comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
animarum solum pinguescere. Hec dicimus. ut
prima te fili rustice fronte doceamus. magnace¬
pisse excelsa sectari. et adolescentie. immo puber¬
tatis incentiua calcantẽ ꝑfecte quidẽ etatis gradũ
scandere. s lubricũ iter e̾ẽ. ꝑ qd̾ ingrederis: nec tan¬
tũ sequi głam post uictoriam. quantũ ignominiã
post ruinam. Non mͥ nunc ꝑuirtutũ prata. ducen¬
dus est riuulus. nec laborandũ. ut ostendã tibi ua¬
riorũ pulchritudinẽ florum. quid inselilia habe¬
ant puritatis. quid rosarũ uerecundia possideat:
quid uiole purpura promutat in regno. quid ru¬
tilantiũ spondeat pictura geminarum. lamem̃
propitio dño stiuam tenes. iam in tectum atq so¬
larium cũ petro apło concendisti. qui esurien᷑ tmu¬
deiᷤᷤ. cornelii saturat᷑ fide fam̃ ĩ credulitatis eorum.
gentium conuersione restĩguit. atq inuase euiã¬
głiorũ quadrangło. qd̾ decelo descendit ad terras

Expanded text:
animarum solum pinguescere. Haec dicimus, ut animarum solum pinguescere. Haec dicimus, ut prima te, fili Rustice, fronte doceamus magna coepisse, excelsa sectari et adulescentiae, immo pubertatis, incentiva calcantem perfectae quidem aetatis gradum scandere, sed lubricum iter est, per quod ingrederis, nec tantam sequi gloriam post victoriam, quantam ignominiam post ruinam. Non mihi nunc per virtutum prata ducendus es nec laborandum ut ostendam tibi variorum pulchri- tudinem Horum, quid in se lilia habeant puritatis, quid rosarum verecundia possideat, quid violae purpura promittat in regno, quid rutilantium spondeat pictura gemmarum. Iam enim propitio domino stivam tenes, iam in tectum atqlarium cum Petro Apostolo conscendisti; qui esuriens in Judaeis, Cornelii saturatur fide; et famem incredulitatis eorum, gentium conversione restinguit: atque in vase Evangeliorum quadrangulo, quod de coelo descendit ad terram,
Abbreviated transcription (Latin):
didit incruce. & statim meruit audire amendico
tibi. hodie mecũ eris inparadyso. Iudas de apłatus fasti¬
gio. in  pioduionis cartharum labitur: & nec familia¬
ritate conuiuii. nec intinctione bucelle. nec osculi
gr̃a frangit᷑: ne quasi hominẽ ñ tradat. quẽ filium
cłi nouerat. Quid samaritana ulius: Non solum
ipsa credidit. et post.ui. uiros unũ inuenit dnm̃.
messẏamq cognoscit ad fontem. quẽ intemplo iu¬
deorum ppłs ignorabat: s et auctor fit multorũ
salutis. et apłis ementib cybos. esurientẽ reficit:
lassumq sustentat. Quid salomone sapientius: At¬
tamen infatuatur amorib feminarũ. Bonũ est
sal: nullumq sacrifitium absq huius asꝑsione sus¬
cipitur. Unde & apłs precipit sermo ur̃ sit sale con¬
ditus. Qd̾ si infatuatur foris proicitur: intantũq ꝑ¬
dit nominis dignitatẽ. ut ne insterquilinio qͥ dẽ
utile sit quosolent credentiũ arua cõdiri.: et sterile

Expanded text:
didit in cruce et statim meretur audire: Amen, amen dico didit in cruce et statim meretur audire: Amen, amen dico tibi: hodie mecum eris in paradiso. Iudas de apostolatus fastigio in proditionis tartarum labitur et nec familiaritate convivii nec intinctione buccellae nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem filium Dei noverat. Quid Samaritana vilius? Non solum ipsa credidit et post sex viros unum invenit dominum Messiamque cognoscit ad fontem, quem in templo Iudaeorum populus ignorabat, sed auctor fit multorum salutis et apostolis ementibus cibos esurientem reficit lassumque sustentat. Quid Salomone sapientius? Attamen infatuatur amoribus feminarum. Bonum est sal nullumque sacrificium absque huius aspersione suscipitur—unde et apostolus praecipit: Sermo vester sit sale conditus —quod, si infatuetur, foras proicitur in tantumque perdit nominis dignitatem, ut ne in sterquilinio quidem utile sit, quo solent credentium arva condiri et sterile
Abbreviated transcription (Latin):
modo nesciebant. Ecce beatus cromatiꝰ. cũ sco
eusebio. ñ plus natura. quã morũ sibi equalitate
germano. litt̾ario me ꝓuocauit offitio. Tu mͦ
a nobis abiciens recentẽ amicitiã scindis potuis
quã dissuis. qd̾ prudent̾ lelius uetat: nisi forte ita
tibi exosus est oriens. ut littas quoq tuas huc
uenire formides. Ex pergiscere. expergiscere.
euigila de somno: presta unam carte scedulã
caritati. Inter delitias patria & communes
quas habuimus peregrinationes. aliquando sus¬
pira. Si amas. scribe: si irasceris. iratus licet scͥbe.
Magnũ et ĩhoc desidii habeo solam̃: si amici
lteras uel indignantis accipiam.
monachum.¬
ichil ẽ xp̃iano feliciꝰ cui pro¬
mittuntur regna celorum:
nichil laboriosius qui coti¬
die deuita ꝑiclitatur. Nich
fortius qui uincit diabolũ:
nichil inbecillius qui acar¬
ne suꝑatur. Utriusq rei. erẽ¬
pla sunt plurima. Latro cre¬

Expanded text:
modo nesciebant! ecce beatus Chromatius cum sancto modo nesciebant! ecce beatus Chromatius cum sancto Eusebio non plus natura quam morum sibi aequalitate germano litterario me prouocauit officio. tu modo a nobis abiens recentem amicitiam scindis potius, quam dissuis, quod prudenter Laelius uetat; nisi forte ita tibi exosus est oriens, ut litteras quoque tuas huc uenire formides. expergiscere, expergiscere, euigila de sommo, praesta unam chartae scedulam caritati inter delicias patriae et communis, quam habuimus, peregrinationis aliquando suspiria. si amas, rescribe; si irasceris, iratus licet scribe. magnum et hoc desiderii habebo solamen, si amici litteras uel indignantis accipiam. MONACHUMNIHIL Christiano felicius, cui promittuntur regna caelorum; nihil laboriosius, qui cotidie de vita periclitatur. Nihil fortius, qui vincit diabolum; nihil inbecillius, qui a carne superatur. Utriusque rei exempla sunt plurima. Latro cre
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m ꝑmanere debere. oe tibi adño premuñnilliꝰ
salute pares: et me de cõmuni in xp̃o gła crebtis
reddas sermonib letiorem. Erplicit. Itẽ epła¬
urpilius comicus tractãs
deuissitũdine litt̾arum:
sola inqͥt res ẽ. que homi¬
nes absentes. presentes fa¬
ciat. Nec falsam dedit.
quã ĩ se nouerat senten¬
tiam. Quid eñ est. ut ita
ddicam. tam presens int̾ absentes: quã ꝑ epłas et
alloqui et audire quos diligas: Nam & rudes
illi italie homines. quos cassos henmus appellat
qui sibi ut inrethoricis cicero ait. iuctu ferro
uitam requirebant: ante carte & mẽbranarũ
usum. aut indolatis exligno codicellis. aut ĩ
corticib arborũ mutuo epłarũ alloquia musi¬
tabant. Unde & portitores earũ tabellarios: et¬
et scriptores alibris arborũ sibrarios uocaue¬
re. Quanto gͥ expolito. iam artib mundo. id ñ
debemꝰ omitere. qd̾ sibi prestiterunt apud quoᷤᷤ
crat cruda rusticitas. et qui humaitatẽ quodã¬

Expanded text:
rmanere debere, et tibi a domino praemium in illius salute pares et me de communi in Christo gloria crebris reddas sermonibus laetiorem. VII. AD CURPILIUS Comicus tractans de vicissitudine litterarum: sola, inquit, res est, quae homines absentes, praesentes facit. Nec falsam dedit, quanquam in re non vera, sententiam. Quid enim est ut ita dicam tam praesens inter absentes, quam per epistolas et alloqui, et audire quos diligas? Nam et rudes illi Italiae homines, quos Cascos Ennius appellat, qui sibi ut in Rhetoricis Cicero ait ritu ferino victum quaerebant, ante chartae et membranarum usum, aut in dedolatis e ligno codicillis, aut in corticibus arborum mutuo epistolarum alloquia missitabant. Unde et portitores earum Tabellarios, et scriptores a libris arborum re. quanto igitur nos expolito iam artibus mundo id non debemus omittere, quod sibi praestiterunt, apud quos erat cruda rusticitas et qui humanitatem quodam
Abbreviated transcription (Latin):
S om̃ũi animarũ ereatorẽ adm̃q factorẽ
ñ qui eiꝰ eĩoquiis aꝑtissime refragat᷑ : Sine ulla
quippe ambiguitate ꝑ propħam dicit. Omnẽ fla¬
tũ ego feci. animas uidelicet intelligi uolens.¬

Expanded text:
d omnis animae creatorem deum atque factorem, d omnis animae creatorem deum atque factorem, nisi qui eius eloquiis apertissime refragatur? sine ulla quippe ambiguitate per prophetam dicit: omnem flatum ego feci, animas uidelicet intellegi uolens
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑ te mͥ dñs huiꝰ rei auferat ignorantiã. Ieronimꝰ¬
uxta beatũ apłm. unusquisq insuo sensu habun¬
dat: alius qͥdẽ sic: aliꝰ aut̃ sic. Certe qͥcquid dicipo¬
tuit. et sublum ingenio. descripturarũ scarum
um laudare ingeniũ. Nos eñi int̾ nos eruditi¬
onis causa disserimꝰ. ceterũ emuli. et maxime
heretici eũ int̃ nos diu̾sas sententias uiderint:
de animi calũpniabunt᷑ rancore descend̾e. Mlichi
aut̃ aecretũ est te amare. susciꝑe. colere. mirari:
tuaꝙ dicta quasi mea defendere. augustinus
ui amimas ex una ꝓpagari asserunt. quã
as homini pͥmo dedit. atq ita eas ex parẽ¬
tib traħi dicunt. si tertuiliani opinionẽ sequun¬
tur. ꝓfecto cas ñ sp̃c. s si corpora ẽẽ contend̾̃: et cor¬
puicitis seminib ex oriri. Quo ꝑu̾sꝰ qͥd dici potest.
qua nate st̃ et ñ corpori sccd̃m exemplũ pri¬
mi hominis ado cotidie fieri. a nathema sint.

Expanded text:
ut per te mihi dominus huius rei auferat ignorantiam, tamut per te mihi dominus huius rei auferat ignorantiam, tamJuxta beatum Apostolum: Unusquisque in suo sensu abundat; alius quidem sic, alius autem sic. Certe quidquid dici potuit, et sublimi ingenio de Scripturarum sanctarum um laudare ingenium. Nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. Caeterum aemuli, et maxime haeretici, cum diversas inter nos sententias viderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. Mihi autem decretum est te amare, suspicere  Al. suscipere, colere, mirari, tuaque dicta quasi mea defendere. Augustinus. Qui animas ex una propagari asserunt, quam Deus homini primo dedit, atque ita eas ex parentibus trahi dicunt, si Tertulliani opinionem sequuntur, profecto eas non spiritus, sed corpora esse contendunt, et corpulentis seminibus exoriri: quo perversius quid potest quam nati sint, et non corpori secundum exemplum primi hominis a Deo quotidie fieri, anathema sint.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est: tam̃ si fieri posset. optarẽ ut hec sententia
uera cͥti. et opto ut si uera ẽ. abs te liquidissime¬
atq inuictissime defendatur. hieronimus
reposiusti testimonia. que ñ de altiꝰ scͥptu¬
re loco: s de ꝓpriis libris absoluta ft̃. Reu̾¬
tat᷑ pulins int̾rã suam unde sũptꝰ est: et sp̃c comiita
tur ad dm̃ qui dedit iulũ. Ex quo satis ridendist̃ qui
putant animas cũ corporib seri. et ñ ad̾o s acor¬
porũ parente generari. Cũ eñi caro reu̾tat᷑ inter¬
Itam. & sp̃c redcat. ad dm̃ qui dedit ulũ. manifes¬
tũ est dm̃ parentẽ ẽe animarũ ñ homines.
uam uͦ opinonẽ qd̾ ex una fiant augustiuus.¬
om̃s anime. nec discutere uolo nisi necesse sit:
atq utinã ista dequa nunc agimꝰ si uera ẽ. sic abs
te defendatur ut hoc necesse iam ñ sit. qũauis ate
desidem rogẽ. uotis ardentib ex optẽ & expectẽ:

Expanded text:
non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia uera esset, sicut opto, ut, si uera eatque invictissime defendatur. Hieronymus. Proposuisti testimonia, quae non de alterius Scripturae loco, sed de propriis libris absoluta sunt: Revertatur pulvis in terram tur ad Deum qui dedit illum. Ex quo satis ridendi, qui putant animas cum corporibus seri, et non a Deo, sed a corporum parente generari. Cum enim caro revertatur in terram, et spiritus redeat ad Deum qui dedit illum, manifestum est Deum parenam uero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus exoptem et expectem,
Abbreviated transcription (Latin):
tens. fingitur confirmatione doctrine. Nec ulud
qd in eccłiaste scriptũ est. tunc conũtet᷑ interrã
puluis. sicut fuit. et sp̃c reuertet᷑ addm̃. qui dedit
illũ. istã confirmat sententiã quã ẽẽ uolumꝰ nrãm
Plus enĩ hoc suffragat᷑ eis. qui exuna putant om̃s
ẽẽ animas. Nam sicut conu̾ititur inquiunt pu¬
uis interrã. sicut fuit & tam̃ caro dequa hoc
dictũ est adhominẽ ñ reu̾tet ex quo ꝓpagita
ẽ. s ad terrã unde pͥmꝰ homo factus est : sic et
sp̃c ex illiꝰ unius spu propagatꝰ. ñ tam̃ ad eũ reuti¬
tur. s ad dm̃ a quo illi cdatus est. Uerũ qr hoc testi¬
moniũ. ita pro istis sonat. ut ñ om̃imodo huit
opinioni. quã defendi uolo. uideat᷑ ẽe contrariũ:
ammonãda tantũ credidi prudentiã tuam.: ne ta¬
lib testimoniis ex his angustiis me coneris eruere
Nam licet faciat optando. ut uerũ sit. qd̾ uerũ

Expanded text:
tens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, tens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in Ecclesiaste scriptum est: tunc.conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui dedit illum, istam confirmat sententiam, quam esse uolumus nostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex quo propagata est, sed ad terram, unde primus homo factus est, sic et spiritus ex illius unius spiritu propagatus non tamen ad eum reuertitur sed ad dominum, a quo illi monium ita pro istis sonat, ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum
Abbreviated transcription (Latin):
anime. que noue creantur singn̾is quib q nas¬
centib si pret̾ xp̃i sacramentũ paruuli moriantur.
Dampnati eñi cas. si sic de corpore exierint. et sc̃ã scͥp¬
tura & sc̃ã testis est eccłia. Unde illa de animarum
nouarũ creatione sententia. si hanc fid̃e fundatissi¬
mã ñ oppugnat. sit et tnea. si oppugnat. ñ sit et tua.
Nolo mͥ dicatur ꝓhac sententia deb ere accipi qd̾
sctiptũ est. qui finxit sp̃m hominis in ipso. et qui
fuxt sigillatim corda corĩ. Aliqͥo fortissi mũ ati
inuictissimũ requirendũ est: qd̾ nos non cogat am̃
crede. ullarũ animarũ sine culpa aliqua. dãpna¬
torẽ. Nam uel tantũdẽ ualet. uel plus est forsitã
creare quã fingere. & tñ scriptũ est. Cormundum
crea in me ds. Nec id̾o putari potest. anima hoc loco
optare se fieri: priusquã aliqͥd e̾et. Sicut g̃ iam
existens creatur innouatione iusticie. sic iã exis¬

Expanded text:
animae, quae novae creantur singulis quibusque nasanimae, quae novae creantur singulis quibusque nascentibus, si praeter Christi sacramentum parvuli moriantur. damnari enim eas, si sic de corpore exierint, et sancta scriptura et sancta est testis ecclesia. unde illa de animarum nouarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi, quod scriptum est: qui finxit spiritum hominis in ipso et: qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam exis
Abbreviated transcription (Latin):
oce gͥ quid sentire. qͥd dicere debeamꝰ.: ut con¬
tet nobis ratio nouarũ animarũ. singłis cor¬
porib. singillatimq factarum. H erontinus.¬
ideris mͥ obliuiosus ẽe̾. et quasi nichil supͣ
dictũ sit. ꝑ casdẽ disputationis reu̾ti une¬
as. Hoc eñi longua dissertione concussũ est.¬
ampnationis inparuulos causã requiro:
fiant singłis singłe. uideo ẽe uilũ inilia etate pec¬
catũ: nec ad̾o d̾apna ri aliquã credo. quã uidet nui¬
lũ habere peccatũ. Anforte dicendũ est inpariui¬
io carnẽ solam ẽe peccati. nouã uͦ illi animã fieri:
qua scđm dei precepta iuiuente inadiutorio gr̃exͥ¬
et ipsi carni edomite ac subiugate possit incorrup¬
tionis meritũ cõꝑari: hierominnis.
emꝰ oꝑam ut ꝑnitiosa heresis. de eccłia au¬
feratur. que semꝑ simulat penitentiam.
ut docendi ineccłiis habeat facultatẽ nesi aꝑta
se luce ꝓdid̾it: foras expuisa moriatur. Augustinꝰ
uerenda causa. atq reddenda ẽ quare dãpnent᷑

Expanded text:
 quid sentire, quid dicere debeamus, ut constet nobis ratio nouarum animarum singulis corporibus singillatimque factarum. Ego quideris mihi obliviosus esse, et quasi nihil supra dictum sit, per easdem disputationis reverti lineas. Hoc enim longa dissertione conclusum estamnationis in paruulos causam requiro, fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua secundum dei praecepta uiuente in adiutorio gret ipsi carni edomitae ac subjugatae possit incorruptionis meritum comparare. Hieronymus. Demus operam ut perniciosissima haeresis de Ecclesia auferatur, quae semper simulat poenitentiam, ut docendi in Ecclesiis habeat facultatem, ne si aperta se luce prodiderit, foras expulsa moriatur. Augustinus. Quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est ausa adtẽplũ acced̾e. & uacua parere co¬
rã dño: nisi prius redd̾et. qd̾ debebat. Tauq ĩ¬
molato sacrificio. reuersa domoũ quinq lib̾os
sibigenuit. qͣ primogenitũ dõ peꝑerat. Muariᷤᷤ
felicitatẽ sc̃ẽ mulieris. imitare fidẽ. Ipse si
paulã miscris. et magistrũ. & nutriciũ spon¬
deo: gestabo humeris. balbutientia senex u̾ba
for mabo: multo głosior mundi phylosopho.
qui ñ regẽ macedonũ babylonio ꝑiturũ uene¬
no. s anciliã et sponsam xp̃i crudiam. regnis
celestib offerendam. Explicit.¬

Expanded text:
non est ausa ad templum accedere et uacua apparere conon est ausa ad templum accedere et uacua apparere coram domino, nisi prius redderet, quod debebat, talique inmolato sacrificio reuersa domum quinque liberos sibi genuit, quia primogenitum deo pepererat. miraris felicitatem sanctae mulieris ? imitare fidem. Paulam miseris, et magistrum me et nutricium spondeo. Gestabo humeris, balbutientia senex verba formabo, multo gloriosior mundi Philosopho: qui non regem Macedonum Babylonio periturum veneno; sed ancillam et sponsam Christi erudiam, regnis coelestibus offerendam. EPIST
Abbreviated transcription (Latin):
tutes. nobilior ẽ sc̃itate quã gen̾e. Osi tibi contin¬
geret uidere socrũ. et cognatã tuam. et in par¬
uuis corpusculis ingentes animos contueri:
ꝓ insita tibi puditicia. ñ ambigerẽ. quin p̃ce¬
deres filiam. et primã dei scientiã sc̃a euãgłii
lege mutares: ne tu paruipend̾es aliorũ desid̾ia
lib̾orũ et te ipsã magis offerres dõ. S q tempuis
est amplexandi. & tempus longe fieri a cõplexib.
et uxorñ ht̃ potestatẽ corporis sui. et unusquisq
inqua uocatione uocatus est. inea ꝑmaneat in¬
dño. et qui subuigo ẽ sic debet currere ne inlu¬
to comitẽ derelinquat.: totũ redde insobole. qd
inte interim distulisti. Anna filiũ quẽ dõ uo¬
uerat. post quã optulit intab̾naculo. nũꝗͣ. rece¬
pit. indecens arbitrata. ut futurus propħa ĩ eiꝰ
cdomo cresceret: que adhuc alios filios habere
cupiebat. Deniq postquã concepit et peꝑit.

Expanded text:
tutes nobilior est sanctitate quam genere! o si tibi contintutes nobilior est sanctitate quam genere! o si tibi contingeret uidere socrum et cognatam tuam et in paruis corpusculis ingentes animos intueri! pro insita tibi pudicitia non ambigerem, quin praecederes filiam et primam dei sententiam secunda euangelii lege mutares. ne tu parui penderes aliorum desideria liberorum et te ipsa magis offerres deo! sed qaia tempus est amplexandi et tempus longe fieri a conplexibus et uxor non habet potestatem corporis sui et unusquisque in ea uocatione, qua uocatus est, in ea permaneat domino et, qui sub iugo est, sic debet currere, ne in luto comitem derelinquat, totum redde in subole, quod in te interim distulisti. Anna filium, quem deo uouerat, postquam obtulit tabernaculo, numquam recepit indecens arbitrata, ut futurus propheta in huius domo cresceret, quae adhuc alios filios habere cupiebat. denique, postquam concepit et peperit,
Abbreviated transcription (Latin):
et auie & amite: redde p̃ciosissimã gẽmã cubi¬
cłooame. et cunis iħu uagientis inꝑone. Nutri¬
atur inmonast̾io: sit int̾ uirginũ choros iura¬
reñ discat: mentiri sactilegiũ putet: nesciat se¬
culũ: uiuat angłice: sit incarne sine carne.
Omne hominũ genus suisimile putet et ut ce¬
tera taceã. eͥte teliberet seruandi difficultate cus¬
todieq ꝑiculo: meliꝰ est tibi desidare absentem.
quã pauere ad singła: cũ quo loquat᷑. qͥd loquat.
cui annuat. quẽ libent̃ aspiciat. T̃ tade eustochio
partulã cuius nc̃ et ipse uagitus. prote oratio
& sermo et habitus. & incessus doctrina uirtutũ
est. Sit ingremio auie. que repetat. innepte qͥc¬
quid premisit infilia. que longo usu didicit mui¬
trire. docere. seruare uirgines:. incuius corona
centenarii cotidie numeri castitas texit᷑. fẽlix
uirgo. felix paula texo tit q̃ ꝑ aine amiteq uir¬

Expanded text:
aviae et amitae. Redde pretiosissimam gemmam cubiaviae et amitae. Redde pretiosissimam gemmam cubiculo Mariae, et cunis Iesu vagientis inpone. Nutriatur in monasterio, sit inter virginum choros, iuran discat, mentiri sacrilegium putet, nesciat saeculum, uiuat angelice, sit m carne sine carne, omne hominum genus sui simile putet et, ut cetera taceam, certe te liberet seruandi difficultate et custodiae periculo. melius tibi est desiderare absentem quam pauere ad singula, cum quo loquatur, quid loquatur, cui adnuat, quem libenter aspiciat. trade Eustochio paruulam, cuius nunc et ipse uagitus pro te oratio is, cuius et sermo et habitus et incessus doctrina uirtutum est. sit in gremio auiae, quae repetat in nepte, quidquid praemisit in filia, quae longo usu didicit nutrire, docere, seruare uirgines, in cuius corona centenarii cotidie numeri castitas texitur. felix uirgo, felix Paula Toxotii, quae per auiae amitaeque uir
Abbreviated transcription (Latin):
dło adiscat cantic̃ canticoꝵꝰ nesi ĩexordio legi̾t subcatralib
uͥb spũaliũ niptiatũ epithalamiũ ñ ĩtelligẽs uul
neret᷑. Caueat oĩa apocrifa: et siquando ea ñ ad dog¬
matũ ueritatẽ s adsignorũ reuerentiã legere
uoluerit. sciat ñ eorũ ẽẽ quorũ titulis prenotan¬
tur: multaq inhis ad mixta uitiosa. & grandis
ẽẽ prudentie aurũ inluto querere. Cypriam
opuscula semꝑinmanu teneat. Athanasii epłas.
ethylatii libros inoffenso currat pede. Illorũ
tractatib. illorũ delectet᷑ ingeniis. inquorũ
libris pietas fid̾i ñ uacillat. Cet̾os sic legat. ut
magis uidicet quã sequat᷑. Respondebis. Quomͦ
hec omĩa mulier scłaris. intanta frequentia
hominũ rome custodire pot̾o: Noli gͦ subire
onus. qd̾ ferre ñ potes: s post quã ablactaueris
eam cũ ysaac. et uestieris cũ samuele. mitte.

Expanded text:
riculo discat Canticum Canticorum, ne, si in exordio legerit, sub carnalibus riculo discat Canticum Canticorum, ne, si in exordio legerit, sub carnalibus verbis spiritalium nuptiarum epithalamium non intellegens neretur. Caveat omnia apocrypha. Et si quando ea non ad dogmatum veritatem, sed ad signorum reverentiam legere voluerit, sciat non eorum esse, quorum titulis praenotentur: multaque his admixta vitiosa, ET GRANDIS esse prudentiae aurum in luto quaerere. Cypriani opuscula semper in manu teneat. Athanasii Epistolas et Hilarii libros inoffenso tractatibus, illorum delectetur ingeniis, in quorum libris pietas fidei non vacillet; ceteros sic legat, ut magis iudicet quam sequatur. Respondebis: Quomodo haec omnia mulier saecularis in tanta frequentia hominum Romae custodire potero? Noli ergo subire onus, quod ferre non potes, sed, postquam ablactaveris eam cum Isaac et vestieris cum Samuhele, mitte
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ suũ. et inseruitutẽ redigit. si flãma libidimꝰ et in¬
centiua feruentis etatiꝰ extinguere cupit ꝯtinentie sti¬
gore si appetitis sordib turpare festinet naturase pul¬
chritudine: cur econtͣrio balncarũ fom̃tis sopitos igneᷤ
susciter: Pro gẽmis et serico diinos codices amet:
inqͥb non auri & pellis babilore uermiculata pictu¬
ra s adficiẽ placeat emendata et erudita distinctio.
Discat pͥmũ psalt̾iũ. his se canticĩ auocet. Inpũbiis
salomonis erudiat᷑ aduitã. mnȩccłiaste consuescat eal¬
care q̃ mundi st̃. ĩ iob uirtutes et patientiȩ exẽpla sce
tet᷑. Ad euangłia tͣnseat. minꝗͣ ea positura demanib:
apłorũ acta et epłas tota cordis imbibat uoluntate.
cũq pectoriꝰ sui cellariũ his opib locupletarit man¬
det memorie ꝓpħas et eptaticũ & regũ ac paralipo.¬
mnenon libro. esereq : hester uolumina. adultimnũ sĩ ꝑt¬

Expanded text:
pus suum et in seruitutem redigit, si flammam libidinis et inpus suum et in seruitutem redigit, si flammam libidinis et incentiua feruentis aetatis extinguere cupit continentiae frigore, si adpetitis sordibus 4 turpare festinat naturalem pulchritudinem, cur e contrario balnearum fomentis sopitos ignes suscitat ? Pro gemmis aut serico diuinos codices amet, in quibus non I auri et pellis Babyloniae uermiculata pictura, sed ad fidem placeat m emendata et erudita distinctio. discat primum Psalterium, his se M canticis auocet et in Prouerbiis Salomonis erudiatur ad uitam. in ^ Ecclesiaste consuescat calcare, quae mundi sunt; in Iob uirtutis et patientiae exempla tetur. Ad Evangelia transeat numquam ea positura de manibus; Apostolorum Acta et Epistulas tota cordis inbibat voluntate. Cumque pectoris sui cellarium his opibus locupletarit, mandet memoriae Prophetas et Heptateuchum et Regum ac Paralipomenon libros Hesdraeque et Hester volumina, ut ultimum sine pe
Abbreviated transcription (Latin):
em decoquit. et incenclearũ more suo uicti¬
tans suceo. futuris dapib. ac sagine aqualicu¬
lũ parat. Uirgo et monachus. sic inquadra¬
gesima suos dimittant equos ut sibi memi¬
nerint semꝑ e̾e currendũ. Finitus labor ma¬
ior. infinitus ⁊mmod̾atior est. Ibi enĩ respitamꝰ:
hic in ꝑpetuo incedimꝰ. Si qñ ad suburba¬
na ꝑgis domifiliam ñ relinquas. Nesciat sine
te. nec posst uiuere:. & cũ sola fuerit ꝑtimescat.
Nonhabeat colloquia scłariũ: et malarũ uir¬
ginũ contuberniũ. Non int̾ sit nuptiis ser¬
uulorũ. nec familie ꝑstrepentis lusib miscea¬
tur. Scio precepisse quosdã. ne uirgo xp̃i cum
eunuchis lauet. necũ maritatiĩ femtnis. quia
alii non deponant animos uirorũ: alie tum̃tib
uteris p̃fert feditatẽ. M om̃ino madulta uirgine
Ilanachira ddisplicent: q̃ scipsã debet erubesc̾e. et nudã
undere ñ posse. Si eñ ieuiniis & itigiliis macerat cor¬

Expanded text:
em decoquit et in coclearum morem suo uictiem decoquit et in coclearum morem suo uictitans suco futuris dapibus ac saginae aqualiculum parat; uirgo et monachus sic in quadragesima suos emittant equos, ut sibi meminerint semper esse currendum. finitus labor maior, infinitus moderatior est; ibi enim respiramus, hic perpetuo incedimus. Si quando ad suburbana pergis, domi filiam non relinquas; nesciat sine te nec possit uiuere; cum sola fuerit, pertremescat. non habeat conloquia saecularium, non malarum uirginum contubernia, non intersit nuptiis seruulorum nec familiae perstrepentis lusibus misceatur. scio praecepisse quosdam, ne uirgo Christi cum eunuchis lauet, ne cum maritis feminis, quia alii non deponant animos uirorum, aliae tumentibus uteris praeferant foeditatem. mihi omnino in adulta uirgine lauacra displicent, quae se ipsam debet erubescere et nudam uidere non posse. si enim uigiliis et ieiuniis macerat cor
Abbreviated transcription (Latin):
precepta longiꝰ traham. dequib in alio loco ple¬
nius sum loquutus. sic comedat ut semꝑ esu¬
nat: ut statim post cybũ possit lege orare. psai¬
lere. Displicent mͥ inteneris maxime etatibus.
longua et immod̾ata ieniia qͥb itingunt᷑ ebdo¬
mades. & oleũ incybo. ac poma uetantur. Exꝑi¬
mento didici: asellũ iniua cũ lassus fuerit¬
diu̾ticula querere. faciant hoc cultores
hisidis et cibele. quigulosa abstinentia fasi¬
des aues & fumantes turtures uorant: ne
scilicet cerealia donacontaminent. Hoc ĩꝑ
petuũ ieiuniũ preceptũ sit: ut longi itim̾s
uires ꝑpetes supparent᷑. ne in pͥma mansiõe
currentes. corruamꝰ inmediis. Ceterũ ut an¬
te scripsi inquadragesima continentie uela
pandenda sunt. & tota aurige retinacła eqͥs
laxanda ꝓꝑantib. quãquã alia sit conditio
scłariũ. alia uirginũ ac monachorũ. Scła¬
ris homo. inquadragesima uentris ingluui¬

Expanded text:
praecepta longius traham, de quibus in alio loco plepraecepta longius traham, de quibus in alio loco plenius sum locutus, sic comedat, ut semper esuriat, ut statim post cibum possit legere, orare, psallere. displicent mihi in teneris uel maxime aetatibus longa et inmoderata ieiunia, quibus iunguntur ebdomades et oleum in cibo ac poma uitantur. experimento didici asellum in uia, cum lassus fueritdiuerticula quaerere. faciant hoc cultores Isidis et Cybelae, qui gulosa abstinentia Fasides aues et fumantes turtures uorant, ne scilicet Cerealia dona contaminent. hoc in perpetuo ieiunio praeceptum sit, ut longo itineri uires perpetes supparentur, ne in prima mansione currentes corruamus in mediis. ceterum, ut ante scripsi, in quadragesima continentiae uela pandenda sunt et tota aurigae retinacula equis laxanda properantibus, quamquam alia sit condicio saecularium, alia uirginum ac monachorum. saecularis homo in quadragesima uentris ingluui
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ ungue amatre discedat. Nolo de ancillu¬
lis siuis aliquã plus diligat. cuiꝰ crebro aurib
insusurret. Quicqͥd uniloquit᷑. hoc om̃s sci¬
ant. Piaceat ei comes. ñ compta nonͣ formosa.
que liquido gutture carm̃ dulce modulatur:
s grauis. pallens. sordidata. subtristis. Prepo¬
natur ei probe fid̾i. et morũ. ac pudicitie uir¬
go ueterana: que uiam doceat. et assuescat
exemplo ad orationes & psalmos consurg̾e. mane
yͥmnos canere. tercia. sexta. nona hora. stare ĩ
reddere sacrificiũ uesꝑtinũ. Sic tnͣseat dies:
sic nox inueniat laborantẽ. Orationi lectio. lcc¬
tioni suecedat oratio. Breue uidebit᷑ tempꝰ. quod
tantis cdierũ uarietatib occupatur. Discat et
ianã facere. tenete colũ pon̾t ingremio calathũ:
rotare fusũ. stamina pollice duce. Sꝑnat bũ¬
bicũ telas. serum uellera. & aurũ infila lentis¬
culũ sit et simil a: raroq pisciculi. Et negule

Expanded text:
dem unguem a matre discedat. nolo de ancilludem unguem a matre discedat. nolo de ancillulis suis aliquam plus diligat, cuius crebro auribus insusurret. quicquid uni loquitur, hoc omnes sciant. placeat ei comes non compta atque formonsa, quae liquido gutture carmen dulce moduletur, sed grauis, pallens, sordidata, subtristis. praeponatur ei probae fidei et morum ac pudicitiae uirgo ueterana, quae illam doceat et adsuescat exemplo ad orationem et psalmos nocte consurgere, mane hymnos canere, tertia, sexta, nona hora quasi bellreddere sacrificium uespertinum. sic dies transeat, sic nox inueniat laborantem. orationi lectio, lectioni succedat oratio. breue uidebitur tempus, quod tantis operum uarietatibus occupatur. Discat et lanam facere, tenere colum, ponere in gremio calatum, rotare fusum, stamina.pollice ducere. spernat bombycum telas, Serum uellera et aurum in fila lentesculum sit et simila raroque pisciculi. et ne gulae
Abbreviated transcription (Latin):
equa gr̃am equũ habeat & laborẽ. Suida sit
ad organa: tibia. lira. et cythara.cur facta sint
nesciat. Reddat tibi pensũ cotidie descriptura
rũ florib. certũ ediscat grecorũ uersuũ nume¬
rũ: sequatur statim et latina eruditio. que siñ
abinitio os tenerũ cõposuerit. inꝑegrimĩ so¬
nũ lingua corrũpitur. et ext̾nis uitiis sermo¬
patriꝰ sordidatur. Te habeat magistrã. te rudis
imitet᷑ infantia. Nichil inte. & in patre suo
uideat. qd̃ si fecerit peccet. Mem̃tote uos parẽ¬
tes uirginis ẽe. & magis eam exemplis docere
posse quã uoce. Cito flores ꝑeunt. cito uiołã et
liliũ. et crocũ pestilens aura corrũpit. Nũꝗͣ.
absq te procedat inpublicũ basilicas marty¬
rũ. et eccłias sine matre ñ ad eat. Nullus ei iu¬
uenis. nullus cincinnatus arrideat. Uigili¬
arũ dies. et sollemnes ꝑnoctationes. sic uir¬
guncula nr̃a celebret: ut nec transu̾so qui¬

Expanded text:
aequa gratia aequum habeat et laborem. surda sit aequa gratia aequum habeat et laborem. surda sit ad organa; tibia, lyra et cithara cur facta sint, nesciat. Rrum floribus carptum. Ediscat Graecorum versuum numerum. Sequatur statim et Latina eruditio: quae si non ab initio os tenerum composuerit, in peregrinum sonum lingua corrumpitur, et extpatrius sordidatur. te habeat magistram, te rudis miretur infantia. nihil in te et in patre suo uideat, quod si fecerit, peccet. mementote uos parentes uirginis et magis eam exemplis docere posse quam uoce. cito flores pereunt, cito uiolas et lilia et crocum pestilens aura corrumpit. numquam absque te procedat in publicum, basilicas martyrum et ecclesias sine matre non adeat. nullus ei iuuenis, nullus cincinnatus adrideat. uigiliarum dies et sollemnes pernoctationes sic uirguncula nostra celebret, ut ne transuersum qui
Abbreviated transcription (Latin):
inscolis puer̾ egre reprehendas. qd sinas consueᷤ¬
cere. Discat iam nunc & uinũ non bibere. in
quo est luxuria. Ante annos robuste etatis ꝑicłosa
est teneris grauis abstinentia. Usq ad idẽ tẽ pꝰ.
si necessitas postulauerit. & balneas ad eat. et u¬
no modico utat᷑ ꝑꝑsthomachũ : cainiũ edulio sus¬
tentet᷑: ne prius deficiant pedes. quã currere
incipiant. Et hec dico. iuxta indulgentiã ñ iux¬
ta imꝑiũ. timens debilitatẽ. ñ docens luxuriã.
Alioqum qd̾ uidaica suꝑsticio ex parte facit in
execͣtione quorũdam animaliũ. atq escarum.
qd̃ indorũ. bragmanorũ. et egyptiorũ. ginnoso¬
phiste. in polente. & orire. et pomorũ solo obser¬
uant cybo: cur uirgo xp̃i ñ faciat in toto:
Si tanti uitrũ. quare ñ maioris sit pretii mar¬
garitũ: Que nata ẽ ex repromissione. sic uiuat
ut illi uixert̃ qui derepromissione genati st̃:

Expanded text:
in scholis puer: Aegre reprehendas, quod sinas consuesin scholis puer: Aegre reprehendas, quod sinas consuescere. Discat iam tunc et vinum non bibere, in quo est luxuria. Ante_annos robustae aetatis periculosa est teneris gravis abstinentia. Usque ad id tempus, si necessitas postularit, et balneas adeat et vino modico utatur propter stomachum et carnium edulio sustentetur, ne prius deficiant pedes, quam currere incipiant. Et haec dico iuxta indulgentiam, non iuxta imperium, timens debilitatem, non docens luxuriam. Alioquin, quod Iudaica superstitio ex parte facit in eiuratione quorundam animalium atque escarum, quod Indorum Bragmanae et Aegyptiorum gymnosophistae in polentae et orizae et pomorum solo obseruant cibo, cur uirgo Christi non faciat in toto? si tanti uitrum, quare non maioris sit pretii margaritum? quae nata est ex repromissione, sic uiuat, ut illi uixerunt, qui de repromissione generati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
apłos de spũalib nuptiis sciscitãtẽ. Imitet᷑ oruuã.
quã gabriel solam incubiculo suo repꝑit. et ideo¬
forsitã timore ꝑtͣita est. qr uirũ quẽ ñ solebat as¬
pexit. E muletur cam dequa dr̃: om̃is gła eiꝰ filie
regis abintus. Loquat᷑ et ipsa. electo caritatis ia¬
culo uulnerata. Introduxit me rex incubicłm
suum. Nũ quã exeat foras. nec inueniant eã qͥ cir¬
cũ eunt cuutatẽ. ne ꝑcutiant & uulnerent. et
auferentes teristrũ pudicitie. midã insangume
derelinquant. quin potius. cũ aliquis hostium
eius pulsauerit. dicat. Ego mutus. et ub̃a mea
turris. laui pedes meos. ñ possũ inquinare eos.
son uescatur in publico. id c̃ inparentũ contu¬
uio. ne uideat cybos quos desideret. & licet qui¬
dam putant maioris ẽẽ uirtutis. presentẽ con¬
temnere uoluntate. tam̃ eo securioris arbitror
continentie. nescire qd̃ querat. Legi quondam

Expanded text:
Apostolos de spiritualibus nuptiis sciscitantem. Imitetur Mariam, Apostolos de spiritualibus nuptiis sciscitantem. Imitetur Mariam, quam Gabriel solam in cubiculo suo repforsitan timore perterrita est, quia virum, quem non solebat, aspexit. Aemuletur eam, de qua dicitur: Omnis gloria filiae regis ab intus; loquatur et ipsa electo caritatis iaculo vulnerata: Introduxit me rex in cubiculum suum. Nunquam exeat foras, ne inveniant eam, qui circumeunt civitatem, ne percutiant et vulnerent et auferentes theristrum pudicitiae nudam in sanguine derelinquant; quin potius, cum aliquis ostium eius pulsaverit, dicat: Ego murus et ubera mea turris. Lavi pedes meos, non possum inquinare eos. Non vescatur in publico, id est in parentum convvio, nec videat cibos, quos desideret. Et licet quidam putent maioris esse virtutis praesentem contemnere voluptatem, tamen ego securioris arbitror continentiae nescire, quod quaeras. Legi quondam
Abbreviated transcription (Latin):
me eo tẽpore quo contradicere ñ poterant. qͥ accep¬
turi erant. sicut eregione salus in fantiũ. maio¬
iorũ lucrũ est. Offerreᷤ nec filiam potestatis tue
funit. quãquã alia sit tua conditio. que pꝰ eam
uoliusti quã conciꝑes. Ut aut̃ oblatã negligas:
ad ꝑiculũ tuum ꝑtinet. Siqui clatidã. et muti¬
lam. et qualibet sorde macłatã optułit hostiam.
sacrilegii reus est. quantomagis qui partẽ corpo¬
ris sui. et illibate anime puritatẽ. regiis ample¬
xib parat. si negligens fuerit punietur: Post¬
quã grandiucła ẽe ceꝑit. et inexemplũ sponsi
sui crescere sapientia. etate. & grã. apud dm̃ et
homines: ꝑgat adtẽplũ ueri patris cũ parenti¬
b suis: s cũ illis egrediat᷑ de templo. Querant eã
initinere scłi. int̾ turbas et frequentiã ppłorum¬
uel propinquoru. & nusquã alibi eam re pe¬
riant. nisi in auditu scripturarũ. propħas et

Expanded text:
me eo tempore, quo contradicere non poterant qui accepme eo tempore, quo contradicere non poterant qui accepturi erant, sicut e regione salus infantium, majorum lucrum est. Offere necne filiam, potestatis tuae fuit quanquam alia sit tua conditio, quae prius eam vovisti, quam conciperes ut autem oblatam non negligas, ad periculum tuum pertinet. Qui claudam et mutilam, et qualibet sorde maculatam obtulerit hostiam, sacrilegii reus est , quanto magis qui partem corporis sui, et illibatae animae puritatem regis amplexibus parat, si negligens fuerit, punietur? 7. Postquam grandiuscula esse coeperit, et in exemplum sponsi sui crescere sapientia, aetate, et gratia apud Deum et homines, pergat ad templum veri Patris cum parentibus suis; sed cum illis non egrediatur e templo. Quaerant eam in itinere saeculi, inter turbas et frequentiam propinquorum, et nusquam alibi reperiant , nisi in adyto Scripturarum, 685 Prophetas et
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ignorat dexterã et simstrã. id ẽ boni et mali
nescit distrrentiam: Si soluctta ei prudenses
ne filia ꝑcutiatur auiꝑa. cur non eadẽ cura ꝓuide¬
as. neferiat᷑ amalleo uniuerse terre. ne bibat deau¬
reo calice babylonis. ne egrediatur cũ dina. et ue¬
lit uidere filias regionis aliene. ne ludat pedib.
ne trahat tunicas: Uenena ñ dant᷑ nisi melle cir¬
cũlitaᷤ. et uitia ñ decipiunt nͥ subspetie umbraq
uirtutũ. & quomͦ inquies peccata patrũ filiis ñ
reddunt᷑. nec filiorũ parentib. s anima que
peccauerit ipsa morietur: Hoc dehis dicitur
ẽ. et sapit ut paruulus. donec ad annos sapien¬
tie ꝑueniat. & pytagorice littere eũ ꝑducant
adbiuiũ. tã mala cuis quã bona parentib un¬
putant᷑. nisi forte estimas xp̃ianorũ filios. si bap¬
tisma ñ acceꝑint. ipsos tantũ reos ee peccati. et¬
ñ scelus referri ad eos qui dare noluerint. maxi¬

Expanded text:
domini ignorat dexteram aut sinistram, id est boni ac mali domini ignorat dexteram aut sinistram, id est boni ac mali nescit differentiam! sollicita prouides, ne filia percutiatur a uipera; cur non eadem cura prouideas, ne feriatur a malleo uniuersae terrae, ne bibat de aureo calice Babylonis, ne egrediatur cum Dina et uelit uidere filias regionis alienae, ne ludat pedibus, ne trahat tunicas ? uenena non dantur nisi melle circumlita et uitia non decipiunt nisi sub specie umbraque uirtutum. \'et quomodo\', inquies, \'peccata patrum filiis non redduntur nec filiorum parentibus, sed anima, quae peccauerit, ipsa morietur.? hoc de his diciturutem paruulus est et sapit ut paruulus, donec ad annos sapientiae ueniat et Pythagorae litterae eum perducant ad biuium, tam mala eius quam bona parentibus inputantur, nisi forte aestimas Christianorum filios, si baptisma non accenon etiam scelus referri ad eos, qui dare noluerint, maxi
Abbreviated transcription (Latin):
aei tiuis sacrilegis attrectare manib: Que iam
nunc arescent. ut sentias excruciata qͥd secetis. et
sinito mense quinto ad inferna ducaris. Sinaũt
ꝑseuerauieris inscelere. & maritosimul orbaberiᷤ
et filiis. Omnia ꝑ ordinẽ expleta st̃: et serã miserie
penitentiã. uel ex signauit interitus. Sic ulciscũ
xp̃c iniiolatorib templi sui:. sic geminas. et p̃ciosis¬
sima ornam̃ta defendit. Et hoc retuli. ñ qd̾ insulta¬
reuelim calamitatib infelitiũ: s ut te moneam
cũ quanto metu et cautione seruare debcas qd año
sponpondisti. Hely sacerdos otfendit dnm̃ obuitia
liberorũ ep̃c fieri ñ potest. qui filios habuierit
lixxutiosos et ñ subditos. Econtrario de muliere
scribitur. qd̾ salua fiet ꝑfiliorũ gen̾ationẽ. si ꝑman¬
serit infide & caritate. & scificatione. cũ puditicia.
Si ꝑsecta etas. et sui uiris imputat᷑ parentib: quã¬
tomagis iactens & fragilis. quȩ uxta sententiã

Expanded text:
dei sacrilegis adtrectare manibus ? quae iam dei sacrilegis adtrectare manibus ? quae iam nunc arescent, ut sentias excruciata, quid feceris, et finito mense quinto ad inferna ducaris. sin autem perseueraueris in scelere, et marito simul orbaberis et filiis\'. omnia per ordinem expleta sunt et seram miserae paenitentiam uelox signauit interitus. sic ulciscitur Christus uiolatores templi sui, sic gemmas et pretiosissima ornamenta defendit. et hoc retuli, non quod insultare uelim calamitatibus infelicium, sed ut te moneam, cum quanto metu et cautione seruare debeas, quod domino spopondisti. Heli sacerdos offendit dominum ob uitia liberorum; episcopus fieri non potest, qui filios habuerit luxuriosos et non subditos. at e contrario de muliere scribitur, quod salua fiet per filiorum generationem, si permanserit in fide et caritate et sanctificatione cum pudicitia. si perfecta aetas et sui iuris inputatur parentibus, quanto magis lactans et fragilis et quae iuxta sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
Discat statim quã habeat et alterã auiam. quã ami¬
tam: c̃ui imꝑatori. cui exercitui. tyruncula nut¬
atur. Iulas desicłet: ad illas tibi mtitetur abscessũ:¬
ipse habitus et uestitus doceat eam. cin ꝓmissa sit.
Cane ne aure eiꝰ ꝑfores. ne ceru̾sa. et purpurisso
consecrata xp̃o ora de pinguas. nec collũ auro et mar¬
garitis premas. nec caput geminis honeres. nec
capulũ irruses et ei aliqͥd de gehenne ignibus
auspiceris. Habeat alias margaritas. quib postea
uenditis emptura ẽ pretiosissimũ margaritum.
Pretextata nobilissima. quondã femina iubente
uiro hemetio. qui patruus eustochie uirginis fu¬
it. habitũ eiuscultũq mutauit. et neglectũ exmẽ¬
propositũ. et matris desid̾iũ: et ecce ibi eadẽ nocte.
cernit in somnis uenisse angłm. terribili facie
miitantẽ penas. & hec uerba frangentẽ. Tuau¬
saes uiri imꝑiũ preserre xp̃o: tu caput uirginiᷤᷤ

Expanded text:
Discat statim, quam habeat et alteram aviam, quam amiDiscat statim, quam habeat et alteram aviam, quam amitam, cui imperatori, cui exercitui tiruncula nutriatur. Illas desideret, ad illas tibi mIpse habitus et vestitus doceat eam, cui promissa sit. Cave ne aures ejus perfores, ne cerussa et purpurisso consecrata Christo ora depingas, nec collum auro et margaritis premas, nec caput gemmis oneres, nec capillum irrufes, et ei aliquid de gehennae ignibus auspiceris. Habeat alias margaritas, quibus postea venditis, emptura est pretiosissimum margaritum. Praetextata nobilissima quondam uiro Hymetio, qui patruus Eustochiae uirginis fuit, habitum eius cultumque mutauit et neglectum cpropositum et matris desiderium. et ecce tibi eadem nocte cernit in somnis uenisse ad se angelum terribili facie minitantem poenas et haec uerba frangentem: \'tune ausa es uiri imperium praeferre Christo ? tu caput uirginis
Abbreviated transcription (Latin):
est. Graccoꝵ eloquentie. multũ ab infantia sermo
matris est scribitur contulisse: ortensi oratio in
dat̾no sini coaluit. Dificult̾ radit᷑. qd̾ rudes ãi
prebiberunt. Ranarũ conchilia. quis inpͥsti¬
nuĩ colorẽ renocet. E rudis testa diu.et sapo¬
iem retinet. & odorẽ. quo primũ imbuta ẽ. Gre¬
ca narrat hystoria alexandrũ potentissimũ
regẽ cibis añatore . & inmorib et incessu leonidis pe
dagogi sui ñ potuisse carere uitiis quib adhuc par¬
uiis fuerat infectus. Procliuius est enĩ malorũ emu¬
latio. et quorũ uirtutes assequi neqͥs cito unitaris ui¬
tia. Nutrix ipsa ñ sit temulenta. ñ lasciua. ñ garru¬
ia. Habeat modestam gerulã: nutriciũ grauẽ. Cũ
auiũ ud̾it. inpectus eius transiliat. & collo de pen¬
deat: nolenti aueltua de cantit. Rapiat eam auia:
patrẽ risib cognoscat. Sit om̃ib amabilis. et uni¬
uersa propinquitas. rosam ex se natam gaudeat.

Expanded text:
est. Gracchorum 1 eloquentiae multum ab infantia sermo est. Gracchorum 1 eloquentiae multum ab infantia sermo matris scribitur contulisse, Hortensii 2 oratio in paterno sinu coaluit. Difficulter eraditur, quod rudes animi perbiberunt. Lanarum conchylia quis in pristinum candorem revocet? Rudis testa diu et saporem retinet et odorem, quo primum imbuta est. Graeca narrat historia Alexandrum, potentissimum regem orbisque domitorem, et in moribus et in incessu Leonidis, dagogi sui, non potuisse carere vitiis, quibus parvulus adhuc fuerat infectus. Proclivis est enim malorum aemulatio et, quorum virtutem adsequi nequeas, cito imitere vitia. Nutrix ipsa non sit temulenta, non lasciva, non garrula; habeat modestam gerulam, nutricium gravem. Cum avum viderit, in pectus eius transiliat, e collo pendeat, nolenti alleluia decantet. Rapiat eam avia, patrem risibus recognoscat, sit omnibus amabilis et universa propinquitas rosam ex se natam gaudeat.
Abbreviated transcription (Latin):
leat. sauẽdũ ipmis ne odit studia. ne amaritudo corũ.
pospta ĩ fantia uit᷑ tudes annos tͣnseat. Ipsa nomina
certa et coaceruata. dde industria: propħatũ uide
matħo lucaq descendat: ut dũ aliud agit. futire
memorie preparet᷑. Magister probe etatis et uite.
eruditionisq est eligendus. Nlec puto erubescit doc¬
tus uit. id facere in ꝓpinqͣ uel nobili turgine. quod
aristotile fec̃ inphilippi filio: ut ipse ubrariorũ
iulitate. initia monstraret litt̾arũ. Non sunt
contẽpnenda quasi parua sint. sine quib mag¬
naconstare non possunt. Ipse elementorũ ordo.
et parua institutio preceptoris. alit̾ de erudito
aliter rustico ore profertur. Unde & tibiẽ pro¬
uidendũ. ne ineptis blanditiis feminarũ. dimi¬
diata dicere uerba filie consuescas. et inauro atq
purpura lud̾e. quorũ alterũ lingue alterũ morib
officit: ne discat intenero. qd̾ ei postea dediscendũ

Expanded text:
leat. cauendum in primis, ne oderit studia, ne amaritudo eorum I leat. cauendum in primis, ne oderit studia, ne amaritudo eorum I percepta in infantia ultra rudes annos transeat. ipsa nomina,^ certa et coaceruata de industria, prophetarum uidMatheo Lucaque descendat, ut, dum aliud agit, futurae memoriae praeparetur. magister probae aetatis et uitae atque eruditionis est eligendus nec, puto, erubescit doctus uir id facere uel in propinqua uel in nobili uirgine, quod Aristoteles fecit in Philippi filio, ut ipse librariorum uilitate initia ei traderet litterarum. non sunt contemnenda quasi parua, sine quibus magna constare non possunt. ipse elementorum sonus et prima institutio praeceptoris aliter de erudito, aliter de rustico ore profertur. unde et tibi est prouidendum, ne meptis blanditiis feminarum dimidiata dicere filiam uerba consuescas et in auro atque in purpura ludere, quorum alterum linguae, alterum moribus officit, ne discat in. tenero, q