comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incipit totum pendet ex altero. Nescias quid cui cohereat. & exceptis testimo¬
niis scͥpturarum que ille uenustissimo eloquentie sue flore mutare nõ est ausu
reliquus serio omni materie cõuenit.qr nulli conuenit. Queres mͥ aliquam
suspitionem intelligentie dedit. uelle eum ita nuptias p̃dicare. ut uirginitati
detrahat. Qnõ enimꝰ minora maioribus coequantur. inferioris comparatio suꝑi¬
oris inuiria est. Neq uõ nos marchionis & manichei dogma sectinteo nuptiis de¬
trahimus nec taciani pͥncipis encraticoꝵ errore decepti omnem choitum spuctum
putamus. qui non solum nuptias.Sed cibos quoq quos deus creauit ad utẽdum
dimnat & rȩꝓbat. Scimus in domomagna non solum uasa eẽ aurea & argẽtea
sed &x lignea & fictilia. & suꝑ fundamentum xp̃i qđ paulus architectus posuit¬
alios hedificare aurum. argentum. lapideo p̃ciosos. alios econtrarioligna fenum

Expanded text:
incipit, totum pendet ex altero: nescias quid cui cohaereat; et exceptis testimoincipit, totum pendet ex altero: nescias quid cui cohaereat; et exceptis testimoniis Scripturarum, quae illo venustissimo eloquentiae suae flore mutare non ausus est, reliquus sermo omni materiae convenit, quia nulli convenit. Quae res mihi aliquam suspicionem intelligentiae dedit, velle eum ita nuptias praedicare, ut virginitati detrahat. Quando enim minora majoribus coaequantur, inferioris comparatio, superioris injuria est. Neque vero nos Marcionis et Manichaei dogma sectantes, nuptiis detrahimus; nec Tatiani principis Encratitarum errore decepti, omnem coitum spurcum putamus; qui non solum nuptias, sed cibos quoque quos Deus creavit ad utendum, damnat, et reprobat. Scimus in domo magna, non solum vasa esse aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Et super fundamentum Chrialios superaedificare aurum, argentum, lapides pretiosos: alios e contrario foenum, ligna,
Abbreviated transcription (Latin):
legimus. Et illud uirgilianum. Dat sine mente sonum. Eraclium quoq co¬
pare queat cuius assertionem penitur ignoretur. & nelectorem longuis tra¬
ham cuiusmodi eloquentiesit. & quibus eloquentie ornatus floribus ince¬
dat. Secundi libri eius monstrauit exordium. qͦd esternam crapulam eruc¬
tans ita euomuit. Satisfatio inuitatis.Non ut claro curram sermone. sed
a rumore purgatus uiuam uano. obsecro agrum nouella plantationam
arbusta teneritudinis crepta de uitiorum gurgitibus audientia cõmuitã agi¬
nibue sanctimꝰ eccłiã spe. fide. ciritate. in accessibilem in expugnabilem non ẽ
in ea ĩmaturus omnis docibilis impetum irrumpere uel arte dludere potest
febri eum sompniareputes. uel arreptum morbo frenetico hypocratis uinculis
alligandum. Quotiens cumq eum legero uͥ mͥ deffecerit sp̃s ibi distinctio. Totũ

Expanded text:
legimus; et illud Virgilianum: Dat sine mente sonum . Heraclitum quoque colegimus; et illud Virgilianum: Dat sine mente sonum . Heraclitum quoque coare queat, cujus assertionem penitus ignoret? Et ne lectorem longius traham, cujusmodi eloquentiae sit, et quibus verborum floribus ornatus incedat, secundi libri ejus monstrabit exordium, quod hesternam crapulam ructans, ita evomit: 239 « Satisfacio invitatis, non ut claro curram nomine, sed a rumore purgatus vivam vano. Obsecro agrum, novella plantationum, arbusta teneritudinis, erepta de vitiorum gurgitibus, audientiam communitam agminibus. Scimus Ecclesiam, spe, fide, charitate, inaccessibilem, inexpugnabilem. Non est in ea immaturus, omnis docibilis: impetu irrumpere, vel arte eludere potest per febrem somniare eum putes, vel arreptum morbo phrenetico, Hippocratis vinculis alligandum? Quotiescumque eum legero, ubi me defecerit spiritus, ibi est distinctio. Totum
Abbreviated transcription (Latin):
ACI ADNODUM DIES SUNT
quo lancti exurbe frẽs cuiusdam mͥ iouiniani
rem. quos cum legissem. & oĩo non intelligerẽ.
cepi reuoluere crebrius & non uerba modo atq¬
sententias sed singulas pene sillas discutere uo¬
lens pͥus scire quid dicẽt. & sic uł ꝓpͥare uel red ar¬
guere qd dixisset. Uere scripturarum tanta bar¬
baries est & tantis uiciis spurcissimus sermo cõ¬
fusus.ut nec qui loquatur. nec quibus argumen¬
tis uelit ꝓbare quod loquitur potuerim intelligere. Iotus enim timet. Totus
iacet actollit se ꝑ singula. & qi debilitatus coluber in ip̃o conatu frangitur. Nõ
est contemptus nr̃o .i. humano more loqui. artius quidam agreditur. Partu¬
riunt montes nascitur ridiculus mus. quod ip̃e non sani hominis ẽẽ. nõ sanꝰ
uiret horestes. preterea sic inuoluit omnia & quibusdam in extricabilibus no¬
dis uniuersa conturbat. ut illud plautinarum litteratum ei possit aptari. has
quidem preter sillas leget nemo. Nam diuinandum ẽfuriosas appollis uates

Expanded text:
ci admodum dies sunt, quod sancti ex urbe Roma fratres cujusdam mihi Joviniani rem. Quos cum legissem, et omnino non intelligerem, coepi revolvere crebrius, et non sententias, sed singulas pene syllabas discutere, volens prius scire quid diceret, et sic vel probare, vel redarguere, quod dixisset. Verum scriptorum tanta barbaries est, et tantis vitiis spurcissimus sermo confusus, ut nec quid loquatur, nec quibus argumentis velit probare quod loquitur, potuerim intelligere. Totus enim tumet, totus jacet: attollit se per singula, et quasi debilitatus coluber, in ipso conatu frangitur. Non est contentus nostro, id est, humano more loqui, altius quiddam aggreditur. 238 Parturiunt montes, nascetur ridiculus mus. Quod ipse, Non sani esse hominis, non sanus juret Orestes. Praeterea sic involvit omnia et quibusdam inextricabilibus nodis universa perturbat, ut illud Plautinarum litterarum ei possit aptari: Has quidem praeter Sibyllam leget nemo. Nam divinandum est. Furiosas Apollinis vates
Abbreviated transcription (Latin):
gitaret homibus maioribus caritabat se &cũ sic ĩcedere nõ potuis¬
ꝑ aliquas seductiones ineptas multas de uia recta in aliã ui ĩ pu¬
xit & uenenũ eiꝰ q̃ĩ tumulis uocibus sirenq canticis plureno
cere potuit ielior ĩ oĩbus in boĩs peior ĩ malis. Alia cĩ huiꝰ dogina¬
ta pulcra & utilia.alia nõ setus uam seminata sunt Multi to
alios etiam pessimos discipulos multa uenenosa sub noie ehꝰ edidis¬
se testintur. Euschius cesariensis claius seͥpturaꝵ custos noui te¬
stamenti a multis maior in ꝯscriptione eẽ a greio cõmedatur. Iria
sũt p̃clara que hoc in oꝑibus eius uera testatur. Canones quatuor

Expanded text:
gitasset, oneribus majoribus carricabat se: et cum sic incedere non potuisgitasset, oneribus majoribus carricabat se: et cum sic incedere non potuisnae: et quae per aliquas seductiones ineptas multos de via recta in aliam viam perduxit, et venenum ejus quasi tinnulis vocibus Syrenarum, quae canticis pluribus nocere potuit: melior omnibus in bonis, pejor in malis. Alia enim hujus dogmata pulchra et utilia, alia vero secus viam seminata sunt: multi tamen alii ejus pessimi discipuli multa venenosa sub nomine hujus edidisse videntur. Eusebius Caesariensis, clavis Scripturarum, custosque Novi Testamenti multis major in conscriptione esse a Graecis commendatur. Tria su
Abbreviated transcription (Latin):
desiderii ut tibi qiͣ deluminaribus firmamẽti
que tibi toto mudo refulgent pauea de septoribꝰ
qui nobis multa de obscuritatibus que ꝑꝑcarna¬
lem mentẽ intelligentiam ĩpedũt ad splendo¬
rẽ cõsideratioĩs spuilem ꝓferre potuerũt maĩse¬
nũꝙͣ inuenies sed melius tñ unius uolũtate cõdẽnari ꝙ multoꝵ
aꝗla eiq in montiũ radit̾ibus fuei̾t nõ cõsiderans multa celoꝵ spa¬
carpere festinat. ramos aũt ꝓximos paruulis relinquit. Nos autẽ
paruuli sumus infirmi que ac minores si inferiora congregare uo¬
luerimus nobiscũ bñ agitur hylarius ep̃s romanoꝵ luꝰcfer ecdu¬
rumq lucerna & p̃tiosus lapis ad quem mortalia astendũt pule̾
sermone aureo q̃ orc uniuersa loꝗtur.Si enim aliꝙ̃ secus uiam ce¬
cidisse potuissent tñ ab eo ĩseͥpturis messi magna exorta ẽ Origẽs
ad amantius altiora ac maiora cogitãs ꝓpumq ingeniũ nõ suffici¬
ens aliud ꝑ aliud subnectit. Et dum hic nimio menti ardore co¬

Expanded text:
Desideri, ut tibi quasi de luminaribus firmamenti, quae toto mundo refulgeant, pauca de scriptoribus, qui nobis multa de obscuritatibus, quae propter carnalem intelligentiam impediunt ad splendorem considerationis spiritualem proferre potuerunt manifenunquam invenies, sed cujus tam voluntatem condemnari, quam multorum uae in montium radicibus fiunt, non considerans, multa coelorum spacarpere festinat, ramos is proximos parvulis relinquit: nos autem parvuli sumus infirmique ac minores, si inferiora congregare valuerimus, nobiscum bene agitur. Hilarius episcopus Romanorum, lucifer ecuae lucerna et pretiosus lapis, ad quem mortalia ascendunt, pulchro sermone aureoque ore universa loquitur. Si enim aliqua secus viam cecidisse potuissent, tamen ab eo in Scripturis messis magna exorta est. Origenes Adamantius altiora ac majora cogitans, propriumque ingenium non sufficiens, aliud per aliud subnectit; et cum haec nimio mentis ardore co
Abbreviated transcription (Latin):
doq sermõe construxit & nulla oĩbus que scripta sunt ꝑ eũ ĩtoto
orbe nũꝙͣ data est contradictio famonius amultis culpabilis da
ta snĩa fortiterq uniuersa difficilia ingere̾ conatus est. & quire ꝯͥ
undas maris nauigare nõ potest. uel cõtra impetum torrctis u̾a¬
lidi natare non ualet. Itaq cũctaꝵ seͥpsit cõtra seͥpturas sinctas
constare nõ polerant. Ideo qi umbre secus homines sũt:

Expanded text:
doque sermone construxit, et nulla omnium quae scripta sunt per eum, in toto orbe unquam data est contradictio. Famonius a multis culpabilis dura sententia, fortiterque universa difficilia in genere conatus est: et quasi tunc undas maris navigare non potest, vel tunc impetum torrentis natare non potest; ita cuncta quae scripsit contra Scripturas sanctas constare non poterant. Ita quasi umbra secus hominem sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdere cõualuit sed que potuit fidelr̃ narrare narrauit. Ambrosi
frater ꝓfundoꝵ pene raptus. ad aeris uolucer ꝙ̃ dm̃ m ꝓfũdum
tao qõnes arripieno ꝑ mẽtio astutum nuceq cirea nucleũ non
cõfringeo multa ĩpossibilia in septurie cũ fidutia loquitur. Puili¬
no uisus est magr̃ fieri & nõerat inte discipulus & furtum si mra¬
dice oriri ficriq tẽptauit. &iõ eius conscriptioneo se̾ptore &cuta
non indigerint. Pclagus de quo apud fidele sermo ẽ de etiam ni
chil grauis cã disputatione uerboꝵ pene in toto orbeanũcuta est
que om̃s ecdesie qĩ lupũ de silua cõminarent. Aurcum colorem
suꝑ nigrum uenenũ cõponẽs fontẽ dulcẽ. pͥmi mełis amaritudĩ
malitieꝰ cõmiscuit. leuinamus leta fata corde asꝑo potu. Dulcissio
xͥanis ꝓferẽa cõposuit & me quoq maxĩe in oibꝰ laboriosum assidue

Expanded text:
 fideliter narravit. Ambrosius frater profundorum, pinnae raptus et aeris volucer, quandiu in profundum multas quaestiones arripiens, per mentis astutiam, nucemque citra nucleum non confringens, multa impossibilia in Scripturis cuPaulino visum est magistrum fieri, et non erat ante discipulus, et fructum sine radice oriri fierique tentavit. Ideo ejus conscriptiones, Scriptore et charta non indigent. IX. Pelagius, de quo apud fideles sermo est, de quo etiam et mihi gravis causa disputationis ejus verborum pene in toto orbe annuntiata est, quem omnes Ecclesiae quasi lupum de silva mirantur, aureum colorem super nigrum venenum componens, fontem dulcem primi mellis, amaritudinis malitiae commiscuit. X. Jovinianus laeta facie, et corde aspero, potu dulcissimo Christianis proferens composuit, et me quanquam in omnibus laboriosum assidue
Abbreviated transcription (Latin):
mus eũ dem apłm cum ingenti cura ueritatis commendande dicẽ. Si autẽ xp̃s
falsi testes dei. quia testimonium diximus aduersus deum. ꝙ suscitauerit xp̃m
quem non suscitauit. Si quis huic diceret quid in hoc mendatio ꝑ horrestis.
cum id dixeris quod etiam si falsum sit ad laudem dei maxime ꝑtinet. Non¬
ne huius detestans insiniam quibus posset uerbis & significitionibus in lucõ
penctralia sui cordis apiret.c lamano non minori aut fortasse etiam muiori sce¬
lere in deo liudari falsitatem ꝙ ueritatem utupari. Agendum est gͥut ad co¬
gnitionem diuinaꝵ septuraꝵ talis homo accedat qui de sanctis libris tam sce
& ueraciter existimet. ut nolit aliqua eoꝵ parte delectari ꝑ offitiosa mendatia.
potiusq id quod non intelligit transeat. ꝙͣ cor suũ p̃ferat illi ueritati. Profecto ei
cum hoc dĩe credi sibi expetit. &id igit ut diuinaꝵ septuraꝵ auctoritatibus nõ

Expanded text:
mus eundem apostolum cum ingenti cura commendandae ueritatis mus eundem apostolum cum ingenti cura commendandae ueritatis falsi testes dei, quia testimonium diximus aduersus deum, quod suscitauerit Christum, quem non suscitauit. si quis huic diceret: \'quid in hoc mendacio perhorrescis, cum id dixeris, quod, etiamsi falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet" nonne huius detestatus insaniam, quibus posset, uerbis et significationibus in lucem penetralia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam maiore scelere in deo laudari falsitatem quam ueritatem uituperari? agendum est igitur, ut ad cognitionem diuinarum scripturarum talis homo accedat, qui de sanctis libris tam sancte et ueraciter existimet, ut nolit aliqua eorum parte delectari per officiosa mendacia potiusque id, quod non intellegit, transeat, quam cor suum praeferat illi ueritati. profecto enim, cum hoc dicit, credi sibi expetit et id agit, ut diuinarum scripturarum auctoritatibus non
Abbreviated transcription (Latin):
UNAPUD UOS CEIESTIS EIOOUE¬
tia purissimi fontis.& lr̾arum oĩum fluenta
redundent. ac solida secundum uerticem sani¬
tas ur̃a cuncta firmo statu membra contineat
miror stupore mentis attonitus. Cur stilliciduĩ
insulam riuuli dignemini aurire. uitores corpo¬
ris infirma medentis. Mlagi gͦ que de grecoꝵ
ta petducam. Origenes igitur qui nullum

Expanded text:
apud vos coelestis eloquentiae purissimi fontis, et litterarum omnium fluenta redundent: ac solida secundum verticem sanitas, vestra cuncta firmo statu membra contineat: miror stupore mentis attonitus, cur stillicidium insulani rivuli dignemini haurire, nitores corporis infirma medentes. Magis ergo quae de Graecorum ta perducam. II. Origenes igitur qui nullum
Abbreviated transcription (Latin):
minus custodiat. Domine uere sete & beitissime papa. Et subter. Urandes
latini sermonis in ista ꝓuintia notarioꝵ patimur penuriam. & id cuco p̃cep¬
tis tuis ꝑere non possumus. maxime in editione.lxx. que asteristis ueribusq
distincta est. Meraq enim pͥoris laboris.fraude cuiusdam amissimus:

Expanded text:
minus custodiat, domine uere sancte et beatissime papa. Grandem minus custodiat, domine uere sancte et beatissime papa. Grandem latini sermonis in ista prouincia notariorum patimur penuriam et idcirco praeceptis tuis parere non possumus maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis ueribusque distincta est; pleraque enim prioris laboris ob fraudem cuiusdam amisimus.
Abbreviated transcription (Latin):
cus internos uiderint de auium calũpniabuntur rancore descendere. Mi¬
chi autem statutum est te amare. suscipere. colere. mnrari. tuaq deta qiͣ mea
deffendere. Certe & in dialogo quẽ nuꝑ edidi tue bti̾tudinis ut dignũ fu¬
erat recorditus sum. Plagisq demus operam ut ꝑnitiosissima he̾sis de eccͣã
auferatur. que semꝑ simulat pnĩam ut docendi in ecclesiis heat facultate̾.
spalĩq salutant btĩtudinem tumi.omnis quoq fraternitas que nobis cum
dño saluatori seruire conantur. Sdm̃ presbm firmum anno p̃terito obre
cirum rauernam. & inde in affricam siciliamq direximus. quẽ putamus
iam in affrice partibus cõmorari. Danctos tuo adherentes literi.ut meo obse¬
quio salutes pͣcor. lras quoq meas ad sanctũ p̃sbrm firmũ direxi. que si ad
te uenerint ei dirigere non graueris. Hcolumem te & mei memorem x do¬

Expanded text:
ntias uiderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. mintias uiderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. mihi autem decretum est te amare, suscipere, colere, mirari tuaque dicta quasi mea defendere. certe et in dialogo, quem nuper edidi, beatitudinis tuae, ut dignum fuerat, recordatus sum magisque demus operam, ut perniciosissima haeresis de ecclesiis auferatur. quae semper simulat paenitentiam, ut docendi in ecclesiis habeat facultatem, specialiterque salutant beatitudinem tuam, omnis quoque fraternitas, quae nobiscum domino saluatori seruire conantur. sanctum presbyterum Firmum anno praeterito ob rem earum Rauennam et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus iam in Africae partibus commorari. sanctos tuo adhaerentes lateri ut meo obsequio salutes, precor. litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te uenerint, ei dirigere non graueris. incolumem te et mei memorem Christus do
Abbreviated transcription (Latin):
nuit fieri auas etiaim ip̃i quid aliud ostendunt n aias esse mortales. Si ents
sicut uilia cetera ex solo semie oruitur. lta etiam de hominibus sentimuo ut
cun corpore simul in codem semine etiam aii deffenditur. quid dicimuo de
his qui imp fecti ad huc &e de uentre ab horsi funt. & quod nõ nũꝙͣ etiam
inteq masculoꝵ uaturalium receptaculis semia sint suscepti depeut an qb
sinc dubio inuenuitut quod simuiletiam ille que naturali rone senaimi
apium canina exerceretur facũdia. Itaq duobus libellio tius quos mo no¬
non potui. non ꝙ quicꝙ in illis reprehendendum putem. S quia iuxta be¬
atum apłm. Unusquisq in suo sensu habundet. Alius quidem sic. Alius aũt
tibus a te positum atq disertum est Sed queso reuerẽtiam tuã parũꝑ pati¬
aris me tuũ laudare ingenium. Nlos enim inter nos cruditionis caula
disserimus. Ceterum emuli & maxime hẽtici si diuersas inter nos senten¬

Expanded text:
ue fieri animarum: etiam ipsi quid aliud ostendunt, nisi animas esse mortales? Si enim sicut animalia caetera ex solo semine oriuntur: ita etiam de hominibus sentimus; ut cum corpore simul in eodem semine, etiam anima defundatur. Quid dicimus de his qui imperfecti adhuc, et de ventre aborsi sunt: et qui nonnumquam etiam antequam vasculorum naturalium receptaculis semina sint suscepta, depereunt? In quibus sine dubio invenitur, quod simul etiam illae quae naturali ratione semipium canina exerceretur facundia. itaque duobus libellis tuis. quos meo noempus respondere non potui, non quo quicquam in illis reprehendendum putem, sed quia iuxta beatum apostolum unusquisque in suo sensu abundet alius quidem sic alius autem tibus, a te positum atque dissertum est. sed quaeso reuerentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. ceterum aemuli et maxime haeretici, si diuersas inter nos sente
Abbreviated transcription (Latin):
beethleem sancto presbr̃o innocentio tradidi ꝑferendas. Neptie ur̃a pau¬
la miserabiliter dep̃catur ut memores eiuo sitis. & multũ uos salutat.

Expanded text:
Bethleem sancto presbytero Innocentio tradidi perferendas. neptis uestra PauBethleem sancto presbytero Innocentio tradidi perferendas. neptis uestra Paula miserabiliter deprecatur, ut memores eius sitis, et multum uos salutat.
Abbreviated transcription (Latin):
frẽ nr̃o cusebio presbrõ suscepisse. Non ante multum temporis & exĩde
ued ingruentibus morbis uel dormitione sctẽ ac uenerabilis filie nr̃e
custohie ita doluisse ut prope modum cõtẽpnendos putarem. In codẽ
enim luto hesitat & exceptis uerbis tumulis atq emendicatis nichil a¬
aꝑtius se proderet. & blasfemis oĩbus patefaceret. Quicquid enĩ in mi¬
serabili illa sinodo diospolitana dixisse sedenegat in hoc ope profitet᷑. nec
grande est in eptissimis neniis respondere. Di autem dñs uitam tribueĩt
& notarioꝵ huerimus copiam.paucis lucubraciunculis respondebimus.
non ut conuincamus heresim emortuam. Sed ut imꝑitum atq blasfe¬
miam uris sermonibus confutemus. Mleliuoq hoc faceret sanctitas
tua.ne cõpellamur q̃ hẽticum nostra laudare. Sancti filii cõmunes. albi¬
na punamis & melania plurimum uos salutant. Hlas luterulas de setã

Expanded text:
fratre nostro Eusebio presbytero suscepisse non ante multum temporis et exinde fratre nostro Eusebio presbytero suscepisse non ante multum temporis et exinde uel ingruentibus morbis uel dormitione sanctae et uenerabilis filiae uestrae Eustochiae ita doluisse, ut propemodum contemnendos putarem. in eodem enim luto haesitat et exceptis uerbis tinnulis atque emendicatis nihil a conatur, apertius se proderet et blasphemias omnibus patefaceret. quicquid enim in miserabili illa synodo Diospolitana dixisse se denegat, in hoc opere profitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. si autem dominus uitam tribuerit et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus, non ut conuincamus heresim emortuam, sed ut inperitiam atque blasphemiam nostris sermonibus confutemus. meliusque hoc faceret sanctitas tua, ne compellamur contra hereticum nostra laudare. sancti filii communes Albina, Pinianus et Melania plurimum uos salutant. has litterulas de sancta
Abbreviated transcription (Latin):
OMINUSUFRE SANETIS
atq omni affectione ac iure uenerandis
quam affricam reuersurus in ea ad dignatio¬
nẽ urãm septa non sumpsit. lamen deo gr̃ãs
agimus. qđ ita euenit ut nr̃m silentium ue¬
stris eplĩs uinceretis.Michi eĩ oĩs occasio
gratissima est ꝑ quã scribo ur̃e reuerentie.te¬
stem ĩuocans dñ. quod si posset ficri assuptis
alis columbe urĩs amplexibus implicarer.semꝑ quidem pro merito uir¬
tutũ ur̃aꝵ. sed nũc maxime. quia cooꝑatoribus & auctoribus nobis hẽ¬
sis celestina ingulata est. Que ita ĩfecit corela multoꝵ.ut cum suꝑatos
damnator q esse sesentiat. tñ uenena mentiũ non obmittant. & quod so¬
lum possũt nos oderint. ꝑ quos putant se libertatem docende hẽscos
ꝑdidisse Quod ante queritis utrum rese̾pserim contra libros animam
pseudo diaconi celedensis qui copiosissime pascitur uel aliene blasfemic
uerba friuola subministret. sciatis me ipõs libros in sedulis missos a scõ

Expanded text:
ominis uere sanctis atque omni affectione ac iure uenerandis aquam Africam reuersurus mea ad dignationem uestram scripta non sumpsit. tamen deo gratias agimus, quod ita euenit, ut nostrum silentium uestris epistulis uinceretis. mihi enim omnis occasio gratissima est, per quam scribo uestrae reuerentiae testem inuocans deum, quod, si possit fieri, adsumptis alis columbae uestris amplexibus implicarer, semper quidem pro merito uirtutum uestrarum sed nunc maxime, quia cooperatoribus et auctoribus uobis heresis Caelestina iugulata est, quae ita infecit corda multorum, ut, cum superatos damnatosque esse se sentiant, tamen uenena mentium non omittant et, quod solum possunt, nos oderint, per quos putant se libertatem docendi hereseos perdidisse. Quod autem quaeritis, utrum rescripserim contra libros -Anniani, pseudodiaconi Celedensis, qui copiosissime pascitur, ut alienae blasphemiae uerba friuola subministret, sciatis me ipsos libros in schedulis missos a sancto
Abbreviated transcription (Latin):
Autcoq claudicint pede & nefractie quidem cerui¬
cibus inclinantur. Ameea affectum erroris pͥstini cũ p̃dicidi
cindem non hẽant libertatem sctĩ frẽs qui cum nr̃a sunt pra¬
uitate.p̾cipue sanctt o uentrabiles filic tue suppliciter te
salutant. & frc̃s uimn. dñs meum alipim & dñ meum enodium. ut:
meo nomine salute p̾cor coronam tuam. Capta ierusalem tenctur ana¬
buchodonosor. nec ieremie uult audire consilia: quin potio egiptũ de¬
siderat. ut moritue in capnee & ib seruitute pereat sempunna¬

Expanded text:
utroque claudicant pede et ne fractis quidem ceruicibus inclinantur habentes affectum erroris pristini, cum praedicandi eandem non habeant libertatem. sancti fratres, qui cum nostra & sunt paruitate, praecipue sanctae et uenerabiles filiae tuae suppliciter te salutant. fratres tuos, dominum meum Alypium et dominum meum Euodium, ut meo nomine salutes, precor coronam tuam. capta Hierusalem tenetur a Nabuchodonosor nec Hieremiae uult audire consilia; quin potius Aegyptum desiderat, ut moriatur in Taphnes et ibi seruitute pereat semp
Abbreviated transcription (Latin):
oxultantem cernerent gretiam ascaliquid mutuari. Primum enim magi
sumptuum est. & indiffinite difficultatis exemplaria possehabere omnia
inde etiam hii qui habuerint. & hebrei sermonis ignari sunt. magio erra
ignorantes emulcio quis uerius dixerit. Quod etiam sapientissimo cu
nuper apiro grecos accidit. ut interdum scripture sensum relinquens
hebraice lingue saltim paruam habemus scientiam & latinus nobis se¬
terpretum editionem. quam origenis obelis astericioq distinxit. Ante
plurimos latino sermoni datum cum rursum uixta ip̃m hebraicum uert
sic locutus sum.

Expanded text:
ultantem cernerent Graeciam a se aliquid mutuari? Primum enim magnorum sumptuum est et infinitae difficultatis, exemplaria posse habere omnia: deinde etiam qui habuerint, et Hebraei sermonis ignari sunt, magis errabunt, ignorantes quis e multis verius dixerit. Quod etiam sapientissimo cuidam, nuper apud Graecos accidit, ut interdum Scripturae sensum relinquens,Hebraeae linguae saltem parvam habemus scientiam, et Latinus nobis interpretum editionem, quam Origenes obelis, asteriscisque distinxit, ante annos plurimos Latino sermoni datum, cum rursum juxta ipsum Hebraicum verterem, sic locutus sum
Abbreviated transcription (Latin):
ccteroꝵ. In hesdre quoq uolumine similia prefatus sum. & post multa he
addidi:
N ODillaturus sum equissimum est. Edidit aliquid quod
habetur in greco. uel aliter habetur ꝙ ante uersum est. Quic
terpretem laniãt. Interrogent hebreos & ip̃is auctoribuo tra¬
lationi mec uel accomomodent arrogent uel derogent fidem
cuangelio corruscante. iudeos & ebionitas legio ueteris interp̃teo. Aquil

Expanded text:
ram. --In Ezrae quoque volumine, similia praefatus sum et post multa haec addidi: « Quod illaturus sum, aequissimum est. Edidi aliquid, quod non habetur in Graeco, vel aliter habetur, quam a me versum est. Quid interpretem laniant? Interrogent Hebraeos, et ipsis auctoribus translationi meae, vel arrogent vel derogent fidem. Christi Evangelio coruscante, Judaeos, et Ebionitas Legis veteris interpretes,
Abbreviated transcription (Latin):
pulcritudo & ꝑ singulas speties ecclesie pñtis fuctureq distinctio.pellibus
tegitur & ciliciis ardoremq solis & inuiriam nubium. ea que uiliora sunt
ꝓhibent. Uide quanto contra septuaginta interpretes tum eo suꝑcilio.ut il¬
los aurum & preciosos lapides. & purpuram mepelles & pillos caprarum ĩ
necessitate compulsum dicat mutasse sententiam. In quolibro temporum
id est in libro paralipemenon qui hebraie dẽ dabreianim. Hac ad sanctũ pa-¬
ꝑam cromatium płatiuncula usus sum. Siseptuaginta interp̃tum pura. &
ut ab eis in grecum uersa est editio ꝑmaneret suꝑłlue mi comati epoꝵ san¬
tatus sum. Idcirco feci. ut in extricabiles mora &silui nominum. que
torum confuza sunt uitio. sensuumq barbariem aꝑtiuo. & ꝑuersum cola¬

Expanded text:
pulchritudo et per singulas species Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pellibus pulchritudo et per singulas species Ecclesiae praesentis futuraeque distinctio, pellibus tegitur et ciliciis; ardoremque solis et injuriam imbrium, ea quae viliora sunt prohibent. » Vide quanto contra Septuaginta interpretes tumeam supercilio, ut illos aurum et pretiosos lapides et purpuram, me pelles et pilos caprarum in necessitate compulsum dicas mutasse sententiam. In libro Temporum, id est, Paralipomenon, qui Hebraice dicitur DABRE JAMIM, hac ad sanctum papam Chromatium Praefatiuncula usus sum: « Si Septuaginta interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi Chromati, epistatus sum, idcirco feci ut inextricabiles moras, et silvam nominum, quae scriptorum confusa sunt vitio, sensuumque barbariem  Al. labyrintho
Abbreviated transcription (Latin):
illis aplos prefero. ꝑ istoꝵ os xp̃s mͥ sonat. quos ante ꝓphas inter spualia caris¬
mata positos lego. in quibus ultimum pene gradum interpretes tenent.
Quid liuore torqueris. Quid impitoꝵ aĩos contra me concitas. Sicubi tibi
in trans latione uideor errare. Interroga hebrcos. Diuersarum urbium ma¬
gistros consule. Quod illi habent de xp̃o tui codices non habent. Aliud est
si contra se postea ab aplis usurpata testimonia probauerunt. & emendatio¬
tuor nominamus. Post cathalogum diuine septure hec intuli ::
ECMita se habeant. Obsecro telector. ne laborem meum
rep̾hensionem estimes antiquoꝵ. In tabernaculo dei offert unꝰ¬
quisq quod potest. Alii aurum. alii argentum & lapides p̃tio¬
sor. Alii bissum & purpuram. & coccum offerunt & iacintum.
Nobiscum bene agitur. Si optulerimus pelles & capraꝵ pillos. Et tñ aplus
contentibiliora nr̃a magis necessaria iudicat. Unde & tota illa tabernaculi

Expanded text:
istorum os mihi Christus sonat, 521 quos ante Prophetas inter spiritualia charismata positos lego: in quibus ultimum pene gradum interpretes tenent. Quid livore torqueris? quid imperitorum animos contra me concitas? Sicubi tibi in translatione errare videor, interroga Hebraeos, diversarum urbium magistros consule: quod illi habent de Christo, tui codices non habent. Aliud est, stolis usurpata testimonia probaverunt, et emendatiotuor nominamus, post catalogum divinae Scripturae haec intuli: « Quae quum ita se habeant, obsecro te, lector, ne laborem meum reprehensionem existimes antiquorum. In tabernaculo Dei offert unusquisque quod potest. Alii aurum et argentum et lapides pretiosos, alii byssum et purpuram et coccum offerunt et hyacinthum. Nobiscum bene agitur, si obtulerimus pelles et caprarum pilos. Et tamen Apostolus contemptibiliora nostra magis necessaria judicat . Unde et tota illa tabernaculi
Abbreviated transcription (Latin):
utroq claudicant pede. & ne fractis quidem cerui¬
cibus inclinantur. Hñtes affectum erroris pͥstini cũ pdicãdi
eandem non hẽint libertatem. sctĩ frẽs qui cum nr̃a sunt pra¬¬
Iuitate. p̃cipue sancte & uenerabiles filie tue suppliciter te
frẽs tuos.dñs meum alipium & dñ ieum enodium ut
meo nomine salutes pͣcor coronam tuam. Capta ierusalem tenetur ana¬
buchodonosor. nec ieremie uult audire consilia quin potus egiptũ de¬
siderat. ut moriatur in capnes & ibi seruitute pereit sempiterna:

Expanded text:
utroque claudicant pede et ne fractis quidem ceruicibus inclinantur habentes affectum erroris pristini, cum praedicandi eandem non habeant libertatem. sancti fratres, qui cum nostra & sunt paruitate, praecipue sanctae et uenerabiles filiae tuae suppliciter teres tuos, dominum meum Alypium et dominum meum Euodium, ut meo nomine salutes, precor coronam tuam. capta Hierusalem tenetur a Nabuchodonosor nec Hieremiae uult audire consilia, quin potius Aegyptum desiderat, ut moriatur in Taphnes et ibi seruitute pereat sempiterna.
Abbreviated transcription (Latin):
MBROSLUSalexandrinus. Auditor didimi. Scripsit ad ue¬
ꝑ qͦdam narrante platum est. Cõmentarios in iob usq hodie suꝑ est.
MIIUSph̃s natus alexandrie constantinopoli epis ordinatu
pulsus in signem de fide aduersum arrimos sepsit librũ. quẽ
lani gratiano pͥncipi dedit:¬
REGORUS nisenus ep̃s.frater basilii cesariensis.ante paucos
ElANS cesaree palestine post euzogium ep̃s. accurati limatio
nis. fectur quedam scͥbẽ sed celare:¬
EAERpatiam de quo supra dixi filius. clarus ad seculum. & x
ditus.Fertur ad me oĩmodam hystorim texuisse:ꝙͣ nec dum le

Expanded text:
mbrosius Alexandrinus, auditor Didymi, scripsit adverad me nuper quodam narrante perlatum est, commentarium in Job, qui usque hodie superest.ilosophus, natus Alexandriae, Constantinopoli episcopus ordinatus est, et pulsus, insignem de Fide adversus Arianos scripsit librum, quem Mediolani Gratiano principi deditregorius, Nyssenus episcopus, frater Basilii Caesariensis, Hieronymo elasius Caesareae Palaestinae, post Euzoium, episcopus, accurati limatique sermonis, fertur quaedam scribere, sed celareaciani, de quo supra dixi, filius, clarus apud saeculum et Christi fidei deditus, fertur ad me omnimodam historiam texuisse, quam necdum le
Abbreviated transcription (Latin):
IILO UIRDISERTISSINUSR DE¬
oꝵ origeĩs quoq testimonio comprobatus edidis¬
se librum hebraicoꝵ nominũ eoꝵq ethimologias
uix̃ ordinem litteraꝵ clate̾ copulasse ꝑhibetur.
Qui cũ uulgo hẽatur a grecis & bibliotechas orbis
impleuerit studii mͥ fuit in latinam cũ linguã
uertere. Uerũ tam dissona inter se exemplaria
reperi & sic confusum ordinem ut tacere meliꝰ
iudicauerim quã rephensione quid dignũ seͥbere.
ltaq ortatu fratrum lupiliani & ualeriani qui
me putant aliquid in hebree lingue notia ꝓfecis
& rei ip̃ius utilitate commotus singala ꝑ ordinem scͥpturaꝵ uolumina pc¬
rens.& uetus edificium noua cura insturans fecisse mẽor quod agrecis
petendum sit. Preterea illud in p̾fat̾ione commoneo ut si qua p̃terinissa lu
alteri sciat lector ope reseruata. libros enim hebraicaꝵ qõnum nũc inmani
um meum in solenter extollam. sed quod sudoris conscius ad lectionẽ co

Expanded text:
ilo vir disertissimus Judaeorum, Origenis quoque testimonio comprobatur, edidisse librum Hebraicorum Nominum, eorumque etymologias juxta ordinem litterarum e latere copulasse. Qui cum vulgo habeatur a Graecis, et bibliothecas orbis impleverit, studii nostri fuit in Latinam linguam eum vertere. Verum tam dissona inter se exemplaria reperi, et sic confusum ordinem, ut tacere melius judicaverim, quam reprehensione quid dignum scribere. Itaque hortatu fratrum Lupuliani et Valeriani, qui me putant aliquid in Hebraeae linguae notitia profecisse, et rei ipsius utilitate commotus, singula per ordinem Scripturarum volumina percucurri; et vetus aedificium nova cura instaurans, fecisse me reor, quod a Graecis quoque appetendum sit. Praeterea et illud in Praefatione commoneo, ut si qua hic praetermissa sunt, alteri sciat lector operi reservata. Libros enim Hebraicarum Quaestionum nunc um meum insolenter extollam, sed quod sudoris conscius, ad lectionem eo
Abbreviated transcription (Latin):
OMINO SANGTO ACBEATIS¬
simo pape Augustino. le ronimus. Omni
quidem tempore beatitudinem tuam eo qͦ
decet honore ueneratus sum & habitantem
in te dilexi dñ saluatorem. Ded tunc si fiei
potest cumulo aliquid addimus. & plena
complenus ut absq tui nominis mentioe.
ne unam quidem horarum pͣterire patiam̃.
qui contra flantes uentos ardore fidei p̃stiti¬
sti. maliustiq quantũ inte fuit solum liberiri
de sodomis. ꝙ cũ pereuntibus cõmorari. Scit
quid dicam prudentia tua.Macte uirtute in urbe celebraris catholici
te conditorem antiq rursum fidei uenerantur atq suspicantur. Et quod
i maioris glie est.omnes hẽtici detestantur.& me cõp.
Sodio. ut quos gladiis nequeunt. uoto interfitunt. Incolumen & mei memo¬
rem te xp̃i dni clementiatueatur dñe uenerande & beatissime papa:

Expanded text:
omino sancto ac beatissimo papae Augustino Hieronymus. Omni quidem tempore beatitudinem tuam eo, quo decet, honore ueneratus sum et habitantem in te dilexi dominum saluatorem, sed nunc, si fieri potest, cumulo aliquid addimus et plena complemus, ut absque tui nominis mentione ne unam quidem horam praeterire patiamur, qui contra flantes uentos ardore fidei perstitisti maluistique, quantum in te fuit, solus liberari de Sodomis quam cum pereuntibus commorari. scit, quid dicam, prudentia tua. macte uirtute, in orbe celebraris. catholici te conditorem antiquae rursum fidei uenerantur atque suscipiunt et — quod signum maioris gloriae est — omnes heretici detestantur et me pari persequuntur odio, ut, quos gladiis nequeant, uoto interficiant. incolumem et mei memorem te Christi domini clementia tueatur, domine uenerande et beatissime papa.
Abbreviated transcription (Latin):
brei dicerent. & quibus argumentis sumi niterentur ꝓbare sentent
nem legere et non iuxta septuaginta translatores. Quoꝵ si m isto libr
aquile symachi septuaginta & theodocionis. Fedesie iux̃ theodotio
gunt danielem. Ego quid peccaui. Si ecclesiaꝵ uditium fecutus
ni uere sancti atq oĩũ affectione uenerabiles patres. Eiusdẽ ad augͫ epła

Expanded text:
Hebraei dicerent, et quibus argumentis suam niterentur probare sententiam, Hebraei dicerent, et quibus argumentis suam niterentur probare sententiam, am juxta Theodotionem legere, et non juxta Septuaginta translatores. Quorum si in isto liAquilae, Symmachi, Septuaginta, et Theodotionis: ecclesiae juxta Theodotionem legunt Danielem. Ego quid peccavi, si ecclesiarum judicium secutusni uere sancti atque omnium affectione uenerabiles patres. CCII A. DOMINO BEA
Abbreviated transcription (Latin):
eam a nobis olim emendatam. Neq enim sic noua cuo
suꝑ septuaginta interp̃tatione subiungam:
UNcum magis euangelistam ꝙ ꝓpħam dicerem eo q
etiam hoc addidi. Unde conicio noluissetunc temporis
ta interpretes fidei sue sacramenta ꝑspicue ethnicis prodere. nesano
nibus & margaritas porcis darent. Que cum hanc editionem lege
HNec facile quempiam posse iudicare de interpretatione. Nisi intell
consequi non ualent despitiunt. Sciens gͦ & prudens in flammam
num. Et nichilominus hoca fastidiosis lectoribus p̃cor ut quomodo gi
septuaginta trans latores aquilam & simachum & theodotionem legi
obstudium doctrine sue uelut septuaginta magis ex collatione eoꝵ in
rata damnare. De daniele autem breuiter respondebo me non negasse
pħam. quem statim in fronte ꝓlogi ꝓpħam esse confessus sum.Sedq

Expanded text:
eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus,  Septuaginta interpretatione subjungam. Quem cum magis evangelistam quam prophetam dicerem, eo qetiam hoc addidi: « Unde conjicio noluisse tunc temporis Septuaginta interpretes, fidei suae sacramenta perspicue Ethnicis prodere: ne sanctum canibus, et margaritas porcis darent. Quae cum hanc editionem legeretas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intelleconsequi non valent, despiciunt. Sciens ergo et prudens in flammammanum: et nihilominus hoc a fastidiosis lectoribus precor, ut quomodo Graeci post Septuaginta Translatores, Aquilam et Symmachum et Theodotionem legunt, vel ob studium doctrinae suae, vel ut Septuaginta magis ex collatione eorum irata damnare. » 33. De Daniele. --De Daniele autem breviter respondebo, me non negasse eum prophetam, quem statim in fronte Prologi prophetam esse confessus sum, sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
ginta interp̃tum criminantur.qͣi non & apud grecos aquil
machus & theodocion. uel uerbum e uerbo. uel sensum esensu
ex utroq commixtum & medie temperatum genus trans lationio exprest
& omnia ueteris instrumenti uolumina origenes obelis astericisq distina¬
rit. quod uel additos. uel de theodotione sumptos translationi antiq insei
probans deffuisse quod addicum est. Distant gͦ obtrectatores mei recipere
coto ꝙ in partibus susceperunt. Aut interp̃tationem meam cum asterio
sius radere Neq enim fieri potest ut quos plura intermississe susceꝑint
cosdem etiam in quibusdam errasse fateantur p̃cipue in iob cui siea que s
Aut quicꝙ de his arbitrer detrahendum. quoꝵ cranslationem dil¬
sime emendatam. Olim meelingue hominibus dedi. Sed quod al
in ecclesiis xp̃o credentium psalmos legere. Aliud uideis singula u
ta additis obellis & astericis in latinum uerteram ex hebraico tran

Expanded text:
ginta interpretum criminantur: quasi non et apud Graecos Aquila, Symmachus et Theodotion vel verbum e verbo, vel sensum e sensu, vel ex utroque commixtum et medie temperatum genus translationis expresserint, et omnia veteris Instrumenti volumina Origenes obelis asteriscisque distinxerit: quos vel additos, vel de Theodotione sumptos, translationi antiquae inseruit, probans defuisse quod additum est. Discant igitur obtrectatores mei recipere in toto, quod in partibus susceperunt, aut interpretationem meam cum asteriscis suis radere. Neque enim fieri potest, ut quos plura intermisisse perspexerint, non eosdem etiam in quibusdam errasse fateantur: praecipue in Job, cui si ea quae saut quidquam de his arbitrer detrahendum, quorum translationem diligentissime emendatam olim meae linguae hominibus dedi: sed quod aliud sit in ecclesiis Christi credentium Psalmos legere, aliud Judaeis singula vta additis obelis et asteriscis in Latinum verteram, ex Hebraico transferens,
Abbreviated transcription (Latin):
utroq claudicant pede. & ne fractis quidem cerui¬
cibus inclinantur. Hñtes affectum erroris pͥstini cũ pdicãdi
eandem non hẽint libertatem. sctĩ frẽs qui cum nr̃a sunt pra¬¬
Iuitate. p̃cipue sancte & uenerabiles filie tue suppliciter te
frẽs tuos.dñs meum alipium & dñ ieum enodium ut
meo nomine salutes pͣcor coronam tuam. Capta ierusalem tenetur ana¬
buchodonosor. nec ieremie uult audire consilia quin potus egiptũ de¬
siderat. ut moriatur in capnes & ibi seruitute pereit sempiterna:¬

Expanded text:
utroque claudicant pede et ne fractis quidem ceruicibus inclinantur habentes affectum erroris pristini, cum praedicandi eandem non habeant libertatem. sancti fratres, qui cum nostra & sunt paruitate, praecipue sanctae et uenerabiles filiae tuae suppliciter teres tuos, dominum meum Alypium et dominum meum Euodium, ut meo nomine salutes, precor coronam tuam. capta Hierusalem tenetur a Nabuchodonosor nec Hieremiae uult audire consilia; quin potius Aegyptum desiderat, ut moriatur in Taphnes et ibi seruitute pereat sempiterna
Abbreviated transcription (Latin):
O Ouere scto & oĩ affectione mͥ uenerabili pp ͤ. Augͦ.
leronimus in xp̃o salutem Uirũ uenerabilem frẽm meum
filium dignationis tue orosium p̾sbrm. & sui merito & te
iubente suscepi. Sed incidit in tempus difficillimũ. qno tn
tace̾ ielius fuit ꝙͣ̃ loqui.ita ut nr̃i studia cessarent. & uixta

Expanded text:
o et omni mihi affectione uenerabili papae Augustino Hieronymus in Christo salutem. Uirum honorabilem, fratrem meum, filium dignationis tuae, Orosium presbyterum et sui merito et te iubente suscepi. sed incidit ttacere melius fuit quam loqui, ita ut nostra studia cessarent et iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
N ROA Sprouintie hyspanie ualde eruditus & in
co ope ueteribus comparandus.cesus est & ip̃e treueris. cũ pͥscill
felicissiõ. iuliano. entrocia hisdem factionis auctoribus.Extant eius
nii oꝑa diuersis metris edita:¬
IBERIA S beticus. seͥpsit pro suspititione qua cum pͥstili
cusabatur hẽseos apologeticum tumenti cõpositoq sermone¬
postea post suoꝵ cedem tedio uictus exilii. mutauit ꝓpositum. &¬

Expanded text:
nus, provinciae Hispaniae, valde eruditus, et in metrico opere veteribus comparandus, caesus est et ipse Treveris cum Priscilliano, Felicissimo, Juliano, Euchrotia, ejusdem factionis auctoribus. Exstant ejus ingenii opera, diversis metris editaTyberianus Baeticus scripsit pro suspicione, qua cum Priscilliano accusabatur haereseos, Apologeticum tumenti compositoque sermone. Sed post suorum caedem taedio victus exsilii, mutavit propositum,
Abbreviated transcription (Latin):
eplãm. quã mͥ sanctus filius meus eraclius diaconus red
ꝑ israel accepit impium. & quad raginta annis regnauit i
quẽ dicis mͥ tue sanctitatis litteras esse
btĩ pape amabilis reddidit. solita munu¬
scula cõtinẽtem.Datisq miror quid caẽ
fueit ut cũ in bñdictioĩbꝰ & tuis & illius
p̃ferendis fidelis extitei̾t ĩ reddenda uel¬
enim te falli arbitror discipulum ueĩtatis.
Nisi forte greco homini. Litinus sermo ĩt
cartulas oberrauit. Itaq ad scdãm rescͥbo

Expanded text:
lam, quam mihi sanctus filius meus Heraclius Diaconus reddnno Salomon super Israel accepit imperium, et quadraginta annis regnavit i dicis tuae sanctitatis litteras esse olam beati Papae Amabilis reddidit, solita munuscula continentem. Satisque miror quid causae fuerit, ut cum in benedictionibus et tuis et illius perferendis fidelis extiterit, in reddenda enim te falli arbitror discipulum veritatis; nisi forte Graeco homini Latinus sermo inter chartulas oberravit. Itaque ad secundam rescribo
Abbreviated transcription (Latin):
euangelio congregata que tibi quida
tani sectator ingessit. Inquibus saluat
se ad patrem iturum missurũq para
pollicetur. In quod pmissa sit tempus
complecta sint tempore apłoꝵ actat¬
Decima die dixit post ascensum dnĩ

Expanded text:
euangelio congregata tibi quidam Montani sectator ingessit, in quibus saluator noster se ad patrem iturum missurumque paraclitum pollicetur, in quod promissa sint tempus et quo conpleta sint tempore, apostDecima die dixit post ascensum Domin
Abbreviated transcription (Latin):
iħc quod iohes traditus eẽt:
secessit ingalileam. Et relicta
ciuitate nazarech: uenit et
habitauit in chapharnaum
maritimam in finib zabulon
et neptalim: ut adimpleret᷑
quod dictum est ꝑ ysaiam pro¬
pħam. Terra zabulon et t̾ra
neptalim: uia maris transior¬
danem galilee gentiũ. Popłs
qui sedebat in tenebris: uidit¬

Expanded text:
aditus esset secessit in Galilaeam et relicta civitate Nazareth venit et habitavit in Capharnaum maritimam in finibus Zabulon et Nepthalim ut adimpleretur quod dictum est per Esaiam prophetam terra Zabulon et terra Nepthalim via maris trans Iordanen Galilaeae gentium populus qui sedebat in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
diuuet familiam tuã
tibi dñe supplicando
uenerandus andreas apłs:
& pius int̾uentor efficiatur.
qui tui nominis extitit p̾di¬
cator .ꝑ.

Expanded text:
djuvet familiam tuam, Domine, supplicando venerandus Andreas apostolus, et pius interventor efficiatur, qui tui nominis exstitit praedicator et
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilit̾ creasti ho¬
minem et mirabilius re¬
demisti.da nobis quesu¬
mus contra oblectam̃ta
pecratimentis ratione ꝑ¬
sistere. ut mereamur ad
gaudia et̾na ꝑuenire. ꝑdo.

Expanded text:
mirabiliter creasti hominem et mirabilia redemisti, da nobis, quaesumus, contra oblectamenta peccati mentis ratione persistere, ut mereamur ad gaudia aeterna pervenire. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
admi¬
rabile precium cuius pondere
capti uitas redempta est mi̾m¬
di tartarea confracta sunt clau¬
trã inferiũ aꝑta est nobrs ia

Expanded text:
admirabile pretium, cujus pondere captivitas redempta est mundi. tartarea confracta sunt claustra inferni, aperta est nobis ja
Abbreviated transcription (Latin):
suminus. Aina bauilat quid cinis
seruet cineri. Cellus. Lauator
thoris accubat uerbiq fauos ang¬
gerat quosinter hostem denotat
necis qui dolos ruinat. Cellus.

Expanded text:
summus ima bajulo quid cinit servet cineri. Victori. Lavator thoris accubat, verbique favos agerat. Quos inter hostem denotat necis qui dolos ruminat.
Abbreviated transcription (Latin):
dum complerent᷑ dies assump¬
tionis iħ̾ri: & ip̃e faciem suam
firmauit ut iret in ierłm: &
misit nuntios ante conspectum
suum. Et euntes intrauerunt
in ciuitatẽ samaritanorum
ut pararent illi: & non rece¬
perunt eum quia eius erat

Expanded text:
ies assumptionis ejus, et ipse faciem suam firmavit, ut iret in Jerusalem. Et misit nuntios ante conspectum suum. Et euntes intraverunt in civitatem Samaritanorum, ut pararent illi. Et non receperunt eum, quia facies ejus erat
Abbreviated transcription (Latin):
homo habens manum an¬
dam. Et obseruabant eum
si sabbatis curaret : ut accu¬
sarent illum. Et ait homi¬
ni: habenti manum arid̃ã.
Surge in medium. Et dicit
eis. Licet sabbatis beneface¬
re. an male: animam saluã
facere an ꝑdere ⁊ at illi tace¬
bant. Et circumspiciens eos

Expanded text:
homo habens manum aridam, et observabant eum, si sabbatis curaret, ut accusarent illum. Et ait homini habenti manum aridam: Surge in medium. Et dicit eis: Licet sabbatis benefacere, an male: animam salvam facere, an perdere? At illi tacebant. Et
Abbreviated transcription (Latin):
est scĩs eius: quib uoluit ds
notas facere diuicias głe. Sa¬
cramentum huius in gentib
quod est xp̃c in uobis spesgłe
quem nos annuntiaruns. corri
omnem hõminẽ ꝑfectum. In

Expanded text:
ibus voluit Deus notas facere divitias gloriae sacramenti hujus in gentibus, quod est Christus in vobis spes gloriae, quem nos annuntiavimus corripomnem hominem perfectum in
Abbreviated transcription (Latin):
tionem adducet retͥbutionis:
deus ip̃e uemiet &e saluabit
nos. Tunc aꝑient᷑ ocłi cecorum:
& aures surdorum patebunt.
Tunc saliet sicut ceruus clau¬
dus & aꝑta erit lingua mu¬
torum: quia scisse sunt in de¬
serto aque. et torrentes in soli¬
tudine: et que erat arida in
stagnum et sitiens in fontes
aquarum. Ait

Expanded text:
m adducet retributionis: Deus ipse veniet, et salvabit vos. Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum patebunt. Tunc saliet sicut cervus claudus, et aperta erit lingua mutorum, Quia scissae sunt in deserto aquae, et torrentes, in solitudine. Et quae erat arida, erit in stagnum. et sitiens in fontes aquarum. I
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ moriet᷑. Ommũ iniquita¬
tum eius: quas operatus ẽ.
ñ recordabor. Iniusticia sua:
quam oꝑatus ẽ uiuet. Num¬
quid uoluntatis mee est: mor
impi dicit dñs d̾s. & ñ ut
conuertatur a uiis suis et
iiuat e Si autem au̾terit
se iustus aiusticia sua: et fe¬
cerit iniquitatẽ scłm om̃s
abhominationes quas ope

Expanded text:
 morietur. omnium iniquitatum eius, quas operatus est, non recordabor: in iustitia sua, quam operatus est, uiuet. numquid uoluntatis meae est mors impii, dicit dominus deus, et non ut conuertatur a uiis suis et uiuat? si autem auerterit se iustus a iustitia sua et fecerit iniquitatem secundum omnes abominati