comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
domine qm̃ conculcauit me homo: tota
die bellans tribulauit me. Totadie &e to¬
to tempore. Nemo sibi dicat. fe̾runt tribu¬
lationes apud patres nr̃os: apud nõnsunt
Siputas te non habere tribulationes: nũ¬
dum cepisti esse xp̃ianus. & ubi est uox
apostoli: Sed et omnes qui uolunt pie ui
go non pateris ullam proxpo tribulatio¬
nem: uide ne nundũ ceꝑis inxp̃o pie uiue¬
re. Cum autẽ ceperis inxp̃o pie uiuere in¬
gressus es torcular. ꝑreparate ad psuras se
noli eẽ aridus. ne de pressura nichil exeat.
sibi hoc uult abaltitudine diei fore a¬
tum est adintellectum: Nec mirum: quĩa
altitudo diei est. forte enim illi ꝓpterea eloñ
gati sunt ascĩs: quia non potuerurt oe¬
netrare altitudinem diei. cuiꝰ apłi. xĩi.ho
re sulgentes. Ergo qui tanquã hominem
trucitixerunt: in die errauerunt. Quare
autem tenebras passi sunt: ut longe fie¬
rent ascũs. quia in alto lucebat diestinalto

Expanded text:
Domine, quoniam conculcavit me homo: tota Domine, quoniam conculcavit me homo: tota die bellans tribulavit me. Tota die, toto tempore. Nemo sibi dicat: Fuerunt tribulationes apud patres nostros, apud nos non sunt. Si putas te non habere tribulationes, nondum coepisti esse christianus. Et ubi est vox Apostoli: Sed et omnes qui volunt in Chrigo non pateris ullam pro Christo persecutionem, vide ne nondum coeperis in Christo pie vivere. Cum autem coeperis in Christo pie vivere, ingressus es torcular; praepara te ad pressuras; sed noli esse aridus, ne de pressura nihil exeat. 5sibi hoc vult, Ab altitudine diei? Forte altum est ad intellectum. Nec mirum, quia altitudo diei est. Forte enim illi propterea longe facti sunt a sanctis, quia non potuerunt penetrare altitudinem diei, cujus Apostoli duodecim horae fulgentes. Ergo qui tanquam hominem crucifixerunt, in die erraverunt. Quare autem tenebras passi sunt, ut longe fierent a sanctis? Quia in alto lucebat dies, in alto
Abbreviated transcription (Latin):
iserere mei domine: qm̃ con¬
uilcauit me homo. Noli time¬
re: quia conculcauit te ho¬
mo. uinum habeto: uua sact᷑
es. ut calceris. Miserere mei domine qm̃ con¬
culcauit me homo: totadie bellans tribu¬
lauit me. Omnis qui longe factus est. ascĩs:
sed et ipse diabolus quare hic non intelliga¬
tur: anforte quia dictus est homo: ergo er¬
rat eugłm quia dixit. inimicus homo hoc
fecit: Sub quadam figura potest et illedicibo¬
mo:non tamen esse homo. Siue gͦ ipsum in¬
tueretur qui dicebat hȩc. siue populum et
unum quẽq longe factũ asc̃is: ꝑ qͣ les diabo¬
lus tribulat populum dei. inherendem
scĩs. inherentem scõ. inherentem regi. ad
cuius titulum indignati illi tanquam re¬
ꝑcussi longe factisunt.: dicat. Miserere mei
dñe qm̃ conculcaũme homo Hec defitiat in
ista conculcatione sciens quem inuocet &¬
quo exemplo fortis affectus sit. Primus bo¬
sione expressus est: manauit illud unde ca
pus eius: intuens caput suũ miserere mei

Expanded text:
iserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo. Noli timere, quia conculcavit te homo; vinum habeto, uva factus es ut calceris. Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: tota die bellans tribulavit me omnis qui longe factus est a sanctis. Sed et ipse diabolus quare hic non intelligatur? An forte quia non dictus est homo? Ergo errat Evangelium, quia dixit: Inimicus homo hoc fecit Sed sub quadam figura potest et ille dici homo, non tamen esse homo. Sive ergo ipsum intueretur qui dicebat haec, sive populum et unumquemque longe factum a sanctis, per quales diabolus tribulat populum Dei inhaerentem sanctis, inhaerentem sancto, inhaerentem regi, ad cujus regis titulum indignati illi tanquam repercussi, longe sunt facti; dicat, Miserere meiniam conculcavit me homo: nec deficiat in ista conculcatione, sciens quem invocet, et quo exemplo fortis effectus sit. Primus bosione expressus est, manavit illud unde calo et corpus ejus, intuens caput suum: Miserere mei,
Abbreviated transcription (Latin):
Patrimonium nr̃m ipse sit: salus nr̃a ipse
sit: spes nr̃a ipse sit: Ipse hic consolator. ibi
munerator: ubiq uiuuificator. et iutȩ dator
non alterius uitȩ. sed illius dequa dictum
est: Egosum uia et ueritas et uita: ut et

Expanded text:
Patrimonium nostrum ipse sit, spes nostra ipse Patrimonium nostrum ipse sit, spes nostra ipse sit, salus nostra ipse sit. Ipse hic consolator, ibi munerator, ubique vivificator et vitae dator; non alterius vitae, sed illius de qua dictum est, Ego sum via et veritas et vita : ut et
Abbreviated transcription (Latin):
entium stultitia est. Locuta es tanquam
una ex insipientib mulieribus Carnẽ
meam uides: lum̃ cordis mei non uides
Poterat enim illa tunc uirum ampluis
amare. sipulchritudinẽ interiorem nosset:
et inspicere ubi ille pulcher erat coram
oculis dei: quia in illo erant uota que redde¬
ret laudes deo. Quomͦ illud patrimoniũ
non inuaserat inimicus: Quam integrum
erat quod posũdebat: et ꝓpter quod ampli
possidendum s abat. iturus iuirtutibus
inuirtutem Ergo fr̃s ad hoc nobis ualeant
hec omnia: ut gratis dm̃ diligamus: In il¬
lo semꝑ speremus: nec hominem. nec dia¬
bolum timeamus: Nec ille. nec ille facit ali¬
quid: nisi quando ꝑmittitur: ꝑmutiad
nichilum pot̾: nisi quod nobis prodest.
Toleremus malos. simus boni: quia et noᷤᷤ
fiumus mali: ꝓ nichilo saluos faciet deus
omnes. Sequib desꝑare audemus: Ergo
de nemine desperemus: Pro omnibus qͦs
patimur oremus: adeo numqua recedatnꝰ:

Expanded text:
entium stultitia est. Locuta es tanquam entium stultitia est. Locuta es tanquam una ex insipientibus mulieribus: carnem meam vides, lumen cordis mei non vides. Poterat enim illa tunc virum amplius amare, si pulchritudinem interiorem nosset, et inspiceret ubi ille pulcher erat coram oculis Dei: quia in illo erant vota, quae redderet laudis Deo. Quomodo illud patrimonium non invaserat inimicus! Quam integrum erat quod possidebat, et propter quod amplius possidendum sperabat iturus a virtutibus in virtutem! Ergo, fratres, ad hoc nobis valeant haec omnia, ut Deum gratis diligamus, in illo speremus semper, nec hominem, nec diabolum timeamus. Nec ille, nec iste facit aliquid, nisi quando permittitur: permitti ad nihilum potest, nisi quod nobis prodest. Toleremus malos, simus boni, quia et nos fuimus mali. Pro nihilo salvos faciet Deus omnes, de quibus desperare audemus. Ergo de nemine desperemus, pro omnibus quos patimur oremus, a Deo nunquam recedamus.
Abbreviated transcription (Latin):
deremus nos ipsi in iob quod deberemus
et uellemus imitari: Admissus est tempta¬
tor. abstulit omnia⁊ remansit ille solus a
facultatibus. solus ãfamilia. solus afiliis:
plenus deo: uxor sane relicta erat: Miscd̾em
putatis diabolum: qui ei reliquit uxorem:
Nouerat ꝑquam deceꝑat adam Suam
reliquerat ad iutricem: non mariti conso¬
latricem: Ille ergo plenus deo in quouota
erant que redderet laudes. ut ostenderet
quia gratis colebat. non io
quia
tanta acceperat. et amis¬
sis
omnib talis est. quia illuã
qui
dederat omnia non amisit: dominus inqͥt
dedit. dominus abstulit: sicut dño placu¬
it ita factum est: sit nomen diũ benedictũ:
Uulnere etiam percussus acapite usq ad pe¬
des: integer tamen intus. respondit tempta¬
trici. delumine uiuentium. delumine cor¬
dis sui. Locuta es tanquam una exinsipien¬
tibus mulieribus id est tanquam eaquȩ
non habet lumen uiuentium : lumen enĩ
uiuentium sapientia: et tenebre insipi¬

Expanded text:
deremus nos ipsi in Job quod deberemus deremus nos ipsi in Job quod deberemus et vellemus imitari? Admissus est tentator, abstulit omnia, remansit ille solus a facultatibus, solus a familia, solus a filiis, plenus Deo. Uxor sane relicta erat. Misericordem putatis diabolum, qui ei reliquit uxorem? Noverat per quam deceperat Adam. Suam reliquerat adjutricem, non mariti consolatricem. Ille ergo plenus Deo, in quo vota erant quae redderet laudis, ut ostenderet quia gratis Deum colebat, non ideo quia tanta acceperat; et amissis omnibus talis est, quia illum qui dederat omnia non amisit: Dominus dedit, inquit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum. Vulnere etiam percussus a capite usque ad pedes, integer tamen intus, respondit tentatrici, de lumine viventium, de lumine cordis sui: Locuta es tanquam una ex insipientibus mulieribus , id est, tanquam ea quae non habet lumen viventium. Lumen enim viventium sapientia, et tenebrae insipi
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsum diabolum latet: nisi tempdet. ñ
inuenit : sicut de isto uiro que modo cõ¬
memoraui. Nouerat eumds̃ : et ei testimo¬
nium ꝑhibebat: Diabolus enim ñ noue¬
rat: et ideo dixerat: Humquid iob gratis
colit dm̃: Nidete quod prouocat inimi¬
cus: Ibi perfectio ẽ Uidete quid obicit mni¬
micus: Nidebat hominem deo seruientẽ:
in omnibus obsequentem ͥ omnna bene ope¬
rantem: Et quia diues erat et felicissima
domus. hoc obicit. quia ideo colit dm̃. qmͣ
dedit illi hȩc omnia: Numquid iob gratis
colit deun: Hoc enim erat uerbum: hoc
lumen uiuentium. ut gratis coleret dm̃
Deus uidebat incorde serui sui: cultum su¬
um gratuitum: Placebat enim illud cor
in conspectu domini inlumine uiuentiũ:
diabolum latebat quia intenebris erat:
Admisit deus temptatorem non ut ipse
nosset quod nouerat: sedut nobis noscen.¬
dum et imitandum preberet: Numquid
enim si temptator non ad mitteretur ⁊ ui¬

Expanded text:
et ipsum diabolum latet; nisi tentet, non et ipsum diabolum latet; nisi tentet, non invenit sicut de isto viro quem modo commemoravi. Noverat eum Deus, et ei testimonium perhibebat: diabolus eum non noverat, et ideo dixerat, Numquid Job gratis colit Deum Videte quo provocat inimicus: ibi perfectio est. Videtequid objicit inimicus. Videbat hominem Deo servientem, in omnibus obsequentem, omnia bene operantem; et quia dives erat et felicissima domus, hoc objicit quia ideo colit Deum, quoniam dedit illi haec omnia: Numquid Job gratis colit Deum? Hoc enim erat verum lumen, hoc lumen viventium, ut gratis coleret Deum. Deus videbat in corde servi sui cultum suum gratuitum. Placebat enim illud cor in conspectu Domini, in lumine viventium: diabolum latebat, quia in tenebris erat. Admisit Deus tentatorem, non ut ipse nosset quod noverat, sed ut nobis noscendum et imitandum praeberet. Numquid enim si tentator non admitteretur, vi
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse pluit ut haberes. De archa daturꝰ es aliqͥd: ipse
instituit quoddaturus es: Quid daturuses
quod abillo non accepisti: Quid enm habes
quod non accepisti: Decorde dabis: Ipsede¬
dit fidem. spem. caritatem hoc prolaturueᷤ:
hoc sacrificaturus es Sed plane illa omnia:
cetera
potest tibi auferre inimi¬
cus in¬
uito: hoc auferre nonpo.¬
test
nisi uolenti: Illa ꝑdet et in¬
iitus: et uolens habere aurum. ꝑdet aurũ:
et uolens habere domum ꝑdet domum: fi¬
Quia eripuisti animam meam demorte :
oculos meos alacrimis. et pedes meos alap¬
su: ut placeam coram deo inlumine uiuen¬
tium. Merito non placet filiis alienis lon¬
ge factis ascĩs: quia non habent dm̃ ui¬
uentium. unde uideant quod deo placet:
Lumen uiuentium ẽ lum̃ ĩmortalium:
lumen scõrum: Qui non est intenebris.
placet inlumine uiuentium Attendit᷑
homo. et ea quȩ ipsius sunt : nemoscit qua¬
lis est: Deus udet qualis est: Aliquando

Expanded text:
Ipse pluit ut haberes. De arca daturus es aliquid? Ipse Ipse pluit ut haberes. De arca daturus es aliquid? Ipse instituit quod datarus es. Quid datarus es quod ab illo non accepisti? Quid enim habes quod non accepisti ? De corde dabis? Ipse dedit fidem, spem et charitatem: hoc prolaturus, hoc sacrificaturus es. Sed plane omnia illa caetera potest tibi auferre inimicus invito, hoc auferre non potest nisi volenti. Illa perdet et invitus; et volens habere aurum, perdet aurum, et volens habere domum, perdet domum: fiquia eruisti animam meam de morte, oculos meos a lacrymis, et pedes meos de lapsu; ut placeam corum Deo in lumine viventium. Merito non placet filiis alienis longe factis a sanctis, quia non habent lumen viventium, unde videant quod Deo placet. Lumen viventium est lumen immortalium, lumen sanctorum. Qui non est in tenebris, placet in lumine viventium. Attenditur homo et ea quae ipsius sunt, nemo scit qualis est: Deus videt qualis est. Aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
quod conatur. Quideit ablaturus : Aurũ:
argentum. pecora. seruos. ancillas: fundos
domos: Auferat omnia: Numquid auferet
uota que inme sunt. quȩ reddam laudis
deo: Pmissus est temptare temptator sc̃m
uirum iob: uno punc̾to temꝑis abstulit
omina Quicquid facultatum habebat ad¬
emit : abstulit hereditatem : interfecit fili¬
os. Heq hoc paulati sed cateruatim: uno
ictu. uno impetu: ut omnia subito nuncia¬
rentur Ablatis omnib solus remansit iob
Sed in illo erant uota laudis que redderet
deo: In illo plane erant: Archam scĩ pectoris
fur diabolus non inuaserat: plenus erat un¬
de sacrificaret: Audi quȩ habebat: audique
protulit Dominus dedit. dominus abstu¬
lit: sicut domino placuit ita factum est: sit
nomen domini benedictum Odiuitie in¬
teriores: quo fur non accẽclit: Ipse dederat
deus: unde accipiebat: Ipse ditauerat: unde
illi offerebat. quod amabat: Iaudem ate q̃rit

Expanded text:
quod conatur: quid est ablaturus? Aurum, quod conatur: quid est ablaturus? Aurum, argentum, pecora, servos, ancillas, fundos, domos; auferat omnia: numquid aufert vota quae in me sunt, quae reddam laudis Deo? Permissus est tentare tentator sanctum virum Job: uno puncto temporis abstulit omnia, quidquid facultatum habuerat ademit, abstulit haereditatem, interfecit haeredes; neque hoc paulatim, sed catervatim, uno ictu, uno impetu, ut omnia subito nuntiarentur. Ablatis omnibus solus remansit Job; sed in illo erant vota laudis quae redderet Deo, in illo plane erant: arcam sancti pectoris sui fur diabolus non invaserat, plenus erat unde sacrificaret. Audi quae habebat, audi quae protulit: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domino benedictum . O divitiae interiores, quo fur non accedit! Ipse dederat Deus unde accipiebat; ipse ditaverat, unde illi offerebat quod amabat. Laudem a te quaer
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑuis est repetitꝰ. In me sunt deus uota
tua: quȩ reddam laudes tͥ: Uouete. et red¬
dite domino deo ur̃o: Quid uoueatis: quid redda¬
tis: Anforte animalia illa quȩ afferebantur
ad aras aliquando: Hichil tale afferas: inte est
quod noueas et reddas De cordis archa profer
laudis incensum: de cellario bonȩ conscientiȩ
profer fidei sacrificium: Quicquid profers:
accende caritatem. Inte sint uota: quȩ reddaᷤ
laudes deo: Cuiꝰ laudis: Quid enim tibi pres¬
titit: Quoniam eriusti animam meam de
morte: Ipsa est illa uita: quam enunciat illi
Deus uitam meam enunciaui tibi Quid eñ
erame Mortilus ꝑme ipsum eram mortiuis:
ꝑte quid sum: Quius: Ideo in me sunt deus
uota tua: quȩ reddam laudes tibi & amo dm̃
meum Rlemo michihunc eripit. Quod ille
est nemo michi eripit: quod incorde inclu¬
sum est: et merito dicitur in illa suꝑiore fi¬
dutia Quid faciet michi homos Seiuat ho.¬
mo. ꝑ mitatur seuire: ꝑmittatur efficere

Expanded text:
 In me sunt, Deus, vota tua, quae reddam laudis tibi. Vovete, et reddite Domino Deo vestro . Quid voveatis, quid reddatis? An forte animalia illa quae offerebantur ad aras aliquando? Nihil tale offeras: in te est quod voveas et reddas. De cordis arca profer laudis incensum, de cellario bonae conscientiae profer sacrificium fidei. Quidquid profers, accende charitate. In te sint vota, quae reddas laudis Deo. Cujus laudis? Quid enim tibi praestitit? Quoniam eruisti animam meam de morte. Ipsa est illa vita quam enuntiat illi: Deus, vitam meam enuntiavi tibi. Quid enim eram? Mortuus. Per meipsum eram mortuus: per te quid sum? Vivus. Ideo in me sunt, Deus, vota tua, quae reddam laudis tibi. En amo Deum meum; nemo hunc mihi eripit: quod illi dem nemo mihi eripit, quia in corde inclusum est. Merito dicitur in illa superiore fiducia, Quid faciat mihi homo? Saeviat homo, permittatur saevire, permittatur efficere
Abbreviated transcription (Latin):
titulus ẽ canticum psalmi
asaph. Iam sepe diximus
quid int̾pretatur asaph.
io⁊ congregationẽ. Homo gͦ ille qui uoca¬
batur asaph: infigura congregationis po¬
pulidi. inmultorum psalmorum titulis
ponitur Grece autẽ congregatio synago¬
ga dicitur ⁊ qd uelut ꝓpͥum nom̃ iudoꝵ
populꝰ tenuit. ut synagoga appellaret᷑
ficut popłs xp̃ianus usitatius uocat᷑ eccła.
dei. in isto ꝑsalmo dicit:
SMLIS

Expanded text:
ticum Psalmi Asaph.» Jam saepe diximus quid interpretetur Asaph, id est, Congregatio. Homo ergo ille qui vocabatur Asaph, in figura congregationis populi Dei in multorum psalmorum titulis ponitur. Graece autem congregatio synagoga dicitur, quod velut proprium nomen Judaeorum populus tenuit, ut Synagoga appellaretur; sicut populus Christianus usitatius vocatur EcclesDei in isto psalmo dicit: similis
Abbreviated transcription (Latin):
runt me et confundãtur: Iniudicio confun¬
dentur ꝑniciose : modo nolunt confundi
salubriter: Modo ergo confundantur ⁊ ac¬
cusent uias suas malas. tencant uiã bonã:
quia nemo nr̃m uiuit sine confessione: nnsi
prius confusus remues cat. Prebet illis ds
modo aditum salubris confusionis: si nͦ
contempnant medina confessionis. Si au
modo nolunt confundr. tunc confunsentur
quando deducent eos ex adu̾so iniquitates
eorum. Quando confundentur: Quando dicẽt
Hii sunt quos aliquando habuimus uirisũ:

Expanded text:
runt, et confundantur.» In judicio confunrunt, et confundantur.» In judicio confundentur perniciose, qui modo nolunt confundi salubriter. Modo ergo confundantur; accusent vias suas malas, teneant viam bonam: quia nemo nostrum vivit sine confusione, nisi prius confusus reviviscat. Praebet illis Deus modo aditum salubris confusionis, si non contemnant medicinam confessionis: si autem modo nolunt confundi, tunc confundentur, quando deducent eos ex adverso iniquitates eorum . Quomodo confundentur? Quando dicent, «Hi sunt quos aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
An non serins dictum ẽ. sedebitis suꝑ sedes
duodecim iudicantes duodecim trib is rł:
Et seruidicunt. Nescitis quia angłos iudi¬
cabimus: Accipit ergo & unus quisq sc̃oꝵ
potestatẽ: et est unus quisq scorum filiꝰ ancille
eius: Quid si de pagana natus ẽ. &. xpianus
factus e̾c filius paganȩ quomido pocest esse
filius ancille ipsius: Est quidẽ paganȩ filiuᷤᷤ
oms: Dñs dicit. Generatio hȩc praua et ama.¬
ricans signum querit: & signum nͣdabitur ei.
nisi signum ionȩ ꝓpħie. Sicut enim fuit ionaᷤ
inuentre cȩci. trib dieb et trib noctib : sic
erit & filius hominis incorde tͣre. Ergo cũ
capite nr̃o iam factum ẽ signum ibono . Di.
cat unusquisq nr̃m. fac mecum signum inbo.¬
no: quia innouissima tuba in aduentu d̃ni
et mortui resurgent incorrupti: et nos mi¬
mutabimur. Erit hoc signum in bono. Fac
mecum sigirum inbono: ut uideant qui ode¬

Expanded text:
Annon servis dictum est, «Sedebitis super Annon servis dictum est, «Sedebitis super duodecim sedes judicantes duodecim tribus Israel» ? et servi dicunt: «Nescitis quia angelos judicabimus» ? Accipit ergo et unusquisque sanctorum potestatem, et est unusquisque sanctorum filius ancillae ejus. Quid si de pagana natus est, et christianus factus est? filius paganae quomodo potest esse filius ancillae ipsius? Est quidem paganae filius nis? Dominus dicit: «Generatio haec prava et amaricans signum quaerit; et signum non dabitur ei, nisi signum Jonae prophetae. Sicut enim Jonas fuit in ventre ceilius hominis in corde terrae» . Ergo cum capite nostro jam factum est signum in bono: dicat et unusquisque nostrum, «Fac mecum signum in bono;» quia in novissima tuba, in adventu Domini, et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur . Erit hoc signum in bono. «Fac mecum signum in bono, ut videant qui me ode
Abbreviated transcription (Latin):
uidebunt hominẽ cum impiis: pꝰ iudici¬
um uidebunt d̃m pͣter impios: D a po.¬
testatem puero tuo: et saluum fac filium
aucillȩ tue: Dñs filius ancille. Cuiꝰ ancillȩ:
Cui nasciturus quando nuntiatꝰ ẽ respon¬
suȩ. & filium suum filium suum in for¬
nia d̃i filium ancillȩ suȩ. informa serui.
De ancilla dĩ natus ẽ ergo dñs informa
serui: & dixit. Saluum fac filium ancillȩ
tue. & saluatus ẽ. amorte sicut nostis:
resuscitata carne sua quȩ mortua erat
S ut uidetis quia ds est. & non apatre
sic ẽ suscitatus ut a se non sit suscitatus.
quia & iꝑse suscitauit carnem sua: ha¬
bes in eu̾glio dictum: Destruite templũ
hoc: & imtriduo suscitabo illud. Ne autẽ
nos aliud suspicaremur: exglista secut᷑
ait: Hoc autẽ dicebat de templo corꝑis
xp̃i positus: Saluum fac filium aucille
tue: forte non potest dicere. Ua potestate
puero tuo: quia ille filius accepit potes¬
tatem:. S quare non dicit. et hoc ⁊

Expanded text:
idebunt hominem cum impiis; post judicium videbunt Deum praeter impios. «Da potestatem puero tuo.» 22. «Et salvum fac filium ancillae tuae.» Dominus filius ancillae. Cujus ancillae? Cui nasciturus quando nuntiatus est, responsuae, et Filium suum: Filium suum, in forma Dei; Filium ancillae suae, in forma servi. De ancilla Dei natus est ergo Dominus in forma servi; et dixit, «Salvum fac filium ancillae tuae.» Et salvatus est a morte, sicut nostis, resuscitata carne sua quae mortua erat. Sed ut videatis quia Deus est, et non a Patre sic est suscitatus, ut a se non sit suscitatus; quia et ipse suscitavit carnem suam, habes in Evangelio dictum, «Destruite templum hoc, et triduo suscitabo illud:» ne autem nos aliud suspicaremur, Evangelista secutus ait, «Hoc autem dicebat de templo corporis rpore Christi positus, «Salvum fac filium ancillae tuae.» Forte non potest dicere, «Da potestatem puero tuo;» quia ille Filius accepit potestatem. Sed quare non dicit et hoc?
Abbreviated transcription (Latin):
te satiat mdigens uidearis: et quasi ina¬
nior existas. & minus inte sit aliquid qd
debeat impleri. Quid gͦ dicam. nisi quod
dici potest : cogitari ux potest. Et satiat
te. et nͨ te satiat: quia utrumq inuenio
inscriptura. Nam cum diceret beati esu.¬
rientes. quia ipsi saturabuntur: & rurdꝰ
dictum ẽ de sapientia. qui te manducaił
it̾um esurient ⁊ et qͥ tebibunt it̾um sitiẽt.
Immo uͦ non dix̃ it̾um: s dix̃ adhuc. Nam
it̾um sitiet: quasi pͥmo saginatus disces¬
serit. & digesserit: et redicrit bibere. Tale:
Qtn te edunt adbuc esir rient. Si cuͭ edunt
esurient: et quite bibunt fic bibendo siti¬
ent. Quid ẽ bibendo sitire: Nunꝗͣ fastidire.
Si ergo ista mesfabilis et sempiterna dul¬
cedo erit÷ modo quid ã nob̾ petit frͣs. insi
fidem ñ fictam. spem fir mam: caritatẽ
puram: Et ambulet homo inuia ꝙͣ dns
dedit: ferat temptationes: et suscipiat

Expanded text:
te satiat, indigens videaris; et quasi inate satiat, indigens videaris; et quasi inanior existas, et minus in te sit aliquid quod debeat impleri. Quid ergo dicam, nisi quod dici potest, cogitari vix potest? Et satiat te, et non te satiat: quia utrumque invenio in Scriptura. Nam cum diceret, «Beati esurientes, quia ipsi saturabuntur» : est rursus dictum de Sapientia, «Qui te manducant, iterum esurient: et qui te bibunt, iterum sitient» . Imo vero non dixit, «iterum;» sed dixit, «adhuc:» nam, Iterum sitiet, quasi primo saginatus discesserit et digesserit et redierit bibere. Tale est, «Qui te edunt, adhuc esurient:» sic cum edunt, esurient; et qui te bibunt, sic bibendo, sitient. Quid est, bibendo sitire? Nunquam fastidire. Si ergo ista ineffabilis et sempiterna dulcedo erit; modo quid a nobis petit, fratres, nisi fidem non fictam, spem firmam, charitatem puram, et ambulet homo in via quam Dominus dedit, ferat tentationes, et suscipiat
Abbreviated transcription (Latin):
ibi erit: Quod negotiũ nr̃me Quȩ actio
nr̃a: an nulla accio. qͥa qui es: Sedebimꝰ
gͦ et torpebimus: et nichil agemus. Si
refriges cit amor mr: refriges cat. actio nra
Amor gͦ quictꝰ inuultudi. quẽ mͦ desidera¬
mus. cui suspiramꝰ: cum ad eum ueneri¬
mus qͦmͦ nos accendet. inquẽ nondum
uisũ sus ꝑiramus: Cum ad eũ uenẽrimꝰ
qͣmꝰ nos illuminabit: qͦmͦ nos mutabit
Quid de nob faciet: Quid gͦ agemus fres ⁊
Psalmus nob̾ mñdicat. Beati qui habitant
inddomo tua. Unde: Inscła scłorum lau¬
dabunt te: Hȩc erit actio nr̃a laus dei
amas et landas. Dẽsinis laudare: dẽsmis
amare. Non autẽ dẽsinis amare: qͥa tał ẽ
quẽ uides. qui nullo te offendat fastidio:
q sãtiat te. sł non te sãtiat. M trum est
quod dico. Sidicã quia satiat te: timeo
ne quasi satiatus uelis abscedere: quomͦ
de prandio. quomͦ de cȩna. Ergo quid dico:
Nonte satiat. Timeo rursus ne si direro nͥ

Expanded text:
ibi erit? quod negotium nostrum? quae actio ibi erit? quod negotium nostrum? quae actio nostra? An nulla actio, quia quies? Sedebimus ergo, et torpebimus, et nihil agemus? Si refrigescet amor noster, refrigescet actio nostra. Amor ergo quietus in vultu Dei, quem modo desideramus, cui suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo nos accendet? In quem nondum visum sic suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo illuminabit? quomodo nos mutabit? quid de nobis faciet? Quid ergo agemus, fratres? Psalmus nobis dicat: «Beati qui habitant in domo tua.» Unde? «In saecula saeculorum laudabunt te» . Haec erit actio nostra, laus Dei. Amas, et laudas. Desines laudare, si desines amare. Non autem desines amare, quia talis est quem vides, qui nullo te offendat fastidio: et satiat te, et non te satiat. Mirum est quod dico. Si dicam quia satiat te, timeo ne quasi satiatus velis abscedere; quomodo de prandio, quomodo de coena. Ergo quid dico? Non te satiat? Timeo rursus ne si dixero, Non
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: hos pitem suscipe. Pegrinus ibi ne¬
mo erit: omnes inpatria sua uiuunt
Nemo tͥ dicit: concorda amicos tuos liti¬
gantes : in pace sempiterna dĩ uultu ꝑ¬
fruunt᷑. Nemo tͥ dicit. uisita egrotum: sa¬
nitas immortalitas q ꝑmanet: Nemotͥ
dicit sẽpeli mortuũ: om̃nes inuita ȩt̾na
erunt. Cessant oꝑa miscdĩȩ: quia miser ia¬
ibi milla inuenitur. Et quidibi faciemus:
Dormieniꝰ fortasse. Simͦ pugnamꝰ contͣ nos
ꝙͣ. ius geramus domũ sompni carue̾ istã
et iuglamus in his luminarib. et sollep.¬
nitas ista dat nob̃ ammu ingilandi: dies
ille quales ingilias nob̃ dabit: Ergo ui¬
gilabimus: ñ dormieinus. Quid agemus:
Oꝑa miscđiȩ: Ista non erunt: qͥa nulla
miseria erit fortȩ oꝑa necessitatis erunt
iusta quȩ hic sunt modo: seminandi.
arandi. coquendi molendi: terendi. Ni¬
chil horum: quia necefsitas nerit. Sic nͥ
erunt oꝑa miscđiȩ. Quia transit miseria:

Expanded text:
dicit, Hospitem suscipe: peregrinus ibi nedicit, Hospitem suscipe: peregrinus ibi nemo erit; omnes in patria sua vivunt. Nemo tibi dicit, Concorda amicos tuos litigantes: in pace sempiterna Dei vultu perfruuntur. Nemo tibi dicit, Visita aegrum: sanitas immortalitasque permanet. Nemo tibi dicit, sepeli mortuum: omnes in vita aeterna erunt. Cessant opera misericordiae, quia miseria non invenitur. Et quid ibi faciemus? Dormiemus fortasse? Si modo pugnamus contra nos, quamvis geramus domum somni carnem istam, et vigilamus in his luminaribus, et solemnitas ista dat nobis animum vigilandi; dies ille quales vigilias nobis dabit? Ergo vigilabimus, non dormiemus. Quid agemus? Opera misericordiae ista non erunt, quia nulla miseria erit. Forte opera necessitatis erunt ista quae hic sunt modo, seminandi, arandi, coquendi, molendi, texendi? Nihil horum, quia necessitas non erit. Sic non erunt opera misericordiae, quia transit miseria:
Abbreviated transcription (Latin):
et contrarium miseriȩ: ꝗͣ beatiido. Tudicis
lugentes: & tudicis beatos. Intellige inqͥt
quod dico. Beatos dico lugentes. Quare bcati
Inspe. Quare lugentes: Etemi lugent in
morte ista: intribulationib istis: inpegͥna¬
tione sua. Et quia agnos cunt se ẽẽ
in ista miseria et gemunt: beati
sunt: Quare lugent: Contristatus ẽ beatus
ciprianus inpassione: mͦ consolatus ẽ ico¬
tona. Modo et consolatus: adbuc tristric ẽ¬
nob̾. Omnes martires qui cum illosurit
int̾pellant ꝓ nob̾. Nontranseunt int̾pella¬
tiones ppsorime nisi cum transierit gemit̃
nrͣ. sum autc̃ transierit gemitus ñr̃ om̃s
una uoce. muno ppło. inuna patria con¬
solabimur: milia milium contuntꝰ ta
psallentib angłis. chens cęlestium potes¬
tatum: muna ciuitate inuentiũ. Quis ibi
gemit : Quis ibi suspirat: Qs ibi laborat :
p̃bct: Quis frangit panẽ esurienti: ubi
omnes panȩ iusticiȩ sagmantur: Nemotͥ

Expanded text:
et contrarium miseriae quam beatitudo: tu dicis et contrarium miseriae quam beatitudo: tu dicis lugentes, et tu dicis beatos! Intelligite, inquit, quod dico: beatos dico lugentes; quare beati? In spe. Quare lugentes? In re. Etenim lugent in morte ista, in tribulationibus istis, in peregrinatione sua; et quia agnoscunt se esse in ista miseria, et gemunt, beati sunt. Quare lugent? Contristatus est beatus Cyprianus in passione; modo consolatus est in corona. Modo et consolatus adhuc tristis enobis : omnes Martyres qui cum illo sunt, interpellant pro nobis. Non transeunt interpellationes ipsorum, nisi cum transierit gemitus noster: cum autem transierit gemitus noster, omnes in una voce, in uno populo, in una patria consolabimur, millia millium conjuncta psallentibus Angelis, choris coelestium Potestatum in una civitate viventium. Quis ibi gemit? quis ibi suspirat? quis ibi laborat? seriordiam praebet? quis frangit panem esurienti, ubi omnes pane justitiae saginantur? Nemo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Populus m̃s : qui uos felices dicunt. in
errortͣ uos mittunt: & turbant semitas
miseri estote inquit. lugẽte: risus ur in
luctum conu̾tatur Uidetis quȩ audistis:
qͣndo uob̃ hec dicerentur in regione securi¬
tatis. Utiq regio ista scandalorũ ẽ et temp¬
tationum. et omĩum malorũ: ut gemamis
hic. et mereamur gaudere ibi hic tͥbula¬
ri. & consolari ibi &e dicere: qͣm exemisti
oculos meos alacrimis. pedes meos ariui¬
nat qͣm placebo domino in regione iuiuen:¬
trum. Ista regio. mortuoꝵ ẽ. Transit regio
mortuoꝵ: uenit regio inuoꝵ. In regione
mortuor labor et dolor̾ tͥbulatio. timor tẽp¬
tatio: gemitus. suspiriũ. hic falsi felices: ue¬
remifelices: quia falsa felicitas. uera mise¬
ria ẽ. Quiuͦ se agnoscit in uera miseria eẽ
erit etiam iuera felicitate. Et tamen nunc
quia miser es: dñm audi dicentẽ beati lu¬
gentes. Obeati lugentes. Nichil tam cõnine¬
tum miseriȩ. quam luctus. Nicbiltã remotłi

Expanded text:
Populus meus, qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt, et turbant semitas «Miseri estote,» inquit, «et lugete; risus vester in luctum convertatur» . Videtis quae audistis: quando nobis haec dicerentur in regione securitatis? Utique regio ista scandalorum est, et tentationum, et omnium malorum, ut gemamus hic, et mereamur gaudere ibi; hic tribulari, et consolari ibi, et dicere: «Quoniam exemisti oculos meos a lacrymis, pedes meos a labina»; «placebo Domino in regione vivorum» . Ista regio mortuorum est. Transit regio mortuorum, venit regio vivorum. In regione mortuorum labor, dolor, timor, tribulatio, tentatio, gemitus, suspirium: hic falsi felices, veri infelices; quia falsa felicitas, vera miseria est. Qui vero se agnoscit in vera esse miseria, erit etiam in vera felicitate: et tamen nunc quia miser es, Dominum audi dicentem, «Beati lugentes» . O, «beati lugentes!» Nihil tam conjunctum miseriae quam luctus; nihil tam remotum
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscit in se passionem suam: agnoscat bic uoc̾ẽ
suã. Si autem extra passionem eͣ et extra
uocem sit necesse ẽ. Ut aute̾ non sit extra
passionem. ambulet ꝑuiã angustam:. et
incepiat piȩ uiuere inxp̃o: et necesse eͣ
ut hanc ꝑsecutionẽ ꝑatiatur. Omnes enim

Expanded text:
la patitur: si agnoscit in se passionem suam, agnoscat hic vocem la patitur: si agnoscit in se passionem suam, agnoscat hic vocem suam; si autem extra passionem est, et extra vocem sit; ut autem non sit extra passionem, ambulet per viam angustam , et incipiat pie vivere in Christo, necesse est ut hanc persecutionem patiatur. «Omnes» enim,
Abbreviated transcription (Latin):
et accusauerunt. xpͣm. quasi ipse pͣterier ⁊
legem. Pret̾euntes legem in sur rexerunt
suꝑ me: & passus ẽ dominus quȩ nouimꝰ.
Putas. nchiltale patitur modo corpus eiꝰe
Unde fieri potest : Si patrenifamilias be-¬
el tebub uocauerunt ÷ quantõmagis do-¬
mesticos eius: Non eͣ dies cipulus suꝑ ma¬
gistrum: nec seruus suꝑ dominu suum.
Patitur et corpus p̾tereuntes legem: et
insurgunt suꝑ corpus xp̃i. Prettreuutes
lege̾: qui sciunt legem. Numquid forte
iudei audent insurgere suꝑ xp̃m: Non.
Nam nec ipsi nobis ualde faciunt tribula-¬
lationẽ. Nondum enim crediderunt: ñdy
salutem agnouerunt. Insurgunt suꝑ cor
scismata. omnes hereses. omnes intus
pessime uiuentes ⁊mois suos bene uiuen¬
tib imponentes & ad sua trahentes. & ma¬
lis colloquiis bonos mores corrumpentes:
ipsi pͣt̾euntes legem insur rexerunt suꝑ me.
Hicat᷑ om̃is pia: dicat om̃is aĩa xͥana. Quȩ hoc nͣ pa¬

Expanded text:
et accusaverunt Christum, quasi ipse praeteriret et accusaverunt Christum, quasi ipse praeteriret legem. «Praetereuntes legem insurrexerunt super me.» Et passus est Dominus quae novimus. Putas nihil tale patitur modo corpus ejus? Unde fieri potest? «Si patrem familias Beelzebub vocaverunt; quanto magis domesticos ejus? Non est discipulus super magistrum, nec servus super dominum suum» . Patitur et corpus praetereuntes legem; et insurgunt super corpus Christi. Praetereuntes legem qui sunt? Numquid forte Judaei audent insurgere super Christum? Non: nam nec ipsi nobis valde faciunt tribulationem. Nondum enim crediderunt, nondum salutem agnoverunt. Insurgunt super coristi. Omnia schismata, omnes haereses, omnes intus pessime viventes, et mores suos bene viventibus imponentes, et ad sua trahentes, et malis colloquiis bonos mores corrumpentes ; ipsi «praetereuntes legem insurrexerunt super me.» Dicat omnis anima pia, dicat omnis anima christiana. Quae hoc non pa
Abbreviated transcription (Latin):
unt alius defendit eum. Gras agens. qͥd
dicit: Eruisti animam meam de carcere.
Suspendendus erat debitor ⁊ solutume
ꝓ eo: liberatus dicitur de suspendio. In hiᷤ
omnib non erant ÷ s quia talib meritiᷤ
agebatur. ut nisi subuentum eẽt ibi ẽent:
iide se recte dicunt liberari. quo ꝑ libera¬
tores suos non sunt ꝑmissi ꝑduci. Ergo
frͣs siue illud siue illud sit. Hic me scruta¬
torẽ uerbi di. non temerar tũ afirmatorẽ
teneatis. Eruisti aminã meã ex inferno
runt suꝑ me: Quos dicit pͣtereuntes legẽ:
Non paganos: qui non acceꝑunt lege̾. Ne-¬
mo enim pͣterit quod non accepit. Dic apłs
definite. U̾bi enim non eͣ lex: nec pͣuarita¬
tio. Pretereuntes legem: preuaricatore⁊
legis dicit. Quos ergo intelligimus frͣs : Si
ab ipso domino accipiamus hanc uocem:
pͣtereuntes legem udei erant. Insur rexert
suꝑ me pͣtereuntes lege̾ : non seruaueruis :

Expanded text:
nit alius, defendit eum; gratias agens quid nit alius, defendit eum; gratias agens quid dicit? "eruisti animam meam de carcere". suspendendus erat debitor; solutum est pro eo; liberatus dicitur de suspendio. in his omnibus non erant. sed quia talibus meritis agebantur et, nisi subuentum esset, ibi essent, inde se recte dicunt liberari quo per liberatores suos non sunt permissi perduci. ergo, fratres, siue illud siue illud sit, hic me scrutatorem uerbi dei, non temerarium affirmatorem teneatis. et eruisti animam meam ex inferno runt super me.» Quos dicit praetereuntes legem? Non Paganos, qui non acceperunt legem. Nemo enim praeterit quod non accepit: dicit Apostolus definite, «Ubi enim lex non est, nec praevaricatio» . Praetereuntes legem, praevaricatores legis dicit. Quos ergo intelligimus, fratres? Si ab ipso Domino accipiamus hanc vocem, praetereuntes legem Judaei erant. «Insurrexerunt super me praetereuntes legem:» non servaverunt legem,
Abbreviated transcription (Latin):
& stillet inlinguam meam÷ quonia cru-¬
cior inhac flamina: fili ait. memento qr
recepistibona inuita tua: lazarus aute᷑
mala. Nunc autem hic requiescit: tu uͦ
torqueris. Et suꝑ hec ait. Inter uos et nos
chaos magnum firmatum eͣ: ut uec nos
possimus uenire aduos. nec inde aliqͥs
uenire ad nos. Ergo inter ista fortasse
duo inferna. quorum in uno quieuert᷑
aminȩ iustorum. in altero torquent᷑ aĩe
impiorum. atcendens quidã orans hic
inferiore drxit:quia liberauit se ã talibu
peccatis. ꝑ quȩ posset deduci ad tormenta
iniferni inferioris: Quẽ admodũ si medicͦ
indeat tͥ immmentem egritudine forte ex
aliquo labore et dicat. parce tͥ: sic te trac¬
tat requiesce. his cibis utere. Nam si nͥ fece¬
ris: egrotabis. Tu autẽ si feceris et saluus
fueris: recte dicis medico. liberasti me ab
egritudine. non inquam iam ieras : s iqͣ
futurus eras. Nescio quis habens causã
molestam: mittendus erat incarcem. Ue¬

Expanded text:
et stillet in linguam meam, quoniam cruet stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flamma? fili, ait, memento quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala; nunc autem hic requiescit, tu uero torqueris. et super haec, ait, inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut nec nos possimus uenire ad uos nec inde aliquis uenire ad nos. ergo inter ista fortasse duo inferna, quorum in uno quieuerunt animae iustorum, in altero torquentur animae impiorum, attendens quidam orans hic,inferiore dixit, quia liberauit se a talibus peccatis, per quae posset deduci ad tormenta inferni inferioris. quemadmodum si medicus uideat tibi imminentem aegritudinem forte ex aliquo labore et dicat: "parce tibi, sic te tracta; requiesce, his cibis utere; nam si non feceris, aegrotabis"; tu autem si feceris et saluus fueris, recte dicis medico: "liberasti me ab aegritudine", non in qua iam eras, sed in qua futurus eras. nescio quis habens causam molestam mittendus erat in carcerem. ue
Abbreviated transcription (Latin):
homine conitiente. s apło exponente ubi
ait: quoniã non dereliquisti auimã meã
in inferno. Ergo aut ipsius uox ẽ. ꝙ hic.
eruifti amia meam ex inferno inferiori:
aut nr̃a uox ꝑ ipsum xp̃m dominũ nrm:
quia idco ille ꝑuenit usq ad infernum.
ne nos remaneremꝰ in inferno. Ala etiã
opinionẽ dicã. fortassis enim apud ipsos
inferos ẽ aliqua pars inferior: quo tra-¬
duntur impii qui plurimũ peccauerunt.
Etenm apud inferos utrum in locis quibꝰ.¬
dam iam fuisset abraham: non sacis pos.¬
sumus definire. Nondum enim d̾s uene¬
rat ad infernum. ut erueret inde om̃iũ
scͤorum pͣcedentium animas: & tamͣ abra-¬
bam inrequie ibi erat. Et quidam diues
cum torqueretur apud inferos : cũ uide.¬
ret abraham leuanit oculos. Non enim
posset leuatis oculis uidere: nisi ille eẽt
suꝑius. ille inferius. Et quid ei res põdit
abraham. cum diceret. pater abrabam
mitte lazarum ut intinguat digitu suu̾.

Expanded text:
homine coniciente, sed apostolo exponente, ubi homine coniciente, sed apostolo exponente, ubi ait: quoniam non derelinques animam meam in inferno. ergo aut ipsius uox est et hic: eruisti animam meam ex inferno inferiore, aut nostra uox per ipsum Christum dominum nostrum, quia ideo ille peruenit usque ad infernum, ne nos remaneremus in inferno. Aliam etiam opinionem dicam. fortassis enim apud ipsos inferos est aliqua pars inferior, quo truduntur impii, qui plurimum peccauerunt. etenim apud inferos utrum in locis quibusdam iam fuisset Abraham non satis possumus definire. nondum enim dominus uenerat ad infernum, ut erueret inde omnium sanctorum praecedentium animas; et tamen Abraham in requie ibi erat. et quidam diues cum torqueretur apud inferos, cum uideret Abraham, leuauit oculos. non eum posset leuatis oculis uidere, nisi ille esset superius, ille inferius. et quid ei respondit Abraham, cum diceret: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat digitum suum
Abbreviated transcription (Latin):
ubi timores. cupiditatis. errores : lȩticie
incerce. & spes fragilis: caduca substan¬
tia. Puto quia omnis ista pars non pot
comparari illi cęlo: de quo loquebar pau¬
lo ante. Si ergo illi parti hec pars non
pꝰ morte̾ quo binc. nisi sit infernũ infe-¬
rius hoc inferno. in quo sumꝰ in carne.
& hic sunt mortinͣ: ittñ mireris quia
infermu dicit᷑. si mortuis abundat. Non
enim a it corpꝰ moriturũ eͣ s corpꝰ mortunͣ::
Adhuc habet uitam utiq corpus nr̃m ÷
ettam̃ cõ ꝑatum. corꝑi illi quod futuruꝰ ẽ.
qualia sunt angłorum corꝑa. inuenit᷑ corpꝰ
hominis mortuum: quãuis adhuc habenᷤᷤ
ammã. S rursus ab hoc inferno. idr ab
hac parte inferm. ẽ aliud infernus. qͦ erũt
mortur unde uoluit ds eruere ammas.
nras. etiam illuc mittendo filium suum.
Etenim fr̃s: ꝓptͣ ista duo inferna. miss ÷
filius di. undiq liberans. Ad hoc infernuͣ
missus eͣ nascendo: ad illum moriendo:

Expanded text:
ubi timores, cupiditates, horrores, laetitiae ubi timores, cupiditates, horrores, laetitiae incertae, spes fragilis, caduca substantia, puto, quia omnis ista pars non potest comparari illi caelo, de quo loquebar paulo ante. si ergo illi parti haec pars non post mortem quo hinc, nisi sit infernum inferius hoc inferno, in quo sumus in carne m. ergo et hic sunt mortui, ut non mireris quia infernum dicitur, si mortuis abundat. non enim ait: "corpus moriturum est" sed: corpus mortuum est. adhuc habet uitam utique corpus nostrum; et tamen comparatum corpori illi, quod futurum est qualia sunt angelorum corpora, inuenitur corpus hominis mortuum, quamuis adhuc habens animam. sed rursus ab hoc inferno, id est ab hac parte inferni, est aliud inferius, quo eunt mortui; unde uoluit deus eruere animas nostras etiam illuc mittendo filium suum. etenim, fratres, propter ista duo inferna missus est filius dei undique liberans; ad hoc infernum missus est nascendo, ad illud moriendo.
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗͣ. certus ex posuero: ne succenseatis.
homo sum enu ⁊ et qͣntum concedit᷑ de
scripturis scĩs. tantum audeo dicere :
nichil ex me. Infermum nec ego exptus sũ
adhuc: nec uos. Et fortasse aua uia erit:
et non ꝑinfernum erit. Incerta sunt enĩ¬
hȩc. Herum quia dicit scͥptura cui contra¬
dici non potest. criusti aminã meam ex
inferno inferiori: intelligimus tanꝗͣ duo
inferna eẽ. suꝑnus & inferius. Nam unde
infernum inferius : nisi quia ẽ infernõ
suꝑius : Aliud non diceretur infernum:
nisi incomꝑatione illius suꝑioris parcis.
Uidetur gͦ esse frͣs habitatio quedam ce¬
lestis angłorum. ubi uita in effabilium
gaudiorum: ubi immortalitas et incor¬
ruptio: ubi omina scdm dĩ donũ et grã
ꝑmanentia. Illa pars rerum. suꝑna ẽ.
Si ergo illa suꝑna ẽ: hȩc trãna ubi caro
& sanguis: ubi corruptibilitas : ubi nati¬
uitas & mortalitas: ubi decessio atq suc¬
cessio: ubi inu talitas et inconstantia:

Expanded text:
tanquam certus exposuero, ne succenseatis. Homo sum enim, et quantum conceditur de Scripturis sanctis, tantum audeo dicere: nihil ex me. Infernum nec ego expertus sum adhuc, nec vos: et fortassis alia via erit, et non per infernum erit. Incerta sunt haec. Verum quia dicit Scriptura, cui contradici non potest, «Eruisti animam meam ex inferno inferiore;» intelligimus tanquam duo inferna esse, superius, et inferius: nam unde infernum inferius, nisi quia est infernum superius? Aliud non diceretur infernum, nisi in comparatione illius superioris partis. tres, esse habitatio quaedam caelestis angelorum: ibi gloria ineffabilium gaudiorum, ibi immortalitas et incorruptio, ibi omnia secundum dei donum et gratiam permanentia. illa pars rerum superna est. si ergo illa superna est, haec terrena, ubi caro et sanguis, ubi corruptibilitas, ubi natiuitas et mortalitas, ubi decessio atque successio, ubi mutabilitas et inconstantia,
Abbreviated transcription (Latin):
tiones. et dissensiones. et scismata. et cȩ¬
tera mala. sine quib non potest ẽẽ scłm
hoc. donec transeat iniquitas. exultatio
illa non nos faciat securos : s ita iocun-¬
decur cor nrͣm. ut timeat nomen dñi:
ne aliunde iocundetur. aliunde feriat᷑.
Securitatem non expectetis inꝑegrina¬
tione: quando illam hic uoluerimus
iuscum erit corꝑis. non securitas hoĩs:
Iocundetur cor meumr: ut timeat nom̃ tuũ.

Expanded text:
tiones, et dissensiones, et schismata, et caetiones, et dissensiones, et schismata, et caetera mala, sine quibus non potest esse saeculum hoc, donec transeat iniquitas; exsultatio illa non nos faciat securos, sed ita jucundetur cor nostrum, ut timeat nomen Domini, ne aliunde jucundetur, aliunde feriatur. Securitatem non exspectetis in peregrinatione: quando illam hic voluerimus, viscum erit corporis, non securitas hominis. «Jucundetur cor meum, ut timeat nomen tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
tremore urãm ip̃sorum salutẽ oꝑamin.
Us enim ẽ qui oꝑatur inuob̃. Quicquid gͦ
ꝓ̃sꝑum uenit fratres: magis metuendu ẽ
Quȩ putatis ꝓs ꝑa: magis temptationes
sunt. Uenit hereditas. uenit copia reruͣ:
abundat circum fluentia nescio cuius feli¬
citatis: temptationes sunt iste. Cauete:
ne uos ista corrumpant. Quicqͥd eni ꝓsꝑũ
si fortasse lucratus es uxore tuã quȩ fuit
inparte donati: si forte credidunt filii tui
qui fuerunt pagani: si forte lutratus es
amicum tuũ. qui de uolebat seducere ad
thẽatrum. et tu eum dĩxisti ad eccłam: si
forte contradictor nescio quis inimicꝰ tiuis.
et rabide seuiens deposita illa rabie fac¬
tus ẽ mitis. et agnouit dm. nec oblãtrat
adu̾sum te. s damat tecum aduersus ma¬
lum ÷ ista iocunda sunt. Unde enim gau¬
demus. si de his non gaudemus: Aũt q̃
sunt alia gaudia nr̃a. nisi ista: S quia
abundant et tribulationes. et tempta¬

Expanded text:
tremore vestram ipsorum salutem operamini; tremore vestram ipsorum salutem operamini; Deus enim est qui operatur in vobis» . Quidquid ergo prosperum venit, fratres, magis metuendum est: quae putatis prospera, magis tentationes sunt. Venit haereditas, venit copia rerum, abundat circumfluentia nescio cujus felicitatis: tentationes sunt istae; cavete ne vos ista corrumpant. Quidquid etiam prosi forte lucratus es uxorem tuam quae fuit in parte Donati; si forte crediderunt filii tui qui fuerunt pagani; si forte lucratus es amicum tuum qui te volebat seducere ad theatra, et tu eum duxisti ad ecclesiam; si forte contradictor nescio quis inimicus tuus et rabide saeviens, deposita illa rabie factus est mitis, et agnovit Deum, nec oblatrat adversus te, sed clamat tecum adversus malum: ista jucunda sunt. Unde enim gaudemus, si de his non gaudemus? aut quae sunt alia gaudia nostra, nisi ista? Sed quia abundant et tribulationes, et tenta
Abbreviated transcription (Latin):
Deduc ergo me domine mina tua: & ambu¬
labo inucritate tua. In illo utiq qui ait:
ego sum uia. et ueritas & uita. Nam qui
inuia & ueritate deducis ÷ quo nisi ad in¬
tam deducis: Beducis ergo in illo. et ad
illum. D educ me dominẽ in uia tua: et
ambulabo inueritate tua. Iocundet᷑ cor
meum: ut timeat nomen tuum. Ergo ti¬
mor in iocunditate ẽ. Et quomodo iocun¬
ditas si timor: Nonne timor amarus solet
ẽẽ: Erit ergo aliquando iocunditas sine
timore: modo iocunditas cum timore. Non¬
dum ẽ enim ꝓlena securitas: nec ꝑfecta
iocunditas. Si nulla iocunditas: desicimꝰ.
Si plena securitas: male exultamus. Er.¬
go et iocunditatẽ asꝑgat. et timorẽ incũ¬
tiat : ut dedulcedine iocunditatis ꝑducat.
nos ad secdem securitatis. Dando timorẽ.
non nos faciat male exultare: et recedẽ
de iia. Idõ sic dicit psalmus. Seruite do-¬
mino intimore: et exultate ei intremore.
Sic et paulus apłs dicit. Cum timore et

Expanded text:
«Deduc me» ergo, «Domine, in via tua, et ambu«Deduc me» ergo, «Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua:» in illo utique qui ait, «Ego sum via, et veritas, et vita.» Nam qui in via et veritate deducis, quo nisi ad vitam perducis? Deducis ergo in illo, ad illum. «Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua.» 16. «Jucundetur cor meum, ut timeat nomen tuum.» Ergo timor in jucunditate est. Et quomodo jucunditas, si timor? Nonne timor amarus solet esse? Erit aliquando jucunditas sine timore, modo jucunditas cum timore: nondum est enim plena securitas, nec perfecta jucunditas. Si nulla jucunditas, deficimus; si plena securitas, male exsultamus. Ergo et jucunditatem aspergat, et timorem incutiat, ut de dulcedine jucunditatis perducat nos ad sedem securitatis: dando timorem, non nos faciat male exsultare, et recedere de via. Ideo dicit psalmus, «Servite Domino intimore et