comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ante nos dictũ ẽ ut etiã in
scis scripturis sed & in euan¬
gelica ueritate comperitur.
uera ẽ lex hystoriȩ simpli¬
citer ea quȩ fama uulgante
colligitur. ad instructionẽ
posteritatis litteris cõmen¬
dare: In quib om̃ib lectorẽ
stili diuersitas non ꝑturb&.
qm̃ ea quȩ de hystoruᷤ
maiorũ assumã. & ea quȩ in
antiquis scedulis repperiã: ita
ut inuenta fuerint ponam.
Illa uero quȩ ex antiquis uul¬
gata relatione ꝑcepi. & que
ad instructionẽ legentiũ uel
audientiũ addam. uel eorũ
uerba de quoꝵ dictis ea mu¬
tuabo ponere procurabo uel
meo sermone dictabo: uolens
quiddam debiti mei obsequii
in laude qua non indiget
offerendo ipsi benefactori meo
retribuere. ꝓ omib quȩ in¬
digno michi gratis potius
tribuit. quã meritis ullis re¬
tribuit Deniq in descriptiõne
uirtutũ eiꝰ. ordinẽ quo ꝑ illũ
eas dñs dignatꝰ ẽ operari ser¬
uare non potero: sed sicut eã

Expanded text:
ante nos dictum est et etiam in ante nos dictum est et etiam in sanctis Scripturis, sed et in euvangelica veritate comperitur, vera est lex hystoriae simpliciter ea que fama vulgante colligitur ad instructionem posteritatis litteris commendare. In quibus omnibus lectorem stili diversitas non perturbet, quoniam ea que de historiis maiorum assumam et ea quae in antiquis scedulis repperiam ita, ut inventa fuerint, ponam; illa vero quae ex antiquis vulgata relatione percepi et quae ad instructionem legentium vel audientium addam, vel eorum verba de quorum dictis ea mutuabo ponere procurabo vel meo sermone dictabo, volens quiddam debiti mei obsequii in laude qua non indiget offerendo ipsi benefactori meo retribuere pro omnibus, quae indigno michi gratis potius tribuit, quam meritis ullis retribuit. Denique in descriptione virtutum eius ordinem, quo per illum eas Dominus dignatus est operari, servare non potero; sed, sicut eas
Abbreviated transcription (Latin):
habemus. quȩ in memorata
excȩptione non continent᷑:
Unde bonis ur̃is desiderus
placuit. ut illa mea ser¬
uitus ad ignorantiũ & sub¬
sequentiũ notitiã in unũ
colligeret: Quod & iam diu
fecissem. nisi me spes uana
deluderet: quibusdã dicen¬
tib quia in illo & illo loco
magnũ librũ de uita & uir¬
tutib ipsius domni & patro¬
ni nr̃i reperire ualerem:
Ad quȩ mittens. quȩ michi
ꝓmissa fuerunt penitus fal¬
sa inueni. Nunc autẽ opitu¬
lante dño qui inse confi¬
denti & opera sua qui mirã¬
bilis & gloriosus ẽ in scĩs suiꝰ
uolenti loqui ꝓmittit: ape¬
ri inquiens õs tuũ & ego
adimplebo illud: meritis
orationib aggrediar quȩ
diu diftuli. a progenitorib
& ortu eius incipiens: & sic
tam ea quȩ in hystoriis a
maiorib editis de illo in¬
ueni. quam & illa quȩ in di¬
uersis scedulis dispersa rep¬
peri: uerũ & illa inserie
digerens quȩ uulgata editi¬
one ꝑcepi. quia ut longe

Expanded text:
habemus, que in memorata habemus, que in memorata exceptione non continentur. Unde bonis vestris desideriis placuit, ut illa mea servitus ad ignorantium et subsequentium notitiam in unum colligeret. Quod etiam diu fecissem, nisi me spes vana deluderet, quibusdam dicentibus, quia in illo et illo loco magnum librum de vita et virtutibus ipsius domni et patronis nostri repperire valerem. Ad quae mittens, quae michi promissa fuerunt, penitus falsa inveni. Nunc autem, opitulante Domino, qui in se confidenti et opera sua, qui mirabilis et gloriosus est in sanctis suis, volenti loqui promittit: Aperi, inquiens, os tuum, et ego adimplebo illud, meritis orationibus, aggrediar que diu distuli, a progenitoribus et ortu eius incipiens, et sic tam ea quae in historiis a maioribus editis de illo inveni, quam et illa que in diversis scedulis dispersa repperi, verum et illa in serie digerens quae vulgata relatione percepi, quia, ut longe
Abbreviated transcription (Latin):
di uolumina. quȩ script᷑a
quidem fuisse ꝓbat. sed
hodie constat non esse:
U astata nanq a chaldeis
iudȩa ut in patrũ litteriᷤ
legimꝰ. etiã bibliotheca
antiquitꝰ congregata inter
alias ꝓuintię opes hostili ẽ
igne consumpta. ex qua pau¬
ci qui nunc in sca scriptura
continent᷑ libri. post modũ
esdrae pontificis & ꝓphetȩ
sunt industria restaurati:
Unde scriptũ ẽ de eo Ascendit
esdras de babilone: & ipse
scriba uelox in lege moysi Uelox
uidelicet. quia promptiores
litterarũ figuras quã eatenꝰ
hebrȩi habebant reppererit:
Et in epła regis persarum:
Artar xerses rex regũ. esdrae
sacerdoti scribȩ legis dĩ cęli
doctissimo salutẽ: Quo contra
& nos multis aliis ꝑditis.
plura in quibusdã hystoriis
& diuersis p̃itatiolis. ac usi¬
tata relatione. a prȩceden¬
tib relicta posteris de ortu
& uita seu uirtutib & obitu
domni & scĩssimi patris ac
ꝓtectoris nr̃i REMIGII

Expanded text:
us volumina, quae Scriptura us volumina, quae Scriptura quidem fuisse probat, sed hodie constat non esse. Vastata namque a Chaldeis Iudea, ut in patrum litteris legimus, etiam bibliotheca antiquitus congregata inter alias provinciae opes hostili est igne consumpta, ex qua pauci, qui nunc in sancta Scriptura continentur libri, postmodum Esdrae pontificis et prophetae sunt industria restaurati. Unde scriptum est de eo: Ascendit Esdras de Babilone, et ipse scriba velox in lege Moysi, – velox videlicet, quia promptiores litterarum figuras quam eatenus Hebrei habebant reppererit, – et in epistola regis Persarum: Artarxerxes rex regum Esdre sacerdoti, scribae legis Dei caeli doctissimo salutem. Quo contra et nos, multis aliis perditis, plura in quibusdam historiis et diversis pitaciolis ac usitata relatione, a precedentibus relicta posteris, de ortu et vita seu virtutibus et obitu domni et sanctissimi patris ac protectoris nostri Remigii
Abbreviated transcription (Latin):
sed & impii: alia quidem ꝑ¬
diderunt neglegenter: alia
uero tum incenderunt tũ
conciderunt profane Et
de profanitatequidem tali.
hieremias refert: de negle¬
gentia uero in quarto regũ
libro legimꝰ. qm̃ post multũ
tẽporis uix de uteronomii
sit uolumen repertũ: defossũ
quodã in loco ac pęne deletũ
Sed & plura de scripturis in
his quȩ habeniꝰ memorata
legimꝰ quȩ non habemꝰ sicut
ẽ liber iustorũ qͥ cõmemorat᷑
in libris regũ. & sicut ẽ liber
belloꝵ dñi: cuius in libris
numerorũ mentio ẽ: Neq
carmina salomonis. neque
disputationes eiꝰ sapientis¬
simas de lignoꝵ natura her¬
barũq omniũ. itemq ium̃¬
torũ. uolucrũ. reptiliũ &
pisciũ: uel quod in libro
uerba dierũ dicit᷑. reliqua
uero operũ salomonis prioꝵ
& nouissimoꝵ scripta sunt
in uerbis nathan ꝓphetae.
& in uerbis aiae sylonitis:
in uisione quoq addo ui¬
dentis contra hieroboam
filiũ Nabath. & multa huiꝰ mo¬

Expanded text:
sed et impii, alia quidem perdiderunt neglegenter, alia vero tum incenderunt, tum conciderunt profane. Et de profanitate quidem tali Hieremias refert; de neglegentia vero in quarto Regum libro legimus, quoniam post multum temporis vix Deuteronimii sit volumen repertum, defossum quodam in loco ac pene deletum. Sed et plura de scripturis in his quae habemus memorata legimus, quae non habemus: sicut est liber Iustorum, qui commemoratur in libris Regum, et sicut est liber bellorum Domini, cuius in libro Numerorum mentio est; neque carmina Salomonis neque disputationes eius sapientissimas de lignorum natura herbarumque omnium itemque iumentorum, volucrum, reptilium et piscium, vel quod in libro verba dierum dicitur; reliqua vero operum Salomonis priorum et novissimorum scripta sunt in verbis Nathan prophete et in libris Ahiae Silonitis, in visione quoque Addo Videntis contra Hieroboam, filium Nabath; et multa hui
Abbreviated transcription (Latin):
incognitꝰ. int̾cessorẽ suum
me fieri quȩreret : protinꝰ
responderẽ: Adint̾cedendũ
uenire nequeo: qr eiꝰ noti¬
tiã ex sedula familiaritate
ñ habeo: Si igit᷑ recte homo

Expanded text:
incognitus, intercessorem suum me fieri quaereret, protinus responderem: Ad intercedendum venire nequeo, quia ejus notitiam ex sedula familiaritate non habeo. Si igitur recte homo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝓreligione tenebant. ma¬
nu ipsã petrã de cauerna ex¬
trahere uoluit Qđ ñ ualens.
securi ipsũ ꝑtusũ ampliare
tẽptauit: & eleuans securim
ut fustẽ ꝑcuteret. dextera
manꝰ illius ex aruit: & oculoꝵ
lum̃ amisit: & qui famã scĩ
RE MIGM extinguere uoluit:
laudis uenerationẽ ad auxit:
Inhac sollicitudine quã sc̃s
Rsoisros de pice locis
religiosis rem̃sis eccłȩ suo uł
successoꝵ suors tẽpore consu.¬
lendis sategit: rectorib ec¬
cłȩ patenter ostendit. quia
int̾noꝵ sollicitudinẽ ñ relin¬
quentes. exteriorũ ꝓuidentiã
ñ debent minuere. ne aut
exteriorib dediti ab intimiꝰ
corruant. aut solis interiorib
occupati quȩ foris debent
ꝓximis ñ impendant. sed sic
sibun& ad sp̃ualia uacent: ut
exteriorũ ad ministrationẽ
ñ relinqͣnt ne cũ curare cor¬
poralia funditꝰ negligunt.
subditoꝵ necessitatib minime
concurrant. & si eis necessaria
p̃sentis uitȩ ñ tribuunt. neq

Expanded text:
o religione tenebant, manu ipsam petram de caverna extrahere voluit. Quod non valens, securi ipsum pertusum ampliare temptavit, et elevans securim, ut fustem percuteret, dextera manus illius exaruit, et oculorum lumen amisit; et qui famam sancti Remigii extinguere voluit, laudis venerationem adauxit. In hac sollicitudine, quam sanctus Remigius de pice locis religiosis Remensis aecclesiae suo vel successorum suorum tempore consulendis sategit, rectoribus aecclesiae patenter ostendit, quia internorum sollicitudinem non relinquentes, exteriorum providentiam non debent minuere, ne aut exterioribus dediti, ab intimis corruant, aut solis interioribus occupati, quae foris debent, proximis non impendant; sed sic sibimet ad spiritalia vacent, ut exteriorum administrationem non relinquant, ne cum curare corporalia funditus neglegunt, subditorum necessitatibus minime concurrant, et si eis necessaria praesentis vitae non tribuunt, neque
Abbreviated transcription (Latin):
uisu sc̃s Gregorius tertio:
Illũq tertio blande in-¬
crepans suꝑ sua detractio-¬
ne & ipsuis tenacia seu
miserorũ indigentia am¬
monuit atq corripuit:

Expanded text:
isu sanctus Gregorius tertio, illumque tertio blande increpans super sua detractione et ipsius tenacia, seu miserorum indigentia, admonuit atque corripuit
Abbreviated transcription (Latin):
punxerit. siue qđ absit in
ea uos durare dissensione
c̃tigerit. ad ꝓpͥa uos reme¬
are qͣndo uolueritis. iuxta
ꝓmissionẽ meã sine lesione
uł molestia relaxare cura¬
bimus.

Expanded text:
punxerit, sive, quod absit, in ea vos durare dissensione contigerit, ad propria vos remeare quando volueritis, juxta promissionem meam sine laesione vel molestia relaxare curabimus
Abbreviated transcription (Latin):
tri & Pauli. et una dierum
cũ starẽ in medio ciuitatis
uideo papã Gregoriũ ꝑme
transiturũ: Cogitaui ꝯͦ mit¬
apꝓpinqͣss& michi papa.
uider qr pergerẽ ut mitte¬
dõ dico fr̃s primꝰ misit me
surrex. quã ego prior sur¬
gerẽ. Et amplexatꝰ cum
multa humilitate tribuit
michi ꝑ manũ tria numis¬
& casulã & necessitates mea
om̃s. Glorificaui ergo dm̃
qui donauit ei talem hu¬
militatẽ circa om̃s. & ele¬
mosynã & caritatẽ:

Expanded text:
tri et Pauli; et una dierum, cum starem in medio civitatis, video papam Gregorium per me transiturum, et cogitavi me mitappropinquasset mihi papa, videns quia pergerem ut mitteDeo dico, fratres, primus misit se surrexit quam ego prior surgerem, et amplexatus me cum multa humilitate, tribuit mihi per manum numisdari casulam et necessitates meas omnes. Glorificavi ergo Deum, qui donavit ei talem humilitatem circa omnes, et eleemosynam et charitate
Abbreviated transcription (Latin):
ans illi de ip̃ius scĩ eccłia dedicãdo
suum cum petitione desideriũ. Ad
hec idem ep̃e benigna refert. qr et¬
si alia nulla se reuocet eccł̾ie nti¬
litas uel pro solo amore scĩ remi-¬
gii reuersurũ ad gallias et eius
unsilicam dedicaturum: si diui¬
na qunuierit benignitas.

Expanded text:
ans ei de ipsius sancti ecclesia dedicanda suum cum petitione desiderium. Ad haec idem episcopus benigne refert quia etsi alia nulla se revocet Ecclesiae utilitas vel pro solo amore sancti Remigii reversurum ad Gallias, et ejus basilicam dedicaturum, si divina annuerit benignitas.
Abbreviated transcription (Latin):
cundum eccl̃iasticas sanctõnes
suscipienda romana ininsceret
menia. S quia sollempnia im¬
minebant natiuicatis dñice. ħ
cum clero cuiꝰ fuerat pastor dispo¬
suit celebrare: eisq celebratis qͦ
erat p̃ceptũ abire. Huius itaꝙ
pontificis nociciã in colloqͥo a p̃¬
fato imꝑacore et francoꝵ rege. de

Expanded text:
cundum ecclesiasticas sanctiones suscipienda Romana inviseret moenia; sed quia solemnia imminebant nativitatis Dominicae, haec cum clero, cujus fuerat pastor. disposuit celebrare, eisque celebratis quo erat praeceptum abire. Hujus itaque pontificis notitiam in colloquio a praefato imperatore
Abbreviated transcription (Latin):
causã cũ timore dĩ hone¬
state seruata. ut potes
exequere: in quarẽ etiã¬
si potest fieri qđ aliis dandũ
ẽ ipsi relaxet᷑. dũ mͦ causã
quã nob̾cũ hab& ꝑ exeat:
Donationẽ ancillȩ dĩ q̃lapsa
ẽ & in monasterio monosteo¬
data. om̃i post posita tar¬
ditate restitue: Quatinꝰ ipse

Expanded text:
causam cum timore Dei, honestate servata, ut potes, exsequere. In qua re etiasi potest fieri, quod aliis dandum est, ipsi relaxetur, dummodo causam quam nobiscum habet perexeat. Donationem ancillae Dei, quae lapsa est, et in monasterio data, omni postposita tarditate restitue, quatenus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ humanitatẽ ꝓximus
& frat̃ nobis fieri dignatus
est: quomodo erga peccan¬
tes in se uel in eccłam atq
rebelles: & erga post reco¬
gnoscentes & pęnitentes de¬
beant agere : Peccantes in¬
quit apłs corã om̃ib ar¬
gue. ut ceteri metũ habean.
Et itẽ scriptũ est Qui con¬
fessus fuerit peccata sua &
reliquerit ea. miscđiam con¬
sequetur Pastõres igit᷑ ec¬
cłȩ pęnã ei debent amoue¬
re quã meruit. qui non erũ
dimitte illi Unde in lege
qͦq scriptũ ẽ Cũ debet tibi
quippiã fr̃ tuus & abstuleri

Expanded text:
qui per humanitatem proximus et frater nobis fieri dignatus est, quomodo erga peccantes in se vel in aecclesiam atque rebelies et erga post recognoscentes et paenitentes debeant agere. Peccantes, inquid apostolus, coram omnibus argue, ut ceteri metum habeant. Et item scriptum est: Qui confessus fuerit peccata sua et reliquerit ea, misericordiam consequetur. Pastores igitur aecclesiae penam ei debent amovere quam meruit, qui non erubuegerit, dimitte illi. Unde in lege quoque scriptum est: Cum debet tibi quippiam frater tuus, et abstuleri
Abbreviated transcription (Latin):
potentes. & paupere phyloso¬
phia intrinsecus qͥd potius
aut potissimũ in uno quoq
negotio sequendũ putaret᷑.
artificiosis argum̃tationib
rationabilit̾ inquirente : di¬
lis remanebat: Sola deerat
int̾petrandi bilinguis peri¬
tia. & facundissima uirgo
Cicropia quȩ quondã suae
mentis acumina uarrone
cęlibatũ suũ auferente lati¬
nis tradiderat : imposturarũ
sibi p̃stigia sicut ipse in suis
epłis quęritur uindicabat:
Nemo laicoꝵ qͦd lib& palatu
ministeriũ uel eccłasticum
patrimoniũ ꝓcurabat : sed
om̃ia eccłastici iuris munia.
ecclastici nichil hominis uiri
subibant: Nimirũ laicis ad
armoꝵ solã militiã uł agroꝵ
curã continuã deputatis. Ob
hoc se non nulli ꝓcerũ sub
obtentu religionis primo
tonsorare cȩperunt : Quorũ
tergi uersationi Mauricius
imperator prudent̃ occur¬
rens. data ꝑ longinũ st̃atorẽ
lege : p̃cepit ut quisquis
publicis fuisset administra¬
tionib implicatus. ei ad eccła¬
Isticũ

Expanded text:
potentes; et paupere philosophia intrinsecus quid potius aut potissimum in unoquoque negotio sequendum putaretur artificiosis argumentationibus rationabiliter inquirente, dilis remanebat. Sola deerat interpretandi bilinguis peritia, et facundissima virgo Cecropia, quae quondam suae mentis acumina, Varrone caelibatum suum auferente, Latinis tradiderat, imposturarum sibi praestigia, sicut ipse in suis epistolis queritur, vindicabat. 15. Nemo laicorum, quodlibet palatii ministerium, vel ecclesiasticum patrimonium procurabat, sed omnia ecclesiastici juris munia ecclsubibant, nimirum laicis ad armorum solam militiam vel agrorum curam continuam deputatis. Ob hoc se nonnulli procerum sub optentu religionis primo tonsurare coeperunt. Quorum tergiversationi Mauricius imperator prudenter occurrens data per Longinum stratorem lege praecepit, ut, quisquis publicis fuisset administrationibus implicatus, ei ad ecclesiasticum
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc autẽ scias. quia ad corp̾
meũ medicamenta ab ho¬
mine facta Numquã acce¬
dent: Dicit ei ille senior:¬
Et quare non permittis ut
curẽ te Agatha dixit:
curat om̃a: & sermone suo
solo restaurat uniuersa:
Hic si uult potest me sal¬
uam facere Tunc subridens
senior dixit Et ipse me mi¬
sit ad te. Nam & ego apłi¬

Expanded text:
scias . quod ad corpus meum medicamenta ab homine facta| numquam accedunt. Dicit ad eam ille senior. Quare non| permittis ut curem te. Beata agate dixit. curat omnia| et sermo suus solus . restaurat uniuersa hic si uult potest me| saluam facere. Tunc subridens senior dixit . et me ipse misit| ad te. Nam ego ap
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃. segregatꝰ nesciente papa:
Post duos gͦ aut tres dies ꝑgerᷤ
abbas nuntiauit ei. qͥa frat
requiuit: In hoc itaq non
mediocrit̃ tristatꝰ est: qr ante¬
quã exiret de hac uita ñ soluit
eũ ab excõmunicationis epiti

Expanded text:
r segregatus, nesciente papa. Post duos ergo aut tres dies pergens abbas nuntiavit ei quia frater requievit. In hoc itaque non mediocriter tristatus est, quia antequam exiret de hac vita, non solvit eum ab excommunicationis epiti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥpotens ẽ etiã iratos homineᷤᷤ
ad mansu&udinẽ reducere:
Nã sic̃ dixi. etiã mansu&i ho¬
mines. indignante dõ ad ira¬
cundiã ꝓuocant᷑. Si aut̃ dr̃
qr sine uerberib atq t̃rorib
fraudes publicȩ inueniri
ñ possunt. hoc admittere
poterã: si in ratiociniorum

Expanded text:
qui potens est et iratos homines qui potens est et iratos homines ad mansuetudinem reducere. Nam, sicut dixi, etiam mansueti homines, indignante Deo, ad iracundiam provocantur. Si autem dicitur, quia sine verberibus atque terroribus fraudes publicae inveniri non possunt, hoc admittere poteram, si in ratiociniorum
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatoris nr̃i om̃ino tẽpora
fuscant᷑. Hoc enĩ int̾ reges
gentiũ & imꝑatores roma¬
noꝵ distat. Quia reges gen¬
diũ dñi seruoꝵ st̃. Imperator
uͦ romanoꝵ dominꝰ liberoꝵ.
Unde & uos qͥcqͥd agitis. priꝰ
qͥdẽ seruata iustitia. deinde
custodita ꝑ om̃a libertate
agere debetis: Scriptũ est
enĩ qđ tͥ ñ uis fieri. uide
ne alteri facias Et ꝑ semet¬
ipsã ueritas dicit Quȩ uultiꝰ
ut faciant uob homines. &
uos eadẽ facite illis: in lib̾tatẽ
gͦ eoꝵ qͥ uob̃ in discussione
cõmissi st̃. ur̃am specialiter
attende debetis. & si ipsi a
maiorib ur̃is iniriari li
qui dix̃: Celũ & t̾ra transibuN.
ũba autẽ mea ñ transibunt:
Cuius qr u̾ba ñ transeunt. sed
ꝑ om̃a implent᷑. metuamus
qđ iterũ dic̃. In qͣm̃sura m̃si
fueritis in ea metiet᷑ de uob̾:
cto dõ nob̾ hominẽ placamꝰ.
nullomͦ Nã ipse qͥ despicit᷑
eũ c̃tra nos. quẽ despecto dõ
placare uolumꝰ irritat:

Expanded text:
atoris nostri omnino tempora fuscantur. Hoc enim inter reges gentium et imperatores Romanorum distat, quia reges gentium domini servorum sunt, imperator vero Romanorum dominus liberorum. Unde et vos quidquid agitis, prius quidem servata justitia, deinde custodita per omnia lagere debetis. Scriptum est enim: Quod tibi non vis fieri, vide ne alteri facias . Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis. Libertatem ergo eorum qui vobis in discussionem commissi sunt ut vestram specialiter attendere debetis; et si ipsi a majoribus vestris injuriari libqui dixit: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Cujus quia verba non transeunt, sed per omnia implentur, metuamus quod iterum dicit: In qua mensura mensi fuecto Deo nobis hominem placamus? Nullo modo. Nam ipse qui despicitur, eum contra nos, quem despecto Deo placare volumus, irritat.
Abbreviated transcription (Latin):
nia. si cũ eo mansionẽ reci¬
peret
qͥ tantis mundialib diuitus
redundaret Qũ uͦ GReGoria¬
nas diuitias suȩ pauꝑtati die
noctuq suspirando c̃ferret :
alia nocte qͥescens audiuit
sibi dñm in sõnis dicentem:
Quando diuitẽ ñ possessio di¬
uitiarũ faciat sed cupido.
cur audes pauꝑtatẽ tuam
GREGoRui diuitiis cõparare.
Qui magis illã cattã quã ha¬
bes cotidie palpando nulli¬
q conferendo diligere cõp¬
baris. quã ille qͥ tãntas diui¬
tias ñ amando sed c̃tẽpnen¬
do cunctisq liberalit᷑ lar¬
giendo disꝑgit: ita solitariꝰ
increpatꝰ do gr̃as retulit :¬
& qui meritũ suũ decre¬
uisse putauerat si GREGo¬
Rio conferet᷑ orare uehe¬
mentius cȩpit. ut cum eo
mansionem quandoq ꝑ¬
ciꝑe mereretur: Sed istius
iam scđi libri finis adue¬
niat. usq secutura sunt.
auxiliante dño tertius
psequatur:

Expanded text:
 si cum eo mansionem reciperet ui tantis mundialibus divitiis redundaret. Cum vero Gregorianas divitias suae paupertati die noctuque suspirando conferret, alia nocte quiescens, audivit sibi Dominum in somnis dicentem: « Quando divitem non possessio divitiarum faciat, sed cupido, cur audes paupertatem tuam Gregorii divitiis comparare, qui magis illam gattam quam habes, quotidie palpando, nullique conferendo, diligere comprobaris, quam ille qui tantas divitias non amando, sed contemnendo, cunctisque liberaliter largiendo, dispergit? » Ita Solitarius increpatus Deo gratias retulit; et qui meritum suum decrevisse putaverat, si Gregorio conferretur, orare vehementius coepit ut cum eo mansionem quandoque percipere mereretur. Sed istius jam secundi libri finis adveniat, ut quae secutura sunt, auxiliante Domino, tertius prosequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quanta autẽ auctoritate
ministeriũ sui apocrisiatꝰ
impleuerit. qͣntȩ reuerentiȩ
apud augustos extiterit:
quantaq sollicitudine affli¬
ctȩ italiȩ succurri sepius
fecerit. siqͥs plenius nosse
desiderat: epłas ante cessoriᷤᷤ
sui. papȩ pelagii. ad eũ suꝑ
multimodis eccłȩ dĩ neces¬
sitatib destinatas. quȩ hactenꝰ
intersero: qͣtinꝰ & illiꝰ mini¬
sterii qͣlitas: & reliqͣrũ qͦq
consequentia cognoscatur
Duç ita se hab&. Pelaguis
episcopꝰ. dilecto filio GRf¬
GoRio uenerabili diacono:
Om̃a qͥdem quȩ necessaria
fuer̃t ꝑ honoratũ notariũ
tibi curauimꝰ indicare. quẽ
cũ fratre & coep̃o sebastiano
ad dilectionẽ tuã direximꝰ.
ut qͥa in illis partib ad ra¬
uennã usq nunc cũ uiro
głoso domno decio patricio
fuit. ipse sua relatione te
ex om̃ib studeat informare :
uel si qua necessaria iudica¬
ueris. possit domno impera¬
tori duggerere:quia tantȩ¬
calamitates ac tribulatio¬

Expanded text:
Quanta autem auctoritate ministerium sui apocrisiariatus impleverit, quantae reverentiae apud Augustos exstiterit, quantaque sollicitudine afflictae Italiae succurri saepius fecerit, si quis plenius nosse desiderat, epistolas antecessoris sui papae Pelagii ad cum super multimodis Ecclesiae Dei necessitatibus destinatas, quae hactenus intersero, quatenus et illius ministerii qualitas, et reliquarum quoque consequentia cognoscatur. Quae ita se habet: 32. « Pelagius episcopus dilecto filio Gregorio venerabili diacono. Omnia quidem quae necessaria fuerunt, per Honoratum notarium tibi curavimus indicare: quem cum fratre et coepiscopo Sebastiano ad dilectionem tuam direximus, ut quia illis in partibus ad Ravennam usque nunc cum viro glorioso domno Decio patricio fuit, ipse sua relatione te ex omnibus studeat informare; vel si qua necessaria judicaveritis, possit domno imperatori suggerere. Quia tantcalamitates ac tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
humanis etiam uisibus
ostendit Mox & enĩ cun¬
cta quȩ habere potuit.
ad pietatis distribuit: ut
xp̃m ꝓ nobis factũ egenũ.
egens ipse sequeretur: Sex
deniq in sicilia monaste¬
ria construens. fratres il¬
lic xp̃o seruitũros adgre-¬
gauit: Sepͥtimũ uero in¬
tra urbis muros instituit:
in quo & ipse post modũ
regulari trãmite multis
sibi sociatis fratribus: sub
abbatis imperio milita¬
uit: Quib monasterus.
tantũ dereditib predioꝵ¬

Expanded text:
humanis etiam visibus ostendit. Mox etenim cuncta quae habere potuit, ad pietatis opus distribuit, ut Christum pro nobis factum egenum egens ipse sequeretur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: septimum vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit. Quibus monasteriis tantum de redditibus praedio
Abbreviated transcription (Latin):
tibi tenebras suo ipse splen¬
dore fugauit. & omnes
tuos carceres fregit: cap¬
tiuos eiecit. ligatos soluit.
luctũ corũ in gaudium
cõmutauit. Cece ipsi qui

Expanded text:
tibi tenebras suo splendore fugavit, et omnes tuos carceres fregit, captivos ejecit, ligatos solvit, luctus eorum in gaudium commutavit. Ecce ipsi qui
Abbreviated transcription (Latin):
marginẽ putei fleret. eo quod
ppt̃ eã mat̾ lum̃ amiserit: De¬
inde ut destitit flere. impleto

Expanded text:
margiiiem putei fleret, eo quod propter eam mater lumen amiserit, deinde, ut distitit flere, impleto
Abbreviated transcription (Latin):
centiam petit. Qua impetrata
archiepõs. nesuntionensem et lu¬
dunensem accersit eisq credens
archanum consilii sui petit ut ibi
sint cansidici. S qui dum tantis
flagitiis foret implicitꝰ in ocłis

Expanded text:
centiam petit. Qua impetrata, archiepiscopos Vesontionensem et Lugdunensem accersit, eisque credens arcanum consilii sui, petit ut sibi sint causidici: sed qui, cum tantis flagitiis foret implicitus in oculis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcutientiũ extitit: Mori qͥp¬
pe aꝑsequente. martyriũ in
aꝑto oꝑe ẽ: Ferre uͦ contume¬
lias. odientẽ diligere. illicita

Expanded text:
cutientium extitit. Mori quippe a persequente martyrium in aperto opere est; ferre vero contumelias, odientem diligere, illicita
Abbreviated transcription (Latin):
tua sit om̃ino sollicita. ne
hoc qđ p̃sũptioni inchoanti
Ad huc cedit᷑. in ꝓficiente de¬
terius uindicetur. Et post
pauca: Illud aut̃ qđ ꝓutendis
a clerõ ur̃o mappulis scripũ¬
stis. a nr̃is ẽ clericis fortiter
obiuiatũ: Dicentib nullĩ cu
quã alie cuilib& concessũ

Expanded text:
tua sit omnino sollicita ne hoc, quod praesumptioni inchoanti adhuc ceditur, in proficiente deterius vindicetur. » Et post pauca: « Illud autem quod pro utendis a clero vestro mappulis scripsistis, a nostris est clericis fortiter obviatum, dicentibus nulli hoc unquam aliae cuilibet concessu
Abbreviated transcription (Latin):
Quintianꝰ dixit Nunc ude¬
Et confestim iussit testas
testas carbones ignĩtos
mitti : & ibidẽ agathem¬
uolutari Cumq hoc fie¬
ret: ecce sũbito terrȩ mot̾¬
pus uolutabatur exagitat¬
cecidit: & oppressit consi¬
liariũ quintiani nomine
siluinũ. & amicũ eiꝰ nõmi

Expanded text:
Quintianus dixit: «Nunc uide». Et iussit testas et carbones ignitos submitti et ibi nudam Agathamuolutari. Quod cum fieret, ecce, subito terre motupus uolutabatur . commotcecidit . et oppressit consiliarium iudicis . nomine salui| num . et amicum eius nomi
Abbreviated transcription (Latin):
Quib dicebat in sanissimus
fabianus: Iam diu fixi stabi¬
tis plantis: quãdiu diis debitũ
exhibeatis officiũ Iunc ambo
fr̃s in uno ligno confixi psal¬
lebant dicentes: Eece quam
bonũ & qͣm iocundũ. habitãre
fr̃s in unũ Dicit eis fabianus
Infelices & miseri deponite
ipsos a cruciãtib imminen¬
tib suꝑ uos Cui respondentẽ
ambo dixerunt : Numquã
tã bene epulati sumꝰ: modo
cȩpimꝰ esse fixi in amõre xp̃i:
Utinã nos sic eẽ sicut sumꝰ tam¬
diu ꝑmittas. qͣmidui huius
tegimur corporis indum̃to:
Cũq transiss& una dies & una
nox. & illi in psalmis & hym¬
nis ꝑseuerassent: iussit eos
ambos ubi stabant lanceis
ꝑlatera uerberãri : & ipsi ꝑ
martyrii głam ad sydẽrea
regna migrauerunt: Itẽ se¬
pulti sunt & ipsi inuia ap-¬
pia miliario scđo ab urbe
in loco qͥuocatur adharena:
quia criptȩ harenarũ illic

Expanded text:
quibus dicebat insanissimus quibus dicebat insanissimus Fabianus: Tamdiu fixis stabitis plantis, quousque diis debitum redhibeatis officium. Tunc ambo fratres in uno ligno confixi psallebant dicentes: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum. Dicit eis Fabianus: Infelices et miseri, deponite ipsos a cruciatibus imminentibus super vos. Cui respondentes ambo dixerunt: Numquam tam bene epulati sumus: modo coepimus esse fixi in amore Christi. Utinam nos sic esse sicut sumus tamdiu permittas, quamdiu hujus tegimur corporis indumento. Cumque transisset una dies et una nox, et illi in psalmis et hymnis perseverarent, jussit eos ambos ubi stabant lanceis per latera verberari: et ita per martyrii gloriam ad siderea regna migraverunt. Item sepulti sunt et ipsi in via Appia, milliario secundo ab Urbe, in loco qui vocatur Ad Arenas, quia cryptae arenarum illic
Abbreviated transcription (Latin):
creatura ipsa: creatoris sui
famulatur imperio Fabianꝰ
dix̃ Quis ignorat magicam
uos docuisse xp̃m uestrũ:
Dc̃s tyburtius dixit Obmute¬
sce infelix. & noli auribus
meis hanc iniu̾riã facere:
ut audiã te rabido ore la¬
trantẽ. melli fluũ nom̃ eiꝰ
sc̃m nominare: Iunc iratus
fabianꝰ. dictauit sententiam
dicens Blasphemãtor deoꝵ.
& reus atrociũ iniuriarum.
gladio animaduertatur:
Ductus ẽ autẽ in uia lauica¬
tio miliario ab urbe: & ef¬
fundens orationẽ ad dñm.
uno ictu gladii uerberãtꝰ
abscessit: & in eodẽ loco apa¬
rente quodã xp̃iano sepultꝰ
est.In quo loco multa bene
egit ut castolus ⁊etarius
palatii. hospes sc̃oꝵ cõphen¬
deretur: Qui cũ fuiss& artatꝰ.
& hic tertio appensus. tertio
auditus. in confessione dñi
ꝑseuerans. missus est infoueã:
& dimissa ẽ suꝑ eũ massa are¬
naria : & ipse cũ martẏrii¬
sc̃i marcellianꝰ & marcus: &
ambo ligati ad stipitẽ. in pe¬
dib acutos acceperunt:

Expanded text:
creatura Creatoris sui famulatur imperio. 82. Fabianus dixit: Quis ignorat magicam vos docuisse Christum vestrum? S. Tiburtius dixit: Obmutesce, infelix, et noli auribus meis hanc injuriam facere, ut audiam te rabido ore latrantem, mellifluum nomen ejus sanctum nominare. Tunc iratus Fabianus dictavit sententiam dicens: Blasphemator deorum, et reus atrocium injuriarum, gladio animadvertatur. Ductus est autem via Lavicatio milliario ab Urbe, et effundens orationem ad Dominum uno ictu gladii verberatus abscessit. Et in eodem loco a parente quodam Christiano sepultus est: in quo loco multa benefegit ut Castulus zetarius palatii, hospes Sanctorum, comprehenderetur: qui cum fuisset arctatus, et hic tertio appensus, tertio auditus, in confessione Domini perseverans, missus est in foveam et dimissa est super eum massa arenaria, et ipse cum palma martyriiec Marcellianus et Marcus; et ambo ligati ad stipitem clavos in pedibus acutos acceperunt;
Abbreviated transcription (Latin):
stir pari ualerent. Post hec ad ep̃os
illos sub anathemate auctorita¬
lmes ꝑ symoniacanrheresim ꝑ¬
uenisset uel premioquẽlib adeã¬
dem dignitatẽ promouisset pu¬
blica confessione patefaceret.
rimus ergo trenerensis ar¬
chiep̾c ad hec nerba surrecit.
seq nec aliqͥd dedisse nel promi¬
sisse pro adepto episcopatu neq
alicin sacros ordines uenlidisse
respondit. Bemde lugdunensis
et uesontionensis surgentes ab
huismodi culpa professi sunt
se c̃ẽ immunes. Tunc prefatꝰ aly¬
aconus ad remensem archiep̃m
se conuertit. et quid de hiis ex qͥbꝰ
a cet̾is facta fuerat purgatio edi¬
ceret requisiuit. At ille surgens
inducias petiit usq in crastinum.
dicens se priuatim loqͥ ad domnũ
apłicum. Cumq date fuissent. ce¬
t̾i om̃s surrexerunt in ordine se¬
cuidum uerba prioꝵ purgantes
se ab huismodi susprtione qua¬
tuor tantumm exceptis. Lingoniẽ¬
si indelicet nuiernensi. Constan

Expanded text:
stirpari valerent. Post haec ad episcillos sub anathemate apostolicaum per Simoniacam haeresim enisset, vel praemio quemlibet ad eamdem dignitatem promovisset, publica confessione patefaceret. Primus ergo Trevirensis archiepiscopus ad haec verba surrexit, seque nec aliquid dedisse vel promisisse pro adepto episcopatu, neque alicui sacros ordines vendidisse, respondit. Deinde Lugdunensis et Vesontionensis surgentes, ab hujuscemodi culpa professi sunt se esse immunes. Tunc praefatus diaconus ad Remensem archiepiscopum se convertit, et quid de his ex quibus a caeteris facta fuerat purgatio ediceret requisivit. At ille surgens inducias petiit usque in crastinum, dicens se privatim velle loqui ad domnum apostolicum; cumque datae fuissent, caeteri omnes surrexerunt in ordine, secundum verba priorum purgantes se ab hujuscemodi suspicione, quatuor tantummodo exceptis, Lingonensi scilicet, Nivernensi, Constan
Abbreviated transcription (Latin):
IREGORIUS. Anastasio.
patriarchȩ antiocheno Scri¬
pta ur̃ȩ beatitudinis ut fessuᷤ
reqͥem. salutẽ eger. fontem
sitiens. umbrã ȩstuans inueni
Neq enĩ illa uerba ꝑ linguã
carnis uidebant᷑ ex pressa :
qr sic sp̃ualẽ amorẽ suum
quẽ gestabat aperuit: ac
si in eis ꝑse metipsã loq̃ret᷑:
Sed durũ ualde fuit. quod
secutũ est: quia amor ũr
trena me portare onera p̃ce¬
pit: & quem priꝰ sp̃ualit̃ di¬
ligebatis: post ut ȩstimo tẽ¬
poralit̃ amanteᷤᷤ. usq ad t̾rã
me suꝑposito onere depres¬
sistis: ita ut omnẽ m̃tiᷤ recti¬
tudinẽ funditꝰ ꝑdens. contẽ¬
plationisq aciem amittens:
num onera deprimunt:
ad suꝑna animꝰ nullatenus
erigatur: Multis causarum
fluctib qͣtior: & post illa
quietis otia. tumultuosȩ uitȩ
tẽpestatib affligor: ita ut
recte diçã. Ueni in altitudi¬
nẽ mariᷤ. & tẽpestã demersit
me : Periclitanti igit᷑ mͥ ora

Expanded text:
regorius Anastasio patriarchae Antiocheno. Scripta vestrae beatitudinis, uti fessus requiem, salutem aeger, fontem sitiens, umbram aestuans inveni. Neque enim illa verba per linguam carnis videbantur expressa, quia sic spiritalem amorem suum quem gestabat aperuit, ac si mens per semetipsam loqueretur. Sed durum valde fuit quod secutum est, quia amor vester terrena me portare onera praecepit, et quem prius spiritaliter diligebatis, postea, ut aestimo, temporaliter amantes, usque ad terram me superposito onere depressistis; ita ut omnem mentis rectitudinem funditus perdens, contemplationisque aciem amittens, num onera deprimunt, ut ad superna animus nullatenus erigatur. Multis causarum fluctibus quatior, et post illa quietis otia, tumultuosae vitae tempestatibus affligor, ita ut recte dicam: Veni in altitudinem maris, et tempestus demersit me. Periclitanti igitur
Abbreviated transcription (Latin):
uix exsiccata deponit᷑. fre¬
q̃ntib suspiriis pectꝰ urget᷑.
uirtꝰ deficit. loq̃ntis uerba
anhelitꝰ int̃ cludit Nã si
languor desit plerũq se¬
nib ipsa salus egritudo ẽ:
Ita mundus in annis prio¬
rib uelut in iuuentute

Expanded text:
ix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ corpori meo numquã
exhibui: & turpe est ut
quod tã diu ab ineunte
etate custodiui. nunc ꝑ¬
dam: Cui ille senior dix̃:¬
noui medicinã: Nolo me
uerecundẽris : Dicit ei aga
totũ. corpus meũ uariis la¬
ceratũ est pęnis. ut
uulnera ip̃sa non ꝑ¬
mittant in aliquo

Expanded text:
meo corpore numquam exhibui . et tur| pe est . quod tamdiu ab ineunci  aetate conseruaui nunc| perdam. Dicit ei ille seniornoui me| dicinam. Nolo me ueriaris. Dicit ei agattotum corpus meum| laceratum est . ut uulnera ipsa non permittant te| aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
Uirtus gͦ subsequens testificat᷑
qua mente maledictionis
sententia ꝓmit᷑ Cũ enim &
maledicentis in nocentia per¬
manet. & tam̃ eũ qͥ maledicit᷑
usq ad interitũ maledictio
absorb& : ex utriusq partis
fine colligit᷑. qr abono & in¬
timo uidice in reũ sententia
sũpta laculatur:

Expanded text:
irtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur. Cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia a bono et intimo judice in reum sententia sumpta jaculatur
Abbreviated transcription (Latin):
Fertur qđ nasas quidã scele¬
ratissimꝰ iudȩoꝵ sub nomine
beati helie altare punienda
temeritate c̃struxerit. mul¬
tosq illic xp̃ianoꝵ ad ad¬
orandũ sacrilega seducti¬
one deceperit: Sed & xp̃iana
& suis ea obsequiis ac utili¬
tatib deputauit: Dũ gͥ seue¬
rissime in eũ ꝓ tantis facino
debuisset ulcisci. gloriosus
lustinꝰ medicam̃to auari

Expanded text:
uod Nasas quidam sceleratissimus Judaeorum, sub nomine beati Eliae altare punienda temeritate construxerit, multosque illic Christianorum ad adorandum sacrilega seductione deceperit; sed et Christi suis ea obsequiis ac utilitatibus deputavit. Dum igitur severissime in eum pro tantis facinoribus debuisset ulcisci, gloriosus Justinus, medicamento avari
Abbreviated transcription (Latin):
aliqđ argenteũ ꝓ uno
solido dicit᷑ eẽ appositũ. &
calix ꝓ.ui solidis dr̃ eẽ appositus:
int̾rogato dominico secreta¬
rio uł aliis qͥscire possunt
debitũ recipe: & uascula p̃¬
fata restitue Agimꝰ autem
gr̃as sollicitudini tuȩ. qr de
causa fr̃iꝰ mei p̃cepi tͥ. ut ar¬
gentũ illiꝰ transmittere de¬
buisses: & sic obliuioni man¬
dasti ac si tͥ aliqͥd ab extremo
mancipio tuo diceretur Qđ
iã uł modo ñ exꝑientia sed
negligentia tua stude adim¬
plere: uł qͥcqͥd in eiꝰ apud anto¬
niũ fuisse cognoueris : sed
om̃i uelocitate retransmitte:
De causa salpings iudȩi epła
aliqͣ ẽ inuenta. qͣm tͥ fecimus
retransmitti. Ut eã relegens.
& subtilit causã eiꝰ uł uiduȩ
cuiꝰdã q̃ in eodẽ negotio dr̃
uno solidis qͣ redimeri noscu¬
nt᷑ sic̃ iustũ tͥ uisũ fuerit re¬
sponsũ faciat: lta ut res alie¬
nȩ iniuste nullomͦ a credi¬
tariis defraudent᷑: Antoni¬
ni medietas legati sui data

Expanded text:
aliquod argenteum, pro uno solido dicitur esse appositum, et calix pro sex solidis dicitur esse appositus. Interrogato Dominico secretario, vel aliis qui scire possunt, debitum recipe, et vascula praefata restitue. Agimus autem gratias sollicitudini tuae, quia de causa fratris mei praecepi tibi ut argentum illius retransmittere debuisses, et sic oblivioni mandasti ac si tibi aliquid ab extremo mancipio tuo diceretur; quod jam vel modo non experientia, sed negligentia tua studeat implere, vel quidquid ejus apud Antoninum fuisse cognoveris, sub omni velocitate retransmitte. De causa Salpingi Judaei, epistola aliqua est inventa, quam tibi fecimus transmitti, ut eam relegens, et subtiliter causam ejus, vel viduae cujusdam, quae in eodem negotio dicitur uinquaginta uno solidis qui redhiberi noscuntur, sicut justum tibi visum fuerit, responsum facias, ita ut res alienae injuste nullo modo a creditoriis defraudentur. « Antonino medietas legati sui data
Abbreviated transcription (Latin):
uetiumꝰ: Sed qr hunc te
rexisti ꝑscriptũ. in qͦfidẽ
tuã exponens. om̃s gene
ralit̃ hereses. uł quic̃quid
adũsus catholice ꝓfessionĩ
integritatẽ ẽ aꝑtissime
condẽpnasti. & cuncta quȩ
sc̃ȩ quatuor uniũsales sy¬
nodi recipiunt. de semper
recepisse ac reciꝑe. & quȩ
c̃dẽpnauert c̃dẽpnadse:
c̃dẽpnareq ꝓfessus es. eã qͦq
synodũ q̃ imꝑatoris lusti

Expanded text:
vetuimus. Sed quia hunc te vetuimus. Sed quia hunc te rexisti perscriptum, in quo, fidem tuam raliter haereses, vel quidquid adversus catholicae professionis integritatem est, apertissime condemnasti, et cuncta quae sanctae quatuor universales synodi recipiunt te semper recepisse ac recipere, et quae condemnaverunt condemnasse condemnareque professus es; eam quoque synodum quae imperatoris Justi
Abbreviated transcription (Latin):
orta suspicio: ut ꝓfessionis
tuȩ potuiss& integritas ap¬
parere. ad apłicã Sedẽ cui
p̃sidemꝰ elegisti recurrere :
Asserens etiã te corporalit̃
uerberatũ aliqͣ iniuste ac
uuolent᷑ fecisse. & quãquã ea
q̃ui in pulsionis fiunt. ca¬
nonũ minime censura re¬
cipiat. & iure habeantur
infirma: qr ipse ea dissol¬
uit. qui iniustũ fateri cõ
pellit: sed magis illa ẽ su¬
Scipienda & amplectenda
c̃fessio. q̃ exspontanea mon¬
sic̃ apud nos fecissẽ dinoses¬
Irisꝰ
Ne qͥd tam̃ nob̾ ambiguum
potuisset existere. scĩssimo
ti de te p̃uidimꝰ scribendũ.
ut suis nos qͥd actũ eẽt epłi
informaret: Qui sepe a nob
admonitꝰ. rescribens innotuit
codicẽ apud te fuisse inuen¬
tũ quo plura c̃tinebantur
heretica. & obhoc se adũsu
dilectionẽ tuã fuisse cõmo¬
tũ. Quẽ qr ad nos ꝓsatisfa
ctione transmittere. prio¬
res eiꝰ partes sollicita lectio
festa in eo heretice infecti¬
onis uenena repperimus :
ne denuo debuiss& legi

Expanded text:
orta suspicio, ut professionis tuae potuisset integritas apparere, ad apostolicam sedem cui praesidemus elegisti recurrere, asserens etiam te corporaliter verberatum aliqua injuste ac violenter fecisse. Et quanquam ea quae vi impulsionis fiunt canonum minime censura recipiat, et jure habeantur infirma, quia ipse ea dissolvit qui injustum fateri fierique compellit, sed magis illa suscipienda est et amplectenda confessio quae ex spontanea volsicut apud nos fecisse dignosceris; ne quid tamen nobis ambiguum potuisset existere, sanctissimti, de te praevidimus scribendum, ut suis nos quid actum esset epistolis informaret. Qui, saepe a nobis admonitus, rescribens innotuit Codicem apud te fuisse inventum in quo plurima continebantur haeretica, et ob hoc se adversus dilectionem tuam fuisse commotum. Quctione transmittere, priores ejus partes sollicita lectionfesta in eo haereticae pravitatis venena reperimus, ne denuo debuisset legi
Abbreviated transcription (Latin):
resistens armatur Sed ipse
imperterritꝰ inter fremen¬
tes & garrientes insanientiũ
uoces tẽplũ ingressus. inuo
sc̃ȩ̃ iussionis auctoritate:
Ut uero insani populi cognoue¬
scerant cui eatenus cuiturã
dĩtatis exhibuissent : ex euer¬
so simulacro immanissim
erupit draco: qui facto im¬
petu contra cultores ꝓpriõ
flatu sulphureo & atrocis
uerbere caudȩ deuotorũ
sibi phalanges in mortẽ cȩ-¬
pit ardenter urgere: At illi
eiꝰ contra dm̃ suũ petunt
auxiliũ: quẽ paulo ante
uociferantes maleficũ totiᷤ
nisib elaborabant ut eũ
dĩ athleta eleuata cũ signo
crucis insublime dextera.

Expanded text:
resistens armatur. Sed Julianus imperterritus inter frementes et garrientes insanientium voces templum ingressus, invocsanctae jussionis auctoritate. 25. Ut vero insani populi cognoscerent, cui eatenus culturam deitatis exhibuissent, ex everso simulacro immanissimus erupit draco, qui facto impetu contra cultores proprios, flatu sulphureo et atrocis verbere caudae, devotorum sibi phalanges in mortem coepit ardenter urgere. At illi ejus contra Deum suum petunt auxilium, quem paulo ante vociferantes maleficum, totis nisibus elaborabant, ut eumJulianus Dei athleta, elevata cum signo crucis in sublime dextera
Abbreviated transcription (Latin):
ascitis. futuri templi fabricam ex
quadris lapidib erigere cepit a
fundamentis. mulco qͥd̾ẽ oꝑosiorẽ
ill quas preuotatũ est in gallico
lem. Nam uͥ inginti et octo fere an¬
nos pastorale officium ãministͤͣuit
senio defectꝰ. ceptoq operi finem nõ
imponens uita decessit.

Expanded text:
ascitis, futuri templi fabricam ex quadris lapidibus erigere coepit a fundamentis, multo quidem operosiorem illis quam praenotatum est in Gallico lem. Nam ubi per viginti et octo fere annos pastorale officium administravit, senio confectus coeptoque operi finem non imponens, vita decessit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut apud suos in fabula sit. &
extraneis sic uilis ac despica¬
bilis uideat᷑ ut nichil inse¬
sine culpa tua ẽẽ cognoscas
qͥ eũ obiurgare atq coher¬
cere ut dignũ ẽ distulisti:
Quia gͦ hoc totũ ñ solũ ipsũ
reꝓbat. sed etiã ad sacdotali
officii ꝑtinere ꝓbat᷑ ohꝓbriũ.

Expanded text:
ut et apud suos in fabula sit, et ut et apud suos in fabula sit, et extraneis sic vilis ac despicabilis videatur, ut nihil sine culpa tua esse cognoscas, qui eum objurgare atque coercere, ut dignum est, distulisti Quia ergo hoc totum non solum ipsum reprobat, sed etiam ad sacerdotalis officii pertinere
Abbreviated transcription (Latin):
neglegentẽ. ñ solũ de illis of
fendimꝰ. sed etiã ad ulciscen
campanie. Peruenit ad nos
siũ ita desidẽ negligentẽq
in cunctis existere. Ut in nul¬
lo qr ẽ ep̃c agnoscat᷑. Ad eo
ut neq eccła ipsius. neque¬
monasteria. siue filii siue op¬
pressi pauꝑes eiꝰ erga se dilecti
onis studiũ sentiant. nec aliquã
supplicantib sibi in qͥb iustũ
ẽ opẽ defensionis a cõmodet.
Et qđ adhuc dici ẽ grauius. con¬
silia sapientiũ. & recta suaden¬
tiũ nulla patiat᷑ ratione susci¬
pere Ut qđ ipse neqͥt ad ten¬
dere. ab alio saltẽ possit adi¬
scere Sed reb q̃ ad pastoris
curã ꝑtinent p̃termissis ad
fabricandũ naiũ. toto se stu¬
dio inutilit̾ occup&. Unde
sic̃ fert᷑ contigit quadringen¬
tos. aut eoampliꝰ illũ iã soli¬
dos ꝑdidisse Hoc quoq eiꝰ cul¬
pis adiungit᷑. qđ ita cotidie
despectꝰ. cũ uno aut duob
clericis dr̃ ad mare descenđe

Expanded text:
negligentem, non solum de illis offnegligentem, non solum de illis offendimur, sed etiam ad ulciscendCampaniae: « Pervenit ad nos sium ita desidem negligentemque in cunctis existere, ut in nullo quia est episcopus agnoscatur, adeo ut neque ecclesia ipsius, nequemonasteria, sive filii ecclesiae vel oppressi pauperes onis studium sentiant, nec aliquam supplicantibus sibi in quibus justum est opem defensionis accommodet, et, quod adhuc dici est gravius, consilia sapientum et recta suadentium nulla patiatur ratione suscipere, ut quod per se nequit attendere, ab alio saltem possit addiscere; sed, rebus quae ad pastoris curam pertinent praetermissis, ad fabricandum naves toto se studio inutiliter occupare. Unde, sicut fertur, contigit quadringentos illum aut amplius jam solidos perdidisse. Hoc quoque ejus culpis adjungitur, quod ita quotidie despectus cum uno aut duobus clericis dicitur ad mare descendere,
Abbreviated transcription (Latin):
Tubditoꝵ qͦq neglegentias
Gregorius. & subtilit᷑ in¬
quirebat : & districtissimis
redargutionib emendabat.
Unde Uitaliano ep̃o sipontino
gistri militiȩ te illic posito:
Nec ꝓiectis religiosis uestib.
ad scł arẽ reũti habitũ nec
ad nos licuisset ꝑuersam
epłam destinare: Sed quia
nimia desidia nimioq tepore
depͥmeris in tuo dedecore re
adp̾sens illicita. impune cõ¬
missa ẽ Nã sic̃ p̃fati sumꝰ sol¬
licitꝰ extitisses. priꝰ ad nos ul¬
tio mulieris prauissimȩ quã
culpa debuit ꝑuenire: Quia
& tantũ habes tantũq es ne¬
glegens ut nͥ canonicã inte
fueris cohertionẽ exꝑtꝰ. in
nã nescias custodire: Qualit̃
debeas sollicitꝰ congruo tͥ si
dño placuerit tẽpore demon¬
stramꝰ: XII. Itẽ Sergio defen¬
gulari disciplinȩ debiusti
custos existere. ut ea q̃ illic
illicite cõmittunt᷑: ante uin¬
dicta corrigeret. quã ad nos
eoꝵ nuntius ꝑueniret: Sed
dũ nimia te facit stultitia

Expanded text:
ubditorum quoque negligentias Gregorius, et subtiliter inquirebat et districtissimis redargutionibus emendabat. Unde Vitaliano, episcopo Sipontino,gistri militiae, te illic posito, nec projectis religiosis vestibus ad saecularem reverti habitum, nec ad nos licuisset perversam epistolam destinare. Sed quia nimia desidia nimioque torpore deprimeris, in tuo dedecore res ad praesens illicita impune commissa est. Nam si, ut praefati sumus, sollicitus extitisses, prius ad nos ultio mulieris pravissimae, quam culpa, debuit pervenire. Quia ergo tantum hebes, tantumque es negligens, ut nisi canonicam in te fueris coercitionem expertus, in onem nescias custodire, qualiter debeas esse sollicitus, congruo tibi, si Domino placuerit, tempore demonstrabimus. » 40. Item Sergio defengularis disciplinae debuisti custos existere, ut ea quae illic illicite committuntur, ante vindicta corrigeret, quam ad nos eorum nuntius perveniret. Sed dum nimia te facit stultitia
Abbreviated transcription (Latin):
Plurimi iudaicȩ religionis
uiri in hac ꝓuincia cõma¬
nentes. ac subinde inmas¬
siliȩ partib ꝓdiũsis nego¬
tus ambulantes ad nr̃am
ꝑduxere notitiã. multos c̃¬
sistentiũ in illis partib iu¬
dȩoꝵ. ui magis ad fontem
baptismatis quã p̃dicati¬
one ꝑductos Nã intentũ
quidẽ huiuscemodi. & lau

Expanded text:
m Judaicae religionis viri in hac provincia commanentes, ac subinde in Massiliae partes pro diversis negotiis ambulantes, ad nostram perduxere notitiam, multos consistentium in illis partibus Judaeorum, vi magis ad fontem baptismatis quam praedicatione perductos. Nam intentionem quidem hujuscemodi et lau
Abbreviated transcription (Latin):
sita suꝑ candelabrũ lu¬
cerna claresceret. qua¬
tinus om̃ib qui in do¬
mo dĩ sunt lucẽret. cui¬
dã presbitero longius
manenti qui refectionẽ
sibi in paschali festiui¬
tate parauerat. ꝑuisũ
dñs apparere dignat
est dicens Tu tibi deli¬
tias prȩparas. & seruus

Expanded text:
sita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus