comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naturã uet̾es spuriã uocabant latine aut spurii qͣi exͣ pu
ritrtem idest quasi inimiundi legitur em̃ in libio regũu
rũ spuriũ nõe goliad de castris philistmoꝵ processisse quem
daiuid uirit atq ꝑcussit qd significat redemptorẽ nrm̃ qui
fortis manu. Golias qui transigiãs int̾pretatur et sigͣt
Draboli suꝑbiã singulari c̾tamie cong̃ssam procrauisse ac ipłm
dei a trmore eius erpuisse Nepos est qui ex filis natus est
dictꝰ aũt nepos quasi natus post pomũ enĩ filius nascitur.
deinde nepos/ Gradus uñ subftitucõnis et huic et pofestas qͣr

Expanded text:
naturam veteres spuriam vonaturam veteres spuriam voest quasi immundi. Legitur enim in libro Regum vir spurius, nomine Goliath, de castris Philistinorum processisse, quem David vicit, atque percussit , quod significat Redemptorem nostrum, qui fortis manu Goliath, qui transmigrans interpretatur, et significat diaboli superbiam, singulari certamine congressum prostravisse, ad est quasi inmundi. Nepos est, qui ex filio natus est. Dictus autem nepos quasi natus post. Primum enim filius nascitur, deinde nepos. Gradus enim substitutionis est. Hinc et poster
Abbreviated transcription (Latin):
plures de gemiinis aũt iniꝰ abortus alt̾ quilegitime natus
ris inxͣ allegoriã duo ppłi intelaguntur hoc est iudeorum et
gentilium hos p̾figurabat̃ illi gemmi rebette quos genuit ꝓsaat
pat̾archa unde rp̃ã rebecta cũ ꝑrexisset ut adoraret et consuleret
dum̃ tale ab eo acoepit Rñsum/ Due gentes in utotuo sunt et
et in singũł nobis hoc diti pot̃ ꝙ due gentes et duo ppłi sunt int̾
enĩ plures sunt mali ꝗͣ bomi et utia inimerosiora st̃ uirtutib
et tamen et in nobis grã dai ppłs ppłm suꝑat et maior ẜuit
uocatur eo ꝙ postumacõnem patrus nascitur idest obitum Ifee
et defuncci nomen accipit / sic enĩ lex uoluit ut qui deficucto na
matre ignobili gignnitur sicut ex coneubia/ est aũt hoc nomen
grecũ et inlatinitate defeeit huic ꝯtrariꝰ est spuriꝰ qui de ma¬
tre nobili et patre ignobili nascitur Item spuriꝰ patre mo̾to
matie iudua genicꝰ̃ uelut tantũ spuen filius qr muliebiem

Expanded text:
plures. De geminis autem uno aborto, alter, qui legitime natus ris juxta allegoriam duo populi intelliguntur, hoc est, Judaeorum et gentilium. Hos praefigurabant illi gemini Rebeccae, quos genuit Isaac patriarchae. Unde ipsa Rebecca dum perrexisset, ut adoraret et consuleret Dominum, tale ab eo accepit responsum: Duae gentes in utero tuo sunt: etet in singulis nobis hoc dici potest, quod duae gentes et duo populi sunt intenim plures sunt mali quam boni; et vitia numerosiora virtutibus sunt, sed tamen et in nobis gratia Dei populus populum superat, etvocatur, eo quod post humationem patris nascitur, id est, post obitum. Iste et defuncti nomen accipit; sic enim lex voluit ut qui de defuncto nmatre ignobili gignitGraecum, et in latinitate defecit. Huic contrarius est spurius, qui de matre nobili et patre ignobili nascitur. Item spurius patre incerto, matre vidua genitus, velut tantum spurii filius: quia muliebrem
Abbreviated transcription (Latin):
ex touent ł sicatis. lauant ead arenas et qs sibi coquũt in fornatibus
Inuenuncur et in auiarus mecalt a qua missa caleuli ingriet graues et dũ
aurum colligitur cum eo uemanent postea seprer conflantur etin plumbum
reseluuntur Inde et eadm giuuitas plimilorum que auus est. sic et eupidi¬
tas mundi et auaricia peeumarum oñosa est. et grauissima iquitate opp̃¬
mit amatorem ipius.

Expanded text:
entibus siccatis; lavant eas arenas, et quod subsidit, coquunt in fornacibus. Inveniuntur et in aureis metallis, aqua missa, calculi nigri et graves, et dum aurum colligitur, cum eo remanent: postea separati conflantur, et in plumbum album resolvuntur. Inde et eadem gravitas plumbi, quae auri est. Sic et cupiditas mundi et avaritia pecuniarum onerosa est, et gravissima iniquitate opprimit amatorem ipsius.
Abbreviated transcription (Latin):
erit uritur et crematur. Etagnũ illitũ eris ulasis sapoiem fucit graciorẽ
et compesdit iurꝰ enignus specula eciã abeo temꝑantur Cerussa qͦq
ex eo sicut ex plimbo conficitur scagnũ allegorice sophisticam locucõnẽ
et hẽticorum siuiladõnem significare por̃ unde et in ezechieleũ de turine¬
goeno momouini ita scriptũ est cartagmense negociatores pur amis¬
trcdine cunctariun diuiciarum argento fero. seagno plmulap oeple¬
uerut nundimas tuas gͦ mundinas tur non auro nec lapidi p̃doso.
s argento fino seaguo plmubo q mulciplidant habentes elaqiii uenu¬
eatem et arma cc̃o expugnandum et in stagno eloquii suralitudinem
mentitur argentum et in plinubo impiecatem grauissimam Iux
Iachariã in quo mulier sidit suꝑ tulentum plmubi et egiperi deũsi sp̃.¬

Expanded text:
tannum illitum aereis vasis saporem facit gratiorem, et compescit virus aeruginis. Specula etiam ex eo temperantur. Cerussa quoque ex eo, sicut ex plumbo, conficitur. Stannum allegorice sophisticam locutionem et haereticorum simulationem significare potest. Unde et in Ezechiele, ubi de Tyri negotiis memoratur, ita scriptum est: Carthaginenses negotiatores tui a multitudine cunctarum divitiarum argento, ferro, stanno, plumboque repleverunt nundinas tuas . Ergo nundinas Tyri non auro nec lapide pretioso, sed argento, ferro, stanno plumboque multiplicant, habentes eloquii venustatem et arma ad expugnandum, et in stanno eloquii similitudinem, quod mentitur argento, et in plumbo impietatem gravissimam juxta Zachariam, in quo mulier sedit super talentum plumbi, et
Abbreviated transcription (Latin):
Allĩ quarimsam uooibula quibus aliquad fubula hui demodi denepe
Nanclenis dñs nauis ẽ. appellatus ita ꝙ nauis in sorte eius sit / Cleros em̃
et gubernator qͣi oluberator ꝙ cohibeat puidencia sua hiberma id tem¬
postates maris Nauta a naue dictus ꝑ dĩuadõnem nauita aut̃ ꝓ nauta
poetide dr̃ sicut marrios ꝓmars nam reccũ ẽ nauta temius uocatur ꝙ remĩd
gent sic aut̃ itinex quõ tubex dõ nomiãtiuo caũ Epiꝑata g̾do nomiẽ appee
latur qui lacine di suꝑueniens hie nicħ ht̃ negocii ẜ naulo dato inalias

Expanded text:
Artium quarumdam vocabula, quibus aliquid fabricatur, deinceps Nauclerus dominus navis est appellatus: ita quod navis in sorte ejus sit. Cleros enim et gubernator, quasi cohibernator, quod cohibeat prudentia sua hiberna, id est, tempestates maris. Nauta a nave dictus per derivationem: navita autem pro nauta poetice dicitur: sicut Mavors pro Mars: nam rectum est nauta. Remex vocatur, quod remum gerit: sic autem remex, quomodo tubex, dicitur nominativo casu. Epibata Glatur, qui Latine dicitur superveniens. Hic nihil habet negotii, sed naulo dato in alias
Abbreviated transcription (Latin):
paure e meuti q Dis omuib iꝭ matr que pacielatur beatus Ios
ipam̃ domũ tormentoꝵ nominauit ueluti si cadem donui fuisset
inclusus. Mare gͦ rubrum siue bap ͫ significat sacramentã
seu etiõ scli istius fluenta ac turbidum statum ꝑ quẽ sc̃i trãseut̃
illesi et pcc̃oies obruuitur ex amme diuine iudĩcii de quo legit̾
taremur mare rubrã imo itinẽ fuisse trosiissum Sed pot̾
hec er saitalis congiuent adũti Rubrũ mare est scłi istine ꝑnux¬
ta prefiditas quõ multis diuisionib oriusimus qñ aomĩsi ad

Expanded text:
omnibus ergo malis, quae patiebatur beatus Job, ipsa domum tormentorum nominavit, veluti si eadem domo fuisset inclusus. Mare ergo Rubrum sive Baptismi significat sacramentum, seu etiam saeculi istius fluentum ac turbidum statum, per quem sancti transeunt illaesi, et peccatores obruuntur examine divini judicii. De quo legitur taremur mare Rubrum uno itinere fuisse transmissum. Sed potest hoc et spiritaliter congruenter adverti. Rubrum mare est saeculi istius permixta profunditas, quam multis divi
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ duo q̃ genus suõnĩ duõsa delectu cõne rapiebat̃ aduentũ dm̃ res¬
perto a suis aonsuetudinib reciorsum p̾cipitata iedieruẽ Cor ma¬
rs hoñ corda ut in psallio tanfferentur montes in ior maris
Cor maris iudea eo ꝙ in medio mũdo sita eẽ dicatur. unde in libio
esdue pio saluatore dicitur uidi uurẽ ascendentẽ de coide moris Et

Expanded text:
apiebant, adventus Domini respectu, a suis consuetudinibus retrorsum praecipitata redierunt. Cor maris, hominum corda, ut in Psalterio: Transferentur montes in cor maris . Cor maris, Judaea, eo quod in medio mundo sita esse dicatur. Unde in libro Esdrae pro Salvatore dicitur: Vidi virum
Abbreviated transcription (Latin):
fuonte itinã sibi ieserant pelagi i bndadõne confusa ita ctifarça¬
piut iecce misso uenas rerum uicõne humana assiduo laboro ꝑq̃rẽ¬
do sed eum suit pistes et femimũ non uacat ꝙ lnc ꝑosiuit maris pot
dos qui sibi ideutnt c̃ẽ sapienta  Item maie pus sc̃m siginfiaat
lit est illus in euuglio simile est regnum celorum sagene muis¬

Expanded text:
fronte itinera sibi reserant pelagi inundatione confusa, ita et isti cafronte itinera sibi reserant pelagi inundatione confusa, ita et isti capite demisso venas rerum ratione humana, assiduo labore perquirunt. Sed cum sint pisces et fluminum, non vacat quod hic posuit, maris, propter eos qui sibi videntut est illud in Evangelio: Simile est regnum coelorum sagenae mis
Abbreviated transcription (Latin):
hunio iuautus cũm int̃ auenas atrritus est et are clorẽ ht̃ ⁊ mans
Hec mare in duos sunꝰ scinditur et is qui ab ouente est pliaubapee¬
latur qr one illis ꝑse ihabitant Alt̃ uẽ arubitus dicitio e sit de
fructis iiciorim tumulantes nam mare boptismũ significat ut
qr ialia apas omiei captizati sunt in nube et in mari ubi uerꝰ pħa¬
eao cũ do citu suo demergitur et uero isrlita ꝑsequente hoste lid̾erã
sadem taꝑ marr uiticias hina saꝑtism mare illud ereũ figuid huĩt¬
qd salomon in templo dm̃ freit Iem mare scriptura duumna est ꝓpt̃
mestimiabilẽ eius scienciã ut in ezechiele et uisio earum idest rota¬
rum sicut iusio maris tem maie orientale ppł̃s iuideoꝵ mareno¬
ut est illud in psalmo uolueies celi et ꝑistes maris qui ꝑambulãt
semittas maris Idisces nõ maris pħos fortasse significant qui hiꝰ
nundi natuiũ erritica auuositate ꝑtiactant Nam sieut illi pdĩta

Expanded text:
humo involutus, cum inter arenas attritus est, et terrae colorem habet, et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur: et is, qui ab Oriente est, Persicus appellatur, quia oram illius Persae inhabitant; alter vero Arabicus dicitur, quod sit circa fluctibus vitiorum tumultuantes. Nam mare Baptismum significat, ut est illud Apostoli: Omnes baptizati sunt in nube et in mari ; ubi verus Pharao cum exercitu suo submergitur, et verus Israelita a persequente hoste liberatur. sedem tanquam mare vitemplo Domini fecit. Item mare Scriptura divina est propter inaestimabilem ejus scientiam, ut in Ezechiele: Et visio earum, id est, rotarum, sicut visio maris . Item mare Orientale, populus Judaeorum: mare nout est illud in Psalmo: Volucres coeli, et pisces maris, qui perambulant ero maris philosophos fortasse significant, qui hujus mundi naturam erratica curiositate pertractant. Nam sicut illi posita
Abbreviated transcription (Latin):
mento significaritur ecc̃lie que piculosos fluctus nundi ꝑ gloriose
ub̃i et dirico malignus et pestifer inhabitat qui illuditur ab angłis
dui ꝑ miftissinas increpacõnes ueleciã et a fidelibus iuris dum moẽ¬
tiua incioium cius atestabili eiñ eruoie refugiẽ nã qd mare ptc̃o¬
ues significet oñdit psalnusta dicens: maie indit et fugit iordamd
suscipi qui more undarĩ timumdis agitaoõib stuctuantur Iordanẽ¬

Expanded text:
em significatur Ecclesia, quae periculosos fluctus mundi per lignum em significatur Ecclesia, quae periculosos fluctus mundi per lignum Ubi et draco malignus et pestifer inhabitat, qui illuditur ab angelis Dei per justissimas increpationes, vel etiam et a fidelibus viris, dum incentiva vitiorum ejus detestabili errore refugiunt. Nam quod mare peccatores significet, ostendit Psalmista dicens: Mare vidit et fugit: Jordanis suscipi, qui more undarum tumidis cogitationibus fluctuant. Jordane
Abbreviated transcription (Latin):
Ra et tranffecentur montes idest apłi incor maris set in eiun¬
glo si ħuetitie fidem sient granũ sinaꝑis dicetis hruc ar bormn¬
s eiadite et dunsplantaie in mare et obediet uobis har dec̃o
mõ ueus̃ quibusdam feuttib aiãrum uolmntas istadłl cõlus¬
uetur ut estiets psasmste he mare magru et sea eiesum slis
peransisunt piid iste quẽ formasoi ad illudendum ei daadeibĩ
Stiiosium ip̃e ueediuut dum nanfragare compellunt i. quua dubĩt
non ese ielum unddiẽ imima nissimas pati qui zpergitur guigite plcõt
Mare quippe a meando diccum est ꝙ semꝑpeat ac redat ded ist spõ in
mindabiles nobis adeo comp̾hensi sunt qui areñ mauo et pluuiand̃
guatus ciuiũtit ⁊ nrrominõ incomp̃hen sibiles linquerentur ꝙ̃titati nõ
qualitat ea diffimuit / Demq de eis dicitur anualia pusilla ⁊
magna qñ me ip̃o et maiores eẽ nequieie probantur oñmodis et
minoues illie in mundo stie quẽ suꝑius dixit maie naues aut̃¬

Expanded text:
in Evangelio: Si haberetis fidem sicut granum sinapis, diceretis huic arbori moro: Eradicare et transplantare, in mare et obediet vobis . In hoc enum, velut quibusdam fluctibus animarum voluntas instabilis commovetur, ut est illud Pspertransibunt. Draco iste, quem formasti ad illudendum ei . Mare enim spatiosum ipsae reddunt, dum naufragare compellunt: quia dubium non est illum undas immanissimas pati, qui mergitur gurgite peccatorum. Mare quippe a meando dictum est, quod semper eat ac redeat. Sed isti spiritus innumerabiles nobis a Deo comprehensi sunt, qui arenam maris et pluviarum guttas enumerat. Et ne omnino incomprehensibiles linquerentur, quantitate non qualitate ea diffinivit. Denique de eis dicitur: Animalia pusilla et magna: quoniam intent, illic, in mundo scilicet, quem superius dixit mare. Per naves aut
Abbreviated transcription (Latin):
amore celestiũ salubrit ebcere incipimius iãlanã agni ĩaculati de colo in fusĩ
de leua in dexc̃am trahiamꝰ. quia de bonis mnĩ redemptoris de exemplis oꝑũ eius
siclam nob glorie delestis acuestem cautatis impcialẽ facimus nentibus aut̃¬
p̾parant indumenta de quo dno mneuuãgelio ullens nos ietiuhẽ a iundana
condipiscendia et ad futurã głiam p̃parare ait. considũte lilia agri quõ aeseunt
non laborat̃ neq nent iceta Stamen dictũ qr iectũ seat tiuma. qd marecta
fidem reccam ã bonis oꝑibus.

Expanded text:
amore coelestium salubriter nos exercere incipimus, jam lanam Agni immaculati de colo in fusum, amore coelestium salubriter nos exercere incipimus, jam lanam Agni immaculati de colo in fusum, de laeva in dexteram trajicimus; quia de bonis nostri Redemptoris, de exemplis operum ejus, stolam nobis gloriae coelestis, ac vestem charitatis nuptialem facimus. Digitis namapparant indumentum. De quo Dominus in Evangelio, volens nos retrahere a mundana concupiscentia, et ad futuram gloriam prnon laborant, neque nent, etc. Stamen dictum, quia rectum stat. Trama, quod via rectafidem rectam cum bonis operibus.
Abbreviated transcription (Latin):
De instrum̃tis uestiũ
¶E prolongitudine staminũ dicta aiuꝰdiliatuud ẽ telaua Tela pio
longitudine dĩ staminud significat aut̃ prolongacõnem uelordinacõem
uidicii bude legitur in ꝓpłiã et telam quã otditusẽ. suponis̃ nacioes̃¬
in longitucdine et iocunditate q̃i columpnia fusum qd ꝑ ip̃m fundatur qd
netũ est. In ooło enĩ scripturarum scĩã expͥmiour et infuso intentio distrecõins
uude scuptũ ẽ in prou̾bus de muliere forte manus eiue misit ad forciai et
Agitieius arp̾henderũt̃ fusum Dolent eñ femine nentee fusum in depla
colum teuere in sinistra In ccło enĩ lana inuoluca ẽ. que filo ducenda et nenda
dona significat. opulenciã uidel ierĩd. pacemn tpõrum. sospitatem coiporũ scram̃
quos scripturarum. et celestiũ ꝑcepeõnem sacimentorum hec et hmamodi bona
cumidno largiente popinaꝰ qͣi lanã colo inuolutã in leua gestamus ateũ ea pro

Expanded text:
De instrumentis vestium. Tela pro longitudine staminum dicta, cujus derivativum est telaria. Tela pro longitudine dicitur. Stamen significat aut prolongationem vel ordinationem judicii: unde legitur in Propheta: Et telam quam orditus est super univein longitudine et rotunditate, quasi columna. Fusus, quod per ipsum fundatur, quod netum est. In colo enim scripturarum scientia exprimitur: et in fuso intentio discretionis: unde scriptum est in Proverbiis de muliere forti: Manus ejus misit ad fortia, et it, ejus, apprehenderunt fusum. Solent feminae mentes fusum in dextera, colum tenere in sinistra. In colo enim lana involuta est, quae filo ducenda, et nenda dona significat: opulentiam videlicet rerum, pacem temporum, sospitatem corporum, scientiam quoque Scripturarum et coelestium perceptionem sacramentorum. Haec et hujusmodi bona cum Domino largiente percipimus, quasi lanam colo involutam in laeva gestamus; at cum in ea pro
Abbreviated transcription (Latin):
alñ pena Gehomie: profunditatẽ go scrꝓtiuurum illaud
significat ꝓpl̃tũ testimoniũ quo ait posuit tenebras latibulã suũ
et alibi , tenebie non obscurabuntur abste et nox sieut dies illmã¬
bitur siut tenebie eius ita et lunen eius Tenebras eñ dicit mi¬
stica queq et profinida sorpturañ diumnañ iuxͣ illud qd legimus
in pronbns intellegit quoq paraltlã et tenebiosum ẜmonem dic et
in alio psalmo legima / tenrebiosa aquam mibibus acuis gͦ ifts terie¬
bie nõ obsturabinitur sed pocius illuãntur adnõ qm̃ p̃dicacõ ppłpiũ
ipo ueniente completa est Ignorandã aũt significant tenebre in
Infidelitatem aũt iniquoꝵ illa euuãgelica sentenia denotiit ũ dr̃
lux in tenebus lucet/ et teuelre eam nõ comphenderunt, lux hppe
diã lux et̃ue sapiencie qualia maiifeste cognostit Quãius ip̃i iudi¬
os eiusd̃ lũcis nequaꝙ cape ꝑ intelligentiã possint ueluti siquilibet
aspiciat tenebie drulclus ueldemones ut in ppħã inumocs eius

Expanded text:
ando poenam gehennae. Profunditatem ergo Scripturarum illud significat propheticum testimonium, quo ait: Posuit tenebras latibulum suum ; et alibi: Tenebrae non obscurabuntur abs te, et nox sicut dies illuminabitur: sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus . Tenebras enim dicit mystica quaeque et profunda Scripturarum divinarum juxta illud quod legimus in Proverbiis: Intelligit quoque parabolam et tenebrosum sermonem . Sic et in alio psalmo legimus: Tenebrosa aqua in nubibus aeris ; ergo istae tenebrae non obscurabuntur, sed potius ilipso veniente completa est. Ignorantiam autem significant tenebrae in. Infidelitatem autem iniquorum illa evangelica sententia denotat, ubi dicitur: Lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . Lux quippe aeternae sapientiae, qualia sint, manifeste cognoscit: quamvis ipsi radios ejusdem lucis nequaquam capere per intelligentiam possint: veluti si quilibet itur, aspiciat. Tenebrae, diabolus vel daemones, ut in Propheta: Inimicos ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
dei uorbã cognoscunt Mroyses accessit ad caligniẽ in quaerat deus hm
et in psalmo dieitur caligo sus pedibus eius, qr nõ ea claritate deus
tatis splendorẽ nõ facit iudere que possidet Sub pedib eius qr sinedubio n¬
iestate dñi saluatoris contulcatur demonĩ execranda nequicia sicut᷑ in
nonagesimo psalmo dicturus est / Snꝑ aspidem et basilicã ambulab
et conculcas leonem et druconẽ Nem caligo significat cecitate cordis
ꝑsecutoñ lunc dñs ad iobait  Quis clausit hostus mare qñ erũpelat
quasi de iuilua procedens . Cum ponerem mile ueftimentĩ et całi¬
ginem illis quasi pãnis infantie obuoluerẽ maie seuiens inle
induitur  qr erudelitas ꝑsequentiũ stulticie sue uestimenta uescitur
et ꝑspicuã uentatis lucẽ iudeu nõ sufficit et id qd agit ꝑ cuudelitatẽ.

Expanded text:
Dei verba cognoscunt: Moyses accessit ad caliginem, in qua erat Deus. Hinc Dei verba cognoscunt: Moyses accessit ad caliginem, in qua erat Deus. Hinc et in psalmo dicitur: Caligo sub pedibus ejus ; quia non ea claritate Deus tatis splendorem non facit videre, quas possidet. Sub pedibus ejus: quia sine dubio majestate Domini Salvatoris conculcatur daemoniorum exsecranda nequitia, sicut in nonagesimo psalmo dictum est: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem ; item caligo significat caecitatem cordis persecutorum. Hinc Dominus ad Job ait: Quis clausit ostiis mare, quando erumpebat quasi de vulva procedens, cum ponerem nubem vestimentum ejus, et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem . Mare saeviens nube induitur, quia crudelitas persequentium stultitiae suae velamento vestitur: et perspicuam veritatis lucem videre non s
Abbreviated transcription (Latin):
in mala umibis ponitus qñ uel corꝑis mortẽ significat uel perõ gehẽne
ut est illud Ei ambulauero in medio mubremortis nõ cunebs mala
quĩ ta mecũ es et alibi posunẽ me in lacu infu̾oi an tenebris et in
umibr mortis In umbra mortis pcc̃onim iudicat locum qr mors de¬
linquendũ umbrosus ac tenebiosus patitur manes dũ eis gaudiũ
nõ ueluoet qr ꝑpetua trrsticie sue obscuritate deuõsi funt, Et ideo pro
locoꝵ qualitate ub̃um hoc multifariã intentificacõne uauiatur/ Caligo
umbra est de spissitudine aens effecca et dicta caligo op maxime aers
calore gignentur Iux allegonã nõ significat caligo diuinoꝵ secietoꝵ
sit ad caligniem in qua eut deus Turba quippe ppłi allegonar̃ caligniẽ
non ualet penetrace qr ualde paucoꝵ est spĩcalem intellectĩ rimari Qa
eñ mentes carnalĩ sola sepe historia pascuntur loquente deo fertit ppłs¬
de longe Quianõ spĩtales quiq allegonam̃ imbem penierrt et spĩtaliẽ

Expanded text:
cat, vel poenam gehennae, ut est illud: Si ambulavero in medio umbrae mortis non timebo mala, quoniam tu mecum es . Et alibi: Posuerunt me in lacu inferiori in tenebris et in umbra mortis ; peccatorum indicat locum, quia mors delinquentium umbrosas ac tenebrosas patitur manes, dum eis gaudium non relucet, qui perpetua tristitiae suae obscuritate demersi sunt: et ideo pro locorum qualitate verbum hoc multifaria significatione variatur. Caligo umbra est de spissitudine aeris effecta: et dicta caligo, quod maxime aeris calore gignatur. Juxta allegoriam vero significat caligo divinorum secretorum sit ad caliginem in qua erat Deus. Turba quippe populi, allegoriarum caliginem non valet penetrare, quia valde paucorum est, spiritualem intellectum rimari. Quia enim mentes carnalium sola saepe historia pascuntur, loquente Deo, stetit pde longe: quia vero spiritales quique allegoriarum nubem penetrant et spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
significat ut est illud in psalmo Sub umbra alarum tuarũ piote¬
ge me sperodoner trauseat iiquitas. et alibi, Custodi me inquit¬
dne ut pupillã ocli sub uinbra inquit alarũ tuanm protege me-
dptissime itaq petit eustodire se ut pupillã ocli qm̃ et ꝑ ipam̃
res uisuales disceriiius et in nõ corꝑe nnchil p̾stantue muenis᷑
dequitun. Subumbia alarũ tuaꝵ protegenie /. hic aliud intio¬
ducitur stema. qd giece parabolam latiue comꝑacõ dicit̃ qñ sibi
patris quibus se protegi congiuent expostulat et in euuãgeliõ
Et ecce mibs luadi obibrubit eos/ Et alibi Sub umibra eius ueuens in
gentibus unibra testimentã uetus ut in salomoire donecaspuet dies et
ammoueantur umbie  umbra uita honĩs nros fugit uelud umbra¬

Expanded text:
significat, ut est illud in psalmo: Sub umbra alarum tuarum spero, donec transeat iniquitas . Et alibi: Custodi me, Domine, ut pupillam oculi; sub umbra alarum tuarum protege me ptissime itaque petit custodiri se ut pupillam oculi, quando et per ipsam res visuales discernimus, et in nostro corpore nihil praestantius invenitur. Sequitur, sub umbra alarum tuarum protege me. Hic aliud introducitur schema, quod Graece parabole, Latine comparatio dicitur, quando sibi Patris, quibus se protegi congruenter expostulat. Et in Evangelio: Et ecce nubes lucida obumbravit eos ; et alibi: Sub umbra ejus vivemus in gentibus . Umbra Testamentum Vetus, ut in Salomone: Donec aspiceret dies et amoveantur umbrae . Umbra vita hominis, ut in Job
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicucõne In arciuo aut̃ qui per girũ suũ noccurna spacia
nõ occasurꝰ illustuit nequaꝙ particulatim editauita scõbum
sos tta simul ecciã designatur que futigacõnes quidẽ patitur
nec tamen ad defectum ꝓp̾i status intliatus girũ lulorum tolle¬
rat sedad occasum eum temporibus nõ festiuat : nop dñ adi¬
ma poli aituꝰ cum nocturno tpĩe ducitur sed dum ipõ uolur̃
quatitios pñtis uite umbu t̾umatus eaq stante nox p̾terit
qr illam sua oncoluntate ꝑdurante mortalitatis hnꝰ uita
ꝑciunt Petest gͣ per arturũ qui a plaga fugorie nastitur
leo ꝑ pliades uero q̃ al driente surgunit testamenti noui grã¬
de signari Quast eñ ab aquilone lex ucuerat que canta subdi
es ugiditatis aspitate t̾rebat dum pioeulpis suis alios p̃cipet
lapadibus obuu alios gladii morte multari Pliades uerio que ipẽ
fideles suos sp̃s̃ sc̃s septiformus muneris lumime illusdat Quãꝵꝓ̃

Expanded text:
In Arcturo autem, qui per gyrum suum nocturna spatia non occasurus illustrat, nequaquam particulatim edita vita sanctorum, sed tota simul Ecclesia designatur, quae fatigationes quidem patitur, nec tamen ad defectum proprii status inclinatur: gyrum laborum tolerat, sed ad occasum cum temporibus non festinat. Neque enim ad ima poli Arcturus cum nocturno tempore ducitur, sed dum ipse volvitur, quatitur, praesentis vitae umbra terminatur; eaque stante nox praeterit, quia illa in sua incolumitate perdurante, mortalitatis hujus vitaur. Potest igitur per Arcturum, qui a plaga frigoris nascitur, lex; per Pleiades vero, quae ab Oriente surgunt Testamenti Novi gratdestos rigiditatis asperitate terrebat, dum pro culpis suis alios praeciperet lapidibus obrui, alios gladii morte multari: Pleiades vero, quae ipsae fideles suos sanctus Spiritus septiformis muneris lumine illustrat. Quaqua
Abbreviated transcription (Latin):
ex quibus quadugas soli. bigas lime. trigas inferi. seingas iouis. de sul¬
tores lucifero et hespero sacrauerũt Quadrigũ ideo soli ingut quia ꝑ
iiiͨ . tprã amiusueratur. uer. estate autumpuo et hyeme R bagas lune quĩ ge¬
minodur su cũ sole contendit suequia die et nocte udetur iungũt eñ dnũ eqm̃
ingrũ alterũ caudedum Trigtas dus inferis qr hi ꝑtres ecates homiẽs ad se rapi¬
nrt ide̾ ꝑ infaoiciõiuuentictemn atq senectum Seiuga mapimius curius duuit
ioui ppẽqd maxinie deorũ suorum eũ de doedunt Euaduge autin scripturrs scũ¬
aut mi  euuãgeliste siue euuõgelia intelliguntur uel ui ͫͬ irtutes pͥnopales hoc
est pondencia iusticia fortitudo et temꝑancia in quibus omĩi iurtutum sũma consi¬
scit que doãd honnem ad colsicudinem ꝑfeccionie puchunt et ad celeste regĩ per¬
dudĩe. In bigie auẽ aut duo testamenta intariguntur aut duo ppli fidelium

Expanded text:
Ex quibus quadrigas soli, bigas lunae, et trigas inferis, sejugas Jovi, desultores Lucifero, et Hespero sacraverunt. Quadrigas ideo soli jungunt, quia per tuor tempora annus vertitur: vere, aestate, autumno et hieme. Bigas lunae, quoniam gemino cursu cum sole contendit, sive quia et nocte et die videtur. Iungunt enim unum equum nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia is per tres aetates homines ad se rapit: id est per infantiam, iuventutem atque senectam. Seiuga maximus currus currit Iovi, propter quod maxiaut quatuor Evangelistae sive Evangelia intelliguntur, vel quatuor virtutes principales, hoc est, prudentia, justitia, fortitudo, et temperantia. In quibus omnium virtutum summa consistit: quae etiam hominem ad celsitudinem perfectionis provehunt et ad coeleste regnum perducunt. In his autem duo Testamenta intelliguntur, aut duo populi fidelium:
Abbreviated transcription (Latin):
aus euuãgelizare as huãna xpi natiuitate dicens. liler gnacõns
ihũ xp̃i filii dauid filii abiuham significans descendisse corꝑalil ex
post assumpcõnem carius et euuãgeliũ p̾dicasse in mũdo: Ipẽ emim¬
Terciũs lucas int̾ om̃o enuãgelistas gret ẜmonis eruditissimus
uangelii hostiam fuisse pro salute mũsi Ipẽ est eiĩ saceras dequo
scuit Duartus olannes scrpsit euuãteliũ ultuꝰ inasia mapi¬
eus a uerlo ut oñderet eum saluatorem qui pio nobis dignatus est¬
nast et pati ipm̃aũt scca dei p̾bũ eẽ ip̃m eccło uenissi et post mor¬
tem itm ad celum remeasse n sunt quatuor enuãgeliste / quoe ꝑ¬
eechielem spũs sanctus significauit in quatuor aĩaliõus ꝓptea autem
dicacõne dissemmata est. Aimalia aũt dicta sunt qm̃ ppt̃ aiam̃¬
uangelue est. Calas hafedant senas tegentes cuua ⁊ facies suas

Expanded text:
ans evangelizare ab humana Christi nativitate, dicens: Liber generationis ans evangelizare ab humana Christi nativitate, dicens: Liber generationis Jesu Christi filii David, filii Abraham, significans descendisse corporaliter ex post assumpcionem carnis ewangelium predicasse in mundo! Ipse enimTertius Lucas, inter omnes evangelistas Graeci sermonis eruditissimus, icationem Evangelii hostiam fuisse effectum pro salute mundi. Ipse est sacerdos de quo savit. Iohannes scripsit ewangelium ultimus in Asya incipiens a verbo, ut ostenderet eum salvatorem, qui pro nobis nasci dignatus est et pati, ipsum ante secula dei verbum esse, ipsum e celo venisse et post mortem iterum ad celum remeasse. Hii sunt 4or ewangeliste, quos peedicatione disseminata est. Animalia autem dicta sunt, quomvangeliis. Et alas senas tegentes crura, et facies suas,
Abbreviated transcription (Latin):
seds̃ ftius et quartus nõ habentur apud hebreos ses mt̃ apocufus deputa᷑
Hester librã esdi airditar conscripsisse in quo eadem regnia suffigura
ectiẽ dei ppłm a seuutute et moite euꝑuisse scrbitam aeꝙ ns fecto Sinian
qui mt̃pretitur iniquitas diei celebritas inpostas initar aber sapiẽ
ꝯpud hebreos nusiẜ est bñde et ipe tit̃ulus ꝓoecł magi agilentiã ublet
magni composuit qui liber apud latinos. ppt̃ eloquii similitudiue salo
osa ꝯlosadõne magna cura et racione sit editus hic et apus hebiros re¬
ꝑitur sed nt̃ apocrifor habetur Indich ueio et thobe atq ma chabeorum
liori quibus auctorib scapti sunt mimme constat habent autem uo¬
cabula ex eorum nomĩb quorum gesta scribunt Quatuor libros eu¬
uãgeliorum uii ᵃ euuãgeliste singularer consdipserũt Põmus ma¬
theus constripsit euuãteliũ aĩs hebiieis et ẜmonib in iudea nũci¬

Expanded text:
ia secundus, tertius et quartus non habentur apud Hebraeos, sed inter apocryphos deputantur. ia secundus, tertius et quartus non habentur apud Hebraeos, sed inter apocryphos deputantur. Hester librum Esdras creditur conscripsisse. In quo eadem regina sub figura Ecclesiae Dei populum a servitute et morte eripuisse scribitur, atque, interfecto Aman, quiapud Hebreos nusquam est; unde et ipse titulus Graecam magis eloquentiam redolet. magni composuit, de quo meminit Zacharias. Qui liber apud Latinos, propter eloquii similitudinem Saloiosa conversatione magna cura et ratione sit editus. Hic et apud Hebraeos reperitur, sed inter apocryphos habetur. Judith vero et Tobi atque Machabaeorum libri quibus auctoribus scripti sint, minime constat: habent autem vocabula ex eorum nominibus, quorum gesta scribunt. Quatuor libros Evangeliorum quatuor Evangelistae singulariter conscripserunt. Primus Matthaeus conscripsit E
Abbreviated transcription (Latin):
ta uocamꝰ eo qd in tustiorib rebus funerib ꝙ adhibeantur in quib
quadiu plex du̾so metio composuit alphabetum quoꝵ duo p̾ma quasi saf¬
fico metio scripta sunt quia tres ilsiculos qui sibi uexi sunt et ab unatiñ
liõ incipunt herxicũ comina concludit Teiciũ alphabetũ tonnetrum scp¬
tum est et a ternis lũs idẽ terui uersus meipit Quartum alpho¬
betũ suule p̾mo ⁊ sc̃do habetur Iezechiel et damel a uirs quibusdam
sapientib scupti eẽ ꝑhibentur quorũ rezechiel p̃ncipia et fiuis multis
xii ꝓpħarum auccorũ suorum noĩb p̾notatur qui ꝓpt̃ea dicũtur imiores
qr ẜmones errũ breues sunt ni et conexi sibimet nuicem in uno uoluẽ
continentur. Quoꝵ noiã sunt osee Iohel anos abdias iouas micheas
nauin abacuc saphomas aggeus zachauas et malachias Esdre liber
auccoris sui titulo p̾uotatur in eiuis cextu eiusdem esore neemieq ẜmo

Expanded text:
nta vocamus, eo quod in tristioribus rebus funeribusque adhibeantur; in quibus quadruplicem diverso metro conposuit alphabetum, quorum duo prima quasi Sapphico metro scripta sunt, quia tres versiculos, qui sibi nexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroicum comma concludit. Tertium alphabetum trimetro scriptum est, et a ternis litteris iidem terni versus incipiunt. Quartum alphabetum simile primo et secundo habetur. Ezechiel et Daniel a viris quibusdam sapientibus scripti esse perhibentur, quorum Ezechiel principia et fines multis arum auctorum suorum nominibus praenotantur; qui propterea dicuntur Minores, quia sermones eorum breves sunt. Unde et conexi sibimet invicem in uno volumine continentur, quorum nomina sunt: Osee, Iohel, Amos, Abdias, Ionas, Micheas, Naum, Abacuc, Sophonias, Aggeus, Zacharias et Malachias. Esdra liber auctoris sui titulo praenotatur, in cuius textu eiusdem Esdrae Nehemiaeque
Abbreviated transcription (Latin):
metio discurrũt psalmoꝵ liber grede ꝑsalterium hebiniee nabllẽ
latme organũ dicitur Uocatus aũt psalmoꝵ liber qd unio ipħs eo
nente ad psaltiũ chorꝰ coneinendo respondet. Titulus autem in psal¬
nus hebraytus ita est ispħr tłia blm. quod mt̾pretatur uolumen
hxmoꝵ ductores autim psalmorum qui ponuntur in titul. mopser
scif ⁊ duuid ⁊ salomen a saph ethau idichuim et filii chore eman ezrole¬
lita et reliquos hesdras uno uoliũe comphendit Omẽs aũs psalue
epus hebreos metrioo carnẽ constant cẽ compoiti nã in morẽ tom̃an
nũc safiee tonãt tenetio uel tetmetio pede moedentes. Salomon fi
ꝓuniua est masloth quẽ gtreti parubolas latiri proilbia nomiant
eo qd in ip̃o nominaut sus comꝑatiua similitudine figurae uerlorum et n

Expanded text:
metro discurrunt. Psalmorum liber Graece psalterium, Hebraice nabla, metro discurrunt. Psalmorum liber Graece psalterium, Hebraice nabla, Latine organum dicitur. Vocatus autem Psalmorum liber quod, uno propheta canente ad psalterium, chorus consonando responderet. Titulus autem in psalmis Hebraicus ita est, Sepher Thehilim, quod interpretatur volumen hymnorum. Auctores autem psalmorum qui ponuntur in titulis: Moyses scilicet et David et Salomon, Asaph, Ethan et Idithun et filii Core, Eman, Ezraithae et reliquorum, quos Esdras uno volumine conprehendit. Omnes autem psalmi apud Hnunc Sapphico nitent trimetro, vel tetrametro pede incedentes. Salomon, fiprimus est Masloth: quem Graeci Parabolas, Latini Proverbiorum nominant, eo quod in ipso sub conparativa similitudine figura
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem digat temporum. Malach enĩ ebiuice latine regũ int̾pretat᷑
nuus librũ Iherennas p̾mus in ũnũ uolumen coegit NNam antea spar
sus ert per singulo regũ hystouias Paralipomienon grece dicitur qd
nos p̾t̾iissorum uel reliquorum dicẽ possumꝰ qm̃ ea qua in sanuele
uel regũ libris uel omissa uel nõ plene relata sunt In isto sũmatĩ
ac bieuit̾ explicantur librũ Iob quidam morsem scripsisse arbitrãtur
dilii unũ ex ppħis nõnilli uõ eũdem ros post plagam sue passiõis
scriptorẽ eius fuisse existimant arbitrantes ut qui c̾tamina spĩcalis
pugne suftinuit Ipẽ nauaret quas uictorias expetunt prmcipuẽ
aut̃ et fius libu rob apud hebreos prosaica orõne textũ est media aũt
ip̃ius ab eo loco quo ait Pereat dies in quo natus sum usq ad eum
locũ ubi dicit idturco ip̃ẽ me rep̾hendo et ago penitenciam oiã hebiaio

Expanded text:
ordinem digerat temporum. Malachim enim hebraice, latine regum interpretatur. ordinem digerat temporum. Malachim enim hebraice, latine regum interpretatur. Hunc librum Hieremias primus in unum volumen coegit, nsus erat per singulorum regum historias. Paralipomenon Graece dicitur, quod nos praetermissorum vel reliquorum dicere possumus: quomodo ea, quae in Samuele vel Regum libris vel omissa vel non plene relata sunt, in isto summatim ac breviter explicantur. Librum Job quidam Moysen scripsisse arbitrantur, alii unum ex Prophetis, nonnulli vero eumdem Job post plagam suae passionis scriptorem ejus fuisse existimant, arbitrantes ut qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, ipse narraret, quas victorias expetivit. Principia autem et finis libri Job apud Hebraeos prosa oratione texta sunt: media autem ipsius ab eo loco, quo ait: Pereat dies, in qua natus sum ; usque ad eum locum, ubi dicit: Idcirco ipse me reprehendo, et ago poenitentiam ; omnia heroico
Abbreviated transcription (Latin):
guracio qui sit ea habet que prioua sunt ut cid noua suit omã que in eo ue¬
perũtur Iosue liber nomen accepit a Ihũ filio naue cuiꝰ hystoriã conti¬
net deuptorem uero eiusdem Iosue ee hebrei asserunt In eiuꝰ textu post
iordams transitũ regna hostũ subũtuntur t̾ra ppło diuiditur et ꝑ singulas
urbes uicules montes atq confima et ecclie celestis q ihrłm spĩtalia
regna p̃̾figurantur Indicũ no ĩãtur a p̃ncipib ppłi qui p̃fuũt in istł post
morsem et Iosue aũꝙͣ saul et dauid et ect̾i reges existerent huc librũ edi
disse creditur sanuel, liber samuel eiusdem sanuiel natiuitatem et
sacerdociũ et gesta describit ideuro et ab eo nomen accepit et ꝙpiuis hie
liber saul et dauid historiã contineat lamen ad samuelrefercur qr un¬
idẽ samuel sequẽtia uõ eius usq ad calc̃e scupsit dauid Malachim
liber pude appellatur eo ꝙ reges uide et isrlĩtiee gentis gestasq eorum ꝑ

Expanded text:
guratio; que sic ea habet que priora sunt, ut tamen nova sint omnia que in eo replicantur. Iosue liber ab eo nomen accepit, cuius historiam continet. Scriptorem vero eius eumdem Iosue Hebrei asserunt, in cuius textu post Iordanis transitum regna hostium subvertuntur, terra populo dividitur et per singulas urbes, viculos, montes, atque confinia, ecclesie celestisque Hierusalem spiritualia regna prefigurantur. Iudicum vero nominatur a principibus populi, qui prefuerunt in Israel post Moysen et Iosue, antequam David et ceteri reges existerent, hunc librum et Ruth edidisse creditur Samuel. Liber Samuel, eiusdem Samuelis nativitatem et sacerdotium et gesta describit, idcirco et ab eo nomen accepit et quamvis hic liber Saul et David historiam contineat, utrique tamen ad Samuel referuntur, quia ipse unipse Samuel; sequentia vero eius usque ad calcem, scripsit ipse David. Malachim liber proinde appellatur, eo quod reges Iude et israelitice gentis, gestaque eorum per
Abbreviated transcription (Latin):
mebrient ad g̾mmandum ex ħis elnĩ cunca creautus Siginficant aũ
pluie uel ymbres dona celestia et p̾cepta uel mandata dei que t̾ram
hoc est honnẽs muigaut et exertant ad profciendum gĩen bonorum ope¬
rum uñde est illud in psalmo plunã uolintariã seggtans deus heied¬
tat tue Exponit illud quod supius dixit celi distillaldunt Ip̃a ese añ
pluua uoliuitanã quã tñe comedendi auida gens iidea ꝑmeruit hit̃
est manna nam et uoluntuti eius satiffieret in exꝑtum miraculid mũ¬
dud accepit Ioliuna siqunidẽ illa uolintania fuit nõ ista que galalĩ
ubiq diffuuditur Etalibi mandabo inquit nibibus meis ne pluat suꝑ
eaami ymbrem non in istis uisibilibus que aut aquas depluunt aut cor¬
pulenta qualitate derisantur sed aliquas ptãtes designat suꝑ narane¬
pollentes que nissis dñi intellectuali condicõne famulentur Multꝭ
enĩ significacoib ẜmo iste repletus est qd eciam respitit ad apłos et ꝓpħis

Expanded text:
ebrient ad germinandum. Ex his enim cuncta creantur. Significant autem pluviae vel imbres dona coelestia et praecepta vel mandata Dei, quae terram, hoc est, homines irrigant et excitant ad proferendum germen bonorum operum. Unde est illud in Psalmo: Pluviam voluntariam segregabit Deus, haereditati tuae . Exponit illud, quod superius dixit: Coeli distillaverunt . Ipsa enim pluvia voluntaria, quam tunc comedendi avida iraculum mundus accepit. Pluvia siquidem illa voluntaria fuit, non ista quae generaliter ubique diffunditur. Et alibi: Mandabo, inquit, nubibus meis ne pluant super illum imbrem ; non istis visibilibus, quae aut aquas depluunt, aut corpulenta qualitate densantur: sed aliquas potestates Domini dicit quae intellectuali conditione famulentur. Multis enim significationibus sermo iste repletus est; quod etiam respicit ad apostolos
Abbreviated transcription (Latin):
ing̾ssus es hesauros mmius aut thesauros grandius aspexisti In fugo¬
ie mius uel in diuicia grandinis quid aliud accipitus ꝙ̃ iuta prauore
que et torpoie forgesait et ꝑ duriae malieiã peutit Qne ptam inq̃t
intempus hostis indiem pugne et bela ut dum adid̃sarius in dyabolus
temptare nos intitur eoꝵ moribus quasi suis contia nos armis utitu
diue in mue uel grãdine thesauri habentur qr pleriq imquitatis tor¬
pore fgidi ad suꝑnã gram̃ assupti in sc̃a ecciã fulgesciuit et prauã¬

Expanded text:
ingressus est thesauros nivis aut thesauros grandinis aspexisti? . In frigoingressus est thesauros nivis aut thesauros grandinis aspexisti? . In frigore nivis, vel in duritia grandinis quid aliud accipitur, quam vita pravorum, quae et torpore frigescit, et per duritiam malitiae percutit? Quae praeparavi in tempus hostis, in diem pugnae et belli : ut cum adversarius noster diabolus tentare nos nititur, eorum moribus, quasi suis contra nos armis, nititur. Sive in nive vel grandine thesauri habentur: quia plerique iniquitatis torpore frigidi ad supernam gratiam assumpti in sancta Ecclesia fulgescunt lu
Abbreviated transcription (Latin):
claratur Nix a imibe unde uenit diertur significat alñ dandorẽ iust¬
cie ut est illud in psaliuo lauabis me et sup muem dealbabor Et
item dñs discerut celestes reges super t̾rain nue de albabuntur
in seluion Reges sunt apłi sc̃iq pontifiees cet̾iq fideles qui pirla¬
biliter uegere corpoia sua diuino munere meruerunt hi suꝑ muẽ
de allabiuitiu in selmon idest super aaudorem mus clucescunt qui ectiam̃ reg̃ẽ
fidelit atqr oddmare noscuictur in selmon qui int̾pietatur umibra hoe est sus
protectione diuina Dealbabinitur aut̃ alnĩ pouctur et in malo sicut et in
accibus apłorum ꝑaiciet te dñs paries deallite hoc et in euuagelio testã
Similes estis de albatis monumentis que plena sunt ossibus mortuoꝵ¬
IE IEW Raptisini profusionem significat ut in beato ios
qui tnuet priunam muet suꝑ eum iux priimiã uõ hoe in loco
pñtem tribulatõnem intldexunt Iem in ios ita legitur mẽqs

Expanded text:
nde venit, dicitur, et significat aliquando candorem justitiae, ut est illud in psalmo: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Et item: Dum discernit coelestes reges super terram, nive dealbabuntur in Selmon . Reges sunt apostoli, sanctique pontifices, caeterique fideles, qui probabiliter regere corpora sua divino munere meruerunt. Hi super nivem dealbabuntur in Selmon, id est, super candorem nivis elucescunt: quia Ecclesiam regere fideliter atque ordinarie noscuntur in Selmon, qui interpretatur umbra, hoc est, sub protectione divina. Dealbabuntur autem aliquando ponitur in malo, sicut et in Actibus apostolorum: Percutiet te Dominus, paries dealbate . Hoc et in Evangelio testatur: Similes estis monumentis dealbatis, quae plena sunt ossibus mortuorNives Baptismi profusionem significant, ut in Job: Qui timet pruinam, irruet super eum nix : pruinam vero in loco praesentem tribulationem intellexerunt. Item in Job ita legitur: Nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
destendisse ut eam subũtisset pliua ista dyabolus est fluiina om̃s
ancixp̃i qui contra xp̃m sapiunt uenti spitales nequitie que cotidie
quasi ftilla cadenis Stiria et̃ gieeum est idest guita inde fit
diminnituiũ ut dicumꝰ stilla Nam gucta significat dottrnã
spurrtalem unde est illud sponsi in dantioo eaticorum qd ad stonsam dicit
Aiꝑi mn soror mea amica mea columba mea mimaculata mea qr płeñ¬
deus. eieum sunt fidelium celleccõnes in ioie et guccis nocuum fii¬
gene caritas in multis oũditur ꝙ indeum et proxinos habere debuerãd
ideo ncc̃ie excitat dñs fideles quosq ad puedicacõms fendium. Sallieda
aut̃ significant leuia dicumenta de quibus dieitur in fallieidũs suit
gusta pmerdia latissima non potest intioie dct̃na de quibus diat
apłõ/ nen ꝑotui loqrui nobis quasi spincalibus sed quasi cut mnalibus

Expanded text:
ia ista, diabolus; flumina, omnes antichristi, qui contra Christum sapiunt: venti spiritales nequitiae quotidie quasi stilla cadens. Stiria enim graecum est, id est, gutta: inde fit diminutivum, ut dicamus, stilla. Nam gutta significat doctrinam spiritalem: unde est illud sponsi in Cantino canticorum, quod ad sponsam dicit: Aperi mihi, soror mea, amica mea, columba mea, immaculata mea; qDeus. Cincinni sunt fidelium collectiones. In rore et guttis noctium, frigescens charitas in multis ostenditur, Ideo necessarie excitat Dominus fideles quosque ad praedicationis studium. Stillicidia autem significant levia documenta, de quibus dicitur: In stillicidiis suis  quando angusta primordia latissima non potest introire doctrina. De quibus dicit Apostolus: Non potui vobis loqui, quasi spiritalibus, sed quasi carn
Abbreviated transcription (Latin):
De Glacie.
Il¶E a gelu et aqua quasi gelacies idest gelata aqua
Belu aut̃ ꝙ eo strgatur tellus Be quiipe t̾radicituo tune
aut̃ maiori gelu stimgitur t̾ra eum fuit nox serena nã
¶laces diuiaiem pccõrum significat ut est illud in salomone sieut in
scereno glacies. ita soluentur pecata tua. Etm psalmuo Ignnio gnãdo.
allegoriã honnes signifieit qui in hoc. scło extubulentis et pessinus ad deuo¬
qui ꝑ mistiã legis et spħie sic intra sinũ giẽ quasi intra uter᷑ oieatoris ha¬
bebantur Sed quia ueniente dũo constncti frigore ꝑfidie et ftruoiẽ cari¬
tatis amiserut quisi glacies deut̾õ ciecctoris eg̾ssi sunt et gelu inquit de
eolo quis genuit. Quasi de celo geluexut qr de sublum piole scõnmꝓ

Expanded text:
De glacie. Glacies a gelu et aqua, quasi gelacies, id est, gelata aqua: gelus autem, quod eo stringatur tellus. Ge quippe terra dicitur. Tunc autem majori gelu stringitur terra, cum fuerit nox serena. Nam glacies duritiam peccatorum significat, ut est illud in Salomone: Sicut in sereallegoriam homines significat, qui in hoc saeculo ex turbulentis et pessimis ad devoqui per mysteria legis et prophetiae sic intra sinum gratiae quasi intra uterum creatoris, habebantur. Sed quia, veniente Domino, constricti frigore perfidiae fervorem charitatis amiserunt, quasi glacies de utero creatoris egressi sunt. Et gelu, inquit, de coelo quis genuit? quasi de coelo gelu exiit: quia de sublimi prole sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
reus exgĩa echimologia nomen ducit qd q̃i homĩs manus comphendat uel sco¬
pulos uel haienas nam grere lixia dicitur apud hebiris aut̃ aspiracõnem habet
Nam aucira diocur unde et apud maiores sine aspiradõne proferebatur/ Sigi
auẽ anchora intencionẽ sanã et affeccũ anim bonũ quolomo tendit ad dcũ
et ad uitam et̾nam unde apłs ortatur nes diceus foraissimũ solaciũ habeamus
qui confugiius ad tenendã ppoĩtam spem qua sicut anchorã habemꝰ aie

Expanded text:
reus ex Graeca etymologia nomen ducit: quod quasi hominis manus, comprehendat vel scoreus ex Graeca etymologia nomen ducit: quod quasi hominis manus, comprehendat vel scopulos vel arenas: nam manus Graece cheir dicitur. Apud Graecos autem aspirationem non habet: nam ancyra dicitur. Unde apud majores sine aspiratione proferebatur. Significat autem anchora intentionem sanam, et affectum animi bonum, quo homo tendit ad Deum et ad vitam aeternam. Unde Apostolus hortatur nos dicens: Fortissimum solatium habeamus, qui confugimus
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sine tabulata nauim que sciuntiu dictaas eo qdimoensus ferant ul
foris emineat ⁊uinstia smit tabule ub̃i sedent ienuiges qd in transc̃oso sut
dicta que uirgilius iuga appellat. Remi aremouendis et deciciendis fluca¬
bus dicti sicut consores a tondendis et decuciendis capillis Palmula extrema
dita ꝑ t̾riopũ Malus ẽ arbor nanis qua uola sufementur malus auut̃ dictus
qmi habet istar mali insimitate uei qr qͣi quibustam mallerl ligneis i¬
gitur quorum uolubilitate nola facilius eleuantur Clauus .s̃. quo iegitur
gubernaculum de quo enmꝰ. et clauũ rectũ teneã naue̾ ꝙ gubernẽ. por¬
ciculur malleus in maru portatur quo modus signũ datur iemigantibus
de quo plaucrio ad loquendum atz toicendima trice habes porciaalum
Tonfilla uncmus fareus uel ligneus adquẽ in lictore de fixũ fumes nauiũ ilignã¬
tur de quo enmꝰ tonsilla sapunit confingũt litus ad unoas Anchora dens fer¬

Expanded text:
dicta, sive tabulata navium, quae sternuntur: dicta ab eo quod incessus ferant vel foris emineant. Transtra sunt tabulae, ubi sedent remiges, quod in transverso sint dicta, quae Virgilius juga appellat. Tonsae remi a removendis et decutiendis fluctibus, sicut tonsores a tondendis et decutiendis capillis. Palmula est extrema dicta per tropum. Malus est arbor navis, qua vela sustinentur. Malus autem dictus, quia habet instar mali in summitate: vel quia quasi quibusdam malleolis ligneis cingitur, quorum volubilitate vela facilius elevantur. Clavus est, quo regitur gubernaculum, de quo Ennias: Ut clavum rectum teneam, navemque gubernem. Porticulus malleus in manu portatus, quo modus signumque datur remigantibus, de quo Plautus: Ad loquendum atque tacendum tute habeas porticulum. Tonsilla, uncinus ferreus vel ligneus, ad quem in littore defixum funes navium illigantur, de quo Ennius: Tonsillas rapiunt, configunt littus aduncas. Anchora dens fer