comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenantiꝰ lunensis ep̃c. & magnificꝰ libi¬
us uir nobilissimꝰ atq ueracissimꝰ. qͥ se sci¬
re. suosq homines int̾fuisse testant᷑ ei rei
quã narrant nuꝑ ingenuense urbe ꝯti¬
gisse. Ibi nãq ut dicunt. ualentinꝰ nõie
mediolanensis eccłie defensor defunctꝰ est.
uir ualde lubricꝰ. & cunctis leuitatib octu¬
ꝑatꝰ. cuiꝰ corpꝰ in eccłia b̾i m̃ris syri sepultũ ẽ
Nocte aũ media in eadẽ eccłia facte st̃ uo¬
ces ac siqͥs uolent̃ ex ea repelleret᷑. ac trahe¬
ret᷑ foras. Ad quas nimirũ uoces currebãt
custodes. & uidert̃ duos quosdã cet̃rimõ sp̃c.
qui eiꝰdẽ ualentini pedes quadã ligatura
strinxerant & eũ ab eccłia clamantẽ ac ni¬
miũ uociferantẽ foras trahebant. Qui ui¬
delicet t̃̾riti: ad fua strata reu̾si sunt. ane
aũ facto. aꝑuert̃ sepulchrũ in qͦ idẽ ualen¬
tinꝰ positus erat. eiꝰq corpꝰ ñ inuenert̃. Cũq
extra eccłiam quererẽt ubi ꝓiectũ ẽet in¬

Expanded text:
enentius Lunensis episcopus, et magnificus Liberius vir nobilissimus atque veracissimus, qui se scire suosque homines interfuisse testantur ei rei, quam narrant nuper in Genuensi urbe contigisse. Ibi namque, ut dicunt, Valentinus nomine Mediolanensis Ecclesiae defensor defunctus est, vir valde lubricus, et cunctis levitatibus occupatus, cujus corpus in ecclesia beati martyris Syri sepultum est. Nocte autem media in eadem ecclesia factae sunt voces, ac si quis violenter ex ea repelleretur ac traheretur foras. Ad quas nimirum voces currebant custodes, et viderunt duos quosdam teterrimos spiritus, qui ejusdem Valentini pedes quadam ligatura strinxerant, et eum ab ecclesia clamantem ac nimium vociferantem foras trahebant. Qui videlicet territi, ad sua strata reversi sunt. Mane autem facto, aperuerunt sepulcrum in quo idem Valentinus positus erat, ejusque corpus non invenerunt. Cumque extra ecclesiam quaererent ubi projectum esset, in
Abbreviated transcription (Latin):
iquis uͦ laicus uł clericus seu utriꝰq sextis
ꝑsona ꝓpͥetatis sue loca ł res alicubi do¬
nare delegauerit. decimationũ ꝓuentũ
pͥori eccłie legitime signatũ. inde abstra¬
here nullã habeat potestatẽ. Qd̃ si facere
temptau̾it. talis traditio irrita ꝓrsus du¬
catur. & ipse ad em̃dationẽ eccłiastica co¬

Expanded text:
quis vero laicus vel clericus seu utriusque sexus persona proprietatis suae loca vel res alicubi donare delegaverit, decimationum proventum priori aecclesiae legitime assignatum, inde abstrahere nullam habeat potestatem. Quod si facere temptaverit, talis traditio irrita prorsus ducatur, et ipse ad emendationem ecclesiastica co
Abbreviated transcription (Latin):
nanimitate undiq ꝓcuret᷑. ne ꝓpt aliquas
disceptationes seruitiũ di minuat᷑. & cura
popłi irregiose agat᷑. Siuͦ ꝯtingat ꝓ ea cõ¬
participes dissidere. & sub uno prb̃ro nolle¬
eam ꝓcitrare. & ꝓpterta uirgia & ꝯtentioneᷤ
tam int ipsos quã int̃ dericos incipiant fre
litigare: ep̃c touat inde reliquias. & stibmag¬
na cura honorifice collocet eas. atq eiꝰdem
eccłie claudat ostia. & sub sigillo signet ea.
Et ut sacrũ misteriũ nullus celebret in ea
anteqͣm ꝯcordi unanimitate unũ om̃s
eligant prb̃m. qͥ idoneus sacrosc̾m locũ ꝓ¬
curare. & popło di utilit̃ p̃esse. De illis qui¬

Expanded text:
nanimitate undique procuretur, ne propter aliquas disceptationes servitium Dei minuatur, et cura populi irreligiose agatur. Si vero contingat pro ea comparticipes dissidere, et sub nullo pream procurare, et propterea jurgia et contentiones tam inter ipsos quam inter clericos incipiant freqn oportet litigare, episcopus tollat inde reliquias, et sub magna cura honorifice collocet eas, atque ejusdem ecclesiae claudat ostia, et sub sigillo signet ea. Et ut sacrum mysterium nullus celebret in ea antequam concordi unanimitate unum omnes eligant presbyterum, qui idoneus sit sacrosanctum locum procurate, et populo Dei utiliter praeesse. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
cenauit accepit calicẽ deditq discipłis su¬
is dicens. Accipite & bibide ex eo om̃s. qr hic
cata oblatis his dño sacrificiis delent᷑. Idcir¬
co & passio eus in his cõmemoranda ẽ qua
redempti sumꝰ. & sepiꝰ recitanda. atq hec do¬
mino offerenda. Talib hostiis delectabit᷑ &
placabitur dñs. & peccata dimitut ingen¬
tia. Nichil enĩ in sacrificiis maiꝰ eẽ potest.
quã corpꝰ & sanguis xp̃i. nec ulla oblatio hac
potior ẽ. s hec om̃s p̾cellit. Que pura ꝯsci¬
entia dño offerenda ẽ. & pura m̃te ꝯsũ¬
manda. atq ab om̃ib ueneranda. Q sic̃¬

Expanded text:
it, accepit calicem, dedit discipulis suis dicens: Accipite et bibite ex eo omnes, quia hic cata oblatis his Domino sacrificiis delentur: idcirco et passio ejus in his commemoranda est, qua redempti sumus, et saepius recitanda atque haec Domino offerenda. Talibus hostiis delectabit, et placabitur Dominus, et peccata dimittet ingena: Nichil in sacrificiis maius esse potest quam corpus et sanguis Christi, nec ulla oblatio hoc potior est, sed hec omnes precellit; que pura conscientia Domino offerenda est et pura mente summenda et ab omnibus veneranda. Innoc
Abbreviated transcription (Latin):
s om̃ib testimoniis p̃destinati ostendunt᷑ Ex
mali ad penã. s ñ p̃destinati ad peccatũ.
aũ iudicaturꝰ ẽ mundũ. & impios uisto fup¬
plicio ꝓ tinqͥtatib suis dãnaturꝰ. ꝓpt̾ea & eos
p̃destinauit ad penã. & penã p̃destinauit
illis. ad peccm̃ aũ eos ñ p̃destinauit. qm̃ ñ est
d̃s auctor iniquitatis. Qm̃ sic̃ iusticia ex d̾o
ẽ & om̃e opꝰ bonũ. ita & iniquitas & om̃e opꝰ
pͣuũ ex diabolo. Item de p̃destinatione.

Expanded text:
s omnibus testimoniis praedestinati ostenduntur mali ad poenam, sed non praedestinati ad peccatum. autem judicaturus est mundum et impios justo supplicio pro iniquitatibusdestinavit ad poenam, et poenam praedestinavit illis; ad peccatum autem eos non praedestinavit, quoniam non est auctor iniquitatis; quoniam; sicut justitia ex Deo est et omne bonum, ita iniquitas et omne opus pravum ex diabolo.
Abbreviated transcription (Latin):
yia gͦ d̾s nulla necessitate cõpellit᷑. ut ali¬
qͥd nolens ꝓmittat. Nulliꝰ itaꝙ adu̾sita¬
tis impedit᷑ obstacło. qͦ id qd̾ ꝓmisit aut mi¬
nus ꝙͣ uult aut tarcdꝰ faciat. ꝓinde potiuit
sic̃ uoluit quosdã p̃destinare ad głram. qͦsdã
ad penã. S qͦs p̃destinaiit ad głiam. p̃desti¬
nauit ad iusticiã. Quos aũ p̃destinauit ad

Expanded text:
ia ergo Deus nulla necessitate compellitur, ut aliquid nolens promittat; nullius itaque adversitatis impeditur obstaculo quo id quod promisit aut minus quam vult, aut tardius faciat. Proinde potuit, sicut voluit, quosdam praedestinare ad gloriam, quosdam ad poenam. Sed quos praedestinavit ad gloriam, praedestinavit ad justitiam. Quos autem praedestin
Abbreviated transcription (Latin):
Trecipimꝰ ut unꝰquisq ep̃c sciat ꝑ singła mo¬
nasteria quantos quisq abbas canonicos
in monast̾io suo habeat. & hoc om̃ino ambo
parit̃ ꝓuideant si monachi fieri uoluerint.
recludimꝰ aditũ. & om̃s ad scłm ntc̃dicimꝰ re¬
t derici qui se fingunt habitu & nõie mo¬
nachos eẽ. & ñ sunt. om̃imodis corrigant᷑.¬
atq em̃dent᷑. ut uł ueri monachi sint: uł ue¬

Expanded text:
ecipimus ut unusquisque episcopus sciat per singula monasteria, quantos quisque abbas canonicos in monasterio suo habeat; et hoc omnino ambo pariter provideant, ut si monachi fieri voluerint, intercludimus aditum, et omnes ad saeculum interdicimus ret clerici qui se fingunt habitu et nomnachos esse, et non sunt, omnimodis corrigantatque emendentur, ut vel veri monachi sint, vel ve
Abbreviated transcription (Latin):
arbittio atit uoluntate susceptũ: deseri ñ
potest absq peccato. Qd̃ enĩguis uouit dõ:
debet & reddere: Unde qui relicta singłarita¬
tis ꝓfessione: ad militiã uł ad nuptias deuo¬
lutus ẽ. publice penitentie satiffactione pur¬
ganctus ẽ. ꝙ & si inocens militia & honestũ
potest. ẽẽ ꝯnigiũ: electionẽ meliorẽ deseruisse

Expanded text:
rbitrio aut voluntate susceptum deseri non potest absque peccato. Quod enim quis vovit Deo, debet et reddere . Unde qui, relicta singularitatis professione, ad militiam vel ad nuptias devolutus est, publicae poenitentiae satisfactione purgandus est; quia et si innocens militia et honestum potest esse conjugium, electionem tamen meliorum deseruisse
Abbreviated transcription (Latin):
narũ corꝑa: ꝑ uotũ ꝓprie sponsionis. & u̾¬
ba sacerdotis. do ꝯsecrata templa ẽe scͥpturaꝵ
testimoniis cõꝓbant᷑. & ido uiolatores earũ
sacrilegi. aciuxta apłm filii ꝑditionis eẽ no¬

Expanded text:
narum corpora per votum propriae sponsionis et verba sacerdotis Deo consecrata templa esse scripturarum testimoniis conprobantur. Et ideo violatores earum sacrilegi ac iuxta apostolum filii perditionis esse no
Abbreviated transcription (Latin):
ubi om̃ino clistricte ualeat custodiri decrud̾e.
&e ita omnẽ circa illã sollicitudinẽ exhib̾e. ut
quã sit nefariũ qd̾ cõmisit: ex tua possit dis
mꝰ laicoꝵ aliqͦ tͥ ingenio tẽptauerit obsisten
sit execrabile qd̾ p̃sumit. postꝙͣ ꝯsider̃one ꝓpͥa
ñ adu̾tit: em̃dationis qͣlitate cognoscat. In his
aũom̃ib ita catitũ acstude uigilantẽ te osten¬
dere ut culpã tuã ñ geminare neglectꝰ s ali¬
qͣntisꝑ ualeat & sollicitudo minuere: De ui¬

Expanded text:
ino districte valeat custodiri, detrudere, ino districte valeat custodiri, detrudere, et ita omnem circa illam sollicitudinem exhibere ut quam sit nefarium quod commisit ex tua possit distmus, laicorum aliquo tibi ingenio tentaverit obsistendsit exsecrabile quod praesumit, postquam consideratione propria non advertit, emendationis qualitate cognoscat. In his autem omnibus ita te cautum ac stude vigilantem ostendere ut culpam tuam non geminare neglectus, sed aliquantisper valeat sollicitudo minuere.
Abbreviated transcription (Latin):
i custos religiosi habitus fuisses. aut ẽẽ
nosses ep̃c. filiã głose memorie tulliani
magistri militiȩ te illic posito nec ꝓiectis
religiosis uestib ad scłarem reu̾ti habitũ.
nec ad nos licuisset ꝑu̾sã epłam destinare.
S qr nimia desidia a corꝑe depͥmeris. in
tuo dedecore res ad p̃sens illicita ĩpune com
ad nos ultio mulieris pͣnissime quã culpa de¬
buit ꝑuenire. Quia gͦ tm̃ hebes tantũq es
negligens. ut nͥcanonicã in te fueris coher¬
tionẽ exꝑtus. in aliis districtionẽ & discipli
nã nescias custodire. qͣlit̃ debeas ẽẽ sollicitꝰ.
ꝯgruo tͥ si dño placuerit tẽpore demonstra¬
mus. Presentia gͥ scͥpta suscipiens euigila.
& excitatꝰ saltim exseq̃re: qd̾ p̃ssus ñcusq ig¬
nauia distulisti. Instantie gͦ tue sit. p̃dictã
muslierẽ una cũ sergio defensore cõphendere.
& statĩ ñ solũ ad male ꝯtẽptũ habitũ sine ex
cusatione aliqua reuocare. s etrã in monast̾io

Expanded text:
i custos religiosi habitus aut esse nosses episcopus, filiae gloriosae memoriae Tulliani, magistri militiae, te illic posito, nec projectis religiosis vestibus ad saecularem reverti habitum, nec ad nos licuisset perversam epistolam destinare. Sed quia nimia desidia ac torpore deprimeris, in tuo dedecore res ad praesens illicita impune commad nos ultio mulieris pravissimae quam culpa debuit pervenire. Quia ergo tantum hebes, tantumque es negligens, ut nisi canonicam in te fueris coerctionem expertus, inam nescias custodire, qualiter debeas esse sollicitus, congruo tibi, si Domino placuerit, tempore demonstramus. Praesentia igitur scripta suscipiens evigila, et excitatus saltem exsequere, quod pressus usque nunc ignavia distulisti. Instantiae ergo tuae sit praedictam mulierem una cum Sergio defensore nostro comprehendere, et statim non solum ad male contemptum habitum sine aliqua excusatione revocare, se
Abbreviated transcription (Latin):
gatione iniquitatis uido te ẽẽ. Id̾o tales nisi
&e saphira m̃titi st̃ & statĩ perierunt. De¬
uiditis & puellis q̃ indomib ꝓpriis habitũ
tã a parentib quã ꝑ se mutauert̃. si pꝰtea
contͣ instituta patrũ ł p̃cepta canonũ con¬

Expanded text:
gatione iniquitatis video te gatione iniquitatis video te et Sapphira mentiti sunt, et statim perierunt. viduis et puellis quae in domibus propriis habitum tam a parentibus, quam per se mutaverunt, si postea contra instituta Patrum vel praecepta canonu
Abbreviated transcription (Latin):
trogasti de femina q̃ post obitũ mariti
sui uelam̃ sacrũ suꝑ caput suũ imposuit.
& fuxcit se sub eodẽ uelamine sc̃imonialẽ
eẽ: postea uͦ ad nuptias rediit. bonũ mͥuid̃r.
qr ꝑ ypocrisin eccłiasticã regulã ꝯturbare uo¬
luit. & ñ legitime in uoto suo ꝑmansit. ut
penitentiã agat de illusione nefanda. &
reu̾tat᷑ ad id qd̃ spopondit. & in sacro mini¬
sterio inchoauit. Nã si ꝯsenseruꝰ qd̃ om̃ia
sacram̃ta eccłiastica qͥsq ꝓut uult fingat.
& ñ uere faciat. om̃is ordo eccłiasticꝰ ꝯturba¬
bit᷑. nec catholice fiłi uira ꝯsistunt. nec ca¬
nones sacririte obseruant᷑. Quid enĩ ꝓfure
symoni mago baptismũ sacrũ ficte susciꝑe.
set p̾nunciatũ ẽ: Ait enĩ. Pecunia tua tec̃
sit in ꝑditionẽ. cor enĩ tuũ ñ ẽ rectũ corã
ũo. Penitentiã itaq age. ab hac neqͥtia tua.
& rogadm̃ ut forte remittat᷑ tͥ ħ cogitat̾̃o
cordis tui. In felle enĩ amarictidinis. & obli¬

Expanded text:
terrogasti de femina quae post obitum mariti sui velamen sacrum super caput suum imposuit, et finxit se sub eodem velamine sanctimonialem esse, postea ad nuptias rediit, bonum mihi videtur quia per hypocrisin ecclesiasticam regulam conturbare voluit, et non legitime in voto suo permansit, ut poenitentiam agat de illusione nefanda, et revertatur ad id quod spopondit, et in sacro monasterio inchoavit. Nam si consenserimus quod omnia sacramenta ecclesiastica quisque prout vult fingat, et non vere faciat, omnis ordo ecclesiasticus est turbatus, nec catholicae fidei jura consistunt, nec canones sacri rite observantur. Quid enim profuit Simoni Mago baptismum sacrum ficte suscipereset, praenuntiatum est? Ait enim: Pecunia tua tecum sit in verditione: cor enim tuum non est rectum coram Deo. Poenitentiam itaque age ab hac nequitia tua, et roga Deum, ut forte remittatur tibi haec cogitatio cordis tui. In felle enim amaritudinis, et obli
Abbreviated transcription (Latin):
cias discurrentes curiose & u̾bose si libidinib
cet̾isq carnis uoluptatib inseruire accusant᷑.
si manifeste decegi potuerint. ep̃ali auctori¬
tate qe regia potestate in talib locis residere
sub testimomio religioso cogant᷑. ubi peniten¬
tiã si fecerint dignã: asseqͣnt᷑ etiã fructuosã.
Si em̃ mamfeste detegi ñ ualuerint. erga ec¬
cłiam sue opinionis malã famã canonice pur¬
gare cogant᷑. & ut religiosiuis decet̾o uiuant.

Expanded text:
as discurrentes, curiosae et verbosae, si libidinibus caeterisque carnis voluptatibus inservire accusantur, si manifeste detegi potuerint, episcopali auctoritate et regia potestate in talibus locis residere sub testimonio religioso cogantur, ubi poenitentiam si fecerint dignam, assequantur etiam fructuosam. Si enim manifeste detegi non valuerint, erga Ecclesiam suae opinionis malam famam canonice purgare cogantur: et ut religiosius de caetero vivant,
Abbreviated transcription (Latin):
prbr ab ep̃o suo correptus fuerit debet
titiq apud uicinos ep̃os ꝯqueri. ut ab ipsis
cits causa possit audiri. ac ꝑ ipsos suo ep̃o
reconciliari. Qd̃ nisi fecerit. s suꝑbia qd̾ ab¬
sit inflatus secernendũ se ab ep̃i sui com¬
munione duxerit. ac separatĩ cũ aliquib
scisma faciens sacrificiũ d̾o obtulerit. ana¬
thema habeat᷑. & locũ amittat. Si queri¬

Expanded text:
r ab episcopo suo correptus fuerit, debet utique apud vicinos episcopos conqueri, ut ab ipsis ejus causa possit audiri, ac per ipsos suo episcopo reconciliari. Quod nisi fecerit, sed superbia quod absit! inflatus secernendum se ab episcopi sui communione duxerit, ac separatim cum aliquibus schisma faciens sacrificium Deo obtulerit, anathema habeatur et locum amittat. At si queri
Abbreviated transcription (Latin):
llud p̃terea om̃i eccłiastico ordini om̃imo¬
cdis obseruandũ est. ut nullatenꝰ aliqͥs p̃su¬
mat inꝯcilio uł sinodali comientu aliquẽ
ꝯfr̾m accusatione pulsare. nͥ prius ipsũ ac¬
cusationis crim̃ & litigationis causas lit¬
teris ꝑ ordinẽ comp̃hensũ mami ꝓpria
subscripserit. & ep̃o uł sacre synodo porre¬
xerit. ut iuste & canonice litigantiũ ꝯtro¬
uersiȩ fimant᷑. Non enĩ licet ut auctoritaᷤᷤ
romana testatur nͥ inscriptione celebrata
reũ quẽquã fieri. nec ad iudiciũ exhiberi.
qr sicut ꝯuictũ de crimine pena ꝯstringit.
ita accusatorẽ. si ñ ꝓbauerit qd̃ obiecit.

Expanded text:
Illud praeterea omni ecclesiastico ordini omnimodis observandum est, ut nullatenus aliquis praesumat in concilio vel synodali conventu aliquem confratrum accusatione pulsare, nisi prius ipsum accusationis crimen et litigationis causas litteris per ordinem comprehensum manu propria subscripserit, et episcopo vel sacrae synodo porrexerit, ut juste et canonice litigantium controversiae finiantur. Non enim licet, ut auctoritas Romana testatur, nisi inscriptione celebrata reum quemquam fieri, nec ad judicium exhiberi, quia, sicut convictum de crimine poena constringit, ita accusatorem, si non probaverit quod objecit.
Abbreviated transcription (Latin):
ti aucdimꝰ qͥdẽ ẽẽ celestẽ patriã. audimꝰ enis
ciues angłos d̃i. audimꝰ eoꝵdẽ angłoꝵ socios
sibilia scire ñ ualent ꝑ exꝑientũ. dubitãt
utrũ ne sit qd̾ corꝑalib ocłis ñ uident. Que
nimirũ dubietas pͥmo parenti nr̃o ẽẽ ñ po¬
tuit. qr exclusus a ꝑadisi gaudiis hoc qd̃ ami¬
sit q̃m iudit recolebat. Hi ãu sentire ł reco¬
lere aucdita ñ posst̃. qr eoꝵ nullũ sic̃ ille sal¬
tim dde p̃terito exꝑm̃itũ tenent. Acsi enim
p̃gnans mulier mittat᷑ in carcerẽ ibiq pu¬
erũ pariat. qui natꝰ puer in carc̾e̾ mitͥatur
& crescat. cuisi fortasse mat̃ q̃ genuit eũ. so¬
lẽ. lunã. steuas montes. & cãpos. uolantes
aues. currentes eqͦs nominet. ille uͦ qͥ ẽ in
carce natus & muitritꝰ racħ alid̾ quã tenebͣs
hac exslii fui cecitate nati hoĩes dũ ẽe sũma
& inuisibilia audiant. diffidt̃ anuera sint.
qr sola hec in qͥb natist̃ infima & uisibilia

Expanded text:
ti, audivimus quidem esse coelestem patriam; audivimus ejus cives angelos Dei, audivimus eorumdem angelorum socios n valent per experimentum, dubitant utrum ne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro esse non potuit: quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amisit, quoniam vidit, recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt: quia eorum nullum sicut ille saltem de praeterito experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique puerum pariat, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat, cui si fortasse mater quae eum genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus, nihil aliud quam tenebras hac exilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint: quia sola haec in quibus nati sunt, infima et visibilia
Abbreviated transcription (Latin):
culpa exigente pulsus ẽ pͥmus humama
gen̾is parens: in huiꝰ exilii atq cecitatis qͣm
patimur erũnam uenit qi peccando extra
semet ipsũ fusus. iã illa celestis patͥe gaudia
q̃ prius ꝯtẽplabat᷑ uidere ñ potuit. Hõ qͥppe
inꝑadiso assueuerat u̾b̾ di ꝑfrui. & beatoꝵ¬

Expanded text:
culpa exigente pulsus est primus humani generis parens, in hujus exilii atque caecitatis, quam patimur erumnam venit: quia peccato extra semetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. Homo quippe in
Abbreviated transcription (Latin):
enit aliq̃n abbas ysaac in cenobio. & uidit
illic frẽm negligentẽ: & iratꝰ uissit eũ ex¬
pelli de cenobio. Cũ gͦ regred̾et᷑ ad habita¬
culũ sitũ. uenit angłs dñi & stetit ante osti¬
ũ cellule eiꝰ dicens. Non te ꝑmitto ingredi.
At ille rogabat ut eiꝰ culpa manifestaret᷑.
& respondens angłs dixit. Ds̃ transinisit
me dicens. Uade dic ysaac. Ubi iubes ut mit¬
camꝰ ilũ frẽm qͥ pecauit: At ie mor egit
penitñtiã dicens. Peccaui dñe indulge mͥ.
Et dixit ei angłs. Exurge indulget tͥ dñs.
& ñ mͥ illud dimittunt dic̃ dñs. Hoc aũ dic¬
tũ ẽ: qr si ꝯtigerit de illis ꝑfectis aliquẽ ł in

Expanded text:
Venit aliquando abbas Isaac in coenobio, et vidit illic fratrem negligentem: et iratus jussit eum expelli de coenobio. Cum ergo regrederetur ad habitaculum suum, venit angelus Domini et stetit ante ostium cellulae ejus, dicens: Non te permitto ingredi. At ille rogabat ut ejus culpa manifestaretur. Et respondens angelus, dixit: Deus transmisit me, dicens: Vade, dic Isaac: Ubi jubes ut mittamus illum fratrem qui peccavit? At ille mox egit poenitentiam, dicens: Peccavi, Domine, indulge mihi. Et dicit ei angelus: Exsurge, indulgeat tibi Dominus: et non mihi illud dimittunt, dicit Dominus. Hoc autem dictum est, quia si contigerit de illis perfectis aliquem, vel in
Abbreviated transcription (Latin):
co irremissibilit̾ peccauert̃. qr tanto ro¬
bustius stare potuerant. qͣnto eos carnis
admutio ñ tenebat. Hõ uͦ idcirco pꝰ culpã
ueniã meruit.q ꝑ carnale corpꝰ aliqͥd quo
semet ipso minor ẽẽt accepit. Unde apd̾ re¬
spectũ uidicẽ argum̃tũ pietatis ẽ. hec eadẽ

Expanded text:
co irremissibiliter peccaverunt: quia tanto robustius stare poterant, quanto eos carnis amixtio non tenebat. Homo vero idcirco post culpam veniam meruit, quia per carnale corpus aliquid quo semetipso minor esset, accepit. Unde apud respectum judicem argumentum pietatis est haec eadem
Abbreviated transcription (Latin):
in carne corruptibili positꝰ. ꝓpħas scõs qͦs
minirũ nũquã uidit agnouit. Solet aũ
plert̃iq ꝯting̾e. ut egressura aĩa eosetiã
recognoscat. cũ quib ꝓ equalitate culpaꝵ
ł etiã p̃mioꝵ in una ẽ mansione deputan¬
da. qd multi in eo exitu uident. qui aut
in regno aut in supplicio pares habeb̃t.
De hoc si ignis purgatoriꝰ eredñdꝰ sit qͥ pꝰ
mortẽ aĩas a peccatis expurget.

Expanded text:
in carne corruptibili positus, prophetas sin carne corruptibili positus, prophetas snimirum nunquam viderat, agnovit. Solet autem plerumque contingere ut egressura anima eos etiam recognoscat, cum quibus pro qualitate culparum vel etiam praemiorum, in una est mansione deputanda; quod multi in eo exitu vident, quos aut in regno aut in supplicio pares habebunt. CAP. 79. - De hoc, si ignis purgatorius credendus sit qui post mortem animas a peccatis expurget.
Abbreviated transcription (Latin):
uert̃. & malidũ cũ eis corq̃nt᷑ qͦs in hoc mun¬
do despecto do dilexert̃ eos ñ solũ sua. s etiã
eoꝵ pena ꝯsumat. fit aũ inelectis qͥddã mi¬
rabiltus. qi ñ solũ eos cognosct̃. qͦs in hoc mun¬
uo nouert̃. s uelut uisos ac cognitos recogno¬
scc bonos. qͦs nũꝙͣ uidert̃. Nã cũ antiqͦs pa¬
tres in illa et̾na hereditate iuiderint. eis in¬
cogniti ꝑ uisionẽ ñ ert̃. qͦs in oꝑe sẽꝑ nouer̃t.
Quia enĩ illic om̃s cõmuni claritate dm̃ cõ¬
spiciunt qͥd ẽ qd̾ ibi nescant ubi scientẽ oĩa¬
religiosusq ualde. & laudabił. cũ ante tͥen¬
niu̾̃ moreret᷑ sic̃ religiosi alii qͥ p̃sentes fue¬
r̃t testati st̃. in hora sui exitꝰ ionã ꝓpħam.
er echielẽ qͦ & damelẽ cepit aspice̾. Quos
oũ uenisse ad se dic̾et. & dep̃ssis luminib
eis reu̾entie obseqͥũ p̃b̾et. ex carne eductꝰ ẽ:
Quam reaꝑte dabit᷑ intelligi. q̃ erit milla
incorruptibili uita noticia. siuir iste adhuc

Expanded text:
li dum cum eis torquentur, quos in hoc mundo dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam venerabilius, quia non solum eos agnoscunt quos hic noverant, sed velut visos ac cognitos recogno425 bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos Patres in illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi scientem oreligiosusque vaide et laudabilis, cum ante triennium moreretur, sicut religiosi alii, qui praesentes fuerunt, testati sunt, in hora sui exitus Jonam prophetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit aspicere. Quos dum venisse ad se diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi, quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
opus quale sit. ignis ꝓbabit. si cuiꝰ arserit:
detrim̃tũ patiet᷑. ipse aũ saluus erit. sic tam̃
quasi ꝑ ignẽ. quãuis hoc de igne tribulatio¬
nis in hac nob̃ uita adhibito possit intelligi.
attam̃ si quis hec de igne futitrȩ purgatio¬
nis accipiat pensandũ sollicite ẽ. qr illũ di¬
xit ꝑignẽ posse saluari. ñ qui suꝑ hoc fun¬
dam̃tũ ferrũ. es. ł plu̾bũ edificat. id÷ pecc̃a
maiora. & idcirco ditriora. atq iã t̾c insolu¬
bilia. s ligna. fenũ. stipulã. id÷ pecc̾a mini-
qͥsq purgationis obtinebit. nͥ bonis hoc actibꝰ
in hac uita adhuc positꝰ ut illic obtineat
ꝓmereatyr. Qd̃ imꝰ sit geher

Expanded text:
nis probabit; si cujus opus arserit detrimentum patietur, ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem; quamvis hoc de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, attamen si quis haec de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est: quia illum diper ignem posse salvari, non qui super hoc fundamentum ferrum, aes, vel plumbum aedificat, id est peccata majora, idcirco duriora, atque tunc jam insolubilia, sed ligna, fenum, stipulam, id est peccata minimaquisque purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut illic obtineat, promereat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sacros ordines hñt. & ante ł pꝰ ordina¬
tionẽ ꝯtaminatos in capitalib cͥminibꝰ se
scandalũ ẽ popło di tales ꝑsonas suꝑse po¬
sitas hab̾e. qͣs ultra modũ uiciosas ꝯstat ẽẽ.
Nẽpe nide detrahunt᷑ hoĩes a sacrificio d̾i.
sic̃ qͦndã filiis heli peccantib fecisse legunt.
& rebelles hinc atq contrarii existenteᷤ. eoꝵ
pͣuis exemplis cotidie pͭores frunt. Qͥ aũ de
p̃dictis uiris ꝑ occultã ꝯfessionẽ mala a se
absconse cõmissa corã oculis di p̃sente etiã sa¬
cerdote qͥ eis indicturꝰ ẽ penitentiã ꝯfitent᷑.
& semet ipsos gͣuit̃ deliguisse accusant. si
ueracit̾ penituerint. & se ꝑ ierunia & ele

Expanded text:
qui sacros ordines habent, et ante vel post ordinationem contaminatos in capitalibus criminibus scandalum est populo Dei, tales personas super se positas habere, quas ultra modum vitiosas constat esse. Nempe inde detrahuntur homines a sacrificio Dei, sicut quondam filiis Heli peccantibus fecisse leguntur, et rebelles hinc atque contrarii existentes, eorum pravis exempli quotidie pejores fiunt: qui autem de praedictis viris per occultam confessionem mala a se absconse commissa coram oculis Dei, praesente etiam sacerdote, qui eis indicturus est poenitentiam, confitentur, et semetipsos graviter deliquisse accusant, si veraciter poenituerint, et se
Abbreviated transcription (Latin):
t m̃sure & pondera iusta fiant sic̃ in di¬
uinis legib censitũ ẽ. & in capitulari dñi¬
co ꝯtinef. & iste sacer ꝯuentꝰ statuit. sic õib
nob̾ obseruare placet. Et si quis iustas m̃su¬
ras & iusta pondera lucͥ causa mutare p̾sũp¬
serit. In pane & aqͣ .xx. dies penit̾. De matͤ

Expanded text:
t mensurae et pondera justa fiant, sicut in divinis legibus sancitum est , et in capitulari Dominico continetur, et iste sacer conventus statuit, sic omnibus nobis observare placet. Et si quis justas mensuras et justa pondera lucri causa mutare praesumpserit, in pane et aqua 20 dies poeniteat.
Abbreviated transcription (Latin):
te uictorias ñ carnali ꝓuidentia s magis
or̃onib p̃uenitis. fit ut hoc in stuporẽ ue
loguax ñ discurrit opinio. que & bella tio
freguent̃ appetere ñ desiderio fundendi
sanguinis. s dilatande causa rei publice
circũquaq discurreret. Sicut enĩ exteriora
uos uirtutũ oꝑa eminentes in hac uita ꝯ¬
stituunt. ita & int̾noꝵ ornam̃ta ex corde
mundo ꝓcedentia. in futura uita celesti¬
um gaudioꝵ participatione głificant.

Expanded text:
te victorias non carnali providentia, sed magis te victorias non carnali providentia, sed magis orationibus praevenitis, fit ut hoc in stuporem venloquax non discurrit opinio, quae et bella vos frequenter appetere, non desiderio fundendi sanguinis, sed dilatandae causa reipublicae, circum quaque discurreret. Sicut enim exteriora vos virtutum opera eminentes in hac vita constituunt: ita et internorum ornamenta, ex corde mundo procedentia, in futura vita coelestium gaudiorum participatione glorificant.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiasticos simultationẽ subriꝑe cõperi.
uehem̃tissime contristatꝰ sũ. Nunc uͦ qr &
uos ãministrationis cura. & me studiũ
huiꝰ regiminis occuipat. intantũ nos recte
dilig̾e specialit̾ possumꝰ. in qͣntũ generali¬
tati minime nocemꝰ. Unde ꝑ om̃ipoten¬
tẽ dñm rogo. in cuiꝰ trem̃do iudicio nr̃oꝵ
actuũ posituri rationẽ sumꝰ. ut eiꝰ respectũ
semꝑ głia ũra ante oculos habeat. & nũꝙͣ
qd libet ex quo ut nos ł parua dissensio
ꝓueniat admittat. Nulla uos lucͣ ad iusti¬
ciã ꝑtrahant. Quã sit uita breuis aspicite.
riam potestatẽ geritis cogitate. Sollert̃
gͦ intuendũ ẽ qd̃ cuncta lucra hic relinqͥmꝰ.
mansura in ꝑpetuũ p̾sentis uite finis
ostendat. Item adhortatio principũ.
gr̃a. tanta excellentie ur̃e bellicoꝵ ac¬
tuũ ꝓsꝑitas eueniret ñ sũmoꝑe miranda
fuerant cũ sciamꝰ hec etiã antiquis belloꝵ
ducib fuisse ꝯcessa. S cũ futuras do largien¬

Expanded text:
comperi, vehementissime contristatus sum. Nunc vero quia et vos administrationis cura, et me studium hujus regiminis occupat, in tantum vos recte diligere specialiter possumus, in quantum generalitati minime nocemus. Unde per omnipotentem Dominum rogo, in cujus tremendo judicio nostrorum actuum posituri rationem sumus, ut ejus respectum semper gloria vestra ante oculos habeat, et nunquam quodlibet, ex quo inter nos vel parva dissensio proveniat, admittat. Nulla vos lucra ad injustitiam pertrahant. Quam sit vita brevis aspicite; riam potestatem geritis, cogitate. Solerter ergo intuendum est quod cuncta lucra hic relinquimus, mansura in perpetuum praesentis vitae finis ostendat. CAP. 19. - Item adhortatio principum. gratia tanta excellentiae vestrae bellicorum actuum prosperitas eveniret, non summopere miranda fuerant, cum sciamus haec etiam antiquis bellorum ducibus fuisse concessa. Sed cum futuras, Deo largien
Abbreviated transcription (Latin):
Q ppło ñ liceat ꝑ se sac̾dotũ fac̾e̾ electiones
on liceat ppło electionẽ fac̾e ꝑ se eoꝵ qͥ
ad sacerdotiũ ꝓuocant᷑. s in iudicio
ep̃oꝵ ẽe debet ut ipsi eũ qui ordinatꝰ ẽ ꝓ
bent. si in sermone & fide: & spiritali uita
ppłs eligit᷑ nͨ cõpuinciales ep̃i ꝯsecrarune.
ylla ratio sinit ut int̾ ep̃os habeant᷑.
qͥ nec a clericis st̃ electi. nec a pledib
expetiti. nec a cõpuincialib ep̃is cũ metͦ¬
politani iudicio ꝯsecrati. Unde cũ sepe
questio de male accepto honore nascat᷑.
quis ambigat nequaqͣm & ab istis ẽẽ tͥ¬
buendũ. qd ñ doceatur fuisse collatũ:
Si qui aũ clerici ab istis ꝑsendo ep̃is in eis
eccłiis ordinati sc̃ que ad ꝓprios ep̃os ꝑti¬
nebant. & ordinatio eoꝵ cũ ꝯsensu ce iu¬
dicio p̃sidentiũ facta ẽ. potest rata hã
beri. ita ut in ipsis eccłiis ꝑseuerent.
Alit̃ autẽ uana habenda ẽ ꝯsecratio. qr
nec loco fundata ẽ nec auctoritate mu¬
uita

Expanded text:
tiones. Non liceat populo electionem facere per se, eorum qui ad sacerdotium provocantur, sed in judicio episcoporum esse debet, ut ipsi eum, qui ordinandus est, probent, si in sermone, et fide, et spiritali vita secrarunt. Nulla ratio sinit ut inter episcopos habeantur qui nec a clericis sunt electi, nec a plebibus expetiti, nec a comprovincialibus episcopis cum metropolitani judicio consecrati. Unde cum saepe quaestio de male accepto honore nascatur, quis ambigat nequaquam et ab istis esse tribuendum quod non doceatur fuisse collatum? Si qui autem clerici ab istis pseudepiscopis in eis Ecclesiis ordinati sunt, quae ad proprios episcopos pertinebant, et ordinatio eorum cum consensu et consilio praesidentberi, ita ut ipsis Ecclesiis perseverent. Aliter autem vana habenda est ordinatio, quae nec loco fundata est nec auctoritate munita
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudinis xp̃i fut᷑a ẽ inetate scilicet iuiuen¬
tutis q̃ ꝓfectu ñ indiget & absq incliratione
defectis in ꝑfectione exutraq parte & plena
ẽ & robusta. Quãus n̾c filioꝵ di nõie hoĩes fi¬
deles uocent᷑. cam̃ ex eo qd̃ hanc seriitutẽ cor¬
ruptionis pattunt᷑. adhuc iugo seruitutis ad¬
oicti st̃ accepturi plenã filioꝵ di lib̾tatẽ. dũ
corruptibile hoc induerit mcorruptionẽ. N

Expanded text:
i futura est , in aetate scilicet juventutis quae profectu non indiget, et absque inclinatione defectus in perfectione ex utraque parte et plena est et robusta. Quamvis nunc filiorum Dei nomine homines fideles vocentur, tamen ex eo quod hanc servitutem corruptionis patiuntur adhuc jugo servitutis addicti, sunt accepturi plenam filiorum Dei libertatem, dum corruptibile hoc induerit incorruptionem . N
Abbreviated transcription (Latin):
tando uult corrig̾e aspiciendo ñ uult pum¬
re. sic̃ scriptũ ẽ. dissimulas peccã hominũ ꝓpt̾
penitentiã. S t̾c peccator cũ respicit᷑ ñ subsi¬
stit. qi eũ districtꝰ iudex merita subtilit m
quirit. res ad torm̃ta ñ sufficit. Quãnus ħ
etiã iustoꝵ uoci ꝯgruit. quoꝵ mens sẽꝑ sol¬
licita. uenturo examini intendit. Om̃e enĩ
qd̃ agt̃ metiuint. dũcaute ꝯsiderant ante
quantũ uidicẽ stabt̃. Ituent᷑ potentiã illiꝰ
magnitudinis. & pensant qͣnto reatu ꝯstric¬
prii oꝑis. & contͣ hec exaggerant bona gr̃e ꝯdi¬
toris. Considerant pͣua quã districte uidi¬
cet bona oꝑa ꝗͣ subtilit̾ penset. & peritõs se
absq ãbiguitate p̃sciunt. si remota pietate
iudicent᷑. Quia hoc ipsũ qͦ qd̾ iuste uidem᷑
uiu̾e. culpa ẽ si uitã nr̃am cũ iudicat. hanc a

Expanded text:
rigere, aspiciendo non vult punire; sicut scriptum est: Dissimulans peccata hominum propter poenitentiam. Sed tunc peccator cum respicitur non subsistit: quia cum districtus Judex merita subtiliter inquirit, res ad tormenta non sufficit. Quamvis hoc etiam justorum voci congruit: quorum mens semper sollicita venturo examini intendit. Omne enim quod agunt metuunt, dum caute considerant, ante quantum judicem stabunt. Intuentur potentiam illius magnitudinis, et pensant quanto reatu constricroprii operis, et contra haec exaggerant bona gratiae Conditoris. Considerant prava quam districte judicet, bona opera quam subtiliter penset, et perituros se absque ambiguitate praesciunt, si remota pietate judicentur. Quia hoc ipsum quoque quod juste videmur vivere culpa est, si vitam nostram cum indicat
Abbreviated transcription (Latin):
nant. Terciꝰ ordo eoꝵ qui iudicant᷑ & reg¬
nant. illi ordimi ꝯtrariꝰ ẽ. de qͦ st̃ qͥiudicant᷑
& ꝑeunt. Quartꝰ ordo eoꝵ qui ñ iudicant᷑¬
& regnant. opponit᷑ illi ꝯtrario ordini. qui¬
illi st̃ qͥ ñ iudicant᷑ & ꝑeunt. Gemina pu¬
nit᷑ sentñtia impiꝰ. dũ aut hic ꝓsuis meri
tis cecitate ꝑcutit᷑ne ueritatẽ uideat. aut
dũ in fine dãnabit᷑. ut debitas penas exsol

Expanded text:
nant. Tertius ordo eorum qui judicantur et regnant illi ordini est contrarius de quo sunt qui judicantur et pereunt. Quartus ordo eorum qui non judicantur et regnant opponitur illi illi sunt qui non judicantur et pereunt. Gemina punitur sententia impius: dum aut hic pro suis meritis mentis caecitate percutitur ne veritatem videat, aut dum in fine damnabitur ut debitas poenas exsol
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu dñi iniuos & mortuos iudican¬
uos. ñ iustos tantũ ac pecc̃ores uidicari. sic̃
diodorꝰ significari putat. s uiuoseos qͥ in
carne inueniendi st̃ dic̃. Qui ad hoc mo¬
rituri credunt᷑. ł ĩmutandi sic̃ alti uolt̾ ut
suscitati ꝯtimio ł reformati a mortuis iu

Expanded text:
adventu Domini vivos et mortuos judicandos, non justos tantum ac peccatores judicari, sicut Diodorus significari putat, sed vivos eos qui in carne inveniendi sunt dicit. Quia ad hoc morituri creduntur, vel immutandi, sicut alii volunt: ut suscitati continuo vel reformati a mortuis, ju
Abbreviated transcription (Latin):
ost resurrectionẽ & iudiciũ ñ cre Itati¬
quã origenes delirat ut demones ł ĩpii ho¬
mines pꝰ cornita qͣsi suppliciis expurgati. ł
iune ꝯueniat pietati. ne qd̾ ex rationalib ꝑe¬
at cceat᷑is. s qͣlib& mͦ saluent᷑. S noscredamꝰ
ipsi iudici om̃iũ & retributori tusto qͥ dic̃ Im

Expanded text:
ost resurrectionem et judicium non crequa Origenes delirat, ut daemones vel impii homines post tormenta, quasi suppliciis expurgati, vevinae conveniat pietati, ne quid ex rationalibus pereat creaturis, sed quolibet modo salventur. Sed nos credamus ipsi judici omnium et retributori justo, qui di
Abbreviated transcription (Latin):
yi ꝯtentiosus aut murmurans extit̾it.
scd̃m arbitriũ pͥoris iea peniteat. qͣlit̃
Inos talẽ ꝯsuetudinẽ ñ habemꝰ. neq ec¬
& ꝑ odiũ dissidens extiterit. qͦnsq ad ꝯcordiã  ea¬
redeat. a ꝯuentu & societate ecche ut cano¬
quẽ ita ut ad pacẽ reu̾ti noli̾t. sic̃ sci pa¬
tres statuer̃t excõmunicet᷑. & ab eccł̃ia sepa¬
ente eo qͥ ꝯtristauit acerrimis mac̾et᷑ me¬
diis. usq dũ gͣtanti aĩo satiffactionẽ recipiat.
suo quẽ odio ht̃: tã du in pane & aqͣ pe¬
niteat. usq dũ reconciliet᷑ ei. De. eadem re.
iacuit etiã ut sic̃ plerũq fit. ut qͥcũq odio łe
aut longinqͣ int̾ se lite discessert ut ad pa¬
cẽ reuocari diturna intentione neqͥuerĩt.
de eccłie cetu iustissima ex cõmunicatione

Expanded text:
tentiosus aut murmurans extiterit, secundum arbitrium prioris ita poeniteat, qualiter Nos talem consuetudinem non habemus, neque Ec odium dissidens exstiterit, quousque ad concordiam redeat, a conventu et societate Ecclesiae, ut canquem, ita ut ad pacem reverti non velit, sicut sancti Patres statuerunt, ex communicetur, et ab Ecclesia sepaente eo qui contristavit, acerrimis macerediis, usque dum gratanti animo satisfactionem recipiat.suo quem odio habet, tandiu in pane et aqua poeniteat, usque dum reconcilietur ei. CAP. 62.Placuit etiam, ut sicut plerumque fit, ut quicunque aut longinqua inter se lite discesserunt, et ad pcem revocari diuturna intentione nequiverint, de Ecclesiae coetu justissima excommunicatione
Abbreviated transcription (Latin):
lericus maledicꝰ maximeq a  maledicis.
sacerdotib cogat᷑ ad postulandã ueniam.
Sinoluerit. deg̾det᷑. nec unqͣm ad officiũ ab̾q
satisfactione reuocet᷑. De illis qͥ detraht¬
yii. dies a ꝯuentu eccłie seꝑatꝰ ut maria
soror aaron que detrãt̃ moysi peniteat.¬

Expanded text:
lericus maledicus maximeque in sacerdotibus, cogatur ad postulandam veniam; si 148 noluerit, degradetur nec unquam ad officium absque satisfactione revocetur. LVIII. DeI dies a conventu ecclesiae separatus, ut Maria soror Aaron quae detraxit Mosi, poeniteat.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ crimina ur̃is i partib uig̾e audiumꝰ.¬
& plebes ꝯtra ep̃os suos ꝯspirare nob̾ man¬
datũ ẽ. Cuiꝰ criminis astutia ñ solũ int̃ xp̃i¬
anos ab hominabilis ẽ: s etiã int̾ ethnicos¬
& ab exteris lege ꝓhibita. & idcirco huiꝰ cri¬
minis reos. ñ solũ eccłiastice s etiã scłi dã¬
nant leges. & ñ solũ ꝯspirantes s & ꝯsenti
entes eis. Ancecessores uͦ nr̃i quãplurima
utunt᷑ carere p̃ceper̃t. cet̾os uͦ cõmunione
pͥuari. & ab eccłia extorres fieri uissert̃. &
ñ solũ facientes s eis ꝯsentientes. de eað re.¬

Expanded text:
 crimina vestris in partibus vigere audivimut plebes contra episcopos suos conspirare nobis mandatum est. Cuivis criminis astutia non solum inter Christianos abominabilis est, sed etiam inter ethnicost ab exteris lege prohibita. Et idcirco hujus criminis reos, non solum Ecclesiasticae, sed etiam saeculi damnant leges: et non solum conspirantes, sed et entes eis. Antecessores vero nostri, quamplurima utuntur, carere praeceperunt. Caeteros vero communione privari et ab Ecclesia extorres fieri jusserunt. Et, non solum facientes, sed eis consentientes. » Ite
Abbreviated transcription (Latin):
hoc credimꝰ & docemꝰ. ꝯtͥstari miniũ de obe¬
untib ñ debemꝰ. ne qd̃ apd̾ alios pietatis tener
speciẽ. hoc magis nob̾ in culpa sit. Nã diffidñ¬
tor querit iusticiã amans. dicente apło. Nolu¬
mꝰ aũ uos ignorare fr̾sde dormientib ut ñ
ꝯtͥstemim sic̃ & cet̾iqui spẽ ñ hñt. Hac itaq
fr̃ km̃e rõne ꝓspecta. studñdũ nob̃ ẽ. ut sic̃
diximꝰ ne de mortuis affligam᷑. s affectũ ui¬
uentib ĩpendamꝰ. quib & pietas ad utilita.¬
tẽ. & sit ad fructũ dilectio. Desine gͥ kĩne
&& uite hriiꝰ quecũq st̾ spacia. et̾nis diuinisq
officiis illustrare ꝯtende: ut qͥ insignẽ te p̃¬
sticit. reddat sibi ꝑ scła clariorẽ. De illis qͥsibi

Expanded text:
 credimus et docemus, contristari nimium de obenon debemus, ne quod apud alios pietatis tenet speciem, hoc nobis magis in culpa sit. Nam diffidentor queritur, justitiam amans, dicente Apostolo: Nolumus autem vos ignorare de dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri qui spem non haratione prospecta studendum nobis est, ut sicut diximus, non de mortuis affligamur, sed affectum viventibus impendamus, quibus et pietas ad utilitatem, et sit ad fructum dilectio. Desine igitur, cet vitae hujus quaecunque sunt spatia aeternis divinisque officiis illustrare contende, ut qui insignem te praestitit, reddat sibi per saecula clariorem. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
nes temꝑe uiduatarũ eccłiarũ facte ab beluac̃. ca¬
his qui loca ep̃oꝵ occupauerant rescindant᷑. Cii luthen
recariȩ a nemine de reb eccłiasticis fie. Er eod̾̃
ri p̃sumant᷑. nͥ quantũ de qͣlitate ꝯue¬
menti dat ex ꝓprio. duplũ accipiat᷑ ex reb
eccłie: in suo tm qui dederit nomine. si res
ꝓprias & eccłiasticas usu fructuario ten̾e
uoluerit. Si aũ res ꝓprias ad p̃sens dimi¬
serit. ex reb eccłiastitis triplũ fructuario
usu in suo tantũ quis nõie sumat. qr sic
eas quẽq tractarẽ ut alienarũ rerũ dis¬
pensatorẽ ꝯuenit. ñ ꝓpriarũ largitorẽ.
nulla potestate quis co de eadem re. Exco¬
uicatis. cũ ratio & usus obtineat. neminẽ

Expanded text:
nes tempore viduatarum ecclesiarum factae, ahis qui loca episcoporum occupaverant, rescindantur, et ae autem a nemine de rebus ecclesiasticis fieri sumantur, nisi quantum de qualitate enti datur ex proprio, duplum accipiatur ex rebus ecclesiae, in suo tantum qui dederit nomine, si res proprias et ecclesiasticas usufructuario tenere voluerit. Si autem res proprias ad praesens dimiserit, ex rebus ecclesiasticis triplum fructuario usu in suo tantum quis nomine sumat; quia sic eas quemque tractare oportet ut alienarum dispensatorem, non propriarum largitorem. Et a nulla potestate quis cogatur facere prdicatis;
Abbreviated transcription (Latin):
aĩi u̾bũ ꝯtuieat conditionẽ: donationẽ. ꝑ¬
mutationẽ. & emphitheos eos ꝑpetitũ cõ¬
tractũ. S om̃s om̃tino sacerdotes. ab huꝰ¬
modi alienatione abstineant. penas tim̃¬
Si princeps uoluerit rẽ ĩmobilẽ sc̃is locis excod̾ ꝯecł.¬
p̾stare & acciꝑe ab eo aliã ĩmobilẽ ren¬
& eo mͦ ꝑmutationẽ ꝯtrah̾e liceat hoc fa
cere ei. duuna pragmatica sanctione ab eo

Expanded text:
at conditionem, donationem, permutationem et emphyteoseos perpetuum contractum. Sed omnes omnino sacerdotes ab hujsmodi alienatione abstineant, poenas timen--Si princeps voluerit rem immobilem sanctis locis praestare et accipere ab eo aliam immobilem remodo permutationem contrahere, liceat hoc ei facere divina pragmatica sanctione ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
naqueq mulier sequat᷑ uirũ sitũ. siue in
una fuerat sepultura non separet.
tura ñ separaret. Ita in primo comubio
ꝯuincti qr una & eadẽ caro ẽ: in uno se¬
siue domũ. siue agrũ. siue hortũ. sitie
rtisticũ mancipiũ. neq creditorib specta

Expanded text:
naquaeque mulier sequatur virum suum, sive in - Ut sepultura non separet etura non separaret. Ita in primo connubio conjuncti, quia una et eadem caro est, in uno sesive domum, sive agrum, sive hortum, sive rusticum mancipium, neque creditoribus
Abbreviated transcription (Latin):
riã dicens qñdã fuisse apd̃ alexanoriã unũ
ex his qͥlapsi st̃. eundẽ sepe dep̃catũ ẽẽ ut
susciꝑet᷑. nec tam̃ impetrasse: Opp̾ssũ dem̃
ħc̃ egritudine: ita ut tres dies sine uoce ꝓr¬
sus iaceret: paululũ uͦ.iiii. die respirantẽ.
uocasse ad se filiolã suã. & dixisse fert᷑. Quo¬
usq me detinetis: Queso uos. cito aliqͥs p̃s¬
biteroꝵ ueniat. ut possim dimitti. Et cũ hoc
dixisset. rursũ sine uoce ꝑmanisit. Abiit
cito cursu ad pb̃rm puer. noctis tẽꝑe: Infir¬
mabat᷑ pb̃r. uenire ñ potuit. tñ q p̾ceptũ
fuerat ut lapsis in exitu nemo reconciliatio¬
nis solatia denegaret. & maxime bis quos
prius id ꝯstat rogasse. parũ eucbaristie pu¬
ero dedit. Regrediente puero. adhuc an¬
teꝙͣ ingrederet᷑ domũ rursũ serapion re¬
disti inqͥt fili : Licet pb̃r uenire ñ potuit.
tam̃ imple qd̃ tͥ imꝑatũ ẽ ut possim rece¬
dere.Cũq accipet eucharistiã uelut cate¬

Expanded text:
fuisse apud Alexandriam, unum ex his qui lapsi sunt; eumdem saepe deprecatum esse ut susciperetur, nec tamen impetrasse. Oppressum deinde hunc aegritudine, ita ut tres dies sine voce prorsus jaceret: paululum vero quarta die respirantem, vocasse ad se filiolam suam, et dixisse fertur: « Quousque me detinetis? Quaeso vos cito aliquis presbyterorum veniat, ut possim dimitti. » Et cum hoc dixisset, rursum sine voce permansit. Abiit cito cursu ad presbyterum puer, noctis tempore. Infirmabatur presbyter, venire non potuit: tamen, quia praeceptum fuerat ut lapsis in exitu nemo reconciliationis solatia denegaret, et maxime his quos prius id rogasse constat, parum Eucharistiae puero dedit. Regrediente adhuc puero, antequam ingrederetur domum, rursum Serapion: « Redisti, inquit, fili? Licet presbyter venire non potuit, tamen imple quod tibi imperatum est, ut possim recedere. » Cumque acciperet Eucharistiam, velut cate
Abbreviated transcription (Latin):
& reddite dño do ũro. Noriimꝰ siquidẽ qͣnta
dñs antiquo popło ꝑ ꝓpħas suos cõminatꝰ est.
qͥ in lucis sacrificabant. & in excelsis ĩmolabãt.
Si qͥs hec transgressus fuerit. fidẽ ꝑdidit. &
ẽ infideli decerior. & idcirco om̃imodo a scẽ¬

Expanded text:
et reddite Domino Deo vestro. Novimus siquidem quanta et reddite Domino Deo vestro. Novimus siquidem quanta Dominus antiquo populo per prophetas suos comminatus est qui in lucis sacrificabant, et in excelsis immolabant. Si quis haec transgressus fuerit, fidem perdidit, et est infideli de
Abbreviated transcription (Latin):
cepto ad eccłiam. oõs excõmunicent᷑. Si ad
penicentiã uenerint. cderici annos .iii. laici
annũ .i. & dimidiũ peniteant. De arborib¬
debent ep̃i & eoꝵ ministri. ut arbores de¬
monib ꝯsecrate qͣs uulgꝰ colit. & in tanta
rieneratione ht̃ ut nec ramũ ł furculũ inde
audeat amputare: radicitꝰ excidant᷑. atq com¬
burant᷑. Lapides qͦ qͦsm ruinosis locis & silue¬
strib demonũ ludificationib decepti ueneran-¬
t̃. ubi &e uota uouunt & defert̃. funditꝰ effodi
ant᷑ atq in tali loco ꝓiciant᷑. ubi nũquã a cul¬
tiet᷑ qͣntũ ⁊elus sit idolatria. & qui hec uene¬
rat᷑ & colit. quasi dm̃ suũ negat. & xp̃iantati
abrenuntiat. & talẽ penitentiã inde susci¬
piat. qͣsu idola adorasset. Om̃ib ꝙ int̾dicat᷑
ut mllus uotũ faciat. aut candelã ł aliqd̾ mu¬
nus ꝓ salute sita rogaturꝰ alibi deferat. nͥ ad
eccłiam dño d̾osuo. Scriptũ ẽ enim. Uouete

Expanded text:
cepto ad ecclesiam, omnes excommunicentur. Si ad poenitentiam venerint, clerici annos tres, laici unum et dimidium poeniteant. De arboribet eorum ministri, ut arbores daemonibus consecratae quas vulgus colit, et in tanta veneratione habet, ut nec ramum vel surculum inde audeat amputare, radicitus excidantur, atque comburantur. Lapides quoque quos in ruinosis locis et silvestribus daemonum ludificationibus decepti venerantur, ubi et vota vovent et deferunt, fundittali loco projiciantur, ubi nunquam a cultietur quantum scelus sit idololatria, et qui haec veneratur et colit quasi Deum suum negat, et Christianitati abrenuntiat, et talem poenitentiam inde suscipiat quasi idola adorasset: omnibusque interdicantur ut nullus votum faciat, aut candelam vel aliquod munus pro salute sua rogaturus alibi deferat, nisi ad ecclesiam Domino Deo suo. Scriptum est enim: Vovete
Abbreviated transcription (Latin):
ynodoꝵ uͦ ꝯgregandarũ auctoritas.
legimus. que eiꝰ ñ fuerit auctoritate ꝯgre¬
gata uł fulta. Hec canonica testat᷑ aucto¬
ritas. hec historia eccłiastica roborat. hec
scĩ patres confirmant. Qd̃ bim ꝯuentꝰ¬

Expanded text:
Synodorum congregandarum auctoritas Alegimus, quae ejus non fuerit auctoritate congregata vel fulta. Haec auctoritas testatur canonica, haec historia ecclesiastica roborat, haec sancti Patres confirmant. XIV. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
que inter diu̾sos eccłie ordines nasci asso¬
lent uidicetur. Ac si forte inter ipsos qui
p̃sunt de maiorib qd absit peccatis cau¬
sa nascatur. que ꝓuinciali nequeat exami¬
ne definiri. fr̃mtatẽ tuã de totius nego¬
tii qualitate met᷑politanꝰ curabit instru¬
ere ut si coram positis partib nec tuo
fuit resopita iudicio. ad nr̃am cognitio¬
nem qͥcquid illud ẽ transferatur. De sy
rliiii. nodis quo tempore sint habende.

Expanded text:
quae inter diversos Ecclesiae ordines nasci assolent, judicetur. Ac si forte inter ipsos qui praesunt de majoribus, quod absit, peccatis causa nascatur, quae provinciali nequeat examine definiri, fraternitatem tuam de totius negotii qualitate metropolitanus curabit instruere: ut si coram positis partibus, nec tuo fuerit resopita judicio, ad nostram cognitionem quidquid illud est, transferatur. CAP. XLIV.-- De synodis, quo tempore sint