comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Illa quoq cõminatio qua tidentib luctũ lacͥmas¬
q denuntiat de hoc fietu ẽ quẽ cõmemorat ꝓ¬
pħa nc̃ dicens. nͥ audieritis occulte plorabit aĩa
ur̃a a facie contumelie. Cum enĩ fueritis passi
contumeliã eo tc̃ plorabitis. & deducent ocłi ur̃i
lacͥmas. qͥa contritꝰ ẽ grex dñi. Si consideremꝰ
statũ in qͦ mͦ st̃ iudeoꝵ. & cõpatemꝰ illũ antique
felicitati: uidemꝰ qͦ pacto contritꝰ sit grex dñi. fu̾it
qͥppe aliqͣndo hic grex dñi. Et qͥa indignos se iu¬
dicauert̃ salute. conuersꝰ c̃ sermo dm̃ ad gentes.
Sigͦ grex ille contritus ẽ: nos oleaster qͥ contra na¬
turã inserti sumꝰ in bonã oliuã pattiarcharũ.
ñne plus debemus ueteri. ne & iste grex dm̃ con¬
teratur: futurũ qͥppe ẽ ut aliq̃ndo & iste gret
conteratur. iuxta illud qđ a saluatore p̃dicatũ
ẽ: cum multiplicate fuerint inqͥtates. te refri

Expanded text:
» Illa quoque comminatio, qua ridentibus luctum lacrymas» Illa quoque comminatio, qua ridentibus luctum lacrymasque denuntiat, de hoc fletu est quem commemorat propheta nunc, dicens: Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra a facie contumeliae . Cum enim fueritis passi contumeliam, tunc plorabitis, et deducent oculi vestri lacrymas, quia contritus est grex Domini. Si consideremus statum, in quo modo sunt Judaei, et comparemus illum antiquae felicitati, videbimus quo pacto contritus sit grex Domini. Fuit quippe aliquando hic grex Domini, et quia indignos se judicaverunt salute, conversus est sermo Domini ad Gentes. Si ergo grex ille contritus est, nos oleaster, qui contra naturam inserti 836 sumus in bonam olivam Patriarcharum , nonne plus debemus vereri, ne et iste grex Domini conteratur? Futurum quippe est ut aliquando et iste grex conteratur, juxta illud quod a Salvatore dictum est: Cum multi
Abbreviated transcription (Latin):
dr. nͥ audieritis occulte. plorabit aĩa isła a facie con¬
tumelie. Qcũq ieiuntum tudeoꝵ quasi ignoran¬
tes tedemptionis diem. post aduentũ iħu xp̃i
obseruatis. ñ auditis de redẽptione occulte. s tan¬
tummꝰ palam. Absconsa quippe est ꝓpitiationis
auditio. scire qͦmͦ posuerit iłim d̾s ꝓpitiationẽ ꝓ
peccatis nr̃is. & qͥa ipse sit ꝓpitiatio ꝓ delictis. ñ
solũ nr̃is. uerũ etiã totius mundi. Patabole qͦq
cũ leguntur in euangłio. & ẽ auditor extraneus.
ñ potest eas occulte audire.Si uͦ auditor fuerit
apłicus. & unꝰ eoꝵ qui ingrediuntur domũ iħu.
accedit ad eũ. int̾rogat de obscuritate parabole
& int̾pretatur ei. fitq auditor intelligens eu¬
angłiũ. audiens occulte. ut ñ ploret aĩa eiꝰ. Coꝵ
quippe qui occulte ñ audiunt. plorabit am¬
ma. Quã admirabile ẽ. Non ait plorabitis.
qͥppe solius aĩe fictꝰ. Et forsitan iste sit de qͦ
saluator dicit. ibi erit fietus & stridor dentiũ.

Expanded text:
is occulte, plorabit anima vestra a facie contumeliae. Quicumque jejunium Judaeorum, quasi ignorantes redemptionis diem post adventum Jesu Christi observatis, non auditis redemptionem occulte, sed tantummodo palam. Absconsa quippe est propitiationis auditio, scire quomodo posuerit Jesum Deus propitiationem pro peccatis nostris, et quia ipse est propitiatio pro peccatis, non solum nostris, verum etiam totius mundi . Parabolae quoque cum leguntur in Evangelio, et est auditor extraneus, non potest eas occulte audire. Si vero auditor fuerit Apostolus, et unus eorum qui ingrediuntur domum Jesu, accedit ad eum, interrogat de obscuritate parabolae, et si interpretatus ei sit quae audivit, intelligens Evangelium audit ea occulte, ut non ploret anima ejus. Eorum quippe, qui occulte non audiunt plorabit anima. Quam admirande non ait: Plorabitis, quippe solius animae fletus, et forsitan iste sit de quo Salvator dicit: « Ibi erit fletus et stridor dentium .
Abbreviated transcription (Latin):
neqͥtia ꝑseuerantes augent peccata peccatis: q̃mͦ
cconttario boni cum simul fuerint de honestis
reb sermocinant᷑. Dissoluitur gͦ & in nichilũ de¬
ducitur nequã cogitatio. cũ ñ habuerit allocutio¬
nẽ alteriꝰ neqͥoris. Iocirco ꝑ dispensationẽ di ꝓuide¬
t̃ pessimos a pesfimis separari. in suũ quoq cõmo¬
dum. ut a pͥstinis celerib ipsa solitudine & pemi¬
ria consortii aliquando desistant. Hec de eo qđ¬

Expanded text:
nequitia perseverantes, augent peccata peccatis. Quomodo nequitia perseverantes, augent peccata peccatis. Quomodo econtrario boni cum simul fuerint, de honestis rebus sermocinantur. Dissolvitur ergo et ad nihilum deducitur nequam cogitatio, cum non habuerit allocutionem alterius nequioris. Idcirco dispensatione Dei providetur, pessimos a pessimis separari in suum quoque commodum, ut a pristinis sceleribus ipsa solitudine et penuria consortii aliquando desistant. No
Abbreviated transcription (Latin):
orbis parte uror. in alia liberi ext̾minantur. ut
ne ĩ calamitatib suis quidẽ ꝑfruant᷑ solatio.
& peccator ꝑ quandã dispensationẽ di inaiora so¬
lituduns torm̃ta ꝑpetitur. si solus in exiliũ reli¬
getur. ut emendatus in statũ pͥstinũ redeat.
Et quomͦ tu ꝓpinqͦs uł liberos tuos non fortin¬
ta nec irrationabili coerces ira. s ꝑ uerbera reduce¬
re cupis ab errore in quẽ incubuerant. sic ds eos
qͥ non potuerunt sermone conũti. dolorib & tor¬
m̃tis ad id retrahit qđ fuerunt. scłm scͥpturam
dicentẽ. Pomnẽ dolorẽ & fiagellũ em̃dabis ie¬
rusalem. Ut gͥ crescat dolor pene corripientis.
em̃ leuius ẽ suppliciũ. si plures in eodẽ loco con¬
stituti mutuis se consolentur alloquiis. Si autẽ
necesse ẽ aliã quoq rationẽ diuisionis maloꝵ in¬
tioducere. etiã hanc exhibemus. Mali cũ simul
fuerint. ea que mala st̃ cogitant. & in pͥstina

Expanded text:
orbis partem uxor, in aliam liberi exterminantur, ut orbis partem uxor, in aliam liberi exterminantur, ut ne in calamitatibus quidem suis perfruantur solatio, et peccator, per quamdam dispensationem Dei, amariora solitudinis tormenta perpetitur, si solus in exsilium relegetur, ut emendatus in statum pristinum redeat. Et quomodo tu propinquos vel liberos tuos non fortuita nec irrationabili coerces ira, sed per verbera reducere cupis ab errore in quem incubuerant: sic Deus eos qui non potuerunt sermone converti, doloribus, tormentis, ad id retrahit, quod fuerunt, secundum Scripturam dicentem: « Per omnem dolorem et flagellum emendabis Jerusalem. » Ut igitur crescat dolor poenae corripientis enim levius fit supplicium, si plures in eodem loco constituti, mutuis se consolentur alloquiis. Si autem necesse est aliam quoque rationem divisionis malorum introducere, etiam hanc exhibebimus. Mali cum simul fuerint, ea quae mala sunt cogitant, et in pristina
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s. peccatores separat. Demq idcirco quãdiu non st̃
cõmoti. ab oriente honines ñ fc̃ separati. quando
autẽ moti sunt ab oriente. & ait bomo ad ꝓximũ
suũ. uenite & edificemꝰ ciuitatẽ & turrẽ. cunis sit
caput usq ad celũ. ds locutus ẽ dicens. uenite de¬
scendamus & consundamꝰ ibi linguas eooꝵ. Et post
t̃re. Ppłs quoq ifrł ante quam peccaret in iudea
erat. post peccata in imiuersũ orbẽ disꝑsus est.
Tale mͥ quiddã & de nobis om̃ib intellige. Eit
quedã eccłia pͥmitiuoꝵ. eoꝵ scilicet qͥ conscͥpti st̃¬
in celestib uͥ mons syon & ciuitas uiuentis di ie¬
iłm celestis. beati qͥ illuc congregabunt᷑. Peccato¬
res autẽ diuidentur ab inuicẽ. ut etiã in hac exctu¬
tatione parit̾ torq̃ant᷑. Scio qͦsdã reges. eos qui im¬
ꝑio suo insidiati sunt ad desertas insulas depor¬
tare solitos. ꝓ magnis supplicus boc iubere.
ne in uno loco exilui penutiã sustineant. in alia

Expanded text:
Deus, peccatores separat. Denique idcirco quandiu non sunt commoti ab oriente homines, non sunt dissipati: quando autem moti sunt ab oriente, et ait homo ad proximum suum: « Venite et aedificemus civitatem et turrim cujus sit caput usque ad coelum . » Deus locutus est, dicens: « Venite, descendamus, et confundamus ibi linguas eorum . Et posterrae. Populus quoque Israel antequam peccaret, in Judaea erat, post peccata in universum orbem dispersus est. Tale mihi quiddam et de nobis omnibus intellige. Est quaedam Eccin coelestibus, ubi mons Sion, et civitas viventis Dei Jerusalem coelestis, beati qui illuc congregabuntur. Peccatores autem dividentur ab invicem, etiam in hoc ut excruciatione pariter torqueantur. Scio quosdam reges, eos qui imperio suo insidiati sunt, ad desertas insulas deportare solitos, pro magnis suppliciis hoc jubere, ne in uno loco exsilii penuriam sustineant. In aliam
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ genꝰ ꝓ his que peccauit: indebis qͦmͦ
tenebre occupat᷑e sint oĩa. & nullus possit in
tua. claude ostiũ tuũ. abscondereostiũ tuũ. ab¬
dñi. Simul autẽ & in his qui potest obseruet
quare dixetit pusillum quantulum. Pusillũ¬
quippe hoc. quantulũ pusillũ est deo. non
est pusillũ oĩb. Et debemus inspitere. quomͦ¬
i singłis aut parũ sit aliqͥd aut magnũ. Ad
qdđ ꝓbandũ: etiam exemplo utamur. Uincui¬
q animaliũ ꝓ natura & mͦ corporis sui aut par¬
uꝰ ẽ eib aut magnuᷤ. E qͦd alii pusillã ẽ: eque
id ipsũ alii multum ẽ. Quid de animalib
loquar : In ipso quippe hoĩe terum diffecen¬
tie st̃. Qđ inro parum ẽ: hoc infanti suꝑfluit.
Atq in hunc modum omne tempus uite buma¬
ne etiã si centenariam ęxceclat etatẽ. ad cõpara¬
tionẽ et̾nitatis breue ẽ. Unde pusillũ d̃i. nob̾
multum ẽ: & uicissim uniuersa scła ad dm̃ re¬

Expanded text:
hominum genus pro his quae peccavit, videbis quomodo hominum genus pro his quae peccavit, videbis quomodo tenebrae occupaturae sint omnia, et nullus possit in tua intra, claude ostium tuum, et abscondere pusillum . Simul autem et in his qui potest observet, quare dixit pusillum quantulum: quippe hoc quantulum quod pusillum est, non est pusillum hominibus. Et debemus inspicere quomodo singulis aut parum sit aliquid, aut magnum. Ad quod probandum etiam exemplo utimur. Unicuique animalium pro natura et modo corporis sui, aut parvus est cibus, aut magnus; et quod alii pusillum est, aeque id ipsum alii multum est. Quid de animalibus loquar? in ipso quoque homine rerum differentiae sunt. Quod viro parum est, hoc infanti superfluit. Atque in hunc modum omne tempus vitae humanae, etiamsi centenariam excedat aetatem, ad comparationem aeternitatis breve est: unde pusillum Dei nobis multum est, et vicissim universa saecula ad Deum re
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃o głam. priꝰ quã obscuret. & pͥus quã offen¬
dant pedes ur̃i suꝑ montes tenebrosos. & susti¬
nebitis in lumine.um qͥdaturꝰ ẽ głam do.
uult dare in lumine. quasi iam non possit
di gła p̃dicari. cum tenebre orte fuerint. Quan¬
do tenebrescit. & quando ñ st̃ tenebre: Oꝑamii
donec lum̃ est in uobis. lum̃ in te ẽ: si habes
in te dicentẽ. ego sum lum̃ mundi. Quãm du
tenebre. Nec tͥ expedit ut eas oꝑiaris: s ante quã
fiant da głam do. Forsitan intelligenꝰ presens ca¬
pitulũ. si de euangłio sumpserimus ȩxemplum
qđ ita contexitur. Oꝑamini donec dies ẽ. Ueniet
nox: quando nullus pocest oꝑari. Diem ibi scłm
istud nuncuparut. Et necessario apposui ibi.
scio quippe in aliis locis dissonantiã p̾sentib
ex diei uocabulo significari. Diem itaq mn¬
tura sunt. Ut quid enĩ uobis desiderare diem
ꝓpħes. Si considetes post consũmationẽ mun¬
di lugubre illud qd̾ passurũ ẽ umu̾sũ pene

Expanded text:
uam offendant pedes vestri super montes tenebrosos, et sustinebitis in lumen. Eum qui daturus est gloriam Deo, vult dare in lumine, quasi jam non possit gloriam praedicare, cum tenebrae ortae fuerint. Quando tenebrescit, et quando non sunt tenebrae? Operamini donec lumen est in vobis. Lumen in te est, si habes in te dicentem: Ego sum lumen mundi . Quamdiu tenebrae. Nec tibi expedit, ut eas opperiaris; sed antequam fiant, da gloriam Deo. Forsitan intelliges praesens capitulum, si de Evangelio sumpseris exemplum, quod ita contexitur: Operamini donec dies est, venit nox quando nullus potest operari . Diem ibi saeculum istud nuncupavit, et necessario apposui ibi. Scio quippe in aliis locis dissonantia praesentibus ex diei vocabulo significari. Diem itaque nunae futura  Al. ventura sunt. Ut quid enim nobis desiderare diem prophetes. Si consideres post consummationem mundi lugubre illud, quod passurum est universum pene
Abbreviated transcription (Latin):
gescet caritaᷤᷤmultoꝵ: Nonne de bis qui nun¬
cupautur. xͥani: De qͥb hic sermo ẽ: ueruntam̃
ueniens filius hoĩs putas inueniet fidem suꝑ
t̾ram: Nonne de nobis: Ic cirto ꝓuideamꝰ at¬
tentius. ut ꝑ singłos dies iste grex dñi melio¬
retur & conualescat. integer ꝑseueret: & om̃i

Expanded text:
uncupantur Christiani? de quibus hic sermo est: Verumtamen veniens Filius hominis, putas inveniet fidem super terram ? nonne de nobis? Idcirco provideamus attentius, ut per singulos dies iste grex Domini melioretur, convalescat, integer perseveret, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tulũ. Pusillũ illud non ad eiꝰ naturã referc᷑.
qͥ in ꝓmptuaria sua iubet᷑ intre s ad eiꝰ qͥ iubet.
ci pusillũ est hoc omne qđ nobis grande ẽ.
Si enim donec ꝑtranseat ita d̃i. oportet quosdã
intrare in ꝓmptuaria sua. st̃ autẽ alii quib
ñ st̃ dimittenda peccata ñ solũ in p̾senti scło s nec
etiã in futuro. manifestũ est pusillũ ad ea referen¬
dum que diximꝰ. Date itaq dño do ur̃o głam.¬

Expanded text:
illud non ad illius naturam refertur, qui in promptuaria sua jubetur intrare, sed ejus qui jubet, cui pusillum est hoc omne quod grande est. Si enim donec pertranseat ira Dei, oportet quosdam intrare promptuaria sua; sunt autem alii, quibus non sunt dimittenda peccata, non solum in praesenti saeculo, sed etiam in futuro, manifestum est, pusillum ad ea referendum quae diximus. Date itaque Domino
Abbreviated transcription (Latin):
supplicia in p̃senti loco uinũ meracũ nun¬
cupauit. qđ bibunt meraco uino. id ẽ mera¬
cis cruciatib digni. St̃ aũ alii qͥ bibunt suppli¬
cia. uerum non penitus meraca. s ex parte ali¬
qua temꝑata. Calix enĩ in manu dm̃ uini me.¬
ri plenꝰ ẽ mixto. & melmait et hoc in illud:
ueruntam̃ fex eiꝰ ñ est exhinanita. bibent om̃s¬
peccatores t̾re. Si uis & benedictionis calicem ꝑ¬
spicere. quẽ bibunt iusti. licet sufficiat sapien¬
tie testimoniũ in quo ait. bibite uinũ qͦd mi¬
scui uobis. tam̃ uide saluato rẽ ascendentẽ die
pashe grande cenacłm. stratũ atq mindatum.
& agentẽ diem festũ cum discipłis suis. illũq
eis calicẽ ꝓpmantẽ de qͦ in euangłio scͥptũ est:¬
ñ qđ miscuerit eum. & ita tradiderit. Iħc enĩ le¬
tificans discipłos. meraco eis poculo ꝓpinat.
& dicit. Accipite & bibite hic ẽ sanguis ins̃
qui ꝓ uobis effundetur in remissionẽ pectatoꝵ.

Expanded text:
supplicia in praesenti loco vinum meracium nunsupplicia in praesenti loco vinum meracium nuncupavit, quod bibunt meraco vino, id est meracis cruciatibus digni; sunt autem alii qui bibunt supplicia, verum non penitus meraca, sed ex parte aliqua temperata. « Calix enim in mana Domini vini meri, plenus est misto: Et inclinavit ex hoc in hoc: verumtamen fex ejus non est expeccatores terrae . Si vis et benedictionis calicem perspicere, 823 quem bibunt justi, licet sufficiat Sapientiae testimonium, in quo ait: Bibite vinum quod miscui vobis , tamen vide Salvatorem ascendentem die Paschae, grande coenaculum stratum atq diem festum cum Discipulis suis, illumque eis calicem propinantem, de quo in Evangelio , quod miscuerit eum, et ita tradiderit; Jesus enim laetificans discipulos meracum eis poculum propinat, et dicit: Accipite et bibite: Hic est sanguis meus qui pro vobis effundet
Abbreviated transcription (Latin):
qđ scͥptũ ẽ: ꝑcussit in grandine uineas eoꝵ
& ficus eoꝵ in gelu. Consideremus gͦ om̃s hoĩes¬
Nec aliud eis possumus nom̃ ĩponere qui capa¬
ces st̃ uim quã utriũ. & dicere. quia nequã ho¬
mo plenꝰ sit uino de uinea sodomoꝵ & egiptioꝵ.
uino de quo scptũ t̃ calx tiuis mnebrians quã
p̃clarꝰ ẽ. uino qđ miscuit sapientia. Et hec qui¬
dẽ intellecta mͥ st̃ scłm neqͥtiã atq uittutẽ. ut
agnoscamus quomͦ oĩs ut̃ implet᷑ uino. Siue
autẽ nequitia siue uirtutib impleantur utres
conseque̾s ẽ ut supplicus impleant᷑ ob neqͥtiã. be.¬
nedictionib ob uirtutẽ Exibeant sacre litte¬
re testimoniũ. quo pacto torm̃ca seu reꝓmis¬
siones uinũ nuncupent᷑. Accipe calicẽ uim
meri istiꝰ. & potab̾ om̃s gentes ad quas ego te
mitto. lererias autẽ hec loqͥt᷑. Suꝑ qd̾ infert.
Et bibent & uoment. & insanient & cadent. G

Expanded text:
quod scriptum est: Percussit in grandine vineas eorum, quod scriptum est: Percussit in grandine vineas eorum, et ficus eorum in gelu . Consideremus ergo omnes homnec aliud eis possumus nomen imponere, qui capaces vini sunt, quam utrium, et dicere quia nequam homo plenus sit vino de vinea Sodomorum et Aegyptiorum, de vinea Sorec, vino de quo scriptum est: Calix tuus inebrians quam aeclarus est , vino quod miscuit Sapientia. Et haec quidem intelagnoscamus quomodo omnis uter impletur vino. Si autem nequitia sive virtutibus implentur utres, consequens est ut suppliciis impleantur ob nequitiam, benedictionibus ob virtutem. Exhibeant sacrae litterae testimonium, quo pacto tormenta seu promissiones vinum nuncupentur. « Accipe calicem vini meri istius et potabis omnes gentes, ad quas ego te mitto. » Jeremias autem haec loquitur super quod infert, « et bibent, et voment, et insanient, et cadent. » Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
quia omnis uter ĩplebitur umo: Que qͥdẽ
iuxta paruitatẽ ingenii mei sic poterunt
int̾pretari. si priꝰ uini differentia ꝑspexerimꝰ.
ut tc̃ consequent̾ de utrib tractemꝰ. uerũ ẽẽ
qd dictũ est. qͥa oĩs uter implebitur umo
Siue enĩ quis bonꝰ ẽ ut ita loquat int̾ utres.
uter ĩplebitur uino bonitatis sue. siue ma¬
lus uixta hoc qđ malus ẽ: malo uino ĩple¬
bitur. Quomͦ gͦ possumꝰ de his scͥpturis acciꝑe
differentias umi: Suꝑ malo uino ista conscͥpta
st̃. De uinea sodomoꝵ uinea eoꝵ. & palmes eoꝵ
lx tuus inhebrians quã preclarus ẽ. Et sapien¬
tia conuocat ad craterẽ suũ dicens. Uenite
manducate panes meos. & bibite uinũ qđ
miscui uobis. Est gͦ uinum de sodomis. & ẽ
uinũ quod miscuit sapientia. Rursũq Ui
Plantata a deo que uocatur uinea sorec: electa
quedã. & int̾ om̃s uineas mitabilis. Est autem
alia uinea egiptioꝵ quam ꝑcutit ds. scd̃m id

Expanded text:
quia omnis uter implebitur vino? Quae quidem quia omnis uter implebitur vino? Quae quidem juxta paupertatem ingenii mei sic poterunt interpretari, si prius vini differentias perspexerimus, ut tunc consequenter de utribus tractemus verum esse quod dictum est, quia omnis uter implebitur vino. Sive enim quis bonus est ut ita loquar inter utres, uter implebitur vino bonitatis suae: sive malus juxta hoc, quod malus est, malo vino implebitur. Quomodo ergo possumus de Scripturis accipere differentias vini? Super malo vino ista conscripta sunt: De vinea Sodomorum, vinea eorum, et palmes eorum lix tuus inebrians quam praeclarus est! » Sapienta convocat ad craterem suum dicens: « Venite, manducate panes meos, et bibite vinum quod miscui vobis . Est ergo vinum de Sodomis, et est vinum, quod miscuit Sapientia. Rursumque: Vplantata a Deo, quae vocatur vinea Sorec, electa quaedam et inter omnes vineas mirabilis. Est autem alia vinea Aegyptiorum, quam percutit Deus, secundum id,
Abbreviated transcription (Latin):
num: & si sic expedit dicere. uerisimiles cause.
que honestã subicerent iactationẽ. S qͥa ne in
talib qͥdẽ subleuari sine ꝑicło ẽ: benignus &
ꝓuidus pat̾ quomͦ ei largitꝰ ẽ insiones & grãs
differentes. sic ad tuitionẽ donoꝵ suoꝵ tradidit
ei angłm satane ut eũ colafuaret ne extolleret᷑.
& ꝓpt̾ hoc ter dñm rogauit scilicet ut ab eo
discederet angłs sathane qui iuxta dispensatio¬
nẽ ei fuerat appositus: s respondit ei dñs. dig¬
nus quippe erat responsione dñi paulus. & di¬
xit adeũ. Sufficit tͥ gr̃a mea. uirtꝰ enĩ in infir¬
mitate ꝑficitur. Suꝑ nullo gͥ głandũ ẽ. Sequi¬

Expanded text:
num, et si sic expedit dicere, verisimiles causae, quae honestam subjicerent jactationem. Sed quia ne in talibus quidem sublevari sine periculo est, benignus et providus Pater quomodo largitus ei est visiones et gratias differentes, sic ad tuitionem donorum suorum tradidit ei angelum Satanae, ut eum colaphizaret ne extolleretur, et propter hoc Dominum rogavit, scilicet ut ab eo discederet angelus Satanae, qui juxta dispensationem ei fuerat appositus. Sed respondit ei Dominus, dignus quippe erat responsione Domini Paulus, et dixit ad eum: « Sufficit tibi gratia mea, virtus enim in infirmitate perficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ostendere. & sustinebitis in lum̃. Si aũ qͥs ue¬
nerit ad montes tenebrosos: uide quid ibi in¬
ueniat. Et illic umbra mortis. U bi tenebrosi
montes. ibi umbra mortis. ex ipsis montib ꝓcre¬
ata. Et ponent᷑ in tenebris. Et nͥ audieritis oc¬
culte. plorabit aĩa ur̃a a facie contumelie. De his
qͥ audiunt. qͥdã occulte audiunt. quidam uͦ cuĩ

Expanded text:
n lumen. Si autem quis venerit ad montes tenebrosos, vide quid ibi inveniat. Est illic umbra mortis, ibi tenebrosi montes, ibi umbra mortis ex ipsis montibus procreata. Et ponentur in tenebras. Et nisi audieritis occulte, gloriabit anima vestra a facie contumeliae . De his qui audiu
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ. quomͦ crescat infirmitas. & indet̾rius
uet̾num ulcus exuberet. Si uͦ ut ita dicã teme¬
rarius ad uulmus sector accesserit. & musserit pla¬
gam. curat eũ qui secatur & uritur. quia pau¬
lulũ seueritatis afsũpsit. licet to uisus fuerit
egrotantis ad horã ñ miscreri. Ita & d̃s ñ unum
hominẽ. s. unu̾̃sũ curat orbẽ. celestia ac terrestria.

Expanded text:
 quomodo crescat infirmitas et in deterius  quomodo crescat infirmitas et in deterius veternus exuberet: si vero, ut ita dicam, temerarius ad vulnus sector accesserit, et inusserit plagam, curat eum qui secatur et uritur: quia paululum severitatis assumpsit, licet visus fuerit aegrotantis ad horam non misereri. Ita et Deus non unum hominem, sed universum curat orbem, coelestia atque terrena et
Abbreviated transcription (Latin):
nire ꝓ scelerib. quis non accipiet leticiam:¬
Q ins maloꝵ qͥ nc̃ saltim ꝓpt̾ supplicia t̃rentur.
ñ inuadet tempꝰ ut expleat quecũq uoluerit¬
& preceps feratur in uicia: Hec aũ & in eccle¬
sus sepe accidentia possumus considerare. Pec¬
cauit quispiã. & post peccatũ postulat cõmu¬
monẽ. Si e conceditur qđ rogat. in incõmo¬
dũ om̃iũ uenia ꝓcedit. & laxatis frems. scele¬
rib pandit᷑ uia. S̾in uͦ cũ rationabili deli t¬
beratione. non ut misericors nec rursus ut
trudelis iudex. s quasi & uni ꝓuidens & de
omniũ salute ꝑtractans. considerauerit ppłi
dãnũ in huiꝰ uenia: haut dubiũ ẽ qͥd faciat ei.¬
Ciciet unũ de eccłia. ut multos seruet incolumes.
Age nc̃ considera mͥ & medicum. Si cessauerit
a sectione eiꝰ uulueris qdđ secandũ ẽ: si non usse¬
rit id qđ indiget cauterio. uidelicet ꝓpt̾ dolo¬
res coꝵ qui extalib remediis consequuntur sa¬

Expanded text:
nire pro scelere, quis non accipiat licenire pro scelere, quis non accipiat licentiam malorum? Qui nunc saltem propter supplicia terrentur, nonne invadet tempus, ut expleat quaecunque voluit, praeceps feratur in vitia? Haec autem et in ecclesiis saepe accidentia possumus considerare. Peccavit quispiam, et post peccatum postulat communionem: si ei conceditur quod rogat, in incommodum omnium venia procedit, et laxatis frenis sceleribus panditur via: sin vero cum rationabili deliberatione non ut immisericors, nec rursum ut crudelis judex, sed quasi ut uni providens et de omnium salute pertractans, consideravit populi damnum in unius venia, haud dubium est quin faciat ejici unum de ecclesia, ut multos reservet incolumes. Age nunc, considera mihi et medicum: si cessaverit a sectione ejus vulneris, quod secandum est, si non usserit id quod indiget cauterio, videlicet propter dolores, quia ex talibus remediis consequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
stiusmodi sermonib heretici assurgunt dicen¬
tes. Uidesne.  qualis sit creator ꝓpharũ & le¬
gis ds. qͥd loquat᷑. non parcã & ñ miserebor ab
interitu eoꝵ:. Quomͦ potest iste bonꝰ ẽẽ: accipiã
gͦ eremplũ iudicis boni. ꝓ utilitate cõmuni qͥb¬
parcere. ut membris oĩb parcat. Uerbi gr̃a¬
dictũ sit. habeat iudex ꝓpositã quietẽ cuita¬
ti: & pacẽ genti cui p̃sidet ꝓuidere. huic si offe¬
rat᷑ homicida honesta forma. etate satis in¬
tegia. ex alio latere mat̾ sparsis cͥnib dep̃cet᷑.
ut senectutis sue misereatur. ex alia uxor ne
uirũ suũ int̾ficiat lacͥmabili uoce deploret.
cirẽstent & paruuli lib̾i cito orbi futi ͥd faciet iudex:¬
Misetebit᷑ latronis an non: Quid in cõmune ex¬
pedit cruitati: Si misertꝰ fuerit. reũtetur
homicida ad pͥstinũ scelus. sin uͦ in nidi cia¬
ria seueritate ꝑmansetit. unꝰ hõ Int̾ibit.
rit peccagori. & miserans eius noluerit eum pu¬

Expanded text:
stiusmodi sermonibus haeretici assurgunt, dicentes: Videsne qualis sit creator prophetarum, et legis Deus quid loquatur? Non parcam, et non miserebor ab interitu eorum. Quomodo potest iste bonus esse? Accipiam ergo exemplum judicis boni pro utilitate communi quibuparcere, ut membris omnibus parcat. Verbi dictum sit: Habeat judex propositum quietem civitati et pacem genti, cui praesidet, providere. huic si offeratur homicida honesta forma, aetate satis integra, et ex alio latere mater sparsis crinibus deprecetur, ut senectuti suae misereatur, et ex alia uxor, ne virum suum interficiat, lacrymabili voce deploret, circumstant et parvuli libmiserebitur latronis, annon? quid in commune expedit civitati? Si misertus fuerit, revertetur homicida ad pristinum scelus: sin vero in judiciaria severitate permanserit, unus homo interibit, rit peccatori, et miserens ejus, noluerit eum pu
Abbreviated transcription (Latin):
decucurrert. Siquis g & in his sacerdotib. in no¬
bis dico presbiteris. siue in his qui circum stant
tur. quomͦ econtrario quedã st̃ sac̃dotales bene¬
dictiones. de qͥb do tribuente post istius loci
expositionẽ cũ ad numeroꝵ librũ uentũ fuerit
disputabimꝰ. Ibi quippe de sacerdotib queclã

Expanded text:
devenerunt . Si quis ergo et in his Sacerdotibus, in nobis dico presbyteris, sive in his qui circumstant ptur: quomodo econtrario quaedam sunt sacerdotales benedictiones, de quibus, Deo tribuente, post istius loci expositionem, cum ad Numerorum librum ventum fuerit, disputabimus: ibi quippe de sacerdotibus quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
sionib & uicus seruiunt. Hate głam dño do ur̃o
ur̃i in montes tenebrosos. St̃ alii montes tenebro¬
si: alii lucentes. Ueruntam̃ qͥa utriq montes.
utriq st̃ magni. montes lucentes sunt angłi
in montib scĩs. Montes aut̃ tenebrosi st̃ : qui
erigunt᷑ aduersus scientiã dei. Tabulus mons
tenebrosus ẽ. & pͥncipes scłi huiꝰ qui destruun
demonio sibi qͣstio inciderat. & dicentib discipłis.
ñ potuimꝰ eicere illud÷ respondit saluator. Si
habuentis fidẽ sic̃ gͣnũ sinapis: dicetis monti
isti. de qͦ quesistis. de qͦ ꝓposuistis. dicetis mon¬
ti huic tnsiigͣ hinc. & tͣasmig̃bit. id ẽ ab hoĩe
ad locũ definitũ sͥ. Qui gͦ offendt̃ ñ offendt᷑ suꝑ
montes lucentes. s suꝑ montes tenebrosos. si
fuerint cũ diabolo & angłis eiꝰ montib tene¬
brosis. Et sustinebitis in lum̃. Podest quidẽ

Expanded text:
sionibus et vitiis serviunt. Date gloriam Domino sionibus et vitiis serviunt. Date gloriam Domino vestri in montes tenebrosos . Sunt alii montes tenebrosi, alii lucentes. Verumtamen quia utrique montes 833 sunt magni, montes lucentes sunt angeliin montibus sanctis . Montes tenebrosi sunt qui eriguntur adversus scientiam Dei . Zabulus mons tenebrosus est. Principes saeculi hujus qui destruuntdaemonio sibi quaestio inciderat: et dicentibus discipulis: Non potuimus ejicere illud, respondit Salvator: Si habueritis fidem ut granum sinapis, dicetis monti isti, de quo quaesistis, de quo proposuistis: dicetis monti huic: Transmigra hinc, et transmigrabit, id est ab homine ad locum definitum sibi. Qui ergo offendunt, non offendunt super montes lucentes, sed super montes tenebrosos, si fuerint cum zabulo, et angelis ejus montibus tenebrosis. Et sustinebitis in lumen. Potest quidem
Abbreviated transcription (Latin):
głificandus ẽ ds. Glifica eum in castitate. iustitia.
beneficientia. głifica eum in fortitudine. patien¬
tia. pietate. sapientia. cet̾isq uirtutib. Si autẽ
sic głificandus ẽ ds: si contͣria intulero. nolo
me arbitremini blasphemare. Exhibeo quip¬
pe scͥpturam sensus mei testem. quomͦ castusgłi¬
ficet. luxuriosus inhonoret dm̃. Templũ enĩ
eiꝰ quasi nabugodonosor destruit atq torrũpit:
rat. Igitur glificat dm̃ iustus. contumelus
afficit quicũq peccator ẽ. Nam & illud qđ qͥ¬
dam dubitant. an sit ꝓuidentia dĩ. nullã aliã
ob causam nisi ob uicia nascitur. aufer ea. ab¬
stulisti parit̾ & causas ꝓuidentie destruende.
Sursũ enim ac deorsũ qͥ ad uersũ ꝓuidentiam
disputant. hec dicunt. Quare tanti adulteri.
giosi quare ft̾: Atq ita contumelias in ꝓuiden¬
tiã. offendicła in dm̃. & criminationes in crea¬
torẽ peccatores generant. Ex qͥb liqͥdo apparet.
alios dare głam deo: alios conuiciũ faceie. dũ pas¬

Expanded text:
ifica hic et infra  eum in castitate, et justitia, et beneficentia: glorifica eum in fortitudine, patientia, pietate, sapientia, caeterisque virtutibus. Sic autem est glorificandus Deus, si contraria intulero, nolo me arbitremini blasphemare. Exhibeo quippe Scripturam sensus mei testem, quomodo castus glorificet, luxuriosus inhonoret Deum: Templum enim ejus, quasi Nabuchodonosor, destruit atque corrumpit,rat . Igitur glorificat Deum justus, contumeliis afficit quicumque peccator est. Nam et illud quod quidam dubitant, an sit providentia Dei, nullam aliam ob causam nisi ob vitia nascitur. Aufer ea, abstulisti pariter et causas providentiae destruendae sursum ac deorsum. Qui adversum providentiam disputant, haec dicunt. Quare tanti adulteri? giosi sunt? Atque ita contumelias in providentiam, et offensas in Deum, et criminationes in Creatorem peccatores generant. Ex quibus liquido apparet alios dare Deo gloriam, alios convicium facere, dum pas
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pumendꝰ ẽ: ꝗͣ ꝓpt̾ uniu̾sos homines constituta
funt. Si aũ uis huiꝰ rei testẽ acciꝑe scͥpturam.
qdđ i alioꝵ eruditionẽ licet iam desꝑabiles sint
peccatores. & a curatione penitꝰ alieni torqueant᷑.
aucdi salomonẽ in ꝓu̾bus dicentẽ. Pestilente fla¬
gellato ĩprudenᷤ callidior erit. Non eũ qͥflagella¬
t dix̃ callidiorẽ fut᷑ũ. & sapientiorẽ ꝓpt̾ castigationẽ
plicia pestilenti. hoc qͥppe ex ipso nomine callidi¬
tatis  significatur. & conuerti eũ ad calli¬
ditatẽ. dum alios cernit ꝓpt̾ ea quib ipse ob¬
noxius ẽ peccata cruciari. Igitur ꝓdest nobis
si tam̃ digni sumꝰ salute. ut aln in utilitate
nr̃a torq̃ant᷑. & qͦnsi utile fuit peccatũ isił in
salutẽ gentiũ. sic utilis ẽ. quorũdã pena alioꝵ
saluti. Et ideo bonus & clemens ds. ñ parcã
inqͥt & ñ miserebor ab interitu eoꝵ. Circũscͥ¬
pto aũ hoc capitulo: uideamꝰ subsequens scͥ¬

Expanded text:
onstituta sunt. Si autem vis hujus rei testem accipere Scripturam, quod in aliorum eruditionem, licet jam desperabiles sint peccatores, et a curatione penitus alieni, torqueantur, audi Salomonem in Proverbiis dicentem: « Pestilente flagellato imprudens callidior erit : » non eum qui flagellatur dixit callidiorem futurum et sapientiorem propter castigationem plicia pestilentis: hoc quippe ex ipso nomine calliditatis significatur, et converti eum a calliditate, dum alios cernit propter ea, a quibus ipse obnoxius est, peccata cruciari. Igitur prodest nobis, si tamen digni sumus salute, ut alii in utilitatem nostram torqueantur. Et quomodo utile fuit peccatum Israel in salutem gentium, sic utilis est quorumdam poena aliorum saluti. Et ideo bonus et clemens Deus: Non parcam, inquit, et non miserebor ab interitu eorum. Circumscripto autem hoc capitulo
Abbreviated transcription (Latin):
es uini meri plenꝰ mixto. & inclmauit ex hoc
in illud: id ẽ de eo qui erat in dextera. in illũ
qui a simstra continebatur. Neq enĩ potes bo¬
noꝵ tantũ calicẽ bibere quasi bona tantũmodo
feceris. neq rursũ peccatoꝵ. quippe quia & boua
aliquando gessisti. Iccuto indinauit ex hoc in
illud: ut iuxta cõpensationẽ oꝑum tuoꝵ i¬
sceatur tibi suppliciũ aquacius seu meracius.
& scđm merita tua aut obtundat᷑ ire diuine
aculeus. aut exacuatur. Si uͦ bonꝰ fueris. & di
mandata scruaueris: attende quid dicas. Calicẽ
salutaris accipiã: & nom̃ dm̃ inuocabo. Omins
gͥ uter siue bonus siue malus. t̃plebitur uino qua
liquens. nisi uinũ sodomorũ aut sorec. Dam¬
de docet. interum ut litteram sequamur. ꝓpt̾
eos qui peccauerant in ierłm & in iudea illo
tempore morabantur. quali uino istiusmo¬
di utres implendi sunt. Sequitut enĩ. Si chxe¬
rint ad te. nunquid cognoscentes ñ cognoscimꝰ

Expanded text:
est vini meri plenus misto. Et inclinavit ex hoc est vini meri plenus misto. Et inclinavit ex hoc in illud, hoc est de eo qui erat in dextera, in illum qui in sinistra continebatur. Neque enim potes bonorum tantum calicem bibere, quasi bona tantummodo feceris, neque rursum peccatorum, quia et bona quippe aliqua gessisti. Idcirco inclinavit, ex hoc in illud: ut juxta compensationem operum tuorum misceatur tibi supplicium aquatius, seu meracius, et secundum merita tua, aut obtundatur irae divinae aculeus, aut exacuatur: si vero bonus fueris, et Dei mandata servaveris, attende quid dicas? « Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Omnis igitur uter, sive bonus sive malus, implebitur vino qualliquens, nisi vinum Sodomorum, aut Sorec. Deinde docet, interim ut litteram sequamur, propter eos qui peccaverunt in Jerusalem, et in Judaea illo tempore morabantur, quali vino istiusmodi utres implendi sunt. Sequitur enim: Si dixerint ad te: Numquid cognoscentes non cognoscimus,
Abbreviated transcription (Latin):
des calicẽ noui testam̃ti. uides calicẽ supplicioꝵ
quẽ supra exposuimus. uini meri plenũ: Est &¬
alius calix. qui ꝓ cõpensatione bonoꝵ actuum
seu maloꝵ tͥ miscetur & traditur. Intellige enĩ¬
mͥ eos qui penitꝰ a pietate discedunt. & oĩ ex par¬
te religionẽ aduersantur. in tantũ ut fortuitu &
pecudũ more uiuant. bibentes calicẽ uini meri
quẽ de iereime libro ꝓtulimus. eos uͦ qͥ ñ penitꝰ re¬
cesserunt. s cũ sint peccatores. & indigni iudicen¬
tur calice noui testam̃ti. & faciant sepe bona oꝑa.
sepe conttaria. bibentes calicẽ mero mixtum. In¬
clinauit enĩ ds ex hoc in illud. Qd ẽ qͦd ait. ex hoc
in illud: Duo pocula indeo. Inclinauit eñ ex
hoc in illud: ueruntam̃ fex eiꝰ non ẽ exinanita
Anmaduerte calicẽ bonoꝵ tuoꝵ oꝑũ. in una ma¬
nu dñi. Sin aũ pateris aliquid me audentius
dicere : sit in dextera manu eiꝰ calix inrtutum.
queri. qͥa & bona oꝑa fecisti. calir i manu dñi

Expanded text:
des calicem Novi Testamenti, vides calicem suppliciorum, quem supra exposuimus, vini meri plenum? Est et alius calix, qui pro compensatione bonorum actuum, seu malorum, tibi miscetur et traditur. Intelligit enim eos, qui penitus a pietate discedunt, et omni ex parte religionem aversantur, in tantum ut fortuitu et pecudum more vivant, bibentes calicem vini meri, quem de libro Jeremiae protulimus; eos vero qui non penitus recesserunt, sed cum sint peccatores, et indigni judicentur calice Novi Testamenti, et faciant saepe bona opera, saepe contraria, bibentes calicem mero mistum. « Inclinavit enim Deus ex hoc in illud. » Quid est quod ait: « ex hoc in illud? » Duo pocula video. » Inclinavit enim ex hoc in illud, verumtamen fex ipsius non exinanita. Animadverte calicem bonorum tuorum operum in una manu Domini: sin autem pateris aliquid me audacius dicere: Sit in dextera manu ejus calix virtutum, queri, quia et bona opera fecisti, calix in manu Domini
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝑciꝑe ẽ ut iħ qͥdẽ uidet᷑. aurib ea que dicun¬
tur audire. Uͦd aũ p̃cedit audite. si ad distinctio
pite. hoc imꝑat ut in mentẽ & sensũ ea que
dicunt᷑ excipiant. Neq uͦ hoc solo loco s in
om̃i scͥpt᷑a st̃ quedã facilia & ꝓmpta ad intelli¬
gendũ. statimq ut lecta fuerint utilitatẽ le¬
gentib tribuunt: st̾ alia sacratiora & inesfabilia
& ut ita dicã quibdã obscuritatib inuoluta.
De his gͥ que latent & expositione indigentat¬
bitror. nc̃ dictũ ẽẽ audite. de his autẽ que
sine sctupulo int̾pretantis auditori st̃ cõmo
da: aurib ꝑcipite. Pcurramꝰ uniuersas scͥptͦas
& ꝓbati nũmularii effecti. dicamus. hoc an¬
dire debemus. hoc aurib ꝑciꝑe. denide cũ au¬
dierimꝰ & ꝑceꝑimꝰ aurib que dicuntur. ñ ele¬
uem᷑. Oĩs quippe qui se exaltat humiliabitur.¬

Expanded text:
 est, ut mihi quidem videtur, auribus ea quae dicunt audire, quod autem praecedit, audite, si ad distinctionpite, hoc imperat, ut in mentem et sensum ea quae dicuntur, excipiant. Neque vero hoc solum in loco, sed in omni Scriptura sunt quaedam et facilia et prompta ad intelligendum, quae statim ut lecta fuerint, utilitatem legentibus tribuunt. Sunt alia secretiora et ineffabilia, et ut ita dicam quibusdam obscuritatibus involuta. De his igitur 829 quae latent, et expositione indigent, arbitror nunc dictum esse: Audite: de his autem quae sine scrupulo interpretantis auditori commoda sunt: Auribus percipite. Percurramus universas Scripturas, et probati nummularii effecti dicamus, hoc audire debemus, hoc auribus percipere. Denique cum audierimus et perceperimus auribus quae dicuntur, non elevemur: Omnis quippe qui se
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ uidetur ut qͥdam putant gła: illud ẽ cum
aliquis ob sapientiã suam eleuatur. aut conscius
s ẽ. qͥa decẽ iam annis res uenerias non tetigerit.
siue ab infantia integer castꝰq ꝑmanserit. Rur¬
persuasionẽ ad głandũ. s ne his qͥdẽ si tam̃ sequi¬
mur ueritatẽ rationabilit̾ quis effertur: quia
& in reb bonis gła ñ ẽ sine discͥmine. Paulus
habuit materiã elationis. habens in se uisiones
teuelationes. signa. uirtutes. ꝓpt̾ labores qͦsaͥ¬

Expanded text:
 videtur, ut quidam putant, gloria, illud est, cum aliquis ob sapientiam suam elevatur, aut conscius sibi est, quia decem jam annis res venereas non tetigerit, sive ab infantia integer, castusque permanserit. Rurpersuasionem ad gloriandum. Sed ne in his quidem, si tamen sequimur veritatem, rationabiliter quis effertur: quia et in rebus bonis gloriari non est sine discrimine. Paulus habuit materiam gloriationis, habens in se visiones, revelationes, signa, virtutes propter labores, q
Abbreviated transcription (Latin):
ratoris officio ñ iħc s ause dictus ẽ. & naue
filius nominatur. Cũ uͦ redic oꝑe expleto &
ꝑt̾ritis oĩb solus subleuat lesos. desꝑationẽq
ppłi solus erigit. tẽ a moyse iħc nominatus¬
ẽ. nec naue filiꝰ dr. s ille ad quẽ dicerat moy¬
ses educ crercitũ. & conflge cũ amalech. illuo
etiã intuentes magnitudinẽ eiꝰ ꝑuidemus.

Expanded text:
fficio non Jesus, sed Auses dictus est, et Nave filius nominatur. Cum vero redit opere expleto, et perterritis omnibus, solus sublevat lapsos desperationemque populi solus erigit, tunc a Moyse Jesus nominatur, nec Nave filius dicitur, sed ille ad quem dicit Moyses: « Educ exercitum et conflige cum Amalec. » Illud enim intuens, magnitudinem ejus pervideamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ etiã in interiorib tabernacłi mysterioꝵ
conscius ꝑseuerat. Quo gͥ nobis hec cuncta ꝓ¬
spiciunt: Nempe eo quod liber hic ñ tam ge¬
sta nobis fili naue indicet. quã iħ̾u nobis
sacram̃ta depingat. Ipse enĩ ẽ qͥ post mortẽ
moisi suscepit imꝑiũ. ipse ẽ qui ducit exerti¬
tũ. & confligit aduersũ amalech. Et quod ibi
adumbratus in monte manib extensis affi¬
git cruci sue triumphans pͥncipatus & pote¬
lex & ꝓpħe. usq ad ioħem. Uis autẽ de scͥptu¬
ris ꝑferamꝰ quedã docum̃ta. qđ lex moyses
appellat᷑: Audi qđ dicit in euangłio. Habent
moysen & ꝓpħas audiant illos. Moy sen utiq hic¬
sine dubio legẽ nominans. Defunctꝰ ẽ gͦ moyses
famulꝰ dñi. Defuncta ẽ enĩlex. et legalia p̾cep¬

Expanded text:
verum etiam in interioribus tabernaculi mysteriorum conscius perseverat. Quo igitur nutu haec cuncta perspiciunt? Nempe eo quod liber hic non tam gesta filii Nave indicet quam Domini Jesu nobis sacramenta depingat. Ipse enim qui post mortem Moysis suscepit imperium, ipse etum, et confligit adversus Amalec: et quod ibi adumbratur in monte manibus extensis, affigit cruci suae triumphans principatus et poteetae usque ad Joannem . » Vis autem de Scripturis proferam documenta quod lex Moyses appellatur? Audi quid dicit in Evangelio: « Habent Moysen et prophetas, audiant illos . » Moysen utique legem nominans. Defunctus est ergo Moyses famulus Dei, defuncta enim est lex, et legalia praecep
Abbreviated transcription (Latin):
cui moises iniunxerit pͥncipatũ. s cui cesserit
pͥmatum. Non potest moyses eligere uiros
potentes. Tu inquit elige tibi uros poten¬
tes ex om̃ib filus isrł. Hic gͦ uͥ pͥmũ disco no¬
men iħ̾u. ibi continio etiã misteru uideo sacra¬
m̃tum. Ducit enĩ exercitũ iħc. Et factũ ẽ
cũ extolleret moy ses manꝰ suas inualescebat
isrł. cũ autẽ dei ceret manus suas inualesce¬
bat amalech. Tẽ gͦ inualescit iħc magis & tĩ
uincit. quando moises erigit manũ suã. Uict
moyses manꝰ suas. s erant demisse deorsũ. Illi fc̃
enĩ quib dr. si crederetis n oysi crederetis utiq mͥ.
& ecce me uultis occidere qͥ legẽ ñ facitis. Cessan
suã iustitiã quert̃ statuere iustitie di ñ st̃ su¬
linquuntur in castris. ut iudicent ppłm. De.¬
in montem. quadam adiectione uerbi mira¬
mͦ assistebat: Non ut scłs. ñ ut inferior. s
ut adiutor & ꝓtegens. S & illud quale est

Expanded text:
cui Moyses injunxerit principatum, sed cui successerit in cui Moyses injunxerit principatum, sed cui successerit in primatum. Non potest Moyses eligere viros potentes. « Tu, inquit, elige tibi viros potentes ex omnibus filiis Israel. » Hic ergo ubi primum disco nomen Jesu, ibi continuo etiam mysterii video sacramentum: ducit enim exercitum Jesus. « Et factum est cum extolleret Moyses manus suas, invalescebat Israel; cum autem dejiceret manus suas, invalescebat Amalec . » Tunc ergo invalescit Jesus magis, et tunc vincit, quando Moyses erigit manus suas. Victumanus suas Moyses, sed erant demissae deorsum. Illi sunt enim quibus dicitur: « Si crederetis Moysi, crederetis utique et mihi, et ecce me vultis occidsuam justitiam quaerunt statuere, justitiae Dei non sunt sulinquuntur in castris, ut judicent populum. Dein montem. Ubi adjectio est verbi miramodo assistebat? Non ut secundus, non ut inferior, sed ut adjutor et protegens. Sed et illud quale est,
Abbreviated transcription (Latin):
genes ᷤ. in qͦlegimꝰ abrabã & eosᷤ ꝗ̃ ex eo gen̾ati st̃.
in qͥb st̃ iusti ꝗͣ plurimi. s nulł ex ipsiᷤ ibo meruit
nominari. neq ab el iustꝰ iħc dictꝰ ẽ. neq ille qͥ cepit
inuocare nom̃ dñ dĩ. neq ille qui placuit
inuentus ẽ apud dñm noe s ne iste ipse qui¬
dem qͥ reꝑmissionis acceꝑat testam̃tũ abra O¬
hã. nec ille qͥ ex eo natus ẽ isaac s nec sup¬
plantator iacob. nec quisquã ex filus eiꝰ Moy¬
ses fidelis erat in om̃i domo & ñdũ tam̃
exodo. & uolo intueri quaudo pͥmum no¬
men ihu cognominatur. Uenit inqͥt a¬
malech & expugnabat isrł. & dixit moy ses ad
iħm in raphidim. Hec ẽ pͥma appellatio
nominis iħu. Elige inqͥt tͥ inros potentes ex
om̃ib filiis ifrł. & egredere & conflige cũ ama¬
lech crastino. Mosses confitet᷑ ñ posse se erer¬
atũ ducere. confitet᷑ se ũ posse optinere. quã¬
nom̃ discimꝰ iħu. uͥ eũ indimꝰ ducẽ exertitus. ñ

Expanded text:
in quo legimus Abraham, et eos qui ex eo generati sunt, in quibus sunt justi quamplurimi, sed nullus ex ipsis Jesus meruit nominari; neque Abel Jesus dictus est; neque ille qui coepit invocare nomen Domini Dei; neque ille qui placuit inventus est apud Deum Noe; sed ne ipse quidem qui repromissiones acceperat testamenti Abraham; nec ille qui de eo natus est Isaac; sed nec supplantator Jacob, nec quisquam ex filiis ejus; Moyses fidelis erat in omni domo sua, necdum tamen Exodo, et volo intueri quando primum nomen Jesu cognominatur: « Venit, inquit, Amalec et expugnabat Israel, et dixit Moyses ad Jesum in Raphidim . » Haec est prima appellatio nominis Jesu: « Elige, inquit, tibi viros potentes ex omnibus filiis Israel, et egredere, et conflige cum Amalec crastino » . Moyses confitetur non posse se exercitum ducere, confitetur se non posse obtinere, quamdiscimus Jesu, ubi eum videmus ducem exercitus. Non
Abbreviated transcription (Latin):
recte dicet᷑ aĩa seden suꝑ asinã splendentẽ dñm be¬
nedicere. & in medio letantiũ laudare eũ. Ibi
ptabile ẽ. qd in iustitia offertur dño & equita
qͥdẽ gentib qui corporis robore fortiores ft̃. po¬
tentes dicuntur in p̾lio. in isrł uͦ qͥ iustiores sunt
ipsi potentes dicuntur in bellis. quia iustitia
etiã si uirib infirma sit uincit. inustitia uͦ
etiã si multos & ualidos ꝓpugnatores habeat¬
suꝑatur. Sic gͦ & in hac gente nr̃a id ẽ in ppło di
aut ꝑ iustitiã suꝑamus. aut ꝑ imustitiã uincim᷑.
Exurge. debbora. ȩxuige & suscita dena milia ppłi¬

Expanded text:
recte dicetur anima sedens super asinam resplendentem, Dominum berecte dicetur anima sedens super asinam resplendentem, Dominum benedicere, et in medio laetantium laudare eum. Qui ptabile est, quod in justitia offertur et aequitate. quidem gentibus qui corporis robore fortiores sunt, illi potentes dicuntur in praelio; in Israel vero qui justiores sunt, ipsi potentiores dicuntur in bellis; quia justitia, etiamsi viribus infirma sit, vincit; injustitia vero, etiamsi multos et validos propugnatores habeatsuperatur. Sic igitur in hac gente nostra, id est, in populo Dei, aut per justitiam superamus, aut per injustitiam vincimur. Surge, surge, Debbora, surge
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tum ẽ. Ad ium̃tũ enĩ anime. & ad ministeriũ
datũ ẽ. Ego autẽ sum id ẽ interior homo. qui
ascendi suꝑ iumentũ hoc. cui dr ut benedicã do¬
minũ. Si gͦ uere ascendisti supra corpꝰ & suꝑior
effectus corporalib desideruis. & motus corpo¬
ris tui freno mentis & interioris hominis mo¬
deramine gub̾nant᷑. de te dr. qui ascendisti suꝑ
ium̃tũ ut benedicas dr̃m. Quid autẽ ẽ qđ se¬
quitur. supra uehicła inquit sedentes. & suꝑ
asinas refulgentes: Qd sͥ uident᷑ asine ẽe re¬
fulgentes: Dicit enĩ scͥptura qͥa oporteat benedi¬
cere dũm eos qui sedent supra uehicła. & suꝑ a
sinas refulgentes. Michi uelut in locis ita dif¬
ficilib tale aliquid uidetur. Cũ ium̃tũ hoc
id ẽ corpꝰ meũ sub iugo uenerit uerbi cdi. tc̃ ue¬
hicłm corporis mei resplendere incipiet. & asi¬
na hec id ẽ caro mea tẽ refulgere dr. cũ castita¬
tis ac pudicitie fuerit splendore decorata. Etita

Expanded text:
mentum est: ad jumentum enim animae et ad ministerium datum est. Ego autem sum idem interior homo, qui ascendi super jumentum hoc, cui dicitur ut benedicam Dominum. Si ergo vere ascendisti supra corpus, et superior effectus es corporalibus desideriis, et motus corporis tui freno mentis et interioris hominis moderamine gubernantur, de te dicitur: Quia ascendisti super jumentum, ut benedicas Dominum. Quid autem est quod sequitur: Super vehicula, inquit, sedentes et super asinas refulgentes? Quid sibi videntur asinae esse refulgentes? dicit enim Scriptura quia oporteat benedicere Dominum eos qui sedent super vehicula et super asinas refulgentes. Mihi velut in locis ita difficilibus, tale aliquid videtur. Cum jumentum, hoc est, corpus meum sub jugo venerit verbi Dei, tunc vehiculum corporis mei resplendere incipit; et asina haec, id est, caro mea tunc refulgere dicitur, cum castitatis ac pudicitiae fuerit splendore decorata: et ita
Abbreviated transcription (Latin):
hic uox iusti. Ego dño cantabo. psallã deo isrł.
Quis putas ita canore uocis ẽ & ita sp̃c puri. m̃¬
tisq sincere. ut cantilena eiꝰ diuimĩ delectare
possit auditũ: Ille ꝓfecto ẽ. qui nullũ habet
in se raucũ peccati sonũ. qui nichil offensionis
in lingua. nichil crassitudinis in sp̃u gerit.
lle potest recte dicere. ego dño cantabo. psallã

Expanded text:
hic vox justi: Ego Domino cantabo, et psallam Deo Israel. Quis putas ita canorae vocis est, et ita spiritus puri mentisque sincerae, ut cantilena ejus divinum delectare possit auditum? Ille profecto est qui nullum habet in se raucum peccati sonum, qui nihil offensionis in lingua, nihil crassitudinis in spiritu gerit. Ille potest recte dicere: Ego Domino cantabo, psallam