comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iared centum sexaginta duobus annis. & genuit enoch Porro enoch uixit sexa¬
ginta quinque annis & genuit matusalam : & ambulauit cumdõ postquam genuit
atusalam trecentis annis & genuit filios & filias. Ambulauit cumdo dictum est
dĩ in omnibus uoluntatem & praecepta secutus est dõ inse commorante & coreius pos¬
sidente a cregente bona foris opera exercuit iuxta illud prophetae. Indicabotibi
o homo quid sit bonum & quid dñs quaerat ate utique facere iudicium & diligerem¬
ricordiam & sollicitum ambulare cumdotuo. Et sicut tacharias ait. Confortabo
eos in dño & in nomine eius ambulabunt dicitdñs. Non autem ltadictum est qui
postnatum matusalam ambulauerit enochcum dõ trecentis annis quasi non &iam
ante natiuitatem eius diuinis obtemperauerit iussis. sed hac potius sententia

Expanded text:
Jared centum sexaginta duobus annis et genuit Enoch. Porro Enoch vixit sexaJared centum sexaginta duobus annis et genuit Enoch. Porro Enoch vixit sexaginta quinque annis, et genuit Mathusalam, et ambulavit cum Deo. Postquam genuit Mathusalam vixit trecentis annis, et genuit filios et filias. Ambulavit cum Deo dictum est. Dei in omnibus voluntatem et praecepta secutus est, Deo in se commorante, et cor ejus possidente ac regente, bona foris opera exercuit, juxta illud prophetae: Indicabo tibi, o homo, quid sit bonum, et quid Dominus quaerat a te: utique facere judicium et diligere misericordiam, et sollicitum ambulare cum Deo tuo . Et sicut Zacharias ait: Confortabo eos in Domino, et in nomine ejus ambulabunt, dicit Dominus . Non autem ita dictum est quia post natum Mathusalem ambulaverit Enoch cum Deo trecentis annis, quasi non etiam ante nativitatem ejus divinis obtemperaverit jussis; sed hac potius sententia
Abbreviated transcription (Latin):
utdicer&. Credibilius ergo quisdixerit cumprimo debliotheca ꝑtholomei describi
istacoeperunt. tunc aliquid tale fieri potuisse incodiceuno. Sed primitus inde scri¬
to unde iam latius emanar& ubi potuit quidem accidere &iam scriptori serror.
Sed hoc in illa quaestione deuita matusalem non absurdum est suspicari. Et postali¬
quanta recte fieri inquit nullo modo dubitauerim utcum diuersum aliquit in u¬
tris que codicibus inuenitur: quandoquidem ad fidem rerum gestarum utrũq
essẽ non potest uerum ei linguȩ potius credatur. Vnde est in aliam per interprȩtes
facta trinslatio. Itaque iuxta hebraicam ueritatem. uixit ad amcentum triginta
annis & genuit seth. Vixit sethcentum quinque annos. & genuitenos. Vixiteno
nonaginta annis. & genuit cainan. Vixit cainan octoginta annis. & genut
malelehel. Vixit malelehel sexaginta quinque annis & genuit iared Vixit

Expanded text:
ut diceret: « Credibilius ergo quis dixerit cum primo de bibliotheca Ptolomaei describi ut diceret: « Credibilius ergo quis dixerit cum primo de bibliotheca Ptolomaei describi isti coeperunt; tunc aliud tale fieri potuisse in Codice uno, sed primitus inde descripto, unde jam latius emanaret, ubi potuit quidem accidere etiam scriptoris error. Sed hoc in illa quaestione de vita Mathusalem non absurdum est suspicari. » Et post aliquanta: « Recte fieri, inquit, nullo modo dubitaverim, ut cum diversum aliquid in utrisque Codicibus invenitur, quandoquidem ad fidem rerum gestarum utrumque esse non potest, verum ei linguae potius credatur, unde est in aliam per Interpretes facta translatio. » Itaque juxta Hebraicam veritatem vixit Adam centum triginta annis, et genuit Seth. Vixit Seth centum quinque annos, et genuit Enos. Vixit Enos nonaginta annis, et genuit Cainan. Vixit Cainan octoginta annis, et genuit Malalehel. Vixit Malalehel sexaginta quinque annis, et genuit Jared. Vixit
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat᷑. Qua int̃prȩcũ diuersi tate efficit᷑ ut tẽ pusuitȩ matusa lẽ quatt uordecĩ annis ultradiluuiũ uideat
extendi. Vtq anni ante diluuium iuxta hebre os. mille quingenticentum quin¬
quaginta sex. luxta septuaginta autem inter pretes quos chrono graphi sequuntur
duomilia ducenti quadraginta duo repperiantur. Quamiuis doctissimus agustin
profite atur quod &iam inseptuaginta translatione matusalem Incodicibus
paucioribus sed ueracioribus sex annos ante diluuium repperiatur fuissede functus
Quicum scudio sissime causam dissonantiae praefate interprȩtationum Inquire¬
r& nec uell& septuaginta trans latorum fidei derogare. quos & a postoli atque
euange listae plerisque in locis probantur esse secuti. & ipse intransferendo scriptur
propheticomagis dono quamofficio interprecandiusos esse credebat. Ita conclusit

Expanded text:
veniatur: qua interpretum diversitate efficitur ut tempus vitae Mathusalem quatuordecim annis ultra diluvium videatur veniatur: qua interpretum diversitate efficitur ut tempus vitae Mathusalem quatuordecim annis ultra diluvium videatur extendi, utque anni ante diluvium juxta Hebraeos mille quingenti centum quinquaginta sex; juxta Septuaginta autem Interpretes, quos chronographi sequuntur, duo millia ducenti quadraginta duo reperiantur: quamvis doctissimus Augustinus profiteatur quod etiam in Septuaginta translatione Mathusalem in Codicibus paucioribus, sed veracioribus, sex annis ante diluvium reperiatur fuisse defunctus: qui cum studiosissime causam dissonantiae praefatae interpretationum inquireret, nec vellet Septuaginta Translatorum fidei derogare, quos et apostoli atque evangelistae plerisque in locis probantur esse secuti; et ipse transferendo Scripturas prophetico magis dono quam officio interpretandi usos esse credebat; ita conclusit
Abbreviated transcription (Latin):
ginca interpretibus centum annosplus. & postnatum centum minus quam in hebraica
ueritate annos habuisse legatur. At in concdusione utraque editio aequalem nume¬
rum ponat precer insexta solum modo generatione. ubi in utrisque codicibus. iar& an¬
norum centum sex aginta duobus genuisse e noch. & post eius ortum octingentos annos
uixisse repperitur. & innona in qua nouo genere distantiae secundum hebraicam
ueritatem lamech genuisse noe cum ess& annorum centum septuaginta duos. & ei
nato superuixisse annis quingentis non aginta quinque repperitur. porro lnsept¬
ginta interpretibus. antenatum noe inueniuntur annicentum oc toginta octo.
postnatum uero. quingenti sexaginta quinque. Sicquefit ut uiginti &i quattuor
annis plus uixisse lamech in hebreis. quam inseptuaginta trans latorum codicibus in¬

Expanded text:
LXX Interpretibus centum annos plus, et post natum centum minus quam in Hebraica LXX Interpretibus centum annos plus, et post natum centum minus quam in Hebraica veritate annos habuisse legatur. At in conclusione utraque editio aequalem numerum ponit; praeter in sexta solummodo generatione; ubi in utrisque Codicibus Jaret annorum centum sexaginta duorum genuisse Enoch, et post ejus ortum octingentos annos vixisse reperitur: et in nona, in qua novo genere distantiae secundum Hebraicam veritatem Lamech genuisse Noe cum esset annorum centum octoginta, et eo nato supervixisse annis quingentis nonaginta quinque reperitur. Porro in Septuaginta Interpretibus ante natum Noe inveniuntur anni centum octoginta octo, post natum vero quingenti sexaginta quinque; sicque fit ut viginti quatuor annis plus vixisse Lamech in Hebraeis quam in Septuaginta Translatorum Codicibus in
Abbreviated transcription (Latin):
in sedi acsimilitudinem peccando corrupit. genuit adsimilitudinem & imaginem
suam filium. id est mortalem corruptibilem: rationis capacem. reatusuae praeua¬
ricationis adstrictum & non nisi eiusdem conditorissui gratiam soluendum. Notan¬
dum autem quod ubi nostricodices ex hebreo fontetrans fusi habent. uixisse adam en¬
tum triginta annis & genuisse seth. antiqua trans latioh ab& procentum triginta
ducentos triginta. Vbi autem innostris codicibus sequitur & facti sunt dies adam
posequam genuit seth octingentianni & genuit filios & filias. illa prooctngentis septin¬
gentos hab& Vbiuero inconclusione subiungitur & factum est omne tempus¬
quod uixit idam anni nonginti triginta & mortuus est. ibi & illa eandem sum mam
ponit. Talisque distinctio numerorum in omnibus usque ad diluuium generatio¬
nibus inter utramque editionem seruatur. ut antenatum filium quisque inseptua

Expanded text:
in se Dei ac similitudinem peccando corrupit, genuit ad similitudinem et imaginem in se Dei ac similitudinem peccando corrupit, genuit ad similitudinem et imaginem suam filium, id est, mortalem, corruptibilem, rationis capacem, reatu suae praevaricationis astrictum, et nonnisi ejusdem Conditoris sui gratia solvendum. Notandum autem quod ubi nostri Codices ex Hebraeo fonte transfusi habent vixisse Adam centum triginta annis, et genuisse Seth, antiqua translatio habet, pro centum triginta, ducentos triginta; ubi autem in nostris Codicibus sequitur, Et facti sunt dies Adam postquam genuit Seth octingenti anni, et genuit filios et filias, illa pro octingentis septingentos habet. Ubi vero in conclusione subjungitur: Et factum est omne tempusquod vixit Adam, anni nongenti triginta, et mortuus est, ibi et illa eamdem summam ponit, talisque distinctio numerorum in omnibus usque ad diluvium generationibus inter utramque editionem servatur, ut ante natum filium quisque in
Abbreviated transcription (Latin):
Hab& enim litteras quattuor: A .d.a .&m. a quibus litteris & quattuor orbis
plage cumgrece nominantur initium sumunt. Vocaturnamque apud eos.
anatole oriens Orsis occidens, arctos septentrio mesembria. meri dies
multum que decebat ut nomen protoplasti omnes mundi plags in semystice conti¬
ner& percuius progeniem mundus erat omnis implenidus. Quod autem dicit
aca uit nominaeorum adam. addidic in die quocreati sunt. Patenter insinua
quod uno eodemque die id est sex tomundi nascentis adam & uxoreius fucti sunt¬
& nonuxor delatere eius post sextum aut septimum diem seorsum creata.
Vlixit autem adamcentum triginta annis & genuit ad similitudinem & imaginẽ
suam. uocauitque nomeneius seth: Adam quidem creatus est adimaginem & simili¬
tudinem di quia in mortalis est in anima & carne condicus. Postquam uero imaginẽ

Expanded text:
Habet enim litteras quatuor A, et D, et A, et M, a quibus litteris et quatuor orbis Habet enim litteras quatuor A, et D, et A, et M, a quibus litteris et quatuor orbis plagae, cum Graece nominantur, initium sumunt. Vocatur namque apud eos anatole oriens, dysis occidens, arctos septentrio, mesembria meridies; multumque decebat ut nomen protoplasti omnes mundi plagas ipse mystice contineret, per cujus progeniem mundus erat omnis implendus. Quod autem dicit, Et vocavit nomina eorum Adam, et addidit, In die quo creati sunt, patenter insinuat quod uno eodemque die, id est, sexto mundi nascentis, Adam et uxor ejus facti sunt, et non uxor de latere ejus post sextum aut septimum diem seorsum creata. Vixit autem Adam centum triginta annis, et genuit ad similitudinem et imaginem suam, vocavitque nomen ejus Seth. Adam quidem creatus est ad imaginem et similitudinem Dei, quia immortalis est in anima et carne conditus. Postquam vero imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
posuidete paratum uobis regnum a constiationemundi. Etuocauit nomina
eorum adam. in die quocreatisunt. Adam sicut&enos interprȩtatur homo
sed sicut enos Itasona refertur hominem ut masculus tantum congruat. Adam uero
lta ututriusque sexui possit aptari. Vnde recte dicitur quiauocauit nomina eorũ
adam id est homo. Sicut autem homo latine abhumo nominis aethimologiam
hab&. qui ade humo carnis originemtraxit. Itai apud hebreos adam a terra nomi¬
natur : quia delimo terrȩ homo formatus est. Vnde &iam terrenus siue terra rubra
potest interprȩtari. Porro apud grecos homo. aliam hab& aethimologiam. Vocat᷑
enim anthropos abeo quod superna speculari & ad caelestia contuenda. debeatocu¬
los mentis tollere. In est autem nomini adam excepta inter pretatione qua ho¬
minem designat & aliud sacramentum. quod silentio praeteriri nondeb&.

Expanded text:
possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Et vocavit nomina possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Et vocavit nomina eorum Adam in die quo creati sunt. Adam sicut et Enos interpretatur Homo, sed sic Enos sonare fertur Hominem, ut masculis tantum congruat: Adam vero ita ut utrique sexui possit aptari; unde recte dicitur quia vocavit nomina eorum Adam, id est, Homo. Sicut autem homo Latine ab humo nominis etymologiam habet, quia de humo carnis originem traxit, ita apud Hebraeos Adam a terra nominatur, quia de limo terrae homo formatus est; unde etiam Adam Terrenus, sive terra rubra potest interpretari. Porro apud Graecos homo aliam habet etymologiam: vocatur enim antropos, ab eo quod superna speculari et ad coelestia contuenda debeat oculos mentis attollere. Inest autem nomini Adam, excepta interpretatione qua hominem designat, et aliud sacramentum quod silentio praeteriri non debet.
Abbreviated transcription (Latin):
quacreatus est: Sedheu prodolor profanauit ille similitudinem dĩ. hosti ma¬
gis quam creatori credendo contraxit primogenitus eius poenam maledictio¬
nis grauiorem. inuidendo & occidendo fratrem corrumpit : septimus ab illo
lameeh statutam masculi &feminae legem dequa dictum erat  Erunt duo
incarneuna Accipiendo duas uxores & inuna carne tresconiun gendo. &
crebrescentibus passim malis. in tancum asimilitudine sui conditoris ac prima
benedictione genus recessit humanum. ut indecima generatione exceptis paucis
quos arca cohibuit . totum deleri meruiss&. Ad quamta mensimilitudinem
acbene dictionem nobis redire concessit condicor ipse. In nostraenaturae simi¬
litudine nasci ac male dici morique dagnatus quatenus peripsum redempti
&dicere de ipso mere amur Scimusquia cum apparueri similes ei erimus
uidebimus enim eum sicut est & audire ab ipso. Venite benedicti patris me:

Expanded text:
qua creatus est: Sed, heu! proh dolor! profanavit ille similitudinem Dei, hosti maqua creatus est: Sed, heu! proh dolor! profanavit ille similitudinem Dei, hosti magis quam Creatori credendo, contraxit primogenitus ejus poenam maledictionis graviorem invidendo et occidendo fratrem, corrupit septimus ab illo Lamech statutam masculi et feminae legem, de qua dictum erat, Erunt duo in carne una , accipiendo duas uxores, et in una carne tres conjungendo, et crebrescentibus passim malis, in tantum a similitudine sui Conditoris ac prima benedictione genus recessit humanum, ut in decima generatione, exceptis paucis, quos arca cohibuit, totum deleri meruisset; ad quam tamen similitudinem ac benedictionem nobis redire concessit Conditor ipse, in nostrae naturae similitudine nasci ac maledici morique dignatus, quatenus per ipsum redempti et dicere de ipso mereamur: Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus: videbimus enim eum sicuti est , et audire ab ipso: Venite, benedicti Patris mei,
Abbreviated transcription (Latin):
di Enos uero filius seth populum xp̃i anum figuraliter exprimit. qui
perfidem acsacramentum dominicȩ passionis acresurrectionis cotidie pertotũ
orbem exaqua & spũsconascitur: Iste enim gratiam regenerationis suae pri¬
mȩ generationi praeferens. in uniuersis quae agit auxilium nominis dnĩ in¬
uocare consueuit dicens. Paternoster quies incaelis scificetur nomen tuum
&ceera eiusdem dominicae oracionis siue aliorum quibus gratiae eius. sine qua
nostrae fragilitatis enosidest hominis uocabulo cognominamur. Propteruero¬
Huest liber generationis adam indie quacre auit ds̃ hominem ad simi litudine
dĩ fecitillum masculum & feminam creauiteos & benedixte illis
Hic est liber primae creationis hominis quod ad similitu dinem suam fecit
illum ds̃ ut uidelic& participatione bonitatis eiusess& perpetuo bonus in¬
mortalis & felix quod masculum & feminam feciteos. Quod factos. gratia su ie
benedictionis inlustrauit. Taliserat generatio adam cum uxore sua. in die

Expanded text:
. Enos vero filius Seth populum Christianum figuraliter exprimit, qui per fidem ac sacramentum dominicae passionis ac resurrectionis quotidie per totum orbem ex aqua et Spiritu sancto nascitur. Iste enim gratiam regenerationis suae primae generationi praeferens, in universis quae agit auxilium nominis Domini invocare consuevit, dicens: Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum , etc., ejusdem dominicae orationis, sive aliarum quibus grnostrae fragilitatis Enos, id est, Hominis vocabulo cognominamur: propter veroHic est liber generationis Adam. In die qua creavit Deus hominem, ad similitudinem Dei fecit illum: masculum et feminam creavit eos, et benedixit illis. Hic est liber primae creationis hominis, quod ad similitudinem suam fecit illum Deus, ut videlicet participatione bonitatis ejus esset perpetuo bonus, immortalis et felix; quod masculum et feminam fecit eos, quod factos gratia suae benedictionis illustravit. Talis erat generatio Adam cum uxore sua in die
Abbreviated transcription (Latin):
proquibus omnibus ea quaereprobi nonnorunt. p̃mia infuturo ꝓciperent. Sequit᷑
Cumq prope ec ut ingreder&ur ȩgyptũ. dixit sarai uxorisuae: Noui quod pulchra

Expanded text:
, pro quibus tantum omnibus ea quae reprobi non norunt praemia in futuro perciperent. Sequitur. , pro quibus tantum omnibus ea quae reprobi non norunt praemia in futuro perciperent. Sequitur. Cumque prope esset ut ingrederetur Aegyptum, dixit Sarai uxori suae: Novi quod pulchra
Abbreviated transcription (Latin):
scli suꝑeã Quod de terra huiusscli quae iustis & iniustis cominune est: cõmunisdictũ
turcigo terrachanaan a braham & seminieius ac poselongum laborem egrptiȩ
feruitutis ie suduce redditur. ut insinuarocur mritice quia promissa nobisolim pa¬
tira caelestis posc ad flictionem exilii presentis sit reddenda porihm x pmam
siue contra hostes certando cesiabant ut intellegerent scut pretatiiuimus aliam sibi
magis patriam posthances se quȩ rendã : In quaueraceter benedictioni cuelesti &re¬
quie fruerentur acerna: Cuinimirũ dispensatione diuinȩ prouidenti ae congrut
&iam hoc qđ peregrinans in aegypto abraham peredicatuse st propt̃ uxorem sed
periclicanti nedeler&ur diuina protectione subuentum est. ut uide lic& patescer&
quia non solum generalia mundimala. ut est fames morbi. captiuita siusti : cumre pbi
in hacuita subituri. uerum &iam spetiales abipsis reprobis essent tribulationes passur

Expanded text:
li super eam . Quod de terra hujus saeculi quae justis et injustis est communis dictum tur ergo terra Chanaan Abraham et semini ejus, ac post longum laborem Aegyptiae servitutis Jesu duce redditur, ut insinuetur mystice quia promissa nobis olim patria coelestis post afflictionem exsilii praesentis sit reddenda per Jesum Chrisive contra hostes certando cessabant, ut intelligerent, sicut praefati sumus, aliam sibi magis patriam post hanc esse quaerendam, in qua veraciter benedictione coelesti et requie fruentur aeterna: cui nimirum dispensationi divinae providentiae congruit etiam hoc quod peregrinans in Aegypto Abraham periclitatus est propter uxorem; sed periclitanti ne laederetur divina protectione subventum est, ut videlicet patesceret quia non solum generalia mundi mala, ut est fames, morbi, captivitas, justi cum reprobis in hac vita subituri, verum etiam speciales ab ipsis reprobis essent tribulationes passuri
Abbreviated transcription (Latin):
loco fecisse referuntur Quaecuncti figuram pretulere summiregis acueripon¬
tificis nostri qui initium sextae a&atis. Immototam sextam aetatem hostia

Expanded text:
loco fecisse referuntur: quae cuncta figuram praetulere summi Regis ac veri Ponloco fecisse referuntur: quae cuncta figuram praetulere summi Regis ac veri Pontificis nostri, qui initium sextae aetatis, imo totam sextam aetatem hostia
Abbreviated transcription (Latin):
mundis optulit holo causta super altare. Vtuir iustus & uere perfectus inge¬
nerationibussuis postquam tantȩ cladi super fute. mox aedificato altarigra¬
tias agie conditori simul obsecrans neultra mundus taliplaga mere aturpercu¬
a E quia deuote acpie supplicat. ocius auditu dignus efficitur. Sequitur
enim: Odoratus que est dñs odorem suauitatis: & ait ad eum. Nequaquam
ultra maledicam terrae propter homines : Dignum que fuit ut uir sc̃sa
futurorum prouidus sicut abel primae. Itacipse inicium secundę mundi
a &atis oblatisdo sacrificiis consecrar&. Qđ ipsu & abra ham acmelchi sedech int̃iniciatti
aetatis fecisse memorantur. Dauid &lamrex quarte patriarcha aetatis hoc
ipsum in area areuna iebusei. lesus quoque sacerdos magnus & toro babel in
principio quintae a&atis restaurato altari quod destruxerunt chaldei in eod ̃

Expanded text:
mundis, obtulit holocausta super altare. Ut vir justus et vere perfectus in gemundis, obtulit holocausta super altare. Ut vir justus et vere perfectus in generationibus suis postquam tantae cladi superfuit, mox, aedificato altari, gratias agit Conditori, simul obsecrans ne ultra mundus tali plaga mereatur percuti. Et quia devote ac pie supplicat, ocius auditu dignus efficitur. Sequitur enim: Odoratusque est Dominus odorem suavitatis, et ait ad eum: Nequaquam ultra maledicam terram propter homines. Dignumque fecit ut vir sanctus et futurorum providus, sicut Abel primae, ita et ipse initium secundae mundi aetatis, oblatis Deo sacrificiis, consecraret; quod ipsum et Abraham ac Melchisedech inter initia tertiae aetatis fecisse memorantur. David etiam rex quartae patriarcha aetatis hoc ipsum in area Areunae Jebusaei; Jesus quoque sacerdos magnus, et Zorobabel in principio quintae aetatis, restaurato altari quod destruxerunt Chaldaei, in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
irdine diebus trecentis sexaginta quinque quibus annus solis epletur
Annum ergo totum erant in arca id est quousquesol transcurso circulo signifero
perduo decim suos menies omnes mundi plagas in lustrar&s. ut sicut aqua orben
totum operiens diluebat. Itaue lut cooperans illisol eodem temporis spatio
totum circuiens orbem luce sui fulgoris inradiar&. Quomodo autem fons uitȩ
dñs. sic & sol iustitiȩ sol& figuratȩ uocarifons quia regenerat solquianos in lu¬
minat iuxta illud psalmographi. Qm̃ apud teest fonsuitae & in lumine
tuo uidebimus lumen. Et annum solis integrum erat noe cum his quae salua¬
daerant perdiluuium animantibus & hominibus in arca. quia d ñspertotum
huius scli tempus perquae omnesorbis plagas ecclesiam suam &unda lauacri
salutaris ab luit & gratia sui sp̃s inlustrat
Aedificauit autem noe altaredno & tollens decunctis pecoribus & uolucribus

Expanded text:
ordine diebus trecentis sexaginta quinque, quibus annus solis expletur. ordine diebus trecentis sexaginta quinque, quibus annus solis expletur. Anno ergo toto erant in arca, id est, quousque sol, transcurso circulo signifero, per duodecim suos menses omnes mundi plagas illustraret, ut sicut aqua orbem totum operiens diluebat, ita velut cooperans illi sol eodem temporis spatio totum circuiens orbem luce sui fulgoris irradiaret. Quomodo autem Fons vitae Dominus, sic et Sol justitiae solet figurate vocari. Fons, quia regenerat; Sol, quia nos illuminat, juxta illud Psalmographi; Quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Et anno solis integro erat Noe cum his quae salvanda erant per diluvium animantibus et hominibus in arca, quia Dominus per totum hujus saeculi tempus, perque omnes orbis plagas Ecclesiam suam et unda lavacri salutaris abluit, et gratia sui Spiritus illustrat. Aedificavit autem Noe altare Domino, et tollens de cunctis pecoribus et volucribus
Abbreviated transcription (Latin):
adiunxit. Docentes eosseruare omnia quaecumque mandauiuobis. quasitrpice
dicer&. &egressa posediluuium animantia de arca. Ingrediantur in nouam ter¬
rae faciem nouis uernantem floribus. ibique multiplicentur & crescant. Quod
autem uicesima septimadie mensis egrediuntur arcam. quie st numerus ternarius
quadratis solidus ut praefatisumus: significat perfectionem fidei quae inbaptis mo
consecratur quod nulla possit exparte titubare. sed aduersus omnes diaboli insidias
nuicta semper acstabilis perdurat. Notandum quasi iuxta licteram quod annum
solis integrum suerunt in arca. qui septima decimadie mensis secundi eam ingressisunt
Et post annum uicesima septimadie eiusdem mensis egressi. sienim hodiernadie
uerbigratia perlalendas a priles ess& luna septima decima: sequente anno pridie
Kalendarum earundem uicesima septima ess& lunauentura decur sisex

Expanded text:
adjunxit: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis , quasi typice adjunxit: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis , quasi typice diceret: Et egressa post diluvium animantia de arca ingrediantur in novam terrae faciem, novis vernantem floribus, ibique multiplicentur et crescant. Quod autem vigesima septima die mensis egrediuntur arcam, qui est numerus ternarius quadratus solidus, ut praefati sumus, significat perfectionem fidei quae in baptismo consecratur, quod nulla possit ex parte titubare, sed adversus omnes diaboli insidias invicta semper ac stabilis perduret. Notandum, quasi juxta litteram quod annum solis integrum fuerunt in arca qui septima decima die mensis secundi eam ingressi sunt, et post annum vicesima septima die ejusdem mensis egressi. Si enim hodierna die, verbi gratia, per Kalendas Apriles esset luna septima decima, sequenti anno pridie Kalendarum earumdem vicesima septima esset luna ventura, decursis ex
Abbreviated transcription (Latin):
egredere arcamtu &uxortua filiitui &uxores filiorum tuorum tecum. Cuncta
animantia quaesunt apudte exomni carne tam in uolatilibus quam in bestiis & in
uniuersis reptilibus quaereptant superterram eductecum & ingredimini super
terram. Crescite & multiplicamini & replete eam. Egressus estergo noe & filueiꝰ
& cetera. Multifariȩ multis modis eadem xp̃i ecclesiae mysteria saepius iterata
significatione repetuntur. Egressio ergonoe dearca interram diluuio mundatã
cumhis quossecum induxerat hominibus &animantibus. illi tempori figuratȩ conue¬
nit cum quique fidelium fontebaptis matis abluti. ad exercenda &iam inpub¬
lico bona opera xpõduce spiritali uidelic& noe procedunt. & continuo uirtutum
spiritalium augmento crescunt ac multiplicantur. Euntes inquit inmundum
dicere cuncta animantium genera in arcam aquis diluenda inducite. statim que

Expanded text:
Egredere arcam tu et uxor tua, filii tui et uxores filiorum tuorum tecum; cuncta Egredere arcam tu et uxor tua, filii tui et uxores filiorum tuorum tecum; cuncta animantia quae sunt apud te ex omni carne, tam in volatilibus, quam in bestiis, et universis reptilibus quae reptant super terram educ tecum; et ingredimini super terram. Crescite et multiplicamini, et replete eam. Egressus est ergo Noe et filii ejus, et caetera. Multifariam multis modis eadem Christi Ecclesiae mysteria saepius iterata significatione repetuntur. Egressio ergo Noe de arca in terram diluvio mundatam cum his quos secum induxerat hominibus et animantibus, illi tempori figurate convenit, cum quique fidelium fonte baptismatis abluti ad exercenda etiam in publico bona opera, Christo duce, spiritali videlicet Noe procedunt, et continuo virtutum spiritualium augmento crescunt et multiplicantur. Euntes, inquit, in mundumdicere: cuncta animantium genera in arcam aquis diluenda inducite, statimque
Abbreviated transcription (Latin):
ut primordium quoque anni mensis & dieinouam uitae spiritalis inchoatione m
quae fidelibus esse inchoanda monstrar&. Denique idem mensis inlege inquo
& pascha fieri praeceptum est mensis nouorum uocatur . obmagnum utique sacra¬
mentum in nouandȩ inxp̃ipassione nostrae uitae ueteris:
Mense secundo ui cesima septima die mensis are facta estterra. Supradictum est
quod primomense inchoante exsiccata est super ficiesterrae & nunc mense secundo
poene completo arefacta esse terra describitur. quianimirum tunc in super ficie
uirentibus herbis tellus exsiccataest ut posse reuirescere atque herbas quas ab¬
sumpserat aquade nuo germinare. Nunc uero in tantum &iam interius are fac¬
taest utcalcantium gressus sustiner&. In tantum herbis uestita florentibus ut &iam
pascendis essec idonea pecoribus aciumentis . Locutus est autem ds ad noedicens

Expanded text:
ut primordium quoque anni, mensis, et diei, novam vitae spiritalis inchoationem ut primordium quoque anni, mensis, et diei, novam vitae spiritalis inchoationem quae fidelibus esset inchoanda monstraret. Denique idem mensis in lege in quo et pascha fieri praeceptum est, mensis novorum vocatur, ob magnum utique sacramentum innovandae in Christi passione nostrae vitae veteris. Mense secundo, vigesima septima die mensis arefacta est terra. Supra dictum est quod primo mense inchoante exsiccata esset superficies terrae; et nunc mense secundo pene completo arefacta esse terra describitur, quia nimirum tunc in superficie virentibus herbis tellus exsiccata est, ut posset revirescere, atque herbas, quas absumpserat aqua, denuo germinare. Nunc vero in tantum etiam interius arefacta est, ut calcantium gressus sustineret, in tantum herbis vestita florentibus, ut etiam pascendis esset idonea pecoribus ac jumentis. Locutus est autem Deus ad Noe dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
inminutaȩ sunt aquae su perterram & aperiens tectum arcaenoe aspexit
uiditque quod ex siccata ess& super ficiesterrae. Tectum arcae supre mameiꝰ
tabulam dicit dequa praedictum erat & incubito consumabis sum mitatem
In quo ui delic& tecto unum cubitum longo aclato ipsum mediatoremdi&
hominum significari diximus quilta membris ecclesiae sua e uoluit humanitus soci¬
ari ut dignitate suae potestatis singulariter hanc transcender& hactotam ab alto
proteger&. Hoc autem tectum ab eunte diluuio aperuit noe quiacelebrato bap¬
tismi sacramento singulis fidelium oport& diligentius extempore dominicae in¬
carnationis arcana doctorum ore reserari. ut cognitis eis quaeille gessit uel docuit
incarne uestigia eius promodulo suo imitando sequantur. Et hoc aptissimȩ
primo post̃ sescentos annos primomensȩ primadiemensis factum esse perhibetur

Expanded text:
immutatae sunt aquae super terram; et aperiens tectum arcae Noe aspexit, immutatae sunt aquae super terram; et aperiens tectum arcae Noe aspexit, viditque quod exsiccata esset superficies terrae. Tectum arcae supremam ejus tabulam dicit de qua praedictum erat: Et in cubito consummabis summitatem. In quo videlicet tecto unum cubitum longo ac lato ipsum Mediatorem Dei et hominum significari diximus, qui ita membris Ecclesiae suae voluit humanitus sociari, ut dignitate suae potestatis singulariter hanc transcenderet, ac totam ab alto protegeret. Hoc autem tectum, abeunte diluvio, aperuit Noe, quia celebrato baptismi sacramento, singulis fidelium oportet diligentius ex tempore dominicae Incarnationis arcana doctorum ore reserari, ut cognitis eis quae ille gessit vel docuit in carne, vestigia ejus pro modulo suo imitando sequantur. Et hoc aptissime primo post sexcentos annos, primo mense, prima die mensis, factum esse perhibetur,
Abbreviated transcription (Latin):
patriae caelestis ne que ultra ad terrenam conuersationem remeantes. In
quauidelic& patria sicut proph&ia euacuabitur scientia destruetur : lin¬
guȩ cessabunt. sic& unda baptismi siccabitur. Caritas autemnum quam cadit
perquam ueritas & uita in commutabilis perp&uo praesens uidebitur. atque lauda¬
bitur. Et quia non solum ut bona operemur. uerum &iam ut post bona opera adui¬
tam perueniamus a&ernam superniet domum muneris. Recte colum ba non
solum postdies septem exiit ut surculum oliuae inferr& in arcam. sed ad ducta
oliua. postdies septem alios egressaest ut libero solis & uelut nouiorbis fruer&ur
aspectu. gratia enim dĩ uita agerna in xpõihũ. Et deplenitudine eius nos om̃s
accepimus gratiam progratia. gratiam uidelic& beatae retributionis prograta
bonȩ actionis : Igitur sescente simo primo anno primomense prima diemensis

Expanded text:
patriae coelestis, neque ultra ad terrenam conversationem remeantes: in patriae coelestis, neque ultra ad terrenam conversationem remeantes: in qua videlicet patria sicut prophetia evacuabitur, scientia destruetur, linguae cessabunt, sic et unda baptismi siccabitur; charitas autem nunquam cadet, per quam veritas et vita incommutabilis perpetuo praesens videbitur atque laudabitur. Et quia non solum, ut bona operemur, verum etiam ut post bona opera ad vitam perveniamus aeternam superni est donum muneris, recte columba non solum post dies septem exiit, ut surculum olivae inferret in arcam, sed et adducta oliva post dies septem alios egressa est, ut libero solis et velut novi orbis frueretur aspectu. Gratia enim Dei vita aeterna in Christo Jesu, et de plenitudine ejus nos omnes accepimus, gratiam pro gratia, gratiam videlicet retributionis pro gratia bonae actionis. Igitur sexcentesimo primo anno, primo mense, primo die mensis
Abbreviated transcription (Latin):
caelestis in poniturmanus a pontifice perunctionem sacro scĩ crismatis
ut accipiant spm̃ scm̃. Cui figurae congruit apte quod coruus ante in latio¬
nem oliuae perto lumbam egressus fuerat Necreuersus in arcam ne ui de lic&
proph&ia uel symonis perfidiam silendo prȩterir& quibaptitatus quidem
inecdesia sed prius quam permanus inpositioni gratiam scĩsp̃s acciper&
est ab ecclesia repulsus eo quod felle amaritudinis plenus non in nocentiam
columbinae simplicitatispio : sed maligno potius incorde coruinam gestar&
nigredinem. In tellexit ergo noe quod cessassent aquae superterram. expec¬
tauitque nihi lominus septem alios dies &emisit cobumbam quae non est reuer¬
sa ultra adeum. Columbaquaecessantibus aquis superterram exirt
de arta necrediit significatex euntes dehacuita animasscõrum In liberam lucẽ

Expanded text:
coelestis imponitur manus a pontifice per unctionem sacrosancti chrismatis, coelestis imponitur manus a pontifice per unctionem sacrosancti chrismatis, ut accipiant Spiritum sanctum. Cui figurae congruit apte quod corvus ante illationem olivae per columbam egressus fuerat, nec reversus in arcam, ne videlicet prophetia vel Simonis perfidiam silendo praeteriret, qui baptizatus quidem in Ecclesia, sed, priusquam per manus impositionem gratiam sancti Spiritus acciperet, est ab Ecclesia repulsus, eo quod felle amaritudinis plenus non innocentiam columbinae simplicitatis, pio sed maligno potius in corde corvinam gestaret nigredinem Intellexit ergo Noe quod cessassent aquae super terram, exspectavitque nihilominus septem alios dies, et emisit columbam, quae non est reversa ultra ad eum. Columba quae, cessantibus aquis, super terram exiit de arca nec rediit, significat exeuntes de hac vita animas sanctorum in liberam lucem
Abbreviated transcription (Latin):
guedine caritatis frucaiosi &pia intentione uelut foliorum sunt uiriditate
Integri quorum plurimi posteriore tempore quasi aduesperam reconciliatione
spiritalium uirorum uelutore columbae reuocantur ad ecclesiam. Quod
bene post septem dies ex quoforis ipsa requiem non inuenit columba fecit. Sep¬
tenarius quippe dierum numerus. misticeluci gratiae spiritalis sol& aptari.
quianimirum uirispiritales postquam a carnalibus desideriis mentem abstra¬
hunt suam eodem spũ gratiae ammoniti abstrahere ab his & alios conant᷑
Potest in columba quae a perta postdiluuium fenestraramum oliuae intulit
inarcam &iam hoc prae figuratum intellegi. quod baptitato dño iniorlane
aperti sunt caeli & descendit sp̃s sc̃s inspecie columbae supereum quod accipien¬
tibus baptisma singulis ecclesiȩ filiis ad aperiendam. & illius ianuam regni

Expanded text:
guedine charitatis fructuosi, et pia intentione velut foliorum sunt viriditate guedine charitatis fructuosi, et pia intentione velut foliorum sunt viriditate integri: quorum plurimi posteriore tempore quasi ad vesperam reconciliatione spiritalium virorum velut ore columbae revocantur ad Ecclesiam, quod bene post septem dies ex quo foris ipsa requiem non invenit columba fecit. Septenarius quippe dierum numerus mystice luci gratiae spiritalis solet aptari, quia nimirum viri spiritales postquam a carnalibus desideriis mentem abstrahunt suam, eodem spiritu gratiae admoniti abstrahere ab his et alios conantur. Potest in columba, quae aperta post diluvium fenestra ramum olivae intulit in arcam, etiam hoc praefiguratum intelligi, quod, baptizato Domino in Jordane, aperti sunt coeli, et descendit Spiritus sanctus in specie columbae super eum; quod, accipientibus baptisma singulis Ecclesiae filiis, ad aperiendam et illis januam regni
Abbreviated transcription (Latin):
cautius quae in infimis uoluuntur omnia spernunt.: Quanto altius eaquȩ
perpetuo manent gaudia cernunt: Tales namque in exemplum huius colum¬
bae ad eo cuncta saeculi oblecta menta quali sublimius uolandi despiciunt
ut ne ultimis quidem suȩ mentis uestigiis ea tangere curent ut pote quinullã
sibi in hoc mundo inuenire ueram requiem possint. cuius & aduersa si mul
& prospera instar aquarum labentium uaga feruntur acdubia. Nonsolum
autem qui intra septa ecclesiae ipsimanere. sed & alios quantum ualent
uel exemplosuo uelortatu in hanc introducere satagunt. Vn derecte subdit᷑
ex pectatis autem ultra septem diebus rursum dimisit columbamex arca.
atillauenit aduesperam portansad eum ramumoliuae uirentibus foli is
inore suo Ramusenim oliuae foris inuentus &ore columbae in arcam in latꝰ.
trpumgerit eorum qui extra ecclesiam quidem baptisma percipiunt. sed pin¬

Expanded text:
cautius quae in infimis volvuntur omnia spernunt, quanto altius ea quae cautius quae in infimis volvuntur omnia spernunt, quanto altius ea quae perpetuo manent gaudia cernunt. Tales namque in exemplum hujus columbae adeo cuncta saeculi oblectamenta quasi sublimius volando despiciunt, ut ne ultimis quidem suae mentis vestigiis ea tangere curent, ut pote qui nullam sibi in hoc mundo invenire veram requiem possint, cujus et adversa simul et prospera instar aquarum labentium vaga feruntur ac dubia. Non solum autem hi intra septa Ecclesiae ipsi manere, sed et alios quantum valent vel exemplo suo vel hortatu in hanc introducere satagunt; unde recte subditur; Exspectatis autem ultra septem diebus, rursum dimisit columbam ex arca; at illa venit ad vesperam portans ad eum ramum olivae virentibus foliis in ore suo. Ramus enim olivae foris inventus, et ore columbae in arcam illatus typum gerit eorum qui extra Ecclesiam quidem baptisma percipiunt, sed pin
Abbreviated transcription (Latin):
uolatudubio uertebatur modo abire Incipiens. modo ad artam uelut intratur redi¬
ens nec tamen fenestram undeegressus fuerat repetens. sed potius foris uacansusq
dum remotis aquis requiem sibi ac sedem extraarcam repperir&. Cuiusegressui
acque ltineri recte conparantur hiqui sacramentis quidem caelestibus instituti
dique inbuti sunt nec tamen nigredinem terrenȩ oblectationis exuentes lata
potius mundi itinera quam ecclesi asticȩ conuersationis claustra diligunt.
Emisit quoque columbam posteum utuider& silam cessassent aquȩ super ficiem
terrȩ: Quae cum non inueniss& ubi requiescer& peseius. reuersa et adeum in arcã
A quae enimerant super uniuersam terram extenditquemanum & ad prehen¬
sam intulit in arcam: Columba ut diximus spiritalem acsimplicem designat
mentem electorum quipate facta sibi fenestra supernȩ contemplationis tanto

Expanded text:
volatu dubio vertebatur, modo abire incipiens, modo ad arcam velut intraturus redivolatu dubio vertebatur, modo abire incipiens, modo ad arcam velut intraturus rediens, nec tamen fenestram unde egressus fuerat repetens, sed potius foris vagans usque dum remotis aquis requiem sibi ac sedem extra arcam reperiret; cujus egressui atque itineri recte comparantur hi qui sacramentis quidem coelestibus instituti atque imbuti sunt, nec tamen nigredinem terrenae oblectationis exuentes, lata potius mundi itinera quam ecclesiasticae conversationis claustra diligunt. Emisit quoque columbam post eum, ut videret si jam cessassent aquae super faciem terrae; quae cum non invenisset ubi requiesceret pes ejus, reversa est ad eum in arcam. Aquae enim erant super universam terram; extenditque manum, et apprehensam intulit in arcam. Columba, ut diximus, spiritalem ac simplicem designat mentem electorum, qui, patefacta sibi fenestra supernae contemplationis, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
quia nimirum patefacta fidelibus uita futura quam percepturi sunt.
patefacta superbia eorum quiextra
ecclesiam positi demundana segloria iactant. &iam hoc pate sacit fide libussius
xp̃s quia praecepta legis non uiribus humanȩ libertatis sed euangelicȩ gratiȩ
peripsum debeant munire perfici: Quicum & hanc fidematque humilitatem
flagitandi in omnibus diuini auxilii perceperint. tunc &iam altiora super
patriȩ dona cognoscere quasi a perta nouiter fenefera in arca merentur. Sed e an¬
dem donorum caelestium cognitione ut diximus alii ad perniciem suam alii
utuntur adsalutem. Vnde bene deemisso ex arcacoruo sub iungitur.
Quie grediebatur & reuertebatur donec siccirentur aquae superterram
Nonait egressus est & reuersus est in arcam. sed egrediebatur inquit & reuerte¬
batur donec siccarentur aquae superterram.quia uidelic& huc illucque

Expanded text:
quia nimirum patefacta fidelibus vita futura quam percepturi sunt, quia nimirum patefacta fidelibus vita futura quam percepturi sunt, patefacta superbia eorum qui extra Ecclesiam positi de mundana se gloria jactant, etiam hoc patefacit fidelibus suis Christus, quia praecepta legis non viribus humanae libertatis, sed evangelicae gratiae per ipsum debeant munere perfici, qui cum et hanc fidem atque humilitatem flagitandi in omnibus divini auxilii perceperint, tunc etiam altiora supernae patriae dona cognoscere, quasi aperta noviter fenestra in arca merentur, sed eamdem donorum coelestium cognitionem, ut diximus, alii ad perniciem suam, alii utuntur ad salutem; unde bene de emisso ex arca corvo subjungitur. Qui egrediebatur et revertebatur, donec siccarentur aquae super terram. Non ait egressus est et reversus est in arcam; sed egrediebatur, inquit, et revertebatur donec siccarentur aquae super terram, quia videlicet huc illucque
Abbreviated transcription (Latin):
tur patescit: Cumque transissent quadraginta dies. aperiens noe fenestram
arcae quam fecerat dimisit coruum & c&era. Diximus supra defenestra arcȩ
quaetrans acto diluuio aperitur. quod illa design& archana mysteriorum
caelestium. quibus baptitati specialiter initiantur. sed eisdem ipsis sacra mentis
quidam ad in lecebras saeculi. quidam uero adopera pietatis utuntur: & hiquide
incoruo. illi ex primuntur in columba. Quod uero quadraginta perdecem qua¬
ter ducta complentur. Potest innumero quad raginta dierum Non in merito
diuinae legis impletio quaeper euangelii gratiãꝑficit᷑ intimari. lexenĩ indecẽp̃ceptis c̃tina
Cuangelii doctrina. in quactuor libris descriptaest. & apte post in itium de¬
cimimensis postapparentia montium cacumina quadra gintadies transeunt
& sic frenestram suam aperiens noe nouȩ lucis in arcam patefecit introitum

Expanded text:
tur patescit. Cumque transissent quadraginta dies, aperiens Noe fenestram tur patescit. Cumque transissent quadraginta dies, aperiens Noe fenestram arcae, quam fecerat, dimisit corvum, etc. Diximus supra de fenestra arcae, quae transacto diluvio aperitur, quod illa designet arcana mysteriorum coelestium, quibus baptizati specialiter initiantur; sed eisdem ipsis sacramentis quidam ad illecebras saeculi, quidam vero ad opera pietatis utuntur; et hi quidem in corvo, illi exprimuntur in columba. Quod vero quadraginta per decem quater ducta complentur, potest in numero dierum quadragenario non immerito divinae legis impletio, quae per evangelii gratiam perficitur, intimari. Lex enim in decem praeceptis continetur: Evangelii doctrina in quatuor libris descripta est, et apte post initium decimi mensis, post apparentia montium cacumina quadraginta dies transeunt, et sic fenestram suam aperiens Noe novae lucis in arcam patefecit introitum,
Abbreviated transcription (Latin):
decimo illud tempus exprimi quod ad aeternȩ lucis gaudia. scĩcum dnõ in gre¬
diuntur Nam & ipse ineuangelio nomine denarii quicultoribus uineȩ dare¬
tur. perceptionem eiusdem regnicae lestis insinuat. Denarius quippedecem
obobos hab&. Euntergo aquae quae arcam diluerant & decrescunt usque ad de¬
cimum mensem quia lauacrum baptis matis ubi insingulis quibus que fideliu
suum munus impleuerit cessat: Neque enim quis quam si peccauerit potest
denuo eodem sacribaptis matis fontemundari. sed eosiam semel ab lutos acsci¬
nicatos ad spemmittit uitae caelestis. uide lic& quando ueniant & appara ant
ante faciemdi. Decimo enim mense prima diemensis. apparuerunt cacumi¬
na montium. Potest diesprima de cimi mensis initium illud uitȩ perennis
inquadie apparerent cacumina montium quia quanto perfectius hoc ineorum
mundo cordegeritur. canto certius munda nacel sicudo quam frustra imple¬

Expanded text:
decimo illud tempus exprimi, quo ad aeternae lucis gaudia sancti cum Domino ingredecimo illud tempus exprimi, quo ad aeternae lucis gaudia sancti cum Domino ingrediuntur. Nam et ipse in Evangelio nomine denarii, qui cultoribus vineae daretur, perceptionem ejusdem regni coelestis insinuat. Denarius quippe decem obolos habet. Eunt ergo aquae, quae arcam diluerant, et decrescunt usque ad decimum mensem, quia lavacrum baptismatis, ubi in singulis quibusque fidelium suum munus impleverit, cessat. Neque enim quisquam, si peccaverit, potest denuo eodem sacri baptismatis fonte mundari; sed eos jam semel ablutos ac sanctificatos ad spem mittit vitae coelestis, videlicet quando veniant et appareant ante faciem Dei. Decimo enim mense prima die mensis apparuerunt cacumina montium. Potest dies prima decimi mensis initium illud vitae perennis In qua die apparent cacumina montium, quia quanto perfectius hoc in eorum mundo corde geritur, tanto certius mundana celsitudo quam frustra infle
Abbreviated transcription (Latin):
rius quadratus solidus ad requiem arca peruenit : Ternarius nam que numerus
euotioninostrae mentis congruit. propter memoriam quadm̃ recolimus. propt
intellegentiam qua cognoscimus. propteruo luntatem quadiligimus. Sed haec
ipsa trinitas ut desimplicia crecta linea ad quadraturam perueniat. multiplica
ria fiunt nouem. Vtuero eadem quadratura &iam altitudinem sumat ac sõli¬
da efficiat :: Item multiplica nouem pertria. erunt iuginti septem. Idest
umerum ternarium quad ratum solidum complebis inquo arta requieuit.
quia ecclesiȩ suȩ mentis atque actionis stabilitate quasi conquadrata requiem
& in hacuita expectat. & infutura percipit aeternam. Requieuit autem su¬
permontes armenie. quia calcato apia pompae mundialis &iam in hac
peregrinatione uitamducens caelestibus gaudiis animo propinquat
Atuero aquȩ ibant & decrescebat usque ad decimum mensem Potest̃ in men

Expanded text:
rius quadratus solidus, ad requiem arca pervenit. Ternarius namque numerus rius quadratus solidus, ad requiem arca pervenit. Ternarius namque numerus devotioni nostrae mentis congruit propter memoriam qua Deum recolimus, propter intelligentiam qua cognoscimus, propter voluntatem qua diligimus. Sed haec ipsa trinitas ut de simplici ac recta linea ad quadraturam perveniat, multiplica tria per tria, fiunt novem; ut vero eadem quadratura etiam altitudinem sumat ac solida efficiatur, item multiplica novem per tria, erunt viginti septem, id est, numerum ternarium quadratum solidum complebis, in quo arca requievit, quia Ecclesiae suae mentis atque actionis stabilitate quasi conquadrata requiem et in hac vita exspectat, et in futura percipit aeternam. Requievit autem super montes Armeniae, quia calcato apice pompae mundialis, etiam in hac peregrinatione vitam ducens, coelestibus gaudiis animo propinquat. At vero aquae ibant et decrescebant usque ad decimum mensem. Potest in mense