comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit. co usq ꝑductus est. ut in anticristũ
ueniens uideri deo similis dedignetur. atq
eum quẽ habere ñ potuit suꝑbꝰ ȩqualem.
damnatus inftriorem putat. Nam cum de.
illo hoc qd̾ iam p̃misunꝰ dicitur. extollens
se suꝑ om̃e qd̾ dicitur ds̃ aut qd̾ colitur.
aꝑte monstratur quia appetendo dudum
dĩ similitudinem. quasi uxta dm̃ se crige
re uoluit. s in suꝑbiȩ culpa crescendo. iãm
se supra om̃e qd̾ ds & dicitur & colitur ex¬
tollit. Quia gͦ hec ciꝰ suꝑbia districti uidi¬
cis erit aduentu ferienda sicut scriptũ est.
quẽ dñs rãc interficiet spũ oris sui. & de
struet illustratione aduentus sui. recte di
Cuncta tam̃ hȩc quȩ̃ bis discussa sunt. ad¬
huc intelligi & aliter possunt. Uerba enĩ
dĩ. quasi piginenta quedam nr̃i sunt adiu¬
torii : & sicut pigmentũ qͣnͣto plus teritur.
tanto in poculũ cius untus augetur. ita di¬
uina eloquia quo magis exponendo contẽ¬

Expanded text:
voluit, eousque perductus est ut in Antichristum voluit, eousque perductus est ut in Antichristum veniens videri Deo similis dedignetur, et eum quem habere non potuit superbus aequalem, damnatus putat inferiorem. Nam cum de illo hoc quod jam praemisimus, dicitur: Extollens se super omne quod dicitur Deus, aut quod colitur , aperte monstratur quoniam appetendo dudum Dei similitudinem, quasi juxta Deum erigere se voluit, sed in superbiae culpa crescendo, jam se supra omne quod Deus dicitur et colitur, extollit. Quia ergo haec ejus superbia districti judicis erit adventu ferienda, sicut scriptum est: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, 926 et destruet illustratione adventus sui , recte di---Cuncta tamen haec, quae bis discussa sunt, adhuc intelligi et aliter possunt. Verba enim Dei quasi pigmenta quaedam nostri sunt adjutorii. Et sicut pigmentum quanto plus teritur, tanto plus in poculo ejus virtus augetur, ita divina eloquia quo magis exponendo conter
Abbreviated transcription (Latin):
men głȩ. & hoc qd̃ ds dicitur. & hoc qd̃ ds
colitur transire conatur. Notandum uͦ est
in qͣntam suꝑbie foueam cecidit. qui in men¬
suram ruinȩ qua lapsus est ñ ꝑmansit. Dia-¬
bolus quippe uel homo ab statu conditionis
ꝓpriȩ. elata mente. corrucrunt. ut uel ille
diceret. ascendam suꝑ altitudinem nubium
similis ero altissimo. uel iste audiens crede¬
ret. aꝑientur oculi ur̃i. & eritis sicut dii.
Iccirco gͦ uterq cecidit: quia esse deo similis
ñ ꝑ iusticiam s ꝑ potentiã concupiuit: s ho¬
mo ꝑ grãm liberatus. qui dĩ similitudinem
sui longe deo imparem se esse cognoscens.
clamat: dñc quis similis tibi: Diabolus uͦ
in lapsus sui crimine. iuste dimissus. in men¬
suram ruinȩ suȩ minime ꝑmansit. s qͣnto
du ab om̃ĩpotentis gr̃a defuit. tantomagis
reatum criminis cumulauit. Nam qui ideo¬
cecidit quia ꝑuerso ordine deo esse similis

Expanded text:
men gloriae, et hoc quod Deus dicitur, et hoc quod Deus men gloriae, et hoc quod Deus dicitur, et hoc quod Deus colitur, transire conatur. Notandum vero est in quantam superbiae foveam cecidit, qui in mensura ruinae qua lapsus est non permansit. Diabolus quippe vel homo a statu conditionis propriae elata mente corruerunt, ut vel ille diceret: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ; vel iste audiens crederet: Aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii . Idcirco ergo uterque cecidit, quia esse Deo similis non per justitiam, sed per potentiam concupivit. Sed homo per gratiam liberatus, qui Dei similitudinem sui longe Deo imparem se esse cognoscens, clamat: Domine, quis similis tibi ? Diabolus vero in lapsus sui crimine juste dimissus, in mensura ruinae suae minime permansit, sed quanto diu ab omnipotentis gratia defuit, tanto magis reatum criminis cumulacecidit quia perverso ordine Deo similis esse
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est. restiuetur ut lutũ signaculum.
& stabit sicut uestimentũ. & auferetur ab
impiis lux sua. qd̾ utiq in illa est anticri¬
sti ꝑsccutione faciendum: mox de ciusdem
anticristi ꝑditione. nos consolans ait: & bra
chium excelsum confringetur. Quid namq¬
aliud excelsum brachium accipitur. nisi su¬
ꝑba anticristi celsitudo. quȩ suꝑ repbas
mentes hominũ fastu gloriȩ scłaris erigitur.¬
ita ut homo peccator. & tam̃ estimari homo
despiciens. dm̃ se suꝑ homines mentiatur:
Unde paulus apls dicit: ita ut in templo
dĩ sedeat. ostendens se tamqͣm sit ds. Cuiꝰ
ut tumorem plemꝰ ostenderet p̃misit: qui
aduersatur & extollitur suꝑ om̃e. qd̾ dicitur
ds aut qd̃ colitur. Ds̃ enim dici aliqnͣdo &
homo potest: uirta qd̃ ad moysen dicitur:
ccce constitui te dm pharaonis. Ds̃ uͦ coli
purus homo ñ potest. Quia uͦ se anticristꝰ¬
& suꝑ soõs quosq homines. & suꝑ ipsiꝰ poten¬
tiam diuinitatis extollit. ꝑ exactum sibi no¬

Expanded text:
estituetur ut lutum signaculum, et stabit sicut vestimentum, et auferetur ab impiis lux sua, quod utique in illa est Antichristi persecutione faciendum, mox, de ejusdem Antichristi perditione nos consolans, ait CAchium excelsum confringetur. Quid aliud per excelsum brachium intelligitur, nisi superbia Antichristi et celsitudo quae super reprobas mentes hominum fastu gloriae sita ut homo peccator, et tamen aestimari homo despiciens, Deum se super homines mentiatur. Unde Paulus apostolus dicit: Ita ut in templo Dei sedeat ostendens se, tanquam sit Deus . Cujus ut tumorem plenius ostenderet, praemisit: Qui adversatur et extollitur super omne quod dicitur Deus, aut quod colitur. Deus enim dici aliquando et homo potest juxta quod ad Moysen dicitur: Ecce constitui te Deum Pharaonis . Deus vero coli purus homo non potest. Quia vero se Antichristet super sanctos quosque homines, et super ipsius potentiam divinitatis extollit, per exactum sibi no
Abbreviated transcription (Latin):
sit enim ds omĩa incredulitate. ut om̃ium
miscreatur. Quã sententiam suã pͥmũ quid̃e
de uocatione. iudeoꝵ & repulsione gentiũ
postmodũ uͦ de uocatione gentium & repul¬
sione iudeoꝵ suptiliter pensans. seq occul¬
ta cli iudicia comp̃ hendere ñ posse conside¬
rans. exclamando subiunxit: o altitudo di¬
uitiarũ sapientie & scientiȩ dĩ quam incom¬
p̃hensibilia sunt iudicia ciꝰ. & inuestigabi
les uiȩ ciꝰ. Unde hic quoq cum de ii¬
deoꝵ ꝑfidia dñs diceret. in similitudinem
lapidis aquȩ durantur. ut de repulsione
coꝵ occulta esse sua iudicia demonstraret.
apte. subdit. Et suꝑficies abyssi constrin¬
gitur. Quia suꝑiecto quodam ignorantiȩ.
nr̃ȩ uelamine. incomp̃hensibilitas diuimi
uidicii humanȩ mentis oculos nullatenꝰ pe.¬
netratur. Scriptum quippe est: iudicia tua
abyssus multa. Nemo gͦ ꝑscrutari appetat.
cur cum aliꝰ repellitur. aliꝰ eligatur. uel
cur cũ alius eligitur. aliꝰ repellatur. quia

Expanded text:
in incredulitate, ut omnium misereatur. Quam sententiam suam primum quidem de vocatione Judaeorum et repulsione gentium, postmodum vero de vocatione gentium et repulsione Judaeorum subtiliter pensans, seque occulta Dei judicia comprehendere non posse considerans, exclamando subjunxit: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! » Unde hic quoque cum de Judaeorum perfidia Dominus diceret: « In similitudinem lapidis aquae durantur, » ut de repulsione eorum occulta esse sua judicia demonstraret, apte subdidit: « Et superficies abyssi constringitur , » quia superjecto quodam ignorantiae nostrae velamine, incomprehensibilitas divini judicii humanae mentis oculo nullatenus penetratur. Scriptum quippe est: « Judicia tua abyssus multa . » Nemo ergo perscrutari appetat cur cum alius repellitur, alius eligatur; vel cur cum alius eligitur, alius repellatur: quia
Abbreviated transcription (Latin):
in congregationis suȩ frequentia metiri
roboratur. recte subiungit᷑ Et suꝑ quem¬
ñ surgit lumen illiꝰ: Lumen quippe di est.
grã p̃ueniens. quȩ si in nr̃o corde nequaqu̾ã¬
gratuito surgeret ꝓfecto mens nr̃a in pecca¬
toꝵ suoꝵ tenebris obscura remaner et.
Unde & subdit᷑ Nunquid iustificari po-¬
test homo comparatꝰ do̾. aut apparere mun-¬
dus natus de muliere: Uersus iste superiꝰ¬

Expanded text:
in congregationis suae frequentia metiri in congregationis suae frequentia metiri roboratur, recte subjungitur: CAPUnon surget lumen illius? Lumen quippe Dei est gratia praeveniens, quae nisi in nostro corde gratuito surgeret, profecto mens nostra in peccatorum suorum tenebris obscura remaneret. um est: Nunquid iustificari potest homo comparatus Deo, aut apparere mundus natus de muliere? Ecce et lu
Abbreviated transcription (Latin):
templatione ab intimis ñ recedunt. Et qͥa
plures sunt qui ministrant. quã hi qui priñ¬
cipaliter assistunt. assistentiũ numerꝰ quasi
definitꝰ. ministrantiũ uͦ indesinitꝰ ostendit᷑
Angłicos uͦ sp̃s recte dĩ milites dicimꝰ. quia¬
decertare. eos contͣ potestates aereas ñ ignoramꝰ
Quȩ tam̃ certamina ñ labore s imꝑio ꝑagunt.
quia quiequid agendo contra immundos sp̃s
appetunt. ex adiutorio cuncta regentis posst̾.
De hac namq milicia nascente rege nr̃o scri¬
ptum est. subito facta est cũ angło multitudo
militiȩ cȩlestis. Cui tam̃ militiȩ electoꝵ qͦ
hominũ numerꝰ iungitur. qui ꝑ sublime
m̃tis desideriũ at̾renȩ conuersationis serui.¬
tute liberant᷑. De quib ꝑ paulũ dicitur.
nemo militans d̾o implicat se negotiis secu¬
larib. Iui licet nunc pauci appareant. in
inuisibili tam̃ patia innumerabiles regnañ.
quia & si ex cõparatione prauoꝵ pauci sunt.

Expanded text:
templatione ab intimis non recedunt. Et quia templatione ab intimis non recedunt. Et quia plures sunt qui ministrant quam hi qui principaliter assistunt, assistentium numerus quasi definitus, ministrantium vero infinitus ostenditur. Angelicos vero spiritus recte Dei milites dicimdecertare eos contra potestates aereas non ignoramus. Quae tamen certamina non labore, sed imperio peragunt, quia quidquid agendo contra immundos spiritus appetunt, ex adjutorio cuncta regentis possunt. De hac namque 543 militia, nascente rege nostro, scriptum est: Subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis . Cui tamen militiae electorum quoque hominum numerus jungitur, qui per sublime mentis desiderium, a terrenae conversationis servitute liberantur. De quibus per Paulum dicitur: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Qui licet nunc pauci appareant, in invisibili tamen patria innumerabiles regnant, quia etsi ex comparatione pravorum pauci sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq uniꝰcuiꝰq gentis uel culpa. uł iusticia
ad suꝑnȩ curȩ consiliũ ducitur. eiꝰdẽ gentis
p̃positus uel optinuisse in certamine. uel non
optinuisse phibetur. Quoꝵ tam̃ omniũ una
uictoria ẽ. sui suꝑ se opificis uoluntas summa.
quã dum semꝑ aspiciunt. qđ optinere ñ ua¬
tione humanȩ rationis suꝑnoꝵ spirituum.
numerꝰ ñ est. quia quanta sit illa frequentia
inuisibilis exercitꝰ nescitur. De qͦ ꝑ danihelẽ
dicitur. milia miliũ ministrabant ei. & decies
milies centena milia assistebant er Suꝑnoꝵ
ciuiũ numerꝰ infinitus & definitꝰ exprimitur
ut qͥ dõ et numerabilis. esse nobis innumerabi¬
lis demonstretur: quamuis aliud ẽ assistere.
aliud ministrare: Assistunt enĩ illȩ ꝓculdubio
potestates. quȩ ad quȩdã hominib ñtianda
ñ exeunt: comistrant uͦ hi qui ad explenda
officia nuntioꝵ ueniunt. s tam̃ ipsi qͦ con¬

Expanded text:
Cumque uniuscujusque gentis vel culpa vel justitia Cumque uniuscujusque gentis vel culpa vel justitia ad supernae curiae consilium ducitur, ejusdem gentis praepositus vel obtinuisse in certamine, vel non obtinuisse perhibetur. Quorum tamen omnium una victoria est sui super se opificis voluntas summa, quam dum semper aspiciunt, quod obtinere non vatione humanae rationis supernorum spirituum numerus non est, quia quanta sit illa frequentia invisibilis exercitus, nescit de quo per Danielem dicitur: « Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena milcivium numerus et infinitus et definitus exprimitur, ut qui Deo est numerabilis, esse nobis innumerabilis demonstretur, quamvis aliud est assistere, aliud ministrare. Assistunt enim illae procul dubio potestates, quae ad quaedam hominibus nuntianda non exeunt. Ministrant vero hi qui ad explenda officia nuntiorum veniunt, sed tamen ipsi quoque con
Abbreviated transcription (Latin):
principẽ ꝑsarum preliet᷑ egreditur. grecoꝵ sibi
princeps adueniens apparet. Qua ex re innuit᷑.
qd̃ aduersũ grecos qͦ aliquid iudea cõmise¬
rat. quoꝵ ꝓfecto causa ereptioni illiꝰ resiste¬
bat. Prophetȩ gͥ p̃ces angłs exaudit. s ꝑsa¬
rum princeps resistit. quia & si iam
uita iusti dep̃cantis ereptionem popłi exigit.
eiꝰdem tam̃ populi adhuc uita contradicit.
Ut quia nec dũ plene hi qui in captiuitate fue¬
rant ducti. purgati sunt. iure eis adhuc ꝑsȩ
dominent᷑. Michael adiuuat. sed grecoꝵ
princeps ad preliũ uenit. quia mereri quidẽ
ueniã tam longa oppressoꝵ captiuitas pote-¬
rat. sed ereptionis eoꝵ beneficio hoc qͦ qđ in
grecos deliquerant obuiabat. Recte gͦ dicit᷑.
qđ contra se angłi ueniunt. quia subiectarũ
sibi gentiũ uicissim merita contradicunt.
Nam subliies sp̃s eisdem gentib principan¬
tes. nequaꝗͣ ꝓ iniuste. agentib decertant.
s eoꝵ facta iuste iudicantes examinant

Expanded text:
principem praeliari egreditur, Graecorum sibi princeps adveniens apparet. Qua ex re innuitur quod adversum Graecos quoque aliquid Judaea commiserat, quorum profecto causa ereptioni illius resistebat. Prophetae igitur preces angelus exaudit, sed Persarum princeps resistit, quia etsi jam vita justi deprecantis ereptionem populi exegit, ejusdem tamen populi hanc vita contradicit, ut quia necdum plene ii qui in captivitatem fuerant ducti purgati sunt, jure eis adhuc Persae dominentur. Michael adjuvat, sed Graecorum princeps ad praelium venit, quia mereri quidem veniam tam longa oppressorum captivitas poterat, sed ereptionis eorum beneficio hoc quoque quod in Graecos deliquerant obviabat. Recte ergo dicitur quod contra se angeli veniunt, quia subjectarum sibi gentium vicissim merita contradicunt. Nam sublimes spiritus eisdem gentibus principantes, nequaquam pro injuste agentibus decertant, sed eorum facta juste judicantes examinant.
Abbreviated transcription (Latin):
ni iudicis sententia nec cũ se iustificaret
cum diceret ne declines ad iniquitatem
de cadem iniquitatt ꝓtinus subdidit.
hanc cnim cepisti scqui post miseriam.

Expanded text:
ni judicis sententia nec cum se justificaret cum diceret: Ne declines ad iniquitatem, de eadem iniquitate protinus subdidit: Hanc enim coepisti sequi post miseriam.
Abbreviated transcription (Latin):
desudare appetunt. & ꝓ spe ppetua ne parum
quidem in labore subsistunt. pro terrenis lucns
quas libet iniurias tolerant ꝓ cȩlesti mercede
uel tenuissimi uerbi ferre contumelias recusant.
terreno iudici toto etiã die asistere. fortes siuit.
in oratione uͦ corã dño uel uniꝰ horȩ momento
lassantur. Sepe nuditatẽ. deiectionẽ. famem.
ꝓ acquirendis diuitiis atq honorib tolerant.
& earũ rerũ se abstinentia cruciant. ad quȩ
adipiscenda festinant. suꝑna autẽ laboriose
quęrere tanto magis dissimulant. quanto ea
retribui tardis putant. Hiitaq quasi aliarũ
arboꝵ more deorsũ uasti sunt sursũ angusti.
quia fortes in inferiora subsistunt. sed ad su¬
periora deficiunt: At contra ex qualitate pal¬
marũ designatur ꝓficiens uita iustoꝵ. qui
nequaꝙͣ sunt in terrenis studiis fortes. & in
cȩlestib debiles. se longiꝰ atq distantiꝰ stu¬
diosos se do exhibent. quã scło fuisse menrine¬

Expanded text:
desudare appetunt, et pro spe perpetua ne parum desudare appetunt, et pro spe perpetua ne parum quidem in labore subsistunt. Pro terrenis lucris quaslibet injurias tolerant, et pro coelesti mercede vel tenuissimi verbi ferre contumelias recusant; terreno judici toto etiam die assistere fortes sunt, in oratione vero coram Domino vel unius horae momento lassantur. Saepe nuditatem, dejectionem, famem, pro acquirendis divitiis atque honoribus tolerant, et earum rerum se abstinentia cruciant ad quas adipiscendas festinant; superna autem laboriose quaerere tanto magis dissimulant, quanto ea retribui tardius putant. Hi itaque quasi aliarum arborum more deorsum vasti sunt, sursum angusti, quia fortes in inferiora subsistunt, sed ad superiora deficiunt. At contra ex qualitate palmarum designatur proficiens vita justorum, qui nequaquam sunt in terrenis studiis fortes, et in coelestibus debiles; sed longius atque distantius studiosos se Deo exhibent quam saeculo fuisse memine
Abbreviated transcription (Latin):
uiriditatis expanditur. Sic quippe ẽ electoꝵ
uita despecta inferiꝰ suꝑius pulcra: In imo
ista quasi multis corticib obuoluitur. dum
innumeris tribulationib angustat᷑. in sũmo¬
uͦ illa qͣsi pulerȩ uiriditatis foliis. amplitudi¬
ne recributionis expanditur. Habet quidem
aliud palma. quo cunctis arboꝵ generib differt
Om̃is namq arbor in suo robore uixta terrã
uasta subsistit. sed crescendo suꝑius angustat᷑.¬
& quanto paulisꝑ sublimior. tanto in altum
suptilior redditur. Palma uͦ minoris amplitu.
dinis ab inis inchoat. & uixta ramos ac fructꝰ
ampliore robore exurgit. & quia tenus ab
imis ꝓficit. uastior ad summa succrescit.
Quib itaq alia arbusta. nisi terrenis mentib
inueniuntur esse similia. inferiꝰ uasta. suꝑiꝰ
angusta: Quia nimirũ om̃s huiꝰ scłi dilecto¬
res. interrenis reb fortes sunt. in cȩlestib¬
debiles. Nam ꝓ temporali gła usq ad mortẽ

Expanded text:
viriditatis expanditur. Sic quippe est electorum viriditatis expanditur. Sic quippe est electorum vita, despecta inferius, superius pulchra; in imo ista quinnumeris tribulationibus angustatur; in summis vero quasi pulchrae viriditatis foliis amplitudine beatitudinis ealiud palma, quo cunctis arborum generibus differt. Omnis namque arbor in suo robore juxta terram vasta subsistit, sed crescendo superius angustatur; et quanto paulisper superior, tanto in altum subtilior redditur. Palma dinis ab imis inchoat, et juxta ramos ac fructus ampliori robore exsurgit; et quae tenuis ab imis proficit, vastior ad summa succrescit. Quibus itaque alia arbusta nisi terrenis mentibus inveniuntur esse similia, inferius vasta, superius angusta? quia nimirum omnes hujus saeculi dilectores in terrenis rebus fortes sunt , in coelestibdebiles. Nam pro temporali gloria usque ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
u inquia tunc erunt qui pacis tempore se ad suꝑna
migrare. idest a nido euolare crediderunt. eoꝵ
uox beati iob uoce p̾uenitur cũ ait. dicebamq
in nidulo meo moriar. Quia uͦ hoc ipsũ sibi
pacis otium. ex multoꝵ dierũ longitudine.
ꝓmittebant. recte subiungit dicens. & sicut.
palma multiplicabo dies: Palma enĩ tarde
ꝓficit. sed diui in uiriditate subsistit. Cũ mul¬
tis autẽ difficultatib scã ȩccłia ad fid̃i statũ
fidi gła diutiꝰ stare concupiscit. Sicut pal
ma multiplicare se dies credidit.quȩ emer¬
gente subitȩ temptationis articulo. pacis suş
grãm & tarde a fidelib adeptam. & citiꝰ ab
uifidelib interceptã dolet. Nec immerito iu¬
stoꝵ uita palmȩ comparatur. quia scilicet
palma inferiꝰ tactu aspera ẽ. & quasi aridis¬
corticib obuoluta. suꝑius uͦ &uisu & fructib
pulcra. inferis corticum suarũ inuolutionib
angustatur. sed supius amplitudine pulcrȩ

Expanded text:
 quia tunc erunt qui pacis tempore se ad superna  quia tunc erunt qui pacis tempore se ad superna migrare, id est a nido evolare crediderunt, eorum vox beati Job voce praevenitur, cum ait: Dicebamque: In nidulo meo moriar. Quia vero hoc ipsum sibi pacis otium ex multorum dierum longitudine promittebant, recto subjungit, dicens: Et sicut palma multiplicabo dies. Palma enim tarde proficit, sed diu in viriditate subsistit. Cum multis autem difficultatibus sancta Ecclesia ad fidei statum fidei gloria diutius stare concupiscit. Sicut palma ergo multiplicare se dies credidit, quae, emergente subitae tentationis articulo, pacis suae gratiam et tarde fidelibus adeptam, et citius ab infidelibus interceptam dolet. Nec immerito justorum vita palmae comparatur, quia scilicet palma infericorticibus obvoluta; superius vero et visu fructibus pulchra; inferius corticum suarum involutionibus angustatur, sed superius amplitudine pulchrae
Abbreviated transcription (Latin):
crediderunt. beatus iob dũ sua narrat. uoces
qͦ iustoꝵ sequentiũ indicat dicens.¬
nidi nomen exprimitur. nisi tranquilla quies
fidei. qua unꝰ quisq infirmus nutritur
Multitudo quippe illa bonoꝵ. quȩ ꝑsecutionũ
temporib fuerit dep̃hensa. nutrimentoꝵ suoꝵ
dies quasi in nido. sic in loco quietis explere
se credidit. Nam nisi scã ȩccłia infirmos qͦsq
filios. nunc in nido pacis enutriret. psalmista
ñ diceret: & enĩ passer muenit sibi domũ. &
turtur nidum ubi reponat pullos suos. Lam
quippe domũ inuenit passer. quia ȩternum
celi habitaculũ nr redemptor intrauit. Et
turtur inuenit ndũ. quia scã ȩccłia amore
conditoris affecta. crebris gemitib utitur. &
uelut nidum sibi. idest pacatissimam fidei
quietẽ construit. in qua crescentes filios quasi
plumescentes pullos. quousq ad superiora euo¬
lent. caritatis gremio calefactos fouet. Igitur¬

Expanded text:
crediderunt, beatus Job dum sua narrat, voces crediderunt, beatus Job dum sua narrat, voces quoque justorum sequentium indicat, dicensnidi nomen exprimitur, nisi tranquilla quies fidei, qua unusquisque infirmus nutritur? Multitudo quippe illa bonorum, quae persecutionum temporibus fuerit deprehensa, nutrimentorum suorum dies quasi in nido, sic in loco quietis, explere se credidit. Nam nisi sancta Ecclesia infirmos quosque filios nunc in nido pacis enutriret, Psalmista non diceret: Etenim passer invenit sibi domum, et turtur nidum, ubi reponat pullos suos . Jam quippcoeli habitaculum noster Redemptor intravit. Et turtur invenit nidum, quia sancta Ecclesia amore conditoris affecta, crebris gemitibus utitur, et velut nidum sibi, id est pacatissimam fidei quietem construit, in qua crescentes filios quasi plumescentes pullos, quousque ad superiora evolent, charitatis gremio calefactos fovet. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
terere. ut post de dentib illiꝰ p̃dam potuisset
auferre: Quia tunc ueraciter prȩdam de eiꝰ
dentib tollimꝰ. cum priꝰ molas illiꝰ conterere
scimus. Pnꝰ enĩ necesse ẽ. occulta consilioꝵ
illiꝰ machinamenta ꝓdere. ut auditoris nr̃i
animã ualeamꝰ post moddũ ab oꝑto lapsu
reuocare. Huiꝰ iniqui molas ipse sumniꝰ pastor
eccłiȩ p̃dicando conterebat cũ diceret. sobrii
estote & uigilate. quia aduersariꝰ ur̃ diabolꝰ
tanquã leo rugiens circũit quęrens quẽ deuoret.
cui resistite fortes in fide. Cont᷑ hunc leonẽ
scã ęccłia quia eiꝰ insidias conspicit. fidei
caulas munit. Cuiꝰ totiens molas frangit.
quotiens hereticoꝵ argumenta destruit. toti¬
ens qui ab eiꝰ dentib predam dirpit. qͦtiens
ab errore quẽpiam p̃dicando conuertit. Et
quia pleriq iustoꝵ tunc erunt. qͥ se ȩccłiasticȩ
pacis tempore ab hoc mundo exituros esse

Expanded text:
terere, ut post de dentibus illius praedam potuisset terere, ut post de dentibus illius praedam potuisset auferre, quia tunc veraciter praedam de ejus dentibus tollimus, cum prius molas illius conterere scimus. Prius enim necesse est occulta consiliorum illius machinamenta prodere, ut auditoris nostri animam valeamus postmodum ab aperto lapsu revocare. Hujus iniqui molas ipse summus pastor Ecclesiae praedicando conterebat, cum diceret: Sobrii estote et vigilate, quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret; cui resistite fortes in fide . Contra hunc leonem sancta Ecclesia, quia ejus insidias conspicit, fidei caulas munit. Cujus toties molas frangit, quoties haereticorum argumenta destruit; totiesque ab ejus dentibus praedam diripit, quoties ab errore quempiam praedicando convertit. Et quia plerique justorum tunc erunt qui se ecclesiasticae pacis tempore ab hoc mundo exituros esse
Abbreviated transcription (Latin):
O qualem de ore diaboli p̃dam tulit. qnͣdo ipsũ
raptorẽ saulũ conuertendo rapuit. quando
adhuc spirans minarũ acceptis epłis ꝑgebat
damascũ. & dũ ꝑsequendo fideles congregaret
plebem diabolo. cognoscendo fidem. ipse aggre¬
gatus ẽ xp̃o. Totiens ex iniqui dentib ȩccłia
prȩdã tulit. quotiens ex erroris morsu animã
p̃dicando diripuit. Quis namq iniquus uenꝰ
dici potest. quã diabolus: Cuiꝰ molas conteri¬
mus. quotiens disserendo contra eiꝰ insidias.
occulta illiꝰ machinamenta monstramꝰ. Ae de
eiꝰ dentib prȩdã tollimꝰ. qͥa mentẽ qͣm ad peccatũ iã
frangendo momorderat. ad salutẽ uitȩ conuer¬
tendo reuocamꝰ. Per molas quippe occultȩ eiꝰ
insidiȩ. ꝑdentes uͦ aꝑta iam culpȩ ꝑpetratio
demonstratur. De quib nimirũ molis ac
dentib ꝑ psalmistã serptũ est. ds̃ uͦ conterit
dentes eoꝵ in ore ipsoꝵ. molas leonũ confrin¬
get dñs. Sed sc̃s uir ante se asserit molas con¬

Expanded text:
O qualem de ore diaboli praedam tulit, quando ipsum raptorem Saulum convertendo rapuit quando adhuc spirans minarum, acceptis epistolis, pergebat Damascum, et dum persequendo fideles congregaret praedam diabolo, cognoscendo fidem ipse aggregatus est Christo ! Toties ex iniqui dentibus Ecclesia praedam tulit, quoties ex erroris morsu animam praedicando diripuit. Quis namque iniquus verius dici potest, quam diabolus? Cujus molas conterimus, quoties disserendo contra ejus insidias occulta illius macejus dentibus praedam tollimus, quia mentem quam jam ad peccandum frangendo momorderat, ad salutem vitae convertendo revocamus. Per molas quippe occultae ejus insidiae, per dentes vero apertae jam perpetratio demonstratur. De quibus inimicorum molis ac dentibus per Psalmistam scriptum est: « Deus vero contrivit dentes eorum in ore ipsorum, molas leonum confringet Dominus . Sed sanctus vir ante se asserit molas con
Abbreviated transcription (Latin):
crediderant hȩc eadem sacra eloquia ad p̃di¬
cationis grãm restaurare. Quȩ tam̃ tempora
iam nunc inchoasse ingemiscimꝰ. cũ multos
intra eccłiam positos cernimꝰ. qui aut nolunt
oꝑari qđ intelligunt. aut hoc ipsũ qͦ sacrũ
eloquiũ intelligere aut nosse contemnunt.
Aueritate & enim auertunt auditũ. ad fabu¬
las conuertuntur. dũ om̃s quȩ sua sunt quȩ¬
runt. ñ quȩ sunt xp̃i inũ. Scripta di ubiq¬
reꝑta opponuntur oculis. sed hȩc cognoscere

Expanded text:
crediderant haec eadem sacra eloquia ad praedicrediderant haec eadem sacra eloquia ad praedicationis gratiam restaurare. Quae tamen tempora jam nunc inchoasse ingemiscimus, cum multos intra Ecclesiam positos cernimus, qui aut nolunt operari quod intelligunt, aut hoc ipsum quoque sacrum eloquium intelligere ac nosse contemnunt. A veritate etenim avertentes auditum, ad fabulas convertuntur, dum omnes quae sua sunt quaerunt, non quae sunt Jesu Christi . Scripta Dei ubiqperta opponuntur oculis, sed haec cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
tenere gladium male uiuendo postponit.
Scã itaqͦ eccłia quȩ subsequenti ꝑsecutione
deprimitur. maloꝵ abundantiã & bonoꝵ pensais
inopiam. beati iob uocib damna sua ꝓnunti¬
et dicens. dicebamq. in nidulo meo moriar
& sicut palma multiplicabo dies: Radix mea
aꝑta est secus aquas. & ros morabitur in mes
sione mea: cła mea semꝑ innouabit᷑. & arcus
meus in manu mea instaurabit᷑. Quȩ uideli¬
cet cuncta considerans. nequaꝗͣ se peccasse
fallebatur. Nam ꝑfecti quiq multos nunc
eiꝰ conspiciunt auditores. sed pensant ꝓcul
dubio qd emergente ꝑsecutionis articulo.
ex his pleriq hostes illiꝰ fiunt. qͥ esse pacis
tempore eiꝰ ciues uidentur. Non autẽ de
omnib ita desperant. sed tamen plerumq
contingit. ut hi de quib maiorem fidei
fiduciam habuerant. ipsi eiꝰdem fidĩ hostes
atrotiores fiant. ut eos tunc uideant contra
sacra eloquia agere. ex quoꝵ se oꝑatione

Expanded text:
tenere gladium male vivendo postponit. tenere gladium male vivendo postponit. Sancta itaque Ecclesia, quae subsequenti persecutione deprimitur, malorum abundantiam et bonorum inopiam pensans, beati Job vocibus damna sua praenuntiet, dicens: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Radix mea aperta est secus aquas, sione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Quae videlicet cuncta considerans, nequaquam spe cassa fallebatur. Nam perfecti quique multos nunc ejus conspiciunt adjutores, sed pensant procul dubio quod emergente persecutionis articulo, ex his plerique hostes illius fiunt, qui esse pacis tempore ejus cives videntur. Non autem de omnibus ita desperant, sed tamen plerumque contingit ut hi de quibus majorem fidei fiduciam habuerant, ipsi ejusdem fidei hostes atrociores fiant, ut eos tunc videant contra sacra eloquia agere, ex quorum se operatione
Abbreviated transcription (Latin):
nouabitur. & arcus m̃s in manu mea in¬
staurabitur. Arcus in manu ẽ. scriptura¬
sacra in oꝑatione. In manu & enĩ arcum
tenet. qui diuina eloquia quȩ intellectu
cognoscit. opatione ꝑficit. Instauratur
arcus in manu. dum quicquid de sacro
eloquio studendo cognoscitur. uiuendo
completur: Hinc etiã salomon dũ forteᷤ
spiritalis pugnȩ describeret bellatores.
ait. om̃s tenentes gladios. & ad bella do¬
ctissimi. Quid namq indiuina scriptu¬
dicens. & gladium sp̃s qđ est uerbum di.
Salomon autẽ ñ ait. om̃s habentes gladi¬
os. sed tenentes. quia uidelicet uerbum dĩ
ñ est mirabile solũmodo scire. sed facere:¬
Habet quippe. sed ñ tenet gladiũ. qͥ diuinũ
quidem eloquiũ nouit. sed scd̾m illud uiue¬
re negligit. Et doctus esse ad bella iam non
ualet. qui spiritalem quẽ habet gladiũ mi¬
nime exercet. Nam resisteretemptati¬
onib omnino ñ sufficit. qui hunc uerbũ dĩ

Expanded text:
novabitur, et arcus meus in manu mea innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. sacra in operatione. In manu etenim arcum tenet qui divina eloquia quae intellectu cognoscit operatione perficit. Instauratur ergo arcus in manu, dum quidquid de sacro eloquio studendo cognoscitur, vivendo completur. Hinc etiam Salomon dum fortes spiritalis pugnae describeret bellatores, ait: Omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi . Quid namque in divina Scriptudicens: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . Salomon autem non ait: Omnes habentes gladios, sed tenentes, quia videlicet verbum Dei non est mirabile soluHabet quippe, sed non tenet gladium, qui divinum quidem eloquium novit, sed secundum illud vivere negligit. Et doctus esse ad bella jam non valet, qui spiritalem quem habet gladium minime exercet. Nam resistere tentationibus omnino non sufficit, qui hunc verbi Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tur illuc. quia nimirũ scĩ apłi ad feriendã
gentilis uitȩ duriciã. cum districtis uerboꝵ
spiculis uenerunt. Quid gͥ hoc in loco arcꝰ
nomine. nisi sacrũ eloquiũ debet intelligiꝰ
In corda & enĩ testamentũ nouũ. in cornũ uͦ
testamentũ uetus accipitur. In arcu autem
dũ corda trahitur. cornu curuatur. sicut in
hoc eodẽ sacro eloquio dũ testamentũ nouu
legitur. duricia testamenti ueteris emollitur
Ad eiꝰ namq spiritalia & blanda p̾cepta.
illiꝰ litterȩ se rigor inclinat. quia testam̃¬
tum nouum dum qͣsi quodam bonȩ oꝑatio-¬
nis brachio trahitur. in testamento ueteri
seueritatis iura flectuntur. Nec indecent̃
dicimꝰ cordam testamento nouo congruere.
qđ de incarnatione dñica certũ ẽ extitisse
Quasi corda gͦ trahitur. & cornua curuan¬
tur. quia dũ in testam̃to nouo incarnatio
mediatoris agnoscitur. ad spiritalẽ intel
ligentiã rigor testamenti ueteris inclinat᷑

Expanded text:
tur illuc , quia nimirum sancti apostoli ad feriendam tur illuc , quia nimirum sancti apostoli ad feriendam gentilis vitae duritiam cum districtis verborum spiculis venerunt. Quid crum eloquium debet intelligi? In chorda etenim Testamentum Novum, in cornu vero Testamentum Vetus accipitur. In arcu autem dum chorda trahitur, cornu curvatur; sic in hoc eodem sacro eloquio dum Testamentum Novum legitur, duritia Testamenti Veteris emollitur. Ad ejus namque spiritalia et blanda praecepta illius 634 litterae se rigor inclinat, quia Testamentum Novum, dum quasi quodam bonae operationis brachio trahitur, in Testamento Veteri severitatis jura flectuntur. Nec indecenter dicimus cquod de incarnatione dominica certum est exstitisse. Quasi chorda ergo trahitur, et cornu curvatur, quia dum in Testamento Novo incarnatio Mediatoris agnligentiam rigor Testamenti Veteris inclinatur
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiȩ est. illud tempꝰ iudicii erit. Per ista gͦ
huiꝰ temporis flagella significas. quomͦꝰ tunc
districte modo ꝑcutis. qnͣdo parcis. Alignͣdo
autẽ ꝑ arcũ. etiam sacra scriptura signatur.
Ipsa quippe arcus ȩccłiȩ. ipsa arcus d̾m̃ ẽ de
quo ad corda hominũ sicut ferientes sagntȩ.
sic terrentes sententiȩ ueniunt: Unde recte
qͦ ꝑ psalmistã dicitur. arcũ suũ tetendit &
parauit illũ. & in ipso parauit uasa mortis.
sagritas suas ardentib effecit. Arcũ namq
suũ dñs tetendit. quia cunctis peccatorib
ꝑ scripturã sacrã minas exhibuit. In quo
arcu scilicet uasa mortis p̃parat. quia scđm
eloquii sui sententiã. eos qui nunc corrigi
negligunt. reꝓbos damnat. In quo etiam
sagittas suas ardentib efficit. quia ad eos
quos ꝑ terrorẽ corrigit. accensas uerboꝵ sen¬
tentias emittit. De hoc p̃dicatoꝵ arcu per
ẏsaiam dicit᷑. cum sagittis & arcu ingrediun-¬

Expanded text:
misericordiae est, illud tempus judicii erit. Per ista ergo misericordiae est, illud tempus judicii erit. Per ista ergo hujus temporis flagella significas, quomodo tuncdistricte modo percutis quando parcis. Aliquando enim per arcum etiam sacra Scriptura designatur. Ipsa quoque arcus Ecclesia, ipsa arcus est Domini. De quo ad corda hominum sicut lerientes sagittae, sic terrentes sententiae veniunt. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: « Arcum suum tetendit et paravit illum, et in ipso paravit vasa mortis, sagittas suas ardentibus effecit . » Arcum namque suum Dominus tetendit, qui cunctis peccatoribus per Scripturam sanctam minas exhibuit. In quo arcu scilicet vasa mortis praeparavit: quia secundum eloquii sui sententiam enegligunt reprobos damnat. In quo etiam sagittas suas ardentibus effecit, quia in eos quos per terrorem corrigit, accensas verborum sententias emittit. De hoc praedicatorum arcu per Isaiam dicitur: Cum sagittis et arcu ingrediun
Abbreviated transcription (Latin):
intenderunt arcũ rem amarã. Per arcũ qͦ
extremi dies iudicii designatur. sicut per
eundem rursũ psalmistam dicit᷑. ostendisti
popło tuo dura. potasti nos uino compun
ctionis. dedisti metuentib te significatio¬
nem. ut fugiant a facie arcus. In arcu enĩ
qnͣto longe trahitur corda. tanto de eo distri¬
ctior exit sagita. Sic nimirũ sic extremi
iudiciĩ dies. qnͣto longe differt᷑ ut ueniat.
tanto cũ uenerit. de iullo districtior senten¬
tia ꝓcedit. Iccirco autẽ diuersis nunc cla-¬
dib ꝑcutimur. ut his correcti paratiores
tunc inueniri ualeamꝰ. Unde illic p̃missũ
est. ostendisti popło tuo dura. flagella uide¬
licet scłi. quȩ secuturũ grauiꝰ iudicii diem
p̾currunt. Potasti nos uino cõpunctionis.
ut terrena gaudia in lacrimas uerterent᷑.
Dedisti metuentib te significationẽ. ut fugi¬
ant a facie arcus. Ac si diceret. hoc tempus

Expanded text:
Intenderunt arcum suum, rem amaram . Per arcum quoque dies Intenderunt arcum suum, rem amaram . Per arcum quoque dies extremi judicii designatur, sicut per eumdem rursum Psalmistam dicitur: Ostendisti populo tuo dura, potasti nos vino compuctionis. Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus . » In arcu enim quanto longius trahitur chorda, tanto de eo districtior exit sagitta. Sic nimirum sic extremi judicii dies, quanto longe differtur ut veniat, tanto cum venerit de illo districtior sententia procedit. Idcirco autem nunc diversis cladibus percutimur, ut his correcti paratiores tunc inveniri valeamus. Unde illic praemissum est: « Ostendisti populo tuo dura, » flagella videlicet saeculi, quae secuturum gravius judicii diem praecurrunt. « Potasti nos vino compunctionis, » ut terrena gaudia in lacrymas verterentur. « Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. » Ac si diceret: Hoc tempus
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendo renouemur : quia uita nr̃a dum
lacrimis lauatur. bonis oꝑib exercet᷑. scĩs
meditationib tenditur. ad nouitatẽ suã
sine cessatione reparatur. Beatus gͥ iob
sic sua narrat. ut nr̃a significet. quia sc̃ã
ȩccłia cũ fideles suos conspicit ad uitȩ cul¬
pas redire. eos quos nouitatẽ mentis intue¬
tur ꝑdere. cogitur plorare: Predicator qͥppe
egregius. discipłis dicit. quȩ est eiuĩ nr̃a spes
aut gaudium. aut corona głȩ. ñne uos ante
dñm: Scã gͦ eccłia quasi amissam głam de-¬
plorat. cũ fideles suos ad uitã ueterẽ redire
considerat. Ait enĩ. dicebam. gła mea semꝑ
innouabitur. quia eos quos in se nouȩ uite
militare credidit. uetustis desideriis seruire
cognoscit. Arcus autẽ nomine in sacro
eloquio. aliquando maloꝵ insidiȩ. aliqnͣdo
dies iudicii. aliqnͣdo uͦ ipsa eadem sacra elo¬
quia designantur. Perarcũ quippe insidiȩ
figurantur. sicut ꝑ psalmistam dicitur.

Expanded text:
vivendo renovamur, quia vita nostra dum vivendo renovamur, quia vita nostra dum lacrymis lavatur, bonis operibus exercetur, sanctis meditationibus tenditur, ad novitatem suam sine cessatione reparatur. Beatus igitur Job sic sua narrat, ut nostra significet, quia sancta Ecclesia cum fideles suos conspicit ad vitae veteris 633 culpas redire, eos quos novitatem mentis intuetur perdere, cogitur plorare. Praedicator quippe egregius discipulis suis dicit: Quae est enim nostra spes, aut gaudium, aut corona ncta quippe Ecclesia quasi amissam gloriam deplorat, cum fideles suos ad vitam veterem redire considerat, ait enim: Dicebamque: Gloria mea semper innovabitur. Quia eos quos in se novae vitae militare credidit, vetustis desideriis servire corripuit. Arcus autem nomine in sacro eloquio aliquando malorum insidiae, aliquando dies judicii, aliquando vero ipsa eadem sacra eloquia designantur. Per arcum quippe insidiae figurantur, sicut per Psalmistam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
instaurabitur. Subaudis dicebã. Supenon
quippe sententiȩ coniungit᷑. qđ locutione
continua subinfertur cũ ait. dicebamq. in
nidulo meo moriar. & sicut palma multipli¬
cabo dies. ac deinde subiungit. radix mea
aꝑta ẽ secus aquas. & ros morabitur in
messione mea. gła mea semꝑ innouabitur.
& arcus m̃s in manu mea instaurabitur.
Cunctis uera scientib liquet. qd̾ ad uetustam
urtã uitia ꝑtinent. uirtutes ad nouã. Hinc¬
& enĩ Paulꝰ dicit. exuentes uosueterẽ homi¬
nẽ cum actib suis. & induentes nouũ: Ninc
rursus ait. uetus homo nr̃ simul crucifixꝰ
est. Hinc psalmista tẏpo humani generis
loquens. int̾ malignos sp̃s dep̾hensus dicit.
inueteraui inter om̃s inimicos meos.A
feruore & enĩ mentis. uel inter spiritales¬
inimicos. uel int̾ carnales qͦsq proximos.
ipso aliquomodo uiuendi usu ueterescimꝰ.¬
& ab assumptȩ nouitatis specie fuscamur
Aqua tam̃ uetustate cotidie si studia circũ¬
spectionis inuigilent. orando. legendo bene

Expanded text:
scit.---Subaudis dicebam. Superiori quippe sententiae conjungitur quod locutione continua subinfertur, cum ait: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Ac deinde subjungitur: Radix mea aperta est secus aquas, et ros morabitur in messione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Cunctis vera scientibus liquet quod ad vetustam vitam vitia pertinent, virtutes ad novam. Hinc enim Paulus dicit: Exuentes vos veterem hominem cum actibus suis, et induentes novum . Hinc rursus ait: Vetus homo noster simul crucifixus est . Hinc Psalmista ex typo humani generis loquens, inter malignos spiritus deprehensus dicit: Inveteravi inter omnes inimicos meos . A fervore etenim mentis inimicos, vel inter carnales quosque proximos, ipso aliquo modo vivendi usu veterescimus, et assumptae novitatis specie fuscamur. A qua tamen vetustate spectionis invigilent, orando, legendo, bene
Abbreviated transcription (Latin):
sacram. aliqnͣdo scientiam prauam. aliqnͣdo
tribulationẽ. aliqnͣdo defluentespopłos. ali¬
qnͣdo mentes fidem sequentiũ designare soleq̃
Per aqu̾a quippe scĩ sp̃s infusio designatur.
sicut in eugłio dicitur. qui credit in me sicut
dicit scriptura. flumina aquȩ uiuȩ de uentre¬

Expanded text:
sacram, aliquando scientiam pravam, aliquando tribulationem, aliquando defluentes populos, aliquando mentes fidem sequentium demonstrare solent. Per aquam quippe sancti Spiritus infusio designatur, sicut in Evangelio dicitur: « Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre e
Abbreviated transcription (Latin):
erudiens ꝑ exteriora operũ exempla: Beatꝰ gͥ
iob dicat ex se. dicat ex psona uniuersalis ȩccłiȩ.
qnͣdo secreto ds erat in taber naculo meo Ut
em̃ demonstraret quantũ intus ꝓficeret. se¬
creto dm̃ fuisse in suo taber naculo perhibet.
ut etiã ostendat rectitudinis oꝑa. quantum
extrinsecus custodiuit. adiungit. Quando¬

Expanded text:
erudiens per exteriora operum erudiens per exteriora operum Job dicat ex se, dicat ex persona universalis Ecclesiae: Quando secreto Deus erat in tabernaculo meo. Ut enim demonstret quantum intus profecerit, secreto Deum fuisse in suo tabernaculo perhibet. Ut etiam ostendat rectitudinis opera quantum extrinsecus custodivit, adjungit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
conspicabiles sumꝰ. Unde scĩ om̃s foris se intꝰq
circũspiciunt. & uel rep̾hendendos se exterius.
uel iniquos se interiꝰ uideri inuisibilit᷑ timent.
Hinc est qd animalia quȩ ꝑ ꝓphetã uidentur.
in circũitu & intus plena oculis esse memo¬
rantur. Quisquis enĩ exteriora sua honeste
disponit. sed interiora negligit. in circũitu¬
oculos habet. sed intus ñ habet. Scĩ uͦ omnes
quia & exteriora sua circũspiciunt. ut bona de
se exempla frib p̃beant. & interiora sua ingi¬
lanter attendant. quia sese irreꝓbabiles int̾ni¬
placeant in sua interna componunt. sicut ꝑ
psalmistã qͦ de scã eccłia dicitur. om̃is gła
eiꝰ. filiȩ regum ab intus. Sed quia exteriora
sua etiã irrep̃hensibilia custodit. iure de ea¬
subdidit. in simbriis aureis. circumamicta
uarietate: ut & pulcra intus sibi sit. & aluis
foras. & se ꝓuehens ꝑ internã głam. & alios

Expanded text:
conspicabiles sumus. Unde et sancti omnes foris 614 se intusque conspicabiles sumus. Unde et sancti omnes foris 614 se intusque circumspiciunt, et vel reprehendendo se exterius, vel iniquos se interius videri invisibiliter timent. Hinc est quod animalia quae per prophetam videntur, in circuitu et intus plena oculis esse memorantur . Quisquis enim exteriora sua honeste disponit, sed interiora negligit, in circuoculos habet, sed intus non habet. Sancti vero omnes, quia et exteriora sua circumspiciunt, ut bona de se exempla fratribus praebeant, et interiora sua vigilanter attendunt, quia sese irreplaceant, in sua interna componunt, sicut per Psalmistam quoque de sancta Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . Sed qua exteriora sua etiam irreprehensibilia custodit, subdidit: In fimbriis aureis circumamicta varietate, ut et pulchra intus sibi sit, et aliis foris; et se provehens per internam gloriam, et alios
Abbreviated transcription (Latin):
sicut fui in dieb adolescentiȩ meȩ. quando
secreto ds̃ erat in tabernaculo meo. Quid
hoc loco tabernaculũ. nisi habitationẽ m̃tis
accipimꝰ: Quia ꝑ om̃e qđ cogitando agimꝰ.
in consilio nr̃i cordis habitamꝰ: Quisquis
autẽ mandata dĩ tacitꝰ cogitat. secreto ds̃ illi
in tabernaculo ẽ. Habitationẽ & em̃ cordis
sui ante dĩ esse oculos uiderat. qui dicebat.
& meditatio cordis mei. in conspectu tuo sẽꝑ.
Exteriora namq oꝑa patent oculis hominũ.
longe uͦ in comparabilit interiores ac supti¬
lissimȩ cogitationes nr̃ȩ patent oculis dĩ.
Omĩa enĩ sicut scriptũ est. nuda & aꝑta sunt
oculis eiꝰ. Et sepe in exteriori oꝑe ante oculos
hominũ. inordinati apparere metuimus. &
interiori cogitatione illiꝰ respectũ ñ metuimꝰ
quẽ uidentem omĩa ñ uidemꝰ. Multo enĩ ma¬
gis intrinsecꝰ d̾o. quã extrinsecus hominib

Expanded text:
Sicut fui in diebus adolescentiae meae, quando Sicut fui in diebus adolescentiae meae, quando secreto Deus erat hoc loco tabernaculum, non habitationem mentis accipimus? quia per omne quod cogitando agimus, in consilio nostri cordis habitamus. Quisquis autem mandata Dei tacitus cogitat, secreto Deus illi in tabernaculo est. Habitationem etenim csui ante Dei esse oculos viderat, qui dicebat: Et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper . Exteriora namque opera patent oculis hominum, longe vero incomparabiliter interiores ac subtilissimae cogitationes nostrae patent oculis Dei. Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt oculis ejus . Et saepe in exteriori opere ante oculos hominum inordinati apparere metuimus, et in interiori cogitatione illius respectum non metuimus, quem videntem omnia non videmus. Multo enim magis intrinsecus Deo quam extrinsecus hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
De hac eiꝰ etate dño dicitur. adolescentulȩ
dilexerunt te: Aniuersȩ quippe ȩcłiȩ. quȩ
unã catholicam faciunt adolescentulȩ uo-¬
cantur. Non iam uetustȩ ꝑculpã. s nouelle
ꝑ grãm. ñ senio steriles. sed ȩtate mentis ad
spiritalem congruȩ sȩcunditatẽ. Tunc gͦ cum
dieb illis ȩccłia quasi quodã senio debilitate
ꝑ predicationẽ filios parere ñ ualet. remini¬
scitur fȩcunditatis antiquȩ dicens. sicut fui
in dieb adolescentiȩ meȩ. qu̾ãuis post eosdem
dies quib deprimitur. iam tam̃ circa ipsum
finẽ tempoꝵ grandi p̾dicationis uirtute robo¬
retur. Nam susceptis ad plenũ gentib. omñe
israheliticũ popłm qui tunc inuentus fuerit.
in fidei sinũ trahit. Scriptũ quippe ẽ. donec
plenitudo gentiũ introiret. & sic om̃is isrł
saluus fieret: Sed ante illa tempora. erunt dies
in quib ab aduersariis paululũ uidebitur
oppressa. cũ & hoꝵ dierũ reminiscit᷑ dicens.

Expanded text:
etate Domino dicitur: Adolescentulae dilexerunt te. Universae quippe Ecclesiae, quae unam catholicam faciunt, adolescentulae vocantur. Non jam vetustae per culpam, sed novellae per gratiam. Non senio steriles, sed aetate mentis ad spiritualem congruae fecunditatem. Tunc ergo cum in diebus illis Ecclesia quasi quodam senio debilitata, per praedicationem filios parere nscitur foecunditatis antiquae dicens: Sicut fui in diebus adolescentiae meae. Quamvis post eosdem dies quibus deprimitur, jam tamen circa ipsum finem temporum grandi praedicationis virtute roboretur. Nam susceptis ad plenum gentibus, omnem Israeliticum populum, qui tunc inventus fuerit, in fidei sinum trahit. Scriptum quippe est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Sed ante illa tempora erunt dies in quibus ab adversariis paululum videbitur oppressa, cum et horum dierum reminiscitur, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tabernaculo meo. Sicut uniꝰcuiꝰq hominis.
sic scȩ eccłiȩ ȩtas describitur: Paruula quippe
tunc erat. cũ a natiuitate recen u̾bũ uitȩ p̃dicare.
ñ poterat: Hinc enĩ de illa dicitur. soror nr̃a par-¬
uula est. & ubera ñ habet. quia nimirũ scã
ȩccłia priꝰ quã ꝓficeret ꝑ incrementa uirtutis.
infirmis quibq auditorib p̃bere ñ potuit
ubera p̾dicationis. Adulta uͦ eccłia dicit᷑. qnͣdo
dĩ uerbo copulata scõ repleta sp̃u. ꝑ p̾dicatio¬
nis ministeriũ in filioꝵ conceptione fȩtatur.
quos exhortando partunt. conuertendo parit

Expanded text:
bera non habet. Sicut uniuscujusque hominis, sic sanctae Ecclesiae aetas describitur: parvula quippe tunc erat, cum a nativitate recens verbum vitae praedicare non poterat. Hinc enim de illa dicitur, Soror nostra parvula est, et ubera non habet, quia nimirum sancta esia priusquam proficeret per incrementa virtutis, infirmis quibusque auditoribus praebere non potuit ubera praedicationis. Adulta vero Ecclesia dicitur quando Dei verbo copulata, sancto repleta Spiritu, per praedicationis ministerium in filiorum conceptione fetatur, quos exhortando parturit convertendo parit