comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ eum lateat. perquẽ factast̃ om̃a tẽpora: Nomen
ñscunt: Nã insequentib idem iohannes dic̃: Uocaba¬
tur nom̃ eiꝰ. uerbumdĩ: Etiterum: łabebat inuesti¬
m̃to & infemoresuo scriptũ. rexregũ. & dñs dominan¬
tium: Siergo beatus iohannes nom̃ eiꝰ sciuit. quid ÷
qđ dic̃. nemo nouit nom̃ eiꝰ nisi ipse: Numquit enĩ
ipse aliquis ñerat. quiscire potuit nom̃ dĩ Sed sub au¬
diendũ ẽ. nemo extraneus nouit nom̃ eiꝰ nisi ipse cũ
corpore suo. scilic& qđ ẽ eccła: Non iudȩi. quieũ insuis
synagogis blasphemant. ñ heretici quimale deillo
sentiunt. Non pagani qui in eũ crederenolunt. non
deniq falsi xp̃iani nom̃ eius sciunt. sicuti sciendũ ẽ.¬
quifidem quã habent operib destruunt: Sed ipsehoc ÷
Talis ẽ. hȩc locutio: qualis illa quaipse alibi ait: Nemo
respersa: caro intelligit᷑ redẽptoris. passionis sanguine

Expanded text:
quod eum lateat, per quem facta sunt omnia tempora. Nomen quod eum lateat, per quem facta sunt omnia tempora. Nomen non sciunt? Nam in sequentibus idem Joannes dicit: Vocatur nomen ejus Verbum Dei, et iterum: Habebat in vestimento et in femore suo scriptum, Rex regum et Dominus dominantium. Si ergo beatus Joannes nomen ejus scivit, quid est quod dicit: Nemo novit nomen ejus nisi ipse? Nunquid enim ipse aliquis non erat qui scire potuit nomen Dei? Sed subaudiendum est, nemo extraneus novit nomen ejus, nisi ipse cum corpore suo, scilicet quod est Ecclesia: non Judaei, qui eum in suis synagogis blasphemant: non haeretici, qui male de illo sentiunt: non pagani, qui in eum credere nolunt: non utique falsi Christiani nomen ejus sciunt, sicuti qui fidem quam habent, operibus destruunt: sed ipse, hoc Talis est haec locutio, qualis illa, qua ipse alibi ait: Nemo respersa, caro intelligitur Redemptoris, passionis sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ filius scire aliquid potest qđ nesciat pat̃. aut
sps̃ sc̃s: Non omnino. quia quorũ inseparabilis ẽ
substantia. inseparabilis ẽ & scientia: Ideoq quod scit
perhibetur : omino cũpatre & filio. quorũ sp̃s ÷ scire
creditur: Nam & quod in euuangło dñs dic̃ dedie
aut̃ illa nemoscit nisipat̃. non ẽ. ita intellegendum
qđ aliquit sciat pat̾ qđ nesciat filius. qui utiq sapien
tia patris ẽ : sed potius ita qđ nescire filius dr̃ nesci-¬
entes homines reddere. sic̃ & sciredr̃ aliquid scientes ho¬
mines facere: Unde ẽ: Tẽptatuos dñs ds̃ uester. utsciat
id÷ ut scire uos faciat sidiligitis eũ annon: Cumergo
introgassent eum apłi dedie iudicii. & eis ñipsũ diem
indicauit: ꝑ hoc utiq nescire ipsum dr̃ diem. quia eos
nescientes reddidit: Neq enĩ illeignorare potest diem:
aquo factus est om̃is dies: Nec potest eẽ aliquot tẽpus.

Expanded text:
 Filius scire aliquid potest, quod nesciat Pater aut  Filius scire aliquid potest, quod nesciat Pater aut Spiritus sanctus? Non omnino, quia quorum inseparabilis est substantia, inseparabilis est et scientia, ideoque quod scit perhibetur scire, omnino cum Patre et Filio quorum Spiritus est, scire creditur. Nam et quod in Evangelio Dominus dicit: De die autem illa nemo scit nisi Pater, non est ita intelligendum, quod aliquid sciat Pater, quod nesciat Filius, qui utique Patris est sapientia, sed potius ita quod nescire Filius dicitur, nescientes homines reddere, sicut et scire dicitur, aliquid scientes homines facere. Unde est: Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat id est, ut scire vos faciat si diligitis eum, an non. Cum ergo interrogassent eum apostoli de die judicii, et eis non ipsum diem indicavit, per hoc utique nescire ipsum dicitur diem, quia eos nescientes reddidit. Neque enim ille ignorare potest diem, a quo omnis factus est dies: nec potest aliquod esse tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
UII. sp̃s dĩ missiinos hem trarũ: Qui oculi beneut flãma
ignis dicuntur : quia uidelicetnos ad fidem illuminant.
& addĩ amorẽ ac proximi accendunt: Uel per oculos dñi
possumus intelligere diuna eloquia. quȩnos similit̃ illu¬
minant. & addĩ amorẽ accendunt: Undepsal mista dicit:
TE EIUS diademata multa Quia dñs multis electis uic¬
toriarũ coronas tribuit. id circo incapite suo multa diade¬
mata haberedr̃. quib multitudo scõꝵ coronat᷑: Quia
enĩ caput om̃iũ electoꝵ ẽ. & menbra eiꝰ electi. a quo acce¬
pit caput utsit ab ipso & menbra coronant᷑: Singulis
enĩ uictorib ipse coronas uictoriȩ tribuit. sedtam̃ ut
iã dictũ ÷ : ipse in om̃ib uincit: Alit̃: Caput xp̃ĩ ds̃ ẽ.¬
& diademata multa: Om̃s itaq electi. in capitexp̃i
habent coronas: quia apatre postuictoriã coronant᷑:
Sed in hoc qđ sequitur. habens nom̃ scriptũ qđ nemono¬
uit nisiipse: ualde perplexa oritur questio: Nũquid¬

Expanded text:
us Dei, missi in orbem terrarum. Qui oculi bene ut flamma ignis dicuntur, quia videlicet nos ad fidem illuminant, et ad Dei amorem et proximi accendunt. Vel per oculos Domini possumus intelligere divina eloquia, quae nos similiter illuminant, et ad Dei amorem accendunt. Unde Psalmista dicit: te ejus diademata multa. Quia Dominus multis electis victoriarum coronas tribuit, idcirco in capite suo multa diademata habere dicitur, quibus multitudo sanctorum coronatur. Quia enim caput omnium electorum est, et membra ejus electi, a quo accepit caput ut sit, ab ipso et membra coronantur. Singulis autem victoribus, ipse coronas victoriae tribuit, sed tamen ut jam dictum est ipse in omnibus vincit. Aliter: Caput Christi Deus eset diademata multa. Omnes itaque electi in capite Christi habent coronas, quia a Patre post victoriam coronantur. Sed in hoc quod sequitur, habens nomen scriptum, quod nemo novit nisi ipse, valde perplexa oritur quaestio, nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
gentes hereditatẽ tuam: Uirgaaut̃ ferrea: potestas
intelligitur inflexibilis & inuicta: Inuirga ferrea reg&
gentes: hoc in regni fortitudine. ł in in flexibili iusti¬
cia Hinc psalmista ad ipsum dic̃: Uirga recta ẽ uirga
regnitui: Et quasi exponendo quid e&̃ hȩc iuirga sub¬
dit: Dildcisti iusticiã: & odisti iniquitatẽ: łtipsecalcat
torcular uinifuroris iredĩ om̃ĩ potentis : E torcular¬

Expanded text:
gentes haereditatem tuam . Virga autem ferrea potestas gentes haereditatem tuam . Virga autem ferrea potestas intelligitur inflexibilis et invicta. In virga ferrea reget gentes, hoc est in regni fortitudine, vel inflexibili justitia. Hinc Psalmista ad ipsum dicit: Virga recta est virga regni tui. Et quasi exponendo quid esset haec virga, subdit: Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem.--Et ipse calcat torcular vini furoris irae Dei omnipotentis. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
SIUS procedebat gladius utraq parte acutꝰ: Gladius
scriptura sacra intelligit᷑. iuxta illud apłi: Et gladiũ
sps qđ est uerbum dĩ: Deistogladio. ipsedñs in euuan¬
gło dic̃: Nonueni pacẽ mittere int̾ram sed gladiũ:
Sicuti enĩ gladio ancipiti inciduntur carnes. & m̃bra
amenbris separantur : sic gladio uerbidĩ diuidunt᷑
boniamalis. fideles ab infidelibus: Hic &iã gladius
inutroq testamento intelligit᷑. quia uidelic& hinc
peccata operis. illinc resecantur peccata cogitati¬
onis: Deoredĩ procedit: uixta qđ ipsedñs dic̃. Non
insolo pane iuuit homo: sed in om̃i uerbo qđ ꝓcedit
deoredi Isto aut gladio fideles uulnerant᷑ ad salutem
suam : infideles uero & contẽptores addãpnationẽ: Hinc
dic̃: Aluissumus odor mortis inmortẽ: aliis odor uitȩ
inuitã: Undesequit᷑: Ut in ipso ꝑcutiat gentes: Gentes
in hoc loco ñ ut supra malas gentes significant. sed bonas.
tib  perpsalmistã apatre dr̃: Postula ame & dabo tibi

Expanded text:
 parte acutus. Gladius sacra Scriptura intelligitur, juxta illud Apostoli: Et gladium spiritus, quod est verbum Dei . De isto gladio ipse Dominus in Evangelio ait: Non veni pacem mittere, sed gladium . Sicut enim gladio ancipiti inciduntur carnes, et membra a membris separantur, sic gladio verbi Dei dividuntur boni a malis, fideles ab infidelibus. Hic etiam gladius in utroque Testamento intelligitur, quia videlicet hinc peccata operis, et illinc resecantur peccata cogitationin solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit ore Dei . Isto autem gladio fideles vulnerantur ad salutem suam, infideles vero et contemptores ad damnationem. Hinc dicit: Aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Unde sequitur: ut in ipso percutiat gentes. Gentes in hoc loco non ut supra malas gentes significant, sed bonas, t per Psalmistam a Patre dicitur: Postula a me et dabo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
albi quib insident: corpora illoꝵ st̃ munda ab om̃i pec¬
cato: Equus quippe ẽ. unicuiq scẽ animȩ corpus suum
qđ uidelic& scit & ab illicitis continentiȩ freno restrin¬
gere: & rursus caritatis impulsu. in exercitationẽ boni
operis relaxare: Secunt᷑ xp̃m: quia imitant᷑ eius.
mundiciam & castitatem. mortificantes secũ uitus & cori¬
cupiscentus. iuxta qđ apłs dic̃: Mortificate menbra ura.
quȩ sunt superterrã: & c&̃ : Superius dictũ ẽ. deuirginib
ierit: Unde sciendũ. quia secunt᷑ eũ & alii. hoc ÷ mastires
confessores coniuigati &iã boni. Specialit̃ uirgines:
qui gradus quanto excellentior: tanto ẽ utiq nume¬
ominor: UESTITI BYSSINO mundo. hocẽ innoceN¬
tia castitatis & mundiuȩ ornati: lam enĩ supra dictũ ÷

Expanded text:
albi quibus insident corpora illorum munda ab omni pecalbi quibus insident corpora illorum munda ab omni peccato. Equus quippe est unicuique sanctae animae corpus suum, quod videlicet scit et ab illicitis continentiae se freno restringere, et rursus charitatis impulsu, in exercitationem boni operis relaxare. Sequuntur Christum, quia imitantur ejus munditiam et castitatem, mortificantes se cum vitiis et concupiscentiis, juxta illud Apostoli: Mortificate membra vestra quae sunt sierit. Unde sciendum, quia sequuntur eum et alii, hoc est martyres, confessores, conjugati etiam boni, specialiter virgines. Qui gradus quanto excellentior, tanto est utique numero minor. Vestiti byssino albo et mundo. Hoc est innocentia castitatis, et munditiae ornati. Ja
Abbreviated transcription (Latin):
fecit: Unde ioħ idem in euuangło suodic̃: Omĩa ꝑ ipsũ
factasunt: & sineipso factum ẽ . nihil: Nam & perhoc
uerbum. ds̃ pat̃ senuntiare uoluit mundo: De quo scrip¬
tum est: Etuerbũ caro factum ẽ: & habitauit innobis:
Cumenĩ e&̃ hocuerbum inuisibile insuanatura: factũ ÷
uisibile perassũptionẽ carnis in nr̃a: ET EXERCITUS
qui sunt incęlo. sequebant᷑ eũ in equis albis: Exercitꝰ hic:
multitudo intelligit᷑ fideliũ: Caelũ quoq eccła ẽ: sicut
sȩpissime dictum ẽ: Sic ergo dicunt᷑ exercitꝰ quist̃ incelo
sequixp̃m. cũ ipsi exercitus sint cȩlũ: sic̃ dicunt᷑ in castris
inire homines certam̃. cum ipsa castra sint ipsi quipre¬
parant᷑ adbellum: Recte aũt̃ exercitꝰ nuncupant᷑ mul¬
titudines scõꝵ: quia in hoc scło dimicant. & sẽꝑ incerta¬
mine c̃sistunt contra hostes. malignos uidelic& spiritꝰ
ł ꝑuersos homines : Siue &iã c̃tra uitia carnis: Equia ũt

Expanded text:
: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . Nam et per hoc Verbum Deus Pater se nuntiari voluit mundo. De quo scriptum est: Et verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Cum enim hoc esset Verbum invisibile in sua natura, factum est visibile per assumptionem carnis in nostra. Et exercitus qui sunt in coelo, sequebantur eum in equis albis. Exercitus hic multitudo intelligitur fidelium. Coelum quoque Ecclesia est, sicut saepissime dictum est. Sic ergo dicuntur exercitus qui sunt in coelos sequi Christum, cum ipsi exercitus sint coelum, sicut dicuntur in castris inire homines certamparantur ad bellum. Recte autem exercitus nuncupantur multitudines sanctorum, quia in hoc saeculo dimicant, et semper in certamine consiperversos homines, sive etiam contra vitia carnis. Equi autem
Abbreviated transcription (Latin):
necdũ uident᷑. &. si argumentũ est eadẽ
fides rerũ quȩ necdũ. ipparent. qͥd est qͦd
eam ĩã uolunt uidere: Arguere dicebant
antiqͥ. ostendere: a qͦuenit argumentĩtqͦss
oste nsio s. premonstracio firturarũ rerũ¬
Est aui. ꝓprie ar¬
gumentũ: racio quȩ
rel dubie facit
fidem. Profecto gͦ
illarũ rerũ ar¬
gumtũ est. quȩ appa¬
rere ñ posst̃. Quę eñi apparent. iã fid̾e

Expanded text:
ntur; et si argumentum est eadem fides rerum quae necdum apparent, quid est quod eam jam volunt videre? Arguere dicebant antiqui ostendere: a quo venit argumentum, quasi ostensio et praemonstratio futurarum reruEst autem proprie argumentum, ratio quae rei dubiae facit fidem. Profecto ergo illarum rerum argumentum est quae apparere non possunt; quae enim sunt apparentia fidem
Abbreviated transcription (Latin):
gregorio fuit. Quod lieeat monachis cũ
sacerdotali officio ubi. ubi min istrare.
Sunt ñ nulli nullo fulti dogmate. auda¬
cissimi qͥd̾e. magis relo amaritudinis quã dilec¬
Hõis inflãmati asserentes monachosꝙ mun
do mortui st̃ ⁊ deo uiuunt. sacerdotalis offieii
poteneia indignos. neq penitenciã. neq xꝑi¬
anitat̾ẽ largiri. neq ab soluere posse ꝑ sacer
qotalis officu inunc̾tã gr̃am s om̃ino labunt᷑
Nã si ex hac causa ueteres emuliuera pͣdicarent.
aplice sedis cõpar beatꝰ gregorius. monachico
potestatis sũma ꝯscendit᷑. Augꝰtinꝰ qͦq eiꝰdem
sc̃issimi gregorii disc ipłs angłoꝵ. pͣdicator
eg̃gius. ac pannoniensis beatꝰ martinꝰ. aliiq

Expanded text:
Christi 610. Quomodo liceat monachis cum sacerdotali officio ubiubi ministrare. Sunt nonnulli fulti nullo dogmate, audacissime quidem, zelo magis amaritudinis quam dilectione inflammati, asserentes monachos, quia mundo mortui sunt, et Deo vivunt, sacerdotalis officii potentia indignos, neque poenitentiam, neque Christianitatem dotalis officii injunctam gratiam, sed omnino labuntur. Nam si ex hac causa veteres aemuli vera praedicarent apostolicae sedis compar beatus Gregorius monachico potestas summa conceditur. Augustinus quoque ejusdem sanctissimi Gregorii discipulus, Anglorum praedicator egregius, ac Pannoniensis beatus Martinus, aliique
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ in illo exemplũ pacienciȩ. qͥ dixit. Qui
ꝑ seuerauerit usq infine̾: hic saliuis erit
Ipse nãq ẽ auetor fidi . &. ꝯsũmator
Aucłor fidi nobis ẽ: ꝙr ipse nobis fide̾
infundit. Nonenͣi possumꝰ credere: uisi
ab illo p̃ueniam᷑. Unde ipse fidelibꝰ dicit.
Non uos me elegistis. s ego elegi uos.
Ipse consumator fidi. siue ꝑfect or est. qr
ꝯsũmacione siue per fectionẽ nobis
prestat in hoc. ut in fide ꝑ seueremꝰ.
Siue in hoc ꝑfector fidei est: qr dat uoluntatẽ
atq possibilit atẽ ꝑficiendi bonũ. qͦ ipsa fides

Expanded text:
mus in illo exemplum patientiae, qui dixit: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Ipse namque auctor fidei et consummator. Auctor fidei nobis est, quia ipse nobis fidem infundit; non enim possumus credere, nisi ab illo praeveniamur: unde ipse fidelibus dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos. Ipse consummator fidei sive perfector est, quia consummationem sive perfectionem nobis praestat, in hoc ut in fide perseveremus. Sive in hoc est perfector fidei, quia dat voluntatem atque possibilitatem perficiendi bon
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ Singłas stolas mͦ habent animȩ
sc̃oꝵ. de sua immoctalitate gaudentes.
s. de felicitate qua friuntur exultan¬
tes. Bmas uͦ stolas habebunt. cũ inge¬
nerali re surrectione receꝑint immor¬
talitatẽ . &. in corrupcionẽ in corpore
quã modo habent solũmͦ in anim .. Hane g̾
reꝓmissione necdũ receper̾t: de qua ẏsai¬
as dicit. Interra sua duplicia possidebuñ:
post generalẽ resurrectionẽ .eł. reuera ita
neracione̾ ꝑcipiant. Quodq sequit᷑. deo ꝓ
nobis meluis al iqͥd. ꝓuidente. ne sine nob̾
ꝯsũmarent᷑. hoc est ꝑfectionẽ ꝯseque¬
rent᷑ illi: more humano agit᷑. Uerbi gr̃a.
cunt patri. Patͣ. laborauimꝰ hodie. estũ
solis ꝑ pessi sumꝰ: tempꝰ ẽ ut tribuas nob̃
refectionẽ. & ille eis respondet. Sustine¬

Expanded text:
illorum. Singulas stolas modo habent animae sanctorum, de sua immortalitate gaudentes, et de felicitate qua fruuntur exsultantes. Binas vero stolas habebunt cum in generali resurrectione receperint immortalitatem et incorruptionem in corpore, quam modo habent solummodo in anima. Hanc ergo repromissionem necdum perceperunt, de qua Isaias dicit: In terra sua duplicia possidebunt post generalem resurrectionem. Et revera ita nerationem percipiant; quodque sequitur: Deo pro nobis melius aliquid providente, uti ne sine nobis consummarentur, hoc est perfectionem consequerentur illi. More humano agitur, verbi graticunt patri: Pater, laboravimus hodie, aestum solis perpessi sumus: tempus est ut tribuas nobis refectionem; et ille eis respondet: Sustine
Abbreviated transcription (Latin):
duxit: qͥndo uoluit manna de celo des¬
cendere fecit. aquã de petra. ꝓdurit: ꝙ.
cetera in numerabilia fecit.: Uel quomͦ
poterat cõꝑari talis ae tantꝰ uir. ut fuit
iosue successor eiꝰ. qͥ qͥndo uoluit solem
ac luna. illa duo maxima luminaria in
uno loco stare fecit dicens sol ꝯtra gaba¬
UII.Ne mouearis & lunatra uallẽ
achilon: f̃ortassis tam̃ dieit aliqͥs.
ꝑficere. hoc unꝰ illoꝵ uerbo agebat. Nã
cũ totꝰ mundꝰ tẽporibꝰ helye laboras¬
set ꝑ tres annos & sex menses siccitate.
nec potuissent pluuiã impetrare: uer¬
bo helys aꝑte st̃ cataraete celi &̾ ue¬
nit pluuia suꝑ faciem terrę. In solitudi

Expanded text:
duxit; quando voluit, manna de coelo desduxit; quando voluit, manna de coelo descendere fecit, aquam de petra produxit, et caetera innumerabilia fecit. Vel quomodo poterat comparari tantus vir, ut fuit Josue successor ejus? qui, quando voluit, solem ac lunam, illa duo maxima luminaria, uno in loco stare fecit, dicens: Sol, contra Gabaon ne movearis; et luna, contra vallem Hailon. Fortassis tamen dicet aliquis,  nequibat perficere, hoc unus illorum verbo agebat. Nam cum totus mundus temporibus Eliae laborasset per tres annos et sex menses siccitate, nec potuisset pluviam impetrare, verbo Eliae apertae sunt cataractae coeli, et venit pluvia super faciem terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
uocit᷑ .x. melus. solitꝰ in cauernis t̃rehabita¬
re: ciiiꝰ peltis bispida ee̾ fert᷑. Aqͥ nomine di¬
riuat᷑ uoc abulũ huiꝰ uestis. id÷ a melo me¬
lota. Quibꝰ dignꝰ ñ erit mundꝰ eundi no¬
mine hic sub una significicione possumꝰ in¬
telligere.imiatores iundi. qͥ terrena solũm
app etentes. ab amore erenoris si longete¬
motierant: c ꝓppt̾ea ñ erant digni tales so¬
cios habere quales fuert illi quor iiitnalia
apłs supra de seripsit Siue mundi nomine
posst̃ aecipioninia que ꝯtinent᷑ inter ee¬
lũ q terra. aurũ uidelieet. argentũ gem¬
mie. atq omnia pciosa: insuꝑ a̾ repbi ipsi
ret᷑ sub precio. ñ poterat umi illoꝵ com¬
parari. neq etiã si om̃ia illa in precium
dari potuissent. tale̾ aliquẽ uirũ eme¬
re ñ possent. Ut gͦ ex pluribꝰ paueoꝵ. me¬
inoriã agamꝰ. qͦm̾ poterat talis ac tantꝰ
uir cõꝑari. ut moyses fuit: qͥ qͦndo uolu¬
it mare diuisit. qͥndo uoluit aquas eiꝰ re¬

Expanded text:
nis terrae habitare, cujus pellis hispida esse fertur, a quo nomine derivatur vocabulum hujus vestis, id est a melo melota. Quibus dignus non erat mundus. Mundi nomine hic sub una significatione possumus intelligere amatores mundi, qui terrena solummodo appetentes, ab amore Creatoris sui longe remoti erant, ac propterea non erant digni tales socios habere quales fuerunt illi quorum magnalia Apostolus supra descripsit. Sive mundi nomine possunt accipi omnia quae continentur inter coelum et terram, aurum videlicet, argentum, gemmae atque omniaretur sub pretio, non poterat uni illorum recte comparari; neque etiam si omnia illa in pretium dari potuissent, talem aliquem virum emere possent. Ut ergo ex pluribus paucorum memoriam agamus, quomodo poterat talis ac tantus vir comparari, ut Moyses fuit? qui, quando voluit, mare divisit; quando voluit, aquas ejus re
Abbreviated transcription (Latin):
cis & in cauernis terrȩ. Hely. amerimiũ
ꝓpharũ hic uult intelligi .a. filios ꝓphe¬
tarũ. qͥ tẽporibꝰ a habe set abelis fuga¬
ti st̃. eo qͦd uoluisset eos ierabel int̾fice¬
re .T.unc teporis pauit eos quinqͥ genos
abdias inspeluncis & in cauernis terrȩ.
unde & meruit donũ. ꝓpheciȩ. iurta
qͦd dñs ineugłio dicit. Qui recipit ꝓ¬
phetã in nomine. ꝓphetę: mercede. ꝓ¬
phetȩ accipiet .es. uii om̃s t estimomo
fidi ꝓbati. ñ accepert reꝓmissionẽ ꝓ nob̃¬

Expanded text:
s terrae. Eliam eximium prophetarum hic vult intelligi, et filios prophetarum qui temporibus Achab et Jezabelis fugati sunt, eo quod voluisset eos Jezabel interficere, tunc temporis pavit eos quinquagenos Abdias in speluncis et in cavernis terrae. Unde et meruit donum prophetiae juxta quod Dominus in Evangelio dicit, qui recipit prophetam in nomine prophetae mercedem prophetae accipiet. Et hi omnes testimonio fidei probati
Abbreviated transcription (Latin):
Aspiciamꝰ in auet or̃e fidi .a. consũmatorẽ
iħm qͥ ꝓposito sibi gaudio. sustinut cru¬
cẽ. ꝯ fusione contẽpta. Sicut filii parentes
.&. discipłi magistrũ instudio oꝑis. atq u
cęrtaminibꝰ atendunt. informantes men¬
te ex parte doctoꝵ sumentes quasdam
regłas ab eis ꝑ uisir ita &. nossi uolumꝰ cur¬
rere & discere ut bene curramꝰ. ad aue
humilis corde. eł alibi. Si me inqt ꝑseeu

Expanded text:
 in auctorem fidei et consummatorem Jesum qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta. Sicut filii parentes, et discipuli magistrorum in studio operis atque in certaminibus attendunt, informantes mentem ex parte doctorum, sumentes quasdam regulas ab eis per visum, ita et nos si volumus currere et discere ut bene curramus ad aucthumilis corde ; et alibi: Si me, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbati st̃. nͥ om̃s suꝑius memorati. quoꝵ
tam claraq. laudabilis fides cõmemora¬
ta e : Stelle uidelicet firmamͣti terrem
homines &̾. cȩlestes angeli. uiui lapides
&. splendide margarite. quoꝵ. oꝑa que
egerͣt fidẽ eoꝵ c̃firmant. qm̃ absq fide
inipossibile ẽ placere deo .E. estimonio
itaq fidi fuert ꝓbati: hoc ẽ oꝑaeione
sc̃a quę ꝑ fidem oꝑat᷑. laude digni in¬
uentist̾. Fides enim illor: oꝑib mundis
Ieclarabat᷑ Sed cũ ita ee̾nt ꝑfecti ꝓmis¬
si oñeꝰ lecepert᷑. Dicit gͦ aliqͥs. Quid eis ꝓ
fuit deo seruisse. si ac tenꝰ sine p̃mio ꝑ¬
manent: Absit hoc a fideliũ cordibꝰ: ut
credamꝰ eos sine pͣmio manere. Adhue
qͥppe mortali carne circundati. magnũ
premiu ꝑcepert. iuuendi scilicet. dm¬
q cognoscenqi multaq mirabilia pa¬
trandi. Nunc uͦ quiescunt in anima. in
beatitudine regni celestis: in effabili le¬
ticia ꝑfruentes Sed inde alibi qͥd de il¬

Expanded text:
bati, nisi omnes superius memorati? Quorum tam clara et laudabilis fides commemorata est, stellae videlicet firmamenti, terreni homines, et coelestes angeli, vivi lapides et splendidae margaritae, quorum opera quae egerunt, fidem eorum confirmant, quoniam absque fide impossibile est placere Deo; testimonio itaque fidei fuerunt probati, hoc est operatione sancta, quae per fidem operabatur, laude digni inventi sunt. Fides enim illorum operibus mundis declarabatur; sed cum ita essent perfecti, repromissionem non acceperunt. Dicit ergo aliquis: fuit Deo servisse, si hactenus sine praemio manent? Absit hoc a fidelium cordibus, ut credamus eos sine praemio manere. Adhuc quippe mortali carne circumdati, magnum praemium perceperunt, videndi scilicet, Deumque cognoscendi, multaque mira patrandi, nunc vero quiescunt in anima, in beatitudine regni coelestis ineffabili laetitia perfruentes. Sed videamus quid Joan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ amꝰ Qua ꝓpt̾ simꝰ deponentes omne pondꝰ
&. cogitaciões in firmas. Per hoc qͦd subdi¬
dit. & cireu̾stans nos peccatũ simꝰ deponen¬
tesꝰ ostendit iudeos ex omni parte a diabo
mꝰ ad ꝓpositũ nobis certamen: ut sic ut
illi sustinuert pacient᷑ aduersa huiꝰ secłi.
ita & nos sustincamꝰ. Non dixͣ. addamꝰ cur¬
tamine positi sumꝰ ꝯtra ueia carnis. ꝯtra
de mones. ꝯtra falsos fr̃s .ꝙ. nȩcesse ẽ ut pa¬
cient᷑ curramꝰ siuc expleamꝰ quatinꝰ pue

Expanded text:
mus: quapropter simus deponentes omne pondus et cogitationes infirmas. Per hoc autem quod subdidit: Et circumstans nos peccatum simus deponentes, ostendit Judaeos in omni parte a diabolmus nobis propositum certamen, ut sicut illi sustinuerunt patienter adversa hujus saeculi, ita et nos sustineamus. Non dixit, addamus curtamine sumus positi contra vitia carnis, contra daemones, contra falsos fratres: et necesse est ut patienter curramus, sive expleamus ce
Abbreviated transcription (Latin):
ac. ꝓpħarũ. reliqͦrũq fideliũ qͥ testes
fuert ꝑ fec̾te fiđr testes etiã filii dei
quẽ predirert uenturp̃ in mundũ.
luminat᷑ eiꝰ calore ꝑ fundit᷑. sieq post¬
modũ terra calefaeit .a. plerũq i¬
brificat illã plerũq qucorus cacioes
cint it: ita illi sc̃ĩ patres a uero sole
calef acti atq illuminati suo erem¬
plo corda hominũ cale facint atq ił¬
luminiant: suoq tpr̃e pluuiã emisert
uerbis. & eh oruseaue r̃t̃ miracłis. Impo¬

Expanded text:
 fidelium qui testes fuerunt perfectae fidei; testes etiam Filii Dei, quem praedixerunt venturum in mundum; luminatur, ejusque calore perfunditur, sicque postmodum terram calefacit, et plerumque imbrificat illam, plerumque autem coruscationes emittit; ita illi sancti patres a vero sole calefacti atque illuminati, suo exemplo corda hominum calefaciunt atque illuminant, suoque tempore pluviam emiserunt verbis, et coruscaverunt mirac
Abbreviated transcription (Latin):
tis: inpellibꝰ caprinis. egentes. angustiati. if¬
flicti Helyam in hoc loco de beniꝰ intellige¬
re &. alios qͥ talit᷑ eger̃t: &iꝗͥ afflicti undiq
penuriis q tribulacionibꝰ angustiati. fi de su¬
stinuert omnia. ut ad desidium ilipnoꝵ pre¬
mior. possent ꝑuenire. Om̃is aũ indigen¬
cia & egestas. angustia uocat᷑ qua angustia¬
t homo. id: affligit᷑. se u fame seu aliqua in¬
opia. Melota dicunt qͥd̃a genꝰ ec̃ uestim̃ti
er pellibꝰ capͥnis. ex uno latere dependens

Expanded text:
tes, angusti, afflictati. Eliam in hoc loco debemus intelligere, et alios qui taliter egerunt; et qui afflicti undique penuriis et tribulationibus, angustiati fide sustinuerunt omnia, ut ad desiderium superiorum possent pervenire. Omnis autem indigentia et egestas angustia vocatur; quia angustiatur homo, id est affligitur seu fame, seu alia inopia. Melotam dicunt quidam genus esse vestimenti ex pellibus caprinis, ex uno latere dependens,
Abbreviated transcription (Latin):
e irrisione Primo enĩ marꝙres liudibrus
itq irrisionibꝰ de ride bani: de inde uerbe¬
ribꝰ afficiebant᷑. sicq uncłis astricti. pone¬
bant incarcere: ad postremũ uͦ int̾ficiȩban¬
tͣ diuersis & erqͥsitis torm̃tis. lapidati st̃. ut
naboth. ihieremias megyp to. cũ reli¬
qͥs transimigrator ex echiel in babilone. alii¬
quã plures in nouo testam̃to. Secti fiit¬

Expanded text:
i martyres ludibriis atque irrisionibus ludebantur, deinde verberibus afficiebantur: sicque vinculis astricti ponebantur in carcerem; ad postremum vero interficiebantur diversis et exquisitis tormentis. Lapidati sunt. Ut Naboth, Jeremias in Aegypto, a reliquiis transmigratorum; Ezechiel in Babylone, aliiqu
Abbreviated transcription (Latin):
ecogitate eũ qͥ tale̾ sitinnt a peccato¬
ribꝰ aduersus semet ipsũ ꝯtridictionẽ. ut
ne fatigemini animis ur̃is deficientes.
Omnia aduersa quę xꝑs sustinuit a ude is.
plagas scilicet. irrisiones. sputa. colaphos a¬
lapas. blasphemias ipsãq mortẽ. apłs solo no¬
mine contradieti¬
tionis ostendere uolu

Expanded text:
lem sustinuit a peccatoribus adversus semetipsum contradictionem, ut ne fatigemini, animis vestris deficientes. Omnia adversa quae Christus sustinuit a Judaeis, plagas scilicet, irrisiones, sputa, colaphos, alapas, blasphemias ipsamque mortem, Apostolus solo nomine contradictionis ostendere volu
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ hoc eger̃t. Castra au dñr a castrando. qͦdi
bi castraret᷑ libido. Non ẽ eñi mos militaris.
ut ꝑgentes in preliũ. uxores aut feminas. ili
tu uxoꝵ ꝑrexert̃ in bellũ. darius uidelicet¬
gusto. Acce per̃t mulieres de resurrectione uxr¬
tuos suos. Eas inulieres dicit. quarũ filii ab hę¬
lia  heliseo suscitati st̃. qͦs ille iccepert post
resurrectionẽ uł refuscitacione: ñ ut cos ha¬
berent maritos .s qͥs amiserant in morte. le¬
ceper̾t uiuos Alii aũ distenti ft̃ ñ suscipien¬
tes redẽpcione̾: ut meliorẽ inuenirent re¬
surrectionẽ. Plurimi sc̃or. distentist̾. hoc est
in cruce extensi. fumibꝰq colligati sicut be¬
atꝰ andreas: seu distenti. hoc ẽ adcapita dua¬
certe distentist᷑. hoc est decollati: quȩ om̃ia in
sc̃ is martẏribꝰ ude nt᷑ eẽ cõpleta. Non susce¬
pert sedẽ pͥcionẽ. hoc ẽ libacionẽ in p̃sentiad
hoc ut soluere nt᷑ a corm̃tis: ut meliore atq

Expanded text:
ter hoc egerunt. Castra autem dicuntur a castrando, eo quod ibi castretur libido. Non est enim mos militaris ut per gentes in praelium uxores aut feminas aliastu uxorum perrexerunt in bellum, Darius videlicet etgusto Acceperunt mulieres de resurrectione mortuos suos. Eas mulieres dicit quarum filii ab Elia et Eliseo suscitati sunt, quos illae acceperunt post resurrectionem, vel resuscitationem, non ut eos haberent in maritos, sed qn suscipientes redemptionem, ut meliorem invenirent resurrectionem. Plurimi sanctorum distenti sunt, hoc est in cruce extensi funibus colligati, sicut beatus Andraeas. Seu distenti, hoc est ad capita duacerte distenti sunt, hoc est decollati, quae omnia in sanctis martyribus videntur esse completa. Non susceperunt redemptionem, hoc est liberationem in praesenti, ad hoc ut solverentur a tormentis, ut meliorem a
Abbreviated transcription (Latin):
fecta. reliqͥt foricacionẽ idolatrie. sicq
saluata ẽ & saluat᷑ cotidie. ne ꝑeat eũ infi¬
delibꝰ. Huc usq narieunt de legis latore.
.&. de patrib antiqs: nc dicturus ẽ de iu¬
dic ihꝰ qͥ fuer̃t post iosuę. nomina eoꝵ. tan¬
tum cõmemorans ꝓpt̃ breuitate sermo¬
nis: qͥ ꝑ fide̾ pugnauer̃t .s. gentes pluri¬
mas uicert .&. qͥd adhuc dic̾a ͦ Deficiet

Expanded text:
ornicationem idololatriae, sicque salvata est, et salvatur quotidie, ne pereat cum infidelibus. Hucusque narravit de legislatore et de patribus antiquis; nunc dicturus est de judicibus, qui fuerunt post Josue, nomina eorum tantummodo commemorans, propter brevitatem sermonis: qui per fidem pugnaverunt et gentes plurimas vice
Abbreviated transcription (Latin):
dei &. iusticiam eꝰ. .&. hec omnia te poralia
inquantũ expediunt uobis. adicientur
uobis. In hoc eñi qr in pͣsenti secło. ex
parte laud̾e iusticie. ꝓmeruer̾t. nec cũ
impus ꝑierͣt. locupletesq fuert bonis
tẽporalibꝰ. licet ꝑegriniee̾nt. ut pote
legit᷑ de ab rahã. qͥd erat diues in argen¬
to &. auro: aliquas degustaciones pro¬
missionũ ꝑcepert. In hoc uͦ qr plena
secuti: qͥsi ñ ꝑceperͣt ꝓmissiones.
rores. aut patrͣc. aut matr̃e. ꝓpt̃ me:
centuplũ accipiet & uitã ȩterna pos¬
sidebit.Istã. ꝓmissionẽ ñ st̃ ꝯsecuti il¬
li. ante dñi aduentũ. licet omnia sua
reliqͥssent. sicut &. apłi. Siue etiã. ꝓmis¬
siones de dñi aduentu. ñ st̃ conseciiti qm̃
licet eis. ꝓmissus e̾e̾t. tam̃ ñ uider̃t eũ

Expanded text:
Dei et justitiam ejus, et haec omnia, temporalia, inquantum vobis expediunt, adjicientur vobis. In hoc enim, quia in praesenti saeculo ex parte laudem justitiae promeruerunt, nec eum impiis perierunt, locupletesque fuerunt bonis temporalibus, licet peregrini essent, ut pote legitur de Abraham, quod erat dives in argento et auro, aliquas degustationes promissionum perceperant. In hoc vero, quia plenam secuti, quasi non perceperunt promissiones, rores, aut patrem, aut matrem propter me, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit, istam promissionem non sunt consecuti illi ante Domini adventum, licet omnia sua reliquissent, sicut et apostoli: sive etiam promissiones de Domini adventu non sunt consecuti: quoniam licet eis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpꝰ destinatũ ad seribendã epłam.si euuc¬
ta illor facta ꝓseqͥ uoluero qͦs hacten
cõmemoraui. siue que enarrare possum.
de his qͥ successores illoꝵ fuer̾t. de gedeon
barach. sanison. iepte. dauid. samihel . q.¬
Eci ꝑ fid̾e incer̃t regna. Q uod om̃s
in cõmune cõ memorat. illudẽ qͥͦd
singłor oꝑa eadẽ fide acta st̃ qr
om̃s illi simul ꝑ fid̾e uicert regna. De de¬
xit ei in his sipꝑ abis madian. inuellere
ex hostib Allegorice aũ gedeon qui

Expanded text:
atum ad scribendam epistolam, si cuncta illorum facta prosequi voluero, quos hactenus commemoravi: sive quae narrare possum de his qui successores illorum fuerunt. De Gedeon, Barach, Samson, Jepthe, David, Samuel et prr fidem vicerunt regna. Quod omnes in commune commemorat, illud est, quod singulorum opera eadem fide acta sunt, quia omnes illi simul per fidem vicerunt regna. Gedenus dixit ei: In his superabis Madian. In vellere ex hostibus. Allegorice autem Gedeon, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ab affectꝰ fidi ꝯsecutꝰ ẽ. Onnubꝰ qppe pe¬
untibꝰ sola saluata ẽ. Raab aul que int̾¬
prętat᷑ dilatata. figura tenet eeclȩ. que
dilatata ẽ ab oriente moceidente. ab aqͥ¬
lone inmeridiem. & latitudine̾ caritatis
gentibꝰ erat iuuens indesiderus carnis .q.

Expanded text:
ab effectum fidei consecuta est. Omnibus quippe pereuntibus sola salvata est. Raab autem, quae interpretatur dilatata, figuram tenet Ecclesiae quae dilatata est ab oriente in occidentem, ab aquilone in meridiem, et latitudinem charitatis gentibus erat vivens in desideriis carnis, ac
Abbreviated transcription (Latin):
ret. exempla p̃bendo attenderet: morien¬
do redimeret: resurgendo repararet. Propte
rea eni moriebat᷑ ut doceret nos niehil ex¬
istimare głam que ab hominibꝰ defert atq
indertera dei sedet. hocẽ inꝓsꝑitate ȩtͣne
uite .&. ple nitudine pat̾nę maiestatis. Si nul¬
laeet alia ꝓinissio &. ex hortacio. istud solũ
cxemplũ debuerat fufficere qͦd in hoe loco
de xꝑo ostendit apłs. ad ꝑsuadendũ omnia
iduersa pacient᷑ tolerari: ut cũ rꝑo conse

Expanded text:
ret, exemplum praebendo accenderet, morienret, exemplum praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet. Propter hoc enim morietur, ut doceret nos nihil exstimare gloriam quae ab hominibus defertur. Atque in dextera sedis Dei sedet, hoc est in prosperitate aeternae vitae et plenitudine paternae majestatis. Si nulla esset alia Dei promissio et exhortatio, istud solum exemplum debuerat sufficere, quod in hoc loco de Christo ostendit Apostolus ad persuadendum omnia adversa p
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eñi. In illo eñĩ oñs ꝑfectionẽ habemꝰ qͥ. ꝓ¬
posito sibi gaudio. sustinuit eruc̃e. Ipse fili¬
us dei ꝓponens sibi. hoc ẽ in p̾sencia sua sta¬
tuens gaudiũ resurrectionis atq ascensio¬
nis in celũ toeiusq głe quã ꝑcepit post re¬
surtectionẽ. sustinuit cruce̾ ꝓpt̾ hoc qͦd in
postremo uidebat sibi ꝓfuturũ. ⁊ fusiõe con¬
tẽpta hoc ẽ ꝓmelilo deputata uerecundia.
qm sine erubescencia &. uererundia illua
obꝓbriũ sustinuit. Oqudiũ nãq marimũ
funit illi. qͦͥd ꝓ nobis est passus. ut uoluntat᷑e
dei patris impleret. ꝓ qua postea potenciã
sup omñe creaturã accepit. Unde ipse dicit.
Desiderio de sideraui hoc pascha manduca¬
re uobiscũ. Sigͥ ille qͥ nullã habuit necessi¬
tatẽ ut crucifigeret᷑ crucifixus est ꝓpter
nos: qͥntomagis nobis iustũ est omnia forti¬
t̃ tolerare: ld hoc itaq dñs . apparuit in car¬
ue. ut humana uitã ad monendo excrta¬

Expanded text:
In illo enim omnes perfectionem habemus qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem. Ipse Filius Dei proponens sibi, hoc est in praesentia sua statuens gaudium resurrectionis atque ascensionis in coelum, totiusque gloriae quam percepit post resurrectionem sustinuit crucem propter hoc quod in postremo videbat sibi profuturum. Confusione contempta, hoc est pro nihilo deputata verecundia, quoniam sine erubescentia et verecundia illud opprobrium sustinuit. Gaudium namque maximum fuit illi quod pro nobis est passus, ut voluntatem Dei Patris impleret pro quo postea potentiam supra omnem creaturam accepit. Unde ipse dicit: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum . Si igitur ille qui nullam habuit necessitatem ut crucifigeretur, crucifixus est propter nos, quanto magis justum est nos omnia fortiter tolerare? Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne ut humanam vitam admonendo excita
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ elati huiꝰ mundi & pͥncipes. ac suꝑ¬
ba infidelitatis obstacła corruumt: do¬
nec fine tẽpor mors nouissima iimica
destruet᷑. Fide raab meretrix cũ inere
dulis ñ ꝑiit. excipiens exploratores cũ
pace. Magrĩa consoleione & exhor taci¬
onẽ. beatꝰ apłs isto in loco om̃ibꝰ pͣber.
ut si meretrix infidelis &. idolatra. sola
fide saluata ẽ: multo magis illi salua¬
bunt᷑ qͥ ad grauiora crimina ñ st̃ plapsi
de si patenter diceret. In honestũ est. si
me retriae in fidelio res estis. Iula tamen
homines nunciantes audiuit. confestim¬
q credidit: uos aũ nͣ solũ homines au¬
ditis. uerũ et iã uoçes ꝓpharũ que ꝑ om

Expanded text:
id est elati hujus mundi et principes, ac supid est elati hujus mundi et principes, ac superba infidelitatis obstacula corruunt, donec in fine temporum mors novissima inimica destruatur. Fide Radulis, excipiens exploratores cum pace. Magnam consolationem et exhortationem beatus Apostolus isto in loco omnibus praebet: quia si meretrix infidelis et idololatra, sola fide salvata est, multo magis illi salvabuntur, qui ad graviora crimina non sunt prolapsi, ac si patenter diceret: Inhonestum est, si meretrice infideliores estis. Illa tantum homines nuntiantes audivit, confestimque credidit: vos autem non solum homines audit
Abbreviated transcription (Latin):
li credider̃t deo. deiecer̾t illos. Legimꝰ quod
d nõ p̃c ipiente. iosue p̃cepit archã deporta
riꝑ septẽ dies in circuitu ihericho: ac ꝑso¬
nare tubis. Septimo aũ die cũ crepuissent
tubis. corruert muri ihericho qͦd a mag¬
no mysterio ñuacat. Iherieo quȩ int̃pie¬
tat᷑ luna. speciem huiꝰ mundi tenet: qr
sic ut luna menstruis cõplecionibꝰ deficit
ita mundꝰ cotidianis de fectibꝰ cadit. Inar¬
cha uͦ eccła figurat᷑ in tubis au̾ ȩrȩis. prȩ¬
dicatores fortes accipiunt᷑. Iosue qͥcireũ¬
dueit archam. xꝑs est. qui ecclani ꝑ hũc
diebꝰ septẽ israhelite ferentes archam.
eneis tubis clangentibꝰ cireueunt. &. mu¬
ri eiꝰ ꝑ archę presenciã. atq erearum
tubarũ soniti cadunt: qr in hoc tprȩ
qͥd septe dierũ uicissitudine uoluitur
dũ fert᷑ archa. id dũ orbẽ tęrrarũ cir¬
euiens mouet᷑ eccła ad pͣdicandũ uoces.
qͥsi ad tubarũ sonitũ muri ihericho.

Expanded text:
li crediderunt Deo, dejecit illos. Legimus quod Domino praecipiente, Josue praecepit arcam Dei portari per septem dies in circuitu Hiericho ac personare tubis. Septimo autem die cum increpuissent tubis, corruerunt muri Hiericho quod a magno mysterio non vacat. Hiericho quae interpretaur luna, speciem hujus mundi tenet, quia sicut luna menstruis completionibus deficit, ita hic mundus quotidianis defectionibus cadit. In arca vero Ecclesia figuratur, in tubis autem aereis, praedicatores fortes accipiuntur; Josue, qui circumdedit arcam, Christus est, qui Ecclesiam suam diebus septem Israelitae ferentes arcam, aeneis tubis clangentibus circumeunt, et muri ejus per arcae praesentiam atque aerearum tubarum sonitum cadunt, quia in hoc tempore quod septem dierum vicissitudine volvitur, defertur arca, id est, dum orbem terrarum circuiens movetur Ecclesia ad praedicantium voces: quasi ad tubarum sonitum muri Hiericho,
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰ est. ita postea omnia illis credidit e¬
uenire : & quȩ futura illis erant. ea be¬
nedicendo optauit. Potest &. alit̾ intelli¬
gi. De futuris mysteriis benedixit eis.
gestabat: esau uͦ iudarci. Fide iacob mo¬
riens. singłosfilior ioseph benedirit.
& adorauit fastigiũ uirge eiꝰ Legimꝰ in¬
genesi qd audiens io seph egrotare pa¬
tr̃e susi. uenit adełi s optulit duos fili¬
os suos effraim & manassen. adbe nedi¬
cendũ. Qui fidem babens omnia illis
eos Iacirco au đr singłos illor. benedixis¬
se qr suꝑ utrũq .ꝓpriã benedictionẽ fu¬
dit. Posuitq min̾ore̾ ante maiorẽ: q̃m ꝑ̃
& adorauit fastigiũ unge erꝰ ids uirge io

Expanded text:
catus est, ita postea omnia illis credidit ecatus est, ita postea omnia illis credidit evenire, et quae futura illis erant, ea benedicendo optavit. Potest aliter intelligi: De futuris mysteriis benedixit eis, gestabat, Esau vero Judaici. Fide Jacob moriens singulos filiorum Joseph benedixit, et adoravit fastigium virgae Genesi , quod audiens Joseph aegrotare patrem suum venit ad eum, et obtulit ei duos filios suos, Ephraim et Manassen ad benedicendum, qui fidem habens omnia illis eos. Idcirco autem dicitur singulos illorum benedixisse, quia super utrumque propriam benedictionem fudit, posuitque minorem ante majorem, quoniam et adoravit fastigium virgae
Abbreviated transcription (Latin):
agebant᷑ in ab rahã: quȩ ꝓ nobis uerus abra¬
ba ds uidelieet pat̾ creator omniũ genci¬
ũ. infilios dei agere disposuerat abraha
siqͥdẽ figura dei patris gestabat. ysa ac uͦfi
gur᷑a rpi. Abraham aũ portabat sicut in¬
seriptura dr igne̾ &. gladiũ: qr ds pat gla
ciam pastorẽ id ꝑciti ꝑ mittã. Ignis qͦq
quẽ ferebat calor & feruor sũme dilec¬
tionis illius est. qua nos dͥiligit: de qua đr
Sicut ds dilexit mundũ: ut unigenitum
suũ daret ꝓ mundo. Nã sic̃ ab raham uni¬
cũ as dilectĩi filiũ deo uictimã optulit.i¬
ta ds pater unicũ filiũ ꝓ nobis omnibus
tradidn. Ysa ac aũ ipse sibi ligna gestabat.
A ries significat carnẽ xꝑi. Ysaac oblatꝰ est
ꝙ ñ est int̾fectꝰ s aries tantũ: qr ꝓꝑs in
passione oblatꝰ est. s diuinitas illius im¬
passibilis mansit. F ide qͥe futuris bene¬
dixit ysade iacob & esau. Fide de futu¬
ris benedir it eis: qr urta qͥd de eis imprę¬

Expanded text:
bantur in Abraham, quae pro nobis verus Abraham, Deus videlicet Pater, creator omnium gentium, in fine saeculi agere disposuerat. Abraham siquidem figuram Dei Patris gestabat, Isaac vero figuram Christi. Abraham portabat, ut Scriptura dicit, ignem et gladium: quia Deus Pater gltiam pastorem, id est percuti permittam. Ignis quoque quem ferebat, calor et favor summae dilectionis illius est qua nos diligit, de qua dicitur: Sic Deus dilexit mundum, ut Unigenitum suum daret pro nobis. Nam sicut Abraham unicum et dilectum filium Deo victimam obtulit, ita Deus Pater unicum Filium pro nobis omnibus tradidit. Isaac autem ipse sibi ligna gestabat qAries significabat carnem Christi. Isaac oblatus est, et non est interfectus, sed aries tantum: quia Christus in passione oblatus est, sed divinitas illius impassibilis mansit. Fide et de futuris benedixit Isaac, Jacob et Esau. Fide de futuris benedixit eis, quia juxta quod eis impre
Abbreviated transcription (Latin):
baptismꝰ ẽ rubore sanguinis. xꝑi conse¬
eratus. Hebrei qͥ exierĩ de egypto &. tran¬
sierͣt ꝑmare rubrũ: fideles sunt qui
de relinquentes tenebras infidelitatis. tͣn¬
sierͣt ꝑ fonte̾ baptis matis. Pharao &. egyp¬
eII mortui st̾ in mare: qr in fonte baptisma¬
tis mortuus ẽ di abolꝰ. amittendo potesta¬

Expanded text:
i consecratus. Hebraei qui exierunt de Aegypto, et transierunt per mare Rubrum, fideles sunt, qui derelinquentes tenebras infidelitatis, transierunt per fontem baptismatis. Pharao et Aegyptii mortui sunt in mari, quia in fonte baptismatis mortuus est diabolus, amittendo potesta
Abbreviated transcription (Latin):
c uncta uicert. Fide enĩ qua credidit moy¬
ses qͥeo. ad uerbũ illius ꝑ cussit mare. ꝙ di¬
insit illud in duodeci diuisiones: urta
qͦd inpsalmo đ̾r. Credentesq om̃sq ille
tribꝰ. siceo uestigio posse transire mare
inosee legit᷑ nuda inqͥt pͥnceps cũ deo
in mari. Qua ꝓpt̾ illud mare hebreis fu¬
it adertris .s. a sinistris ꝓ muro: prebens
eis siccũ iter. egypcios sub mersit. Unde
hoc enim apparuit aquã e̾e. qr illi uenien¬
tes ab sorti ft̃. & hoc apparuit nͣ ee̾ fanta¬
siã. s rerũ ueritate̾: quã exꝑti egypen

Expanded text:
cuncta vicerunt. Fide enim, qua credidit Moycuncta vicerunt. Fide enim, qua credidit Moyses Deo, ad verbum illius percussit mare, et divisit illud in duodecim divisiones: juxta quod in psalmo dicitur: Credentesque omnes illae tribus sicco vestigio posse transire, marein Osee legitur: Lauda, inquit, princeps, cum Deo in mari: quia propter illud mare Hebraeis fuit a dextris et sinistris pro muro, praebens eis siccum iter, Aegyptios submersit. Unde hoc enim apparuit aquam esse, quia illi venientes absorpti sunt; et ex hoc apparuit non esse phantasiam, sed rerum veritatem: quia
Abbreviated transcription (Latin):
gens ibi dñ̾ic̃a mortẽ. ac. ꝓpterea ñ tetigit
postes: licet qͦd fiebat nichil ee̾t. s qͦd ꝑ il¬
lud fiebat. magnũ erat.Sanguine agni illi¬
niunt᷑ israhelitarũ postes. ne uastator an¬
gelꝰ audeat inferre mortẽ: signant᷑ añice
passionis signo fideles popłi infrontibꝰ ad
tute lã salutis: ut ab interitu liberent᷑ fide
transier̃t mare rubrũ. tanꝗͣ. ꝑ arid̃a tęrrã
qderꝑti egypei. deuorati st̃. Ae si diceret
sꝑare debemꝰ. ut qͦndo indesꝑacionẽ aliꝗͣ
animꝰ ñr fluctuat. tunc qͦq fidi simꝰ ut li¬
berem: ac siusq ad mort̾e ueniamꝰ &. si de¬
om̃ibꝰ nobis ab om̃ibꝰ desꝑet᷑. Que uã spes
poterat ẽẽ illis: Ex una eñi parte erant in¬
mare. ex altera cingebant᷑ altissimis mon¬
tibꝰ. a tͣeia erant hostes ziuellent fuge¬
re. aut in mare erant ꝑituri. aut manꝰ e¬
gypeior. inciderent tlabentes aũ fidem

Expanded text:
gens ibi Dominicam mortem, ac propterea non tetigit gens ibi Dominicam mortem, ac propterea non tetigit postes, licet quod fiebat nihil esset: sed quod per illud fiebat, magnum erat. Sanguine agni illinuntur Israelitarum postes, ne vastator angelus audeat inferre mortem; signantur Dominicae passionis signaculo fideles populi in frontibus ad tutelam salutis, ut ab interitu liberentur. Fide transierunt mare Rubrum tanquam per aridam terram, quod experti Aegyptii devorati sunt. Ac si diceret tenere debemus, ut quando in desperatione aliqua animus noster fluctuat, tunc quoque fidei simus, ut liberemur, ac si usque ad mortem veniamus, ac si de nobis ab omnibus desperetur. Quaenam spes poterat esse illis? ex una enim parte erat mare, ex altera cingebantur altissimis montibus, a tertia erant hostes: si vellent fugere, aut in mari erant perituri, aut in manus Aegyptiorum inciderent: habentes autem fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
fuit . qm maxima fide de dei aux ilio ha¬
bebat. Unde apłs dicit. Inuisibilẽ inqͥens
dm: tanꝗͣ. prȩsent̾e sustinuit. Quod ẽ dice¬
re Ita erat fisus de dei adiutorio ꝙ ita semꝑ
de eꝰꝓtectione secinꝰ erat: tanꝙͣ. omipo¬
tente dm qͥ natura in uisibilis est. semꝑ pͣ¬
sente aspiceret. Fide celebraurt pascha
ex sanguinis effusione: ne qͥ uastabat pͥmi¬
tiua. tangeret eos. Fide qua moyses credi¬
dit ꝑ illũ sanguinẽ saluandũ eẽ popłm
celebrauit pascha & sanguinis effusione qͥ
linuit postes: qr angelꝰ qͥuastabat pͥmitiua
egypeioꝵ alit̾ affligeret israbelitas. Ac su l¬
lis diceret. Si sanguis agni typiei in medi¬
o egypcioꝵ &. intanta de uastacione illesos
seruauit iudeos. quor postes fuert respsi
illo sangume: mul to amplius saluaut nos
suugius ueri agni. hoc est.xꝑi. quor hostia.
id÷ frontes munite st̾ signo passionis .xꝑi.
Timuit enĩ illũ sanguinẽ angelꝰ. intelli¬

Expanded text:
fuit: quoniam maxime de Dei auxilio fifuit: quoniam maxime de Dei auxilio fidebat. Unde Apostolus dicit invisibilem, inquiens: Deum tanquam praesentem sustinuit, quod est dicere: Ita erat fisus de Dei adjutorio et ita semper de ejus protectione securus erat, tanquam omnipotentem Deum qui natura est invisibilis, semper praesentem aspiceret. Fide celebravit Pascha et sanguinis effusionem, ne qui vastabat primitiva, tangeret eos. Fide qua Moyses credidit per illum sanguinem salvandum esse populum, celebravit Pascha et sanguinis effusionem quo linivit postes, ne angelus qui vastabat primitiva Aegyptiorum, affligeret Israelitas, ac si diceret illis: Si sanguis agni typici in medio Aegyptiorum, et in tanta devastatione illaesos servavit Judaeos, quorum postes fuerunt respersi illo sanguine, multo amplius salvabit nos sanguis viri agni, hoc est Christi, quorum ostia, id est frontes munita sunt signo passionis Christi. Timuit enim illum sanguinem angelus, intelli