comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in fcm ⁊ inuriaꝵ agisi ñurie
faciẽde cãsecretauidicõr pb̃¬
ucauit. ¶nt̃d̾euenire pomp̃
elegant airut quis tabulas
delendo furti nõ teneat. Stm̃

Expanded text:
in factum et iniuriarum agi, si iniuriae faciendae causa secreta iudiciorum publicauit.Interdum euenire Pomponius eleganter ait, ut quis tabulas delendo furti non teneatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
posseatquilia tem. Nã ⁊ cu
pecudes aliquis pignori cep¬
iss ⁊ fameeas necaniss dũ
ñ patit de eis cibara a ffre in
fcm̃ actõ danda e Id si dũpu¬
tat se ex lege capepignꝰ nex
lege ceꝑit ⁊ res tritas corrp¬

Expanded text:
posse Aquilia teneri. nam et cum pecudes aliquis pignori cepisset et fame eas necauisset, dum non patitur te eis cibaria adferre, in factum actio danda est. item si dum putat se ex lege capere pignus, non ex lege ceperit et res tritas corr
Abbreviated transcription (Latin):
atcce tenett᷑. uñ. affert eiu qui
uenenũpmedicam̃to dedit i ca
mortis p̾stitisse ꝙ̃ad̃ eũ qui fu¬
renti gladiũ porrexit. nañ hũc
nt cels. ant siue h̾ ipoictupic¬

Expanded text:
e teneatur. unde adfert eum qui uenenum pro medicamento dedit et ait causam mortis praestitisse, quemadmodum eum qui furenti gladium porrexit: nam nec hut, Celsus ait, siue ipso ictu perie
Abbreviated transcription (Latin):
aliu fero ferro sepetẽtẽ qui soc¬
cicerit ñ idebit inuiria occid¬
issei simet quis mortis furẽ
ẽ ut iniuriã fecifse uideat᷑ gͦ ⁊
cornelia tenebit᷑ ¶Inuriaãhͥ¬

Expanded text:
alium ferro se petentem quis occiderit, non uidebitur iniuria occidisse: et si metu quis mortis furem est ut iniuria fecisse uideatur: ergo et Cornelia tenebitur.Iniuria
Abbreviated transcription (Latin):
ritcctanꝰ scribit. ¶Sio liuam
uł segetẽ desecũt ĩmaturã uł
uineas crudas Acquilia tene¬
bitur. ꝙ si iã maturas cessat.⁊¬
quilia. nlła n iniuria ẽ c̃tͥ ⁊̃¬

Expanded text:
ianus scribit. Si oliuam uel segetem desecuerit inmaturam uel uineas crudas, Aquilia tenebitur: quod si iam maturas, cessat Aquilia: nulla enim iniuria est,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ antiquis platuit. Ide ⁊̃ ĩ ft̃m
dari posse actõemait. ¶Suu¬
uerpugno ur eq̃ ituate pcta
eiet̾it brut. ait acqlia trm̃q̃si¬
de rupto. ¶Et simulũ piꝰ iu¬
rit acquilie iccũ fore. ¶Sinlã

Expanded text:
 antiquis placuit.Idem etiam in factum dari posse actionem ait.Si mulier pugno uel equa ictu a te percussa eiecerit, Brutus ait Aquilia teneri quasi rupto.Et si mulum plus iurit, Aquiliae locum fore.Si
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ãpliꝯ inquietet.nã auaq̃¬
dam sp̃es dãpm ẽip̃m quidẽ
corrũpe ⁊ mutareut lex acqu¬
ila lecũ ħeat alia nlła ip̃nis
molesta sepacõ sit. ¶ Eũ eopl¬
ane quiuinũ spurauit uł ef¬
fudit uł acetũ fecit uł auꝯmõ
inciauit agiposse. cquilia cel
gat fractũ⁊ uistũ ꝯtim̃i corm¬

Expanded text:
s amplius inquietet: nam alia quaedam species damni est ipsum quid corrumpere et mutare, ut lex Aquilia locum habeat, alia nulla ipsius molesta separatio sit. Cum eo plane, qui uinum spurcauit uel effudit uel acetum fecit uel alio modo uitiauit, agi posse Aquilia Celsgat fractum et ustum contineri corr
Abbreviated transcription (Latin):
pa coionꝰ careret. Ceteꝵ sinox¬
ios suos hũiss dãpni eũñu¬
ria tem curtales huit ¶dez
oiassẽt tucas exisseris iegis
acque actõem cõpete celsꝰ ait.¬
Inquit lex ruꝑit rupisse uer¬
bum fere õs uetes sic intel¬
iexunt corrupit. ⁊ iõ celsꝰ q̃¬
rit si loluũ aut auenã inse¬
getem alienã ñetĩs quo ea¬

Expanded text:
 si noxios seruos habuit, damni eum iniuria teneri, cur tales ‹habuit›. idem olassent, tu eas exusseris, legis Aquiliae actionem competere Celsus ait.Inquit lex 'ruperit'. rupisse uerbum fere omnes ueteres sic intellexerunt 'corruperit'.Et ideo Celsus quaerit, si lolium aut auenam in segetem alienam inieceris, quo ea
Abbreviated transcription (Latin):
ul PRom̃ si ẜnũ occidis¬
ti q̃ sb pena t̃dend̃ ꝓmisi un¬
lͣtas uenit in ħ iudiciũ. ¶ tẽ
ca̾e corpori coh̾entes extimãt.
Si quis ex comedis aut symp¬
homacis aut gemeil aut q̃d¬
rigis aut expari mulau unũ¬

Expanded text:
um.Proinde si seruum occidisti, quem sub poena tradendum promisi, utilitas uenit in hoc iudicium.Item causae corpori cohaerentes aestimantur, si quis ex comoedis aut symphoniacis aut gemellis aut quadriga aut ex pari mularum unu
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e destinau̾am ut fraude ꝑti¬
cipes cruerẽtur. rectissie labor
scribit tanti estĩand̃ qnͣti mea
sas detegi nõq̃ntinoxa ip̃io s¬
uiualeart ¶S ⁊ si bone frugis¬
uus int̾ ãmimutatis moribo
cctisꝰ sit pciũ id estĩabitꝰ ꝙͣ to

Expanded text:
re destinaueram, ut fraudium participes eruerentur, rectissime Labeo scribit tanti aestimandum, quanti mea sas detegi, non quanti noxa eius serui ualeat.Sed et si bonae frugi seruus intra annum mutatis moribus occisus sit, pretium id
Abbreviated transcription (Latin):
coh̾rdes ex ca fidenissoria ꝯue¬
nrẽtur eos mandati ñ auctas
nec diutctand̃ sco̾ fuit ẜmieꝰ¬
deri s eius cuipecĩne ususfꝰ re¬
uitus ẽ cuiq testator ꝓspitere
usuf. petimie duo soli cãusm¬

Expanded text:
coheredes ex causa fideiussoria convenirentur, eos mandati non acturonec diu tractandum fuit sevideri, sed eius, cui pecuniae usus fructus relictus est cuique testator prospicere usu fructu pecuniae duo soli casus
Abbreviated transcription (Latin):
itutasit nõ deberiinqnͣtũ fa¬
cere pot.s in solid̃ ⁊dempna¬
m̃o h̾rs est. s si coactus i̾mis¬
cũit se ut restituat h̾rditate᷑
pm̃ obẜuand̾ẽ ac sise absti¬

Expanded text:
 debebit in quantum facere potest, sed in solidum condemnamodo heres est.Sed si coactus immiscuerit se, ut restituat hereditatem, perinde obseruandum, ac si se absti
Abbreviated transcription (Latin):
agatur deturacc̃o midq fa¬
cere pot̾. Si u̾o post mitos an¬
nos ñ debeat indulgerrimͥ¬
cãe cognicio ũtitur. ¶s qui
de pecuuo egit cũ posset quo
iussumea cã ẽ ne possit ꝙiu¬
egit. putat ceisꝰ sucturrẽd̃

Expanded text:
agatur, detur actio in id quod facere potest, sin uero post multos annos, non debeat indulgericausae cognitio uertitur.Is qui de peculio egit, cum posset quod iussu, in ea causa est, ne possit quod iuegit, putat Celsus succurrendum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃adopciones faciũt
ꝙ adoptionis nom
est quid̃ genemie.
induas añt sp̃es diuitur qͣr
altera adopao su̾r dicituralt¬
cra arrogatio adoptantur fil
adoptamus eos qui sunu

Expanded text:
adoptiones faciunt. Quod adoptionis nomen est quidem generale, in duas autem species diuiditur, quarum altera adoptio similiter dicitur, altera adrogatio. adoptantur filii adoptamus eos easve,
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ pr̃̾is eiꝰ cuiꝰ in pot¬
estate fuiss actõ peticioq
daretur ut scirent quipes
spectata pr̃is sui morte fi̾.
Si perideatan sit in potta¬
tefiuꝰ ut puta quia prẽr
senatus ⁊ suito locus ẽ snmi¬
nus cessat Intim gͥ denegã¬
da ẽ actio. ¶Certe si arroga¬
tus mutuã pecumã accepit
demum sitrestititus ut em¬
sctur cuius ius digrntatis
senatꝰ ꝯsurto locus ẽ nͥ forte¬

Expanded text:
mortem parentis eius, cuius in potestate fuisset, actio petitioque daretur, ut scirent, qui pespectata patris morte fieri.' Si pendeat, an sit in potestate filius, ut puta quoniam patrem senatus nus, cessat: interim igitur deneganda est actio. Certe si adrogatus mutuam pecuniam acceperit, deinde sit restitutus, ut emsit uel cuiusuis dignitatis, senat
Abbreviated transcription (Latin):
competat ficeiꝰsorẽ rettractep̃.
Omp̃ e Rxcepcc̾em senatus
ꝯsulti mascedomani nullri
obstaret insiquuis sciret aut̃
stire potuisset filiũ fa. ẽeeuz
cui credebat.
data fu̾at pat̾ famił. factus
pignorantiam facti noua¬
cione facta eam pecum am

Expanded text:
competat, fideiussorem recte accipi. exceptionem senatus consulti Macedoniani nulli obstare, nisi qui sciret aut scire potuisset filium familias esse eum cui credebat. data fuerat, pater familias factus per ignorantiam facti nouatione facta eam pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
qĩex mandato eius pecumaᷤ
accepit cauiss ⁊ ad prẽm ut¬
teras emisitut eam petumã
inpunicia soruet. debet p̃r si
id accepit mittuampetumã
ut eamut eamꝓsorore suaĩ
dotem daret patri enis demn
remũso accc̃em tenebituir
uella repeticõ dotis datur.

Expanded text:
quasi ex mandato eius pecuniam acceperit, cauisset et ad patrem litteras emisit, ut eam pecuniam in prouincia solueret, debet pater, si id acceperit mutuam pecuniam, ut eam pro sorore sua in dotem daret, pater eius de in rem uerso actione tenebitur: puella repetitio dotis datur.
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝗ studioꝵ cã abģẽs mutu¬
dum in mutuã ñ excessit c̃te¬
ad eã qñtitatẽ ꝙͣ p̃r solebat sõ¬
ministr̃e. ¶Si fiaccep̃ mutu¬
ampecũam ut eũ lb̃aret qui
si pet̾et excepcõe nõ sub mou̾e¬
tur senatus ꝯsuiticefsabit ex¬
ceptio. S Bãpuus cessabit
cessabit senatꝰ esstum rcpe

Expanded text:
eo, qui studiorum causa absens mutudum in mutua non excessit, certe eam quantitatem, quam pater solebat subministrare. Si filius accepit mutuam pecuniam, ut eum liberaret, qusi peteret, exceptione non summoueretur, senatus consulti cessabit exceptio. Hoc amplius cessabit cessabit senatus consultum nec
Abbreviated transcription (Latin):
refri. art enm senatus mutu¬
ampetũnam dedisse. s si fraus
sit senatus ꝯsulto adẜitapu¬
ta frum̃to ur iio uroleo ⁊̃
mutuo data ut ⁊ hus disfcͣcis
fructib utatur pecuma sõne¬
mend̃ est. fiuofa. si filius in¬

Expanded text:
rri: ait enim senatus 'mutuam pecuniam dedisset'. sed si fraus sit senatus consulto adhibita, puta frumento uel uino uel oleo mutuo dato, ut his distractis fructibus uteretur pecunia, subueniendum est filio fa
Abbreviated transcription (Latin):
cuma uiro refret ⁊ hũc fũd̾
undicat. exteptio quidẽ oppo¬
intur eite reepta ⁊ tdita. s re¬
merit siue int̾peint aliũ qd̃
musr ea rõe careat re sua. idẽẽ
⁊ si nõ ꝓ uiro s ꝓ auo debito¬
reremꝰ suã t̾dioit. ¶Simuuer
ne ip̃a mntcedet auimãdaret
rtid fatet an in huiꝰ ꝑsonaĩ
iccus hiic senatꝰ ⁊ sulto sit
qui rogatumusris id faceret.
petitdem nõ dandã adũsus ip¬
sammułrẽ spectate puto re
ita ẽẽ distinguẽdam.ut si qui¬
tẽ c̃ditor cui me obligauimã¬
dante mułre h̾ infraudẽ sena¬
tus esusti egiss ne ip̃a mĩus¬
niret ꝯtra senato esultũ dare
au auũ excludẽdum eũ excep¬
cione fraudis senato esulti
ft̃e. si uois ignorass ego ãsi
issẽ tc̃ mãdati me agentẽ cu
muliere excludeno ẽẽ. meau
quo mnt̃cessit iudiciũ ꝑata
sit accipe ut inĩ uefem debito

Expanded text:
m uiro referret, et hunc fundum uindicat, exceptio quidem opp‹o›nitur ei de re empta et tradita, sed remerit siue interposuerit alium, quo mulier ea ratione careat re sua. idem est et si non pro uiro, sed pro alio debitore rem suam tradidit.Si mulier, ne ipsa intercederet, alii mandaret ut id faceret, an in huius persona locus huic senatus consulto sit, qui rogatu mulieris id faceret? petitionem non dandam aduersus ipsam mulierem spectat. et puto rem ita esse distinguendam, ut, si quidem creditor, cui me obligaui mandante muliere, hoc in fraudem senatus consulti egisset, ne ipsa interueniret contra senatus consultum, daret autem alium, excludendum eum exceptione fraudis senatus consulti factae: si uero is ignorasset, ego autem scissem, tunc mandati me agentem cum muliere excludendum esse, me autem quo intercesserit, iudicium parata sit accipere, ut non in
Abbreviated transcription (Latin):
D.¶Ebitrix mi̾r a c̃ditore
delegata ꝓ eo ci delegata ẽ
ꝓmisit nõ utetur excepcc̃e. s
petĩnam ꝓmisit nedeleget᷑.
int̾cessisse uidebit᷑. Si sena¬
tus ꝯsurti b̾nficiũ int̾ueñit
utr̃ statun cũ mułr int̾ces¬
serit actionẽ inpriorẽ debi

Expanded text:
Debitrix mulier a creditore delegata pro eo cui delegata est promisit: non utetur exceptione.Sed si pecuniam promisit, ne delegetur, intercessisse uidetur.Si senatus consulti beneficium interuenit, utrum statim cum mulier intercesseri
Abbreviated transcription (Latin):
ut aliq̃ ap̃ eund̃ ꝓ eo ip̃o int̾¬
cessisse intelligi pofsit. necdi¬
exfc̃o agitatq̃ ẽ quidã urp̾t¬
orius decefsiss duob filii ssy¬
stitib ⁊ quoꝵ alt̾ ĩpubes ee̾t
⁊ alt begittimꝰ tutor fr̃i eẽt. et

Expanded text:
ut aliqua apud eundem pro eo ipso intercessisse intellegi possit.Nec diex facto agitatam. cum quidam uir praetorius decessisset duobus filiis superstitibus, quorum alter impubes esset et alter legitimus tutor fratri esset et
Abbreviated transcription (Latin):
fũit excepct̃e senatus ⁊ suiti
sor ꝑ lanesimuuer ñ int̾¬
cessa debitorẽ suũ delegaue¬
rat senatꝰ ꝯsultum cessat.
stituitur s si eũ delegauit
qui debitor eius ñ fuit fra¬
us senatus ꝯsuito frã uide¬
bitur. ⁊ iõ excepco datur.¬
Qucciẽs ꝓ debitore int̾tes¬
serit muuer datur in eũpri¬
stina acc̃o ⁊ si illepriꝰ accep¬
int̾̃cesserit. ¶Si ꝯuen̾it c̃ de¬
bitore ut exꝓmissorẽ daret
⁊ acceptoiatiun sit dem̃is¬
ierꝰ post int̾tesscem sic soiũit
ne repet̾e possit. iuste prior de¬
bitor accc̃em recusat. s c̾̃re¬
leuaturreus simuir sic sol¬
sset accepto tułit c̃ditor. si¬
in ce̾s quiub̾atist̃ restituitur

Expanded text:
ti, sor.Plane si mulier intercessura debitorem suum delegauerit, senatus consultum cessat, stituitur.Sed si eum delegauerit qui debitor eius non fuit, fraus senatus consulto facta uidebitur et ideo exceptio datur.Quotiens pro debitore intercesserit mulier, datur in eum pristina actio, etsi ille prius accepintercesserit.Si conuenerit cum debitore, ut expromissorem daret, et acceptum ei latum sit, deiier post intercessionem sic soluerit, ne repetere possit, iuste prior debitor actionem recusat. sed cum releuatur reus, si mulier sic solsset, accepto tulit creditor, siin omnes qui liberati sunt restituitur
Abbreviated transcription (Latin):
eo nominedampnũpatiq de¬
bitores hrditarusolũndo nõ
sint miuia puto dubitaco erit
qui senatus ⁊ setoiccus ñ sit. ⁊̃¬
si maxĩe c̃ꝯitorib anqnͣtũ p̃s¬

Expanded text:
eo nomine damnum pati, quod debitores hereditarii soluendo non sint, nulla puto dubitatio erit, quin senatus consulto locus non sit, etiamsi maxime creditoribus aliquantum p
Abbreviated transcription (Latin):
reũa aut suam obugõem sus¬
cipiat. ut ecce si ancilla ob pa¬
cionem liu̾tatis exꝓmissore
dato post manumissoem id⁊̃
ip̃m suscipiat ꝙ eiꝓmissor
debeat aut sib̾rditatem en̾nt ⁊
es auienum b̃rditariũ insetr¬
anscribat aut siꝑ fideuissore
suo int̾tedat ¶De pignorib pͥ¬
oris debitoris nõ ẽ cditorino.¬

Expanded text:
re uera autem suam obligationem suscipiat. ut ecce si ancilla ob pactionem libertatis expromissore dato post manumissionem id ipsum suscipiat quod expromissor debeat, aut si hereditatem emerit et aes alienum hereditarium in se transcribat, aut si pro fideiussore suo intercedat.De pignoribus prioris debitoris non est creditori no
Abbreviated transcription (Latin):
de carc iniure ad itũ er̃ si dedĩt
opamit meare senatꝰ uolun¬
tas fuetur ¶Uerbaitaq senatꝰ
ꝯsulti extuciamꝰ priꝰ ꝓuidẽtia
ositis atq obiectis. s ita dem
eis sb̃uenit sinõ caulide sĩtũs¬
ate. ħ enĩ diuus piꝰ ⁊ seũus te¬
scriꝑgert̃ nam deceptis ⁊ñ deci¬
pientibo opitulatur dogmata

Expanded text:
de ea re in iure aditum erit, si dederint operam, ut in ea re senatus uoluntas seruetur'.Uerba itaque senatus consulti excutiamus prius prouidentia ositis atque obiectis.Sed ita demum eis subuenit, si non callide sint uersatae: hoc enim diuus Pius et Seuerus rescripserunt. nam deceptis, non decipientibus opitulatur et est
Abbreviated transcription (Latin):
ituend ẽe ẜuum. nã ualuisse
dabitꝰ exgo ⁊ possidẽti excepcõ.¬
ueex̃neus siue donator possi¬
deat ¶s cuiextrebeluanohr¬
ditas restituta e. ⁊̃ si nĩ fũit ĩ
na ¶Inuettigaub ⁊ auis p̾̃di
lex qut estitucõ auenariꝓ
hibeat eocanpb licianano
competit. quia ihus cãibꝰ
neminẽ p̃tor tuetur. ne cͣcͣle
gẽ fatiat pbuciana actõe ĩde
infante ẜuo ñd̃ anicło utipꝰ¬
sumꝰ ¶ Eꝓparte quis petere

Expanded text:
ituendum esse seruum: nam ualuisse dabitur ergo et possidenti exceptio eue extraneus siue donator possideat.Is cui ex Trebelliano hereditas restituta est, etiamsi non fuerit nalex aut constitutio alienari prohibeat, eo casu Publiciana non competit, quia his casibus neminem praetor tuetur, ne contra leges faciat.Publiciana actione etiam de infante seruo nondum anniculo uti possumus.Si pro parte quis re
Abbreviated transcription (Latin):
nõsit dñs no totũ senissẽ ali¬
ter atq si c̃tis regionib pos¬
sideatis eum fundũ. nã tr̃sũ
di pete me det̾e. Quotiẽs em̃
certa leca possideãtur ritt̃rio
in hus aliq̃ partẽmeã ẽc̃ et
iõ ate quo ⁊ atitio qͣdrantẽ

Expanded text:
non sit dominus, totum semissem. aliter atque si certis regionibus possideatis eum fundum: nam tunc sindi petere me debere: quotiens enim certa loca possidebuntur, necessario in his aliquam partem meam esse: et i
Abbreviated transcription (Latin):
ct̃rio iudicio mãdti ⁊ se q̃tuz
pot̾ enĩ fĩ ut ẽptorires iufat
ab eo qui ueniremãdauit.
cione ꝙͣ debuit oppoñeuł n
trułuti siñ actor meꝰ exuolũ¬
ga sit rem anõ dño eniatã

Expanded text:
contrario iudicio mandati consequetur: potest enim fieri, ut emptori res auferatur ab eo, qui uenire mandauit, tione, quam debuit opponere, ueluti: 'si non auctor meus ex uolunga sit, rem a non domino emat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsilio uendrd̃it. n n dolꝰ nẽ¬
ditoris mͥ nocebit. ¶In hẽ ac¬
cione nõ oberit mͥ sisuccessor
cui successi dolo fetiss ¶Srn
si ẜuus meus em̃it doi ent
spectandꝰ nõ meus uł ccͣ uitͦ

Expanded text:
silio uendiderit: neque enim dolus uenditoris mihi nocebit.In hac actione non oberit mihi, si successor cui successi, dolo fecisset.Sed enim si seruus meus emit, dolus eius erit spectandus, non meus, uel
Abbreviated transcription (Latin):
tariam petẽ uelim neratiꝰ scri¬
bit eẽ pblicianã ¶ Si duobꝰ
quis sepatim uẽdidit uona
fide em̃itib indeamꝯ quisma¬
gis pubuciana utipossit ntr̃
is cuiprinorires traditae.
anis quitantũ emit. ⁊ uił .ł.¬

Expanded text:
 uelim, Neratius scribit esse Publicianam.Si duobus quis separatim uendiderit bona fide ementibus, uideamus, quis magis Publiciana uti possit, utrum is cui priori res tradita est an is qui tantum emit. et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinet. ¶Et igitur pb̃licia
cõpetat ħ debet ꝯcurrere uti
lona fide quis em̃nt ierres
ẽpta eo noĩe sit tͣdita ¶Cete¬
rum añ t̃dicc̃em qmͣus bone
fid̃i quis ẽptor sit expmipb̾¬

Expanded text:
tinet.Ut igitur Publiciana competat, haec debent concurrere, ut et bona fide quis emerit et ei res empta eo nomine sit tradita: ceterum ante traditionem, quamuis bonae fidei quis emptor sit, experi
Abbreviated transcription (Latin):
C¶En petitorio iudicõntit᷑
ne frust exꝑiatur requirere deb¬
et aniscum quo instituat acti¬
onẽ possõr sit ur dolo desiit pꝰ¬
sidere. ¶Quiinrẽꝯuenit ĩ cipe

Expanded text:
 petitorio iudicio utitur, ne frustra experiatur, requirere debet, an is, cum quo instituat actionem, possessor sit uel dolo desiit possidere.Qui in rem conuenitur, e
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. ¶E qui se optunit rei defẽ¬
siomisñ cacum nõ possideret
nec do io fetifset quominꝯ pꝰ¬
sid̾et. si attor ignoret nõ ẽ abx¬
olundꝰ ut marcellꝰ art. que
tatam. cetum añ iuroitiũ ac¬

Expanded text:
.Is qui se optulit rei defensioni sine causa, cum non possideret nec dolo fecisset, quo minus possideret: si actor ignoret, non est absoluendus, ut Marcellus ait: quae tatam: ceterum ante iudiciu
Abbreviated transcription (Latin):
titor patitosse eum edificiũ ꝙ
⁊ inarea uxoridonatapiudi¬
cem qui dedote cegnortit fatiẽ¬
dumdix̾unt. ¶S si puerme
um cũposside erudisses ñ iter
obsuand ꝓculꝰ existimat. qr
n carere seruo meo debeã nec
pot᷑ remediũ id̃adhiberi ꝙiꝰ

Expanded text:
titor pati tollere eum aedificium. quod et in area uxori donata per iudicem, qui de dote cognoscit, faciendum dixerunt. sed si puerum meum, cum possideres, erudisses, non idem obseruandum Proculus existimat, quia neque carere seruo meo debeam nec potest remedium idem adhiberi,
Abbreviated transcription (Latin):
tes retiñe suã ꝓpriã sp̃em ut
singli hõies ⁊ singłe oues.
ĩo posse me gregẽundica¬
re q̃muistuus sit ĩmixtos ⁊
te mrietẽ uẽdicare posse qd̃
nõ id̃ incotentib corporib
euenit. Nã si statue mee bͣchi

Expanded text:
artes retinere suam propriam speciem, ut singuli homines, singulae oues: ideoque posse me gregem uindicare, quamuis aries tuus sit immixtus: sed et te arietem uindicare posse. quod non idem in cohaerentibus corporibus eueniret: nam si statuae meae bracchi
Abbreviated transcription (Latin):
pium ex lege .xii. tabularũ
descendit. ¶Itẽsiquisexaue¬
ins cemẽtis in soio suo edifica¬
ĩnt domũ quidẽ imndicare po
tficium post ꝙͣ a bone frõi ẽpt¬
ore possessũ fit. necn singła¬

Expanded text:
im tabularum descendit.Item si quis ex alienis cementis in solo suo aedificauerit, domum quidem uindicare potificium postquam a bonae fidei emptore possessum sit: nec en
Abbreviated transcription (Latin):
effici. ũeq statuã suã dic¬
recte dicunt ¶Ez ⁊ id ꝙ in
carta mea stribitur. aut in
tabula pingitꝰ statĩmeũ fit
licet depictura quidã ⁊t sẽ¬
serunt pp̃ p̃cium picture. s
ncc̃e est ei reicedi ꝙ sine illa
alẽtiam aluienã rem trahit

Expanded text:
fici uereque statuam suam dicrecte dicunt.Sed et id, quod in charta mea scribitur aut in tabula pingitur, statim meum fit: licet de pictura quidam contra senserint propter pretium picturae: sed necesse est ei rei cedi, quod sine illa alentiam alienam rem t
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝑ eumnõ exresua ⁊ dquis¬
nerũt ꝯtinẽtur. nec enĩ sufficit
corpus ip̃m restitui. s opꝰ est
ut ⁊ cã reirestituat᷑. id ẽ ut cẽ
r̾at petitor. ꝙ ħ̾iturus foret
si eo tp̃re quo uidicio accip¬
iebatur restitutꝰ illi ho fuis¬
set. Itaq partus antiueresti¬
tuid qmius postea editꝰ sit
qͦnia matrẽei pꝰ acceptũ .s.¬
iudiciũ possõr. usi ceꝑit quo
cãu ⁊̃ de partuficut ⁊ de mr̃e ⁊
antar fũit ut custosiri debu¬
tegre oppinionis uidebat᷑ utñ
debũit custocliri ab solũnch ẽ
orr⁊ frutto eu tp̃ris quo posse¬
dit pr̃et. ꝙ si nõ d̾ cum usute¬
perit.ab  solind cum sine cau¬
cionib ut inch̃ cauat petito¬
petitor c̾amrẽ ꝑsequi pot. ꝙ̃
ius int̾im dũ infugasit ufu¬

Expanded text:
eum non ex re sua adquisnerunt, continentur. nec enim sufficit corpus ipsum restitui, sed opus est, ut et causa rei restituatur, id est ut omne habeat petitor, quod habiturus foret, si eo tempore, quo iudicium accipiebatur, restitutus illi homo fuisset. itaque partus ancillae restitui debet, quamuis postea editus sit, quam matrem eius, post acceptum siudicium, possessor usuceperit: quo casu etiam de partu, sicut de matre, et an talis fuerit, ut et custodiri debutegrae opinionis uidebatur, ut non debuerit custodiri, absoluendus est poris quo possedit praestet. quod si nondum eum usucepit, absoluendum eum sine cautionibus, ut nihil caueat petitopetitor eam rem persequi potest, quamuis interim, dum in fuga sit, usu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. ¶e si u̾batũ tradidit.la¬
nem petitori ¶ Siquis rẽ exĩ
nccitate distrit fortassis hu¬
ic offõ iuditis sucturrit᷑ ut p̾tiũ
dũtrrxat debeat restitũt. ¶Na
⁊ si fructo ꝑceptrgoistxit necor¬
prabit Itẽ si forte ager fuit
quipetitꝰ ẽ ⁊ miltib assigna¬
tus ẽ mectico lonoris gr̃a pos¬
sessori dato an h restituert de¬
deat. ⁊ puto pr̃aturũ ¶Si ser¬
uus petitꝰ ur ṅal aluro de mo¬
rtiuim sit smedolo .in. ⁊ cłpa
possoris p̃tiũ nõ cẽ prand̃płi¬

Expanded text:
Item si uerberatum tradidit, Lanem petitori.Si quis rem ex necessitate distraxit, fortassis huic officio iudicis succurretur, ut pretium dumtaxat debeat restituere. nam et si fructus perceptos distraxit, ne corpraestabit.Item si forte ager fuit qui petitus est et militibus adsignatus est modico honoris gratia possessori dato, an hoc restituere debeat? et puto praestaturum.Si seruus petitus uel animal aliud demortuum sit sine dolo malo et culpa possessoris, pretium non esse pra
Abbreviated transcription (Latin):
qui gregẽhẽbat capitũ tretẽtoꝵ
amissis centũ redemnt totidez.
capita auenaab eo qui dm̃ũ
eoꝵ hebat ul auena.ab eo qui
bonafidepossidebat eacih̃ utͥq
utiq gregis inquit ũndicatõe
ꝯtineoũtur. S ⁊si casoia suꝑ¬
sint capita que redẽptisunt.
ad eũ huc eum posse undita
quor seꝑatim uendic.ibitur.¬
Domp̃. scribit si quid ꝙ cius¬
mixtũ ut deducr⁊ separi ⁊ seꝑa¬

Expanded text:
qui gregem habebat capitum trecentorum, amissis centum redemit totidem capita aliena ab eo, qui dominium eorum habebat uel aliena ab eo, qui bona fide ea possidebat: et haec utique gregis, inquit, uindicatione continebuntur. sed et si ea sola supersint capita, quae redempta sunt, adhuc eum posse gregem quoque separatim uindicabitur.Pomponius scribit, si quid quod eiusommixtum, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
pondimmnassa habeat.
quidolo malo ꝯfundẽdidar¬
gctum curauititautin adce¬
cione hampuoferat cuiꝰ arg¬
entum preciosius fuerat.
ꝯfusum sit cõpetit singur mrẽ
actiomid in qnͣtũ.⁊ppaxet in

Expanded text:
n massa habeat, qui dolo malo confundendum id argentum procuravit, ita ut in ad etione hoc amplius ferat, cuius argentum pretiosius fuerat. confusum sit, competit singulis in rem actio in id, in quantum paret in
Abbreviated transcription (Latin):
tanda est res lices inpetendo
hoĩem nom̃ eius dicidebeat.⁊
utrũpuer an adolectẽs sit. u¬
tiq sipłes sint s si nom̃ eius
ignorem⁊ demõstracrẽ ei n
tend̾ ent. ucluti qui exillah̾r¬
ditate est. ur quiexilla ãcilla
natus ẽ. ¶t fund̃ petiturus no¬
menciꝰ ⁊ quoicco sit dic̾e debe

Expanded text:
in pe- tendo homine nomen eius dici debeat et utrum puer an adulescens sit, utique si plures sint: sed si nomen eius ignorem, demonstratione eius utendum erit: ueluti 'qui ex illa hereditate est', 'qui ex illa natus est'. item fundum petiturus nomen eius et quo loci sit dicere debe
Abbreviated transcription (Latin):
ris ñiut puta liberi quiĩ
de adiectacã quis uñdicet.
¶Si quis ita pent finũsuuz
uł in pot̾tate ex iure romano
ex iege quiritũ m̃roicare pos
hñtur dicend̃ ẽ. S eniꝰ gregẽ
sufficiet ip̃m nĩm ẽẽ licet sm¬
gula capitam̃nõfint. Grer¬

Expanded text:
uris nostri, ut puta liberi qui su adiecta causa quis uindicet: si quis ita petit 'filium suum' uel 'in potestate ex iure Romano'ex lege Quiritium uindicare posshabentur, dicendum est. sed enim gregem sufficiet ipsum nostrum esse, licet singula capita
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃Officium ã iuditisin ha ac:¬
cione erit ur iudex imspiciat anͫ
reus possideat necadrẽ ꝑtine¬
bebit possõr restituequiñ obi¬
pegaso niteam soiam posscem¬

Expanded text:
Officium autem iudicis in hac actione in hoc erit, ut iudex inspiciat, an reus possideat: nec ad rem pertinebebit possessor restituere, qui non obiPegasus, eam solam posse
Abbreviated transcription (Latin):
muiore nõ ũonegligentia
ꝑdidit. Namr⁊ si eo cãu am¬
iserit cungnosci debeat exĩ¬
tegro edi iulebit. ¶Hec uox
it̃m duas res significat al
cunt altera q̃ adscq̃ntia quo¬
q tẽpora pertinẽt. q̃ grecidic

Expanded text:
maiore, non uero neglegentia perdiderit, nam si eo casu amisit, cui ignosci debeat, ex integro edi iubebit. Haec uox iterum duas res significat: alcunt: alteram, quae ad insequentia quoque tempora pertinet, quae Graece
Abbreviated transcription (Latin):
dicium ac si fetiss. s si insuo
dño fecĩt satis ẽe dñmn se iura¬
in sourd̃ tenetur.¶Eciamsine
dicõem compellitur. Sz ibi ꝗd
cõpellitur edere ubi argentariã

Expanded text:
dicium, ac si ipse fecisset. sed si inscio domino fecit, satis esse dominum iurain solidum tenetur. Etiam is qui ditionem compellitur. Sed ibi quis compellitur edere, ubi argentariam
Abbreviated transcription (Latin):
ħt cãmri ħ pricipał eor oꝑa
describendiq pot̾tas fiat. s
ut ea so  la pars ronum q̃ad
instruẽdum aliꝙ̃ ꝑtineat
inspiciatur⁊ destribatur.
Cum ã inid acto cõpetit ꝙͣ¬
i agentis int̾sit editas gͥrõ¬
cione ꝯsequatur. sz anh̾ita¬
ꝑcedat. uideamus. Nansi ꝙ̃
Hunc iudicẽ quiint eumri arg:¬
entarium undicat pot ꝓbare
se illo udicio quouictus est.
uincẽ potuisse. pot̾at itime pa

Expanded text:
t haec principalis eorum opera describendique potestas fiat, sed ut ea sola pars rationum, quae ad instruendum aliquem pertineat, inspiciatur et describatur. Cum autem in id actio competit, quanti agentis intersit editas tione consequatur. sed an hoc procedat uideamus: nam si apud hunc iudicem, qui inter eum et argentarium iudicat, potest probare se illo iudicio, quo uictus est, uincere potuisse, poter‹a›t et
Abbreviated transcription (Latin):
dere ancontẽc̾e ultͣ debeat ⁊ si
ꝯtendat putas. ueniat reus¬
instructꝰ. roa gend̃ cognitaac¬
piamdescribendifatcreuł in li¬
uello cõplecti ⁊ dare uł dictare.
eum quo edere. lab̾o ait quiꝓ
ducit adũsarium suũad auũ
data husalias nõ possunt ap¬
parere nisidies ⁊ ꝯsul fũit edi¬
tus ¶Edẽda xst̃ꝯmĩa que
quis ap̃iuditẽ diturꝰ ẽ ñtñ¬

Expanded text:
debeat, et, si contendendum putat, ueniat instructus ad agendum cognita acpiam describendi facere: uel in libello complecti et dare: uel dictare. eum quoque edere Labeo ait, qui producat aduersarium suum ad album data non alias possunt apparere, nisi dies et consul fuerit editus. Edenda sunt omnia que quis apud iudicem editurus est
Abbreviated transcription (Latin):
n pomp̃ dubitat nec nos du¬
bitamus / siuicariꝰ ẜuimeine¬
gctietur ⁊ si quid̃ exsciente et
tributoria tenebitsm̃e meig¬
norante ordinario sciẽte depe¬
cuuo eius actõem dandã põp̃.
.i. sexagesno scripxit nec de¬
ducend ex uicariipecłio ꝙ or
dinario debetur c̃ idꝰ debet ded¬

Expanded text:
Pomponius dubitat nec nos dubitamus.Si uicarius serui mei negotietur, si quidem me sciente, tributoria tenebor, si me ignorante, ordinario sciente, de peculio eius actionem dandam Pomponius libro sexagensimo scripsit nec deducendum ex uicarii peculio, quod ordinario debetur, cum id quod
Abbreviated transcription (Latin):
tributũnecatur. quidtm̃ sido¬
minꝰ tribũenout nec hãcmo¬
lestiam suscipe s peculio uel
p̃tor debebit dare cꝰ int̾ũntiit᷑¬
buãtur m̃tes pecuuares ¶Si
cuius dolo malo fcm̃ ẽ quomi¬
nus ita tribũent in eum tribu¬
toria dat᷑ut qñtominꝯ tribut᷑

Expanded text:
tributum uocatur.Quid tamen si dominus tribuere nolit nec hanc molestiam suscipere, sed peculio uel praetor debebit dare, cuius interventu tribuantur merces peculiares. Si cuius dolo malo factum est, quo minus ita tribueretur, in eum tributoria datur, ut quanto minus tributum
Abbreviated transcription (Latin):
sius pupilli doio fcm̃sit siciꝰ
etatis sit ut dou capax sit effi¬
cere ut teneaturꝙͣius scĩa eiꝰ
ñ sufficit ad negctiacc̾em. ꝙgꝰ¬
ẽ scĩa eiꝰ tutoris ⁊ curatoris d
facehiue locũ hunc accõi douiͤ
scierit pubeft̃s ur furigus sane
tntis does admittat. tenẽturex

Expanded text:
sius pupilli dolo factum sit, si eius aetatis sit, ut doli capax sit, efficere ut teneatur, quamvis scientia eius non sufficiat ad negotiationem.  quidem tutoris et curatoris debet facere locum huic actioni: dolus scierit, pubes factus vel furiosus sanae mentis dolum admittant, tenentur ex
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝯ solebat fuus distrahe
ħ quo tribuetur ꝓ ut fuitre
intab̾nã he̾at instĩm multũ.
anh̾ quo tribuat᷑ ⁊ lar̾o ait
⁊ ħ trioui. ⁊ ẽ equissimũ ple

Expanded text:
quibus solebat seruus distrahere, hoc quoque tribuetur, prout fuerit recin tabernam habeat instrumentum, an hoc quoque tribuatur? et Labeo ait et hoc tribui, et est aequissimum: ple
Abbreviated transcription (Latin):
ed siẜuus eĩs sit ⁊ ãbo
sciant dĩi m utrũl exilł dabi¬
tur acc̃o ꝙ si alt̾ scit alt̾ ignor¬
rauit debetur. ꝙ si ip̃m quis
ignorantẽ ꝯuemerit qĩn de
scienti debetur⁊ qurõ in soud¬

Expanded text:
unis sit et ambo sciant domini, in utrumlibet ex illis dabitur actio: at si alter scit, alter ignorrauit debetur. quod si ipsum quis ignorantem conuenerit, quoniam de scienti debetur
Abbreviated transcription (Latin):
utr depecuuo. antributoria c
sit sͥ reg̾ssum ad aliã ñ futu¬
rum. plane siquis uelit ex
alia cã tributoria agẽ ⁊ exaua
causa depecłio audiencd erit.¬
¶Si seruo testõ manumissope

Expanded text:
um de peculio an tributoria, cum scit sibi regressum ad aliam non futurum. plane si quis uelit ex alia causa tributoria agere, ex alia causa de peculio, audiendus erit.Si seruo testamento manumisso pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtestatur. ⁊ ñ ccͣcicit tenebitur
accoe tributoria. ¶Pot̾tatis
ũbumad cẽm sexum. Id̃ ad
cẽs qui st̃ alieno uiri sb̃iecti
porrigend̃ erit. ¶Zon solum
ad seruos ꝑtinebit tributor¬
ia acco utrũ ad eos quo qui
nob̃bonafide ẜ uiunt fieli¬
em uł in quib usũ frutt᷑ he̾mꝰ

Expanded text:
protestatur et contra dicit, tenebitur actione tributoria. Potestatis verbum ad omnem sexum, item ad omnes, qui sunt alieno iuri subiecti, porrigendum erit. Non solum ad servos pertinebit tributoria actio, verum ad eos quoque, qui nobis bona fide serviunt, sive liel in quibus usum fructum
Abbreviated transcription (Latin):
płes huit suus c̃cditores s
quesdã inm̃tib ctis an õs in
butũ uccãdrutputa duas ne¬
gctiacc̃es extebat puta sag¬
hũit c̃clitores puto sepatim
berim equissimũ puto sepati
tribucõe faciendã ne ex alt̾iꝰ
rem̃ce ue. alii indẽpnes fiant

Expanded text:
it servus creditores, sed quosdam in mercibus certis, an omnes in butum vocandi? ut puta duas negotiationes exercebat, puta saghabuit creditores. puto separatim berim, aequissimum puto separatim tributionem faciendam, ne ex alterius re merceve alii ind
Abbreviated transcription (Latin):
çio deducto ꝙ dṅo debetur
sit tm̃si scierit ẜuumin pec¬
riiuelud ex̃ñeus c̃ditoree
hec edicto intributũ ucrat᷑.¬
ucet m̾cis appelło angus¬
tior fit ut neq ad seruos¬
uos fuuiones ul sarcina¬
tores ur textores ul uena

Expanded text:
no debetur fit, tamen, si scierit seruum pecri, uelut extraneus creditor ex hoc edicto in tributum uocatur.Licet mercis appellatio angustior sit, ut neque ad seruos fullones uel sarcinatores uel textores uel uena
Abbreviated transcription (Latin):
abitur nũ forte alia actio
possit compete cĩt in integr̃
restõem. Namsi ꝯmuni au¬
xilio ⁊ mero uire munitus
rium. ut puta cũ pupillo
ꝯtͣctum ẽ sñ tutoris au̾ctate
neciccupletõr fc̃s ẽ ¶ It rela¬
tumẽ ap̃ labeonẽ simmorcir

Expanded text:
abitur, num forte alia actio possit competere citra in integrum restitutionem. nam si communi auxilio et mero iure munitus rium auxilium: ut puta cum pupillo contractum est sine tutoris auctoritate nec locupletior factus est. Item relatum est apud Labeonem, si
Abbreviated transcription (Latin):
sit restituatur ⁊ cũ ñd̃ cõꝑle¬
ũitita er̃ dicend̾.ut a momẽ¬
to inmom̃tũ tp̃c spectet᷑. Om̃
⁊ si bissexto natꝰ ẽ. siue prio¬
re sine post̾iore die celsꝰ scri¬
psit rch̾ refre. Na̾ id bidu¬
um ꝓ uno die ħetur ⁊ postĩ
or kalndaꝵ int̾callatur.
S utrũsoł pribo famiuas¬

Expanded text:
sit restituatur? et cum nondum compleuerit, ita erit dicendum, ut a momento in momentum tempus spectetur. proinde et si bissexto natus est, siue priore siue posteriore die Celsus scripsit nihil referre: nam id biduum pro uno die habetur et posterior dies kalendarum intercalatur. Sed utru
Abbreviated transcription (Latin):
midꝙ fideiussit ur manda¬
uit integrũ restituento reũ
principarẽ nõ lib̾at. ¶Edin¬
or ancilã undidit si eam ẽp¬
tegrum restitiu nõ pot̃it. s
adũsus ẽptorem qͣnti suaĩt¬
est acit̃em rebit. ¶Quirmi¬

Expanded text:
uod fideiussit uel mandauit, in integrum restituendo reum principalem non liberat. Minor ancillam uendidit: si eam empintegrum restitui non poterit, sed aduersus emptorem quanti sua interest act
Abbreviated transcription (Latin):
Siũo posteaꝙͣ dies uenit. ⁊̃¬
uoluntas maioris undito¬
zis lib̃tarẽ ĩponir. ¶ Exfc̃o
acceꝑant curatorẽ saluianur
ꝙͣ dam nõie. hic cũcurã admi¬
instrass bñfõ prĩcipis urbitã
ꝓturatc̃em erat adeptꝰ. ⁊ ap̃ p̃¬
torẽse a cura ad olescẽtiũ ex¬
cauerat absentibo eisa doies¬
centes adierant p̃torẽ deside¬
rantes mintegrum adu̾sus
adolectẽtes qĩcapti mintegr̃
restitui a p̃tore desid̾aũant.a¬
crius seũus qr dubitabatad

Expanded text:
sin uero posteaquam dies uenit, uoluntas maioris uenditoris libertatem imponit. Ex factoant curatorem Saluianum quendam nomine: hic cum curam administrasset, beneficio principis urbicam procurationem erat adeptus et apud praetorem se a cura adulescentium excusauerat absentibus eis: adulescentes adierant praetorem desiderantes in integrum aduersusadulescentes quasi capti in integrum restitui a praetore desiderauerant. Aetrius Seuerus quia dubitabat, a
Abbreviated transcription (Latin):
fsiss nõ mag̃ ꝙ̃ si c̃ditorpig¬
mis distxiss pꝰ mortẽ debito¬
ris die solucionis fim̃ta quia
iex tñ ꝯmissoria dispucebat ei
ꝓnunciauit inintegrũ restitue¬
dam. Quuit ĩ ulud impatorẽ
ꝙ priores tutores quinrestitu¬
i desid̃abant suspectiꝓntiati
emrt. ¶ Id ꝙ dititurn sore fiuis
fam̃. post emãcipatõem adh̃c
minorib sucturrimhiis que

Expanded text:
sisset, non magis quam si creditor pignus distraxisset, post mortem debitoris die solutionis finita. quia tamen lex commissoria displicebat ei, pronuntiauit in integrum restituendam. mouit etiam illud imperatorem, quod priores tutores, qui non restitui desiderassent, suspecti pronuntiati erant. Quod dicitur non solere filiis familias post emancipationem adhuc minorib
Abbreviated transcription (Latin):
ul Etam qui ex suauoiũ¬
tatemmnorẽ.mnis iniclic̃o
defendit ⁊ ꝯ depnatus ẽ exc̃a
udicati posse duemrinece
uis ꝙ̃ defendit etatem. Ireᷤᷤ¬
stituccem ĩpetrandã ei ꝓdeeĩ
cum cãm iuditatireuocareñ

Expanded text:
 Eum, qui ex sua uoluntate minorem annis in iudicio defendit et condemnatus est, ex causa iudicati posse conueniri nec eius quem defendit aetatem ad restitutionem impetrandam ei prodesse, cum causam iudicati recusare
Abbreviated transcription (Latin):
eo obligatisũt. ut puta fideiꝰ¬
sorib. Itaq si cũscirẽminorẽ
iei fide̾ nõ herẽ tufiderseris ꝓ
eo nõ ẽ equũ fideisoriinnece
meã sb̃ uemiiis peciꝰ ip̃i dene¬
ganda erit mandati acto
Insumappendũ erit p̃tori cui
ꝑcciꝰ sb̃ uemat utrũ creditoriã
fidersori. Nã iminor captꝰone

Expanded text:
ta fideiussoribus. itaque si cum scirem minorem et ei fidem non haberem, tu fideiusseris pro eo, non est aequum fideiussori in necem meam subueniri, sed potius ipsi deneganda erit mandati actio. in summa perpendendum erit praetori, cui potius subueniat, utrum creditori an fideiussori: nam minor cap
Abbreviated transcription (Latin):
ue. ꝙ ñꝓxpexit posse euenire ĩ
tuidesid̾at ansit audiẽdꝰ. ⁊ pcp¬
captꝰ fit. ꝓinde si ãbo capti st̃.
ũbigr̃a. mmnor minori petũi¬
am dedit ⁊ ille ꝑdidit. melior

Expanded text:
non prospexit posse euenire, uttui desiderat, an sit audiendus. et Pomcaptus sit: proinde si ambo capti sunt, verbi gratia minor minori pecuniam dedit et ille perdidit, melior
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sit m̃etrix. ESitibi
gittiuũmeũ idites uł¬
furẽ ierũ meaꝵ ñ potrtie¬
peti ꝙ datũ ẽ nec enĩ tur¬
pit̾ accepisti. ¶Q si a fu
gitiuo meo accepistine.:
eum in dicares ꝯditere¬
ip̃e fur iurdittũ a meacce¬
perit ur furis fugitiui so
mam quis accepifs ne
furtum ab eo fim indi¬
caret sũ indicass siueñ

Expanded text:
detur, ut male iudicetur.atum sit, uel si quis in adulterio deprehensus redemerit se: cessat enim repetitio, idque Sabinus et Pegasus responderunt. Item si dederit fur, ne proderetur, quoniam utriusque turpitudo uersatur, cesipse fur indicium a me accepit uel furis uel fugitiui socniam quis accepisset, ne furtum ab eo factum indicaret, siue indicasset siue non,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ daturaut obrẽ
obrẽ. aut obtur¬
pẽaut obhones
aut utriꝰ. ¶Ob rẽ igit᷑
bonestã datũta reperrĩ
cã accipiẽtis fũitĩ sires se¬
cuta sit repeti potest.

Expanded text:
od datur aut ob rem ob rem aut turpem aut honestaut utriusque. Ob rem igitur honestam datum ita repeti causa accipientis fuerit, etiamsi res secuta sit, repeti potest.
Abbreviated transcription (Latin):
habuit ad iidiciumñ ueni¬
reteneatur exha edito qua¬
iꝑutare quiciedulus fuit.
Sireus dolo actoris ñstet̾it
non hebit reus aduer suseuz

Expanded text:
habuerit ad iudicium non uenire, teneatur ‹ex› hoc edicto: quaimputare, qui credulus fuit. Si reus dolo actoris non steterit, non habebit reus aduersus eum
Abbreviated transcription (Latin):
tiactoris int̾fuit eunsistim
quo iudicio deducitur. Sidpĩ
amiserit actor ob eam remue¬
uiti sireus tp̃re rei dñium inte¬
rim sibi acquirataut actõne
ub̾atus furt ¶ Piane sus qui
dolo fecit quominus muid̃o
sistatur soluendo nõ fũit eqũ
eritadũsus eum reum actc̃enĩ¬
ium auienum reus lutrum fa¬
ciat i actor dampno afficiat¬
S i sistipulator doloticiriꝓ
missor dolo meui impeditus
fũit quominus iniuditio sis¬
tatur ut̃q adũsus eum ciꝰ
dolo impeditus fuit actone
in factum experietur.¶Eszi srĩ

Expanded text:
it eum sisti. in quo iudicio deducitur si quid amiserit actor ob eam rem: ueluti si reus tempore dominium rei interim sibi adquirat aut actione liberatus fuerit. Plane si is, qui dolo fecerit, quo minus in iudicio sistatur, soluendo non fuerit, aequum erit aduersus ipsu‹m› reum lum alienum reus lucrum faciat et actor damno adficiatur. Si et stipulator dolo Titii et promissor dolo Maeui impeditus fuerit, quo minus in iudicio sistatur: uterque aduersus eum, cuius dolo impeditus fuerit, actione in factum ex
Abbreviated transcription (Latin):
sciente ⁊ cum possit non ꝓhib¬
ente dolo fecerit quominus
iniudiciosistam offilius da¬
dammichi extepcõem adũsus
eum qui dolo fet̾it quonnuo¬

Expanded text:
sciente et cum possit non prohibente dolo fecerit, quo minus in iudicio sistam, Ofilius dandam mihi exceptionem aduersus eum, qui dolo fecit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
itus nam actionẽꝓpõitam ÷¬
adũsus eum extebitssipirce
dolo fec̾int omnes tenentui
S si unus prestitit penam ce¬
deri lb̾antur. cumnich̃int̃sit
seruinomine ex hac c̾a noxa¬
liurditio agendum omnes
ꝯsenciut. ¶Et heredi h acto¬
daturs: nõ ultra annum. ad

Expanded text:
tam aduersus eum exercebit. Si plures dolo fecerint, omnes tenentur: sed si unus praestiterit poenam, ceteri liberantur, cum nihil intersit. Serui nomine ex hac causa noxali iudicio agendum omnes consentiunt. Et heredi datur, sed non ultra annum. ad
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ã ab hostib captoꝙ̃
iͥ nato qui pꝰimimũ ht su¬
missꝰ sit in edes militis sid̃
p̾gente eo uissit p̃tor pofsid̃i
ñ restituitur. si u̾o algẽteeo.

Expanded text:
m ab hostibus capto quam ibi nato, qui postliminium habet, sumissus sit in aedes militis, si quidem praesente eo iussit praetor possideri, non restituitur, sin uero absente eo,
Abbreviated transcription (Latin):
quib negatũ ẽ postlimin¬
iu. pot̾ant tñ qui in hosti¬
umpot̾tate eẽnt illa parte
edicti ꝯtiñi qua loquitur de
hiis qui inẜuitute fuerint.
ꝓturatorẽ h̾re possũt c̃aui

Expanded text:
quibus negatum est postliminium. poterant tamen, qui in hostium potestate essent, illa parte edicti contineri, qua loquitur de his qui in servitute fuerint. procuratorem habere possunt: cum
Abbreviated transcription (Latin):
nã ⁊̃ inclusos ułuti in latu¬
iis uinctor mun̾o hri⁊̃
placet. qr nch̃ int̾sit pa¬
rietiban compedib tene¬
aturs custohiã ã soiã pꝑli¬
cam accipi iabeo putat.

Expanded text:
nam etiam inclusos ueluti lautumiis uinctorum numero haberi placet, quia nihil intersit, parietibus an compedibus teneatur. custodiam autem solam publicam accipi Labeo putat.
Abbreviated transcription (Latin):
uãtur in primis hii qui metͦ
ut cruciatꝰ corporis ꝯtẽrito .¬
est. ⁊ ħ ex affectu eis intel¬
ugitur s nõ sufficit quol
terrore adductũ timusses
huiꝰ reidisquisicio iudicise¬

Expanded text:
vantur in primis hi, qui metusvel cruciatus corporis conterritus abest: et hoc ex affectu eius intellegitur. sed non sufficit quolibet terrore abductum timuisse, sed huius rei disquisitio iudicis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutum sit primo de ꝓsoĩt¬
rumstatu ⁊c post decetis or¬
dinem edicti ꝓpetu seqi utiex
hus primos aatq ꝯunctos
applcantes titulos utres pa¬
ri funt aut serui
am subicitur. seru ex eo appel¬
latisunt ꝙ imꝑatores captiu¬
os uendere acꝑ h seruare nec
cccidere solent. mancipia ũo

Expanded text:
stitutum sit, primo de personarum statu ac post de ceteris, ordinem edicti perpetui secuti et his proximos atque coniunctos applicantes titulos ut res pri sunt aut serui.am subicitur. serui ex eo appellati sunt, quod imperatores captiuos uendere ac per hoc seruare nec occidere solent: mancipia u
Abbreviated transcription (Latin):
iam implẽcamulienẽ. s nõ
dubitari d quĩ ultimꝰ liber
nascatur. nec eminatum ꝑ¬
misit simi impetiruno ĩpetu
duos infantes deutero mñs
excedẽ ut ordine inc̾tonastẽ¬
cim nõ apparcat. ut̃ in serui¬
tute lib̃tateue nascatur. Inci¬
piente partu existẽs editio ef¬
ficit ut ex ubem edatur ꝙ port¬
ea nastitur ueluti siquilib¬

Expanded text:
iam implenda mulieri est. sed non dubitari debet, quin ultimus liber nascatur: nec enim natura permisit simul uno impetu duos infantes de utero matris excedere, ut ordine incerto nascentium non appareat, uter in seruitute libertateue nascatur. incipiente igitur partu existens condicio efficit, ut ex libera edatur quod postea nascitur, ueluti si quaelib
Abbreviated transcription (Latin):
antillis nrĩs nascũtur. ¶Ing¬
emust qui ex matrelbera nati
sunt. sufficit emmlib̾am fuiꝰ¬
rerum nascinec int̾e iustis
nuptus ⁊cepit anuulgo qr
nõ d calamitas mr̃is nõc̃e¬
est ei quimuentre est. ¶Exh

Expanded text:
ancillis nostris nascuntur. Ingenui sunt, qui ex matre libera nati sunt: sufficit enim liberam fuiiberum nasci. nec interest iustis nuptiis concepit an vulgo, quia non debet calamitas matris nocere ei qui in ventre est. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
uinctõe filie ꝯceptus est licet
post mortem auinatus esit
ci ꝑfectum partum iamrecep¬
tum est pp̃ auc̃tatem doctifsi
dño ꝯmissus ⁊ si fu̾it ab sor¬
tra formamhumangeneris
ꝯuerso more ꝓtrrantur. uelu.¬
ti si muuer monstruo sum ali¬
ꝙ̃ auquid aut ꝓdigiosumd
emtͣrasuii. partus aũt quimẽ¬
broꝵ huanor officia amplia¬
uit. auquatenꝰ uidetur effictꝰ
⁊ointerlibros ꝯnum̃abit᷑.¬

Expanded text:
coniunctione filiae conceptus est, licet post mortem aui natus sit,ci tum est propter auctoritatem doctissimommissus, etsi fuerit absoltra formam humani generis conuerso more procreantur: ueluti si mulier monstrosum aliquid aut prodigiosum enixa sit. partus autem, qui membrorum humanorum officia ampliauit, aliquatenus uidetur effectus et ideo inter liberos connumerabit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃is regui obseruatis inclitã
uiam crucdicionis legutime pꝰ¬
sint ambulare. ¶Itaq ꝓcul
sibi uendicare locumut pote
tutis erudicionem iuoicamꝰ.
S ordines eorum ⁊ tinites
ꝑ quos ambulãdum ẽ ma¬
infestare tempestium nobiᷤ¬
moria quidẽ eor que anteẗ¬
debatis rectigere. ostend̾e au¬
tem noueue nr̃e compoicõis
tamutiutatem qm̃ tempora
ut ich̾ huius artis relinqͣt̾
extanta legum muitiud̾ie
que inubror quitẽ duomi¬
ua ũsuum. aut trices centena¬
minia extencebãtur nich̾.au¬
ip̃os ꝯfusos ⁊ra utiliam
se ꝑraro hntes auccr magi¬
stia studiosi accipiebant cete¬
teris iutẽ desuetis i.am om̃i
rtus de testiimentis ⁊ legntis
ꝯnumem bãtur. Quos necto¬
s muitas partes cor quasi

Expanded text:
is regulis observatis inclutam viam eruditionis legitimae possint ambulare. itaque dubisibi vindicare locum, utpotem ad iuventutis eruditionem iudicamus. sed ordinem eorum et tramites per quos ambulandum est manifestare tempestivum nobmoriam quidem eorum, quae antea tradebatis, redigere, ostendere autem novellae nostrae compositionis tam utilitatem quam tempora, ut nihil huiusmodi artis relinquatuex tanta legum multitudine, quae in librorum quidem duo milia, versuum autem tricies centena extendebatur, nihil alipsos confusos et iura utilia in se perraro habentes a voce magistra studiosi accipiebant, ceteris iam desuetis, iam omnibrtus de testamentis et legatis connumerabantur: quos nec tosed multas partes eoru
Abbreviated transcription (Latin):
in totuma naturali uire ułge¬
cum recedit n peromina eise¬
ruit. ¶Itaꝙ cumaliquidad¬
dimus uł detrahimus iure
effitimus. ħigitur ius m̃inꝰ
stat aut ex scripto aut ñ scrip¬

Expanded text:
in totum a naturali uel gentium recedit nec per omnia ei seruit: itaque cum aliquid addimus uel detrahimus iuri efficimus.Hoc igitur ius nostrum constat aut ex scripto aut sine scrip
Abbreviated transcription (Latin):
audeat eorum quilibros cõ¬
scribunt signamhus poñe
⁊ ꝑ compẽdiump̃i legumĩ
intpretacioniur compõni
maximum auferre discrim̃.
Scituris omnib librarus
qui h inposterum ꝯmiserĩt
ꝙ post cruminalẽ tm penam
⁊ estimacioriẽ libri in dupi
uidño eius sinescienti de¬
titatõem concedentes ꝓ nõ str¬
ipto h̾ri eum disponente.
llud uero satis ncͣcͣrium est¬
ꝯstitutum cumsummauiter

Expanded text:
qui libros conscribunt sigla in his ponere et per compendium ipsi legum interpretationi vel compositioni maximum adferre discrimen: scituris omnibus librariis, qui hoc in posterum commiserint, quod post criminalem poenam etiam aestimationem libri in duplum domino eius, si nescienti derecitationem concedente, sed pro non scripto eum haberi disponente. IIlud vero satis necessarium constit