comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nubunt. Hin c argum̃tant᷑ quidã
dicentes. Si uiro suo uiuo q̃ ẽ alt̾i nu
minabit᷑. quȩ ꝯuiguim eiꝰ elegerat:
hanc argum̃tationem qnͣtã sequatur
absurditas. Cum enĩ laudabilit̾ ñ ui¬
fac̾e debet ne ip̃m xp̃m ꝙ sentire nefas¬
datam opinionẽ qua putant lapsaꝵ
a scõ ꝓposito feminaꝵ si nupserint ñ
ẽẽ ꝯuigia. ñ paruũ malũ. ũͥ ãmaritis
separint᷑ uxores. qua si adult̾e sint ñ
urores. Et cum uolunt eas seꝑatas
redde ꝯtinentiȩ: faciunt maritos eaꝵ
ad ult̾os uͦs: cũ suis uxorib uiuis alt̾aᷤ
dixxerint. Quaꝑꝑ non possum ꝙͣ dic̃e. a
ꝓposto meliore lapsas sinupseruit femi¬
nas. adultia cẽ non ꝯugia: s plane ñ
dubitauim dic̾e lapsus ⁊ ruinas a castita¬
te sanctiore quȩ uouetur do: adult̾iis ẽẽ
qua dubitari non possit. S: ecce dicamꝰ
ita.⁊⁊ ita sentiamꝰ. uͥ lapsȩ a ꝓposito ⁊ ꝓfiᷤ¬
sione ꝯtinentiȩ feminȩ si nupserint:¬

Expanded text:
on nubunt, hinc argumentantur quidam dicentes: si uiro suo uiuo quae alteri nubminatur, quae coniugium eius elegerat. hanc argumentationem quanta rerum sequatur absurditas. cum enim laudabiliter etiam uifacderatam opinionem, qua putant lapsarum a sancto proposito feminarum, si nupserint, non esse conjugia, non parvum malum ut a maritis separentur uxores, quasi adulterae sint, non uxores. Et cum nolunt eas separatas reddere continentiae, faciunt maritos earum adulteros veros, cum suis uxoribus vivis alteras duxerunt. Quapropter non possum quidem dicere a proposito meliore lapsas si nupserint feminas, adulteria esse, non conjugia. Sed plane non dubitaverim dicere lapsus et ruinas a castitate sanctiore quae vovetur Deo adulteriis essequa dubitari non possit. Sed ecce dicamus ita, et ita sentiamus, ut lapsae a proposito et professione continentiae femin
Abbreviated transcription (Latin):
si insententia suꝑiꝰ memorata ꝯuenient̃
dicta accipimus. nicħ ampliꝰ restat ꝗͣ¬
stionis. cur non u̾acit᷑ dicta ⁊ utiliter
tenenda aꝑꝓbemꝰ. Certum ẽ enĩ q hi
qui pꝰ occultum uotũ castitatis ⁊ ppositũ
ꝯtinentiȩ. nandũ manifesta ꝓfessioẽ

Expanded text:
si in sententia superius memorata convenienter dicta accipimus, nihil amplius restat quaestionis cur non veraciter dicta et utiliter tenenda approbemus. Certum est enim quod ii qui post occultum votum castitatis, et propositum continentiae nondum manife
Abbreviated transcription (Latin):
aũ aliquis ħ dicta eẽ intelligat dehis
qui ꝓpositũ ꝯtinentiȩ occulte uouerunt.
⁊ uotũ sine atestatione hu̾na soli deo
obtulerunt. eosq si pꝰca uoto fracto ad ꝯ¬
ugalem societatẽ descende uolueriint:
iccirco ab eccła ꝓhib̾i non posse. q ꝓfessio¬
nẽ illoꝵ non accepit. neq obseruantiam
ꝯtientiȩ eis indixt. Siquis gͥ tales ui¬

Expanded text:
dicta esse intelligat, de iis qui propositum continentiae occultae voverunt, et votum suum sine attestatione hominum soli Deo obtulerunt, eosque si postea voto fracto ad conjugalem societatem descendere voluerint, idcirco ab Ecclesia prohiberi non posse, quia professionem illorum non accepit, neque observationem continentiae, eis indixit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
debuisse. ⁊ tenuisse.uͥ qui pꝰ uotum ⁊ ꝓ¬
fessionẽ ꝯtinentiş ad ꝯiugalem copulam
cacum aũ inciꝑent homines abuti tali
minentia usum mutasse. ⁊ sententiã in¬
torsisse ad aliud. atq iõ nc̃ ꝯuigia ñ eẽ

Expanded text:
debuisse et tenuisse, ut qui post votum et professionem continentiae ad conjugalem copulam autem cum inciperent homines abuti tali minentia usum mutasse, et sententiam intorsisse ad aliud atque ideo nunc conjugia non esse
Abbreviated transcription (Latin):
tum non adquiris. Meliꝰ tͥ saltẽ ẽẽt uł
ista tormenta deuitare: qͣm in toto ꝑire.
inicħ sentire boni. Yidet d̾s qr inuitꝰ pat̾iᷤ.¬
piciet ad uolentiã passionis tuȩ. ⁊ misertꝰ
excessui tuo ueniam dabit. Pcipue c̃ dicat
uxorem habeat ꝑꝑfornicationẽ. Bene eñi

Expanded text:
um non acquiris. Melius tibi saltem esset vel ista tormenta devitare quam in toto perire et nihil sentire boni. Videt Deus quod invitus papiciet ad violentiam passionis tuae; et misertus, excessui tuo dabit veniam, praecipue cum dicat uxorem suam
Abbreviated transcription (Latin):
legitimas ꝑsonas quascunq ꝯsensũ
ad inuicem habitũ ꝯuigium facere.
Ilii non minus p̃cipiti estimatione
in ꝯtrariam assertionẽ ferunt᷑: in
tm̃ ut dicant. qnͣlibet illegrtimȩ ꝑsone
fuerint. cuĩcunq ꝓfessionis siuie ordintͤ.
pari ꝯsensu adinuicem facto ꝯuigeᷤ eẽ.
Non sac̾dotes ꝯtinentiam ꝓfessos. ñ sũ¬
mos sac̾dotes. ñ monachos. aut sacras
uirgines. ab hac lege excipiendos pu¬
tant᷑. Et habñt isti similit̾ u̾ba q̃dã
scͥptarum quib munsre credunt ⁊ ꝯ¬
firmare estimationẽ suam:i st̃ u̾e q̃dã
dictaꝰ elmꝰi inquib ꝯuenienient̃ ħ ia¬

Expanded text:
legitimas personas quascunque consensum legitimas personas quascunque consensum adinvicem habitum conjugium facere. Alii non minus praecipiti existimatione in contrariam assertionem feruntur, in tantum ut dicant quantumlibet illegitimae personae fuerunt cujuscunque professionis sive ordinis pari consensu adinvicem facto conjuges esse. Non sacerdotes continentiam professos, non summos sacerdotes, non monachos aut sacras virgines ab hac lege excipiendos putant. Sed habent isti similiter verba quaedam Scripturarum quibus munire credunt et confirmare existimationem suam. Et sunt vere quaedam dicta
Abbreviated transcription (Latin):
aib causis legitinis recte soluunt᷑: ⁊ si pꝰ
tione tenent᷑. illicitȩ ⁊ illegitimȩ copulati¬
ones iudicant᷑. si on tñ de omnib sic sup
memoraui sic sentiendũ estimamꝰ. Nam fi¬
cta horroris excusatione nulla legitimoꝵ
norans ꝙ ꝙ non tã ꝯtra nat᷑alem siue anti¬
quam lega lẽ institutionẽ. qͣnͣtũ ꝯtͣ subse¬
qͣntemi ȩccłs p̃ceptionẽ ec̃t. Legimꝰ.ꝙ beatꝰ¬
aa nãreligionem horrerent. dispensatorie
acessit. a quinto gradu ꝯsanguinitatis
coniugia copulare: in quo apparet ꝙ
ta quȩ aliqñ dispensationẽ adͥ mittũt.
ut. Licite manifeste fiant: extusationẽ¬
hñt. ⁊̃ si p̃t̾ ꝯcessionẽ ignorant̃ fiani.
Et iccirto fortassis ciꝰmi qnͣdiu oĩno
latent. ignorantia ꝯuenientiꝰ estuiment᷑
eccusan. ꝗͥ tñ manifesta facta qr contͤ
p̃ceptionem sunt: non debent tolerari. ħ
aũt dicta st̃ contͣ illos quiputant ꝯuigi-¬
um omnino dici non posse:ꝙ aliqñ dis.

Expanded text:
tibus causis legitimis recte solvuntur, et si ptione tenentur, illicitae et illegitimae copulationes judicantur. Non tamen hoc de omnibus, sicut supra memoravi, sic sentiendum existimamus. Nam facta horroris excusatione, nulla legitimoruuod quidem non tam contra naturalem sive antiquam legalem institutionem, quam contra subsequentem Ecclesiae praeceptionem esset. Legimus quod beatChristianam religionem horrerent, dispensatorie concessit, a quinto gradu consanguinitatis conjugia copulare: in quo apparet quod ea quae aliquando dispensationem admittunt, ut licite manifeste fiant, excusationetiam si praeter concessionem ignoranter fiant. Et idcirco fortassis ejusmodi quandiu omnino latent ignorantia convenientius existimentur excusari, quae tamen manifesta facta, quia contra praeceptionem sunt, non debent tolerari. Haec autem dicta sunt contra illos qui putant conjugium omnino dici non posse quod aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ꝯfirmandũ a sensu uniu̾soꝵ
recedant. Neq enim partem totũ s to¬
cum pars sequi debet. Et si forte in¬
ueniatur pars a toto discor dans. aut
abicienda. Melius enĩ a parte recedit᷑
quã a toto: obtimum aũ si i pars retine
ꝓbationẽ assertionis suȩ. ẜ eatꝰ augꝰ.
in libro de ꝓfessionȩ sc̃ȩ uiduitatis sic
ant. In conuigali u̾icło si pudicicia con¬
auali ⁊ in uirginali ꝯtinentia. excellen¬
tia mun̾is amplioris expetit᷑. Qua ex¬
pecta ⁊ electa ⁊ uoti debito ob lataĩa
non solum capessere nuptias. s ul¬
si ñ mibatur: nub̾e uelle dam pna¬
bile est.
Namut hoc demonstraret apłs. non ait
cum indeliciis uitam egerint: in xͦ nubt̃¬
s nub̾e uolunt. Habentes inqͥt damp¬
naptionẽ. qm̃ pͥmam fidem irritã fecer̃.
⁊ si ñ nubendo: tñ uolendo. Non q ip̃e
nuptiȩ uł taliũ dampnandȩ iudican.
s dampnat᷑ ꝓpositi fraus. dampnatur.
uoti facta fides.dampnat᷑ ñ susceptio ã

Expanded text:
aliquid confirmandum, a sensu universorum recedant. Neque partem totum sed totum pars sequi debet. Sed si forte inveniatur pars a toto discordans, aut n potest abjicienda. Melius enim a parte receditur, quam a toto. Optimum autem est si et pars retinetprobationem assertionis suae. Beatus Augustinus in libro De professione sanctae viduitatis sic ait: In conduali et uirginali continentia excellentia muneris amplioris expetitur: qua expetita et electa et uoti debito oblata iam non solum capessere nuptias, sed etiamsi non nubatur, nubere uelle damnabile est. nam ut hoc demonstraret apostolus. non ait: cum in deliciis egerint in Christ nubere uolunt habentes. inquit, damnationem, quoniam primam fidem inritam fecerunt etsi non nubendo, tantum uolendo: non quia ipsae nuptiae uel talium damnandae indicantur, sed damnatur propositi fraus, damnatur fracta uoti fides, damnatur non susceptio a
Abbreviated transcription (Latin):
tit: a mathema sit. Siquis de ꝓpͥa cognatio¬
ne ł quam cognatꝰ ħuerit dun̾it in ꝯiugiũ:
anathema sit Beda in historia angło¬
idebeant duo g̾mani fr̃s singłas
uł ionga gen̾ate ꝓgenie. Respondst
grẽs. hoc fierimodis omnib licet. Neqͣ¬
quam eñi insacͥs eloquiis inuenit᷑. qd
huic capitulo ꝯtradicẽ uideatur. C ap̃¬

Expanded text:
rit, anathema sit. Si quis de propria cognatione vel quam cognatus habuit duxerit in conjugium, anathema sit. Beda in Historia Anglodebeant duo germani fratres singulas  longa progenie generatae? Respondit Gregorius. Hoc fieri modis omnibus licet: nequaquam enim in sacris eloquiis invenitur quod huic capitulo contradicere videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dñtia. ꝑ quam hanc uitam suam
inferiorem custodiret. eadem ꝓuidñtia
nat᷑ali. fugiendo noxia. salubria appetñ¬
do. mediis adutr̃lib& utñs. Hac gͦ custo¬
dia munitus: negligñtiam uitare potu¬
it. s uiolentiam repelłe non potuit. In
ꝓuicdñtia enim hominis erat. om̃em negli¬
gentiam cau̾e: s ñ ȩque in potestate hõiᷤ
erat. omnẽ uiolentiam repelłe. ꝓpt̃ea rõni
humane adiuncta ẽ ꝓuidñtia diuina.
quatinꝰ tõ humana in parte una uigilare
ꝯtra negligentiam. ꝓuidñtia duima in
parte alt̾a staret ꝯtra uiolentiã. Hac itaq
gemina custodia munita ciuitaᷤᷤ uit hu¬
mane. nulł adu̾sis ledetur qr si rõ huma¬
na non tepuisset adu̾sus negligñtiam.
ꝓuidñtia diuina nunꝗͣ in homine uio¬
lentiȩ locum dedisset. Quia uͦ rõ pͥmũ
sua subtraait. ui iam inuita hominis ñ¬

Expanded text:
dentia per quam hanc vitam suam inferiorem custodiret; eadem providentia naturali fugiendo noxia, salubria expetendo, mediis ad utrumlibet utens. Hac ergo custodia munitus negligentiam vitare potuit, violentiam repellere non potuit. In providentia enim hominis erat omnem negligentiam cavere, sed non aeque in potestate hominis erat omnem violentiam repellere. Propterea rationi humanae adjuncta est providentia divina, quatenus ratio humana in parte una vigilaret contra negligentiam, providentia divina in parte altera staret contra violentiam. Hac itaque gemina custodia munita civitas vitae humanae, nullis adversis laederetur, quia si ratio humana non tepuisset adversus negligentiam, providentia divina nunquam in homine violentiae locum dedisset. Quia vero ratio pra subtraxit, ut jam in vita hominis no
Abbreviated transcription (Latin):
nullum ẽ corpꝰ. nullus ẽ locus. qi locꝰ ñ¬
ad locum equaliter ꝓpe est onini corpori.
qr si extracorpꝰ posita uni corpori ꝓpior:
alt̾i remotior eẽt. ⁊ int ip̃am ꝓfecto ⁊ corpꝰ
spacium eẽt. Si spacium eẽt: locus esset.
Si locus eẽt: corpꝰ eẽt. Si aũ uit̾ ip̃am ⁊ õe
corpꝰ.corpꝰ eẽt: extra omne corpꝰ corpus eẽt.
ꝙ fieri non pot᷑. Ita dicunt qi anima noq
ꝑ corpꝰ a corꝑe recedit: neq ꝑcorpꝰ ad corpꝰ
accedit. s ido nec loco mouetur ũ recedat
a corꝑe ꝙ. ẽ in loco. nec loco mouet᷑ u ac¬
cedat ad corpꝰ q. ẽ in loco. Int̾ omẽm eñi
locum ⁊ idꝙ. ẽ in nullo loco. nullus ẽ locꝰ.
ꝓp̃t ħ itaq dictum putant. ꝙ sp̃s creatus
corꝑe ꝙ ẽ in loco. nec loco mouet᷑ accedĩs
aᷤcorpꝰ ꝙ ẽ in loco. Neq enĩ loco mouetur
qñ recedit a loco: neq it̾m loco mouetur
qñ acceddit ad locum. Etiam qñ in corꝑe

Expanded text:
nullum est corpnullum est corpad locum aequaliter prope est omni corpori, quia si extra corpus posita uni corpori propior, et alteri remotior esset, inter ipsam profecto et corpus spatium esset. Si spatium esset, locus esset; si locus esset, corpus esset. Si autem inter ipsam et omne corpus corpus esset, extra omne corpus corpus esset, quod fieri non potest. Itaque dicunt quod anima neque per corpus a corpore recedit, neque per corpus ad corpus accedit; et ideo nec loco movetur, ut recedat a corpore quod est in loco; nec loco movetur, ut accedat ad corpus quod est in loco. Inter omnem enim locum et id quod est in nullo loco nullus est locus. Propter hoc itaque dictum putant, quod spiritus creatus corpore quod est in loco; nec loco movetur accedens ad corpus quod est in loco. Neque enim loco movetur quando recedit a loco, neque iterum loco movetur quando accedit ad locum; etiam quando in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
incipit ceñtialit̾ atq localit̾ extͣ corpꝰ¬
eẽ. qui pꝰ eẽntialit atq localit̃ infra copꝰ
ꝯtinebatur. Oñ uͦ cortex accresc̾e incipit
in arbore. exit humor ab illo. ⁊ ꝯtrahitur
adint̾iora neq foras egreditur ut extͤ sit.
s in̾ius remanet in eo ꝙ. intꝰ ẽ. siue in
ligno siue in medulla ut in cortice ipo
ñ sit. Tñ omnino exit a corpe ut in cor¬
tice iam ñ sit. neq ent quasi ad exu̾ora ef¬
fusus. s ext quasi ad int̾iora collectus.
Et si forte humor rursum ab uit̾iori suo
ꝓdeat. ut se it̾m effundłt in corticẽ rursũ
reirescit cortex ip̃e. qm̃humor in ip̃o ẽ
uita eiꝰ. Sic querunt de anima qñ ent
a corꝑe. utnum ħ solũ illi exre sit. ꝙ sere¬
tͣhit ad se a uuuficatione corꝑis :⁊ in ħ ip̃o¬
iam in corꝑe ñ ẽ ꝙ corpꝰ uiuificare cessat. In
uiuificationẽ effusa ñ ẽ. Qñ uͦ in corpore
omĩ corꝑe. qr int̃ ipam ⁊ omne corpꝰ al
nullũ corpꝰ. Si uͦ int̃ ipãm ⁊ om̃e corꝰ

Expanded text:
iter extra corpus, qui prius essentialiter atque localiter intra corpus continebatur. Quando vero cortex arescere incipit in arbore, exit humor ab illo et contrahitur ad interiora, neque foras egreditur, ut extra sit, sed interius remanet in eo quod intus est sive in ligno sive in medulla ut in cortice ipso non sit. Tamen omnino exit a cortice ut in cortice jam non sit; neque exit quasi ad exteriora effusus, sed exit quasi ad interiora collectus. Et si forte humor rursus ab interiori suo prodeat, ut se iterum effundat in corticem, rursus revirescit cortex ille, quoniam humor in ipso est in vita ejus. Sic quaerunt de anima quando exit a corpore, utrum hoc solum illi exire sit quod se retrahit ad se ad vivificationem corporis; et in hoc ip non est, quod corpus vivificare cessat. In vivificationem effusa non est. Quando vero in corpore omni corpore, quia inter ipsam et omne corpus nullum est corpus. Si vero inter ipsam et omne corpus
Abbreviated transcription (Latin):
lere : ħtñ non nͥ de ilł intelligend̾ ẽ qͥ
icc̾co a tormentis affici possunt. qr hunc
exeuntes in corruptione uitioꝵ secum
passibilitate ferunt. Nec tñ qr sensum
aliqua locoꝵ spacia collocamꝰ. qr ip̃a q̃
in sui natura nulla dimensione tendit᷑.
uͥ cunq p̃sens ẽ sensu. ꝑsemetipãm :̃ eẽ¬
ut dictum ẽ rõne humana inuestiga¬
ri non possunt: in his mentẽ solidemꝰ
in hac uita. penam hñt pꝰ hanc uitã.
quȩ licet qualit̃ ab ilł sentiat᷑ a nob̾¬
ñ intelligatur. qͥd int̃ ẽ. cum non idco
minus ab ilł sentiatur. qͣnuis a nobis
non intelligat᷑: Nil ⁊ enĩ refert a quib
reb patiantur. s. qͣntũ patiant᷑. qr uis
doloris ñ in tormento s in sensu pacien¬
foris cruciantium mat̾ia ab eẽt. ⁊ pati
quid ignem aut flãmam uies nͥ qr
uri cimes : Siuuln̾a ⁊ plagȩ ñ dolerẽt.
quis arma aut tela tim̾et: Uide gͦ qr
nͥ pꝑ ip̃m dolorem: Tolle sensũ dolonͤ.
mentis mat̾ialib animab cruciandis

Expanded text:
en non nisi de illis intelligendum est qui idcirco a tormentis affici possunt, quia hinc exeuntes in corruptione vitiorum secum ferunt passibilitatem. Nec tamen quia sensum aliqua locorum spatia collocamus, quia ipsa quae in sui natura nulla dimensione tenditur, ubicunque praesens est sensu per semetipsam eia dictum est ratione humana investigari non possunt; in his mentem solidemus, in hac vita, poenam habent post hanc vitam, quae licet qualiter ab illis sentiatur, a nobis intelligatur, quod justum est, cur non ideo minus ab illis sentiatur, quamvis a nobis non intelligatur. Nihil etnim refert a quibus rebus patiantur, sed quantum patiantur, quia vis doloris non in tormento, sed in sensu patienforis cruciatuum materia abesset, et patiequid ignem ac flammam times, nisi quia uri times? Si vulnera et plagae non dolerent, quis arma, aut tela timeret? Vide ergo, quia nisi propter dolorem. Tolle sensum doloris,mentis materialibus animabus cruciandis
Abbreviated transcription (Latin):
ne sͥ adeẽ imploraret:ecce subito qͥ mor¬
tuus fuerat surrex̃.⁊ rẽgestã cundis astã¬
tib ⁊ mirantib exponens. innocentem
absoluit. Reserebat ab se codẽ angło
malo a quo ad int̾fectionẽ fui ꝑ suasꝰ
fuerat. ad tormenta deductũ. S dũdu¬
iacobum fuisse aiebat. euntib occurrisso
eumq ereptũ in cȩlum ad thronũ iudiciᷤᷤ
nuo reddetur obimnuisse. Ibi se multa
milia angłor uidisse affirmabat. S̾
quoꝵ tñ statu ⁊ facie int̃rogatꝰ. nicħ in
ħ mundo cẽ dicebat simile iłł. qͦ illĩ

Expanded text:
ne sibi adesse imploraret, ecce subito qui morne sibi adesse imploraret, ecce subito qui mortuus fuerat surrexit et rem gestam cunctis astantibus et mirantibus exponens innocentem absolvit. Referebat se ab eodem angelo malo a quo ad interfectionem sui persuasus fuerat ad tormenta deductum. Sed dum dutem sanctum Jacobum fuisse aiebat euntibus occurrisse, eumque ereptum in coelum ad thronum judicis dnuo redderetur obtinuisse. Ibi se multa millia angelorum vidisse affirmabat, de quorum tamen statu et facie interrogatus nihil in hoc mundo esse dicebat si
Abbreviated transcription (Latin):
Ille se eẽ scm̃ iacobum ad quem tendet:
ꝓtestatur. Seiam pͥdem omĩa scisse nc̃ uͦ
quasi benẽplacito. ⁊ gͣtuito uenisse obu.¬
am. D euotionẽ laudat. bonũ ꝓpositũ ꝯ¬
mendat. p̃mium apud se magnũ ꝑari.
sunt exponit. Omne ꝙ. hic amatur: qͣm
menti hominis nicħ sinistͥͭ suspicantis.
ꝯtemptum uitȩ ingit. metũ mortis tollit.
Dt̾remo testatur nicħ mag̃ uiro uͥtutis
expedire. quam ut hinc exire festinet ⁊ si
alia uia non detur manu sua fortiter
mortem lacessat .⁊ ñ ꝑmittat se in his
dolorib diu ten̾i. qui gaudiũ sͥ ꝑatũ ee
non dubitat. Quid multaͦ Deceptꝰ. frau¬
dulentȩ ꝑsuasioni assensũ p̃bet.⁊ ip¬
cto ferro semetipĩn iugulat. Comites
eiꝰ diu ꝑdeinia quesitum. tandẽ extinc-¬
tum inueniunt: ad uicũ ũn exierant ca¬
dau̾ exanime reportant. ⁊ qr hospes api
centiam suam sine causa ꝑiclitari cern̾et
⁊ diuinũ auxiliũ intima cordis deuotio¬

Expanded text:
Ille se esse sanctum Jacobum ad quem tenderet Ille se esse sanctum Jacobum ad quem tenderet protestatur. Se jam pridem omnia scisse; nunc vero quasi beneplacito et grato venisse obviam devotionem laudat, bonum propositum commendat; praemium apud se magnum parari, sint exponit; omne quod hic amatur quam menti hominis nihil sinistrum suspicantis contemptum vitae ingerit, metum mortis tollit. Postremo testatur nihil magis vero virtutis expedire, quam ut hinc exire festinet, etsi alia via non detur, manu sua fortiter mortem lacessat; et non permittat se in his doloribus diu teneri, qui gaudium sibi paratum esse non dubitat. Quid multa? Deceptus fraudulentae persuasioni assensum praebet, et injecto ferro semetipsum jugulat. Comites ejus diu per devia quaesitum tandem exstinctum inveniunt, ad vicum unde exierant cadaver exanime reportant: et quia hospes apud centiam suam sine causa periclitari cerneret et divinum auxilium intima cordis devotio
Abbreviated transcription (Latin):
surda nascuntur. ipãs utiq animas ⁊̃ a cor
ꝑib seꝑatas corꝑa cc̃ ad similitudine cor¬
poꝵ mẽbris ꝯpactas atq distinctas ꝯfi¬
tem᷑. Ego quidd̃aꝙ de hac re audiui tac̾e
ñ debeo. Quida ꝓbati testimonii fr̃. nar¬
rauit mͥ.se a suo abbate u̾acit̃ ħ affirmã¬
accepit. Y factũ tẽ apd̾ om̃s eiꝰdem loci
habitatores celebre paucis añ dicbꝰ ꝯti¬
gisse didicit. Quicdã ꝑegrinꝰ orationis
causa ad scm iacobum ꝑgens in eode lo¬
co hospitatꝰ ẽ. Nocꝰte ut itinerantib moᷤ
ẽ. an diluculũ surrent. Egressꝰ deuico
in siluam quȩ eidem uicina erat deueñr
Ibi a comitib itineris casu ut solet discͥ¬
mine uiȩ disiunctꝰ tleuiare cepit. Cumq
longiꝰ ꝓcessiset: obuiam hũit quendã ue¬
n̾andi habitꝰ ⁊ uultuᷤ uirũ. a quo int̾̃ro
gatꝰ quis aut uñ eẽt. ł quo ꝑge̾t. nom̃.
ipatͥam. simul ⁊ ca̾m it̾inis exposuit.

Expanded text:
surda noscuntur, ipsas utique animas surda noscuntur, ipsas utique animas  separatas corpora esse ad similitudinem corporum membris compactas atque distinctas confitemur. Ego quidem quod de hac re audivi tacere non debeo. Quidam probati testimonii frater narravit mihi se a suo abbate veraciter hoc affirmanaccepit. Ubi factum tunc apud omnes ejusdem loci habitatores celebre paucis ante diebus contigisse didicit. Quidam peregrinus, orationis causa, ad sanctum Jacobum pergens, in eodem loco hospitatus est. Nocte, ut itinerantibus mos est, ante diluculum surrexit, egressus de vico in silvam quae eidem vicina erat devenit. Ibi a comitibus itineris casu, ut solet, discrimine viae disjunctus, deviare coepit. Cumque longius processisset, obvium habet quemdam venerandi habitgatus quis aut unde esset vel quo pergeret: nomen, patriam similiter et causam itineris exposuit.
Abbreviated transcription (Latin):
exemplis didicimꝰ in exitu animarũ
angłoꝵ maloꝵ. siue bonoꝵ p̃sentiam
ad ẽẽ. quȩ illas ꝓm̾itis ł ad tormenta
ꝑtrahant ł ad requiem deducant.
S r ipãs animas adhuc incorꝑe po¬
sitas añ extum multa aliqũ de his q̃
futa sunt suꝑ eas siue ex responso: ꝯs¬
cientiȩ ut̾ori siue ꝑ reualationes ex¬
t̾ius factas p̃scisse cognouimꝰ. Rap
tas ⁊̃ aliqñ ⁊ it̾m ad corꝑa reductas.
uisiones quasda ⁊ reuelationes sͥ sa¬
ctas narasse. siue de tormentis ĩpioꝵ.
recitasse. fltimina. flãmas . pontes. na¬
ues. domos. nemora. prata. fores hões
nigros. candidos. ⁊ cet̾a qualla in ħ mun¬
do uidi ⁊ hab̾i solent. ⁊ ł ad gaudiũ ama¬
ri: ł tieri ad tormentum. Se qͦ solutas
a corꝑibꝰ. manib trahi pedib dectuci.¬
collo suspendi. flagellari. p̃cipitari. ⁊ alla
nire non possunt. Quȩ omĩa si ita illic ui¬
sibilit̃ ⁊ corꝑalit̃ eẽ credimꝰ. p̃t̃ alia que ab¬

Expanded text:
nimarum angelorum malorum sive bonorum praesentiam adesse, qui illas pro meritis vel ad tormenta pertrahant, vel ad requiem deducant; sed et ipsas animas adhuc in corpore positas ante exitum multa aliquando de iis quae futura sunt super eas; sive ex responso conscientiae interioris, sive per revelationes, exterius factas, praescisse cognovimus. Rapad corpora reducta visiones quasdam et revelationes sibi factas narrasse sive de tormentis impiorum recitasse; flumina, flammas, pontes, naves, domos, nemora, prata, flores, homines nigros, candidos, etc., qualia in hoc mundo videri et haberi solent, vel ad gaudium amari vel timeri ad tormentum. Se quoque solutas corporibus, manibus trahi, pedibus decollo suspendi, flagellari, praecipitari, et alia nire non possunt. Quae omnia si ita illic visibiliter et corporaliter esse credimus, praeter alia quae ab
Abbreviated transcription (Latin):
mirum ẽ. si animȩ extra corpꝰ patiuntur:
Si ledunt᷑ dũ cedunt᷑ indutȩ. cur ñ ledan¬
tur sicedant᷑ exutȩ : Si affici possunt qͣn
int̃ ip̃as ⁊ illud a quo afficiunt᷑ mediũ
ẽ. illud ꝑ q. afficiuntur nonne ꝓbabile
om̃ino ẽ multomagis affici eas debe

Expanded text:
mirum, si animae extra corpora patiuntur? mirum, si animae extra corpora patiuntur? si laeduntur dum caeduntur indutae, cur non laedantur si caedantur exutinter ipsas et illud a quo afficiuntur medium est illud per quod afficiuntur; nonne probabile est omnino multo magis eas affici debe
Abbreviated transcription (Latin):
qrillȩ quȩ incorꝑib iuuentes ꝑ delecta¬
tionẽ rerum uisibiliũ corꝑalib inagi¬
nib afficiunt᷑. a corꝑib exeuntes in eis¬
de illic imaginib tormenta patiuntur
Neq enĩ om̃ino corꝑalẽ passibilitatẽ
enunt: qñ corꝑalium imaginationib
delectationis pͣuȩ usuimp̃ssis. oliuolu¬
tȩ ⁊ inuolutȩ excunt. Quȩ uͦ hic ma-¬
nentes ab eiꝰmi delectationib ⁊ cogitatio¬
num fantasiis mundaro se ac spoliare
istunt. q̃ nicħ pena dignum secũ ferunt:
uidam putant: animas
corꝑalib penis ciuciari non posse.
nͥ ꝑ corꝑa ⁊ in corꝑib manentes. Quapꝑ
nas sustin̾e credunt. nͥ eas solũ qͣs uitꝰ
conscientia accusatrix irrogat. S u̾issime
nimas ⁊̃ nunc añ susceptionẽ corpoꝵ cru¬
inquiuit animȩ sine corporib a rebus
corꝑalib pati possunt: Ecce dicamꝰ. Nes¬
cimꝰ quomͦ h fieri possit. Nunquid ĩo uerũ
ñ ẽ qr nos nescimꝰ quomͦ est: T am̃ quid

Expanded text:
e in corporibus viventes per delectationem rerum visibilium corporalibus imaginibus afficiuntur, a corporibus exeuntes in eisdem illic imaginibus tormenta patiuntur. Neque enim omnino corporalem passibilitatem exuunt, quando corporalium imaginationibus delectationis pravae usu impressis obvolutae et involutae exeunt. Quae vero hic manentes se ab eisdem delectationibus et cogitationum phantasiis mundare ac spoliare istunt, quod nihil poena dignum secum ferunt. arum. Quidam putant animas corporalibus poenis cruciari non posse, nisi per corpora et in corporibus manentes. Quapronas sustinere credunt, nisi eas solum quas conscientia intus accusatrix irrogat. Sed verissimnimas etiam nunc ante susceptionem corporum cruinquiunt, animae sine corporibus a rebus corporalibus pati possunt? Ecce dicamus: Nescimus quomodo id fieri possit. Nunquid ideo verum non est, quia nos nescimus quomodo est? Tamen quid
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Qua uia mittit᷑ cum accedit. eadẽ
remittit᷑ cum recedit. h oc unũ scimꝰ qi
recendente anuna corpꝰ morit᷑. ⁊ ip̃a sȩ¬
ꝑatio animȩ. mors corꝑis ẽ. hoc nob̾
sufficit scire qr recedit: qͦmͦ recedat

Expanded text:
tit, quia mittitur, cum accedit: eadem tit, quia mittitur, cum accedit: eadem remittitur, cum recedit. Hoc unum scimus, quia, recedente anima, corpus moritur, et ipsa separatio animae mors corporis est. Hoc nobis suff
Abbreviated transcription (Latin):
in corꝑe sit ꝗ localit̾ mouet᷑: temꝑaliter
tñ mou̾i qr uicissitudim subiaceis. de a¬
lio in aliud mutatur. S nos in occultis
nimis curiosos ẽẽ ñ oportet. ne plꝰ forte
d̾s nouit qui fecit eum. Nos aut̃ neq sci-¬
mus qͦmͦ uenit. neq ꝯp̃hendimꝰ quomͦ
recedit. Qñ fiatus iste corpeus tͣhitur cor¬
ꝑalit̃ ⁊ localit̃ ingredit᷑. Qñ aũ spiratur:.
corꝑalit̃ ⁊ localit̃ egredit᷑. S alia ẽ nat᷑a
sp̃s. alia corꝑis. Oñ pͥmo homini data
ẽ anima. inspirauit ds in faciem eiꝰ spi¬
racłm uitȩ. Et quis dice̾ pͣ quomͦ inspi¬
rauit ds animã corꝑi iuuificando. si¬
ue qi extra creatam ad uiuificandũ im¬
misit. siue qr ibidem fecit uͥ pesuit.⁊
abintꝰ creatam in uiuificationẽ ꝓdire
uissit. nec alia fuit inspiratio quã ip̃a
uiiuficatio: Si gͦ nescit᷑ qͦmͦ inspiratur.
qͦmͦ sciri pͭ qualit̃ exspirat᷑ : Ds̃ inspi¬
rat. homo exspirat: ds mittit. hõ remit¬

Expanded text:
in corpore sit quod localiter movetur, temperaliter tamen moveri, quia vicissitudini subjacens de alio in aliud mutatur. Sed nos in occultis nimis curiosos esse non oportet, ne forte Deus novit qui fecit eum. Nos autem neque scimus quomodo venit neque comprehendimus quomodo recedit. Quando flatus iste corporeus trahitur, corporaliter ingreditur; quando autem spiratur, corporaliter et localiter egreditur. Sed alia est natura spiritus, alia corporis. Quando primo homini data est anima, inspiravit Deus in faciem ejus spiraculum vitae . Et quis dicere potest quomodo inspiravit Deus animam corpori vivificando, sive quia extra creaturam ad vivificandum immisit, sive quia ibidem fecit ubi posuit, et ab intus creatam vivificationem prodire jussit, nec alia fuit inspiratio, quam ipsa vivificatio. Si ergo nescitur, quomodo inspiratur, quomodo sciri potest qualiter exspiratur? Deus inspirat, homo exspirat. Deus mittit, homo remit
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa instrumenta ꝑcipit: Et ob ħ q̃dã
eminꝰ constituta corꝑali sensu ñ ꝑcipit
ꝙ ad ꝑcipienda illa instrumentũ corꝑał
sensus ñ sufficit. Ibiem̃ sensꝰ deficit: ũͥ
ampliꝰ instrumentũ ñ sufficit: ꝓꝑt̾ea illi
sensus qui instrum̃ta mag̃ susficientia
longe posita uidet. tactꝰ uͦ sentire ñ pot̃

Expanded text:
sa instrumenta percipit, et ob hoc quaedam eminus constituta, corporali sensu non percipit, quia ad percipienda illa instrumenta corporis sensus non sufficit? Ibi enim sensus deficit ubi amplius instrumentum non sufficit. Propterea illi sensus qui instrumenta magis sufficientia longe posita videt; tactus vero sentire n
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbunt᷑ quȩ añ mortẽ in uita p̃cedunt.
Usq ad mortẽ m̾itum ẽ. pꝰ mortẽ uͦ p̃¬
iniuim. Mors media ẽ in qua dies drũ
incip̃. des hominis finẽ accipit. In die
suo. homo sͥ reliquit᷑. ut ꝗ uult oꝑet᷑.
In die uͦ dĩiam in potestate sua ñ ẽ
homo. s in illiꝰ potestate ad quẽ uenit
ut remun̾et᷑. ꝓ ptea ad hominẽ ꝑtinet

Expanded text:
tribuuntur quae ante mortem in vita praecedunt. Usque ad mortem meritum est; post mortem vero praemium. Mors media est in qua dies Domini incipit, dies hominis finem accipit. In die suo homo sibi relinquitur, ut quod vult operetur. In die vero Domini jam in potestate sua non est homo, sed in illius potestate ad quam venit ut remuneretur. Propterea ad hominem pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
ri debent: quȩ q̃ri possunt. Que¬
runt homines de extu animarũ a cor¬
ꝑib qualit̃ ereant. ⁊ quo exeuntes ꝑgãt.
niant.ł qͥd ꝑcipiant. aut sustineant. S:
ħ omnia magis timenda st̃: ꝗͣ. querẽda.
Idõ quippe abscondita st̃. ne querant᷑
aut inueniant᷑. s timeant᷑. Quis em̃ se¬

Expanded text:
ri debent quae quaeri possunt. Quaerunt homines de exitu animarum a corporibus qualiter exeant; et quo exeuntes pergant, niant, vel quid percipiant aut sustineant. Sed haec omnia magis timenda sunt, quam quaerenda. Ideo quippe abscondita sunt, ne quaerantur aut inveniantur, sed timeantur. Quis enim se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ mȩccłiis duarum cuutatũ ascͥbi. sacri
canones uetant. Psbito̾s qͦ relicta cura
etcłarum suarum ꝓfectionẽ susciꝑe siuie
ad orationes suie quolib& in ꝯsulto ep̃o
non oport̾e testantur. Bet̾minant uͦ q
sint q̃ neccessario p̃sbitos scire oportet.
.i. librum sacͤmentoꝵ  lectionariũ. bapti¬

Expanded text:
 Ecclesiis duarum civitatum ascribi sacri canones vetant. Presbyteros quoque relicta cura Ecclesiarum suarum profectionem suscipere, sive ad orationes sive quolibet, inconsulto episcopo non oportere testantur. Determinant quoque quae sint quae necessario presbyteros scire oportet, scilicet librum sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
De uasis sacris:. De in dumentis sacris.
bese oportet ap̃i sac̾dotes
ris in sacͦ minist̾io habitus
artrbuitur: ut ꝑ id ꝙ soris apparet qͣles
intus ẽẽ debeant ostendatur. S acͣriũ
aũ uestium ritus partim a uet̾i testam̃to
assumptꝰ ẽ. partim apatͥb nouis adie¬
ctusͤ. Legimꝰ moyses aaron frẽm fuum
cum filiis eiꝰ ad hostrum tab̾nacłi testi¬
monii scĩficand̾ applicuit. i lotum aqͣ.¬
manifestatio. ⁊ u̾itas. ⁊ mitram imposu
liminam auream in qua scipͥptũ erat
nom̃ dĩ. Septem si p̃dicta enum̾es in¬
strumenta pontificał ornatꝰ inuenieᷤ.
i. tumcam bissinã. ⁊onam. tuncã
int̾iorem. Suꝑ hum̾ale. Rationale.
Mitram. ⁊ laminam auream. Quibꝰ si
feminalia linea q̃ ritu sacͦ circa renes
pontificis stringebant᷑ adieceris: octo
sunt sac̾dotalia indumenta De
unica cunica byssina.

Expanded text:
 indumenta sacra. Nosse oportet Christi sacerdotes eis in sacro ministerio habitus attribuitur, ut per id quod foris apparet, quales intus esse debeant, ostendatur. Sacrarium autem vestium ritus: partim a Veteri Testamento assumptus est, partim a Patribus novis adjectus. Legimus quod Moyses Aaron fratrem suum cum filiis suis ad ostium tabernaculi testimonii sanctificandum applicuit, et lotum aqmanifestatio et veritas; sed mitram imposuilaminam auream, in qua scriptum erat nomen Dei. Septem si praedicta enumeres instrumenta pontificalis ornatus invenies scilicet tunicam byssinam, zonam, tunicam interiorem, superhumerale, rationale, mitram, et laminam auream, quibus si feminalia linea, quae ritu sacro circa renes pontificis stringebantur, adjeceris, octo sunt sacerdotalia indumenta. CAP. II. De tunica byssina.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ semꝑ. Pat̃ nr̃ ip̃e xͨ tradidit discipłis ss.
Nñ spalit̃ oratio dñita uocatur. in qua
uͥnͨ. discritȩ petitiones sepuiformis gr̃ȩ
sacram̃tum sunt. Symbolũ fiłi .i. credo
tiis comp̃hensũ. qui num̾us apłicȩ fidĩ
sacram̃tum ꝯstat. Quicunq uult baeatꝰ
athanasiꝰ composuit. Et multi alii scĩ
patres alia atq alia incelebratione di¬
uim officii ad detorem ȩecłe ⁊ eruditionẽ
fidelium ac deuotionẽ addiderunt:

Expanded text:
suis. Unde specialiter oratio Dominica vocatur in qua septem discretae petitiones septiformis gratiae sacramentum sunt. Symbolum fidei, id est Ctiis comprehensum, qui numerus apostolicae fidei sacramentum constat. Quicunque vult beatus Athanasius composuit. Et multi alii sancti Patres alia atque alia in celebratione divini officii, ad Ecclesiae decorem et eruditionem fidelium ac devotionem addiderunt
Abbreviated transcription (Latin):
tos eẽ: qui qualibet dissensione int̾ sacͥ
missarũ myst̾ia apłici pontificis memo
Sc̃s gelasius papa ex maiori parte ꝯpo¬
sutt. Beatꝰ gregoriꝰ addidit. dies ꝙ m̃os in
tua pace disponas. ⁊ orationem dñicã cen¬

Expanded text:
ratos esse, qui qualibet dissensione inter sacra ratos esse, qui qualibet dissensione inter sacra missarum mysteria apostolici pontificis memorsanctus Gelasius papa ex majori parte composuit. Beatus Gregorius addidit, diesque nostros in tua pace disponas, et orationem Dominicam cen
Abbreviated transcription (Latin):
addita credunt᷑. a quo auctꝰ ẽ. ⁊ sic̃ nĩ ca¬
nitur ꝯsummatꝰ. Simacꝰ aũ papa in or¬
dine qͥnquagesimꝰ terciꝰ. instituit. uͥ hic hyi¬
nus dieb dominicis ⁊ in nataliciis maty¬
rum in eccła ad offiuum missȩ decantet᷑.
Responsorium itali tradidut ꝙ. oꝑatio¬
in quo finitur meffabile gaudiũ in fine
uent᷑um expͥmitur. Tractus aliquotiens
tͥbulationẽ sig̃cat. ũ dẽfundis. ꝯmouisti.
aliqñ leticiam: ut iubilate laudate. C redo
tano concilio ꝯtraheresim macedonii eiꝰdẽ
ꝯposuerunt. Sixtꝰ papa instituit. ut ante
tͥna repecitio tͥnitatis ẽ. ꝯfessio. Setreta uo¬
catur. qri secreto dr̃ ne uilescat. Olim aba
uoce dicebat᷑: s legit᷑ ꝙ pastores dũ illã
usu cotidiano audien di agnitã in agro
detantarent : diuinitꝰ ꝑcussi st̃. Unde i
ꝯsuetuido mutata putat᷑. P apa pela¬
giꝰ docet ab uniu̾si orbis ꝯmunione seꝑa¬

Expanded text:
addita creduntur, a quo auctus est, et sicut nunc caaddita creduntur, a quo auctus est, et sicut nunc canitur consummatus. Symmachus autem papa in ordine quinquagesimus tertius, instituit, ut hic hymnus diebus Dominicis et in natalitiis martyrum in ecclesia ad officium missae decantetur. Responsorium Itali tradiderunt, quod operatioin quo finitur, ineffabile gaudium in fine venturum exprimitur; Tractus aliquoties tribulationem significat, ut De profundis, Commovisti. Aliquando laetitiam, ut Jubilate, Laudate. Credo itano concilio contra haeresim Macedonii ejusdemcomposuerunt. Sixtus papa instituit ut ante trina repetitio Trinitatis est confessio. Secreta vocatur quia secreto dicitur, ne vilescat. Olim alta voce dicebatur; sed legitur quod pastores dum illam usu quotidiano audiendi cognitam in agro decantarent, divinitus percussi sunt, unde et consuetudo mutata putatur. Papa Pelagius docet ab universi orbis communione sepa
Abbreviated transcription (Latin):
munit᷑. Qñ ꝯtͣ immineis ꝑicłm opponit᷑:
adu̾saria uirtꝰ fugat᷑. Pͥmũ ad arma.
Scđm ad tela. Pmum ad defensionem.
scđm ad impugn  onẽ. Tonsio pec toris.
ut cagitationes uanȩ ⁊ desidia pua de
corde pellant᷑. Inclinatio capitis. genu¬
um incuruatio. siue ꝓstłio. humilitatẽ
⁊ reu̾entiam siue ̃ uenis postulationẽ
significant. Ex pansio manuũ. carita¬
tem ⁊ affectus boni amplitudinẽ demo-¬
strat:. De his sacramentis que inu̾bis
lia itẽ sunt sacramenta constant.¬
in sola u̾boꝵ ꝓlatione exp̃ssa. q̃ ⁊
ipsa uariam significationẽ ostendunt.
Celestinꝰ papa instituit: ut ex psalmis
Boor messores suos salutans: hac salu¬
tatione usus. ẽ. Et ꝓpħa in ꝑ alipome¬
non asa regem.⁊ qui cum eo erant salutat
dicens. dñs uob̾cũ. Pmis temꝑib ab epła
cium missȩ in sollempnibdieb recitat᷑ ab
angłis pͥmum decantatꝰ legit᷑. cui ea quȩ
adiecta sunt abeato hilario pictauensi

Expanded text:
munitur. Quando contra imminens periculum opponitur, adversaria virtus fugatur. Primum ad arma, secundum ad tela. Primum ad defensionem; secundum ad impugnationem. Tunsio pectoris ut cogitationes vanae et desideria prava de corde pellantur. Inclinatio capitis, genuum curvatio, sive prostratio, humilitatem et reverentiam, sive etiam veniae postulationem significant. Expansio manuum charitatem et affectus boni amplitudinem demonstrat. CAP. IX. De his sacramentis quae verbislia item sunt sacramenta in sola verborum prolatione expressa, quae et ipsa variam significationem ostendunt. Coelestinus papa instituit, ut ex psalmis Booz messores suos salutans, hac salutatione usus est; et propheta in Paralipomenon Asa regem, et qui cum eo erant salutat, dicens: Dominus vobiscum . Primis temporibus ab epistola cium missae in solemnibus diebus recitatur, ab angelis primum decantatus legitur ; cui ea quae adjecta sunt, a beato Hilario Pictaviensi
Abbreviated transcription (Latin):
in his u̾bis corꝑis̾ sacram̃tum cęlebrau̾unt.
Aui alexandrum papam ħ addidisse ftruii.
Leo papa ꝯstituit int̃ actionẽ dice̾ sc̃msa¬
ĩficium. immacłatã hostiam. Felix papa
papa constituit ũ agnꝰ dĩ in fractiõe dñicicor¬
ꝑis cantaretur. In nocentiꝰ papa ad decen¬
tium. Pacem asseris ante ꝯfecta mist̾ia qͥ¬
b dam popłis imꝑtire. ł sͥ int̾ se sac̃doteᷤ
trade cum p̃t̾ omĩa quȩ aꝑire ñ debeo.¬

Expanded text:
is corporis Christi sacramentum celebraverunt. Alii Alexandrum papam haec addidisse ferunt. Leo papa constituit intra actionem dicere, sanctum sacrificium immaculatam hostiam. Felix papa papa constituit, ut Agnus Dei in fractione Dominici corporis cantaretur. Innocentius papa ad Decentium: « Pacem asseris ante confecta mysteria quibusdam populus impertiri, vel sibi inter se sacerdotes tradere, cum praeter omnia quae aperire n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgreditur. iam ñ ĩoni s libidini obseq̃r
Et hunc non exig̾e s tedde ꝯuigii ne
fornicetur: ad ꝯugem ꝑtinet. Si uͦ ãbo
tali ꝯcupiscentiȩ subigunt᷑: rem faciunt
q̃ non ẽ nuptiatũ. cuiꝰ delicti ñ st̃ nup

Expanded text:
ogreditur, non rationi, sed libidini obsequitur; et hunc non exigere, sed reddere conjugi ne fornicetur, ad conjugem pertinet. Si vero ambo tali concupiscentiae subiguntur, rem faciunt quae non est nuptiarum; cujus deli
Abbreviated transcription (Latin):
ri legitimi uiolat᷑. ꝙ. utiq cum fit. culꝑa ꝯ¬
mitit᷑. sacram̃tum ñ cassat᷑. Similit̃ si speᷤ
plis est in eo ꝙ deuote expectatui: amant̃
ab ilł ꝓles sꝑatur. quił pari uoto ꝯtinẽ¬
tiam custodiunt. siue ꝓetatis defectu am¬
pliꝰ gen̾are non possunt: Itaq duoħ .i.¬
ita in seꝑabile sudetur: ut sine illo oĩno

Expanded text:
ri legitimi violatur; quod utique cum fit, culpa committitur, sacramentum non cassatur. Similiter si spes prolis est in eo quod devote exspectatur, amanter ab illis proles speratur qui vel pari voto continentiam custodiunt, sive pro aetatis defectu amplius generare non possunt? Itaque duo ita inseparabile esse videtur, ut sine illo omnino
Abbreviated transcription (Latin):
Dehħs qui in conugio incontinent᷑
uiuunt ⁊ plꝰ explende libidim qͣ
gen̾ande proli in seruiunt:
Satus augꝰ dehis qui tali in ꝯti¬
nentie siue infirmitate siue uo¬
luptate iuncti inserurunt. sic dicit.
Concubitũ qui ñ fit causa ꝓlis. nuptie
non cogunt ficri: s impettant ignosci. si

Expanded text:
in conjugio incontinenter vivunt, et plus explendae libidini, quam generandae proli inserviunt. Beatus Augustinus de iis qui tali incontinentiae sive infirmitate sive voluptate victi inserviunt, sic dicit: Concubitum qui non fit causa prolis, nuptiae non cogunt fieri; sed impetrant ignosci: si
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ si fide careat minꝰ sincerũ. si aũ
sp̃ȩ plis careat. minꝰ fruduosũ inueniat᷑.
fides .N. fructum ht̃ in castitate pudiciuȩ
conuigał: spes plis fructũ ht̃ in usufe¬
cunditatis. Coniuigiũ aũ in ip̃a socie¬
tate maritali. sacram̾tum ẽ. ⁊ iõ sic̃ ip̃a
societas utͦq uiuente diuidit᷑ ñ. ita ⁊ sa¬
cramentũ societatis ꝯiugał qnͣ diu ꝯui¬
guim constat ab eo non seꝑat᷑. In qͦui
delicet ꝯiugio sacram̃tũ foris : indiui¬
sa societas: res sacramenti intꝰ adinuicẽ
slagrans ꝑseu̾ant̃ animoꝵ caritas. Sacͭ¬

Expanded text:
si fide careat, minus sincerum; si autem spe prolis careat, minus fructuosum inveniatur. Fides enim fructum habet in castitate pudicitiae conjugalis. Spes prolis fructum habet in usu fecunditatis. Conjugium autem in ipsa societate maritali sacramentum est; et ideo sicut ipsa societas utroque vivente non dividitur, ita et sacramentum societatis conjugalis quandiu conjugium constat, ab ipso non separatur. In quo videlicet conjugio sacramentum foris est indivisa societas; res sacramenti intus adinvicem flagrans perseveranter animorum charitas. Sacr
Abbreviated transcription (Latin):
li fierent au̾si bono in qͦ erant. ⁊ simiłr mo¬
tu uoluntatis factum ⁊ u̾boni eẽnt. ꝯu̾si
ab ono in quo erant. adbonum in qͦ nun¬
dum erant. ꝓpt̾ea in motu rõnał uolunta¬
tis omne m̾rtum ꝯstabat. q̃ uł bori ł mali
data erat: nec motꝰ uoluntatis malũ erat.
qm̃ ex uoluntate erat. ⁊ uoluntatis erat.
⁊ mou̾i uoluntas ado asceꝑat. nec id ad

Expanded text:
li fierent aversi a bono in quo erant; et similiter motu voluntatis factum est ut boni essent conversi a bono in quo erant ad bonum in quo nondum erant, propterea in motu rationis voluntatis omne meritum constabat quo vel boni vel mali data erat; nec motus voluntatis malum erat quoniam ex voluntate erat, et voluntatis erat, et moveri voluntas a Deo acceperat; nec id ad
Abbreviated transcription (Latin):
amissio. h ⁊ illiꝰ affectum ꝑed̾et. ł illo so¬
lo retento. uniꝰ ⁊ alt̾iꝰ effectum retineret.
S hõ solum ꝙ potuit fecit. ⁊ qr appentũ
iusti sponte deliquit. iccirco m̾ito ⁊ uisti¬
ciam ᷑ ꝯ modũ ꝑdidit. solum appetitum
ꝯmodi ad augm̃tũ infelicitatis retinens.
boni habiti tepescere: ita cumulꝰ miseni
ẽ. ab appetitu boni ñ posse se qͣnuis ad

Expanded text:
hujus et illius affectus perderet; vel illo solo retento hujus et illius effectum retineret. Sed homo hoc solum quod potuit fecit; et quia appetitum justi sponte dereliquit, idcirco juste et justitiam et commodum perdidit; solum appetitum commodi ad augmentum infelicitatis retinendo;boni tepescere, ita modo cumulus miseriae est ab appetitu boni non posse se quamvis illud
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝰ .i. ꝯmod̾ ab eo seꝑabilis ẽ. q desidari ꝯ¬
modum ⁊̃ cum ñ ħetur pot̾. ⁊ inħ sũma
ꝯstat pena. cum c̾atura pene addita neq
ꝯmodum suum fastidire pot̾. ꝓpt̾ im¬
fectui cum in eẽt. affectum suũ ħ ẽ iusti¬
ciam in seꝑabilit̃ ad ẽẽ insti It. affectum
ꝯmodi in seꝑabilẽ tͥbuit. ⁊ effectum illiꝰ.

Expanded text:
ari commodum, cum non habetur, potest. Et in hoc summa constat poena cum creatura, poena addicta, neque commodum suum fastidire potest propter imfectui cum inesset, effectum suum, hoc est, justitiam inseparabiliter adesse instituit Affectum commodi inseparabilem t
Abbreviated transcription (Latin):
ds. quatinꝰ in eo remun̾a retur hõ. siue
ad penam. si alt̾m .i. appetitum iusti de¬
sererit: S iue ad głam. si eũ de appecitu
scilice. iusti retin̾et. In appetitu gͥ iusti ds
m̾itum hominis ꝯstituit. in appetitu uͦ
ꝯmodi p̃miũ. ꝓpt̃ea appetitũ iusti solũ
uoluntati hominis subiecit. q nͥ in uo¬
luntate ⁊ lib̾o arbitͥo.m̾itum ẽẽ ñ po¬
tuit. Pꝰ hos duos appetitꝰ. duo effectus

Expanded text:
sive ad poenam, si alterum, id est appetitum justi desereret, sive ad gloriam, si eumdem appetitum, scilicet justi, retineret. In appetitu justi Deus meritum hominis constituit; in appetitu vero commodi praemium. Propterea appetitum justi solum voluntati hominis subjecit, quia nisi in voluntate et libero arbitrio meritum esse non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
adam ł eua. S sic̃ dic̃ apłs. Mulier
seducta ẽ ñ uir. Eua quippe seducta ẽ
iccuto non solum in ordinate similitudi¬
nẽ di cũ scĩa boni ⁊ m appetiit. s in tan¬
equalitatẽ ip̃iꝰ ꝑfic̾e potuisset. ħ ẽ eñi il¬
la ꝑu̾sasimilitudo. q̃ c̾ature ñ ꝯuenit.
q̃ ex imitatione ñ qrͣ s ex ꝯꝑatione.
hanc gͦ mulier in suꝑiam elata appe¬
tiit. ⁊ ne hanchab̾e potuisset. ip̃m c̾a¬
torem inuidia tactũ lignũ ħ uetuisse
ne mulieris animũ ꝙ̃ sͥ ꝑ affectũ dilecti¬
onis sociata fuerat. eiꝰ petitioni ⁊ uolũ¬
tati resistũdo ꝯtristaret maxime qr puta¬
plac̾e. Uete gͥ dictum ẽ. qr minꝰ peccauit.
qui depenitentia ⁊ mĩa cogitauit: pec

Expanded text:
Adam an Eva. Sed sicut dicit Apostolus: Mulier seducta est, non vir . Eva quippe seducta est, idcirco non solum inordinate similitudinem Dei cum scientia boni et mali appetiit, sed in tanaequalitatem ipsius proficere potuisset. Haec est enim illa perversa similitudo quae creaturae non convenit, quae ex iHanc ergo mulier in superbiam elata appetiit; et ne hanc habere potuisset, ipsum Creatorem invidia tactum lignum hoc vetuisse ne mulieris animum quae sibi per affectum dilectionis sociata fuerat, ejus petitioni et voluntati resistendo contristaret. Maxime quia putaplacere. Vere igitur dictum est quia minus peccavit qui de poenitentia et misericordia c
Abbreviated transcription (Latin):
stendit. hoc gͦ qñ fronti impͥmit᷑. xͥanus
munit᷑. Qñ ꝯt᷑ immineis ꝑicłm opponit᷑:
adu̾saria uirtꝰ fugat᷑. pͥmũ ad arma.
Scđm ad tela. P mum ad defenfionem.
Scđ̾m ad impugn onẽ. ⁊ onsio pec toris.
ut cagitationes uanȩ ⁊ desiłia pua de
corde pellant᷑. Inclinatio capitis. genu¬
um incuruatio. siue ꝓstłio. humilitatẽ
⁊ reu̾entiam siue ⁊̃ uenis postulationẽ
significant. Ex pansio manuũ. carita¬
tem ⁊ affectus boni amplitudine demo¬

Expanded text:
us munitur. Quando contra imminens periculum opponitur, adversaria virtus fugatur. Primum ad arma, secundum ad tela. Primum ad defensionem; secundum ad impugnationem. Tunsio pectoris ut cogitationes vanae et desideria prava de corde pellantur. Inclinatio capitis, genuum curvatio, sive prostratio, humilitatem et reverentiam, sive etiam veniae postulationem significant. Expansio manuum charitatem et affectus boni amplitudinem demo
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃to assũptus ẽ. ubi tubȩ argen¬
tte adño ductiles fieri p̃cipiunt᷑. quib mł¬
titudo ppłi conuocari debuisset. Ad simi¬
litudinẽ harũ signa ex metallo ȩris inȩc¬
cłia facta sunt. ad corda fideliũ excitan¬
da. sit ꝑ ea signum detur. qñ debeant
inunum ꝯuenire. Uasa ista metallina:
ora p̾̃dicantium significant. Plectra fer¬
rea quib int̾iꝰ tondunt᷑ u sonũ emitãt.
lingue sunt eorumde. Funis aũ m̃su¬
ra uitȩ ẽ. ⁊ ꝯu̾sationis modꝰ qui in scͥp¬
t᷑a sacra ꝓponit᷑. Funis aũ manu tene
sursum sequit᷑. qui ductu scͥptę sacre
ad bona eleuatur. Funem deorsum
trahit: qui edidem docente quant᷑ in mał
p̃ssu̾s iaceat: agnoscit. Iste aptꝰ ÷ popłm
di inunum conuocare. qui ⁊ cleuatꝰ oꝑe
ex empla bonitatis ostendit. ⁊ inclinatus
humilitate infirmitatẽ suam agnoscit
u̾acit᷑. Signa uͦ cũgłica durabiliora st̃
⁊ longiꝰ audiunt᷑ qmͣ tube legis: q uox

Expanded text:
estamento assumptus est, ubi tubae argenteae a Domino ductiles fieri praecipiuntur quibus multitudo populi convocari debuisset. Ad similitudinem harum tubarum signa ex metallo aeris in Ecclesia facta sunt ad corda fidelium excitanda, ut per ea signum detur quando debeant in unum convenire . Vasa ista metallina ora praedicantium significant. Plectra ferrea quo interius tunduntur, ut sonum emittant, linguae sunt eorumdem. Funis autem mensura vitae est, et conversationis modus qui in Scriptura proponitur. Funis manu tenetFunem sursum sequitur, qui ductu Scripturae sacrae ad bona elevatur. Funem deorsum trahit qui eadem docente quantum in malis pressus jaceat agnoscit. Iste aptus est populum Dei in unum convocare, qui et elevatus opere exempla bonitatis ostendit, et inclinatus humilitate infirmitatem suam veraciter agnoscit. Signa ergo evangelica durabiliora sunt, et longius audiuntur quam tubae legis, quia vox
Abbreviated transcription (Latin):
uelata c̃ s mortalitas nũdũ ablata.
Quȩ tñ omĩs in futuro emedio tollen¬
da erit. cum mortale ħ ĩmortalitatẽ ⁊
corruptibile incorruptionẽ induerit.
⁊ c̃ quippe ͣ uelata facie ingrediem᷑. ł po¬

Expanded text:
elata est, sed mortalitas nondum ablata, quae tamen omnis in futuro e medio tollenda erit, cum mortale hoc immortalitatem et corruptibile incorruptionem induerit. Tunc quippe revelata facie ingrediemur vel po