comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
euotio fidelium dilectis¬
simi nichil ẽ. in quo di¬
uia prouidentia non
adinuat. Si quidem ex¬
ercendis ad scĩmomam
mentib atq corporib ipsa quoq mundi ele¬
menta famulantur: dum dierum ac mensiũ
distinete uariata reuelatio. quasdam nobis pa-¬
gnas aperit p̃ceptorum. ut quod sacra ammo¬
nent insticuta. hoc quodamodam loquantur.
& tempora. Unde cum septimum mensem.
nobis anni recursus attulerit: non ignoro ob¬
seruantiam urãm ad cȩlebrandum sollempne
ieuinium sp̃ualiter incitari. Qm̃ exꝑiendo
didicistis: quantum hec reparatio & exterio¬
ra hominum & interiora purificet: ut cum
a licitis abstinetur. facilus illicitis resistatur.
Continentiȩ autem ratio dilectissimi non in
sola castigatione corporum: nec in diminu¬
tione tantum habetur escarum. Maiora enĩ
untutis istius bona. ad illam anuni ꝑtinent
castitatem. quȩ non solum carnis concupiscen¬
cuas conterit. sed etiam mundanȩ sapientiȩ
uana contempuit: dicente apło. Uidete ne

Expanded text:
evotionem fidelium, dilectissimi, nihil est in quo providentia divina non adjuvet. Siquidem exercendis ad sanctimoniam mentibus atque corporibus, ipsa quoque mundi elementa famulantur, dum dierum ac mensium distincte variata revolutio quasdam nobis paginas aperit praeceptorum, ut quod sacra admonent instituta, hoc quodammodo loquantur et tempora. Unde cum septimum mensem nobis anni recursus attulerit, non ignoro observantiam vestram ad celebrandum solemne jejunium spiritaliter incitari: quoniam experimento didicistis quantum haec praeparatio et exteriora hominum et interiora purificet, ut cum a licitis abstinetur, facilius illicitis resistatur. Continentiae autem ratio, dilectissimi, non in sola castigatione corporum, nec in diminutione tantum habeatur escarum. Majora enim virtutis istius bona ad illam animae pertinent castitatem, quae non solum carnis concupiscentias conterit, sed etiam mundanae sapientiae vana contemnit, dicente Apostolo: Videte ne
Abbreviated transcription (Latin):
Q uicumq dixerit uerbum contra filium ho¬
minis: remittetur ei. Qui autem dixerit
contra sp̃m scm̃. non remitetur ei neq
in hoc sło neq in futuro. ꝑmauens nainq
in hac impietate sine uenia ẽ. quia exdu¬
sit ase eum ꝑ quem poterat confiteri. Nec
uinquam ꝑuenit ad iudulgentiȩ remedi¬
um. qui patrocinaturum sibi non habet
aduocatum. Ab ipso enim est inuocatio
patris. ab ipso sunt lacrimȩ penitentium
ab ipso gemitus supplicantium. Et ne
potentiam unamq deitatem euidentissi¬

Expanded text:
Quicumque dixerit verbum contra Filium HoQuicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio Patris, ab ipso sunt lacrymae poenitentium, ab ipso sunt gemitus supplicantium; et nempotentiam, unamque Deitatem evidentissi
Abbreviated transcription (Latin):
in ila untate non fuit ista comiimio
quia hoc ẽ ibi omnia habere. quod semꝑ
existere. Nulla ibi tempora. nulli gradus.
nulle differentiȩ cogitentur. S si nemo
de deo potest explicare. quod ẽ: nemo
audeat affirmare quod non ẽ. Excusabi¬
luis enim ẽ de natura mesfabili non eloqͥ
digna: quam definire contraria. Quicqͥd
itaq de sempiterna & in commnutabili
gła patris pia possunt corda concipere.
I deo enim hanc beatam trinitatem unũ
confitemur dm̃: quia in his tribus ꝑsonis
nec substantiȩ nec potentiȩ nec uoluntatis
nec operationis est ulla diuersitas. Sicut
gͦ detestamur arrianos qui inter patrem
& filium aliquam uolunt c̃ẽ distantiam
ita etiam macedomanos pariter detestamur.
qui licet patri & filio tribuant equalitatẽ
sp̃m tamen scm̃ inferioris putant eẽ naturȩ.
non considerantes eam blasphemiam se
incidere. quȩ neq in presenti scło neq in
futuro sit remittenda iudicio. dicente dño.

Expanded text:
in illa Trinitate non fuit ista communio, quia hoc est ibi omnia habere, quod semper existere. Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda concipere, Ideo enim hanc beatam Trinitatem unum confitemur Deum, quia in his tribus personis nec substantiae, nec potentiae, nec voluntatis, nec operationis est ulla diversitas. CAP. IV. Sicut ergo detestamur Arianos, qui inter Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio tribuant aequalitatem, Spiritum tamen sanctum inferioris putant esse naturae: non considerantes eam blasphemiam se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque in futuro sit remittenda judicio, dicente Domino:
Abbreviated transcription (Latin):
pucet aparuisse substantiam. Natura
cium inusibilis & cum patre filioq
communis. qualitatem inuneris atq
operis sui qua uoluit significatione mõs¬
trauit. proprietatem uero essentiȩ suȩ
in sua deitate continuit. quia sicut nec
patrem nec filium. ita nec sp̃m̃ scm̃ hu¬
manus potest uisus attingere. In trini¬
tate enim diuina nichil dissimile nichil
mpar ẽ: & omnia quȩ de illa possunt
substantia cogitari. nec uirtute nec gła
nec eternitate discreta sunt. Cumq
in ꝑsonarum proprietatib alius sit pat̃
alus filius. alius sp̃c sc̃s. nec tamen alia
deitas. nec diuersa natura ẽ. siquidem
patris filiiq sit sp̃c. non sicut quicumq
creatura quȩ & patris & filii ẽ. sed sicut
cum utroq uiuens & potens ẽ sempit᷑nȩ
ex eo quod ẽ pater filiusq subsistens.
Unde cum dñs ante passionis suȩ diem
discipulis suis sc̃ĩ sp̃c sponderet aduentũ.
adhuc unquit multa habeo uobis dicere:

Expanded text:
apparuisse substantiam. Natura apparuisse substantiam. Natura enim invisibilis, et Patri Filioque communis, qualitatem muneris atque operis sui, qua voluit significatione monstravit, proprietatem vero essentiae suae in sua Deitate continuit: quia sicut nec Patrem nec Filium, ita nec Spiritum sanctum humanus potest visus attingere. In Trinitate enim divina nihil dissimile, nihil impar est; et omnia quae de illa possunt substantia cogitari, nec virtute, nec gloria, nec aeternitate discreta sunt. Cumque in personarum proprietatibus alius sit Pater, alius sit Filius, alius Spiritus sanctus, non tamen alia Deitas nec diversa natura est. Siquidem cum Patris Filiique sit spiritus, non sicut quaecumque creatura, quae et Patris et Filii est, sed sicut cum utroque vivens et potens, et sempiterne ex eo quod est Pater Filiusque subsistens. Unde, cum Dominus ante passionis suae diem discipulis suis sancti Spiritus sponderet adventum, Adhuc, inquit, multa habeo vobis dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ: &. cȩperunt loqui aliis linguis
prout sp̃ẽ sc̃s dabat eloqui illis. Quam
uelex ẽ sermo sapientiȩ: & ubi d̃s ma¬
gister: & ẽ quam cito discitur quod
docetur. Non ẽ adhibita inter prȩtatio
ad audiendum. non consuetudo ad usuim
non tempus ad studium: sed spirante ubi
uoluit sp̃u ueritatis. propriȩ singularum
gentium uoces factȩ sunt in eccłiȩ ore com¬
munes. Ab hoc igitur die tuba euuangi¬
licȩ predicationis intonuit. ab hoc die
ymbres carisinatum. stuinina benedica¬
num. omne desertum & uiuersam an¬
dam rigauerunt. qm̃ ad renouandam
faciem t̾rȩ sp̃c di ferebatur suꝑ aquas.
& ad ueteres tenebras abigendas noue lu¬
cis fulgura choruscabant: cum inicantiũ
dum. & eloquium conciperetur ignitũ.
cui ad creandum intellectum. consum
gestȩ forma mirabilis. nec dubium sit
in illo omniũ humanarum uocũ exula¬
et conuentu maiestatem sc̃ĩ sp̃c fuisse
presentem: nemo tamen in his quȩ cor¬
poreis uisa sunt oculis diuinam eius

Expanded text:
uis, prout Spiritus sanctus dabat eloqui illis . O quam velox est sermo sapientiae, et ubi Deus magister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirante ubi voluit Spiritu veritatis , propriae singularum gentium voces factae sunt in Ecclesiae ore communes. Ab hoc igitur die tuba evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismatum, flumina benedictionum, omne desertum et universam aridam rigaverunt; quoniam ad renovandam faciem terrae Spiritus Dei ferebatur super aquas , et ad veteres tenebras abigendas, novae lucis fulgura coruscabant, cum micantium dum, et eloquium conciperetur ignitum, cui ad creandum intellectum, consumegestae forma mirabilis, nec dubium sit, in illo omnium humanarum vocum exsultante concentu, majestatem Spiritus sancti fuisse praesentem, nemo tamen aestimet in iis quae corporeis visa sunt oculis divinam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
odiernam sollempnitatẽ
dilectissimmi in procipius
festis ẽẽ uenerandam.
omuium catholicorum
corda cognoscunt. Nec dubium ẽ quan¬
ta huic diei reuerentia debeatur. quem
sp̃ec sẽs excellentissimo sui rauneris miracu¬
lo consecrauit. Nam ab illo ddie quo dñs
suꝑ omnem celorum altitudinem ad dex¬
teram di patris conscensurus ascendit.
decimus iste est qui ab eiusdem resurrec¬
tione quinquagesimus nobis in eo aquo
cȩpit illuxit. magna misteria & ueterũ
sacramentorum continens & nouorum.
quibus manifestissue declaratur: &
grãm prenuntiatam fuisse ꝑ legem : &
legem impletam c̃ẽ ꝑ grãm. Sicut enun
hebreo quondam populo ab egyptiis libe¬
rato. quinquagesimo die post unmolatio¬
nem agni lex data ẽ in monte syna: ita
post passionem dñi qua uerus di agnus
occisus ẽ. quinquagesimo a resurrectione
ipsius die in apłos plebemq eredentium sp̃c
sc̃s illapsus ẽ: ut facile diligens xp̃ianus
agnoscat. initia ueteris testamenti euuã¬

Expanded text:
odiernam solemnitatem, dilectissimi, in praecipuis festis esse venerandam, omnium catholicorum corda cognoscunt: nec dubium est quanta huic diei reverentia debeatur, quem Spiritus sanctus excellentissimo 297 sui muneris miraculo consecravit. Nam ab illo die quo Dominus super omnem coelorum altitudinem ad dexteram Dei Patris consessurus ascendit, decimus iste est qui ab ejusdem resurrectione quinquagesimus nobis in eo a quo coepit illuxit, magna mysteria in se et veterum sacramentorum continens et novorum: quibus manifestissime declaratur, et gratiam praenuntiatam fuisse per legem, et legem impletam esse per gratiam. Sicut enim Hebraeo quondam populo ab Aegyptiis liberato, quinquagesimo die post immolationem agni lex data est in monte Sina ; ita post passionem Christi, qua verus Dei Agnus occisus est, quinquagesimo a resurrectione ipsius die in apostolos plebemque credentium Spiritus sanctus illapsus est : ut facile diligens Christianus agnoscat initia veteris Testamenti evan
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus. His dilectissum aliisq docu¬
mentis quib innumerabiliter diuino¬
rum eloquioꝵ choruscat auctoritas. ad
uenerationem pentecostes unanimiter
incitemur exultantes in honorem sp̃c
rator fidei. doctor scientiȩ. fons dilectionis.
signaculum castitatis. & totus ẽ causa uir-¬
tutis. Gaudent fidelium mentes quod
ne laudatur. quodq illa significatio que
in specie ignis apparuit. & opere ꝑseuerat
& iminere. Ipse enim sp̃c ueritatis facit
dore : & in templo suo nec tenebrosum¬
uult aliquid eẽ nec trepidum. De quo oꝑe
atq doctrina etiam ieiumorum nobis &
elemosinarum ẽ collata purgatio. Nam
hunc uenerabilem diem sequitur saluber¬
runȩ obseruantiȩ consuetudo. quam uti-¬
ad quam sedule celebrandam pastorali uos
sollicitudine cohortamur: ut siquid ma¬
cularum proximis dieb negligentia in¬
cauta contraxit. id & ieuinii censura casti¬
get. & deuotio pietatis emendet. Quarta

Expanded text:
m, his, dilectissimi, aliisque documentis, quibus innumerabiliter divinorum eloquiorum coruscat auctoritas ad venerationem pentecostes unanimiter incitemur, exsultantes in honore Spiritrator fidei, doctor scientisignaculum castitatis, et totius est causa virtutis. Gaudeant fidelium mentes, quod ne laudatur; quodque illa significatio, 300 quae in specie ignis apparuit, et opere perseverat et munere. Ipse enim Spiritus veritatis facit gere, et in templo suo nec tenebrosum aliquid vult esse, nec tepidum. De qua ope atque doctrina etiam jejuniorum nobis atque eleemosynarum est collata purgatio. Nam hunc venerabilem diem sequitur saluberrimae observantiae consuetudo, quam utiad quam sedulo celebrandam, pastorali vos sollicitudine cohortamur: ut si quid macularum proximis diebus negligentia incauta contraxit, id et jejunii censura castiget, et devotio pietatis emendet. Quarta
Abbreviated transcription (Latin):
toribus. nisi illa trepida sollicitudo &.
curiosa. cunctatio nr̃e fidei fundamenta
iecissent. Nr̃is igitur ꝑturbatiombus
nr̃is periculis: in apłis consulebatur. Nos
Nos instruxit illorum aspectus. nos erudi¬
uit auditus: nos confirmauit attactus. Gt̾is
patrum necessariȩ tarditati. Dubitatum
hu dies dilectissumi. qui inter resurrectio¬
nem dñi asceusionemq fluxerunt: ocioso
transiere discursu. sed magna in eis
confirmata sacra menta: magna sunt
reuelata misteria. In his metus dire ma¬
tis aufertur: & non solum anine. sed etũ
carnis imnortalitas declaratur. In his ꝑ
insufflationem dñi infunditur apłis spẽ¬

Expanded text:
toribus, nisi illa trepida sollicitudo et toribus, nisi illa trepida sollicitudo et curiosa cunctatio nostrae fidei fundamenta jecisset. Nostris igitur perturbationibus, nostrisque periculis in apostolis consulebatur: nos nos illorum instruxit aspectus, nos erudivit auditus, nos confirmavit tactus; gratias patrum necessarie tarditati. Dubitatum ii dies, dilectissimi, qui inter resurrectionem Domini ascensionemque fluxerunt, otioso transiere decursu; sed magna in his confirmata sacramenta, magna sunt revelata mysteria. In his metus dirae mortis aufertur, et non solum animae, sed etiam carnis immortalitas declaratur. In his per insufflationem Domini infunditur apos
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. qua uerum cĩ tem¬
plum iudaica impietate resolutum. di¬
uina in criduo potentia suscitauit. qua¬
dragenarius hodie dilectissimi scõrum
nimierus expletus ẽ dierum: sacratissi-¬
ma ordinatione dispositus. & ad utilita¬
tem nr̃e cruditionis inpensus : ut dũ a
dño in hoc spacium. mora p̃sentiȩ corpo¬
ralis extenditur: fides resurrectionis docu¬
mentis uecessariis muniretur. Mors eñ
xp̃i multorum discipuloꝵ corda turbaue¬
tat . .&. de supplicio crucis de emissione.
sp̃e: de examinati corporis sepultura.
grauatis mestitudine mentib: quidam
diffidentiȩ torpor obrepserat. Nam cũ .ii.¬
sc̃ẽ mulieres sicut euuangelica patefecit
historia reuolutum. amonumento lapi¬
dem.: sepulchrum corpore uacuum. &
uiuentis dñi testes angelos nunciarent:
uerba earum apłis aliisq discipitis deli¬
ramentis similia uidebantur. Quam
utiq hesitationem humana infirmita¬
te. nutantem nequaquã ꝑmisisset sp̃e
ueritatis. predicatorum suoꝵ uiesse pec¬

Expanded text:
i, qua verum Dei templum Judaica impietate resolutum divina in triduo potentia suscitavit, quadragenarius hodie, dilectissimi, sanctorum dierum expletus est numerus, sacratissima ordinatione dispositus, et ad utilitatem nostrae eruditionis impensus: ut dum a Domino in hoc spatium mora praesentiae corporalis extenditur, fides resurrectionis documentis necessariis muniretur. Mors enim Christi multum discipulorum corda turbaverat, et de supplicio crucis, de emissione spiritus, de exanimati corporis sepultura gravatis moestitudine mentibus quidam diffidentiae torpor obrepserat. Nam cum sanctae mulieres, sicut evangelica patefecit historia, revolutum a monumento lapidem, sepulcrum corpore vacuum, et viventis Domini testes angelos nuntiarent, verba earum apostolis aliisque discipulis deliramentis similia videbantur. Quam utique haesitationem humana infirmitate nutantem, nequaquam permisisset Spiritus veritatis praedicatorum suorum inesse pec
Abbreviated transcription (Latin):
ullis sublimitatib modum sue ꝓuectio¬
nis habitura. nisi eterni patris recepta
consessu:. illius gle sociaretur in throno.
cuius natura copulabatur in filio. Quia
igitur. xp̃i ascensio. nr̃a prouectio est:
&. quo ꝓcessit gła capitis. eo spes uocat᷑
& corporis : dignis dilectissimi exulte¬
mus gaudiis . & pia gr̃arum actione le¬
temur. Hodie enim non solum parady¬
si possessores firmati sumus. sed etiam
celorum in xp̃o suꝑna penetrauimus:
ampliora adepti ꝑ ineffabilem xp̃i gr̾am.
quam ꝑ diaboli amiseramus inuidiam
Nam quos uirulentus inimicus primi ha¬
uitaculi felicitate deiecit: eos sibi concor¬
poratos dĩ filius ad patris dexteram collo¬

Expanded text:
nullis sublimitatibus modum suae provectionullis sublimitatibus modum suae provectionis habitura, nisi aeterni Patris recepta consessu, illius glcujus naturae copulabatur in Filio. Quia ergo Christi ascensio nostra provectio est, et quo praecessit gloria capitis eo spes vocatur et corporis; dignis, dilectissimi, exsultemus gaudiis, et pia gratiarum actione laetemur. Hodie enim non solum paradisi possessores firmati sumus, sed etiam coelorum in Christo superna penetravimus, ampliora adepti per ineffabilem Christi gratiam quam per diaboli amiseramus invidiam. Nam quos virulentus inimicus primi habitaculi felicitate dejecit, eos sibi concorporatos Dei Filius ad Patris dexteram collo
Abbreviated transcription (Latin):
lanceȩ erant seruata uestigia: ut non du¬
bia fide. sed constantissima scientia te¬
neretur: eam naturam in di patris con¬
sessuram throno. quȩ iacuerat in sepul
chro. Per omne gͦ hoc tempus dilectis¬
sun quod inter resurrectionem dñi &.
ascensionem eius exactum ẽ. hoc proui¬
dentia dĩ curauit. hoc docuit: hoc su¬
orum & oculis insinuauit & cordib:
citatus. qui uere erat & natiis. & pas¬
sus. & mortuuis. Unde & beatissimi
api om̃sq discipuli qui & de exitu
crucis fuerant trepidi. & de fide resur¬
rectionis ambigui. ita sunt ueritate ꝑ¬
spieua roborati: ut dño in cȩlorum
cunte sublimia. non solum nulla affi¬
cerentur tristicia. sed etiam mnagno
gaudio replerentur. E reuera magna
& inesfabilis erat causa gaudendi. cum
creaturarum cęlestium dignitatem. hu¬
mani generis natura concenderet: super¬
gressura angelicos ordines. & ultra ar
changelorum altitudines eleuanda: nec

Expanded text:
lauceae erant servata vestigia: ut non dulauceae erant servata vestigia: ut non dubia fide, sed constantissima scientia teneretur, eam naturam in Dei Patris consessuram throno, quae jacuerat in sepulcro. CAP. IV. Per omne ergo hoc tempus, dilectissimi, quod inter resurrectionem Domini et ascensionem ejus exactum est, hoc providentia Dei curavit, hoc docuit, hoc suorum et oculis insinuavit et cordibuscitatus, qui vere erat natus, et passus, et mortuus. Unde beatissimi apostoli omnesque discipuli, qui et de exitu crucis fuerant trepidi, et de fide resurrectionis ambigui, ita sunt veritate perspicua roborati, ut Domino in coelorum 292 eunte sublimia, non solum nulla afficerentur tristitia, sed etiam magno gaudio replerentur . Et revera magna et ineffabilis erat creaturarum coelestium dignitatem humani generis natura conscenderit, supergressa angelicos ordines, et uchangelorum altitudinem elevata est,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. In his dieb auobus discipulis ĩtus
in uia dñs comes iungitur: & ad onmã
nr̃e ambignitatis caliginem decergen¬
tam. pauentium ac trepidantium tat¬
ditas increpatur. Flammã ficd̃i illuml¬
nata corda concipiunt: & quȩ erant
trepida reserante scripturas dño eficius
tur ardentia. In fractione quoq panse
conuescentium aꝑiuntur optutus. ml
feicus horum oculis patefactis. quibus
naturȩ suç manifestata ẽ gl̃ificatio: qũa
ilorum generis nr̃i principum. quib
preuaricationis suȩ est ingesta confusio.
discipuli crepidis cogitationibus estua¬
rent. & apparuisset in medio eorum
dñs: dixissetq pax uobis. ne hoc in eorũ¬
remaneret opinionib: quod uoluebatur
in cordibus. putabant enim sp̃m se uide¬
re non carnem: redarguit cogitationib
aueritate discordes. ingerit aubitantiũ
oculis: manentia manibus suis & pedibꝰ
crucis signa. & ut diligentius ꝑtracte¬
tur inuitat: quia ad sananda infide¬
lium cordium uulnera. clauorum &

Expanded text:
iscipulis tertius in via Dominus comes jungitur , et ad omnem nostrae ambiguitatis caliginem detergendam, paventium ac trepidantium tarditas increpatur. Flammam fidei illuminata corda concipiunt; et quae erant tepida, reserante Scripturas Domino, effi ardentia. In fractione quoque panis convescentium aperiuntur obtutus; multo felicius horum oculis patefactis, quibus naturae suae manifestata est glorificatio, quam illorum generis nostri principum, quibus praevaricationis suae est ingesta confusio. discipuli trepidis cogitationibus aestuarent, et apparuisset in medio eorum Dominus dixissetque, Pax vobis : ne hoc remaneret in eorum opinionibus quod volvebatur in cordibus putabant enim se spiritum videre, non carnem, redarguit cogitationes a veritate discordes, ingerit dubitantium oculis manentia in manibus suis et pedibus crucis signa, et ut diligentius pertractetur invitat: quia ad sananda infidelium cordium vulnera, clavorum et
Abbreviated transcription (Latin):
um lumen cuum: & uestimenta tua ci¬
tius orietur. & prȩibit aute te iusticia.
& daritas domini circuindabit te. Tunc
crelamabis & ads exaudiet te: dum adhuc
ioquẽtis.dicit. ecce adsum. Hȩc sunt enĩ
quibus homo &. refectiis cibo frequenter
impetrat quod exoptat. & iciunans maio
tus impellit. non deniq ad ipiscende gle
temporalis uel cumulandi patrimonii cu¬
piditas uanis uicendit. sed urget semꝑ
religionis affectus: & deuota sinceritas.
Quam cum fueruit comitata plena pietatis
officia: quantum ille ualebit. quantum
ille proficiet: Taliter agendo. merebitur
statim presentem dñm. propititunq sen¬
tire. Imple ergo muiserationis officia: &
scificasti ieiunia. Sagina pauperum uis¬
cera: & anima tua muneribis scĩtatis
pinguescit. Uesti nudum: & tua peccata
contecta sunt. Peregrinum hospitio tuo
contende suscipere: ut & te as in cęloꝵ
regna suscipiat

Expanded text:
um lumen tuum et vestimenta tua cium lumen tuum et vestimenta tua cito orientur, et praeibit ante te justitia tua, et claritas Dei circumdabit te: tunc exclamabis, et Deus exaudiet te; dum adhuc loqueris, dicet, Ecce adsum . Haec sunt enim quibus homo et refectus cibo frequenter impetrat quod exopat, et jejunans majortus impellit, non denique adipiscendae gloriae temporalis, vel cumulandi patrimonii cupiditas inanis incendit; sed urget semper religionis affectus et devota sinceritas: quam cum fuerint comitata plenae pietatis officia, quantum ille valebit, quantum ille proficiet? Taliter agendo merebitur statim praesentem Dominum propitiumque sentire. Imple ergo miserationis officia; et sanctificasti jejunia. Sagina pauperum viscera; et anima tua muneribus sanctitatis pinguescit. Vesti nudum; et tua peccata contecta sunt. Peregrinum hospitio tuo contende suscipere; ut et te Deus in coelorum regna suscipiat
Abbreviated transcription (Latin):
officia scĩtatis implenda ꝑ curam obseriu¬
tionis incedat. Hec sunt quȩ diuiuam
commouent pietatem: quȩ ad impetran¬
dam precibus scitatem semꝑ aditum fac¬
unt. Ceterum si caput substernas atq
cieres desuꝑ spargas: si deniq collum
tuum uelut circulum torqueas. atq ad
exorandam clementiam di largos filetus
effundas: nichil proficies. Commone¬
re enim diuinam non poteris pietatem:
qui cirea proximos tuos neglexisti debit̾a
caritatem. Scriptum ẽ enim. Non tale
reuinium ego elegi dicit dñs. Nec si
flectas ut circulum ceruicem tuam: ei¬
licium autem & cinerem substernas:
nec sic uocabo inquit ieinium accep¬
tum. Sed solue omnem nodum miqul¬
citis. &. obstinationem malorum: dimit¬
te quasatos in requiem. & ouinem inꝗ̃
comuentionem aissipa. Frange esurien¬
ti panem tuum: & egenos uagosq indne
in domum tuam. Si ruderis nudum co
operi eum: & domesticos familiaris tui
ne despicias. Tunc erumpet temporane¬

Expanded text:
officia sanctitatis implenda per curam observaofficia sanctitatis implenda per curam observationis incedat. Haec sunt quae divinam commovent pietatem, quae ad impetrandam precibus sanctitatem semper aditum faciunt. Caeterum si caput substernas, atque cineres desuper spargas, si denique collum tuum velut circulum torqueas, atque ad exorandam clementiam Dei largos fletus effundas, nihil proficies. Commovere enim divinam non poteris pietatem, qui circa proximos tuos neglexisti debitam charitatem: scriptum est enim, Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas ut circulum cervicem tuam, cilicium autem et cinerem substernas; nec sic vocabo, inquit, jejunium acceptum. Sed solve omnem nodum iniquitatis et obstinationem malorum. Dimitte quassatos in requiem, et omnem iniquam conventionem dissipa. Frange esurienti panem tuum, et egenos sine tecto induc in domum tuam; si videris nudum, vesti eum, et domesticos seminis tui ne despicias: tunc erumpet temporane
Abbreviated transcription (Latin):
corpus tuum ieiunia longe consumpse¬
rint. atq illi subtraxerint cibum. cum
non detrahis uitia: in malis ꝑseuerans.
magis horres quam placeas do. Tunc
erunt dõ accepta ieuinia. si oꝑib scis
fuerit expiata sententia. Cur enĩ corpꝰ fa¬
me discrutias: cui turpiter peccando
blandiris: Principaliter ergo animus
iciunet amalis: & sic rorpiis fubeat ex¬
ercendo ieiuura. Nam cum sit ieuiniũ
animȩ humiliatio: quale ẽ humiliari
cibo. & augeri peccato: Qui igitur cor¬
pori suo ieiuma deuotus indicit. prie¬
paliter renuntiet uicus. Cupiditatum
fomites comprimat: frangat impetus
mencis. libidines uncat. faces auariciȩ
ardentes extinguat. latiusq factis uim
dilectionis extendat: atq in alimenta
pauperum. abrupti apparatus inpendia
peccata. amini uirtute calcentur: ut ꝙ
anina sc̃itate corporis adiuuetur. Tunc
enim & impetrari poterit quod optatur:
si corpus castum ammũq deuotum ad

Expanded text:
corpus tuum jejunia longa consumpsecorpus tuum jejunia longa consumpserint, atque illi subtraxeris cibum; cum non detrahis vitia in malis perseverans, magis horres quam placeas Deo. Tunc erunt Deo accepta jejunia, si operibus sanctis fuerit expiata conscientia. Cur enim corpus fame discrucias, cui turpiter peccando blandiris? Principaliter ergo animus jejunet a malis; et sic corpus subeat exercenda jejunia. Nam cum sit jejunium animae humiliatio, quale est humiliari cibo, et augeri peccato? Qui igitur corpori suo jejunia devotus indicit, principaliter renuntiet vitiis, cupiditatum fomites comprimat, frangat impetus mentis, libidines vincat, faces avaritiae ardentis exstinguat, latiusque factis vim dilectionis extendat, atque in alimenta pauperum abrupti apparatus impendia peccata animi virtute calcentur; ut et anima sanctitate corporis adjuvetur. Tunc enim et impetrari poterit quod optatur, si corpus castum animusque devotus ad
Abbreviated transcription (Latin):
nantes. Amen dico uobis: receperunt
mercedem suam. Uos autem cum ieuma¬
tis. ungite capita ur̃a: ne pareatis homi¬
nbus ieumantes. Et pater ur̃ qui uidet
in occulto: reddet uobis in palam. Quare
fĩs prouideat scĩtas ur̃a aliter ietunia ac¬
ceptari non posse. nisi contigerit legalit̃
hec eadem uobis dicere non piget: uobis
autem tutissimum. Sed & ds in cungłio:
om̃is inquit scriba doctus in regno celorũ
similis ẽ homini patrifamilias: qui ꝓfert
de ore suo noua & uetera. ut sciat scĩtas¬
ur̃a. non solum noua dicenda frz: sed &
uetera repetenda. Legimus sp̃m sc̃m per
ysaiam ꝓpħam taliter ꝑfectos increpantẽ.
Neomenias ur̃as & sabbata & diem magnũ
non sit in eo dicit dñs. Ieuinum ẽ quod
prolut altissimus: non solum int̾missa cor¬
poris refectio: uerum etiam amalis acti¬
bus facta discessio. Itaq cura ne mens cua
grauetur oppressa peccatis: neq animus
tuis uiciorum illecebris delectetur: tunc
digna dõ ex soliusti ieiunia. Ceterum si

Expanded text:
nantes: amen dico vobis, receperunt mercedem suam. Vos autem cum jejunatis, ungite capita vestra, ne pareatis hominibus jejunantes: et Pater vester qui videt in occulto, reddet vobis in palam . Quare, fratres, pervidet Sanctitas vestra, aliter jejunia acceptari non posse, nisi contigerit legaliter haec eadem vobis dicere non piget, vobis autem tutissimum . Sed et Dominus in Evangelio, Omnis, inquit, scriba doctus in regno coelorum, similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera . Ut res, non solum nova dicenda sunt, sed et vetera repetenda. Legimus Spiritum sanctum per Isaiam prophetam taliter imperfectos increpantem: Neomenias vestras et sabbatum et diem magnum non sustineo, dicit Dominus . Jejunium est quod probat Altissimus, non solum intermissa corporis refectio, verum etiam a malis actibus facta discessio. Itaque cura ne mens tua gravetur oppressa peccatis, neque animus tuus vitiorum illecebris delectetur; et digna Deo exsolvisti jejunia. Caeterum si
Abbreviated transcription (Latin):
cum scĩtate ur̃a tractandũ
est: ut sciatis quẽ¬
admodum ieuinetis. leuinia & enim
xp̃ianorum: sp̃ualiter potius quam car¬
naliter exercenda sunt. Unde ãpeccatis
principaliter ieunemꝰ. ne ieuinia nr̃a
sicut iudeorum ieuinia a dño respuant᷑.
Quale ẽ enim ut a cibis quos dñs creauit
nescio quis inpostor abstineat: & pecca¬
torum sagĩna pinguescat: Non tale
ieuinium ego elegi dicit dñs. Nam si
flectas inquit ut circulum ceruicem
tuam: cilicium autem & cinerem sub¬
sternas. nec sic uocabis inquit ieuinium
acceptum. Sed quid: Solue inquit om¬
nem nodum iniquitatis: & obtinationẽ
malorum. Dimite afflictos in requiem:
uum ẽ ieiunium. abstinere tantummͦ
ãpeccatis nisi addamus & bona. Frange
esurienti inquit panem tuum. & ege¬
nos sine tecto induc in domũ tiram.
Si uideris nudum. uesti. Porro autem

Expanded text:
cum Sanctitate vestra tractandum est; ut sciatis quemadmodum jejunetis. Jejunia enim Christianorum spiritualiter potius, quam carnaliter exercenda sunt. Unde a peccatis principaliter jejunemus; ne jejunia nostra, sicut Judaeorum jejunia, a Domino respuantur. Quale est enim ut a cibis quos Dominus creavit, nescio quis impostor abstineat; et peccatorum sagina pinguescat? Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas, inquit, ut circulum cervicem tuam, cilicium autem et cinerem substernas; nec sic vocabo, inquit, jejunium acceptum. Sed quid? Solve, inquit, omnem nodum iniquitatis, et obstinationem malorum. Dimitte afflictos in requiem, est enim jejunium abstinere tantummodo a peccatis, nisi addamus et bona. Frange, esurienti panem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam. si uideris nudum, uesti et dom
Abbreviated transcription (Latin):
sed de tuo o homo. non de suo. Accepit
ate: ut moreretur pro te. Assumpsit gͦ
uita mortem: ut uita occideret mortem.
Nam qui credit inquit habet uitam ȩt̾ra:
non que patet: sed quȩ latet. Uita enim
eterna uerbum in principio erat apud dm̃
& deus erat uerbum. & lux erat uita ho

Expanded text:
sed de tuo, homo, non de suo. Accepit sed de tuo, homo, non de suo. Accepit a te, unde moreretur pro te. Assumpsit ergo vita mortem, ut vita occideret mortem. Nam qui credit, inquit, habet vitam aeternam, non quod patet, sed quod latet. Vita enim aeterna Verbi in principio erat apud Deum, et Deus erat Verbum, et erat lux
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur loquebatur : sed as in corde au¬
dientis interius docebat. Ideo subiunxit:
non quia patrem uidit quisquam nisi is
qui ẽ a dõ. hic uidet patrem. Nolite pu¬
tare patrem eẽ uisibilem uobis. Nemo ui¬
det patrem: nisi qui ẽ ado hic uidet pa¬
trem. Ego sum a patre: & ideo patrem
uideo. Quid ẽ autem uos trahi ã patre:
nisi discere a patre: Quid ẽ discere a pa
dit a patre & didicit. dicatis apud uos.
sed numquam uidiius patrem. quomo¬
do autem discere potuimus apatre: a
meipso audite. non quia patrem uidit
quisquam. sed qui ẽ ado uidet patrem.
E go noui patrem: quia ab illo sum. sea qͦ¬
modo uerbum ab illo cuius ẽ uerbum ñ
quod sonat & trausit. sed quod mnanet cũ
discente. & trahit audientem. Amen
crechit in me habet me: ipse enim xp̃c uerus
inquit ꝑueniet ad me: & qui ꝑueniet
ad me: habet me. Quid ẽ autem habe¬
re me: nisi habere uitam eternam: Mor¬
tem assumpsit uita eterna: mori uoluit

Expanded text:
videbatur, loquebatur, sed ut Deus in corde auvidebatur, loquebatur, sed ut Deus in corde audientis interius docebat. Ideo subjunxit: Non quia Patrem vidit quisqui est a Deo, hic vidit Patrem: nolite putare Patrem esse visibilem vobis: nemo vidit Patrem, nisi is qui est a Deo, hic vidit Patrem. Ego sum a Patre, et ideo Patrem video; quid est autem vos trahi a Patre nisi discere a Patre: quid est discere a Patdit a Patre et didicit, dicatur apud vos, sed nunquam vidimus Patrem? quomodo autem discere potuimus a Patre? a meipso audite, non quia Patrem vidit quisquam, sed qui est a Deo, hic vidit Patrem, ego novi Patrem, aomodo Verbum ab illo cujus est verbum, non quod sonat et transit, sed quod manet cum dicente, et trahit audientem. « Amecredit in me, habet me. Ipse enim Christus veinquit, venit ad me; et qui venit ad me, habet me. Quid est autem habere me? habere vitam aeternam. Mortem assumpsit vita aeterna, mori voluit;
Abbreviated transcription (Latin):
S ego resuscitabo eum in liouissimo die. Cre¬
dit quod sperat. uidebit quod adhuc non
indendo credidit. manducabit quod esurit:
sacurabitur eo quod sitit. Ubi: In resurrec¬
tione mortuorum: quia ego resuscitabo
eum in nouissimo die. Est scriptum in ꝓ¬
phetis. Et erunt om̃s docibiles dĩ. Quare
hoc dixit: Ouidei pater uos docuit non:¬
quomotdo potestis me cognoscere: Om̃s reg¬
ni illius homines docibiles cł̃i erunt: non
ab hominibus audient. Et si ab homini¬
bus audiunt. tamen quod intelligunt:
intus datur. uitus choruscat. intus reuela¬
tut. Homines foris uerbum sonare possunt:
sed inuanum laborant nisi intus ds docens
aperiat sensus. Ille ẽ dõ docibilis: quem
d̃s intus ueritatis instruit agnitione &
amore. Omĩs qui audit a patre & didicit:
uenit ad me. Quomodo trahit pater:
Docendo delectat non necessitatem ponendo:
quia necessitate credit nemo: sed uolunta¬
te. Filius dicebat. pater docebat. homo qͥ

Expanded text:
Et ego resuscitabo eum in novissimo die. CreEt ego resuscitabo eum in novissimo die. Credendo quod sperat, videbit quod adhuc non videndo credidit; manducabit quod esuriit, satiabitur eo quod sitit. Ubi? in resurrectione morteum in novissimo die. » « Est scriptum in prophetis . Et erunt omnes docibiles Dei. » Quare hoc dixit, o Judaei? Pater vos non docuit quomodo potestis me cognoscere? Omnes regni illius hab hominibus audient: et si ab hominibus audiunt, tamen quod intelligunt intus datur, intus coruscat, intus revelatur. Homines foris verbum sonare possunt, sed in vanum laborant, nisi intus Deus docens aperiat sensus. Ille est Dei docibilis, quem Deus intus veritatis instruit agnitione et amore. Omnis qui audit a Patre, et didicit, venit ad me. Quomodo trahit Pater? Docendo delectat, non necessitate cogendo: quia nemo necessitate credit, sed voluntate. Filius docebat, Pater docebat; homo qui
Abbreviated transcription (Latin):
uid est nemo potest
uenire ad me nisi quia
nemo potest credere
in me: insi pater qui
misit me attraxerit eum: Ille preuent
quem gr̃a preuenit: cui cum ꝓpħa dicamus.¬
M iscd̃ia euis preueniet me. Et iterum.
Misericordia euis subsequetur me. Preuem¬
et uelle: subsequatur ꝑficere. Trahit pat̃¬
autem ad filium eos qui propterea cred̃t
in filium: quia eum cogitant patrem ha¬
bere dm̃. Ds̃ enim pater equalem sibi ge¬
nuit filium: & qui cogitat in fide sua
sentit & ruminat. equalem ẽẽ patri eum
in quem credidit: ipsum trahit pater ad fili¬
um. Qui enim xp̃o dicit non es ds uerus.
non trahit eum pater: sed sia ꝑuersa cogi¬
tatio trahit eum ueritati non consentire.
Ille tractus ẽ apatre qui ait: tu es xp̃c filius
bariona: quia caro & sanguis non reuela¬
uit tibi. sed pater m̃s qui in celis ẽ. Ipsa
reuelatio: ipsa aitractio. ẽ. Dum enim di¬
xit nemo potest uenire ad me nisi pater qͥ
misit traxerit eum. comnuo subiunxit.

Expanded text:
uid est, Nemo potest venire ad me, nisi quia nemo potest credere in me, nisi Pater, qui misit me, attraxerit eum? Ille venit, quem gratia Dei praevenit, cui cum PMisericordia ejus praeveniet me. Et iterum: Misericordia ejus subsequetur me . Praevenit velle, subsequitur perficere. Trahit Patater ad Filium eos qui propterea credunt in Filium, quia eum cogitant Patrem habere Deum. Deus enim Pater aequalem sibi genuit Filium, et qui cogitat atque in fide sua sentit et ruminat aequalem esse Patri eum in quem credidit, ipsum trahit Pater ad Filium. Qui enim Christo dicit, non est Deus verus, non trahit eum Pater, sed sua perversa cogitatio trahit eum veritati non consentire. Ille tractus est a Patre, qui ait: « Tu es Christus Filius BarJona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Ista revelatio ipsa est attractio. Dum enim dixit: Nemo potest venire ad me, nisi Pater qui me misit, attraxerit eum, continuo subjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
maluĩ erat: sed quia male manducauert.
Hic ẽ panis. qui de celo descendit. Hunc
panem significauit inanna: hunc panẽ
significauit altare dĩ. Sacramenta illa
fuerunt: insignis diuersa. in ire que sign¬
ficatur paria sunt. Audi apłm. Noba

Expanded text:
malum erat, sed quia male manducaverunt. « malum erat, sed quia male manducaverunt. « Hic est panis qui de coelo descendit. » Hunc panem significavit manna, hunc panem significavit altare Dei. Sacramenta illa fuerunt: in signis diversa sunt; in re quae significatur paria sunt. Apostolum audi:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i manducauerunt manna: & mortui
sunt. Quare manducauerunt &. mortui
sunt: Quia quod uidebant credebant:
quod non uidebant non intelligebant.
& cȩteri scĩ qui fuerunt in populo manna
manducauerunt & sunt mortui: sed
quia sp̃ualiter uisibilem cibum intellexe¬
runt: spualiter esurierunt. Alii mandu¬
cauerunt &. ꝑmanserunt in infidelitate
sicut iudei audientes loquentem xp̃m:
sed non spũaliter uerba eius intellexerint.
I deo dixit eis. Patres ur̃i manducauerunt
manna in deserto: & mortui sunt. Qua
morte : nsi infidelitatis: Nam cominu¬
ni morte mortui funt: & sci qui fuerunt
inter cos. Ieo significauit dñs his uerbis
mortem sp̃ualem: non carnalem. Patres
ergo istorum. id est mali patres. malorũ.
infideles patres infidelium. murmurato¬
res patres murmuratorum. Nam de nuil¬
la re magis do offendisse ille ppłs dictus ẽ
quam contra dm̃ murmurando: ideo dñs
ratorum: Patres ur̃i manducauerunt in
deserto manna &. mortui sunt: non quia

Expanded text:
 Manducaverunt et mortui sunt. Quare manducaverunt et mortui sunt? quia quod videbant credebant, et quod non videbant non intelligebant. et caeteri sancti qui fuerunt in populo, manna manducaverunt, et non mortui sunt, quia spiritaliter visibilem cibum intellexerunt, spiritaliter esurientes. Alii manducaverunt et permanserunt in infidelitate, sicut Judaei audierunt loquentem Christum, sed non spiritaliter verba ejus intellexerunt; ideo dixit eis: « Patres vestri manducaverunt manna in deserto, et mortui sunt. » Qua morte, nisi infidelitatis? Nam in communi morte mortui sunt, et sancti qui fuerunt inter eos. Ideo signavit Dominus his verbis mortem spiritalem, non carnalem. Patres ergo istorum, id est, mali patres malorum, infideles patres infidelium, murmuratores patres murmuratorum. Nam de nulla re magis Deum offendisse ille populus dictus est, quam contra Deum murmurando. Ideo Dominratorum, « Patres vestri manducaverunt in deserto manna, et mortui sunt. » Non quia
Abbreviated transcription (Latin):
erat. xp̃c. Hic ẽ autem panis de celo des¬
cendens: ut siquis ex ipso manducabit ñ
moriatur. Sed quod ꝑtinet ad uirtutem
sacramenti: non hoc ꝑtinet ad uisibise s¬
ctamentum: eo quod manducatur intus
non foris: id est manducatur in corde.
&. non premitur dente. Ego sum panis
munis: qui de cȩlo descendi. Ideo uuus:
quia de celo descendi. De celo descendit &¬
manna. sed manna umbra erat. iste ueritas
ẽ. Si quis manducauerit ex hoc pane: ui¬
uet uȩcernum. &. panis quem ego dabo
caro mea c̃ pro mundi uita. De quo pane

Expanded text:
erunt. « Hic est ergo panis de coelo descendens. » « Ut si quis ex ipso manducaverit, non moriatur. » Sed quod pertinet ad virtutem sacramenti, non quod pertinet ad visibile sacramentum: qui manducat intus, non foris: qui manducat in corde, non qui premit dente. « Ego sum panis vivus qui de coelo descendi. » Ideo vivus, quia de coelo descendi. De coelo descendit et manna; sed manna umbra erat, iste veritas est. « Si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum. Et panis quem ego dabo, caro mea
Abbreviated transcription (Latin):
Lndam .&. uilior fiam plusquã factus sum.
& ero humilis in oculis meis. Parnulus em̃ ẽ:
qui sibi displicet ut do placeat. tantoq ante
dm̃ erit pulchrior. quanto apud semetipsum
fuerit humilior. Unde &. subditur. Quicũq
enim humiliauerit se ficut paruulus iste: hic¬
c̃ maior in regno celoꝵ. Habeamus gͥ urtucẽ
humilitatis. si uolumꝰ habere in regno celorũ

Expanded text:
dam, et vilior fiam plus quam factus sum, et ero humilis in oculis meis . Parvulus enim est qui sibi displicet ut Deo placeat, tantoque ante Deum erit pulchrior, quanto apud semetipsum erit humilior. Unde et subditur: Quicunque ergo humiliaverit se sicut parvulus iste, hic major est in regno coelorum. Habeamus ergo virtutem hu
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes ait. Mundus transit. & concupiscen¬
tia eius. Mundi etenim amatores dum ꝓpter
cupiditatẽ seculi alios ñ metuunt scandalirare:
tamen ipsi scandalũ sustinent aliquando cor-
pore. semꝑ autẽ mente. & ideo ue illis. quia
ducunt in bonis dies suos. & in puncto ad
inferna descendunt. Quib ꝑ iobannẽ łr.¬

Expanded text:
Joannes ait: Mundus transibit, et concupiscenJoannes ait: Mundus transibit, et concupiscentia ejus . Mundi enim amatores dum propter cupiditates saeculi alios non metuunt scandalizare, tamen ipsi scandalum sustinent, aliquando quidem corpore, semper autem mente. Et ideo vae illis, quia ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt. Quibus per
Abbreviated transcription (Latin):
amator in hoc scło carnaliter uiuens se solũ
ꝑdat. quam in regimine eccliastico constitut᷑.
&. alios ꝑuersȩ uiuendo ad interitum trahat.
quia cuiꝰ uita despicitur. restat ut &. p̃dicatio
contempnat᷑. Nam dũ inferni discipuli pa-¬
troni sequunt᷑ exemplũ. & ipsi pereunt. & illoꝵ
ꝑditio in eius caput redundat. qui anctor ẽ
criminis. Siue certe ꝑ molam asinariã doc¬
tores intelliguntur. quia sicut mola granũ
tritici frangitur. ut medulla eiꝰ ad sustenta¬
tionem uel refectionẽ humanȩ nature osten-¬
datur. ita quoq &. doctores occultas senten¬
tias scͥpturȩ sacrȩ aperientes. interiorem sen-¬
sum eoꝵ manifestant. uel uitam siue refec¬
tionẽ animaꝵ scarũ. Ue mũdo ab scandalis.
M undus cui ue r. ñ ille ẽ quẽ uenit filius ho¬
minis quęrere & saluare. sed ille qui in
maligno ẽ positus. idest mundi amatores.
incolunt. recte mundus appellantur. De quib

Expanded text:
amator in saeculo vivens carnaliter, se solum amator in saeculo vivens carnaliter, se solum perdat, quam in regimine ecclesiastico constitutus, se et alios perverse vivendo ad interitum trahat; quia cujus vita despicitur, restat ut ejus praedicatio contemnatur, quoniam dum infirmi discipuli patroni sequuntur exemplum, et ipsi pereunt, et illorum perditio in ejus caput redundat, qui auctor est criminis. Sive certe per molam asinariam doctores intelliguntur, quia sicut mola granum tritici frangitur, ut medulla ejus ad sustentationem vel refectionem humanae naturae ostendatur, ita quoque et doctores occultas sententias Scripturae sacrae aperientes, interiorem sensum earum manifestant, vel vitam sive refectionem animarum sanctarum. Vae mundo ab scandalis. Mundus cui vae dicitur, non ille est quem venit Filius hominis quaerere et salvare, sed ille qui in maligno positus est, id est mundi amatores, incolunt, recte mundus appellantur, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽẽ scandalum fr̃is. cum scandaliran¬
tib talis pęna p̃dicitur. quoniã sicut alibi¬
ait in euuangłio. qui ddixerit frĩ suo fatne.
reus erit gehenne ignis. Quod se carere om¬
nno apłs ostendit cum ait. Melius eñ ñ ẽ.
ñ manducare carnem. & ñ bibere umũ. neq
aliud quid in quo frẽm meũ scandalirem.
⁊ quo peccato etiam discipulos compescit dicẽs.
Q uare tu scandalires frẽm tuum. aut quare
spernis eum: Igitur in qͣnũ possumꝰ uixta
aipsi ammonitionẽ. scandalũ fr̃ĩs uitare debe¬
mus. Si autem ꝓ ueritate scandalũ orratur:
magis ueritas eligenda ẽ. quam scandalum
uitandũ. Uel certe ꝑ molam asinariam quȩ
pondis habet sed nullum iter explicat.
uolubilis amor scli exprimitur. Cum gͦ ait.
expedit ei ut suspendatur mola asinaria in
collo eius. &. dimergatur in ꝓfundũ maris.
carnales quosq & mundi amatores a regimi¬
ne ȩccłiastico ꝓhibet. qm̃ meluis ẽ ut mũdi

Expanded text:
tum esse scandalum fratris, cum scandalizantum esse scandalum fratris, cum scandalizantibus talis poena praedicitur, quoniam sicut alibi in Evangelio ait: Qui dixerit fratri suo fatue, reus erit gehennae ignis . Quod se cavere omnino Apostolus ostendit, cum ait: Melius enim mihi est non manducare carnem, neque bibere vinum, neque aliquid in quo fratrem scandalizem . A quo peccato etiam discipulos suos compescit, dicens: Quare tu scandalizas fratrem tuum, aut quare spernis illum? Igitur, in quantum possumus, juxta Apostoli admonitionem, scandalum fratrum vitare debemus, si autem pro veritate scandalum oriatur, magis veritas eligenda est, quam scandalum vitandum. Vel certe per molam asinariam quae pondus habet, sed nullum iter explicat, volubilis amor saeculi exprimitur. Cum ergo ait: Expedit ei, ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris, carnales quosque et mundi amatores a regimine ecclesiastico prohibet, quoniam melius est quod mundi
Abbreviated transcription (Latin):
possint tribuunt. de quib scͥptũ ẽ. Quesiert
głam hominũ. magis qu̾a glam d̃i. Et alibi.¬
O mĩa uero oꝑa sua faciunt. ut uideantur ab
hominib. Ẽ iterum. Am̃ dico uobis : rece¬
perunt mercede suã. Et ne ad suscipiendas
hospites uel peregrinos pigri remaneremus.
seipsum in his suscipi ꝓmisit. cum ait. Qui
susceperit unũ paruulũ tantũ in nomine
iusti: mercede iusti accipiet. Et iterum.
Qui uos recipit. me recipit. &. qui uos sperint
me spernit. Sicut aut̾e suscipientib merces
ꝓmittitur. sic duris & auaris pena indicit᷑.
cum subinfert᷑. Qui autẽ scandaliauerit
unũ de pussillis illis qui in me credunt. ex¬
pedit ei ut suspendatur mola asinaria in
collo eius. & dimergatur in ꝓfundũ maris.
Ubi consicd̾andũ ẽ quã graue peccatũ sit. scan¬
dalizare frẽm. quando etiam scandalirantib
talis uindicta comminat᷑. Quod autem ait.
puniebant᷑. Non gͦ arbicretur leue pecca¬

Expanded text:
possint, tribuunt. De quibus scriptum est: Quaesierunt possint, tribuunt. De quibus scriptum est: Quaesierunt gloriam hominum, magis quam Dei . Et Domira sua faciunt ut videantur ab hominibus . » Et iterum: « Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . » Et ne ad suscipiendos hospites vel peregrinos pigri remaneremus, seipsum in his suscipi promisit cum ait: « Qui susceperit unum parvulum talem in nomine justi, mercedem justi accipiet . » Et iterum: « Qui vos recipit, me recipit; et qui vos spernit, me spernit . » Sicut autem suscipientibus merces promittitur, ita duris et avaris poena indicitur, cum subinfertur: « Qui autem scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris. Ubi considerandum est quam grave peccatum sit scandalizare fratrem, quando etiam scandalizantibus talis vindicta comminatur. Quod autem ait: puniebantur. Nemo ergo arbitretur leve pecca