comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad terram unde pͥmus homo fictus ẽ. sic & sp̃s ex illius unius s̃pu ꝓpigitꝰ
nõ tñ ad eum reuertitur. Sed ad dns aquo illi ditus est. Ueꝵ quia hoc testioni
um pro istis sonat. ut nõ oĩmodo huic opinioni quã deffendi uolo udeatur
eẽ ꝯͣrium amonendam tm̃ credidi prudentiam tuam. netłibus testimoni¬
is ex hiis angustiis me coneris eruere. Nam licet nemo fatut optando ut
ueꝵ sit quod ueꝵ non est. tn si fieri posset optarem ut hec sma uera esset sicut
opto. ut siuera est abste liquidissime atq inuitissime desfenditur. Hec uĩt¬
difficultas etiam illos sequitur. qui um exntes alibi animas & ib initio diui¬
noꝵ opeꝵ p̃paratis a deo mnitti oppinantur in corpora. Nlam & ab hiis hoc idẽ
queritur. Si nẽ inculpate obedienter ueniunt quo mittuntur. Cur m pariu¬
lis si non baptiziti uitam istam fimerint puniuntur. Eadem prorsus in utri

Expanded text:
ad terram, unde primus homo factus est, sic et spiritus ex illius unius spiritu propaad terram, unde primus homo factus est, sic et spiritus ex illius unius spiritu propagatus non tamen ad eum reuertitur sed ad dominum, a quo illi datus est. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat, ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia uera esset, sicut opto, ut, si uera est, abs te liquidissime atque inuictissime defendatur. Haec autdifficultas etiam illos sequitur, qui iam existentes alibi animas et ab initio diuinorum operum praeparatas a deo mitti opinantur in corpora. nam et ab his hoc idem quaeritur: si animae inculpatae oboedienter ueniunt, quo mittuntur, cur in paruulis, si non baptizati uitam istam finierint, puniuntur? eadem pr
Abbreviated transcription (Latin):
sit & tua.Nlolo m dicatur ꝑphanc sententiam debere accipi quod septum est
qui finxit spm̃ hominis in ip̃o. & qui finxit sigillatim corda coꝵ. Aliquid for¬
tissimum atq inuictissimum requirendum est. quod nos non cogat deum
credere ullaꝵ aĩaꝵ sine culpa aliqua dãnatorem. Nlam uel tantũdem uilet
uel plus est forsita creare ꝙ fingere.& tñ seͥptum est. Cor mũdum crei in
me deus. Nec iõputari potest aĩi. hoc loco optare se fieri pͥusꝙͣ aliquid esset.
doctrine. nec illud quod in ecclĩ aste scͥptum est. tunc conuertetur in terram pul¬
uis sicut fuit. & sp̃s reuertetur ad dñ qui dedit illum. istam confirmat sentẽ¬
cẽ aĩas. Nlam sicut conuertitur inquiunt puluis in terram sicut fuit. & tñ
ciro de qua hoc dctm̃ est ad hominem non reuertitur ex quo ꝓpagata est. Sed

Expanded text:
sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi, quod scriptum est: sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi, quod scriptum est: qui finxit spiritum hominis in ipso et: qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. doctrinae. nec illud, quod in Ecclesiaste scriptum est: tunc.conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui dedit illum, istam confirmat senten omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex quo propagata est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ante octauũ diem natiuitatis non ẽẽ paruulũ baptis andũ. nõ carnem sed aĩ¬
mam dixit non ẽẽ polendam. & mox natũ rite baptizari posse cũ sius ꝗbusdã
coepĩs censuit. S contra cipͥani aliquam opinionem ubi quid uidendũ fuit
fidem nemosentuat. Qui ex unius delicto om̃s in cõdẽnationem duci p̃di¬
omnes iuuificantur.qui cũq uiuificantur. Contra ecclesie fundatissimũ
morem nemo sentiat.ubi ad baptisium si ꝑpsola corpora curreretur.baptizi¬
di offerentur & mortui. Que cum ita sint querendi ciusa est atq reddenda. qua¬
re damnentur aĩẽ que noue creitur singulis quibusq nascentibus. Si p̾ter xͥ sacri¬
mentũ pariuili moriantur. Damniri enim eis si sic de corpore exierint. & sctã
scriptura & sancta est testis ecclĩa. Unde & illa de aiaꝵ noure creitione sentẽ¬
tiu. Si hanc fidem fundatissimam nõ oppugnat sit & mea.si oppugnat non

Expanded text:
ante octauum diem natiuitatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed aniante octauum diem natiuitatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse perdendam et mox natum rite baptizari posse cum suis quibusdam coepiscopis censuit. Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi, quod uidendum fuit, fidem nemo sentiat, qui ex unius delicto omnes in condemnationem duci praediomnes uiuificantur, quicumque uiuificantur, contra ecclesiae fundatissimum morem nemo sentiat, ubi ad baptismum, si propter paruulorum sola corpora curreretur, baptizandi offerrentur et mortui. Quae cum ita sint, quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur animae, quae nouae creantur singulis quibusque nascentibus, si praeter Christi sacramentum paruuli moriantur. damnari enim eas, si sic de corpore exierint, et sancta scriptura et sancta est testis ecclesia. unde illa de animarum nouarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non
Abbreviated transcription (Latin):
hominem resurrectio mortuoꝵ. ip̃a est qua in xp̃o om̃s iuiuficabuntur. ꝗaũt
male egerunt in resurrectionem uditii. Quid hic gͦ de illis infantibus intel¬
ligendum est qui pͥus ꝙͣ possent agc̃ bñ uel male sine baptismo corpore exuti
sunt. Nichil hic de talibus dictum est. Sed si caro coꝵ iõ non resurget. qr nec
boni aliquid feccrũt nec mali. nec illoꝵ resurrectura ẽ qui p̃cepta baptisini gr̃ã
in illa etate deffuncti sunt in qua nichil boni uel mali agẽ potuerunt. Si
aũt illi inter scto̾s resurgent.i inter cos qui bñ egerunt. Inter quos & illi re¬
surrecturi sunt nͥ inter cos qui male egerũt.Nce aliquas humanas aĩas¬
quis ferat. si credant se illiꝗ ad baptismũ cum suis paruulis currũt pꝑ carnes
coꝵ non ꝓp animas currere. Beitus quidem cipͥanus nõ aliquod decretũ cõdẽs
nouũ. sed ecclic fidem firmissimam seruans. ad corrigendũ eos qui putabant

Expanded text:
ipsa est, qua in Christo omnes uiuificabuntur —, qui autem male egerunt, in resurrectionem iudicii. quid hic ergo de illis infantibus intellegendum est, qui, priusquam possent agere uel bene uel male, sine baptismo corpore exuti sunt? nihil hic de talibus dictum est. sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid egerunt nec mali, nec illorum resurrectura est, qui percepta baptismi gratia in illa aetate defuncti sunt, in qua nihil bene uel male agere potuerunt. si autem illi inter sanctos resurgent, id est inter eos, qui bene egerunt, inter quos et illi resurrecturi sunt nisi inter eos, qui male egerunt, ne aliquas humanas animasquis ferat, si credant se illi, qui ad baptismum cum suis paruulis currunt, propter carnes eorum, non propter animas currere ? beatus quidem Cyprianus non aliquod decretum condens nouum sed ecclesiae fidem firmissimam seruans ad corrigendos eos, qui putabant
Abbreviated transcription (Latin):
leta poterĩt demõstrare. Fuerat quidem ꝓlixius disserendũ. Sed qm̃
& amicis qui ad nr̃m hospitiolum cõuenerũt pñtiã nr̃a negare nõ¬
blasfemabant. Peccato blasfemie nõ tencri. quippe qui ipii coloni ĩter
possumus. & ut tibi nõstatim inderem ad modum uisum est ar¬
rogantis. Litã disputationem breui sermone cõphendimus. ut nõ
tam eplãm ꝙ cõmentariolum dictaremus:¬

Expanded text:
lecta poterunt demonstrare. Fuerat quidem prolixius disserendum, sed quoniam lecta poterunt demonstrare. Fuerat quidem prolixius disserendum, sed quoniam et amicis, qui ad nostrum hospitioltfm conuenerunt, praesentiam noblasphemabant, peccato blasphemiae non teneri: quippe, qui impii coloni, intermus, et tibi non statim respondere, admodum visum est arrogantis, latam disputationem brevi sermone comprehendimus, ut non tam Epistolam, quam Commentariolum dictaremus
Abbreviated transcription (Latin):
hominis.spiũ sctõ non fecit inuirim. Si aũt xp̃m negando negauit
& spm̃̃. edisserat hẽticus quõ nõ peccet in spũ qui filiũ homĩs denegaĩt.
Aut si spm̃ sctm̃ hoc loco intelligẽdũ patrẽ putat. patris nulla est a
negatore mentio facta cũ negaret. petrus apl̾ eo tempore quo ancil¬
le mterrogatione ꝑterritus adn negauit. in filiũ hominis an ĩ sp
uolueit int̾pretari. nõ xpm eu negasse sed hominem. mẽdacẽ fatiet
saluatorẽ qui se hoc ẽ filis dei negandũ cẽp̃dixerat. Si autẽ negauit
filiũ dei unde c& amare fleuit & trinam negationem. trina postea
confessione deleuit. manifestũ est peccatũ in spm sctm̃ id nõ posse
dimitti qd hẽat blasfemiam. ut cũ uideas in uirtutibus dni behde¬
bub calumpniare inftĩs. Doceat gͥ aliquem negatorem behelz ebub
ud xpin diabolum dr̃e.sicut tͥ ip̃a seͥptura atq contextu actentius

Expanded text:
hominis, spiritui sancto non fecit iniuriam. si autem Christum negando negauit et spiritum, edisserat hereticus, quomodo non peccet in spiritum, qui filium hominis denegarit. aut si spiritum sanctum hoc loco intellegendum patrem putat, patris nulla est a negatore mentio facta, cum negaret. Petrus apostolus eo tempore, cum ancillae interrogatione perterritus dominum negauit, in filium hominis an in spiruoluerit interpretari non Christum eum negasse, sed hominem, mendacem faciet saluatorem, qui se, hoc est filium dei, negandum esse praedixerat. si autem negauit filium dei, unde et amare fleuit et trinam negationem trina postea confessione delenit, manifestum est peccatum in spiritum sanctum id non posse dimitti, quod habeat blasphemiam, ut, cum uideas in uirtutibus deum, Belzebub calumnieris in factis. doceat igitur aliquem negatorem Belzebub uocud Christum diabolum dicere, sicut tibi ipsa scriptura atque contextus adtentius
Abbreviated transcription (Latin):
appollinaris. latissime hanc epłam interp̃tati sunt. Quoꝵ pierius cum sen¬¬
sum apłi uentilare atq dixeret. & proposussel illum exponere. uolo autm
Quod hic peccatum meum est. que duritia. Uuiuersa que scͥpsi huic senten¬
cie comparata leiussima sunt. Reuolue oĩum quos supra memoraui comẽ¬
tarios. & ecclesiaꝵ bibliotecis fruere & magis conaito gradu ad optata cepta¬
qr ꝑuenies. Audio tocius uerbistudia uite concitata.Audio pontificis & płi
uoluntatem pari mente congruere. Minus est tenere sacerdotium quam
mereri. Libros sexdecim ꝓphaꝵ quos in latinum dehebreo sermone uerti.
Silegeris & delectari te hoc oꝑere comꝑero. prouocabis nos etiam cetera
clausa armario non tenere. Iranstuli nuꝑ lob in linguam nr̃am. cuius
exemplar a sctã marcella consobrina tua poteris mutuari. lege eundem
grecum & latinum & ueterem editionem nr̃e translationi compara. &

Expanded text:
Apollinaris latissime hanc epistulam interpretati sunt; quorum Pierius, cum senApollinaris latissime hanc epistulam interpretati sunt; quorum Pierius, cum sensum apostoli uentilaret atque dissereret et proposuissetillud exponere: uolo autemει. quod hic peccatum meum, quae duritia? uniuersa, quae scripsi, huic sententiae couparata lenissima sunt. reuolue omnium, quos supra memoraui, commentarios et ecclesiarum bibliothecis fruere, et magis concito gradu ad optata coeptaque peruenies. Audio totius in te urbis studia concitata, audio pontificis et populi uoluntatem pari mente congruere. minus est tenere sacerdotium quam mereri. libros sedecim prophetarum, quos in Latinum de Hebraeo sermone uerti, si legeris et delectari te hoc opere conperero, prouocabis nos etiam cetera clausa armario non tenere. transtuli nuper Iob in linguam nostram; cuius exemplar a sancta Marcella, consobrina tua, poteris mutuari. lege eundem Graecum et Latinum et ueterem editionem nostrae translationi conpara, et
Abbreviated transcription (Latin):
sim.Statim ut aliquid scͥpsero aut amatores mei aut inuidi diuerso quidem
studio. Sed pari certamine in uulgus nr̃a disseminant. & uel in laude ueli
uitupatione nimii sunt non meritum stili. Sed suum stomachum sequen¬
tes. Itaq ꝙ solum facere potiu. Appollo genticon ip̃ius operis
tibi missi. Quem cum legeris aut ip̃e ꝓ nobis ccteris satisfaties. aut situ quo¬
cuius insacris litteris studium p̃fero. Sed ut alios qui nos lacerant hoc facẽ¬
compellas. Norunt litteras. uidentur sibi scioli possunt me non rep̃hendere
sed docere. Si ali quid scripserint.magis operis eoꝵ comparatione mea interpͥ¬¬
tatio negligitur. lege quesote & diligenter apłi uerba considera. & tunc uide¬
bis me pꝑ calumniam declinandam. multo plus ꝙͣ ille uoluit in maritos fu¬
isse dementem. Origenes.dionisius. pierius. eusebius cessariensis. didimus.

Expanded text:
sim. statim ut aliquid scripsero, aut amatores mei aut inuidi diuerso quidem sim. statim ut aliquid scripsero, aut amatores mei aut inuidi diuerso quidem studio, sed pari certamine in uulgus nvituperatione nimii sunt: non meritum stili, sed suum stomachum sequentes. Itaque quod solum facere potui, ἀπολογετικὸν 235 ipsius operis tibi προσεφώνησα; quem cum legeris, ipse pro nobis caeteris satisfacies: aut si tu quocujus in sacris litteris studium conpellas. norunt litteras, uidentur sibi scioli: possunt me non reprehendere, sed docere. si aliquid scripserint, magis ex operis eorum conparatione mea interpretatio neglegetur. lege, quaeso te, et diligenter apostoli uerba considera, et tunc uidebis me propter calumniam declinandam multo plus, quam ille uoluit, in maritos fuisse clementem. Origenes, Dionysius, Pierius, Eusebius Caesariensis, Didymus,
Abbreviated transcription (Latin):
RISTIANT INTERDUM PUDO¬
ris est etiam apud amicos tacere. & humilita¬
tem suam magio silentio consolari. ꝙ retractã¬
do ueteres amicicias ambitionis dinen incur¬
rere. Quam dui taciusti tacui nec expostula¬
re unꝙͣ suꝑ hac reuolui ne non querere. sed po¬
tiorem uiderer expetere. Nunc autem ꝓuoca¬
tus offitio luterarum. primas partes semꝑ habere temptabo. & non tam resc¬
bere quam scribere. ut et uerecunde. huc usq tacuisse. & uerecundius loqui ce¬¬
pisse cognoscir. De opusculis meis contra iouinianum ꝙ & prudenter & amã¬
ter fecerio exemplaria subtrahendo optime noui sed nichil profuit ista dili¬
gentia cum aliquanti ex urbe uenientes mͥ eadem lectitarent que seratione
excepisse refferebant. in hac quoq pronintia im libri fuerant diuulgati &
ut ip̃e legisti. noscit uox missa reuerti. Non sum tante felicitatis quante pleri¬
q huius temporis tractatores. ut nugas meas qñ uoluerim emendare pos¬

Expanded text:
ristiani interdum pudoris est etiam apud amicos tacere et humilitatem suam magis silentio consolari quam retractando ueteres amicitias ambitionis crimen incurrere. quamdiu tacuisti, tacui nec expostulare umquam super hac re uolui, ne non amicum quaerere, sed potentiorem uiderer expetere. nunc autem prouocatus officio litterarum primas semper partes habere temptabo et non tam rescribere quam scribere, ut et uerecunde hucusque tacuisse et uerecundius loqui coepisse cognoscar. De opusculis meis contra Iouinianum quod et prudenter et amanter feceris exemplaria subtrahendo, optime noui. sed nihil profuit ista diligentia, cum aliquanti ex urbe uenientes mihi eadem lectitarint, quae se Romae excepisse referebant. in hac quoque prouincia iam libri fuerant diuulgati et, ut ipse legisti, nescit uox missa reuerti. non sum tantae felicitatis, quantae plerique huius temporis tractatores, ut nugas meas, quando uoluerim, emendare pos
Abbreviated transcription (Latin):
eris probabis quante difficultatio sit diuinam seͥpturam & maxime ꝓphas
intelligere. & in terpretum uitio que apud suos purissimo aisu orationis
labuntur apud nos scatere uiciis. Porro elloquentiam quam xp̃o in aiccrone
contempnis. in paruulis ire requiras. Fcclesiastica incerp̃tatio etiam si habet
eloquii uenustatem. dissimulare eam debet & fugere. ut non ociosis phoꝵ
scolis paucisq discipulis. Sed uniuerso loquatur hominum generi.

Expanded text:
eris, probabis, quantae difficultatis sit diuinam scripturam et maxime prophetas intellegere, et interpretum uitio, quae apud suos purissimo cursu orationis labuntur, apud nos scatere uitiis. porro eloquentiam, quam pro Christo in Cicerone contemnis, in paruulis ne requiras. ecclesiastica interpretatio, etiam si habet eloquii uenustatem, dissimulare eam debet et fugere, ut non otiosis philosophorum scholis paucisque discipulis, sed uniuerso loquatur hominum generi.
Abbreviated transcription (Latin):
bus ligat. nc̃ noui ĩpedimenta ꝓponens. maria undiq arcũdat. &
ũdiq pontum. Nũc ĩ meꝰ cõstitutus elemẽto.nͨ regredi uolo nec ꝓgre¬
di possum: Suꝑ est ut oratu nr̃o sctĩ sp̃s aura me ꝓnebat.& ad portũ
optati litoris ꝓsequatur

Expanded text:
bus ligat, nunc noua inpedimenta proponens maria undique circumdat et bus ligat, nunc noua inpedimenta proponens maria undique circumdat et undique pontum, nunc in medio constitutus elemento nec regredi uolo nec progredi j possum. superest, ut oratu uestro sancti spiritus aura me prauehat et ad portum optati litoris prosequatur
Abbreviated transcription (Latin):
interesse cõuentui. & admirandũ cõsortiũ
licet isti occuli nõ mẽantur aspict̾.tota cum
exultitioe complecti. Spectarem desertũ oĩ
amenius ciuitate. uiderẽ desolata ab acco¬
lis loca qi ad qͦndam paradisi instar scõꝵ ceti¬
bus obsideri. Uerũ qr hoc mea face̾ delicta. ne
cõsortio btoꝵ insereretur obsessum omni cri¬
mine caput. id circo obsecro quia uos ĩpetra¬
re posse nõ ambigo. ut me ex istius seculi te¬¬
nebris uro liberctis oratu. Ut añ dixerã pñs.
& nũc ꝑ litteras notũ indicare non cesso.ꝙ mẽs mea oĩ ad id studiũ cu¬
piditate rapiatur. Nũc ur̃m est. ut uolũtate̾ sequatur effectus. Me¬
um ẽ ut uelim obsecrationũ ur̃aꝵ ẽ. ut uclim &possim Ego ita sum.¬
qi a cũcto gregt morbida oherrãs ouis. Quod nͥ me bonus pastor ad sua
dum cepi prioris a me luxurie blandimenta depellere. Et qr paululus
nõ tam desini a uitiis ꝙ cepi uelle desinere: nc̃ me nouis diabolus reti

Expanded text:
interesse conuentui et. admirandum consortium, licet isti oculi non mereantur aspicere, tota cum exultatione conplecti! spectarem desertum, omni amoeniorem ciuitatem, uiderem desolata ab accolis loca quasi ad quoddam paradisi instar sanctorum coetibus obsideri. uerum ++ quia hoc mea fecere delicta, ne consortio beatorum insereretur obsessum omni crimine caput, idcirco obsecro, quia uos impetrare posse non ambigo, ut me ex istius saeculi tenebris uestro liberetis oratu. et ante dixeram praesens et nunc per litteras uotum indicare non cesso, quod mepiditate rapiatur. Nunc vestrum est, ut voluntatem sequatur effectus. Meum est, ut velim, obsecrationum vestrarum est, ut velim, et possim. Ego ita sum,si a cuncto grege morbida aberrans ovis. Quod nisi me bonus Pastor ad sua dum coepi prioris a me luxuriae blandimenta depellere. Et quia paululum non tam desivi a vitiis, quam coepi velle desinere,
Abbreviated transcription (Latin):
UHutroq claudicint pede. & ne fractio quidem cerui¬
cibus inclinantur. Hñtes affectum erroris pͥstini cũ p̃dicãdi
candem non hẽant libertatem. sctĩ frẽs qui cum nr̃a sunt pra¬
uitate. p̃cipue sancte & uenerabiles filic tue suppliciter te
salutant. & frẽs tuos.dñ̃ meum alipium & dñ meum enodium ut
meo nomine salutes p̾cor coronam tuam. Capta uerusalem tenetur ana¬
buchodonosor. nec ieremie uult audire consilia quin potius egiptũ de¬
siderat.ut moriatur in capnes & ibi seruitute percat sempiterna:¬

Expanded text:
utroque claudicant pede et ne fractis quidem ceruicibus inclinantur habentes affectum erroris pristini, cum praedicandi eandem non habeant libertatem. sancti fratres, qui cum nostra & sunt paruitate, praecipue sanctae et uenerabiles filiae tuae suppliciter te salutant. fratres tuos, dominum meum Alypium et dominum meum Euodium, ut meo nomine salutes, precor coronam tuam. capta Hierusalem tenetur a Nabuchodonosor nec Hieremiae uult audire consilia; quin potius Aegyptum desiderat, ut moriatur in Taphnes et ibi seruitute pereat sempiterna
Abbreviated transcription (Latin):
ab huius temporis obseriutione secernis. Ita ego pauli apłi ueratẽ tunc ĩ hiis
oibus conuersationem ab huius temporis ꝙͣuis minime simulata cerimoniaꝵ
ud aicaꝵ obseruatione secerno qm̃ tunc fuit approbanda nũc detestanda. Itiq¬
ꝙͣuis legamus lex & propħe usq ad iohannẽ baptistam. & quia ꝓptẽa querebãt

Expanded text:
ab huius temporis ratione secernis, ita ego Pauli apostoli ueracem tunc in his ab huius temporis ratione secernis, ita ego Pauli apostoli ueracem tunc in his omnibus conuersationem ab huius temporis quamuis minime simulata caeremoniarum Iudaicarum obseruatione secerno, quoniam tunc fuit adprobanda nunc detestanda. ita quamuis legerimus: Lex et prophetae usque ad Iohannem Baptistam et quia propterea quaerebant
Abbreviated transcription (Latin):
uire carititis exposco. nũqua mͥ iusum fuisse etiam mĩc xanos exiudeis fac¬
tos. sacramenta illa uetera quolibet effectu. quolibet. niõ celebrare debere aut
elo ullo mõ licere. Cum illud de paulo semp ita senserim. ex quo m illiuo lrẽ
ĩ notuerunt. Sict nec tibi uidetur hoc tempore cuiꝙͣ esse simulande cũ hoc
fecisse aplos credas. Porro sicut o tu econtrario loqueris. & licet reclamãte ut
scribis mundo libera uoce ꝓnũtis cerimonias iudeoꝵ & ꝑnitiosas ec̃ xa¬
nis & quicũq eis obseruauerit. siue exiudeis siue ex gentibus cum ĩ bara¬
trum diaboli deuolutum. Ita hanc ego uocem tuam oĩo confirmo. & addo Q¬
cũq cas obseruauerit. non solum ueraiter sed etiam simulate. eum ĩ baratrũ
diaboli deuolutum. Quid queris amplius. Sed sicut tu simulationẽ apłoꝵ

Expanded text:
iure caritatis exposco, numquam 30 mihi uisum fuisse etiam nunc Christianos ex Iudaeis faciure caritatis exposco, numquam 30 mihi uisum fuisse etiam nunc Christianos ex Iudaeis factos sacramenta illa uetera quolibet affectu, quolibet animo celebrare debere aut eis ullo modo licere, cum illud de Paulo semper ita senserim, ex quo illius mihi litterae innotuerunt, sicut nec tibi uidetur hoc tempore cuiquam ista esse simulanda, cum hoc fecisse apostolos credas. Proinde, sicut tu e contrario loqueris et licet reclamante, sicut scribis, mundo libera uoce pronuntias caerimonias Iudaeorum et perniciosas enis et, quicumque eas obseruauerit siue ex Iudaeis siue ex gentibus, eum in barathrum diaboli deuolutum, ita ego hanc uocem tuam omnino confirmo et addo: quicumque eas obseruauerit non solum ueraciter uerum etiam simulate, eum in barathrum diaboli deuolutum. quid quaeris amplius? sed sicut tu simulationem apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
titionibus tãꝙͣ canũ morsibus ꝓicienda. Proinde quis quis nuc xmoꝵ ꝙ uis
ex iudeis similiter ea celebrare uoluerit tanꝙ̃ sopitos cineres eruens non erit
pius deductor uelbiuilus corporis. Sed ip̃ui sepulture uiolator. Fateor sane
sicut apparentibus ꝑ legem acceperant custodire.minus me posuisse eodu
faxat tempore. quo pͥmũ fideigrĩ reuelita est. tunc enim nõcrit pnitiosum.
erent non discernẽtur ꝙ deus populo suo ꝑ moysen p̃cepit ab eoꝙ in templis de¬
monioꝵ sp̃s ĩmundus instituit. Proinde potius culpanda est negligentii mea
scribens ꝯͣfaustum manicheũ quomõ cundem locum. & ꝙͣ illic brciuter expli¬
cucrim. & illic non p̾termisserim. & legere poterit si non dedignetur benigni¬
tas tua. & a carissimis nr̃is perquos hec seͥpta nunc missi. quomo uolueris tibi
fides fiet. & illud me ante dictasse.mͥq de aio meo crede ꝙcoram deo loquẽs

Expanded text:
tationibus tamquam canum morsibus proicienda. proinde nunc quisquis Christianortationibus tamquam canum morsibus proicienda. proinde nunc quisquis Christianorum, quamuis sit ex Iudaeis, similiter ea celebrare uoluerit, tamquam sopitos cineres eruens non erit pius deductor uel baiulus corporis sed impius sepulturae uiolator. Fateor sane sicut a parentibus per legem acceperant, cutaxat tempore, quo primum fidei gratia reuelata est\\ tunc enim hoc non erat perniciosum. erent, non discerneretur, quod deus populo suo per Moysen praecepit. ab eo, quod in templis daemoniorum spiritus inmundus instituit. proinde potius culpanda est\' neglegentia mea, scribens contra Faustum Manichaeum quo modo eundem locum quamuis breuiter explicauerim et hoc illic non praetermistas tua et a carissimis nostris, per quos haec scripta nunc misi, quomodo uolueris, tibi fides fiat illud me ante dictasse. mihique de animo meo crede, quod coram deo loquens
Abbreviated transcription (Latin):
um in heresim ebiois. uel i eos quos uulgo nazarcos nũcupant. ud ꝙͣlib alii
ueterem. sed in uestio quam nouiam dilibimurque sit eopniciosior. quo nõ
errore sed pposito est ic uoluntate fallaci. Quod si rũdes ut te ab hac pugro sc̃¬
tentia tunc apłos ista liudabiliter simulisse ne scindali irentur in firmiꝰ q e
uideis multi crediderant & ea respuendi nũdũ intelligebant. nunc uõ confir¬
ca simulate agere uoluerit insanire / cur non mͥ licet dicere apłm paulum &
alios recte fidei xanos tunc illa uetera sacraenta paululum obseruando ue¬
patribus custodite.tãꝙ̃ sacrilegia diabolici a posteris detestinde lam enim cũ
uenisset sides que illis pͥus obscruationibus p̃nũtut ipost mortem & resurre¬
ctionem dni reuelata amiserant tãꝙͣ uitam offitii sui. Uerũptamen sicut deẜ¬
functa corpora necessario deducendi erant quod ĩ modo ad sepulturam nec
simulate sed religiose. Non autem deserenda continuo uel inimicor obtrec¬

Expanded text:
jam in haeresim Ebionis, vel eorum quos vulgo Nazaraeos nuncupant, vel quamlibet aliam ueterem, sed in nescio quam nouam delabimur, quae sit eo perniciosior, quo non errore, sed proposito est ac uoluntate fallaci. quodsi respondes, ut te ab hac purges sententia, tunc apostolos ista laudabiliter simulasse, ne scandalizarentur infirmi, qui ex Iudaeis multi crediderant et ea respuenda nondum intellegebant, nunc uero confirea simulando agere uoluerit, insanire, cur mihi non licet dicere apostolum Paulum et alios rectae fidei Christianos tunc illa uetera sacramenta paululum obseruando uepatribus custoditae tamquam sacrilegia diabolica a posteris detestatae? iam enim cum uenisset fides, quae prius illis obseruationibus praenuntiata post mortem et resurrectionem domini reuelata est, amiserant tamquam uitam officii sui. uerum tamen sicut defuncta corpora necessariorum deducenda erant quodam modo ad sepulturam nec simulate sed religiose, non autem deserenda continuo uel inimicorum obtrec
Abbreviated transcription (Latin):
nem cogitaret. omnibus oiã factus est. ut oẽs lucfaceret. Ie ip̃m si placet obse¬
cro paulisꝑ intuere. te ip̃m inꝙ erga ine ip̃m & recole. ud si habos consepta re¬
breuiorem misisti.quam ueraa quam germano pleno caritatis iffectu. Cũ qͥdĩ
me inte cõmisisse expostulasses. gratanter subiunxisti. in hoc leditur amiatia.
in hoe necessitudinio uira uiolantur. neuid eamur certare pueriliter & fiuto
ribus iuicem uel detractoribus nr̃is tribuere materiam cõtendedi. Nec ab¬

Expanded text:
nem cogitaret, omnibus omnia factus est, ut omnes lucrifaceret. Te ipsum, si placet, obsenem cogitaret, omnibus omnia factus est, ut omnes lucrifaceret. Te ipsum, si placet, obsecro te, paulisper intuere, te ipsum, inquam, erga me ipsum et recole uel, si habes conscripta, rebreuiorem misisti, quam ueraci, quam germano, quam pleno caritatis affectu, cum quaedam me in te commisisse expostulasses, grauiter subiunxisti: In hoc laeditur amicitia, in hoc necessitudinis iura uribus invicem vel detractoribus nostris tribuere materiam contendendi; haec
Abbreviated transcription (Latin):
uellet ab aliis si hoc illi opus eẽt.Quod cum dñs monuisset aduixit. Hoc
est enim lex & ꝓphe. Hunc cũpatientis affectum in eadem epła ad galathas
precepit dicens. Si poctupatus fuerit hõ in aliquo delicto. uos ꝗ spiales esti ĩ
striute huiusmodi in spũ leuitatis.intendens te ip̃m ne & tu tẽpteris. Ude si
non dixit ficri tãꝙͣ ille ut illũ lucͥfatus. Heutiq ut ipm̃ delictum fallaci¬
ter ageret. Aut si id habere simularet. sed ut in alteriꝰ delicto quid etiams
acadere posset attenderet. atq ita alteri tãꝙ sibi ab altero uellet miscricordi¬
ter subueniri. Et hoc non est mentientis astu sed cõpatientis affectu. Dic iudeo
sic gentili. sic aulibet homini. paulus in errore. uel peccato aliquo constituto
non simulando quod non etat. sed cõpatiendo qr eẽpotuisset tãꝙ qui se homi¬

Expanded text:
 ab aliis fieri uellet, si hoc illi opus esset. quod cum dominus monuisset, adiunxit: Haec  ab aliis fieri uellet, si hoc illi opus esset. quod cum dominus monuisset, adiunxit: Haec est enim lex et prophetae. Hunc compatientis affectum in eadem epistula ad Galatas praecipit dicens: Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, uos, qui spiritales estistruite huius modi in spiritu lenitatis intendens te ipsum, ne et tu tempteris. uide, si non dixit fieri tamquam ille, ut illum lucrifacias, non utique, ut ipsum delictum fallaciter ageret aut se id habere simularet, sed ut in alterius delicto, quid etiam sibi accidere posset, adtenderet atque ita alteri, tamquam sibi ab altero uellet, misericorditer subueniret, hoc est non mentientis astu sed compatientis affectu. sic Iudaeo, sic gentili, sic cuilibet homini Paulus in errore uel peccato aliquo constituto non simulando, quod non erat, sed compatiendo. quia esse potuisset, tamquam qui se homi
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa factus est. ut omnes lucri faceret nõ mẽtiento astu sed cõpatientis affec¬
tu.i. non oia mala hominũ fallaciter agendo. Ded alioꝵ omniũ malis oĩbus
tãꝙͣ si sua eẽ̾nt nusecłis medicine diligentiam ꝓcurando. Cũ itaq illa te¬
stamenti ueteris sacramenta. etiam s agenda minimeretusabat. non mi¬
sericorditer fallabat. Sed oiõnon fallens.atq hoc mõ a dño deo illa usq
ad certi temporis dispensationem iussa ec̃ cõmendans a lacrilegis sacris gẽ¬
tium distĩguebat. Iunc autẽ non mentientis astu. sed cõpatientis affectu.
iudeis tãꝙ iudeus fiebat. qnõ cos ab eo errore quo uel in xpm credẽ nolebãt.
uelꝑ uetera sacerdotia sua cerimoniaꝵq obscruationes sc apectatis posse mũ¬
dari fieriq saluos existimabant. Sic liberare cupiebat. ac si ip̃e illo errore te¬

Expanded text:
omnia factus est, ut omnes lucrifaceret non mentientis astu, sed conpatientis affecomnia factus est, ut omnes lucrifaceret non mentientis astu, sed conpatientis affectu, id est non omnia maltamquam si sua essent, misericordia medicinae diligentiam procurando. Cum itaque illa testamenti ueteris sacramenta etiam sibi agenda minime recusabat, non misericorditer fallebat, sed omnino non fallens atque hoc modo a domino deo illa usque ad certi temporis dispensationem iussa esse commendans a sacrilegis sacris gentium distinguebat. tunc autem non mentientis astu sed compatientis affectu Iudaeis tamquam Iudaeus fiebat, quando eos ab illo errore, quo uel in Christum credere nolebant uel per uetera sacerdotia sua caeremoniarumque | obseruationes se a peccatis posse mundari fierique saluos existimabant, sic liberare cupiebat, tamquam ipse illo errore te
Abbreviated transcription (Latin):
satori maxime fideli. nec solum cognitori. Uerum etiam doctori uerititia oĩa
utiq in cibis creatura dei non simulite sed uere bona erat. Cur igitur nichil
simulite suscipiendo sacroꝵ cerimoniaꝵq gentiliũ. Sed de cibis & p̃putio
uerum sentiendo. ac docendo. tãꝙ gentilis factus est gentilibus. & non potuit
fieri tanꝙͣ udeus iudeis nͥ fallaciter suscipiendo sacrementa uideoꝵ. Cur
oleastro inserto secuauit dispensationis ueratẽ fidem &naturalibus ramis
non ex̃ sed intra arborem constitutis.Mescio ꝙ dispensatorie simulatioĩs
uelamen obtenditur. Cur factus tãꝙͣ gentilis gentilibus quod sentit do¬
cet. quod agit sentit. Factus ãt tãꝙ udeus iudcis. Aluid claudit in pectore
Aliud ꝓmit in uerbis. in scͥptis in factis. Sed absit hoc sapere. Utriusq enĩ
dicebat caritatem de corde puro & cõsciã. & fide non ficta. ac ꝑ hoc omnibus

Expanded text:
satori maxime fideli, non solum cognitori, uerum etiam doctori ueritatis, omnis satori maxime fideli, non solum cognitori, uerum etiam doctori ueritatis, omnis utique in cibis creatura dei non simulate, sed uere bona erat. cur igitur nihil simulate suscipiendo sacrorum caerimoniarumque gentilium, sed de cibis et praeputio uerum sentiendo ac docendo tamen tamquam gentilis factus est gentibus et non potuit fieri tamquam Iudaeus Iudaeis nisi fallaciter suscipiendo sacramenta Iudaeorum? cur oleastro inserto seruauit dispensationis ueracem fidem et naturalibus ramis non extra, sed in arbore constitutis nescio quod dispensatoriae simulationis uelamen obtendit? cur factus tamquam gentilis gentibus, quod sentit, docet, quod agit, sentit, factus autem tamquam Iudaeus Iudaeis aliud claudit in pectore, aliud promit in uerbis, in factis, in scriptis? sed absit hoc sapere. utrisque enim debebat caritatem de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. ac per hoc omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
lia uideis. quẽ ad modum nec illa que fatieb it similia gentibus quetu quoq
cõmemorasti. atq in eo me quod non ingrate fateor adiuuasti. Cum enimab¬
ste quesissem in epłi mea quomodo putctur ideofactus uideis tãꝙͣ uideus.qr¬
non fallaciter suscepit sacramẽta uideoꝵ cumsgentibus tãꝙ gentilem. ꝙ p̃pu¬
tium receperit. ꝙ indifferenter ꝑmisserit uesci cibis quos dãnant iudei Ubi
ego quero utrum & hoc simulate fecerit. Quod si absurdissimũ atq falcissimũ
est. Si gͦ & illa in quibus iudeoꝵ consuetudini congruebat. libertate prudẽti.
non necessitate seruili. aut quod est indignus dispensatione fallaci. potius ꝙ̃
fideli fidelibus enim & hiis qui cognouerunt ueritatem sicut ipẽ testatur.
nͥ forte & hic fallit.ois crcatura dei bona est & nichil abiciendum. quod cum
graꝵ actione ꝓcipitur. Ergo & ip̃i paulo non solum uiro. uerum etia dispen¬

Expanded text:
lia Iudaeis, quem ad modum nec illa, quae faciebat similia gentibus, quae tu quoque lia Iudaeis, quem ad modum nec illa, quae faciebat similia gentibus, quae tu quoque commemorasti atque in eo me, quod non ingrate fateor, adiuuisti. cum enim abs te quaesissem in epistula mea, quomodo putetur ideo factus Iudaeis tamquam Iudaeus, quia fallaciter suscepit sacramenta Iudaeorum, cum et gentibus tamquam gentilis tium receperit, quod indifferenter permiserit uesci cibis,- quos damnant Iudaei. ubi ego quaero, utrum et hoc simulate fecerit, quod si absurdissimum atque falsissimum est, sic ergo et illa, in quibus Iudaeorum consuetudini congruebat, libertate prudenti, non necessitate seruili aut, quod est indignius, dispensatione fallaci potius quam fideli. Fidelibus enim et his, qui cognouerunt ueritatem, sicut ipse testatur, nisi forte et hic fallit, omnis creatura dei bona est et nihil abiciendum, quod cum gratiarum actione accipitur. ergo et ipsi Paulo, non solum uiro, uerum etiam dispen
Abbreviated transcription (Latin):
lum deffendere ꝙ nõsimularit errorem udcoꝵ sed uẽ fuerit in etrore: qm̃ne
q simulabat errorem. qui libertate apłica sicut illi tempori congruebat uete¬
ra illi sacramenta ubi opus erat arguendo. ꝯmendabat ea non sachine uersu¬
tia decipiendis hominibus sed dei ꝓudentia pnũtianidis rebus futuris ꝓphi¬
ce constituta. nec uẽ fuerat in errore iudcoꝵ. qui nõ solum nouetat. S etiam
instanter & acriter p̃dicabat.eos errare qui putabant gentibus ĩponenda.¬
uel iustificationibus quoꝵ cũq fideliũ necessaria. Quod autem dixi cum factũ
iudeis tanꝙͣ iudeum. & tãꝙ̃ gentilem gentibus. & non mentiente astu. sed
cõpatientis affectu quẽad modum dixerim parũ mͥ uisus es attendisse.ĩmo
ego fortasse non satis hoc explanare potuerim. Neq enim hoc ideo dixi.qr
miscricorditer illa simuliuerit. Sed quia casic simuliut que fatiebat simi¬

Expanded text:
lum defendere, quod non simularit errorem Iudaeorum, sed uere fuerit in errore, quoniam lum defendere, quod non simularit errorem Iudaeorum, sed uere fuerit in errore, quoniam neque simulabat errorem, qui libertate apostolica, sicut illi tempori congruebat, uetera illa sacramenta, ubi opus erat, agendo commendabat ea non satanae uersutia decipiendis hominibus sed dei prouidentia praenuntiandis rebus futuris prophetice constituta, nec uere fuerat in errore Iudaeorum, qui non solum nouerat, sed etiam instanter et acriter puel iustificationi quorumque fidelium necessaria. Quod autem dixi eum factum Iudaeis tamquam Iudaeum et tamquam gentilem gentilibus non mentientis astu, sed conpatientis affectu, quem ad modum dixerim, parum mihi uisus es adtendisse, immo ego fortasse non satis hoc explanare potuerim. neque enim hoc ideo dixi, quod misericorditer illa simulauerit, sed quia sic ea non simulauit, quae faciebat simi
Abbreviated transcription (Latin):
ut cõscriptores eaꝵ nichil m eis oĩo errasse. nichil fallaciter potuisse nõ dubitẽ
Prom̃ cum quero tertium ut tres cuam ego tribus opponam. possem qdẽ
ut arbritor facile reꝑire simulata legissem. Uccumptamen phis oibudimo
ud sentiunt luteraꝵ eius tractatoribus ꝓuoco. ip̃m interrogans interpello. & re¬
quiro in eo quod scripsit ad galathas uidisse se pctrum non recte ingrediente
izare cogebat utrumꝰ uerũs epserit anforte nescio. qua dispensatiua flitato mẽti¬
tus sit. & audio paulo supius in euisdẽ narrationis exordio religiosa mͥ uoce
clamantem. que aũt scribo uobis ecte coram deo quii non mentior. Dent ueni¬
am quilibet aliud opinantes. Ego magia credo tanto apło ĩsuis &prosuis lute¬
ris uiranti ꝙͣ cuiꝙͣ doctissime de alienis litteris disputanti. Nec timeo sic pau¬

Expanded text:
ut conscriptores earum nihil in eis omnino errasse, nihil fallaciter posuisse non dubitem. ut conscriptores earum nihil in eis omnino errasse, nihil fallaciter posuisse non dubitem. proinde, cum quaero tertium, ut tres etiam ego tribus opponam, possem quidem, ut arbitror, facile reperire, si multa legissem. uerum tamen ipse mihi pro ud sentiunt, litterarum eius tractatoribus prouoco, ipsum interrogans interpello et requiro in eo, quod scripsit ad Galatas uidisse se Petrum non recte ingredientem izare cogebat, utrum uerum scripserit, an forte nescio qua dispensatiua falsitate mentitus sit. et audio paulo superius in eiusdem narrationis exordio religiosa uoce mihi clamantem: Quae autem scribo uobis, ecce coram deo, quia non mentior. Dent ueniam quilibet aliud opinantes; ego magis credo tanto apostolo in suis et pro suis litteris iuranti quam cuique doctissimo de alienis litteris disputanti. nec dici timeo sic Pau
Abbreviated transcription (Latin):
taces. De ecclesia dicis nꝑ egressũ alex indrum autem ueterem hẽticum. origenẽ
uo̾ ac didimum reprehensos abste. lego in recentioribus opusculis tuis & non
medioctiter nec de mediocribus questionibus quãuis origenem mirabiliter
ante liudiueris. Cum ergo errare piuo quia nec te ip̃e pateris. quãuis hoc pro¬
medicatur. acsi in hac senientia non crrauerit. Nam quis est qui se uelit
cũ quolibet errare. Ires igitur restant eusebius.emisenꝰ. theodorus. eradeote
& que paulo post cõmemoras iohannes.qui dudũ in pontificali gragdu cõstã¬
tinopolitanam rexit ecclesiam. Porro si queras uel recolas quid huc senscrit nr̃
ambrosius quid nr̃ itidem cipanuo. inuenieo fortisse nec nobio deffuisse. quos¬
in coquod asserimus sequeremur.ꝙͣꝙ̃ sicut paulo ante iam dixi tãtũ mõ
septaris canonicis hanc ingenuam seruitutem quero. qua eis solas ita sequar

Expanded text:
taces, de ecclesia dicis nuper egressum, Alexandrum autem ueterem hereticum, Origenem taces, de ecclesia dicis nuper egressum, Alexandrum autem ueterem hereticum, Origenem uero ac Didymum reprehensos abs te lego in recentioribus opusculis tuis et non mediocriter nec de mediocribus quaestionibus, quamuis Origenem mirabiliter ante laudaueris. cum his ergo errare puto quia nec te ipse patieris. quamuis hoc perinde dicatur, ac si in hac sententia non errauerint. nam quis est, qui se uelit cum quolibet errare? tres igitur restant: Eusebius Emisenus, Theodorus Heracleotes et, quem paulo post commemoras, Iohannes, qui dudum in pontificali gradu Constantinopolitanam rexit ecclesiam. Porro, si quaeras uel recolas, quid hinc senserit noster Ambrosius, quid noster itidem Cyprianus, inuenies fortasse nec nobis defuisse, quosin eo, quod adserimus, sequeremur, quamquam, sicut paulo ante dixi, tantum modo scripturis canonicis hanc ingenuam debeam seruitutem, qua eas solas ita sequar,
Abbreviated transcription (Latin):
multo est tñ mirabilius & lud ibilius libenter accipere corrigentem ꝙ aud aceꝰ
corrigẽ deui intem. Lius itaq iuste libertatis in paulo & sancte humilitatio in
petro. ꝙͣtum in pro modulo meo uidetur. magis fuerat aduersus calũpnũtẽ
prophirium desfendenda.ꝙ ut ei daretur obtrectandi maior occisio. qua mul¬
tomordatius criminarer xaos fallaciter uel sius litteras scribere uel dei sui
sacramenta tractare. fligitis ame ut aliꝙͣ saltim unũ ostendam. Cuius in
hac resententiam sim seccitus. Cum tu tam plures nominatim cõmemnoraue¬
ris. qui te in eo ꝙ astruis p̃cesserunt. Petens ut si te rep̾hendo te errantem. pati¬
arte crrarecum aliis. quoꝵ ego fateor neminem legi. Sed cũ sint ferme sexuł¬
septem hoꝵ quatuor iuctẽm iu quoq infringis. Nam liudicenũ ciuus nomẽ

Expanded text:
multo I est tamen mirabilius et laudabilius libenter accipere corrigentem quam audacter multo I est tamen mirabilius et laudabilius libenter accipere corrigentem quam audacter corrigere deuiantem. laus itaque iustae libertatis in Paulo et sanctae humilitatis in Petro, quantum mihi pro modulo meo uidetur, magis fuerat aduersus calumniantem Porphyrium defendenda, quam ut ei daretur obtrectandi maior occasio, qua multo mordacius criminaretur Christianos fallaciter uel suas litteras scribere uel dei sui sacramenta portare. Flagitas a me, ut aliquem saltem unum ostendam, cuius in hac re sententiam sim secutus, cum tu tam plures nominatim commemoraueris, qui te in eo, quod adstruis, praecesserunt, petens, ut, in eo si te reprehendo errantem, patiar te errare cum talibus, quorum ego, fateor, neminem legi, sed, cum sint ferme sex uelseptem, horum quattuor auctoritatem tu quoque infringis. nam Laodicenum, cuius nomen
Abbreviated transcription (Latin):
tiri cũ ip̃a fides in latino sermone ab eodicatur appellata quia fit quod dr̃ uͥ
autem fit quod dr̃ menciendi utiq non est locus. fidelis igitur dispensator
apłs paulus proculdubio nobis exibet in scribendo fidem. quia dispensator ue¬
ritatis erat. non falsitatis. Ae ꝑ hoc uerum sepsit se uidisse petrũ non recte ĩgre¬
dientem ad ueritatem euangelii eiq in fatiem restitisse ꝙ gentes cogeret u
daizire. lp̃e uõ petrus quod apaulo fiebat utiliter libertate caritatis. Pancte ac
benigne pietate humilitatis accepit atq ita clirius. & sanctius exemplũ poste¬
ris p̾buit. quo non dedignarentur maiores sicubi forte recti tramitem reliqs¬
sent etiam aposterioribus corrigi quã paulus qui audenter auderet.etiam
minores maioribus pro dessendenda eiungelica ueritate. salua fraterna cari¬
tate resistẽ.Nam cũ sanctius sit atenendo itinẽ in nullo ꝙ in aliquo declinare:

Expanded text:
tiri, cum ipsa fides in Latino sermone ab eo dicatur appellata, quia fit, quod dicitur. ubi tiri, cum ipsa fides in Latino sermone ab eo dicatur appellata, quia fit, quod dicitur. ubi autem fit. quod dicitur, mentiendi utique non est locus. fidelis igitur dispensator apostolus Paulus procul dubio nobis exhibet in scribendo fidem, quia ueritatis dispensator erat, non falsitatis. ac per hoc uerum scripsit uidisse se Petrum non recte ingredientem ad ueritatem euangelii eiqIpse vero Petrus quod a Paulo fiebat utiliter libertate charitatis sanctae ac benignae, pietate humilitatis accepit. Atque ita rarius et sanctius exemplum posteris tribuit, quo non dedignarentur majores sicubi forte recti tramitem reliquissent, etiam a posterioribus corrigi, quam Paulus, quo fidenter auderent etiam minores maioribus pro defendenda euangelica ueritate salua fraterna caritate resistere. nam cum satius sit a tenendo itinere in nullo quam in aliquo declinare,
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ forte nomẽte mouet quia nõtim usitatum est in eclesiasticis libris uoca¬
bulum officii. quod ambrosius nr̃non timuit. qui suos quosdim libros uti¬
lium p̃ceptionũ plenos. de offitiis uoluit appellire. An si offitiose mentia¬
tur quisq culpandus est. Et dispensatiue apꝓbandus. Rogo te mẽtutur
ubi clegerit. ꝗ hoc putat. qr & hec migna questio est. scie ne aliqñ mẽtiri
iuri boni ymo uiri xini qualibet dictum est. sit in ore ur̃o est est. nõ non. qui cũ¬
fide audiuit ꝑdes om̃s qui loquuntur mendatium. Sed ħ ut dixi & alia &mi¬
gna quõ est. eligat quẽ uoluerit. qui hec existimat ubi mentiantur. Dum tamẽ
ascͥbentibus auctoribus sanctaꝵ seͥpturaꝵ & maxime cmoniciꝵ in cõcusse cre¬
datur. & deffendatur oĩo ab eẽmendatium ne dispensatores xͥ de quibus do
quid magnũ sibi fideliter didiasse uideatur ꝓueritatis dispensatione men¬

Expanded text:
nisi forte nomen te movet: quia non tam usitatum est in Ecclesiasticis libris vocanisi forte nomen te movet: quia non tam usitatum est in Ecclesiasticis libris vocabulum Officii, quod Ambrosius noster non timuit, qui suos quosdam libros utilium praeceptionum plenos, de Officiis voluit appellare. An si officiose mentiatur quisque culpandus est; si dispensative, approbandus? Rogo te, mentiatur ubi elegerit qui hoc putat: quia et in hoc magna quaestio est, sit ne aliquando mentiri viri bonifide audiunt: Perdes omnes. qui loquuntur mendacium; sed, ut dixi, et alia et magna quaestio est — eligat, quod uoluerit, qui hoc existimat, ubi mentiatur, dum tamen ab scribentibus auctoribus sanctarum scripturarum et maxime canonicarum inconcusse credatur et defendatur abesse omnino mendacium, ne dispensatores Christi, de quibus dictum  magnum aliquid sibi fideliter didicisse uideantur pro ueritatis dispensatione men
Abbreviated transcription (Latin):
magis illa que sigficationis caula p̃cepta sunt.circũcisio & cetera que grẽ reucla¬
tione latius innoscente necesse fuerat aboleri. iustificare neminem poterant. nõ
tamen ideo fuerant tãꝙ diabolica gentium saclegia fugienda. etiam cũ ip̃a grã
iam ĩciperet reuelari. que umbris talibus fuerat p̾nũdata. ꝑmittenda paululũ
eis maxime qui ex illo populo cui data sunt uenerant. Postea uõtãꝙͣ cũ honore
cis non dispensatiue:. ut nr̃i uoluere maiores. quid sibi uult orote. Aut enĩ
hoc est ꝙ ego appello offitiosum menditiũ. ut h dispensatio sit officium uelut
honestementiendi. Aut quid aliud sit oiõ non uideo. Nisi forte addito no¬
mine dispensationis fit ut mẽditiũ nõ sit mẽdatum. Quod si absurdum
est. cur gͦ nõ aꝑte dicis offitiosum. offitiosum mendatium deffendendum.

Expanded text:
magis illa, quae significationis causa praecepta sunt, circumcisio et cetera, quae gratiae reuelamagis illa, quae significationis causa praecepta sunt, circumcisio et cetera, quae gratiae reuelatione latius innotescente necesse fuerat aboleri, iustificare neminem poterant! non tamen ideo fuerant tamquam diabolica gentium sacrilegia fugienda, etiam cum ipsa gratia iam coeperit reuelari, quae umbris talibus fuerat praenuntiata, sed permittenda paululum eis maxime, qui ex illo populo, cui data sunt, uenerant, postea uero, tamquam cum honore cis: \'non dispensatiue, ut nostri uoluere maiores\', quid sibi uult, oro te? aut enim hoc est, quod ego appello officiosum mendacium, ut haec dispensatio sit officium uelut honeste mentiendi, aut, quid aliud sit, omnino non uideo, nisi forte addito nomine dispensationis fit, ut mendacium non sit mendacium. quod si absest; cur ergo non aperte dicis officiosum mendacium defendendum, 774