comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. qr illi qui in tempore saluatoris
increduli extiterunt & impii. genua cur¬
uauerunt baalẏm. & adorauerunt simula¬
cra. hi uͦ qui credunt & implent oꝑa fidĩ
ñ curuauerunt genua bahalim. Neq enim
usꝗͣ refert᷑ in hẏstoriis uł in eugłus ł ĩ aliis
quib libet scripturis. qđ aliqͥs tempore sal-¬
uatoris genua flexerit simulacris. s de illis
utiq hoc dr̃. qui peccatis suis astricti & uelut
cõpediti tenebant᷑. Unde constat qr & nos
quotiescumq peccamꝰ. & captiui ducimͣ in
lege peccati: genua nr̃a curuamꝰ bahalym
S ñ in hoc uocati sumꝰ nec ad hoc credimꝰ.
ut iterũ seruiamꝰ peccato. & iterũ genua
flectamꝰ diabolo. s ut flectamꝰ genua in
genu flectit᷑. cęlestiũ t̾restriũ & infernor.
& ut flectatꝰ genua ad patrẽ dĩ nr̃i iħu
xꝑi. ex quo om̃is pat̾uitas in cęlis & in terra
nominat᷑. Sed quid mͥ ꝓdest si genua corpo.¬
ris mei ad orationẽ ueniens flectã dño. &

Expanded text:
ostendit quia illi qui in tempore Salvatoris increduli exstiterunt et impii, genua curvaverunt Baalim, et adoraverunt simulacra. Hi vero qui credunt et implent opera fidei, non curvaverunt genua Baalim. Neque enim usquam refertur in histquibuslibet scripturis, quod aliquis tempore Salvatoris genua flexerit simulacris; sed de illis itaque hoc dicitur, qui peccatis suis astricti et velut compediti tenebantur. Unde constat quia et nos quotiescunque peccamus, et captivi dicimur in lege peccati, genua nostra curvamus Baalim. Sed non in hoc vocati sumus, nec ad hoc credidimus, ut iterum serviamus peccato, et iterum genua flectamus diabolo; sed ut flectamus genua in genu flectitur, coelestium et terrestrium et infernorum ; et ut flecti, ex quo omnis paternitas in coelis et in terra nominatur . Sed et quid mihi prodest si genua corporis mei ad orationem veniens flectam Deo, et
Abbreviated transcription (Latin):
defunctus ẽ. In paulo uiuit iħc ꝙ in
petro: & in om̃ib illis qui merito pos
defunctus ẽ iħc: In his sine dubio. qͥ
sepe penitendo & iterũ delinquendo
uelut insultare morti iħu dicunt᷑. De
quib scribens ad hebreos dic̃ apłs. Rur¬

Expanded text:
defunctus est. In Paulo vivit Jesus, et in Petro et in illis omnibus qui merito possdefunctus est Jesus? In illis, sine dubio, qui saepe poenitendo, et iterum delinquendo, velut insultare morti Jesu dicuntur. De quibus scribens ad Hebraeos dicit Apostolus: Rur
Abbreviated transcription (Latin):
dem uerbi similitudinẽ ut diceret
qr qui negauerit me & ego negabo eũ.
s qui negauerit me corã hominib &
ego uegabo eũ corã patre meo. ut osten¬
deret qr qui negat quidẽ se extra ipsũ
ẽ. qui aut̃ confitet᷑ in ipso ẽ. Fropterea

Expanded text:
ret, quia qui negaverit in me, et ego negabo in eum; sed qui negaverit me coram hominibus, et ego negabo eum coram Patre meo, » ut ostenderet quia qui negat quidem se, extra ipsum est; qui autem confitetur, in ipso est. Quod a
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ab eis & illudi. S & tu ipsẽ consida
apud te si quando de auaritia cogitas.
& cupis aliena diriꝑe. numquid potes dice¬
re. quia uiuit xꝑs in me: Aut si destu¬
pro cogitas. si furore exagitaris. si liuore
succenderis. si inuidia stimularis. si tenu¬
lentia debacharis. si suꝑbia extolleris. si
crudelitate grassaris. nunqͥd potes in his

Expanded text:
tur, et illudi? Sed et tu ipse considera apud te. Si quando de avaritia cogitas, et cupis aliena diripere, nunquid potes dicere, quia vivit Christus in te? Aut si de stupro stipularis, si furore exagitaris, si livore succenderis, si invidia stimularis, si temulentia debaccharis, si superbia extolleris, si crudelitate grassaris, nunquid potes in his
Abbreviated transcription (Latin):
digiis cęlestib uerberata. Uiam fecit u
mãri. manna de celo in deserto popło
dedit. de cęlo locutꝰ ẽ ad moysen. legẽ
conseriptã in tabulis lapideis dedit. Non¬
ne hȩc magna sunt oꝑa dĩ: S si illud
his compares. qđ ita dilexit ds̃ hc̃ mun-¬
dũ. ut filiũ suũ unigenitũ daret ꝓ salu.¬
te mundi. iniuenies illa om̃ia parua eẽ
ad huiꝰ oꝑis magnitudinẽ. Qđ opꝰ xiam
nos & coguoscere debemꝰ & credere. .&.
operari opera dnĩ. non uegligenter sed
fidelit̃ & attente. ut inueniam᷑ & nos u¬

Expanded text:
coelestibus verberata, viam fecit in mari; manna in deserto populo dedit; de coelo locutus est ad Moysen, legem conscriptam in tabulis lapideis dedit. Nonne haec magna sunt opera Dei? Sed si illud his compares, quod ita dilexit Deus hunc mundum, ut Filium suum unicum daret pro salute mundi , invenies illa omnia parva esse ad hujus operis magnitudinem, quod opus etiam nos et cognoscere debemus et credere, et operari opera Domini non negligenter, sed fideliter et attente, ut inveniamur et nos
Abbreviated transcription (Latin):
seruit᷑. qr in his uirtutib animi dũo placetur.
S & patientiam ipsius cõputato diẽ. ⁊ mansue.¬
tudinẽ. ⁊ pietatẽ. ⁊ bonitatẽ. et om̃e qđ ad
uirtutẽ ꝑtinet. ipsius dicito diem. & sic ini
om̃ib dieb iħu dño seruies. idest in om̃ib his
uirtutib. Non enĩ uult scripturȩ sc̃ę insti.¬
tutio. ut aliquas ex his uirtutib habeas in
te. & alias negligas. s ut om̃ib his uirtutib
adornatꝰ. & in earũ actib positꝰ seruias dõ.
Eode aut̃ modo quis &iam seuioꝵ dies habet
in se. & in dieb eo seruit dõ. implens illud

Expanded text:
servitur, quia in his virtutibus animae Dominus placatur. Sed et patientiam ipsius computato diem, et mansuetudinem, et pietatem, et bonitatem, et omne quod ad virtutem pertinet, ipsius dicito diem, et sic in omnibus diebus Jesu Domino servies, id est, in omnibus his virtutibus. Non enim vult Scripturae sanctae institutio, ut aliquas ex his virtutibus habeas in te, et alias negligas; sed ut omnibus his virtutibus adornatus, et in earum actibus positus servias Deo. Eodem autem modo quis etiam seniorum dies habet in se, et in diebus eorum servit Deo, implens illud,
Abbreviated transcription (Latin):
dicuuit᷑ ẽẽ semores. qui post iħm fueruñ.
E quidẽ dĩ ẽ soliꝰ nosse post iħm qͥ fuerit
uit̾ semores qui longiorẽ diẽ fecerit. idest
qui maiorẽ ex se emiserit lucẽ: utrũ petrꝰ
an paulus. au bartholomeus. an iohannes.
Uerũtam̃ longor dierũ. dicunt᷑ scĩ. Econtra.

Expanded text:
dicuntur esse seniores, qui post Jesum fuerunt, et quidem Dei est solius nosse post Jesum, qui fuerit inter seniores, qui longiorem diem fecerit, id est, qui majorem ex se miserit lucem: utrum Paulus, an Petrus, Bartholomaeus, an Joannes. Verumtamen longorum dierum dicuntur sancti. E con
Abbreviated transcription (Latin):
qui in dieb iħu seruit dño. qui uerbo &
sapientia eiꝰ illuminat᷑. qui p̃ceptis eiꝰ il¬
lustrat᷑. qui ex doctrina eiꝰ accipit lum̃
scientiȩ. Sedo tam̃ loco & ille post hẽ
apłi: qui & ipsi scriptis & p̃ceptis suis illu.¬
iminant corda nr̃a. & faciunt &ĩã ipsi dies
quosła nob̾ ex illa luce quã ipsi ex uera
luce participati sunt uenientes: Qui gͦ
illuminat᷑ & instruit᷑ ex apłoꝵ p̃ceptis.¬

Expanded text:
qui in diebus Jesu servit Domino, qui verbo et sapientia ejus illuminatur, qui praeceptis ejus illustratur, qui ex doctrina ejus accipit lumen scientiae. Secundo tamen loco et ille post hunc apostoli, qui et ipsi scriptis et praeceptis suis illuminant corda nostra, et faciunt etiam ipsi dies quosdam in nobis ex illa luce, quam ipsi ex vera luce participati sunt venientes. Qui ergo illuminatur et instruitur ex apos
Abbreviated transcription (Latin):
opus dñi. est & siue dubio huic contrariũ
Et sicut mansuetudo opꝰ dĩ est. ita & ira uł¬
uel furor opus sit
⁊ abuli. Cogno.¬
dñi. illi qui

Expanded text:
opus Domini, est sine dubio huic contrarium et sicut mansuetudo opus Dei est, ita et ira el furor opus sit diaboli. Cognoni illi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. iste ẽ qui seruire dr̃ dño in dieb senioꝵ
qui fuerunt post iħm. Uis aut̃ uidẽ qr
sic̃ saluator erat lux uera. quȩ illuminat
om̃em hominẽ uenientẽ in hẽ mundum.
ita & apłi lux erant mudi: In eugłio
scriptũ est. dicente dño ad eos. Uosꝰ estis
lux mundi. Qđ si &iam apłi sunt ͥ fniuidi.
sine dubio ꝑ p̾cepta & mandata sua illu.¬
munant nob dies ii quib dño seruiamꝰ
Qd aut̃ dix̃ om̃ib dieb semors qui longor
dierũ fuerunt pꝰ iħni. nec hoc mͥ otiose

Expanded text:
 iste est qui servire dicitur Domino in diebus seniorum qui fuerunt post Jesum. Vis autem videre, quia sicut Salvator erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , ita et apostoli lux erant mundi. In Evangelio scriptum est, dicente Domino ad eos: Vos estis lux mundi . Quod si etiam apostoli sunt lux mundi, sine dubio per praecepta et mandata sua illuminant nobis dies, in quibus Domino serviamus. Quod autem dixit: Omnibus diebus seniorum qui longorum dierum fuer
Abbreviated transcription (Latin):
Dum enĩ sectat᷑ agrestia esau. dũ morat᷑
in saltib p̃ueniens iacob. & mulieris nichil¬
ominꝰ consiliis matris cõpositos patri offe.¬
rens cibos. benedictionis pͥmatꝰ accepit.
Sic & in eugłio ꝑgente dño ad filiam
pͥncipis sẏnagoge suscitandã. p̃uenienᷤ
mulier quȩ fluxu sanguinis laborabat.
fideli tactu prior consequit᷑ sanitatẽ.
Qđ &iam si ude requirendũ aliquid uide¬
tur adiligentib auditorib qđ lacte eũ
potasse dr̃. cũ ille aqu̾a poposcisset. ui¬
deamꝰ ne forte scđm mysticas ł allegori¬
cas leges tale aliquid & iã de hoc possit
ostendi. Lactis cibus ẽẽ dr̃ in scripturiᷤᷤ
scis pͥma hȩc moralis institutio. quȩ in¬
cipientib ł paruulis tradit᷑. Non enĩ in¬
inicuis statĩ discipłis de ꝓfundis & secre.

Expanded text:
agrestia, dum moratur in saltibus, praeveniens Jacob, et mulieris nihilominus consilio matris compositos patri offerens cibos, benedictionis primatus accepit. Sic et in Evangelio, pergente Domino ad filiam principis synagogae suscitandam, praeveniens mulier quae fluxu sanguinis laborabat, fideli tactu prior consequitur sanitatem. Quod si etiam inde requirendum aliquid videtur a diligentibus auditoribus, quod lacte eum potasse dicitur, cum ille aquam poposcisset, videamus ne forte secundum mysticas vel allegoricas leges tale aliquid etiam de hoc possit ostendi. Lactis cibus esse dicitur in Scripturis sanctis prima haec moralis institutio quae incipientibus velut parvulis traditur; non enim initiis statim discipulis de profundis et sec
Abbreviated transcription (Latin):
met ipso & extinguere sysarã. Si eni
ꝑ hoc edoctꝰ quis mortificauerit men.¬
bra sua quȩ sunt suꝑ terram. auari.¬
tiam. fornicationẽ. & cetera quȩ sc̃s apłs
enumerat. sysarã in seniet ipso uidebit᷑
ꝑemisse: ut hȩc ñ solũ in ꝑsona eccłȩ con¬
sũmari. uerũ &iam imusquisq in sua aui¬
ma ostendat impłi. Quia gͦ sic̃ diximꝰ
ceptꝰ ẽ quidẽ sysara uisectari a popło
priori. int̾emptus est autẽ a muliere.
hoc ẽ ȩccła gentiũ. & in manu eiꝰ data ẽ
palma uictoriȩ. in consũmatione om̃iũ
idt̃ in fine scłi & iam canticũ dño cantabit
debbora. in quo primatꝰ quidẽ dabit᷑
iahel eccłȩ gentiũ. nec tam̃ de barach
laude silebit᷑. s ⁊ unũ prinuis & nouissi¬

Expanded text:
metipsa et exstinguere Sisaram. Si enim metipsa et exstinguere Sisaram. Si enim per haec edoctus quis mortificaverit membra sua quae sunt super terram, avaritiam, fornicationem, et caetera, quae sanctus Aposipso videbitur peremisse, ut haec non solum in persona Ecclesiae consummari, verum etiam unusquisque in sua anima ostendat impleri. Quia ergo, sicut diximus, coeptus est quidem Sisara insectari a populo priori, interemptus autem est a muliere hac, Ecclesia gentium, et in manu ejus data est palma victoriae; in consummatione omnium, id est, in fine saeculi etiam canticum Domino cantabitur per Debboram, in quo primatus quidem dabitur Jael Ecclesiae gentium, nec tamen de Barach laude silebitur, sed unum et primis et novissi
Abbreviated transcription (Latin):
lementa. S iste cib his quidẽ qui ad¬
bonũ ꝓficiendi ꝓpositũ gerunt uitã
tribuit ⁊ salutẽ. his uͦ quib contraria
placent. quib luxuria. libido & auari¬
tia. ⁊ om̃is impietas cordi ẽ. huiꝰ modi
doctrina uecem & interitũ p̾stat. Sic gͦ
fit. ut ex his atq eisdem cibis quib a.¬
lunt᷑ boni. suffocent᷑ mali. & in quo puꝰ
uita est. ibi sit impiis mors. Deniq ut
exemplo res quã dicimꝰ planioi fiat.
uinũ sanos & cõmode degentes uiuat.
& sic̾ seriptura dic̃. cor hominis sani
dũtaxat lȩtificat. febrientib uͦ si sũpse¬
rint. ꝑnitiem continuo & interitũ parit.
Ita fit. ut eadẽ res eodẽ mͦ sũpta. uni
quidẽ uitã. alii aut̃ conferat mortẽ.
Sic gͦ intelligendũ ẽ ⁊ sysarã istũ anima¬
lẽ hominẽ. & uicioꝵ pͥncipẽ. ꝑ doctri.¬
nã ȩccłȩ quã ñ ex fide suscepit extin.¬
cꝰtũ. S una quȩq anima satis agat isto
lacte eugłico atq apłico sopire in se.¬

Expanded text:
iste cibus his quidem qui bonum proficiendi propositum gerunt, vitam tribuit et salutem; his vero quibus contraria placent, quibus luxuria, libido, avaritia, et omnis impietas cordi est, hujusmodi doctrina necem et interitum praestat. Sic ergo fit ut ex his atque eisdem cibis quibus aluntur boni, suffocentur mali, et in quo piis vita est, ibi sit impiis mors. Denique ut exemplo res quam dicimus planior fiat, vinum sanos et commode degentes juvat, et, sicut Scriptura dicit, cor hominis sani duntaxat laetificat, febrientibus vero, si sumpserint, perniciem continuo et interitum parit, ita fit ut eadem res non eodem modo sumpta uni quidem vitam, alii autem conferat mortem. Sic ergo intelligendum est, et Sisaram, istum animalem hominem, et vitiorum principem, per doctrinam Ecclesiae quam non ex fide suscepit exstinctum. Sed et unaquaeque anima satagat isto lacte evangelico atque apostolico sopire in se
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tat᷑. De quo scriptura dic̃. Nolite fieri
sicut equus ⁊ mulus. quib non ẽ intellectꝰ.
Palo gͦ eum interficit. id ẽ ligni crucis eũ
acumine & uirtute ꝓsternit. Et ñ sine
causa maxillas eiꝰ palo traisuerberasse de.¬
seribit᷑. Illud enĩ os qđ de carnalib loque¬
bat᷑. & illa doctrina quȩ carns głam p̾fe

Expanded text:
 de quo Scriptura dicit: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Palo ergo eum interficit, id est, ligni crucis eum acumine et virtute prosternit. Et non sine causa maxillas ejus palo transverberasse describitur. Illud enim os quod de carnalibus loquebatur, et illa doctrina qu
Abbreviated transcription (Latin):
iahel: quȩ mulier priꝰ cũ eo amicitiarũ
fedus habuerat. Ad quã ille cũ declinasset
latendi grã. aqu̾ã poposcit ut biberet.
malleo adactũ ꝑ eiꝰ mala uł maxillas de.¬
fixit. & tunc occurrens insectanti barach.
mortuũ iam & ꝓstratũ ostendit sẏsarã.
Quid gͦ nob̾ sacram̃ti om̃is iste hystoriȩ
textus ostendit: Iahel mulier ista alieni.¬
gena de qua ꝓphetia dix̃ qđ in manu
mulieris uictoria fiat. figurã tenet ȩcłȩ.
quȩ ex alienigenis gentib congregata ẽ.
Int̾pretat᷑ aut̃ iahel ascensio. Quia reue.¬

Expanded text:
Jael; quae mulier prius cum eo amicitiarum Jael; quae mulier prius cum eo amicitiarum foedus habuerat, ad quam ille cum declinasset latendi gratia, aquam poposcit ut biberet, malleo adactum per ejus mala vel maxillas defixit, et tunc occurrens insectanti Barach mortuum jam et prostratum ostendit Sisaram. Quid ergo nobis sacramenti omnis iste historiae textus ostendit? Jael, mulier ista alienigena, de qua prophetia dixit quod in manu mulieris victoria fiet, figuram tenet Ecclesiae, quae ex alienigenis gentibus congregata est. Interpretatur autem Jael ascensio, quia reve
Abbreviated transcription (Latin):
& reliqua quȩ scripta sunt. quid respon¬
on inquit ascendã uisi & tu ascenderis
mecũ. quia nescio diem in qua mitet dñs
angłm suũ mecũ. Uides gͦ quomͦ illis pͥorib
ꝓphetia detulerit eloquia dĩ. & illis dicit
data eẽ p̃cepta ut ascencdant in montẽ s
excusant ⁊ dicunt. ñ ascendã. nͥ & tu ascen¬
deris mecũ. Et de excusatione quidẽ uerũ
est. s de reꝓmissione falsũ ẽ. Non enĩ secu¬
qr ñ erit primatꝰ tuus in uia hac qua in¬
cedis. s in manu mulieris tͣdet dñs sisaram
Euident̃ ostendit qr ñ erit apud illũ popłm
primat᷑. nec ꝑmanebit apud eũ uictoriȩ
palma: sed in manꝰ mulieris eui nom̃ iahel
tradet᷑ sysara. Describit᷑ aut̃ qđ cũ scđdm
cõmonitionẽ debbore id ẽ ꝓphetiȩ uise.¬
queret᷑ barach pͥncipẽ allophiloꝵ sysarã
ipse quidẽ eũ comp̃hende ñ potuit. sed
occurrit ei fugienti mulier alienigena

Expanded text:
et reliqua quae scripta sunt. Quid responet reliqua quae scripta sunt. Quid responm videamus. Non, inquit, ascendam, nisi et tu ascenderis mecum; quia nescio diem, in qua mittet Dominus angelum suum mecum. Vides ergo quomodo illis prioribus prophetia detulerit eloquia Dei; et illis dicit data esse praecepta ut ascendant in montem. Sed excusant et dicunt, non ascendam, nisi ascenderis mecum. Et de excusatione quidem verum est, sed de repromissione falsum est. Quod enim quia non erit primatus tuus in via hac qua incedis, sed in manu mulieris tradet Dominus Sisaram. Evidenter ostendit quia non erit apud illum populum primatus, nec permanebit apud eum victoriae palma; sed in manus mulieris, cui nomen Jael, traditur Sisara. Describitur autem quod cum secundum commonitionem Debborae, id est, prophetiae insequeretur Barach principem Allophylorum Sisaram, ipse quidem eum comprehendere non potuit, sed occurrit ei fugienti mulier alienigena
Abbreviated transcription (Latin):
describens dic̃ de ea. qđ uł in portis
ciuitatũ assistat. ł in muroꝵs menib
habitet. uł in altis turrib lib̾e agat.
Hoc mͦ gͦ ꝓphetia quȩ nunc in debbora
describit᷑. inter domũ dĩ & int̾ excelsa
dr̃ habitare. Non enĩ nos docet quȩ suꝑ
terrã sunt querere. s quȩ in celis sunt
& in excelsis. ubi xp̃s ẽ in dext̾era dĩ se¬
deus. illuc nos ꝓphetia hortat᷑ ascende.
illuc discipłos suos molit᷑ imponere.
uit ad se barach. Barach aut̃ interp̃tat᷑
choruscatio. Choruschatio uͦ ẽ. quȩ habet
quidẽ lucẽ. s ñ ꝑmanentẽ. Ad modicũ enĩ
temporis resplendet. & desinit. Hic gͦ barac
splendore ad breue tempꝰ choruscauit. s
ñ du ꝑmansit. nec continuũ ld̾cis potuitꝰ
obtinere fulgorẽ. Cũ gͦ dic̃ debbora ad
barach idt ꝓphetia ad priorẽ populũ
qr tͥ p̃cepit dñs ds̃ isrł. & tu ascende in
montẽ tabor. & accipe decẽ milia uiros.

Expanded text:
describens dicit de ea, quod vel in portis describens dicit de ea, quod vel in portis civitatum assistat, vel in murorum moenibus habitet, vel in altis turribus libere agat . Hoc ergo modo prophetia, quae nunc in Debbora describitur, inter domum Dei et inter excelsa dicitur habitare. Non enim nos docet quae super terram sunt quaerere, sed quae in coelis sunt et in excelsis, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Illuc nos prophetia hortatur ascendere, illuc discipulos suos molitur imponere.isit et vocavit ad se Barach; Barach autem interpretatur coruscatio. Coruscatio est quae habet quidem lucem, sed non permanentem; ad modicum enim temporis resplendet et desinit. Hic ergo Barasplendore, et brevi tempore corunon diu permansit, nec continuum lucis potuit obtinere fulgorem. Cum ergo dixisset Debbora ad Barach, id est, prophetia ad priorem populum: Quia tibi praecepit Dominus Deus Israel, et tu ascende in montem Thabor, et accipe decem millia viros,
Abbreviated transcription (Latin):
forma accipienda sit. quȩ ẽ apis. Certũ
namq ẽ. qđ om̃is ꝓphetia suaues cęle.¬
stis doctrine fauos. & dulcia diuini
eloquii mella cõponat. Unde ⁊ dauid
canebat dicens. Quã dulcia faueib me¬
is eloquia tua. suꝑ̾ mel & fauñ ori meo.
Et iterũ alibi. dicit iudicia dĩ p̃ciosa ẽẽ
suꝑ aurũ & lapidẽ p̃ciosũ nimis. & dul¬
ciora suꝑ mel & fauũ. S & illud consi¬
deremꝰ. ubi residere dr̃ ꝓphetissa. &
ubi locus eiꝰ ẽẽ describit᷑ S ub palma
inquit. int̾ mediũ rama. ⁊ inter me¬
dium bethel. Sub palma sedẽ ꝓphe
palma florebit. ꝑ hoc qđ suis institu¬
tionib eruditũ ꝓphetia ꝑducit ad
medium bethel. sedere dr̃. Rama int̾¬
pretat᷑ excelsa. bethel aut̃ domꝰ dĩ.
Uidete in quib locis reside dr̃ ꝓphetia.
inter excelsa & domũ dĩ. Nichil enĩ hu¬
mile. nichil deiectũ. nichil uile erga
ꝓphetiȩ sedẽ reperiri potest. sicut ⁊
salomon nichilominꝰ sapientiȩ sedẽ

Expanded text:
quae est apis; certum namque est quod omnis prophetia suavis coelestis doctrinae favos et dulcia divini eloquii mella componat: unde et David canebat dicens: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, super mel et favum ori meo ? Et iterum alibi dicit: Judicia Dei pretiosa esse super aurum et lapidem pretiosum nimis, et dulciora super mel r prophetissa, et ubi locus ejus esse describitur: Sub palma, inquit, inter medium Rama et inter medium Bethel. Sub palma sedem habetpalma florebit ; per hoc quod suis institutionibus eruditum prophetia perducit ad medium Bethel sedere dicitur. Rama interpretatur excelsa, Bethel autem domus Dei. Videte in quibus locis residere dicitur prophetia: inter excelsa et domum Dei. Nihil enim humile, nihil dejectum, nihil vile, erga prophetiae sedem reperiri e sedem
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ luxurie adulatione deceꝑat. illud
inqua os ligno erucis confodit᷑ & tere¬
brat᷑. qr illa uia quã phylosophia latã
& spatiosã p̃dicauerat uoluptatis. hanc
xꝑs artam & angustã nob̾ uiam salutis
ostendit. Sic gͦ iahel eccłȩ uicioꝵ pͥncipẽ
sysarã obtectũ pellib id÷ menbroꝵ mortifi.¬
catione sopitũ. eterno tradidit somno.
Occurrit tam̃ iahel ȩccła post hȩc ⁊ pͥori
popło insectanti sysarã. insectabat᷑ enĩ
isrł legem iustitię. sed in legẽ ñ ꝑuenit.
occurrit gͦ ȩccła &iam ipsi. & ostencdit
ei opus suũ. ostendit ei uictoriã consũ.¬
matã. atq in societatẽ eũ ꝓstrati hostis
inuitat. Uerũ ẽ enĩ illud qđ apłs in
noiussimo tempore dicit futurũ. qr cũ
plenitudo gentiũ subintroierit. tc̃ om̃is
ifrł saluus fiet. fit gͦ primat᷑ quidẽ u¬

Expanded text:
luxuriae adulatione deceperat, illud, inquam, os ligno crucis configitur et terebratur, quia illa via, quam philosophia latam et spatiosam praedicaverat voluptatis, hanc Christus arctam et angustam nobis viam salutis ostendit. Sic ergo Jael Ecclesia vitiorum principem Sisaram obtectum pellibus, id est, membrorum mortificatione sopitum, et aeterno tradidit somno. Occurrit tamen Jael Ecclesia post hoc, et priori populo insectanti Sisaram. Insectabatur enim Israel legem justitiae, sed in legem non pervenit. Occurrit ergo Ecclesia, etiam ipsi, et ostendit ei opus suum, ostendit ei victoriam consummatam, atque in societatem eum prostrati hostis invitat. Verum est enim illud quod Apostolus in novissimo tempore dicit futurum, quia cum plenitudo gentium subintroierit, tunc omnis Israel salvus fiet . Sit ergo primatus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
qđ cum plurimi iudices uiri in isrł fu.¬
isse referant᷑. de nullo illoꝵ dr̃. quia¬
ꝓpħa fuerit. nͥ de debbora muliere.
Prestat in hoc consolationẽ ñ nimuna
mulierũ sexui &iam pͥma ipsius litt̃ę
facies. & ꝓuocat eas uti neqͥꝗͣ ꝓ infir.¬
mitate sexꝰ desꝑent &iam ꝓphetice
gr̃ȩ capaces se fieri posse. sed intelli¬
gant & credant qđ ineret᷑ hanc gram
puritas mentis. non diuersitas sexcus.
Sed uideamꝰ qͥd &iam interioris intelli.¬
gentiȩ respirat archanũ. Debbora apeᷤ
interp̃tat᷑. siue loquelȩ. S & iam & in¬

Expanded text:
quod cum plurimi judices viri in Israel fuquod cum plurimi judices viri in Israel fuisse referantur, de nullo illorum dia fuerit, nisi de Debbora muliere. Praestat et in hoc consolationem non minimam mulierum sexui etiam prima ipsius litterae facies, et provocat eas, uti nequaquam pro infirmitate sexus desperent, etiam propheticae gratiae capaces se fieri posse; sed intelligant et credant quod meretur hanc gratiam puritas mentis, non diversitas sexus. Sed videamus quid etiam interioris intelligentiae respiret arcanum. Debbora apis interpretat
Abbreviated transcription (Latin):
pauli. quȩ dicit oñis seriptura diuinitꝰ
inspirata utilis ẽ ad docendũ. ad incre.¬
pandũ. ad doctrinã quȩ ẽ ad iusticiã.
quid habeat in sese ista scriptura quã
sine dubio & ipsam inspiratã diuinit᷑
confitem. qđ nob̾ ad doctrinã cedat.
qđ ad increpationẽ. qđ ad disciplinã.
qđ ad iustitiã. Quid eni nob̾ ex hoc con.¬
fert᷑ si legamꝰ hoc qđ recitatũ ẽ. idẽ qđ
debbora inquit mulier ꝓphetissa uxor
lafidot. ipsa iudicabat ifrł in illo tẽporeᷤ
Et ipsa inquit debbora sedebat sub pal.¬
na inter mediũ rama & int̾ mediũ
bethel in monte effrẽ. & ascendebant
ad eam filii isrł ut iudicarent᷑. Tum
deinde inquit quid nob̾ eruditionis
aut doctrinȩ aut iustitiȩ ea c̃ferui
quȩ sequunt᷑ uł de barach ł de iahel
uel & iam sysara duce militie iabin:
Uideamꝰ gͦ. ne forte ꝑ hȩc dignũ aliqͥd
sic̃ & ex̃ cȩteris seripturis de sacram̃tis
secretiorib doceam᷑. Frimo hoc ipsum

Expanded text:
Scriptura divinitus inspirata utilis est ad docendum, ad increpandum ad doctrinam, quae est in justitia ; quid habeat in sese ista Scriptura, quam sine dubio et ipsam inspiratam divinitus confitemur, quod nobis ad doctrinam cedat, quod ad increpationem, quod ad disciplinam, quod ad justitiam. Quid enim nobis ex hoc confertur, si legamus hoc quod recitatum est, id est quod Debbora, inquit, mulier prophetissa, uxor Laphidoth, ipsa judicabat Israel in illo tempore; et ipsa, inquit, Debbora sedebat sub palma inter medium Rama, et inter medium Bethel, in monte Ephraim, et ascendebant ad eam filii Israel, ut judicarentur. Tum deinde quid nobis eruditionis, aut doctrinae, aut justitiae ea conferunt quae sequuntur, vel de Barach, vel de Jael, vel etiam de Sisara duce militiae Jabin? Videamus ergo si forte per haec dignum aliquid, sicut et ex Scripturis caeteris, de sacramentis secretioribus doceamur. Primo hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
signat᷑ disserit sacram̃ta. Cũ hac gͦ
bũcina militantes. & cũ hac pugnan¬
tes uincimꝰ alienigenas. & hostẽs in
fugã uertimꝰ. & iã si fuerit multitu¬
dõ eors sic̃ locustȩ. Locustis enĩ cõpa¬
rata ẽ demonũ multitudo. qͥb neq
in cȩlo neq in terris ẽ sedes. Precedat
gͦ & nos in hoc bello oꝑum lux & scien¬
tiȩ uirtus diuini uerbi p̃dicatio. Pugne.¬
mꝰ & nos in in hẏmnis & psalmis. & can¬
ticis sꝑualib. concinentes & claman¬
tes ad dm̃. ut ab ipso uictoriã conseqͥ

Expanded text:
signatur, disserit sacramenta. Cum hac ergo buccina militantes et cum hac pugnantes vincimus alienigenas, et hostes in fugam vertimus, etiamsi fuerit multitudo sicut locustae: locustis enim comparata est daemonum multitudo, quibus neque in coelo, neque in terris est sedes. Praecedat ergo et nos hoc bello operum lux scientiae, virtus, divini verbi praedicatio; pugnemus et nos in hymnis et psalmis et canticis spiritalibus concinentes et clamantes ad Deum, ut ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa cęt̾a animalia amorẽ dr̃ ꝓpͥi
Irecenti gͥ sunt soli. qui sacram̃ti huiꝰ
unaginẽ p̃formabant. Isti electi. isti
ꝓbati. isti ad uictoriã consecrati. qͥ
& ipso numeri sacram̃to. obtinere
aduersarios possint. Trecenti & enĩ
sunt. qui tercio centeno multipli¬
cant᷑. & ꝑfectȩ trinitatis numerũ
ferunt. Sub quo numero. om̃is xꝑi
censet᷑ exercit᷑. in quo obtamꝰ ut nos

Expanded text:
omnia caetera animalia amorem dicitur pomnia caetera animalia amorem dicitur pTrecenti ergo soli, qui sacramenti hujus imaginem praeformabant, isti electi, isti probati, isti ad victoriam consecrati: qui et ipso numeri sacramento obtinere adversarios possent. Trecenti etenim sunt, qui tertio centena multiplicant, et perfectae Trinitatis numerum ferunt, sub quo numero omnis Christi censetur exercitus, in quo obtinemus
Abbreviated transcription (Latin):
a quã baptisini. istud ẽ certaminis &
pugne sꝑualis miciũ. Hunc tͥ adũsus
diabolũ nascit᷑ pugnę pͥncipiũ. Si re.¬
missior fueris. si flecti facile potue¬
ris. quomͦ pugnabis. quomͦ stab̾ aduer¬
sũ astutias ddiaboli : ꝓpterea & apłs
clamat. State gͦ. & nolite iterũ iugo
seruitutis herere & iterũ dic̃. State
in dño. Et tertio dic̃. Qm̃ tune nos¬
uiuimꝰ. si uos statis in dño. Ille gͦ ꝓba¬
bilis. ille electꝰ ẽ. qui postea quã ad
aquas baptismi uentũ ẽ. flecti ad ne¬
cessitates terrenas & corporales nescit.
qui uicus ñ indulget. neq ad pecca¬
ti sitĩ sternit᷑ ꝓnꝰ. Sed & qđ dic̃ eos
manu ł lingua aqu̾a lambere. ñ absq
sacram̃ti quadã significantia hoc mͥ
lingua oꝑari debent milites xꝑi. hoc
ẽ oꝑe & uerbo. qr qui docet ⁊ facit.
hic magnꝰ uocabit᷑ in regno cȩlors.
Qđ aut̃ . xiã similitudinẽ canis lãbentiᷤᷤ
seript᷑a posuit. uidet᷑ mͥ istud animal

Expanded text:
 istud est certaminis et pugnae spiritalis initium. Hinc tibi adversum diabolum nascitur pugnae principium; si remissior fueris, si flecti facile potueris, quomodo pugnabis, quomodo stabis adversum astutias diaboli? Propterea et Apostolus clamat: State ergo, et nolite iterum jugo servitutis haerere . Et iterum dicit: State in Domino . Et tertio dicit: Quomodo tunc vivimus, si vos statis in Domino . Ille ergo probabilis, ille electus est, qui posteaquam ad aquas baptismi ventum est, flecti ad necessitates terrenas et corporeas nescit, qui vitiis non indulget, neque ob peccati sitim sternitur pronus. Sed et quod dicit eos manu vel lingua aquam lambere, non absque sacramenti quadam significantia hoc mihi lingua operari debent milites Christi, hoc est, opere et verbo; quia qui docet et facit, hic magnus vocabitur in regno coelorum. Quod autem etiam similitudinem canis lambentis Scriptura posuit, videtur mihi istud animal
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ hic paulus pat̾nitates dic̃. ibi familias posuit
latinꝰ int̃pres. S unꝰ atq idem sermo habetur
ingreco. Iste st̃ gͦ pat̾nitates uł familie. quas
paulus qͥdẽ ostendit ĩ celis. Moyses autẽ sub fi¬
guris adhuc legalib describit in t̾ris. scdm quaᷤ
incedere nos monet. ut possimꝰ cȩlestib pat̃ni¬
catib sociari. Sunt enim ut paulus suꝑius
ꝓnuntiauit. siue familie istȩ dicende siuȩ pat̃¬
nitates ĩcelo. ex quib forte est illa quã in alio
loco nominat idẽ pauluᷤ eccłã pͥmitiuoꝵ as
scripta ĩ celis. cui nos eueniet sõciari. si scdm̃
ordinẽ incedamꝰ. & omĩa scd̃m ordinẽ geramꝰ.

Expanded text:
 hic Paulus dicit, ibi familias posuit Latinus interpres. Sed unus atque idem sermo habetur in Graeco. Istae sunt ergo paternitates vel familiae, quas Paulus quidem jam ostendit in coelis, Moyses autem sub figuris adhuc legalibus describit in terris, secundum quas incedere nos monet, ut possimus coelestibus paternitatibus sociari. Sunt autem, ut Paulus superius pronuntiavit, sive familiae istae dicendae sunt, sive paternitates in coelo, ex quibus forte est, et illa quam in alio loco nominat idem Paulus, ecclesia primitivorum ascripta in coelis , cui nos eveniet sociari, si secundum ordinem incedamus, et omnia secundum ordinem geramus;
Abbreviated transcription (Latin):
rib signis ad meliora et magnificentiora ꝑue¬
niamꝰ. Si enĩ a nob̃ recte intellectũ ẽ hec omĩa
que in lege scripta sunt formã ẽẽ futur oꝵ bonoꝵ
& illiꝰ scl̃i qͦd ex resurrectione speramꝰ. certũ
centes. ad ea que in antea st̃ extendam᷑. in re¬
surrectione mortuoꝵ. Ubi sic̃ stella abstella
differt in gła. ita & uniꝰcuiꝰq merita reful¬
gebunt. Poterimꝰ utiq ab inferiorib ad melio
rectione mortuoꝵ ñ solum stellarũ glẽ. s &
solis splendori ualeant exequari. scdm̃ quod
scriptũ est. qr iusti fulgebunt in regno dĩ sic̃¬

Expanded text:
meliora, et ad magnificentiora veniamus. Si enim recte a nobis intellectum est, haec omnia quae in lege scripta sunt formas esse futurorum bonorum, et illius saeculi quod ex resurrectione speramus, certumora obliviscentes, ad ea quae in ante sunt extendamus , in resurrectione mortuorum, ubi sicut stella ab stella differt in gloria, ita et uniuscujusque merita refulgebunt, poterimus utique ab inferioribus ad meliora rectione mortuorum, non solum stellarum gloriae, sed et solis splendori valeat exaequari, secundum quod scriptum est: Quia justi fulgebunt
Abbreviated transcription (Latin):
sit designetur. & petrꝰ quia petrus sit. & ñ
sit paulus. Int̾dũ aut̃ etiã ñ uidentib uni̾cuiꝰq
signi diũsitas datur. ut ex uoce & loquela
in animis signa diũsa. & alteriꝰ quidẽ animi
motꝰ leuior est. mitis. placidus. tranquillus.
ȩqualis. alteriꝰ turbidus. elatꝰ. asꝑior. incita¬
tior. petulantior. Alius circũspectꝰ. cautus.
ꝓudus. sollicitꝰ. inpiger. Alius desidiosus.¬
remissus. negligens. incautꝰ. & in his alius plus.
alius minus. & audeo ꝓnuntiare. qr fortassis
quanta in specie uultꝰ mest diũsitas hominib
tanta et in animis intienit᷑ eẽ differentia.
sic̃ et sapientissimũ salomonẽ memini qͦdã loco
dicentẽ. Sic̃ diũsi sunt uultꝰ uultib. ita & diũ¬

Expanded text:
sit designetur, Petrus quia Petrus sit, et non sit Paulus. Interdum autem etiam non videntibus uniuscujusque signi diversitas datur, ut ex voce et loquela tror esse etiam in animis signa diversa; et alterius quidem animi motus livor est, mitis, placidus, tranquillus, aequalis; alterius turbidus, elatus, asperior, incitatior, petulantior; alius circumspectus, cautus, providus, sollicitus, impiger; alius desidiosus, negligens, incautus. Et in his alius plus, alius minus. Et audeo pronuntiare, quia fortassis quanta speciei vultus inest diversitas hominibus, tanta et in animis invenitur esse differentia: sicut sapientissimum Salomonem memini quodam loco dicentem: Sic
Abbreviated transcription (Latin):
nere. & nichil scđm ordinẽ gerere. S &
imiꝰ quisq nr̃m si de cibo & potu sollicitꝰ sit
& omnẽ curã in reb scłarib gerat. unã uͦ
aut duas horas ex indegro die etiã dõ depu¬
t&. & ad orationẽ ueniat in ecclam. uel
in tͣnsitu ũbũ dĩ audiat. p̃cipuã uͦ curam
erga sollicitudinẽ scłi & uentris expendat.
iste ñ cõplet mandatũ qͦd dr̃. homo scdm̃

Expanded text:
nere, et nihil secundum ordinem gerere. Sed nere, et nihil secundum ordinem gerere. Sed unusquisque nostrum si de cibo et potu sollicitus sit, et omnem curam in rebus saecularibus gerat, unam vero aut duas horas ex intet, et ad orationem veniat in ecclesiam, vel in transitu verbum Dei audiat, praecipuam vero curam erga sollicitudinem saeculi et ventris expendat: iste non complet mandatum quod dicit ut homo secundum
Abbreviated transcription (Latin):
in moyse & in paulo : Scdi ordinẽ moy ses
geri in eccłã p̃cipit paulꝰ. Moyses quidem
qui legi ministrabat. in castris custodiri or¬
dinem iub&. paulus uͦ cãquã euangłu mini¬
ster. ñ solũ mactib s & in ipso habitu
ordinatũ uult eẽ xꝑianum. & idõ dix̃.
Mulieres similit̃ in habitu ornatuͦ. Unde
ego arbitror qͦd ñ solũ in officus & habitu
sit aliquis etiã in anima ordo de qͦ dicat
qͦd unꝰ quisq incedere debeat scd̃m ordinẽ
suum. Qui ordo p̃cipue qͥdẽ ex oꝑum fru¬
ctib indicat᷑ nichil minꝰ aut̃ & ex magni¬
ficentia sensus. Nam sepe accidit ut ipse qͥ
humilem sensũ gerit & abiectũ. & qͥ cerrena
sapit. excelsũ sac̃dotu gradũ uł cathedrã
doctoris insideat. & ille qui spũalis est.
& a t̾rena cũsatione tã liber ut possit exa-¬
minare omĩa. & ipse a nemine iudicari.
uł inferioris miusteru ordinẽ teneat. uł
etiam in plebeia multitudine relinquatur.
S hoc ẽ & legis & euangłu statuta contem¬

Expanded text:
ur et in Paulo? Secundum ordinem Moyses geri praecipit Paulus. Et Moyses quidem, qui legi ministrabat, in castris custodiri ordinem jubet; Paulus vero, tanquam Evangelii minister, non solum in actibus, sed et in ipso habitu ordinatum vult esse Christianum. Et ideo dicit: Mulieres similiter in habitu ordinato . Inde ergo arbitror quod non solum in officiis et habitu sit aliquis etiam in anima ordo de quo dicatur quod unusquisque incedere debeat secundum ordinem suum. Qui ordo praecipue quidem ex operum fructibus indicatur, nihilominus autem ex magnificentia sensuum. Nam saepe accidit ut is qui humilem sensum gerit et abjectum et qui terrena sapit, excelsum sacerdotii gradum, vel cathedram doctoris obsideat; et ille qui spiritualis est, et a terrena conversatione tam liber, ut possit examinare omnia, et ipse a nemine judicari, vel inferioris ministerii ordinem teneat, vel etiam in plebeia multitudine relinquatur. Sed hoc est et legis et Evangelii statuta contem
Abbreviated transcription (Latin):
suum. & quid sit dignũ eo ordine quẽ susce¬
pit intelligat. & ita libite actꝰ suos. ita etiã
sermonem: ĩcessũ qͦq ipsum & habicum mo¬
deret᷑. ut cum ordinis sui ꝓfessione c̃ueniat.
ne audiat dici adse adño. qr ꝓpt̃ uos
nom̃ meũ blasphemat᷑ int̃ gentes. Quid
aut̃ est qͦd dic̃ & scd̾m signa sua uideamꝰ.

Expanded text:
suum, et quid dignum sit eo ordine quem suscepit intelligat, et ita liberet actus suos; ita etiam sermonem, incessum quoque ipsum et habitum moderetur ut cum ordinis sui professione conveniat, ne audiat dici ad se a Deo, Quia propter vos nomen meum blasphematur in gentibus . Quid autem est quod dicit, et secundum signa, videa
Abbreviated transcription (Latin):
subũsionẽ tẽpli dĩ. qr poterat modicũ aliquid tẽ¬
poris in patientiã derelinqͥ. ꝓpt̾ eos qͥ ꝑ signa atq
portenta apłoꝵ credituri erant. Scis quomͦ
accepi ꝓpt̃ te obꝓbriũ. a contenĩnentib sermo¬
one. Opꝓbriũ gͦ patit᷑ ab his qͥ sermones dĩ
audire contemnunt. & dep̃catur ut dĩ habe¬
at auxiliũ dicens. Scis quomͦ acceperĩ ꝓpter
te obpbriũ. a contemnentib sermiones tuos.
c̃summans eos. Potest hoc dicere ꝓphetes. s

Expanded text:
quia oportuerat modicum aliquid temporis in poenitentiam derelinqui, propter eos qui per signa atque portenta apostolorum credituri erant. « Scito quomodo accepi propter te opprobrium a contemnentibus sermoone. » Opprobrium ergo patitur ab his qui sermones Dei audire contemnunt, et deprecatur, ut Dei habeat auxilium dicens: Scito quomodo acceperim propter te opprobrium a contemnentibus sermones tuos, consumma eos.
Abbreviated transcription (Latin):
ta eoꝵ. Utrũne hos quos sibi in terra
thesauri z auerint. Un qͥsq enĩ hominũ thesauri¬
⁊at sibi. si peccator ẽ in t̾ra. si iustꝰ in celo: ut
chesaurꝰ erat et moyses: ⁊ reliqͥ. Thesauros abstu¬
regnũ dĩ ⁊ dabit᷑ gentifacienti fructꝰ eiꝰ. largitꝰ
ẽ nob̃. Dabo gͦ ꝓpt̃ peccata tua thesauros tuos
indep̃dationẽ. Dedit nob̃ thesauros illius ppłi
dñs. qr pͥmũ illis credita st̃ eloquia dĩ. & nob̃
deinceps attributa. Idq qͦd scriptum ẽ. auferet᷑
a uob̾ regnũ dĩ et dabitur genti facienti fructꝰ

Expanded text:
ta eorum. Utrumne hos quos sibi in terra thesaurizaverint? unusquisque enim hominum thesaurizat sibi; si est peccator, in terra; si justus, in coelo, ut thesaurus erat et Moyses, et reliqui. Hos thesauros absturegnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus . » Largitus est nobis: Dabo ergo propter peccata tua thesauros tuos in depraedationem. Dedit nobis thesauros illius populi Dominus, quia primum illis credita sunt eloquia Dei, et nobis deinceps attributa. Id quod scriptum est: « Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus
Abbreviated transcription (Latin):
agentem pascha dĩ azuna eũ amaritudinib
manducare. Et de azimis quidem meam
int̃p̃tationem apłs paulus exposuit. de ama¬
ritudine uͦ qđ sequitur necesse ut aliquid apo¬
stolicȩ disputationi simile reꝑiatur. De
ritudinib necesse ẽ ut talis ratio reddatur.
quȩ doceat sic eas celebrandas. qͦmͦ a ⁊ ina
comedant᷑. Habeto sinceritatẽ ⁊ ueritatem.
& a maritudines sequent᷑ : et manducabis
azia cũ sinceritate ⁊ ueritate. Paulus qr¬
istiꝰ modi azima comedebat. sequebat᷑ eum
amaritudo dicentẽ: inimicꝰ factꝰ sum uera
dicens. Manducabat amaritudines in dolo¬
re ⁊ labore. ĩ uigilus frequent̃. in fame ⁊ siti.
extra cȩt̃a quib ꝓ totius mundi salute con¬
tendebat. & que eũ faciebant p̃sidem ue¬
ritatis. Mzina eũ amaritu dinib manduca¬

Expanded text:
agentem pascha Dei azyma cum amaritudinibus agentem pascha Dei azyma cum amaritudinibus manducare. Et de azymis quid est mea interpretatio, Apostolus Paulus exposuit. De amaritudine vero quod sequitur, necesse est ut aliquid Apostolicae disputationi simile reddatur. De ritudinibus necesse est ut talis ratio reddatur, quae doceat sic eas celebrandas, quomodo azyma comedantur. Habeto sinceritatem et veritatem, et amaritudines te sequentur, et manducabis azyma cum sinceritate et veritate. Quia Paulus istius modi azyma comedebat, sequebatur eum amaritudo dicentem: Inimicus vobis factus sum vera dicens . Manducabat amaritudines in dolore, in labore, in vigiliis frequenter, in fame et siti , extra caetera quae pro totius mundi salute pandebat, et quae eum faciebant praesidem veritatis azyma cu
Abbreviated transcription (Latin):
solus sedebam. forsitan inueniemus dignã
int̃p̃tationẽ spũ scõ. Quando uitã multi¬
tudinis unitamur. nec ẽ conũsatio nrã a
popło melior. nec c̃tenta uidice dõ ab omĩ
malitia separata. ñ possumꝰ dicere soluᷤ se¬
debam. sedemꝰ quippe cũ plurimis. A ndo
aut̃ uita nr̃a fuerit istiꝰmodi. ut nullꝰ nob̃
sensu. sermone. gestis coȩquet᷑. tẽ possumus
dicere. solus sedebã. Lic& et ei qui non ẽ prbr
decoratꝰ eccłae dignitate. bene uiuenti dicere.
solus sedebã. Quia amaritudine plenus eram
Si arta et angusta uia ẽ quȩ ducit ad uitam
expedit tͥ ab onũ dulcedine recedenti. ut
amaritudine in p̃senti scło cõplearis. An ig.¬
noras qm̃ sollemnitas dĩ unctis amaritudim¬
bus celebrat᷑ . Ait quippe sermo diuinus.
Cũ habueritis diẽ festum. azima suꝑ amaritu¬
dines manducabitis. Simul aut̃ disserendã
puto. quid sibi uelit hec iussio: qr precipit

Expanded text:
Solus sedebam, forsitan inveniemus dignam Solus sedebam, forsitan inveniemus dignam interpretationem Spiritu sancto. Quando vitam multitudinis imitamur, nec conversatio nostra a populo melior, nec, contempto judice Deo, ab hominum malitiis separatur, non possumus dicere: Solus sedebam; sedemus quippe cum plurimis. Quando autem vita nostra fuerit istiusmodi, ut nullus nobis sensu, sermone, gestis coaequetur; tunc possumus dicere: Solus sedebam. Licet ei qui non est presdecoratus Ecclesiae dignitate, bene 854 viventi dicere: Solus sedebam, quia amaritudine plenus sum . Si arcta et angusta est via quae ducit ad vitam, expedit tibi ab omni dulcedine recedenti, ut amaritudine in praesenti saeculo complearis. An ignoras quoniam solemnitas Dei adjunctis amaritudinibus celebratur? Ait quippe sermo divinus: Cum habueritis diem festum, azyma super amaritudinem manducabitis . Simul autem considerandum puto quid velit haec jussio, quae praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
offendere maiestatẽ. aut certe surgere de
eo & ea facere quȩ tͥ placita erant. magis
elegi surgere de congregatione ludentium.
& amicus tuus ẽẽ. quã contraria faciens.
int̾ eos qͥ tui hostes sunt cõputari. Non
sedi in c̃cilio ludentiũ: s timebã a facie manꝰ
tuȩ. Et saluator nr̃ ñ sedit in concilio lu¬
dentiũ. s surrexisse se docens ait. Dimit te¬
tur uob̃ domus urã deserta. Reliquit enun
sermo diuinꝰ c̃ciliũ iudeoꝵ: & aliud sibi
conciliũ e gentib congregauit. Solus
sedebam. & ipse tautũ sine expositione ser¬
mo ȩdificat audientes. Qͦndo ẽ multitudo
peccantiũ. nec sustinet secũ iustũ ⁊ pium u
& imitari ꝓpħam loquentẽ. solus sedebam.
imitari helẏam miserabilit̾ conquerentem.
Dñe ꝓpħas tuos occidert̃. alcaria tua suffo¬
derunt. & ego relictꝰ sum solus: & quert̃
animã meã acciꝑe illã. Si aut̃ uoluerimꝰ¬
& saeratius aliquid acciꝑe in eo quod dr̃.

Expanded text:
offendere majestatem tuam, aut certe surgere de offendere majestatem tuam, aut certe surgere de eo, et ea facere quae tibi placita erant, magis elegi surgere de congregatione ludentium, ut amicus tuus essem, quam contraria faciens, inter eos, qui hostes sunt, computari. Non sedi in concilio ludentium, sed timebam a facie manus tuae. Et Salvator noster non sedit in concilio ludentium, sed surrexisse se docens ait: Dimittetur vobis domus vestra deserta . Reliquit enim sermo divinus concilium Judaeorum, et aliud sibi concilium ex gentibus congregavit. Solus sedebam. Et ipse tantum sine expositione sermo aedificat audientes, quando est multitudo peccantium, nec sustinet secum justum pie  Al.et imitari prophetam loquentem: solus sedebam: imitari Eliam miserabiliter conquerentem: Domine, prophetas tuos occiderunt, altaria tua suffoderunt, et ego relictus sum solus, et quaerunt animam meam accipere illam . Si autem voluerimus sacratius aliquid accipere in eo quod dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑. Et erit sermo tuus mͥ in letitia. Non
ait est: s erit. Siqͥdem ui p̃senti tempore car¬
ceres. exilia. c̃tumelias ac labores michi gi¬
buit. s hoꝵ om̃iũ finis erit letitia. & erit
sermo tuus ĩ letitiã ⁊ gaudiũ cordis mei. quia
si xp̃e hoc dicit. ñ abhorr& ab intellectu.
Nomen qͥppe patris ĩuocatũ est suꝑ eum. Non
sedi in consilio ludentiũ. Si qͣndo uidebat ꝓ¬
phetes ñ sollicitoꝵ consiliũ s ludentium: fugi¬
ebat illud. Unde oport& nosse differentias
c̃silioꝵ. solliciti atq ludentis. Si hoc ẽsilium
nrm sollicitũ est: si omĩa cũ eccłastica diligentia
querit. si sermo cũ disciplina. si uita sollicita ẽ:
si negotia cũ cautela. consiliũ est ñ ludentiũ
s sollicitoꝵ. Si aũ dereliquerit studiũ re¬
ligionis. & uacauerit lusib mundi istius.
qͥ ueniunt a prauitate : fit c̃siliũ ludentiũ.
ed tinebã a facie manꝰ tue. Cũ duo mihi
eent ꝓposita. sedere ĩ c̃silio ludentiũ. &

Expanded text:
um. Et erit mihi sermo tuus in laetitiam, non ait, Est, sed, Erit. Si quidem in praesenti tempore carceres, exsilia, contumelias, ac labores mihi tribuit. Sed horum omnium finis erit laetitia, et erit sermo tuus mihi in laetitiam et gaudium cordis mei, quia s hoc dicit, non abhorret ab intellectu: nomen quippe Patris invocatum est super eum. Non sedi in concilio ludentium. Si quando videbat prophetes non sollicitorum concilium, sed ludentium, fugiebat illud. Unde oportet nosse differentias conciliorum, solliciti atque ludentis. Si hoc concilium nostrum sollicitum est, si omnia cum Ecclesiastica diligentia quaerit, si sermo cum disciplina, si vita sollicita est, si negotia cum 853 cautela, concilium est, non ludentium, sed sollicitorum. Si autem dereliquerit studium religionis, et vacaverit lusibus mundi istius, qui veniunt a pravitate, fit concilium ludentium. sed timebam a facie manus tuae. Cum duo mihi essent proposita, sedere in concilio ludentium, et
Abbreviated transcription (Latin):
fuit mͥ quisqua. Quodammꝰ enĩ beneficiũ consequit᷑
ipse qui curat. si fructũ laboris sui in egrotante
conspiciat. & ꝑletitiã m̃tis etiã ipse consequit᷑
utilitatẽ. scđm illud qͦd alibi dr̃. Beatꝰ qͥ loquit̾

Expanded text:
rofuit mihi quisquam. Quodammodo enim beneficium consequitur rofuit mihi quisquam. Quodammodo enim beneficium consequitur ipse qui curat, si fructum laboris sui in aegrotante conspiciat: et per laetitiam mentis etiam ipse consequitur utilitatem, secundum illud quod alibi dicitur: Beatus qui loqu
Abbreviated transcription (Latin):
cinam audire contẽpserant: ñ ꝓfui inquit. Rur¬
sũq quia illo spũ ales pecunias cõmodante. audi¬
tores acciꝑe noluerunt. ut utilitatẽ c̃se querent᷑
& fructũ ex his quȩ acceꝑant reddent: ait. neq
ꝓfuit mͥ quisꝗͣ. Uerũ hȩc anticipans locutꝰ sum.
priꝰ quã exponerem: ñ ꝓfui neq ꝓfuit mͥ quisꝗͣ.
Duplex quippe scriptura ẽ. Nã in multis exempla¬
rib continetur ñ ꝓfui. neq ꝓfuit mͥ qͥsquã. in
debui. neq debuit mͥ qͥsquã. Oportet gͥ & id quod
in usu ẽ. atq in eccłus legit᷑ exponere. & hoc
quod in hebreis codicib inuenit᷑ in totum non
p̃terire. Predicauit hieremias mandata diuina.
nemo his quȩ p̃dicabat attendit. Quam ob rem qͣsi
medicus libens ac ꝓmptꝰ medicamina languentib
tribuit. & ilis ñ scdm artificiũ curantis s uxta
uoluntatẽ suã agentib dicit. ñ ꝓfui. neq ꝓ

Expanded text:
plinam audire contempserunt: Non profui, inquit. Rurplinam audire contempserunt: Non profui, inquit. Rursusque quia illo spiritales pecunias commodante, auditores accipere noluerunt, ut utilitatem consequerentur, et fructum ex his quae acceperant, redderent, ait: Neque profuit mihi quisquam. Verum haec anticipans locutus sum, priusquam exponerem: Non profui, neque profuit mihi quisquam . Duplex quippe scriptura est: nam in multis exemplaribus continetur: Non profuit, neque profuit mihi quisquam. In debui, neque debuit mihi quisquam. Oportet igitur et id quod in usu est, atque in Ecclesiis legitur, exponere; et hoc quod in Hebraeis codicibus invenitur, intactum non praeterire. Praedicavit Jeremias mandata divina; nemo his quae praedicabantur attendit. Quamobrem quasi medicus libens ac promptus medicamina languentibus tribuit, et illis non secundum artificium curantis, sed juxta voluntatem suam agentibus dicit: Non profui, n