comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
significans qͦd sacerdotiũ & p̃dicatio que
ppło udeoꝵ olim collata fuerant. ad xp̃
ccłiam tñsferenda eeñt. Siue sccłm suꝑio¬
rem sensum: bene a tunica usq ad balte¬
um omĩa dedit. qͥa credentes guiq qͥ cqͥd
habere poterant in hoc mundo. totũ in
lucrum xp̃i conferre satagebant. Iratus¬

Expanded text:
c est sacerdotium atque praedicatio, quae populo Judaeorum olim collata fuerat, ad Christi Ecclesiam transferenda essent. Sive secundum superiorem sensum, bene a tunica usque ad baltheum omnia dedit: quia credentes quique, quidquid habere poterant in hoc mundo, omnia in lucrum Christi conferre satagebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ordinati sunt disce. In hebreo ita habe¬
tur.I fr̃s̃ tuos uisitab̾ si recte agant. &¬
pignora eoꝵ tolles. Pignora in hoc loco
hebrei libellum repudii intelligunt.
Sed̃m usum gentis illuis fecerunt. ut
qnͣdo ibatur ab eis in pugnam. libellos
repudii uxorib suis darent. ut si con¬
tigisset uirum in p̃lio capi. & in capti¬
uitatem duci. mulier eus expectatis tͥb
aiis. si uir cius ñ redisset. alium duxis¬
set uirum. Eligat prudens lector qͥd fibi
eum in regem. Assirmens dauid caput
philistei. actulit illud in ierłm. anticipa

Expanded text:
ordinati sunt, disce. » In Hebraeo ita habetur: « Et fratres tuos visitabis si recte agant, et pignora eorum tollentes. » Pignora in hoc loco, Hebraei libellum repudii intelligunt. Secundum usum gentis illius fecerunt, ut quando ibatur ab eis in pugnam libellos repudii uxoribus suis darent, ut si contigisset virum in praelio capi et in captivitatem duci, mulier ejus, exspectatis tribus annis, si vir ejus non rediisset, alium duxisset virum. Eligat prudens lector quid sibi illum in regem. Assumens autem David caput Philistaei, attulit illud in Jerusalem: arma
Abbreviated transcription (Latin):
habebat octo filios Querit᷑ cur hic octo
filios habere dicat᷑: tum in paralipomenͣ.
ñ amplius qmͣ .uii. legant᷑. Quod ita sol¬
ittur. Nathan itaq ꝓpħam filiũ samaa
filii siti. quem in loco filii educauerat.
& nutͥerat: inter filios numerat. Nam
& toram samuele.uii. euis filii legunt᷑
adlucti: & octauus ẽẽ in pascuis. Inter
quos nathan adductum suisse manife¬
stum ẽ. qui & ionathan uocatur. De
quo in extrema parte samueł. dr. Pex¬
cussit autẽ eum ionathan filiꝰ semmaa
frĩs dauid. & notandum qͦd ubicumq¬

Expanded text:
habebat octo filios. Quaeritur cur hic octo habebat octo filios. Quaeritur cur hic octo filios habere dicatur, cum in Paralipomenon non amplius quam septem leguntur? Quod ita solvitur: Nathan itaque prophetam, filium Samaa filii sui, quem in loco filii educaverat et nutrierat, inter filios numerat. Nam et coram Samuele septem ejus filii leguntur adducti, et octavus esse in pascuis: inter quos Nathan adductum fuisse manifestum est, qui et Jonathan vocatur. De quo in extrema parte Samuelis dicitur: Percussit autem eum Jonathan filius Samaa, fratris David. Et notandum quod ubicunq
Abbreviated transcription (Latin):
Soccotht ẽ oppidum in tͥbu uida.
ut in libris locoꝵ legitur. Sunt antem
usq hodie uiculi duo ꝑgentib elyam.
de eleutropoleis. in nono miliario uiȩ pub¬
lice: unus in monte. & alter in tampo po¬
situs. qui soccoth nuncupatur. Inter pr̃
uͦ ramus uł humilitas. Azacha ẽ ciuitas
chananeoꝵ in parte tͥb uidȩ. ad quam
ꝑsetutus ẽ m̃c quinq reges: s & hodie
uocat᷑ uilla zacha. inter eleutropolim & eli
Duma siue domi in tͥbu uida. uicus est¬
grancdis. indaroma. hoc ẽ ad austrałẽ pla¬
gam. in finib eleutero poleos. decẽ & septẽ
ab ea milib distans. & interpr silentutm.
lim. Hinc ⁊osepħꝰ refert qͦd palestini cast᷑¬
metati sunt inter soccoth & aracha. Cont᷑
quos saul denuo ꝑduxit exercitũ. & super
quendã montẽ castra ponens coegit pale¬
stinos pͥora guidem relinquere. & ex adu̾¬
so montis quem saul appͣhenderat. ete¬
nire. diusitq eoꝵ exercitus medius mons.
qui erat positus inter eos. E gressus est

Expanded text:
Sochoth est oppidum in tribu Juda, ut in libris Locorum legitur. Sunt autem usque hodie viculi duo pergentibus Aeliam de Eleutheropoli in nono milliario viae publicae: unus in monte, et alter in campo situs, qui Sochoth nuncupantur. Interpretatur vero ramus vel humilitas Azeca, civitas Chananaeorum in parte tribus Judae, ad quamsecutus est Jesus quinque reges . Sed et hodie vocatur villa Azecha inter Eleutheropolim et ADuma sive Dommim in tribu Juda vicus grandis est in Daroma, hoc est ad australem plagam, in finibus Eleutheropoleos, decem et septem ad ea millibus distans. Duma interpretatur silentium lim. Hinc refert Josephus quod Palaestini castrametati sunt inter Sochoth et Azeca. Contra quos denuo Saul perduxit exercitum, et super quemdam montem castra ponens, coegit Palaestinos priora quidem castra relinquere, et ex adverso montis, quem Saul apprehenderat, advenire. Divisitque eorum exercitus medius mons, qui erat positus inter eos. « Et egressus est
Abbreviated transcription (Latin):
Meseath. aquaꝵ impetus. fiue ab eis tẽ¬
ris pẏrate. uł. turris accincti Mare¬
sa. a capite. Maon. habitaculum.
Maala. chorus Melcha. regina. Mel¬
consensio. Maalas. de mille. siue
dotrina Magdalihel. turris mea
ds̾.Masadda. requirentẽ. siue re¬
tinentem. Uisor. directa. siue cam¬
aseddor. conuersi generationis.
N epthoe. dissoluti. siue decep¬
no Nasili. tiuilus. uł statio. Napsan.
exficcata. Naal. ascensio. Noa. moues.
siue consummatio. Naalal. laudent.

Expanded text:
Mephaath  , aquarum impetus, sive ab eis temris piratae, vel turris accincti. Maresa, a capite. Maon, habitaculum. Mahala, chorus. Malcha, regina. conscensio. Maalaph, de mille, sive de doctrina. Magdaliel, turris mea Deus. Masadda, requirentem, sive retinentem. Misor, directa, sive cam conversio generationis. Nephthoe, dissoluti, sive deceptio. Nasib, titulus, vel statio. Nabsan, exsiccata. Naal  , ascensio. Noa, movens, sive commotio. Nahalal, laudent.
Abbreviated transcription (Latin):
te fatit. cum om̃s mundi ꝑturbationes su¬
giens. secretum in qͦ requiescit comꝑat. In
hoc lecto oilectum querit. qͥa ditm a sollici¬
tudinib uatat in eius in quisitioñe. qͦͣm
ad illum ꝑueniat requiescit. s dũ in mim¬
do uuit. tenebras mundi a se ꝑfecte ñ ex
nebras ampliꝰ ñ patiatur.s qͥam hoc mum¬
do ĩ. inuenit. ido subiungit. quesiri etrm
⁊ ñ inueni Oitia uero maximo defiderio
estuat. ⁊ qͥtq̃d tenet ei ñ sufficit. donee di¬
lectum inueniat. ido ꝑseuerantiam inqui¬
fitionis subiungit. Surgam. ⁊ .c. ciuitatẽ.
platre .i. scłares. qui multas uoluptates se¬
cuntitr. ⁊ lata uia incedunt. Om̃s gͦ circuit.
qͥa om̃s scõs qui sunt ł fuerunt mente
confpicit ⁊ imitatur: ⁊ in scłarib aliqndo
subdit: quefiui ⁊ ñ inueni. s dum quert
⁊ ñ inuenit. ipsa & queritur ⁊ nuenititr.
Unde dicitur. Inuenerunt. me.

Expanded text:
octe facit, dum omnes mundi perturbationes fugiens, secretum, in quo requiescit, comparat. In hoc lecto dilectum quaerit: quia dum a sollicitudinibus vacat, in ejus inquisitione quomodo ad illum perveniat requiescit: sed dum in mundo vivit, tenebras mundi a se perfecte non nebras amplius non patiatur. Sed quia in hoc mundo non invenit, ideo subditur: Quaesivi eum, et non inveni. Quia vero maximo desiderio aestuat, et quidquid tenet, ei non sufficit, donec delictum inveniat: ideo perseverantiam inquisitionis subjungit, Surgam, et circuibo civitatem. d est, saeculares, qui multas voluptates sequuntur, et alta via incedunt. Omnes ergo circumit, quia omnes sanctos, qui sunt vel fuerunt, mente conspicit et imitatur: etiam in saecularibus aliquando subdit: Quaesivi, et non inveni: sed dum quaerit et non invenit, ipsa et quaeritur et invenitur: Unde dicitur: Invener
Abbreviated transcription (Latin):
amoris. ut ñ minorem se dñs eccł̃ie degentib.
qmͣ de udeis collecte curam habere. s eqͣlem.
ꝑ ut̾usq pace sollicitudiẽ gerere defignet.
Non enim miniis hic regina austri capitur
amore sponsi: qmͣ pͥma annea de uideis.

Expanded text:
r, ut non minorem se Dominus Ecclesiae de gentibus quam de Judaeis collectam curam habere; sed aequalem pro utriusque pace sollicitudinem gerere designet. Non enim minus haec regina austri capitur amore sponsi, quam prima amica de Judaeis.
Abbreviated transcription (Latin):
cor nrm. Unͣ. fecerunt sibi regem
lium meũ. Hoc dictũ uidetur de
eum sua uoluntate. uł consilio
ppłi. aut uerbo aut oꝑe. potens a
& sitim ppłs patiat᷑. ñ famẽ panis
neq sitim aque. s audiendi uer-¬
bum cłi. Ita gͦ agamꝰ & oremꝰ. ne¬

Expanded text:
Dominus dixit: Fecerunt sibi regem, lium meum. Et hoc dictum videtur de eum sua voluntate vel consilio populi aut in verbo et opere potens a et sitim populus patiatur, non famem panis neque sitim aquae, sed famem audiendi verbum Domini . Ita
Abbreviated transcription (Latin):
sedet ꝓpħia. inter excelsa .s. &. domũ
dĩ. Nichil humile uł. uile erga ꝓpħe¬
tie sedem reꝑiri potest. sicut salom̃
assistat. uł in muroꝵ menib habi¬
tet. uł. in aliis turrib libere agat.
Inter domũ gͦ di. & excelsa dr ha¬
birare. Non emĩ docet que suꝑ ter¬
ram sunt querere. s que in celis.
uͥ xp̃c ẽ in dextera dĩ sedens. Illuc¬
ꝓpħia nos hortatur ascendere. illuc
discipłos suos molitur ꝓuocare.
ibo. & si ñ ieris mecũ ñ ibo. qͥa nescio
rit. nec illa diem respondit. s ꝑrex

Expanded text:
sedet prophetia, inter excelsa, scilicet, et domum Dei. Nihil humile, nihil vile erga prophetiae sedem reperiri potest. Sicut Salomonassistat, vel in murorum moenibus habitet, vel in altis turribus libere agat. Inter domum Dei ergo et excelsa dicitur habitare. Non enim docet quae super terram sunt quaerere, sed quae in coelis, ubi Christus est in dextera Dei sedens. Illuc nos hortatur ascendere: illuc discipulos suos molitur movere pribo; et si non ieris mecum, non ibo: quoniam nescio rit? nec illa diem respondit, sed perr
Abbreviated transcription (Latin):
phia latam & spaciosam p̃dicauerat
uoluptatis. hanc xp̃c artam & an¬
gustam nob̃ salutis uiam ostendit.
Sic gͦ iahel .i. eccłia. uitioꝵ pͥncipẽ
mortificatione sopitum. eterno tra¬
didit sompno.

Expanded text:
phia latam et spatiosam praedicaverat voluptatis, hanc Christus arctam et angustam nobis viam salutis ostendit. Sic ergo Jael Ecclesia vitiorum principem mbrorum mortificatione sopitum, et aeterno tradidit somno.
Abbreviated transcription (Latin):
megath ꝑcussit abophilos. in sexcen¬
tis uiris. in stuia. uł pede arat᷑. Ali¬
ud genus laudis in semegar iudeo
Iste in arat᷑ pugnat. aoth in gladio.
alophili. cũ ñ argumentis & acu¬
mine contͣ adu̾sarios utimur. s
agresti & simplici commonitione

Expanded text:
t, inquit, Allophylos in sexcentis viris in stiva et pede aratri? Aliud genus laudis in Samegach video. Iste in aratro pugnat, Aoth pugnabat inAllophyli, cum non argumentis et acumine contra adversarios utimur, sed agresti et simplici commonitione
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cticatoꝵr q̃ pt tenebras erroꝵ. diem lucis an¬
nuntiant futurũ. Exant in gentib qͥ du¬
bitarent. an dñs uere uicisset antigititm
hostem. ⁊ ido fide nominis eiꝰ obruere atq
abscondere satiꝰ estimarent. s pt̾modum
agnita ueritatis luce. qͣsi aurora p̃eunte.
⁊ crebrescente cantu pulloꝵ .i. uoce p̃dicatoꝵ
ueratiter xp̃m hoste sitꝑato. sponsum ẽẽ sc̃e
eccłie iognonerunt. Letatur raguel de
uita tobie. de comunctione filie. duas occi¬
uicims ⁊ amicis. Letatur ppłs gentium
fide ꝓficientis. ut etiã de ipsis doctores
fierent. qͥ ptͥmodum martyres existerent.
Hii nacre sunt. qͥ tugum euugłii portaue¬
runt. ⁊ qͥ pottarent p̃dicando genuerunt.
Arietes sunt. tamqm̃ patres ⁊ duces ppłoꝵ.¬

Expanded text:
praedicatorum qui post tenebras errorum, diem lucis annuntiant futuram. Erant in gentibus qui dubitabant an Deus vere vicisset antiquum hostem, et ideo fidem nominis ejus obstruere atque abscondere satius existimabant: sed post modum agnita veritatis luce, quasi aurora praeeunte et crebrescente cantu, id est voce praedicatorum, veraciter Christum hoste superato, sponsum esse sanctae Ecclesiae cognoverunt. Laetatur Raguel de vita Tobiae, et de conjunctione filiae. Occivicinis et amicis. Laetatur populus gentium  in Domini fide proficientis, ut etiam de ipsis doctores fierent qui postmodum martyres existerent. Hi, vaccae sunt qui jugum Evangelii portaverunt, et eos, qui portarent praedicando, genuerunt. Arietes, sunt tanquam Patres et duces po
Abbreviated transcription (Latin):
sibi in fide desponsauit. hoste suꝑato fito
tobias saram alligato diabolo. p̃sente: ture¬
rante. angło. in quo saluatoris diuimas
sicut in tobia significat᷑ humanitas Na
mirandũ qͦd duas ꝑsonas angłi ⁊ hommnis
umnã xͥ figurare ꝑsonam dicimꝰ qͥa in ap¬
in ysaac ⁊ in ariete figuratã : qͥ in huma¬
ꝑmanet impassibił: ut ysaac cum abralan
domum retiertitur incolumis. Si eñ arib
xp̃i hamanitatem. homo signifieat diuimta¬
tem: cur ñ aptius homo humanitatẽ. angls
ditatem : Ad hant uocẽ ꝑrexit in suꝑiori

Expanded text:
in fide sibi desponsavit, hoste superato, sicut Tobias Saram, alligato diabolo, praesente et cooperante angelo; in quo Salvatoris divinitas, sicut in Tobia significatur humanitas. Nec mirandum quod per duas personas angeli et hominis, unam Christi figurari personam dicimus: qui in expin Isaac, et arietes figuratam, qui in humapermanet impassibilis, sicut Isaac cum Abraham domum revertitur incolumis. Si etenim aries Christi humanitatem, Isaac significat divinitatem; cur non aptius homo humanitatem, angelus Deita
Abbreviated transcription (Latin):
relictis. ad bonoꝵ corda illustranda comier¬
titur. qͦs intienit in senectute bona. qͥa m̃
boms oꝑib dm studnerunt. Alios autem
p̃terit. qui dui iuentes. nec consilio sunt
matitri. nec canine bone actionis ueneran¬
di: s peccatoꝵ onere inctrui. Uñ. ysaras
puer centũ annoꝵ morietur. ⁊ peccator
centũ amioꝵ maledictus erit. qui .s. du¬

Expanded text:
relictis ad bonorum corda illustranda convertitur, qui inveniuntur in senectute bona, quia in bonis operibus diu studuerunt. Alios autem praeterit, qui diu viventes, nec consilio sunt maturi, nec canitie bonae actionis venerandi, sed peccatorum mole incurvi. Unde Isaias: Puer centum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit , qui scil
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃destinauit. Ex entera hunc piscem Dñs
piscem exenteraure. cũ neguitĩa diaboli
latius scĩs aꝑitit. ⁊ quasi archana infid̃raꝵ
eus einscerauit. Reposuit cor euis sͥ. quia
calliditat̾e eiꝰ in scͣturis mdicauit. de qͦ dr.
Serpens erat. callidior cunctis aminantib¬
⁊ c̾ & alibi. Non ignoramꝰ astutiã eiꝰ. Fel qͦ
reposint. qͥa qnͣto malitie feruore ꝯtͣ genꝰ
humanũ seuiat. ad cautele. studiũ scͥbi ⁊ con¬
seruari uoluit. Ietur reposuit. qͥa magna eiꝰ
consilia adu̾sum nos ꝑ doctores ueriratis in¬
sinuatut. Dicunt em̃ phifici. qͥa calore ⁊ oc
tulta uͥtute. iecoris. ex coquunt᷑ ⁊ digerunt᷑
tibi. Cum uͦ q̃ agere dispomimꝰ. sedula co¬
gitatiõe. qͦ ordine sint agenda exquirimꝰ
qͣsi acceptos in stomacho cibos ardore iecoriᷤᷤ
excoquimꝰ Sunt enĩ hec necessaria. ⁊ cet̾¬
Astutia diaboli .⁊ nequitia cognita nob̃ ad
medelam ꝓficiunt. Onͣto em̃ ea certiꝰ explo¬

Expanded text:
 VERS. 5.-- « Exentera hunc piscem. » Dominus piscem exenteravit, cum nequitiam diaboli latius sanctis aperuit: et quasi arcana insidiarum ejus reseravit. Reposuit sibi cor ejus, quia calliditatem ejus in Scripturis indicavit, de quo dicitur: « Serpens erat callidior cunctis animantib alibi: « Num ignoramus astutius ejus . » Fel quoque reposuit, quia quanto malitiae furore contra genus humanum saeviat, ad cautelae studium scribi et conservari voluit. Jecur reposuit, quia maligna ejus consilia adversum nos per doctores veritatis insinuavit: Aiunt enim physici: quia calortute jecoris excoquantur et digerantur cibi. Cum vero quae agere disponimus, sedula cogitatione, quo ordine sint agenda requirimus, quasi acceptos in stomacho cibos, ardore jecoris excoquimus. « Sunt enim haec necessaria. » Astutia diaboli et nequitia cognita nobis ad medelam proficiunt: quanto enim ea certius explo
Abbreviated transcription (Latin):
ta qͥa eus habitatione indigna. ⁊ uixta
interp̃tationem egypti ꝑficdtie sue teneb̾s
obscurata. Merito aũ qu̾e a dõ deseritur.
& demonio repletur. Angls uͦ demonem
qͥ tobiam occidere uolebat. in deserto liga¬

Expanded text:
a ejus est habitatione indigna, et juxta interpretationem Aegypti perfidiae suae tenebris obscurata. Merito autem qui a Deo deseritur, a daemonio repletur. Angelus vero daemonem, qui Tobiam occidere volebat, in deserto liga
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd uolebat. Beda. Apparirit angłs tobie &
socium se p̃buit. ⁊ filius dĩ hommẽ assuns¬
sit. ⁊ iufibilit᷑ cum hominib conu̾satus:
que in carne fecit ppło iudeoꝵ. ex qͦ carñt
fusceꝑat ostend̾it. qͥa ip̃e ẽ filius ⁊ angłs.
.i. nuntius pat̾ne uoluntatis. cui etĩa gau¬
drum ꝑpetue salutis p̃dicauit dicens pem¬
ere filiũ suũ in ciuitatẽ medoꝵ. ⁊ reducere
sunt cetati. qͥa incarnationis sue sacramenta
gemtib aꝑiat. ⁊ in fine tempoꝵ ppło tudeoꝵ
lanus pandat. comitante ⁊ cooꝑante diuimi¬
tans sue. fide detuctus ad medos dicit.
Atias oues habeo. q̃ ñ sunt .e. h.o. De retu¬

Expanded text:
it angelus Tobiae et socium se praebuit et Filius Dei hominem assumpsit, et visibiliter cum hominibus conversatus hracula quae in carne fecit populo Judaeorum, ex quo carnem susceperat, ostendit: quia est filius et angelus, id est nuntius paternae voluntatis, cui etiam gaudium perpetuae salutis praedicavit, dicens: « Poencere filium ejus in Rages civitatem Medorum, et reduceresunt caecati quod incarnationis suae sacramenta gentibus aperiat, et in fine temporum populo Judaeorum latius pandat, comitante et cooperante divinitatis suae fide. Deducendo ad Medos dicit: Alias oves habeo, quae non sunt ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nigra uidet. alba tenebrosa ẽ.⁊ qͥ s̃ sapien¬
tes uident᷑ ⁊ dicunt. numqͥd ⁊ nos ceti su
albuginẽ. qͥa candidꝰ ⁊ nustus sͥ uidet᷑:
quã si menbrana oui qͥa cecitatẽ sustinet
mentis. sub spe stultissima xͥ adhuc nasci¬
turi uideos lib̾aturi. ⁊ imꝑium magnũ
dattiri. Cum aũ uelam̃ ablatũ fui̾t. agno¬

Expanded text:
nigra, videt; alba, tenebrosa est. Et qui sibi sapientes videntur, et dicunt: Nunquid et nos coeci sumalbuginem, quia candidus et justus sibi videtur. Quasi membrana ovi, quia caecitatem mentis sustinet, sub spe stultissima Christi adhuc nascituri, Judaeos liberaturi et imperium magnum daturi. Cum autem velamen ablatum fuerit agno
Abbreviated transcription (Latin):
tixorẽ: ñ sine certa exploratione potint no¬
ue. fidi uira susciꝑe: qͥa olim multos doch¬
res habuit. qͥ om̃s qͣsi septenario numen
comp̃hensi. hanc tm̃ uitam notierant. de
Docente aũ iniͥnsecus ueritate. ⁊ foris ꝑ dec¬
toꝵ ora sonante. tandẽ intellex̃ qͥdẽ iustũ
ẽẽ. ut qͥ stulta. dicerent stulte ꝑirent. g¬

Expanded text:
uxorem, non sine timore vel exploratione potuit novae fidei jura suscipere; quia cum multos doctores habuit, qui omnes quasi septenario numero comprehensi, hanc tantum vitam noverant, de docente autem intrinsecus veritate, et foris per doctorum ora sonante, tandem intellexit quod justum esset, ut qui stulta dicerent, stulte perirent.
Abbreviated transcription (Latin):
teda dñoꝵ diu inuisa reuiseret. Gatden
doctores de effectu fiti oꝑis: tum iudeana
dño recolligendam intelligant. Gaudenꝰ
de p̃mio uite et̾ne. ⁊ tunc cunctis electis ꝙ¬
dem p̃mio corda exhilaranda p̃dicunt.

Expanded text:
tecta dominorum diu invisa reviseret. Gaudent doctores de effectu sui operis, cum Judaeam a Domino recolligendam intelligant. Gaudent de praemio vitae aeternae, et cunctis eodem praemio corda exhilaranda praedicunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
sibit seductor. mortis habebat imꝑia Man¬
sit tobia uicta tigͥs fluenta. qͥa oñs in mun¬
s eñ peccati unda ñ infudit. nec ieo pnͥ¬
ceps hitiꝰ mundi uemens qͥeqmͣ hũit. ⁊ ex¬
a contagione peccati ⁊ mortis ablueret.
Occurrit piscis deuorare eũ cupiens. ⁊ dño
in cruce passo. diabolꝰ qͦ ammonente truci¬
fixus erat aduenit. querens si qͥd peccat
B x p̃c imininente mortis articłõ. cep̃ pauere
ac tedere. ñ diabolũ s mortẽ. q̃ mindia dia¬
boli intrauit in orbem. naturali carns fra¬
gilitate ꝑhorrescens. Uñ. pater tñsfer calicẽ
cum moriendo uicit. A pphendit aũ branci¬
am. ut caput nequissimũ a poten
hos corꝑi suo .i. eciłie sue inferret. Branciã
emm ht̃ piscis in confinio capttis ⁊ corꝑis.

Expanded text:
s seductor mortis habebat imperium. Mansit Tobias juxta Tigris fluenta, quia Dominus in munsed eum nec peccati unda tetigit, neque inceps mundi veniens quidquam habuit. « Exa contagione peccati et mortis ablueret. Occurrit piscis eum devorare cupiens, et Domino in cruce passo diabolus, quo movente crucifixus erat, advenit, quaerens si quid peccati imminente mortis articulo coepit pavere et taedere, non diabolum, sed mortem, quae invidia diaboli intravit in orbem, naturali carnis fragilitate perhorrescens; unde: « Pater, transfer calicem et moriendo vicit. Apprehendit ergo branchiam, ut caput nequissimum a corporhos corpori suo, id est Ecclesiae inferret. Branchiam enim habet piscis in confinio capitis et corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
li morte ꝑiere uoluit. ⁊ cunctas opes uir¬
tutũ auferre. nec ualuit. qͥa in eo erant.
añ cũ filio ⁊ uxore. qa nec fidẽ. dm̃ce incar¬
nationis. nec statũ sinagoge deseruit. qͦd¬
in machabeoꝵ agonib luce clarius claruit.
Occiso aũ rege a filis suis restitura sunt omnia
lo. q̃ uelut pessimam ꝓlem gignit. redibant

Expanded text:
li morte perimere voluit, et cunctas opes virtutum auferre non valuit, quia in eo erant autem cum filio et uxore. Quia nec fidem dominicae incarnationis, nec statum synagogae potuit in Machabaeorum agonibus luce clarius apparuit. Occiso rege, a filiis suis restaurata sunt omnia diabolo, qui velut pessimam prolem gignit; redibant
Abbreviated transcription (Latin):
uine legis q̃ decalogo continẽt gentib õ¬
misit. ut lib̾aret a fame uerbi di. sub gͥn¬
grapho dedit .i. sub conditione redd̾endi
Acceꝑunt gentes uerbũ di.⁊ qͣsi negotian¬
do exercent. etiã post xͥ aduentũ. cũ fpĩ¬
lem intellectum requirunt. Reddunt fe¬
neratori. cũ credentes iudeos. in fine scłi
suscipiunt. ⁊ saluandis xͥ sacram̃ta cõmit¬
tunt. ⁊ scͥpture archana pandunt. ex his qͥ¬

Expanded text:
gis, quae in Decalogo continetur, gentibus commisit, ut liberaret eas a fame verbi Dei. Sub chirographo dedit, id est sub conditione reddendi,Acceperunt gentes verbum Dei, et quasi negotiando exercent, etiam post Christi adventum, cum spiritualem intellectum requirunt. Reddent feneratori eum credentes Judaeos in fine saeculi suscipient et salvandis Christi sacramenta committent, et Scripturae arcana pandent. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
bona typice malũ: bonũ mala fignisicent.
lux. S si nomen diaboli calculo candido
sc̾bas. tenebras nchilominus significas.
Cecatus gͦ tobias. ppłm ifrł significat.
Cecitas eñĩ ex parte contigit misrł. fatiga
tus a sepultura cecatus ẽ. Oi enim infati¬
qͥ ingilare. stare. u rilit̃ agere. ⁊ confortare
negligit. Citi dr. Sitrge qͥ dormis ⁊ exstir-¬
ge a mortuis. ⁊ c̾. Beda. Ex indo hyrundi¬
num. Hyrundines ꝓpt̃ leuem uolatũ. suꝑ¬
biam. leuitatemq defignant: quarũ im¬
munditia qͥb dnãtur excecat. Hido hirun¬
dmo. suppositus dormit. qͥ leuitati lascutie.
at suꝑbie se incantus. subieit. Hec cecitas
ppło ifrł. iminente dm̃ aduenta. in car¬
ne maxime p̃tialuit. cũ romane seruitutis
uigo laboraret. ⁊ dimne legis p̃cepta ma¬
le uiuendo uolaret. ñ ẽ contͥstatus contͣ

Expanded text:
bonum typice malum, mala bonum significent. a Deus lux est. Sed si nomen diaboli calculo candido scribas, nihilominus tenebras significat. Caecatus ergo Tobias populum Israel significat. « Caecitas enim ex ptus a sepultura caecatus est. Qui enim infatiit, qui vigilare, stare, viriliter agere et confortari negligit. Cui dicitur: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis . olatum, superbiam levitatemque significant: quarum immunditia quibus dominatur excaecat. Nido hirundineo suppositus dormit, qui levitati lasciviae, ac superbiae se incantus subjicit. Haec caecitas populo Israel, imminente Domini adventu in carne, maxime praevaluit, cum romanae servitutis jugo laboraret, et divinae legis praecepta male vivendo violaret. VE
Abbreviated transcription (Latin):
obȩdiuit. Ipse enim regimen rite tenet.
qui se suꝑiori ꝑ humilitatẽ ad obediendũ
subitit: &. inferiori ꝑ auctoritatẽ ad do¬
cendum anteponit. Scidit dñs regnum
tn passione dñi pontifex uestim̃tum su¬
um scidit: ita rex saul uestem ꝓpħȩ niine
scindere descͥbitur. Per utramq enim po¬
testatẽ. & regalem uidelicet ac sacerdota¬
lem. scissio uestimentoꝵ facta ẽ. ut demon¬
stretur stabilitatẽ regni. seu sacerdotii.
in ppło udeoꝵ fieri ñ posse. qui uerum
regem & sacerdotem ad se uenientẽ dnm.¬

Expanded text:
escit. Ipse enim regimen rite tenet, qui se superiori per humilitatem ad obediendum subjicit, et inferiori per auctoritatem ad docendum anteponit. Si enim in passione Domini, pontifex vestimentum suum scidit , ita rex Saul vestem prophetae nunc scindere desctestatem, et regalem videlicet ac sacerdotalem, scissio vestimentorum facta est: ut demonstretur stabilitatem regni seu sacerdotii in populo Judaeorum fieri non posse, qui verum regem et sacerdotem ad se venientem, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
editio ht̃. Non reuertar inquit tetum¬
oñs ne sis rex suꝑ isrł̃. &ͦ conuertit samu¬
el faciẽ suam. ut abiret. Itenuit saul pin¬
tuo bono suꝑ te . & diudetur ifrł in duo.
ẽ ficut homo ut peniteat eum. Ipse

Expanded text:
eum: Non revertar, inquit, tecumDominus, ne sis rex super Israel. Et convertit Samuel faciem suam, ut abiret: tuo bono super te, et dividetur Israel in duo: est sicut homo, ut poeniteat eum . Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
agimins & lassos cicidit. Lassos hic. hebrei
mimundos. scdm legem extͣ castra ma
sionẽ amputauerunt. & in subsannatio¬
nem dĩ in celum ꝓiecerunt. Dixitq saul
qͥ descenderant ad amalech. &. habitabant
cũ eo. Qui utiq eoꝵ consanguineus erat.
& hereditatẽ in eiꝰ terra habebat. Miscłi¬
guia moysen fouit in t̾ra madian. fiue
quia confiliũ dedit moysi. qͣliter multi¬
tudinẽ ppłi gub̃naret. Nuntiatũ ẽ samu
set ibi fornicẽ tͥumphalem. Consuetudo¬
erat regum. ut qñdo uictoria potiebant᷑.
facerent artum: hoc ẽ fornicem demirtetiᷤᷤ
& palinis & oliuis. ob signum uictorie. ut
quib dã uidetur. S si quis arcũ ex lapi¬
dib intelligere uoluerit. in quo uictoriã
suã more regum depinxerit. ñ inbemus
s potissimũ consentimꝰ. qͥa in salomone le¬
gimus. dissipabit rex sapiens impios. &¬
curuabit suꝑ eos fornicem. qͦd alia tñs la¬
tio rotam molarem dicit. in qua ad ȩt̾nam
memoriam laudes ac uictorias suas reges

Expanded text:
i residebant, ceciderit. Lassos hic Hebraei immundos secundum legem extra castra mansionem amputaverunt et in subsannationem Dei, in coelum projecerunt. Dixitque Saul qui descenderant ad Amalec, et habitabant cum eo, qui utique consanguineus eorum erat: et haereditatem in ejus terra habebat. Misericordiquia Moysen fovit in terra Madian, sive quia consilium dedit Moysi qualiter multitudinem populi gubernaret. Nuntiatum est auteset ibi fornicem terat regum, ut quando victoria potiebantur, facerent arcum, hoc est, fornicem de myrtetis et palmis et olivis, ob signum victoriae, prout quibusdam videtur. Caeterum si quis arcum ex lapidibus intelligere voluerit, in quo victoriam suam more regum depinxerat, non inhibemus, sed potissimum consentimus, quia in Salomone legimus: « Dissipabit impios rex sapiens, et curvabit super eos fornicem . » Quod alia translatio « rotam molarem » dicit; in quo ad aeternam memoriam laudes ac victorias suas reges
Abbreviated transcription (Latin):
I sunt inquit fines usq cades. Cades
ẽẽ mare salsum. & post hoc in parte
eiꝰ nominat᷑. fons solis & ciuitas solis.
& in eadẽ tͥbu ẽ etiã ciuitas lateraꝵ.
O portet gͥ omnẽ qui uult introire in
partẽ filioꝵ uida. tnͣsire pͥus mare
salsum .i. mundi huiꝰ undas ⁊ turbi¬
nes suꝑare. & omĩa huiꝰ mundi eua¬
dere. que ꝓ suti incerto & lubrico ma¬

Expanded text:
. Et sunt, inquit, fines usque ad Cadesbarne. Cades . Et sunt, inquit, fines usque ad Cadesbarne. Cades esse mare salsum, et post haec in parte ejus nominatur fons solis, et civitas solis, et in eadem tribu est etiam civitas litterarum. Oportet ergo omnem qui vult introire in partem filiorum Juda, transire prius mare salsum, id est, mundi hujus undas et turbines superare, et omnia hujus mundi evadere quae pro sui incerto et lubrico
Abbreviated transcription (Latin):
dentẽ. & inde ascenditur ab occiden¬
te usq ad cades barne: & sic ꝑten-¬
ditur ab occidente cades. Hii sunt¬
usq ad uallem egypti. Uides qͣm in
occidentis partib affricum egyptũ
& occasum nominat. ut sciat sibi
qͥsq hec ẽẽ tnseunda: & ita demum
ad tͥbum regiam ꝑuenire. de qua or¬
tus ẽ dñs nrͣ. A finib autẽ idumee.
ẽ desertũ sin. Id̾o necesse ẽ nos tnͣsire
heremũ temptationũ: ut possimus
ꝑuenire in hereditatẽ filioꝵ iuda.
A scendere gͦ oportet ascensum colliũ.
aerabin. qͦd interpr̃ scorpiones. quia
tnͣseundi sunt nob̾ & calcandi scor¬
piones. de quib dr. Ecce dedi uob̃
potestatẽ calcandi suꝑ serpentes &
scorpiones.⁊ cet̾. Qui gͦ uult ingͥdi
in hereditatẽ tͥb uide. ascendat istaᷤᷤ
ascensiones: calcet & euadat hos scor¬
piones. Forte hoc iter agenti uł ag¬
gredienti iherechieli dicebat dominꝰ.
Afili hominis in medio scorpiont̃ tñ habitas

Expanded text:
dentem, et inde ascenditur ab occidendentem, et inde ascenditur ab occidente usque ad Cadesbarne, et sic protenditur ab occidente adusque ad vallem Aegypti. Vide quomodo in occidentis partibus Africum Aegyptum et occasum nominat, ut sciat sibi quisque haec esse transeunda, et ita demum ad tribum regiam pervenire, de qua ortus est Dominus noster. A finibus autem Idumaeae est desertum Sin; ideo necesse est nos transire eremum tentationum, ut possimus pervenire in haereditatem filiorum Juda. Ascendere quoque oportet ascensum collium Accabin, quod interpretatur scorpiones, quia transeundi sunt a nobis et calcandi scorpiones, de quibus scribit: Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones, etc. Qui ergo vult ingredi in haereditatem tribus Judae, ascendat istas ascensiones, calcet et evadat hos scorpiones. Forte hoc iter agenti Ezechieli dicebat Dominus, Fili hominis, in medio scorpionum tu habitas
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ scpͥtum in distributione moyfi.
s in distributione r̃u. Si gͦ uis dig¬
nus effici. qui hereditatẽ consequaris
a m̃ũ. oportet te pͥus omĩa bella finire.
& in pace consistere. ut de carnis tue
t̾ra dicat᷑. quia cessauit t̾ra a bellis.
.IIͦIIͬ. partes orbis quas axes uł plagas
nominant. appellare in desepͥtione
fimũ tͥb uide: due tm̃ nominantur.
Ifacti sunt inquit fines filioꝵ tͥb ui¬
da scd̃m plebes eoꝵ a finib iduinee.
a deserto sin. ad occidentẽ. Et cum
descͥpsisset. fines ab occidente. ait. &
ab oriente mare salsum. septentͥonẽ
uͦ & meridiem reticuit. Eines gͦ uide
rena interpr. Post t̾rena gͦ. statim
secunt᷑ fines iudee. S a deserto inqͥt
sin .i. temptationũ. P ost temptatio¬
nes gͦ. secunt᷑ fines hereditatis uide.
Oriens & occidens nominant᷑. uicina
ẽ a deserto ad occidentẽ. Ab oriente
uͦ cingunt᷑ fines mari salso. Post hȩc
a collib inquit ꝓtendunt ad occi¬

Expanded text:
oc scriptum in distributione Moysi, sed in distributione Jesu. Si ergo vis dignus effici, qui haereditatem consequaris a Jesu, oportet te prius omnia bella finire et in pace consistere, ut de carnis tuae terra dicatur: quia cessavit terra a bellis. quatuor partes orbis, quas axes vel plagas nominant, appellare, in descriptione finium tribus Judae, duae tantum nominantur. Et facti sunt, inquit, fines filiorum tribus Juda secundum plebes eorum a finibus Idumaeae, a deserto Sin ad occidentem. Et cum descripsisset fines ab occidente, ait, et ab oriente mare salsum, septentrionem vero et meridiem reticuit. Fines ergo Judrena interpretatur: post terrena enim statim sequuntur fines Judaeae, sed a deserto, inquit, Sin, id est tentationum. Post tentationes ergo sequuntur fines haereditatis Judae. Oriens et Occidens nominantur vicina e a deserto est ad occidentem. Ab oriente vero cinguntur fines mari salso. Post haec a collibus, inquit, qui tendunt ad occi
Abbreviated transcription (Latin):
sine consilio geritur. Quid enĩ tam
sine confilio ẽ. qmͣ relinquere dm.
qui nos fecit: & sequi dõs quos nos¬
fecimus: Gertuis erroris sensus ẽ
thalami. qͦd ẽ p̃cipitium uł fuspen¬
sio. quia nouissima huius erroris
tendunt in p̃cipitutm & in ꝓfundum
niferni. hos gentilitatis sensus tamqmͣ
filios enach uetusti erroris abscidit lex
quã etiã scđm litteram uerũ dm̃ &. om

Expanded text:
sine consilio agitur. Quid enim tam sine consilio quam relinquere Dominum, qui nos fecit esse, et sequi deos quos fecimus? Tertius erroris sensus est Tholmai, quod est praecipitium vel suspensio: novissima namque hujus erroris ostenduntur in praecipitium et profundum inferni. Hos ergo gentilitatis sensus tanquam filios Enach vetusti erroris abscidit lex, quae etiam secundum litteram Dominum verum
Abbreviated transcription (Latin):
Regoriꝰ. Axa suꝑ asinum sedet. .L.¬
cũ irrationabilib carnis motib
amma p̃sidet. Que suspirans. a patre
t̾ram nrriguã petit. qͥa a creatore cum
tib tͥbuere. ardorem fidi habere. sed
uerunt deplorent. Compunctionis¬

Expanded text:
etc.-- Axa super asinum sedet, cum irrationabilibus carnis suae motibus anima praesidet, quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a Creatore nostro, cum ibus possessa tribuere, ardorem fidei habere, sed averunt deplorent. Et li
Abbreviated transcription (Latin):
lumen accep̃. quẽ pater celestis oriri
iubet suꝑ bonos & malos. Illa uͦ que
ẽ in iudea. scõꝵ tantũ efficit᷑. quia
ciuitas di ẽ. & fons ille sup̃dictus.
fluuius effectus: letificat cuutarẽ di.
Tu qͦ si undiq munitus sis . & comtinen¬
tie inuro circumdatus. pacientie &
magnamitatis turtib confirmatus:
efficieris ciuitas dĩ. Si uͦ ad hoc lum̃
scientie tͥ addideris. & te sol iusticie irra¬
diauerit: efficieris ciuitas soł. uł ciui¬
tatem soł sorte hereditabis. Si autẽ ni
lege dĩ die ac nocte studueris. & de ma¬
nu tua liber legis ñ recesserit. efficiet᷑
hereditas tua cuutas litteraꝵ. ¶Ada¬
mantius. Non parum utilitatis confer¬

Expanded text:
riri jubet super bonos et malos . Illa vero quae est in Judaea, sanctorum tantum efficitur, quia civitas Dei est, et fons ille supra dictus, fluvius effectus, laetificat civitatem Dei . Tu quoque si undique munitus sis, et continentiae muro circumdatus, patientiae et magnanimitatis turribus confirmatus, efficieris civitas Dei. Si vero ad hoc lumen scientiae Dei tibi addideris, et te sol justitiae irradiaverit, efficieris civitas solis, vel civitatem solis sorte haereditabis. Si autem in lege Dei die ac nocte studueris, et de manu tua liber legis non recesserit, efficietur haereditas tua civitas litterarum. Non parum utilitatis confer
Abbreviated transcription (Latin):
¶Adamantiꝰ. Cor meũ ad ea que
disposita sunt hinic isrłi. qͣsi cor meũ
ammꝰ m̃s. sensus m̃s. & tota mens mea
ad illud tendit. illud ꝓspicit. quod
dispofitum ẽ. & p̃paratum ifrł. Uñ.
omĩa que in mundo sunt reputout

Expanded text:
diligit. Cor meum ad ea quae disposita sunt huic Israel. Quasi cor meum, animus meus, sensus meus, et tota mens mea ad illud tendit, illud prospicit quod dispositum est et praeparatum Israel. Unde: Omnia quae in mundo sunt reputo ut
Abbreviated transcription (Latin):
os. Quieuisse dicunt᷑ semite que m
dieb sangar ducis ifrł p̃occupate
erant ab hostib. & ñ audebant in do¬
mũ dm̃i ad orationẽ ascendere a qͥb
ñ scͥbitur sangar plene liberasse.

Expanded text:
. Quievisse dicuntur semitae, quae in diebus Samgar ducis Israel praeoccupatae erant ab hostibus et non audebant in domum Domini ad orationem ascendere; a quibus non scribitur Samgar plene liberasse.
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutũ habundat. qͣsi muro in expugnabi¬
li cunctas hostiũ arcet insidias. Q pͥ  respon¬
sustentat imbecillitatẽ suam Dñs ait. Sp̃c
qͣlibet accipi uiro scõ qͥ carnałe imbecil¬
temptationib cedat. Spm̃ uͦ qͥ ad nrascen

Expanded text:
unque abundat, quasi muro inexpugnabili cunctas hostium arcet insidias.-- Qui prius responsustentat imbecillitatem suam. Et ipse vir aiquolibet sancto viro accipi, qui carnis imbeciltentati
Abbreviated transcription (Latin):
mprꝰ cum in ꝓfundo uenerie peccatoꝵ con¬
tempnit. s seqͥtur eũ ignominia ⁊ obꝓbriũ.
Quasi. qͥ longis peccatoꝵ tenebris inuolutus
semel desꝑat de luce: iam ex desꝑatione pas¬
sim d̾ peccandi frena relaxat. s tał obꝑbri

Expanded text:
mpius cum in profundum venerit peccatorum contemnit, sed sequitur eum ignominia et opprobrium. Qui longis peccatorum tenebris involutus semel, de luce desperat, jam ex desperatione passim sibi peccandi frena relaxat. Sed tali
Abbreviated transcription (Latin):
cyrra impit᷑bile reddit corpꝰ ⁊
eos significat. qͥ amaritdme ⁊
patientia corpꝰ suũ reddunt. se¬
curũ a motib carnalib ⁊ ab oĩ
ht̃. qnͣtam myrra: s tam̃ ualet

Expanded text:
Myrrha imputribile reddit corpus, et significat illos qui amaritudine et patientia corpus suum reddunt securum a motibus carnalibus et ab omni habet, quantam myrrha, sed tamen valet
Abbreviated transcription (Latin):
salittari redundat. unde ꝓximos
irrigat signatus. qͥa spũał. sensus
indignis absconditur. ⁊ nulla in¬
tursione turbatur.
Surrge .a. Oito consito ⁊ irrigato. re.¬
stabat ut om̃ib firmit ⁊ ordinate
compositis. nequaqm̃ adu̾sariis
illiꝰ temptandi negaret᷑ accessus.
s potiꝰ monstrare̾t᷑. qͥa qͦ amplius
flagellatur. eo amplus interna
frucduũ illius suauitas panditur.
Surge.a. In aquilone adu̾sa mun¬
imperantis.

Expanded text:
salutari redundat, unde proximos irrigat. Signatus, quia spiritualis sensus indignis absconditur, nulla incursatione turbatur.Surge. Horto consito et irrigato, restabat ut omnibus firmiter et ordinate compositis, nequaquam adversariis illius, tentandi negaretur accessus, sed potius monstraretur, quia quo amplius flagellantur, eo amplius interna fluctuum illius suavitas panditur.meum. In Aquilone adversa munimperantis
Abbreviated transcription (Latin):
que pꝰt plantationẽ ⁊ irriganti
ut paradysus.¬
Cyp .i. directi. ⁊ in altum crescentes
im huimanitate. gͣtiles ⁊ attenuati
quoꝵ oꝑib tuncta caritate inun

Expanded text:
quae post plantationem et irrigationem ut paradisus.d est directi, et in altum crescentes, in humanitate graciles et attenuati, quorum operibus juncta charitate inun
Abbreviated transcription (Latin):
ttudo. siue decipula. Aylon: quem
tum. Qd̾ si legere uoluerimus axa.
siue continentia. draii. mundatio
pessimoꝵ. Accharon. eruditio tͥsticie.
culum. Achrabbm. scorpiones. Ad¬
dar. magnificus. sue palliũ. Asama¬
na. os eiꝰ. ab osse. ñ ab ore. Achor:
turbatio uł tumultus. Adomim:
rubra. Anacham. humilis exurgens.
Ayman. fr̃ eiꝰ. Atsa. claudicans uł frac¬

Expanded text:
Ailon, quem ntum: quod si legere voluerimus Axa sive continentia. Adraim, inundatio pessimorum. eruditio tristitiae, culum. Acrabbim, scorpiones. Addar, magnificus, sive pallium. 37 Asamona, os ejus: ab osse, non ab ore. Achor, turbatio, vel tumultus. Adommim, rubra. Anacam  Enacim , humilis, exsurgens. Ahiman, frater ejus. Achsa, claudicans, vel fac
Abbreviated transcription (Latin):
qͣd ei dñs m̃c in die baptismatis dona¬
uerat. reddit: quasq ip̃e anathematiza¬
uerat diaboli pompas luxiriose uiuen¬
do repetit. cũ erroꝵ dogmata. uł genti¬
lium fabulas. ueritati eccłiastice qͣ i¬
butus ẽ. qͣsi de bethel egͥdiens. rumasi
ierico resustitat. Meritoq talis coram
dño maledictus: & pͥmum filiorum in
simũ in portaꝵ positione amittit. qͥa
& fundam̃ta sidi. a quib bona edificia
inchoare. & claustra bonȩ actionis qͥb
ꝑfici debuerat ꝑdit. Nota quod asa¬

Expanded text:
Dominus Jesus in die baptismatis donaverat, redit: quasque ipse anathematizaverat diaboli pompas, luxuriose vivendo repetit, cum errorum dogmata, vel gentilium fabulas veritati ecclesiasticae, qua imbutus est, quasi de Bethel egrediens, ruinas Jericho resuscitat. Meritoque talis coram Domino maledictus, et primum filiorum in simum in portarum positione amittit; quia et fundamenta fidei a quibus bona aedificia inchoare, et claustra bonae actionis quibus perfici debuerat, perdit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
de habitatorib galaad ad ahab.
Uuuit dñs ds isrł. in cuiꝰ conspectu sto.¬
⁊cͥ. Sciendũ ẽ qͦd duob modis in con¬
spectu dm̃ uenimꝰ. uno quidẽ qnͣdo hic
peccata nr̃a subtilit̾ ꝑpendentes. in eus
nos conspectu ponimꝰ. & flendo diuudi¬

Expanded text:
habitatoribus Galaad ad Achab, Vivit Dominus Deus Israel, in cujus conspectu sto. Sciendum est quod duobus modis in conspectum Domini venimus, uno quidem quo hic peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus nos conspectu ponimus, et flendo dijudi
Abbreviated transcription (Latin):
& angłis euis in inferno cruciandos
tradam. Baasa enĩ ut diximꝰ confusio
uł ficttas interpͣr. Teroboam uͦ diuidi¬
cans ppłm: nabath. spontaneũ resonat.
uitȩ ꝑseuerat: postĩora eius uelut dabo¬
li demetabunt᷑. qm̃ ꝓpͥa uoluntate suꝑ¬
biendo. sibi mortem generauit. & tñ
ñ iuditiũ equitatis. s dampnationis
in eis exercere dmoscitur. Qui mortuus¬

Expanded text:
cruciatibus tradet. Baasa enim ut diximus confusio vel siccitas interpretatur. Jeroboam vero dijudicans populum: et Nabath, spontaneum resonat. vitae perseverat, posteriora ejus velut diaboli demetuntur, qui propria voluntate superbiendo sibi mortem generat. Et tunc non judicium aequitatis, sed damnationis in eis exercere dignoscitur. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
nocte tu & ppls tuiis recũ. & insidi¬
are in agro: & erit mane simul. ut
oriat᷑ sol. maturabis. & tendes suꝑ
rabis: quidã uͦ manicabis. Qd uͦ¬
qͥd ẽ dilutulo surges & fortasse. dic
tum ẽ maturabis a matutino temꝑe.
qm̃uis etiã aliis temꝑib dici soleat.
ad rem accelerandam. Mani cabis au
latinũ uerbũ ẽẽ mͥ ñ occurrit. Sed
illud mouet qd̾ cum docisset simul
ut oriret᷑ sol. addidit dilululo sur¬
s uͥ fulgor apparuerit solis orientis.
Non enĩ aliunde albescit diluculum.
nͥ cum ceꝑit pars celi quã uidemꝰ ab
oriente. lux solis orientis redeuntis
luculo factam. cum adhui obscurum
eẽt. alius oriente sole: qͥa & ipsa liu
quantulacũq diluculi sole fit orien
lucem quidẽ idiote solis ẽe ñ puta¬
uerunt: s illam ẽẽ quȩ pͥmitus con¬
dita ẽ anteqm̃ d̾s quarto die solen

Expanded text:
nocte tu et populus tuus tecum, et insidiare in agro. Et erit mane simul ut oritur sol, maturabis et tendes superabis, quidam vero, manicabis, : diluculo surges. et fortasse hinc sit dictum "maturabis" a matutino tempore, quamuis etiam aliis temporibus dici soleat ad rem accelerandam. "manicabis" autem latinum uerbum esse mihi non occurrit. sed illud mouet, quod cum dixisset: simul ut oritur sol, addidit: diluculo sursed ubi fulgor adparuerit solis orientis. non enim aliunde albescit diluculum, nisi cum coeperit partem caeli, quam uidemus ab oriente, lux solis ad eam redeuntis luculo factam, cum adhuc obscurum esset, alius oriente sole, quia et ipsa lux quantulacumque diluculi sole utique fielucem quidam idiotae solis non esse putauerunt, sed esse illam, quae primitus condita est, antequam deus quart
Abbreviated transcription (Latin):
Filius iumor. qui fugiendo gladiũ
inmici euadit. significat reliquias
ticẽ montis garram. quia nec ꝓpħa¬
re. nec ꝑsetutionẽ antix̾ potest qui¬
libet euadere. nisi pͥus in montem
benedidionis.i. in sublimitatẽ sidei
ac uͥtutum ascenderit. Hic ẽ enmi
mons gariam: qui a moyse in be¬
nedictionem deputatir. xcxixi¬

Expanded text:
Filius junior, qui fugitando gladium inimici evadit, significat reliquias ticem montis Garizim: quia nec prophetare nec persecutionem Antichristi potest quilibet evadere, nisi prius in montem benedictionis, id est in sublimitatem fidei ac virtutum ascenderit: hic est enim mons Garizim qui a Moyse in benedictionem deputatur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
significatur. omi asꝑitate & feritate
humanũ genus uastaturus. & exiet
ignis de rano.i. iniquitas de an¬
tieͤ. & om̃s qui in illo confidunt
pariter cũ illo deuorabit. Uñ sequi¬

Expanded text:
significatur cum omni asperitate et feritate humanum genus vastaturus: et exiet ignis de rhamno, id est, iniquitas de Antichristo, et omnes qui in illo confidunt pariter cum illo devorabit. VE
Abbreviated transcription (Latin):
ugustinꝰ. Emisit ds spm̃ malig¬
num inter abinelech & uiros
sicomoꝵ. hoc uerbum utrũ imꝑantẽ
aut ꝑmittentẽ dm significet. ñ faci¬
le diffimri potest. Qd eñ hic positũ¬

Expanded text:
Et emisit deus spiritum malignum inter Abimelech et inter uiros Sicimorum. hoc uerbum, utrum imperantem an permittentem deum significet, non facile definiri potest. quod enim hic positu
Abbreviated transcription (Latin):
uispũalem potũ a d̃o datũ intelligi. ⁊ iudẽ
bontatẽ in om̃i labore suo. qͥa ingenti labo¬
re i studio uera possicmꝰ contemplari bona:
i het ẽ pars nr̃a ut in nr̃o studio ⁊ labore
letemur. qͦd licet bonũ sit. tñ donec xp̃c

Expanded text:
et spiritualem potum a Deo datum intelligi, et videre bonitatem in omni labore suo, quia ingenti labore et studio vera possumus contemplari bona. Et haec est pars nostra, ut in nostro studio et labore laetemur. Quod licet bonum sit, tamen, donec C
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uidi omnẽ fortitudinẽ ⁊ głam laboran¬
tium.⁊ dep̃hendi bonũ alt̾us. ẽẽ alt̾nis
malum: dum inuidus aliena feluitate
rias. nec sua lugere peccata. s meliorib
inuidere: Stultus complicat manus suas.
⁊ comedit carnes suas dicens. Quasi. stultꝰ¬

Expanded text:
et vidi omnem fortitudinem et gloriam laborantium, et deprehendi bonum alterius esse alterius malum, dum invidus aliena felicitate rias, vel propria lugere peccata, sed melioribus invidere? Stultus complexus est manus suas, et comedit carnes suas . Hic est qui et
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑanti. ⁊ absq sollicitudme doriment fir
parũ siue multũ comedat. qͥa ille labon
oꝑis ⁊ sudore qualemuis cibũ digetit a
ñ ualet. redundante crapula ⁊ in cocto ab
in stomachi angustiis estuante. Est ai¬

Expanded text:
anti, et absque sollicitudine dormienti, sive parum, sive multum comederit, quod ille labore operis et sudore qualemvis cibum digerat, et non valeat, redundante crapula, et incocto cibo in stomachi angustiis aestuante.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de iniqua potestate se eruere. Euentt aĩ
int̾dum ut qͥ sub adolescente fui̾nt sap¬
ente. absq merore sint. ita tñ ut sub seu
rege ante uersati sint. Qui em̃ postea na
sunt. qͥa mala p̃terita nescierunt. nec ab¬
lescentulum laudare possunt. qͥ postea sit¬

Expanded text:
 deinceps potestate sua corruere. Evenit enim interdum ut hi qui sub adolescentulo sapiente fuerint, absque moerore sint: ita tamen ut sub sene rege ante versati sint. Qui enim postea nati sunt, quia mala praeterita nescierunt, nec adolescentulum laudare possunt, qui postea
Abbreviated transcription (Latin):
requie: qm̃ plena utraq manus tũ labore
⁊ afflictione anmni. Mystice. Meltis ẽ utstũ
modicũ habere. qm̃ diuinias peccatoꝵ mul¬
tas. ⁊ eleganter. iusticia requiem iniqͥtas
laborem ht̃: ⁊ quia singłaris numerus
in bono semꝑ accipit᷑. onplex in malo.
ꝓpterra unis pugillus ht̃ requiẽ. ⁊ duȩ
sus ad alios repꝑi ⁊ aliam uanitatem

Expanded text:
nus cum labore et afflictione animi. Melius est modicum habere justo, quam divitias peccatorum multas. Eleganter justitia requiem habet, iniquitas laborem; et quia singularis numerus in bono semper accipitur, et duplex in malo, propterea unus pugillus habet requiem, et duae onsiderans reperi et aliam vanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ntrum stultus an sapiens laboꝵ alt̾ius
futuris sit dñs ignoratur. Nunc eadem
si ꝓpiquo. si noto alicui suã substantiã
laboresq dimittat. inchilominꝰ tñ in eitm¬
dem circulum res returrat. ut. alter alt̾its
labore ꝑfruatur. & sudor moetui delitie
fint inuentũ Se inusqͥsq consideret.

Expanded text:
 utrum stultus, an sapiens laborum alterius futurus sit dominus, ignoretur. Nunc eadem quidem si propinquo, si noto alicui substantiam laboresque dimittat; nihilominus tamen in eumdem circulum res recurrat, ut alter labore alterius perfruatur, et sudor mortui, deliciae sint viventis. Se unusquisque consi
Abbreviated transcription (Latin):
saluandũ mundũ descendit. qm̃qm mul¬
ti filii dĩ suit. ⁊ fr̃s eiꝰ adoptione dicant᷑.
tñ nullꝰ dignꝰ extitit. qͥ in hoc ei oꝑe iun¬
geret᷑ ciiꝰ laboris ñ ẽ fims. portantis nr̃a
ñ satiant᷑ diuitiis. semꝑ nrãm cupit sa¬

Expanded text:
salvandum mundum descenderit. Et quamquam multi filii Dei sint, et fratres ejus adoptione dicantur: tamen nullus dignus exstiterit, qui in hoc ei opere jungeretur. Cujus laboris non est finis, portantis nostra non satiabitur divitiis, semper nostram cupi