comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
figm̃ta. Ap̃ hebreos aut̃ dies pͥma. uua sabbi dr̃¬
qͥ ap̃ nos dies dñicꝰ ẽ. quẽ geutiles soli dedicauert̃.
Scda sabbi. scd̾a feria ẽ: quẽ scłares diẽ lunȩ uocant.
Tertia sabb̃i. t̾cia fr̾. quẽ diẽ illi martis uocant.
Quarta sabb̃i. iiii. fr̃. qͥ merturii dies dr̃ a paganis.

Expanded text:
figmenta. Apud Hebraeos autem dies prima una sabbati dfigmenta. Apud Hebraeos autem dies prima una sabbati d apud nos dies dominicus est, quem gentiles Soli dicaverunt. Secunda sabbati secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant. Tertia sabbati tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Quarta sabbati quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a paganis.
Abbreviated transcription (Latin):
runt. qui princeps ẽ om̃iũ sidum: sic̃ & idẽ dies
cap̃ ẽ. ciuictoꝵ dier̃. Sod̾m a luia: que soł splen¬
dore ⁊ maguitudine ꝓxinia ẽ. ⁊ ex eo mutuat
lum̃. Terciũ astella martis: quȩ uesꝑ uocat᷑. Qr¬
tũ ab stella merturii: quã qͥdã candidũ cirtulũ dict̃.
Qntũ abstella iouis: quã fetontẽ auint. Sextũ a ue¬
neris stella. quã luciferũ assert̾: quȩ int̾ oĩa sydera
plꝰ lucis ht̃. Septinũ ab stella saturni. que sexto
celo locata .xxx. annis fert᷑ explere cursũ suũ. dm̃
aut̃ exhis septẽ stellis noĩa dieb gentiles dedert̃.
co qd̾ ꝑ eosdẽ aliqͥd s effici existimarent. Dicentes
hab̾e a sole spm̃. a lima corpꝰ. a m̾curio iugeniũ
⁊ linguã. a uenere uoluntatẽ. a marte sangͥnẽ.
a ioue tẽꝑantiã. a sat᷑no humorẽ. Talis qͥipe ex¬
titit gentiliũ stulticia qͥs finxert̾ tã ridicła quã

Expanded text:
runt, qui princeps est omniun siderum, sicut et idem dies runt, qui princeps est omniun siderum, sicut et idem dies caput est cunctorum dierum. Secundum a Luna, quae Soli et splendore et magnitudine proxima est, et ex eo mutuat lumen. Tertium ab stella Martis, quae Vesper vocatur. Quartum ab stella Mercurii, quam quidam candidum circulum dicunt. Quintum ab stella Iovis, quam Phaethontem aiunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, quae inter omnia sidera plus lucis habet. Septimus ab stella Saturni, quae sexto caelo locata triginta annis fertur explere cursum suum. Proinde autem ex his septem stellis nomina dierum gentiles dederunt, eo quod per eosdem aliquid sibi effici existimarent, dicentes habere a Sole spiritum, a Luna corpus, a Mercurio ingenium et linguam, a Venere voluptatem, a Marte sanguinem, a Iove temperantiam, a Saturno humorem. Talis quippe extitit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt tam ridiculosa
Abbreviated transcription (Latin):
scłis e tatib diuidunt᷑. Mom̃tũ ẽ minimũ atq
angustissimũ tẽpꝰ. a motu syd̾um dictũ. Est enĩex¬
tremitas horȩ in breuib int̾uallis cũ aliqͥd sibi ce¬
dit. atq succedit. Hora grecũ nom̃ ẽ: & dam̃ in la¬
tinũ sonat. Hora enĩ finis ẽ tẽporis: sic̃ ⁊ hora ft̾
sub t̾ris. Ut enĩ dies aut uox sit: causa ẽ. aut supͣ
t̾ram sol. aut sub t̾ris. Dies legitimꝰ .xxiiii. horar̃
usq ad aliũ orientalẽ. solẽ celi uolubilitate ꝯclu¬
dat. Abusiue aut̃ dies unꝰ ẽ spaciũ aboriente so¬
le usq ad octidente. Sunt aut̃ diei spacia duo:
int̃dianũ atq nocturnũ. Et ẽ dies quidẽ ho
tu solis: sod̾m athenienses. a sexta hora dici: scd̾m
romanos a media nocte. Uñ ⁊ tc̃ galliciniũ ẽ. qͦꝵs
uox diei ostendit p̃coniũ. qñ ⁊ mesonictiꝰ afflatꝰ
fit. Dies dicti. adiis. quoꝵ nõia romani qͥbrdã
sydib sacrauert̾. Primũ enĩ diẽ asole appellaue¬

Expanded text:
is, aetatibus dividuntur. Momentum est minimum atque angustissimum tempus, a motu siderum dictum. 2. Est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid sibi cedit atque succedit. Hora Graecum est nomen, et tamen Latinum sonat. Hora enim finis est temporis, sicut et horae sunt sub terris: ut enim dies aut nox sit causa est, aut supra terram sol, aut sub terris. Dies legitimus viginti quatuorusque ad alium Orientem solem coeli volubilitate concludat. Abusive autem dies unus est spatium ab Oriente sole usque ad Occidentem. 2. Sunt autem diei spatia duo: interdiatu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicinium est, quorum vox diei ostendit praeconium, quando et mesonyctius afflatus fit. Dies dicti a diis, quorum nomina Romani quibusdam sideribus sacraverunt. Primum enim diem a Sole appellave
Abbreviated transcription (Latin):
dict᷑ a locis. ut telinũ. cuiꝰ iuliꝰ cesar me¬
minit dicens. corpꝰq suaui delino iungimꝰ
Hoc conficiebat᷑ in insula telo. quȩ ẽ una
excicladib. St̃ qͥdã abinuentoꝵ noĩe: ut
amaratinũ. slã qͥdã tͦdunt regiũ q̃ndã pu¬
erũ amari̾cũ noĩe ꝯplura unguentoꝵ ge¬
nera ferentẽ. casu ꝓlapsũ eẽ: ⁊ maiorẽ ex
ꝯmixtione odorẽ creasse. Uñ nc̃ optima
inguenta amaracina dicunt᷑. St̃ aut̃ ex ge¬
nere floꝵ. Itẽ alia quȩ a mat̾ta suȩ qͣlitatis
dicunt᷑. ut rosaceũ a rosa. cipͥnũ aflore ci
pro. Uñ ⁊ ꝓpͥe mat̾iȩ odorẽ referunt. Eochis
quedã simplicia unguenta st̃: q̃ ex una
tm̃ sp̃e existunt. ũni ⁊ sui nõis referunt
odoratũ. ut aneticũ. S enĩ sincerũ. ex oło
et aneto tm̃. Cõposita aũ st̃: quȩ expłib
admixtis fiunt. Uñ ⁊ noĩs sui odorẽ ñ ha¬
bent. qr optinentib aliis quȩ admiscent᷑.
incertũ odorẽ ducunt. Cerotũ. calastic̃. mar

Expanded text:
dicuntur a locis, ut telinum, cuius Iulius Caesar meminit, dicens: Corpusque suavi telino unguimus. Hoc conficiebatur in insula Telo, quae est una ex Cycladibus. Sunt et quaedam ab inventorum nomine, ut amaracinum. Nam quidam tradunt regium quendam puerum Amaracum nomine complura unguentorum genera ferentem casu prolapsum esse, et maiorem ex commixtione odorem creasse. Unde nunc optima unguenta amaracina dicuntur: sunt autem ex genere florum. Item alia quae a materiae suae qualitate dicuntur, ut rosaceum a rpropriae materiae odorem referunt. Ex his quaedam simplicia unguenta sunt, quae ex una tantum specie existunt, unde et sui nominis referunt odoratum, ut anetinum: est enim sincerum ex oleo et aneto tantum. Conposita autem sunt quae pluribus admixtis fiunt; unde et nominis sui odorem non habent, quia obtinentibus aliis, quae admiscentur, incertum odorem ducunt. Cerotum. Calasticum. Mar
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ in aliqͦd cͥm̃ dep̃hendit᷑. dictũ ẽ aut̃ ignominiã.
qͣsi sñ nomine: sic̃ ignarꝰ sñ scientia. sic̃ ignobilis
fama aut̃ dicta. qr fando id÷ loq̃ndo ꝑuiagat᷑
ꝑ traduces linguar̾ ⁊ auriũ serpens. Est aut̃ no
m̃ bonarũ rerũ ⁊nalarũ. Nã fama felicitatis
int̾̃dũ ẽ: ut illud illustris fama qd̃ laus erit.

Expanded text:
nditur. Dictum est autem ignominium quasi sine nomine, sicut ignarus sine scientia, sicut ignobilis Fama autem dicta quia fando, id est loquendo, pervagatur per traduces linguarum et aurium serpens. Est autem nomen et bonarum rerum et malarum. Nam fama felicitatis interdum est, ut illud, 'inlustris fama,' quod laus est:
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ⁊ earũ quȩ ĩ mobile st̃. Inficiatio ẽ negatõ
debite rei. cũ a creditore deposcit᷑. Itẽ ⁊ abiu¬
ratio. id÷ rei credite abnegato. Ambitꝰ iudici¬
ũ ẽ. in eũ qui largitione honorẽ eapit & am¬
bit amissurꝰ dignitatẽ ꝗͣ munẽ inuadit. Pecu¬
lat᷑ iudiciũ in eos dat᷑. q̃ fruidẽ erario faciunt.
pecuniãq publicã int̾ũtunt. Nã pecunia de¬
culatũ s̃ dictũ iudiciũ. Narit̃ sic iudicat᷑ fur¬
tũ rei publicę: sic̃ rei pͥuate. Nã ille sic iudicat᷑.
ut sacͥlegꝰ. qͥ fur ẽ sacroꝵ. Repetundar̾ accusat᷑:
qͥ pecunias asocis cep̃. In ħ iudicio reus. si ãn
moriat᷑. in bona eiꝰ udiciũ reddit᷑. In cesti iu¬
diciũ in uirgines sacͤtas uł ꝓpinqͣs sanguinȩ
constitutũ ẽ. Qui enĩ talib miscent᷑. incefti. id:

Expanded text:
ur et earum quae inmobilia sunt. Infitiatio est negatio debitae rei, cum a creditore deposcitur. Idem et abiuratio, id est rei creditae abnegatio. Ambitus iudicium in eum est, qui largitione honorem capit et ambit, amissurus dignitatem, quam munere invadit. Peculatus iudicium in eos datur qui fraudem aerario faciunt, pecuniamque publicam intervertunt. Nam a pecunia peculatum esse dictum. Non autem sic iudicatur furtum rei publicae, sicut rei privatae. Nam ille sic iudicatur ut sacrilegus, quia fur est sacrorum. Repetundarum accusatur, qui pecunias a sociis cepit. In hoc iudicio reus si ante moriatur, in bona eius iudicium redditur. Incesti iudicium in virgines sacratas vel propinquas sanguine constitutum est. Qui enim talibus miscuntur incesti, id
Abbreviated transcription (Latin):
a suo deiecerit uł expugnauit. Uis publica ẽ
siqͥs ciuẽ ante popłm uł uidicẽ uł regẽ appel¬
lantẽ neca u̾it. aut torserit. siue u̾b̾auit ł uin¬
xerit. Dolꝰ ẽ m̃tis calliditas. abeo qd̾ deludat.
aliud enĩagit. aliud simulat. Petromꝰ alit̾ existi¬
mat dicens. Qͥd÷ iudicis dolꝰ. Nimir̃ uͥ aliqͥd
factũ ẽ qd̾ legi dol&: habetis dolũ: accipite nc̃
malũ. Calũtpna ẽ nirgiũ alienȩ litis a ca¬
uissando. idr decipiendo dicta. Falsitas appel¬
lata a fando aliũ quã uer̃ ẽ. Iniuria ẽ iniusti¬
qͥd ꝯtͣ ordinẽ iuris. Sedicio dr̃ dissensio ciuiũ.
qd̾ scorsũ alii adalios eunt. Nlã hii maxĩe tur¬
batõne rerũ. ⁊ tumuliti gaudent. Sacͥlegiũ
ꝓpͥeẽ. sacrartĩ rer̾ furtũ. Post ea ⁊ indoloꝵ cultu
hesit hoc nom̃. Adult̾iũ ẽ. alusio aliem ꝯiu¬
m̃ accep̃. Stuprũ raptꝰ ꝓpͥe ẽ. illiciti coitꝰ a cor

Expanded text:
ecerit vel expugnaverit. Vis publica est, si quis civem ante populum vel iudicem vel regem appellantem necaverit, aut torserit sive verberaverit vel vinxerit. Dolus est mentis calliditas, ab eo quod deludat. Aliud enim agit, et aliud simulat. Petronius aliter existimat dicens: 'Quid est, iudices, dolus? Nimirum ubi aliquid factum est quod legi dolet. Habetis dolum, accipite nunc malum.' Calumnia est iurgium alienae litis, a calvendo, id est decipiendo dicta. Falsitas appellata a fando aliud quam verum est. Iniuria est iniustiquis contra ordinem iuris. Seditio dicitur dissensio civium, quod seorsum alii ad alios eunt. Nam hi maxime turbatione rerum et tumultu gaudent. Sacrilegium proprie est sacrarum rerum furtum, postea et in idolorum cultu hesit hoc nomen. Adulterium est illusio alieni coniumen accepit. St
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ sequebat᷑. Int̃necii aut̃ significatõ ẽ:
qͣsi quedã hoĩs necat̾o. Nã p̃posit̾onẽ int̾ ꝓe.
ẽ rei alienȩ clandestir Ia c̃trectato. a furuo
id÷ fusco noĩatũ. quia in obscuro fit. fuxtũ aut̃
capitale crim̃ ap̾ maiores fuit. añ penã qͣdru¬
pti. ꝑuasio ẽ rei aliene manifesta p̃sũpt̾o. fur¬
tũ aut̃ earũdẽ rerũ fit: quȩ de loco in locũ tͣns¬

Expanded text:
bonorum sequebatur. Internecivi autem significatio est, quasi quaedam hominis enectio. Nam praepositionem inter pro e est rei alienae clandestina contrectatio, a furvo, id est fusco vocatum, quia in obscuro fit. Furtum autum capitale crimen apud maiores fuit ante poenam quadrupli. Pervasio est rei alienae manifesta praesumptio. Furtum autem earum rerum fit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ nataͣlit̃ dura pellis. ⁊ asꝑa nom̃ morbo ĩ
hõib dedit : qr corꝑssuꝑficiẽ similẽ. fac̃ elefan¬
toꝵ cut. siue qr ingens passio ẽ. sic̃ aĩal ip̃m:
ex qͦ diriuatũ nom̃ ducit. Hicteris g̾ci appel¬
lant a cuidã aĩalis noĩȩ. qd̾ sit coloris fellei. Hc̃
morbũ latini arcuatũ dicunt a similitudine
celestis arcus. Auriginẽ uͦ uarro appellari ait.
a colore auri. Regiũ aut̃ morbũ. m̃n estiarĩ
dictũ. qd̾ uno bono. ⁊ regalib faciliꝰ curet᷑ cib
Cancer a similitudine maritimi aĩalis uocat᷑
uulnꝰ. sic̃ medici dict̃ nullis medicam̃tis sana¬
bile. aut gͦ p̃cih solet. a corꝑe m̃brũ uͥ nascit᷑.
purulenta collect̃o in capilł palpebrar̃ ꝯstitu¬
ta. in medio lata ⁊ exutͦq ꝯducta. orde gͣniã
similans. uñ ⁊ nom̃ accepit. Feruncłs ẽ tu mor¬

Expanded text:
cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in hominibus dedit; quia corporis superficiem similem facit elephantorum cuti, sive quia ingens passio est, sicut animal ipsud ex quo derivatum ducit nomen. Hicteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similituvulnus sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. Aut ergo praecidi solet a corpore membrum ubi nascitur, purulenta collectio in pilis palpebrium constituta, in medio lata et ex utroque conducta, hordei granum similans: unde et nomen accepit. Oscedo est
Abbreviated transcription (Latin):
passio: q̃ ꝑ diẽ uisũ patentib ocłis denegat:
mnocturnis irruentib tenebris reddit᷑. aut
u̾sa uice ut płiq uolunt die reddit᷑: noc te¬
¶ negatar:
Uerrucȩ. Aliȩ ft̃ satiriasis. aliȩ uerrucȩ singła¬
tĩ st̃. Satytiriasis uͦ una fortior. ⁊ circa ipsã
plures inueniunt᷑. Scabies ⁊ lepͣ ut᷑q passio.
abasꝑitate cutis cũ pruritu ⁊ scamatione. S
soabies tenuis: asꝑitas scamatio ẽ. Hinc deniq
nom̃ accepit. Quȩ ita ueluti pͣgamenta adiit¬
tit. Nã scabies qͣsi scamies. lepͣ uͦ asꝑitas cutis
scamosa. Lapide herbe simił. unde ⁊ nom̃ sc̃p¬
sit. cuiꝰ color nc̃ in nigredinẽ u̾tit᷑. nc̃ in albo¬
rẽ nc̃ in ruborẽ. In corꝑe hominis ita. lepͣ di¬
noscit᷑: si uariatĩ int̾ sanas cutis partes color
diũsus appareat. aut si ita se uͥq diffundat.
ut omĩa uniꝰ cororis ꝗͣuis adult̾ faciat. Ele¬
fantiacꝰ morb dr̃: ex similitudine elefantis.

Expanded text:
diem visus patentibus oculis denegatur et nocturnis inruentibus tenebris redhibetur, aut versa vice, ut plerique volunt, die redditur, nocte negatur. Verrucae aliud sunt: satiriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satiriasis vero una fortior, et circa ipsam plures inveniuntur. Scabies et lepra. Utraque passio asperitas cutis cum pruritu et squamHinc denique nomen accepit, quae ita veluti purgamenta amittat. Nam scabies quasi squamies. Lepra vero asperitas cutis squamosa lepidae herbae similis, unde et nomen sumpsit: cuius color nunc in nigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in ruborem. In corpore hominis ita lepra dinoscitur: si variatim inter sanas cutis partes color diversus appareat, aut si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adulteri faciat. Elefantiacus morbus dicitur ex similitudine elephanti,
Abbreviated transcription (Latin):
a ẽ. cũ res aliqͦ sum̃de mutue pecuniȩ
grã. uł mancipat᷑. uł in rure credit᷑. I po¬
teca ẽ. cũ res cõmodat᷑ sñ dispositõe pigno¬
ris pacto. uł captõne sola int̾uemente:
Mom̃tũ dictã a tẽporis breuitate. ut ꝗͣ cito
ꝗͣ statĩ saluo negotio reformet᷑. nec in nul¬
lã morã ꝓduci debeat qd̃ repetit᷑. sic̃ neo
ullũ sꝑaciũ ẽ monĩti. cuiꝰ tã breuis. tẽpo¬
ris punctꝰ: ut in aliꝗͣ morã nullom᷑ ꝓdu¬
cat᷑. Instruñtũ ẽ. und̃ aliqͥd ꝯstruimꝰ: ut
cult̃. calamꝰ ascia. Instructt̃i qd̾ ꝑ instru¬
m̃tũ efficit᷑: ut baculꝰ. codex. tabula. usꝰ
quẽ in re instructa utimͦ. ut in bacło in¬
itinẽ. in codice legere. in tabula lude. S
& ipse fructꝰ agroꝵ. qr eo utin᷑ usꝰ uoca¬
tur. Hec sunt illa tͥa usꝰ. fructꝰ aut̃ uo¬
cat᷑. qr solo usu habet᷑ eiꝰ fructꝰ. manente
ap̃ aliũ uire usu. Captioẽ. ad emptõ dñi.
ꝑ ꝯtinuatõnẽ iuste possessiõis uł bien

Expanded text:
e pecuniae gratia vel mancipatur vel in iure ceditur. Hypotheca est, cum res commodatur sine depositione pignoris, pacto vel cautione sola interveniente. Momentum dictum a temporis brevitate, ut quam cito quam statim salvo negotio reformetur, nec in ullam moram produci debeat quod repetitur; sicut nec ullum spatium est momenti, cuius tam brevis est temporis punctus ut in aliquam moram nullo modo producatur. Instrumentum est unde aliquid construimus, ut cultrus, calamus, ascia. Instructum, quod per instrumentum efficitur, ut baculus, codex, tabula. Usus, quem in re instructa utimur, ut in baculo innitere, in codice legere, in tabula iudere; sed et ipse fructus agrorum, quia eo utimur, usus vocatur. Haec sunt illa tria. Ususfructus autem vocatus quia solo usu habetur eius fructus, manente apud alium iure. Usucapio est adeptio dominii per continuationem iustae possessio
Abbreviated transcription (Latin):
in his tabulis cerisq scͥpta st̃. ita dico. ita lego:
itaq ciues romani testimoniũ mͥ ꝑhibete. Et
hoc dr̃ nũcupatõ Nũcupare ẽ euĩ palã nõare ⁊
ꝯfirmare. Ius lib̾oꝵ ẽ ꝯiugũ sñ libis iuicẽ ꝓ loco
pignoꝵ hẽditatis alt̾na ꝯscͥptio. Codicellũ aut̃
ut ueteres aiunt. sine dubio abauctore dictũ ẽ
qui ħ scͥpture. genꝰ instituit. Est aut̃ scͥpt᷑a nuł¬
la indigens sollẽpuitate u̾boꝵ. s sola testatoris
uoluntate qͣliscũq scͥpture significatione ex¬
p̃ssa. cuiꝰ bñficio uoluntatib defunctoꝵ ꝯstat¬

Expanded text:
in his tabulis cerisque scripta sunt, ita dico, ita lego: in his tabulis cerisque scripta sunt, ita dico, ita lego: itaque vos, cives Romani, testimonium mihi perhibete,' et hoc dicitur nuncupatio: nuncupare est enim palam nominare et confirmare. Ius liberorum est coniugum sine liberis invicem pro loco pignorum haereditatis alterna conscriptio. 14. Codicillum, ut veteres aiunt, sine dubio ab auctore dictum, 202 qui hoc scripturae genus instituit. Est autem scriptura nulla indigens solemnitate verborum, sed sola testatoris voluntate qualicunque scripturae significatione expressa; cujus beneficio voluntatibus defuncto
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qͥnq testiũ subcriptione firmatũ. Testa¬
m̃tũ uiiris p̃torii ẽ.uiͦi. testiũ signis signatũ
S illd̾ ap̃ ciues fit. in de criule istud ap̾p̾tores.
ĩn puris p̾torii ẽẽ. Testam̃tũ aũ signare
notareẽ. id ut notũ sit qd̾ scͥptũ ẽ. Ologͣfũ
destam̃tũ ẽ manu auctoris totũ ꝯscͥptũ. atq
subscͥptũ. Uñ ⁊ nom̃ accep̃. Greci enĩ olo to¬
de factũ ẽ. In officiosũ testam̃tũ ẽ. qd̾ frustͤ
lib̃is ex hẽdatis sñ officio nat᷑alis pietatis
inextͣneas ꝑsonas redactũ ẽ. Ruptũ testa¬
m̃itũ inde uocat᷑. eo qͦd nascente postumo
neq ex heredato nõatim. neq ex hẽde in¬
stituto disrũpit᷑. Supp̾ssũ testam̃tũ ẽ. qd̾
in fraude hẽdũ uł legatarioꝵ seu lib̾tinoꝵ. ñ ẽ
palã ꝓlatũ qd̾ is ñ latet. tam̃ si p̃dictis ꝑsonis
ñ ꝓferat᷑. suppͥmi tam̃ uidet᷑. Nũcupat̾o ẽ quã
in tabulis cerisq testator recitat dicens. hec ut

Expanded text:
subscriptione firmatum. Testamentum iuris praetorii est septem testium signis signatum: sed illud apud cives fit, inde civile; istud apud praetores, inde iuris praetorii. Testamentum autem signare notare est, id est ut notum sit quod scriptum est. Holographum testamentum est manu auctoris totum conscriptum atque subscriptum; unde et nomen accepit. Graeci enim ὅλον tote factum est. Inofficiosum testamentum est, quod frustra liberis exheredatis sine officio naturalis pietatis in extraneas personas redactum est. Ruptum testamentum inde vocatur, eo quod nascente postumo, neque exheredato nominatim, neque herede instituto, disrumpitur. Suppressum testamentum est, quod in fraude heredum vel legatariorum seu libertorum non est palam prolatum: quod si non latet, tamen si praedictis personis non proferatur, supprimi tamen videtur. Nuncupatio est, quam in tabulis cerisque testator recitat, dicens: 'Haec ut
Abbreviated transcription (Latin):
aũ codicellꝰ fit. uice testam̃ti. ita epła ui ce codi¬
celloꝵ. Crecio ẽ certꝰ dier̃ numerꝰ. in qͦ instito¬
tus heres. aut adit hẽditatẽ. aut finito tpr̃e
cretionis excludit᷑. nec lib̾um illi ẽ ultͣ capiende
heditatis. Crecio aũ appellata ẽ qͣsi decretio .i. de
statutꝰ erat dies. quib ñ eẽt crecio addita. fid ei¬
ꝯmissũ dictũ. ut fiat qͦd a defuncto ꝯmitiit᷑. Nã
p̃catiuis exposcit᷑. Pactũ dr̃ int̾ partes ex ꝑace
ꝯuenieus. scͥpt᷑a. legib ac morib ꝯꝑbata. Et dde¬
tũ pactũ q̃si ex pace factũ abeo qd̾ ÷ paco uł¬
pango: unde ⁊ pepigit fedꝰ. Nlacitũ qͦ similit̃
abeo qd̾ placet. Alii diẽt pactũ ẽẽ: qd̾ uolens qͥsq
fac̃. Placitũ uͦ etiã nolens cõpellit᷑. ueluti q̃n qͥsq
paratꝰ fit in iudicio ad respondendũ. qd̾ nemo
potest dicẽ pactũ s placitũ. Mandatũ dictt̃. qͦd
olim in ꝯmisso negotio alt̃ alteri manũ dabat.

Expanded text:
icillus fit vice testamenti, ita epistola vice codicillorum. Cretio est certus dierum numerus, in quo institutus heres aut adit hereditatem, aut finito tempore cretionis excluditur, nec liberum illi est ultra capiendae hereditatis. Cretio autem appellata quasi decretio, id est statutus erat dies, quibus non esset cretio addita. Fideicommissum dictum, ut fiat quod a defuncto committitur. Nam tum dicitur inter partes ex pace conveniens scriptura, legibus ac moribus comprobata; et dictum pactum, quasi ex pace factum, ab eo quod est pango, unde et pepigit. 19. Placitum quoque similiter ab eo quod placet. Alii dicunt Pactum esse quod volens quisque facit; ad Placitum vero etiam nolens compellitur, veluti quando quisque parpotest dicere pactum, sed placitum. Mandatum dictum, quod olim in commisso negotio alter alteri manum dabat.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq ante iudiciũ sͥ placitos alliget. ne eui
sit pꝰ ea lib̾um. aut dissimulare. aut subtͣhẽ
se: unds & alligati appellant᷑. Itẽ testes dic¬
t. qd̾ testam̃to adhib̾i solent: sic̃ signatores
qd̾ testam̃tũ signent. De instrum̃tis legałib xxu.¬

Expanded text:
quisque ante judicium, sibi placitis alligat, ne cui sit postea liberum, aut dissimulare, aut subtrahere se; unde et alligati appellantur. 2. Item testes dicti, quod testamento adhiberi solent, sicut signatores, quod testamenta signant.
Abbreviated transcription (Latin):
pars suꝑ eẽt hẽdib. Ex cuiꝰ uoĩe lex falcidia
n qͣsi a saturitate. Uñ ⁊ satirã scb̾e ẽ. poeme¬
ta uaria cond̾e: ut oratii. Iuuenał ⁊ ꝑsii lex
nouellax odie leges naualiũ. ꝯm̃tioꝵ
st̃. abinsula rodo cognominate. inqͣ anti¬

Expanded text:
pars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falcidia pars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falcidia et quasi a saturitate; unde et saturas scribere est poemata varia condere, ut Horatii, Iuvenalis et Persii; lex novella. Rhodie leges navalium commerciorum sunt, ab insula Rhodo cognominate, in qua anti
Abbreviated transcription (Latin):
ius qͥritũ exlegib ⁊ plebiũ scitis ⁊ ꝯstitutio¬
nib pͥncipũ. ⁊ edictis siue prudentiũ respõ¬
sis xi exẽ ꝯstitutio popłi. qͣ maiores na¬
tu simul cũ plebib aliqͥd sanxert̃. xii. S ci¬
tast̃ q̃ plebes tñi ꝯstituunt. Ec uocata scita¬
popłis ꝯsulendo decernunt Constitut̾o łecdi¬
esponsa sunt quȩ iuris ꝯsultores respond̾e di¬
cunt᷑ c̃sulentib Uñ ⁊ responsa ꝑauli dicta.
fuert̾ enĩ qͥdã prudñtes ⁊ arbitri eqͥtatis. qͥ
instititiones ciuilis. uiris ꝯposita edidunt.
uedã ⁊̃ leges dic̃t᷑ abhis qͥ ꝯdid̾uint. ut c̃sula¬
res. tͥbunitie. uiliȩ. cornebiȩ. Nlã ⁊ sub octauio
cesare suffect c̃sules. papiꝰ ⁊ põpeiꝰ. legẽ tulert̃.
quȩ a nõib eoꝵ appellat᷑. papia. põpeia: ꝯti¬
nens patrũ p̾mia ꝓ suscipiendis libis. Sub eod̾
qͦ impatore. falcidiꝰ tͥbunꝰ pleb̾ legẽ fec̃: ne
qͥs plꝰ inexͣcneis test ãnto ligaret. ꝗͣ ut qͣita

Expanded text:
ex legibus, ex plebiscitis, constitutionibus principum sive prudentium responsis. Lex est constitutio populi, quando maiores natu simul cum plebibus aliquid sanxerunt. Scita sunt que plebes tantum constituunt. Et vocata scita populis consulendo decernunt. Constitutio, vel ediResponsa sunt que iurisconsulti respondere dicuntur consulentibus: unde et responsa Pauli dicta. Fuerunt enim quidam prudentes et arbitri equitatis qui institutiones civilis iuris compositas ediderunt,  leges dicuntur ab his qui condiderunt, ut consulares, tribuniciae, Iuliae, Corneliae. Nam et sub Octaviano Caesare suffecti consules Papius et Poppaeus legem tulerunt, quae a nominibus eorum appellatur Papia Poppaea, continens patrum praemia pro suscipiendis liberis. Sub eodem quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis testamento legaret quam ut quarta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑunt: ⁊ reliqͥs succedentib. Erantq ꝑ¬
mixte ⁊ mnordinate. Postea theodosiꝰ mi¬
tior. augustꝰ ad similitudinẽ. gregoriam ⁊
ermogeniani. codicẽ factũ ꝯstĩtutionũ a
constantini tẽporib sub ꝓpͥo cuiꝰq ĩꝑato¬
ris titulo disposuit: quẽ a suo noĩe theo

Expanded text:
sare et reliquis succedentibus erantque psare et reliquis succedentibus erantque permixte et inordinate. Postea Theodosius minor augustus, ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani, codicem factum constitutionum, a Constantini temporibus, sub proprio cuiusque imperatoris titulo disposuit, que
Abbreviated transcription (Latin):
lut̾is explicauit. foroneꝰ rex grecis pͥmꝰ.
leges iudiciaq constitute. Mercuriꝰ tͥme¬
gestus. pͥmꝰ leges egyptuis tradidit. Solon
primꝰ. leges atheniensib dedit. Ligurgus
pͥmꝰ lacedemonib uira ex apollinis auetori¬
tate ꝯfinxit. Numa põpiliꝰ qͥ romulo suc¬
cessit in regnũ. pͥmꝰ leges romanis ȩdidit.
Demn cũ popłs sediciosos magistratꝰ ferre ñ
posset. decẽ uiros legib scͥbendis decreuit.
qui leges ex libris solonis i latinũ sermo¬
nẽ tͣnslatas. duodec̃i tabulis exposuert̃.
Iuliꝰ. maniliꝰ. Sulpiciꝰ. Sextiꝰ. curatiꝰ. Romeliꝰ
leges aut̃ redigere in libris pͥmꝰ consul
pompeiꝰ instituẽre uoluit : s ñ ꝑseuera¬
tiit obtrectatoꝵ. Deinde cesar cepit id fa¬
cere: s ante int̾fectꝰ ẽ. Paulatĩ aut̃ antiq
leges uetustate atq incuria exoleuert̃. qͣ¬
rũ ⁊ si nullꝰ iã usus ẽ: noticia tñ necessa¬
ria uidet᷑. Nouȩ a constantino cesare ce¬

Expanded text:
literis explicavit. Phoroneus rex, Grecis primus leges iudiciaque constituit. Mercurius Trimegistus primus leges Egyptiis trprimus leges Atheniensibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemoniis iura ex Apollinis auctoritate confinxit. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regno, primus leges Romanis edidit; deinde cum populus seditiosos magistratus ferre non posset, Decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas duodecim tabulis exposuerunt. Iulius, Manlius, Sulpicius, Sextius, CuratLeges autem redigere in libris, primus consul Pompeius instituere voluit, sed non perseveravit obtrectatorum metu. Deinde Cesar cepit id facere, sed ante interfectus est. Paulatim autem antique leges vetustate atque incuria exoleverunt, quarum etsi nullus iam usus est, notitia tamen necessaria videtur. Nove leges a Constantino inceperunt ce
Abbreviated transcription (Latin):
suis significant᷑. Nã autidotũ grecȩ. latine ex
contrario datũ dr̃. Contͣria eiũ contͣriis medic¬
nȩ rõne curant᷑. At cont᷑ ex simili: ut pigrã
quȩ int̾p̾tat᷑ amara : qr gustꝰ eiꝰ amarꝰ ẽ. Ex ꝯueni¬
enti enĩ nom̃ accepit: qr amaritudo amarittidi¬
nẽ morbi solue̾ solet. Omĩa aut̃ medicauĩta
ex ꝓpͥiis causis hũt uocabła. Gera enĩ dicta qͣi
diuina mat̾ia. Arteriaca qd̾ apta suit guttur
meatui. ⁊ tumores fauciũ ⁊ art̾carũ liniant̃.
Tiriaca ẽ antidotũ serpentinũ qͦ uenena pellun¬
tur. ut pestis peste soluat᷑. Catartica grece:
latine pgatoria dic̃tur. Catapodia. eo qͥd modi¬
cũ potet᷑. seu glutiat᷑. Diamoron. a succi more
nom̃ sũpsit. ex qͦ ꝯficit᷑ sic̃ dia codion. qr ex co¬
dia. id÷ papauere fit. sic̃ diesꝑinaton. qr ex se¬
minib ꝯponit᷑. Clectuariũ uocat᷑. eo qd̾ mol

Expanded text:
suis significant. Nam antidotum Graece, Latine ex suis significant. Nam antidotum Graece, Latine ex contrario datum dicitur. Contraria enim contrariis medicinae ratione curantur. At contra ex simili, ut πικρὰ, quae interpretatur amara, quia gustus eius amarus est. Ex convenienti enim nomen accepit, quia amaritudo morbi amaritudine solvi solet. Omnia autem medicamenta ex propriis causis habent vocabula. Hiera enim dicta quasi divina. Arteriaca, quod apta sint gutturis meatui, et tumores faucium et arteriarum leniant. Tiriaca est antidotum serpentinum quo venena pelluntur, ut pestis peste solvatur. Catartica Graece, Latine purgatoria dicuntur. Catapotia, eo quod modicum potetur, seu inglutiatur. Diamoron a suco morae nomen sumpsit, ex quo conficitur; sicut diacodion, quia ex codia, id est ex papavere fit; sicut diaspermaton, quia ex seminibus conponitur. Electuarium vocatum eo
Abbreviated transcription (Latin):
cos chyro uocat᷑. Dietã ꝗͣ latini regłam ñ cupant.
Est enĩ obseruatio legis ⁊utte. Sunt aut̃ omĩs cura¬
tionis sp̃es tres. Primũ genꝰ dietic̃. scdm farmaceu¬
ticũ. t̾ciũ cirurgiũ. Dieta ẽ obseruatõ legis ⁊ uitȩ.
farinatia ẽ. medicam̃toꝵ. curatio. Cirurgia feru¬
m̃toꝵ uicisio. Nã ferro excidunt᷑. q̃ medicam̃toꝵ
ñ senserint medicinã. Antiqͥor aut̃ medicina her¬
bis tm̃ ⁊ succis erat: tał enĩ medendi usus cep̾.
deũi ferio. ⁊cet̾is medicantis. Om̃s aut̃ cura¬
tio aut excont̾riis. aut ex similib adhibet᷑. Ex
contͣriis ut frigidũ calido. uł humidũ sicco: sic̃
IIIII hoĩe suꝑbia sanari ñ pot̃ nͥ humilitãte sauet᷑.
dũ. uł oblongo. oblongũ apponit᷑. Ligatura elñ
ipsa. ñ eadẽ m̾bris ⁊ uulni̾b omĩb: s similis si¬
mili coaptat᷑. Quȩ duo etiã ipsa aduitoria uõibi

Expanded text:
cos χείρ vocatur: Diaeta, quam Latini regulam nuncupant; cos χείρ vocatur: Diaeta, quam Latini regulam nuncupant; est enim observatio legis et vitae. Sunt autem omni curationi species tres: primum genus diaeticum, secundum pharmaceuticum, tertium chirurgicum. Diaeta est observatio legis et vitae. Pharmacia est medicamentorum curatio. Chirurgia ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum non senserint medicinam. Antiquior autem medicina herbis tantum et sucis erat. Talis enim medendi usus coepit, deinde ferro et ceteris medicamentis. Omnis autem curatio aut ex contrariis aut ex similibus adhibetur. Ex contrariis, ut frigidum calido, vel humido siccum; sicut et in homine superbia sanari non potest, nisi humilitate sanetur. dum, vel oblongo oblongum adponitur. Ligatura enim ipsa non eadem membris et vulneribus omnibus, sed similis simili coaptatur, quae duo etiam ipsa adiutoria nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
do ẽ qͣ infantiũ ora exulcerant᷑. dicta ex lan¬
guore oscitantiũ. Frenꝰ cuiꝰ ulcera circa ictũ oris.
similia his que fiunt in uim̃tis asꝑitate fcenoꝵ.
qͣsi ui. Iulcꝰ qd̾ olet qͣsi olcus. Uñ ⁊ ulcera. Pustel¬
la ẽ in suꝑficie corꝑis. turgens uelut collectõ.
naset᷑. Ixcitatone eñ coleris ⁊ uulneris sanguis
in saniẽ u̾tit᷑. Nã sanies ñ fit in quoc̃q loco. nͥ uͥ
sangͥs aduen̾it. qi om̃e qd̃ putrescit nͥ calidũ ⁊
humidũ fuerit. qd̾ ẽ sangius putͥfieri ñ potest
Sanies aut̃ ⁊ tabes sͥ differt̃ fluere enĩ sane uiuoꝵ
ẽ: tabe mortuoꝵ. Cicatͥx ẽ. obductio uulnis. na¬
t᷑alẽ colorẽ partib seruans. dicta: qd̾ obducat util
nera atq obcec&. De remediis & medicaminib
edicinȩ curatio sꝑnenda ñ ẽ. Meminimꝰ enĩ y
saiã eeechiȩ languent aliqͥd medicinale man
macia ꝗͣ latini medicamina uocant. Cirurgia qͣ
latinimanuũ oꝑatonẽ appellant. Manꝰ enĩ ap̃ gre¬

Expanded text:
do est qua infantum ora exulcerantur, dicta ex languore oscitantium. Frenusculi ulcera circa rictum oris, similia his quae fiunt iumentis asperitate frenorum. quasi vi. Et ulcus, quod olet, quasi olcus, unde et ulcera. Pustula est in superficie corporis turgida, veluti collectio. 21. nascitur, excitato enim calore vulneris, sanguis in saniem vertitur. Nam sanies non fit in quocunque loco, nisi ubi sanguis advenerit, quia omne quod putrescit, nisi calidum, et humidum fuerit, quod est sanguis, putrefieri non potest. Sanies autem, et tabes sibi differunt. Fluere enim sanie vivorum est, tabe mortuorum. 23. Cicatrix est obductio vulneris, naturalem colorem partibus servans, diiis et medicaminibus. Medicinae curatio spernenda non est. Meminimus enim et Esaiam Ezechiae languenti aliquid medicinale mandmacia, quam Latini medicamina vocant: Chirurgia, quam Latini manuum operationem appellant; manus enim apud Grae
Abbreviated transcription (Latin):
tio. edificatio muntt̾onũ. uella. captiuitateᷤ.
seruitutes. S luniniꝰa. feda. paces. induciȩ legatoꝵ
ñ uiolandoꝵ religio. conubia uit̃ abiengenas
ꝓhibita. Et inde iusgentiũ: qd̾ eo iure õs fere
g̃is utunt᷑ uiii. Ius militare ẽ belli inferen¬
di sollẽpuitas. federis faciendi nexꝰ. signo daco
egͣssio in hostẽ uł ꝯmissio. It signo dato recep¬
tio recept̾e. Itẽ flagicii militaris disciplina. si
locꝰ deserat᷑. It̃ stipendioꝵ modꝰ. dignitatũ
gͣdꝰ.p̾mioꝵ honor. uelut cũ corona ł torques.
boris iusta diuisio. acpͥncipis portio. ix¬

Expanded text:
tio, edificatio, munitio, bella, captivitates, servitutes, postliminia, federa pacis, inducie, legatorum non violandorum religio, connubia inter alienigenas prohibita. Et inde ius gentium, quia eo iure omnes fere gentes utuntur. Ius militare est belli inferendi solemnitas, federis faciendi nexus, signo dato egressio in hostem vel commissio; item signo dato recessio; item flagitii militaris disciplina, si locus deseratur; item stipendiorum modus, dignitatum gradus, premiorum honor, veluti cum corona vel torques dboris, iusta divisio ac principis portio.
Abbreviated transcription (Latin):
febris extcitet᷑. Serpedꝰ ẽ rubor cutis cũ pustel¬
latũ exstantia. ⁊ nom̃ sũpsit a serpendo. co
qd̾ serpiat in m̃bra. Impetigo ẽ sicca scabies
ꝓmuinens acorꝑe: cũ asꝑitate ⁊ rotunditate for¬
niȩ. hanc uulgꝰ sarnã appellant. Prurigo¬

Expanded text:
febris excitetur. Serpedo est rubor cutis cum pustufebris excitetur. Serpedo est rubor cutis cum pustularum exstantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod serpat per membra. 6. Impetigo est sicca scabies, prominens a corpore, cum asperitate et rotunditate formae. Hanc vulgus sarnam appellat.
Abbreviated transcription (Latin):
die dicuut᷑. eo qd̾ fissure suit rugis collecte
cirra orificiũ. Hec ⁊ emorroide a sanguinis
fluore st̃ dictȩ. Greci enĩ sanguinẽ ematħ dict̃.
llo De morbis qui in suꝑficiȩ cutis uident᷑ .uii.¬
picia ẽ. capilloꝵ fluor. circũ scͥptis pilis. fui¬
uis aeris qualitatẽ habentib uocat᷑ hocno¬
mine a similitudine aĩalis uulpecłe. quã
greci allopiciã uocant. Parotide st̾ duricie
uł collectões. quȩ ex febrib aut exaliqͦ alio
nasciuitt᷑ in auriũ uicinitate: unde ⁊ paro¬
tides st̃ appellate. Ota enĩ gͣoe. auricła dr̃.
Lentigo ẽ. uestigia macłar̃. paruula in rotim¬
ditatẽ formata. ab specie leuticulȩ dicta Ere¬
sipila ẽ. q latini sacrũ ignẽ appellant. id:
execrandũ ꝑ antifrasin. Si qͥd̾ ui suꝑficiȩ ru¬
bor flãme̾ cutis rubescit. Tc mutuo rubore.
qͣsi abigne uicina inuadunt᷑ loca: ita ut ñ

Expanded text:
diae dicuntur, eo quod fissurae sint rugis collectae diae dicuntur, eo quod fissurae sint rugis collectae circa orificium. Haec et emorroidae a sanguinis fluore dictae. Graeci enim sanguinem αἷμα dicunt. § 8 De morbis qui in superficie corporis videntur. Alopicia est capillorum fluor circumscriptis pilis fulvis, aeris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a similitudine animalis vulpeculae, quam Graeci ἀλώπεκα vocant. Parotidae sunt duritiae vel collectiones, que ex febribus, aut ex alio aliquo nascuntur in aurium vicinitate. Unde et parotide sunt appellate: ota enim grece, auricula dicitur. Lentigo est ditatem formata, ab specie lenticulae dicta. Erisipela est quem Latini sacrum ignem appellant, id est execrandum per antiphrasim. Siquidem in superficie rubore flammeo cutes rubescunt. Tunc mutuo rubore quasi ab igni vicina invaduntur loca, ita ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tutio t̾minat᷑. greti scia uocant. Fit autt̃ de
flegiate: quotiens descend̾it in recta ossa.⁊
esficit᷑ ibi glutinatio. Padagrã greci aretentio¬
ne pedũ dicunt nominatã.: & a ferali dolore.
Siqͥd om̃e qd̾ ĩmite fuerit: abusiuȩ agreste uoca¬
mꝰ. Artericꝰ morb. ab articłoꝵ passione uoca¬
bulũ sumpsit. Cauculꝰ petra ẽ quȩ in uesica
fto: ũn ⁊ nom̃ accep̃. Gignit᷑ aut̃ ex mat̾ia fleg¬
matica. Transguria dicta ẽ: eo qͦd stringat u¬
rinarũ difficultatẽ. Sathiriasis. Iuge desid̾i¬
ũ uenĩs. cũ extensione nat᷑aliũ locoꝵ. dicta
passio a satiris. Diarria iugis uentͥs cursus
sñ uomitu. Dissint̾ia ẽ diusio ꝯtinuatõis
io⁊ ulceratio in testini. dis. enĩ diuisio ẽ: in¬
tera intestina. Fit aut̃ andecedenti fluore.
bũ tamꝗͣ ꝑ liueã intestinis nullis obtantib
facrat ꝓlabi. Colica passio nom̃ sũpsit abin¬
testimo: quẽ greci colum appellant. Raga¬

Expanded text:
initio terminatur, Graeci ἰσχία vocant. Fit autem de phlegma quotiens descenderit in recta ossa, et efficitur ibi glutinatio. Podagram Graeci a retentione pedum dicunt nominatam, et a ferali dolore. uidem omne, quod inmite fuerit, abusive agreste vocamus. Artriticus morbus ab articulorum passione vocabulum sumpsit. Cauculus petra est quae in vesica fit, unde et nomen accepit. Gignitur autem ex materia phlegmatica. Stranguria dicta est, eo quod stringat urinarum difficultatem. Satiriasis iuge desiderium Veneris cum extensione naturalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini. Dis enim divisio est, intera intestina. Fit autem antecedente fluore, bum tamquam per lenia intestinae nullis obstantibus faciat prolabi. Colica passio nomen sumpsit ab intestino, quem Graeci κῶλον appellant. Raga
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. Greci enĩ iecur ypaten uocant. Lie¬
nosis absplene uocabłm sũpsit. greci euĩ splen
lien dicunt. I tropis nom̃ sũpsit aba quoso¬
humore humore cutis. Nã greci ydros. aquã
uocauert᷑. Est enĩ humor. subcutaneꝰ. cũ infla¬
tione turgente.⁊ anelitu fȩtido. Nefresis a
renũ languore noũi accepit. Renes enĩ greti
nefresin dicunt. Paralisis dicta a corꝑis ĩ pen¬
satione facta. ex mnulta infrigidatione. aut in
toto corꝑe. aut in parte. Cacexia nom̃ sũpsit¬
i a corꝑis iniuria uł habitu. Cacexiã enĩ malã
uexationẽ greci uocauert̃. Eit aut heo passio
intẽꝑantia egrotantis: uł curatione mala
medicaminis. aut pꝰ egͥtudinẽ tarde resũptionis.
atrofia nom̃ accep̾ adimintione corꝑis. Nã greqi mi¬
trimenti cessationẽ atrophiã diciuit. Est enĩ te¬
nuitas corꝑis ex causis latentib & paulatĩ cõ¬
ualescentib. Sarci ã ẽ suꝑftuũ carnis incrom̃tõ:

Expanded text:
accepit. Graeci enim iecur ἧπαρ vocant. Lieaccepit. Graeci enim iecur ἧπαρ vocant. Lienosis ab splene vocabulum sumpsit. Graeci enim σπλὴν lien dicunt. Hydropis nomen sumpsit ab aquoso humore cutis. Nam Graeci ὑδωρ aquam vocaverunt. Est enim humor subcutaneus cum inflatione turgente et anhelitu foetido. Nefresis a renum languore nomen accepit. Renes enim Graeci νεφροὺς dicunt. Paralesis dicta a corporis inpensatione, facta ex multa infrigidatione, aut in toto corpore, aut in parte. Cacexia nomen sumpsit a corporis iniuria vel habitu. Καχεξίαν enim malam vexationem Graeci vocaverunt. Fit autem haec passio intemperantia aegrotantis, vel curatione mala medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio. Atrofia nomen accepit a diminutione corporis. Nam Graeci nutrimenti cessationem ἀτροφίαν dicunt. Est enim tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim convalescentibus. Sarcia est superfluum carnis incrementum,
Abbreviated transcription (Latin):
do ẽ. amputatio uocis. Hec & arteriasis uocat᷑:
eo qd uocẽ raucã ⁊i clausã reddat ab arteriarã
inuria. Suspiriũ nom̃ sũpsit. quia inspira¬
tionis difficultas ẽ: quã greci disnoĩa dicunt.
id÷ p̃focationẽ. Pipleumonia apulmonib nom̃acce¬
pit: ẽ enĩ pulmonis tumor cũ spumarũ sangͥ¬
nearũ effusione. Emoptois emissio sangͥnis ꝑ os:
ulcerato ⁊ tumor in pulmonib. qͥ in iuuenibꝰ
faciliꝰ uenire solet. Thusis aut̃ ap̃ grecos dicta:
qͦd sit ꝯsũptio totiꝰ corꝑis. Lussis grece abal¬
tudine uocat᷑: qd̾ a ꝓfundo pectoris uenit. cuiꝰ
cont᷑ria ẽ suꝑior in faucib ubi uua distitillat.
Apostona a collectione nom̃ accep: nã collectioneᷤᷤ
greci apostomos uocant. Enipꝰ dicta ab aposto¬
na uitͥusecꝰ uł in latere.uł in stomaco: cũ dolo¬
re.⁊ febrib ⁊ tussi abundantib spumis ⁊⁊ pu¬
rulentis. Ypaticꝰ. morb eiecoris passione nom̃

Expanded text:
do amputatio vocis. Haec et arteriasis vocatur, do amputatio vocis. Haec et arteriasis vocatur, eo quod vocem raucam et clausam reddat ab arteriarum iniuria. Suspirium nomen sumpsit, quia inspirationis difficultas est, quam Graeci δύσπνοιαν dicunt, id est praefocationem. Peripleumonia a pulmonibus nomen accepit. Est enim pulmonis tumor cum spumarum sanguinearum effusione. Haemoptois emissio sanguinis per ora, ulceratio et tumor in pulmonibus, qui in iuvenibus facilius venire solet. Φθίσις autem apud Graecos dicta, quod sit consumtio totius corporis. Tussis Graece ab altitudine vocatur, quod a profundo pectoris veniat. Cuius contraria est superior in faucibus, ubi uva titillat. Apostoma a collectione nomen accepit. Nam collectiones Graeci apostomas vocant. Enpiis dicta ab apostoma intrinsecus vel in latere vel in stomacho cum dolore et febribus et tussi et abundantibus spumis et purulentiis. Hepaticus morbus e iecoris passione nomen
Abbreviated transcription (Latin):
sollẽpnis: in kalendis ianuariis. Mama ab in¬
sania uł furore dicta. Nã g̾coꝵ uetustas furorẽ
manicẽ appellabat. siue abiniqͥtate quã greci
enĩ nigrũ melã uocant. Fel aut̃ colen apellant.
Epilensia aut̃ in fantasia fit. melancolia in rõne
mania in memoria. Typi st̾ frigide febres. qͥ ab¬
usiue typi appellant᷑. aberba que in aqua nas¬
cit᷑. latrne forma atq statꝰ dr̃. Est enĩ accessio¬
nũ uł recessionũ reuolutio. ꝑ statuta tẽpoꝵ ĩ¬
terualla. Reuma grece. latine eruptio. siue
sluoꝵ appellat᷑. Catarrꝰ ẽ. fluor reumȩ iugis
ex narib : quȩ dũ ad fauces uenĩt brancos uocat᷑.
ens infusio capitis in ossa uenerit. nariũ ꝓuoca¬
tionẽ fecerit cũ st̾nutatione: un ⁊ coriza nom̃ ac¬
cepit. Brancos ẽ p̾focato fauciũ. a frigido humo¬
re. Greq mnĩ guit᷑ hrancos dict̃: circa qd̾ fauces
st̃. quas nos corrupte brancias dicimꝰ. Ratite¬

Expanded text:
solemnis III Kal. Januar. 8. Mania ab insolemnis III Kal. Januar. 8. Mania ab insania vel furore vocata. Nam Graecorum vetustas 176 furorem μαντικὴν appellabat, sive ab inanitate, quam Graecienim nigrum melan vocant, fel colen. Epilepsia quidem in phantasia fit, melancholia in rmania in memoria. Typi sunt frigidae febres, qui abusive tipi appellantur ab herba quae in aqua nascitur. Latine forma atque status dicitur. Est enim accessionum vel recessionum revolutio per statuta temporum intervalla. Reuma Graece, Latine eruptio sive fluor appellatur. Catarrhus est fluor reumae iugis ex naribus, quae dum ad fauces venerit, βράγχος vocatur; ens infusio capitis in ossa venerit narium, et provocationem fecerit cum sternutatione; unde et coryza nomen accepit. Branchos est praefocatio faucium a frigido humore. Graeci enim guttur βράγχος dicunt, circa quem fauces sunt, quas nos corrupte brancias dicimus. Rauce
Abbreviated transcription (Latin):
falea ex causa uocabłm habet. capitis enĩ pas
gerat ocłis. cũ ũtigine captas. U̾tigo aut̃ quoties¬
c̃q uentꝰ consurgit: t̾rã in circurtũ mitcit. Sic¬
⁊ inu̾tieẽ hoĩs arteriȩ ⁊ uenȩ uentositatẽ ex reso¬
luta humectatione gignunt. ⁊ in ocłis girũ fa¬
ciunt. Uñ ⁊ u̾tigo nuncupata ẽ. Epilẽpsia
uocabłm sũpsit: qd̾ m̃tẽ appendens parit̃ etiã
corpꝰ possideat. Greci enĩ appensionẽ epilẽptiã appel¬
lant. fit aut̃ ex melancolico bumore: qͦtiens exu¬
bauerit. ⁊ ad celebrũ ꝯu̾s suerit. Hec passio ⁊ cadu¬
ca uocat᷑. eo qd̾ cadens eger. spasmos paciat᷑. hoᷤᷤ
etiã uulgꝰ lunaticos uocat. qd̵ ꝑ lune cursũ cõ¬
ẽ ⁊ morb comitialis: id: maior ⁊ diuinꝰ qͦ cadu¬
ci tenent᷑. Cui tanta uis ẽ. ut hõ ualens ẽcidat.
spumetq. Comitiał aut̃ dictꝰ qd̾ ap̃ gentiles
cũ comitioꝵ die cuiꝗͣ accidisset comici admit¬
tebant᷑. Erat aut̃ ap̃ romanos comitioꝵ dies

Expanded text:
alea ex causa vocabulum habet, capitis enim passgerat oculis, cum vertigine capitis. Vertigo autem est, quotiescunque ventus consurgit, et terram in circuitum mittit. et in vertice hominis arteriae et venae ventositatem ex resoluta humectatione gignunt, et in oculis gyrum faciunt. Unde et vertigo nuncupata est. Epilemsia vocabulum sumsit, quod mentem adpendens pariter etiam corpus possideat, Greci enim appensionem epilepsiam appellant. Fit autem ex melancholico humore, quoties exuberaverit et ad cerebrum conversus fuerit. Hec passio caduca vocatur, eo quod cadens etiam vulgus lunaticos vocat, quod pro lunae cursu coest et morbus comitialis idem major, et divinus, quo caduci tenentur. Cujus tanta vis est, ut homo valens concidat spumetque. 7. Comitialis autem dictus, quod apud gentiles, cum comitiorum die cuiquam accidisset, comitia dimittebantur. Erat autem apud Romanos comitiorum dies
Abbreviated transcription (Latin):
digant᷑. Nã supplicia dicebant᷑ supplicam̃ta.
Et supplicĩ dr̃. de cuiꝰ dãpnat̾one delibat᷑ ali¬
qͥd dõ. Uñ ẽ iscipplicare. Octo gña pena¬
rũ in legib ꝯtineri tulliꝰ sebit. id: dãpnũ.
uracła. ũb̾a. t̃ alionẽ. ignominiã. exiliũ. ser¬
uitutẽ ⁊ mortẽ. His nãq penis uindicat᷑ õẽ¬
ꝑpettũ pecc̃m ii Pampnũ adiminutõe
rei uotatũ. Uincła. auinciendo. id⁊ artando
des. Pedice st̃ laquei. qͥb pedes illaq̃ant᷑. dicte
a pedib capiendis. Cathenȩ autẽ qd̾ arpiendo
teneant ut᷑q uestigia ne ꝓgrediant᷑. Itẽ catͥeue
qd̾ secapiendo teneant płimis mod̾ Manice

Expanded text:
icia dicebantur supplicamenta. Et supplicium dicitur, de cuius damnatione delibatur aliquid Deo; unde et supplicare. Octo genera poenarum in legibus contineri Tullius scribit: id est damnum, vincula, verbera, talionem, ignominiam, exilium, servitutem et mortem. His naperpetratum peccatum. 5. Damnum a diminutione rei vocatum. 6. Vincula a vinciendo, id est, arctando des. 8. Pedicae sunt laquei quibus pedes illaqueantur, dictae a pedibus capiendis. 9. Catenae autem quod accipiendo teneant utraque vestigia, ne progrediantur. Item catenae, quod se capiendo teneant plurimis nodis. 10. Manicae
Abbreviated transcription (Latin):
dricat᷑ ducto sola sit. Emplaustrũ eo qd̾ indu¬
cat᷑. Malagma. qd̾ sñ igne maceret᷑ ⁊ ꝯp̃hendat᷑.
Enema grece. latinȩ relaxatio dr̃. Pessaria dicta.
uocant. qͥb credo ex iudicio infirmitatis ħ nom̃
ĩpositũ ẽ: qͦd qͣi iudicent hõiẽ. ⁊ sententia scia
terita agnoscere ⁊ p̾sentia scirs: ifuta p̾uidere.
Sina media potestas herbar̃. id÷ uis ⁊ possibilitas.
naniedia nũcupat᷑. uͥ eoꝵ medicine scͥbunt᷑.
Chiros enĩ g̃ce. manꝰ uocat᷑. Fleubotomũ. ab ingi¬
sione uocatũ ẽ. Nã incisio g̾ce. tomꝰ dr̃. Smilaria

Expanded text:
d inductio sola sit. Emplastrum, eo quod inducatur. Malagma, eo quod sine igne maceretur et comprehendatur. Enema Graece, Latine relaxatio dicitur. Pessaria dicta, vocant, quibus, credo, ex judicio infirmitatis illud nomen impositum est, quod quasi judicent hominem, et sententia sua, et praeterita agnoscere, et praesentia scire, et futura praevidere. 3. Dynamidia potestas herbarum, id est, vis et possibilitas. namidia nuncupatχείρ enim Graece manus vocatur. 2. Phlebotomum ab incisione vocatum. Nam incisio Graece τομὴ d
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs aũ lex. aut ꝑmittit̾ aliqͥd.ut uir fortis
petat p̾miũ. aut uetat. ut sacͣrũ uͥgiũ
nupitas. nulli petere liceat. aut punit. ut
qͥ cedẽ fecerit. capite plectat᷑. Ciꝰ enĩ p̃mio
aut pena. uita mod̾at᷑ humana. xxi¬
acte st̃ aut̃ leges. ut earũ metu humana¬
heberet᷑ audatia. tutaq sit int̃ uꝓbos
iunocentia. ⁊ in ipsis ĩprobis formidato
supplicio refrenet᷑ nocendi facultas. exii
rat aut lex honesta. iusta. possibuł scłni¬
nat᷑am. scđm ꝯsuetudinẽ. patͥe. loco. tẽporiq
ꝯueniens. necessaria. utilis. manifesta qͦ ne
aliqͥd ꝑ obscitatẽ incapt̾̃onẽ ꝯtineat nullo

Expanded text:
is autem lex aut permittit aliquid, ut vir fortis petat premium, aut verat, ut sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat, aut punit, ut qui cedem fecerit, capite plectatur. Eius enim premio aut pena, vita moderatur humana. Facte sunt autcoerceatur audacia, tutaque sit inter improbos innocentia, et in ipsis improbis formidato supplicio refrenetur nocendi 2 facultas. IIrit lex honesta, justa, possibilis, secundum consuetudinem patriae, loco temporive conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in cautione contineat, nullo
Abbreviated transcription (Latin):
tutio ẽ causa. uł reppito. cũ causa redin
tegrat᷑. que ui potestatis ablata atq extoͬta ẽ¬
nom̃ accepit: ut furtũ falsitas. ⁊ cet̾a q̃ ñ
occidunt. s infamant. Facinꝰ dictũ a faciendo
malũ qd̾ noceat alti. Nlagiciũ a flagitando
corruptelã libidinis: qͣ noceat dͥ. ħ sunt duo
genã õĩũ peccatoꝵ. Uis ẽ iurtꝰ potestatis. ꝑ
quã causa siue res uł aufert᷑. uł extorquet᷑.

Expanded text:
tutio est causae vel rei reparatio. Causa redinttur, quae vi potestatis ablata atque extorta enomen: ut furtum, falsitas et cetera, quae non occidunt, sed infamant. Facinus dictum a faciendo malum, quod noceat alteri. Flagitium a flagitando corruptelam libidinis, qua noceat sibi. Haec sunt duo genera omnium peccatorum. Vis est virtus potestatis, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pinsandis p̾fuit arius. Uñ ⁊ pibãn. ⁊pistores.
mine. ita appellata. Pilũ aut̃ ẽ ũn ꝯtundit᷑. qͥcqͥd
in pilã mitict᷑. Mortariũ. qd̾ ibi iã semina ĩ pulue¬
rẽ redacta ⁊⁊ mortua condiant᷑. Citicła ẽ inqͦ cirẽdu¬
cta colliria resoluunt᷑. Erit enĩ lenis. Nlã ⁊ asꝑa fran¬

Expanded text:
qui pinsendis praefuit arvis, unde et pilumni et pistores. mine ita appellata. Pilum autem est unde contunditur quidquid in pila mittitur. Mortarium, quod ibi iam semina in pulverem redacta et mortua condiantur. Coticula est in qua circunducta collyria resolvuntur. Erit enim lenis. Nam aspera fran