comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
desperet: ut gressũ cordis a ꝓfectu intimi itineris
subtrahat: ut amorẽ conditoris deserens. qͣsia duce
destitutꝰ in uia remaneat: & confossus gladio latro¬
cinantis desperationis ruat. Sed ne eius dicta
ad nr̃i intellectus arbitrium uideam᷑ uiolenter
inflectere: debemus ex posterioribꝰ p̃missa pensare.
Quo enĩ sensu hȩc dixerit. ipse ꝓtinꝰ indicat. qͥ subum¬
desꝑat: neqͣꝗͣ sͥ parci postulat. Et qͥ adhuc sibi par¬
ci desiderat:. ꝓfecto minime desꝑat. Aliunde gͦ ẽ q̃
desꝑat: aliunde uͦ qd parci sibi sc̃s uir postulat.
Quia nimirũ dũ bona uitȩ transeuntis ꝑ despe¬
rationẽ deserit: ad obtinenda quȩ ꝑmanent. in
spe robustior exurgit. Desperando itaq melius
ad spem uenie ducitur. qui eo certius uentura ap¬
petit: quo p̾sentia uerius & ex desperatione dere¬
linqͥt. & notandũ. qđ uim nobis sui cordis insi¬
nuans. unã quidẽ de se sententiã ꝓtulit: s hanc

Expanded text:
desperet, ne gressum cordis a profectu intimi itineris desperet, ne gressum cordis a profectu intimi itineris subtrahat, ne, amorem conditoris deserens, quasi a duce destitutus in via remaneat, et confossus gladio latrocinantis desperationis ruat. Sed ne ejus dicta ad nostri intellectus arbitrium videamur violenter inflectere, debemus ex posterioribus praemissa pensare. Quo enim sensu haec dixerit, ipse protinus indicat, qui subaquam jam sibi parci postulat, et qui adhuc sibi parci desiderat profecto minime desperat. Aliunde ergo est quod desperat, aliunde vero quod parci sibi sanctus vir postulat, quia nimirum dum bona vitae transeuntis per desperationem deserit, ad obtinenda quae permanent in spe robustior exsurgit. Desperando itaque melius ad spem veniae ducitur, qui eo certius ventura appetit, quo praesentia verius ex desperatione derelinquit. Et notandum quod, vim nobis sui cordis insinuans, unam quidem de se sententiam protulit, sed hanc
Abbreviated transcription (Latin):
iam quidẽ cęlestia appetunt: s adhuc tam̃ a ter-¬
renoꝵ delectationib minime lassant᷑. Concupis¬
cit uͦ & in dĩ atria deficit: qͥ cũ ȩterna desiderat᷑.
in amore temporaliũ ñ ꝑdurat. Hinc psalmista
iterũ dicit. Defecit in salutari tuo anima mea.
Hinc ꝑ semae ipsam ueritas ammon& dicens.
Si quis uult post me uenire: ab neget sem& ipsũ.
Et rursũ. Nisi qͥs renuntiauerit om̃ib quȩ pos¬
sid&e: ñ potest ms eẽ discipulus. Hoꝵ gͥ numero
sc̃s̃ uir diuisa a terrenis desideriis inente se inse¬
rit: qui ait. Desperaui: nequaꝗͣ ultra ĩa uiuã.
Iusti quippe desperare ẽ. p̃sentis uitȩ bona ȩter¬
nitatis electione deserere: mansura querere: &
in reb temporalib fiduciã non habere. Qui hec
agens. nequaꝗͣ. se ultra uiuere asserit: qr uideł
uiuificat᷑ee morte cotidie a uita se passionis occidit.
Absit enĩ ut uir sc̃s de diuinȩ miscdiȩ largitate

Expanded text:
jam quidem coelestia appetunt, sed adhuc tamen a terjam quidem coelestia appetunt, sed adhuc tamen a terrenorum delectationibus minime lassantur. Concupiscit vero et in Dei atria deficit, qui, cum aeterna desiderat, in amore temporalium non perdurat. Hinc Psalmista iterum dicit: Defecit in salutari tuo anima mea . Hinc per semetipsam Veritas admonet, dicens: Si quis vult post me venire abneget semetipsum . Et rursusidet, non potest meus esse discipulus . Horum igitur numero sanctus vir, divisa a terrenis desideriis mente, se inserit, qui ait: Desperavi, nequaquam ultra jam vivam. Justi quippe desperare est praesentis vitae bona aeternitatis electione deserere, mansura quaerere, et in rebus temporalibus fiduciam non habere. Qui haec agens nequaquam se ultra vivere asserit, quia videlicet vivificatrice morte quotidie a vita se passionis occidit. Absit enim ne vir sanctus de divinae misericordiae largitate
Abbreviated transcription (Latin):
subsidiũ possident: honores sibi temporaliter
impensos tenentͥ aliena ñ ambiunt. suis licite
utunt᷑. Qui tam̃ ab eisdẽ reb quas habent ali¬
eni st̃: quia ad hȩc ipsa quȩ possident ex desi-¬
derio non tenent᷑. Et sunt ñnulli iustoꝵ qͥ ad
cõprehendendũ culmen ꝑfectionis accinc̾ti. dũ
altiora interius appetunt: exterius cuucta dere¬
linquunt. Qui reb se habitis nudant. gła ho¬
noris expoliant. Qui internorũ desiderio ꝑ assi¬
duitatẽ se amici meroris afficiunt: habere de ex-¬
teriorib consolationẽ uolunt. Qui internis gau
diis dũ mente appropiant: uitã in se funditus cor¬
poree delectationis necant. Talib nãq ꝑ paulũ
dr. Mortui enĩ estis: & uita ur̃a abscondita est cũ
xp̃o in do. Hoꝵ uocẽ psalmista expresserat: cũ
dicebat. Concupiuit & defecit anima mea in
atria dñi. Concupiscunt enĩ. s ñ deficiunt: qͥ

Expanded text:
subsidium possident, honores sibi temporaliter subsidium possident, honores sibi temporaliter impensos tenent: aliena non ambiunt, suis licite utuntur. Qui tamen ab eisdem rebus quas habent alieni sunt, quia ad haec ipsa quae possident ex desiderio non tenentur. Et sunt nonnulli justorum qui, ad comprehendendum culmen perfectionis accincti, dum altiora interius appetunt, exterius cuncta; derelinquunt; qui rebus se habitis nudant, gloria honoris exspoliant; qui internorum desiderium per assiduitatem se amici moeroris afficiunt, habere de exterioribus consolationem nolunt: qui internidiis, dum mente appropiant, vitam in se funditus corporeae delectationis necant. Talibus namque per Paulum dicitur: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Horum vocem Psalmista expresserat, cum dicebat: Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Concupiscunt enim, sed non deficiunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
S & morilucrũ. Qui gesta terrenȩ fortitudiuis ad
memoriã reuocans: quasi quędã in se ossa nume¬
rabat dicens. Hebreus ex hebreis. scdm legẽ pha-¬
riseus: scdin emulationẽ ꝑsequens ȩccłiam dĩ. Seo
suspeudiũ anime quia hȩc in se ossa interficit:
ꝓtinus asserit qui subiungit. Sed quȩ mͥ fuert̃
lucra: hȩc arbitratus sũ ꝑpter xp̃m detrunenta.
Quȩ adhuc ossa in semet ipso insinuat uehem̃ti
us extincta: cũ subiungit. Propt̃ quẽ omĩa de¬
trimentũ feci. & arbitror ut stercora. Mortuis
iungit dicens. Ut xp̃m lucri faciã: & inueniar
in illo ñ habens eam iusticiã quȩ ex lege est. sed
eã quȩ ex fide est iħu xp̃i. Sed quia collatis eius.
testimoniis paulũ ad alta suspensũ. mundo mor
tuũ testati sumus. nc̃ beatũ iob si plenus eodem
sp̃u. ex terioris uite concupiscentiã fugiat. osten¬
tunt: ut tam̃ a terrenoꝵ spe in inime frangant᷑.
Largita diuinitus patrimonia. ad necessitatis

Expanded text:
 mori lucrum , » qui gesta terrenae fortitudinis ad memoriam revocans, quasi quaedam in se ossa numerabat, dicens: « Haebraeus ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, secundum aemulationem persequens Ecclesiam Dei . » Sed suspendio animae, quia haec in se ossa interfecit, s asserit, qui subjungit: « Sed quae mihi fuerunt lucra, haec arbitratus sum propter Christum detrimenta. » Quae adhuc ossa in seus exstinctas, cum subdit: Propter quem omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora. Mortuis jungit, dicens: Ut Christum lucrifafaciam, et inveniar in illo non habens eam justitiam, quae ex lege est; sed eam quae ex fide est Jesu Christi . Ecce collatis ejus testimoniis Paulum ad atuum testati sumus, nunc beatum Job si plenus eodem spiritu exterioris vitae concupiscentiam fugiat ostentunt, ut tamen aeternorum spe minime frangantur. Largita divinitus patrimonia ad necessitatis
Abbreviated transcription (Latin):
is qui nunc tribulationib tius uirtutẽ suȩ ꝓ¬
tectionis non exerit: quasi ab adiutorio erran¬
tis dormit. Et paccatũ redd& habitaculum
iusticiȩ tuȩ: id est p̾sentis uitę contrarietates
amouet: & tranquillitatis ꝓtinus securitatem
prebet. Quia eium ꝑuersi quiq tẽporale gau¬
diũ. singulare ȩstimant diuinę remnuneratio¬
nis bonũ: quȩ ipsi auxie ambiunt. hȩc aliis
ꝓ magno pollicent᷑. Unde plerũq fit. ut aut
ainissa recuperari spondeant: aut ad maiora
adhuc presentis uitȩ prȩmia auditoꝵ suoꝵ ani¬
mos extendant. Qd patenter baldach expͥmit:

Expanded text:
is qui nunc tribulationibus tuis virtutem suae pis qui nunc tribulationibus tuis virtutem suae protectionis non exerit, quasi ab adjutorio errantis dormit. Et pacatum reddet habitaculum justitiae tuae. Id est, praesentis vitae contrarietates amovet, et tranquillitatis protinus securitatem praebet. Quia enim perversi quique temporale gaudium singulare aestimant divinae remunerationis bonum, quae ipsi anxie ambiunt, haec aliis pro magno pollicentur. Unde plerumque fit, ut aut ami sa recuperari spondeant, aut ad majora adhuc praesentis vitae praemia auditorum suorum animos extendant. Quod patenter Baldad exprimit,
Abbreviated transcription (Latin):
holicis. erroꝵ p̃dicatores dicant. Uitȩ ur̃ȩ ꝓ
uidete: & quã ꝑuersa teneatis ex eoꝵ qui inter
uos defuncti sunt dãpnatione cognoscite: quia
conditori om̃iũ nͥ ꝑfidia ur̃a displicer&÷ nequa¬
ꝗͣ ã uobis tam numerosos popłos interitu seui-¬
ente subtraher&. Ait enim. Etiã si filii tui pec¬
cauerunt ei : & dimisit eos in manu iniquitatis
suȩ. Quasi aꝑte dicens. in iniqͥtatiꝰ sue manu di¬
missi sunt: qͥ uitã nr̃e rectitudinis imitari nolu¬
erunt. Tu tam̃ si diluculo surrexeris ad dm̃: &
om̃ipotentẽ fueris dep̃catus. Quia enĩ se here¬
tici tenere lucẽ ueritatis ȩstimant: scam̃i eccle¬
siam quasi in erroreᷤᷤ nocte positã. ad dilucu¬
lũ ueritatis uocant: quatinus & ꝑ cognitionẽ
dĩ quasi ꝑ diluculũ surgat: & ꝑ p̃cem pęniten¬
tiȩ p̃terita diluat. Si mundus & rectus incesse-¬
ris. Mundus uideł in cogitatione: rectus ĩ oꝑe.
Statim eiugilabit ad te. Ac si aꝑte dicat. Quia

Expanded text:
holicis errorum praedicatores dicant: Vitae vestrae providete, et quam perversa 272 teneatis, ex eorum qui inter vos defuncti sunt damnatione cognoscite, quia conditori omnium nisi perfidia vestra displiceret, nequaquam a vobis tam numerosos populos interitu saeviente subtraheret. Ait enim: Etiam si filii tui peccaverunt ei, et dimisit eos in manu iniquitatis suae. Quasi aperte dicens: In iniquitatis suae manu dimissi sunt, qui vitam nostrae rectitudinis imitari noluerint. Tu tamen si diluculo surrexeris ad Deum, et Omnipotentem fueris deprecatus. Vet. tici tenere lucem veritatis aestimant, sanctam Ecclesiam quasi in erroris nocte positam ad diluculum veritatis vocant, quatenus et per cognitionem Dei, quasi per diluculum surgat, et per precem poenitentiae praeterita diluat. Si mundus et rectus incesseris. Mundus videlicet in cogitatione, rectus in opere. Statim evigilabit ad te. Ac si aperte dicat: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
carnis fortitudo designat᷑. Om̃e aũ qđ suspendit᷑.
ꝓculdubio ab uis eleuat᷑. Anima gͦ suspendiũ
eligit. ut ossa moriant᷑: quia dũ mentis intentio
ad alta se subleuat: omnẽ in se fortitudinẽ uitȩ ex¬
terioris necat. Scĩ & enĩ uiri certissime sciunt.
qr habere in hac uita requiem nequaꝗͣ. possunt:
& idcirco suspendium eligunt: quia nuuirũ desi¬
deria terrena deserentes. ad alta aninũ tollunt.
suspensi autẽ mortẽ suis ossib iuferunt: quia a¬
more suꝑnȩ patriȩ in uirtutũ studiis accincti.
hoc qđ fortes prius in mundo fuerant. uinculo¬
humilitatis insecunt᷑. Intueri lib&. qͦmͦ aĩam suam
paulus suspenderat: qui dicebat. Uiuo aũ iã ñ

Expanded text:
carnis fortitudo signatur? Omne autem quod suspenditur, procul dubio ab imis elevatur. Anima ergo suspendium eligit, ut ossa moriantur, quia dum mentis intentio ad alta se elevat, omnem in se fortitudinem vitae exterioris necat. Sancti etenim viri certissime sciunt quia habere in hac vita requiem nequaquam possunt, et idcirco suspendium eligunt, quia nimirum desideria terrena deserentes, ad alta animum tollunt. Suspensi autem mortem suis ossibus inferunt, quia amore supernae patriae in virtutum studiis accincti, hoc qhumilitatis insequuntur. Intueri libet quomodo animam suam Paulus suspenderat, qui dicebat: Vivo autem, jam non
Abbreviated transcription (Latin):
reuelat.. quando aꝑtã sententiã ex
occultis siuis consiliis indicat: ut de uno¬
quoq quȩ sentiat ostendat. Quia enĩ uid&
nunc creator omĩa. & ipse in consiliis ñ
uidet᷑: recte de illo ꝑ psalmistã dr̃. Posu¬
it tenebras latibulũ suũ. Sed quasi de¬
istis tenebris ad lumen exit: quando qͥd
de unius cuiusq actib sentiat ostendit.
Et quia cũ is qui peccatoꝵ suoꝵ pondere
p̃mebat᷑. ad rectitudinis statũ ducit᷑. prius
ipsam mortẽ conspicit. in qua & deficere
consueuerat. & hanc considerare nesciebat:
recte addit᷑. Et ꝓducit in lucẽ umbram
mortis. U mbra enim mortis est. praua ope¬
ratio: quȩ de unitatione antiqui hostis quasi
de corporeis liniamentis exprimit᷑. De quo
etiam sub cuiusdã significatione đr: & no¬
men illi mors. Et plerumq eius maligna
cogitatio mentes hominũ latet: atq ꝑ hoc
qiꝰ nescit᷑ amplius preualet. Umbra gͦ mor¬
tis in lucẽ ꝓducitur: dũ scõꝵ mentib ma¬

Expanded text:
revelat, quando aperta sententia ex occultis suis consiliis judicat, ut de unoquoque quae sentiat ostendat. Quia enim videt nunc Creator omnia, et ipse in consiliis non videtur, recte de illo per Psalmistam dicitur: « Posuit tenebras latibulum suum istis tenebris ad lumen exit, quando quid de uniuscujusque actibus sentiat ostendit. Et quia cum is qui peccatorum suorum pondere premebatur ad rectitudinis statum ducitur, prius ipsam mortem conspicit, in qua et deficere consueverat, et hanc considerare nesciebat, recte additur: Et producit in lucem umbram mortis. Umbra enim mortis est prava operatio, quae de imitatione antiqui hostis, quasi de corporis lineamentis exprimitur. De quo etiam sub cujusdam significatione dicitur: Et nomen illi mors . Et plerumque ejus maligna cogitatio mentes hominum latet, atque per hoc quod nescitur amplius praevalet. Umbra ergo mortis in lucem producitur dum sanctorum mentibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
Sed sc̃s uir sibi iniquitatẽ tribuens. & om̃i¬
potenti do purgationẽ suã. & peccatorẽ
se cognoscit ex se: & iustum se factum
ñ ignorat ex munere. Qui in recto quoq
opere positus: ex habundanti gr̃ã meru¬
it Flagella sustinere. Iamq se in iudicio
iustũ inueniri gaud&: quẽ ante iudiciũ
ꝑcussũ uidet. Unde & cũ longe post
dicat. signasti quasi in sacculo delicta
memorat. nequaꝗͣ se iuste flagellatũ ne-¬
gat: quãuis in flagello eiꝰ dñs nõ peccata
studuit tergere: sed merita augere. Se

Expanded text:
Sed sanctus vir sibi iniquitatem tribuens, et omSed sanctus vir sibi iniquitatem tribuens, et omDomino purgationem suam, et peccatorem se cognoscit ex se, et justum se factum non ignorat ex munere. Qui in recto quoque opere positus ex abundanti gratia meruit flagella sustinere. Jamque se in judicio justum inveniri gaudet, qui se ante judicium percussum vidit. Unde et cum longe post dicat: Signasti quasi in sacculo delicta memorat, nequaquam se juste flagellatum negat; quamvis flagello ejus Dominus non peccata studuit tergere, sed merita augere. Se
Abbreviated transcription (Latin):
urĩs. ꝑ hoc qđ eniginata nominat: figu¬
ratas se habere locutiones demonstrat. Uñ
Q d̾ ab eusdẽ etiam beati iob ꝑsona ñ discre¬
pat: quando hoc ipse foras de sem& ipso
loquit᷑ : qđ de illo ueritas hosti eius ute¬
rius dixerat. Uidisti seruũ meũ iob. qđ¬
non sit ei similis suꝑ terram u Et quidẽ
isdem uir ualde est inferius qđ de se me-¬
morat: quã qđ de illo dñs dixit. Aliuo
est enim iustũ eẽ: aliud est ei similẽ ñ eẽ.
Humiliter gͥ de semet ipso sensit: qui dũ
iustus sine cõparatione extitit: non se pre
ceteris. sed iustũ tantũ modo inueniri
uidet᷑ habere questionis: qđ qui superiꝰ
dixit. uias meas in conspectu eius arguã.
& inferius dicit. consumere me uis pec¬
catis adolescentiȩ meȩ̨. & peccata sua
subtiliter agnoscens. adhuc longe infe-¬
rius adiungit. signasti quasi in sacculo
delicta mea: nuuc ait. si fuero iudicatꝰ.
scio quia iustus inueniar. Neq enĩ simul
conuenire quȩ unt. peccata & iusticia.

Expanded text:
r hoc quod enigmata nominat, figuratas se habere locutiones demonstrat. Unde Quod ab ejusdem beati Job persona non discrepat, quando hoc ipse foris de semetipso loquitur, quod de illo Veritas hosti ejus interius dixerat: « Vidisti sernon sit ei similis super terram . Et quidem idem vir valde inferius est quod de se memorat quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione exstitit, non se prae caeteris, sed justum tantummodo inveniri videtur habere quaestionis, quod qui superius dixit: Vias meas in conspectu ejus arguam ; et inferius dicit: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae; et peccata sua subtiliter agnoscens, adhuc longe inferius adjungit: Signasti quasi in sacculo delicta mea; nunc ait: Si fuero judicatus, scio quia justus inveniar. Neque enim simul convenire queunt peccatum et justitia.
Abbreviated transcription (Latin):
examinat. ne & hoc qđ bonũ agit᷑. ñ recto
desiderio agat᷑. P ossunt quoq ꝑ pedũ
uestigia q̃dam maleacta d̾signari. Nam pes in
corpore est: uestigium in uia. Et plerũq
dũ quedã praua agunus: intuentib hoc
fr̃ib exemplũ malũ prebemus. Et quasi in¬
flexo extra uiam pede. sequentib uestigia
distorta relinquimus: dũ ꝑ nr̃a oꝑa ad scau¬
dalũ aliena corda ꝓuocamus. Ualde aũ la¬
boriosũ est custodire. ne mala homo facere
audeat: ne in bonis actib ꝑ intentionẽ titu
b&: & inter recta oꝑa sinistra eũ cogitatio
illudat. Quȩ tam̃ cuncta omp̃s ds subtiliter
examinat: atq in iudicio singula repensat.
S ed quando homo qui carnis suȩ infirmita¬
te constringit᷑. contra cuncta ualeat subti¬
liter assurgere: atq inconcussa cogitatione
rectitudinẽ tenere. Unde apte subditur.

Expanded text:
examinat, ne et hoc quod bonum agitur non recto examinat, ne et hoc quod bonum agitur non recto desiderio agatur. Possunt quoque per pedum vestigia quaedam male acta signari. Nam pes in corpore est vestigium in via. Et plerumque dum quaedam prava agimus, intuentibus hoc fratribus, exemplum malum praebemus; et, quasi inflexo extra viam pede, sequentibus vestigia distorta relinquimus, dum per nostra opera ad scandalum aliena corda provocamus. Valde autem laboriosum est custodire ne mala homo facere audeat, ne in bonis actibus per intentionem titubet, 389 et inter recta opera sinistra eum cogitatio illudat. Quae tamen cuncta omnipotens Deus subtiliter examinat, atque in judicio singula repensat. Sed quando homo, qui carnis suae infirmitate constringitur, contra cuncta valeat subtiliter assurgere, atque inconcussa cogitatione rectitudinem tenere? Unde apte subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑: recte nunc ꝑ sci uiri uocẽ adolescen¬
tiȩ peccata formidant᷑. Qđd si ad ipsã lit¬
terã est tenendũ: hinc considerandũ est.
quantũ sint grauia peccata iuuenũ & se¬
nũ: si & illud sic iusti metuunt. qđ in iu
xxiii firma ȩtate dereliquerunt. Sequit᷑. Posu
isti in neruo pedem meũ: & obseruasti om̃s
semitas meas: & uestigia pedũ ineoꝵ con¬
siderasti. In neruo ds̃ pedẽ hominis po¬
suit: quia prauitatẽ illius forti districti¬
onis sue sententia ligauit. Cuius om̃s se¬
mitas obseruat: quia subtiliter singula eiꝰ
queq diudicat. Semita & enĩ: angustior
solet ẽẽ quã uia. Quia aũ uias actiones:
non inmerito semitas. ipsas actionũ eogi¬
tationes accipimus. Os̃ itaq om̃s semitas
obseruat: quia in singulis quibusq actio¬
nib nrĩs etiam cogitationes pensat. Et
uestigia pedũ considerat: quia intenti¬
ones nr̃oꝵ oꝑum. quã recte ponantur

Expanded text:
quuntur, recte nunc per sancti viri vocem adolescenquuntur, recte nunc per sancti viri vocem adolescentiae peccata formidantur. Quod si ad ipsam litteram est tenendum, hinc considerandum est quantum sint gravia peccata juvenum et senum, si et illud sic justi metuunt quod in infirma aetate deliquerunt. Sequituisti in nervo pedem meum, et observasti omnes semitas meas, et vestigia pedum meorum considerasti. - In nervo Deus pedem hominis posuit, quia pravitatem illius sorti districtionis suae sententia ligavit. Cujus omnes semitas observat, quia suquaeque dijudicat. Semita etenim angustior solet esse quam via. Quia autem vias actiones, non immerito semitas ipsas actionum cogitationes accipimus. Deus itaque omnes semitas observat, quia in singulis quibusque nostris actibus etiam cogitationes pensat. Et vestigia pedum considerat, quia intentiones nostrorum operum quam recte ponantur
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce uir iustus quia in iuuentute sua se
peccasse non inuenit: adolescentiȩ facta
ꝑtimescit. Sed sciendũ est. quia sicut in
corpore: ita sunt etiã incrementa etatis in
mente. Prima quippe hominis ȩtas infantia
est: cum & si innocenter uiuit. uescit tam̃
fateri ⁊̃ nocentiam quã hab&. Ac deinde
pueritia sequit᷑. inqͣiã ualet dicere quod
uult. Cui succedit adolescentia. quȩ ui¬
delic& prina est ȩtas in oꝑatione. Quam
niuentus sequit᷑. scilic& apta fortitudinis
ac postmodũ senectus etiam ꝑ tempus
iã congrua maturitate. Quia gͥ pͥmã ȩta¬
tẽ aptã bonis actib adolescentiã diximnus:
& iusti uiri cũ in magna mentis maturi¬
tate ꝓficiunt. nonnumꝗͣ ad memoriam
actionũ suaꝵ initium reducunt. seq tan¬
tũ de siuis primordiis reprehendunt. quan¬
tũ ex grauitate mentis altius ꝓfecerunt:
quia eo indiscretos se fuisse inueniunt. qͦ
iliscretionis arcẽ postmodũ plenius conse¬

Expanded text:
--Ecce vir justus, quia in juventute sua se peccasse non invenit, adolescentiae facta pertimescit. Sed sciendum est quia sicut in corpore, ita sunt etiam incrementa aetatis in mente. Prima quippe hominis aetas infantia est, cum etsi innocenter vivit, nescit tamen fari innocentiam quam habet. Ac deinde pueritia sequitur, in qua jam valet dicere quod vult; cui succedit adolescentia, quae videlicet prima est aetas in operatione; quam juventus sequitur, scilicet apta fortitudini; ac postmodum senectus, etiam per tempus jam congrua maturitati. Quia igitur primam aetatem aptam bonis actibus adolescentiam diximus, et justi viri, cum in magna mentis maturitate proficiunt, nonnunquam ad memoriam actionum suarum initium reducunt, seque tantum de suis primordiis reprehendunt, quantum ex gravitate mentis altius profecerunt, quia eo indiscretos se fuisse inveniunt, quo discretionis arcem postmodum plenius conse
Abbreviated transcription (Latin):
errare eos facit quasi ebrios. Cor enĩ prin¬
cipũ terrȩ inmutatũ est. cũ in uidea sũ mi
sacerdotes. & seniores popłi. iłli suo consilio
conabant᷑ obsistere: quẽ prius uenturũ eẽ
p̃dicabant. Cũq eius nomen ꝑsequendo
molirent᷑ extinguere: decepti sua malitia.
incedere ꝑ inuiũ frustra conabant᷑: quia¬
crudelitati eoꝵ patere uia ũ poterat. Cum¬
tot auctoris omĩum miracula cernebant.
uirtutes uidebãt. t̾rebãt᷑: s credere renuentes
adhuc signa requirebant cũ dicerent. Qđ
gͦ tu facis signũ: ut uideamus & credamꝰ
tibi . ᷤ Quid oꝑaris as Bene itaq dr̃: palpabt̃
quasi in tenebris & non in luce. Qui enĩ int̾
tot aꝑta miracula trepidat: quasi in tenebris
palpat: quia qđ tangit non uid&. Omĩs uͦ
qui errat: nunc huc nẽ illuc ducit᷑. & quia
aliquando ostendebant᷑ credere. cũ dicerent.
nͥ ess& hic a dõ. non poterat facere quicquã:
aliquando uͦ hunc a do eẽ denegabant. cum

Expanded text:
 Cor enim principum terrae immutatum est, cum in Judaea summi sacerdotes et seniores populi illi suo consilio conabantur obsistere, quem prius venturum esse praedicabant. Cumque ejus nomen persequendo molirentur exstinguere, decepti sua malitia incedere per invicem frustra conabantucrudelitati eorum patere via non poterat contra auctorem omnium, miracula cernebant, virtute terrebantur; sed, credere renuentes, adhuc signa quaerebant, cum dicerent: Quod ergo 378 tu facis signum, ut videamus et credamus tibi? quid operaris ? quasi in tenebris, et non in luce. - Qui enim inter tot miracula aperta trepidat, quasi in tenebris palpat, quia quod tangit non videt. Omnis vero qui errat, nunc huc, nunc illuc ducitur; et quia aliquando ostendebant credere cum dicerent: « Nisi hic esset a Deo, non poterat facere quidquam . » Aliquando vero hanc a Deo esse den
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitus p̾atris sũmi ad nos redimen¬
dos uenit: moriendo mortẽ absorbuit:
uitã ꝑpetuã denuntiauit nobis: quam
ostendit in se. Sed tam̃ illa quȩ in para¬
yso data est de morte caruis nr̃ȩ sen¬
tentia: ab ipso initio generis hũmani
usq ad finẽ scłi non mutat᷑. Quis est
enĩ homo qui uiuae & ñ uideb̾ mortẽ:
Qđ bene rursũ psalmista intuens ait. Tu
terribilis es. & quis resist& tibi : E x tue
ira tua. Quia uidelic&e peccanti in para¬
ayso homini. iratus semel de mortalitate
carnis nr̃e sententiã fixit: quȩ & nunc &¬

Expanded text:
Unigenitus summi Patris ad nos redimenUnigenitus summi Patris ad nos redimendos venit, moriendo mortem absorbuit; vitam perpetuam denuntiavit nobis, quam ostendit in se. Sed tamen illa quae in paradiso data est de morte carnis nostrae sententia ab ipso initio generis humani usque ad finem saeculi non mutatur. Quis est enim homo qui vivit, et non videbit mortem ? Quod bene rursum Psalmista intuens ait: Tu terribilis es, et quis resistet tibi? ex tunc ira tua . Qui videlicet peccanti in paradiso homini iratus semel de mortalitate carnis nostrae sententiam fixit, quae nunc
Abbreviated transcription (Latin):
quiipe nos iniquitas abstulit: quia nullo
fixos uirtutis pondere. in uanam elatio¬
nẽ leuauit. Sene aũ post foliũ. etiã sti¬
pula appellat᷑ homo. Qui enĩ arbor fuit
in conditione: foliũ a sem& ipso factus est
in deiectione. Quia enim de alto cecidit.
folium: quia uͦ ꝑ carnẽ terrȩ proximꝰ fuit.
&eiã cum stare uidebat᷑: stipula ẽẽ memo¬
rat᷑. S ed quia uiriditatẽ intimi amoris ꝑdi¬
dit: iam stipula sicca est. Consider&e itaq
uir sc̃s & homo quantȩ uilitatis sit. & ds
quantȩ districtionis: & dicat. Contra foli¬
um qđ uento rapit᷑ ostendis potentiã tuã.
ritudines. Quia om̃e qđ loquim transit.
qđ uͦ scribimus mane. d̾s non loqui. seo¬
scribere a maritudines dr: cũ diu suꝑ
nos enis flagella ꝑdurant. Semel quippe
peccanti homini dictũ est: terra es & in
terrã ibis. & sepe apparentes angłi ho¬
minib precepta dederunt. Morses legi¬
lator ꝑ distctionẽ peccata cohereuit. Ipse

Expanded text:
quippe nos iniquitas abstulit, quia fixos nullo virtutis pondere in vanam laetitiam levavit. Bene autem post folium, etiam stipula appellatur homo. Qui enim arbor fuit in conditione, folium a semetipso factus est in dejectione. Quia enim de alto cecidit, folium; quia vero per carnem terrae proximus fuit, etiam cum stare videbatur, stipula esse memoratur. Sed quia viriditatem intimi amoris perdidit, jam stipula sicca est. Consideret itaque vir sanctus, et homo quantae vilitatis sit, et Deus quantae districtionis, et dicat: Contra folium, quod vento rapitur, ostendis potentiam tuam, me amaritudines - Quia omne quod loquimur transit; quod vero scribimus, manet. Dscribere amaritudines dicitur, cum diu super nos ejus flagella perdurant. Semel quippe peccanti homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Et saepe apparentes angeli hominibus praecepta dederunt. Moyses legislator per districtionem peccata coercuit. 388 Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
petrata. Exclusa quippe anima ã luce ue¬
ritatis. nil i se nisi tenebras inuenit: &
plerumq in peccati foueã pedẽ porrigit.
& nescit. Qđ nimirũ de sola exilii sui ce¬
citate patit᷑: quia ab illuminatione dñi
repulsa. & sem& ipsam uidere ꝑdidit.
quȩ auctoris sui faciem non amaiit. Uñ¬

Expanded text:
petrata. Exclusa quippe anima a luce vepetrata. Exclusa quippe anima a luce veritatis, nihil in se nisi tenebras invenit; et plerumque in peccati foveam pedem porrigit, et nescit, quod nimirum de sola exsilii sui caecitate homo patitur; quia ab illuminatione Domini repulsus semetipsum videre perdidit, quia auctoris sui faciem non amavit.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ scelus etiã pondus peccati transit: de¬
lictũ uͦ pondus peccati non transit. quia &
cũ offerri sacrificiũ ꝑ legem iubet᷑: nmi¬
rũ precipit᷑. sicut ꝓ peccato. ita etiã ꝓ de¬
licto. Et nonuũꝗͣ scelus in opere est: de¬
lictũ uͦ plerumq in sola cogitatione. Unde
& ꝑ psalmistã dr. Delicta quis intelligit .s
Q uia uidelic& peccata oꝑis. tanto citius
cognoscunt᷑: quanto exterius uidentur.
Peccata uͦ cogitationis eo ad intelligendũ
difficilia sunt: quo inuisibiliter ꝑpetrant᷑.
Quisqͥs gͥ ȩternitatis desiderio anxius. appa¬
rere uenturo iudici desiderat mundus:
tanto se subtilius nunc examinat: quanto
nimirũ cogitat. ut tunc terrori illius liber
assistat. & ostendi sibi exorat ubi displi
Sed inter hȩc intueri uecesse est. quanta
peregrinationis nr̃ȩ pena nos ꝑculit:
qui in eã cecitatẽ uenimus: ut nosin&e¬
tamen hec celerius deprehendunus. uel ꝑ¬

Expanded text:
quod scelus etiam pondus peccati transit, dequod scelus etiam pondus peccati transit, delictum vero peccati pondus non transit; quia et cum offerri sacrificium per legem jubetur, nimirum praecipitur sicut pro peccato, ita etiam et pro delicto. Et nonnunquam scelus in opere est, delictum vero plerumque in sola cogitatione. Unde et per Psalmistam dicitur: « Delicta quis intelligit? » Quia videlicet peccata operis tanto citius cognoscuntur, quanto exterius videntur. Peccata vero cogitationis eo ad intelligendum difficilia sunt, quo invisibiliter perpetrantur. Quisquis, aeternitatis desiderio anxius, apparere venturo Judici desiderat mundus, tanto se subtilius nunc examinat, quanto nimirum cogitat ut tunc terrori illius liber assistat, et ostendi sibi exoraSed inter haec intueri necesse est quanta peregrinationis nostrae poena nos perculit, qui in eam caecitatem venimus, ut nosmettamen haec celerius deprehendimus vel per
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. Quãuis uocare ac respondere. intelligi
& aliter potest. Uocare enĩ dĩ est: nos
amando & eligendo respicere. Responde¬
re autẽ nrm est: amori illius bonis oꝑib
parere. Ubi apte addit᷑: aut certe loquar.
& tu responde michi. Loquimur enĩ. eũ
eus faciem ꝑ desideriũ postulamus. Res¬
pondit uͦ ds loquentib: cũ nobis se aman¬
tib appar&. Sed quia quisqͥs ȩternitatis
desiderio anhelat. sem& ipsũ subtiliter
reprehendens facta sua discutit: & ne
quid in illo sit in quo auctoris sui faciem
offendat quęrit: recte subiungit. Quan¬
tas habeo iniquitates & peccata: scelera
mea & delicta ostende mͥ. Iste in hac uita
iustoꝵ labor est. ut semae ipsos inueniant:
& inuenientes. flendo atq corrigendo ad
meliora ꝑducant. Et quãuis inter imqui
ipso tam̃ usu loquendi. plus iniquitas quã
peccatũ sonat. Et omĩs se homo libere pec¬
catorẽ fatet᷑: iniquũ uͦ dicere nonnũꝗͣ eru
bescit. Inter scelera uͦ & delicta hoc distat.

Expanded text:
. Quamvis vocare ac respondere intelligi et aliter possit. Vocare enim Dei est nos amando et eligendo respicere. Respondere autem nostrum est amori illius bonis operibus parere. Ubi apte additur: Aut certe loquar, et tu responde mihi. Loquimur namque cum ejus faciem per desiderium postulamus. Respondet vero Deus loquentibus cum nobis se amantibus apparet. Sed quia quisquis aeternitatis desiderio anhelat, semetipsum subtiliter reprehendens, facta sua discutit, et ne quid in illo sit in quo auctoris sui faciem offendat quaerit, recte subjungit: Quantas habeo iniquitates et peccata, scelera mea et delicta ostende mihi. Iste in hac vita justorum labor est ut semetipsos inveniant, et invenientes flendo atque corrigendo ad meliora perducant. Et quamvis inter iniquiipso tamen usu loquendi peccatum sonat. Et omnis homo libere se peccatorem fatetur, iniquum vero dicere nonnunquam erubescit. Inter scelera vero et delicta hoc distat,
Abbreviated transcription (Latin):
ritie longe lateq ad ambienda que ter¬
rena sunt tenditur. Aliquando hanc
superbia eleuat: aliqͣndo uͦ mordinatus
timor in infimis deponit. Quia gͦ tot
temptationũ flatib eleuat᷑ & ducitur:
recte folio homo cõparat᷑. Unde bene
quoq ꝑ ysaiam dr. Cecidimus quasi fo¬
lium uniuersi: & iniquitates nr̃ȩ quasi
uentus abstulerunt nos. Quasi uentus

Expanded text:
ritiae longe lateque ad ambienda quae territiae longe lateque ad ambienda quae terrena sunt tenditur. Aliquando hanc superbia elevat; aliquando vero inordinatus timor in infimis deponit. Quia ergo tot tentationum flatibus elevatur et ducitur, recte folio homo comparatur. Unde bene quoque per Isaiam dicitur: Cecidimus quasi folium universi, et iniquitates nostrae quasi ventus abstulerunt nos . Quasi ventus
Abbreviated transcription (Latin):
genus coutẽplationẽ lucis itimȩ habuit
in paradso: sed sibin&e ipsi placens. quo
a se recessit. lum̃ conditoris ꝑdidit: eiusq
faciem ad ligna paradỹsi fugit: quia post
culpam uidere metuebat: que amare con¬
sueuerat. Sed ecce post culpã uenit in
pęnã: expęna aũ ad amorẽ redit: quia
quis fuerit culpȩ fructus inuenit: atq
illã faciem quã timuit in culpa. excita¬
tus requirit ex pęna: ut iam caligiuẽ
cecitatis suȩ fugiat: atq hoc ipsũ quod
auctorẽ suũ non uid&. grauiter ꝑhor¬
rescat. Quo uidelic& desiderio cõpun¬
ctus: sẽs uir clamat. Cur faciem tuam
abscondis: & arbitraris mne inimicũ tuũ as
Q uia si ut amicũ aspiceres: tuȩ me uisio¬
nis liunine ñ priuares. Qui mobiitatẽ
quoq cordis humani subsequens adiun
ꝑsequeris. Quio est enim homo nͥ foliũ:
qui iudelicet in ꝑadiso ex arbore cecidit. Qdẽ nͥ
rũq ira ꝑturbat: cũ recedit ira. succedit mepta
leticia. Luxurie stimulis urgetur: estu aua¬

Expanded text:
genus contemplationem lucis intimae habuit in paradiso; sed sibimetipsi placens, quod ad se recessit, lumen Conditoris perdidit ejusque faciem; ad ligna paradisi fugit, quia post culpam videre metuebat quem amare consueverat. Sed ecce post culpam venit in poenam, ex poena autem ad amorem redit, quia quis fuerit culpae fructus invenit; atque illam faciem quam timuit in culpa, excitatus requirit ex poena: ut jam caliginem caecitatis suae fugiat, atque hoc ipsum quod auctorem suum non videt graviter perhorrescat. Quo videlicet desiderio compunctus sanctus vir clamat: Cur faciem tuam abscondis, et arbitraris me inimicum tuum? quia si ut amicum aspiceres, tuae me visionis lumine non privares. Qui mobilitatem quoque cordis humani subsequens adjunovetur. --Quid est enim homo, nisi folium, qui videlicet in paradiso ab arbore cecidit? Quid estrumque ira perturbat; cum recedit ira, succedit inepta laetitia. Luxuriae stimulis urgetur, aestu ava
Abbreviated transcription (Latin):
caritas foras mutit timorẽ. Et paulus ad¬
optiuos filios consolat᷑: dicens. Non acce¬
pistis spm̃ seruitutis iterũ in tunore: sed
accepistis spm̃ adoptionis filioꝵ. in quo
clamamus abba pater. Ex uoce gͥ gene¬
ris humani. legalis ꝑ cussionis duritiam
transire concupiscens. atq a formidine
ꝑ uenire ad dilectionẽ appetens: quȩ duo
a se omp̃c d̾s longe faciat. exorat dicens. Ma¬
nũ tuã longe fac a me. & formido tua
non me terreat: id est ꝑcussionis duritiã
remoue. formidinis pondus tolle: seo &¬
irradiante grã dilectionis. spm̃ securita-¬
tis infunde:ꝰ quia si longe a ꝑcussione
& formidine non fueroͦ scio quia a dis¬
trictione tui examinis non abscondor.
Qm̃ in conspectu tuo iustus eẽ non ual&:
qui tͥ non ꝑ dilectionẽ. sed ꝑ formidinẽ
seruit. Unde & ipsã conditoris sui pre¬

Expanded text:
charitas foras mittit timorem . Et Paulus adcharitas foras mittit timorem . Et Paulus adoptivos filios consolatur, dicens: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, pater . Ex voce igitur generis humani, legalis percussionis duritiam transire concupiscens, atque a formidine pervenire ad dilectionem appetens, quae duo a se omnipotens Deus longe faciat exorat, dicens: Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat; id est, percussionis duritiam remove a me, formidinis pondus tolle, sed irradiante gratia dilectionis, spiritum securitatis infunde, quia si 386 longe a percussione et formidine non fuero, scio quia a districtione tui examinis non abscondar, quoniam in conspectu tuo justus esse non valet qui tibi non per dilectionem, sed per timorem ser
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi aꝑte dicat. Sicut uixi ut accusato.¬
rem exterius nullũ timerẽ. utinã sic uix-¬
issem. ut intra mem& ipsũ accusatricẽ
conscientiã non haberẽ. Tacens enĩ con¬
sumitur : qui intus in se inuenit unde
urat᷑. Sequit᷑. Duo tantũ ne facias mͥ:
& tunc a facie tua non abscondar. Hoc
loco quio dĩ faciem. nisi animaduersionẽ
debenius accipere: in qua dũ peccata res¬
picit. puuit . A quã uidelic& nullus etiã
iustus abscondit᷑: si duo quę postulat ñ¬
longe fac a me: & formido tua ñ me terre¬
at. In quib udelic& duob. quid aliud
ꝑ ꝓphetiȩ uocẽ. quam tempus gr̃ȩ & redẽp¬
tionis inquirit as Lex namq sub ꝑcussione
ultionis popłm tenuit : ut quisqͥs sub illa
peccaret. ꝓtinus morte puniret᷑. Nec plebs
israhelitica ex amore dũo: sed ex timore ser-¬
iuebat. Nũquã uͦ impleri iusticia ꝑ timo¬
rẽ potest: quia iuxta iohannis uocẽ ꝑfecta

Expanded text:
Ac si aperte dicat: Sicut vixi ut accusatoAc si aperte dicat: Sicut vixi ut accusatorem exterius nullum timerem, utinam sic vixissem ut intra memetipsum accusatricem conscientiam non haberem? Tacens enim consumitur, qui intus in re invenit, unde irascatur. Sequitur: Duo tantum ne facias mihi, et tunc a facie tua non abscondar. - Hoc loco quid Dei faciem, nisi animadversionem debeamus accipere? in qua dum peccata respicit, punit. A qua videlicet nullus etiam justus absconditur, si duo quae postulat nlonge fac a me, et formido tua non me terreat. - In quibus videlicet duobus, quid aliud prophetiae vocem, quam tempus gratiae et redemptionis inquirit? Lex namque sub percussionis ultione populum tenuit, ut quisquis sub illa peccaret, protinus morte puniretur. Nec enim plebs Israelitica ex amore Domino, sed ex timore serviebat. Nunquam vero impleri justitia per timorem potest, quia juxta Joannis vocem: Perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
at. Scĩ uiri ita se in operib suis dõ auc¬
tore custodiunt: ut omnino unde
accusent᷑. exterius non inueniat᷑. In cogi
spiciunt: ut si fieri ualeat. semꝑ ir rep̃¬
hensibiles interm iudicis oculis assistant.
Sed quantũ agere possunt. ne exterius
labant᷑ in opere: tantũ interius agere
nequaꝗͣ possunt. ut numꝗͣ labant᷑ in
cogitatione. Humana enĩ conscientia
eo ipso qd ab intimis cecidit: in lubri-¬
co semꝑ est. Unde fit: ut etiã sc̃i uiri
frequenter labantur in corde. Seatus gͦ
iob. tam uoce sua quã ex uoce electorũ
loquens. dicat. Quis est qui iudicet᷑ me¬
cũ os ueniat. Quia enim in ext̾ioribus
actib unde reprehendat᷑ non habet:
libere accusatorẽ querit. Quia uͦ etiã
iustoꝵ corda sem& ipsa nonnũ ꝗͣ. de stul¬
ta cogitatione reprehendunt: propter
hoc fortasse subdit᷑. Quare tacens con¬
sumor. acens enĩ consumit᷑: qui de
stulta se cogitatione reprehendens. apud
sem& ipsũ dente conscientiȩ mordet᷑.

Expanded text:
ti viri ita se in operibus suis, Deo auctore, custodiunt, ut omnino unde accusentur exterius non inveniatur; interiuspiciunt, ut, si fieri valeat, semper irreprehensibiles interni judicis oculis assistant. Sed quantum agere possunt, ne exterius labantur in opere, tantum interius agere nequaquam possunt, ut nunquam labantur in cogitatione. Humana enim conscientia eo ipso quo ab intimis recedit, semper in lubrico est. Unde fit ut etiam sancti viri frequenter labantur in corde. Beatus ergo Job, tam ex voce sua quam ex voce electorum loquens, dicat: Quis est qui judicetur mecum? veniat. Quia enim in exterioribus actibus unde reprehendatur non habet, libere accusatorem quaerit. Quia vero etiam justorum corda semetipsa nonnunquam de stulta cogitatione reprehendunt. propter hoc fortasse subditur: CAPUT sumor? - Tacens enim consumitur, qui de stulta se cogitatione reprehendens, apud semetipsum dente conscientiae mordetur.
Abbreviated transcription (Latin):
rectitudinis eius districtio. qua humana
prauitas ferit᷑. Iusti aũ uiri ante dm̃ me¬
tuunt:ne eius contra eos ira mo¬
ueat᷑. Et ne cõmotũ sentiant: tranqͥllũ
timent. At contra ꝑuersi tunc iã feriri
ꝑtimescunt: cũ feriunt᷑. Eosq tẽ tr̃or eius
a somno sui torporis exsuscitat: cũ iun
auditui. Cum enim de preceptis dĩ con-¬
temptis atq despectis uerberari ꝑ uindi-¬
ctã ceperint: tunc intelligunt qđ audie-¬
runt. Et psalmista ait. Cum occider&e eos:
tc̃ q̃rebatit eum. Sene itaq dr. statĩ ut se
cõmouerit. turbabit uos. & terror eius

Expanded text:
rectitudinis ejus districtio, qua humana rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Deum metuunt quam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque tunc terror ejus a somno sui torporis exsuscitat, cum vindauditui . Cum enim de praeceptis Dei contemptis atque despectis verberari per vindictam coeperint, tunc intelligunt quod audierunt. Et Psalmista ait: Cum occideret eos, tunc inquirebant eum . Bene itaque dicitur: Statim ut se commoverit, turbabit vos; et terror ejus
Abbreviated transcription (Latin):
argu& : qm̃ in abscondito faciẽ eius acci¬
pitis. Ac si aꝑte diceret᷑. Tantomagis de
falsitate apud eum estis reprehensibiles.
quanto apuo uosm& ipsos qđ uerũ est
uidetis. Et sunt nonnulli. qui quando
ad mentẽ redeunt. di iusticiã & recti¬
tudinẽ contemplant᷑. & orando ac flendo
contremescunt. Sed postquã contẽplationis
hora transierit. sic audaces ad iniquitates
redeunt: ac si post dorsum eius positi. a
iusticiȩ eius lumine minime uideant᷑. Hi
ter uidentẽ accipiunt faciem di: quia ei
& cũ presentes fiunt blandiunt᷑ fletibus:
& cũ quasi ã conspectu illius recedunt.
morib detrahunt. Qui tanto amplius de
malis suis feriendi sunt: quanto & in oc¬
culto cogitationis. recta dĩ iudicia cog¬
cõmouerit turbabit uos: & terror eius
irru& suꝑ uos. Cum sit natura incõmuta-¬
bilis omp̃s ds: in ira iudicii ꝑtͣbabilis ñ est.
Sed humano uerbo. motus di dicit᷑: ipsa

Expanded text:
arguet, quoniam in abscondito faciem ejus acciarguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis; ac si aperte diceretur: Tanto magis de falsitate apud eum estis reprehensquanto et apud vosmetipsos quod verum est, videtis. Et sunt nonnuad mentem redeunt, Dei justitiam et rectitudinem contemplantur, et orando ac flendo contremiscunt; sed postquam contemplationis hora transierit, sic audaces ad iniquitatem redeunt, ac si post dorsum ejus positi a justitiae ejus lumine minime videantur . Qem videntem aspiciunt faciem Dei, quia ei, et cum praesentes fiunt, blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt, moribus detrahunt. Qui tanto amplius de malis suis feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cogcommoverit turbabit vos, et terror ejus irruet super vos. - Cum sit naturae incommutabilis Omnipotens, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
dere nitunt᷑. offendunt: dũ in aduersitate
eus corruunt: cui uident᷑ ex p̾dicatione
famulari. Unde & ꝑ psalmistã dr: ut des¬
truas iniicũ & defensorẽ. Omĩs quippe
hereticus. om̃ipotenti do inimicus & de-¬
fensor est: quia unde hunc quasi defende¬
re nitit᷑ : inde ueritati illius aduersatur.
Quia uͦ latered̾m nil potest: hoc in eis udi¬
cat qđ intus sentiunt: non qđ famulari
foris uident᷑. Quia gͥ eoꝵ fraudulentiis ds
ut homo non fallit᷑ : recte subiungit᷑. Ipse
uos argu&: qm̃ in abscondito faciem eius
accipitis. Statim ut se cõmouerit tͣbabit
uos: & terror eius irru& suꝑ uos. Hoc qđ
in abscondito accipi asserit faciem dĩ:
duob modis ual& intelligi. Sunt namq
nonnulli qui & ueritatẽ in corde sentiunt:
& tamen quȩ falsa sunt de do foras locun¬
t᷑. Ne enim uinci uideant᷑: & cognoscunt
ueritatẽ interius: & tam̃ hanc exterius im¬
puguant. Unde bene nunc dđr. Ipse uos

Expanded text:
dere nituntur, offendunt dum in adversitate dere nituntur, offendunt dum in adversitate ejus corruunt, cui videntur ex praedicatione famulari. Unde et per Psalmistam dicitur, Ut destruas inimicum et defensorem ; omnis quippe haereticus omnipotenti Deo inimicus et defensor est, quia unde hunc quasi defendere nititur, inde veritati illius adversatur. Quia autem latere Deum nihil potest, hoc in eis judicat, quod intus sentiunt, non quod famulari foris videntur. Quia igitur eorum fraudulentiis Deus ut homo non fallitur, recte subjungitur: Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis. Statim ut se commoverit, turbabit vos, et terror ejus irruet super vos . Hoc quod in abscondito accipi asserit faciem Dei, duobus modis valet intelligi. Sunt namque nonnulli qui et veritatem in corde sentiunt, et tamen quae falsa sunt de Deo foras loquuntur. Ne enim vinci videantur, et cognoscunt veritatem interius, et tamen hanc exterius impugnant. Unde bene nunc dicitur: Ipse vos
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiũ facta conspiciunt. hȩc eis
omĩa reprehensibilia ẽẽ uident᷑: qͥ sue
imꝑitiȩ atq infirmitatis obliti. tanto
intentius de alienis uidicant. quanto
sue infirmitatis conscii. eos & si exterius seui¬
endo. tamen interius cõpaciendo reprehen¬
dunt: quia illius solius est peccata hominũ
sine cõpassione discutere: qui ex narure suȩ
om̃ipotentia ignorat peccare. Quia gͥ am̾ici
beati iob ita ens facta reprehenderant.
ac si in se ipsi reprehensibile nichil haberent:
recte nunc đr. Numqͥd faciem eius accipi-¬
tis: & ꝓ do iudicare nitimini s fãciem qͥppe
eius acciꝑe est: auctoritatẽ illius in uidi¬
cio sumere. Et quasi ꝓ dõ iudicare nitit᷑:
qui cũ infirma queq in alterũ reprehendit:
apud se introrsus ꝑ cõpassionẽ non infirma¬
potest ÷ aut decipiet᷑ ut homo urĩs frau¬
dulentiis as fraudẽ dõ heretici exhibent:
quia ea astruunt. quȩ nequaꝗͣ. ipsi ꝓ quo
locunt᷑ placent. Eumq dũ quasi defen¬

Expanded text:
rudentium facta conspiciunt, haec eis omnia reprehensibilia esse videntur; qui, suae imperitiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicant, quanto suae infirmitatis conscii, eos etsi exterius saeviendo, tamen interius compatiendo reprehendunt, quia illius solius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat peccare. Quia igitur amici beati Job ita ejus facta reprehenderant ac si in se ipsi reprehensibile nihil haberent, recte nunc dicitur: Nunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? Faciem quippe ejus accipere est auctoritatem illius in judicio sumere; et quasi pro Deo judicare nititur, qui, cum infirma quaeque in altero reprehendit, apud se introrsus per compassionem non infirmapotest? aut decipietur ut homo vestris fraudulentiis? - Fraudem Deo haeretici exhibent, qui ea astruunt, quae nequaquam ipsi pro quo loquuntur, placent; eumque dum quasi defen
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil de eis districtione metuunt: quia
sic se placusse ei sicut hominib credunt.
hoc ipsũ qđ in mala intentione positi pla¬
cent hominib. plus timerent. Sene itaq
pocrita: quia districtionẽ dĩ ante oculos
non ponit: dũ placere humanis oculis con¬
cupiscit. Qui si mentẽ suã discutiens. sem&¬
ipsũ in conspectu dĩ poneret: ꝓfecto iam¬
hẏpocrita non esset. Sequitur. Audite¬

Expanded text:
nihil de ejus districtione metuunt, quia nihil de ejus districtione metuunt, quia sic se placuhoc ipsum, quod in mala intentione positi placent hominibus, plus timerent; sicut scrippocrita , quia districtionem Dei ante oculos non ponit, dum placere humanis oculis concupiscit. Qui si mentem suam discutiens semetipsum in conspectu Dei puniret, profecto hypocrita non esset. Simulat