comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
todis ad sarcinas cucurrit ad locum cer¬
tanuns: et int̾rogauit si omnia recte
agerentꝰ erga fr̃es suos. Cumq ille a¬
dhuc loqueretꝰ eis: apparuit uir ille spu¬
rius ascendens. goliath nomine philis¬
teus de gech. ex castris philistinoꝵ Et
loquente eo hec cadem uerba: audiuit
duud. Om̃s ergo isrłite cum uidissent
uirum fugerunt a facie eiꝰ timentes eũ
ualde Et dixit uiꝰquispiã de isrł. Nũ
uidisti uirum hunc qui ascendit: Ad
ex ꝓbrandum enim isri ascendit. Uirũ
ergo qui ꝑcusserit cum ditabit eũ rex
diuitiis magnis. ⁊ filiam suã dabit ei
dabitur uiro qui ꝑcusserit philisteum
hunc. et tulerit obprobriũ de urł. Qͥs
ẽ enim hic philisteus inciruncisꝰ: qͥ ex¬
ꝓbrauit acies dei uiuentis: Referebat
autẽ ppłs eundẽ sermonẽ dicens. Hec
dabuntꝰ uiro qui ꝑcusserit eũ. Ed̃¬
audisset. Qd̃ cum audisset heliab frat
eiꝰ maior. loquente eo cũ aliis: iratꝰ ẽ

Expanded text:
todis ad sarcinas cucurrit ad locum certodis ad sarcinas cucurrit ad locum certaminis et interrogabat si omnia recte agerentur erga fratres suos cumque adhuc ille loqueretur eis apparuit vir ille spurius ascendens Goliath nomine Philistheus de Geth ex castris Philisthinorum et loquente eo haec eadem verba audivit David omnes autem Israhelitae cum vidissent virum fugerunt a facie eius timentes eum valde et dixit unus quispiam de Israhel num vidisti virum hunc qui ascendit ad exprobrandum enim Israheli ascendit virum ergo qui percusserit eum ditabit rex divitiis magnis et filiam suam dabit ei dabitur viro qui percusserit Philistheum hunc et tulerit obprobrium de Israhel quis est enim hic Philistheus incircumcisus qui exprobravit acies Dei viventis referebat autem ei populus eundem sermonem dicens haec dabuntur viro qui percusserit eum quod cum audisset Heliab frater eius maior loquente eo cum aliis iratus est
Abbreviated transcription (Latin):
ergo maiorib secutis saulẽ. abiit da¬
uid et reuersꝰ ẽ a saul. ut pasceret gre¬
gẽ pateis sui in bechleẽ. ꝓ cedebat autẽ¬
philisteus. mane et uespere. ⁊ stabat qͣ¬
draginta dieb. Dixit autẽ ysai ad da¬
iuid filium suum. Accipe fratrib tuis e¬
pbipolentũ. ⁊ decẽ panes istos ⁊ curre ĩ
castra ad fratres tuos. ⁊ decẽ formellaᷤᷤ
casei has deferes ad tribunũ. ⁊ fratres
tuos uisitabis si recte agant: et cũ qͥb
ordinati sint disce. Saul autẽ ⁊ illi. ⁊
om̃s filii isrr. ĩ uaue therebinthi. pug¬
nabant aduersũ philiscum. Lc. ii¬
urrexit itaq dauid mane ⁊ cõmenda¬
uit gregẽ custodi: et onustꝰ abiit sic̃
preceperat ei ysai. Et uenit ad locũ ma¬
gala. et ad exercitũ qui egressꝰ ad pugnã
uociferatꝰ erat in certamine. Sirexerat
enim aciem isrlꝰ. s et plulistum exadu̾¬
so fuerant p̃parati. Derelinquens ergo
dnd uasa que attulerat sub manu cus¬

Expanded text:
ergo maioribus secutis Saulem abiit Daergo maioribus secutis Saulem abiit David et reversus est a Saul ut pasceret gregem patris sui in Bethleem Philistheus mane et vespere et stabat quadraginta diebus dixit autem Isai ad David filium suum accipe fratribus tuis oephi pulentae et decem panes istos et curre in castra ad fratres tuos et decem formellas casei has deferes ad tribunum et fratres tuos visitabis si recte agant et cum quibus ordinati sint disce Saul autem et illi et omnes filii Israhel in valle Terebinthi pugnabant adversum Philisthim surrexit itaque David mane et commendavit gregem custodi et onustus abiit sicut praeceperat ei Isai et venit ad locum Magala et ad exercitum qui egressus ad pugnam vociferatus erat in certamine direxerat enim aciem Israhel sed et Philisthim ex adverso fuerant praeparati derelinquens ergo David vasa quae adtulerat sub manu cus
Abbreviated transcription (Latin):
ger eiꝰ antecedebat eum. Stansq cla¬
mabat adu̾sꝰ phalangas isrlͥ. ⁊ dicebat
eis. Qͣre uenistis parati ad p̃lium: Nũ¬
quid ego ñ sum philisteꝰ. ⁊ uos serui
sanl. Eugite ex uobis urum. et descen¬
dat ad singulare certam̃. Si quiuerit pug¬
nare mecum ⁊ ꝑcusserit me: erimꝰ uobis
serui. Si ego p̃liauero et ꝑcussero eum:
uos serui eritis. ⁊ seruietis nobis. Et aie¬
bat philisteus. Ego exprobraui agmini¬
b isrłis hodie. Date mͥ uirum: et meat
mecum singulare certam̃: Audiens au¬
tei huiusmodi: stupebant. ⁊ metuebant
nimis. Dauid autẽ erat filiꝰ uiri effra¬
thei. de quo supdictũ est. de bethleem
iuida. cui erat nomen ysai. qui habebat
octo filios. et erat uir in dieb saul se¬
ner: et grandeuꝰ int̾ uiros.
bierunt autẽ tres filii eiꝰ maiore ᷤᷤ
post saui ĩ p̃lium. et nõia trium
filiorum eiꝰ qui ꝑrexerũt ad bellũ. cli¬
ab primogenitꝰ. ⁊ scds aminadab tertiꝰq
samaa. Dauid autẽ erat minimꝰ. Lrib

Expanded text:
stansque clamabat adversum falangas Israhel et dicebat eis quare venitis parati ad proelium numquid ego non sum Philistheus et vos servi Saul eligite ex vobis virum et descendat ad singulare certamen si quiverit pugnare mecum et percusserit me erimus vobis servi si autem ego praevaluero et percussero eum vos servi eritis et servietis nobis et aiebat Philistheus ego exprobravi agminibus Israhelis hodie date mihi virum et ineat mecum singulare certamen audiens authaei hujuscemodi, stupebant, et metuebant nimis. David autem erat filius viri Ephrathaei, de quo supra dictum est, de Bethlehem Juda, cui nomen erat Isai, qui habebat octo filios, et erat vir in diebus Saul senex et grandevus inter viros abierunt autem tres filii eius maiores post Saul in proelium et nomina trium filiorum eius qui perrexerant ad bellum Heliab primogenitus et secundus Abinadab tertiusque Samma David autem erat minimus tribus
Abbreviated transcription (Latin):
gregati uenerunt in uallẽ theribinchi.
et direxerunt aciem ad pugnandũ contͣ
philistiim. Et philistiim stabant super
monte ex hac parce. ⁊ isrł stabat suꝑ
montem ex altera parte. uallisqs erat
uit̾ eos. Et egressus est uir spurtꝰ de
castris philistinoꝵ. nomine goliach de

Expanded text:
gregati venerunt in vallem Terebinthi, et direxerunt aciem ad pugnandum contra Philisthim. Et Philisthim stabant super montem ex hac parte, et Israel stabat super montem ex altera parte, vallisque erat inter eos. Et egressus est vir spurius de castris Philisthinorum, nomine Golia
Abbreviated transcription (Latin):
tanca exultatio heri ⁊ nudiꝰ tertiꝰ. Ue
nobis. Quis nos seruabit de manu deo¬
rum sublimiũ istoꝵ: Hii sunt dii qui
ꝑcusserunt egyptum omni plaga ĩ de¬
serto. Confortumini et estote uiri phi¬
ustiim. ne seruiatis bebreis sicut illi ser¬
in tabernaculũ suum. Et facta ẽ plã¬
ga magna nimis: et ceciderũt de isrl
triginta milia peditum: et archa dei

Expanded text:
tanta exultatio heri, et nudiustertius: vae nobis. Quis nos servabit de manu Deorum istorum sublimium? hi sunt Dii qui percusserunt Aegyptum omni plaga, in deserto. Confortamini, et estote viri Philistiim: ne serviatis Hebraeis, sicut illi serin tabernacula sua, et facta est plaga magna nimis: et ceciderunt de Israel triginta millia peditum. Et arca Dei
Abbreviated transcription (Latin):
terra. et elementa intelligenda sunt.⁊
cetera que ipse fecit ⁊ condidit: s hii
qui ꝑ filium accessum habent ad patrẽ.
⁊ ante rebelles. dm̃ postea scire cepert̃.
t nemo nouit filium
nisi pat̾: neq patrẽ quis nouit
nisi filius: ⁊ cui noluerit filius reue¬
lare. Erubescat ennomius: tantã si¬
bi noticiã patris ⁊ filii. qͣntam alter¬
si inde contendit. ⁊ suam consolatꝰ in

Expanded text:
terra, et elementa intelligenda sunt, et caetera quae ipse fecit et condidit, sed hi qui per Filium accessum habent ad Patrem, et ante rebelles, Deum postea sentire coeperunt. Et nemo novit Filium nisi Pater: neque Patrem quis novit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare. Erubescat Eunomius tantam sibi notitiam Patris et Filii, quantam altersi inde contendit, et suam insan
Abbreviated transcription (Latin):
temporali recributione faciatis. Ipsũ tes¬
tis. Occulta nunc bona ẽẽ ur̃a uideat: ut
ca retribittionis sue tempore in publico os¬
tendat.
icut carni ur̃e ne deficiat cibos coti¬
die p̃betis: sic menti ur̃e cotidiana
alimenta bona sint opera. Cibo corpus
anime ñ negetis. Si qͣndo enim repenti¬
nus ignis hĩtaculum assumit quisquis
eiꝰ possessor extiterit. rapit qd̃ ualuerit ⁊
fugit. Luchrum deputat: siquid secũ
ex ignib tollat. Eoce tribulationũ flãma
mundũ concremat: ⁊ cuncta q̃ in eospe¬
ciosa uidebantꝰ. finis uelut iam ꝓximꝰ
tis:. si hoc qd̃ ꝑire remanendo poterat. ad
retributionẽ ꝑpetuam uobis largiendo ser¬
uatis. Terrena quippe omnia seruando a¬
mittimus: s largiendo seruamꝰ. Cum ue¬
locitate tempora fugiunt. Ad uidendum
ergo citius iudicem nr̃m. quia cũ mag¬
na imporcunitate impellimꝰ: ei bonis ac¬
tib cum festinatione p̾paremꝰ. eũngłir.¬

Expanded text:
temporali retributione faciatis. Ipsum vestemporali retributione faciatis. Ipsum vestis. Occulta nunc bona vestra esse videat, ut ea retributionis suae tempore in publico ostendat. icut carni vestrae, ne deficiat, cibos quotidie praebetis, sic mentis vestrae quotidiana alimenta bona sint opera. Cibo corpus animae non negetis. Si quando enim repentinus ignis habitaculum absumit, quisquis ejus possessor exstiterit, rapit quod valuerit, et fugit, lucrum deputat si quid secum ex ignibus tollat. Ecce tribulationum flamma mundum concremat, et cuncta quae in eo speciosa videbantur finis jam proximus tis, si hoc quod perire manendo poterat ad retributionem vobis perpetuam largiendo servatis. Terrena quippe omnia servando amittimus, sed bene largiendo servamus. Cum velocitate tempora fugiunt. Ad videndum ergo citius judicem nostrum quia cum magna importunitate impellimur, ei bonis actibus cum festinatione praeparemur
Abbreviated transcription (Latin):
mia ex ordinatione ñ accipiunt.¬
⁊ tamen sacros ordines ꝓ humana gr̃
largiuntꝰ atq de largitate eadẽ laudi
solummͦ retributionẽ querunt. Hii n¬
mirum qd gratis acceptum ẽ. gratis sĩ
retribuunt: quia de impenso officio se¬
tatis nũmum fauoris expetunt. unde le¬
ne cum iustũ uirum describerec ꝓph̾a: ait
Qui excutit manus suas ab omni munere
Neq enim dicit. qui excutit manꝰ suas
ẽ. subiectio indebite impensa. Munꝰ
a manu: pecunia ẽ. Munꝰ a lingua: fa¬
uor. Qui ergo sacros ordines tribuit.
tunc ab omra munere manus excutit: qͣn¬
do in diinis reb ñ solum nullã pecuniã
s etiã humanã gr̃am ñ requirit. Sed
uos fr̃es km̃i quos secularis habitꝰ te¬
uet. cum que sunt nr̃a cognoscitis. m̃tis
oculos ad ur̃a reuocate. Cuncta erga nos
uicissim gratis agite. Nolite oꝑib ur̃is ĩ
hoc mundo retributionẽ querere. qũ cũ
tanta iam cernitis uelocitate defecisse. Ca¬
uẽte ne mala quoquo modo: nec bona ꝓ

Expanded text:
mia ex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem quaerunt. Hi nimirum, quod gratis acceptum est, gratis non tribuunt: quia de impenso officio sanctitatis, nummum favoris expetunt. Unde bene, cum justum virum describeret Isaias propheta, ait: Qui excutit manus suas ab omni munere . Neque enim dicit, Qui excutit manus suas est subjectio indebite impensa. Munus a manu, pecunia est. Munus a lingua, favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum nullam pecuniam, sssimi, quos saecularis habitus tenet, cum quae sint nostra cognoscitis, mentis oculos ad vestra revocate. Cuncta erga vos vicissim gratis agite. Nolite operis vestri in hoc mundo retributionem quaerere, quem cum tanta jam cernitis velocitate defecisse. Neque mala quoque modo, nec bona pro
Abbreviated transcription (Latin):
nde et isdem p̃dicator egregiꝰ qui ad
p̃dicationis u̾ba dormientẽ cadentẽq
de fenestra euticum at̾q uita funditꝰ ex¬
tinctum. coram curctis fidelib orando
suscitauit: militene ueniens. ⁊ plenã ꝓn¬
fidelib insulam sciens. patrẽ publii dis¬
sed medicinali arce mederi parat dicens.
umi et frequentes tucis infirmitates.
infidelem una p̃ce saluat: cur egrõ¬
tum socium p̾ce ñ roborat : Quia nimi¬
rum ille foras ꝑ miraculũ sanandꝰ erat
ex terior potestas ostenderet: hunc ad
uitam interior uircꝰ animaret. Egrotã¬
ti autem fideli socio exibenda foras sig¬
na ñ fuerant: qui salubrit̾ intꝰ uiuebat.
donum accepti sp̃c in usum negocia¬
tionis inflectere. ⁊ miraculoꝵ signa ad
auaricie obsequium declinare. hinc e
edita miracula conspiciens. ꝑcipere do¬
num sp̃c scĩ pecunia uoluit: scilicet ut
deteriꝰ uenderet. qd male cõparasset. hĩc
de templo redemptor nr̃ flagello de resti¬
culis facto turbas eiecit: cathedras

Expanded text:
nde et idem praedicator egregius inter praedicationis verba dormientem, cadentemque de fenestra Eutychum, atque a vita funditus exstinctum, coram cunctis infidelibus orando suscitavit . Meliten veniens, et 1449 plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysed medicinali arte reparat, dicens: um et frequentes tuas infirmitates . nfidelem una prece salvat, cur et aegrotum socium prece non roborat? Quia nimirum ille foris per miraculum sanandus erat, exterior potestas ostenderet, hunc ad vitam interior virtus animaret. Aegrotanti autem fideli socio exhibenda foris signa non fuerant, qui salubriter intus vivebat. donum accepti Spiritus in usum negotiationis inflectere, et miraculorum signa ad avaritiae obsequium declinare. Hinc esnem manus edita miracula conspiciens, percipere donum Spiritus sancti pecunia voluit , scilicet ut deterius venderet quod male comparasset. Hinc de templo redemptor noster flagello de resticulis facto turbas ejecit, cathedras
Abbreviated transcription (Latin):
timescis eum qui misit illum: Testẽ ueri¬
tatis sensu capis ⁊ ñ miraris eum qui est
digne cancudꝰ: Quin ⁊ si multoꝵ unus
erat : nulli tam̃ famuloꝵ d̃i minori laude
comparandꝰ An quia ẽ diuni duodenaru
numeri mediꝰ : Est enim est hic duodena¬
rii in senario medietas sicut in cythare ar¬
monia similis: equum et ab utraq parte
sonum diuine sermocinationis similẽ daꝰ.
t uero si uolueris. ut inLect uͥ¬
aplico ordine sicut in annuali crocu¬
io unius cuiuscũq mensis ex equo utilis om¬
nimodis conferatur numerꝰ: ⁊ ꝓpria alt̃
alt̾ius qͣntitate ⁊ qͣlitate suã habeat dif¬
ferentiã: ñ plane nobis is qui laudatur
exiguus: s et nimis sublimis uirtute sp̃c
apparebit : Habens quid in ipsa supputa¬
tione misticum d̃i uerborum typum scd̾m
arithineticam arcẽ. Solꝰ enim senarius
numerꝰ a prima monade ꝑfectꝰ ẽ partib
suis. complens ex hiis ipsis medietatẽ qui¬
dem suam que ẽ tria: tertiam uͥo partẽ

Expanded text:
timescis eum qui misit illum? Testem veritatis sensu capis, et non miraris eum qui est digne canendus? Quin et si multorum unus erat, nulli tamen famulorum Dei minori laude comparandus. An quia est divini duodenarii numeri medius? Est enim et hic duodenarii, in senario medietas, sicut in citharae harmonia similis, aequum et ab utraque parte sonum divinae sermocinationis similem dans. At vero si volueris ut in apostolico ordine, sicut in annuali circulo uniuscujuscunque mensis, ex aequo utilis omnimodis conferatur numerus, et propria alter alterius quantitate et qualitate suam habeat differentiam, non plane nobis is qui laudatur exiguus, sed et nimis sublimis virtute Spiritus apparebit, habens quid in ipsa supputatione mysticum Dei verborum typum secundum arithmeticam artem. Solus enim senarius numerus a prima monade perfectus partibus suis complens ex his ipsis medietatem quidem suam quae est tria, tertiam vero partem
Abbreviated transcription (Latin):
iximꝰ quidẽ labor et ut addam ͭ
gl̾a est scõrum laudes contexere. uir¬
tutes p̃dicare s maiori deuotione martyr
quisq debet atcolli: in cuius beatificatio¬
industrie. scilicet quem sp̃e sc̃s ad contẽ¬
plationẽ laudib ⁊ modulatis uocibus
extulit:
uius enim sonꝰ in omnẽ t̾tam exi¬
uit: ut u̾borum uiccute fines ordi¬
naret orbis: oportet utiq: ut ⁊ laus eiꝰ
ex equo intelligat᷑. ⁊ fidelit̾ ꝓferat᷑. Et
ad hec quis tam ydoncꝰ : Quis suffici¬
eus : Qui robustꝰ: Nunquidnã quia nec

Expanded text:
ximus quidem labor, et, ut addam, gloria est sanctorum laudes contexere, virtutes praedicare; sed majori devotione martyr quisque debet attolli, in cujus beatificatioindustriae, scilicet quem spiritus ad contemplationem laudibus et modulatis vocibus extulit? Cujus enim sonus in omnem terram exivit, ut verborum virtute fines ordinaret orbis, oportet utique ut et laus ejus ex aequo intelligatur et fideliter proferatur: et ad haec quis tam idonens, quis sufficie
Abbreviated transcription (Latin):
dei patris inde separatis: Non ait dñs
ĩ uniuerso mundo. aut ĩ uniuersa crru¬
tura. aut inuita uł beatitudine semps¬
terna. mansiones multe sunt: s. ĩdomo
inquit patris mei. mansiones multe sũt

Expanded text:
Dei Patris inde separatis? Non enim ait Dominus, Dei Patris inde separatis? Non enim ait Dominus, In universo mundo, aut, in universa creatura, aut, in vita vel beatitudine sempiterna mansiones multae sunt; sed, In domo, inquit, Patris mei mansiones multae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
butiones. Alia ẽ enimgia sous. alia gła
luine aua gła steularum. Stella enim a
stella differt in gła: sic et resurrectio mor¬
tuorum. Tanquam steue scĩ diu̾sas man¬
siones. diuerse claritatis. tanqͣm ĩ celo sor¬
tiuntur ĩ regno: s ꝓpt̾ unum denarium.
nullus separat᷑ a regno. At ita erit d̾s
mune sit omnib. Sic enim quisq etiã
ipse habet. cum amat in altero qd ipse
ñ habet. Non erit itaq ulla inuidia im¬
paris claritatis: am̃ regnabit ĩ omnibus
unitas caritatis. ꝓuide respuendi sunt
aporde xp̃iauo qui putant ideo dictum
multas eẽ mansiones. quia extͣ regnũ
celorum erit aliquid ubi beati maneant
innocentes. qui sine baptismo ex bac lu¬
ce tranfinigrarũt: quia sine illo in reg¬
num celorum intrare ñ potuerunt. Hec
fides: ñ ẽ fides: qm̃ ñ est uera et catho¬
lica fides. Ita ne stulti homines ⁊ carna¬
lib cogitationid excecati. cum reꝑban¬
ñ uos putatis eẽ reꝑbandos. qui domũ

Expanded text:
tes. Alia est enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum: stella enim ab stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum. Tanquam stellae sancti diversas mansiones diversae claritatis, tanquam in coelo, sortiuntur in regno; sed propter unum denarium nullus separatur a regno: atque ita Deus erit mune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque aliqua invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. Hia corde Christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid ubi beate maneant innocentes, qui sine baptismo ex hac vita emigraverunt, quia sine illo in regnum coelorum ingredi non potuerunt. Haec fides non est fides, quoniam non est vera et catholica fides. Itane tandem stulti homines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobannon vos putatis esse reprobandos, qui domum
Abbreviated transcription (Latin):
postea philippo dicitur. qui uidet me ui¬
det et patrẽ ñ qd̾ ipse sit et pat̾ et filiꝰ ad̾
in sabellianis. qui uocantꝰ etiam patri¬
passiani catholica fides dampnat: s qd̾ tã
similes sint pat et filius. ut qui unũ no¬
rit. ambos nouerit. Solemus enim dissimi¬
limis duob ita loqui eis qui unum illoꝵ
uident: et qualis sit aliꝰ uolunt nosse. ut
dicamus. Uidistis istum: illum uidistis. Sic
similitudine in nuuo ꝓrsus discrepet filiuꝰ
Nam nisi duo eẽnt pater et filiꝰ: ñ dictum

Expanded text:
postea Philippo dicitur, Qui videt me, vipostea Philippo dicitur, Qui videt me, videt et Patrem. Non quod ipse esset Pater et Filius, quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, catholica fides damnat: sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum noverit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis est alius volunt nosse, ut dicamus: Vidistis istum, illum vidistis. Sic similitudine in nullo prorsus discrepet Filius. Nam nisi duo essent Pater et
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui sciebant. ñ philippo cui dictũ ẽ
tanto tempore uobiscum sum ⁊ ñ cogno¬
uistis me philippe
iis ergo qui filium iam nouerant. e¬
tiam illud de patre dictum ẽ. ⁊ amo¬
do cognoscetis eum: et uidistis eum. Dic¬
tuni ẽ enim ꝓptͥ omuimodã similitudinẽ
que illi cum patre ẽ: ut ideo amodo di¬
cerentur nosse patrẽ quia nouerant si¬
milem filium. Eogo iam sciebant filium.
⁊ si ñ omnes cerce quidam coꝵ quib di¬
aitꝰ ⁊ quo uado scĩis ⁊ iuam scitis. Ipsc ẽ
enim uia. Sed patrem nesciebant. Ideo au¬
diunt. si cognouissetis me. ⁊ patrẽ meum¬
utiq cognouissetis: ꝑ me utiq ⁊ illum. Aliꝰ
enim ego sum: alus ille. Lectio. Uiii¬
ed ne putarent dissimilẽ: ⁊ amodo in¬
quid cognoscetis eum. et uidistis eũ
Uiderunt enim eiꝰ simillimum filium.
Sed ãmonendi fuerant talem ẽẽ etiam
patrẽ. quẽ nundum uidebant. qualis ẽ fi¬
lius quem uidebant. Et ad hoc ualet qd̾

Expanded text:
tur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, tur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre dictum est, Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum; dictum est enim propter omnimodam similitudinem quae illi cum Patre est, ut ideo amodo dicerentur nosse Patrem, quia noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, etsi non omnes, certe quidam eorum quibus dicitur, Et quo vado scitis, et viam scitis: ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant, ideo audiunt, Si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cognoscetis eum, et vidistis eum. Viderunt enim ejus simillimum Filium, sed admonendi fuerant talem esse etiam Patrem quem nondum videbant, qualis est Filius quem videbant. Et ad hoc valet quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uidistis eum. S philippꝰ unꝰ ex apłis
auid audierit ñ intelligen᷑: dñe inquit
ostende nobis patrem ⁊ sufficit nobis.
Cui dominꝰ. Tanto inquit tempore uobis¬
cum sum et ñ cognouistis me: Philippe.
qui uidet me: uidet ⁊ patrẽ.Lecio ui¬
cce increpat qd̃ tanto tempore cum
ipsis erat. ⁊ non cognoscebatꝰ. Non¬
ne ipse dixerat. ⁊ quo ego uado scitis.
et uian scitis: Et se nescire dicentes.
eos hoc scire conuicerat. addendo atq
dicendo ego sum uia. ⁊ ueritas. ⁊ uita.
Quomͦ nunc dicit. tanto tempore uobis¬
cum sum. ⁊ ñ cognouistis me. cũ ꝓfecto
⁊ quo iret scirent. ⁊ uiam scirent: Non
ob aliud nisi qd ipsum utiq scirent. S
facile ista soluitur questio: si dicamꝰ ad̾
aliqui eorum eum sciebant. aliqui nes¬
ciebant: acq in hiis qui nesciebant et
philippꝰ erat. ⁊ qd̾ ait. et quo ego uãdo
scitis. ⁊ uiamscitis. illis dixisse intelliga¬

Expanded text:
et vidistis eum. Sed Philippus, unus ex apostolis et vidistis eum. Sed Philippus, unus ex apostolis quid audierit non intelligens; Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et quo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
qdͣ uita ẽ in ipso. ipse ẽ in seipso. sos añt
ñ ipsa uita: s ipsiꝰ uite participes sumus.
Ato ita ibi erimus ut ĩ nobis ipsis ñ ad
ipse ẽ ẽẽ possimus: sed nosipii ñ uita ip¬
sum habeamꝰ uitam: qui seipsum habec
uitam. eo qd̾ ipse ẽ uita.ectõ¬
eniq ipse et in seipso ẽ immutabi¬
diter. et in patre inseparabilit. Nds
uero cum in nobis ipsis ẽẽ uoluissemꝰ. ad
nos ipsos turbati sumꝰ. Unde isla uor est.
Ameipsum turbata ẽ anima mea: actapi
detetiꝰ cõmutati. neq id qd̾ fuimus maus¬
re potumꝰ. Cum autem ꝑ ipsum ueniemꝰ
ad pntrem sicut ait uemo ueuit ad patẽ
nia ꝑ me manentes ĩ ilo nec a patre nos
alusauis potorit senarare ne: abilo. es
onectens itaq consequentia p̃cedenti¬
b. si cognouissetis me inquit. et pa¬
trem meum utiq cognouissetis: hoc ẽ qd̾
ait nemo uenit ad patrẽ nisi ꝑ me. Deĩ¬
de subiungit. Et amodo cognoscetis eum:

Expanded text:
quod vita est in ipso, ipse est in seipso. Nos autem quod vita est in ipso, ipse est in seipso. Nos autem non ipsa vita, sed ipsius vitae participes sumus; atque ita ibi erimus, ut in nobis ipsis non quod ipse est, esse possimus, sed nos ipsi non vita, ipsum habeamus vitam, qui seipsum habet vitam, eo quod ipse est vita. Denique ipse et in seipso est immutabiliter, et in Patre inseparabiliter: nos vero cum in nobis ipsis esse voluissemus, ad nos ipsos turbati sumus: unde illa vox est: Ad meipsum turbata est anima mea ; atque in deterius commutati, neque id quod fuimus, manere potuimus. Cum autem per ipsum venimus ad Patrem, sicut ait, Nemo venit ad Patrem nisi per me; manentes in illo, nec a Patre nos quis quam poterit separare, nec ab illo. 2. Connectens itaque consequentia praecedentibus: Si cognotrem meum utique cognovissetis. Hoc est, quod ait, Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit Et amodo cognoscitis eum,
Abbreviated transcription (Latin):
tendit eẽ ad̾ dixit. nisi qͥa ipsũ ẽẽ sciebant.
uid ergo eẽt ire ad scipsũ Lectõ i.¬
ꝑ seipsum. qd̾ etiam disciplis p̃stat ut
eant ad ipsũ per ipsum: ut potuimꝰ pris¬
tino sermone iam diximꝰ. Qd̾̃ itaq ait ut
ubi ego sum et uos sitis: ubi erant futuri
mi mipso. ac ꝑhoc ẽ etiã ipse in seipso.
Et ideo ibi illi ubi et ipse: hoc ẽ in ipio.
Ipsa ẽ igitur uita et̾ua in quia futuri su¬
mus: cum acceperit nos ad se. Et ipsa ui
ta et̾na qd̾ ipse ẽ in ipso ẽ: ut ubi ẽ ipsei
nos simus: hoc ẽ in ipso.
Ticut eium pat̾ habet uitam in semet¬
Ii pso: et utiq ñ aliud ẽ uita cuã ha¬
bet. nsi od̾ ẽ ipse qui hanc habet. sic de¬
dit et filio uitam habere in semetipso cũ
ipie sit eadẽ uita quã habet in semetipso
Nunquid autem nos uita qd̾ ẽ ipse boc
erimus: cum in illa uita hoc ẽ in ipso eẽ
cererimꝰ: Nonutio: quia ipse existendo
uita. habet uitam. ⁊ ipse ẽ ad̾ habet. Et

Expanded text:
si quia ipsum sciebant. Quid ergo esset ire ad seipsum per seipsum, quod etiam discipulis praestat ut eant ad ipsum per ipsum, ut potuimus pristino sermone jam diximus. Quod itaque ait, Ut ubi ego sum, et vos sitis, ubi erant futuri nisi in ipso? Ac per hoc est etiam ipse in seipso, et ideo ibi illi ubi et ipse, id est, in ipso. Ipse est igitur vita aeterna in qua futuri sumus, cum acceta aeterna, quod ipse est, in ipso est. Ubi est ipse, et nos simus, hoc est, in ipso: sicut Pater habet vitam in semetipso. Et utique non aliud est vita quam habet, nisi quod est ipse qui hanc habet. Sic dedit Filio habere vitam in semetipso, cum ipse sit eadem vita, quam habet in semetipso. Nunquid autem nos vita quod est ipse, hoc erimus, cum in illa vita, hoc est in ipso esse coeperimus? Non utique, quia ipse existendo vita, habet vitam, et ipse est quod habet; et
Abbreviated transcription (Latin):
cere desiderans. sc̃e conu̾sationis habitũ
quesunt.recessit igitur scient̾ nescius.
⁊ sapient̾ indoctꝰ. Huiꝰ ego omnia gesta
ñ didici: s pauca q̃ narro. quatuor disci¬
pulis illius referentib agnoui: constan¬
tino scilicet reuerentissimo ualde uiro qͥ
ei ĩ monasterii regimine successit: ualen¬
tinano quoq qui aunis multis latera¬
nensi monasterio p̾fuit. simplicio qui
congregationẽ illius post eum tertius
rerit: honorato etiam qͥ nũc adhuc celle
eiꝰ in qͣ prius conu̾satꝰ fuerat p̃est.

Expanded text:
erans, sanctae conversationis habitum quaesivit. Recessit igitur scienter nescius, et sapienter indoctus. Hujus ego omnia gesta non didici, sed pauca quae narro, quatuor discipulis illius referentibus agnovi: Constantino scilicet reverentissimo valde viro, qui ei in monasterii regimine successit; Valentiniano quoque, qui annis multis Lateranensi monasterio praefuit; Symplicio, qui congregationem illius post eum tertius rexit; Honorato etiam, qui nunc adhuc cellae ejus, in qua prius conversatus fuerat, praeest.
Abbreviated transcription (Latin):
tri eccłia demorarentꝰ. p̃dicta nutrix illiꝰ
ad purgandum triticũ a uicinis mulie¬
rib p̾stari sibi capist̾iũ petiit: qd̃ super
mensã incaute derelictum accidente
fractum ẽ: sicos ut in duab partib in¬
uenret᷑ diuisum. Qd̃ mox ut rediens
dum uidebat.

Expanded text:
i ecclesia demorarentur, praedicta nutrix illius ad purgandum triticum a vicinis mulieribus praestari sibi capisterium petiit, quod super mensam incaute de relictum, casu accidente fractum est, sic ut in duabus partibus inveniretur divisum. Quod mox rediens tum vi debat.
Abbreviated transcription (Latin):
Qd uid gͦ holocausto illo locupletius
qͣndo ꝑ hoc qd̃ deo immolat in ara
cordis: anima semet ipsam mactat:
Sid hoc bone uoluntatis sacrificium
nunqͣm plene ꝑsoluitꝰͦ: nisi mundi huiꝰ
cupiditas ꝑfecte deseratꝰ. Nam quicqͥd
ĩ eo concupiscimꝰ. hoc ꝓculdubio ꝓximiᷤ
biuidemꝰ. Uidetꝰͫ et enim quia nobis
desit: ad̾ alt̾ assequit᷑ Et quia semper
inuidia a bona uoluntate discordat:
mox ut hec m̃te ceꝑit: illa discedit.
unde p̃dicatores sci ut possent proxi¬
mos ꝑfecte diligere: studuerunt ĩ hoc
scło nil amare: nu unqͣm appet̾e. mil
uł sine appecitu possidere. Qͤs bene
ysaias intuens. ait. Qui sunt isti. qui
ut nubes uolant: ⁊ quasi columbe ad fe¬
nestras suas: uidit namq eos t̾rena
despicere: mente celestib ꝓpinqͣre: uͥ¬
bis pluere : miraculis choruscare: et
quos a t̾reuis contagiis ⁊ sc̃a p̃dica¬
tio. ⁊ sublimis uita suspenderat: hos
bes appellat.

Expanded text:
Quid ergo isto holocausto locupletius, Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe terrena eos despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare. Et quos a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos bes appellat.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Aute dei namq oculos nunqͣm ẽ
uacua manꝰ a munere: si archa cordiᷤ¬
ẽ repleta bona uoluntate. Hinc et enĩ
psalmista dicit. In me sunt d̾s uota tua.
q̃ reddã laudationes tͥ. Ac si aꝑte ui¬
cat. Et si extiꝰ munera offerenda non
habeo : intra memetipsũ tam̃ inuenio
qd̃ in aram tue laudis impono. Qͥa
qui nr̃a largitione ñ pasceris: oblatio¬
ne cordis melius placaris. Nichil quip¬
pe deo offertꝰ ditius: uoluntate bona
oluntas autẽ bona est. Lect¬
sic adu̾sa alteriꝰ. sicut nr̃a ꝑtimesce¬
re: sic de ꝓsperitate ꝓximi sicut de nr̃o
ꝓfectu gratulari: aliena dampna. nr̃a
credere: aliena lucra. nr̃a deputare: a¬
micum ñ ꝓpt̾ mundũ sed ꝓpt̾ d̾m dili¬
gere: inunicum etiã amando tolerare:
nulli qd̃ pati ñ uis facere: nulli qd̾ tͥ¬
iuiste impendi desideras negare. neces¬
sitati ꝓximi. uixta uires occurrere: s
ꝓdesse etiam etlam ultra uires uelle.

Expanded text:
tatis . Ante Dei namque oculos nunquam est tatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis juste impendi desideras, denegare: necessitati proximi juxta vires occurrere, et prodesse etiam ultra vires velle.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ substantiã pensat. Nec ppendit qnͣ¬
tum in eiꝰ sacrificio: s ex qnto ꝓfat᷑¬
am si ext̾iorem subLeto .xi.¬
stantiã ꝑpendamꝰ: ecce scĩ negocia¬
tores nr̃i ꝑpetuã angłoꝵ uitam datis
retib et nauib mercati sunt. Estima¬
tionẽ quippe p̃cii ñ habet: s tam̃ reg¬
num dei tanti ualet: qͣnͣtum habes. Ua¬
luit namq ⁊acheo dimidiũ substantie:
quia dimidiũ aliud ad hoc qd̃ iniuste
abstulit restituendũ in qͣdruplũ reser¬
uauit. Ualuit petro ⁊ andree dimis¬
sis retib ⁊ naui: ualuit uidue duob
miruitis: ualuit alt̾i calice aq̃ frigide.
cum emitur: quid cariꝰ cum possidetꝰ.
S fortasse nec calix aq̃ frigide suppetit:
qui indigenti p̃beatꝰ. Tunc etiã securita¬
tem nobis ꝓmittit. ut sermo diuinꝰ. Re¬
demptore et enim nato: celi ciues osten¬
si sunt qui clamarent. Gia in excelsis
deo. et int̾ra pax hominib bone uolũ¬

Expanded text:
non substantiam pensat, nec perpendit quanon substantiam pensat, nec perpendit quantum in ejus sacrificio sed ex quanto am si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae volun
Abbreviated transcription (Latin):
Itis scłiꝰ nec p̃ceptis flectimꝰ: nec u̾beri¬
b em̃damur : S fortasse aliquis. sibi
dacitis cogitationib dicat. Ad uocẽ do¬
minicam ut̾q iste piscator qͥd aut qͣn¬
tum dimisit: qui pene nichil habuit:
quit: qui sibi nil retinuit. Multũ re¬
liquit. qui antũuibet parũ. totũ dese¬
ruit. Certe uos ⁊ habita cũ amore pos¬
sidemus: ⁊ ea q̃ minime habemꝰ. ex desi¬
derio q̃rimꝰ Multum ergo petrus ⁊
andreas dimisit: qͣndo uterq etiam
desideria habendi dereliquit. Multũ
dimisit: qui cũ re possesia etiam concu-¬
piscentiis renuntiauit. A seq̃ntib ergo
tanta dimissa sunt: qnͣta a ñ sequen¬
tib concupisci potuerunt. Nemo igit᷑
etiam cum quosdam conspicit multa
dexeliquisse: apud semetipsũ dicat. Imi¬
tari mundi huius contemptores uolo:
sed qd̾ relinqͣm ñ habeo. Multa fratreᷤᷤ
relinquitis: si desideriis t̾renis renun¬
tiatis. Exteriora enim nr̃a. dño quã¬
libet parua sufficiunt. Cor namq ⁊

Expanded text:
flectimur, nec verberibus emendamur. Sed fortasse aliquis tacitis secum cogitationibus dicit: Ad vocem Dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuit?  Multum reliquit qui sibi nihil retinuit; multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. libet parva sufficiunt; cor namque et
Abbreviated transcription (Latin):
tos tenet. Uigilat: qui seruat operan¬
do qd credit. Uigilat: qui a se torporiͤ
et negligentie tenebras repellit. Hinc ⁊¬
enim paulꝰ dicit. Eiugilate iusti: ⁊ no¬
lite peccare. Hinc rursus ait. Hora est.
iam nos de sompno surgere. Last¬

Expanded text:
et. Vigilat qui servat operando quod credit. Vigilat qui a se torporis et negligentiae tenebras repellit. Hinc enim Paulus dicit: Evigilate, justi, et nolite peccare . Hinc rursus ait: Hora est jam nos de somno surgere . CA
Abbreviated transcription (Latin):
seruis exhibeat audiamꝰ. Am̃ dico
uobis: qd p̃cinget se. ⁊ faciet illos discũ¬
bere: et transiens ministrabit illis. Pre¬
cinget se: idest ad retributionẽ p̃parat.
Faciet illos discumbere: idest in et̾na qͥe¬
te refoueri. Discumbere quippe nr̃m: in
regno quiescere ẽ. Unde et rursũ dñs di¬
cit. uenient et recũbent. cũ abraham

Expanded text:
 Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est, ad retributionem praeparat; facit illos discumbere, id est, aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
dei pietas duriciã nr̃am. Non est
iam quid homo excusationis inueni¬
at. D̾s despicitꝰ: et expectat. Contẽp¬
ni se uidet: et reuocat. Iniuriã de cõ¬
temptu suo suscipit: ⁊ tam̃ qͣndoq re¬
uercentib etiam p̃mia ꝓmittit. Sed
nemo hanc longanimitatẽ eiꝰ negli¬
gat: quia tanto districtiorẽ iusticiã
in iudicio exiget: q̃nto largionẽ pa¬
tientiam ante iudicium p̃rogauit:
hinc et eium paulꝰ dicit. Ignoras qm̃
benignitas dei ad penitentiã te addu
penitens cor. thesaurizas tͥ iram ĩ die
ire ⁊ reuelationis iusti iudicii di. Hinc
psalmista dicit. D̃s uidex iustꝰ: fortis
⁊ longanimis. Dicturꝰ quippe longani¬
mẽ: p̾misit iustum: ut quẽ uides pec¬
cata delinquentium dui patient̾ ferre.
scias hunc qͣndoq etiam districte ui¬
dicare. Hinc per queindam sapientẽ
dicitur. Altissimus enuim. ẽ patiens red¬
ditor. Patiens pedditor dicitꝰ: quia pec¬

Expanded text:
Dei pietas duritiam nostram. Non est Dei pietas duritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignipoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis et longanimis . Dicturus quippe longanimem praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc quandoque et jam districte judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimus autem est patiens redditor. Patiens autem redditor dicitur, quia pec
Abbreviated transcription (Latin):
nib apparebit: sicut scriptũ ẽ. Uide¬
bunt in quem tranfixerunt. S cũ re¬
probi in supplicium corruunt: iusti ad
claritatis eius głam pertrahuntur:
sic̃ scriptum ẽ. Tollatur impius: neui¬
ed quid si serui in prima ugilia
negligentes existunt : prima qͥꝑ¬
pe uigilia: prime etatis custodia est:
S neq sic desperandũ ẽ: ⁊ a bono ope¬
re cessandum Nam longanimitatis
sue insinuans dominꝰ subdit. Et si ue¬
nerit in secunda uigilia: ⁊ si in tercia
uigilia uenerit.⁊ ita inuenerit: beati
sunt serui illi. yrima quippe uigilia. pͥ¬
meuũ tempꝰ ẽ: idest pueritia: secunda
adolescentia uł iuuentꝰ: q̃ auctorita¬
te sacci eloquii unum sunt dicentis.
tia autẽ: senectꝰ accipit᷑. Lect̾
ui gͦ uigilare in prima uigilia no¬
iuit. custodiat uł scd̾am: ut qui
conuerti a pͣuitatib in pueritia negle¬
xit: ad uias uite saltem in tempore ui¬
uentutis eiugilet. Et qui iugilare in
scd̃a uigilia noluit. tertie iugilie re¬

Expanded text:
nibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne vied quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Prima quippe vigilia primaevum tempus est, id est pueritia. Secunda, adolescentia vel juventus, quae auctoritate sacri eloquii unum sunt, dicente Stia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae re
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendati. Michi autẽ dedit d̾̃s̃ dicere
ex sententia et p̃sumere digna horum
que michi dantur: qm̃ ipse sapĩe dux
est: et sapientiũ emendator. In manu
enim illius. ⁊ nos et sermones nr̃i. et
omnis sapientia operũ: et scientie disci¬

Expanded text:
s . Mihi autem dedit Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae mihi dantur: quoniam ipse sapientiae dux est, et sapientium emendator; in manu enim illius et nos, et sermones nostri, et omnis sapientia, et operum scientia ac disci
Abbreviated transcription (Latin):
uim uentoꝵ. ⁊ cogitationes hominum:
differentias uirgultoꝵ ⁊ uirtutes radicũ.
⁊ quecunq sunt absconsa. ⁊ imꝓuisa
didici. Omniũ enĩ artifex docuit me sa¬
pientia.
st enim in illa sp̃c intelligentie: sc̃s.¬

Expanded text:
cogitaciones hominum, differencias virgultorum et virtutes radicum et quecumque sunt absconsa et improvisa didici. Omnium enim artifex docuit me sapiencia. Est enim in illa spiritus intelligencie s
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sapĩe. Et p̃posui illam regnis ⁊ se¬
dib: ⁊ diuitias nichil eẽ dixi in cõpara¬
tione illius: nͨ cõparaui illi lapidẽ p̃cio¬
sum: qm̃ omne aurum ĩ comparatione il¬
us arena est exigua: ⁊ tanqͣm lutũ esti¬
mabitur argentum ĩ conspectu illius.

Expanded text:
sedibus, et divitias nihil duxi in comparatione illius; nec comparavi illi lapidem pretiosum, quoniam omne aurum in comparatione illius arena est exigua, tanquam lutum aestimabitur argentum in conspectu illius.
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexit ⁊ ascendit ĩ celũ: ⁊ ĩ ple¬
tum est illud qd̃ audistis cum apocalip¬
sis legeretꝰ. Uicit leo de tribu iuda. Ip¬
ter fortitudinẽ: agnus ꝓpt̾ mansuetudi¬
nẽ. Leo quia inuictus: agnꝰ qͥa man¬
tus ẽ enim diabolꝰ leo. feritate: ñ uir¬
tute. Apłs quippe petrꝰ ait. Uigilare
nos oportet adu̾sꝰ temptationes. auia
circuit. q̃rens quẽ deuoret. S quomo¬
do circuit. dixit: Sicut leo rugiens cir¬
cuit: q̃rens quẽ deuoret.
nis: nisi uicisset leo de tribu iuda.
Contra leonẽ leo: contra lupũ agnus.
Erultauit diabolꝰ qͣndo mortuus ẽ xp̃e
et ipsa morte xp̃i est diabolꝰ uict. Can¬
qua in muscipula: escã accepit. Gaude¬
bat ĩ morte: quasi p̃positꝰ mortis. A quo
domini.
mors eius qui pependit ĩ ligno:
Ubi ẽ insultatio iudeoꝵ : Ubi ẽ typꝰ
et suꝑbia. caput ante crucẽ agitantium.
⁊ dicentium. si filiꝰ dei es descende de cru¬
&. Ecoc płꝰ fecit: q̃m ili in sultandodi¬

Expanded text:
resurrexit et ascendit in coelum; et impletum est quod audistis, cum Apocalypsis legeretur, Vicit Leo de tribu Juda . Ipter fortitudinem, agnus propter innocentiam: leo quia invictustus est enim diabolus leo, feritate, non virtute. Apostolus quippe Petrus ait: Vigilare vos oportet adversus tentationes, quia circuit, quaerens quem devoret. Sed quomodo circuit, dixit: Sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . jus, nisi vicisset Leo de tribu Juda? Contra leonem leo, contra lupum agnus. Exsultavit diabolus quando mortuus est Christus, et ipsa morte Christi est diabolus victus: tanquam in muscipula escam accepit. Gaudebat ad mortem, quasi praepositus mortis. Ad quod Domini. Et mors quae pependit in ligno? Ubi est insultatio Judaeorum? Ubi est typhus et superbia caput ante crucem agitantium et dicentium, Si filius Dei est, descendat de cruce ? Et plus fecit, quam illi insultando exi
Abbreviated transcription (Latin):
me uenire. abneget semet ipsum. ꝓ¬
tinus additur. tollat crucẽ suã coti¬
die. ⁊ sequatur me. Quob ⁊ enim mo¬
dis. crux tollitꝰ cum aut ꝑ abstinenti¬
am afficitꝰ corpꝰ. aut ꝑ compassionẽ
ensemus qualit̾ utroq modo pau

Expanded text:
e venire, abneget semetipsum, protinus additur: Et tollat crucem suam quotidie, et sequatur me. Duobus etenim modis crux tollitur, cum aut per abstinentiam afficitur corpus, aut per compassionem ensemus qualiter utroque modo Pau
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. Castigo corpꝰ meum ⁊ in serui¬
tutem redigo. ne forte. cum aliis p̃di¬
cauerim. ipse reꝓb efficiar. Ecce ĩ af¬
fictione corporis audiuimꝰ crucẽ car¬
nis: audiamꝰ nunc in compassione ꝓxi¬
mi crucẽ mentis. Ait enim. Qs infir¬
mat᷑. ⁊ ego ñ infirmor: Qͥs scandaurta¬
tur. et ego ñ uror: ꝑfectꝰ quippe p̃dica¬
tor ut exemplum daret abstinentie:
ccucẽ portabat in corpore. Et quia in
se trahebat dampna infirmitatis aue¬
ne: crucẽ portabat in corde.
ed quia ipsis uirtutib: q̃dam iu¬
cia iuxca sunt: dicendũ ẽ nobiᷤ.
qd̃ uicium abstiuẽtiam carnis. ⁊ qd̃
obsideat compassionẽ mentis. E uici

Expanded text:
cebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, audiamus nunc in compassione proximi crucem mentis. Ait enim: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Perfectus quippe praedicator, ut exemplum daret abstinentiae, crucem portabat in corpore. Et quia in se trahebat damna infirmitatis alienae, crucem portabat in corde. 3. Sed quia ipsis virtutibus quaedam vitia juxta sunt, dicendum nobis est quod vitium abstinentiam carnis et quod obsideat compassionem mentis. E vici
Abbreviated transcription (Latin):
Inã illecebre carualis mertiã ad xp̃m suᷤ¬
pirantis indicat saiuationẽ. Que primo
omuiũ ministris qui eam subleuent.⁊
xpõ afferant. idest bonis doctorib. qͥ spẽ
sanationis opẽq int̾cessionis suggerãt
indiget. Qui bñ marco narrante q̃tuor
fuisse repperuintͦ. siue quia q̃tuor eũnge¬
li libris omnis p̃dicantiũ uirtꝰ oĩs ser¬
mo firmat᷑ seu quia qͣtuor sunt uirtu¬
tes qdab ad ꝓmerendã sospitatẽ fidu
et sapientiam docet. ⁊ iusticiã. ⁊ uircu¬
tem: quib utiliꝰ nichil ẽ in uita homi¬
nib: q̃ͣs ñ nulli uersis nominib pru¬

Expanded text:
rnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis indicat salvationem. Quae primo omnium ministris qui eam sublevent et Christo afferant, id est, bonis doctoribus qui spem sanationis opemque intercessionis suggerant, indiget. Qui bene, Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducet sapientiam docet, et justitiam et virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominib
Abbreviated transcription (Latin):
dimittebantꝰ᷑. homo uocatꝰ. qui hocipso
qd̃ homo erat ñ posset dicere. ñ peccaui:
sunul etiã. ut ille qui homini dimitte¬
bat intelligeretꝰ ds̃. Intuendũ sane qͣnti
ꝓpria cuiusq fides apud deum ualeat. u¬
bi tanti ualuit aliena: ut totꝰ homo
pente. idest interiꝰ exceriꝰq iam saluatꝰ
exurgeret: alioꝵ q merito. aliis relaxa¬

Expanded text:
dimittebantur, homo vocatur, qui hoc ipso dimittebantur, homo vocatur, qui hoc ipso quod homo erat, non posset dicere, Non peccavi, simul etiam ut ille qui homini dimittebat, intelligeretur Deus. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo repente, id est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito, aliis laxa