comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
batus matrem: cuius erat ipse pater: Colebat
nutricium: quẽ nutrierat.: gestatũq se memi¬
nerat. alteruis utero. alterius humeris Onde
& meruce pendens cõmendabat parentẽ. discipło.
qũa numqu̾a ante cruc̃e dimiserat. Tuuͦ filia.
iam eñi desino ad matrem loqui: quã forsitan
ȩtas & in becillitas ac solitudo excusabilẽ facit
Tu inqua filia. eiꝰ domũ angustã tudicas. cuius
non fuit tibi uenter angustus : Dece m̃sib ure¬
ro clauso urusti: & uno die in uno cubieulo
cum matre ñ duras : An oculos eiꝰ ferre ñ poteᷤ:
& qr om̃s motus tuos e illa que genuit. que
aluit. & adhanc ꝑducit etatem facilius intel¬
git. testem domesticam fugis. Siuirgo es. qͥa
times cdiligentẽ custodiam: Si corrupta es. cur
non palam nubis: ͤ Secunda post naufragiũ
tabula ẽ. qͦd male cȩperis: saltẽ hoc remedio
temperare. Neq uere hoc dico. ut post pec¬
catum tollam penitentiam. ut qͦd male cȩpit.

Expanded text:
batur matrem, cuius erat ipse pater, colebat batur matrem, cuius erat ipse pater, colebat nutricium, quem nutrierat, gestatumque se meminerat alterius utero, alterius brachiis. unde et in cruce pendens commendat parentem discipulo, quam numquam ante crucem dimiserat. Tu uero, filia - iam enim desino ad matrem lo qui, quam forsitan aetas et inbecillitas ac solitudo excusabilem faciunt —, tu, inquam, filia, eius domum angustam iudicas, cuius non tibi fuit uenter angustus? decem mensibus utero clausa uixistiet uno die in uno cubiculo cum matre non duras? an oculos eius ferre non potes et, quia omnes motus tuos illa, quae genuit, quae aluit et ad hanc perduxit aetatem, facilius intellegit, testem domesticam fugis? si uirgo es, quid times diligentem custodiam ? si corrupta, cur non palam nubis ? secunda post naufragium tabula est, quod male coeperis, saltim hoc remedio temperare. neque uero hoc dico, quo post peccatum tollam paenitentiam, ut, quod male coepit,
Abbreviated transcription (Latin):
portaueris eum ꝓuiatico. si auditus fueris: le
dinem. Ex plicit p̃fatio.
IRimum scire uos cupio soror & filia me ñ
id circo scribere quia aliquid de uobis si
ustrum suspicer. sed ne cȩteri suspicentur
ur̃am enarrare concordiam. Alioquin qͦd absit.
si peccatoꝵ uos estimarẽ glutino co hesisse: nũꝗͣ
scriberem: scireq me surdis narrare fabulam:
Deinde obsecro. ut si mordatius quippiam scrip¬
sero: non tam meȩ austeritatis putets. ee quara
morbi quib putride carnes ferro curantur. &
cauterio: uenena serpentino curantur. antido¬
to. Qd satis dolet : maiori dolore ex pellitur. Ad
extremum hoc dico. qͦd etiam sĩ scientiã crimi¬
nis uulnus ñ habeat. kab& tam̃ fama ignomini¬
am: mater & filia. nomina pietatis. õfficioꝵ uo¬
cabula: umola nature. sođa que post dm̃ federa¬
tio. Non ẽ. laus siuos diligais. scelus est. qͦd odis¬
uis. Dñs iłis subiectus erat parentib suis. uer enera¬

Expanded text:
portaueris pro uiatico, si auditus fuerit, lportaueris pro uiatico, si auditus fuerit, ldinem. Explicit Praefatio. 2. Primum vos scire cupio soror et filia, me non idcirco scribere, quia alnistrum suspicer, sed, ne ceteri suspicentur, uestram orare concordiam. alioquin — quod absit —, si peccati uos aestimarem glutino cohaesisse, numquam scriberem sciremque me surdis narrare fabulam. deinde hoc obsecro, ut, si mordacius quippiam scripsero, non tam meae austeritatis putetis esse quam morbi. putridae carnes ferro curantur et cauterio, uenena serpentino pelluntur antidoto; quod satis dolet, maiori dolore expellitur. ad extremum hoc dico, quod, etiam si conscientia uulnus non habeat, habet tamen fama ignominiam. mater et filia, nomina pietatis, officiorum uocabula, uincla naturae secundaque post deum foederatio, non est laus, si uos diligitis; scelus est, quod odistis. dominus Iesus subiectus erat parentibus suis: uenera
Abbreviated transcription (Latin):
fugat. & labra diuidere ñsmit: Post quã enim
arguendo crimina factussum criminosus. & uix¬
ta tritum uulgi sermonẽ ꝓũbium. iurgantib
& negantib cunotis: me aures. credo habere nec
tango: Ipsiq parietes in me maledicta resonari.
& psallebant contra me qui bibebant uinũ. Co¬
actus malo. tacere didici: rectius ẽẽ arbitrans
ponere custodiam ori meo. & ostium munitum
labĩis meis: quam declinare cormeum in uerba
malicie. & c̃arpo uitia: inuicium detractionis
incurrerẽ. Qͦd cum dixissem: non ẽ inquit de¬
trahere uerum dicere: nec priuata correptio
generalem doctrinã facit: cum aut rarus aut
nullus sit: qui sub huius culpȩ reatũ ñ cadat.
Queso ergo te: ne me tanto itinere uexatum
frustra uenisse patiaris. Scit enim dñs: qđ
sam habui: ut cũ tuis litteris matri mederer &
tatus. raro potest inuenire quos mordeat. Te aũt
obsecro: ut clam sermonẽ hunc habeas.Cũq

Expanded text:
fugat et labra diuidere non sinit. postquam ergo fugat et labra diuidere non sinit. postquam ergo arguendo crimina factus sum criminosus et iuxta tritum uulgi sermone prouerbium iurantibus et negantibus cunctis me aures nec credo habere nec tango ipsique parietes in me maledicta resonarunt e t psallebant contra me, qui bibebant uinum, coactus malo tacere didici rectius esse arbitrans ponere custodiam ori meo et ostium munitum labiis meis, quam declinare cor in uerba malitiae et, dum -carpo uitia, in uitium detractionis incurrere\'. quod cum dixissem: \'non est\', inquit, \'detrahere uerum dicere nec priuata correptio generalem doctrinam facit, cum aut rarus aut nullus sit, qui sub huius culpae reatum cadat. quaeso ergo te, ne me tanto itinere uexatum frustra uenisse patiaris. scit enim dominus, sam habui, ut tuis litteris sorori me redderes et tatus raros potest inuenire, quos mordeat. te autem moneo, ut clam sermonem hunc habeas. cumque
Abbreviated transcription (Latin):
etulit michi quidam fr̃ egallia. se hab̃t
Asororem uirginẽ. matr̃eq u̾iduã. quȩ in
eadem urbe diuisis habitarent cellulis. Et uel
obhospitii sollicitudinẽ: uel custodiendas facul¬
tatulas. p̃sules sibi quosdã clericos assũpsissent.
ut maiore dedecore iungerentur alienis. quam
a se fuerant separate. Cumq ego ingemiscerẽ.
& multa plura tacendo qua loquendo signisi¬
carẽ: queso te inquit corripias eas litteris miꝰ
& adconcordiam reuoces : ut mater filie. filia
matri ignoscat. Cui ego. optim̾a in qũa mͥ.
coniungis ꝓ uinciam. ut alienas conciliem. qͥs
filius fraterq non potuit. quasi uero episcopalẽ
cathedram teneam. & nc̃ clausus cellula aut ꝓ¬
cul a turbis remotus. uel p̾terita plangã uitia
uel uitare nitar p̾sentia. Sed & incongruum ẽ.
latere corpore: & lingua ꝑtotum orbẽ uagari:
& ille. nimium ait formidostisus. Obi illa qͦͥnĩ
constantia. inqua multo sale urbem defricans.
lucianum qͥppiam detulisti : Hoc est aio qͦd me

Expanded text:
etulit mihi quidam frater e Gallia, se habere sororem virginem, matremque viduam, quae in eadem urbe divisis habitarent cellulis: et vel ob hospitii solitudinem, vel ob custodiendas facultatulas, praesules sibi quosdam Clericos assumpsissent; ut majore dedecore jungerentur alienis, quam a se fuerant separatae. Cumque ego ingemiscerem, et multo plura tacendo quam loquendo significarem. Quaeso te, inquit, corripias eas litteris tuis, et ad concordiam revoces; ut mater filiam, et filia matrem agnoscat. cui ego: optimam , inquam, \'mihi iniungis prouinciam, ut alienus conciliem, quas filius fraterque non potuit, quasi uero episcopalem cathedram teneam et non clausus cellula ac procul a turbis remotus uel praeterita plangam uitia uel uitare nitar praesentia. sed et incongruum est latere corpore et lingua per orbem uagari\'. et ille: \'nimium\', ait, \'formidolosus; ubi illa quondam constantia, in qua multo sale urbem defricans Lucilianum quippiam rettulisti? \' \'hoc est\', aio, \'quod me
Abbreviated transcription (Latin):
bidum ꝓferre sermonẽ. Fertur in indice septi¬
mꝰ tertulliani liber de aaron uestib qui inte¬
rim usq adhanc diem a me ñ est reꝑtus. sed
a uobis ꝓpter cclebritatẽ urbis si fuerit inuentus.
queso ne meam stillam illius flumini conpare¬
tis. Non enim magnoꝵ Ingeniis: sed meis sum

Expanded text:
urbidum proferre sermonem. fertur in indice Septiurbidum proferre sermonem. fertur in indice Septimi Tertulliani liber de Aaron uestibus, qui interim usque ad hanc diem a me non est repertus. si a uobis propter celebritatem urbis fuerit inuentus, quaeso, ne meam stillam illius flumini conparetis. non enim magnorum uirorum ingeniis, sed meis sum
Abbreviated transcription (Latin):
queramus alienos oculos: ita tegantur ge¬
nitalia : ut nulloꝵ oculis pateant: nequando
intramus inscã sc̃oꝵ. siqua apparuerit t᷑¬
pitudo: morte moriamur. Iam sermo fi¬
nitur: ad superiora trahor: Tanta debet
c̾e scientia : & e iuditio pontificis di: ut e
gressus eius & motus. & uniũsa uocabilia
sint. Ueritat᷑e m̃te concipiat: & toto eam
habitu resonet & ornatu: ut qͥeqͥd agit
qͥcqͥd loquitur. sit doctrina popłoꝵ. absq tintina¬
bulis A diũsis colorib & geminis pluribq uir¬
tutum: nec sc̃a ingredi potest: nec nom̃ pontifi¬
cis possidere. Hec ad unam lucubratiunculam:
cũ iam funis solueretur alittore. & nautȩ crebri¬
us inclamarent: ꝓspero sermone dictaui. quȩ
memoriȩ tenere poteram: & quȩ diuturna in
rationali pectoris mei lectioni concesserã. satis
intellegens magis ineloquendi impetu : quam
iudicio scribentis fluere: & more torrentis ł¬

Expanded text:
quaeramus alienos oculos. ita tegantur gequaeramus alienos oculos. ita tegantur genitalia, ut nullorum oculis pateant, ne, quando intramus sancta sanctorum, si qua apparuerit turpitudo, morte moriamur.. Iam sermo finitur et ad superiora retrahor. tanta debet esse scientia et eruditio pontificis dei, ut et egressus eius et motus et uniuersa uocalia sint. ueritatem mente concipiat et toto eam habitu resonet et ornatu, ut, quidquid agit, quidquid loquitur, sit doctrina populorum. absque tintinabulis enim et dinersis coloribus et gemmis floribusque uirtutum nec sancta ingredi potest nec nomen antistitis possidere. haec ad unam lucubratiunculam, cum iam funis solueretur e litore et nautae crebrius inclamarent, propero sermone dictaui, quae memoria tenere poteram et quae diuturna in rationali pectoris mei lectione congesseram, satis intellegens magis me loquendi impetu quam iudicio scribentis fluere et more torrentis t
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur.: Pac ut arbitror causa: qͦd ad
genitalia nr̃a & uerecunda lex ñ mittit
manum: sed ipsi secretiora nr̃a & consti¬
sione digna tegere & uelare debemus:
& conscientiã puritatis ac seminũ do iu¬
dici reseruare. Decȩteris uirtutib. ũbi
gr̃a. sapientia. fortitudine. iusticia.
humilitate. mansuetudine. liberalita¬
te : possunt & aliĩ iudicare. Puditiciã:
sola nouit conscientia. & humani oculi
huiꝰ rei certi iudices. E̾e ñ possunt: absq
his quȩ passim in morẽ brutoꝵ anmali¬
um libidim ex posite st̃. Unde & apłs.
de uirginib inquit p̃ceptum dñi non
habeo. quasi moyses loquitur: feminali¬
bus ego non uestior nec inpono alicui ne¬
cessitatẽ : qui uult sacerdos c̾e. ipse s uesti¬
at Oquantȩ uirgines. & quantoꝵ spera¬
ta pudittua indie iuditii. dehonestabit᷑.
quantoꝵ infamata puditicia ado iudice
coronabitur. Igitur ipsi ad sumamus femi¬
nalia: ipsi uerecunda nr̃a operiamus. Non

Expanded text:
dicitur, hac ut arbitror causa, quod ad dicitur, hac ut arbitror causa, quod ad genitalia nostra et verenda lex non mittit manum, sed ipsi secretiora nostra et confusione digna tegere et conscientiam puritatis et seminum deo iudici reseruare. de ceteris uirtutibus, uerbi gratia-sapientia, fortitudine, iustitia, humilitate, mansuetudine, liberalitate, possunt et alii iudicare: pudicitiam sola nouit conscientia et humani oculi huius rei certi iudices esse non possunt absque his, qui passim in morem brutorum animalium libidini expositi sunt. unde et apostolus: de uirginibus, inquit, praeceptum domini non habeo, quasi Moyses loquatur: \'feminalibus ego non uestio nec inpono alicui necessitatem; qui uult sacerdos esse, ipse se uestiat\'. o quantae uirgines et quantorUm sperata pudicitia in die iudicii dehonestabitur, quantorum infamata pudicitia a deo iudice coronabitur! igitur ipsi adsumamus feminalia, ipsi nostra uerecunda operiamus, non
Abbreviated transcription (Latin):
aurea rutilat infronte. nichilͤ nͥobis ꝓ¬
dest om̃iũ rerũ cruiltio: nisi dĩ scientia
coronemur. Lineis induimur ornam̃tis.
& iacinthinis. sacro balteo cingimur. dant᷑
nob oꝑa. rationale inpectore ponitur. ac¬
cipimus ueritatẽ: ꝓfert sermo doctrinam.
Inꝑfecta sunt uniũsa: nisi tam decoro cur¬
rui dignus queratur auriga. & suꝑ creaturᷤ
creator insistens. regat ipse quȩ condidit.
Qͦd olim in lammina monstrabatur: ñc in
signo ostenditur crucis. Auro legis : sanguiᷤ
euangłii p̃ciosior est. Tunc signũ urcta
e ⁊ echielis uocẽ gem̃tib. figebatur infron¬
te: ñc portantes cruc̃e dicimus. Signatum
t̃. suꝑnos lum̃ uultus tui dñe. Bis inerodo
legimus : precipiente dño & moy se iussa
faciente. octo uestium genera pontificis.
in leuitico: desept̾e tantum scriptũ ẽ. &
refertur quomͦ moyses frẽm suũ. aaron
illis induerit: de solis feminalib nichil

Expanded text:
aurea rutilat in fronte; nihil enim nobis paurea rutilat in fronte; nihil enim nobis prode est omnium rerum eruditio, nisi dei scientia coronemur. lineis induimur, ornamur hyacinthinis, sacrato balteo cingimur, dantur nobis opera, rationale in pectore ponitur: accipimus ueritatem, profert sermo doctrinam; inperfecta sunt uniuersa, nisi tam decoro currui dignus quaeratur auriga et super creaturas creator insistens regat ipse, quae condidit. quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo ostEvangelii pretiosior est. Tunc signum juxta Ezechielis vocem gementibus figebatur in fronte : nunc portantes crucem dicimus: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Bis in Exodo legimus , praecipiente Domino, et Moyse jussa faciente: octo vestium genera Pontificis. In Levitico de septem scriptum est ; et refertur quomodo Moyses fratrem suum Aaron illis induerit: de solis feminalibus nihil
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia. & fructum uitȩ eternȩ metitȩ:
post ea uobis scientiã uindicate. Nec sta¬
tim absoluta ꝑfectio ẽ. siquis suꝑ hume¬
rale & rationale habeat: nisi hex ipsa in¬
ter se forti conpagine solidentur: & sibi in¬
uicem nexa sint. ut & oꝑa rationi: & ratio
oꝑib hereat. & his p̃cedentib: doctrina
seͥquatur & ueritas. Quattuor elem̃ta deqͥb
supra drcimus. & duos lapides uel onichino̾
uel smagragdinos. & gemmas.xii. que po¬
nuntur inrationali. si e̾e̾t tempus ut dis¬
cuterẽ : singuloriq naturas & causas tͥ expo¬
nerẽ: ut quid unus qͥsq ualeat. & quomodo
uirtutib singulis conꝑatur : plenius que¬
epiphanus egregium suꝑ hoc uolumen
edidit. Qd silegere uolueris: plenissimã
scientiã consequeris. Ego ĩa m̃surã epłe
excedere me intellego : & excipientis ceraᷤᷤ
uideo ee cõpletas. Unde adreliqua tran¬
seo: ut tandẽ finiatur oratio. Lanimina

Expanded text:
iustitia et fructus uitae aeternae metite, et iustitia et fructus uitae aeternae metite, et postea uobis scientiam uindicate. nec statim absoluta perfectio est, si quis superumerale et rationale habeat, nisi haec ipsa inter se forti conpage solidentur et sibi inuicem nexa sint, ut et opera rationi et ratio operibus haereat et his praecedentibus doctrina sequatur et ueritas. Quattuor elementa, de quibus supra diximus, et duos lapides uel onychinos uel zmaragdinos et gemmas duodecim, quae ponuntur in rationali, si esset tempus, ut discuterem singulorumque naturas et causas tibi exponerem et, quid unusquisque ualeat, et, quomodo uirtutibus singulis conparetur — eEpiphanius egregium super hoc uolumen edidit, quod si legere uolueris, plenissimam scientiam consequeris —: ego iam mensuram epistulae excedere me intellego et excipientis ceras uideo esse conpletas; unde ad reliqua transeo, ut tandem finiatur oratio. lamina
Abbreviated transcription (Latin):
& inquattuor singula. Onde & ina nꝰaocic
& a Aneeia id est doctrina. & ueritas inpec¬
tore sacerdotis ẽ. Cum eñi indutus quis
fuerit ueste multiplici: consequens ẽ. ue¬
ritatẽ qua corde retinet sermone ꝓferre:
& obid inrationali ueritas ẽ. id est scientu:
ut nouerit que docenda ft̃ : & manifesta¬
tio atq doctrina. ut possit instruere alios
qͦd m̃te concepit. Ubi st̃ qui innocentiã
sacerdoti dicunt posse suffictre: Hetus lex
noue congruit: id ipsum moyses qđ apłs.
Ille sacerdotis scientiam ornat indum̃tis:
iste timotheum. & titum instruit discipli¬
nis. Sea & ipse uestim̃toꝵ ordo p̃cipuus.
legamus leuiticum ñ prius rationale. &
sicꝰ suꝑ humerale: sed ante suꝑ humerile.
Prius faciamus. & sic doceamus : ne doctrĩ¬
ne auctoritas cassis oꝑib destruatur. Hoc
ẽ. qͦd inꝓpłia legimus. Seminate uobis in
iusticia: & metite frum̃tũ uitȩ. inluminate
uobis lum̃ scientie. Primũ seminate in

Expanded text:
et in quattuor singula; unde et δήλωσις et in quattuor singula; unde et δήλωσις et άλήΥεια, id est doctrina et ueritas. in pectore sacerdotis est. cum enim indutus quis fuerit ueste multiplici, consequens est ueritatem, quam corde retinet, sermone proferre. et ob id in rationali ueritas est, id est scientia, ut nouerit, quae docenda sint, et manifestatio atque doctrina, ut possit instruere alios, quod mente concepit. ubi sunt, qui innocentiam sacerdotis dicunt posse sufficere? uetus lex nouae congruit: id ipsum Moyses, quod apostolus. ille sacerdotis scientiam ornat in uestibus, iste Timotheum et Titum instruit disciplinis. sed, et ipse uestimentorum ordo praecipuus. legamus Leuiticum: non prius rationale et sic superumerale, sed ante superumerale prius facimus, sic docemus, ne doctrinae auctoritas cassis operibus destruatur. hoc est, quod in propheta legimus: seminate uobis in iustitia et metite fructum uitae; inluminate uobis lumen scientiae. primum seminate in
Abbreviated transcription (Latin):
tionale conpatur. ut ñsit laxum. nec dissolutũ.
sed hereant sibi in uicẽ & aucilio sint. Patio¬
& eñi oꝑib: õꝑatio ratione indigent: ut qͦd
mente ꝑcipimus : oꝑe ꝑpetremus. Duoq lapidẽ
tenentur legis uniũsa mysteria. Indextra sp̃s: in
leua littera ẽ. ꝑlitteras ad uerba descendimus:
ꝑuerba uenimus ad sensum. Qũa puleker or¬
do. & exipso habitu sacram̃ta demonsirans. In hui¬
meris oꝑa sunt: inpectore ratio: Unde & pectus¬
culum comedunt sacerdotes: Poc aut̃e rationale:
duplex. ẽ. aꝑtum & absconditũ: simplex & mys¬
& quattuor ordines: Quos quattuor puto esse
uirtutes. prudentiã. fortitudinẽ. & iusticiã. tẽ¬
perantiã. quȩ sibi herent inuicẽ : & dũ mutuo
miscentur: Auodenarium numerũ efficiunt:
hel quattuor exiangłia: que in apocali psim
describuntur plena oculis. & dñi luce radi¬
antia mundũ inluminant. Inimo quattuor

Expanded text:
tionali copulatur, ut non sit laxum nec dissolutum, tionali copulatur, ut non sit laxum nec dissolutum, sed haereant sibi inuicem et auxilio sint. et ratio enim operibus et opera ratione indigent, ut, quod mente concipimus, opere perpetremus. duoque lapides tenentur legis uniuersa mysteria: in dextris spiritus, in laeuis littera est; per litteras ad uerba descendimus, per uerba uenimus ad sensum. quam pulcher ordo et ex ipso habitu sacramenta demonstrans! in umeris opera sunt, in pectore ratio; unde et pectusculum comedunt sacerdotes. hoc autem rationale duplex, apertum et absconditum, simplex et myset quattuor ordines. quas quattuor puto esse uirtutes: prudentiam, fortitudinem, iustitiam, temperantiam, quae sibi haerent inuicem et, dum mutuo miscentur, duodenarium numerum efficiunt, uel quattuor euangeliae quae in Apocalypsi describuntur plena oculis et domini luce radiantia mundum inluminant, in uno quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
in nouis utrib mititur. Qd aũt moyses lauat.
legis inditium. ẽ. Labent moysen & ꝓpħias. ip¬
sos audiant. & abadã usq add moysen. om̃s pec¬
cauerunt. Preceptis d̃ĩ lauandi sumus. & cũ con
parati ad indum̃tũ xp̃i tunigas pellicias de̾po¬
suerimius: Tc̃ induenur ueste nichil inse mor¬
tis habente. sed tota candida: ut de baptis mo
consurgentes. cingamus lumbos inueritate.
& tota pristinoꝵ peocatoꝵ turpitudo cęletur.
Unde & dauid. Beati quoꝵ remisse st̃ iniqui¬
tates. & quoꝵ tectasunt peccata. Post femina¬
lia & lineam tunicam: induim᷑ iacinthio
uestim̃to. & incipimus deterrenis ad alta con¬
scendere. Rec ipsa iacinthina tunica. abex.
ꝓpͥe pontificis est: significatq rationẽ subli¬
mium ñpatẽre om̃ib sed maiorib atq ꝑfec
orum ablutio peccatoꝵ. baptismi gr̃a doctrina
secrecior: nisi habuerimus & oꝑa. Unde sub¬
uingitur. Ꝙ ephod. id est. suꝑ humerale qͦd ra¬

Expanded text:
in nouis utribus mittitur. quod autem Moyses lauat, in nouis utribus mittitur. quod autem Moyses lauat, legis indicium est: habent Moysen et prophetas, ipsos au d iant, et ab Adam usque ad Moysen omnes peccauerunt. praeceptis dei lauaudi sumus et, cum parati ad indumentum Christi tunicas pellicias deposuerimus, tunc induemur ueste linea nihil in se mortis habente, sed tota candida, ut de baptismo consurgentes cingamus lumbos in ueritate et tota pristinorum peccatorum turpitudo celetur. unde et Dauid: beati, quorfim remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Post feminalia et lineam tunicam induimur hyacinthino uestimento et incipimus de terrenis ad alta conscendere. haec ipsa hyacinthina tunica — a Sepproprie pontificis, significans rationem sublimium non patere omnibus, sed maioribus atque perorum ablutio peccatorum, baptismi gratia, doctrina secretior, nisi habuerimus et opera. unde iungitur et ephod, id est superumerale, quod ra
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ ꝓ liberis ac parentib & ꝓpinquis: sed ꝓcunc¬
ta ereatura. & uoce & habitu p̃caretur. Teu¬
gius expositionẽ. hebraic̃a: & infinitã sensuĩ
siluam alteri tempori reseruantes. queda future
domus strauimus fundam̃ta. Defeminalibus
lineis & hoc solent dicere. Ratio seminũ et
generationis ad carnẽ ꝑtinens: terrȩ ꝓxima
deputatur. Unde & addã loqͥtur &s. Terra es.
& interrã ibis. Causas que huiꝰ rei quomͦ de
paruulo semine & fedissimis initiis. tanta uł
hominũ uł diũsarum rerũ pulchritudo nas¬
catur. e̾e̾. obuolutas: & humanis oculis ñ patł¬
re. Legimus in leuitico. uicta p̃ceptũ di.o
ꝯoysen lauisse a aron & filios eiꝰ. lam tunc pur¬
gationẽ mundi & rerum om̃iũ sc̃itatẽ baptismi
sacram̃ta signabant. Non accipiunt uestes nisi
lotis prius sordib. nec ornantur ad sacra. nͥ in
xp̃o noui homines renascantur. Uinũ enĩ nouũ

Expanded text:
ut non pro liberis ac parentibus et propinquis; sed pro cuncut non pro liberis ac parentibus et propinquis; sed pro cuncta creatura et uoce et habitu precaretur. Tetigimus expositionem Hebraicam et infinitam sensuum siluam alteri tempori reseruantes quaedam futurae domus strauimus fundamenta. de feminalibus lineis hoc solent dicere: ratio seminum et generationis ad carnem pertinens terrae per eam deputatur — unde ad Adam loquitur deus: terra es et in terram ibis — causasque huius rei, quomodo de paruulo semine et foedissimis initiis tanta uel hominum uel diuersarum rerum pulchritudo nascatur, esse obuolutas et humanis oculis non patere. legimus in Leuitico iuxta praeceptum dei Moysen lauisse Aaron et filios eius: iam tunc purgationem mundi et rerum omnium sanctitatem baptismi sacramenta signabant. non accipiunt uestes nisi lotis prius sordibus nec ornantur ad sacra nisi in Christo noui homines renascantur; uinum enim nonum
Abbreviated transcription (Latin):
relinguentia: ad futura festinant. Qd aũt̃ sem
inmotu st̃: illud significant qͦd & phailosophi
suspicantur. currere mundũ suo ordine. &in¬
cessabiliter uelut rotã. in suo are torqueri.
Unde & rota in rota ẽ. id est tempus intẽpore.
& annus insem& ipsum reuoluitut: & ipse rotę
e le uant᷑ ad celum: & suꝑ christallũ thronꝰ.
ex saphiro ẽ. & suꝑ thronũ similitudo sedentiᷤ.
cuiꝰ inferiora ignea st̃. suꝑiora electrina:
ut demonstretur quȩ inferiora st̃. igne. & pus¬
gatione indigere. que sunsum. inconditionis sue
puritate ꝑsistere. & quomͦ hic in habitu sacerdo¬
tis auri lammina ẽ. desuꝑ. ita & in hiezechile
electrum inpectore & inuertice collocatur.
Iustum ergo erat sic̃ supra ex parte diximus. ut
pontifex di creaturarum om̃iũ typũ portans in
uestib suis. indicard cuncta indigere miscdia
cdi. d cũsacrificarde ei: expiaretur uniułis condito

Expanded text:
relinquentia ad futura festinant. quod autem semper relinquentia ad futura festinant. quod autem semper in motu sunt, illud significat, quod et philosophi suspicantur, currere mundum suo ordino et incessabiliter uelut rota in suo axe torqueri. unde et rota in rota est, id est tempus in tempore, et annus in semet ipsum reuoluitur et ipsae rotae eleuantur ad caelum et super crystallum thronus ex sapphiro est et super thronum simicujus inferiora ignea sunt, superiora electrina: ut demonstret quae inferiora sunt, igne et purgatione indigere: quae sursum, in conditionis suae puritate persistere. Et quomodo hic in habitu sacerdotis, auri lamina est desuper: ita in Ezechiele electrum in pectore, et in vertice collocatur . Justum ergo erat sicut supra ex parte diximus ut Pontifex Dei, creaturarum omnium typum portans in vestibus suis, INDICARET CUNCTA indigere misericordia Dei: et cum sacrificaret ei, expiaretur universalis conditio,
Abbreviated transcription (Latin):
doctrina uel ueritas. hoc ipsum signisicat.
qđ nuqũa indĩ ratione m̃datiũ sit. Sed & ipsa ue¬
ritas multis signis & argum̃tis mons tretur homi¬
nib & usq ad mortales ueniant. Unde factũ est:
ut rationẽ solis & lunȩ & anni & m̃siũ & tẽpoꝵ
& horaꝵ. tepestatum quoq serenitatis atq uen¬
toꝵ. & rerum om̃iũ nosceremus. Accipientes iñ¬
sitam ado sapientiã: & ipso habitatore atq doc¬
tore: domicilii sui nobis & fabrice sententiam
de monstrante. Suꝑ om̃ia cidaris & uita iac̾m¬
thina. celum monstrat. & auri lammina que
infronte pontificis. ẽ. inscriptũq nom̃ di uni¬
uersa que subter st̃. di arburio gubernari.
In ipsum ego puto subaliis nominib a inche¬
rubim & quattuor animalib figuratum. que
ita sibi ꝑmicta st̃ & herent. ut inuno inueni¬
antur & reliqua: & qͦd instanter ante se uadan
& ñ reũtant᷑. Labuntur enim temꝑa. & p̃terita

Expanded text:
doctrina uel ueritas, hoc ipsum significat, doctrina uel ueritas, hoc ipsum significat, quod numquam in dei ratione mendacium sit, sed et ipsa ueritas multis signis et argumentis monstretur hominibus et usque ad mortales ueniat. unde factum est, ut rationem solis ac lunae et anni et mensuum et temporum et horarum, tempestatum quoque, serenitatis atque uentorum et rerum omnium nosceremus accipientes insitam a deo sapientiam et ipso habitatore atque doctore domicilii sui nobis et fabricae scientiam demonstrante. super omnia cidaris et uitta hyacinthina caelum monstrat et auri lamina, quae in fronte pontificis est, inscriptumque nomen dei uniuersa, quae subter sunt, dei arbitrio gubernari. id ipsum ego puto sub aliis nominibus et in cherubin quattuor animalibus figuratum, quae ita sibi permixta sunt et haerent, ut in uno inueniantur et~reliqua, et quod instanter ante se uadant et non reuertantur; labuntur enim tempora et praeterita
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Duodecim lapides: uel ⁊odiacũ int̃¬
p̃tantur circulum. uel xii. menses: & sin¬
gulis uersiculis singula ad signant tẽꝑa.
& ternos deputant menses : Nec alicui
gentilis uideatur expositio ñ enim si cęles
tia & dĩ dispositionẽ idoloꝵ nominib
infamarunt. idcirco di neganda ẽ. pro¬
uidentia. qu& certa lege currit & fertur.
& regit om̃ia. E iiob arcturũ. & orionẽ.¬
& mazurotk̾. hoc ẽ. zodiã cũ circulũ. &
cetera astroꝵ nomina legimus: ñ qͦ eadem
a pud hebreos uocabula sint: sed quo nos ñ
possumus quȩ dicuntur. nͥ consuetis uocib
intelligere: Pulchre aũt hoc ipsum qđ m
medio ẽ. appellatur rationale. ratione
enĩ cuncta st̃ plena: & terrena herent oe¬
lestib. Inmoratio terrenoꝵ & feporum
caloris & frigoris & duplex inter utrumq
temperies: deceli cursu & ratione descen¬
dit. Unde & rationale cũ ephotad fortuis
stringitur. Porro qͦd dicitur inipso rati¬

Expanded text:
ntis. duodecim lapides uel zodiacum intentis. duodecim lapides uel zodiacum interpretantur circulum uel duodecim menses et singulis uersiculis singula adsignant tempora et his ternos deputant menses. nec alicui gentilis uidTIA et Dei dispositionem, idolorum nominibus infamarunt, idcirco Dei est neganda prouidentia, quae certa lege cumt et fertur et regit omnia. nam et in Iob arcturum et Oriona et mazuroth, hoc est zodiacum circulum, et cetera astrorum nomina legimus, non quo eadem apud Hebraeos uocabula sint, sed quo nos non possumus, quae dicuntur, nisi consuetis uocibus intellegere. pulchre autem hoc ipsum, quod in medio est, appellatur rationale; ratione enim cuncta sunt plena et terrena haerent caelestibus, immo ratio terrenorum et temporum, caloris et frigoris, et duplex inter utrumque temperies de caeli cursu et ratione descendit; unde et rationale cum ephod fortius stringitur. porro, quod dicitur in ipso rati
Abbreviated transcription (Latin):
a capite usq ad talos ueniens indicat aer̃ẽ
decelis usq ad terrã fusum. Mala autẽ
punica & tintinabula in inferiorib posi¬
ta fulgura tonitruaq demonstrant: siue
terram & aqũa. & om̃iũ elementoꝵ inter
se consonantiã: & sic sibi uniũsa ꝑplexa.¬
.I. colligata ut insingulis om̃ia repperi¬
antur. Qd aute supra dicti colores auro
intexti ia significari uolunt. qͦd uitalis
calor &diuini sensus ꝓuidentia uniũ¬
sa penetret: Suꝑ humerale & duos lapi¬
des uel smaragdines uel onichanos. qui
de suꝑ sint & utrumq humerũ tegant.
aduo emisperia int̃prȩtantur.: quoꝵ aliud
suꝑ terram: aliud sub terra sit. suie solem
& limã quȩ desuper rutilant. Doñã illam
que sacerdotis pectus artatur. & linea tum¬
ca. id est terrea constringitur : int̃p̃tant᷑
oceanum. Rationale in medio positũ. t̃rã
edisserunt: quȩ ad instar puncti. licet oĩa
inse habeat: tam̃ acunctis uallat᷑ elem̃¬

Expanded text:
a capite usque ad talos ueniens indicat aerem a capite usque ad talos ueniens indicat aerem de caelis usque ad terram fusum. mala autem Punica et tintinabula in inferioribus posita fulgura tonitruaque demonstrant siue terram et aquam et omnium elementorum inter se consonantiam et sic sibi uniuersa perplexa, ut in singulis omnia repperiantur. quod autem supra dicti colores auro intexti sunt, id significari uolunt, quod uitalis calor et diuini sensus prouidentia uniuersa penetret. superumerale et duos lapides uel zmaragdinos uel onychinos, qui desuper sint et utrumque umerum tegant, duo hemisphaeria interpretantur, quorum aliud super terram, aliud sub terra sit, siue solem et lunam, quae desuper rutilant. zonam illam, qua sacerdotis pectus artatur et linea tunica, id est terra, constringitur, interpretantur oceanum. rationale in medio positum terram edisserunt, quae instar puncti, licet omnia in se habeat, tamen a cunctis uallatur eleme
Abbreviated transcription (Latin):
quanta maiestas erit inthesauro qui in¬
trinsecus latet: Dicamus igitur prius:
qd ab hebreis accepimus. & uixta morẽ
morẽ nr̃m. spiritali post ea intellegentie
uela pandamus. Quattuor colores. ad qua¬
tuor elem̃ta referunt: ex quib uniuersa
subsistunt. Byssus terre deputatur. quia
ex terra ginnitur. Purpura mari: qr ex eiꝰ
cocleolis tingitur. Iacinctus aeri. ꝓpt̃
coloris simitudinẽ. Coccus igni & & aeri:
terp̃tatus ẽ. Pro cocco iuxta latinũ eloqͥ¬
um. Apud hebreos. tolach. id est uer¬
miculus scribitur. & iustum e̾ẽ cõmemo¬
rant: ut pontifex creatorẽ ñ solum pro
isrł. sed ꝓ uniũso mundo rog&: Siquid̾e
ex t̃ra. & aqua. & aere. & igne: mundus
iste consistit: & hȩc elem̃ta sint om̃rũ.
unde pͥmũ lineum uestim̃tũ t̃ram
significat. scđ̃m iacinthinũ. aerẽ incolore
demonstrans. qr deterrenis paulatim adex¬
celsa sustollimut: & ipsa uestis iacinthina:

Expanded text:
quanta maiestas erit in thesauro, qui inquanta maiestas erit in thesauro, qui intrinsecus latet! dicamus prius, quod ab Hebraeis accepimus, et iuxta morem nostrum spiritali postea intellegentiae uela pandamus. quattuor colores ad quattuor elementa referunt, ex quibus uniuersa subsistunt — byssus terrae deputatur, quia ex terra gignitur, purpura mari, quia ex eius cocleolis tinguitur, hyacinthus aeri propter coloris similitudinem, coccus igni et aetheri, tus est, pro cocco iuxta Latinum eloquium apud Hebraeos \'tolath\', id est uermiculus —, et iustum esse commemorant, ut pontifex creatoris non solum pro Israheli, sed pro uniuerso mundo roget, si quidem ex terra et aqua et aere et igne mundos iste consistat et haec elementa sint omnium. unde primum lineum uestimentum est terram significans, secundum hyacinthinum aerem m colore demonstrans, quia de terrenis paulatim ad excelsa sustollimur, et ipsa uestis hyacinthina
Abbreviated transcription (Latin):
rentq & inracionali supra duos maiores
anulos qui uncinis suꝑ humeralis aureis
necterentur. & deorsum alios duos. Nam
postͣergum insuꝑ humerali contra pecꝰtus
& stomachum: ex utroq latere erant anu¬
li aurei: qui cathenis cum rationalis infe¬
riorib aureis iungebantur: atq ita fiebat.
ut astringeretur & rationale suꝑ humerali.
& suꝑ humerale rationali: ut una textura
contra uidentib putaretur. Octaua ẽ
lanimina aurea id est. siszaab. in qua
scriptũ ẽ. nom̃ dĩ hebraicis quattuor lit¬
teris. lod. he. uau. he. qđ apud illos in¬
effabile nuncupat᷑. Eec suꝑ pilleolũ line¬
um & cõmune om̃tũ sacerdotum. Inponti¬
fice plus additur ut infronte uitta iacin¬
tina constringatur: totãq pontificis pul
chritudinẽ dĩ uocabulũ coronet & ꝓtegat.
Diex imus quȩ uel cõmimia cũ sacerdotib:
quȩ specialia pontificis uestim̃ta sint. Q
si tanta difficultas fuit inuasis fictilib :

Expanded text:
rentque et in Rationali supra duos majores rentque et in Rationali supra duos majores annulos, qui uncinis Superhumeralis aureis necterentur, et deorsum alios duos: nam post tergum in Superhumerali contra pectus et stomachum, ex utroque latere erant annuli aurei, qui catenis cum Rationalis inferioribus annulis jungebantur: atque ita fiebat, ut astringeretur et Rationale Superhumerali, et Superhumerale Rationali, ut una textura contra videntibus putaretur. 18. Octava est lamina aurea, id est, SIS ZAAB, in qua scriptum est nomen 366 Dei Hebraicis quatuor litteris JOD, HE, VAV, HE, quod apud illos ineffabile nuncupatur. Haec super pileolum lineum et commune omnium Sacerdotum, in Pontifice plus additur, ut in fronte vita hiacynthina constringatur, TOTAMQUE Ponchritudinem dei uocabulum coronet et protegat. Didicimus, quae communia cum sacerdotibus, quae specialia pontificis uestimenta sint, et, si tanta difficultas fuit in uasis fictilibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ponatur: nisi forte ipse ẽ. alio. nomine ligi¬
rius. Scrutans eos qui delapidũ atq gẽmaꝵ
scripsere naturis : ligirium inuenire ñpotui.
Insingulis lapidib scdm aetates xii. tribu¬
um. sculpta sunt nomina I os lapides in
diademate principis tyri. & in apocalipsi
iohuis legunus : dequib ex truitur cęlestis hie¬
rusalẽ: & subhorum nominib & speciȩ. uir¬
tutum uel ordo uel diũsitas indicatus. E qua¬
tuor rationalis angulos quattuor anulist̃
aurei: habentes contra se insuꝑ humerali
alios quattuor. ut cũ appositũ fuerit. Ao¬
fon. in loco qũe ephod dicimus derelictũ.
anulus ueniat contra anulũ. & mutuo
sibi uit tis copulent᷑ iacin᷑ nis. Porro ne
magnitudo & pondus lapidum contexta
stamina rumperent: auro ligati st̃. atq
conelusi. Nec sufficit hoc adfirmitatem:
nisi & cathete exauro fierent. que obpul¬
critudinẽ fistulis aureis tegerentur. habe¬

Expanded text:
n ponatur: nisi forte ipse est alio nomine ligun ponatur: nisi forte ipse est alio nomine ligurius. Scrutans eos qui de lapidum atque gemmarum scripsere naturis, ligurium invenire non potui. In singulis lapidibus secundum aetates duodecim tribuum sculpta sunt nomina. Hos lapides in diademate principis Tyri, et in Apocalypsi Joannis legimus, de quibus extruitur coelestis Jerusalem : et sub horum nominibus et specie, virtutum vel ordo, vel diversitas indicatur. Per quatuor Rationalis angulos, quatuor annuli sunt aurei, habentes contra se in Superhumerali alios quatuor, ut cum appositum fuerit λόγιον in loco, quem in Ephod diximus derelictum, annulus veniat contra annulum, et mutuo sibi vittis copulentur hiacynthinis. Porro ne magnitudo et pondus lapidum contexta stamina rumperet, auro ligati sunt atque conclusi: nec suffecit hoc ad firmitatem, nisi et catenae ex auro fierent, quae ob pulchritudinem fistulis aureis tegerentur, habe
Abbreviated transcription (Latin):
inhumeris. Septimũ uestim̃tũ ẽ: mensura par¬
uulum: sed cunctis supradictis sacratius. Intende
queso animo: ut quȩ dicuntur intelligas. hebr¬
aice uocatur osen. grece. Ao ION. nos ratio¬
nale possumus appellare. ut ex ipso statim no¬
mine scias mysticum ẽẽ qͦd dicitur. Pannus ẽ.
breuis exauro: & quattuor textus coloribus.
Noc ẽ. hisdem quib & suꝑ humerale. habens
magnitudinẽ palmi ꝑ quadrum. & duplex
ne facile rumperetur. Intexti sunt eñi ei xcii.
lapides mire magnitudinis & p̃tii. ꝑ quattuor
ordines: ita ut insingulis uersiculis terni lapi¬
des collocentur: Inprimo ordine sardius. topa¬
rius. smaragdus. ponitur. Symmacus dissen¬
tit insmaragdo. cerauniũ ꝓ eo transferens. In
scd̃o: carbunculus. saphirus. iaspis. Intercio:
ligu̾rius. achates. ametistus. In quarto: chty¬
solitus. onichinus. berillus Satisq miror: cur
iacinctus p̃ciosissimus lapis. in horũ numero¬

Expanded text:
in humeris. 16. Septimum vestimentum est mensura parin humeris. 16. Septimum vestimentum est mensura parvulum, sed cunctis supra dictis sacratius. Intende, quaeso, animum, ut quae dicuntur, intelligas. Hebraice vocatur HOSEN, Graece autem λόγιον, nos Rationale possumus appellare, ut ex ipso statim nomine scias mysticum esse quod dicitur. Pannus est brevis ex auro et quatuor textus coloribus, hoc est, iisdem quibus et Superhumerale, habens magnitudinem palmi per quadrum; et duplex, ne facile rumpatur. Intexti sunt enim ei duodecim lapides mirae magnitudinis atque pretii per quatuor ordines: ita ut in singulis versiculis 365 terni lapides collocentur. In primo ordine sardius, topazius, smaragdus ponitur. Symmachus dissentit in smaragdo, ceraunium pro eo transferens. In secundo carbunculus, sapphirus, jaspis. In tertio ligurius, achates, amethystus. In quarto chrysolithus, onychinus, berillus. Satisque miror cur hiacynthus pretiosissimus lapis in horum numero no
Abbreviated transcription (Latin):
simplex & lineum. Auri lammine id est br̃ag¬
tee. mira tenuitate tenduntur. ex quib secta
fila torquentur. cũ subtemine trium coloꝵ.
lacincti. cocci. purpurȩ. & cum stamine byssi¬
no. &. efficitur palliolũ mire pulchritudinis.
ꝑstringens fulgore oculos. cara callarũ: immodũ.
sed absq cucullis contra pectus: nichil contertũ¬
est: & locus futuro rationali derelictus. & inutro¬
q humero hab& singulos lapides clusos adstri¬
ctos auro. qui hebraiee dicuntiur: soomab aquila
smaragdi tranfferunturs Iosephus sardonicos
uocat: cum hebreo aquilaq consentiens: ut uel
colorẽ lapidum: uel patriam depatria de mons¬
t᷑r&. & insingulis lapidib: sena patriarcharum
nomina sunt. quib israheliticus popłs diuidit᷑.
Indextro humero maiores filii iacob: in leuo mi¬
nores scripti sunt: ut pontifex ingrediens sc̃asc̃oꝵ
nomina popłi proquo rogaturus ẽ dñm. porta

Expanded text:
simplex et lineum. auri laminae, id est bratsimplex et lineum. auri laminae, id est bratteae, mira tenuitate tunduntur, ex quibus secta fila torquentur cum subtemine trium colorum, hyacinthi, cocci, purpurae, et cum stamine byssino, et efficitur palleolum uermiculatae pulchritudinis perstringens fulgore oculos in modum caracallarum, sed absqest, et locus futuro Rationali derelictus. In utroque humero habet singulos lapides clausos et astrictos auro, qui Hebraice dicuntur SOOM: ab Aquila ginta smaragdi transferuntur: Josephus sardonychas vocat, cum Hebraeo Aquilaque consentiens: ut vel colorem lapidum, vel patriam demonstraret. Et in singulis lapidibus sena Patriacharum nomina sunt, quibus Israeliticus populus dividitur. In dextro humero majores filii Jacob, in laevo minores scripti sunt: ut Pontifex ingrediens Sancta Sanctorum, nomina populi pro quo rogaturus est Dominum, portet
Abbreviated transcription (Latin):
ditur pontifex in sc̃a sc̃oꝵ. totus uocalis in¬
cedat: statim moriturus sihoc ñ fecerit. Sex¬
tum uestim̃tum: qͦd hebralea lingria dicitur
ephod: septuaginta e nobasiaa. id est suꝑ¬
humerale appellant: aquila. efen HyNa¬
ponemus nomine. & tibicumq in exodo uel
leuitico suꝑ humerale legitur. sciamus apud
liebreos ephod appellari. Eoc autẽ e̾ẽ pontificĩ
uestim̃tum & in quadã epła scripsꝑsse me. me¬
mini: & om̃ĩs scriptura testatur. sacrum qͥd
esse : & solis conueniens pontificib: nec statĩ
illud occurrat. qͦd samuel qui leuita fuit scri¬
bitur in regnoꝵ libro primo habuisse ȩtatis
adhuc paruule ephod bad: id est super¬
haumerale lineum: cũ dauid quoq ante ard̃a
dñi ideni portasse referatur. Aluid. ẽ enim
ex quattuor supra dictis colorib id est. iacinc¬
tͥo. brsso. cocco. purpura. & ex auro habere
contextum: aliud insimilitudine sacerdotũ.

Expanded text:
ditur Pontifex in Sancta Sanctorum, totus vocalis inditur Pontifex in Sancta Sanctorum, totus vocalis incedat, statim moriturus, si hoc non fecerit. 15. Sextum est vestimentum, quod Hebraica lingua dicitur EPHOD. Septuaginta ἐπωμίδα, id est, superhumerale appellant. Aquila ponimus nomine. Et ubicumque in Exodo, sive in Levitico superhumerale legitur, sciamus apud Hebraeos Ephod appellari. Hoc autem esse Pontificis uestirnentum et in quadam epistula scripsisse me memini et omnis scriptura testatur sacrum quid esse et solis conueniens pontificibus. nec statim illud occurrat, quod Samuhel, qui Leuita fuit, scribitur in Regnorum libro primo habuisse aetatis adhuc paruulae ephod bad, id est superumerale lineum, cum Dauid quoque ante arcam domini idem portasse referatur. aliud est enim ex quattuor supra dictis coloribus, id est hyacintho, bysso, cocco, purpura et ex auro habere contextum, aliud in similitudinem sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
ci & nr̃i taram. non nulli galerã uocant.
Non habo acumen insummo: nec totũ usq
ad comas caput tegit: sed tertiã partẽ a fron¬
te inoꝑtam relinquit. atq ita inoccipitio
capite. Est aut̃ byssinum. & sic fabre oꝑtum
linteolo: ut nulla acus uestigia forisecus
pareant. Nis quattuor uestim̃tis id est femi¬
nalib. tunica linea. cingulo. qđ purpura
cocco bysso retorta iacincthoq contexitur.
& pilleo dequo nc̃ diximus: tam sacerdotes.
quam pontifices utuntur. Reliqua quat¬
tuor. ꝓpriȩ pontificum sunt: quoꝵ primũ
ẽ. mail : id est tunica talaris. tota iacine¬
tina. ex laterib eiusdẽ coloris. ad sutas ha¬
bens manicas: & insuperiore parte qua collo
induitur. aꝑta: qͦd uulgo capitium uocant:
oris firmissimis exse textis. ne facile rumpant᷑
In extrema uero parte ind est. adpedes : septu¬
aginta duo sunt tintinabula. & totidẽ mala.
hisdem conterta colorib: Supra cingulo
tintinabula uestib abpositast̃. ut cũ ingre¬

Expanded text:
ci et nostri tiaram, nonnulli galerum uocant. non habet acumen in summo nec totum usque ad comas caput tegit, sed tertiam partem a fronte inopertam relinquit atque ita in occipitio capite. est autem byssinum et sic fabre opertum linteolo, ut nulla acus uestigia forinsecus pareant. His quattuor uestimentis, id est feminalibus, tunica linea, cingulo, quod purpura, cocco, bysso hyacinthoque contexitur, et pilleo, de quo nunc diximus, tam sacerdotes quam pontifices utuntur. reliqua quattuor proprie pontificum sunt, quorum primum est \'mail\', id est tunica talaris, tota hyacinthina, ex lateribus eiusdem coloris adsutas habens manicas et in superiori parte, qua collo induitur, aperta, quod uulgo capitium uocant, oris firmissimis et ex se textis, ne facile rumpantur. in extrema uero parte, id est ad pedes, septuaginta duo sunt tintinabula et totidem mala Punica isdem contexta coloribus, quibus supra cingulumtintinnabula vesti apposita sunt, ut cum ingre
Abbreviated transcription (Latin):
nudoꝵ celeritate discurrant. Tertiũ ge¬
nus ẽ. uestim̃ti: qͦd illi appellant ab an&h.
Nos cingulum & balteum uel zonam
possumus dicere: Babilonii nouo uoca¬
bulo hemian uocant. Diuersa uocabula
ponimus: nequis err& in nomine: Hoc ein¬
gulum: insimilitudinẽ pellis colubri qua
Est autẽ subtemine cocci purpurei iacine¬
ti: & stamine byssino. ob decorẽ & fortitu¬
dinem. Atq ita poluita arte distinctũ.
ut diuersos flores ac gemmas artificis ma¬
nu ñ textas. sed additas arbitreris. Lineã
tunicam dequa supra diximus : int̾um¬
bilicũ & pertus hoc stringunt baltheo:
qui quattuor digitoꝵ habens latitudinẽ.
& ex una parte ad crura dependens cũ
ad sacrificia cursu & expeditione opus
ẽ. inleuum humerum retorquetur.
Quartum genus. ẽ. uestim̃ti: rotundũ
pilleolum. quale pictum in ulixeo con¬
spicimus: quasi spera media sit diuisa.
&r pars una ponatur incapite. Hoc gre¬

Expanded text:
nudorum celeritate discurrant. Tertium genudorum celeritate discurrant. Tertium genus est \'uestimenti, quod illi appellant cabaneth\', nos cingulum uel balteum et zonam possumus dicere, Babylonii nouo uocabulo \'hemian\' uocant. diuersa uocabula1 ponimus, ne quis erret in nomine. hoc cingulum in similitu- j dinem pellis colubri, qua est autem subtemine cocci, purpurae, hyacinthi et stamine byssino ob decorem et fortitudinem atque. ita polymita arte distinctum, ut diuersos flores et gemmas artifici manu non textas sed additas arbitreris. lineam tunicam, de qua supra diximus, inter umbilicum et pectus hoc stringunt balteo, qui quattuor digitorum habens latitudinem et ex magna parte ad crura dependens, cum ad sacrificia cursu et expeditione opus est, in laenum umerum retorquetur. Quartum genus est uestimenti rotundum pilleolum, quale pictum in Ulixe conspicimus, quasi sphaera media sit diuisa et pars una ponatur in capite; hoc Gr
Abbreviated transcription (Latin):
plus intellegitur qđ oculis uidetur quã qđ
aure ꝑcipitur. Nec feminalia de bisso retor¬
ta. ob fortitudine solere contexi. & post quã
inscisa fuerint: acu consui Non eni posse
intela nuuiscemodi fieri: Sed̾a ex lino tu¬
nica. ẽ. poderis: id ẽ. talaris. duplici sindone:
quã & ipsam iosephus byssinã uocat. appella¬
turq cotonaph. idest. XITCO N. qͦd hebreoꝵ
sermone inlineam uertitur. Hec adher& corꝑi.
& ita arta ẽ. &strictis manicis: ut nulla om¬
mino inueste sit ruga. &usq ad erura des¬
cendat Uolo ꝓlegentis facilitate abuti sermo¬
ne uulgato. solent militantes habere lineas.
quas camisias uocant. sic aptas menbris. &
astrictas corporib: ut expediti sint. uel
adcursum. uel ad p̾lia dirigendo iacula.
teuendo clipeo. ense librando. & quocũq
necessitas traxerit. Ergo & sacerdotes pa¬
rati inministeruim dĩ: utunt᷑ hac tuni¬
ca: ut habentes pulchritudine uestim̃toꝵ

Expanded text:
plus intellegitur, quod oculis uidetur, quam, quod plus intellegitur, quod oculis uidetur, quam, quod aure percipitur — haec feminalia de bysso retorta ob fortitudinem solere contexi et, postquam incisa fuerint, acu consui; non enim posse in tela huiusce modi fieri. Secunda ex lino tunica est poderes, id est talaris, duplici sindone, quam et ipsam Iosephus byssinam uocat, appellaturque \'cotonat\', id est λιτών, quod Hebraeo sermone in lineam uertitur. haec adhaeret corpori et ita arta est et strictis manicis, ut nulla omnino in ueste sit ruga et usque ad cruraĮ descendat. uolo pro legentis facilitate abuti sermone uulgato: solent militantes habere lineas, quas camisas uocant, sic aptas membris et adstrictas corporibus, ut expediti sint ucl ad cursum uel ad proelia, dirigendo iaculo, tenendo clipeo, ense librando et quocumque necessitas traxerit. ergo et sacerdotes parati in ministerium dei. utuntur hac tunica, ut habentes pnlchritudinem uestitorum