comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq opibus potens sum Ratio. Uera et firma por¬
tentia in pirtute fundata est fundamentum si de¬
traxeris quo maior eo periculosior structura Quid
implere opibus domos iuuat arua legionibus
maria classibus Si intus interea domestici hostes
ammum oppugnant atq expugnant Uis ut te po-¬
tentem fatear illos doma finibusq tuis pelle uiuce
cere alios passionibus suis uinci, Gaudium.¬
Fundata in sollido potentia est Ratio. Quo pac-¬
to cum uita ip̃a piucetur assidue O quid tuues

Expanded text:
atque opibus potens sum. Vera et firma poatque opibus potens sum. Vera et firma potentia in virtute fundata est. Fundamentum si detraxeris, quo maior, eo periculosior structura. Quid implere opibus domos iuvat, arva legionibus, maria classibus, si intus interea domestici hostes animum oppugnant atque expugnant? Vis ut te potentem fatear: illos doma finibusque tuis pelle, vince cere alios, passionibus suis vinci? Fundata in solido potentia est. Quo pacto, cum vita ipsa mutetur assidue? O quid tumes
Abbreviated transcription (Latin):
Quo plus in alios potes et plꝯ¬
alii in te Gaudiũ. Potencie est plurimum¬
Ratio. Quo potencie magis et maius in illam
imperium fortune tepide se excercet in paruis
uberem elegit materiam In magna lignoꝵ mole
crepitantius seuit incendium magna prosperitas
magne uiam facit aduersitati nec facile quẽꝙͣ plane
miserum uidebis qui non ualde felix habitus fuerit
Non potest iguoti hominis nota esse calamitas E¬
Gaudiũ. Quod uolo et possum Ratio. Cura
ergo ne quid mali uelis et scito quo potencie plus
eo plus esse negocii minus ue licentie Gaudium.
Potencie ingens est Ratio. Quid scis an diutur¬
na piget exequi qui potentes breuiter ad impotentiã
seu qui reges ad infame seruitium sunt redacti ue¬
putosi et lubrici sunt humanorum gradus ascen¬
suum tremulus uertex precipitium horrendum
Enre conscenditur ad eminentem statum anxie ibi
sciscitut grauiter inde ac repente descenditur d
sic esse non singuli tantum reges aut populi Sed
maina eciam testantun imperia Gaudiũ. Armis

Expanded text:
Quo plus in alios potes, et palii in te. Potentie est plurimum. Quo potentie magis, eo maius in illam imperium fortune: tepide se exercet in parvis, uberem eligit materiam; in magna lignorum mole crepitantius sevit incendium, magna prosperitas magne viam facit adversitati nec quenquam facile plane miserum videbis, qui non valde felix habitus fuerit. Non potest ignoti hominis nota esse calamitas. Quod volo et possum. Cura ergo ne quid mali velis et scito quo potentie plus, eo plus esse negotii minusve licentie. Potentia ingens sum. Quid scis an diuturna? Piget exequi qui potentes brevi ad impotentiam, seu qui reges ad infame servitium sunt redacti. Vepricosi et lubrici sunt humanorum gradus ascensuum, tremulus vertex, precipitium horrendum; egre conscenditur ad eminentem statum, anxie ibi consistitur, graviter inde et repente descenditur. Id sic esse non singuli tantum reges aut populi, sed maxima etiam testantur imperia. Armis
Abbreviated transcription (Latin):
Ratio. Ut multas siue ut omnes habeas fenix
puto deerit siue unus siue est nullus siue illud in
fidem recipimus quod quidam tradidere Anno ur-¬
bis octiugentesimo auem hanc ex arabia ĩ egiptũ
euolasse captamiq ibi et Romami dilatam atq in
cõi spectaculo populi expositam suprenam tandẽ
ut credibile est mortem obiisse Quod ultimum
falsum esse non dubitant qui de primis magni du-¬
bitant auctores Ita cum omnes aues habueris
mirabilem pulcherrimamq om̃i non habebis do¬
lens et indignans iocor Sut quid enim semper
pueri manibus gaudiis exultatis utq ait salomon
Usquequo pariili diligitis infanciam quin aliqñ
conuertimini ad correctionem meam ut idem ayt
Siquidem ip̃e eadem sum que loquor Sinite o ceci
aues in siluis agere et indificare et pasci et canere
et errare Uos inertis plumas animi ad celum
pandite atq humo uos attollite Enitimini non
uolucres captare sed uolucres fieri Tuqz hiis omis-¬

Expanded text:
vi. Ut multas sive ut omnes habeas, phenix, vi. Ut multas sive ut omnes habeas, phenix, puto, deerit, sive unus sive est nullus, sive illud in fidem recipimus quod quidam tradidere anno urbis DCCC avem hanc ex Arabia in Egyptum evolasse captamque ibi et Romam delatam atque in comitio spectaculo populi expositam, supremam tandem, ut credibile est, mortem obiisse; quod ultimum falsum esse non dubitant qui de primis magni dubitant auctores; ita, cum omnes aves habueris, mirabilem pulcherrimamque omnium non habebis. Dolens et indignans iocor. Quid enim semper pueri inanibus gaudiis exultatis utque ait Salomon, “usque quo parvuli diligitis infantiam?”; quin aliquando “convertimini ad correctionem meam”, ut idem ait, si quidem ipsa eadem sunt que loquor: sinite, o ceci, aves in silvis agere, nidificare et pasci et canere et errare: vos inertis plumas animi ad celum pandite atque humo vos attollite, enitimini non volucres captare, sed volucres fieri tuque his omis
Abbreviated transcription (Latin):
monis dociles inueniri et turdum insuper sua
etate sermones humanos et imitantem Rome
fuisse auctor est plinius 2ꝯ Quod de sturno nuꝑ
publice notum fuit quem seriatim plurima u̾ba
proferentem humanis accentibus sepe in ipsius
plum patria et audire tibi contigit et mirari nã-¬
q de phytacho tam certa res est ut mirabilis iam
esse desierit quociens hunc audisti cibum unum
atq alterum clara uoce postentem quociens nu-¬
tritorem suum nomine proprio uocantem Atq
ut persuaderet multa illi gestim ac uerborum
dulcedine blandientem quociens sic ridentem ut
astantes in risum cogeret Nec omnino alitis sed
ueri risus homiis crederetur Que ꝙͣuis ita sint
credite suis in ramis canerent ꝙͣ uestris in caueis
Nisi quia uestra cupiditas nichil estimat nisi quod
sibi proprium fecit Cum natura fecit cuncta cõia
Sic ultra suos fines atq ultra suũ nomen tendit
auaricia Gaudium. Aues innumeras cõgregaui¬

Expanded text:
monis dociles inveniri et turdum insuper sua monis dociles inveniri et turdum insuper sua etate sermones humanos imitantem Rome fuisse auctor est Plinius Secundus. Quod de sturno nuper publice notum fuit, quem seriatim plurima verba proferentem humanis accentibus sepe in ipsius Plinii patria et audire tibi contigit et mirari? Nam de psitaco tam trita res est ut mirabilis iam esse desierit. Quotiens hunc audisti cibos unum atque alterum clara voce poscentem, quotiens nutritorem suum proprio nomine vocantem atque ut persuaderet multa illi gestuum ac verborum dulcedine blandientem, quotiens sic ridentem, ut astantes in risum cogeret nec omnino alitis sed veri risus hominis crederetur? Que quamvis ita sint, credite, suis in ramis canerent quam vestris in caveis, nisi quia vestra cupiditas nichil extimat nisi quod sibi proprium fecit, cum natura fecerit cuncta communia. Sic ultra suos fines atque ultra suum nomen tendit avaritia. Aves innumeras congrega
Abbreviated transcription (Latin):
Tibi disertissima pica est Loquax fateor et saluta/¬
trix est cedula Unde et illud Pica loquax certa
dñn te uoce saluto Si me non uideas esse negab
auem Certe de huius auis intentione discendiq
studio mira uestio an et uera narrantur Illud
in primis credibile propositum et uerbum si obli-¬
ta sit angi illam grauiter et affligi molestiamq
animi tacita meditatione testari Tum si u̾bum
ei ad memoriam reducatur miris modis hilares-¬
cere ac si prorsus seu uerbi difficultate seu mẽorie
imbecillitate uincatur Pre dolore eciã interdũ
mori Ut iam minus mira homeri mors poete sit
habenda Si tamen illa eciam uera est Neq uero
pycis omnibus hec docilitas datur sedhis tantũ
que ex glande cibum nomenq percipit Et
apud uos uulgo glandarie uocitantur Picarum
species et formosa insignis et ingeniosa Gaudũ¬
Dulcisonam canoramq luscimam nactus sum¬
Ratio. Et hac quoq sturnum greciq latini ser-¬

Expanded text:
tibi disertissima pica est? Loquax, fateor, et salutibi disertissima pica est? Loquax, fateor, et salutrix est sedula, unde et illud : Pica loquax certa dominum te voce saluto, si me non videas, esse negabis avem. Certe de huius avis intentione discendique studio mira, nescio an vera, narrantur. Illud in primis vix credibile: propositum ei verbum si oblita sit, angi illam graviter et affligi molestiamque animi tacita meditatione testari; si ipsum ei verbum ad memoriam reducatur, miris modis hilarescere, at si prorsus seu verbi difficultate seu memorie imbecillitate vincatur, pre dolore etiam interdum mori, ut iam minus mira Homeri mors poete sit habenda, si tamen illa etiam vera est. Neque vero picis omnibus hec docilitas datur, sed his tantum que glande cibum nomenque percipiunt et apud vos vulgo glandarie vocitantur, picarum species et forma insignis et ingenio. Dulcisonam canoramque lusciniam nactus sum. Et hanc quoque et sturnum Greci Latinique ser
Abbreviated transcription (Latin):
chrum habuit nec minor ultorem Quia si diis
placet coruus hic populum salutabat ut dixinus
Illi auteni non salutabant sed salutem populo
gloriamiq contulerant Adeo gracior uox coruoꝵ
ꝙͣ uirorum uirtus illustrium Neget nũc aliquis
tutum sese populi commisisse iudicio ꝙͣꝙͣ ueris
estimatoribus non sit mirus hic populus uiroꝵ
fortium contemptus cum ab aliis al. his coruoꝵ
polucrumq loquacium miratorib al. imitatorib¬
et diuine uoces et celestia spernantur oracula Gaud.
Formosus michi est phytachus Ratio. Solus nẽpe
omnium torque aureo insignis inisi fenix et ip̃e ess
auium torquatus et preterea sue unicus speciei ue¬
rum phytachus salutator magnus et presertim
principum plane quasi adulatorem illũ fecerit
natura Unde discicon illud innotuit phitaca
a uobis aliorum nomina discam Hoc didici per me
dicere cesar aue Gaudiũ. Est michi pica di¬
sertissima Ratio. Cum perrari sint hoĩes diserti

Expanded text:
chrum habuit nec Minor ultorem! quia, si diis chrum habuit nec Minor ultorem! quia, si diis placet, corvus hic populum salutabat ut diximus, illi autem non salutabant, sed salutem populo gloriamque contulerant: adeo gratior vox corvorum quam virorum virtus illustrium. Neget nunc aliquis tutum sese populi commisisse iudicio, quanquam veris extimatoribus non sit mirus publicus hic virorum fortium contemptus, cum ab his corvorum volucrumque loquacium miratoribus et divine voces et celestia spernantur oracula. Formosus est michi psitacus. Solus nempe omnium torque aureo insignis, nisi phenix et ipse esset avium torquatus et preterea sue unicus speciei. Verum psitacus salutator magnus et presertim principum plane, quasi adulatorem illum fecerit natura. Unde distichon illud innotuit : Psitacus a vobis aliorum nomina discam hoc didici per me dicere: Cesar, ave. Est michi pica disertissima. Cum perrari sint homines diserti,
Abbreviated transcription (Latin):
nide alii atq alii ingererentur satis se salutatorũ
talium domi habere respondit ponens illi metã
panitati nisi coruus ip̃e nouissimus ioco illo mm-¬
rabili plures se ꝙͣ ceteros redimi coegisset Et
hec quidem in saturnalibus legiuitur Quid in
naturali nostri uicini ueronensis historia cornus
ille tam docilis e Sutryna ubi impense alebat᷑:
in publicum euolare solitus et tyberiũ cesarem
drusiumq et germantium nominatim totum de-¬
niq Romanum populum salutare tanta plebis
gracia taniqz oñn fauore ut cum eum uicinus
uel inuidia uel ira percitus occidisset ingẽti om̃i
merore occisor ip̃e ex ea uicima pulsus primum
Deinde eciam a populo interfectus est Coruus
autem operosis exequiis et solemii funere elatus
ac traditus sepulture O ineffabilis populorum
semper insania In illa urbe fletum et sepultum
coruum et eius interfectorem Romanũ ciuem mor-¬
te mulctatum in qua nec affricanus maior sepul-¬

Expanded text:
nde alii atque alii ingererentur, satis se salutatorum nde alii atque alii ingererentur, satis se salutatorum talium domi habere respondit, ponens illi metam vanitati, nisi corvus ipse novissimus ioco illo mirabili pluris se quam ceteros redimi coegisset; et hec quidem in Saturnalibus leguntur. Quid in naturali vicini nostri Veronensis historia? Corvus ille tam docilis e sutrina ubi impense alebatur in publicum evolare solitus et Tiberium Cesarem Drusumque et Germanicum nominatim, totum denique Romanorum populum salutare, tanta plebis gratia tantoque omnium favore ut, cum eum vicinus vel invidia vel ira percitus occidisset, ingenti omnium merore occisor ipse ex ea vicinia pulsus primum, deinde etiam a populo interfectus sit: corvus autem operosis exequiis et solenni funere elatus ac traditus sepulture. O ineffabilis populorum semper insania! in illa urbe fletum et sepultum corvum et eius interfectorem Romanum civem morte multatum, in qua nec Africanus Maior sepul
Abbreviated transcription (Latin):
lelyus quidam cognomento strabo uir eques ter
Non ille quidem lelyus sapiens habitus qui si
auiaria reperisset nomen sapiencie perdidisset que-¬
dam sunt iuuenta ut uiderentur utilia ac iocũda
que tamen ingenia alta dedeceant Qui pistinas
qui auiaria muenerunt quid aliud ꝙͣ gule studiũ
habuerunt quod uirtutis cultoribus alienũ est¬
Gaudium. Inclusi piigues turdos ac turtures¬
Ratio. Sed non tardos tortores tot illecebris ir¬
ritata gula supplicia exigit stomachi laborantis An
non satyricum illud audisti pena tamen presens
cum tu deponis amicus turigidus et crudum pa-¬
famosa est auis sed non sola que precipitem gulã
plectat Gule quidem oblectatio gustus breuis Ip̃ẽ
quoq mox in nauseam uersurus nisi coherceas
bus gloriare Gaudium. Habeo loquaces coruos
at picas et phitacos RatioLetatus his ilu¬
gustus cesar eos magnis emit preciis qui uictorem
ac triumphatorem cesarem salutarent Cũq sub-¬

Expanded text:
Lelius quidam cognomento Strabo, vir equester, Lelius quidam cognomento Strabo, vir equester, non ille quidem Lelius sapiens habitus, qui si aviaria repperisset nomen sapientie perdidisset: quedam sunt inventu, ut videntur, utilia ac iucunda que tamen ingenia alta dedeceant. Qui piscinas, qui aviaria invenerunt, quid aliud quam gule studium habuerunt, quod virtutis cultoribus alienum est? Inclusi pingues turdos et turtures. Sed non tardos tortores: tot illecebris irritata gula supplicia exigit stomachi laborantis. An non satyricum illud audisti: Pena tamen presens cum tu deponis amictus, turgidus et crudum pavfamosa est avis, sed non sola que precipitem gulam plectat. Gule quidem oblectatio, gustus brevis, ipse quoque mox in nauseam versurus, ni coerceas; bus gloriare! Habeo loquaces corvos ac picas et psitacos. Letatus his Augustus Cesar eos magnis emit pretiis, qui victorem ac triumphatorem Cesarem salutarent cumque subi
Abbreviated transcription (Latin):
pliceris neq tibi nunc psum piscium sed nimis
maguam curam rerium uilium interdico.
ues uarias in armario conclusi Racio.
Iam piscium minus mirer ergastula sũt
et uolucrum quibus lacior et liberior
patria celum erat Iuuenit gula uenationem inue-¬
uit piscationen inuenit aucũpium nec cepisse satis
est quas li beras natura creauerat nnist eciam asser-¬
uentur At quanto erat honestius gulam cogere pa¬
rabilius atq facilius contentari et siluas feris ma/¬
ria piscibus aeraq uolucribus linquere ꝙ in hiis
tantum studii ponere quantum si captandis uirtu-¬
tibus poneretur Illas pridem natura minime
sunt fugaces optimo studio quesitas intra animi
ambitum clausissetis unde nec effugere possint nͨ
auferri Gaudium. Auibus auiarium impleui¬
Ratio. Rem nequaꝙ̃ necessariam et quesitu nec
minus custodia difficilem peruetustam tamẽ cuiq
ante mille quadringentos annos Rome auctor fuit

Expanded text:
pliceris; neque tibi nunc usum piscium, sed nimis pliceris; neque tibi nunc usum piscium, sed nimis magnam curam rerum ignobilium interdico. Aves varias in aviario conclusi. Iam piscium minus mirer ergastula: sunt et volucrum, quibus latior ac liberior patria celum erat. Invenit gula venationem, invenit piscationem, invenit aucupium nec cepisse satis est quas liberas natura creaverat, nisi etiam asserventur. At quanto erat honestius gulam cogere parabilibus atque facilibus contentari et silvas feris, maria piscibus aeremque volucribus linquere quam in his tantum studii ponere, quantum si captandis in virtutibus poneretur, illas pridem — nam minime sunt fugaces — optimo studio quesitas intra animi habitum clausissetis, unde nec effugere possent nec auferri. Avibus aviarium implevi. Rem nequaquam necessariam et quesitu nec minus custodia difficilem, pervetustam tamen, cuius ante MCCCC annos Rome auctor fuit
Abbreviated transcription (Latin):
hayany tractus in lictore ibiq inter ceteros pisces
sic murenam unam dilexisse ut extinctam luxerit
En amor egregius En docto grauiq uiro dignus fle-¬
tus qui nec sui temporis bella domestica neq pro¬
scriptiones ac ciuium mortes flesse legitur Mec
cannensem si suum in tempus incidisset fleturus
fuerit ruinam murene obitum fleuit Tanta hec
leuitas facit ut iuiriori uenia debeatur Anthonie
etas ac sexus excusabiliorem reddit inepciam que
murenam suam tamen non defuictam gemuisse
sed uiuentem aureis in auribus coluisse traditur
Sicut bauilos ut erat uille nomen ip̃is bayanis
in finibus multos spectaculi nouitate contraheret
Fuerunt et uiuaria coclearum al. corlearum Et
alie piscium uanitates atq in primis lupus tyberi-¬
nus inter duos precipue pontes captus Sed sa-¬
tis multa de alienis erroribus Tu qui plures hiis
implicitos uides eo diligencius caue ne similibus ĩ¬

Expanded text:
Baiani tractus in litore ibique inter ceteros pisces Baiani tractus in litore ibique inter ceteros pisces sic murenam unam dilexisse, ut extinctam luxerit. En amor egregius, en docto gravique viro dignus fletus! Qui nec sui temporis bella domestica neque proscriptiones ac civium mortes flevisse legitur nec Cannensem, si suum in tempus incidisset, fleturus fuerit ruinam, murene obitum flevit. Tanta hec levitas facit, ut iuniori venia debeatur Antonie — etas ac sexus excusabiliorem reddit ineptiam —, que murenam suam tamen non defunctam gemuisse, sed viventem aureis inauribus coluisse traditur, sic ut Baulos — id erat ville nomen, ipsis Baianis in finibus — multos spectaculi novitate contraheret. Fuerunt et vivaria cochlearum et alie piscium vanitates atque in primis lupus tiberinus, inter duos precipue pontes captus. Sed satis multa de alienis erroribus: tu quo plures his implicitos vides, eo diligentius cave ne similibus im
Abbreviated transcription (Latin):
Neapolym montem scindi fecit non minore sumptu
ꝙͣ quo sibi uillam erexerat Requiem captis pistibus
meditatus fluxu equoreo scisse rupis claus tris
instar tranquilli portus inimisso Quamobrem
magnus pompeyus ut qui non uiuaria sed imperia
cogitaret haud illepide hunc lucillum xersem al.¬
yersem cogatum hoc est montium effessorem nun-¬
cupabat Quid de aliis Murenarum uiuaria
primus fecit Chyrius quidam nescio quis Nam cũ
omnibus murenis suis adhuc male noscitur quaꝵ
illi copia tanta fuit ut eorum sex milibus trium¬
phalem cenam iulii cesaris adornaret Et hic quoq
suos mutatores habuit nominatim hortensium
oratorem De quo supra diximus uiruin qui molli
nuỹ defuit exemplo Ita uestre littere sepe nuchil detra¬
hunt iusanie nõnũꝙͣ al. nũꝙͣ uero quid mireris
adiciunt dum licere sibi omnia estimant qui lrãs
didicerunt et multa sibi arrogant que sine literis
non auderent Et hic ergo uiuarium habuisse dicit᷑.

Expanded text:
Neapolim montem scindi fecit, non minore sumptu Neapolim montem scindi fecit, non minore sumptu quam quo sibi villam erexerat requiem captis piscibus meditatus, fluctu equoreo scisse rupis claustris instar tranquilli portus immisso. Quam ob rem magnus Pompeius, ut qui non vivaria sed imperia cogitaret, haud illepide hunc Lucullum Xerxem togatum, hoc est montium effossorem nuncupabat. Quid de aliis? Murenarum vivaria primus fecit C. Hirrius quidam nescio quis; nam cum omnibus murenis suis adhuc male noscitur, quarum illa copia tanta fuit, ut earum sex milibus triumphalem cenam Iulii Cesaris adornaret. Et hic quoque suos imitatores habuit, nominatim Hortensium oratorem, de quo supra diximus, virum qui nunquam molli defuit exemplo. Ita vestre litere sepe nichil detrahunt insanie, nonnunquam vero, quod mireris, adiciunt, dum licere sibi omnia existimant qui literas didicerunt et multa sibi arrogant que sine literis non auderent. Et hic ergo vivarium habuisse dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
sed antiquus Et illustrium pistinas ac uiuaria
ostrearum primus instituit Sergius orata bayno in
litore Sub idem tempus reliquorum pistium uiuaria
incepit Lucynus murena uterq cognomen sed illud
agnomen a pisce sortito En preclarum al. precdare
agnomiinum al. agnomentum ꝙ ille scilicet oratã
appeciit hic murenam En qui affricany et macedo¬
nici titulos mereantur et forsitan non curaꝵ minꝯ
hiis suis in piscibus capiendis et condiendis Inq
sus uiuariis construendis susceperant ꝙͣ Scipio
et paulus in liberanda atq ornanda patria suisq
uictoriis ao triumphis Ita penitus uerum fuit al.¬
sit quod quidam dicunt Quantitate curas homĩi
pene pares qualitate uero longe impares Atq ut ma¬
la semper exempla imitatorum turbis affluant
sequuti sunt licimum hunc nobilies uiri philozo¬
phus hortensius ac lucillus uir alioquin memo¬
rabilis qui uiuario simplici non contentus illic ꝓpe

Expanded text:
sed antiquus et illustrium. Piscinas ac vivaria sed antiquus et illustrium. Piscinas ac vivaria ostrearum primus instituit Sergius Orata Baiano in litore; sub idem tempus reliquorum piscium vivaria incepit Licinius Murena, uterque cognomen seu illud agnomen a pisce sortitus. En preclare agnominum cause, quod ille scilicet oratam appetiit, hic murenam! en qui Africani et Macedonici titulos mereantur! et forsitan non curarum minus hi suis in piscibus capiendis et condiendis inque suis vivariis extruendis susceperant quam Scipio et Paulus in liberanda atque ornanda patria suisque victoriis ac triumphis. Ita penitus verum fit quod quidam dicunt, quantitate curas hominum pene pares, qualitate vero longe impares. Atque ut mala semper exempla imitatorum turbis affluunt, secuti sunt Licinium hunc nobiles viri: Philippus, Hortensius ac Lucullus, vir alioquin memorabilis, qui vivario simplici non contentus, illic prope
Abbreviated transcription (Latin):
notatum et superbie datum uides quid in te speres¬
igitur Gaud̃. Pisces in uiuario inclusi Rat
Pennatas uolutres uinculo et imperio coarcetis
quid mirum si pigris quoq pistibus imperatis oĩa
prorsus in uestra potestate et uestris subiecta sunt pe-¬
dibus laboriosi et cupidi mortales preter unũ aniz
quem regere ac frenare uel non potestis uel quod ue-
rius est non curatis Itaq uagus et indomitus ille
uos agitat et in omne uanitatum genus ac scelerũ
impellit qui si uobis ymmo si rationi subditus atq
obediens esset ad meliorem finem rectiore calle uos
duceret prestaretq ut multa que cupitis spernere-¬
tis Gaudiũ. Pisces inclusos in piscinis habeo¬
Ratio. Cum omnia subdita sint uobis uide ꝙͣ de¬
corum sit esse uos subditos uoluptati rei om̃i uilis-¬
sime Rerum nobilissimos omiĩ que sub celo sunt
Sed sic est omnibus imperare uultis eͣt libidini¬
⁊ seruiatis Neq uero nouus hic error nec plebeyus

Expanded text:
notatum et superbie datum vides: quid in te notatum et superbie datum vides: quid in te igitur speres? Pisces in vivario conclusi. Pennatas volucres vinculis et imperio coercetis: quid mirum si pigris quoque piscibus imperatis? Omnia prorsus in vestra potestate et vestris subiecta sunt pedibus, laboriosi et cupidi mortales!, preter unum animum quem regere et frenare vel non potestis vel, quod est verius, non curatis. Itaque vagus et indomitus ille vos agitat et in omne vanitatum genus ac scelerum impellit, qui si vobis, immo si rationi, subditus atque obediens esset, ad meliorem finem rectiori calle vos duceret prestaretque ut multa que cupitis sperneretis. Pisces inclusos in piscinis habeo. Cum omnia subdita sint vobis, vide quam decorum sit esse vos subditos voluptati, rei omnium vilissime, rerum nobilissimos omnium que sub celo sunt. Sed sic est: omnibus imperare vultis ut libidini serviatis; neque vero novus hic error nec plebeius,
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ Uix est aminal inquiecius columba Gaudiũ.
Plena sunt michi columbaria Ratio. Sunt qui
litigent et qui gemant qui diebus domum fedent
noctibus sompnum frangant En magin gaudii ma-¬
teria.
istinas michi extruisse gaudeo Ratio.
Non puto felicius extruxeris qͥ Salomon¬
Cum te igitur conuerteris ad uniuersa opera que fe-¬
cerunt manus tue et ad labores in quibus frustra
sudaueris uidebis in omnibus uanitatem et afflictio-¬
nem animii ut unde gauisus fueris fortasse doleas
Iacturam estimans et temporis et impense Gaudiũ.
feci michi piscinas Ratio. Nonsatis est gule om̃s
terras lustrare Aque eciam temptantur et in regno
suo piscibus carcer erigitur Gaudiũ. Piscinas im-¬
pleui Ratio. Libertatem pistibus abstulisti ac na-¬
ture domumi quosq illa sanos fecerat egrotare docu-¬
isti Gaudiũ. Coegi aquas in piscinam Ratio. Uim
aquis intulisse in iulio cesare tanto illo quidẽ uiro

Expanded text:
nunquam. Vix est animal inquietius columbo. nunquam. Vix est animal inquietius columbo. Plena michi sunt columbaria. Sunt qui litigent et qui gemant, qui diebus domum fedent, noctibus somnum frangant: en magni gaudii materia! iscinas michi extruxisse gaudeo. Non puto felicius extruxeris quam SalomonCum te ergo converteris ad universa opera que fecerint manus tue et ad labores in quibus frustra sudaveris, videbis in omnibus vanitatem et afflictionem animi, ut unde gavisus fueris fortasse doleas, iacturam existimans et temporis et impense. Feci michi piscinas. Non satis est gule omnes terras lustrare: aque etiam tentantur et in regno suo piscibus carcer erigitur. Piscinas implevi. Libertatem piscibus abstulisti ac nature domum quosque illa sanos fecerat egrotare docuisti. Coegi aquas in piscinam. Vim aquis intulisse in Iulio Cesare, tanto illo quidem viro,
Abbreviated transcription (Latin):
femina Sed qui morum plurimos Eloquii autem¬
Pullos nutrio Ratio. Impedimentum domui
escam uulpibus aree fossores quorum ungulis Et
puluereum solum semper et nũꝙͣ superficies equa sit¬
Gaudiũ. Gallmarum magnus est nuumnerꝯ Ratio.
Ut cessent tedia pene par fructus et impensa erit
magno precio longisq clangoribus exignum ouum
constat Gaudiũ. Sed habundo apibus Racio. Non
mortalis modo sed uolatilis et fugitina felicitas
tua est Gaud̃. Aluearia multa sunt michi Racio.
Non minus in quolibet ꝙͣ uel in magna urbe negocii
uel in castris est strepitus Nunc examina fugient
Nunc pugnabunt reges nunc tyiitu eris nunc
iactu pulueris res egebit ut salua sit Sepe omnia
expertus nil perfeceris quin cum dicior esse credide-¬
ris mdus sis Proinde si seruandi studium cũ melle
contuleris mel auarum uoces Gaudiũ. Sed colũ¬
bis affluo Ratio. Atqui apum in thalamis siletur
per noctem ut uirgiliis ait In columbariis autem

Expanded text:
femina, sed qui morum plurimos, eloquii autemfemina, sed qui morum plurimos, eloquii autemPullos nutrio. Impedimentum domui, escam vulpibus, aree suffossores, quorum ungulis et pulvereum solum semper et nunquam superficies equa sit. Gallinarum magnus est numerus. Ut cessent tedia, pene par fructus et impensa erit: magno pretio longisque clangoribus exiguum ovum constat. Sed abundo apibus. Non mortalis modo, sed volatilis et fugitiva felicitas tua est. Alvearia multa sunt michi. Non minus in quolibet quam vel in magna urbe negotii vel in castris strepitus est: nunc examina fugient, nunc pugnabunt reges, nunc tinnitu eris, nunc iactu pulveris res egebit ut salva sit. Sepe omnia expertus nil profeceris; quin cum ditior esse credideris, nudus sis. Proinde si servandi studium cum melle contuleris mel amarum voces. Sed columbis affluo. Atqui apum in thalamis siletur per noctem, ut Virgilius ait, in columbario autem
Abbreviated transcription (Latin):
Pauomes multos habeo Ratio.
Auem uisu pulchram non inficior atq amenam sed
hec uoluptas oculorum multo aurium tedio pensan-¬
da est quibus contra illum tartaree uocis horrorem
uel fuge uel ulixee pitis auxilio opus sit ut sileam
omni peius tedio uicinorum odium ac lamenta
Uos uerõ dum imperiose et nichil intemptatum
Reliuquenti gule pareatis nec alieua ut uestra in-¬
commoda cogitatis obliti hanc uiris olim fortissimis
sollicitudinem non fuisse quando intacti pisces et
fere et uolucres tute erant et preter pennas nichil
in pauone placebat ut naso ait Neq nunc sane
quid in hac aue tantopere placeat inuenio preter
nobilitatem carmum que non putrestere dicuntur
Longum eciam in tempus si seruantur Et tibi qd̾¬
latum experiri et expertum se asserit augustinus
ita uestram famam alias fanem nisi esset ambitio
nec cibus saciat nec uoluptas Pauonem certe tibi
gracia Rome primus occidisse fertur hortensiꝰ orator
uir eloquio clarus moribus delicatus et mollis ut

Expanded text:
Pavones multos habeo. Avem visu pulchram, non inficior, atque amenam; sed hec voluptas oculorum multo aurium tedio pensanda est, quibus contra illum tartaree vocis horrorem vel fuge vel Ulyssee picis auxilio opus sit — ut sileam, omni peius tedio, vicinorum odium ac lamenta —. Vos vero dum imperiose et nichil intemptatum relinquenti gule pareatis, nec aliena nec vestra incommoda cogitatis, obliti hanc viris olim fortissimis sollicitudinem non fuisse, quando intacti pisces et fere et volucres tute erant et preter pennas nil in pavone placebat, ut Naso ait; neque nunc sane quid in hac ave tantopere placeat invenio preter nobilitatem carnium, que non putrescere dicuntur, longum etiam in tempus si serventur — quod et tibi licitum experiri et expertum se asserit Augustinus —. Ita vestram famem, nisi adsit ambitio, nec cibus satiat nec voluptas. Pavonem certe cibi gratia Rome primus occidisse fertur Hortensius orator, vir eloquio clarus, moribus delicatus et mollis ut
Abbreviated transcription (Latin):
secundo Affirmat inquit hermes eos qui cog
incursibus demonum tutos esse Uerũ eciam¬
ne fato quidem teneri Una inquit custodia pi-¬
etas Etenm pius homo neq demoni pessimo
neq fato subiacet Deus liberat pium ab oĩ
malo Namiq unicum atq solum bonum est
hominibus pietas Quid sit autem pietas os-¬
tendit alio loco hiis uerbis pietas enini sciẽcia
est dei Eaudemq sciãm asclepyum in smone
quodam regio lacius explicassẽ confirmat Ui-¬
des ne obstinatissimi duo pagani uestram cir¬
cumuoluant ueritatem Tantum est ueri uis
ut linguas sepe hostium ad se trahat.
N libertate natus sum Ratio. Non

Expanded text:
II: affirmat, inquiII: affirmat, inquiincursibus daemonum tutos esse, uerum ene fato quidem teneri. Una, inquit, custodia pietas. Et enim pius homo neque demoni pessimo neque fato subiacet; Deus enim liberat pium ab omni malo namque unicum atque solum bonum est hominibus pietas. Quid sit autem pietas ostendit alio loco his verbis: pietas enim scientia est Dei, eandemque sententiam Asclepium in sermone quodam regio latius explicasse confirmat. Vides ut obstinatissimi duo pagani nostram circumvolant veritatem? Tanta est veri vis, ut linguas sepe hostium ad se trahat. 14 bertate natus sum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt qui oderunt Amor et cultus exigitur his
ex rebus constans que utiuam tam bene imple-¬
rentur ab hominibus ꝙͣ sciuntur Gaud̃. De
Placere sibi superbire est hec autem uera reli-¬
gio que te deo religat deum tibi dominicam
humilitatem piis mentibus inserit iusolenciã
extirpat Sic igitur tibi gaudere perinissum
ut quanto lecior quantoq religiosior tanto sis
hurmlior et operibus bonis affluentior illi grãs¬
agens qui tibi ex hac mortali uita rectum iter
ostendit ad eternam uitam Gau. Ueram religi¬
onem deo gracias sum adeptus racio. Bene
ais deo gracias custodiant illam bene ab erro¬
ribus a negligencia a peccatis et sic habe Si
hanc assequutus es et in ea te excerces ut dignũ
est cessabit controuersia de qua modo litiganus
cum sit scriptum sacris in litteris pietas est
sapiencia Et per alium initium sapiencie ti-
mior domini neq ad ipm tacitum in prophanis
Cuius rei Lactancius meninit institucionum

Expanded text:
ciunt qui oderunt; amor et cultus exigitur, his ciunt qui oderunt; amor et cultus exigitur, his ex rebus constans que utinam tam bene implerentur ab hominibus quam sciuntur! De Placere sibi superbire est. Hec autem vera religio, que te Deo religat, Deum tibi, humilitatem piis mentibus inserit, insolentiam extirpat. Sic tibi igitur gaudere permissum, ut quanto letior quantoque religiosior, tanto sis humilior et operibus bonis affluentior, illi gratiagens qui tibi ex hac mortalitate rectum iter ostendit ad eternam vitam. Veram religionem Deo gratias sum adeptus. Bene ais: “Deo gratias”. Custodi autem illam bene ab erroribus, a negligentia, a peccatis et sic habe, si hanc assecutus es et in ea te exerces ut dignum est, cessare controversiam, de qua modo litigavimus, cum sit scriptum sacris in literis: “Pietas est sapientia” et per alium “Initium sapientie est timor domini”. Neque id ipsum tacitum in prophanis, cuius rei Lactantius meminit, Institionum
Abbreviated transcription (Latin):
Eligione glorior perfecta batio. Re¬
ligio optima una est super xp̃i nomen
superq petram firmissimam fundata
Relique ommes superstitiones uane et deuia et
errores sunt quibus est iter ad tartarum atq
mortem Non hanc momentaneam sed eternam
Et quot putas quantiq uiri huius religionis¬
uere inopiam miserabilem passi sunt cunctis in
rebus aliis altiores habent illi quod eternum ge¬
mant habes unde tu glorieris et gaudeas Non
in te quidem sed in eo qui te sumina in re tanto
maioribus preferre dignatus est qua nil maius
nil melius tibi tribui poterat in hac uita de qua
loqui ulterius aliquid non grauaret ny res ipsa
celesti lumine pene iam ominibus nota esset i¬
Gaud̃. Piis sacris iniciatus sum Ratio. Pia
sacra religionis huius tantummnodo sunt Reliqͣꝵ
omnium sunt furores ritusq sacrilegi Neq ta-¬
men iniciatum esse sufficit Maius est forte ꝙͣ
putas de uoto licet animo dulce negocium Non
enim deum noste satis est Quod et demones fa-¬

Expanded text:
eligione glorior perfecta. Religio optima ac perfecta una est, supra Christi nomen supraque petram firmissimam fundata. Relique omnes superstitiones vane et devia et errores sunt, quibus est iter ad tartarum atque ad mortem, non hanc momentaneam sed eternam. Et quot putas quantique viri huius vere religionis inopiam miserabilem passi sunt, cunctis in rebus aliis altiores? Habent illi quod eternum gemant, habes tu unde glorieris et gaudeas, non in te quidem, sed in eo, qui te summa in re tanto maioribus preferre dignatus est, qua nil maius, nil melius tibi tribui poterat in hac vita, de qua loqui aliquid uberius non gravarer, nisi res ipsa celesti lumine pene iam omnibus nota esset. Piis sacris initiatus sum. Pia sacra religionis huius sunt tantummodo, reliquarum omnium sunt furores ritusque sacrilegi. Neque tamen initiatum esse sufficit; maius est forte quam putas, devoto licet animo dulce negotium. Non enim Deum nosse satis est, quod et demones fa
Abbreviated transcription (Latin):
Castitas filie nota est Ratio. Opta ut perpetua
sit apud poetam legis uarium et mutabile semꝑ
femina Quod si maro non diceret nĩquid minus
ideo certum esset Quot adolestentulas pudicas
primum Post lasciuas amis uidimus ut ita presen-¬
tibus uiciis et preterita castitate certantes ut pu-¬
dice acti alias pudici actus quasi perditi temporis
penituisse uidentur quo nullum fedius illo in sexu
atq etate ludibrium Gaudium. Castissima est
michi filia Ratio. Si seipãm cognouerit sciueritq
cuius donum esset castitas et illi gracias agens ad¬
intenderit atq ita in tutum intemerata peruene̾i̾t
Erit fateor unde et secum deo gracias agas et gau¬
deas magis ꝙͣ si illam regiis nupciis illustrasses
Est tamen interim michi crede quod timeas Cum
sit eniu in hominibus rara constantia tñ in feminis
nulla est

Expanded text:
Castitas filie nota est. Opta ut perpetua sit. Apud poetam legis: Varium et mutabile semper femina; quod si Maro non diceret, nunquid minus ideo certum esset? Quot adolescentulas pudicas primum, post lascivas anus vidimus et ita presentibus vitiis cum preterita castitate certantes, ut pudice acti quasi perditi temporis penituisse viderentur? quo nullum fedius illo in sexu atque etate ludibrium. Castissima est michi filia. Si seipsam cognoverit sciveritque cuius est donum castitas et illi gratias agens aintenderit atque in tutum intemerata pervenerit, erit, fateor, unde et secum Deo gratias agas et gaudeas magis quam si illam regiis nuptiis illustrasses. Est tamen interim, michi crede, quod timeas: cum sit enim in omnibus rara constantia, tum in feminis nulla est.
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ multam ue superbiam esse malles Aut quid
huic tibi nunc deesse sentis nisi ne fumosts yma-¬
ginibus atrium turmasq statuis bustumq fa-¬
milie semesis plenum titulis spectacule pretereũ¬
triuiis de hiis quos non noueris elato supercilio
fabuleris Dolor. Ignobilis natus sum Ratio.
Ignobile non nasci tantum sed et uiuere quibusdã
felicitas uisa est An in tusculano saltem a cycerone
positum non legisti Illud potentissimi regis ana-¬
pestum qui laudat senem et fortunatum esse dicit
ꝙ ingloriosus sit atq ignobilis ad supremũ diem
peruenturus.¬

Expanded text:
autem? Multamne superbiam esse malles? Aut quid hinc tibi nunc deesse sentis? Nisi ne fumosis imaginibus atrium, truncisque statuis bustumque familie semesis plenum titulis spectaculo preteretriviis de his quos non noveris elato supercilio fabuleris? Ignobilis natus sum. Ignobilem non nasci tantum, sed et vivere quibusdam felicitas visa est. An in Tusculano saltem a Cicerone positum, non legisti aestum, qui laudat senem et fortunatum esse dicit, quod inglorius sit atque ignobilis ad supremum diem perventurus
Abbreviated transcription (Latin):
ne redeat ne abierit serum alias sexum notum¬
Malles ne tuum in cubiculum adulterum indux¬
isset hic saltem pudor impudice fuit Turpẽ uitam
protul agere pepercit oculis Erubuitq presentiam
tuam impudicitiam potes accusare non fugã Dolor.
feda uxor abiit Ratio. Si hoc doles dignus es ut mã/¬
serit dignus ut redeat
De uxore sterili cap̃. xxi. Dolor.

Expanded text:
ne redeat, ne abierit ferum votumne redeat, ne abierit ferum votumMalles ne tuum in cubiculum adulterum induxisset? Hic saltem pudor impudice fuit, turpem vitam procul agere, pepercit oculis erubuitque presentiam tuam, impudicitiam potes accusare, non fugam. Feda uxor abiit. Si de hoc doles, dignus es ut manserit, dignus ut redeat. 22 DE UXORE STERILI Sterilis uxor
Abbreviated transcription (Latin):
creueris solus ac uacuus Dolor. Turpitudine uxo¬
ris infamor Ratio. Ex alieno peccato dampnũ do-¬
lorq nasti potest non infamia Sicut ex aliena u̾tute
gaudiuni non gloria tua te uirtus aut uicium glo-¬
riosum efficiet aut infamem Dolor. Coniugis
uror infamia Ratio. Uel sile uel fuge uel ulciscere
medium fecit ille uir sanctus paulus simplex nac¬
tus de simplicitate cognomien Et profecto primu
molle nimis tercium predurum mediũ honesti
humaniq consilii uideatur hiis presertim quorũ
media itidem est fortuna Nam superbis potentib
frustra lex ponitur uoluntas alias uoluptas ira ĩ¬
petus hee potentis insolencie leges sunt Omne
ulcus ferro rescindenduni putant Multa autem
sunt que non ferro egeant sed fomentis Dol
Impudica est uxor Ratio. Si pati eligis etas for/¬
tassis illam franget et labor et filii et morbi et rei
familiaris angustia. Quibusdam frenum utile pu-¬
dor fuit Dolor. Uxor infamis abiit Ratio. Opta

Expanded text:
creveris solus ac vacuus. Turpitudine uxocreveris solus ac vacuus. Turpitudine uxoris infamor. Ex alieno peccato damnum dolorque nasci potest, non infamia, sicut ex aliena virtute gaudium, non gloria: tua te virtus aut vitium gloriosum efficiet aut infamem. Coniugis uror infamia. Vel sile vel fuge, vel ulciscere. Medium fecit ille vir sanctus nactus de simplicitate cognomen, et profecto primum molle nimis, tertium predurum, medium honesti humanique consilii videatur, his presertim quorum media itidem est fortuna. Nam superbis potentibus frustra lex ponitur, voluntas, libido, ira, impetus, he potentis insolentie leges sunt. Omne vulnus ferro rescindendum putant, multa sunt autem que non ferro egeant, sed fomentis. Impudica est uxor. Si pari eligis, etas fortassis illam franget, et labor et filii, et morbi et rei familiaris angustia, quibusdam frenum utile pudor fuit. Uxor infamis abiit. Opta
Abbreviated transcription (Latin):
ne a quoꝙͣ forte tryumphus impediretur Quas
postremo noxias casu obuios a supplicio retraxisse
legumiq et capitalis sentencie uim fregisse sola uir-¬
ginitatis maiestate comperimus Quarum p̃terea
ex diuerso non faciuus tantum turpe sed habitus
aut serio liberior pena graui atq infamia nõ ca-¬
rebat Et honoris tamen et decoris immemores et
terroris incesti ree dampnateq et defosse sub terra
uiue per historias occursabunt Nunc tot exẽplis
et tam claris et tam sacris obrutus in tanta pudi-¬
aicie ruma tot probris illustrium ꝯcussã paululum
humlioris cubiculi fidem defle Dolor. Peor adulta¬
est Ratio. Id nomuullis mutande in melius uite cau¬
sa fuit qui maritali compede liberati eiectoq graui
fasce ire alcius ceperunt Quid te uetat coniugis
feditatem primum tibi quoq gradum facere ad uite
liberioris ascensum sepe pondus sepe et comes pedes
expeditissimoꝵ retardauit Ibis ocius quocũq de-¬

Expanded text:
ne quoquam forte triumphus impediretur, quas ne quoquam forte triumphus impediretur, quas postremo noxios casus obvios a supplicio retraxisse, legumque et capitalis sententie vim fregisse, sola virginitatis maiestate comperimus, quarum preterea, ex diverso, non facinus tantum turpe, sed habitus aut sermo liberior, pena gravi atque infamia non carebat, et honoris tamen et decoris immemores, et terroris incestive damnateque et defosse sub terra vive, per historias occursabunt. I nunc, tot exemplis et tam claris et sacris obrutus, in tanta pudicitie ruina, tot probris illustrium, concussam paululum humilioribus cubiculi fidem defle. Uxor adultera est. In nonnullis mutande in melius vite causa fuit, qui, maritali compede liberati, reiectoque gravi fasce, ire altius ceperunt, quid te vetat coniugis feditatem primum quoque tibi gradum facere ad vite liberioris ascensum? Sepe et pondus, sepe et comes pedes expeditissimos retardaverit. Ibis ocius quocunque de
Abbreviated transcription (Latin):
dominos passos uouit uel non ferenda mollicies uel
superbia uideatur Tolleranda cuiq sua sors illa eqͣ¬
muis inudiosissimisq mortalium proinde nõ hõib
tantum imptas sed deo eciam desponsatas in hec fla-¬
gicia labi solid̃tas uides propudor alias prochpudor
nec tanti sponsi reuerentia infelicem precipitemq
ammam frenat Cui autem parcet effrenis ac ra-¬
bida libido que nec celo parcit nec celestem metuit
uindictam seu quibus abstineat que nec deo sacris¬
alias sacratis corporibus abstinendum censet Nec
uero tantum hec etate monstra hec tam feda libi-¬
dinum cernuntur ꝙͣuis nulla unꝙͣ recto iudicio
fediora esse potuerunt lesiq maioris iram merita
Sed euo illo quo ita prodigum scelus erat ut nunc
uirtus uisa equidem ac punita noscuntur Uirgines
ille uestales quarum exactissime castitati tribumi-¬
tiuam ac censoriam potestatem cessisse non puduit
quas suorum tryumphantium curribus insedisse

Expanded text:
dominos passos novit, vel non ferenda mollities, vel dominos passos novit, vel non ferenda mollities, vel superbia videatur. Toleranda cuique sua sors, illa eqmis invidiosissimisque mortalium. Proinde non hominibus tantum nuptas, sed deo etiam desponsatas, in hec flagitia labi solitas vides: ac proh pudor, nec tanti sponsi reverentia infelicem precipitemque animam frenat: cui autem parcet effrenis ac rabida libido, que nec celo parcit, nec celestem metuit vindictam, seu quibus abstineat, que nec deo sacris corporibus abstinendum censet? Nec vero tantum hac etate, monstra hec tam feda libidinum cernuntur quamvis nulla unquam recto iudicio fediora esse potuerint, lesique maioris iram merita, sed evo illo, quo prodigium scelus erat, ut nunc virtus visa equidem ac punita noscuntur. Virgines ipse Vestales, quarum exactissime castitati, Tribuniciam ac Censoriam potestatem cessisse non puduit, quas suorum triumphantium curribus insedisse,
Abbreviated transcription (Latin):
nisse alias abstruisse debuerat simulq huiꝯ filia
et nomine et lascinia matri par harumqz seu uite
seu fortime uestigiis herens iulia seueri non sat
pudicicie faustum nomen Quid domiciani con-¬
iugem domiciam quid herculauillam claudii seu
quaudo hic adulterarum fortunatus coniugum
princeps fuit Eiusdem messalynam suiimũ imꝑii
probrum loquar que secordem uirum ac cesareui
deserens cubile noctu lupanaria circibat Illa fa¬
ciens que referri eciam pudor prohibet Quid
has ergo quid ue alias stringam seu quis fornix au¬
gustis meretricibus non augustus sit quarum
commemoratio fateor nec honesta est nec ulla
ex parte adulterii crimen leuat quin pocius gra¬
uat habet tamen haud speruendam consolatio¬
nis efficatiam similitudo conspecta miserie ac pa-¬
ritas erumpnarum non ꝙ alieno quisꝙͣ nisi ma-¬
liuolus delectetur malo sed ꝙ humilioris fortune
hominem indignanter pati que tot alias tociens mũdi

Expanded text:
ruisse debuerat; simulque huius filia, ruisse debuerat; simulque huius filia, et nomine et lascivia matri par; harumque seu vite seu fortune vestigiis herens Iulia Severi, non sat pudicitie faustum nomen. Quid Domitiani coniugem Domitiam? Quid Herculanillam Claudii, seu quando hic adulterarum fortunatus coniugum princeps fuit?, eiusdem Messalinam, summum imperii probrum, loquar, que socordem virum ac cesareum deferens cubile, noctu lupanaria circuibat, illa faciens que referri etiam pudor prohibet? Quid has ego, quidve alias stringam, seu quis tam fornix augustis meretricibus non angustus sit? Quarum commemoratio, fateor, nec honesta est, nec ulla ex parte adulterii crimen levat, quin potius gravat. Habet tamen haud spernendam consolationis efficaciam, similitudo conspecta miserie ac paritas erumnarum, non quod alieno quisquam, nisi malivolus delectetur malo, sed quod humilioris fortune hominem indignanter pati que totiens mundi
Abbreviated transcription (Latin):
neglectum genium culcatamq thori fidem lugeãt
uel ignari soli uulgo uoti dedecoris rideantur
Crebriora illa quidem nũꝙ quia non auribus
modo sed oculis quocũq terrarum perrexeris de¬
futura At maioribus maior inest consolatio Reges
cogita quos uidisti ac teriarum dominos De hinic¬
scriptis famaq cognitos recordare Respice et arturi
fabulam et historias reliquorum in mente redeat olĩ¬
pias philippi cleopatra ꝑtolomey agamenonis
clitemestra menelay helena phalype mynois phe¬
dra thesey Neue ip̃ãm urbem romam olimq dum
quasi quoddam pudicicie templum esset et mali
huius expertem credas redeat ad memoriam me-¬
tella uxor sille illius qui si eius noscet adulteria nõ
tantum rome perq oumem ytaliam uulgata sedq
athenis iam ac per greciam cantabantur minime
ut arbitror felicis nomen sibi prorsus indebitum
usurpasset. Post hanc iulia agrippe quam huic
a flagitio uiri uirtus hinc maiestas patris abster¬

Expanded text:
neglectum genium calcatamque thori fidem lugeant, neglectum genium calcatamque thori fidem lugeant, vel ignari soli vulgo noti dedecoris rideantur. Crebriora illa quidem, nunquamque non auribus modo, sed oculis quocunque terrarum perrexeris defutura; at maioribus maior inest consolatio. Reges cogita quos vidisti ac terrarum dominos; dehincscriptis famaque cognitos recordare; respice et Arthuri fabulam, et historias reliquorum, in mentem redeat Olympias Philippi, Cleopatra Ptolemei, Agamemnonis Clytemnestra, Menelai Helena, Pasyphe Minois, Phedra Thesei, neve ipsam urbem Romam, olim quoque dum quoddam quasi pudicitie templum esset, mali huius expertem credas. Redeat ad memoriam Metella, uxor Sille, illius qui si eius noscet adulteria, non tantum Rome, perque omnem Italiam vulgata, sed que Athenis etiam per Greciam cantabantur, minime, ut arbitror, “felicis” nomen sibi prorsus indebitum usurpasset. Post hanc Iulia Agrippe, quam hinc a flagitio viri virtus, hinc maiestas patris abster