comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fides nidus est pulloꝵ tuoꝵ. Nam ꝓp¬
ter infirmitatẽ pulloꝵ turturis tue
ceres. Indutus est enĩ feno carnis: ut
adte ueniret. In ista fide pone pullos
tuos: in isto nido oꝑare oꝑa tua. Qi
sunt enĩ nidi. uel qͥd est nidus: Se¬
quit᷑ statim. Altaria tua dñe u̾tutum.
Cum dixissec ⁊ turcur inuenit sibi ni¬
dum uͥ ponat pullos suos. ⁊ qͣsi inqͥ¬
sisset quem nidum: Altaria tua dnẽ
pirium. ⁊ bic tritura. ⁊ hic p̃ssura.
quia hic torcular. Qt est autẽ quod
desid̾at quod concupiscit. ⁊ quo ia qͦ
tendit desidium nr̃m. qͦ nos rapit.
hic pofitus illa meditat᷑. Positus int̃
temptaciones. positus int̃ p̃ssuras.
positus intorcularibꝰ.⁊ suspirans in
suꝑua ꝓmissa. qͣsi qͥd ibi acturus.
iam p̾missat᷑ gaudia futura. Beati
inqͥd qui babitant indomo tua. Un¬
de beati: qͥd habitat᷑i. qͥd acturi:
om̃s qui beati dicunt᷑ int̾ra: habent
aliqͥd. ⁊ agunt aliqͥđ̃. B eatꝰ est homo
ille tot p̃dus tanta familia: tanto

Expanded text:
fides nidus est pullorum tuorum. Nam propter infirmitatem pullorum turturis tuaeceres: indutus est enim feno carnis, ut ad te veniret. In ista fide pone pullos tuos; in isto nido operare opera tua. Qui enim sunt nidi, vel quis est nidus, sequitur statim; «Altaria tua, Domine virtutum.» Cum dixisset, «Et turtur invenit sibi nidum, ubi ponat pullos suos;» quasi quaesisses, Quem nidum? «Altaria tua, Domine pirium, et hic tritura, et hic pressura, quia hic torcular: quid est autem quod desiderat? quid concupiscit? quo it? quo tendit desiderium nostrum? quo nos rapit? Hic positus illa meditatur, positus inter tentationes, positus inter pressuras, positus in torcularibus, suspirans in superna promissa; quasi quid ibi acturus, jam praemeditatur gaudia futura. «Beati,» inquit, «qui habitant in domo tua.» Unde beati? quid habituri? quid acturi? Omnes qui beati dicuntur in terra, habent aliquid et agunt aliquid. Beatus est homo ille, tot praediis, tanta familia, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ñ oꝑam᷑ nͥ ꝑ carnẽ. Passer gͣ ille qͥ
cogitat domũ suam: ñ recedat aturtu¬
re quente sibi nidũ. uͥ ponat pullos
suos. Non enĩ abic̃ illos ubicq: s inue¬
int sibi idum. uͥ eos ponat. Dicimꝰ
autẽ fr̃s qͦd nostis. Quanti uident᷑ p̃t̃
eccłiam bona oꝑari: ꝗͣ multi etiã pa¬
gani pascunt esurientẽ. ⁊ uestrunt nu¬
dum. ⁊ suscipiunt hospitẽ. ⁊ uisitant
egrotũ. ⁊ consolant᷑ inclusũ:: ꝗͣ multi
hȩc fatrunt: qͣsi uidet᷑ turt᷑ parere.

Expanded text:
mur nisi per carnem. Passer ergo ille qui cogitat domum suam, non recedit a turture quaerente sibi nidum, ubi ponat pullos suos: non enim abjicit illos ubicumque, sed invenit sibi nidum, ubi eos ponat. Dicimus autem, fratres, quod nostis: quanti videntur praeter Ecclesiam bona operari? quam multi etiam Pagani pascunt esurientem, vestiunt nudum, suscipiunt hospitem, visitant aegrotum, consolantur inclusum? quam multi haec faciunt? Quasi videtur parere
Abbreviated transcription (Latin):
pullos ponunt. conculcabunt᷑ ⁊ conte¬
rent᷑: ñ seruabunt᷑ ũ custodient᷑. In
huiuis enĩ c̃nis oꝑatricis ꝑsona: posi¬
ca ẽ quedam mulier ab apło paulo
cũ ait. Adam ñ est seductus: mulier
aute seducta est. Postea enĩ adam con¬
senfit mulieri: nã aserpente mulier
seducta est. Nec mͦ pot̾ aliqua mala
fuasio nͥ carnis tue pͥmo desid̃ium
cõmouit: cui postea si m̃te consenseris
oecidit ⁊ passer. Si autẽ uincunt᷑ desi¬
dia cͣnis. tenent᷑ mmbra adoꝑa boua¬
pit turt᷑ hab̃e pullos. Proptẽa quid
ibi ait apłs: salua autẽ erit ꝑfiliorũ
gnãtionẽ. Mulier uidua sine filiis
si ꝑseueret.⁊ nonne beatior erit.
Numqͥd salua ñ erit. ⁊ quia ñ pariet
filios.ꝰ uirgo dĩ ñ melior erit.ͦ nũiqͥd
salua ñ erit: quia filios ñ habet s al
tiet oꝑa bona. Si  licũq turtur in¬
ueniat ndum. sibi uͥ ponat pullos¬

Expanded text:
conterentur; non servabuntur, non custodientur. In hujus enim carnis operatricis persona posita est quaedam mulier ab apostolo Paulo, cum ait: «Adam non est seductus; mulier autem seducta est.» Postea enim Adam consensit mulieri: nam a serpente mulier seducta est . Nec modo potest aliqua mala suasio nisi carnis tuae primo desiderium commovere, cui postea si mente consenseris, cecidit et passer: si autem vincuntur desideria carnis, tenentur membra ad opera bonapit turtur habere pullos. Propterea quid ibi ait Apostolus? «Salva autem erit per filiorum generationem.» Mulier vidua sine filiis, si perseveret, nonne beatior erit ? numquid salva non erit, quia non parit filios? Virgo Dei non melior erit? numquid salva non erit, quia filios non habet? autfaciat opera bona. Sed non ubicumque turtur inveniat nidum sibi, ubi po
Abbreviated transcription (Latin):
meẽ. dño dedit. dũs abstulit. Ergo nuẜ
remasit: Ab sic. Uide oĩtias. sicur ouo
placuit ita factũ est. sit non om̃ bu̾dre¬
quod eũ laudo. placebit. Sup uitulu
nouellũ corua ꝓducẽtes ⁊ uagulas.
Gratius illi ent sacrifiaũ laudis. qua̾
sacrificiu uituli. Sacrificiũ lauois gl
tare dĩ: Immola dõ sacrificiũ laudis. ⁊ ie¬
ode altissimo uota tua. Ergo laudlo dui
plus ei placedit ꝙͣ uitulꝰ noueliꝰ co̾mia
ꝓoucẽs ⁊ ungulas. Almpliꝰ gͦ ꝑlacel ͭ deo
laus etꝰ erisiẽs de ore meo. quã maguic
uitulos pubescetes. ⁊ ĩtaurmã audatia
nibus uẽtilet᷑. Alius nõ cõtͣdicit. s tam̃
t̾renũ ab^ecte sapit. ungulis excitetur.
Eigo sr hũc uitulũ t̾ placeb it laudatio
mea: Iã illã post pauptatẽ ⁊ dolorẽ ĩet̾ua
societate angłoꝵ. uͥ nec adu̾sariꝰ ent ĩ cer¬
tamune nẽcilãdus. nec pig̾ det̾ra excitã
gandeant. mag̾ mopes sint ut sat̾ar me¬
ant᷑. ne cũ sagniã srbie ructat negetur

Expanded text:
tulit. Ergo miser remansit? Absit. Vide divitias: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedicquod eum laudabo, placebit, super vitulum novellum, cornua producentem et ungulas. Gratius illi erit sacrificium laudis, quam sacrificium vituli. Sacrificium laudis gltare Dei. Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua . Ergo laudabo Deum; et plus ei placebit quam vitulus novellus, cornua producens et ungulas. Amplius ergo placebit Deo laus ejus exiens de ore meo, quam magna vitulos pubescentes, et in taurinam audaciam nibus ventiletur. Alius non contradicit, sed tamen terrenum abjecte sapit; ungulis excitetur. Ergo super hunc vitulum tibi placebit laudatio mea; jam illa post paupertatem et dolorem in aeterna societate Angelorum, ubi nec adversarius erit in certamine ventilandus, nec piggaudeant. Magis inopes sint, ut saturari mereantur; ne cum superbiae saginam ructant, negetur
Abbreviated transcription (Latin):
colẽs ego sũ. ⁊ salus uulti tui ddus
cepit me. ld ꝙͣ iem. Ut ianisim p¬
per. nõ sun dolens. Laudabo nom̃ ceici
cantito. ⁊ agnificabo eũ inlance. Na
outũ est. Pauꝑ iste laudat nomẽ d̾icĩ
cantico. magnificat eũ in laude. Qñ
deret cuntare nisi recieatus ẽec afañ
Laudabo nomen dĩ cñcãtico. magnifica

Expanded text:
olens ego sum; et salus vultus tui, Deus, suscepit me. Ad quam rem? Ut jam non sim pauper, non sim dolens. Laudabo nomen Dei cum cantico, magnificabo eum in laude. Jam dictum est; pauper iste laudat nomen Dei cum cantico, magnificat eum in laude. Quando auderet cantare, nisi recreatus esset a fame? Laudabo nome
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ io ex soluit. Ego a inquit que nõ rapu
tũc exsoluebã. Ipẽ dñs ꝓpiquas passioni
memͣgłiosic loquit᷑. Ecce neĩt pͥnceps
huiꝰ nũdi. id est oiabolus. ⁊ ĩme mebil
ueĩet: Ioest qrͣ me occidat nõ ĩuer̃et. S̾
ut sciant os gs̃ qr uolũtatẽ prĩs meite
surgite eamus bnic. Rut ad passionelo

Expanded text:
o exsolvit. Ego autem, inquit, quae non rapui, tunc exsolvebam. Ipse Dominus propinquans passioni, in Evangelio sic loquitur: Ecce venit princeps hujus mundi, id est diabolus, et in me nihil inveniet, id est, quare me occidat non inveniet; sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus : et iit ad passionem,
Abbreviated transcription (Latin):
apocaliporr quid aut spñ dĩ. cũ depͥssuri
ab autir ͦ fuctis loq̃ret᷑ eadẽ scͥptura cõ¬
sentiens: Illi in quit õs qui nõ scpti
inlibio uite. ꝓinde sñ dubitateẽ nõ erãt
consensuri qui scͥꝑti sũt: Iltigͦ quoniꝰ
inde deient. ul nũꝙͣ scͥpti sũt. Hoc orc¬
tum est scdm spem ip̃oꝵ. qr ip̃i de scͥꝑto¬

Expanded text:
ocalypsi quid ait Spiritus Dei, cum de pressuris ab Antichristo futuris loqueretur eadem Scriptura? Consentient illi, inquit, omnes qui non sunt scripti in libro vitae Proinde sine dubitatione non erunt consensuri qui scripti sunt. Isti ergo quomodo inde delentur, ubi nunquam scripti sunt? Hoc dictum est secundum spem ipsor
Abbreviated transcription (Latin):
besc̾ent. Oꝑu̾at eĩ ĩ reu̾entia faciẽ eorba
bentiũ erõtẽ pauli dicentis. No̾ eĩ erube¬
sco de enuglio. Dnrtus eĩ dĩ ẽ ĩ sałm omi
credenti. Opaule nõne tues adorator
crucifixi: Pum est in quit inde mͥ non
terat obici. Nã nec confusio potat eẽ
nconccia ianicanata. nec uecõdia ui¬

Expanded text:
bescerent. Operuerat enim irreverentia faciem ipsorum, habentium frontem Pauli dicentis: Non enim erubesco de Evangelio; virtus enim Dei est in salutem omni credenti . O Paule, nonne tu es adorator Crucifixi? Parum est, inquit, inde mihi non terat objici. Nam nec confusio poterat esse in conscientia jam sanata, nec verecundia i
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ⁊ unũ e duodecim. młtipliaati sut st̃
capillos cpias mei quio dũe megratis .i
Capillis ca pitis sui copauit ĩicos suos
Merito rasi sũt qũ in loco caluane truci¬
fixus est. Accipiat mebra uocẽ bãc. discat
odio bri gratio. Iãei si nod̾e ẽ xp̃iane ut¬

Expanded text:
sibi et unum ex duodecim . Multiplicati sunt super capillos capitis mei, qui oderunt me gratis. Capillis capitis sui comparavit inimicos suos. Merito rasi sunt, quando in loco Calvariae crucifixus est. Accipiant membra vocem hanc; discant odio haberi gratis. Jam enim si necesse
Abbreviated transcription (Latin):
uł qr corã ipis est muscipła nõ ĩcidat. Etr
norũt muscipłam. ⁊ pedẽ mictũt ⁊ tenẽt
colla sudiciũt. Qͣto melius erat autiam
scipła. pcc̃m cognost̾e errorẽ cãpnare. a¬
marituoĩe carere. ĩ corpus xͥ transire. dñ

Expanded text:
is est muscipula, non incidant? Ecce norunt muscipulam, et pedem mittunt, et tenenda colla subjiciunt. Quanto melius erat averti a muscipula; peccatum cognoscere, errorem damnare, amaritudine carere, in corpus Christi transire, Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ipo in illo ps. in quo uocẽ sua oñdit. qr eiꝰ
pͥmũ u̾sũ de cruce clamauit. D̾s d̾s m̃o res¬
piee me. qrͣ me deliquisti. Ibi secutus ait.
longe acalute mea u̾ba delictoꝵ meoꝵ. Ip̃a
aĩc nulu̾a in flicta a la tronibꝰ ĩma eique
leuait ĩ uimẽtũ suũ. ꝙͣ sacdos ⁊ leuitu trã¬
sente ĩuenane ⁊ cõtẽpicrat a quibu cural

Expanded text:
 in quo vocem suam ostendit, quia ejus primum versum de cruce clamavit: Deus, Deus meus, respice in me; quare me dereliquisti? Ibi secutus ait: Longe a salute mea verba delictorum meorum . Ipsa sunt vulnera inflicta a latronibus in via, ei quem levavit in jumentum suum: quem sacerdos et Levites transeuntes invenerant et contempserant, a qu
Abbreviated transcription (Latin):
se egułt. ałiqd ĩ pleuisse credituri sũt. Q
utilitas in sangñe meo. dũdescẽdo̾ ni
corruptõe. Eigo ĩtende aĩe mee. ⁊ redi¬
me eam. qͦdtu solus scis. De nide ⁊ ꝓpt̾
muucos meos erue me. ut caro mea non
Quid est oppbriũ: Qͥd confusio: Qd ueie¬
condia: Ohꝓbriũ ẽ qd̃ obicit nrimicuꝰ
Cotusio ẽ que mordet conscia. Decõdia
est que facit ingenuã frontẽ. eciã de cli
criinus obiectõe. Erubesc̾e̾ nõ est cͥmc̾
aut ⁊ si crimẽ est. nõ est illius cui obiti¬
recũdat᷑. etiã cũ falsũ obicit᷑. Nõ qr ob¬
iectũ est. s qr creditũ. Oĩa hec sũt in cor

Expanded text:
se credituri sunt. Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem ? Ergo, intende animae meae, et redime eam; quod tu solus scis: deinde et propter inimicos meos erue me, ut caro mea non sio? quid verecundia? Opprobrium est quod objicit inimicus. Confusio est quae mordet conscientiam. Verecundia est quae facit ingenuam frontem etiam de falsi criminis objectione erubescere. Non est crimen; aut etsi crimen est, non est illius cui objiciverecundatur, etiam cum falsum objicitur; non quia objectu
Abbreviated transcription (Latin):
confit̾i erubestũt. plus apd ie ualente
relinquat. s ut eos ad mãdo pficiat. Di¬
eit eĩ ⁊ quidã credẽs ⁊ titubas. Credo co¬
mine. adiuua ĩ credulitatẽ mea. In cõ¬
spectu tuo os tribłantes me. Qrͣ mͥ sit o¬
ꝓbriũ tu nosti . qrͣ cõtusio tu nosti. qua¬
re uecondia tu nosti. Ergo erue me pp̃
iinucos meos. qr tu noiti istu mea illĩ
norũt. Ac ꝑhoc qr ip̃i ĩcõspectu tuo sũt. ista

Expanded text:
confiteri erubescunt, plus apud se valente relinquat, sed ut eos adjuvando perficiat. Dixit enim et quidam credens, et titubans: Credo, Domine; adjuva incredulitatem meam . In conspectu tuo sunt omnes tribulantes me. Quare mihi sit opprobrium, tu nosti; quare confusio, tu nosti; quare verecundia, tu nosti: ergo erue me propter inimicos meos, quia tu nosti ista mea, illi non norunt; ac per hoc, quia ipsi in conspectu tuo sunt, ista
Abbreviated transcription (Latin):
corripui. qr quesuu głiar meã in como tu¬
a. qr flagellam ĩ tẽplo male u̾santes. uͥetiã
poĩtũ est. zelus comꝰ tue coẽdit me. hĩc ali¬
enus . binc hospes . huc nescimiꝰ unde sit.
Agnoso̾ent unde sam. siagnosc̾ent qd̾ man¬
dasti. Sieĩ ĩuẽnẽ ulos ẽnãtes madatatu¬
a. zelus dom tue nõ comedet me. Et obpie¬
stio mo usꝰ ẽ ⁊ paulue apłs. lecta ẽ mͦ ip̃a

Expanded text:
corripui, quia quaesivi gloriam tuam in domo tua, quia flagellavi in templo male versantes ; ubi etiam positum est, Zelus domus tuae comedit me. Hinc alienus, hinc hospes; hinc, Nescimus unde sit. Agnoscerent unde sim, si agnoscerent quod mandasti. Si enim invenirem illos servantes mandata tua, zelus domus tuae non comederet me. Et opprostimonio usus est et Paul
Abbreviated transcription (Latin):
est. S et granuĩ qñ cadit ĩt̾ra. si nẽõ sciat cõ¬
suetudĩe agncolaꝵ. stultũ uidet᷑. Labore
magno metit᷑. portat᷑ ad areã. trituratur.
nentilatur. Post tanta ꝓicła celi⁊ tepesta¬
tum. ⁊ labores rusticanoꝵ. curãq dñoꝵ¬
nuctit᷑ in horreũ frim̃tũ p̾gatũ. Uenit
hyẽs ⁊ qd̾ purgatũ erat ꝓfertũ ⁊ ꝓicitur
Imprudẽtia uidet̾. spes ut nõ sit ĩprudẽtia.
spes facit. Nõ gͦ ille pepit sibi. qr ⁊ pat̾ illi
Qui dilexit me inquit apłs. ⁊ trndidit se¬
natͣ. fructũ inqt nõ reddet. Hec ẽ pruden
pnidentia meã. ⁊ deluta mea ate nõ sunt
abscondita. Hoc plane. lucide. aꝑte. qr ex
eecor poris intelligendũ ẽ. Delicta nulla
rỹchũit. fuit delutoꝵ susceptor. s nõ cõ¬
missor. Udelicta mea a te nõ sũt abscõdita
idest cõfessũ sũ tibi oĩa delita mea. ⁊ ante
os meũ iudisti ea incogitatõe men. Didisti
mulnia que sanares. S ubi. Utiq ĩcor poie

Expanded text:
sciat consuetudinem agricolarum, stultum videtur. Labore magno metitur, portatur ad aream, trituratur, ventilatur: post tanta pericula coeli et tempestatum, et labores rusticanorum curamque dotitur in horreum frumentum purgatum. Venit hiems; et quod purgatum erat, profertur et projicitur: imprudentia videtur; sed ut non sit imprudentia, spes facit. Non ergo ille pepercit sibi; quia et Pater illi Qui diriatur, fructum, inquit, non reddet . Haec est imprudentprudentiam meam; et delicta mea a te non sunt abscondita. Hoc plane, lucide, aperte, quia ex ore corporis intelligendum est. Delicta nulla Christus habuit; fuit delictorum susceptor, sed non commissor. Et delicta mea a te non sunt abscondita: id est, confessus sum tibi omnia delicta mea; et ante os meum vidisti ea in cogitatione mea, vidisti vulnera quae sanares. Sed ubi? Utique in corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
insurgẽtibus ꝓseꝙ̃tibus. nõsic obterat
ab mindentibus ĩiuicis meis. ab obłatrã¬
tibus hereticis quiame exierũt. qr nõ erãt
exme. Nã si fuissent exme. forsitã me¬
cum ꝑmãssissẽt. Nõsic eoꝵ scãdalis pre¬
mar. ut erubestãt nme qui te expectant

Expanded text:
insurgentibus persecutoribus, non sic obterar ab invidentibus inimicis meis, ab oblatrantibus haereticis qui a me exierunt, quia non erant ex me; nam si fuissent ex me, mecum forsitan permansissent . Non sic eorum scandalis premar, ut erubescant in me qui te exspectant,
Abbreviated transcription (Latin):
puisse se dicit. poc̃m actẽdes. nich usu pas
tatis. Na ab ip̃o diabolo extorsit quos ip̃e
gauu fortẽ. ⁊ uasa eius oiripuit. Certenõ
nõ rapu. S responder tibi. Uasa ista de
dono mea magna pierant. Nõ fui tũt

Expanded text:
dicit, peccatum attendens, nihil usurpasse itatis: nam ab ipso diabolo extorsit quos ipse lligavit fortem, et vasa ejus diripuit, certe non rapuit; sed respondet tibi: Vasa ista de domo magna mea perierant; non furtum
Abbreviated transcription (Latin):
de iltutsi. Ruisus uox capitis. Nõeni¬
bescant in me. nõ diag ᷤ illi ubi ẽ dequo p̾¬
sumebatis. nõ dicat᷑ illis uͥẽ qui nob̾ dice¬
U. at.credite ĩ dm ⁊ inme credite. Nou
liturũ. nõ cõfũdãt᷑ si me qui querũt te
deus ist l. Pocest boc ⁊ a corpore intelligi

Expanded text:
e virtutum. Rursus vox capitis, Non erubescant in me: non dicatur illis, Ubi est de quo praesumebatis? non dicatur illis, Ubi est qui vobis dicebat, Credite in Deum, et in me credite ? Non virtutum. Non confundantur super me, qui quaerunt te, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
citiu cultor crucifixi. adoracor male moxtiii.
uen̾acor occisi. Hic sierubiu̾s. mortuus es.
Dententiã qui ppe ip̃iꝰ inde. qui neĩe fallit.
Qui me erubuit corã boĩbus. ⁊ egoembesã¬
eũ coram angłis õi. Obs ua gͦ tu. sic ĩte nre¬
ueretia. Froncosus esto. qñ audis ob probrium
de rp̃o. Piorsus esto fiotosus. Qͥocĩes siõc tue.
quã signo crucis armasti: Hoc ẽ eĩ pp̃ce sti
stunm ex ꝓbratõer. opuit inreuentia faciem
meã. Piopt̾ ce sustini er ꝓbracõe. Lore non¬

Expanded text:
dicitur, Cultor crucifixi, adorator male mortui, venerator occisi: hic si erubueris, mortuus es. Sententiam quippe ipsius vide, qui neminem fallit: Qui me erubuerit coram hominibusam Angelis Dei . Observa ergo tu; sit in te irreverentia, frontosus esto quando audis opprobrium de Christo; prorsus esto frontosus. Quid times fronti tuae, quam signo crucis armasti? Hoc est enim, Propter te sustinui exprobrationem, operuit irreverentia faciem meam. Propter te sustinui exprobratione
Abbreviated transcription (Latin):
infestates pacem etiã t̾rena. ⁊ pacĩtur
młta mala ẜ nõ gratis. Demq unde uocẽ
iprus lationis. cũ duo cruce pendẽtis.⁊
Cũ insultaret ex alia ꝑte unus ouoꝵ la¬
tionũ dño ciucifixo. ⁊ dicet si filius d̃ es
libera te. cõpescuit illũ alt̾ ⁊ dix̃. Tu non
nõ gratis. sed codessione effudit ex st sã¬
guiem. ⁊ factus est aꝑtus cibo dĩ. Ex¬
odio hu̾it mũdus s no gratis. ⁊ illuodi
obuit sed gratis. Que nõ rapui tuc exsa¬
ueba. Hoc est gracis que nõ inpuitin
ex soluelu. Non pocius penas dabari

Expanded text:
 patiuntur multa mala, sed non gratis. Denique vide vocem illius latronis cum Domino in cruce pendentis, cum insultaret ex alia parte unus duorum latronum Domino crucifixo, et diceret, Si Filius Dei es, libera te: compescuit illum alter, et dixit, Tu nonnon gratis: sed confessione effudit ex se saniem, et factus est aptus cibo Domini. Exodio habuit mundus, sed non gratis; et illum odio habuit, sed gratis. Quae non rapui, tunc exsolvebam. Hoc est gratis. Non rapui, et exsolvebam; non peccavi, et poenas dab
Abbreviated transcription (Latin):
dicelat uidei. Qͥdest qd̾ dic̾: Durus ẽ bic
emo. qͥs põt eñ audire: Nõ stimꝰ qͥd dicat.
lle oĩa ua dicebat. sed illis rance facce fue¬
ant filuces enis. qui noces enus nõ ĩcelli¬
gebant: La boului clamas rance facte uit
tauceo mee. Detecũt ocłi mei absperando

Expanded text:
uid est quod dicit? Durus est hic sermo; quis potest illum audire? Non scimus quid dicat . Ille omnia verba dicebat; sed illis raucae fuerunt fauces ejus, qui voces ejus non intelligebant. Laboravi clamans; raucae factae sunt fauces meae. 8. Defecerunt oculi mei ab sperando
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tñ semet ip̃m exmanunt formã seni
accipies. Oĩo nõ rapiut. S qͥs iapiur:
Nloi. Es inpuit pͥmo. Ille qui seduait
adam. Quomi ꝰ rapuit diabolu: Ponas
sedẽ mea ad a uilonẽ. ⁊ ero si nlis altite¬
mo. Usur pauit sibi quod nõ accepat. Etre
rapna. Usurpauit sibi qd̾ nõ acceꝑat. po

Expanded text:
exinanivit, formam servi accipiens . Omnino non rapuit. Sed quis rapuit? Adam. Quis rapuit primo? Ille ipse qui seduxit Adam. Quomodo rapuit diabolus? Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Usurpavit sibi quod non acceperat: ecce rapinam. Usurpavit sibi diabolus quod no
Abbreviated transcription (Latin):
ant Cm lundãdi. s qr cutca bñ cogitat
dem paruent. ⁊ ĩpletui cor consid̾itẽ ca¬
atiue ad eructadũ hymnũ creatori. lau¬
illo hymnocidu̾tistis qd̾ auantia laudet
dm̃. Laudat ibi dm̃ ⁊ ẜpens. auaritianẽ
laucat. Dĩa quippe repentia noĩata ir
sut inlance dei. Noia sũt oĩa repẽtia ⁊
nõ sũt ibi noĩata aliqua uitia. Uitu¬

Expanded text:
dandi; sed quia cuncta bene cogitata laudem pariunt, et impletur cor consideratione creaturae ad eructandum hymnum Creatori. Lauillo hymno advertistis quod avaritia laudet Deum? Laudat ibi Deum et serpens; avaritia non laudat. Omnia quippe repentia nominata ibi sunt in laude Dei: nominata sunt omnia repentia; sed non sunt ibi nominata aliqua vitia. Vit
Abbreviated transcription (Latin):
smnecclie similis quos cũ colore ꝑpere ral.
ut uiuos agnost̾e. cũ gaudio iudit mori¬
entes: ⁊ ad hoc hortata ẽ ut elig̾ent potiuis
uiori ꝓ pat̾nis legibus dñi dĩ sui. ꝙͣ iuue
contra eao. Quio hic credituri sumꝰ fr̃es. nͥ
nu ip̃e anchyochus a quo occisi sũt iuisus ẽ
sibi aliquid secisse qd eius crudelitas dicta¬
lat. nel potiꝰ incicabat. At u̾o̾ tres pin de ca¬
nino ignis aꝑte liberati ss̃t. qr ⁊ corpꝰcoꝵ
erutũ est. salus eoꝵ pu ͣ f̾uit: Illi gͦ sũgn
occulto coronati. isti in aꝑto libati. Oy tũsa

Expanded text:
Ecclesiae similis, quos cum dolore pepererat ut vivos agnosceret, cum gaudio vidit morientes; et ad hoc hortata est ut eligerent potius mori pro paternis legibus Domini Dei sui, quam vivere contra eas. Quid hic credituri sumus, fratres,nique ipse Antiochus, a quo occisi sunt, visus est sibi aliquid fecisse quod ejus crudelitas dictabat, vel potius incitabat . At vero tres pueri de camino ignis aperte liberati sunt ; quia et corpus eoruocculto coronati, isti in aperto liberati; omnes tamen
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa occide̾ ingebennã ignis. Oaiore
tiore. ii nora cotẽpinmnꝰ ⁊ maiore etẽ¬
nitatis cupiditate. oĩa tp̃alia fastidimꝰ.
Nam ⁊ bic ⁊ delicie tp̃ales dulces sũt. ⁊ tͥ¬
lulatões tẽporales amare sũt. Si qui nõ
bibat triblatois tp̃alis poculũ. metuẽs ig¬
ile gebeuaꝵ: Lquis nõ cotepnar dulce¬
omẽ scłi. in ẜians dulcedĩ uite etne: hĩc
gͦ ut libemi᷑ clamentꝰ. ne forte ĩp̾ssuru cõ¬
lentiamꝰ iiquitati.⁊ u̾e mrepiblit sor¬

Expanded text:
e in gehenna ignis . Majore timore minora contemnimus, et majore aeternitatis cupiditate omnia temporalia fastidimus. Nam hic et deliciae temporales dulces sunt, et tribulationes temporales amarae sunt: sed quis non bibat tribulationis temporalis poculum, metuens ignem gehennarum; et quis non contemnat dulcedinem saeculi, inhians dulcedini vitae aeternae? Hinc ergo ut liberemur clamemus, ne forte in pressuris consentiamus iniquitati, et vere i
Abbreviated transcription (Latin):
In orto obruit᷑. miratiro nũdo olers ma¬
gntudĩe. cuiꝰ oleris demĩ cõtemptũ e̾ a ui¬
deis Neua eĩ considate semen si napis. mi¬
nutũ. fustu. aspnabłe prorsus. ut ibi ĩple¬
atur qd̃ dictũ est. iudimꝰ eũ ⁊ nõ bẽbat spẽ
neq decorẽ. Alquas a intrasse usi ad m̃a
sua dicit. qr potunt ille turbe quas aquaꝵ
noiẽ significauit huc usq p̾uale ut occident¬

Expanded text:
bruitur, miraturo mundo oleris magnitudinem, cujus oleris semen contemptum est a Judaeis. Revera enim considerate semen sinapis minutum, fuscum, aspernabile prorsus; ut ibi impleatur quod dictum est: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem . Aquas autem intrasse usque ad animam suam dicit; quia potuerunt illae turbae, quas aquarum nomine significavit, huc usque praevalere, ut occid
Abbreviated transcription (Latin):
ii
qui ppe ña id est cosortuĩ qd̾dã aĩe⁊ cor¬
pons. ⁊ quanca mbie uobus familia¬
ritatem. congluti atoĩs aꝙ cõpaginis
exponẽs quodi boco apłe. ait hr̃e nos co¬
num nõ manufiita et̾nã moclis idẽ¬

Expanded text:
is quippe nostram, id est consortium quoddam animae et corporis, et quamdam in his duobus familiaritatem conglutinationis atque compaginis exponens quodam loco Apostolus, ait habere nos domum non manufactam, aeternam in coe
Abbreviated transcription (Latin):
uomitũ. Premebat eiũ pectus: consci¬
entia peccõrum. Accepta indulgentia
quasi uomuisti. ⁊⁊ reuelatũ est pectꝰ
tuũ. facta est bona conscientia ex mala
conscientia. Quid rursus conu̾t̾is ad
uomitum tuũ: sic canis hoc fatiens
de loco itinĩs sui adquẽ ꝓficiendo ꝑue¬
nit. ⁊ ⁊quẽ uouit dõ. inde respiẽ retro
cũ ipsũ dimiserit. Ubi gr̃a. Statuit
castitatẽ conuigalẽ seru̾ire. ⁊ inde enĩ
incipit iusticia. recesfic aformcationibꝰ.
⁊ ab illa illicita inmunditia. Quando
se adfornicationes conu̾̃tĩt: retro respe¬
xit. Alius ex munere dĩ maiꝰ aliqͥd uoutt.
statuit nec nuptias pati. qͥ ñ dampnaret᷑
si cduxisset uxorem. Post uotũ qđ ae
ꝓmisit si duxit: dampuabit᷑. cũ hoc
fatiat qđ iłle qͥ ñ ꝓmiset᷑. Tam̃ ille non
dampnat᷑: ille dampnat᷑. Quare. ⁊ nͥ
quia iste respetxit retͦ: iam enĩ ante
erat: iste autẽ illuc nondũ ꝑuenerat.

Expanded text:
vomitum» . Premebat enim pectus conscivomitum» . Premebat enim pectus conscientia peccatorum; accepta indulgentia quasi vomuisti, et relevatum est pectus tuum; facta est bona conscientia ex mala conscientia: quid rursus converteris ad vomitum tuum? Si canis hoc faciens ssimi, de loco itineris sui, ad quem proficiendo pervenit, et quem vovit Deo, inde respicit retro, cum ipsum dimiserit. Verbi gratia, statuit castitatem conjugalem servare inde enim incipit justitia; recessit a fornicationibus et ab illa illicita immunditia: quando se ad fornicationes converterit, retro respexit. Alius ex munere Dei majus aliquid vovit, statuit nec nuptias pati; qui non damnaretur, si duxisset uxorem, post votum quod Deo promisit si duxerit, damnabitur: cum hoc faciat quod ille qui non promiserat; tamen ille non damnatur, iste damnatur. Quare, nisi quia iste respexit retro? Jam enim ante erat, iste autem illuc nondum pervenerat
Abbreviated transcription (Latin):
exercere: quod semꝑ habiturus es. dui
hendat᷑ in scͥptura festinantiũ. Qui st̃
enuĩ qͥfestinatit: qͥ conu̾si ad dñm cũ
hirñ in ueni̾nt reqͥem ꝗͣ querebant.
nẽ defitierites. ⁊ longũ s qͥddam donec
hoc słm uel hec uita finiat᷑ restare ar¬
si habetur falla est: respiciunt retro
⁊ decidunt a pposito. nec auxiudune
c̃qͣto trore dicui est. Memune uxons
pisi illiꝰ malii: tibi fu bonũ si caueas.
Mementote inqͥt uxoris loch. Respexit
enĩ retro unde lib̾ata erat asodomis. ⁊ i¬
U remansit uͥ respex̃. Ipsa in loco mansu¬
ra: ⁊ tnͣsrũitae alios conditura. lib̾ati gͦ
a sodomis p̃tite uite: ñ respitiamꝰ retro.
Nam hoc festinare est. ñ attende quod
ꝓmisit ds̃. quia longe est ⁊ respicẽ ad
id qđ ꝓximum est. unde ꝰ lib̾at᷑ꝰ es. De
talib qͥd dic̃ apl̃s petrꝰ: contigit illis
ueri res ꝓũbu. Canis conu̾sus ad suum

Expanded text:
exercere; quod semper habiturus es diu dexercere; quod semper habiturus es diu dehenditur in Scriptura festinantium. Qui sunt enim qui festinant? Qui conversi ad Deum, cum hic non invenerint requiem quam quaerebant, nere deficientes, et longum sibi quiddam, donec hoc saeculum vel haec vita finiantur, restare arsi habetur, falsa est, respiciunt retro, et decidunt a proposito; nec attendunt cum quanto terrore dictum est, «Mementote uxoris plum illius malum, tibi fit bonum, si caveris. Mementote, inquit, uxoris Lot: respexit enim retro, unde liberata erat a Sodomis, et ibi remansit, unde respexit; ipsa in loco mansura, et transeuntes alios conditura. Liberati ergo a Sodomis praeteritae vitae, non respiciamus retro: nam hoc festinare est, non attendere quod promisit Deus, quia longe est, et respicere ad id quod proximum est, unde jam liberatus es. De talibus quid dicit apostolus Petrus? «Contingit illis res veri proverbii: Canis conversus» «ad suum
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid: pauꝑes sunt. Qui uͦ nichil horũ
hñt. ⁊ ⁊ hab̾e desid̾ant: int̾ reꝓbandos di¬
uites computant᷑. Non enĩ attendit ds̃
facultatem: s uoluntatẽ. Pauꝑes gͥ des¬
tituti omẽ ope scłari. qr isi ea cutũfu¬
unt. in telligunt ꝗͣ incerta sit ⁊ ingesnis¬
centes addnm̃. nicħ habentes in hoc scło
qͦ delectent᷑ quo teneant᷑ inhabundan¬
tia pressurarũ ⁊ temptacionum. ⁊ tam¬
ꝗͣ in torcularib constituti. ⁊ deftuant
uinum. ⁊ defluant oleum. Que sunt
ista ⁊ n bona desidia: Restat em̃ ilł
desidandus ds̃. Iam ñ amant t̾ram: a¬
mant enĩ qͥ fec̃ celũ ⁊ t̾ram. dmant: ⁊ nũ¬
dum cũ dõ sunt. Desidium eorũ differ¬
t̃ ut crescat: crescit ut capiat. Non enĩ
parũ aliqͥd daturus ẽ ds̃ desidanti: aut
parũ exeitendus est ad capacitatẽ tanti
boni. Non aliqͥd ds̃ qđ fac̃ daturus est.
s se ipsũ qͥfec̃ omĩa. Ad capiendum dm̃

Expanded text:
aliquid, pauperes sunt. Qui vero nihil horum aliquid, pauperes sunt. Qui vero nihil horum habent, et habere desiderant, inter reprobandos divites comput. Pauperes igitur destituti omni ope saeculari, quia etsi ea circumfluant, intelligunt quam incerta sint; et ingemiscentes ad Deum, nihil habentes in hoc saeculo quo delectentur, quo teneantur, in abundantia pressurarum et tentationum tanquam in torcularibus constituti, defluunt vinum, defluunt oleum. Quae sunt ista, nisi bona desideria? Restat enim illis desiderandus Deus; jam non amant terram. Amant enim qui fecit coelum et terram: amant, et nondum cum eo sunt. Desiderium eorum differtur, ut crescat; crescit, ut capiat. Non enim parvum aliquid daturus est Deus desideranti, aut parum exercendus est ad capacitatem tanti boni: non aliquid Deus quod fecit daturus est, sed seipsum qui fecit omnia. Ad capiendum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣdui cũ eis ẽ sponsus. Apĩanoꝵ sunt
gͥ ista torcularia. Inp̃ssuris gͦ constitu¬
ti ad hoc contim᷑: ut amorẽ non qͦ fere¬
bam᷑ usta mundana secłaria. temꝑa¬
lia. fluxa atq ꝑitura. passi inhac uita¬
ineis torm̃ta. ⁊ tribulationes p̃ssurarũ.
⁊ habundantia temptacionũ. ⁊ incipia¬
mus querere illã qͥet̃e. que ñ est de hac
uita. nec de hac t̃ra. ⁊ ifit dñi ii scͥptũ
est refugium pauꝑi. Quid est pauꝑi:
tamꝗͣ destituto sine ope. ⁊ siue auxilio:
sine aliqͣ re. de q̃ mntra p̾sumat. Talib
enĩ pauꝑibꝰ ad est ds̃: qͥa homines ⁊¬
res ꝗͣsit incertũ unde gaudebant ante
diuitus uel hab̾e se p̃ssutas cogitacio¬
num. quom̃ ea gubnent᷑. qͣm̾ custo¬
diant᷑: uel si paululum inclinauu̾it cupi¬
aĩaitẽut ea diligant. plus eos impleri timo¬
rib ꝗͣ fructib. Qd enĩ tam incertũ qͣ res
uolubiles: nec in mĩto ipsa peccunia ro¬
tiuda siguant᷑. qi ñstat. Tales gͦ isi habeant

Expanded text:
u cum illis est sponsus» . Christianorum sunt ergo ista torcularia. 3. In pressuris autem constituti, ad hoc conterimur, ut amore nostro, quo ferebamur in ista mundana, saecularia, temporalia, fluxa atque peritura, passi in eiones pressurarum et abundantiam tentationum, incipiamus quaerere illam quietem quae non est de hac vita, nec de hac terra: et fit Dominus, ut scriptum est, «refugium pauperi» . Quid est «pauperi?» Tanquam destituto, sine ope, sine auxilio, sine aliqua re de qua in terra praesumat. Talibus enim pauperibus adest Deus. Quia, homines etes quam sit incertum unde gaudebant, antedivitiis vel habere se pressuras cogitationum, quomodo ea gubernentur, quomodo custodiantur; vel si paululum inclinaverint cupiditatem ut ea diligant, plus eos impleri timoribus quam fructibus. Quid enim tam incertum, quam res volubilis? Nec immerito ipsa pecunia rotunda signatur, quia non stat. Tales ergo, etsi habeant
Abbreviated transcription (Latin):
tatos habemꝰ filios calui: qͣtum nob̃ qͥ
illam linguã nouer̃t. ꝑminist̾ium qđ
dõ debebant int̃ptari potuer̃t. Et in
hoc ñ defugio magnũ mistu̾m intue¬
ri: laduuante dño inuenire uob̃cũ.
Non enĩ tamꝗͣ afiliis pestilentie: omĩs
est urridenda caluities. Nam quisq
sacram̃tum calui irriserit: ademonus
dissipet᷑. Nam ⁊ heliseus ibat. ⁊ unisensa¬
ti pueri clamauer̃t pꝰ eũ. ⁊ calue. calue.
Et ꝑꝑt̃ sacͣm̃tũ implendũ: conu̾sus ad
dum: petut ut eos ursi de silua ex eunces
comedent. Arrepta est qͥdem illoꝵ infan¬
tia: mnexitu uice de hoc scło. Mortui st̃¬

Expanded text:
lvi, quantum nobis qui illam linguam noverunt, per ministerium quod Deo debebant, interpretari potuerunt: et in hoc non defugio magnum mysterium intueri, et adjuvante Domino invenire vobiscum. Non enim tanquam a filiis pestilentiae omnis est irridenda calvities; ne cum quisque sacratam calvitiem irriserit, a daemoniis dissipetur. Nam et Elisaeus ibat, et insensati pueri clamaverunt post eum, «Calve, calve;» et propter sacramentum implendum, conversus ad Dominum petivit ut eos ursi de silva exeuntes comederent . Abrepta est quidem illorum infantia in exitium vitae de hoc saeculo; mortui s
Abbreviated transcription (Latin):
uel popłs meroris. Amalec: pp lingens.
Unde alibi dictum est. Et inuinici eiuis
t̃ram lingent. Ahenigene qͣuis ex ipso noĩe
latino se indicent alienos.: ⁊obhoc conseq̃i
iuicos: tam̃ inhebreo dicunt᷑ philis¬
tum. qđ int̾ptant᷑ cadentes potione.:
uelut qͦs fecit ebrios luxuria scłaris.

Expanded text:
vel Populus moeroris: Amalech, Populus linguens; vel Populus moeroris: Amalech, Populus linguens; unde alibi dictum est, «Et inimici ejus terram linguent» . Alienigenae, quamvis et ipso nomine latino se indicent alienos, et ob hoc consequenter inimicos, tamen in hebraeo dicuntur Philistiim; quod interpretatur Cadentes potione, velut quos fecit ebrio
Abbreviated transcription (Latin):
testatoribꝰ mortuis. s om̃e pactũ ⁊ placi¬
tum testam̃tum uocabant. Nam ⁊ laban
uacob testam̃tũ fecert.: qđ utiq etiam
int̃ uiuos ualeret: ⁊ in numerãbilia ta¬
dam uocabulis gentium: qͦꝵ uocabuloꝵ
int̃p̃tatio. satis indicat qͥd uelit intelli¬
gi. Talib enĩ nominib conuenientissi¬
pe: uel sanguinei. uł trem. Ismaelite:
obedientes fibi. Utiq ñ dõ: s sͥ. Moab:
expatre. Quiͦd in malo ñ intesligitur
melius: nͥ cũ ipsa historia cogitat᷑:. quod
pat̃ loch filie sue ulicite se utenti ꝑmixtꝰ
eũ gemuit. ⁊ qͥ exipsa re tale nom̃ acep̃.
Bonus autẽ pat̾: s sic̃ lex. siqͥs ea legiti¬
me utat᷑. ⁊ ñ inceste ⁊ ulicite. Agareni:
ꝓseliti.⁊ id est aduene. quo noĩe sig̃cant᷑
int̃ inimicos pͥpͥ dĩ: ñ illi qͥ ciues fiunt.
s qͥ maĩo alieno atq aduenticio ꝑseue¬
rant. ⁊⁊ nocendi occasione inuenta se
ostendt̃. Gebal: uall uama .i. fallacit̃
humilis. Ammon: popłs turbidus.

Expanded text:
testatoribus mortuis; sed omne pactum et placitum testamentum vocabant. Nam Laban et Jacob testamentum fecerunt , quod utique etiam inter vivos valeret: et innumerabilia tasdam vocabulis Gentium: quorum vocabulorum interpretatio satis indicat quid velit intelligi. Talibus enim nominibus convenientissi vel Sanguinei, vel Terreni: Ismaelitae, Obedientes sibi; utique non Deo: sed sibi. Moab, Ex patre: quod in malo non intelligitur melius, nisi cum ipsa historia cogitatur, quod pater Lot filiae suae illicite se utenti permixtus eum genuit; quia ex ipsa re tale nomen accepit . Bonus autem pater, sed sicut Lex, si quis ea legitime utatur ; non inceste et illicite. Agareni, Proselyti, id est, advenae: quo nomine significantur inter inimicos populi Dei, non illi qui cives fiunt; sed qui in animo alieno atque adventitio perseverant, et nocendi occasione inventa se ostendunt. Gebal, Vallis vana, id est, fallaciter humilis: Amon, Populus turbidus,
Abbreviated transcription (Latin):
pullos suos. Quid est hoc:ͦ duo dixerat
⁊ uo reddidic insimilitudmib auium.
Dixerat exultare cor suũ ⁊ cͣnem suam: et
inhis duob reddidit passerẽ ⁊ turturem.
um: exercet pennas inuirtutib huiꝰ tem¬
ꝑis.⁊ in ipsa fide. spe. ⁊ caricate. quib uo¬
lec indomũ suam. ⁊ cũ ueni̾t ꝑ manebit.
Etiam querula uox passeris: que hic est
ñ erit tͥbi. Nam ipse est querulus passer.
de qͦ in alio psalmo ar. Sic̃ passer sblitariꝰ
incecto. De tecto: uolat addomũ. Iam sit
in tecto: calcet domũ ẽnalẽ. habebit quẽ¬
dani celestẽ loc̃ ꝑꝑetuam domũ. Passer iste.¬
turt᷑ nidum. Et nidũ uͥ ponat pullos suos.
Domus tamꝗͣ ad sempinum eligit᷑: ndꝰ
ad tempꝰ congerit᷑. Corde cogitamꝰ dm̃i : tam¬
qͣ uolante passerẽ addomũ suã: eͣne autẽ

Expanded text:
ixerat, et duo reddidit in similitudinibus avium: dixerat exsultasse cor suum, et carnem suam, et his duobus reddidit passerem et turturem; um. Exercet pennas in virtutibus hujus temporis, in ipsa fide, et spe, et charitate, quibus volet in domum suam: et cum venerit permanebit, et jam querula vox passeris quae hic est, non erit ibi. Nam ipse est querulus passer, de quo in alio psalmo dicit, «Sicut passer singularis in tecto» . De tecto volat ad domum. Jam sit in tecto, calcet domum carnalem: habebit quemdam coelestem locum, perpetuam domum; passer isteturtur nidum, et nidum utique ubi ponat pullos suos. Domus tanquam ad sempiternum eligitur, nidus ad tempus congeritur: corde cogitamus Deum, tanquam volante passere ad suam domum; carne autem
Abbreviated transcription (Latin):
mx usq ad mortẽ crucifig̾i humilitas
uilescat eis. qͥ huiꝰ scłi diligunt excellen
tram. Timuit enĩ t̾ra cum te cruciferent.
sunge amortins ⁊ iudica t̾ram. qm̃ tu dis¬
ꝑdes inom̃ibꝰ gentib̾. Quidi. nisi tram:
hoc est eos qͥt̾rena sapiunt. siue ipsum
affectum in credentib t̾rene cupiditatis
ielationẽ absumens.⁊ siue ñ credentes
tram contẽndam ꝑdendamq disc̾nens.
Sic ꝑ menbra sua quorum conu̾sationẽ
incelis. Iudicat t̾ram: ⁊ disꝑgit inomib
gentibꝰ. Nec p̾tẽnudum. quod ñ nulli
codices habent. qm̃ tu ħeditabis iom̃ib
gentib: quia ⁊ hoc ñ incontienient̃ ac¬
cipit᷑.⁊ neq ut simul utrumq sit qͥcꝗͣ
repugnat. Fit gͦ hereditas enis ꝑcarita¬
tem: quam suis p̃ceptis ⁊ gr̃a miscd̃it̃
ex colendo. ⁊ t̾renam disꝑdit cupiditatẽ.
eolit psalm lxxxi¬
titulus est: canticum psal¬
mi asaph. Iam sepe diximꝰ
quid interp̃tat᷑ asaph: id est cong̾ga¬
tio. Homo gͦ ille qui uocabat᷑ asapli:

Expanded text:
 usque ad mortem crucifixi humilitas vilescat eis qui hujus saeculi diligunt excellent cum te crucifigeret; surge a mortuis, et judica terram. «Quoniam tu disperdes in omnibus gentibus:» quid, nisi terram? hoc est, eos qui terrena sapiunt; sive ipsum affectum in credentibus terrenae cupiditatis et elationem absumens; sive non credentes, terram conterendam perdendamque discernens. Sic per membra sua, quorum conversatio in coelis est, judicat terram, et disperdit in omnibus gentibus. Nec praetereundum, quod nonnulli codicgentibus:» quia et hoc non inconvenienter accipitur, neque ut simul utrumque sit quidquam repugnat. Fit ergo haereditas ejus per charitatem, quam suis praeceptis et gratia misericorditer excolendo, terrenam disperdit cupiditatem. IN PSALMUM LXXXItitulus est, «Canticum Psalmi Asaph.» Jam saepe diximus quid interpretetur Asaph, id est, Congregatio. Homo ergo ille qui vocabatur Asaph,
Abbreviated transcription (Latin):
sitor huiꝰ scłi. Oreb: siccitas. Teb: lupus.
Tebee: uictuna: s lupi. Habet enĩ ⁊ ipse:
uictimas suas. Salmana: unibra cõmotio¬
nis. Hec omĩa congruunt malis: quos
iubono uicit popłs dĩ. Porro autẽ cison
inquo torrente uicti sint: int̾p̾tat᷑ duri¬
tia eorum. Endor uͥ ꝑier̃t: intp̃tat᷑ fons
gnãtionis. ⁊ s utiq cͣnalis. cui dediti ꝑi¬
ert. Non curantes gͣñationẽ: que ꝑduc̃
aduitã. uͥ ñ nubent neq uxores ducent.⁊
ñ enĩ incipient mori. M erito gͦ de his

Expanded text:
isitor hujus saeculi» ? Oreb, Siccitas: Zeb, Lupus: Zebee, Victima, sed lupi; habet enim et ipse victimas suas: Salmana, Umbra commotionis. Haec omnia congruunt malis, quos in bono vincit populus Dei. Porro autem Cison, in quo torrente victi sunt, interpretatur Duritia eorum. Endor, ubi perierunt, interpretatur Fons generationis, sed utique carnalis, cui dediti perierunt: non curantes regenerationem, quae perducit ad vitam, ubi non nubent, neque uxores ducent; non enim i
Abbreviated transcription (Latin):
adnõ: accutissimo occulo tͥbulationẽ
uert̃. Talis est: qͥcantat in hoc psalmo.
Quis ẽ corpus xͦ Quis est iste: uos si
uultis. Nos om̃s si uolumꝰ: om̃s filii
chore. Et om̃s unus homo: qr unũ x¬

Expanded text:
ntur a Domino; acutissimo oculo tribulationem verunt. Talis est qui cantat in hoc psalmo. Quis est? Corpus Christi. Quis est iste? Vos, si vultis; nos omnes, si volumus; omnes filii Core, et omnes unus homo, quia unum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ differimim. Audistis gemitũ in corcu¬
lari: desiderat ⁊ defic̃ anima mea in atria
dni. Audi unde auret ipse gauderis. Cor
ineũ ⁊ caro mea: exultauert indm̃ uiuũ
Ex ultauert hic: in illud. Unde exultacio
nisi dde spe qua exultauert̃ indm̃ uiuũ:
que tͥ exultauert: cor meũ ⁊ caro mea. Un

Expanded text:
quod differquod differlari, «Desiderat et deficit anima mea in atria Domini;» audi unde duret, spe gaudens: «Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum.» Exsultaverunt hic in illud. Unde exsultatio, nisi de spe? Quo exsultaverunt? «In Deum vivum.» Quae tibi exsultaverunt? «Cor meum et caro m
Abbreviated transcription (Latin):
pothece reqͥe seruanda. ⁊ inqͥete mag¬
na.⁊ Hic desid̾atur: ibi capit᷑. ⁊ hic
suspirat᷑: ibi gaudet᷑. Hic orat᷑: ibi
laudat᷑. Hic gemit᷑: ibi exultat᷑. Ea qͦ
dixi quasi dura. hic nemo adu̾set᷑.
nemo qͣsi nollet pati. M etuendum
ẽ ne uua dũ torcular timet: ab auib
uł aferis comedat᷑. In magna tristicia
uidet᷑ ẽẽ cũ dic̃: concupiscit ⁊ deficit
anuma mea matria dnĩ. Non enĩ ht̃¬
habet qđ desidat. S: numqͥd sine
gaudio est: quo gaudio: qđ ait apłs.
s̾pe gaudentes. Ibi iam re gauebit.
modo adhnuc spe. Idõq qͥ spe gaudent:
qͥa certisunt se accept᷑os. tolerant intorcu¬
lari om̃s p̃ssuras. Proptẽa ⁊ ipse apłs cum
dixisset spe gaudentes: qͣsi his loquẽtur
qͥui iam incorculari sunt statim addidit.
Intribulatione patientes. In tribulatione
inqͥt patientes. Quid deinde: ĩnoratio ne
colerantes. Qa est tolerantes: quia differi¬
ñ aufert᷑. Oratis ⁊ differimini: toleratur

Expanded text:
pothecae requiem, servanda in quiete magna. Hic desideratur, ibi capitur, hic suspiratur, ibi gaudetur; hic oratur, ibi laudatur; hic gemitur, ibi exsultatur. Ea quae dixi quasi dura hic nemo aversetur; nemo quasi nolit pati. Metuendum est ne uva, dum torcular timet, ab avibus vel a feris comedatur. In magna videtur tristitia esse, cum dicit, «Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini;» non enim habet quod desiderat: sed numquid sine gaudio est? Quo gaudio? Quod ait Apostolus: «Spe gaudentes.» Ibi jam re gaudebit, modo adhuc spe. Ideoque qui spe gaudent, quia certi sunt se accepturos, tolerant in torculari omnes pressuras. Propterea et ipse apostolus cum dixisset, «Spe gaudentes;» quasi his loqueretur, qui jam in torculari sunt, addidit statim: «In tribulatione patientes. In tribulatione,» inquit, «patientes:» quid deinde? «In oratione tolerantes» . Quid est, «tolerantes?» Quia differi; tolerate quod differimini: toleretur
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dĩ sta inuisticia ⁊ tremore. ⁊ ⁊ p̃para
animã tuam adtemptacionẽ: accedeis
qͥsq ad seruitutẽ dĩ. adcorcularia se
uenisse agnoscat. Contribulabit᷑. ⁊ con¬
teret᷑. ⁊ cõpͥmet᷑ : ñ ut in hoc scło ꝑeat.
s ut in apochecas dĩ defluat. Exuit᷑
c̃nalium desidioꝵ integum̃tis: qͣsi ui¬
nacus. Hoc enĩ ei contingit indesiđus¬

Expanded text:
justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem» ; accedens quisque ad servitutem Dei, ad torcularia se venisse cognoscat; contribulabitur, conteretur, comprimetur; non ut in hoc saeculo pereat, sed ut in apothecas Dei defluat. Exuitur carnalium desideriorum integumentis, quasi vinaciis: hoc enim ei contigit in desi
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥt᷑: Ds m̃s pone illos ut rotam. Con¬
uement qͥdem accipit᷑: ut ñ sint in eo
qđ cogitant stabiles. Uerumptam̃ etiã
sic recce posse intelligi existimo.⁊ pone
illos ut rotam: qđ rota ex his ꝗ̃ retͦ sunt
excollit᷑.: ⁊ ex his que ante funt deicit᷑.
Sic fiunt om̃s inmici pͥ dĩ. Non enĩ
Sicut stipulã ante faciẽ uenti: fatiem
dic̃: p̃sentiam. Namq faties est uenti.
cui nulla linam̃ta st̃ corꝑis. cũ sit motꝰ.
id est qͣsi fiuctꝰ aeris. Ponit᷑ autẽ ꝑtem
ptacione: qͣ leuia ⁊inania corda rapi

Expanded text:
eus meus, pone illos ut rotam.» Convenienter quidem accipitur, ut non sint in eo quod cogitant stabiles; verumtamen etiam sic recte posse intelligi existimo, «Pone illos ut rotam,» quod rota ex his quae retro sunt extollitur, ex his quae ante sunt dejicitur: sic fiunt omnes inimici populi Dei. Non enim «Sicut stipulam ante faciem venti.» Faciem dicit praesentiam: nam quae facies est venti, cui nulla lineamenta sunt corporis; cum sit motus, id est, quasi fluctus aeris? Ponitur autem pro tentatione, qua levia et inania corda rapi
Abbreviated transcription (Latin):
admodum spũalit̃ agat᷑ ineccłia. Uua
quippe pendet inuitib: ⁊ oluia in arbo¬
ribꝰ. His enĩ duob fructib: solent tor¬
cularia p̃parari. Et qͣdui pendent infru¬
i nec uua uinum ẽ. nec oluia oleum. an¬
te p̃ssuirã. Sic sunt homines qͦs p̃desti¬
nauit ante scła. ⁊ conformes fieri unagi¬
nis uigeniti filii sui: qͥ p̃cipue inpas¬
sione. maguꝰ botrus exp̃ssus est. Huius¬
modi gͦ homines anteꝗͣ accedant ad ser¬

Expanded text:
ualiter geratur in Ecclesia. Uva certe pendet in vitibus, et oliva in arboribus his enim duobus fructibus solent torcularia praeparari; et quamdiu pendent in fruet nec uva vinum est, nec oliva oleum, ante pressuram. Sic sunt homines quos praedestinavit Deus ante saecula conformes fieri imaginis unigeniti Filii sui , qui praecipue in passione magnus botrus expressus est. Hujusmodi ergo homines antequam accedant ad ser
Abbreviated transcription (Latin):
uos intentiore audire adͥ¬
litebamuf: uichil meiꝰ textu d̃ictũ ẽ
uel de p̃lo uel defiscinis: uel de lacu
uel de istrum̃tis. aut edificio torcu¬
laris omĩno nichil ineo tale aud̃un¬
mus. Undde qͥd sibi uelit titulus eius
aliqͥd de calibꝰ reb dicẽt qͣles cõmemora¬
ui: credet᷑ ac̃nalib uere ista uisibilia
corcularia uoluisse cantare. Quia uen
titulũ imposuit ꝓcorcularib ⁊ nichil
postea moiĩ u̾suĩ psalmi u̾su dixit.
de his corcularibꝰ notissimis occłis nr̃is.
hic querere ⁊ incellige̾ uoluit sp̃c dĩ.¬

Expanded text:
vos intentissime audire advertebamus, nihil in ejus textu dictum est vel de prelo, vel de fiscinis, vel de lacu, vel de instrumentis aut aedificio torcularis; omnino nihil in eo tale audivimus: unde quid sibi velit titulus ejus,aliquid de talibus rebus diceret, quales commemoravi, crederetur a carnalibus vere ista visibilia torcularia voluisse cantare: quia vero titulum imposuit, «Pro torcularibus,» et nihil postea in omni versu Psalmi dixit de his torcularibus notissimis oculis nos tris; hic quaerere et intelligere voluit Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ quert̃ nom̃ dnĩ: s respitientes igno¬
miniam peccoꝵ suorum ad hoc contur¬
bant᷑. ut querant nom dnĩ. ꝑ quod ñ
conturbent᷑. Rursusq adhos redit. qͥm
eade souietate immicorum ad hoc confũ¬
dendi sunt: ne confundant᷑ inȩt̾num.
Et ad hoc ꝑdendi in qͣntũ uiali st̃. ut ho¬
ni facti inuentantur ineterniim:
De his enĩ cũ dixisset. ⁊ confundant᷑ ⁊
ꝑeant: statim subiecit. Et cognoscant
qr nom̃ tͥ dñs. tusolus altissimꝰ in omĩ
tra. Adhanc cognitionẽ uenientes sic
confundant᷑ ut placeant: sic ꝑeant ut
ꝑmaneant. Et cognoscant inqͥt quia no¬

Expanded text:
qui quaerunt nomen Domini; sed respicientes ignominiam peccatorum suorum, ad hoc conturbantur, ut quaerant nomen Domini, per quod non conturbentur. 14. Rursusque ad hos redit, qui in eadem societate inimicorum ad hoc confundendi sunt, ne confundantur in aeternum; et ad hoc perdendi in quantum mali sunt, ut boni facti inveniantur in aeternum. De his enim cum dixisset, «Et confundantur, et pereant;» statim subjecit, «Et cognoscant quia nomen tibi Dominus; tu solus altissimus in omni terra:» ad hanc cognitionem venientes sic confundantur, ut placeant; sic pereant, ut permaneant. «Cognoscant,» inquit, «quia no