comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximis quasi oꝑa miscdiȩ impendunt. sed
iniusticiȩ facta ñ deserunt: qui si ueraciter
ꝓximis miscd̾iam facere student. sibi ipsis priꝰ
debuerant iuste uiuendo misereri. Unde scri¬
ptum ẽ: miserere animae tuȩ placens do. Qui
gͦ miseren uult ꝓximo. a se trahat necesse est
originẽ miserandi. Scriptũ namq ẽ. diliges
ꝓrimum tuũ. sicut te ipsũ. Quomodo gͦ alteri
miserendo pius est. qui adhuc iniuste uiuendo
fit impiꝰ sibimetipsi : Unde ꝑ quendã sapientẽ
dicitur. qui sibi nequã est. cui bonꝰ erit: Ad exhi¬
bendam quippe miscdiam. ut indigentib plene
exteriꝰ ualeat impendi. duo sibi necessaria con¬
gruunt. idest homo qui p̃beat. & res quȩ p̾bea¬
tur. Sed longe incomparabilit̾. melior ẽ homo
qu̾ã res. Qui itaq indigenti ꝓximo exteriorem
substantiã p̃bet. s uitã suã a nequitia ñ custodit.
rem suã do tribuit. & se peccato:. Hoc qd minꝰ

Expanded text:
proximis quasi opera misericordiae impendunt, sed proximis quasi opera misericordiae impendunt, sed injustitiae facta non deserunt. Qui si veraciter proximis misericordiam facere student, sibi ipsis prius debuerant juste vivendo misereri. Unde scriptum est: Miserere animae tuae placens Deo . Qui ergo misereri vult proximo, a se trahat necesse est originem miserendi. Scriptum namque est: Diliges proximum tuum sicut teipsum . Quomodo ergo alteri miserendo pius est, qui adhuc injuste vivendo fit impius sibimetipsi? Unde per quemdam sapientem dicitur: Qui sibi nequam est, cui bonus erit ? Ad exhibendam quippe misericordiam ut indigentibus plene exterius valeat impendi, duo sibi necessaria congruunt, id est homo qui praebeat, et res quae praebeatur. Sed longe incomparabiliter melior est homo quam res. Qui itaque indigenti proximo exteriorem substantiam praebet, sed vitam suam a nequitia non custodit, rem suam Deo tribuit, et se peccato. Hoc quod minus
Abbreviated transcription (Latin):
tur bona narrare quȩ faciunt. non elatiomi
seruiunt. sed utilitati. Unde beatus iob ami¬
cis suis se iniuste increpantib. atq iccir co
nescientib bona sua loquendo aꝑie. ut ni¬
mirũ discerent ñ contra eiꝰ uitã increpantes
erigi. sed nanc tacentes imitari: quãuis ut supͣ
im diximꝰ hunc ad memoriã facta sua redu¬
cere. inuecta ab increpantib desperatio com¬
pellebat. Nam inter tot dolores uulneris. &
uerba desperationis. cũ bona quȩ fecit narrat.
qͣsi collapsũ uerbis & uerberib ad spem an¬
mum reformat:. Dicat gͦ bona quȩ fecit. ut
ñ cogatur inter tot mala de se desperare que
audit: oculus fui cȩco. & pes claudo. Cum scĩs
est. quã rectus narrandi ordo seruet᷑. ut ante.
iusticiȩ. & post misciłiȩ oꝑa describantur. Iile
quippe bene agit quȩ pra sunt. qui scit prius
seruare quȩ iusta. ut collatus in ꝓximos riuos
miscadiȩ. de iusticiȩ fonte ducatur. Nam multi

Expanded text:
tur bona narrare quae faciunt, non elationi tur bona narrare quae faciunt, non elationi serviunt, sed utilitati. Unde beatus Job amicis suis se injuste increpantibus, atque idcirco nescientibus bona sua, loquendo aperit, ut nimirum discerent non contra ejus vitam increpantes erigi, sed hanc tacentes imitari, quamvis, ut supra jam diximus, hunc ad memoriam facta sua reducere, invecta ab increpantibus desperatio compellebat. Nam inter tot dolores vulneris et verba desperationis, cum bona quae fecit narrat, quasi collapsum verbis et verberibus ad spem animum reformat. Dicat ergo bona quae fecit, ut non cogatur inter tot mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes claudo. 38. Jusest, quam rectus narrandi ordo servetur, ut ante justitiae, et post misericordiae opera describantur. Ille quippe bene agit quae pia sunt, qui scit prius servare quae justa, ut collatus in proximis rivus misericordiae de justitiae fonte ducatur. Nam multi
Abbreviated transcription (Latin):
isrłitȩ sunt & ego. semen abrahȩ st̃ & ego.
tiministrixp̃i sunt & ego. ut minꝰ sapiens
dico plus ego. Quib etiã subiungit. qd ei qͦ
tercii cęli secreta patuerint. qd raptus etiã
paradisi archana penetrauit. Ecce honorẽ
fugiens seruũ se discipłoꝵ pͣdicat. ecce hono¬
rem ꝓutilitate audientiũ quęrens. falsis
apłis uitȩ suȩ merita suꝑponit. Egit qͥpe
doctor egregiꝰ. ut dum ipse qualis eẽt agno¬
scitur. & uita & lingua male prȩdicantium
eiꝰ comꝑatione uilesceret. Iuos uidelicet cõ¬
mendaret. si se absconderet. cũq se ñ osten¬
deret errori locũ dedisset. Oiro gͥ modo &
humilitatis exhibet grãm. & utilitatis quȩrit
incrementa. ut & seruũ se discipłis p̃dicet.
& aduersariis potiorem demonstret. Osten-¬
dit discipłis quid humilitatis acceperit.¬
ostendit adduersariis quid sublimitatis.
Innotescit contra aduersarios quid haberet
ex munere. innotescit discipłis qualis apud

Expanded text:
sunt, 624 et ego. Semen Abrahae sunt, et ego. Ministri Christi sunt, et ego. Ut minus sapiens dico, plus ego . Quibus etiam subjungit quod ei quoque tertii coeli secreta patuerint, quod raptus etiam paradisi arcana penetrarit. Ecce honorem fugiens servum se discipulorum praedicat. Ecce honorem pro utilitate audientium quaerens falsis apostolis vitae suae merita superponit. Egit quippe doctor egregius ut dum ipse qualis esset agnoscitur, et vita et lingua male praedicantium, ejus comparatione vilesceret. Illos videlicet commendaret, si se absconderet; cumque se non ostenderet, errori locum dedisset. Miro igitur modo et humilitatis exhibet gratiam, et utilitatis quaerit incrementa, ut et servum se discipulorum praedicet, et adversariis potiorem demonstret. Ostendit discipulis quid humilitatis acceperit,ostendit adversariis quid sublimitatis. Innotescit contra adversarios quid habent ex munere, innotescit discipulis qualis apud
Abbreviated transcription (Latin):
actib metuunt: Senes uͦ assurgentes stant. qͥa
ꝑfecti quiq ex humilitate indicant. quantũ in
bona oꝑatione ꝓfecerint. Sed quia hȩc de suis
loquitur. narret qͦ qualit̾ ab exteris timeatur.¬

Expanded text:
actionibus metuunt. Senes vero assurgentes stant, quia actionibus metuunt. Senes vero assurgentes stant, quia perfecti quique ex humilitate indicant, quantum in bona operatione profecerunt. Sed quia haec de suis loquitur, narret quoque qualiter ab exteris timeatur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diuturna. neq numero annoꝵ computata.
Cani sunt autẽ sensus hominis. & ȩtas senectu
tis. uita iminaculata: Unde recte. qͦ ad mor̃sen
dñs dicit. congrega michi septuaginta uiros
de semorib isrł. quos tu nosti qđ senes popłi
sint: In quib quid aliud quã senectꝰ cordis
requiritur. cũ tales iubent᷑ eligi qͥ senes sciunt᷑ꝰ
Si enĩ senectus in eis corporis quȩreret᷑ i tantis
sciri poterant. a quantis uideri: Dum uͦ dicit᷑.
quos tu nosti qđ senes popłi sunt. ꝓfecto li¬
quet quia senectꝰ mentis. ñ corporis eligenda
assistunt. quia uigorẽ eiꝰ atq rectitudinem
immaturi formidant. grandeui glorificant
Leues quiq sunt. Ofugiunt: graues uͦ atq
ꝑfecti. hanc uitȩ suȩ meritis assurgendo uene¬
rantur. Disciplinã quippe illiꝰ ꝑfecti diligunt.
imꝑfecti rep̾hendunt: Dident gͦ hanc iuuenes
& absconduntur. quia dep̾hensi in suis occultis

Expanded text:
non diuturna, neque numero annorum computata. non diuturna, neque numero annorum computata. Cani autem sunt sensus hominis, ettis vita immaculata . Hinc est ergo quod ad Moysem Dominus dicit: Congrega mihi septuaginta viros de senioribus Israel, quos tu nosti quod senes populi sint ; in quibus quid aliud quam senectus cordis requiratur, cum tales jubentur eligi qui senes sciuntur? Si enim senectus in eis corporis quaereretur, a tantis sciri poterant, a quantis videri. Dum vero dicitur: Quos tu nosti quod senes populi sunt, profecto liquet quia senectus mentis, non corporis, eligenda assistunt, quia vigorem ejus atque rectitudinem immaturi formidant, grandaevi glorificant. Leves quique sunt, fugiunt; graves vero atque perfecti hanc vitae suae meritis assurgendo venerantur. Disciplinam quippe illius perfecti diligunt, imperfecti reprehendunt. Vident ergo hanc juvenes et absconduntur, quia deprehendi in suis occultis
Abbreviated transcription (Latin):
ut aditum cȩlestis regni ꝑcipiat. in scĩs se acti-¬
onib exerit. Cui in p̾latea paratur cathedra.
quia in magnȩ auctoritatis latitudine sui
magisterii exhibet libertatẽ. Que enĩ recta
quę sentit publica uoce p̾dicat. qͣsi in platea
cathedram sedet. cũ nullũ de sua p̃dicatione
metuit. nulliꝰ pressa terrorib se sub silentio
abscondit. Annon in publico ad docendum
p̃sidet. quẽ simul & sentiendi ueritas. & docen.¬
di potestas fulcit: Sed cũ ad portã ꝓcederet. &
in platea cathecdram sederet. quid a leuib qͥd ue
a grauib ageretur adiungit dicens. uidebans
dixit credimꝰ si allegoriȩ. quȩ p̃dixit uideamꝰ
Iuuenes namq dici solent. qui nulla consilii
grauitate deprimuntur: senes uͦ ñ eos scͥpta saga
uocare consueuit. qui sola quantitate tempoꝵ
s moꝵ grandenitate maturi sunt. Unde per
quendã sapientẽ dicitur: senectꝰ uenerabilis ẽ.

Expanded text:
ut aditum coelestis regni percipiat, in sanctis se actiut aditum coelestis regni percipiat, in sanctis se actionibus exerit. Cui in platea paratur cathedra, quia in magnae auctoritatis latitudine sui magisterii exhibet libertatem. Quae enim recta quae sentit publica voce praedicat, quasi in platea cathedram sedet, cum nullum de sua praedicatione metuit, nullius pressa terroribus, se sub silentio abscondit. An non in publico ad docendum praesidet, quam simul et sentiendi veritas, et docendi potestas fulcit? Sed cum ad portam procederet, et in platea cathedram sederet, quid a levibus, quidve a gravibus ageretur, adjungit dicens: CAPUT dixit credimus; si allegoriae, quae praedixit videmus. Juvenes namque dici solent qui nulla consilii gravitate deprimuntur. Senes vero non eos Scriptura sacra vocare consuevit, qui sola quantitate temporum, sed morum grandaevitate maturi sunt. Unde per quemdam sapientem dicitur: Senectus enim venerabilis est,
Abbreviated transcription (Latin):
adherebat. Mos ueterũ fuit ut seniores in
porta consisterent. & causas introeuntium
iudicarent. quatinꝰ tanto esset pacificus urbis
popłs. quanto ad hanc discordes ingredi non
liceret. Sed nos sacrã hẏstoriã uenerantes.
hȩc egisse beatũ iob ꝓcultu iusticiȩ certũ tene¬
mus. atq ad indaganda allegoriȩ mysteria
ducimur. Quid gͦ ꝑ ciuitatis portã nisi bona¬
quȩq actio designatur. ꝑ qu̾a anima ad con-¬
uentũ regni cȩlestis ingreditur: Unde ꝓpha
ait. qui exaltas me de portis mortis. ut anñ¬
tiem om̃s laudes tuas in portis filiȩ syon.
Portȩ quippe mortis sunt actiones prauȩ. quȩ
ad internitionẽ trahunt. Quia autẽ syon spe¬
culatio dicit᷑. portas sẏon actiones bonas acci¬
pimꝰ. ꝑ quas suꝑnam patriã ingredimur. ut
regis nr̃i głam contemplemur: Quid uͦ per
cathedram. nisi magisterii auctontas designat᷑:
Greca autẽ lingua platea. ꝓ latitudine dicitur.
Nunc gͦ scã ȩccłia ad ciuitatis portã ꝓcedit. quia

Expanded text:
a sunt.---Mos veterum fuit ut seniores in porta consisterent, et causas introeuntium judicarent, quatenus tanto esset pacificus urbis populus, quanto ad hanc discordes ingredi non liceret. Sed nos sacram historiam venerantes, haec egisse beatum Job pro cultu justitiae certum tenemus, atque ad indaganda allegoriae mysteria ducimur. Quid ergo per civitatis portaquaeque actio designatur, per quam anima ad conventum regni coelestis ingreditur? Unde et Propheta ait: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Portae quippe mortis sunt actiones pravae, quae ad interitum trahunt. Quia autem Sion speculatio dicitur, portas Sion, actiones bonas accipimus, per quas supernam patriam ingredimur, ut Regis nostri gloriam contemplemur. Quid vero per cathedram, nisi magisterii auctoritas designatur? Graeca autem voce platea pro latitudine ponitur. Nunc ergo sancta Ecclesia ad civitatis portam procedit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
oculos habet. sed intus ñ habet. Scĩ uͦ omnes
quia & exteriora sua circũspiciunt. ut bona de
se exempla frib p̃beant. & interiora sua ingi¬
lanter attendant. quia sese irreꝓbabiles int̾ni¬
placeant in sua interna componunt. sicut ꝑ
psalmistã qͦ de scã eccłia dicitur. om̃is gła
eiꝰ. filiȩ regum ab intus. Sed quia exteriora
sua etiã irrep̃hensibilia custodit. iure de ea¬
subdidit. in simbriis aureis. circumamicta
uarietate: ut & pulcra intus sibi sit. & aluis
foras. & se ꝓuehens ꝑ internã głam. & alios
erudiens ꝑ exteriora operũ exempla: Beatꝰ gͥ
iob dicat ex se. dicat ex psona uniuersalis ȩccłiȩ.
qnͣdo secreto ds erat in taber naculo meo Ut
em̃ demonstraret quantũ intus ꝓficeret. se¬
creto dm̃ fuisse in suo taber naculo perhibet.
ut etiã ostendat rectitudinis oꝑa. quantum
extrinsecus custodiuit. adiungit. Quando¬

Expanded text:
oculos habet, sed intus non habet. Sancti vero omnes, oculos habet, sed intus non habet. Sancti vero omnes, quia et exteriora sua circumspiciunt, ut bona de se exempla fratribus praebeant, et interiora sua vigilanter attendunt, quia sese irreplaceant, in sua interna componunt, sicut per Psalmistam quoque de sancta Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . Sed qua exteriora sua etiam irreprehensibilia custodit, subdidit: In fimbriis aureis circumamicta varietate, ut et pulchra intus sibi sit, et aliis foris; et se provehens per internam gloriam, et alios erudiens per exteriora operum Job dicat ex se, dicat ex persona universalis Ecclesiae: Quando secreto Deus erat in tabernaculo meo. Ut enim demonstret quantum intus profecerit, secreto Deum fuisse in suo tabernaculo perhibet. Ut etiam ostendat rectitudinis opera quantum extrinsecus custodivit, adjungit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
sui ante dĩ esse oculos uiderat. qui dicebat.
& meditatio cordis mei. in conspectu tuo sẽꝑ.
Exteriora namq oꝑa patent oculis hominũ.
longe uͦ in comparabilit interiores ac supti¬
lissimȩ cogitationes nr̃ȩ patent oculis dĩ.
Omĩa enĩ sicut scriptũ est. nuda & aꝑta sunt
oculis eiꝰ. Et sepe in exteriori oꝑe ante oculos
hominũ. inordinati apparere metuimus. &
interiori cogitatione illiꝰ respectũ ñ metuimꝰ
quẽ uidentem omĩa ñ uidemꝰ. Multo enĩ ma¬
gis intrinsecꝰ d̾o. quã extrinsecus hominib
conspicabiles sumꝰ. Unde scĩ om̃s foris se intꝰq
circũspiciunt. & uel rep̾hendendos se exterius.
uel iniquos se interiꝰ uideri inuisibilit᷑ timent.
Hinc est qd animalia quȩ ꝑ ꝓphetã uidentur.
in circũitu & intus plena oculis esse memo¬
rantur. Quisquis enĩ exteriora sua honeste
disponit. sed interiora negligit. in circũitu¬

Expanded text:
sui ante Dei esse oculos viderat, qui dicebat: sui ante Dei esse oculos viderat, qui dicebat: Et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper . Exteriora namque opera patent oculis hominum, longe vero incomparabiliter interiores ac subtilissimae cogitationes nostrae patent oculis Dei. Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt oculis ejus . Et saepe in exteriori opere ante oculos hominum inordinati apparere metuimus, et in interiori cogitatione illius respectum non metuimus, quem videntem omnia non videmus. Multo enim magis intrinsecus Deo quam extrinsecus hominibus conspicabiles sumus. Unde et sancti omnes foris 614 se intusque circumspiciunt, et vel reprehendendo se exterius, vel iniquos se interius videri invisibiliter timent. Hinc est quod animalia quae per prophetam videntur, in circuitu et intus plena oculis esse memorantur . Quisquis enim exteriora sua honeste disponit, sed interiora negligit, in circu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ predicationẽ filios parere ñ ualet. remini¬
scitur fȩcunditatis antiquȩ dicens. sicut fui
in dieb adolescentiȩ meȩ. qu̾ãuis post eosdem
dies quib deprimitur. iam tam̃ circa ipsum
finẽ tempoꝵ grandi p̾dicationis uirtute robo¬
retur. Nam susceptis ad plenũ gentib. omñe
israheliticũ popłm qui tunc inuentus fuerit.
in fidei sinũ trahit. Scriptũ quippe ẽ. donec
plenitudo gentiũ introiret. & sic om̃is isrł
saluus fieret: Sed ante illa tempora. erunt dies
in quib ab aduersariis paululũ uidebitur
oppressa. cũ & hoꝵ dierũ reminiscit᷑ dicens.
sicut fui in dieb adolescentiȩ meȩ. quando
secreto ds̃ erat in tabernaculo meo. Quid
hoc loco tabernaculũ. nisi habitationẽ m̃tis
accipimꝰ: Quia ꝑ om̃e qđ cogitando agimꝰ.
in consilio nr̃i cordis habitamꝰ: Quisquis
autẽ mandata dĩ tacitꝰ cogitat. secreto ds̃ illi
in tabernaculo ẽ. Habitationẽ & em̃ cordis

Expanded text:
per praedicationem filios parere nper praedicationem filios parere nscitur foecunditatis antiquae dicens: Sicut fui in diebus adolescentiae meae. Quamvis post eosdem dies quibus deprimitur, jam tamen circa ipsum finem temporum grandi praedicationis virtute roboretur. Nam susceptis ad plenum gentibus, omnem Israeliticum populum, qui tunc inventus fuerit, in fidei sinum trahit. Scriptum quippe est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Sed ante illa tempora erunt dies in quibus ab adversariis paululum videbitur oppressa, cum et horum dierum reminiscitur, dicens: Sicut fui in diebus adolescentiae meae, quando secreto Deus erat hoc loco tabernaculum, non habitationem mentis accipimus? quia per omne quod cogitando agimus, in consilio nostri cordis habitamus. Quisquis autem mandata Dei tacitus cogitat, secreto Deus illi in tabernaculo est. Habitationem etenim c
Abbreviated transcription (Latin):
tabernaculo meo. Sicut uniꝰcuiꝰq hominis.
sic scȩ eccłiȩ ȩtas describitur: Paruula quippe
tunc erat. cũ a natiuitate recen u̾bũ uitȩ p̃dicare.
ñ poterat: Hinc enĩ de illa dicitur. soror nr̃a par-¬
uula est. & ubera ñ habet. quia nimirũ scã
ȩccłia priꝰ quã ꝓficeret ꝑ incrementa uirtutis.
infirmis quibq auditorib p̃bere ñ potuit
ubera p̾dicationis. Adulta uͦ eccłia dicit᷑. qnͣdo
dĩ uerbo copulata scõ repleta sp̃u. ꝑ p̾dicatio¬
nis ministeriũ in filioꝵ conceptione fȩtatur.
quos exhortando partunt. conuertendo parit¬
De hac eiꝰ etate dño dicitur. adolescentulȩ
dilexerunt te: Aniuersȩ quippe ȩcłiȩ. quȩ¬
unã catholicam faciunt adolescentulȩ uo-¬
cantur. Non iam uetustȩ ꝑculpã. s nouelle
ꝑ grãm. ñ senio steriles. sed ȩtate mentis ad
spiritalem congruȩ sȩcunditatẽ. Tunc gͦ cum
dieb illis ȩccłia quasi quodã senio debilitate

Expanded text:
bera non habet. Sicut uniuscujusque hominis, sic sanctae Ecclesiae aetas describitur: parvula quippe tunc erat, cum a nativitate recens verbum vitae praedicare non poterat. Hinc enim de illa dicitur, Soror nostra parvula est, et ubera non habet, quia nimirum sancta Ecclesia priusquam proficeret per incrementa virtutis, infirmis quibusque auditoribus praebere non potuit ubera praedicationis. Adulta vero Ecclesia dicitur, quando Dei verbo copulata, sancto repleta Spiritu, per praedicationis ministerium in filiorum conceptione fetatur, quos exhortando parturit, convertendo paritDe hac ejus aetate Domino dicitur: Adolescentulae dilexerunt te . Universae quippe Eccleunam catholicam faciunt, adolescentulae vocantur. Non jam vetustae per culpam, sed novellae per gratiam. Non senio steriles, sed aetate mentis ad spiritualem congruae fecunditatem. Tunc ergo cum in diebus illis Ecclesia quasi quodam senio debilitata,
Abbreviated transcription (Latin):
nib. ut uideant oꝑa ur̃a bona. & głificent patrẽ
ur̃m qui in cęlis ẽ. Aliqnͣdo scĩ uiri corã homi¬
nib compelluntur bona facere. aut eadem ho¬
minib sua facta narrare: sed ad eũ finẽ om̃ia
referentes. ut ñ ipsi eiꝰdem oꝑib. sed pater
eoꝵ qui in cȩlis est debeat głificari. Dum enĩ
scã p̃dicant. ipsa p̃dicatio eoꝵ fortasse despi¬
citur. quoꝵ uita nescitur. Compelluntur gͦ
uitã suã dicere. ut auditoꝵ suoꝵ ualeant
uitã mutare. & facta sua referunt. ut uenera¬
tioni sint: Generari appetunt. ut reuerenter
audiantur.: Scriptũ quippe ẽ: cum eleuarent᷑
animalia de terra. eleuabantur parit̾᷑ & rotȩ.
quia uidelicet cũ auditoꝵ mentes p̾dicantiũ
uitã suscipiunt. necessario utiq etiam uim

Expanded text:
eant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Aliquando sancti viri et coram hominibus compelluntur bona facere, aut eadem hominibus sua facta narrare; sed ad eum finem omnia referentes, ut non ipsi eisdem operibus, sed Pater eorum qui in coelis est debeat glorificari. Dum enim sancta praedicant, ipsi praedicatio eorum fortasse despicitur, quorum vita nescitur. Compelluntur ergo vitam suam dicere, ut auditorum suorum valeant vitam mutare. Et facta sua referunt, ut venerationi sint; venerari appetunt, ut reverenter audiantur. Scriptum quippe est: Cum elevarentur animalia de terra, elevabantur pariter et rotae , quia videlicet cum auditorum mentes praedicantium vitam suspiciunt, necessario utique etiam vim
Abbreviated transcription (Latin):
reddebat mͥ. Dum beatificari se ab audienti¬
bus. sibiq testimoniũ reddi a uidentibus
fatetur beatus iob. qualis in sermone. qualis
dicit. aut in sermone laudabilis. qui hoc qđ
loquitur oꝑe ñ ostendit: Vt gͥ beatus iob ami¬
coꝵ suoꝵ increpationib exactus utraq se ha¬
buisse phibeat. sese & audientib & uidentib
uenerationi fuisse manifestat. Qđ si ad uocẽ
scȩ eccłiȩ referamꝰ ille eiꝰ uerba beatificat. qui
ea quȩ audierit ope consũmat: ille ei testimo¬
nium reddit. qui exemplis uitȩ illiꝰ bene
uiuendo respondet. Scam̃ & enĩ ȩccłiam ille
ueraciter uidet. cuiꝰ uita testatur quia uidet.
Ad hoc namq bonoꝵ intra eã rectitudo cernitur.
ut quiq hanc uiderint. a suis prauitatib corri¬
qui ñ est emendatus a malis. Sed unde ei testi¬
moniũ reddatur. ostenditur cũ subiungit

Expanded text:
endo.---Dum beatificari se ab audientibus, sibique testimonium reddi a videntibus fatetur beatus Job, qualis in sermone, qualis dicit; aut in sermone laudabilis, qui hoc quod loquitur opere non ostendit. Ut igitur beatus Job amicorum suorum increpationibus exactus utraque se habuisse perhibeat, sese et audientibus et videntibus venerationi fuisse manifestat. Quod si ad vocem sanctae Ecclesiae referamus, ille ejus verba beatificat, quia ea quae audierit opere consummat. Ille ei testimonium reddit, qui exemplis vitae illi bene vivendo respondet. Sanctam etenim Ecclesiam ille veraciter videt, cujus testatur vita quia videt. Ad hoc namque bonorum intra eam rectitudo cernitur, ut quique hanc viderint, a suis pravitatibus corriqui non est emendatus a malis. Sed unde ei testimonium reddatur, ostenditur cum subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
bant loqui. & digitũ supponebant ori suo.
uocẽ suã cohibebant duces. & lingua eoꝵ
guituri suo adherebat. Ac si aꝑte dicat. cum
prȩdicare michi uoce publica licuit. omnis
me qui ueritati ñ fuit subiectus expauit. Illo
namq tẽpore cũ scã ȩccłia aduersitate p̾mit᷑.
prauis quibꝰqꝙ p̃dicatorib licentia locutionis
sed & lamiȩ nudauerunt mammã. lactauer̃
catulos suos. Quid namq lamias. nsi he¬
reticos appellat: Humanã quidem faciem.
beluina ꝑ impietatẽ corda gestantes. Qui
tunc mammã nudant. quia errorem suũ
liberi p̾dicant. Tunc catulos lactant. quia
male sequaces paruuloꝵ animas dũ ꝑuersa
insinuant. ad impietatẽ nutriendo confir¬

Expanded text:
bant loqui, et digitum superponebant ori suo. Vocem suam duces cohibebant, et lingua eorum gutturi suo adhaerebat. Ac si aperte dicat: Cum praedicare mihi voce publica licuit, omnis me qui veritati non fuit subjectus expavit. Illo namque tempore cum sancta Ecclesia adversitate premitur, pravis quibusque praedicatoribus licentia locutionis Sed et lamiae nudaverunt mammam, lactaverunt catulos suos . Quid namque lamias, nisi haereticos appellat, humanam quidem faciem, sed belluina per impietatem corda gestantes? Qui tunc mammam nudant, cum errorem suum libere praedicant. Tunc catulos lactant, quia male sequaces parvulorum animas dum perversa insinuant, ad impietatem nutriendo confir
Abbreviated transcription (Latin):
exteriore defectu quid sumꝰ. Et miro modo
agitur. ut nec de uirtute quisquã extolli debe
& caro retrahat. suptilissimo iudicii interni
moderamine. infra summa. & supra infima
in quodã medio anima libratur. Bene gͦ dicit᷑
& aquas appendit mensura. Sequitur.¬

Expanded text:
exteriori defectu quid sumus. Et miro modo exteriori defectu quid sumus. Et miro modo agitur, ut nec de virtute quisquam extolli debea caro retrahit, subtilissimo judicii interni moderamine, infra summa, et supra infima in quodam medio anima libratur. Bene ergo dicitur: Et aquas appendit mensura. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
gnantẽ legi mentis meȩ. & captiuũ me ducen¬
tem in lege peccati. quȩ est in menbris meis.
Aa una quiꝑpe trabit caro. ne extollat sp̃s. & ad
summa trahit sp̃s. ne ꝓsternatur caro. Sp̃s le¬
uat ne iaceamꝰ in infimis. caro aggrauat ne
extollamur ex summis: Si ñ subleuante spũ noᷤᷤ
caro temptaret. ꝑfectione ꝓculdubio tẽptatio¬
nis suȩ inima deiceret. Rursũ uͦ si ñ temptan-¬
te carne ad summa nos sp̃s subleuarer: in
suꝑbiȩ casu ipsa nos peiꝰ subleuatione ꝓster¬
neret. Sed fit certo moderamine ut dum unꝰ¬
quisq scoꝵ iam quidẽ interiꝰ ad sũma rapit᷑.
sea adhuc temptatur exteriꝰ. nec desperationis
lapsũ. nec elationis incurrat: qm̃ nec tẽptatio
exterior culpã ꝑficit. quia interior intentio
sursũ trahit. nec rursũ intentio interior in
suꝑbiam eleuat. quia tẽptatio exterior humili¬
at dũ grauat. Sicq magno ordine cognosci¬
mus. in interiore ꝓuectu quid accepimꝰ. mn

Expanded text:
i mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis. Ad ima quippe trahit caro, ne extollatur spiritus, et ad summa trahit spiritus, ne prosternatur caro: spiritus levat, ne jaceamus in infimis, caro aggravat, ne extollamur ex summis; si non sublevante spiritu nos caro tentaret, perfectione procul dubio tentationis suae in ima dejiceret. Rursus vero si non tentante carne ad summa nos spiritus sublevaret, in superbiae casu ipsa nos pejus sublevatione prosterneret. Sed fit certo moderamine, ut dum unusquisque sanctorum jam quidem interius ad summa rapitur, sed adhuc tentatur exterius, nec desperationis lapsum, nec elationis incurrat, quoniam nec tentatio exterior culpam perficit, quia interior intentio sursum trahit; nec rursum intentio interior in superbiam elevat, quia tentatio exterior humiliat dum gravat. Sicque magno ordine cognoscimus in interiori profectu quid accipimus, in
Abbreviated transcription (Latin):
dis. omnẽ inconstantiã uagationis expellit.
Et qm̃ sunt animȩ quȩ leui motu nuncista.¬
nunc illa desiderent. omps as quia ipsas
leues fluctuationes mentiũ ñ leuiter pensat.
uagationẽ cordis relinquendo dnudicat
Sea cum ꝑ grãm respicit. uagam mentem
in consibii stabilitatẽ figit. Recte gͦ nunc
dicit᷑. qui fecit uentis pondus. quia cũ leues
motus animȩ miscditer dignatur aspicere.
hanc ꝓtinus ad constantiȩ maturitatẽ for¬
mat. Uel certe uentis pondus ẽ facere. con¬
cessam hic electis de uirtutib głam. ꝑmixta
infirmitate temperare. Unde & subditur

Expanded text:
dis omnem inconstantiam vagationis expellit. dis omnem inconstantiam vagationis expellit. Et quoniam sunt animae quae levi motu nunc ista,nunc illa desiderant, omnipotens Deus, quia ipsas leves fluctuationes mentium non leviter pensat, vagationem cordis relinquendo dijudicat. Sed cum per gratiam respicit vagam mentem, in consilii stabilitatem figit. Recte ergo nunc dicitur: Qui fecit ventis pondus, quia cum leves motus animi misericorditer dignatur aspicere, hunc protinus ad constantiae maturitatem format. Vel certe ventis pondus facere est concessam hic electis de virtutibus gloriam, permista infirmitate temperare. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis dedit. Unde adhuc subditur.¬
Qui fecit uentis pondus. Uelocitate enĩ ac
suptilitate uentoꝵ. in scriptura sacra solent
animȩ designari. sicut ꝑ psalmistã de dõ dicit᷑
qui ambulat suꝑ pennas uentoꝵ. id est qui
transgreditur uirtutes animarũ. Fecit ergo
uentis pondus. quia dũ suꝑna sapientia re¬
plet animas. eas maturitate solita graues
reddit. ñ illa grauitate. qua dicitur. filii ho¬
minum usq quo graui corde: Aliud nanq
est grauẽ esse ꝑ consiliũ. aliud ꝑ peccatum.
aliud ẽ graue esse ꝑ constantiã. aliud ꝑculpã.
Ista enĩ grauitas pondus habet oneris illa tuir¬
tutis. Pondus gͦ accipiunt animȩ. ut ab inten¬
tione dĩ ñ iam leui motu dissiliant. sed in eũ
fixa constantiȩ suauitate consistant: Adhuc
ille popłs leuiter mouebatur. de qͦ ꝑ ꝓphetam
dicitur. abiit uagus in uiã cordis sui. uiã eiꝰ
uidi. & dimisi eum. Graue autẽ consiliũ cor¬

Expanded text:
ritatis dedit. Unde adhuc subditurritatis dedit. Unde adhuc subditurQui fecit ventis pondus. - Velocitate enim ac subtilitate ventorum in Scriptura sacra solent animae designari, sicut per Psalmistam de Deo dicitur: « Qui ambulat super pennas ventorum , » id est, qui transgreditur virtutes animarum Fecit ergo ventis pondus, quia dum superna sapientia replet animas, eas maturitate indita graves reddit; non illa gravitate qua dicitur: Filii hominum usquequo gravi corde ? Aliud namque est gravem esse per consilium, aliud per 607 peccatum; aliud est gravem esse per constantiam, aliud per culpam. Ista enim gravitas pondus habet oneris, illa virtutis. Pondus ergo accipiunt animae, ut ab intentione Dei non jam levi motu desiliant, sed in eum fixa constantiae gravitate consistant. Adhuc ille populus leviter movebatur, de quo per prophetam dicitur: Abiit vagus in viam cordis fui; viam ejus vidi, et dimisi eum . Grave autem consilium cor
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. quȩ ubiq est: An uenire ẽ sapientiȩ.¬
ꝑ illuminationẽ mentis nr̃ȩ indicare p̾sen¬
tiam maiestatis suȩ: Et quia hominibus
incertũ est. uel in cuiꝰ corde ueniatur. uel in
quo postquã uenerit pinanendo requiescat.
recte nunc dicit᷑. ds̃ intelligit uiam eiꝰ &
ipse nouit locũ illiꝰ : quia soliꝰ diuinȩ uisioniss
ẽ cernere. uł qͥb modis intellectꝰ sapientiȩ ad cor
hominis ueniat. uł cuiꝰ mens intellectũ uitȩ quẽ
ꝑerceperit. mortiferis cogitationibꝰ ñ amittat
Et quia hȩc eadem sapientia ꝑhumanitatis
grãm manifestata. in cunctis mundi partib
electoꝵ fuerat corda repletura.: Recte subdit᷑¬
Ipse enĩ fines mundi intuetur. & om̃ia quȩ
sub celo sunt respicit. Respicere quippe dĩ
est. ea quȩ amissa ac ꝑdita fuerant. ad suam
grãm reformare. Unde scriptũ est: rex qui
sedet in solio iudicii. dissipat om̃e malum
intuitu suo. Respiciendo namq leuitatis
nr̃ȩ mala coercuit. & magna merita matu¬

Expanded text:
ubique est? An venire est sapientiae per illuminationem mentis nostrae indicare praesentiam majestatis suae? Et quia hominibus incertum est vel in cujus cor veniat, vel in quo postquam venerit permanendo requiescat, recte nunc dicitur: Deus intelligit viam ejus, et ipse novit locum illius, quia solius divinae visionis est cernere, vel quibus modis intellectus sapientiae ad cor hominis veniat, vel cujus mens intellectum vitae, quem perceperit, mortiferis cogitationibus non amittat. Et quia haec eadem sapientia per humanitatis gratiam manifestata in cunctis mundi partibus electorum fuerat corda repletura, recte subditIpse enim fines mundi intuetur, et omnia, quae sub coelo sunt, respicit. - Respicere quippe Dei est ea quae amissa ac perdita fuerant ad suam gratiam reformare. Unde scriptum est: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . Respiciendo namque levitatis nostrae mala coercuit, et magna merita matu
Abbreviated transcription (Latin):
apparuerit psistat: quãuis hoc intelligi & alit̾
potest. Nam uia eiꝰ ñ inconuenient̃ accipit᷑.
hoc ipsũ qđ uenit ad cor: seseq nobis intrinse¬
cus infundit. Locus uͦ ciꝰ fit cor. ad qđ ueni¬
ens ꝑmanet. De hac quippe uia illiꝰ dicitur.
uox clamantis in deserto. parate uiam dño.
idest in corde ur̃o uenienti sapientiȩ aditũ
reserate: Sicut alias dicit᷑. iter facite ei. qui
ascendit suꝑ occasũ. Suꝑ occasũ fuit ascende¬
re. ipsam mortẽ quã ꝑtulerat resurgendo
supasse. Ait gͦ ei. qui ascendit suꝑ occasum
Quisqͥs & enĩ p̾dicando a sordib intioꝵ cor¬
da audientiũ mundat. uenienti sapientiȩ
uiam p̃parat. Habet gͦ uiam ista sapientia.
habet & locũ. Uiam qua uenit locũ qͦ manet.
sicut ipse ait. siquis diligit me. sermonẽ ieu̾
seruabit. & pater m̃s diliget eũ.& ad eũ uenie¬

Expanded text:
Quamvis hoc intelligi et aliter potest. Nam via ejus non inconvenienter accipitur hoc ipsum quod venit ad cor, seseque nobis intrinsecus infundit. Locus vero ejus fit cor, ad quod veniens permanet. De hac quippe via illius dicitur: Vox clamantis in deserto, parate viam Domino ; id est, in corde vestro venienti Sapientiae aditum reserate, sicut alias dicitur: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum fuit ascendere, ipsam mortem quam pertulerat resurgendo superasse. Ait ergo: Ei qui ascendit super occasum, Quisquis etenim praedicando a sordibus vitiorum corda audientium mundat, venienti sapientiae viam praeparat. Habet ergo viam ista sapientia, habet et locum: Viam qua venit, locum quo manet, sicut ipsa ait: Si quis diligit me, sermonem meum servabit; et Pater meus diliget eum, et ad eum venie
Abbreviated transcription (Latin):
cȩci sedentes iuxta uiã clamauerunt dicentes.
dñe. miserere nr̃i fili dauid. Ad quoꝵ uocem
sicut illic scrptũ est. stenit uĩc & lum̃ reddidit.
Quid est autẽ transeundo audire. stando lum̃
restituere. nisi qđ ꝑhumanitatẽ suã nobis mi-¬
sertus est. qui ꝑ diuinitatis potentiã a nobis
mentis nr̃ȩ tenebras exclusit: Qd enĩ ꝓpter
nos natus & passus est. qui resurrexit. ascen¬
dit in cęlũ. quasi transit uĩc. quia hec nimirũ
actio temporalis est. Sed stans eos tetigit &¬
illuminauit. quia ñ sicut illa dispensatio tem¬
poralis ita uerbi ȩternitas transit. quȩ in se
manens innouat omnia. Stare enĩ dĩ est. incõ¬
mutabili cogitatione mutabilia cuncta dispo¬
nere. Qui gͦ uoces petentiũ transiens audiuit.
stans lumenꝰ reddidit. quia & si ꝓpter nos tem¬
poralia ꝑtulit. inde tamen nobis luce̾ tribuit:
unde habere mutabilitatis transitũ nescit.

Expanded text:
caeci sedentes juxta viam clamaverunt, dicentes: caeci sedentes juxta viam clamaverunt, dicentes: Domine, miserere nostri fili David . Ad quorum vocem, sicut illic scriptum est, stetit Jesus, et lumen reddidit. Quid est autem transeundo audire, stando lumen restituere, nisi quod per humanitatem suam nobis misertus est, qui per divinitatis suae potentiam a nobis mentis nostrae tenos natus et passus est, qui resurrexit et ascendit in coelum, quasi transiit Jesus; quia haec nimirum actio temporalis est. Sed stans caecum illuminavit, quia non sicut illa temporalis dispensatio, ita verbi aeternitas transit, quae in se manens innovat omnia. Stare enim Dei, est incommutabili cogitatione mutabilia cuncta disponere. Qui ergo voces petentis transiens audivit, stans lumen reddidit. Quia etsi propter nos temporalia pertulit, inde tamen nobis lucem tribuit, unde habere mutabilitatis transitum nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
malignis spiritib audisse ẽ. s eandẽ sapientiã
ñ uidisse. & eiꝰ potentũ ex uirtute illiꝰ cogno¬
uisse. & tam̃ sub ea humilit̾ stare noluisseꝰ.
Unde ueritatis uoce. de ipso malignoꝵ spirituũ
capite dicitur. ille homicida erat ab initio. &
in ueritate ñ stetit. Sequit᷑. Ds̃ intelligir¬
na dõ sapientia. aliter habet uiã. atq alit̃ locũ.
Locũ uͦ siquis intelligat ñ localem. nã teneri
corporalit᷑ ñ potest ds. sed ut dictũ est locus
intelligit᷑ ñ localis. Locus sapientiȩ pat̾ est.
locus patris sapientia. sicut ipsa sapientia¬
attestante dicitur. ego in patre & pater in me:
Auter gͦ sapientia habet uiam. atq alit̾ locũ.
Qiam ꝑ humanitatis transitũ. locũ uͦ ꝑ statũ
diuinitatis. Inde enĩ ñ transit unde eterna ẽ.
sed inde transit unde ꝓpter nos apparuit tem-¬
poralis. Sic namq in eugłio scriptũ est. quia
egrediens ab iericho dñs transibat. duo autem

Expanded text:
 audisse, sed eamdem sapientiam non vidisse, est et ejus potentiam ex virtute illius cognovisse, et tamen sub ea humiliter stare noluisse. Unde et Veritatis voce de ipso malignorum spirituum capite dicitur: Ille homicida erat ab initio, et in veritate non stetit . Sequitur: CAPUT IIna Deo sapientia aliter viam habet, atque aliter locum. Locum vero si quis intelligat, non localem. Nam teneri corporaliter non potest Deus; sed, ut dictum est, locus intelligitur non localis, Locus sapientiae Pater est, locus Patris sapientia. sicut ipsa Sapientiattestante dicitur: Ego in Patre, et Pater in me. Aliter ergo ipsa sapientia habet viam, atque aliter locum. Viam per humanitatis transitum, locum vero per III. Inde enim non transit. unde aeterna est; sed inde transit, unde propter nos apparuit temporalis. Sic namque in Evangelio scriptum est: Quia egrediens ab Jericho Dominus transibat; duo autem
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã ñ uident. quia repulsi ꝑ suꝑbiam.
nequaꝗͣ eã habere potuerunt. Adlucẽ quippe
eiꝰ clauserunt oculos cordis. suꝑfusis eiꝰ radis
repugnantes. sicut intelligi etiã de eisdẽ ma¬
lignis spiritib potest. qđ scriptũ est. ipsi fue

Expanded text:
sapientiam non vident, quia repulsi per superbiam sapientiam non vident, quia repulsi per superbiam nequaquam eam habere potuerunt. Ad lucem quippe ejus clauserunt oculos cordis, superfusis ejus radiis repugnantes, sicut intelligi etiam de eisdem malignis spiritibus pote
Abbreviated transcription (Latin):
tionis & mortis nomine. nisi maligni sp̃s
designantur: Qui inuentores mortis & ꝑdi-¬
tionis extiterunt. sicut de ipso eoꝵ principe
sub ministri eiꝰ specie ꝑ ioħem dicitur. &
nomen illi mors. Cui subiecti om̃s suꝑbiȩ sp̃s.
de hac sapientia quȩ ds est dicunt. aurib nr̃is
audiuimꝰ famã eiꝰ. quia nimirũ uisionẽ illiꝰ.
plena beatitudine habere nequiuerunt Dide¬
re quippe ꝑfecte coȩternã dĩ sapientiã. hoc est
qd habere Unde ad ioħem de munere uincen¬
tis dicit᷑. dabo illi calculũ candidũ. & incalculo
nomen nouum scriptũ qđ nemo scit nisi qui
accipit. In hac & enĩ uita scire aliquid uel uide¬
re possumꝰ. etiã qđ ñ accepimꝰ habere. Nomͣ¬
uͦ nouum in calculo scriptũ. idest in ȩterno
prȩmio noticiã dĩ humanis mentib inusita
tam. quã scire ñ potest. nisi qui hanc etiã acce¬
perit habere. Quia itaq ut diximꝰ uidere
dm̃. hoc est qđ habere. ideo iniqui sp̃s hanc

Expanded text:
tionis et mortis nomine nisi maligni spiritus designantur? qui inventores mortis et perditionis exstiterunt, sicut de ipso eorum principe sub ministri ejus specie per Joannem dicitur: Et nomen illi mors . Cui subjecti omnes superbiae spiritus de hac sapientia quae Deus est 605 dicunt: Auribus nostris audivimus famam ejus; quia nimirum visionem illius plena beatitudine habere nequiverunt. Videre quippe perfecte coaeternam Deo sapientiam, hoc est quod habere. Unde ad Joannem de munere vincentis dicitur: Dabo illi calculum candidum, et in calculo nomen novum scriptum, quod nemo scit, nisi qui accipit . In hac enim vita scire aliquid vel videre possumus, etiam quod non accepimus; habere vero nomen novum in calculo scriptum, est in aeterno praemio notitiam Dtam, quam scire non potest nisi qui hanc etiam acceperit, haDeum, hoc est quod habere, ideo iniqui spiritus hanc
Abbreviated transcription (Latin):
contegunt. & cuncta quȩ contra uerã fidem
ꝓponere falsa moliuntur. Hoꝵ gͦ tempoꝵ
sequenti tribulatione dep̾hensam reminiscenᷤ
ȩccłiam. deplorat dicens. quando ꝓcedebam ad
portã ciuitatis. & in platea parabant cathedrã

Expanded text:
contegunt cuncta quae contra veram fidem contegunt cuncta quae contra veram fidem proponere falsa moliuntur. Horum ergo temporum, sequenti tribulatione deprehensa, reminiscens Ecclesia deplorat, dicens: Quando procedebam ad portam civitatis, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ginitatis mundiciã despexit. Unde sit. ut
semꝑ hereticis puersa intelligentia confusis.
uicissim sibi eoꝵ nequitia ut in culpa concor¬
det. & in sententia discrepet. At contra scã ȩccłia
ꝑ medias utrarũq partiũ lites. ordinata pace
graditur. Et sic scit supiora bona suspicere.¬
ut nouerit etiã inferiora uenerar. quatinꝰ
nec sũma ȩquet infimis. necrursũ ima despi¬
ciat. cum sũma ueneratur. Nunc gͦ heretica¬
rum plebiũ principes. auctoritatẽ scẽ eccłiȩ
ppendentes cessant loqui. & qͣsi ori suo digi¬
tum supponunt. dũ falsis quęrelis ñ ratione
uocis suȩ reprimi. sed uirtutis manu signifi¬
cant. Nocẽ suã duces cohibent. quia nimirũ
hi qui post se errantes popłos trahere conant᷑.
ne loqui puersa nunc audeant. & auctoritatis
frenantur pondere. & uirtute rationis. Quoꝵ
lingua suo guituri adheret. quia & si ꝑuersa
loqui libera uoce ñ audent. intꝰ tam̃ apud se

Expanded text:
ginitatis munditiam despexit. Unde fit ut ginitatis munditiam despexit. Unde fit ut semper haereticis perversa intelligentia confusis, vicissim sibi eorum nequitia, et in culpa concordet, et in sententia discrepet. At contra, sancta Ecclesia per medias utrarumque partium lites ordinata pace graditur, et sic scit suput noverit etiam inferiora venerari, quatenus nec summa aequet infimis, nec rursum ima despiciat, cum summa veneratur. Nunc ergo haereticarum plebium principes, auctoritatem sanctae Ecclesiae perpendentes, cessant loqui, et quasi ori suo digitum superponunt, dum falsis querelis non ratione vocis se reprimi, sed virtutis manu significant. Vocem suam duces cohibent, quia nimirum hi qui post se errantes populos trahere conantur, ne loqui perversa nunc audeant, et auctoritatis frenantur pondere, et virtute rationis. Quorum lingua suo gutturi adhaeret, quia etsi perversa loqui libera voce non audeant, intus tamen apud se
Abbreviated transcription (Latin):
duces intelligi uel principes possunt. nisi here¬
tici prauitatis auctores: De quib ꝑ psalmistã
dicitur. effusa ẽ contẽptio suꝑ principes eoꝵ. &
seduxerunt eos in inuio & ñ in uia: Ipsi & enĩ
dũ dispensationẽ dñi ꝑuerse int̾pretari non
metuunt ꝓfecto plebes subditas ñ in ea uia
quȩ xp̾c est. sed in inuium trahunt. Suꝑ quos
recte qͦ effusa esse contẽptio dicit᷑. qui a suis sibi
uicissim alligationib contradicunt. Amus
quippe tres ꝑsonas in diuinitate suscipienᷤ. tres
etiã deos credidit. Quo contra sabelliꝰ unum
dm̃ suscipiens. unã credidit esse ꝑsonã. Int̾ quos
scã ȩccłia rectũ p̃dicationis suȩ tramitem inde-¬
clinabiliter tenens. & unũ dm̃ p̃dicans. tres
ꝑsonas contra sabelliũ asserit. & ges ꝑsonas
asserens. unũ dm̃ contra arriũ confitetur. Quia
autẽ in sacro eloquio manicheus uirginitatẽ
laudan comperit. coniugia damnauit Ateont᷑
iouimanꝰ qui concedi coniugia cognouit. uir¬

Expanded text:
duces intelligi vel principes possunt, nisi haereticae pravitatis auctores? De quibus per psalmum dicitur: Effusa est contentio super principes eorum, et seduxerunt eos in invio, et non in via . Ipsi etenim dum dispensationem Dei perverse interpretari non metuunt, profecto plebes subditas non in eam viam quae Christus est, sed in invium trahunt. Super quos recte quoque effusa contentio dicitur, quia suis sibi vicissim allegationibus contradicunt. Arius quippe tres personas in divinitate suscipiens, tres etiam deos credidit. Quem contra Sabellius unum Deum suscipiens, unam credidit esse personam. Inter quos sancta Ecclesia rectum praedicationis suae tramitem indeclinabiliter tenens, et unum Deum praedicans, tresrsonas contra Sabellium asserit; et tres personas asserens, unum Deum contra Arium confitetur. Quia autem in sacro eloquio Manichaeus virginitatem laudari comperit, conjugia damnavit. At contra Jovinianus, quia concedi conjugia cognovit, vir
Abbreviated transcription (Latin):
Granũ ꝑ humilitatẽ carnis. arbor ꝑ potentiã
maiestatis. Granũ quia uidimꝰ eũ & ñ erat
aspectus. arbor autẽ quia speciosus forma prȩ
res sunt. &uideamꝰ quã late tendant᷑. Quid
enĩ de his dicitur: In omnẽ terram exiuit
sonus eoꝵ & in fines orbis terrȩ uerba eoꝵ
In istis ramis uolucres requiescunt. quia scẽ
amine quȩ gtib dm uirtutũ penis a terrena
cogitatione se subleuant. in eoꝵ dictis atq con-¬
solationib ab huiꝰ uitȩ fatigatione respirant.
hoc gͥ in loco postquã de sapientia dictum est.
abscondita est ab oculis omniũ uiuentium.
recte subiungitur. uolucres qͦ cȩli latet. quia
in hac corruptibili carne constituti. naturȩ eiꝰ
potentiã. ipsi qͦ uiuendo ñ penetrant. qͥ iam
ꝑ meritũ scẽ contemplationis uolant. Ubi

Expanded text:
Granum per humilitatem carnis, arbor per potentiam Granum per humilitatem carnis, arbor per potentiam majestatis. Granum, quia vidimus eum, et non erat aspectus ; arbor autem, quia speciosus forma prae dantur. Quid enim de eis dicitur? In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . In istis ramis volucres requiescunt, quia sanctae animae, quae quibusdam virtutum pennis a terrena cogitatione se sublevant, in eorum dictis atque consolationibus ab hujus vitae fatigatione respirant. Hoc iAbscondita est ab oculis omnium viventium, recte subjungitur: Volucres coeli quoque latet, quia in hac corruptibili carne constituti naturae ejus potentiam ipsi quoque vivendo non penetrant, qui jam per meritum sanctae contemplationis volant, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ. hanc enim cepisti sequi post mi¬
seriam. Quia uͦ ea quȩ subnexa sunt lon¬
giori alligatione ꝓtrahuntur. istum libel

Expanded text:
iniquitatem; hanc enim coepisti sequi post miseriam. Quia vero ea quae subnexa sunt longiori allegatione protrahuntur, istum libel
Abbreviated transcription (Latin):
uitate cunctos quos appetit teneat. signis &
uirtutib coartatur. Ipse gͦ ꝑ se hoc fortiter
facit: qui contra illum uires ñ fortib tribuit.
S quia quos contra eũ dñs mittat insinuat.
nunc etiã quid ipsi agant qui mittuntur ad¬
diuident illũ negociatõres. Leuiathan iste
tocies conciditur. quocies diuini uerbi gla-¬
dio sua ab illo membra separantur. Iniqui
enim cum uerbũ ueritatis audiunt. & sc̃o ti¬
more ꝑculsi ab antiqui hostis se imitatione
suspendunt. ipse in corpore suo diuiditur.
cum hii qui praue in heserant subtrahunt᷑.
Ipsos uͦ amicos nominat. quos suꝑiꝰ ancillas
uocat. Ipsos etiam negociatores appellat:
quos amicos dixerat. Sc̃ & enim p̃dicatores
priꝰ ancillȩ sunt ꝑ formidinem. post amici
ꝑ fidem. ad extremum quoq negociatores ꝑ
actionem. Ipsis quippe infirmantib dicitur.
nolite timere pusillus grex. quia complacu-¬
it patri ur̃o dare uobis regnum Ipsis rur¬

Expanded text:
vitate cunctos quos appetit teneat, signis et vitate cunctos quos appetit teneat, signis et virtutibus coarctatur. Ipse ergo per se hoc fortiter facit, qui contra contra illum vires non fortibus tribuit. Sed quia quos contra eum Dominus mittat insinuat, nunc etiam quid ipsi agant qui mittuntur, adunt negotiatores.---Leviathan iste toties conciditur, quoties divini verbi gladio sua ab illo membra separantur. Iniqui enim cum verbum veritatis audiunt, et, sancto timore perculsi, ab antiqui se hostis imitatione suspendunt, ipse in corpore suo dividitur, cui hi qui prave inhaeserant subtrahuntur. Ipsos vero amicos nominat, quos superius ancillas vocat; ipsos etiam negotiatores appellat, quos amicos dixerat. Sancti etenim praedicatores prius ancillae sunt per formidinem, post amici per fidem, ad extremum quoque negotiatores per actionem. Ipsis quippe infirmantibus dicitur: Nolite timere, pusille grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Ipsis rur
Abbreviated transcription (Latin):
ad ciuitatis menia uocarent. qͥa p̃dicatores
infirmos abiectosq habere studuit. qui fide¬
lem laudat. nec tam̃ in sorte p̃dicantiũ nu¬
merat: quia ad p̃dicandum eũ tales uenire
debuerant. qui de laude. ꝓpria nil habeban.
ut tanto soliꝰ ueritatis cognosceretur esse qd̃
agerent. qͣnto & aꝑte cerneretur. quia ad hoc
agendum ꝑse idonci ñ fuissent. Ut gͥ mira
potentia ꝑ p̃dicatoꝵ linguas daresceret. priꝰ
mirabiliꝰ actum est. ut coꝵ dem p̃dicantium
meritũ nullũ esset. Ancillas gͦ dñs misit.
& leuiathan huiꝰ fortitudinem ligauit: qͥa
infirmos p̃dicatores mundo exhibuit. & po-¬
tentes quosq qui eiꝰ corpus fuerant. sub ter¬
roris sui uicula restrinxit. Et in semetipso
leuiathan iste ancillis ligatur. cum infirmis
p̃dicantib ueritatis lumine clarescente. cont᷑
electoꝵ mentes antiquus hostis ñ qͣntũ uult
seuire ꝑmittitur. s: ne sub infidelitatis capti¬

Expanded text:
 civitatis moenia vocarent . Quod praedicatores  civitatis moenia vocarent . Quod praedicatores infirmos abjectosque habere studuit, qui fidelem laudat, nec tamen in sorte praedicantium numerat, quia ad praedicandum eum tales venire debuerant qui de laude propria nil habebant, ut tanto solidius veritatis cognosceretur esse quod agerent, quanto et aperte cerneretur quia ad hoc agendum per se idonei non fuissent. Ut ergo mira potentia per praedicatorum linguas claresceret, prius mirabilius actum est ut eorumdem praedicantium meritum nullum et Leviathan hujus fortitudinem ligavit, quia infirmos praedicatores mundo exhibuit, et potentes quosque, qui ejus corpus fuerant, sub terroris sui vinculo restrinxit. Et in semetipso Leviathan iste ancillis ligatur, cum infirmis praedicantibus, veritatis clarescente lumine, contra electorum mentes antiquus hostis non quantum vult saevire permittitur; sed ne sub infidelitatis capti