comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
compleuit  hoc tm̃ a solarluce diffciens ꝙ calous fotu carebat et qr prde¬
ra ñdum erãt̃ p̾scis adhuc tenebris noctes illas reliq̃bat obscuras Dies
auẽ inxͣ allegoriõ pliues signifieacõnes habet/ alnĩ significat dnm̃ salua¬
fulgorẽ alñ ꝓsꝑitatẽ tpalem alnĩ diem iudicii alñ et̾nã beatitudinem Die
aut̃dimũ significat in illa finã euuagelii qui ambulat indie nõ offerdit
qr quisquis decc̾nã seq̃r suluatoris pcc̃onim offendicula nõ timebit Ieem

Expanded text:
complevit: hoc tantum a solari luce differens, quod caloris fotu carebat, et quia sidecomplevit: hoc tantum a solari luce differens, quod caloris fotu carebat, et quia sidera nondum erant, priscis adhuc tenebris noctes illas relinquebat obscuras. Dies autem juxta allegoriam plures significationes habet. Aliquando significat Dominum Salvaalem, aliquando diem judicii, aliquando aeternam beatitudinem. Dies autem Dominum significat in illa sententia Evangelii: Qui ambulat in die, non offendit ; quia quisquis doctrinam sequitur Salvatoris, peccatorum offendicula non timebit. Item
Abbreviated transcription (Latin):
Iaer sole illustratus nomen inde sumens ꝙ tene¬
bias disinugat ac diuidat nã cum in p̾mordio caturarum
tenebre eeñt suꝑ faciem abyssi dixit deus frat lux et fcd
est lup et uocauit deus ludem diem que diffimicio bifaue diuidẽ
hoe est nuegarit er ꝓpe  bulgꝰ em̃ omiem̃ diem sos pr̃tio suꝑ terrais¬
frantis impleur qui sead semꝑ et ubiq l̾uẽ diuriũ eareã feens
nõ inmere aieriã spacio noctũ sub t̾las ꝙͣ supͣ t̾ras int̾ diucditur e¬
altari/ Ante ud̃ sot ereacõnem pmitiue luas eircuitus qui nue ꝑ
solem fit agebacur pͥmo quidẽ sedõ ꝙ die aquas abiss que om̃a
t̾ram teperint et t̾cia nõ aera nacua sus circidnagatione lustais
Quantum gͦ nobis uestigia patr̃ sequentibus comtere datur ccũ
dioet deue fiat lux mopteuebie que abissum texerrĩt abienũ et
luxas ouente/ medias nnt̃ uudas eiũgeris. cunctam Ne suꝑficiem
operuit la titudinem sui fulgoris boueales sinul auftrales qi net nõ et occi¬

Expanded text:
aer sole illustratus, nomen inde sumens, quod tenebras disjungat ac dividat. Nam cum in primordio creaturarum tenebrae essent super faciem abyssi: Dixit Deus: Fiat lux, et facta est lux. Et vocavit Deus lucem diem ; quae definitio bifarie dividitur, hoc est, vustrantis impletur, qui secum semper et ubique lumen diurnum circumferens non minore aerum spatio noctu sub terras quam supra terras interdiu creditur exaltari. Ante vero solis creationem, primitivae lucis circuitu, quod nunc per solem fit, agebatur, primo quidem secundoque die aquas abyssi, quae omnem terram texerant, tertia vero aera vacuum sua circumvagatione lustrantis. Quantum ergo nobis vestigia patrum sequentibus conjicere datur, cum diceret Deus: Fiat lux: mox tenebrae, quae abyssum texerant, abierunt; et lux ab Oriente medias inter undas emergens, cunctam terrae superficiem operuit latitudine sui fulgoris, boreales simul australesque, nec non et occi
Abbreviated transcription (Latin):
qui in duo scinduntar spĩtale et cõmuns Spuntale qͣ om̃s Ban
fies̃ uocamus Et ecte ꝙ̃ bonũ et ꝙͣ ioeundum et habitare fus̃ in
unum in cõmune cũ et omẽs homiines ex uno pactie nati patri nũ¬

Expanded text:
qui in duo scinduntur: spiritale et commune. Spiritale, quo omnqui in duo scinduntur: spiritale et commune. Spiritale, quo omnes vocantur, ut: Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum . In commune, quia omnes homines ex uno patre nati sunt. U
Abbreviated transcription (Latin):
pioximi uicm ꝓpinqui ut in exodo dissinnet uicum̃ que cõũttus est
uõ de eadem gantrice manantis non ut multi dieunt de codem ger¬
mine qui tm̃ frẽs uocantur gᵈ frẽs exerdem fructu gerinam ex ea¬
dem genitrice monantes uterim uocat ꝙ suit ex diũsis patrib
et uno utõ editi nom utd tm̃ mulieris est imi ͦ ͥ aut̃ modis in sc̃pta¬
ns duuimis fres dici confeat natura gente cognacõne affatu na¬
tiua ut esau et iacos, audoras et petrus tal iacob et Iohannes
Gente ut om̃s iudei fres int̾ se uocantur unde dr̃ in deutononno
Siaut emeris frem̃ tuũ qui est ebreꝰ et apłs optabam inquit¬
ego anathema eẽ a xp̃o pio frĩb meis qui sunt oognati mei ẜ̾m
camẽ qui sunt israelite Pouo cogna̾ne fraties uocantur qui
st̃ de una familia i dest patria quas latim pat̾ntatos int̾ptantur
cum ex una radice multa gni̾e turba diffunditur et in genesi di¬
uit abraham ad loth nõ sit rixa int̾ me et te etint̾ pastores

Expanded text:
propinqui, ut in Exodo: Assumet vicinum suum, qui conjunctus est vero de eadem genitrice manantes, non ut multi dicunt de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genitrice manantes. Uterini vocati, quod sint ex diversis patribus et utero uno editi: nam uterus tantum mulieris est. Quatuor autem modis in Scripturis divinis fratres dici constat: natura, gente, cognatione, affectu. Natura, ut Esau et Jacob, Andreas et Petrus, Jacobus et Joannes. Gente, ut omnes Judaei fratres inter se vocantur. Unde dicit in Deuteronomio: Si autem emeris fratrem tuum, qui est Hebraeameis, qui sunt cognati mei secundum carnem, qui sunt Israhelitae.' Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est patria; quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa generis turba diffunditur. Et in Genesi dixit Abraham ad Loth13, 8: 'Non sit rixa inter me et te et inter pastores
Abbreviated transcription (Latin):
cꝰ ꝙ a matre suꝑ ducatur nouus : Pouigns est qui ex alie
patre natꝰ est et p̾ugno dici putatur quasi prigenus
qr p̃ud genicus unde et uulgo añ natus diertar, boeabula
agente liec uidentur declinata genitor genitrix agnati
agnate oognati cognate progentores progenitrioes ger

Expanded text:
quod a matre superducatur novus. Privignus est qui ex alio quod a matre superducatur novus. Privignus est qui ex alio patre natus est; et privignus dici putatur quasi privigenus, quia prius genitus. Unde et vulgo antenatus. Vocabula a gente haec videntur declinata: genitor, genetrix, agnati, agnatae, cognati, cognatae, progenitores, progenetrices, ger
Abbreviated transcription (Latin):
simorĩ et ꝓuuloꝵ fustentãnem que lacte expͥmitus In ubiꝰ¬
bus suo uitas grẽ de signatur que pulcrior est austeritatolegis
In odore uiguentoꝵ tuor fama suauissima insinuatur dit¬
fase fidei que ꝓ totũ orbem spargituo hec quoq legi ueti p¬
fertus que in sila uidea coaugustata diu latebat fres patiua
ti qr̃ consibrim fiutruales aũt mac̃tere filii sunt/ Sobum
consebrinoꝵ filii patruus sd̃ patus est quasi pat̃ alius uũde
et moriente patre pnpillĩ prior patriuis suscipit et qĩ filiũ
lege tuetur/ Auũculus est fr̃ matus ciuꝰ nomen formã di¬
inmutiue hre indetar qr ab auo uenue monstratur di nita
est soior patris qͣi alio mat̾ mat̾tera soror matus qͣĩ alt̾a
mal Socer qui filiãdedit. Gener qui filiã dixoit Genoraut̃
dicca ꝙ ascistatui ad augẽdũ genꝰ  socer auĩ et socius ꝙ ge¬
nerũ uel miñ sibi assoeiant/ uidiceꝰ est qui uxoiẽ ex alio
iuro filiũ aut filiõ hntẽm duxit et dicei iuitriceꝰ qͣi nouitua

Expanded text:
morum, et parvulorum sustentationem, quae lacte exprimitur. In uberibus suavitas gratiae designatur, quae pulchior est austeritate legis. In odore unguentorum fama suavissima insinuatur diffusae fidei, quae per totum orbem spargitur. Haec quoque legi veteri praefertur, quae in sola Judaea coangustata diu latebat. Fratrum patti, quasi consorini. Matrueles autem materterae filii sunt. Sobrini, consobrinorum filii. Patruus frater patris est, quasi pater alius. Unde et moriente patre pupillum prior patruus suscipit, et quasi filium lege tuetur. Avunculus est frater matris, cujus nomen formam diminutivi habere videtur, quia ab avo venire monstratur. Amita est soror patris, quasi alia mater. Matertera, soror matris quasi altera mater. Socer, quia filiam dedit. Gener, quia filiam duxit. Gener autem dictus, quod asciscatur ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum velviro filium aut filiam habentem duxit. Et dictus vitricus quasi novitricus,
Abbreviated transcription (Latin):
sueiesimeccõius ammauit, matutiñ iudicii dies suit resuriecc̃o
mortuond̃ utin psalmo : In matutino int̾fiaebã omẽs pcc̃nies t̾re
dliu̾o est ecciã eoꝙ post tenebras ptcõnim luce fidei illu farita sit ut¬

Expanded text:
suae resurrectionis animavit. Matutinum judicii dies sive resurrectio suae resurrectionis animavit. Matutinum judicii dies sive resurrectio mortuorum, ut in psalmo: In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae . Aurora est Ecclesia, eo quod post tenebras peccatorum luce fidei illu
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi suꝑ miam̃ tuãdicẽt nõ suꝑ iudicia institie tue /. Galliti¬
mũ auẽ conũsionem peccatorum significat uñde eodẽ tpẽ pecius qui
dum̃ negando in tenebus obluuoiis orauit et sꝑate iam luciore¬
memorucõe correxit et eiusdem uers lucis adepta pũcia pene totũ¬
quicquid imputudat erepxit hnuc opinor gallũ aliquẽ doccoñ
intellegendum qui nos iacencces exertans et sommolente indepat
dicens Cigilate insti et nolite pectare/ Matutinũ gͦ siue dilucu¬
lum resuriectõnis dinõe tempus significat uel homĩs a peccatis ad
infacre plenã conuĩsionem unde psaliista ad dnm̃ ait adte de lute
iugilo et in matutinis meditaborinrte qr factus es adutor meus
dis ip̃m̃ uigilatur quociens in mũdi ambicõne dormituo nã in illa
sic conseqmim᷑ si ista deserere festmuemꝰ / Beneaut̃ adiecit in matutĩs
meditabor inte et alibi / Epurgã diluculo qñ tempus diuõe iesun¬
recc̃ois eluxit et tuc̃ que landes caueret qñ genus hnãnũ exep

Expanded text:
tuam, diceret: non, super judicia justitiae tuae. Gallicinium autem conversionem peccatorum significat. Unde eodem tempore Petrus, qui Dominum negando in tenebris oblivionis erravit, et speratae jam lucis rememoratione correxit, et ejusdem verquidquid mutaverat erexit. Hunc opinor gallum aliquem doctorum intelligendum, qui nos jacentes excitans, et somnolentos increpans dicat: Evigilate, justi, et nolite peclum resurrectionis Dominicae tempus significat, vel hominis a peccatis ad justitiae plenam conversionem. Unde Psalmista ad Dominum ait: Ad te de luce vigilo: et in matutinis meditabor in te, quia factus es adjutor meus . Ad ipsum vigilatur, quoties in mundi ambitione dormitur. Nam illa sic consequimur, si ista deserere festinemus. Bene autem adjecit: In matutinis meditabor in te ; et alibi: Exsurgam diluculo; quando tempus Dominicae resurrectionis eluxit, et tunc ejus laudes cerneret, quando genus humanum exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
Sed euo se de isto careẽ li benire desiderer causa subsequitur ad conficendiõnde
trio Tuneem̃ a diinctie fi delibus pacri confessio laudis exibetiu qñ resuec
dionis miraculo de inferm carc̃ẽ constat educcos.

Expanded text:
Sed cur se de isto carcere liberare desideraret, causa subsequitur: Ad confitendum nomini tuo. Tune enim a cunctis fidelibus Patri confessio laudis exhibetur, quando eum resurrectionis miraculo de inferni carcere constat eductum.
Abbreviated transcription (Latin):
ntur/ qmi as nequissimas p̾dicacõnes leuitate incenstantĩ
sum sicut passe unicus medificio ꝑ het noĩa uolucrum
utarbitior duusa nobis penitintiũ ger̾a declarantus
Pelicamis enĩ aius egiptia eicomis corꝑis granditate
aonsimił q̃ naturali macie semꝑ affecta ẽ quĩ sicut phi¬
siologi uolunt tenso intestino ꝑ iuscera quiequid escand̃
accepit sie aliqua de cocõne brinsiiccit hiue fit ut adipe
Po nmme farciatur qui paruissimo succoꝵ eibo reficrtur que
non gbtatoim ut cete aues uolat sod delecta̾ne fe solitana consoei

Expanded text:
mentur, qui ad nequissimas praedicationes levitate inconstantis mentur, qui ad nequissimas praedicationes levitate inconstantis lucrum ut arbitror diversa nobis poenitentium genera declarantur. Pellicanus enim avis Aegyptia est, ciconiis corporis granditate con similis, quae naturali macie semper affecta est: quoniam sicut physiologi volunt tenso intestino per viscera, quidquid escarum accipit, sine aliqua decoctione transmitit. Hinc fit, ut adipe oprio minime farciatur, quia parvissimo ciborum succo reficitur: quae non gregatim ut caeterae aves volat, sed delectatione se solita
Abbreviated transcription (Latin):
miuotute saptisiatis qd̵ dixinꝰ dnide eẽ passionis figntã
siginnficaroemq / Ces iuuens passer quẽ in ninteniti rũ¬
sessuno dumutate aiccipinia in sanguie etid hic octisi pos¬
senõ et aqua tingit᷑ idestin grã auptisiatis qr nd̃ i hponũ
passione sod lei et homĩe ꝑ aiptisanur deride post sioe
uiuens posser in agñ ut auolet diiccitus gͦ empassibi
duuntas et inseꝑabil eiit a carne que passa est dude
et sepadil᷑ in sangiẽ baptizatur ut impassibee uiua in
agrũ auolet ad latitudinẽ iuidel contemplacõis emttitur
q ͦ illum emriccente nõ iudel intellectu sub eiuis eñ cont̃ẽ¬
placõne tenetur/ Est et alia passeris signt ficatio ut supra
dixius snde legitur dausimigra in montẽ sieut passer
passerũ qua plura guã sunt alni gandent ed feranuã
parretid̃ alii ualles rostidas requirũt nõnull montes ap¬
petut scalentes sid nõ de illis dicit qui ad altissima loca
barum leuissimo uolatu iapiuntur ut is nũti similes esti¬

Expanded text:
itute baptismatis, quod diximus Dominicae esse passionis figuram significationemque. Sed vivens passer, quem in unigeniti necessarie divinitate accipimus, in sanguine etiam hic occisi passeris et aqua tinguitur, id est, in gratia baptismatis: quia non in hominis passione, sed Dei et hominis baptizantur. Deinde post hoc vivens passedivinitas, et inseparabilis erat a carne, quae passa est. Unde et inseparabilis in sanguine baptizatur: ut impassibilis viva in agrum avolet: ad latitudinem videlicet contemplationis emittitur, quo illum dimittente nostro videlicet intellectu, sub hujus enim contemplatione tenetur. Est et alia passeris significatio, ut supra diximus. Unde legitur: Transmigra in montem sicut passer . Passerum quoque plura sunt genera. Alii gaudent ad foramina parietum. Alii valles roscidas requirunt: nonnulli montes appetunt squalentes. Sed de illis nunc dicit, qui ad altissima loca terrarum levissima voluntate rapiuntur, ut his merito similes aesti
Abbreviated transcription (Latin):
bñdoait dñs Nollite solliciti eẽ amme uestre quid mandũ¬
cets̃ nes orꝑi nro quio induamuii sat eñ ptͤ pat̾ iuĩ teleftie
luctum est scli aũt uisticia mort ̃ oꝑatur ꝓpt̃ quod opoetet
eri qui diligit deum semꝑ gaude sinie mẽmissione orare in omĩ¬

Expanded text:
unde ait Dominus: Nolite solliciti esse animae vestrae quid manduunde ait Dominus: Nolite solliciti esse animae vestrae quid manducetis, neque corpori quid induluctum est. Saeculi autem tristitia mortem operatur . Propter quod oportet eum qui diligit Deum, semper gaudere, sine intermissione orare, in omni
Abbreviated transcription (Latin):
ains quidam uolat et aquatile auc̃ natat eui nõ male comꝑant᷑
hi qui simuuil areueisionem uen̾antur et bapersma ad quos paul
aues est halet autem qͦddamaliud ppt̃ quod a legis lͥctore põĩtus
est mansuescit quppo et eooꝑatus ad iapacieatẽ quem miutãt᷑
hi qui mansueti quidẽ udentur eẽ et sensu transquilli sime
auten eum potentibus et auaris et rapatibus/ Niticorax
aial est ꝙ in notre tmnõ rapit acq oꝑatur sicut sunt gencee¬
intelligibiles noctis oꝑibus occupate que funt formaicio minud¬
dicia impudiciciã idolorum eultus et his similia  Ibis et por
et caradris longi dẽ colli tralereq eibum ex altitudine tene
atq aquarum dicuntus Que aiãlia muctari nõ delemus nͨ¬
de infererilus euellere cibum sed de celestibus Ille si quidem
cont onplacõm uacat qui ad supiora mente contondit et non
sblum intelligibilem sed et sen sibilẽ cibum a deo eo pectat

Expanded text:
avis volans quidem, ut aquatile autem natat. Cui non male comparantur avis volans quidem, ut aquatile autem natat. Cui non male comparantur hi qui simul circumcisionem venerantur et baptisma. Ad quos Paulaves est, habet autem quiddam aliud propter quod a legislatore positus est. Mansuescit quippe et cooperatur ad rapacitatem; quem imitantur hi qui mansueti quidem videntur esse, et sensu tranquilli: sunt autem cum potentibus et avaris atque rapacibus. Nycticorax animal est quod in nocte taintelligibiles noctis operibus, quae sunt: fornicatio, immunditia, impudicitia, idolorum cultus, et his similia . Ibis et porpet charadrius, longi esse colli, trahereque cibum ex altitudine terrae atque aquarum dicuntur: quae animalia imitari, nec de inferioribus evellere cibum, sed de coelestibus. Ille siquidem contemplationi vacat, qui ad superiora mente contendit, et non solum intelligibilem, sed et sensibilem cibum a Deo exspectat:
Abbreviated transcription (Latin):
significat ea que nũc demũati sunt mãlia metũ ex rapina
anquientia. Quedam aut̃ exhis alias aues inuadunt
et eo uenacõib enrũ nutrũtur alianõ in domos ing̾dienͣ.
Iuibus sunt sumiles quidam qui penetrant domos et captiuas
ducunt iuliereulas ontitas pccĩs quos paulus arguit ultia
nxis et bellis gaudet ppt̃ cadauã p̾liorum in tantũ eciã sequa᷑
ꝑtia qd manfestĩd est ex eo ꝙ emuissus a noe expͥma eũ ooruus
Auclacione transgiessus est eui simit iudas euea suum magrn¬
ꝙr iutã suã euea t̾ram eccupat quales sunt quidam militantes
et stli negiens se implicantes noccuã uõ pio qua lxx. glanciõ
dix̾unt asserũt in nocte acuti eẽ uisus sole aut̃ apparente iiꝰ
ucilitato ocłleum frui, Tales sunt qui legis glautur contem¬
placõne et sciã lucem enuãgelice comesacõnis caꝑe non ualẽ¬
tes uurus ciãe est in irtioꝙ uiuens idest aquã et t̾ra qui sit

Expanded text:
significant ea quae nunc dinumerata sunt animalia, victum ex rapina conquirentia. Quaedam autem ex his alias aves invadunt, et ex venationibus earum nutriuntur. Alia vero in domos ingredientia, quibus sunt similes quidam qui penetrant domos, et captivas ducunt mulierculas oneratas peccatis; quos Paulus arguit. Vultur rixis et bellis gaudet propter cadavera praeliorum, intantum ut etiam sequatur pertia: quod manifestum est ex eo quod emissus a Noe, ex prima eum corvus avolatione transgressus est. Cui similis Judas circa suum magisque vitam suam circa terram occupat: quales sunt quidam Deo militantes et saeculi negotiis se implicantes. Noctuam vero, pro qua LXX Glaucum dixerunt, hanc asserunt in nocte acuti esse visus, sole autem apparente minus utilitate oculorum frui. Tales sunt qui legis gloriantur contemplatione et scientia, lucem evangelicae conversationis capere non valentes. Larus animal est in utroque vivens, id est, aqua et terra. Qui sicut
Abbreviated transcription (Latin):
similia/ ex quib multa quodã nature intelletar ordinẽ tp̃õꝵ
uoꝵ agnostũt quedam nõ in suis locis sine nutacõne ua¬
gantur In pistibus aut femiis alie cõmixtione masculo
doneipuint et pariũt catulos alie ponũe oua sine masculi
condeptõne concepta que ita insequenta sui semmis iactu ꝑ¬
funduntur et que nunẽ fuunt afflata gentibilia fiunt q̃ uo
fusa nõ fuiñt sterilia ꝑseudant euic put̾scunt / Piscũd aut̃¬

Expanded text:
similia; ex quibus multa quodam naturae intellectu ordinem temporum suorum agnoscunt, quaedam vero in suis locis sine mutatione vagantur. In piscibus autem feminis aliae commixtione masculi concipiunt et pariunt catulos; aliae ponunt ova sine masculi susceptione concepta, qui idem insequens, sui seminis iactu perfunduntur; et quae hoc munere fuerint afflata generabilia fiunt, quae vero perfusa non fuerint sterilia perseverant aut putrescunt. De a
Abbreviated transcription (Latin):
uols homĩb genẽ disciepantes sed consuetudinũ qualitate ꝯsum¬
let hirundo dicta ꝙ cibes non sumet residens sed maere el pi¬
at estas et edat// Ganula auis et ꝑturtuosos ordes et flepuo¬
sos eireuitus ꝑuolans et iindis construendis educandis ꝙ
fetib solereissima hnõ eciã quidã p̾strũ qd lapsuro deserat me
appetut eulmma alus quoq anib nõ impetitur nec uinꝙ̃ p̾da¬

Expanded text:
bolae hominibus genere discrepantes, sed consuetudinum qualitate consimbolae hominibus genere discrepantes, sed consuetudinum qualitate consimiles. Hirundo dicta, quod cibos non sumat residens, sed in aere capiat escas et edat: garrula avis et per tortuosos orbes et fiexuosos circuitus pervolans, et in nidis construendis educandisque foetibus solertissima, habens etiam quoddam praescium, quod lapsura deserat, nec appetat culmina: ab aliis quoq
Abbreviated transcription (Latin):
apia diximus sed mima sagacitate sollicita que nec fũcile
laquere iretitur nec ꝑ inglumẽ uentus escarum ambito¬
ne decpitur hec pe infirmtatẽ suã ue aut ipõ ap̃datore
suc eupiatus aut fetus eius ẜpentis deuoientur insidns¬
unt ut a suspettie casib reddatur aliena que multis picu¬
lis ꝓbatur obnoxia hierñto comꝑatius qui draloli infidias
fidias srmidans sp̃alit̾ ad ecĩe septa se confeiens in eius fasti¬
gio uigilane tutissime ꝑseuat: unicũ dixit ꝓpt̃ caritatem q̃
et muiltis unũ fueat inedificio ꝓpt altitudinẽ fidei et sortitudi¬
nẽ mencis. Considerundum est eciã quẽ admodum iste sup¬
plieus a maiorib auibus pelicano et noctitorace cepit et
ꝑueuit usq ad passerio munitissimã ꝑuitatem qrm̃ g̃dacim
penicendo descendens p̃moloco grandis est scdo medioeris t̾dio ꝯ¬
suetudine ip̃ã onno tollerabil he aũt aues ꝑ figurã sunt para¬

Expanded text:
supra diximus: sed nimia sagacitate solsupra diximus: sed nimia sagacitate sollaqueis irretitur nec per ingluviem ventris escarum ambicione decipitur. Haec propter infirmitatem suam, ne aut ipsa a predatore capiatur, aut fetus eius serpentinis devorentur insidiurrit: ut a suspectis casibus reddatur aliena, quae multis periculis probatur obnoxia. Huic merito comparatur, qui diaboli insidias formidans specialiter ad Ecclesiae septa se conferens, in ejus fastigio vigilans tutissime perseverat. Unicum dixit propter charitatem, quae ex multis unum facit: in aedificio propter altitudinem fidei et fortitudinem mentis. Considerandum est etiam, quemadmodum iste supplicans a majoribus avibus, pellicano et nycticorace, cepit, et pervenit usque ad passeris minutissimam parvitatem: quoniam gradatim poenitendo descendens primo loco grandis est, secundo mediocris, tertio consuetudine ipsa omnino tolerabilis. Hae autem aves per figuram sunt para
Abbreviated transcription (Latin):
amũ genus pulcherrime significanitur helte qui homĩ cõ¬
frrcto delicto tnuore dĩi uemota se affliccõne discouaiat dequi
Ractus sum sieut nocticarax indomicilio: diliud genus int¬
suatur perntentis Nocticoraꝵ goo nocubulo dicitus noctis
waius quẽ quidã subonem quidam noctuã eẽ dixerunt dibn
mati uno magnitudine et oclore consumle quẽ spãliẽ in asie
porabris inuenue posse destantur istum sieut diei fulgror as¬
stondit ita aduentis noctis produtit et contra ꝯsuetudinẽ autũ
inm macio intieue et estas queiere mopit qñ se in sepoud̃
estue ait̃ scllicita duiositate ꝑquibit mõ psalmodie opa dãdo
mõ elemosinas faciendo mõ cared̃s oeculte insitando solum de¬
un ult hẽbe testem eui caligo nocaũ nõ tolłit aspect̃ ec̃
nõ qr sicat pelicanus designauit hẽmitã atip solitarũ itauioct¬
arux illum declarat qm se donncilio suo uetinens a pu ͣ ui
fiire in fidesibus &spicabilem/ passer est auie pabua ut

Expanded text:
m genus pulcherrime significantur eremitae, qui hominum consortio derelicto, timore Domini, remota se afflictione discruciant. Sequitur: Factus sum sicut nycticorax in domicilio. Aliud genus introducitur poenitentis. Nycticorax Graeco vocabulo dicitur noctis corvus, quem quidam bubonem, quidam noctuam esse dixerunt: alii magis corvo magnitudine et colore consimilem, quem specialiter in Asiae partibus inveniri posse testantur. Istum sicut diei fulgor abscondit, ita adventus noctis producit, et contra consuetudines avium tunc magis vigilare et escas quaerere incipit, quando se in soporem sollicita curiositate per quirit: modo psalmodiae operam dando, modo eleemosynas faciendo, modo carceres occulte visitando, solum Deum vult habere testem, cui caligo noctium non tollit aspectum. Et nota quia sicut pelicanus designat eremitam atque solitarium, ita nycticorax illum declarat qui se domicilio suo retinens a publica ficare in fidelibus despicabilem. Passer est avis parva, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cante magnituduus fuit ut infrar obtineret infemi dicente
dicut̃ eẽ boues manuos qͣĩ boaccas cerulei a colore appellati
nã cemlũ est uuide eum ingis ut est maie Delphiues
ctum hñt uocabulũ qd uoces homii sequantur ue qd ad simi
phnã gregatun conueniũt nichil in mare uelocius ⁊ fas
nam plerunqz falientes naues transuolant qñ aut̃ p̾ludũt
in fluctibus et undaꝵ se molib saltu p̾crpiti ferunt tempe¬
stutes significare uidentur, hi propire symones uocantur
Est et delphuiũ genus in mlo dorso senato qui corchoduilles
tenã uentrũ seccantes int̾imunt Porer marin sunt qui¬

Expanded text:
tantae magnitudinis fuit ut instar obtineret inferni, dicenttantae magnitudinis fuit ut instar obtineret inferni, dicentdicunt esse boves marinos, quasi boacas. Caerulei a colore appellati; nam caeruleum est viride cum nigro, ut est mare. Delphines certum habent vocabulum, quod voces hominum sequantphoniam gregatim conveniant: nihil in mari velocius istis, nam plerumque salientes naves transvolant. Quando autem praeludunt in fluctibus, et undarum se molibus saltu praecipiti feriunt, tempestates significare videntur: hi proprie Simones nominantur. Est et Delphinum genus in Nilo dorso serrato, qui crocodilos, tenera ventrium secantes, interimunt. 12. Porci marin
Abbreviated transcription (Latin):
dneli yppotium hoc est equi flumales Pecorib aut̃ bestris
et uolatilib antra hoies noĩ imposuũt ꝙͣ piscib qr prius
uisa et cognita sunt pisdã uero postea paulatim cognitis
guũb nomiã insticuta sunt aut ex sumlitudine trestruã ut
rane ut uitult et leones et ingri meuli et parir dmss soe
ut canes in mari a t̾rens canib nuicuꝑati qd mordedẽ et lupi
ꝙ mipba uoiuatate alioe ꝑsequntur dicolore ut unibie qr ccło¬
re ombre sut Et auiate qr in capite auri colorem habent ex
uami a nanetate quos uulga tructas uocant. A figuir ut
or̃s qr rotundus est iotusꝙ in capite constat ut solia qd fit in¬
mastulus euis enĩ cortu conciꝑe hec belua phibetur huie est
et imustuli coclearũ quoꝵ lacte conerpuit̃ ostree RBalene aut̃
sunt in mense magnituduns bestie ab enuttendo et fundendo
aquas uocate cet̾is enĩ bestr̃s maris altius iaciunt undas
eiiualia montid corpora qual cetꝰ excepit ionã ciuꝰ aliis

Expanded text:
dili, hippopotami hoc est, equi fluviales. Pecoribus autem et bestiis et volatilibus antea homines nomina imposuerunt, quam piscibus, quae prius visa et cognita sunt. Piscium vero postea paulatim cognitis generibus nomina instituta, aut ex similitudine terrestrium, ut ranae, et vituli, et leones, et nigri meruli, et pavi diverso ut canes in mari a terrenis canibus nuncupati, quod mordeant: et lupi voracitate alios persequantur. A colore, ut umbre, quia colore umbre sunt, et aurate, quia in capite auri colorem habent, et varii a varietate, quos vulgo tructas vocant. A figura, ut orbis, quia rotundus est totusque in capite constat, et solea, quia sit inmasculus; eius enim coitu concipere haec bellua perhibetur. Hinc et musculi coclearum, quorum lacte concipiunt ostreae. Ballenae autem sunt inmensae magnitudinis bestiae, ab emittendo et fundendo aquas vocatae; ceteris enim bestiis maris altius iaciunt undas; uarum et aequalia montium corpora; qualis cetus excepit Ionam, cuius alvus
Abbreviated transcription (Latin):
noctuã et larĩ atip ancipitoem ins gerus suũ hendiũ et
tignum. et ibrm ac nñgulum porphinorẽ ac noccicoratem
onocratulis et caradriũ siugula in gñe suo/ spurpa quaꝵ
et uesptisionem et omẽ qd ueptat et peniuilas habet mim̃dũ
erit nec oomedetur Int̃ ilicita atq inimis euitanda sõ a¬
meiandum contemplacõm uacantem quẽ piam sponte taler¬
hre maculas quales ꝑ demimertas aues legis lator sigr¬
ficat elit enĩ aquilem et gnfem et alietum et miliud̃ asect
uultiuẽ ixͣ genus suũ iapaces et eibum alienũ male seccã¬
tes questib q inuistis gaudentes ꝑ p̾dicca significant Or
eiñ quidam inuemuntur in eccus int̾ eos qui putantur dõ¬
templadõi oꝑam dare qui nõ quẽ admodum debent adhoe
uacant sed fristra inflantur audi paulũ dicentẽ si quis
alia docet et nõ adquiestit sais sermonib dm̃ nuĩ ihũ xpĩ

Expanded text:
noctuam et larum atque accipitrem iuxta genus suum herodium et cycnum et ibin ac mergulum porphirionem et nycticoracem onocrotalum et charadrium singula in genere suo upupam quoque et vespertilionem et erit nec comedatur . Inter illicita atque nimis evitanda connumerandum comtemplationi vacantem quempiam tales habentem maculas quales per denumeratas aves legislator significat. Ait enim: Aquilam et gryphen et haliaeetum et milvum ac vulturem juxta genus suum. Rapaces et eibum alienum male sectantes, quaestibusque injustis gaudentes per praedicta significat. Quia enim quidam inveniuntur in Ecclesia inter eos qui putantur contemplationi operam dare, qui non quemadmodum debent ad hoc vacant, sed frustra inflantur, audi Paulum dicentem: « Si quis alia docet, et non acquiescit sanis sermonibus Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
Aquile uolabulo potefas t̾iena figuratur unde ꝑ ezechielem
ppłam diectur Aquila grandis magnarum alarum longo
membroꝵ ductu plena plumis et urietate ueuit ad libanũ
et tuillit medullam cedri et su̾mitatẽ fiondiũ eius euulsit
diquile uocabulo uel subtil sĩoꝵ intelligentiã uel uolatus
dice ascensionis exp̃mitur bnde isdem ppħã cum sus aĩa¬
lium ffe euuãgelistas iiii ͦ ͬ se iudisse describeret in eis sibi
lemĩs. leons. boius et aquile. faciem a ꝑuisse testatur
Suartum proculdubio aial iohm̃ ꝑ aquila signans qui uo¬
lando fum deseruit qr ꝑ subtilem intelligenciã int̾na mistia
uerborum iuuidendo penetrauit  Cunccarum quippe auñ ur¬
sus acies aquile suꝑat ita ut solis radios fixos in sereuis octo¬
nulla lucis sue choruscatione u̾berans claitdit / dis pceptũ
g dei eleuatur aquila dum iussionib dũuie obtemꝑãs in
suꝑius suspenditur fidelud uita que et in aidius indĩ porie

Expanded text:
. Aquilae vocabulo potestas terrena figuratur. Unde per Ezechiel prophetam dicitur: Aquila grandis magnarum alarum, longo membrorum ductu, plena plumis et varietate venit ad Libanum, et tulit medullam cedri, et summitatem frondium ejus evulsit . Aquilae vocabulo vel subtilis sanctorum intelligentia, vel volatus Dominicae Ascensionis exprimitur. Unde idem propheta cum sub animalium specie Evangelistas quatuor se videre describeret , in eis sibi hominis, leonis, bovis et aquilae faciem apparuisse testatur, quartum procul dubio animal Joannem per aquilam signans, qui volando terram deseruit: quia per subtilem intelligentiam interna mysteria verborum videndo penetravit. Cunctarum quippe avium visus acies aquilae sunulla lucis suae coruscatione verberans claudat. Ad praeceptum ergo elevatur aquila dum jussionibus divinis obtemperans, in supernis suspenditur fidelium vita; quae et in arduis nidum ponere
Abbreviated transcription (Latin):
nichilũ redigunt, de quibus ihẽnias ait turcur et hirundo et
eicoma cognouerũt tempus aduentus sui hoe est tempus quo
scã ecãa in aduentu saluatoris congreganda erat mimium
O lor aiis est quem gretr eignũ uocant olor aut̃ dictus ꝙ sit
trtus plumis albus nullus enĩ menuiuit eignũ ingrũ oloem̃
dicitur totum grede. Cignus aũt a canendo ẽ appellatus eo
ꝙ cariiis dulcedinem modulatis uocibus fundit Ideo aut̃
eluccantẽ uoeem ꝑ longũ et flexuosũ it uariãs reddẽ modula¬
ciones. ferunt in nꝑloieis partibus p̾einentib eicharedis̃ olo¬
res plurimies aduolare apteq ad modum cõnanere Olores
aut̃ lacinũ nomen est nam grece eigm dieuntur/ Naute

Expanded text:
nihilum redigunt. De quibus et Jeremias ait: Turtur et hirundo et nihilum redigunt. De quibus et Jeremias ait: Turtur et hirundo et ciconia cognoverunt tempus adventus sui , hoc est tempus, quo sancta Ecclesia in adventu Salvatoris congreganda erit in unum. Olor avis est, quem Graeci cygnum appellant. Olor autem dictus, quod sit totus plumis albus. Nullus enim meminit cygnum nigrum. Olor enim dicitur. Cygnus autem a canendo est appellatus, eo quod carminis dulcedinem modulatis vocibus fundit. Ideo auteeluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. 19. Ferunt in Hyperboreis partibus, praecinentibus cytharoedis, olores plurimos advolare, apteque admodum concinere. Olores autem Latinum nomen est; nam Graece cygni dicuntur. Nautae
Abbreviated transcription (Latin):
ing̾seunt Giues quippe illos possunt significare qui in
cenobus cõmunit̃ uiuentes uimꝰ tamẽ euctũ sequi non
nos cautus in psalio dñs edcre nõ segues fuit unde dici᷑
giues unã sequntur et lir̃to ordine uolant Cicome uoatte
a sono quo crepitant quasi cicame quẽ somd oris pocius
ꝙ̃ nocis qr eũ quaerente uostre faciũt he ueris iuiicie so¬
cietatis comites serpenaũ hostes maria tͣnsuolant in
isaiã colletto agime pergunt, Cormees duces eas p̾cedunt et ip̃¬
quasi eu̾ectus ꝑsequntur exina illis eura filios pietas nam
adeo indos impensius fouent ut assiduo oi eubita plumas exu¬
ant ꝙptum aut̃ tempus impenderuit in fetibus educandis bñ
et ip̃e inuicem a pullis suis aliuitus Cicoma gͣ prouidos
hõres significat et cautos ẜuos dei in conu̾sacione sua qui p¬
sequntur serpentes etuenena eoꝵ pio nichilo ducunt qr m̃a¬
lignos sp̃s cum uenonosis suggestionibus suis in sectantes ad

Expanded text:
nigrescunt. Grues quippe illos significare possunt, qui in nigrescunt. Grues quippe illos significare possunt, qui in coenobiis communiter viventes, unius tamen ductum sequi non nos cantus in psalmodiis edere non segnes fiunt. Unde dicitur: Grues una sequuntur et litterato ordine volant. Ciconiae vocatae a sono, quo crepitant, quasi cicaniae, quem sonum oris potius vocis, quia cum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt; corquasi exercitus prosequitur. Eximia illis circa filios pietas. Nam adeo natos impensius fovent, ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus impenderint in fetibus educandis, tantum et ipsae invicem a pullis suis aluntur. Ciconia igitur providos homines significat et cautos servos Dei in conversatione sua, qui persequuntur serpentes, et venena eorum pro nihilo ducunt: quia malignos spiritus cum venenosis suggestionibus suis insectantes ad
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit uidẽ noluit quãta ucte nr̃e głoria dexius morte sequere
unde ad coedulitatem quoq ꝑsecucõnis exarsit. ue ba iite ieci¬
ꝑe renuit p̾diatores regmi celoꝵ prohibendo seuuendo feriẽ¬
do reppulit  uult᷑ pccõi predam de aliena morte rapiens ut
in leuitico uulturẽ et similem eius ne comedas Grues de
ꝓp̃a uoce nomẽ accepit tali enĩ susuriãt sono. he auẽ dum
ꝓꝑant unã secuntur ordine liãto/ De quibus lucanꝰ et t̃¬
bata ꝑĩt disꝑsis lrã penns excelsa aũt petunt quo fucilia
indeant quas petant t̾ras casticat aũt uoceq cogit agm̃
at ubi iucescit merdit alia Nocte aũt exeubias diuidut
et ordinẽ iugiliarum ꝑ uices faciunt, tenentes lapillos su¬
spensis digitis quibus somnos arceant qd cauendũ eut
clamore iuditant etatem in illis oobor prodit nã senectute

Expanded text:
tenuit, videre noluit, quanta vitae nostrae gloria de ejus morte sequeretur. tenuit, videre noluit, quanta vitae nostrae gloria de ejus morte sequeretur. Unde ad crudelitatem quoque persecutio exarsit, verba vitae percipere renuit praedicatores regni coelorum, prohibendo, saeviendo, feriendo repulit. Vultur peccator praedam de aliena morte rapiens, ut in Levitico: Vulturem et similem ejus ne comedas . Grues de propria voce nomen sumpserunt. Tali enim susurrant sono. Hae autem dum properant, unam sequuntur ordine litterato. De quibus Lucanus: Et turbata perit dispersis littera pennis. Excelsa autem petunt, quo facilius videant, quas petunt, terras. Castigat autem voce, quae cogit agmen. At ubi raucessit, succedit alia. Nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arceant. Quod cavendum erit, clamore indicant. Aetatem in illis color prodit: nam senectute
Abbreviated transcription (Latin):
calucũ tud. uũstur a uolatu tardo nonnĩata putat.
iabet harum quasdam dicũt concubitum nõ misteri
sine copula conaꝑe et gn̾are natosq earum pene usq ad
centum annos producere / bũltiueo aũt fecut et aquiee
etiam ultra maria cadauera senciũt alaus quippe uolantes
multaq monciũ obsciuitate celantur ex alto ille cõspitiũt
fecte gͦ mediatordei et hom̃̃ redemptor nr̃ uulturis appella ͦ¬
ne signatur qui manens in altitudine diuinitatis sue quasi
a quodam uolatu sullime cadauer mortalicatis nr̃e conspe¬
xit in infimiis et se se de celestib admmia subiisit frꝰ q̃ppe
pp̃ nos homo dignatas est et dũ mortuũ aiãl pecit mortẽ
apudnos qui apud se euit immortat uenit: Ses huius
uulturis ocłs funit ip̃a intencõ mẽ resurrettõis qr ip̃ẽ adtͣ¬
destiue̾t miime actendit: Denuitã gͥ ignorauit aius nec
intuitus est ocłos uulturis/ qr et si iudit eid quẽ in morte

Expanded text:
calvitium tuum . Vultur a volatu tardo nominatus putatur. habet. Harum quasdam dicunt concubitu non misceri, et sine copula concipere et generare, natosque earum pene usque ad centum annos procedere. Vultures autem sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt altius quippe volantes, multa quae montium obscuritate celantur, ex alto illae conspiciunt. Recte ergo Mediator Dei et hominum, Redemptor noster, vulturis appellatione signatur, qui manens in altitudine divinitatis suae quasi a quodam volatu sublimi cadaver mortalitatis nostrae conspexit in infimis, et sese de coelestibus ad ima submisit. Fieri quippe propter nos homo dignatus est, et dum mortuum animal petiit, mortem apud nos, qui apud se erat immortalis, invenit. Sed hujus vulturis oculus fuit ipsa intentio nostrae resurrectionis: quia ipse destrueret, minime attendit. Semitam igitur ignoravit avis, nec intuitus est oculos vulturis: quia etsi vidit eum, quem in morte
Abbreviated transcription (Latin):
dute eo ꝙ mas c̾tas non habeant. sed ꝑauia queq discuriẽt
alit̾ ꝙ alis alta intendant et ad subluma remigio alaꝵ
conscendant Uolucies a uolando nam bñde uolare in¬
de et ambulare dicunus boła enĩ dicitur media pars
pedis siue manus et in auib uola ꝑs media alarum
quarum motu penne agitantur inde uolueres. Pulli
dicuntus oim auiũ notti sed et ammaliũ quadrupediun
nati pulli dicuntur. et hõ pariuis pullus uecentes c᷑
nati pulli eo ꝙ pulliti sunt uñde et uestis ingia pulla
dicitur diłe sunt in quibus pem̃e per ordiuem fipe uo¬
landi exhibent usum uocatẽ aũt ale ꝙ his aues comple¬
uos alant pullos ac fõueant/. Ioenne apendendo et uo¬
piluma nam sicut᷑ pili in quadrupedum corporẽ ita plu
compoita utqnie coruuis cignꝰ pauo miluus ulula eueu¬
origine sapre dicituo uoluerib celi indos habere uõlucies

Expanded text:
d vias certas non habeant, sed per avia quaeque discurrant. Alites, quod alis alta intendant, et ad sublimia remigio alarum conscendant. 4. Volucres a volando; nam unde volare, inde et ambulare dicimus. Vola enim dicpedis sive manus; et in avibus vola pars media alarum, quarum motu pinnae agitantur; inde volucres. Pulli dicuntur omnium avium nati; sed et animalium quadrupedum nati pulli dicuntur, et homo parvus pullus. Recentes igitur nati pulli, eo quod polluti sint. Unde et vestis nigra pulla dicta est. Alae sunt, in quibus pinnae per ordinem fixae landi exhibent usum. Vocatae autem alae, quod his aves complexos alant pullos ac foveant. Pennae a pendendo, id est, vopiluma; nam sicut pili in quadrupedum corpore, ita plumcomposita, ut grus, corvus, cygnus, pavo, milvus, ulula, cucuor
Abbreviated transcription (Latin):
quondã riuus sabbatis om̃ib sierabatur In sardima fentes co¬
lidi ocłis iuebentur fines arginẽ nam cecitatt decegi᷑ eoꝵ facmꝰ
In epuo ẽẽ fentem in quo fades extingunitur accense accendint᷑
extunce Apud gramantas fontemẽẽ ita algentẽ ae ut nõ bibat᷑
ita ardentem nocte ut nõ tangatur Iarn uo in multe loers aque
manant ꝑpetim feruentes tanca ui ut baluea calefaaiant/ Que¬
dam enĩ t̾re sunt que multũ sulphm̃ et aliomimis habent itaq euõ
ꝑ uenas calentes aqua fagida uenit. iutinos sulphur caloie coir¬
tacta excaudescit nec talis ab orignie effluit sed ꝑmutatur dum
uent, Sulphur enĩ aliuuen que secum ferul aque utr̃q mat̾i¬
am igne plenã mnmimis q mentibus inealescentem/ Oiierse em̃
spẽs aquarum diũsõs efeccos habentes congruas significacõnes in scͥp¬

Expanded text:
quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes caquondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt; nam caecitate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accenduntur extinctae. Apud Garamantes fontem esse ita algentem die ut non bibatur, ita ardentem nocte ut non tangatur. Iam vero in multis locis aquae manant perpetim ferventes, tanta vi ut balnea calefaciant. Quaedam terrae sunt, quae multum sulphuris et aluminis habent. Itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit: nec talis ab origine effluit, sed permutatur, dum venit. Sulphurem alumenque secum ferunt aquae utramque materiem igne plenam, minimisque motibus incalescentem. Diversae enim species aquarum diversos effectus habentes, congruas significationes in Sc
Abbreviated transcription (Latin):
allas ex utioq narias gignit   Cactumus lacus in umbria ma
has faltite lacu iudee nichil̃ ingi pt̃ quicquid aiam̃ ht̃ In indis lioca
ri seden feagiũ in quo nchĩe inuatat sed onñã merguntur dd
cont᷑ maltẽ lacu ꝑ possidauiũ omña fluitant nichie igitur marside
fens infrrgia saxa gerit machaia aqua prefeuet esaxis Stixap¬
pellata qđ ilico potata in oclo conum ftãgnũ sicilie tetio odore abigͭ
pooxnuautes / stons est in affrica eura templũ auimomis qui hu¬
moris uepibus humũ strmetit fauillas eciã meespitẽ solidat fous
iod in id̾uiuea quat᷑ in anuo colorem mutare dieitur Idem pulie¬
rulentum sarguineũ uiudem et limpidum t̾nis mensibus in anno
tenens ephis unũ colorem. Introgoditis lacus est ter. in die fit auia¬
rum et deinde toeiens dultis fons siloa ad raditem montꝭ stn
non iugibus aquis sed mc̃tis horis diebus qz ebullit In iudea

Expanded text:
albas, ex utroque varias. Clitumnus lacus in Umbria maxalbas, ex utroque varias. Clitumnus lacus in Umbria maxAsphaltite lacu Iudaeae nihil mergi potest, quidquid animam habet. In Indis Siden r stagnum, in quo nihil innatat, sed omnia merguntur. At contra in Africae lacu Apuscidamo omnia fluitant, nihil mergitur. Marsidae fons in Phrygia saxa egerit. In Achaia aqua profluit e saxis, Styx appellata, proximantes. Fons est in Africa circa templum Ammonis, qui humoris nexibus humum stringit: favillas etiam in cespitem solidat. Fons Iob in Idumaea quater in anno colorem mutare dicitur: id est pulverulentum, sanguineum, viridem et limpidum; ternis mensibus in anno tenens ex his unum colorem. In Trogodytis lacus est; ter in die fit amarus et deinde totiens dulcis. Fons Siloa ad radicem montis Sion non iugibus aquis, sed in certis horis diebusque ebullit. In Iudaea
Abbreviated transcription (Latin):
quarum nature mula
diuersitas est/ alia eiñ salis alie uitri alie alu¬
minis alie sulphuris alie bitiminus alie eurã
morboꝵ adhibentes de quo historia plura narrasse
reꝑunitur nã ut farit̃ np̃s romami albule aque
nuluera medentur In ytalia fons cicrionis acẽo¬
rum uuluera sanat Ineclropia latus est quo ꝑ¬
fusa corpora uelud oleo intescunt/ zaeme fons est maffrica canorus
uoees facit Exchuatoris lacu italie qui biberint nm tediũ hũt
moriã alt̾ obluuonẽ afferat Eruti fons amorẽ uen̾i̾s tolłit Roetie
lacus furral est̃ de quo qui biberit audore libidins epardescit Incã¬
poma sunt aque que st̾ilitatẽ feinarum et uuoꝵ in samũ abholẽ
dicuntur In eclnopie fonte iubro qui biberit lumphatieus fit / lech¬
nꝯ  frns archade abortꝰ fien non patitur In Sicilia fontes sunt
Requo quor omis scilitatem fecuidat alt̾ fecundã feilitatem facit
In th̾essalia duo siuit faumima ex ono bibentes cues ingras fiꝰ ex alt̾o

Expanded text:
quarum naturae diversitas multa est. Aliae enim salis, aliae nitri, aliae aluminis, aliae sulphuris, aliae bituminis, aliae curam morborum adhibentes: de quo historici plura narrasse reperiuntur. Nam fertur juxta Romam Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est quo perfusa corpora velut oleo nitescunt. Zamae fons in Africa canoras voces facit. Ex Clitorio lacu Italiae, qui biberint, vini taedium hmoriam, alter oblivionem affert. Cyzici fons amorem Veneris tollit. 4. Boeotiae lacus furialis est, de quo qui biberit, ardore libidinis exardescit. In Campania sunt aquae, quae sterilitatem feminarum, et virorum insaniam abolere dicuntur. In Aethiopiae fonte nus fons Arcadiae abortus fieri non patitur. In Sicilia fontes sunt duo, quorum unus sterilem fecundat, alter fecundam sterilem facit. In Thessalia duo sunt flumina: ex uno bibentes oves nigras fieri, ex altero
Abbreviated transcription (Latin):
sieut dĩ aqua sapiẽ salutaris potauiteos // ꝑ aquõ quap praua
sdiõ appellari solet sidut apud solomonẽ nuilia que topũ herese¬
os teiet colidis suasionib blanditur dicens aque furtiue dulciores
sunt  diquaro gͦ noĩe nõnũꝙꝓ solent tribulatõnes intodagi si¬
cut ꝑ psabuistam dicitur / salũ me fac deus qm̃ intrauerũt aq̃
usq̃ ad animã meã ꝑ aquã ppłi designantur sicut ꝑ Ioẽm dici᷑

Expanded text:
sicut dicitur: Aqua sapientiae salutaris potabit eos . Per aquam quoque prava scientia appellari solet, sicut apud Salomonem mulier, quae typum haereseos tenet, callidis suasionibus blanditur dicens: Aquae furtivae dulciores sunt . Aquarum etiam nomine nonnunquam solent tribulationes intelligi, sicut per Psalmistam dicitur: Salvum ne fac, Deus, quoniam intraverunt aquae usque ad anima
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram bude sumpti sunt reuertuntur sed t̾ra eoꝵ multicudine non
implecur¬
ooloie ntet. Oedeanꝰ quasi cianens iste est qui oiis
t̾rarum amplectitur alt̾ius q estibus accedit atq recedit respirantib
eĩ in ꝓfundum uentis autremouet maria aut resoluit.

Expanded text:
terram, unde sumpti sunt revertuntur; sed terra eorum multitudine non impleturcolore nitet. Oceanus, quasi κυάνεος: iste est qui oras terrarum amplectitur, alternisque aestibus accedit, atque recedit. Respirantibus enim in profundum ventis, aut removet maria, aut resorbet.
Abbreviated transcription (Latin):
und et pan dictus est idest om̃e finguẽ em̃ eũ ex unusali dementorum
culio ht̃ pette ꝓpt̃ celi sideia rubet eius facies od similitidonẽ aeie
fiftues septem calamorum gestut ꝓpt armoniã celi. in qua septen
suu somet iii discrmina uoc. iullosuis est qr tellus conuestitar est
agitata uentio Iaus eius inferon fita est ap̃t arbores et femen
pecudes caprimas ungusas habet ut soliditatem fieoudat rcem¬

Expanded text:
unde et Pan dictus est, id est omne. Habet enim cornua in Solis radiorum unde et Pan dictus est, id est omne. Habet enim cornua in Solis radiorum  propter caeli sidera. Rubet eius facies ad similitudinem aetheris. Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam caeli, in qua septem sunt soni et septem discrimina vocum. Villosus est, quia tellus convestita est †agitventibus†. Pars eius inferior foeda est, propter arbores et feras ut pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terrae