comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nĩ d qͦq corꝑis exẽplũ oportere in¬
eueri iubebat: qͦd in sepulcro positũ
lapide usq ad resurrectionis diem
terciũ clausũ fuerit. Atq his modis
uitiũ circa defunctos ȩgypti. etiã si
scã essẽt corꝑa coarguebat dicens.
Qͥd maiis aut sanctiꝰ corꝑe potest
esse dnĩco: qͦd iuxta consuetudinẽ
gentiũ cȩterar̃ humo conditũ est:
lerunt. Metuens gͥ consuetudinẽ supͣ¬
dictã: ne eodẽ etiã circa se laberent᷑
errore. celerit ualedicens monachis
qͥ confluxerãt. ad amic̃ uͥtutis habita¬
cłm repedauit.
ost menses aũ paucos. cũ mecho¬
cre incõmodũ senilia m̃bra t᷑bas¬
set. uocatis ad se duobꝰ fr̃ibꝰ. qͦs ibidẽ
añ qͥndec̃ annos modico int̾uallo
seiunctos instituerat. qͥq ei iã seni
ceperant ministrare: ait. Ego qͥdem
filioli sc̾m eloqͥa scͥpturar̃. patrum
gradior uiã: iã enĩ me dñs inuitat.
iã cupio uidere celestia. S uos ouis¬
era mea admoneo: ne tanti tẽꝑis

Expanded text:
 corporis exemplum oportere intueri jubebat, quod in sepulcro positum, lapide usque ad resurrectionis diem tertium clausum fuerit . Atque his modis vitium circa defunctos Aegypti, etiamsi sancta essent corpora, coarguebat, dicens: Quid majus aut sanctius corpore potest esse Dominico, quod juxta consuetudinem gentium caeterarum humo conditum esse lerunt. Metuens ergo consuetudinem supradictam, ne eodem etiam circa se laberentur errore, celeriter valedicens monachis, qui confluxerant, ad amicum virtutis habitaculum repedavit.ost menses autem paucos, cum non mediocre incommodum senilia membra turbasset, vocatis ad se duobus fratribus, quos ibidem ante quindecim annos modico intervallo sejunctos instituerat, quique etiam ei jam seni coeperant ministrare, ait: Ego quidem, filioli, secundum eloquia Scripturarum , patrum gradior viam; jam enim Dominus me invitat, jam cupio videre coelestia. Sed vos, o viscera mea, admoneo, ne tanti temporis
Abbreviated transcription (Latin):
intuens tanꝙͣ amuicos uideret anuuã
exalauit. ⁊ additꝰ ẽ patͥbꝰ. scd̃m orcdi¬
nẽ scͥpturar᷑. Seruauert̃ uͦ mandata
Legatariꝰ aũ antonii bñdicti. qͥ tritũ
palliũ cũ melote imꝑio eiꝰ meruerat
acciꝑe. antoniũ in antonii muneribꝰ
minꝰ fuit: ista pͥncipia meritoꝵ. Que
licet partiore ut p̃dixi sermone nar¬
rauerĩ: tam̃ ex his potestis adu̾tere.
cata. nec languori. nec longe qͥcquã¬
ȩtati aliqñ concessĩt: mag̃ aũ ȩqua¬
litatẽ ꝓpositi tenens. nec uestim̃tũ
mutaũ. nec pedes lauit. nec escã sectatꝰ
ẽ molliorẽ. Ocłoꝵ. qͦq aciem ⁊ numer̃
dentiũ licet paululũ ob ȩtatẽ uiderem᷑
attrit necñ. Si ⁊ pedũ incessum.
totiꝰ etã corꝑis firmitatẽ. ita contra
iura naturȩ. meritoꝵ gr̃a custodiuit.:
ut lautoꝵ corpoꝵ q̃ balneis atq de¬

Expanded text:
 amicos videret, animam exhalavit, et additus est patribus secundum ordinem Scripturarum. Servaverunt mandata Legatarius autem Antonii benedicti, qui tritum pallium cum melote imperio ejus meruerat accipere, Antonium in Antonii muneribusminus fuit, ista principia meritorum: quae licet parciori, ut praedixi, sermone narraverim, tamen ex his potestis advertere cata, nec languori, nec longaevae quidquam aetati aliquando concesserit. Magis autem aequalitatem propositi tenens, nec vestimentum mutavit, nec pedes lavit, nec escam sectatus est molliorem; oculorum quoque aciem, et numerum dentium, licet paululum ob aetatem viderentur attriti, necnon et pedum incessum, totius etiam corporis firmitatem, ita contra jura naturae meritorum gratia custodivit, ut lautorum corporum,
Abbreviated transcription (Latin):
amor eiꝰ famaq uolitauit. quẽ
nec libroꝵ disseminatoꝵ oratio lucu¬
lenta. nec mundane sapieniiȩ dispu¬
tatio. nec nobilitas generis nec opũ
infinita congestio cõmendauit: cui
pene orbe celatũ. & int̾ tantas positũ
solitudines. africe. hyspanie. galhe.
itahe. illirico. ipsi etiã que urbium
caput ẽ rome. ut u exordio ꝓmise¬
rat demonstrauit. Creatoris ẽ istabe¬
nignitas. q̃ famulos suos. licet nolen¬
tes nobilitare consueuit: nt uͥtꝰ possi¬
tes se glorificat: & seruientibꝰ sibimet.
ñ tantũ regna cȩloꝵ. s etiã hic in ip¬
sis montiũ secretis latere cupientibꝰ
fame tͥbuit nobilitatẽ: scilicet ut:
ipsi fruant᷑ laude meritoꝵ: & ceteri
eoꝵ ꝓuocent᷑ exẽplis. Sin aũ necessa¬
riũ fuerit. & gentibꝰ legite: ut uel
cite colunt. & in eũ fideht̃ credunt.
hanc dedit potestatẽ. ut demones
qͦs illi dos arbitrant᷑ conculcent atq
eiciant: deceptores scilicet homiñ.
⁊ totiꝰ corruptionis artifices. Expł¬

Expanded text:
amor ejus famaque volitavit, quem nec librorum disseminatorum oratio luculenta, nec mundanae sapientiae disputatio, nec nobilitas generis, nec opum infinita congestio commendavit, cui pene orbe celatum, et inter tantas positum solitudines, Africae, Hispaniae, Galliae, Italiae, Illyrico, ipsi etiam, quae urbium caput est, Romae, ut in exordio promiserat, demonstravit. Creatoris est ista benignitas, qui famulos suos, licet nolentes, nobilitare consuevit, ut virtus possites se glorificat, et servientibus sibimet, non tantum regna coelorum, sed etiam hic in ipsis montium secretis latere cupientibus, famae tribuit nobilitatem; scilicet, ut et ipsi fruantur laude meritorum, et caeteri eorum provocentur exemplis. Si autem necessarium fuerit, et gentibus legite, ut vel cite colunt, et in eum fideliter credunt, hanc dedit potestatem, ut daemones, quos illi deos esse arbitrantur, conculcent atque ejiciant, deceptores scilicet hominum, et totius corruptionis artifices. EP
Abbreviated transcription (Latin):
uit effectꝰ. quod calcitrantiũ muloꝵ
indisciplinatio arrianoꝵ esset im¬
pietas. S istã tristiciã consequen¬
tis reuelationis ꝓsꝑitate consolatꝰ⁊.
⁊ ait. Nohte filioli merore uos pe¬
nitꝰ cedere. Ut enĩ iratꝰ ẽ dñs. sicrur¬
sũ miserebit᷑: & suũ cito eccłe reca¬
perabit ornatũ. Eosq qͥ in ꝑsecuti¬
onibꝰ fidem dñi seruauerint. sohto
uid ebitis fulgore lucescentes. Re¬
uertent᷑ ad foueas suas serpentes:
⁊ religio longiꝰ ꝓpagabit᷑. Tantũ ui¬
dete. ne fidei ur̃ȩ suiceritas arriana
tã grande miracłm ꝓ hominẽ potu¬
isse portendi. Saluatoris eñĩ ꝓmissio
ẽ ista dicentis. Si habueritis fidem
sic̃ gͣnũ sinapis. dicetis huic monti
transfer te. & transferet᷑: & nichil un¬
possibile erit uobis. Et iter̃. Am̃ am̃
dico uob̾. omne qͦdẽq petieritis patrẽ

Expanded text:
vit effectus, quod calcitrantium multorum vit effectus, quod calcitrantium multorum indisciplinatio Arianorum esset impietas. Sed istam tristitiam consequentis revelatio ait: Nolite, filioli, moerori vos penitus dare; ut enim iratus est Dominus, sic rursum miserebitur, et suum cito Ecclesia recuperabit ornatum; eosque, qui in persecutionibus fidem Domini servaverint, solito videbitis fulgore relucentes. Revertentur ad foveas suas serpentes, et religio longius propagabitur; tantum videte, ne fidei vestrae sinceritas Ariana tam grande miraculum per hominem potuisse portendi. Salvatoris enim promissio est, ita dicentis: Si habueritis fidem ut granum sinapis, dicetis huic monti, Transfer te, et transferetur, et nihil impossibile erit vobis . Et iterum: Amen amen dico vobis, omne quod pe
Abbreviated transcription (Latin):
tu sermo genitu int̃̾rũpit᷑. Uix tam̃
cũ uociferatiõe luctuosa ait. Meliꝰ erat
o filioli. impendens piacłm cita morte
lucrari. Sic incipiens: rursũ lacͥmis
net nefas. Magno fides catholica tur¬
bine subu̾tit᷑: & homines ium̃tis si¬
miles. xͥ scã diripiunt. Uih enĩ al¬
tare dñi muloꝵ circundatũ mul¬
titudine: q̃ crebris caltiũ ictibꝰ oĩa
dissipabant. Hec ẽ causa gemituũ
annos duos. seua arrianoꝵ erupit
tis ethuicoꝵ manibꝰ sacra polluta
st̃ mirristeria: tc̃ paganoꝵ opificũ
tione palmar̃. qͦd ydolatrie adpud ale
randriã insigne ẽ. ad ȩccłiã ꝑgere
cõpelle hant᷑ xp̃iani. ut arrianoꝵ pͦpł
crederent᷑. Proh scelus. Horret animꝰ
replicare que gesta st̃. Uirgiñ ma¬
tronar̃q ereptꝰ ẽ pudor. Sanguis
da resꝑsit altaria. Baptisteriũ ꝓ
uoluntare gentiliũ pollutũ ẽ. Nichil
defuit uisionis uitati: ut monstra¬

Expanded text:
tu sermo gemitu interrumpitur. Vix tamen tu sermo gemitu interrumpitur. Vix tamen cum vociferatione luctuosa ait: Melius erat, o filioli, impendens piaculum cita morte lucrari. Sic incipiens rursum lacrymis net nefas. Magno fides catholica turbine subvertetur, et homines jumentis similes Christi sancta diripient. Vidi enim altare Domini mulorum circumdatum multitudine, qui crebris calcium ictibus omnia dissipabant. Haec est causa gemituum annos duos saeva Arianorum irrupit tis ethnicorum manibus sacra polluta sunt ministeria, tunc paganorum opificum tione palmarum xandriam insigne est, ad ecclesiam pergere compellebantur Christiani, ut Arianorum populi crederentur. Proh scelus! horret animus replicare quae gesta sunt: virginum matronarumque ereptus pudor: sanguis da respersit altaria; baptisterium pro voluntate gentilium pollutum est. Nihil defuit visionis veritati, ut monstra
Abbreviated transcription (Latin):
uehem̃tissime letabant᷑. Sc̃a qͦq apud
cunctos antonii fraglabat opinio. ita
ut eiꝰ se filios cuperẽt nominari. Mag¬
na & eñ cũ aduenientibꝰ affabilitas.
ammoniti. fr̃s ab eo st̃ consola¬
tõe releuat: ad int̾iorẽ montẽ. & ad
rigorẽ solitũ regressus ẽ. Ibiq sepe cũ
int̾euntibꝰ deãbulãs ac residens. stu¬
pebat sicut in danihele scriptũ ẽ:
⁊ int̾iectis horar̃ spaciis consequentia
respondebat: ut intelligeret᷑ aliqua
reuelationis uidisse secreta. Nã ⁊ in
monte positꝰ.ea q̃ in egypto longe ge
stituto narraur. I am̃tabił seqͥt᷑ ui¬
sio: & omniũ lacͥmar̃ fonte plangenda.
Cũ enĩ fr̾ibꝰ circa se sedentibꝰ oꝑaret᷑. in¬
tente fir ocłos in celũ. gemens atq suspi¬
rans. Et pꝰ aliquantũ spaciũ reuelatio¬
nis incepte. nimio dolore contremuit.
Et stati firis genibꝰ añ uultũ ch ꝓuo¬
lutꝰ orauit: ut clem̃tia sua futurũ

Expanded text:
vehementissime laetabantur. Sancta quoque apud vehementissime laetabantur. Sancta quoque apud cunctos Antonii flagrabat opinio, ita ut ejus se filios cuperent nominari. Magna etenim cum advenientibus affabilitas admoniti, fratres ab eo sunt consolatione relevati, ad interiorem montem et ad rigorem solitum regressus est, ibique saepe cum introeuntibus deambulans ac residens stupebat, sicuti in Daniele scriptum est ; et interjectis horarum spatiis, consequentia respondebat, ut intelligeretur aliqua revelationis vidisse secreta. Nam et in monte positus, ea quae in Aegypto longe gerstituto narravit. Lamentabilis sequitur visio, et omni lacrymarum fonte plangenda. Cum enim fratribus circa se sedentibus operaretur, intente fixit oculos in coelum, gemens atque suspirans; et post aliquantum spatium revelationis incoeptae nimio dolore contremuit; et statim fixis genibus ante Dei vultum provolutus oravit, ut clementia sua futurum
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗͣ ñ acceptis litteris conuocans mo¬
nachos aiebat. Reges scħ. epłas ad
nos misert̃. Que hic xp̃ianis adhibere¬
da miratio ẽ: Licet enĩ diu̾sa sit dig¬
nitas: atiam̃ eadẽ nascendi morien¬
diq coidito ẽ. Iua uͦ st̃ ueneratiõe
or ñ ꝑcolenda. illa toto animi affec̃¬
scripserit: qͣo ꝑfiliũ suũ ꝓpͥis eccłas
ditauerit eloquiis. Que monachis
ẽ ratio cũ epłis regũ: Cur accipiã litte¬
ras: qͥuꝰ consueta nesciã redd̾̃e salutatiõĩs
obsequia: Igit᷑ rogatꝰ ab uniu̾sis fr̃ibus.
ut xp̃ianos reges suis litteris refrigera¬
ret. ne scilicet ꝑsilentũ eiꝰ exasꝑarent᷑:
ad susceptas epłas conuenientia rescͥp
deinde salutaria ꝑsuasit. ne magnã
putarent regiã potestatẽꝰ ne p̃sentis
carnis imꝑio tum̃tes. & se homines
osse nescirẽt: & udicandos se. a xp̃o
obliuiscerent᷑. Ad postremũ clem̃tiȩ
circa subiectos ⁊ iusticiȩ. cure qͦq ino¬

Expanded text:
tanquam non acceptis litteris, convocatis motanquam non acceptis litteris, convocatis monachis aiebat: Reges saeculi epistolas ad nos miserunt, quae hic Christianis adhibenda miratio est? Licet enim diversa sit dignitas, attamen eadem nascendi moriendique conditio est. Ista sunt veneratione omni percolenda, illa toto animi affecscripserit, quod per Filium suum propriis Ecclesias ditaverit eloquiis. Quae monachis est ratio cum epistolis regum? cur accipiam litteras, quibus consueta nesciam reddere salutationis obsequia? Igitur rogatus ab universis fratribus ut Christianos reges suis litteris refrigeraret, ne scilicet per silentium ejus exasperarentur, ad susceptas epistolas convenientia rescripdeinde salutaria persuasit, ne magnam putarent regiam potestatem, ne praesentis carnis imperio tumentes, et se homines esse nescirent, et judicandos a Christo obliviscerentur; ad postremum, clementiae circa subjectos et justitiae, curae quoque ino
Abbreviated transcription (Latin):
sis demonibꝰ. uar p̃se. itiũ phyloso¬
hoꝵ. confutata ẽ sapientia. fxpa¬
uert̃ enĩ stupenteᷤ homine: cui pꝰ
tantũ ingeniũ. afflueret signoꝵ di¬
ascribens: usus ẽ affatu recppco ⁊ ait.
lolite me putare his sanitatẽ dedisse.
Credite & uos: & uidebitis quia dero¬
ta dõ fides. ñ eloquentiȩ uanꝰ tumor
signa meret᷑. Coi fugitr ad crucifiri
legẽ: nosq eiꝰ imitamni famulos: &¬
scientiȩ fide contenti: nulla deinceps
scłaris inpridentie argum̃ta quera¬
cente. miro phylosophy stupore ꝑcussi.¬
⁊ cũ honorifico salutatu ab eo rece
conditũ⁊ fauor pͥncipũ. & om̃is cele¬
braret aula regalis. Nã ⁊ constantuiꝰ
augustus ⁊ eiꝰ liberi constans atq con¬
stantiꝰ talia cognoscentes: crebro ad
eũ qͣsi ad patrẽ missis litteris obsecra¬
bant. ut reciꝑcis eos scriptis exhila¬
raret. Atille eiusmodi manens. qͣlis
⁊ ar ateꝙͣ littẽ ad eũ uenirent fuerat.
nec salutatiõe pͥncipũ mouebat᷑: &

Expanded text:
tium philosophorum confutata sapientia est. Expaverunt enim stupentes hominem, cui post tantum ingenium afflueret signorum diascribens, usus est affatu reciproco, et ait: Nolite me putare his sanitatem dedisse, Credite et vos, et videbitis quia devota Deo fides, non eloquentiae vanus tumor talia signa mereatur. Confugite ad Crucifixi legem, nosquefine contenti, nulla deinceps saecularis imprudentiae argumenta quaeracente, miro philosophi stupore perculsi, cum honorifico salutatu ab eo recedconditum, et favor principum, et omnis celebraret aula regalis. Nam et Constantinus Augustus, et ejus liberi Constans atque Constantius, talia cognoscentes, crebro ad eum, quasi ad patrem, missis litteris, obsecrabant ut reciprocis eos scriptis hilararet. At ille ejusmodi manens, qualis et antequam litterae ad eum venirent fuerat, nec salutatione principum movebatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
cripturus uitã beati hylarionis¬
coh abitatorẽ eiꝰ inuoco sp̃m sc̃m.
ut qͥ illi uͥtutes largitꝰ ẽ. mͥ
ad narrandas eas seriuonẽ tͥbuat.¬
⁊ ut facta dictis exequant᷑. Foꝵ qͦq
qͥ fecere uͥtutes. ut ait crispus tan¬
ta habet᷑ laus. quantũ eas u̾bis po¬
tuere extollere p̃clara ingenia.
Alexander magnꝰ machedo. quẽ uł
arietẽ. ł pardũ. ł hyrcũ caprarũ
danihel uocat. cũ ad achillis tumu¬
lũ ꝑueniss. felicẽ te ait o iuuenis.
homer̃ udelicet significans. Por
plurimũ conu̾satꝰ ẽ. laudẽ eꝰ breui
epła scripserit. que uulgo legit᷑: tam̃
aliud ẽ locis cõmunibꝰ laudare de¬
functũ: aliud defuncti ppͥas narra
nc̃ forsitã detͤhent ⁊ hylarioni.
Illũ solitudinis calũpniati. hiuc obi¬
cientes frequentiã: ut qͥ sẽꝑ latuit. ñ
fuisse: qͥ aũ amultis uis ẽ iuilis existi¬
met᷑. Fecert̃ enĩ hoc ⁊ maiores eoꝵ¬

Expanded text:
cripturus Vitam beati Hilarionis, habitatorem ejus invoco Spiritum Sanctum; ut qui illi virtutes largitus est, mihi ad narrandas eas sermonem tribuat, ut facta dictis exaequentur. Eorum enim qui fecere, virtus ut ait Crispus tanta habetur, quantum eam verbis potuere extollere praeclara ingenia. Alexander Magnus Macedo, quem vel arietem, vel pardum, vel hircum caprarum Daniel vocat, cum ad Achillis tumulum pervenisset: Felicem te, ait, juvenis, Homerum videlicet significans. Porrplurimum versatus est, laudem ejus brevi epistola scripserit, quae vulgo legitur; tamen aliud est locis comunibus laudare defunctum, aliud defuncti proprias enanunc forte detrahent et Hilarioni: illum solitudinis calumniati, huic objicientes frequentiam: ut qui semper latuit, non 14 fuisse; qui a multis visus est, vilis existimetur. Fecerunt hoc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ meletianoꝵ pugnare neqͥtia. faci
le axp̃i int̾rira discedere ueritate:
mortaliũ esse illã defensionẽ: nec diu
fallacẽ ꝑmanere posse fantasiam.
Qua ꝓpt̾ aiebat. Custodienda ẽ filiol
pia fides in xp̃o. ⁊ patrũ religiosa tra
retardabãt: głoso patͥs cupientes ter¬
mino decorari. S multas ob causas
quas ⁊ silentio demonstrabat: p̃cipue
tam̃ ob p̃sũptã egypti consuetudinẽ
contͣdix̃. Mos & enĩ egyptiis ẽ. nobiliũ
i p̃cipue beatoꝵ martyr̃ corꝑa. lin¬
teamine qͥdẽ obuoluere & studiũ fu¬
neri solitũ domi ñ negare. t̾ra uero
ñ abscondere: s suꝑ lectulos domi
posita reseruar Hunc honorẽ qͥes¬
centibꝰ recdi. inueterarȩ consuetu¬
dinis uanitas tradidit. De hoc an¬
ȩccłastica contestanõe corrigerent.
⁊ laicos uiros ac mulieres. rigidius
ipse conuenit dicens. nec legitimũ
hoc esse. nec do placitũ : qͥppe cũ patͥ¬

Expanded text:
ianorum pugnare nequitia, a Christi territum discedere veritate; mortalium illam esse defensionem, nec diu fallacem permanere posse phantasiam. Quapropter, aiebat, custodienda est pia fides in Christo, et patrum religiosa tradretardabant, glorioso Patris cupientes termino decorari. Sed multas ob causas, quas et silentio demonstrabat, praecipue tamen ob praesumptam Aegypti consuetudinem contradixit. Mos etenim Aegyptiis est, nobilium et praecipue beatorum martyrum corpora linteamine quidem obvolvere, et studium funeri solitum non negare; terra vero non abscondere, sed super lectulos domi posita reservare. Hunc honorem quiescentibus reddi, inveteratae consuetudinis vanitas tradidit. De hoc Anecclesiastica contestatione corrigerent; et laicos viros ac mulieres rigidius ipse convenit, dicens, nec licitum hoc esse, nec Deo placitum; quippe cum pat
Abbreviated transcription (Latin):
moñnicuariarũ infirmitatũ pollicens
curationẽ. aiebat. Gxtis accepistis gra¬
tis date. Nunqͥd suȩ u̾tiitis imꝑio cura¬
bat amroniꝰ. Nunqͥo sue possibilitatis
abitbat᷑ esse qͦd fecerat.: Or̃onibꝰ ñ pre¬
ceptis. demones morbiq cessert̃. &
dño nr̃o. qͥsolitã erga creaturas suas.
exibens beniuolentiã. nc̃ qͦq per elec¬
tũ famulũ suũ indulgent exercuit.
Antonꝰ tantũ orabat: & obuitȩ eiꝰ mẽ¬
rita cuncta añs largiebat᷑. carecca

Expanded text:
nunc variarum infirmitatum pollicens curationem, aiebat: Gratis accepistis, gratis date . Nunquid suae virtutis imperio curabat Antonius? Nunquid suae possibilitatis arbitrabatur esse quod fecerat? Orationibus, non praeceptis daemones morbique cesserunt, ino Jesu, qui solitam erga creaturas suas exhibens benevolentiam, nunc quoque per electum famulum suum indulgenter exercuit. Antonius tantum orabat, et ob vitae ejus merita cuncta Dominus largiebatur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Pudeat queso uos insidiar̃ typhonis:
pudeat saturni fuge. & deuoratiõis
crudelissimȩ liberoꝵ. frubescite par¬
ricidiũ iouis. & incestũ: erubescite rap¬
tũ es. &. coitũ mulier̃ atq pueroꝵ. Iue
sicut ur̃i fingunt poete. ad explendũ
immanissimȩ lbidinis furorẽ. molles
dedit in aniore uagitꝰ. Ille in diane
fluxit siniꝰ: ipse aniator & p̃ciũ. Iue

Expanded text:
Pudeat, quaeso, vos insidiarum Typhonis; Pudeat, quaeso, vos insidiarum Typhonis; pudeat Saturni fugae et devorationis crudelissimae liberorum. Erubescite parricidium Jovis et incestum, erubescite raptum ejus et coitum mulierum atque puerorum. Ille, sicut vestri fingunt poetae, ad explendum immanissimae libidinis furorem, molles dedit in amore vagitus; ille in Danaes flux
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ ⁊ pecuciũ soleatis sepehri
animã p̃dicantes. ultͦ cit᷑q
transfertis. Xõiana fides q̃ omnipo¬
tentiã cħ. clementiãq uenerat᷑. con¬
sequent̾ incarnarionẽ dicit dõ fuisse
possibilem: ita tam̃ ut ñ euacuaret¬
incarnatio dignitatẽ cħ: uos qͥ aui¬
mã ex splendidissimo cħ fonte ma¬
nantẽ turpit᷑ decidisse iactatis. qͥ
mutabilẽ ⁊ conu̾tibiłe eã pꝰ sui dimii¬
melias impia lingua temeratis. Ymã¬
go enĩ q̃ scdm uos naturalẽ simihtu¬
dinẽ sui retinet auctoris. cui una ẽ
ex qͦ deflux̃ eadẽq substantia. humi¬
litates ꝓpͥas ⁊ in iurias consequenter
ad suã originẽ remitrit. Igit᷑ animad u̾¬
tite anunar̾ contumelias ad patrem
earũ. ꝑ urãm blaspheniã redundare.
nit s: Nonne potiꝰ ẽ crucẽ. aut alicuiꝰ
generis mortẽ ab iniqͥs hominibꝰ illa¬
tã. pacient̃ sustine̾: ꝙͣ miseris plange
post hos uagos incertosq discursus:

Expanded text:
tium et pecudum soleatis sepeliretium et pecudum soleatis sepelireanimam praedicantes, ultro citroque transfertis. Christiana fides, quae omnipotentiam Dei clementiamque veneratur, consequenter incarnationem dicit Deo fuisse possibilem, ita tamen, ut non evacuaverit dignatio dignitatem; vos qui animam ex splendidissimo Dei fonte manentem turpiter decidisse jactatis, qui mutabilem et convertibilem eam post sui dimimelias impia lingua temeratis. Imago enim, quae secundum vos naturalem similitudinem sui retinet auctoris, cui una est ex quo defluxit eademque substantia, humilitates proprias et injurias consequenter ad suam originem remittit. Igitur animadvertite, contumelias animarumer vestram blasphemiam redundare. nitas? nonne potius est crucem aut alicujus generis mortem, ab iniquis hominibus illatam patienter sustinere, quam Isidis plangere post Osirim vagos incertosque discursus?
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ silentiũ paululũ uoce cõpressa.
pͥmũ eoꝵ miseratꝰ errori ẽ : deinde
ꝑ int̾pretẽ qͥ eiꝰ u̾ba diligentissime in
grecũ solebat expͥmere sermonẽ. ita
exorsus ẽ. dicens. Quid pulchriꝰ ẽ. qͥd¬
ue honestiꝰ. crucẽ colere an adulteria:
Parricidiũ ł incestũ his assignare qͦs
colitis. cũ in altero contẽptꝰ mortis in¬
signe u̾tutis sit: in alt̾o tͣpis religio¬
sit obscenitatis magistra : Quid melꝰ
salutẽ nr̃am humañ corpꝰ assũpserit.
ut societate mortahtatis nos eueheret
ad celũ. participesq naturȩ cȩlestis
efficeret: an ut ipsi asseritis. diuine
mentis haustũ ad t̾rena ueneranda
submitt̾e̾: & pecudũ atq serpentiũ
formis. cȩleste nom̃ includere: Qͦ
ore xp̃ianoꝵ creduhtatẽ audetis ir¬
ridere. dicentiũ xp̃m filiũ di sine sui
ciecinto. & cepisse esse qd ñ erat.¬
⁊ mansisse qͦd fuerat : cũ ipsi
ani.nã de cȩlestibꝰ detͣhentes:
ñ tantũ hominũ. s & serpen¬

Expanded text:
ium paululum voce compressa, primum eorum miseratus errorem est; deinde per interpretem, qui ejus verba diligentissime in Graecum solebat exprimere sermonem, ita exorsus est, dicens: Quid pulchrius est, quidve honestius, crucem colere, an adulteria, parricidium, vel incestum his assignare quos colitis; cum in altero sit contemptus mortis insigne virtutum, in altero turpis religio obscenitatis magistra? Quid melius salutem nostram humanum corpus assumpserit, ut societate mortalitatis nos eveheret ad coelum, participesque naturae coelestis efficeret; an, ut ipsi asseritis, divinae mentis haustum, ad terrena veneranda caput submittere, et pecudum atque serpentum formis coeleste nomen includere? Quo ore Christianorum credulitatem audetis irridere, dicentium Christum Filium Dei sine sui detrimento, et coepisse esse quod non erat, et mansisse quod fuerat; cum ipsi animam de coelestibus detrahentes, non tantum hominum sed et serpen
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ⁊ mortes. allegoricis uelaminibꝰ
liberũ raptũ terrã. semiclaudũ uul¬
canũ. & debilem ignẽ. iunonẽ aerẽ. apol¬
linẽ solem. dianã lunã. neptim̃ ma¬
ria . & libidinũ pͥncipẽ. iouẽ etherem
int̾pretantes: nec post hanc excusati¬
onis ꝓcacitatẽ. dm̃ sed creaturas con¬
tẽpto creatore suscipitis: Quod si pul¬
chritudo uos elem̃toꝵ ad sui traxit
uenerationis modũ. fas erat custodi¬
re. i oportebat mirari tantũ nec colere.
ne facturȩ ueneratio creatoris esset
nor migͣuit ad domũ: & medici ad¬
remedia scientia conferet᷑. Omnium
qͦq artificũ merita. ł laudes. ad oꝑa¬
torẽ transferent᷑. Quid ad ħ dicitis:
ut agnoscamꝰ q̃ sit crucis ridicule. uob̾
ocłos. simulq musitantibꝰ: subridens
antonius. rursũ ꝑ int̾precẽ ait. Flem̃ta
qͥdem ut memoraui. ex ip̃o conspectu
suã cõꝓbant seruitutẽ. Sed qm uos
obseruatiõe dialectica. necessaria ut
putatis queq colligitis: hoc qͦq arti¬

Expanded text:
tes eas allegoricis velaminibus ; Liberae raptum, terram; semiclaudum Vulcanum et debilem, ignem; Junonem, aerem ; Apollinem, solem; Dianam, lunam ; Neptunum, maria; et libidinum principem Jovem, aetherem interpretantes. Nec post hanc excusationis procacitatem Deum, sed creaturas, contempto Creatore, suscipitis. Quod si pulchritudo vos elementorum ad suam traxit venerationem, modum fas erat custodire; et oportebat mirari tantum, nec colere, ne facturae veneratio Creatoris esset nor migravit ad domum; et medici scientia ad remedia conferetur, omnium quoque artificum merita vel laudes ad opera transferentur. Quid ad haec dicitis, ut agnoscamus quae sit crucis ridiculae vobisoculos, simulque mussitantibus, subridens Antonius rursum per interpretem ait: Praquidem, ut memoravi, ex ipso conspectu suam comprobant servitutem. Sed quoniam vos observatione dialectica necessaria, ut putatis, quaeque colligitis, hoc quoque arti
Abbreviated transcription (Latin):
pondentibꝰ firmiorẽ sermonibꝰ oꝑat¬
onẽ esse. & hanc liqͥda de cło cognitio¬
nẽ. bene eos ⁊ ip̃e dixisse consensit:
quia oꝑationẽ que ex fide descendit.
animi gẽnerat affectꝰ. dialecticã uero
disputationẽ. ex artifitio cõponendũ.
sũpsisse oppositionis exordiũ. Cũ gͦ
ait oꝑationẽ fidei aĩo sitã qͥs habue¬
rit. suꝑflua erit u̾boꝵ cõpositio: per
quã conceptã sensu nr̃o credulitatẽ
tẽptatis euellere: & tam̃ sepe nr̃as ex¬
plicare intelligentias ñ ualẽtis. Ita
solidiora st̃ mentis oꝑa ꝗͣ sophysina¬
tũ fraudulenta conclusio los xꝑiani¬

Expanded text:
ondentibus firmiorem sermonibus operationem esse, et hanc liquidam de Deo cognitionem, bene eos et ipse dixisse consensit, quia operationem, quae ex fide descendit, animi generat affectus, dialectica vero disputatione ex artificio componentium sumpsit oppositionis exordium. Cum ergo, ait, operationem fidei animo sitam quis habuerit, superflua erit verborum compositio, per quam conceptam sensu nostro credulitatem tentatis evellere, et tamen saepe nostras explicare intelligentias non valetis. Ita solidiora sunt mentis opera, quam sophismatum fraudulenta conclusio. CA
Abbreviated transcription (Latin):
dicta pensate iuditio cuncta. Annichil
credendũ in libris aͥanis ẽ. Sinichil
nec crucis qͦq cui detrahitis. nom̃ ag¬
nõscitis. Si aũ uniu̾sa credenda sũt.
cur ñ hisdemi libris crucis resurrecho¬
ñ copulet᷑. Passionẽ diuniã stolido lace¬
ratis eloqͥo: & ñ statĩ iungitis cecoꝵ uisũ.
surdoꝵ auditũ. claudoꝵ cursũ. leprȩ
emundationẽ: seruiens ambulanti
do suo mare. demonũ fugas. resurrec¬
tionẽ mortuoꝵ & defunctoꝵ. ab infe
obrem odio quo imbuti estis ab
error infelix pot̾it referre culturas.
de tanta rerũ feritate atq uecorhia:
nͥ forte ut audio farulosas asseritis

Expanded text:
dicta pensate judicio. Cuncta, an nihil credendum in libris Christianis est? Si nihil, nec crucis quoque, cui detrahitis, nomen agnoscitis. Si universa credenda sunt, cur, cum in iisdem libris cruci resurrectio copuletur, passionem divinam stolido laceratis eloquio, et non statim jungitis caecorum visum, surdorum auditum, claudorum gressum, leprae emundationem, serviens ambulanti Deo suo mare, daemonum fugas, resurrectionem mortuorum et defunctorum ab inferobrem odio, quo imbuti estis, aberror infelix poterit referre culturas de tanta rerum foeditate atque vecordia? nisi forte ut audio fabulas asseratis
Abbreviated transcription (Latin):
conuenit mittari. Si ego ad uos ue¬
nissem. uos unitarer. S quia uosad
me. quasi ad sapientẽ uenistisꝰ estote
sic̃⁊ ego sũ xp̃iani. Abscessert̃ phyloso¬
phy: utrũq mirantes. ⁊ acium̃ inge¬
nii. ⁊ de moñ ecpulsiones: amurar.
eũ irridere cupiebãt. q litteras
ignorabat: tali disputatiõe colligauit
dicẽs. Respondete mͥ qͥdẽ. priꝰ. sensus
aut littere: ⁊ qͥd cuiꝰ exordiũ ẽ. sensus
ex litteris. an litt̾e oriunt᷑ ex sensu:
Iilis asserentibꝰ. quia sensus esset auctor.
atq inuentor. litterar: ait. Igit᷑ si cui
sensus incolumis ẽ. hic litteras ñ inqͥrit.
Quis p̃sentiũ pꝰ hanc colluctatione ñ
exclamaui̾t. cũ obstupuerunt ⁊ ipsi qͥ
uictist̃. tantã in imꝑito literar̾ sa¬
gacitatẽ animi admirantes: Neq eñ
ut solitudine & montibꝰ uersatꝰ. atq
omnẽ ibidem exigens uitã. agrestis
n rigidus erat: s Iocundus atq affa¬
ꝓucrebat: ita u: ⁊ inuidia ca¬

Expanded text:
convenit imitari. Si ego ad vos veconvenit imitari. Si ego ad vos venissem, vos imitarer; sed quia vos ad me quasi ad sapientem venistis, estote, sicut ego sum, Christiani. Abscesserunt philosophi, utrumque mirantes, et acumen ingenii, et daemonum expulsiones. CAP.eum irridere cupiebant, quia litteras ignoraret, tali disputatione colligavit, dicens: Respondete mihi, quid prius, sensus an litterae? et quid cujus exordium? Sensus ex litteris, an litterae oriuntur ex sensu? Illis asserentibus quia sensus esset auctor atque inventor litterarum, ait: Igitur si cui sensus incolumis est, hic litteras non requirit. Quis praesentium post hanc colluctationem non exclama verit, cum obstupuerint et ipsi qui victi sunt, tantam in imperito litterarum sagacitatem animi admirantes? Neque enim, ut in solitudine et montibus versatus, atque omnem ibidem exigens vitam, agrestis et rigidus erat, sed jucundus atque affaproferebat, ita ut invidia ca
Abbreviated transcription (Latin):
ta obsecro expecta: ne tego currẽs in¬
tere. Hoc audito admirabił senex. a
nob̾ admontꝰ: uolens tam̃ ⁊ ipse paulu¬
lũ substigi. Cũq appropinquante mu¬
liere. puella iaceret explosa. orauit ta
pͥpłs in laudibꝰ ch̾: mat᷑ in gauchs fuit.
Ipse añ letabat᷑: quia ad desideratã sol¬
tudinẽ repedabat. Erat aũ ualde sapi¬
ens. Et hoc inse mirabile habebat: q
cũ litteras ñ didicisset. ingeniosissimꝰ
uenert̃ ad eũ: putantes antoniũ
se posse deciꝑe. Erat enĩ in suꝑiori mon¬
te. Quos cũ uidiss: paganos intellex̃
ex uultu. Et ꝓcedens ad eos: ꝑ int̾pretẽ
ita cepit appellare. Quare tã longe
ad stultũ hominẽ sapientes se uexare
uoluert̃: Iiis dicentibꝰ. ñ ee̾ illũ stultũ.
s ⁊ uimuũ sapientẽ: uigilant̃ respon¬
dit. Si ad stultũ uenistis. suꝑfluus
labor uester ẽ. Si aũ putastis me sa¬
pientẽ esse. ⁊ sapientiã habere. bonũ
ẽ ut imitemini q̃ ꝓbatis: quia bona

Expanded text:
obsecro; exspecta ne et ego corruens inteream. Hoc audito, mirabilis senex a nobis admonitus, volens tamen et ipse, paululum substitit. Cumque appropinquante muliere, puella jaceret explosa, oravit tacpopulus in laudibus Dei, mater in gaudio fuit. Ipse autem laetabatur, quia ad desideratam solitudinem repedabat. Erat autem valde sapiens, et hoc in se mirabile habebat, quia cum litteras non didicisset, ingeniosissimusvenerunt ad eum, putantes Antonium se posse decipere. Erat vero in superiori monte. Quos cum vidisset, paganos intellexit ex vultu; et procedens ad eos, per interpretem ita coepit loqui: Quare tam longe ad stultum hominem sapientes se vexare voluerunt? Illis dicentibus, non esse illum stultum, sed et nimium sapientem, vigilanter respondit: Si ad stultum venistis, superfluus est labor vester; si autem putatis me sapientem esse, et sapientiam habere, bonum est ut imitemini quod probatis, quia bona
Abbreviated transcription (Latin):
fectu. Innumera ⁊ ala istusiodi sig¬
na st̃: que monachoꝵ concordi sepe
relatiõe cognouimꝰ. Uerũ ñ tantũ his
adhibendus ẽ stupor: quia multo plus
q̃ secunt᷑ conditionẽ nr̃ȩ fragilii a ⁊
excedunt. Hora circit̾ nona. cũ arte
cibũ orare cepisset. raptũ se sensit in
sꝑu. ⁊ ab angłis in subhine ferri. Pro¬
hibentisbꝰ aeriis transitũ demonibus.
cepert̃ angħ cont̾dicentes reqͥrere. q̃
esset causa retinendi: nullis eristen¬
tibꝰ in antonio cͥminibꝰ. Iiis uͦ ab exor¬
dio natiuitatis replicare pecc̃a nitentibꝰ.
calũpniosa angł ora clauser̃t: dicen¬
tes. ñ debere eos a natiuitate eiꝰ delic̃¬
ta: si qua aũ scirẽt ex eo tp̃r qͦ fact ẽ
monachus. & dõ se consecrasset. licere
ꝓferri. Accusabãt demones multa ꝓca¬
cit̾ mentientes: & cũ deessẽt ꝓbam̃ta
fallacibꝰ. lib̾ antonio conscensꝰ aꝑitur.
Et stat̃ rediens in sese. in eo loco. in qͦ¬

Expanded text:
nnumera et alia istiusmodi signnumera et alia istiusmodi signa sunt, quae monachorum concordi saepe relatione cognovimus. Verum non tantum his adhibendus est stupor, quia multo plus quae sequuntur conditionem nostrae fragilitatis excedunt. Hora circiter nona, cum ante cibum orare coepisset, raptum se sensit in spiritu, et ab angelis in sublime deferri: prohibentibus transitum aeris daemonibus, coeperunt angeli contradicentes requirere quae esset causa retinendi, nullis existentibus in Antonio criminibus. Illis vero ab exordio nativitatis replicare peccata nitentibus, calumniosa angeli ora clauserunt, dicentes non debere eos a nativitate ejus delicta; si qua autem scirent ex eo tempore quo factus esset monachus, et Deo se consecrasset, licere proferri. Accusabant daemones multa procaciter mentientes; et cum deessent probamenta fallacibus, liber Antonio conscensus aperitur. Et statim rediens in se, in eo loco in q
Abbreviated transcription (Latin):
miosus adducit᷑.: tanta oppressus insania.
ut ñ sciret se esse apud antonium: necñ
⁊ corꝑis sui suꝑflua comederet. Quam¬
ob rem rogatꝰ senex ab his qͥ eũ addu¬
uerãt. ut ꝓ illo dñm oraret: intantum
iuueni misero condoluit. ut toca nocte
cũ eo ꝑuigilans. adu̾sũ pacientis insa¬
niã laboraret. S cũ iã lucesceret. ⁊ ob¬
sessus adolescens impetu in antonio
facto uehem̃ter eũ impulisset: irasc
cepert̃ qͥ eũ addircerant. cur seni feciss
imuriã. Quidꝰ antomꝰ ait. Nolite ahenã
culpã iuueni misero ascribere: furor
iste obsidentis ẽ. ñ obsessi. Idcirco aũ in
hanc ꝓrupit dolens hostis audatiam:
quia dñs ad aridam regionẽ ire eũ ius¬
sit. Et expulsi sathanȩ indiqũ: iste ad¬
uersũ me impetꝰ fuit. Nurla post u̾ba
mora. & a dolescens recepto sensu. & gr̃as
agens dõ. & locũ ubi esset agnouit:
toto antoniũ ãplerans deosculat e.¬

Expanded text:
niosus adducitur, tanta oppressus insania, niosus adducitur, tanta oppressus insania, ut non sciret se esse apud Antonium, necnon et corporis sui superflua comederet. Quamobrem rogatus senex ab his qui eum adduxerant ut pro illo Dominum oraret, intantum juvenis miseriae condoluit, ut tota nocte pervigilans cum eo, adversus patientis insaniam laboraret. Sed cum jam lucesceret, et obsessus, impetu in Antonium facto, vehementer eum impulisset, irasci coeperunt qui eum adduxerant, cur seni fecisset injuriam. Quibus Antonius ait: Nolite alienam culpam juveni misero ascribere: furor iste obsidentis est, non obsessi. Idcirco autem in hanc proruit dolens hostis audaciam, quia Dominus ad aridam regionem ire eum jussit; et expulsi Satanae indicium iste adversum me impetus fuit. Nulla post verba mora, adolescens recepto sensu, et gratias agens Deo, et locum ubi esset, agnovit, et toto Antonium complexans deosculat
Abbreviated transcription (Latin):
turbar̃. ante dies ⁊ menses. au
sas p̃dix̃ ⁊ tẽꝑa. Nã quosda uidendi eũ
tantũ desideriũ: ahos inbecillitas. ñnul¬
los obsessa a demonibꝰ corꝑa ꝑtrahebãt.
Nemo tam̃ unquã uexationẽ. aut de¬
tͥmentũ laborios itneris conquestus ẽ.
Regrechebant᷑ om̃s: sꝑuali cibo pleni.
At ille p̃cipiebat ñ sue lauch hanc ad¬
mirationẽ ab eis appli.ari debere. Sed
dñi: qͥ sui noticiã hominibꝰ ꝓ capacita¬
te ortalitatis indulserat. ami.
monastia. & rogatꝰ ess a fr̃ibꝰ.
ut in naui quadã cũ monachis ꝓficiscen¬
tibus oraret. ascencdit: & blus ex om̃ibꝰ
od orẽ sensit tet̾rimũ. Asserebant pisqũ
sitoꝵ. hc̃ esse putorẽ. At ille alt̾ius rei
fecorẽ se sentire affirmabat. Ad huc¬
illo loquente: adolescens qͥdã possessus
a demone. qͥ ꝓcidens iuxta carinã se
nauis absconderat. repente exclama
diaboli illũ fuisse putorem. aur¬
liꝰ qͦq ad eũ uirint̃ suos nobił demo¬

Expanded text:
dies et menses, et causas praedixit et tempora. Nam quosdam videndi eum tantum desiderium, alios imbecillitas, nonnullos obsessa a daemonibus corpora pertrahebant: nemo tamen unquam vexationem aut detrimentum laboriosi itineris conquestus est, regrediebantur omnes spiritali cibo pleni. At ille praecipiebat, non suae laudi hanc admirationem ab eis applicari debere; sed Domini, qui sui notionem hominibus pro capacitate mortalitatis indulserit. CAP. monasteria, et rogatus esset a fratribus ut in navi quadam cum monachis proficiscentibus oraret, ascendit, et solus ex omnibus odorem sensit teterrimum. Asserebant cuncti, sitorum hunc esse putorem. At ille alterius rei fetorem se sentire affirmavit. Adhuc loquente illo, adolescens quidam possessus a daemone, qui procidens juxta carinam se navis absconderat, repente exclamavdiaboli illum fuisse putorem. lius quoque ad eum vir, inter suos nobilis, daemo
Abbreviated transcription (Latin):
cupientes ad cȩlũ: atq illũ ea tensis
manibꝰ ꝓhibere transgressũ. Eqͥbꝰ alioᷤᷤ
apprehensos elidebat ad t̾rã: alios fru¬
stra retin̾e̾ nitens. dolebat suꝑ se ad
cȩlestia transuolare: & maximũ gau¬
dio mixtũ merorẽ. uicti. uictor es ꝙ
tͥbuebãt. Statĩq ad eũ uar facta ẽ di¬
cens. Animadu̾te qͦd uides. W tc̃ cȩpit
illumi. nato corde intellige̾ animaꝵ
esse cõscensũ. ⁊ diabolũ ꝓhibentẽ: qͥ ⁊ s
retineret obnarios: & in scõꝵ qͦs decipe

Expanded text:
cupientes ad coelum , atque illum extensis cupientes ad coelum , atque illum extensis manibus prohibere transgressum; e quibus alios apprehensos elidebat ad terram 53 alios frustra retinere contendens, dolebat super se ad coelestia transvolare, et maximum gaudium mixtum moerore victi victoresque tribuebant. Statimque ad eum vox facta est dicens: Animadverte quod vides. Et tunc coepit illuminato corde intelligere animarum esse conscensum, et diabolum prohibentem; qui et sibi retineret obnoxios, et in sanctorum, quos decipere
Abbreviated transcription (Latin):
cipem huiꝰ aeris. Qui sciens aerias po¬
testates ob id sẽꝑ eptare. luctari. & con¬
tendere. ne nob̾ liber transitꝰ esset ad
cȩlũ : hortabat᷑ monens. Assumite ar
apłici sermonis recordem᷑ dicentis. siue
in corꝑe nescio. siue extͣ corpus nescio.
ds scit. Et paulus qͥdem usq ad celũ
terciũ raptꝰ ẽ: ibiq auditis uerbis
monte ignarꝰ fuiss. & eiusmodi secũ
inqͥrere: notonẽ. oranti ei a dño reue¬
labat᷑: & erat sccł̾m qͦd scriptũ ẽ. a dño doctꝰ.
eniq cũ a fr̃ĩbꝰ haberet᷑ iste tractatꝰ.
⁊ ab eo sedule sciscitarẽt᷑. quẽ admodũ
se post corꝑis sarcinã aĩa gereret. qͥ ue
ei locus post exitũ concederet᷑. prima
nocte uer desuꝑ nom̃ eiꝰ melamitans
ait. Antoni exurge: exi ⁊ uide. & erur¬
gens. egressus ẽ. Sciebat enĩ qͥbꝰ respon¬
dere deberet. Fieuatis ad cȩlũ ocłis:
uidit quendã longũ atq t̾ribilem.
caput usq ad nubes attollentẽ. Uidit
etiam pennatos qͦsdam se eleuare

Expanded text:
is hujus aeris . Qui sciens aereas potestates ob id semper tentare, luctari et contendere, ne nobis liber transitus esset ad coelum, hortabatur monens: Assumite armapostolici sermonis recordemur, dicentis: Sive in corpore, sive extra corpus, nescio, Deus scit . Et Paulus quidem usque ad tertium coelum raptus est, ibique auditis verbis monte ignarus fuisset, et ejus secum inquireret notionem, oranti ei a Domino revelabatur; et erat, secundum quod scriptum est, a Deo doctus . Denique cum a fratribus haberetur iste tractatus, et ab eo sedule sciscitarentur quemadmodum se post corporis sarcinam anima gereret, quive ei locus post exitum concederetur; proxima nocte vox desuper nomen ejus inclamitans, ait: Antoni, exsurge, exi et vide. Qui exsurgens, egressus est; sciebat enim quibus respondere deberet. Et elevatis ad coelum oculis, vidit quemdam longum atque terribilem, caput usque ad nubes attollentem; vidit etiam pennatos quosdam se elevare
Abbreviated transcription (Latin):
uallo a gentilibꝰ seꝑant᷑. qͥ seruiut
crtaturȩ potiꝰ quã creatori: qͥẽ bñdictꝰ
mi ñ potest. quantũ ad fidem pͦpłos ro¬
borauit. Letabant᷑ qͥppe. hostilẽ ⁊ ap̃¬
inimicã heresim. anathematrrai
sexus domiremausit. Taceo de ram:
pagani qͦq ⁊ ip̃i idoloꝵ sac̃dotes.
dñicũ imꝑiũ conuolabãt dicente
hoc apud uniu̾sos conspicuũ erat no¬
men antonii. Ambiebãt qͦq saltẽ uel¬
fimbriã uestim̃ti eiꝰ atting̾e̾: multũ s
⁊ tactũ ꝑdesse credentes. E uot tc̃ dia¬
bolica obsidione. & uariis infirmitatibꝰ
liberati: qͦt simulacͥs erepta st̃ spoha:
quanti etiã ab ei iore gentiliũ retrac̃¬
t. nr̃o iuncti st̃ gregi: Tant certe:
ut paucoꝵ dier̃ spatio. ex idoloꝵ suꝑ¬
sticione. conu̾sio omnẽ ꝑ annũ creden¬
tiũ uinc̾et t᷑bã. Preterea cũ irruentẽ
multitudinẽ cõmites repellerẽt. esti

Expanded text:
allo a gentibus separantur, qui serviunt creaturae potius quam Creatori, qui est benedictus imi non potest quantum ad fidem populos roboraverit. Laetabantur quippe hostilem et Christo mimicam haeresim anathematizari sexus domi remansit. Taceo de Christianis: pagani quoque et ipsi idolorum sacerdotes ad dominicum imperium convolabant, dicentehoc apud universos conspicuum erat nomen Antonii. Ambiebant quoque saltem fimbriam vestimenti ejus attingere, multum sibi et tactum prodesse credentes. Quot tunc diabolica obsidione et variis infirmitatibus liberati! quot simulacris erepta sunt spolia! quanti etiam ab errore gentilium retracti, nostro juncti sunt gregi! Tanti certe, ut paucorum dierum spatio ex idolorum 54 superstitione conversio omnem per annum credentium vinceret turbam. Praeterea cum irruentem multitud
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliũ. int̾ro gantibꝰ cõpellebatur
dicere: nec sꝑualibꝰ filiis pura in aͦ
aĩa. occultare qͥcꝙͣ. uolebat: p̃sert̃ cũ
eiusmodi signoꝵ relatio. ⁊ amorẽ mi¬
nistraret ꝓposito: & fructũ laboris
ostenderet. Nunꝗͣ ille aut ira subita
concitatꝰ pacientiã rupitꝰ aut humili¬
tatẽ erex̃ in głam. Nã om̃s clericos
usq ad ultimũ gradũ ante se orare
cõpellens: ep̃is qͦq atq presbiteris qͣsi
humilitatis discipłs. ad bñdicendũ se
caput submittebat. Diacones uͦ qͥ ad¬

Expanded text:
compellebatur edicere; nec spirituales filios pura in Christo anima occultare quidquam volebat, praesertim cum hujusmodi signorum relatio et amorem ministraret proposito, et fructum laboris ostenderet. Nunquam ille aut ira subita concitatus patientiam rupit, aut humilitatem erexit in gloriam. Nam omnes clericos usque ad ultimum gradum ante se orare compellens, episcopis quoque atque presbyteris, quasi humilitatis discipulus, ad benedicendum se caput submittebat. Diacones
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. quod in monte remotissimo sedens.
corde ꝑuigili. cuncta ꝓcul posita. dño
tendisset in cȩlũ: uidit nescio quã ani¬
mã. letantibꝰ i eiꝰ occursu angłis ad
cȩlũ ꝑgere. uiiꝰ spectacħ nouitate stu¬
pefactꝰ. beatũ dixit scõꝵ chorũ. Ora¬
uitq ut sibi rei p̃sentis agnitio pan¬
deret᷑. Et staq̃ uax ad eũ facta ẽ inqͥẽs.
istã esse ammon monachi animã:
qͥ nitriȩ morabat᷑. Erat aũ ammon
ui  grandeuus : qͥ ꝑseuerant̃ a pueriia
usq ad senectutẽ in sc̃ĩtate uixerat.
Itinere quoq dierũ quatuordecim a
nitria locus in qͦ sedebat antomiꝰ di¬

Expanded text:
est, quod in monte remotissimo sedens, est, quod in monte remotissimo sedens, corde pervigili cuncta procul posita, Domintendisset in coelum, vidit nescio quam animam, laetantibus in ejus occursum angelis, ad coelum pergere. Cujus spectaculi novitate stupefactus, beatum dixit sanctorum chorum, oravitque ut sibi rei praesentis agnitio panderetur. Et statim vox ad eum facta est, inquiens istam esse Ammonis monachi animam qui Nitriae morabatur. Erat autem Ammon vir grandaevus, qui perseveranter a pueritia usque ad senectutem in sanctitate vixerat . Itinere quoque dierum tredecim, a Nitria, locus in quo sedebat Antonius, di
Abbreviated transcription (Latin):
postea dies. cũ duobꝰ frĩbꝰ intͦeuntibꝰ
ad antoniũ aqua in itin̾e defecisset.¬
⁊ uno siti mortuc. alt̃ iaceret in t̾ra.
mortẽ expectans: antoniꝰ sedens in
monte. celerit̃ adse duos monachos
uocat. qͥ forte ibidẽ st̃ reꝑti: a festi¬
nato p̃cepit. ut lagenã aque asu¬
mentes. inuaderẽt it̃ qͦd ducit ad egẏp¬
tũ. Dixitq. Unꝰ e fr̃ibꝰ huc adi. emꝰ¬
entibꝰ mͦ migͣuit ad dñm : alt̾ uͥt̃
cucurreritis addet᷑. Hoc enĩ mͥ nc̃ cian¬
ti reuelatũ ẽ. Sic astꝰ & iuxta p̃c¬
tũ eiꝰ monachi festinantes. extiuc¬
tũ corpꝰ inueniũt: t̃raq id operien¬
tes. alter̃ refocillatũ suo unxert̃
comitatiii. Erat aũ spaciũ itineris
umiꝰ diei. Fortasse aliqͥs ħ querat. cur
ñ anteꝗͣ moreret᷑ antoniꝰ dixerit.
Incongruo prorsꝰ ap̃ianis argum̃to.
tulit: & de siciente reuelare dignatꝰ
ẽ. Hoc tantũ in anconio mirabile

Expanded text:
sta dies, cum duobus fratribus euntibus sta dies, cum duobus fratribus euntibus ad Antonium aqua in itinere defecisset, et uno siti mortuo, alter jaceret in terra mortem exspectans, Antonius sedens in monte, celeriter ad se duos monachos vocavit, qui forte ibidem sunt reperti; et festinato praecepit ut lagenam aquae assumentes, invaderent iter quod ducit ad Aegyptum, dixitque: unus e fratribus huc advenienticcurreritis addetur; hoc enim mihi nunc oranti revelatum est. Sic ait; et juxta praeceptum ejus monachi festinantes, exstinctum corpus inveniunt, terraque id operientes, alterum refocillatum suo junxerunt comitatui. Erat autem spatium itineris unius diei. Fortasse aliquis quaerat: cur non antequam moreretur, Antonius dixerit? Incongruo prorsus Christianis argumento,tulit, et de sitiente revelare dignatus est. Hoc tantum in Antonio mirabile
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o ocłis submaximiano ꝑsecuto¬
re. tali d. honestam̃to corꝑis plu¬
rimũ głabat᷑. Seruenert̃ gͥ ad anto¬
niũ monachi. Cũq de morbo pu¬
ellȩ referre disponerẽt. relationẽ
eoꝵ senis sermo p̃uenit: ⁊ omnẽ d e¬
bilitatis ⁊ itineris usq ad sc̃m̃ paphini¬
tiũ causã. qͣsi ipse int̾fuisset expo¬
suit. Rogantibꝰ aũ eũ monachis.
ut parentibꝰ cũ filia ꝑmitteret᷑ in¬
gressus: ñ concessit s ait. Ite: & irue¬
nietis puellã si ñ ẽ mortua curat᷑ã.
nire: quia largitio curationũ ñ ẽ hu¬
se credentibꝰ prestare consueuit auxi¬
liũ. Quã ob rẽ ⁊ illa ꝓ qͣ petitis. suiˢ
p̃cibꝰ liberata ẽ. Et cũ ad dñm orarẽ
ego. mͥ prescientia sanitatis eiꝰ indul¬
ta ẽ. Dix̃: & uda eiꝰ puellȩ incolumi¬
tas consecuta ẽ. Nã exeuntes foras
ad beatũ par hnutiũ : ⁊ filiã sospitẽ.
⁊ parentes let. s repperert̃. Nõ multo ᷤ¬

Expanded text:
Christo oculis sub Maximiano persecutoChristo oculis sub Maximiano persecutore, tali dehonestamento corporis plurimum gloriabatur. Pervenerunt igitur ad Antonium monachi. Cumque de morbo puellae referre 51 disponerent, relationem eorum senis sermo praevenit; et omnem debilitatis et itineris usque ad sanctum Paphnutium causam, quasi ipse interfuisset, exposuit. Rogantibus autem eum monachis, ut parentibus cum filia permitteretur ingressus, non concessit, sed ait: Ite, et invenietis puellam, si non est mortua, curatam. nire, quia largitio curationum non est huse credentibus praestare consuevit auxilium. Quamobrem et illa, pro qua petitis, suis precibus liberata est; et cum ad Dominum orarem ego, mihi praescientia sanitatis ejus indulta est. Dixit, et verba ejus puellae incolumitas secuta est. Nam exeuntes foras ad beatum Paphnutium, et filiam sospitem, et parentes laetos repererunt.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ remoranti. ead̃e geminabat
antoniꝰ dicens. Hic curari ñ poteris
⁊ ꝓfectꝰ ẽ: ac uisa egypto. scłm ꝓfessio¬
nẽ senis quã ei dñs oranti reuelaue¬
rat. infestatio cessauit mimici. Uirgo
uͦ queda q̃ a iͥpolitanȩ regionis ciuita¬
te oidẽ erat. maucditis ac flebilibꝰ mor¬
ois laborabat. Erenĩ nariũ purgam̃ta.
o łoꝵ lacrime. auriũ putͥdus humor
in trã cadens. confest̃ in uermes u̾te¬
bat᷑. Augebat calamitatẽ corpꝰ ꝑ alisi
dissolutũ: ocłos qͦq ꝑu̾sos contͣ naturã
habens. Hanc parentes eiꝰ deferentes.
cũ ad antoniũ monachos ire didicis¬
sent. credentes in dño. qͥ ꝑtin ac̃e san¬
gumis fluxũ in eũngħo tactu fum¬
briȩ stare p̃ceperat: rogauert̃ ut mi¬
serabilem fihȩ comitarũ susciꝑent.
Iuis renitentibꝰ eã usq ad antoniu
ꝑduce̾. remansere parentes foris cũ
filia debili apud beatũ confessorẽ
⁊ monachũ paphnutiũ: qͥ effossis ꝓ

Expanded text:
praeceptum remoranti, eadem geminabat praeceptum remoranti, eadem geminabat Antonius, dicens: Hic curari non poteris: et profectus est; ac visa Aegypto, secundum professionem senis, quam ei Dominus oranti revelaverat, infestatio Busiris Tripolitanae regionis civitate ibidem erat, inauditis ac flebilibus morbis laborabat. Etenim narium purgamenta, oculorum lacrymae, aurium putridus humor in terram cadens confestim in vermes vertebantur. Augebat calamitatem corpus paralysi dissolutum, oculos quoque perversos contra naturam habens. Hanc parentes ejus deferentes, cum ad Autonium monachos ire didicissent; credentes in Domino, qui pertinacem sanguinis fluxum in Evangelio tactu fimbriae stare praeceperat rogaverunt ut miserabilem filiae comitatum susciperent. Illis renitentibus eam usque ad Antonium perducere, remansere parentes ejus foris cum filia debili apud beatum confessorem et monachum Paphnutium, qui effossis pro