comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
operante mundauit:
Quantoꝵ animas uiuenteᷤᷤ
in corpore iã defunctas.
& delictoꝵ mole obrutas
ac sepultas : ad em̃dationẽ
tanquã ad lucẽ uocante
dõ resuscitauit: ut dñi sui
ad mirandus imitator. ł¬
lam mortuas dõ. econtra¬
rio mortific& uitali mor
te peccato Tunc in alia
parte . Ea quȩ aperuerat
salubritate claudebat :
ne eis res aliena concir¬
piscibilis appareret. ne
interiori homini macir¬
lam : exterioris culpa
transmitteret. ne ad
cor tenebre : per uias
lucis intrarent. ne in
unoquoq ꝓphetica illa
interminatio cõpleret᷑ :
mors inquit intrauit
ꝑ fenestras ur̃as Minr¬
steria enĩ auriũ & ocu.¬
lorũ. fenestrę esse pro¬
bantur animarũ: Qua¬
do enĩ aperimꝰ auditi
mala & iniqua loquer¬
tibus. ⁊ ac dampnabilitis
obtrectantibis. & quȩ
dõ sunt contraria sua.¬
dentibis: mors intrat
ꝑ fenestras nr̃as. Horror
mortiferȩ noctis irrum¬
prt. per quas sol iustitiȩ
intrare debuerat Quam¬

Expanded text:
operante, mundauit? Quātorum animas viuentes in corpore, iam defunctas, & delictorum mole obrutas ac sepultas, ad emendationem tamquam ad lucem vocando, Deo resuscitauit; vt Domini sui admirandus imitator, iam mortuas Deo e contrario mortificate peccato. Tunc in alia parte ea quae aperuerat salubritate claudebat; ne eis res aliena concupiscibilis appareret, ne interiori homini maculam exterior culpa transmitteret; ne ad cor tenebrae per vias lucis intrarent; ne in unoquoque prophetica illa interminatio compleretur: Mors, inquit, intravit per fenestras vestras ; ministeria enim aurium, et oculorum, fenestrae esse probantur animarum; quando enim operibus auditum mala et iniqua loquentibus, ac damnabiliter obtrectantibus, et quae Deo sunt contraria suadentibus, mors intrat per fenestras nostras, horror mortiferae noctis irrumpit, per quas sol justitiae intrare debuerat: quan
Abbreviated transcription (Latin):
unum sumus. Qũi dicit
sumus. solitarius non . ẽ
Iui dicit unũ sumꝰ: utiq̃
ab eo cũ quo unum est:
non potest esse diuisus:
Quid michi nunc here̾ticȩ
in patre & eius filio di¬
uersitatẽ conaris asstru¬
ere. cum filius substan¬
tiȩ suȩ nos edocens ue¬
ritatem dixerit. ego &
pater unũ sumus:&
Qui & unũ dicit & sumꝰ.
nec separatione se diui-¬
dit Nec unione confun¬
dit. Qui unũ cũ patre
est: nec perpetuitate
a patre differt : nec uir¬
tute discordat: Cumq
sit cũ patre unum. de
patre tam̃ natus asse¬
ritur: Ne ut impius
blasphemat arrius.
aut creatura quȩcũq
filius. aut patri impar
esse credatur Audis
ergo o homo dm de
do natũ. sed in tanto
hoc ꝓfundo. habes qđ
fide credas: non habes
quod discutias argum̃tis:

Expanded text:
unum sumus. Qui dicit, Sumus, solitarius non est: qui dicit, Unum sumus, utique ab eo cum quo unum est non potest esse divisus. Quid mihi nunc, haeretice, in Patre et ejus Filio diversitatem conaris astruere, cum Filius substantiae suae nos edocens veritatem, dixerit: Ego et Pater unum sumus? Qui et unum dicit, et sumus, nec separatione se dividit, nec unione confundit. Qui unum cum Patre est, nec perpetuitate a Patre differt, nec virtute discordat; cumque sit cum Patre unum, de Patre tamen natus asseritur, ne, ut impius blasphemat Arius, aut creatura quaecunque Filius, aut Patri impar esse credatur. Audis ergo, o homo, Deum de Deo natum; sed in tantum hoc profundo habes quod fide credas, non habes quod discutias argumentis
Abbreviated transcription (Latin):
głam strauit. iam ruiniꝰ
eius crebrescentibus :
districti sui iudicii diẽ
ꝓpinquantẽ denuntiat:
Et tamen superba mens
nr̃a: non uult hoc sponte
deserere. quod cotidie
perdit in uita¶ UIII.
Quid ergo fr̃s lem̃i. quid
in eius iudicio dicturi
sumus. qui ab amore
presentis scłi. nec praę¬
ceptis flectimur. nec
uerberib emundamur
Sed fortasse aliquis. taci¬
tis secũ sibi cogitationib
dicat: Ad uocem dñicã.
uterq iste piscator. quid
aut quantũ dimisit. qͥ
pene nichil habuit a
Multũ reliquit: qui sibi
ruchil retinuit: Multũ
reliquit : qui quãliba
parũ. totũ deseruit:
Certe nos & habita cum

Expanded text:
am stravit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem denuntiat; et tamen superba mens nostra non vult hoc sponte deserere quod quotidie perdit invita. Quid ergo, charissimi, quid in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuit? Multum reliquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum
Abbreviated transcription (Latin):
Non apud eũ ꝓ pauperib
intercedit: Tantũ quippe
ab uno quoq nr̃m uentur
iudex exigit: quantũ dedit:
Ut ergo de talenti sui ra¬
tionib redeunte: dño quiꝰ¬
q securus sit: Cũ tremore
penset cotidie quid acce¬
pit Ecce namq iã iuxta
est: ut ille qui peregre
quippe abiit. qui de hac
terra in qua natus est.
longe discessit Sed pro¬
fecto reuertitur. ut de
talentis rationes ponat :
quia si abona actione
torpescimꝰ. de ipsis donis
quȩ contulit: Nos distri¬
ctius iudicat Cosideremꝰ
ergo quid accepimꝰ: atq
in eoꝵ erogatione uigr¬
lemꝰ: Nulla nos ab spiri
tuali opere terrena culłxxxui¬
ra impediat: ne si in t̾ra
talentũ absconditur .
talenti dñs ad iracundiã
ꝓuocet᷑ Piger & enĩ ser¬
uus cũ iam iudex culpas
exãminat . ⁊ talentũ de
terra leuat: quia sunt
pleriq qui tunc se ater¬
renis operib subtrahuñ.
quando iam ꝑ animad.

Expanded text:
non apud eum pro pauperibus intercedit. Tantum quippe ab unoquoque nostrum venturus judex exiget quantum dedit. Ut ergo de talenti sui rationibus, redeunte Domino, quisque securus sit, cum tremore penset quotidie quid accepit. Ecce namque jam juxta est ut ille qui peregre  quippe peregre abiit qui de hac terra in qua natus est longe discessit; sed profecto revertitur, ut de talentis rationes ponat, quia si a bona actione torpescimus, de ipsis donis quae contulit nos districtius judicat. Consideremus ergo quae accepimus, atque in eorum erogatione vigilemus. Nulla nos a spitali opere terrena cura impediat, ne si in terra talentum absconditur, talenti Dominus ad iracundiam provocetur. Piger etenim servus cum jam Judex culpas examinat talentum de terra levat. Quia sunt plerique qui tunc se a terrenis operibus subtrahunt, quando jam per animad
Abbreviated transcription (Latin):
theaminibus idest can¬
didissimo colore eorum¬
decorari equos. & ita
equitare: Et sicut nr̃
senatus calciamentis
utitur cum sindonibus
idest candido linthea.¬
mine illustrari. ut sicut
cȩlestia. ita & terrena
adlaudẽ dĩ decorentur.
Prȩ omnib autẽ licentiã
tribuentes ipsi scĩssimo
in successum perpetuis
demporib aduenerint
beatissimis pontificibus
rit proprio consilio
religiosorũ clericorum
connumerare: Nullo ex
omnib prȩsumente
superbe agere: Decreuimꝰ
itaq & hõc ut isdem ue¬
nerabilis pater nr̃ STI

Expanded text:
teaminibus, id est canteaminibus, id est candidissimo colore decorari equos et ita equitari. Et sicut noster senatus calceamentis utitur cum udonibus, id est candido linteamine illustrati, ut sicut coelestia, ita et terrena ad laudem Dei decorentur. Prae omnibus autem licentiam tribuentes ipsi sanctissimo  post eum in successum et perpetuis temporibus advenerint beatissimis pontitus proprio consilio religiosorum clericorum dinumerare, nullo ex omnibus presumente superbe agere. Decrevimus itaque et hoc ut idem venerabilis pater nost
Abbreviated transcription (Latin):
perialia indumenta. seu
& dignitatẽ imperialiũ
presidentium equitum
conferentes etiam & in¬
perialia sceptra: simulq
etiam & diuersa orna-¬
menta imperialia. &
omnẽ ꝓcessionẽ impe¬
rialis culminis. & głam
potestatis nr̃ȩ Uiris enĩ
reuerentissimis clericis
diuersis ordinib eidem
seruientib illud culmen.
singularitatẽ. potentiã.
& prȩcellentiam. habere
sancimus: cuius amplis¬
simus nr̃ senatus uidet᷑
gła adornari.Idest pa¬
tricios. atq consules ef¬
fici. Nec non & ceteris
dignitatib imperialib
eõs promulgantes deco¬
rari Et sicũt imperia¬
lis militia. ita & clerũ
ornari decernimus. Et
quemadmodũ impcrialiᷤ
potentia officiis diuersis
cubiculariorum nempe
& ostiariorũ atq omniũ
excubitorũ ornatu: tta
& sc̃am romanã eccłam
decorari uolumus Et ut
amplissime pontificale
decus prefulgeat: decer¬
nimus & hoc. ut clerici
eius demi sc̃ȩ romanȩ ec.¬
clesiȩ mappulis ex lin-¬

Expanded text:
perialia indumenta, seu perialia indumenta, seu et dignitatem imperialium praesidentium equitum, conferentes etiam et imperialia sceptra, simulque etiam et diversa ornamenta imperialia, et omnem processionem imperialis culminis et gloriam potestatis nostrae. 58 Viris enim reverendissimis, clericis diversis ordinibus, eidem servientibus illud culmen singularitatem, potentiam et praecellentiam habere sancimus, cujus amplissimus noster senatus videtur gloria adornari, id est patricios atque consules effici, necnon et caeteris dignitatibus imperialibus eos promulgantibus decorari. Et sicut imperialibus militia, ita et clerum ornari decernimus. Et quemadmodum imperialis potentia officiis diversis cubiculariorum, nempe hostiariorum, atque omnium excubiarum ornatu, ita et sanctam Romanam Ecclesiam decorari volumus, et ut amplissime pontificale decus praefulgeat, decernimus et hoc ut clerici ejusdem sanctae Romanae Ecclesiae manipulis et lin
Abbreviated transcription (Latin):
eis concessimus: Ea
prorsus ratione: ut ꝑ
manus beatissimi pa¬
tris nr̃i SuUESTRi
pontificis successorumq¬
eius om̃ia disponantur:
Gaudeat enĩ una nobiscũ
om̃is populus. & gentiũ
nationes in uniuerso
orbe terrarũ. ex hortan¬
tes om̃s ut dõ nr̃o &
mensas una nobiscum
referatis gr̃as. qm̃ ipse
ds in cęlis desuꝑ. & in
terra deorsum: qui nos
effecit: Pro quo concedi.¬
mus ipsis scĩs apłis domi¬
nis meis beatissimis Ps¬
DRO & PaUIO & per cos
etiam beato SIUESTRO¬
patri nr̃o summo ponti.¬
fici & uniuersali urbis
romȩ papȩ & omnibus
eius successorib pontifi¬
cib qui usq in finẽ mun¬
di in sede beati Petri
erunt sessuri. atq de prȩ¬
senti contradimꝰ palatiũ
imperii nr̃i lateranense.
quod om̃ib in toto orbe
terrarũ prefertur. atq
prȩcellet palatiis Dem
& suꝑhumerale. uideliea
lorum quo imperiale
circumdari adsolet collũ
uerũ etiam & clamidem
purpuream. atq tunicar
coccineam. & omnia in¬

Expanded text:
eis concessimus, ea prorsus ratione ut per manus beatissimi Patris nostri Silvestri pontificis successorumque omnia disponantur. Gaudeat enim una nobiscum omnis populus et gentium nationes universo orbe terrarum exhortantes omnes ut Deo nostro et mensas una nobiscum referatis gratias, quam ipse Deus in coelis desuper et in terra deorsum, qui nos,effecit, pro quo concedimus ipsis sanctis apostolis, dominis meis beatissimis Petro et Paulo, et per eos etiam beato SiPatri nostro, summo pontifici, et universali urbis Romae papae, et omnibus ejus successoribus pontificibus, qui usque in finem mundi in sede beerunt sessuri, atque de praesenti concedimus palatium imperii nostri Lateranense quod omnibus in toto orbe terrarum praefertur atque praecellit palatiis, deinet superhumerale, videlicet lorum quod imperiale circumdare assolet collum, verum etiam et chlamydem purpuream atque tunicam coccineam, et omnia im
Abbreviated transcription (Latin):
seductiõne. aut uiolenta
conpulsione cupiunt de
mortifere suasionis ꝓmis¬
manis roborȩ diuini timo¬
ris obsistant: Iantũ est ut
uoluntas non auertatur
a dõ: ut fidei premio poti¬
atur Ipsa est enĩ. cui aut
ꝓ infidelitate infigitur
ȩterna poe̾na : aut seruate
fidei merces. erit sempit̃na

Expanded text:
seductione aut violenta compulsione cupiunt depmortiferae suasionis promismanis robore divini timoris obsistant: tantum est ut voluntas non avertatur a Deo, et fidei praemio potiatur. Ipsa est enim cui aut pro infidelitate infligitur aeterna poena, aut servatae fidei merces erit sempiterna
Abbreviated transcription (Latin):
ex ordine lectionẽ dñicam :
primo uideamus de loco
in quo habita memorat᷑
Uenit inquit iħe in partes
cesareȩ philippi. Philippus
ut lucas testatur erat

Expanded text:
 ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit inquit Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur, erat
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ coȩternũ: Sed iã
uideamus quis iste sit
aspectus in filio. quo pis¬
riter uideri asseritur &
pater Uidet sine dubio
in filio patrẽ. qui credit
filiũ secundũ incogitabi¬
lem ditatis naturam.
ineffabilit̾ natũ esse de
patre : Nec posse aliud
hunc esse qui natus est
quã est ille qui genuit:
Uid& in xp̃o patrem. qui
opera xp̃i non extraneȩ
possibilitatis. sed paterns
credit esse uirtutis.
Uidet in filio patrẽ. qui
intendit illum sub com¬
munione paterni nomi¬
nis non ingeniosȩ artis
industria. sed simplicis.
potestate prȩcepti aqui
in uina uertentẽ. qea¬
turarũ mutare naturas.
ubertate etiam bene¬
dictionis suȩ exesum pl¬
nem fecundis esurientũ
morsib augmentantẽ:
Multiplicando namq
escas in ore mandentil
& panes reformando de
micis. fecit pene non eẽ
mirabile quod manna
fluxit de cȩlo Quis non
auertat in xp̃o paternȩ
equalitatis opus. cũ ui¬
deat eũ auctoritate do¬
minantis : terrere demo¬

Expanded text:
Filium coaeternum. Sed jam videamus quis iste sit aspectus in Filio, quo pariter videri asseritur et Pater. Videt sine dubio in Filio Patrem qui credit Filium secundum incogitabilem Deitatis naturam ineffabiliter natum esse de Patre, nec posse aliud hunc esse qui natus est quam est ille qui genuit. Videt in Christo Patrem qui opera Christi non extraneae possibilitatis, sed paternae credidit esse virtutis. Videt in Filio Patrem qui intendit illum sub communione paterni nominis, non ingeniosae artis industria, sed simplicis potestate praecepti, aquas in vina vertentem, creaturarum mutare naturas, ubertate etiam benedictionis suae exesum panem fecundis esurientium morsibus augmentantem; multiplicando namque escas in ore mandentium, et panes reformando de micis, fecit pene non esse mirabile quod manna fluxit e coelo. Quis non advertat in Christo paternae aequalitatis opus, cum videat cum auctoritate dominantis terrere daemo
Abbreviated transcription (Latin):
mar ȩccłȩ gerit ex gentib
euocate sedens in biuo ci¬
uitatis. Illic enĩ anon cogno¬
scente fȩtat᷑: qm̃ scriptum
est. popłs quẽ non cognoui
seruiuit michi. Accepit
itaq primũ anulũ qđ fidei
sacram̃tũ uocat᷑. deinde ar¬
millã uirtutis ꝑ quã iusti¬
ficat᷑. ac baculũ in quo sub¬
limius glorificat᷑. Miititur¬
peccati exprobratio: quã
felicit̾ commutauit con¬
fessionis a maritudo. Illud¬
namq factũ cũ in sca scri¬
ꝑtura narrat᷑ ꝓphetia ẽ.
Cũ uero in eorum actu
consideratur : rep̃hensio ẽ.
Quia ds qui nr̃is malis sẽꝑ
bene utitur. de reatu con¬

Expanded text:
mar Ecclesiae gerit ex gentibus evocatae, sedens in bivio civitatis. Illic enim a non agnoscente fetatur, 35 quod scriptum est: Populus quem non cognovi servivit mihi . Accepit itaque primum annulum, qui fidei sacramentum vocatur: deinde armillam virtutis, per quam justificabitur; ac baculum, in quo sublimius glorificatur. Quia qupeccati exprobratio, quam feliciter commutavit confessionis amaritudo.  factum, cum in sancta Scriptura narratur, prophetia est; cum vero in eorum actu consideratur, reprehensio est. Sed Deus, qui nostris malis semper bene utitur, de reatu con
Abbreviated transcription (Latin):
purgatus. confitendo ꝓbatus.
patiendo coronatus Hunc
inuenit exitum ut ꝓ eius
nomine ꝑfecta dilectione
moreretur. cũ quo se mori:

Expanded text:
purgatus, confitendo probatus, patiendo coronatus: hunc invenit exitum, ut pro ejus nomine perfecta dilectione moreretur, cum quo se mori
Abbreviated transcription (Latin):
Ille nob̾ non indiguit ut
nos saluos faceret: nos si¬
ne illo nichil possumus
facere: Ille se nobis prȩ¬
habere pret̃ illũ non
possumus uitã Postremo

Expanded text:
ille nobis non indiguit ut nos salvos faceret; nos sine illo nihil possumus facere: ille se nobis palmhabere praeter illum non possumus vitam. Postremo
Abbreviated transcription (Latin):
lege ꝑceperant manife¬
stius recognoscerent. &
ꝓbarent quod uere euan¬
geliũ xp̃i destimonium
a lege habet & ꝓphetis.
sicut consequenter ir
multis declarabitur locis
nominib apte titulus in¬
scribit᷑. ut ꝑ regiam & sa¬
cerdotalẽ ꝑsonam : dĩ &
hominis natura quasi in
fronte ilico designetur:
ħc autẽ sub figura Nomi¬
nis. in alio iam precessit :
Sed qđ ille tunc typice
uocatus. ẽ. hic tandẽ. sub¬
stantialit̃ designatur:

Expanded text:
lege perceperant, manifestius recognoscerent, et probarent quod vere Evangelium Christi testimonium a lege habeat et prophetis, sicut consequenter in multis declarabitur locis. nominibus apte titulus inscribitur, ut per regiam et sacerdotalem personam, Dei et hominis natura quasi in fronte illico designetur. Jesus autem sub figura nominis in alio jam praecessit. Sed quod ille typice vocatus est, hic tandem substantialiter designatur.
Abbreviated transcription (Latin):
utiq dixerat: quando
totus: Unde ista tanta
urtus aquȩ. ut corpus
tingat & cor abluat.
nisi faciente uerbo.ͣ
Non quia dicitur: sed quia
creditur Nam & in ipso

Expanded text:
utique dixerat, quando totus. Unde ista tanta virtus aquae, ut corpus tangat, et cor abluat, nisi faciente verbo? non quia dicitur, sed quia creditur. Nam et in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
gratiã sensit. illa nature ordi¬
nẽ audiiit. iste exultauit ratẽc
musteri. illa marie: iste domini
sensit aduentũ: femma mulieti
et pignus pignori. Iste gratiã
locuntur. illi intus operantur.
pictatisq msteriũ. materis
adorm̃tur profectibus. Duplici¬
q miraculo prophetant ma¬
tres spiritu paruulorũ: erultauit
infans. repleta mater est. nõ priꝰ
mater repleta ꝙͣ filius: sed cum
filius esset replctus spiritu sct̃o:
repleuit et matrem. Exultauit
iohannes. exultauit ⁊ marie sp̃s
Crultante iohãne. repletur heli¬
abeth. Mariam tamen non
repleri spiritu: scd spiitũ eius
crultare cognouimꝰ In cõpre¬
hensibilis cnim in cõprehensibi¬
liter operabatur in matre ⁊ illa
dicta tu inter mulieres. et bene

Expanded text:
gratiam sensit: illa naturae ordine audiuit, iste exsultauit ratione mysterii, illa Mariae iste domini sensit aduentum, femina mulieris et pignus pignoris, istae gratiam loquuntur, illi intus operantur pietatisque mysterium maternis adoriuntur profectibus duplicique miraculo prophetant matres spiritu paruulorum. exsultauit infans, repleta mater est. non prius mater repleta quam filius, sed cum filius esset repletus spiritu sancto, repleuit et matrem. exsultauit Iohannes, exsultauit et Mariae spiritus. exsultante Iohanne repletur Elisabet, Mariam tamen non repleri spiritu, sed spiritum eius exsultare cognouimus — inconprehensibilis enim inconprehensibiliter operabatur in matre — et illa dicta tu inter mu
Abbreviated transcription (Latin):
rere: Si enĩ hoc putauerimꝰ
esse xxp̃o ministrare. ea
quȩ sunt corpori nec essa¬
ria prȩparare : aut cenanti
cibum coquere uel appo

Expanded text:
rere. Si enim hoc putaverimus esse Christo ministrare, ea quae sunt corpori necessaria praeparare, aut coenanti cibum coquere vel appo
Abbreviated transcription (Latin):
peccacorũ uenia. fidei di¬
sciplina: Iohannes maior
homine : par angłis. legis
sũma: euangelii satio.
Apostoloꝵ uox: silentium
ꝓphetarũ. lucerna mundi:
mnedius trinitatis: Et hic¬

Expanded text:
a, fidei disciplina; Joannes major homine, par angelis, legis summa, Evangelii sanctio, apostolorum vox, silentium prophetarum, lucerna mundi, medius Trinitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
seducere fratrẽ suum lu¬
dens cũ illo. Magnũ ibi
sacram̃tũ. Ludebant si¬
mul ismahel & ysaac.
Uidit ilbos sara ludentes
& ait abrahȩ. Fice ancil¬
lam & filium eiꝰ. Non
enĩ heres erit filius an¬
cille cũ filio meo ysaae.
Et cũ contristatus esset
abraham : confirmauit
ei dñs dictũ uxoris eius.
Iam hic manifestũ est
sacram̃tũ. quia nescio qͥd
futurũ parturiebat illa
res gesta Ludentes uidit.
& dicit. Eice ancillam &
filiũ eiꝰ. Quid. ẽ. hoc fr̃s
Quid enĩ mali fecerat.
ismahel puero ysaac
quia ludebat cum illo
Sed illa lusio: illusio erat.
illa lusio deceptionem
significabat: Nã magnũ
sacram̃tũ. ad tendat cari¬
tas ur̃a. Per sequutionem
illã uocat apłs ipsam
lusionẽ: ipsum lusum ꝑ¬
sequutionẽ uocat. Ait̃

Expanded text:
seducere fratrem suum, ludens cum illo. Magnum ibi sacramentum. Ludebant simul Ismael et Isaac; vidit illos Sara ludentes, et ait Abrahae: Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. Et cum contristatus esset Abraham, confirmavit ei Dominus dictum uxoris ejus. Jam hic manifestum est sacramentum, quia nescio quid futurum parturiebat illa res gesta. Ludentes vidit, et dicit: Ejice ancillam et filium ejus. Quid est hoc, fratres? Quid enim mali fecerat Ismael puero Isaac, quia ludebat cum illo? Sed illa lusio, illusio erat; illa lusio deceptionem significabat. Nam magnum sacramentum attendat Charitas vestra. Persecutionem illam vocat Apostolus; ipsam lusionem, ipsum lusum persecutionem vocat: ait
Abbreviated transcription (Latin):
donauerit loqui suscipient
hoc primũ dicimꝰ quã di
uinis scripturis postquam
dñs in cruce matrẽ disa¬
pulo cõmendauit. ut e

Expanded text:
donaverit loqui suscipientes, hoc primum dicimus, quod in divinis Scripturis postquam Dominus in cruce matrem discipulo commendavit , ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ante ergo de talenti nr̃i
ponenda ratione uigile¬
mus: ut cũ iam uidex ad
feriendũ immin& flucrũ
nos quod fecimꝰ excuset:

Expanded text:
Ante ergo de talenti nostri ponenda ratione vigilemus, ut cum jam judex ad feriendum imminet, lucrum nos quod fecimus excuset
Abbreviated transcription (Latin):
sit ex uirgine: Sed nec ha¬
buit xp̃c duas aliquando
ꝑsonas: quia idem ds̃ unige¬
nitus. & scđ̾m diuinitatem
natus ẽ de patre: & scdđm
carnẽ ꝓcessit ex uirgine:
Et quia uerbũ ds̃. natus est
de dõ:ldem uerbũ caro fac¬
tum. tanquã sponsus ꝓcessit
de thalamo suo Ipse unus:
qui seruãta utriusq ꝓprie¬
tate nature. & crucifixus ẽ
ex infirmitate : & uiuit ex
fili: ꝓtuo scõ desiderio &
dilectiõne trans misi: ex
quib tibi quidem p̃beatur
instructionis gustus: ex hoc
gustu crescat inte ꝓlixiõris
lectionis affectus. tantõma¬
gis ut tẽporis dõ adiuuante
ꝓficere : quanto studiosirs
cȩperis scõꝵ patrũ dicta.
requirere: inuenta frequen:¬
tius atq attentius recensẽre:
Unde tibi dõ adiuuante gr̃a
scientiȩ plenioris accẽdat :
qua possis non solũ uerã re¬
tinẽre fidẽ: uerũ etiã herẽti¬
corũ mortiferã conuincere
falsitatẽ: credens & firmiter
retinens unã naturã. & tres

Expanded text:
sit ex virgine. Sed nec habuit Christus duas aliquando personas, quia idem Deus unigenitus, et secundum divinitatem natus est de Patre, et secundum carnem processit ex Virgine. Et qui Verbum Deus natus est de Deo, idem Verbum caro factum tanquam sponsus processit de thalamo suo . Ipse unus, qui, servata utriusque proprietate naturae, et crucifixus est ex infirmitate, et vivit ex fili, pro tuo sancto desiderio et dilectione transmisi, ex quibus tibi quidem praebeatur instructionis gustus, et ex hoc gustu crescat in te prolixioris lectionis affectus, ut tanto magis possis Deo adjuvante proficere, quanto studiosius coeperis sanctorum Patrum dicta requirere, inventa frequentius atque attentius recensere. Unde tibi, Deo adjuvante, gratia scientiae plenioris accedat, qua possis non solum veram retinere fidem, verum etiam haereticorum mortiferam convincere falsitatem, credens et firmiter retinens, unam naturam et tres
Abbreviated transcription (Latin):
uobis: Quȩ sunt omnia
quȩ audiuit a patre suo.
quȩ nota fieri uoluit ser¬
uis suis. ut eos efficeret
amicos suos. nisi gaudia in¬
ternȩ caritatis Nisi illa
festa suꝑnȩ patriȩ. quaȩ
nr̃is cotidie mentibus ꝑ
aspirationẽ sui amoris in¬
primit: Dũ enĩ audita
suꝑ cȩlestia amamꝰ. amata
lam nouimꝰ: quia amor
ipse. notitia est: Omnia
ergo eis nota fecerat. qr
terrenis desideriis immu¬
tati: Amoris summi facib
ardebant: Istos uero ami¬
cos dĩ aspexerat. ꝓpheta.
cũ dicebat: Michi autẽ
nimis honorificati sunt
amici tui ds̃ Amicus enĩ.
quasi animi custos uocat᷑
Quia igitur psalmista pro

Expanded text:
e sunt omnia quae audivit a Patre suo, quae nota fieri veluit servis suis, ut eos efficeret amicos suos, nisi gaudia internae charitatis, nisi illa festa supernae patriae, quae nostris quotidie mentibus per aspirationem sui amoris imprimit? Dum enim audita supercoelestia amamus, amata jam novimus, quia amor ipse notitia est. Omnia ergo eis nota fecerat, qui, a terrenis desideriis immutati, amoris summi facibus ardebant. Istos vero amicos Dei aspexerat Propheta, m dicebat; Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Amicus enim quasi animi custos vocatur. Quia ergo Psalmista pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtingitur ad maiestatem:
Simens ur̃a appetit quod
demulcet: prius bibite qđ
dol & : Sic sic ꝑ amarum
poculũ confectionis. ꝑuenit᷑
ad gaudiũ salutis Iam ñ¬

Expanded text:
tingitur ad majestatem. Si mens vestra appetit quod demulcet, prius bibite quod dolet: sic per amarum poculum confectionis pervenitur ad gaudium salutis. CA
Abbreviated transcription (Latin):
scripturȩ auctoritatem.
nominũ tantũ modo ac
ꝑsonarũ distinctionem in
trinitate facimꝰ: Dĩtatem
uero unã inuisibilẽ confi¬
temur Ipsa.ẽ. in patre.
ipsa est in filio. ipsa in sp̃ũ
scõ. una & ꝑfecta diuinitas
Non ergo tres deos dicimus
qui unã diuinitatẽ fate.¬
mur Non ẽnĩ obliti sumꝰ
Audi israhel: dñs ds̃ tuus
ds̃ unus. ẽ: Et rursus: Oñs¬
ds tuus hic est in cę̧lo si¬
sum. & in terra deorsum.
& non est alius iusi ipse:
Non inquã obliti sumus
unũ dm̃. eẽ. quem utique
scriptura testante cogno¬
scimus: Sed inter duos er¬
rores & maximos heretio
ad fidei ueritatẽ dirigim̃
ut nec cũ gentilib numeri
in dĩtate faciamus. nec eũ
iudȩis mysterium in tri¬
nitate negemus. Sed exsi¬
stere patrem. existere filiũ.
exsistere sp̃m scm. inperso¬
narũ ꝓprietate credentes.
unitatem dĩtatis in trini-¬
tate ueneremur. Idest ut
dicamus dm̃. Cui.ẽ. honor

Expanded text:
Scripturae auctoritatem, nominum tantummodo ac personarum distinctionem in Trinitate facimus; deitatem vero unam indivisibilem confitemur: ipsa est in Patre, ipsa in Filio, ipsa in Spiritu sancto una et perfecta divinitas. Non ergo tres deos dicimus, qui unam divinitatem fatemur. Non enim obliti sumus Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est ; et rursus, Dominus Deus hic est in coelo sursum, et in terra deorsum, et non est alius nisi ipse . Non, inquam, obliti sumus unum Deum esse, quem utique Scriptura testante cognovimus. Sed inter duos errores et maximos haereticos ad fidei veritatem dirigimur, ut nec cum Gentilibus numerum in deitate faciamus, nec cum Judaeis mysterium in Trnitate negemus: sed existere Patrem, existere Filium, existere Spiritum sanctum in personarum proprietate credentes, unitatem deitatis in Trinitate veneremur; id est, ut dicamus Deum: cui est honor
Abbreviated transcription (Latin):
na alia ꝑcipit Quisquis
caritatẽ non hab&: etiã
dona quȩ ꝑcepisse uidet᷑.
amittit: Vnde necesse ẽ
fr̃s mei. ut per om̃e qđ
agitis: erga caritatis cu¬
stodiam uigiletis Caritaᷤᷤ
autẽ uera est.: & amicũ
diligere in dm̃÷ & inimiꝰ¬
cũ diligere ꝓpter dm̃:
Quã quisquis non hab&.
ome bonũ amittit quod
hab& Talento qđ acce¬
perat priuatus : & iuxta
dñicã sententiã in exteri¬
ores tenebras mittitur
Per peenã quippe in ex¬
teriores cadet: quiaᷤ per
culpã suã sponte in inte¬
riores tenebras cecidit:
Illic coactꝰ pat̾it᷑ tenebraᷤᷤ
ultionis: qui hic libenter
sustinuit tenebras uolup¬
tatis: Sciendũ uero est:
quod nullus piger abhac
talenti acceptione secũr
est: Nullus namq ẽ: qui
ueracit᷑ dicat: Talentum
minime accepi: non est
unde ponere rationem
cogar Talenti enĩ nomine :¬
cuilib& pauperi. etiam

Expanded text:
cipit. Quisquis charitatem non habet etiam dona quae percepisse videbatur amittit. Unde necesse est, fratres mei, ut per omne quod agitis erga charitatis custodiam vigiletis. Charitas autem vera est amicum diligere in Deo, et inimicum diligere propter Deum. Quam quisquis non habet omne bonum amittit quod habet, talento quod acceperat privatur, et juxta Dominicam sententiam in exteriores tenebras mittitur. Per poenam quippe in exteriores tenebras cadit, qui per culpam suam sponte in interiores tenebras cecidit; et illic coactus patitur tenebras ultionis, qui hic libenter sustinuit tenebras voluptatis. 7. Sciendum vero est quod nullus piger ab hac talenti acceptione securus est. Nullus namque est qui veraciter dicat: Talentum minime accepi, non est unde rationes ponere cogar. Talenti enim nomine cuilibet pauperi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc est in quam dies. in
qua usq ad throni cels¬
tudi. nẽ intemerata mi¬
ter & uirgo processit :
atq in regni solio subli¬
mata. post xp̃m gloriosi
resedit Sic itaq ubiq
confidenter scã dĩ canit
eccła. quod de nullo alio
scõꝵ fas est credere: ut
ultra angelorũ uel ar
litudo repromittitur es
ueritas non negatur:. Hi
quippe priuilegium. non
nature est. sed gratiae
beate uirginis MaRil:
de qua natus est ipse q̃
& homo: Iocirco & ipsa
plus est meritis & nor
natura. quam uirgo a
homo. Unde & si cętero
uirgines imitantur illan
usque ad conceptũ parẽ
& gabrihelis noue saluta¬
tionis obsequium: deinceps
totum diuinũ est. quod

Expanded text:
ec est, inquam, dies, in qua usque ad throni celsitudinem intemerata mater et virgo processit, atque in regni solio sublimata, post Christum gloriosa resedit. Sic itaque ubique confidenter sancta Dei canit Ecclesia, quod de nullo alio sanctorum fas est credere, ut ultra angelorum et archtsi similitudo repromittitur sanctis, veritas tamen negatur. Hoc quippe privilegium non naturae est, sed gratiae beatae virginis Mariae, de qua natus est ipse Deus et homo. Idcirco et ipsa plus est meritis, et non natura quam virgo et homo. Unde et si caeterae virgines imitantur illam usque ad contemptum partus, et Gabrielis novae salutationis obsequium: deinceps totum divinum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
eis Tales sunt omnes
cathecumini. ipsĩ iam
credunt in nomine xp̃i.
sed iħc non credit illis
iii ntendat & intelligat
caritas ur̃a Si dixerimꝰ
cathecumino credis in
test. credo. & signat se:
am crucẽ xp̃i portat in
fronte: & non erubescit
de cruce dñi sui: ecce

Expanded text:
eis. Tales sunt omnes eis. Tales sunt omnes catechumeni: ipsi jam credunt in nomine Christi, sed Jesus non se credit eis. Intendat et intelligat Charitas vestra. Si dixerimus catechumeno, Credis in ndet, Credo, et signat se: jam crucem Christi portat in fronte, et non erubescit de cruce Domini sui. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
nichodemus ex his erat
qui crediderant in nomi¬
ne eius: uidentes signa
& ꝓdigia quȩ faciebat:
Superius enĩ hoc dixit:
Cum autem ess& iheroso¬
limis in pascha in die fe¬
sto: multi crediderunt in
nomine eius Quare cre¬
diderunt: Sequitur &
dicit: Uidentes signa eius
quȩ faciebat Et̾ de Nu¬
chodemo quid dicit.
Erat princeps iudegrum
nomine Nchodemꝰ. uenit
ad eum nocte &ẽ ait:
Rabbi scimꝰ quia a dõ
uenisti magister: Et iste
ergo crediderat. in nomi¬
ne eius Et ipse unde
crediderat. Sequitur:
Nemo enĩ potest hȩc si¬
gna facere quȩ tu facis:
nisi fuerit ds̃ cum eo
Si ergo ruchodemus de
illis multis erat qui cre¬
diderant in nomine eius:
lam in isto fuchodemo
at tendamꝰ quare iħc ñ
se credebat eis. Respondit
iħc & dixit ei Amen am̃
dico tibi: nisi quis renat᷑
fuerit denuo non potest
iuidere regnũ dĩ Ipsis
ergo se credit iħe: qui na¬
ti fuerunt denuo Ecce
illi crediderant in eum:
& iħc non se credebat

Expanded text:
Nicodemus ex his erat qui crediderant in nomine ejus, videntes signa et prodigia quae faciebat. Superius enim hoc dixit: Cum autem esset Jerosolymis in Pascha in die festo, multi crediderunt in nomine ejus. Quare crediderunt? sequitur et dicit, videntes signa ejus quae faciebat. Et de Nicodemo quid dicit? Erat princeps Judaeorum, nomine Nicodemus: hic venit ad eum nocte, et ait illi, Rabbi, scimus quia a Deo venisti magister. Et iste ergo crediderat in nomine ejus. Et ipse unde crediderat? Sequitur, Nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. Si ergo Nicodemus de illis multis erat qui crediderant in nomine ejus, jam in isto Nicodemo attendamus quare Jesus non se credebat eis. Respondit Jesus, et dixit ei: Amen, amen dico tibi, nisi quis natus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Ipsis ergo se credit Jesus, qui nati fuerint denuo. Ecce illi crediderant in eum, et Jesus non se credebat
Abbreviated transcription (Latin):
Decem utiq uirginũ qđ
quinq ad mittuntur
qunq excluduntur: bo¬
norũ & malorũ discre¬
donẽ significat Qua¬
ꝓpt̃ uirginitatis nomen
honorabile est cur re¬
ceptis exclusisq cõmune
est Deinde quid sibi
uult numerus in utraq
parte quinarius  Quic¬
quid autẽ significat oleũ.
mirũ uidetur quod sapi¬
entes petentib non com¬
municant: Cũ & inuidere
fas Non sit eas quȩ ita ꝑ¬
fectȩ sunt. ut absponso
recipiantur: Quo nomine.
ricordes esse oporteat
ad prestandũ ex eo quod
habent. prȩ scribente illa
sententia eiusdem dñi
dicentis Omni petenti
te : tribue Quid ẽ autẽ
quod posset dando non
sufficere utrisque Hȩc
maxime augent questio¬
nis difficultatẽ Quãquã
& cętera diligenter con¬
siderata. ut omnia in unã
rationẽ concurrant: ni.¬
chilq in unã partẽ di¬
catur quod impediat
aliã. magna cautio est
adhibenda Uidentur

Expanded text:
decem utique uirginum quod quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. quapropter si uirginitatis nomen honorabile est, cur receptis exlusisque commune est? deinde quid sibi uult numerus in utraque parte quinarius? quidquid autem significat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso recipiantur, quo nomine nricordes esse oporteat ad praestandum ex eo quod habent, praescribente illa sententia eiusdem domini dicentis: omni poscenti te tribue. quid est autem, quod posset dando non sufmaxime augent quaestionis difficultatem, quanquam et caetera diligenter considerata ut omnia in unam rationem concurrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videntur
Abbreviated transcription (Latin):
A dix enmi iesse. c̃ familia
ideorũ: nrga. maria. fios ma¬
rie xpristus: qui ueluti bone
arboris fructus. pro nr̃e uirtutis
processu nunc floret. nũc fructifi

Expanded text:
adix enim est familia Iudaeorum, uirga Maria, flos Mariae Christus, qui ueluti bonae arboris fructus pro nostrae uirtutis processu nunc floret, nunc fructifi
Abbreviated transcription (Latin):
bitasse credimus : quatinꝰ
pus pasceretur internus
amor obtutibus Sic nãq
locus medius est hinc
inde constitutus. ut ad¬
ire poss& ascensionis eius
uestigia. & locũ sepulturȩ.
ac resurrectionis. seu om̃a
in quibus passus est loca
inui̾sere: non quod iam
uiuentẽ quęreret cum
mortuis: sed ut suis sola¬
retur aspectibus Hoc
quippe hab& impatiens
amor: quẽ desiderat ut
semꝑ inuenire se credat:
gnorat siquidem iudicium.
ratione multotiens caret :
modũ nescit nec aliud
cogitare potest quã quod
diligit: Amor non accipit
de impossibilitate solatiũ.
Neq ex difficultate reme¬
dium: Quȩ licet beata
uirgo quamuis iam in sp̃u
ess&. tamen dum in carne
uixit carneis moueba tur
sensibus: & ideo quã sepe
locorũ recreabatur uisioni

Expanded text:
bitasse eam credimus: quatenus piis pasceretur internus amor obtutibus. Sic namque locus medius est hinc inde constitutus, ut adire posset ascensionis ejus vestigia, et locum sepulturae ac resurrectionis, et omnia in quibus passus est, loca invisere: non quod jam viventem quaereret cum mortuis, sed ut suis consolaretur aspectibus. Hoc quippe habet impatiens amor ut quae desiderat, semper invenire se credat. Ignorat siquidem judicium, ratione multoties caret, modum nescit, nec aliud cogitare potest quam quod diligit. Amor non accipit de impossibilitate solatium, neque ex difficultate remedium. Quae scilicet beata virgo Maria, quamvis jam in spiritu esset, tamen dum in carne vixit, carnalibus movebatur sensibus, et ideo quam saepe locorum recreabatur visi
Abbreviated transcription (Latin):
da t̾ra ꝓmĩttit᷑ Nec par¬
ua estimanda est haȩc
aut uilis hereditas. tan¬
quã a cęlesti habitatio.¬
ne discreta sit : Cũ regnũ
cȩloꝵ non alui intelligan¬
tur intrare erra ergo
ꝓmissa mitibus. & in pos¬
sessionẽ danda mansuetis:
caro scõrũ est: quȩ obhu¬
militatis meritũ Ffelici
resurrectione mutabitur:
& in mortalitatis gloria
uestietur: In nullo iam
sp̃ui futura contraria: &
cũ uoluntate animis ꝑ¬
fectȩ unitatis habitura
consensum: Tunc enĩ ex¬
terior homo. interioris

Expanded text:
da terra promittitur. Nec parva aestimanda est haec aut vilis haereditas, tamquam a coelesti habitatione discreta sit, cum regnum coelorum non alii intelligantur intrare. Terra ergo promissa mitibus, et in possessionem danda mansuetis, caro sanctorum est, quae ob humilitatis meritum felici resurrectione mutabitur et immortalitatis gloria vestietur, in nullo jam spiritui futura contraria, et cum voluntate animi perfectae unitatis habitura consensum. Tunc enim exterior homo interioris
Abbreviated transcription (Latin):
his qu e a paulo di¬
cebantur Et alibi fideles
etiã fr̃s: aduersus apłorũ
principẽ disceptabant di¬
centes Quare introisti
ad iuros preputiũ haben¬
tes & manducasti cũ illis:
Stans autẽ zacheus. dixit
ad dñm: Ecce dimidiũ bo¬
norũ meoꝵ dñe do pauperib.
& siquid aliquẽ de frauda¬
ui reddo quãdruplum
Aliis calumpniantib homi¬
nem peccatorẽ: ipse zache¬
us stans idest in ea quã
cȩperat fidei ueritate ꝑ¬
sistens.: non solũ se expec¬
catore conuersũ. sed etiã
inter perfectos probat
ẽẽ conuersatũ: Dicente
enim dño. si uis ꝑfectus
esse. uade uende omnia
quȩ habes & da pauꝑib:
Quisquis ante conuersionen

Expanded text:
is quae a Paulo dicebantur . Et alibi, fideles etiam fratres adversus apostolorum principem disceptabant dicentes: Quare introisti ad viros praeputium habentes, et manducasti cum illis ? Stans autem Zachaeus dixit ad illum: Ecce dimidium bonorum meorum, Domine, do pauperibus; et si quid aliquem defraudavi, reddo quadruplum. Aliis calumniantibus hominem peccatorem, ipse Zachaeus stans, id est, in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter perfectos probat esse conversatum. Dicente enim Domino: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus , quisquis ante conversione
Abbreviated transcription (Latin):
soluerent suꝑ terrã: solutũ
& in cęlis essẽ ꝓmisit Et
iterũ cũ uenisset adiudi¬
candum scłm. eos suꝑ sedes
duodecim esse sessuros: & se¬
cum iudicaturos orbẽ terrȩ
prȩdixerat: Talib ut credi¬
mus patronis. hȩc̃ dies sub¬
iecta declaratur¶Lc̃ .ui.

Expanded text:
terram, solutum esse in coelis promisit. Et iterum, cum venisset ad judicandum saeculum, eos super sedes duodecim esse sessuros, et secum judicaturos orbem terrae praedixerat. Talibus, ut credimus, patronis haec dies subjecta declaratur. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicam momentaneũ.
ut inhac breui & exigua
uita: agones essent & labo¬
res. in illa uero quȩ ęt̃na

Expanded text:
ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero quae aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
& cor impenitens. thes¬
aurizas tibi iram in die
ire. & reuelationis iusti
iudicu dĩ Hinc psalmista
ait Diudex iustus. fortiᷤ
& longanimis. Dicturus
quippe longanimem.

Expanded text:
et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis et longanimis . Dicturus quippe longanimem
Abbreviated transcription (Latin):
sit quod Matheus dicĩt
Ioseph filium fuisse.
qđ filius fuerit mathat
inquit & mathari diuer¬
so fuere in tẽpore. qui
de una eadẽq uxore
estha nomine singulos
filios ꝓcrearunt. Nã ma¬
than qui ꝑ salomonẽ de¬
scendit. uxorẽ cã primꝰ
accepit. & relicto uno filio
lacob nomine de functus ẽ
Post ciius obitũ. qm̃ lex
iuduã alio uiro non uetat
nubere. Mathat qui per
nathan genꝰ ducit cũ eẽt
ex eadẽ t̾ribu. Sed non ex
eodẽ genere. relictã ma¬
the accepit uxore. ex qͣ
& ipse habuit filiũ no¬
mine heli. Per quod ex
diuerso patrũ genere.
efficiunt lacob & hely

Expanded text:
sit quod Matthaeus dicit Joseph filium fuisse Jus Heli quod fuerit Mathatinquit, et Mathan diverso fuere tempore, qui de una eademque uxore Estha nomine singulos filios procrearunt. Quia Mathan, qui per Salomonem descendit, uxorem eam primus acceperat, et relicto uno filio Jacob nomine, defunctus est. Post cujus obitum, quod lex viduam alio viro non vetat nubere, Mathat, qui per Nathan genus ducit, cum esset ex eadem tribu, sed non ex eodem genere, relictam Mathae accepit uxorem, ex qua et ipse accepit filium nomine Heli, per quod ex diverso patrum genere efficiuntur Jacob et Heli
Abbreviated transcription (Latin):
dolore corrũpit᷑ Ubi aut̃
infelix mori non sinitur.
& ut ita dicã mors ipsa
non moritur. & ubi do¬
lor ꝑpetuus non interimit
sed affligit: ipsa corrup¬
tio non finitur. hȩc in
scĩs scripturis scđa mors
dicitur: Nec prima tam̃
qua suũ corpus anima
relinquere cogitur. nec
scđa qua poenale corpꝰ
anima relinquere non
ꝑmittitur homini acci¬
diss& : si nemo peccass&
Mitissima sane omnium
poena erit : eorũ qͥ prȩt̃
peccatũ qđ originale
traxerunt. nullũ insuꝑ
ad diderunt : Et in ceteriᷤ
qui addiderunt. tanto¬
ibi quisq tolerabiliorẽ
habebit damnationem :
quanto hic minorem
habuit iniquitatem :¬

Expanded text:
dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, et, ut ita dicam, mors ipsa non moritur, et ubi dolor perpetuus non interimit sed affligit, ipsa corruptio non finitur. Haec in sanctis Scripturis secunda mors dicitur, qua suum corpus anima relinquere cogitur, nec secunda qua poenale corpus anima relinquere non permittitur, homini accidisset, si nemo peccasset. Mitissima sane omnium poena erit eorum qui praeter peccatum quod originale traxerunt, nullum insuper addiderunt: et in caeteris qui addiderunt, tanto quisque tolerabiliorem ibi habebit damnationem, quanto hic minorem habuit iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tibi uidetur molã asina¬
pulus. quandiu in mperi¬
tiae suȩ labore uersatura
Naturȩ quidem uinculis
alligatus. ut uerbũ. dĩ mo¬
lat. dñm cęli quęrat: sed
operte mentis cęcitate suf¬
fusus. uultũ animi erigere
ad dm̃: cordis oculos leuare
non possit ad celũ: Sed
qm̃ molã asinariã saxum
esse constat. uideamus si
& paganorũ talis est mo¬
la. talis est plane Saxea
enĩ mola est paganorũ
iuppiter. herculesq lapide¬
us: circa quos cecis oculis
frequenti errore circum¬
eunt: Cȩcos in quã dixerĩ
eorũ oculos: qui putant se
uidere quod non uident:
Aspicientes enĩ saxũ: dm̃ se
uidere confidunt: At tam̃
qui molã uoluit. consũman.¬
di aliquando finẽ operis
hab& exuendi spẽ gerit
laboris Cui uero mola asi¬
naria ad collũ suspenditur.
portat lapidẽ: qui portare
debuerat ugũ dñi: Asinus
ergo ad molam. cȩcus ad la

Expanded text:
tibi videtur molam asinantilis, quandiu 288 in imperitiae suae labore versatur? naturae quidem vinculis alligatus, ut verbum Dei molat, Dominum coeli quaerat, sed opertae mentis caecitate subfusus vultum animi erigere ad Deum, cordis oculos levare non possit ad coelum. Sed quoniam mola asinaria saxum esse constat; videamus si et paganorum talis est mola. Talis est plane; saxea enim mola est paganorum Jupiter, Herculesque lapideus, circa quos caecis oculis frequenti errore circumeunt. Caecos, inquam, dixerim eorum oculos qui putant se videre quod non vident; aspicientes enim saxum Deum se videre confidunt. Attamen qui molam volvit, consummandi aliquando finem operis habet, exeundi spem gerit laboris: cui vera mola asinaria ad collum suspenditur, portat lapidem, qui portare debuerat jugum Christi. Asinus ergo ad molam, caecus ad la
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s ergo electi. quia sume¬
mi capitis membra sunt :
caput quoq suũ in passio¬
nib sequunt᷑. ut ipsos ad¬
uersarios in sua morte
sentiant : de quorũ uita
prȩsumebant. Et tanto
eis crescat merces operis:
quanto eis uirtutis lucrũ
proficit. ex alienȩ dãpno
caritatis. Sed quia duxa
sunt quȩ predicuntur de
afflictione mortis: p̾tinꝰ
consolatio subditur de
gaudio resurrectionis.
cum u̾citur Capillus de
capite ur̃o Non peribit
Sumus fr̃s: quia caro incisa
dolet: capillus incisus non
dolet. Ait ergo martyrib
suis Capillus de capite
ur̃o non peribit Uidelicet
aꝑte dicens Quur time¬
tis ne pereat quod incisũ
dolet: quando & illud in
uobis perire non potest
quod incisum non dolet:
SEOuITUR. In patientia
ur̃a: possidebitis animas
ur̃as Idcirco possessio ani-¬
mȩ in uirtutẽ patientiȩ
ponitur: quia radix om̃iũ

Expanded text:
Omnes ergo electi quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in sua morte sentiant de quorum vita praesumebant, et tanto eis crescat merces operis, quanto eis virtutis lucrum proficit ex alienae damno charitatis. 4. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Capillus de capite vestro non peribit. Scimus, fratres, quia caro incisa dolet, capillus incisus non dolet. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Sequitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Idcirco possessio animae in virtute patientiae ponitur, quia radix omniu
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ unũ esse natura¬
liter dm̃ Ita ut de na¬
tura patris. uere natũ
unigenitũ filiũ: & simul
de patre & filio. uere atque
naturalit̃ ꝓcedentẽ credamꝰ¬
sp̃m ipsamq scãm trinitatẽ.
esse unũ solũ uerũ. ȩternũ
atq incommutabilẽm dm̃
Credere etiã congruit ad sa¬
lutẽ. unã ex trinitate ꝑ sonã.
id est unigenitũ dm̃ ꝓ nr̃a
salute solũ hominẽ factum:
eundẽq unũ esse dm̃ uerũ
& hominẽ uerũ: scđm diui¬
nitatẽ unã naturã habentẽ
manitatẽ uero. animã xp̃i
rationalẽ eiusdẽ naturȩ. cẽ.
Cuius sunt animȩ omnium
hominũ Et carnẽ xp̃i illius
eẽ. naturȩ : Cuius est uniuer¬
sorũ qui de primo homine
originẽ ducunt Ergo nec
animã xp̃i nec carnem.
unius cũ diuinitate eius. eẽ.
naturȩ : quia scđm diuinita¬
nitati eius cũ patre & sp̃u
scõ est diuina natura cõmu¬
nis : sic animȩ eius & corpo¬
ri. Naturalis .ẽ. cominunio
cũ animab & corporib nr̃is

Expanded text:
tum, unum esse naturaliter Deum: ita ut de natura Patris vere natum unigenitum Filium, et simul de Patre et Filio vere atque naturaliter procedentem credamipsamque sanctam Trinitatem esse unum solum, verum, aeternum, atque incommutabilem Deum. Credere etiam congruit ad salutem, unam ex Trinitate personam, id est Unigenitum Deum, pro nostra salute solum hominem factum; eumdemque unum esse Deum verum, et hominem verum, secundum divinitatem unam naturam habemanitatem vero, animam Christi rationalem ejusdem naturae esse cujus sunt animae omnium hominum, et carnem Christi illius esse naturae cujus est universorum qui de primo homine originem ducunt. Ergo nec animam Christi nec carnem unius cum divinitate ejusdemque esse naturae, quia secundum humanitanitati ejus cum Patre et Spiritu sancto est divina natura communis, sic animae ejus et corpori naturalis est communio cum animabus et corporibus nostris.
Abbreviated transcription (Latin):
soluendã: eoquod tyrus
& sidon si tanta operatio¬
nũ cęlestiũ uidissent mixa¬
cula: Non despexissent re¬
mediũ poenitentie: Istam
quoq uel affluentiã. uel
insolentiam secularem:
neq cȩlesti muneri cõpa

Expanded text:
solvendam; eo quod Tyrus et Sidon si tanta operationum coelestium vidissent miracula, non despexissent remedium poenitentiae. Istam quoque vel affluentiam vel insolentiam saecularem neque coelesti muneri compa