comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecit cum de sinagoga uen¬
dences etementes eiecit ĩdi¬
uino templohumanum
phibens cẽ cõmertium. Ait
enim. Pomus mea domus
oronis uocabitur. uos aut
fẽcistis eam speluncam la
tronum. Qui loquitur ue¬
ritatem in corde suo. Tercia
est quam singularit̾ salua¬
tor nr impleuit. Ueritas ẽ
enimres que miuatenus
aliter quam confirmaue¬
rimus aut sit. aut facta ẽ.
aut facienda ẽẽ monstratur.
Loquebatur enim tacitus
incorde suo uertatem. quã¬
do dolose ꝓquirentibus ser¬
monis sui misteria non ꝓde¬
bat. Ham cum iudeorum:
falsitatibus et uoce psidi fug¬
gereretur: ammirantibus
cunctis non ei respondit ul¬
lum ũbum: s in sc̃a sua con¬
scientia loquebatur. quod
digni non erant audire: qͥ
lum in lingua sua. uenit
ad quartam. Hamsine do¬
lo omnia se fuisse locutum
in euangelio testatur ipse
dum dicit. omnia quecũq
audiui a patre meo. nota fe¬
ci uob̾. Quia enĩ muncdi.
quid ue simplic . nisi ut
ueritas illa incõmutabibis

Expanded text:
fecit, cum de synagoga venfecit, cum de synagoga vendentes et ementes ejecit, in divino templo humanum prohibens esse commercium; ait enim: Domus mea domus orationis vocabitur; vos autem fecistis eam speluncam rs. 4. Qui loquitur veritatem in corde suo. Tertia est quam singulariter Salvator noster implevit. Veritas est enim res quae nullatenus aliter quam confirmaverimus, aut fit, aut facta est, aut facienda esse monstratur. Loquebatur enim tacitus in corde suo veritatem, quando dolose perquirentibus sermonis sui mysteria non prodebat. Nam cum Judaeorum falsitatibus et voce praesidis urgeretur, admirantibus cunctis, non ei respondit ullum verbum; sed in sancta sua conscientia loquebatur, quod digni non erant audire qui lum in lingua sua. Venit ad quartam. Nam sine dolo omnia se fuisse locutum in Evangelio testatur ipse dum dicit: Omnia quae audivi a Patre meo nota feci vobis . Quid enim mundius, quidve simplicius, nisi ut ver
Abbreviated transcription (Latin):
ut fides. catholica que per
ecc̃as toto orbe ẽ diffusa:
dei tabnaculum nũcupet.
De quo ctiam et iosephus
inlibro antiquitatum t̃cio.
titulos diligenti nartatio¬
ne clisseruit. quod nos fẽ¬
cimus pingi. et inpandectis
maioris capite collocan. :
Montem ilo scm. significat
ihrłm futuram. S intue¬
re quam puleherrime per¬
uarios sensus apta ũba dis¬
tinguant᷑. Intabnaculo⁊
dicitur quis habitat. de illo
qui adhuc in huius seculi
agonem contenditur. In
monte quis tequiescit: qͣn
tesponsa tribuuntur. Ex
et desiderio satisfaciat pos¬
tulantis. et incarnationis
eins adorabile teuelet ar¬
chanum. Prima si quidẽ
gła ip̃ius fuit. ingrecdi tab̾¬
naculum sine macula: ꝙͣ¬
do templum ihrłm apcc̃is
liber intrabat. Namcum
alii domum dei purifica¬
tionis causa fuerint ĩgssi.
ille solus talit̃ incroiuit.
ut sine macula ante cons¬
pectum patris assisteret. ut
non illi lex aliquici daret.
s ip̃s potius legem sicut op¬
timus legis lator imple

Expanded text:
des catholica, quae per Ecclesias toto orbe diffusa est, Dei tabernaculum nuncupetur. De quo etiam et Josephus in libro Antiquitatum tertio, titulo septimo, diligenti narratione disseruit, quod nos fecimus pingi, et in pandectis majoris capite collocari. Montem vero sanctum significat Jerusalem futuram. Sed intuere quam pulcherrime varios se sensus apta verba distinguant. In tabernaculo dicitur, quis habitat? de illo qui adhuc in hujus saeculi agone contendit. In monte quis requiescit? quanresponsa tribuuntur; et ex et desiderio satisfaciat postulantis, et incarnationis ejus adorabile revelet arcanum. Prima siquidem gloria ipsius fuit ingredi tabernaculum sine macula, quando templum Jerusalem a peccatis liber intrabat. Nam cum alii domum Dei purificationis causa fuerint ingressi, ille solus taliter introivit, ut sine macula ante conspectum Patris assisteret, ut non illi lex aliquid daret, sed ipse potius legem, sicut optimus legislator, imple
Abbreviated transcription (Latin):
innocentes. Sinmit etiã
coticlie que sacris altaribus
offeruntur: s non suꝑ ĩno¬
centes. Quappt̃ intelliga¬
mus pias et paruas oblati¬
ones. karitatis studio non
eẽ omnimolis respuendas.
Nam si omne munus abi¬
ci uoluiss: neq̃ꝙͣ fuiss addi¬
tum: suꝑ innocentes. Qui

Expanded text:
innocentes. Sumit etiam quotidie quae sacris altaribus offeruntur, sed non super innocentes. Quapropter intelligamus pias et parvas oblationes charitatis studio non esse omnimodis respuendas. Nam si omne munus abjici voluisset, nequaquam fuisset additum, super innocentes
Abbreviated transcription (Latin):
suum. Hec sexta ẽ. que iudã
scarioth designat. Sam dũ
se noss ab ip̃o tiadentum:
mtia eum uoluit ꝓublica ĩ¬
crepatione confundere: sed
tantum geñaliter dixit. qͥ
mecum manum mittit in
parapside: ip̃e me traclitur
ẽ. Ita factum ẽ. ut nec diui¬
uitatis sue uirtutem intel¬
ligentibus celaret. et ꝓxi¬
mi famam mordaci lacera¬
tione non caperet. Non ac¬
cepit. ici gratum non hab¬
uit. Accepta enim illa dici¬
mus: que nob̾grata eẽ mõs¬

Expanded text:
suum. Haec sexta est, quae Judam Scarioth designat. Nam dum se nosset ab ipso tradendum, nulla eum voluit publica increpatione confundere, sed tantum generaliter dixit: Qui mecum manum mittit in paropside, ipse me traditurus est . Ita factum est, ut nec divinitatis suae virtutem intelligentibus celaret, et proximi famam mordaci laceratione non carperet. Non accepit, id est gratum non habuit. Accepta enim illa dicimus, quae nobis grata esse mons
Abbreviated transcription (Latin):
tum sue complationis ĩdui¬
get. Subiungendo enimex
omnib angustiis meis: nul¬
lam inse maculam desiderat
si fuerit ut clictum ẽ sine
macula et ruga. Cõclusio.
Uliamus quẽ ad mo¬
dum adhuc mangus¬
tus huius mundi posita. per
totum psalmum adliberato¬
rem suum clamet occ̃a. et
desinamus tribulationes
nras in pacient̾ ferre. cum
ip̃am matrem conscet ꝓ nb̃
grauissimas angustias sus¬
tinete. portenus aduersa
domino iuuante uiriliter.
sꝑemus de eius pietate cõs¬
tanter. quia si nos insponse
partib ꝑmaneamus. deolar¬
giente cum ip̃a simul ad eter¬
na gauctia ꝑueniemus. Hu¬
merus etiam istebis duode
res in deffe̾sis uocibus lau¬
des domino suaui modula¬
tione concelebrent.commo¬
nens. ut ad similitudinez
corum: et nos psalmum istũ
frequentata deuotione can¬
temus. Explicit psalmus

Expanded text:
tum suae contemplationis indultum suae contemplationis indulget. Subjungendo enim, Ex omnibus angustiis meis, nullam in se maculam desiderat si fuerit, ut dictum est, sine macula et ruga. Conclusio psalmi Audiamus quemadmodum adhuc in angustiis hujus mundi posita, per totum psalmum ad liberatorem suum clamet Ecclesia; et desinamus tribulationes nostras impatienter ferre, cum ipsam matrem constet pro nobis 86 gravissimas angustias sustinere. Portemus adversa, Domino juvante, viriliter; speremus de ejus pietate constanter, quia si nos in Sponsae partibus permanemus, Deo largiente, cum ipsa simul ad aeterna gaudia perveniemus. Numerus iste bis duodenres indefessis vocibus, laudes Domino suavi modulatione concelebrent, commonens ut ad similitudinem eorum, et nos psalmum istum frequentata devotione cantemus. EXPOSITIO IN PSALMUM
Abbreviated transcription (Latin):
rib eẽ completam. quom᷑
hic dicit tantum innocentes
et recti ad heserunt michi. qua¬
si et illos non habeat ꝑmixtos.
qui inꝓbis morib polluunt᷑.
S considera pondus u̾bi isti.
ut innocentes et rectos ad¬
hesisse sͥ dicat. tanqͣm uli fu¬
erint sotiati atq conglutina¬
ti quod abutraq parte moꝵ
ꝓbitas uidetur efficere. Re¬
liqui autem cum labore tole¬
rati sunt. potius quam adhe¬
serunt. Sustimu u̾o dicit. ui¬
riliter passa sum ĩhoc mundo.
frequentes angustias. Sed
una michi fuit consolatio et
te dñm sustinere. Et inspice
ium ũsus istius. quia inno¬
centes et rectos ideo sibi ad¬
hesisse dicit. qm̃ sustinuit do¬
minum. alioqum nõ potãt
tales amare. nisi et ip̃a de tã
Cum dicit redime me: ad¬
uentum dñi saluatoris ex¬
poscit. cuius sanguine redẽp¬
ta. de dbsica ẽ captiuitate libe¬
rata. Peus isrł: idest deus te
usdentium. quia ip̃os reũa
gratos habet. quibꝯ conspec¬

Expanded text:
ribus esse completam, quomodo ribus esse completam, quomodo hic dicit tantum, innocentes et recti adhaeserunt mihi, quasi et illos non habeat permixtos qui improbis moribus polluuntur? Sed considera pondus verbi istius, ut innocentes et rectos adhaesisse sibi dicat, tanquam illi fuerint sociati atque conglutinati, quod ab utraque parte morum probitas videtur efficere. Reliqui autem cum labore tolerati sunt potius quam adhaeserunt. Sustinui vero dicit, viriliter passa sum in hoc mundo frequentes angustias; sed una mihi fuit consolatio, te Dominum sustinere. Et inspice vim versus istius, quia innocentes et rectos ideo sibi adhaesisse dicit, quoniam sustinuit Dominum; alioquin non poterat tales amare, nisi et ipsa de tantCum dicit Redime me, adventum Domini Salvatoris exposcit, cujus sanguine redempta, de diabolica est captivitate liberata. Deus Israel, id est, Deus te videntium, quia ipsos revera gratos habet quibus conspec
Abbreviated transcription (Latin):
bant. et ideo adclidit oclio ini¬
quo. quia ẽẽ uidetur et iustũ.
sicut ẽ illud. Idetfecto odio
mam meam et etipit me nõ
confundar qm̃ inuocauite.
Fidem suam petit ecc̃a tectis¬
simam custocdire. ut seruata
a scismaticis milla queat ad¬
ũsitate confundi. s sine ma¬
cula et tuga sponso suo orna¬
ta fidei untutibus offeratur.
Subiungitut causa ꝓbabił.
qua petitionem suam conse¬
qui debuiss: qm̃ inuocaui.
dñm. Reuera non meretur
etubescere. que spem suam cog¬
noscitur intanta uitute po¬
suisse. Ip̃m enim elegit in uo¬
care. qui nescit pie supplicãtes
quidam in telligunt paruu¬
los sacro baptismate tegene¬
ratos. qui adhuc mulis mũ¬
danis comũsationib pollu¬
untur. s in ip̃a scĩtate transe¬
unt quam susciꝑe meruerũt.
Rectos autem illos accipi:
uolunt. qui iam matura e¬
tate comĩsi. diuino muñe
apcc̃orum sunt laquels ab¬
soluti. Scum dixerimus
ecc̃am uariis hominum mo¬

Expanded text:
bant. Et ideo addidit odio inibant. Et ideo addidit odio iniquo, quia esse videtur et justum, sicut et illud: Perfecto odio mam meam et eripe me: non confundar, quoniam invocavi te. Fidem suam petit Ecclesia rectissimam custodiri, ut servata a schismaticis, nulla queat perversitate confundi, sed sine macula et ruga Sponso suo ornata fidei virtutibus offeratur. Subjungitur causa probabilis qua petitionem suam consequi debuisset, quoniam invocavit Dominum. Revera non meretur erubescere, quae spem suam cognoscitur in tanta virtute posuisse. Ipsum enim elegit invocare, qui nescit pie supplicantes quidam intelligunt parvulos sacro baptismate regeneratos, qui adhuc nullis mundanis conversationibus polluuntur, sed in ipsa sanctitate transeunt, quam suscipere meruerunt. Rectos autem illos accipi volunt, qui jam matura aetate conversi, divino munere a peccatorum sunt laqueis absoluti. Sed cum dixerimus Ecclesiam variis hominum mo
Abbreviated transcription (Latin):
plinatos et prauos docendo
sustinet. et tectos atq laten¬
tes. patitur diuino reseruari
iudicio. Labor enim ip̃ius
ẽ quia multis ꝑsecutionibus
multaq contentione fatiga¬
tur. et semꝑ prauorum obiet¬
tionib lacessita:. mula hic op¬
tate pacis requie conquiescit.
Metito etgo pot tanta que
paciuntur. remicti sͥ pcc̃a oĩa
dep̾catur. quia pie tolerantie
durissimus labor. clementiã
iuclicis semꝑ expectat. Res¬
pice mimicos meos qm̃ mul¬
tiplicati sunt. et odio iiquo
oderunt me. Hicendo respi¬
ce mimicos meos ꝓ rỹis orat
tit. sicut in euangello petrũ
domimis respexit ut fleret.
Adlidit causam que perire
nõ debeant. Qm̃ multiplica¬
ti sunt. Pauci enim credetẽ¬
tur fortãsse contempni. mi¬
torum ũo ꝑditio. sine maxi¬
mo dolore non poterat sins¬
tineri. Sequitur. Quia olio
iniquo oderunt me. E cc̃am
reueta iniquo odio oderant.
quia duni ꝓ ip̃is orationem
funderet. illi tamen eam ꝑse¬
qui nulla int̾missione cessa¬

Expanded text:
plinatos et pravos docendo sustinet, et tectos atque latentes patitur divino reservari judicio. Labor enim ipsius est, quia multis persecutionibus multaque contentione fatigatur; et semper pravorum objectionibus lacessita, nulla hic optatae pacis requie conquiescit. Merito ergo post tanta quae patitur, remitti sibi peccata omnia deprecatur, quia piae tolerantiae durissimus labor clementiam judicis semper exspectat. Vepice inimicos meos, quoniam multiplicati sunt, et odio iniquo oderunt me. Dicendo, Respice inimicos meos, pro ipsis orat,tit, sicut in Evangelio Petrum Dominus respexit ut fleret . Addidit causam qua perire non debeant: Quoniam multiplicati sunt. Pauci enim crederentur fortasse contemni, multorum vero perditio sine maximo dolore non poterat sustineri. Sequitur, quia odio iniquo oderunt me. Ecclesiam revera iniquo odio oderant, quia dum pro ipsis orationem funderet, illi tamen eam persequi nulla intermissione cessa
Abbreviated transcription (Latin):
Leuare dicimus. sursumeri¬
gete. E rgo de trena conusa¬
tione. uicũsq camalibus.
ad lm̃ dicit ecc̃a leuasse aĩam
fuam. ad contemplationem
scilicet celestium rerum: qua
semꝑ dñm piꝯ animus iutu¬
etut. quia facile humana
despicit. qui diuina conspe¬
xerit. E tubescere ẽ autẽ re¬
pentina animi ꝑturbations
confuncli. subitoq aliud tes¬
picere: quam credebatur eue¬
nire. Petit gͦ ne minor effici¬
atur inconspectu eius:. que
de ip̃ius pietate confisa est.
Iitident uo inimici. quando
iustorum considentiam nõ
uident ẽẽ completam. et se
aliter cedat. quam secuturos
eẽ se p̃dicebant. Sperat ꝙͦ
mat̾ ecc̃a ut ꝓmissa sua pres¬
tet domimis. quatenus ad¬
cnim plerumq benigne. nri¬

Expanded text:
sursum erigere. Ergo de terrena conversatione, vitiisque carnalibus ad Deum dicit Ecclesiam levasse animam suam, ad contemplationem scilicet coelestium rerum, qua semper Dominum pius animus intuetur: quia facile humana despicit, qui divina conspexerit. Erubescere est autem repentina animi perturbatione confundi, subitoque aliud respicere quam credebatur evenire. Petit ergo ne minor efficiatur in conspectu ejus, quae de ipsius pietate confisa est. Irrident vero inimici, quando justorum confidentiam non vident esse completam, et si aliter cedat quam secuturum esse praedicebant. Sperat ergo mater Ecclesia, ut promissa sua praestet Dominus; quatenus adenim plerumq
Abbreviated transcription (Latin):
redargui. A sclõ dicit cum
cepit eẽ scłm. quando ammi¬
nistrare ceptus ẽ mundus.
Scłm ẽ enim mundi ordo
decurrens. qui ad futura tẽ¬
dens. p̃tenta deserit. Hec a¬
liqui in ebdomadis simili¬
tudine septennis annis de¬
t̾minanda ẽẽ putaũunt.
Alii enim scła clicta ẽẽ uolu¬
erunt. quod inse iugiter re¬
uoluant tempora. et ne clis¬
tinctiones ũborum p̃termi¬
ttere uideamur.miseratio¬
nes attinent ad opationes

Expanded text:
redargui. A saeculo dicit, cum redargui. A saeculo dicit, cum coeperit esse saeculum, quando administrari coeptus est mundus. Saeculum est enim mundi ordo decurrens, qui ad futura tendens, praeterita deserit. Haec aliqui in hebdomadis similitudinem, septenis annis determinanda esse putaverunt. Alii enim saecula dicta esse voluerunt, quod in se jugiter revolvant tempora. Et ne distinctiones verborum praetermittere videamur, miserationes attinent ad operationes
Abbreviated transcription (Latin):
ge me aduitam ꝑtinet. docͤᷤ
ad scientiam. Sequitur. quia
Quia tues deus salutaris
meus: et te sustinui tota di¬
ẽ. Petfecte breuiterq nos
mibuit. Due si quidem res
sunt. que bonos efficiunt nos.
Prima. ut cdm̃ nob̾ saluta¬
re credamus. sccda. ut subto¬
tio uite patientia. retributio¬
nem ip̃ius expectare debea¬
mus. Tota die . l. ac si dicẽt.
om̃i die. scilicet non int̾po
humilitate sua ꝑetens. qua
Humano usu illi clicitut
reminiscere: qui nũqͣm p¬
aliquid obliuisci. Ham quisͥ
desidetat sub uenire largitorẽ
beneficii putat oblitum. quã¬
do aliqua fuerit dilatione
regularis nobis uidetur te
lucere sententia. quia nullꝰ
suis meritis ad eius grãm
uenit. Dicendo enim mise
probat largitorem. qui non
ante homimum merita susceͥ¬
pit. s prius sua dona conce¬
dit. Omnes quidem hereses
detestabili cogitatione reꝑ¬
te sunt. Pelagianum u̾o
malum quam sit ꝑnitiosũ.
hic datut intelligi quod tã¬
ta cognoscitur assiduitate

Expanded text:
e me ad vitam pertinet, doce ad scientiam. Sequitur, quia tu es Deus salutaris meus, et te sustinui tota die; perfecte breviterque nos imbuit. Duae siquidem res sunt quae bonos efficiunt Christianos: prima, ut Deum nobis salutarem credamus; secunda, ut sub totius vitae patientia retributionem ipsius exspectare debeamus. Tota die: ac si diceret, omni die, scilicet non interpolhumilitate sua petens, quatHumano usu illi dicitur reminiscere, qui nunquam paliquid oblivisci. Nam qui sibi desiderat subveniri, largitorem beneficii putat oblitum, quando aliqua fuerit dilatione regularis nobis relucere videtur sententia; quia nullus suis meritis ad ejus gratiam venit. Dicendo enim miserprobat largitorem, qui non ante hominum merita suscipit, sed prius sua dona concedit. Omnes quidem haereses detestabili cogitatione repertae sunt: Pelagianum vero malum quam sit perniciosum, hinc datur intelligi, quod tanta cognoscitur assiduitate
Abbreviated transcription (Latin):
Respice inmeet miserere
mei. qm̃ unicus et pauper
ego sum. E gregia sͥ compa¬
ratione respondet. quia suꝑiꝰ
cdixit oculi mei semꝑ ad dnm:
nunc clicit respice in me quẽ¬
ad moclum ego inte. et mise¬
rete mei. Ham qui ad illum
semꝑ tespicit. exigit ut eum
miseratus ip̃e respiciat. Addi¬
ssimas causas. quando unim
plus amatur pauprimus. ph
doletur. quod de ꝑsona xp̃iani
ppli conuenienter dicit ecc̃a.
qui unicus ẽ ei. qui solus ue¬
racis fidei sacramenta custo¬
dit. Pauꝑ. qm̃ a mundi ile¬
cebris segregatus. milla scli
tiones cordis mei multipli¬
cate sunt. de necessitatibus
meis erpe me. Dilatata est
ecc̃ẽ tribulatio. cdum cogita¬
tiones suas ꝑ muncli calami¬
tates ubi ẽ seminata disten¬
dit.
Hecesse ẽenim ut copiosa fas¬
ce deprimatur. qui ꝓ muitis
affligitur. He necessicatibus
enim dicit. quas ꝑsoutorum
atq hereticorum paciebatur
isidiis. Hii sunt enim qui
necem inferre cupiunt xp̃ia¬
nis. suas enim recte dicebat.

Expanded text:
Respice in me, et miserere mei, quoniam unicus et pauper sum ego. Egregia sibi comparatione respondet, quia superius dixit, Oculi mei semper ad Dominum, nunc dicit, Respice in me, quemadmodum ego in te, et miserere mei. Nam qui ad illum semper respicit, exigit ut eum miseratus ipse respiciat. Addissimas causas, quando unicus plus amatur, pauperrimus plus doletur. Quod de persona Christiani populi convenienter dicit Ecclesia, qui unicus est ei, quia solus veracis fidei sacramenta custodit. Pauper, quoniam a mundi illecebris segregatus, nulla saeculi tiones cordis mei dilatatae sunt: de necessitatibus meis eripe me. Dilatata est Ecclesiae tribulatio, dum cogitationes suas per mundi calamitates, ubi est seminata, distendit. Necesse est enim ut copioso fasce deprimatur, qui pro multis affligitur. De necessitatibus enim dicit, quas persecutorum atque haereticorum patiebatur insidiis. Hi sunt enim qui necem inferre cupiunt Christianis. Suas enim recte dicebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbos et elatos. sicut ineuan¬
gelio dicit. Beati mittes qr
ip̃i possidebunt fram. Man¬
suetos utiq non suꝑbos. qͥ
contra iugumlene. et onus
leue. noxia sibi lib̾tate rocal¬
citrant. S illos docebit. qui
sine murmuratione faciũt.
que iussa cognoscunt. Int̃
mansuetos enim et mites.
hec uidetur eẽ listantia. Mi¬
ttes sunt qui nulla furoris
accensione turbantur: S
in lenitate animi iugiter
ꝑseuerant. Mansueti autẽ
dicuntur. quasi manu cõfu¬
eti. hoc ẽ tolerantes ĩiurias.
non teddentes malum pro
malo. Uias suas dixit. s
que fint uie dm̃. subsequẽt

Expanded text:
perbos et elatos; sicut in Evanperbos et elatos; sicut in Evangelio dicit: Beati mites, quia ipsi possidebunt terram . Mansuetos utique, non superbos, qui contra jugum lene et onus leve noxia sibi libertate recalcitrant; sed illos docebit qui sine murmuratione faciunt quae jussa cognoscunt. Inter mansuetos enim et mites haec videtur esse distantia: mites sunt qui nulla furoris accensione turbantur, sed in lenitate animi jugiter perseverant; mansueti autem dicuntur, quasi manu consueti, hoc est tolerantes injurias, non reddentes malum pro malo. Vias suas dixit: sed quae sint viae Domini subsequenter
Abbreviated transcription (Latin):
uitam tribuenshis qui me¬
rebantur extingui. Metito
ergo dulcis dicitur. aquo su¬
auia dona p̃stantut. sicut et
alius psalmus clicit. Gusta¬
te et uidete qm̃ suauis ẽ do¬
minus. Pulcis enim dictꝰ
ẽ ad similitudinem dulcrũ
escarum. quibꝯ maxime de¬
lectatur humanitas. Rectꝰ
ẽquando pot frequentes in¬
crepationes et longissimas
expectationes obsisit mał.¬
bumiliat suꝑbos et impios.
ut tandem aliquando sapiãt.
et se errasse peniteat. Quod
autem legem statuit. utiq
dulcedinis et rectitudinis
fuit. quando uoluit etrare.
quod maluit legis ꝓmuga¬
tione corrigere. S ne quis
hanc districtionem crederet
ex asperitate uenisse: consili¬
um late legis exponit. idest
bonitatis et dulcedinis. In
uia. id ͤ inp̃senti uita. ubi lex
ponitur. in qua recte uiuete
placidos ad ꝓmissam fecit
beatitucdinem ꝑuenire. Di¬
rectus quippe dicitur. qui de
curuo rectis effĩcitur. Hicẽdo
autem mittes. excludit su¬

Expanded text:
vitam tribuens his qui mevitam tribuens his qui merebantur exstingui. Merito ergo dulcis dicitur, a quo suavia dona praestantur: sicut et alius psalmus dicit: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Dulcis enim dictus est ad similitudinem dulcium escarum, quibus maxime delectatur humanitas. Rectus est quando post frequentes increpationes et longissimas exspectationes obsistit mahumiliat superbos et impios, ut tandem aliquando sapiant, et se errasse poeniteant. Quod autem legem statuit, utique dulcedinis et rectitudinis fuit; quando noluit errare quos maluit legis promulgatione corrigere. Sed ne quis hanc districtionem crederet ex asperitate venisse, consilium latae legis exponit, id est bonitatis et dulcedinis. In via, id est in praesenti vita, ubi lex ponitur, in qua recte vivere placidos ad promissam facit beatitudinem pervenire. Directus quippe dicitur qui de curvo rectus efficitur. Dicendo autem mites, excludit su
Abbreviated transcription (Latin):
cognosci. semꝑq retinete. Alii
autẽ dicunt delicta ignoran¬
tie etiam ad paruulos ptiñe.
Qui licet inualido sensu so¬
piti fint. tamen originali.
pcco ꝓbantur ob noxii. Petiit
ergo ut delictis iuuentutis
ignorantie: ad uindictam:
reseruare non uelit. s tãqͣm
excidant illi. ita ad uclitium
non patiatur adluci. ideoq p̃¬
catur ecc̃a ne delicta memine
rit. s potius memor sit eius
ligi. non ꝓpt̃ meritum meu.
unde nulli fas ẽ aliquando
p̾simmere. nisi quem gtauiter
contigit errare. Que figura
dicitur emphasis. id ex agge¬
ratio. S hic illa cius speties
ẽ que significat id quod nõ
clicit. Merito etgo illius bon¬
itas uetaciter predicatur. de
quo scriptum ẽ. nemo bonus.
nisi solus deus. Huicis et rec
tus dominus ꝓpt̾ hoc legem
statuet delinquentibus
inuia.Pulcis ẽ dominusqr
clum cunctos beneficii p̃ue¬
niat. comũsionem tamen de¬
linquentis expectat. Pluit
enim suꝑ iustos et in iustos.

Expanded text:
cognosci semperque retineri. Alii cognosci semperque retineri. Alii autem dicunt delicta ignorantiae etiam ad parvulos pertinere, qui licet invalido sensu sopiti sint, tamen originali peccato probantur obnoxii. Petit ergo ut delicta juventutis et ignorantiae ad vindictam reservare non velit, sed tanquam excidant illi, ita ad judicium non patiatur adduci. Ideoque precatur Ecclesia ne delicta meminerit, sed potius memor sit ejus ligi non propter meritum meum. Unde nulli fas est aliquando praesumere, nisi quem graviter contingit errare. Quae figura dicitur emphasis, id est exaggeratio: sed hic illa ejus species est, quae significat id quod non dicit. Merito ergo illius bonitas veraciter praedicatur, de quo scriptum est: Nemo bonus, nisi tus Dominus: propter hoc legem statuet delinquentibus in via. Dulcis est Dominus: quia dum cunctos beneficiis praeveniat, conversionem tamen delinquentis exspectat. Pluit enim super justos et injustos ,
Abbreviated transcription (Latin):
Delicta iuuentutis mee et
ignorantie mee ne memi¬
neris. sccłm magnam mise¬
ricordiam memor esto m̃i
equitatis. non tamen insũ¬
ma ctiminum prauitate uer¬
setur. Pelictum ẽ enim. a ui¬
dius cibum summere. cat̾m¬
no incompetent tesolui. otio¬
sis ũbis oꝑam dare. et cetera
huiuscemocli. que grauissi¬
ma non uidentur esse pcc̃a.
s tamen constant eẽ ꝓhibi¬
ta. Iuuentutem u̾o non tm̃
floridam etatem posuit. scł
pcipitationis audatiam. q̃
in illa etate facillima ẽ. dum
calor animi modestiam con¬
ũsationis excedit. Ham
multi iuuenes morum gra¬
uitate maturi sũt: contra:
quidam senes leuitatis crimi¬
ne maculantur. Ignorantie
autem dixit. quia multa fa¬
cimus que mala cẽ nescimꝰ.
Namus plerumq ignaris
consilium quod ledat alteꝵ.
damus uelut ꝓ temelio egto¬
to cibos qui uehement̾ affli¬
gant. Ip̃am quoq legem fre¬
quentet offendimus. igno¬
rantes. quam non licet ig¬
norari. dum eam uoluerit
diuinitas ageneralitate

Expanded text:
licta juventutis et ignorantiae meae ne memineris; secundum magnam misericordiam tuam memor esto mei, aequitatis, non tamen in summa criminum pravitate versetur. Delictum est enim avidius cibum sumere, cachinno incompetenter resolvi, otiosis verbis operam dare, et caetera hujuscemodi, quae gravissima non videntur esse peccata, sed tamen constant esse prohibita. Juventutem vero non tantum floridam aetatem posuit, sed praecipitationis audaciam, quae in illa aetate facillima est, dum calor animi modestiam conversationis excedit. Nam multi juvenes morum gravitate maturi sunt; econtra quidam senes levitatis crimine maculantur. Ignorantiae autem dixit, quia multa facimus quae mala esse nescimus; damus plerumque ignari consilium, quod laedat alterum; damus velut pro remedio aegroto cibos qui vehementer affligant. Ipsam quoque legem frequenter offendimus ignorantes, quam non licet ignorari, dum eam voluerit Divinitas a generalitate
Abbreviated transcription (Latin):
q necessarium. ut lex eius ip̃m
nob̾ muere declaretur. sine
quo nec intelligẽ quicqͣm bo¬
ni possumus. neo ꝑficere lau
Post antefata p̃mia beatoꝵ.
nunc contemplationem suã
fuisse dicitur semꝑ ad dnm̃.
Pulchentime autem cognos.¬
citur hec fc̃a diu̾sitas. Solẽt
enim qui ante pedes suos nõ
intuentur. in laqueos irtue¬
re. aut infouearum hỹatus
incidere. Hoc autem mirabi¬
lit̃ et ueraciter dictum ẽ qr
desq nr̃os dirigimus. si ad

Expanded text:
que necessarium, ut lex ejus ipsius que necessarium, ut lex ejus ipsius nobis munere declaretur, sine quo nec intelligere quidquam boni possumus, nec perficere laudPost antefata praemia beatorum, nunc contemplationem suam fuisse dicit semper ad Dominum. Pulcherrime autem cognoscitu haec facta diversitas. Solet enim qui ante pedes suos non intuetur, in laqueos irruere, aut in fovearum hiatus incidere. Hoc autem mirabiliter et veraciter dictum est, quia desque nostros dirigamus, si ad
Abbreviated transcription (Latin):
tudo datur. que scĩs ĩ resintec¬
tione ꝓmititur: animam:
tamen eius dicit ĩ bonis
posse romorari. qm̃ et si ad huc
p̃mia illa suspensa sunt que nͦ
oculus uiclit nec auris audiunt.
nec incor homnus astendit:
modo tamen futuri p̃mii cer¬
tissima spei delectatione pas¬
cuntur. Sequitur. Et semẽ
eius herecditate possidebit t̾rã.
Istudiam futinum p̃mium
absolute significat. quando.
sio eius nulla ulterius expul¬
sione tutbabitur. Qui enim
aliquid exhereclitate tenet. fir
credentium animos mentes¬
q roborabit. Primo quia hu¬
na consuetudõ mutabilis ẽ.
Enmamentum eius dnm̃n
dicit futurum. ut de se clubi¬
tare non debeat. cum tali ꝓ¬
missione solidatur. S uide
quod clicit. Timentib eum.
Ista enim. suꝑbis et audacibꝰ
non ꝓmittit. Etintuere quam
uim habeant u̾ba disposita. hu¬
manus timor liffidentiam:
tribuit. diuinus autẽ spei fir¬
mamentum concedit. Sccl̃
istucd ẽ amplectendum. nimis¬

Expanded text:
tudo datur, quae sanctis in resurrectudo datur, quae sanctis in resurrectione promittitur, animam tamen ejus dicit in bonis posse remorari, quoniam etsi adhuc praemia illa suspensa sunt, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ; modo tamen futuri praemii certissima spei delectatione pascuntur. Sequitur, et semen ejus haereditate possidebit terram. Istud jam futurum praemium absolute significat, quando ssio ejus nulla ulterius expulsione turbabitur. Qui enim aliquid ex haereditate tenet, firmcredentium animos mentesque roboravit. Primo quia humana consuetudo mutabilis est, firmamentum ejus Dominum dicit futurum, ut de se dubitare non debeat, cum tali promissione solidatur. Sed vide quod dicit timentibus eum. Ista enim superbis et audacibus non promittit. Et intuere quam vim habeant verba disposita. Humanus timor diffidentiam tribuit, divinus autem spei firmamenta concedit. Secundum istud est amplectendum, nimis
Abbreviated transcription (Latin):
Copiosum ẽ enim: id cui nõ
possis parcere ꝓpter se: s ꝓpter
tui nominis sc̃ĩtatem. Sed
cdum copiosum clicitur. pcc̃m
habundantissimum cẽ mõs¬
tratur. qm̃ cursu temporis
semꝑ augetur. Et nisi fu̾it
cdiuina miseratione sub uẽ¬
tum. quantum uita ꝓtenđr.
tantum humana fragilitate
peccatur. Et memoria re¬
conde qd ecc̃a clicit ꝓparte
membrorum copiosa sua eẽ
pcc̃a. ut qui se p̃dicant mun¬
ligant se portionem cum sc̃a
sit qui timeat dñm. aut qͣli
munete gratuletut. Sed
more suo intr̃ogationem p̃¬
mittit. responsura que compe¬
tunt. Logem statuit ei. Iste
ẽ. quem uolebat exprimere.
Hicit hominẽ accepisse legẽ.
cui ideo uoluit metum adi¬
cere. ne poss sub ignorantie
securitate peccare. In uia ꝙͣ
elegit. id ͤ In scĩtate ꝓpositi.
Anima eius mbonis demo¬
rabitur. et semen eius hete¬
cditate possideb̾ t̾r̾am. Qui¬
Aiustis hominibo exutis cor¬
pore non statim ꝑfecta beati¬

Expanded text:
copiosum est enim, id est cui non copiosum est enim, id est cui non possis parcere propter se, sed propter tui nominis sanctitatem. Sed dum copiosum dicitur peccatum, abundantissimum esse monstratur: quoniam cursu temporis semper augetur; et nisi fuerit divina miseratione subventum, quantum vita protenditur, tantum humana fragilitate peccatur. Et memoria reconde quod Ecclesia dicit pro parte membrorum, copiosa sua esse peccata; ut qui se praedicant esse munligant se portionem cum sanctsit qui timeat Dominum, aut quali munere gratuletur. Sed more suo interrogationem praemittit, responsura quae competunt: Legem statuit ei. Iste est quem volebat exprimere. Dicit hominem accepisse legem, cui ideo voluit metum adjicere, ne posset sub ignorantiae securitate peccare. In via quam elegit, id est in sanctitate propositi.Anima ejus in bonis demorabitur, et semen ejus haereditate possidebit terram. Quia justis hominibus exutis corpore, non statim perfecta beati
Abbreviated transcription (Latin):
tate collegit. Quis enim oꝑa
eius enartare sufficeret. quã¬
ta potencia peritia celestia:
trenaq modetur: S cum
ille non potuissent enume¬
rarii: sufficienter comp̃hen¬
sum ẽ. Uniũse uie dm̃ mi¬
sericordia et ueritas. Mise¬
ricordia: quia p̃uenit cuncta
bonitate. u̾itas. quia om̃ia
sub integritate diuidicat.
S ne hoc putares cõmunit̃
conferendum: sequitur qͥbꝰ
possĩt talia conuenire: scili¬
cet requirentibus testamẽ¬
tum eius. et testimonia ip¬
sius. Quando singuiari mi¬
mero dicitur testamentu:
aut uetus significatꝰ̃ aut
nouum. Hic gͦ testamẽtũ¬
nouum debenius accipete.
Testimonia u̾o p̃cedentium
fuerunt sactarum ꝓmissio¬
num. quas dominus ad¬
uentus sui manifestatione
Hoc bene ad ꝑsonam tefet¬
tut ecc̃e: cuius congregatio¬
nem ex liu̾sis pcc̃oribus ꝯs¬
tat euenisse. Propt᷑ nomẽ
erat: quod lingua nr̃a sal¬
uator interptatur. Nomẽ
si quidem ip̃m. salutis intel¬
ligitur ẽẽ ꝓfessio. Sequitut.

Expanded text:
a ejus enarrare sufficeret, quanta potentia coelestia terrenaque moderetur? Sed cum illae non potuissent enumerari, sufficienter comprehensum est, Universae viae Domini misericordia et veritas. Misericordia, quia praevenit cuncta bonitate; veritas, quia omnia sub integritate dijudicat. Sed ne hoc putares communiter conferendum, sequitur, quibus possint talia convenire; scilicet, requirentibus testamentum ejus et testimonia ejus. Quando singulari numero dicitur Testamentum, aut Vetus significatur, aut Novum. Hic ergo Testamentum debemus accipere Novum; testimonfuerunt sacrarum promissionum, quas Dominus adventus sui manifestatione Hoc bene ad personam refertur Ecclesiae, cujus congregationem ex diversis peccatoribus constat evenisse. Propter nomenerat, quod lingua nostra Salvator interpretatur. Nomen siquidem ipsum salutis intelligitur esse professio. Sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
calie diriguntur. nec mlgo
note sunt. s occultis itinetibꝰ
ambulantur. Dicta ẽ enim
semita. quasi semi uia. Qua¬
ꝓpt̃ uias dicamus aduite or¬
dinem ꝑtinere. inquo ambu¬
lat et doctorum comũsatio:
et simplicium multitudo.
Semitas autem legis ĩ tel¬
ligentiam debemus acciꝑe.
que et paucis note. et diffi¬
cultate sui ꝓbantur anguste.
Sequitur enim. edoce me.
Qui sermo nõ ad callem. s
adlegem magis noscitur ꝑ¬

Expanded text:
calle diriguntur, nec vulgo calle diriguntur, nec vulgo notae sunt, sed occultis itineribus ambulantur. Dicta est enim semita, quasi semivia. Quapropter vias dicamus ad vitae ordinem pertinere, in quo ambulat et doctorum conversatio, et simplicium multitudo. Semitas autem legis intelligentiam debemus accipere, quae et paucis notae, et difficultate sui probantur angustae. Sequitur enim, edoce me; qui sermo non ad callem, sed ad legem magis noscitur p
Abbreviated transcription (Latin):
Et enim imiũsi qui sustinet
te non confundantut. Con¬
fumdantur iniqui facientes
uana. Expectare ẽ. sub malo¬
rum pacientia dm̃ iuriliter
sustinere. ut ille ueniens in
iuditio suo reddat. quod de¬
uoti animus expetebat. Sic
et alius psalmus dicit. Ex¬
pecta dñm uirilit̾ age. et cõ¬
tõrtetur cor tuum et sustine
dm̃m. Et tespice quia ꝑ figu¬
ram anacliplosin. que latine
clicitut congeminatio lictio¬
nis. sermonem geminat ad
docorem. Insuꝑiori quidem
psalmo inuersibus quidem¬
factum ẽ: hic autem in solis
ũbis ẽ posita. Adlidit. confũ¬
dancur. Ip̃m̃ ũbum quod ꝓ
fidelibus infinem positum ẽ.
in parte iniquorum. fecit ĩi¬
tium. Sed illic optatur ne
ueniat. hic petitur ut emer¬
gat. facientes uana. id ͣ que
a domino ꝓbantur aliena.
Uanum enim dicimus. ĩ fruo¬
Int̃ uias et semitas nõ par¬
ua clistantia ẽ. Uias enim.
dicimus. quas comeantium
genalit̾ licentia ꝑuagatur.
que dicte sunt a uehendo. Se¬
mite u̾o sunt. que angusto

Expanded text:
Etenim universi qui sustinent te non confundentur; confundantur iniqui facientes vana. Exspectare est sub malorum patientia Deum viriliter sustinere; ut ille veniens in judicio suo reddat quod devoti animus expetebat. Sic et alius psalmus dicit: Exspecta Dominum, viriliter age, et confortetur cor tuum, et sustine Dominum . Et respice quia per figuram anadiplosin, quae Latine dicitur congeminatio dictionis, sermonem geminat ad decorem. In superiore quidem psalmo in versibus facta est, hic autem in solis verbis est posita. Addidit, confundantur: ipsum verbum quod pro fidelibus in fine positum est, in parte iniquorum fecit initium; sed illic optatur ne veniat: hic petitur ut emergat. Facientes vana, id est quae a Domino probantur aliena. Vanum enim dicimus infrucInter vias et semitas non parva distantia est. Vias enim dicimus, quas commeantium generaliter licentia pervagatur, quae dictae sunt a vehendo. Semitae vero sunt quae angusto
Abbreviated transcription (Latin):
Uamuis ex ꝑsonafilioꝵ
chore totus hyminis is¬
tecantetur. sitq gratissima
breuitate succinctus. tamen¬
diapsalmatis int̾positione ẽ¬
diuisus. Irimo modo cõmo¬
nentur gentes. ut domino

Expanded text:
uamvis ex persona filiorum Core totus hymnus iste cantetur, sitque gratissima brevitate succinctus; diapsalmatis tamen interpositione divisus est. Primo modo commonentur gentes, ut
Abbreviated transcription (Latin):
datione cruciandum. Ham si
ħ tantum sufficeret. quare
cliceretur ite in ignem et̾num.
qui paratus ẽ clyabolo et an¬
gelis eius: et illud. uermis eor
non morietur. et ignis corum
non extinguetur: Nonenĩ
hic loca tormencorum negat
poc̃oribus dari: s ꝑ qualitates
opum suorum: eos dicit oẽ cor¬
quendos. Sentiamus ergo
iocum pc̃corum suppliciis esse
sparatum. incelligamus extrĩ¬
secus penale mauim:quod sce¬
leratis legimus inminere.
Ham ut reuera cognoscamus
beatitucdinem adampnatiõib̾
quibꝯdam t̃minis eẽ diuisam:
recordemur diuitem oculos sb̾¬
ieuasse paupemq lazarum ĩ
simi abrahe fuisse conspectum:
se autem flãmis ultricib depu¬
tatum. I. nde ordo iste u̾itatis
muiatenis diceretur: si pcc̃o¬
res malorum recordatio sola
torqueret. Heo sunt occulta fi¬
lii: que titulus p̃dixit. Canti

Expanded text:
datione cruciandum. Nam si datione cruciandum. Nam si hoc tantum sufficeret, quare diceretur: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus , et illud: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur ? Non enim hic loca tormentorum negat peccatoribus dari, sed per qualitates operum suorum eos dicit esse torquendos. Sentiamus ergo locum peccatorum suppliciis esse praeparatum: intelligamus extrinsecus poenale malum, quod sceleratis legimus Imminere. Nam ut revera cognoscamus beatitudinem a damnationibus quibusdam terminis esse divisam, recordemur dilevasse, pauperemque Lazarum in sinu Abrahae fuisse conspectum, se autem flammis ultricibus deputatum. Unde ordo iste veritatis nullatenus diceretur, si peccatores malorum recordatio sola torqueret: haec sunt occulta filii quae titulus praedixit. Isi
Abbreviated transcription (Latin):
Egnoscitur dominus iucdi¬
cia faciens. iopibus manu¬
um suarum comp̃hensus ẽ
pcc̃or. Wera nimis et ab soluta
sententia. qm̃ tunc manifeste
cognoscitur dominus iudicia
facere quando pcc̃orib dabit᷑
etna cruciatione torqueri. hĩc
enim quia sunt eis libera scele¬
ra: relinqui crecluntur forsitan¬
impunita. O ubi dies iũa ma¬
nifestationis aduenerit. ⁊ tro¬
no maiestatis sue dominus sal¬
uator insederit: tunc geñaliter
agnoscetur oꝑari iucditia sua.
quando humanum gemus si¬
ue asinistris siue a dextris: eiꝰ
fuerit arbitrio segregatum.
łec ẽ enim iuditia nere facẽ:
unius cuiusq merita sine ali¬
qua confusione discernere. Re¬
quitur sententie huius aꝑta
declaratio. Oicit enim uide
cognoscitut dominus uere:
iuclicia facere. scilicet quando
nexuosus oꝑibus suis pct̃or as¬
tingitur.: et sccłm actuum q̃li¬
tatem dignam recipit ultioe.
Nam sensus ille omnino ni¬
tanclus ẽ: qui putat poc̃orem
sola delictorum suorum recor¬

Expanded text:
gnoscetur Dominus judicia faciens, in operibus manuum suarum comprehensus est peccator, vera nimis et absoluta sententia; quoniam tunc manifeste cognoscetur Dominus judicia facere, quando peccatoribus dabitur aeterna cruciatione torqueri. Hic enim quia sunt eis libera scelera, relinqui creimpunita; sed ubi dies ille manifestationis advenerit, et throno majestatis suae Dominus salvator insederit, tunc generaliter agnoscetur operari judicia sua, quando humanum genus, sive a sinistris, sive a dextris ejus fuerit arbitrio segregatum: hoc est enim judicia vere facere, uniuscujusque merita sine aliqua confusione discernere. Sequitur sententiae hujus aperta declaratio. Dicit enim unde cognoscitur Dominus vere judicia facere, scilicet quando nexuosis operibus suis peccator astringitur, et secundum actuum qualitatem dignam recipit ultionem. Nam sensus ille omnino vitandus est, qui putat peccatorem sola delictorum suorum recor
Abbreviated transcription (Latin):
tribuunt semꝑitñam. ꝓnim¬
tiaturum seiaudes am̃i poi¬
licetur: ꝑ quas nomen eius ex¬
imium coto orbe celebratur.
Syon enim reliquas mũcui
generauit occ̃as: quia ibina¬
cumẽ. unde fidei nr̃e uenisse.
constat exordium. qd̾ mana¬
uit latius incoto orbe trarum.
Salutare prĩs: xp̃c ẽ dominus
uirtus et sapientia eius qui¬

Expanded text:
tribuunt sempiternam, pronuntribuunt sempiternam, pronuntiaturum se laudes Domini pollicetur; per quas nomen ejus eximium toto orbe celebratur. Sion enim reliquas mundi generavit Ecclesias, quia ibi natum est unde fidei nostrae venisse constat exordium, quod manavit latius in toto orbe terrarum. Salutare Patris Christus est Dominus, virtus et sapientia e
Abbreviated transcription (Latin):
lat suo ueniri. ut aclementis¬
simo rege uideatur. quia reña
conspectus eius auxilium est.
et tenebrosa ꝓtimis dispeunt.
cum se tanci luminis serena
concedunt. Humilitatẽ igit᷑
suam. de inimicoriu suꝑbia
suplicat extimari. quia tãtũ
camalit᷑ humiliantur mr̃es
xp̃i: quantum ꝑsecutores coꝵ
temporalit̃ uidetur ex com.
Porta ño mortis ẽ ciblus. uł
ommis illecebra sclaris qm̃
ꝑhec ad et̾̃num exitium inte¬
liciter introitur. Exaitas me
dicit: icd ͤ longe facis atalibꝰ.
Dam cum porta mortis sit
comĩsatio scelerata mulcor
iuire se abea clicit exaltatum.
quia pceptis nĩtalibꝰ ad erebat.
Ut annunciem om̃s laudes
tuas inportis filie syon. exiui¬
tabo insalutar tuo. Gratissi¬
ma ẽ portarum ista repetitio.
Ubi unum quidem nomen:
s res omnino diu̾se sunt.
In ulis mortis ẽ aditus: in
istis uitalis repperitur intro¬
itus. Libatus ergo ex uus p
portis mortalibus: in istis
portis ecc̃e que beatitudinez

Expanded text:
lat subveniri, ut a clementislat subveniri, ut a clementissimo Rege videatur: quia revera conspectus ejus auxilium est, et tenebrosa protinus dispereunt, cum se tanti luminis serena concedunt. Humilitatem igitur suam de inimicorum superbia supplicat aestimari, quia tantum carnaliter humiliantur martyres Christi, quantum persecutores eorum temporaliter videntur extolli. Porta vero mortis est diabolus, vel omnis ec ad aeternum exitium infeliciter introitur. Exaltas me dicit, id est, longe facis a talibus. Nam cum porta mortis sit conversatio scelerata multorum, jure se ab ea dicit exaltatum: quia praeceptis vitalibus adhaerebat.Ut annuntiem omnes laudes tuas in portis filiae Sion. Exsultabo in salutari tuo. Gratissima est portarum ista repetitio, ubi unum quidem nomen, sed res omnino diversae sunt; in illis mortis est aditus: in istis vitalis reperitur introitus. Liberatus ergo ex illis portis mortalibus, in istis portis Ecclesiae, quae beatitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Dicit enim cui domino
gentib ỹdicat᷑e.et mulcos eo¬
num constat occisos. ne quis
putaret muitum c̃ẽ quod ges¬
tum ẽ: sequitur sanguinem
nrũm et ab impiis ꝑsecuto¬
ribus eẽ requirendum. ut in
ctñum recipiant. quod tem¬
poralit et fecerunt. Memora¬
tus ẽ: mirabilit̃ ad utrumq
posicum ẽ. ut et ꝑsecutores:
uinclicta t̾reret: et mr̃es pro¬
missio benigna reficeret. Hõ
ẽ oblitus. ad conquerentium
infirmitatem dicitur robo¬
rãdam. qui ꝓpt̃ longinquita¬
tem fucuri iuclicii. retributi¬
ones dm̃ estimant aliqua¬
tenus obliuisci orationem
pauꝑum. Petitionem dicit
iustorum. quam ex sua ꝑsõa
subt̃ adiungit. ut de uno qͦ
fideli ħ intelligas: quod sibi
ꝓpha postulat largiencdum.
inimicis meis qui exaltas
me deportis mortis. Ista est
oro cunctorum pauperum. ⁊¬
ad singularem mimerum cõ¬
petenter ad ducta: quia semp
inimitate scõrimmi hec turba
ꝑclucitur. Sic enim sibi postu¬

Expanded text:
tum est; dicit enim cui Domino tum est; dicit enim cui Domino Gentibus praedicate, et multos eorum constat occisos: ne quis putaret inultum esse quod gestum est, sequitur sanguinem martyrum ab impiis persecutoribus esse requirendum, ut in aeternum recipiant quod temporaliter effecerunt. Memoratus est, mirabiliter ad utrumque positum est: ut et persecutores vindicta terreret, et martyres promissio benigna reficeret. Non est oblitus, ad conquerentium infirmitatem dicitur roborandam, qui propter longinquitatem futuri judicii retributiones Deum aestimant aliquatenus oblivisci. 39 Orationem pauperum, petitionem dicit justorum, quam ex sua persona subter adjungit, ut de unoquoque fideli hoc intelligas, quod sibi propheta postulat largiendum. Vinimicis meis, qui exaltas me de portis mortis. Ista est oratio cunctorum pauperum ad singularem numerum competenter adducta, quia semper in unitatem sanctorum haec turba perducitur. Sic enim sibi postu
Abbreviated transcription (Latin):
tanta eis conferuntur y̾mia:
aliquo torpore lentescant.
Primum clixit psallice dño:
et ne insuis suꝑstitionibus
psallendum putaret eẽ gen¬
tilitas: adclidit. Qui habitat
in sỹon. Ut designaret dnm̃
saluatorem. qui in ills ꝑtibꝰ
corporalit apparens: religioẽ
sui nominis totiꝰ mundi am¬
bitum comphendit. Hoc enĩ
de scã incarnatione dicitur.
Ham ille ubi nõ habitat. qui
ubiq totus ẽ: Uerum ut no¬
minis huius mist̾ium etiã
sp̃ualit̃ ꝑscrutemur: sỹon spe¬
culatio clicitur. quia reuera
deus in contemplatione pi¬
issima repperitur. et iuste ibi
nob̾ habitare dicitur. ubi eũ
illuminati celesti grã concue¬
mur. Exponit etiam quod
suꝑius dixit psauite. quia ħ
ẽ reuera illi psallere: uniuer¬
sis gentib eiꝰ mirabilia nar¬
rare. Unde incelligere possu¬
mus momini actu psalmo¬
diam competent̃ diciquicꝙͥ
pot̾ dñi iaucdib applicari. In¬
tuendum ẽ etiam. quia ħ per
definitionem decent̾ explici¬

Expanded text:
tanta eis conferuntur praemia, tanta eis conferuntur praemia, aliquo torpore lentescant. Primum dixit, psallite Domino; et ne in suis superstitionibus psallendum putaret esse gentilitas, addidit, qui habitat in Sion: ut designaret Dominum Salvatorem, qui in illis partibus corporaliter apparens, religione sui nominis totius mundi ambitum comprehendit. Hoc enim de sancta incarnatione dicitur; nam ille ubi non habitat, qui ubique totus est? Verum ut nominis hujus mysterium etiam spiritualiter perscrutemur, Sion speculatio dicitur, quia revera Deus in contemplatione piissima reperitur. Et juste ibi nobis habitare dicitur, ubi eum illuminati coelesti gratia contuemur. Exponit etiam quod superius dixit, psallite, quia hoc est revera illi psallere, universis gentibus ejus mirabilia nuntiare. Unde intelligere possumus in omni actu psalmodiam competenter dici, quidquid potest Domini laudibus applicari. Intuendum est etiam quia hoc per definitionem decenter explica
Abbreviated transcription (Latin):
Ipãmq terum in oportunita¬
tem euident̃ exp̃ssit dicens.
Intribulatione. Quando ani¬
mus afflictorum: ad compũc¬
tionis stuclium aunicdi incica¬
tur. sicut in alio psalmo. xl.¬
tribulationis tue: eripiam te
inte qui noũunt nomẽ tuũ.
qũ non derelinquis quedẽ¬
tes ce domine. Syent inte:
non scii blandimenta respici¬
ant: s intua ꝓmissione confi¬
dant. Qui nouerunt nomẽ
tuum. idest qui maiestatem
tuam scĩssima deuotione ue¬
ñeͣntur. Audierunt enim no¬
men dñi: et illi qui minime
crecdunt. s tantum illi noue¬
runt. qui mandatis eius su¬
pplicit̃ obsecuntur. Sequitur
causa cur indomino debeat:
sꝑari. quia non patitur eos de¬
serere. quos adse ꝑspexenit cõ¬
te domino qui habitat ĩsyon.
annunciate int̾ gentes mira¬
bilia eius. Uenit ad scciam
sectionem. ubi beneficia p̃sẽtis
temporis et futuri beatus ꝓ¬
ph̾a respiciens: ad psalmodiã
ꝓuocat ppłos deuotos. necum

Expanded text:
Ipsamque iterum opportunitaIpsamque iterum opportunitatem evidenter expressit, dicens: In tribulatione, quando animus afflictorum ad compunctionis studium avidius incitatur, sicut in alio psalmo dtrin te omnes qui noverunt nomen tuum: quoniam non derelinquis quaerentes te, Domine. Sperent in te: non saeculi blandimenta respiciant, sed in tua promissione confidant. Qui noverunt nomen tuum, id est, qui majestatem tuam sanctissima devotione venerantur. Audierunt enim nomen Domini, et illi qui minime credunt; sed tantum illi noverunt, qui mandatis ejus suppliciter obsequuntur. Sequitur causa cur in Domino debeant sperare: quia non patitur eos deserere quos ad se perspexerit conte Domino, qui habitat in Sion; annuntiate inter gentes mirabilia ejus. Venit ad secundam sectionem, ubi beneficia praesentis temporis et futuri beatus propheta respiciens, ad psalmodiam provocat populos devotos: ne cum