comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo enim sine spũ potestes segratia
lum pacem & gratiam legimus patris & fi
fidelis auguste : Decaritate enim dictum est
subir& accipiamus caritatem patris eadem
caritas quȩ patris &iam filiest: ipseenim dixit.
qui mediligit diligitur a patremeo &egodili¬
gameu quȩ est enim caritas filinisi qui a pro
nobis obtullit & suo sanguine nos redemit:
eadem autem caritas & inpatre est quiascrip
filium. Et filius ipsese tradit: seruatur cari¬
tas nec leditur pi&ces: Nullacenimest pi¬
&cctis iniuria ubinullacest᷑ rationiserum¬
natra didit uolentem tradidit offerentẽ
Nonutique ad poenam perfilium sedad
gratiam : si discutis facti meritum interro¬
gac pi&cctis uocabulum Uarelectionis
unitatem hanc diuine caritatis euidenter
ostendit: quicc& pater tradidit filium
et filius ipsese tradidit: Pater t̾radidit
qui se tradiditprome : Tradidit in quid si grati¬
ae quidarguo simiuriȩ plus debeo: sed sicut pat̃

Expanded text:
Quomodo enim sine Spiritu potest esse gratia, lum pacem et gratiam legimus Patris et Fim, et communionem, fidelis Auguste. De charitate enim dictum est: i . Accepimus charitatem Patris. Eadem charitas quae Patris, etiam Filii est. Ipse enim dixit: Qui me diligit, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum . Quae est enim charitas Filii, nisi quia se pro nobis obtulit, et suo sanguine nos redemit ? Eadem autem charitas et in Patre est, quia scriFilium, et Filius ipse 627 se tradidit. Servatur charitas, nec laeditur pietas; nulla est enim pietatis injuria, ubi nulla est traditionis aerumna. Tradidit volentem, tradidit offerentem, non utique ad poenam Pater Filium, sed ad gratiam. Si discutis facti meritum, interroga pietatis vocabulum. Vas electionis unitatem hanc divinae charitatis evidenter ostendit; quia et Pater tradidit Filium, et Filius ipse se tradidit. Pater tradidit,Qui se tradidit pro me . Tradidit, inquit. Si gratiae, quid arguo? si injuriae, plus debeo. 130. Sed sicut Pater
Abbreviated transcription (Latin):
irdunt : finditura quasi arrius dentem in presserit
effluit siaculeũ suũ malicuius uas fotinus infixe¬
rit: Vile figmentũ sumus citouicia sentimus sed
nemodicit figulo quid me fecisti sic: Nã& siuile
uas nostrũ aliud tamen in honore aliud incon¬
tumeliccest: Noliergo aperire laccumtium no¬
li fodere uicus adque criminib: nequis dicat
Lacum ceperuit &effoditillum & incidit info¬
teum sedere consueuit: Ibieum samaritana il¬
la quȩ credidit Illaquȩ coquam haurire cupi¬
ebat inuenit: quamuis maneuenire debueris
tamen &iam siscrius ueneris &ĩam sextecho¬
rac ihm fcctigatũ exitinere inuenis: Fatiga¬
tus est sedinte quictediu quȩ siuit: tuccillũ
tam diu in credulitas fatigauit non offendi¬
tur Tamensimo do uenias paitbiber eclatu¬
rus : Bibit autem non aquam pr&ermeantis
riuoli sed salutem tuam bibit affectutuum bi¬
bit calicem: hocest passionem illamtuorum

Expanded text:
odunt. Funditur aqua, si Arius dentem impresserit: odunt. Funditur aqua, si Arius dentem impresserit: effluit, si aculeum suum in alicujus vas Photinus infixerit. Vile figmentum sumus, cito vitia sentimus. Sed nemo dicit figulo: Quid me fecisti sic ? Nam etsi vile vas nostrum, aliud tamen in honore, aliud in contumelia est. Noli ergo aperire lacum tuum, noli fodere vitiis atque criminibus, ne quis dicat: Lacum aperuit, et effodit eum: et incidit in foteum sedere consuevit. Ibi eum Samaritana illa quae credidit, illa quae aquam haurire cupiebat, invenit . Quamvis mane venire debueris, tamen etiamsi serius veneris, etiam sexta hora Jesum fatigatum ab itinere invenies. Fatigatus est, sed in te; quia diu te quaesivit, tua illum tamdiu incredulitas fatigavit. Non offenditur tamen, si modo venias: petit bibere, daturus. Bibit autem non aquam praetermeantis rivuli, sed salutem tuam: bibit affectum tuum, bibit calicem, hoc est, passionem illam tuorum
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite thesauri tareuobis thesauros interraubi
erugo & tinecc exterminat &ubifures effodiunt
& furantur : Furem uidelic& inmundum spmes¬
se significat : quimn bonorum operum luce gradi¬
entib non porsit obripere: intenebris autem
seculcrium cupiditatũ & inter oblectamentec
terrestriũ siquẽ coeperit uoluptatũ omniuir¬
tutis aernȩ flore dispoliat: Et ideo dñsdicit
Thes auri zateuobis thes auros incelo ubineque
erugo nequ& inecc extermineet &ubi fures non
effodiunt & furantur : Vbienim fuerit thesau¬
rustuus. illicerit & cortuum: Erugo nostra lasci¬
uia est : erugo nostra libido est. Erugo nostralu¬
xories est. que flacgitiorum sordib aciem men¬
tis obducunt: Tmeccrursus nostra arrius est
ł mec nostra fotinus est qui scm ecdesiȩ uesti¬
mentũ impi&cete succ scindunt. Et unitatem
diuinȩ potestatis indiuidu am separare cupienter.
sacrilego morsu praiosum fidei uelcmen obru¬

Expanded text:
Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra, ubi Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra, ubi aerugo et tinea exterminat, et ubi fures effodiunt et furantur . 163. Furem videlicet immundum spiritum esse significat, qui in bonorum operum luce gradientibus non possit obrepere: in tenebris autem saecularium cupiditatum, et inter oblectamenta terrestrium si quem ceperit voluptatum, omni virtutis aeternae flore despoliet. Et ideo Dominus dicit: Thesaurizate vobis thesauros in coelo: ubi neque aerugo neque tinea exterminat; et ubi fures non effodiunt et furantur. Ubi enim fuerit thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum. 164. Aerugo nostra lascivia est, aerugo nostra libido est, aerugo nostra luxuria est, quae flagitiorum sordibus aciem mentis obducunt. Tinea rursus nostra Arius est, tinea nostra Photinus est, qui sanctum Ecclesiae vestimentum impietate sua scindunt; et unitatem divinae potestatis 634 individuam separare cupientes, sacrilego morsu pretiosum fidei velamen obr
Abbreviated transcription (Latin):
a crnã hic fons utique gratia spiritalis est. Falius
nȩ significccri magnitudinis unitatem̃ Necpos
sexpm̃ &iam aper fidis sontem ne gecricum fons
dicatur & spr Et sicut flumen dicitur sp̃s ita& pa¬
ter dixit Ec ceego decurro muos sicut fluuius pa¬
os & sicut torrens mnundans gloriam gentium
Quis autem dubit& flumenesse difilium deqo
adernae uitȩ flumina profluebant᷑ ꝑonaer¬
gõ aquec spiritedes gratice quis hunc fontei
dabit pectorimeo Inmesaliat in mefluant:
uitȩ largitor aernae superfluat in nobis fons
iste noneffluat: Dicitenim sapienticc: ꝑibe.
aquã d&uis uasis & deputeorũtuorum sontib
inque plateistuis superfluant aquȩ tuae quo¬
modo hanca quã tenebo neeffluant nclabantũ
quomodo uasmeu conserucbo Nequapȩn& rans
rima peccati Mernȩ uitȩ distill& humorem. Do¬
cenos dñe ihũ docesicut docuistia postolos tuoshoens:

Expanded text:
aeternam . Hic fons utique gratia spiritalis est fluvius aeternam . Hic fons utique gratia spiritalis est fluvius nae significari magnitudinis unitatem, nec posse Christum etiam a perfidis fontem negari; cum fons dicatur et Spiritus. Et sicut flumen dicitur Spiritus, ita et Pater dixit: Ecce ego decurro in vos, sicut fluvius pacis, et sicut torrens inundans gloriam gentium . 633 Quis autem dubitet flumen esse vitae Dei Filium, de quo aeternae vitae flumina profluebant? 162. Bona ergo aqua, spiritalis gratia: quis hunc fontem dabit pectori meo? In me saliat; in me fluat vitae largitor aeternae. Superfluat in nobis fons iste, non effluat. Dicit enim sapientia: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus, inque plateis tuis superfluant aquae tuae . Quomodo hanc aquam tenebo, ne effluat, ne labatur? Quomodo vas meum conservabo, ne qua penetrans rima peccati, aeternae vitae distillet humorem? Doce nos, Domine Jesu, doce sicut docuisti apostolos tuos, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ficationib: septem spiritalium sicut esaias dixit :
significatur plenitudo uirtutũ . Sp̃s sapientiae
& intellectus sp̃s consilii ad queuir tutis : Sp̃scog¬
nitionis adquepi&atis sp̃s timoris di: Vnuergo
flumen sed multi: spiritediũ donorũ meactus:
hocigitur flumen exit ex fonteuitae: nechicrur¬
sus sensum tuuꝰ ad inferiora d&orquecs quia quȩ¬
dam diuersitas uid&ur esse fontis & fluminis:
& tamen ad omnia prospexit scriptura diuina
ne in fir mitces humani caper&ur ingenii uili¬
tate sermonum: Proponastibi lic& quod iuis
flumine fonte est. unius naturȩ. unius splendoris
patre essesubstantiae imius dccritatis & gloriae:
Cccpiam fidele compendiũ deunitate uirtutis.
nec uerebor aliquã dediuersitate magnitudi¬
nis quȩ stionem Nam&iam in hoc nobis seriptu¬
ra prospexit dicitenim difilius: quibiberit dece¬
qua quam daboei fit meo fonsaqueralientis muita

Expanded text:
ficationibus septem spiritalium, sicut Esaias dixit , ficationibus septem spiritalium, sicut Esaias dixit , significatur plenitudo virtutum: spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii atque virtutis, spiritus cognitionis atque pietatis, spiritus timoris Dei. Unum ergo flumen, sed multi spiritalium donorum meatus. Hoc igitur flumen exit ex fonte vitae. 160. Nec hic rursus sensum tuum ad inferiora detorqueas, quia quaedam diversitas videtur esse fontis et fluminis; et tamen ad omnia prospexit Scriptura divina, ne infirmitas humani caperetur ingenii vilitate sermonum. Proponas tibi licet quodvis flumen, e fonte est; unius tamen naturae, unius splendoris Patre esse substantiae, unius claritatis et gloriae. Capiam fidele compendium de unitate virtutis, nec verebor aliquam de diversitate magnitudinis quaestionem. Nam etiam in hoc nobis Scriptura prospexit; dicit enim Dei Filius: Qui biberit de aqua, quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam
Abbreviated transcription (Latin):
iudicent : Discant non solum aquam sed&iam flu¬
& flumen maximũ quod secundum hebreosde
ihũ fluxit internis utoresȩ peaccepimus pro¬
phaccm: Magnum hoc flumen quod fluitsẽ¬
per &numquam defecit: Nec solum flumen
sed &iam ꝓfusi imp&cus & magnitudinis. redip¬
dantis. sicut &iam dauid dixit. quic fluminis
imp&us laxificat ciuitatem di Neque enim
uii terrestris abluitur : gedille exuite fonte
hausto millis caelestibus thronis dominationi¬
bus & potestatibus angelis & arcangelis redunda¬
tius uid&ur efflucre pleno septem uirtutũ
spiritalium feruens mecctu: Sienim fluui¬
usriparum editis super fusus exundat : quan
Cũ reliqua tam quã instriora nostrȩ men¬
tis aruac praestringat caelestem illam creatura¬
rum naturam effusiore quadam scificationis
ubertate lauificat : Nec moueat quod uel hic di¬
xit flumina uel alibi septem sp̃s: his enim sciꝰ¬

Expanded text:
judicent, discant non solum aquam, sed etiam flujudicent, discant non solum aquam, sed etiam fluSpiritus sanctus, et flumen maximum, quod secundum Hebraeos de Jesu fluxit in terris, ut ore Esaiae accepimus prophetatum . Magnum hoc flumen, quod fluit semper, et numquam deficit. Nec solum flumen, sed etiam profusi impetus, et magnitudinis redundantis, sicut etiam David dixit: Quia fluminis impetus laetificat civitatem Dei . 158. Neque enim  fluvii terrestris abluitur: sed ille ex vitae fonte haustu, in illis coelestibus Thronis, Dominationibus et Potestatibus, Angelis et Archangelis redundantius videtur effluere, pleno septem virtutum spiritalium fervens meatu. Si enim fluvius riparum editis superfusus exundat, quantocum reliqua tamquam inferiora nostrae mentis arva perstringat, coelestem illam creaturarum naturam effusiore quadam sanctificationis ubertate laetificat! 159. Nec moveat quod vel hic dixit flumina , vel alibi septem spiritus ; his enim sancti
Abbreviated transcription (Latin):
hocloco patrem uolunt tantum modo fontẽ
significatum quã quam uidecent quid scriptu¬
pud patrem filius qnm uerbũ apud dr̃ quode¬
rat in principio &erat apud dm̃ Sed siue patrem
quis hoc loco siuc siliũ intellegat fontem. Fontem
utique intellegimus non coquȩ istius quȩ creata
nim a quauiuac propterecdñs dicit: Siscires do¬
numdĩ & qui s est quidicit tibi damihi bibere : tupe¬
tis ses ab eo & dediss& tibi aquam uiuam: Hanca quã
sitiuit animadauid : hacrum fonte aquarum desi¬
derat ceruus nonsitiens ueneno serpentum: Cliua
est enim gratia spiritales coquodmentes interna
purific& omnei i animi peccatum abluat occulto¬
rum que mund& errorem:
ed nequis forte tamquam pausillitatem sps re¬
darguat & hincuellit quandam facere distantia
magnitudinis quod a qua portio uideatur esse fon¬
tis exiguac quam quam creccturarũ exemplaomi¬
nime diuinitati aptandec uidecentur : Tamenne
quid ex hac quoque creccturȩ comparatione pre¬

Expanded text:
hoc loco Patrem volunt tantummodo per fontem significatum, quamquam videant quid Scriptupud Patrem Filius; quoniam Verbum apud Deum, quod erat in principio, et erat apud Deum. 154. Sed sive Patrem quis hoc loco, sive Filium intelligat fontem; fontem utique intelligimus non aquae istius, quae creaturnim aqua viva. Propterea Dominus dicit: Si scires donum Dei, et quis est qui dicit tibi: Da mihi bibere; tu petisses ab eo, et dedisset tibi aquam vivam . 155. Hanc aquam sitivit anima David . Harum fontem aquarum desiderat cervus, non sitiens venena serpentum. Viva est enim aqua gratiae spiritalis, eo quod mentis interna purificet, et omne animi peccatum abluat, occultorumque mundet errorem. ed ne quis forte tamquam pusillitatem Spiritus redarguat, et hinc velit quamdam facere distantiam magnitudinis, quod aqua portio videatur esse fontis exigua: quamquam creaturarum exempla minime divinitati aptanda videantur; tamen ne quid ex hac quoque creaturae comparatione prae
Abbreviated transcription (Latin):
usuita & sps ses est uita: dixit enim io hannesquod
erat ab inicio quod audiuimus & quodiudimus&
oculis nostris ꝑspeximus & manus nostrae scrutoc¬
tesunt de uerbo uitȩ & uita apparuit & iudimus
& testamur & adnuntiamus uobis deuita quȩ erat

Expanded text:
us, vita Spiritus sanctus. Dixit enim Joannes: Quod erat ab initio, quod audivimus et quod vidimus, et oculis nostris perspeximus, et manus nostrae scrutatae sunt de Verbo vitae: et vita apparuit, et vidimus et testamur et annuntiamus vobis de vita, quae erat
Abbreviated transcription (Latin):
quianemo inferior. superioris scrutatur inter¬
na diuinae enim solius est potestactis occultec
neuisse:
tatur. cuius propri&acte sermonis id ex primitu
utidecctur nihiles se quodnesciat. quemnihil
praderit: Deniqueille electus cexpõ instructur
abspũest : Nam sicutipse testatur perspindiuim
cognitionem consecutus arcani ostendit quia no

Expanded text:
quia nemo inferior superioris scrutatur interquia nemo inferior superioris scrutatur interna; divinae enim solius est potestatis occulta novisse. ilius: cujus proprietate sermonis id exprimitur; ut videatur nihil esse quod nesciat, quem nihil praeterit. 129. Denique ille electus a Christo, instructus ab Spiritu est. Nam sicut ipse testatur, per Spiritum divini cognitionem consecutus arcani, ostendit quia et
Abbreviated transcription (Latin):
quod cognoscat quȩ sunt in hominũ tique ra¬
tionabile quod c&eris animȩ uistutib superei
n& quod prȩcipue natura hominis aestimatur:
quodest igitur sp̃ir qui altecdi nouit ꝑquem ds̃on¬
ni potens reuelatur : Nunquid plenitudmedi¬
nitatis inferior est. qui e iusdem cũ patresubstan¬
tiae &iam hocexemplo probatur: autaliquidigi¬
rat quinouit consilicdi & mistericceius ab mio
abs condita : Quid est quod nesciat quinouit om
taur ut discat id quodignore: anteprȩrũ sit.
quia reuelabit nobis ds̃ per spmsuum simulutV
diceres quia nouit sps quȩ nobis per ipsum spmre
minis sps nouit quȩ hominis sunt . & antequeescru¬
t&ur nouit᷑ potest pealiquid diesse quod spr dines¬
rit sed nouerit pernaturam: Non quo accedens in
id quoque dedõ scriptumest. ẽo quod sit scrutator
cordis & reñ : Ipse enim dixit : Egosum scrutanscor¬
dec &renes : etum defiliodi habes codhebreosqi
scruator est animi & cogitationis: Vndeliquo

Expanded text:
quod cognoscat quae sunt hominis? Utique rationabile, quod caeteris animae virtutibus supereminet, et quo praecipua natura hominis aestimatur. Quid est igitur Spiritus, qui alta Dei novit, per quem Deus omnipotens revelatur. Numquid plenitudine divinitatis inferior est, qui ejusdem cum Patre substantiae etiam hoc exemplo probatur? Aut aliquid ignorat, qui novit consilia Dei, et mysteria ejus ab initio abscondita? Quid est quod nesciat, qui novit outetur, ut discat id quod ignoret; 658 ante praemisit quia revelavit nobis Deus per Spiritum suum: simul ut disceres quia novit Spiritus quae nobis per ipsum Spiritum minis spiritus novit quae hominis sunt, et antequam scrutetur novit, potestne aliquid Dei esse, quod Spiritus Dei nesrit, sed noverit per naturam: non quod accidens in id quoque de Deo scriptum est, eo quod sit scrutator cordis et renum. Ipse enim dixit: Ego sum scrutans corda et renes . Etiam de Filio Dei habes ad Hebraeos: Qui scrutator est animi et cogitationis . Unde liquet
Abbreviated transcription (Latin):
sunt trinitatis. Denique idem estdr quiopera¬
tur omniacinomnibus. ut scias quianon est dis
per spm sermosacpientiae: Alii sermo scientiae
secundum eundem spm̃. alterifides in eodem spũ
Alii gratia curationũ in uno spũ. aluo peratiouir

Expanded text:
s Trinitatis. 139. Denique idem est Deus qui operas Trinitatis. 139. Denique idem est Deus qui operatur omnia in omnibus; ut scias quia non est discper Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem Spiritu, alii gra
Abbreviated transcription (Latin):
Pater gratiastibi ago quic audistime: quomi¬
doaudiuit paterfiliũ cumfilius nihilcdpatre
insuperiorib: dela :aro sitlocutus acneputaro
quia semel cpatre auditus est filius addidit
Et egosciebam quia semper in eaudis ergonon
subiectȩ oboedientiȩ sedunitatis auditus est sei¬
piternȩ gimiliter̃ igitur &ccudire a patrespra
docuit nor sps scĩ filium dĩ imaginem esse muisi¬
bilis di & splendorem gloriae & caracter substan¬
tiae eius Sps enim & in patriarchis & in prophe¬
tis locutus est. & ccpostolis Denique tunc per¬
fectiores essecoeperunt. posteaquam spm̃ rece¬
perunt. Nulla cergo distantia diuinȩ uirtutir
& gratiae namlic& diuisiones gratiarum sint
Idemtamen spr: & diuisiones mysteriorums in
dem autem dnis. Et diuisiones operationũ sin
Idem tamen dr̃ qui operatur omnic inomnib:
Diuisiones sunt munerum. non separationes¬

Expanded text:
Pater, gratias tibi ago, quia audisti me . QuomoPater, gratias tibi ago, quia audisti me . Quomodo audivit Pater Filium, cum Filius nihil ad Patrem in superioribus de Lazaro sit locutus? Ac ne putares quia semel a Patre auditus est Filius, addidit: Et ego sciebam quia semper me audis . Ergo non subjectae obedientiae, sed unitatis auditus est sempiternae. 138. Similiter igitur et audire a Patre Spirdocuit nos Spiritus sanctus Filium Dei imaginem esse invisibilis Dei, et splendorem gloriae, et characterem substantiae ejus , Spiritus enim et in patriarchis et in prophetis locutus est: et apostoli denique tunc perfectiores esse coeperunt, posteaquam Spiritum receperunt . Nulla ergo distantia divinae virtutis et gratiae; nam licet divisiones gratiarum sint, idem autem Spiritus: et divisiones ministeriorum sint, idem autem Dominus: et divisiones operationum sint, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus . Divisiones sunt munerum, non separatione
Abbreviated transcription (Latin):
non potest filius feccere Nisi quodaudierit᷑ pec¬
trem quia in aer numest permanens diuerbũ.
necumquam paterfilio operatione diuiditur.
Et quod operatur filius sciat patrem uelle & quod
siliũ putaresoporis erredistantiam ged eius demo¬
perationis crederes unitatem Et opera in quið
quȩ ego feccio ipsefeccit. Etrursus nedis qrdionem
aliquã in operis distinctione sentires. gedidem
uelle idem feccere. Idemposse patrem & filium
iudicares. Dicit tibis apientic de patre. Quȩcum¬
queenim ille fecerit eadem & filius facit᷑ similitꝰ
Nonergo aliqui prior uel secundus estactus. sedi¬
dem unus operationis effectus est : etideo nihil
a seposse facere filius dicitur quicca patre nonpo¬
ratio non secernitur. Vnde&iam eaquȩ loquitꝰ
audire apatredicitur quid sidoceo quia & pater
audit filium sicut & filius audit patrem hacber
enim scriptum in euangelio quicdicit filius.

Expanded text:
non potest Filius facere, nisi quod audierit a Panon potest Filius facere, nisi quod audierit a Patre; quia in aeternum est permanens Dei Verbum , nec umquam Pater a Filii operatione dividitur: et quod operatur Filius scit Patrem velle: et quod Filium putares operis esse distantiam, sed ejusdem operationis crederes unitatem: Et opera, inquit, quae ego facio, ipse facit . Et rursus ne discretionem aliquam in operis distinctione sentires, sed idem velle, idem facere, idem posse Patrem et Filium judicares, dicit tibi Sapientia de Patre: Quaecumque enim ille fecerit, eadem et Filius facit similiter . Non ergo alicui prior vel secundus est actus, sed idem unius operationis effectus. Et ideo nihil a se posse facere Filius dicitur; quia a Patre non posancti operatio non secernitur. Unde etiam ea quae loquitur. audire a Patre dicitur. 137. Quid si doceo quia et Pater audit Filium, sicut ut et Filius audit Patrem? Habes enim scriptum in Evangelio, quia dicit Filius:
Abbreviated transcription (Latin):
tradita sunt a patremeo. Omnic patris heb&
filius quia iterũ ait Omnia quȩ pater hab& me¬
a sunt Et quȩ accepit ipseper unitatem naturę
rea dixidemeo accipi& & adnuntiabit uobir qoo
ergolo quitur spr filiest quod dedit filius pa¬
tris est Itacnihilase: ut filius loquitur aut sps
quiccnihil extrase trinitas loquitur quod si ad
infirmitatem sp̃s scĩ & quandam corporeae simi¬
litudinem uilitatis id diriucre contendccs. &iã
cdfili mniuricem diriuebis quicc& dese filius dixit
sicut ccudio & iudico & non potest aliquid facere
filius iisi quod uiderit facientem patre sieni
uerum est. Uerum est quod dixit filius omnia
quȩ hab& pater mea sunt: Et̃ secundũ diuinita¬
tem unumest cumpatre filius. Vnuper subs¬
tantiam naturalem nonunus secundũ sabelli¬
ana perfidiã: quod unum uti que est persubstan¬
tiae propriaatem. Non potest separari . Etideo

Expanded text:
tradita sunt a Patre meo . Omnia Patris habet tradita sunt a Patre meo . Omnia Patris habet Filius; quia iterum ait: Omnia quae Pater habet mea sunt . Et quae accepit ipse per unitatem naturae, rea dixi, de meo accipiet, et annuntiabit vobis . Quod ergo loquitur Spiritus, Filii est: quod dedit Filius, Patris est. Ita nihil a se aut Filius loquitur aut Spiritus, quia nihil extra se Trinitas loquitur. 135. Quod si ad infirmitatem Spiritus sancti, et quamdam corporeae similitudinem vilitatis id derivari contendas; etiam ad Filii injuriam derivabis; quia et de se Filius dixit: Sicut audio, judico; et, Non potest aliud facere Filius, nisi quod viderit facientem Patrem . Si enim verum est, sicut verum est, quod dixit Filius: Omnia quae Pater habet, mea sunt ; et secundum divinitatem unum est cum Patre Filius, unum per substantiam naturalem, non unus secundum Sabellianam perfidiam. Quod unum utique est per substantiae proprietatem, non potest separari; et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
lis auditus est: Quienim loquitur linguis non
hominibus inquid loquitur seddo: nemoenim
audit spũenim loquitur misteriac: ergo simho
minibus non semper ecuditus est corporcelis . In
dotui firmitactis humanȩ sonitus & quedam
organe exigis carnclis auditur. cumideo audi¬
redicatur ut scire credcctur : Nos enim id sei¬
mus quod audierimus & ante ccudimus ut scire
possemus: Indo autem quie nouit omnioc an¬
tequam fiant. scientiam prȩcedit auditum Itec¬
que ut quoduelit pater filium nonignoraredica¬
mus ccudisse memoramus sedmn dõ Nonsonus
neque sy lleba quȩ significccresolent indicium uo¬
luntatis. seduo luntatis unitas diuinis quidem in¬
tellegitur arcanis. nostris autem significatur in¬
dicus quidest ergo nonenim cseloquitur hoceq
non sine melo quitur. quicc loquitur ueritatem
sapientiam cedspirat Non sine patreloquitur qͦi
accepit ccpatre filius quia ipsedixit omnia mihi

Expanded text:
lis auditus est: Qui enim loquitur linguis, non lis auditus est: Qui enim loquitur linguis, non hominibus, inquit, loquitur, sed Deo. Nemo enim audit, Spiritu autem loquitur mysteria . 132. Ergo si in hominibus non semper auditus est corporalis; in Deo tu infirmitatis humanae sonitus, et quaedam organa exigis carnalis auditus; cum ideo audire dicatur, ut scire credatur? Nos enim id scimus quod audierimus, et ante audimus, ut scire possimus: in Deo autem qui novit omnia antequam fiant, scientia praecedit auditum. Itaque ut quod velit Pater, Filium non ignorare dicamus, audisse memoramus: sed non in Deo sonus, neque syllaba, quae significare solent indicium voluntatis; sed voluntatis unitas divinis quidem intelligitur arcanis, nostris autem significatur indiciis. 133. Quid est ergo: Non enim a se loquetur? Hoc est, non sine me loquitur; quia loquetur veritatem, sapientiam aspirat. Non sine Patre loquitur, quaccepit a Patre Filius, quia ipse dixit: Omnia mihi
Abbreviated transcription (Latin):
tensione sps & iustutedi: Probatũ estigitur qua
sicut ds ncuit quȩ suac sunt᷑. itac& silius quȩdi sunt.
Ita&iam sps reuelccuit: Exunoenim spũperunũ
filiũ inunumpatrẽ cognicionostra procedit. exu¬
nopatre perunũ filium in unui spm scmn: Bonitas
& scificacio & impericde nis aernȩ traditur po¬
testatis: Ybiergo ostensio sp̃r. ibi diuirtur nec
potest esse discrecio ubi opur unu est
&ideo quod loquitur filiur
loquitur
& pceter: & quod paotes
enim loquitur cqe hocest non sineme a & patris
communione : Neque enim diuisus acsepastitus est
sps sed quȩ audit loquitur : audit uidelic& peru¬
nitatem substantiae & propri&ectem scientiae :¬
eque enim foraminib: aliquibus corporalib:
secipit ccuditum : Et quibusdam diuinac modulis
carnclibus uoxresultat uelccudit id quodigno¬
rat: qnm̃ in rebus humcnis scienciam plerum¬
que auditus operatur & tamen nec inipsis homi¬
nib: semper colloquium corporale aut carna¬

Expanded text:
robatum est igitur quia sicut Deus nobis quae sua sunt, ita et Filius quae Dei sunt, ita etiam Spiritus revelavit. Ex uno enim Spiritu per unum Filium in unum Patrem cognitio nostra procedit: et ex uno Patre per unum Filium in unum Spiritum sanctum bonitas et sanctificatio et imperiale jus aeternae traditur potestatis. Ubi ergo ostensio Spiritus, ibi Dei virtus: nec potest esse discretio, ubi opus unum est. Et ideo quod loquitur Filius, loquitur 659 et Pater: et quod Pater enim loquetur a se , hoc est, non sine mea et Patris communione; neque enim divisus ac separatus est Spiritus, sed quae audit, loquitur: audit videlicet per unitatem substantiae, et per proprietatem scientiae. Neque enim foraminibus aliquibus corporalibus recipit auditum, et quibusdam divina modulis carnalibus vox resultat, vel audit id quid ignorat; quoniam in rebus humanis scientiam plerumque auditus operatur, et tamen nec in ipsis hominibus semper alloquium corporale, aut carna
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc uel patri probauerimus uel filio uel spuiscõ
conuenire. necullam ex huius modi si llabis
nasciposse diuinȩ distantiam potestatis: Non
est dubium quiaper quemomnicc &exeoom¬
nicc & ex quoomniec pereum omnicc inquoomn¬

Expanded text:
haec vel Patri probaverimus, vel Filio, vel Spiritui sancto haec vel Patri probaverimus, vel Filio, vel Spiritui sancto convenire, nec ullam ex hujusmodi syllabis nasci posse divinae distantiam potestatis; non est dubium quin per quem omnia, ex eo omnia: et ex quo omni
Abbreviated transcription (Latin):
siluam dequa seriptum est: Inuenimus eecin
camprrniluȩ In quec sicut dixit prophecieẽ Ius¬
stus ut ped mec florebit & uelut cedrur quȩ mlib¬
no est multipliccebitur. Illec si lucc quȩ uerbi cȩle¬
tis aliam prophaicarum uestib arborum concin¬
sccde fluxit . Illec silucc ad quam paulus lupus qui¬
dem raptor introiuuit sed pastor exiuit. Inomis
terram exiuit sonus eorum. Eramus ergo fere¬

Expanded text:
silvam de qua scriptum est: Invenimus eam in silvam de qua scriptum est: Invenimus eam in campis silvae . In qua, sicut dixit Propheta: justus ut palma florebit, et velut cedrus quae in Libano est, multiplicabitur . Illa silva, quae Verbi coelestis alimoniam propheticarum verticibus arborum concussa defluxit. Illa silva, ad quam Paulus lupus quidem raptor intravit, sed pastor exivit: In omnem enim terram exivit sonus eorum . 655 109. Er
Abbreviated transcription (Latin):
fideles terrae nec illud ociosum ut cum in sipe¬
sriorib prȩmisiss& quod ds̃ mundecuit tune
commune dixeris. Subito decidit super gen¬
uit imperiũ dĩpatris. sedipsius quoquespr̃
illudest consersus oraculum ipsiur spr gra¬
tam esse testa turdicens. giergo eande in grati¬
am illis conces sit dr̃ sicut & nobis ego quis eram
lec gentili conluuione mundauit Inuillisenim ge¬
neribus quadrupedũ ferarum & uolucrum figu¬
ra Erat conditionis humanȩ quȩstrarum mo¬
do besticclem uid&ur induta seuitic nisi spr̃ scĩ¬
ficatione mitescat. Hon aergo gratico quȩ fe¬
rinam rabiem spiritedi simplicitate cõnmutat:
eramus enim & nos aliquando insi pientes ince¬
duli errantes seruientes desiderus & uoluptati¬
feris nos similes futurosersecaelestium ait :
Increpac inquid feras siluae Siluam uidelice
significcns non ferarum fragosam cursibus.
necbestiarum gemitib: in horrentem sedillec

Expanded text:
fideles terrae . Nec illud otiosum, quod cum in supefideles terrae . Nec illud otiosum, quod cum in superioribus praemisisset: Quod Deus mundavit, tu ne commune dixeris ; subito decidit super genvit imperium Dei Patris, sed ipsius quoque Spiritus illud est confessus oraculum, ipsius Spiritus gratiam esse testatus est dicens: Si ergo eamdem gratiam illis concessit Deus, sicut et nobis; ego quis eram, la gentili colluvione mundavit. In illis enim generibus quadrupedum, et ferarum, et volucrum figura erat conditionis humanae, quae ferarum modo bestialem videtur induta saevitiam, nisi Spiritus sanctificatione mitescat. Bona ergo gratia, quae ferinam rabiem spirituali simplicitate commutat: Eramus enim et nos aliquando insipientes, increduli, errantes, servientes desideriis et voluptatiferis nos similes futuros esse coelestium: Increpa, inquit, feras silvae , silvam videlicet significans non ferarum fragosam cursibus, nec bestiarum gemitibus inhorrentem, sed illam
Abbreviated transcription (Latin):
manducoc & prus dixit absit dñe numquam
manducaui commune & inmundum. Et uox
rur suscedeum quȩ ds mundecuit tucom mu¬
ne nedixeris hocautem factum est perter:
& receptum est ucer incȩlo ergocum hoc secũ
p&rus tacite cogitar&. & uenis rent adcum cor¬
neli seruuli abangelo destinati: Aitillispr̃ ecceui¬
riquȩrunt te sur geitecque & descende &uccde
cum eis nedubitaueris qninꝰ egomisi illor quã
primo omnium quicc adrpirauit oranti ed fuit
deprȩcanti Demdeqnm̃ uocatus perusres pondit
driẽ &inde secundo euidentius meruit oraculũ
ponderat loquebatur spm autem ostendunt
sequentia declccratum quia ipse qui misteri¬
um figurabat misterium reuelcbat Simul
illud aduertere . quia tertio rep&it rep&itte
figura mi steruoperationem trinitatis ex pres¬
sit Et ideo inmisteriis in terrogatio triccde¬
fertur. & confirmatio trinacȩlebratur Tunc

Expanded text:
manduca. Et Petrus dixit: Absit, Domine: numquam manduca. Et Petrus dixit: Absit, Domine: numquam manducavi commune et immundum. Et vox rursus ad eum: Quod Deus mundavit, tu commune ne dixeris. Hoc autem factum est per ter, et receptum est vas in coelum . Ergo cum hoc secum Petrus tacitus cogitaret, et venissent ad eum Cornelii servuli ab Angelo 654 destinati, ait illi Spiritus: Ecce viri quaerunt te, surge itaque, et descende, et vade cum eis: ne dubites; quoniam ego misi illos . 104. Quam Primo omnium quia aspiravit oranti, adfuit deprecanti: deinde quoniam vocatus Petrus respondit, Domine, et ideo secundum evidentius meruit oraculum, ique cui responderat, loquebatur: Spiritum autem ostendunt sequentia declaratum; quia ipse qui mysterium figurabat, mysterium revelabat. 105. Simul illud adverte quia tertio repetita figura mysterii operationem Trinitatis expressit. Et ideo in mysteriis interrogatio trina defertur, et confirmatio trina celebratur: nec
Abbreviated transcription (Latin):
tus eorum: Nec solum una operatio est ubique
millo mcgno acsalutari ecdesiae expectare mis¬
terio Sicutenim pater uocauit gentes adeccle¬
siamdicens. Nocabo non plebem meccm plebẽ¬
s meccm & non dilectam dilectam. &clibi dom
mecc domus orationis uocabitur omnib gen¬
tibus. Ita &iam dñs ilis ceduocandem & con¬
gregañdam eclesiam paulum a sedicit electũ
men meũ coram gentibus sicutergo pater dr̃ uoca¬
dum xp̃suocauit. itauocauit & sps dicens¬
sSeparatemihi paulum & barneban in opusqͥoo
uocauieos Tunc ieiunantes in quid & oran¬
tes imposuerunt eis manus & dimiscrunt cos
sci imperio a postoletum paulus accepit. &codcon¬
gregationemgentium festinccuit nec solus paulus.
sed &uiamparus sicut legimus mactib a postolo¬
rum Namcum inorationem uidirs& eaelumac¬
pestum & quattuor initus ligatumuces quod¬
dam tamquam lintecnien in quoerant om¬
niccgenera quacrupedum & ferarum & uolu¬
crum caeli scccta est uox adeum surgeoccide &

Expanded text:
 XI. Nec solum una operatio est ubique in illo magno ac salutari Ecclesiae spectare mysterio. Sicut enim Pater vocavit gentes ad Ecclesiam, dicens: Vocabo non plebem meam, plebem meam: et non dilectam, dilectam ; et alibi: Domus mea domus orationis vocabitur omnibus gentibus : ita etiam Dominus Jesus ad evocandam et congregandam Ecclesiam Paulum a se dicit electum, men meum coram gentibus . 102. Sicut ergo Pater Deus vocaus vocavit, ita vocavit et Spiritus, dicens: Separate mihi Paulum et Barnabam in opus quo vocavi eos. Tunc jejunantes, inquit, et orantes, imposuerunt eis manus, et dimiserunt eos. am Spiritus sancti imperio apostolatum Paulus accepit, et ad congregationem gentium festinavit. 103. Nec solus Paulus, sed etiam Petrus, sicut legimus in Actibus apostolorum. Nam cum in oratione vidisset coelum apertum, et quatuor initiis ligatum vas quoddam, tamquam linteum in quo erant omnia genera quadrupedum et ferarum et volucrum coeli, facta est vox ad eum: Surge, occide, et
Abbreviated transcription (Latin):
he comniccoperatur unus ad queidem sps diuidens
singulis proutuult. Nonestergo dubium quineco
que operatur pater operatur & sp̃s. Nec ex prȩcepto
sicut quicorporaliter audit ut oper&ur sedut ex uo¬
luntate qui sui estliber arbitrii . Non alienȩ famulu
potestatis pnonenim quasiius sus obtemperat. sed qͥa¬
si lcrgior suae moderator est lcrgitatis uideronun
operationes suas prouoluntate succdiuidat. Neces se
est id quod diuidȩ spsꝰ aut inuito patredõ dicas eum
exuoluntate diuidere : Aut sidem uelledixeris patrẽ
quod uult fp̃s scr̃. neces seest ut unitatem uoluntatis
corde salte morefatearis quodsiunius & uoluntatis

Expanded text:
 omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . 140. Non est ergo dubium, quin ea quae operatur Pater, operetur et Spiritus. Nec ex praecepto, sicut qui corporaliter audit, operatur: sed ex voluntate, qui sui est liber arbitrii, non alienae famulus potestatis. Non enim quasi jussus obtemperat, sed quasi largitor suae moderator est largitatis. 141. Vide nunc operationes suas pro voluntate sua dividat, necesse est id quod dividit Spiritus, aut invito Patre Deo, dicas eum ex sua voluntate dividere: aut si idem velle dixeris Patrem, quod vult Spiritus sanctus; necesse est ut unitatem voluntatis corde, saltem ore fatearis. 142. Quod si unius et voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
momentũ argumentantes quod inspũdm̃p̃
dicandum putent. ministerium scĩspr signare
uideantur : Si uero cum spũdicant dĩ uel uir¬
tutem esse uelgloriam. soci&atẽ quanda & con¬
quis diuidat soci& atem quam indiuiduam xp̃s os

Expanded text:
momentum, argumentantes quod si in Spiritmomentum, argumentantes quod si in Spiritu Deum praedicandum putent, ministerium sancti Spiritus signare videantur: si vero cum Spiritu dicant Dei vel virtutem esse, vel gloriam, societatem quamdam et comquis dividat societatem, quam, individuam Christus
Abbreviated transcription (Latin):
dam interioris membra hominis. cuius manꝗ
mactu aures mauditu: Pedes in processuquo¬
dam bonioperis aestimantur: Itaque ex ofsi¬
ciis ueluti quasdam colligimus membrorũ
figuras Neque enim interiore homine se¬
cundum carnalia aliquid nos conuenit opma
esse formandum cum legunt. Autmanũ
eus audigitum. Necaduertunt quod hȩx non
propter forniam scripta sint corporis. quia
indiuinitate pecmembra nec partes sunt:
sed propter unitatem diuinitatis ex pres sec ut
credamus quiamnpossibilcest a patredo uel filiũ
uel ut corporaliter habit& in substantia trinita¬
tis: Ideoigitur & filius patris dexteranuncupa¬
tur: Sicut lectum est: dexteradñi: sed quid mi
rum si de uerbis amentes homines faciunt
quȩstionem. cum faciant & desyllabis ÷..¬
& file guntenim qui hanc putent faciendam
es sedistantiam quodicant inspũdmꝰ non cim
spũ prȩdicandum & exuna syllaba uelusu
quodam diuinitatis aestimandam putent esse

Expanded text:
dam interioris membra hominis, cujus manus dam interioris membra hominis, cujus manus in actu, aures in auditu, pedes in processu quodam boni operis aestimantur. Itaque ex officiis, veluti quasdam colligimus membrorum figuras; neque enim in interiore homine secundum carnalia aliquid nos convenit opinaesse formatum, cum legunt aut manum ejus, aut digitum: nec advertunt quod haec non propter formam scripta sint corporis, quia in divinitate nec membra, nec partes sunt: sed propter unitatem divinitatis expressa, ut credamus quia impossibile est a Patre Deo vel Filiuvelut corporaliter habitet in substantia Trinitatis. Ideo igitur et Filius Patris dextera nuncupatur, sicut lectum est: Dextera Domirum si de verbis amentes homines faciunt quaestionem, cum faciant et de syllabisnt enim qui hinc putent faciendam esse distantiam, quod dicant in Spiritu Deum, non cum Spiritu praedicandum: et ex una syllaba, vel usu quodam divinitatis aestimandum putent esse
Abbreviated transcription (Latin):
operationis. scriptura signauerit: qui renoua¬
regeneratio istec prȩstantior & noui huius ho¬
minis quicreatur adimagmemdi auctor est
sp̃s quem utique meliorem hoc exteriorees¬
se nostro homine nemodubita uerit : In qui¬
bus caelestem alterum terrenũ alterum a¬
postolus significauit dicens.: et qualis cȩles¬
tis talis acȩlestes: ergo cum cȩlestem faciat
gratia spiritalis quod terrenũ crearepossit¬
&iam sensu debemus aduertere. lic& creda¬
mus exemplis: Dicit enim alibisp̃s iob. ⁊uui
maritudinem perduxit animam mean: Sp̃i
autem diuinus quiest innaribus meis Nonuti¬
que spm̃ hicauram uitalem hanc & spiramentũ
corporeum de signauit : gednaris hicinterioris
hominis sui significat quibus uitȩ odorem carpe¬
bat aernȩ & gratiam cȩlestis unguenti gemmis
quib dam sensib auriebat. Suntenim nares
spiritales ut legimus quas hab& sponsa uerbi
cuidicitur. &odor naribtuis & c̃dibi Odoratus
est dñs ds̃ od orem suauitatis: Sunt enimquȩ¬

Expanded text:
operationis Scriptura signaverit. Qui renovaregeneratio ista praestantior; et novi hujus hominis, qui creatur ad imaginem Dei, auctor est Spiritus: quem utique meliorem hoc exteriore esse nostro homine nemo dubitaverit. Siquidem coelestem alterum, terrenum alterum Apostolus significavit dicens: Qualis coelestis, tales et coelestes . 67. Ergo cum coelestem faciat gratia spiritalis, quod terrenum creare possit, etiam sensu debemus advertere, licet careamus exemplis. Dicit enim alibi sanctus Job: Vmaritudinem perduxit animam meam: Spiritus autem divinus, qui est in naribus meis . Non utique spiritum hic auram vitalem hanc et spiramentum corporeum designavit, sed nares hic interioris sui hominis significat, quibus vitae odorem carpebat aeternae, et gratiam coelestis unguenti 647 geminis quibusdam sensibus hauriebat. 68. Sunt enim nares spiritales, ut legimus, quas habet Sponsa Verbi, cui dicitur: Et odor naris tuae ; et alibi: Odoratus est Dominus odorem suavitatis . Sunt ergo quae
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. & unius est sciende cum patre & filio audi
quid dicat deeo dĩueritas Nonenim loquitur a se¬
m& ipso. sed quȩccudit loquitur . & quȩ euenient cednum¬
tabuit uobis Itaque ut aduestas quic pͥotuit omnicecũ
dicer& filius Dedie autem illa & hora nemonouit
exceptus est sprscs abignorantia. quo modo nonex¬
eptus est difilus : sed dicis. quicccum angelis ad nu¬
merauit & difilium xonumerauit quidem filium
sed non adnumerauit spmꝰ aut fatere igitur potiorẽ
serre debecs quod nescire filium dixit etenim q̃a¬
si homo codnumerari ceacturis potuit. qui crector est.
quodsiuis disdere quicnouit omnicc. & presentiam
ceb& omnium difilius futurorum quȩ filio incog¬
nitec putces̃ defilio spr scs accepitꝰ Accepit autem ꝑ

Expanded text:
tiat, et unius est scientiae cum Patre et Filio; audi tiat, et unius est scientiae cum Patre et Filio; audi quid dicat de eo Dei veritas: Non enim loquetur a semetipso, sed quae audierit, loquetur, et quae evenient, annuntiabit vobis . 116. Itaque ut advertas quia novit omnia, cum diceret Filius: De die autem illa et hora nemo novit, exceptus est Spiritus sanctus ab ignorantia, quomodo non exceptus est Dei Filius? 117. Sed dicis quia cum angelis annumeraverit et Dei Filium. Annumeravit quidem Filium, sed non annumeravit et Spiritum. Aut fatere igitur potiorem ferre debeas, quod nescire Filium dixit. Etenim quasi homo annumerari creaturis potuit, qui creatus est. 118. Quod si vis discere quia novit omnia, et praescientiam habet omnium Dei Filius futurorum, quae Filio incognita putas, ea de Filio Spiritus sanctus accepit. Accepit
Abbreviated transcription (Latin):
carnirque deruserant . Nor uidelic& ex gentib
peccatores nigriantedelictis & quondam infruc¬
species. significatur quȩ ait incanticis canticorũ:
decora per gratiã Nigra perconditionem decorco
perredemptionem: autcestenigra exercitii suipul¬
uerem. Nigra ergo dumproeliatur. Decoradum
uictoriȩ suae insignib: coronatur Et benefuniburs
ligatus proph&cc̃ fidelis enim dixit. Fune scecide¬
runt mibi in prȩclecris: Bene pannis. quiccipsedns
excurantibus his qui primo ad nuptices uocatifueran
adexitus uiarum misit . ut quõd quõd inueniren¬
tur & boni& meli adnuptias uocarentur hisitec¬
que pannis propheicum uerbum leuauit. ec x noe
rigitur Et tucebda melech hoc est ad sumptus a
dñõ side profundo gentilis in prudentia leuaueris
di uerbum. sicredideris quia non fcdlitur: Non psi¬
diem non horam Non praerita Non futurce
Et ut scias quia omnic nouit : & futura adnun¬

Expanded text:
carnisque detruserant, nos videlicet ex gentibus carnisque detruserant, nos videlicet ex gentibus peccatores, nigri ante delictis, et quondam infrucsanctae Ecclesiae species significatur, quae ait in Canticis canticorum: decora per gratiam: nigra per conditionem, decora per redemptionem: aut certe nigra exercitii sui pulvere. Nigra ergo, dum praeliatur: decora est, dum victoriae suae insignibus coronatur. 113. Et bene funibus levatur propheta; fidelis enim dixit: Funes ceciderunt mihi in praeclaris . Bene pannis; quia ipse Dominus, excusantibus his qui primo ad nuptias vocati fuerant, ad exitus viarum misit, ut quotquot invenirentur et boni et mali, ad nuptias vocarentur . His itaque pannis propheticum verbum levavit coeigitur et tu Abdemelech, hoc est, assumptus a Domino, si de profundo gentilis imprudentiae levaveris Dei Verbum: si credideris quia non fallitur; non pradiem, non horam, non praeterita, non futura. 115. Et ut scias quia et omnia novit, et futura annun
Abbreviated transcription (Latin):
nostris exoleuit affectib magnaigitur graua
quȩcȩlo terras mutauit . ut conuersatio nostrcc
sicut cpostolus dixit incȩlis sit. quiante sicut fe¬
rȩ errabamus insiluis ged nechocloco tantũ pe
trus ccpostolus sed&icem alibi meodem librospui
scõ aedificcctam ecclesiam demonstrauit᷑ hcbes¬
senim dixis se eum. dr̃ qui nouit cordochominu
sdans ꝑfidem cordacorum. Ix quo illudest.
contuendum quie sicut xp̃s lacpis est angulccris
quiunitatem plebis utrius que conuexit. ita &uiam
sp̃s scĩ non discreuit utriusque populi cor decsed
&iam spniscm. condemnes hieremiam quem
deleccu iudaicȩ domus ille codsumtus cadno pan¬
nis & funibus cuolccuit. Uerbumenim proph&i¬
cum despiciens in loccum demerserat populus iu¬
deorum. necquisquam inuentus est deiudȩ ir
quile uar& proph& am. sedunur & hiopsabdec¬
malech sicut scripturac testatur In quo nomine
figura pulcherrima est. quicesermonem prophe¬
ticum quem iudȩi uelut incȩnum suementis

Expanded text:
nostris exolevit affectibus. Magna igitur gratia, quae coelo terras mutavit; ut conversatio nostra, sicut Apostolus dixit , in coelis sit, qui ante sicut ferae errabamus in silvis. 110. Sed nec hoc tantum loco Petrus apostolus, sed etiam alibi in eodem libro a Spiritu sancto aedificatam Ecclesiam demonstravit. Habes enim dixisse eum: Deus qui novit corda hominum, dans per fidem corda eorum . In quo illud est contuendum, quia sicut Christus lapis est angularis, qui unitatem plebis utriusque connexuit, ita etiam Spiritus sanctus non discrevit utriusque populi corda, sed Esaiam, contemnas Hieremiam, quem de lacu Judaicae domus ille assumptus a Domino pannis et funibus elevavit . Verbum enim propheticum despiciens, in lacum demerserat eum populus Judaeorum. Nec quisquam inventus est de Judaeis qui levaret prophetam, sed unus Aethiops Abdemelech, sicut Scriptura testatur. 112. In quo nomine figura pulcherrima est, quia sermonem propheticum, quem Judaei velut in coenum suae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
suum. sicut scrip tumest : Etideo reuelationis sprꝰ
dicitur sicut haebes : Dat enim ds sic preparantibus
Vnitas igitur est scientiae : quando sicut pater re¬
uelat quidat spiñ reuelactionis. sic reuelat & fili¬
us. quiccstriptum est : Nemonouit filium nisi pat̃.
neque patrem quis nouit pisi filius: & cuiuoluerit
filius reuelare : plus dixit defilio. Non quod plur II¬
habeat quampater. sed neminus hebere credaitur :

Expanded text:
suum, sicut scriptum est . Et ideo revelationis Spiritus dicitur, sicut habes: Dat enim Deus sic praeparantibus ejus . 123. Unitas igitur est scientiae, quando sicut Pater revelat, qui dat Spiritum revelationis, sic revelat et Filius; quia scriptum est: Nemo novit Filium, nisi Pater; neque Patrem quis novit, nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare . Plus dixit de Filio, non quod plus habeat quam Pater, sed ne minus habere credatur.
Abbreviated transcription (Latin):
xccdnunticcbit uobis Omnicquȩcum que
hcb & pater mec sunt propierea dixidemeo acci¬
pi& & codnuntiabituobis. Quidigitur hao e¬
uidentius unitate quȩ hab& pater filii sunt
nouit iudicii diemfilius. Hectumest in acharias
nit cumscis suis secundonos in luminaturus adi
tu sed quodors sumus despũ persequamur hed
enim ineo quod prȩtulimus exemplo qui a filius
dicit despũ . Idem me clccrificabit Clccrificat ergo
mus qui redimit. decritatem. perunitatem luci
&ernȩ Nec inferior scõspiũ cuius hocipsum e
deqͥ quicchoc locutus est sp̃rs quodlo cutus est pan
quod locutus est filius Denique paulus ideo co¬
sumptus est quiccsicdidit. Sic docuit quia

Expanded text:
untiabit vobis. Omnia quaecumque habet Pater, mea sunt; propterea dixi, de meo accipiet, et annuntiabit vobis . Quid igitur hac evidentius unitate? Quae habet Pater, Filii suntnovit judicii diem Filius. Lectum est in Zacharia: veniet cum sanctis suis, secundo nos illuminaturus adventu. 121. Sed quod orsi sumus de Spiritu, persequamur. 657 Habes enim in eo quod praetulimus exemplo quia Filius dicit de Spiritu: Ille me clarificabit. Clarificat ergo mus, qui reddit mutuam claritatem per unitatem lucis aeternae: nec inferior sancto Spiritu, cujus hoc ipsum est, credas quia hoc locutus est Spiritus, quod locutus est Pater, quod locutus est Filius. Denique Paulus ideo assumptus est, quia sic credidit, sic docuit, quia