comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uius esse diuertendum:
Deniq uirauit dauid pen
dñm: occidere nabal ui¬
rũ stultũ & impiũ. atq
omĩa quȩ ad illũ ꝑtine¬
rent demoliri: Sed al
primã intercessionẽm
abigail feminȩ prident
mox remisit minss tuo¬
cauit ensem in uaguim
neq aliquid culpe s i
periurio contraxisse coll
urauit herodes dare salt¬
trici quodeũq postulas
ab eo. & ne periurus diđ¬
retur a coniuuis: ipsĩ as¬
uiuium sanguine polus
dũ prophetȩ mortẽ. sal¬
tationis prȩmium fecit :
est moderatio sollertius
ibseruanda: ut si talem
forte lapsũ uersuti hostis
inciderimꝰ insidiis. ex quo
sine aliquo peccati conta¬
gio surgere Non possimꝰ.
illũ potius euadendi aditũ
petamꝰ. in quo minus pe¬
riculi nos per pessuros eẽ
iernimꝰ: luxta exemplum
nrũ qui hostilib clausi
nuris: dũ euadere deside¬
rait. sed portarũ omniũ
accesũ sibi interdictum
considerant: ibi necesse Ẽ
deliendi locũ eligant. ubi
muro exiftente breuiore.

Expanded text:
vius esse divertendum: vius esse divertendum: Denique juravit David per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium, atque omnia quae ad illum pertinent demoliri: sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpae se tali perjurio contraxisse doluit . Juravit Herodes dare saltatrici quodcunque postulasset ab eo, et ne perjurus diceretur a convivis, ipsum convivium sanguine polluit, dum prophetae mortem saltationis praemium fecit. Nest moderatio solertius observanda, ut si talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis, ex quo sine aliquo peccati contagio surgere non possimus, illum potius evadendi aditum petamus in quo minus periculi nos perpessuros esse cernimus: juxta exemplum eorum qui hostilibus clausi muris, dum evadere desiderant, sed portarum omnium accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est desiliendi locum eligant ubi muro existente breviore
Abbreviated transcription (Latin):
& in ȩternũ Non peccabis
Sed nec membra nostra.
quȩ iam dño consecrata
sunt : lusib atq ineptis
dare motib decet :
Dicit namq apłs Nescitis
qm̃ corpora ur̃a membra
xp̃i sunt a Tollens ergo
membra xp̃i. faciã mem¬
bra meretricis: Absit :
Unde & alibi obsecrat ꝑ
miscđiam dĩ: ut exhibea.¬
mus corpora nr̃a hostiã
uiuentẽ. scãm dõ placen¬
tem: Quantũ uero te:¬
meritatem iurandi ui¬
tare debeamꝰ. & ipse in
euangelio dñs: & lacobus
in epistola sua docet
dicens: Ante om̃ia autẽ
fr̃s mei: nolite iurare.
neq aliud quodcumq
iuramentũ:. Sit autẽ ser¬
mo ur̃. est: est. non: non.
ut non subiudicio decida¬
tis. Illo iudelicet iudhs
sub quo decidit herode
ut uel peierare ne ua
ud necesse haberet pari
re flagitiũ: At si aliquis
scilicet peiorẽ uergat ii
exitũ: libere illud conslo
salubriore mutandũ no¬
uerimꝰ ac magis instante
necessitate peierandums
nobis: quã ꝓuitando ꝑus¬
rio. in aliud crimen gra¬

Expanded text:
 in aeternum non peccabis . Sed nec membra nostra quae jam Domino consecrata sunt, lusibus atque ineptis dare motibus decet. Dicit namque Apostolus: Nescitis quoniam corpora vestra membra sunt Christi ? Tollens ergo membra Christi, faciam membra meretricis? Absit. Unde et alibi obsecrat per misericordiam Dei, ut exhibeamus corpora nostra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem. Quantum vero temeritatem jurandi vitare debeamus, et ipse in Evangelio Dominus , et Jacobus in Epistola sua docet, dicens: Ante omnia autem, fratres mei, nolite jurare neque aliud quodcunque juramentum. Sit autem sermo vester, Est est, Non non, ut non sub judicio decidatis ; illo videlicet judicio sub quo decidit Herodes, ut vel pejerare, vel ob ud necesse haberet patrare flagitium. At si aliquid scilicet pejorem vergat in exitum, libere illud consilio salubriore mutandum noverimus, ac magis instante necessitate pejerandum nobis, quam pro vitando perjurio in aliud crimen gra
Abbreviated transcription (Latin):
Et superni iustitia iudi:¬
ei: ut plerũq reprobi
& agnoscant se & fateant᷑
errasse. Certamq erroris
sui poenitudinem gerant :
nectamen ab errando qui-

Expanded text:
 superni justitia judicii, ut plerumque reprobi et agnoscant se et fateantur errasse, certamque erroris sui poenitudinem gerant, nec tamen ab errando qui
Abbreviated transcription (Latin):
at. in paulo doctrina prę¬
cellat: & magisteriũ tam̃
pauli fidei plenitudo est:
& credulitas petri doctrinȩ
est fundam̃tum: Quos tan

Expanded text:
at, in Paulo doctrina praecellat; et magisterium tamen Pauli fidei plenitudo est, et credulitas Petri doctrinae est fundamentum; quos tan
Abbreviated transcription (Latin):
arguunt uincla: te cari
accusat. te diuulgat pro¬
ducta in publicum p en¬
Iohannes iniuriatur.: causs
custodiȩ qui requirit. inte¬
inuenit quod puniat: &
in lohanne quod doleat:
Iohannes urbi notus. famȩ
uirtute cognitus: celebu¬
tissimꝰ scĩtate. dũ adtraait
ad se inquisitores iniuriȩ.
facit. ut tiuis cunctis in¬
notescat incestus: agit. ut
te habeat confusio publicas
quẽ corrigere Non ualuite
secreta correptio & priuat¬
Herodem Iohannes monitis.
Non accusatione pulsautt.¬
perire Sed herodes facdi¬
eus libidinis ardẽnt᷑ ꝓerirẽ¬
malutt quã redires
uxorẽ fratris. illicite pes¬
eriminũ: In nocentiȩ inimo¬
cis: odiosa fit semꝑ liberte¬
Nam uirtus: contraria u¬
osis: Sacrilegis. exosa sa
inimica castitas impuales¬
ẽ U Corruptis integrtas poi
Luxuriosis: aduersa frugalitas:
ferenda Probat hoc euan¬
gelista cũ dicit Dicebat

Expanded text:
arguunt vincula, te carcer accusat, te divulgat producta in publicum Joannis injuria: causam custodiae qui requirit, invenit in te quod puniat, et in Joanne quod doleat. Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta correctio. Herodem Joannes monitis, non accusatione pulsaperire: sed Herodes facibus libidinis ardens perirmaluit quam redire, et uxorem fratris illicite poscriminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa frugalitas, titia non ferenda. Probat hoc evangelista cum dicit: Dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
nam: ut peregrinos xp̃
libenter excipiat Prȩ¬
cinctos habeat lumbos.
ut fugiat elationẽ. Ar¬
dentem habeat lucerua
ut seruet humilitatẽ
Precinctos habeat libos
ut expellat a se inudiã
& liuorem. Ardentem
habeat lucernã: ut pil¬
ram cunctis exhibeat
caritatẽ Precinctos
habeat lumbos ut non
exhibeat membra sua
arma iniquitatis peccas
Ardentẽ habeat lucernã:

Expanded text:
nam, ut peregrinos Christi nam, ut peregrinos Christi libenter excipiat: praecinctos habeat lumbos, ut fugiat elationem; ardentem habeat lucernam, ut servet humilitatem: praecinctos habeat lumbos, ut expellat a se invidiam et livorem; ardentem habeat lucernam, ut puram cunctis exhibeat caritatem: praecinctos habeat lumbos, ut non exhibeat membra sua arma iniquitatis peccato; ardentem habeat lucerna
Abbreviated transcription (Latin):
dũ se inuicẽ pure dili-¬
gunt. dũ mutuo se ho¬
nore pręueniunt: dũ
mansuetudine cordis
& humilitate ꝓficiunt.
dũ miscđiȩ opera liben¬
ter atq hilariter faci¬
unt : dũq in operibus
bonis. non hominibus:
sed dño placere con¬
tendunt: Omis ergo
xp̃ianus precinctos
habeat lumbos. ut fu-¬
giat libidinẽ: Ardentẽ
habeat lucernam. ut
custodiat castitatem:
Precinctos habeat lum¬
bos ut aliquid alienũ
nec rapiat nec furetur.
Ardentẽ habeat lucer¬
nam: ut de suo miseri¬
corditer operetur Prȩ¬
cinctos habeat lumbos.
ut minorem non oppͥ¬
mat. Ardentẽ habeat
lucernã: ut oppresso
uelamen iustitiȩ. dum¬
taxat defensionis impen¬
dat Precinctos habeat
lumbos: ut habenti non
auferat cibũ. Ardentẽ
habeat lucernã: ut esu¬
rienti tribuat alim̃tũ.
Prȩcinctos habeat lumboᷤ
ut non expoliet uestĩtũ.
Ardentẽ habeat lucernã.
ut uestiat nudũ Preci¬
ctos habeat lumbos: ut
domũ Nullius inuadat.
Ardentẽ habeat lucer¬

Expanded text:
dum se invicem pure diligunt, dum mutuo se honore praeveniunt, dum mansuetudine cordis et humilitate proficiunt, dum misericordiae opera libenter atque hilariter faciunt, dumque in operibus bonis non hominibus, sed Deo placere contendunt. 12. Omnis ergo Christianus praecinctos habeat lumbos, ut fugiat libidinem; ardentem habeat lucernam, ut custodiat castitatem: praecinctos habeat lumbos, ut aliquid alienum nec rapiat, nec furetur; ardentem habeat lucernam, ut de suo misericorditer operetur: praecinctos habeat lumbos, ut minorem non opprimat; ardentem habeat lucernam, ut oppresso velamine justitiae justae defensionis auxilium impendat: praecinctos habeat lumbos, ut habenti non auferat cibum; ardentem habeat lucernam, ut esurienti tribuat alimentum: praecinctos habeat lumbos, ut non spoliet vestitum; ardentem habeat lucernam, 551 ut vestiat nudum: praecinctos habeat lumbos, ut domum nullius invadat; ardentem habeat lucer
Abbreviated transcription (Latin):
ipso se fructũ existimat
ferre: in uite non est:
Qui in uite non est. in xp̃o
fon est. Qui in xp̃o non
est. xp̃ianus non est:
Hȩc sunt ꝓfunda submer¬
sionis urȩ: Etiam atq
etiam considerate: quid
alhuc ueritas adiungat
& dicat: Ego sum inquit
uitis. uos palmites Qui
manserit in me & ego in
eo hic fert fructũ multũ:
quia sine me nichil pote¬
stis facere Ne quisquam
putaret. saltẽ paruũ ali
fructũ posse a semet ipso
palmitẽ ferre : cũ dixisset
hic fert fructũ multum.

Expanded text:
ipso se fructum existimat ferre, in vite non est; qui in vite non est, in Christo non est; qui in Christo non est, christianus non est. Haec sunt profunda submersionis vestrae. 3. Etiam atque etiam considerate quid adhuc veritas adjungat et dicat: Ego sum, inquit, vitis, vos palmites. Qui manet in me, et ego in eo, hic fert fructum multum: quia sine me nihil potestis facere. Ne quisquam putaret saltem parvum aliquem fructum posse a semetipso palmitem ferre, cum dixisset, hic fert fructum multum
Abbreviated transcription (Latin):
hos enĩ tantũ ex omnib
in ueteri testam̃to facta
legitur reꝓmissio: ut qui
de istorũ semine. futu¬
rũ sibi scierant saluato¬
rẽ. liberius reciperent :
cũ uidissent in eũ conso¬
na uoce legis & ꝓpheta¬
rũ om̃ia uaticinia ad¬

Expanded text:
hos etenim tantum ex omnibus, in Veteri Testamento facta legitur repromissio, ut qui de istorum semine futurum sibi scierant Salvatorem, liberius reciperent, cum vidissent in eum consona voce legis et prophetarum omnia vaticinia ad
Abbreviated transcription (Latin):
bene desuper riuos aqua¬
rum: quia super aquam
refectionis educauerat
tam dñs & nutrierat: ex
qua multi deducti xiui.
onnem irrigant terram
deliciarum. & infundunt
ortum uoluptatis : ex
ait hodierna die specio¬
sa ualde & ammirabilis:
uius odor in estimabilis
ent nimis. & ideo in effa¬
bils: ad cuius ꝓfecto fra¬
ilitiam odoris omnis
l celestis hierusalem
qul circumdabant
siores rosarum & lilia
conuallium: eoquod omnes
animȩ martyrio rubricatȩ.
eam ę̧ternȩ dilectionis
complectuntur amplexibus:
& uirginitatis splendore
candidatȩ. ac si lilia in
ualle humilitatis enutritȩ:

Expanded text:
bene, desuper rivos aquarum, quia super aquam refectionis educaverat eam Dominus et nutriverat : ex qua multi deducti rivi, omnem irrigant terram deliciarum, et infundunt hortum voluptatis, ex qdit hodierna die speciosa valde et admirabilis: cujus odor inaestimabilis erat nimis, et ideo ineffabilis. Ad cujus profecto fragrantiam odoris, omnis illa coelestis Jerusalem quam circumdabant flores rosarum et lilia convallium, eo quod omnes animae martyrio rubricatae, eam aeternae dilectionis complectuntur amplexibus: et virginitatis splendore candidatae, ac si lilia in valle humilitatis enutrit
Abbreviated transcription (Latin):
triumpho. Apostolico se
consortio copulauit:
Nec in merito eũ apostoloꝵ
supparem predicamus. cui
& castitas animi leuiticũ
mynisteriũ dedit: & pleni

Expanded text:
triumpho apostolico se consortio copulavit. Nec immerito eum apostolorum supparem praedicamus; cui et castitas animi leviticum ministerium dedit, et pleni
Abbreviated transcription (Latin):
quia reproborũ nullus
ingreditur . etiã fatuis
uirginib quur simile
eẽ ꝑhibetur. Sed sci¬
endũ est quod sepe in
sacro eloquio regnum
cȩlorũ prȩsentis tẽporis
eccła dicitur. de quo alio
hominis angelos suos. &
colligent de regno eius
om̃ia scandala Neque
enĩ in illo regno beati.¬
tudinis in quo pax sum¬
ma est: inueniri scanda¬
la poterunt quȩ colli¬
gantur: Unde rursum
dicitur: Qui ergo solue¬
rit unũ de mandatis
istis minimis. & docuerit
sic homines: minimus

Expanded text:
quia reproborum nullus ingreditur, etiam fatuis virginibus cur simile esse perhibetur? Sed sciendum nobis est quod saepe in sacro eloquio regnum coelorum praesentis temporis Ecclesia dicitur. De quo alio hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . Neque enim in illo regno beatitudinis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt quae colligantur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, hic minimus
Abbreviated transcription (Latin):
unũ Quinq & enĩ suN
corporis sensus. uidelic&
uisus. Auditus. gustus:
odoratus. & tactus:
Quinq igit᷑ talentis. do¬
num quinq sensuũ id.ẽ.
exteriorũ scientia expri¬
mitur: Duob uero. intel¬
lectus & operatio desi¬
gnatur: Unuis autẽ ta¬
lenti nomine: intellectꝰ
tantũmodo designatur:
Sed is qui quinq talenta
acceperat. alia quinq
lucratꝰ est : quia sunt ñ¬
nulli: qui & si in terna
ac mẏstica penetrare
nesciunt ꝓ intentione
tamen supernȩ patrie.
docent recta quos posst̃:
de ipsis exteriorib quȩ
acceperunt: Dumq se
Acarnis petulantia fa
terrenarũ rerũ ambitu.
atq a uisibiliũ uoluptate

Expanded text:
unum. Quinque etenim sunt unum. Quinque etenim sunt corporis sensus, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus. Quinque ergo talentis donum quinque sensuum, id est exteriorum scientia, exprimitur. Duobus vero intellectus et operatio designatur. Unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat, alia quinque lucratus est; quia nonnulli sunt qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae, docent recta quae possunt, de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia, a terrenarum rerum ambitu, atque visibilium voluptate
Abbreviated transcription (Latin):
net: ne nos qui plus ce¬
teris in hoc mundo ac¬
ab auctore mundi gra-¬
uius inde iudicemur: Cũ
enim augent᷑ dona. ratio¬
nes etiam crescunt do¬
norũ: Tanto ergo esse
humilior. ad seruiendũ
ꝓmptior quisq deb& ex
munere quanto se obliga.¬
tiorẽ. ẽẽ. conspicit in red
dendo rationẽ: Ecce
homo qui peregre ꝓfi¬
ciscitur. seruos suos uo¬
cat eisq ad negotium
talenta partitur. post
multũ uero temporis:
positurus rationẽ re¬
uertitur. bene operan¬
tes ꝓ apportato lucro
remunerat : seruum u
a bono opere torpentẽ
dampnat Quis itaq
iste homo ẽ qui pere¬
gre ꝓficiscit᷑ : nisi rede¬
ptor nr̃. qui in ea carne
quam assumpserat abist
in celũ.ͦ Carnis etiam
locus ꝓprie terra est
quȩ quasi ad peregrina
ducitur. dũ ꝑ redeptorẽ
nr̃m in cęlo collocatur:
Sed homo iste peregre
ꝓficiscens. seruis bona
sua tradidit: quia fide¬
lib suis sp̃ualia dona
concessit: Et uni quidẽ
quinq talenta. Alii uero¬
duo: alii uero commisit

Expanded text:
us caeteris in hoc mundo acab auctore mundi gravius inde judicemur. Cum enim augentur dona, rationes etiam crescunt donorum. Tanto ergo esse humilior atque ad serviendum promptior quisque debet ex munere, quanto se obligatiorem esse conspicit in reddenda ratione. Ecce homo qui peregre proficiscitur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. Quis itaque iste homo est qui peregre proficiscitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum? Carnis enim locus proprius terra est, quae quasi ad peregrina ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur. Sed homo iste peregre proficiscens servis suis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritalia dona concessit. Et uni quidem quinque talenta, alii duo, alii vero commisit
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi.
scificandis
mentib nr̃is
atq corporib
diuinitꝰ instituta. ideo
cũ dierũ tẽporũq cur¬
riculis sine cessatione
reparantur : ut infirmi¬
tatũ nr̃arũ ipsa nos me¬
dicina cõmoneat Natu¬
ra quippe mutabilis. &
de peccati labe mortali.
lic& etiã redẽpta & sa¬
cro baptismate iã renata:
in quantũ est passibiliss
tantũ est ad deteriora
procliuis. Corrumpetur
carnali desiderio nisi spi.¬
ritualib muniret᷑ auxi¬
lio: quia sicut illi nũquã
de est unde corruat Ita
semꝑ presto est unde
subsistat. Dicente apło.
tiet᷑ tẽptari suꝑ id quod
potestis. sed faciet ꝓuentũ
ut. possitis sustinẽre :¬
Quãuis gͦ dñs ꝓtegat bel¬

Expanded text:
dilectissimi, sanctificandis mentibus nostris atque corporibus divinitus instituta, ideo cum dierum temporumque curriculis sine cessatione reparantur, ut infirmitatum nostrarum ipsa nos medicina commoneat. Natura quippe mutabilis, et de peccati labe mortalis, licet jam redempta, et sacro baptismate jam renata, in quantum est passibilis, in tantum est ad deteriora proclivis. Corrumperetur carnali desiderio, nisi spiritali muniretur auxilio: quia sicut illi numquam deest unde corruat, ita semper praesto est unde subsistat, dicente Apostotietur tentari supra id quod potestis, sed faciet proventum, ut possitis sustinere Quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
dõ populũ: seculo iam se¬
nescente progenuit: Hȩc
est regina illa de qua ad
dñm dicitur Asticit regina
a dextris tuis. in uestitu

Expanded text:
o populum saeculo jam senescente progenuit. Haec est regina illa de qua ad Dominum dicitur, Astitit regina a dextris tuis in vestitu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m tuũ Ne auferas a me
Redde michi lȩcitiã salu¬
taris tui: & sp̃u principali
confirma me: Et hic atten¬
tius intuẽre : quã exultatio¬
nem petierit: Quod enĩ
hebraice iħc: hoc̃ latine
salutaris dicitur: Quȩ enĩ
hȩc lȩtitia est iħu. Nsi
contemplatio eius qualis
uenturus est in gloria sua
Sciendũ uero est quia illi
tunc hac claritate potient᷑.
qui hic positi. redẽptoris
siu uestigia imitantir:
Et quidem dñm iħm legimꝰ
doluisse. fleuisse. ex itinere
fatigatũ fuisse. obprobria
& contumelias sustinuisse.
sputa. fagella. crucem

Expanded text:
ctum tuum ne auferas a me: redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me . Et hic attentius intuere, quam exsultationem petierit. Quod enim hebraice Jesus, hoc latine Salutaris dicitur. Quae enim haec laetitia est Jesu, nisi contemplatio ejus, qualis venturus est in gloria sua? Sciendum vero est, quia illi tunc hac claritate potientur, qui hic positi Redemptoris sui vestigia imitantur. Et quidem Dominum Jesum legimus doluisse, flevisse, ex itinere fatigatum fuisse, opprobria et contumelias sustinuisse, sputa, flagella, crucem
Abbreviated transcription (Latin):
lltre in terrã: & quã
olo ut ardeat. O nouũ
randũq certam̃ unius
sẽ. uiri. Et flãmis
orpus urebãtur: & ar¬
dentis fidei calore mens ignita

Expanded text:
re in terram, et quam volo, ut ardeat . O novum mirandumque! unius ejusdemque viri et flammis corpus urebatur, et ardentis fidei calore mens ignita
Abbreviated transcription (Latin):
qui iugilare in scđa ui¬
gilia noluit. tertiȩ uigi¬
uȩ remedia non amittat.
Ut qui in iuuentute ad
uias uitȩ non euigilat:
saltẽ in senectute resipi¬
quia conclusit dĩ pietã
duritiã nr̃am: Non est
lam quid homo excusa¬
tionis inueniat Peꝰde¬
spicitur. & expectat:
Contẽpni se uidet: & re¬
uocat: In iuiriã de contẽ

Expanded text:
qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resipiquia conclusit Dei pietas duritiam nostram. Non est jam quid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de conte
Abbreviated transcription (Latin):
in loco isto. exaudies in
loco habitãculi tui in cęlo:
& cũ exaudieris: propitius
eris Si peccauerit homo
in proximũ suũ & habue¬
rit aliquod̃. iuramentũ
quo teneatur afrrictus ⁊¬
& uenerit ꝓpter. iurarãtũ
coram altari tuo indomum
tuam : tu exaudies in cęlo:
& facies & iudicabis seruos
tuos condempnans impiũ.

Expanded text:
in loco isto et exaudies in loco habitaculi tui in caelo et cum exaudieris propitius eris si peccaverit homo in proximum suum et habuerit aliquod iuramentum quo teneatur adstrictus et venerit propter iuramentum coram altari tuo in domum tuam tu exaudies in caelo et facies et iudicabis servos tuos condemnans impiu
Abbreviated transcription (Latin):
RUS TI
CARN
ET RE¬
TOR
NOSTR
multos dispensationis suas
testes prȩmisit & nuntios:
qui diuersis tẽporibus. di¬
uersis israhelitice plebis tri¬
bubus orti. non diuersa fide.
sed uno eodemq per omnia

Expanded text:
rus in carne et Retor noster multos dispensationis suae testes praemisit et nuntios, qui diversis temporibus diversis Israeliticae plebis tribubus orti, non diversa fide, sed uno eodemque per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tiosum. in quo sunt rep¬
tilia quorũ non est nu¬
merus: Animalia pusilla
& magna. idest diuersa
genera inimicorum: qui
titatẽ compensato nobis¬
cũ agone luctantur:
amescendũ est: ne nauẽ
nr̃am aut ꝓcella tem¬
pestatis abripiat: aut
fluctꝰ ab sorbeat: aut
inȩternã predã pyrata
crudelis abducat: d¬
uersus hȩc ergo multi¬
formia seculiꝰ mala:
castigatis & castis actib
resistamus: Beati autẽ
patris merita. iam in
tuto posita. securi ma¬
gnificemꝰ: qui guberna¬
culũ fidei uirilit̾ tenens.s
anchoram spei tranquilla
iam instatione composuit.
& plenã cęlestib diuitiis
& ȩternis mercib nauẽ.
optato in litore collocauit:

Expanded text:
tiosum, in quo sunt reptiosum, in quo sunt reptilia quorum non est numerus, animalia pusilla & magna; id est, diuersa sunt genera inimicorum, qui titatem, compensato nobiscum agone luctantur. timescendum est, ne nauim nostram aut procella tempestatis abripiat, aut fluctus absorbeat: aut in æternam prædam pirata crudelis abducat. Aduersus hæc ergo multiformia sæculi mala, castigatis & castis actibus resistamus. Beati autem Patris Odonis merita iam in tuto posita securi magnificemus, qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione composuit, & plenam cœlestibus diuitiis, & æternis mercibus nauim optato in littore collocauit
Abbreviated transcription (Latin):
sermo diuinus Ne lair¬
daueris hominẽ in utt
sua Tanquã si diceret.
Lauda post uitã: magnr¬
fica post consũmationẽ.¬
III. Duplici enĩ ex causa util¬
lis est hominũ magis
memoriȩ. laudem dare
quã uitȩ. ut illo potis¬
simũ tempore merita
sc̃itatis ex tollas: quando
Nec laudantẽ adulatio
notet. nec laudatum
temptet elatio Lauda
ergo post periculum:
prȩdica securũ: Laudai
nauigantis felicitatem:
sed cum ꝑuenit ad por¬
tum: Lauda ducis uir¬
tutẽ. sed cũ perductꝰ e
ad triumphũ: Quis dit̃
uiuens tuto possit ae
sine trepidatione lar¬
dari. qui & de prȩcerto
mẽminit se habere
quod doleat. & de fiti¬
ro uid& sibi suꝑer ess
quod timeat: Quis uas
debeat sibi quicquã uir¬
dicare de meritis. qua¬
iterũ dȩmonũ infestatio
uelut latronũ obsidet
multitudo: Quibus ꝑ¬
om̃s uias supplantatoreᷤᷤ
inuisi. animarũ laqueos
tendunt : Innumerabiliũ
mortibus expauescendos:
Uauigantib enĩ nobis ꝑ
hoc mare magnũ & spa¬

Expanded text:
sermo diuinus, Ne laudaueris hominem in vita sua. Tamquam si diceret. Lauda post vitam, magnifica post consummationem. Duplici enim ex causa, vtilius est hominū magis memoriæ laudem dare, quam vitæ: vt illo potissimum tempore, merita sanctitatis extollas, quando nec laudantē adulatio nocet nec laudatum tētet elatio. Lauda ergo post periculum, prædica securum. Lauda nō nauigātis fœlicitatem, sed cum peruenerit ad portum. Lauda ducis virtutem, sed cum perductus est ad triumphum. Quis autem viuens tuto possit, ac sine trepidatione laudari, qui & de præterito meminit se habere quod deleat, & de futuro videt sibi superesse quod timeat? Quis verodebeat sibi quicquā vendicare de meritis, quiter dæmonum infestatio, velut latronum obsidet multitudo, quibus omnes dies supplantatores inuisi animarum, laqueos tendunt innumerabilium mortium expauescendos? Nauigantibus enim nobis per hoc mare magnum & spa
Abbreviated transcription (Latin):
ens in montibus. transiliais
colles Similis est dilectis
meus capree: hinnuloq
ceruorũ : En ipse stat post
parietem nostrũ. respiciens
ꝑ fenestras. prospiciens per
cancellos: & dilectus meus
loquitur michi: Surge
propera. amica mea. co¬
lumba mea. formosa mei
& ueni: iam enĩ hiemps
transut. ymber abit &
recessit : flores apparuet¬

Expanded text:
ibus, transiliens colles: Similis est dilectus meus capreae, hinnuloque cervorum: En ipse stat post parietem nostrum. respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos. En dilectus meus loquitur mihi: Surge, propera, amica mea, columba mea, formosa mea, et veni. Jam enim hiems transiit, imber abit, et recessit
Abbreviated transcription (Latin):
MORUUI
apostoloꝵ
petri &e
pauli in¬
se parabilẽ
fidẽ. pasio¬
nemque
germanã.
omni nos deuotione fr̃s
necesse. ẽ. celebrare: qui a
& laudabilis eos uita ad
gloriosissimũ ꝑduxit occa¬
sum : & mirificus obitus

Expanded text:
morum apostolorum Petri et Pauli inseparabilem fidem, passionemque germanam omni nos devotione, fratres, necesse est celebrare, quia et laudabilis eos vita ad gloriosissimum perduxit occasum, et mirificus obitus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c altissimi patris filiuᷤ
& Paui.uM interueniente
patre nr̃o SilXESTRO sum.¬
mo pontifice & uniuer¬
sali papa mirabiliter ope¬
rari dignatus est: liquida
enarratione ꝑhuius nr̃ae
imperialis institutionis
paginã ad agnitionẽ om¬
nium populoꝵ in uniuer¬
so orbe terrarũ nr̃a stu¬
duit ꝓpagari mansuetis.
sima serenitas. Primum
quidem fidẽ nr̃am quã
UESTRO uniuersali por
tifice edocti sumus: in¬
tima cordis confessione
ad instruendas omnium
ur̃m mentes proferentes
tiantes: Nosse enim uos
uolumus sicut ꝑ anterio¬
rem. nr̃am sacrã pragnia¬
ticam aussionẽ significaui¬
mus. nos a culturis idoloꝵ
simulacris mutis & sur¬
dis manufactis diaboliciᷤ
compositionibiis. atq ab
omnib satanȩ pompis
recessisse : & ad integram
xp̃ianorũ fidẽiquẽ est
uera lux & uita ꝑpetua
ꝑuenisse  Gredentes iux:¬
ta id quod nos idem al¬
mificus summus pater
& doctor nr̃ SuUT

Expanded text:
 altissimi Patris Filius, et Paulum, interveniente patre nostro Silvestro summo pontifice et universali papa, mirabiliter dignatus est operari, liquida enarratione per hujus nostrae imperialis institutionis paginam, ad cognitionem omnium populorum in universo orbe terrarum studuit propalare nprimum quidem fidem nostram, quam vestro universali papa et pontifice edocti sumus, intima cordis confessione ad instruendas omniumum mentes proferentes,tiantes. Nosse enim vos volumus, sicut per anteriorem nostram sacram pragmaticam jussionem significavimus, nos a culturis idolorum, simulacris mutis et surdis manufactis, diabolicis compositionibus atque ab omnibus Satanae pompis recessisse, et ad integram Christianorum fidem quae est vera lux et vita perpetua pervenisse, credentes juxta id quod nos idem almificus, summus Pater et doctor nost
Abbreviated transcription (Latin):
& uiuificatorẽ uniuersȩ
mur: ita ut intrinitate
ꝑfecta & plenitudo sit¬
diuinitatis. & unitas po¬
testatis Pater ds̃. Filius
itaq formȩ sed una po¬
ds̃ semꝑ clidit ex se per¬
quod semꝑ erant gignenda
scła uerbũ: & quando eodẽ
solo suȩ sapientiȩ uerbo

Expanded text:
 vivificatorem universae mur, ita ut in Trinitate perfecta sit plenitudo divinitatis et unitas potestatis. Pater Deus, Filius itaque personae, sed una pous se edidit ex se quod semper erat gignenda ad secula verbum. Et quando eodem solo suae sapientiae verbo
Abbreviated transcription (Latin):
uipsrator caꝑsar
flauius. CoNStantraus.
Alamannicus. Gotticus.
Sarmaticus. Germanicus.
Britanicus. Hunicus. Pius.
Felix. Uictor. ac triumpha¬
tor. semꝑ augustus: Sc̃is¬
simo ac beatissimo patri
patrũ SIIUEStRo urbis
om̃ib eius successoribus
qui in sede beati PeIt RI
usq infinẽ scłi sessuri
sunt pontificibus: nec¬
non & om̃ib reuerentis¬
simis. & dõ amabilibus
catholicis ep̃is eidem sa¬
cro sc̃ȩ̨ romane ecclesiȩ
ꝑ hanc nr̃am imperialẽ
constitutionẽ subiectis¬
in uniuerso orbe t̾rarũ
nunc & inposteris cun¬
ctis retro temporib con¬
stitutis. Gratia. Pax. Gari¬
tas. Gaudiũ. Longanimita.
miscđia a dõ patre om̃i¬
potente. & iħu xp̃o filio

Expanded text:
perator Caesar FLAVIUS CONSTANTINUS, Alemanicus, Gothicus, Sarmaticus, Germanicus, Britannicus, Hunnicus, pius, felix, victor ac triumphator, semper Augustus, sanctissimo ac beatissimo patri patrum Silvestro urbis omnibus ejus successoribus, qui in sede beati Petri usque in finem saeculi sessuri sunt, pontificibus, necnon et omnibus reverendissimis et Deo amabilibus catholicis episcopis, eidem sacrosanctae Romanae Ecclesiae per hanc nostram imperialem constitutionem subin universo orbe terrarum, nunc et in posteris cunctis retro temporibus constitutis, gratia, pax, charitas, gaudium, longanimitas, misericordia, a Deo Patre omnipoten
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac. Natus de libera
ex heredatus esau. nati de
ancillis heredes filii lacob
n illis itaq trib patrib
om̃is futuri populi figu¬
ra ꝑfecta ẽ. Nec imme¬
rito ds̃ inquit. Ego sum
meminerimꝰ quid ꝓmis¬
sum sit ipsi Abrahȩ. hoc
enĩ ꝓmissũ est ysaac. hoc
ꝓmissũ est lacob Quid
Inuenimus: In semine
tuo benedicentur omnes
gentes. Credidit tunc
unus quod nondũ uide¬
bat. uident homines &
excecantur. Completum
est ingentib quod pro¬
missum est uni. & sepa¬
rantur communone gen¬
tiũ : qui & quod comple¬
tum est uidere nolunt
Sed quid illis ꝓdest quia
uidere nolunt: Uident
uelint nolint: aperta ue¬
ritas & clausos oculos fe¬
rit. Responsum est rucho¬
demo quia ex eis erat qui
crediderant in iħm. & ipse
iħc non se credebat eis.
Quibusdam enĩ non se ere¬
debat. cũ iam in illũ cre¬
didissent: Sic habes scriptũ.
Multi crediderunt in no¬
mine eius. uidentes ma¬
gna quȩ faciebat. Ipse
autẽ iħc. non credebat

Expanded text:
saac ; natus de libera exhaeredatus Esau , nati de ancillis haeredes filii Jacob . In illis itaque tribus patribus, omnis futuri populi figura perspecta est: nec immerito Deus inquit, Ego sum meminerimus quid promissum sit ipsi Abrahae: hoc enim promissum est Isaac, hoc promissum est et Jacob. Quid invenimus? In semine tuo benedicentur omnes gentes . Credidit tunc unus quod nondum videbat: vident homines, et excaecantur. Completum est in gentibus quod promissum est uni: et separantur a communione gentium, qui et quod impletum est videre nolunt. Sed quid illis prodest quia videre nolunt? Vident, velint nolint; aperta veritas et clausos oculos ferit. 3. Responsum est Nicodemo, qui ex eis erat qui crediderant in Jesum, et ipse Jesus non se credebat eis. Quibusdam enim non se credebat, cum jam in illum credidissent. Sic habes scriptum: « Multi crediderunt in nomine ejus, videntes signa quae faciebat. Ipse autem Jesus non credeb
Abbreviated transcription (Latin):
opus habebat ut quisquã
testimoniũ ꝑhiberet de
homine. Ipse autẽ sciebat
quid ess& in homine.
Ecce iam illi credebant
se credebat eis. Quare:
Quia nondũ erant renati
ex aqua & sp̃u. Inde or¬
nati sumꝰ. & hortamur
Si enĩ in terroges eos. iam
crediderunt in iħm:
Sed quia nondũ carnẽ
eius & sanguinẽ accipi¬
unt: nondum se illis ere¬
didit iħc. Quid faciant
ut se illis credat iħc : re¬
nascantur ex aqua & sp̃u.

Expanded text:
s habebat ut quisquam testimonium perhiberet de homine; ipse enim sciebat quid esset in homine » . Ecce jam illi credebant se credebat eis. Quare? Quia nondum erant renati ex aqua et Spiritu. Inde hortati sumus, et hortamur Si enim interroges eos, jam crediderunt in Jesum: sed quia nondum carnem ejus et sanguinem accipiunt, nondum se illis credidit Jesus. Quid faciant, ut se illis credat Jesus? Renascantur ex aqua et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
DILEC¬
TISSI¬
MI IX
oyo toti¬
gacrsoena coNSistua.
seueramus absoluere : Et
quod bene uos meminisse
arbitror quidde patre dõ
quid etiam de filio ęque
dõ sentire debemꝰ: quantũ
instructiõnis ur̃ȩ ut puta
opus est sufficient᷑ osten¬
dimus : Nunc restat ut
etiam de sci sp̃c dĩtate
dicamus Hic enĩ ordo ẽ.
symboli: ut post patris:
filũq personam sci sp̃c
confessio subsequatur:
Punc enĩ ꝓdest in patrem
&̾ filiũ credidisse. cũ etiã
sp̃m scm̃ eadem fidei ue¬
neratione credideris
Hanc siquidem sc̃ȩ fidei
impius de ea fidei catho¬
licȩ regula dubitat. quã
ille dictauit: Cui fides ipsa
debetur Ipse ergo dñs nr̃¬

Expanded text:
dilectissimi, in quo totisacramenta consistunt, severamus absolvere. Et, quod bene vos meminisse arbitror, quid de Patre Deo, quid etiam de Filio aeque Deo sentire debemus, quantum instructioni vestrae, ut puto, opus est, sufficienter ostendimus: nunc restat ut etiam de sancti Spiritus deitate dicamus. Hic enim est ordo Symboli, ut post Patris Filiique personam sancti Spiritus confessio subsequatur. Tunc enim prodest in Patrem et Filium credidisse, cum etiam Spiritum sanctum eadem fidei veneratione credideris. Hanc siquidem sanctae fidei impius de ea fidei catholicae regula dubitat, quam ille dictavit cui fides ipsa debetur. Ipse ergo Domin
Abbreviated transcription (Latin):
spͥc sc̃s in cuiis nomine
baptizamur ds̃. ẽ. De quo
certe beatus petrus abse
lutissime pronuntiauit
dicens ad ananiam: Quur
temptauit sathanas cor
tuũ mentiri te sp̃ui scõꝰ
Et paulopost: Non es me¬
titus hominibus sed dõ
Apertissimȩ que sp̃m scu
dixerat. hunc postea dm̃
nominauit Et beatus
apłs paulus Niemo potes
dicere dñs ihe nisi in sp̃i
scõ. Diuisiones gratiarũ
sunt. idem autem sp̃c

Expanded text:
sanctus, in cujus nomine baptizamur, Deus est. De quo certe beatus Petrus apostolus absolutissime pronuntiavit, dicens ad Ananiam, Cur tentavit satanas cor tuum, mentiri te Spiritui sancto? et paulo post, Non es mentitus homini, sed Deo . Apertissime quem Spiritum sanctum dixerat, hunc postea Deum nominavit. Et beatus apostolus Paulus: Nemo potest dicere, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto. Divisiones gratiarum sunt, idem autem
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrectionem ae¬
cepta a patre omnium
potestate. discipulos con¬
solatur & dicit. Ecce dat
est michi omnis potestas
in cȩlo & interra : Et alii
Cuntes inquit in mundũ
uniuersum: prȩdicate
euangłium om̃i creatuss
Qui crediderit & baptizã.¬
tus fuerit saluus erit : qui
uero non crediderit con¬
esse dignatus ẽ. &immor¬
talis mortaliũ tamen
non est aspernatus ha¬
bere consortium. Utiq
ut docendo apłos fide
& ueritate compleret :
testimonio peruenirent.
Confirmatis uero disci¬
pulis. eleuatus est in cęlũ.
& tam de peccatis quam
ẽtiam de morte ad pa¬
trẽ uictor ascendit: qđ
manifeste in euangłio
legimus. & dñs quidem
iħc postquã locitus est
& sedet adextris dĩ Quo
sermone non humana
in dõ membra signantur:
sed honor quo xp̃m pat᷑
suscepit exprimitur:
Inde illum descensurũ
esse credimus ad uiuoꝵ
mortuorũqͥ. iudicium:
non iam in infirmitate
qua caruit. sed insubli¬

Expanded text:
post resurrectionem acpost resurrectionem accepta a Patre omnium potestate, discipulos consolatur, et dicit, Ecce data est mihi omnis potestas in coelo et in terra : et alibi, Euntes, inquit, in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae: qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit; qui vero non crediderit, conesse dignatus est, et immortalis mortalium tamen non est aspernatus habere consortium: utique ut docendo Apostolos fide et veritate compleret, testimonio pervenirent.Confirmatis vero discipulis elevatus est in coelum, et tam de peccatis quam etiam de morte ad Patrem victor ascendit: quod manifeste in Evangelio legimus, Et Dominus quidem Jesus postquam locutus est et sedet a dextris Dei . Quo sermone non humana in Deo membra significantur; sed honor quo Christum Pater suscepit, exprimitur. Unde illum descensurum esse credimus ad vivorum mortuorumque judicium, non jam in infirmitate quam habuit, sed in subl
Abbreviated transcription (Latin):
auferret. & peccata dele-¬
ret. Mortuus morte
breui ac temporali ne
nos mortẽ subiremus
hanc rerũ seriem in xp̃o
natura humana firmitas
intelligatur: Nam qui
fuit passibilis usque ad
mortẽ incorruptionis
gloriã ex tempore mor¬
tis accẽpit: si quidẽ hoc
iam in carne xp̃i p̃tium
quod iuxta scĩ daiuid pro¬
phetiam caro ex animis
& usq ad tertium diem
sepulta tam̃ in corrupta
ꝑmansit: Sic enĩ ex per¬
sona xp̃i legimus in psal¬
mo dicentis ad patrem.
renũ uirũ ad probatum
a dõ in uobis. uirtutibus
& ꝓdigiis & signis quae
ꝑ illum fecit ds in medio
ur̃i sicut uos scitis: hunc
definito consilio & prae¬
scientia dĩ traditũ in manꝰ
iniquoꝵ ad figentes inter¬
emistis. quem ds̃ suscitauit
solutis doloribus inferni.
iuxta quod unpossibile
erat tenẽri illũ ab eo:¬
nobis. sed ꝓ nobis etiã die
tertia resurrexit: Nam
si mors quoq eius facta¬
ꝓ nobis est. quanto magis
eius uita ꝓ nobis est: Qu

Expanded text:
auferret, et peccata deleauferret, et peccata deleret. Mortuus est morte brevi ac temporali; ne nos mortem subiremus hanc rerum seriem in Christo naturae humanae infirmitas intelligatur. Nam qui fuit passibilis usque ad mortem, incorruptionis gloriam ex tempore mortis accepit: siquidem hoc jam in carne Christi pretium, quod juxta David prophetiam, caro exanimis et usque ad tertium diem sepulta, tamen incorrupta permansit. Sic enim ex persona Christi legimus in Psalmo dicentis ad Patrem: renum virum approbatum a Deo in vobis in virtutibus, et prodigiis, et signis, quae per illum fecit Deus in medio vestri sicut vos scitis hunc definito consilio et praescientia Dei traditum per manus iniquorum adfigentes interemistis quem Deus suscitavit solutis doloribus inferni iuxta quod inpossibile erat teneri illum ab eonobis: sed pro nobis etiam die tertia resurrexit. Nam si mors quoque ejus pro nobis facta est, quanto magis ejus vita pro nobis est? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
in humanitatẽ diuinitas.
sed ut diuinita.ti socia¬
retur humanitas. Scdm
ergo huius hominis ueri¬
tatẽ. dĩ filius ad redẽpti¬
onẽ nr̃am Natus ex iur¬
gine est & spu scõ. Sic
enim ad MARIaM in eu¬
angelio angelus loquit᷑.
quod nascetur exte scm.
uocabitur filius dĩ. Quã
mirabilẽ natiuitatẽ. olim
ysaias ꝓpħa prędixit.
ipse in quã dñs dabit¬
uobis signũ Ecce uirgo
in utero concipiet & pariet
filiũ: & uocabitur nomen
eius emanuhel. quod in¬
terp̾̃tatur ab euangłista.
nobiscũ d̃ Nam hoc
quoq. ex effectu rerum
nature nr̃e homine no.¬
biscũ esse dignatus est :
qui ꝓ nobis fecit omnia.
qui pronobis passus ẽ om̃a:
esuriem. sitim. lassitudinẽ.
fletũ. dolorẽ. ad extremũ
etiam mortẽ. quia pontio
pilato pręside flagellatꝰ
atq crucifixus ẽ. & mortuũ
est ac sepultus Condemp¬
natus est enĩ iustus ꝓ in¬
iustis. & ꝑ enã quȩ pecca¬
torib debebatur. sine pec¬
cato ipse suscepit ut illoꝵ

Expanded text:
in humanitatem divinitas, sed ut divinitati sociaretur humanitas. Secundum ergo hujus hominis veritatem, Dei Filius ad redemptionem nostram natus est ex Virgine et Spiritu sancto. Sic enim ad Mariam in Evangelio angelus loquitur:quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei . Quam mirabilem nativitatem olim Isaias propheta praedixit: Ipseo in utero accipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel , quod interpretatur ab evangelista, Nobiscum Deus . Nam hoc quoque ex effectu rerum naturae nostrae homine nobiscum esse dignatus est; qui pro nobis fecit omnia: qui pro nobis passus est omnia, esuriem, sitim, lassitudinem, fletum, dolorem, ad extremum etiam mortem; qui a Pontio Pilato praeside flagellatus atque crucifixus, et mortuus est ac sepultus. Condemnatus est enim justus pro injustis, et poenam quae peccatoribus debebatur, sine peccato ipse suscepit; ut illorum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt.: idem uero ds. qui
operatur om̃a in omnibꝰ
Hic quoq quã euidenter
uaselectionis quem sp̃m
scm̃ nominauerat: eundẽ
et̃ dm̃ dixit ac dñm ope¬
rantẽ ex prõpria potesta¬
sc̃s inquẽ peccare usque
adeo sacrilegũ est: ut nec
hic nec infuturo iudicio
remittatur. Sic enĩ ipse
gelio loquitur Quicũq
dixerit uerbũ contra fi¬
liũ hominis. remittetur
illi Qui autẽ dixerit
contra sp̃m scm. non re¬
mittetur ei Neq. in hoe
suis repromittit dicens:
Cum autẽ uenerit parã¬
clẏtus quẽ ego mitto
uobis a patreꝰ sp̃m ueri¬
tatis qui a patre meo ꝓ¬
cedit: ipse testimonium
ꝑhibebit de me De quo
superius ait Paraclytus
uos docebit omnia Ipse¬
est ergo sp̃c sc̃s quem mit¬
tit pater in nomine meo
qui ex patre ꝓcedit. osten¬
ditur unius cũ patre &
filio. eẽ. substantie Et¬

Expanded text:
sunt, idem vero Deus qui operatur omnia in omnibus . Hic quoque quam evidenter Vas electionis, quem Spiritum sanctum nominaverat, eumdem esse Deum dixit ac Dominum, operantem ex propria potestas, in quem peccare usque adeo sacrilegum est, ut nec hic, nec in futuro judicio remittatur. Sic enim ipsegelio loquitur: Quicumque dixerit verbum contra Filium hominis, remittetur illi; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur illi neque in hoc suis repromittit, dicens: Cum autem venerit Paracletus, quem ego mittam vobis a Patre spiritum veritatis, qui a Patre meo procedit, ipse testimonium perhibebit de me: de quo superius ait, Paracletus vos docebit omnia . Ipse ergo Spiritus sanctus, quem mittit Pater in nomine meo, qui ex Patre procedit, ostenditur unius cum Patre et Filio esse substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
ut ego uadam Nam si non
abiero ego: paraelytus non
ueniet ad uos Si autem
abiero. mittam eũ ad uos
Hoc quod dicitur mittam.
Non minorem quod absit
indicat sp̃m scm̃. sed sim¬
pliciter absq adulatione
unitatẽ atq concordiam
indicat uoluntatis. Ala¬
tente autẽ quod dixit.¬
audite Expedit uobisut
ego uadam Nam si non
abiero paraclẏtus non
ueniet ad uos Quomodo
expedit discip̾ulis ut ab
illis xp̃c ascendat ad pa¬
trem. si minor est ille
qui ꝓxp̃o ad discipulos est
mittendus: Sed expedit
discipulis ut ab eis xp̃c as
cendat: quia ęqualis est

Expanded text:
ut ego vadam: nam si non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos . Hoc quod dicitur, mittam, non minorem, quod absit, indicat Spiritum sanctum; sed simpliciter absque adulatione unitatem atque concordiam indicat voluntatis. Attendite autem quod dixit, Expedit vobis ut ego vadam: nam si non abiero, Paracletus non veniet ad vos. Quomodo expedit discipulis ut ab illis Christus ascendat ad Patrem, si minor est ille qui pro Christo ad discipulos est mittendus? Sed expedit discipulis ut ab eis Christus ascendat, quia aequalis est
Abbreviated transcription (Latin):
est a uobis sic ueniet quem¬
ad modũ uidistis eũ euntẽ
inçȩlũ Adhunc ergo ad
rati simus fr̃s dilectissimi.
&i timeamus ne ille nos
non tales inueniat quales
uoluit inuenire: qui om̃a
ꝓ nobis est passus. ut nos
inuenĩret tales quib non
supplicia inferret. sed
prẽmia redderet sempi¬
terna: ad quȩ uos dñs ac
ds grã sua adiutos dignet᷑
ad ducere. cui est gła in
sȩcula seculoꝵ AMEri

Expanded text:
elum, sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Ad hunc ergo advrati simus, fratres dilectissimi, et timeamus ne ille nos non tales inveniat, quales voluit invenire: qui omnia pro nobis est passus, ut nos inveniret tales, quibus non supplicia inferret, sed praemia redderet sempiterna. Ad quae vos Dominus ac Deus gratia sua adjutos dignetur adducere; cui est gloria in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsũ reputabitur:
quod uel minimũ accepit:
Alius intelligentiã accepit
prȩdicationis: ministeriũ
deb& ex talento Alius
erogationẽ talenti deb&
ex rebis. Alius nec inter¬
norũ intelligentiã. nec
rerũ affluentiã accepit.
sed tamen didicit artem
qua pascitur. Ipsa ars: ei
in talenti acceptione
reputabit᷑. Alus nichil
horũ assecutus ẽ : sed tam̃
fortasse familiaritatis
locũ apud diuitẽ me¬
ruit. talentũ ꝓfecto fa¬
miliaritatis accepit:
Si ergo nichil ei ꝓ indigen¬
tib loquit᷑: ꝓ talenti re¬
tentione dampnatur:
Habens igit᷑ intellectum :
curet . omnino ne taceat.
Habens rerũ affluentiam:
uigilet ne amiscđiȩ lar¬
gitate torpescat: Habens
artẽ qua regit᷑. magno¬
pere studeat. ut usum
atq utilitatẽ illius cum

Expanded text:
hoc ipsum reputabitur, quod vel minimum accepit. Alius intelligentiam habet praedicationis? ministerium debet ex talento. Alius erogationem talenti debet ex rebus; alius nec internorum intelligentiam, nec rerum affluentiam accipit, sed tamen didicit artem qua pascitur, ipsa ars ei in talenti acceptione reputabitur; alius nihil horum assecutus est, sed tamen fortasse familiaritatis locum apud divitem meruit, talentum profecto familiaritatis accepit; si ergo nihil ei pro indigentibus loquitur, pro talenti retentione damnabitur. Habens ergo intellectum, curet omnino ne taceat; habens rerum affluentiam, vigilet ne a misericordiae largitate torpescat; habens artem qua regitur, magnopere studeat, ut usum atque utilitatem illius cum
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq : ut mninora bona non¬
nulli maiori cęlestis gratiȩ
mercede operentur. uidelic&
ꝓpt̾ intentionẽ cordis : qua
maiora uoluerant patrare
bona si possent. Et alii ma¬
iora uirtutũ opera ostentan¬
tes. ob incuriam cordis te¬
pidi: minora a dño. pręmia
sortiantur. Deniq õpus ui¬
duȩ quȩ duos nummos de¬
tulit ad tẽplũ. innumeris
diuitũ donariis ab interno
cordiũ scrutatore prȩfert᷑:
Ex abundantia enim cordis
os loquitur. Humanũ qͥdem
iudiciũ sȩpe̾ fallit: quia cor
ꝓximi nescit nisi exore &
ex cordis radice perpendit:
Illi ergo ex habundantia cor¬
dis õs loquitur. qui ex qua
intentione ꝓmantur uerba
non ignorat: Quod etiã
subsequent astruit. mani¬
feste ostendens. quia loquu¬
tio bona absq operũ atte¬
statione nil omnino ꝓsit:
Quid autẽ uocatis me dñe
dñe : & non facitis quȩ dico:

Expanded text:
plerumque ut minora bona nonnulli majori coelestis gratiae mercede operentur, videlicet, propter intentionem cordis qua majora voluerant patrare bona si possent, et alii majora virtutum opera ostentantes, ob incuriam cordis tepidi minora a Domino praemia sortiantur. Denique opus viduae, quae duos nummos detulit ad templum, innumeris divitum donariis ab interno cordium scrutatore praefertur. Ex abundantia enim cordis os loquitur. Humanum quippe judicium saepe fallit, quia cor proximi nescit nisi ex ore et ex cordis radice perpendit. Illius ergo ex abundantia cordis os loquitur, qui ex qua intentione promantur verba, non ignorat. Quod etiam subsequenter astruit, manifeste ostendens quia locutio bona absque operum attestatione nihil omnino prosit. Quid autem vocatis me Domine, Domine, et non facitis quae dico
Abbreviated transcription (Latin):
uero uta ẽ: caritatẽ qui¬
dem dĩ & ꝓximi tota m̃¬
te retinere sed & ab ex¬
triori actione quiescere :¬
bli desiderio conditoris
inherere. ut nil iã agere
libeat: sed calcatis curis
om̃ib ad uidendã faciem
su creatoris animus in¬
ardescat: Ita : ut iã nouerit
carnis corruptibilis pondꝰ
cũ merore portare : totisq
desideriis appetere illis
ymnidicis angłorũ choris

Expanded text:
ero vita est, charitatem quidem Dei et proximi tota mente retinere, sed ab exteriori actione quiescere, soli desiderio Conditoris inhaerere, ut nil jam agere libeat, sed, calcatis curis omnibus, ad videndam faciem sui Creatoris animus inardescat, ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere illis hymnidicis angelorum choris