comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
biguitate cõpulsus. q̃ statuariũ fiẽ¬
ł orẽq uno sermone significat iu¬
dei hũc locũ maliciose intͣp̃tantes
triginta aigenteos. triginta legis
mandata cõmemorãt. qͣ facere i¬
bent᷑ in lege. & rursũ triginta sex
alia qͣ ꝓhibent᷑ in lege: & dici eis
ut argentũ mandatoꝵ dñi. plaste
suo atq fic łori reddant deo qͦd qͥi
facere noluer̃t ẽe̾ ꝓiectos. Breut̃¬
explanacionẽ eor laciniosissimã¬

Expanded text:
ate compulsus, quod statuarium fictoremque uno sermone significat. Judaei istum locum malitiose interpretantes, triginta argenteos, triginta Legis mandata commemorant, quae facere jubeantur in Lege, et rursum triginta sex alia quae prohibeantur in Lege, et dici eis, ut argentum mandatorum Domini plastae suo atque fictori reddant Deo: quod quia facere noluerunt, esse projectos. Breexplanationem eor
Abbreviated transcription (Latin):
cio separari. neq.ꝓdere posse qͦd no¬
uit. apte subdit᷑. Qui timet hominẽ
cito corruet: qͥ sperat in dño. subleua¬
bit᷑. Cui ẽgruit illud euangelicũ. Nlo
monis. quas transtulert uiri ez ecbiȩ
regis iuda: nc̃ rursũ uerba salomo¬
nis ab ipso alias dicta. Eẜ forsan ip
p̃tato in latinũ nomine illo. congre¬
gans appellat᷑. Eccła enĩ: c̃gregacio
uocat᷑. Uisio quã locutꝰ ẽ uir. eũ qͦ
ẽ dͥs. Et qͥ deo secũ morante c̃forta
tꝰ. ait. Uisio quã locutꝰ ẽ: qͥa qͦd uidit
apud dm secreciora cͣ tẽplando. pate¬
fecit hominibꝰ foras loquendo. Quis
filiis lucis ingeneracione suast̃. E

Expanded text:
tio separari, neque prodere posse quod notio separari, neque prodere posse quod novit, apte subditur: Qui timet hominem, cito corruet; qui sperat in Domino sublevabitur. Cui congruit illud Evangelicum: Nolimonis quas transtulerunt viri Ezechiae regis Juda. Hinc rursus verba Salomonis ab ipso alias dicta, et forsan ipsunc, interpretato in Latinum nomine illo, congregans appellatur. Ecclesia enim congregatio vocatur. Visio quam locutus est vir cum quo est Deus, et qui Deo secum morant inquit, quam locutus est, quia quod vidit apud Deum secretiora contemplando, patefecit hominibus, foras loquendo. Quisqfiliis l
Abbreviated transcription (Latin):
Qui deliciat᷑ a puericia. seruus erit.
nouissime aũ ẽtristabit᷑ in se. Contri¬
stabit᷑ nãq sero. maloꝵ penitens inse:
qͥ se meminit noluisse in tenera ad¬
huc ȩtate. a suis uoluptatibꝰ ad regłam
c̃tinere prudenciũ. Uir iracundꝰ ꝓuo¬
cat rixas. & qͥ ad indignacionẽ facilis
niũ uicioꝵ iracundia ẽ: qua clausa.
uirtutibꝰ intrinsecꝰ dabit᷑ qͥes. aꝑta uͦ.
adiurantẽ audit. & nͣ indicat. Audito¬
rẽ suũ sapiencia. ñ solũ a peccatis ab¬
stinere. s & a peccanciũ se c̃tuber¬
nio docet cohibere: ne forte adistrie¬
to iudice mereat᷑ audire. si uidebas
furẽ simul currebas cũ eo: & cũ ad¬
ulteris porcionẽ tuã ponebas. Non
enĩ fur solũmͦ. s etiã ille reus tenet᷑.
qͥ c̃scius furti qͣrente possessore pęcu¬
niã quã ꝑdiderit. ñ uult indicare
cũ uales. Uerũ neqͥs causet᷑ metu se
ꝑsonȩ potencioris. neq a furũ ẽsor¬

Expanded text:
qui delicatus a pueritia servus erit, qui delicatus a pueritia servus erit, novissime autem contristabitur in se. Contristabitur namque sero malorum poenitens in se, qui se meminit noluisse in tenera adhuc aetate a suis voluptatibus ad regulam continere prudentium. Vir iracundus provocat rixas: et qui ad indignandum fanium vitiorum iracundia: qua clausa, virtutibus intrinsecus dabitur quies, aperta, adjurantem odit et non indicat. Auditorem suum sapientia non solum a peccatis abstinere, sed a peccantum se contubernio docet cohibere, ne forte a districto judice mereatur audire: Si videbas furem, simul currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas. Non enim fur solummodo, sed etiam ille reus tenetur, qui conscius furti, quaerente possessore pecuniam quam perdidit, non vult indicare cum valet. Verum ne quis causetur metu se personae potentioris neque a furum consor
Abbreviated transcription (Latin):
de recte subiungit᷑. Cũ. ꝓphecia de¬
fecerit. dissipabit᷑ popłs. qui custo¬
dͥit lege̾ beatꝰ ẽ. Quia nimirũ eũ
cessauerit sacerdotalis erudicio. sol¬
uetꝰ eͣtinuo disciplina diuinȩ legis. qua
popłs ad beatitudinis p̃mia ꝑtingere
debuerat. Uidisti hominẽ ueloc̃e ad
loquendũ: stulticia magis sꝑanda
ẽ. quã illius correpcio. Cꝯraue qͥdem
uiciũ stulticiȩ. s ñ leuius ẽ uerbosi¬
tatis. Nã sepe ẽtingit. ut hebes aliqͥs.¬
.&. ipsarũ qͦq nescius litterarũ. cicus
uerba salutifere correpeionis accipi¬
at. quã is qͥ est affluencia preditꝰ ser¬
monis: magisq sua quã nouit. uel
q̃ nosse aut umat. iactant᷑. ꝓferre:
quã dicta sapienciũ audire eͣtendat.
Qui delicatȩ a puericia nutrit ser¬
Qui delicate a puericia nutrit corpꝰ
suũ qͦd animo debuerat subiugare. u
bi ad annos ad olescencie puenerit.
lasciuũ hoc &. in domabile senciet. Iũc
uersũ alia transiacio. pulchiȩ habet.

Expanded text:
etia defecerit, dissipabitur populus, qui custodit legem beatus est. Quia nimirum cum cessaverit sacerdotalis eruditio, solvetur continuo disciplina divinae legis, qua populus ad beatitudinis praemia pertingere debuerat. Vidisti hominem velocem ad loquendum, stultitia magis speranda est quam illius correptio. Grave quidem vitium stultitiae, sed non levius est verbositatis, nam saepe et ipsarum quoque nescius litterarum, citius verba salutiferae correptionis accipiat, quam is qui affluentia praeditus sermonis, magis sua, quae novit, vel quae se nosse autumat, jactanter proferre, quam dicta sapientum audire contendit.-- Qui delicate a pueritia nutrit serQui delicate a pueritia nutrit corpus suum, quod animo debuerat subjugare, bi ad annos adolescentiae pervenerit, lascivum hoc, et indomabile sentiet, hunc versum alia translatio pulchre habet;
Abbreviated transcription (Latin):
sine doctore existens. nc inunitatem
fidi ẽgregata. ad sꝑitalẽ pugnã con¬
tra diabolũ. ꝓperat. Pocest aũ ꝙͫ. locu¬
sta anachoritarũ concors unitas ae¬
cipi: ꝗͣ cũ homine pͣceptore nullo. in
suis latibulis regat᷑: in fati gabili tamͣ
instancia in suis queq locis xꝑo mili¬
tare: & male pululancia carnalium
uoluptatũ germina. cͣsueuit ab su¬
mere. Stilio manibꝰ nitit᷑. & morat᷑
in edibꝰ regis. Stilio qͥ manibꝰ nitit᷑.
qͥa nimirũ alas qͥbꝰ ferat᷑ ñ habet.&

Expanded text:
sine doctore existens, non in unitatem sine doctore existens, non in unitatem fidei congregata ad spiritalem pugnam contra diabolum properat. Potest autem in locusta anachoretarum concors unitas accipi, quae cum homine praeceptore nullo in suis latibulis regatur, infatigabili tamen instantia in suis quaeque locis Christo militare, et male pullulantia carnalium voluptatum germina consuevit absumere. Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis. Stellio qui manibus nititur, quia nimirum alas, quibus fera
Abbreviated transcription (Latin):
tissimũ &. in domũ munitã ut sal¬
ues me: qͥa petra mea & municio
mea tues. Pro lepusculo:antiqua
trans lacio cẏrogrilliũ posuit. Et
aũ animal nͣ maius hericio. habenssi¬
militudinẽ muris & ursi cuiꝰ inpales¬
tine regionibꝰ magna ẽ habundanci¬
a. semꝑq incauernis petrarũ & tͣre
foueis habitare cͣsuert. Notandũq
qͦd inpsalmo ubi nos canimꝰ. petra re¬
fugiũ he rinaciis. inqͥbꝰdã codic ibꝰ. le¬
poribꝰ. in qͥbꝰdã cyrogrilliis inuenit᷑
Sed & in hac salomonis sentencia. qͣd̃a
exemplaria. ꝓ lepuscło. herinaciũ ha¬
bent. Nã & in libro hebreoꝵ nominũ
inuenimꝰ idem uerbũ hebreũ safan.
in iheremia. & eyrogrilliũ. & le pore.
&. hericiũ: a scõ iheronimo intͣpreta¬
tũ. Regẽ locusta ñ habet. & egredit᷑
uniuersa ꝑ turmas. Locustã quidã
genciũ plebẽ intͣp̃tant᷑. quȩ quond̾a
sine rege. idest sine.xꝑo. sine. ꝓpheta.

Expanded text:
tissimum et in domum munitam, ut saltissimum et in domum munitam, ut salves me, quia petra mea et munitio mea tu es. Pro lepusculo antiqua translatio chyrogrillum posuit. Est autem animal non majus ericio, habens similitudinem muris et ursi, cujus in Palaestinae regionibus magna est abundantia; semperque in cavernis petrarum, et terrae foveis habitare consueverunt. Notandumque, quod in psalmo, ubi nos canimus, Petra refugium erinaciis , in quibusdam codicibus, leporibus, in quibusdam chyrogrilliis, invenimus. Sed et in hac Salomonis sententia quaedam exemplaria pro lepusculo, erinacium habent. Nam et in libro Hebraeorum nominum invenleporem, et herinaceum a sancto Hieronymo interpretatum. Regem locusta non habet, et egreditur universa per turmas. Locustam quidam gentium plebem interpretantur, quae quondam sine rege, id est sine Christo, sine propheta,
Abbreviated transcription (Latin):
ł iores: s tam̃ sapienciores st̾ sapien¬
tibꝰ mundi. in eo qͦ et̃na &. celestia sã
piunt. bona: ac ꝓ his appetendis quȩ
illi ñ norunt. aduersa quȩq secłi
fortit᷑ pati desiderant. Formicȩ po¬
mͣtis custodiat: infirmũ se tẽpora¬
lit̾ aduersariis seuientibꝰ ostendit:
dño ꝑ euangeliũ dicente. Ego aut̃ẽ
dico uob̾. ñ resistere malo. s si qͥs te
ꝑcusserit indextera maxilla tua.
prebe illi & alterã: qui in hac uita p̃¬
parat sibi fructꝰ bonoꝵ oꝑũ. quibꝰ
uitã mereat᷑ habere ꝑhenñe. Lepus¬
culus plebs inualida: q̃ conlocat
ȩccłe de signat. q̃ inualida dr: uel
qͥaut supra diximꝰ suas in iurias ul¬
cisci ipsa ñ quęrit: uel qͥa suis uiribꝰ
nil fidere. s in auxilio redẽptoris
sui salutẽ sꝑare didicit. eẜ hoc ẽ illã
cubile in petra collocare. cuiꝰ p̃sidio
aduersos uitet incursus: año dicere
cũ psalmista. Esto mͥ in lapid̃e for¬

Expanded text:
tiores; sed tamen sapientiores sunt sapientiores; sed tamen sapientiores sunt sapientibus mundi, in eo quod aeterna et coelestia bona sapiunt, ac pro his appetendis, quae illi non norunt, adversa quaeque saeculi fortiter pati desiderant.-- Formicae, pomentis custodiat, infirmum se temporaliter, adversariis saevientibus ostendit; Domino per Evangelium dicente, Ego autem dico vobis non resistere malo; sed si quis te percusserit in dextera maxilla tua, praebe illi et alteram . Qui in hac vita praeparat sibi fructus bonorum operum, quibus vitam mereatur habere perennem.-- Lepusculus, plebs invalida, etc. Et Ecclesiae designat, quae invalida dicitur, vel quia, ut supra diximus, suas injurias ulcisci ipsa non quaerit, vel quia suis viribus nil fidere, sed in auxilio Redemptoris sui salutem sperare didicit, et hoc est, illam cubile in petra collocare, cujus praesidio adversos vitet incursus, Domino dicente cum Psalmista: Esto mihi in lapidem for
Abbreviated transcription (Latin):
fuge peccatũ. Nauis qͦq qͦd leuitatẽ
de signet eor qͥ circũferunt᷑ omni
uento doctrinȩ: de monstrat ꝓpħa
qͥ ait. & caldȩos in nauibꝰ suis głan¬
tes hoc ẽ in mundos sꝑs de fragilita¬
te atq instabilitate mentis huma¬
ne se extollentes .&. de illius ruma
qͥsi uictores lȩ tante sSic̃ gͦ illa tam
callida st̃ ut inueniri nequeant: sic
adolescens qͥ uiã ueritatis. difficil e¬
correctꝰ ẽ. qͦ se ꝑ om̃s horas. in qͦt cogi¬
camenta uecors. uaga m̃te declinet.¬
Talis ẽ & uia mulieris adultere. q̃ co¬
medit. & tͣgit os suũ: & dicit. nͣsum
oꝑata malũ. Adultere qͦq mens. in
similitudinẽ eoꝵ ꝗͣ cõmemorauit su¬
ꝑius. instabilis semꝑ & uaga ẽ. ꝗͣ ubi
admissũ turpitudinis suȩ celare po¬
tuerit: negat se aliqͥd patrasse faci¬
noris. Quatuor st̃ minima t̾re. &.
res uident᷑ int̾ra sepe iusti quã reꝓbi.
idest humiliores . & huic mundo ab lec¬

Expanded text:
fuge peccatum . Navis quoque, quod levitatem fuge peccatum . Navis quoque, quod levitatem designet eorum qui circumferuntur omni vento doctrinae, demonstrat propheta qui ait: Et Chaldaeos in navibus suis gloriantes , hoc est, immundos spiritus de fragilitate atque instabilitate mentis humanae sese extollentes, et de illius ruina quasi victores laetantes. Sicut ergo illa tam callida sunt ut inveniri nequeant, sic adolescens, qui viam veritatis deseruit, dcogitatu est, quo se per omnes horas, in quot cogitamentaet via mulieris adulterae, quae comedit et tergit os suum et dicit: Non sum operata malum. Adulterae quoque mens, in similitudinem eorum quae commemoravit superius, instabilis semper et vaga est; quae ubi admissum turpitudinis suae celare potuerit, negat se aliquid patrasse facinoris. Quatuor sunt minima terrae, et res videntur in terra saepe justi quam reprobi, id est, humiliores et huic mundo abjec
Abbreviated transcription (Latin):
cencia sua. Quantũ ad hystoriã. ita ẽ.
ut scͥptũ ẽ. Sed qͥa ꝑ parabolas loqͥtur.
uia aqͥle incȩlo diffieile inuenit᷑. hoc
ẽ subtilitas inimici. qua cirea cȩlestiũ
uiroꝵ. corda uolitat: magno eũ labo¬
re de pͣhendit᷑. Simil it᷑ & uia colubri
suꝑ terrã. id est astucia hostis uenena¬
fidei fundatos ẽẽ eͣspicit. Nec nͣ & uia
nauis in medio mari. hoc ẽ uia iniqͥtatis
q̃ ꝑ amaras secłi huiꝰ undas. inmundoꝵ.
sꝑuũ flatibꝰ agitans. tanta subtilita¬
te disc usst: ut uel iux. uel nullatenꝰ
eiꝰ possit it̃ depͣhendi Nã qͦd aqͥla ma¬
lignũ hostẽ significet: testat᷑. ꝓpheta
qͥait. Uelociores fuert ꝑsecutores nr̃i
aqͥlis cȩli idest homines qͥ nos ꝑsecu¬
ti st̃ t̾a seui fuer̃t. ut ipsis dȩ monibꝰ
crudeliores ẽẽ uiderent᷑. Qͦa coluber
diabolũ sepe insinuet. &. in pͥmi ho¬
minis transgressionẽ. ꝓbatũ ẽ. cũ
uir sapiens aiebat. qͣsi a facie colubri

Expanded text:
ta est ut scriptum est; sed quia per parabolas loquitur, via aquilae in coelo difficile invenitur: hoc est, subtilitas inimici, qua circa coelestium corda virorum volitat, magno cum labore deprehenditur. Similiter et via colubri super terram, id est, astutia hostis venenafidei fundatos esse conspicit, nec non et via navis, in medio mari, hoc est, via iniquitatis quae per amaras saeculi hujus undas, immundorum spirituum flatibus agitatas, tanta subtilitate discurrit, ut vel vix vel nullatenus ejus possit iter deprehendi. Nam quod aquila malignum hostem significet testatur propheta, qui ait: Velociores fuerunt persecutores nostri aquilis coeli , id est, homines qui nos persecuti sunt, tam saevi fuerunt, ut ipsis daemonibus crudeliores esse viderentur. Quod coluber diabolum saepe insinuet, et in primi hominis transgressione probatum est, et cum vir sapiens aiebat, quasi a facie colubri
Abbreviated transcription (Latin):
stat er. Ipse hoc loco lȩo ponit᷑. de qͦ
scͥptũ ẽ. uicit leo de tribu iuda. Qui
fortissimꝰ besti arũ dr. qͥa m illo hoc qͦd
infirmũ ẽ dei forcius ẽ homimbꝰ. Qui
ad nullius pauet occursũ dicit eñi
ñ habet qͥcquã. Sallus succinctꝰ lum
bos. idest p̃dicatores sc̃i: int̾ huiꝰ noc¬
łis tenebras uerũ mane nunciantes.
Qui suec inc̾ti lũbos st̃: qͥa a membris
suis luxuriȩ fluxa restringunt. E.
aries: nec est rex qͥ resistat ei. Quẽ a¬
liũ hoc loco arietẽ accipimꝰ: nͥ pͥmũ
intra ȩccłam ordine sacerdotũ de qͥbꝰ
scͥptũ ẽ. adferte dño filios arietum:
Qui ꝑ exempla fua gradient̾e. popłm qͣsi
subsequent̾ẽ ouiũ gregẽ trahunt. Qui¬
bꝰ sꝑitalit᷑ recteq uiuentibꝰ. nullus
rex sufficit omnino resistere: qͥa qͥlibet
ꝑsecutor obiuet: intencionẽ eor ñ
ualet prȩpedire. eẜ qͥa post hȩc etiã
antichristꝰ apparebit. hoc qͦrtũ sub

Expanded text:
tc. Ipse hoc loco leo ponitur, de quo scriptum est, Vicit leo de tribu Juda . Qui fortissimus bestiarum dicitur, quia in illo hoc quod infirmum est Dei, fortius est hominibus ; qui ad nullius pavet occursum; dicit enim, non habet quidquam . Gallus succinctdicatores sancti inter hujus noctis tenebras, verum mane nuntiantes; qui succincti lumbos sunt, quia a membris suis, luxuriae fluxa restringunt. Et aries, nec est rex qui resistat ei. Quem alium hoc loco arietem accipimus, nisi primum intra Ecclesiam ordinem sacerdotum? de quibus scriptum est, Afferte Domino filiQui per exempla sua gradientem populum quasi subsequentem ovium gregem trahunt, quibus spiritaliter recteque viventibus, nullus rex sufficit omnino resistere, quia cuilibet persecutor obviet, intentionem eorum non valet praepedire. Et quia post haec autem A
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙimipsa elacione sua ꝑ aduentũ uer
iudicis deficit. Qͦ d si intellex isset.
ori in posuisset manũ: id estꝰ supplici¬
ũ suũ. cũ suꝑbire exorsus ẽ. prȩui¬
disset: bene aliqͥndo ẽditꝰ. intanta
iactacione suꝑbiȩ ñ fuisset elatus
De qͦ neqͦ ꝗͣ molieat qͦd suꝑius dictũ
ẽ: qͥrtũ qͦd incedit felicit᷑. Tria qͥp¬
pe incedere bene. dix̃. & qͣrtũ felicit᷑.
Non eni omne qͦd felicit᷑. bene: neq
in hac uita. omne qͦd bene. felicit᷑
Na leo gallus .&. aries. bene inceduns.
s ñ hic felicit᷑. qͥa ꝑsecucionũ bel¬
la paciunt᷑. Quartũ uͦ felicit᷑. & nͣ
bene incedit: qͥa in fallacia sua an¬
tichristꝰ gradit᷑: s iuxta breue tẽpꝰ
uite pͣsentis. ipsa illi fallacia ꝓsꝑat᷑
Qui aũ fortit premit ubera. ad
eliciendũ lac: ex pͥmit butirũ . E.
q uehement emulget: eicit san¬
guinẽ Ubera fortit᷑ prȩmimꝰ. eũ
uerba sacri eloquii subtili intellec¬
tu pensamꝰ. Qua pressione. dũ lac

Expanded text:
in ipsa elatione sua, per adventum veri judicis deficiet; quod si intellexisset, ori imposuisset manum, id est, si supplicium suum, cum superbire exorsus est, praevidisset, bene aliquando conditus in tantae jactatione superbiae non fuisset elatus. De quo nequaquam moveat, quod superius dictum est, Quartum quod incedit feliciter: tria quippe incedere bene, dixit, et quartum feliciter; non enim omne quod feliciter, bene; neque in hac vita omne quod bene, feliciter. Nam leo, gallus et aries bene incedunt, sed non hic feliciter, quia persecutionum bella patiuntur; quartum vero feliciter, et non bene incedit, qtichristus graditur, sed juxta breve tempus vitae praesentis ipsa illi fallacia prosperatur. Qui autem fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum: et qui vehementer emungit, elicit sanguinem. Ubera fortiter premimus, cum verba sacri eloquii subtili intellectu pensamus, qua pressione, dum lac
Abbreviated transcription (Latin):
ne diuinȩ munere pietatis p̃dicare
neq iste potuit credere. Ueridica nã¬
q manet ueritatis sentencia quad¬
cit: qͥa sine me nichil potestis face¬
re. Rex qͥ udicat pauꝑes inuerita¬
te: thronꝰ eiꝰ in ȩt̃nũ fundabit᷑. Et
psalmista de xꝑo rege.Sedes tua
ds in secłm secłi:. uirga eqͥtatis. uir¬
ga regni tui. Uirga atq correpeio
tribuunt sapieneiã puer aut̃ẽ qui

Expanded text:
ne divinae munere pietatis praedicare, ne divinae munere pietatis praedicare, neque iste potuit credere. Veridica namque manet veritatis sententia, qua dicit, quia sine me nihil potestis facere . Rex qui judicat pauperes in veritate, thronus ejus in aeternum fundabitur. Et Psalmista de Christo rege: Sedes tua, Deus, in saeculum saeculi, virga aequitatis, virga regni tui . Virga atque correptio tribuet sapientiam; pu
Abbreviated transcription (Latin):
suũ: ꝓfert stultꝰ. In pucie neia inpellen¬
te agit᷑ ut totꝰ foras sꝑs ꝓferat᷑: quẽ id¬
circo cieius ꝑtͣbacio eieit: qͥa nulla
interius disciplina sapienciȩ circũclu¬
dit. Sapiens aũ differt: & reseruat in
posterũ. Lesus e nĩ inp̃sens se uleisei
ñ desid̾at: qͥa etiã tolerans parci op
tat. s tam̃ uindicari om̃ia ex tremo
iudicio. ñ ignorat. Hunc locuͣ: antiqua
translacio sic habet. Totã ir̃a suã. ꝓfert
te s. Quia nimirũ stultꝰ ad ulcione fui
ire ꝑturbacionẽ succendit᷑: sapiens
qũ paulatim eã maturitate cͣsilii. ae
moderacionis extenuat & expellit.
Pauꝑ & creditor obuiauert̃ sibi: uiri¬
usq inluminator est dñs. Pauꝑ est hu¬
milis uerbi dei auditor creditor auͣ
qͥ ei uerbi eiꝰdẽ pecuniã p̃dicando cõ¬
mittit: qͥ obuiant sibi. cũ in unã eada
pietatis gram ẽue niunt. Et utrisq
inluminator est dñs: qͥa neq ille si¬

Expanded text:
suum profert stultus. Impatientia impellensuum profert stultus. Impatientia impellente agitur, ut totus foras spiritus proferatur. Quem idcirco citius perturbatio ejicit, quia nulla interius disciplina sapientiae circumcludit.-- Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim, in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam ttat; sed tamen vindicari omnia extremo judicio non ignorat. Hunc locum antiqua translatio sic habet: Totam iram suam profert tes. Quia nimirum stultus ad ultionem sui irae perturbatione succenditur; sapiens autem paulatim eam maturitate consilii ac moderationis extenuat et expellit. Pauper et creditor obviaverunt sibi, utriusque illuminator est Dominus. Pauper est humilis verbi Dei auditor, creditor autem qui ei verbi ejusdem pecuniam praedicando committit, qui obviant sibi cum in unam eamdemque pietatis gratiam conveniunt, et utriusque illuminator est Dominus, quia neque ille si
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ iusto laq̃us peccanc iũ etiã si corpora¬
lit᷑ ꝑimat nocet. ipsos aũ reꝓbos insi¬
diȩ quas. ꝓrimis parant. in ꝑpetuũ
damnant. gaudentibꝰ iustis. ac rectũ
c̃ditoris iudiciũ laudantibꝰ: uel de
sua erepcione. uel de ꝑdicione pra¬
uoꝵ. Deniq elausulã pͥoris uersicłi.
antiqua ȩdicio manifeste posuit. Re¬
cia circũdat suis pedibꝰ. ex ambiguo
enĩ grȩco. qͦd est auta. utrũq intp̃¬
tari potest. Nã qͥ fodit foueã ꝓximo
suo: incidet in eã ipse. ut alibi dictũ
reqͥem. Uoctor sapiens. si cũ infideli
&. c̃tumace c̃tenderit: siue tor m̃ta
reꝓboꝵ. seu gaudia narret bonor.
Frustra erga insensatũ laborat. siue¬
lam̃ta pęnitenciȩ suadeat: seu bonȩ
oꝑacionis q̃ sint p̃mia dicat. ñ audi¬
t᷑ a stulto. Hinc & apł udeis dicebãt.
Lamentauimꝰ uob̾ & ñ planx istis ce¬
cinimꝰ uob & ñ saltastis. Totũ sꝑm

Expanded text:
ergo justo laquens peccantium etiamsi corporaergo justo laquens peccantium etiamsi corporaliter perimat nocet, ipsos autem reprobos insidiae, quas proximis parant, in perpetuum damnant gaudentibus justis, ac rectum conditoris judicium laudantibus vel de sua ereptione vel de perditione pravorum. Denique clausulam prioris versiculi, antiqua editio manifeste posuit, retia circumdat suis pedibus, ex ambiguo enim Graeco quod est αὐτοῦ utrumque interpretari potest. Nam qui fodit foveam proximo suo, incidet in eam ipse, ut alibi dictum it, etc. Doctor sapiens, si cum infideli et contumace contenderit, sive tormenta reproborum, seu gaudia narret bonorum, frustra erga insensatum laborat; si velamenta poenitentiae suadeat, seu bonae operationis, quae sint praemia dicat, non auditur a stulto. Hinc et apostoli Judaeis dicebant, Lamentavimus vobis, et non planxistis; cecinimus vobis, et non saltastis .-- Totum spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscet. Patet gͦ sensus. qͥa fer¬
uente impior. ꝑsecucione abscon¬
dent᷑ sepe fideles: uel ñ ausi. uel nͣ
ꝑ missi ad pliblicũ. ꝓcedere. qͥicente
dño Si uos ꝑ secuti fuerint inciui¬
tate ista: fugite inaliã. Ubi aũͣ ꝑdi¬
tis auctor ibꝰ ꝑ secucio cessauerit.¬
angustior post pressuras fideliũ
gła clarescit: s & in fideliũ pluri¬
mi uisa infidelitatis dapͬnacione.
fid̾i grãm suscipiunt: uxta id qͦd
scͥptũ ẽ. pestilente flagellato. sa¬
piencior. erit paruulus. Homo qͥ
biandis fictisq sermonibꝰ loquit᷑
Qui fictis sermonibꝰ ꝓrimũ laudat:
illi qͥd̾e parat insidias qͥbꝰ ꝑ icłm in cau¬
ti oꝑis aut uerbi securior factꝰ meidat.
Sed uideamꝰ utrũ recia fraudulenti e¬
ũ cuiꝰ gressibꝰ ex pandunt᷑: an pocius
illũ a qͦ expandunt᷑ inuoluant. Seqͥt᷑.
Peccantẽ uirũ iniquir inuoluet laque
us .& iustꝰ laudabit atq gaudebit. Non

Expanded text:
cognoscit. Patet ergo sensus, quia fercognoscit. Patet ergo sensus, quia fervente impiorum persecutione abscondentur saepe fideles; vel non ausi, vel non permissi ad publicum procedere; dicenteerint in civitate ista, fugite in aliam . Ubi autem, perditis auctoribus, persecutio cessaverit,augustior post pressuras fidelium, gloria clarescit. Sed et infidelium plurimi, visa infidelitatis damnatione, fidei gratiam suscipiunt; juxta id quod scriptum est; Pestilente flagellato, sapientior eritblandis fictisque sermonibus loquitur Qui fictis sermonibus proximum laudat, illi quidem parat insidias, quibus periculum cauti operis, ut verbi securior factus, incidat. Sed videamus utrum retia fraudulenti, eum cujus gressibus expanduntur, an potius illum a quo expanduntur involvant. Sequitur:-- Peccantem virum inus, et justus laudabit atque gaudebit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑat᷑ tͣrã suã. saturabit᷑ panibꝰ. qui
sectat᷑ ociũ replebit᷑ egestate. Siue
t̾rã agri. siue t̾rã corpusculi qͥ exer¬
cet: saturabit᷑ ille frum̃to. iste uir¬
tut ibꝰ. qͥ utraq sꝑnit. replebit᷑ ege¬
state. Uir qͥ festinat ditari .&. aliis
inuidet: ignorat qͦd ȩgestas suꝑ¬
ueniat ei. Profecto enĩ qͥ augere o¬
pes ambit. peccatũ negligit: more
auiũ captꝰ. cũ escã trenarũ rerum
auidꝰ inspicit. qͦ strangulet᷑ peccati
laq̃o ñ agnoscit: cũ quelibet pͣsentis
mundi bona desiderat .&. ꝗͣ de futuro
d ap̾na paciat᷑ ignorat. Cũ surrexe¬
rint impii abscondent᷑ homines: cũ¬
qͥa uidelicet iustũ statutũq a deo
humanȩ c̃dicionis ordinẽ seruent.
unde in libro beati iob. de peniten¬
te qͦlibet ꝑuerso d̾r. Respiciet homi¬
nes: & dicet. peccaui. Qͦd est aꝑte di¬
cere. Respic iet eos qͥ naturã huma¬
ne creacionis recte custodiunt. &¬
se peccando iumentis assimilatũ eeͥ

Expanded text:
 terram suam saturabitur panibus, qui sectatur otium replebitur egestate. Sive terram agri sive terram corpusculi, qui exercet, saturabitur, ille frumento, iste virtutibus, qui utraque spernit replebitur egestate. Vir qui festinat ditari, et aliis invidet, ignorat quod egestas superveniat ei. Profecto enim qui augere opes ambit, peccatum negligit, more avium captus, cum escam terrenarum rerum avidus incipit, quo stranguletur peccati laqueo non cognoscit; cum quaelibet praesentis mundi bona desiderat, quae de futuro damna patiatur, ignorat.-- Cum surrexerint impii, abscondentur homines, qui videlicet justum statutumque a Deo humanae conditionis ordinem servant. Unde in libro beati Job de poenitente quolibet perverso dicitur, Respiciet homines, et dicet, Peccavi . Quod est aperte dicere, Respiciet eos qui naturam humanae creationis recte custodiunt, et se peccando jumentis assimilatum esse
Abbreviated transcription (Latin):
.&s. filii aqͥlȩ comedunt. Corui & eniim
uocant᷑ doctores sc̃i qͥa ꝑ humilitatis
gram. peccati inse nigredinẽ c̃fitent᷑
qͥ in habitu assũpte humanitatis ad
cȩlestia transuolauit. Unde &. alibi.
filii sponsi appellant᷑. Tria st̃ difficilia
mͥ . & qͣrtũ qͦd penitꝰ ignoro. Uiã aquilȩ
in cȩlo. uiã colubri suꝑ tͣrã: uiã na¬

Expanded text:
Et filii aquilae comedunt. Corvi etenim Et filii aquilae comedunt. Corvi etenim vocantur doctores sancti, quia per humilitatis gratiam peccati in se nigredinem confitentus sunt renati, qui in habitu assumptae humanitatis ad coelestia transvolavit: unde et alibi filii sponsi appellantur. Tria sunt difficilia mihi, et quartum quod penitus ignoro: viam aquilae in coelo, viam colubri su
Abbreviated transcription (Latin):
Meretrix similit cuiꝰ eor.pꝰ ñ saciat᷑
de liciis. & auarꝰ nũꝗͣ. dicit suffien
Quid̾a infernũ int̾pretant᷑ diabolũ
qͥ in saciabilis sit de seductione humi¬
na. Os uuluȩ & trã qͣ non saciatur
aqua: ut supra. Ignẽ qͥ nͣ dicit suffi¬
cit. incendiũ gehennȩ qͦd nũquã
desinat. s eos qͥ peccatis fine pone¬
re noluert̃. infinito ardore cõburat
Ocłm qͥ subsannat patrẽ. & despient
partũ matris suȩ: effodiant cor us
de torrentibꝰ.&. comedant illũ filii a¬
qͥle. Peruersi dũ diuina iudicia reptȩ¬
hendunt. subsannant patre. &. qͥlibet
heretiei qũ p̃dicacionẽ sc̃e eccłȩ de¬
ridendo contẽpnunt. partũ matris¬
despiciunt: qͥa de ipsa exeunt. qͥ con¬
tra ipsam locunt᷑. Ex nob inqͥt exie¬
rtͣ. s ñ erant ex nob̃. Quor intencio¬
nẽ. dũ p̃dicatores catholici de scͥptu¬
rarũ diuinarũ fluentis ꝓcedentes.
in crepando reuincunt qͣsi ocłm ne¬
fandũ corui de torrentibꝰ effodiunt.

Expanded text:
 satiatur deliciis; et avarus nunquam dicit, Sufficit. Quidam infernum interpretantur diabolum, qui insaturabilis sit de seductione humana; os vulvae et terram quae non satiatur aqua, ut supra; ignem qui non dicit, Sufficit, incendium gehennae, quod nunquam desinat, sed eos qui peccatis finem ponere noluerunt infinito ardore comburat. Oculum qui subsannat patrem et despicit partum matris suae, effodiant corvi de torrentibus et comedant illum filii aquilae. Perversi dum divina judicia reprehendunt, subsannant patrem; et quilibet haeretici dum praedicationem sanctae Ecclesiae deridendo contedespiciunt, quia de ipsa exeunt, qui contra ipsam loquuntur. Ex nobis, inquit, exierunt, sed non erant ex nobis Quorum intentionem dum praedicatores catholici de Scripturarum divinarum fluentis procedentes increpando revincunt, quasi oculum nefandum corvi de torren
Abbreviated transcription (Latin):
Plerũq &. eñĩ aues quas ad uolandũ
penna subleuat. in ue pribꝰ resident:
& stilio qͥ ad uolatũ pennas nͣ habet.
nitens manibꝰ. regni edificiũ tenet :
qͥa nimirũ sepe ingeniosi qͥq qũ ꝑ
negligeneiã torpent. in prauis acti¬
bꝰ remanent: & simplices qͦs ingeni
penna ñ adiuuat. ad optinenda et̃ni

Expanded text:
e aves quas ad volandum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus regni aedificium tenet. Quia nimirum saepe ingeniosi quique dum per negligentiam torpent, in pravis actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adju
Abbreviated transcription (Latin):
dexꝑo habuerat. de trax̃. Nouaci¬
anoꝵ generacio munda sibi uide¬
t᷑. dicens se pęnitenciȩ opꝰ ñ habe¬
re.ꝙ. tam̃ ñ potest munda e̾ẽ asor¬
dibꝰ peccatoꝵ. qͣ fontẽ pęnitencie
peccantibꝰ ueniã negando precludit.
Itẽ generacio arrianoꝵ excelsos ha¬
bet ocłos. & palpebras suꝑ dm erec¬
tas: inqͥrens qͥd fuit antea. & qͥa fu¬
it tẽpꝰ qͣndo ñ fuit filius. uel que ẽ¬
tẽ generacio ã.ꝓdentibꝰ gladios ha¬
bet. illa ẽ c̃gregacio prauoꝵ q̃ suã ꝑ¬
fuliã etiã aliis intimare satagit. &.
sic̃ corꝑa solent gladus sterni. ita a¬
nimas audienciũ ueneno prauȩ allo¬
cue ionis. morti ꝑpetuę subuigare ẽ¬
tendit. Sanguif suge duȩ st̃ filiȩ: di¬
centes adfer adfer. Sangui suga. ẽ di¬
ab olꝰ. qͥ siti peccandi ad peccata suaden¬
da incessant̃ accendit᷑. Huic duȩ sunt
filiȩ: qͥa due specialit᷑ humani gene¬
ris in lecebre. hunc antiqͥ hostis imitan¬

Expanded text:
o habuerat, detraxit. Novatianorum generatio munda sibi videtur, dicens: Poenitentia opus non habere. Et tamen non potest munda esse a sordibus peccatorum, quae fontem poenitentiae peccantibus veniam negando, praecludit. Item generatio Arrianorum excelsos habet oculos, et palpebras supra Deum erectas, inquirens, qui fuit antea; et quia fuit tempus quando non fuit Filius, vel quae saItem generatio, quae pro dentibus gladios habet, illa est congregatio pravorum, quae perfidiam etiam aliis intimare satagit; et sicut corpora solent gladiis sterni, ita animas audientium veneno pravae allocutionis, morti perpetuae subjugare contendit.-- Sanguisugae duae sunt filiae, centes: Affer, affer! Sanguissuga est diabolus, qui siti peccandi ad peccata suadendo incessanter accenditur. Huic duę sunt filiae, quia duae specialiter humani/ generis inlecebrę hunc antiqui hostis imitan
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est exaltatũ cormeũ. neq elati
st̃ ocłi mei. & cȩt̾a. Generacio que
ꝓdentibꝰ gladios habet: & conman¬
dit molaribꝰ suis. De hac psalmis¬
ta. Filii hominũ dentes eoꝵ arma
& sagitte: & lingua eoꝵ machera
acuta. Ut comedat in opes qde t̾ra:
& pauꝑes ex hominibꝰ. Ad hoc lin¬
guã armant ꝑsecutores eccłȩ: ut
innocentes xꝑi. & humiles truci¬
dent. Qͦa si diligencius cͣside rare
uolueris: mnuenies has generaci¬
ones. c̃gregaciones e̾e neqͥssimas
iudȩoꝵ & hereticor. Iudeor ergo
generacio patri suo maledic it. illi
uide licet qͥ ait. filius meus pͥmo¬
genitꝰ isrł: qͣndo filiũ eiꝰ uenien¬
te incarne negauit. Eẜ matri suę
ñ benedixͣ: synagoge uidelicet. cuiꝰ

Expanded text:
eum neque elati sunt oculi mei . Generatio quae pro dentibus gladios habet, et commandit molaribus suis. De hac Psalmista: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae: et linguae eorum, machaera acuta. Ut comedat inopes de terra et pauperes ex hominibus. Ad hoc linguam armant persecutores Ecclesiae ut innocentes Christi et humiles trucident. Quod si diligenter considerare volueris, invenies has generationes congregationes esse nequissimas Judaeorum et haereticorum, Judaeorum ergo generatio patri suo maledixit, illi videlicet qui ait: Filius meus primogenitus Israel, quando filium ejus venientem in carne negavit, et matri suae non benedixit, Syna
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ & angelicꝰ. & animaliũ. &. ꝓcellarũ.
ne deficiat. dei potencia c̃tinet᷑. Qs
c̃ ligauit aquas quasi in uestim̃to: De
ipso & psalmista. Congregans sic̃ in
utrẽ aquas maris. Quis susc itabit om¬
nes tͣminos tͣre: Et nc̃ om̃ia qͣ ꝑ orbẽ
uiuunt &. crescunt. homines. animan
cia. germina. dñs ut sua quęq uita
subsistant excitat: & in die iudici
manũ. a morte suscitabit. Quod no

Expanded text:
nus, et angelicus, et animalium, et procellarum, ne deficiat, Dei potentia continetur. Quis colligavit aquas, quasi in vestimento? De ipso et Psalmista: Congregans sicut in utrem aquas maris . Quis suscitavit omnes terminos terrae? et nunc omnia, quae per orbem vivunt et crescunt, homtia, germina, Deus, ut sua vita subsistant, excitat: et in die judicii ventis a morte excitabit. Quod no
Abbreviated transcription (Latin):
tacione iustoꝵ multa fit gła. qͥa
qͦciens electos in hac uita pro
mor. fide ac piis oꝑibꝰ datͣ. Regnanti¬
bꝰ impus: riune hominũ. Siẽ multi
głam deo dare incipiunt. eũ iustos
in ꝓfectu uirtutũ gaudere ẽspienin:
ita qͥciens reꝓbi regnũ tenent. mul¬
tos suȩ ꝑfidie cõplices exhibent. qͦd
&s de paganis. & de hereticis. & de ma¬
lis catholicis. recte potest accipi. Be¬
ẽ dure. corruet in malũ. Sequen¬
tis ira iuidicii tanto tͣc districtior por¬
tabit᷑ qͦnto nc̃ intͣ culpas minime
timet᷑. Unde alibi scͥptũ ẽ. Indie bo¬
nor. ne inmemor sis malor: & indie
malor. ne inmemor sis bonor. Sic gͦ

Expanded text:
tatione justorum multa fit gloria; quia tatione justorum multa fit gloria; quia quoties morum fide ac piis operibus datur. Regnantibus impiis ruinae hominum. Sicut multi gloriam Deo dare incipiunt, cum justos in profectu virtutum gaudere conspiciunt, ita quoties reprobi regnum tenent, multos suae perfidiae complices exhibent. Quod et de paganis, et de haereticis et de malis catholicis recte potest accipi. Beest durae corruet in malum. Sequentis ira judicii tanto tunc districtior portabitur, quanto nunc et inter culpas minime timetur, unde alibi scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bon
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ nullomͦ amittet. Uir mali ñ os¬
gitant iudiciũ qͥ aũi reqͥr̃t dñm a¬
nimaduertunt om̃ia. Om̃ia an¬
maduertunt elect. hoc ẽ ꝙ finis¬
rũ ee̾ discrimen uniuersalis ud¬
tribuat᷑ etͣna. Qui decipit uista
in uia mala. ininteritu suo corris¬
et: &. simplices possidebũt bona
eiꝰ. Qui ꝑ doctrinã hereticã de¬
cipit amatores iusticiȩ. ut a uen¬
tate deiuent: ĩpse qͥd̾e ꝓ malissi¬
is pęnã quã meret᷑ incurrit bi¬
na aũ si qua gerebat uel utilia
scribendo. uel c̃tinent᷑ uiuendo
aliis in adiutoriũ cedunt: eis ni¬
mirũ qͥ hec legentes siue audien¬
tes. exempla sibi salutis: etiã ab
eo quẽ perisse nor̃t ad sumunt.
In exultacione iustoꝵ: multa gła
Quia uidelicet nͣ de p̃sentibꝰ du¬
ciis. s de ȩtͣnis in futuro bonis ex¬
ultant: ñ de rebꝰ mundi quẽ ui¬
dent. fed de creatore mundi euꝰ
uisionẽ sperant lȩtant᷑ dicente
psalmographo. Letamini in dño
.&. exultate iusti. Uel certe mnexul¬

Expanded text:
 amittat. Viri mali non cogitant judicium: qui autem requirunt Dominum, animadvertunt omnia. Omnia animadvertunt electi, hoc est, et futurum esse discrimen universalis judtribuatur aeterna. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet, et simplices possidebunt bona ejus. Qui per doctrinam haereticam decipit amatores justitiae, ut a veritate devient, ipse quidem pro malis suis poenam quam meretur incurrit; bona autem si qua gerebat, vel utilia scribendo, vel continenter vivendo, aliis in adjutorium cedunt: eis nimirum qui haec legentes sive audientes, exempla sibi salutis etiam ab eo quem perisse norunt, assumunt.-- In exsultatione justorum multa gloria. Quia videlicet non de praesentibus divitiis, sed de aeternis in futuro bonis exsultant. Non de rebus mundi quem vident, sed de Creatore mundi, cujus visionem sperant, laetantur; dicente Psalmographo, Laetamini in Domino, et exsultate, justi . Vel certe in exsul
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pepyromena: ꝓtect or est om̃iũ
ficat qͦd t̾aꝙͣ c̃flatũ igne purgatũ
sit Sic̃ enĩ q̃cũq metalla igne con¬
flata. sordẽ inse alienã atq inut.¬
lẽ ñ c̃tinent. totũ qͥcqͥd inhis resi¬
det uerũ & ꝑfectũ & omniũ uici¬
oꝵ sorde purgatũ ẽ: ita eloquiũ di
et᷑noꝵ in se bonoꝵ fidẽ testans.
Hinc illud ẽ dñi. iota unũ aut unꝰ
apex ñ preteribit alege: donec
omnia fiant. Uera enĩ omnia sunt:
.ẜ. extra omne̾ ambiguitate super¬
flue in anitatis ignita. Non addas
qͥcquã uerbis illius & arguaris: in¬
ueniarisq mendax. Ne cor rũpas
eloqͥa sc̃arũ scͥpturarũ: qͦd qͥdã here¬
tiei ne his c̃iuncerent᷑. fecisse nos¬
cunt᷑. Duo rogaui te: ne deneges

Expanded text:
ium ficat quod tanquam conflatum igne purgatum sit. Sicut enim quaecunque metalla igne conflata sordem in se alienam atque inutilem non continent, totum quidquid in eis residet verum et perfectum et omni vitiorum sorde purgatum est, ita eloquium Domini aeternorum in se bonorum fidem testans, hinc illud est Domini: Iota unum, aut unus apex, non praeteribit a lege donec omnia fiant . Vera enim omnia sunt et extra omnem ambiguitatem superfluae inanitatis ignita. Non addas quidquam verbis illis, et arguaris, inveniarisque mendax. Ne corrumpas eloquia sanctarum Scripturarum, quod quidam haeretici, ne his convincerentur, fecisse noscuntur. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ decidat ȩt̃nor. Generacio ꝗͣ
patri suo maledicit .&. matri sue
ñ benedicit. Cũ suꝑius puritatẽ
sibi uitȩ a dño dari peteret. con¬
uertens subito intuitũ ad contẽ¬
pland̾a prauoꝵ neqͥciã. qͣntis hȩc
sit in uoluta miseriis. quã longe
a ueritate distet insinuat. Est in¬
qͥens generacio nefandoꝵ: ꝗ̃ & si
bona qͣlibet agit. ꝑdit hȩc in eo
qͦd honorẽ parentibꝰ ñ de fert. Ce¬
ne racio q̃ sibi munda uidet᷑: & tam̃
ñ ẽ lota sordibꝰ suis. De hac gene¬
racione loqͥt᷑ psalmista: qm̃ deus
dissipat ossa hominũ sibi placen¬
ciuĩ. Generacio cuiꝰ excelsi sunt
ocłi: .&. palpebrȩ eiꝰ in alta subrec¬
te. Huiꝰ c̃sorciũ generacionis¬

Expanded text:
. Generatio quae patri suo maledicit, et matri suae non benedicit. Cum superius puritatem sibi vitae a Domino dari peteret convertens subito intuitum ad contemplandam pravorum nequitiam quantis haec sit involuta miseriis, quam longe a veritatis distet, insinuat. Est, inquiens, generatio nefandorum, quae etsi bona quaelibet agit, perdit. Haec in eo quod honorem parentibus non defert. Generatio quae sibi munda videtur, et tamen non est lota a sordibus suis. De hac generatione loquitur Psalmista, Quoniam Deus dissipat ossa hominum sibi placentium . Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae. Hu
Abbreviated transcription (Latin):
ralit᷑ scire ñ potest: quãuis unũ e̾e̾
đm qͥ omĩa fecerit. ꝑ ea q̃ mirabilit᷑
facta uidet. intelligere potest.Si
nost inqͥt. sub audit᷑. tu. qͥ de tua
te iactas sapiencia: nr̃ȩ fidei myfe¬
riũ stulticiã nuncupare p̃sumis
Om̃is sermo dei ignitꝰ elypeus est
sꝑantibꝰ inse. Hec & tota xꝑi eccła
nouit. & illi maxime seneiunt. qui
deo secũ moiante. trenȩ sapienciȩ
fastũ c̃tẽpnunt: qͥa nimirũ omnis
sermo diuinȩ auctoritatis corda elec¬
toꝵ. & igne caritatis accendit: & sci¬
encia ueritatis in lustrat. & uicioꝵ
sordes si quas in eis inuenerit c̃sumit.
.& ab hostiũ insidiis sꝑantes inse. cun¬
ctisq defendit aduersis. Uerũ soller¬
cius intuendũ. qͥa ꝓprietatẽ grȩci ser¬
monis qͦd est pepromenon. latina¬

Expanded text:
cire non potest, quamvis unum esse Deum, qui omnia fecerit per ea, quae mirabiliter facta videt, intelligere potest. Si nosti, inquit, subauditur, tu qui de tua te jactans sapientia, nostrae fidei mysteria, stultitiam nuncupare praesumis. Omnis sermo Dei ignitus clypeus est sperantibus in se. Haec et tota Christi Ecclesia novit, et illi maxime sentiunt qui Deo secum morante terrenae sapientiae fastum contemnunt, quia nimirum omnis sermo divinae auctoritatis corda electorum et igne charitatis accendit, et scientia veritatis illustrat, et vitiorum sordes, si quas in eis invenerit, consumit, et ab hostium insidiis sperantes in se cunctisque defendit adversis. Verum solertius intuendum, quia proprietatem Graeci sermonis quod est
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ suã. De hac uirga᷑ apłs ad corin¬
thios. An uultis in uirga ueniã ad
uos: an in sꝑu mansuetudinis: Puer
nãq quẽ frequentissime corripien¬
dũ &s erudiendũ admonet: populus
dei ẽ. qͥ si nͣ assidius monitis &. incre¬
pacionibꝰ sacerdotũ fuerit castigatꝰ.
c̃fusione̾ generat ȩcełe de trahentibꝰ

Expanded text:
 etc. De hac virga Apostolus ad Corinthios: An vultis in virga veniam ad vos, an in spiritu mansuetudinis ? Puer namque, quem frequentissime corripiendum et erudiendum admonet, populus Dei est, qui, si non assiduis monitis et increpationibus sacerdotum fuerit castigatus, confusionem gene
Abbreviated transcription (Latin):
dȩis qͥdẽ scandalũ gentibꝰ aũ stulti¬
ciã. Nondidici sapienciã . & noui¬
scoꝵ. scienciã. Nondidicit salomon
ab hominibꝰ sapienciã. s deo gratis
offerente ꝑcepit. ut sc̃or. scienciã
nosset. Sed & apłs qͥ ait. nos stulti

Expanded text:
daeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam .-- Non didici sapientiam, etc. Non didicit Salomon ab homine sapientiam, sed Deo gratis offerente percepit, ut sanctorum scientiam nosset. Sed et Apostolus qui ait, Nos stulti
Abbreviated transcription (Latin):
reticꝰ limpidissima cȩlestis oracłi ue¬
ba. auditu corꝑis aurit. at ubi hȩc ce¬
de polluto attigerit. audito ribꝰ suis
sorde mixta ministrat. Pigredo: in¬
mittit sopore. Piger appellat᷑. qͥ rech
senciendo qͦͣsi ungilat. quãuis ouchi
oꝑando torpescit: s pigredo inmit¬
tit soporẽ. q paulisꝑ etiã recte sen¬
ciendi uigilancia amntit᷑. dũ a bene
oꝑandi studio cessat᷑. Recte aũ sub¬
dit᷑. Et anima dissoluta esuriet.
Nã qͥ se ad suꝑiora stringendo ñ die¬
git. neglectã inferius ꝑ de sideria
ex pandit. & dũ studioꝵ subtiliũ
uigore ñ ẽstringit᷑ cupiditatis infi¬
mȩ fame saueiat᷑: ut qͦ ꝑ disciplna
ligari dissimulat. eo se esuriens ꝑ
uoluptat᷑e desideria spargat. Eene¬

Expanded text:
reticus limpidissima coelestis oraculi verba auditu corporis haurit, at ubi haec corde polluto attigerit, auditoribus suis sorde mixta ministrat. Pigredo immittit saporem. Piget appellatur qui recte sentiendo quasi vigilat, quamvis nihil operando torpescit. Sed pigredo immittit soporem, quia paulisper etiam recte sentiendo vigilantia amittitur, dum a bene operandi studio cessatur. Recte autem subditur: Et anima dissoluta esuriet. Nam quia se ad superiora stringendo non dirigit, neglectam se inferius per desideria expandit. Et dum studiorum subtilium vigore non constringitur, cupiditatis infimae fame sauciatur, ut quo per disciplinam ligari dissimulat, eo se esuriens per voluptatum desideria spargat.-- Fene
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam. Quia dilecta mea. in do¬
mo mea fecit ab hominacionẽ: Nũ¬
qduota & carnes sẽẽ auferent a
te mabeias. aut in his effugies: Rec
dilecta indomo dei fecit abhomi¬
nacionẽ. ut dei filiũ crucifigeret.¬
& audiret. oliuã umbrosã & nemo¬
rosã pulchritudine. uocauit dñs
nom̃ tuũ & inutiles facti st̃ rami
tui qͥ fracti st̃ de bona radice: ut
nos in locũ eoꝵ in sereremͣ. Eẜ ani¬
& salsis atq amaris fluctibꝰ tun¬
dit᷑ ñ simplicit᷑ in mari eẽ dicat᷑
s in pͣrupta maris uoragine .&. mag

Expanded text:
am: Quid dilecta mea in domo mea fecit abominationem? Numquid vota et carnes sanctae auferent a te malitias ; aut in his effugies? Haec dilecta in domo Dei fecit abominationem, 916 ut Dei Filium crucifigeret, et audiret: Olivam umbrosam, et nemorosam pulchritudinem vocavit Dominus nomen tuum; et inutiles facti sunt rami tui, qui fracti sunt de bona radice, ut nos in locum eorum insereremur. Et aniet salsis atque amaris fluctibus tunditur, non simpliciter in mari esse dicatur, sed in praerupta maris
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ urit᷑ argentũ . &. ꝓbabo eossic̃
ꝓbat᷑ aurũ. Ipse inuocabit nomen
meu & ego exaudiã eũ. & dicã. Po¬
płs meus iste ẽ. & ipse dicet. dñs ds̾
meus es tu. Pro framea. quã septu
uo arcħ. apud aqͥlã & simmachũ
macher̃i: idest gladiũ siue mucronẽ

Expanded text:
argentum, et probabo eos sicut probatur aurum. Ipse invocabit nomen meum, et ego exaudiam eum, et dicam, Populus meus iste est, et ipse dicet, Dominus Deus meus es tu. Pro framea quam LXX ico AREB , apud Aquilam et Symmachum, μάχαιραν, id est, gladium sive mucronem
Abbreviated transcription (Latin):
piribro & ꝓ ifrahelitico popło di¬
iicauit. Es. stabut̃ pedes erꝰ his quoꝵ
nisertꝰ fuerit .&. neqͥqͣ. mouebunt᷑.
it neqͥͣ de eo dici possit. & dñs tuba
canet & ambulabit in cõminaciõe
ire suȩ: nec ambulabit declinante
ũsole & uicinis tenebris post me¬
diem: qͥd suꝑ ada fecisse eũ legimꝰ
Cũq steterit. ñstabit inualle &. in
socis humilibꝰ . s in monte. qͥñ infru
chuosas arbores habeat. & sterilẽ¬
silua: s ubi oliueta nascunt᷑. qͥbꝰ ali¬
cͦ lum̃ et̾nũ: & soluunt᷑ infirmita¬
tes & reqͥes lassis tribuit᷑ es. ipse¬
mons oliuarũ in qͦ stant pedes dñi

Expanded text:
co populo dimicavit . Et stabunt pedes ejus his quorum misertus fuerit, et nequaquam movebuntur, ut rursum de eo dici possit: Et Dominus tuba canet; et ambulabit in comminatione irae suae . Nec ambulabit, declinante jam sole, et vicinis tenebris post meridiem, quod super Adam eum fecisse legimus . Cumque steterit, non stabit in valle et in locis humilsterilem; sed ubi oliveta nascuntur, quibus alitur lumen aeternum, et solvuntur infirmitates, et requies lassis tribuitur. Et ipse Olivarum in quo stant pedes Domi
Abbreviated transcription (Latin):
diant᷑. Et erit in die illa ñerit
lux s frigus & gelu: & erit dies u¬
na q̃ nota ẽ dño: ñ diesneq nox.
& intẽpore uesꝑe erit lux. lxx
n illa qie nͣ erit lux. s frigus &
gelu erit una dies. & dies illa no¬

Expanded text:
diantur. Et erit in die illa, non erit diantur. Et erit in die illa, non erit lux, sed frigus et gelu. Et erit dies una, quae nota est Domino, non dies neque nox, et in tempore vesperi erit lux. LXX: In die illa non erit lux, sed frigus et gelu erit una die, et dies illa no
Abbreviated transcription (Latin):
monti scõ: in qͦ tẽplũ sitũ ẽ. eł sicut
eo tẽpore qͦ sub oria rege leꝓso. ue¬
hem̃tissimꝰ t̃rȩ motꝰ mortaliũ corda
ꝑtͣruit. & t̃ritos huc illucq disꝑsit.
sta duoꝵ popłoꝵ separacio & rur¬
sũ credenciũ in unã fidẽ societas intͣ
duos montes placabili sede reqͥescet.
utrimq iunget᷑. Qͦd aũ dicit usq
ad asahel. idest usq ad ꝓrimũ. hoc
significat iunct̾a qͥde sibi ee̾ instru¬
ñta legis & euangelii: s ita iuncta.
ut magis uicina sint. quã unita
Vulta enĩ ueteris legis amisimꝰ: &
rit racione ꝑfectũ. tẽ ueniet inqͥt
dñs d̾s meus: om̃sq sc̃i eiꝰ cũ eo. Sin
aũ uoluerimꝰ ꝓ eo qͦd nos diximꝰ. fu¬
gietis. seqͥ illua qͦd alii int̾pretes tͣns¬
tuler̾t. obturabit᷑. siue replebitur
uallis monciũ eor: hoc dicemꝰ. qͦd
aqduentꝰ dñi saluatoris. duobꝰ intͣ se
popłis separatis obturet: & repleat
eã uoraginẽ q̃ duos popłos diuide¬
bat. ut plana uia a se mutuo gra¬

Expanded text:
Et sicut eo tempore quo sub Osia rege leproso vehementissimus terraemotus mortalium corda perterruit, et territos huc illucque dispersit: ita duorum populorum separatio, et rursum credentium in una fide societas, inter duos montes placabili sede requiescet: utrumque jungetur. Quod autem dicitur, usque ad Asael, id est, usque ad proximum, hoc significat, juncta quidem sibi esse duo Instrumenta Legis et Evangelii; sed ita juncta ut magis vicina sint quam unita: multa enim veteris Legis amisimus, erit ratione perfectum: tunc veniet, inquit, Dominus Deus meus, omnesque sancti cum eo. Sin autem voluerimus pro eo qtes transtulerunt, obturabitur, sive replebitur vallis montium eorum: hoc dicemus, quod adventus Domini Salvatoris, duobus inter se populis separatis, obturet et re pleat eam voraginem quae duos populos dividebat, ut plana via ad se mutuo gra