comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atus iob minus estimet. quanto aggregari
do tam difficiles anunas ꝑ alios uidet.
Dicat᷑ gͦ. Numqͥd uolet rinocerus seruire¬
tͥ: subaudis ꝑ eos quos misero seruit michi:
Sequit᷑. Aut morabit᷑ ad presepe tuum &
Presepe hoc loco ipsa scriptura sacra ñ in¬
conuenient accipit᷑: in qua uerbi pabulo
animalia scã saciant᷑. De quib ꝑ ꝓpħam¬
dr. Animalia tua habitabunt in ea.
Hinc etiã natus dñs a pastorib in p̾sepe
repperit᷑: quia eius incarnatio in ea quȩ
nõs reficiunt ꝓphetarũ scripta cognoscit᷑.
Rinocerus itaq iste uidelicet omĩs elatus
in primordiis nascentis ȩccłiȩ. cũ patriar¬
charum dicta. cũ ꝓphetarum mysteria.
cũ euangłii archana audiret. irridebat:
quia tanto in predicatoꝵ presepe claudi
satiariq contempseratͥ quanto in uolup¬
tatib ꝓpriis dimissus. desperationis suȩ
campum tenebat. Qu̾ẽ suꝑboꝵ campum
bene paulus insinuat dicens. Qui despe¬

Expanded text:
atus Job minus aestimet, quanto aggregari atus Job minus aestimet, quanto aggregari Deo tam difficiles animas per alios videt. Dicat ergo: Nunquid volet rhinoceros tibi? Subaudis: SSequitur: Aut morabatur ad praesepe tuum? - Praesepe hoc loco ipsa Scriptura sacra non inconvenienter accipitur, in qua verbi pabulo animalia sancta satiantur. De quibus pr: Animalia tua habitabunt in ea . Hinc etiam natus Dominus a pastoribus in praesepi reperitur , quia ejus incarnatio, in ea quae nos reficit Prophetarum scriptura cognoscitur. Rhinoceros itaque iste, videlicet omnis elatus in primordiis nascentis Ecclesiae, cum patriarcharum dicta, cum prophetarum mysteria, cum Evangelii arcana audiret, irridebat, quia tanto in praedicatorum praesepi claudi satiarique contempserat, quanto in voluptatibus propriis dimissus, desperationis suae campum tenebat. Quem superborum campum bene Paulus insinuat, dicens: Qui despe
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. Diues difficile intrabit in regnũ
cęloꝵ. Cui cũ responsũ esset. & quis po¬
terit saluus fieri: ilico adiunxit. Apud
homines hoc impossibile ẽ: apud dm̃ aũ
omĩa possibilia st̃. Ac si diceret. Rinoce¬
rus iste humanis uirib mansuesci ñ po-¬
test: s tam̃ diuinis subdi miraculis potest
Unde hic quoq apte beato iob sc̃ȩ ȩccłiȩ
typum tenenti. đr. Nũqͥd uolet rinocerꝰ
camentis quidẽ hominũ diu resistere ꝑ-¬
tuli. s tam̃ repente cũ uolui miraculis
straui  Ac si aꝑtius dicat. Numqͥd hii
qui fatua elatione suꝑbiunt: sine meis
adiuioriis tuȩ predicationi subduntur.
ꝑquẽ itaq preualeas considera: & in om̃e
Qđ̾ preuales sensũ elationis inelina. Uel
certe ad beatum iob noticia ꝓ humili¬
anda eiꝰ uirtute deducit᷑. quã mira
quandoq ꝑ apostolos agant᷑. qͥ mundũ
dõ subiciunt. eiq domitã potentiũ huiꝰ
scłi suꝑbiam flectunt: ut tanto de se be¬

Expanded text:
ceret: Dives difficile intrabit in regnum ceret: Dives difficile intrabit in regnum coelorum . Cui cum responsum esset: Et quis poterit salvus fieri? Illico adjunxit: Apud homines hoc impossibile est, apud Deum autem omnia possibilia sunt . Ac si diceret: Rhinoceros iste humanis viribus mansuescere non potest, sed tamen divinis subdi miraculis potest. Unde hic quoque apte beato Job sanctae Ecclesiae typum tenenti dicitur: Nunquid volet rhinoceros camentis quidem hominum diu resistere pertuli, sed tamen repente, cum volui, miraculis stravi. Ac si apertius dicat: Nunquid hi qui fatua elatione superbiunt sine meis adjutoriis tuae praedicationi subduntur? Per quem itaque praevaleas considera, et in omne quod praevales elationis sensum inclina. Vel certe ad beati Job notitiam pro humilianda ejus virtute deducitur, quam mira quandoque per apostolos agantur, qui mundum Deo subjiciunt, eique edomitam potentum hujus saeculi superbiam flectunt, ut tanto de se be
Abbreviated transcription (Latin):
diuitũ se potestas extolleret. atq in eiꝰ
nece ĩmensitate tante crudelitatis anbe¬
laret᷑. dũ tot cruciatib anxia. tot ꝑse¬
quutionib pressa succumberet: quis
tunc credere potuit qd̾ illa erecta &
aspera suꝑboꝵ sibi colla subiceret. &
iuigo sẽi timoris edõmita mitib fidei lo¬
ris ligaret . S Diu quippe in exordiis suiᷤ
rinocerotis huius cornu uentilata. &
quasi funditus interimenda ꝑcussa est:
s diuina gr̃ã dispensante. & illa mo¬
riendo uiuificata conualuit: & corniu
suum rinocerus iste feriendo lassatus
inclinauit. Qd̾q impossibile hominib
fuit. dõ difficile ñ fuit : qui potestates
huiꝰ mundi rigidas. ñ uerbis s miracu¬
lis fregit. Ecce enim cotidie seruire
rinocerotas agnoscimus.: diĩ potentes
mundi huius. qui in uirib suis fatua
dudũ fuerant elatione confisi. dõ sub¬
ditos iam uidemus. Quasi de quodã in-¬
domito rinocerote dñs loquebat᷑. cũ di¬

Expanded text:
divitum se potestas extolleret, atque in ejus divitum se potestas extolleret, atque in ejus necem immensitate tantae crudelitatis anhelaret, dum tot cruciatibus anxia, tot persecutionibus pressa succumberet, quis tunc credere potuit quod illa recta et aspera superborum colla sibi subjiceret, et jugo sancti timoris edomita, mitibus fidei loris ligaret? Diu quippe in exordiis suis rhinocerotis hujus cornu ventilata, et quasi funditus interimenda percussa est. Sed divina gratia dispensante, et illa moriendo vivificata convaluit, et cornu suum rhinoceros iste feriendo lassatus inclinavit; quodque impossibile hominibus fuit, Deo difficile non fuit, qui potestates hujus mundi rigidas non verbis, sed miraculis fregit. Ecce enim quotidie servire rhinocerotes agnoscimus, dum potentes mundi hujus, qui in viribus suis fatua dudum fuerant elatione confisi, Deo subditos jam videmus. Quasi de quodam indomito rhinocerote Dominus loquebatur, cum di
Abbreviated transcription (Latin):
in narib suis: mulier pulchra & fatua.
Hereticam namq doctrinã nitore uidit
eloquii resplendere. nec tam̃ sapientie
apto intellectui congruere: & ait. Circulꝰ
aureus in narib suis: id ẽ pulchra & cir¬
cũflexa loquutio in sensib mentis stulte.
Cui ex eloquio aurũ pendet: s tam̃ ex tͣ-¬
rene intentionis pondere. more suis ad
superiora ñ respicit. Qd̾ sequutus expo¬
suit dicens. Mulier pulchra & fatua:
id ẽ doctrina heretica. Pulchra ꝑ u̾bũ:
mus qui ait. Dixi iniquis. nolite inique
agere: & delinquentib nolite exaltare
cormi. Qui gͦ in rinocerote hoc. nisi
potentes huius scłi designant᷑. uel ipse
in eo sũme principatuũ potestates÷ qui
typo fatuȩ iactationis elati. dũ falsis
exterius inflant᷑ honorib. ueris mise-¬
riis intus manescunt. Quib bene dr̃.
Q uid suꝑbit terra & cinis .s In ipsis uͦ
initiis nascentis eccłiȩ. dũ contra illã

Expanded text:
in naribus suis, mulier pulchra et fatua . in naribus suis, mulier pulchra et fatua . Haereticam namque doctrinam nitore vidit eloquii resplendere, nec tamen sapientiae apto intellectu congruere, et ait: Circulus aureus in naribus suis, id est pulchra et circumflexa locutio in sensibus mentis stultae, cui ex eloquio aurum pendet, sed tamen ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respicit. Quod secutus exposuit, dicens: Mulier pulchra et fatua; id est, doctrina haeretica: pulchra per verbua attestante didicimus, qui ait: Dixi iniquis, nolite inique agere, et delinquentibus, nolite exaltare cornu . Quid ergo in rhinocerote hoc nisi potentes hujus saeculi designantur, vel ipsae in eo summae principatuum potestates, qui typho fatuae jactationis elati, dum falsis exterius inflantur honoribus, veris miseriis intus inanescunt? Quibus bene dicitur: Quid superbis, terra et cinis ? In ipsis vero initiis nascentis Ecclesiae, dum contra illam
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nouas in illis uirtutes aspiciunt:
eoꝵ prius quoꝵ contempsere uitã. post¬
modũ obstupuere miracula. Vnde
mox pauidi ad sua corda redeuntes.
extimuerunt sc̃itatẽ in miraculis: quã
despexerant in preceptis. ꝑ infirma
gͦ confusa sunt fortia: quia dũ ĩ uenera¬
tionẽ uita surgit humiliũ: elatio cecidit
suꝑboꝵ. Igit᷑ quia beatus iob sc̃ȩ ȩccłiȩ
typum tenet: & omp̃s dñs preuidit. qd̾
in primordiis nascentis eccłiȩ. potentes
huius scłi. lene eius iugũ suscipere crassa
cordis uertice recusarent: dicat. Nũqͥd¬
enĩ indomite om̃inonat᷑e ẽtita ut si quan¬
do captus fuerit. teneri nullatenus
possit: impaciens quippe ut fertͣ ilico
morit᷑. Eius uͦ nom̃ latina lingua int̾¬
pretatũ sonat. in nare cornu. Et qͥd aliud
in nare. nisi fatuitas: quid in cornu. nͥ
elatio designat᷑  Nam quia in nare fa¬
tuitas solet intelligi: salomone atrestante
didicimus qui aitꝰ. Circulus aureus in¬

Expanded text:
dum novas in illis virtutes aspiciunt, dum novas in illis virtutes aspiciunt, eorum quorum prius contempsere vitam postmodum obstupuere miracula. Unde mox pavidi ad sua corda redeuntes, extimuerunt sanctitatem in miraculis, quam despexerant in praeceptis. Per infirma ergo confusa sunt fortia, quia dum in venerationem vita surgit humilium, elatio cecidit superborum. Igitur quia beatus Job sanctae Ecclesiae typum tenet, et omnipotens Deus praevidit quod in primordiis nascentis Ecclesiae, potentes hujus saeculi leve ejus jugum suscipere crassa cordis cervice recusarent, dicat: enim indomitae omnino naturae est; ita ut si quando captus fuerit, teneri nullatenus possit. Impatiens quippe, ut fertur, illico moritur. Ejus vero nomine Latina lingua interpretatum sonat, in nare cornu. Et quid in nare, nisi fatuitas, quid in cornu, nisi elatio designatur? Nam quia in nare fatuitas solet intdidicimus, qui ait: Circulus aureus
Abbreviated transcription (Latin):
I PARAPYSO
sano homini diabolus inuidens.
suꝑbiȩ uulnus inflixit: ut qui
mortem non acceperat conditus.
mereret᷑ elatus. Sed quia diuine
potentiȩ suppetit ñ solũ bona de
nichilo facere. s ea etiã ex malis
quȩ diabolus ꝑpetrauerat refor¬
mare ÷ contra hoc inflictũ uulnus
suꝑbientis diaboli. medicina appa¬
Oruit int̾ homines humilitas dĩ:
ut auctoris exemplo humiliati surgerent.
qui unitatione hostis elati ceciderunt.
Contra gͦ suꝑbientẽ diabolũ: apparuit int̾
homines homo factus humilis ds̃. Hune
potentes huius scłi. id ẽ mẽbra diaboli
suꝑbientes eo despicabilẽ crediderunt:
quo humilem conspexerunt. Uulnus
enĩ cordis eoꝵ quantomagis tumuit: tan¬
to amplius medicamentũ uite despexit.
Repulsa gͥ a uulnere suꝑboꝵ medicina
nr̃a: ꝑuenit ad uulnus humiliũ. Infir¬
ma quippe mundi elegit ds: ut confun.¬
dat fortia. Actumq est cũ pauperib:
qd̾ post etiã diuites elati mirarent᷑. Nã

Expanded text:
 paradiso sano homini diabolus invidens superbiae vulnus inflixit, ut qui mortem non acceperat conditus, mereretur elatus . Sed quia divinae potentiae suppetit, non solum bona de nihilo facere, sed ea etiam ex malis quae diabolus perpetraverat, reformare, contra hoc inflictum vulnus superbientis diaboli medicina apparuit inter homines humilitas Dei, ut auctoris exemplo humiliati surgerent, qui imitatione hostis elati ceciderant. Contra ergo superbientem diabolum apparuit inter homines homo factus humilis Deus. Hunc potentes hujus saeculi, id est membra diaboli superbientis, eo despicabilem crediderunt, quo humilem conspexerunt. Vulnus enim cordis eorum quanto magis tumuit, tanto amplius medicamentum mite despexit. Repulsa igitur a vulnere superborum medicina nostra pervenit ad vulnus humilium: Infirma quippe mundi elegit Deus, ut confundat fortia ; actumque est cum pauperibus quod post etiam divites erati mirarentur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
est: non sibi seo dño tribuat. Appro¬
pinquat uͦ mortiferis: qr ex infirinitate
carnis. proximũ se peccatis mortem
ferentib respicit: a quib diuino mu¬
nere tantomagis longe fit: quanto se
eis proximũ exꝰ suis meritis dep̾hendit.
ꝑ contemplationẽ conditionis suȩ dauid
corruptioni adꝓpinquauerat: cũ dice¬

Expanded text:
est, non sibi, sed Domino tribuat. Appropinquat vero mortiferis, quia ex infirmitate carnis proximum se peccatis mortem ferentibus respicit, a quibus divino munere tanto magis longe fit, quanto se eis proximum ex suis meritis deprehendit. Per contemplationem conditionis suae David corruptioni appropinquaverat
Abbreviated transcription (Latin):
one ã uitȩ precepto deuiauit: ut inde
pęnã ueraciter suimer&. unde culpam
negligenter admisiss&. Quia gͥ unum¬
queq electum suũ diuina gr̃ã tunc ma¬
gis erudiendo custodit. cum quasi ꝑcu¬
tiens deserit: dicat᷑ recte. appropinqua¬
uit corruptioni anina eiꝰ. & uita illius
mortiferis: ut quo se suis uirib uicinũ
morti ꝑ aduersa considerat: eo in cun-¬
ctis quȩ fortiter egerit. ad diuinȩ
spei munimen fugiens. solidius uiuat.

Expanded text:
one a vitae praecepto deviavit, ut inde one a vitae praecepto deviavit, ut inde poenam veraciter sumeret, unde culpam negligenter admisisset. Quia igitur unumquemque electum suum divina gratia tunc magis erudiendo custodit, cum quasi percutiens deserit, dicatur recte: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis, ut quo se suis viribus vicinum morti per adversa considerat, eo in cunctis quae fortiter egerit, ad divinae spei munimen fugiens solidius vivat.
Abbreviated transcription (Latin):
uir dĩ contra altare samariȩ ad ꝓphe¬
tandũ directus. presente rege aucto¬
ritatẽ liberȩ uocis exercuit. eiusdemq
regis extensum brachium in rigorem
mirabiliter astrinxit. qd̾ tam̃ moꝵ mise¬
ricordit̾ saluti restituit: cuius in domo
inuitatus comedere noluit. quia ne
in uia comeder& ꝓhibitionis dominicȩ
precepta seruauit: qui tam̃ in eadem
uia & seductus comedit. & pastus inte¬
riit os Qua in re quid subtili considera¬
tione colligimus. qͥd ut ita dixerim for¬
midatidũ suspicauiir: nisi qd̾ forsitau
apud sein& ipsum tacitus. & ꝓ preceptis
dominicis regem se contempsisse głatꝰ.
ab interna mox soliditate quassatus ẽ.
& inde ei in oꝑe culpa subripuit. unde
gła in corde surrexit: ut ꝓphetȩ falsis
uerbis deceptus dicer&. qr nequaquã
propriȩ fortitudinis fuerit. qd̾ ad regis
uerba restitiss&: Sene autẽ ex eius ore
mortis sententiã accepit. cuius seducti¬

Expanded text:
vir Dei contra altare Samariae ad prophevir Dei contra altare Samariae ad prophetandum directus praesente rege auctoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigorem mirabiliter astrinxit, quod tamen mox misericorditer saluti restituit? Cujus in domo invitatus comedere noluit, quia ne in via comederet prohibitionis dominicae praecepta servavit, qui tamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interiit. Qua in re quid subtili consideratione colligimus; quid, ut ita dixerim, formidandum suspicamur, nisi quod forsitan dum apud semetipsum tacitus pro praeceptis dominicis regem se contempsisse gloriabatur, ab interna mox soliditatet inde ei in opere culpa subripuit, unde sibi gloria in corde surrexit, ut, Prophetae falsis verbis deceptus, disceret quia nequaquam propriae fortitudinis fuerit quod ad regis verba restitisset. Bene autem ex ejus ore mortis sententiam accepit, cujus seducti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in mẽbris meis. Infelix ego homo:
quis me liberabit de corpore mortis
huius s Corruptioni gͦ uel mortiferis
appropinquare ẽ: considerata infirmi-¬
tate humanitatis sue. peccatorẽ se
ex suis meritis cernere: atq apud se
arrogantiam ex ppriis uirib non ha-¬
bere. Quid enim sumus: si a conditoris
nr̃i ꝓtectione deseramur d Quȩ nimirũ
ꝑtectio minus necessaria credit᷑: si
semꝑ habeatur. Sed utiliter plerũq
subtrahit᷑: ut sibun& ipsi homo quã
sine illa nichil sit ostendat᷑. Manus
gͥ dĩ aliquando nos nobis ꝑ aduersa
insinuat : quȩ etiam nescientes nos in
ꝓsperis portat. Qua destituti. dũ ca¬
dere incipimus. & tamen adiuti reti¬
nemur: & doctrina fit qd in lapsu
trepidauimus : & custodia qd̾ in statu
ꝑmanemus. Nemo gͦ se aliciuus uir¬
tutis ęstim&. etiam cum quid fortiter
potest: qr si diuina ꝓtectio deserat.
ibi repente eneruiter obruit᷑: ubi se
ualenter stare głat᷑. Quid ẽ enĩ qd̾

Expanded text:
mo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Corruptioni ergo et mortiferis appropinquare est, considerata infirmitate humanitatis suae, peccatorem se ex suis meritis cernere, atque apud se arrogantiam ex propriis viribus non habere. Quid enim sumus, si a conditoris nostri protectione deseramur? Quae nimirum protectio minus necessaria creditur, si semper habeatur. Sed utiliter plerumque subtrahitur, ut sibimetipsi homo quam sine illa nihil sit ostendatur. Manus igitur Dei aliquando nos nobis per adversa insinuat, quae etiam nescientes nos in prosperis portat. Qua destituti dum cadere incipimus, et tamen adjuti retinemur, et doctrina fit qtrepidavimus; et custodia, quod in statu permanemus. Nemo ergo se alicujus virtutis aestimet, etiam cum quid fortiter potest, quia si divina protectio deserat, ibi repente enerviter obruitur, ubi se valenter stare gloriabatur. Quid est enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
tioni anima eius: & uita illius mor¬
tiferis. Tẽptati enim uniuscuiusq
iusti anima. corruptioni appropinqͣre
dr̃: quaudo ne eã uirtus possit extol¬
lere. ꝑ flagella compellit᷑. quid sit ex
ꝓpria infirmitate sentire. Corruptio¬
ni uidelic& appropinquat: quia ex
suis se uirib ꝑditioni proximũ non
ignorat: ut hoc qd̾ a ꝑditione longe

Expanded text:
tioni anima illius, et vita ejus mortioni anima illius, et vita ejus mortiferis. - Tentati enim uniuscujusque justi anima corruptioni appropinquare dicitur, quando ne eam virtus possit extollere per flagella compellitur, quod se ex propria infirmitate debet sentire. Corruptioni videlicet appropinquat, quia ex suis se viribus perditioni proximum non ignorat, ut hoc quod a perditione longe
Abbreviated transcription (Latin):
patefacta sunt ossa uirtutũ. Hinc de
eis ꝑ sapientiam dr̃. Ds̃ temptauit
illos: & inuenit illos dignos se. Tẽp¬
tati sunt quippe aduersitate plagarũ :
sed digni inuenti sunt nudatione ossi¬
uin. Nam qr hȩc eoꝵ illa temptatio ẽ.
quȩ ex flagellis adhibet᷑: illic aꝑte
declarat᷑ dum sequit᷑. Tamquã aurũ
in fornace ꝓbauit illos: & quasi holo¬
causti hostiam accepit illos. Quia gͦ
uniuscuiusq uires non nisi ꝑ aduersa
infirmumq ẽ. flagellis atterit᷑. Nu¬
dant᷑ ossa : dũ ꝑ hec in nobis etiam
qd̃ ualidũ latet aperitur. Quia uͦ sic̃
& superius dictum ẽ. in ipsa aduersita¬
te temprationis. ñ solũ detegit᷑ robur
fortirudinis. sed etiam cognoscit᷑ in¬
firmitas humauitatis. & temptatus
quisq ostendit quidẽ quantũ de dõ
ꝓfecerit. s in ipsis flagelloꝵ afflicti¬
onib. etiam quantũ de sem& ipso sit
infirmus agnoscit: ũ enim tantũ mͦ
nudant᷑ ossa. sed etiã tabescit caro:

Expanded text:
patefacta sunt ossa virtutum. Hinc de eis per Sapientiam dicitur: Deus tentavit illos, et invenit illos dignos se . Tentati sunt quippe adversitate plagarum, sed digni inventi sunt nudatione ossium. Nam quia haec eorum illa tentatio est quae ex flagellis adhibetur, illic aperte declaratur, dum sequitur: Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausti hostiam accepit illos . Quia ergo uniuscujusque vires non nisi per adversa infirmumque est flagellis atteritur. Nudantur ossa, dum per haec in nobis etiam quod validum latet aperitur. Quia vero, sicut et superius dictum est, in ipsa adversitate tentationis non solum detegitur robur fortitudinis, sed etiam cognoscitur infirmitas humanitatis, et tentatus quisque ostendit quidem quantum de Deo profecerit, sed in ipsis flagellorum afflictionibus etiam quantum de semetipso sit infirmus agnoscit, quia non tantummodo nudantur ossa, sed etiam tabescit caro,
Abbreviated transcription (Latin):
tiuerunt tam̃ eos clausos in oꝑe. Vnde
bene & de iuidea đr. S peculatores eiꝰ
ceci: quia uidelic& ñ uidebant opere
qd̃ ꝓfessione cernebant. Vnde & iam
de balaam scriptũ est. Qui cadens aꝑ¬¬
tos hab& oculos. Cadens quippe in oꝑe:
aꝑtos oculos tenuit in contemplatione.
Ita gͦ hii &iã oculos aperientes in fide
& non uidentes in oꝑe .: intra ęccłiam
positi pia specie. extra eccłiam inuenti
sunt impia conuersatione. De quib¬
bene alias scriptũ est. Uidi impios
sepultos: qui cũ adiuiuerent. in loco
scõ erant: & laudabant᷑ in ciuitate
ꝓprię prauitatis obsessos. sub xpĩano
nomine ipsa tranquillitas ȩccłiasticę
pacis abscondit: quos tam̃ si leuis ꝑse¬
cutionis aura pulsaueritͥ mox extra
aream uelut paleas tollit. Quidã uͦ
pene om̃s iam uideri fideles aspici-¬
unt : & ꝓ eo qd̾ hoc uocari alios cernunt.
ipsi non uideri fideles erubescunt:
sed ẽẽ negligunt. qd̾ dici gloriantur.

Expanded text:
nuerunt tamen eos clausos in opere. Unde nuerunt tamen eos clausos in opere. Unde bene et de Judaea dicitur: Speculatores ejus caeci , quia videlicet non videbant opere quod professione cernebant. Unde etiam de Balaam scriptum est: Qui cadens apertos habet oculos . Cadens quippe in opere apertos tenuit oculos in contemplatione. Ita ergo hi etiam oculos aperientes in fide, et non videntes in opere, intra Ecclesiam positi pia specie, extra Ecclesiam inventi sunt impia conversatione. De quibus alias bene scriptum est: Vidi impios sepultos, qui cum adviverent, in loco sancto erant, et lapropriae pravitatis obsessos sub Christiano nomine ipsa tranquillitas ecclesiasticae pacis abscondit. Quos tamen si levis persecutionis aura pulsaverit, mox extra aream velut paleas tollit. Vet. XV.pene omnes jam videri fideles aspiciunt; et pro eo quod hoc vocari alios cernunt, ipsi non videri fideles erubescunt, sed esse negligunt quod dici gloriantur.
Abbreviated transcription (Latin):
pi in iudicio. Locus aũ uidentiũ: scã
eccłia uocat᷑. In ipsa enim recte consisti¬
& ad moysen ar. Est locus penes me:
& stabis supͣ petrã cũ transi& mea ma¬
iestas. Et post paululũ. Auferã manũ
rata: quȩ dño in terra p̾dicante ñ ere¬
didit. Ipsa gͦ in petra sterit. terga atũ
transeuntis aspiciens: quia uidelic& pꝰ
passionẽ ascensionẽq dominicã intra ex
clesiã ducta. fidẽ xp̃i ꝑciꝑe meruit ÷¬
& cuiꝰ presentiã non uidit. eiꝰ posteriora
cognouit. Dicat᷑ gͥ de his quos intra
scam ȩccłiam diuina ultio inuenit in
iniquitatib ꝑdurantes: dicat᷑ de his
quoꝵ uitã paulus apłs notat. quia con¬
fitent᷑ se nosse dm̃. factis aũ negant.
quasi impios ꝑcussit eos in loco uiden¬
tiũ. Ibi quippe stabant: ubi dm̃ uide¬
re uidebantur. Ibi tenebras dilexert̃:
ubi lum̃ ueritatis aspicit᷑. Et qu̾auis
aꝑtos habuerunt oculos in fide : te¬

Expanded text:
pii in judicio . » Locus autem videntium sancta pii in judicio . » Locus autem videntium sancta Ecclesia vocatur: in ipsa enim recte consisti ad Moysen dicitur: « Est locus penes me, et stabis supra petram cum transibit mea majestas . » Et post paululum: « Auferam manum ratur, quae Domino in terra praedicante non credidit. Ipsa ergo in petra stetit, terga Domini transeuntis aspiciens, quia videlicet post passionem ascensionemque dominicam, intra sanctam Ecclesiam deducta, fidem Christi n vidit, ejus posteriora cognovit. Dicatur ergo de his, quos intra ctam Ecclesiam divina ultio invenit in iniquitatibus perdurantes, dicatur de his quorum vitam Paulus apostolus notat, Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant : Quasi impios percussit eos in loco videntium. Ibi quippe stabant, ubi Deum videre videbantur. Ibi tenebras dilexerunt, ubi lumen veritatis aspicitur. Et quamvis apertos habuerunt oculos in fide, te
Abbreviated transcription (Latin):
terant uidere noluerunt. Inducere aũ
rat. sed quod obscura corda peccantium
misericorditer ii illustr&: ut hoc ipsum
in nocte cecasse sit. a cecitatis tenebris
sacra. quasi aliquando ꝓ similitudine:
aliquando ꝓ ueritate pͥoni consueuit.
Pro similitudine enĩ quasi ponit᷑: sicut
apłs dicit. Quasi tristes: semꝑ aũ gau¬
dentes. Pro ueritate aũ ponit᷑: sicut
iohannes ait. Uidimus głam eiꝰ : głam
quasi unigeniti a patre. Hoc aũ loco
nichil differt. utrũ ꝓ similitudine an ꝓ
ueritate sit positũ: qr quolib& dicatur
ordine. aꝑte praua maloꝵ uita signat᷑.
Impios uͦ scriptura sacra ꝓprie infideles
appellat. Hac namq distantia peccato¬
res ab impiis discernunt᷑: quia cũ om̃is
impius sit peccator. ñ tam̃ omis peccator
est impiꝰ. Peccator enim dici: etiã qͥ in fi¬
de pius ẽ potest. Vnde iohannes ait.
qui a religionis pietate separatur. De
talib enĩ ꝓpħa ait. Non resurgunt in¬

Expanded text:
terant videre noluerunt. Inducere auteterant videre noluerunt. Inducere auterat, sed quod obscura corda peccantium misericorditer non illustret, ut hoc ipsum in nocte csacra quasi aliquando pro similitudine, aliquando pro veritate poni consuevit. Pro similitudine enim quasi ponitur, sicut Apostolus dicit: « Quasi tristes, semper autem gaudentes . » Pro veritate autem ponitur, sicut Joannes ait: « Vidimus gloriam ejus gloriam quasi unigeniti a Patre . » Hoc autem loco nihil differt utrum pro similitudine, an pro veritate sit positum, quia quolibet dicatur ordine, aperte prava malorum vita signatur. Impios vero Scriptura sacra proprie infideles appellat. Hac namque distentia peccatores ab impiis discernuntur, quia cum omnis impius sit peccator, non tamen omnis peccator est impius; peccator enim dici etiam qui in fide pius est potest. Unde Joannes ait: qui a religionis pietate separatur. De talibus enim Propheta ait: « Non resurgent im
Abbreviated transcription (Latin):
positũ. de illa uidelic& nascens. ⁊ hoc gene¬
Peccatum ꝓfecto est ꝑ seipsũ: pena uͦ pec¬
eati est. qr culpam uoracitatis auxit. Cau¬
sa autẽ peccati ẽ: qr subsequens etiã ho-¬
micidium genuit. Unum gͦ idẽq pec¬
catũ. ẽ & pętia p̃cedentis. & causa culpę
subsequentis: qr & transacta dũ exaggerat
dampnat ÷ & adhuc sequentia quȩ damp¬
nari debeant seminat. Igit᷑ quia peccatis
p̃cedentib cecat᷑ oculus cordis: ipsa cecitas
quę peccantis animũ ex ante actȩ culpę
dampnatione confundit. merito nox uo¬
cat᷑: quia ꝑ hanc ab oculis delinquentis
lumen ueritatis abscondit᷑. Bene itaq dr̃.
nouit eñ oꝑa eoꝵ: & idcirco inducit noc¬
tem & conterent᷑. Q uia ut sepe dictũ ẽ.
p̃cedentia nimirũ mala faciunt. ut ad
peccandũ iterũ tenebris subsequentib in¬
uoluant᷑: ut eo iam lumen iusticie uide¬
re non possint. quo illud & quando po¬

Expanded text:
positum; de illa videlicet nascens, hoc genepositum; de illa videlicet nascens, hoc genePeccatum profecto est per semetipsum; poena vero peccati est, quia culpam voracitatis auxit; causa autem peccati est, quia subsequens etiam homicidium genuit. Unum ergo idemque peccatum est et poena praecedentis, et causa culpae subsequentis, quia et transacta dum exaggerat damnat, et adhuc sequentia quae damnari debeant seminat. Igitur quia peccatis praecedentibus caecatur oculus cordis, ipsa caecitas quae peccantis animum ex anteactae culpae damnatione confundit merito nox vocatur, quia per hanc ab oculis delinquentis 801 lumen veritatis absconditur. Bene itaque dicitur: Novit enim opera eorum, et idcirco inducet noctem, et conterentur, quia, ut saepe dictum est, praecedentia nimirum mala faciunt, ut ad peccandum iterum tenebris subsequentibus involvantur, ut eo jam lumen justitiae videre non possint, quo illud et quando po
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ facinora describunt᷑ : & tam̃ ad ultionis
diem adhuc subsequens lapsus aspicit᷑. qͦ
eoꝵ culpe cumulent᷑. Habent iã quidem
unde feriri mereant᷑: sed sustinet᷑ tamen
adhuc peccatũ crescere: ut peccantes possit
atrocior pęna cruciare. Iam meret᷑ suppli¬
cium peccatũ & causa peccati: sed expecta¬
t̃ adhuc. ut augmentũ supplicii subrog&
peccatũ & pęna peccati. Plerumq uͦ unũ
si res ipsas ad medium deducamus. Effre¬
nata enim uentris ingluuies. in feruorẽ lux¬
uriȩ plenitudinẽ carnis instigat: ꝑpetrata
aũ luxuria. sepe aut ꝑiurio aut homici¬
dio tegit᷑. ne humanarũ legum ultione
puniat᷑. Ponamus gͣ ante oculos. qd qͥdã
uoracitatis frena sibi laxauit: qua uoracitate
suꝑatus adulterii facinus admisit: dep̾hen¬
sus aũ in adulterio latent̃ uirũ adulterȩ
ne ad iudiciũ traheret᷑ occidit. Hoc itaq
adulteriũ inter uoraeitatẽ & homicidium

Expanded text:
illorum facinora describuntur, et tamen ad ultionis illorum facinora describuntur, et tamen ad ultionis diem adhuc subsequens lapsus aspicitur, quo eorum culpae cumulentur. Habent jam quidem unde feriri mereantur; sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantes possit atrocior poena cruciare. Jam meretur supplicium peccatum et causa peccati; sed exspectatur adhuc, ut augmentum supeccatum, et poena peccati. Plerumque vero unsi res ipsas ad medium deducamus. Effrenata enim ventris ingluvies, in fervorem luxuriae plenitudinem carnis instigat; perpetrata autem luxuria saepe aut perjurio aut homicidio legitur; ne humanarum legum ultione puniatur. Ponamus ergo ante oculos quod quidam voracitatis sibi frena laxavit, qua voracitate superatus, adulterii facinus admisit; deprehensus autem in adulterio, latenter virum adulturae, ne ad judicium traheretur, occidit. Hoc itaque adulterium inter voracitatem et homicidium
Abbreviated transcription (Latin):
Hine rursũ de dño ab eodem psalmista đr̃.
Inmissiones ꝑ angłos malos: uiã fecit semi-¬
tȩ ire suȩ. Cor quippe dñs priorib meritis
ad grauatũ. iuste ꝑmittit etiam subsequen-¬
tib malignoꝵ spirituũ ꝑsuasionib falli:
qd̾ cũ digne in culpa trahit᷑: reatꝰ eiꝰ in pę¬
na cumulat᷑. Vnde & irȩ suȩ dñs uiã de
semita fecisse ꝑhibet᷑. Latior enĩ ẽ uia ꝗͣ
semita. Ex semita uͦ irȩ suę uã facere est.
irȩ causas districte iudicando dilatare:
ut qui illuminati agere recte noluerunt.
iuste cecati adhuc faciant. unde amplius
puniri mereant᷑. Hinc ꝑ moysen dicit᷑.
Nondũ impleta sunt peccata amorreoꝵ.
gomorra. Uua eoꝵ uua fellis: botrus a¬
eoꝵ: & furor aspidũ insanabilis. Nonne
hec congregata st̃ apud me. & signata
in thesauris meis a In diȩ ultionis reddã
eio. Quã multa eoꝵ mala narrauit: &
tamen ilico adiunxit. In tempore quo
lapsus fuerit pes eoꝵ. Ecce atrocissima

Expanded text:
Hinc rursum de Domino ab eodem Psalmista dicitur: Immissiones per angelos malos viam fecit semitae irae suae . Cor quippe Dominus prioribus meritis aggravatum juste permittit etiam subsequentibus malignorum spirituum persuasionibus falli, quod cum digne in culpa trahitur, reatus ejus in poena cumulatur. Unde et irae suae Dominus viam de semita fecisse perhibetur. Latior enim est via quam semita. Ex semita vero irae suae viam facere est irae causas districte judicando dilatare, ut qui illuminati agere recte noluerunt, juste caecati adhuc faciant, unde amplius puniri mereantur. Hinc per Moysen dicitur: Nondum completa sunt peccata Amorrhaeorum . gomorra: una eorum uua fellis, botrus aeorum, et furor aspidum insanabilis. Nonne haec omnia congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam eis . Quam multa eorum mala narravit, et tamen illico adjungit: In tempore quo lapsus fuerit pes eorum . Ecce atrocissima
Abbreviated transcription (Latin):
hoc magis ad supplicii cumulũ crescit.
qd̾ unusquisq eoꝵ in ęccłia fidelib ad¬
mixtus. ueritatẽ fidei sciendo contẽpnit:
atq eo grauior ultio sequit᷑. qͦ ꝑ exem¬
pla rectoꝵ etiã bene uiuendi eos scien-¬
tia comitat᷑. Quot enĩ int̾es mͦ recti ac
fideles fr̃s ostendunt᷑: tot in uenturo iu¬
dicio testib impugnant᷑. Sciunt gͦ: qd̾
sequi negligunt. Vnde & apte subiun-¬

Expanded text:
oc magis 803 ad supplicii cumulum crescit, quod unusquisque eorum in Ecclesia fidelibus admistus veritatem fidei sciendo contemnit; atque eo gravior ultio sequitur, quo per exempla rectorum etiam bene vivendi eos scientia comitatur. Quot enim eis modo recti ac fideles fratres ostenduntur, tot in venturo judicio testibus impugnantur. Sciunt ergo quod sequi negligunt. Unde et apte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
si hȩc eadem sapientia in semitȩ angulis
constitiss&. Inuestiganda fuerat: si occulta
ẽẽ uoluiss&. Sed postquã incarnationis
suȩ mẏsteria publice ostendit: postquam
humilitatis exempla suꝑbientib p̃buit:
sem& ipsam nobis quasi transeuntib in
mediis semitis fixit : ut uidelicoe in eã ꝗͣ
querere noluinus impingamus: & quã
transeuntes uidere negligius. tangamus

Expanded text:
si haec eadem Sapisi haec eadem Sapiconstitisset. Investiganda fuerat, si occulta esse voluisset. Sed postquam incarnationis suae mysteria publice ostendit, postquam humilitatis exempla superbientibus praebuit, semetipsam nobis quasi transeuntibus in mediis semitis fixit, ut videlicet in eam, quam quaerere nolumus, impingamus; et quam transeuntes videre negleximus, tangamus
Abbreviated transcription (Latin):
appeterent: facta ab aliis non odissent.
Sed quia bona eadem audiendo cognoseunt:
uiuendo despiciunt: animaduertendo ꝑse¬
uias eius intelligere noluerunt. Non
enĩ ait infirmitate non intelligunt. sed
intelligere noluerunt: qr sepe quȩ facere
despiciunt. etiã scire contempnunt. Quia
etũ scriptũ est. seruus nesciens uoluntatẽ
bit paucis: & seruus sciens uoluntatem
añi sui. & ñ faciens iuxta eã. uapulabit
multis: impunitatẽ peccandi. existimant
remediũ nesciendi. Qui nimirũ sola
suꝑbiȩ caligine tenebrescunt. atq ideo
non discernunt: qr aliud ẽ nescisse. aliud
scire noluisse. Nescire enim ignorantiȩ
ẽ. scire noluisse suꝑbię: & tanto magis
excusationẽ ñ possunt habere quia nesci¬
ant: quantõ magis eis etiã nolentib op¬
ponit᷑ qd cognoscant. Unde ꝑ salomotiẽ
dr̃. Numquid non sapientia clamitat.
& prudentia dat uocẽ suam in sũm̃ts
excelsisq uerticib ÷ suꝑ uiã in medus se¬

Expanded text:
appeterent, facta ab aliis non odissent; appeterent, facta ab aliis non odissent; sed quia bona eadem audiendo cognoscunt, vivendo despiciunt, animadvertendo persevias ejus intelligere noluerunt. - Non enim infirmitate non intelligunt, sed intelligere noluerunt, quia saepe quae facere despiciunt etiam scire contemnunt. Quia enim scriptum est: « Servus nesciens voluntatem bit paucis; et servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens juxta eam, plagis vapulabit multis ; impunitatem peccandi existimant remedium nesciendi. 804 Qui nimirum sola superbiae caligine tenebrescunt, atque ideo non discernunt quia aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescire enim ignorantia est; scire noluisse, superbia. Et tanto magis excusationem non possunt habere quia nesciant, quanto magis eis etiam nolentibus opponitur quod cognoscant. Unde per Salomonem dicitur: Nunquid non sapientia clamitat, et prudentia dat vocem suam, in summis excelsisque verticibus super viam in mediis s
Abbreviated transcription (Latin):
bent de peccato suo. & paulo post.
Et uiderunt. & oderunt. & me & pa-¬
trẽ meũ. Aliud est enĩ bona ñ facere.
aliud bonoꝵ odisse doctorem: sicut aliud
ẽ precipitatione. aliud deliberatione pecca.¬
re. Sepe enu peccatũ precipitatione com¬
mittit᷑: quod tam̃ consilio & deliberatione
dampnat᷑. Ex infirmitate enim plerumq
sol& accidere amare bonum: seo implere
ñ posse. Ex studio uͦ peccare est: bonum
nec facere nec amare. Sicut gͦ n̾nũ qu̾a gra¬
uius ẽ peccatũ diligere quã ꝑpetrare: ita
nequius ẽ odisse iusticiam quã ñ fecisse. St̃
g ñ nulli in ȩccłia. qͥ ñ solũ bona ñ faciunt:
sed etiã ꝑsequunt᷑. Et quȩ ipsi facere neg¬
ligunt: etiã in aliis detestant᷑. Horũ pec¬
catũ scilie& ñ ex infirmitate uel ignoran¬
tia. sed ex solo studio ꝑpetrat᷑: quia uide¬
lic& si uellent implere bona nec tamen
possent : ea quȩ in se negligunt. saltẽ in
aliis amarent. Si enim ea ipsi uł solo uoto

Expanded text:
e peccato suo . Et paulo post: Et viderunt, et oderunt me et Patrem meum . Aliud est enim bona non facere, aliud bonorum odisse doctorem; sicut aliud est praecipitatione, aliud deliberatione peccare. Saepe enim peccatum praecipitatione, committitur, quod tamen consilio et deliberatione dsolet accidere, amare bonum, sed implere non posse; ex studio non peccare, est bonum nec facere nec amare. Sicut ergo nonnunquam gravius est peccatum diligere quam perpetrare, ita nequius est odisse justitiam quam non fecisse. Sunt ergo nonnulli in Ecclesia qui non solum bona non faciunt, sed etiam persequuntur; et quae ipsi facere negligunt etiam in aliis detestantur. Horum peccatum scilicet non ex infirmitate vel ignorantia, sed ex solo studio perpetratur, quia videlicet si vellent implere bona, nec tamen possent, ea quae in se negligunt saltem in aliis amarent. Si enim ea ipsi vel solo voto
Abbreviated transcription (Latin):
opere. equar& in premio: & plus in mer¬
cedem querer&. qui labori amplius insu¬
dass&: ait. Nonne ex denario conuenisti
mecũ  Colo autẽ & huic nouissimo dare:
sicut & tibi. Aut ñ lic& mͥ qd̾ uolo facere .s

Expanded text:
opere aequaret in praemio, et plus in meropere aequaret in praemio, et plus in mercede quaereret, qui labori amplius insudasset, ait: Nonne ex denario convenisti mecum? Volo autem et huic novissimo dare, sicut et tibi. Aut non licet mihi, quod
Abbreviated transcription (Latin):
obstupescis ꝑditã: ex quo absconderit uultũ
suũ. quis ẽ qui contempletur eum  Itaq
consilium sũmę & occultȩ uirtutis: satisfactio
sit aꝑtȩ rationis. Vnde in euangłio dñs
cũ de huiꝰrei causa loqueret᷑: ait. Confiteor
ł pater dũe celi & terrę : quia abscondisti
hȩc a sapientib & prudentib. & reuelasti
ea paruulis. Ita pater. atq mox tainquã
rationẽ quandã absconsionus ac reuelationis
adiungens: ait. Quia sic fuit placitũ ante
te. Quib nimirũ uerbis exempla humili¬
tatis accipimus : ne tẽmere discutere suꝑna
consilia de alioꝵ uocatione. alioꝵ uͦ repul
sione presumamus. Cum enĩ intulissa
utroꝵ q iudicia. ñ mox rationẽ reddidit: s sic
ło placitũ dixit: hoc uidelicor ostendens.
quia iniustum e̾e̾ ñ potest qd̾ placuit iusto.
Unde & in uinea mercedem laborantib reo¬
dens. cũ quosdã operarios inȩquales in

Expanded text:
obstupescis perditam, ex quo absconderit vultum obstupescis perditam, ex quo absconderit vultum suum, quis est qui contempletur eum? Itaque consilium summae et occultae virtutis satisfactio sit aperte rationis. Unde in Evangelio Dominus cum de hujus rei causa loqueretur, ait: « Confiteor Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita Pater. Atque mox tanquam rationem quamdam absconsionis et revelationis adjungens, ait: Quia sic fuit placitum ante te. Quibus nimirum verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna csione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit. Hoc, videlicet, ostendens, quia injustum esse non potest quod placuit justo. Unde et in vinea mercedem laborantibus reddens, cum quosdam operarios inaequales in
Abbreviated transcription (Latin):
in uulnere ab internis trabit᷑ uirus in cute:
ita in confessione peccati. dũ in publicum
secreta pandunt᷑: quasi mali humores a
uiscerib intimis foras ꝓrumpunt. Illis g̃
peccantib pauperũ clamor audit᷑: qr dũ
udȩi contra dm̃ suꝑbiunt: ad am̃ uota
gentilium ꝑuenerunt. Uude & mox hȩc
ipsa immensa ac ꝓfunda iudicia ꝑhorres¬
cens: ñ ea curat ratione discutere. sed am¬
miratione uenerari. atq ait. Ipso enĩ con¬
¶.xiii.¬
cedente pacẽ: quis ẽ. qui condempna& s Et
ex quo absconderit uultũ suũ: qͥs ẽ qui
contemplet᷑ eum is Nemo gͦ discutiat. cur
stante iudaico popło dudũ in infidelitate
gentilitas iacuit: & cur ad fidẽ gentilitate
furgente. iudaicũ popłm infidelitatis culpa
prostrauit. Nemo discutiat cur alius traba¬
t ex dono: alius repellat᷑ ex merito. Si enĩ
gentilitatẽ miraris assumptã: ipso conceden.¬
te pacem. quis ẽ qui condempna: Si iudȩã

Expanded text:
in vulnere ab internis trahitur virus in cute, in vulnere ab internis trahitur virus in cute, ita in confessione peccati, dum in publicum secreta panduntur, quasi mali humores a visceribus intimis foras prorumpunt. Illis ergo peccantibus, pauperum clamor auditur, quia dum Judaei contra Deum superbiunt, ad Deum vota gentilium pervenerunt. Unde et mox haec ipsa immensa ac profunda judicia perhorrescens, non ea curat ratione discutere, sed admiratione venerari, atque ait: CAPUT XIV Rec. XIIIis est qui condemnet? Ex quo absconderit vultum suum, quis est qui contempletur eum? - Nemo ergo discutiat cur stante Judaico populo dudum in infidelitate gentilitas jacuit, cur ad fidem gentilitate surgente Judaicum populum infidelitatis culpa prostravit. Nemo discutiat cur alius trahatur ex dono, alius repellatur ex merito. Si enim gentilitatem miraris assumptam, ipso concedente pacem, quis est qui condemnet? Si Judaeam
Abbreviated transcription (Latin):
tum in querelarĩ ꝓrumpere clamorẽ com.¬
pellunt : ut quasi iure unusquisq subiectꝰ
de uita ficti pastoris inmurmur&: cur ten&
magistri locũ. qui ñ exerc& officiũ. Quãuis
fortasse melius ꝑ tumorẽ potentiũ suꝑbia
iudeoꝵ. & ꝑ clamorẽ pauꝑum desideria
gentium figurant᷑: sicut attestante ueritate
ꝑ epulantẽ splendide diuitẽ iudaicus popłs
designat᷑. copiam scilic& legis ñ ad necessita-¬
tẽ salutis. sed ad pompã elationis assumens :
atq in preceptoꝵ uerbis ñ sem& ipsũ ordi¬
nate reficiens. sed iactanter ostendens: et
ꝑ uulneratum lazarum qͥ interpretat᷑ ad¬
uitus. forma popłi gentilis exprimitur:
quẽ diuinũ adiutoriũ tantõmagis erigit.
quanto minus de suarũ uiriũ facultate con-¬
fidit. Qui pauꝑ & plenus ulcerib ẽẽ des.¬
cribit᷑: qr gentilitas corde humilis. pecca-¬
toꝵ suoꝵs aperit confessiones. Nam sicut

Expanded text:
tum in querelarum prorumpere clamorem comtum in querelarum prorumpere clamorem compellunt, ut quasi jure unusquisque subjectus de vita ficti pastoris immurmuret, cur teneat magistri locum, qui non exercet officium. Quamvis fortasse melius per tumorem potentium superbia Judaeorum, et per clamorem pauperum desideria gentium figurantur, sicut, attestante Veritate, per epulantem splendide divitem Judaicus populus designatur; copiam scilicet legis non ad necessitatem salutis, sed ad pompam elationis assumens, atque in praeceptorum verbis non semetipsum ordinate reficiens, sed jactanter ostendens; et per vulneratum Lazarum, qui interpretatur adjutus, forma populi gentilis exprimitur, quem divinum adjutorium tanto magis erigit, quanto minus de suarum virium facultate confidit. Qui pauper et plenus vulneribus esse describitur, quia gentilitas corde humilis peccatorum suorum aperuit confessiones. Nam sicut
Abbreviated transcription (Latin):
quanto magis intumescit : quia eo ipso foras
repellit᷑: quo insanius inflat᷑. Sequitur.¬
t ꝑuenire facerent ad eum clamorẽ egeni:
& audir& uocẽ pauperum. Cum enĩ isti
suꝑbiunt : clamant ad dnm hii qui ab ipsis
suꝑbientib opprimunt᷑. Uel certe idcirco
dr qd̾ ad dm̃ fecerint clamorẽ pauperũ ꝑue¬
nire: quia istis cadentib. in eoꝵ loco paupe¬
res id ÷ spu humiles subrogant᷑. Et quia
hoc eoꝵ casu factum est. ipsi fecisse referunt᷑:
eo uidelic& loquutionis genere. qͦ pugnare
castra dicimus. qr pugnat᷑ ex illis. Uel cer¬
te quia cuncta que superiꝰ dicta funt.
referri etiã ad rectores ȩccłiasticos possunt.
qͥ relicto p̾dicationis studio. sub occasione
regiminis terrenis negotiis ĩuoluunt᷑: apte
subiungit᷑. Ut ꝑuenire facerent ad eum
clamorem egeni. & audira& uocẽ pauperum :
quia nimirũ dũ ipsi curis scłarib occupati.
p̃dicationis officium deserunt: gregẽ subdi¬

Expanded text:
quanto magis intumescit, quia eo ipso foras quanto magis intumescit, quia eo ipso foras repellitur, quo insanius afflatur. Sequiturpervenire facerent ad eum clamorem egeni, et audiret vocem pauperum. - Cum enim isti superbiunt, clamant ad Dominum hi qui ipsis superbientibus opprimuntur. Vel certe, idcirco dicitur quod ad Deum fecerunt clamorem pauperum pervenire, quia istis cadentibus in eorum loco pauperes, id est humiles, spiritu subrogantur. Et quia hoc eorum casu factum est, ipsi fecisse referuntur, eo videlicet locutionis genere quo pugnare castra dicimus, quia pugnatur ex illis. Vel certe, quia cuncta quae superius dicta sunt, referri etiam ad rectores ecclesiasticos possunt, qui relicto praedicationis studio, sub occasione regiminis terrenis negotiis involvuntur, apte subjungitur: Ut pervenire facerent ad eum clamorem egeni, et audiret vocem pauperum; quia nimirum dum ipsi curis saecularibus occupati praedicationis officium deserunt, gregem subdi
Abbreviated transcription (Latin):
Uiȩ enĩ istȩ uisione despectȩ sunt: sed intel-¬
lectu reuerendȩ. Aliud quippe ẽ in eis qd̾
cernit᷑: aliud qd̾ expectat᷑. Quid enim in
hac uita aliud quã deiectionẽ. sputa. lu¬
dibria. mortẽq intuentium oculis ostendit : ᷤᷤ¬
Sed ꝑ hec infima transit᷑ ad sũma: ꝑ hȩc
dedecora quȩ precedunt. ęterna nobis
& gloriosa pollicent᷑. Uiderunt gͦ suꝑbi
uias dñi. seo intelligere noluerunt: quia
dũ abiecta quȩ in se ille ostendit despi-
ciunt: ꝑdiderunt ista sublimia quę ꝓmit¬
tunt᷑. Uias itaq di intelligere ẽ. & humi¬
liter tolerare transitoria: & ꝑseueranter
expectare mansura: ut exemplo dominico
Id qd̾ expectat intendat. Ad hȩc gͦ suꝑbi
clausos oculos tenuerunt: qr dũ in gła
presentis uitȩ suꝑbiunt. humilitatis do¬
minicȩ celsitudinẽ non uiderunt. Lumen
enun intelligentiȩ humilitas aꝑit : suꝑbia
abscondit. Nam secretum quoddã pietatis
ẽ: & tanto niuius ad illud animus ꝑuenit.

Expanded text:
intellectu reverendae. Aliud quippe est in eis quod cernitur, aliud quod exspectatur. Quid enim in hac vita aliud quam dejectionem, sputa, ludibria, mortemque intuentium oculis ostendit? Sed per haec infima transitur ad summa, per haec dedecora quae praecedunt aeterna nobis et gloriosa pollicentur. Viderunt ergo superbi vias Dei, sed intelligere noluerunt, quia dum abjecta quae in se illae osciunt, perdiderunt isti sublimia quae promittunt. Vias itaque Dei intelligere est et humiliter tolerare transitoria, et perseveranter exspectare mansura, ut exemplo Domini coid quod exspectat intendat. Ad haec ergo superbi clausos oculos tenuerunt, quia dum in gloria praesentis vitae superbiunt, humilitatis Dominicae celsitudinem non viderunt. Lumen enim intelligentiae humilitas aperit, superbia abscondit. Nam secretum quoddam pietatis est, et tanto minus ad illud animus pervenit,
Abbreviated transcription (Latin):
eum s Et quia sic muuna sicut maxima᷑
sic singula ds̃ iudicat sicut euncta: apte
mines. Aesi aꝑte ammoneam᷑ intendere
qr hoc iudiciũ qd̾ suꝑ unã gentẽ describit᷑.
etiã suꝑ om̃s homines inusibili examinati¬
one celebrat᷑: ut alius repellat᷑. alius eli¬
gatur occulte: sed nullus iniuste. Hoc gͦ
qd̾ in maxins fieri cernimus: etiã in nob
singulis caute timeamus. Sic enum inten¬
dunt᷑ diuina iudicia suꝑ unã auimnã. sicut
suꝑ unã urbẽ: sic suꝑ unã urbẽ. sicut suꝑ¬
generis humani multitu.¬
dinẽ: qr & sic intendit dñs
singulis ac si uac&e a cunctis. & sic simul
intendit om̃ib. ac si uacoe ã singulis. Qui
enĩ omĩa amministrando impl&: regit im.¬
plendo. Nec uniu̾so deest cũ disponit unũ. nec uni
deest cũ disponit uniu̾sũ: cuncta scilicet nat᷑ȩ
suȩ potentia quietus operatur. Qͥd gͦ mirũ
quia non angustatur intentus. qͥ operat᷑
quietus d dicat᷑ itiq: quia hoc subtile iu.

Expanded text:
 Et quia sic minima sicut maxima, sic singula Deus judicat sicut cuncta, apte te admoneantur attendere, quia hoc judicium quod super unam gentem describitur, etiam super omnes homines invisibili examinatione celebratur, ut alius repellatur, alius eligatur occulte, sed nullus injuste. Hoc ergo quod in maximis fieri cernimus, etiam in nobis singulis caute timeamus. Sic enim intenduntur divina judicia super unam animam, sicut super unam urbem, sicut super unam gentem, sicut sgeneris humani multitudinem. Quia et sic intendit Dominus singulis, ac si vacet a cunctis, et sic simul intendit omnibus, ac si vacet a singulis. Qui enim omnia administrando implplendo; nec universis deest, cum disponit unum; nec uni deest, cum disponit universos, cuncta scilicet naturae suae potentia quietus operatur. Quid ergo mirum quia non angustatur intentus, qui operatur quietus? Dicatur itaque quia hoc subtile judi
Abbreviated transcription (Latin):
liter gessit. Uie eius sunt uiuendi ordineᷤ:
qͦs ad se uenientib strauit. Tot itaq ad
se uenientib uias prebuit: qͦt bene uiuen¬
di exempla monstrauit. Humilitatis eiꝰ
n mandatis tuis exercebor: & conside¬
rabo uias tuas. Hinc rursũ de unoquoq
iusto đr: qͥ curat ut ꝑ dominica exempla
gradiat᷑. A dño gressus hominis dirigunt᷑:

Expanded text:
endi ordines, quos ad se venientibus stravit. Tot itaque ad se venientibus vias praebuit, quot bene vivendi exempla monstravit. Humilitatis ejusIn mandatis tuis me exercebo, et considerabo vias tuas . Hinc rursum de unoquoque justo dicitur qui curat ut per dominica exempla gradiatur: A Domino gressus hominis diriguntur,