comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ cũ inp̾sentiaꝵ parcẽ ac misereri nemet̾nũ parcat cuiꝰ ui¬
dicia abyssus multa ad u̾tit᷑. qͥs hoc loco requiẽ qrat:
ste: a pdciꝰ exps qͥecis. Lotꝰ in horui. si qũ in eũ raptꝰ s̃ ill a tp̃
aeo greplicans eũ t̾more setenciã. Qͥs scit siest cligñꝰ amore
pene motos fuisse pedes pene fuisos g̾isus & dicelat: elami suꝑ
inqͥis pacẽ pecc̃oꝵ iudens. Quare : In labore inqͥt hominu

Expanded text:
go cum impraesentiarum parcere ac misereri, ne in aeternum parcat, cujus judicia abyssus multa, advertitur; quis hoc loco requiem quaerat? ers quietis. Totus inhorrui, si quando in eum raptus sum, illam apud me replicans cum tremore sententiam: Quis scit si est dignus amore, pene motos fuisse pedes, pene effusos gressus; et dicebat: Zelavi super iniquos, pacem peccatorum videns. Quare? In labore, inquit, hominu
Abbreviated transcription (Latin):
lato caritatis. paulus in intimo sapi̾e: petrus in luce u̾itatis.
suo loco diftinctius qnͣtũ dignabit᷑ ipse sugge̾re demonstrare
conabor. Nunc uͦ io nosse sufficiat nulli adolescentulaꝵ. nulli
ꝯcubinaꝵ. nulli uł reguaꝵ patere oĩo accessũ ad sec̾tũ illud eu¬
bicłi. qd̾ sue illi colunbe. formose. ꝑfecte .iiii. unicũ sponsus seruat
Uñ uec ego sane indignor siñ ad illud admittor p̾sertĩ cũ ꝯstet
mͥ ne ipsam qͥd sponsam int̾im adhuc ad om̾e qd̾ uult ꝓuenire
sec̾tii. Deniq ⁊iflagitat indicari sibi uͥ pascat. uͥ cubet in meridie.¬

Expanded text:
lato charitatis: Paulus, in intimo sapientiae; Petrus, in luce veritatislato charitatis: Paulus, in intimo sapientiae; Petrus, in luce veritatissuo loco distinctius, quantum dignabitur ipse suggerere, demonstrare conabor. Nunc vero id nosse sufficiat, nulli adolescentularum, nullipatere omnino accessum ad secretum illud cubiculi, quod suae illi columbae formosae, perfectae uni, unicum sponsus servat. Unde nec ego sane indignor, si non ad illud admittor, praesertim cum constet mihi ne ipsam quidem sponsam interim adhuc ad omne quod vult pervenire secretum. Deniq
Abbreviated transcription (Latin):
dixisse me scio: multa uidelic̃ ⁊ diu̾sa penes sponsũ ea cẽ. nec
plures: & ꝯcubine multe st̃. ⁊ ad olescentulaꝵ ñ ẽ nunierus. Et
una q̃q inuenit sec̾tũ sibi cũ sponsa. ⁊ dic̾ sec̾tũ meũ mͥ. sec̾tũ
sponsi: s uͭcuiq paratũ ẽ apr̾e ipsiꝰ. Non enĩ nos eũ elegimꝰ.
s ipse elegit nos ⁊ posuit nos. ⁊ uͥ ab eo qͥsq positꝰ ẽ. ibi est. Deniq
mulier una ꝯpuncta secꝰ pedes dñi iħu sortita ẽ locũ: cũ alta
deuotionis sue fructũ ad cap̃ inuen̾it si cñ alt̾a. Porro cho¬
mas inlat̾e. ioħes inpectore. petrus in sinu pr̃ĩs. paulus int̾cio
celi scc̾ti huiꝰ grãm st̃ assecuti. Quis nr̃m digne distinguere
sufficiat has uarictates m̾̃itoꝵ. uł pociꝰ p̾mioꝵ : Ne oĩo tñ p̾t̾is¬
se qđ ipsi nomimꝰ uideam̃: pͥor mulier strauit sibi intuto
humilitatis. pot̾ior insolio spei. thomas insolio fid̾i. ioħ̾es in

Expanded text:
dixisse me scio, multa videlicet et diversa penes sponsum ea esse, necdixisse me scio, multa videlicet et diversa penes sponsum ea esse, necplures: et concubinae multae sunt, et adolescentularum non est numerus. Et unaquaeque invenit secretum sibi cum sponso, et dicit: Secretum meum mihi, secretum , sed ut cuique paratum est a Patre ipsius. Non enim nos eum elegimus, sed ipse elegit nos, et posuit nos; et ubi ab eo quisque positus est, ibi est. Denique mulier una compuncta secus pedes Domini Jesu sortita est locum cum altera suae devotionis fructum ad caput invenerit, si tamen altera. Porro Thomas in latere, Joannes in pectore, Petrus in sinu Patris, Paulus in tertio coelo, secreti hujus gratiam sunt assecuti. 10. Quis nostrum digne distinguere sufficiat has varietates meritorum, vel potius praemiorum? Ne omnino t alias movimus videamur; prior mulier stravit sibi in tuto humilitatis; posterior, in solio spei; Thomas, in solido fidei; Joannes, in
Abbreviated transcription (Latin):
Optimũ aũ ut meribꝰ dixerim. & sũmã discipline huiꝰ ꝑfecte app̾¬
hendisse cui cotas has cellas absq offendicło ꝑcrere ⁊ cͥciure
donatũ est qͥ in nullo ꝓrsus aut resistat pͥoribꝰ. aut inuideat
paribꝰ : aut subiectis uł desit in cura. uł in suꝑbia p̾sit. p̾latis
obediens: socus ꝯgruens: subditis utilit̾ ꝯdescendens. Quod qͥd̾ ꝑ
fectionis in signẽ haud dubiꝰ sponse anuuerim. In nuit hoc etiã
sermo qm dixit : qͥa int̾duxit me rex in cellaria sua. dũ ñ in
unã aliqͣm cellã. s incellaria pluralit̾ se intͦductã ostentit.
Iã adcubicłm ueniamꝰ. Qͥd ⁊ istud : Et io me p̾sumo scire qͥd
sit : Minime mͥ tante rei arrogo exꝑientiam: nec głor inp̃¬
rogatiua q̃ soli scruat᷑ beate sponse cautꝰ iusta illud grecoꝵ scire
qͥ docet homiuẽ scientiam. Dixi ⁊ ñ memiiusti intheorice ꝯtẽpla¬
cionis archano: regis ẽẽ q̃rendũ cubic łm. S qͦmͦ de unguentis

Expanded text:
Optimum autem in moribus dixerim, et summam disciplinae hujus perfecte apprehendisse, cui totas has cellas absque offendiculo percurrere et circuire donatum est: qui in nullo prorsus aut resistat prioribus, aut invideat paribus, aut subjectis vel desit in cura, vel in superbia praesit; praelatis obediens, sociis congruens, subditis utiliter condescendens: quod quidem perfectionis insigne haud dubius sponsae annuerim. Innuit hoc etiam sermo quem dixit, quia Introduxit me rex in cellaria sua, dum non in unam aliquam cellam, sed in cellaria pluraliter se introductam ostendit. 9. Jam ad cubiculum veniamus. Quid et istud? Et id me praesumo scire quid sit? Minime mihi tantae rei arrogo experientiam, nec glorior in praerogativa, quae soli servatur beatae sponsae, cautus juxta illud Graecorum, scire . Dixi, et meministis, in theoricae contemplationis arcano regis esse quaerendum cubiculum. Sed quomodo de unguentis
Abbreviated transcription (Latin):
da te penũ deus aiẽ sapitꝰ cũ eã affic ad tuñdũ. Ncũ instrutt
potens. deus qͥa tmor sapor ẽ. Porro tiinoc sapor sapiente
fat i sic scia scientẽ. sc diutie diuitẽ Quio gͦ por lot pan¬
tũ pparat ad lapiã. Illic pͥpararis: ut hic iuicieris lort fatio
rerũ: cognitio ẽ. Uerũ hanc facillime seqͥt᷑ clacioniᷤᷤ tumor si ñ repͥmat
Ibi naq qͥda accessus ẽ ad sapiã: hic ⁊ ing̾ssus apparet tamq

Expanded text:
a tunc primum Deus animae sapit, cum eam afficit ad timendum, non cum instruit potens Deus, quia timor sapor est. Porro sapor sapientem facit, sicut scientia scientem, sicut divitiae divitem. Quid ergo prior locus? Tantum praeparat ad sapientiam. Illic praepararis, ut hic initieris. Praeparatio, rerum cognitio est. Verum hanc facillime sequitur elationis tumor, si non reprimat Ibi itaque quidam accessus est ad sapientiam, hic et ingressus. Porro nec
Abbreviated transcription (Latin):
neminẽ concudens. neminẽ ledens. nemini se supextollens aut
p̃ferens. in suꝑ ⁊ libent̾ ꝯmu uicans in rõne dati ⁊ accepti.
Puto sibũ intellexi itͥusq celle ꝓpͥetates ñ in ꝯgrue hanc me un¬
guntariã illa aromaticã apellasse testabis. In illa deniq sic̃ pis¬
mentoꝵ iures atq fraglantiã. pistilli extorqt̃. ⁊ ȩrigit iuolenta
cipline. In hac aũ uoluntarie ⁊ tamꝙ innate affectionis ꝯta
mansuetudo sponte officia c̾rit. instar plane ungẽnti qd est in
capite ao leuẽ caloris tactũ clescendentis ac diffluentis ꝑ totũ
Itaq incella discipline tauiꝙ sicce ac simplices aroniatũ spẽs.
natẽ dida ẽ qm̃ iã osi ꝯfecta reponunt᷑ ⁊ seruant᷑ unguenta
nichominꝰ exre nom̃ ⁊ ipsa accepit ut unguentatia ñcuparet᷑
Nam uinariã ꝙͦ cellã non aliam sane sui nõis arhitro ferre

Expanded text:
neminem concutiens, neminem laedens, nemini se superextollens aut neminem concutiens, neminem laedens, nemini se superextollens aut praeferens, insuper et libenter communicans in ratione dati et accepti. 7. Puto, si bene intellexisti utriusque cellae proprietates, non incongrue me hanc unguentariam, illam aromaticam appellasse testaberis. In illa denique, sicut pigmentorum vires atque fragrantiam pistilli extorquet et exigit violenta ciplinae. In hac autem voluntariae et tanquam innatae affectionis grata mansuetudo sponte officiosa currit, instar plane unguenti quod est in capite, ad levem caloris tactum descendentis ac diffluentis per totum. Itaque in cella disciplinae, tanquam siccae ac simplices aromatum species am jam quasi confecta reponuntur et servantur unguenta, nihilominus ex re nomen et ipsa accepit, ut unguentaria nuncupetur. Nam vinariam quoque cellam, non aliam sane sui nominis arbitror ferre
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ. Uel sic. Subee̾. coee̾. p̾ẽẽ. Primo gͥ discis ẽẽ discipłs. scdo sociꝰ:
t̾cio ⁊ magist̾. Et qͥd̾ om̃s hoĩes nat᷑a eqͣles genuit. At qm̃ bono nat᷑e
oĩum iucella pͥori iugo discipline insolentia moꝵ domanda ẽ.
qͦusq duris ac diutinis senioꝵ atͥa legibꝰ humiliet᷑ ac sanet᷑ cer¬
uicosa uoluntas. bomĩq inse nat᷑e qd suꝑbiendo amiserat obedi¬
endo reci piat: dũ solo iã nat᷑ali affectu ñ metu discipline cũ uni̾sil
nat᷑e sue sociis. id ẽ cũ oĩbꝰ hõĩbꝰ socialit̾ qͣntũ inseest qͥece sese hr̾e
didic̾it in cellã tande̾ nat᷑e tͣnsiens exꝑiensq qd̃ scͥptũ est. Ecce ꝙͣ¬
bonũ ⁊ ꝙͣ iocundũ habitare fr̃s in unũ: sic̃ unguentũ incapite.
Accedit nimirũ discipliuatis moribꝰ. tamꝙͣ tͥtis spc̃bꝰ oleũ leticie
bonũ natẽ ⁊fit unguentu bonũ atq iocundũ: qͦ qͣsi unctus
reddit᷑. hõ suauis ⁊ mitis hõ sitie querela: neminẽ cͥcũliemes

Expanded text:
e. Primo ergo discis esse discipulus, secundo socius, tertio et magister. Et quidem omnes homines natura aequales genuit. At quoniam bono naturae omnium in cella priori, jugo disciplinae insolentia morum domanda est, quousque duris ac diutinis seniorum attrita legibus humilietur et sanetur cervicosa voluntas, bonumque in se naturae, quod superbiendo amiserat, obediendo recipiat; dum solo jam naturali affectu, non metu disciplinae, cum universis naturae suae sociis, id est cum omnibus hominibus, socialiter, quantum in se est, quieteque sese habere didicerit, in cellam tandem naturae tbonum et quam jucundum, habitare fratres in unum! sicut unguentum in capite . Accedit nimirum disciplinatis moribus, tanquam tritis speciebus, oleum laetitiae, bonum naturae; et fit unguentum bonum atque jucundum. Quo quasi unctus redditur homo suavis et mitis, homo sine querela, neminem circumveniens,
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq inꝯseqñtibꝰ sponsa expͥmit ⁊ delectacione indelic̃
istiꝰ modi ꝯtẽplationis ⁊ inqͥetudinẽ uͥ ise dormire ⁊ cor sini iugila¬
re fatet᷑ Nam in somno qͥd̾ suauissimi stir poris placideq ammi¬
rationis sentire qͥetẽ: inuigiliis uͦ inqͥete.nicħ̾ominꝰ curiositatis.
ac laboriose exercitacionis. patise fatigationẽ significatic IHinc
clinare suauitatẽ. eãdeq rursũ suauẽ molestiã affectare: Non
enĩ dissiset qñ ꝯsurga si extoto ͥ qͥes illa sue ꝯtẽplationis placusset.

Expanded text:
exprimit, et delectationem videlicet istiusmodi contemplationis, et inquietudinem, ubi et se dormire, et cor suum vigilare fatetur . Nam in somno quidem suavissimi stuporis, placidaeque admirationis, sentire quietem; in vigiliis vero inquietae nihilominus curiositatis ac laboriosae exercitationis pati se fatigationem significat. Hinc affectare? Non enim dixisset, Quando consurgam, si ex toto ei quies illa suae contemplationis placuisset:
Abbreviated transcription (Latin):
seuerissima creatura aĩau̾s io. ilisti iudicis dĩ: t̾ribilis in ꝯsi¬
liis suꝑ filios hominũ. Cernit᷑ inꝙ atimorato ꝯtẽplatore
hoc lõco ds̃: iusto s oculto iudicio suo reꝓboꝵ nec diluens
culpam nec acceptans bona: insuꝑ ⁊ cordã indurans ne forte
gaͣt in et̾nitate. Pauendũ ualde qd̾ in ꝓpħa dehuiꝰ modi legimiꝰ.

Expanded text:
adversio justi judicis Dei, terribilis in consiliis super filios hominum. Cernitur, inquam, a timorato contemplatore hoc loco Deus, justo, sed occulto judicio suo, reproborum nec diluens mala, nec acceptans bona; insuper et corda indurans, ne forte exstat in aeternitate. Pavendum valde quod in propheta de hujusmodi leg
Abbreviated transcription (Latin):
seu facultatis eiusd̾e ẽ petulantes uagosq sensus atq intempantẽ
carnis apetitũ magidri ꝯpͥme̾ metu. argida discipline cohib̾e
gistͣ uoluntate gͣtũ paribꝰ gerere morẽ Nã neq uniꝰ rursũ
qs dicat ẽẽ m̃iti uniꝰ ue untutis. socialit̾ uiuere ⁊ utilit̾ p̾ eẽ.
Quã multi deniq subp̾ceptore qͥeti uiunt. qͦs si uigo absoluas uideas

Expanded text:
ltatis ejusdem est, petulantes vagosque sensus atque intemperantem carnis appetitum magistri comprimere metu, ac rigida disciplinae cohibere gistra voluntate gratum paribus gerere morem. Nam neque unius rursum quis dicat esse meriti, uniusve virtutis, socialiter vivere, et utiliter praeesse. Quam multi denique sub praeceptore quieti vivunt, quos si jugo absolvas, videas
Abbreviated transcription (Latin):
apparentes sibi ut uiderent u̾tutẽ suã & głam suã: qͦ eiꝰ forẽt
ꝯsortes hereditatis cuiꝰ ⁊ apparerent ꝯformes imaginis. Hos
apparent in ct̾nitate: qͥa caritas patris. ipsoꝵ cooꝑit multitu¬
dinẽ pet̾coꝵ. Et dixibeatos quoꝵ reuiisse st̃ iniquitates: ⁊ quoꝵ
tecta sunt pec̾ca. cũ subito tanta qͦ mͥ de me sub orta fiducia
⁊ infusa leticia est : qͣnͣtꝰ certe in loco horroris. id ẽ in loco scd̾e
iusionis ĩ p̾cesserat timior ita ut mͥ uisus sim tãꝙ unꝰ ex ilł

Expanded text:
ibi, ut viderent virtutem suam et gloriam suam, quo ejus forent consortes haereditatis, cujus et apparerent conformes imaginis. Hos apparent in aeternitate; quia charitas Patris ipsorum cooperit multitudinem peccatorum. Et dixit beatos, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata ; cum subito tanta mihi quoque de me suborta fiducia et infusa laetitia est, quantus certe in loco horroris, id est in loco secundae visionis, non praecesserat timor, ita ut mihi visus sim tanquam unus ex illis
Abbreviated transcription (Latin):
obis fratresꝰ qͣuam aliis de scło
aut certe alit̾ dicenda sunt. Illis
siquidẽ potũ dat & non escã:
qͥ apłi formã tenet. in docendo
tet : itidem ipse suo docet exemplo:
celestibꝰ occupati. & exercitati sensibꝰ: & in lege dĩ meditati d¬
e ac nocte. Itaq parate fauces: non lacti sed pani. Est pani

Expanded text:
obis, fratres, alia quam aliis de saeculo, aut certe aliter dicenda sunt. Illis siquidem lac potum dat, et non escam , qui Apostoli formam tenet in docendo.a esse, itidem ipse suo docet exemplo, coelestibus occupati, exercitati sensibus, et in lege Dei meditati die ac nocte. Itaque parate fauces, non lacti, sed pani. Est panis
Abbreviated transcription (Latin):
Ripxiceo quendam aĩe ꝑfectũ sub nomine
I oscłoꝵ. sermo hest᷑nꝰ ꝯplexꝰ ẽ. Nonquid
excidit uob̾ e Is mͥ hodierna disputatione ꝓsec
est. ꝓuit parare dignabit᷑ indulcedine sua pau
ad os: singła singłis referentes In pͥmo sane pͥn
dedicantur nr̃e ꝯu̾sationis: scd̾m aũ ꝓficientibꝰ indulge¬

Expanded text:
riplicem quemdam animae profectum sub nomine trium osculorum sermo hesternus complexus est. Nunquid excidit vobis? Is mihi hodierna disputatione prosequendus erit, prout parare dignabitur in dulcedine sua paupad os, singula singulis referentes. In primo sane primordia dedicantur nostrae conversionis; secundum aute
Abbreviated transcription (Latin):
enst cluo sint inala q̃ uel sola uel maxime miltãt adu̾sus
q̃ ininoribꝰ e cariis suꝑflua resecans: alt̃ hice. rationis
mom̃ gła inundi fucũ uanitatis sagacit̾ dep̃hendens. ue¬
racit᷑o distiguens: a solido ueritatis. peniq uniusis huma¬
nis stuctis. ac mundanis desideriis p̃tulit dm̃ timn̾e: euisq
ñ aliud ueram ꝯsũmatam eẽ sapientiã: quam declinare
a malo ⁊ facere bonũ⁊ iut̃q amalo recedẽ neminẽ posse absꝙ

Expanded text:
enim duo sint mala, quae vel sola, vel maxime militant adversus quaeque in moribus, et carnis superflua resecans; alter luce rationis in omni gloria mundi fucum vanitatis sagaciter deprehendens, veraciterque distinguens a solido veritatis. Denique universis humanis studiis, ac mundanis desideriis praetulit Deum timere, ejusque non aliud veram et consummatam esse sapientiam, quam declinare a malo, et facere bonum; i
Abbreviated transcription (Latin):
obis fratres quam aliis de sclo
aut fcrte. alit̃ dicendla sunt. Illis
si quidẽ pͥotũ dat & non escã
qͥ apłi formã tenet. indocendo
tet ⁊ itidem ipse suo locet exemplo.¬
quales uos mmirũ eẽ conficdimi. e
frustra forte iam ex longo stucdliis estis

Expanded text:
obis, fratres, alia quam aliis de saeculo, aut certe aliter dicenda sunt. Illis siquidem lac potum dat, et non escam , qui Apostoli formam tenet in docendo.esse, itidem ipse suo docet exemploquales vos nimirum esse confido; nisi frustra forte jam ex longo studiis estis
Abbreviated transcription (Latin):
utamꝰ ne satis processũ est inscũa¬
rio dei.s dũ scrutamͣ mirabile sacͣmͣ̃tũ.s
an ad ꝑscrutandũ ad huc siqͥd restat. audem
sp̃ĩn ad int̾ĩora seqͥ Sp̃c nẽpe iste scu¬
ꝓfunda dĩ. & siue ad nr̃a siue ad alta securus seqr᷑ eũ qͦꝯꝗ
ierit. tantũ ut cꝰtodiat corda nr̃a & intelligentias nr̃as
neforte cũ ñ ad erit ad eẽ.putemꝰ : nr̃mq ꝓ ipso seqͣm᷑
sensũ deuiantes. Uenit nãq &e uadit ꝓut uult: & nemo
facile scit uñ ueniat uł quo uadat᷑. At istud sine dap¬
no fortasse salutis nescire lic̃. Cet̾ũ qñ ueniat uł ꝙͦ. uadat¬

Expanded text:
utamusne, satis processum est in sanctuario Dei, dum scrutamur mirabile sacramentum; an ad perscrutandum adhuc, si quid restat, audemus spiritum ad interiora sequi? Spiritus nempe iste scruprofundaierit. Tantum ut custodiat corda nostra et intelligentias nostras, ne forte cum non aderit, adesse putemus, nostrumque pro ipso sequamur sensum deviantes. Venit namque, et vadit prout vult; et nemo facile scit, unde veniat, aut quo vadat . At istud sine damno fortasse salutis nescire licet: caeterum quando veniat, vel qua
Abbreviated transcription (Latin):
rius. Unde nec sibi poterit subuigarr si priꝰ dõ
non fuit subiugatꝰ. sͥq seruiet nolens qđ dõ no¬
luit uolens. Qua uarietate ꝑ diu̾sa humanũ genꝰ
deflux̃ dũ se abuna stabili sẽꝑq manẽte dimnitatis
soliditate subtͣxit. Niundum quodlibet appetit õpus
quasi ut uͥ iam requiem m̃tis infigat: s dũ ei nõ sus¬
fic̃: mutata intentiõe adalias atq alias intentiones
tͣnsit ⁊ dũ ꝑdiu̾sa requiem solidam q̃rit nec muenit
in labore mser ⁊ uarietate uiuit. ⁊ uacinis a requie
manet Quamuis eadẽ mutabilitas non sit hõi cõcͤa¬
ta: s. ꝓ m̾̃to pͥme p̃uaricatiois illi accesserit iam tam̃
nat᷑ał facta ẽ. qr originalr̃ apͥmo homine sic̃ ⁊ mors
in om̃s homines transit. De anima ceterisq sensibꝰ.¬

Expanded text:
ue contrarius. Unde nec sibi poterit subjugari, si prius Deo non fuerit subjugatus, sibique serviet nolens, qui Deo noluit volens. 10. Quam varie per diversa humanum defluxit genus, dum se ab una stabili semperque manente divinitatis soliditate subtraxit! Nam dum opus quodlibet appetit, quasi ibi jam requiem mentis infigit. Sed dum ei non sufficit, mutata intentione, ad alias atque alias actiones transit; dumque per diversa requiem solidam quaerit, nec invenit, in labore miser et varietate vivit, et vacuus a requie manet. Quamvis eadem mutabilitas non sit homini concreata, sed pro merito primae praevaricationis illi accesserit, jam tamen naturalis facta est, quia originaliter, a primo homine, sicut et mors, in omnes homines transit.
Abbreviated transcription (Latin):
Tc̃ enim dictum ẽ addiabłm t̾ram manducab̃. Uñ
⁊ ꝓpħa ait Serpenti puluis panis eus. Serpens enĩ
uoltirtate ad ima collabim᷑ recte adbene agẽdũ. cũ la¬
bore consurgimꝰ Quod nõ ita eẽt. si delectatio flagaiũ
pͥmoꝵ hominũ ñ ꝑsuasisset. qͥ bꝰ adbene uiuẽdũ tm̃ uelle
sufficẽt. ⁊ sine difficultate statĩ actio obtemꝑaret. Di
uisio i pugna ut sit in hõis animo: pena peccati est
ex pͥmo hoĩe inom̃s euis filios ꝓpagata. Ut qui noluit
Pariter gͦ conditi sunt utriq rationis ordine ñ tam̃ pariter tẽporis uni¬
tare. Uir adimaginẽ dei factus est. mulier adimaginẽ uiri formata ẽ.¬

Expanded text:
Tunc enim dictum est et diabolo: Terram manducabis. Unde et propheta ait: Serpenti pulvis panis ejus. Serpens enim i. 8. Quia prava voluntate ad ima collabimur, recte ad bene agendum cum labore consurgimus: quod non ita esset, si delectatio flagitium primorum hominum non persuasisset quibus ad bene vivendum tantum velle sufficeret, et sine difficultate statim actio obtemperaret. 9. Divisio et pugna, ut sit in hominis animo, poena peccati est, ex primo homine in omnes ejus filios propagata, ut qui noluit Pariter ergo conditi sunt uterque, rationis ordine, non pariter temporis unitate. 5. Vir ad imaginem Dei factus est, mulier ad imaginem viri formata e
Abbreviated transcription (Latin):
res ꝑ quos iusticia docet᷑ ꝑ ipsos peccati morbꝰ irrep̃
⁊ mors ad plebes ꝑtͣnsit. scilicet uł dũ mala doceñ
uel dum faciunt p̃ua. Pleriq sac̾dotes ⁊ derici pͣue
iuuentes. forma cet̾is in malum existunt. qui bonis
exemplum esse debuerunt. Hi enim quoscq̃ exemplo
male conu̾sationis sue ꝑdunt: de illis sine dubio ra
tionem redditi᷑ sunt. Ex carnaliũ p̃positorũ exemplo
plerũq fit uita det̾ior subditoꝵ. ⁊ pleb̾ m̾ito fuint
tales sacerdotes qui exemplo det̾iori ppłm destruant
non edificent. Ex mito enim plebis ñ numꝙͣ ep̃i de
languente cet̾a corꝑis m̃bra inficiunt᷑: unde ⁊ scͥptũ
est. Ome caput languidũ ⁊ omẽ cor merens. aplanta
pedis usq adu̾ticem ñ est in eo sanitas. Caput enĩ
langiudũ doctor est agens peccatum. Cuiꝰ malum
ad corpꝰ ꝑuehit᷑ dũ eo uel peccante uł pͣue docente
pestifer languor ad plebes subiectas tnffert᷑. Pec̾i¬
ores sunt qui siue doctnis siue exempł uitam morẽ¬

Expanded text:
stitia, etc. docetur, per ipsos peccati morbus irrepit, et mors ad plebes pertransit: scilicet vel dum mala docent, vel dum faciunt prava. Plerique sacerdotes et clerici prave viventes, forma caeteris in malum existunt, qui in bonis exemplum esse debuerunt. Hi enim quoscunque exemplo malae conversationis suae perdunt, de illis rationem sine dubio reddituri sunt. Ex carnalium praepositorum exemplo, plerumque fit vita deterior subditorum; et plebis merito fiunt tales sacerdotes, qui exemplo deteriore populum destruant, non aedificent. Ex merito enim plebis nonnunquam episcolanguescente, caetera corporis membra inficiuntur. Unde et scriptum est: Omne caput languidum, et omne cor maerens, a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas . Caput enim languidum doctor est agens peccatum; cujus malum ad corpus pervenit, dum eo vel peccante, vel prave docente, pestifer languor ad plebes subditas transit. Deteriores sunt qui sive doctrinis, sive exemplis, vitam mores
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ egestates ꝑsuadet habere plura. unde sibiege¬
nisq sufficiat. qͣtinꝰ his blandim̃tis intentionẽ bo¬
ne deuodionis subu̾tat. atq int̾renis iuchris decep¬
tam mñtem reducat. Multis argum̃tis insidiat᷑ dĩa¬
bolꝰ eis. qui renuntiant sclo ut eiꝰ se it̾um amori ꝓst̃¬
nant. Orauiꝰ aut̃ illos inconcupiscentiis scłi feruti qͦs
post reñtiationẽ ad mundi amorẽ reduxit. Et mari
me ꝑcenodochiã subic̃ sibi diabolꝰ monachum. ut q̃
ꝑ scł̃i amorẽ retin̾e ñ potuit. ab humilitatis culmine
subtrahat. ⁊ ꝑ suꝑbie tumorẽ sibi subditũ faciat
Dĩ seruus semꝑ fallentis diaboli p̃uidẽ debet insidi¬
as. ⁊ magis in bonis oꝑibꝰ cordis debet adhibere cautelã
ne ꝑuanam głam ꝑdat semetipsum ac ꝑeat. cunctaq
bona amutat. q̃ recte agendo obtinuerat.

Expanded text:
filiorum, 310 persuadet habere plura, unde sibi egenisque sufficiat, quatenus his blandimentis intentionem bonae devotionis subvertat, atque in terrenis lucris deceptam mentem reducat. 8. Multis argumentis insidiatur diabolus eis qui renuntiant saeculo, ut ejus se iterum amori substernant. Gravius autem illos in concupiscentiis saeculi ferit, quos post renuntiationem ad mundi amorem reduxerit. Et maxime per cenodoxiam subjicit sibi diabolus monachum, ut quem per saeculi amorem retinere non potuit, ab humilitatis culmine subtrahat, et per superbiae tumorem sibi subditum faciat. 9. Dei servus semper fallentis diaboli praevidere debet insidias, et magis in bonis operibus cordis debet adhibere cautelam, ne per vanam gloriam perdat semetipsum, ac pereat, cunctaque bona amittat quae recte agendo obtinuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
pinde obliuiscunt᷑ uoti qr capiunt᷑ illecebris uanitatis
Quec̃q mens ꝓcelł mundi huiꝰ inuoluis: lignũ cons¬
cende crucis. ut amari idest tẽpestate huiꝰ scł̃i lib̾eris
tringit᷑ si uotum mutau̾it. Atrocit̃ enim in discussi¬
one duini iudicii. argueni st̃. qui qđ ꝓfessioe spo¬
pond̾unt: implere oꝑe contempsert̃. Mirabilr̃ comꝑat᷑
similitudo auoluptatibꝰ mundi conanti redire addm̃.
retinentibꝰ eum cupiditatibꝰ scł̃i. His qͥ dormitat exsur¬
g̾e conat᷑. ⁊ sopore sompni dep̃mit᷑. Ille enĩ adbonũ
nouit redire ⁊ uoluptatũ facibꝰ depͥmit᷑. iste meliꝰ elig̃
uigilare: s soporis torpore denet᷑. Abono indeterius
lapsus suꝑcaibones frigidos fieri nigͥores. qr ꝑtorporẽ
m̃tis abigne caritatis di extincti sunt. ⁊ ꝑmundi appe-¬
titum aluce suꝑne illuminatiois pͥtiati ingredine peo¬
catoꝵ fuscant᷑. Unde intentionẽ bone oꝑatiõis metu ex¬

Expanded text:
obliviscuntur voti, quia capiuntur illecebris vanitatis. 2. Quaecunque mens procellis mundi hujus involveris, lignum conscende crucis, ut a mari, id est, tempestate hujus saeculi libereris. tringitur, si votum mutaverit. Atrociter enim in discussione divini judicii arguendi sunt, qui, quod professione spoponderant, implere opere contempserunt. 4. Mirabiliter comparatur similitudo a voluptatibus mundi conanti redire ad Deum, retinentibus eum cupiditatibus saeculi, ei qui dormitans exsurgere conatur, et sopore somni deprimitur. Ille enim ad bonum novit redire, et voluptatum facibus non sinitur. Iste melius eligit vigilare, sed soporis torpore tenetur. 5. A bono in deterius lapsos supra carbones frigidos fieri nigriores, quia per torporem mentis ab igne charitatis Dei exstincti sunt, et, per mundi appetitum a luce supernae illuminationis privati, nigredine peccatorum fuscantur. 6. Quidam intentionem bonae operationis metu ex
Abbreviated transcription (Latin):
mtsia tẽꝑora p̃cedit diuina eternitas nec indõ
p̃teritum. p̃sens fut᷑um ue aliqͥd eredr̃ s omĩa p̃¬
sentia in eo dicuntur qr in et̾nitate sua cuncta cõplec¬
tit᷑ A lioquin mutabił ẽ css̃ credendꝰ si ei successioẽs tẽ¬
ꝑm ascbunt᷑. Si semꝑ aliqͣ eent cũ dõ temꝑa nõ eẽt
futo tenebo. U niu̾sitatẽ uͦ ds̃ tenet: ⁊ ꝓteniti ⁊ tenebit᷑ te
mutabili inherent creatori. Siue materie illi infor¬
mi. priꝰꝙͣ exea omĩa ista q̃ temꝑalr̃ iam uoluunt᷑
formarentur nec ipsi utiq ualebat tẽpus. Tempus gͥ
pora ł succeclt̃ s nob̾ qui subcelo u̾sam᷑ in hoc in firmo
ipsum tempꝰ creat᷑a: in pͥncipio tam̃ mundi fac¬
tum ẽẽ credendũ ẽ. Idõ gͦ pͥncipium dr̃ quod ex ip
tantur. Nec centum anni unũ tꝑ̃s. ẽ. nec unꝰ annus
unumtẽpꝰ ẽ. nec unus m̃sis unũ tẽpꝰ ẽ nec dies nec hora
qr cdum hec omĩa particłis accedũt suis ⁊ decedut̃: qͦ¬

Expanded text:
mnia tempora praecedit divina aeternitas, nec in Deo praeteritum, praesens, futurumve aliquod creditur, sed omnia praesentia in eo dicuntur, quia aeternitate sua cuncta complectitur. Alioquin mutabilis est Deus credendus, si ei successiones temporum ascribuntur. Si semper aliqua essent cum Deo tempora, non esset futuro, tenebo. Universitatem vero Deus tenet; et pro tenuit, et tenebit, tenmutabili inhaerent Creatori, sive materiae illi informi, priusquam ex ea omnia ista quae temporalier jam volvuntur formarentur, nec ipsi utique valebant tempora.  succedunt, sed nobis, qui sub coelo versamur in hoc infimo ipsum tempus creatura, in principio tamen mundi factum esse credendum est. Ideo ergo principium dicitur, quod ex ips motu mutantur. Nec centum anni unum tempus est; nec unus annus unum tempus est; nec unus mensis unum tempus est; nec dies, nec hora, quia, dum haec omnia particulis accedunt suis, et decedunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
si inuidie iniciunt ꝑsens carnis opꝰ desicłiũq libidi¬
nis qͣtinꝰ acelestibꝰ deorsum deiectã animã ꝑͣtͣhant seõq
quos uic̾int głantes ad tartara ducant. Quando impulsu
demonum m̃s ad delectationẽ fornicatioĩs impellit᷑ diuini
iudicii metꝰ et et̾ni torm̃ta incendii ante ocłos p̃ponant᷑
quia nimir̃ om̃ĩs pena gͣuioris supplicii formidine suꝑat᷑
S ic̃ enĩ clauus clauũ expellit ita sepe recordatio ardoris
gehenne ardorẽ exdudit luxirie. Quidã in uuentute
luxiose iuuentes. in senectute continentes fieri delectant᷑.
tc̃ eligunt seruire castitati qͣndo eos libido seruos habere
laboriosa certamina.

Expanded text:
opus desideriumque libidinis, quatenus a coelestibus deorsum dejectam animam pertrahant, secumque quos vicerint gloriantes ad tartara ducant. 23. Quando impulsu daemonum mens ad delectationem fornicationis impellitur, divini judicii metus et aeterni tormenta incendii ante oculos proponantur, quia nimirum omnis poena gravioris supplicii formidine superatur. Sicut enim clavus clavum expellit, ita saepe recordatio ardoris gehennae ardorem removet luxuriae. 24. Quidam in juventute luxuriose viventes, in senectute continentes fieri delectantur, et tunc eligunt servire castitati, quando eos libido servos habere laboriosa certamina.
Abbreviated transcription (Latin):
lumbos ur̃os suꝑ ub̾a ur̃a hoc est incorde libidinẽ resecate
modata licentia nescit habere modũ. Nã clũ se uitiosꝰ animꝰ
adalia nefanda sceła suadentibꝰ demonisꝰ tͣnsit. Dũq ĩmo¬
date metas pudoris excesserit. crim̃ cͥminibꝰ adic̃ paułatĩq
ad det̾iora ꝓcedit. Non ita suauis ẽ amantiũ ĩmo am̃tiũ in¬
certa carnis ubido. sic̃ exꝑta nec ita delectat fornicatio
dum pͥmum cõmittr᷑. Nã repetita maiorẽ delectationẽ
ingerit. Iam uͦ si musũ uen̾it. tanto ꝑditis dulcior fit.
Si plꝰ oblectat m̃item delectatio fornicatioĩs q̃ amor castita¬
tis: adhuc in homine peccatũ regnat. Certe si ampliꝰ delec¬
tat pulchritudo intime castitatis: iã ñ regnant peccã. s regnat
iusticia. Nã non solũ de cõmissa fornicatiõe peccm̃ regnat
in homine s si adhuc regnat delectat᷑ atq animũ deneat.
ꝓculdubio regnat. Fornicatio carnis adhułtiũ est. fornicati¬

Expanded text:
ubera vestra ; hoc est, in corde libidines resecate,moderata licentia nescit habere modum. Nam dum se vitiosus animus nus ad alia nefanda scelera suadentibus daemonibus transit; dumque immoderate metas pudoris excesserit, crimen criminibus adjicit, paulatimque ad deteriora procedit. 16. Non ita suavis est amantium, imo amentium, inexperta carnis libido, sicut experta; nec ita delectat fornicatio, dum primum committitur, nam repetita majorem delectationem ingerit. Jam vero si in usum venerit, tanto perditis dulcior fit, Si plus oblectat mentem delectatio fornicationis quam amor castitatis, adhuc in homine peccatum regnat. Certe si amplius delectat pulchritudo intimae castitatis, jam non regnat peccatum, sed regnat justitia. Nam non solum de commissa fornicatione 245 peccatum regnat in homine; sed si adhuc delectatur, atque animum teneat, procul dubio regnat. 18. Fornicatio carnis adulterium est, fornicati
Abbreviated transcription (Latin):
minis. Serius dĩ multa c̾tamina de sua carne mouent᷑
nã qͣuis in amore dĩ. eoꝵ sit inconcussa intentio: m̃s tñ
electi lapsu carnali corriuint: ut auitio suꝑbie qͣ de tur¬
tutibꝰ tument sauenent᷑. Et qui de uututũ effectibꝰ exis¬
tunt suꝑbi ut cadant. carnis uitio humiliant᷑ ut surgail

Expanded text:
minis. 12. Servis Dei multa certamina de sua carne moventur; minis. 12. Servis Dei multa certamina de sua carne moventur; nam quamvis in amore Dei eorum sit inconcussa intentio, mens tamen nunquam electi lapsu carnali corruunt, ut a vitio superbiae, qua de virtutibus tument, sanentur; et qui de virtutum affectibus existun
Abbreviated transcription (Latin):
s etiam de ipsis flagiciis uanitate laudis ꝑditi extollunt᷑
sic̃ scͥptũ est. Qm̃ laudat᷑ peccator indesicłiis anime sue
Quid enĩ peiꝰ ꝗͣ in flagicus miseros gaud̾e. de qͥbꝰ iã de¬
bent copiostꝰ deplorare: Tibido tc̃ mag̃ q̃rit᷑ cũ iudet᷑¬
Nam sic̃ quidam sapiens ait pͥma fornicatiõis ocłoꝵ¬
tela st̃ scda u̾boꝵ. S qui ñ capit᷑ ocłis potest u̾bis re¬
siste Susfic̃ nata ubi adhuc liber affectꝰ est. Qui delec
sum libidinis. Cito enim resistit oꝑi qui tallanti
ñ accõmodat delectatioĩ. Duriꝰ impugnat᷑ qͥ tisq ad
consensionẽ ⁊ si ñ usq adꝑpetͣcionẽ tẽptat᷑ ꝗͣ his qͥ sola
suggestione ꝓ conditiõe carnis solliciat᷑. Stimuli carnis
qui in paulo excitante sathane angło inerant exlege pec¬
cati erant. q̃ in m̃bris hominum de necessitate libidinis
habitant. Quã reluctantẽ dũ in se expugnat ñ ꝑfic̃. ⁊de
infirmitate libidinose tttillatiõis uututẽ suscip̃ głosi c̾ta¬

Expanded text:
extolluntur, sicut scriptum est: Laudatur peccator in desideriis animae suae . Quid enim pejus quam in flagitiis miseros gaudere, de quibus jam debent copiosius plorare? 8. Libido tunc magis quaeritur, dum videtNam sicut quidam sapiens ait: Prima fornicationis oct, secunda verborum. Sed qui non capitur oculis, potest verbis resistere. Sufficit natura, ubi adhuc liber affectus est. 9. Qui desum libidinis. Cito enim resistit operi, qui titillanti se non accommodat delectationi. 10. Durius impugnatur qui usque ad consensionem, etsi non usque atione carnis tentamentis sollicitatur. 11. Stimuli carnis, qui in Paulo, excitante Satanae angelo, inerant , ex lege peccati erant, qui in membris hominum de necessitate libidinis 244 habitant. Quam reluctantem, dum in se expugnat, perficitur, et de infirmitate libidinosae titillationis virtutem suscipit gloriosi certa
Abbreviated transcription (Latin):
mano gm̃ dñat᷑: idest suꝑbia m̃tis⁊ luxia carnis
Unde ⁊dñs ad iob loquit᷑ de diabolo dicens. Srib ũbra
dormit in secreto thalami in locis um̃tibꝰ. ꝑ calamũ enĩ
inanis suꝑbia. Ploca uͦ hum̃tia carnis demonsttur lu¬
xͦia. Pħ enĩ duo uitia diabłs humanũ possidet genꝰ.
uł dũ m̃tem insuꝑbiã erigit: uł dũ luxia carnẽ ꝯsumit

Expanded text:
ominatur, id est, superbia mentis et luxuria carnis. Unde et Dominus in Job loquitur de diabolo dicens: Sub umbra dormit in secreto calami in locis humentibus . Per calamum enim inanis superbia, per loca vero humxuria; per haec enim duo vitia diabolus humanum possidet genas, vel dum mentem in superbiam erigit, vel dum per luxuriam carnem corrumpit
Abbreviated transcription (Latin):
trũq discrete pensans sic cauet libidinẽ ut ñ inc̾rat ĩ¬
elationẽ n sic p̃mit elationẽ ut ñ resoluat animũ ad
libidinẽ. Tuxͦiosis atq supb̃ demones plus fautores exis¬
tunt. Dũq incet̾is uitiis spĩbꝰ malignis deseruiunt: his tñ
maiori familiaritate uingunt᷑ eisq ampliꝰ iusta desi

Expanded text:
trumque pensans sic cavet libidinem, ut non incurrat trumque pensans sic cavet libidinem, ut non incurrat elationem, et sic tremit elationem, ut non resolvat animum ad libidinem. Luxuriosis atque superbis daemones plus fautores existunt, dumque in caeteris vitiis spiritus maligni deserviunt, his tamen majori familiaritate junguntur, eis
Abbreviated transcription (Latin):
diciam itͤ. Nam alt̾um pend exalt̾o. S sic̃ ꝑ suꝑbiã
m̃ts itͣ in ꝓstitutionẽ libidinis: ita ꝑhumilitatẽ ñitis:
salua fit castitas carnis Ds̃ aũ ñnunꝗͣ deiõ occultã m̃¬
tis suꝑbiã ꝑcarnis manifestã runã. Libidinis nasci
immundiciã. de animi occulta suꝑbia. nouimꝰ exẽplo
pͥmi hominis. qui mox ut ꝑ suꝑbiã contͣ dm̃ tumut.:
statim carnis libidinẽ sensit. ⁊ pudenda oꝑuit. Q propt̃
unus quisq sue deputet culpe qđ cecidit. qͦtiens libi¬
dine cuncit᷑ ꝙ nisi p̃cessiss latens suꝑbia ñ seq̃ret᷑ li¬
bidinis manifesta ruina. Nonnũꝗͣ gemino uitio xp̃ianꝰ
adiabolo appetit᷑ nocculto scilicet ꝑelationẽ ⁊ publico
plibidinẽ. S dũ euitat quis libidinẽ cadit in elationẽ.
Itẽ dũ incaute declinat elationẽ: cadit segnit̾ in libidi¬
nem. Soꝙ exocculto uitio elationis ttͣ in aꝑto libidinis.
⁊ de aꝑto libidinis it᷑ inocculto elationis. S dĩ seruus u

Expanded text:
m pendet ex altero. Sed sicut per superbiam mentis itur in prostitutionem libidinis, ita per humilitatem mentis salva fit castitas carnis. Deus autem nonnunquam dejicit occultam mentis superbiam per carnis manifestam ruinam. Libidinis nasci immunditiam de animi occulta superbia, exemplo primi hominis, qui mox ut per superbiam contra Deum tumuit, statim carnis libidinem sensit, et pudenda operuit. Quapropter unusquisque suae deputet culpae quod cecidit, quoties libidine vincitur, quia nisi praecessisset latens superbia, non sequeretur libidinis manifesta ruina. 3. Nonnunquam gemino vitio Christianus a diabolo appetitur, et occulto per elationem, et publico per libidinem. Sed dum evitat quis libidinem, cadit in elationem. Item dum incaute declinat elationem, cadit segniter in libidinem; sicque ex occulto vitio elationis itur in apertum libidinis, et de aperto lib
Abbreviated transcription (Latin):
umn de dõ loquens scͥpt᷑a plerumq dicat eoce ds̃ ñ d
qͣi iri sibilem ostendit. s ubiq ẽẽ p̃sentẽ significat
nullus possit. sensus atting̾e etiam nec angłicus. Quamuis
usq ad parilitatem angłicam humana pꝰ resurrectionẽ
nat᷑e ꝓficiat: ⁊ ad contẽplandũ dm̃ indefessa surgat. ui¬
dere tam̃ eius eẽntiam plene non ualet. qͣm nec ipsa ꝑfectio
angłica in totum attingit scire sccłm apłm qui ait paxlĩ
q̃ exuꝑat omnem sensum ut subaudias etiam angłoꝵ. Se¬
la enim tͥnitas sͥ integͤ nota ẽ: ⁊ humanitas axp̃o suscep¬
ta que t̾ciã in tͥnitate ꝑsona. Intelligibilr̃ quoda m miro
Dĩ secreta iudicia nõ posst̾ sensu penetͣri ł angłico ł hu
apłm qui ait. Quis enim cognouit sensum dñi. aut
quis consiliaruis eius fuit:

Expanded text:
um de Deo loquens Scriptura plerumque dicit: Ecce Deus, non quasi visibilem ostendit, sed ubique esse praesentem significat. nullus possit sensus attingere, etiam nec angelicus, quamvis usque ad parilitatem angelicam humana post resurrectionem natura proficiat, et ad contemplandum Deum indefessa consurgat, videre tamen ejus essentiam plene non valet, quam nec ipsa perfectio angelica in totum attingit scire, secundum Apostolum, qui ait: Pax Dei, quae exsuperat omnem sensum , ut subaudias, etiam angelorum. Sola enim Trinitas sibi integre nota est, et humanitas a Christo suscepta, quae tertia est in Trinitate persona: 2. Intelligibiliter quodam miro Dei secreta judicia non posse sensu penetrari, vel angelico,ndum Apostolum, qui ait: Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ docet bene uiuentibꝰ ꝓficit. qđ uero male iuuit se¬
ipsum occidit Sic̃ sacerdos qui sicdigne se agit ut sac̃¬
dotem decet ministiũ eius ⁊ ipsi ⁊ aliis utile est.I noig¬
ne aut̃ uiuens aliis quidẽ utił est loqñdo se aũ int̾sic̃
pͣueuiuendo ac ꝑhoc qđ inillo mortuũ est. ꝓpͥum eius
est. Qđ uͦ uiuit: idest sacrum minist̾ium qđ est¬
uite alienum est. Qui beneoocet ⁊ male uiuit. ui¬
det᷑ ut cereus aliis dum bonũ exponit lucem p̃stare
se uͦ in mał sius consum̾e atq extinguere. Qui benedo¬

Expanded text:
d docet bene, viventibus proficit; quod vero male vivit, seipsum occidit. Sicut sacerdos, qui si digne se agit, ut sacerdotem decet, ministerium ejus et ipsi et aliis utile est, indigne autem vivens, aliis quidem utilis est loquendo, se autem interficit prave vivendo; ac per hoc quod in illo mortuum est, proprium ejus est; qvitae, alienum est. 6. Qui bene docet, et male vivit, videtur, ut cereus, aliis, dum bona se vero in malis suis consumere, atque exstinguere. Qui bene do
Abbreviated transcription (Latin):
nc̾dym doctoris uidio etiã ipsa uerax doctrina uilescit
⁊ qui non uiuit sic̃ docet: ipsam quã p̾dicat u̾itatem
contẽptibilẽ fac̃. Arcus ꝑuersus est lingua magistroꝵ
docentium bene ⁊ uiuentium male ⁊ idõ qͣsi ex ꝑlierso
es aut cimbalum sonum fac̃ alus. ipse tñ sibi manẽt
insensuał. Qui benedocet ⁊ male uiuit: tamꝙ es aut

Expanded text:
dum doctoris vita etiam ipsa verax doctrina vilescit; et qui non vivit sicut docet, ipsam, quam praedicat, veritatem contemptibilem facit. Arcus perversus est lingua magistrorum docentium bene, et viventium male: et ideo quasi ex perverso aes, aut cymbalum, sonitum facit aliis, ipse tamen sibi manet insensualis. Qui be
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia ab abraham usq ad dđ. Quarta adauio usq ad
dñi. nr̃i iħu xp̃i. Sexta que nc̃ agit᷑ donec excelsꝰ ueni¬
at. ad udicium. Septima gͥ etate scł̃i reformabit᷑ genꝰ
humanum adimaginẽ dĩ Profecto enĩ anni decẽ uocto
nõ solum sex etates. s etiam tria temꝑa euident̃ demon¬
strant. unum scilicet ante legẽ alterum sublege d̾cium
sub grã. Igit᷑ ⁊ ipse aunꝰ senario numͥo continet᷑. ht̃ enĩ
numi ꝑfectioẽ ⁊ ñ quantũ uolui tñ qͣntum potui red¬
didi rationem
nues atq subtiles ferant᷑ supͣ celũ. nã ex hoc pond̾e ele¬
m̃toꝵ młti philosophi resurrectionẽ carnis illudent̃ ñ
posse fieri inqͥunt. ut homo qui utiq ext̾ra factus
ẽ sit in celo. S u̾itas hos conuncit. q̃ fac̃ multa ani¬
malia t̾rena uolitare in aere. ⁊ aquã ẽẽ suꝑ aerem ⁊¬
ignem qđ ẽ utiq quartum elem̃tũ ẽẽ interra. Ergo dĩ

Expanded text:
is usque ad Christi. Sexta quae nunc agitur, donec Excelsus veniat ad judicium. Sexta igitur aetate saeculi reformatur genus humanum ad imaginem Dei. Profecto enim anni decem et octo, non solum sex aetates, sed etiam tria tempora evidenter demonstrant: unum scilicet ante Legem, alterum sub Lege, tertium sub gratia. Igitur et ipse annus senario numero continetur. Habet enim ne, etsi non quantum volui, tamen quantum potui, reddidi rationem.nues atque subtiles ferantur supra coelum. Nam ex hoc pondere elementorum multi philosophi resurrectionem carnis illudentes non posse fieri, inquiunt, ut homo qui utique ex terra factus est, sit in coelo. Sed hos veritas convincit, quae facit multa animalia terrena ignem, quod est utique quartum elementum, esse in terra. Ergo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
SI Sic̃ enĩ nos scimꝰ resurrectionẽ
quam numꝗͣ comꝑti sumꝰ nec uidimꝰ. ita ⁊ ille sciebat
mortẽ. Scimꝰ gͥ quia exiens anima decorꝑe faciat mori¬
corpꝰ dũ reu̾sa fuerit in corꝑe suo. faciat̾ resur rectionẽ
Ecce scimꝰ resurrectionẽ quã numꝗͣ ex ꝑti sumꝰ. sic ⁊ ille

Expanded text:
os scimus resurrectionem, quam nullam experti sumus nec vidimus, ita et ille sciebat mortem. Sciens igitur quod exiens anima a corpore faciat mortem, et dum reversa fuerit in corpus suum, faciat resurrectionem ecce scimus resurrectionem, quam nunquam experti sumus. Sic et ille
Abbreviated transcription (Latin):
dies. in cognitioẽ firmam̃ti: sods. incognitioẽ discre¬
tionis terre ac maris tercuis. in cognitiõe soł ⁊ lune:
Ab ipso enum surgit om̃is numzis. Ergo duo diuidi
sio duoꝵ in unũ: diuisio trium inunũ est. Quid aliud
hic num̃us ostendit nisi trinitatẽ que ds̃ est. q̃ quauis
cres st̃ ꝑsone: inuna creclunt᷑ unitate nat᷑e. Quat̾na¬
euis duo. Unum scilicet ⁊ duo: tria st̃. Ecce partes
rius gͥ numus ꝑfectꝰ ẽ. quia partibꝰ suis complet᷑. Ht̃
enim unum qđ ẽ sexta eius. duo quod ẽ tercia tres qđ
est dimidia. Unũ gͦ ⁊ duo ⁊ tria sex faciunt. Idõq ꝑ
huius num̾i ꝑfectionẽ sex diebꝰ oꝑat  dñs omnẽ c̾reatura
Tres he partes senarii num̾i demonstrant nobis tͥni
nẽ creaturã. Prͣimũ ualere senarii num̃i ꝑfectionem¬
in scͥpturis scĩs freqñt̃ reꝑimꝰ᷑: p̃sertim in morte dñi sĩ¬

Expanded text:
s; in cognitione firmamenti, secundus; in cognitione discretionis terrae ac maris, tertius; in cognitione solis ac lunae et ab ipso enim surgit omnis numerus. Ergo duo dividi um est: divisio trium in ter unum est. Quid autem aliud hic numerus ostendit, nisi Trinitatem quae Deus est? quae quamvis tres sint personae, unum creduntur in unitate naturae. Quaternaejus duo. Unum videlicet et duo, tria sunt. Ecce partes rius igitur numerus perfectus est; quia partibus suis completur. Habet enim unum, quod est sexta; duo, quod est tertia; tria, quod est media; unum ergo, duo et tria, sex faciunt. Ideo propter hujus numeri perfectionem sex diebus operatus est omnem creaturam. Tres hae partes senarii numeri, demonstrant nobis, Trinnem creaturam. Plurimum in Scripturis sanctis frequenter reperimus, praesertim in morte Domini sim
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑ patit᷑ sccłm illud qd̾ in euangelio de diuite legimꝰ. Pat̃
abraham. inquit diues mitte lazarum ut intingat¬
meam quia crucior in hac flãma. Q uarta ẽ mors cũ

Expanded text:
rit, patitur; secundum illud quod in Evangelio de divite legimus, Pater rit, patitur; secundum illud quod in Evangelio de divite legimus, Pater Abraham, inquit dives, mitte Lazarum, ut digmeam; quia crucior in hac flamma
Abbreviated transcription (Latin):
neq contͣ animalia paradysũ custodiebat. ẜs scilicet. ne
amiteret. peccando qđ custodire poterat obediendo. suie
ipsũ hominẽ ponens ds̃ in ꝑaradiso ut ꝯparet᷑ ⁊⁊ custodi¬
ret oparet᷑ scilicet. ut bonꝰ eẽt. ⁊ eustodiret ut totꝰ eẽt
Qđ libet hoꝵ dicat᷑. idest siue homo paradisum oꝑa¬
ret᷑ ꝑ agͥculturã ⁊ custodiret ꝑdisciplinã siue ipsum
hominẽ ds̃ oꝑaret᷑ ut bonus eẽt. ⁊ eustodiret ut totꝰ
bum uetitum contig̾it. cur eo die ñ mortuus est. sic enĩ
scͥptura dic̃. In qͣcq die comedis exeo morte morieris
aussꝰ Quatuor ẽẽ mortes sca scͥptura euident̃ osten¬
dit. Prima mors ẽ anime quando deserit creatorẽ. Cum e¬
dñs in eũgłio mortuos in anima sepelire mortues suos
duas mortes manifestissime docet. unã animar̃ alt̾am
corꝑm. Tercia soluis anime quam cum ex hoc corꝑe exie¬

Expanded text:
neque contra animalia aliqua paradisum custodiebat, sed sibi, scilicet ne neque contra animalia aliqua paradisum custodiebat, sed sibi, scilicet ne amitteret peccando, quem custodire poterat obediendo. Sive ipsum hominem posuit Deus in paradiso ut operaretur et custodiret: operaretur scilicet ut bonus esset, et custodiret ut tutus esset. Quodlibet horum dicatur, sive homo paradisum operaretur per agriculturam, et custodiret per disciplinam; sive ipsum hominem Deus operaretur ut bonus esset, et custodiret ut tutus bum vetitum tetigerit, cur eo die mortuus non fuit? Sic enim Scriptura dicit, In qua cumque die comederis ex eo, morte morieris ? RESP. Quatuor esse mortes Scriptura sancta evidenter ostendit. Prima mors est animae, quae suum deserit Creatorem: cum eEvangelio, mortuos sepelire mortuos suos duas mortes manifestissime ostendit: unam animae, alteram corporum. Tertia solius est animae, quam dum ex hoc cor
Abbreviated transcription (Latin):
eos muscam caninã ⁊ comedit eos ⁊i ranã ⁊ ext̾mi¬
nauit eos. cum utiq nec una musca nec una rana
quia quodã modo om̃s ex umꝰabissi natura emanãt
Nã quod ait irrigabat uniu̾sam faciem terre. ñ to¬
tam terrã irrigabat s partẽ. Totum enim partem sig¬
lit dñs os̃ hominem ait scͥptura ⁊ posuit eum in para¬
diso uoluptatis ut oꝑaret᷑ ⁊ custoduet illum Quid ro¬
go oparet᷑ quid custodiret paradisum an aliud qͥd:
AXCIIII Ista sententia dupplicem intelligentiã pa¬
rit. Siue enim operaret᷑ homo paradisum idest in
bat᷑. Idhuc enĩ ñ peccau̾at nec er terra spmas ⁊ tribulos
germinau̾at ut in sucdore faciei sue edet panem suũ. Hxc
nempe m̾uit post peccm̃. Ante peccm̃ gͥ ñ indigentia ũ
necessitate ẜ sola ut diximꝰ uoluntate oꝑabat᷑ paradisum
ꝑ agͥculturã ⁊ custodiebat. ꝑdisciplinã. Nõ cont̾ bestias

Expanded text:
eos muscam caninam, et comedit eos, et ranam, et extermieos muscam caninam, et comedit eos, et ranam, et exterminavit eos , dum utique nec una musca nec una rana quia quodammodo omnes ex unius abyssi natura emanant. Nam quod ait: irrigabat universam faciem terrae; non totam terram rigabat, sed partem. A toto enim partem sig Deus hominem, ait Scriptura, et posuit eum in paradiso voluptatis, ut operaretur et custodiret illum . Quid, rogo, operaretur et custodiret; paradisum, an aliud? RESP. Ista sententia duplicem intelligentiam parit. Sive enim operaretur homo paradisum, id est in batur: adhuc enim non peccaverat, nec ei terra spinas et tribulos germinaverat, ut in sudore faciei suae ederet panem suum. Hoc nempe meruit post peccatum. Ante peccatum igitur non indigentia, non necessitate, sed sola, ut diximus, voluptate operabatur paradisum per agriculturam, et custodiebat per disciplinam. Non contra bestias