comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuites aut esse creditis
aut estis: conferte si potes¬
tis falsas diuitias ur̃as. ue¬
ris diuitus romulȩ Uos
in huius mundi uia. om̃a
amissuri possidetis: illa
nichil quȩsiuit in itinere.
& om̃a inue̾nit in peruen¬
tione: Uos lȩtam uttam
ducitis. triste̾ mortẽ time¬
tis. Illa tristẽ uitã pertu.¬
lit. ad lȩtã mortẽ ꝑuentt:
Uos ad tempus quęritis obse.¬
quia hominũ: illa despec¬
ta ab hominibꝰ inuenit
socios choros angelorum:
Discite gͥ fr̃s tẽporalia cunc̃¬
ta despicere. discite honorẽ
transeuntẽ contẽpnere. ei.¬
nam głam ainare: Hono¬
rate quos pauperes cernitss
& quos foris conspicitis
despectos scłi: intis arhi¬
tramini amicos dĩ Cum

Expanded text:
divites aut esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae. Vos in hujus mundi via omnia amissuri possidetis; illa nihil quaesivit in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tristem vitam pertulit, ad laetam mortem pervenit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab hominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, discite honorem transeuntem contemnere, aeternam gloriam amare. Honorate quos pauperes videtis, et quos foris conspicitis despectos saeculi intus arbitramini amicos Dei. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
quia Nulla maior expe-¬
tenda est remuneratio: quã
ipsa dilectio: Sic enĩ cari.¬
tas ex dõ. ẽ: ut ds̃ ipse sit
caritas Quod utiq pius &
castus animus ita gaudet
implere: ut nulla extra
ipsum cupiat delectari:
Uerissimũ namq est qͦd ait
dñs. ubi erit thesaurus tuus:
lbi erit & cor tuum Quis
autẽ. ẽ. thesaurus hominis.
Nisi quȩdam fructuũ eius
congregatio. laborũq col¬
lectio ⁊ Quod enĩ semina.¬
uerit quis hoc & metet
& quale cuiusq opus : talis
& questus. & ubi oblectatio
fruendi constituitur: Ibi
cura cordis obstringitus
Sed cũ multa sint genera di¬
uitiarũ. dissimilesq materiȩ
gaudiorũ : thesaurus cuiq

Expanded text:
quia nulla major expetenda est remuneratio, quam ipsa dilectio: sic enim charitas ex Deo est, ut Deus ipse sit charitas. 360 Quo utique pius et castus animus ita gaudet impleri, ut nulla re extra ipsum cupiat delectari. Verissimum namque est quod dicit Dominus: Ubi est thesaurus tuus, ibi erit et cor tuum . Quis autem est thesaurus hominis, nisi quaedam fructuum ejus congregatio laborumque collectio? Quod enim quis seminaverit, hoc et metet , et quale cujusque opus, talis est et quaestus; et ubi oblectatio fruendi constituitur, ibi cura cordis obstringitur. Sed cum multa sint genera divitiarum, dissimilesque materiae gaudiorum, THESAURUS CUIQ
Abbreviated transcription (Latin):
bus. qui spem sanationis
opemq intercessionis sug¬
gerant indiget Qui bene
marco narrante : quat¬
tuor fuisse repperiunt᷑.
siue quia quat tuor eu-¬
angelii libris: om̃is prędi¬
cantiũ uirtus. om̃is sermo
firmat᷑ : seu quia. quattuor
sunt uirtutẽs. quibus ad
ꝓmerendã sospitatẽ : fidu.¬
cia mentis erigitur: De
quibꝰ in ȩt̾nę sapientiae
laude dicit᷑ : Sobrietatem
enĩ & sapientiã doc&: et
iustitiã & uirtutẽ. quibus
utilius nichil . E. in uita ho¬
minibus Quas non nulli
uersis nõminibus : pruden¬
tiam. fortitudinẽ. tempe¬
rantiã. & iustitiã appel.¬
lant: Et non inuenientes
qua parte illũ inferrent
prȩ turba : ascenderunt
sup̾ra tectũ per tegulas
Desiderant paral yticũ xp̃o
offerre : sed turba inter¬
posita ab om̃i parte recli¬
dunt᷑. Quia sepe anima
post infimi torpõris des.¬
diam ad dm̃ resipiscens.
supernȩq gr̃ȩ remedio eu¬
piens in nouari: priscȩ con¬
sue tue tudinis obstaculo rł¬

Expanded text:
bus, qui spem sanationis, opemque intercessionis suggerant in liget. Qui bene Marco narrante quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor angelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur, de quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: sobrietatem enim et sapientiam docet et justitiam et virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus; quas nonnulli versis nominibus prudentiam, fortitudinem, temperantiam, et justitiam appellant. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum per tegulas. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita ab omduntur: quia saepe anima post infirmi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens renovari, priscae consuetudinis obstaculo re
Abbreviated transcription (Latin):
uidit humanȩ: Tunc enĩ
nobis ad resurgendũ tarta-¬
ra saluator ape̾ruit : modo
nobis ad regnandũ paracly-

Expanded text:
idit humanae; tunc enim nobis ad resurgendum tartara Salvator aperuit; modo nobis ad regnandum Paracl
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua potest delictorũ ca¬
ligine comprehendi
Unde ait euangelista lohanne̾
Et lux Intenebris lucet: &
tenebrȩ eam non compre¬
henderunt In resurrecti¬
one ergo xp̃i: elementa
om̃a gloriant᷑ Nam &

Expanded text:
aliqua potest delictorum caligine comprehendi; unde ait evangelista Joannes: Et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . In resurrectione ergo Christi elementa omnia gloriantur; nam
Abbreviated transcription (Latin):
temporalia sectatur.
Contemin& autẽ dm̃: Non dixte
odiet. sed sicut solent minas
eius post ponere cupiditatibꝰ
suis: Qui de bonitate eius ad
impunitatẽ sibi blandiunt᷑:
quibꝰ per salomonẽ dicit᷑
Fili. Ne adicias peccatũ super

Expanded text:
temporalia sectatur; contemnet autem Deum, non dixit odiet, sed sicut solent minas ejus postponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne adjicias peccatum super
Abbreviated transcription (Latin):
staturȩ corpus habeatis:
Si ergo inquit neq quođ
minimũ est potestis.
Ninimũ enĩ est hoc: Sed
dõ corpora operari:
Dandũ autẽ erat etiã docu¬
mentũ ꝓꝑter uestitum :
Sicut datũ .ẽ. propt̃ alim̃¬
tum. Itaq sequit᷑ & dicit:
Considerate lilia: Quomodo
crescunt: Non laborant:
Non nent: Sed ista docu-¬
menta. Non sicut allego¬
rĩa discutienda sunt: ut
quȩramus quid significent
corui. aut lilia: Posita sun
enĩ: ut de rebus minoribꝰ.
maiora persuaderentur:
Dico autẽ uobis: Nec salo¬
mon in om̃i gła sua uesti.¬
ebatur. sicut unũ ex istis
ra textrĩcum᷑ potest flo¬
ribus comparari: Quid ita
rub& ut rosae Quid ita
cand& ut liliuim ͣ Uiole
uero purpuam nullo su-¬
perari murice: Oculorũ¬
magis. quã sermonũ indiciũ
est: Si autẽ faenum quod
hodie in agro.ẽ. & eras in
clibanũ mittitur ds̃ sic ue-

Expanded text:
staturae corpus habeatis. Si ergo inquit neque quod minimum est potestis, minimum enim est hoc, sed Deo, corpora operari  sic . Dandum autem erat etiam documentum propter vestitum, sicut datum est propter alimentum. Itaque sequitur, et dicit: Considerate lilia quomodo crescunt, non laborant, non nent. Sed ista documenta, non sicut allegorica, discutienda sunt, ut quaeramus quid significent corvi aut lilia; posita sunt enim, ut de rebus minoribus majora persuaderentur. Dico autem vobis, nec Salomon in omni gloria sua vestiebatur sicut unum ex istis. ra textricum, potest floribus comparari? Quid ita rubet ut rosa? quid ita candet ut lilium? Violae vero purpuram nullo superari murice, oculorumagis quam sermonum indicium est. Si autem fenum quod hodie in agro est, et cras in clibanum mittitur, Deus sic ve
Abbreviated transcription (Latin):
cadens ante pedes dñi. gr̃as
egit: Ille enim uere dõ gr̃as
agit : Qui repressis prȩsumpti¬
onis suȩ cogitationibus. quã
insemet ipsõ infirmus sit
humilit̾ uidet: Qui nichil
sibi uirtutis tribuit : Qui
bona quȩ agit. esse de mise¬
ricordia conditoris cognoscit:
Vnde & recte subiungitur:
Et hic erat samaritanus:
Samaritanus quippe: Inter¬
pretatur custos Quo nomi-¬
ne ille populus aptissime
significatur. Qui gras agendo
ei a quo accipit. tribuit
omne quod accipit: quodã
modo cantans illud de psal-¬
mo Fortitudinẽ meã ad te
custodiam: quia tu ds̃ sus-¬
ceptor meus es : ds̃ meus:
miscđia eius prȩueniet me:
Cadit autẽ infaciem: quia
ex malis quȩ se ꝑpetrasse
meminit. erubescit Ibi enĩ
cadit homo: ubi confundit̃:
Unde & paulus quasi quib¬
dam in facie iacentib dicebat:¬
T
Quem ergo fructũ habuistis
tunc in illis. in quib Nunc
erubescitis: At contra de
ascensore equi. Id est de eo

Expanded text:
cadens ante pedes Domini, gratias egit. Ille enim vere Deo gratias agit, qui, repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam in semetipso infirmus sit humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia Conditoris agnoscit. Unde et recte subjungitur: Et hic erat Samaritanus. Samaritanus quippe interpretatur custos. Quo nomine ille populus aptissime significatur, qui gratias agendo ei a quo accepit, tribuit omne quod accepit, quodam modo cantans illud de psalmo: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia tu, Deus, susceptor meus es; Deus meus, misericordia ejus praeveniet me . Cadit autem in faciem, quia ex malis quae se perpetrasse meminit erubescit. Ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Unde et Paulus, quasi quibusdam in facie jacentibus dicebat: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? At contra de ascensore equi, id est, de eo
Abbreviated transcription (Latin):
ne enun filii quid est ꝑ un tatẽ corpo
us et sanguns eius homo mandu¬
cans uiuit: nor sumens tantũ in sa¬
cramiento quod et mali facĩt: scou
ad spuitus ꝑticipationẽ. ut in co. pore
dom tanq mebrum mancat. et ci
spiritu uegetetu: quodest dums
mai data seuat: ad altare de mir si¬
bile quo non accedit iiistus ille per¬
unt ip̃m dominũ: et in singulis po¬
tionibus totus est. Nec ꝑ singulas mi¬
nuitur: sed u tegiũ se prebet in sigul:

Expanded text:
ne enim filii quod est per unitatem corporis Christi et sanguinis homo manducans vivit, non sumens tantum in sacramento quod et mali faciunt, sed usque ad Spiritus participationem, ut in corpore Domini tanquam membrum maneat, et ejus Spiritu vegetetur, quod est, dum ejus mandata servat. § 1. Ad altare Dei invisibile quo non accedit injustus ille perunt Christum Dominum, et in singulis portionibus totus est; nec per singulas minuitur, sed integrum se praebet in singul
Abbreviated transcription (Latin):
piessi niã torculaus. Et uos post illa icunus
post labores post hũil tate et contutionẽ.
iam in nonunc domm tanqͣ ad calicem
ip̃i uenistis: et ibi uosestis. In mensa et
mul cuim hoc sumimus: sumil uibimus:

Expanded text:
pressuram torcularis. Et vos post illa jejunia, pressuram torcularis. Et vos post illa jejunia, post labores, post humilitatem et contritionem, jam in nomine Christi tanquam ad calicem Domini venistis: et ibi vos estis in mensa, etmul enim hoc sumimus, simul bibimus:
Abbreviated transcription (Latin):
ia passus est pro nobis dommꝰ.¬
commendauit nobis in isto sac̃¬
mento languiẽ suum et corpus: quod
etiam fecit nos ip̃os: nam et nos corpus
ip̃u facti sumus: et per misericordiã
ipsius facti sumus. et per miam ip̃ius
quod accepunus nos sumus: Recor de¬
nun et nos non fiustis: et crrati estis:
Ad arcam dominican cõportati estis. la¬
boribus boum idest anni naantium
euungelium triti raci estis: Quando ca¬
thecunum deferebamm. in horreo scrua¬
bamur: nomina uĩa dedistis. moli ce¬
pistis ieuiniis et exorcisnus: Post ad aq̃
facti estis: Eccc ceͣpistis: Quomodo ergo
ufisim iudrtis esse quod factũ est. sic u¬
nũ estote uos diligentes uos. scilicet te¬
uendo unc̃ fidem unã spem induuduã
caritatẽ: Herctici quando hoc acciprunt¬
sicramcntũ. testĩonium contra se acci¬
puĩt: quia queiũt diuisionẽ. tum pa¬
nis iste indicat yitatẽ: Sic et uinũ
in multis racenus fuit. et unũ est. Ui¬
num est in sua natiuuitate. ccilix post

Expanded text:
ia passus est pro nobis commendavit nobis in isto sacramento sanguinem suum et corpus, quod etiam fecit nosmetipsos. Nam et nos corpus ipsius facti sumus, et per misericordiam ipsius facti sumus, et per misericordiam ipsius quod accipimus, nos sumus. Recordamini, et vos non fuistis, et creati estis. Ad aream dominicam comportati estis: laboribus boum, id est annuntiantium Evangelium, triturati estis. Quando Catechumeni differebamini, in horreo servabamini. Nomina vestra dedistis; coepistis moli jejuniis et exorcismis. Postea ad aquam facti estis. Ecce quod accepistis. Quomodo ergo unum videtis esse quod factum est, sic unum estote vos, diligendo vos, tenendo unam fidem, unam spem, individuam charitatem. Haeretici quando hoc accipiunt, testimonium contra se accipiunt: quia illi quaerunt divisionem, cum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis racemis fuit, et modo in unum est. Unum est in suavitate calicis, post
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quia sacerdotalis officui
est erga om̃s ȩccłȩ filios cu¬
ram habere communem.
In id quod & rudibus ꝓsit¬
& doctis. quos simul diligimꝰ

Expanded text:
Sed quia sacerdotalis officii est erga omnes Ecclesiae filios curam habere communem, in id quod et rudibus prosit et doctis, quos simul diligim
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tũ. aliud uirtus sacra¬
menti Quã multi de altari
accipiunt & moriuntur: &
accipiendo moriuntur. unde
dicit apłs ludiciũ sibi man.¬
ducat & bibit: Non enĩ bue.

Expanded text:
Sacramentum, aliud virtus Sacramenti. Quam multi de altari accipiunt et moriuntur, et accipiendo moriuntur? Unde dicit Apostolus, Judicium sibi manducat et bibit . Non enim bu
Abbreviated transcription (Latin):
luod autem hec in nobis
Tiaturaliter unitas sit. ip̃e testa¬
tus est. Qui edit carnẽ meam et bibit
sanguinẽ meum. in me manet et ego in
co: sonenum in eo eut inisi in quo ip̃e fuc¬
rit: eius tamen in se assũptam habcus¬
carnem qui suã sun pserat. Sicut misit¬
patremr: et qui manducauerit caiiẽ meã.
ipe uiuet per me. Quomodo per patrẽ ui¬
uit. codem modo nos per caniẽ eius inui¬
mus. hec ergo uite nĩr causa est. quod in
nobis manentẽ deum per carnẽ xp̃i habx¬
mus. iucturi per eum ca conditione qua
iiu ille per patrẽ. Si ergo nos naturcilit
secundũ carnem per cũ inuimus. id est na¬
turam canus sue adepti. quomodo nõ na¬
turaliter secundum spuitum in se patrem
habcat. cum iuuat ip̃e per patrem: ẽ orpus¬

Expanded text:
uam autem in nobis naturalis humanitas sit, ipse ita testatus est: Qui edit carnem meam et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Non enim in eo erit quis, nisi in quo ipse fuerit, ejus tantum habens in se assumptam carnem, qui suam sumpserit. » CAPUT XIPatrem, et qui manducat carnem meam, et ipse vivit propter me . « Quomodo per Patrem vivit, eodem modo nos per carnem vivimus. Haec ergo vitae nostrae causa, quod in nobis manentem per carnem Christum habemus, victuri per eum ea conditione, qua vivit ille per Patrem. Si ergo nos naturaliter secundum carnem per eum vivimus, id est, naturam carnis suae adepti: quomodo non naturaliter secundum Spiritum in se Patrem habeat, cum vivat ipse per Patrem? Per P
Abbreviated transcription (Latin):
Orte dicis. aliud uideo: Quom̃õ
tu michi asseus quod corpus x¬
accipiam: Et hoc nobis suꝑest ut ꝓbe¬
mus. Quantis igitur utimur exẽplis.
ut probemus hoc non esse quod nata
formauit sed quod benedictio consecua¬
uit: maiorẽq ium esse benedictionis

Expanded text:
orte dicas: Aliud uideo quomodo tu michi asseris quod Christi corpus accipiam? Et hoc nobis adhuc s: Quantis igitur utimur exemplis ut probemus non hoc esse quod natura formavit, sed quod benedictio consecravit, majoremque vim esse benedictionis
Abbreviated transcription (Latin):
a pͣdicatore regni cęlestis
adstruens. cursitare ꝑ domos
& in uiolabilis hospitii iura
mutare Nec otiose scđm
matheum. domus quã in¬
grediant᷑ apłi legenda de¬
cernit᷑. ut mutandi hospitu
necessitudinisq u iolandae
causa non subpetat. Et qui¬
cumq non recȩperint uos
exeuntes de ciuitate illa
etiam puluerẽ pedũ ur̃oꝵ
excutite intestimonium
supra illos. Puluis excutit᷑
de pedib in restimonium
laboris sui. quod ingressi
sint in ciuitatẽ. & prȩdi.¬
catio apłica ad illos usq
peruenerit siue excutitur

Expanded text:
aedicatore regni coelestis astruens, cursitare per domos, et inviolabilis hospitii jura mutare. Nec otiose secundum Matthaeum domus, quam ingrediantur apostoli, legenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat. Et quicunque non receperint vos, exeuntes de civitate illa, etiam pulverem pedum vestrorum excutite in testimonium supra illos. Pulvis excutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sint in civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat seorsum inuenitur:
quia ipsa redẽptoris nostri
passio longe a nr̃a passione
disiuncta est. qm̃ ipse sine
culpa pertulit: quod nos
cũ culpa toleramus: Ipse
sponte morti succumbere
uoluit : ad quã nos uenimꝰ
inuiti Dequitur Lunc
ergo introut & ille disci.¬
pulus. qui uenerat prior
ad monumentũ: Postquã
intrauit petrus: ingres.¬
sus est & iohannes. Poste.¬
rior intrauit: qui prior
uenerat : Notandũ fr̃s est
quod infine mundi ad re-¬
demptoris fidem etiam
iudea colligetur. paulo
at destante qui ait Donec
plenitudo gentium intra¬
ret: & sic omĩs isrł saluu̾
fieret Et uidit & credi¬
dit: Quid fr̃s quid esti¬
mandus est credidisse.
Numquid quia dñs resur¬
rexerat quẽ quȩ rebat

Expanded text:
fuerat seorsum invenitur, fuerat seorsum invenitur, quia ipsa Redemptoris nostri passio longe a nostra passione disjuncta est, quoniam ipse sine culpa pertulit quod nos cum sponte morti succumbere voluit, ad quam nos venimus inviti. Sequitur: Tunc ergo introivit et ille discipulus, qui venerat prior ad monumentum. Postquam introivit Petrus, ingressus est et Joannes. Posterior intravit qui prior venerat. Notandum, fratres, est quod in fine mundi ad Redemptoris fidem etiam Judaea colligetur, Paulo attestante, qui ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Et vidit et credidit. Quid, fratres, quid aestimandus est credidisse? Nunquid quia Dominus resurrexerat, quem quaerebat
Abbreviated transcription (Latin):
Qui in se quidem quietus
bilis permanet: sed tam̃
laborare se denuntiat cũ
duras hominũ prauitates
portat: Unde & per pro-¬
aboraui sustinens Pautẽ
apparuit in carne: labora¬
uit ex nr̃a in firmitate.
quẽ laborem passionis. eius
dũ increduli uiderunt:
eũ uenerari noluerunt:
Quẽ enĩ uidebant carne
mortalẽ : dedignati sunt
credere in mortalem. et̃.
diuinitate Unde etiam
hieremias ait: Reddes
eis uicem dñe iuxta oꝑa
manuum suarũ : dabis
eis scutũ cordis laborem
tuũ Ne enim prȩdicati¬
onis spicula eoꝵ corda
penetrarent: dum passio¬
nis eius laborẽ dedignati
sunt: quasi eundẽ̾ laborẽ
illius ꝓ scuto tenuerunt.
ut eo ad se transire cius
uerba non permitterent:
quo cũ laborare usq ad
mortẽ uiderent: Quid aut̃
nos nisi nr̃i capitis id est
dñi membra sumus. Per
linteamina itaq corporis
laborũ ligamenta signant᷑.
quȩ nunc electos homi¬
nes : id est eius membra
constringunt : Gudarium
ergo quod super caput ciꝰ

Expanded text:
qui in se quidem semper bilis permanet, sed tamen laduras hominum pravitates portat. Unde per proLaboravi sustinens . Deus autem apparuit in carne, laboravit ex nostra infirmitate. Quem laborem passionis ejus dum increduli viderunt, eum venerari noluerunt. Quem enim videbant carne mortalem, dedignati sunt credere immortalem esse divinitate. Unde etiam Jeremias ait: Reddes eis vicem, Domine, juxta opera manuum suarum, dabis eis scutum cordis laborem tuum . Ne enim praedicationis spicula eorum corda penetrarent, dum passionis ejus laborem dedignati sunt, quasi eumdem laborem illius pro scuto tenuerunt, ut eo ad se transire ejus verba non permitterent, quo eum laborare usque ad mortem viderunt. Quid autem nos nisi nostri capitis, id est Dei membra sumus? Per linteamina itaque corporis, laborum ligamenta signantur, quae nunc electos omnes, id est ejus membra constringunt. Sudarium ergo quod super caput ejus
Abbreviated transcription (Latin):
iunxit Qui manducat meã
carnẽ & bibit meũ sanguinẽ.
hab& uitã ęt̃nã. Hanc ergo
non habet qui istũ panem
non manducat: Nec istum
sanguinẽ bibit Nam tẽpo.¬
ralem uitã sine illo habere
homines possunt: ȩternam

Expanded text:
unxit, Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam. Hanc ergo non habet, qui istum panem non manducat, nec istum sanguinem bibit: nam temporalem vitam sine illo habere homines possunt, aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
unt : ȩternis desideriis in ni¬
tentes. ad sublimia contẽpla¬
tionis suȩ penna subleuant᷑.
In imo quippe cogitationẽ
ponere. quid aliud quam
quȩdam ariditas mentis. ẽ:¬
Qui autẽ intellectu cęlestiũ
iam ꝑ scã dȩsideria de suꝑnis
delectationis intimȩ cibis
pascuntur: quasi largiori
alimento pinguescunt:
Hac enĩ pinguedine saginari.
psalmista concupierat: cũ
dicebat : Sicut adipe & pin-¬
guedine repleat᷑ anima
mea Quia igit᷑ p̃dicatores
dñicȩ incarnationis missi.

Expanded text:
unt, a terrenis desideriis enitentes, ad sublimia contemplationis suae pennis sublevantur? In imo quippe cogitationem ponere, quid est aliud quam quaedam ariditas mentis? Qui autem intellectu coelestium jam per sancta desideria de supernis delectationis intimae cibo pascuntur, quasi largiori alimento pinguescunt. Hac enim pinguedine saginari Propheta concupierat, cum dicebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Quia ergo praedicatores dominicae incarnat
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ apłi ꝑtulerunt: inuitatis
& uenire nolentib dicitur:
tauri mei & altilia occisa
sunt : & omnia parata:
Acsi apertius dicatur Patrũ
prȩcedentiũ mortes aspicite:
& remedia uitȩ ur̃ȩ cogita¬
te: Notandũ uero quod in
priori inuitatione: Nichil
de tauris & altilib dicitur:
In secunda autẽ: iam tauri

Expanded text:
i, pertulerunt, invitatis et venire nolentibus dicitur: Tauri mei et altilia occisa sunt, et omnia parata. Ac si apertius dicatur: Patrum praecedentium mortes aspicite, et remedia vitae vestrae cogitate. Notandum vero quod in priori invitatione nil de tauris et altilibus dicitur, in secunda autem jam tauri
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ milia talenta debe¬
bat. ludaycus est populus.
qui decalogum legis prę¬
uaricationis multarum
trans gressionũ debitis ob¬

Expanded text:
decem talenta debuit, Judaicus est populus, qui, Decalogo legis constrictus, multarum transgressionum debitis
Abbreviated transcription (Latin):
ad paradysũ redire est:
psa est enĩ uera domꝰ: quȩ
non iure amissa sed frau-¬
de : tandemq restituta.
per eũ qui fraudulento
hosti nichil debuit Altt̃.
Saniis qui languebat: lec¬
tum reportat domũ. cũ
anima peccatoꝵ remissi.¬
one accepta: ad internã
sui custodiã cũ ipso se
corpore refert. ne post
ueniã quid unde iterũ
iuste feriat᷑ admittat:
Et confestim surgens corã
illis: tulit in quo iacebat
& abiit in domũ suam
magnificans dñi Et cet̃a
Mira diuinę potentię uirtꝰ.
ubi nulla temporis inter¬
ueniente morula: iussa
saluatoris salus festĩna co¬
mitat᷑ Merito qui ad fue¬
rant : dammnatis blasphemiȩ
laculis. ad laudem tantae

Expanded text:
ad paradisum redire est. Ipsa est enim vera domus, quae non jure amissa, sed fraude, tandemque restituta per eum qui fraudulento hosti nihil debuit. Aliter. Sanus qui languebat, lectum reportat domum, cum anima peccatorum remissione accepta, ad internam sui custodiam cum ipso se corpore refert, ne post veniam quid, unde iterum juste feriatur, admittat. Et confestim surgens coram illis, tulit lectum in quo jacebat, et abiit in domum suam magnificans Deum, etc. a divinae potentiae virtus, ubi nulla temporis interveniente morula, jussa Salvatoris salus festina comitatur. Merito qui adfuerant damnationis blasphemiae jaculis, ad laudem tantae
Abbreviated transcription (Latin):
sint in ipsa mente. uel
etiam siquid secretius co-¬
gitari potest gaudium
diuinorũ prȩmiorum :
de quo dicitur seruo be-¬
ne merito. intra ingau¬
dium domini tui:
Quem ad modũ etiam &¬
in hac ordinatione rei¬
publice. uel a secretario
uel a prȩtorio iudicis ex¬
tra mittit᷑ : qui incarcerẽ
truditur: De soluendo
autẽ nouissimo quadran¬
te potest non absurde
intelligi. aut ꝓ eo positũ
quod nichil relinquitur
impunitũ. sicut loquentẽ
etiam dicimus usque ad
fecem. cũ uolumꝰ expri-¬
mere aliquid ita exactũ.
ut nichil relinqueretur:
Uel ut significarentur no-¬
mine quadrantis nouis¬
simi: terrena peccata:
Quarta enĩ pars distine¬
torũ m̃brorũ huiꝰ mundi & ea
nouissima terra in uenit᷑.
ut incipias a cęlo. scđm
aerem Numeres. aquam
tertiã. quartã terram:

Expanded text:
sit in ipsa mente, vel etiam si quid secretius cogitari potest, gaudium divinorum praemiorum; de quo dicitur servo bene merito, Intra in gaudium Domini tui : quemadmodum etiam in hac ordinatione reipublicae, vel a secretario, vel a praetorio judicis extra mittitur qui in carcerem truditur. 30. De solvendo autem novissimo quadrante, potest non absurde intelligi aut pro eo positum quod nihil relinquitur impunitum; sicut loquentes etiam dicimus, Usque ad faecem, cum volumus exprimere aliquid ita exactum, ut nihil relinqueretur: vel ut significarentur nomine quadrantis novissimi, terrena peccata. Quarta enim pars distintorum membrorum hujus mundi, et ea novissima, terra invenitur, ut incipias a coelo, secundum aerem numeres, aquam tertiam, quartam terram
Abbreviated transcription (Latin):
inferne: Id namq quod
occidimus: agimus ut pęni.¬
tus non sit: Ex eo & enim
quod mordemus: partem
abstrahimus. partẽq relin¬
quimus Quia gͦ in electis
suis funditus occidit mor¬
tem : mors mortis extitit:
Quia uero ex inferno partẽ
abstulit & partẽ reliquit :
non occidit funditus. sed
momordit infernũ Ait
ergo: Ero mors tua õ mors.
esi aperte dicat. Quia in
electis meis te funditus
inferne: quia sublatis eis
te ex parte transfigo:
Quae est ergo ista sollemp¬
nitas quȩ inferni claustra
destruxit. & ianuas nobis
regni cęlestis aperuitͣ
nquiratur subtilius nom̃
eius: requiratur egregius
prȩdicator. Videamus qͥd
de eius estimatione denim.¬
tiet: Ait enim Et enĩ
quid de pascha lex loquit᷑.

Expanded text:
inferne . Id namque quod inferne . Id namque quod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo etenim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, o mors. Ac si aperte dicat: Quia in electis meis te funditus inferne, quia sublatis eis, te ex parte transfigo. Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis regni coelestis aperuit? Inquiratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregius praedicator. 7. Videamus quid de ejus aestimatione denuntiet. Ait enim: Etenim pquid de pascha lex loquit
Abbreviated transcription (Latin):
cȩteras ante cędit: Sicut
enĩ in sacro eloquio scã
scõꝵ uel cantica canticoꝵ.
ꝓ sui magnitudine dicun¬
tur: ita haec festiuitas
recte dici potest sollẽn.¬
tas solemnitatũ Ex hac
quippe sollemnitate.
exemplũ nobis resurree¬
stionis datũ est: Opes
cȩlestis patriȩ aperta: &
facta superni regni iam
prȩsumptibilis gła: Per
hanc electi qui quamuis
intranquillitatis sinu. tam̃
apud inferni claustra te¬
nebantur: ad paradysi amę¬
na reducti funt: Quod
ante passionẽ dixit: in re¬
surrectione sua dñs adi.¬
pleuit. si exaltatus fuero
a terra: omĩa trahã ad me:
Omnia enĩ traxit: qui de
electis suis apud inferos
nullũ reliquit: Omnia
abstulit: utiq electa
Neq & enim infideles quos¬
que & ꝓsuis criminibus
ȩternis suppliciis deditõ.
adueniens dñs resurgen¬
do reparauit: Sed illos
ex inferni claustris rapuit:
quos suos infide & actibus
recognouit Unde recte etiã
per oseae dicitur Ero mors
tua õ mors. Ero morsus tuu

Expanded text:
eteras antecedit. Sicut enim in sacro eloquio sancta sanctorum, vel Cantica canticorum, pro sui magnitudine dicuntur, ita haec festivitas recte dici potest solemnitas solemnitatum. Ex hac quippe solemnitate exemplum nobis resurrectionis datum est, spes coelestis patriae aperta, et facta superni regni jam praesumptibilis gloria. Per hanc electi, qui quamvis in tranquillitatis sinu, tamen apud inferni claustra tenebantur, ad paradisi amoena reducti sunt. Quod ante passionem dixit, in resurrectione sua Dominus implevit: Si exaltatus fuero, inquit, a terra, omnia traham ad me . Omnia etenim traxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit, utique electa. Neque etenim infideles quosque, et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni claustris rapuit, quos suos in fide et actibus recognovit. Unde recte etiam per Osee dicit: Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus,
Abbreviated transcription (Latin):
duani mortui resuscitatio
illa significat: quȩ uidelic&
demonstrat. quia prius mor¬
tuũ dñs uocauit: & uiuifica¬
uit dicens. lazare ueni foras:
& post modũ is qͥ uiuens egres¬
sus fuerat. a discipulis est so¬
lutus: sicut scriptũ est Cũq
egressus esset qui fuerat ligatꝰ
institis: tunc dixit discipłis:
Soluite eũ: & sinite ab ire:
Ecce illũ discipłi iã uiuentẽ
soluunt: quẽ magister resus¬
citauerat mortuum: Si enĩ
discipłi lazarum mortuum
soluerent : fetõrẽ magis os¬
stenderent quã uirtutem :
Ex qua consideratione intuen¬
dũ est. quod illos nos debemꝰ
per pastoralẽ auctoritatem
soluere : quos auctorẽ nr̃m
cognoscimꝰ per suscitantem
gr̃am uiuificare: Quae ni-¬
mirũ uiuificatio. antẽ opera¬
tionẽ rectitudinis: in ipsa
iam cognoscitur confessione
peccati: Unde & huic ipsi
mortuo lazaro. nequaquã
dicitur reuiuisce: sed ueni
foras: Omnis quippe pec¬
cator dũ culpã suã intra
conscientiã abscondit: intror¬

Expanded text:
duani mortui resuscitatio illa significat, qui videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit, dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat 1556 a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: Solvite eum, et sinite abire . Ecce illum discipuli jam viventem solvunt, quem magister resuscitaverat mor tuum. Si enim discipuli Lazarum mortuum solverent, fetorem magis ostenderent quam virtutem. Ex qua consideratione intuendum est quod illos nos debemus per pastoralem auctoritatem solvere quos auctorem nostrum cognoscimus per suscitantem gratiam vivificare. Quae nimirum vivificatio ante operationem rectitudinis in ipsa jam cognoscitur confessione peccati. Unde et huic ipsi mortuo Lazaro nequaquam dicitur Revivisce, sed Veni foras. Omnis quippe peccator dum culpam suam intra conscientiam abscondit, intror
Abbreviated transcription (Latin):
ces impiosa Sed dilexert᷑
inquit tenebras magis quã
lucẽ: Ibi posuit uim:
Multi enĩ dilexerunt pec¬
cata sua. multi confessi
sunt peccata sua. Quia
qui confitetur peccata
sua & accusat peccata sua:
lam cũ dõ facit: Accusat
ds̃ peccata tua Si & tu
accusas: Coniungeris dõ:
Quasi duȩ ressunt homo
& peccator. Quod audis
homo: Os fecit Quod
audis peccator. ipse homo
fecit Dele quod fecisti:
Ut ds̃ saluet quod fecit:
Oportet ut oderis inte
opus tuũ : Et ames inte
opus dĩ Cũ autẽ cęperit
tibi displicere quod fecis¬
Fti: Inde incipiunt bona
opera tua. quia accusas
mala opera tua Initiur
operũ bonoꝵ: Confessio. ẽ
operũ maloꝵ: Facis uer.¬
tatẽ: & uenis ad lucem :
Quid est facis ueritatem:
Non te palpas. non tͥ blan

Expanded text:
ces impios? Sed dilexerunt, inquit, tenebras magis quam lucem. Ibi posuit vim: multi enim dilexerunt peccata sua, multi confessi sunt peccata sua: quia qui confitetur peccata sua, et accusat peccata sua, jam cum Deo facit. Accusat Deus peccata tua: si et tu accusas, conjungeris Deo. Quasi duae res sunt, homo et peccator. Quod audis homo, Deus fecit: quod audis peccator, ipse homo fecit. Dele quod fecisti, ut Deus salvet quod fecit. Oportet ut oderis in te opus tuum, et ames in te opus Dei. Cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona opera tua, quia accusas mala opera tua. Initium operum bonorum, confessio est operum malorum. Facis veritatem, et venis ad lucem. Quid est, Facis veritatem? Non te palpas, non tibi blan
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. Ita simplicitatem
quã infantibꝰ natura tribu-¬
it. dñs misediȩ bonitate cu¬
mulabat: Iste ergo puer.ẽ:
qui imitandus paruulis pro¬
ponitur & sequendus Nã
ipse dicit: Tolle crucẽ tuã:
& sequere me

Expanded text:
faciunt . Ita simplicitatem, quam infantibus natura tribuit, Dominus misericordiae bonitate cumulabat. Iste ergo puer est, qui imitandus parvulis proponitur, et sequendus; nam ipse dicit: Tolle crucem tuam, et sequere me
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ꝓmisit in praemio:
Ded fortasse aliquis dicat:
Iurȩ ille surrexit: qui cum
ds̃ ess&. teneri morte non

Expanded text:
nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non
Abbreviated transcription (Latin):
loquor: etiam ipsa me ne-¬
cesse est uerba euangłicę
lectionis ex planare :
Altilia enĩ: saginata dicimꝰ:
b eo enĩ quod est alere :
altilia quasi alitilia uocamꝰ:
Cũ uero in lege scriptum
sit. diliges amicum tuũ &
odio habebis inimicũ tuũ:
Accepta tunc iustis licen¬
tia fuerat. ut dĩ suosq. ad¬
uersarios quanta possent
uirtute cõprimerent: eõs¬
que iure gladio ferireN:
Quod in nouo ꝓculdubio
testam̃to compescitur: Cũ
ꝑsemet ipsam ueritas prę¬
dicat dicens Diligite ini¬
micos ur̃os: bene facite his
qui oderunt uos Qui ergo
ꝑ tauros. nisi patres testam̃ti
ueteris significantur. Nã
dũ ex ꝑmissione legis accȩ-¬
perant. quatinus aduersa¬
rios suos odu retributione
ꝑcuderent. ut ita dicam.
quid aliud quam tauri
erant. Qui inimicos suos
uirtutis corporeȩ cornu¬
feriebant: Qui uero ꝑ altilia.

Expanded text:
loquor, etiam ipsa me necesse est verba evangelicae lectionis explanare. Altilia enim sagiuata dicimus; ab eo enim quod est alere, altilia quasi alitilia vocamus. Cum vero in lege scriptum sit: Diliges amicum tuum, et odio habebis inimicum tuum , accepta tunc justis licentia fuerat ut Dei suosque adversarios quanta possent virtute comprimerent, eosque jure gladii ferirent. Quod in Novo procul dubio Testamento compescitur, cum per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vo tauros, nisi Patres testamenti veteris significantur? nam dum ex permissione legis acceperant, quatenus adversarios suos odii retributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri erant, qui inimicos suos virtutis corporeae cornferiebant? Quid vero per altilia
Abbreviated transcription (Latin):
Numquid. nam sp̃m xp̃i
hab&̃. is cuus mentem
odia dissipant. elatio in¬
flat. ira usq addiuisionẽ
mentis ex asperat: auari¬
tia cruciat. luxuria e¬
neruat Pensate quis
qui facit amicos &e inimi-¬
cos diligi. derrena des¬
pici : pro cęlestibus estu-¬
ari. carnẽ ꝓpter uitia
conderi: mentẽ ã concu¬
piscentus frenari Si
ergo uultis ius cõgnos

Expanded text:
Numquidnam spiritum Christi habet is, cuius mentem odia dissipant, elatio inflat, ira usque ad divisionem mentis exasperat, tia cruciat, luxuria enervat? Pensate quis qui facit amicos et inimicos diligi, terrena despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a concupiscentiis frenari. Si ergo vultis cognos
Abbreviated transcription (Latin):
in iudça multi apparue.¬
runt: & modo inperfidia
totũ repleuerunt mundũ:
Sed illi prius falsi ꝓphetę
fuerunt: uerissimosq dnĩ

Expanded text:
in Judaea multi apparuerunt, et modo in perfidia totum repleverunt mundum. Sed illi prius falsi prophetae fuerunt, verissimosque D
Abbreviated transcription (Latin):
per eum ad amorem qui¬
etis ȩdernȩ conuertimur.
quotiens ã terrenarum
rerũ tumultib separa.¬
mur : quid aliud quam
missi intra rete fider

Expanded text:
per eum ad amorem quietis aeternae convertimur, quoties a terrenarum rerum tumultibus separamur, quid aliud, quam missi intra rete fide
Abbreviated transcription (Latin):
nem accipere. nec laudo nec ui¬
tupero: ominbus tamen dominicis die¬
bus communicandum hortor: Si tñ
mens in affecti peccandi est. grauari
magis dico eucharistie ꝑceptione qmͣ
purfica. et ideo quãus quis pecra¬
to mordeatur. si peccaudi tamen deceto
non habcat uoluntatẽ. et communica¬
turus satisfaciat lacrumis et or̃onibus:
et confidens de domini miseratione ac¬
cedcit ad eucharistiã intrepidus et secu¬
ius: sed hec de illo dico. quem mortalia
alius affirmat cotidie: faciat unusqͥs¬
q quod secundum fidem suam pie cre¬
dit esse faciendum: Neq enum litigaue¬
rũt interse aut quisqͣm corum alteri
se pposuit zacheus et ille centurio: cũ
alter corum gaiidenter in domo sua
susceꝑit dominum: alter dixerit dño.
domine non sum dignus ut intres
sub tectum meum:. Ambo saluatorem

Expanded text:
nem percipere, nec laudo, nec vitupero: Omnibus tamen Dominicis diebus communicandum hortor. Si tamen metus in affectu peccandi est, gravari magis dico Eucharistiae perceptione quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato mordeatur peccandi non habeat de caetero voluntatem, et communicaturus satis faciat lacrymis et orationibus, et confidens de Domini miseratione, accedat ad Eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico quem mortalia alius affirmet quotidie. Faciat unusquisque quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. Neque enim litigaverunt inter se, aut quisquam eorum se alteri praeposuit, Zachaeus et ille centurio; quum alter eorum gaudens in domo sua susceperit Dominum, alter dixerit: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum: ambo Salvatorem
Abbreviated transcription (Latin):
sunt conscii: & tam̃ intanti
ardoris afflictione se exert̃.
ac si peccatis omnib angus¬
tentur. Cuncta etiã licita
respuunt: ad despectum
mundi sublimit᷑ accingunt:
Licere sibi nolunt omne quod¬
libet: Bona sibi amputant
etiam concessa: Contẽpnunꝰ
uisibilia : Inuisibilib accen¬
dunt᷑. lam̃tis gaudent : In
cunctis semet᷑ ipsos humili¬
ant: Et sicut non nulli
peccata operũ: Sic ipsi pec¬
cata cogitationũ deplorati:
uerant. Hinc gͦ colligendũ
est quantũ dõ gaudiũ faciat
quando humiliter plangit
iustus. Si facit in cęlo gau¬
diũ: quando hoc quod male
gessit ꝑ poenitentiã ciamp¬
nat in iustus SEouit UR
Aut quae mulier habens
& quęrit diligent̃ donec in¬

Expanded text:
sunt conscii, et tamen in tanti ardoris afflictione se exerunt, ac si peccatis omnibus coangustentur. Cuncta etiam licita respuunt, ad despectum mundi sublimiter accinguntur, licere sibi nolunt omne quodlibet, bona sibi amputant etiam concessa, contemnunt visibilia, invisibilibus accenduntur, 1603 lamentis gaudent, in cunctis semetipsos humiliant; et sicut nonnulli peccata operum, sic ipsi cogitationum peccata deplorant. verant? Hinc ergo colligendum est quantum Deo gaudium faciat quando humiliter plangit justus, si facit in coelo gaudium quando hoc quod male gessit et per poenitentiam damnat injustus. 6. SequiturAut quae mulier habens  quaerit diligenter donec in
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ uiri fideles moriunt᷑.
& habundantius habeburl
uitã ueniendo quo pastor
ille p̃cessit. ubi numquã
deinde moriant᷑ Quamuis
g & hic in ipso õuili non
desunt pascua.qm̃ ad utrũ¬
que possumꝰ intelligere
quod dictũ .ẽ. & pascua

Expanded text:
m veri fideles moriuntur; et abundantius habebunt vitam, veniendo quo pastor ille praecessit, ubi nunquam deinde moriantur. Quamvis ergo et hic in ipso ovili non desunt pascua, quoniam ad utrumque possumus intelligere quod dictum est, et pascua
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam: Obsequium se
interficiendo famulos dĩ
Oerror horreuidus Ita nẽ
ut placeas dõ. percutis
placentẽ dõ.Ut di tem¬

Expanded text:
scientiam : obsequium se interficiendo famulos Dei. O error horrendus! Itane ut placeas Deo, percutis placentem Deo; et tem
Abbreviated transcription (Latin):
parte : srł facta .ẽ. ut ple.¬
nitudo gentiũ intrarẽt.
Exparte inquit facta est.
non extoto. Non enĩ om̃s
sed aliqui ex ramis fracti
sunt. ut insereretur oleas¬
ter: Nam sp̃u sc̃õ implente
discipłos xp̃i eũ linguis
omniũ gentiũ loquerent᷑
cũ per eos diuina mirabi¬
lia frequentarent᷑. & di:¬
uina eloquia spargeren᷑
Etiam occisus ita dilectus
est xp̃c. ut eius discipuli
expulsi a congregationibꝰ
iudȩoꝵ. ex ipsis quoq iudȩis
ingentẽ multitudinẽ con-¬
gregarent. & nullã solitu.¬
dinem formidarent Hinc
ergo accensi cȩteri repbi
& cęci zelũ dĩ habentes
sed non scđm scientiã. &
obsequiũ dõ se prȩstare.
credentes: occidebant eos
sed ꝓ illis occisus colligehat
eos: qui de his futuris ante.¬
quam occideret᷑ instruxe.¬
rat eos: ne ignaros atq
inparitos animos mala i¬
opinata & in prouisa quã

Expanded text:
parte in Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret: ex parte, inquam, facta est, non ex toto. Non enim omnes, sed aliqui ex ramis fracti sunt, ut insereretur oleaster . Nam Spiritu sancto implente discipulos Christi, cum linguis omnium gentium loquerentur, cum per eos divina miracula frequentarentur, et divina eloquia spargerentur, etiam occisus ita dilectus est Christus, ut ejus discipuli expulsi a congregationibus Judaeorum, ex ipsis quoque Judaeis ingentem multitudinem congregarent, et nullam solitudinem formidarent . Hinc ergo accensi caeteri reprobi et caeci, zelum Dei habentes, sed non secundum scientiam, et obsequium se praestare Deo credentes, occidebant eos. Sed pro illis occisus colligebat eos; qui de his futuris, antequam occideretur, instruxerat eos, ne ignaros atque imparatos animos mala inopinata et improvisa, qua
Abbreviated transcription (Latin):
uidẽret illius prȩdestinata e̾
sue clarificationis uenisse iam
tempus: Ut & nunc fier&e iN
redditione. quod fuerat in prȩ¬
destinatione iã factũ: Orauit
dicens Et nunc clarifica me
tu pater apud temet ipsum:
Caritate quã habui priꝰquã
mundus ess& apud te. Id est
illam claritatẽ quã habui
Apud te in prȩdestinatione
tua: Tempus est ut apud te
habeam etiam uiuens in dex-¬
tera tua: Manifestaui nom᷑
tuũ hominibus: Quos dedifti
michi de mundo Tui erant:

Expanded text:
ideret illius praedestinatae suae clarificationis venisse jam tempus, ut et nunc fieret in redditione quod fuerat in praedestinatione jam factum, oravit, dicens: Et nunc clarifica me, tu Pater, apud temetipsum, claritmundus esset apud te, id est, illam claritatem quam habui apud te in praedestinatione tua. Tempus est ut apud te habeam etiam vivens in dextera tua. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo. Nomen
Abbreviated transcription (Latin):
dedi eis. & ipsi accȩperunt :¬
Et cognouerunt uere quia
ate exiui. & crediderunt qͥa
tu me misisti: Quamquã
& hacc om̃a de om̃nibus
futuris fidelibus dici potuerunt
specie perfecta: Cum adhuc
essent futura. sed ut dehis solis

Expanded text:
perunt et cognoverunt vere, quia a te exii, et crediderunt, quia tu me misisti. Quanquam et haec omnia de omnibus futuris fidelibus dici potuerunt specie perfecta, cum adhuc essent futura, sed ut de his solis
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ nolite obliuisci Per
hanc enĩ placuerunt qui¬
dam angelis hospitio re¬
ceptis Hinc petrus ait
Lospitales in inuicẽ: sine
murmurationibus psa
ueritas dicit Hospes fui:
& suscȩpistis me Opina¬
ta res est ualde: & senioꝵ
nr̃oꝵ nobis relatione
tradita Quidam pater¬
familias: cum tota domo
sua. magno hospitalitatis
studio seruiebat Cumq
cotidie ad mensam suam
peregrinos susciperet:
quodam die peregrinus
quidam inter alios uenit:

Expanded text:
tatem nolite oblivisci. Per hanc enim placuerunt quidam, angelis hospitio receptis . Hinc Petrus ait: Hospitales invicem sine murmuratione . Hinc ipsa Veritas dicit: Hospes fui, t suscepistis me . Opinata res est valde, et seniorum nostrorum nobis relatione tradita. Quidam paterfamilias cum tota domo sua magno hospitalitatis studio serviebat; cumque quotidie ad mensam suam peregrinos susciperet, quodam die peregrinus quidam inter alios venit
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ uingenit per misterium reparat:q
licet surgens a mortius iam non moritur.
mors illi ultra non domu abitur. tamen
ro in populi salutem putitur: euis

Expanded text:
morte Unigeniti per mysterium reparat: qui licet surgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra non dominatur: tamen ro in populi salute partitur, ejus
Abbreviated transcription (Latin):
curarunt: Hoc est enĩ quod
sub iunxit: Illo die: in nomine
meo petetis Possumus horam
quã pollicetur infutura uita
intelligere: in qua palã de pa¬
tre annuntiet. id est palã patrẽ
ostend& electis: quando sicut
apłs ait. uidebimus eũ facie
ad faciem: He qua annuntiati.¬
one: dicit & lohannes Rm̃i.
Nunc filii dĩ sumus: & nondũ
apparuit quid erimꝰ: Scimus
quia cũ apparuerit: similes ei
erimꝰ. uidebimus enim eum
sicuti est: Ubi ueraciter iN
nomine iħu petunt electi :
dũ ꝓnr̃a fragilitate intercȩduñ.
quatinus ad suȩ saluationis
sortẽ pertingamꝰ : a qua adhuc
inter insidias hostium pere¬
grinamur in terris: Quam
scõꝵ petitionẽ: aptissime in
die futurã ꝓmisit. Illo inqui¬
ens die : in nomine meo p&eti:
ndie & enĩ petunt: quia non
inter tenebras pressurarum.
ut nr̃a in prȩsenti: sed in luce
sempit̾nȩ pacis & głae. beatoꝵ
sp̃uum ꝓ nobis intercessio
funditur: Possunt autẽ idem
spẽ electoꝵ : in illa cęlesti ciuitate

Expanded text:
curarent. Hoc est enim quod subjunxit: Illo die in nomine meo petetis. Possumus horam quam pollicetur in futura vita intelligere, in qua palam de Patre annuntiat, id est, palam Patrem ostendet electis, quando, sicut Apostolus ait: Videbimus eum facie ad faciem . De qua annuntiatione dicit et Joannes: Charissimi, nunc filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus enim quia, cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ubi veraciter in nomine Jesu petunt electi, dum pro nostra fragilitate intercedunt, quatenus ad suae salvationis sortem pertingamus, a qua adhuc inter insidias hostium peregrinamur in terris, quam sanctorum petitionem aptissime in die futura promisit: Illo, inquiens, die in nomine meo petetis. In die etenim petunt, quia non in tenebris pressurarum, ut nostra in praesenti, sed in luce sempiternae pacis, et gloriae beatorum spirituum pro nobis intercessio funditur. Possunt autem idem spiritus electorum in illa coelesti civitate
Abbreviated transcription (Latin):
nuo sub infertur Et datę suñ
illis singulȩ stole albȩ: & dic¬
tum est illis. ut requiescerent
tempus adhuc modicũ: donee
implerentur conserui eorũ &
las albas Nunc habent animae:
cũ sola sua felicitate fruuntur
Sinas tunc accipient: cũ impleto
in fine numero fratrũ. corpoꝵ
quoq immortaliũ receptione
lȩtantur Et non dico uobis:
modo humanitatis humilia
loquendo de signat Quod enĩ
dicit. Non rogaturum se patrẽ
de discipłis: ꝓpt̾ consubstantialẽ
patri diuinitatis suae potentiã
dicit inqua non patrẽ ipse

Expanded text:
nt illis singulae stolae albae, et dictum est illis ut requiescerent tempus adhuc modicum, donec implerentur conservi eorum, elas albas nunc habent animae, cum sola sua felicitate fruuntur; binas tunc accipient cum, impleto in fine numero fratrum, corporum quoque immortalium receptione laetantur. Et non dico vobis qmodo humanitatis humilia loquendo designat. Quod enim dicit non rogaturum se Patrem, de discipulis propter consubstantialem Patri divinitatis suae potentiam dicit, in qua non Patrem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ oculos cęcitas occupa¬
ret. Hec luceret eis mundi
lum̃: a quib fuerat lum̃
salutis extinctũ: Dam na-¬
tio igitur quȩdã In geritor
phariseis: ut tenebras lt
die uidicii peccatoribus

Expanded text:
eorum oculos caecitas occuparet, nec luceret eis mundi lumen, a quibus fuerat lumen salutis exstinctum. Damnatio igitur quaedam ingeritur Pharisaeis, ut tenebras in die judicii peccatoribus