comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iter uenisset. ei alius quidã obuiam factꝰ est. qui hunc requisiuit dicens. Quo
uadis Cui respondit. Ad stephanũ optionẽ adño meo misus sũ. Atq ille
ꝓtinꝰ dixit. Ab eo uenio: s ante me hac hora defunctꝰ ẽ. Reuersus ẽ puer
ad eumorphiũ dñm suũ.: sed eũ iã mortuũ inuenit. Dieq factũ est . ut dũ
alter obuiã uenit. et ex medio itinere puer reuers est. ex mensura fpati
potuisset colligi. quod uno momento utriq fuerant uocati. Pettus
erribile ẽ ualde qđ dicit᷑. S quȩso te cur egredienti animȩ nauis appr¬
ruit. uł cur se ad syciliani duci. moriturus pdixit:auie n or egori
nima uehiculo non eget. S mirũ non ẽ. si homini adhuc in corpore
posito illud apparuit. quod ꝑcorpꝰ assueuerat uidere: ut ꝑ hoc daretur¬
intelligi. quo eiꝰ anima spiritalit᷑ duci potuisset. Quod uͭ se ad siciliã duci

Expanded text:
iter venisset, ei alius quidam obvius factus est, qui hunc requisivit, dicens: Quo iter venisset, ei alius quidam obvius factus est, qui hunc requisivit, dicens: Quo vadis? Cui ille respondit: Ad Stephanum Optionem a domino meo missus sum. Atque ille protinus dixit: Ab eo venio, sed ante me hac hora defunctus est. Reversus vero est puer ad Eumorphium dominum suum, sed jam eum mortuum invenit. Sicque factum est, ut dum alter obviam venit, et ex medio itinere puer reversus est, ex mensura spatii potuisset colligi, quia uno momento utrique fuerant vocati. PETR. Terribile est valde, quod dicitur: sed quaeso te, cur egredienti animae navis apparuit, vel cur se ad Siciliam duci moriturus praedixit? GREGOR. Anima vehiculo non eget: sed mirum non est, si adhuc homini in corpore posito illud apparuit, quod per corpus assueverat videre, ut per hoc intelligi daretur quo ejus anima spiritualiter duci potuisset. Quod vero se ad Siciliam duci
Abbreviated transcription (Latin):
mansione socialit̾ uiuerent. quib ecorpore contigit socialit̃ exire. S
neq hoc sileam. qđ dũ adhuc laicus uiuerẽ. atq indomo mea quȩ mich
ibac urbe ex iure patris obuenerat manerẽ : de quibusdã ilicinis meso
me contigit agnouisse. Quedã ñaq uixta me udua. galla dicebat᷑. heo
eniemonphũ nomine iuuenẽ filiũ habebat: ãquo non longe qͥdã stesu¬
.nꝰ. quiin nu mero optio fuit habitabat. Sedisde eumorphiꝰ as extremae pi¬
te ueniens. uocauit puerũ suũ: eiq p̃cepit dicens. uade citiꝰ et ches te¬
pbano ꝯptioni ut concitꝰ uemat : qi ecce nains parata ẽ ut ad syciliã Auc
debeaiõ. Cũꝙ hunc puer insanire crederet. et obȩdire recusaret: cepit
ille uebement̃ imminere dicens. Uade et nuntia illi quod dico. q̃ui
non insanio. Egressus ẽ puer. ut ad stephanũ ꝑgeret. cũq in medium

Expanded text:
mansione socialiter viverent, quibus e corpore contigit socialiter exire. Sed mansione socialiter viverent, quibus e corpore contigit socialiter exire. Sed neque hoc sileam, quod dum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mihi in hac urbe ex jure patris obvenerat, manerem, de quibusdam vicinis meis me contigit agnovisse. Quaedam namque juxta me vidua, Galla dicebatur. Haec Eumorphium nomine juvenem filium habebat, a quo non longe quidam Stephanus, qui in numero Optio fuit, habitabat. Sed idem Eumorphius ad extrema vitae veniens, vocavit puerum suum, eique praecepit, dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus veniat, quia ecce navis parata est ut ad Siciliam duci debeamus. Cumque hunc puer insanire crederet, et obedire recusaret, coepit ille vehementer imminere, dicens: Vade et nuntia illi quod dico, quia non insanio. Egressus est itaque puer ut ad Stephanum pergeret. Cumque in medium
Abbreviated transcription (Latin):
pore mortalẽ uitã finiuit. Oirati sunt fr̃s: quia hoc qđ moriens frater
clamauerat. ignorabant. Quo defuncto: in monasterio facta ẽ magna
tͥsticia. Quarto autẽ die. quiddã fr̃ib necessariũ fuit: et ut ad monaste.¬
riũ aliud longe positũ transmitterẽt. Illuc igitur euntib fr̃ĩb. om̃s
eiusdẽ monasterii monachos. tͥstes uehement᷑ inuenert̃. Quibꝰ cũ dice¬
rent qͥd habetis. qđ uos in tanto merore depͥmitis: respondert̃ dicentes.
ta continebat. hodie quartꝰ ẽ ches. qđ ex hac luce subtractꝰ ẽ. Cũq fr̃s
qui uenerant. studiose requirerent qualit̃ daictꝰ fuisset : respondert̃.
Ursus. Qliuocationis eiꝰ horã subtilit̃ in quirentes. ipso eũ momento cognon¬
rt̃ exisse de corpore: quo ꝑioħm qui apus eos defunct ẽ. suerat uocator
Qui es recolligitur q utrorũq par fuit meritũ: eisq datũ est ut in uni

Expanded text:
pore mortalem vitam finivit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater pore mortalem vitam finivit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater clamaverat, ignorabant. Quo defuncto, in monasterio facta est magna tristitia. Quarto autem die quiddam fratribus necessarium fuit, ut ad monasterium aliud longe positum transmitterent. Illuc ergo euntes 428 fratres, omnes ejusdem monasterii monachos tristes vehementer invenerunt. Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responderunt, dicentes: onasterio continebat, hodie quartus est dies quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquirentes, ipso eum momento cognoverunt exisse de corpore, quo per Joannem, qui apud eos defunctus est, fuerat vocatus. Qua ex re colligitur, quia utrorumque par fuerat meritum, eisque datum est, ut in una
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscat: cũ quibꝰ ꝓ ȩqualitate culparũ uł eciã p̃mioꝵ in una ẽ mansi.¬
one deputanda. Nam uir uitȩ uenerabilis eleutheriꝰ senex. de qͦ p̃ceden.¬
te libro multa narraui. in monasterio suo germanũ frem ioħ̃m nomi¬
ne se habuisse ꝑhibuit: qui ante dies quatuordeei. suũ fr̃ib exitũ p̃dixit.
ũq decrescentes cotidie cõputaret dies. ante tͥduũ quã uocaretur ex
corpore. febre correptꝰ ẽ. Adhorã uͦ mortis ueniens. mysteriũ dñici
corporis et sanguimis accepit. Uocatosq fr̃s. corã se psallere p̃cepit: qͥb
tamen antiphonã ipse ꝑsemet ipsũ imposuit dicens. Aꝑite mͥ portas
iusticiȩ. et ingressus in eas confitebor dño. hȩc porta dñ. iusti intrabt̃
ꝑ eam. Cũq corã eo adsistentes fr̃s psallerent: emissa subito ⁊ ꝓducta
uoce. clamauit dicens. Urse ueni. Quod mox ut dixit : eductus e cor¬

Expanded text:
cognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansicognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansione deputanda: quod multi inte libro multa narravi, in monasterio suo germanum fratrem nomine Joannem se habuisse perhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatisque fratribus, coram se psallere praecepit, quibus tamen antiphonam ipse per semetipsum imposuit, dicens: Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino: haec porta Domini, justi intrabunt per eam . Cumque coram eo assistentes fratres psallerent, emissa subito et producta voce clamavit dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductus e cor
Abbreviated transcription (Latin):
ilbo ec̃na hereditate uiderint : eis ncognitiꝑ usionẽ non ert̃. qs in oꝑe
seꝑ nouent̃. Quia enĩ illic om̃s cõmuni claritate dm̃ conspiciunt: quio
est quod ibi nesciant. ubi scientẽ om̃ia sciunt.. &exiui.¬
am quidã nr̃ religiosus uir: et uitȩ ualde laudobilis. cum ante
qua drienniũ moreretur. sicut religiosi alii qui p̃sentes fuert̃ testatisumnt:
in hora sui exitꝰ ionã ꝓpħam. iezechielẽ quoq et damelẽ cȩpit aspicere. eos
dominos suos ex nomine clamare. Quos dũ ad se uenisse diceret. et dep̃ssis¬
luminib eis reuerentiȩ obseqͥũ p̃beret : ex carne eductꝰ ẽ. Quamre aꝑte
datur intelligi. quȩ erit mnilla incorruptibili uita noticia: si uir iste
adhuc in carne corruptibili positꝰ ꝓphetas scõs quos nimirũ nũquam
uiderat agnouit
olet autẽ plerũq contingere. ut egressura anima eos etiã re¬

Expanded text:
illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem nilla aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem nsemper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi scientem omnia sciunt? Nam quidam noster religiosus vir, et vitae valde laudabilis, cum ante hoc triennium moreretur sicut religiosi alii, qui praesentes fuere testati sunt in hora sui exitus Jonam prophetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit dominos suos ex nomine clamare. Quos dum ad se venisse diceret, et depluminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi, quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc in carne corruptibili positus, prophetas sanctos, quos nimirum nunquam vidit, agnovit. Solet autem plerumque contingere, ut egressura anima eos etiam re
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uomodo eñĩ p̃sentes ñ posset agnoscere: qͥ etiã ꝓ absentiũ memoria curaus
exorare. Quamre illudd quoq ostendit᷑: quod nequa qũa ipse requisisti. q
et boni malos. et mali cognoscunt bonos. Nã et diues ab abrahã cognosetꝰ
eui dictũ ẽ.⁊ccepisti bona in inta tua: et electꝰ lataris a repbo est di.¬
uite cognitꝰ. quẽ mitti p̃catur ex nomine dicens. Mitte lararũ ut intis.¬
guat̾ extremũ digitisui in aquã: et refrigeret lingũa meã. In qua ii.¬
delicet cognitione. utriꝰq partis cumusus retͥbutionis excresen:
ut bom ampliꝰ gaudeant qͥ secũ eos lȩtari conspiciunt quos amauerunt:
et mali dũ cũ eis torquent᷑ quos in hoc mundo despecto dõ dilexerunt.
eos ñ solũ sua s etiã eoꝵ pena consumat. fit enã in ȩlectis qͥddã mirabiliꝰ
qi ñ solũ eos agnoscunt. quos in hoc mundo nouerãt. s uelut uisos ac cos.¬
nitos recognoseunt bonos. quos nũquã uidert̃. Na cũ antiquos patres in

Expanded text:
oscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exorare? Qua in re illud quoque ostenditur, quod nequaquam ipse requisisti, quia et boni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit: ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc mundo, despecto Deo, dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos agnoscunt quos in hoc mundo noverant, sed velut visos ac cognitos recognoscunt 425 bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos Patres in
Abbreviated transcription (Latin):
est. qđ fr̃ ille qͥ defunctꝰ est. igne cruciatur: debemꝰ ei aliquidRaritatis
impendere: & eũ quantũ possumꝰ ut eripiat᷑ ad iuuare. Uade itaq & ab
hodierna die. dieb xxx continuis. offerre ꝓ eosacrificiũ stude. & nultꝰ
om̃ino p̃t̃ mittatur dies. quo ꝓ absolutione illiꝰ. salutaris hostia ñ unmo
dies ñ numerantibꝰ: ĩsdẽ fr̃ qui mortuꝰ fuerat. nocte quadã fr̃i suo ger¬
mano copioso ꝑ uisionẽ apparuit. Quẽ ille cũ indissec. inquisiu dicens
Quid ẽ fr̃: Quomͦ es : Cui ille respondit. Nunc usq male fui. s iã mͦ bene
sum: qr hodie cõmunionẽ recepi. Quod isdẽ copiosus ꝑgens. ꝓtinꝰ indi.¬
qͥd ꝓ eo fr̃s agerent. & fr̃s ignorassent qͥd de illo copiosus indisset: uno
uderat: concordantes simul uisione ⁊ sacrificiũ. res aꝑte claruit. ꝙ
frat̃ qͥ defunctꝰ fuerat. ꝑ salutarẽ hostiã supplitiũ euasit. Petrus

Expanded text:
est quod frater ille qui defunctus est in igne cruciatur. Debemus ergo ei aliquid charitatis est quod frater ille qui defunctus est in igne cruciatur. Debemus ergo ei aliquid charitatis impendere, et eum, in quantum possumus, ut eripiatur adjuvare. Vade itaque, et ab hodierna die diebus triginta continuis offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies, quo pro absolutione illius salutaris hostia non immodies non numerantibus, idem frater qui defunctus fuerat, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit dicens: Quid est, frater? Quomodo es? Cui ille respondit: Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie communionem recepi. Quod idem Copiosus pergens protinus fratrquid pro eo fratres agerent, et fratres ignorassent quod de illo Copiosus vidisset, uno d ille vidit, concordantes simul visionem et sacrificium, res aperte claruit, quia frater qui defunctus fuit per salutarem hostiam supplici
Abbreviated transcription (Latin):
tione: & sic eũ terra operite. In qͥb utͥsq reb una morienti. altera uͦ
uolui uiuentib fr̃ib ꝓdesse: ut & illũ amaritudo mortis a culpa
solubilẽ faceret: & istos auaritiȩ tantȩ dãpnatio. misceri in culpa ꝓhi.¬
beret. Q đ ita factũ est. Nã cũ isdẽ monachꝰ ꝑuenisset ad mortẽ. atq
anxie se quȩreret fr̃ibꝰ cõmendare: nullusq e fr̃ib ei appropinquar
& loqͥ dignaret᷑ : ei carnalis fr̃. cur ab om̃ib eẽt abominatꝰ indicauit.
Qui ꝓtinus de reatusuo uehement̃ ingemuit: atq in ipsa tͥsticia e cor-¬
pore exiuit. Qui ita ẽ sepultꝰ. ut dixerã. S fr̃s om̃s eadẽ eiꝰ sententia
ꝑ turbati. cepert̃ singuli extrema quȩq et uilia. & quȩ eis habere
regularit̃ semꝑ licuerat. ad mediũ ꝓferre. uehem̃t̃q formidare.
Tunc euocato ad me eodẽ p̃cioso monasterii mei p̃posito : tristis dixi. diu

Expanded text:
tione, et sic eum terra operite. In quibus utrisque rebus unam morienti, alteram vero tione, et sic eum terra operite. In quibus utrisque rebus unam morienti, alteram vero volui viventibus fratribus prodesse, ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idem pervenisset ad mortem, et anxie quaerereet loqui dignaretur; ei carnalis frater cur ab omnibus esset abominatus indicavit. Qui protinus de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus ut dixeram. Sed fratres omnes eadem ejus sententia perturbati, coeperunt singuli extrema quaeque et vilia et quae eis habere regulariter semper licuerat, ad medium proferre, et vehementer formidare Tunc advocato ad me eodem Pretioso monasterii nostri praeposito tristis dixi: « Diu
Abbreviated transcription (Latin):
nulla habere ꝓpͥa liceret. Tunc nimio merore ꝑculsus: cogitare ce-¬
pi. uel quid ad purgationẽ morientis facerẽ: uł quid in exẽplũ uiuen¬
tib fr̃ib ꝓuiderẽ. Precioso igit᷑ eiꝰdẽ monasteri i p̃posito. ad me accito.
dixi. uade. et nullus ex fr̃ib se ad eũ morientẽ iungat: nec ser monẽ
consolationis. ex cuiꝰlibet eoꝵ ore ꝑcipiat. S cũ in morte constitut᷑
fr̃s quesierit.: ei suus fr̃ carnalis dicat.qr ꝓ solidis quos occulte habuit.
a cunctis fr̃ib ab ominatꝰ sit: ut salt̾i in morte de culpasua mentẽ¬
illiꝰ amaritudo trans uerberet: atq a peccato qđ ꝑpetrauit purget.
Cũ uͦ mortuꝰ fuerit: corpꝰ illiꝰ cũ frũm corporib non ponat᷑. s qualibet
fossam insterqͥlim o facite. et in ea corpꝰ illiꝰ ꝓicite.: ibiq suꝑ eũ tres aureo
quos reliquit iac tate. simul om̃s clamantes. pecunia tua tecũ sit in ꝑdi¬

Expanded text:
nulla habere propria liceret. Tunc nimio moerore percussus, cogitare coenulla habere propria liceret. Tunc nimio moerore percussus, cogitare coepi, vel quod ad purgationem morientis facerem, vel quod in exemplo viventibus fratribus providerem. Precioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad me accito, dixit: Vade, et nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres quaesierit, ei suus frater carnalis dicat: quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit, ut saltem in morte de culpa mentem amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur, sed quolibet fossam in sterquilinio facite, in eo corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit jactate, simul omnes clamantes, Pecunia tua tecum sit in perdi
Abbreviated transcription (Latin):
atq in assidiuis egritudinib: meis excubare consueuerat. Hic itaq lan.¬
guore corporis p̃uentꝰ: ad extremũ deductꝰ ẽ. Cui in ipsa sua molesta
fr̃ germanꝰ nomine copiosus seruiebat: qui ipse quoq ninnc in hac urbe
ꝑ tandẽ medicinȩ artẽ. tẽporalis uitȩ stipendia sectatur. S p̃dictꝰ iuifꝰ¬
eũ ia se ad extremũ ꝑuenisse cognouisset: eide copioso fr̃i suo. qi oceusl¬
tostres aureos haberet innotuit. Quod nimirũ fr̃ib non potuit ce¬
lari s subtilit̃ in dagantes atq ildiꝰ om̃a mecdicamenta ꝑserutants
eosdem tres aureos inuener̃t̃ in medicamine absconsos. Quod max ut¬
mͥ nuntiatũ est. t̾antũ malũ de fr̃e qͥ nobiscũ cõmuit̃ uixerat. ȩqua¬
nimit̃ ferre non ualui. Quippe qr eiusdẽ nr̃i monasterii semꝑ re¬
gula fuerat. ut cuncti fr̃s ita cõmunit̾ uiuerent. quatinꝰ eis singulis

Expanded text:
atque in assiduis aegritudinibus meis excubare consueverat. Hic itaque lanatque in assiduis aegritudinibus meis excubare consueverat. Hic itaque languore corporis praeventus, ad extremum deductus est. Cui in ipsa sua molestia frater germanus, nomine Copiosus, serviebat, qui ipse quoque nunc in hac Urbe per eamdem medicinae artem temporalis vitae stipendia sectatur. Sed praedictcum jam se ad extrema pervenisse cognovisset, eidem fratri suo Copioso, quia occultos tres aureos haberet, innotuit. Quod nimirum fratribus non potuit celari, sed subtiliter indagantes, atque illius omnia medicamenta perscrutantes, eosdem tres aureos in medicamine absconsos invenerumihi nunciatum est, tantum malum de fratre qui nobiscum communiter vixit, aequanimiter ferre non valui: quippe quia ejusdem monasterii semper regula fuit ut cuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis
Abbreviated transcription (Latin):
quare das pat̃: Iste panis. sc̃s est. E go hunc manducare ñ possum. Meceñi
ut ꝓpeccatis meis int̃uenias & tunc exauditũ te eẽ cognosce: cũ hic ad la.¬
uandũ ueneris. et me minime inueneris. In quib uerbis disparuit: et is
qui homo esse uidebatur. euanescendo innotuit quia sp̃s fuit. Isdem ũ pb
ebdomada continua se ꝓ eo in lacrimis afflixit: salutarẽ hostiam eotidie
obtulit. & reuers post ad balneũ. eũ ĩa minime inuenit. Qua ex re quant̃
ꝓsit animabꝰ immolatio sacrȩ oblationis ostendit᷑: quando banc et ipsan
mor tuoꝵ sp̃s a uiuentib petunt: et signa indicant. quib ꝑ ea absoluti inde¬
antur. S neq hoc silendũ existimo: quod actũ in meo monasterio ante
hoc trienniũ reminiscor. Qunda nãq monachꝰ iustꝰ nomine. medicinali
arte fuerat imbutꝰ: qui mͥ in eodẽ monasterio constituto. sedule obseq:

Expanded text:
quare das, Pater? Iste panis sanctus est, ego hunc manducare non possum. Ego etequare das, Pater? Iste panis sanctus est, ego hunc manducare non possum. Ego eteut pro peccatis meis intervenias. Et tunc exauditum te esse cognosce, cum huc ad lavandum veneris, et me minime repereris. In quibus verbis disparuit, et is qui homo esse videbatur, evanescendo innotuit quia spiritus fuit. Idem vero presbyter hebdomada continua se pro eo in lacrymis afflixit, salutarem hostiam quotidie obtulit, et reversus post ad balneum, eum jam minime invenit. 465 Qua ex re quantum prosit animabus immolatio sacrae oblationis ostenditur, quando hanc et ipsi mortuorum spiritus a viventibus petunt, et signa indicant quibus per eam absoluti videantur. Sed neque hoc silendum existimo quod actum in meo monasterio ante hoc triennium reminiscor. Quidam namque monachus, Justus nomine, medicinali arte fuerat imbutus, qui mihi in eodem monasterio constituto sedule obsequi,
Abbreviated transcription (Latin):
lauari consueuerat. Ubi dũ die quadã fuisset ingressus. inuenit qͦndã
incognitũ uirũ adsuũ obseqͥum p̃paratũ: qui sibi de pedibꝰ calciam̃ta
abstraheret: uestim̃ta susciperet: et exeunti a caloribꝰ sabana p̃bẽret.
atq om̃e ministeriũ cũ magno famulatu ꝑageret. Cũq hoc sepius fieret: ĩsdẽ
pb̾r ad balnea itur: intra semet ipsũ cogitans dixit. Uiro illi qui mͥ solet tã
deuotissime ad lauandũ obsequi. ingratꝰ apparere ñ debeo: s aliquid me ne¬
cesse ẽ ei ꝓ munere portare: Tunc duas secũ oblationũ coronas detulit. Qu
mox ut ꝑuenit ad locũ. hominẽ inuenit. atq ex more eiꝰ obsequio in om̃ib
usus ẽ. Lauit itaq et cũ iã uestitꝰ uoluisset egredi. hoc quod secũ detulerat
obsequenti sibi uiro ꝓ benedictione obtulit: petens ut benigne susciperet.
qđ ei Raritatis gr̃a offerret. Ci ille merens afflixctꝰq respondit. Michi sti

Expanded text:
. Ubi dum die quadam fuisset ingressus, invenit quemdam incognitum virum ad suum obsequium praeparatum, qui sibi de pedibus calceamenta abstraheret, vestimenta susciperet, et exeunti de caloribus sabana praeberet, atque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius fieret, idem presbyter die quadam ad balnea iturus, intra semetipsum cogitans, dixit: Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi ingratus apparere non debeo, sed aliquid me necesse est ei pro munere portare. Tunc duas secum oblationum coronas detulit. Qui mox ut pervenit ad locum, hominem invenit, atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaque, et cum jam vestitus voluisset egredi, hoc quod secum detulerat, obsequenti sibi viro pro benedictione obtulit, petens ut benigne susciperet quod ei gratia charitatis offerret. Cui ille moerens afflictusque respondit: Mihi ista
Abbreviated transcription (Latin):
nere soluat᷑. quã grauis ẽ culpa discordiȩ. ꝓ qua nec munꝰ accipit᷑. Debe.¬
mꝰ itaq ad ꝓximũ quauis longe positũ. longeq disiunctũ mente ire.
eiq amimũ subdere. humilitate illũ ac beniuolentia placare. Et sci¬
licet conditor ñr. dũ tale placitũ m̃tis nr̃ȩ aspexerit. a peccato nos
cimꝰ. qr seruus qui decẽ milia talenta debebat: cũ pęnitentiã ageret.
absolutionẽ debiti a dño recepit. S qr conseruo suo centũ sͥ denarios
debenti. debitũ ñ dimisit: & hoc ẽ uissꝰ exigi. qđ ei fuerat iã dimissũ.
Ex quib uidelicet dictis constat. qr si hoc quod in nos delinquit᷑. ex corde
ñ dimittimꝰ : ⁊ illud rurs exigimur. qđ nob iã ꝑpenitentiã dimissũ
fuisse gaudebamꝰ. Igitur dũ ꝑ indulti tẽporis spaciũ licet. dũ iudex
sustinet. dũ conuersionẽ nram is qui culpas examinat expectat.
conflemꝰ in lacrimis duritiã m̃tis: formemꝰ in ꝓximis grãm be-¬

Expanded text:
cordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum, quamvis longe positum longeque disiunctum, mente ire eique animum subdere, humilitate illum ac benivolentia placare: et, scilicet Conditor noster, dum tale placitum nostre mentis aspexerit, a peccato nos cimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus exigimur, quod nobis iam per paenitentiam dimissum / fuisse gaudebamus. Igitur dum per indultum temporis spacium licet, dum iudex sustinet, dum conversionem nostram is, qui culpas examinat, expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam be
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscendã ueritatẽ: et resipiscant adiaboli laquȩ is aquo captitenertͥo
ad ipsius uoluntatẽ : Et quomꝰ ꝓ illis timc orabitur: qui ĩa nullatenꝰ pos¬
sunt ad iusticiȩ opera ab iniquitate cõmutari. Eadẽ itaq causa ẽ curon
oretur tunc ꝓ hominibꝰ ȩt̃no igne dãpnatis:. quȩ nc̃ etiã causa ẽ. ut non
oretur ꝓ diabolo angłisq eiꝰ. ȩtno supplicio deputatis. Que nceta causa
e ut non orent scĩ homines ꝓ hominib infidelib impiisq defunctis.
nisi quia de eis utiq qͦs et̃no deputatos supplitio ĩã nouertiante islũ
nẽ qͥd iuiuentes iisti mortuis et dãpnatis in iustis minime cõpaciunt᷑
quaneo aosire aliquid uidicabile de sua carne sese ꝑpeti etiam ipsi nouert̃.
quanto districtꝰ cunc iniquoꝵ torm̃ta respitiut᷑ quando ab om̃i ento
corimomienis exut ipsi iã iusticiȩ uicmꝰ atq artiꝰ inherebunt. Sic appo

Expanded text:
enentur ad ipsius voluntatem? Et quomodo pro illis tunc orabitur, qui jam nullatenus possunt ad justitiae opera ab iniquitate commutari? Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est, ut non oretur pro diabolo, angelisque ejus aeterno supplicio deputatis. Quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines, pro hominibus in fidelibus impiisque defunctis: nisi quia de eis quos utique deputatos aeterno supplicio jam noverint, ante illum nunc quoque viventes justi, mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverint: quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando ab omni vitae corruptione exuti, ipsi jam justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
tamen siquis de igne futurȩ purgationis accipiat. pensandũ sollicite ẽ.
qi illũ dixit ꝑ ignẽ posse saluari: non qͥsiꝙꝑ hoc fundamentũ. ferrũ. es.
uł plũbũ edificat. id ÷ peccata maiora et idcirco duriora. atq tunc insolũ¬
bilia s ligna. fȩnĩscipulã. id÷ peccata minima atq leuissima: quȩ̃ ignis
facile consumat. Hoc tamensciendũ ẽ. qr illic salt̃i de minimis iul quisq
purgationis obtinebit: nisi bonis hoc actib in hac adhuc uita positus.
ut illic obtineat promereatur. xli. upo¬
am cũ adhuc ẽẽm iuiuenculus. atq in laico habitu constitutꝰ
narrari amaiorib atq scientib audiui: quod paschasius biuꝰ apłicȩ
sedis ddiaconꝰ. cuiꝰ apud nos rectissimi et luculenti de sc̃o spũ libri ex¬
tant. mirȩ sc̃itatis uir fuerit. ȩlemosinarũ maxime operibꝰ uacans

Expanded text:
attamen si quis haec de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est: attamen si quis haec de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est: quia illum divel plumbum aedificat, id est peccata majora, et idcirco duriora, atque tunc jam insolubilia; sed ligna, fenum, stipulam, id est peccata minima atque levissima, quae ignis facile consumat. Hoc tamen sciendum est, quia illic saltem de minimis nihil quisque purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic obtineat, promereatur. am cum adhuc essem juvenculus, atque in laico habitu constitutus, narrari a majoribus atque scientibus audivi, quod Paschasius hujus apostolicae sedis diaconus, cujus apud nos rectissimi et luculenti de sancto Spiritu libri exstant, mirae sanctitatis vir fuerit, eleemosynarum maxime operibus vacans,
Abbreviated transcription (Latin):
peceatis. fieriposse credendũ est : sicut ẽ assiduus ociosus sermo. in moderatꝰ¬
risus. uł peccatũ curȩ reifamiliaris: quȩ uir sine culpa uł ab ipsis agitur
qui culpas qualit̃ declinare debeant sciunt: aut in ñ grauib reb error
ignorantiȩ. quȩ cuncta etiã pꝰ mortẽ grauant. si ad huc in hac uita positis
minime fuerint relaxata. Nã cũ paulus dicat: xp̃m̃ eẽ fundamentũ. acq
subiungat. siquis suꝑ ȩdificauerit suꝑ hoc fundam̃tũ. aurũ. argentũ. la¬
pides p̾ciosos. ligna. fenũ. stipulã: uniꝰcuiusq opꝰ quale sit ignis ꝓbabit.¬
Si cuius opꝰ manserit: qđ suꝑedificauit mercedẽ accipiet. Si euius opus
arserit. decͥmentũ pacietur. ipse autẽ saluus erit. sic tam̃ quasi ꝑ ignẽ.
Quauis hoc de igne tͥbulationis. in hac nobis inta adhibito. possit intellig

Expanded text:
peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatpeccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatrisus, vel peccatum curae rei familiaris: quae vix sine culpa ab ipsis agitur, qui culpas qualiter declinari debeant sciunt, aut non in gravibus rebus error ignorantiae, quae cuncta etiam post mortem gravant, si adhuc in hac vita positis minime fuerint relaxata. Nam et cum Paulus dicat Christum esse fundamentum, atque subjungat: Si quis superaedificaverit super hoc fundamentum, aurum et argentum, lapides pretiosos, ligna, foenum, stipulat; si cujus opus arserit detrimentum patietur, ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem; quamvis hoc de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
N euuangelio dñs dicit. Ambulate dũ lucẽ habetis. E ꝓpħam quoq ait.
Lẽpore accepto exaudiui te. et in die salutis adiuuite. Quod paulꝰ apłs
exponens dicit. Eece nunc tẽpus acceptabile: ecce nunc dies salutis. Sa¬
lomon quoq ait. Quodeũq potest manꝰ tua facere. instant̃ operare: quia
nec opus. nec ratio. nec scientia. nec sapientia. erit apud inferos. quo tu
tentiis constat. ꝙ qualis hinc quisq egreditur. talis in uditio presen.¬
tatur. S tam̃ de quibusdã leuib culpis. esse ante iuditiũ purgatoriꝰ
igois credendus est ꝓ eo quod ueritas dicit. Quia siquis spũi sco blas
sententia datur intelligi. quasdã culpas in hoc scło. quasda ũ infuti
posse relaxari. Quod em̃ de uno negatur: consequens intellectus
paret. quia de quibusdã conceditur. S tam̃ ut p̃dixi. hoc de paruis minimisq

Expanded text:
Ambulate dum lucem habetis . Per Prophetam quoque ait: Ambulate dum lucem habetis . Per Prophetam quoque ait: Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te . Quod Paulus apostolus exponens, dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Salomon quoque ait: Quodcumque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nec sc constat quia qualis hinc quisque egreditur , talis in judicio praesentatur. Sed tamen de quibusdam levibus culpis esse ante judicium purgatorius ignis credendus est, pro eo quod Veritas dicit, quia si quis in sancto Spirsententia datur intelligi quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse laxari. Quod enim de uno negatur, consequens intellectus patet, quia de quibusdam 444 conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque
Abbreviated transcription (Latin):
hoc in eis grauiꝰ uindicetur. qđ contra bonos potestatẽ suȩ crudelitatis acr.¬
est: gaudere suꝑ mortuũ ꝑmiss non ẽ : qđ sacra quoq testant᷑ ȩloquia.
am uir di contra samariã missꝰ. qr ꝑ inobedientiam. acxo¬
in itinere comedit: hunc leo in eodẽ itinere occidit. S statĩ illic
scͥptũ est : quia scetit leo iuxta asinũ. et ñ comedit leo de cadauere. Ex
qua re ostendit᷑. qđ peccatũ in obedientiȩ̃ in ipsa fuerit morte laxatũ.
qr isdẽ leo quẽ uiuentẽ p̃sup̃sit occidere. contingere ñ p̃sũpsit occisum.
un enĩ occidendi ausũ habuit: de occisi cadauere. comedendi licentiã ñ
accepit: qr is qͥ culpabilis in uita fuerat. pimita in obedientia erat iã
iuistꝰ ex morte. Ieo gͦ qͥ pͥus peccatoris uitã necauerat : custodiuit pͥmo¬
dum cadauer uis ti.¬

Expanded text:
hoc in eis gravius vindicetur, quod contra bonos potestatem suae crudelitatis accehoc in eis gravius vindicetur, quod contra bonos potestatem suae crudelitatis acceest, gaudere super mortuum permissus non est. Quod sacra quoque testantur eloquia. Nam vir Dei contra Samariam missus, quia per inobedientiam in itinere comedit, hunc leo in eodem itinere occidit. Sed statim illic scriptum est: Quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere . Ex qua re ostenditur quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo, quem viventem praesumpsit occidere, contingere non praesumpsit occisum. Qui enim occidendi ausum habuit, de occisi cadavere comedendi licentiam non accepit, quia is qui culpabilis in vita fuerat, punita inobedientia, erat jam justus ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris vitam necaverat, custodivit postmodum cadaver jus
Abbreviated transcription (Latin):
giens: in caua arbore latebat. Ubi unꝰ ex langobardis educto gladio. p̃dic¬
fũ uenerabilẽ occidit uirũ. Cuiꝰ corpore in terrã cadente. mons om̃is
ꝓtinꝰ et siluã concussa ẽ: ac si se ferre ñ posse pondꝰ diceret sc̃ĩtatis eiꝰ terra¬
erunt. Quoꝵ unꝰ educꝰto gladio. caput eiꝰ amputauit. S cũ corpꝰ eus
in t̾rã caderet. ipse qͥ hunc capite truncauerat. immundo spũ correptꝰ.¬
ad pedes eiꝰ corruit: et qdđ amicũ dĩ occideret. inimico di traditꝰ ostendit
uid ẽ hoc queso te quod omp̃s ds sic ꝑmittit  ua. Petrus¬
mori : quos tnpꝰ mortẽ cuiꝰ scĩtatis fuerint non patitur celari:¬
tendunt ꝑpetuã quid ei obest si ad modicũ dure moriant᷑ : Et ẽ fortasse ñ.¬
nũquã eoꝵ culpa licet minima: quȩ in eadẽ debeat morte resecari. Unde
fit. ut reꝓbi potestatẽ quidẽ contra uiuentes accipiant. s illis morientib

Expanded text:
giens in cava arbore latebat. Ubi unus ex Langobardis educto gladio praedicgiens in cava arbore latebat. Ubi unus ex Langobardis educto gladio praedictum venerabilem occidit virum. Cuius corpore in terra cadente, mons omnis protinus et silva concussa est, acsi se ferre non posse pondus sanctitatis eierunt. Quorum unus educto gladio caput eius amputavit. Sed cum corpus eius in terram caderet, ipse qad pedes corruit, et quod amicum Dei occiderit, inimico Dei traditus ostendit. PETR. Quid est hoc, quaeso te, quod omnipotens Deus sic permittit mori, quos tamen post mortem cujus sanctitatis fuerint, non patitur celaritendunt, quid eis obest si ad modicum dure moriuntur? Et est fortasse nonnunquam eorum culpa, licet minima, quae in eadem debeat morte resecari. Unde fit ut 408 reprobi potestatem quidem contra viventes accipiant, sed illis morientibus
Abbreviated transcription (Latin):
m carne discerent. quia si do seruire s tudeant. pꝰ carnẽ ueriꝰ uiuant.¬
uibusda religiosis uiris quoq attestantibꝰ.. xxxii.¬
adhuc in monasterio positꝰ agnoui: qđ hoc langobardoꝵ tp̃r. iuxta
in hac ꝓuincia quȩ sura nominat᷑. quidã monasterii pat̾ uitȩ uenerabili
suranus nomine fuerit: qui captiuis aduenientib atq a langobardoꝵ
dep̃datione fugientib cuncta quȩ in monasterio uidebat᷑ habere lar¬
gitus ẽ. Cũq in ȩlemosinis uestim̃ta sua. ac fratrũ omĩa et cellarium
consũpsisset. qͥequid habere in ortopotuit expendit. Expensis uͦ rebꝰ
om̃ibꝰ. langabardi ad eũ subito uenert̃. eũq tenuert̃: aurũq petere
cepert̃. Quib cũ ille diceret se omimꝰ nil habere. in uicino monte ab
eis ductꝰ ẽ: in quo silua immensȩ magntudinis stabat. Ibi captiuus quidãfu.¬

Expanded text:
in carne discerent, quia si Deo servire studeant, post carnis mortin carne discerent, quia si Deo servire studeant, post carnis mortuibusdam religiosis quoque viris attestantibus adhuc in monasterio positus agnovi, quod hoc Langobardorum tempore iuxta in hac provincia, quae Sura nominatur, quidam monasterii pater vitae venerabilis Soranus nomine fuerit, qui captivis advenientibus atque a Langobardorum depraedatione fugientibus, cuncta quae in monasterio videbatur habere largitus est. Cumque in elemosinis vestimenta sua ac fratrum omnia et cellarium consumpsisset, quicquid habere in horto potuit, expendit. Expensis vero rebus omnibus, Langobardi ad eum subito venerunt eumque tenuerunt et aurum petere coeperunt. Quibus cum ille diceret, se omnimodo nil habere, in vicino monte ab eis ductus est, in quo silva inmensae magnitudinis stabat. Ibi captivus quidam fu
Abbreviated transcription (Latin):
ed int̾hec sciendũ ẽ. qi aliquando animȩ meritũ. ñ ipso suo egressu
ostendit᷑. pꝰ mortẽ ũ certiꝰ declarat᷑. Unde et sc̃i martyres ab infidelib
crudelia multa ꝑpessi st̃: qui tam̃ ut p̃diximꝰ ad ossa sua mortua sig¬
Inis cotidhe et miraculis clarescunt.. xxi.¬
itȩ nãq uenerabilis ualentio. qͥ pꝰ in hac romana urbe. mͥsicut nosti.
meoq monasterio p̃fuit : priꝰ in ualeriȩ ꝓuincia suũ monasteriũ rexit.
In quo dũ langobarcdi seuientes uenissent: sicut eiꝰ narratione didici. du¬
os eiꝰ monachos in ramis uniꝰ arboris suspendert̃. Qui suspensi: eodẽ die
lere ceꝑunt. ita ut ipsi quoq qͥ eos occiderant. cũ uoces psallentiũ audirẽt.
miiũ mirati terrerent᷑. Quas uidelicet uoces. captiui quoq om̃s qͥ illic
aderant audiert̃: atq eoꝵ psalmodie pꝰmodũ testes extitert̃. S has uoces
spũũ omp̃s ds ideirco ꝑtingere uoluit ad aures corpoꝵ: ut uiuentes qͥq

Expanded text:
ed inter haec sciendum est quia aliquando animae meritum non in ipso suo egressu ostenditur, post mortem vero certius declaratur. Unde et sancti martyres ab infidelibus crudelia multa perpessi sunt, qui tamen, ut praediximus , ad ossa sua mortua signis quotidie et miraculis clarescunt. itae namque venerabilis Valentio, qui post in hac Romana urbe mihi, sicut nosti, meoque monasterio praefuit, prius in Valeriae provincia suum monasterium rexit. In quo dum Langobardi saevientes venissent, sicut eius narratione didici, duos eius monachos in ramis unius arboris suspenderunt. Qui suspensi eodem die dlere coeperunt, ita ut ipsi quoque qui eos occiderant, cum voces psallentium audirent, nimium mirati terrerentur. Quas videlicet voces captivi quoque omnes, qui illic aderant, audierunt atque eorum psalmodiae popotens Deus idcirco pertingere voluit ad aures corporum, ut viventes quique
Abbreviated transcription (Latin):
uram p̃sentiã deuorare me ñ potest. Caput meũ in suo ore ĩã absorbuit.
date locũ ut ñ me ampliꝰ cruciet. s faciat quod facturꝰ est. Si ei ad deuo.
dicere. Quid ẽ quod loquȩris fr̃: Signũ tibi scẽ crucis impͥme. Respon¬
debat ille tũ magnis clamoribꝰ dicens. uolo mesignare s non possum:

Expanded text:
vestram praesentiam me devorare non potest. Caput meum in suo ore jam absorbuit; vestram praesentiam me devorare non potest. Caput meum in suo ore jam absorbuit; date locum, ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei ad devoradicere: « Quid est quod loqueris, frater? signum tibi sanctae crucis imprime. » Respondit ille cum magnis clamor
Abbreviated transcription (Latin):
suam: quibusdã uͦ adedificationẽ audientiũ contingere solec. Nã is de qͦ
in omeliis corã popło. ĩa narrasse me memin. inquietꝰ ualde theodorꝰ no.¬
tur. Bona aũ non solũ facere : s etiã audire ñ poterat. Nũquã se ad sc̃ẽ
conuersationis habitũ uenire: uirando. irascendo. deridendo testabat᷑.
In hac autẽ pestilentia. quȩ nuꝑ huiꝰ urbis popłm magna ex parte consũp.¬
sit. ꝑcussus in inguine ẽ : ꝑductꝰ q ad mortẽ. Cũq extremũ spm̃ ageret
conuenerunt fr̃s. ut egressũ illiꝰ orando ꝓtegerent. Iam corpꝰ eiꝰ ab ex.¬
trema fuerat parte mortuũ: in solo tantũ modo pectore. uitalis ad huc
eũ ĩa uidebant sub celeritate discedere. Cũ repente cepit essdẽ fr̃ib as.¬
sistentib clamare: atq cũ magnis uocib orationes eoꝵ int̃rũpere di.¬
cens. Recedite. recedite. Ecce draconi ad deuorandũ datꝰ sũ: qui propt̃

Expanded text:
audientium solet. Nam is de quo in Homiliis coram populo me narrasse jam memini, inquietus valde. Theodorus noeretur. Bona enim non solum facere, sed etiam audire non poterat. Nunquam se ad sanctae conversationis habitum venire, jurando, irascendo, deridendo testabatur. In hac autem pestilentia quae nuper hujus urbis populum magna ex parte consumpsit, percussus in inguine, perductus est ad mortem. Cumque extremum spiritum ageret, gorio fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema fuerat parte praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc eum jam videbant sub celeritate discedere, cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus clamare, atque cum magnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: « Recedite, ecce draconi ad devorandum datus sum, qui propter
Abbreviated transcription (Latin):
est modꝰ incendii. Quia quod hic diu̾sitas corpoꝵ. hoc illic agit diuersit
peceatoꝵ ut i igne ñ disimilẽ habeant: et tam̃ eosdẽ singulos dissimmi¬
liter exurat¬
borquidñã queso te dicimꝰ eos qui semel illic mersi fuer int
ita finis ñerit torm̃to maloꝵ. Nam cũ ueritas dicat ibunt in in sũpplitũ
t nu. iuisti dũ in uitã et̃na: q uerũ ẽ quod ꝓmisit. fasum ꝓcul dubio neri¬

Expanded text:
est incendii modus; quia quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas peccatorum ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimiliter exurat: Nunquidnam, quaeso te, dicimus eos qui semel illic mersi fuerint, ita finis non erit tormento malorum. Nam cum Veritas dicat: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam , quia verum est quod promisit, falsum procul dubio n
Abbreviated transcription (Latin):
uius rei sententia: in uerbis ẽ dñicis. qu̾a iã superiꝰꝓtulimꝰ. luce cla¬
rius demonstrata. In quibꝰ cũ dictũ esset. homo quidã erat chues. et
induebatur purpura et bysso. et epulabat᷑ cotidie splendide : et erat
quidã mendicus nomine lazarus. qui iacebat ad ianuã eiꝰ. ulcerib¬

Expanded text:
Hujus rei sententia in verbis est dominicis, quae jam superius protulimus, luce claHujus rei sententia in verbis est dominicis, quae jam superius protulimus, luce clarius demonstrata. In quibus cum dictum esset: Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide; et erat quida
Abbreviated transcription (Latin):
timios dies. lȩtꝰ ac securꝰ ꝓcederet: ȩstimans quod eiꝰ scelus dñs aut ñ uidis.
set. aut uisũ misericordit᷑ dimisisset. die autẽ uiͦ. subita morte defim¬
ctus ẽ. Cũq sepulturȩ traditꝰ fuisset: ꝑ longũ tẽpus cunctis uidentibꝰ
de sepulchro ipsiꝰ flãma exiit: et tãdiu ossa eiꝰ concremauit. quousq
om̃e sepulchrũ consumeret: et terra quȩ in tumulo collecta fuerat
defossa uideret᷑. Quod indelicet omp̃s dñs faciens. ostendit qͥd eiꝰ anima
in occulto ꝑtulit: cuiꝰ etiã corpꝰ ante humanos oculos flãma consũp.¬
sit. Quainre nobis quoq hȩc audientibꝰ. exẽplũ formidinis dare dignatꝰ
ẽ : quatinꝰ in hac consideratione colligamꝰ. qͥd anima uiuens ac sentiens
ꝓ reatu suo patit᷑. si tanto ignis supplicio. etiã insensibilia ossa egn ere man
malos in supplicio agnoscunt.. xxxiii. bregori

Expanded text:
tinuos dies laetus, ac securus procederet, aesttinuos dies laetus, ac securus procederet, aestset, aut visum misericorditer dimisisset. Die autem septimo subita morte defunctus est. Cumque sepulturae traditus fuisset, per longum tempus cunctis videntibus de sepulchro ipsius flamma exiit, et tam diu ossa ejus concremavit, quousque omne sepulchrum consumpsit: et terra quae in tumulo collecta fuit, defossa videretur. Quod videlicet omnipotens Deus faciens, ostendit quid ejus anima pertulit in occulto, cujus etiam corpus ante humanos oculos flamma consumpsit. Qua in re quoque nobis haec audientibus exemplum formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione colligamus, quid anima vivens ac sentiens, pro reatu suo patitur, si tanto ignis supplicio etiam insensibilia ossa concremanmalos in supplicio agnoscunt. GREGORIUS.
Abbreviated transcription (Latin):
paschali sabbato. iuuenculã cuiꝰdã filiam inbaptismate suscepit. Qu
pꝰ ieuiũ domũ reuers. multoq uino inebriatꝰ.: eandẽ filiã suam
secũ manere pecuit: eamq nocte illa quod dictu nefas ẽ ꝑdidit. Cũq ma
ne facto surrexisset reus. cogitare cepit ut adbalneũ ꝑ geret. ac si aqua bal.¬
nei lauaret macułã peccati. ꝑ rexit igitur : lauit. cepitq trepidare eccłam
ingredi d si tanto die ñ iret ad ȩccłam: erubescebat homines. Si uͦ iret.
ꝑtimescebat iuditiũ cłi. uicit itaq humana uerecundia: ꝑrexit ad ȩccłam
S: tremebundꝰ ac pauens stare cepit: atq ꝑ singula momenta suspect᷑ꝰ. qua
hora immundo spu traderet᷑: et corã om̃i popło uexaret᷑. Cũq uehem̃t̃
timeret: ei in illa missarũ celebritate. quasi ad uersi nichil contigit.
Q ui letꝰ exiit: et die altero eccłam ia securꝰ intrauit factũq ẽ. ut ꝑsex con-¬

Expanded text:
paschali Sabbato, juvenculam cujusdam filiam in baptismate suscepit. Qui paschali Sabbato, juvenculam cujusdam filiam in baptismate suscepit. Qui post jejunium domum reversus, multo vino inebriatus, eamdem filiolam suam secum manerne facto surrexisset, reus cogitare coepit, ut ad balneum pergeret, ac si aqua balnei lavaret maculam peccati. Perrexit igitur et lavit, coepitque trepidare ecclesiam ingredi. Sed si tanto die non iret, ad ecclesiam, erubescebat homines; si vero iret pertimescebat judicium Dei. Vicit itaque eum humana verecundia, perrexit ad ecclesiam. sed tremebundus ac pavens stare coepit atque per singula momenta suspectus, qua hora immundo spiritui traderetur, et coram omni populo vexaretur. Cumque vehementer timeret, ei in illa missarum celebritate, quasi adverse nil contingit, qui laetus exiit, et die altero Ecclesiam jam securus intravit. Factumque est, ut per sex con
Abbreviated transcription (Latin):
qͥemissa uoce clamatũ ẽ cuiꝰ eẽt. His igitur dictis : statĩ reparat᷑ defun¬
ctus ẽ. Puer uͦ qͥ transmissꝰ fuerat ad tyburtiũ: iã eũ mortuũ inuenit.: n¬
iuidelicet reparatꝰ duct ad loca penarũ : dũ udit rediit: narrauit et obit
apte monstrat᷑ q nob illa non sibi uiderit: quib dũ adhuc concessicet
uiuere. liceat etiã ĩã a malis oꝑib emendare. Rogũ ũ construere repa¬
ratꝰ uidit i fi dapud infernũ ligna ardeant. ut ignisfiat.: s qđ narratirꝰ
hȩc uiuentib illa de incendio pȩnarũ uidit. exquib nutriri apud
uiuentes corporeꝰ ignis solet: ut ꝑ hȩc assueta audientes discerent. qͥd
de insuetis timere debuissent:¬
erribile etiã quiddã. in ualeria ꝓuintia contigisse: uar uitȩ uenera¬
bilis maximianꝰ siracusanꝰ ep̃c. qui dii in hac ur̃be meo monasterio
p̃fuit. narrare consueuit dicens. Quidã curialis illic. saeratissimo

Expanded text:
Reparatus defunctus est: puer vero qui transmissus fuerat ad Tiburtium, jam eum mortuum invenit. Qui videlicet Reparatus ductus ad loca poenarum, dum vidit, rediit, narravit, et obiit, aperte monstratur quia nobis illa, non sibi viderit, quibus dum adhuc concessum est vivere, licet etiam a malis operibus emendare. Rogum vero construi Reparatus vidit, non quod apud infernum ligna ardeant ut ignis fiat; sed narraturus haec viventibus, illa de incendio pravorum vidit, ex quibus nutriri apud viventes corporeus ignis solet, ut per haec assueta audientes discerent quid de insuetis timere debuissentuiddam in Valeriae provincia contigisse vir venerabilis Maximianus Syracusanus episcopus, qui diu in hac urbe meo monasterio efuit, narrare consuevit dicens: « Quidam curialis illic, sacratissimo
Abbreviated transcription (Latin):
odoris fraglancia miro mͦ se repletos fuisse testati st̃. Et quȩdã alia in
augmentũ miraculi. quȩ nc̃ narrare longũ existimo. de eodem
sepul chro eius addideruiit.Petrus¬

Expanded text:
odoris fragrantia miro modo se repletos fuisse testati sunt, et quaedam alia in odoris fragrantia miro modo se repletos fuisse testati sunt, et quaedam alia in augmento miraculi, quae nunc narrare longum aestimo, de eodem sepulcro ejus addiderunt. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
patebant. S dũ corpꝰ eiꝰ ex more ad lauandũ fuisset nudatũ ĩta manꝰ pedesq
etꝰ sani inuentist̃. ac si ũqũa uulneris nicħ habuissent. Ductꝰ itaq ac sepultꝰ
est: eiꝰq coniugi uisũ est. ut quarto die in sepulchro illiꝰ marmor. qđ suꝑ¬
positũ fuerat mutari debuisset. Qđ uidelicet marmor corpori eiꝰ suꝑpo.¬
sitũ dũ fuisset ablatũ.: tanta ex corpore ipsiꝰ fraglantia odoris emana¬
uit: ac si ex putrescente carne illiꝰ. ꝓ uermibus aromata ferbuissent.
Qd factũ dũ narrante me in omeliis. infirmis quibꝰdã uenisset in dubiũ.
die quada sedente me in conuentu nobiliũ. ipsi artifices qͥ in sepulebro
illiꝰ marmor mutauerãt affuerunt: aliqͥd me de ꝓpͥa causa rogaturi. Qͦs
ego de eodẽ miraculo. corã clero nobilib ac plebe reqͥsiui: qui ⁊ eadem

Expanded text:
patebant. Sed dum corpus ejus ex more ad lavandum fuisset nudatum, ita manus pedesque patebant. Sed dum corpus ejus ex more ad lavandum fuisset nudatum, ita manus pedesque ejus sani inventi sunt, ac si nunquam vulneris aliquid habuissent. Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex corpore ipsius fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescente carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Quod factum dum, narrante me in homiliis , infirmis quibusdam venisset in dubium, die quadam, sedente me in conventu nobilium, ipsi artifices qui in sepulcro illius marmor mutaverant adfuerunt, aliquid me de propria causa rogaturi. Quos ego de eodem miraculo coram clero, nobilibus ac plebe requisivi, qui et eadem