comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cina roma ꝓgressus. ubi ualidã
manum aduentare cognouit. cõ¬
uocatis centurionib suadet desi¬
stere bello. eo qd gloria imꝑatoris
preponderaret. S dum cecina
moras innectit. dux partis ad ũse
antonus nomine ei occurrit.¬
& conserto prelio eumsuꝑauit.
Quõdubi iutellius comꝑit. pri¬
mum molitus ẽ imꝑium depone¬
re. S postea animatus a quibdã.
sabinum uespasiani frẽm nichil
mali suspicantem uit̃ fecit. Post
diem alterũ adest antonius. Oe¬
curritur ex adũso. trinoq circa
urbem congressu habito. fusi cesi
sunt utelliani. Deficientib itaq
iutellianis. iutellius in cellulam
quandam se intrusit. Indeꝙ tur¬
piter ꝓtractus ad forum ducitur.
ꝙ occĩditur. ⁊ demũ in tyberim
tractus cõmuni caruit sepultura.
de uespasiano & destruetione ie

Expanded text:
cinna Roma progressus, ut validam cinna Roma progressus, ut validam manum adventare cognovit, convocatis centurionibus suadet desistere bello eo quod gloria imperatoris praeponderaret. Sed dum Cecinna moras invertit, dux partis adversae Antonius nomine ei occurrit, et conserto praelio eum superavit. Quod ubi Vitellius comperit, primum molitus est imperium deponere, sed postea animatus a quibusdam Sabinum Vespasiani fratrem nihil mali suspicantem interfecit. Post diem alterum adest Antonius, occurritur ex adverso, trinoque circa urbem congressu habito, fusi et caesi sunt Vitelliani. Deficientibus itaque Vitellianis, Vitellius in cellulam quamdam se intrusit, indeque turpiter protractus ad forum ducitur, et occiditur, et demum in Tiberim tractus, communi caruit sepultura. CAP. X. De Vespasiano et destructione Je
Abbreviated transcription (Latin):
optauit sibi pisonẽ adolescentẽ.
S hosambos otho in medio fo
lius lucio unttellio ter consule nat᷑
dimicauit. S otho se suosq iun¬
ci in prelio uidens. seipsum inter
pasianus ꝓuinciã iudaicȩ gentiᷤ
debellabat᷑. Conualescente itaq
in exercitu rumore cuiliũ belloꝵ.
de nece galbe & othonis. & imꝑio
uitelli. qui post alios quasi fex re¬
sederat. uiri ueteris miliciȩ & du¬
ces uespasianũ quasi maturum
ad consulendũ. & ad p̃liandum
ualidum inuitũ imꝑatorẽ creãt.
Tunc uespasianus cũ tito filio suo
a uidea exiens alexandriã festina¬
uit. Sciebat namq illic uẽe ma¬
ximas uires rei publicȩ. Ubi com¬
positis reb erga se ꝓsꝑe. antiochi¬
am ẽ reu̾sus. Indeꝙ mutiano du¬
ce ad italiam premisso. ipse ꝑ cap¬
pãdotiam & frigiam iter direx̃.
Uitellius deniq sinistro excitat᷑
nuncio. cecine duci exercitus fui
summã ꝑiculi cõmittit. Porro ce¬

Expanded text:
optavit sibi Pisonem adolescentem, optavit sibi Pisonem adolescentem, sed hos ambos Otho in medio forlius Lucio Vitellio tertio consule natus, dimicavit. Sed Otho, se suosque vinci in praelio videns, seipsum interfpasianus provinciam Judaicae gentis debellabat. Convalescente itaque in exercitu rumore civilium bellorum de nece Galbae et Othonis, et imperio Vitelii, qui post alios quasi faex resederat, viri veteris militiae et duces Vespasianum quasi maturum ad consulendum et ad praeliandum validum, invitum imperatorem creant. Tunc Vespasianus cum Tito filio suo Judaea egressus Alexandriam ingredi festinavit. Sciebat namque illic esse maximas vires reipublicae, ubi compositis rebus erga se prospere, Antiochiam est reversus. Indeque Mutiano duce ad Italiam praemisso, ipse per Cappadociam et Phrygiam iter direxit. Vitellius itaque sinistro excitatus nuntio Cecinnae duci exercitus sui summam periculi committit. Porro Ce
Abbreviated transcription (Latin):
fensum se olicit a galileis reli¬
cturum se urbem. pollicetur
diem quo suꝑnis seodib inue¬
petro corruit: & confractus mor¬
tuus ẽ. Sr cesar suꝑ hȩc inlig¬
natus iussit comp̃hendi petrũ.
Cumq fletib fideliũ uictus ur¬
benise egressurũ ꝓmisisset pe
mam erueifigi. Intellexit gͦ pe¬
trus hoc dictũ de passione sua:
& reu̾sus &e tentus crucifixus ẽ.
Paulus qͦ apls capite cesus ẽ. ꝓ¬
inde tempore neronis euͣngeli¬
um aluca scͥbitur. ⁊ iacobꝰ patri¬
archa ierosolimis ꝑtica fullonis
excerebratur. Porro cesar nero
hostis iusticiȩ. pͥmꝰ ꝑsecutionem
in xpĩanos excttauit. Matrem
qͦ suam. sororem. uxorẽ. & om̃s
ꝓpinquos suos pene interemit.
hyspania imꝑator ẽ creatus. Ne¬
ro autẽ desertus ab om̃ib ab
urbe fugit. & seipsũ int̾fecit.
Pidem tempꝰ floruerunt romȩ
poetȩ. lucanus. ouilius. saty¬
romã ueniens imꝑauit m̃¬
sib sex. & dieb totiolem. & ad¬

Expanded text:
fensum se dixit a Galilaeis, relifensum se dixit a Galilaeis, relicturumque se urbem minatur, et diem quo supernis sedibus invePetro, corruit, et confractus mortuus est. Sed Nero Caesar super haec indignatus jussit comprehendi Petrum, cumque fletibus fidelium victus, urbem se egressurum promisisset Peterum crucifigi. Intellexit igitur Petrus hoc dictum de passione sua, et reversus et tentus crucifixus est. Paulus quoque apostolus capite caesus est. Caeterum tempore Neronis Evangelium a Luca scribitur, et Jacobus patriarcha Jerosolymis pertica fullonis excerebratur. Porro Caesar Nero hostis justitiae, primus persecutionem in Christianos excitavit. Matrem quoque suam, sororem, uxorem, et omnes propinquos suos pene interemit. Hispania imperator est creatus, Nero autem desertus ab omnibus ab Urbe fugit, et seipsum interfecit. Per idem tempus floruerunt Romae poetae Lucanus, Ovidius, SatiRomam veniens imperavit mensibus sex, et diebus totidem, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
ero gͥ romanũ consecutus
imꝑiũ qͥnquenno ualde
mõdestus extitit. & imꝑii sui
anno scło festum uideȩ prefecit.
apũd quem paulus causa dicta uĩ¬
ctus romã dirigitur. & ibidem
ꝑ biennium inlibera custõdia re¬
tinetur. Inde post relaxatus hys¬
panias adiit. s inde romã reũ¬
sus iterum tenetur &ꝰ ligatur.
ratori suecessit albinus. & albino
florus. florus autẽ iste p̃sente ber
nicȩ regis agrippȩ sorore. honora¬
biles uros iũdeos ierosolunis
in die sollempni flagellis uerbe¬
rauit. & patibulis fixit. Quod
non ferentes uidei: contͣ roma¬
nos rebellare ceꝑunt. Ad quos
domandos mittitur a cesare ue¬
spasianus magister miliciȩ. ẽ
tito filio suo. Circa hos odeniq di¬
es symon magꝰ popłm romanũ
ita olementare cepit. ut ante
missis imaginib suis adorare¬
tur ut ds. S cum petrus ado¬
lescentem ꝓpinquũ cesaris. quẽ
symon magicis artib suscita¬
re ñ ualebat. in nomine iħu xͥ
suscitasset. confusus symon of¬

Expanded text:
manum consecutus imperium quinquennio valde molestus exstitit, et imperii sui anno secundo Festum Judaeae praefecit, apud quem Paulus, causa dicta, vinctus Romam dirigitur, et ibidem per biennium in libera custodia redactur. Inde post relaxatus Hispanias adiit, sed inde Romam reversus iterum tenetur et ligatur. ratori successit Albinus, et Albino, Florus. Florus autem iste, praesente Bernice Beronice regis Agrippae sorore, honorabiles viros Judaeos Jerosolymis in die solemni flagellis verberavit, et patibulis fixit. Quod non ferentes Judaei contra Romanos rebellare coeperunt, ad quos domandos mittitur a Caesare Vespasianus magister militiae cum Tito filio. Circa hos dies denique Simon Magus populum Romanum ita dementare coepit, ut ante missis imaginibus suis adoraretur ut Deus. Sed cum Petrus adolescentem propinquum Caesaris quem Simon magicis artibus suscitare non valebat, in nomine Jesu Christi suscitasset, confusus Simon of
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentiam non assurgere gemit. Si
moysen & ꝓpħas non audiunt. neq siquis
ex mortuis resurrexerit credent. Exmor¬
tius dñs resurrexit. s quia iudaicus ppłs
moysi credere noluit. ei qui scirrexit cre¬
dere contempsit. & cum moysi uerba
spũaliter intel ligere noluit ad eumquẽ
moyses p̃dixit non ꝑuenit. Unde u̾itas
Si crederetis moysi. trederetis forsitan. et
um sero ẽẽt erat nauis in medio
mari e ihe solus interra. Sero
significat uite p̾sentis ignorantiam. nauis
terra soliditatem suꝑnam. quarta uigilia
quatuor eĩigłiorum scientiam. labor disci¬
płorum in remigando laborem iustorum

Expanded text:
intelligentiam non assurgere novit. Si intelligentiam non assurgere novit. Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent. Ex mortuis Dominus resurrexit, sed quia Judaicus populus Moysi credere noluit, ei qui resurrexit credere contempsit. Et cum verba Moysi spiritualiter intelligere noluit, ad eum quem Moyses praedixerat non pervenit. Unde Veritas: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et m sero esset, erat navis in medio maris, et Jesus solus in terra . Sero significat vitae praesentis ignorantiam; navis tantiam; terra, soliditatem supernam; quarta vigilia, quatuor Evangeliorum scientiam; labor discipulorum in remigando, laborem justorum
Abbreviated transcription (Latin):
Infidelis populus uerba legis in ore tenut
que in oꝑe seruare contempsit. Ibi gͦ
amplius ardebat. ubi se ostendit sc̃ire
quod facere noluit. Ab extremo digito
se tangi desiderabat qui eternis supplici¬
is datus optat oꝑa iustorum uł ultima
Nota quod diues iste aliquid boni fecit
uita tua. quia om̃e gaudium tuũ felicita¬
tem transitoriam putasti. Habent iusti
etiambona in mundo. s quia in recom¬
pensatione non recipiunt. s ad eter-¬
na scĩs desideriis estuant. que allunt
minime bona uidentur. Memento fili
Ecce abraham filium uocat quem tam̃¬
ante atormento non liberat quia p̃cẽden¬
tes patres huiuspopuli multos afide sua
deiuasse considerant. nec ulla compassione
a tormentis eripunt. quos tamen ꝑ carnẽ
filios recognoscunt. H abeo enĩ quinq
fr̃es. Iidaicus populus iam ex magna par¬
quit quinq libris moysi carnaliter intel¬
lectis. uł quinq sensibus corporis deditos

Expanded text:
Infidelis populus verba legis in ore tenuit, Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae in opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebat, ubi se ostendit scire, quod facere noluit. Ab extremo digiti se tangi desiderat, qui aeternis suppliciis datus optat opera justorum, vel ultima Nota quod dives iste aliquid boni fecit, recepisti bona in vita tua, quia omne gaudium tuum felicitatem transitoriam putasti. Habent justi etiam bona in mundo; sed quia in recompensationem non recipiunt, sed ad aeterna sanctis desideriis aestuant, quae adsunt, minime bona videntur. Memento, fili. Ecce divitem filium vocant, quem tamen a tormento non liberat; quia praecedentes patres hujus populi multos a sua fide deviasse considerant, nec ulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen filios per carnem recognoscunt. Habeo enim quinque fratres. Judaicus populus ex magna parquit, quinque libris Moysi carnaliter intellectis, vel quinque sensibus corporis deditos
Abbreviated transcription (Latin):
tilem popłm ad cognitionẽ legis admit¬
tere suꝑbus iudaicus popłs despiciebat
Quia enĩ ñ ad caritatem s ad elationem
doctrmam legis habuit quasi de accep¬
tis opibus tumuit & quia ei uerba
defluebant de scientia quasi quasi mi¬
ce cadebant de mensa. Sed contra pau¬
resdum loquendo apeccatis eripiunt
quasi tangendo uulnera ad sanitatem
reducunt sicut caniscurat uulneradũ
lingit. Unde bene lararus interp̾tatur
adiutus quia ipsi hunc ad cor erectionen
iuuant qui eius uulera ꝑ lingue correp¬
tionem curant. Factum ẽ autẽ ut mor¬
Sinus abrahe ẽ reqiies beatorum pau¬
ꝑum quorum ẽ regnum celorũ. quopost
hanc uitam recipruntur. Mortuus est
tura inferni penarum ꝓfunditas ẽ. que
suꝑbos & iniiscdes post hanc uitam uo¬
dent infideles dum in imo positi ante diem
iudicii fideles suꝑse in requie attendunt
quorum post gaudia contemplari non pos-¬
sunt. Longe enĩ ẽ quod conspicumt qͥ
illuc ꝑmeritũ non attingunt. Pater

Expanded text:
legis admittere, superbus Judaicus populus despiciebat. Quia non ad charitatem, sed ad elationem, doctrinam legis habuit, quasi de acceptis opibus intumuit; et quia ei verba defluebant de scientia, quasi micae cadebant de mensa. Sed contra, vures, dum loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad sanitatem reducunt, sicut carnis vulnera curat dum lingit. Unde Lazarus interpretatur bene adjutus, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, qui ejus vulnera per linguae correptionem curant. Factum est autem ut morSinus Abrahae est requies beatorum pauperum, quorum est regnum coelorum, in quo post hanc vitam recipiuntur. Sepulttura inferni poenarum profunditas est, quae superbos et immisericordes post hanc vitam vodent infideles, dum in imo positi ante diem judicii fideles super se requiescere attendunt, quorum post gaudia contemplari non possunt. Longe est, quod concupiscunt; quia illuc per merita non attingunt. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
stronomia in mathematica nõ
solum ẽ ordine postrema. s &
loco sublimior. & excelsior oligni¬
tate. quia cũ cetere tres quodam¬
modo inferus uersentur. hec sola
celestium & suꝑnoꝵ dispositionẽ
inuestigandã ac tractandam sus¬
cepit. Astronomia duuditur in
duas species. in sꝑicam & gnomo¬
nicam. Sꝑica ẽ quȩ spacia & sitũ
considerat᷑ celestium corpoꝵ.gno
interẽe iudetur. qd̾ astronomia
de lege astrorũ & conuersione cȩli
disserit. regiones. circulos. ortus.
occasus syderum & cur unum¬
qdꝙ ilta uocetur inuestigans. Astͦ¬
logia autẽ astra considerat scdm
natiuitatis & mortis uel aliorum
quoꝵ libet euentuũ obseruantiã.
litas. fertilitas. tempestas. sereni¬
tas. quȩ scdm suꝑioꝵ contemꝑan¬
tiam uariatur. Suꝑstitiosa ẽ in
contingentib. Hȩc in constellati¬
onib constat. & hanc partẽ ma-¬
thematiei qui interp̃tantur ua¬
ni tractant:

Expanded text:
stronomia in mathematica non solum est ordine postrema, sed et loco sublimior, et excelsior dignitate, quia cum caeterae tres quodammodo inferius versentur, haec sola coelestium et supernorum dispositionem investigandam, ac tractandam suscepit. Astronomia dividitur in duas species, in sphaericam et gnomonicam. Sphaerica est, quae spatia, et situm considerat coelestium corporum. Gnominteresse videtur quod astronomia de lege astrorum, et conversione coeli disserit, regiones, circulos, ortus, occasus siderum, et cur unumquodque ita vocetur investigando. Astrologia autem astra considerat secundum nativitatis et mortis, vel aliorum quorumlibet eventuum observationem, litas, fertilitas, tempestas, serenitas, quae secundum superiorem contemperantiam variatur. Superstitiosa est in contingentibus, haec in constellationibus constat, et hanc partem mathematici, qui interpretantur vani, tractant
Abbreviated transcription (Latin):
sus filio suobritannici nomen
imposuit. His dieb misit pre¬
fatus herõdes rex manꝰ. ut af¬
fligeret quosdam de ȩocłia. Oe¬
ciolit autẽ iacobũ frẽm ioħis
gladio. & app̃heñdit petrũ & mi¬
sit eum incarcerẽ. ut ꝓducẽt
eum post pascha populo. Sr ñ
ꝑmisit hoc diuina ꝓuidentia.
Herõdes oleniq eũ spectacula
in honorem cesaris celebraret.
& a populo ꝓspleñdore deaura¬
tarum uestiũ acclamaret᷑ łs ⁊
non homo. in suꝑbiã elatꝰ ab an¬
gelo ꝑcussus ẽ. & concepta infir¬
mitate mortuus ẽ. & successit
ei agrippa filius eiꝰ. Igitur pͥmꝰ
alienigenarũ apũd uideos reg¬
nauit herodes magnus. Post
hunc archelaus filius eiꝰ. & post
hunc herodes tetrarcha frater
archelai. Post hunc qͦ agrippa
herodes filius aristoboli. & no¬
uissime agrippa filius agrippȩ
herodis. Hic usq ad extrema
templi excidia ꝑdurauit. roma¬
nis semꝑ amicus. & ab illa ui¬
deoꝵ selitione tutissimꝰ. Hoc qͦ

Expanded text:
sus filio suo Britannici nomen imposuit. His diebus misit praefatus Herodes rex manus ut affligeret quosdam de Ecclesia; occidit autem Jacobum fratrem Joannis gladio, et apprehendit Petrum, et misit eum in carcerem, ut produceret eum post Pascha populo ; sed non permisit hoc divina providentia. Herodes denique cum spectacula in honorem Caesaris celebraret, et a populo pro splendore deauratarum vestium acclamaretur Deus et non homo, in superbiam elatus ab angelo percussus est, et concepta infirmitate mortuus est. Et successit ei Agrippa filius ejus. Igitur primus alienigenarum apud Judaeos regnavit Herodes magnus. Post hunc Archelaus filius ejus, et post hunc Herodes tetrarcha frater Archelai. Post hunc quoque Agrippa Herodes filius Aristoboli, et novissime Agrippa filius Agrippae Herodis. Hic usque ad extrema templi excidia perduravit Romanis semper amicus, et ab illa Judaeorum seditione tutissimus. Hoc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
illorum qui se in xp̃o sunt secuti agilitate
p̃itur & cum rubore nouissimum locum
tenet cum de aliis meliora cognoscens quic¬
qudo de sua oꝑatione altum senserat hu¬
tibi gloria coram simul discumbentib
id ẽ in eaden fide uł in eadem beati¬
tudine quiescentibus .uii.
De homine qui ferit cenam magnam¬

Expanded text:
illorum qui se in Christo secuti sunt agilitate praeitur. Et cum rubore novissimum ltenet, cum de aliis meliora cognoscens, quidquid de sua operatione altum senserat, hutibi gloria coram simul discumbentibus, id est in eadem fide, vel eadem beatitudine quiescentibus. CAP. XX. De homine, qui fecit coenam magna
Abbreviated transcription (Latin):
ligit. quia ẽ ei filius ꝑ naturam.
alii sͥ sunt filii ꝑ gram. Ipse ꝑ gene¬
rationem: alii ꝑ adoptionẽ. Ipse
ex et̾nitate: alii ex tempore. Quẽ
quoꝙ pater tunica polimita in¬
humanitatis natura uestiuit. Io¬
seph ꝑ sompnia manipuloꝵ & stel
homines & angłos se adorare cog¬
noseit. Decem fres greges patris
sui pascentes phariseos expͥmũt.
qui tribus isrłiticas pascere ꝑ de¬
calogum legis debuerant. Signi¬
ficat aitẽ sichemlegẽ. in qͣm̃ s
phariseos cũ tribub sͥ erẽditis
miserat. Frẽs iosepħ derelĩquenteᷤᷤ
sichemcũ gregib sͥ cominissis. di¬
uerterunt in dotaim. quȩ int̾pre¬
tatur defectio. & phariseicũ tribu¬
b isrł legem di derelinquentes.
un defectum p̃uaricationis descen¬
derunt. Iniuidia .x. frm̃ erga ioseph
innocentẽ & iustum : ẽ inuidia ui¬
uerunt eum cunica sua. & iudei
xp̃m̃ humanitate sua. Illi tinxe¬
runt tunicã ioseph sanguine he¬
di. isti humanitatẽ xp̃i sanguine

Expanded text:
filius per naturam, alii filii per gratiam; ipse per generationem, alii per adoptionem; ipse ex aeternitate, alii ex tempore. Quem quoque pater tunica polymita inhumilitatis natura vestivit. Joseph per somnia manipulorum et stes suos se adoraturos, et cognovit. Decem fratres gregem patris sui pascentes Pharisaeos significant, qui tribus Israeliticas per Decalogum legis pascere debuerant. Significat autem Sichem legem, in quam Deus Pharisaeos cum tribubus sibi creditis miserat. Fratres Joseph derelinquentes Sichem cum gregibus sibi commissis, diverterunt in Dothain, quae interpretatur defectio; Pharisaei autem cum tribubus Israel legem derelinquentes, in defectum praevaricationis descenderunt. Invidia decem fratrum erga Joseph innocentem et justum, est invidia verunt eum tunica sua, et Judaei Christum humanitate sua. Illi tinxerunt tunicam Joseph in sanguine haedi, isti humanitatem Christi sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
calogo pascentes. sichem lex. dota¬
im p̾uaricatio. tunica humani¬
tas. intinctio in sanguine hẽdi
passio ꝓ peccato ppłi. cisterna se¬
pulchrum. hismahelite apłi. ȩ¬
gyptus mundꝰ. exaltatio iose p̾h
in egypto exaltatio xp̃i in mun¬
do. horrea. eccłiȩ. annona scͥpt᷑a.
a cob de iacob & filiis eius. xui.¬

Expanded text:
calogo pascentes; Sichem, lex; Dothain, praevaricatio; tunica, humanitas; intinctio in sanguine haedi, passio pro peccato populi; cisterna, sepulcrum; Ismaelitae, apostoli; Aegyptus, mundus; exaltatio Joseph in Aegypto, exaltatio Christi in mundo; horrea, Ecclesia; annona, Scriptura. CAP. XVI. De Jacob, et filiis ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
lum expͥmit. qui aĩam reb mun
danis curiosius intendentẽ ꝑ con¬
cupiscentiam corrũpit. Dina gͥ
anima. regio illa mundus. exitus
dinȩ curiositas animnȩ. sichem di¬
abolus. iuolatio dinȩ corruptio a
egypto exaltatus. In hac figura

Expanded text:
lum exprimit, qui animam mundanis rebus curiosius intendentem, per concupiscentiam corrumpit. Dina igitur, anima; regio illa, mundus; exitus Dinae, curiositas animae; Sichem, diabolus; violatio Dinae, corruptio antus, et in Aegypto exaltatus . In hac figura,
Abbreviated transcription (Latin):
Iregnum tuũ. Quid ẽ quod pe¬
timus dum dicimus adueniat reg¬
num tuum. Numquid non habet
habet ds. Quare gͦ petimus ut adue¬
niat regnum eius. Quando petimꝰ
ut adueniat regnum eius. non petimꝰ
ut adueniat in hoc quod iam ẽ. s in hoc
quod nondum ẽ uł potius manifeste¬
tur in eo quod nondum manifestum
ẽ. Adhuc enĩ nascituri sunt multi
qui ad regnum eius sunt p̃lestinati
& qui sunt p̃destinati nec dum sunt
de regno ipsius isse om̃ibus mani¬
festati. Adueniat gͦ regnum tuũ
o pater celestis. ut ꝑ naturam carnis
generentur ad regnum tuũ p̾desti¬
nati &e ꝑ grãm baptism regenere¬
tur & fiant iusti & ꝑ claritatem iu¬
sticie om̃ibus manifestentur eẽ filii
regni tui. Adueniat quoq regnum
pisces a colubris agni ab hedis frum̃ta
arrzaniis & eccłia tua que ẽ regnum
tuum de pressura scłi p̃sentis te uocan¬
te transeat ad głam patrie celestis. Itẽ.
Aoueniat regnum tuũ. ut sicut reg

Expanded text:
regnum tuum. Quid est quod petimus dum dicimus: Adveniat regnum tuum? Nunquid non habet habet Deus. Quare ergo petimus ut adveniat regnum ejus? Quando petimus ut adveniat regnum ejus, non petimus ut adveniat in hoc quod jam est, sed in hoc quod nondum est, vel potius manifestetur in eo quod nondum manifestum est. Ad haec et nascituri sunt multi, qui ad regnum ejus sunt praedestinati; et qui praedestinati necdum sunt de regno ipsius esse, omnibus manifestat. Adveniat ergo regnum tuum, o Pater coelestis, ut per naturam carnis generentur ad regnum tuum praedestiet per gratiam baptismi regenerentur et fiant justi; et per charitatem justitiae omnibus manifestentur esse filii regni tui. Adveniat quoque regnum pisces a colubris, agni ab hoedis, frumentum a zizaniis . Et Ecclesia tua, quae est regnum tuum, de pressura saeculi praesentis te vocante transeat in gloriam patriae coelestis. Item adveniat regnum tuum, ut, sicut reg
Abbreviated transcription (Latin):
mus nos met ipsos emendare uł alios
aliuuare debemus talentum dñi
erogare & erogando multiplicare
ut pote de quo in districto iudicio
rdodituri sumus rationem..iii.

Expanded text:
mus nosmetipsos emendare vel alios adjuvare debemus, talentum Dominicum erogare, et erogando multiplicare, utpote de quo in districto judicio reddituri sumus rationem. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tur mundo ut uiuat deo. Mor¬
tuauͦ culpȩ ꝑ penitentiã uiuit
iusticiȩ ꝑ gr̃am. Et conditur
aromatib idest diũsis uirtu¬
tib. ut inse deinceps incorrup¬
ta ꝑmaneat. & aliis inom̃i lo
co xp̃ibonus õdorfiat. Sepul¬
chrum spiritalis uite designat
secretũ. in quo fidelis recondit᷑¬
ne presentis scłi fluctuatione

Expanded text:
tur mundo, ut vivat Deo. Mortua vero culpae per poenitentiam, vivit justitiae per gratiam. Et conditur aromatibus, id est diversis virtutibus, ut in se deinceps incorrupta permaneat, et aliis in omni loco Christi bonus odor fiat. Sepulcrum spiritualis vitae designat secretum, in quo fidelis reconditne praesentis saeculi fluctuatione
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator creatus. imꝑauit
mensib sex. quib uix expletis.
iuliani uirisꝑiti scelere in pala
boriosissime rem publicam rexit.
Hic phescenninũ qui in egypto
& asia ad tyrannidem aspiraue¬
rat int̾fecit. uideos & samaritaᷤᷤ
cohercuit. parthos & arabes suꝑa¬
uit. & claudium albinũ quise
in gallia cesarem fecerat occĩdit.¬
& insulam britanniã magnis
preliis recepit. Uerũ hic quintã
ꝑsecutionem in xp̃ianos excita¬
uit. Porro apũd eboracum obiit.
& reliquit filios bassianũ & ge¬
tam. floruit his temporib sima¬
cus interpres. De aurelio anto

Expanded text:
ator creatus, imperavit mensibus sex, quibus vix expletis, Juliani jurisperiti scelere in palatboriosissime rempublicam rexit. Hic Phesceninum, qui in Aegypto et Asia ad tyrannidem aspiraverat, interfecit. Judaeos et Samaritas coercuit. Parthos et Arabes superavit, et Claudium Albinum, qui se in Gallia Caesarem fecerat, occidit: et insulam Britanniam magnis praeliis recepit. Verum hic quintam persecutionem in Christianos excitavit. Porro apud Eboracum obiit, et reliquit filios Bassianum et Getam. Floruit his temporibus Symmachus interpres. CAP. IX. De Aurelio Anto
Abbreviated transcription (Latin):
loth ut exiens de sodomis
ascenderet in montẽ & saluare¬
tur. & petiit segor & concessa est
ei. nec tamen ausus fuit ꝑmane¬
re insegor. s ascendit in montẽ.
Sodona significat luxuriam
uctȩ p̃sentis. loth designat ani¬
nam ad uttam et̾nam p̾destina¬
tam. Angłi sunt p̾dicatores qͥ
annuntiant ei salutem suã di
centes. Declina a malo & facbo¬
num. Quasi dicant. Exi de so¬
domis &r ascende in montẽ. Dere¬
linque uitam scłarem: & ascen¬
de ad uitam spiritalem. Derelin¬
que luxuriam: & assume conti¬
nentiam. Sr̃ loth timens ascen¬
gor. quia fidelis plerumq non
p̾sumens uitȩ spiritalis ⁊ conti¬
uentiȩ culmen ascendere. estimat
uitam comugalem eligendã.
dum se erẽdit in ea aĩam suam po¬
tem derelinquit. & in montẽ
ascendit. quia iustꝰ ñ nunqm
uitam coniugalem postponit.
& spiritalis uitȩ & continentiȩ
sublimitatẽ conscendit. Uxor
actum exeunt. mente tam̃ et
uoluntate ꝓtinꝰ ad eadem reũ¬
tuntur. & quia mitunt ma¬

Expanded text:
Lot, ut exiens de Sodomis ascenderet in montem ut salvaretur, et petiit Segor : et concessum est ei. Non tamen ausus est permanere in Segor; sed ascendit in montem. Sodoma significat luxuriam vitae praesentis. Lot significat animam ad vitam aeternam praedestinatam. Angeli sunt praedicatores, qui annuntiant salutem suam ei dicentes: Declina a malo, et fac bonum . Quasi dicant: Exi de Sodomis, et ascende in montem; derelinque vitam saecularem, et ascende ad vitam spiritualem; derelinque luxuriam, et assume continentiam. Sed Lot timens ascengor; quia fidelis non praesumens vitae spiritualis, et continentiae culmen ascendere, existimat vitam conjugalem diligendam, dum se credit in ea animam salvare poderelinquit, et in montem ascendit; quia justus nonnunquam vitam conjugalem postponit, et spiritualis vitae et continentiae sublimitatem ascendit. Uxor actum exeunt, mente tamen et voluntate protinus ad eadem revertuntur. Et quia manum mi
Abbreviated transcription (Latin):
S quia gelboe int̾pretatur decur¬
sus. ꝑ saul autẽ unctum & mortu
corda designantur. que dum in hꝰ
mundi de sidiis defluunt uiunc
quia in eis unctus rex corporaliter
moritur. ab omĩ gr̃ȩ rore siccant᷑.
rum ẽe ñ possint. Suꝑbe enĩ he¬
breoꝵ m̃tes pͥmitiuos fructus ñ fe¬
runt. qͥa in redemptoris aduentu
ex parte maxima in ꝑficdia rema¬
multitudine gentium fecundata.
iux in finẽ mundi uĩdeos qͦs in¬
uenerit suscipit. & extrema colli¬
gens eos quasi reliq̾as frugum po
arescente t̾ra moritur. possessores
t̃re sterilitatis damno feriantur:
ut ipsi malẽdictionis sententiam
acciꝑent. qui apud se mortẽ regis
rati in mẽdio p̃lio corruerunt.
Sic & rͥani deflent eos qͥ repug¬
nantes demonib in lubͥco scłi
labuntur. Gelboe namq montes¬
lubrici int̃pretantur. qui spem
recuꝑationis omitcentes. ꝓpͥo mu¬
crone desꝑationis seipsos int̾fici¬
unt. sieut saulirruens suꝑ glãdi¬

Expanded text:
 quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuucorda designantur: quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Chunt. Et quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni gratiae rore siccantur. rum esse non possint. Superbae quippe Hebraeorum mentes primitivos fructus non ferentes, quia in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidia remamitiis multitudine gentium fecundata 559 vix in mundi fine Judaeos, quos invenit, suscipit, extrema colligens, eos quasi reliquias frugum poexarescente terra non oritur, possessores terrae sterilitatis damno feriantur; quatenus ipsi maledictionis sententiam acciperent, qui apud se mortem regis rati in medio praelio corruerunt. Sic et Christiani deflent eos qui, repugnantes daemonibus, in lubrico saeculi labuntur. Gelboe namqlubrici interpretantur, et spem recuperationis suae omittentes, proprio mucrone, desunt, sicut Saul irruens super gladi
Abbreviated transcription (Latin):
gene ñ offeretis panes dño do ur̃o:
uł quecũq alia dare uoluerit. qͥa
corrupta ⁊ maculata sunt omĩa.
ñ suscipietis ea. Primo reiciture sac̾¬
ficio maculosum animal uł uari
nunc ui diũsis cͥminib demutã¬
tur. Reicitur quidẽ & cecũ animal
cit. Fractum qͦ ĩdẽ uiciis carnali¬
b uexatum atq collisum. Reicit᷑
tatum. qui dm̃ ñ conficetur neq
diuinamlegem mẽdicatur. Reici¬
tur & papulam habens. qui pru¬
ritu libidinis & ardore concupiscẽ¬
tiarum estuat. Similit̃ & scabio
sum qui peccatũ carnis ꝑficit con¬
tagio oꝑis. Iam uͦ impetiginẽ habẽs
significat hereticoꝵ collectionem
quȩ frequent̃ se in ȩccłiȩ corpus umn¬
mergit. ⁊ impetiginis liuorem fa¬
cit. Aure amputata sunt qui ũbo
ołi ñ obẽdientes. ñ faciunt ea quȩ
uissasunt. Qui uͦ caudam ħt am¬
putatam. ille ẽ qui bonum incipit.
ꝑseueranti fine ñ ꝑficit.

Expanded text:
etis panes Deo vestro, nec quidquid aliud dare voluerit, quia corrupta et maculata sunt omnia, non suscipietis ea. Primum rejicitur a sacrificio maculosum animal, vel varnunc in diversis criminibus demutantur. Rejicitur quidem et caecum animal, cit. Fractum quoque, id est, vitiis carnalibus vexatum atque collisum. Rejicitur et tatum, quae Deum non confitetur, neque divinam legem meditatur. Rejicitur et papulam habens, qui pruritu libidinis et ardore concupiscentiarum exaestuat. Similisum, id est qui peccatum carnis perficit contagio operis. Jam vero impetiginem habens, significat haereticorum collectionem, qui frequenter se in Ecclesiae corpus immergunt, et impetiginis livorem faciunt. Aure amputata, sunt ii qui verbo Dei non obedientes, non faciunt quae jussa sunt. Quod vero caudam habet amputatam, ille est qui bona quae incipit perseveranti fine non perficit.
Abbreviated transcription (Latin):
cdacium & coluerunt & seruierunt crea-¬
ture potus quam creatori qui est bene¬
dictus in scła amen. Cathene uł compe¬
des quibus ligabatur. quasq frangebat
naturalis legis p̃cepta siue gentilium
legum decreta. quibus amalo refiena¬
ri debuerat significant. Sed cathenas
& compedes demoniacus ligatus frange¬
bat. quia gentilis popłs quanto ampluiᷤᷤ
his aut illis p̾ceptis ligabatur ꝑ maloꝵ
ꝓhibitionem tanto furiosius ea rumpe¬
bat ꝑ transgressionem. E habitabat
inmonumentis quia conuersabatur
in fetidis & mortius oꝑibus. Dehac rup¬
tione cathenarum & compedum hoc
mͦ paulus intulit dicens. femine eorũ
immutauerunt naturalem usum in
eum usum qui ẽ contra naturam. Simi-¬
liter autem & mascłi relicto naturali usu
femine exarserunt in desideriis suis in-
inuicem mascłi in mascłos turpitudinẽ
oꝑantes. & m̾cedem quam oportuit erro¬
rissiu insemet ipsis recipientes. Q sicut
non ꝓbauerunt dm̃ habere in noticiam
tradidit illos ds in reꝓbum sensum ut

Expanded text:
coluerunt et servierunt creaturae potius quam Creatori qui est benedictus in saecula. Amen . Catenae vel compedes, quibus ligabatur quasque frangebat, sunt naturalis legis praecepta, sive gentilium legum decreta quibus a malo refrenari debuerat, significant. Sed catenas et compedes daemoniacus ligatus frangebat, quia gentilis populus quanto amplius his aut illis praeceptis ligabatur per malorum prohibitionem, tanto furiosius ea rumpebat per transgressionem. Et habitabat in monumentis, quia conversabatur in fetidis et mortuis operibus. De hac ruptione catenarum et compedum hoc modo Paulus intulit dicens: Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum usum, qui est contra naturam. Similicet quia masculi relicto naturali usu feminae exarserunt in desideriis suis in inuicem, masculi in masculos turpitudinem exercentes et mercedem quam oportuit erroris sui in semetipsos recipientes. et sicut non probauerunt deum habere in notitia, tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
rum necessaria sunt sollicitudinẽ nul¬
lam gerunt. T miendum ẽ autẽ ne
tales ad antiqua uitia relapsi sint. &
quod ipsi iam salute careant quam nec
sius p̃dicare curant. Quinamq spũa-¬
les sunt qui ea que sunt sp̃c sentunt
de siuis diligenter inquirunt ansint
a uitiis puri a peccatis liberi. uirtuti¬
bus ditati bonis oꝑibus pleni sipacem
cłi habeant cũ om̃ibus sibonũ oꝑentur
adom̃s inaxime ad domesticos fidei.
Isti &e enĩliberatũ istum imitantur qͥ
ad uocem dñi salutem inse factam
aliis studuit mintiare & ꝑ decapolim
p̃dicare. Decapolis que ẽ regio decem
ciuitatum scãm eccłiam designat que
decalogũ legis seruat & in decapoli
salutem sibi factam p̃dicat quiscẽ
eccłie fidelibus a diabolo se liberatum
ẽẽ uerbis e oꝑibus bonis demonstrat.
Sti ideamus & nos si non dum liberati
sumus a diabolo liberari. ae si ram nos
liberatos cognoscimus salutem aliispre¬

Expanded text:
rum necessaria sunt, sollicitudinem nulrum necessaria sunt, sollicitudinem nullam gerunt! Timendum est autem, ne tales ad antiqua vitia relapsi sunt, et quod ipsi jam salute careant, quam nec suis praedicare curant. Qui namque spirituales sunt, et qui ea quae sunt spiritus sentiunt, de suis diligenter inquirunt, an sint a vitiis puri, a peccatis liberi, virtutibus ditati, bonis operibus pleni, utrum pacem Dei habeant cum omnibus, utrum bonum operentur ad omnes, maxime ad domesticos fidei. Isti etenim liberatum istum imitantur qui ad vocem Domini salutem sibi factam aliis studuit nuntiare, et per Decapolim dicare: Decapolis, quae est regio decem civitatum, sanctam Ecclesiam significat, quae Decalogum legis servat. Et in Decapoli salutem sibi factam praedicat, qui sanctae Ecclesiae fidelibus, a diabolo se liberatum esse verbis et operibus bonis demonstrat. Studeamus et nos si nondum liberati sumus, a diabolo liberari. Et si jam nos liberatos esse cognoscimus, salutem aliis pra
Abbreviated transcription (Latin):
imitationẽ. uestitꝰ bonã actionẽ. sanitas
de finib eorũ. sic̃ petrꝰ. memor fragilitatis sue.
buis eorum discederet rogauerunt.
Ait ihc liberato. Uade in domum tuã
ad tuos. & annuntia illis quanta tibi
dñs fecerit & misertus sit tui. Hoc ex¬
emplodocetur quisq suis pͥmum salu¬
tem sibi factam p̾dicare & eos ad eamdẽ¬
salutem ꝑcipiendam ꝓuocare. quia et
ipse ꝓpter cognationem carnis magis de¬
bitor esse uidetur e illi eifoisitan citiuscre¬
dent quam alieno. S ed quam multi intra
ambitum sc̃e eccłie continentur qui hoc
exemplum minime secuntur. Quam mul¬
ti sunt qui de sins parentibus inquirunt
si corpore sani sint si debeant habeant
uictum siuestitum. domos agros equos
greges armenta aurum argentum pa¬
cem temporalem. si grãm potentum &e
diuitum possicleant. & sic de his que ad
corpora ꝑtinent. circa amicos suos solli¬
citi sunt. de his uͦ que ad salutẽ anima-¬

Expanded text:
imitationem, vestitus bonam actionem, sanitas imitationem, vestitus bonam actionem, sanitas de finibus eorum. Sicut Petrus memor fragilitatis suae bus eorum discederet rogaverunt. Ait Jesus liberato: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit, et misertus sit tui. Hoc exemplo docetur quisque, suis primum salutem sibi factam praedicare, et eos ad salutem percipiendam provocare, quia et ipse eis propter cognationem carnis magis debitor esse videtur, et ipsi forsitan illi citius credent quam alieno. Sed quam multi intra ambitum sanctae Ecclesiae continentur, qui hoc exemplum minime sequuntur? Quam multi sunt, qui de suis parentibus inquirunt utrum corpore sani sint, utrum habeant victum, utrum vestitum, domos, agros, equos, greges, sarmenta, aurum, argentum, pacem temporalem, utrum gratiam potentum et divitum possideant, et sic de iis quae ad corpora pertinent circa amicos suos solliciti sunt; de iis vero, quae ad salutem anima
Abbreviated transcription (Latin):
suum querunt imitantium. Ut enĩ
de paganis & uideis taceamus. quis nu¬
merare posset multitudines falsorum
facientes male uiuendo. eum de semet ip¬
sis expulerunt & horrendis se sceleribus
polluerunt: ͣ Qui tamen duo milia figu¬
raliter ẽẽ dici possunt. duo quia diuisi
sunt a bono. milia. quia ꝑfecti sunt in
malo. Legio gͥ ab homine pulsa porcos
ingreditur. quia demones ab illis qui
ad uitam eternam p̾̃destinati sunt per
grãm redemptionis fugati. malis male
uiuentibus & terrenis intendentibus
dñantur. Quod tamen non faciunt ni¬
si iħc pͥus concedat. quia nec malos tẽp¬
tare p̾sumunt nisi potentia luina per¬
mittat. Grex uͦ porcoiũ alegione in
mare p̾cipitatur. dum ꝑ demones malo-¬
rum uniuersitas ad infernalem ama-¬
ritudinem ꝑducitur. Uiderunt hõies
ciuitatis illius a legione liberatũ sedere
ad pedes ihũ uestitum & sane mentis
& tuuerunt. Sessio ad pedes ctñs
significat himilitatem &e bonorũ oꝑum

Expanded text:
suum quaerunt, imitantium! Ut enim suum quaerunt, imitantium! Ut enim de paganis et Judaeis taceamus, quis numerare posset multitudines falsorum facientes, male vivendo de semetipsis eum expulerunt, et horrendis se sceleribus polluerunt? Qui tamen duo millia figuraliter esse dici possunt: duo, quia divisi sunt a bono; millia, quia perfecti sunt in malo. Legio ergo ab homine pulsa porcos ingreditur, quia daemones ab illis, qui ad vitam aeternam praedestinati sunt, per gratiam Redemptoris fugati, malis male viventibus et terrenis intendentibus dominantur. Quod tamen non faciunt, nisi Jesus prius concedat, quia nec malos tentare praesumunt, nisi potentia divina permittat. Grex vero porcorum a legione in mare praecipitatur, dum per daemones malorum universitas ad infernalem amaritudinem perducitur. Viderunt homines civitatis illius a legione liberatum sedere ad pedes Jesu vestitum et sanae mentis, et timuerunt. Sessio ad pedes Domini significat humilitatem, et bonorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
parentibus non obedientes insipientes
incompositos sine affectione absq fede¬
re. sine miscdia. Ecte quomodo legio
hominem possidebat. quomodo cathenas
& compedes rumpebat quomodo inmomi¬
mentis habitabat. Qui bene nocte e cdie
concidisse dicitur: quia & in aduersis &
in ꝓsꝑis popłs gentium infeda actione &
uana elatione impudenter se ẽẽ ꝓpalabat¬
& lapideorum deorum cultura semet ipsũ
lacerabat. Orex porconuim qui uuta mõ¬
tem pascebat. & quem legio de honune
pulsa intrauit & in mare p̃cipitauit mul¬
titudinẽ infidelium & quorũlibet ĩmũdoꝵ
expͥmit hoĩum. Qui recte iuxta montẽ
pascunt dum ꝑ suꝑbiam elati similitu-¬
dine porcorum ad ua curui suꝑna ne¬
sciunt solis se transitoriis bestialiter im
mergunt. E dum se inquinamento car¬
nis &e sp̃c polluunt more porcorũ in lito¬
pastum querunt. Heu quam multiplex
ẽ ista multitudo porcorum. hominũ scili¬
cet bestialiter & turpiter uiuentuon
& porcos qui ininfims tantũ bonum

Expanded text:
entibus non obedientes, insipientes, incompositos, sine affectione, absque foedere, sine misericordia . Ecce quomodo legio hominem possidebat, quomodo catenas et compedes rumpebat, quomodo in monumentis habitabat. Qui bene nocte et die conscidisse dicitur, quia et in adversis et in prosperis populus gentium in foeda actione, et vana elatione impudenter se esse propalabat, et lapideorum idolorum cultura semetipsum lacerabat. Grex porcorum, qui juxta montem pascebat, et quem legio de homine pulsa intravit, et in mare praecipitavit, multitudinem infidelium et quorumlibet immundorum exprimit hominum, qui recte juxta montem pascuntur, dum per superbiam elati, similitudine porcorum ad ima curvi superna nesciunt, et solis transitoriis bestialiter se immergunt; et dum se inquinamento carnis aut spiritus polluunt, more porcorum in lpastum quaerunt. Heu quam multiplex est multitudo ista porcorum, hominum scilicet bestialiter et turpiter viventium, et porcos, qui in infimis tantum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
occurrit de monumentis
homo in spũ mmundo qui
domicilium habebat in monumentis¬
&e cetera. Demoniacus iste quem legio
possidebat popłm gentiũ ab uniuersi¬
tare demonũ duu possessum designat
Pͥopłs namq gentilis tam duu ab om̃i¬
bus demonibus possessus tenebatur¬
quam diu ꝑ multiplicem ydolatrie
cultum om̃ibus famulabatur. Genti¬
les enĩ sicut apłs ait mutauerunt
glam incorruptibilisłi in similitudinẽ
imaginis corruptibilis hominis & uo

Expanded text:
occurrit de monumentis homo in spiritu immundo, qui domicilium habebat in monumentis, etc. Daemoniacus iste, quem legio possidebat, populum gentium ab universitate daemonum diu possessum designat. Populus namque gentilis tandiu ab omnibus daemonibus possessus tenebaturquandiu per multiplicem idololatriae cultum illis omnibus famulabatur. Gentiles etenim, sicut ait Apostolus, mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in similitudinem imaginis corruptibil
Abbreviated transcription (Latin):
illi uista ultione puniant᷑. Rex as¬
suerus exaltauit aman. Possunt
ꝑ amansuꝑbum. mardochei & sc̃e
gentis inimicum. uidei &e potentes
p̃sentis scli designari. Sicut enim
aman eplas dirigens regis signa
culo eas munire contendit ut fa¬
cilius uotũ suũ expleat᷑. sic iudei li¬
bros diuinȩ legis. in quib ẽ sig

Expanded text:
illi justa ultione puniantur. Rex Asilli justa ultione puniantur. Rex Assuerus exaltavit Aman . Possunt per Aman superbum, Mardochaei, et sanctae gentis inimicum, Judaei et potentes praesentis saeculi designari. Sicut enim Aman epculo eas munire conatur: ut facilius votum expleatur, sic Judaei libros divinae legis in quibus est sig
Abbreviated transcription (Latin):
suum sepdem puellas speciosissi
tas. quȩ eiꝰ secuntur uestigia. fi¬
de. doctrina. oꝑatione bona. de
quib r. Adolescentule dilexerũt
te. Hester noluit indicare regi pa
b tegit coram do culpam antiqm̃.
Curam salutis hester egit mardocheꝰ.
& curam salutis ȩccłiȩ agit ꝑ doct᷑¬
nam suam paulus apl̃s. & omĩum
cetus doctoꝵ. Bagathan & thares
duo eunuchi regis qͥ erant ianito
res & in pͥmopalatii limine p̃side¬
bant uoluerunt insurgere in regẽ
& occidere. Quõd mardocheũ non
latuit. Statimq nuntiauit regine
hester. & illa regi ex noĩe mardochei.
qui ad se rem ddetulerat. Quesitum
est & inuentũ. & appensus ut̃q in
patibulo. Possunt in duob eunuchiᷤᷤ
scismatici & heretici notari. qui frau¬
dis maliciȩ uenenũ corde gestantes
contra uĩtatem consiliant᷑. ut eam
xp̃i in ipsis fidelib unt̾ficiant. Si
eoꝵ iniquitatẽ scĩ doctores manife¬
stant ut innocentes saluentur. &

Expanded text:
suum septem puellas speciosissimsuum septem puellas speciosissimtas, quae ejus sequuntur vestigia fide, doctrina, operatione bona, de quibus dicitur: Adolescentulae dilexerunt te nimis . Esther noluit indicare patriam peribus tegit coram Deo culpam antiquam. Curam saluti Esther egit Mardochaeus, et curam salutis Ecclesiae agit per doctrinam suam apostolus Paulus, et omnium doctorum coetus. Bagathan et Thares duo eunuchi reet in primo palatii limine praesidebant, voluerunt in regem insurgere et occidere: quod Mardochaeum non latuit; statimque renuntiavit reginae Esther, et illa regi ex nomine Mardochaei, qui ad se rem detulerat. Quaesitum est et inventum, et appensus uterque in patibulo. Possunt in duobus eunuchis schismatici et haeretici notari; qui fraudis et malitiae venenum corde gestantes, contra veritatem consiliantur, ut eam t fidem Christi in ipsis fidelibus interficiant. Sed eorum iniquitatem sancti doctores manifestant, ut innocentes salventur, et
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulo mardocheus. filius iair.
filii semei. filii eys. de stirpe gemi¬
ni. qui tͣnslatus fuerat de ierłm
eo tempore quo iechoniam regem
iuda nabugodonosor rex babyloĩs
transtulerat qui fuit nucͥtuis filiȩ
frĩs sui ẽdesse que alt̾o nomine he¬
ster uocabatur quȩ utrumq pa
rentem amiserat: pulcra iumis &
decora facie. Hester int̾pretat᷑ ab
nutͥens castitatẽ fidi. miscłiam
&e grãm coram ocłis di inuenit. re¬
pudiata synagoga. quȩ inosee uo
filiam. qui ẽ doctor gentium in fi¬
de &e ui̾tate. & ẽ de stirpe gemini.
hoc ẽ de stirpe beniamin. Hanc
nabugõdonosor spũalis & rex cõ¬
fusionis a naturali lege & cultu u¬
nius di in confusionẽ ĩdolatrie
transtulit. s pietas diuina ad ui¬
am uĩtatis ꝑ p̃dicatores reuocauit.
Placuit hester regi & data sunt ei
ad usus necessaria: & xp̃o placu¬
it eccłia & data ẽ ei sana doctrina.
scͥpturarum scientia. uita hone¬
sta. Hester accepit in obsqͥuium

Expanded text:
vocabulo Mardocheus filius Iair vocabulo Mardocheus filius Iair filii Semei filii Cis de stirpe Iemini qui translatus fuerat de Hierusalem eo tempore quo Iechoniam regem Iuda Nabuchodonosor rex Babylonis transtulerat qui fuit nutricius filiae fratris sui Edessae quae altero nomine Hester vocabatur et utrumque prentem amiserat: pulchra nimis et decora facie. Esther interpretatur absnutriens castitatem fidei, misericordiam et gratiam coram oculis Dei invenit, repudiata Synagoga, quae in Osee vocfiliam: qui est doctor gentium in fide, et veritate ; et est de stirpe Jemini, hoc est, de stirpe Benjamin. Hanc Nabuchodonosor spiritualis, et rex confusionis, a naturali lege et cultu unius Dei in confusionem idololatriae transtulit; sed pietas divina ad viam veritatis per praedicatores revocavit. Placuit Esther regi, et data sunt ei ad usum necessaria; et Christo placuit Ecclesia, et data est ei doctrina sana, Scripturarum scientia, vita honesta. Esther accepit in obsequium
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã ꝓmulgauit ut uasthi
deponeretur. & alia in locum eiꝰ
substitueret᷑. paulum apłm signi¬
ficat qͥ dixit. Egosum minimꝰ apo¬
stoloꝵ & contradicentib p̃dicati
oni uideis ait. qͥa indignos uos ui¬
dicastis regno di. eoce conĩttimur
ad gentes. Repudiata uasthi que¬
sitę sunt puellȩ speciose regi. et
tradite sub manu eggei eunuchi.
stos ẽ regiarũ mulierũ tradunt᷑.
.i. committuntur pastorib quib
fidelium animaꝵ custõdia dat᷑.
ut eis u̾bo & exemplo ministrẽt
quicqͥd ad cultum pietatis neces¬
sarium uident. Quecumq aũ
fide recta. & conscientia pura re¬
gi altissimo placuerit. ad ipsum
ingreditur repudiata uasthi. Mł¬
te puelle sunt quesite. multe ad
curiam regis adolucte: s una eli¬
gitur. una in reginã coronatur.
quia uniũsis eccłiȩ fiodelib una
est fides. unum baptisma. unus
ds & pater omĩum. Ornamenta
puellarũ. spũalia significant or¬
namenta fiodelium animarum.
Erat uir iuideus in susis euutate

Expanded text:
sententiam promulgavit, ut Vasthi deponeretur, et alia in ejus loco substitueretur, Paulum significat, qui dixit: Ego sum minimus apostolorum , et contradicentibus Judaeioni ait: Quia indignos vos judicatis regno Dei, ecce convertimur ad gentes . Repudiata Vasthi, quaesitae sunt puellae speciosae regi, et traditae sub manu Egaei eunuchi, stos est regiarum mulierum traduntur, id est committuntur pastoribus, quibus fidelium animarum custodia datur, ut verbo et exemplo ministrent quidquid ad cultum pietatis necessarium viderint. Quicunque recta fide, et conscientia pura regi altissimo placuerit, ad ipsum ingredietur repudiata Vasthi. Multae puellae sunt quaesitae, multae ad curiam regis adductae, sed una eligitur, una in reginam coronatur, quia universae Ecclesiae fidelibus, una fides, unum baptisma, unus Deus, et unus pater omnium . Ornamenta puellarum spiritualia significant ornamenta fidelium animarum. Erat vir Judaeus in Susis civitate
Abbreviated transcription (Latin):
Rcha cłi capta. duo qͦ ui¬
filii hely mortui sunt ofni ce
phinees. Archa ab alienigenis capta.
testamentum ad gentes tͣnsiturum
significat. Moritur hely. moriunt᷑
& filii. quia deficit pontificatus cũ
sacerdotio ueteri. Nurus autẽ eius
uxor finees p̃gnans erat uicinaꝙ
partui. Et audito nuntio qd cãpta
eẽt archa cłi. & mortuus socer suus
ce uir suus incuru auit se cr pepit¬
& mortua ẽ. Upor sacerdotis ñ ante
interiit quam uiuum peꝑit. nec
synagoga ex toto interiit anteqͣm
didit. Ne tuneas quia. filium pe¬
peristi. Crẽdentes synagogam con¬
solantutr. s desꝑaus minime ani¬
madũtit. nec sobolem nouam de¬
putat głe s ignominiȩ. Unde seqͥ¬
tur. Et uocauit puerũ hicaboth.¬

Expanded text:
rca Dei capta est: duo quoqufilii Heli mortui sunt, Ophni et Phinees . Arca ab alienigenis capta, testamentum ad gentes transiturum significat. Moritur Heli, moriuntur et filii ejus, quia deficit pontificatus cum sacerdotio veteri. Nurus autem euxor Finees praegnans erat vicinaque partui et audito nuntio quod capta esset arca Dei et mortuus socer suus et vir suus incurvavit se et pepet mortua est. Uxor sacerdotis non ante interiit quam vivum peperit; nec Synagoga ex toto interiit antequamdidit. Ne timeas quia filium peperisti. Credentes Synagogam consolantur, sed desperans minime animadvertit; nec sobolem novam deputat gloriae, sed ignominiae, unde sequitur: Et vocavit puerum Ich