comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hora ⁊ c̾. Ui ex dõ. qͦd hodie om̃s illos
ñ possumꝰ oppͥmere. nec cunctos int̾fi¬
cere. in trastino ꝑimitnt᷑ .i. post con
summationẽ mundi. cũ dicetur eis.
Ite in ignẽ etͥnum quẽ p̃parauit ds̃
rabulo & angłis ciꝰ. Tunc enĩ fiuiceri¬
mus. sequentes nĩm ducẽ. ꝑcipiemus
regnũ qͦd p̃parauit ds scĩs suis ꝑ ir̃m¬

Expanded text:
hora. Video quod hodie omnes illos non possumus opprimere, nec cunctos interficere: in crastino perimentur, id est post consummationem mundi, cum dicetur eis: Ite in ignem aeternum quem praeparavit Deus diabolo et angelis ejus . Tunc enim si vicerimus sequentes Jesum ducem, percipiemus regnum quod praeparavit Deus sanctis suis per
Abbreviated transcription (Latin):
poreis. Per aliquẽ enim hoꝵ. umũqũeq
necẽe ẽ cadere in peccatũ. Hii qumq.
cas confugisse. potest hoc forfitan indi¬
cari: qͥa spelunca locus ẽ in ꝓfundum
ad opꝰ dĩ. s totũ ad minist̾i̾um corꝑis
egernit: in speluncas confugisse dicunt᷑.
nune uincunt᷑ a rãu. & confugiunt
in speluncas. postea uemunt in sortẽ¬

Expanded text:
oratum; per aliquem etenim horum unumquemque necesse est decidere in peccatum. Quinque seloco confugisse, potest hoc fortasse indicari, quia spelunca locus est in profundum ad opus Dei, sed totum ad ministerium corporis egerint, in speluncas confugisse dicuntur.reges vincuntur ab Jesu et confugiunt ad speluncas, postmodum in sorte
Abbreviated transcription (Latin):
yemlibet cogitauerit iepte.
Non emͣ diceret heu me filia mea.
impedisti me.⁊ c̾. Indicat enrm se
impeditũ. ne illud qd̾ cogitauerat
impleret. Quẽ autẽ potuit cogita¬
re qui filiũ ñ habebat: An comu
gem cogitauit. & ut hoc fieret ds̃
noluit. & ut ñ relinqueret impuni¬
tum. post. ne quis postea id auderet.
& ut magna ꝓuidentia ex hoc quod
ti contigit. Si em̃ comugẽ cogitauit.
te comunx uirgo eẽ ñ potuit. in eo
qd̃ potius filia erꝰ occurrit. & inubta
ñ remansit uoti temeritas. & uirgi¬
ntas eccłie figurata ẽ. Qui dr. filia

Expanded text:
emlibet cogitaverit Jephte, non enim diceret: heu me! filia mi impedisti me, etc. In icat enim se impeditum, ne illud quod cogitaverat impleret. Quem autem potuit cogitare qui filios gem cogitavit, et ut hoc fieret Deus noluit, et ut non relinqueret impunitum, ne quis deinceps id auderet; et ut magna providentia ex hoc quoquti contigit. Si enim conjugem cogitavit, hte conjux virgo esse non potuit, in eo quod filia potius occurrit, inulta non remansit voti temeritas, et virginitas Ecclesiae figurata est, cui dicitur: Filia,
Abbreviated transcription (Latin):
necessitas. Granseundi gͦ sunt a ꝓ
ficientib abicientes .i. contempnentes.
Transeunda etiã necessuas. ne forte
tes. cedat terrentib Granseunda eti¬
am specla galaad: qm̃ etiam galaad

Expanded text:
i. Transeundi sunt ergo a proficientibus abjicientes, id est, contemnentes; transeunda et necessitas, ne forte cit, cedat terrentibus, Transeunda etiam specula Galaad, quoniam Galaad
Abbreviated transcription (Latin):
dieb in dies conueinebant lamentari
filiam iepte . iiͦii. dies in anno. ñ puto
significare aliqͥd post impletũ holo¬
caustum. qd̾ erit in uita et̾na. s pͣte¬
rita temꝑa eccłie in quib erant bea¬
ti lugentes. quatͥduo sigificata ẽ eiꝰ
umuersitas. ꝓpter .iiͦiͬiͬ. partes orbis
ꝑ quas longe lateq diffusa est. Ad
hystorie uͦ ꝓpͥetatẽ ñ arbitror hoc de¬
creuisse ifrłitas. ñ quia ñ intelligebã
in ea re iudiciũ dĩ. magis ad ꝑcutien¬
dum patrem fitisse ostensum. ne qͥs
deiceps uoueret tale sacͥficiũ Quare
em̃ lam̃tatio decreta ẽ: si uotum illud

Expanded text:
diebus in dies conveniebant lamentari filiam Jephte, quatuor dies in anno, non puto significare aliquid post impletum holocaustum, quod erit in vita aeterna, sed praeterita tempora Ecclesiae, in quibus erant beati lugentes. Quatriduo figurata est ejus universitas: propter quatuor partes orbis per quas longe lateque diffusa est. Ad historiae autem proprietatem non arbitror hoc decrevisse Israelitas, nisi quia intelligebant in ea judicium Dei magis ad percutiendum patrem fuisse ostensum, ne quis deinceps voveret tale sacrificium. Quare enim lamentatio decreta est, si votum illud
Abbreviated transcription (Latin):
memoria ꝓsꝑitas. Postea uͦ qmͣ iepte
Rursus em̃ considerandũ ẽ. quia ge¬
deon & fi nͣ postea qmͣ fecit ephud.
utiq peccatũ ẽ. magna strage hostib
hibet. & hoc tnͣ peccatũ & mirabilis
opus assumpserat utebatur ammo.
ñ solum fideli & pio. s etiã deficiente
& dereliquente. & ad p̃nuitianda. q̃
uolebat ⁊ cõplenda q̃ dixerat. Non eñ ꝑ istostm.¬

Expanded text:
memorata prosperitas. postea uero quam Iephte rursus enim considerandum edeon etsi non postea quam fecit efod, utique peccatum est, magna strage hostibusprohibet. Hoc tamen peccatum ejus et mirabilis opus assumpserat, utebatur animo non solum fideli et pio, verum etiam subdeficiente et delinquente, et ad praenuntianda quae volebat
Abbreviated transcription (Latin):
relate minus faciebant intentos ad sa
citare. eomagis qđ talia sacͥficia offer¬
ri uetuerat. curauit sibi aliqͥd offeren
Pie gͦ scrutans mens hominis altitu¬
dinẽ ꝓpħie. uelut hamo piscem .i. xp̃m
de amino uouentis. alia de ꝓuidentia.
qualicumq airimo optime utentis.
nere. ñ mͦ insipientia culpanda ñ est.

Expanded text:
amen faciebant intentos ad magcitare eo magis, quod talia sibi sacrificia offerri uetuerat, curauit sibi eius modi aliqupie uero scrutans mens hominis altitudinem prophetiae uelut hamo piscem dominum Cde animo uouentis. alia de prouidentia dei qualicumque animo eius optime utentis. nere, non solum insipientia culpanda non est
Abbreviated transcription (Latin):
sexies septenariꝰ ductus. hoc ide figu¬
rat: quantũ ad .ui. scłi etates ꝑtinet.
Sexies eñ septem. quadraginra duo¬
milia sunt: nec frustra ipse iepte .ui.
annis ppłm iuidicauit.

Expanded text:
sexies septenarius ductus hoc idem figurat, quantum ad sex saeculi aetates pertinet; sexies enim septem quadraginta duo sunt, nec frustra ipse Jephte sex annis populum judicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
s sicut p̃ceptum pecora offerri. & ꝓ
simile uidet᷑ qd fecit abraham. quod
oñs spiritaliter fieri pͣ̃cepit. ñ gn̾aliter
ut talia sibi sacͥficia fierent. aliqñ man
Distat gͦ qd̾ iepte fecit a facto abrahe.
qͥa ille iussus obtulit filiũ. iste fecit

Expanded text:
 sicut praeceptum fuerat pecora offerri et prsimile uidetur quod fecit Abraham. quod dominus specialiter fieri praecepit, non generali lege ut talia sibi sacrificia fierent aliquando manddistat itaque hoc quod lephte fecit a facto Abrahae, quoniam ipse iussus obtulit filium, iste aut
Abbreviated transcription (Latin):
iustus usq ad morte ꝓ uerttate certat.
uł ab imimitis quos ꝓ iusticia defendit
occidit᷑. retͥbuens eis bona ꝓ malis .a ꝓ
odio dilectionẽ. Talem dicit sanguinẽ
iustum. a sanguine abel.ui. a.s.x.¬

Expanded text:
iens usque ad mortem pro veritate decertat, vel ab inimicis quos pro justitia offendit, occiditur, retribuens eis bona pro malis, id est, pro odio dilectionem. Talem dicit Dominus sanguinem justum a sanguine Abel, us
Abbreviated transcription (Latin):
acceptũ: pͥmo confideret altud eẽ ultro
uouere: aliud iubenti obtemꝑare. Nõ
eñ si aliqͥd p̃ter morẽ in domo a dño
constitutũ. seruo iubet᷑. & id laudabili
obedientia facit. ido ñ ẽ plectendum.
ret occisum: & hitic aliquid tamqm᷑
in epła ad hebreos laudatur. quia hoc
contͣ legitimũ di p̃ceptum. ultro sacͥfi¬
cium uouit humanũ. Ait em̃. Quitũq¬

Expanded text:
acceptum, primo consideret aliud esse ultro uouere, aliud iubenti obtemperare. non enim, si aliquid praeter morem in domo a domino institutum seruo iubetur atque id laudabili oboedientia facit, ideo non est plectendus, ret occisum et hinc aliquid tamquam deus itur ad Hebraeos et fides eius, quia hoc contra legitimum eius praeceptum ultro sacrificium uouit humanum. sic enim scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. Non tñ frustra inter fideles
& oꝑantes iusticiã ꝓpter bonam fidełeq
uitã. in qua eum tredendũ ẽẽ defunc
autẽ postqm̃ dictum ẽ. factus ẽ suꝑ
illud uoueret. & hostes uinceret. & uo
tum redderet: spũi dñi omĩa deputan¬
da sunt. ut sic habeat᷑ hoc sacͥsicium.
tamqmͣ dñs sicut abrahe iusserit. cũ

Expanded text:
o. Nec tamen frustra inter fideles et operantes justitiam propter bonam fidelemque vitam, in qua eum credendum est esse defunctautem quia posteaquam dictum est: Factus est super illud uoueret atque hostes uinceret et quod uouerat redderet, spiritui domini omnia deputanda sint, ut perinde habeatur et hoc sacrificium, tamquam id dominus sicut Abrahae fieri
Abbreviated transcription (Latin):
gna questi o quib dã. qͥd sibi hoc ue¬
uerunt: uͥ pecoꝵ holocausta offerebant᷑.
S qͥa significatiua fuerunt. & quedam
& hec causa utilis. tur illa mutarentur.
uere scdm carnalem affectum talib dm
delectari putaremꝰ S utrũ etiã humamᷤᷤ
sacͥficiis significari futura oportuit. me¬
rito queritur: ñ qͦ mortes hominum
qnͣdoq morituroꝵ. in hac causa hor¬

Expanded text:
a quaestio quibusdam quid sibi hoc ueverint, ubi pecorum holocausta offerebantur; sed quod significativa fuerint, et quaedam em causam cur illa mutarentur nuere secundum carnalem adfectum talibus deum delectari putaremus. Sed utrum etiam humanis sacrificiis significari futura oportuerit, merito quaeritur: non quo mortes hominum quandoque moriturorum in hac causa exhor
Abbreviated transcription (Latin):
oporteret xp̃m mori ꝓ gente. Quis
enim egit. insi sp̃c dm̃. curans pre¬
nuntiare uentura : ut gedeoni
ea siccato. & de area pͥus sicta postea
irrigata ueniret in mentem: ut qd̾

Expanded text:
oporteret Christum mori pro gente. quis enim egit nisi spiritus domini curans praenuntiare uentura, ut iudici Gedeon odum sicco et de area primum sicca, postea rigata ueniret in mentem? ut, quod
Abbreviated transcription (Latin):
niuriã di ñ solum illicitũ. s etĩa con¬
temptibile: & scd̾m legem immundũ
uouisse uideretur. Nec ait qdcumq¬
ñ tñ unicã filiã suam. qmͣius illam in
tanta patͥs gła quis posset anteire.
nͥ forte uxor. Nam qd̾ ñ dixit quecũq
s quicũq exierit de ianuis domꝰ mee
dictum ẽ. surgens a mortuo. cuͣ eiꝰ mor
tua fuisset. Quia gͦ de hoc uoto et

Expanded text:
uid non solum illicitum, verum etiam contemptibile, et secundum legem immundum vovisse videretur. Nec ait: Quodcunqu unicam filiam, quanquam illam in tanta paterna gloria quis posset anteire, nisi forte uxor? Nam quod non dixit, quaecunque, sed quicunque exierit de januis domus meae dictum est, surgens a mortuo , cum ejus uxor mortua fuisset. Quia ergo de hoc voto atque
Abbreviated transcription (Latin):
me. & cet̾. Hic tñ error. adhuc ħt aliquã
laudem fidei. quam dñm tinuit. ut
qd̾ uouerat redderet. nec dum in se
iudicii sententiã dedinauit. Siue spe¬
rans dnm̃ ꝓhibiturũ sicut fecit abrahȩ
siue eius uoluntatẽ etiã ñ ꝓhibens
intellectam facere potius qmͣ statuens
ritur. utrũ d̾s uerius intelligi hoc dm
nolle fieri & in eo potuis dõ si ñ fieret
obediretur. qmͣ hoc se nolle. & mabra¬
he filio. & in legitima ꝓhibitione
monstrauerat. S tñ si ꝓpterea iepte
ñ faceret sibi potus in unica peꝑtis¬
se. qm̃ di uoluntatẽ secutus uideret᷑.
Magis gͦ intellexit in eo qd sibi filia
uirginis filie ammã bene recipi. qͥa ñ
seipsam uouerat immnolandam. s uo¬
to & uoluntati ñ restiterat patͥs. & se
da ẽ. ita dõ iubente recusanda ñ est.
cuiꝰ constitutione quocũq temꝑe ob¬
eunda ẽ. nec quisqmͣ qui peꝑci decra¬
ctat. ut omĩno euitet᷑. s tantum ut

Expanded text:
men etiam hic ejus error habet aliquam laudem fidei, qua Deum timuit, ut quod voverat redderet. Nec divini in se judicii sententiam declinavit; sive sperans Deum prohibiturum, sicut fecit Abrahae, sive ejus voluntatem etiam non prohibentis intellectam facere potius quam contemnepotest utrum verius intelligitur hoc Deum nolle fieri, et in eo potius Deo si non fieret obediretur, quoniam hoc se nolle et in Abrahae filio, et in legitima prohibitione monstraverat. Verumtamen si propterea Jephthe non faceret, sibi potius in unica pepercisse, quam Dei voluntatem secutus esse videretur. Magis ergo intellexit in eo quod sibi filia virginis animam filiae bene recipi, quod non seipsam voverat immolandam, sed voto et voluntati non restiterat patris, et Dda est, ita, Deo jubente, recusanda non est, cujus constitutione quocunque tempore subeunda est. Nec quisquis eam perpeti detractat, ut omnino evitetur, sed tantummodo ut
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis autẽ dicit omĩa scientẽ. face¬
re fecisse. & dixisse gedeomi. & ex re¬
uelatione ꝓpħita. ut ꝑ eum signa ra¬
lia inonstrarent᷑. uec defecisse a fide.
& qd̾ ei iam ꝓmiserat dñs credidisse.
s: actione ꝓpħica in uellere uoluisse
illud qd̾ dño ait. Non trascat᷑ indig¬
natio tua in me. ñ dixisse qd̾ iram ti
cum ea faceret. quȩ spũ scõ dictante
culpauit. quidlibet significet ñ aude¬
at excusare a peccato. Nam & illud
qd̃ trecenti uiti ad fignũ crucis ipso
numero ꝑtinentes. ydrias fictiles ac¬
cepunt. eisq ardentes faculas induse
Non enĩ scpͥtura dicit dm̃ monuisse
ut faceret: & ñ tam grande signum

Expanded text:
Si quis autem dicit omnia scientem fecisse et dixisse Gedeon ex reuelatione prophetica, ut per eum signa talia monstrarentur, nec defecisse a fide et quod ei iam promiserat dominus credidisse, sed actione prophetica in uellere uoluisse illud quod domino ait: non irascatur indignatio tua in me, non ideo dixisse, quod iram eius cum ea faceret quae spiritu eius dictante culpauit quodlibet significet non audeat excusare a peccato. nam et illud, quod trecenti uiri ad signum crucis ipso numero pertinentes hydrias fictiles acceperunt eisque ardentes faculas inclusenon enim scriptura dicit dominum admonuisse, ut hoc faceret. et t
Abbreviated transcription (Latin):
hortaturus ad philosophiam. qͣliter
ip̃e sapientiã sit a patre ed octus. explicat.¬
mag̃ ad spem ꝑcipiende sapientie m̃tes
erigit: qm̃ cũ eos qͦs in sapientia iam cda¬
rere iiramur: aliqñ paruulos ⁊ indoctos
fuisse meminimꝰ. ⁊ unigenitꝰ coram matre
um. hiiusmodi monita salomoni a dõ pa¬
tre data. qͥ u̾ba dierũ inuenit.⁊ in omni
possessione tua acquire prudentiã In om̃ib
que possides bonis sapient̃ te agere mem̃to.

Expanded text:
hortaturus ad philosophiam, qualiter ipse sapientiam sit a patre edoctus, explicat.magis ad spem percipiendae sapientiae mentes erigit, quam cum eos, quos in sapientia jam clarescere miramur, aliquando parvulos et indoctos fuisse meminimus. Unigenitus coram matre., etc. Hujusmodi monita Salomoni a David patre data: qui Verba dierum relegipossessione tua acquire prudentiam. In omnibus quae possides bonis sapienter te agere memento,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiendã etꝰ amplitudm̃e. Meli or ẽ acqͥsitio
opes acquisuite sapientiȩ: qͥa thesauris ter¬
restrib incomꝑabilit᷑ minꝰ celeste. p̃cellit.
in eiꝰ uisione incurrit. siue. qͥa pͥmo ad
hanc contemplandam homo creatus est.
Uñ ⁊ adolescentior filuis ad parrẽ rediens pͥ¬

Expanded text:
em laxare. Melior est acquisitio opes acquisivit sapientiae, quia thesauris terrestribus incomparabiliter munus coeleste praecellit. in ejus visione incurrit, sive quia primo ad hanc contemplandam homocreatus est. Unde et adolescentior filius ubi ad Patrem poenitens
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi qͥ poculum gr̃e spĩtał indigenti
mim strat: maiora ministrandi dona. dñs
ꝓ mertede donat. qͥ t̾rena subsidia largit᷑
moꝑib. ditior dando. telesti reminerat¬
one redditur. Disciplmã dm̃ filimi ne ab¬

Expanded text:
verbi, qui poculum gratiae spiritalis indigenti ministrat, majora ministrandi dona Dominus pro mercede condonat. Qui terrena subsidia largitur inopibus ditior dando coelesti remuneratione redditur. Disciplinam Domini, fili mi, ne ab
Abbreviated transcription (Latin):
desꝑarent. ꝓmisso d̃i auxilio roborabat:
hic fortiores ne de se p̃sumant. dntini ti¬
moris memoria cohercet. Innitit᷑ pruden¬
ne sue: qui ea que sͥ agenda. ł. dicenda in¬
dent᷑. patrũ decreus p̃ponit. Sapiens ẽ ap̃o
potuit recte cognostere. se p̃ tet̾is qĩ doctior¬
sit extollit. Que sit autẽ uera sapientia
subsequent̃ ostendit Time dnm̃ ⁊ reiede

Expanded text:
desperent, promisso Dei auxilio roborat; hic fortiores, ne de se praesumant, divini timoris memoria coercet. Sanitas quntiae, qui ea quae sibi agenda vel dicenda videntur patrum decretis praeponit, sapiens vero estpotuit recte cognoscere, sese prae caeteris quasi doctior extollit. Quae sit autem vera hominis sapientia subsequenter ostendit. T
Abbreviated transcription (Latin):
ideł p̃dicationis uox de interins emat
sext̃ circirmdat. Nam qͦ alios ad bñ i¬
uendum excitat. eo ad bñ agendum.
oꝑa p̃dicantis ligat: ne extͣ sermonen
actio tnͣseat. ne uoti uita contracdicat.⁊¬

Expanded text:
icet praedicationis vox de internis emanat, sed extra circumdat. Nam quo alios ad bene vivendum suscitat, eo ad bene agendum et opera praedicantis ligat, ne extra sermonem actio transeat, ne voci vita contradicat.
Abbreviated transcription (Latin):
uit celos prudentia .i. sublimia p̃dicatorum
pectora illustranit Sapientia illiꝰ eruꝑunt
abyssi .s. qñ in dieb noe rupti sunt omnes
fontes abyssi magne. ł cũ cotidiano ꝓcursu
fontes ⁊ flumina de abysso ꝑ t̾re uenas ema¬

Expanded text:
dem sublimia praedicatorum corda illustravit.-- Sapientia illius eruperunt abyssi. Quando in diebus Noe rupti sunt omnes fontes abyssi magnae, vel cum quotidiano procursu fontes et flumina de abysso per terrae venas ema
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Porest ex uote ꝑfectoꝵ sit intelligi Ueniat m ortũ¬
suũ. Quafi. sicut eũ semꝑ d̾iligimꝰ ⁊ seruire cu¬
ramus: sic tp̃e in temptationib ñ sinat. nos usꝗ
que petebantur seiam fecisse testatur Unde
extranei multum tn amorem ipsus possunt.¬

Expanded text:
 potest ex voce perfectorum sic intelligi. Veniat dilectus. Quasi: Sicut eum semper diligimus, ei et servire curamus: sic ipse in tentationibus non sinat nos usquequae petebantur, se jam fecisse testatur: unde extranei multum in amorem ipsius possunt
Abbreviated transcription (Latin):
confirmando. maturos metum m
requiem collocando.¬
¶ Mesfui. Quadam falce moris ab
hac uita p̃cidi: ⁊ in cellaria beatia¬
dinis ꝑduxi.
actib delectat᷑. s etiam hortatur sili¬
les ad congaudendum suꝑ tali conti¬
dilectionis curam exhibeant. ⁊ mmnaes
qͦd in maiorib uiderint memorit
imitari satagant.
sepͥturarum discit. ⁊ uistoꝵ exemd
nouit. nec tñ uitam corrextt. Bibt
⁊ ñ inebriatur. qui p̃cepta uite la¬
bundus audit: ⁊ ad implenda ꝑ¬
ger remanet.

Expanded text:
confirmando, maturos mecum in requie collocando. Messui. Quadam falce mortis ab hac vita praecidi, et in cellaria beatitudinis perduxi. actibus delectatur: sed etiam hortatur fideles ad congaudendum super tali convidilectionis curam exhibeant, et minores quod in majoribus viderint, memoriter imitari satagant. Scripturarum didicit, justorum exempla novit, nec tamen vitam correxit; bibit, et non inebriatur, qui praecepta vitae laetabundus audit, sed ad implenda piger remanet.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cyprus ẽ in egypto aromatita arbor semine
candido ⁊ odoro. qͦd coqͥtur in oleo ⁊ expͥmitur.
pinguedine. caritatis suscipit᷑. ⁊ flaminis tẽpta¬
tionũ ꝓbat᷑. qͥb sotiat᷑ nardꝰ. herba humił .i. fi¬
des passionis dnĩte ⁊ imitatio. Comungit᷑ gͦ

Expanded text:
 Cyprus est in Aegypto aromatica arbor, semine candido et odorifero, quod coquitur in oleo et exprimitur, pinguedine charitatis suscipitur et flammis tentationum probatur, quibus sociatur nardus herba humilis, id
Abbreviated transcription (Latin):
oo ut eccł̃ia pulsata mutͦq ⁊ ꝓbata mirũ odor̃e ꝯstan¬
tie sue ⁊ habundantioris uͥtutis uͥq diffundat. ⁊
in fine inundi pofitos. menarrabili fraglantia
ritm mecũ. usq ad ꝯsummationẽ scłi. mͦ cũ
magis indigeo. maiori gr̃a me uisitet.

Expanded text:
ata mirum odorem constantiae suae et abundantioris virtutis ubique diffundat, et in fine mundi positos inenarrabili fragrantia rum mecum usque ad consummationem saeculi, modo cum magis indigeo majori gratia, me visitet.
Abbreviated transcription (Latin):
Comedi. f. Per fauũ quim scͥpttris dulcedinem
spũał. intelligentie querunt. ⁊ aliis dilucidant.
appositas libenter gustant. ⁊ his insaciabiliter
modis discrepent: una tñ suꝑne retͥbutionis spe
communes fuꝑmis arbiter approbat.
Uex .d. Eccl̃ia gentiũ multipliciter commendata
ne. secura p̃dicationem anitat. ⁊ soli contempla¬
noni intendat. inungitur ei dealioꝵ confir¬
matione. ⁊ hic agit de illa successione. eccłie q̃¬
tium intrauit. usq ad finem mundi. qñdo
iudei intrabunt. ⁊ hic ñ uidentur mitti ad
omĩno infideles. s potuis ad eos exhortandos
qui sunt tepidi in eccłia. Dicie iraq ecclefia

Expanded text:
dulcedinem spiritualis intelligentiae quaerunt, et aliis dilucidant. appositas libenter gustant, et his insatiabiliter modis discrepent, una tamen supernae retributionis spe communes, supernus arbiter approbat.dormio. Ecclesia gentilium multipliciter commendata ne secura praedicationem dimittat, et soli contemplationi intendat, injungitur ei de aliorum confirmatione. Et hic agit de illa successione Eccletium intraverat usque ad finem mundi, quando Judaei intrabunt; et hic non, videtur mitti ad omnimodos infideles, sed potius ad eos exhortandos, qui sunt tepidi in Ecclesia, et dicit itaque
Abbreviated transcription (Latin):
breuitate a qͥb da inter herbas odoriferas re¬
putat᷑. q̃ humiles spũ signficat. qͦd dñite pas¬
siomis memores. ad patiendũ ꝓ dño sunt parati.
cis. cinerei toloris. ad medicine usum fistule
duplo p̃stans. significat illos qͥ se infirmos re
namomũ cinerei coloris: qͥa ꝑ recordationẽ. dm̃¬
cȩ passionis. orit᷑ nob̃ nr̃e uͥtutis despectus. Cũ¬

Expanded text:
brevitate a quibusdam inter herbas odoriferas reputatur, quae humiles spiritu significat, quae Dominicae passionis memores, ad patiendum pro Domino sunt parati. cis, cinerei coloris ad medicinae usum fistulae duplo praestans. Et significat illos qui se infirmos repnamomum cinerei coloris; quia per recordationem Dominicae passionis oritur nobis despectus nos
Abbreviated transcription (Latin):
de regno eiꝰ oña scandala .&. eos qu
fatiunt iniquitatẽ. & mittent eosm
caminũ ignns. ibi erit fletus : strĩor
armabit̾ ferro & ligno lanceato. qui
tomimitnicans peccatis alienis ꝓpt̃ cor¬
dis sin duritiam. tinquitatũ pondere
ad nichilum redigentur H ȩt nomma
Fortiũ dauid. daitid sedens in cathedra
sapientissimꝰ pͥnceps inter tres. ⁊pse
q̃si tenerrimꝰ ligni uermitulus. qui
ołnigentos int̾fecit impetu uno Quoo
dr de sapientissimo pͥncipe fortitm
dauid. cuiꝰ quidẽ nomen in libro ngũ
tacet᷑. at uͦ i libro ꝑaltpomenon ies ba

Expanded text:
scandala, et eos qui faciunt iniquitatem, et mittent eos in caminum ignis, ibi erit fletus et stridor armabitur ferro et ligneo lanceato, » qui communicans peccatis alienis propter cordis sui duritiam iniquitatum pondere ad nihilum redigentur. « Haec nomina fortium David sedens in cathedra sapientissimus princeps inter tres: ipse est quasi tenerrimus ligni vermiculus, qui octingentos interfecit impetu uno. » Quod dicitur de sapientissimo principe fortium David, cujus quidem nomen in Regum libro tacetur, at vero in libro
Abbreviated transcription (Latin):
herba de terra. Aitrora. eccłia. oriente
sole. xͦ resurgente. a mortius. absq nu¬
bib rutilat .i. absq peccato infidelita¬
tis. resplendet in miratulis. Plauia. ẽ¬
ȩuugliea p̃dicatio. herba. credentẽ sig¬
inficat ppłm. terra uͦ eccłiam. Potest
moraliter intelligi aptius. Qui enm
ni timore. dm̃ dominationẽ in subditiᷤᷤ
exercet. lucis oꝑa ꝑ solem iusticiȩ illu¬
minata ꝓfert. nec in eis aliqͥd remane¬
bit obscurũ. s imbre celestis gr̃e nri¬
gatus. germina uͥtutum in carne ui¬
uens frudificat. Nec tanta ẽ domtis
mea apd̾ dm̃. ut pactum et̾num im¬
ret metũ firmũ in om̃ib atq inuni¬
& hine ułẽ ꝓpħa in psalmis dicit qͥd
beatus nir qui i lege dñi meditat̃
die ac nocte. sit tamqm̃ lignũ quod

Expanded text:
oriente sole, Christo resurgente a mortuis, absque nubibus rutilat, id est, absque peccato infidelitatis resplendet in miraculis. Pluvia, Evangelica praedicatio: herba credentem significat populum: terra vero Ecclesiam. Potest moraliter intelligi aptius: Qui enim in timore Domini dominationem in subditis exercet, lucis opera per solem justitiae illuminata profert: nec in eis aliquid remanebit obscurum, sed imbre coelestis gratiae irrigatus, germina virtutum in carne vivens, fructificat. « Nec tanta est domus mea apud Deum, ut pactum aeternum iniret mecum firmum in omnibus atque muni» Hinc idem propheta in Psalmis dicit, quod beatus vir qui in lege Domini meditatur die ac nocte, sit tanquam lignum quod
Abbreviated transcription (Latin):
& modesta uiri defignat᷑ ciuilitas. qͥa
uideł sicut uermniculus ligni tener
& siabrositm ⁊ carnosum reddit. unde
a terendo ligno. teredonis nomen hẽ.
sic ille asfabitł om̃ib domi. & quietus.
& humił uidebat᷑. At in certamine
publico. robustum se atq intolerabi¬
lem hostib exhibebat. S hunc pͥnci¬
pem hebreus ipsum suspicat᷑ ẽẽ dauiad.

Expanded text:
 modesta viri designatur civilitas: quia videlicet sicut vermiculus ligni, tener et scabrosum et cariosum reddit. Unde et a terendo ligna teredonis nomen habet. Sic ille affabilis omnibus domi, et quietus atque humilis videbatur: at in certamine publico robustum se atque intolerabilem hostibus exhibebat. Sed hunc principem Hebraeus ipsum suspicatur esse David.
Abbreviated transcription (Latin):
c sitnt uerba nouissima dauid. si¬
lii ysai. Uerba nouissima dauid.
ñ finenda ditit. s ꝑficienda. ñ consu¬
menda: s que cunctis fidelib ꝑfecti¬
oms plenitudinẽ conferant. Iidõ ul¬
timã ꝯfessionẽ laudis significant. quã
suꝑato hoste. & ꝑacta uictoria mortis.
laude sc̃i in ȩtͥnum d̃o cantabunt.
Dycit uir tui constitutum ẽ de xp̃o di

Expanded text:
c sunt verba novissima David filii Isai. » Verba novissima David non finienda dicit, sed perficienda: non consumenda, sed quae cunctis fidelibus perfectionis plenitudinem conferant: et ideo ultimam confessionem laudis significant, quam superato hoste, et peracta victoria mortis, laudem sancti in aeternum Deo cantabunt. « Dixit vir cui constitutum est de Christo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
hodie sc̃ificabit᷑ in uasis. Sedm ritũ legis
loquit᷑. scđ̾m quẽ licitũ erat ut in uasis n
qͥb añ cõmuinis cibꝰ positus fuisset scisi¬
ficatũ caꝑent. Porro hȩc in qͥt uia pol¬
luta ẽ. ad ẽ. nos uia polluti sumꝰ aliquio
uidendo focte. uł contingendo. ꝓꝓt̾ qͦd
iure scd̃m legis consuetudm̃e a contil¬
gendis saĩs ꝓhiberi deberemꝰ S ⁊ ip̃a stificabit᷑
m uasis .i. partet᷑ nob̾ de his. si qua tetignnus
immunda partet᷑ dico ꝓpter uasa quȩ munda

Expanded text:
hodie sanctificabitur in vasis. Secundum ritum legis loquitur, secundum quem illicitum erat ut in vasis, in quibus ante communis cibus positus fuisset, sanctifictificatum caperent. Porro haec, inquit, via polluta est; id est nos via polluti sumus aliquid videndo forte vel contingendo, propter quod jure secundum legis consuetudinem a contingendis sacris prohiberi deberemus. Sed et ipsa sanctificabitur in vasis, id est parcetur nobis de his si qua tetigimus immunda. Parcetur dico propter vasa quae munda
Abbreviated transcription (Latin):
iungenda ẽ hoc fit in rerũ exaggeratione.
qñdo quid cũ ualida intentime narratus.
Abiedus ẽ ilipeus fortiũ dipeꝰ saul. qi ñ eet tnc¬
tus oleo. Quasi hominis tulis q̃i homimis sc̃i¬
ficationẽ diumã ñ hñtis. Demde seqͥtur.
A sangume int̾fectoꝵ ⁊ ab adipe fortiũ. sagit¬
ta ionathe numqm̃ abiit retrorsum. Ne si
diceret. Non abiit retrorsum sagita iona¬
the. in p̃lus. ut eiissa numqm̃ cassa refiliret
a sanguine fortiũ. ab abipe medullatoꝵ. s
fortit penet᷑uit esfundens sanguin̾e ⁊ ꝑstrmn¬
gens adipem fortiũ qͦs int̾ficiebat. Ionathas
in excelsis tuis o isrł int̾fectus ẽ. Doleo suꝑ¬

Expanded text:
jungenda est. Hic fit in rerum exaggeratione, jungenda est. Hic fit in rerum exaggeratione, quando quid cum valida intentione narratur. Abjectus est clypeus fortium, clypeus Saul, quasi non esset unctus oleo. Quasi hominis vilis, quasi hominis sanctificationem divinam non habentis. Deinde sequitur: A sanguine interfectorum ab adipe fortium, sagitta Jonathae nunquam abiit retrorsum. Ac si diceret. Non abiit retrorsum sagitta Jonathae in praeliis ut emissa unquam cassa resiliret a sanguine fortium, ab adipe medullatorum; sed fortiter penetravit effundens sanguinem, et perstringens adipem fortium, quos interficiebat. Jonathas in excelsis tuis, o Israel, interfectus est. Doleo su
Abbreviated transcription (Latin):
ut docerent filios uida arcũ.i. artẽ sagiitandi
qm̃ saul ⁊ ionathas filiꝰ eiꝰ sagittis philistim
int̾ierant: ut si denuo bellũ surgeree contͣ
adu̾sarios se defendẽ possent. sic̃t scͥptũ ẽ in
libro iustoꝵ. Quidã librũ iustoꝵ hunc eundẽ
librũ intelligendũ putant. ꝓpt̾ samuel ⁊ da
legem moysi int̾p̃tant᷑. in qͣ foema iusticie ho¬
minib ꝓponit᷑: ex qͣ comei putant inĩmullis
locis artẽ sagitandi utilem: siẽt fortassis illud
in genesi iacob dicente. qͦd portionẽ tulerit de
manu amorrei in gladio ⁊ artu Alii librum
iustoꝵ. ñ hominũ interp̃tant᷑. s iudicioꝵ uł¬
p̃ceptoꝵ Ac si diceret᷑ in libro uiris. ut sit sen¬
sus. Precep̃ ut docerent filios uida areũ. ut
to legis ediclum. Clipeus fortiũ pluralit̾ ꝓnun¬
tiandum Quod tñ singłariter exponens ad¬
iungit. cltpetis saul. M odus dicendi. qñ aliqͥd
cominumt᷑ ꝓponit᷑. eui fingłaris executio ad¬

Expanded text:
ut docerent filios Juda arcum, id est artem sagittandi; quoniam Saul, et Jonathas filius ejus sagittis Philisthiim interierant, ut si denuo bellum surgeret, contra adversarios se defendere possent. Sicut scriptum est in libro justorum. Quidam librum justorum hunc eumdem librum intelligendlegem Moysi interpretantur, in qua forma justitiae hominibus proponitur. Ex qua conjici putant in nonnullis locis artem sagittandi utilem, sicut fortassis illud in Genesi Jacob dicente quod portionem tulerit de manu Amorrhaei in gladio et arcu. Alii librum justorum non hominum interpretantur, sed judicioruceptorum. Ac si diceretur in libro juris, ut sit sensus, praecepit ut docerent filios Juda arcum, ut to legis editum. Clypeus fortium, pluraliter pronuntiandum, quod tamen singulariter exponens adjungit: Clypeus Saul. Modus dicendi quando aliquid communiter proponitur, cui singularis executio ad
Abbreviated transcription (Latin):
ficit. Quia gͥ dauid puer adhuc ⁊ contay¬
tibilis neq regia familiaritate dignis-
breui temꝑe cũ saul manserat. ñ nnrũ
ẽ si eundẽ. mͦ ad tam egregiũ opꝰ pcela¬
tem diligentiꝰ notandum ignoratꝰ. Nai
eũ pͥus ad ysai patrem eiꝰ mittens exi
mine uocat. nequaqmͣ notitie ascbent
ẽ. qͥa eo nomine illum uocat. qͦd ex ni¬
tione suggerentiũ didicit. ñ aut̃ẽ gp
dentis noticia familiaritatis agnouit.
osuitq eum satil suꝑ urros
belli. Hoc ñ amore s odio fecisse mel¬
ligendum ẽ. ut cupiditate laudis. bellis
se ingerens int̾iret. Iam enĩ audierat
mulieres canentes. saul ꝑcussit mille.⁊
dauid decẽ milia: atq hac laude damad
in iram excitatus: moatẽ eiꝰ meditari ceꝑe.
Idoq subuingit᷑. Porro cũ reuerteret᷑ ꝑtusso
philisteo dauid. ⁊ c̾. hoc iam p̃cesserat ⁊ nar

Expanded text:
fficit. Quia igitur David puer adhuc et contempfficit. Quia igitur David puer adhuc et contemptibilis, neque regia familiaritate dignus brevi tempore cum Saule manserat, non mirum est si eumdem modo ad tam egregium opus procedentem diligentius notatum ignorat. Nam quod prius eum ad Isai patrem ejus mittens ex nomine vocat; nequaquam notitiae ascribendum est quia eo nomine illum vocat quod ex relatione suggerentium didicit. Non autem ex praecedentis notitia familiaritatis agnovit, Posuitque eum Saul super viros belli. Hoc non amore, sed odio fecisse intelligendus est, ut cupiditate laudis, bellis se ingerens, interiret. Jam enim audierat mulieres canentes: Percussit Saul mille, et David, decem millia. Atque hac laude David in iram excitatus mortem ejus meditari coeperat. Ideoque subjungitur: Porro cum reverteretur percusso Philisthaeo David, etc. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ram samuel. ⁊ ait samnel. ad ysai ñ ele¬
muel ex his adductis nullum electũ ẽẽ
testat᷑. cũ dauid unus de. yn. adhuc. ⁊
adductus ñ sit.⁊ electus sit: Qua ꝓpter
de reliquis nullum elegit dominꝰ
auid caput philistei attulit in ierłm.
Hic apparet. iam de temꝑe commu¬
nem fuisse habitationẽ in ierłm. ⁊ filiis
ifrł. ⁊ iebuseis. ad quã uelut excellentio¬
rem ciuitatẽ. ob głam tͥumphi caput
philistei dauid attulit. De qua stirpe
descendit hic adolescens abner: Quomͦ¬
saul hic dauid ignorat. ⁊ ꝓgenem eiꝰ quene
cũ suꝑiꝰ ad ysai patrẽ suũ misisse legat qͥ
cens. mitte ad me dauid filiũ tuũ qui ẽn
pascius: dauid qͦ ad eum uenisse. ⁊ toram e
stetisse. dilectq ab eo fuisse. ⁊ armiger ens
factus asserat᷑. S notandũ qͦd potentes i
cotidiana hominũ frequentia posiai ñ &̃
cirea se conu̾santes possunt agnoscere p̃¬
cipue eos qͦs nec dignitas ꝑsone comina¬
dat. nec dutina conu̾satio familiares &¬

Expanded text:
ram Samuele; et ait Samuel ad Isai: Non elemuel ex illis adductis nullum electum esse testatur, cum David unus de septem adhuc et adductus non sit, et electus sit? Quapropterst, quod de reliquis nullum elegit Dominus. David caput Philisthaei attulit in Hierusalem, hinc apparet jam eo tempore communem fuisse habitationem in Hierusalem, et filiis Israel et Jebuseis: ad quam velut excellentiorem civitatem, ob gloriam triumphi caput Philisthaei David attulit. De qua stirpe descendit hic adolescens? RespoSaul hic David ignorat, et progeniem ejus quaerit; cum superius ad Isai patrem ejus misisse legatur, dicens: Mitte ad me David filium tuum, qui est in pascuis. David quoque ad eum venisse, et coram eo stetisse, dilectusque ab eo fuisse, et armiger ejus factus asseratur. Sed notandum quod potentes in quotidiana hominum frequentia positi, non omnes circa se conversantes possunt agnoscere: praecipue eos quos nec dignitas personae commendat, nec diutina conversatio familiares e
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. innuit. eosdẽ ꝑcussos nominans.
hinc ẽ quod ora in sequentib cũ ad ean¬
dem archam sustentandã manꝰ exten¬
deret. ꝑcussus interiit. quia incliato
uehitulo ⁊ rumã imitanti auxilium
latitrus. maiestatẽ p̃sidentis ñ cogitaut
&ͦe factum ẽ ex qua die mansit archa

Expanded text:
sunt: innuit eosdem percussos nominans. sunt: innuit eosdem percussos nominans. Hinc est quod Oza in sequentibus, cum ad eamdem arcam sustentandam manum extenderet, percussus periit, quia inclinato vehiculo, et ruinam minitanti auxilium laturus majestatem praesidentis non cogitavit. Et factum est ex qua die mansit arca
Abbreviated transcription (Latin):
etiam tulpa eoꝵ notari potest. quod ñ
eam in domum intͦduxerunt. s foris
dimiserunt. uͥ ab omnib irreuerente
aspiceretur. Nam uiri cariathiarim ñ
sic fecerunt. postea. ꝓpter qͦd nec ꝑcussi
dos putant.⁊ quod sequitur quinqua¬
guita milia plebis. sic accipiendum.
qͣsi in mortem horum tm̃ damnum
sit factum: gnͣtum foret. si quinqua¬
guita milia de plebe ꝓstrata fuissent.
sit de ppło. Neq hos solum de bethisamis.
ne foite ñ de ppło. s ipm ppłm ꝓstrauis¬
se uideatur.s de tota ꝓuintia ⁊ regio¬
ne tircirmmiatente ciuitati bethsamis.
cum timore ut tantam rem decebat.
s audacter irruentes respexissent arcħa
dei. Dignum qͥppe suerat ut qͥa philiste¬
os qui digni ñ erant archam dĩ retinere.
p̃sumentes ꝓ sua temeritate ꝑcussos au¬
dierant. ip̃i qͦ infirmitatis ⁊ indignita¬
tis sue memores cũ magna reuerentia
⁊ timore ad illam respiciendam accede

Expanded text:
etiam culpa eorum notari potest, quod non etiam culpa eorum notari potest, quod non eam in domum introduxerunt, sed foris dimiserunt, ubi ab omnibus irreverenter aspiceretur. Nam viri Cariathiarim non sic fecerunt postea, propter quod nec percussi dos putant. Ut quod sequitur: Quinquaginta millia plebis, sic accipiendum sit, quasi in morte horum tantum damnum sit factum, quantum foret si quinquaginta millia de plebe prostrata fuissent. si forte non de populo, sed ipsum populum prostravisse videatur; sed de tota provincia et regione circumjacente civitati Bethsamis. cum timore, ut tantam rem decebat; sed audacter irruentes respexissent arcam Domini. Dignum quippe fuerat, ut quia Philisthaeos, qui digni non erant arcam Dei retinere, praesumentes pro sua temeritate percussos audierant: ipsi quoque infirmitatis suae memores cum magna reverentia, et timore ad illam respiciendam acceder
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ꝑiculum erat om̃ium. ita oblatio
eẽt uinu̾sorum. Sic gͦ om̃s dederunt
ꝑ unuu̾sam regionẽ a fine usq ad fino
hocẽ quod sequitur. ⁊ usq ad abel mai¬
num. Lapidem dicit. de quo suꝑtus dx¬
erat. erat autem ibi lapis magnus ⁊ ton¬
tiderunt ligna plaustri. uaccasq impo¬
sueritit suꝑ ea. hic gͦ lapis qͣsi t̾mimis
erat terre philistum. ⁊ ifrł: usq ad que
philistei archam dñi ꝓsecuti st̃ tibi. ⁊ beb¬
iulle quȩ erant absq muro. qm̃ tuim¬
tes murate terre philistiim ad debiti
munus dño ꝑsoluendum pecumã. ⁊ in¬
pensam tͥbuerunt: hoc ẽ quod drada¬
bel magnũ.usq ad lapidem magnum.
Nam ⁊ ipm nomen lapidem sonat Aba
emm hebraice lapis d̾r. ut ꝓpͥum nomen
ex cominuni uocabulo. deruiatũ intel¬
ligat᷑. suꝑ quem lapidem posuerunt ar¬
cham dñi sicut suꝑuis dictum ẽ. Que
archa erat usq: in illa die qͣ.s. ꝑcussit
dñs bethsamitas in agro iosue. in quo

Expanded text:
sicut periculum erat omnium, ita oblatio sicut periculum erat omnium, ita oblatio esset universorum. Sic igitur omnes dederunt per universam regionem a fine usque ad finem, hoc est quod sequitur: Et usque ad Abel magnum? lapidem dicit de quo superius dixerat: Erat autem ibi lapis magnus, et ceciderunt ligna plaustri: vaccasque imposuerunt super ea. Hic ergo lapis quasi terminus erat terrae Philisthiim, et Israel usque ad quem Philisthaei arcam Domini prosecuti sunt, ubi, et Betvillae, quae erant absque muro, quam civitates muratae terrae Philisthiim ad debitum munus Domino persolvendum pecuniam et impensam tribuerunt, hoc est quod dbel magnum, usque ad lapidem magnum. Nam, et ipsum nomen lapidem sonat. Abel enim Hebraice lapis dicitur, ut proprium nomen ex communi vocabulo derivatum intelligatur. Super quem lapidem posuerunt arcam Domini sicut superius dictum est: Quae arca eranus Bethsamitas, in agro Josue. In quo
Abbreviated transcription (Latin):
WBER
regum
apud nos quatuor distindionib claudittir.
quarũ due pͥores apud hebreos liber sa¬
iueł dicunt᷑. due sequentes. malachim.
Ramathaim sicut in hebreo. uł ut quida
arimathaim. unde arimathia in ęnugłio.
uno filioꝵ septimũ natũ: qui ⁊ eius. ut
sint septem. Uidebis emulum tuum in
templo in utniu̾sis ꝓsꝑis ifrł. Uideb̾ in
filiis tiuis: ip̃i enim uidebunt post te.
Ab urbe murata. usq ad uillam q̃ erat
absq mitro. Quod dicit quinq cuittates.
quinq mures dedisse. ⁊ quinq anos
aureos. ⁊ postea subiungit ab urbe iu¬
rata usq ad uillam que erat absq mu¬
ro: ita intelligendum ẽ. quod quinq
ꝓuintiȩ quinq mures dederunt. ⁊ qnq
anos singłe singłos: quos licet ꝓ digni¬
tate sp̃aliter ciuitates qͣsi capita ꝓunitia
dedisse dicunt᷑. tñ petuma ñ solum a
his qui in tiuitatib erant. s etiam a
uillis que erant absq muro. hoc ẽ tam
a mimiinis qm̃ a maximis. collecta ẽ at

Expanded text:
ber Regum apud nos quatuor distinctionibus clauditur, quarum duae priores apud Hebraeos liber Samuelis dicuntur; duae sequentes Malachim Ramatham, sicut in Hebraeo, vel ut quidam Arimathaim, unde Arimathia in Evangelio.uno filiorum septimum natum; qui est et ejus, ut sint septem. Videbis aemulum tuum in templo in universis prosperis Israel. Videbis in filiis tuis: ipsi enim videbunt post te.Ab urbe murata usque ad villam, quae erat absque muro. Quod dicit quinque civitates quinque mures dedisse, et quinque anos aureos, et postea subjungit: Ab urbe murata usque ad villam quae erat absque muro, ita intelligendum est, quod quinque provinciae quinque mures dederunt, et quinque anos singulae singulos, quos, licet pro dignitate specialiter civitates quasi capita provinciarum dedisse dicuntur, tamen pecunia non solum ab iis qui in civitatibus erant, sed etiam a villis quae erant absque muro: hoc est tam a minimis quam a maximis collecta est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum siue ñ parcet qͣi miseratione aliqͣ
mutatus. ut ñ impleat qͦd ꝓposuit. sicut
t ꝑius uideri uolusti parcens hominib
dignis morte. ⁊ mendacẽ faciens d̃m. Nec
penitudine flectet᷑: ut peniteat eũ ꝓposu¬
isse. & si flectatur ⁊ ñ faciat. qͦd facere

Expanded text:
uum, sive non parcet quasi miseratione aliqua mutatus, ut non impleat quod proposuit, sicut tu prius videri voluisti parcens hominibus dignis morte, et mendacem faciens Deum. Nec poenitudine flectetur, ut poeniteat eum proposuisse, et si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtussoꝵ aduenturos. cetant butina in oĩ
t̾ra dicens. audiant hebrei. Id̾o em̃ saul
bucina ceciit. ut hebrei audirent ꝑcus¬
sos philisteos:⁊ aminarent᷑ ad p̃lium
filiꝰ fecerat. ⁊ ido fiducia atcepta erexit
la hebrei autẽ tnͣsierunt iordanẽ. hic uo¬
morabat᷑ .i. tͥbum ruben ⁊ gad. ⁊ dimidiã
tͥbum manasse. reliquos ifrł. Hut ⁊ saul
buema cecrnit. ut remoti fama uictorie
audirent. quos ⁊ hebreos distrete sc̃ptura¬
nominat. alludens uocabulo. qͥa ad auxili¬
um reliqͦ isrłi uenientes. frequent᷑ iorda¬
nem tnͣfire oportebat: quia hebreus tnͣsi¬
ens inter pretatuR.
orro tͥumphator misrł ñ parcet nec
penitudine flectetur. Hebreus ht sic.
Uagham. neta. rarael. loe. ⁊ achir .i. porro
uͥtus isrł ñ mentiet᷑. hoc uult dicere qͦd

Expanded text:
 adventuros: cecinit buccina in omni terra: dicens, audiant Hebraei. Ideo enim buccina cecinit, ut Hebraei audirent percussos Philisthaeos, et animarentur ad praelium.filius fecerat. Et ideo fiducia accepta, erexitla. Hebraei autem transierunt Jordanem. Hebramorabatur, id est tribum Ruben et Gad, et dimidiam tribum Manassae. Reliquos Israel: hinc, et Saul buccina cecinit, ut remoti famam victoriae audirent; quos, et Hebraeos discrete Scripturanominat, alludens vocabulo, quia ad auxilium reliquo Israeli venientes frequenter Jordanem transire oportebat, quia Hebraeus transiens interpretatur. Porro triumphator in Israel non parcet, nec poenitudine flectetur. Hebraeus habet sic: Vagham, Neza Izrahelloe Zachir, ; id est, porro virtus Israel non mentietur. Hoc vult dicere, q
Abbreviated transcription (Latin):
qñͣdo ingressa ẽ in cariathiarim usq
ad hoc tempus qñdo ait samuel ad
uniu̾sam domũ isrł. quod sequitur.
Tocauit nomen eius. lapis adtutorii.
Quod gͥ suꝑius ifrł uixta lapidem ad¬
intorii castra posuisse dr. ꝑ anticipatio¬
nem dictum ẽ.i. in loco ubi postea
bic lapis positus ẽ. sic appellatus.
t ascenderet in excelsum. 1.¬
Post sylo ante edificationẽ tem¬
pli excelsa .i. loca emmentiora ubi dõ
salficaretur ñ rep̃hendebant᷑. que pꝰt
loco sacͥficandi det̾minato illicita facta
dẽ qua suꝑius in asoreth gentiũ. Filius
untus anni erat saul cum regnare cepiss.
⁊ duob annis regnauit suꝑ ifrł. Q ͦ elegit
sibi saul tͥa milia de isrł. Quidã sic expo
unns anm.⁊ duob annis regnauit m il¬
la fimplictiate: postea muratus ẽ in peitis.
hebrei dicunt saul duob tm̃ anins reg¬
nasse. samuełẽ inginti annis uiditasse
ifrł. Scdm hanc estimatioñẽ fic intel¬
ligitur. Satil duob annis regnauit. suꝑ

Expanded text:
ndo ingressa est in Cariathiarim usque ad hoc tempus, quando ait Samuel ad universam domum Israel, quod sequitur: Vocavit nomen illius, lapis adjutorii. Quod igitur superius Israel juxta lapidem adjutorii castra posuisse dicitur, per anticipationem dictum est, id est in loco ubi postea hic lapis positus est sic appellatus. Ne ascenderet in excelsum. Post Silo, ante aedificationem templi excelsa, id est loca eminentiora, ubi Deo sacrificaretur, non reprehendebantur: quae post, loco sacrificandi determinato, illicita facta de qua superius in Asoreth gentium. Filius unius anni erat Saul cum regnare coepisset, et duobus annis regnavit super Israel. Et elegit sibi Saul tria millia de Israel. Quidam sic exponunius anni. Et duobus annis regnavit in illa simplicitate, postea mutatus est in pejus. Hebraei dicunt Saul duobus tantum annis regnasse, Samuelem viginti annis judicasse Israel. Secundum hanc existimationem sic intelligitur, Saul duobus annis reg
Abbreviated transcription (Latin):
ut filiꝰ iqͥtatis filiꝰ pacis. filius umus
uini. filits tͥginta annorum.
ertussit ionathas stationẽ philistinoꝵ
que erat in gabaa .i. exercitũ eoꝵ qui
in loco illo morabat᷑. Quod tuͣ audissent
philist̾. saul cetiit butma. Saul ut sen

Expanded text:
ut filius iniquitatis, filius pacis, filius unius anni, filius triginta annorum. Percussit Jonathas stationem Philisthinorum, quae erat in Gabaa, id est exercitum eorum, qui in illo loco morabantur. Quod cum audissent Philisthaei, Saul cecinit buccina. Saul
Abbreviated transcription (Latin):
a dusum me. odoret᷑ sacficiũ. Placetur ds̃.
siex ira eius ẽ Alud consiliũ ñ habeo ꝓ parte
hac. Si aut̃ẽ filii hominũ hoc fatiunt. ipsi ma¬
ledicti sunt in conspectu dm̃: quia tinuste agͣt
qui eiecerunt me. ⁊ cetera.
st ap̃õ me multis dieb uł aimnis. Suꝑiꝰ

Expanded text:
sum me, odoretur sacrificium; placatur Deus, si ex ira ejus est: aliud consilium non habeo pro parte hac. Si autem filii hominum hoc faciunt; ipsi maledicti sunt in conspectu Domini, quia injuste agunt qui ejecerunt me, etc. Est apud me multis diebu
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. cũ sic uindicatũ sit in eos qd̾
unus de anathemate. furatus est.
Deniq iacob dixit hoc eis. qui cum illo
la colebant᷑. ut & rachel pat̾na furare¬
tur. S: post illam ammnonitionem
iacob: dederunt que habebant. Uñ

Expanded text:
rentur, cum sic in eos uindicatum sit, quod unus eorum de anathemate furtum fecerat. denique Iacob dixit hoc eis qui cum illo ela colebantur, ut et Rachel paterna furaretur; sed post illam admonitionem Iacob dederunt quae habebant: unde
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ si hoc qd̃ latinus int̾pres re¬
turro posuit. ñ mag̾ ꝑcurro. uł ex¬
cum ad eiꝰ finẽ ꝑuenerunt. S qͥa
hoc uerbum positũ ẽ. uͥ parentes re¬
becte dicunt ad seruũ abrahe: ecce
rebeccam accipiens recurre. & sit ipe
chanaan. omnẽ t̾ram ponere uolue¬
runt: nͥ intuentes ꝓpħiam ut in agͣ
ex ꝓmissione dĩ. tamqm̃ factum ex¬
cipiat᷑. qd̾ certissime futurũ inxp̃o

Expanded text:
mirum si hoc, quod latinus interpres "recurro. posuit, non magis percurro" uel "excum ad eius finem peruenerint. sed quia hoc uerbum positum est, ubi parentes Rebeccae dicunt ad seruum Abrahae: ecce Rebecca, accipiens recurre; et sit uxoChanaan omnem terram ponere uoluerunt nisi intuentes prophetiam, ut magis ex promissione dei tamquam factum accipiatur, quod certissime
Abbreviated transcription (Latin):
te dos alienos si qui funt in uobis. s¬
cernebat cogitationes de dõ. & alie¬
nas a do: & ipsa ammonebat auferri
Quis ẽ autẽ qui fic cogitet dm ut ip
deliter. ut quẽadiodũ & qnͣtum no¬
bis expedire nouit. ipse se infinuet.¬
donee. absumat᷑ omne m̃daciũ. Uñ
dictum ẽ. Omnis homo mdax: &
tñsacta ñ solum impia falsitate.s

Expanded text:
inquit, in uobis. cernebat cogitationes de deo alienas a deo et ipsas admonebat auferri.quis est autem qui sic cogitet deum quemdeliter, ut, quemadmodum et quantum nobis expedire nouit, ipse se insinuetdonec assumatur omne mendacium, unde dictum est, Omnis homo mendax ; et transacta non solum impia falsitate, ve
Abbreviated transcription (Latin):
tetur ad eum qui dedit eum. ñ ar¬
bitror de omib posse dici: s de his
qui sic uixerunt. ut ad dm̃ redire
mereant᷑. tamqmͣ ad auctorem a qͦ
treati sunt. Non em̃ hoc de his intel

Expanded text:
tetur ad deum qui dedit eum, non arbitror de omnibus posse dici, sed de his qui sic uixerint, ut ad deum redire mereantur tamquam ad auctorem, a quo creati sunt. neque enim hoc et de il
Abbreviated transcription (Latin):
Uniu̾se eciłie que uña catholicã faciunt adoles
congrue fecunditatem
hũcusq uex expectantium incarnationẽ sal¬
uatoris. ⁊ dona ipfiꝰ comm̃dantium. Hic subin¬
fertur uox illoꝵ qui post temꝑa incarnatio¬
nis ad fidem uenert̃: illa ut ueniret ⁊ oscłm
afferret rogabat. hoi ñ ã se ult᷑ talit eũ descen¬
dere flagitat. s ip̃a postea ad celos seqͥ defidat:

Expanded text:
uippe Ecclesiae, quae unam catholicam faciunt, adolescongruae fecunditatemHucusque vox exspectantium incarnationem Salvatoris, et dona ipsius commendantium: hinc subinfertur vox illorum, qui post tempora incarnationis ad fidem venerunt. Illa ut veniret, et osculum offerret rogabat; haec non ad se ultra eum descendere taliter flagitat, sed ipsa potius ad coelos sequi desiderat:
Abbreviated transcription (Latin):
nutͥmenta pueroꝵ sunt meliores aliis doctins
que ñ fouent s octidunt simplices sicut ui¬
natm enecat pueros.
Sponsus a patre missus ad sponsam uenit
uictus. ⁊ ut sponsam ungat.

Expanded text:
nutrimenta puerorum, sunt meliores aliis doctrinis, quae non fovent, sed occidunt simplices: sicut vinum enecat parvulos. Sponsus a Patre missus ad sponsam venit unctus, ut et sponsam ungat.