comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitus domi
utero natus est: ĩuestiga¬
bili miraculo facta est et
ancilla hominis per diui¬
nitatem: et mater ꝟbi per

Expanded text:
unigenitus Dei utero natus est homo, investigabili miraculo facta est et ancilla hominis per divinitatem, et mater Verbi per
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ roborant. demonib
imperant. uirtutib cho¬
ruscant. Presentia despi¬
ciunt: eternam autẽ patri
am uocibus moribusq
predicant: eamq etiam
moriendo diligunt: atq
ad eam per tormenta per¬
scriptum est. Et si coram
hominibus tormenta pas¬
si sunt: spes tamen illorũ

Expanded text:
roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patriam cum vocibus moribusque praedicant: eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta percti nequeunt; et si coram hominibus tormenta passi
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Nunc ergo martyrũ
xp̃i certamina atq uicto.¬
rias audiuimus : eis m.¬
mirũ hunc diem tantuz
credimus sanctificatum:
ꝙͣtum in semetipsis ut re.¬
re per tormenta non cessa¬
bus doctorib siue
confessorib huius diei¬

Expanded text:
 Nunc ergo martyrum Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanre per tormenta non cessaque doctoribus, sive confessoribus, hujus fe
Abbreviated transcription (Latin):
ret oculos appertos. quos
orando propheta puero
reserauit: uideret profec
to quẽadmodũ preuem¬
unt principes cõiũcti psal¬
lentibus in medio iuuen¬
cularũ tympanistriarum.
Tideret in ꝙͣ qua cura qͦ¬
ue tripudio intersĩt cantã¬
tibus. assunt orantib. in¬
sunt meditantibus. super¬
sunt quiescentibus : ordi¬
nantibus et procurãtib
presunt. Taceamus inte

Expanded text:
ret oculos apertos, quos orando propheta puero revelavit! videret procul dubio quemadmodum praeveniunt principes conjuncti psallentibus, in medio juvencularum tympanistriarum . Videret, inquam, qua cura quove tripudio intersunt cantantibus, adsunt orantibus, insunt meditantibus, supersunt quiescentibus, ordinantibus et procurantibus praesunt. Agnoscunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut agnosceretur fecit rati¬
onalem creaturam que¬
intelligendo amaret. amã¬
do possideret. et possi dendo
Ad laudandũ dñm. ad
seruiendum ei: ad fruen¬
dũ eo: in quibus nõ ipse¬

Expanded text:
magis habetur, fecit rationabilem creaturam intelligendo amaret, et amando possideret, et possidendo Ad laudandum Deum, ad serviendum ei, ad fruendum eo; in quibus p
Abbreviated transcription (Latin):
derat dñs. Quãdo isti
ardebant confitebantur¬
et tamen moriebantur.
ubi erat dñs. An forte
illi iusti erant: isti petõ¬
res: Audiuimus enim
istos cum paulo ante e
orũ passio legeretur cõ¬
fiteri peccata sua et dice¬
re: quoniã illa omnia
sed paterne legis meri¬
to paterentur. Ectõ.u.
¶Wid illi. Legite
et uidebitis etiam
confiteri: et dice̾ se me¬
rito perpeti. E qualiter
iusti confessores: eq̃liter
pctores. Et ĩo iusti. qr cõfes¬

Expanded text:
derat Dominus. Quando isti derat Dominus. Quando isti ardebant, confitebantur, tamen moriebantur, ubi erat Dominus? An forte illi justi erant, isti peccatores? Audivimus enim istos paulo ante, cum passio eorum legeretur, confiteri peccata sua, et dicere quoniam omnia sed et paterno merito paterentur . Quid illi? Legite, et videbitis etiam confiteri, et dicere se merito perpeti. Aequaliter justi, confessores aequaliter peccatorum; et ideo justi, quia confes
Abbreviated transcription (Latin):
ges ecclesie pullulauit.
Unde hoc homini nisi ꝙ
salus iustorũ a dño: e
protector eorũ in tp̃etͥ¬
lationis. Bidimꝰ no¬
uimus protectorẽ fuis¬
se dñm in tempore tri¬
bulationis triũ uiroꝵ
illorum : qui de ambu¬
labant inter ignes in¬
noxios: et deum sine ul¬
la lesione laudabãt. Ubi
homo seuiebat: flãma
salus eorum iustorum
a dño fuerit : ut ĩ ignẽ
et illum asperũ regem
quem loquendo irritaue¬
rant: uiuendo cõuerterẽt
quippe in eorum
deum: proposuitq edic¬
tũ. ut quicũq blasphe¬
marent deum sydrach
misach et abdenago in
interitũ irent: ⁊ domus
eorum in dispersionem.
Quam dissimilis iussio¬
secunda prime iussioni:
Qualis prima iussio: Pe¬
reat qui statuam aureã
non adorauerit. Qualis
secunda. Pereat qui deu̾
uerũ blasphemauerit. Fi¬
deles homines non mu¬
tati: infidelem hominez
mutauerunt. Illum in
perfidia stare nõ permi¬
serunt: quia ip̃i fide ste¬
ardebant et laudabãt: a¬

Expanded text:
ges Ecclesiae pullulavit. ges Ecclesiae pullulavit. Unde hoc homini, nisi quia salus justorum a Domino, et protector eorum eVidimus, novimus protectorer fuisse Dominum in tempore tribulationis trium virorum illorum, qui ambulabant inter ignes innoxios, et Dominum sine ulla laesione laudabant. Ubi homo saeviebat, flamma emadmodum salus eorum justorum a Domino fuit, ut in ignem et illum asperum regem, quem loquendo irritaverant, vivendo converterent. quippe in eorum Deum, et proposuit edictum, ut quicumque blasphemaret Deum Sidrach, Misach et Abdenago, in interitum iret, et domus ejus in direptionem . Quam dissimilis jussio primae jussioni! Qualis prima jussio? Pereat qui statuam auream non adoraverit. Qualis secunda? Pereat qui Deum verum blasphemaverit. Fideles homines non mutati, infidelem hominem mutaverunt. Illum in perfidia stare non permiserunt, quia ipsi in fide steardebant et laudabant, a
Abbreviated transcription (Latin):
agnũ spectaculũ
positum est ante
oculos fidei nr̃e. Audi.¬
tu audiuimus. corde ui¬
dimus optantem ma¬
trem ante se istam uitã
finire filios suos: longe
contrariis uotis consu¬
etudini humane. Om¬
nes enim homines fili¬
os suos ex hac uita mi¬
grando precedere uolũt:¬
et non sequi. Illa autẽ
optauit posterior mori
Ion enim amittebat fi¬
lios: sed premittebat.
Hec intuebatur tanꝙͣ
uitam finirent: sed tan¬
ꝙͣ inchoarent. Desinebãt
enim uiuere ubi quãdo¬
q fuerant morituri: et
incipiebant uiuere sine
fine uicturi. Parum est
fuisse spectatricem: mi¬
rati sumus potius hor¬
tatricem. Fecundior uir¬
tutibus ꝙͣ fetib. uidẽs
certantes in quib oĩb¬
et ip̃a certabat: et ĩ oĩb
uincentibus etiam ip̃a
Ma mulier una nr̃r
quomodo nobis
ante oculos posuit unã
matrem sanctã ecclesiã
ubiq exhortantẽ filios
suos pro illius nomine
mori. de quo eos conce¬
pit et peperit. Sic san¬
guine martyrũ imple¬
preiactis seminibus se¬

Expanded text:
agnum spectaculum positum est ante oculos fidei nostrae. Aure audivimus, corde divimus optantem matrem ante se finire istam vitam filios suos: longe contrariis votis consuetudini humanae. Omnes enim homines filios suos ex hac vita migrando praecedere volunt, non sequi: illa autem optavit posterior mori. Non enim amittebat filios, sed praemittebat: nec intuebatur quam vitam finirent, sed quam inchoarent. Desinebant enim vivere, ubi quandoque fuerant morituri; et incipiebant vivere, sine fine victuri. Parum est fuisse spectatricem, mirati sumus potius hortatricem. Fecundior virtutibus, quam fetibus: videns certantes, in quibus omnibus ipsa certabat; et in omnibus vincentibus ipsa a mulier, una mater, quomodo nobis ante oculos posuit unam matrem sanctam Ecclesiam, ubique exhortantem filios suos pro illius nomine mori, de quo eos concepit et peperit? Sic sanguine martyrum implejactatis seminibus se
Abbreviated transcription (Latin):
erat: quesiui eũ et non
est inuentus locus eius.
quesisti et non in¬
nsti: quia transisti.
Uis uidere impiũ non
esse: Dis querere locũ
eius et nõ inuenire. Trã¬
si. Quo dico transi noli
expauescere : nõ dixi mo¬
rere. Putasti enim me
dixisse transi de hac uita.
et ideo expauisti qr non
transisti. Quid est non
transisti:Iõ transisti
directione cordis: tem¬
poralis felicitatis illece¬
bras. Hõ transisti blan¬
dimenta carnis nõ trã¬
sisti suggestiones secu¬
li cor titillantes: ĩmittẽ¬
tes timorem miseriarũ
uariarũ. Ideo ĩ hoc mun¬
do putas esse felicitatẽ.
in hoc mũdo non putas
esse calamitatem. Feli¬
citas regni celoꝵ non
tetigit cortuũ : non in¬
de aspersa est estib tuis
aura refrigerii. Ltõ. ix.

Expanded text:
eum, et non est inventus locus ejus quaesisti, et non invenisti; quia transisti. Vis videre impium non esse? vis quaerere eum, et locum ejus non invenire? Transi. Quid dico, Transi? Noli expavescere: non dixi, Morere. Putasti enim me dixisse, Transi de hac vita: et ideo expavisti, quia non transisti. Quid est, non transisti? Non transisti erectione cordis, temporalis felicitatis illecebras; non transisti blandimenta carnis, non transisti suggestiones saeculi cor titillantes et immittentes timorem miseriarum humanarum. Ideo in hoc mundo putas esse felicitatem, in hoc mundo non putas esse calamitatem. Felicitas regni coelorum non tetigit cor tuum, non inde aspersa est aestibus aura refrigerii.
Abbreviated transcription (Latin):
et iustus qui dimittat
nobis peccata: et mũdet
nos ab omni niquitate.
Ad iustos ergo pertinet
confessio peccatorũ: ad
superbos pertinet defẽsio
meritorum. Pariter er¬
go isti peccata confitẽ¬
tes: pariter deo gloriã
dantes: pariter pro eiꝰ
Uare illi ab uĩ.¬
ignibus liberãtur:
isti ab ĩgnibus confu¬
muntur: Ergo ne illis
deus aderat et hos deser¬
uerat: Absit. Inmo
utrisq affuit. Illis in
aperto: istis iñ occulto.
Illos uisibiliter liberat:
istos inuisibiliter coro¬
nat. Illi quidem de mor¬
te liberati sunt: s in huiꝰ
uite temptatione man¬
serunt : ab igne liberati
sed periculo reseruati: u¬
no tyranno uicto cum¬
dyabolo adhuc certaturi
intelligite. Machabei
melius et tutius libera¬
ti sunt. Ab illis tribus
uiris et ceteris remanẽ¬
tibus. illa una est temp¬
tatio liberata : ab istis
ip̃a uita finita est: que
tota temptatio est. De¬
inde diuino iuditio oc¬
culto proculdubio sed
tamen iusto: nabugo.¬
donosor meruit cõuerti:

Expanded text:
et justus, qui dimittat nobis peccata, et emundet nos ab omni iniquitate . Ad justos ergo pertinet confessio peccatorum: ad superbos pertinet defensio meritorum. Pariter ergo justi peccata confitentes, pariter Deo gloriam dantes, pariter pro ejus  III. Quare illi ab ignibus liberantur, isti ab ignibus consumuntur? Ergo illis Deus aderat, hos deseruerat? Absit: imo utrisque adfuit; illis in aperto, istis in occulto. Illos visibiliter liberabat: istos invisibiliter coronabat. Illi quidem de morte liberati sunt; sed in hujus vitae tentatione manserunt: ab igne liberati, ad pericula reservati; uno tyranno victo, adhuc certaturi iani intelligite. Machabaei melius et tutius liberati sunt. Ab illis tribus viris, caeteris remanentibus, illa una tentatio superata est: ab istis ista vita finita, quae tota tentatio est. Deinde divino judicio, occulto procul dubio, sed tamen justo, Nabuchodonosor meruit converti,
Abbreviated transcription (Latin):
nam ciuitatem
miliario ab ur¬
be tricesimo tertio. nata¬
le sancti agapiti martiris
sub aureli ano imperatore:
preside antiocho. Cũ ẽẽt
annorũ quin decim et a
primo neruis crudis diu
et per quatuor dies cibũ
omnem negauit. Inde de
carcere presidi exhibite

Expanded text:
nam civitatem, milliario ab urbe trigesimo tertio, natalis sancti Agapiti martyris, sub Aureliano imperatore, praeside Antiocho. Cum esset annorum quindecim, et aprimo nervis crudis diu et per quatuor dies cibum omnem negavit; inde de carcere exhibitus
Abbreviated transcription (Latin):
in uirtutis culmine
animus tormenta despexit.
premia calcauit: ante ar¬
matos reges et presides duc¬
robustior: iudicante subli¬
mior. Qui d inter hec nos
barbati et debiles dicimꝰ.
qui ire ad regna celestia
puellas per ferrũ uidemus
quos ira superat: suꝑbia
inflat: ambitio ꝑturbat:
luxuria inquinat: Qui
si adipisci regna celorũ ꝑ
bella ꝑsecutionũ nõ possu¬
mus: hocipsũ nobis turpe
sit ꝙ deũ nolumus saltem
per pacem sequi. Ecce nul¬
li nostrũ hoc tempore dic̃
dñs pro me morere : sed il¬
licita tantũmodo in te de¬
sideria occide. Qui ergo ĩ
pace subiicere carnis desi¬
deria nolumus: quomodo
in bello pro deo ip̃am car¬
nem daremus. Tu autem.

Expanded text:
in virtutis culmine animus tormenta risit, praemia calcavit, ante armatos reges et praesides ducrobustior, judicante sublimior. Quid inter haec nos barbati et debiles dicimus, quia ire ad regna coelestia puellas per ferrum videmus: quos ira superat, superbia inflat, ambitio perturbat, luxurisi adipisci regna coelorum per bella persecutionum non possumus, hoc ipsum nobis turpe sit, quod Deum nolumus saltem per pacem sequi. Ecce nulli nostrum hoc tempore dicit Deus: Pro me morere, sed: Illicita tantummodo in te desideria occide. Qui ergo in pace subigere carnis desideria nolumus, quando in bello pro Domino ipsam carnem daremus? 4. Rursus
Abbreviated transcription (Latin):
mente. De cuius dilectio¬
ne. recte per. Salomonẽ
dicitur. Fortis ẽ ut mors
dilectio: Quia ui delicet.
sicut mors corpus interi
mit: sic ob amore rerum
corporaliũ eterne uite cha¬
ritas occidit. Nam quẽ¬
perfecte absorbuerit: ad
terrena foris desideria ue¬
lut in sensibilem reddit.
Neq enim sancta hec: cuiꝰ
hodie natalicia celebramꝰ:
mori pro deo potuisset in
corpore nisi prius a terre¬
nis desideriis mortua fuis¬
set in mente. R. Regnum
mundi et omnem ornatũ
seculi contempsi: propter a¬
morem dñi mei ihũ christi.

Expanded text:
mente. De cujus dilectiomente. De cujus dilectione recte per Salomonem dicitur: Fortis est ut mors dilectio , quia videlicet sicut mors corpus inmit, sic amorem rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit. Vis perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit. Neque enim sancta haec cujus hodie natalitia celebramus, mori pro Domino potuisset in corpore, si prius a terrenis desideriis mortua non fuisset in mente. mundi et omnem ornatum seculi contempsi, propter amorem Domini mei Iesu Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
Hesaurus autem
celeste ẽ desideriũ.
Ager uero in quo thesau¬
rus absconditur. discipli¬
est na studii celestis. Quem
profecto agrum. uẽditis
omnibus cõparat: qui
uoluptatibus carnis re¬
nũcians cuncta sua terre¬
na desideria. per discipli¬
ne celestis custodi¬
am calcat: ut nichil iã
quod caro blanditur libe¬
at: nichil quod carnalem
uitam trucidat: spiritus
per horrescat. Rursum ce¬
seste regnũ. negociatori
homini simile dicitur: qͥ
bonas margaritas querit.
Sed unam preciosam in¬
uenit: quam uidelicet in¬
uentam: oĩa uendẽs emit.
Quia qui celestis uite.
dulcedinem. inquantum
possibilitas admittit per¬
fecte cognouerit: ea que
in terris amauerat libẽter
cuncta derelĩquit. In com¬
paratione eius. uilescunt
omnia: deserit habita:con¬
gregata dispergit: In ardes¬
cit in celestibus animus:
nichil in terrenis libetͤ. de¬
forme conspicitur qcquid
de terrene rei placebat spe¬
cie: quia sola preciose mar¬
garite claritas fulget in

Expanded text:
hesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui, voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spiritus perhorrescat. 2. Rursum coeleste regnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas margaritas qused unam pretiosam invenit, quam videlicet inventam omnia vendens emit. Quod qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris amaverat libenter cuncta derelinquit; in comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terrenis libet, deforme conspicitur quidquid de terrenae rei placebat specie, quia sola pretiosae margaritae claritas fulget in
Abbreviated transcription (Latin):
Quando factus es xp̃ia¬
nus: Cui beatus euenti¬
us. Ante annos septua¬
ginta. Nam annorum
undecim sũ baptizatus:
et annorũ uiginti presbi¬
ter ordinatus: et nunc a¬
go octoginta et unu̇ an¬
nũ etatis: quem in car¬
cere et in uinculis com¬
Tpostꝙͣ interro.¬
gauit etiam theo¬
dolum: et in cõfessione
manentem inuenit: ius¬
sit furnũ incendi fortiter.
et beatũ alexandrum atq
atus theodolus sponte ĩ
flammas prosiliuit : de¬
cantans cum ip̃is et pari¬
ter gratias agens. Igne
nos examinasti et non est
inuenta in nobis iniqui¬
tas. Quod cũ nunciatũ
cit beatissimũ alexandrũ
punctis creberrimis per
tota pungi membra do¬
nec deficeret. Huiusmo¬
di fine uir sanctus mar¬
tyrum suũ cõpleuit. Sãc¬
ti autem duo presbyteri
gladio consũmati sunt.
Quorum corpora seuera
femina religiosa collegit:
et beatũ alexandrũ et euẽ¬
tiũ in uno sepulchro. sãc¬
tum uero theodolũ separa¬
tum in alio posuit: uia nu¬

Expanded text:
Quando factus es ChristiaQuando factus es Christianus? Cui beatus Eventius: Ante annos septuaginta et annorum undecim sum baptizatus, et annorum viginti presbyter ordinatus fui, et nunc ago octogesimum et unum aetatis, quem in carcere et vinculis compostquam interrogavit etiam Theodulum, et in confessione manentem invenit, jussit furnum incendi fortiter, et beatum Alexandrum atqueatus Theodulus sponte in flammas prosiluit, decantans cum ipsis et pariter gratias agens: Igne nos examinasti, et non est inventa in nobis iniquitas . Quod cum nuntiatum cit beatissimum Alexandrum punctis creberrimis per tota pungi membra, donec deficeret. Hujusmodi fine vir sanctus martyrium suum complevit. Sancti autem duo presbyteri gladio consummati sunt. Quorum corpora Severa femina religiosa collegit, et beatum Alexandrum atque Eventium in uno sepulcro, sanctum vero Theodulum separatim in alio posuit via Nu
Abbreviated transcription (Latin):
ta est filia ip̃ius
quirimi balbina noĩe: ⁊
ip̃e quirinus conuersus
baptismi gratiam deside¬
rauit: postq liberationẽ
et baptizationem eorum
quos in uinculis artatos
in carcere quirinus ipse
tenuerat: inter quos du¬
os quoq sãctissimos pres
uentiũ et theodolũ qui
de oriente uenerant. post
ista omnia et si qua ab
aureliano comiti princi¬
pe adhuc traiano: si qͥdẽ
adrianus nondũ impe¬
rabat. exhibitus ẽ simul
cũ ip̃is beatis duobus
presbyteris. primoq in
eculeũ leuatus et tortus:
ungulis atq lampadibꝰ
attractus est grauissime.
Cũq nullas daret uoces
dixit aurelianus. Quare
taces. Beatus alexander
respondit. Quia tẽpore
orationis xp̃ianus homo
cum deo loquitur. Depo¬
sito autẽ beato alexãdro.
iussit ĩpius uidex appli¬
cari euentiũ et theodolũ.
Et interrogauit beatum
alexandrũ. Qui sũt isti:.
Sanctus alexander res¬
pondit. Ambo uiri sãcti:
ambo presbiteri. Tunc
conuersus ad beatũ euẽ¬
tiũ iudex interrogauit.

Expanded text:
ta est filia ipsius Quirini, Balbina nomine, et ipse Quirinus conversus baptismi gratiam desideravit, postque liberationem et baptizationem eorum, quos vinculis arctatos in carcere Quirinus ipse tenuerat, inter quos duos quoque sanctissimos presbventium et Theodulum qui de Oriente venerant; post ista omnia, et si qua sunt Aureliano comiti iterum, principe adhuc Trajano siquidem Adrianus nondum imperabat, exhibitus est simul cum ipsis beatis duobus presbyteris; primoque in equuleum levatus, et tortus ungulis, atque lampadibus attractatus gravissime fuit. Cumque nullas daret voces, dixit ei Aurelianus: Quare taces? Sanctus Alexander respondit: Quia tempore orationis Christianus homo cum Deo loquitur. Deposito autem Alexandro, jussit impius judex applicari Eventium et Theodulum, et interrogavit beatum Alexandrum: Qui sunt isti? Beatus Alexander dixit: Ambo viri sancti, ambo presbyteri. Tunc conversus ad beatum Eventium, judex interrogavit eum:
Abbreviated transcription (Latin):
uit hominem rectum: ⁊¬
reliquit eum in manu cõ¬
silii sui. Adiecit ei manda¬
ta et precepta fua. Si uo¬
seruabunt eum: et ĩ fine
fidem placitã facient ei.¬
Ante hominem uita et
mors bonunr et malum.
Quod uoluerit dabitur
ei: quoniam multa est¬
sapientia dei: et fortis ĩ
potentia. uidens omnes
sine intermissione: ocu¬
li autem dni ad timẽtes
eum: et ip̃e agnoscit om¬
nem operam hominis.
sapiens in sapiencia sua.
nec fortis in fortitudine
sua. nec diues in diuitiis
suis: sed in hoc glorietur

Expanded text:
uit hominem et reliquit eum in manu consilii sui. adiecit ei mandata et praecepta: si uoseruabunt te et in posterum fidem placitam faceante hominem uita et mors, bonum et malum: quod placuerit ei, dabitur illi. quoniam multa sapiepotentia, uidens omnes sine intermissione. Oculi Domini ad timentes eum, et ipse agnoscit omnem operam hominis.sapiens in sapientia sua, nec fortis in fortitudine sua, nec dives in divitiis suis, sed in hoc glorietur,
Abbreviated transcription (Latin):
constituti alia gerentes
patriam suan possint re¬
dire securi. Et tunc hñt
magnam leticiã: quãdo
cum multo lucro peruemi¬
re merentur ad patriam.
dilectissimi fratres.
et nunc animũ nostrum

Expanded text:
 alia agentes, patria possint esse securi; et tunc habent veram laetitiam, quando cum magno lucro pervenire merentur ad patriam: dilectissimi fratres, tunc animum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
in exilio huius mundi
agere studeamus. ut ad
futurum iudicium cum
libera et secura conscien¬
tia ornati bonis operib
peruenire possimus: pre¬
stante dño nostro ihesu

Expanded text:
in exsilio mundi hujus agere studeamus, ut ad futurum judicium cum libera et secura conscientia ornati bonis operibus pervenire possimus; praestante Domino nostro Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
autem paretur eis ĩ resur¬
rectione: quis potest uer¬
bis explicare: Quod ocu¬
lus non uidit nec auris
audiuit: nec in cor hois
ascendit: que p̾parauit
deus diligentib se. Si er
na que accepturi sunt fi¬
deles boni ꝙ nemo expli¬
cat uerbis non sine causa
talia illis premia prepa¬
rantur qui usq ad sãgui¬
nem pro ueritate certaue¬
runt. Non eos mundus
illexit non eos terror fre¬
git non tormenta uicer̾t
non blandicie deceperũt.
Corpora ipsa sua habeb̾t
magna ornamenta : in
quibus passi sunt mag¬
na tormenta. Scitis fra¬

Expanded text:
autem paretur illis in resurautem paretur illis in resurrectione, quis potest verbis explicare? Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se na quae accepturi sunt fideles boni, nemo explicat verbis; non sine causa talia illis praemia praeparantur, qui usque ad sanguinem pro veritate certaverunt. Non eos mundus illexit, non eos terror fregit, non tormenta vicerunt, non blanditiae deceperunt. Corpora ipsa sua habebunt magna ornamenta, in quibus passi sunt magna tormenta. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
bonas habent cau¬
sas: recipiuntur ĩ requiẽ.
qui autem malas habẽt
causas: recipiuntur in
penas. Sed maiores pe¬
nas passuri sunt cum re¬
surrexerint : in quarũ cõ¬
paratione tales sũt iste
quas patiuntur qͥ mor¬
tui sunt homines mali.
qualia sunt sompnia ho¬
minũ qui torquentur in
sompnis. Anime namq
corum patiuntur. Caro
non patitur. ¶aior au¬
tem cruciatus est: si uigi¬
lans torqueatur. Ergoᷤᷤ
et apparuerint ante iudi¬
cem iustum sicut ip̃e pre¬
dixit: separabit eos. sicut
separantur oues abhedis.
lhedos ponet in sinistram:
oues autẽ ad dexterã. Ltõ.¬
Tdicet his qui ad
dexteram sunt. Ue¬
nite benedicti prĩs mei.
percipite regnũ quod uo¬
bis paratũ est: ab origĩe
mundi. Ad istam uocem
gaudent dextri. gandent
iusti. Illis autẽ qui sũt
ad sinistram: dicturus ẽ.
Ite in igne cternũ cũ dia¬
bolo et angelis eius. Ab
receptis fructibus suis.
beati sunt modo scti mar¬
tyres: qui cum christo
sunt anime eorũ. Quid

Expanded text:
bonas habent causas, recipiuntur in requiem: qui autem malas habent causas, recipiuntur in poenas. Sed majores poenas passuri sunt, cum resurrexerint: in quarum comparatione tales sunt istae quas patiuntur qui mortui sunt homines mali, qualia sunt somnia hominum qui torquentur in somnis. Animae namque eorum patiuntur, caro non patitur. Major autem cruciatus est, si vigilans torqueatur. CAPUT Vet apparuerint ante judicem justum, sicut ipse praedixit, separabit eos sicut pastor separat oves ab haedis: haedos ponet ad sinistram, oves autem ad dexteram. Et dicet his qui ad dexteram sunt: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi. Ad istam vocem gaudent dexteri, gaudent justi. Illis autem qui sunt a sinistra dicturus est: Ite in ignem aeternum cum diabolo et angelis ejus . Ab receptis fructibus suis, beati sunt modo sancti martyres, quoniam cum Christo sunt animae eorum. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Os uero fr̃es cha¬
rissimi quantum
possumus dei misericor¬
diam deprecemur: ut no¬
bis ita amorem suumi⁊¬
rare dignetur ut plus
patriam uelimus ama¬
re ꝙ uiam: et amplius

Expanded text:
os uero, fratres carissimi, quantum possimus, dei misericordiam deprecemur, ut nobis ita amorem uirare dignetur, ut plus patriam uelimus amare quam uiam et amplius
Abbreviated transcription (Latin):
ad gaudiũ: quando per¬
uenire merebimur ad cri¬
stum. Interim modo gau¬
deamus in spe : uerũ gau¬
diũ habituri in re. Ante
luptate et deliciis homi

Expanded text:
ad gaudium, quando peruenire meruimus ad Christum. interim modo gaudeamus in spe uerum gaudium postea habituri in re. quod luptate et deliciis et
Abbreviated transcription (Latin):
nans: occidens et uiuifi¬
cans. Occisus agnus a
lupis: et faciens agnũ de
lupo. Predictũ enim erat
in preclara prophecia: cũ
iacob patriarcha benedice¬
ret filios suos: presentes
tangens: futura prospiti¬
ens: predictũ erat quod
in paulo contigit. Erat
autem paulus sicut ip̃e te¬
statur de tribu beniamin¬
Cum autem iacob bene¬
dicens filios suos uenis¬
set ad benedicendũ benia¬
min ait de illo. Beniamin
lupus rapax. Quid ergo:
sit. Sed quid: Mane ra¬
piet predam: ad uesperam
diuidet escas. Hoc in apo¬
stolo paulo impletum est:
quia et de illo dictũ erat.
sita sunt pro eo: ac si dice¬
retur: prius et postea. Sic
ergo accipiamus. Prius
rapiet predam postea di¬

Expanded text:
nans, occidens et vivificans; occisus agnus a lupis, et faciens agnos de lupis. Praedictum erat in praeclara prophetia, cum Jacob sanctus patriarcha benediceret filios suos, praesentes tangens, futura prospiciens, praedictum erat quod in Paulo contigit. Erat enim Paulus, sicut ipse testatur, de tribu Ben. Cum autem Jacob benedicens filios suos, venisset ad benedicendum Benjamin, ait de illo: Benjamin lupus rapax. Quid ergo? sit: sed qui mane rapiet praedam, ad vesperam dividet escas . Hoc in apostolo Paulo impletum est; quia et de illo dictum erat. sita sunt pro eo ac si diceretur, Prius et postea. Sic ergo accipiamus, Prius rapiet, postea di
Abbreviated transcription (Latin):
autem significat
municant: cum et inui¬
dere phas non sit eis que
ita perfecte sunt: ut a spõ¬
so recipiantur: quo noĩe
et misericordes esse opor¬
teat ad prestandir.er eo
ꝙ habent prescribẽte illa
sententia ciusdem dñi di¬
centis. Omni petenti te
tribue. Quid est auten
quod possit dando nõ suf¬
ficere utrisq; Hec maxĩc
augẽt questionis diffi¬
cultatem. quã qͣ et cet̾a
diligenter considerata ut
omnia in unam rationẽ
concurrant: nichilq u
unam partem dicatur
quod ĩpediat aliã. ma¬
gna cautio est adhiben¬

Expanded text:
autem significat municant: cum et invidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut a sponso recipiantur, quo nomineet misericordes esse oporteat ad praestandum ex eo quod habent, praescribente illa sententia ejusdem Domini dicentis, Omni poscenti te, tribue . Quid est autem quod possit dando non sufficere utrisque? Haec maxime augent quaestionis difficultatem: quanquam et caetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem counam partem dicatur quod impediat aliam, magna cautio est adhiben
Abbreviated transcription (Latin):
Identur itaq mi¬
chi quinq uirgi¬
nes: si gnificare quinq ꝑ¬
titam continentiam a car¬
nis illecebris. Continẽ¬
dus est enim animi appe¬
titus: a uoluptate oculoꝵ:
a uoluptate auriũ: a uo¬
luptate olfaciendi: gustã¬
di tangendi. Sed quia
ista continentia partim
coram deo fit: ut illi plaçe¬
atur interiori gandio cõ¬
scientie. Partim corã hoĩ¬
q dicuntur sapientes :¬
et quinq stulte. Utreq
tamen uirgines qr utra¬
q continentia est. ꝙͣnis
diuerso fomite gaudeat.
Lampa des autem que
manibus portantur: o¬
pera sunt que secundum
istam continentiã funt
Dictum est emĩ. Luceãt
opera uestra corã hoĩb.¬

Expanded text:
idetur itaque mihi quinque uirgines significare quinquepertitam continentiam a carnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominib
Abbreviated transcription (Latin):
I terrogatus igit᷑
pulis de consũmatione
seculi: inter multa que lo¬
cutus est. hoc quoq dicit.
Tunc simile estimabitur
regnũ celorum decem uir¬

Expanded text:
Interrogatus igiturpulis, de consummatione saeculi, inter multa quae locutus est, hoc quoque dixit: Tunc simile aestimabitur regnum coelorum decem vir
Abbreviated transcription (Latin):
Rudentes autem
acceperunt oleum
in uasis sius cum lampa¬
dibus: id est leticiam bo¬
norum operum in corde
atq conscientia posuer̃t.
Sie et apostolus animo¬
net. Probet se homo ĩqͥt.
Et tunc in semetipso ha¬
bebit gloriam et non in
altero. Tardante auten
sponso dormitauert om̃s:
quia ex utroq genere cõ¬
tinentiũ hominũ : siue
eoꝵ qͥ corã deo exultãt: siue
eoꝵ qͥ ĩ laudib hoĩm acq̃es¬
cũt moriũt̾ hoc ĩteruallo tẽ¬
poris donec sub aduentu
dnĩ fiat resurrectio mor¬
tuorum. Media autem
nocte: id est nullo sẽtiẽte
aut sperante: quippe cũ
ip̃e dñs dicat. De die au¬
tem illa et hora nemo scit
et. ex quo significat peni¬
tus latere cum uenerit.¬

Expanded text:
rudentes autem acceperunt secum oleum in vasis suis cum lampadibus, id est, laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt; sicut Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero . Tardante vero sponso dormitaverunt omnes: quia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit;et; ex quo significat penitus latere, cum uenit
Abbreviated transcription (Latin):
ines uero acceper̃t
lampades suas: et
uenerunt obuiam spõso.
Intelli gendum est ergo
xp̃i nomine censeri: De
quibus agitur. Hõ eñi
possunt qui christiani nõ
sunt: sponso xp̃o uenire
obuiam. Sed quĩq fa¬
tue acceptis lampadib
sius: non sumpserũt ole¬
um secum. Multi enim
ꝙͣuis de xp̃i boĩtate pluri¬
mũ sperent. gaudiũ ta¬
men non habent du con¬
tinenter uiuunt: nisi in
laudibus hominũ. Hõ
ergo habent oleum secũ.
Nam ipsam leticiã olco
significari arbitror. Prop¬
terea inquit. uixit te deꝰ
deus tuus oleo leticie. Qͥ
autem non propterea
gaudent: quia deo ĩtrin¬
secus placent. nõ habėt
oleum secum. Re. Dilexi¬

Expanded text:
nes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter uiuunt, nisi in laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: propterea unxit te deus, deus tuus oleo exsultationis. qui autem non propterea gaudet, quia deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. prude
Abbreviated transcription (Latin):
aperi nobis. At ille respõ¬
dens ait. Amen dico uo¬
bis: nescio uos. Uigila¬
te itaq: quia nescitis di¬
em neq horam. Decem
admittuntur et quinq
excluduntur: bon orum
et malorũ discretionem
significat. Qua ꝓpter
cum uirginitatis nomẽ
honorabile est: cur recep¬
tis exclusisq cõmune ẽ:
deinde quid sibi uult nu¬
merus ex utraq ꝑte qͥna¬

Expanded text:
s. At ille respondens ait: Amen dico vobis, nescio vos. Vigilate ergo, quia nescitis diem, neque horam . Decem admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. Quapropter si virginitatis nomen honorabile est, cur receptis exclusisque commune est? Deinde quid sibi vult numerus in utraque parte quina
Abbreviated transcription (Latin):
Nter parabolas a
dño dictas solet
querentes multũ mouere
ista que de decem uirgini¬
bus posita est. Et multi
quidem hinc multa sense¬
runt : que non sũt preter
fidem. Sed quomodo par¬
tibus oͣmnibus conuemi¬
at expositio. id elaboran¬
dum est. Legi enĩ ĩ qua¬
dam scriptura ex earum
genere que apocryphe
nominantur: ꝙ nõ sit
contra catholicam fidẽ.
sed huic loco michi minꝰ¬
congruere uisa est: consi¬
deranti omnes huius si¬
militudinis partes. De
qua tamen expositione
temere nichil audeo iudi¬
care : ne forte non eius
inconuementia michi
augustiam fecerit: si me¬
a larditas in eam conue¬
nientiam non uenerit.
Quied autem mi chi uide¬
atur non absurde de hoc
loco accipi: quantum po¬
tero breuiter et diligenter

Expanded text:
nter parabolas a no dictas solet quaerentes multum exercere ista quae de decem uirginibus posita est. et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sint praeter fidem; sed quomodo partibus eius omnibus conueniat expositio, id elaborandum est. legi etiam in quadam scriptura ex earum genere, quae apocrypha nominantur, quod non sit contra catholicam fidem. sed huic loco minus congruere mihi uisa est, consideranti omnes huius similitudinis partes. de qua tamen expositione temere nihil audeo iudicare, ne forte non eius inconuenientia mihi angustias fecerit, sed mea tarditas in ea conuenientiam non inuenerit. quid autem mihi uideatur non absurde hoc loco accipi, quantum potero, breuiter et diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
Ominus ac redẽp¬
tor noster perituri
mundi precurrentia ma¬
la denunciat. Ut eo minꝰ
perturbent uenientia: qͦ
fuerint prescita. Minus
enim iacula feriunt que
preuidentur: et nos tole¬
rabilius mundi mala su¬
scipimus: si contra hec
per prouidentie clipeum
munimur. Ecce etenim
dicit. Cum audieritis
prelia et seditiones: no¬
lite terreri. Oportet pri
mũ hec fieri: sed nondũ
statim finis. Pensenda st̃
uerba redemptoris nr̃i : ꝑ
que nos aluid interius:
aliuid exterius passuros
esse denuntiat. Bella qͥp¬
pe ad hostes pertinent. se¬
ditiones ad ciues. Ut er¬
go nos indicet interius
exteriusq turbari: aliud
nos fatetur ab hostibus.
aliud a fratrib perpeti.
Rx. Propter testamentum
domin et leges paternas seĩ¬
dei perstiterunt in amore fra¬
ternitatis. Quia unus fuit
semper spiritus in eis et una
fides. u̾. Ecce ꝙͣ bonũ et ꝙͣ¬

Expanded text:
ominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. Ecce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti.. Propter Testamentum Domini et leges paternas; ideoque steterunt in amore fraternitatis, quia unus fuit semper spiritus in eis et una fides. Vers. Ecce quam bonum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
luminare iherusalem uenit
lux tua. Et gloria domini
super te orta est. ꝟ. Et am¬
bulabunt gentes in lunri¬
ne tuo et reges in splendo¬
re ortus tui. Et gl̾ia. Te.q.

Expanded text:
luminare, Jerusalem; venit lux tua, et gloria Domini super te orta est. Vers. Et ambulabunt gentes in lumine tuo, et reges in splendore ortus tui. Et gloria. Resp.
Abbreviated transcription (Latin):
habemus¶ Si ministeri¬
um mortis in litteris
deformatum ĩ lapidib
fuit in gloria: ita ut nõ
possent intendere filii is¬
rael in faciem moysi ꝓ¬
pter gloriam uultus eiꝰ
do non magis ministe¬
riũ spiritus erit in glo¬
ria. Et iterũ paulo post

Expanded text:
ens: Si ministerium mortis litteris formatum in lapidibus factum est in gloria, ita ut non possent intendere filii Israel in faciem Moysi propter gloriam vultus ejus, do non magis ministerium spiritus erit in gloria? Et paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
Ancta quattuor
ammalia que pro¬
phetie spiritu futura pre¬
uidentur subtili narrati¬
one describuntur cum di¬
citur. Quatuor facies u¬
ni: et quatuor penne uii.
Quid per faciem nisi no¬
ticia: et quid per pennam
nisi uolatus exprimitur:
Per faciem quippe unus¬
quisq cognoscitur: per pẽ¬
nam uero in altum auiũ
corpora subleuantur. Fa¬
cies itaq ad fidẽ pertinet.
penna ad contemplatio¬
nem. Per fidem namq ab
omnipotenti deo cognos¬
cimur sicut ip̃e de suis oui¬
bus dicit. Ego sũ pastor
bonus et cognosco oues
meas et cognoscunt me
mee. Qui rursus ait. E
go scio quos elegerĩ. Per
contemplacionem uero
quia super nosmetip̃os
tollimur: quasi in aera
facies uni: quia si
requiras quid matheus
de incarnatione domini
sentiat: hoc nimirũ sẽtit
quod marcus lucas ⁊ io¬
hannes. Si queras qͥd
iohannes sentiat. hoc
cus et matheus. Si que¬
ras quid marcus: hoc
quod matheus lucas et
iohannes. Si queras
quid lucas: hoc quod io
es uni sunt: quia notici¬

Expanded text:
ancta quatuor animalia, quae prophetiae spiritu futura praevidentur subtili narratione describuntur, cum dicitur: « Quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. » Quid per faciem, nisi notitia, et quid per pennam nisi volatus exprimitur? Per faciem quippe unusquisque cognoscitur, per pennam vero in altum avium corpora sublevantur. Facies itaque ad fidem pertinet. Penna ad contemplationem. Per fidem namque ab omnipotente Deo cognoscimur. Sicut ipse de suis ovibus dicit: « Ego sum pastor bonus, et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae. » Qui rursus ait: « Ego scio quos elegerim. » Per contemplationem vero quia super nosmetipsos tollimur quasi in aere facies uni sunt. Quia si requide incarnatione Domini sentiat, hoc nimirum sentit quod Marcus, Lucas et Joannes. Si quaeras quid Joannes sentiat, hoc cus et Matthaeus. Si requiras quid Marcus, hoc quod Matthaeus, Joannes et Lucas. Si quaeras quid Lucas, hoc quod Joaes uni sunt, quia notiti
Abbreviated transcription (Latin):
predicant: et ad diuini¬
tatem eius mẽtis oculos
leuantes: penna contem¬
¶Uangelistarum
ergo facies ad hu¬
manitatem dni ꝑtinet:
penna ad diuinitatem:
quia in eũ quẽ corporeũ
aspiciunt quasi faciem
intendunt. Sed hũc dũ
esse in circumscriptũ atq
incorporeum ex diuini¬
tate annũciant per con¬
templationis pennam:
quasi in aera leuantur.
Quia itaq et una ẽ fides
incarnationis eius ĩ om¬
nibus ⁊ par contẽplatio
diuinitatis in singulis:
recte nunc dicitur. Quat¬
tuor facies uni. et quat¬
tuor penne uni. Sed q̃
uirtus esset: si fidẽ atq
contemplationem dni
habentes predicatores
illius opera non haberẽt.
Sequitur. Et pedes eoꝵ.
pedes recti. Quid per pe¬
des: nisi gressus actuum
designantur. Quatuor
ergo animaliũ pedes:
recti esse designantur qr
sanctorũ euan gelistarũ
atq omniũ perfectorum
opera ad sequendũ ini¬
quitatem non sunt retor¬

Expanded text:
aedicant, et ad divinitatem ejus mentis oculos levantes, penna contemEvangelistarum ergo facies ad humanitatem Domini pertinet, penna ad divinitatem: quia in eo quem corporeum aspiciunt quasi faciem intendunt. Sed dum hunc esse incircumscriptum atque incorporeum ex divinitate annuntiant, per contemplationis pennam, quasi in aera levantur. Quia itaque et una est fides incarnationis ejus in omnibus et par contemplatio divinitatis ejus in singulis, recte nunc dicitur, quatuor facies uni, et quatuor pennae uni. Sed quae virtus esset, si fidem atque contemplationem Domini habentes praedicatores illius sancta opera non haberent? Sequitur: « Et pedes eorum pedes recti. » Quid per pedes, nisi gressus actuum designantur? Quatuor ergo animalium pedes recti esse describuntur: Quia sanctorum Evangelistarum atque omnium perfectorum opera ad sequendam iniquitatem non sunt retor
Abbreviated transcription (Latin):
derelinquo: sed maiora tibi
mina.u. Nõ quasi senes
leuioris pugne cursum re¬
cipimus.te autem quasi iu¬
uenem manet gloriosior de
tyranno triũphus. post tri¬
duũ me sequeris sacerdotẽ
leuita. Mon. L¬

Expanded text:
bi mina. Nos quidem senes leuioris pugne cursum recipimus; te quasi iuuenem manet gloriosior de tyranno triumphus. Post triduum me sequeris, sacerdotem leuita. In
Abbreviated transcription (Latin):
titate beatũ laurentium
pro xpristi nomine uidis¬
manifestos rationabi li
castigatione conuĩcere:
tunc illi inebriati furore
rapuerunt eum: et cede
crudelissima sauciatum:
beati uiri corpus flãmis
in craticula tradiderunt.
Dere beatum corpus qd̾
non ad penam funestus
ignis uel tormenta a fide
dominicam sancta religi¬
o coronauit. Sed tamen
ip̃a flamma non ideo su¬
scepit martyrem: ut eũ a
fide sua ignis ĩmutaret:
sed ut approbatum dño
suo redderet. Tali autem
secrata sunt uiscera: nõ cõ¬

Expanded text:
ta beatum Laurentium pro Christi nomine vidisesque eorum manifestos rationabili castigatione convinceret; tunc illi inebriati furore rapuerunt eum, et caede crudelissima sauciarunt; tunc beati viri corpus flammis in craticula tradiderunt. Vere beatum corpus, quod non ad poenam funestus ignis, vel tormenta a fide dominicam sancta religio coronavit. Sed et ipsa flamma ideo suscepit Martyrem; non ut eum a fide sua ignis mutaret, sed ut probatum Domino suo redderet. Tali enim secrata sunt viscera, non con
Abbreviated transcription (Latin):
Angelũ dei habeo amato¬
rem: qui nimio zelo custo¬
dit corpus meum. Hic si
uel leuiter senserit. ꝙ tu me
polluto amore contingas:
statim circa te suũ furorẽ
exagitabit: et amittes flo¬
rem tue gratissime iuuen¬
as: ita quoq diliget te si¬
cut et me: et ostendet tibi
gloriam suam.Tunc ua¬
lerianus nutu dei timore
ostende michi ip̃m ange¬
lum. Et si probauero ꝙ ue¬
re angelus dei sit: fatiam
quod hortaris. Si autẽ
uirũ aliũ diligis: te ⁊ illũ
uertisti: almachiũ iudicem
superasti. Urbanũ episcopũ
in uultu angelico demonstra¬
sti .x. Cecilia me misit ad
uos ut ostendatis michi. Ur¬

Expanded text:
Angelum Dei habeo amatorem, qui nimio zelo custodit corpus meum; hic, si vel leviter senserit quod tu me polluto amore contingas, statim circa te furorem suum exagitat et amittes florem gratissimae tuae juvena te quoque diliget sicut et me, et ostendet tibi gratiam suam». Tunc Valerianus nutu dei timore s, ostende michi ipsum angelum et si probauero quod uere angelus sit, faciam quod hortaris. Si autem uirum alium diligis et te et ipsum vertisti, Almachium judicem superasti, Urbanum episcopum in vultu angelico demonstrasti. Vers. Caecilia me misit ad vos, ut ostendatis mihi Ur
Abbreviated transcription (Latin):
Ec castitas ergo
magna est sine bo¬
no opere: nec opus bonu̇
est ali quod sine castitate.
Sed si utrumq agitur.
restat ut quisquis ille ẽ¬
qui spe ad eternã patriã
tendat: et nequaꝙͣ se a
uitiis pro mundi huius
honestate contincat. Qui
et si quiddam boni aliqnͣ
pro honestate ĩchoauerit
in eius tamen ĩtentione
non debet permanere. nec
pro bono opere presentis
mundi gloriam querere:
sed totam spem in redemp¬
toris sui aduentu consti¬
tuat. Unde et protinus
additur. Et uos similes
hominibus expectãtibus
dñm suũ: quando reuer¬
tatur a nuptiis. Ad nup¬
tias quippe dñs abiit:
quia resurgens a mor¬
tius et ascendens ĩ celũ:
supernam sibi multitu¬

Expanded text:
ec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquod sine castitate. 2. Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis. Ad nuptias quippe Dominus abiit, quia resurgens a mortuis, ascendens in coelum, supernam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
re statim ut sua uendit pau¬
peribus impendere pecumã
intendit. Que graui suo
pondere cor liberũ offendit.
u̾. Quam formidãte pau¬
pere presbitero recipere ab¬
iectã uilipẽdit. Que. Lc .iii.

Expanded text:
re, Statim ut sua vendit, Pauperibus impendere Pecuniam intendit, Quae gravi suo pondere Cor liberum offendit. V. Quam, formidante paupere Presbytero recipere, Abiectam vilipendit. III.
Abbreviated transcription (Latin):
pependit. R̾. Carnis spicã
contemptus area franciscus
frangens terens terrea. Gra¬
nũ purũ excussa palea sũmi
regis intrat in horrea. Uꝰ.
Diuo pani morte iũctus ui¬
ta uiuit uita functus. Gra

Expanded text:
I. R. Carnis spicam, contemptus area, Franciscus frangens, terens terrea, Granum purum, excussa palea, Summi Regis intrat in horrea. V. Vivo pani morte iunctus, Vita vivit vitafunctus. A
Abbreviated transcription (Latin):
RR̾. Sex fratrũ pater septi¬
mus absorptus luce celitus
futura contemplatur. inter
minores minimus. Quis
praui gregis exitus preclare
speculatur. U.Quadrãs quo¬
q nouissimus culparũ sibi
penitus dimitti reuelatur.
Quis. R Archana suis re¬
serans octauũ tandem recipit
et ad diuersas gentes binos
mittendos federans. Humili¬
ari precipit et esse patientes.
uꝰ. Brex procidit obtempe¬
rans pastor erectos suscipit
ad oscula gaudentes. Humi¬
inquit in eum qui nutriet
uos dominũ iactate cogitatũ
sic fratribus erroneum. Pre¬
cludit et interminũ callem
cupiditatũ. ꝟ. Sic curis
cor extraneum nõ prouidet
in crastinũ in zonis es liga.¬
RR. Regressis quos emiserat
completur bissenarius fra¬
trũ dum confirmando nor.¬
mam sancto quã scripserat.
Iussa dat innocentius papa
de predicando.ꝟ. In nina
franciscus fenerat quẽ dati
monet ratio de lucro reportã¬

Expanded text:
R. Sex fatrum pater septimus, Absorptus luce caelitus, Futura contemplatur. Inter Minores minimus, Quis parvi gregis exitus Praeclare speculatur. V. Quadrans quoque novissimus Culparum sibi penitus Dimitti revelatur. IXb. R. Arcana suis reserans. Octavum tandem recipit, Et ad diversas gentes Rinos mittendos foederans, Humiliari praecipit Et esse patientes, V. Grex procidit obtemperans, Pastor erectos suscipit Ad oscula gaudentes. inquit, "in eum Qui nutriet vos Dominum Iactate cogitatum". Sic fratribus erroneum Praecludit et interminum Callem cupiditatum. V. Sic curis cor extraneum Non providet in crastinum In zonis aes ligaR. Regressis quos emiserat, Completur bis senarius Fratrum; dum confirmando Normam sancto quam scripserat, Iussa dat Innocentius Papa de praedicando. V. In mna Franciscus foenerat, Quem dati movet ratio De lucro reportan
Abbreviated transcription (Latin):
R. Dum seminudo corpore
laudes decantat gallice zela¬
tor noue legis latronibus ĩ
nemore. Respondet sic pro¬
phetice preco sũ magni regis.
U. Audit in niuis frigore
proiectus iace rustice futu¬
rus pastor gregis. Respon¬

Expanded text:
R. Dum seminudo corpore Laudes decantat gallice Zelator novae legis, Latronibus in nemore Respondet sic prophetice: "Praeco sum magni Regis". V. Audit, in nivis frigore Proiectus: "Iace, rustice", Futurus pastor gregis.
Abbreviated transcription (Latin):
He. Franciscus ut ĩ publicũ
cessat negociariã agrũ mox
dominicũ secedit meditari.
Inuentũ euangelicum the¬
saurũ uult mercari. u̾. Deũ
quid agat unicũ consultãs
audit celicũ insigne sibi da¬

Expanded text:
. Franciscus ut in publicum Cessat negotiari, In agrum mox dominicum Secedit meditari; Inventum evangelicum Thesaurum vult mercari. V. Deum, quid agat, unicum Consultans, audit caelicum Insigne sibi da
Abbreviated transcription (Latin):
reuelauit. R Amicũ que¬
rit pristinũ qui spretum in
cenobio tumcula conterit.
contemptu gaudens homi¬
nũ. Leprosis fit obsequio
quos antea despexit. ꝟ. Sub
tipo triũ ordinũ tres nutu
dei preuio ecclesias crexit.

Expanded text:
regis. V. R. Amicum quaerit pristinum, Qui spretum in coenobio Tunicula contexit. Contemptu gaudens hominum Leprosis fit obsequio, Quos antea despexit. V. Sub typo trium Ordinum Tres, nutu Dei praevio, Ecclesias erexit.