comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sententiaꝵ lumen trans litionum uarictas. homini qui oratoriam uix pmiis
labris in adolescentia degustati. Aut ego fallor. aut tu ciceronem occalte lecti¬
tas. & ideo tam discrtus es michiq lectionis eius crimen intendis ut solus ĩ¬
ter ecclesiasticor tractores elloquentie fluĩe glorieris licet magis philosophus
sequi uidcaris spinas eleautis & contra crisippi. non ex arte ꝙ nescis. Ded de ĩ¬
genii magnitudine. Et qm̃ stoiai loicam sibi uendicant. & tu huius scientie de¬
liramenta contẽpnis in hac parte epicureus es. nec queris quomodo. sed quid
loquaris. Quid enim ad te ꝑtinet. Si alius non intelligat quid uelis dicere.qr
non ad oẽs sed ad tuos loqueris. Deniq & ego scripta tua relegens. ꝙͣꝙͣ interdus
non intelligam quid loqueris. & heradium me legere putem. tamen non do¬
leo. nec me penitet tarditatis. Il enim in legendo patior. qđ tu pateris in scribẽ¬

Expanded text:
sententiarum 487 lumen, translationum varietas, homini, qui oratoriam vix primis sententiarum 487 lumen, translationum varietas, homini, qui oratoriam vix primis labris in adolescentia degustasti? Aut ego fallor, aut tu Ciceronem occulte lectitas. Et ideo tam disertus es, mihique lectionis ejus crimen intendis, ut solus inter ecclesiasticos tractatores eloquentiae flumine glorieris. Licet magis philosophos sequi videaris, spinas Cleantis, et contorta Chrysippi, non ex arte quam nescis, sed de ingenii magnitudine. Et quoniam Stoici logicam sibi vindicant, et tu hujus scientiae deliramenta contemnis, in hac parte Epicureus es: nec quaeris quomodo, sed quid loquaris. Quid enim ad te pertinet, si alius non intelligat quid velis dicere, quia non ad omnes, sed ad tuos loqueris? Denique et ego scripta tua relegens, quamquam interdum non intelligam quid loquaris, et Heraclitum me legere putem: tamen non doleo, nec me poenitet tarditatis: id enim in legendo patior, quod tu pateris in scribe
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Si didicisses litteras oleret testa ingenioli tui quo semel fuisset imbuta.
Lanaꝵ concalia nulle aque diliniũt. Etiam asini &bruta aĩali quamuis
in longo itinẽ nouerunt sedo diuerticula. Miraris siego latinas litteras
non selum oblitus. cum tu grecas sine magro didiceris. Septem modos cõ¬
clusionum dialetica me elementa docuerunt. quid significet ydioma. quod
nos ꝓnuntiatum possumus dicẽ. quomodo absq uerbo & nomine nulla
sententia sit scutaꝵ graduo pseudemoni argutiao sofistnatum fraudeo. lu¬
dum igitur mͥ erit de lecteo gurgite uix̃ fabulas poetarum. ne arguar scire
quod didici. En tu qui in me paruam scientiam criminaris. & uderis tibi lu¬
tantulus atq rabi. respondere cur scribere aliqñ ausus sis. & uiꝵ eloquẽtissimũ
gregorium pari elloquii splendore transferre. Unde tibi tanta uerboꝵ copia.

Expanded text:
tia. Si litteras didicisses, oleret testa ingenioli tui, quo semel fuisset imbuta. tia. Si litteras didicisses, oleret testa ingenioli tui, quo semel fuisset imbuta. Lanarum conchylia nullae aquae diluunt. Etiam asini et bruta animalia, quamvis in longo itinere, noverunt secundo diverticula. Miraris si ego litteras Latinas non sum oblitus, quum tu Graecas sine magistro didiceris? Septem modos conclusionum dialectica me elementa docuerunt; quid significet ἀξίωμα, quod nos pronuntiatum possumus dicere: quomodo absque verbo et nomine nulla sententia fit, soritarum gradus, pseudomeni argutias, sophismatum fraudes. Judum igitur mihi erit de Lethaeo gurgite juxta fabulas poetarum, ne arguar scire quod didici. En tu qui in me parvam criminaris scientiam, et videris tibi litteratulus atque Rabbi, responde, cur scribere aliqua ausus sis, et virum disertissimum Gregorium pari eloquii splendore transferre. Unde tibi tanta verborum copia,
Abbreviated transcription (Latin):
in quies tenes ꝙ tanto tempore non relegis. Rucsum si aliꝗd de ueteribus libris
respondero. & dixero intenebris consuescere multum est. dum renuo crimen in¬
curro & pro me testimonium proferetis. hoc ip̃o arguor quod deffendor. Scil
ne longo sermone texendum est. ꝗd ꝓbant conscientie singuloꝵ. quis nostrũ
non meminit infantie sue. Ego certe ut tibi homini scussimo usum moueam.
& imiteris aliqñ crassum quem semel in uita dicit luxisse lucilius memini
me puerum cucurisse per cellulas seruuloꝵ diem feriatum duxisse lusibus. &
ad orbilium sementem de auisinu tractum esse captuũ. & quo magis stupe¬
as nunc cano de recaluo capite. sepe mͥ uidcor in somnis comatuluo & sump¬
ta toga arte rethoꝵ. controuersiolam declimare: Cumq exprectus fuero gra¬
tulor me dicendipiculo liberatum. Credeth. multa a puero recordatur ĩ frn¬

Expanded text:
inquies, tenes, quod tanto tempore non relegis? Rursum si aliquid de veteribus libris inquies, tenes, quod tanto tempore non relegis? Rursum si aliquid de veteribus libris respondero, 486 et dixero, adeo in teneris consuescere multum est : dum renuo, crimen incurro, et pro me testimonium proferens, hoc ipso arguor, quo defendor. Scilicet nunc longo sermone texendum est, quod probant conscientiae singulorum. Quis nostrum non meminit infantiae suae? Ego certe, ut tibi homini severissimo risum moveam, et imiteris aliquando Crassum, quem semel in vita dicit risisse Lucilius, memini me puerum cursitasse per cellulas servulorum, diem feriatum duxisse lusibus, et ad Orbilium saevientem de aviae sinu tractum esse captivum. Et quo magis stupeas, nunc cano et recalvo capite, saepe mihi videor in somnis comatulus, et sumpta toga, ante rhetorem controversiolam declamare. Cumque experrectus fuero, gratulor me dicendi periculo liberatum. Crede mihi, multa ad purum recordatur infan
Abbreviated transcription (Latin):
fragosis & asperis locis enauigauit orõ & herestos crimen in pactum tota
nos mordere nititur transcamuo. equibus pͥma est me hominem male-¬
lioꝵ stili mei mucro conuulnerat. si istricole. & liui de mentis hominem
a me subinoueo & id unu stipitem cuncta iacula dirigo. quid uulnera sua
partitur in multos. qui ex in patientia respondendi ostendit seesse quid petit᷑.
Obiat michi erperuirium mixtum saclegio. quod in libro quo ad instruendum
xp̃i uirginem loquor. Ante tribunal uidicis dormiens pollicitus sim nunꝙͣ me
seculiribus licteris datuꝵ operam. & nichilominus damnate cruditionis interdũ
meminerim. Nimirum iste est salustianus calphurinꝰ qui nobis ꝑ magnum:
oratorem non magnam mouerat questionem. au breui libello satiffecimus. Nũc
ꝙ inslit ꝓsacrilegio atq puirio somnii. respondendum est. dixi me seculares lit¬
teras non lectur᷑. Hlec futuri sponsio est. non p̃terite memorie abolitio. & quõ

Expanded text:
fragosis et asperis locis enavigavit oratio, et haereseos crimen impactum tota nos mordere nititur, transeamus. E quibus prima est, me hominem malem, styli mei mucro convulnerat, si histriculae et lividae mentis hominem a me submoveo, et ad unum stipitem cuncta jacula dirigo, quid vulnera sua partitur in multos? quid ex impatientia respondendi, ostendit se esse qui petitur? Objicit mihi perjurium, et mixtum sacrilegio, quod in libro quo ad instituendam Christi virginem loquor, ante tribunal judicis dormiens pollicitus sim, numquam me litteris saecularibus daturum operam, et nihilominus damnatae eruditionis interdum meminerim. Nimirum iste est Sallustianus Calpurnius, qui nobis per Magnum Oratorem, non magnam moverat quaestionem, cui libello brevi satisfecimus. Nunc quod instat, pro sacrilegio atque perjurio somnii respondendum est. Dixi me saeculares litteras deinceps non lecturum: de futuro sponsio est, non praeteritae memoriae abolitio. Et quomodo,
Abbreviated transcription (Latin):
discrepet latinus lector inueniat. Hunc gͦ etiam nos licet non eloquentie
uiribus. discipline tamen regulis in quantum possumus sequimur. Certe
quodq his m aus est simplicitas xana. auctoris sui caraterem probant. Aliud
st si a  ista eusebius deprauauit.& accusator origenis meiq studiosus qui ĩ uno¬
itor eodem tempore. & illum & me uel errasse uł bene sensisse testatus est. Nõ
potest nunc memimicus hereticum dicere quem a fide sua dudum non discre¬
pare prefactus est. Simulq & ab eo quero quid sibi uelit sermo moderatus &
lubius. Nichil inquid in illis ꝙ afide nostra discrepat. latinus lector inueni

Expanded text:
discrepet, Latinus lector inueniat. hunc discrepet, Latinus lector inueniat. hunc viribus, disciplinae tamen regulis in quantum possumus, sequimur. » 4. quodque his majus est, 461 simplicitas Christiana, auctoris sui characterem probant. Aliud est, si ista Eusebius depravavit, et accusator Origenis, meique studiosus, in uno eodemque opere et illum et me vel errasse, vel bene sensisse testatus est. Non potest me nunc inimicus haereticum dicere, quem a fide sua dudum non discrepare praefatus est. Simulque et hoc ab eo quaero, quid sibi velit sermo moderatus et dubius? Nihil, inquit, in illis quod a fide nostra discrepet, Latinus lector inveni
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ uult iuderi compulsus erat in latinam linguam uertereꝙ nolebat. Quod
necesse fuit me latentem & tantis maris atq terraꝵ diuisim spatiis in scre
questioni & exponẽ inuidie plurimoꝵ ut plus mͥ ludando noceret ꝙ̃ sibi
prodesset exemplo. Nunc quoq quia renuilaudatorem. & uersostilo docui
me non esse qđd meus aduersarius p̃dicauit. Dicitur furere &tres contrame
libros uenustate artica texuisse: eadem actusmo que ante laudauerat & obi¬
ciens michi in trans litione origenis nephari dogmaita. de quo inpfatiun¬
cula laudationis sue dixerat. Sequar regulam p̃cełoꝵ &c eiuo pcipue uiricũ
supius fecimuo mentionem. Qui cum ultra septuaginta libellos origent
quos omeliaticos appellauit. Aliquantos etim de thomio in apłm septi tran¬
stulisset in latinum in quibus cum aliquanta offendicula inueniantur ĩgreco
ita climauit oiã interptando atq purgauit. ut nichlmillio que afide nõstra

Expanded text:
ipse vult videri, compulsus erat in Latinam linguam vertere, quod nolebat. Quid ipse vult videri, compulsus erat in Latinam linguam vertere, quod nolebat. Quid necesse fuit me latentem, et tantis maris atque terrarum divisum spatiis inserere quaestioni? opponere invidiae plurimorum, ut plus mihi laudando noceret, quam sibi prodesset exemplo? Nunc quoque quia renui laudatorem, et verso stylo docui me non esse, quod meus necessarius praedicavit, dicitur furere, et tres contra me libros venustate Attica texuisse: eadem accusans, quae ante laudaverat, et objiciens mihi in translatione Origenis nefaria dogmata, de quo in Praefatiuncula laudationis suae dixerat: superius fecimus mentionem. qui, cum ultra septuaginta libellos Origenis, quos homileticos appellauit, aliquantos etiam de tomis in apostolum scriptis transtulisset in Latinum, in quibus cum aliquanta offendicula inueniantur in Graeco, ita elimauit omnia interpretando atque purgauit, ut nihil in illis, quod a fide nostra
Abbreviated transcription (Latin):
nec in uituperatione solatium. Ieneo epistolas ur̃as quibus accusatum me ec̃
agnoscere. Ad quas respondi fattor & quam uis lesus sic amiacie uira seri¬
uaui ut mesine accusantoris accusatione deffenderem. & ꝙ unus romeami¬
cus obiecerat. a multis in toto orbe in imicis dicerem iactitatum. ut non uide¬
rer homini sed criminibus respondere. Aliud est siꝑuire amicicie iccusitꝰ
tacere debui. &luctatam ab cofatiem atq ut ita dicam heretico fectore con¬
sparsam nesimplici aqua diluere: ne ille mħ sccisse putaretur iniuriam ł lec
uox nec hominis est. nec ad hominem aꝑte amicum petere. & crimina cius sub
ꝑsona laudatoris exponenere. & illi ne hoc quidem liberum dereliqui ut se
catholicum probet. & laudationem herctici que illi obicitur. non de ascensu he¬
reseos. sed de ingenii extitisse ammiratione respondeat. Placuerat ci siue ub

Expanded text:
nec in vituperatione solatium. 3. Teneo epistolas vestras, quibus accusatum me scrinec in vituperatione solatium. 3. Teneo epistolas vestras, quibus accusatum me scriagnoscere. Ad quas respondi, fateor: et quamvis laesus, sic amiciti e jura servavi, ut me sine accusantis accusatione defenderem: et quod unus Romae amicus objecerat, a multis in toto orbe inimicis dicerem jactitatum, ut non viderer homini, sed criminibus respondere. Aliud est, si pro jure amicitiae accusatus tacere debui, et dum lutatam habeo faciem, atque ut ita dicam haeretico fetore conspersam, ne simplici quidem aqua diluere, ne ille mihi fecisse putaretur injuriam. Haec vox nec hominis est, nec ad hominem, aperte amicum petere, et crimina ejus sub persona laudatoris exponere: et illi ne hoc quidem liberum derelinqui, ut se catholicum probet, et laudationem haeretici, quae illi objicitur, non de assensu haereseos, sed de ingenii exstitisse admiratione respondeat. Placuerat ei, sive ut
Abbreviated transcription (Latin):
quadraginta ferme milia uersuum origenis. in psalmos & iobtranstulit. habu¬
it ambrosium. cuius omnes librihuius sermonibus pleni sunt. & martirem
uictorinum. qui simplicitatem suam in eo probat. dum nulli molitur insidus
De his ommnibus tacet. & qĩ columnis ecclesie p̃termissis me solum publicat
& nichi lominus ꝑ angelos consectatur nisi forte eadem simpliatate qui:
amicum nescius accusauit. illos ignorasse seuirat. Et quis ei crederet uiro
eruditissimo. & qui tantam habeat scientiam septoꝵ ueterum & maxime
grecoꝵ. ut dum peregrina sectatur pene sua amisserit. Ut recẽtis memorie ui¬
ros & latinos nescĩat. Ex quo apparet non tam me ab ealaudatum quã illos
non accusatos. ut siue illa laus est ut stultis ꝓsuadere conatur. siue accusatio
ut ego ex uulneris mei dolore sentio nec in laude habere metilium glorias

Expanded text:
quadraginta ferme millia versuum Origenis in Job et Psalmos transtulit. Habuquadraginta ferme millia versuum Origenis in Job et Psalmos transtulit. Habuit Ambrosium, cujus pene omnes libri hujus sermonibus pleni sunt: et Martyrem Victorinum, qui simplicitatem suam in eo probat, dum nulli molitur insidias. De his omnibus tacet, et quasi columnis Ecclesiae praetermissis, me solum pulicem et nihili hominem per angulos consectatur. Nisi forte eadem simplicitate, qua amicum nescius accusavit, illos ignorasse se juret. Et quis ei credet viro eruditissimo, et qui tantam habeat scientiam Scriptorum veterum, maxime Graecorum, ut dum peregrina sectatur, pene sua amiserit: quod recentissimae memoriae viros et Latinos nesciat? Ex quo apparet non tam me ab eo laudatum, quam illos non accusatos: ut sive laus illa est ut stultis persuadere conatur sive accusatio, ut ego ex vulneris mei dolore sentio, nec in laude haberem aequalium gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
Cur prudenter errat & crebro & sic totum texit errorem. ut mͥnon liceat negare
ꝙ laudat. Prudentis fucrat & amici post reconciliatam simultatem etiam leues
suspicationes fugere. ne ꝙ fortuito fecisset consulto facere putaretur. Unde & tulliꝰ
in commentariis causaꝵ progabinio. Ego inꝗd cum omnes amicitias tuendas se
ꝑputauerim summa religione & fide. Cum eas maxime que eẽnt exinimicis
uel ut grauis interp̃temur negligentie excusatione deffenditur. Post reditum in
grãm si quid est cõmissum id non neglectum sed uiolatum putatur. nec ĩprudẽ¬
errasse sc̃ uirat. Fece obitiuntur mͥ laudeo ciuo & crimini dintur simplissi¬
mi amici non semplex nec pura laudatio. Si auctem suo operi p̃struebat
uolens ꝙ sequeretur ostendere: habuit in promptu ylarium confessorem. qui

Expanded text:
cur prudenter errat et crebro, 459 et sic per totum texit errorem, ut mihi non liceat negare cur prudenter errat et crebro, 459 et sic per totum texit errorem, ut mihi non liceat negare quod laudat? Prudentis fuerat et amici, post reconciliatam simultatem, etiam leves suspiciones fugere: ne quod fortuito fecisset, consulto facere putaretur. Unde et Tullius in Commentariis causarum pro Gabinio: « Ego, inquit, cum omnes amicitias tuendas semper putavi summa religione et fide, tum eas maxime quae essent ex inimicitvel ut gravius interpretemur negligentiae excusatione defenditur; post reditum in gratiam, si quid est commissum, id non neglectum, sed violatum putatur: nec imprudenerrasse se jurat? Ecce objiciuntur mihi laudes ejus, et crimini datur simplicissimi amici, non simplex, nec pura laudatio. Si auctoritatem suo operi praestruebat, volens quos sequeretur ostendere, habuit in promptu Hilarium Confessorem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
lo ore laudiri. ꝙ sub amia nomine iniici insidias reprehendi frater & collega i
p̃fatiuntula uocor. & satis aꝑte exponuntur crimina mea quid seͥpserim quibus ĩ celũ
origenem laudibus eleuauerim. Bono aiõ fecisse sedicit. Et quomodo nunc eade
inimicus obicit. que tunc amicus laudauerat. Uoluerat me in interp̃tatione qĩ
puium sequi & auctãtem operis sut ex nr̃is opusculis mutuari. Sufficerat semel
dixisse ꝙ seͥpseram. Quid necesse fuit eadem rursus iterare & frequenter ingerere.
& qĩ nemo sibi laud anti crederet. ip̃a dicta replicare. Non est tam sollicita ad audi¬
entium fidem simplex & puraliudatio. Quid inctuit neillisine testimoniis dicto¬
rum meoꝵ in meis laudibus non credatur. Uidetis nos intelligere prudentiam
cius & p̃dicationis dyasyrtice scrophis in scolis sepe luxisse. Simplicitatem obtẽ

Expanded text:
lo ore laudari? quod sub amici 458 nomine, inimici insidias deprehendi? Frater et collega in lo ore laudari? quod sub amici 458 nomine, inimici insidias deprehendi? Frater et collega in praefatiuncula vocor, et satis aperte exponuntur crimina mea, quid scripserim, quibus in coelum Origenem laudibus levaverim. Bono animo fecisse se dicit. Et quomodo nunc eadem inimicus objicit, quae tunc amicus laudaverat? Voluerat me in interpretatione quasi praevium sequi; et auctoritatem operi suo ex nostris opusculis mutuari. Suffecerat semel dixisse, quod scripseram. Quid necesse fuit eadem rursus iterare, et frequenter ingerere: et quasi nemo sibi laudanti crederet, ipsa dicta replicare? Non est tam sollicita de audientium fide, simplex et pura laudatio. Quid metuit, ne illi sine testimoniis dictorum meorum in meis laudibus non credatur? Videtis nos intelligere prudentiam ejus et praedicationis diasyrticae strophis in scholis saepe lusisse? Simplicitatem obtend
Abbreviated transcription (Latin):
11
T UESTRIS ETAITORN LIT¬
teris didici obia mͥ in scola tirannici alingua canũ
meoꝵ eximitis ab ip̃o. cur periarcon libros in latinũ
uerterim. Et ob impudentiam singularem accusĩt
medicum ꝙ uenena prodiderit. Ut scilicet farmaco¬
polam suum innocentie merito. sed crimĩs
communione tueantur.qͣi culpam nur̃us peccan¬
tium minuat. & in ꝑsonis non in rebus sit accusa¬
tio. Ocribuntur contra me libri ingeruntur oĩbus
audiendi & tñ non eduntur. Ut & simplitium cor¬
da ꝑcutiant. & mͥ facultatem pro me auferant re¬
spondendi. Nouum malitie genus actusare ꝙ prodi timeas. Scribere ꝙ occultes
Si sunt uera que sepsit cur publicum metuit. Si falsa curscripsit. Olim pueri legi¬
mus intemperantis esse arbritor sebere quicꝙͣ occultiri uelis. Rogo quis estiste dolor
Quid estuant. ꝗd insaniunt. ꝙ p̃conem repuli figuratum. Quod nolui me subdo¬

Expanded text:
1. Et vestris et multorum litteris didici, objici mihi in schola Tyranni, lingua canum meorum ex inimicis ab ipso , cur περὶ Ἀρχῶν libros in Latinum verterim. O impudentiam singularem! accusant medicum quod venena prodiderit; ut scilicet φαρμακοπώλην suum, non innocentiae merito, sed criminis communione tueantur, quasi culpam numerus peccantium minuat, et in personis, non in rebus sit accusatio. Scribuntur contra me libri, ingeruntur omnibus audiendi; et tamen non eduntur, ut et simplicium corda percutiant, et mihi facultatem pro me auferant respondendi. Novum malitiae genus, accusare, quod prodi timeas: scribere, quod occultes. Si sunt vera quae scribit, cur publicum timuit? si falsa, cur scripsit? Olim pueri legimus: Intemperantis esse arbitror scribere quidquam, quod occultari velis . Rogo quis est iste dolor? Quid aestuant? quid insaniunt? Quod praeconem repuli figuratum? quod nolui me subdo
Abbreviated transcription (Latin):
nunc incipiamus esse quod nobis in celestibus repmissum ẽ. Quando dico
hic esse incipiamus interris. non naturam tollo sexuum sed libidinem
& coitum uiri & uxoris aufero dicente apło. Tempus breue est Reliquũ est.
Fratio nescientto sẽpturao neq uirtutem dei. In resurretione enim neq nu
positi mutantur in angelos. In quibus non est uit & mulier. Quod in alio

Expanded text:
nunc incipiamus esse, quod nobis in coelestibus repromissum est. Quando dico, hic esse incipiamus in terris, naturam non tollo sexuum; sed libidinem, et coitum viri et uxoris aufero, dicente Apostolo: Tempus breve est: reliquum est,Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei: in resurrectione epositi, mutantur in Angelos: in quibus non est vir neque mulier. Quod et in alio
Abbreviated transcription (Latin):
sum nos intorserit uiribus. credimus in dominum Paluatorem. ꝙ scito circũ¬
dabit nos ucritatis eius. & cum psalmista cintare poterimus. Dagite paruu

Expanded text:
sum nos viribus intorserit, credimus in Dominum Salvatorem, quod scuto circumsum nos viribus intorserit, credimus in Dominum Salvatorem, quod scuto circumdabit nos veritas ejus; et cum Psalmista c
Abbreviated transcription (Latin):
tium modestie fuerit non male conscientie. Interim apud tacitum lectoris ui-¬
ditium purgatum me esse uolui. & grauissimum inter amicos crimen refellẽ.
ne pͥor lesisse uidear qui & uulneratus nequaquam contra ꝑsctutorem tela
direxi. Ded meo tantum uulneri ad moui manum. Quem obsecro ut absq
p̃uiditio ꝑsonaꝵ culpam in eum refferat qui lascessiuit. nec lesisse contentus.
qiͣ aduersus clinguem semꝑq tacituꝵ. tres elugubrauit libros. & ante omnes¬
eis martionis de meis opusculis fabricatus est. Gescit aĩmus & illius repente
dotrinam. & meam insꝑatam uecordiam cognoscere. fortasse breui tempo
quentie flumen ostendet. Sic pater illedeus fatiat.Sic magnus iħs incipi¬
at conferremanum. Quamuis uibrauerit accusationis sue astas. & totis aduer¬

Expanded text:
tium modestiae fuerit, non male conscientiae. 5. Auctor sese excusat. --Interim apud tacitum lectoris jutium modestiae fuerit, non male conscientiae. 5. Auctor sese excusat. --Interim apud tacitum lectoris judicium purgatum me esse volui, et gravissimum inter amicos crimen refellere, ne prior laesisse videat, qui et vulneratus nequaquam contra persecutorem tela direxi; sed meo tantum vulneri admovi manum. Quem obsecro, ut absque praejudicio personarum, culpam in eum referat, qui lacessivit. Nec laesisse contentus, quasi adversus elinguem semperque taciturum, tres elucubravit libros, et ἀντιθέσεις Marcionis de meis opusculis fabricatus est. Gestit animus, et illius repente doctrinam, et meam insperatam vecordiam 462 cognoscere. Fortasse brevi temporquentiae flumen ostendet. Sic pater ille Deum faciat: sic magnus Iesus . Incipiat conferre manum. Quamvis libraverit accusationis suae hastas, et totis adver
Abbreviated transcription (Latin):
at fidem suam quam uocat quam romana pollet ecl¬
que in origenis uoluminibus continetur. Si romana responderit gͦ catholi¬
cisumus qͦui nichil de origenis errore tr anstulimus.Sin autem origenis
blasfemia fides illius est. Dum mͥ in constantiecͥmen impingit. sehereticum
ꝓbat. Siuc bene cred it laudator meus confessione sua me assumit in sotium. siue
male ostendit meideo ante laudatum qui a participem sui putabat orroris. Sed
ad uersus libros illos qui ꝑ angulos garriunt. & furtiua accusatione me mordẽ t
Cum editi fuerint. & detenebris ad lucem ꝓcesscrint. atq ad nos uel studio fra¬
trum. uel temeritatt emuloꝵ potuerint ꝑuenire. respondere conabor. Neq eĩ
magnopere formidandi sunt quos metuit auctor suus prodere & tantum
confederatis legendos essedecreuit. Iunc autem cognoscam cͥmina aut diluã.
aut in actusatorem que obiecta sunt retorquebo. & ostendam ꝙ huc usq silẽ¬

Expanded text:
idem suam quam vocat? Eamne qua Romana pollet Ecquae in Origenis voluminibus continetur? Si Romanam responderit, ergo Catholici sumus, qui nihil de Origenis errore transtulimus. Sin autem Origenis blasphemia, fides illius est: dum mihi inconstantiae crimen impingit, se haereticum probat. Sive bene credit laudator meus, confessione sua me assumit in socium; sive male, ostendit me ideo ante laudatum, quia participem sui putabat erroris. Sed adversus illos libros, qui per angulos garriunt, et furtiva accusatione me mordent, cum editi fuerint, et de tenebris ad lucem processerint, atque ad nos vel studio fratrum, vel temeritate aemulorum potuerint pervenire, respondere conabor. Neque enim magnopere formidandi sunt, quos metuit auctor suus prodere, et tantum confederatis legendos esse decrevit. Tunc aut agnoscam crimina, aut diluam, aut in accusatorem quae sunt objecta retorquebo: et ostendam quod hucusque silen
Abbreviated transcription (Latin):
sitas. sed quomodo apud angelos non est uir & mulier.ita & nos qui similes
angelis futuri sumus iam nunc incipiamus esse quod nobis in celestibus re¬
promissum est. Supra simplicem expositionem que nobis in testimonio
isto esse uidebatur exp̃ssimus. dicentes quantũ ad simplicem intelligen¬
stitum & ea que sunt necessaria p̾beamus. Hec nostra sententia est. Igit
omne quod sequitur dicentes opponi nobis potest ostendimus non ex nr̃a s
ex contra dicentium intelligi debere ꝑsona. Que cum breuis sit & absolutare¬
sponsio. & iuxta id quod supra diximus etiam allegorie umbria de eoquod e
ad id quod non erat deprauata. tamen accedam ꝓpͥus. & scisitabor quid tibi m
hac disputatione displiceat. Nempe qr dixerim animas ut uiros fouere
corpora sua qͣĩ uxores. ita ut corruptiuum hoc induat in corruptionem. & alaꝵ
leuitate suspensum. in aerem facilius hubleuetur.qnõ dico corruptiuum
hoc induat incorruptionem. non muto naturam corpoꝵ. sed augeo glori:¬

Expanded text:
ui similes Angelis futuri sumus, jam nunc incipiamus esse quod nobis in coelestibus repromissum est. » 29. Supra simplicem expositionem 484 quae nobis in testimonio isto esse videbatur, expressimus, dicentes: « Quantum ad simplicem intelligenstitum, et ea quae sunt necessaria praebeamus. » Haec nostra sententia est. Igitur omne quod sequitur deinceps, et opponi nobis potest, ostendimus non ex nostra, sed ex contradicentium intelligi debere persona. Quae quum si brevis et absoluta responsio, et juxta id quod supra diximus, etiam allegoriae umbris, de eo quod est, ad id quod non erat, depravata: tamen accedam propius, et sciscitabor quid tibi in hac disputatione displiceat. Nempe quia dixerim, animas ut viros fovere quasi uxores corpora sua, ut corruptivum hoc induat incorruptionem, et alarum levitate suspensum, in aerem facilius sublevetur. Quando dico corruptivum hoc induat incorruptionem, non muto naturam corporum, sed augeo gloria
Abbreviated transcription (Latin):
tium ininuit. & inpsonio non in rebue sit accusa¬
to Seribuntur contra melibri ingeruntur oibua
audiendi & tñ non eduntur. Ut & simplitium cor¬
da peutint & m facultatem pro meauferantre¬
pondenidi Nouum malitio genus accusite ꝙ prodi timeio. Seribero q occultes
Si sunt ulera que sepsit cur publicum metuit. Sifalsa cur scripsit. Dlum puerilei

Expanded text:
us sit accusatio. Scribuntur contra me libri, ingeruntur omnibus audiendi; et tamen non eduntur, ut et simplicium corda percutiant, et mihi facultatem pro me auferant respondendi. Novum malitiae genus, accusare, quod prodi timeas: scribere, quod occultes. Si sunt vera quae scribit, cur publicum timuit? si falsa, cur s
Abbreviated transcription (Latin):
d ephsioo in quibue origenin dicta ue hementissime confutaui Ego autem
serutaui ut credere ac irnere debuatis ressitretionem carms ita futuram ut
constitutionem aio ier listibu fuerint & indeobquasdim cuisas soli deo
cognitas in uillem hir deducte sint lacrimaꝵ & ꝙ corpori huic humilitt¬
tio & corpori murtio instite sint &ꝙ in fine seculoꝵ ominis natura rõni
in unum eorpua reltaiuit sicut ab initio fuitita ut homo ad ptradisum re¬

Expanded text:
d Ephesios, in quibus Origenis dicta vehementissime confutavi. Ego autem scrutatus sum, ut credere et tenere debeatis resurrectionem carnis ita futuram, utconstitutionem animae in caelestibus fuerint, et inde ob quasdam caussas soli Deo cognitas, in vallem hanc deductae sint lacrymarum: et quod corpori mortori mortis insertae sint: et quod in fine saeculorum omnis natura rationabilis in unum corpus restituatur sicut ab initio fuit, ita ut et homo ad paradisum re
Abbreviated transcription (Latin):
lege dñi meditari die ac nocte. Pulsare ianuã nõpatente̾.Panes trinitatis
accipere. & scculi fluctus dnõ p̃eunte calcare. Saluta blesillam & custo¬
chium tyrunculas nr̃as. Saluta felicianã uere carnis & sp̃s uirginitatẽ
felicem. Saluta reliquũ castitatis choꝵ & domesticam tuã ecdesiã. Cui
oĩa etiam que tua sunt timeo ne dormiente patre familias inimicus
hõ zizaniam suꝑseminet. Quãuis ei dicẽ aliq audeat. ego ciuitas.
firmata ciuitas.ciuitas.q̃ obpugnatur. nullus obstili excrcitu obsidẽ¬
te sccurus est. Nemo ut beatus cipͥanus ait satis tutus.ꝑiculo ꝓximus.
Obsecrans ut dñs nr̃ ihs̃ xp̃s conterat sathanam sub pedibꝰ nr̃is uelocit

Expanded text:
lege domini meditari die ac nocte, pulsare ianuam non patentem, panes trinitatis lege domini meditari die ac nocte, pulsare ianuam non patentem, panes trinitatis accipere et saeculi fluctus domino praeeunte calcare. Saluta Blesillam et Eustophium, tirunculas nostras; saluta Felicianen, uere carnis et spiritus uirginitate felicem; saluta reliquum castitatis chorum et domesticam tuam ecclesiam, cui omnia, etiam quae tuta sunt, timeo, ne dormiente patre familias inimicus homo zizania superseminet. quamuis enim dicere audeant: ego ciuitas firma, ciuitas, quae obpugnatur, -nullus hostili exercitu obsidente securus est. nemo, ut beatus Cyprianus ait, satis tutus periculo proximobsecrans, ut dominus Iesus conterat satanan sub pedibus nostris uelocit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdiget sed oĩ luce manifestius ẽ. ex scͥpturis eterna subsidia mĩstrari.:
Sexta cõnexio hẽ. Ain fe sade fons suie occulus. oris iustiẽ secũdũ illud
in tercio nũo exposurinus. Septima cõnexio est. qͥ & extrema. quod & ĩ
ip̃o qͦ septenario nũo sit misticus incellectus. cof.res.sentau. uocatio ca¬
pitio dentiũ signa Perdentes articulata uox ꝓmitur. & hic signis ad
te quid ħ sacratius sacramẽto. Quid hac sacramẽti uoluptate iocũ dius
Que utraq mella sunt dulciora ꝙͣ dei sare prudẽtiam & in atria eius
intrare & sensum creatoris in spice. & sermones dnĩ dei nr̃i qui ab huiꝰ
mũdi sapientibꝰ deridentur pleno discere sapĩa spũali. ł labeant igit̃
ceteri suas opes gemma bibant: scrico niteant. plausu populi delectẽtur.
& ꝑuarias uoluptates diuitus suas uĩcere neq̃ant. Nrẽ diuitic sint in

Expanded text:
indiget et omni luce manifestius est ex scripturis aeterna subsidia ministrari. - indiget et omni luce manifestius est ex scripturis aeterna subsidia ministrari. - Sexta conexio habet \'fons\' siue \'oculus oris iustitiae\' secundum illud, quod in tertio numero exposuimus. Septima conexio est, quae et extrema, quo et in ipso quoque septenario numero sit mysticus intellectus, \'uocatio capitis dentium signa\'. per dentes articulata uox promitur et his signis ad te, quid hoc sacratius sacramento? quid hac uoluptate iucundius? qui cibi, quae mella sunt dulciora dei scire prudentiam, in adyta eius intrare, sensum creatoris inspicere et sermones domini tui, qui ab huius mundi sapientibus deridentur, plenos docere sapientia spiritali! habeant sibi ceteri suas opes, gemma bibant, serico niteant, plausu populi delectentur et per uarias uoluptates diuitias suas uincere nequeant: nostrae deliciae sint in
Abbreviated transcription (Latin):
habere conscientiam secretoꝵ. Uerum iam cõplendũ est quod petistiait
sensum unius cuiusq elementi interp̃tatio anexa significet. Aleph
manus. lamech discipline siue cordis. men ex ip̃is.aim sempiternu.
samech ad iutorium.am fons. siue occulus. fe os. ab ore nõ ab osse dcm¬
intellige. ne litterarum ambiguitate fallaris. sade iustitie. cofuocatio.
res capitis.sen dentiũ. tan signa.Post interp̃tationẽ lemẽtoꝵ intelligen¬
çai beth.ista & hec uita. Que enim alia potest eẽ uita nͥ scĩa scͥpturarum.
p quã etiã ip̃e xp̃s agnoscitur. qui est uita eredẽtũ. Tertia cõnexio ht̃. teth
Quarta cõnexio est. caf. lamech. manus discipline.siue cordisManus¬
ĩtelligũtur in opere.cor & disciplina interp̃tantur in sensu qr nichil facẽ
possumus nͥ que pͥus fatienda sunt scierimus Quinta cõnexio ẽ men¬
num samech ex ip̃is sempiternũ aduitoriũ. hoc explinatione non

Expanded text:
am secretorum. uerum iam conplendum est, quod petisti, ut sensum uniuscuiusque elementi interpretatio adnexa significet. ALEPH \'manus\', LAMED \'disciplinae\' siue \'cordis\', MEM \'ex ipsis\', NUN \'sempiternum\', SAMECH \'adiutorium\', AIN \'fons siue \'oculus\', PHE \'os\' — ab ore, non ab osse intellege, ne litterarum ambiguitate fallaris —, SADE \'iustitiae\', COPH \'uocatio\', RES \'capitis\', SEN \'dentium\', TAU \'signa\'. Post interpretationem elementorum intellegent haec uita\'. quae enim alia potest esse uita sine scientia scripturarum, per quas etiam ipse Christus agnoscitur, qui est uita credentium? Tertia conexio habet \'bonQuarta connexio est caph, lamed, manus, cordis, sive disintelleguntur in opere, cor et disciplina interpretantur in sensu, quia nihil facere possumus, nisi prius, quae facienda sunt, scierimus. Quinta conexio est \'ex ipsis aeternum adiutorium. hoc explanatione non
Abbreviated transcription (Latin):
luteris singulos uersiculos qui tͥmetro ũbico uersu constant cẽ subne¬
xos. inferiores uõ tetrametro iambico constare silie sicut de utero no
lrãs octom uersus sequũtur. In centesimo q̃dragesimo quarto singulis
lrĩs singuli uersus gemine deputantur. Sunt qui &r alios putent hoc
ordine incipere. Sed falsa eoꝵ oppinio est. Hlabe & in limẽtacioni¬
bus iẽmic. quatuor alphabeta. Equibus duo pͥma qĩ saffico metro seͥp¬
ta sunt. quia tres uersiculos qui sibi cõnexi sunt. & ab una tm̃ lutera
incipiunt heroici coma cõcludit. Texcum alphabetũ trimetro seͥptum
est. & ternis luteris sed isdem litteris terni uersus incipuit. Quartũ
alphabetũ simile est pͥmo & scdo. Prouerbia quoq salomois extremũ
cliudit alphabetum qđ reitametro umbico supputatur. ab eo loco

Expanded text:
litteris singulos versiculos, qui trimetro iambico constant, esse subnelitteris singulos versiculos, qui trimetro iambico constant, esse subnexos. Inferiores vero tetrametlitteras octoni uersus secuntur; in centesimo quadragesimo quarto singulis litteris singuli uersus deputantur. sunt, qui et alios putent hoc ordine incipere, sed falsa eorum opinio est. habes et in Lamentationibus Hieremiae quattuor alfabeta, e quibus duo prima quasi Saffico metro scripta sunt, quia tres uersiculos, qui sibi conexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroici comma concludit; tertium uero alfabetum trimetro scriptum est et a ternis litteris, sed eisdem, terni uersus incipiunt; quartum alfabetum simile est primo et secundo. Prouerbia quoque Salomonis extremum eludit alfabetum, quod tetrametro supputatur. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
apłs sepe ꝓponat.assumat. confirmaet atq cõ¬
cludat. que ꝓpͥe artis dialetice sunt.studiosissime ꝓquisistiquid sibi udĩt
habere lrẽ. que psalmo que legebamus uidebantur insecte. Rñdi secũdus
ordinem literaꝵ eum eẽ compositum. qd uidelicet ex pͥma lr̃a que apud
cos uocatur alef octo uersus inciperent. rurlus ex sequenti beth. totides
ad thau que apud eos extrema littera est.psalmus eẽt conscriptus. & ex
singulis quibusq elementis secũdum ĩterp̃tationẽ eaꝵ debere intelli¬
gi que sequerentur. Idẽtidem Flagitasti ut tͥ interp̃tationes luterarus
rie labitur. Omne quod diximus dexideris comentariolumꝰ fieri ut
si in aliquo forte titub aueris.obliuionem lectio consolarctur. Aepͥusq
breoꝵ incipere elementoꝵ tricesimũ sextum centesimũ decimũ. & cen¬
tesimũ octauũ decimur. Hunc de quo nẽ seͥpsimus. & centesimũ q̃¬
dragesimum quartum. Uerum debes scire in pͥoribus psalmis singulis

Expanded text:
s saepe proponat, adsumat, confirmet atque concludat, quae proprie artis dialecticae sunt —, studiosissime perquisisti, quid sibi uelint Hebraeae litterae, quae psalmo, quem legebamus, uidebantur insertae. Respondi secundum ordinem litterarum eum esse conpositum, quo uidelicet ex prima littera, quae apud eos uocatur aleph, octo uersus inciperent, rursus ex sequenti beth totidem uad tau, quae apud eos extrema littera est, psalmum esse conscriptum et in singulis quibusque elementis secundum interpretationem eorum debere intellegguae memoria labitur omne quod diximus, desideras Commentariolum fieri, ut si in aliquo forte titubaveris, oblivionem lectio consoletur. 3. Quatuor braeorum incipere elementorum centesimum decimum, et centesimum undecimum, et hunc de quo nunc scribimus, et centesimum quadragesimum quartum. Verum debes scire in prioribus Psalmis, singulis
Abbreviated transcription (Latin):
OMINO SANETO ACBEATIS¬
simo pape Augustina leroimus. Omni
quidem tempore beauitudinem tuam eo qͦ
dacet homore ueneratua sum & habitantem
mte dilexi dus saluatorem. Ded tuno si fiei̾
potest cumulo aliquid addimus.&x plena
complemua ut absqo tui nominis mertiot
ne unam quadem horarum p̃tcrire patiam̃.
qui contra flantes uentos ardore fudei p̃stiti¬
sti maliustiq quantũ inte fuit solum liberiri
de sodonno ꝙ cũperruntibus cõmoriri. Sect
te conditorem antiq rursum fidei ueneram uratq suspenitur. Et quad
signũ maioris głie est. omneo hẽtici detestantur & me cõpari psequũtur
odio. ut quoc gladiis nequeint uoto interlicant. Iiuolumen &x meinirmo¬
rem te xp̃i dmi elementrtueatur dñe uenermde abeatissime papa:¬

Expanded text:
OMINO SANCTO AC BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMIS Omni quidem tempore beatitudinem tuam eo, quo decet. 10 honore ueneratus sum et habitantem in te dilexi dominum saluatorem; sed nunc. si fieri potest, cumulo aliquid addimus et plena complemus, ut absque tui nominis mentione ne unam quidem horam praeterire patiamur, qui contra flantes uentos ardore fidei perstitisti maluistique, quantum in te fuit, solus liberari de Sodomis quam cum pereuntibus commorari. scit.te conditorem antiquae rursum fidei uenerantur atque suscipiunt et, quod signum maioris gloriae est, omnes haeretici detestantur et me pari persequuntur odio, ut, quos gladiis. nequeant, uoto interficiant. incolumem et mei memorem te Christi domini clementia tueatur. domine uenerande et beatis sime papa
Abbreviated transcription (Latin):
uel in pñtia non recordor. Nuius gͥdamnationis in pariuulis cam reqro
quia neq tũꝵ si noue fiunt singulis singule uideo ẽẽ ullum in illa etate
peccatum. nec adeo dãnari aliquam credo quã uidet nullũ here pcc̃m. An for¬
te dicendum est in paruulo carnem solim cẽ pecciti. nouã uõ illi aĩa fieri qua
moribus nõdum potuit. Si autẽ sine illo sactamento aiã pucri exierit.ip̃a ꝗdẽ
in eterna uita erit.unde eam nullum pectatum potuit separare. Caro uõ ciꝰ
non resurget in xp̃o. non ꝑcepto ante mortem illius sacramento. Hanc opi¬
nionẽ nũꝙ audiui.nũꝙͣ legi. Sed plane audiui & credidi ꝓꝑ quod & locutꝰ
sum. qr ueniet hora qnõ om̃es qui in monumẽtis sũt audient uocẽ eius & pro

Expanded text:
uel in praesentia non recordor. huius igitur damnationis in paruulos causam requiro, uel in praesentia non recordor. huius igitur damnationis in paruulos causam requiro, quia neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua moribus nondum potuit; si autem sine illo sacramento anima paruuli exierit, ipsa quidem in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, caro uero eius non resurget in Christo non percepto ante mortem illius 25 sacramento ? Hanc opinionem numquam audiui, numquam legi, sed plane audiui et credidi, propter quod et locutus sum, quia ueniet hora, quando omnes, qui sunt in monumentis, audient uocem eiu
Abbreviated transcription (Latin):
sic omẽs homines ad secundam .i. spũalem gnationem ueniunt: quicũq
omnes qui moruntur. non nͥ in ada omnes moriũtur. Ita om̃es ꝗ uiui¬
ficabuntur non nͥ in x uiuificabuntur. ac ꝑ hoc quis quis nobia dixerit quẽ¬
ꝙͣ in resurrectione mortuoꝵ uiuificari posse nͥ in xp̃o.tãꝙͣ pestis coĩs fidei
paruuli qui sine sacramentali eius participatione de hac uita exeunt. hic
ꝓfecto & contra apłicam p̃dicationem uenit. & totam cõdempnat ecclĩa.
ubi ꝑpea cum baptizandis paruulis festinabatur & curritur.qr sine dubio
dicit apłs.Per unius delictũ in omnes homines ad cõdẽnitionem. Cui de¬
licto obnoxios p aruulos nasci & oĩs credit ecclia & ipẽ um contra iouini¬
anũ disputans & exponens ion ini ꝓphãm sicut paulo ante cõmemoraui fide
ueracissima definisti. credo & in aliis locis opusculoꝵ tuoꝵ que uel non legi

Expanded text:
sic omnes homines ad secundam, id est spiritalem generationem ueniunt, quicumque sic omnes homines ad secundam, id est spiritalem generationem ueniunt, quicumque omnes, qui moriuntur, non nisi in Adam moriuntur, ita omnes, qui uiuificabuntur, non nisi in Christo uiuificabuntur. ac per hoc, quisquis nobis dixerit quemquam resurrectione mortuorum uiuificari nisi in Christo, tamquam pestis communis fidei paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum baptizandis paruulis festinatur et curritur, quia sine dubio dicit apostolus: Per unius delictum in omnes homines ad condemnationem. cui delicto obnoxios paruulos nasci et omnis credit ecclesia et ipse iam contra Iouinianum disputans et exponens Ionam prophetam, sicut paulo ante commemoraui, fide ueracissima definisti, credo et in aliis locis opusculorum tuorum, quae uel non legi
Abbreviated transcription (Latin):
que circi eos cõpesatio cogitanda est. quibus insuꝑ & dãnatio p̃parata est
Nlam & de baptismo paruuloꝵ in codem libro non quidem suffitieter.
sed quantũ illi operi sati eẽ uidebaturut cũq rñdi quod etiam nescienti¬
bus & fidem suam nũdum hñtibus prodest non tn de damnatione eoꝵ
paruuloꝵ qui sine illo ex hac uita emigrant. Iunc aliquid dicendũ puti¬
ii. quia nõ quod nc̃ agitur agebatur. Sed ut obmutamus & cõdẽnamꝰ
ea que breui tempore patiũtur nec transacta reuocantur. nũquid similr̃
cõtenere possumus. qđ ꝑ unũ hominem mors & ꝓunũ hominẽ resurre¬
dtio mortuoꝵ. Dicut enim in adam om̃s moriuntur. Sic & in xp̃o oẽs
uuuficabuntur. Per hanc enim aplĩcam diuinam cdaramq sentẽtiã.
satis eiudenter ducet neminem ire in mortem nͥ ꝑ adm. nemine ire
omneo hominer ꝑ pͥmam. hoc est ꝑ carnalem gnãtionem ꝑtinent ad adam.

Expanded text:
quae circa eos compensatio cogitanda est, quibus insuper et damnatio praeparata est quae circa eos compensatio cogitanda est, quibus insuper et damnatio praeparata est ? nam et de baptismo paruulorum in eodem libro non quidem sufficienter sed, quantum illi operi satis esse uidebatur, utcumque respondi, quod etiam nescientibus et fidem suam nondum habentibus prodest, non tamen de damnatione eorum paruulorum, qui sine illo ex hac uita emigrant, tunc aliquid dicendum putaui, quia non, quod nunc agitur, agebatur. Sed ut omittamus et contemnamus ea, quae breui tempore patiuntur nec transacta reuocantur, numquid similiter contemnere possumus, quod per unum hominem mors et per unum hominem resurrectio mortuorum ? sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. per hanc enim apostolicam diuinam claramque sententiam satis euidenter elucet neminem ire in mortem nisi per Adam, nemineomnes homines per primam, hoc est per carnalem generationem pertinent ad Adam,
Abbreviated transcription (Latin):
illo libro uerbis meis attentius intuens ualidã firmãq nõ uideo. Ni
uelut firmamentum eius illud est quod ibi dixi. Quis aũt nouit quid
pariuilis de quoꝵ crutiatibus duritia maioꝵ contũditur. Aut exercetꝰ
fides aut mĩa ꝓbatur. quis autẽ nouit quid ipis pariuilis in secreto indi¬
cioꝵ suoꝵ bone compensationis reseruet deus. Sed hoc non ĩmerud diciui
deo de hiis qui uel ꝓx ac uera religione: tale aliquid etiam nescientis patiũ¬
tur. uel sacramento xͥiam ĩbuti sunt. qr sine sotietate unius meditoris
liberari adaminatione non possunt. ut possit eis etiam ꝓ illis in alis que
hic in diuersis afflictionibus ꝑtullerunt cõpensatio illa p̾ltari. Nunc
autẽ cũ isti questio non possit absolui nͥ etiam de hiis paruulis rñdeatur
qui post grauissimos crutiatus sine sacramento xmne sotietatis expirant.

Expanded text:
illo libro, uerbis meis attentius intuens ualidam firmamque non uideo. Nam illo libro, uerbis meis attentius intuens ualidam firmamque non uideo. Nam uelut firmamentum eius illud est, quod ibi dixi: quis autem nouit, quid paruulis, de quorum cruciatibus duritia maiorum contunditur aut exercetur fides aut miciorum suorum bonae compensationis reseruet deus? sed hoc non inmerito dici uideo de his, qui uel pro Christi nomine ac uera religione tale aliquid etiam nescientes patiuntur uel sacramento Christi iam inbuti sunt, quia sine societate unius mediatoris liberari a damnatione non possunt, ut possit eis etiam pro illis malis, quae hic in diuersis I afflictionibus pertulerunt, compensatio illa praestari. nunc autem, cum ista quaestio non possit absolui, nisi etiam de his paruulis respondeatur, qui post grauissimos cruciatus sine sacramento Christianae societatis expirant,
Abbreviated transcription (Latin):
rescruet deue. Qm̃ ꝙͣꝙͣ nichil recte fecerint. tñ nec peccintes aliquid ista per¬
pessi sunt.Non enimfrustra etiam infantes illos qui cũ dñs̃ nr̃ iħs xp̃s
necandus ab herode quereretur ocasi sunt in honore martirum receptor
ꝯmed it ecclĩa. Hlec tunc dixi cum hanc ipãm de quanunc agitur uelles
cõmunire siña. Sicut enĩpaulo ante cõmemoraui quecũq illeꝵ de aiẽ
incarnatione quatuor oppimonum uera eẽt inculpatam substantiam
creatoris. &i nr̃oꝵ peccatoꝵ sotietate remotissima nitebar ostendere: &
mee quã tunchẽbam nõ ꝑtinebat qnõ quidem cũctis diligentiore dispu¬
tatione discussis quecũq illaꝵ recte uincẽt ceteras me securissimo fieret.
quõ etiã secũdum omnes id quod agebam inuictum ꝑsistẽ demonstãbã.
Nũc uõ unã uolosi possum rationem rectam ellige̾ ex oĩbus. & ꝓpterea
huius ipius de qua agimus deffensionem in hiis que cõmemoriam de

Expanded text:
uamquam nihil recte fecerint, tamen nec peccantes aliquid ista perpessi sunt? non enim frustra etiam infantes illos, qui, cum dominus Iesus Christus necandus ab Herode quaereretur, occisi sunt, in honorem martyrum receptos commendat ecclesia. Haec tunc dixi, cum hanc ipsam, de qua nunc agitur, uellem communire sententiam. sicut enim paulo ante commemoraui, quaecumque illarum de animae incarnatione quattuor opinionum uera esset, inculpatam substantiam creatoris et a nostrorum peccatorum societate remotissimam nitebar ostendere. etmeae, quam tunc habebam, non pertinebat, quandoquidem cunctis diligentiore disputatione discussis, quaecumque illarum recte uinceret ceteras, me securissimo fieret, quando etiam secundum omnes id, quod agebam, inuictum persistere demonstrabam. nunc uero unam uolo, si possim, rationem rectam eligere ex omnibus et propterea huius ipsius, de qua nunc agimus, defensionem in his, quae commemoraui de
Abbreviated transcription (Latin):
lantur. cur ista non fiant quõ cũ transierint ꝓ non factis erunt in quibus fc̃ã
sunt. ꝓp quos autem fetã sunt aut meliores erunt si temporalibus in co¬
modis emẽdati rectius elligerint uiuere. Nut excusationem in futuri u¬
ditii supplicio non habebunt. si uite huius langoribus ad eternã uitam
desideriũ conuertẽ noluerint. Quis autẽ nouit᷑ quid paruulis de quoꝵ
crutiatibus duritu maioꝵ contũduntur. aut exercetur fides aut mĩa ꝓbatur

Expanded text:
lantur; cur ista non fiant, quando cum transierint, pro non factis erunt, in quibus facta lantur; cur ista non fiant, quando cum transierint, pro non factis erunt, in quibus facta sunt: propter quos autem facta sunt, aut meliores erunt, si temporalibus incommodis emendati, rectius elegerint vivere, aut excusationem in futuri judicii supplicio non habebunt, si vitae hujus angoribus ad aeternam vitam desiderium convertere noluerint? Quis autem novit quid parvulis, de quorum cruciatibus duritia majorum contunditur, aut exercetur fides, aut miser