comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgens. Abimahel. pat̾ m̃s a dõ. ibia .a.pi.
excelsꝰ. Aram riscꝰ. uł archa. ł capso. Ae¬
gyptus. tribulatio coangustai: Aeg
Arioch. ebriꝰ. uel ebrietas. Astaroth. ouilia.
uł faciunt exploratores. Amalech. populus
lambens. uel lingens. Agar. auuersa. uel
filiꝰ ppłi mei. uł ppłs meroris. Abimele.i.
quatuor. Asurim. nemus. Afer. humꝰ. siue
uuluis. Abidahe. pat̾ m̃s sciens. Ader. grex.
Aser. beatitudo. siue beatus. Ana. responsio.
siue respordens. Aluham. d.spiciens. Ahia.
Adad. p̃cipuus. uel patruhelis. Aiuth. iniqͣ.
Achobor. mures. Aodolamitem. testificantẽ.
inclitus.. Amul. parcus. Aggi. festiui¬
tas mea. Aeri. declinans. A rohedi. uinde¬
miator sufficiens. Ariheli. leo dĩ mei. Achi.

Expanded text:
gens. Abimael, pater meus a Deo. Abram, pater excelsus. Arram,   riscus, arca, vel capsa. , tribulatio coangustans. AggArioch, ebrius, vel ebrietas. Astaroth, ovilia, vel faciunt exploratores. Amalec, populus lambens, vel lingens. , advena, vel filius populi mei, vel populus moeroris. Abimelech, quatuor. Assurim, nemus. Apher, humus, sive pulvis. Abidahe, pater meus, sciens. , grex. Aser, beatitudo, sive beatus. Ana, responsio, sive respondens. Aluam, despiciens. Ahie  Aja Adad, praecipuus, vel patruelis. Avith, iniqua. Achobor, mures. Adollamitem, testificantem, inclytus. 6 Amul, parcens. Aggi, festivitas mea. Acheri  , declinans. Aroedi, vindemiator sufficiens. Arieli, leo Dei mei. Achi
Abbreviated transcription (Latin):
ferens. uł copulata. aut iuncta. chet. ꝑeutiens.
Choadad. p̃cipuũ. Crabratba. qͣsi electũ. siue
graue. Chorri. siue chorreus. faria. aut fari¬
nat᷑. seu post me. ł foram̃ meũ. Charan fora¬
ł cognitio mea. Chaber. coniunctio uł incanta¬
tor. S & hoc ꝑ heth litteram scribitur. di¬
an. iudiciũ. aut iudicans. Dadan. so
num. Decla. subtile. siue palmata. Pamases.
sanguinis potꝰ. siue sanguinis osculũ: siue
sanguis sacci. Dadan. nudicans. Ditma. tacenꝰ
Dina. iudiciũ istud. Debbora. apes. ł eloquen¬
tia. Deson. fortis papilla. siue calcabit eam.
S hoc sermone syro dicit᷑. Cȩterum hebraice
pinguedo int̾pretatur. aut cinis. id est fauilla
locustarũ. Disan. similit̾ ut supͣ: licet quida
putent fortẽ elephantẽ int̾̃pretari. Dennaba.
iudiciũ affereus. Bothaim pabulũ uł uiride
eoꝵ. aut sufficientem defectionen¬
de. e.

Expanded text:
ferens, vel copulata, aut juncta. Choadad  ferens, vel copulata, aut juncta. Choadad  Hadad , praecipuum. Chabrath, quasi electum, sive grave. Chorri, sive Chorraeus, farina, aut farinatus, seu post me, vel foramen meum. , mendaciuvel cognitio mea. Chabor  , conjunctio, vel incantator: sed et hoc per heth litteram scribitur. Dan, judicium, aut judicans. Dedan, solnum. Decla, subtile, sive palmata. Damascus  , sanguinis potus, sive sanguinis osculum, vel sanguis sacci. judicans. Duma, tacens. Dina, judicium istud. Debbora, apis, sive eloquentia. , fortis papilla, sive calcabit eam: sed hoc Syro sermone dicitur: caeterum Hebraice, pinguedo interpretatur, aut cinis, id est, favilla holocaustorum. Desan, similiter ut supra: licet quidam putent fortem elephantem  Al. elephantum interpretari. Dennaba, judicium afferens. Dothain  , pabulum viride eorum, aut sufficientem defectionem. E.
Abbreviated transcription (Latin):
ain. possessio. uel acqͥsitio. Cainan. la¬
mentatio. ł possessio eoꝵ. Cithii. amente̾
un stupentes. Carnaim. cornua. sades. sc̃ã.
sie mutata. Ginei. possidentes. Cener.
dĩ. Cedar. tenebrȩ. uł meror. Cedina. orienta¬
molares dentes. siue patientia. ueusq
ꝑ simplicẽ .c. litterã lecta sint nomina. ex in
aspiratione addita. id ẽ ꝑ.xͫ. grecũ legenda.
herubin. scientia multiplicata. uł qͣsi
plures. Eham. calidus. Sed sciendũ qd̾ in
confracti. Cbus. ethiops. Canaan. cͥãoe. hoc
est motus eoꝵ. uł negociator. aut humilis.
Chalamne. consũmatio futura. siue omnes
nos. Chalet qͣsi iuride. Ches luym. contecta
ab heth. de qua iam sup̃dixims. Chaldei. qͣsi
demonia. uł qͣsi ubera. aut feroces. Charram.
foramina. uł ira. uł fodiens eos. S & hoc no¬
men ꝑ heth hebraicũ incipit᷑. Chebron. conui¬
gium. siue incantator. aut uisio sempit̾na.
& hoc. heth. habet in pͥncipio. Chodorlaomor.
qͣsi generatio manipuli. siue qͣsi deoꝵ manipłi.¬

Expanded text:
 possessio, vel lamentatio. Cainan, lamentatio, vel possessio eorum. , amentes, vel stupentes. Carnaim, cornua. Cades, sancta, sive mutata. , possidentes. CenezaeDei. , tenebrae, vel moeror. Cedma, orientamolares dentes, sive patientia. Hucusque per simplicem C litteram lecta sint nomina: exin aspiratione addita, id est, per chi Graecum legenda. , scientia multiplicata, vel quasi plures. Cham  , calidus. Sed sciendum, quod in confracti. Chus, Aethiops. , σάλος, hoc est motus eorum, vel negotiator, aut humilis. Chalanne, consummatio futura, sive omnes nos. Chalech  , quasi viride. Chaseluim, contecta ab heth, de qua jam supra diximus.  , quasi daemonia, vel quasi ubera, aut feroces. Charran  , foramina, sive ira, vel fodiens eos. Sed et hoc nomen per heth Hebraicum incipit. Chebron  , conjugium, sive incantator, aut visio sempiterna, et hoc heth habet in principio. Chodorlagomer  , quasi generatio manipuli, 8 sive quasi de
Abbreviated transcription (Latin):
hebrei uocant. Damnaba. ciuitas balac filii¬
beor. regis edom. post quẽ regnauit iob.¬
maia in.uiii. miliaria areopoleos ꝑgentibus¬
arnonẽ ⁊ alt̾a damnaba suꝑ monte fogor. in
P. lapide esbus. Dothaim. ubi inuenit ioseph
ostenditur.
De numeris & de utronomio.

Expanded text:
Hebraei vocant. Dannaba, civitas BalacBeor regis Edom, post quem regnavit Jobnaba, in octavo milliario AreopoleosArnonem; et altera Dannaba super montem Phogor in septimo lapide Esbus. Dothaim, ubi invenit Joseph ostenditur. DE NUMERIS ET DEUTERONOMIO.
Abbreviated transcription (Latin):
paruipendet ructũ & nauseam iudeoꝵ. Ac
ne forte consũmato ȩdificio qͣsi extrema dees¬
set manꝰ. noui testam̃ti uerba & nomina
int̾pretatus sum. imitari uolens ex parte
origenem. quem post apłos ȩccłiarũ magis¬
trum nemo nͥ imꝑitꝰ negat. Int̾ cȩt̾a enim
ingenii sui p̃clara monim̃ta. etiam in hoc
laborauit. ut quod philo qͣsi uir iudeus
omiserat. hic ut xp̃ianus impleret:¬

Expanded text:
parvipendet ructum et nauseam Judaeorum. Ac parvipendet ructum et nauseam Judaeorum. Ac ne forte consummato aedificio quasi extrema deesset manus, novi Testamenti verba et nomina interpretatus sum: imitari volens ex parte Origenem, quem post Apostolos Ecclesiarum magistrum, nemo nisi imperitus negabit. Inter caetera enim ingenii sui praeclara monumenta etiam in hoc laboravit, ut quod Philo quasi Judaeus omiserat, hic ut Christianus impler
Abbreviated transcription (Latin):
Tui cum iiii gͥ ho uati ã gretis. & hibliꝯte¬
cas orhis impleuerit. studii mͥ fuuꝰ inlati
aena riĩ se eromplaria repperi. & sic confu¬
sum ordinẽ. ut tacere meliꝰ iudicauerim.
piã rephensione quid dignũ scͥbere. Itaq
hortatu frm̃ lupuli & ualeriani. qͥ me pu¬
tant aliquid in hebreȩ li iguę neticia ꝓfe¬
usi e. e it ipsiꝯ utilitate cõmorꝰ i ngula pr
odiũ scripturarũ ur umina ꝑcu.urri. et
uitus ȩdificiũ noua cura instaurans fecisse
me reor. quod a grecis ẜ appetendum sit. Pre¬
terea & illud inpi efatione cõmoneo. ut si qͣ
hic p̃cermissa sunt. alteri sciat lector oꝑi
reseruata. Libros enĩ hebraicaꝵ questionum
nẽ in manib habeo. opꝰ nouũ. & tam grecis
quã latins. usq ad id locoꝵ in auditũ. ñ qͦ
studiũ meũ insolent̃ extollam. s q̃ sudoris
consciꝰ ad lectionẽ eoꝵ ꝓuocem nescientes. Si
quis sͥ & illos. & p̃sens uolumen. librum qͦ
locoꝵ quẽ editurus sum habere uoluerit.

Expanded text:
ui cum vulgo habeatur a Graecis, et bibliothecas orbis impleverit, studii nostri fuit in sona inter se exemplaria reperi, et sic confusum ordinem, ut tacere melius judicaverim, quam reprehensione quid dignum scribere. Itaque hortatu fratrum Lupuliani et Valeriani, qui me putant aliquid in Hebraeae linguae notitia profeei ipsius utilitate commotus, singula per ordinem Scripturarum volumina percucurri; et vetus aedificium nova cura instaurans, fecisse me reor, quod a Graecis quoque appetendum sit. Praeterea et illud in Praefatione commoneo, ut si qua hic praetermissa sunt, alteri sciat lector operi reservata. Libros enim Hebraicarum Quaestionum nunc in manus habeo, opus novum, et tam Graecis quam Latinis usque ad id locorum 3-4 inauditum. Non quo studium meum insolenter extollam, sed quod sudoris conscius, ad lectionem eorum provocem nescientes. Si quis igitur et illos, et praesens volumen, librum quoque Locorum, quem editurus sum, habere voluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ trad c criptiᷤᷤ us. Hos ꝙ ppsis
iudei s mi tis appellaat patͥu lirȩua. qͥ
int̃prica it rcustodes. Nam cũ ꝑ medos
eyrus rmert: sis. astiage deposito rege
ai.si auo suo. atq ad ꝑsas regiyiri totuii
atq reueisi ꝑmirti fuerunt iap̃dat a
syriis: samaritaniq esse .i. idebant᷑ idsi.
Propt̾ quod ut essent separati ab er erihas
legis doctor sxmã aliam litterarũ in ł tuit.
atq tri . lidit eis uirture t.¬

Expanded text:
 tradidit scriptis suis. Hos ipsos Judaei Samaritas appellant patria lingua, qui interpretantur custodes. Nam cum per Medos Cyrus regnaret Persis, Astyage deposito rege Medorum avo suo, atque ad Persas regnum totum Atque reversi, permixti fuerunt supradictis Assyriis Samaritani, qui esse videbantur Judaei. Propter quod ut essent separati ab eis, Esdras legis doctor formam aliam litterarum instituit atque tradidit eis, virtute
Abbreviated transcription (Latin):
dictio dñi. Barraban. filiũ magistri eoꝵ. Sir ĩ
ẽ ñ hebreũ. de.c. Caifas. in uestigator.
uel sagax. s meliꝰ uomens ore. Cadrantes. ca¬
ligo. uel tenebrȩ quẽ nos ꝑ.q. litt̾am qͣ antẽ
dicimꝰ Corbana oblatio. Cananeꝰ. possidens.
scͥpra sunt noĩa. que g̾ci ꝑ.R efferunten
aspiratione addita legendũ. ꝙͣ illi litt̾am
chi. uocant. Chanani. negociator. ł motab. lis.
aut ipse pauꝑcubꝰ. chororaim. hoc myste¬
rium meũ. Chananei. negociatores. de .d.¬
iabolꝰ. defluens. Grece uͦ dicit᷑ crim na¬
tor. Dauid. desiderabilis. aut manu fortis
Daniel. iudiciũ dĩ. ł iudicat me d̾s. de. e

Expanded text:
rabban, filium magistri nostri. Syrum est, non Hebraeum. Caiphas, investigator, vel sagax, sed melius vomens ore. caligo, vel tenebrae. Quem nos per Q litteram quadrantem dicimus. Corbana, oblatio. Cananaeus,  , possidens, scripta sunt nomina. quae Graeci per K efferunt: exin 90 aspiratione addita legendum, quam illi litteram CIII vocant. Chanani  , negotiator, vel motabilis, aut ipse pauperculus. Chorazain, hoc mysterium meum. Chananaei, negotiatores. Diabolus, defluens: Graece vero dicitur criminator. David desiderabilis, aut fortis manu. Daniel, judicium Dei, vel judicat m
Abbreviated transcription (Latin):
ri illum mauit me. ł illuminatͥx. ł emirna
maris. s mͥ nequaꝗͣ uidet᷑. Meliꝯ aut̃ ẽ ut
eam dicamo sonare stelła maris. siue ama¬
rũ mare. Sciendũq qđ maria sermone siro
dña nuncupat᷑. Matheus. donatꝰ quondam.
Magedda. poma eiꝰ. ł nuntia. Magdalenȩ.
turris. S meliꝯ sic̃ ã monte montanꝰ. ita
turrensis a turre dicat᷑. de .N. Naason.
qͥdam putant reqͥetũ sonitũ intp̃retari. s
meliꝯ ẽ augurans.ł serpens eoꝵ. Narareth.
flos. aur uirgultũ eiꝰ. ł mundicię. aut seꝑata.
ł custodita. Scribit᷑ aut̃ ñ ꝑ .t. litt̾am. seo ꝑ
hebreũ. Sade. qđ nec. s. nec .t. litt̾am sonat.
Nacareus. mundꝰ. Neptalim. discretꝰ. siue se

Expanded text:
 smyrna maris, sed mihi nequaquam videtur. Melius autem est, ut dicamus sonare eam stellam maris, sive amarum mare: sciendumque quod Maria, sermone Syro domina nuncupetur. Matthaeus, donatus quondam. Magedda, poma ejus, vel nuntia. Magdalene, turris, sed melius sic ut a monte montanus, ita turrensis a turri dicatur. Naason, quidam putant requietum sonitum interpretari, sed melius est, augurans, sive serpens eorum. Nazareth,   flos, aut virgultum ejus, vel munditiae, aut separatus, vel custodita. Scribitur autem non per Z litteram, sed per Hebraeum SADE, quod nec S, nec Z litteram sonat. Nazoreus, mundus.
Abbreviated transcription (Latin):
tera exordiũ habeat. Qd si ex am. scribitur
omistus int̃p̃tat᷑. Abiu. pater meus iste. uel
pat̾ m̃s est. Asor. adutus. Archelaus. agnos¬
cens leo. Amen. uere. siue fidelit̃. Andreas.
decorus. ł respondens pabulo. Alfeus. fugiti¬
uus. s meliꝰ millesimꝰ. ł doctus. Amora.
ppłs scitus. uel ppłi illuminatio. Abel. luctꝰ.
sanguinis. Sirum ẽ non hebreum.

Expanded text:
habeat: quod si ex AIN scribitur, onustus interpretatur. Abiu, pater meus iste, vel pater meus est. Azur, adjutus. Archelaus, agnoscens leo. Amen, vere, sive fideliter. Andreas, decorus, vel respondens pabulo. 89 Alphaeus, fugitivus, sed melius millesimus, vel doctus. Amora, populus scitus, vel populi illuminatio. Abel, vapor, sanguinis. Syrum est, non Hebraeum.
Abbreviated transcription (Latin):
Fares. diuisio. farisei. diuidentes. siue di¬
nam. de ualle sunt. siue uallis gratuita
Getsemani. uallis pinguedinũ. Golgasta. cal¬
uarie. Sirum est non hebreum. de
ũc saluator. ł saluaturꝰ. Ut .i. litt̾e serue¬
mꝰ ordinẽ. aspirationẽ . h. inplerisq omisi¬
mꝰ. licet eam gr̃amatici ñ putent litt̾e loco
habendã. Isaac. risus. siue gaudiũ. Iacob.
subplantator. siue subplantans. Iudas. con¬
fitens. siue głificans. Iosaphat. ipse uidicat.
s meliꝰ dñs iudicabit. Ioram. ubi ẽ. ł qͥ est

Expanded text:
e divisit. Farisaei, dividentes, sive dinam, de valle sunt, sive vallis gratuita. Getsemani, vallis pinguedinum. Golgotha, calvaria. Syrum est, non Hebraeum. 91 Jesus, salvator, sive salvaturus. Ut I litterae servemus ordinem, aspirationem II in plerisque omisimus: licet eam Grammatici non putent litterae loco habendam. Isaac, risus, sive gaudium. Jacob, supplantator, sive supplantans. Judas, confitens, sive glorificans. Josaphat, ipse judicans, sed melius, Dominus judicabit
Abbreviated transcription (Latin):
siue conscendens. Rasathaim. impietas.
Sisai. longeuus. uł sonariꝯ.
Sephoth. specula. Salabbim. salus cordium.
Syria. sublimitas. Sairath. capra. Semegar.
not̃. aduenȩ. siue ibi colonꝰ. Sisara. gaudii
e clus io. siue tollens recedentẽ. ł equi uisio.
latio. Suroreb. saxum corui. Salmana. unibͣ
ꝓhibendi. ł umbra cõmotionis. Samer. ue¬
pres. ł incultum. Seon. tẽptatio calens. ł
to hoc nomine cȩt̾a quȩ sequunt᷑ huiꝰ litt̾e.
ꝑ aspirationẽ legenda sunt. Thalmai. sus
solis. ł hanach. humilitas. ł respondebit tͥ.¬
Thebes. conuersio. siue fieri oua.
ds m̃s rex. Iesse. insulȩ libamen. Maallon.
de fenestra.siue a pͥncipio. aut ꝯsũmatio.¬
Neomi. pulchra. Orpha. ceruix eiꝰ. Ruth. ui¬
dens. uel festina is. siue deficiens.

Expanded text:
sive conscendens. Resathaim, impietas eorum. Sasai, longaevus, vel Senarius. Sepheth  , specula. Salabbim, salus cordium. Syria  , sublimitas. Sairath, capra. Semegar, nomen advenae, sive ibi colonus. Sisara gaudii exclusio, sive tollens recedentem, vel equi visiolatio. Suroreb , saxum corvi. Salmane, umbra prohibendi, vel umbra commotionis. Samir, vepres, vel incultum. Seon, tentatio calens, veto hoc nomine, caetera, quae sequuntur hujus litterae, per aspirationem legenda sunt. Thalmai, suspsolis. Thanach, humilitas, vel respondebit tibi. conversio, sive fieri ova. Deus meus rex. Jesse   insulae libamen. Maalon, de fenestra sive a principio, vel consummatio. pulchra. Orpha, cervix ejus. Ruth, videns, vel festinans, sive deficiens.
Abbreviated transcription (Latin):
aboemath. ꝓ qͦ aquila int̾pretat᷑ ingressꝰ
emath. desem. hane filii dan ui captã cognomi¬
nauerunt dan. Luza. alt̾a uixta bethel int̾ra
cethim. quã condidit ille qͥ abierat de bethel sic̃
narrat hẏstoria. Lechin. ꝓ qͦ aqͥla & theodotion
int̃pretat᷑ maxilła. de qͣ & supͣ iam diximꝰ. Lai¬
sa. hanc filii dan captã manu possederunt. cum
eẽt ꝓcul a sidone. & uocauerunt eadan. fuit
Sita ẽ aut̃ iuxta paneadem de qua iordanis
fluuius erumpit.

Expanded text:
aboemath: pro quo Aquila interpretatur, ingressus Emath. Lesem: hanc filii Dan vi captam, cognominaverunt Dan. Luza altera, juxta Bethel, in terra Cetthim, quam condidit ille qui abierat de Bethel, sicut narrat historia. Lechi: pro quo Aquila et Theodotio interpretantur, maxillam de qua jam et supra diximus. Laisa, hanc filii Dan captam manu, possederunt, cum esset procul a Sidone, et vocaverunt eam Dan. Fuit Sita est autem juxta Paneadem, de qua Jordanis fluvius erumpit.
Abbreviated transcription (Latin):
anteꝙͣ extingueret᷑: qͥa nec fulgorẽ miracłoꝵ
quȩ ab eo fiebant ualebant intelligere. nec
doctrinã eiꝰ corde intento capere. donec ip¬
sum sacerdotrũ simul cũ templo & ppło fun¬
ditus euerteret᷑. De qͥb etiã adhuc in ꝑsona he-¬
li dicit᷑. Iccirco iuraui domui heli. qd̃ ñ expiet᷑
iniquitas domꝰ eiꝰ uictimis & muneribus
usq inȩternũ: qͥa peccatũ sacerdotũ iudeoꝵ
qd in xp̃o ammiserunt. udelicet quia non

Expanded text:
antequam exstingueretur, » quia nec fulgore miraculorum, antequam exstingueretur, » quia nec fulgore miraculorum, quae ab eo fulgebant, intelligere, nec doctrinam ejus corde intento capere potuerunt, donec ipsum sacerdotium simul cum templo et populo funditus everteretur. De quibus etiam adhuc in persona Heli dicitur: « Idcirco juravi domui Heli, quod non expietur iniquitas domus ejus victimis et muneribus, usque in aeternum, » quia peccatum sacerdotum Judaeorum quod in Christo admiserunt, videlicet quia non
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ cũ arderet intab̾nacło. ante quã lux diur¬
na fieret qͣndo eadem extinguenda erat lu¬
cerna: sic̃ ꝑ moysen p̃cipit᷑. ut eadẽ lucerna
luceret usq mane. Lege librũ exodi. Siue hoc
significat qd̾ incecitate sua ipse heli ꝑmanera
donec funditꝰ cũ ꝓle sua extingueretur. hoc ẽ
uita careret corporali. Mysticȩ autẽ cecitaᷤ
heli significat ceritatẽ cordis iudeoꝵ: qͥ p̃sen¬
qͥppe di dñs nr̃ intelligendꝰ est. Scimꝰ enim:
qͥa in lucerna testa ext̾is. & lum̃ interiꝰ ẽ. Ipse
nãq ꝑ ꝓpħam dicit: exaruit uelut testa uir¬
tus mea. Qͥd ꝑtestam: ñ corpꝰ ipsiꝯ accipimꝯs
In qua testa lum̃ diuinitatis extitit: & flam¬
mas uirtutũ atq miracłoꝵ effulsit. Cuius
utiq uirtutes atq miracula. pͥncipes seu
sacerdotes iudeoꝵ dũ credere contẽpserunt:
ueritatis in eis lum̃ extinctũ ẽ. Et bene ait.

Expanded text:
Dei, cum arderet in tabernaculo antequam lux diurDei, cum arderet in tabernaculo antequam lux diurna fieret, quando eadem exstinguenda erat lucerna, sicut per Moysen praecipitur, ut eadem lucerna luceret usque mane, legibus Exodi . Sive hoc significat, quod in caecitate sua ipse Heli permaneret, donec funditus cum prole sua exstingueretur, hoc est, vita careret corporali. Mystice autem caecitas Heli significat caecitatem cordis Judaeorum. Lucequippe Dei, Dominus noster intelligendus est. Scimus enim quia in lucerna testa exterius, et lumen interius est. Ipse namque per Prophetam dicit: « Exaruit velut testa virtus mea . » Quid per testam, nisi corpus ipsius accipitur? in qua testa lumen Divinitatis exstitit, et flamma virtutum atque miraculorum effulsit. Cujus utique virtutes atque miracula, principes seu sacerdotes Judaeorum, dum credere contem pserunt, veritatis lumen in eis exstinctum est. Et bene ait, «
Abbreviated transcription (Latin):
runt ppło. iam ñ manifeste ꝑuisiones. aut
ꝑ angłicas responsiones. plebi isrł dñs appa¬
Ceterũ iuxta sp̃ualem intelligentiã. bene dr
puer aut̃ samuhel ministrabat dño corã he¬
li: quia unigenitꝰ filiꝰ di patris. quẽ ꝑ samu¬
helem significari diximꝰ qͥ int̾pretat᷑ nom̃
eius d̾s. in omnib uoluntatẽ patris apparens
in carne exhibuit. sicut ipse ait. N ueni facere
uoluntatẽ meã: s eiꝰ qui misit me. Linde bene
dicit᷑. corã heli: quia sacerdotiũ iudeoꝵ mox no¬
luit destruere: anteꝗͣ uerũ sacerdotiũ appa¬
reret. Unde & subiungit᷑. & sermo eͥrat p̃ciosus:
quia p̾dicatio eiꝰ fidelib amabilis atq p̾ciosa
erat: in fidelib uͦ despecta. De quib ꝑ signi¬
ficationẽ subiungit᷑. Factũ est oͦ indie qͣdã
heli iacebat in loco suo. & oculi eiꝰ caligauerañ:
nec poterat uidere lucernã dĩ anteꝗͣ. extin¬
gueret᷑. Prȩ nimia senectute oculi eiꝰ ca¬
ligauerant: nec poterat uidere lucernam

Expanded text:
us jam non manifeste per visiones aut per angelicas responsiones plebi Israel appaCaeterum juxta spiritualem intelligentiam bene dicitur. « Puer autem Samuel ministrabat Domino coram Heli. » Quia unigenitus Filius Dei Patris, quem per Samuelem significari diximus, qui interpretatur nomen ejus Deus, in omnibus voluntatem Patris apparens in carne exhibuit. Sicut ipse ait: « Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui misit me . » Unde bene agitur, « coram Heli, » quia sacerdotium Judaeorum mox noluit destruere, antequam verum sacerdotium appareret; unde et subjungitur, « et sermo ejus erat pretiosus, » quia praedicatio ejus fidelibus amabilis atque pretiosa erat, infidelibus vero despecta. De quibus per significationem subjungitur: « Factum est ergo in die quadam, Heli jacebat in loco suo, et oculi ejus caligaverant, nec poterat videre lucernam Dei antequam exstingueretur. » Prae nimia senectute oculi ejus caligaverant, nec poterat videre lucernam
Abbreviated transcription (Latin):
samuhele potest accipi. qd edificata sit ei do¬
mus fidelis. quȩ corã. xp̃o dñi. idest ipso samu¬
hele cunctis dieb incederet: cum legamꝰ in
licã intelligamꝰ. quȩ cunctis dieb sacerdocii
eiꝰ dño seruierit De qua scͥptũ est. & reqͥe¬
uit om̃is isrł post dñm. E paulo post. Abstu¬
lerunt gͦ filii isrł baalim & astaroth: & serui¬
erunt dño soli. Qd̃ uero subdit᷑. futurũ ẽ autẽ¬

Expanded text:
Samuele potest accipi, quod aedificata sit ei domus fidelis, quae coram Christo Domini id est, ipso Samuele cunctis diebus incederet, cum legamus in liticam intelligamus, quae cunctis diebus sacerdotii ejus Domino servierit, de qua scriptum est : Et requievit omnis Israel post Dominum. Et paulo post abstulerunt filii Israel Baalim, et Astaroth, et servierunt Domino soli. Quod vero adjungitur: Futurum est aute
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ pontifex ex quattuer coloribꝰ. & concessũ
minorib gradib erat adutendũ: & tunicã
paruã faciebat ei mater sua. & nelieua.
unica enĩ parua quã faciebat ei mater:
significat doctrinã facilem. q̃ imbuendi st̃¬
rudes animicredentiũ. Qualib saub dicit. Lae
uobis potũ dedi: & reliã. Suꝑhumerale uero
lineũ significat castitatẽ & continentiam cũ
bonis oꝑib: qͥa qͥs qͥs diuino ministerio fungi
appetit. necesse ẽ ut pͥmũ caste continenterq
uiuat: ac sic in bonis oꝑib semetipsũ exerceat.
Porro filii heli filii belial. nescientes dñm¬

Expanded text:
batur pontifex; ex quatuor coloribus et concessum batur pontifex; ex quatuor coloribus et concessum minoribus gradibus erat, ad utendum. « Et tunicam parvam faciebat ei mater sua, » et reliqua. Tunica enim parva, quam faciebat ei mater, significat doctrinam facilem, quam induendi surudes animi credentium; qualibus Paulus dicit: « Lac vobis potum dedi , » et reliqua. Superhumerale vero lineum significat castitatem et continentiam cum bonis operibus. Quia quisquis divino ministerio fungi appetit, necesse est ut primum caste continenterque vivat, ac sic in bonis operibus semetipsum exerceat. Porro filii Heli divina sacra temerantes
Abbreviated transcription (Latin):
extimuer̃t̃: scilicet qͥa cepert̃ apłi uerbis
pluere ex scientia utriꝰq testam̃ti: miracłis
choruscare: & qͣsi tonitrua intonare clamo¬
re grandi: & ꝑsonuit t̾ra a uoce p̃dicationis:
& credidert̃ se suꝑandos: ingemuer̃tq dicenteᷤᷤ.
ue nob̾: ñ enĩ fuit tanta exultatio heri &
nudius terciꝰ. Ue nob: quis nos seruabit de

Expanded text:
extremuerunt, scilicet quia coeperunt Apostoli verbis pluere, ex scientia utriusque Testamenti miraculis coruscare, et quasi tonitrua intonare, « clamore grandi, et personuit terra » a voce praedicationis , et crediderunt se superandos. « Ingemueruntque dicentes: Vae nobis ! Non enim fuit tanta exsultatio heri et nudiustertius. Vae nobis ! Quis nos sa
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝯ sacerdotii finis intelligit᷑. Qui bene postꝙͣ
archa capta ẽ mortui referunt᷑: quia postquã
duo testam̃ta ad sapientes istiꝰ scłi & gentiles
ꝑuenerunt. sacerdotiũ uideoꝵ funditꝰ finẽ
accepit: &e exigentib peccatis ext̾minatũ est:

Expanded text:
ipsius sacerdotii finis intelligitur. Qui bene postquam arca capta est, mortui referuntur: quia postquam duo Testamenta ad sapientes istius saeculi et gentiles pervenerunt, sacerdotium Judaeorum funditus finem accepit, et exigentibus pecca
Abbreviated transcription (Latin):
philistiim. & cesus est isrł: & fugit unꝯ quisos
Hic enĩ in hoc quodab alienis archa capta dicit᷑:
prȩfigurabat᷑ a gentib duo testam̃ta accipien¬
da eẽ. quȩ ꝑ archam significari diximus.
Quo qͦq filii heli mortui sunt: ofni & finees.

Expanded text:
listhiim, et caesus est Israel, et fugit unusquisque hic enim in hoc quod ab alienigenis arca capta dicitur, praefigurabat a gentibus duo Testamenta accipienda esse, quae per arcam significari diximus. « Duo quoque filii Heli mortui su
Abbreviated transcription (Latin):
castra. timuert̃q dicentes. Uenit d̾s in castra.¬
Et reliqͣ. Archa enĩ ꝗͣ filii isrł de sylo in
prȩliũ tulerunt. duo testam̃ta significat: q̃
fideles ex uidaico ppło ad gentes tnͣstulerunt.
cherubim. Cherubim nãq plenitudo scientiȩ
int̃pretat᷑. quȩ in duob testam̃tis inuenit᷑.

Expanded text:
Timueruntque, dicentes: Venit Deus in castra. » Arca enim quam filii Israel de Silo in praelium tulerunt, duo Testamenta significat, quae fideles ex Judaico populo ad gentes transtulerunt.Cherubim. » Cherubim namque plenitudo scientiae interpretatur, quae in duobus Testamentis invenitur,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ int̾ram: significat quia nichil ex his q̃
locutus ẽ irritũ fuit: s omĩa sunt reb com¬
pleta quȩ dixit. Cadunt nãq int̾ram u̾ba
suꝑuacua: quȩ ꝓ nichilo habenda. & uniu̾¬
soꝵ st̃ calcanda despectu. Sic & beatꝰ iob dix̃.
& lux uultꝰ mei ñ cadebat interram: quia
niirũ intanta grauitate uultũ tenere
consueuerat. ut nunꝗͣ contẽptibili
leticia solueretur: s quociescũq hi¬
lariorem se p̾sentib exhiberet. cer¬
ta semꝑ hoc causa utilitatis eoꝵ

Expanded text:
ejus in terram, » significat quia nihil ex his quae ejus in terram, » significat quia nihil ex his quae locutus est, irritum fuit, sed omnia sicut rebus impleta quae dixit. Cadunt namque in terram verba supervacua, quae pro nihilo habenda, et universorum sunt calcanda despectu sicut et beatus Job dixit : et lux vultus mei non cadebat in terram; quia nimirum in tanta gravitate vultum tenere consueverat, ut numquam contemptibili letitia resolveretur, sed quotienscumque hilariorem se presentibus exhiberet, certa semper hoc causa utilitatis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
reliq̃ usq quo ait. porro samuhel nec dũ scie¬
bat dñm: neq reuelatꝰ fuerat ei sermo dñi.
Quod gͦ dñs samuhelem uocauit. p̃figurabat᷑
qd̾ ipse puer futurꝰ erat ꝓpħa. dux. & sacerdos.
N escire uͦ dñm dicit᷑ samuhel: qͥa ꝑ ꝓpħiȩ mysteriũ
nec dũ ei sermo dñi reuelatꝰ fuerat. Nam com¬
minit̃ ut cȩteri sciebat. Dixitq dñs ad sa¬
muhel. Ecce ego facio u̾bũ in isrł: qd̾ quic̃q
audierit. tinnient amb ȩ aures eius.
Hoc in loco cõminatio di est suꝑ heli & suꝑ
domũ eiꝰ ͭ eo qd̾ in peccato filioꝵ heli archa
cłi caperet᷑. & isrł rueret & eiꝰ filiĩ interirenł.
& domꝰ heli sacerdotio domꝰ dñi priuaret᷑:¬
& ob id factũ audientiũ aures tinnirent
stupore uehem̃ti. Creuit aut̃ samuhel
ce dñs erat cũ eoi c ñ cecidit ex om̃ib uerbis
en in t̾ram. Quod dictũ ẽ de samuhele.
postꝗͣ u̾ba diuini oraculi quȩ nocte acceꝑat
mane heli retulit. & ñ cecidit ex om̃ib u̾bis

Expanded text:
um sciebat Dominum, neque revelatus fuerat ei sermo Domini. » Quod ter Dominus Samuelem vocavit, praefigurabatur quod ipse puer futurus erat propheta, dux, et sacerdos. Nescire Dominum dicitur Samuel, quia prophetiae mysterium necdum ei, vel sermo Domini revelatus fuerat. Nam communiter ut caeteri sciebat. « Dixitque Dominus ad Samuel: Ecce ego facio verbum in Israel: quod quicunque audierit, tinient ambae aures ejus. » Hoc in loco comminatio Dei est super Heli, et super domum ejus: eo quod in peccato filiorum Heli arca Dei caperetur, et Israel rueret, et ejus filii interirent, et domus Heli sacerdotio domus Domini privaretur; et ob id factum, audientium aures tinnirent stupore vehementi. « Crevit autem Samuel, et Dominus erat cum eo, et non cecidit ex omnibus verbis ejus in terram. » Quod dictum est de Samuele, postquam verba divini oraculi, quae noctu acceperat, mane Heli retulit, « et non cecidit ex omnibus verbis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt filii isrł. Unde bene affec. furor nouus si¬
ue apprehendens int̾pretat᷑. Qd merito conue¬
nit reb gestis. Qui eiũ iram diũ merueruut:
ab hostib app̾hensi st̃. Herũ uixta anagogen
qͥd significet: breuit᷑ enucleandũ. Porro isrł
qͥ int̾pretat᷑ uir uidens d̾m. siue fortis cũ dõ:
significat credentes in d̾m. Philistiim uͦ qui

Expanded text:
sunt filii Israel. Unde bene Aphec furor novus, sisunt filii Israel. Unde bene Aphec furor novus, sive apprehendens interpretatur, quod merito convenit rebus gestis. Qui enim iram Domini meruerunt ab hostibus apprehensi sunt. Verum juxta anagogen quid significet, breviter enucleandum est. Porro Israel, qui interpretatur vir videns Deum sive fortis cum Deo, significat credentes in Deum, Phili
Abbreviated transcription (Latin):
Der t̾minos t̾rȩ uideȩ descͥptos:
uniu̾sitatẽ plebis parit cõp̃hen¬
dit. Dan uiculꝰ est. inquarto miliario a pa¬
neade euntib tẏrũ.: qui usq hodie t̾minꝰ
est iudee ꝓuincie contͣ septentrionẽ: de qͦ &
iorclanis flum̃ erũpens. a loco sortitꝰ ẽ nom̃.
Bersabeȩ similit̃ uicꝰ est in tͥbu iudȩ: in uicẽ¬
simo a chebron miliario. uergens ad austrũ.
Sermo enĩ eiꝰ fuit ad uniu̾sum ifrł. quod ꝑ-¬
cutiendi essent a philisteis. ꝓpt̾ peccata filioꝵ
heli. Et hoc ex diuina reuelatione claresce¬
bat sibi fuisse reuelatũ. sicutrei ꝓbauit euen¬
gressus ẽ namq isrł obuiam philistiim
inprȩliũ: & castrametatꝰ ẽ iuxta lapidẽ
adiutorii. Porro philistiim uenerunt in affec:
& instruxert̃ aciem contͣ isrł. Inito autem
certamine terga uertit isrł philisteis: & ce¬
sa st̃ millo certamine passim ꝑ agros qͣsi qͣt¬
tuor milia uiroꝵ. Patet iuxta litt̾am
sensꝰ quia ista ꝓpt̾ peccata filioꝵ heli ꝑpessi

Expanded text:
er terminos terrae Judaeae descriptos, universitatem plebis pariter comprehendit. Dan viculus est in quarto milliario a Paneade euntibus Tyrum, qui usque hodie terminus est Judaeae provinciae contra septentrionem. De quo et Jordanis flumen erumpens a loco sortitus est nomen. Bersabee similiter vicus est in tribu Judae in tricesimo ab Hebron milliario, vergens ad austrum.Sermo enim ejus fuit ad universum Israel, quod percutiendi essent a Philisthaeis propter peccata filiorum Heli. Et hoc ex divina revelatione clarescebat sibi fuisse revelatum, sicut rei probavit even Israhel obviam Philisthim in proelium et castrametatus est iuxta lapidem Adiutorii porro Philisthim venerunt in Afec et instruxerunt aciem contra Israhel inito autem certamine terga vertit Israhel Philistheis et caesa sunt in illo certamine passim per agros quasi quattuor milisensus, quia ista propter peccata filiorum Heli perpessi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c inuenit᷑. de qͦ scpͥtũ est. Lapidẽ quẽ reꝓ¬
bauert̃ ȩdificantes: & et̾a. Iuxta quẽ moran¬
tur fideles. ut xp̃m iuuenire possint. ac di¬
cere. Esto nob̾ in lapicdẽ adiutorii: & in petrã
refugii. Et illud. adiutoriũ nr̃m in nomine
diũ. S dũ ipsi iuxta lapidẽ uersant᷑. idest
meditant᷑ in lege dñi die ac nocte. ut saluatorẽ
ampliꝰ inuenire ualeant adiutorẽ: philisti¬
im in affec ueniunt: & aciẽ contͣ isrł instru¬
unt. Affec qͥppe: furor nouus int̾pretat᷑. Ꝙ be¬
ne furor nouus int̾pretat᷑: quia qͦ ampliꝰ fi¬
deles immundi sp̃c diuinis legib insistere
conspiciunt. & spem suã in xp̃m collocare:
eo acriora ac noua certamina felle suȩ maliciȩ
a bacti construere ñ cessant. Lnde multos qui
in suis uirtutib confidunt. & humana sapi¬
entia głantur. aut legẽ ꝓut iudei sentiunt.
carnalit̾ acciꝑe cupiunt. & gr̾̃am eugłii con¬
tẽpnere n̾ metuunt: immundi sp̃c facile ꝓ¬

Expanded text:
tus invenitur, de quo scriptum est: « Lapidem quem reprobaverunt aedificantes , » etc. Juxta quem morantur fideles, ut Christum invenire possint, ac dicere, « Et nobis in lapidem adjutorii; et in petram refugii. » Et illud, « Adjutorium nostrum in nomine Domini . » Sed dum ipsi juxta lapidem versantur, id est, meditantur in lege Domini die ac nocte, ut salvatorem amplius invenire valeant adjutorem, Philisthiim in Aphec veniunt, et aciem contra Israel instruunt. Aphec quippe furor novus interpretatur. Et bene furor novus interpretatur, quia quo amplius fideles immundi spiritus divini legibus insistere conspiciunt, et spem suam in Christum collocare, eo acriora ac nova certamina felle suae malitiae abacti construere non cessant. Unde multos qui in suis virtutibus confidunt, et in humana sapientia gloriantur, aut legem prout Judaei sentiunt carnaliter accipere cupiunt, et gratiam Evangelii contemnere non metuunt, immundi spiritus facile pro
Abbreviated transcription (Latin):
iectis carnib legaliũ uictimarũ: dicato.
dimitte obsecro me ad unã partẽ sacerdotalẽ.
idest ad ipsam plebẽ xp̃o sacerdote prȩclaram:
cui petrus ait. uUos enĩ estis genꝰ electũ: regale
sacerdotiũ. Q aut̃ addit. ut comeda buc¬
cellam panis: etiam ipsũ sacrificii genꝰ ele¬
gauter exp̃ssit. de qͦ dicit sacerdos ipse. Panis
quẽ ego dabo caro mea est: ꝓmundi uita. Qa
enĩ dixerat suꝑis dedisse cibos domui aaron
de uictimis ueteris testam̃ti. quȩ fuerant
sacrificia uideoꝵ: idõ hic dixit. postulandã
ad comecdendũ buccelła panis qd̾ ẽ in nouotes¬

Expanded text:
jectis carnibus legalium victimarum, dicatque: « jectis carnibus legalium victimarum, dicatque: « Dimitte me, obsecro, ad unam partem sacerdotalem, » id est, ad ipsam plebem Christo sacerdote praeclaram. Cui Petrus ait: « Vos enim genus electum, regale sacerdotium . » Quod autem addit, « ut comedam buccellam panis, » etiam ipsum sacrificii genus eleganter expressit. De quo dicit sacerdos ipse: « Panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita . » Quia enim dixerat superius dedisse cibos domui Aaron de victimis Veteris Testamenti, qui fuerant sacrificia Judaeorum, ideo hic dixit postulandum ad comedendum buccellam panis, quod est de Novo Tes
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ueniant & conu̾tant᷑. De quib dicit᷑. Reli¬
quiȩ scđ̾m electionẽ gr̃ȩ salue factȩ siĩ.
De talib enĩ reliquiis bene intelligi¬
tur qd̃ dicit᷑. qͥ remanserit in domo
tua ueniet ut oret᷑ ꝓ eoͬ ꝓfecto qui
impleri: & infine inundi ꝑfecte cõ¬
plebit᷑. Nan re si paucitam̃ aliqui
cotidie ex iudeoꝵ. ñ tantũ ex ple¬
bera. s & sacerdotali stirpe ad eccłiam consugiunt:
ce cũ intrauerit plenitudo gentiũ t̾c̾ om̃is isrł
saluus fiet. Quicũq autẽ ex his saluandꝰ est. ip¬
se est enĩ qui remansurꝰ ẽẽ dicit᷑ in domo. ꝑeun¬
te sacerdotio heli: necesse est ad ȩccłiam confugi¬
at. & offerat ꝓ se sacerdoti xp̃iano nummum
confessionis di deuotȩ. quȩ in symbolo contine¬
tur. breuẽ quidẽ uerbõs uirtute p̾cipuam.
Constat argento claritatẽ u̾bi celestis: sicut
splendorẽ sapientiȩ spũalis auro sepe desig¬
nari. Offerat & panẽ sacrificii salutaris ab¬

Expanded text:
convertantur. De quibus dicitur: « Reliquiae secundum electionem gratiae salvae factae sunt . » De talibus enim reliquiis bene intelligitur quod dicitur: « Qui remanserit in domo tua, veniet ut oretur pro eo; » profecto qui impleri, et in fine mundi perfecte complebitur. Nam etsi pauci, tamen aliqui, quotidie ex Judaeorum non tantum ex plebe sed ex sacerdotali stirpe ad Ecclesiam confugiunt. « Et cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . » Quicunque autem ex his salvandus est, ipse enim qui remansurus esse dicitur, in domo pereunte sacerdotis Heli necesse est ad Ecclesiam confugiat, et offerat pro se sacerdoti Christiano nummum confessionis Dei devote quae in symbolo continetur: brevem quidem verbo, sed virtute praecipuam. Constat argento claritatem verbi coelestis, sicut splendorem sapientiae spiritualis auro saepe designari. Offerat et panem sacrificii salutaris ab
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ. nurꝰ heli uxor finees. carnałe plebẽ
iudaicã designabat: quȩ carnali sacerdotio
copulata cũ ipso finẽ accepit: atq diumitꝰ
interiit. S notandũ est: qͥa ñ ante interiit
quã uiuũ parturira. Ita & sy nagoga iudeoꝵ
ex toto ñ interiit. anteꝙͣ uiui ex ea nascerent᷑:
idr ipsa pͥmitiua eccłia q̃ ex ipsa plebe credidit.
Unde &e merito consolationẽ ñ recipiens abhiᷤᷤ
quȩ consolabant᷑. idest sy nagoga desꝑans ab
humilib credentib ait. Translata est gła
de isrł: qͥa capta ẽ arca d̾i. Hoc est qd̃ dñs ait.
Auferet᷑ a uob̾ regnũ di: & dabit᷑ genti facienti
fructꝰ eiꝰ. Unde notandũ est: qͥa puerũ uoca¬
uit hicaboth. Caboth enĩ gła. hicaboth uͦ ceci¬
dit gła. Ad illos refertur. qͥ ex sy nagoga non
credentes ꝓdierunt. Qui indecorẽ & głam ẽẽ
contempsit: głam eandem amisit: qͥa p̾dica-¬
tores scl eis contẽptis ad gentes ꝑuenerunt.

Expanded text:
diximus, nurus Heli, uxor Phinees, carnalem plebem diximus, nurus Heli, uxor Phinees, carnalem plebem Judaicam designabat, quae carnali sacerdotio copulata, cum ipso finem accepit, atque divinitus interiit. Sed notandum est, quia non antea interiit antequam vivum parturiret. Ita et Synagoga Judaeorum ex toto non interiit, antequam vivi ex ipsa nascerentur, id est ipsa primitiva Ecclesia, quae ex ipsa plebe credidit. Unde et merito consolationem non recipiens ab his quae consolabatur, id est Synagoga desperans ab humilibus credentibus ait: « Translata est gloria de Israel, quia capta est arca Dei. » Hoc est quod Dominus ait: « Auferetus . » Unde notandum est, quia puerum vocavit Ichabod. Chabod enim gloria, Ichabod vero cecidit gloria ad illos refertur qui ex Synagoga non credentes prodierunt, qui in decorem et gloriam esse contempserunt, gloriam eamdem amiserunt: quia praedicatores sancti, eis contemptis, ad gentes pervenerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ofni & finees: & archa dĩ capta est. Cũq ille no
minass archam cłi. cecidit de sella retrorsum
iuxta ostium: & fractis ceruicib mortuus est.
Sicut suꝑius mors filioꝵ finẽ significat sacer¬
docii iudeoꝵ: ita in hoc loco mors patris designat
pontificatũ uideoꝵ irreparabilit̾ ꝓstratũ. sedẽq
habere uacuã. & głam sacerdotii regniq extin¬
ctam: sicut suꝑiꝰ paulo pleniꝯ exemplo meul¬
cauimꝰ. Et hoc est de sella retrorsũ cecidisse:
& mortuũ esse. Deniq post extinctũ sacerdo¬
tium. ac sedem uacuam pontificatꝰ uideoꝵ ĩcar¬
nalis etiam synagoga carnalit̾ illi adherens
archa cłi & mortuus esset socer suus. &uir su¬
us. incuruauit se & peꝑit: irruert̃ enĩ uieã
dolores subiti. In ipso autẽ momento mor¬
tis en: dixerunt ei qͥ stabant circa eã. Ne time¬
as: quia filium peperisti: & reliesa.
mĩa enĩ ad suꝑiora tendunt. Nam sicut

Expanded text:
Ophni Ophni asset arcam Dei, cecidit de sella retrorsum juxta ostium, et, fractis cervicibus, mortuus est. » Sicut superius mors filiorum finem significat sacerdotii Judaeorum, ita in hoc loco mors patris designat pontificatum Judaeorum irreparabiliter prostratum, sedemque habere vacuam, et gloriam sacerdotii regnique exstinctam, sicut superius paulo plenius exemplo inculcavimus. Et hoc est de sella retrorsum cecidisse et mortuum esse. Denique post exstinctum sacerdotium ac sedem vastatam pontificatus Judaeorum, carnalis etiam Synagoga, carnaliter illi adhaerens, arca Dei, et mortuus esset socer suus et vir suus, incurvavit se et peperit. Irruerant enim in eam dolores subiti, in ipso autem momento mortis ejus dixerunt ei qui stabant circa eam: Ne timeas, quia filium peperisti, » etc. Omnia enim ad superiora tendunt. Nam, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
to facta est. Quid uͦ ꝑcesariem capitis & bar¬
bam: nͥ omne pulchritudinẽ & uirilitatem
eiꝯdem ppłi demonstrat: Quȩ om̃ia iudȩi
amittentes. qͥq ex ipsis fame ac pestilentia &
gladio remansert̃ sub figura capilloꝵ in
cunctis gentib qͣsi in omne uentũ disꝑsi sunt.
Et ut manifestiꝰ uixta suꝑiorẽ intelligentiã
intelligat᷑: dicamꝰ alit̃. Ait enĩ. Et tu fili ho¬
minis: sume tͥ gladiũ acutũ. radentẽ pilos.
& reliqͣ. In hoc nãq facto: iudiciũ redẽptoris
expͥmit᷑. Qui in carne apparens caput rasit:
qͥa iudaico sacerdotio p̃ceptoꝵ suoꝵ sacram̃ta
abstulit. Unde ꝑdecisos capillos sacram̾toꝵ
subtilitas: ꝑ caput uͦ summa sacerdotii desig¬
natur. Barbam rasit: qͥa regnũ israheliticũ
deserens. decorem uirtutis amputauit.
urrens aut̾e uir de beniamin: ait ad heli.
Fugit isrł corã philistiim & ruina magna
facta ẽ in ppło: insuꝑ & duo filii tui mortui st̃

Expanded text:
ariem capitis et barbam, nisi omnem pulchritudinem et virilitatem ejusdem populi demonstrat? Quae omnia Judaei amittentes, quique ex ipsis fame ac pestilentia et gladio remanserunt, sub figura capillorum in cunctis gentibus quasi in omnem ventum dispersi sunt. Et ut manifestius juxta superiorem intelligentiam intelligatur, dicamus aliter. Ait enim: « Et tu, fili hominis, s» etc. In hoc namque facto judicium Redemptoris exprimitur, qui in carne apparens caput rasit, quia Judaico sacerdotio praeceptorum suorum sacramenta abstulit. Unde per decisos capillos, sacramentorum subtilitas; per caput vero, summa sacerdotii designatur. Barbam rasit, quia regnum Israeliticum deserens, decorem virtutis amputavit. « Currens autem vir de Benjamin, ait ad Heli: Fugit Israel coram Philisthiim, et ruina magna facta est in populo. Insuper et duo filii tui mortui sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Parauit in iudicio thronũ
suũ: & ipse iudicabit orbẽ t̾rȩ inequitate: iudi¬
ꝑtulit: ibi impiis ueracit̃ dicit᷑ demonstrare
iusticiã. Orbem t̾rȩ scõs uiros clebemꝰ acciꝑe:
qͥ de uniu̾sali ȩcclia quasi de coronȩ circulo

Expanded text:
Hinc per Prophetam dicitur: « Paravit in judicio thronum Hinc per Prophetam dicitur: « Paravit in judicio thronum suum, et ipse judicabit orbem terrae in aequitate, judipertulit, ibi impiis veraciter dicitur demonstrare justitiam. Orbem terrae, sanctos viros debemus accipere, qui de universali E
Abbreviated transcription (Latin):
audient a dño: discedite a me oꝑariĩ iniqͥtati᷑:
nescio qͥ estis. Cũ his etiã pars domꝰ comedet᷑:
qͥa udeos głantes de suis cerimoniis legis.
atq de electoꝵ numero se ẽẽ iactantes: unde
& dixerunt. nos patrem habemꝯ abraham:
qͥ olim domꝰ cłĩ dicti sunt. tc̃ gehennȩ fłama
concremabit. Unde ñ immerito de utrisq
sequit᷑. Dñs iudicabit fines terrȩ.
Quod qu̾auis iuxta hẏstoriam possit intelligi.
quia ip̃se iudicabit omnes fines t̾rȩ. iuxta qdͤ
ꝑ psalmistam dr. qͥa in manu eiꝰ om̃s fines
t̾rȩ. uidelicet sua potestate cuncta decernẽs.
tam̃ de fut᷑o ut diximꝰ accipit᷑ iudicio. ubi
tͥbunal ipsiꝯ. ut reddat unoqͥsq rationem
ꝓ ut gessit: unde & psalmista. redles inqͥt uni¬
cuiq scłm oꝑa sua: tunc scilic&e qndo congrega¬
bunt᷑ ante eũ om̃s gentes & segregabit om̃s
ab inuicẽ tanꝙͣ segregat pastor oues ab hedis.

Expanded text:
rii iniquitatis, rii iniquitatis, nescio qui estis. » Cum his etiam pars domus comedetur, quia Judaeos gloriantes de suae caeremoniis legis atque de electorum numero se esse jactantes, unde et dixerunt. « Nos patrem habemus Abraham , » qui olim domus Dei dicti sunt, tunc gehennae flamma concremabit. Unde non immerito de utrisque sequitur: « Dominus judicabit fines terrae. » Quod quamvis juxta historiam possit intelligi, quia ipse judicat omnes fines terrae. Juxta quod per Psalmistam dicitur: « Quia in manu ejus omnes fines terrae , » videlicet sua potestate cuncta decernens, tamen de futuro, ut diximus, accipitur judicio ubi tribunal ipsius, ut reddat unusquisque rationem prout gessit se » Unde et Psalmista: « Reddet unicuique secundum opera sua . » Tunc scilicet quando congregabuntur ante eum omnes gentes et segregabit omnes ab invicem, tanquam segregat pastor oves ab haedis .
Abbreviated transcription (Latin):
nuit: quanꝗͣ de fut᷑o iudicio ñnulli uelint in¬
telligi: ubi infideles iudȩi qui suã hic uoluer̃
statuere iusticiam. & głantes de obseruatione
legis sine fide. xp̃i. iusticie eiꝰ noluerunt esse
subiecti. iudicandi sunt ñ solũ a dño quẽ con¬
tempsert̃: uerũ etiã ab apłis qui cęli nomine
intelligunt᷑ damnandi sunt. sicut dñs ait.
Sedebitis suꝑ sedes duodecim: iudicantes duo¬
decim trib: isrł. Hinc ad eoscdem iudeos dñs
dicit Si ego in pͥncipe demonioꝵ eicio demonia:
filii ur̃i inqͦ eiciunt. Ido iudices ũri erunt.
Hinc etiã ꝑ ꝓpħam dicitur. Uocabit dñs iudi¬
cium ad ignẽ: & deuorabit abyssũ multã: & co¬
nam iã ęt̾nȩ concremationis ostendet᷑. Et ab¬
ẏssum cleuorabit: qͥa iniquas atq in cõpre¬
hensibiles hominũ m̃tes concremabit: q̃ nc̃
se hominib etiã sub signoꝵ miraculis occul¬
tant: qͥ in iudicio dicturi sunt. Dñe dñe. ñ ne¬

Expanded text:
nuit: quanquam de futuro judicio nonnulli velint innuit: quanquam de futuro judicio nonnulli velint intelligi, ubi infideles Judaei qui suam hic voluerunt statuere justitiam, gloriantes de observantia legis, sine fide Christi, justitiae ejus noluerunt esse subjecti: judicandi sunt, non solum a Domino quem contempserunt, verum etiam ab Apostolis qui coeli nomine intelliguntur, damnandi sunt sicut Dominus ait: « Sedebitis super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel . » Hinc ad eosdem Judaeos Dominus dicit: « Si ego in principe daemoniorum ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? ideo judices vestri erunt . » Hinc etiam per prophetam dicitur: « Vocabit Dominus judicium ad ignem et devorabit abyssum multam, et conam jam aeternae concremationis ostenditur; et abyssum devorabit, quia iniquas atque incomprehensibiles hominum mentes concremabit, quae nunc se hominibus etiam sub signorum miraculis occultant, qui in judicio dicturi sunt: « Domine
Abbreviated transcription (Latin):
Inde est. qđ post ea clamauerunt dicentes: cru¬
cifige crucifige eũ. Suꝑ hos enĩ ut quibdam
nomine ipsi apłi intelliguntur: de quib per
psalmistã dicit᷑. Cęli enarrant głam clĩ. ꝑ toni¬
trua uͦ: cõminationes miraculoꝵ & terrores
signoꝵ accipiunt᷑. Quȩ expletȩ sunt qͣndo apłi
ceꝑunt indie pentecostes uariis linguis lo
uiri fr̃s. qͥd faciemꝰ  Tunc petrus apłs ait.
ut deleant᷑ ur̃a peccata. H inc in apocalypsi
scriptũ est. E de throno ꝓcedunt fulgura: &
uoces & toiutrua. Hoc est qł mancus ait.
Illi autẽ ꝓfecti p̃dicauerunt ubiq: dño cooꝑan¬
te & sermonẽ confirmante sequentib signis.
Q uib scilicet tonantib ext̾riti sunt inimici:¬
ex quib multi conu̾si sunt ad ficłe: iuxta quod
lucas ait  multa tͥba sacerdotũ: obȩdiebat fidĩ.
ꝑhos & enĩ cȩlos.immo ꝑ nubes q̃s sp̃u scõ reple¬
uit. cũ ascendisset incelũ suꝑ aduersarios into¬

Expanded text:
st quod postea clamaverunt, dicentes: « Crucifige, crucifige eum . » Super hos enim ut quibusdam nomine, ipsi apostoli intelliguntur, de quibus per Psalmistam dicitur: « Coeli enarrant gloriam Dei . » Per tonitrua vero, comminationes miraculorum, et terrores signorum accipiuntur, quae expleta sunt quando apostoli coeperunt in die Pentecostes variis linguis loqViri fratres, quid faciemus? » Tunc Petrus apostolus ait: et deleantur vestra peccata . » Hinc in Apocalypsi scriptum est: « Et de throno procedebant fulgura et voces et tonitrua ; » hoc est quod Marcus ait: « Illi autem profecti praedicaverunt ubique Domino cooperante, et sermonem confirmante, sequentibus signis. » Quibus scilicet tonantibus exterriti sunt inimicex quibus multi conversi sunt ad fidem: juxta quod Lucas ait: « Et multa turba sacerdotum obediebat fidei; » per hos etenim coelos imo per nubes, quas Spiritu sancto replevit, cum ascendisset in coelum, super adversarios into