comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. ne dicas amico tuo uade & reuerte¬
re. & cras dabo tibi. cum statim possis dare.:
Sed ñnulli solent exterius multa largiri.
communis autẽ intȩ gram repellentes. habere
pauperis socios in domestica conuersatione.
refugiunt. Qnde beatus iob ut ñ solum se
insinuet ꝯterius multa p̃buisse. sed apud se
quosq inopes cuam in domestica conuersatio¬
ne recepisse.: ꝓtinus adiungit. Si comedi¬
buccellam mcã solus. & ñ comedit pupillus
ex ea. Scilicet pictati se p̃udicium facere esti¬
mans. si solus comederet qd̾ dñs omniũ com¬
muniter crtasset. Quȩ ꝓfecto communio¬
conuersationis. esse cum talibꝰ intra dome¬
sticos parictes debet. ex quibꝰ ȩternȩ ꝓfici¬
ant merita retributionis. Unde sc̃s iur
ñ quẽlibet. s ad manducandũ socium pu¬
pillum se habuisse ꝑhibet. Sed tanta hȩc
pietatis iuscera. utrũ a semetipso habuerit:
an a conditoris sui gr̃a sit consccutus in no¬

Expanded text:
tum est: Ne dicas amico tuo, vade et revertetum est: Ne dicas amico tuo, vade et revertere, cras dabo tibi, cum statim possis dare . Sed nonnulli solent exterius multa largiri, communis autem vitae gratiam repellentes habere pauperes socios in domestica conversatione refugiunt. Unde beatus Job, ut non solum se insinuet exterius multa praebuisse, sed apud se quosque inopes etiam in domestica conversatione recepisse, protinus adjungit: Cbuccellam 482 meam solus, et non comedit pupillus ex ea, » scilicet, quia pietati praejudicium facere existimarem, si solus comederem, quod Dominus omnium communiter creavit. Et conversationis esse cum talibus intra domesticos parietes debet, ex quibus aeternae proficiant merita retributionis. Unde sanctus vir non quemlibet, sed ad manducandum socium pupillum se habuisse perhibet. Sed tanta haec pietatis viscera utrum a semetipso habuerit, an conditoris sui gratia sit consecutus, inno
Abbreviated transcription (Latin):
id est quod ñ ex desiderio sed ex necessitate
postulatur. Nam ualde iam suꝑbire. est:
extra metas inopiȩ aliquid desiderare. Unde
& suꝑbe petentibꝰ dicitur. petits & ñ accipi¬
tis. coqd̃ male petatis. Quia gͦ illi sunt uera¬
negaui qd̾ uolebant pauperibꝰ. qm̃ qui ca-
uolunt quȩ ꝓfecto liquet qd̃ cis ñ expediunt.
co ipso qd̃ suꝑbiȩ habundant spũ. iam pau¬
peres ñ sunt. Sed beatus iob dum pauperes
humiles appellat. quicqͥd ab co accipere pau¬
per uoluit ñ negauit. quia ueraciter quisq
humilis qd̾ ñ putauit oportere nec uoluit.
Sed cum largitatem mentis suȩ indicat. quia
ad uotum se pauꝑib concurrisse manifestat.
necesse est ut queramus ne lumen miscdiȩ da-¬
tionis tarditatt fuscauerit. Unde subiungit.¬
& si oculos uiduȩ expectare fcci. Petentem
se uiduam expectare noluit. ut ñ solum ex
munere. sed ctiam ex celeritate muneris bo¬
noꝵ operũ merita augeret. Unde alias scrip¬

Expanded text:
id est, quod non ex desiderio, sed ex necessitate id est, quod non ex desiderio, sed ex necessitate postulatur. Nam valde jam superbire est, extra metas inopiae aliquid desiderare. Unde et superbe petentibus dicitur: Petitis et non accipitis, ec quod male petatis . Quia ergo illi sunt veranegavi quod volebant pauperibus, quoniam qui ea volunt quae profecto liquet quod eis non expediunt, eo ipso quod superbiae abundant spiritu, jam pauperes non sunt. Sed beatus Job dum pauperes humiles appellat, quidquid ab eo accipere pauper voluit, non negavit, quia veraciter quisque humilSed cum largitatem mentis suae indicat, quia ad votum se pauperibus concurrisse manifestat, necesse est ut quaeramus ne lumen misericordiae dationis tarditate fuscaverit. Unde subjungit: Et oculos viduae expectare feci. Petentem se viduam exspectare noluit, ut non solum ex munere, sed etiam ex celeritate muneris, bonorum operum merita augeret. Unde alias scrip
Abbreviated transcription (Latin):
deprimi debeat terrenȩ potestatis tumor.
si ex humanitatis uocabulo agitur. ne cogi¬
tationis elatio ex sccretis cęlestibꝰ generetur.
Cuius uidelicet humanitatis bene beatus
iob semꝑ recordationem tenuit. qui ait.
numqͥd ñ in utero fecit me qui & illũ opcra¬
tus est. & formauit me in uulua unus:
Ac si aꝑte dicat. cur ñ eque debemus in cuiꝰ-¬
libet negocii idicio discuti. qui ꝑconditoris
potentiam sumꝰ ęqualiter facti: Sed quia
castitatis ciꝰ atq humilitatis acta cognoui-¬
mus. nunc liberalitatis opera cognoscamus.
perib. & oculos uiduȩ expectare feci. Per
rium deseruisse. Sed quid si ipsa uellent pau¬
peres. quȩ fortasse hic accipere ñ expediret
An quia in scriptura sacra dici pauperes hu
miles solent. ea sola estimanda sunt. quia
accipe. pauperes uolunt. quȩ humiles pctue:
Et ꝓculdubio oportet ut incunctanter de¬
tur. quicqͥd cum uera humilitate requiritur.

Expanded text:
deprimi debeat terrenae potestatis tumor, deprimi debeat terrenae potestatis tumor, si ex humanitatis vocabulo agitur, ne cogitationis elatio ex secretis coelestibus generetur. Cujus videlicet humanitatis bene beatus Job semper recordationem tenuit, qui ait: Nunquid non in utero fecit me, qui et illum operatus est, et formavit in vulva unus? Ac si aperte dicat: Cur non aeque debeamus in cujuslibet negotii judicio discuti, qui per conditoris potentiam sumus aequaliter facti? Sed quia castitatis ejus atque humilitatis acta cognovimus, nunc liberalitatis opera cognoscamus. peribus, et oculos viduae exspectare feci. - Perium deseruisse. Sed quid, si ipsa vellent pauperes quae fortasse accipere non expediret, an, quia in Scriptura sacrafici pauperemiles solent, ea sola aestimanda sunt quae accipere pauperes volunt, quae humiles petunt? Et procul dubio oportet ut incunctanter detur quidquid cum vera humilitate requiritur;
Abbreviated transcription (Latin):
ris estimentur. Hinc est enim qd primꝰ pa-¬
stor ęcclł̃iȩ cum adorante se cornelio suꝑ se
sibi honorem uideret oblatum. ad ȩqualita¬
tem conditionis suȩ citius recurrit dicens.
surge. & ego ipse homo sum. Quis enim
nesciat quod conditori suo homo debeat &
ñ homini ꝓsterm: Quia gͦ humiliari sibi
plusquã debuit ꝓximum uidit. ne ultra
humanitatis metas mens intumesceret. esse
se hominẽ recognouit. quatenꝰ illati sibi ho¬
noris elationem frangeret. ex considerata
equalitate conditionis. Hinc a iohanne an¬
glus adoratus. creaturam se esse cognoscit
subluia rapitur. filiꝰ hominis uocatur.
ut ductus ad celestia hominẽ se esse memi¬
nerit. ac si cum diuina uox uerbis apertio¬
ribꝰ ammoncat dicens. memento quid sis
ne de his ad quȩ raperis extollaris. sed ad
altitudinem reuclationis tempera memori¬
am conditionis. Ex eo gͦ colligendum est
quanta cõmunis naturȩ memoria in corde

Expanded text:
ris aestimentur. Hinc est enim quod primus paris aestimentur. Hinc est enim quod primus pastor Ecclesiae, cum, adorante se Cornelio, super se sibi honorem videret oblatum ad aequalitatem conditionis suae citius recurrit, dicens: Surge, et ipse ego homo sum . Quis enim nesciat quod conditori suo homo debeat et non homini prosterni? Quia ergo humiliari sibi plus quam debuit proximum vidit, ne ultra humanitatis metas mens intumesceret, esse se hominem recognovit, quatenus illati sibi honoris elatiaequalitate conditionis. Hinc a Joanne angelus adoratus, creaturam se esse cognoscit,sublimia rapitur, filius hominis vocatur; ut ductus ad coelestia, hominem se esse meminerit. Ac si eum divina vox verbis apertioribus admoneat, dicens: Memento quid sis, ne de his ad qualtitudinem revelationis tempera memoria conditionis. Ex eo ergo colligendum est quanta communis naturae memoria in corde
Abbreviated transcription (Latin):
mine timeatur. quia contra naturam suꝑbire.
est: ab equali uelle timeri. Qu̾auis plerũq
a subditis etiã scĩ uiri timeri se appetant.
s quando ab eisdem subditis dm̃ minime ti¬
meri dep̃hendunt. ut humana saltem for
midine peccare metuant. quia diuina iudi¬
cia ñ formidant. Nequaqm gͥ p̃positi ex
hoc quesito timore suꝑbiunt. in quo ñ suã
głam. sed subditoꝵ iusticiam querunt.
In co enim qd̾ metum sibi a ꝑuerse iuuentib
exigunt. quasi ñ hominib sed brutis ani¬
malibꝰ dominantur. quia udelicet ex qua
parte bestiales sunt subditi: ex ea debent
etiam formidim iacere substrati. Cum uero¬
de est uitium qd̃ corrigatur. ñ de excellentia
potestatis. s de ęqualitate conditionis gau¬
dent. & ñ solum ab eis metui. sed etiam plus
quam necesse est honorari refugiunt. Neq
enim leue se ꝑpeti damnũ humilitatis cre-¬
dunt. si ab cis ꝓ merito fortasse ordinis plu¬

Expanded text:
mine timeatur, quia contra naturam superbire mine timeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri, quamvis plerumque a subditis etiam sancti viri timeri appetunt, sed quando ab eisdem subditis Deum minime timeri deprehendunt, ut humidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam namque praepositi ex hoc quaesito timore superbiunt, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo autem quod metum sibi a perverse viventibus exigitur, quasi non hominibus, sed animalibus dominantur, quia videlicet ex qua parte bestiales sunt subditi, ex ea debent etiam formidini jacere substrati. Cdeest vitium quod corrigatur, non de excellentia potestatis, sed de aequalitate conditionis gaudent; et non solum ab eis metui, sed etiam plus quam necesse est honorari refugiunt. Neque enim leve se perpeti damnum humilitatis credunt, si ab eis pro merito fortasse ordinis plu
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ut p̃fati sumus om̃s homines natura
equales genuit. s uariante meritoꝵ ordine
alios aluis dispensatio occulta post ponit.
Ipsa autẽ diuersitas quȩ accessit ex uicio.
recte est diumis uidicus ordinata: ut quia
om̃is homo iter uitȩ ęque ñ graditur. alter
ab altero regatur. Sci autem uiri cũ p̾sunt
ñ in se potestatẽ ordinis. sed equalitatem
conditionis attendunt. nec p̃esse gaudent
hominibꝰ sed ꝓdesse. Sciunt enim qd̾ anti¬
qui patres nr̃i ñ tam reges hominum. quã
pastores pecoꝵ fuisse memorantur. Et cum
noe dñs filiisq ciꝰ diceret. crescit & multi¬
plicamini & implete. terrã. subdidit. & ter¬
ror ur̃ ac tremor sit suꝑ cuncta anunalia
terrȩ. Non enĩ ait sit suꝑ homines qui fu¬
turi sunt: s sit suꝑ cuncta aninalia terrę.
homo quippe animalibꝰ ir rationabilibus
ñ autẽ ceteris hominib natura p̃latus est. &
iccirco ci dicitur. ut ab animalib & ñ ab ho¬

Expanded text:
Nam, ut praefati sumus, omnes homines natura Nam, ut praefati sumus, omnes homines natura aequales genuit, sed variante meritorum ordine, alios aliis dispensatio occulta postponit. Ipsa autem diversitas, quae accessit ex vitio, recte est divinis judiciis ordinata; ut quia omnis homo iter vitae aeque non graditur, alter ab altero regatur. Sancti autem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt; nec praeesse gaudent hominibus, sed prodesse: sciunt enim quod antiqui patres nostri, non tam hominum reges, quam pastores pecorum fuisse memorantur. Et cum Noe Dominus filiisque ejus diceret: Crescite et multiplicamini, et replete terram; subdidit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Non enim ait, sit super homines qui futuri sunt; sed, sit super cuncta animalia terrae: homo quippe animalibus irrationon autem caeteris hominibus natura praelatus est; et idcirco ei dicitur, ut ab animalibus et non ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
uersum me. quid enĩ faciam cũ surrexerit
ad iudicandũ ds̃. & cũ quęsierit quid respon¬
debo illi: Qui ut semꝑ cor in humilitate
deprimat. nequaqͣm in eisdem famulis con¬
spicit qd̃ sibi status est dispar. sed quod na¬
tura cõmunis. Unde etiam subdit. Num¬
quid ñ in utero fecit me qui & illum ope¬
ratus est. & formauit me in uulua unus:
Potentibꝰ uiris magna est uirtus humili¬
tatis. considerata ȩqualitas conditionis.
Om̃s namq homines natura ęquales sumꝰ:
scd accessit dispensatorio ordine ut quibꝰ
dam p̃lati iuideamur. Si gͥ hoc. a mente.
deprimimꝰ qd temporaliter accessit: inue¬
nimus citiꝰ qđ naturaliter sumꝰ. Plerũq
enĩ se animo accepta potestas obicit. eũq
tumidis cogitationibꝰ fallit. Manu gͦ hu¬
millimȩ considerationis: deprimendus est
tumor. elationis. Si enim apud semetipsam
mens descendit de uertice culminis: citius
planiciem inuenit naturalis ęqualitatis.

Expanded text:
versum me. Quid enim faciam cum surrexerit versum me. Quid enim faciam cum surrexerit ad judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo illi? Qui ut semper cor in humilitate deprimat, nequaquam in eisdem famulis conspicit, quod sibi status est dispar, sed quod natura communis. Unde etiam subdit: quid non in utero fecit me qui et illam operatus est, et formavit me in vulva unus? - Potentibus viris magna est virtus humilitatis considerata aequalitas conditionis. Omnes namque homines natura aequales sumus; sed accessit dispsdam praelati videamur. Si igitur hoc a mente deprimimus quod temporaliter accessit, invenimus citius quod naturaliter sumus. Plerumque enim se animo accepta potestas objicit, eumque tumidis cogitationibus fallit. Manu ergo humillimae considerationis deprimendus est tumor clationis. Si enim apud semetipsam mens descendit de vertice culminis, citius planitiem invenit naturalis aequalitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
bo illi: Qui uenturũ iudicem cogitat. in¬
desinenter cotidie rationũ suarũ in melius
causas parat. Qui ȩternum dñm tremore
cordis intuetur. uira tẽporalis dominii suꝑ
subiectos moderari compellitur. Perpendit
enim nil esse qd̃ temporaliter preest cȩteris.
quando illi ad reddendam rationẽ subest.
qui sine fine dominatur. Sepe namq tran¬
sitoria potestas animũ ꝑ abrupta clationis
rapit. & quia co quisq extollitur. quo se
esse suꝑ aliquos uidet. illum oportet. qui
suꝑ se est semꝑ aspiciat : ut ex cius metu
qui supra omĩa est. crescentem intrinsetus
anini tumorẽ premat. Intuetur enim qui sub
ipso sint. s consideret ipse sub quo. ut ex con¬
sideratione ueri dm̃i. decrescat tumor false
dominationis. Unde beatus iob quia cius
iudiciũ qui suꝑ omĩa est metuit. hic ad tem¬
porale iudicium famulis ȩqualis uenit di¬
cens: Si contempsi subire. iudicium cũ ser¬
uo meo & ancilla mea cũ disceptarent ad¬

Expanded text:
ant.---Qui venturum judicem cogitat, indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad reddendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapit. Et quia eo quisque extollitur, quo se esse super aliquos videt, illum oportet qui super se est semper aspiciat, ut ejus metu qui supra omnia est crescentem intrinsecus animi tumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret sub quo ipse sit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent ad
Abbreviated transcription (Latin):
incognitos nesciunt. s solis quos ꝑ assiduitatẽ
noticiȩ didicerint miserentur. apud quos nimi¬
rum plus familiaritas quam natura ualet.
dum quibꝰ dam necessaria ñ quia homines. scd
quia noti sunt largiuntur. bene nunc ꝑ beatũ
iob dicitur. si despexi pretereuntem. eo quod
ñ habucrit indumentum. Ignoto enim ꝓxi¬
mo misertum se indicat. quem p̃tereuntem
uocat. quia uidelicet apud piam mentem.
plus natura ualet quã noticia. Nam & unus¬
quisq qui indiget. eo ipso quo homo est. ei
iam incognitus ñ est. Scquitur. Si leua

Expanded text:
incognitos nesciunt, sed solis quos per assiduitatem incognitos nesciunt, sed solis quos per assiduitatem notitiae didicerint miserentur, apud quos nimirum plus familiaritas quam natura valet, dum quibusdam necessaria non quia homines, sed quia noti sunt, largiuntur, bene nunc per beatum Job dicitur: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum. Ignoto enim proximo misertum se indicat, quem praetereuntem vocat, quia videlicet apud piam mentem plus natura valet quam notitia. Nam et unusquisque qui indiget, eo ipso quo homo est, ei jam incognitus non est. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑimento pauꝑem. si ñ beneduerunt mͥ la¬
tera eius. & de uelleribꝰ ouium mearum cale¬
factus est. Ac si diceret. in amore proximi
uno eodemq ordine & suꝑbiȩ uicium & un¬
pietatis premens. pretereuntem quẽpiam &
humiliter aspiciens ñ despexi. & misericordi-¬
ter calefcci. Quisquis enĩ suꝑ eũ cui aliquid
tribuit fastu se elationis extollit. maiorem
culpam intrinsecus suꝑbiendo peragit. quã
extrisccus largiendo mercedem. Fitq bomis
interiorib midus: cum nudum despicit uesti¬
ens. Eoq agit ut seipso deterior fiat. quo se
indigenti. ꝓximo meliorem putat. Minus qͥppe
inops est qui uestem ñ habet. quã qui humili-¬
tatem. Unde necesse est. ut cum naturȩ nr̃ȩ
consortes extriora ñ habere. conspicimꝰ. quã
multa desint nobis bona interiora pensemus.
quatenus se se suꝑ mopes cogitatio nr̃a ñ eleuet
cum sollerter uidet. quia nos tanto uerius. quan¬
to & interius indigentes sumus. Et quia sunt

Expanded text:
ento pauperem; si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est. Ac si aperte diceret: In amore proximi uno eodemque ordine et superbiae vitium, et impietatis premens, praetereuntem quempiam et humiliter aspiciens non despexi, et misericorditer calefeci. Quisquis enim super eum cui aliquid tribuit fastu se elationis extollit, majorem culpam intrinsecus superbiendo peragit, quam extrinsecus largiendo, mercedem, fitque ipse bonis interioribus nudus, cum nudum despicit vestiens; eoque agit ut se ipso deterior fiat, quo se indigenti proximo meliorem putat. Minus quippe inops est qui vestem non habet quam qui humilitatem. Unde necesse est ut cum naturae nostrae consortes exteriora non habere conspicimus, quam multa nobis desint bona interiora pensemus; quatenus sese super inopes cogitatio non elevet, cum solerter videt quia nos tanto verius quanto et interius indigentes sumus. 31. Etiam inc
Abbreviated transcription (Latin):
concussione debeat sollerter intueri. Tempe¬
stas quippe cũ oritur. prius lenes undȩ. & post¬
modum uolumina maiora concitantur. Ad
extremum fluctus se in alta erigunt. & naui-¬
gantes quosq ipsa ualitudine subuertunt.
Sic sic nimirũ extrema illa ꝓperat. quȩ uniuer¬
sum mundũ subruat tempestas animarum.
Nunc cnĩ bellis & dadib quasi quib dam un

Expanded text:
concussione debeat solerter intueri. Tempeconcussione debeat solerter intueri. Tempestas quippe cum oritur, prius lenes undae, et postmodum volumina majora concitantur; ad extremum fluctus se in alta erigunt, et navigantes quosque ipsa sua altitudine subvertunt. Sic sic nimirum extrema illa properat, quae universum mundum 696 subruat tempestas animarum. Nunc enim bellis et cladibus quasi quibusdam un
Abbreviated transcription (Latin):
tante similitudinis penscmꝰ si possumus.
quanta inscõ uiro fucrit uis timoris. Fluc¬
tus & enim cum tumentes desuꝑ imminent.
cumq cam quam defcrunt mortem minan¬
tur. nulla tunc nauigantibꝰ cura rerum tem¬
poralium. nulla carnis delectatio ad mentt̃
reducitur. Ea ipsa quoq ex naui ꝓiciunt.
ꝓ quib longa nauigia sumpserunt. Cunc¬
it res in despectum mentis ueniunt. amore
iuuendi. Quasi gͦ tumentes suꝑ se fluctus
dm̃ metuit. qui dum ueram uitã desiderat.
omĩa despicit quȩ hic possidens portat.
Nam uelut tempestate dep̃hensi pondus na¬
ius abicimus: quando ab oppressa mentẽ de¬
sideria terrena remouemus: fitq ut subleua¬
ta nauis enatet quȩ mergebatur onerata.
quia minirũ curȩ quȩ in hac uita deprimuis.
mentem in ꝓfundum trahunt. Quȩ uidelicet
mens tanto altius inter temptationũ fluctus
attollitur. qͣnto sollicitiꝰ ab huitis scl̃i cogita¬
tione uacuatur. Est uͦ & aliud. qd̾ de maris

Expanded text:
tantae similitudinis pensemus, si possumus, quanta in sancto viro fuerit vis timoris. Fluctus etenim cum tumentes desuper imminent, cumque eam quam deferunt mortem minantur, nulla tunc navigantibus rerum cura temporalium, nulla carnis delectatio ad mentem reducitur; ea ipsa quoque ex navi projiciunt, pro quibus longa navigia sumpserunt; cunctae res in despectum mentis veniunt, amore vivendi. Quasi ergo tumentes super se fluctus Deum metuit, qui dum veram vitam desiderat, omnia despicit quae hic possidens portat. Nam velut tempestate deprehensi pondus navis abjicimus, quando ab oppressa mente desideria terrena removemus. Fitque ut sublevata navis enatet, quae mergebatur onerata, quia nimirum curae quae in hac vita deprimunt mentem in profundum trahunt. Quae videlicet mens tanto altius inter tentationum fluctus attollitur, quanto sollicitius ab hujus saeculi cogitatione vacuatur. Est vero et aliud quod de maris
Abbreviated transcription (Latin):
uita ꝑfectȩ retributionis gaudia conse-¬
quuntur. Hȩc paucis ꝑ excessum diximus:
ut auditoꝵ ꝓgenies ꝑ doctoꝵ negligentiã
qualiter extinguitur monstraremus: quia
quisqͥs uixta hoc qd loquit᷑ ñ uiuit. quos
uerbo genuit. a stabilitate rectitudinis
opere cuellit. Sed beatus iob quos p̃dica¬
tione uigilans edidit. nequaqͣm actione
dormiens extinxit. atq ideo fidenter di¬
cit. si quominꝰ p̃dicta compleuit. seram
& aliꝰ comedat. & ꝓgenies mea eradicetur.
Qui ad huc se de inquinatione praui
operis discutiens. subdit. Si deceptũ¬

Expanded text:
vita perfectae retributionis gaudia consevita perfectae retributionis gaudia consequuntur. Haec paucis per excessum diximus, ut auditorum progenies per doctorum negligentiam qualiter exstinguitur monstraremus, quia quisquis juxta hoc quod loquitur non vivit, quos verbo genuit a stabilitate rectitudinis opere evellit. Sed beatus 687 Job, quos praedicatione vigilans edidit, nequaquam actione dormiens exstinxit, atque ideo fidenter dicit: Si quominus praedicta complevi, Seram, et alius comedat, et progenies mea eradicetur. Qui adhuc se de inquinatione pravi operis discutiens, subdit: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
crudeliter insequunt᷑. Inuidiȩ enĩ face
succensi. nolunt aliis uiuere. quos se¬
conspiciunt ñ posse possidere. Unde illic
ꝑuersa mulier damat. nec meus sit nec
istiꝰ. Ut enim diximus quos sibi obse¬
qui ñ uident ad głam temporalem. eos
alii inuident uiuere ꝑ ueritatim. Uera
autẽ mater satagit. ut cius filius sal-¬
tem apud extrancum sit & uiuat. quia
concedunt ueraces magistri. ut ex coꝵ
discipulis alii quid̃ẽ magisterii laudem
habeant. si tamen integritatẽ uitȩ hii¬
idem discipuli ñ amittant. Per quȩ pie¬
tatis inscera hȩc cadem uera mater agnos¬
citur: quia om̃e magisterium in examine
caritatis approbatur. Et sola totum re
cipere merint. quẽ quasi totũ cessit: qͥa
fideles p̃positi ꝓ eo qd̃ ex bonis discipulis
suis. ñ solum aliis laudem ñ inuident.
sed utilitatẽ cis etiam ꝓucctus exorant. ipsi
& integros & uiuentes filios recipiunt.
quando in supremo examine ex eorum

Expanded text:
crudeliter insequuntur. Invidiae enim face crudeliter insequuntur. Invidiae enim face succensi, nolunt aliis viconspiciunt non posse possidere. Unde illic perversa mulier clamat. Nec meus sit, nec istius . Ut enim diximus, quos sibi obsequi non vident ad gloriam temporalem, eos aliis invident vivere per veritatem. Vera autem mater satagit ut ejus filius saltem apud extraneam sit et vivat, quia concedunt veraces magistri ut ex eorum discipulis alii quidem magisterii laudem habeant, si tamen integritatem vitae iidem discipuli non amittant. Per quae pietatis viscera haec eadem vera mater agnoscitur, quia omne magisterium in examine charitatis approbatur; et sola recipere totum meruit, quae quasi totum concessit, quia fideles praepositi, pro eo quod ex bonis discipulis suis non solum aliis laudem non invident, sed utilitatem eis etiam profectus exorant, ipsi et integros et viventes filios recipiunt, quando in supremo examine ex eorum
Abbreviated transcription (Latin):
uite laudabilis nequeunt. alienos sibi
attrahere conantur: quatenus dũ bonos
se habere scquaces ostendunt. apud iudi¬
cia hominũ excusent mala quȩ agunt. &
quasi ꝑ subditoꝵ uitam mortiferam tegats
negligentiam. Unde illic mulier filium
quia extinxcit ꝓprium: quęsiuit alienum.
Sed tamen ueram matrem salomonis gla¬
dius inuenit: quia uidelicet cuius fruc-¬
tus uiuat. uel cuiꝰ intereat. extremo exa-¬
mine ira districti iudicis demonstrat.
Ubi & illud est sollerter intuendum. qd̃
uiuens filiꝰ priꝰ diuidi precipitur. ut soli
post modũ matri reddatur : quia in hac
uita quasi partiri conceditur uita disci¬
puli. dũ ex illa ñnumqͣm alter apud dm̃
meritũ. alter uͦ apud homines laudem
habere ꝑmittitur. Sed falsa mater cum
quẽ ñ genuit occidi ñ metuit: quia arro¬
gantes magistri & caritatis ignari. si
plenissimum nomen laudis ex alienis
discipulis consequi nequeunt. eoꝵ uitã

Expanded text:
vitae laudabilis nequeunt, alienos sibi vitae laudabilis nequeunt, alienos sibi attrahere conantur, quatenus dum bonos se habere sequaces ostendunt, apud judicia hominum excusent mala quae agunt, et quasi per subditorum vitam mortiferam tegant negligentiam. Unde et illic mulier filium quia exstinxit proprium, quaesivit alienum; sed tamen veram matrem Salomonis gladius invenit, quia videlicet cujus fructus vivat, vel cujus intereat, in extremo examine ira districti judicis demonstrat. Ubi et illud solerter intuendum est, quod vivens filius prius dividi praecipitur, ut soli postmodum matri reddatur, quia in hac vita quasi partiri conceditur vita discipuli, dum ex illa nonnunquam alter apud Deum meritum, alter vero apud hominem laudem habere permittitur. Sed falsa mater eum quem non genuit occidi non metuit, quia arrogantes magistri et charitatis ignari, si plenissimum nomen laudis ex alienis discipulis consequi nequeunt, eorum vitam
Abbreviated transcription (Latin):
prauus quia suis uocibꝰ moribꝰ discre¬
pat. iciunus serit qd̾ alius manducat.
quia suo semine ipse ñ pascitur. quando
a uerbi sui rectitudine praua actione.
incassũ bona audiunt cũ oc magistri
uita oꝑum exemplo destruuntur. recte
subiungitur. & ꝓgenies mea eradicetur.
Doctoris enĩ ꝓgenies eradicatur. qͣndo
is qui ꝑ uerbum nascitur. ꝑ exemplum
necatur: quia quẽ lingua ingilans gig¬
nt. uitȩ negligentia occidit. Neq enĩ
torpenti nobis est mente transeundum.
qd̾ apud salomonẽ mulier filium quem
uigilans lactare consuerat. dormiens in¬
teremit. quia nimirũ magistri ingilantes
quid̃e scientia. s uita dormientes. audi¬
tores suos quos ꝑ uigilias p̃dicationis mi
triunt. dũ quod dicunt facere negligunt
ꝑ somnũ torporis occidunt. & negligendo
opprimunt. quos alere uerboꝵ lacte ui¬
debantur. Unde plerumq dũ ipsi repre¬
hensibiliter uiuunt. & habere discipulos

Expanded text:
686 qui a suis vocibus moribus descre686 qui a suis vocibus moribus descrepat, jejunus serit quod alius manducet, quia suo semine ipse non pascitur, quando a verbi sui rectitudine prava actione vincassum bona audiunt, cum ex magistri vita operum exemplo destruuntur, recte subjungitur: Et progenies mea eradicetur. Doctoris enim progenies eradicatur quando is qui per verbum nascitur per exemplum necatur, quia quem lingua vigilans gignit, vitae negligentia occidit. Neque enim torpenti nobis est mente transeundum quod apud Salomonem mulier filium, quem vigilans lactare consueverat, dormiens interemit , quia nimirum magistri vigilantes quidem scientia, sed vita dormientes, auditores suos quos per vigilias ptriunt, dum quod dicunt, facere negligunt, per somnum torporis occidunt, et negligendo opprimunt quos alere verborum lacte videbantur. Unde plerumque dum ipsi reprehensibiliter vivunt, et habere discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
guatur. Si autem temptationi in corde
nascenti festine non resistitur: hac eadem
qua nutritur mora roboratur. Et exis¬
tens foras in operibꝰ uinci uix preualet.
quia ipsam intus membroꝵ dominam
mentẽ captiuã tenet. Quia uͦ uir sc̃s su¬
periora omĩa sub conditione intulit. si
hȩc umquã ꝑpetrauerit. sententia se ma
More sacri eloquii serere dicimus. uer¬
ba uitȩ predicare. Hinc enĩ ꝓpħa ait.
B̾cati qui seminatis suꝑ om̃s aquas.
Sc̃ȩ quippe eccliȩ predicatores suꝑ om̃s
aquas seminare conspexit: qui cunctis
late populis uitȩ uerba. quasi celestis
panis grana tradiderunt. Comedere
autem est. bonis operibꝰ satiari. Unde
per semctipsam ueritas dicit. Meus cibꝰ
est. ut faciam uoluntatẽ enis qui me mi.
fit. Sigͣ ea quȩ pretulit. facere p̃termi¬
sit. ait. seram & alius comedat. Ac si
aꝑte dicat. qd̾ os meum loquitur. non
ego sed alter opcretur. Predicator qͥppe

Expanded text:
guatur. Si autem tentationi in corde guatur. Si autem tentationi in corde nascenti festine non resistitur, hac eadem qua nutritur mora roboratur; et existens foris in operibus, vinci vix praevalet, quia ipsam intus membrorum dominam mentem captivam tenet. Quia vero vir sanctus superiora omnia sub conditiohaec unquam perpetraverit, sententia se mal- More sacri eloquii serere dicimus, verba vitae praedicare. Hinc etenim propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Sanctae quippe Ecclesiae praedicatores super omnes aquas seminare conspexit, quia cunctis late populis verba vitae, quasi coelestis panis grana, tradiderunt. Comedere autem est bonis operibus satiari. Unde per semetipsam Veritas dicit: Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me . Si ergo ea quae protulit facere praetermisit, ait: Seram, et alius comedat. Ac si aperte dicat: Quod os meum loquitur, non ego, sed alter operetur. Praedicator quippe
Abbreviated transcription (Latin):
lantur. ait. Et si secutum est oculos
ncos cor ineum. Ac si aꝑte dicat. Nec
passim uidere. uolui quȩ concupiscerem.
nec uidendo umquam secutus sum quȩ
concupii. Dicat gͦ. Et si secutum est.
oculos meos cor neum: quia & si quid
umquã illicitum mens cuis ut uidelicet
humana concepit. altioris disciplinȩ ma¬
gisterio constrictus. sequi se ꝑ illicita si¬
biq famulari oculos noluit. Pensemꝰ
ad hȩc conscientias nr̃as. & quanti culmi¬
nis uir iste fuerit ex nr̃i cordis deiectione.
uideamus. Ecce si qua illicita aliquan¬
do cogitauit. quia ea citius intra archa¬
na cordis gladio scĩ ugoris extinxit. per-¬
uenire. illa usq ad opcra non ꝑmisit.
Unde ut p̃misimus. ilico subiungit.
Et in manibꝰ meis adhesit macula.
Quando enim macula in manibꝰ id est
culpa actionibꝰ inhereret. quam censura
disciplinȩ non sinebat in cogitatione pro¬
ficere: Neq enim culpa ad opus ꝓdire
ꝑmittitur: si intus ubi nascitur extin-¬

Expanded text:
lantur, ait: Si secutus est oculus lantur, ait: Si secutus est oculus meus cor meum. Ac si aperte dicat: Nec passim videre volui quae concupiscerem, nec videndo unquam secutus sum quae concupivi. Dicat ergo: Si secutus est oculus meus cor meum, quia et si quid unquam illicitum mens ejus, ut videlicet humana, concepit, altioris disciplinae magisterio constrictos sequi se per illicita sibique famulari oculos noluit. Pensemus ad haec conscientias nostras, et quanti culminis vir iste fuerit, ex nostri cordis dejectione videamus. Ecce si qua illicita aliquando cogitavit, quia ea citius intra arcana cordis gladio sancti vigoris exstinxit, pervenire illa usque ad opera non permisit. Unde, ut praemisimus, illico subjungit. Et si in manibus meis adhaesit macula. Quando enim macula in manibus, id est culpa actionibus inhaeret, quam censura disciplinae non sinebat in cogitatione proficere? Neque enim culpa ad opus prodire permittitur, si intus ubi nascitur exstin
Abbreviated transcription (Latin):
teriori oculo ñ iniuste cęcetur. Sepe auttm¬
iam intrinsecus concupiscentia dominatur.
& illecebratus animus ad usus suos sensus
corporeos famulari more tyrannidis exigit.
suisq uoluptatibꝰ oculos seruire. cõpellit.
atq ut ita dicam fenestras luminis ad te¬
nebras aperit cecitatis. Unde scĩ uiri cum
sinistra pulsari delectatione se sentiunt
ipsa ꝑ quȩ formȩ species ad mentem ingre¬
ditur. disciplinȩ magisterio lumina re¬
stringunt. ne prauȩ cogitatiomi uisio le¬
nocinata famuletur. Quȩ si umquã sup¬
tiliter custodiri negligitur. cogitationis
immundicia ꝓtinus ad operationẽ tran-¬
sit. Unde & mox subditur. Et in ma¬
sciens qd̾̃ plerumq praua cogitatio per-
oculos ueniat ad mentem. paulo superius
dixit. Pepigi fedus cum oculis mcis: ut
ne cogitarem quidem de uirgine. Perpen¬
dens etiam quod ñ numqͣm in mente ori¬
tur: sed huic oborte oculi ꝑuerse famu¬

Expanded text:
teriori oculo non injuste caecetur. Saepe autteriori oculo non injuste caecetur. Saepe autem intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa per quae formae species ad mentem ingreditur disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationi visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia protinus ad operationem transit. Unde et mox subditur: CAPUT sciens quod plerumque prava cogitatio per oculos veniat ad mentem, paulo superius dixit: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Perpendens etiam quod nonnunquam in mente oritur, sed huic obortae oculi perverse famu
Abbreviated transcription (Latin):
tangi: aliud consentientem animam ꝑi-¬
mi. Scĩ autem uiri tanto ugilantiori
se circumspectione custodiunt: quanto
se pulsare sinistris motibꝰ uel transito¬
Et si secutum est oculos incos cor incum.
Ecce iterum ꝑ interioris uigoris custodiã
ad exterioꝵ membroꝵ disciplinam redit.
ut siquid fortasse cor illicitum concupisce¬
ret. pressus ꝑ disciplinȩ magisterium ocu-¬
lus uidere recusaret. Sicut enim sepe. tẽp¬
tatio ꝑ oculos trahitur : sic ñ numquam
concepͥta intrinsecus compellit sibi extrinse
cus oculos deseruire. Nam plerumq res
quelibet in nocenti mente respicitur. s ip-¬
so conspectu animus concupiscentiȩ gladio
confoditur. Non enim ut exempli causa
iam dicimus. dauid uriȩ coniugem ideo
studiose respexit quia concupiuerat : sed
potius ideo concupiuit. quia incaute. re¬
spexit. Fit uero rectȩ retributionis exami¬
ne: ut qui exteriori negligenter utitur: in¬

Expanded text:
tangi, aliud consentientem animum pertangi, aliud consentientem animum perimi. Sancti autem viri tanto vigilantiori se circumspectione custodiunt, quanto se pulsari sinistris motibus vel transito Si secutus est oculus meus cor meum. - Ecce iterum per interioris vigoris custodiam, ad exteriorum membra disciplina redit, ut si quid fortasse cor illicitum concupisceret, pressus per disciplinae magisterium oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus compellit sibi extrcus oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim, ut exempli causa jam diximus, 685 David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine ut qui exteriori negligenter utitur, in
Abbreviated transcription (Latin):
d̾̃s simplicitatẽ meam. qd est scire me faciat
Ac si patenter fateatur dicens. quantum ad
humanȩ uitȩ modũ. nulla in me rep̃henden¬
da iam uideo. Sed nisi mediator dĩ & homi¬
num. cũ suptilioris uitȩ p̃ceptis appareat.
quantũ adhuc a uera simplicitate discrepẽ
ñ cognosco. Rectus uͦꝰ ordo seruatur. si priꝰ
in uanitate. & post modũ pes in dolo festinas¬
se dicitur. Uanitas quippe ad leuitatẽ. dolus
uero ad maliciã ꝑtinet. Et plerũq ñnulli
ad quȩdam post maliciosa ꝑueniunt. quia
de ina gressus declinat. quotiens nr̃a cogita.¬
tio iter rectitudinis ꝑ consensum relinquit
erroris. Quasi uͦ tot gressus extra uiam
ponimus: quot puersis desideriis a cele-¬
stis uitȩ delectatione separamur. Ut cnĩ
prefati sumus. adhuc carnis corruptibi-¬
lis pondert. grauati. nequaquã ualemus
sic uiuere: ut nulla nos possit culpȩ de¬
lectatio pulsare. Sed aliud est nolentem.

Expanded text:
Deus simplicitatem meam. Quod est scire me faciat. Deus simplicitatem meam. Quod est scire me faciat. Ac si patenter fateatur, dicens: Quantum ad humanae vitae modum, nulla in me reprehendenda jam video; sed nisi Mediator Dei et hominum cum subtilioris vitae praeceptis appareat, quantum adhuc a vera simplicitate discrepem, non cognosco. Rectus vero ordo servatur, si prius in vanitate, et postmodum pes in dolo festinasse dicatur. Vanitavero ad malitiam pertinet. Et plerumque nonnulli ad quaedam post malitiosa perveniunt, quia gressus de via declinat, quoties nostra cogitatio iter rectitudinis per consensum relinquit erroris. Quasi vero tot gressus extra viam ponimus, quot perversis desideriis a coelestis vitae delectatione separamur. Ut enim praefati sumus, adhuc carnis corruptibilis pondere gravati, nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem
Abbreviated transcription (Latin):
nobis certamen. aspicientes in auctorẽ fidi
& consummatorẽ ũm. qui ꝓposito sibi
gaudio sustinuit crucẽ. confusione contẽ¬
pta: Ad hoc itaq dñs apparuit in carne.
ut humanã uitã ammonendo excitaret.
exempla p̾bendo accenderet. moriendo redi-¬
meret. resurgendo repararet. Cũ gͦ nulla
in se beatus iob iure redarguenda reppenit.
ad excedentẽ omnia redemptoris uitam
m̃tis oculos tendit. ut in illa cognoscat ipse
quid minꝰ habeat cũ dicit: Si ambulaui in
uanitate. & festinauit in dolo pes m̾s. appen-¬
dat me in statera iusta. & sciat ds simplicita¬
tem meã: Ac si aꝑte dicat. si qua umquam
leuiter. si qua ꝑnitiose ꝑpetraui. dĩ & homi¬
num mediator appareat. ut in eiꝰ uita cogno-¬
scam. an ego ueracit̾ simplex fui. Qui enim
ut diximꝰ suoꝵ tempoꝵ uiros excesserat. me-¬
diatorẽ d̾i & hominũ quęrebat. ut in illo pen-¬
satus agnosceret. si uitã simplicẽ uere tenuisset.
Dicat gͦ. appendat me in statera iusta. & sciat

Expanded text:
s in auctorem fidei et consummatorem Jesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet. Cum ergo nulla in se beatus Job jure redarguenda reperit, ad excedentem omnia Redemptoris vitam mentis oculos tendit, ut in illa cognoscat ipse quid minus habeat, cum dicit: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Ac si aperte dicat: Si qua unquam leviter, si qua perniciose perpetravi, Dei et hominum Mediator appareat, ut in ejus vita cognoscam an ego veraciter simplex fuerim. Qui enim, ut diximus, suorum temporum viros excesserat, Mediatorem Dei et hominum quaerebat, ut in illo pensatus agnosceret si vitam simplicem vere tenuisset. Dicat ergo: Appendat me in statera justa, et sciat
Abbreviated transcription (Latin):
gligimus. quandoq inopes crimus. Qui itaq
nunc temporale subsidium pauꝑi tribuit. ab
eo post modum ꝑpetua recepturus. ut ita dicã
quasi ad frugem terram excolit. quȩ qd̃ acceꝑit.
uberius reddit. Restat gͦ ut numquã clatio
surgat ex munere. quando uidelicet diues ex co
qd̾ pauperi tribuit. agit ut in ꝑpetuum pauꝑ
non sit. Beatus gͥ iob ut diligenter ostenderit
humilitas atq miscdĩa quanta in cũ fuerint
consideratione sociatȩ. ait. si despexi pretere

Expanded text:
gligimus quandoque inopes erimus. Qui itaque gligimus quandoque inopes erimus. Qui itaque nunc temporale subsidium pauperi tribuit, ab eo postmodum perpetua recepturus, ut ita dicam, quasi ad frugem terram excolit, quae quod acceperit uberius reddit. Restat ergo ut nunquam elatio surgat ex munere quando videlicet dives ex eo quod pauperi tribuit agit ut in perpetuum pauper non sit. Beatus igitur Job ut diligenter ostenderet humilitas atque misericordia quanta in eo fuerit consideratione sociata ait: Si despexi praete
Abbreviated transcription (Latin):
derius autẽ illis quȩ necessaria sunt corpori.
quid ꝓderit uobis: Quos iohannes quoq
apls ammonet dicens. filioli. ñ diligamus
uerbo nec lingua. sed opere & ueritate. Di¬
lectio itaq nr̃a semꝑ exhibenda est. & uenera¬
tione sermonis & ministerio largitatis. Mul
tum uero ad edomandum dantis suꝑbiam
ualet. si cum terrena tribuit. uerba sollicite.
magistri celestis penset qui ait. facite uobis
amicos de mammona iniquitatis. ut cum
defeceritis recipiant uos in ȩterna tabernacu-¬
la. Si enim coꝵ amicitiis ȩterna tabernacu-¬
la adquirimꝰ. dantes ꝓculdubio pensare de¬
bemus. quia patronis potius munera offerimꝰ.
quã egenis dona largimur. Hinc ꝑ paulum
dicitur. ur̃a habundantia illoꝵ inopiam
suppleat. ut & illoꝵ habundantia ur̃e mo¬
piȩ sit supplementũ: ut uidelicet sollicite
ppendamus. quia & eos quos nunc iopes cer-¬
nimus. habundantes quandoq uidebimus.
& qui habundantes aspicimur. si largire ne¬

Expanded text:
ia sunt corpori, quid vobis proderit? Quos Joannes quoque Apostolus admonet, dicens: Filioli mei, non diligamus verbo, nec lingua, sed opere et veritate . Dilectio namque nostra semper exhibenda est et veneratione sermonis, et ministerio lartum vero ad edomandam dantis superbiam valet, si cum terrena tribuit, verba sollicite coelestis magistri penset, qui ait: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, vos recipiant in aeterna tabernacula . Si enim eorum amicitiis aeterna tabernacula acquirimus, dantes procul dubio pensare debemus, quia patronis munera potius offerimus, quam egenis dona largimur. Hinc per Paulum dicitur: Vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Ut videlicet sollicite perpendamus quia et eos quos nunc inopes cernimus, abundantes quandoque videbimus; et 693 qui abundantes aspicimur, si largiri ne
Abbreviated transcription (Latin):
Callidus namq aduersarꝰ nr̃ cũ ab effectu
opis expellitur. secreta polluere cogitationis
molitur. Unde & serpenti a dño dicit᷑. pectore
& uentre repes Serpens uidelicet uentre repit.
quando hostis lubricꝰ ꝑ humana membra
sibunet subdia. usq ad expletionem operis
luxuriã exercet. Serpens autẽ repit pectore.
qnͣdo eos quos in oꝑe luxuriȩ ñ ualet. polluit
in cogitatione: Alius itaq luxuriã iam ꝑpetrat
actione. huic serpens repit ex uentre. Alius
autẽ ꝑpetrandam uersat in mente. huic serpenꝰ
repit ex pectore. Sed quia ꝑ cogitationem ad¬
oꝑa explenda puenitur. recte serpens prius
pectore. & postmodũ repere inuentre descri
tatione etiã tenuit. una custodia serpentis
pectꝰ uentrẽq superauit dicens. pepigi fedus
cũ oculis meis. ut ne cogitarẽ quidẽ de uirgine

Expanded text:
Callidus namque hostis noster cum ab effectu Callidus namque hostis noster cum ab effectu operis expellitur, secreta polluere cogitatione molitur. Unde et serpenti a Domino dicitur: Pectore et ventre repes . Serpens videlicet ventre repit, quando hostis lubricus per humana membra sibimet subdita usque ad expletionem operis luxuriam exercet. Serpens autem repit pectore, quando eos quos in opere luxuriae non valet polluit in cogitatione. Alius itaque luxuriam jam perpetrat actione, huic serpens repit ex ventre. Alius autem perpetrandam versat in mente, huic serpens repit ex pectore. Sed quia per cogitationem ad explenda opera pervenitur, recte serpens prius pectore, et postmodum repere ventre describtatione tenuit, una custodia serpentis pectus ventremque superavit, dicens: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. qm̃ omnis qui uiderit mulierem ad
concupiscendũ eã. iam męchatꝰ ẽ eã in corde
suo: Per moysen quippe luxuria ꝑpetrata. ꝑ
auctorẽ uͦ mundiciȩ luxuria cogitata damnat᷑.
Hinc est enĩ qđ discipłis primꝰ ȩccłiȩ pastor.
dicit. ꝓpter qđ succincti lumbos m̃tis ur̃ȩ.
sobrii. ꝑfecte sperate in eam quȩ offertur
uobis grãm. Lumbos enĩ carnis succingere
est. luxuriã ab effectu refrenare. Lumbos
uͦ mentis succingere est. hanc etiã a cogitati¬
one restringere. Hinc est qd angłs qͥ iobem
alloquitur. ⁊ ona aurea suꝑ mamillas cinctꝰ
esse phibetur. Quia enĩ testamenti noui mun-¬
ditia etiã cordis luxuriã frenat. angłs qui in
eo apparuit. in pectore cinctus uenit. Quem
bene ⁊ ona aurea stringit. quia quisqͥs suꝑnȩ
patriȩ ciuis est. ñ iam timore supplicii. sed
amore claritatis iminundiciã deserit. malũ
uͦ luxuriȩ. aut cogitatione ppetrat᷑ aut ope

Expanded text:
vobis, quoniam omnis qui viderit mulierem ad vobis, quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in cosuo . Per Moysen quippe luxuria perpetrata, per auctorem vero munditiae luxuria cogitata damnatur. Hinc est enim quod discipulis primus Ecclesiae pastor dicit: Propter quod succincti lumbos mentis vestrae, sobrii perfecte sperate in eam quae offertur vobis gratiam ; lumbos enim carnis succingere est luxuriam ab affectu refrenare, lumbos vero mentis succingere est hanc etiam a cogitatione restringere. Hinc est quod angelus qui Joannem alloquitur, zona aurea super mamillas cinctus esse perhibetur, quia enim Testamenti novi munditia et cordis luxuriam frenat, angelus qui in eo apparuit in pectore cinctus venit, quem bene zona aurea stringit, quia quisquis supernae patriae civis est, non jam timore suamore charitatis immunditiam deserit. Malum vero luxuriae aut cogitatione perpetratur, aut opere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ exteriorem uisum ꝓdidit. ꝑ oculũ corpo¬
ris ꝑtulit prȩdam cordis. Unde nobis ad
custodiendam cordis mundiciã exterioꝵ
qͦ sensuũ disciplina seruanda ẽ. Nam
quantalibet uirtute mens polleat. qnͣtali¬
bet grauitate uigeat. carnales tam̃ sensus
puerile quiddam exteriꝰ pstrepunt. & nisi
interioris grauitatis pondere. & quasi iuue¬
nili quodam uigore refrenentur. ad fluxa
quęq & leuia mentẽ eneruem trahunt.
Nideamꝰ gͥ quomͦ beatus iob. ia qđ in eo
fluxum ac puerile caro sapere potuit. iuue¬
nili sapientiȩ uigore. restringat. ait. pepigi
fedus cum oculis meis. Et quia ñ in se actio¬
nem tantũ modo. sed etiã cogitationẽ luxuriȩ
extinxit. secutus adiunxit. ut ne cogitarẽ
quidem de uirgine: Sciebat nimirũ luxu
cepta transcenderet. & ab electis suis ñ solum
luxuriam carnis. sed etiã cordis aboleret dicenᷤ.
scriptũ est. ñ adulterabis. Ego autem dico

Expanded text:
per exteriorem visum perdidit, per oculum corpoper exteriorem visum perdidit, per oculum corporis pertulit praedam cordis. Unde nobis ad custodiendam cordis munditiam exteriorum quoque sensuum disciplina servanda est. Nam quantalibet virtute mens polleat, quantalibet gravitate vigeat, carnales tamen sensus puerile quiddam exterius perstrepunt, et nisi interioris gravitatis pondere et quasi juvenili quodam vigore refrenentur, ad fluxa quaeque et levia mentem enervem trahunt.ideamus igitur quomodo beatus Job id quod in eo fluxum ac puerile caro sapere potuit, juvenili sapientiae vigore restrinxit. Ait enim: Pepigi foedus cum oculis meis. Et quia non in se actionem tantummodo, sed et cogitationem luxuriae exstinxit, secutus adjunxit: Ut ne cogitarem quidem de virgine. Sciebat nimirum luxuraecepta transcenderet, et ab electis suis non solum luxuriam carnis, sed etiam cordis aboleret, dicens: Scriptum est: Non adulterabis; ego autem dico
Abbreviated transcription (Latin):
Ne ergo quȩdam lubrica in cogitatione uer¬
semus. ꝓuidendum nobis ẽ. quia intueri ñ
debet. qd ñ licet concupisci. Ut enĩ munda
mens in cogitatione seruetur. a lasciuia uo-¬
luptatis suę deprimendi sunt oculi. quasi
quidã raptores ad culpã. Neq enĩ eua lignũ
uetitum contigisset. nisi hunc priꝰ in caute
respiceret. Scriptũ quippe ẽ. uidit mulier
qd bonũ esset ad uescendũ. & pulcrũ ocu¬
lis. aspectuq delectabile. & tulit de fructu
illiꝰ & comedit. Hinc gͦ pensandũ est. qnͣto
debemꝰ moderamine erga illicita uisũ restrin-¬
gere nos qui mortaliter uiuimꝰ. si & mater
uiuentiũ ꝑ oculos ad mortẽ uenit. Hinc etĩã
sub iudeȩ uoce quȩ exteriora uidendo con¬
cupi̾cens. bona interiora ꝑdiderat ꝓpheta
dicit: oculus m̾̃s dep̾datus est animã meam
Concupiscendo enĩ uisibilia. inuisibiles
uirtutes amisit. Quȩ gͦ interiorẽ fructũ

Expanded text:
Ne ergo quaedam lubrica in cogitatione verNe ergo quaedam lubrica in cogitatione versemus, providendum nobis est; quia intueri non decet quod non licet concupisci. Ut enim munda mens in cogitatione servetur a lascivia voluptatis suae deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores ad culpam. Neque enim Eva lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius incaute respiceret. Scriptum quippe est: Vidit mulier quod bonum esset lignum ad vescendum, et pulchrum oculis, aspectuque delectabile; et tulit de fructu illius, et comedit . Hinc ergo pensandum est quanto debeamus moderamine erga illicita visum restringere nos qui mortaliter vivimus, si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Hinc etiam sub Judaeae voce, quae exteriora videndo concupiscens bona interiora perdiderat, propheta dicit: Oculus meus depraedatus est animam meam . Concupiscendo enim visibilia, invisibiles virtutes amisit. Quae ergo interiorem fructum