comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sai. pater clatifica me. Noliumus ergo immutare
qd abantiquis legebatitr: quia idem sensus erat. De¬
quinquagesimo quarto. Expectabam eum qui sal¬
nũ mefecit᷑ et dicitis uos inuenisse ingreco. expecta
prodastuxia. aquila et siminachus &e theodotion
apud om̃s legatur. ft̃stnabo. ut saluer aspũ tempes¬
tatis &e turbinis. Incodem. Qm̃ si inimicus maledixisset.
Ingrrco omanisen hoc est exprobasset propositum est:
s intermaledicta cr opprobria sensum ñ discrepare per¬
spicuum est. Bequinquagesimo quinto. Qm̃ muiti bel¬
iantis aduersum me ab altitudine dici timebo. et dici¬
tis ingreco tios inuenisse ñ timebo. qd̾ additum est.
& cst ordo. Qm̃ multi dimicant ad uerfum me. iccir¬
co ego ab altitudine aiei timebo. hoc est ñ bellantes
aduersum me. s tuum excelsum timebo litmen. In
ipso. Inita popłos consringes. pro quo ingreco dicit᷑¬
onortealoys uatases io est confringes. & apud latinoᷤ

Expanded text:
 pater, clarifica me. noluimus ergo inmutare, quod ab antiquis legebatur, quia idem sensus erat. Quinquagesimo quarto: expectabam eum, qui saluum me fecit. et dicitis uos inuenisse in Graeco: e x pectapro ὀλιγοψυχία Aquila et Symmachus et Theodotio apud eos legatur: festinabo, ut saluer a spiritu tempestatis et turbinis. in eodem: quoniam, si inimicus maledixisset. in Graeco ὠνείδισεν, hoc est \'exprobrasset\', positum est. sed inter maledicta et obprobria sensum non discrepare perspicuum est. Quinquagesimo quinto: quoniam multi bellantes aduersum me, ab altitudine diei timebo. et dicitis in Graeco uos inuenisse: non timebo, quod \'additum est. et est ordo: \'quoniam multi dimicant aduersum me, idcirco ego ab altitudine diei timebo\', hoc est: \'non bellantes aduersum me, sed tuum excelsum timebo lumen\'. in ipso: in ira populos confringes. pro quo m Graeco legiton xατεα\'εις, id est \'confringes\'. et apud Latinos
Abbreviated transcription (Latin):
et scripscrit. In eodem. Sactificium laudis hono¬
rificabit me: proquo ingreco scribitur doxaseime
io est glorificabit me. Dequo et supradiximus in
cuuãgłio ineo loco ubi ingreco legimus pater doxa¬

Expanded text:
\'et\' scripserit. in eodem: sacrificium laudis hono\'et\' scripserit. in eodem: sacrificium laudis honorificabit me. pro quo in Graeco scribitur: δόξάσει με, id est glorificabit me, de quo et supra diximus. in euangelio in eo loco, ubi in Graeco legimus:
Abbreviated transcription (Latin):
stultis patet. Hec ignoramus qd̾ caladia dicatur detrac¬
tio. Quam si uoluerimus ponere: ñ possumus dicere ad¬
uersus frẽm tuum detrahebas: s de fr̃e tuo detrahebas.
Qd̵ si fecerimus: rursum contentiosus uerborum calũ¬
niator inquiret. quare ñ dixerimus ratatua dea fusu.
hoc est aduersus frẽm tuum. hec suꝑfina sunt. et ñ
debemus spolita nos uerborum interpretatione tor¬
quere. cum damnum ñ sit insensib. quia unaquaq
ungua ut ant iam dixi suis proprietatib loquitur.¬
Inipso. Nequando rapiat. &e sit qui eripiat᷑. et in
greco repꝑisse uos dicitis. et ñ sit qui eripiat. qd
et a nobis uersum est. & in nr̃is codicib sic habet᷑.
& miror quomͦ uicium librariĩ dormitantis ad cul¬
pam referatis interpretis: nisi forte fucrit hoc ne
quando rapiat. neo sit qui eripiat. et ille pro nec

Expanded text:
stultis patet. nec ignoramus, quod καταλαλιὰ dicatur \'detracstultis patet. nec ignoramus, quod καταλαλιὰ dicatur \'detractio\'; quam si uoluerimus ponere, non possumus dicere: \'aduersus fratrem tuum detrahebas\', sed: \'de fratre tuo detrahebas\'. quod si fecerimus, rursum contentiosus uerborum calumniator inquiret, quare non dixerimus: κατὰ τοῦ ᾶδελφοῦ, hoc est \'aduersus fratrem tuum\'. haec superflua sunt et non debemus in putida nos uerborum interpretatione torquere, cum damnum non sit in sensibus, quia unaquaeque lingua, ut ante iam dixi, suis proprietatibus loquitur.in ipso: ne quando rapiat et sit, qui eripiat. et in Graeco repperisse uos dicitis: et non sit, qui eripiat, quod et a nobis uersum est et in nostris codicibus sic habetur. et miror, quomodo uitium librarii dormitantis ad culpam referatis interpretis, nisi forte fuerit hoc: ne quando rapiat nec sit, qui eripiat, et ille pro \'nec\'
Abbreviated transcription (Latin):
et comunctionem infinem ñ habcat. Incodem. Et
dñabuntur eorum iusti. Pro iusti eiteis id est rectus
ingreco legisse uos dicitis. S hoc propter cuphoniam
ita in latinuim uersum est. Auoquin & in eo loco ubi scͥp¬
tum legunus inlibio eiteys. iustorumlibrum inteli¬
gimus.: et ñ debeiis sic uerbum de uerbo exprimere.
ut dum sillabam sequtmur. ꝑdamus intelligentiam.
Incodem. De manu inferi cum lib̾auerit me.: proquo
ingreco legisse uos dicitis. cum acceperit me. Qd qui¬
dem et nos ita de.lxͫx. uertimus. et intror a quo in ur̃o
codice deprauatum sit. Dequadragesimo nono. Sedenᷤꝰ
aduersus frẽm tuum loquebaris: pro quo ingreco reppe
ne uersum. quia dixrmnus aduersus frẽm tuum loque¬
baris. et debuisse nos dicere aduersus frc̃m tũum actra¬
hebas: qd̾ uiciosum c̾ẽ. et innt̃a lingua ñ stare etiam

Expanded text:
\'et\' coniunctionem, in fine non 2.habeat. in eodem: et \'et\' coniunctionem, in fine non 2.habeat. in eodem: et dominabuntur eorum iusti. pro \'iustis\' εὐθεῖς, id est \'rectos\', in Graeco legisse uos dicitis; sed hoc propter εὐφωνίαν ita in Latinum uersum est. alioquin et in eo loco, ubi scriptum legimus: in libro εὐθεῖς, \'iustorum libro\' intellegimus, et non debemus sic uerbum de uerbo exprimere, ut, dum syllabam sequimur, perdamus intellegentiam. in eodem: de manu inferni cum liberauerit me. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: cum acceperit me. quod quidem et nos ita de Septuaginta uertimus et miror, a quo in uestro codice deprauatum sit. Quadragesimo nono: sedens aduersus fratrem tuum loquebaris. pro quo in Graeco reppne uersum, quia diximus: aduersus fratrem tuum loquebaris, et debuisse nos dicere: \'aduersus fratrem tuum detrahebas\'; quod uitiosum esse et in nostra lingua non stare etiam
Abbreviated transcription (Latin):
men dñiadditum est. Dequadiagesimo quarto. Sa¬
gite tue acute: proquo ingreco legisse uos dicitis.
acute potentissime. S hoc male desuꝑiori uersiculo
aoditum est. in quo legitur accingert gladio tuo suꝑ
stmur tuum potentissume. Dequadra gesimo septi¬
mo. Qm̃ ecce reges terre congregati sunt: proquo in
greco legisse uos dicitis. qm̃ ecct om̃s reges eius con
tum erat reges terre. qd nos tulinis quia nec in
mus sic uidimus. proquo ingreco repꝑisse nos ai¬
ctis sic et uidimus qd̾ suꝑfluum est. Legitur eñ
inhebreo chenrainu. qd inter pretatur oytos eido¬
men. hoc est sicut uidimus. In eodem. Suscepimꝰ
templi tuiꝰ. ingreco legisse uos dicitis popłi tui.: qd suꝑ¬
auum est. In hebraico scriptum est echalah. id est tu
in honore. proquo ingreco inuenisse uos dicitis. et ho¬
mo inhonore cum eẽt. S sciendum qd iste uersicit¬
lus bis in hoc psalmo sit: et inpriori additam habeat

Expanded text:
men domini additum est. Quadragesimo quarto: samen domini additum est. Quadragesimo quarto: sagittae tuae acutae. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: acutae, potentissime. sed hoc male et de superiore uersiculo additum est, in quo legitur: accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime. Quadragesimo septimo: quoniam ecce reges congregati sunt. pro quo in Graeco legisse uos dicitis: quoniam ecce reges eius congtum erat reges terrae, quod nos tulimus, quia nec in mus, sic uidimus. pro quo in Graeco repperisse uos dicitis: sic et uidimus, quod superfluum est; legitur enim in Hebraeo \'chen rainu\', quod interpretatur οὕτως εἴδομεν, hoc est sic uidimus. in eodem: suscepimustempli tui, in Graeco vos legisse dicitis, populi tui, quod superfluum est. In Hebraico scriin honore esset. pro quo in Graeco inuenisse uos dicitis: et homo, in honore cum esset.. sed sciendum, quod iste uersiculus bis in hoc psalmo sit et in priori additam habeat
Abbreviated transcription (Latin):
uultus mei ds ms: proquo inuenisse tios dicitis et as̾
nĩs. S sciendum hoc inisto psalmo bis tnueniri:
&e inprimo positum cͥẽ salutare uultus mei ce ds¬
ñs. ita dum taxat ut et conunctio de hebreo et
theodotione sub asterisco addita sit. Incodem. Ex pro¬
brauerunt michi qui tribulant me. proquo uos in
confitebor illi: et dicitis adhuc ingreco ñ inueniri qd̾
suib asterisco ad ditum est. Ita enim &e inhebreo scrip
aeͥ qm̃adhuc. hoc ipsum etiam inquadragesimo ẽst¬
sało intelligendum. De quadragesimo tercio. & ñ egre¬
dicris intuirtutib nrĩs: proquo ingreco repperisse uos
dicitis. et ñ egredicris ds: s suꝑfluum est. In ipso. Po
propterea absq damno sensus interpretationis eiegan¬
tia conseruata est. Auoquin inhebraico ita scriptum
repperi. Posuisti nos prouerbium ingentib. Ineodem.
Exurge adiuua nos: proquo more solito ingreco no¬

Expanded text:
vultus mei, Deus meus . Pro quo invenisse vos dicitis, et Deus vultus mei, Deus meus . Pro quo invenisse vos dicitis, et Deus meus. Sed sciendum; hoc in isto Psalmo bis inveniri, ne ipsius psalmi: salutare uultus mei et deusmeus, ita dumtaxat, ut \'et\' coniunctio de Hebraeo et de Theodotione sub asterisco addita sit. in eodem: exprobrauerunt mihi, qui tribulant me. pro quo uos inniam adhuc confitebor illi . Et dicitis, adhuc, in Graeco non inveniri. Quod sub asterisco additum est. Ita enim et in Hebraeo scrieque dicitur, quoniam adhuc. Hoc ipsum etiam in quadragesimo secundo intelligendum est. 26. Quadragesimo tertio: Et non egredieris uirtutibus nostris. pro quo in Graeco repperisse uos dicitis: et non egredieris, deus. sed superfluum est. in ipso: posesset, et propterea absque damno sensus interpretationis elegantia conseruata est. alioquin in Hebraico ita scriptum repperi: p osuisti nos prouerbium in gentibus. in eodem: exurge, adiuua nos. pro quo more solito in Graeco no
Abbreviated transcription (Latin):
cobis dñt intienisse uos dicitis. S sciendum qd mul¬
ta sint exemplaria apus hebreos: que ne semel quid̃
anmi habent. De tticesi mosçito psalmo. d uam cus
nolet. Ingreco uolet nimis uos legisse dixistis : qd̾ addi¬
tum est. nec apud quẽ quam habetur interpretum.
Betricesimo octauo psalmo. Ueruntamen uane con¬
turbatur omnis homoᷤ. et dicitis uos in greco non inue¬
&e hinc apud uos et apud plerosq ex oritur error. qd
scriptorum negligentia uirgulis ce asteriscis subtiac¬
tis distinctio uniuersa confunditur. Detricesimo nono.
uẽus m̃i. qd̾ iĩ hebreo sic scͥptũ ÷ battos meai. s ꝓpĩ euphoniã
apud latinoᷤ incorde translatum ẽ: et tamen non debe¬
mus subtra here qd̾ uerum est. In codem. Dñe inadiu¬
torium meum respice: proquo ingreco repperisse uos
est respice scriptumẽ. Dequ: dragesimo psalmo. Et si
situm. cum manifestissime et inhebreo ae incunctis
is crettotuidie. Dequadragesimo primo.Salutare

Expanded text:
omine\' inuenisse uos dicitis. sed sciendum, quod multa sint exemplaria apud Hebraeos, quae ne semel quidem \'dominum\' habeant. Tricesimo sexto: et uiam eius uolet. in Graeco uolet nimis uos legisse dixistis. quod additum est nec apud quemquam habetur interpretum. Tricesimo octauo: uerumtamen uane conturba turom nis homo. et dicitis uos in Graeco non inueitum est . et hinc apud uos et apud plerosque error exoritur, quod scriptorum neglegentia uirgulis et asteriscis subtractis distinctio uniuersa confunditur. Tricesimo nono: iam apud Latinos \'in corde\' translatum est; et tamen non debemus subtrahere, quod uerum est. in eodem: domine, in adiutorium meum respice. pro quo in Graeco repperisse uos est \'respice\', scriptum est. Quadragesimo: et si situm, cum manifestissime et in Hebraeo et in cunctis  651 Quadragesimo primo: Salutare
Abbreviated transcription (Latin):
re sermonẽ. qui nichil intelligat: nichil acute dis¬
putationis interroget. Nunqͥd nam opus mͥ ẽ ad il¬
lus aultitiã coarguendã. dialetice artis caluditatẽ.
et profundorũ sensium acumen ad hibere: Hon¬
ne adumꝰ sermũcłi iactũ uilis et modici. qui tamen
ilius intelugentie uideat᷑ acerrimus fatuũ cum
et insipientẽ c̾e conuincam: Sic gͥ admundi sa¬
pientiam stultificandã. ñ est opus sapientiam
dei descendere &e cũ ea colluctari que deorsũ ÷
sapientia. s sufficit fatuũ dei. qm̃ sapientiꝰ ẽ ho¬
minib. et infirmũ di fortus est hominib. et oĩa
contͣria saluator nr᷑ m̃set dñs assũpsit. ut contrariis¬

Expanded text:
re sermonem, qui nihil intelligat, nihil acutae disre sermonem, qui nihil intelligat, nihil acutae disputationis interroget: numquid opus mihi est ad istius stultitiam coarguendam, dialecticae artis calliditatem et profundorum sensuum acumen adhibere? Nonne ad unius sermonis jactum vilis et modici, qui tamen illius intelligentiae videatur acerrimus, fatuum eum et insipientem esse convincam? Sic igitur ad mundi sapientiam stultificandam, non est opus sapientiam Dei descendere, et cum ea colluctari, quae deorsum est sapientia, sed sufficit fatuum Dei: quoniam sapientius est hominibus: et infirmum Dei, fortius est hominibus: et omnia contraria Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
bus hominib: Non utiq stultis. s sapientib. di¬
cas licet sapientes scłi huius. siue principes. siue ua¬
tes. istis sapientib scłi. hoc qd̾ exposuimꝰ fatuũ dei
tia mundi stultitia ẽ apud dm̃: et infatuauit deus
sapientiã mundi. Non insapientia sua infatuauit
sapientiã mundi. ut ẽẽ stultitia arguat᷑. neq enim
dignat᷑ sapientia dei admundi sapientiã conuinc̃ẽ¬
dam tota descend̾e. s potius modicũ. hoc ẽ incarnati¬
onis sacramentũ. Quid necessariũ suit. qd fatuũ dei
etat᷑ ut hoc paruo. et fatuo di infatuaret᷑ scłi sapientia :
Non eñi ualebat scłi sapientia. magnituditẽ inse ue¬
nientis sapientie sustinere. Uerũ exemplũ int̾ponã:
ut ꝑspicue possit intelligi. quomͦ fatuũ aci. stultã fece¬
tit sapientiã mundi. fĩngamꝰ paulisꝑ me qui aliqͥd
putor nosse cũ insipiente aliquo. et mnerudito confer¬

Expanded text:
bus hominibus? non utique stultis, sed sapientibus: dibus hominibus? non utique stultis, sed sapientibus: dicas licet sapientes saeculi istius, sive principes, sive vates istis sapientibus saeculi, hoc quod exposuimus: Fatuum Dei tia mundi stultitia est apud Deum: et infatuavit Deus sapientiam mundi, non in sapientia sua infatuavit mundi sapientiam, ut esse stultitia arguatur. Neque enim dignatur sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam tota descendere, sed potius modicum, hoc est Incarnationis sacramentum. Quid necessarium fuit, quod fatuum Dei erat, ut hoc parvo et fatuo Dei, infatuaretur saeculi sapientia? Non enim valebat saeculi sapientia magnitudinem in se venientis sapientiae sustinere. Verum exemplum interponam, ut perspicue possit intelligi, quomodo fatuum Dei, stultam fecerit sapientiam mundi. Fingamus paulisper me, qui aliquid putor nosse, cum insipiente aliquo et inerudito confer
Abbreviated transcription (Latin):
deprehendens esfatus est. Diri. Sapiens esti¬
ciat᷑. et ipsa elongauit se a me iongius quã erat.
Ꝙõ alta profunditas. quis inueniet eam. Uolu
dit inmundũ. euacuauit se ipsũ: ut euacuatione
eiꝰ mundꝰ cõplcat᷑. Si aut̃ hoc qd̾ descendit inmun
dũ. euacuauit se. euacuatio ipsa sapientia ẽ. qm̃
sem fatuũ dei. quomͦ aucupes sermonũ meorum.
&e semꝑdediti ad criminandũ uenenatas in me
unguas uibrarent: Nunc paulus uͦ quasi sapi¬
ens et potestatẽ habens apłicam: ausus ẽ dicere.
omnẽ sapientiam terrenam. que inse que inpe¬
tro que inceteris apłis erat que uustũ mundũ
descend̾at. stultitiam ẽe dei. Ad cõparationem
quippe illiꝰ sapientie. quã terrenus ñ capi ⁊ locꝰ
adillam sapientiam. que celestis. que mundi lum¬
tẽ excedit᷑. hoc qd̾ descendit ad homines. fatuũ dei ẽ.
Uctũ id ipsũ fatuũ dĩ. sapientiꝰ est hominib. Qui¬

Expanded text:
deprehendens effatus est: Dixi, sapientia effideprehendens effatus est: Dixi, sapientia efficiar, et ipsa elongavit se a me longius quam erat, et Al. o alta profunditas, quis inveniet eam ? Volumdit in mundum, evacuavit seipsum, ut evacuatione ejus mundus compleretur. Si audum evacuavit se, evacuatio ipsa sapientia est, quosem fatuum Dei, quomodo aucupes sermonum meorum, et semper dediti ad criminandum, venenatas in me linguas vibrarent? Nunc vero Paulus, quasi sapiens et potestatem habens apostolicam, ausus est dicere omnem sapientiam terrenam, quae in se, quae in Petro, quae in caeteris apostolis erat, quae in istum muscenderat, stultitiam esse Dei: ad comparationem quippe illius sapientiae, quam terrenus non capit locus: ad illam sapientiam quae coelestis est, quae mundi limitem excedit, hoc quod descendit ad homines fatuum Dei est. Verum idipsum fatuum Dei sapientius est hominibus: qui
Abbreviated transcription (Latin):
et dnm̃ dñorũ. & regẽ regũ. cũ dignus fuero spi¬
ritib indĩ thesauris cõmorantib. Ecluxit eñi
uentos de thesauris suis. Infatuatus ẽ om̃is ho
abscientia. Si ois hõ ĩ fatuatꝰ ẽ abscientia.⁊ paulus ho
c̃. paulusĩfatuatꝰ ẽ abscientia. Ex parte enĩ eognosci¬
mꝰ et exparte ꝓpħamꝰ. In fatuatꝰ c̃ abscientia uidens
perspeculum et menigmate. portiuncłam qͣndam
uidens. & si sic expedit dic̾e. ipsius quoq porci¬
uncule. partẽ minimã recognoscens: econtra¬
rio aut̃ intelligeres quid sit. infatuatus est oi̾s
homo abscientia. Comparatione peccatorum
ierłm. sodomorũ peccatũ iusticia ẽ. Iustificata ẽ
enĩ ait. sodoma ex te. Quomͦ enĩ ñ habent iusti¬
ciam sodomorũ peccata ꝑse. s ad collationẽ
maiorũ scelerũ iustificantur: sic econtrario
reputatur: Iocirco infatuatus est. om̃is homo
abscientia. Tale quiddã. eccłiastes ut arbitror

Expanded text:
et Dominum dominorum, et Regem regum, cum dignus fuero spiet Dominum dominorum, et Regem regum, cum dignus fuero spiritibus in Dei thesauris commorantibus. « ventos de thesauris suis. III. Infatuatus est omnis homo a scientia . Si omnis homo infatuatus est a scientia, et Paulus homo est, Paulus infatuatus est a scientia. Ex parte enim, ait, cognoscimus, et ex parte prophetamus . Infatuatus est a scientia, videns per speculum, et in aenigmate, portiunculam quamdam videns, et si sic expedit dicere, ipsius quoque portiunculae partem minimam recognoscens. Econtrario autem intellige quid sit: infatuatus est omnis homo ab scientia. Comparatione peccatorum Jerusalem, Sodomorum peccatum justitia est. Justificata est enim, ait, Sodoma ex te . Quomodo ergo non habent justitiam Sodomorum peccata per se, sed ad collationem majorum scelerum justificantur: sic econtrario reputatur. Idcirco infatuatus est omnis homo ab scientia. Tale quiddam Ecclesiastes, ut arbitror,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ cũq donorũ dei possideat. Aiiĩ enĩ ꝑ spm da¬
tur sermo sapientie: alii sermo scientie iuxta
bes abextremo terre. fulgura in pluuiã fecit:
et eduxit uentos de thesauris suis. Et nos iuꝑx¬
ta miscđiam di ad hos thesauros occursuroᷤᷤ pu¬
tamus et quia plures sunt thesauri: forte iuxta
ordinẽ refurgentiũ erit & requies inthesauriᷤ
di. Qd̃ aut̃ dico. istiusmodi ẽ. Resurrectio mortu¬
orũ. in quib dã ordinib futura est. Ait quippe
apłs. Unusquisq aut̃ resurget in suo ordine:
ce ñ ut libet miscent᷑ ordines resurgentiũ. Alius
ordo erit millo. & in illo thesauro di: aliꝰ ordo ĩ
alio et inalio thesauro dei. Isti aut̃ om̃s thesau¬
ti. unũ hñt thesaurũ: inquo sunt thesauri sapi¬
entie &e scientie absconditi. Et quomͦ possideo
unam preciosissimã margaritam. ꝑ plures aliaᷤᷤ
margaritas: ac uenio ad thesaurũ thesaurorũ.

Expanded text:
quodcunque donorum Dei possideat. « Alii enim per spiritum daquodcunque donorum Dei possideat. « Alii enim per spiritum datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae juxbes ab extremo terrae, et fulgura in pluviam fecit, et eduxit ventos de thesauris suis, » et nos juxta misericordiam Dei ad hos thesauros nos occursuros putamus. Et quia plures sunt thesauri, forte juxta ordinem resurgentium erit et requies in thesauris Dei. Quod autem dico, istiusmodi est, resurrectio mortuorum in quibusdam ordinibus futura est. Ait quippe Apostolus: « Unusquisque autem resurget in suo ordine , » et non ut libet miscentur ordines resurgentium. Alius ordo erit in illo et in illo thesauro Dei, et alius ordo in alio et in alio thesauro Dei: isti autem omnes thesauri unum habent thesaurum, « in quo sunt thesauri sapientiae et scientiae absconditi. » Et quomodo possideo unam pretiosissimam margaritam per plures alias margaritas: sic venio ad thesaurum thesaurorum,
Abbreviated transcription (Latin):
iuentre concursus: ex quib ignes emittantur.
Ut aut̃ et ad nouũ testamentũ ueniamꝰ. paulus
&e siluanus. due nubes. inunũ conuenerunt: et
ecee totũ mundũ epłe eorũ fulgur uluminat.
fulguta inpluuiam fecit: &e eduxit uentos ae
hesautis suis. Ergo ne hi uenti qui suꝑ terras ꝑ¬
liant inthesauris đi st̃.et ñ herũ natua mani᷑¬
festa est. quomͦ et qua ratione subsistant: Sed
sunt quidã uentorũ thesaurt᷑. Thesauri spũũ.
sp̃s sapientie & intellectꝰ. sp̃c ꝯsiliĩ et uirtuti. spc̃ scien
tie &e pietatis. sp̃s timoris dei. fortitudinis dilec¬
tionis. et caritatis. Potes et ipse descripturis hos
uentos congregare: & istorũ spũũ inuenire the¬
sauros. Ubi sunt isti thesauri : Utiq in eo inqͦ
st̃ thesauti. sapientie ce scientie absconditi in
xp̃o sedem habent. Inde oriunt᷑ hi spc̃. ut alius
sapiens sit. alius fidelis. aliꝰ eruditus: et alius

Expanded text:
ire concursus, ex quibus ignes emittantur. ire concursus, ex quibus ignes emittantur. Ut autem ad novum Testamentum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum convenerunt, et ecce totum mundum Epistolae eorum fulgor illuminat. Fulgura, et pluviam fecit, et eduxit ventos de thesauris suis . Ergone hi venti, qui super terram perflant, in thesauris Dei sunt, et non horum natura manifesta est, quomodo et qua ratione subsistant? Sed sunt quidam ventorum thesauri, thesauri spirituum, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et virtutitiae et pietatis, spiritus timoris Dei, fortitudinis et dilectionis et charitatis. Potes et ipse de scripturis hos ventos congregare, et istorum spirituum invenire thesauros. Ubi sunt isti thesauri? utique in eo quo sunt thesauri sapientiae et scientiae absconditi, in Christo sedem habent. Inde oriuntur hi spiritus, ut alius sapiens sit, alius fidelis, alius eruditus, et alius
Abbreviated transcription (Latin):
preceptũ saluatoris. factus fuerit inꝰac uita no¬
uissimꝰ. iste fit nubes: et educit nubes ds̃ ñ afini¬
bus terre. ñ a consulib. ñ aducib. ñ adiuitibus.
bulas : Propterea si uolumus nubes fieri ad quas
ꝑuenit ueritas di: nouissumi om̃iũ fiamꝰ: & tã affec¬
tu quã oꝑe dicamus. Puto eñi nos ds apłos nouis¬
simos ostendit. Qd si ñ sũ apłs: licet tamen mͥ fie¬
in extremũ ut educẽ nubes abextremo terre. educat
et me: oe fulgura in pluuiam faciat. Auint na¬
turaliũ causarũ scrutatores. quia fulgura ex
bitur. atq ita cũ fulgore parit̾ & tonitrua mugi¬
re. tonitruo scilicet sonitũ indicante concursus
ce fulgore excusi luminis claritatẽ. Si inteller¬
isti exẽplũ ꝯsid̾a nc̃ nubes rationale̾. Moyses nubes
uatꝰ ihc̃ naue nubes eiat. Ieti si secũ collocant᷑. ex ser¬
monib eorũ fulgura micant. hieremias ⁊ baruch

Expanded text:
praeceptum Salvatoris, factus fuerit in hac vita nopraeceptum Salvatoris, factus fuerit in hac vita novissimus, iste sit nubes, et educit Deus nubes non a primis terrae, non a consulibus, non a ducibus, non a divitibus: bulas? Propterea si volumus nubes fieri, ad quas perveniat veritas Dei, novissimi omnium fiamus, et tam affectu quam etiam ore dicamus: « Puto enim nos Deus apostolos novissimos ostendit. Quod si non sum apostolus: licet tamen mihi fieri extremum, ut educens nubes ab extremo terrae, educat et me, et fulgura in pluviam faciat. Aiunt naturalium causarum scrutatores , quia fulgura ex elabitur, atque ita cum fulgore pariter et tonitrua mugire: tonitruo, scilicet, sonituum indicante concursus, et fulgura excussi luminis claritate. Si intellexisti exemplum, considera nunc nubes rationales. Moyses nubes erat: Jesus Nave nubes erat. Isti si secum collocantur, ex sermonibus eorum fulgura micant. Jeremias et Baruch
Abbreviated transcription (Latin):
ceiesti: et dicitur. Mandabo nubib. ne pluant suꝑ
cam ymbrem. Itaq unusquisq scõrũ. nubes. ẽ. Io¬
Expectentur sicut pluuia uerba mea: ce descendãt
ut ros eloquia mea. Si ñ fuisset nubes ñ quã di¬
xisset expectentur ut pluuia uerba mea: et descẽ¬
dant ut ros eloquia mea. Quia nubes dicebat.
ut ymber suꝑ gramen. &e pruina suꝑ fenũ: quia
nom̃ dñi inuocaui. Similit̾ et ysaias ut nuibe̾
loquebatur. Audi celũ &e aurib ꝑcipe terra: qr
dñs locutus est. & quia ipse nubes erat. et sciebat
alias nubes cõprophetantes sibi. ideo uaticinans
aiebat. Mandabo nubib. ne pluant suꝑ eam ym¬
brem. Si aut̃ iam didicimꝰ qui sint nubes: ude¬
amus quom ds educat nubes ab extremo terre. Ait
om̃iũ nouissimus. Seruauit hoc mandatũ pau¬
lus. et fuit nouissimꝰ in hoc mundo dicens. Puto
enĩ d̾s nos apłos nouissimos oftendit. quasi morti¬

Expanded text:
coelesti, et diccoelesti, et diceam imbrem. Itaque unusquisque sanctorum nubes est. MoExspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea . Si non fuisset nubes, numquam dixisset: Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea. Quasi nubes dicebat: ut imber super gramen, et pruina super fenum, quia nomen Domini invocavi . Similiter et Isaias, ut nubes lDominus locutus est . » Et quia ipse nubes erat, et sciebat alias nubes conprophetantes sibi, ideo vaticinans aiebat: « Mandabo nubibus ne pluant super terram imbrem. » Si autem jam dicimus qui sint nubes, videamus quomodo Deus educat nubes ab extremo terrae. Ait omnium novissimus . » Servavit hoc mandatum Paulus, et fuit novissimus in hoc mundo, dicens: « Puto enim nos Deus apostolos novissimos ostendit, quasi morti
Abbreviated transcription (Latin):
ut ituar ualuimis exibuimꝰ. Biximꝰ autt̃
scõs ee nubes. Et enĩ hoc qd̾ scriptũ est. ueritas tua
asq ad nubes. ñ potest referti ad m animales nubes.
s ueritas di usq ad ilias nubes est. que audiuntuer
bũ am̃: & nouerunt quo pluias aeferant. et a quib
eas suspendant. De his nubib dictum ẽ. Et man¬
dabo nubib meis. ne piuant suꝑ eam imbrẽ. Debis
enĩ que exdensato aere constare dicunt᷑. si ñ fuerit
pluuia. ñ precepit añs. ne pluant suꝑ uineam. aut
quã cũq regionẽ imbrẽ: s om̃ino ñ apparent. ut in
tercio regnorũ libio legimus. qñ intempore siccita¬
tis. nubes nulla apparuit: et postea iuxta ꝓphetiã
helie. future pluiue signũ inuestigio hominis ostẽ¬
sũ est. atq ita post nubẽ globatã ymber descendit in
terras. Ieis uͭ quasi subsistentib nebulis. iubet᷑ plu¬
uiam continere. cũ indigna fucrit anima ymbre

Expanded text:
ut valuimus, exhibuimus. Diximus autem ut valuimus, exhibuimus. Diximus autem sanctos esse nubes. Etenim hoc quod scriptum est: Veritas tua usque ad nubes , non potest referri ad inanimales nubes, sed veritas Dei usque ad illas nubes est, quae audiunt mandatum Domini, et noverunt quo pluvias deferant, et a quibus eas suspendant. De his nubibus dictum edabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem . » De his enim quae ex densato aere constare dicuntur, si non fuerit pluvia, non praecepit Deus ne pluant super vineam, aut quamcunque regionem imbrem, sed omnino non apparent, ut in tertio Regnorum libro legimus: quando in tempore siccitatis nubes nulla apparuit, et postea juxta prophetiam Eliae futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, atque ita post nubem conglobatam imber descendit in terras: istis vero quasi subsistentibus nebulis, jubetur pluviam continere cum indigna fuerit anima imbre
Abbreviated transcription (Latin):
mus eos qui celestem hominẽ portant ẽẽ celestes. Si
enĩ ad peccatorẽ dr̃ terra es. et interrã ibis: quare ñ
aicatur ad iustũ. cuius es regnũ celorũ. celũ es et in
ei qui imaginẽ celestis portat. ñ conueniat dici. celũ
es. et incelũ ibis: Unusquisq aut̃ nr̃m. aut celestia
facta habet. aut terrena. Si t̾rena facta st̃: ad cognatã
sibi terrã deducunt eum qui thesauriat ea in terra.
et ñ incelum. Rursũq hec. que iuxta uirtutẽ gesta
sunt: thesaurizatorẽ suũ ad propinquas sibi celo¬
rũ regiones subuehunt: et eduxit nubes ab extre mo
terre. Ittius modi disputatio in psalmo nuꝑ incidit:
et dictũ est a nobis. quomͦ d̃s eduxerit nubes abex¬
tremo terre. Qd̾ quidẽ nunc rursũ cogimͦ retracta¬
re.: ut et hi qui audierunt plenissime. eorum qui sci¬
unt reminiscant᷑: et hi qui aut ñ int̾suerunt aut ob¬
uti sunt. contextũ sermonis agnoscant. quẽ tunc pri¬

Expanded text:
mus eos qui coelestem hominem portant, esse cmus eos qui coelestem hominem portant, esse cenim ad peccatorem dicitur: Terra es, et in terram ibis: quare non dicatur ad justum, cujus est regnum coelorum: Coelum es, et in er coelestem, ei qui imaginem coelestis portat, non convenit dici: Coelum es, et in coelum ibis? Unusquisque autem nostrum, aut coelestia facta habet, aut terrena. Si terrena facta sunt, ad cognatam sibi terram deducunt eum, qui thesaurizat ea in terra, et non coelo. Rursumque haec quae juxta virtutem gesta sunt, thesaurizatorem suum appropinquantem sibi ad coelorum regiones subvehunt. Et eduxit nubes ab extremo terrae . Istiusmodi disputatio in psalmo nuper incidit, et dictum est a nobis, quomodo Deus eduxerit nubes ab extremo terrae: quod quidem nunc cogimur rursum tractare: ut et hi qui audierunt, plenissime eorum quae sciunt, reminiscantur: et hi qui aut non interfuerunt, aut obliti sunt, contextum sermonis agnoscant: quem tunc, pro
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia. Quando enĩ sapientia aicitur. disciplinis
te diuinarũ. humanarũq rerũ instituit. Quando
iusticia. distributor & iudex meritorũ significat᷑.
quando sc̃itas: iula uirtus describit᷑ que credentes
deo esticit sc̃õs. Ita g̃ m et prudentiam eius anteui¬
gere cũ doctrina ẽ. et demonstratio bonarũ aut ma¬
iarũ rerum. siue neutrũ atq inhunc modũ exten¬
aisse nunc dr̃ celũ. inprudentia sua. Quomͦ autẽ
extendatur celũ extendente eum prudentia. audi:
qm̃ extendi uerba. ñ at tendentis. Asserit quippe ex¬
tensionẽ quandã ẽe uerborũ. similit̃ ut nunc dicit᷑
celi. iuꝑxta illud quoq qd̾ in alio loco scriptũ ẽ. qui
extendit celũ ut pellem. Extenditur aut̃ et aĩa nr̃a.
que prius fuerat contracta. ut possit capax ce sapi¬
entie dei. Uerũ ut ad propositũ reuertam̃: diximꝰ
aceo qd̾ prudentia celũ factũ sit: et nunc affirma¬

Expanded text:
justitia. Quando enim sapientia dicitur, disciplinis justitia. Quando enim sapientia dicitur, disciplinis te divinarum humanarumque rerum instituit. Quando justitia, distributor et judex meritorum significatur. Quando sanctitas, illa virtus describitur, quae credentes Deo, efficit sanctos. Ita ergo et mihi prudentiam ejus intellige: cum doctrina est, et demonstratio bonarum, aut malarum rerum, sive neutrarum: atque in hunc modum extendisse nunc dicitur coelum in prudentia sua. Quomodo autem extendatur coelum, extendente id prudentia, audi: quoniam non extendit verba non attendentis. Asserit quippe extensionem quamdam esse verborum similiter, ut nunc dicitur coeli: juxta illud quod in alio loco scriptum est: Qui extendit coelum ut pellem . Extenditur autem et anima nostra, quae prius fuerat contracta, ut possit capax esse sapientiae Dei. Verum ut ad propositum revertamur, diximus quod prudentia ejus coelum factum sit, et nunc affirma
Abbreviated transcription (Latin):
añs qui erigit auisos. eleuauit nos iacentis. In adã
om̃s morim̃. atq ita corruit orbis terrarũ. & indiget
erectione. ut in xp̃o om̃s uiuificem̃. Igitur duplic̃ẽ
intellectũ. de orbe tradidimt᷑. Unũ quomͦ singule
ai̾e aut habitate sint. aut descrte. Ait̾m quom̃ uniu̾¬
susorbis parit̾ cccidit: et insua ptudentia extend̾it
celum: ñ fortuitu prudentia. inceli extensione as¬
sũpta est. Inuenies in prouerbiis dictũ. Ds̃ sapien¬
tia fundauit terrã: preparauit aut̃ celos in pruden¬
tia. Est gͣ aliqua prudentia di. quã nolo ut extͣ xp̃m
requiras. Omĩa quippe que dei st̃. xp̃c est. Ipse sapien¬
tia eiꝰ. ipse fortitudo eius: ĩpse iusticia. ipse sc̃itas et
resẽptio. ipse ut ad presens ueniam prudentia. Seo
cũ sit in subiacenti. prouarietate sensuũ diuersis
uocabulis ñ cupat᷑: aliud significat sapientia: aliuo

Expanded text:
Dominus qui erigit elisos, elevavit nos jacentes. In Adam Dominus qui erigit elisos, elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur: atque ita corruit orbis terrarum, et indiget erectione, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus. Unum, quomodo singulae animae, aut inhabitatae sint, aut desertae: alterum, quomodo universus orbis pariter ceciderit: et in sua prudentia extendit coelum. Non fortuito prudentia in coeli extensione assumpta est. Invenies et in Proverbiis dictum: Dominus sapientia fundavit terram, praeparavit autem coelos prudentia . Est ergo aliqua prudentia Dei, quam nolo ut extra Christum requiras. Omnia quippe quae Dei sunt, Christus est. Ipse sapientia ejus, ipse fortitudo ejus, ipse justitia, ipse sanctitas et redemptio, ipse ut ad praesens veniam etiam prudentia. Sed cum sit idem in subjacenti, pro varietate sensuum, diversis vocabulis nuncupatur. Aliud significat sapientia, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ua in uiscerib meis: spm̃ scm̃ tuũ. ne auferas ame.
eiuis rei aiximꝰ. qd habitata. idẽ orbis terrarũ in sa¬
pientia dei fabricata sit. Sapientia quippe auxi¬
uabit᷑ iusto. suꝑ decẽ potestatẽ habentiᷤᷤ ciuitates.
Sapientiã aut̃. et disciplinã. qui abicit infelix est.
oꝑa euis. ait sapientia que titulo inscribit᷑ salomo¬
nis. locireo quantũ possumꝰ labore nitim. ut habi¬
tata nr̃a sapientia dĩ erigatur. Cecidit qui ppe. & de
sublimi corruit. uemientib nobis in locũ istũ mise¬
niarũ. Cecidit habitata nr̃a. post quã peccauimus
get erectione. Si aut̃ ñ uis ista sententia adduci:
cõmunẽ totius orbis queramꝰ ruinam: et post casũ
be isto. ante erectionẽ cecidit. Si aũt cecidit᷑: conse¬
quenter erigendus fuit. Nemo quippe. sint casũ scib¬
ieuatur. Si aut̃ erectꝰ ẽ: uideamꝰ que ruina preces¬
serit. Om̃s corriuimus ꝑpeccatũ inorbe terrarũ: et

Expanded text:
va in viscoribus meis, spiritum sanctum ne auferas a me . va in viscoribus meis, spiritum sanctum ne auferas a me . ejus rei diximus, quod habitata, id est, orbis terrarum in sapientia Dei fabricata sit. « Sapientia quippe auxiliabitur justo, super decem potestatem habentes in civitate. Sapientiam autem et disciplinam qui abjiciopera ejus, ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis . Idcirco quanto possumus labore nitamur: ut habitata nostra, sapientia Dei erigatur. Cecidit quippe et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarum. Cecidit habitata nostra, postquam peccavimus,get erectione. Si autem non vis ista sententia adduci, communem totius orbis quaeramus ruinam, et post casum be isto, ante erectionem cecidit. Si autem cecidit, consequenter erigendus fuit: Nemo quippe sine casu sublevatur. Si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit: Omnes corruimus per peccatum in orbe terrarum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Res quodãm uirtutes d̾i assu¬
mens propħa. fortitudinẽ. sapi¬
entiam. atq prudentiã. unicuq
carum propria oꝑa diftribuit
fortitudini terrã: sapientie
orbẽ terrarũ: prudentie celũ.
Audi quippe scripture ordinẽ. Dñs qͥ fecit t̾ram ĩsor¬
titudine sua: & erexit orbem insapientia sua: et
mus cortitudinẽ aci: qͣa absq ea ĩpossibile nobis est
id ex sequi qd̾ carni repugnat. Cũ aut̃ mortificata
fucrint menbra suꝑ terrã. tunc parent sp̃s uolun
Si aut̃ adhanc terram uenias. &e consideres id qd̾
in iob scriptũ est. iuxta emendatissima tamen exẽ¬
plaria. quomͦ statuerit eam suꝑ nichilũ. inuenies
fortitudinẽ dei. ĩ medietatẽ mundi terre. uibtam
stistinẽ. Ueniam gͦ ad orbem terratũ: qui grece oino¬
i aaenti nuncupatur. id ẽ habitata. Scio animã
minis patre. & filiũ. et sp̃m scm̃ cõmorari. Nam et
dauid in psalmo confessionis. tres sp̃s postulat dicẽs.
Spũ principali confirma me: Spm̃ rectũ in no¬

Expanded text:
res quodammodo virtutes Dei assumens Propheta, fortitudinem, sapientiam, atque prudentiam, unicuique earum propria opera distribuit, fortitudini terram, sapientiae orbem terrarum, prudentiae coelum: audi quippe scripturae ordinem: « Dominus qui fecit terram in fortitudine sua et erexit orbem in sapientia sua, et mus fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile nobis est id exsequi, quod carni repugnat. Cum autem mortificata fuerint membra super terram, tunc parent spiritus voluntSi autem et ad hanc terram venias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietate mundi terrae libram sustinere. Veniam vero et ad orbem terrarum qui graece οἰκουμένη nuncupatur, id est, inhabitata. Scio animam minis Patrem et Filium et Spiritum sanctum commorari. Nam et David in Psalmo confessionis, tres spiritus postulat dicens: « Spiritu principali confirma me, spiritum rectum inno
Abbreviated transcription (Latin):
głie crucifixissent᷑. S sicut scriptũ est. que oculus
ñ uidit. nec auris audiuit. nec in corhominis ascẽ¬
derunt. que preparauit deus diligentib se. Solent
inisto loco a pocriphorũ quidã deuramenta sectari
et dicere qd̾ ae apocalipsi elie testimoniũ sũptũ sit
cũ inysaia uta nebraicũ it legatur. a setuio ni au¬
dierunt. nec aurib ꝑceperunt᷑. oculus ñ uidit d̾s¬
absq te. que preparasti ex pectantib te. Hoc.uxx.¬

Expanded text:
oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se. Solent in hoc loco Apocryphorum quidam deliramenta sectari, et dicere, quod de Apocalypsi Heliae testimonium sumptum sit, cum in Esaia iuxta Hebraicum ita legatur: A seculo non audierunt, nec auribabsque te, quae praeparasti exspectantibus te. Occu
Abbreviated transcription (Latin):
arũ ambulas. et subtus machinas tͣnseas imminen¬
ces. omra retib plena st̃. Diabolus. laqueis cuncta cõ¬
pleuit. Si aut̃ uenerit tibi sermo dei. et ceꝑit emi¬
nere de retib dices. Anima nr̃a sicut passer erepta
ẽ de iaqueo uenantiũ. laqueus contritꝰ ẽ & nos lid̾a¬
tisumus. Benedicti nos adño. qui fecit celũ et frã.

Expanded text:
eorum ambulas, et subtus machinas transeas immineneorum ambulas, et subtus machinas transeas imminentes. Omnia retibus plena sunt: diabolus laqueis cuncta complevit. Si autem venerit tibi sermo Dei, et coeperit eminere de retibus, dicens: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium: laqueus contritus est, et nos liberati
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s montes domꝰ di st̃. s m qui montes ecctie sunt.
Inueniunt᷑ quippe ce alii montes ere. et consut¬
gentes adu̾sus scientiã aq. montes egyptiorũ. &e auo
aut humulocctuorũ suꝑ montes bechei Eto mons
eccłiasticus. mons domꝰ csi : et ueniet adte sponsus lomi¬
lis capree uł hinnulo ceruorũ sciꝑ montes uechei. Cer¬
nit sponsũ appropinquasse uticinius. quiante iiper
edificauetis patietẽ &e fecetis edisicatione cii uemet
post parietem cuĩ ꝑspiciens pitnedtas Unaitnesta
ꝑ quos eni scnsus ñ ꝑspicit sermocł̾i : Quid sit aut̃ ꝑspi¬
cere ꝑfenestras &e quomͦ ꝑ cas sponsus aspiciat: sequens
docebit exemplũ. Ubi non prospicit sponsus. ibi mors
inuenit᷑ ascendens: ut legimus iniheremia. Eece mor
ascendit ꝑfenestras urãs. Quando uideris mulicrẽ
ad concupiscendũ eam: ĩã mors ascendit ꝑfenestras
tuas. eminens ꝑtetia. Incellige quia inmedio laq̃¬

Expanded text:
omnes montes domus Dei sunt: sed hi qui montes Ecclesiae sunt. omnes montes domus Dei sunt: sed hi qui montes Ecclesiae sunt. Inveniuntur quippe et alii montes erecti et consurgentes adversus scientiam Dei, montes Aegyaut hinnulo cervorum super montes Bethel? Esto mons Ecclesiasticus, mons domus Dei: et veniet ad te sponsus similis capreae vel hinnulo cervorum super montes Bethel. Cernit sponsum appropinquasse vicinius, qui ante superaedificaveris parietem, et feceris aedificationem Dei, veniet post parietem tuum, prospiciens per fenestras. Una fenestra, Per quos enim sensus non prospicit sermo Dei? Quid sit autem prospicere per fenestras, et quomodo per eas sponsus aspiciat, sequens docebit exemplum. Ubi non prospicit sponsus, ibi mors invenitur ascendens, ut legimus in Jeremia. Ecce mors ascendit per fenestras vestras . Quando videris mulierem ad concupiscendum eam, jam mors ascendit per fenestras tuas. Eminens per retia. Intellige, quia in medio laqu
Abbreviated transcription (Latin):
dãmͦ enĩ cognatas. & uicina st̃ ista anmalia. Captea
id ẽ dorchas acutissime uidet: ceruus int̾fector serpen
trũ est. Quis putas ẽ dignus e nobis. qui uixta dign¬
tatẽ loci atq misterir plcuã possit explicate rationem :
Otemus dm̃ ut nobis iargiatur sensũ ad aꝑiendas scrip¬
turas: & possimus dicere quomͣ aꝑiebat nobis mh̃c scͥp¬
tant. ex insita sibi ui nom̃ acceꝑit. Abẽo em̃ qd a cutius
Ceruus uͦ scrpentiũ inmicus. atq uͤeuator ẽ. ita ut spũ
natiũ eos extrahat de canetnis: & suꝑata ꝑnitie uene¬
ni. eorũ pabulo delectetur. forsitan saluator m̃s captea
sit uixta  ͥ cͦupian: ceruus ucta oꝑa. Que namista
st̃ oꝑa : Intficit ipse serpentes. sontrarias fortitudi¬
nes iugulat. icdo dicã ei. Tu contrunsti capita draco¬
ẽ fratruelis m̃s capree uel hnnulo ceruorũ. suꝑ mon¬
tes domusdei. Bethei quippe int̾pretat᷑ domꝰ qi. sõ

Expanded text:
dammodo enim cognata sibi et vicina sunt ista animalia. Caprea, dammodo enim cognata sibi et vicina sunt ista animalia. Caprea, id est dors, qui juxta dignitatem loci atque mysterii, plenam possit explicare rationem? Oremus Dominum, ut nobis largiatur sensum ad aperiendas Scripturas, et possimus dicere: Quomodo aperuit nobis Jesus Scriptant, ex insita sibi vi nomen acceperit? Ab eo enim Cervus vero serpentum inimicus ac debellator est, ita ut spiritu narium eos extrahat de cavernis, et superata pernicie veneni, eorum pabulo delectetur. Forsitan Salvator meus caprea fit juxta θεωρίαν: cervus juxta opera. Quaenam ista sunt opera? Interficit ipse serpentes, cum contrarias fortitudines jugulat. Ideo dicam ei: Tu 529 contrivisti capita dracotruelis meus capreae vel hinnulo cervorum super montes domus Dei. Bethel quippe interpretatur, domus Dei. Non
Abbreviated transcription (Latin):
nne semat catiat᷑ e aicat non uidentiz. ⁊ acibic
uenit. Orate ut ce ego possim dicere. ecce hie uenit. Si
cĩ potucro ae aisserere sermonẽ. quodãm et ego dico.
loca. Quo uenit: Saliens suꝑ montes. transiliens supet
colles. Si fuctis mons. salit inte sctmo cei. Siñ ualue¬
ris mons e̾e̾. s ftieris couis scds amonte. cransiuet super
ce. Quã uͦ pulchta. & conuenientia reb uocabuia Sa¬
ut suꝑ montes qr maiores st̃. tranfilit sciꝑ colles. quia
minoresft̃. Non transilit suꝑ montes: non salit super
colles. Ecce hic uenit saliens suꝑ montes. cnsiliens suꝑ
colles. Similis ẽ fratruelis m̃s capres aut hinnulo
ceruorũ. in montib bechel. Hec duo animalia. inscͥp¬
turis frequentius nominant᷑. Et quo ampliꝰ ad mux¬
tis : s epius iuncta ponunt᷑. Ꝙ nec st̃ ait que manduca¬
bis: post paululũ inftrens capitam et ceruũ. In presen¬
ti quoq libro parit̾ appeliant᷑ ceruus et caprã. Quo¬

Expanded text:
ntiat charitatem, et dicat non videntibus: Ecce hic venit. Orate ut et ego possim 528 dicere: Ecce hic venit. Si enim potuero Dei disserere sermonem, quodammodo et ego dicloca. Quo venit? Saliens super montes, transiliens super colles. Si fueris mons, salit in te sermo Dei. Si non valueris esse mons, sed fueris collis secundus a monte, transiliet super te. Quam vero pulchra et convenientia rebus vocabula. Salit super montes, quia majores sunt: transilit super colles, quia minores sunt. Non transilit super montes, non salit super colles. Ecce hic venit saliens super montes, transiliens super colles. Similis est fratruelis meus capreae, aut hinnulo cervorum in montibus Bethel. Haec duo animalia in Scripturis frequentius nominantur, et quo amplius admireris, saepius juncta ponuntur. Et haec sunt, ait, quae manducabis; post paululum inferens, capream et cervum. In praesenti quoque libro pariter nominantur cervus et caprea. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib & inuirib agri. Quid ad iuras sponsa aui¬
as iherłm: Sileuaueritis et suscitauetitis caritatem.
iherłm. si leuaueritis & non solũ leuauetitis. s suscita¬
ueritis que inuobis c̃ caritatẽ. Creator unu̾sitatis ẽ
uos conderet. insetuit cordib itrĩs semina caritatis.
Nunc aut̃ sicut alibi ar̃. iusticia dormit meã. sic di¬
requicuit ut leo: &e ut catulus lconis. dohuc infide¬
lib &e his qui corde st̃ dubio. dormitat sermo diuinus.
Nigilat insc̃ĩs. dormit inhis qui tempestatib fluc¬
tuant. Suscicatur uͦ eorũ uocib qui cupiunt spõ¬
lo uigilante saluari. Statim fit eouigilante tran¬
quillitas: statim undatũ moles conquescunt spũ¬
alib contrariis inctepata Auctuũ rabies alet̃
agri : Nempe illiuis citius odor agriplem quẽ bene¬
arxit dñs. Si leuauetitis &e suscitaueritis catitatõ
quo adusq ueut. Nex statruelis mci. Ecce hic uenit sali

Expanded text:
irtutibus et in viribus agri. Quid adjurat sponsa filias Jerusalem? Si levaveritis et suscitaveritis charitatem. Jerusalem, si levaveritis, et non solum levaveritis, sed et suscitaveritis, quae in vobis est, charitatem. Creator universitatis cum vos conderet, inseruit in cordibus vestris semina charitatis. Nunc autem, sicut alibi dicitur: Justitia dormivit in ea , sic direquievit ut leo, et ut catulus leonis . Adhuc in infidelibus et in his qui corde sunt dubio, dormitat sermo divinus: vigilat in sanctis. Dormitat in his qui tempestatibus fluctuant: suscitatur vero eorum vocibus, qui cupiunt, vigilante sponso, salvari . Statim fit, eo vigilante, tranquillitas: statim undarum moles conquiescunt, spiritibus contrariis increpatur, fluctuum rabies silet. bus agri. Cujus agri? Nempe illius, cujus odor agri pleni, quem benedixit Dominus . Si levaveritis et suscitaveritis charitatem: quoadusque velit vox fratruel
Abbreviated transcription (Latin):
cius concupini et scdi. Uides quia nonsemꝑ inumbra ste¬
cetit᷑.s inac ad melioa transierit dicens. Et stuctus cius
auicis ingutture meo. Ego inqͥt. acsid̾aui inumbra eius
meo. Introaucite me in domũ uini. Foris stetit sponsus :
habete mettant᷑. M astitudini foris in parabolis loqtit᷑.
Qtiã uereo. ne multe adolescentule forte nos sumꝰ. In¬
troducite me indomũ uim. Cur tamaiui foris maneo:
Eccesto adostiũ et puiso: siquis m apetuerit ĩ g̃diar ad

Expanded text:
ejus concupivi, et sedi. Vides, quia non semper in umbra stejus concupivi, et sedi. Vides, quia non semper in umbra stetit, sed inde ad meliora transierit, dicens: Et fructus ejus dulcis in gutture meo. Ego, inquit, desideravi in umbra ejus meo. Introducite me in domum vini. Foris stetit sponsus, habere mereantur. Multitudini foris in parabolis loquitur. Quam vereor ne multae adolescentulae forte nos simus. Introducite me in domum vini. Cur tam diu foris maneo? Ecce sto ante ostium, et pulso. Si quis mihi aperuerit, ingrediar ad
Abbreviated transcription (Latin):
aduentus cius infructuosa monstrata st̃. Ic̃o ut malt̃
in lignis silue. ita fratruelis mĩ minedio filiorũ. Inum¬
bta cius concupiui et sedi. Qtã puicite nonait in ũbra¬
conserte sermonẽ: ucrũ inprincipio ut itadicã quadam
maiestatis cius umbra ꝑfruim̃. Unde &e inprophis legit̃¬
mus ingentib. et abũbra ad umbrã aliam transingramꝰ.
scdentib cñ in regione. & imumbra mortis lux orta est
cis: et ctaustamus ab umbra mortis adumbrã uite. Semꝑ
istius modi st̃ ptofectus. ut inȩxordio desidẽt quispiam
saltẽ inuirtutũ umbra consistere. Ego puto ibo  nati
onsolũ aut̃ in mania abumbra eits natiuitas cepitꝰ. s
&e inte si dignatus fuerit. nascitur sermo di. fac gͥ ut pos¬
is caꝑe umbrã enus.: & cũ umbra fueris dignus effectus:
ueniat adte ut itadicã corptis ciꝰ exquo umbra nascitur.
Nam inmodico fideus. & immaiorib erit sideus. Inũbra

Expanded text:
adventus ejus infructuosa monstrata sunt. Ideo, ut malum adventus ejus infructuosa monstrata sunt. Ideo, ut malum in lignis silvae, ita fratruelis meus in medio filiorum. In umbra ejus concupivi, et sedi. Quam pulchre, non aconferre sermonem: verum in principio, ut ita dicam, quadam majestatis illius umbra perfruimur. Unde et in Prophetis legitmus in gentibus ; et ab umbra ad umbram aliam transmigramus. Sedentibus enim in regione et umbra mortis, lux orta est eis . Et transimus ab umbra mortis ad umbram vitae. Semper istiusmodi sunt profectus, ut in exordio desideret quispiam saltem in virtutum umbra consistere. Ego puto ideo et naNon solum autem in Maria ab umbra ejus nativitas coepit, sed et in te, si dignus fueris, nascitur sermo Dei. Fac, igitur, ut possis capere umbram ejus, et cum umbra fueris dignus effectus, veniat ad te, ut ita dicam, corpus ejus, ex quo umbra nascitur. Nam, qui in modico fidelis est, et in majoribus erit fidelis . In umbra