comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iturus : apertis oculis ui¬
dit tetros & nigerrimos
sp̃s corã se assistere. &
uehementer imminẽre :
ut ad inferni claustra se
raperent: Cȩpit tremere
pallescere. sudare : & ma¬
gnis uocib inducias pe.¬
tere. filiũq suũ nomine
maximũ: quem ipse
monachus monachum
uidi: nimiis & turbatis

Expanded text:
iturus, apertis oculis viiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis
Abbreviated transcription (Latin):
recusamus Non solum
commissa Non plangimꝰ.
sed etiã quȩ defleantur
augẽmꝰ:. At si aliqua nos
egritudo corripiat. siss¬
gna egritudinis uicina
mortem denuntient:
inducias uiuendi quęri¬
mus. ut peccata nr̃a de¬
fleamus Et eas cũ magno
estu desideril petimus:
quas acceptas modo pro
nichilo habemus Nem¬
fr̃s refero. quã si intente
audire uult caritas ur̃a
ex consideratione illius
uehementer instruatur:
Quidã uir nobilis inuale.¬
ria ꝓuntia. nomine
chrysaurius fuit: quem
lingua rustica populus
chriserium uocabat. Uir
ualde idoneus: sed tantũ
plenus uitiis.: quantum
rebus Superbia tumidus.
carnis suȩ uoluptatibus
subditus: in adquirendis
rebus. auaritiȩ facibus ac¬
census Sed cũ tot malis
dñs finẽ ponere decreuis¬
set. sicut a religioso quo¬
dam qui nunc super est
propinquo illius didici:
corporis languore ꝑcus¬
sus est: Qui ad extremũ
ueniens. eadem hora qua
lam de corpore erat ex-¬

Expanded text:
recusamus. Non recusamus. Non commissa non plangimus, sed etiam quae defleantur, augemus. At si aliqua nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, inducias vivendi quaerimus ut peccata nostra defleamus: et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptas modo pro nihilo habemus. Pe refero, quam si intente audire vult charitas vestra, ex consideratione illius vehementer instruetur. Quidam vir nobilis in Valeria provincia nomine Chrysaorius fuit, quem lingua rustica populus Chryserium vocabat: vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus; superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus, in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, sicut a religioso viro quodam, qui nunc superest, propinquo illius didici, corporis languore percussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat ex
Abbreviated transcription (Latin):
Quando uenerit suꝑ uos
tribulatio & angustia:
tunc inuocabunt me
& non exaudiam: mane
consurgent. & non inue¬
nient me: Ecce aperi
clamant: & repulsionis
suȩ dolore compulsaȩ.
appellationẽ domina.¬
tionis ingeminant di¬
centes: Oñe dñe : aperi
nobis Preces offerunt.
sed nesciuntur : quia tunc
uelut in cognitos ds̃ de¬
serit ÷ quos modo suos ꝑ
uitȩ meritũ non agnoͬ¬
scit: Ubi apte quoque
generalis ad discipulos
exhortatio subinfertur
cum dicitur Uigilate
itaque: quia nescitis diẽ
neq horam: Quia post
peccata ds penitentiam
suscipit: si sciret quisq de
prȩsenti scło quo tẽpore
exiret. aliud tẽpus uolu¬
tatib atq aliud pęniten¬
diȩ aptare potuiss& Seo
qui penitenti ueniam
spopondit: peccanti diẽ
crastinũ non promisit:
Semper ergo extremum
diem debemus metuere :
quẽ nunquã possumus
prȩuidere : Ecce hunc ip¬
sum diem in quo loqui¬
mur. ad inducias conuer¬
sionis accepimꝰ: & tamen
mala quȩ fecimꝰ. flere

Expanded text:
enerit super vos tribulatio, et angustia, tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et, repulsionis suae dolore compulsae, appellationem dominantis ingeminant, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Preces offerunt, sed nesciuntur, quia tunc velut incognitos Dominus deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, ad inducias conversionis accepimus, et tamen mala quae fecimus flere
Abbreviated transcription (Latin):
hodie est maxime facti¬
endũ. nisi ut cõmendẽ
uobis periculũ meũ atis
sitis gaudiũ meũ Peri¬
culum autẽ meũ est. si
ad tendam quomodo lau¬
datis. & dissimulem quo¬
modo uiuatis Ille autẽ
nouit sub cuius oculis lo¬
quor immo sub cuius
oculis cogito. Non me tã
delectarĩ laudib popu¬
larib quã stimulari. &
angi quomodo uiuant
qui me laudant: Lauda¬
ri autẽ a male uiuen¬
tib nolo. abhorreo ÷ de¬
testor: dolori michi est
non uoluntati Laudari
autẽ a bene uiuentibus
si dicã nolo: mentior:
Si dicã uolo: timeo ne sim
nimietatis appetentior
quã soliditatis Ego qͥd
nec plene uolo. Ne in
laude humana periclit̃
non pene uolo. ne ingra¬
autẽ mea est quã modo
audistis cũ ezechihel
ꝓpheta legeret᷑ Parum
est autẽ quia dies ipse
admonet nos eandem
sarcinã cogitare: insuꝑ
etiã talis sectio recitatur
quȩ nobis incutiat ma¬
gnum timorẽ. ut quod
portamus cogitemꝰ: quia
nisi nobiscũ qui imposuit

Expanded text:
hodie maxime faciendum, nisi ut commendem vobis periculum meum, ut sitis gaudium meum? Periculum autem meum est, si attendam quomodo laudatis, et dissimulem quomodo vivatis. Ille autem novit, sub cujus oculis loquor, imo sub cujus oculis cogito, non me tam delectari laudibus popularibus, quam stimulari et angi quomodo vivant qui me laudant. Laudari autem a male viventibus nolo, abhorreo, detestor: dolori mihi est, non voluptati. Laudari autem a bene viventibus, si dicam nolo, mentior: si dicam volo, timeo ne sim inanitatis appetentior quam soliditatis. Ergo quiNon plene volo, ne in laude humana pericliter: non plene nolo, ne ingraautem mea est, quam modo audistis, cum Ezechiel propheta legeretur. Parum est enim quia dies ipse admonet nos eamdem sarcinam cogitare: insuper etiam talis lectio recitata est, quae nobis incutiat magnum timorem, ut quid portemus cogitemus; quia nisi nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
limis: Encenia autẽ uoca¬
bantur sollẽpnia dedicatio¬
nis tẽpli: quȩ populus dĩ
ex antiqua patrũ traditio¬
ne ꝑ annos singulos celebra-¬
re consueuerat: Quorum
uestigia nos hodie iuxta

Expanded text:
set . Encaenia autem vocabantur solemnia dedicationis templi, quae populus Dei, ex antiqua patrum traditione, per annos singulos celebrare consueverat: quorum vestigia nos hodie juxta
Abbreviated transcription (Latin):
conciliamini dõ Ecce
inter nos & dm̃ discor¬
diam peccando fecimus:
& tamen ad nos ds̃ suos
legatos prior misit. ut
nosipsi qui peccauimus.
ad pacẽ dĩ rogati uenia¬
mus Frubescat ergo hu-¬
mana superbia: confun¬
datur quisq si non satis¬
faciat prior proximo.
quando post culpam
nr̃am ut ei reconciliari
debeamus: & ipse qui
offensus est legatis int̃¬
uenientibus obsecrat ds
SEGUITUR. Dico autem
stantes: qui non gustabt̃
mortẽ. donec uideant
regnũ dĩ Regnum dĩ

Expanded text:
conciliamini Deo . Ecce inter nos et Deum discordiam peccando fecimus, et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi qui peccavimus ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia, confundatur quisque si non satisfaciat prior proximo, quando post culpam nostram ut ei reconciliari debeamus et ipse qui offensus est, legatis intervenientibus, obsecrat Deus. 6. Sequitur: Dico autem stantes qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Regnu
Abbreviated transcription (Latin):
anus uincitur: quia in eo
quod uerbũ erat apud dm̃.
ostendit᷑ altera patris. alte¬
ra filii. eẽ. ꝑsõna. Hinc etiã
arrianus superatur : quia
in eo quod ds̃ erat uerbũ.
ostendit᷑ una esse patris
filiiq natura Ad ostenden-
let : quod solus filius uerbũ
dicitur: d ostendendam
quippe huius nature com¬
munionẽ ꝑtinet: quod sic̃
ds̃ pat̃ dicitur : sic ds̃ etiam
filius nuncupatur. Hinc
ẽtiã & manicheus simul
confunditur. & fotinus: in
eo quod dicitur. & uerbũ
caro factũ est: In nomine
quippe uerbi. diuinitas
uera cognõscitur. & in no

Expanded text:
anus vincitur, quia in eo quod Verbum erat apud Deum, ostenditur alia Patris, alia Filii esse persona. Hinc etiam Arianus superatur, quia in eo quod Deus erat Verbum, ostenditur una esse Patris Filiique natura. Ad ostendendalet quod solus Filius Verbum dicitur; ad ostendendam vero unius naturae communionem pertinet, quod sicut Deus Pater dicitur, sic etiam Filius Deus nuncupatur. Hinc etiam et Manichaeus simul confunditur, et Photinus, in eo quod dicitur: Et verbum caro factum est. In nomine quippe Verbi divinitas vera cognoscitur, et in n
Abbreviated transcription (Latin):
saluator Ipse unus. inquo
est gemina inseparabilis
in confusibilisq natura: &
utriusq nature una ꝑsona :
inquo alii duo rursus here¬
tici sibimet contraria sentien¬
tes. diuersos instituisse cogno¬
scuntur errores Nestorius
scilicet: & eutices: Nestorius
quippe quia duas in xp̃o
cognouit ẽẽ naturas. conatꝰ
est in eo duas p̾dicare ꝑso¬
nas: ita cor habens falsttatis
obscuritate cecatũ : fidei
xp̃ianȩ Non dubitauit suȩ
ꝑfidiȩ sociare mendaciũ:
Fides enĩ uera sicut in xp̃o
duas naturas uerãcit̾ praẽ¬
dicat : sic duas in eo ꝑsõnas
omnino denegat:
ũtiches uero recte credeis
nisus est unã in cum p̃di¬
care naturam: cum uera
fides simul in xp̃o. & ꝓprietã¬
tem naturȩ utriusq cognos¬
cat: ut unam ꝑsonã diuini.¬
tatis atq. humanitatis intel¬

Expanded text:
salvator. Ipse unus, in quo salvator. Ipse unus, in quo est gemina, inseparabilis, inconfusibilisque natura, et utriusque naturae una persona: in quo alii duo rursus haeretici, sibimet contraria sentientes, diversos errores intulisse cognoscuntur, Nestorius scilicet et Eutyches. Nestorius quippe, quia duas in Christo cognovit esse naturas, conatus est duas in eo praedicare personas, et ita cor habens falsitatis obscuritate caecatum, fidei Christianae non dubitavit suae perfidiae sociare mendacium. Fides enim vera sicut in Christo duas naturas veraciter praedicat, sic duas in eo personas omnino denegat. Eutyches vero recte credens visus est unam in eo praedicare naturam, cum vera fides simul in Christo sic proprietatem naturae utriusque cognoscat, ut unam personam divinitatis atque humanitatis intel
Abbreviated transcription (Latin):
animȩ & carnis. ut ueritatẽ
in eo Nolit acciꝑe dĩtatis.
idẽ. qui sic dicit xp̃m homi¬
nẽ ut dm̃ neget. Non est
xp̃ianus catholicus: sed fo¬
tinianus hereticus Ap̃c
enĩ quẽ ad modũ secundum
uerã diuinitatẽ ds̃ creator
est hominũ: ita scdm uerã
carnẽ mediator ẽ dĩ & ho¬
minũ: Mediator enim
Nullatenus eẽt : si uel cum
patre diuinitatis naturam. pistoni¬
uel cũ hominib cõmunẽ
carnis & animȩ substantiã
Non haberet: In eo autem
uerus mediator est hominũ
& ex uirgine formã serui
quã in nobis saluaret acce¬
pit : Nunquã autẽ homo
add̃ gr̃am salutis acciperet :
humanęq nature comiu¬
nio non maneret: Ueritas¬
ergo xp̃i sicut habet ueri¬
tãtẽ naturalẽ diuinitatis
ex patre : sic habet naturalẽ
ueritatẽ humanitatis ex
uirgine: Isenĩ unigenitus.
dignatus. ẽ. in utero uirgi¬
nis fieri humanȩ carnis
animȩq susceptor: ut eẽt
humane carnis animȩq

Expanded text:
animae et carnis, ut veritatem animae et carnis, ut veritatem in eo nolit accipere deitatis, id est, qui sic dicit Christum hominem, ut Deum neget, non est Christianus catholicus, sed Photinianus haereticus. Christus enim quemadmodum secundum veram divinitatem Deus creator est hominum, ita secundum veram carnem mediator est Dei et hominum. Mediator enim nullatenus esset, si vel cum Patre divinitatis naturam, vel cum hominibus communem carnis et animae substantiam non haberet. In eo autem verus mediator est hominum et ex Virgine formam servi quam in nobis salvaret accepit. Nunquam autem homo a Deo gratiam salutis acciperet, humanaeque naturae communio non maneret. CAergo Christi sicut habet vertatem naturalem divinitatis ex Patre, sic habet naturalem veritatem humanitatis ex Virgine. Deus enim unigenitus dignatus est in utero Virginis fieri humanae carnis animaeque susceptor, ut esset humanae carnis animaeque
Abbreviated transcription (Latin):
dicat patri filiũ. & solũ minõ¬
rem asserat spm scm. iste non
tenet catholicȩ fidei ueritatem:
sed macedonianũ ꝑfidiȩ sectat᷑
errõrẽ: Proinde quia non est
catholicus xp̃ianus. sed mace.¬
donianus hereticus : ab omnib
est fidelibus respuendus
incarnationis aduerte Ap̃c
enĩ dĩ filius. qui seipsum ueri¬
tate ꝓfitetur : sicut uerus ds̃
est : sic uerus ẽ. homo In quo
sicut est plenitudo diuinae
nature : ita est & plenitudo
humanȩ substantiȩ In est
enĩ illi naturalis ueritas di¬
uinitatis. Naturalis ueritas
animȩ rationalis. & naturalis
ueritas carnis: Ic per hoc
naturalis diuinitas cõmunis
est illi cũ patre: Naturalis
ergo sic in xp̃o uerã diuini¬
tãtẽ p̃dicat. ut eius ueram
carnem negãre contendat:
Non est enim xp̃ianus catho¬
licus. sed herẽticus manicheus
Cũ ipse xp̃c discipłis dubi¬
tantib dixerit. Palpate
& uidẽte. quia sp̃c carnẽ &
ossa non hab&̾: sicut me ui.¬
in xp̃o sic ueritatẽ p̃dicat

Expanded text:
dicat Patri Filium, et solum minorem asserat Spiritum sanctum, iste non tenet catholicae fidei veritatem, sed a Macedonio natum perfidiae sectatur errorem. Proinde quia non est catholicus Christianus, sed Macedonianus haereticus est, ab omnibus est fidelibus respuendus. Incarnationis adverte. Christus enim Dei Filius, qui seipsum Veritatem profitetur, sicut verus est Deus, sic verus est homo: in quo sicut est plenitudo divinae naturae, ita est et plenitudo humanae substantiae. Inest enim illi naturalis veritas divinitatis, naturalis veritas animae rationalis, et naturalis veritas carnis: ac per hoc naturalis divinitas communis est illi cum Patre: naturalis ergo sic in Christo veram divinitatem praedicat, ut ejus veram carnem negare contendat, non est Christianus catholicus, sed 206 haereticus Manichaeus, cum ipse Christus discipulis dubitantibus dixerit: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me viin Christo sic veritatem praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
occubuit. & nos amore eiꝰ
discamꝰ uincere nosmet-¬
ipsos Quod si perfecte
agimus. non solũ immi
quãuis occasio ꝓsecutioniꝰ¬
deest. habet tam̃ & pax
nr̃a martyriũ suũ: quia
& si carnis colla ferro

Expanded text:
occubuit, et nos amore ejus discamus vincere nosmetipsos. Quod si perfecte agimus, non solum imminquamvis occasio desit persecutionis, habet tamen pax nostra martyrium suum, quia etsi carnis colla ferro
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: qm̃ ds̃ prĩor dilexit
nos: Diligendo itaq nos
ds̃ ad imãginẽ suã reparat.
& ut in nõbis formã sue
bonitatis inueniat : dat
unde ipsi quoq qđ ope¬
ratur. operem᷑: Accẽdens
scilicet mentiũ nr̃arum
lucernas: & igne nos suȩ
caritatis in flãmans. ut
non solũ ipsum: sed etiã
quid quid diligit diligamꝰ:
Nam si inter ħomines ea
demũ infirma amicitia
ẽ. quã morũ similitudo
sociauerit : cũ tam̃ pari¬
litas uoluntatũ. sȩpe in
reprobos tendat affectꝰ
quantũ nob̃ optandum
atq nitendũ est. ut nullo
ab his quȩ dõ sunt placita
discrepemꝰ: De quo dic̃
tione eius. & uita in uo¬
luntate eiꝰ. Quia non
aliter in nobis erit digni
dñm dm̃ tuũ ex toto cor¬
de tuo & ex tota mente

Expanded text:
m ipse prior dilexit nos . Diligendo itaque nos Deus, ad imaginem suam nos reparat, et ut in nobis formam suae bonitatis inveniat, dat unde ipsi quoque quod operatur operemur, accendens scilicet mentium nostrarum lucernas, et igne nos suae charitatis inflammans; ut non solum ipsum, sed etiam quidquid diligit diligamus. Nam si inter homines ea demum firma amicitia est, quam morum similitudo sociarit, cum tamen parilitas voluntatum saepe in reprobos tendat affectus, quantum nobis optandum atque nitendum est ut in nullo ab iis quae Deo sunt placita, discrepemus! De quo dicit tione ejus, et vita in voluntate ejus : quia non aliter in nobis erit dignitDominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente
Abbreviated transcription (Latin):
gnitatẽ : si in nob̾ quasi
in quodã speculo diuine
bonitatis forma resplen¬
deat Ad quã utiq nos
cotidie reparat gratia
saluatoris. dũ quod de¬
cidit in adam primo:
erigit᷑ in scđo Causa
autẽ reparationis nr̃ae
non ẽ nisi miscdia dĩ:
quẽ non diligeremꝰ. nisi
nos prior ipse diligeret
& tenebras ignorantię
nr̃e : ueritatis sue luce
discuteret Quod ꝑ sc̃m
ysaiam dñs prȩnuntiais
ait. Ad dũcã cecos in uiã
quam ignorabant: & se¬
mitas quas nesciebant
faciã illos calcare. Faciã
illis tenebras in lucẽ : &
praua indirecta Haȩc
uerba faciã illis: & non
derelinquã eos Et iterũ:
nuentꝰ sũ inquit̾ non que¬
rentib me: & palã ap¬

Expanded text:
gnitatem, si in nobis quasi in quodam speculo divinae benignitatis forma resplendeat. Ad quam utique nos quotidie reparat gratia Salvatoris, dum quod cecidit in Adam primo, erigitur in secundo. Causa autem reparationis nostrae non est nisi misericordia Dei: quem non diligeremus, nisi nos prior ipse diligeret, et tenebras ignorantiae nostrae, suae veritatis luce discuteret. Quod per sanctum Isaiam Dominus praenuntians, ait: Adducam caecos in viam quam ignorabant, et semitas quas nesciebant faciam illos calcare. Faciam illis tenebras in lucem, et prava in directa. Haec verba faciam illis, et non relinquam eos . 40 Et iterum, Inventus sum, inquit, a non quaerentibus me,
Abbreviated transcription (Latin):
custosq uirtutũ patien¬
tia est Per patientiã uͦ
possidemꝰ animas nostras.
quia dum nobis ipsis domi¬
nari discimus: hoc ipsum
incipimꝰ possidere quod
sumus Patientia uero ẽ
aliena mala ęquanimit̃
ꝓpeti: contra eũ quoq qui
mala irrogat. Nullo do¬
lore morderi Nam qui
ut tamen tacttus doleat¬
& tempus dignȩ retribu¬
tionis quęrat.: patientiã
non exhib&: sed ostentat:
Seriptũ quippe est Cari¬
est: Patiens namq est.
ut aliena mala toleret
Benigna uero est: ut
ipsos etiã quos portat.
amet. Hinc namq per
semetipsam ueritas dicit:
Diligite in imicos ur̃os bene¬
facite his qui uos odert̃:
orate ꝓꝑsequentib & ca¬

Expanded text:
custosque virtutum patientia est. Per patientiam vero possidemus animas nostras; quia dum nobis ipsis dominari discimus, hoc ipsum incipimus possidere quod sumus. Patientia vera est, aliena mala aequanimiter perpeti, contra eum quoque qui mala irrogat, nullo dolore morderi. Nam qui ut tamen tacitus doleat, et tempus dignae retributionis quaerat, patientiam non exhibet, sed ostentat. Scriptum quippe est: Chariest . Patiens namque est, ut aliena mala toleret, benigna vero est, ut ipsos etiam quos portat amet. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos. Orate
Abbreviated transcription (Latin):
te nr̃ȩ substantiȩ participẽ
ex tẽpore factũ esse cogno¬
uimus. da ut quod interim
pia fide ueneramur. plena
in futuro uisione speculemĩ
Hȩc est & enĩ unica animȩ
nr̃ȩ salus & utta: tuum per¬
petuũ uultũ tuã cernere
lucẽ Nec dubitandũ quia
rogantes exaudiuit nos. quan¬
do quod ipse p̃cepit rogamꝰ.:

Expanded text:
trae substantiae participem, ex tempore factum esse cognovimus, da ut quod interim pia fide veneramur, plena in futuro visione speculemur. Haec est etenim unica animae nostrae salus et vita, tuum perpetuum vultum, tuam cernere lucem. Nec dubitandum quia rogantes exaudiet nos, quando quod ipse praecepit rogamus:
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur. scĩficauit tabernacu¬
lum suũ altissimꝰ. ds̃ in medio
eius Non commouebitur:
Petamus eũ non ut illi uesani¬
endo quousq animã nostrã
tollis. si tues xp̃e dic nobis
palam: Quid enĩ uesanius
quã ut magistrũ ueritatis
ideo sibi animã tollere quere¬
rentur. qr non eis incredulis
sed contra dicentib aperte
sue maiestatis archana rese¬
rauit. sed ut scriptura ad mo¬
nec sentiendo de illo in bo¬
nitate & in simplicitate cor¬
dis quȩrendo illũ. qm̃ inue¬
nitur abhis qui non tẽptant
illũ: apparet autẽ eis qui

Expanded text:
dicatur: Sanctificavit tabernaculum suum Altissimus; Deus in medio ejus non commovebitur . Petamus eum, non ut illi vesaniendo; quousque animam nostram tollis? si tu es Christus, dic nobis palam. Quid enim vesanius quam ut magistrum veritatis ideo sibi animam tollere quererentur, quia non eis incredulis et contradicentibus aperte suae majestatis arcana reseraverit? Sed, ut Scriptura admonet, sentiendo de illo in bonitate, et simplicitate cordis quaerendo illum. Quoniam invenitur ab iis qui non tentant illum; appare
Abbreviated transcription (Latin):
tam casti & tam sobru. &
tam pacifici ad istud alta¬
re dõ auxiliante studeamꝰ
accedere: ut ab illo Et̃no
altari non mereamur ex-

Expanded text:
tam casti, tam sobrii, et tam pacifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere, ut ab illo aeterno altari non mereamur ex
Abbreviated transcription (Latin):
faciendo. Nomen doctrinãq
eius quib potueritis p̃di¬
cando: Et unusquisq etiã
pat̾ familias : hoc nomine
moneat: doceat. hortetur :
corripiat. impendat beni¬
uolentiã: exerceat discipli

Expanded text:
faciendo, nomen doctrinamque ejus quibus potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine admoneat, doceat, hortetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat discipli
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo fidelis. qui suꝑ t̾ram
idola uenerando falsus in¬
uentus ẽ testis: Sed quia¬
de eo nequaquã istud po¬
test intelligi: Necesse est
suꝑ xp̃m uelit nolit ini¬
micus interp̃tari: ut sit¬

Expanded text:
coelo fidelis, qui supra terram idola venerando falsus inventus est testis? Sed quia nequaquam de eo istud potest intelligi, necesse est super Christo velit nolit inimicus interpretari. »
Abbreviated transcription (Latin):
de xp̃o datur intelligi. qui
non solũ rex sapiens. sed
etiã sapientia patris apel¬
latur. Reuera. in cuis dieb
saluatus ẽ uerus iuda ui¬
delicet qui confitetur iħm
xp̃m in carne uenisse. Re¬
liqui uero om̃s ut lohanne᷑
fatet᷑. non iudei. uelut ip¬
si mentiunt᷑. sed synagogast
genuit ysaac Recte itaq
ab initio fidei genealogia
xp̃i supputatur. ut in quo
primum de eo facta legit᷑
repmissio: fieret & exor¬
diũ successionis: donee uen¬
tũ ess&ͬ ad eũ qui de cęlo
huic diuinitus fuerat re
ꝓmissus Hinc igit᷑ ab eo
restis genealogiȩ recte
nectitur: ut insummitate
eiꝰ: amus carne coopertꝰ
ad capiendũ mundi marĩ
ectum idest diabolum:
& ad ꝑforandã eiꝰ maxillã
obscurius religetur. Unde

Expanded text:
de Christo datur intelligi; qui non solum Rex sapiens, sed etiam Sapientia Patris appellatur. Revera in cujus diebus salvatus est verus Juda, videlicet ille qui confitetur Jesum Christum in carne venisse. Reliqui vero omnes, ut Joannes fatetur, non Judaei, velut ipsi mentiuntur; sed synagogae sunt genuit Isaac. Recte itaque ab initio fidei genealogia Christi supputatur: ut in quo primum de eo facta legitur repromissio, fieret et exordium successionis, donec ventum esset ad eum qui de coelo tunc divinitus fuerat redicatur. Hinc igitur ab eo restis genealogiae recte nectitur, ut in summitate ejus hamus carne coopertus ad capiendum mundi maris cetum, id est diabolum, et ad perforandam ejus maxillam, obscurius religetur. 26 Unde
Abbreviated transcription (Latin):
totum Ergo uerbum pa¬
tris nunquam a patre
discedens. homo proprie
fieri dignatus. ẽ: secreto
suo mysterio quo ipse
nouit: Qui qm̃ totum
suscepit quod est hominiꝰ.
homo totus est: & totũ
accipiens quod dĩ est.
omnia & potest: Propter-¬
ea quia ita est. sciuit
se ac potuit in utero uir¬
genitrix electa & praȩ¬
electa. iure ab angelo.
gratia salutatur & prȩ¬
dicatur plena: Uere pleni
per quam largo scĩ sp̃c
imbre super fusa est om̃is
creatura: & ideo satis eam
deuotissime primũ ange¬
lus ueneratur & salutat:
Miratur itaq & ipse. qua

Expanded text:
totum. Ergo Verbum Patotum. Ergo Verbum Patris nunquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus est, secreto suo mysterio quo ipse novit. Qui quoniam totum suscepit quod est hominis, homo totus est, et totum retinens quod Dei est, omnia et potest. Propterea quia ita est, scivit se et potuit in utero virgenitrix electa et praeelecta jure ab angelo gratia salutatur et praedicatur plena. Vere plena, per quam largo sancti Spiritus imbre superfusa est omnis creatura. Et ideo satis eam devotissime primum angelus veneratur et salutat. Miratur itaque et ipse qua
Abbreviated transcription (Latin):
Esse enim angelũ felicitatis
est: esse uero uirginẽ uir¬
tutis: dum hoc obtinẽre
uirib nititur cum gratia.
quod hab& angelui ex na¬
tura Utrunq tamen &
esse uirginẽ uel angelũ:
diuini muneris est officiũ
non humani. Que inquit
gratia plena Et bene ple¬
na: quia ceteris ꝑ partes
prȩstatur: Martat uero
simul se tota infudit
plenitudo gr̃ȩ. Hoc quip¬
pe est quod dauid canit:
descendit sicut pluuia in
in carne: uitia carnis
nescit: Cȩlestis plane
placido se infudit elapsu.
& tota: diuinitatis unda
se contulit in carne. quan¬
do uerbũ caro factũ et:
ac deinde per crucis pati¬
bulum expressum terris
omnib pluuiam salutis
effudit: & stillicidia gr̃ę
humanis a prestitit mentib:
Dñs tecum inquit: Mlira
res. Et iam erat cũ uir¬
gine qui ad uirginẽ mit¬
tebat angelum: & prȩces¬
sit Nuntium suũ ds. sed
a dõ non recessit: Nec tenẽ¬
ri potuit locis. qui om̃ibs
habetur in locis: & totus
ubiq est. sine quo nichil

Expanded text:
Esse enim angelum, felicitatis est, esse vero virginem, virtutis; dum hoc obtinere viribus virgo nititur cum gratia, quod habet angelus a natura, utrumque tamen et esse virginem vel angelum, divini muneris est officium, non humani. Ave, inquit, gratia plena. Et bene plena, quia caeteris per partes praestatur, Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit, Descendit sicut pluvia in in carne, vitia carnis nescit. Coelestis plane placido se infudit illapsu, et tota divinitatis unda se contulit in carne, quando Verbum caro factum est, ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus pluviam salutis effudit, et stillicidia gratiae humanis praestitit mentibus. Dominus tecum, inquit. Mira res. Et jam erat cum virgine qui ad virginem mittebat angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit. Nec teneri potuit locis, qui omnibus habetur in locis, et totus ubique est, sine quo nihil
Abbreviated transcription (Latin):
pater nr̃ urbis romȩ ep̃c
indixit nobis pęnitentię
tempus intro palatium
nr̃m lateranense in uno
cilicio: ut om̃a quȩ a nobiꝰ
impie peracta atq iniuste
disposita fuerant. uigiliis.
ieiuniis. atq lacrimis. &
orationib apud dñm dm̃¬

Expanded text:
Pater noster, urbis Romae episcopus Pater noster, urbis Romae episcopus indixit nobis poenitentiae tempus intra palatium nostrum Lateranense, in uno cilicio, ut omnia quae a nobis impie peracta atque injuste disposita fuerant, vigiliis, jejuniis atque lacrymis et orationibus apud Dom
Abbreviated transcription (Latin):
uiuum & uerũ qui solus
est & uerus adores & ex-¬
colas: ut ad eius uolunta¬
tem adtingas Exurgens
igitur a somno protinus
iuxta id quod a scĩs apłis
ad monitus sum peregi
A duocatoq eodẽ precipuo
& almifico patre. & illu¬
minatore nr̃o SuUESTrO
uniuersali papa: omnia
a sc̃is apłis michi precep¬
ta edixit uerba. ꝑcuncta¬
tiq eum sumus qui isti
dui essent Petrus &
PAUIUS Ille uero non
eos deos uere dici: sed
apłos saluatoris nr̃i dñi
interrogare cȩpimus
eundemꝰ beatissimum
papam. utrum istorũ
apłorũ imagines ex-¬
pressas. haberet: ut ex
pictura disceremus hos
esse quos reuelatio do¬
cuerat: Tunc isdem uene.¬
rabilis pater imagines
eorundẽ apłorũ ꝑ diaconẽ
suũ exhiberi prȩcepit.
Quas dum aspicerẽ. & eoꝵ
quos in somno uideram
figuratos in ipsis imagini¬
bus cognouissem uultus
ingenti clamore coram
om̃nib satrapib meis
confessus sum eos ẽẽ quos
in somno uiderã Ad hec
beatissimus isdẽ SuvESE

Expanded text:
ivum et verum, qui solus est et verus, adores et excolas, ut ad ejus voluntatem attingas. Exurgens igitur a somno, protinus juxta id quod a sanctis apostolis admonitus sum, peregi: advocatoque eodem praecipuo et magnifico patre et illuminatore nostro Silvestro universali papa omnia a sanctis apostolia mihi praecepta dixi verba: perconlatique sumus ab eo, qui isti dii essent Petrus et Paulus. Ille vero, non eos deos vere dici, sed apostolos Salvatoris nostri interrogare coepimus eumdem beatissimum papam, utrum istorum apostolorum imagines expressas haberet, ut ex pictura disceremus hos esse quos revelatio docuerat. Tunc idem venerabilis Pater imagines eorumdem apostolorum per diaconum suum exhiberi praecepit, quas dum aspicerem et eorum, quos in somno videram figuratos in ipsis imaginibus cognovissem vultus, ingenti clamore coram omnibus satrapis meis confessus sum eos esse quos in somno videram. Ad haec beatissimus idem Silvester
Abbreviated transcription (Latin):
impetraremus De inde
ꝑ manus impositionem
clericorũ usq ad ipsum
pręsulẽ ueni: Ibiq abre¬
nuntians satanȩ pompis.
&̃ operib eius uel uni¬
uersis idolis manufactiꝰ.
credere me in dm̃ patrẽ
om̃ipotentẽ. factorẽ cęli
& terrȩ. uisibilium &¬

Expanded text:
impetraremus. Deinde per manus impositionem clericorum, usque ad ipsum praesulem veni. Ibique renuntians Satanae, pompis et operibus ejus, vel universis idolis manufactis, credere me in Deum Patrem omnipotentem, factorem coeli et terrae, visibilium
Abbreviated transcription (Latin):
& coaria uirgine. sponta¬
nea uoluntate corã om̃i
populo ꝓfessus sum: Bene¬
dictoq fonte illic me tri-¬
na. mersione unda salutiꝰ

Expanded text:
x Maria virgine, spontanea voluntate coram omni populo professus sum. Benedictoque fonte, illic me trina mersione unda saluti
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod eis ad obgediendũ.
alia angelorũ agmina
subiecta sunt. Aluꝰ tam
diuinitatis gratia replen¬
tur. ut in eis dñs sedeat:¬
& per eos sua iudicia de¬
cernat: Alii tanto per¬
fectiore scientia pleni suñ :
quanto claritatem dr̃ bi¬
cinius contemplantur:
Alia uero tta dõ coniuncta
sunt angelorũ agmina:
uit inter hȩc & dm̃. nulli
alii sp̃c inter sint Quȩ
tantomagis ardent amore.
quanto subtesius. claxitatẽ
diuinitatif eius aspiciunt.
Talib ut diximus a primor¬
dio incipientis uitę beatoꝵ
spirituum distinctionibus.
superna cęlorũ regna adõ
conditore inperpetuum
mirabiliter collocata sub¬

Expanded text:
eo quod eis ad obediendum eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto subtilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituum distinctionibus, superna coelorum regna a Deo Conditore, in perpetuum mirabiliter collocata, sub
Abbreviated transcription (Latin):
quis consiliarius eius fuit:
aut quis prior dedit illi
O& retribuetur ei: Qm̃ ex
ipso & per ipsũ. & in ipso
sunt omnia. ipsi honor
& gloria in scła scłorum.
ui superna cȩlorũ re¬
gna. spiritib angelicis
ad Wlaudem. & gloriam
atq honorẽ sui nominis
ac maiestatis. inperpetuũ
miro ordine collocauti
de quib plura loqui pe¬
timescimus: quia soli dõ
scire est quiomodo uel que¬
sibilis absq contagione
seu diminutione. in sua
sola puritate consistae
natura Sed tam̃ nouem
ria complenda. testante
sacro eloquio cognouimus.:
quorũ principatus atq po¬
testas subtiliter ac mirabi¬
liter dĩ omnipotentis nutu
distingũ tur:. Alii ex alus
ad nos in mundum missi.
futura prȩdicando perue.¬
niunt: Alii adhȩc sunt
constituti: ut ꝑ eos signa
& miracula frequentius
fiant. Alii subiectis angeo¬
lorũ spiritib pręsunt ÷ eis¬
q ad implenda diuina my¬
nisteria disponendo prin¬
cipantur. Alii mira poten¬
tia cȩteris pręminent: ꝓ

Expanded text:
ius ejus fuit, aut quis prior dedit illi, et retribuetur ei? quomodo ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia? ipsi honor et gloria in saecula saeculorum, ui superna coelorum regna spiritibus angelicis ad laudem et gloriam, atque honorem sui nominis ac majestatis in perpetuum miro ordine collocavit. De quibus plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quesibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tamen novemsteria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina mysteria disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Quã bene uox dicitur:
qui uenientẽ de cȩlestibus
in carne hominis unigenitũ
dĩ. pleno lȩtus ore clama.¬
bat Rectę uox dicitur
Cuius intonante prȩconio.

Expanded text:
tis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio
Abbreviated transcription (Latin):
etiam sp̃m sc̃m. Creatorem
uera fides asserit non creatỹ.
Quomodo enĩ creator esse
neget᷑: a quo firmata cę̧loꝵ
uirtus ostenditur  Dicen¬
te dauid Uerbo dñi cęli
firmati sunt : & sp̃u oris eiꝰ
om̃is uirtus eorũ Et alio
loco Emitte sp̃m tuũ &
creabuntur: Ereator quip¬
pe est omniũ rerũ: qͥ factor
est omniũ :. De quo beatus
iob dicit Sp̃e diuinus qui
replet: naturaliter: ẽ uerus
sp̃c dñi repleuit orbs̃ terrã¬
rum Nam & beatus dauid:
ubiq. esse sp̃m dĩ testatur
dicens ipse de eo: Nuo ibo
A sp̃u tuo. & a facie tua quo
fugiam : Quomodo autem
negant arriani dm̃ esse
patris & filuͦ Apostolus enĩ
dicit Nescitis quia tẽplũ

Expanded text:
etiam Spiritum sanctum creatorem vera fides asserit, non creaturam. Quomodo enim creator esse negetur, a quo firmata coelorum virtus ostenditur, dicente David: Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Et alio loco: Emittes Spiritum tuum, et creabuntur . Creator quippe est omnium rerum, qui factor est hominum. De quo beatus Job dicit: Spiritus divinus qui replet, naturaliter est verus Spiritus Domini replevit orbem terrarum . Nam et beatus David ubique esse Spiritum Dei testatur, dicens de eo: Quo ibo a spiritu tuo, aut a facie tua quo fugiam ? Quomodo autem negant Ariani Deum esse Patris et Filii? Apostolus enim dicit: Nescitis quia te
Abbreviated transcription (Latin):
utrunq ueracit᷑ ipsa ueritas
dixit. Et pat̃. maior me est:
& ego & pater unũ sumus
Uere ergo dõ patre minor ẽ
xp̃c : quia naturalit̃ ex patrib
est sed̾m carnẽ Et uere dõ
patri ȩqualis est idẽ xp̃c : qͥa
naturalit̃ est suꝑ om̃a ds̃
benedictus in scła De ipso
enĩ uno xp̃o dĩ filio: beatus
apłs ait Quorũ patres. &

Expanded text:
utrumque veraciter ipsa veritas utrumque veraciter ipsa veritas dixit: et: Pater major me est ; et: Ego et Pater unum sumus . Vere ergo Deo Patre minor est Christus, quia naturaliter ex patribus est secundum carnem; et vere Deo Patri aequalis est idem Christus, quia naturaliter est super omnia Deus benedictus in saecula. De ipso enim uno Christo Dei Filio beatus Apostolus ait: Quorum patres, et
Abbreviated transcription (Latin):
Iñe quid.ẽ. homo quod mẽ¬
mor es euis. aut filius homi¬
nis qm uisitas cũ: Minora¬
sti eũ paulominꝰ ab angłis
Dĩ ergo filius. ante susceptio¬
nẽ carnis. Cũ in forma dĩ
esset non rapinã arbitratꝰ
est esse se ęqualẽ dõ: quia
in illa forma dĩ filius ęquã¬
lis. ẽ. patri Quod si minor
esset. in eãdem forma dĩ
auctoritas: Ideo ergo ȩqua¬
lem dõ ẽẽ Non illi rapina
fuerat sed natura: qui
informa ueri dĩ non nisi
uerus. eẽ potuit ds̃: & diui¬
nȩ formȩ unitas. ipsa est
diuinitatis huius naturã¬
lis ȩqualitas. Ubi ergo for¬
mȩ unitas innatura erat :¬
equalitas rapina non erat:
Naturalis aut̃ diuinitatis ȩquã¬
litas. quȩ informa dĩ erat:
Auferri dõ uero non poterat:
nde est qđ retinens ueritã¬
tem diuinitatis. & ueritãtẽ
accipiens carnis : unꝰ idẽq
dĩ atq. hominis filius. & pa¬
tre factus .ẽ. minor: & pa¬
tri ꝑmansit ę̧qualis Ideo

Expanded text:
Domine, quid est homo, quod meDomine, quid est homo, quod memor es ejus; aut filius hominis, quoniam visitas eum? Minorasti eum paulo minus ab angelis . Dei ergo Filius ante susceptionem carnis, cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo , quia in illa forma Dei, Filius aequalis est Patri; quod si minor esset, in eadem forma Dei statur auctoritas. Ideo ergo aequalem Deo esse, non illi rapina fuerat, sed natura; quia in forma veri Dei non nisi verus esse potuit Deus, et divinae formae unitas ipsa est deitatis unius naturalis aequalitas. Ubi ergo formae unitas in natura erat, aequalitas rapina non erat. Naturalis autem divinitatis aequalitas, quae in forma Dei erat, auferri Deo vero non poterat. 16. Inde est quod, retinens veritatem divinitatis, et veritatem accipiens carnis, unus idemque Dei et hominis filius, et Patre factus est minor, et Patri permansit aequalis. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ralis natiuitas matris In
illa quippe natura dĩ patris.
quȩ esse non cepit: de ȩt̃no
patre coȩternus est filius.
in enarrabilit̾ natus: In na¬
tura uirginis quȩ eẽ cepit
ex tẽpore: de temporali ma¬
tre tẽporalit̾ ẽ idẽ filius
misericordit᷑ generatus: In
ea itaq natura dĩ filius ȩquã¬
lis ẽ patri: in qua ante om̃a
coȩt̃nus ẽ. patri Et in ea
Natura est filius patre mi¬
nor:inqua est & matre
posterior In ea natura patri
ȩqualis est filius: in quã cre¬
ator. ẽ. angłorũ In ea natu¬
ra patre minor ẽ idẽ filius:
inqua redẽptor ẽ hominũ:
n ea natura patri ȩqualis ẽ
filius: in qua ab initio crea¬
turȩ ad orat᷑ & laudãt᷑ ab
auctoritas. huius minorati.¬
onis non destitit demonstra¬
re mysteriũ dicens. Eum
aut̃ qui modico quã angłi
minoratus est. uidemus
iħm ꝓpt̾ passionẽ mortis:
sit hȩc assignanda minorã¬
tio. euidenter ostensum est:
quando illud testimonium

Expanded text:
ralis nativitas 203 matris. In ralis nativitas 203 matris. In illa quippe natura Dei Patris, quae esse non coepit, de aeterno Patre coaeternus est Filius inenarrabiliter natus; in natura Virginis, quae esse coepit ex tempore, de temporali matre temporaliter est idem Filius misericorditer generatus. In ea itaque natura Dei Filius aequalis est Patri, in qua ante omnia coaeternus est Patri; et in ea natura est Filius Patre minor, in qua est et matre posterior. In ea natura Patri aequalis est Filius, in qua creator est angelorum; in ea natura Patre minor est idem Filius, in qua Redemptor est hominum. In ea natura Patri aequalis est Filius, in qua ab initio creaturae adoratur et laudatur ab auctoritas hujus minorationis non destitit demonstrare mysterium, dicens, Eum autem, qui modico quam angeli minoratus est, videmus Jesum propter passionem mortis sit haec assignanda minoratio, evidenter ostensum est, quando illud testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
erat uerbũ. & uerbũ erat
apud dm̃: & ds̃ erat uerbũ
Minor autẽ: quia uerbum
caro factũ.ẽ. & habitauit
in nobis Equalis : quia cũ
informa dĩ ess& non rapinã
arbitratus. ẽ. eẽ. se ęqualẽ
dõ: Minor autẽ. quia semet.¬
ipsum exinaniuit formam
serui accĩpiens Equalis est
patri filius: quia de dño
natus. ẽ dñs Minor ẽ. aut̃
patre filius: quia de arii¬
cilla factus. ẽ. seruus : Inde
est quod dicit: De uentre
matris meȩ ds̃ meus estu:
Et iterũ: O dñe ego seruus
filius ancillȩ tuȩ Aqualis
est patri filius: quia om̃ia
ꝑ ipsum facta sunt. & sine
ipso factũ est nichil Minor
est autẽ patre filius: quia
factus ẽ. ex muliere. factus
sublege Et ideo sicut uera¬
cit᷑ dĩ filius dõ patri coȩternꝰ
agnoscit᷑ : sic ueracit̾ matre
posterior inuenit᷑ Primã
quippe natiuitatem filii:
Nullatenus prȩcessit ȩt̃nitas
patris Cuius tamen scdam
natiuitatẽ: prȩcessit tempo¬

Expanded text:
erat apud Deum, et Deus erat Verbum ; minor autem, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Aequalis, quia cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo ; minor autem, quia semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Aequalis est Patri Filius, quia de Domino natus est Dominus; minor est autem Patre Filius, quia de ancilla factus est servus. Inde est quod dicit: De ventre matris meae, Deus meus es tu Et iterum: O Domine, ego servus filius ancillo tuae . Aequalis est Patri Filius, quia Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil ; minor est autem Patre Filius, quia factus est ex muliere, factus sub lege . Et ideo sicut veraciter Dei Filius Deo Patri coaeternus agnoscitur, sic veraciter matre posterior invenitur. 14. Primam quippe nativitatem Filii nullatenus praecessit aeternitas Patris, cujus tamen secundam nativitatem praecessit tempo
Abbreviated transcription (Latin):
& audiuit archana uerba
quȩ non licet homini lo¬
qui: Quid hoc apostolo
magnificentius : Cui IN
medio mortaliũ constituto.
& supra cęlos ire datũ:

Expanded text:
t audivit arcana 226 verba, quae non licet homini loqui . Quid hoc Apostolo magnificentius, cui in medio mortalium constituto, et supra coelos ire datu
Abbreviated transcription (Latin):
dimus paulum: qui tantũ
placere potuit ꝑsequutor:
Placuit enĩ: quia non ini¬
qui pectoris studio: sed
simplicis ignorantiȩ in¬
cauta deuotione certabat:
Deniq ut primũ sensib
eius sp̃c ueritatis infusus
est: ostendit continuo non
se xp̃i seuisse odio: sed
amore paternȩ legis in¬
nocenter errasse : De quo
quid ego potissimũ dicã.
cũ fidelissimus ipse sibi sit
testis: Qui cum nec suas
quod in se gestũ. ẽ. confitet᷑:
Ait enĩ uelut de altero quo¬
dam Scio hominem in xp̃o¬

Expanded text:
dimus Paulum, cui tantum placere potuit persecutor? Placuit enim, quia non iniqui pectoris studio, sed simplicis ignorantiae incauta devotione certabat. Denique, ut primum sensibus ejus Spiritus veritatis infusus est, ostendit continuo, non se Christi saevisse odio, sed amore paternae legis innocenter errasse. De quo quid ergo potissimum dicam? cum fidelissimus ipse sibi sit testis: qui cum nec suas quod in se gestum est confitetur. Ut enim velut de altero quodam: Scio hominem, in
Abbreviated transcription (Latin):
sara sterilis & desperata in
senectute. u̾nico pignore
fecunda prȩcecinit Eccłã
enĩ unicũ. idest dilectissimũ

Expanded text:
Sara sterilis et desperata in senectute unico pignore fecunda praececinit: Ecclesia enim unicum, id est, dilectissimu
Abbreviated transcription (Latin):
scabat. & sibi ad quireret: &
om̃ib reuelaret Cecatus
illuminatusq est. non alia
dispensatione: Nisi ut cl au

Expanded text:
scabat, et sibi acquireret, et omnibus revelaret. Caecatus illuminatusque est, non alia dispensatione, nisi ut clau
Abbreviated transcription (Latin):
am ei dñs dixit Nisi quis
natus fuerit denuo: non
uidebit regnũ dĩ Dicit
ad eũ Nichodemus: Quo¬
modo potest homo nasei
cũ sit senex Sp̃c ei lo¬
quitur & ille carnẽ sa¬
pit Carnẽ suã sapit. qa
carnem xp̃i nondum sa¬
pit. Cũ enim dixisset
cauerit carnem meã. &
biberit sanginẽ meũ. non
habebit in se uitã Scan

Expanded text:
Jam ei Dominus dixit, Nisi quis Jam ei Dominus dixit, Nisi quis natus fuerit denuo, non videbit regnum Dei. Dicit ad eum Nicodemus: Quomodo potest homo nasci cum sit senex? Spiritus ei loquitur, et ille carnem sapit. Carnem suam sapit, quia carnem Christi nondum sapit. Cum enim dixisset caverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habe
Abbreviated transcription (Latin):
per baptismũ iħc.
cuius figuram tunc ge¬
rebat moyses qui ꝑ mare
traiciebat: Quo traicit
Ad manna: Quod est
manna  Ego sũ inquit
panis uius. qui de cȩlo
descendi Manna acci¬
piunt fideles. iam traiec:¬
cti ꝑ mare rubrum:
Iam mare: Quare & ru¬
brum: Significabat ma¬
re illud rubrum: baptis¬
mũ xp̃i. Unde rubet
sanguine consecratus
Quo ergo ꝑducit creden¬
tes & baptizatos.
Ad manna : Ecce dico
manna Notum ẽ quid
acceperint iudȩi popłs
ille isrł. Notũ est quid
illis pluiss& ds̃ de cęlo. &
nesciunt cathecumini.
quid accipiant xp̃iani:
Frubescant ergo quia ne¬
sciunt. transeant ꝑ mare
rubrũ. Manducent man¬
na. ut quomodo credider̃
in nomine iħu: sic se ipsis
eredat iħc Ideo intendite
fr̃s mei: quid respondeat
iste qui nocte uenit ad
rat. tamen quia nocte
uenit: adhuc de tenebris
carnis suȩ loquitur Non
intelligit. quod audit a
clño. Non intelligit. quod
audit aluce: quȩ illumi¬
nat omnẽ hominẽ ueni¬
entẽ in hunc mundum:

Expanded text:
per Baptismum Jesus, cujus figuram tunc gerebat Moyses, qui per mare trajiciebat? quo trajicit? Ad manna. Quod est manna? Ego sum, inquit, panis vivus, qui de coelo descendi . Manna accipiunt fideles, jam trajecti per mare rubrum. jam mare, quare et rubrum? Significabat mare illud rubrum baptismum Christi. Unde rubet sanguine consecratus? Quo ergo perducit credentes et baptizatos? Ad manna. Ecce dico manna: notum est quid acceperint Judaei, populus iste Israel, notum est quid illis pluisset Deus de coelo; et nesciunt catechumeni quid accipiant Christiani. Erubescant ergo, quia nesciunt; transeant per mare rubrum, manducent manna: ut quomodo crediderunt in nomine Jesu, sic se ipsis credat Jesus. 5. Ideo intendite, fratres mei, quid respondeat iste qui nocte venit ad rit, tamen quia nocte venit, adhuc de tenebris carnis suae loquitur. Non intelligit quod audit a Domino, non intelligit quod audit a luce, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum .
Abbreviated transcription (Latin):
incerta relatione
didicimus: cum
uenerabilis syxtus
apłicȩ sedis sacer¬
dotio fungeretur.
A scĩssimo laurentu archi¬
dlaconi mynisterio ro¬
mana florẽret ȩcclesia:
inudia ardente diaboli.
aduersus nomen & fidẽ
xp̃i. flammna durissimȩ
psequutionis in canduit :¬
gregẽ. feralis bestiȩ rabies
insatiata laniaret: Nocendi
artifex inimicus. peruigilis
prius molitur custodiam
pastoris eripere Et ideo
syxtum ante omnes sum¬
mum dñi sacerdotẽ furor
gentilis aggreditur: ut ęc¬
clesi astica membra. tam
ualido truncata capite.
uelut munimine presidu
cȩlestis amoto. cruentus
ꝑsequutor inuaderet:
Sed magnus ille syxtus.
ouibus ad fuerat pastor
in terris : aderat p̾atronus
ecȩlo: Deniq scm̃ laurentiũ
quasi iam pontificis sui
solatio destitutũ: ad sub¬
eunda supplicia. manus
pagana ꝑquirit: Quem
mirabilis syxtus. aduersus
omnia seuientis mundi
mala : uaticinio ꝓphetici
sermonis armauit: Nam
cũ idem laurentius passio¬
nem paternã. ut piissimus

Expanded text:
incerta relatione didicimus, cum venerabilis Xistus apostolicae sedis sacerdotio fungeretur, et 2ut sanctissimo Laurentii archidiaconi ministerio Romana floreret Ecclesia, invidia ardente diaboli, adversus nomen et fidem Christi flamma durissimae persecutionis incanduit; agregem feralis bestiae rabies insatiata laniaret, nocendi artifex inimicus pervigilis prius molitur custodiam pastoris eripere. Et ideo Xistum ante omnes summum Domini sacerdotem furor gentilis aggreditur, ut ecclesiastica membra, tam valido truncata capite, velut munimine praesidii coelestis amoto, cruentus persecutor invaderet. Sed magnus ille Xistus, ovibus adfuerat pastor in terris, aderat patronus e coelo. Denique S. Laurentium, quasi jam pontificis sui solatio destitutum, ad subeunda supplicia manus pagana perquirit: quem mirabilis Xistus adversus omnia saevientis mundi mala vaticinio prophetici sermonis armavit. Nam cum idem Laurentius passionem paternam, ut piissimus