comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorum. quia prope ciuitate
gat locus ubi crucifixus est iħc. &
erat scriptũ hrebraice grece & latine.
He quippe tres linguȩ ibi pͣcȩteris
aninebant. hebrȩa propter iudeos
in lege gloriantes. greca propter
gentrum sapientes. latina ꝓpter
romanos multis ac pene omnib
um tunc gentibus imperantes.
Dicebant ergo pilato pontifices ⁊u¬
deorã. Noli scribere rege̾ iudȩoꝵ:
sed quia ipse dixit rex sum iudę¬
orũ. Resporidit pilatus. Quod
seripsi scripsi. O ineffabile uim
diuine operationis in cordibus
ignoratum. non ne occulta uox quȩ¬
dam pilato in tis quodam si dici
quod tanto ante in psalmorũ litter¬
ris prophetatu est nec corrumpas
tituli inscriptionem. Numquid
eñi propterea non erit utrũ quia
corrumpi non potest quod pilatus
scripsit. corrumpi potest quod
ueritas dixit. Sed rudeorũ tantũ
rex est xͣps. an & gentium. Immo
& gentrum. Qum cium dixisset
in prophetia. ego autẽ corstitutus
sum rex ab eo suꝑ syon montem

Expanded text:
m, quia prope civitatem erat locus ubi crucifixus est Jesus. Et erat scriptum Hebraice, Graece et Latine. Hae quippe tres linguae ibi prae caeteris eminebant, Hebraea propter Judaeos in lege gloriantes, Graeca propter gentium sapientes, Latina propter Romanos multis ac pene omnibus jam tunc gentibus imperantes. « Dicebant ergo Pilato pontifices Judaeorum: Noli scribere: Rex Judaeorum, sed quia dixit ipse: Rex sum Judaeorum. Respondit Pilatus: Quod scripsi, scripsi. O ineffabilem vim divinae operationis, etiam in cordibus ignorantium! Nonne occulta vox quaedam Pilato intus quodam, si dici quod tanto ante in Psalmorum litteris prophetatum est, Ne corrumpas tituli inscriptionem . Nunquid enim propterea non erit verum, quiacorrumpi non poscripsit, corrumpi potest quod veritas dixit? Sed Judaeorum tantum rex est Christus, an et Gentium? Imo et Gentium. Cum enim dixisset in prophetia, Ego autem constitutus sum rex ab eo super Sion montem
Abbreviated transcription (Latin):
freri adhuc oportebat tamquam
ille qui potestatem habebat poninoi
animã. & iterũ sumendi cam ꝑ¬
actis om̃ibus quac ut peragerent᷑
expectabat inclinato capite tradidn
sp̃m. Quis ita dormit quando ue¬
lutrit. sicut iħs mortuus est quando
uoluit.  Quis ita uestem deponit.
testas est iudicantis. si apparuerit
tanta morientis. Postea quam
dĩs iħs peractis omibus quȩ ante
stiam mortem ꝑagi oportere pip¬
screbat. quando uoluit tradidi¬
sp̃m. Quȩ drinde secuta sunt
cuuangelista narrante uideamus.
Iudȩi ergo inquit qm parasctue
erat ut non remanerent in cruce
corpora sabbato. erat crum magnꝰ
dies ille sabbati. rogauerunt pila-
tum ut frangerentur corũ crura.
& tollerentur. Non critra tolle¬
rentur. sed hi quib ideo frange¬
rentur ut morerentitr. & auferren¬
tur ex ligno ne pendentes incrucib
magnum diem festum sui diutur¬¬
ni cruciatus horrore fędatent
Uenerunt ergo milites & primi qͥdẽ

Expanded text:
fieri adhuc oportebat, tanquam fieri adhuc oportebat, tanquam ille qui potestatem habebat ponendi animam suam et iterum sumendi eam, peractis omnibus quae ut peragerentur exspectabat, inclinato capite tradidit spiritum. Quis ita dormit quando voluerit, sicut Jesus mortuus est quando voluit? Quis ita vestem deponit qtestas est judicantis, si apparuit tanta morientis? » « Posteaquam Dominus Jesus, peractis omnibus quae ante suam mortem peragi oportere praesciebat, quando voluit tradidispiritum, quae deinde secuta sint evangelista narrante videamus. Judaei ergo, inquit, quoniam parasceve erat, ut non remanerent in cruce corpora sabbato erat enim magnus dies ille sabbattum, ut frangerentur eorum crura, et tollerentur. » Non crura tollerentur, sed hi quibus ideo frangebantur ut morerentur, auferrentur ex ligno, ne pendentes in crucibus, magnum diem festum sui diuturni cruciatus horrore foedarent. « Venerunt ergo milites, et primi quidem
Abbreviated transcription (Latin):
& pectus purgat. ipsius xp̃i hu¬
militatem congruenter acerpimꝰ.
quod cricum dederunt & se eiteu̾¬
urnisse putautrunt. Unde illud
in psalnio: asꝑges me hysopo &
mundabor. Ap̃i ñaq humilitate
niundamur. quia nisi humiliass&
sem& ipsum factus obxdiens patri
usq admortem crucis. utiq sanguis
hoc est in nr̃am mundationẽ. uon
fuiss& effusus. Nec morreat quo¬
modo spongiam oricrus potutruit
ad moutre. qui in cruce fuerate¬
altatus aterra. Sieut cnim apus
alios cuuangelistas legitur. qͦđ hic
prȩtermisit mnarundine esse facli
ut in spongia talis potus ad crucis
sublimia leuaretur. Per harandine
uero scriptura significatur quae
mitur. sic harundo dici potest
littera qua harundine scribitur.
sed significantius sonos uocis hu-
Scriptura utro harundine̾ dici quo
minus usitatu eo magis est mystice
figuratu. Cum ergo accepisset
iħc acctũ. dixit. Ci onsuminatum
est. Quid nisi quod prophetia pulo
remanserat quod antequã morent᷑

Expanded text:
est pectus purgat, ipsius Christi huest pectus purgat, ipsius Christi humilitatem congruenter accipimus, quam circumdederunt, et se circumvenisse putaverunt; unin Psalmo: Asperges me hyssopo, et mundabor . Christi namque humilitate mundamur: quia nisi humiliasset semetipsum, factus obediens Patri usque ad mortem crucis, utique sanguis hoc est, in nostram mundationem non fuisset effusus. Nec moveat quomodo spongiam ori ejus potuerint admovere, qui in cruce fuerat exaltatus a terra. Sicut enim apud alios evangelistas legitur, quod hic praetermisit, in arundine est factum, 633 ut spongia talis potus ad crucis sublimia levaretur. Per arundinem vero Scriptura significabatur, quaemitur, sic arundo dici potest littera, quae arundine scribitur; sed significantius sonos  Aug., soScripturam vero arundinem dici quo minus est usitatum, eo magis est mystice figuratum. Cum ergo accepisset Jesus acetum, dixit: Consummatum est. Quid nisi quod propheta tanto remanserat, quod antequam moreretur
Abbreviated transcription (Latin):
ergo acerpiss& iħ̃c acx̨tu. dixit.
Consummatu est. Ett inclinato ca¬
pite. tradidit sp̃m. Quis potest
quȩ facit ita disponere. quomodo
disposuit homo iste qui passus est.
sed homo mediator diꝰ & hominu.
homo de quo prȩdictũ legitur.
& homo est. & quis agnoscit eum
hominẽ sed non agnoscebant dm̃.
homo namq apparebat. qui ds late-¬
bat. Patiebatur hȩc om̃ia quae
apparebat. & idem ipse disporrbat
hȩc om̃ia quae latebant. Uidit
ergo qm consuminata sunt om̃ia
quae oportebarit ut fierent ante qu̾a
accrper&e acętum & trader&& spm̃.
atq in hoc & iam consum marctur
nre acçto. Sitio inquit. tamquam
hoc dicer& hoc minus fecistis. date
quod estis. Iudȩi quippe tpsi erant
acȩttꝰ degenerantes auino patriar¬
charũ & propharũ tamquã de pleno
uase de iniquitate niundi huius
impleti cor habentes. uelut spongiã
cauernosis quodammodo atq tortu¬
ofis latibulis fraudulentiũ. Hysopu
certum posuerunt fpongiam acrto¬
plenam. qnm herba est humilis

Expanded text:
o accepisset Jesus acetum, dixit: Consummatum est. Et inclinato capite, tradidit spiritum. » Quis potest quae facit ita disponere, quomodo disposuit homo iste qui passus est? sed homo mediator Dei et hominum, homo de quo praedictum legitur: Et homo est, et quis agnoscit eum? hominem, sed non agnoscebant Deum. Homo namque apparebat, quia Dominus latebat. Patiebatur haec omnia, qui apparebat, et idem ipse disponebat haec omnia qui latebat. Vidit ergo quia consummata sunt omnia quae oportebat ut fierent antequam acciperet acetum et traderet spiritum; atque ut hoc etiam consummaretur me aceto , Sitio, inquit. Tanquam hoc diceret: Hoc munus fecistis, date quod essent. Judaei quoque ipsi erant acetum, degenerantes a vino prophetarum et patriarcharum, tanquam de pleno vase, de iniquitate mundi hujus impleti, cor habentes velut spongiam cavernosis quodammodo atque tortuosis latibulis fraudulentum. Hyssopum, cui circumposuerunt spongiam, quoniam herba est humilis
Abbreviated transcription (Latin):
bant ei alapas. Sic implebantur
quȩ de se prȩdixerat xp̃s. sic ntar-¬
tẏres informabantur ad omia
quȩ ꝑsequutoribus libuisso fa-¬
cere perferenda. sic paulisper
occulta tremendaq potentia¬
quae commendabatur prius
imitanda patientia. sic regnu̾
quod de hoc mundo non erat
suꝑbum mundũ non atrooitate
pugnandi. sed patiendi humilitate
tiplicantem seminabatur hor¬
tibili con tumelia. & mtrabibi

Expanded text:
alapas . Sic implebantur, quae de se praedixerat Christus; sic martyres informabantur ad omnia, quae persecutoribus libuisset facere, perferenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum, quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate tiplicandum seminabatur horribili contumelia, ut mirabili
Abbreviated transcription (Latin):
primuꝰ. ad superiorem sensum
ꝑtin&. Ulenerat eni nichodemus
ad ih̃m nocte primu. quod idrm
i ohes narrauit in prioribus cuuan¬
gelii sui partibus. Hie ergo intel¬¬
legendum est ad ih̃m non tunc solũ.
sed tunc primu̾ uenisse nichode.¬
mum. uenisse autꝰ postea ut fiet&
audiendo di scrpłs. quod certe mͦ
in reuelatione corporis beatissi¬
mi stephani fere om̃ibus gentib
declaratur. Etrat aut ubi cruci-¬
fixus est hortus. & in horto moriu¬
mentũ nouu. in quo nondu quis¬
quam positus fuerat. Sicut in
marie uirginis utero nremo ante

Expanded text:
nsum pertinet. Venerat enim Nicodemus ad Jesum nocte primum, quod idem Joannes narravit in prioribus Evangelii sui partibus. Hic ergo intelligendum est, ad Jesum non tunc solum, sed tunc primum venisse Nicodemum: ventitasse autem postea, ut fieret audiendo discipulus. Quod certe modo in revelatione corporis beati Stephani fere omnibus gentibus declaratur. « Erat autem ubi crucifixus est, hortus, et in horto monumentum novum, in quo nondum quisquam positus fuerat. » Sicut in Mariae virginis u
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Uidebunt inquem pirpu¬
gerunt. Quo testimonia de serip¬
turis reddidit singulis rebus quȩ
facta narrauit. Nam quia dixerat.
ad ih̃m aute cum ueuissent. non
fregerunt cius erura. sed ad hoc
ꝑtin& testimoniu̾ os non cõminu¬
etis ex eo. Quod prȩceptũ est cis

Expanded text:
dicit: Videbunt in quem pupudicit: Videbunt in quem pupugerunt . » Duo testimonia de Scripturis reddidit singulis rebus, quas factas fuisse narravit. Nam quia dixerat: « Ad Jesum autem cum venissent, non fregerunt ejus crura, » ad hoc pertinet testimonium: « Os non comminuetis ex eo. » Quod praeceptum est his
Abbreviated transcription (Latin):
cuuangelista usus est ut nͥ dicer&
latus eius ꝑcussit aut uulnerauit.
aut quid alrud sed aperuit ut
illic quodamodo uitę hostium
panderetur. unde sacramenta
eccłȩ manauerunt. sint quibus
ad uitam quȩ uera uita est non
intratur. Ille sanguis in remissi¬
one fusus est peccatorum aqua
illa salutate temperat pocubũ.
hȩc & lauaerũ pręstat & potum.
hoc ptȩnuntiabat quod nog in
latere arce ostium facere usus
est qua intrarent auimalia quȩ
nouerant diluuio peritura. quib
prȩsigurabatur eccłã Propter
hoc prima multer facta est de
uiri latere dormientis. & appel-¬
lata est uita materq uruorum.
Magnũ quippe significauit bonũ
& magnu̾ prȩuaricationis malum
in habitum iacentis ac dormni¬
entis. Et hic scđs adam inclinato
capite incruce dormiuit. ut inde
formaretur ei coniunx. quȩ de
latere dormientis defluxit.
Omors unde mortui reuiuescunt:
Facta sunt en̾i hȩc ut scriptura
impleretur. os non cominuetis
ex eo. Eit iteru alia scriptura

Expanded text:
evangelista usus est, ut non diceret: Latus ejus percussit, aut vulneravit, aut quid aliud; sed aperuit: ut illic quodammodo vitae ostium panderetur, unde sacramenta Ecclesiae manaverunt, sine quibus ad vitam quae vera vita est, non intratur. Ille sanguis in remissionem fusus est peccatorum; aqua illa salutare temperavit poculum: haec et lavacrum praestat et potum. Hoc praenuntiabat quod Noe in latere arcae ostium facere jussus est, qua intrarent animalia quae non erant diluvio peritura, quibus praefigurabatur Ecclesia . Propter hoc prima mulier facta est de viri latere dormientis, et appellata est vita materque vivorum . Magnum quippe significavit bonum, ante magnum praevaricationis malum, in habitu jacentis ac dormientis. Et hic secundus Adam inclinato capite in cruce dormivit, ut inde formaretur ei conjux, quae de latere dormientis defluxit. O mors, unde mortui reviviscunt! « Facta sunt enim haec, ut Scriptura impleretur: Os non comminuetis ex eo . Et iterum alia Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
immolatus est xp̃o. De qua et
esaias propħa prȩdixerat. sicut
oriis ad immolandum ductus.eꝰ.
Item subuinxerat dicens. sedunus
militũ lancea latus eius aperuit.
hoc udebunt in quem compunxtrt᷑.
ubi promissus est xp̃oin ea qua
cracifixus est carne uenturus.
Post hȩc aut̃ rogauit pilatu ioser
abarimatbia. eoquod ess& discip
ihr. occultus autẽ ꝓpter metũ
iudeorũ. ut toller& corpus ih̃u.

Expanded text:
latus est, de quo et Isaias propheta praedixit: « Sicut ovis ad immolandum ductus est . » Item subjunxerat, dicens: « Sed unus militum lancea latus ejus aperuit, hoc est: « Videbunt in quem compunxerunt. » Ubi promissus est Christus in ea, qua crucifixus est, carne venturus. « Post haec autem rogavit Pilatum Joseph ab Arimathaea, eo quod esset discipulus Jesu, occultus autem propter metum Jud
Abbreviated transcription (Latin):
paternȩ uoluntatis quid ex hoc
steri uenturũ uolitiss&. Quod
aut̃ apatre sibi dicit datũ calicẽ
passionis. ptofecto illud est quod
ait apło. Si ds pro nobis. quis
contra nos: Qui filio proprio nͥ
pepcit. sed pro nobis om̃ib: tradidit
illum. Uerum auctor calicis huiꝰ
est &iam ipse qui bibit. Unde idẽ
didit fem& ipsum ꝓnobis oblationẽ
& hostiam dõ in odoreꝰ suauitatis.
Cohors ergo & tribunus & ministri
iudȩorũ comptehenderunt ihi
& ligauerunt eũ. Comprȩhende.¬
runt ad quem accefferunt. qm dies
ille. illi uero tenebrȩ ꝑmanfert᷑.
nec audierunt accedite ad cum
& inluminamini. Tunc autem
henderunt. tunc ab eo longuis re¬
cefferunt. Et ligauerunt eũ. a quo
solui potius uelle debretunt. Pos¬
tea quam ꝑ sequutotes tradente
iuda comprȩhensum drim liga¬
uerunt qui nos dilexit & tradidit
sem& ipsum ꝓnobis. & cuirpater
non peꝑcit. sed pro nobis om̃ibuis
tradidit eu̾: adduxerunt eũ ad
annã primu. Nec eñi iohannes

Expanded text:
pietatis, quid ex hoc fieri venturum voluisset. « Quod autem a Patre sibi dicit datum calicem passionis, profecto illud est quod ait Apostolus: Si Deus pro nobis, quis contra nos? qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum . Verum auctor calicis hujus est, etiam ipse qui bibit. Unde idem didit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo, in odorem suavitatis . » « Cohors ergo, et tribunus, et ministri Judaeorum comprehenderunt Jesum et ligaverunt eum. » Comprehenderunt ad quem accesserunt, quoniam dies ille, illi vero tenebrae permanserunt, nec audierunt: « Accedite ad eum, et illuminamini » Tunc autem, rehenderunt, tunc ab eo longius discesserunt. « Et ligaverunt eum, » a quo solvi potius velle debuerunt. Postquam persecutores, tradente Juda, comprehensum Dominum ligaverunt, qui nos dilexit et tradidit semetipsum pro nobis, et cui Pater non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum: « Adduxerunt ad Annam primum. » Nec enim Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
aceepit eam discipulus in sua.
De sem& ipso dicens. sic quippe coͬ.¬
tus suum recumbere factret.
Citedo ut istius euuangelii quod ꝑ
commendaret. Postea sciens ⁊he
quia iam om̃ia consummata stͣ
ut consummaretur scriptitta
dicit. Sitio. Ulas ergo positum

Expanded text:
accepit eam discipulus in sua. » accepit eam discipulus in sua. » De semetipso dicens sic quippe comtus suum residere faceret. Credo ut istius Evangelii, quod per commendaret. « Postea Dominus sciens quia jam omnia consummata sunt, ut consummaretur Scriptura, dixit: Sitio. Vas ergo pos
Abbreviated transcription (Latin):
cius & discipulum stantem quem
diligebat. dicit matri suȩ. Multer.
ecce filius tirus. Dcinde dicit dis¬
ciptilo. Eicee mater tua. Haec ni¬
mirũ est illa hora in qua ihõ aquã
conuersurus in uinũ dixerat matri.
Quid mihi & tibi est mulier.  Nori¬
dum uenit hora mea. Hanc itaq
horam prȩdixerat. quȩ tunc non¬
dum uenerat. in qua de qua de¬
beret aguosci amatri moritirrus.
de qua fuerat mortaliter natus.
Tunc ergo diuina facturus. non
druinitatis sed infirmitatis. matieꝰ
uelut incoguitam reprehendebat.
nunc aut̃ humana iam patiens
ex qua fuerat factus homo affectu
commendabat humano. Tunc en̾i
qui mariam creauerat. In notesos.¬
bat uirtutem. nunc utro quek
maria pepererat pendebat incruce.
Mortalis igitur insinuatur ita facit
quod facrendum ammon& et ex¬
emplo suo instruit prȩceptorꝰ
bonus ut afiliis piis inpendatur
cura parentibus tamquam lignũ
illud ribi trant fixa membra mo-¬
rientis. & ian cathedra fuerat ma-¬
gistri docentis. Eet ex illa hora.

Expanded text:
stantem, quem diligebat, dicit matri suae: Mulier, ecce filius tuus; Deinde dicit discipulo: Ecce mater tua. » Haec nimirum est illa hora in qua Jesus aquam conversurus in vinum, dixerit matri: « Quid mihi et tibi est, mulier? Nondum venit hora mea . » Hanc itaque horam praedixerat, quae tunc nondum venerat in qua deberet agnosci a matre moriturus, de qua fuerat mortaliter natus. Tunc divina facturus, non divinitatis, sed infirmitatis matrem velut incognitam reprehendebat: nunc autem humana jam patiens, ex qua fuerat factus homo, affectu commendebat humano. Tunc enim, qui Mariam creaverat, innotescebat virtute: nunc vero, quem Maria pepererat, pendebat in cruce. Moralis igitur insinuatur locus, ita facit quod faciendum admonet, et exemplo suo instruxit suos praeceptor bonus, ut a filiis piis impendatur cura parentibus, tanquam lignum illud, ubi erant fixa membra morientis, etiam cathedra fuerit magistri docentis. « Et ex illa hora
Abbreviated transcription (Latin):
dxi quod pascha liberatis nocen-¬
tem. sed quod occidistis innocen¬
tem. Quod tamen nisi fitret.
uerũ pascha non fiera: sed um¬
bra ueritatis aiudxis errantib
tenebatur. & in rrabili dispen¬
fatione diuinȩ sapientiȩ per
homines fallaces eiusdem umbra
ueritatis implebatur: quȩ ut
ueru pascha freret. xp̃s uelut
ouis im̃molabatur. Tunc ad prę̧-¬
hendit pilatus ih̃m: & flagellauit.
Hoc pilatus non ob aliud fecisse ete¬
dendum est. nisi ut eius itiurus
rudȩi satiati sufficere sibi existi¬
marent. & usq ad eius mortem
seurre desistererit. Ad hoo per-¬
tinent quod idem pręses coherte̾

Expanded text:
daei, quod per Pascha liberatis nocendaei, quod per Pascha liberatis nocentem, sed quod occidistis innocentem. Quod tamen nisi fieret, verum Pascha non fieret. Sed umbra veritatis a Judaeis errantibus tenebatur, et mirabili dispensatione divinae sapientiae per homines fallaces ejusdem umbrae veritas implebatur. Quod ut verum Pascha fieret, Christus velut ovis immolabatur. « Tunc apprehendit Pilatus Jesum, et flagellavit. » Hoc Pilatus non ob aliud fecisse credendus est, nisi ut ejus injuriis Judaei satiati sufficere sibi existimarent, et usque ad ejus mortem saevire desisterent. Ad hoc pertinet, quod idem praeses cohorte
Abbreviated transcription (Latin):
fuit audire. Sed crim hȩe dixiss&s.
iterum exit adiudgos & dixit cis¬
Ego nullam inuenio in co causam.
Est aut̃ consuetudo. ut unum
dimittam uobis in pascha.
Cultis ergo dimittam uobis rege̾
iudeorum Ctedo eũ dixisset
pilatus quid est ueritas. in mte
illi urnisse continuo consiretu¬
dinem iudeorũ qua solebat eis
dimitti uinum in pascha. & ideo
non expectauit ut responderet
ei iħs. quid est ueritas ne mora
fier& cum recoluisset moreꝰ qui¬
possit cis ꝑ pascha dimitti. Haec
utro constietudo dimittendi for.¬
tassis propter pascha apud ⁊udȩos
remansit. obmemoriam liberati¬
onis illorũ ex argypto. qua in
pascha liberati sunt aseruitute.
Ded dm̃ audientes. clamautrunt
hur sum om̃s dicentes. Non hunc
sed barrabban. Erat autꝰ harrab.
bas latro. Barrabbas iste filitis
magistri eorũ interprȩtatur.
id est diaboli qui magister fuit.
uel huic latroni inscelere suo.
url iudyis impietate ꝑfidiae
suȩ. Non teprȩhendimus otu-¬

Expanded text:
fuit audire, sed: « Cum haec dixisset, fuit audire, sed: « Cum haec dixisset, iterum exiit ad Judaeos, et dixit eis: Nullam invenio in eo causam. Est autem consuetudo ut unum dimittam vobis in Pascha. Vultis ergo dimittam vobis regem Judaeorum? Credo, cum dixisset Pilatus Quid est veritas? in mentem illi venisse continuo consuetudinem Judaeorum, qua solet eis dimitti unus in Pascha; et ideo non exspectavit ut responderet ei Jesus quid est veritas, ne mora fierpossit eis per Pascha dimitti. » Haec vero consuetudo dimittendi, fortassis propter Pascha apud Judaeos remansit, ob memoriam liberationis illorum ex Aegypto, qua in Pascha liberati sunt a servitute. Sed hoc audientes: Clamaverunt rursum omnes dicentes: Non hunc, sed Barrababas latro. » Barabbas iste filius magistri eorum interpretatur, id est diaboli, qui magister fuit vel huic latroni in scelere suo, vel Judaeis in impietate perfidiae suae. Non reprehendimus, o Ju
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũ est euni temporalem
natiuitatẽ suam hic comiemo¬
rasse. quia incarnatus uenit in
nundũ. Non ille fire initio
qua ds̃ erãt. ꝑ quem pater condi¬
dit nrundum utiq nascendo
de uirgine: ut testimonium pri¬
hibeat ueritati. sed quia non
om̃ium est fides. ad iunxit atq
ait. Om̃is qui est exarritate.
audit iram uocem. Audit utiq
interioribus auribus. id est obaudit
meę uoci quod tantunde̾ ualeret.
quasi dicer& credit mihi. Cũ itaq
xps testimoniũ perhib& utritati.
profecto testimoriium ꝑhib& sibi.
Eius quippe uox est ego sum utritas.
Hic comntendat grãm ꝑ qua uocati
sumus. Ait itaq Omis qui est ex
utritate: audit meam uocem.
Non ideo est ex ueritate quia erus
audit uocem. sed ideo audit quia
e urritate est. id est quia hoc illi
donum ex ueritate conlatum est.
Q uod quid est aliud quã donante
Hicit ei pilatus. Quid est ueritas:
Nec expectauit audire quid tespon¬
deret ei ihe. quia forte dignus nͥ

Expanded text:
manifestum est eum temporalem manifestum est eum temporalem nativitatem suam hic commemorasse, qua incarnatus venit in mundum: non illam sine initio, qua Deus erat, per quam Pater condidit mundum: utique nascendo de Virgine, ut testimonium perhibeat veritati. Sed quia non omnium est fides, adjunxit atque ait: « Omnis qui est ex veritate, audit meam vocem. » Audit utique interioribus auribus, id est, obedit meae voci, quod tantumdem valeret, quasi diceret: Credit mihi. Cum itaque Christus testimonium perhibet veritati, profecto testimonium perhibet sibi: ejus quippe vox est: « Ego sum veritas . » Hic commendat gratiam, per quam vocati sumus. Ait itaque: « Omnis qui est ex veritate audit vocem meam. » Non ideo est ex veritate, quia ejus audit vocem, sed ideo audit quia ex veritate est, id est, quia hoc illi donum ex veritate collatum est. Quod quid est aliud quam, donante Dicit ei Pilatus: Quid est veritas? » Nec exspectavit audire quid responderet ei Jesus, quia forte dignus non
Abbreviated transcription (Latin):
neũ ministri mei utiq decer¬
tarent ut non traderer rudȩis.
Non ait nunc autẽ regnũ intũ
gelio. Regnũ dĩ intratios est.
Nam tegnũ eius. sca ȩccłã est : und
& ad mariã uirgint̾ angelus ait
Eit regnabit in domo iacob in eͥnu
& tegni eius non erit finis. Spi¬
trare uolens non carnale. quod
sept impi habent in hoc mundo
De regno quippe suo dieit paulo
ante. De mundo non estis. sed
ego uos de mundo elegi. Dixto
itaq pilatus. Ei tgo rex estu:
Respondit ihc. Tu dicis. quia tex
sum ego. Non quia seꝰ rege̾ timuit
confiteri: sed tu dicis ait sic res
pondit ut uerũ dicer& & sermo
eius calumptuȩ ñ pater&. Dictu
inde subiungit. Ego in hoc
natus sum & ad hoc ueni in mtu¬
dum. ut testimoniũ ꝑbibeam
ueritati. Non est producenda
huiꝰ ꝓnominis fyllaba quod
ait in hoc natus sum tamquam
dixerit in hac te natus sum uel¬
obhoc treni ini mundũ. Ingreco
namq euuangelio. nihil est huiꝰ
loquutionis ambiguũ. Unde

Expanded text:
meum, ministri mei utique decermeum, ministri mei utique decertarent ut non traderer Judaeis. » Non ait: Nunc autem regnum meum gelio: Regnum Dei intra vos est . Nam regnum ejus sancta Ecclesia est. Unde et ad Mariam virginem angelus ait: Et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis , spi demonstrare volens, non carnale quod saepe impii habent in hoc mundo. De regno quippe suo dicit pauante: « De mundo non estis, sed ego vos de mundo elegi . » « Dixit itaque ei Pilatus: Ergo rex es tu? Respondit Jesus: Tu dicis quia rex sum ego. » Non quia se regem timuit confiteri, sed: « Tu dicis » ait, ut et verum diceret, et sermo ejus calumniae non pateret. Dictum inde subjungit: « Ego in hoc natus sum, et ad hoc veni in mundum ut testimonium perhibeam veritati. » Non est producenda hujus pronominis syllaba, quod ait: In hoc natus sum, tanquam dixerit: In hac re natus sum, sehoc veni in mundum. » In Graeco namque Evangelio nihil est hujus locutionis ambiguum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
regnantes. Poterat a ut̃ dr̃is qđ
a it regau̾ meũ non est de hoc
mundo. ad primã interrogati¬
orrem pręsidis respondere ubi
dixit tues rex iudꝑorũ: sed eũ
uicissim in terrogans uttu hoc
a semetipso diceret. an audissa
ab illis. illo respondente osten¬
dete uoluit hoc fibi apud illũ
fuisse aiudȩis uel tit crimen ab¬¬
iectũ. patefaciens nobis cogita¬
tiones hominu quas ipse noue.¬
rat qͣm uanę sunt. Quod uero
ait regnũ nitũ non est de hoc.
mundo. id est in hoc mundo:
audite om̃s teges tertę. non
ueuit xp̃s tegnũ tollete sed
date. non minuere. sed atigere.
Regem se non contradixit: sed
carnaliter in hoc mundo tegnare
nor dixit. Quod est enuim eius
regiium nisi credentes in cum.
Quos tradet regnum dõ patti in
fine scłi. idest adducit ad dm̃¬
patrem. ut sure fine regirent cũ
illo. Sed ut hoc probaroe ut regnu̾
eius de hoc mundo non ess& adie.¬
cit. si ex hoo mundo essos regnu

Expanded text:
regnantes. Poterat autem Dominus, quod regnantes. Poterat autem Dominus, quod ait: « Regnum meum non est de hoc mundo, » ad primam interrogationem praesidis respondere, ubi dixit: « Tu es rex Judaeorum? » sed eum vicissim interrogans, utrum hoc a semetipso diceret, an audisset ab aliis, illo respondente, ostendere voluit hoc sibi apud illum fuisse a Judaeis velut crimen objectum, patefaciens nobis cogitationes hominum, quas ipse noverat quoniam vanae sunt. Quod vero ait: « Regnum meum non est de hoc mundo, » id est in hoc mundo, audite, omnes reges terrae: Non venit Christus regnum tollere, sed dare: non minuere, sed augere. Regem se, non contra dixit, sed carnalnon dixit. Quod est ejus regnum, nisi credentes in eum, quos tradet regnum Deo Patri in fine sPatrem, ut sine fine regnet cum illo. Sed ut hoc probaret, ut regnum ejus de hoc mundo non esset, adjecit: « Si ex hoc mundo esset regnum
Abbreviated transcription (Latin):
ut scriberetur quod noscire uoluit.
Respondit pilatus. Numquid ego
iudeus sum: Gens tua & pontifices
tradiderant teꝰ mihi. Quid fecisti:
Abstulit ase suspitionem qua po-¬
ruit putari a semetipso dixisse
quod iħm rege cdixerat esse rudę¬
orum. id se aiudȩis accepisse de¬
monstrans dicendo quid fecisti:
Satis ostendit illud ei ꝓ crimine
obiectum. tam quam diceret si rege̾
te negas. quid fecisti ut tradereris
mihi. Quasi mirum non esset.
si puniendus rudici traderetur.
non diceret quȩ rendum ab illo. ee.
quid aliud forte feciss&e. unde
tradi iudici dignus ess&. Res
essoe regnum ineum: ministri
mei utiq decertarerit. ut non
tradeter iudȩis. Nunc autꝰ. regnũ
meu̾ non est hinc̾. Hoc quod bonus
magister serre nos uoluit. sed pͥus
nobis de monstranda fuerat uana
hominũ de regno cius opinio siue
gentiu siue iudȩorũ. aquibus id
pilatus audierat. quasi propterea
fuiss&e moite plectendus. quod
inlicitum affectauerit regnum.
uel qm solent regnaturi inuidere

Expanded text:
e voluit. « Respondit Pilatus: Nunquid ego Judaeus sum? gens tua et pontifices tui tradiderunt te mihi: quid fecisti? » Abstulit a se suspicionem, qua posset putari a semetipso dixisse quod Jesum regem dixerat esse Judaeorum, id se a Judaeis accepisse demonstrans, dicendo: « Quid fecisti? » Satis ostendit illud ei pro crimine objectum, tanquam diceret: Si regem te negas, quid fmihi? Quasi mirum non esset si puniendus judici traderetur, non diceret, quaerendum ab illo esset quid aliud forte fecisset, unde tradi judici dignus esset. 2.  regnum meum, ministri mei utique decertarent ut non traderer Judaeis. Nunc autem regnum meum non est hinc. » Hoc est quod bonus magister scire nos voluit. Sed prius nobis demonstranda fuerat vana hominum de regno ejus opinio, sive gentium, sive Judaeorum, a quibus id Pilatus audierat: quasi fuisset propterea morte plectendus, quod illicitum affectaverit regnum, vel quoniam solent regnaturis invidere
Abbreviated transcription (Latin):
mane. & ipsi id est qui ducebant
iħm nou inttoierunt in prę̧co¬
trũ. hoc est in cam parte̾ domus
quã pilatus terrebat. Si ⁊psa
erat domus cayphe.eur autem.
non intorerunt in prętorium:
Expontris causam ut non cortam¬
natentur inquit. sed manducase
pascha. Dres eñi agi cȩpetat an¬
morum. quibus drebus conitami¬

Expanded text:
mane, et ipsi, id est, qui ducebant mane, et ipsi, id est, qui ducebant Jesum, non introierunt in praetorium. Hoc est in eam partem domus quam Pilatus tenebat, si ipsa erat domus Caiphae. Cur autem non introierunt in praetorium? Exponen causam, ut non contaminarentur, inquit, sed manducarent Pascha. Dies enim agi coeperant azymorum: quibus diebus contami
Abbreviated transcription (Latin):
nrgatio timoris. trina confessione
amore deluitur. Necdum fuit
amor: qui foras mitteret timoteꝰ.
gestum esse credere debemus. qua.¬
tinus ille cui oues suas ad patre
rediens xp̾c commendaturus erat.
ꝑ suam discer&. fragilitatẽ aliis
misereri. & frm culpas ignorare
dum suũ recordaretur peccatum.
& aliorũ compati possit fragilitati
qui sui casus ignatus non ess&
Peracta i taqtrina hac negatione
petri. reuersus est euuangelista
ad ordinem narrationis suȩ. ubi
eam reliquerat. Adducunt ergo
iħm ad cayphan in pix̧toriũ. Ad
cayphan quippe ad anne collega
& socero eius dixerat missũ. Sed
si ad cayphan. cur inprętorium:
Quod nihil aliud uult intellegi.
quam ubi prȩses pilatus habitabat.
aut dampnationis causa xp̃i cay-¬
phas petrexit in prȩtorin ad pila¬
tum aut pilatus in domo cay¬
phȩ prȩtorium habebat. & tanta
tudo sacerdotum. in malo tota
nocte uigilatierunt. ut homi ei¬¬
dium facerent. Erat autem

Expanded text:
negatio timoris, trina confessione negatio timoris, trina confessione amoris diluitur. Necdum fuit amor in eo, qui foras mitteret timorem: gestum esse credere debemus, quatenus ille, cui oves suas ad Patrem rediens Christus commendaturus erat, per suam disceret fragilitatem alii misereri, et fratrum culpas ignoscere, dum suum recordaretur peccatum: et aliorum compati possit fragilitati, qui sui casus ignarus non esset. Peracta itaque trina hac negatione Petri, reversus est evangelista ad ordinem narrationis suae, ubi eam reliquerat: « Adducunt ergo Jesum ad Caipham in praetorium. » Ad Caipham quippe ab Anna collega et socero ejus dixerat missum. Sed si ad Caipham, cur in praetorium? quod nihil aliud vult intelligi, quam ubi praeses Pilatus habitabat, aut damnationis Christi causa Caiphas perrexit in praetorium ad Pilatum, aut Pilatus in domo Caiphae praetorium habebat. Et tanta tudo sacenocte vigilarunt, ut homicidium facerent. Erat autem
Abbreviated transcription (Latin):
consacetdotis sui dampnatetur
sententiam. Sed cum dixisset
euuangelista quod cũ ligatum
miferit annas ad cayphan. teuer¬
sus ad locum narrationis uibi te¬
liquerat ad petrũ. ut ex plicatos
quod indomo annȩ doctrina
eius negatione contigerat.
Erat aut̃ inquit symori pectus.
stans & calefactens se. Hoc teca¬
pitulat quod ante ia dixerat.
dtinde quȩ sequutȩ sunt ⁊ungit.
Dixerunt ergo ei. Numquid &
tu ox discipulis eius es  Negauit
ille & dixit. Non sum. Iam semel
rregauerat ad ancillę uocem. ecce
tterũ eodem timote ꝑterritus
negauit. Deinde tertia quoq
negatio ꝑficrretur ẽo uerbum
diꝰ prȩdicentis impleretur.
Dicit unus ex seruis pontificis
cognatus eius cuitis abscidit
petrus auriculam. Nonne ego
te uidi in horto cum illo: Iterũ
sicut ante negauit petrus. &
statim gallus cantauit. Eicce
uredici est. compbeta p̃dictio:
E groti conuicta prȩsumptio.
Noc en̾i factum est. quod iste dixerat.
ter nir negabis. Sed hȩc trina

Expanded text:
consacerdotis sui damnaretur consacerdotis sui damnaretur sententia. « Sed cum dixisset evangelista quod eum ligatum misit Annas ad Caipham, reversus est ad locum narrationis, ubi reliquerat Petrum, ut explicaret, quod in domo Annae de trina ejus negatione contigerat. Erat autem, inquit, Simon Petrus stans et calefaciens se. Hoc recapitulat quod ante etiam dixerat. Deinde quae secuta sunt, jungit: Dixerunt ergo ei: Nunquid et tu ex discipulis ejus es? Negavit ille et dixit: Non sum. Jam semel negaverat ad ancillae vocem: ecce iterum eodem timore perterritus negavit. Deinde, ut tertia quoque negatio perficeretur, et Verbum Domini praedicentis impleretur, Dicit unus ex servis pontificis, cognatus ejus, cujus abscidit Petrus auriculam: Nonne ego te vidi in horto cum illo? Iterum sicut antea negavit Petrus, et statim gallus cantavit. Ecce medici est completa praedictio, aegroti convicta praesumptio. Non enim factum est, quod iste dixerat: Ter me negabis. » Sed haec trina
Abbreviated transcription (Latin):
ctius. iustius. si cogitemus quis ac¬
ceperit alapam. nonne uellemus
eum qui ꝑcussit aut cębesti igire
consumi aut terra dehiscente
sorberi. aut correptu dȩ monio
uolutari. Quid eñi horũ ꝑ poten¬
tiam non potuiss& ꝑ quẽ factus
est mundus. nisi pacientiã nos do¬
cere maluiss& a quo uincitur
mundus. Forte aliquis hic
dicit. quate alterã maxillam
ceptum suum. Non solũ itaq¬
altetã dedit maxillam ꝑcutienti.
sed &iam totũ corpus suum ad
crucifigendum tradidit. Eit
magis uult prȩcepta sua dñs
in cordis tranquillitate seruate.
quam in corpotis ostentatiore
demonstrate. Et misit eum
atinas ligatum. ad cayphan pon¬
tifierm. Hi duo atinas & cayphan
principes fuerunt saceidotum:
& ꝑuices annuas sacerdotiu mi¬
nistrabant. & erat tunc annus
cayphȩ cũ passus est xp̃o. Ett
credendum est scđm uoluritatẽ
cayphȩ factum esse ut prius du¬
ceretut ad anna. ut inmoris culpȩ
uidtretur. & sic alterius quoq

Expanded text:
etius, justius? Si cogitemus quis acetius, justius? Si cogitemus quis acceperit alapam, nonne vellemus eum qui percussit aut coelesti igne consumi, aut terra dehiscente sorberi, aut correptum daemonio volutari? Quid enim horum per potentiam non potuisset, per quem factus est mundus, nisi patientiam nos docere maluisset, a quo vincitur mundus? Forte aliquis hic dicit quare alteram maxillam ceptum suum, itaque non solum alteram dedit maxillam percutienti, sed etiam totum corpus suum ad crucifigendum tradidit. Et magis vult praecepta sua Dominus in cordis tranquillitate servare, quam in corporis ostentatione demonstrare. « Et misit eum Annas ligatum ad Caipham pontificem. Hi duo Annas et Caiphas principes fuerunt sacerdotum, et per vices annuas sacerdotium ministrabant; et erat tunc annus Caiphae, cum passus est Christus. Et credendum est secundum voluntatem Caiphae factum esse ut prius duceretur ad Annam, ut minoris culpae videretur, si alterius quoque
Abbreviated transcription (Latin):
prȩdicaretur. Quid me interrogoᷤ
Interroga cos qui audrerant: quid
loquutus sim ipsis. Eicee hi sciuit.
quę dixtrim ego. Quasi dixiss&.
quid me interrogas a quo utritate̾
audire non desideras. sed quẽ dãp¬
nare cupis: Interroga mages cos
de quorũ dictis non habras inui¬
diam. Ita temperauit dñs tespon¬
sionem suam. ut nec ueritatem
tactre nec defendere uideretur.
hȩe aut cum dixiss&. unus ad sisteo
ministrorum dedit alapam iħ̃u di
cens. Sic tespondes pontifici: Hic
impletur quod prophetatũ est de
co. Dedi maxillam mreã ꝑcutientib
Percussit cũ quasi reũ tesponsionus.
sed ille inruste ꝑcrssus mansucte
respondit. Pi male loquutus sum.
testimoniũ perhibe de malo. Om̃is
itaq qͥ cortõ ueritatẽ loqͥtur. male loqͥt᷑
Si autẽ ueritate̾ non dixi da testi.¬
moniu contra me. in quo men¬
datiũ dixissem. Si aut̃ brire id
est uere. quid me cedis. Quid
in ista responsione utrias. manfu¬

Expanded text:
praedicaretur. » Quid me interrogas? praedicaretur. » Quid me interrogas? Interroga eos qui audierunt quid locutus sum ipsis: ecce hi sciunt quae dixerim ego. Quasi dixisset: Quid me interrogas, a quo veritatem audire non desideras, sed quem damnare cupis? Interroga magis eos de quorum dictis non habeas invidiam. Ita temperavit Dominus responsionem suam, ut nec veritatem taceret, nec se defendere videretur. Haec autem cum dixisset, unus assistens ministrorum decens: Sic respondes pontifici? » Hic impletur quod prophetatum est de eo: « Dedi maxillas meas percutientibus . » Percussit eum quasi reum responsionis, sed ille injuste percussus mansuete respondit: « Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo. » Omnis itaque qui contra veritatem loquitur, male loquitur: si ego autem veritatem non dixi, da testimonium contra me in quo mendacium dixissem. « Si autem bene, » id est vere, « quid me caedis? » Quid in ista responsione verius, mansu
Abbreviated transcription (Latin):
potuiss&. & tradi romano prȩsidi
ad dampnandũ. Refpondit iħo
Eigo palam loquutus sum mundo.
ego semꝑ docui in synagoga &
in templo quo om̃s rucdȩi contreni¬
uint & in occtilto loquutus sum
nihil. Quid est quod palam se
dicit loqui. & occulto nihilloqui.
Dum in alio loco apłis dixit. cum
ꝑ parabolas turbis loquitur. uobis
datum est nosse mysteriũ regnidĩ.
cȩteris autꝰ in parabolis. In telle¬
gendum est ita eum dixisse palam
erat pala. arit quodam modo non
erat pala. Palã quippe erat: quu
multi audiebant. Et rursus
non erat palã. quia ñ intellege.¬
bant. Et quod storsum discipu¬
lis loquebatur. non in occulto utiq
loquebatur. Quis namq in occula
loquitur. qui cõtam tot hominibus
loquitur. Cum scriptũ sit in ore
loquitur paucis quod ꝑ eos uell&
in notescere. Ett multiꝰ Ergo & hoc
ipsiri quod ab eo dici uidebatur oe¬
ut ab cis quibus dictum futrat ta.¬
ceretur. sed ita potrus ut usq quaq

Expanded text:
posset, et tradi Romano praesidi posset, et tradi Romano praesidi ad damnandum. « Respondit ei Jesus: Ego palam locutus sum mundo, ego semper docui in synagoga et in templo, quo omnes Judaei convenerant, et in occulto locutus sum nihil. » Quid est quod palam se dicet loqui, in occulto nihil loqui, dum alias apostolis dixit, cum per parabolas turbis loqueretur: « Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, caeteris autem in parabolis ? » Intelligendum est ita eum dixisse: « Palam erat palam, et quodam modo non erat palam. Palam quippe erat quia multi audiebant, et rursus non erat palam, quia non intelligebant. Et quod seorsum discipulis loquebatur, non in occulto utique loquebatur. Quis namque in occulto loquitur, qui coram tot hominibus loquitur, cum scriptum sit: « In oloquitur paucis quod per eos vellet innotescere multis, ergo et hoc ipsum, quod ab eo dictum videbatur ocut ab his quibus dictum fuceretur, sed ita potius, ut usquequaque
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc ne fiat uox ancillȩ formi¬
detur. Sare hoc loco consideran.¬
dum est. quam periculosum sit
Non eni petrus in hoc loco dixit
se xp̃m negare. sed diseiprilũ
ter me negaturus es. Qui cn̾i
discipulum se xp̾ra negauit.
Stabant aut̃ serui & ministri ad
prunas quia frigus erat. & cabe¬
facrebant se. Frigus erat infide¬
litatis in cordibus illorũ: in¬
tantũ & iam ille princeps apło¬
rum in eo frigore torpescit.
quia nec dum̃ calore sciꝰ spͣs in¬
flammatus fuit: in quo non
solum ipse tteru post acceptũ
coram imperatore & populo
romano confiteri. sed & iã pueri
in berbes & puellę scĩ sp̃s calore
inflammati. xp̃m publice
usq: ad morte confitebantur.
& pto eo mori non metuebant.
quem clauuiger celi confiteri
ad unius ancillȩ uocẽ formidauit
Pontifex ergo interrogauit iħm
de discipulis suis. & de doctrina
cius. Non cognoscendȩ ueritatis
amore interrogauit. sed ut causa
inuenit& qua & iam accusare

Expanded text:
ut hoc ne fiat, vox ancillae formiut hoc ne fiat, vox ancillae formidetur? » Sane in hoc loco considerandum est, quam periculosum sit are. Non enim Petrus in hoc loco dixit se Christum negare, sed discipulum Ter me negaturus es. Qui enim discipulum se Christi negavit « Stabant autem servi et ministri ad prunas, quia frigus erat, et calefaciebant se. » Frigus erat infidelitatis in cordibus illorum intantum etiam ut ille princeps apostolorum in eo frigore torpescat, quia necdum calore sancti Spiritus inflammatus fuit; in quo non solum ipse iterum post acceptum coram imperatore et populo Romano confiteri, sed etiam pueri imberbes et puellae, sancti Spiritus calore inflammati, Christum publice usque ad mortem confitebantur, et pro eo mori non metuebant, quem claviger coeli confiteri ad unius ancillae vocem formidavit. « Pontifex ergo interrogavit Jesum de discipulis suis et de doctrina ejus. » Non cognoscendae veritatis amore interrogavit, sed ut causam inveniret qua etiam accusari
Abbreviated transcription (Latin):
riositate scite cuprens quid pon.¬
tifex iudicaret de ih̃i. utrum
eum neci addicet&. anflagellis
cȩsum dimitter&. Discipulus
aut inquit ille erat notus pon¬
tifici. & inttoruit cum iħ̃u in
atrium pontificis. Petrus aut̃
stabat ad ostrã fotas. Fotas aut̃
stabat quia negaturus erat
confiteri non fuit ausus. Exiuit
ergo discipulus alius qui erat
notus pontifici. & dixit ostiarie
& introduxit petrũ. Dixit ergo
petro ancilla ostiatia. Numqͥđ̃
& tu ex discipulis es hominis
istius. Dicte ille. Non sum.
hic agnoscitur quam uerũ fit qđ
ipsa treritas paulo ait. Quia
sine me nihil potestis facere.
Ecce columpna firmissima: ad
imius aurȩ inpulsum tota con¬
treiuit. Ubi est illa ꝓmittentis
audacia & de se plurimũ ptȩsu¬
nientis  Ubi sunt uerba illa
quando ait. quare non possum
sequi te modo Animam mea
ꝓte poria. H oc non est sequi ma.¬
gistrũ sed negare discipulum
esse. sic ne pto dño anima ponit᷑.

Expanded text:
riositate, scire cupiens quid ponriositate, scire cupiens quid pontifex judicaret de Jesu, utrum eum neci addiceret, an flagellis caesum dimitteret. « Discipulus autem, inquit, ille erat notus pontifici, et intravit cum Jesu in atrium pontificis. Petrus autem stabat ad ostium foras. » Foras autem stabat, qui negaturus erat Christum confiteri non fuit ausus. « Exivit ergo discipulus alius qui erat notus pontifici, et dixit ostiariae, et introduxit Petrum.Petro ancilla ostiaria: Nunquid et tu ex discipulis es hominis istius? Dicit ille: Non sum. Hic agnoscitur quam verum sit quod ipsa Veritas paulo ante dixit: Quia sine me nihil potestis facere. « Ecce columna firmissima ad unius aurae impulsum tota contremuit. Ubi est illa promittentis audacia, et de se plurimum praesumentis? Ubi sunt verba illa, quando ait: Quare non possum sequi te modo? Animam meam pro te ponam ; hoc non est sequi magistrum, sed se negare discipulum esse. Sicne pro Domino anima ponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
silium dedit tudȩis. quia expedit
unũ homine̾ mori ꝓ populo.
Ductus est ad atnã primũ & postea
ad cayphan. ut cognatio sanguinis
seclenis eos faceret consortes. Mo¬
yses dõ iubente pręctperat. ut
poritifices patribus succederetit:
ut generationis in sacerdo tibus
series conseruaretur. Refert
iosephus istum cayphan unius
tantũ anni. ab herode prȩtio
redimisse sacerdotiũ. Non est¬
ergo mirum. si iniquus pontifex
inique iudicauerit. Sepe qui
ꝑ auaritiam ad sacerdotrum ac¬
cedit. ꝑ iniustitiã uersatur in eo.
ut sceleratũ initiũ funesto fine
pulus. non temere ad firmatidum
est: quia tacetur. Polet autẽ se¬
idem iohannes ita significare. &
adcdere quem diligebat ⁊hc̃. For¬
tassis ergo & hic rpse est qui iuxta
ctucem iħu stabat. cui ille matris
comniendauit custodiam. Dicit
& inatheus de petro. Petrus seque¬
batur eum alonge. Sequebatur
dñm alonge. qui erat eu nega¬
tutus. ut uider& fine̾. Uel
amore magistri uel humana cu¬

Expanded text:
silium dedit Judaeis, quia expedit unum hominem mori pro populo. Ductus est ad Annam primum, et postea ad Caipham, ut cognatio sanguinis et sceleris eos faceret consortes. Moyses Deo jubente praeceperat ut pontifices patribus succederent, ut generationis in sacerdotibus series conservaretur. Refert Josephus istum Caipham unius tantum anni ab Herode pretio redemisse sacerdotium. Non ergo mirum, si iniquus pontifex inique judicaverit. Saepe qui per avaritiam ad sacerdotium accedit, per injustitiam versatur in eo, et sceleratum initium funesto fine pulus, non temere affirmandum est, quia tacetur. Solet autem idem Joannes ita se significare, et addere, « quem diligebat Jesus . » Fortassis ergo et hic ipse est qui juxta crucem Jesu stabat, cui ille matris commendavit custodiam. Dicit et Matthaeus de Petro: « Petrus sequebatur eum a longe . » Sequebatur Dominum a longe, qui erat eum negaturus, ut videret finem. Vel amore magistri, vel humana cu
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. Abi ergo propter parascr¬
uen iudeora. quia iuxta erat mo-¬
tiumentu posuerunt iħ̃m. Ac¬
celeratã uult intellegi sepulturã.
ne ad uesperasceret quando iam
ꝓpter parascreurn quam cg̨nam
putam iudȩi usitatius apud nos
uocant: facere aliquod non lice¬
bat.

Expanded text:
propter parasceven Judaeorum, quia juxta erat monumentum, posuerunt Jesum. » Acceleratam vult intelligi sepulturam, ne advesperasceret, quoniam jam propter parasceven, quam coenam puram Judaei usitatius apud nos vocant, facere aliquid non licebat.
Abbreviated transcription (Latin):
eno se uiolare putarunt. & non
propria scebete inquinari se ui¬
debant. Alrenigenȩ iudices do¬
inum condempnari tunebant. ꝙ
fratris in nocentis sanguine non
timebant. Screndum est quid sit
inter pascha . & dies aziniorum.
Pascha dicebatur propriȩ dies illi
inqua agnus ad uesꝑara quarta¬
deeima luna occidebatur. septem
dies sequerites dies azimoru dice.¬
bantut. Oies azimorũ fuerunt
in quibus nihil fermentatũ in
domibus illorũ debuit inuenir.
sed tamen dies paschalis inuentt
uit dies arimorum nominari. ut
in alio cuuangelio legitur. Primi
aute die aximorũ. accesserunt
discipuli ad iħm dicentes. Ubi
uis paremus tibi manducare

Expanded text:
 non proprio scelere inquinari se videbant! Alienigenae judicis domo contaminari timebant, et fratris innocentis sanguine non timebant. Sciendum est quid sit inter Pascha et dies Azymorum. Pascha dicebatur proprie dies illa in qua agnus ad vesperam quartadecima luna occidebatur; septem dies sequentes, dies Azymorum dicebantur. Dies Azymorum fuerunt in quibus nihil fermentatum in domibus illorum debuit inveniri: sed tamen dies paschalis invenitur inter dies Azymorum nominari, ut in alio Evangelio legitur: « Prima autem die Azymorum accesserunt discipuli ad Jesum, dicentes: Ubi vis par
Abbreviated transcription (Latin):
pluralis est in greco.
quod potest lature co.¬
d ronorũ dici. Tunc ad ꝓpinqua.¬
uit tempus de qua in p̃salmis
legitur. detorrente in uia bibe
id est inuia huius uitȩ detorran
passionis bib&. propterea exalis¬
uit caput. Quod a płs ita exposuts
mortem. mortẽ autem crucio. ꝓp

Expanded text:
pluralis est in Graeco, quod potest Latine Cedrorum dici. Tunc appropinquavit tempus de quo Psalmista legitur: « De torrente in via bibet, » id est, in via hujus vitae de torrente passionis bibit, « propterea exaltabit caput , » quod Apostolus ita exposuit: mortem, mortem autem crucis, p
Abbreviated transcription (Latin):
inurnio. Exut ergo ihe portadᷤ
spineam corona. & purputeum
uestimentũ. & dicit eis. Eicce
homo. Hic apparoe non ignorante
pilato hȩc amilitibus facta. siue
iufferit ea siure ꝑmiserit illa
scilic& carisa quam supra diximꝰ.
ut hȩc eius ludibria inimici li¬
bentissime liberent. & ulterius
sanguine̾ non sittrent. Egrediẽt᷑
ad cos iħs portans spintam coronã¬
imꝑio. sed pleuꝰ obꝓbrio. Et dic̾ eis.
gellatus est. spinis coronatus est.
ludibriosa ueste anuictus est. anra-¬
ris conuitus in lusus est. alapis cę¬
sus est. Feruet ignominia: friges¬
cat inuidia. sed non frigescit. in ar¬
descit potius & increscit. Cum
ergo uidessent eũ pontifices &
ministri clamabant dicentes.
Crucifige crucifige eu. Dicit

Expanded text:
ergo Jesus portans spineam coronam et purpureum vestimentum. Et dicit eis: Ecce homo. Hinc apparet non ignorante Pilato haec a militibus facta, sive jusserit ea, sive permiserit; illa scilicet causa, quam supra diximus, ut haec ejus ludibria inimici libentissime biberent, et ulterius sanguinem non sitirent. Egreditur ad eos Jesus portans spineam coronaimperio, sed plenus opprobrio, et dicitur eis: gellatus est, spinis coronatus est, ludibriosa veste amictus est, amarissimis conviciis illusus est, alapis caesus. Fervet ignominia, frigescat invidia. Sed non frigescit, inardescit potius et increscit. Cum enim vidissent eum pontifices et ministri, clamabant dicentes: Crucifige, crucifig