comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
syon & ciuitatẽ dĩ uiuentis ierusalem celestem.
& multitudines angłoꝵ collaudantiũ eccłam pri¬
mitiuoꝵ asscriptã in celis. Igit᷑ moyses ꝑ quatuor
castra ppłm clĩ diuisũ deseribit in t̃ris. & apłs¬
ꝑ quatuor ordines scõs describit ĩ celis. ad quoꝵ
singłos unũquẽq nrm dicit accedere. Non enun
om̃s ad om̃s accedunt. s alii quidẽ accedunt ad
montẽ sẏon. Hoꝵ aucẽ paulo meliores accedunt
ad ciuitatem dĩ uiuentis hierusalem celestem. Qui aũ
& his eminentiores st̃: accedt̃ ad multitudinem
angłoꝵ collaudantiũ. Qͥ aut̃ suꝑ istos om̃s sunt:¬

Expanded text:
Sion, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, Sion, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, et multitudinis angelorum collaudantium, et ecclesiam primitivorum ascriptam in coelis . Igitur Moyses per quatuor castra populum Dei divisum divisit in terris; et Apostolus quatuor ordines sanctorum describit in coelis: ad quorum singulos unum quemque nostrum dicit accedere. Non enim omnes ad omnes accedunt, sed alii accedunt quidem ad montem Sion. Horum autem paulo meliores, accedunt ad civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem. Qui autem ex his eminentiores sunt, accedunt ad multitudinem angelorum collaudantium. Qui autem super omnes
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nunc o auditor si potes. & a t̾renis sensib intuitu
mentis & ꝑspicatia cordis eleuare. obliuiscere pau¬
lisꝑ t̾rena. supͣ nubes et supͣ ipsũ cȩlũ gressu m̃tis
incede. Ibi require tab̃na eulũ dĩ. ubi p̃cursor
ꝓ nob̾ introiuit ihc: & assistit nunc uultui dĩ
int̾pellans ꝓ nob̃. Ibi inquã require quat᷑nos
istos ordines. stationesq castroꝵ. ibi israhelitica
agmina. & excubias cerne scoꝵ. & ibi illa
quȩ nc̃ querimꝰ pͥmitiuoꝵ sacram̃ta rimare. S
ego ñ audeo illuc soluis ascendere. nec audeo me
in honestum secretos mysterioꝵ recessus sine aucto¬
ritate magni alicuiꝰ doctoris unmergere. Non
possum illuc ascendere. nͥ p̃cedat me paulus. & ipse
mͥ uiam noui huiꝰ & ardui itineris ostendat. Ipse gͦ
apłoꝵ maximus qͥ scude multas eẽ ñ solũ ui terris
s & in celis eccłas. ex quib & septem quasdam
ad hebreos scribens. Non enim accessistis ad arden¬
tem et tractabilem ignẽ. s accessistis ad montẽ

Expanded text:
ergo nunc, o auditor, si potes, et a terrenis sensibus intuitum mentis et perspicia cordis eleva; obliviscere paulisper terrena; supra nubes et super ipsum coelum mentis gressu incede; ibi require tabernaculum Dei, ibi praecursor pro nobis introivit Jesus, et assistit nunc vultui Dei interpellans pro nobis., Ibi inquam, require quaternos istos ordines stationesque castrorum; ibi Israelitica agmina et excubias cerne sanctorum; et ibi illa quae nunc quaerimus, primitivorum sacramenta rimare. Sed ego non audeo illuc solus ascendere; non audeo me in hos tam secretos mysteriorum recessus sine auctoritate magni alicujus doctoris immergere. Non possum illuc ascendere, nisi praecedat me Paulus, et ipse mihi viam novi hujus et ardui itineris ostendat. Ipse ergo apostolorum maximus qui sciret multas esse non solum in terris, sed in coelis Ecclesias, ex quibus et septem qebraeos dicit scribens: Non enim accessistis ad ardentem et tractabilem ignem; sed accessistis ad montem
Abbreviated transcription (Latin):
Sigͦ intellexisti qͥ sit ordo pͥmitiuoꝵ. & qͦd sit
nominis istiꝰ sacramentũ. p̃para ce in itinere
qͣnto uales si forte actib. uita. morib. fide.
institutisq ꝓficias. ut possis accedere ad ȩccłãm
pͥmitiuoꝵ que asseripta est ĩ celis. Qo si ñ cantũ
uales. s espaulo inferior: accede ad multitudi¬
nẽ angloꝵ collaudantiũ. Qͦd si nec ad istũ ordinẽ¬
potes accedere. ad ciuutatẽ salcẽ dĩ uiuentis
hierusalẽ celestẽ. ꝓꝑare contende. Si uͦ nec ad
hoc aptus es : saltim ad montẽ syon contende.
ut in monde salueris. Tantũ est ne in t̾ra resideas.
ne i in uallib remaneas. ne in demersis & humili

Expanded text:
is intellexisti qui sit ordo primitivorum, et quod sit nominis istius sacramentum, praepara te et enitere quantum vales, si forte actibus, vita, moribus, fide, institutisque proficias, ut possis accedere ad ecclesiam primitivorum quae ascripta est in coelis. Quod si tantum non vales, sed es paulo inferior, accede ad multitudinem angelorum collaudantium. Quod si nec ad istum potes accedere, ad civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem propera contendere. Si vero nec ad hoc aptus es, solum ad montem contende Sion, ut in monte salveris. Tantum est ne in terra resideas, nec in vallibus maneas, ne in demersis et humili
Abbreviated transcription (Latin):
alienati sunt peccatores auulua. errauerunt a
uentre. locuti st̃ falsa. Ed utiq sedm̃ licterã¬
stare nullomͦ pocest. Qmͦ enĩ quiserrare auia dĩ
potuit. statĩ ut de uentre macͥs exut : Aut
falsa. necessariũ erit & uentrẽ & uuluam ta¬
lem requiri cui c̃uenire possit dictũ hoc qͦd
alienati st̃ peccatores a uulua. & errauerunt

Expanded text:
ulva, erraverunt a ventre, locuti sunt falsa . Quod utique secundum litteram nullo modo potest. Quando enim quis errare potuit a via Dei, statim ut de ventre matris exivit? Aut falsa, necessarium erit, et ventrem et vulvam talem requiri, cui convenire possit dictum hoc, quod alienati sunt peccatores a vulva, erraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
one. siue ueniente ira peccati. ñ ĩelineris ad dex¬
terã neq ad sinistrã. nec p̃uariceris legem dĩ.
s stes medius fixus & stabilis. & ñ inclineris¬
neq curues genua tua peccato. nec pecudis
caput idẽ stultitiȩ sequaris imagnnem. Assume¬
ris de medio filioꝵ isrł. & ĩ pͥmitiuoꝵ numero

Expanded text:
one et ira peccati, nec inclineris ad dexteram vel ad sinistram, non praevariceris legem Dei, sed stes medius fixus et stabilis, nec curves genua tua peccato, nec pecudis caput, scilicet, stultitiae sequaris imaginem: assumeris de medio filiorum Israel, et in primitivorum numero
Abbreviated transcription (Latin):
ut ne lapis quidẽ ex ea residiuis sit: iuxta
id qͦd scriptũ est. Similit̃ ut lutum platea¬
rũ delebo eos. Oportet quippe penitꝰ inte¬
rire malitiã. Subũsũ ẽ aliquid. lapides
potest. assumi ualeant. Eradicatũ ẽ quip¬
piam. inuenit adũsariꝰ etiã int̾ ea quȩ era¬
dicata st̃ aliquã sementẽ. quã iterũ seminet.

Expanded text:
ut ne lapis quidem ex ea residuus sit, juxta ut ne lapis quidem ex ea residuus sit, juxta quod scriptum est: Similiter ut lutum platearum delebo eos . Oportet quippe penitus interire malitiam. Subversum est aliquid, lapides potest, assumi valeant. Eradicatum est quippiam, invenit adversarius etiam inter ea, quae eradicata sunt, ali
Abbreviated transcription (Latin):
tere nationes. eradicare et subuertere
Est quȩdã edificatio ⁊ abuli. et ẽ quȩdã
ȩdificatio dĩ. Quod suꝑ arenam extruitur
hoc zabuli est. suꝑ nulla enĩ stabilia robustaq
solidat᷑. Quod aut̃ suꝑ petrã edificat᷑. hoc
dĩ est. Unde & his qui eiꝰ st̃ dr̃. dĩ agricultura
estis. dĩ ȩdificatio estis. Suꝑ gentes & suꝑ
regna eradicare & subũtere. & disꝑdere. Si
eradicat᷑ aliquid & eradicatio ipsa ñ disperit.
adhuc ꝑmanet qͦd euulsum est. Si subruit᷑
domꝰ & lapides in ruina st̃ integri: dissipata
ẽ domꝰ. ñ tam̃ ꝑdita. Opus ẽ gͥ beniguitate
dĩ. ut eradicatio ipsa & subũsio tota dispe¬
reat. Diligentiꝰ lege. quomͦ eradicata ꝑdan¬
tur. Paleas autẽ cõburoꝵ igni in extin guibi¬
li. & ligate manipulos zizanioꝵ: et tradite
eos igni. Sic ea quȩ sunt epadicata dispe¬
ea quȩ ꝓpt̾ leprã destrui iubet᷑. cũ fuerit
pulius effecta extra ciuitatẽ ꝓicitur.

Expanded text:
tere nationes, eradicare et subvertere. tere nationes, eradicare et subvertere. Est quaedam aedificatio Zabuli, et est quaedam aedificatio Dei: quod super arenam exstruitur, hoc Zabuli est, super nullo enim stabili, robustoque solidatur. Quod autem super petram aedificatur, hoc Dei est. Unde et his, Dei aedificatio estis . Super gentes et regna eradicare, et subvertere, et disperdere. Si eradicatur aliquid, et eradicatio ipsa non disperiit: adhuc permanet quod evulsum est. Si subruitur domus, et lapides in ruina sunt integri: dissipata est domus, non tamen perdita. Opus est igitur benignitate Dei, ut eradicatio ipsa et subversio tota dispereat. Diligentius lege quomodo eradicata perdantur: Paleas autem comburet igni inexstinguibili. Et: Ligate manipulos zizaniorum, et tradite eos igni . Sic ea quae sunt eradicata dispeea quae propter lepram destrui jubetur , cum fuerit pulvis effecta, extra civitatem projicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
eradicabitur. Sunt quedã intrinsecus in
stis pater. Om̃s quippe cogitationes pessimȩ.
homicidia. adulteria. fornicationes. furta.
falsa testimonia. blasphemiȩ. plautationes
st̃ quas ñ plantauit cȩlestis pater. Si aut̃
uis scire cuiꝰ sit plantatio istiꝰ modi cogitatꝰ.
audi. qr inimicus homo hoc fecit. qͥ super¬
seminauit ⁊ izania in medio tritiei. lnstat
ecce deus. instat & zabulus. habentes semi¬
na sua. Si dederimꝰ locũ ⁊ abulo. inunicus
homo suꝑserit plantationẽ quã ñ plantauit
cȩlestis patͣ utiq eradicandam. Sin autẽ
repulso ⁊abulo locum dederimꝰ dõ. gaudenᷤ
deus suꝑ pͥncipale cordis nr̃i spargit sem̃
suũ. Nec aliquis existunet triste quidem
hieremiã recepisse. qr constitutꝰ sit ad era¬
dicationẽ regnoꝵ et gentiũ. Bonitatis
dĩ istud indiciũ ẽ : eradicare uicia per
sermones. inunica cȩlestib regnis regna
destruere. & bellantes cũ sua gente euer¬

Expanded text:
eradicabitur . Sunt quaedam intrinsecus in eradicabitur . Sunt quaedam intrinsecus in stis Pater. Omnes quippe cogitationes pessimae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae, plasunt quas non plantavit coelestis Pater. Si autem vis scire cujus sit plantatio istiusmodi cogitatus, audi quia « inimicus homo hoc fecit, qui superseminavit zizaniam in medio tritici. » Instat ecce Deus, instat diabolus, habentes semina. Si dederimus locum diabolo, inimicus homo superserit plantationem, quoniam non plantavit coelestis Pater, utique eradicandam. Sin autem, repulso diabolo, locum dederimus Deo, gaudens Deus super principale cordis nostri spargit semen suum. Nec aliquis existimet triste quiddam 756 Jeremiam recepisse, quia constitutus sit ad eradicationem regnorum et gentium. Bonitatis Dei istud est indicium, eradicare vitia per sermones, inimica coelestis regni regna destruere, et bellantes cum sua gente ever
Abbreviated transcription (Latin):
& dixit dñs ad me. Ecce dedi sermones meos
in os tuũ. ecce constitui te hodie suꝑ gentes
& regna. eradicare. Quis sic beatus ẽ ut
regna multa quȩ xpo diabolus ostendit. re¬
gna demonũ. regna peccati eradico& his qui
ei dati st̃ a dõ sermonib: Scriptũ est enim.
Ecce dedi sermones meos in os tuũ. ecce con¬
stitui te hodie suꝑ gentes et regna eradicare.
Quomꝰ aut̃ regna st plurua. plures similit̃
et regnantes. Nec potest aliquod regnũ dici.
nͥ quod sub se continet nationes. Uerbicausa di¬
ctum sit. regnat fornicatio in homine peccato¬
re. necesse est ut regnũ fornicationis habeat
gentes suas. Ipsũ illud generale delictũ auari¬
tiȩ & fraudis quo uix aliquis imiiunis est.
habet regnũ suũ. & sub regno uno multas
possidet gentes. ꝑ plurimas scilicet species
auaritie. Et ob id opus ẽ sermonib dei.
ut istiꝰ modi regna cum suis gentib euellant᷑
Saluator u eugłio ostendit dicens. Omnis
plantatio quã ñ plantauit pat̾ m̃s celestis

Expanded text:
dixit Dominus ad me: Ecce dedi sermones meos in os tuum, ecce constitui te hodie super gentes, et regna eradicare . Qui sic beatus est, ut regna multa quae Christo diabolus ostendit, regna daemonum, regna peccati eradicet, opus habet iis qui ei dati sunt a Deo sermonibus. Scriptum est enim: Ecce dedi sermones meos in os tuum. Ecce constitui te hodie super gentes, et regna eradicare . Quomodo autem regna sunt plurima, plures similiter et gentes. Nec potest aliquod regnum dici, nisi quod sub se continet nationes. Verbi gratia dictum sit: regnat fornicatio in homine peccatore, necesse est ut regnum fornicationis habeat gentes suas. Ipsum illud generale delictum avaritiae et fraudis, quo vix aliquis immunis est, habet regnum suum, et sub regno uno multas possidet gentes, per plurimas scilicet species avaritiae, et ob id opus est sermonibus Dei, ut istiusmodi regna cum suis gentibus evellantur. Salvator in Evangelio ostendit dicens: Omnis plantatio quam non plantavit Pater meus coelestis,
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos deferrent crebro ista dicentes. Uides
humanus. qͦmͦ diẽ ego occidã et ego uiui¬
ficabo: Hon animadũtentes in script᷑is
annuntiationẽ suscitationis mortuoꝵ.
ñ considerantes resurrectionẽ iã cȩpisse
s necessarus ds̃ incipit. ueluti ego occi¬
dã. & ego uiuificabo: ego ꝑcutiã et
ego sanabo. Quẽ enĩ diligit ds̃ corripit.
flagellat aut̃ omnẽ filiũ quẽ recipit.

Expanded text:
ad nos deferrent, crebro ista dicentes: Videsnad nos deferrent, crebro ista dicentes: Videsnhumanus? quomodo dicit: Ego occidam, et ego vivificabo? non advertentes in Scripturis annuntiationem suscitationis mortuorum, non considerantes resurrectionem jam coepisse sed necessariis inchoat Deus, veluti: Ego occidam, et ego vivificabo: ego percutiam, et ego sanabo. 758 Quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd iubet dñs. colligate dicens ⁊iz ania et
cõburite ea igni. scilicet ut eradicatio qͦq¬
⁊ abuli & ipsa subũsio consumat᷑. Uerum
ñ tantũ in hoc stat sermo diuinꝰ. ut era¬
dicet et destruat et disꝑdat. Esto enim.
eradicata sint omĩa in mͥe mala. destructa
sint pessima. Qͥd mͥ ꝓdest si ñ ꝑ eis quae
eradicata et suffossa st̃ meliora in me plan¬
tent᷑ atq edificentur. Propt̃ea dĩ ũba
pͥmũ faciunt qͦd necesse est: eradicant.
destruunt. ꝑdunt. & post hec ȩdificant
turis scĩs pͥmo ea quȩ uident᷑ tristia nomi¬
nari. deinde ea que hilariora sunt scđa
dici. ut ibi. Ego occidam. et ego uiuificabo.
Non dixit ego uiuificabo. & postea occidã.
lmpossibile ẽ enĩ qͦd semel uiuificauit ds̃.
aut ab eo ipso. aut ab alio occidi. s ego
int̾ficiau. & ego uiuificabo. Quẽ inter¬
ficiam: Paulũ ꝓditorem. paulũ ꝑsecutorẽ.¬
& uiuificabo ut fiat paulus apłs iħu xꝑi
Hec si intelligerent miserrimi heretici. nuꝗͣ

Expanded text:
quod jubet Dominus: Colligite, dicens, et comburite ea igni, scilicet ut eradicatio quoque Zabuli, et ipsa subversio consumatur. 757 Verum non tantum in hoc stat sermo divinus, ut eradicet, et destruat, et disperdat: esto enim, eradicata sint omnia in me mala, destructa et dispersa sint pessima, quid mihi prodest, si non pro eis quae eradicata et suffossa sunt, meliora in me plantentur atque aedificentur? Propterea Dei verba primum faciunt, quod necesse est, eradicant, destruunt, perdunt, et post haec aedificant, turis sacris, primum ea quae videntur tristia nominari, deinde ea quae hilariora sunt, secundo dici: « Ego occidam, et ego vivificabo . » Non dixit prius, Ego vivificabo, et postea, occidam. Impossibile enim quod semel vivificabit Deus, aut ab eo ipso, aut ab alio occidi, sed: « Ego interficiam et ego vivificabo. » Quem interficiam? Paulum et vivificabo, ut fiat Paulus apostolus Christi Jesu. Haec si intelligerent miserrimi haeretici, numquam
Abbreviated transcription (Latin):
gere. Si peccauerimꝰ. & nos captiui futuri
sumꝰ. Et enĩ tradi peccatorem sathane.
nichil distat ab eo qͦd uidei sunt traditi na¬
rio ꝓpt̃ frequentes impietates. Sic nos ꝓpter
peccata quȩ fecunꝰ trademur sp̃uali nabugodo¬
qͣntũ malũ ẽ peccare: ut tradantur sacane cap¬
tiuanti animas eoꝵ qui relinquunt᷑ a dnõ. ñ
nͥ ut mandet nubib ne pluant suꝑ eam ym
brẽ : Quaꝓpt̃ in ꝓximo ẽ ꝓpt̃ delicta quoꝵ
nob̾ conscu sumꝰ & nr̃a captiuitas: futurũ ẽ
ut tradamur si ñ egerimꝰ penitentiã nabugo¬
donosor atq babyloniis qui nos sensibilicer
exerucient. Istis iã adiacentes sermones ꝓphe¬
tarũ. sermones legis. sermones apłoꝵ. sermo
audierimꝰ. credimus ei qͥ dixit. & ego peni¬
tentiã agã de om̃ib malis quȩ locutus sũ
facere eis. & hec quidẽ in ꝑemio. Post¬

Expanded text:
gere: si peccaverimus, et nos captivi futuri gere: si peccaverimus, et nos captivi futuri sumus. Etenim tradi peccatorem Satanae , nihil distat ab eo quod Judaei sunt traditi Nario propter frequentes impietates, sic nos propter peccata quae fecquantum malum est peccare, ut tradat Satanae, captivanti animas eorum qui derelinquuntur a Deo, non nisi ut mandet nubibus ne pluant super eam imbrem? Quapropter in proximo est, propter delicta quorum nobis conscii sumus, et nostra captivitas; futurum est quod tradamur, si non egerimus poenitentiam, Nabuchodonosor atque Babyloniis, qui nos sensibiliter excrucient. Istis jam adjacentibus, sermones prophetarum, sermones legis, sermones apostolorum, sermonaudierimus, credimus ei, qui dixit: « Et ego poenitentiam agam de omnibus malis quae locutus sum facere eis. » Et haec quidem in
Abbreviated transcription (Latin):
hec docemur. si lectioni sumꝰ intenti.
captiuitati relinqueret᷑. Uerũtam̃ eũ honui¬
nũ sit amator. nec quẽꝗͣ uelit ꝑire: ante ꝗͣ
depopulationis tẽpꝰ instar&. misit et hc̃¬
rege post pͥmũ. misit qͦq sub t̃cio. Quid
plura. Iam captiuitas imminebat. & ad¬
huc ad salutem hortabat᷑ ds̃. tͥbuens ut¬
ita dicam & ante unã diem locũ penitentiae.
Unde scriptũ est usq ad captiuitatẽ hierłem.
& usq ad qͥntũ m̃sem ꝓphetasse hieremiã.
Iã hostiũ uincla restrinxerant in anꝰ eoꝵ. &¬
nichilominꝰ hec quodãmͦ dicebat ds̃. Ecce
captiui facti estis. agite licoꝵ sero pęuitentiã.
Rogate me: ⁊ parcã uob̃. Possũ eruere uos de
captiuitate qui tradidi. Habemꝰ itaq quiddã
necessariũ ex suꝑscriptione ista qͤ continet
tẽpora ꝓphetiae. qr uxta suã clem̃tiam
exhortetur semꝑ ds homines ad salutem.
ut cessante delicto etiã captiuitas conqui¬
escat Hȩc aut̃ etiã de nob̾ possumꝰ intelli¬

Expanded text:
er haec, si lectioni simus intenti? captivitati relinqueretur. Verumtamen cum hominum sit amator, nec quemquam velit perire, antequam depopulationis tempus instaret, misit et hrege post primum: misit quoque sub tertio. Quid plura? Jam captivitas imminebat et adhuc ad salutem hortabatur Deus, tita dicam et ante unam diem locum poenitentiae: unde scriptum est, usque ad captivitatem Jerusalem, et usque ad quintum mensem prophetasse Jeremiam. Jam hostium vincula restrinxerant manus, et nihilominus haec quodammodo dicebat Deus: Ecce captivi facti estis: agite, licet sero, poenitentiam: rogate me, et parcam vobis: possum eruere de captivitate, qui tradidi. Habemus itaque quaedam necessaria ex superscriptione ista, quae continet tempora prophetiae, quia juxta suam clementiam exhortatur Deus semper homines ad salutem, ut, cessante delicto, etiam captivitas conquiescat. Haec autem et de nobis possumus intelli
Abbreviated transcription (Latin):
frequent̃ inueniri paruulũ scdm eũ hominẽ
qͥ extrinsecus ẽ. & eẽ interius ꝑfectũ uirũ.
Talis erat hieremias. habens iã concessam sibi¬
a dõ gram̃ in aetate corporis adhue puerili
Propt̃ qͦd ait dñs. noli dicere. qr iuuenis sũ
Signũq huiꝰ rei qr ñ sit uiuenis s uir con¬
sumimnatꝰ ostendit᷑. qm̃ ad om̃s quoscumq

Expanded text:
frequenter inveniri parvulum secundum eum hominem frequenter inveniri parvulum secundum eum hominem qui extrinsecus est, et esse interius perfectum virum. Talis erat Jeremias habens jam sibi concessam a Deo gratiam in aetate corporis adhuc puerili, propter quod ait ei Dominus: Noli dicere, quia juvenis sum. Signumque hujus rei, quia non sit juvenis, sed vir consummat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpham in gentib posui ce. si tam̃ uolueris hec
de hieremia sentire dicta. Si aut̃ intelligentiã
ad dnm transferas. iste uere ad uniũsas gentes
p̃dicauit. Est quippe ꝓpħa sic̃ alia similia.
sic et ꝓpha ut ẽ pͥnceps sacerdotum. ut est
saluator. ut est medicus. similit̃ et ꝓpħa est.
Moyses annuntians de eo. ñ solum ꝓphetã. sed
ammirabilẽ int̾ cunctos nominauit ꝓpham
erit ꝓpħam illũ. interibit de ppło suo. Iste
est ꝓphetes constitutꝰ in gentib. & accepit
gratiam a dõ effusam in labus suis. ut ñ
solũ cũ p̃sens aderat corpore. s etiã nunc
cũ adest uirtute et spũ ꝓphetet ad om̃s
gentes. et ꝑ ꝓphetiam suã ex toto orbe at¬
trahat homines ad salutẽ Et dixi. Qui
es duãtor domine: Cece nescio loqui. quia
iuiuenis ego sum. & dix̃ dñs ad me. Noli dice
mittã ce ibis. Sepe diximꝰ solere ẽẽ aliquem
puerũ iuxta eũ qui intꝰ est hominẽ. licet iã¬
in senili corporis sit aetate. & e contrario

Expanded text:
n gentibus posui te, si tamen volueris haec de Jeremia dicta sentire. Si autem intelligentiam ad Deum transferas, iste vere in universas gentes praedicavit. Est quippe sicut alia multa, sic et propheta. Ut est princeps sacerdotum, ut est Salvator, ut est 753 medicus; similiter et propheta est. Moyses annuntians de eo, non solum prophetam, sed admirabilem inter cunctos nominavit prophetam,erit prophetam illum, interibit de populo suo . Iste est prophetes constitutus in gentibus, et accepit gratiam a Deo effusam in labiis suis, ut non solum cum praesens aderat corpore, sed etiam nunc cum adest virtute, et spiritu, prophetet ad omnes gentes, et prophetia sua ex toto orbe attrahat homines ad salutem. Et dixit: Quis est dominator, Domine? Ecce nescio loqui, quia juvenis ego sum. Et dixit mittam, ibis . Saepe diximus solere esse aliquem puerum, juxta eum qui intus est hominem, licet etiam senili corporis sit aetate: et econtrario
Abbreviated transcription (Latin):
& isaidẽ. lsaias ait unmun da labia habens
in medio ppłi unmunda labia habentis ego¬
habito. & regem dnm̃ sabaoth uidi oeulis
meis. Et quĩ confessus ẽ ñ habere se facta
immunda. s ũba tantum. usq ad hune enĩ
finẽ peccata cõmiserat. ñ extendit dñs
manum suã. neq unũ ex seraphim manu
sua labia eiꝰ cetigit. s forcipe solũ cangenᷤ
ait. Ecce abstuli iniquicates tuas. Hiere¬
miae aut̃ qui iã scĩficatus fuerat in uulua non
forceps mittit᷑. neq de altari carbo succensus.
nichil quippe habebat igne dignũ. sed ipsa

Expanded text:
 sim homo et inmunda labia habens in medio populi inmundalabia habentis habitem, regem dominum sabaoth uidi ocumeis . Et quoniam confessus est non habere facta immunda, sed verba tantum usque ad hunc enim finem peccata commiserat, non extendit Dominus manum suam, neque unum ex Seraphim manu sua labia ejus tetigit, sed forcipe solum tangens ait: Ecce abstuli iniquitates tuas. Jeremiae autem, quia sanctificatus fuerat in vulva, non forceps mittitur, neque de altari carbo succensus; nihil quippe habebat igne dignum, sed ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
a nob̃. Non potest in loco ȩdificationis male e¬
dificare ds̃. Quae enĩ participatio iustitiae
& iniquitati. & que cõmunicatio luci ad tene¬
bras.: Oportet malitiã ex uis sedib eradica
atq plantent: Possumꝰ siquidẽ & alit̃ intelligere
quȩ scripta st̃ : ecce dedi sermones ueos in os tuũ.
Et quid faciant sermones dicit. eradicare &
suffodere & disꝑdere. Sermones eradicant na-
tiones. regna suffodiunt. s ñ regna ista carna
lis selĩ. Digne destruentib. digne eradican¬
tib ubis. ea quȩ eradicata & subũsa st̃ sensi.
Putas in his quȩ mͦ dicimus ñ ẽ uirtus quã dñs¬
distribuit. scdm qͦd seriptũ ẽ. dñs dabit
uͣbũ euangłizantib uirtute multa. uirtꝰ
eradicans atq suffodiens: Si qua infidelitaᷤ.
ñ ẽ suffossa. sicubi idolũ ii corde constructum ẽ.
illo deposito ȩdificetur tẽplũ dĩ. ut inueniat᷑
gła eius i eo. & fiat ñ infertilis. siue lucus
exurgens: s plantatio paradysi ubi templũ dĩ

Expanded text:
onis malae aedificare Deus: Quae enim participatio justitiae et iniquitatis? aut quae communicatio luci ad tenebras ? Oportet malitiam ex imis sedibus eradicaratque plantent. Possumus siquidem et aliter intelligere quae scripta sunt: Ecce dedi sermones meos in os tuum. Et quid faciant sermones dicit: Eradicare, et suffodere, et disperdere. Sermones eradicant nationes, sermones regna suffodiunt; sed non regna ista carnis et saeculi, digna destruentibus, digna eradicantibus verbis. Ea quae eradicata et subversa sunt senti, putas, in his quae dicimus modo non est virtus quam Dominus tribuit, secundum quod scriptum est: Dominus dabit verba evangelizanti virtute multa ? virtus eradicans atque suffodiens, si qua infidelitas, non est suffossa. Sicuti idolum in corde constructum est, illo deposito, aedificetur templum Dei, et inveniatur gloria ejus in eo, et fiat non infertilis, sive locus exsurgens, sed plantatio paradisi, ubi templum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. qr tecũ sum ut eruã de dicit dñs:
Quecũq hieremias passus est. scripta sunt.
In sacũ missus ẽ lutd. mansit ibi comedens
panem diei. & aquã tantũ bibens. aliaq
multa quȩ ꝑtulit in libro eiꝰ continent᷑. Quẽ
autẽ ꝓpħarum ñ ꝑsecuti st̃ patres ur̃i dicit
dñs ad uideos: Et necesse ẽ eos qͥ uiuere re¬
ligiose in xp̃o cupiunt onuĩ genere a contraruᷤ
uirtutib ꝑ ea quȩ reꝑiunt uasa ꝑsecutionẽ
pati: Qua de causa nichil nouũ aut ꝑegrinũ
uideat᷑. his qui cribulationib affligunt᷑.
Omiã quȩ eis p̃cepta st̃ faciant. tantũ orent
ut ꝑsecutionis causa xp̃c sit eis. ne ꝓpter
inuistitiã. ne ꝓpt̃ delicta. ne ꝓpt̾ auariti¬
am depͥmantur. Si qͣndo aut̃ ꝓpt̃ iustitiã
aliquis exagitat᷑. audiat. Beati estis cum
exꝓbrant uob̾ et ꝑsequunt᷑. & dicunt om̃e
malũ adũsum uos. mei causa: Gaudete & exul¬
tate. qr merces ur̃a magna est in cęlis. Sic enĩ

Expanded text:
o tecum sum, ut eruam te, dicit Dominus . Quaecumque Jeremias passus est, scripta sunt: in lacum missus est luti, mansit ibi comedens panem diei, et aquam tantum bibens, aliaque multa quae pertulit, in libro ejus continentur. Quem autem prophetarum non persecuti sunt patres vestri ? dicit Dominus ad Judaeos. Et necesse est eos qui vivere religiose in Christo cupiunt, omni genere a contrariis virtutibus, per ea quae reperiuntur vasa, persecutionem pati. Qua de causa nihil novum aut peregrinum videatur his, qui in tribulationibus affliguntur: omnia quae praecepta ut persecutionis causa Christus sit; ne propter injustitiam, ne propter delicta, ne propter avaritiam deprimantur. Si quando autem propter justitiam aliquis exagitatur, audiat: Beati estis cum exprobrant vobis, et persequuntur, et dicunt omne malum adversum vos, mei causa: gaudete et exsultate, quia merces vestra magna est in coelis. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ sit : et iuxta magnificentiã suȩ dixisse
głẽ. nescio loqui. idest humana ñ noui. Siue
aut̃ ad hieremiã siue ad saluatorem dr̃. pri
quã pͣlasmarẽ in utero noui te: legens gene¬
sun et obseruans ea quȩ ibi de conditione
mundi scripta st̃. inuenies quia ibi scriptura
diuina multũ in sermonib cauta. non
dixerit priꝰ quã facerẽ in utero noui ce.
ẽditio ẽ. dic̃ ds̃. faciamꝰ hominẽ ad inaginẽ
& similitudinẽ nram̃. & ñ diẽ plasmemus.
qͣndo aut̃ accepit lutũ de tra. non est scrip¬
tum fecit hominem. s plasmauit hominem.
& posuit in paradyso hominẽ quẽ plasmauit

Expanded text:
Deus sit, et juxta magnificentiam suae dixisse Deus sit, et juxta magnificentiam suae dixisse gloriae: Nescio loqui, id est, humana non novi. Sive autem ad Jeremiam, sive ad Salvatorem di plasmarem in utero, novi te ; legens Genesim et observans ea quae ibi de conditione mundi scripta sunt, invenies quia Scriptura divina, multum in sermonibus cauta, non dixerit: Priusquam te facerem iconditio est, dicit Deus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , et non dicit, plasmemus. Quando autem accepit lutum de terra, non est scriptum: Fecit hominem, sed: Plasmavit hominem , et posuit in paradiso hominem quem plasmavit,
Abbreviated transcription (Latin):
sationem humanitatis: senex uixta hoc qͦd
pͥmogenitꝰ omĩs creature. Iuuenis. quia in
consũmationem iã scłoꝵ & in extremũ huiꝰ
uite tempus aduenit. Dicit itaq nescio loqͥ.
Scio enĩ quedã maiora loqͥ. scio quedã minora
isto sermone mortali. Qͥd uis me loqui terre¬
stribus. Necdũ assũpsi humanam fragilitatẽ.
Nabeo eloquiũ tuũ ds̃. ũbũ tuũ sũ: tͥ scio loqͥ
hominib nescio loqui. uiuenis sũ. Noli
dicere. iuuenis ego sũ: qm̃ ad om̃s quoseũq
mittã ce ibis. Deinde cõmouet manũ ad
tangendũ os eiꝰ. ut ei det ũba. quib eradi¬
coꝵ imꝑia. Neq uͦ indigebat saluator ũbis
ut ea acciꝑet quando erat in
patre. nullis in cȩlo dignis qͥ mererentur
eũti. S nẽ accipit parua deserens maiora
paulisꝑ. atq ita ex hoc approbat᷑. sicuti alibi
gloriose dixerat nescio uos quia oꝑarii estis
iniquitatis. & nunc u̾ba głose accepisse cum

Expanded text:
sationem: senex, juxta hoc quod sationem: senex, juxta hoc quod primogenitus omnis creaturae: juvenis, quia in consummatione jam saeculorum, et in extremum hujus vitae 751 tempus advenit. Dicit itaque: Nescio loqui; scio enim quaedam majora loqui, scio quaedam majora isto sermone mortali. Vis me loqui terrestribus? necdum assumpsi humanam fragilitatem, habeo eloquium tuum, Verbum tuum sum, tibi scio loqui, hominibus nescio loqui, juvenis sum. Noli dicere: Juvenis ego sum, quoniam ad omnes quoscumque mittam te, ibis. Deinde commovit manum ad tangendum os ejus, ut ei det verba, quibus eradicet imperia. Neque vero indigebat Salvator verbis, ut ea acciperet, quando erat in Patre, nullis in coelo dignis, quae mererentur everti. Sed nunc accipit parva, differens majora paulisper. Atque ita ex hoc approbatur, sicuti alibi gloriose dixerat: Nescio vos, quia operarii estis iniquitatis , et nunc verba gloriose accepisse, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbabis magnũ et głosum eẽ qͦd ab eo dictũ
est. nescio loqui: Loqui humanũ ẽ. Et.
locutio semꝑ utit᷑ u̾bi causa hebreoꝵ uoce
deris ad saluatorẽ. & scieris eum in pͥncipio
apud dm̃ ũbũ. inspice qi uesciat loqui. ciun
humanũ sit hoc quod dr̃ loqui. s idõ uesciat
qr suit maiora quȩ nouerit. Si aut̃ & angłoꝵ¬
os. intelliges maiorẽ eũ etiã angłoꝵ linguis
fuisse. qͣndo cantũ ũbũ erat apud pacrem.
Discit gͦ & qͦdãmͦ accipit disciplinã. ñ magnoꝵ
s inferiorũ ac minimoꝵ. Et sicuti ego bal¬
butire disco uiolentiã mnichunet ipsi faciens
qͣndo cũ pariulis loqͦr. neq enĩ scio ut ita
dicam infantilit̾ loqui. & infractis uerbis
iã grandeuus cũ pueris sermocinari. eodem
mͦ et saluator in magnificentia qͥdẽ głe
uenit in corpus humanũ. dic̃ in exordio. nes¬
cio loqͥ qr uiuenis ego sũ. Iuuenis ꝓpt̃ dispen¬

Expanded text:
probabis magnum et gloriosum esse quod ab eo dictum probabis magnum et gloriosum esse quod ab eo dictum est: Nescio loqui? Loqui humanum est, et elocutione semper utitur, verbi causa Hebraeorum voderis ad Salvatorem et scieris eum in principio apud Deum Verbum, inspice quia nesciat loqui, cum humanum sit hoc quod dicitur loqui? Sed ideo nesciat, quia sint majora quae noverit. Si autem et angos , intelliges majorem eum angelorum etiam linguis fuisse, quando tantum Dei Verbum erat apud Patrem. Dicit ergo, et quodammodo accipit disciplinam non magnorum, sed inferiorum ac minorum. Et sicut ego balbutire disco, violentiam mihimetipsi faciens, quando cum parvulis loquor, neque enim scio, ut ita dicam, infantiliter loqui, et infractis verbis tam grandaevus cum pueris sermocinari: Eodem modo et Salvator in magnificentia quidem gloriae venit in corpus humanum, dicit in exordio: « Nescio loqui, quia juvenis ego sum: » juvenis, propter dispen
Abbreviated transcription (Latin):
anuuntiatꝰ est loquente gabriele. Spͣs sẽs
Quã obrẽ uidebo si potuero aliquidꝰ dignũ
de saluatore in hoc loco afferre. quomͦ
quedam nesciens maior sit si ea ignoraue¬
rit quã si scierit. Utamur uoce eiꝰ. quomͦ
sint aliqua que nesciat. Respondit eis qui
sibi dicebant. ñne in nomine tuo comedimꝰ.
& in nomine tuo bibunꝰ. & in nomine tuo
demonia eiecius. & uirtutes multas feci¬
mus: discedite ame non noui uos. Lutasne hoc
qͦd ait ñ noui uos. minorẽ uirtutẽ eiꝰ apꝓbat
an maiorẽ atq mirabilẽ. qr malos ꝑiturosq¬
nesciat : Scit enĩ ab his differentia. scit
meliora. scit dñs eos qͥ eiꝰ sunt: & si quis igno¬
rat iguorat᷑. lgit᷑ ut constat peccator igno¬
rat᷑ a dõ. Dicit mͥ aliquis de auditorib
Ostendisti mͥ qr nesciat peccatores d̃s: ostendi¬
sti qi ignoret eos qͥ oꝑant᷑ iniquitatem.
neq enĩ digni st̃ agnitione eiꝰ. Quomͦ ap¬

Expanded text:
annuntiatus est, loquente Gabriele angelo: « Sannuntiatus est, loquente Gabriele angelo: « SQuamobrem videbo si potero aliquid dignum de Salvatore in hoc loco afferre quod  Al. quomodo quaedam nesciens major sit, si ea ignoraverit, quam si scierit. Utamur voce ejus, quomodo sint aliqua quae nesciat. Respondit 750 eis, qui sibi dicebant: Nonne in nomine tuo comedimus, et in nomine tuo bibimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et virtutes multas fecimus? Discedite a me, non novi vos . Putasne hoc quod ait: Non novi vos, minorem ejus virtutem approbat, an majorem atque mirabilem, quia malos periturosqnesciat? Scit enim ab his differentias, scit meliora, scit Dominus eos qui ejus sunt, et si quis ignorat, ignoratur. Igitur, ut constat, peccator ignoratur a Deo. Dicit mihi aliquis de auditoribus: Ostendisti quia nesciat peccatores Deus, ostendisti quia ignoret eos qui operantur iniquitatem, neque enim digni sunt agnitione ejus: quomodo ap
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo concipiet et pariet filiũ & uocabunt no¬
men eiꝰ emmanuel: ibiq additur prius quã
cognoscat puer. Si aut̃ & de euglio acciꝑe
oportet cestimoniũ. iħc necdum uir s adhuc
infans qr se exinaniuerat formam serui accipi¬
ens ꝓficiebat. Nemo aut̃ ꝓficit qui ꝑfectꝰ est.
sed ille ꝓficit qͥ indiget ꝓfectu. Ergo ꝓfici¬
ebat ȩtate. ꝓficiebat sapientia. ꝓficiebat grã
& apud dm̃i et apud homines. Nam si euacua¬
uerat se ipsũ ad nos descendens. & euacuans
se ipsũ. resumpsit iterũ ea de quib se prius
euacuauerat : quid in dignũ est ꝓfecisse eum
sapientia. ꝓfecisse etate. ꝓfecisse grã apud dm̃¬
& homines. et uera de eo ista eẽ quȩ dicta st̃.
pͥusquã cognoseat puer bonũ aut malũ. & ea
que de eodem int̾̃posuimus: S dicit mͥ aliqͥs.
Ctiam si potes de saluatore intelligere dictũ
sentiendo de unigenico & primogenito uni¬
ũse creature. de eo qui aute quã conciꝑetur

Expanded text:
ro concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . » Ibique additur, « priusquam cognoscat puer. » Si autem et de Evangelio accipere oportet testimonium, Jesus necdum vir, sed adhuc infans, quia se exinaniverat formam servi accipiens , proficiebat. Nemo autem proficit, qui perfectus est: sed ille proficit qui indiget profectu. Ergo proficiebat aetate, proficiebat sapientia, proficiebat gratia, et apud Deum, et apud homines. Nam si evacuaverat se ipsum ad nos descendens, et evacuans seipsum resumpsit iterum ea de quibus se prius evacuaverat, quid indignum est profecisse eum sapientia, profecisse aetate, profecisse gratia apud D homines, et vera de eo esse ista quae dicta sunt, « priusquam cognoscat puer bonum aut malum, » et ea quae de eodem interposuimus? Sed dicit mihi aliquis: Etiam si potes illud de Salvatore intelligere dictum sentiendo de unigenito et primogenito universae creaturae; de eo, qui antequam conciperetur
Abbreviated transcription (Latin):
sermo dĩ eos qui uͣbi legatione funguntur
incurrere abhis periculũ qͥ audire contem¬
nunt. Increpati enĩ oderunt increpantes.
coarguti ꝑsequunt᷑ arguentes. Om̃e qͦdcũq
malũ est. semꝑ patiunt᷑ ꝓpħe. Non est

Expanded text:
sermo Dei, qui verbi legatione funguntur, incurrere ab iis periculum qui audire contemnunt. Increpati enim oderunt increpationes, coarguti insequuntur arguentes. Omne quodcumque malum est, semper patiuntur prophetae: Non est
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ scientia eiꝰ digni st̃. & cognoscit eos qͥ eiꝰ st̃.
indignos uͦ nescit neq pat̾ neq filius dicens
ñ noui uos. Nos cũ simus homines si aliqua
fuerimꝰ p̃diti dignitate. alios nr̃a notitia
dignos. alios iudicamꝰ indignos. & quos scire
nolumus. neq audire eos uolumꝰ ne sciamus.
quid arbitraris de uniũsitatis dõ: Wlt sci¬
re pharaonẽ. uult egyptios nosse. s indigni
st̃ notitia eiꝰ. s ipsi faciunt ut ignorent᷑.
Scit aut̃ moysen. scit ꝓpħas. & si qui similis
eoꝵ est. Aultũ te oportet laborare. ut
nosse incipiaris adõ. Et hieremiã quidem
priꝰ quã plasmaret in utero cognouit. aliũ
quadraginta. Sermones st̃ in effabiles de
saluatore ñ magnoꝑe querendi: de hierenuia
uͦ querant qͥ scientiam scripturarũ habent au¬
rib indigentes. qͦmͦ dicat pͥus quã te plasma¬
rem in ut̃o noui ce. & pͥusquã exires de uul¬
ua matͥs tuȩ scĩficaui te. Ds̃ sibi scĩficat ali¬

Expanded text:
gnoscit eos qui ejus sunt? indignos vero nescit neque Pater neque Filius, dicens: « Non novi vos. » Nos cum simus homines, si aliqua fuerimus praediti dignitate, alios nostra notitia dignos, alios judicavimus indignos; et quos scire nolumus, neque audire volumus, eos nescimus. Quid arbitraris de universitatis Deo? Vult scire Pharaonem, vult Aegyptios nosse, sed indigni sunt notitia ejus; sed ipsi faciunt ut ignorentur. Scit autem Mosen, scit prophetas, et si quis similis eorum est. Multum te oportet laborare, ut nosci incipiaris a Deo. Et Jeremiam quidem priusquam plasmaret in utero, cognovit; alium quadraginta. Sermones sunt ineffabiles de Salvatore et non magnopere quaerendi; de Jeremia vero, eorum qui scientiam Scripturarum habent, auribus indigentes, quomodo dicat: « Priusquam te plasmarem in utero, novi te; et priusquam exires de vulva mat
Abbreviated transcription (Latin):
S & illud. qr uiuienis ego sũ int̾dicit᷑ ei.
qͣsi ñ bene responderit. Sic enĩ ei dicit
dñs. Noli dicere qr uiuenis ego sũ. Illa¬
nifestũ ẽ quasi ñ bene dicentẽ fuisse re¬
p̃hensũ. Hȩc st̃ quȩ saluatori uident᷑
ñ conuenire. Suꝑiora aut̃. facili intellectu
ad eum referuntur. Dicere uͦ alia suꝑ hiere
uehement̃ in isto tristabit᷑ loco. uidens sub
uno cextu sermonis diuidi intellectũ. & diei
hec qm̃ minora st̃ ñ conueniunt saluatori.

Expanded text:
Sed et illud: Quia juvenis ego sum: interciditur ei, Sed et illud: Quia juvenis ego sum: interciditur ei, quasi non bene responderit. Si etenim ei dicit Dominus: Noli dicere, quia juvenis sum, manifestum est quasi non bene dicentem fuisse reprehensum. Haec sunt quae Salvatori videntur non convenire. Superiora autem facili intellectu ad eum referuntur. Dicere vero alia super Jeremvehementer in isto instabit loco, videns sub uno textu sermonis dividi intellectum, et dici, haec, quoniam minora sunt, non conveniunt Salvatori,
Abbreviated transcription (Latin):
ad me. & tetigit os meum. & dixit dñs
ad me. ecce dedi sermones meos in os tuũ.
ecce constitui te hodie suꝑ gentes ⁊ regna.
eradicare et disꝑdere & ȩdificare. de hie¬
remia difficilem faciunt int̃p̃tationẽ.
Quas enĩ gentes eradicauit hieremias. qͦ regna
subũtit. ut merito ei dictũ sit. ecce constitui te
hodie suꝑ gentes et regua. eradicare et suffo¬
dere: Quã habuit potestatẽ ad disꝑdendũ.
ut audierit. & disꝑdere: Quos uͦ edificauit.
ut consequent̃ addat᷑ & edificare : Hieremi¬
as dixit. Non ꝓfui. neꝙ ꝓfuit mͥ aliquis. &
qͦmͦ data ẽ ei edificatio atq plantatio: Hec
ut diximꝰ ad saluatorem relata ñ coartant
intp̃tantẽ. Hlieremias in istis salua
ctissimo homini difficultatẽ expositionis
important qͦmͦ possint congruere dno. Et
dixi. Qui es dominator dnẽ : Ecce nescio
loqui. Qẽ sapientia. qͥ ẽ uirtus dĩ. in quo
plenitudo diuinitatis inhabitauit corpo¬
ralit̃. qͦmͦ huic aptari potest. nescio loqui :

Expanded text:
dixit Dominus ad me: Ecce dedi sermones meos in os tuum; ecce constitui te hodie super gentes et regna, eradicare, et disperdere : de Jeremia difficilem faciunt interpretationem: quas enim gentes eradicavit Jeremias? quae regna subvertit, ut merito ei dictum sit: Ecce constitui te hodie super gentes et super regna eradicare, et suffodere? quam habuit potestatem ad disperdendum, ut audierit: et disperdere? Quos vero aedificavit, ut consequenter addatur, aedificare? Jeremias dixit: Non profui, neque profuit mihi aliquis: et quomodo data est ei aedificatio atque plantatio? Haec, ut diximus, ad Salvatorem relata non coarctant interpretantem. Jeremias enim in istis Salvatctissimo homini difficultatem expositionis important, quomodo possint congruere Domino: Et dixi: Quis es, dominator, Domine, ecce nescio loqui . Qui est sapientia, qui est virtus Dei, in quo plenitudo divinitatis inhabitat corporaliter , quomodo huic aptari potest: Nescio loqui?
Abbreviated transcription (Latin):
cert̃ angłi. uolentes eos saluare qͥ se ĩdignõ
salute iudicauert̃. & dicentes ad loth. Est¬
tͥ aliquis hic gener aut filii aut filiȩ.
lleq uͦ ignorabant ñ eẽ eos secuturos loth:
s ostendert̃ suã parit̃ & eiꝰ qͥ eos miserat
benignitatẽ in homines & amorẽ. Horum
qͥddã simile inuenimꝰ etiã in hieremia scrip¬
tũ eẽ. Est enĩ annotatũ tempus ꝓphetiȩ eius.
qͣndo ceꝑit ꝓpħare. & qͦusq fuuerit. Ergo
qui scripturas legit. si lectioni dĩ diligenter
intendat. & requirat eoꝵ quȩ scripta sunt
uoluntatẽ. dicere potest. Hystoria suꝑscripta¬
ẽ. quo tẽpore hierenuas exorsus est: & quo
consũmauerit ꝓphetiã. Qd gͥ ad me tempus
hystoriȩ : Legens didici. qi ceꝑit ꝓpħare¬

Expanded text:
cerunt angeli, volentes eos salvare qui se indignos cerunt angeli, volentes eos salvare qui se indignos salute judicaverant; dicentes ad Loth: « Est aliquis tibi hic gener aut filii aut filiae? . » Neque vero ignorabant non esse eos secuturos Loth, sed ostenderunt suam pariter et ejus, qui eos miserat, benignitatem in homines et amorem. Horum quiddam simile invenimus etiam in Jeremia scriptum esse: est enim annotatum tempus prophetiae ejus quando coepit prophetare, et quousque. Ergo qui Scripturas legit, si lectioni diligenter intendat, et requirat eorum quae scripta sunt voluntatem, dicere potest ex historiae superscriptione, quo tempore Jeremias exorsuconsummaverit prophetiam; quid igitur ad me tempus historiae? Legens didici, quod coeperit pr
Abbreviated transcription (Latin):
SPEUSAD
benefaciendũ
promptꝰ est.
ad puniendũ
autẽ eos qͥ
pena digni
sunt. dissimu¬
lator. Cum
hossit qͥppe tacens
sinẽ contestatione uenturi punire eos
quos semel dignos supplicio udicauit.
nũquã hoc facit : s etiã si condemina¬
uerit dic̃ qͦd sibi semꝑ dicere ꝓposi¬
tũ est. ut liberentur a condemnatio
ne ꝑ penitentiã. qͥ condennati fuerant
ꝑ delictũ. Hoꝵ exempla cũ de scriptis
possimnꝰ multa acciꝑe. sufficiunt ad p̃sens in¬
cidentia. ut ueniamꝰ ad eoꝵ que lecta sunt
adõ. Adhuc tres dies futurũ ĩqͥt. & niniue
subũtet᷑. Noluit ds̃ cũ silentio punire dãna¬
tos. s dans eis locũ penitentiȩ et conu̾sionis.
misit ad gendes hebreũ ꝓpħan. ut dicente
illo. adhuc tres dies et niniue subũtetur.
qͥ condẽnati fuerant ñ ꝑirent. s agentes
penitentiã impetrarent miscd̃iã dĩ. sic̃¬
nati ut manifestũ ẽ ex sermonib dĩ quos
locutꝰ ẽ ad abrahã. actam̃ qͦd suũ erat fe

Expanded text:
Deus ad benefaciendum promptus est, ad puniendos autem eos qui poena digni sunt, dissimulator, cum possit quippe tacens sine contestatione venturi, punire eos quos semel dignos supplicio judicavit, nusquam hoc facit, sed etiamsi condemnaverit, dicit quod sibi semper dicere propositum e condemnati fuerant per delictum. Horum exempla cum de Scripturis multa possimus accipere, sufficiunt ad praesens incidentia, ut veniamus ad eorum quae lecta sunt a Deo: Adhuc enim tres dies, et futurum ut Ninive subvertatur . Noluit Deus cum silentio punire damnatos; sed dans eis locum poenitentiae et conversionis, misit ad gentes Hebraeorum prophetam, ut dicente illo: Adhuc tres dies, et Ninive subvertetur, qui condemnati fuerant, non perirent: sed agentes poenitentiam, impetrarent misericordiam nati, 744 ut manifestum est ex sermonibus Dei, quos locutus e
Abbreviated transcription (Latin):
referre cẽptabunꝰ. hoc ẽ etiã ea quȩ cũ ma¬
iora st̃. uident᷑ conditionẽ eiꝰ excedere.
Iuicũq adõ accipit u̾ba sumens grãm cȩlestis
eloquui. idcirco ea accipit ut regna gentesq
eradic& atq subũtat. S cũ nominentur
regna et gentes. omĩs qͥ diuina ũba suscipit.
nolo eũ corporalit intelligere regna et gen¬
tes. s considerans anumas hominũ regnatas
a peccato. uxta id qͦd in apło scriptũ est.
uidens qͦq multas species delictoꝵ allegoriz.
regua & gentes siguificare ꝑ uaria delicta
quȩ humanas animas possederunt. & hec
eruut quȩ euellunt᷑ atq suffodiuut᷑ a sermo¬
nib dĩ qui dati st̃ siue hieremniȩ siue cęce

Expanded text:
 hoc est, et ea, quae cum majora sint, videntur conditionem ejus excedere. Quicumque a Deo accepit verba, sumens gratiam coelestis eloquii, idcirco ea accipit, ut regna gentesque eradicet atque subvertat. Sed cum nominentur gentes, et regna, omnis qui divina verba suscipit, nolo eum corporaliter intelligere regna, et gentes, sed considerans animas hominum regnatas a peccato, juxta id quod in Apostolo scriptum est: videns quoque multas species delictorum, allegorizet regna et gentes per varia delicta, quae humanas animas possederunt. Et haec erunt quae evellentur atque suffodientur a sermonibus Dei, qui dati sunt sive Jeremiae si
Abbreviated transcription (Latin):
rio numero uectigal exsoluis. & respicis ea quȩ
uisibilia et tẽporalia sunt: & ñ respicis ea
quȩ inuisibilia sunt & ęterna : de egypto de¬
eẽ cognosce. Si uͦ decalogum legis. & decadam
noui testamenti quã supra exposuimus semꝑ aute
oculos habeas. & de his decunas offers. & pͣri¬
mogenita sensus tui in fide immolas pͥmogenito
ex mortuis. & initia tua refers ad initiũ om̃iũ.
uerꝰ israhelita es: in quo dolus non est. Sed &¬

Expanded text:
rio numero vectigal exsolvis, et respicis ea quae rio numero vectigal exsolvis, et respicis ea quae visibilia et temporalia sunt, et non respicis ea quae invisibilia et aeterna sunt, de Aegyptio e cognosce. Si vero Decalogum legis et decadam novi Testamenti, quae supra exposuimus, semper ante oculos habeas, et de his decimas offers, et primogenita sensus tui in fide immolas primogenito ex mortuis, et initia tua refers ad initium omnium, verus Israelita es, in quo dolus non est. Se
Abbreviated transcription (Latin):
carnalis populuᷤ seruit. Semꝑ enĩ egyptu
uisibilib rebus & corporalib obsequunt᷑.
At uͦ israheliticuᷤ ppłs honorat decadam ꝑ¬
fectionis numerũ. Decẽ enĩ ũba legis acce¬
pit. & decalogi uirtute constrictus. ignota
tur germinare uirtutibus. & seruus fidelis de
negotiationis suȩ lucris. decem mnas offert dño.
& decem ciuitatũ accipit potestatem. Uerum qi
unus auctor est om̃iũ. & fons & initiũ unus est
xpẽ. idcirco et ppłs decimas quidem ministris
& sacerdotibus p̃stat. pͥmogenita uͦ offert primo¬
genito omnis creature. & initia mnitio om̃ium
de quo seriptũ ẽ. qui est initiũ pͥmogenitus
omnis creature. Uide gͦ ex his omĩb differen¬
tiam popłi egẏptiorũ & populi israhel. &
differentiam sacerdotũ pharaonis & sacerdotũ
dñi. et discutiens temet ipsũ ꝑuide de quo po¬
pulo sis. & cuiꝰ ordinis sacerdotiũ teneas.
Si adhuc carnalib sensib seruis. si adhuc quina¬

Expanded text:
populus servit; semper enim Aegyptii visibilibus rebus et corporalibus obsequuntur. At vero Israeliticus populus honorat decadam, perfectionis numerum: decem enim verba legis accepit, et Decalogi virtute constrictus, ignota tur germinare virtutibus, et servus fidelis de negotiationibus sui lucri decem mnas offert Domino, et decem civitatum accipit potestatem. Verum quia unus est auctor omnium, et fons, et initium unus est Christus, idcirco populus decimas quidem ministris et sacerdotibus praestat; primo vero offert primogenito omnis creaturae, et initia initio omnium, de quo scriptum, Qui est initium primogenitus omnis creaturae . Vide ergo ex his omnibus differentiam populi Aegyptiorum et populi Israel, et differentiam sacerdotum Pharaonis et sacerdotum Domini, et discutiens temetipsum, praevide, de quo populo sis, et cujus ordinis sacerdotium teneas: si adhuc carnalibus sensibus servis, si adhuc quina
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur. qr etiam si in egẏpto habicoe isrł.
non tam̃ longe est adõ. sed ꝓximus est ei &
conunctus. sic̃ etiam ipse dicit. qr ego descen¬
dam tecũ in egyptũ. & ero tecum. Et nos
gͦ etiam si uidemur in egyptum descendisse.
etiam si in carne positi agones mundi et certa¬
mina sustinemus. etiã si int̾ eos habitamus
qui deseruiunt pharaoni. taĩ si ꝓpe dm̃ simꝰ.
si in mandatoꝵ eius meditatione uersemur.
& p̃cepta eius ac iudicia ꝑquiramus. hoc est
enim eẽ ꝓpe dm̃i. semꝑ que dĩ sunt cogitare.¬

Expanded text:
ostenditur, quia etiam si in Aegypto habitat Israel, non tamen longe est a Deo, sed proximus est ei et conjunctus, sicut etiam ipse dicit, Quia ego descendam tecum in Aegyptum, et ero tecum. Et nos ergo etiam si videamur in Aegyptum descendisse, etiam si in carne positi agones mundi hujus et certamina sustinemus, etiam si inter eos habitamus qui deserviunt Pharaoni, tamen si prope Deo sumus, si in mandatorum ejus meditatione versamur, et praecepta ejus ac judicia perquirimus, hoc est enim esse prope Deo, sem