comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
absconditum ꝙ preclicatũ crederemꝰ ⁊ credendo
aduidend̾ ꝑueniremus. dicit ergo iusticiam il¬
li ẽẽ qui transit ex fide u̾boꝵ quib credimus q̃
ñ uidemus. infidem reix qua credita optinebimꝰ
atur deo. que tñ inꝓprie dr̃ infides. ⁊ qr de fide
fit m̃tio: hic ⁊ uidendum est ꝙ sit fides. ⁊ quot
modis accipiatur sides ⁊ dequib sit. Fides est
cũ caritate uirtus est. ⁊ hoc est fu ndamentum
omnium bonoꝵ inqua nemo ꝑit. hec fideles fac̃¬

Expanded text:
absconditum quod praedicatum crederemus, et credendo absconditum quod praedicatum crederemus, et credendo ad videndum perveniremus. Dicit ergo justitiam illi esse qui transit ex fide verborum quibus credimus quae non videmus, in fidem rerum qua credita obtinebimusatur Deo, quae tamen improprie dicitur fides. Et quia de fide fit mentio hic, videndum est quid sit fides, et quot modis accipiatur fides, et de quibus sit. Fides est cum charitate virtus est, et hoc est fundamentum omnium bonorum, in qua nemo perit. Haec fideles fac
Abbreviated transcription (Latin):
uł iusticia dei est. qr ꝙ ꝓmisit dedit. q̃ iusticia
reuelatur. in eo homine qui credit se ꝯsecutũ
ꝙ. ꝓmisserat deus ꝑ ꝓpħas suos. qui enĩ hoc cred̃
lege. benedixi cẽ insalutem omni credenti: quia
.i. iustus apparet deus ⁊ uerax. In eo u̾o qui nõ
credit in iustus uidet᷑ negat enĩ u̾acem deum
qui ñ credit eum dedisse ꝙ ꝓmisit. u̾nde subdit.
fide dei promittentis infidem. hominis qͥ credit
de. hec aũt iusticia fidei. est ei homini qͥ transit
culos suboli hãt. ut transeat uideus ⁊ quicumc
mi aduentus infidem scd̾i. ut utrumq credat
ex fide prime resurrõnis que est manima. infi¬
dem scd̾e. q̃ erit in corporib. ex fide ꝓmissionis. in
fidem reddlitõnis. ut credat deum ꝓpmississe.
ut credant ꝙ credunt maiores ꝙ minores. ex fide
s reb ip̃is presentib credit᷑. ꝙ erit cum ꝑ srẽm
manifestam se contemplandam scĩs prelebit
ip̃a dei sapĩa. Non ergo eẽt iusticia fidei. nͥ eẽt

Expanded text:
 justitia Dei est, quia quod promisit dedit, quae justitia revelatur, in eo qui credit se consecutum, quod promiserat Deus per prophetas suos. Qui enim hoc creditlege: Bene dixi esse in salutem omni credenti, quia  justus apparet Deus et verax. In eo vero qui non credit, injustus videtur; negat enim veracem esse Deum, qui non credit eum dedisse quod promisit. Unde subdit: fide Dei promittentis in fidem hominis, qui credit de, haec autem justitia fidei, est ei homini qui transit culos Symboli habeat, ut transeat Judaeus et quicunque mi adventus in fidem secundi, ut utrumque credat ex fide primae resurrectionis, quae est in anima, in fidem secundae quae erit in corporibus; ex fide promissionis, in fidem redditionis, ut credat Deum promisisse aut credat quod credunt majores et minores; ex fide sed rebus ipsis praesentibus creditur: quod erit, cum per speciem manifestam se contemplandam sanctis praebebit ipsa Dei sapientia. Non ergo esset justitia fidei, nisi esset
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩanoꝵ Nam demones credunt. ⁊ ꝯtremiscunt.
hec est informis qualitas mentis que dr̃ informis
qr sociam ñ ht caritatem. q̃ est forma omniũ
te sunt ꝑtes. quaꝵ aliq̃ sunt hic posite. Eodẽ ꝙͦ
modo accipr̃ fides cũ dr̃ fides catho .q. ꝙ uniu̾sa

Expanded text:
am et daemones credunt, et contremiscunt . Haec est, informis qualitas mentis, quae dicitur informis, quia sociam non habet charitatem, quae est forma omnium ltae sunt partes, quarum aliquae sunt hic positae. Eodem quoque modo accipitur fides, cum dicitur fides Catholica, qua
Abbreviated transcription (Latin):
credentib ñ aliis. qr ꝑdoctrinam euanglicam pͤ¬
catum dimittit᷑ credenti. ⁊ cũ res exigit fiunt
miracła quib ꝯm̃dant᷑. doctrina. quia enĩ in¬
crelibile uidebatur ꝙ predicabat᷑. ideo signis ⁊
ꝓcligiis ab apłis fcĩs furmabat᷑ ne diffiderẽt hoĩes
de hiis que dicebant qui tanta faciebant. Nulli¬
enĩ dubium est uirtuti u̾ba credere. ideoq ñ se di¬
cit apłc erubesc̾e de euangłio dei. illos aũ erubesce̾
sigr̃at. quid ꝙ tradid̾ãt in rep̾hensione ueniebat.
denti. dum peccata remittit ⁊ iustificat ut a scd̾a m¬
orte detin̾ ñ ualeat. signatus minist̾io crucil. uñ
causa pr̃m tñ. ⁊ ip̃m simili mͦ indig̾e dicit dono e¬
uangłii xp̃i. si itaq uidens sĩ nistificat᷑ nsiex fĩde
xp̃i. quid ergo opis est eẽ sublege. uł ita ideo ui¬
omni credenti. euangelium dico neccrium iudeo

Expanded text:
doctrinam evangelicam peccatum dimittitur credenti, et, cum res exigit, fiunt miracula quibus commendatur doctrina. Quia enim incredibile videbatur quod praedicabatur, ideo signis et prodigiis ab apostolis factis firmabatur, ne diffiderent homines de his quae dicebant qui tanta faciebant. enim dubium est virtuti verba cedere. Ideoque non se dicit Apostolus erubescere de Evangelio Dei; illos autem erubescere significat, quia quod tradiderant, in reprehensionem veniebat, denti dum peccata remittit, et justificat, ut a secunda morte detineri non valeat, signatus mysterio crucis. Unde causa patrum, tamen et ipsum simili modo indigere dicit dono Evangelii Christi. Si itaque et Judaeus non justificatur nisi ex fide Christi, quid ergo opus est esse sub lege? omni credenti; Evangelium dico, necessarium Ju
Abbreviated transcription (Latin):
lio. ⁊ hoc est ꝙ ait. iusti¬
angłio iusticia dei est
qua gratis iustificat¬
bus legis. ut alibi dicit¬
apłe. inueniar in illo

Expanded text:
lio. Et hoc est quod ait: Justivangelio. Justitia Dei est qua gratis justificbus legis, ut alibi dicits: Inveniar in eo
Abbreviated transcription (Latin):
ut dignos uos iudic¬
deus quos uocet ad reg
etiã ora. semper ꝓ uo.
pro uitando enĩ peri¬
culo illius diei semper¬
est orandũ ⁊ oramus.
mus ut hic interim¬
impleat om .uo.bo.¬
.i. ut plene faciat nos¬
uelle omne bonuma
impleat inuobis dico:

Expanded text:
ut dignos vos judicDeus quos vocet ad regnetiam oramus semper pro pro vitando enim periculo illius diei semperest orandum, et oramus, mus ut hic interimimpleat omnem vo ut plene faciat voselle omne bonum: Impleat in vobis dico,
Abbreviated transcription (Latin):
uenissẽ Illemorat hic
q̃ patit᷑ causa credenti¬
um. ut eos prouocet ad
caritatẽ .q. benedixi in
tribrlatõe. que uere ma¬
gna est. Iam ⁊ cũ ueni¬
ssem. ł semus macedo.¬

Expanded text:
us Memorat hic e patitur causa credentium ut eos provocet ad dicat: Bene dixi in tribulatione, quae vere magna est. Nam, cum venissemus Macedo
Abbreviated transcription (Latin):
corporasr separamus nos a bonis pp̃ malos quã
sugimus in quinctione mealoꝵ ñ remanentes
.i. quam sit illud quod fugimus fugiendo quincti
ñ imputat deus pt̃a sua qi ñ fecit. aliena ñ. qr ñ app¬
robauit. ñ negligentiã qr ñ tacuit. ñ suꝑbiam. qr
inunitate ꝑmansit. Si ã corꝑałr recedit: suꝑbus ẽ.¬

Expanded text:
corporaliter separamus nos a bonis propter malos, quam fugimus in conjunctione malorum non remanentes, id est quam sit illud quod fugimus fugiendo communionon imputat Deus peccata sua, quia non fecit; aliena non, quia non approbavit; non negligentiam, quia non tacuit, non superbiam, quia in unitate permansit. Si autem cor
Abbreviated transcription (Latin):
.q. ñ est hoc a me ⁊ ĩ mũ¬
dum .i. carnales obser¬
uantias. ⁊ qͣlib alia il¬
intelligenda ẽ simiłr. ⁊ de taͣctu cordis ⁊ ñ corpore ᷤ
intrabat ead̾ sacram̃ta celebrabant. hoc est ergo
exire. ore ñ parcere. s redarguere. corripere. mon¬
ere. ħest separari cõ eos stare. ħ est inmũd̾ ñ tan¬
gere. uoluntate ñ ꝯsentire. hec omnnia ꝓpħe fece¬

Expanded text:
n est hoc a me. Et immud est carnales observantias, et quaelibet alia ilintelligenda est, similiter et de tactu cordis non corporis intrabant, eadem sacramenta celexire, ore non parcere, sed redarguere, corripere, monere; hoc est separari, contra eos ire; hoc est immundum non tangere, voluntate non consentire. Haec omnia p
Abbreviated transcription (Latin):
est mͥ. pro.uo. głiatio
aduos uidete. ne sit.
unde subdit. repletus
sũ ꝯsolatõe. audita cor¬
rectes inuitat alios ad

Expanded text:
est mihi pro vobis gloriatio ad alios. Videte ne sit Unde subdit: Repletus nsolatione, audita correctos invitat alios ad
Abbreviated transcription (Latin):
taceatis. s increpetis eoꝵ
sceła. tolandi . N. st̃ mali¬
ꝓ pace nec corꝑałr ab eis
est. facere ꝙ ꝑtinet ad co¬
rrectõem maloꝵ qñtũ¬

Expanded text:
taceatis, sed increpetis eorum scelera. Tolerandi enim sunt malio pace, nec corporaliter ab eis est facere quod pertinet ad correctionem maloru
Abbreviated transcription (Latin):
.s. qđ deus hĩtabit in¬
uobis ⁊ recipiet nos.
oĩ inqͥnam̃to
carnis. ut ẽ luxuria ꝙ
sĩt ut ẽ ita inquina¬
iñtũ carnis multipha¬
rie intelligr᷑. Id̾oq dix̃¬
ab omĩ. qr młta sũt
uicia carnalia. ut oĩa¬
fugiamꝰ. nos dico ꝑficiẽ¬
tes bona oꝑatõe sc̃ifitati¬
nem in bap̃o ceptam. ⁊ h

Expanded text:
cet quod Deus habitabit inobis, et recipiet nos, ni inquinamento carnis, ut est luxuria, et spiritus, ut est ira. Inquinentum carnis multifarie intelligitur. Ideoqab omni, quia multa sunt vitia carnalia, ut ofugiamus. Nos dico perficientes bona operatione sanctificationem, in baptismo coeptam.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓseudo apłos tangit qui corrupta doctrina u̾ita¬
i. suncera intentõne ñ pro questu ⁊ sine admix¬
tione corruptõrꝰ sicut dicimꝰ. ex deo qui nos docu
it ⁊ ħ facimꝰ. corã dea .i. causa eius folum ut ei
illi qui de lege agunt iegalia predicantes. Al¬
nosmet ip̃õs

Expanded text:
ostolos tangit: qui corrupta doctrina veritaid est ex sincera intentione, non pro quaestu, et sine admistione corruptionis, sicut didicimus, ex Deo, qui nos docuit. Et hoc facimus coram Deo, id est causa ejus solum, ut ei  qui de lege agunt legalia praedicantes. nosmetip
Abbreviated transcription (Latin):
i in hoc sumus. it̾m si¬
cut inprima epła cõ¬
mendare istis laudib
nos met ipõs non dm̃
.q. est aliquis qui hoc
imponat nobis: absit
decipiamini. id cogimur memorare. ꝙ aũt ñ nos
ꝯmiendart intendimꝰ. ex ħ patet ꝙ nłsus umquã
ꝯmendaticias epłas queritꝰ: nec eis egemus ⁊ ħ¬
gemus .i. putatis egere cõmendaticiis epsis. missis
ab aliis. ad uos aut ex uobis ad alios sic̃ quidã
ñ egemus. quia Epsa
ta mea representat᷑ aliiᷤ
⁊ ideo ꝯm̃daticia epła¬

Expanded text:
r in hoc novi simus, iterum, sicut in prima Emendare istis laudibus nosmetipsos, non Deum, at, est aliquis qui hoc imponat nobis. Absit ne ab aliis decipiamini, id cogimur memorare. Quod autem non nos commendare intendimus, ex hoc patet, quia nullius unquam commendatitias epistolas quaerimus, nec est putatis nos egere commendatitiis epistolis missis ab aliis, ad vos aut ex vobis ad alios, sicut quidaue non egemus, quia Epistta mea repraesentatur t ideo commendatitia ep
Abbreviated transcription (Latin):
alus quidem sumus
odor mortis .i. inuidie.
⁊ mͣale opinionis du¬
centis eos inmortem
dicatõne u̾itatis. aliiꝰ
procedit mors. cũ per¬
incredulitatẽ auditͤ
dampnatõem aliis
uita cũ ꝑfidẽ suscipr᷑¬
iñ insalutẽ. ꝓfictentib

Expanded text:
aliis quidem sumus odor mortis, id est invidiae et malae opinionis ducentis eos in mortem dicatione veritatis aliis procedit mors, Augusincredulitatem auditur, damnationem; aliis vita, cum per fidem suscipiin salutem
Abbreviated transcription (Latin):
me dñs. sic ⁊ te eruet nͤ
solus ego pacior. sed Et
cient̾ incorde uł corpore a
uł pro dolore peccantiũ
enĩ sic ꝑsequtit᷑ uitam bonoꝵ ꝙͣ uita iniquoꝵ nõ
obligat ꝯsentientẽ: cruciat tñ sentientẽ: erueieẽ¬

Expanded text:
minus, sic et te eruet. Nec solus ego patior, sed et tientur in corde vel corpore a vel pro dolore peccantium,enim sic persequitur uitam bonorum, quam uita iniquorum. nobligat consentientem, cruciat sentientem? nam sae
Abbreviated transcription (Latin):
errorem mittentes ip̃o
auc̾tu. Qu̾ales st̃ isti qͥ
timentes hos ledere corã
quib locuntur ñ solũ
ñ p̾parant se ad iminẽ¬
tes temptatones. s ⁊ pro¬
mittunt felicitatem hꝰ secłi quam d̾s in seculo¬
non promisit isle predicit labores usq infinem ue¬
turos ip̃i scł̃o. tli prospa. ille ad confortand̾ cor
tuum. uenit pati mori. sputis illimiri. spmis cor

Expanded text:
errorem mittentes, ipso actu. Quales sunt illi qui timentes hos laedere coram quibus loquuntur, non solum non praeparant se ad imminentes tentationes, sed etiam promittunt felicitatem hujus saeculi quam Deus in saeculonon promisit. Ille praedicit labores super labores usque in finem venturos ipsi saeculo, tu prospera; ille ad confortandum cor tuum venit pati, mori, sputis illini, spinis cor
Abbreviated transcription (Latin):
rui .i. lege que inserui¬
tutem generat ⁊ addit.
iterum. ñ q̃r prius ga¬
iache legem custoclier̃t.
s dum cirrũcisionis ⁊
legalium obseruatio¬
num iugo se subiciebant .q. ad eosdem reu̾te¬
bant᷑ cultus quib in ydolatria ante seriiebãt
qr ñ est leuior het legis seruiturs quam ỹdolatrie.

Expanded text:
 est lege quae in sertutem generat. Et addit, iterum, non quia prius Gaae legem custodierint, sed dum circumcisionis et legalium observationum jugo se subjiciebant, quasi ad eosdem revertebantur cultus, quibus in idololatria ante serviebant, quia non est levior haec legis servitus, quam idololatriae.
Abbreviated transcription (Latin):
tiles u̾o exliuerso uł uti pariete ad eundem
nouerant. calib ꝙꝑ saciamentis adhuc dediti
erant ultro uellent sicut tymocheus conferre
congruentiam. ñ erarit prohibendi. s si inhixᷤ
hiis quos fides que reuelata est eis. iam imbutos
cum honore paulatim deserendo erant sepelienda.
non ut sacrilegia gentiun⁊ fugienda. postea u̾o¬
irreparabilit̾ deserenda. Ieix aũt ista legalia post x
passionem siue meis spes ponatur. siue ñ. obser¬
uantib dixit noxia eẽ nisi clispensatore custo¬
cliantur. ⁊ scd̃m hoc ita hielocus exponit᷑. si. circũ¬
xp̃s. nii.uo. pro. qĩ circumcisio iam ñ solum nõ
prodest s ⁊̃obest.añtequã inciperet noua pre¬
dicatio. oportuit crrtumcicli nunc aũt lege
fider succedente. nicħ proderit fideli addita cir¬
cumtisio. s olexit. Maius enĩ malum est ex li¬
bero seruum fe̾ri: quam nasci. Testificor aũ

Expanded text:
tiles vero ex diverso veluti pariete ad eumdem tiles vero ex diverso veluti pariete ad eumdem venerant talibus sacramentis adhuc dediti erant ultro vellent sicut Timotheus conferre congruentiam, non erant prohibendi; sed si in his his quos fides quae revelata est eis, jam imbutos cum honore paulatim deserendo erant sepelienda, non ut sacrilegia gentium fugienda. Postea irreparabiliter deserenda. Hieronymus autem ista legalia post Christi passionem sive in eis spes ponatur sive non, observantibus noxia esse dicit, nisi dispensatorie custodiantur; et secundum hoc ita hic locus exponitur. Si circuproderit vobis, quia circumcisio jam non solum non prodest, sed etiam obest. Antequam nova inciperet praedicatio oportuit circumcidi, nunc autem lege fidei succedente nihil proderit fideli addita circumcisio, sed oberit; majus enim malum est ex libero fieri servum quam nasci. Testificor.
Abbreviated transcription (Latin):
decipit ergo timotheum ⁊ fecit ut nicħ ei ꝓdesset
xp̃cs ers itaq dc̃m est hoc. qui ideo uolebãt cirtum
hoc enũ animo. hac uoluitate ista intentõne
derat. illos arguit qui se in lege iustificari crede¬
bant. ñ qui legituna isla ineius honorem a quo
mandata sunt obseruabant intelligentes et
qua prenunciande u̾itatis rõne mandata sĩt¬
⁊ quousꝙ deleant ꝑdurare. illa enĩ significatõ¬
nis causa precepta sunt que gr̃e reuelatione
latius innotescente: nec̃ce fũat ab hołi. iustifi¬
care neminem poterant. ni ideo tñ fuerant tã¬
quam cliabolita gentium sacrilegia fugienda.
⁊̃ cũ ip̃a grã iam ceperat reuelari. que umbriᷤ
taub fũat prenunciata. Inde est ꝙ timotħm
uidea mr̃e ⁊ greco pr̃e natum circuicidit apłc.
ita natis ⁊ institutis ñ erant noxia. licet iam¬
eẽnt significandis futuris neccria: magis
noxium erat ea .q. noxia prohibere inhiis
hominib usq ad quos durare debuerũt. gẽ¬

Expanded text:
Decepit ergo Timotheum, et fecit ut nihil ei prodesset Christus. Eis itaque dictum est hoc, qui ideo volebant circumhoc ergo animo, hac uoluntate, ista intentione derat. Illos igitur arguit qui se in lege justificari credebant, non qui legitima illa in ejus honorem a quo mandata sunt observabant, intelligentes et qua praenuntiandae veritatis ratione sint mandata, et quousque debeant perdurare. Illa enim quae significationis causa praecepta sunt, quae gratiae revelatione latius innotescente necesse fuerat aboleri, justificare neminem poterant: non ideo tamen fuerant tanquam diabolica gentium sacrilegia fugienda, etiam cum ipsa gratia jam coeperat revelari quae umbris talibus fuerat praenuntiata. Inde est quod Timotheum Judaea matre et Graeco patre natum circumcidit Apostoita natis et institutis non erant noxia, licet jam significandis futuris necessaria non essent, magis noxium erat ea quasi noxia prohibere in his hominibus, usque ad quos durare debuerant. Gen
Abbreviated transcription (Latin):
at cessare huc uiq ostẽ
go legis uelinit subice.
⁊ terret perieuli comm
liberi estis. ergo state .i.
firmi fide. sixo pede per

Expanded text:
t cessare hucusque ostend legis velint subjicere, et terret periculi commiliberi estis, ergo state, firma fide, fixo pede per
Abbreviated transcription (Latin):
gnouero om̃s exdilectõ¬
ne obedientes tunc .it.
uindicat inobedĩam
cũ illam ꝯdempnat ꝑ
obedĩam. tunc illam
destruens. qñ eos qui re¬
sistuit ꝑducit ad fidem.
⁊ hec est digna ultio. uͥt
nos sequi quã ꝑseudo. ⁊̃
si uobis ñ sufficit ꝙ dixi.
quare me pocurs quã
pseudo sequamini. ude
aꝑta. ⁊ sunt que dicet

Expanded text:
gnovero omnes ex dilectione obedientes. Tunc enim vindicat inobedientiam, cum illam condemnat per obedientiam; tunc illam destruens quando eos qui resistunt perducit ad fidem. Et hoc est digna ultio, ut nos sequi quam pseudo, et si vobis non sufficit quod dixi, quare me potius quam pseudo sequamini. VideAperta enim sunt quae dicet:
Abbreviated transcription (Latin):
ita sumus xp̃i sicut
illi. Nam ⁊̃ excellentiꝰ
nos sumus xp̃i ꝑ pote¬
statem quam illi nõ
hñt. ⁊ hoc est qd̾ ait.
nam ⁊ si amplius ali.¬

Expanded text:
ita sumus Christi sicut illi. Nam etiam excellentius nos sumus Christi per potestatem, quam illi non habent. Et hoc est quod ait: nam, etsi amplius ali
Abbreviated transcription (Latin):
lis ideo debere blãdiri.
quia potestatem acce¬
perit in edificationem.
⁊ ñ indestructionem ⁊¬
ñ ulcisci ccͣ opinionem
quorumdam s dicit
cens existimor. tamꝙͣ
Aligendum ⁊ fortes ad¬
t̾rendum presentiai ã
corporis est infuma nͣ¬
audiens exercere seue
umentis loquor ut
aiunt. attende quod
infirma. dicit ccͣ fortes. ⁊ contemptibilis contͣ
graues. ut aũt non existimer a uobis tam¬
quam terrere uos ⁊ opere ꝙ minor s̃ impłe
hoc cogitet qui hi est .s. qui ita de me opinat᷑
⁊ hoc sciatis idem uos. quia qd minor ub̃is
impleturus factus sum fc̃is ꝙ ita ait. quia
facto. quales sumus
u̾bo. quia ñ sumus
pseudo similes. qui u

Expanded text:
lis ideo debere blandiri, quia potestatem accepit in aedificationem, non in destructionem; sed ulcisci contra opinionem quorumdam se dicit.cens, existimor tanquamligendum, et fortes aderrendum. Praesentia autem corporis est infaudens exercere severntis loquor, ut aiunt. Attende quod infirma dicit contra fortes, et contemptibilis contra graves. Ut autem non existimer a vobis tanquam terrere vos, et opere quod minor non implere, hoc cogiteEt hoc idem sciatis vos, quia quod minor verbis, impleturus sum factis. Quod ita ait, quia facto quales sumus verbo, quia non sumus pseudo similes, qui u
Abbreviated transcription (Latin):
obsecro uol. s ⁊ rogo
ne presens .s. cum uene¬
ro. audeam inquosdã
tos .i. ne presens au¬
dacter puniam eos.
per eam confidenti¬
am quia existimor
audere absens. quia
quantum putor cõ
tales illos inueniat
ne cogatur irasci ⁊
tur cumeis. quosdã
scd̃m carnem .i. more
tant nos scd̾m carnẽ
ambulare quod non
tes incarne que fragi
do militamus. Non
.it.miliciam a deo no¬
bis datam exercemuᷤ
uctionem munitio.
demonum diu̾sts
calliditatib muni¬
ta. consi. destru.q.¬

Expanded text:
obsecro vos, sed etiam rogo ne praesens, scilicet cum venero, audeam in quosdam t ne praesens audacter puniam eos, per eam confidentiam qua existimor audere absens, quia quantum putor absetales illos inveniat, ne cogatur irasci ettur cum eis. Quosdam dum carnem, id est more tant nos secundum carnem ambulare, quod non tes in carne, quae fragildo militamus. Non enim militiam a Deo nobis datam exercemus uctionem munitionudaemonum diversis calliditatibus munita, consilia destruen
Abbreviated transcription (Latin):
postquam admonuit
bonos de elemosinis in¬
scõs faciendis agit de
pseudo sequebantur
⁊ eum ferocem putalẽt¬
quasi correctos ad ele¬
mosinas. inuito uos¬
aũt alios qui ꝑseudo
michi prefertis obsecre¬
ego paulus. Qiͣ uere¬
ip̃e qui alios ad elemo¬
uobis lemis ⁊ cũ modo
mum ostendit ⁊ incorrectionib modum nõ
excessit. obsecro ego paulus qui infacie qui¬
deni .i. exterius ut dicitis humilis sum inter
inuo .i. ꝯfidenter ago in uos aspere uos reda¬
rͣgiens. Ego autem hic dicit unde oliseret
presens aude¬
am per eam
confidentiam
qua existimor
audere ĩquos¬
dam qui ar¬
bitrantur n¬
os tamquã
sccłm carnem
ambulemus.
In carne .n.ã¬
bulantea nõ
scl̃m carnem
militamus.
Nam arma
milicie nr̃e

Expanded text:
Postquam admonuit bonos de eleemosynis innctos faciendis, agit de pseudo sequebantur, et eum ferocem putabantcat: Correctos ad eleemosynas invito, vosalios qui pseudo mihi praefertis, obsecrego Paulus. Quipse qui alios ad eleemovobis lenis, et cum modo mum ostendit, et in correctionibus modum non excessit. Obsecro ego Paulus qui in facie quidem, id est exterius ut dicitis, humilis sum inter in vobis, id est confidenter ago in vos, aspere vos redarguens. Rogo autem. Hic dicit unde obsecretpraesens audeam, per eam confidentiam qua existimor audere in quosdam, qui arbitrantur nos tamquam secundum carnem ambulemus. In carne enim ambulantes, non secundum carnem militamus. Nam arma militiae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
It aũt ⁊c̾. hic dicit
se cum presens fũit: o¬
pere implere ꝙ absens
u̾bo minatur hoc aũ
dicit occõne illius sĩe
quam ibi dixerat pa¬
rati ulcisci omnẽ in¬
obedĩam ne putarent

Expanded text:
m, etc. Hic dicit se, cum praesens fuerit, implere opere quod absens verbo minatur. Hoc autem dicit occasionem illius sententiae quam ibi dixerat, parati ulcisci omnem inobedientiam, ne putarent
Abbreviated transcription (Latin):
uris cordib. ñ delebiłr ut qd̾ attramen¬
tetris notis. Heretice prauitatis ut pseudo faci
docente instructi estis. ꝑ quem diffundi᷑ caritaᷤ
incordib uris. que in euangłio digitꝰ dei dr᷑.¬
litt̃a occidens preuaricatorem. ista est lex fidei ui¬
inficans predilectorem. Ibi ergo sex exstrinsecus
posita ẽ. ꝙͣ uisti t̾rentꝰ. hic intrinsecus põita est
qrua uiui iustificarent.: Ibi intabrilis lapideis di¬
gitus d̾i oꝑatꝰ est. ut significaret᷑ duricia cordi¬
um ilioꝵ ppłoꝵ. hic idem digitus incordib hoĩm
operatꝰ ÷. ut uoluntas pronita ⁊ ĩtelligentia ca¬
nec sentientib ut uetus lex. lãpis enĩ ñ sig̃rat nͥ

Expanded text:
ris non delebitur, ut quod atramentetris notis haereticae pravitatis, ut pseudo faciuest Spiritu sancto docente instructi estis, per quem diffunditur charitas in cordibus: qui in Evangelio digitus Dei dlittera occidens praevaricatorem, ista est lex fidei vivificans dilectorem. Ibi ergo lex extrinsecus posita est qua injusti terrerentur; hic intrinsecus posita, qua justificarentur. Ibi in tabulis lapideis digitus Dei operatus est, ut significaretur duritia cordium illius; hic idem digitus in cordibus hominum operatus est, ut voluntas prompta et intelligentia canec sentientibus ut vetus lex. Lapis enim non significat
Abbreviated transcription (Latin):
tum facit diligi. ꝙ foris scriptũ. lexfaciebat timeri.
ue̾ra sponsa xp̃i intelligit quid distet int̾ lict̃am ⁊
sp̃m. q̃ duo alio mͦ dñr lex ⁊ gr̃a: nec reprehendit᷑
lex cumdicit᷑. Ittt̃a oecidit ⁊ c̃. sicut ñ rep̾hendit᷑¬
scĩa cum dr᷑. scientia inflat caritas u̾o edificat. Lex
gͦ bona est. s cũ grã ut cum caritate scĩa prodest:
noxia. quamius ñ siit mala. sĩc ⁊lex. licet sine
ut dem onstrata imfirmitate querat grãm. lex gͦ
dicit ad fidem. fides impetrat sp̃m largiorẽ. qui dif¬
fundit caritate᷑. q̃ implet legem sine sp̃u non est
uoluntasꝰ hor̃s lilera. cũ cupiditatib uincatur.
lilerũ aũt arbitriũ. ⁊ ad bonum ⁊ ad malũ fact¬
endum ꝯfitendũ est nos hr̃e. s in malo faciendo
lib̾a quid̾ est uoluntas ad bonum aũt ñ ẽlib̾a
uere liberi eritis ¶¬

Expanded text:
tum facit diligi, quod foris scriptum Vera sponsa Christi intelligit quid distaret inter litteram et spiritum, quae duo alio modo dicuntur lex et gratia; nec reprehenditur lex cum dicitur; littera enim occidit, etc., sicut non reprehenditcitur: Scientia inflat, charitas vero aedificat . Lex ergo bona est, sed cum gratia, ut cum charitate scientia prodest, noxia, quamvis non sint mala, sicut et lex licet sine ut demonstrata infirmitate quaerat gratiam. Lex ergo ducit ad fidem, fides impetrat spiritum largiorem, qui diffundit charitatem quae implet legem. Sine spiritu non est voluntas hominis libera cum cupiditatibus vincatur. Liberum enim arbitrium, et ad bonum et ad malum faciendum, confitendum est nos habere; sed in malo faciendo, libera quidem est voluntas; ad bonum autem non est livere liberi eritis
Abbreviated transcription (Latin):
addit preuaricatõem.
⁊ magit incitat. p̾sertĩ
cit intelligere.⁊ implere ꝙ litt̃a precipit. adu̾t̾e
quã dicat apłs litt̃am q̃ occidit. cui uelut eccͣri¬
o sp̃m uiuificãtẽ ingerit ea c̾te est decalogus ĩ
ilł duab tabuł scriptus. quia lex subintrauit
ut hũndaret delictum Porro aũt precepta ista
tam sunt utilia. facienti ⁊ salubria. ut nisi
quis es fecerit uita hr̃e ñ possit. Non gͦ di᷑ litt̃a
occidens. eo qd̾ lex mala sit. s qr prohibens pcc̃m nõ¬
paret igit᷑ uite uetustate̾. si desit nouitas sp̃t. re¬
os facere poctus hoĩes cognitõne pcc̃i. ꝙͣ liberare

Expanded text:
addit praevaricationem et magis incitat; sed cit quam dicat litteram quae occidit, cui velut econtrario spiritum vivificantem ingerit. Ea certe est Decalogus in illis duabus tabulis scriptus, quia lex subintravit, ut abundaret delictum . Porro autem praecepta ista tam sunt utilia facienti et salubria, ut nisi quis ea fecerit, vitam habere non possit. Non ergo dicitur littera occidens, eo quod lex mala sit, sed quia prohibens peccatum noparet igitur litterae uetustatem, si desit nouitas spiritus, reos facere potius cognitione peccati quam liberare
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ est aliud ꝙͣ cum eũ assensione cogitare. Si gͦ cogi¬
tare bonũ nonẽ ex nobis nec credere .s sufficiẽtia
ugnitati. Qui ⁊ ydoneos. Hic itẽ cõmen¬
datio est. sõmendat enĩ
se ꝑ dignitatẽ officii .s.
euangłii. p̾ferens. nĩ solũ
pseudo apłis. qui carna¬
les obseruantias predica¬
bant s ⁊̃ ip̃i moysi min¬
sunt ministri ueteris.¬

Expanded text:
l est aliud quam cum assensione cogitare. Si ergo cogitare bonum non est ex nobis, nec credere, sed sufficientialicae dignitati. Qui et idoneos. Hic item commendatio est. Commendat enim se per dignitatem officii, Evangelii, praeferenspseudoapostolis qui carnales observantias praedicabant, sed et ipsi Moysi sunt ministri Veteris
Abbreviated transcription (Latin):
data est. fiduciam hiñs cdlico ⁊ non. Ita dico nos hĩe
fiduciam ꝙ simus sufficientes cogitare sattem aliqͥd
nobis procedat. s. sufficientia nr̃a ex deo est. At̾ten
dant hic ⁊ u̾ba ista ꝑpendant qui putant ex nobis
cẽ fidei ceptum. ⁊ ex deo est fidei eẽ supplementum.
Cõmendans enĩ istã gr̃am q̃ ẽ ñ dat᷑ scd̾m aliqua
m̾ita. s efficit omĩa bona m̾ita. inquit. qđ ñ suffi¬

Expanded text:
data est. Fiduciam habemus, dico, et non ita dico nos habere fiduciam, quod simus sufficientes cogitare, saltem, aliqunobis procedat, sed sufficientia nostra ex Deo est. Adant hic et verba ista perpendant, qui putant ex nobis esse fidei coeptum, et ex Deo ejus supplementum. Commendat enim gratiam, quae non datur secundum aliqua merita, sed efficit omnia bona merita. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ħ ⁊ alia eodem spectan¬
tia pp̃ nos scripta sunt.
ut hoc ip̃m u̾m est. qm̃
qui arat .i. predicator
qui corda aperit ad fideᷤ.
debet arare inspe. stinpẽ¬
dioꝵ cemporaliũ. ñ pp̃ hac
spem. Non enĩ hec debet
eẽ uitentio sua ⁊ finis in
minstio suo. Et qui

Expanded text:
c et alia eodem spectantia, propter nos scripta sunt, ut hoc ipsum verum est. Quoniam qui arat, id est praedicator qui corda aperit ad fidem, debet arare in spe stipendiorum temporalium, non propter hanc spem; non enim haec debet esse intentio sua, et finis in ministerio suo. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
si acciperet a pl̃o.iam pseudo
libere acciperent. ⁊ sic in prediftitione durarent ⁊ ita
us maneret licita qiͣ illicita fecit. uł ideo ħ dicit. quia
forsan ⁊ hii auari erant. ⁊ ideo apłm odirent si quicꝙͣ
ab eis acciperet. uł ħ ideo dicit quia si acciperet ab eis
putarent se emisse licentiam peccandi. ⁊ ita lib̾tatẽ
arguendi apłs minueret.
Descitis ⁊c̾. Redit rur¬
ceat accipere ⁊ tñ ñ faciat.
ut quis niuat inde ubi¬
laborat hic ergo item pro¬
bat se potestatem hr̃e acci¬

Expanded text:
si acciperet Apostolus, jam pseudo libere acciperent, et sic in praedicatione durarent, et ita egulae Christianae jus maneret, licita quasi illicita fecit. Vel ideo hoc dicit, quia forsan et hi avari erant, et ideo Apostolum odirent, si quidquam ab eis acciperet. Vel hoc ideo dicit, quia si acciperet ab eis, putarent se emisse licentiam peccandi, et ita libertatem arguendi Apostolus minueret. Nescitis, etc. Redit rurceat accipere, et tamen non faciet. ut quis vivat inde, ublaborat. Hic ergo item probat se potestatem hab
Abbreviated transcription (Latin):
manifestum est qi licet
nobis accipere. sed tam̃
non usi sumus hac po¬
testate. ⁊ quia forsan
eum non egere dr̃ent¬

Expanded text:
manifestum est, quia licet nobis accipere, sed tamen non sumus usi hac potestate. Et quia forsan eum non egere dice
Abbreviated transcription (Latin):
edit. Et quis pas. gre.
⁊ de. lac. gre. ñ manducat.
utiq nullus. lãc gregis
di᷑ quitquid a plele p̃posi¬
usurpasse. ultra debitum
coapłos suos. sisicut dñs
constituit ex euangłio
uiuentes panem gra

Expanded text:
edit? Et quis pascit gregem, et de lacte non manducat? Utique nullus. Lac gregis dicitur quidquid a plebe praeposiusurpasse ultra debitum coapostolos suos; sed sicut Dominus constituit, ex Evangelio viventes panem grat
Abbreviated transcription (Latin):
humana similitudine
tm̃ hec probo. an non
et lex dicit hec .i. nõne
lex moysi idem probat.
utiꝙ. Scriptum est

Expanded text:
humana similitudine tantum hoc probo? An non et lex dicit haec, id est nonne lex Moysi idem probat? utique. Scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
di .q. hm̃s potestatem ħ
operandi .i. accrpiendi.
operandi enĩ est ait. pro
di. ut honestius loqiteret᷑. uel
ib nr̃ił .i. cessandi a labore manuum. ⁊ nͣe qi absti¬
net coapłos reprchendisse uideretur addit. Ou
militat ⁊ c̾. probat hic
ꝑ similitudines huma¬
nas idem lic̾e sͥ ⁊ aliis et

Expanded text:
 Habemus potestatem hoc operandi, id est accipiendi. Operandi enim ait pro accipiendi, ut honestius loqueretur. Vel bus nostris, id est cessandi a labore manuum. Et ne, quia abstinet, coapostolos reprehendisse videretur, addit: Quis militat, etc. Probat hic per similitudines humanas id licere sibi et aliis, et
Abbreviated transcription (Latin):
tat illic ẽẽ numẽ cũ
uidet frẽmꝑitũ illic
odere nec horrere. ⁊ ita
peribit infirmus fr̃
edere putans s p̃ ydoli

Expanded text:
tat illic unum, cum videt fratrem peritum illic edere, nec horrere; et ita peribit infirmus fratedere, putans sub idoli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ barnabas nõ¬
habemus pote¬
statem hoc ope¬
siuis stipendiis
plantat uine¬
am. ⁊ de fructu
eius nonedit:
ius pascit
gregem ⁊de la¬
cte gregis non
manducat.
hec clico: an et
lex hec non cli

Expanded text:
 Barnabas nohabemus potestatem hoc opesuis stipendiis plantat uineam, et de fructu eius non edit? quis pascit gregem, et de lacte gregis non manducat? aec dico? an et lex haec non
Abbreviated transcription (Latin):
regim̃ diminuitis ⁊ qp
lata. s ⁊̃ omnẽ carnem
qd̵ mala sit esca. sed ne
uitando: ita ⁊ ilłi absti¬
neant. ip̃e enĩ apłica di¬
gnitate potestate hñs¬

Expanded text:
regnum diminuitis. Et qlata, sed etiam omnem carnem quod mala sit esca, sed ne vitando, ita et illi abstineant. Ipse enim apostolica dignitate potestatem h
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ.q. illi qui exo¬
sic scriptum est. in¬
deut̾onomio. male¬
dictus est omnis qͥ
permanserit¬
solum cognouerit
ñ inquibdam tm̃¬

Expanded text:
icat: Illi qui ex osic scriptum est inDeuteronomio: Maledictus est omnis qui non permanseritsolum cognoverit, n quibusdam t
Abbreviated transcription (Latin):
ciendi oꝑa p̾stat ⁊ iustos facit ꝑfidem. lex aũt
oꝑm dicit. deus hom̃i. fac qd̾ iubeo. ꝑ legẽ fidei
dicit homo deo. da ꝙ iubes. Iteo enĩ ułet lex ut
ãmoneat quid faciat fides ut cui iubet᷑ sinon
pot᷑ scit quid petat. Si aũt continuo pot᷑. ⁊ obediẽ
sticia est. Nos enim ap¬
ostoli sic arbitramur¬
.s. hominem quẽcumq
⁊̃ gentilem iustificati¬
per fidem sine oꝑib le.¬
cisione aut neomeni¬
is aut uen̾atõne sab¬
bati. uł sine operibus

Expanded text:
ciendi opera praestat, et justos facit per fidem. Lex autemoperum dicit Deus homini: Fac quod jubeo; per legem fidei dicit homo Deo: Da quod jubes. Ideo enim jubet lex ut admoneat quid faciat fides, ut cui jubetur, si non potest, sciat quid petat. Si autem continuo potest et obedieia est. Nos enim, apostoli sic, arbitramurt hominem quemcunque etiam gentilem, justificaper fidem sine ocisione, aut neomeniis, aut veneratione Sabbati, vel sine operibus
Abbreviated transcription (Latin):
manis est fides ut ait iacob. fides sine operibus
mortira est ⁊ ip̃e paulus ait. Si hũero omnen
fidem caritatem aũ non hũero nichil sum. bñ
igit᷑ a płc fidem predicans gentib ut ostend̾et
ñ m̾ito lonoꝵ oꝑm p̾ueniri ad fidem. s fidem
debeat operari ut abraham uoluit siliũ ĩmo¬
lare. Secuntur aũt opera iustificatum. ñ prece¬
dunt iustificandum. s sola fide sine operib p̾ce¬
dentib fit homo iustus. ut ñ magis sint iusti
qui opera legisꝰ ꝑtimorem fecerant. cuĩ fides ꝑ dile¬
ctionem operatur incorde. ⁊ si foras non exit ĩoꝑe.
nam fides que ꝑ dilectõem operat᷑ ⁊ si ñ sit inquo
ext̾ius oꝑet᷑. incorde tñ seruiens feruensq seruat᷑.
mania sunt. Ita enĩ mͥ uident᷑ eẽ: ut magne
uires. ⁊ cursus cełimusꝰ pret̾ uiam. Nemo ergo cõ¬
putet uere bona sua opera ante fidem: ubi fides
non erat. lonum opus ñ erat Boñ enĩ opus ĩ¬
tentio facit intentõnem fides dingit. Non ual¬

Expanded text:
anis est fides, ut ait Jacobus: Fides sine operibus mortua est . Et ipse Paulus ait: Si habuero omnem fidem, charitatem autem non habuero, nihil sum . Bene igitur Apostolus fidem praedicans gentibus, ut ostenderet non merito bonorum operum perveniri ad fidem, sed fidem operari debeat, ut Abraham voluit filium immolare. Sequuntur enim opera justificatum, non praecedunt justificandum, sed sola fide sine operibus praecedentibus fit homo justus, ut non magis sint justi qui opera legis timore fecerant; cum fides per dilectionem operetur in corde, etiam si foris non exeat in opere. Nam fides quae per dilectionem operatur, et si non sit in quo exterius operetur, in corde tamen serviens fervensque servatur. inania sunt. Ita enim mihi videntur esse ut magnae vires et cursus celerrimus praeter viam. Nemo ergo computet vere bona opera ante fidem, ubi non erat, bonum opus non erat. Bonum enim opus intentio facit, intentionem fides dirigit. Non val
Abbreviated transcription (Latin):
trib testib approbatiꝰ
siquid queretur ad¬
iudicandum aliquẽ
⁊ si assertione testium
culpam inuenero nõ
parram sicrit predi¬
xi bis cum presens
fui ⁊ modo predico. uͭ
tunc bis predixi ⁊ hoc
carn hiis qui ante epi¬
stolam reccauerunt
et ceteris omnibus
qui post peccauerũt

Expanded text:
tribus testibus approbatis. Si quid quaeretur adjudicandum aliquem, et si assertione testium culpam invenero, non parcam sicut praedixi bis, cum praesens fui, et modo praedico ut tunc bis praedixi. Et hoc sens his qui ante epistolam peccaverunt, et caeteris omnibus, qui post peccaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
non infirma¬
tur. sed potens
est inuobis.
Nam ⁊si cruci¬
fixus est ex in¬
s uiuit exuir¬
tute cłi. Nam
⁊uos infirmi
sumus in illo.
exuirtute dei
ip̃os temptate
si estis infide.
ip̃i uos ꝓbate.

Expanded text:
non infirmatur, sed potens est in vobis? Nam etsi crucifixus est ex ind vivit ex virtute Dei. Nam et nos infirmi sumus in illo: ex virtute Dei ipsos tentate si estis in fide, ipsi vos probate.
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑfidis infirmabant᷑ apud credentes. si erat hec
infirmdaitał s profactus. quiai hinc potentiores
ture ꝑsone dei tribue¬
re quod in nobis facit.
mun̾e loquebatur.i.
xp̃c de quo subdit. qui
tens apparit exhiis
qui iit̾ uos fecit cum
dona dedit ꝙ exꝑti ñ¬
ñ dubitãt se ab eo posse
puniri. qͥr uider̃ẽ in
noĩe eiꝰ mortuos susci¬
t̾atos demones fugatoᷤᷤ¬

Expanded text:
a perfidis infirmabantur apud credentes: non erat haec infirmitas, sed profectus; quia hinc potentioresturae personae Dei tribuere quod in nobis facit, munere loquebatur in Christo, de quo subdit: Qui tens apparuit ex his quae inter eos fecit, cum dona dedit, quod experti non dubitent se ab eo posse puniri. Quia viderunt in nomine ejus mortuos suscitatos, daemones fugato
Abbreviated transcription (Latin):
omnia unũ
omna. Si dixerit pes
.i. aliquis qui donum ĩ¬
ferius datum est. qm̃
non sum manus .i. tã
dignus ut ille cui ope¬
ratio uirtutũ datur
ñ sum de corpore. non¬

Expanded text:
quia unus omnia, si dixerit pes, id est aliquis, cui donum inferius datum est: Quoniam non sum manus, id est tam dignus ut ille cui operatio virtutum datur, non sum de corpore, n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ minus dignis in eccłia
exhorcatio neccͣria est. qͣ
ilł aliquis honor detur
ut fiant utiles. Et que
in honesta nr̃a st̃. ut pu¬
denda hñt. hũndantioreᷤ
scõꝵ sit aliqua turpitu
ñ hñt cam spẽm decoriᷤ
quam hñt ea que ui ꝓmi¬
ptu sũt. itł põ legem m̃¬
broy que de pcc̃o uenit ñ
de prima institutõe nr̃e
nature. usus m̃broꝵ illi¬
citus turpis est ñ men¬

Expanded text:
et minus dignis in Ecclesia exhortatio necessaria est, quia illis aliquis honor detur, ut fiant utiles; et quae inhonesta vestra sunt, ut pudenda, habent abundantiorem sanctorum sit aliqua turpitunt eam speciem decoris quam habent ea quae in promptu sunt; vel propter legem membrorum quae de peccato venit. Non de prima institutione nostrae naturae, usus membrorum illicitus turpis est, non me
Abbreviated transcription (Latin):
.q. honesta nulluis eg
na menbra hundantio¬
rem .i. ampliore hono¬
rem ei m̃bro cui inse
sollicita sint dico: ita
ut tendant in id iꝑm
ñ minus pro alio ꝙͣ pro se sollicita sint uñ subdit
ħ de menbris corporis ambiguum ñ est qr si oculus
uł pes capiat: aliqua egritudine: totum corpus con-¬
dolet. ita ⁊ nos docet ꝯdolere frib siquid adu̾sitatis
em̾serit. ⁊ letari si beneceserit. uñ subdit. Si ue gł̾iat᷑
de bonis uirum menbriim omina menbra ꝯgaud
subdens. Uos autẽ
estis corpus fideruni
pendentia a me menbro
cuius pedicatione mstituietq estio oee ostendit a¬

Expanded text:
 Honesta nullius egena membra, abundantiorem, id est ampliorem, honorem ei membro cui in se sollicita sint dico, ita ut tendant in idipsum, st indifferens ut non minus pro alio quam pro se sollicita sint. Unde subdit:Hoc de membris corporis ambiguum non est, quia si oculus vel pes capitur aliqua aegritudine, totum corpus condolet, ita et nos decet condolere fratribus, si quid adversitatis emerserit, et laetari, si bene cesserit. Unde subdit: Sive gloriatur de bonis unum membrum, omnia membra congaudsubdens: Vos autem estis corpus fidei unipendentia a me, membro cujus praedicatione instituta estis. Ecce ostendit a
Abbreviated transcription (Latin):
corpus: Nũc aũ
mlta qͥdẽ m̃br¬
a unũ aũ cor¬
pudi Ionpo¬
test aut ocls
clicere manui.
opera tua nõ
ĩ digeo. aut ite¬
rum capud
pelib nonest¬
is mͥ necessarii.
s multo ma¬
gis q̃ uident᷑
m̃bra corporis
ĩfirmiora esse:
necessariora st̃.
t que puta¬
mus ignobili¬
corporis husho¬
norem hũndã¬
tiorẽ cirrumd

Expanded text:
corpus? Nunc autem multa quidem membra, unum autem corpus. Non potest autem oculus dicere manui: Opera tua non indigeo: aut iterum caput pedibus: Non estis mihi necessarii. Sed multo magis quae videntur membra corporis infirmiora esse, necessariora sunt: et quae putamus ignobilicorporis, his honorem abundantiorem circum
Abbreviated transcription (Latin):
multa menbra sunt
incorpore. Quod si es¬
sent omnia unum. nĩ.
ubi esset corpus. qd ñ
tudo sensim. s ⁊̃ cor¬
pus ita si in eccl̃ia oñs

Expanded text:
multa membra sunt in corpore. Quod si essent omnia unum membrum, ubi esset corpus, quod ntudo sensuum, sed etiam corpus. Ita si in Ecclesia omnes
Abbreviated transcription (Latin):
inconuenientia ħ uitã¬
da. Aunc posuit deus .i.
chil desit illi. ita in ec¬
clesia cliu̾sas ꝑsonas
quib tribuit min̾a

Expanded text:
inconvenientia haec vitanda, nunc posuit Deus, id hil desit illi, ita et in Ecclesia diversas personas, quibus tribuit munera
Abbreviated transcription (Latin):
tõsistit s inmułtis menbris ut inuicem fibi pre¬
stent qd̵ debent .q. bene om̃s fideles sunt unum
corpus. Iam ⁊ corpus humanum cui eccl̃ia sile¬
est. non est unum menbrum s multa.ita ieccl̃ia
non omnes unius officii ⁊ doni. ⁊ qr idem sĩt dat
qm̃ non sum
manus. non
sum de corpo
re non ideo
non est de cor
quia non sũ
ideo non est de

Expanded text:
membris ut invicem sibi pbent. Quasi dicat: Bene omnes fideles sunt unum corpus, nam et corpus humanum cui Eccleest, non est unum membrum, sed multa, ita in Ecclesia non omnes unius officii et doni sunt. Et  non sum manus, non sum de corpore, non ideo non est de corpquia non sum ad non estis
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq dñm inpassione dixisse ꝯmemorat.
⁊ fortasse dñs pp̃ sacramentũ ecc̃e insinuandũ
utrũq dixiti ciui fc̃s est angularis lapis uenienti
ꝑtim ex hebrens ad quos ꝑtinet. ałl̃a. partim ex
gentib ad quos ꝑtinet pater. quia eccłia ẽ de
utroꝙ ppło inuno angulari lapide collecta. qͥ
fecit utraꝙ unũ ut eẽt unus grex ⁊ unꝰ pastor.
cui eccłie bonus magist̾ ꝯpatiens inse ostendit
tempore passionis eoꝵ et humana fragilitate tris¬
ticia ircepit. cum eam iuncerẽt uoluntati sue
iponendo uoluntatẽ dei. Elegant᷑ gͦ ⁊ ñ frustra
diu̾saꝵ linguaꝵ u̾ba pofuit idem significantia. p̃¬

Expanded text:
passione dixisse commemorat. Et fortasse Dominus propter sacramentum Ecclesiae insinuandum utrumque dixit, cui factus est angularis lapis, venienti partim ex Hebraeis, ad quos pertinet, Abba, partim ex gentibus, ad quos pertinet, Pater, 40 quia Ecclesia est de utroque populo in uno angulari lapide collecta, qui fecit utraque unum, ut unus esset grex, et unus pastor; cui Ecclesiae bonus magister compatiens in se ostendittempore passionis eorum, ex humana fragilitate tristitia irrepit cum eam vicerint, voluntati suae praeponendo voluntatem Dei. Eleganter ergo, et non frustra duarum linguarum verba posuit, et idem significantia p
Abbreviated transcription (Latin):
sciend̾ est pret̾ naturalem tumorem qui om̃ib
⁊ ĩicialem qͥ bonus: ⁊ sufficiens. ⁊ castũ qͥ bonus ÷.
⁊ ꝑficiens. de quo hic agit᷑. ip̃e enĩ gen̾at nos filio ᷤᷤ
.i. ꝑq̃m nos inliberi de utroq ppło meccłia collecti
clamamus. intense ñ ingrati de iusticia. clamor
iste cordis ÷ nĩ labioꝵ untus sonat aurib dei. qua

Expanded text:
sciendum est praeter naturalem timorem, qui omnibus sciendum est praeter naturalem timorem, qui omnibus ; initialem, qui bonus est et sufficiens; et castum, qui bonus est et perficiens, de quo hic agitur: Ipse enim generat nos filios  quem nos liberi, de utroque populo in Ecclesia collecti, clamamus intense, scilicet non ingrati. Clamor iste cordis est non labiorum, intus sonat auribus Dei, qua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ dicens. iterum. idem ergo sp̃c est.
intabuł lex scripta timor incussus est eis: qͥ
gr̃am ñdum intelligebant de sua ĩfirmitate
hiis quib imꝑtit᷑ eius opere grã ⁊ regen̾atio s¬
uitam et̾nam .i. fides que ꝑ dilectõem operatur.
ñ ꝑtimorem. ñ formidando penam. s amando
diffunderetur incordib nr̃is ꝑ sp̃m. ¶ Cartat
aũt dei dicta est diffundi incordil nñs. ñ qua¬
nosip̃e diligit. s qua facit dilectores suos sicut
ursticia dei dr̃ qua nos iusti eius mun̾e efficim᷑.
⁊ deum salus qua nos saluat ⁊ fides xp̃i qua nos
fideles facit. unus gͦ sp̃e est qui duos timores fac̾.
tñ indeum. ⁊ si bonum fiat: ñ tñ bene. Nẽmo enĩ
inuitus benefacit. ⁊ si bonũ est ꝙ facit. hii aũ duo
timores faciunt duo genera seruoꝵ est enĩ seru¬
us qui est filius. Qui tunet dñm ⁊ honorat pr̃e.
uñ ꝑ malachiam dñs ait. si dñs sũ uͥ ÷ timor m̃ :
s ñ cliligit ursticiam ⁊ qr de timorib fit mentio:

Expanded text:
 dicens, iterum. Idem ergo spiritus etabulis lex scripta est, timor incussus est eis, qui gratiam nondum intelligebant de sua infirmitate, his quibus impartitur ejus opere gid est fides quae per dilectionem operatur , non per timorem, non formidando poenam, sed amando diffunderetur in cordibus per spiritum. Charitas autem Dei dicta est diffundi in cordibus nosnos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos, sicut justitia dicitur Dei, qua nos justi ejus munere efficimur, et Domini salus, qua nos salvat; et fides Christi, qua nos fideles facit. Unus ergo spiritus est qui duos timores facit.tamen in Deum: etsi bonum fiat, tamen non bene. Nemo enim invitus bene facit, etiam si bonum est quod facit. Hi autem duo timores faciunt duo genera servorum. Est enim servus qui est et filius, qui timet dominum et honorat patrem. Unde per Malachiam Dominus aised non diligit justitiam. Et quia de timoribus fit mentio,
Abbreviated transcription (Latin):
generalem gr̃am dei
ꝑtinere. ⁊ si ita distinct¬
a sunt ⁊ ut ostendat¬
a deo. subdit. adeo .q.¬
ab eo qui potest dare.
qr deus est. ⁊uult. qr¬

Expanded text:
generalem Dei rtinere, etsi ita distincta sint. Et, ut ostendata Deo, subdit: A Deo, quab eo qui potest dare, ia Deus est, et vult, q
Abbreviated transcription (Latin):
en u̾bi .i. ꝑ gr̃am qua humana eius natura uni¬
ta est u̾bo. Non ergo ꝑadoptionem filius est. neq
adõptiuus filuis est. dicit enim ambꝵ. ũolui ⁊ reu¬
olui scripturam diuinam. ⁊ filium dei nusquam ad
raliter ht̃ ut sit naturalis dei filius. sit ⁊ deus. ita
inquantum homo ꝑgrãm ht̃ ut sit idem filius
dei naturalis. uñ iere. de filio uero. hoc est de domĩo

Expanded text:
er gratiam qua humana ejus natura unita est Verbo. Non ergo per adoptionem filius, neque adoptivus filius. Dicit enim Ambrosius: Volvi et revolvi divinam Scripturam, et Filium Dei nusquam adoraliter habet, ut sit naturalis Dei Filius, et sit Deus; ita, in quantum homo per gratiam habet, ut sit idem Filius Dei, naturalis. De Filio vero, hoc est de Domino
Abbreviated transcription (Latin):
in anima ⁊ corpore resurgere fecit. Unde uidet᷑¬
morte mortẽ destruxisse ut nos redim̾et. qua¬
enĩ apparet dñs ꝙ mortuus mortem uicit. hec
inxp̃o quã ꝙ ea potestate operatur mortuus.
quam operatus fuerat uiuus. Per quem¬
agcepĩmus. hic cõmẽ¬
dat eum a liberalitate.
liis fidelib accẽpimus
.i. qui talem dedit gͣ¬

Expanded text:
in anima et corpore resurgere fecit. Unde videtur mortem destruxisse ut nos redimeret: quae apparet Dominus quod mortuus mortem vicit. Haec in Christo quod ea potestate operatur mortuus qua operatus fuerat vivus. Per quemcepimus. Hic commendat eum a liberalitate. liis fidelibus accepimus, id est qui talis dedit gr
Abbreviated transcription (Latin):
teram. qui. xp̃c ẜ ꝙ homo predestinatus est .i.
eius humanitas prodestinata est. ⁊ preordinata
sine suis m̾rtis. ut cẽt filius dei inuirtute .i. eẽt
assumpta a u̾ło existente. in eadem uirtute
diuinitatis cum pr̃e. ⁊ unita ĩlli inunitatẽ

Expanded text:
m quod homo, praedestinatus est, id est ejus humanitas praedestinata est, et praeordinata sine suis meritis, ut esset Filius Dei in virtute, id est esset assumpta a Verbo existente in eadem virtute divinitatis cum Patre, et unita illi in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
diffunditur. Ita .i. ab inicio fidei sue homo qui¬
cumꝙ grã fit xp̃iamis: sicut grã hõ ille ab mi¬
tio fc̃s estixp̃t. de ip̃o spũ. hic renatus est de sp̃u. al¬
le natus est spi fit innobis remissio peccatorũ.
sp̃u fcm̃ est uullo ut nullum hrẽt peccatum.

Expanded text:
fidei suae homo quicunque gratia fit Christianus, sicut gratia homo ille ab initio factus est Christus: de ipso Spiritu hic renatus est, de Spiritu ille natus est: spiritu fit in nobis remissio peccatorum; spiritu factum est in illo ut nullum haberet peccatum.