cavi, ne quid in te dictum putares, scripsi ad te statim brevem Epistolam, expostulans super laudibus tuis. Quam, quia Romae non eras, amici mei tibi mittere noluerunt, eo quod te dicerent cum sodalibus tuis indigna nomine Christiano de mea conversatione jactitare. Cujus exemplum huic volumini subdidi, ut scias quantum dolorem, quanta moderatione necessitudinis temperadio praeterea te quaedam de epistola mea philosophice carpere, et hominem rugosae frontis adductique supercilii, Plautino in me sale ludere, eo quod Barrabam Judaeum dixerim pr
Abbreviated transcription (Latin):
uadens dogia sentiret. Lege grecos commentarios: et i¬
si ita rfpereris. crimen fatebor. Qd̃ est tnisto loco pecca¬
tum meũ: Iuud nimirũ. proquo supra respondi. quare
ñ eos a quib dicta sint nominarim. Suꝑfiuum erat.
ꝑsingula apłi itstimonia eorum nomina ponere. quoꝵ
me opuscula translaturum in prefatione signaueram
Et tamen uinctam dici animam corpore donec adxpm̃
rtdeat. & inresurrectionis glłam corruptiuũ et mortale
corpis in incorruptione &e immortalitate commutet.
homo quis me liberabit accorpore mortis huius: Corpꝰ
mortis appelans. qd̾ uiciis &e morbis &e ꝑticibationibus.

Expanded text:
vadens dogmata sentiret. Lege Graecos Commentarios; et nivadens dogmata sentiret. Lege Graecos Commentarios; et nisi ita repereris, crimen fatebor. Quod est in isto loco peccatum meum? Illud nimirum, pro quo supra respondi: quare non eos a quibus dicta sunt, nominarim? Superfluum erat per singula Apostoli testimonia, eorum nomina ponere, quorum me Opuscula translaturum in Praefatione signaveram. Et tamen vinctam dici animam corpore, donec ad Christum redeat, et in resurrectionis gloria, corruptivum et mortale corpus, incorruptione et immortalitate commutet, homo: quis me liberabit de corpore mortis hujus? Corpus mortis appellans, quod vitiis et morbis et perturbationibu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ patet calumine. Uinctum ih̃t xp̃i paulum ẽe pro
gentib. potest & de martyrio intelligiꝰ qd̾ rome inum¬
cula comectus hanc epłam miserit. eo tempore quo ad
philemonem. & ad colosenses. et ad plrilipenses inalio lo¬
co scriptas ce monstrauimus. Hei certe quia in plurumiꝰ
locis lectum est uinculum anime corpus hoc dici. quo
quasi ciausa teneatur incarcere: dicimis propterea pau¬
lum corporis nexib coherceri. nec reuerti & ẽe cum xp̃o.
ut ꝑfecta ingentes ꝑ cum predicatio compleatur: licet qui¬
damalium sensũ in hoc loco introducant. qd paulus pre¬
acstinatus eł scificatus ex utero matris suc ad predicati¬
onem gentium antequã nasceretur. postta uincla caris
ceperit. & in hoc loco. triplicem ut supra expositionẽ¬
ex posutꝰ. Inprima quid michi uideretur. insco̾a quid
onigenes assereret. intercia quid apollmaris contra uliꝰ

Expanded text:
quae patet calumniae: « Vinctum Christi Jesu Paulum esse pro quae patet calumniae: « Vinctum Christi Jesu Paulum esse pro Gentibus, potest et de martyrio intelligi, quod Romae in vincula conjectus, hanc Epistolam miserit, eo tempore quo ad Philemonem, et ad Colossenses, et Philippenses, in alio loco scriptas esse monstravimus. Vel certe, quia in plurimis locis lectum est vinculum animae corpus hoc dici, quo quasi clauso teneatur in carcere, dicimus propterea Paulum corporis nexibus coerceri, nec reverti, et esse cum Christo, ut perfecta in Gentes per eum praedicatio compleatur: licet quidam alium sensum in hoc loco introducant, quod Paulus praedestinatus et sanctificatus ex utero matris suae ad praedicationem Gentium antequam nasceretur, postea vincula carnis acceperit. » Et in hoc triplicem, ut supra, expositionem posui. In prima, quid mihi videretur; in secunda, quid Origenes assereret; in tertia, quid Apollinarius contra illius
Abbreviated transcription (Latin):
usmodi nenas sectaturum. etiam calumniȩ uerba ui¬
tassem. Grande crimen si origenem diligentem dixi
ẽẽ icctoremᷤ cuius septuaginta ubros interpretatus sũ.
quem ineclum iaudib tuli. ꝓtoquo compulsus sum.
ante bienmum breui libello tuis contrame preconiis
respondere. E iccłiarum magistrum a me dictum esse
origenem intuis laudib obicis. et putas qd̾ ꝑtimescere
debeam. si diligentem lectorem me dyxisse inimicus ac¬
cuses: Solemus et negociatores pareissimos. et frugi ser¬
uos et molestos pedagogos. & argutissimos fures diligen¬
tes uocare. &e menuãglio uillicus inquitatis prudent
quedam secisse dicitur. et prudentiores sunt filii huiꝰ
prehensionis locus. ex ordium scdđi libri possidetͥ in quo
hoc pauli testimonium expositimus. huius reigr̃a ego pau¬
luis uinctus ih̃ xp̃i prouobis gentib. & quia ꝑse locus iple
manifestus est: eam tantum part̾ẽ ponam ex planationis.

Expanded text:
usmodi naenias sectaturum, etiam calumniae verba viusmodi naenias sectaturum, etiam calumniae verba vitassem. Grande crimen si Origenem diligentem dixi esse lectorem, cujus septuaginta libros interpretatus sum, quem in coelum laudibus tuli; pro quo compulsus sum ante biennium brevi libello tuis contra me praeconiis respondere . Ecclesiarum magistrum a me dictum esse Origenem, in tuis laudibus objicis: et putas quod pertimescere debeam, si diligentem lectorem me illum dixisse inimicus accuses. Solemus et negotiatores parcissimos, et frugi servos, et molestos paedagogos, et argutissimos fures, diligentes vocare. 481 Et in Evangelio villicus iniquitatis prudenter quaedam fecisse dicitur : et, Prudentiores sunt filii hujus prehensionis locus, exordium secundi libri possidet, in quo hoc Pauli testimonium exposuimus: Hujus rei gratia ego Paulus vinctus Jesu Christi pro vobis gentibus ; et quia per se locus ipse manifestus est, eam tantum partem ponam explanationis,
Abbreviated transcription (Latin):
men mangłica om̃s astere dignitate: nec deangłis no-¬
in scłis suꝑuenientib habundantes aiutias gr̃ȩ suȩ in
bonitate suꝑ nos in xp̃o iħu nos triplicem ex positionẽ
postumus: in prima quid nobis uideretur. in scd̃a qͥd
origenes opponeret. intercia quid apollinaris simpli¬
citer explanaret. Quorum si nomina ñ posui. ignosce
ueretundiȩ meeł ñ acoui eos carpere quos imitabar
ex parte. & quorum in latinam linguam sententiam
transferetam. s dixi. Qti diligens lector est. statim reqͥ¬
ret & dicet. Et rursus infine. Alus uͦ hoc qd̾ ait. ur ostt̃¬
deret inscłis suꝑuementib habundantes diuitias gr̃t
suȩ. adillam intelli ntiam transfert. Ecce inquies
sub diligentis iectoris ꝑsona. origenis sententias expli¬
casti. fãteor errorem. ñ debui diligentem dicere. siblas¬
phemũ. Qd si fecissem: et aliquo scisem uaticinio te isti¬

Expanded text:
men in Angelica omnes persistere dignitate: nec de Angelis homen in Angelica omnes persistere dignitate: nec de Angelis hoin saeculis supervenientibus abundantes divitias gratiae suae in bonitate super nos in Christo Jesu, nos triplicem expositionem posuimus. In prima quid nobis videretur: in secunda quid Origenes opponeret: in tertia quid Apollinarius simpliciter explanaret. Quorum si nomina non posui, ignosce verecundiae meae: non debui eos carpere, quos imitabar ex parte, et quorum in Latinam linguam sententias transferebam. « Sed, dixi, qui diligens lector est, statim requiret, et dicet. Et rursus in fine, Alius vero hoc quod ait, ut ostenderet in saeculis supervenientibus abundantes divitias gratiae suae, ad illam intelligentiam transfert. » Ecce, inquies, sub diligentis lectoris persona, Origenis sententias explicasti. Fateor errorem, non debui diligentem dicere, sed blasphemum: quod si fecissem, et aliquo scissem vaticinio te isti
Abbreviated transcription (Latin):
& post exemplum terrem regis totamq palacii descrip¬
tionem. ꝑquam diuersa minisitriorũ dei officia demõs¬
trabam. addidi. Et putamus dm̃ dñm dñorum regemq
regnantium. simplici tantum ministerio e̾e contentum :
cipatus. potestas. & dñatio non appeliatur. nisi subiectoᷤ
aliquos habeat. et inferiores gradus. Sinaũt putet ic¬
circo me origenem sequi. quia profectus & honores et
ascensiones & descensiones incrementa et imminutio¬
nes inexpositione mea posui. sciat multum interesse
de angłis &e seraphim et cherubim diccre demones et
homines ficti. qd̾ affitmat origenes: et ipsos int̾ se angłos
diuersa officiorum genera ẽe sortitos. qd ȩccłia ñ repug¬
nat. Quomͦ & inter homines ordo dignitatum ex labo
ȩecliasticus gradus habeat ordinẽ suum. et tamen omnes
homines stit: sic &e inttrangłos meritae̾e diuersa. et ta¬

Expanded text:
» Et post exemplum terreni regis, totamque Palatii descrip» Et post exemplum terreni regis, totamque Palatii descriptionem, per quam diversa ministeriorum Dei officia demonstrabam, addidi: « Et putamus Deum, Dominum dominorum, regemque regnantium, simplici tantum ministerio esse contentum? »cipatus et Potestates et Dominationes non appellantur, nisi subjectos aliquos habeant et inferioris gradus. 480 Sin autem putat idcirco me Origenem sequi, quia profectus et honores, ascensiones et descensiones, incrementa et immunitiones, in expositione mea posui; sciat multum interesse de Angelis et Seraphim et Cherubim dicere, daemones et homines fieri, quod affirmat Origenes; et ipsos inter se Angelos diversa officiorum genera esse sortitos, quod Ecclesiae non repugnat. Quomodo et inter homines ordo dignitatum ex labort omnis Ecclesiasticus gradus habeat ordinem suum; et tamen omnes homines sunt: sic et inter Angelos merita esse diversa, et ta
Abbreviated transcription (Latin):
hensum frater ostendit. quia ualde friuolus est. et
aꝑtam sui prefert calumiiam. ponam breuiter. In
eo testimonio ubi paulus loquitur. sedere eum faci¬
ens ad dexteram stiam incelestib. suꝑ omñe princi¬
patum ce potestatem. et uirtutẽ & dñationem. et om̃e
nomen qd̾ nominatur non solum in hoc scło. s etiam
infuturo. post inuitiplicem expositionem cum ad
ministrorũ dei officia ꝑuenissem. et de principatib
ac potestatib & uirtutib &e dñationib aicerem.
etiam hoc addidi. Necesse est ut subiectos habeant
&e timentes se. et seruientes sibi. &e eos qui sua fortitu¬
ame roborentur. Quȩ distributiones officiorũ ñ solũ
inpresentiarũ. s etiam infuturo scło eruntꝰ. ut ꝑ sin¬
gulos profectus et honores. ascensiones etiam & descen¬
siones. uel crescat aliquis. uel de crescat: et sub alia atq
alia potestate. uirtute. principatu. & dñatione fiat.

Expanded text:
hensum frater ostendit, quia valde frivolus est, et hensum frater ostendit, quia valde frivolus est, et apertam sui praefert calumniam, ponam breviter. In eo testimonio ubi Paulus loquitur: Sedere eum faciens ad dexteram suam in coelestibus, super omnem principatum et potestatem et virtutem et dominationem, et omne nomen quod nominatur, non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro ; post multiplicem expositionem, cum ad ministrorum Dei officia pervenissem, et de principatibus ac potestatibus et virtutibus ac dominationibus dicerem, etiam hoc addidi: « Necesse est, ut subjectos habeant, et timentes se, et servientes sibi, et eos qui a sua fortitudine roborentur. Quae distributiones officiorum, non solum in praesentiarum, sed etiam in futuro saeculo erunt: ut per singulos profectus et honores, ascensiones et descensiones, vel crescat aliquis, vel decrescat, et sub alia atque alia potestate, virtute, principatu, et dominatione fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
uita sua. iom̃i quo umnundo isto uersatus est tempore. Qd̾̃
quidem ita intellectum. &e aduersum eum facit. qui ante¬
quam mundus fieret animas dicit electas e̾e̾. propt̾ scĩta¬
tem. &e nullum uicium peccatorum. Nonenim ut ante
iam diximus eliguntur paulus & qui ei simies sunt.
quia erant sc̃i et immaculati: s eliguntur &e predesti¬
nant᷑ ut in consequenti uita. ꝑ oꝑa atq uirtutes. scĩ et im¬
maculati fiant. Et audet quisquã post huiuscemodi sen¬
tentiam nos origenis hereseos accusare: Decem etoc¬
to ferme annisunt ex quo istos dictaui libros. eo tempo¬
re quo origenis nomen forebat inmundo. quo ꝑ iarchon
illius opus latine aures ignorabant: &e tamen professus
sum fidem meam. et quid michi displiceret ostendi.
Ex quo etiam si inceteris aliquid hereticum monstrare
posset inumicus. ñ tam doginatum ꝑuersorum que ce
hic et inaliis libris sepe damnaui. quã improuidi

Expanded text:
vita sua, in omni quo in mundo isto versatus est tempore. Quod vita sua, in omni quo in mundo isto versatus est tempore. Quod quidem ita intellectum, et adversum eum facit, qui antequam mundus fieret, animas dicit esse electas propter sanctitatem, et nullum vitium 479 peccatorum. » Non enim ut ante jam diximus eliguntur Paulus, et qui ei similes sunt, quia erant sancti et immaculati: sed eliguntur et praedestinantur, ut in consequenti vita per opera atque virtutes, sancti et immaculati fiant. Et audet quisquam post hujusmodi sententiam, nos Origenis haereseos accusare? Decem et octo ferme anni sunt, ex quo istos dictavi libros, eo tempore quo Origenis nomen florebat in mundo; quo περὶ Ἀρχῶν, illius opus, Latinae aures ignorabant: et tamen professus sum fidem meam; et quid mihi displiceret, ostendi. Ex quo etiam si in caeteris aliquid haereticum monstrare potuisset inimicus, non tam dogmatum perversorum, quae hic et in aliis libris saepe damnavi, quam improvidi
Abbreviated transcription (Latin):
tum conatur ostenaere. Conatur in quã ostendere. non
ostendit.Sinaũt in eo scandalum pateris. quare latissi¬
mam origenis disputationem breui sermone comprehen¬
derim. & lectori sensum eiuis aperuerim. atq exeo tibi
occultus illius uideor c̾e sectator. quia nichil abeo dictũ
pretermmserimꝰ. uide ne iccirco hoc fecerim. ut urãm ca¬
luminam declinarem: ne me diceretis quȩ abeo fortiter
sunt dictata tacitisse. &e illud ingreco robustius aisputarẽ.
Posui gͦ omma licet breuius que ingreco reppertut ncħ
haberent discipłi cius noui. qd̾ iatinorum aurib ingererent.
facilius enim nota. quam repentina contemnimus. Exposi¬
ta aũt interpretatione eius. quid insine capituli dixerim
ausculta. Non enim ait paulus. elegit nos ante constitutionẽ
mundi cũ t̾emꝰ sc̃i ⁊ ĩ maculati. s elegit no ut e̾emꝰ scĩet
rib ad meliora conuersis dici potest. &e stabit iua sententia.
ñ iustificabitur in conspectu tuo omnisuiuens. idẽ intota

Expanded text:
tum conatur ostendere: conatur ostendere, inquam, non ostendit. Si autem in eo scandalum pateris, quare latissimam Origenis disputationem brevi sermone comprehenderim, et lectori sensum ejus aperuerim; atque ex eo tibi occultus illius videor esse sectator, quia nihil ab eo dictum praetermiserim, vide ne hoc idcirco fecerim, ut vestram calumniam declinarem, ne me diceretis quae ab eo fortiter sunt dicta, tacuisse, et illum in Graeco robustius disputare. Posui ergo omnia, licet brevius, quae in Graeco reperi, ut nihil haberent discipuli ejus novi, quod Latinorum auribus ingererent. Facilius enim nota, quam repentina contemnimus. Exposita autem interpretatione ejus, quid in fine capituli dixerimus, ausculta: « Non enim ait Apostolus, elegit nos ante constitutionem mundi, cum essemus sancti et immaculati: sed elegit nos ut essemus sancti et tia: Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens ; id est, in tota
Abbreviated transcription (Latin):
celum uolet. ñ ꝑdit ẽe qd fucrat. S dices. Mouent me
que secuntur. foueamuis gͥ &e uiri uxores. et aninȩ nĩa cor
pora. ut & uxores in uiros. et corpora redigantur inaĩas:
et nequaquã sit sexuum ulla diuersitas. s quomͦ apud
angłos ñ est uir et mulier. ita et nos qui sumles angłis
futuri sumus. iam nunc incipiamus ẽẽ qd̾ nobis incelesti¬
b repromissum est. Quando dico hic e̾ẽ incipiamus in
terris. ñ naturam tollo sexuum. s libidinem et coitũ utri
et uxons aufero. dicente apło. tempus breue est. reliquũ ẽ.
tione uxor esse deberet. ait. erratis nescientes scripturas.
neq urtutem deiz inresurrectione enim neq mibent
neq nibentur. s erunt sicut angłi dei incelo. & reuera
ubi inter uirum et feminam castitas est. nec uit incipit
t̃ẽ nec femina: s adhuc incorpore positi mutantur mange¬
los. inquib non est uir & mulier. Qd̃ et inalio loco ab codc̃

Expanded text:
coelum volet, non perdit esse quod fuerat. Sed dices, movent me coelum volet, non perdit esse quod fuerat. Sed dices, movent me quae sequuntur: « Foveamus igitupora, ut et uxores in viros, et corpora redigantur in animas. Et nequaquam sit sexuum ulla diversitas: sed quomodo apud angelos non est vir et mulier: ita et nos, qui similes angelis issem, jam nunc incipiamus esse, quod nobis in coelestibus repromissum est. Quando dico, hic esse incipiamus in terris, naturam non tollo sexuum; sed libidinem, et coitum viri et uxoris aufero, dicente Apostolo: Tempus breve est: reliquum est,tione esse deberet uxor, ait: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei: in resurrectione enim neque nubent, neque nubentur; sed erunt sicut Angeli Dei in coelo . Et revera ubi inter virum et mulierem castitas est, 485 nec vir incipit esse, nec femina: sed adhuc in corpore positi, mutantur in Angelos: in quibus non est vir neque mulier. Quod et in alio loco ab eodem
Abbreviated transcription (Latin):
comuges ut scilicet eis uictum atq uestitũ & ea que st̃
necessaria prebeamus. Hec nr̃a sententia est. Igitur õe
qd sequitur dicentes. oppomi nobis potest: ostendimus
ñ ex nr̃a s excontradicentium intelligi debere ꝑsona.
Quȩ cumbreuis sit &e absoluta responsio. et iuxta id qd̃
supra diximts etiam allegorie umbris. de coqd̃ est ad id
qd̾ nonerat deprauata. tamen accedam propius. et sciscita¬
bor quid tibi in hac disputatione displiccat. Nempe qͥa
dixerim animas ut uitos fouere quasi uxores corpora sua:
ut corruptiuũ hoc induat incorruptionem. & alarum
leuitate suspensum. maerem facilius eleuctur. Quando
dico. corruptutum hoc induat incorruptionem. non
muto naturam corporum. saugeo głam. Nec ñ qd̵ sequi¬
tur alarum leuitate suspensum inaerem facilius eleue¬
tur. qui alas assumit. id est immortalitatem ut leuiuis ad

Expanded text:
conjuges: ut scilicet eis victum et vestitum, et ea quae sunt conjuges: ut scilicet eis victum et vestitum, et ea quae sunt necessaria praebeamus. » Haec nostra sententia est. Igitur omne quod sequitur deinceps, et opponi nobis potest, ostendimus non ex nostra, sed ex contradicentium intelligi debere persona. Quae quum si brevis et absoluta responsio, et juxta id quod supra diximus, etiam allegoriae umbris, de eo quod est, ad id quod non erat, depravata: tamen accedam propius, et sciscitabor quid tibi in hac disputatione displiceat. Nempe quia dixerim, animas ut viros fovere quasi uxores corpora sua, ut corruptivum hoc induat incorruptionem, et alarum levitate suspensum, in aerem facilius sublevetur. Quando dico corruptivum hoc induat incorruptionem, non muto naturam corporum, sed augeo gloriam. Nec non quod sequitur, alarum levitate suspensum in aerem facilius sublevetur: qui alas assumit, id est, immortalitatem, ut levius ad
Abbreviated transcription (Latin):
et celesti saginans pane. & xp̃i sanguine irrigans.
ut refecta et nitida. possit libero cursu uirum sequi.
& nullo debilitatis pondere pregrauari. Pulchre etiã
insimilitudine xp̃i nutrientis & fouentis eccłiam
et dicentis ad ierusalem. quotiens uolui cõgregare
filios cuos sicut gallina congregat pullos suos sub
alas suas et noluisti. anime quoq fouent corpora sua:
ut corruptiuum hoc induat incorruptionẽ. & ala¬
rum leuitate suspensum. inacrem faciius eleuetur.
foucamus igitur et uiri uxores. & anime nr̃a corpora.
et ut uxores in uiros ce corpora redigantur inanimas:
& nequaquã sexuum sit ulla diuersitas. s quomodo
apud angłos non est uir et mulier. ita et nos qui simi¬
les angłis aituri sumus. iam nunc incipiamus esse
qd̾ nobis incelestib repromissũ est. Supra simplice
expositionẽ quȩ nobis intestimonio ipso e̾e udebat᷑
expressimus. dicentes quantum ad simplicem incelli

Expanded text:
et coelesti saginans pane, et Christi sanguine irrigans: et coelesti saginans pane, et Christi sanguine irrigans: ut refecta et nitida, possit libero cursu virum sequi, et nullo debilitatis pondere praegravari. Pulchre etiam in similitudinem Christi nutrientis et foventis Ecclesiam, et dicentis ad Jerusalem: Quoties volui congregare filios tuos, ut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti , animae quoque fovent corpora sua, ut corruptivum hoc induat incorruptionem, et alarum levitate Foveamus igitur et viri uxores, et animae nostra corpora, ut et uxores in viros, et corpora redigantur in animas. Et nequaquam sit sexuum ulla diversitas: sed quomodo apud angelos non est vir et mulier: ita et nos, qui similes angelis futuri sumus, jam nunc incipiamus esse d nobis in coelestibus repromissum est. » 29. Supra simplicem expositionem 484 quae nobis in testimonio isto esse videbatur, expressimus, dicentes: « Quantum ad simplicem intellig
Abbreviated transcription (Latin):
dio frater oblitus est. cur uium locum apłi inter pretans
inquo ait. qui uxorem suam diligit. se ipsum diligit.
nemo enim unquã carnem suam odio habuit. s nutͥt
et fouet cam.sicut et xp̃c ȩccłiam post simplicem expo¬
stionem origenis posucrim questionem. ex cuius ꝑso¬
na tacito nomine dyxerimꝰ oppom nobis potest quod
ñ sit uera sententia dicentis apłi. nemo unquã carnẽ
suam odit. cũ morbo regio laborantes ptysi ce cancro
et distiuationib mortem uite preferant. et sua ode¬
rint corpora. & statim quid ipse sentirem ad tunxi.
Magis itaq ad tropicam intelligentiam sermo refera¬
tur. Quando dico tropicam: doceo uerum ñ e̾ẽ qd̾ dr̃.
s allegone nubilo figuratum. Ponamus camen ipsa
uerba. que origenis ubro tercio continentur. Dicamꝰ
qd̾ illam carnem que uisura sit salutare dei antma
diligas & nutriat et foueat eam: disciplinis crudiens.

Expanded text:
dio frater oblitus est cur illum locum Apostoli interpretansdio frater oblitus est cur illum locum Apostoli interpretans 29: Qui uxorem suam diligit, seipsum diligit. Nemo enim unquam suam carnem odit; sed nutrit et fovet eam, sicut et Christus Ecclesiam, post simplicem expositionem, Origenis posuerim quaestionem, ex cujus persona tacito nomine dixerim: « Opponi nobis potest, quod non sit vera sententia dicentis Apostoli: Nemo unquam carnem suam odit, cum morbo regio laborantes, phthisi, et cancere et distillationibus, mortem vitae praeferant, et sua oderint corpora; et statim quid ipse sentirem adjunxi: Magis itaque ad tropicam intelligentiam sermo referatur. » Quando dico, tropicam, doceo verum non esse, quod dicitur, sed allegoriae nubilo figuratum. Ponamus tamen ipsa verba quae in Origenis libro tertio continentur: « Dicamus quod illam carnem, quae visura sit salutare Dei, anima diligat, et nutriat, et foveat eam, disciplinis erudiens,
Abbreviated transcription (Latin):
turas mnangłos reformari. altera que asserit unum qd q
mitstitutione mundi id fore quod conditum est: uerbi
gr̃a quia exangłis demones sunt. rursum aemones an¬
głos ficri. ⁊ aĩas hõiũ ita ut ft̃ ꝯdite nõ inangłos. s ĩ id qd̾
ad̾o st̃ ꝯdite reformari: ut ꝯiusti ⁊ pecc̾ores eqͣleᷤ fiant. Be¬
mq ut sciaᷤ me ñ meã explicasse sẽtentiã. sed inter se he¬
reses omparassc: quarum uttamq ingreco legeram. aispu¬
tationẽ meam. hoc fine compleui. Ic circo ut supradiximꝰ
hec apud nos obscuriora sunt. quia metasorice dicuntur
ingreco: & omnis metafora si de alia inaliam linguam
transseratur ad uerbum. quibdam quasi sentib oratio¬
ns sensus et germina suffocantur. Nisihec eadem ingre¬
co reppereris. quicqͥd dictum cit meum putato. Sextum
qd̵ extremũ michi obicere dicitur. si tamon nichil inme¬

Expanded text:
turas in Angelos reformari. Altera quae asserit unumquodque turas in Angelos reformari. Altera quae asserit unumquodque in restitutione mundi id fore quod conditum est. Verbi gratia: quia ex Angelis daemones sunt, rursum daemones Angelos fieri: et animas hominum, ita ut sunt conditae, non in Angelos; sed in id quod a Deo sunt conditae, reformari, ut et justi et peccatores aequales fiant. Denique ut scias me non meam explicasse sententiam, sed inter se haereses comparasse, quarum utramque in Graeco legeram, disputationem meam 483 hoc fine complevi: « Idcirco, ut supra diximus, haec apud nos obscuriora sunt, quia μεταφορικῶς dicuntur in Graeco; et omnis metaphora, si de alia in aliam linguam transferatur ad verbum, quibusdam quasi sentibus, orationis sensus et germina suffocantur. » Nisi haec eadem in Graeco repereris, quidquid dictum est, meum putato. 28. Sextum, quod et extremum, mihi objicere dicitur si tamen nihil in me
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur & inresurrectione omnium. quando corptis totiꝰ
ȩccłiȩ nunc disꝑsum atq laceratum. uerus medicus xp̃c
iħc sanaturus aduenerit᷑. unusquũq scđ̾m mensurã fidi
et agnitionis filii dei.quẽ ideo agnoscere dicitur. quia
prius nouerat. & postta nosse desluit. suum recipiet locũ.
&e incipiet id t̾e qd̾ fuerat: ita tamen ut ñ iuxta aliam he¬
restm. om̃s inuna etate sint positi. id est om̃s inangłos
reformentur. s unumqd̾ q menbrũ iuxta mensuram et
officiũ suum ꝑfectum sit. uerbi gr̃a. angłs refuga id esse
incipiat qd cieatus est. & homo qui de paradyso fuerat
ciectus. adculturam iterum paradysi restituatur. et re
artem expositionis meȩ. Quando enim dico ita tamen
ut ñ itxta aliam heresum om̃s inuna etate sint positi.
id est om̃s mangłos reformentur: ostendo et ea de qtrib
disputo eͥt heretica. et abalia heresi discrepare. Que st̃
irgo due herescs: Una que dicit om̃s rationabiles crea¬

Expanded text:
tione omnium, quando corpus totius Ecclesiae nunc dispersum atque laceratum, verus medicus Christus Jesus sanaturus advenerit, unusquisque secundum mensuram fidei, et agnitionis Filii Dei quem ideo agnoscere dicitur, quia prius noverat, et postea nosse desivit suum recipiet locum, et incipiet id esse quod fuerat. Ita tamen ut non juxta aliam haem omnes in una aetate sint positi, id est, omnes in Angelos reformentur; sed unumquodque membrum juxta mensuram et officium suum perfectum sit. Verbi gratia, ut Angelus refuga id esse incipiat, quod creatus est: ut homo qui de paradiso fuerat ejectus, ad culturam iterum paradisi restituatur, » et rartem expositionis meae. « Quando enim dico, ita tamen ut non juxta aliam haeresim omnes in una aetate sint positi, id est, omnes in Angelos reformentur, ostendo et ea de quibus disputo esse haeretica, et ab alia haeresi discrepare. » Quae sunt ergo duae haereses? Una, quae dicit omnes rationabiles crea
Abbreviated transcription (Latin):
tatione sententie. Non es tante auctoritatis & fame:
ut errasse te pudeat. Imitare me quẽ plurium
amas. sine quo nec uiuere nec mori potes. et mecũ
olamita. que ego laudatus ate indefensionem mei

Expanded text:
tatione sententiae: non es tantae auctoritatis et famae, tatione sententiae: non es tantae auctoritatis et famae, ut errasse te pudeat. Imitare me, quem plurimum amas, sine quo nec vivere, nec mori potes: et mecum clama, quae ego laudatus a te in defensione mei
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatione eporum auctoritas. quẽ putant a mar¬
tyre predicatum. Quid facient epłe theophili ep̃i.
quid pape anastasii. intoto orbe hereticum ꝑsequen¬
tes. cum liber tuus sub nomine pamphili editus pug¬
net contra epłas eorum. et ep̃ali nomini testimoniũ
martyris opponatur: Quod fecisti in libris ꝑlarchon.
hoc facito et inisto uolumine. ueyaepatrafo. Audicon¬
ailtum amici. Non te peniteat artis tue. Uel dicito tuũ
ñ eͣe. uel abcusebio prb̃o deprauatum. Unde tibipro
bari poterit qd̾ ate translatum sit : Non manus tua
tenetur. ñ tante es eloquentie ut mullus te possit imita¬
ri. Aut certe si res ad probationẽ uenerit. & impuden¬
tiam frontis oppresserint testimonia plurimoꝵ
palmodianstesichori more cantato. Meliuis est ce pe¬
nitere facti tuiꝰ quã et martyrem incalumnia. et
aeceptos mnerrore ꝑsustere. Nec crubescas de cominu¬

Expanded text:
damnatione episcoporum auctoritas, quem putant a Mardamnatione episcoporum auctoritas, quem putant a Martyre praedicatum. Quid facient epistolae Theophili episcopi? quid papae Anastasii in toto orbe haereticum persequentes, cum 466 liber tuus sub nomine Pamphili editus pugnet contra Epistolas eorum, et Episcopali nomini testimonium Martyris opponatur? Quod fecisti in libris περὶ Ἀρχῶν, hoc facito et in isto volumine ψευδεπιγράφῳ. Audi consilium amici, non te poeniteat artis tuae: vel dicito, tuum non esse, vel ab Eusebio presbytero depravatum. Unde probari tibi poterit, quod a te translatum est? Non manus tua tenetur: non tantae es eloquentiae, ut nullus te possit imitari. Aut certe si res ad probationem venerit, et impudentiam frontis oppresserint testimonia plurimorum, palinodiam Stesichori more cantato. Melius est te poenitere facti tui, quam et martyrem in calumnia, et deceptos in errore persistere. Nec erubescas de commu
Abbreviated transcription (Latin):
bat large que poterat. Scripturas quoq scãs ñ ad legen¬
dum tantum. s ce adhabendum tribuiebat promptissime.
nec solum uiris s et femuns. quas uidisset lectiom dedi¬
tas. Unde & multos codices preparabat: ut cum necessitas
poposcisset. uolentib largiretur. & ipse quidem proprii
oꝑis nichil ommino scripsit. exceptis epłis quas ad amicos
forte mittebat: intantum se humilitate deiecerat. Nete¬
rum aut scriptorum tractatus legebat studiosissime̾.
et ineorum meditatione iugiter uersabatur. Defensor¬
origenis & laudator pamphili. dicit pamphilum nicħ
onmino scripsisse. neo proprii quicquã condidisse ser¬
monis. et hoc dicit iam pamphilo martyrio coronato.
ne habeas suffugium post editos ab eusebio libros hoc
pamphilum conscripsisse. Quid facies eo libro quem
sub nomine martyris edidisti : Uulnerate sunt cons¬
cientie plurimorum: ñ ualet apud eos suꝑ origenis

Expanded text:
bat large quae poterat. Scripturas quoque sanctas non ad legenbat large quae poterat. Scripturas quoque sanctas non ad legendum tantum, sed et ad habendum, tribuebat promptissime. Nec solum viris, sed et feminis, quas vidisset lectioni deditas. Unde et multos codices praeparabat, ut cum necessitas poposcisset, volentibus largiretur. Et ipse quidem proprii operis nihil omnino scripsit, exceptis epistolis, quas ad amicos forte mittebat; intantum se humilitate dejecerat. Veterum autem tractatus Scriptorum legebat studiosissime, et in eorum meditatione jugiter versabatur. Origenis, et laudator Pamphili, dicit Pamphilum nihil omnino scripsisse, nec proprii quidquam condidisse sermonis. Et hoc dicit jam Pamphilo martyrio coronato, ne habeas suffugium post editos ab Eusebio libros, hoc Pamphilum scripsisse. Quid facies? Eo libro quem sub nomine martyris edidisti, vulneratae sunt conscientiae plurimorum. Non valet apud eos super Origenis
Abbreviated transcription (Latin):
re non debeat.Si totum opus pamphili est. cur reliqͦs
libros ñ transfers: Si alterius. cur nomen immutas:
Taces ipse.res loquentur indelicet ut crederent marty
tibi animi fuisse dicamamice simplicissime. re ne potu¬
isse heretici hominis libro martyris nomen imponere.
et ignaros sub auctoritate testis xp̃i origenis facere de¬
fensores: Pro eruditione qua polles. e inclitus si gra¬
teis moccidente laudaris. ita ut cioypheum te omnes tue
paras nommnent. N Ion reor te ignorase eusebii sintama.
ce pamphilũ martyrem nchil om̃ino oꝑis condidisse. Ipse
emim eusebius amator &e preco et contubermalis pamphili
tres libros scribit elegantissimos. uitam pamphili continẽ¬
tes. Inquib cum cetera miris laudib predicaret. hu¬
militatẽq eius ferret incelum. etiam hoc intercio libro
addidit. Quis studiosorum. amicus ñ fuit pamphilii
Siqnos uidebat aduictum necessariis indigere. prebe¬

Expanded text:
re non debeat. Si totum opus Pamphili est, cur reliquos re non debeat. Si totum opus Pamphili est, cur reliquos libros non transfers? Si alterius, cur nomen immutas? Taces; ipsae res loquuntur: videlicet ut crederent martyri, tibi animi fuisse dicam, amice simplicissime? tene potuisse haeretici hominis libro, martyris nomen imponere, et ignaros sub auctoritate testis Christi, Origenis facere defensores? Pro eruditione qua polles et inclytus συγγραφεὺς in Occidente laudaris, ita ut κορυφαῖον te omnes tuae partis nominent, non reor te ignorasse Eusebii σύνταγμα, et Pamphilum martyrem nihil omnino operis condidisse. Ipse enim Eusebius amator et praeco et contubernalis Pamphili tres libros scripsit elegantissimos, vitam Pamphili continentes: in quibus cum caetera miris laudibus praedicaret, humilitatemque ejus ferret in coelum, etiam hoc in tertio libro addidit: « Quis studiosorum amicus non fuit Pamphili? Si quos videbat ad victum necessariis indigere, praebe
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia non refutet. Sex libros ut ante iam dixi eusebus
cesatiensis ep̃s. arriane quondam signifer factionis. pro
origene scripsit. latissimũ &e elaboratum opus. et multis
testimoniis approbauit origenem iuxta se catholicum.
id est iuxta nos arrianum ẽẽ. Horum tu primum li¬
britm tiertis sub nomine martyris. et intramur si me
honuinculũ parui precii. origenis laudatorem uelis.
cum martyris calummam feceris : Paucisq testimoniis
de filio dei: sc̃o spu commutatis. que sciebas displicitura
romanis. cetera usq ad finem integra dimisisti. hoc idẽ
faciens in apologia. quasi pamphili. qd̾ &e morigenis
ꝑiarchon translatione fecisti. Si iste pamphili liber ẽ.
de sex libris quis erit primus eusebii: In tpso uolumi¬
ne quod tu pamphyli simulas. sequentiũ librorum fac¬
tamentio est. Inscdõ quoq et in reliquis dicit eusebius.
quin inprimo libro ante iam dixerit. et qd̾ eadem repete¬

Expanded text:
Ecclesia non refutet. Sex libros ut ante jam dixi Eusebius Ecclesia non refutet. Sex libros ut ante jam dixi Eusebius Caesariensis episcopus, Arianae quondam signifer factionis, pro Origene scripsit, latissimum et elaboratum opus; et multis testimoniis approbavit, Origenem juxta se catholicum, id est, juxta nos Arianum esse. Horum tu primum librum vertis sub nomine martyris. Et miramur, si me homunculum parvi pretii, Origenis laudatorem velis, cum martyri calumniam feceris? Paucisque testimoniis de Filio Dei et Spiritu sancto commutatis, quae sciebas displicitura Romanis, caetera usque ad finem integra dimisisti; hoc idem faciens in Apologia, quasi Pamphili, quod et in Origenis περὶ Ἀρχῶν translatione fecisti. Si iste Pamphili liber est, de sex libris quis erit primus Eusebii? In ipso volumine, quod tu Pamphili simulas, sequentium librorum facta mentio est. In secundo quoque et reliquis dicit Eusebius, quod in primo libro ante jam dixerat, et quod eadem repete
Abbreviated transcription (Latin):
fuit nichil mutare de uero. Ad hoc enim inter preta¬
bar. ut male interpretata conuincerem. Putatis me
interpretem: proditor fui. Prodidihereticum: ut ec¬
cłiam abheresi uindicarem. Cur origenem inqui¬
bdam ante laudauerim prelatus huic oꝑi liber osten
dit: nunc sola inter pretationis mee causa redditur.
quȩ cum pietatis habeat uoluntatem. non debeo un¬
pietatis argui. prodens impium. qd̾ quasi pium ȩc¬
necessarius criminatur. inlatinum uerteram. et mul¬
ta de thomiis numquam de sopore meo questio fuit. nũ¬
quam roma comimota est. Quid necesse erat latinis au¬
rib tradere. qd̾ detestatur & grecia. qd̾ orbis accusat :
Ego ꝑtot annos tam multa conuiertens nunqua scandalo
fui. tu ad primum et solum opus ignotus prius temerita¬
te factus es nobilis. Bocet ipsa prefacio & pamphyli mar¬
tyris librum prodefensione origenis ate ẽe translatum:
oe̾ hoc agis totis uirib. ut cuius fidem martyr probat.

Expanded text:
fuit nihil mutare de vero. Ad hoc enim interpretafuit nihil mutare de vero. Ad hoc enim interpretabar, ut mala interpretata convincerem. Putatis me interpretem? Proditor fui: prodidi haereticum, ut Ecclesiam ab haeresi vindicarem. Cur Origenem in quibusdam ante laudaverim, praelatus 464 huic operi ostendit liber. Nunc sola interpretationis meae causa redditur, quae cum pietatis habeat voluntatem, non debeo impietatis argui, prodens impium, quod quasi pium Ecnecessarius criminatur, in Latinum verteram, et multa de tomis. Numquam de opere meo fuit quaestio, numquam Roma commota est. Quid necesse erat Latinis auribus tradere, quod detestatur et Graecia, quod orbis accusat? Ego per tot annos tam multa convertens, nunquam scandalo fui. Tu ad primum et solum opus, ignotus prius, temeritate factus es nobilis. Docet ipsa Praefatio, et Pamphili martyris librum pro defensione Origenis a te esse translatum. Et hoc agis totis viribus, ut cujus fidem martyr probat,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ingreco habebatur ex pressi: non ut crederet lectorhis
quȩ inter pretabar. s ne crederet illis que tuante trans¬
tuleras. Duplex moꝑe meo utilitas fuit: dum et hereticus
auctor proditor & ñuerus interpres arguitur. Ac ne qͥs
me putaret hisconsentire que uerteram. interpretatiõis
necessitatem prefacione muniui. & docui quib loctor
credere ñ deberet. Prior trans latio laudem auctoris con¬
tinet᷑. scd̾a uituꝑationem. Iua lectorem prouocat ad cre¬
dendum. ista ad non credendum monet. Ii &e ego inuitꝰ
laudator assumor. hic intantum non laudo quem trans¬
fero. ut cogar accusare laudantẽ. Eadem res ñ eadem
mente ꝑfecta est: immo unum iter diuersos exitus
habuit. Alius tulit que erant. dicens abhereticis de pra¬
uata. et addidit. quȩ ñ erant. asserens ab eodem in locis
aliis disputata. ꝗd nisi ipsa loca monstrauerit unde
cranstulisse sedicit probare ñ poterit: michi studii

Expanded text:
quod in Graeco habebatur expressi: non ut crederet lector his quod in Graeco habebatur expressi: non ut crederet lector his quae interpretabar; sed ne crederet illis, quae tu ante transtuleras. Duplex in opere meo utilitas fuit, dum et haereticus auctor proditur, et non verus interpres arguitur. Ac ne quis me putaret his consentire quae verteram, interpretationis necessitatem praefatione munivi, et docui, quibus lector non deberet credere. Prior translatio laudem Auctoris continet: secunda vituperationem. Illa lectorem provocat ad credendum; ista ad non credendum movet. Ibi et ego invitus laudator assumor; hic intantum non laudo quem transfero, ut cogar accusare laudantem. Eadem res non eadem mente perfecta est; immo unum iter diversos exitus habuit. Abstulit quae erant, dicens ab haereticis depravata; et addidit quae non erant, asserens ab eodem in locis aliis disputata: quod nisi ipsa loca monstraverit, unde ranstulisse se dicit, probare non poterit. Mihi studio
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. Aut totum muta qd malum est: aut totum prode qd̾
optimũ putas. Si propter simplices noxia queq accrum¬
cas. & sa quȩ abhereticis addita simulas inperegrinum
nonuis transferre sermonem: cede quicquiil ẽ noxium.
Sinaut̃ ueritatis fidem intranslationis conseruas. cur
alia mutas. et alia dimittis intacta: Quĩaquam aꝑta con¬
tessio est ineodem prologo. emedasse te praua. & optima
reliquisse. Ex quo non interpretis libertate s scriptoris.
auctoritare retineberis. si quid inhis que uertisti hereti¬
cum comprobetur. et manifestissimi crimins argueris.
iccirco te ueneni calicem circũ luure melle tioluisse. ut si¬
mulata dulcedo uirus pessimũ tegeret. Hec ce multo his
duriora immicus diceret: de te non interprecem malioꝑis.
sut adstipulatorẽ inius eccłiȩ traberet. Ego aut̃ me tan¬
tum defendisse contentus in libris ꝑ iarchon simpliciter

Expanded text:
ceret: aut totum muta, quod malum est: aut totum prode, quod ceret: aut totum muta, quod malum est: aut totum prode, quod optimum putas. Si propter simplices noxia quaeque detruncas, et ea quae ab haereticis addita simulas, in 463 peregrinum non vis transferre sermonem, cedo quidquid est noxium. Sin autem veritatis fidem in translatione conservas, cur alia mutas, et alia dimittis intacta? Quamquam aperta confessio est in eodem Prologo, emendasse te prava, et optima reliquisse. Ex quo non interpretis libertate, sed scriptoris auctoritate teneberis, si quid in his quae vertisti, haereticum comprobetur; et manifesti criminis argueris, idcirco te veneni calicem circumlinere melle voluisse, ut simulata dulcedo, virus pessimum tegeret. Haec et multo his duriora inimicus diceret: et te, non ut interpretem mali operis, sed ut astipulatorem in jus Ecclesiae traheret. Ego autem memet tantum defendisse contentus, in libris περὶ Ἀρχῶν simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
&e ȩccłiasticȩ sidei repugnantes. in latinum sermonem
uerterim. Ad quod breitis et succincta responsio est. T̃ue
fidcmꝰ. misistis exemplaria eiusdem translationis cum pre¬
faciuncula laudatrice mea. Que cum legissem contulissemq
cum grecoꝰ ilico animaduerti que origenes de patre ce filio
et spũ sc̃o impie dixerat: &e quȩ romane aureᷤ ferre ñ pote¬
rant. inmeliorem partem abinter prete commutata. cetera
autẽ dognata. de angłorum ruina. de animarum lapsu.
de resurrectionis prestigiis. demundo uel interminais
epicuri. de resurrectionis om̃ium inequali statu. et musto
ins de teriora que longum est texere. uel ita uertisse ut in
greco inuenerat. uel de commentariolis didimi. qui orige¬
nis aꝑtissimus propugnator est. exaggerata et firmiora po¬
suisse. ut qui intrinitate catholicum legerat. inaliis here¬
ticum ñ caueret. Auus forsitan qui non ẽct amicus eius ai¬

Expanded text:
et Ecclesiasticae fidei repugnantes, in Latinum sermonem et Ecclesiasticae fidei repugnantes, in Latinum sermonem verterim. Ad quos brevis et succincta responsio est: Tuae fidem, misistis exemplaria ejusdem translationis, cum praefatiuncula laudatrice mea. Quae cum legissem, contulissemque cum Graeco, illico animadverti quae Origenes de Patre et Filio et Spiritu Sancto impie dixerat: et quae Romanae aures ferre non poterant, in meliorem partem ab interprete commutata. Caetera autem dogmata, de Angelorum ruina, de animarum lapsu, de resurrectionis praestigiis, de mundo, vel intermundiis Epicuri, de restitutione omnium in aequalem statum, et multo his deteriora: quae longum esset retexere, vel ita vertisse, ut in Graeco invenerat, vel de Commentariolis Didymi, qui Origenis apertissimus propugnator est, exaggerata et firmiora posuisse: ut qui in Trinitate catholicum legerat, in aliis haereticum non caveret. 7. Alius forsitan, qui non esset amicus ejus, di