comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& impletũ est hoc qͦd scriptũ ẽ ingentib
suꝑponent᷑ tibi. & capieris babylon et
non cognosces. Utinã caꝑetur babylon: et
ꝑ singłos nrm. Ex anteriorib aut̃ potest
intelligi captiuitas babylonis. qͦmo capta
subũtit᷑. suffodit᷑. desolatur. ut nichil
in nob̃ resideat confusionis. Et capieris
babylon et ñ cognosces. inuenta es et com¬
p̃heusa. qr dño restitisti. Ergone sola
dũ creatore deserto idola uenerate sunt.
dño restitert̃ : An figuralit̾ dicit omnẽ
animã contrariã hierusalẽ uisioni pacis.
babylonẽ eẽ: Unde et scĩ in hierusalẽ.
peccatores in babylonia erant. Et si pec¬
cabant ierosolunite mittebant᷑ in ba¬
bylonem: & si conuertebant᷑ ad peniten¬
tiam in babylone consistentes. iterum re
ñ subicit᷑. neq enĩ potest. Et inuenta ẽ¬

Expanded text:
est hoc quod scriptum est: In gentibus superponentur tibi, et capieris, Babylon, et non cognoscis. Utinam caperetur Babylon et per singulos nostrum. Ex anterioribus autem potest intelligi captivitas Babylonis, quando capta suffoditur, subvertitur, desolatur, nihil in nobis resideat confusionis. Et capieris, Babylon, et non cognoscis; inventa es, et comprehensa, quia Domino restitisti. Ergone sola dum, creatore deserto, idola veneratae sunt; Domino restiterunt? An figuraliter dicit omnem animam contrariam Jerusalem, id est visioni pacis, Babylonem esse. Unde et Sancti in Jerusalem, peccatores in Babylone erant. Etsi peccabant Jerosolymitae, mittebantur in Babylonem, et sic convertebantur ad poenitentiam in Babylone consistentes. Sancti vern subjicitur, neque enim potest non inventa
Abbreviated transcription (Latin):
dicendũ. diabolum unuierse t̃re malleũ ẽẽ. non
celi malleũ. Neq enĩ tenuiori substantiae conuenit
malleus. s crassiori. Si portas unaginẽ terreni.
malleus te qi t̃renꝰ es ꝑeutit. Si peccas. tra es. et
u t̾rã uadis. experieris malleũ uniu̾sȩ terre etiã
in te oꝑantem. luxta istũ intellectũ. illud quoq
aninadũtendũ ẽ. uniũse terrȩ malleũ qui aduer¬
sum cuncta t̾rena potentiã suã exerceat diabolũ
esse. Posse autẽ etiã nunorẽ in alleũ intelligi qͥ non
uniũsȩ cerre sit malleus. s illiꝰ ut ita dicam. et
ullius partis c̃re. Et quidẽ cũ una aliqua contra¬
ria fortitudo michi repugnat & colluctat᷑ mecũ
ñ ualens cũ uniũsis simul hominib congredi. ut
zabulus: tc̃ ẽ quidẽ malleus in me. s ñ uniu̾se
terre malleus. uerũ ut ita dicã. meę tantum
mallens t̃re. Confracto uͦ ⁊ contrito malleo uniũse

Expanded text:
dicendum, Zabulum universae terrae malleum esse, non dicendum, Zabulum universae terrae malleum esse, non coeli malleum. Neque enim tenuiori substantiae convenit malleus, sed crassiori. Si portas imaginem terreni, malleus te, quia terrenus es, percutit; si peccas, et terra es, et in terram ibis, experieris malleum universae terrae et in te operantem. Juxta istum intellectum, illud quoque animadvertendum est, universae terrae malleum, quia adversum cuncta terrena potentiam suam exerceat, Zabulum esse: posse autem etiam minorem malleum intelligi, qui non universae terrae sit malleus, sed illius, ut ita dicam, et illius partis terrae. Et siquidem una aliqua contraria fortitudo mihi repugnat, et colluctatur mecum, non valens cum universis simul hominibus congredi, ut Zabulus: tunc est quidem malleus in me, sed non universae terrae malleus; verum, ut ita dicam, meae tantum malleus terrae. Confracto autem et contrito malleo universae
Abbreviated transcription (Latin):
uicideris. scito malleũ diabolũ esse. & mal¬
leatorem eũ ꝑ quẽ te diabolus insequit᷑.
uelut in ꝓditione saluatoris. malleus dia¬
bolus. malleator iuidas fuit. Et multi
erant malleatores in tempore illo qͦ pasus ẽ :
clamantes colle tolle de terra talem: erucifige cru¬
cifige eũ. Omĩa malleatorib plena st̃. Quotqͦt
enĩ in actu suo diabolum suscipiunt. et ministran
res sunt: ldcirco etiã si heri malleator eras. & in
manu malleũ continebas: nẽ discens qr a cam frĩci¬
da oriant᷑ malleatores. ꝓice malleũ de manu tua
& transinigra ad meliorem que spĩtalis est genera¬
tionem. Seth et enos. & reliquoꝵ qui scripturarũ
laudib efferunt᷑. Ueruincamen finis mallei ẽfractio
est atq contritio Et sciendũ quidẽ. qũ ꝓphetatus
nẽ malleus diabolus sit : malleus ñ partis alicuiꝰ t̃re.
& ubiq ialleus iste inoperet᷑ Est aut̃ etiã hoc

Expanded text:
incideris, scito malleum Zabulum esse, et malincideris, scito malleum Zabulum esse, et malleatorem eum, per quem te Zabulus insequitur. Velut in proditione Salvatoris malleus Zabulus, malleator Judas fuit. Et multi erant malleatores in tempore illo, quo Dominus passus est, clamantes: tolle de terra talem: crucifige, crucifige eum. Omnia malleatoribus plena sunt. Quotquot enim in actu suo Zabulum suspiciunt, et ministrantres sunt. Idcirco si heri malleator eras, et in manu malleum continebas, nunc discens, quia a Cain fratricida oriuntur malleatores, projice malleum de manu tua, et transmigra ad maltionem, sicut Enos et reliquorum, qui Scripturarum laudibus efferuntur. Verumtamen finis confractio est atque contritio. Est sciendum quidem, quoniam prophetatus nunc malleus Zabulus sit, malleus non partis alicujus terrae, r. Est autem etiam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
malleus ñ ẽẽt. ñ eẽt tuba ductilis qͤ uixta
legẽ ad sollemnitates dĩ excitat. que audi¬
entiũ animos clangore suo accendit ad bel¬
lum. Necessariꝰ malleus ẽ. ut tuba ꝓducti¬
lis fiat. Multa cooꝑatꝰ est iste malleus tu¬
be ꝓductili paulo: ut eum ꝑ uaria temptam̃ta
ꝓdiiceroꝵ et approbarde quia illesus posset ex¬
cudi. figurãq assumere tubȩ magnisone
ñ in incertũ dans uocẽ in audientes. ut p̃pa¬
rent᷑ ad militiae bellum. & qũi malleus inue¬
nit᷑ contraria fortitudo. & draco uicus in pro¬
ducibilis. istiꝰ modi semꝑ in scripturis a ualleo
uł quaẽq alia materia cõpositum nom̃ assu¬
mens instabo sermoni. Cain generauit filios.
& de cain ortꝰ est faber eris et ferri. Ergo
ut ⁊ abulus qͥ om̃iũ tẽp̃tationũ oꝑator est
malleus dr̃: ita qͥ ei ministrat malleator ẽ¬
et filiꝰ cam. Quotienscũq in tẽptationem

Expanded text:
malleus non esset, non esset tuba productilis, quae juxta malleus non esset, non esset tuba productilis, quae juxta Legem ad solemnitates Dei excutiat, quae audientium animos clangore suo accendit ad bellum. Necessarius est malleus, ut tuba productilis fiat. Multa cooperatus est iste malleus tubae productili Paulo, ut eum per varia tentamenta produceret, et approbaret, quia illaesus posset excudi, figuramque assumere tubae magnisonae, non incertam dans vocem in audientes, ut praeparentur ad militiae bellum. Et quoniam malleus invenitur contraria fortitudo, et draco incus producibilis, istius modi semper in Scripturis malleo, vel quacumque alia materia compositum nomen assumens, instabo sermone: Cain generavit filios, et de Cain ortus est faber aeris et ferri. Ergo ut Zabulus, qui omnium tentationum operator est, malleus dicitur: ita qui ministrat, malleator est filius Cain. Quotiescumque enim in tentatione
Abbreviated transcription (Latin):
mantem. iguorare utrũ sit adamans an ñ
sit: quãdui malleus et uicus non uenerit.
Cunc aut̃ ꝑsuadere ẽẽ uerissimũ adamantẽ.¬
si indomitꝰ lapis int̾ ucudẽ et malleum
ꝑseueret. si ꝑcutiente desuꝑ malleo et
incude subposita durior lapidis natura
conpugnet. Talis uir sc̃s est. Aute tẽpta¬
tiones ab his qͥ ꝓbare lapides nescuint ig¬
norat᷑ : certissime aut̃ nouit ad amantinoꝵ
lapidum naturã solus ds̃ plurimis ignora¬
tam. Ego ipse adhuc nescio utrũ ueniente.
malleo ac ꝑcutiente me c̃fringar et conterar.¬
& conuictus qr ñ sim adamans. an certe uerꝰ
adamans ostendar: si uͦ iugruentib ꝑsecuti¬
onib. ꝑiculis. tẽptationib. ñ tam contritꝰ
ostendar: Et tu ipse ꝑcurre seripturas.
et quere si qͦd potes inuenire uestigium.
bene a dõ ꝑmitti. ut malleus ꝑcutienda
ꝑcutiat. Uerbigrã dictũ sit. ad intelligen¬
tiã enĩ obseurioꝵ sumunt᷑ exempla. Si

Expanded text:
mantem, ignorantes utrum sit adamas, an non mantem, ignorantes utrum sit adamas, an non sit, quamdiu malleum et incudem non invenerint: tunc autem persuaderi esi inter incudem et malleum perseverat, si percutiente desuper malleo, et incude supposita, durior lapidum natura compingit. Talis vir est ante tentationes, ab his probare lapides nesciunt, ignoratur. Certissime autem novit adamantinorum lapidum naturam solus Deus plurimis ignoratam. Ego ipse adhuc nescio utrum, veniente malleo, et percutiente me, confringar et conterar, convictus, quia non sum adamas, an certe verus adamas ostendar, si ingruentibus persecutionibus, periculis, tentationibus, tam contritus tus. Et tu ipse percurre Scripturas, et quaeres, si quod potes invenire vestigium, bene a Deo promitti, ut malleus percutienda percutiat. Verbi gratia dictum sit ad intelligentiam enim obscuriorum sumuntur exempla, si
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ de adamante historia. quia fortior sit
onĩ cedenti se malleo. incontritꝰ et inuincibi¬
lis ꝑseuerans. Licoe suꝑstet inalleus ⁊ abulus. &
subpositꝰ sit draco qͥ est qͣsi incus indomabilis.
nichil cam̃ in manu dĩ x in conspectu eiꝰ consi¬
stens adamans ꝑpetitur. Duo ita scontraria st̃
ad amanti isto: malleus et incus in ꝑducibilis.
Iam qͦddam est et apud nationes tritũ uulgi
sermone ꝓu̾biũ. ut de his qui anxietatib &
ingentib malis p̃muntur. dicant. int̾ mal¬
leum st̃ et incudem. Tu autẽ hoc referes ad
Zabulũ et draconem. qͥ istiꝰ modi semꝑ in
scripturis ꝓuarietate causarũ nominibus
insigniunt᷑. & dices quia seĩ qͥ qͣsi murus.
adamantinꝰ uł in manu clĩ adamans ẽ. non
curoe đe malleo neq de icude. s qͦntum
plus cesus fuerit. tanto plus uirtutem eiꝰ¬
splendescere. Aiunt eos qͥ mercimonia la¬
pidũ exercent. cũ uoluerint ꝓbare ada¬

Expanded text:
autem de adamante historia, quia fortior sit autem de adamante historia, quia fortior sit omni caedenti se malleo, incontritus et inconvicibiseverans. Licet supra stet malleus Zabulus, et suppositus sit draco, qui est quasi incus indomabilis, nihil tamen in manu Dei, et in conspectu ejus consistens adamas perpetitur. Duo itaque contraria sunt adamanti isti, malleus, et incus improducibilis. Jam quoddam est et apud nationes tritum vulgi sermone proverbium, ut de his, qui anxietatibus et ingentibus malis premuntur, dicant: Inter malleum sunt et incudem. Tu autem hoc refers ad Zabulum et draconem, qui istiusmodi semper in Scripturis pro varietate causarum nominibus insigniuntur: et dicis quia sanctus qui quasi murus adamantinus, vel in manu Domini adamas est, non curet neque de malleo, neque de incude; sed quanto plus caesus fuerit, tanto plus ejus virtutem splendescere. Aiunt eos, qui mercimonia lapidum exercent, cum voluerint probare ada
Abbreviated transcription (Latin):
tata. qr antẽ confractꝰ est malleus quã contritꝰ.
ut congregantes ea que alicubi de malleo serip¬
ta st̃ cũ inuenerimꝰ nom̃ eiꝰ. inuestigemus etiã
nominis uoluntatem ex his que afferemus
exemplis. Domꝰ qͦndã cum parabat᷑ dĩ qͣntũ
iuxta t̃cium regnoꝵ librũ. & salomon con¬
struens et ȩdificans eã. ubiq qͣsi in laude
dr̃ de domo. dĩ. qr malleus et securis ñ st̃
audica in domo dĩ. Ergo qͦmͦ malleus ñ audi
us in eccła ñ auditur. Quis ẽ iste malleus
uolens qͣntũ in se ẽ impedire lapides edifi¬
cationis templi. ut contriti ñ conueniant
malleus uniũse terre. Ego aut̃ ꝓnuntiabo.
c̃fidens ẽẽ aliquẽ qui ñ magnopere curoe
de malleo uniũsȩ t̾re. Et qm̃ exemplũ ad¬
sem̃ spm̃ ẽ. de sensibili malleo quero materiã.
malleo fortiorem. que nichil ab eo ꝑcussa
patiat᷑. quã quidẽ querens reꝑio in eo qͦd
scriptũ ẽ. ecce uir stans suꝑ muros ada¬
mantinos. et in manu eiꝰ adamans. Refert

Expanded text:
ta, quia ante confractus est quam contritus, ut congregantes ea, quae alicubi de malleo scripta sunt, cum invenerimus nomen ejus, investigemus etiam nominis voluntatem ex his, quae afferimus exemplis. Domus quondam componebatur Dei, 770 juxta tertium Regnorum librum , et Salomon erat construens, et aedificans eam. Ubique quasi in laude dicitur de domo Dei, quia malleus et securis non sunt audita in domo Dei. Ergo quomodo malleus non auditus in Ecclesia non auditur. Quis est iste malleus volens quantum in se est impedire lapides aedificationis templi, ut contriti non conveniant malleus universae terrae. Ego autem pronuntiabo confidens esse aliquem, qui non magnopere curet de malleo universae terrae. Et quoniam exemplum assumptum est de sensibili malleo, quaero materiam malleo fortiorem, quae nihil ab eo percussa patiatur. Quam quidem quaerens reperio in eo quod scriptum est: « Ecce vir stans super muros adamantinos, et in manu ejus adamas. » Refert
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽ eũ uas misediȩ. sic e contrario ex
rationes ueritate cominotꝰ. aꝑtã ꝓno sententiam.
neq uas irȩ posse eum dici. sed uas in aliud quiddã
reseruatum. Ergone potero de seripturis app¬
sitio aliquid nob̃ utile in p̃senti loco int̾ponat.¬
& sane rursus audeat in id qͦd iã dudũ conatur
sermo ꝓrumpere: Ait apłs. In domo autem
magua ñ ft̃ tantumiꝰ uasa aurea et argentea.
sed et lignea et fictilia: & alia quidẽ in honorẽ.
alia porro in contumeliã. Si gͦ quis mundaue¬
rit semet ipsũ ab his. erit uas i honore scĩfica¬
tum. utile dũo ad om̃e opꝰ bonũ p̃paratum.
Putasne magna domus in p̃senti est: & in ea
st̃ uasa in honorẽ. & alia in contumeliã. an
in illa quȩ futura est domo uasa qͥdẽ aurea
& argentea quȩ st̃ in honorem inueni untur

Expanded text:
non esse eum vas misericordiae: sic econtrario ex rationis veritate communitus aperte promo sententiam, neque vas irae posse eum dici, sed vas in aliud quiddam reservatum. Ergone potero de Scripturis approut et secunda expositio aliquid nobis utile in praesenti loco interponat, et sane rursus audeat in id, quod jamdudum conatur, sermo prorumpere? Ait Apostolus: In domo autem magna non sunt tantum vasa aurea et argentea, sed et lignea, et fictilia: alia quidem in honorem, alia porro in contumeliam . Si igitur quis mundaverit semetipsum ab his, erit vas in honorem, et sanctificatum, utile Domino, ad omne bonum opus praeparatum. Putasne, magna domus in praesenti est, et in ea sunt vasa in honorem, et alia in contumeliam? An in illa quae futura est domo, vasa quidem aurea et argentea, quae sunt in honorem, invenientur
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uniũse t̃re malleũ confregerit & contriuerit.
& dicã ñ potuisse moysen confringere atq conterere
malleũ uniũsȩ terre. neq ante eũ abraham. neq
post eũ iħm naue: neq aliũ quẽquã ꝓpħarum:
Quis gͦ potuit talẽ tantũq malleũ. & uniuerse
terre malleũ confringere & conterere: Quis est
iste: Ih̃e xꝑc confregit atq contriuit malleũ
uniu̾se terrę. Et hoc nc̃ adnurans in spũ scõ
ꝓphetes ait. Quomꝰ ẽ fractꝰ est et contritꝰ malle¬
us uniũsȩ t̾rȩ. Primo confractꝰ est: deinde ẽtritꝰ.
& qm̃ repperi saluatorẽ eẽ qui confregerit malleum.¬
& uniũse terre. & contriuerit eũ: ueniã ad eugłiũ.
& uideã pͥmam temptationẽ. qͣndo dix̃ ei diabolus.

Expanded text:
 universae terrae malleum confregerit et contriverit? et dicam non potuisse Moysen confringere atque conterere malleum universae terrae, neque ante eum Abraham, neque post eum Jesum Nave, neque alium quemquam prophetarum. Quis ergo potuit talem, tantumque malleum universae terrae confringere, et conterere? Quis est iste? Jesus Christus confregit, atque contrivit malleum universae terrae. Et hoc nunc admirans in Spiritu Sancto prophetes ait: Quomodo confractus, et contritus est malleus universae terrae? Primo confractus est, deinde contritus. Et quoniam reperi Salvatorem esse, qui confregerit malleum universae terrae et contriverit eum, veniam ad Evangelium, ut videam primam tentationem, quando dixit e
Abbreviated transcription (Latin):
Isint eius reliquie. Ex siccate om̃s fructus
eius. & descendat in occisionẽ. Ue eis. qm̃
uenit dies eoꝵ. tempus uindicte eorum:
ad planiorẽ cõparationẽ istius scripture
scripturã apłicam : ibiq inuenio apłm mͥ¬

Expanded text:
tus ejus, et descendant in occisionem. Vae eis quoniam veniet dies eorum, tempus vindictae eorum. » ad pleniorem comparationem istiusmodi Scripturae Scripturam apostolicam, ibiq
Abbreviated transcription (Latin):
est in ext̃miniũ babylon. hoc ẽ uniũsa c̃fusio.
fiunt aut̃ ista idẽ confringi et conteri malleũ
om̃ĩs t̃re et demoliri babylonẽ. cum gentes
suꝑponent᷑ malleo et babylom. Scriptũ
est enĩ. In gentib suꝑponent᷑ tibi. hoc
est hi qui de gentib st̃ suꝑponent᷑ tibi
o babylon. suꝑponent᷑ tibi o mallee.
ut confringaris et conteraris. Quando
ista facta sunt : In aduentu dñi mei ihũ¬

Expanded text:
est in exterminium Babylon, hoc est universa confusio. est in exterminium Babylon, hoc est universa confusio. Fiunt autem ista, id est, confringi, et conteri malleum omnis terrae, et demoliri Babylonem, cum gentes superponuntur malleo, et Babyloni. Scriptum est enim: In gentibus superponentur tibi, hoc est, ii qui de gentibus sunt superponentur tibi, o Babylon, superponentur tibi, o mallee, ut confringaris et conteraris. Quando ista facta sunt? In adventu Domini mei
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo ꝑpeti. sed et dicere ñ tantũ generaliter.
uerũ et de nob̃ ipsis quomͦ confractꝰ est & contritꝰ
malleus uniũse terre. Illo aut̃ confracto et
cõminuto. habylon fit in ext̃miniũ: nec prius
confusionis ciuitas dissipatur. quã malleus uni¬
u̾sae derre confringat᷑ & conterat᷑. Unde mira¬
biliter & p̃claro ordine ꝓpħa usus est dicens.
quomͦ ẽfractꝰ est & contritus in alleus uniuerse
terrȩ. Quomͦ facta ẽ in ext̃miniũ babylon:
Quod pͥmũ Efactũ ẽ pͥmũ enarrauit. quod
sedm̃ consequent̃ exposuit. Et hoc oportet ꝑ
singulos scõꝵ obseruare sermones. Quomͦ itaq
fit in ext̃miniũ babylon: Eͥndo ext̃minat᷑
omnis c̃fusio de anima mea. neq ulterius me
c̃ fundit mors filii. aut obitꝰ uxoris. eũ ñ ẽ qui
me irritet et ꝓuocet ad tristitiã. ad irã. ad
concupiscentiã. ad uoluptatẽ. qͣndo maneo
uiconfusus. assumens rationẽ que me ẽfirmet
ac roboret. tẽ mͥ accidit id qͦd dictũ est. facta

Expanded text:
eneraliter, verum et de nobis ipsis: Quomodo confractus est, et contritus malleus universae terrae? Illo autem confracto, et comminuto, Babylon fit in exterminium: nec prius confusionis civitas dissipatur, quam malleus universae terrae confringatur, et conteratur. Unde et mirabiliter et praeclaro ordine propheta usus est dicens: Quomodo confractus est, et contritus malleus universae terrae? Quomodo facta est in exterminium Babylon? Quod primo factum est, primum enarravit: quod secundo consequenter exposuit. Et hoc oportet per singulos Scripturarum observare sermones. Quando itaque fit in exterminium Babylon? Quando exterminantur omnes confusiones de anima mea, neque ulterius me confundit mors filii, aut obitus uxoris: cum non est qui me irritet, et provocet ad tristitiam, ad iram, ad concupiscentiam, 775 ad voluptatem, quando maneo inconfusus, assumens rationem, quae me confirmet, et roboret, tunc mihi accidit quod dictum est: Facta
Abbreviated transcription (Latin):
& dicã quia illo tẽpore ñ contͥuerit ihe malleũ
uniu̾se terre. s tantũ confregerit eũ. Cum uͦ
recessit ab eo usq ad tempus. & tempore postea
uenit instanti. cẽ contritꝰ est. ñ solũ confractꝰ
ut pͥmũ malleus uniu̾sȩ t̾̃rȩ. Et qi contritꝰ ẽ
qͥ fuerat ante confractus malleus uniu̾sȩ terre.

Expanded text:
 quia illo tempore non contrivit Jesus malleum universae terrae, sed tantum confregit eum. Cum vero secessit ab eo usque ad tempus, et tempore postea venit instante, tunc contritus est, non solum confractus ut primum, malleus universae terrae, et quia contritus est, qui fuer
Abbreviated transcription (Latin):
dictione quadã benedicentẽ iustos atq dicen¬
tem. Ds̃ autẽ conterat sacanan sub pedib
urĩs uelocit̾. An in malis iste malleus fortasse
ñ furit adũsum nos. & seuit qr ista de eo pan¬
dimꝰ. et conterit᷑ a nob̃: Neq enĩ ẽfringit᷑
tantum. & ñ etiam conteritur ꝑ nos: Confringere
nos e contrario & conterere uult: & multos quidẽ
contriuit. qͥ ñ attenderunt sibi. neq om̃i custodia
seruauerunt cor suũ. Uerũ nos confidentes iudõ.

Expanded text:
dicentem justum, atque dicentem: Deus autem conterat Satanam sub pedibus vestris velociter . Animalis est iste malleus, fortasse nunc furit adversum nos, et quaerit quia ista de eo pandimus, et conteritur a nobis neque enim confringitur tantum, et non etiam conteritur per nos, confringere nos econtrario et conterere. Et multos quidem contrivit eos, qui non attendunt sibi, neque custodia servaverunt cor suum. Verum nos confidentes in Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. qͥ loquit᷑ ueritatẽ in corde suo. qͥ ñ egit
dolũ in lingua sua. nec fecit ꝓximo suo malũ.
⁊ obꝓbriũ ñ accepit adũsum ꝓximos suos
Non etiã his exꝓbreuꝰ qͥ a peccatis ad pęniten¬
tiã conũtuntur. scriptura dicente. ne imꝑ¬
peres uiro conũtenti apeccatis. Obꝓbrium
non accipit adũsũ ꝓximos suos. & ad nichi¬
lũ deductꝰ ẽ in conspectu eiꝰ malignꝰ. tim̃
riã illiꝰ ignis habemꝰ in nob̃. primũ recipie¬
mus nra delicta. S dic̃ mͥ aliquis de audien¬
tib. Expone & id qͦd sequit᷑ duplices. Esto
qͥppe me reciꝑe mea peccata. ut cõpleat᷑
id quod ab apło dictũ ẽ. si cuiꝰ opus arserit
detͥmentũ patiet᷑. ipse aũ saluus erit sic tam̃
qͣsi ꝑ ignẽ. Cur uͦ duplicia recipio peccata:¬

Expanded text:
rde suo, qui non egit dolum in lingua sua, nec fecit proximo suo malum, et opprobrium non accepit adversus proximos suos . Nos etiam non his opprobremus qui a peccatis ad poenitentiam convertuntur, Scriptura dicente: Ne improperes viro convertenti a peccatis . Opprobrium non accepit adversus proximos suos: ad nihilum deducriam illius ignis habemus in nobis, primum recipiemus nostra delicta. Sed dicet mihi aliquis de audientibus: Expone et id quod sequitur: « duplices. » Esto quippe: recipere me peccata: ut compleatur id quod ab Apostolo dictum est ; « Si cujus opus arserit detrimentum patietur: ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per igne
Abbreviated transcription (Latin):
titiã ueritatis. iã ultra ñ remanet hostia ꝓ
peccatis. Terribilis aut̃ quȩdã expectatio
iudicii. ⁊ ignis ⁊elus. comedere habent
adũsarios. Propħatũ ẽ de his qͥ apiscatorib
& uenatorib de ꝓfundo ⁊ montib st̃ ab¬
stracti. quomͦ recipiant prinũ duplicia pec¬
cata sua. post hȩc de uocatione gentium

Expanded text:
tatis jam ultra non remanet pro peccato hostia. Horribilis autem quaedam exspectatio judicii ignis, zelus comedere habens adversarios . Prophetatum est de his qui a peccatoribus et venatoribus de profundo in montibus sunt abstracti, quomodo recipiant primum duplicia peccata sua. Posthaec de vocatione gentium
Abbreviated transcription (Latin):
extra hec qͦ cernimꝰ. isti om̃s fecert̃ sibi deos.
& adorauert̃ oꝑa manuũ suarũ. Om̃s phylo¬
sophi qͥ uaria dognata ꝓdidert̃. om̃s heretici
qͥ auctores ad alit̾ credendũ de dõ miseris
mortalib extitert̃. fecert̃ sibi idola. & ani
oꝑa manuũ suarũ. putantes uera ẽẽ quȩ
finxerunt. Om̃s gͥ tã de uisibili materia quã
de falsis dognatib fingentes sibi dõs corripit
nc̃ sermo diuinꝰ dicens. Si faciet sibi deos hõmo.¬
& isti ñ st̃ dii. Propt̾ea manifestabo illis in
tẽpore isto manũ meã. ostendã illis ⁊ uirtutẽ
meã. ln qͦ tẽpore nͥ in isto qͦ saluator nr̃ assũp¬

Expanded text:
deos, deos, et adoraverunt opera manuum suarum. Omnes philosophi qui varia dogmata prodiderunt, omnes haeretici qui auctores ad aliter credendum de Deo miseris mortalibus exstiterunt, fecerunt sibi idola, et aniopus manuum suarum, putantes vera esse quae finxerant. Omnes igitur tam de visibili materia, quam de falsis dogmatibus fingentes sibi deos, corripit nunc sermo divinus dicens: Si faciet sibi homo deos, et isti non sunt Dii; propterea manifestabo illis in tempore isto opus manuum mearum, ostendam illis virtutem meam : in quo tempore, nisi in isto, quo Salvator n
Abbreviated transcription (Latin):
apł̃is ac discipłis ihũ. marinis fluctib libe¬
ratꝰ. noli querere ꝓfundũ. s in montib sit
conũsatio tua. ut iã ñ habeas opus piscatori¬
bus qͥ te rursus de fluctib extrahant. s alus
quib dã quos uenatores scriptura nuncupat.
qͥ te postea uenent᷑ de monte. de colle. de
locis altiorib. ibi sit deambulatio tua. ibi
niens. gressus. ⁊ statio. Obliuiscere maris. obli¬
uiscere ualliũ ac ꝓfundoꝵ. ueni ad montes
ũsatio tua. ut cũ dies mortis aduenerit.
mittant᷑ uenacores alii qͥdã a piscatorib
qͥ suꝑ assumptionẽ ẽstituti st̃ animarum.
& te cũ ceteris scĩs. de monte. de colle. de

Expanded text:
apostolis ac discipulis Jesu marinis fluctibus liberatus, noli quaerere profundum, sed in montibus sit conversatio tua; ut jam non habeas opus piscatoribus, qui te rursus de fluctibus extrahant, sed aliis quibusdam, quos venatores Scriptura nuncupat, qui te postea venentur de monte, de colle, de locis altioribus: ibi sit deambulatio tua, ibi mens, gressus et statio: obliviscere maris: obliviscere vallium ac profundorum: veni ad montes, versatio tua; ut cum dies mortis advenerit, mittantur venatores, alii quidam a piscatoribus, qui super assumptionem constituti sunt animarum, et te cum caeteris s
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde alia seqͥt᷑ ꝓphetia. quã nescio quare
que plena ẽ necessariis reb. ⁊ tã utilib ut
possit si animꝰ fuerit attentꝰ. auiciis reuo¬
care lectorẽ. Sic aũ seqͥt᷑. Peccatũ uida
scriptũ ẽ stilo ferreo. in ungne adamantino.
sculptũ suꝑ pectꝰ cordis eoꝵ. Qm̃ difficile¬
ẽ aliquẽ se malũ c̃fideri. idõ uidei qͥ exem¬
plaria ñ nulla falsarunt. etiã in hoc loco ꝓ
peccato uida peccatũ eoꝵ posuert̃. S figura¬
lit̃ si c̃sideres ut sepe ostendimꝰ uidã xꝑm
nuncupari. forsitan peccatũ uida peccatum
ex eiꝰ scdm carnẽ stirpe nascentẽ. Si aũ uolu¬

Expanded text:
Deinde alia sequitur prophetia quam nescio quare quae plena est necessariis rebus, et tam utilibus, ut possit, si animus fuerit attentus, a vitiis revocare Lectorem. Sic autem sequitur: Peccatum Juda conscriptum est stylo ferreo, in ungue adamantino, sculptum super pectest aliquem se malum confiteri, ideo Judaei, qui exemplaria nonnulla falsarunt etiam in hoc loco pro peccato Juda, peccatum eorum posuerunt. Sed si figuraliter consideres, ut saepe ostendimus Judam Christum nuncupari, forsitan peccatum Juda peccatum ex ejus secundum carnem stirpe nascentem. Si autem volu
Abbreviated transcription (Latin):
mantino. sculptũ suꝑ pectꝰ cordis eoꝵ. repug¬
nabit tͥ qͦd sequit᷑. eoꝵ. lgit᷑ ut supͣ diximꝰ
suꝑ nos qͥ peccamꝰ ista ẽueniunt. quoꝵ pec¬
cata ñ forinsecus alicubi c̃scribunt᷑. s in
cordis c̃scientia. stilo exarata ferreo. seulp¬
ta ĩ ungue ad amantino. Quia aũ peccata
nr̃a seribant᷑ in pectore: ex his qͤ secunt᷑
ĩtelligere possumꝰ. Ante quã peccatũ faciã.
nulla ĩ corde meo peccati imnago uersat᷑.
Cũ aũ c̃scientia peccati unaginẽ sũpserit.
habeo formã illiꝰ. & semꝑ ante oculos cordis
mei delicti põpa depingit᷑. & si qͥdẽ esset
peccatũ meum atram̃to c̃scriptũ. deleri facile

Expanded text:
ugnabit tibi quod sequitur, Eorum. Igitur ut supra diximus super nos qui peccamus ista conveniunt, quorum peccata non forinsecus alicubi conscribuntur, sed in cordis conscientia, stylo exarata ferreo, sculpta ungue adamantino. Quod autem peccata nostra scribantur in pectore, ex his quae sequuntur, intellige. Antequam peccatum faciam nulla in corde meo peccati imago versatur: cum autem conscientia peccati imaginem 865 sumpserit, habeo formam illius, et semper ante oculos cordis mei delicti pompa depingitur. Et siquidem esset peccatum meum atramento conscriptum, forsitan de
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Ecce ego mitto piscatores multos
dicit dñs. & piscabunt᷑ eos: et post hec mit¬
tam uenacores multos & capient eos. supra
omnẽ montẽ. ⁊ supͣ omnẽ collem. Si uis et
tu ab his uenatorib capi. caue ne u̾seris in
uallib. ne in alia humili regione c̃sistas.
⁊ secuti st̃ eũ discipłi. ex quo aꝑiens os suumn
tudines. Neq uͦ putes licere his uenatorib
aliunde homines nͥ de montib & collib
capere. Et qͦd sequit᷑ de caũnis petrarũ: unde

Expanded text:
o mitto piscatores multos, dicit Dominus, et piscabuntur eos: Et post haec mittam venatores multos, ut capiant eos supra omnem montem et collem . Si vis et tu ab his venatoribus capi, cave ne verseris in vallibus, ne in alia humili regione consistas. et secuti sunt eum discipuli, ex quo aperiens os suum as septem beatitudines. Neque vero putes licere his venatoribus, aliunde homines, nisi de montibus ac collibus capere, et quod sequitur, de cavernis petrarum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
obiciunt. Siue enĩ intelligimꝰ ea coherere
suꝑiorib. nichilominꝰ de retͥbuendis supplicuᷤᷤ
ꝑtimescimus: siuie uident᷑ ñ herere cũ suꝑiori¬
b quȩ de piscatorib et uenatorib diximus.
& sic ñ modicũ nob serupulũ generant. Et
retͥbuã illis pͥmũ duplices iniustitias eoꝵ. et
peccata ipsoꝵ in qͥb c̃taminauert̃ t̃rã meã.
in morticinis abominationũ suarũ & ĩiquita

Expanded text:
objiciunt: sive enim intelligamus ea cohaerere objiciunt: sive enim intelligamus ea cohaerere superioribus, nihilominus de retribuendis suppliciis pertimescimus: sive videtur non haerere cum superioribus, quae de piscatoribus et venatoribus diximus, et sic non modicum nobis scrupulum generant. Et retribuam illis primum duplices injustitias eorum, et peccata ipsorum in quibus contaminaverunt terram meam, in
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ñ usq quaq ad ꝑfectã malitiam mens eius
egressus ẽ a facie dĩ. & habitauit in t̾ra naid.
Si ad maloꝵ cõꝑationẽ uenias: meliꝰ ẽ abscon¬
di a facie dĩ. quã fugere eum. In alio quippe
ꝑquirens. leuari oculos ñ patit᷑ ad cȩlũ. in alio
aut̃ ex desꝑatione nata contumacia negligit
diũ. Non se abscondert̃ gͦ a facie mea. neq
absconditȩ st̃ iniquitates eoꝵ contra oculos
meos. Hũ qͦs sup iustos memorauimꝰ. qui se ñ
abscondert̃ a facie dĩ. aliqͣndo fuerunt in
peccatis: qͣndo erant in mari ex quo a piscato¬
rib extracti st̃. Ne itaq suspicent᷑ qr ñ ex mi¬
sericordia dĩ s ex ꝓpͥo merito de ꝓfundo ad
montes uenerint. cõmonens illos sermo diui¬
nus. et in illis nos delicti prioris. idcireo post
ꝓsꝑa atq felicia. tristia uifert. & dicit. Neq
abscondite st̃ iniquitates eoꝵ contra oculos me¬
os. Que sequunt᷑ difficultatẽ nob̃ int̃p̃tationiᷤᷤ

Expanded text:
Al. usquequaque ad perfectam malitiam mens ejus Egressus est a facie Dei, et habitavit in terra Naid . Si ad malorum comparationem venias, melius est abscondi a facie Dei, quam fugere eum. In alio quippe perquirens, levare oculos non patitur ad coelum: in alio autem ex desperatione nata contumacia negligit Deum. « Non se absconderunt ergo a facie mea, neque absconderunt iniquitates eorum contra oculos meos: » hi, quos supra justos memoravimus, qui non se absconderunt a facie Dei, aliquando fuerunt in peccatis, quando erant in mari ex quo a piscatoribus extracti sunt. Ne itaque suspicentur, quia non ex misericordia Dei, sed ex proprio merito de profundo ad montes venerint, commonet illos sermo divinus, et in illis nos delicti prioris, et idcirco post prospera atque felicia, tristia infert: « Neque absconditae sunt iniquitates eoatem nobis interpretationis
Abbreviated transcription (Latin):
idest anue regalis intrinsecus est. s tam̃
ds̃ educit eam foras cum res postulat. &
rerũ uisibiliũ ratio deposcit. Potest ergo
& hoc mͦ multis istis qui st̃ sicut stelle celi¬
in multitudine multiplicari hereditas.
& exiguis illis uidelic&ꝵ qui etiã si numero
multi sunt. uite tam̃ sue indignitate
& uilitate exigui habent᷑. & exigua he¬
reditas poni. Per sortẽ inquit erit he¬
reditatis distributio. Hoc quidẽ p̃cipit᷑.
s cum uenio ad scripturas. uideo ipsũ moy¬
sen cui ista mandant᷑ sorte ñ uti in diuisiõe
hereditatis Ruben & gad. & dimidie tͥb
manasse. Et ihc naue extͣ sortem dat
hereditatem tribui uida. & caleb extra
dimidiȩ tͥbui manasse. in cȩtis sors mittit᷑.
Et pͥma sors beniamin ꝓcedit. & inde
iam tͥbuũ reliquarũ. Unde puto qͦd & in
illa regni cȩloꝵ beata hereditate erunt aliqui
qui ñ ueniunt ad sortem. neq cum ceteris

Expanded text:
id est, animae regalis, intrinsecus est. Sed tamen id est, animae regalis, intrinsecus est. Sed tamen Deus educit eum foras, cum res postulat, et rursum visibilium ratio deposcit. Potest ergo et hoc modo multis istis qui sunt sicut stellae coeli, multitudine multiplicari haereditas, et exiguis illis, videlicet, qui etiam si numero multi sunt, vitae tamen suae indignitate et vilitate exigui habentur, exigua haereditas poni. Per sortem, inquit, erit haereditatis distributio. Hoc quidem praecipitur. Sed cum venio ad Scripturas, video ipsum Moysen, cui mandatur sorte non uti in divisione haereditatis Ruben, Gad, et dimidiae tribus Manasse. Sed et Jesus Nave extra sortem dat haereditatem tribui Judae, et Caleb extra dimidiae tribui Manasse. In caeteris sors mittitur. Et prima sors Benjamin procedit, et inde jam tribuum reliquarum. Unde puto quod et illa regni coelorum beata haereditate erunt aliqui, qui non venient ad sortem, neque cum caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotes st̃ & ministri dĩ. Hoꝵ enim ex
integro ipse dñs hereditas erit. Et quis
ita beatꝰ. ut uł int̾ paucos exiguũ terre
accipiat. uł int̾ electos sac̃dotes & mini¬
stros solũ dnm caꝑe hereditatis sorte mereat᷑.
Lic& etiã ipsi ꝓpter iumenta sua accipiant
inultiplicet᷑ hereditas. Unus enĩ iustus
scđm hoc qͦd acceptũ est dõ ꝓ plurib ha¬
betur. Deniq & scriptũ est. Per unum
sapientem habitabit᷑ ciuitas. trib autẽ
iniquoꝵ desolabunt᷑. Et unus ustꝰ ꝓ
toto mundo reputat᷑. iniqui aut̃ etiam
si multi sint. exigui et ꝓ nichilo ducunt᷑
apud dm̃. Est gͦ & multitudo lauda
bilis. sic̃ uidemus etiã ad abrahan dic
eum. Respice celũ. si potes dinumerare
stellas. ita erit sem̃ tuũ. in qͦ & hoc intu¬
ere. qͦmͦ iustꝰ uitꝰ est. & in interiorib
semꝑ consistit. quia uitꝰ in abscondito
orat patrem. Et omnis gła filie regis

Expanded text:
sacerdotes esse et ministerio Dei. Horum enim ex sacerdotes esse et ministerio Dei. Horum enim ex integro ipse Dominus haereditas erit. Et quis ita beatus est, ut inter paucos exiguum terrae accipiat, vel inter electos sacerdotes et ministros solum Deum capere haereditatis sorte mereatur? Licet enim ipsi propter jumenta sua accipiunt multiplicetur haereditas. Unus enim justus, secundum hoc quod acceptus est a Deo, pro pluribus habetur. Denique et scriptum est: Per unum sapientem habitabitur civitas: tribus autem iniquorum desolabuntur. Et unus justus pro toto mundo reputatur; iniqui autem etiam, si multi sunt, exigui et pro nihilo ducuntur apud Dominum. Est ergo et multitudo laudabilis, sicut vidimus etiam ad Abraham dicteum: Respice ad coelum; si potes dinumerare stellas, ita erit semen tuum. In quo et hoc intuere, quomodo justus intus est, et in interioribus semper consistit, quia intus in abscondito orat Patrem; et omnis gloria filiae Regis,
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃to pximꝰ ponit᷑ homo. ut pote ra¬
tionabilis & dĩ capax. S & inde que sit
differentia int̾ paucos et multos. colligamꝰ
indicia. Pone omnẽ humani generis uume¬
rum. & ex uniũsis gentib elige fideles.
sine dubio pauciores erunt quã sint uni¬
ũsi. Tum deinde ex fideliũ numero elige
me liores. certũ est qͦd multo inferior
numerꝰ remanebit. Et iterũ exipsis
qͦs elegeris. elige rursũ ꝑfectiores. pau¬
ciores ꝓfecto reperies. Et qͥnto ampliuis
eligendo ꝓcesseris. tanto exiguos & pau¬
cissimos inuenies. usq quo ad ultimum
uenias ad unũ. qui confident dicat. quia
ampliꝰ quã om̃s illi laboraui. Hii gͦ qui hoc
mͦ plures sunt. plus t̃rȩ & plus corporee
hereditatis accipient᷑. Pauci autẽ exĩguũ
aliquid de t̾ra consequentus quia plus in dño
habent. Uͣbi autẽ nichil om̃ino t̾rene he¬
reditatis accipient. si qui digni fuerint

Expanded text:
sacramento proximus ponitur homo, ut pote rasacramento proximus ponitur homo, ut pote rationabilis et Dei capax. Sed et inde, quae sit differentia inter paucos et multos, colligamus indicia. Pone omnem humani generis numerum et ex universis gentibus elige fideles. Sine dubio pauciores sunt, quam sunt universi. Tum deinde ex fidelium numero elige meliores. Certum est quod multo inferior numerus remanebit. Et item ex ipsis quos elegeris, elige rursum perfectiores. Profecto reperies, quanto amplius eligendo processeris, tanto exiguos et paucissimos invenies, usquequo ultimo venias ad unum aliquem qui confidenter dicat: quia amplius quam omnes illi laboravi . Hi ergo qui in hoc mundo plures sunt, plus terrae et plus corporeae haereditatis accipient. Pauci autem exiguum aliquid de terra consequentur, quia plus in Domino habent. Alii autem nihil omnino terrae accipient, si qui digni fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ artã & angustã uiã ꝑrexerint qͦ ducit
ad uitã. pauci appellant᷑. Et iterũ
in aliis dicit᷑. quã pauci st̃ qui saluant᷑
& itẽ in aliis. ubi multiplicat᷑ iniquitas
refrigescit caritas multoꝵ ñ paucoꝵ
S & in archa que a noe ẽstructa est.
ubi m̃sure celitꝰ dant᷑ in inferiorib tre¬
centoꝵ cubitoꝵ ponit᷑ longitudo. &
qͥnqͣginta latitudo. Ubi uͦ teͣxtꝰ eiꝰ ad
altiora consurgit in angustũ cogitur.
& paucoꝵ cubitoꝵ conclusione colligit᷑.
ita ut sũmitas eiꝰ in uniꝰ eubiti spaciũ
consũmet᷑. Propt̃ea in inferiorib quidẽ
ubi lata & spaciosa habebant᷑ loca. uł
bestiae uł pecudes erant locate in suꝑio¬
rib uͦ aues. in sũmis autẽ que angustiora
& artiora erant ibi homo rationabilis col¬
locat᷑. ipse uͦ uertex in unũ eubitũ colli¬
git᷑. Omĩa enĩ ad monadem redigunt᷑.
que tam̃ tͥnitatis sacram̃tũ in numero
trecentoꝵ cubitoꝵ designat. Et huic

Expanded text:
 ducit ad vitam, pauci appellantur. Et iterum in aliis dicitur: Quam pauci sunt, qui salvantur ! Et item in aliis: Ubi multiplicatur iniquitas, refrigescit charitas multorum , non paucorum. Sed in arca quae a Noe constructa est, ubi mensurae coelitus dantur in inferioribus trecentorum cubitorum ponitur longitudo, et quinquaginta latitudo. Ubi vero textus ejus ad altiora consurgit, in angustum cogitur, et paucorum cubitorum conclusione colligitur, ita ut summitas ejus in unius cubiti spatium consummetur. Propterea quod in inferioribus quidem ubi lata et spatiosa habebantur loca, vel bestiae vel pecudes erant locatae; in superioribus vero aves; in summis autem, quae angustiora et arctiora erant, ibi homo rationabilis collocatur. Ipse vero vertex in unum colligitur cubitum. Omnia enim ad monadem rediguntur. Quae tamen Trinitatis sacramentum in numero trecentorum cubitorum designat. Et huic
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd est idolũ turpitudinis. Hec fuert̃ consi¬
lia balaam. Quib acceptis rex balac: pa¬
rat continuo exercitũ ñ armis aut uirib. s
femineo nitore cõpositũ. ñ furore bellico.
s libidinis flãma succensũ. Nullã refrenat¬

Expanded text:
quod est idolum turpitudinis. Haec fuerunt consiquod est idolum turpitudinis. Haec fuerunt consilia Balaam. Quibus acceptis, Balac rex parat continuo exercitum, non armis, non viribus, sed femineo nitore compositum. Non furore bellico, sed libidinis flamma succensum. Haec e
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinã balaã qui docuit balac mittere
scandalũ ĩ conspectu filioꝵ isrł. ut manduca¬
rent idolis unmolata. & fornica rentur.
Ex hoc gͦ apparoe qͦd nequitia usus sit ba¬
laã. & consiliũ dederit regi. talia dicens
qͣnedã ad eũ. Popłs hic ñ ꝓpriis uirib sed
dm̃ colendo iuncit. & pudicitiã conseruando.
Si uis eũ uincere. pͥmo eoꝵ pudicitiã deice
& sponte uincet᷑. S adũsũ hec ñ uirtute
militũ. s mulierũ decore pugnandũ est : nec
armoꝵ rigore. s mollicie feminarũ. ꝓeul hinc
grega speciẽ p̃uellarũ. ludentes pedib eant.
ferrũ pulchritudo captiuat. Uincunt᷑ ad spe¬
ciem. qui ñ uincunt᷑ ad p̃liũ. Uerũ ubi sense¬
rint eos mulieres moabite uł madianite ma¬
nus dedisse libidini. & peccato inclinasse
ceruices. ñ priꝰ semet ipsas cupientib p̃beant.
quã de sacrificus idoloꝵ adquieuerint degu¬
stare. ut cogente libidine consilus obtẽperent
feminarũ. & consecrent᷑ priꝰ beelphegor.

Expanded text:
ui docuit Balac, ut mitteret scandalum in conspectu filiorum Israel, ut manducarent idolis immolata, et fornicarentur . Ex hoc ergo apparet, quod nequitia usus sit Balaam, et consilium dederit regi talia quaedam dicens ad eum: Populus hic non propriis viribus, sed Deum colendo vincit, et pudicitiam conservanincere, primo eorum pudicitiam dejice, et sponte vincentur. Sed adversum haec non virtute militum, sed mulierum decore pugnandum est; nec armorum rigore, sed mollitie feminarum. Procul erggrega speciem puellarum. Ludentes pedibus erantferrum pulchritudo captivat. Vincentur a specie, qui non vincuntur ad praelium. Verum ubi senserint eos mulieres Moabitae vel Madianitae manus dedisse libidini, et peccato inclinasse cervices, non prius semetipsas cupientibus praebeant, quam de sacrificiis idolorum acquieverint degustare, ut cogente libidine, consiliis obtemperent feminarum, et consecrentur prius Beelphegor,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ũbicausa. cũ post p̃liũ uictorib ꝓtun¬
tiȩ partiunt᷑ & spolia. egregu quiq & ex¬
unu bellatores ñ cũ ceteris militib in di¬
uisionẽ spoliorũ ducunt᷑ ad sortem. sed
optima queq & p̃cipua eis uirtutũ merito de
Quosdã enĩ quos scit abundantius quã ceteros
laborasse. & quoꝵ gesta magnifica sublimesq
uirtutes ipse cognoscit. illis p̃cipuos quosq¬
& eximios atq ut ita audeã dicere similes
sibi honores decernit & glosos. Aut ñ tibi
uidet᷑ simile aliquid sue beatitudituis Rm̃is
in me pater & ego unte. ut et isti in nob̃
unũ sint: Hec omĩa ñ forte descendunt
s electionis p̃rogatiua donant᷑ ab eo qui
corda & m̃tes hominũ uid& solus. qui nos qͦq
etiam si ñ int̾ eximios & electos atq illos qui
supͣ sortem sunt. in sortem tam̃ scoꝵ digne¬
De filiab Salphaad et¬

Expanded text:
a, cum post praelium victoribus provinciae partiuntur et spolia, et egregii quique et eximii bellatores non cum caeteris militibus in divisione spoliorum ducuntur ad sortem, sed optima quaeque et praecipue eis virtutum merito decQuosdam enim, quos scit abundantius quam caeteros laborasse, et quorum gesta magnifica sublimesque virtutes ipse cognoscit, illis praecipuos quosque eximios atque, ut ita audeam dicere similes sibi honores decernit et glorias. An non tibi videtur simile aliquid suae beatitudinis cbarissimis in me, Pater, et ego in te, ut et isti in nobis unum sint . Haec omnia non sorte decernuntur, sed electionis praerogativa donantur ab eo qui corda et mentes hominum videt solus. Qui nos quoque, etiam si non inter eximios et electos, atque illos, qui supra sortem sunt, in sortem sanctorum tamen digneem filiae Salphaad
Abbreviated transcription (Latin):
luce. Uides quȩ sit conditio pͥncipũ non¬
popłi. Non solum ꝓ suis ꝓpͥis arguuntur
delictis. s & ꝓ popłi peccatis cogunt᷑ redde¬
re rationem. ne ipsoꝵ sit culpa. quod popłs
deliquit. ne forte non monuerint. neͦ forte¬
ñ docuerint neq solliciti fuerint arguere
eos qͥ initiũ culpe dederint. utine contagio
disꝑgeret᷑ in plures. Hec enĩ omĩa facere
pͥncipib inmine & doctorib. Si enĩ
illis hec ñ agentib nec sollicitudinem ge¬
rentib cuta plebem peccauerit popłs.
ipsi ostentant᷑. & ipsi ad iudiciũ ꝓducunt᷑.
Arguit eos moyses idest lex dĩ uelut negli¬
gentes & desides. & in ipsos conũtit᷑ ira¬
cundia dĩ. & cessabit a popłõ. Hec si co¬
gitarent homines. nũquã cuperent neq
ambirent ad popłi pͥncipatũ. Sufficit
enĩ mͥ si ꝓ meis ꝓpͥis arguar delictis.
meis reddere rationem. Qͥd mͥ necesse est
etiã ꝓ ppłi peccatis ostentari ante solẽ.
ante quem nichil potest abscondi. nichil

Expanded text:
. Vides quae sit conditio principum populi. Non solum pro suis propriis arguuntur delictis, sed populi peccatis coguntur reddere rationem, ne ipsorum sit culpa quod populus deliquit; ne forte non docuerint, neque solliciti fuerint arguere eos qui initium culpae dederint, uti ne contagio dispergeretur in plures. Haec enim omnia facere principibus imminet et doctoribus. Si enim illis haec non agentibus, nec sollicitudinem gerentibus circa plebem, peccaverit populus, ipsi ostentantur, et ipsi ad judicium producuntur. Arguit enim eos Moyses, id est, lex Dei, velut negligentes et desides, et in ipso convertetur iracundia Dei, et cessabit a populo. Haec si cogitarent homines, nunquam cuperent neque ambirent ad populi principatum. Sufficit enim mihi, si pro meis propriis arguat delictis. meis reddere rationem. Quid mihi necesse est, etiam pro populi peccatis ostentari ante solem, ante quem nihil potest abscondi, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce pono te in caũna petrȩ. & conspicies poste
spiritali. c̃sequente eos petra. Et suꝑ petrã sta¬
tuit pedes meos. in tͥcesimo nono psalmo dr̃.
Qͦd est foramen petre: Hide dnm̃ apud dm̃ pa¬
dispensationẽ assũpti corporis: uideb̾ foram̃
petre. ꝑ qͦd posteriora dĩ. uixta possibilitatẽ
imbecillitatis suȩ humnanꝰ intuet᷑ aspectus.
Hoc enĩ ẽ qͦd ait. et uideb̾ posteriora mea. In
ueni caũnã unius petre. Quero alias petras
& alias caũnas: uenio ad choꝵ ꝓpħarũ atq¬

Expanded text:
Ecce pono te in caverna petrae, et conspicies posterspiritali sequente eos petra . Et super petram statuit pedes meos, in trigesimo nono psalmo dicitur . Quod est foramen petrae? Vide Deum  Al. idebis foramen petrae, per quod posteriora Dei juxta possibilitatem imbecillitatis suae humanus intuetur aspectus. Hoc enim est quod ait: Videbis posteriora mea . Inveni unam cavernam unius petrae, quaero alias petras, et alias cavernas: venio ad chorum
Abbreviated transcription (Latin):
fendentiũ. &. Nolite ante tempꝰ uidicare
donec ueniat dñs. & illuminabit abscondita
tenebrarũ. ⁊ manifestabit c̃silia cordium.
cuncta cognoscit. s his qͥcũ illo uenturi st̃:
& ꝓpt̃ puritatẽ m̃tis ⁊ corꝑis agnũ sequunt᷑.¬

Expanded text:
ite ante tempus judicare, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum et manifestet consilia cordium .cuncta cognoscit: sed his qui cum illo venturi sunt, et propter puritatem mentis et corporis Agnum sequent
Abbreviated transcription (Latin):
ria hoc est qͦd docoe. ut si qͣ trib numero¬
sior habet᷑ in popłis. maiora t̃re spacia
sortiat᷑. Si qua aut̃ minore hominum
numero censet᷑. breuiore possessione conten
unaginem futuroꝵ bonoꝵ ac formam celestis
illiꝰ que fidelib & scĩs sperat᷑ hereditas osten¬
dere. requiro in illa hereditate que sꝑanda
est qͥ sint plures & qͥ sint pauci. & inuenio
ibi beatiores paucos hab̃i quã plures. Nã

Expanded text:
 Hoc est, quod docet, ut si qua tribus numerosior habetur in populis, majora terrae spatia sortiatur. Si qua autem minor hominum numero censetur, breviore possessione contentimaginem futurorum bonorum, ac formam coelestis illius, quae a fidelibus et sanctis operatur, ostendere requiro in illa haereditate quae speranda est, qui sunt plures, et qui sunt pauci, et invenio ibi beatos pauciores ha
Abbreviated transcription (Latin):
ad imaginẽ oe similitudinẽ suã ꝑmanet. ignis
s suꝑ edificata. ligna. fenũ. stipulam. Locus
ẽ difficilis ad int̃p̃tandũ & nimii sudoris
egens. ut pͥmis scdã c̃sentiant. Repmissiones
legimus: et pꝰ ꝓsꝑa repente cͥstia p̃dicant᷑.
t retribuã inquit illis pͥmũ duplices iniustiti¬
as eoꝵ. Necessario appositũ ẽ pͥmũ. Primum
qͥppe ꝓpt̾ ĩustitias torm̃ta ꝑpetim᷑. deinde
ꝓpt̃ iustitiã coronam᷑. Neq enĩ e contrario
ante tͥbuenda st̃ iusta. ⁊ sic reddenda peccata.
ut cessantib bonis uicia et̃na ꝑmaneant.
s ante recipiemus mala ⁊ deinde bona. ut
sublatis uiciis uirtutes ꝑmaneant in et̃nũ.
Obserua omnẽ chesaurũ seripturarũ. & ĩueni¬
es semꝑ dm̃ ea pͥmũ cõminantẽ que tristia st̃
& ea deinceps inferentẽ quȩ letitiã p̃beant
audientib. Occidit ⁊ uiuficat. ꝑcutit &:¬
sanat. ipse dolorem facit. ⁊ rursum restituet.

Expanded text:
ad imaginem et similitudinem suam permanet, ignis ad imaginem et similitudinem suam permanet, ignis sed superaedificata ligna, fenum, stipulam. Necesest difficilis, et ad interpretandum nimii sudoris egens, ut cum primis secunda consentiant. Repromissiones legimus, et post prospera repente tristia praedicantur: Et retribuam, inquit, illis primum duplices injustitias eorum; necessario appositum est, primum: primum quippe propter injustitias tormenta perpetimur, deinde propter justitiam coronamur. Neque enim econtrario ante tribuenda sunt justa, et sic reddenda peccata, ut cessantibus bonis vitia aeterna permaneant, sed ante recipiemus mala, et deinde bona, ut, sublatis vitiis, virtutes permaneant in aeternum. Observa omnem thesaurum Scripturarum, et invenies semper Deum ea primum comminantem quae tristia sunt; et ea deinceps inferentem quae laetitiam praebeant audientibus. Occidit, et vivificat: percutit et sanat; ipse dolorem facit, et rursum restituit,