comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mia. alii post facta furta. alii
post illatas uolentias. alii post
ꝑpetrata homicidia. ad pęni¬
tentiã redeunt: atq ad omipo¬
tentis di seruitiũ conuertunt᷑.
hi uidelicet ad dnm̃ delongini¬
qͥ ueniunt. Quanto & eni qͥsq
plus in prauo oꝑe errauit:
tanto ab omipotente dño longiꝰ re¬
cessit. Nã & ꝓdigꝰ filiꝰ qͥ patrẽ dese¬
ruit. ab iit in regionẽ longinquã:
inqua porcos pauit. qͥa uitia nu¬
triuit. Dent᷑ gͥ alim̃ta eis eciã qͥ de
longinquo uemunt: qͥa conu̾sis
peccatorib doctrinę sc̃ę cibi p̾ben¬
di st̃. ut indm̃ uires reparent. qͦs
inflagitiis amisert̃. Q sepe adoc¬
torib tanto necesse .e. ut largiori¬
b cibis doctrinȩ sacient᷑: qͥnto fes¬
si maiorib uitus uenerint. Et
cũ iã confiteri ceꝑint mala que
cõmisert̃. atq confitendo relin¬
quere. & flctib punire: necesse
est ut doctores scĩ ꝓcorũ peccati
sollicite exorent. quatinꝰ m̃sȩ dñi

Expanded text:
nia, alii post facta furta, alii nia, alii post facta furta, alii post illicitas violentias, alii post perpetrata homicidia ad poenitentiam redeunt atque ad omnipotentis Dei servitium convertuntur. Hi videlicet ad Dominum de longinquo veniunt. Quanto etenim quisque plus in pravo opere erravit, tanto ab omnipotente Domino longius recessit. Nam et prodigus filius qui patrem deseruit, abiit in regionem longinquam, in qua porcos pavit, quia vitia nutrivit. Dentur ergo alimenta eis etiam qui de longinquo veniunt, quia conversis peccatoribus doctrinae sanctae cibi praebendi sunt, ut in Deum vires reparent, quas in flagitiis amiserunt. Qui saepe a doctoribus tanto necesse est ut a largioribus cibis doctrinae satientur, quanto fessi majoribus vitiis venerunt. Et cum jam 1418 confiteri coeperint mala quae commiserunt, atque confitendo relinquere et fletibus punire, necesse est ut doctores sancti pro eorum peccatis sollicite exorent, quatenus mensae Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ambiebanit. Hex de u̾bis littere sub
breuitate tͣnscurrimꝰ: ut meis
sens̃ mnisticos ñ breuit exqͥramꝰ.
Inparte autẽ suꝑiori tres porte
descripte sc̃: id e. orientis. aqui¬
lonis & austri. Moxq interioris
atrii tres aliȩ narratę. id÷ austri.
orientis & aqͥlonis. Ac deinde por¬
ta atrii interioris dicta est: inqͣ
m̃se de qͣdris lapidib extructe
memorant᷑. Et porta qͦ respicie¬
bat ad aqͥlonẽ: inqͣ m̃se. eent.
ad sacrificiũ ñ ad holo cauistũ
Un interiori diximꝰ significari
ȩccłiã: in exteriori sinagogã.S his
expletis: rursũ ꝓpħa incipit inte¬
riorẽ portã atq tres alias. id ÷ aqͥlo¬
nis. austri. & orientis describere. &
inearũ atrio interiori qđ erat extra
portã interiorẽ. ẽẽ. garophilatia
cantorũ. sacerdotes. tẽplũ. altare.
& sacrificia ꝑhibet. Inqͥb uerbis
quia de sc̃s eccłiȩ institutione nar¬
rare alia ab eis quȩ priꝰ dixerat ce¬
pit: patet qđ interioris portę in¬

Expanded text:
bis litterae sub brevitate transcurrimus, in eis sensus mysticus nunc breviter exquiratur. In parte autem superiori tres portae descriptae sunt, id est, orientis, aquilonis et austri: moxque interioris atrii tres aliae narratae, id est, austri, orientis et aquilonis, ac deinde porta atrii interioris dicta est in qua mensae de quadris lapidibus extructae memorantur, et porta, quae respiciebat ad aquilonem, in qua mead sacrificium, non ad holocaustum. Unde in interiori diximus significari Ecclesiam, in exteriori Synagogam. Sed, his expletis, rursum propheta incipit interiorem portam, atque tres alias, id est Aquilonis, Austri et Orientis describere, et in earum atrio interiori, quod erat extra portam interiorem, esse gazophylacia, cantores, saet sacrificia perhibet. In quibus verbis, quia de sanctae Ecclesiae institutione narrare alia ab eis, quae prius dixerat coepit, patet quod interioris portae in
Abbreviated transcription (Latin):
he unde sint constructe cognoui¬
mꝰ: etiã cuiꝰ m̃surȩ sint audiamꝰ.
dimidu. & latitudine cubiti uniꝰ
& dimidii. & altitudine cubitiunꝰ.
hc̃ locũ qͥdã exposuit dicens. Lon¬
gitudine & latitudine habent mͦ¬
qͣdrũ. quȩ simul iuncta tres cubi¬
tos faciunt. Otres cubiti habent
in altitudine cubitũ unũ: ut mii¬
steria trinitatis uniꝰ cubiti hoc
ẽ. diuinȩ maiestatis insura con¬
seruent. Quidelicet sensꝰ exposi¬
tionis iccirco ñ potest stare: qͥa
in illa sũma trinitate quȩ õia
creauit. omĩa continet. dimidiũ
nichil est. nec exduob dimiduis
aliqͥd unũ. Heq enĩ qͥcqͣm ĩminu¬
tionis ac decisionis habet illa
substantia. quȩ sẽꝑ ĩ cõmutabilis
manens nec detrim̃tũ recipit nec
augintũ. Sepe iã diximꝰ longitu¬
dinẽ ad longaninitatẽ spei: la¬
titudinẽ uͦ ad caritatis amplitu

Expanded text:
e unde sint constructae agnovimus, etiam cujus mensurae sint audiamus. dimidii, et latitudine cubiti unius et dimidii, et altitudine cubiti unius. 9. Hunc locum quidam exposuit, dicens: Longitudine et latitudine habent mequadrum, quae simul juncta tres cubitos faciunt. Qui tres cubiti habent in altitudinem cubitum unum, ut mysteria Trinitatis unius cubiti, hoc est divinae majestatis, mensuram conservent. Qui videlicet sensus expositionis idcirco non potest stare, quia in illa summa Trinitate quae omnia creavit, omnia continet, dimidium nihil est, nec ex duobus dimidiis aliquid unum. Neque enim quidquam imminutionis ac decisionis habet illa substantia, quae semper incommutabilis manens, nec detrimentum recipit, nec augmentum. Saepe autem diximus longitudinem ad longanimitatem spei, latitudinem vero ad charitatis amplitu
Abbreviated transcription (Latin):
maiores indictis uolunt: doctri¬
ne uerbũ qđ ꝓ ad quirendis ani¬
mab auditorũ ex omĩpotentis
đi amore incoauert̃. in hoc post¬
modũ ꝓ ad qͥrendis laudib labo¬
rant. Et qͥ in uerbis di quȩ rebaN
priꝰ lucra sp̃ualia: tẽporales post¬
modũ fauores sequunt᷑. Unde
fit: ut siue recta quȩlibet oꝑa.
seu scã doctrinȩ uerba in om̃ipo¬
tentis di iudicio ꝑeant: cũ ꝑ hȩc
qͥsq transitoriis fauorib anhe¬
qđ inse ipsa incauta mens in¬
uenit: si saltẽ pͦ culpã suas cau¬
te cogitationes rimet᷑. Oliuam
uberẽ. pulchrã. fructiferã. spe¬
ciosã. uocauit dnĩs nom̃ tuũ.
Ad uocẽ loquelȩ. gͣndis exarsit¬

Expanded text:
minores in dictis nolunt, doctriminores in dictis nolunt, doctrinae verbum quod pro acquirendis animabus auditorum 1413 ex omnipotentis Dei amore inchoaverunt, in hoc postmodum pro acquirendis laudibus laborant. Et qui in verbis Dei quaerebant prius lucra spiritalia, temporales postmodum favores sequuntur. Unde fit ut sive recta quaelibet opera, seu sanctae doctrinae verba, in omnipotequisque transitoriis favoribus anheudaeae quod in seipsa incauta mens invenit, si saltem post culpam suas caute cogitationes rimetur: Olivam uberem, pulchram, fructiferam, speciosam vocavit Dominus nomen tuum. Ad vocem loquelae g
Abbreviated transcription (Latin):
rus portat:. Doctor gͦ qͥ mores po¬
płi & ꝑ patientia sustinet. & sacri
riga. Currꝰ qͥa tolerando portat:
auriga quia ex ortando agitat. Cur¬
rus quia mala sustinet: auriga.
qͥa popłin bonis admonitionibꝰ
exercet. Fortasse autẽ contra ua¬
nã głam sermo doctori ẽ. & mire
in sinuans qualit̾ debeat decli¬
nari. cisde ipsis sermonib ua¬
querit. quib contra cande uana gsaum
adipisci qđ ꝓhibet: m̾sa intꝰ labi¬
ũ ñ reflectit. Ic̃ autẽ m̃sa dñĩ exqͣ¬
dris lapidib extructa. habebit
intꝰ labiũ reflexũ: si studuerit au
Nec querentes ab hominib gła.
neq auob̃. neq ab aliis. Dep̾dicati¬
onis & enĩ labore laudẽ tͣnsitoriã
quęrere. qͥd ẽ aliud quã rẽ magnã
uili p̃cio uenundare: S est in doc¬
trinȩ uerbis gͣuȩ ꝑiculũ: qͥa sepe
sermonẽ docentiũ. fauores audien¬
tiũ secunt᷑. Et cũ doctores ab eo qđ
bene innotuerint. apparere iam

Expanded text:
rus portat? Doctor ergo qui mores porus portat? Doctor ergo qui mores populi et per patientiam sustinet, et sacri riga. Currus, quia tolerando portat; auriga, quia exhortando agitat. Currus, quia mala sustinet; auriga, quia populum bonis admonitionibus exercet. 16. Fortasse autem contra vanam gloriam sermo doctori est, et mire insinuans qualiter debeat declinari, eisdem ipsis sermonibuquaerit, quibus conadipisci quod prohibet, mensa intus labium non reflectit. Tunc autem mensa Domini ex quadris lapidibus exstructa habebit intus labium reflexum, si studuerit audNec quaerentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis . De praedicationis etenim labore laudem transitoriam quaerere, quid est aliud quam rem magnam vili pretio venundare? Sed est in doctrinae verbis grave periculum, quia saepe sermonem docentium favores audientium sequuntur, et cum doctores ab eo quod bene innotuerint, apparere jam
Abbreviated transcription (Latin):
riũ uerba quȩ dedit. habet gͥ
gladiũ. s hc̃ inbellũ ñ adiuuat:
quia cũ adu̾sitas tẽptationis
eruperit: u̾bi obliuiscit᷑ qđ do¬
cebat. Ecce enĩ de patientia for¬
sitan sermo doctori ẽ: doctri¬
nȩ suȩ magisterio dice cogit᷑.
qͥlicer contͣ illata dãpna. contͣ
auditas contumelias patientia
contumelia fuerit lacessitꝰ: oblitꝰ
ul in reddendo grauiꝰ contumelias
excedit. Int̾ hec itaq cogitet qͥa
m̃sa di ẽ: labiũ intꝰ reflectat. seruet
qđ p̃dicat. Scriptũ qͥppe ẽ. In pa¬
tientia ur̃a possidebitis animas
ur̃as. Et rursũ scriptũ ẽ. Doctrina
uiri ꝑpacientiã noscit᷑. Si itaq
index doctrine patientia est: tan¬
to qͥsq doctꝰ. eẽ. ostendit᷑. qͣnto pa¬
tiens demonstrat᷑. Hinc est enĩ qđ
bonꝰ ille discipłs qui magistru tolli
inaera uidebat: ꝑ magnẽ caritatis
affectũ clamabat dicens. Pat̃ mi.
pat̾ mi: currꝰ isrł & auriga ciꝰ. Qđ¬
riga eiꝰ dr̃. nͥ qͥa auriga agi tat cur¬

Expanded text:
rinae verba quae dedit. Habet igitur gladium, sed hunc in bello non adjuvat, quia cum adversitas tentationis eruperit, verbi obliviscitur quod docebat. Ecce enim de patientia forsitan sermo doctori est, doctrinae suae magisterio dicere cogitur qualiter contra illata damna, contra auditas contumelias patientia contumelia fuerit lacessitus, oblitus vel in reddenda gravius contumelia excedit. Inter haec itaque cogitet quia mensa Dei est, labium intus reflectat, servet quod praedicat. Scriptum quippe est: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Et rursum scriptum est: Doctrina viri per patientiam noscitur . Si itaque index doctrinae patientia est, tanto quisque doctus ostenditur, quanto patiens fuerit. Hinc est enim quod bonus ille discipulus qui magistrum tolli in aera videbat, per magnae charitatis affectum clamabat, dicens: Pater mi, pater mi, currus Israel et auriga ejus riga dicitur, nisi quia auriga agitat, cur
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm tẽporalit ducit: aliã quã ine¬
t̾nũ recipit. Unã qͣ laborat int̾ra.
aliã qua remunerat᷑ incȩlo. Unã
qͣ mercedes colligit. aliã uͦ in qͣ iã
de receptis mercedib gaudet: atq
inutq uita offert sacrificiũ. hic
uidelicet sacrificiũ cõpunctionis.
& illic sacrificiũ laudis. De hoc sa¬
crificio dr̃. Sacrificiũ do spc̃ con¬
tribulatꝰ. Deillo autẽ scriptũ ẽ
lc̃ acceptab̾ sacrificiũ iusticiȩ. ob¬
lationes & holocausta. Deq̾ rursꝰ
ait. Ut cantet tͥ gła mea & ñ cõpun¬
gar. Inutroq autẽ sacrificio carneᷤ
offerunt᷑: qͥa hic oblatio carnis ẽ
maceracio corporis. ibi oblatio car¬
nis. ẽ. in laude dĩ gła resurrectiõis
Tẽ qͥppe illic quasi inholocaustũ
offert᷑ caro: qͣndo in et̾na incorrip¬
tione ꝑmutata. nil contͣdictiõis.
nil mortalitatis habuerit. Qa
tota simul amoris eiꝰ ignib ac¬
censa: in laude sine fine ꝑma¬
nebit. Porta gͦ interior id ẽ. scã

Expanded text:
ducit, aliam quam in aeternum recipit: unam qua laborat in terra, aliam qua remuneratur in coelo; unam qua mercedes colligit, aliam vero in qua jam de receptis mercedibus gaudet. Atque in utraque vita offert sacrificium: hic videlicet sacrificium compunctionis, et illic sacrificium laudis. De hoc sacrificio dicitur: « Sacrificium Deo spiritus contribulatus . » De illo autem scriptum est: « Tunc acceptabis sacrificium justitiae oblationes et holocausta . De quo rursus ait: « Ut cantem tibi gloria mea et non compungar . » In utroque autem sacrificio carnes offeruntur: quia hic oblatio carnis est maceratio corporis: ibi oblatio carnis est in laude Dei gloria resurrectionis. Tunc quippe illic quasi in holocaustum offertur caro, quando in aeterna incorruptione permutata nil contradictionis, nil mortalitatis habuerit, quia tota simul amoris ejus ignibus accensa in laude sine fine permanebit. Porta ergo haec interior, id est sancta
Abbreviated transcription (Latin):
uir di discretionis sp̃u plenꝰ: cos¬
nouit fr̃s. afr̃ib ñ cognitꝰ. S me¬
mor culpe. & remissor iniurie:
mala fr̃m nec redde studuit.
nec sine purgatione laxare. Nã
suspecta uoce ꝑtinꝰ dixit. Explo¬

Expanded text:
plenus, cognovit fratres non cognitus. Sed memor culpae, et remissor injuriae, mala fratrum nec reddere studuit, nec sine purgatione laxare. 1415 Nam suspecta voce protinus dixit: Explo
Abbreviated transcription (Latin):
pages qͥppe ossib ossib ossa iun¬
gunt᷑. Et sepe dũ quȩdã recta co¬
gitatione agimꝰ.s subico in lau¬
dis amorẽ declinamꝰ: atq hoc
ꝓlaude facimꝰ. qđ priꝰ facere ꝓ
ueritate ceꝑamꝰ: qͥa cogitatiões
cogitationibꝰ adiungunt᷑. qͣsiqͥ¬
dã in sp̃ũ cõpages fiunt. S ha¬
bent ossa quȩ incõpage coniun¬
cta st̃: ętiã medullã. Qđ p̾dica¬
tor sp̃ualis aꝑtiꝰ intulit: cũ sub¬
iunxit. Discretor cogitationũ.
& intentionũ cordis. Cõpages
enĩ nr̃e cogitationes st̃: medul¬
lȩ autẽ intentiones. Et sepe ali
ud cogitamꝰ. atq aliud ÷ quo ꝑ
cogitationẽ intendimꝰ. Hã siquiᷤ
ꝓposito nũmorũ p̾mio.pupilli
uł uiduȩ causã defendat. & for¬
tasse ȩccłiã ingrediens insuis p̃¬
cib do dicat. tu uides qͥa causã
pupilli & uiduȩ defendo: iste
ꝓculdubio qͥd cogitat scit. s qͦ
intendat eiꝰ cogitatio ignorat.
Aliud qͥppe cogitat: atq: alio inten¬

Expanded text:
pages quippe ossibus ossa junguntur. Et saepe quaedam dum recta cogitatione agimus, subito in laudis amorem declinamus, atque hoc pro laude facimus, quod prius facere pro veritate coeperamus, quia cogitationes cogitationibus adjunguntur, quasi quaedam in spiritu compages fiunt. Sed habent ossa, quae in compage juncta sunt, etiam medullas. Quod praedicator sanctus apertius intulit, cum subjunxit: Discretor cogitationum et intentionum cordis . Compages enim nostrae cogitationes sunt, medullae autem inteud cogitamus, atque aliud est quod per cogitationem intendimus. Nam si quis pro munerum praemio, pupilli vel viduae causam defendat, et fortasse Ecclesiam ingrediens, in suis precibus Deo dicat: Tu vides, quia causam pupilli et viduae defendo; iste procul dubio quod cogitat, scit, sed quo intendat ejus cogitatio, ignorat. Aliud quippe cogitat, atque aliud inten
Abbreviated transcription (Latin):
S neqͥs me u̾ba scĩ sp̃c estunet ad in¬
tellectũ meũ uolenter in flectere. &
dicat qͥa deporta interiori significa¬
tionẽ sc̃ę ȩccłiȩ qͣm semel dixi muta¬
re ñ debui: infulgente đi omĩpo¬
tentis gr̃a. quȩ cepimꝰ ipsa teneamꝰ.
Ut & porta interior signet ȩccłiã.
quȩ nos adinteriora gaudia ꝑdu¬
cit. & gazophilatia. cantores. sacer¬
dotes. tẽplũ. altare. sacrificia. sint
gatione ꝑquirimꝰ: nil obstat intel¬
ligi. ut interiorẽ portã sic̃ dictũ ẽ
scãm eccliã sentiamꝰ. De qͣ nc̃ dr̃. Et
extͣ portã interiorẽ gazophilatia

Expanded text:
s me verba sancti Spiritus aestimet ad intellectum meum violenter inflectere, et dicat quia de porta interiori significationem sanctae Ecclesiae quam semel dixi mutare non debui, infulgente Dei omnipotentis gratia, quae coepimus ipsa teneamus, ut et porta interior signet Ecclesiam, quae nos ad interiora gaudia perducit; et gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia sint gatione perquirimus, nil obstat intelligi ut interiorem portam, sicut dictum est, sanctam Ecclesiam sentiamus. De qua nunc dicitur: Et extra portam interiorem gazoph
Abbreviated transcription (Latin):
dia mertedẽ mansuetudinis ñ
amittat. Ecce dũ loquor ioseph
animũ pulsat: ut ad ostendenda
quȩ dico. ipse testis ueniat. Certe
somniũ qđ de ꝓfectu suo uiderat
frib narrans: ꝑhoc qđ innocen¬
ter retulit. malitie contͣ se stimu¬
los excitauit. Ab eisdẽ fr̃ibꝰ isma¬
tꝰ: inegiptũ ductus. mira omĩpo¬
tentis di dispensatione eidẽ egip¬
to p̃latꝰ ÷. Cũq int̾ra chanaan fa¬
mes exurgeret: fr̃s ad egiptũ ue¬
niunt. ioseph p̃latũ egipto repe¬
riunt: eũq sũmissis ad t̾rã cer

Expanded text:
dia mercedem mansuetudinis non dia mercedem mansuetudinis non amittat. 19. Ecce, dum loquor, Joseph animum pulsat, ut ad ostendenda quae dico ipse testis veniat. Certe somnium quod de profectu suo viderat, fratribus narrans, per hoc quod innocenter retulit, malitiae contra se stimulos excitavit . Ab eisdem fratribus Ismain Aegyptum ductus, mira omnipotentis Domini dispensatione eidem Aegypto praelatus est . Cumque in terra Chanaan fames exsurgeret, fratres ad Aegyptum venerunt, Joseph praelatum Aegypto repererunt, eumque submissis ad terram c
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est ut boũ mansuetudinẽ
teneant. & feruorẽ leonũ: quatinꝰ
indisciplina quã p̃dicant. & ex scõ
zelo accensi sint. & expat̾na dulce¬
dine tͣnqͥlli. Quib subt̃ se lora de¬
pendeant: ut disciplinȩ suȩ reti¬
nacła qͥb illi ligati st̃: etiã subiec¬
tis suis sollicitẽ ĩpendant. Suꝑ
cos enĩ lora depende est: custodiȩ
uincła subditis tenere. Quȩ tẽ rec¬
te seruant᷑: cũ nec boũ mansuetu¬
do in zeli feruore amittit᷑. nec leo¬
nũ tror in mansuetudine declina¬
t᷑. Tanta qͥppe debet.ẽẽ. discretio:
ut nec disciplina nimia. nec mi¬
scđia sit remissa. Ne si mordina¬
te culpa dimittit᷑: is qͥ ẽ culpabił
in reatu grauiꝰ astringat᷑. Et rursũ
si culpa inmodate retinet᷑: tanto
grauiꝰ qͥ corrigit᷑ deterior fiat. qͣnto
etga se nil ex benignitatis gr̃a agi
considat. Ex hibenda itaq: prauis
est asꝑitas inostensione caritas
inm̃te: ut & dura ostensio delin¬
quentẽ coerceat. & caritatis custo¬

Expanded text:
t et boum mansuetudinem teneant, et fervorem leonum, quatenus in disciplina quam praedicant, et ex sancto zelo accensi sint, et ex paterna dulcedine tranquilli. Quibus subter se lora dependeant, ut disciplinae suae retinacula quibus ipsi ligati sunt etiam subjectis suis sollicite impendant. Subter eos enim lora dependere est custodiae vincula subditis tenere. Quae tunc recte servantur, cum nec boum mansuetudo in zeli fervore amittitur, nec leonum terror in mansuetudine declinatur. Tanta quippe debet esse discretio, ut nec disciplina nimia, nec misericordia sit remissa, ne si inordinate culpa dimittitur, is qui est culpabilis, in reatu gravius astringatur; et rursus, si culpa immoderate retinetur, tanto qui corrigitur deterior fiat, quanto erga se nil ex benignitatis gratia agi considerat. Exhibenda itaque pravis est asperitas in ostensione, charitas in mente; ut et dura ostensio delinquentem coerceat, et charitatis custo
Abbreviated transcription (Latin):
tecta eiꝰ. Oliuã qͥppe uberẽ. & pul¬
chrã. fructiferã. & speciosã. dũs
uocat: cuiꝰ uł efficatiã in oꝑatio¬
ne. uł sca studia in uerbis scien¬
tie apꝓbat. S ad uocẽ loquelȩ.
grandis exarsit ignis in ea: qͥa
cũ laudari qͥs cȩꝑit crubescit for¬
sitan minor uideri quã dr̃. & stu¬
det. eẽ. qđ dicat᷑. Uox enĩ gͣndis
loquelȩ ẽ fauor adulantis. Nñ
scriptuẽ. Qbenedicit ꝓximo suo
uoce grandi de nocte consurgen:
similis est maledicenti. Ad uo¬
cẽ gͦ loquelȩ gͣndis exarsit ignis
mea: qͥa in magnitudine fãuoriˢ.
flãma incorde accendit᷑ de amo¬
re laudis. S omĩa oliue frucec¬
ta cõburunt᷑: ꝙr ante omĩpoten¬
tis đi ocłos uł quȩ bene gesta. uł
quȩ scienter st̃ dicta depereunt:
dis fiunt. Sic & enĩ sepe cogita¬
tioni bonȩ. cogitatio sinistra sub¬
iungit᷑: ut uix ipse qͥ easdẽ cogi¬
tationes generat animꝰ agnoscat.
Uñ p̃dicator egregiꝰ cũ loquens

Expanded text:
pulchram, fructiferam et speciosam Dominus vocat, cujus vel efficaciam in operatione, vel sancta studia in verbis scientiae approbat. Sed ad vocem loquelae grandis exarsit ignis in ea, quia cum laudari quis coeperit, erubescit forsitan minor videri quam dicitur, et studet esse quod dicatur. Vox enim grandis loquelae est favor adulantis. Unde scriptum est: Qui benedicit proximo suo voce grandi de nocte consurgens, similis est maledicenti . Ad vocem ergo loquelae grandis exarsit ignis in ea, quia in magnitudine favoris flamma in corde accenditur de amore laudis. Sed omnia olivae fruteta comburuntur, quia ante omnipotentis Dei oculos, vel quae bene gesta vel quae scienter sunt dicta depereunt, dis fiunt. Sic enim saepe cogitationi bonae cogitatio sinistra subjungitur, ut vix ipse qui easdem cogitationes generat animus cognoscat. Unde praedicator egregius, cum loquens
Abbreviated transcription (Latin):
tores ea p̾dicant in qͥb audito¬
rũ oꝑa tendant᷑: Quasi eñi ma¬
nũ extendimꝰ: cũ oꝑa nr̃a dila¬
tamiꝰ. Loqͥtur gͦ unꝰqͥsq doctor:
cor audientis exerceat. otiosorũ
torporẽ excutiat. qͦs du ad oꝑa¬
bona tetendit: palmũ se hab̾e
inlabis ostendat. Pensandũ
quoq quia in palmo digitꝰ maior.
ac minimꝰ tenditur. Qd uͦ in maio¬
re ac minimo digito. nͥ magna &
extreia actio designatur: Pal¬
mũ gͦ mensȩ in labio habeant. q̃¬
tinꝰ indoctorũ suorũ p̾dicatione
adinonitione magna oꝑa faciat:
ut agere & minima ñ oorittat.
Sic mimiinis intentꝰ sit: ut piger
in agendis maiorib ñ sit. Undẽ
ꝑ euangłm ueritas dic̃. Ne uobis
seribe & pharisei ypochrite. qͥ ad
decimatis ment̾a & anetũ & cimi

Expanded text:
auditorum opera tendantur. Quasi enim manum extendimus, cum opera nostra dilatamus. Loquatur ergo unusquisque doctor, cor audientis exerceat, otiosorum torporem excutiat, quos dum ad opera tetenderit, palmum se habere in labiis ostendat. Pensandum quoque quia in palmo digitus major ac minimus tenditur. Quid vero majori ac minimo digito, nisi magna et extrema actio designatur? Palmum ergo mensae in labio habeant, quatenus in doctorum suorum praedicatione praedicatione magna opera faciat, ut agere et minima non omittat. Sic minimis intentus sit, ut piger in agendis majoribus non sit. Unde per Evangelium Veritas dicit: Vae vobis, scribae et Pharisaei hypocritae, quia de
Abbreviated transcription (Latin):
Messẽ qͥppe doctoris qͥbona lo
qͥt᷑ s ñ oꝑat᷑ famelicꝰ comedit:
qͥa is qͥ panẽ iusticiȩ esurit. oꝑa¬
t᷑ mandata quȩ audit: & ipse
fructũ ñ habet qui seminando
laborauit. hinc salomon ait.
Abscondit piger manũ suã
sub ascella. nec ados suũ porrri¬
git eã. Nemo ita piger ÷: ut ad
os manũ uł comedendo redu¬
cere laborẽ putet.S piger
nec ados manu suã porrigit: qui
dunt arcũ atq sagittas mittur.
qͥ scripture sacrȩ sententias ꝓ¬
ponunt. & u̾bis rectis auditoꝵ
uitia feruint. S conuertuntur
indie belli: quia post semet ip¬
sos redeunt intẽptationẽ uiti¬
orũ. Et pectꝰ opponere ñ uoluñ.
quia incertamine tẽptationũ
ñ resistunt. hinc iterũ dicit᷑.
Auertisti adiutoriũ gladii eiꝰ &
ĩ es auxiliatꝰ ei inbello. Gladiꝰ
qͥppe doctoris: ẽ. sermo đ̃i. Uñ

Expanded text:
Messem quippe doctoris qui bona loMessem quippe doctoris qui bona lo famelicus comedit, quia is qui panem justitiae esurit operatur mandata quae audit, et ipse fructum non habet, qui seminando laboravit. Hinc Salomon ait: Abscondit piger manum suam sub ascella, nec ad os suum porrigit eam . Nemo ita piger est, ut ad os manum vel comedendo reducere laborem putet. Sed piger nec ad os manum suam porrigit, qui dunt arcum, atque sagittas mittunt, qui Scripturae sacrae sententias proponunt, et verbis rectis auditorum vitia feriunt; sed convertuntur in die belli, quia post semetipsos redeunt in tentatione vitiorum, et pectus opponere non volunt, quia in tentationum certamine non resistunt. Hinc iterum dicitur: Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es auxiliatus ei in bello . Gladius quippe doctoris est sermo Dei. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
fectunt᷑: qͣndo doctores ad consci¬
entiã reuocant tacita cogitatiõe
qđ dicunt. qͣndo semet ipsos sub¬
tilit̾ ꝑscrutant᷑: si faciuut qđ
loquunt᷑. Recte autẽ cũ reflexa
intrinsecꝰ m̃sarũ labia dicunt᷑.
addit᷑ quoq ꝑcircũitũ: ut ñ in
una qͣlibet se parte consident.
atq ex alia seinet ipsos ꝑpendẽ
p̃termittant: s ubiq semet ip¬
sos inspiciant. & in quantũ pre¬
ualent. studeant singula oꝑa ĩ¬
plere quȩ docent. Ne si p̾dicanteᷤ
facere bona dissimulant: sui
uastatores sint. cultores alieni.
Odoctor. ecce iã m̃sa es. iã uasa
portas. iã in uasis fidelib pondꝰ
holocausti & uictime sustines.s
intꝰ reflecte labrũ: id ÷ ad cor re¬
uoca sermonẽ. Audi qđ dicis.
oꝑare qđ p̾dicas. Si enĩ negligiᷤᷤ
iplere quȩ doces aliis messẽ se¬
minas: & ipse afrum̃ti parciti¬
patione ieiunas. Uude scriptũ
ẽ. Cuiꝰ messẽ famelicꝰ comedet.

Expanded text:
flectuntur, quando doctores ad consciflectuntur, quando doctores ad conscientiam revocant tacita cogitatione quod dicunt, quando semetipsos subtiliter perscrutantur si faciunt quod loquuntur. Recte autem cum reflexa intrinsecus mensarum labia dicuntur, additur quoque per circuitum, ut non in una qualibet se parte considerent, atque ex alia semetipsos perpendere praetermittant, sed ubique semetipsos inspiciant, et, in quantum praevalent, studeant singula opere implere quae docent, ne si praedicantes facere bona dissimulant, sui vastatores sint cultores alieni. O doctor, ecce jam mensa es, jam vasa portas, jam in vasis fidelibus pondus holocausti et victimae sustines, sed intus reflecte labium, id est ad cor revoca sermonem. Audi quod dicis, operare quod praedicas. Si enim negligis implere quod praedicas, aliis messem seminas, et ipse a frumenti participatione jejunas. Unde scriptum est: Cujus messem famelicus comedet .
Abbreviated transcription (Latin):
his cũ qͥb uiuimꝰ unanimitatẽ in
qͣntũ recte possumꝰ conseruemꝰ. Id̃
est ñ deserendo qđ agimꝰ. sed p̃ue¬
niendo bonis suasionib malũ diͤ¬
cordiȩ qđ timemꝰ. Sic in suis oꝑib
unitatẽ palmi custodiens paulus.
discordiã generare ꝓhibebat: cum
quendã ia lapsũ atq ab eccłia ab¬
iectũ iã uelle reciꝑe corinchios ui¬
deret dicens. Si cui aliqͥd donastiᷤˢ
& ego. Nã & ego siqͥd donaui. ꝓpt̃
am a sathana. Quidelicet solet de
bonis mala generare: & hoc qđ ca¬
ritate agit᷑. ad discordiã contͣhere.
Unde & mox de ipso subiecit di¬
cens. Hon enĩ ignoramꝰ cogitatio¬
nes eiꝰ. Doctor autẽ qͥ ꝑbona que
p̾dicat. in suis auditorib rectã
oꝑationẽ format: si m̃tes oꝑan¬
tiũ ad unanimitatẽ ñ ligat. inla¬
biis palmũ habet: s eã quȩ dic¬
ta est palmi unitatẽ ñ habet. Pen¬
dẽ m̃sarũ labia. interiꝰ st̃ refiexa.
Tc̃ enĩ msarũ labia intrinsecꝰ re¬

Expanded text:
quibus vivimus unanimitatem, in quantum recte possumus, conservemus, id est non deserendo quod agimus, sed praeveniendo bonis persuasionibus malum discordiae quod timemus. Sic in suis operibus unitatem palmi custodiens Paulus, discordiam generari prohibebat, cum quemdam lapsum atque ab Ecclesia abjectum jam velle recipere Corinthios videret, dicens: Si cui aliqud donastis, et ego. Nam et ego si quid donavi, propter amur a Satana . Qui videlicet solet de bonis mala generare, et hoc quod charitate agitur ad discordiam trahere. Unde et mox de ipso subjecit, dicens: Non enim ignoramus cogitationes ejus . Doctor autem qui per bona quae praedicat in suis auditoribus rectam operationem format, si mentes operantium ad unanimitatem non ligat, in labiis palmum habet, sed eam quae dicta est palmi unitatem non habet. 15. Pendem mensarum labia interius sunt reflexa. Tunc enim mensarum labia intrinsecus re
Abbreviated transcription (Latin):
tã quã ante tenuerant. inquina¬
tũ. Lauant gͦ holocaustũ mostio
portarũ: qͥa in intellectu que ꝑce¬
punt. de dictis patrũ lam̃tis se co¬
tidianis afficiunt. & mundant
uitã lacrimis. quã pͣuis aliqͣndo
actib inqͥnauert̃. Hos itaq inter
hȩc ad uitã p̃teritã m̃tis ocłos re¬
ducamꝰ reminiscamur qͥd fuimꝰ.
cũ mundi huiꝰ concupiscentias se¬
querem᷑. Et si iã dño toto corde de¬
seruimꝰ qͥa nos peccasse memini¬
mꝰ defleamꝰ: in fletib lauemꝰ holo
caustũ. Ecce omĩpotenti dño deuo¬
uimꝰ castitatẽ nr̃am. s si adhuc ĩ¬
munda cogitatio inquinat: rede¬
amꝰ ad lacrimas. lauemꝰ holocau¬
stũ. Ecce iã patientiã nos seruare
decreuimꝰ. s si adhuc ira ꝑturbat.
si m̃tẽ tacitꝰ dolor excruciat. rede¬
amꝰ ad lacrimas. lauemꝰ holocau¬
stũ. Ecce iã nouimꝰ possessa tribu¬
ere. atq in hoc mundo humilẽ
locũ tenere. Si qͣ ad huc animũ in¬

Expanded text:
vitam, quam ante tenuerant, inquinavitam, quam ante tenuerant, inquinatum. Lavant ergo holocaustum in ostio portarum, quia in intellectu quem percipiunt de dictis Patrum, lamentis se quotidianis afficiunt, et mundant vitam lacrymis, quam pravis aliquando actibus inquinaverunt. Nos itaque inter haec ad vitam praeteritam mentis oculos reducamus, reminiscamur qui fuimus, cum mundi hujus concupiscentias sequeremur: et si Domino toto corde servimus, quia nos peccasse meminimus, defluamus in fletibus, lavemcaustum. 19. Ecce omnipotenti Deo devovimus castitatem nostram; sed si adhuc immunda cogitatio mentem inquinat, redeamus ad lacrymas, lavemus holocaustum. Ecce patientiam nos servare decrevimus. Sed si adhuc ira perturbat, si mentem tacitus dolor excruciat, redeamus ad lacrymas, lavemus holocaustum. Ecce, jam novimus possessa tribuere, atque in hoc mundo humilem locum tenere; si qua adhuc animum in
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ seruant. Qtam̃ et̾ni iudicii
memores. miscđiã pauꝑib in¬
pendt̾. alim̃ta ac uestim̃ta eis ex
parte qͥ decreuert̃ tribuunt. hii
nimirũ uasa suꝑ m̃sã sunt: in
quib uictuna inmolata ẽ. ñ ho¬
locaustũ. Ca enĩ patientia & doc-¬
trina scõrũ admonendo. & susti¬
nendo. suadendo.atq trendo. ali¬
orũ corda ad hoc usq erudiunt
ut om̃ia deserant. & totos se in
amore dñi accendant. aliorũ uͦ
adhoc usq instruunt. ut qͥa oĩa
relinquere ñ ualent. uł expar¬
t᷑ m̃se dnĩ de qͦdris lapidibus
instructe uasa portant inqbꝰ
inmolatur holocaustũ & uicti¬
ma Na & ꝑfecti sic̃ dictũ ẽ cum
omĩa desert̃: totũ cor in amorẽ

Expanded text:
tem servant, qui tamen aeterni judicii tem servant, qui tamen aeterni judicii memores misericordiam pauperibus impendunt, alimenta ac vestimenta eis ex parte qua decreverint tribuunt: hi nimirum vasa super mensam sunt, in quibus victima immolata est, non holocaustum. Quia enim patientia et doctrina sanctorum admonendo et sustinendo, suadendo atque terrendo, aliorum corda usque ad hoc erudiunt, ut omnia deserant, et totos se in amore Domini accendant, aliorum vero ad hoc usque instruunt, ut quia omnia relinquere non valent, vel ex partur, mensae Domini de quadris lapidibus instructae vasa portant in quibus immolatur holocaustum et victima: quia et perfecti, sicut dictum est, cum omnia deserunt, totum cor in amo
Abbreviated transcription (Latin):
fidei uocatione. qͥa iã dñi uerba
ꝑceꝑat. & cȩlesti gra plenꝰ erat:
uas appellat᷑ cũ dr̃. Uas electionis
i est. hinc pastores atq doctoreᷤᷤ
ꝓpħa admonet dicens. Munda¬
mini qͥ fertis uasa dnĩ. Ipsi & enĩ
ut qͣndoq hanc dño ad holo cau¬
stũ & sacrificiũ ꝑducant. S neq
hoc negligent̃ intuendũ ẽ: qđ
in eisdẽ uãsis holocaustũ & uicti¬
ma dr̃ in molari. Holocaustũ enĩ
sic̃ suꝑiꝰ diximꝰ. uictima ẽ: ñ tam̃
uictima sẽꝑ holocaustu. Qa cũ ali¬
qͥd ex parte offert᷑. ex parte recine¬
E sacrificiũ qͥdẽ .ẽ. s holocaustũ
ñ est. St̃ uͦ in multitudine magna
fideliũ aliqͥ: qͥ ea quȩ mundi st̃.
omĩa relinquunt. cuncta quȩ poᷤ¬
sident tribuunt. nichil sibimet¬
ipsis reseruant. ad ȩt̃nã patnã
medullitꝰ anhelant. seq extoco
corde inlacrimis mactant. hii
uidelicet uasa suꝑ m̃sã sunt:
inqͥb ĩ molatur holocaustũ. Et
de filiis cogitant: eisq heredita¬

Expanded text:
tione, quia jam Domini verba perceperat, et coelesti gratia plenus erat, vas appellatur, cum dicitur, vas electionis mihi est. Hinc pastores atque doctores Propheta admonet dicens: « Mundamini qui fertis vasa Domini ; » ipsi etenim, ut quandoque hanc Domino ad holocaustum et sacrificium perducant. Sed neque hoc negligenter intuendum est, quod in eisdem vasis, holocaustum et victima dicitur immolari. Holocaustum enim, sicut superius diximus, victima est. Non tamen victima semper holocaustum, quia cum quid ex parte offertur, ex parte retinetur, sacrificium quidem est, sed holocaustum non est. Sunt vero in multitudine magna fidelium aliqui, qui ea, quae mundi sunt, omnia relinquunt, cuncta quae possident tribuunt, nihil sibimetipsis reservant, ad aeternam patriam medullitus anhelant, seque ex toto corde in lacrymis mactant. Hi videlicet vasa super mensam sunt, in quibus immolatur holocaustum. Et de filiis cogitant, eisque haeredita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti sumꝰ: hoc sapimꝰ. Nideamꝰ
si ineis quȩ de do sentit. iã se ad
ꝑcipienda misteria ꝑfecte teten¬
đit. Ego me ñ arbitror cõp̾hendiᷤᷤ¬
se. Qrursus ait. Exparte cognoᷤᷤ¬
uenerit qđ ꝑfectũ ẽ: euacuabit᷑
qđ exparte est. Qiterũ dic̃. Nẽ ex¬
exparte cognoscit: cubitũ habet
qͣntũ ad se. s tam̃ dimidio suꝑ
se tenditur. Ergo in longanimi¬
tate spei corda scõrũ tendunt᷑.
inꝑfectione ꝗͣ habent cubito
uno. S: qͥa adhuc plene uide ñ
indimidio cubico recidat᷑: qͥtiuꝰ
inhac uita seꝑ se ĩꝑfectos aspi¬
ciant. & ardentiꝰ ad ꝑfectionẽ cui¬
rant. habent qͦq m̃se latitudine
cubiti umiꝰ & dimidii: qͥa scõrui
corda incaritatis amplitudine
dilata. iuxta ꝓximũ quẽ diligt̃

Expanded text:
perfecti sumus, hoc sapiamus . Videamus si in his quae de Deo sentit jam se ad percipienda mysteria perfecte tetenderit: Ego me non arbitror comprehendisse . Qui rursus ait: Ex parte cognosvenerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . Qui iterum dicit: ex parte cognoscit, cubitum habet, quantum ad se, sed tamen dimidium super se. Tendantur ergo in longanimitatem spei corda sanctorum, tendantur in perfectione, quam habent cubito uno, sed quia adhuc plene videre nin dimidio cubito recidatur: quatenus in hac vita semper se imperfectos aspiciant, et ardentius ad perfectionem currant. Habent quoque mensae latitudinem cubiti unius et dimidii, quia sanctorum corda in charitatis amplitudine dilatata juxt
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat. quanto u̾bis suis alios
de ꝓfundiorib peccatis leuat.¬
narrat. mira quȩ cotidie agunt᷑
denuntiat. Nã cũ fessi atq ieiu¬
ni addñm popłi c̃uenisset: diᷤ¬
cipłis dñs dixit. Misereor suꝑ
turbã quia ecce iã triduo susti¬
nent me: nec habent qđ man¬
ducent. Et si dimisero eos ieiu¬
nos indomũ suã: deficient in

Expanded text:
cipiat, quanto verbis suis alios cipiat, quanto verbis suis alios de profundioribus peccatis lenarrat mira quae quotidie aguntur denuntiat. Nam cum fessi et jejuni ad Dominum populi convenissent, discipulis Dominus dicit: Misereor super turbam, quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent: et si dimisero eos jejun
Abbreviated transcription (Latin):
accendit᷑: multi qͥ eiꝰ u̾ba audiuñ
qͣnta uł qͦlia mala ꝑ petͣuerint re¬
cognoscunt. Atq ad eũ confiten¬
tes ueniunt. cũ ꝓꝓpeccatis suis in¬
t̃cessorẽ fiericũ fletib petunt: ut
ipse orando deleat culpas. qͥs p̃di¬
cando manifestat. Uñ & subditꝰ.
Suꝑ m̃sas autẽ carnes oblationȩ
catorib atq confitentib omĩpo¬
tenti dño p̃ces fundt̃. ꝑ hoc qđ
ueniã carnali eorũ uitȩ postulaN.
m̃se dnĩ carnes oblacionis portans
Ut gͦ sint ꝓqͥb conuersis & flen¬
tib rogent: oportet ut eisdẽ priꝰ
inpeccato positis p̾dicent. Et cũ
iã ceꝑint peccata relinquere. atq
ad innocentiã festinare: necesse
.ẽ. ut erga eos inore doctoris in¬
crem̃ta p̾dicationis ex crescant.
Et qͥb dã doctrinȩ suȩ u̾bo. tan¬
to uehem̃tius insistat: qͣnto eos
grauiꝰ cecidisse considãt. uideli¬
cet sciens: qđ inse tanto merce¬
dẽ magnȩ remunerationis re¬

Expanded text:
accenditur, multi qui ejus verba audiunt, accenditur, multi qui ejus verba audiunt, quanta vel qualia mala perpetraverint recognoscunt, atque ad eum confitentes veniunt, cum pro peccatis suis intercessorem fieri cum fletibus petunt, ut ipse orando deleat culpas, quas praedicando manifestat. Unde et subditur: « Super mensas autem carnes oblationis. » catoribus atque confitentibus omnipotenti Domino preces fundunt, per hoc quod veniam pro carnali eorum vita postulant, mensae Domini carnes oblationis portant. Ut ergo sint pro quibus conversis et flentibus rogent, oportet ut eisdem prius in peccato positis praedicent; et cum jam coeperint peccata relinquere, atque ad innocentiam festinare, necesse est ut erga eos in ore doctoris incrementa praedicationis excrescant, et quibusdam doctrinae suae verbo tanto vehementius insistat, quanto eos gravius cecidisse considerat, videlicet sciens quod ipse tanto mercedem magnae remunerationis ac
Abbreviated transcription (Latin):
gitationẽ inbono ope absumit
flãma amoris di: quasi holo caustũ
totũ simul qđ inuenit incendit.
holocaustũ enĩ offert̃: qui siue in
bono oꝑe. seu insc̃a cogitatione me¬
dullitꝰ accendunt᷑. Mense uͦ he ex
qͣdris lapidib facte st̃: qͥa dũ coti¬
die sacri eloquii insuis cordib u̾ba
meditant᷑. ad offerendũ dño oratio¬
nis holocaustũ. ꝗͣsi exqͣdris lapi¬
dib construunt᷑. Uerba & enĩ scrip¬
ture sacrȩ lapides qͣdri st̃.qͥa ubiq
stant: quȩ ex nullo lat̾e rephensibi¬
lia inueniunt᷑. Nã inomẽ qđ p̃teri¬
tũ narrant. inomẽ qđ uenturũ an¬
nuntiant. in om̃e qđ moralit̾ p̃di¬
cant. in om̃e qđ sp̃ualit̾ sonant:
quasi exdiu̾so lat̾e statũ habent. qͥa
rep̃hensionẽ habent. Corda itaq scõ¬
rũ msȩ di st̃ ad holocaustũ ex qͣdris
lapidib instructe: qͥa qͥ seꝑ u̾ba di
cogitant. semet ipsos dño acarna¬
li uita incogitatione mactant.Uñ

Expanded text:
gitationem in bono opere absumit flamma amoris Dei, quasi holocaustum totum simul, quod invenit incendit. Holocaustum enim offerunt, qui sive in bono opere seu in sancta cogitatione medullitus accenduntur. Mensae vero hae ex quadris lapidibus factae sunt: quia dum quotidie sacri eloquii in suis cordibus verba meditantur, ad offerendum Domino verba orationis holocaustum, quasi ex quadratis lapidibus conferuntur: verba etenim Scripturae sacrae lapides quadri sunt, quia ubique stant, quae ex nullo latere reprehensibilia inveniuntur. Nam in omne quod praeteritum narrant, in omne quod venturum annuntiant, in omne quod moraliter praedicant, in omne quod spiritaliter sonant, quasi in diverso latere statum habent, quia reprehensionem non habent. Corda itaque sanctorum mensae Dei sunt, ad holocaustum ex quadris lapidibus exstructae: quia qui semper Dei cogitant, semetipsos Domino a carnali vita in cogitatione mactant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ tẽpore fuert᷑. s nc̃ usq dño lar¬
giente ꝑmauent: qͥa adhuc cotidie
& infideles ad fidẽ trahi. & fideles
qͦsq in bouos mores ꝑdoctores eru¬
ido dicimꝰ. qͥa m̃se hȩ porte nr̃e. id
habet & porta que ꝑgit ad aqui¬
lonẽ. duas m̃sas hinc & duas inde.
eosdẽ qͦs diximꝰ pͥncipes sacerdotũ.
& seniores popłi in maiori auctori¬
tate regiminis. scribas qͦ & phari¬
scos qͥ illi rudi popło minoriloco
p̾fuert̃. S hȩ m̃se iuxta portam
or isti ordines popło pẽent. syna¬
goga inꝑsecutionẽ redẽptoris
nri seuiens. ad torporẽ ꝑfidre ꝓ¬
rupit. Quȩ tam̃ inse habuert̃ sa¬
crificiũ. qđ iuxta solã litt̾am tenu¬
ert̃. Unde & ad torporẽ frigoris

Expanded text:
largiente, permanent, quia adhuc quotidie et infideles populos ad fidem trahi, et fideles quosque in bonos mores per doctores eruideo dicimus quia mensae hae portae nostrae, id Habet et porta quae pergit ad Aquilonem duas mensas hinc, et duas inde, eosdem quos diximus principes sacerdotum et seniores populi in majori auctoritate regiminis, Scribas quoque et Pharisaeos, qui rudi illi populo minori loco praefuerunt. Sed hae mensae juxta portam or isti ordines populo praeessent, Synagoga in persecutione Redemptoris nostri saeviens, ad torporem perfidiae prorupit. Quae tamen mensae habuerunt sacrificium, quod juxta solam litteram tenuerunt; unde
Abbreviated transcription (Latin):
& quasi exom̃i lat̾e statũ habet.
quia casũ ꝑ ꝗͣlibet ꝑmutationẽ
ñ habet. Certe cũ iudorũ popłm
ꝓpħa afide ꝑire cognosceret. &
magna consolatione locutꝰ ÷ diceis.
Lapides ceciđunt. s quadris lapi¬
dib edificabimꝰ. Uidens qͥppe in

Expanded text:
 quasi ex omni latere statum habet, quia casum in qualibet permutatione 1406 non habet. Certe cum Judaeorum populum propheta a fide perire cognosceret, et magna consolatione locutus est, dicens: Lapides ceciderunt, sed quadris lapidibus aedificabimus . Videns quippe in
Abbreviated transcription (Latin):
struunt᷑: quia fides. & uita. pati¬
entia & benignitas deuita scõrũ
in exẽplũ data st̃ sequentib po¬
płis. ut iã uestibulũ m̃sas habe¬
at. id÷ uirtutes uite popłs tene¬
at. in qͥb: omĩpotenti do oratioĩs
sacrificiũ inara sui cordis incen¬
dat. Quicqͥd & enĩ bom fideles scẽ
sccłiȩ popłi uł fecert uł faciunt.
hoc in exẽplũ de p̾dicatorũ suoꝵ
uita susceꝑunt. Unde enĩ m̃sas
hoc uestibulũ hab̾et. nͥ qͣdros la¬
pides inueniss : Ut enĩ unũ de

Expanded text:
patientia et benignitas de vita sanctorum in exemplum datae sunt sequentibus populis, ut jam vestibulum mensas habeat, id est, virtutes vitae populus teneat, in quibus omnipotenti Deo orationis sacrificium in ara sui cordis incendat. Quidquid etenim boni fideles S. Ecclesiae populi vel fecerunt vel faciunt, hoc in exemplo de praedicatorum suorum vita susceperunt. Unde enim mensas hoc vestibulum haberet, nisi quadros lapi
Abbreviated transcription (Latin):
Qenĩ totũ dimisit. culpas suas in
fletib iã liberiꝰ conspicit. Cũq
eiꝰ m̃tẽ terrena cura ñ p̾pedit: ꝓ
m̃tẽ suã omĩpotenti dño qͥd aliud
quã holocaustũ dedit: Heq hoc
aratione uidet᷑ extraneũ. qđ ꝓpħa
cũ latꝰ exteriꝰ diceret. & ostiũ portę
nominaret: addidit quȩ ꝑgit
ad aquilonẽ. In exteriori autẽ cu¬
stodia litt̾e. lex data tenebat᷑. Ostiũ
uͦ portȩ ẽ: ipse historicꝰ intellec¬
Quẽ porta ad aqͥlonẽ ꝑgere dr̃:
quia lex eadẽ sub timore minar.
frigida iudaici popłi corda con¬
striuxit. Quasi enĩ ꝑcalorẽ ipse
popłs curreret. si p̾cepta dnĩca
examore seruass. S qͥa sub timo¬
re mortis ꝓposite litt̾ã custodi¬
uit: qͣsi intorpore frigoris re¬
mansit. Inde nouis popłis et̃¬
na p̾mia amantib. ñ autẽ tẽ¬
poralia torm̃ta tim̃tibꝰ. atq iã
calentib: dr̃. Non accepistis spi¬
ritũ seruitutis iterũ intimore:

Expanded text:
enim totum dimisit, culpas suas in fletibus jam liberius conspicit. Cumque ejus mentem terrena cura non praepedit, pro m suam omnipotenti Domino quid aliud, quam holocaustum dedit? Neque hoc a ratione videtur extraneum, quod Propheta cum latus exterius diceret et ostium portae nominaret, addidit, « quae pergit ad aquilonem. » In exteriori enim custodiam litterae lex data tenebatur. Ostium vero portae est ipse historicus intellecQuae porta ad aquilonem pergere dicitur, quia lex eadem sub timore minarum frigida judaici populi corda constrinxit: quasi enim per calorem ille populus curreret, si praecepta dominica ex amore servasset. Sed quia sub timore mortis propositae litteram custodivit, quasi in torpore frigoris remansit. Inde novis populis aeterna praemia amantibus, non autem temporalia tormenta timentibus atque jam calentibus dicitur: « Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ loco hoc lapides qͥdros accipi¬
miꝰ. nͥ quoslibet scõs. quorũ uita
inꝓsꝑitate atq adu̾sitate nouit
fortit᷑ stare: lapis enĩ quadrꝰ ꝯqͦ
stat: inquocũq latere fuerit uer¬

Expanded text:
hoc loco lapides quadros accipimus, nisi quoslibet sanctos, quorum vita in prosperitate atque adversitate novit fortiter stare? Lapis etenim quadrus aeque stat, in quocunque latere fuerit ver
Abbreviated transcription (Latin):
locutione ꝓfessus sũ: totũ incen¬
sũ dr̃. Et lex qͥdẽ dm̃ ac ꝓximũ di¬
ligi. diuina mandata custodiri p̃¬
cipit. ab alienarũ rerũ concupis¬
centia cõpescit: ñ tam̃ omĩa dimit¬
ti iubet. Intestam̃to autẽ nouo
nos ueritas contestat᷑ dicens. Hisi
qͥs renuntiauerit oĩb quȩ pos¬
sidet. ñ potest iñs ẽẽ discipłs.
Atq iterũ dicit. Quult pͦ me ue
nire. ab neget semet ipsũ. Mense
gͦ interioris portę holocaustum
habent: qr in uirtutib testam̃ti
noui qͥsi ꝑholocaustũ omĩa incen¬
di sunt renuntiamꝰ. Mense uͦ por¬
te exterioris sacrificiũ habent .s
holocaustũ ñ habent: qͥa p̾cepta
legalia decimas offerri iubent. s
dimittiomĩa ñ iubent. De inte¬
rioris autẽ uestibuli.ii. m̃sis dr
ut ĩmolet᷑ suꝑ eas holocaustũ &
ꝓ peccato & ꝓdelic̾to. hoc & enĩ
peccatũ ÷ mala fac̾e. delictũ uͦ bo¬
na derelinquere: qͦ sũmoꝑe st̃ ca¬

Expanded text:
fessus sum , totum incensum dicitur. Et lex quidem Deum ac proximum diligi, divina mandata custodiri praecipit, ab alienarum rerum concupiscentia compescit; non tamen omnia dimitti jubet. In Testamento autem Novo nos Veritas contestatur, dicens: Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest esse meus discipulus . Atque iterum  Mensae ergo interioris portae holocaustum habent: quia in virtutibus Testamenti Novi, quasi per holocaustum omnia incendi sunt renuntiamus. Mensae vero portae exterioris sacrificium habent, sed holocaustum non habent, quia praecepta legalia decimas offerri jubent, sed dimitti omnia non jubent. De interioris autem vestibuli quatuorut immoletur super eas holocaustum et pro peccato et pro delicto. Hoc etenim peccatum est mala facere, delictum vero bona derelinquere: quae summopere sunt te
Abbreviated transcription (Latin):
habet altitudo m̃sarũ: qͥa unitas¬
ẽ fidi incorde om̃iũ scõrũ. Unũ
dm̃ ẽẽ. trinitatẽ. & patres testam̃ti
uet̾is. & p̃dicatores ꝓfessi st̃ testam̃¬
ti noui. Altitudo itaq m̃sarũ nil
uno cubito ampliꝰ. nil habec minꝰ:
qͥa in magna sibi unitate concor¬
dat om̃iũ fides patrũ. S ii qͥ iam
inlonganimitate spei sũmis uir¬
tutib ꝓficientes. unũ & diinidiũ
cubitũ habent. atq in latitudine
caritatis uno ac dimidio cubito me¬
tiunt᷑ in altitudine uͦ fidei uno cu¬
bito excrescunt: magni st̃ & suma
admiratione uenerandi. Debent gͦ
paruulorũ animas insinũ suȩ c̃¬
uersationis susciꝑe.atq: eas incon¬
spectu dñ uelut qͦddã holocaustũ
ad sacrificiũ offerre. Unde apte se

Expanded text:
habet altitudo mensuhabet altitudo mensuum. Unum Deum esse Trinitatem, et Patres Testamenti Veteris, et praedicatores professi sunt Testamenti Novi. Altitudo itaque mensurarum nil uno cubito amplius habet, nil minus: quia in magna sibi unitate concordat omnium fides Patrum. Sed hi qui jam in longanimitate spei summis virtutibus proficientes, unum et dimidium cubitum habent, atque in latitudine charitatis uno ac dimidio cubito metiuntur: in altitudine vero fidei uno cubito excrescunt, magni sunt et summa admiratione venerandi. Debent ergo parvulorum animas in sinu suae conversationis suscipere atque eas in conspectu Domini velut quoddam holocaustum ac sacrificium offer
Abbreviated transcription (Latin):
S tam̃ tantũ diligere ñ posst̃ qͣn¬
tũ debent: qͥa adhuc ñ ualent ui¬
de quẽ diligc̃. Et insura amoris mi¬
nor est: ubi adhuc m̃sura minor
est cognitionis. Suꝑ unũ gͦ cubitũ
habent & dimidiũ: qͥa hoc eis iã
inanimo integrii ẽ. qđ ualde mi¬
nꝰ est. id ÷ caritas cũ ꝓximo. Atq
illud in eis qđ ualde maiꝰ. ẽ. id est
amor di quẽ ñ uident. adhuc inte¬
grũ ñ est. De hoc amore qͥ hic inci¬
pitur. ut ex uisione dñi inęt̾na
patria ꝑficiat᷑: recte ysaias loqͥt᷑
dicens. Uiuit dñs cuiꝰ ignis ẽ in sy
tẽ uastior flãma succendit᷑. Sion
culam. ut illic pͦmodĩ plene ui¬
deamꝰ. Ex amore gͦ dĩi iusyon ig¬
ris ciꝰ flamis aliqͥteuꝰ ardemꝰ ubi
de illo aliqͥd contẽplam̃ S ibi ple¬
ne anlebimnꝰ ubi plene uidebimꝰ
idõ ꝑhanc iustorũ mens ad altitu¬
dinẽ ducit᷑. ut cuncta uisibilia de¬
spiciat int̾ra: & ea quȩ audit inui¬
sibilia. seqͣt᷑ in cęlo. S unũ cubitũ

Expanded text:
sed tamen tantum diligere non possunt quantum debent, quia adhuc non valent videre quem diligunt; et mensura amoris minor est ubi adhuc mensura minor est cognitionis. Super unum ergo cubitum habent et dimidium, quia hoc eis jam in animo integrum est, quod valde minus est, id est charitas cum proximo; atque illud in eis quod valde majus est, id est amor Dei quem non vident, adhuc integrum non est. De hoc amore, qui hic incipitur, ut ex visione Domini in aeterna patria perficiatur, recte Isaias loquitur, dicens: Vivit tem vastior flamma succenditur. Sionculamur, ut illic postmodum plene videamus. Ex amore ergo Domini in Sion igris ejus flammis aliquatenus ardemus ubi de illo aliquid contemplamur. Sed ibi plene ardebimus ubi plene videbimus ideo per hanc justorum mens ad altitudinem ducitur, ut cuncta visibilia despiciat in terra, et ea quae audit invisibilia sequatur in coelo. Sed unum cubitum