comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si audire ñtedeat: Et
necessariũ reor Nam quod ad
nr̃am qͥdem spectat domesticã
uineam q̃ uos estis. satisine arbi¬
tror induob fecisse sermonibus
ꝓmunimẽto illi adu̾sus insidias
tripliciꝰ gen̾is uulpium qͥ sunt
adulatores. detractatores. ac se¬
duccorii quidã sp̃s. guari ⁊ assue¬
ti mala sub specie boni ĩducere.
lerum dominice uinee nonita
Illam loquor queinpleuit t̾ram:i
cuiꝰ et nos portiosumus: uineam
grandemnimis. dnĩ plantatã
manũ: redemptã sanguine. ri¬
gatam u̾bo. ꝓpagatam grã: fecũ¬
datam sp̃u Ergo plus ꝓprii curã
geren: in cõmune minus profui
Mouetine aũt proipã multitu¬
do demolientium eam. defẽsan¬
cium paucitas: difficultas defen¬
sionis. Difficultatem occultacio
facit: Nam cum eccłia semper
ab inicio sui nulpes habuit: cito
om̃s comperte et capte sunt: Cõ¬
fligebathereticus palam: nã iñ
hereticꝰ maxime quod palam
uince̾ cupiebat ⁊ succumbebat.

Expanded text:
si audire non taedeat. Et necessarium reor. Nam quod ad nostram quidem spectat domesticam vineam, quae vos estis, satis me arbitror in duobus fecisse sermonibus pro munimento illi adversus insidias tripartiti generis vulpium, qui sunt adulatores, detractores, ac seductorii quidam spiritus, gnari et assueti mala sub specie boni inducere. Verum dominicae vineae non ita. Illam loquor, quae implevit terram, cujus et nos portio sumus: vineam grandem nimis, Domini plantatam manu, redemptam sanguine, rigatam verbo, propagatam gratia, fecundatam spiritu. Ergo plus proprii curam gerens, in commune minus profui. Movet me autem pro ipsa multitudo demolientium eam, defensantium paucitas, difficultas defensionis. Difficultatem occultatio facit. Nam cum Ecclesia semper ab initio sui vulpes habuerit, cito omnes compertae et captae sunt. Confligebat haereticus palam nam inde haereticus maxime, quod palam vincere cupiebat, et succumbebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ius nunc uersa uice ⁊ cõspec¬
tum postulat ⁊ colloquium:
Agit ut sponsus. s ut uecunduᷤ
publicum erubescit. decernitq
frin delicũs suis in loco seq̃stri:
utiq inforaminib petre ⁊ cau̾¬
nis macerie: Puta ergo sic dre
sponsum: Nle timeas amica:
uinear̃. negotium amoriᷤ im¬
pedire seu int̾rũpere habeat.
fritcerte ⁊ aliquis usus in ea ad
id quod pariter optamꝰ. Uincẽ
sane macerias hñt: et he diuer¬
soria grata uerecundi ᷤ. hic lit¬
teralis lusus: Quidin dixerim
lusum: Quid ni serium habet
ħ lit̾e series: Ne auditu quidẽ
dignũ quod foris sonat. si non
intus adiuuet spc infirmitatẽ
intelligentie nr̃e: Ne ergo rema-¬
ne amꝰ foris: ne ⁊ turpium qd̃
absit amorũ uideam᷑ lenocnia
recensere: Afferte pudicas au¬
res ad sermonẽ qui ĩ manib est
de amore. ⁊ cũ ipõs cogitatiꝰ amã-¬
tes. nõ uirũ.⁊ feminã. s uerbũ

Expanded text:
ipsius nunc versa vice et conspecipsius nunc versa vice et conspectum postulat, et colloquium. Agit ut sponsus; sed ut verecundus, publicum erubescit, decernitque frui deliciis suis in loco sequestri, utique in foraminibus petrae, et in cavernis maceriae. Puta ergo sic dicere sponsum: Ne timeas, amica, vinearum negotium amoris impedire seu interrumpere habeat. Erit certe et aliquis usus in ea ad id quod pariter optamus. Vineae sane macerias habent, et hae diversoria grata verecundis. Hic litteralis lusus. Quidni dixerim lusum? Quid enim serium habet haec litterae series? Ne auditu quidem dignum quod foris sonat, si non intus adjuvet Spiritus infirmitatem intelligentiae nostrae. Ne ergo remaneamus foris, ne et turpium, quod absit! amorum videamur lenocinia recensere, afferte pudicas aures ad sermonem qui in manibus est de amore; et cum ipsos cogitatis amantes, non virum et feminam, sed Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
li indileccione proximi: isti mñ
dilectõne dei emin̾e uidentur:
S libet pausare sub hac uite. ⁊
sub hac ficu. ubi dei proximic ob¬
umbrat dilectio: Utramq deneo
urge amica mea. ¶LxI..¬
sponsa mea: et ueniz Com¬
mendat sponsus multam
dilectionem suam: it̾ando
amoris uoces: Lamit̾acio affectio¬
nis exp̃ssio est. et quodrurfum ad
laborem uinearũ dilectam solli-¬
citat. ostendit quam sit de anima¬
rum salute sollicitus: Namuine¬
as animaᷤ eẽiam audistis: Non
ĩmoremur suꝑuacue in his q̃
dicta sunt: uidete sequentia Spõ
cum ad uineas itur cũ uino cari¬
tatis aꝓpinquatur: Que cũ uemĩt
⁊ persecta fuĩt faciet spãleconiugi¬
Columba mea inforaminibus
petre. incaũna macerie. osten¬
de mͥ faciem tuam: sonet uoxtua
in aurib meis: Amat: ⁊ ꝑgit
amatoria loqui columbam
denuo blandiendo uocat. suam
dicit: ⁊ sibi asserit ꝓpͥam. quia q̃¬
ipẽ rogari obnirꝰ: ab illa solebat.

Expanded text:
li in dilectione proximi, isti in li in dilectione proximi, isti in dilectione Dei eminere videntur. Sed libet pausare sub hac vite et sub hac ficu, ubi Dei proximique obumbrat dilectio. Utramque teneo urge, amica mea, sponsa mea, et veni . Commendat sponsus multam dilectionem suam iterando amoris voces. Nam iteratio affectionis expressio est: et quod rursum ad laborem vinearum sollicitat dilectam, ostendit quam sit de animarum salute sollicitus. Nam vineas animas esse jam audistis. Non immoremur supervacue in his quae dicta sunt. Videte sequentia. Sponscum ad vineas itur, cum vino charitatis appropinquatur. Quae cum venerit et perfecta fuerit, faciet spirituale conjugiColumba mea in foraminibus petrae, in cavernis maceriae, ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus meis. Amat et pergit amatoria loqui. Columbam denuo blandiendo vocat; suam dicit, et sibi asserit propriam: quodqipse rogari obnixius ab illa solebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uos metip̃os cogitare potestis.
Ut tñ ad huc ego aliqͥd adiciam
de eiꝰ modi quod occurrit. uide¬
te ne forteetiam ħ inter groᷤsos
deputari possint. scientia ꝓphĩa
lingue similiaꝙ Eteñ ista gͦs
sorum more deficere habentet
cedẽ meliorib discente apło qr¬
tur. ⁊ linguecessabunt: fidem
quo ꝙ ip̃am intellectus excludet.
speiq succetat uisio necesse est
Quod enim uidet quisquid spe¬
rat : Sola ñ excidit caritas: set
illa qua deus coto corde.tota aĩa
tota uirtute diligitur: Ideo hanc
minime grõsis ad num̃aũim:
ne ad ficum quidẽ dixerĩ ꝑtin̾e
s aduineas Iam qui uineẽ sũt
seueriores nob̃ quã suauiores
se exhibent: inspũ uehementi agẽ¬
tes telantes prodisciplina. uitia
acẽrime cõripientes. aptantes
sibi congruentissime uocem il¬
lam: Nlon ne qui oderunt te onẽ
oderam. ⁊ suꝑ inimicos tuoᷤ tabeᷤᷤ¬
cebam. Item: Telus domꝰ tue cõ¬
medit mez St michi quidem il¬

Expanded text:
per vosmetipsos cogitare potestis. 10. per vosmetipsos cogitare potestis. 10. Ut tamen adhuc ego aliquid adjiciam de ejusmodi quod occurrit, videte ne forte etiam haec inter grossos deputari possint, scientia, prophetia, linguae, similiaque. Etenim ista more grossorum deficere habent, et cedere melioribus, dicente Apotur, et linguae cessabunt. Fidem quoque ipsam intellectus excludet, speique succedat visio necesse est. Quod enim videt quis, quid sperat? Sola non excidit charitas , sed illa qua Deus toto corde, tota anima, tota virtute diligitur . Ideo hanc minime grossis annumeraverim, ne ad ficum quidem dixerim pertinere, sed ad vineas. Jam qui vineae sunt, severiores nobis, quam suaviores se exhibent, in spiritu vehementi agentes, zelantes pro disciplina, vitia acerrime corripientes, aptantes sibi congruentissime vocem illam: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? . Item: Zelus domus tuae comedit me . Et mihi quidem il
Abbreviated transcription (Latin):
tum: quod manifestum estin
carne iustificatum est in sp̃ũ.
apparuit angłis. p̃dicatum est
gentib creditum est mũdo
assũptum est ingła Mirum
uero sinec ficͥus nec uinee iste
aliquid habentquod more ᷤᷤ edi¬
ficet: Ego hunc locumarbitror
esse ⁊ moralem: dico autper
grãm dei que in nob̾ est ⁊ ficus noᷤ
habere ⁊ uineas ficus quidem qͥ
suanniores inmorib sunt:uine¬
as uero qui spũ feruentiore: oĩs
qui se int̾ nos cõmunit̾ socialit̃q
agit. ⁊ non solum sinequerelaꝯ
ta snauitate fruendũ se omnib
prebet inomni offitio caritatis
quid in illum uicem agere ficꝰ
cõuenientisime dicã: quitam̃
grossos suos pͥus ꝓtulerit proie¬
ceritq oportet tĩmorẽ utiꝙ iudi¬
cũ quem ꝑfecta caritas foras mi¬
tcit ⁊ amaritudinẽ peccatorum
que u̾e confessioni ⁊ infusioni gre
crebrarumq ꝓfusioni lacͥmar̃
cedat necesse est: ce teriꝙ talia
instar grossorum preeuntia fruc¬
tuum suauĩtatem que uoꝰ quoꝙ

Expanded text:
m, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est mundo, assumptum est in gloria . 9. Mirum vero, si nec ficus, nec vineae istae aliquid habent quod mores aedificet. Ego hunc locum arbitror esse et moralem. Dico autem per gratiam Dei quae in nobis est, et ficus nos habere, et vineas. Ficus quidem, qui suaviores in moribus sunt; vineas vero, qui spiritu ferventiores. Omnis qui se inter nos communiter socialiterque agit, et non solum sine querela cum suavitate fruendum se omnibus praebet in omni officio charitatis, quidni illum vicem agere ficus convenientissime dicam? Qui tamen grossos suos prius protulerit, projeceritque oportet, timorem utique judicii, quem perfecta charitas foras mittit; et amaritudinem peccatorum, quae verae confessioni et infusioni gratiae, crebrarumque profusioni lacrymarum cedat necesse est, caeteraque talia, instar grossorum praeeuntia fructuum suavitatem: quae vos quoque
Abbreviated transcription (Latin):
latusq lancea forauerunt. et
phas rimas licet michi siggere
mel depetra. oleumꝙ de saxodu¬
rissimo .i. gustare ⁊ uidere qmͣ
suanis est dñs ÷ Cogitabat cogita¬
tiones pacis: ⁊ ego nesciebam Quis
enĩ cognouit sensum dompni aut
quis consiliariꝰ eius fuit: At cla-¬
uis reserans. clauus penetrans
factus ⁊ mͥ: ut uideã uoluntatẽ
dñi: Quioni uideam ꝑforamen:
Clamat clauus. clamat uulnus
quod uere deussit in xp̃o mun¬
dum reconcilians sibi ferrũ
ꝑtranssit animam eiꝰ. ⁊ appro¬
pinquauit cor illius: ut iam
sciat compati infirmitatib
meis Patet archanũ cordis ꝑfo¬
ramina corporis. patet magnũ
In quo enĩ clarius quam ĩuul¬
ñib tuis eluxisset quod tu dñe
suauis. ⁊ mitis. ⁊ mulde mĩe:¬

Expanded text:
latusque lancea foraverunt: et latusque lancea foraverunt: et per has rimas licet mihi sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo; id est, gustare et videre quoniam suavis est Dominus. Cogitabat cogitationes pacis, et ego nesciebam. Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? At clavis reserans, clavus penetrans factus est mihi, ut videam voluntatem Domini. Quidni videam per foramen? Clamat clavus, clamat vulnus, quod vere Deus sit in Christo mundum reconcilians sibi. Ferrum pertransiit animam ejus, et appropinquavit cor illius, ut non jam non sciat compati infirmitatibus meis. Patet arcanum cordis per foramina corporis; patet magnum In quo enim clarius quam in vulneribus tuis eluxisset, quod tu, Domine, suavis et mitis, et multae mise
Abbreviated transcription (Latin):
sto Securꝰ abhoste. fortis aca¬
fu: ⁊ hoc qm̃ exaltatꝰ aterra:
Anceps est etenĩ ⁊ caducum t̾re¬
nũ omne: Conuersatio nr̃a ĩ
celis est:⁊ nec cadere. nͨ deicifor¬
mi clamꝰ: Iucelis petra: in illa fir-¬
mitas acꝙ securitas est: Petrare¬
fugium herinacũs Et reuera
to illic securior habito: quanto
ille potentior est ad saluandũ:
fremit mundꝰ. p̾mit corpꝰdiabo¬
lus insidiatur: nõ cado. funda¬
tus enĩ sũ supͣ firmam petram
Peccaui peccatũ grande. turba¬
bitur conscientia: s nõ ꝑturba
Nempe uuln̾atꝰ ÷. ꝓpt̾ iniquitateᷤ
nr̃as: Quid tam admortem qd
non xͥ. morte soluatur: Si ergo
in mentẽ ueu̾it tam potens tãꝙ
efficar medicamẽtũ: nulla iã
possum morbi malignitate t̾re¬
ri Et iõ liquet errasse eum qui
ait: Maior ÷ iniquitas mea: qmͣ
ut ueniam merear. Nisi quod
non erat demembris .xͥ. nec
nec desunt foramina ꝑ que afflu¬
ant: foderunt manꝰ eiꝰ ⁊ pedes.

Expanded text:
sto. Securus ab hoste, fortis a casto. Securus ab hoste, fortis a casu; et hoc quoniam exaltatus a terra. Anceps est enim et caducum, terrenum omne. Conversatio nostra in coelis sit, et nec cadere, nec dejici formidamus. In coelis petra, in illa firmitas atque securitas est. Petra refugium herinaciis . Et revera to illic securior habito, quanto ille potentior est ad salvandum. Fremit mundus, premit corpus, diabolus insidiatur: non cado; fundatus enim sum supra firmam petram. Peccavi peccatum grande: turbabitur conscientia, sed non perturNempe vulneratus est propter iniquitates nostras . Quid tam ad mortem, quod non Christi morte solvatur? Si ergo in mentem venerit tam potens tamque efficax medicamentum, nulla jam possum morbi malignitate terreri. 4. Et ideo liquet errasse illum qui ait: Major est iniquitas mea, quam ut veniam merear . Nisi quod non erat de membris Christi, nec a affluunt; nec desunt foramina, per quae effluant. Foderunt manus ejus et pedes,
Abbreviated transcription (Latin):
xpm̃ ⁊ eccłiam dixero idem ÷
nisi quod eccłie noĩe ñ una aia
s multarum unitas ł potius
unanimitaᷤ designat᷑: Nec sane
foramina petre. aut cauernaᷤ ma¬
cerie latebras putetis oꝑantiũ
iniquitatem. nequa ꝓrsus suspi¬
tio subeat de oꝑibus tenebrarũ.
Alius hunc locum ita exposuit.
foramina petre uulnera xp̃i
interp̃tans: Recte omnino: nã
petra xp̃c: Bona foramina que
fidem astruunt resurrectionis
ĩquit ⁊ deusmeus. Inde hoc re¬
portatum oraculũ nisi exfora-¬
minib petre: Inhis passer in¬
uenit sibi domum: ⁊ turtur ni¬
dum ubi reponat pullos suos.
Inhis se columba tutatur ⁊ circũ¬
uolitantem intrepida intuet᷑
accipitrẽ. Etiõait: columba
mea inforaminib petre. Llox
columbe. Inpetra exaltaiit
me: Etitem: Statuit in qͥt
supra petram pedes meos: llir
sapiens edificat domũ suam
supra petram. quod ibi nec
uentorũ formidet iniurias:
nec inundationũ. Quid non
boni inpetra: In petͣ exaltatꝰ.
Inpetra securus. inpetͣ firmit̾

Expanded text:
m et Ecclesiam dixero, idem est; nisi quod Ecclesiae nomine non una anima, sed multarum unitas, vel potius unanimitas designatur. Nec sane foramina petrae, aut cavernas maceriae, latebras putetis operantium iniquitatem, ne qua prorsus suspicio subeat de operibus tenebrarum. 3. Alius hunc locum ita exposuit, foramina petrae vulnera Christi interpretans. Recte omnino; nam petra Christus. Bona foramina, quae fidem astruunt resurrectionis inquit, et Deus meus . Unde hoc reportatum oraculum, nisi ex foraminibus petrae? In his passer invenit sibi domum, et turtur nidum, ubi reponat pullos suos ; in his se columba tutatur, et circumvolitantem intrepida intuetur accipitrem. Et ideo ait: Columba mea in foraminibus petrae. Vox columbae, In petra exaltavit me ; et item: Statuit, inquit, supra petram pedes meos . Vir sapiens aedificat domum suam supra petram, quod ibi nec ventorum formidet injurias, nec inundationum . Quid non boni in petra? In petra exaltatus, in petra securus, in petra firmiter
Abbreviated transcription (Latin):
in quo misit deus suum factũ
exmuliere. factum fublege ut
cos qui sub lege erant redimerz.
tunc prorsus odor qui in illo erat
sese ubiꝙ sparsit. adeout afini¬
bus terre ipm̃ sentiens clama
dedit odorem suũ ⁊ eo temporis.
dederunt ⁊ cetere: inquib hie
ip̃e odor uite extiterat: Quĩd ni
carnem. Dictum itaq uineã
dedisse odorem. siue quia fide¬
lesanime bonam. dese ubiꝙ¬
opinionẽ spargunt. siue quod
palam facta sunt inundo ora¬
cula ⁊ reuelationes patrum.
⁊ ĩomnẽ t̾ram exiuit odoratus
eorum: dicente apło: Manifes¬

Expanded text:
it Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret ; tunc prorsus odor, qui in illo erat, sese ubique sparsit, adeo ut a finibus terrae ipsum sentiens clamardedit odorem suum, et eo temporis dederunt et caeterae, in quibus hic ipse odor vitae exstiterat. Quidni carnem? Dictum est itaque vineas dedisse odorem, sive quia fideles animae bonam de se ubiopinionem spargunt; sive quod palam facta sunt mundo oracula et revelationes Patrum, et in omnem terram exivit odoratus eorum, dicente Apo
Abbreviated transcription (Latin):
te. diuinitace Illa in mace¬
ria: Aasta in petra. S ħ qͣnͣto
difficiliꝰ cauatur: tanto suauiꝰ
qd inde eruis. sapi̾t. Nec uerea¬
ris illud qd̾ scriptura minat᷑
scrutatorib maiestatis: tñi affer
purum acsimplicem occulum.
Nõ opͥpmeris agła. s ad muteris
nisi non deis tuam quesieriᷤ głã:
Alioquin sua quisꝙ oppͥmitur
ñ dĩgła dum ꝓcliuis in istam
ad illam lenare ceruicem ñsini¬
tur imirũ gͣuem cupiditate.
sapientie ⁊ sciencie sunt: Si ad¬
huc dubitas ãndi ipãm petͣm:
Q uioꝑantur inquit ĩme non
peccabunt: Quis dabit mͥ penuaᷤ
sicut columnbe ⁊ uolabo ⁊ requi¬
escam. Ibi requiem inuenit
mansuetus. ⁊ simplex: ubi dolo¬
sus oppͥmitur. ł elatus ⁊ cupidus
ĩ anis głe. Eccła columba ẽ: et
ideo requiescit Columba: quia
ĩnocens. quia gemens. Colum¬
ba inquam que ĩmansuetudi-¬
ne suscipit insitum uerbum:
Etreqͥescit ĩuerbo. Hocestinpe¬

Expanded text:
te, divinitate. Illa in macete, divinitate. Illa in maceria, ista in petra. Sed haec quanto difficilius cavatur, tanto suavius quod inde eruis sapit. Nec verearis illud quod Scriptura minatur scrutatoribus majestatis . Tantum affer purum et simplicem oculum; non opprimeris a gloria, sed admitteris, nisi non Dei, sed tuam quaesieris gloriam. Alioquin sua quisque opprimitur, non Dei gloria, dum proclivis in istam, ad illam levare cervicem non sinitur, nimirum gravem cupiditate. sapientiae et scientiae sunt . Si adhuc dubitas, audi ipsam Petram: Qui operantur, inquit, in me, non peccabunt . Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? Ibi requiem invenit mansuetus et simplex, ubi dolosus opprimitur, vel clatus, et cupidus inanis gloriae. Ecclesia columba est, et ideo requiescit. Columba, quia innocens, quia gemens. Columba, inquam, quia in mansuetudine suscipit insitum verbum. Et requiescit in Verbo, hoc est in pe
Abbreviated transcription (Latin):
dium pot̾at. id ꝓpħa inpublicã
mox laxabat confessionem.
⁊ exeo cõfitebatur in popłis dño
reliquũ sibi et deoseruans una¬
ꝙ festiuũ ducens inleticia et
exultacione: hocergo est qd̃
nob̾ intuna re memorato uer¬
siculo uoluit: Quicqͥ̃d uideliez
sua illa scrutabunda ⁊ auida
cogitacione exarchano sapien¬
tie eruere p̾ualebat. partem
quam pot̾at insalutem popło¬
rum sollicita predicatione in¬
ꝑtiebatu reliquum qd̃ caꝑe
plebes non pot̾ant. festiua iu¬
bilatione in dĩ laudib expen¬
debat: uides sancte cõtempla¬
cioni deꝑire ncħ. dum quod
expendi in plebium edificacio¬
nem ñ potest. id uel maxime
deo sit iocunda decoraq lauda¬
cio: Que cũ ita sint: duo liquet
contemplacionis gen̾a eẽ. unũ
de statu. ⁊ felicitate. ⁊ gła cĩuita¬
tis suꝑne. quo ł actu. uł ocioin¬
gens illa celestium cĩuiũ occu¬
pata sit multitudo. Alt̾m de
regis ipĩus maiestate. et̾nita¬

Expanded text:
dium poterat, id Propheta in publicam dium poterat, id Propheta in publicam mox laxabat confessionem, et ex eo confitebatur in populis Domino, reliquum sibi et Deo servans, unaque festivum ducens in laetitia et exsultatione. Hoc ergo est quod nobis intimare memorato versiculo voluit. Quidquid videlicet sua illa scrutabunda et avida cogitatione ex arcano sapientiae cruere praevalebat, partem quam poterat in salutem populorum sollicita praedicatione impertiebatur; reliquum quod capere plebes non poterant, festiva jubilatione in Dei laudibus expendebat. Vides sanctae contemplationi deperire nihil, dum quod expendi in plebium aedificationem non potest, id vel maxime Deo sit jucunda decoraque laudatio. 4. Quae cum ita sint, duo liquet contemplationis genera esse: unum, de statu et felicitate et gloria civitatis supernae, quo vel actu, vel otio ingens illa coelestium civium occupata sit multitudo; alterum, de regis ipsius majestate, aeternita
Abbreviated transcription (Latin):
celo acuta s piacuriositate tere¬
bratis etercio tanden hanc piꝰ
scrutator euexit: Ad ip̃ãm nõ¬
ĩ siluit nob̾: uerbis quib potuit
fidelit̾ fidelibus intimans. Au-¬
diuit aũt u̾ba ineffabilia q̃ non
licuit illi loqui: Nonutiq hõi:
nã sibi illa loquebat᷑ ⁊ deo Puta
ergo deum qĩ sollicitam pauli
caritatem hoc mͦ consolari et
dicere: Quid anxiaris qd̃ cõcep¬
tum tuũ auditus nõ capit hu-¬
manꝰ: Sonet uox tua in aurib
meis hoc ÷ Si quod sentis ñlicet
reuelare mortalib: cõsolare tñ
qd̃ nox tua diuinas queat mul-¬
cere aures: uides scãin aiãm
nc̃ quidẽ caritate sobriã nob̾:
nũc uero puritate excedentẽ
deo: uide etiam de scõ dd̾: ne for-¬
te ipẽ ille sithomo de quo cũ
eo quasi de alio loquitur. qm̃
cogitacio hominis cõfitebitur
tibi. ⁊ reliquie cogitacionis di-¬
emfestum agentcͥ: Ergo qd̃
de cogitacõne ꝓpħica uerbo et
exemplo ꝓpħe uenire ad me¬

Expanded text:
coelo acuta, sed pia curiositate terecoelo acuta, sed pia curiositate terebratis, e tertio tandem hanc pius scrutator evexit? At ipsam non siluit nobis, verbis quibus potuit fidelibus fideliter intimans. Audivit autem verba ineffabilia, quae non licuit illi loqui . Non utique homini, nam sibi illa loquebatur et Deo Puta ergo Deum quasi sollicitam Pauli charitatem hoc modo consolari, et dicere: Quid anxiaris quod conceptum tuum auditus non capit humanus? Sonet vox tua in auribus meis; hoc est: Si quod sentis, non licet revelare mortalibus, consolare tamen, quod vox tua divinas queat mulcere aures. Vides sanctam animam, nunc quidem charitate sobriam nobis, nunc vero puritate excedentem Deo? Vide etiam de sancto David, ne forte ille sit ipse homo, de quo cum Deo, quasi de alio loquitur: Quoniam cogitatio hominis confitebitur tibi, et reliquiae cogitationis diem festum agent tibi . Ergo quod de cogitatione prophetica verbo et exemplo Prophetae venire ad me
Abbreviated transcription (Latin):
tu eius. Unde et dicitur illi quĩ eiꝰ¬
modi est: ostendemͥ faciem tuã:
sonet uoxtua maurib meis. uar
admiratio in aĩo cõtemplantiᷤᷤ :¬
uor grãrum accio est delectat᷑
ad modum istiusmͦi caũniᷤᷤ ds̃:
equib sibi uox resonat grãrum
accionis. uoxadmirationis: lau¬
dis felix mens que sibi in hac ma¬
ceria frequent cauare studuit
s que inpetra felicior. Licet quid̃
cauare ⁊ in petra. s ad hoc purio¬
re mentisacie opus est ⁊uehe¬
menciori oiõ intenciõe etiam ⁊
dixit: Inpͥncipio erat u̾bum
zu̾̃bum erat apud deum: ⁊ ds̃
erat ũibum. hoc erat inpͥncipio
apud deum: Noune tͥuidetur
ip̃is se u̾biᷤᷤ penetralib ĩmersis¬
se ⁊ deabditis pectoris eius qn¬
dam intime sapientie sacro scãm
eruisse medullam: Q dillequi
sapientiam loquebatur int̾per-¬
fectos. sapĩam in misterio abscon¬
ditam ꝗͣ nemo pͥncipũ mundi hiꝰ
cognouit: Nonne nno⁊ altero

Expanded text:
tu ejus . Unde et dicitur illi qui ejustu ejus . Unde et dicitur illi qui ejusmodi est: Ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus tuis. Vox admiratio in animo contemplantis, vox gratiarum actio est. Delectatur admodum istiusmodi cavernis Deus, e quibus sibi vox resonat gratiarum actionis, vox admirationis et laudis. 3. Felix mens, quae sibi in hac maceria frequenter 1479 cavare studuerit; sed quae in petra, felicior. Licet quidem cavare et in petra; sed ad hoc puriore mentis acie opus est, et vehementiori omnino intentione, etiam et dixit: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum . Nonne tibi videtur ipsis se Verbi penetralibus immersisse; et de abditis pectoris ejus quamdam intimae sapientiae sacrosanctam eruisse medullam? Quid ille qui sapientiam loquebatur inter perfectos, sapientiam in mysterio absconditam, quam nemo principum mundi hujus cognovit? . Nonne uno et altero
Abbreviated transcription (Latin):
ter inclinãt.⁊ ĩsinuatis aotac¬
tum nr̃e deuotionis affectibus
insua nos recipiũt uiscera. quo¬
tiens digna intentione pulsamꝰ.
Puisantienĩ aꝑietur. Licebit a¬
it aq unicinq nrm̃ etiam hĩoe
tempore nr̃e mortalitatis caua¬
salutare ꝓpħas. nũc senatun ĩ¬
misceri appłorum. nũc mar¬
tyrum inseri choris. setet bea¬
tarum uͥtutũ status ⁊ mansio¬
nes aminimo angło usq ad
cherubm. ⁊ seraphin. tota mẽ¬
tis alacritate ꝑcurrẽdo lustrͣe
ꝓut quẽꝙ sua deuotio feret.
apud quos magis afficietur inmit¬
tente sibi fpũ prout uult. si stet̾it
⁊ pulsam̃t confestim apietur ei.
⁊ facta qĩ cauerna in montibus
ł potiꝰ mentib sanctis. dum se
ultro inflectunt ad pietatem re¬
quiescet ł paululũ aput illos :
omĩs auime sic facientis. ⁊ facies
⁊ uox deo grata existit. facies ꝑꝑ. pu¬
ritatem. uox ꝓpt̾ confessionem. Et .it.
confessio ⁊ pulchritudo in cõspec¬

Expanded text:
ter inclinant, et sinuatis ad tacter inclinant, et sinuatis ad tactum nostrae devotionis affectibus in sua nos recipiunt viscera, quoties digna ad eos intentione pulsamus. Pulsanti enim aperietur. Licebit itaque unicuique nostrum, etiam hoc tempore nostrae mortalitatis, cavasalutare prophetas, nunc senatui immisceri apostolorum, nunc martyrum inseri choris; sed et beatorum virtutum status et mansiones a minimo angelo usque ad cherubin et seraphin, tota mentis alacritate percurrendo lustrare, prout quemque sua devotio feret. pud quos magis afficietur, immittente sibi Spiritu. prout vult; si steterit et pulsaverit, confestim aperietur ei, et facta quasi caverna in montibus, vel potius mentibus sanctis, dum se ultro inflectunt ad pietatem, requiescet vel paululum apud illos. Omnis animae sic facientis et facies, et vox Deo grata existit: facies, propter puritatem; vox, propter confessionem. Etenim confessio et pulchritudo in conspec
Abbreviated transcription (Latin):
est iam aĩo induens. Eritaũt
cuminplebit ruinas cũ caũnas
⁊ corpore in habitabit ⁊ mente
cum uacua domicilia q̃ antiqͥ
relinq̃runt habitatores. ipsa sue
uniũsitatis illustrabit p̃sentia:
nͨ ultra apparebit cau̾na penitꝰ¬
ulla incelesti materia felici de cefõ
ꝑfectione sui atq integͥtate gau¬
Sente Aut si uł magis ꝓbas. dice¬
mus has caũnas ãstudiosis. etpũs
mentib ñ inueniri s fieri Quo¬
nam modo inquis: Cogitaciõs
zauditate: Ceditnempe inmo¬
dum mat̾ie mollioris pia mace-¬
ries desidĩo anime. cedit pure cõ-¬
templatõni. cedit crebre oratõi.
deniq orõ iusti penetrat celos.
Non utiꝙ aeris huiꝰ corporei spa¬
ciosas altitudines ueluti quo¬
dam remigio alarum suarũ
instar uolucriꝰ uolantis scindet.
ant qĩ gladius accutus ipĩus
firmamenti solidũ celsumq
uerticem ꝑforabit: S sunt ce¬
rant głam dei qui fauorabili qͣ-¬
dam pietate nostris seuotis libẽ¬

Expanded text:
est, jam animo induens. Erit autem est, jam animo induens. Erit autem cum implebit ruinas, cum cavernas et corpore inhabitabit, et mente; cum vacua domicilia, quae antiqui reliquerunt habitatores, ipsa suae universitatis illustrabit praesentia, nec ulla ultra apparebit caverna penitus in coelesti maceria, felici de caetero perfectione sui atque integritate gaudente. 2 Aut, si id magis probas, dicemus has cavernas studiosis et piis mentibus non inveniri, sed fieri. Quonam modo, inquis? Cogitatione et aviditate. Cedit nempe in modum maceriae mollioris pia maceries desiderio animae, cedit purae contemplationi, cedit crebrae orationi. Denique oratio justi penetrat coelos . Non utique aeris hujus corporei spatiosas altitudines, veluti quodam remigio alarum suarum instar volucris volantis scindet, aut quasi gladius acutus ipsius firmamenti solidum celsumque verticem perforabit: sed sunt coerant gloriam Dei, qui favorabili quadam pietate nostris se votis liben
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ loco ꝑegͥnatõnissue due re̾ cõ¬
solentur: Dep̃t̾ito ꝙindem me¬
moria passionis .xͥ. defuturo aũ
qd se insortem scor̃um cogitat
⁊ cõfidit recipiendam Ambo
ħ ueluti añ ⁊ retro occulata ĩsa¬
ciabili desiderio cõtuetur ⁊ ut̾q
illi intuitꝰ admodũ gratꝰ uterq
estilli refugium: atribulatione
malorum et dolore Integra con¬
solatio cumñ solum qͣud sibi
exspectandũ s et imñ id sit p̃sumẽ¬
dum noũit: Exspectatio leta nͦ
cur paueat ad p̾mii magnitudi¬
nem: que p̾cii dignitatem con¬
siderat: Quam libens mentein¬
uisit fora mina ꝑ que sibi
sacro sancti sanguinis p̾ciũ
fluxit: Quamilibens cauernas
ꝑambulat ⁊ diuersoria: ⁊ man¬
siones que sunt in domo pat̾s
multe atq dinerse. in quib ht̃
collocare filios suos proquorũꝙ
diuersitate m̃itorum: Et nũc
quidem qd solum int̾im potest.
sola inhis memoria requiescit.
celeste habitaculum qd̃ desursũ

Expanded text:
et loco peregrinationis suae duae res conet loco peregrinationis suae duae res consolentur; de praeterito quidem, memoria passionis Christi; de futuro autem, quod se in sortem sanctorum cogitat et confidit recipiendam. Ambo haec, veluti ante et retro oculata, insatiabili desiderio contuetur; et uterque illi intuitus admodum gratus, uterque est illi refugium a tribulatione malorum et dolore. Integra consolatio, cum non solum quid exspectandum, sed et unde id sit praesumendum noverit. Exspectatio laeta neCur paveat ad praemii magnitudinem, quae pretii dignitatem considerat? Quam libens mente invisit foramina, per quae sibi sacrosancti sanguinis pretium fluxit! Quam libens cavernas perambulat, et diversoria, et mansiones, quae sunt in domo Patris multae atque diversae, in quibus habet collocare filios suos pro quorumque diversitate meritorum! Et nunc quidem, quod solum interim potest, sola in his memoria requiescit, coeleste habitaculum, quod desursum
Abbreviated transcription (Latin):
olumba mea Lxi pꝰ
ĩforaminib petre.
ĩ caũnis maceriez llõ
tantũ inforaminib
petre. tutumrepperit columbare¬
fugiũm: repperit ⁊ incauernis
macerie: Quodsi maceriam ñ
congeriem lapidum: s sanccor
cõmunionẽ accipimꝰ: uideaniꝰ
ne forte cauernas macerie dixe¬
rit angelorum qui ob suꝑbiã
lapsi sunt loca quasi uacua de
relicta. quippe que repleri exho¬
minib habent tam ꝗͣ ruine de
lapidib uiuis reficiende: Uñ
apłs petrus. Accedentes inqͥt
ad lapidem uiuũ ⁊ ip̃i tamquã
lapides uiui suꝑedificamini do¬
mo̾ sp̃ales: Nec puto ab re eẽ si
ĩtelligimꝰ angłorum custodiã
uicem exhibere macerie in ui¬
nea dñi que ÷ eccłia p̃destinato¬
rum: cũ paulus dicat: Nõne
om̃s administratoriĩ spẽ sunt:¬
missi ĩminist̾iũ ꝓpt̾ eos qui here¬
ditatem capiũt salutis: Et ꝓpha.
Inmitcit angłs dñi incircuitu
timentiũeum: Et si ita sedet.
erit sensus quia eccłiam tẽꝑe

Expanded text:
olumba mea in foraminibus petrae, in cavernis maceriae . Non tantum in foraminibus petrae tutum reperit columba refugium; reperit et in cavernis maceriae. Quod si maceriam non congeriem lapidum, sed sanctorum communionem accipimus, videamus ne forte cavernas maceriae dixerit angelorum, qui ob superbiam lapsi sunt, loca quasi vacua 1478 derelicta: quippe quae repleri ex hominibus habent, tanquam ruinae de lapidibus vivis reficiendae. Unde apostolus Petrus: Accedentes, inquit, ad lapidem vivum, et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini domos spirituales . Nec puto ab re esse, si intelligimus angelorum custodiam vicem exhibere maceriae in vinea Domini, quae est Ecclesia praedestinatorum, cum Paulus dicat: Nonne omnes administratorii spisterium propter eos qui haereditatem capiunt salutis? et Propheta: Immittit angelus Domini in circuitu timentium eum . Et si ita sedet, erit sensus, quia Ecclesiam tempore
Abbreviated transcription (Latin):
cium: Nobis inquit capite: Cui
tecum: Aneccłĩe degentibus:
Demortalib et peccatorib collec¬
moyses: s plusquam moises:
Num tuille es spetiosus forma
pre filiĩs hominũ: Parum dixi.
candores. uite et̾ne. splendor et
figura sustantie dei: postremo
fuper omnia deus bñdictus ĩ
secula ameii ¶lxuꝰ

Expanded text:
tium? Nobis, inquis, capite. Cui tium? Nobis, inquis, capite. Cui tecum? an Ecclesiae de gentibus? De mortalibus et peccatoribus collecMoyses, sed plus quam Moyses . Num tu ille es speciosus forma prae filiis hominum? Parum dixi; candor es vitae aeternae, splendor et figura substantiae Dei ; postremo super omnia Deus benedictus in saecul
Abbreviated transcription (Latin):
estemĩ qd̃ aitnobis: Quid hacuo¬
ce socialius: Annon tibrindet᷑
hoc dicere quasi quidam pater¬
familias qui ꝑsenil habeatͥs
omnia cõmunia cũ uxore. et
filiis ⁊ domesticis: Et quiloquit᷑
deus est. minime tñ ut deus id
loquitur. s ut sponsus Capite
nobis uulpes: Hides quamso¬
cialiter loquitur qui sociũ non
ht: Poterat dicere michi: set
maluit nobis consorcio delec¬
tatus: Õ suauitatem. õ grãm:
õ. amoris uim Ita ne suminꝰ
omniũ unꝰ factus estominiũ:
Quis hoc fecit: Amor dignita¬
tis nescius. dignatione diues.
affectu potens: suasuefficax.
Quid uolentius: Triumphat
de deo amor: Quidtũtam nõ
molentum: Amor est: Que
ista uis queso tam iuolenta ad
uictoriam: itam uicta ad uolenciã :
Deuiq semet ip̃m exinaniuitut
scias amoris fuisse quod plenitu¬
doeffusa est: quod altitudo adeqͣ¬
ta est. quot singularitas associa¬
taest: Cum quonam tͥ õadmirã-¬
de sponse. tain familiare consor¬

Expanded text:
est enim quod ait, nobis. Quid hac voest enim quod ait, nobis. Quid hac voce socialius? An non tibi videtur hoc dicere, quasi quidam paterfamilias, qui per se nihil habeat, sed omnia communia cum uxore et filiis atque domesticis? Et qui loquitur Deus est - minime tamen ut Deus id loquitur, sed ut sponsus. 10. Capite nobis vulpes. Vides quam socialiter loquitur, qui socium non habet? Poterat dicere: Mi hi, sed maluit, nobis, consortio delectatus. O suavitatem! o gratiam! o amoris vim! Itane summus omnium unus factus est omnium? Quis hoc fecit? Amor, dignitatis nescius, dignatione dives, affectu potens, suasu efficax. Quid violentius? Triumphat de Deo amor. Quid tamen tam non violentum? Amor est. Quae est ista vis, quaeso, tam violenta ad victoriam, tam victa ad violentiam? Denique semetipsum exinanivit , ut scias amoris fuisse, quod plenitudo effusa est, quod altitudo adaequata est, quod singularitas associata est. Cum quonam tibi, o admirande sponse, tam familiare consor
Abbreviated transcription (Latin):
fubuersus est. erit scdin apłin
deuitandꝰ: Exhociam melius
ut quidem ego arbitror. effuga¬
tur anteciam religatur: quã
sinitur uineas demoliri Nec
ꝓpt̾easane nichse egisse putet
qui heretichum mẽit. ⁊ cõuicit.
hereses confutauit.: uerisimilia
ãuero clare. aperteq distinxit:
prana doginata. plana ⁊ irre¬
fragabili racione pͣua ẽẽ mon¬
strauit: prauum deniq incel¬
lectum excollentem se adu̾sus
scienciam dei. incaptiuitatẽ
redegit. Nlempe cepitiuch̾omii¬
nus qui talia oꝑatus est. uulpẽ
qͥñ ad salutem illi: ⁊ cepiteam
sponso. et sponse. quantuis alit.
Nametsihereticus non surrex̃
defece. eccłia tamen cõfirmat᷑
infide: et quidem de profectib
sponsesponsus sine dubio gratu¬
latur: Gaudium ⁊ enĩ domini ẽ:
fortitudo nr̃a: Deniq ñ putat
ase aliena lucra nrã. qui se nob̾
tam dignanter associat. dũ iubet
capiuulpes non sibi. s nobi ᷤᷤ secũ.
capite inquiens nob̾. Adu̾tere

Expanded text:
subversus est; erit secundum Apostolum subversus est; erit secundum Apostolum devitandus . Ex hoc jam melius, ut quidem ego arbitror, effugatur, aut etiam religatur, quam sinitur vineas demoliri. 9. Nec propterea sane nihil se egisse putet qui haereticum vicit et convicit, haereses confutavit, verisimilia 1487 a vero clare aperteque distinxit; prava dogmata, plana et irrefragabili ratione prava esse monstravit; pravum denique intellectum, extollentem se adversus scientiam Dei, in captivitatem redegit. Nempe cepit nihilominus, qui talia operatus est, vulpem, etsi non ad salutem illi; et cepit eam sponso et sponsae, quamvis aliter. Nam, etsi haereticus non surrexit de faece, Ecclesia tamen confirmatur in fide: et quidem de profectibus sponsae sponsus sine dubio gratulatur. Gaudium etenim Domini est fortitudo nostra . Denique non putat a se aliena lucra nostra, qui se nobis tam dignanter associat, dum jubet capi vulpes, non sibi, sed nobis secum. Capite, inquiens, nobis. Advertere
Abbreviated transcription (Latin):
retici capiantur pociꝰ quam effu¬
gentur: Capiantur dico non
armis. s argumentis quib refel¬
lantur errores eorum: ip̃i uero
fifieri potest recõcilientur catho¬
lice. reuocentur ad fidem xxp̃i.
hestemi uoluntas eius. qui
uult om̃s homines saluos fieri:
et ad agnicionem ũitatis uenire:
Hloc deniq uelle seperhibet: qͥ
non simpliciter capite uulpes.
s capite in quitnobis uulpeᷤᷤ par¬
uulas: Si biergo et sponse sue
id estcatholice iubet acquiri haᷤ
uulpes cum ait: capite eas nob̾.
Itaq homo de eccłia excercitatꝰ
⁊ doctus. si cum beretico homine
disputare aggreditur. illo suã¬
intencionẽ dirigere debet. qͣti¬
nus itaerrantem cõuincatut
et cõuertat cogitans illud apli
iacobi. quia qui cõuerti fecĩt
peccatorem aberrore mesue:
saluabit aĩam eiꝰ a ĩorte: et oꝑ¬
it multitudinẽ peccatorũ Qd̾
si reuerti nolũit: nec conuictꝰ
postpͥmam iam et secundam
amonitionẽ ut pote qui omĩo

Expanded text:
retici capiantur potius, quam effuretici capiantur potius, quam effugentur. Capiantur, dico, non armis, sed argumentis, quibus refellantur errores eorum; ipsi vero, si fieri potest, reconcilientur catholicae, revocentur ad veram fidem. Haec est enim voluntas ejus qui vult omnes homines salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire . Hoc denique velle se perhibet, qui non simpliciter, capite vulpes, sed, capite, inquit, nobis vulpes. Sibi ergo et sponsae suae, id est catholicae, jubet acquiri has vulpes, cum ait, Capite eas nobis. Itaque homo de Ecclesia exercitatus et doctus, si cum haeretico homine disputare aggreditur, illo intentionem suam dirigere debet, quatenus ita errantem convincat, ut et convertat, cogitans illud apostoli Jacobi: Quia qui converti fecerit peccatorem ab errore viae suae, salvabit animam ejus a morte, et operit multitudinem peccatorum . Quod si reverti noluerit, nec convictus post primam jam et secundam admonitionem, utpote qui omnino
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑta decipula. sciens. et prudens.
pedem mittitmillam: Sufficit
prom̃ si capiantur que esmodi
sunt hoc est si prodas. et deducas
ad medium. quippe quib appa-¬
rere. perire est. Nonsie cetera
uic̃ia: Nempe maifesta ueni¬
unt. manifeste nocẽt. scientes
captiuant suꝑant reluctantes:
ut poteiii. non dolo agentia:
trgo contͣ huiꝰ cemodi aꝑte seui¬
entes bestias ñ inuestigacione
opusest.s refrenatione. Solas
has uulpes paruulas dissimu¬
latͥces maximas. quia prodite
iam non nocent᷑. sufficit eduei
inlucem: ⁊ capi ĩ calliditate sua.
Namfoueas habent: Calutaq
excausa uulpes iste et capriubẽ¬
tur:÷ paruule deseribuntur:
ueliõ paruule ut nascentia ui¬
tia inipõ ortu. donecutiq par¬
mila sunt uigilant̾ obseruans
ilico comp̃hendas: ne crescen¬
cia plus noceant et difficillius
capiantur: Et siiuxta allegoriã
eccłias uineas. uulpes. hereses.
uł potius hereticos ipõs intelli¬
gamus. simplex est sensus uthe¬

Expanded text:
perta decipula sciens et prudens perta decipula sciens et prudens pedem mittit in illam? Sufficit proinde si capiantur quae ejusmodi sunt, hoc est, si prodas et deducas ad medium; quippe quibus apparere, perire est. Non sic caetera vitia. Nempe manifeste veniunt, manifeste nocent; scientes captivant, superant reluctantes, utpote vi, non dolo agentia. Ergo contra hujusmodi aperte saevientes bestias non investigatione opus est, sed refrenatione. Solas has vulpes parvulas, dissimula trices maximas, quia proditae jam non nocent, sufficit educi in lucem, et capi in calliditate sua. Nam foveas habent. Tali itaque ex causa vulpes istae et capi jubentur, et parvulae describuntur. Vel ideo parvulae, ut nascentia vitia in ipso ortu, donec utique parvula sunt, vigilanter observans illico comprehendas, ne crescentia plus noceant et difficilius capiantur. 8. Et si juxta allegoriam Ecclesias vineas, vulpes haereses, vel potius haereticos ipsos intelligamus: simplex est sensus, ut hae
Abbreviated transcription (Latin):
cord̃ ad discretionem boniet ma¬
li. maximeq ad discretionem
quia ñĩgnoramus astucias sa¬
thane: neq cogitaciones eius:
Etuide ne forte obhoc asponso
iubeantur: non quidemexter¬
minari. uł abigi. ł occidi. setca¬
pi: qd iidelicethuiꝰmodi sp̃ales
dolosas ꝙ bestiolas omni uigi¬
lantia et cautela obseruari oꝑ¬
teat et examinari. et sic capi.
idest comp̃hendi in astucia sua
Ergo cũ proditur dolus. cũ frauᷤ
aꝑitur. cum conuincitur falsi-¬
tas. reccissime tũc dicitur cap-¬
ta uulpis pusilla: que demolie¬
batur uineam Deniq dicimꝰ
hominẽ insermone capi. sic̃
habes meiigłio. quia cõue¬
nerunt pharisei inunum. ut
caꝑent ihm insermone: Ita
ergo sponsus capi iubetuulpe ᷤ
pusillas que demoliunt᷑ uine¬
as. idest deprehendi. cõuinci.
prodi Solum hoc malignita-¬
tis genus id ꝓpͥum habetͥ utag-¬
nitum iam minime noceat:
itantagnos ci. sitilli expugna¬
ri. Quis enĩ nisi demens com¬

Expanded text:
cordis ad discretionem boni et macordis ad discretionem boni et mali, maximeque ad discretionem quia non ignoramus astutias Satanae, neque cogitationes ejus . Et vide ne forte ob hoc a sponso jubeantur, non quidem exterminari, vel abigi, vel occidi, sed capi: quod videlicet hujusmodi spirituales, dolosasque bestiolas omni vigilantia et cautela observari oporteat et examinari, et sic capi, id est comprehendi, in astutia sua. Ergo, cum proditur dolus, cum fraus aperitur, cum convincitur falsitas; rectissime tunc dicitur capta vulpes pusilla, quae demoliebatur vineam. Denique, dicimus hominem in sermone capi, sicut habes in Evangelio, quia convenerunt Pharisaei in unum, ut caperent Jesum in sermone . 7. Ita ergo sponsus capi jubet vulpes pusillas, quae demoliuntur vineas, id est deprehendi, convinci, prodi. Solum hoc malignitatis genus id proprium habet, ut agnitum jam minime noceat, ita ut agnosci, sit illi expugnari. Quis enim, nisi demens, com
Abbreviated transcription (Latin):
malitia s subtilitate: Astutum
siquidem natura hoc genus est
animantis. ꝓmptumq admo¬
dum ad nocendum in occulto:
⁊ uidetur in congruentissime
designare subtilissima quedam
uitia. spẽ palliata uirtutũ. qͣliũ
utiq formam p̃missis ad notici¬
am exemplis paucis licetiam
aliquantisꝑ expressi Nec enim
alit̾ nocere queunt: nisi quod se
uirtutes. uͥtutum quadam simi¬
litudine menciunt᷑: Sunt aũt
aut cogitaciones hominum ua-¬
ne: aut facte inmissioneᷤᷤ ꝑ an¬
gelos malos. angłos sathane:
qui se transfigurant inangelos
lucis: parantes sagittas suas in
pharetra. hoc est in occulto: ut
sagutẽt inobscuro rectos corde
Uñ et pusillas eas ꝓpt̾ hoc reordi¬
ci. quod cum cetera uitia quadã
quasi corpulentia sui manifesta
se prebeant: hoc genus ꝓsui sub¬
tilitate haud facile agnoᷤ. ci. et
ideo nec caueri possunt: nisi dũ¬
taxat aꝑfectis et excercitatis ⁊ qui
habeant illuminatos occulos

Expanded text:
malitia, sed subtilitate. Astutum malitia, sed subtilitate. Astutum siquidem natura hoc genus est animantis, promptumque admodum ad nocendum in occulto: et videtur mihi congruentissime designare subtilissima quaedam vitia specie palliata virtutum, qualium utique formam praemissis ad notitiam exemplis, paucis licet, jam aliquantisper expressi. Nec enim aliter nocere queunt, nisi quod se virtutes virtutum 1486 quadam similitudine mentiuntur. Sunt autem aut cogitationes hominum vanae, aut factae immissiones per angelos malos, angelos Satanae, qui se transfigurant in angelos lucis , parantes sagittas suas in pharetra, hoc est in occulto, ut sagittent in obscuro rectos corde . Unde et pusillas eas propter hoc reor dici, quod cum caetera vitia quadam quasi corpulentia sui manifesta se praebeant, hoc genus pro sui subtilitate haud facile agnosci, et ideo nec caveri possit, nisi duntaxat a perfectis et exercitatis, et qui habeant illuminatos oculos
Abbreviated transcription (Latin):
cio sibi: s reiexitus indicauit ma¬
gis eandem illi cogitacõnem uul¬
pem demolientẽ fuisse: Quid
illud. qd nos quoꝙ dociens in oo¬
mo ista.⁊ tam gͣuiter inquietat
notabilem loquor quorundam
qui int̾ nos sunt suꝑsticiosamq
abstinenciam. exqua se omnib
sibiq omnes molestos reddunt :
Quomͦ non hec ip̃a discordiatam
gũalis. ⁊ sue illius concientie dis¬
sipatio est. et quod in ip̃o est grã¬
disuneẽ huiꝰ quam plantauit
dextera diũ. ur̃e scilicet et om¬
nium imaniuitatis demolitio
Ne homini ꝑ quem scandalum
uenit: Qui scandaliz aueritin¬
quit unũ dehis pusillis: durum
est quod sequit᷑ Quãto duriora
meretur. qui tãtam. ⁊ tam scãm
multitiroin ẽ scandalizat: duriᷤ¬
simum ꝓrsus iudicium portabit:
quicumq estille: S hec alias:
Nunc uͦ intendamus his que aspõ¬
so dicuntur. super pusillis. et
astutis his animalib demolien¬
cibus uineas: Pusillis dix̾im: nõ

Expanded text:
tio sibi; sed rei exitus indicavit, matio sibi; sed rei exitus indicavit, magis eamdem illi cogitationem vulpem demolientem fuisse. 5. Quid illud quod nos quoque toties in domo ista, et tam graviter inquietat, notabilem loquor quorumdam, qui inter nos sunt, superstitiosamque abstinentiam ex qua se omnibus, sibique omnes molestos reddunt? Quomodo non haec ipsa discordia tam generalis, et suae ipsius conscientiae dissipatio est, et, quod in ipso est, et grandis vineae hujus, quam plantavit dextera Domini, vestrae scilicet omnium unanimitatis, demolitio? Vae homini per quem scandalum venit? Qui scandalizaverit, inquit, unum de his pusillis : durum est quod sequitur. Quanto duriora meretur, qui tantam, et tam sanctam multitudinem scandalizat? Judicium prorsus durissimum portabit quicunque est ille. Sed haec alias. 6. Nunc vero intendamus his, quae a Sponso dicuntur super pusillis et astutis his animalibus demolientibus vineas. Pusillis dixerim, non
Abbreviated transcription (Latin):
docere ẽẽ: s lugere: Exhissimi¬
libusq collectis michi. tero re-¬
te ⁊ capiouulpem: ne demolia¬
tur uineam: Ex hisnempe cla¬
ret et certũ est: quod publice p̃¬
dicare nec monacho conuenit.
nec nouicio expedit. nͨ ñ misso
licet: Porro contͣhec tria uenire
quanta cõsciencie demolicio est:
Ergo quicquid tale animo sugge¬
ratur siue sitillud tua cogitacio
siue inmissio. ꝑ angłm malum:
dolosam agnosce̾ uulpeculam
.i. malum sub spetie boni: Set
aspice aliam: Quantõ exmonaᷤᷤ¬
teriĩs spiritu feruentes hereni
solitudo suscepit. et aut tepefaccoᷤᷤ
euomuit. auttenuit contra he¬
remi legem. ñ modoremissos
s etiam dissolutos: sicq appa¬
ruit uulpeculam̾ affuisse. uͥ
tanta facra est tiastacio uinee.
idest uite et consciencie hominis
decrimentum: Cogitabat si solus
degeret. multose copiosiores fruc¬
tus sp̃c ꝑceptur̃. quippe qui ĩcom¬
ꝑtus. Etbona uisa est sua cogita¬

Expanded text:
docere, sed lugere. Ex his simidocere, sed lugere. Ex his similibusque collectis mihi texo rete, et capio vulpem, ne demoliatur vineam. Ex his nempe claret et certum est, quod publice praedicare nec monacho convenit, nec novitio expedit, nec non misso licet. Porro contra haec tria venire, quanta conscientiae demolitio est? Ergo quidquid tale animo suggeratur, sive sit illud tua cogitatio, sive immissio per angelum malum, dolosam agnosce vulpeculam, id est malum sub specie boni. 4. Sed aspice aliam. Quantos ex monasteriis spiritu ferventes eremi solitudo suscepit, et aut tepefactos evomuit, aut tenuit contra eremi legem, non modo remissos, sed etiam dissolutos? Sicque apparuit vulpeculam adfuisse, ubi tanta facta est vastatio vineae, d est vitae et conscientiae hominis detrimentum. Cogitabat, si solus degeret, multo se copiosiores fructus spiritus percepturum, quippe qui in compertus. Et bona visa est sua cogita
Abbreviated transcription (Latin):
te ad capiendas eas quas forte ex
his intua aduerteris uinea ĩue¬
n̾o uigilantem: Int̾dum bene
ꝓficientis cuiꝰpiam eum sibi ꝓ¬
fusius aliquit superne gratie
senserit irrorari. subit anĩm de¬
sidium p̃dicandi: non quidem
ad parẽtes.⁊ ꝓpinquos. nixta
illud continuo nõ ad quieui car¬
ni.⁊ sanguini: s qĩ purius. fruc¬
tuosius. forciusq passim ad ex¬
trancos ⁊ adomnes: Cante oĩo.
Sane timet ꝓphicum incurr̾e
maledictum. sique in abscondi¬
to accepit frumenta. abscõdat
p̃dicaũit super tecta. Uulpes
est: atq illa priore eo nociuior
q occultior ueniens: S capio
tibi eam: Primus moyses dicit.
non arabis inprimo genito bo¬
uis: hoc paulus interpretans
ñ neophicum inqͥt. neinsuꝑ¬
biam elatus: incidat iniudici¬
um diaboli: Etrursum Nec
quisquam inquit sumit sibi
honorem: s qui uocatur adeo
tamꝗͣ aaron: Item ipe: Quomͦ
p̃dicabunt ait nisi mittant᷑ : Ẽt
scimus monachi officium non

Expanded text:
te ad capiendas eas, quas forte ex te ad capiendas eas, quas forte ex his in tua adverteris vinea, invenero vigilantem. Interdum bene proficientis cujuspiam, cum sibi profusius aliquid supernae gratiae senserit irrorari, subit animum desiderium praedicandi, non quidem ad parentes et propinquos, juxta illud: Continuo non acquievi, carni et sanguini ; sed quasi purius, fructuosius, fortiusque, passim ad extraneos et ad omnes. Caute omnino. Sane timet propheticum incurrere maledictum, si quae in abscondito accepit frumenta, abscondat praedicaverit super tecta . Vulpes est, atque illa priore eo nocivior, quo occultior veniens. Sed capio tibi eam. Primus Moyses dicit: Non arabis in primogenito bovis . Hoc Paulus interpretans: Non neophytum, inquit, ne in superbiam elatus, incidat in judicium diaboli : et rursum, Nec quisquam. inquit, sumit sibi honorem, sed qui vocatur a Deo tanquam Aaron ; item ipse: Quomodo praedicabunt, ait, nisi mittantur? Et scimus monachi officium esse non