comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uel usurpare sanctificationem. in hoc
sensu. Hec est inquit uoluntas dei sc̃ĩ¬
ficatio ur̃a : ut sciat unus quisq urm̃
suum uas possidere insanctificatione.
et non inpassione desiderii. Item. Non
enim uocauit nos deus ininmuncdiciã:
sĩs anctificationem. Liquet quod scĩfi¬
cationem ꝓtemperantia ponit. Etlucto
itaꝙ in lucem quod subobscurum uideba¬
tur: redeo ad id unde digressus eram.
Quid uob̃ cum uxtutib. qui dei uircutẽ
xp̃m ignorantis : Ubi nam queso uera
prudentia: nͥ in xp̃i doctrina. unde uera
iusticia. nͥ de xp̃i miscdĩa. ubi uera tem¬
ꝑantia nͥ in xp̃i uita. ubi uera fortitu¬
do nͥ in xp̃i passione: soli gͥ qui eus doc¬
trina imbuti sunt. prudentes dicendi
sunt. soli iusti. qui de eius misccł̾ia ueni¬
am peccorum consecuti sunt: soli tem¬
perantes. qui eius uitam unitari studẽt
soli fortes. qui eius pacientie documẽ¬
ta fortiter inadu̾sis tenent. In cassum

Expanded text:
vel usurpare sanctificationem in hoc vel usurpare sanctificationem in hoc sensu. Haec est, inquit, voluntas Dei, sanctificatio vestra, ut sciat unusquisque vestrum suum vas possidere in sanctificatione, et non in passione desiderii; item: Non enim vocavit nos Deus in immunditiam, sed in sanctificationem . Liquet quod sanctificationem pro temperantia ponit. 11. Educto itaque in lucem quod subobscurum videbatur, redeo ad id unde digressus eram. Quid vobis cum virtutibus, qui Dei virtutem Christum ignoratis? Ubinam, quaeso, vera prudentiaia? Ubi vera temperantia, nisi in Christi vita? Ubi vera fortitudo, nisi in Christi passione? Soli ergo qui ejus doctrina imbuti sunt, prudentes dicendi sunt; soli justi, qui de ejus misericordia veniam peccatorum consecuti sunt; soli temperantes, qui ejus vitam imitari student; soli fortes, qui ejus patientiae documenta fortiter in adversis tenent. Incassum
Abbreviated transcription (Latin):
sanctitas singularis: et redemptio in¬
explicacabilis. Dicendum et hoc. quia
frustra huius seculi sapientes de .iiii.
uirtutib tam multa disputauerunt.
qͣs tamen app̾hendere omnino nequi¬
uerunt: cum illum nescierint qui factꝰ
est nob̾ a deo sapientia docens pruden¬
tiam. et iusticia delicta donans. et sc̃i¬
ficatio in exemplum temperantie conti¬
nenter uiuens: et redemptio in exem¬
plum patientie fortiter moriens. Forsi¬
tan dicit aliquis. Sene cetera conneni¬
unt. s sanctificatio ad temperantiam
minus ꝓprie referri uidetur. Ad quod
respondetur: primum id ẽẽ continenti¬
am quod temperantiam. Deinde usi¬
tatum inscripturis sanctificationem
ꝓcontinentia. seu mundicia poni. De¬
niq quid ille apud moysen tam crebre
lanctificationes aluid erant. qmͣ que¬
dam purificationes hominum se tem¬
perantium. a cibo. a potu. a concuibitu
hisq similib: s audi ipsum p̾cipue
apłm: qm familiare habeat. uel uti.

Expanded text:
sanctitas singularis, et redemptio insanctitas singularis, et redemptio inexplicabilis. 10. Dicendum et hoc, quia frustra hujus saeculi sapientes de quatuor virtutibus tam multa disputaverunt, quas tamen apprehendere omnino nequiverunt, cum illum nescierint, qui factus est nobis a Deo sapientia docens prudentiam; et justitia delicta donans; et sanctificatio, in exemplum temperantiae continenter vivens; et redemptio, in exemplum patientiae fortiter moriens. Forsitan dicit aliquis: Caetera bene conveniunt, sed sanctificatio ad temperantiam minus proprie referri videtur. Ad quod respondetur primum, id esse continentiam, quod temperantiam. Deinde usitatum in Scripturis, sanctificationem pro continentia seu munditia poni. Denique quid illae apud Moysen tam crebrae sanctificationes aliud erant, quam quaedam purificationes hominum temperantium se a cibo, a potu, concubitu, hisque similibus? Sed audi ipsum praecipue Apostolum, quam familiare habeat vel uti,
Abbreviated transcription (Latin):
imitatores mei: sicut et ego xp̃i. Cu¬
currerunt et omnes qui aiebant. Ecce
nos relinquimus omnia: et secuti su¬
mus te. Desiderio quippe seq̃ñdi xp̃m:
reliquerant omnia hortatur genera¬
liter uniuersos ad eundem odorem
ista sententia. Qui se dicit inxp̃o ma¬
nere: debet sient ipẽ ambulauit. et ip̃e
ambulare.Iam qui inodore cucurre¬
rint passionis. si audire uis: uniuer¬
sos mr̃es accipe. En .iiiiͬ. ungentaas¬
signata habetis: primum sapientie.
secundum iusticie. t̾cium sanctifica¬
tionis: quartum redempionis. Tene¬
te nomina. ꝑcipite fructum. et compo¬
sitionis modum uel numerum spetie¬
rum quib ꝯfecta sunt: nolite requi¬
rere. Non enim facile insponsi ungentis
hec presto ẽẽ possunt nobis: quem ad¬
modum insuꝑiorib illis sponse fuerunt.
In xp̃o nempe rerum plenitudo est sine
unero: et sine modo. siam et sapientie
eius non est numerus. et iusticia ip̃ius
suut montes dei. sic̃ montes eterni. et

Expanded text:
imitatores mei, sicut et ego Christi . Cuimitatores mei, sicut et ego Christi . Cucurrerunt et omnes qui aiebant: Ecce nos reliquimus 1338 omnia, et secuti sumus te . Desiderio quippe sequendi Christum reliquerant omnia. Hortatur generaliter universos ad eumdem odorem ista sententia: Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . Jam qui in odore cucurrerint passionis, si audire vis, universos martyres accipe. En quatuor unguenta assignata habetis; primum, sapientiae; secundum, justitiae; tertium, sanctificationis; quartum, redemptionis. Tenete nomina, percipite fructum; et compositionis modum, vel numerum specierum, quibus confecta sunt, nolite requirere. Non enim facile in sponsi unguentis haec praesto esse possunt nobis, quemadmodum in superioribus illis sponsae fuerunt. In Christo nempe rerum plenitudo est sine numero, et sine modo. Nam et sapientiae ejus non est numerus ; et justitia ipsius sicut montes Dei , sicut montes aeterni; et
Abbreviated transcription (Latin):
xit multum. Iusta ꝓfecto et sancta
et non iam peccatrix quema cdmodũ
phariseus expbrabat. nesciens iustici¬
am. seu sanctitatem dei ẽẽ mimus. nõ
opus hominis: et quia non modo iustꝰ
s et beatus cui non imputabit dominꝰ
peccatum. An oblitus erat. quomodo
uel suam ip̃ius. uel alterius corpora¬
lem tangendo lepram fugarat. non cõ¬
traxerat: sic tactus a peccatrice iustus.
iusticiam imꝑtit non ꝑdit: nec sorde
peccati qͣ illum mundat. se inquinat.
Currit et publicanus. qui cum ꝓpitia¬
tionem peccatis sius humiliter im¬
ploraret: descendit iustificatus teste
ip̃a iusticia. Cucurrit petrus. qui lapsᷤ
fieuit amare. qͣtinus culpam dilueret
recuꝑaret iusticiam. Cu currit dauid:
qui reatum agnoscens et confiteris. au¬
dire meruit. Et dominus transtulit
a te peccatum tuum. Porro insanctifi¬
cationis odore paulus currere se se:¬
testatur: cum xp̃i se imitatorem ẽẽ
głiatur. cdicens aid discipulos. Estote

Expanded text:
xit multum . Justa profecto et sancta, xit multum . Justa profecto et sancta, et non jam peccatrix, quemadmodum Pharisaeus exprobrabat, nesciens justitiam seu sanctitatem Dei esse munus, non opus hominis; et quia non modo justus, sed et beatus, cui non imputabit Dominus peccatum. An oblitus erat quomodo vel suam ipsius, vel alterius corporalem tangendo lepram fugarat, non contraxerat? Sic tactus a peccatrice justus justitiam impertit, non perdit; nec sorde peccati, qua illam mundat, sed inquinat. Cucurrit et Publicanus, qui cum propitiationem peccatis suis humiliter imploraret, descendit justificatus, teste ipsa Justitia . Cucurrit Petrus, qui lapsus flevit amare , quatenus culpam dilueret, recuperaret justitiam. Cucurrit David, qui reatum agnoscens et confitens, audire meruit: Et Dominus transtulit a te peccatum tuum . Porro in sanctificationis odore Paulus currere se testatur, cum Christi se imitatorem esse gloriatur, dicens ad discipulos: Estote
Abbreviated transcription (Latin):
tias meas ne memineris: et uistus sũ
Deduc me inuia tua et sanctus sum.
Uerumptamen nͥ interpellet sanguis
b currimus post te: cdimitte nos qr
clamamus post te. Nec currimus eqͣ¬
liter omnes in odore omnium ungen¬
torum: s uideas alios uehementius
studiis flagrare sapientie. alios ma¬
gis ad penitentiam spe inclulgentie
anmari. alios amplus aduntutũ
ex̾citium. uite et conu̾sationis etꝰ
ꝓuocari exemplo: alioꝰ adpietatem
passionis memoria plus accendi.
Putamus nos desingulis posse re¬
ꝑire exempla: Currebant modore
sapientie qui missi fuerant apha¬
risers. cum reu̾si dicerent. nuncͣ ho¬
mo sic locutus est: utiq aminiran¬
tes doctrinam et confrtentes sapi¬
entiam. Currebat in hoc ip̃o odore.
ses̃ nichodemus qui uenit ad ih̾m
nocte: insplendore multo sapientie.
De multis quippe instructus edoc¬
tus ꝙ recessit. Uerum in odore uisti¬
cie cucurrit mara magdalena cur
dimissa sunt peccata multa qm̃ dile¬

Expanded text:
tias meas ne memineris , et justus sum. tias meas ne memineris , et justus sum. DeduVerumtamen nisi interpellet sanguis ibus currimus post te: dimitte nos, quia clamamus post te. 9. Nec currimus aequaliter omnes in odore omnium unguentorum: sed videas alios vehementius studiis flagrare sapientiae, alios magis ad poenitentiam spe indulgentiae animari, alios amplius ad virtutum exercitium vitae et conversationis ejus provocari exemplo, alios ad pietatem passionis memoria plus accendi. Putamus nos de singulis posse reperire exempla? Currebant in odore sapientiae, qui missi fuerant a Pharisaeis, cum reversi dicerent: Nunquam homo locutus est ; utique admirantes doctrinam, et confitentes sapientiam. Currebat in hoc ipso odore sanctus Nicodemus, qui venit ad Jesum nocte , in splendore multo sapientiae: de multis quippe instructus edoctusque recessit. Verum in odore justitiae cucurrit Maria Magdalena, cui dimissa sunt peccata multa, quoniam dile
Abbreviated transcription (Latin):
a redolet non solum conuersatio. s ⁊
conceptio. Peccatum si quidem nec cõ¬
misisti: nec contraxisti. Qui gͥ iustifica¬
ti apeccatis: sectari desiderant delibe¬
rantꝙ scimoniam. sine qͣ nemo udebit
deum: audiant te clamantem. Estote
facit: Cum exaltaris aterra: tunc prs
omnia trahis ad te ipsum. Passio tua
ul timum refugium: singulare reme¬
dium. Deficiente sapientia. non suffici¬
ente iusticia. sanctitatis succuibentib
meritis: illa succurrit. Quis enim de
sua uel sapientia. uel iusticia. uel sc̃ita¬
te p̾sumat. sufficientiam ad salutem:
Non ciuod sufficientes inquit simꝰ
cogitare aliquid anob̃ tanqm ex nob̃
s sufficientia nr̃a ex deo est. Itaꝙ cum
defecerit uirtus mea. non conturbor
non diffido: scio quid faciam. Calicẽ
salutaris accipiam: et nomen domi¬
ni inuocabo. Illumina oculos meos
domine: ut sciam quid acceptum sit
coram te omni tempore: ⁊ sapiens sũ
Delicta iuuentutis mee: et ignorã¬

Expanded text:
a redolet non solum conversatio, sed et a redolet non solum conversatio, sed et conceptio. Peccatum siquidem non commisisti, nec contraxisti. Qui ergo justificat a peccatis sectari desiderant deliberantque sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum; audiant te clamantem: Sancti facit? Cum exaltaris a terra, tunc prorsus omnia trahis ad te ipsum. Passio tua ultimum refugium, singulare remedium. Deficiente sapientia, justitia non sufficiente, sanctitatis succumbentibus meritis, illa succurrit. Quis enim de sua vel sapientia, vel justitia, vel sanctitate praesumat sufficientiam sibi ad salutem? Non quod sufficientes, inquit, simus cogitare aliquid a nobis tanquam ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Itaque cum defecerit virtus mea, non conturbor, non diffido. Scio quid faciam: calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Illumina oculos meos, Domine, ut sciam quid acceptum sit coram te omni tempore , et sapiens sum. Delicta juventutis meae, et ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
currimus post te domine ih̾u: aucliẽ¬
tes quod non sꝑnas pauꝑem: peccõre
non horreas. Non horriusti confitentẽ
latronem. non lacrimantem pectatee.
non chananeam supplicantem. non depre¬
hensam mnadulterio. non sedentem in
theloneo non supplitantem. publica¬
num. non negantem discipulum: non
ꝑsecutorem discipulorum. non ip̃os cru¬
cifixores tuos. In odore horum curumꝰ.
Porro sapientie tue odorem ex eo ꝑcipi¬
mus. quod audimus. quia si quis in¬
diget sapientia. postulet eam ate: et
dabis ei. Arint si quidem quod des oĩ¬
b affluenter: et non imꝓꝑes. At uero
iusticie tue tanta ubiq fraglantia
spargitur. ut non solum iustus s ip̃a
Tam ualidus denic es ad iustificandũ:
qm multus ad ignoscendum. Q mobrẽ
quis quis ꝓpeccatis compunctus. esurit
et sitit iusticiam credat inte qui iusti¬
ficas impium. ⁊ solam iustificatus ꝑfi
dem: pacem habebit ad deum. sc̃ita¬
tem ꝙͦ suauissime et copiosissime tri¬

Expanded text:
currimus post te, Domine Jesu, audiencurrimus post te, Domine Jesu, audientes quod non spernas pauperem, peccatorem non horreas. Non horruisti confitentem latronem, non lacrymantem peccatricem, non Chananaeam supplicantem, non deprehensam in adulterio, non sedentem 1337 in telonio, non supplicantem publicanum, non negantem discipulum, non persecutorem discipulorum, non ipsos crucifixores tuos. In odore horum currimus. Porro sapientiae tuae odorem ex eo percipimus quod audivimus quia si quis indiget sapientia, postulet eam a te, et dabis ei. Aiunt siquidem quod des omnibus affluenter, et non improperes . At vero justitiae tuae tanta ubique fragrantia spargitur, ut non solum justus, sed etiTam validus denique es ad justificandum, quam multus ad ignoscendum. Quamobrem quisquis pro peccatis compunctus esurit et sitit justitiam, credat in te qui justificas impium, et solam justificatus per fidem, pacem habebit ad Deum. Sanctitatem quoque suavissime et copiosissime tu
Abbreviated transcription (Latin):
tere ꝓtulit p̾cium satisfactionis quo
placares patrem: eꝑ quod illum pla
Prorsus copiosa: quia non gutta. s un¬
da sanguinis largiter. ꝑ .u. partes cor¬
poris emanauit. Quid tͥ debuit facere
⁊ non fecit: Illuminauit cecum: soluit
iunctum. reduxit erroneum: reconcili¬
auit reum. Quis non post illum libent
atꝑ alacriter currat. qui ⁊ ab errore li¬
berat. ⁊ errata dissimulat. qui demde
merita uiuendo tradit p̾mia moriendo
conquirit: Qmͣ excusatõem habet qui
modore horam nngentorum non cur¬
rit. nͥ ad quem forte minime odor ꝑue¬
ẽ t̾ra: et miserationes enis suꝑ om̃a
oꝑa eius. Ergo qui uitalem hanc lpar¬
sam ubrq fraglantiam non sentit.⁊
ob hoc non currit: aut mortius est aut
dum. ꝑducit ad unctionis exꝑimen¬
tum: ad b auium uisionis. Uox una
letantium omnium ꝑueni entrum.
sicut audiuimus: si uidimus inciui¬
tate domini iurtutum. Omnino ꝓpter
mansuetudinem. que inte p̾dicatur

Expanded text:
tere protulit pretium satisfactionis, quo tere protulit pretium satisfactionis, quo placaret Patrem; per quod illum planProrsus copiosa; quia non gutta, sed unda sanguinis largiter per quinque partes corporis emanavit. 8. Quid tibi debuit facere, et non fecit? Illuminavit caecum, solvit vinctum, reduxit erroneum, reconciliavit reum. Quis non post illum libenter atque alacriter currat, qui et ab errore liberat, et errata dissimulat; qui deinde merita vivendo tradit, praemia moriendo conquirit? Quam excusationem habet qui in odore horum unguentorum non currit, nisi ad quem forte odor est terra, et miserationes ejus super omnia opera ejus. Ergo qui vitalem hanc sparsam ubique fragrantiam non sentit, et ob hoc non currit, aut mortuus est, aut dum, perducit ad unctionis experimentum, ad bravium visionis. Vox una laetantium, omnium pervenientium: Sicut audivimus, sic vidimus in civitate Domini virtutum . Omnino propter mansuetudinem, quae in te praedicatur,
Abbreviated transcription (Latin):
latione qim habuit cum pecc̃orib : re¬
demptio in passione qͣm sustimut ꝓ
pecc̃orib. Ubi gͦ hec a deo factus est
tunc ecclia odorem sensit: tunc cu¬
eurrit.Uide iam qͣdrifariam unctio¬
nem: iude affluentissimam atꝙ mes¬
timabilem suauitatem eius quem
uuxit patex oleo leticie p̾consortib
tis: sedebas mnctus catenis delicto¬
rum. Descendit ad te incarcerem nõ
ut torqueret: s ut erueret depotes¬
tate tenebrarum. Et primo quidẽ
u̾itatis doctor depulit umbram ig¬
norantie tue. luce sapientie sue. ꝑru
sticiam deinde que exfide est. soluit fu¬
nes pecc̃orum: gratis iustificans pec¬
catorem. Quo gemino beneficio im¬
pleuit sermonem illum scĩ dauid. Do¬
minus soluit compecditos : dominus
illuminat cecos. Addidit ꝙͦ sc̃e inter pec¬
catores uuere: et sic tradere formam
uite tanqm me qͣ redires ad prĩam. Ad
cumulum postremo pietatis. tradidit
imortem animam suam: ⁊ de ꝓpriola¬

Expanded text:
rsatione, quam habuit cum peccatoribus; rersatione, quam habuit cum peccatoribus; redemptio in passione, quam sustinuit pro peccatoribus. Ubi ergo haec a Deo factus est; tunc Ecclesia odorem sensit, tunc cucurrit. 7. Vide jam quadrifariam unctionem, vide affluentissimam atque inaestimabilem suavitatem ejus, quem unxit Pater oleo laetitiae prae consortibus tis; sedebas vinctus catenis delictorum. Descendit ad te in carcerem, non ut torqueret, sed ut erueret de potestate tenebrarum. Et primo quidem veritatis doctor depulit umbram ignorantiae tuae luce sapientiae suae. Per justitiam deinde, quae ex fide est, solvit funes peccatorum, gratis justificans peccatorem. Quo gemino beneficio implevit sermonem illum sancti David: Dominus solvit compeditos, Dominus illuminat caecos . Addidit quoque sancte inter peccatores vivere, et sic tradere formam vitae, tanquam viae, qua redires ad patriam. Ad cumulum postremo pietatis tradidit in mortem animam suam, et de proprio la
Abbreviated transcription (Latin):
reclimi deinceps non merentur. si
itac angeli nunqͣm redempti st̃
alii utiq non egentes. alii non ꝑ¬
merentes. illi quidem qiua ne lapsi
sunt. hi autẽ quia irreuocabiles
sunt. quo pacto tu dicis dñn xp̃m
eis fuisse redemptionem: Audi breuit᷑
Qui erexit hominem lapsum. declit stã
ti angelo ne lab̾etur. sic illum decap¬
tuntate eruens: sicut hunc acaptiui¬
tate defendens. Et hac ratione fuit
eque utriꝙ redemptio: soluens ulrm.
et seruans istum. Liquet gͦ scĩs angłis
dominũ xp̃m fuisse redemptionem.
sicut iusticiam sicut sapientiam. sic̃
lanctificationẽ. Et nichilominus ta¬
men hec ip̃a . iiͦiͬ. ẽẽ factum ꝓptex ho¬
mines: qui inuisibilia dei non nͥ ꝑ
ea que fcã sunt intellecta cõspicere pos¬
sunt. Sic gͦ omne quod erat angelis:
factus est nob̾. Quid: Gapientia iusti¬
cia. s anctificatio. redemptio. sapien¬
tra mp̾dicatione: iusticia in absolu¬
tõne pecc̃orum: sanctificatio mconu̾¬

Expanded text:
redimi deinceps non merentur. Si redimi deinceps non merentur. Si itaque angeli nunquam redempti sunt, alii utique non egentes, alii non promerentes; alii quidem, quia nec lapsi sunt; hi autem, quia irrevocabiles sunt, quo pacto tu dicis Dominum Jesum Christum eis fuisse redemptionem? Audi breviter. Qui crexit hominem lapsum, dedit stanti  alias statum angelo ne laberetur, sic illum de captivitate eruens, sicut hunc a captivitate defendens. Et hac ratione fuit aeque utrique redemptio, solvens illum, et servans istum. Liquet ergo sanctis angelis Dominum Christum fuisse redemptionem, sicut justitiam, sicut sapientiam, sicut sanctificationem: et nihilominus tamen haec ipsa quatuor esse factum propter homines, qui invisibilia Dei nonnisi per ea quae facta sunt, intellecta conspicere possunt . Sic ergo omne quod erat angelis, factus est nobis. Quid? Sapientia, justitia, sanctificatio, redemptio. Sapientia in praedicatione, justitia in absolutione peccatorum, sanctificatio in conve
Abbreviated transcription (Latin):
mouebant dum u̾bum erat tantũ.
Apd deum. At ubi u̾bum qd̾ erat. fac¬
tum est. ubi hoc dominus fecit et o¬
stendit. tunc uenerunt festinantes.
tunc cucurrerunt. Quo modo gͦ inpͥn¬
cipio erat u̾bum s tĩbum erat apd̃
deum factum est autem qͣtinus eẽ in¬
ciꝑet et apd̃ hominess. sic nichilo¬
minus inprincipio sapientia erat.
erat iusticia. erat scĩficatio. et re¬
demptio s angelis. Ut eẽt ⁊ homini¬
b. fecĩ eum hec omnnia pater. ⁊ fecit
cid̾ pater. Demꝙ qui factus est inqͥt
nob̾ sapientia a deo. Et non art sim
pliciter qui factus est sapientia. s
qui factus est nob̾ sapientia qm̃ qd
erat angelis. factus estͥ nob̾. At auge¬
lis inquis quomodo redemptio fuerit.
non uideo. Nec enim auctoritas sc̃ꝑ¬
turarum uspiam assentire iudetur.
eos aliqͣndo aut peccato extitisse
captinos. aut morti obnoxios. ut
necessariam habent redemptionẽ
exceptis dum taxat illis qui suꝑ¬
bie lapsu irremediabili corruentes

Expanded text:
movebant, dum Verbum erat tantum movebant, dum Verbum erat tantum apud Deum. At ubi Verbum, quod erat, factum est, ubi hoc Dominus fecit et ostendit; tunc venerunt festinantes, tunc cucurrerunt. Quomodo ergo in principio erat Verbum, sed Verbum erat apud Deum, factum est autem quatenus esse inciperet et apud homines: sic nihilominus in principio sapientia erat, erat justitia, erat sanctificatio et redemptio, sed angelis; ut esset et hominibus, fecit eum haec omnia Pater, et fecit quod Pater. Denique qui factus est, inquit, nobisctus est sapientia; sed, qui factus est nobis sapientia: quoniam quod erat angelis, factus est et nobis. 6. At angelis, inquis, quomodo redemptio fuerit, non video. Nec enim auctoritas Scripturarum uspiam assentire videtur, eos aliquando aut peccato exstitisse captivos, aut morti obnoxios, ut necessariam haberent redemptionem, exceptis duntaxat illis qui, superbiae lapsu irremediabili corruentes,
Abbreviated transcription (Latin):
nares odoris suauitas repleuit. ut mor.
a .iiͦii. mundi patib excitata illa dulce¬
dine suꝑnum ꝑparet ad sponsum. tan¬
qm uere illa regina auster festinans a
finib t̾ie audire sapientiam salomonis
opimonis siquidem odore ꝓuocata: Sa
ne ⁊ eccłia non ante currere ualuit mo¬
dore sui s alomonis quousz is qui abet¬
no expatre sapientia erat. factus est ei
intempore a patre sapientia. quo ipsius
Odorem ꝑcipere posset. Sic iusticia. sic
sc̃ificatio. sic ⁊ redemptio. nichilominꝰ
ei factus est. ut horum ꝙͦ modore eurre¬
re posset. cum hec eque omnia inse ante
omiua eet̃. Nam ⁊ inprincipio quidẽ e¬
rat u̾bum. s tunc demun aduidendũ
ipsum pastores uenerunt festinanteᷤ
cum nunciatum est factum. Deniq
et locuntur ad inuicem. ẽ ranseamuᷤ
usq bethleem et uideamus hoc uer¬
bum quod factum est quod fecit do¬
minus et ostendit nob̾. Et sequitur qr
uenerunt festinantes. Prius non se

Expanded text:
nares odoris suavitas replevit, ut mox nares odoris suavitas replevit, ut mox a quatuor mundi partibus excitata illa dulcedine, supernum properaret ad sponsum, tanquam vere illa regina austri festinans a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, opinionis siquidem odore provocata . 5. Sane et Ecclesia non ante currere valuit in odore sui Salomonis, quousque is qui ab aeterno ex Patre sapientia erat, factus est ei in tempore a Patre sapientia, quo ipsius odorem percipere posset. Sic justitia, sic sanctificatio, sic et redemptio nihilominus ei factus est, ut horum quoque in odore currere posset, cum haec aeque omnia in se ante omnia esset. Nam et in principio quidem erat Verbum ; sed tunc demum ad videndum ipsum pastores venerunt festinantes, cum nuntiatum est factum. Denique et loquuntur ad invicem: Transeamus usque Bethlehem, et videamus hoc verbum quod factum est, quod fecit Dominus, et ostendit nobis. Et sequitur, quia venerunt festinantes . Prius non se
Abbreviated transcription (Latin):
qm sublimem et unctum loquor nõ
et misit euͣuglizare pauꝑib. mederi cõ¬
tritis corde p̾dicare captiuis indulgen¬
tiam et clausis ad aꝑtionem. p̾dicare
annum placabilem domino. saluo gͥ
desponsi ungentis speciali munere sẽ¬
tire s et exꝑiri donatum est. ego quod
de cominiini accepi ꝓfero in ꝯmune. Ipẽ
si quidem fons uite sponse ip̃e fons sig¬
natus. deintra ortum eclusum erum¬
pens ꝑos pauli fistulam suam. tanqͣ
uere illa sapientie que iuxta beati iob
Pententiam trahitur de occultis. inqͣtui¬
or se ruulos diffudit ⁊ diriuauit in
plateas ubi uidelicet et assignant nob̾
eum. Factum a do sapientiam. ⁊ iusticrã
et sc̃ificatõem. ⁊ redemptionem. Ex hus
utiꝙ .iiͦui. riuis tanqͣm p̾ciosissimis un¬
gentis. nil enim obstat utrumq intel¬
ligi. et a qͣm ⁊ unctionem. aquam qͥa
mundant. uuctionem quia fraglant
tis p̾ciosissimis suꝑ montes aromatũ
decelestib specieb confectis. tanta ecisie

Expanded text:
quam sublimem, et unctum, non quam sublimem, et unctum, non lizare pauperibus, mederi contritis corde, praedicare captivis indulgentiam, et clausis apertionem, praedicare annum placabilem Domino . 4. Salvode Sponsi unguentis speciali munere sentire sibi et experiri donatum est, ego quod de communi accepi, profero in commune. Ipse siquidem fons vitae, ipse fons signatus, de intra hortum conclusum erumpens, per os Pauli fistulam suam, tanquam vere illa sapientia, quae juxta beati Job sententiam trahitur de occultis , in quatuor sese rivos diffudit, et derivavit in plateas, ubi videlicet et assignat nobis eum factum a Deo sapientiam, et justitiam, et sanctificationem, et redemptionem . Ex his utique quatuor rivis, tanquam pretiosissimis unguentis: nil enim obstat utrumque intelligi, et aquam, et unctionem; aquam, quia mundant; unctionem, quia fragrant: tis pretiosissimis, super montes aromatum de coelestibus speciebus confectis, tanta Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝓferantur. non solum non ꝓhibeo¬
bo s et multum congratulor. dirm ⁊
ip̃i nos patiantur simpliciora minii
non eẽt. urh̾rs occupa ri Utinam aut al¬
ter eura incumberet ista. aut certe ad̾
malem nemo in nob̾ eẽt qui ea indige¬
ret. essentcy omnes docibiles dei ⁊ ego
possem nacate et uidere. qm̃ sponlus
est deus. Nunc uero quem minime in¬
t̾im non clico intueri. s ne inquirere
quidem licet quod sine lacrimis non lo¬
quor. regem in deoore suo sedentemsu¬
ꝑ cherubim. sedentem suꝑ solium excel¬
sum. et eleuatum. i ea forma qͣ ecͥlis
pr̃i insplendorib scorum ante lucifeñ
genitus est. inqua et semꝑ desiderat
angeli eum ꝓspicere. deum apud deũ
ipsum saltem hominem. homo homi¬
nib loquor secundum eam formam
inq̃ ut se manifestum nimia sua dis¬
natione et dilectione p̾beret mino¬
ratus ab angelis. insole posuit tab¬
naculum suum. tanqmͣ sponsus pro¬
cedens dethalamo suosuauem magil

Expanded text:
nos proferantur, non solum non prohibeonos proferantur, non solum non prohibeo, sed et multum congratulor, dum et ipsi nos patiantur simpliciora simplinon esset in his occupari! Utinam aut alteri cura incumberet ista, aut certe, quod mallem, nemo in vobis esset qui ea indigeret, essentque omnes docibiles Dei, et ego possem vacare et videre quoniam sponsus est Deus! Nunc vero quem minime interim, non dico intueri, sed ne inquirere quidem licet quod sine lacrymis non loquor, regem in decore suo sedentem super cherubin, sedentem super solium excelsum et elevatum, in ea forma, qua aequalis Patri in splendoribus sanctorum ante luciferum genitus est, in qua et semper desiderant angeli eum prospicere, Deum apud Deum: ipsum saltem hominem homo hominibus loquor secundum eam formam, in qua, ut se manifestum nimia sua dignatione et dilectione praeberet, minoratus ab angelis in sole posuit tabernaculum suum et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Suavem magis
Abbreviated transcription (Latin):
terum diriuantur inde aque inpla¬
teas eas me habere ad manum fate¬
or. clum tamen nemo mͥ molestus sit
aut ingratus si deplublico haurio ⁊
ꝓpino. ilam et paulisꝑ munsteriũ
inhac parte commendam. non nulliꝰ
ꝓfecto fatigationis est atꝙ laboris
cotidie exire si licet et haurire. etiam
de manifestis riuulis scripturaꝵ.⁊
ex eis singulorum necessitatib inser¬
uire ut abs suo labore quisꝙ urm
p̃sto habeat a quas sp̃itales ad omne
opus. u̾bi gr̃a ad lauandum. ad po¬
tandum. ad cibos coquendos. Est m¬
mirum aqua sapientie salutaus sermo
cliumnus. non modo potans s ⁊ lauans
cdicente domino. Et uos mundi estis ꝓpt̾
sermonẽ quem locutus sum uob. s ẽt
crudos carnis cogitatus igne scĩ sp̃s ao
acu̾tit insensus sp̃itales. et cibos m̃tis
tta ut dicas. Concaluit cormeum int̾
me ⁊ inmedit᷑ .in. exardescet ignis.
Qui mente sane puriori ꝑse ip̃os ap¬
phendere sublumora sufficiunt qramꝑ

Expanded text:
terum derivantur aquae inde in platerum derivantur aquae inde in plateas. Eas me habere ad manum fateor, dum tamen nemo mihi molestus sit aut ingratus, si de publico haurio et propino. Nam ut paulisper ministerium meum in hac parte commendem, nonnullius profecto fatigationis est atque laboris, quotidie scilicet exire, et haurire etiam de manifestis rivulis Scripturarum, et ex eis singulorum necessitatibus inservire, ut absque suo labore quisque vestrum praesto habeat aquas spirituales ad omne opus; verbi gratia, ad lavandum, ad potandum, ad cibos coquendos. Est nimirum aqua sapientiae salutaris sermo divinus, non modo potans, sed et lavans, dicente Domino: Et vos mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis . Sed et crudos carnis cogitatus igne 1335 Spiritusac vertit in sensus spirituales et cibos mentis, ita ut dicas: Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . 3. Qui mente sane puriori per se ipsos apprehendere sublimiora sufficiunt, quam per
Abbreviated transcription (Latin):
bere species et non paucas. et alias qͥ¬
dem ẽẽ inquib singulariter oblectat᷑
sponsa tanqm ꝓpinquior ac familiauor
alias uero que us ad ad olescentulas
ꝑueniunt. alias que ꝑtingunt etiã
aid longe positos et extraneos. ut ñi
sit qui se abscondat a calore eius. S
licet suauis dominus unuiersis maxi¬
me tamen domesticis. Et qͣnto quis ei
familiarius ꝓuite meritis ac mentis
puritate appropiat. tantum eum ar¬
bitror recentiorum aromatum et unc¬
tionis suauioris sentire fraglantiam.
Porro inhusmodi non capit intelli¬
gentia nͥ qͣntum exꝑientia attingit.
Ego ueroꝰ aut temere michi artoga¬
uerim sponse p̾rogatiuam. Nouit
sponsus. quib delicus sp̃s foneat
dilectam quib singulariter refocillet
sensus eius inspiratõnib et mulce¬
at odoramentis. Sit sͥ fons ꝓprius
inquo ei non communicet. Alienus
nec inclignus bibat exco. Est quip¬
pe ortus conclusus fons signatus. se¬

Expanded text:
bere species, et non paucas: et alias qubere species, et non paucas: et alias quidem esse in quibus singulariter oblectatur sponsa, tanquam propinquior ac familiarior; alias vero quae usque ad adolescentulas perveniunt; alias quae pertingunt etiam ad longe positos et extraneos, ut non sit qui se abscondat a calore ejus. Sed licet suavis Dominus universis, maxime tamen domesticis; et quanto quis ei familiarius pro vitae meritis ac mentis puritate appropiat, tanto eum arbitror recentiorum aromatum et unctionis suavioris sentire fragrantiam. 2. Porro in hujusmodi non capit intelligentia, nisi quantum experientia attingit. Ego vero haud temere mihi arrogarim sponsae praerogativam. Novit sponsus quibus deliciis spiritus foveat dilectam, quibus singulariter refocillet sensus ejus inspirationibus, et mulceat odoramentis. Sit tibi fons proprius, in quo ei non communicet alienus, nec indignus bibat ex eo; est quippe hortus conclusus, fons signatus . Cae
Abbreviated transcription (Latin):
itta p̾ciosa ita magnifica spori¬
se ungenta inuenta sunt. quẽ¬
admodum cum tractarentur audistis
sponsi qͣlia sunt: Et si cligne ea noᷤ
ꝓut sunt non sufficimus explicare.
haud clubium tamẽ. quin excellen¬
tior horum uirtus ⁊ grã efficatior sit
quoꝵ solus non solum adolescentulas
s ipam qͦ sponsam odor excitat ad
currendum. si enim ad u̾tis. nil tale
de ꝓpriis ungentis ausa est polli¬
ceri Et quidem illa optima eẽ głia¬
tur. s non dicit tamen. quia in eis
cucurrisset aut curreret. quod mstoz
solo odore ꝓm̃ntit. Quid si ipsam unc¬
tionem in se effusam sentiret. cuius
ita tenui exhil arata fraglantia ꝑ¬
mouetur ut currat: Mirum si nõ
⁊ uolaret. S dicit aliquis. Desme
iam commendare. satis cum ea sace¬
ꝑis assignare. apparebit quid sunt
sion. Minime ego istud polliceor. Sa¬
ne a nuł ipsa sint que animo sugge¬
runtur dicenda. crede mͥ. ad huc me¬
nescire fateor. Existimo enim nauas
sponsum aromatum ateꝑ ungentoꝵ ha¬

Expanded text:
ita pretiosa, ita magnifica sponsae unguenta inventa sunt, quemadmodum cum tractarentur audistis; sponsi qualia sunt? Et si digne ea nos, prout sunt, non sufficimus explicare; haud dubium tamen quin excellentior horum virtus et gratia efficacior sit, quorum solus non solum adolescentulas, sed ipsam quoque sponsam odor excitat ad currendum. Si enim advertis, nil tale de propriis unguentis ausa est polliceri. Et quidem illa optima esse gloriatur; sed non dicit tamen, quia in eis cucurrisset, aut curreret; quod in istorum solo odore promittit. Quid, si ipsam unctionem in se effusam sentiret, cujus ita tenui exhilarata fragrantia permovetur ut currat? Mirum si non et volaret. Sed dicit aliquis: Desine jam commendare; satis, cum ea coeperis assignare, apparebit quid sint. Non. Minime ego istud polliceor. Sane an vel ipsa sint quae animo suggeruntur dicenda, crede mihi, adhuc nescire me fateor. Existimo enim sponsum varias aromatum atque unguentorum ha
Abbreviated transcription (Latin):
Huic beatus iob si dormiero ait. dico
ego qndosurgam: et rursum expecta¬
bo uesꝑam. Satis ne inhis u̾bis scam
animam uelle int̾dum molestam quod¬
dammodo declinare suauitatem eandẽ¬
q rursum suauem molestiam affec¬
tare: Non enim dixiss qnͣdo confur¬
gam: si extoto ei qui es illa sue con¬
templationis placuiss. S et si ex
toto displicuiss. non denuo expectas

Expanded text:
 ait, dico, Quando consurgam? et rursus exspectabo vesperam . Sentisne in his verbis sanctam animam velle interdum molestam quodam modo declinare suavitatem, eamdemque rursum suavem molestiam affectare? Non enim dixisset, Quando consurgam, si ex toto ei quies illa suae contemplationis placuisset: sed et si ex toto dis
Abbreviated transcription (Latin):
sue illi columbe. Formose. ꝑfecte uni
unicum. sponsus seruat. Unde nec
ego sane inclignor si non ad illud
ad mittor: p̾sertim cum constet mͥ.
ne ipãm quidem sponsam urt̾im
ad hos ad omneqd̾ wlt ꝑuenire secre¬
tum. Demq et fla gitat indi¬
cari s̃: ubi pascat. ubi cubet inme¬
ridie. s auclite quous ꝑuenerim: aut
me ꝑuenisse putauerim. Nec enim iac

Expanded text:
rmosae, perfectae uni, unicum sponsus servat. Unde nec ego sane indignor, si non ad illud admittor, praesertim cum constet mihi ne ipsam quidem sponsam interim adhuc ad omne quod vult pervenire secretum. Denique et flagitat indicari sibi, ubi pascat, ubi cubet in meridie 11. Sed audite quousque pervenerim, aut me pervenisse putave
Abbreviated transcription (Latin):
domini sui: et rimari clulcia secre¬
ta sponsi: quod suo loco distinctius
qͣntum clignabitur ip̃e suggerere.
demonstrare conabor. Nunc uero
id nosse sufficiat nulli a dolelsentu¬
larum. nulli concubinarum nulli

Expanded text:
mari dulcia secreta sponsi. Quod suo loco distinctius, quantum dignabitur ipse suggerere, demonstrare conabor. Nunc vero id nosse sufficiat, nulli adolescentularum, nulli concubinarum, nulli
Abbreviated transcription (Latin):
platis obecliens. socus congruens: sb̾¬
ditis utiliter condescendens. Quod
quidem ꝑfectionis insigne. haut du¬
bius sponse annuerim. Inuit hoc eti¬
am sermo quem dyeit. quia intro¬
duxit me rex incellaria sua: clum
non inunam aliqͣm cellam. s incel¬
laria pluraliter se introcluctam ostẽ¬
dit. Iam ad cubiculm ueniamus. Q̾cd
est istud. Et id p̾sumo me scire qͥd

Expanded text:
obediens, sociis congruens, subditis utiliter condescendens: quod quidem perfectionis insigne haud dubius sponsae annuerim. Innuit hoc etiam sermo quem dixit, quia Introduxit me rex in cellaria sua, dum non in unam aliquam cellam, sed in cellaria pluraliter se introductam ostendit. 9. Jam ad cubiculum veniamus. Quid et
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣuis delectabiliter rimantem et ad¬
mirantem fatigat. recłlitq inqui c̃tu
pulchre utrumq inconseqñtib spõ¬
sa exprimit. et delectationem uideli¬
cet istiusmodi contemplationis et in¬
quietitudinem: ubi et se dormire ⁊
cor suum ugilare fatetur. Nam insõ¬
no quidem suauissimi stuporis. pla¬

Expanded text:
tabiliter, rimantem et admirantem fatigat, redditque inquietum. Pulchre utrumque in consequentibus sponsa exprimit, et delectationem videlicet istiusmodi contemplationis, et inquietudinem, ubi et se dormire, et cor suum vigilare fatetur . Nam in somno quidem suavissimi stuporis, pla
Abbreviated transcription (Latin):
ad secretum illud sontubiculi: qd̾
sue illi columbe. formose. ꝑfecte uni
unicum. sponsus seruat. Unde nec
ego sane indignor si non ad illud
ad mittor: p̾sertumn cum constet mͥ.
ne ipãm quidem sponsam int̾im
ad hos ad omne qd̾ wlt ꝑuenire secre¬
tum. Demq et fla ⁊ n gitat indi¬
tari s̃ : ubi pascat. ubi cubet innie

Expanded text:
retum illud cubiculi, quod suae illi columbae formosae, perfectae uni, unicum sponsus servat. Unde nec ego sane indignor, si non ad illud admittor, praesertim cum constet mihi ne ipsam quidem sponsam interim adhuc ad omne quod vult pervenire secretum. Denique et flagitat indicari sibi, ubi pascat, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tatis officuis amicum reuertẽ¬
tem inpatriam ꝓsecuti sumus: re¬
deo frs ad ꝓpositum edificandi int̾¬
miseram quod. In congruum namq
est clui fiere letantem: et sedenti
ad epulas. lacrimas multas inge¬
rere importunum.S et si nrãs de¬
fleamus erumpnas. ne iel quidẽ
oportet mmis: ne non tam amasse
illum. qͣm nr̃a quesisse de illo commo¬
da uideamur. T̃ emꝑet sane di lecti ga¬
udium mesticiam desolatorum. et
tolerabilius fiat nobis. quod nob̾¬
cum non est: quia cum deo est. fretͤ
gͦ orationib uris. uolo in lucem si
possum ꝓdere quid quid illud est. qd
oꝑtum ilis pellib sentio: que in exẽ¬
plum decoris sporise ꝓducte sunt. hoc
cussum remansit. Porro discussum
et declaratutum est: quomodo nigra
fit sicut ta bernacula cedar. Quoma
g sieut pelles salomonis formosa: Qisi

Expanded text:
tatis officiis amicum revertentem in patriam prosecuti sumus, redeo, fratres, ad propositum aedificandi quod intermiseram. Incongruum namque est diu flere laetantem; et sedenti ad epulas lacrymas multas ingerere, importunum. Sed et si nostras defleamus aerumnas, ne id quidem oportet nimis, ne non tam amasse illum, quam nostra quaesisse de illo commoda videamur. Temperet sane dilecti gaudium moestitiam desolatorum; et tolerabilius fiat nobis quod nobiscum non est, quia cum Deo est. Fretus ergo orationibus vestris, volo in lucem, si possum, prodere quidquid illud est, quod opertum illis pellibus sentio, quae in exemplum decoris sponsae productae sunt. Hoc,cussum remansit: porro discussum et declaratum, quomodo nigra sit sicut tabernacula Cedar. Quomodo ergo sicut pelles Salomonis formosa , quasi
Abbreviated transcription (Latin):
loquar. quod michi decorde dei promp¬
tus ille suꝑnoram delator consilioꝵ
aꝑuit. paulum dico. qui ut multa¬
alia. ita hoc qͦ decdiitus bonitatis e¬
ius non est ueritus cliuulgare se¬
cretum: benedixit nos inquiens in
omni beneclictione sp̃itali incelestib
in xp̃o: sicut elegit uos impõ antẽ
mundi constitutionem: ut eẽmus

Expanded text:
rcanum, quod mihi de corde Dei promprcanum, quod mihi de corde Dei promptus ille supernorum delator consiliorum aperuit? Paulum dico, qui, ut multaalia, ita hoc quoque de divitiis bonitatis ejus non est veritus divulgare secretum: Benedixit nos, inquiens, in omni benedictione spirituali, in coelestibus in Christo, sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
gełs non absꝙ motu operatur tam lo¬
cali cuiam temporalu: sine estu tamẽ.
homo autem. nec abestu ammi: nec
amotu corporis animiq liber est ino¬
perando. Denicy cum timore et tremo¬
re suam ip̃ius iuibetur operari salutẽ:
atcy nsudore uultus sui comede panẽ
suum. his ita explicitis intuere nũs
mecum in hoc tam magnifico oꝑenr̃e
salutis tͥa eẽ quedam que s uendicat
auctor deus. p̾ueniteꝵ in illis omnes
auxiliatores et cooꝑatores suos. pre¬
destinationem. creationem. inspira¬
tionem. Quarum predestinatio non
dito ab exortu eccli̾e. s ne amuncdli
principio quidem principium ha
tempora est. porro creatio cum tem¬
pore⁊ inspuano iam intempore fit.
ubi ⁊ quando uult deus. Sane se¬
cunlum predestinationem: nun¬
quam eccłia electorum penes dñi
non fuit. Si miratur hoc infidelis.
audiat quod magis mniretur: nuncͣ
non grata extitit. numqmͣ non di¬
lecta. Quid ni audacter archanui¬

Expanded text:
gelus non absque motu operatur, tam logelus non absque motu operatur, tam locali, quam temporali, sine aestu tamen. Homo autem nec ab aestu animi, nec a motu corporis animique liber est in operando. Denique cum timore et tremore suam ipsius jubetur operari salutem , atque in sudore vultus sui comedere panem suum . 3. His ita explicitis, intuere nunc mecum in hoc tam magnifico opere nostrae salutis tria esse quaedam, quae sibi vindicat auctor Deus, praevenitque in illis omnes auxiliatores et cooperatores suos; praedestinationem, creationem, inspirationem. Quarum praedestinatio, non dico ab exortu Ecclesiae, sed ne a mundi principio quidem principium habtempora est. Porro creatio cum tempore; inspiratio jam in tempore fit, ubi et quando vult Deus. Sane secundum praedestinationem nunquam Ecclesia electorum penes Deum non fuit. Si miratur hoc infidelis, audiat quod magis miretur; nunquam non grata exstitit, nunquam non dilecta. Quidni audacter loquar a
Abbreviated transcription (Latin):
quia unus quisq sed̾m propri¬
um laborem accipiet: sie qui
infide plantat. sine. siue qui rigat
quod plantatum fuerit. Angeloꝵ
autẽ. cum ad salutem humani ge¬
neris in umsterio utitur: non ne
facit ut ab hominib angeli dili¬
gantur: Nlam quia ab angelis ho¬
mines diligantur. inde uel maxi¬
me ad u̾ti potest: quod antiqua
sue ciuitatis dampna. ex hominib
resarer.: iri angeli non ignorant
Nec alus profecto regi legib reg¬
num caritatis decebat. quam pus
ip̃orum qui parit̾ regnatim sunt
mutuiscy amorib. et puris affec¬
tionib in inuicem ⁊ indeum. Est aist
in modo operandi differentia multa:
pro cuiusq nimirum operarii dig¬
uitate. Deus nempe facit quod uult
sola ip̃a facilitate uolendi: sine estu
sine motu sine preiuidicio loci ueltẽ¬
poris. uel canse. uel ꝑsone. Elt enimi
dominus sabaoth qͣmi cum tranquil¬
litate iudicat omnia: est sapientia
disponens omnia suauiter. Porro an¬

Expanded text:
quia unusquisque secundum propriquia unusquisque secundum proprium laborem accipiet , sive qui in fide plantat, sive qui rigat quod plantatum fuerit. Angelorum autem cum ad salutem humani generis ministerio utitur, nonne facit ut ab hominibus angeli diligantur? Nam quia ab angelis homines diligantur, inde vel maxime adverti potest, quod antiqua suae civitatis damna ex hominibus resarcitum iri angeli non ignorant. Nec aliis profecto legibus regnum charitatis regi decebat, quam piis ipsorum qui pariter regnaturi sunt, mutuisque amoribus, et puris affectionibus in invicem, et in Deum. 2. Est autem in modo operandi differentia multa, pro cujusque nimirum operarii dignitate. Deus nempe facit quod vult sola ipsa facilitate volendi, sine aestu, sine motu, sine praejudicio loci vel temporis, vel causae, vel personae. Est enim Dominus sabaoth, qui cum tranquillitate judicat omnia . Est et Sapientia disponens omnia suaviter . Porro an
Abbreviated transcription (Latin):
d uerbum inuentionis sibe¬
ne memini illic stetimus et besi¬
mus: scrupulosius indelicet au
dientes. quod sponsa a p̾dicatori¬
b suis se inuentam dicerit. Por¬
ro cause nre cunstationis et dubi¬
tationis a nob exp̾sse sunt et uisum
est aliquid ẽẽ querendum: s non
incalce sermonis quo iam artaba¬
mur. quod quesitum est potuit ex¬
plicari. Quid restat: nͥ ut debitũ
iam soluamus: In explicatione sa¬
cramenti magni illud loquor. qd̃
bium. ipsum est opꝰ nr̃e salutis: in
eo inquam tres sͥ inuicem cooperã¬
tur. deus angelus. homo. Et d̾s
quidem quid in oꝑet᷑. et curam ge¬
rat nuptiarum dilecti filii sui: Ip̃e
u̾o. ac tota uoluntate. Et utiq
ꝑse ip̃e sufficeret. ⁊ absꝙ ad minu¬
culo horum: h̃i autem sine ip̃o poᷤ¬
sunt facere nichil. Ergo quod ex
illis assemt mopꝰ ministerii huiꝰ:
non sͥ solatium. s profectum que¬
siit illis. Nlam hominib quidẽ¬
m̾ita locauit in oꝑe. scd̃m illud.
cdignus est oꝑarius m̾cede sua: ⁊

Expanded text:
d verbum inventionis, si bene memini, illic stetimus et haesimus, scrupulosius videlicet 1541 audientes quod sponsa a praedicatoribus suis se inventam dixerit. Porro causae nostrae cunctationis et dubitationis a nobis expressae sunt, et visum est aliquid esse quaerendum; sed non in calce sermonis, quo jam arctabamur, quod quaesitum est, potuit explicari. Quid restat, nisi ut debitum jam solvamus? In explicatione sacramenti magni: illud loquor, quod Dbium ; ipsum est opus nostrae salutis: in eo, inquam, tres sibi invicem cooperantur; Deus, angelus, homo. Et Deus quidem quidni operetur, et curam gerat nuptiarum dilecti Filii sui? Ipse vero, ac tota voluntate. Et utique per se ipse sufficeret, et absque adminiculo horum; hi autem sine ipso possunt facere nihil. Ergo quod ex illis ascivit in opus ministerii hujus, non sibi solatium, sed profectum quaesivit illis. Nam hominibmerita locavit in opere, secundum illud: Dignus est operarius mercede sua : et
Abbreviated transcription (Latin):
iniudicio et iusticia: desponsabo te
michi in miscd̾ia et miserationib. s
memento quia que has conciliat e¬
micisias: sponsa est. Quomodo gͦ sp̃o¬
sum.⁊ hunc sponsum. alteri cedit. ne
dicam cupit: Non est ita. Cupit qui¬
dem allum matri filia bona: non tfi
ut cedat illi: s ut communicet. snffi¬
cit unns cluab: nͥ quod iam non eit̃
due. s una in ip̃o. Ip̃e est enim pax nr̃a

Expanded text:
judicio et justitia, desponsabo te judicio et justitia, desponsabo te mihi in misericordia et miserationibus . Sed memento quia, quae has conciliat amicitias, sponsa est. Quomodo ergo sponsum, et hunc sponsum alteri cedit, ne dicam cupit? Non est ita. Cupit quidem illum matri filia bona, non tamen ut cedat illi, sed ut communicet. Sufficit unus duabus, nisi quod jam non erant duae, sed una 1546 in ipso. Ipse est enim
Abbreviated transcription (Latin):
In domum matris mee introducam
eum inquit. Inqͣm domum nͥ dequa
olim prenunciauerat iudeis. ecce
relinquetur uobis domus ur̃a deser¬
ta:. fecit quod clixit: sicut habes ⁊
de hoc testimonium eius inproph̃a.
Reliqui ait domum meam: climi¬
si hereditatem meam. Et nunc ista
pollicetur reducere illum: et domui
matus sue ꝑlitam salutem resti¬
tuẽ ei. Et si hoc parum iudetur: au¬
cdi quid boni adiciet. Et incubicu¬
lum genitricis mee. Qui ingredit᷑
thalamum:sponsus est.Magna
amoris potentia. saluator indig¬
nabundus exierat de domo et he¬
ditate sua. et nunc ad huius gra¬
ciam mitigatus inflectitur: ita ut
redeat non modo saluator s sponsꝰ.
Benedicta tu a domino filia. que ⁊
inlignationem compescis: et h̾e¬
cditatem restituis. Senedicta tu ma¬
tri tue. cunus beneficio auertitur
ira reu̾titur salus. reuertitur qͥ
dicat illi. salus tua ego sum. Non
sufficit hoc: addat et dicat. Despõ¬
sabo te michi infide. desponsabo te

Expanded text:
In domum matris meae introducam In domum matris meae introducam eum, inquit. In quam domum, nisi de qua olim praenuntiarat Judaeis: Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta? Fecit quod dixit, sicut habes et de hoc testimonium ejus in propheta: Reliqui, ait, domum meam, dimisi haereditatem meam : et nunc ista pollicetur reducere illum, et domni matris suae perditam salutem restituere. Et si hoc parum videtur, audi quid boni adjiciat: Et in cubiculum genitricis meae. Qui ingreditur thalamum, sponsus est. Magna amoris potentia! Salvator indignabundus exierat de domo et haereditate sua: et nunc ad hujus gratiam mitigatus inflectitur ita, ut redeat non modo Salvator, sed et sponsus. Benedicta tu a Domino filia, quae et indignationem compescis, et haereditatem restituistis. Benedicta tu matri tuae, cujus beneficio avertitur ira, revertitur salus, revertitur qui dicat illi: Salus tua ego sum . Non sufficit hoc; addat et dicat: Desponsabo te mihi in fide, desponsabo te