comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tris ipsoꝵ qͣtuor. Eacies autẽ
bonis. a sinistris ipsoꝵ qͣtu¬
or. & facies aquilȩ desuꝑ ip¬
soꝵ qͣtuor. Quod enĩ quatuor
qͣtuor ȩuangłistas designeñ:
ipsa uniꝰcunisq libri ȩuan¬
gelici exordia testant᷑. Nam
quia ab humana generati¬
one cȩpit. iure ꝑ hominem
matħs : quia ꝑ clamorẽ iN
deserto. recte ꝑ leonẽ marcꝰ.
quia a sacrificio exorsus est.
bene ꝑ intulũ lucas. Oa uͦ a
diumitate u̾bi cępit. digne
ꝑ aqͥlam significat᷑ ioħ̃s: qͥ
dicens in pͥncipio erat u̾bũ
erat uerbũ. dũ in ipsã diui¬
nitatis substantiã intendit:
quasi more aquilȩ ocłos in
solẽ fixit. Sed quia elec̃ti
om̃s mẽbra sunt redemp¬
se signet᷑. Ipse enĩ unige¬
nitꝰ dei filius ueracit̾ fa¬
c̾tus ÷ homo. ipse in sacri
dinis surrexit ut leo. Leo
etiam aꝑtis ocłis dormire
ꝑhibetur: quia in ipsa
morte in qua ex huma¬
nitate redemptor nr dor-¬
mire potuit. ex diuinita¬
te sua ĩmortalis ꝑmanen¬

Expanded text:
tris ipsorum quatuor: facies autem bovis a sinistris ipsorum quatuor, et facies aquilae desuper ipsorum quatuor. Quod enim quatuor quatuor Evangelistas designent, ipsa uniuscujusque libri evangelici exordia testantur. Nam quia ab humana generatione coepit, jure per hominem Matthaeus; quia per clamorem in deserto, recte per leonem Marcus; quia a sacrificio exorsus est, bene per vitulum Lucas; quia vero a divinitate Verbi coepit, digne per aquilam significatur Joannes. Qui dicens: In perat Verbum ; dum in ipsam divinitatis substantiam intendit, quasi more aquilae in solem oculos fixit. Sed quia electi omnes membra sunt Redempse signetur. Ipse enim unigenitus Dei Filius veraciter factus est homo: ipse in sacrifdinis surrexit, ut leo. Leo etiam apertis oculis dormire perhibetur: quia in ipsa morte, in qua ex humanitate Redemptor noster dormire potuit, ex divinitate sua immortalis permanen
Abbreviated transcription (Latin):
sa nob̾ subtilitas descripti¬
ons
aperiat. nichilq sermo dei
nr̃o intellectui dubietatiᷤᷤ re¬
linquat. Ecce enĩ dr̃. Simili¬

Expanded text:
sa nobis subtilitas descriptionis aperiat, nihilque sermo Dei nostro intellectui dubietatis relinquat. Ecce enim dici
Abbreviated transcription (Latin):
mũ seruat. & cũ scriptũ
sit qͥ odit fr̃em suum ho¬
micida ẽ: considãt quam
mundꝰ sit foris in oꝑe. &
ñ ꝑpendit quã sit crude¬
lis in m̃te. Quid iste insi
sibimet ipsi absens ẽ: qͥ
in cordis sui denebrisam¬
bulat & ignorat: Aliꝰ ali¬
ena iam ñ diripit. iã corpꝰ
ab inimndicia custodit.
iam mente pura ꝓximũ
diligit. & maloꝵ p̾teritoꝵ
consciꝰ lam̃tis se in p̾cibꝰ af¬
ficit: sed finita p̾ce lȩta de
quib in hoc mundo gau¬
deat requirit. & tẽporalib
gaudiis negligentẽ animũ
dimittit. nec curat ne in eo
lacrimarũ mensurã ĩmode¬
rata gaudia transeant. Eitq
ut bonũ nimiũ ridendo ꝑ¬
dat: quod plangendo luera¬
tus ÷. Hic itaq corã facie sua
ñ ambulat: quia dampna
quȩ patit᷑ conspicere recu¬
sat. Scriptũ quippe est. Cor
sapientiũ ubi tristicia. & cor
stuldoꝵ ubi lȩticia. In cun¬
ctis gͦ quȩ agimꝰ diligent̾
nosmet ipsos conspicere in

Expanded text:
mum servat. Et cum scriptum mum servat. Et cum scriptum sit: Qui odit fratrem suum, homicida est , considerat quam sit mundus foris in opere, et non perpendit quam sit crudelis in mente. Quid iste nisi sibimetipsi absens est, qui in cordis sui tenebris ambulat et ignorat? Alius jam aliena non diripit, jam corpus ab immunditia custodit, jam mente pura proximum diligit, et malorum praeteritorum conscius lamentis se in precibus afficit; sed, finita prece, laeta de quibus in hoc mundo gaudeat requirit, et temporalibus gaudiis negligentem animum demittit, nec curat ne in eo lacrymarum mensuram immoderata gaudia transeant; fitque ut bonum nimie ridendo perdat, quod plangendo lucratus est. Hic itaque coram facie sua non ambulat, quia damna quae patitur conspicere recusat. Scriptum quippe est: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . In cunctis ergo quae agimus diligenter nosmetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
uis actibꝰ exultant. De qͥbꝰ
scriptũ ẽ. Qlȩtant᷑ cum
male fecerint. & exultats
in rebus pessimis. Sepe uͦ
iustꝰ qui eos conspicit de¬
flec: s ipsi freneticorũ
sed cum tempꝰ occasioniᷤᷤ
inuenerint indigente̾ op¬
pͥmunt: eosq quib p̾
ualuerint rapinis deua-¬
stant. Ponunt ante cogi¬
tationis suȩ ocłos bona
quȩ faciunt. & ñ ponuns
pessima quȩ cõmittun.
hi indelicet corã facie sua
ñ ambulant: quia si sibi¬
met ipsis p̾sentes essent.
malis actib ꝑdant agnoᷤ¬
cerent: sicut scriptum ẽ.
Et qui mercedes congre¬
gauit. misit eas in saccu¬
pe sacculo aliunde exit
qͦd aliunde mittit᷑: quia
indiscretȩ m̃tes mercedẽ
quȩ ex bono oꝑe adqͥrit᷑:
nꝰ aspiciunt qͦmͦ ex malo
oꝑe ꝑdat᷑. Alius castitatẽ
corporis seruat. seq uigi¬
lant̾ circũspicit. neqͥd fo¬
ris rep̾hensibilit̾ admittat.
suis condentꝰ ÷ aliena non
diripit: sed tam̃ in corde
odiũ fortasse contra ꝓxi.¬

Expanded text:
ant. De quibus scriptum est: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Saepe vero justus qui eos conspicit deflet, sed ipsi phreneticorum sed cum occasionis tempus invenerint, indigentes opprimunt, eosque quibus valuerint rapinis devastant. Ponunt ante oculos cogitationis suae bona quae faciunt, et non ponunt pessima quae committunt. 1206 Hi videlicet coram facie sua non ambulant, quia si sibimetipsis praesentes essent, malis actibus perdant agnoscerent, sicut scriptum est: Et qui mercedes congregavit misit eas in saccupe sacculo aliunde exit quod aliunde mittitur , quia indiscretae mentes mercedem quae ex bono opere acquiritur non aspiciunt quomodo ex malo opere perdatur. Alius castitatem corporis servat, seque vigilanter circumspicit, ne quid foris reprehensibiliter admittat, suis contentus est, aliena non diripit, sed tamen in corde odium fortasse contra proxi
Abbreviated transcription (Latin):
iñm xp̃m. Uideamꝰ si & iN
tantis uirtutib positꝰ adhoc
timet. Castigo corpꝰ meũ et
seruituti subicio. ne forte
cũ aliis p̾dicauerĩ ipse re¬
ꝓbus efficiar. Cognoscamuᷤᷤ
si hunc mala fecisse peni
In cuiꝰ uerb quid aliua ꝗͣ
duritia nr̃e m̃tis accusat᷑.
quia ipse plangit quođ bap¬
tisma cõmiserat. nos uͦ & poͬt
baptisma multa cõmisimuᷤ.
& tam̃ flere recusamꝰ: Qͣtu¬
or itaq pennis scã anima¬
lia utunt᷑: quia & ꝑ amorẽ
& spẽ ad cęlestia euolant. &
ꝑ timorẽ & penitentiã fac¬
ta inse illicita deplorants

Expanded text:
m . Videamus si et in m . Videamus si et in tantis virtutibus positus adhuc timet: « Castigo corpus meum et servituti subjicio, ne forte, cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar . » Cognoscamus si hunc mala fecisse poenit» In cujus verbis quid aliud quam duritia nostrae mentis accusatur? quia ipse plangit quod ante baptisma commiserat; nos vero et post baptisma multa commisimus, et tamen flere recusamus. Quatuor itaque pennis sancta animalia utuntur, quia per amorem et spem ad coelestia evolant, et per timorem et poenitentiam facta in se illicita deplorant.
Abbreviated transcription (Latin):
rei suꝑducimꝰ qͦd erubesci¬
mus uideri. Quamlibet e¬
nim scĩ uiri in hac adhuc
uita sunt: habent tamen
qͦd ante dei oculos operire
debeant. quia omnino est
impossibile ut aut in oꝑe
aut in locutione. aut in co¬
gitatione nimquã deli¬
quant. Ande & beatꝰ iob
qͥ ꝑfecta qͥdem hominibꝰ
dixerat. dei tam̃ uocẽ au¬
diens. seq ipsum de ipsa
sua imꝑfecta locutione re¬
p̾hendens: dicebat. Manũ
meã ponã suꝑ os meum.
In manu qͥppe oꝑatio. in
ore locutio ẽ. Manũ gͦ suꝑ
os ponere ẽ: peccata locu
lud animal alis qͣtuor inni¬
tat᷑ aspicere: ex quib duabꝰ
ad suꝑiora euolat. duab uͦ
penns corpꝰ condegit: quia
p̃terita quȩ egerat a iudi¬
cio abscondit. Tideamꝰ igit᷑
quantꝰ hunc amor ad cęle¬
stia eleuet. Michi uiuere xͤ¬
est: & mori lucrũ. Cognos¬
camꝰ quanta spe ad suꝑio¬
ra tollit᷑. Nr̃a conu̾satio in
cȩlis est: unde etiã saluato¬
rem expectamꝰ dñm nr̃m

Expanded text:
rei superducimus, quam erubescirei superducimus, quam erubescimus videri. Quamlibet enim sancti viri in hac adhuc vita sint, habent tamen quod ante Dei oculos operire debeant. Quia omnino est impossibile, ut aut in opere, aut in locutione, aut in cogitatione nunquam delinquant. Unde et beatus Job, qui perfecta quidem hominibus dixerat, Dei tamen vocem audiens, seque ipsum de ipsa sua perfecta locutione reprehendens dicebat: « Manum meam ponam super os meum . » In manu quippe operatio, in ore locutio est. Manum ergo super os ponere, est peccata locutsanctum illud animal alis quatuor innitatur aspicere. Ex quibus duabus ad superiora evolat, duabus vero pennis corpus contegit. Quia praeterita quae egerat, a judicio abscondit. » Videamus igitur quantus hunc amor ad coelestia elevet: « Mihi vivere Christus, et mori lucrum . » Cognoscamus quanta spe ad superiora tollitur. « Nostra conversatio in coelis est. Unde etiam Salvatorem exspectamus Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
miuant᷑. quia electi ꝓcul
dubio & amant cęlestia
amanNt. Duȩ uͦ corpora c̃¬
degunt: quia timor & pe¬
nitentia ab ommipotenis
dei ocłis eoꝵ mala p̾t̾ita
abscondunt. Duȩ itaq ut
dictum ẽ pennȩ iungunt᷑
sursũ: qͣndo amor & spes
electoꝵ corda ad suꝑiora
eleuant. & ad cȩlestia sus¬
pendunt. Duȩ autẽ pen¬
nȩ tegunt corpora: qͣndo
eoꝵ mala p̾terita a con¬
spectu ęt̾m iudicis timor
& penitentia abscondunt.
In eo enim qͦd se peccasse
meminerunt. qͥa ꝑtimes¬
cunt & deflent: qͥd aliua
quã corpꝰ cooꝑiunt. qͥ fa¬
cta carnalia ꝑ suꝑducta
bona oꝑa a districto exa¬
mine abscondunt: Serip¬
tum quippe ẽ. Beati qͦrũ
remissȩ sunt iniquitates.
& qͦrum decta sunt pecca¬
ta.Peccata enĩ tegimꝰ: cũ
bona facta malis actibꝰ su¬
ꝑponimꝰ. Omne enĩ qͦd o¬
perit᷑ inferiꝰ ponit᷑. & hoc
unde oꝑit᷑ desuꝑ ducitur.
Qndo gͦ abdicamꝰ mala qͤ
fecimꝰ. & eligimꝰ bona quȩ
faciamꝰ: quasi degmen ei

Expanded text:
antur, quia electi procul dubio et amant coelestia amant. Duae vero corpora contegunt, quia timor et poenitentia ab omnipotentis Dei oculis eorum mala praeterita abscondunt. Duae itaque, ut dictum est, pennae junguntur sursum, quando amor et spes electorum corda ad superiora elevant, ad coelestia suspendunt. Duae autem pennae tegunt corpora, quando eorum mala praeterita a conspectu aeterni Judicis timor et poenitentia abscondunt. In eo enim quod se peccasse meminerunt, quia pertimescunt et deflent, quid aliud quam corpus cooperiunt, qui facta carnalia per superducta bona opera a districto examine abscondunt? Scriptum quippe est: « Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . » Peccata enim tegimus, cum bona facta malis actibus superponimus. Omne enim quod cooperitur, inferius ponitur, et hoc unde operitur desuper ducitur. Quando ergo abdicamus mala quae fecimus, et eligimus bona quae faciamus, quasi tegmen ei
Abbreviated transcription (Latin):
rendũ est. quȩ sunt qͣtuor
penuȩ scoꝵ ex quib due
suꝑius extentȩ iungunt᷑.
duȩ uͦ eoꝵ corpora conde¬
gunt. Si enĩ uigilant̾ aspi¬
cimꝰ: qͣtuor e̾e uirtutes in¬
uenimus que a t̾renis ac¬
tibꝰ omne pennatum an¬
mal leuant. in futuris ui¬
delicet amor & spes: de
p̾teritis autẽ timor & pe¬
nitentia. Pennȩ gͦ sibimet
iuncte suꝑius extendiñs.
quia scoꝵ mentẽ amor &

Expanded text:
um est quae sint quatuor pennae sanctorum, ex quibus duae superius extentae junguntur, duae vero eorum corpora contegunt. Si enim vigilanter aspicimus, quatuor esse virtutes invenimus, quae a terrenis actibus omne pennatum animal levant, in futuris videlicet amor et spes; de praeteritis autem timor et poenitentia. Pennae autem sibimet junctae superius extenduntur, quia sanctorum mentem amor et
Abbreviated transcription (Latin):
gorius seruus seruorum dei.
Omelias quȩ in beatũ erechi¬
elem ꝓpħam ita ut corã po¬
pulo loquebar excepte suñs:
multis curis irruentib in ab¬
olitione reliqueram.Sed pͦ
annos octo petentib fr̃ib
notarii scedas requirere sto
legendum mitti poposce¬
rat. sed ualde incongruũ
credidi: ut aquã despica¬
bibem hauriret. quẽ c̃stat
de beatoꝵ patrum ambro¬
sii atq augustini dorrenibꝰ
ꝓfunda atq ꝑspicua fluen¬
ta assidue bibere. Sed rur¬
sum dum cogito qͦd sepe
int̾ cotidianas deliciaᷤᷤ etiã
uiliores cibi suauit̾ sapiunt:
transnusi minima. legeni
potiora. ut dum cib groᷤ¬
sior uelut ꝓ fastidio sumi¬
tur: ad subtiliores ȩpulas
auidius redeat᷑. Exelicii

Expanded text:
us servus servorum Dei. Homilias quae in beatum Ezechielem prophetam, ita ut coram populo loquebar, exceptae sunt, multis curis irruentibus in abolitione reliqueram. Sed post annos octo, petentibus fratribus, notariorum schedas requirere studlegendum mitti poposcerat, sed valde incongruum credidi ut aquam despicabilem hauriret quem constat de beatorum Patrum Ambrosii atque Augustini torrentibus profunda ac perspicua fluenta assidue bibere. Sed rursum dum cogito quod saepe inter quotidianas delicias etiam viliores cibi suaviter sapiunt, transmisi minima legenti potiora, ut dum cibus grossior velut pro fastidio sumitur, ad subtiliores epulas avidius redeatur. HOMILIA
Abbreviated transcription (Latin):
culatorem dedi te domui is¬
rael: & audies ex ore meo uer¬
bum. & annunciabis eis ex
me. Si dicente me ad impiũ
morte morieris. ñ annuncia¬
ueris ei. neq locutꝰ fueriꝰ ut
auertat᷑ a uia.sua impia &
uiuat. ipse impiꝰ in iniqͥtate sui
moriet᷑: sanguinẽ autẽ eiꝰ de
manu tua requirã. Si autẽ¬

Expanded text:
culatorem dedi te domui Israhel: et audies de ore meo uerbum, et annunciabis eis ex me. Si, dicente me ad impium: Morte morieris, non annunciaueris ei neque locutus fueris, ut auertatur a uia sua impia et uiuat, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua requiram. DE
Abbreviated transcription (Latin):
Et assumpsit me sp̃s: & au¬
diui post me uocẽ cõmoti¬
tionis magnȩ. Benedic̃ta
gła dñi de loco suo. Et uo¬
cem alarum animaliũ per¬
cutientiũ alteram ad alterã:
& uocem rotarũ sequentiũ
animalia. & uocẽ cõmotiõis
magnȩ Sp̃s quoq leuauit
me & assumpsit me: & abii
amarus in indignatione

Expanded text:
umpsit me spiritus et audivi post me vocem commotionis magnae benedicta gloria Domini de loco suo et vocem alarum animalium percutientium alteram ad alteram et vocem rotarum sequentium animalia et vocem commotionis magnae spiritus quoque levavit me et adsumpsit me et abii amar
Abbreviated transcription (Latin):
& loqueris u̾ba mea ad eos.
Non enĩ ad popłm ꝓfundi
sermonis & ignotȩ linguȩ tu
mitteris ad domũ isrł: neq
ad popłos multos profundi
sermonis & ignotȩ linguȩ.
quoꝵ ñ possis audire sermo¬
nes. Et si ad illos mittereris.
ipsi audirent te. Domꝰ autẽ
isrł nolunt audire te: quia
nolunt audire me.Omnis
quippe domꝰ ur̃ł attrita
fronte:: & duro corde.Ecce
dedi faciem tuã ualentiorẽ
facieb eoꝵ. & frontẽ tuam

Expanded text:
eos non enim ad populum profundi sermonis et ignotae linguae tu mitteris ad domum Israhel neque ad populos multos profundi sermonis et ignotae linguae quorum non possis audire sermones et si ad illos mittereris ipsi audirent te domus autem Israhel nolent audire te quia nolunt audire me omnis quippe domus Israhel adtrita fronte est et duro corde ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum et fro
Abbreviated transcription (Latin):
cuidã sanato ꝑsemet ipsã uerita ᷤᷤ
dicit. lolle grabatũ tuũ & ambu
la indomũ tuã. ꝑ grabatũ qͥppe
in qͦ carnis ẽ reqͥes. ipsa carosignat᷑.
ł domũ uͦ. conscientia figurat᷑. Et
qr cũ m̃te mortui inuitus iacemꝰ.
in carnis delectatione qͥescimꝰ.
infirmi portam᷑ in lecto. Cũ uͦ
santib carnis uitus resistamꝰ.
necesse ẽ ut & tẽptationũ c̃tu¬
melias de nr̃a carne toleremꝰ.
Egroto itaq ad salutẽ reducto
p̾cipit᷑. tolle grabatũ tuũ id÷
porta lectũ in qͦ portatꝰ es qr ne¬
cesse ẽ ut sanatꝰ qͥsq portet con¬
tumeliã carnis anqua pͥus ia¬
cebat egrot᷑. Quid ÷ gͦ dicere
tolle grabatũ tuũ & uade in
domũ tuã nisi porta tẽpta¬
tiones tuȩ carnis. in qͥbꝰ hac tenꝰ
iaciusti. ac reu̾tere ad consci
cludi p̾cipit᷑. ut p̃dicator sẽꝑ
pꝰ gr̃am doctrinȩ quã ꝓximis
ministrat. ad conscientiã rede¬
at: seq ipsũ subtili examina¬

Expanded text:
cuidam sanato per semetipsam Veritas cuidam sanato per semetipsam Veritas dicit: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam . Per grabatum quippe in quo carnis est requies, ipsa caro signatur, per domum vero conscientia figuratur. Et quia cum mente mortui in vitiis jacemus, in carnis delectatione quiescimus, infirmi portamur in lecto; cum vero santibus carnis vitiis resistamus, necesse est ut et tentationum contumelias de nostra carne toleremus. Aegro itaque ad salutem reducto praecipitur: Tolle grabatum tuum, id est porta lectum in quo portatus es, quia necesse est ut sanatus quisque portet contumeliam carnis, in qua prius jacebat aegrotus. Quid est ergo dicere: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam, nisi, porta tentationes carnis, in quibus hactenus jacuisti, ac revertere ad consciecludi praecipitur, ut praedicator semper, post gratiam doctrinae quam proximis ministrat, ad conscientiam redeat, seque ipsum subtili examina
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicat ꝓpt̾ eos qͦs extra se positoᷤᷤ
doctrinȩ gr̾am ꝑcipit: qͣntose in
labore p̃dicationis ex amore pri¬
moꝵ tendit. Foras gͦ exeundo inal¬
tũ uisione ducit᷑. qr unde ialie¬
nis cordib ignorantiȩ cecitatẽ mi¬
nisterio suȩ locutionis illuminat.
inde eũ suꝑna gr̃a maltiori intel¬
ligentia exaltat. S qr semꝑ p̃dica¬
tor debet adm̃tẽ recurrere. huini¬
litatẽ atq munditiã intrinsecus
custodire. pꝰ cãpũ necesse ẽ ut ad
domũ redeat. qͣtinꝰ uihis quȩ dicit
qͣlis etiã ipse sit int conscientiã ag¬
noscat. Si enĩ aut hoc qͦdloquit᷑
minune custodit. aut de his que
loquit᷑ tẽporalẽ głam reqͥrit: Lo¬
quendo qͥdẽ ad cãpũ exit. s ñ cogi¬
tando semet ipsũ ad domũ redire
contempnit. Accepto enĩ sp̃u in
creta reuocam᷑ ut apud semet ip¬
riores c̃cupiscentias in appetitu
laudis & glȩ. cogitationis mobili¬
tate discurrat. De hoc motu cordiᷤ

Expanded text:
praedicat propter eos quos extra se positos cdoctrinae gratiam percipit, quanto se in labore praedicationis ex amore prrum tendit. Foras ergo eundo in altum visione ducitur, quia unde in alienis cordibus ignorantiae caecitatem ministerio suae locutionis illuminat, inde eum superna gratia in altiore intelligentia exaltat. Sed quia semper praedicator debet ad mentem recurrere, humilitatem atque munditiam intrinsecus custodire, post campum necesse est, ut ad domum redeat, quatenus in his, quae dicit, qualis etiam ipse sit, intra conscientiam agnoscat. Si enim aut hoc quod loquitur minime custodit, aut de his quae loquitur temporalem gloriam requirit, loquendo quidem ad campum exit, sed non cogitando semetipsum ad domum redire contemnit. Accepto enim spiritu creta revocamur, ut apud semetipriores concupiscentias in appetitu laudis et gloriae, cogitationis mobilitate discurrat. De hac domo cordis
Abbreviated transcription (Latin):
dere. & hanc pͦmodũ dignatꝰ ẽ in
latitudinẽ gentiũ demonstrare:
Neq inmerito ꝑ cãpũ geutilitas de¬
signat᷑ qͦ longe lateq id ÷ inui¬
uerso mundo distendit᷑. Nbi & sub
dit᷑. Et surgens egressus sũ incãpũ.
& ecce gła dm̃ stabat. quasi gła qͣ
uidi iuxta flum̃ chobar. In campo
głam dĩi propħa uidit. qͣm iuxta
fluiñ chobar inmedio isrłitarii
uidat: qr ipsa eiꝰ maiestas gentibꝰ
apparuit. quȩ pͥus se electis in
udaicopopło reuelaute sp̃u decla¬
rauit. Sequit᷑. Et cecidi ui faciem
cadit: qr qͣnins homo aditrcelligen¬
da sullimia leuet᷑ ex c̃tẽplarione
tam̃ maiestatis dei. infiriuitatẽ
suȩ c̃ditionis urcelligit. Et quasi
statũ ñ habet: qͥse ante dĩ oclos eẽ
cinerẽ & puluerẽ uidet. Sequit᷑.¬

Expanded text:
dere, et hanc postmodum dignatus est in latitudinem gentium demonstrare? Neque enim immerito per campum gentilitas designatur, quae longe lateque, id est in universo mundo distenditur. Ubi et subditur: « Exsurgens egressus sum in campum, et ecce gloria Domini stabat, quasi gloria quam vidi juxta flumen Chobar. » In campo gloriam Domini propheta vidit, quam juxta flumen Chobar in medio Israelitarum viderat, quia ipsa ejus majestas gentibus apparuit, quae prius se electis in Judaico populo, revelante spiritu, declaravit. Sequitur: « Et cecidi in faciem cadit, quia quamvis homo ad intelligenda sublimia elevetur, ex contemplatione tamen majestatis Dei infirmitatem suae conditionis intelligit; et quasi statum non habet, qui se ante Dei oculos esse cinerem et pulverem videt. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
stodire. aliis terrorẽ. atq alit
dulcedinẽ demonstrare: Qͣndo
ualeo & de iis qͦ st̃ necessaria
fr̃̾ib cogitare. & contͣ hostiles
gladios de urbis uigiliis solli¬
citudinẽ gerere. ne incursio¬
custodia plene atq efficacit᷑
uerbũ exhortationis impende
Loqui & enĩ de dõ. qͥetȩ ualde
& libȩ m̃tis ẽ. lunc nanq bene
lingua dirigit᷑ uisermone. cũ
secure sensus qͥeuerit intͣnqͥlli¬
tate: qr nec concussa
aqͥ imagines ꝓspicientis reddit.
s tc̃ inea uultꝰ intendentis as¬
picit᷑. cũ ñ mouet᷑. Quã gͦ ex¬
hortationẽ uob speculator ur
fr̃s kiñi faciat. quẽ tot rerũ
confusio ꝑturbat: Certe is de
qͦ loquun᷑ ꝓpħa reuelatione ul¬
tuna templũ uidens. qͦ ĩ rodẽ
tẽplo c̃spexerit. int᷑ cȩt̾a narrat
dicens. Terra usq ad fenestras.
& fenestrȩ clausȩ. Paulus quoq
qͦdestis uos. In hoc aut̃ templo.

Expanded text:
stodire, aliis terrorem atque aliis stodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne incursioro animarum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. Tunc namque bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverit in tranquillitate, quia nec concussa aqua imaginem respicientis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis aspicitur, cum non movetur. Quam ergo exhrissimi, faciat, quem tot rerum confusio perturbat? Certe is de quo loquimur propheta revelatione ultima templum videns, quae in eodem templo conspexerit inter caetera narrat, dicens: Terra usque ad fenestras, et fenestrae clausae . Paulus quoque quod estis
Abbreviated transcription (Latin):
& ad peccandũ exhibet᷑. ipsũ gr̃ȩ¬
lata remedia c̃spicit ad culpe
augm̃tũ trahi. ipsã beniguita¬
tẽ qͣm c̃tulit iniuidicii distric¬
tionẽ uertit. ut inde pͦ ampliuᷤ
feriat. unde mͦ ampliꝰ expectat.
Et qͥa homo deserere malũ non
uult ut uiuat: augeat unde
moriat᷑. S siue iustꝰ inculpam
siue peccator inmortẽ corruat.
speculatori timendũ ẽ: ne hunc
ex suo silentio reatꝰ peccantiũ
parit᷑ inuoluat. S interim dũ
loqͦͣ auert̾e amemet ipso ocłos
uolo. & ecce iterũ sermo me di¬
uinꝰ inpingit in meinet ipsũ ut
meã negligentiã uideã. & mͥ
dici hec qͥ audio ꝑtimescam
Sicut eiuĩ suꝑiꝰ dixi. cuiꝰ cor in
curis in numeris sparsũ se
adse colli gat: Qnͣdo & enĩ
possũ & ea quȩ circa me sunt
sollicite om̃ia eurare. & mem&¬
ipsũ adunato sensu conspicere:
Quando possũ prauoꝵ nequitiaᷤ
inseqͣndo corrigere. bonoꝵ actꝰ
laudando & admonendo eu¬

Expanded text:
et ad peccandum exhibetur, ipsum remedet ad peccandum exhibetur, ipsum remedlata remedia conspicit ad culpae augmentum trahi, ipsam benignitatem quam contulit in judicii districtionem vertit, ut inde post amplius feriat, unde modo amplius exspectat. Et quia homo deserere malum non vult ut vivat, auget unde moriatur. Sed sive justus in culpam, sive peccator in mortem corruat, speculatori timendum est ne hunc ex suo silentio reatus peccantium pariter involvat. 26. Sed interim dum loquor, avertere a memetipso oculos volo, et ecce iterum sermo divinus me impingit in memetipsum, ut meam negligentiam videam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim superius dixi , cujus cor in curis innumeris exsparsum se ad se colligat? Quando etenim possum et ea quae circa me sunt sollicite omnia curare, et memetipsum adunato sensu conspicere? Quando possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonorum actus laudando et admonendo cu
Abbreviated transcription (Latin):
corã eo. Ac si aꝑte dicat. Quia ui¬
dere penrtendo noluit. ubi iam
impegit. iusto eũ iudicio deserensˢ
ponã ei ut & alibi inpingat. Qđ
cor eiꝰ. Nonenĩ cor peccantis dñs
obdurat. s obdurare dr̃: cũ ab ob¬
duratione ñ lib̾at. Misericors enĩ
ds. tempꝰ nob̃ ad penitentiã rela¬
xat. S cũ eiꝰ gr̃e pacientiã nos
ad augm̃tũ uertunꝰ culpe. hoc
ipsũ nob̃ tempꝰ qͦd ad parcendũ
pie disposuit. districtiꝰ adferiendũ
uercit: ut cũ reu̾ti qͥs eciã spatio
tẽporis accepto noluerit. ꝑ hoc
inala sua adreatũ augeat. ꝑ
qͦdea diluere potuit si conũti
uoluisset. Unde scriptũ ẽ. Igno¬
ras qͦd benignitas dĩ adpeniten¬
tiã te adducit: Scđ̾m duriciã
aut᷑ tuã & cor inpenitens. thes
aurizas tͥ irã in die irȩ. & reue¬
lationis iusti iudiciidĩ. De benig¬
nitate gͦ dĩ om̃ipotentis irã sibi
in die irȩ repbꝰ thesaurizat. qr
dũ adpenitendũ tempꝰ accipit᷑.

Expanded text:
coracoradere poenitendo noluit ubi jam impegit, justo judicio eum deserens ponam ei, ut alibi impingat. Quid cor ejus . Non enim cor peccantis Dominus obdurat, sed obdurare dicitur, cum ab obduratione non liberat. Misericors enim Deus tempus nobis ad poenitentiam relaxat; sed cum ejus gratiae patientiam nos ad augmentum vertimus culpae, hoc ipsum tempus quod ad parcendum pie disposuit districtius ad feriendum vertit, ut cum reverti quis etiam spatio temporis accepto noluerit, per hoc mala sua ad reatum augeat, per quod ea diluere potuit, si converti voluisset. Unde scriptum est: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Secundum duritiam autem tuam et cor ias tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . De benignitate ergo omnipotentis Dei iram sibi in die irae reprobus thesaurizat, quia dum ad poenitendum tempus accipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad cultũ serpentiũ & uolu
ipsa infidelitatis eoꝵ cecitasp̃¬
cedenti intellectui & peccatũ
ẽ & pena peccati. subseqͦnti uͦ
uimunditiȩ peccatũ facta ẽ
& causa peccati. S qr de hiᷤ in
libris moralib du tractatũ
est: nob̃ nc̃ ineis diutiꝰ iumoran¬
dũ ñ ẽ. Hoc aut᷑ nob̃ cũ tremo
tis irascit᷑. ꝑmittit ut cecata
mens etiã inaliis labat᷑. Unde
moyses ait. Nondũ cõpleta st̃
iniqͥtatẽ ipsoꝵ ut ñ
intrent iniustitia tua. Propha
etiã aliꝰ dicit. Maledictũ &¬
m̃daciũ. & homicidiũ & furtũ
& adulteriũ inuindauert̃. &
sanguis sanguinẽ tetigit. San¬
guis enĩ sanguinẽ tangit qͣndo
peccato peccatũ addit᷑. ut ante
dĩ ocłos adiunctis iniqͥtatibꝰ ani¬
ma cruentet᷑. Paulus apls ait.
Ut impleant peccata sua semꝑ.
ceat adhuc. & qͥ insordib ẽ sordes¬
cat adhuc. Unde nc̃ etiã dñs dic̃.
Si conu̾sus iustꝰ aiustitia sua fece¬
rit iniqͥtatẽ. ponã offendiculũ

Expanded text:
cultum serpentium et voluipsa infidelitatis eorum caecitas praecedenti intellectui et peccatum est, et poena peccati, subsequenti vero immunditiae peccatum facta est et causa peccati. Sed quia de his in libris Moralibus diu tractatum est , nobis nunc in eis diutius immorandum non est. 25. Hoc autem nobis cum tremortis irascitur, permittit ut caecata mens etiam in aliis labatur. Unde Moyses ait: Nondum completa suntiniquitatem ipsorum, ut non intrent in justitiam tuam . Propheta etiam alius dicit: Maledicturtum, et adulterium inundaverunt, et sanguis sanguinem teligit . Sanguis enim sanguinem tangit quando peccato peccatum additur, ut ante Dei oculos adjunctis iniquitatibus anima cruentetur. Paulus apostolus ait: Ut impleant peccata sua semperceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Unde nunc etiam Dominus dicit: Si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offendiculum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicator egregiꝰ dicebat. Sapi¬
entib & insipientib debitor sũ.
In his uͦ om̃ib qͦ de iusto ad miqͥ¬
tatẽ conuerso dicta st̃: hoc ÷ la¬
boriosũ adloquendũ. hoc ualde
ꝑtimescendũ qͦd dñs dicit. ponã
offendiculũ corã eo. Ait enĩ. Si
conu̾sus iustꝰ aiusticia sua fecerit
iniqͥtatẽ. ponã offendiculũ corã

Expanded text:
gius dicebat: Sapientibus et insipientibus debitor sum . 23. In his vero omnibus quae de justo ad iniquitatem converso dicta sunt, hoc est laboriosum ad loquendum, hoc valde pertimescendum, quod Dominus dicit: Ponam offendiculum coram eo. Ait enim: Si conversus justus a justitia sua fecerit iniquitatem, ponam offe
Abbreviated transcription (Latin):
qm ñ recipient testimoniũtuũ
de me. Et sicut uolentib apłis p̃¬
dicare inasia scriptũ ẽ. qr ꝓhibu¬
it eos sp̃s iħu. Propt᷑ bonos audito¬
res etiã malis doctorib sermodat᷑.
sicut de phariseis dñs dicit. Om̃ia

Expanded text:
m non recipient testimonium tuum de me . Et sicut volentibus apostolis praedicare in Asia, scriptum est quia prohibuit eos spiritus Jesu . Propter bonos auditores etiam malis doctoribus sermo datur, sicut de Pharisaeis Dominus dicit: O
Abbreviated transcription (Latin):
mo doctorib dat᷑. ut & ipsi ꝑ
meritũ crescant. & auditores
eoꝵ intellectu & urta ꝓficiañ.
Aliqͣndo uͦ qi neq in dignisunt
acciꝑe quib doctrinȩ sermo
ꝓfert᷑. neq illi doctrine uerbũ
ꝓferre. qͥlocũ docendi tenen.
p̾dicationis sermo tollit᷑ ut
utraq districte uidicet᷑. Eropt̃
malos nanq auditores bomᷤ ser¬
mo doctorib tollit᷑. sicut nc̃ ad¬

Expanded text:
 ut et ipsi per meritum crescant, et auditores eorum in intellectu et vita proficiant. Aliquando vero quia nec hi digni sunt accipere quibus doctrinae sermo profertur, neque illi doctrinae verbum proferre qui locum docendi tenent, praedicationis sermo tollitur, ut utraque pars districte judicetur. Propter malos namque auditores bonis sermo doctoribus tollitur, sicut n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpb̃a p̾cipit᷑: ut pͥus ex iussione
ꝑgens. & paulo pꝰ exiens. atq iterũ
domũ rediens. & semet ipsũ reclu¬
dens. sẽꝑ suȩ uoluntatis arbitriũ
ad duuni eloquii p̃ceptũ fran¬
gat. qͣtinꝰ incȩlesti uisione sus¬
pensus nͣ suã s conditoris sui uo¬
luntatẽ impleat: Cui dicit᷑.
Et tu fili hominis ecce uincula¬
eis. & ñegredieris inmedio eoꝵ.
Qua inre notandũ ẽ qͦd aduersa
ꝓpħa p̾noscit. ut contra om̃ia
paret᷑. Quiꝰ enĩ mala contͣ m̃tẽ
p̾ualent. qͤ inopinata ñ ueniuñ.
Et tam̃ dũ contraria p̾noscunt᷑.
qͣnta sit ineo obedientiȩ uirtus
ostendit᷑. qͥ & cognoscit qͦd adũ¬
inobediens ñ ẽ. Mlagna enĩ con¬

Expanded text:
aecipitur, ut prius ex jussione pergens, et paulo post exiens, atque iterum domum rediens, et semetipsum recludens, semper suae voluntatis arbitrium, ad divini eloquii praeceptum frangat, quatenus in coelesti visione suspensus, non suam, sed Conditoris sui voluntatem impleat? Cui dicitur: « Et tu, fili hominis, ecce eis, et 1298 non egredieris in medio eorum. Qua in re notandum est quod adversa propheta praenoscit, ut contra omnia paretur. Minus enim mala contra mentem praevalent, quae inopinata non veniunt; et tamen dum contraria praenoscuntur, quanta sit in eo obedientiae virtus ostenditur, qui et cognoscit quod adveinobediens non e
Abbreviated transcription (Latin):
puli ꝓph̃a ad cãpũ educit᷑. atq
ad domũ pꝰea de cãpo reuocat᷑.
nͥ qͦd p̃dicationis gr̃a aiuidaicopo¬
pło ablata in latitudine gentili¬
tatis sparsa ẽ: S tam̃ infine mun¬
di dũ uidei ad fidẽ redeunt: qͥsi
addomũ ꝓpħa reducit᷑. ut in suo
popło rursus p̃dicatio in habitet:
Quȩ mͦ uelut incãpo ita indiu̾siᷤ
gentib fulget. Scriptũ quippe c̃.
gͦ ꝓph̃a de medio popłi ad cãpũ
de cãpo redeat ad domũ: ut pͣ-
gentib recipiat iudea sp̃ualis
doctrinȩ dona q̃ amisit. Includi
gentib qͣi ifidelitate remanse¬
rint. plebs conu̾sa iudeoꝵ duriᷤ
ꝑsecutionib angustat᷑. Unde
scriptũ ẽ. Atriũ aut̃ qͦ extͣ
templũ eicies foras & ne metieriˢ

Expanded text:
a ad campum educitur, atque ad domum postea de campo revocatur, nisi quod praedicationis gratia a Judaico populo ablata, in latitudine gentilitatis sparsa est? Sed tamen in fine mundi dum Judaei ad fidem redeunt, quasi ad domum propheta reducitur, ut in suo populo rursus praedicatio inhabitet, quae modo velut in campo ita diversis gentibus fulget. Scriptum quippe est:ergo propheta de medio populi ad campum, de campo redeat ad domum, ut praegentibus, recipiat Judaea spiritalis doctrinae dona, quae amisit. Includi gentibus quae in infidelitate remanserint plebs conversa Judaeorum duris persecutionibus angustatur. Unde scriptum est: Atrium autem quod est extra templum ejice fo
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ exasꝑans ẽ. S qͥa enoch & he¬
lia p̃dicante multi exhis qͥ tunc
ex iudeis ininfidelitate remanse¬
rint ad cognitionẽ ueritatisre¬
deuut: sicut de eodẽ helia drͦ.
recte hic qͦq subiungit᷑. Cũ autẽ¬

Expanded text:
domus exasperans est. Sed quia, Enoch et Edomus exasperans est. Sed quia, Enoch et Elia praedicante, multi ex his qui tunc ex Judaeis in infidelitate remanserint ad cognitionem veritatis redeunt, sicut de eodem Elia dicitur: , recte hic quoque subjungitur: VE
Abbreviated transcription (Latin):
uerba si ꝑ typice expositionis or¬
dinẽ sequim᷑. ꝓpha indomosua
uincła suscipit & ligat᷑. qͥa inex¬
tremis cũ iudea credidit. grauis
sentit: ita ut p̾dicationeseiꝰ mi¬
nistri iniqͥtatis ñ recipiant. s re.¬
sistendohas uincłis doloꝵ p̾mañ.
Et inmedio eoꝵ ñ egredit᷑. qr ad
corda pͣuoꝵ p̾dicatio ñ ꝑuenit:
dũ lingua bonoꝵ ligata tribu¬
lationib tacet. Erunt enĩ tunc
multi ex uideis infidelib qͥ eosdẽ
ipsos qͥ ex ideis credidint ꝑseq̃n¬
qͣm & ex ipso suo genere iudea
cũ fidelis fuerit tribulationẽ
ꝑsecutionis portet. Dũ enĩ uni¬
genit᷑ sũm patris incarnat᷑ ac
mortuus resurrexisse atq ad
cȩlos ascendisse ñ credit᷑. ficut
ꝑ sacrȩ scripturȩ paginas p̃di¬
cat᷑: iumirũ apud iudeosꝓph̃ia
ligata erit. q̃si ita ut dicta ẽ
ineoꝵ intellectũ decurreret:
hic subdit᷑. Et linguã tuã adhe¬
rescere faciã palato tuo. & eris
mutꝰ. nec qͣsiuir obuirgans. quia

Expanded text:
ordinem sequimur, propheta in domo sua vincula suscipit et ligatur, quia in extremis, cum Judaea crediderit, gravisssentit, ita ut praedicationes ejus ministri iniquitatis non recipiant, sed resistendo has vinculis dolorum premant. Et in medio eorum non egreditur, quia ad corda pravorum praedicatio non pervenit, dum lingua bonorum ligata tribulationibus tacet. Erunt etenim tunc multi ex Judaeis infidelibus qui eosdem ipsos qui ex Judaeis crediderint persequenquoniam et ex ipso suo genere Judaea cum fidelis fuerit tribulationem persecutionis portet. Dum enim Unigenitus summi Patris incarnatus ac mortuus resurrexisse atque ad coelos ascendisse non creditur, sicut per sacrae Scripturae paginas praedicatur, nimirum apud Judaeos prophetia ligata erit. Quae si ita ut dicta est in eorum intellectum decurreret, hic subditur: Et linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑsonarũ fauorib excissi:
cepit a laudib ꝑfectoꝵ. ut mode¬
sta inuectione ad rep̾hensionẽ
ꝑtingerit infirmoꝵ. Et iihoc qͦ
admedicinã cordis. amedicina
corporis usũ trahens. lã cũ feri¬
endũ uulnꝰ medicꝰ aspicit. pͥus ca
mẽbra qͦ circa uuluꝰ sana st̃ pal¬
pat. ut pꝰea adea qͦ uulnerata st̃
lenit palpando ꝑueniat. Cũ gͦ
paulꝰ ꝑfectos incoruichiis lau¬
dauit. saua mẽbra uixta uuluꝰ
tetigit. Cũ uͦ infirinos de diuisi¬
one rep̾hendit. uulnꝰ incorpore ꝑ

Expanded text:
in personarum favoribus excisi, in personarum favoribus excisi, coepit a laudibus perfectorum, ut modesta invectione ad reprehensionem pertingeret infirmorum. Et in hoc quoque ad medicinam cordis a medicina corporis usum trahens. Nam cum feriendum vulnus medicus aspicit, prius ea membra quae circa vulnus sana sunt palpat, ut post ad ea quae vulnerata sunt leniter palpando perveniat. Cum ergo Paulus perfectos in Corinthiis laudavit, sana membra juxta vulnus tetigit; cum vero infirmos de divisione reprehendit, vuln
Abbreviated transcription (Latin):
sũ pauli. ego apollo.ego uero
zephe: ego aut̃ xp̃i. Ecce qͦs in
om̃i u̾bo & inom̃i scientia lau¬
dauerat. qͥb nichil deesse in
ulla gr̃a dixerat. paulisꝑ lo¬
quens. adincrepandũ lenit̃ ue¬
niens. & diuisos ergase ipsoᷤ re¬
prehendit: & qͦrũ priꝰ salutem
narrauerat. pͦmodũ uulnera
patefecit. Peritꝰ enĩ medicus
uulnꝰ secandũ uidens. s egrũ ti¬
midũ ẽẽ conspicienᷤ: dui palpa¬
uit. & subito ꝑcussit. Priꝰ blandã
manũ laudis opposuit. & pͦmodũ
ferrũ increpationis fixit. Nisi enĩ
uerecundȩ m̃tes fuerint palpan¬
do rep̾hensȩ. ita ut ex aliis rebꝰ au¬
diant. qͦd incollationẽ sumant:
ꝑ increpationẽ ꝓtinꝰ ad desꝑationẽ
cadunt. S nunqͥd m̃titꝰ ẽ Pauluᷤs
ut pͥus eis nicħ deesse inom̃i gr̃a
diceret. qͥb pͦmodũ dicturꝰ erat
unitatẽ dec̾ẽ: Absit hoc. Quiᷤ de
illo talia uel desipiens credat:
S qi erant ĩt corirthios qͥdã
om̃i gr̃a re pleti. & erant qͥdã

Expanded text:
Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi . Ecce quos in omni verbo et in omni scientia laudaverat, quibus nihil deesse in ulla gratia dixerat, paulisper loquens, ad increpandum leniter veniens, divisos erga seipsos reprehendit; et quorum prius salutem narraverat, postmodum vulnera patefecit. Peritus enim medicus vulnus secandum videns, sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpavit, et subito manu laudes posuit, et postmodum ferrum increpationis fixit. Nisi enim verecundae mentes fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebus audiant quod in consolatione sumant, per increpationem protinus ad desperationem cadunt. 19. Sed nunquid mentitus est Paulus, ut prius eis nil deesse in omni gratia diceret, quibus postmodum dicturus erat unitatem deesse? Absit hoc: quis de illo talia vel desipiens credat? Sed quia erant inter Corinthios quidam omni gratia repleti, et erant quidam
Abbreviated transcription (Latin):
qr aꝑte ñ ualuit  diripuit. S
in furti accusatione posit᷑. se
hanc diripuisse iureiurando
denegauit. Huic gͦ c̃cupiscen¬
tia peccatũ fuit & causa pec¬
cati. qr ꝑ eã ꝑuenit ad rapinã.
Ipsũ uͦ furtũ qͦ rẽ concupitã di¬
ripuit. & peccatũ ei factũ ẽ &
pena peccati: qr & ex retributi¬
one iã ñ rep̃sse concupiscentiȩ
factũ ẽ ut ueniret ad furtũ.
& culpa cordis excresceret in
oꝑe exultione cecitatis. S qi
furtũ ꝑiurio tegere curauit.
ex peccato rursũ peccatũ ge¬
nuit. Furcũ gͦ qͦd ex c̃cupiscen¬
tia ꝓcessit. & ꝑuiriũ ꝓtulit: pec¬
culpe p̾cedentis. peccatũ & cau¬
sa peccati culpe subsequentis:
qͥa de illa natũ hanc genuit.
Qđ bene paulus apl̃s de qͥb dã
dm̃ intelligentib s ñ honoran¬
tib insinuat dicens. Cũ cogno¬
uissent dm̃. nͣ sicut dm̃ glifica

Expanded text:
rte non valuit, furto diripuit, sed in furti accusatione positus, se hanc diripuisse jurejurando denegavit. Huic ergo 1290 concupiscentia peccatum fuit et causa peccati, quia per eam pervenit ad rapinam. Ipsum vero furtum quo rem concupitam diripuit, et peccatum ei factum est et poena peccati, quia ex retributione jam non repressae concupiscentiae factum est ut veniret ad furtum, et culpa cordis excresceret in opere ex ultione caecitatis. Sed quia furtum perjurio tegere curavit, ex peccato rursum peccatum genuit. Furtum ergo quod ex concupiscentia processit, et perjurium protulit, pecculpae praecedenti peccatum, et causa peccati culpae subsequenti, quia de illa natum hanc genuit. Quod bene Paulus apostolus de quibusdam Deum intelligentibus, sed non honorantibus, insinuat dicens: Cum cognovissent Deum, non s
Abbreviated transcription (Latin):
inom̃i patientia & doctrina. Qd¬
p̃cepit. nͥ qͦd unũ lenioris. alterũ
feruentioris sp̃s ẽẽ conspexit:
Leni ꝑ auctoritatẽ imꝑii iniun¬
genda erat seueritas u̾bi. Ille
iusto inferuesceret. ñ ad salutẽ
uulnerata reduceret. s sana uul¬
neraret. Curandũ qͦq qͣntũ loqͣ¬
mur. ne siei qͥ multa ferre ñ ualet
uerbũ uł exhortationis uł incre¬
pationis longiꝰ trahimꝰ. auditorẽ
ur̃m ad fastidiũ ꝑducamꝰ. Vnde

Expanded text:
omni patientia et doctrina omni patientia et doctrina praecipit, nisi quod unum lenioris, alterum vero ferventioris spiritus esse conspexit. Leni per auctoritatem imperii injungenda erat severitas verbi: is ajusto infervesceret, non ad salutem vulnerata reduceret, sed sana vulneraret. Curandum quoque quantum loquamur, ne, si ei, qui multa ferre non valet, verbum, vel exhortationis, vel increpationis longius trahimus, auditorem nostrum ad fastidium perducamus. « Ne
Abbreviated transcription (Latin):
sandũ qͦq ẽ qͣndo loqͥ debeamꝰ.
qr sepe si differt᷑ increpatio pͦ¬
modũ benigne suscipit᷑. Et non¬
nunqͣm languescit. si hoc qͦd
ante ꝓferri debuit tẽpꝰ amiserit.
Nam & sapiens mulier nabal ebriũ
uidens. increpare de culpa tena¬
tiȩ noluit. quẽ digesto uino incre¬
pationis suȩ uerb̃ utilit᷑ ꝑcussit.
Et ꝓpħa adulantiũ linguas ñ eẽ.
insubseqͤnti tp̃r differendas an¬
nuntiat dicens. Confundantur
statĩ erubescentes. qͥ dicunt mͥ
euge euge. Adulatio & enĩ si uł
ad tempꝰ patient suscipit᷑ auget᷑.
& paulisꝑ animũ demulcet. ut
arigore suȩ rectionis mollescat
indelectatione sermonis. S ne
crescere debeat.statĩ ẽ & sine mo¬
ra ferienda. Pensandũ qͦq nob̃ẽ
ad salutẽ reuocant. aliũ uulne¬
rant. Unde paulus qͦq apl̃s qui
titũ admonet dicens. Argue cũ
om̃i inꝑio. łimotheũ exhortat᷑
dicens. Argue. obsecra. increpa.

Expanded text:
sandum quoque est quando loqui debeamus, sandum quoque est quando loqui debeamus, quia saepe etsi differtur increpatio, postmodum benigne recipitur. Et nonnunquam languescit, si hoc quo ante proferri debuit tempus amiserit. Nam et sapiens mulier Nabal ebrium videns , increpare de culpa tenaciae noluit, quem digesto vino increpationis suae verbis utiliter percussit. Et Propheta adulantium lingin subsequenti tempore differendas annuntiat, qui ait: « Confundantur statim erubescentes, qui dicunt mihi, Euge, euge . » Adulatio etenim si vel ad tempus patienter suscipitur, augetur, et paulisper demulcet animum ut a rigore suae rectitudinis inolescat in delectatione sermonis. Sed ne crescere debeat, statim est et sine mora abjicienda. Pensandum quoque nobis est ad salutem provocant, alium vulnerant. Unde Paulus quoque Apostolus, qui Titum admonet, dicens: « Argue cum omni imperio , » Timotheum exhortatur dicens: « Argue, obsecra, cum
Abbreviated transcription (Latin):
debet qͥd loquat᷑. cui loquat᷑.
qͣndo loquat᷑. qualit̾̃ loquat᷑.
& qͣntũ loquat᷑. Si autͣ unũ
hoꝵ defuerit. locutio apta ñerit
Scriptũ qͥppe ẽ. Sirecte offe¬
ras recte aut̃ ñ diuidas: pec¬
casti. Recte aut̃ offerimꝰ cũ
bono studio bonũ opꝰ agimꝰ.
S recte ñ diuidimꝰ. si habere
discretionẽ in bono oꝑe pͦpona¬
mus. Considare & enĩ debemꝰ
qͥd loquam᷑. ut iuxta pauli uo¬
cem sermo nrͣ semꝑ ingr̃a sale
sit conditꝰ. Pensandũ uͦ nob̃ est
cui loquam᷑. qr increpationis uer¬
bũ qͦdhec admittit ꝑsona. alt̾a
ñ adiittit. & sepe ipsa eadẽ ꝑso¬
na scdm factũ sit altera. Unde
nathan ꝓpħa dauidpͦ adulteri¬
um forti increpationis sententia
ꝑcussit. Quicũ de raptore ouis
diceret. filiꝰ mortis ẽ uir qͥfecit
hoc: ei ꝓtinꝰ respondit dicenᷤ. Tu
es uir ille. Cui tam̃ cũ de Salo¬
monis regno loqͤret᷑. qi culpa de
qr causa dispar extitit: etiam
sermo ꝓpħicꝰ dissimilis fuit. Pen¬

Expanded text:
debet quid loquatur, cui loquatur, quando loquatur, qualiter loquatur, et quantum loquatur. Si enim unum horum defuerit, locutio apta non erit. Scriptum quippe est: Si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti . Recte autem offerimus cum bono studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Considerare etenim debemus quid loquamur, ut juxta Pauli vocem, Sermo noster semper in gratia sale sit conditus . 13. Pensandum vero nobis est cui loquamur quia saepe increpationis verbum quod haec admittit persona, altera non admittit. Et saepe ipsa eadem persona secundum factum fit altera. Unde Nathan propheta David post adulterium forti increpationis sententia percussit. Qui cum de raptore ovis diceret: Filius mortis est vir qui fecit hoc, ei protinus respondit, dicens: Tu es ille vir . Cui tamen cum de Salomonis regno loqueretur ,  persona, quia causa dispar exstitit, etiam sermo propheticus dissimilis fuit. Pen
Abbreviated transcription (Latin):
pedes nr̃os statuit. ut qͥ humilit᷑
apudnos ex infirmitatis nr̃e cogi¬
tatione iacuimꝰ & iacemꝰ: in bono
pͦ oꝑe qͣsi suꝑ pedes ex rectitudine
stemꝰ. Qđ cur in cãpo de ꝓpħa agit᷑.
nͥ ut specialit᷑ designet᷑. qr etiam
electis gentiũ sp̃s sc̃s dandꝰ eẽt. qͥ
eos qͦs assumeret. & pͥus a suꝑbiȩ
suȩ statu deiceret. & pͦmodũ suꝑ¬
pedes suos id÷ suꝑ bona oꝑa solida

Expanded text:
pedes nostros statuit, ut qui humiliter apud nos ex infirmitatis nostrae cogitatione jacuimus et jacemus, in bono post opere quasi super pedes ex rectitudine stemus. Quod cur in campo de propheta agitur, nisi ut specialiter designetur quia etiam electis gentium Spiritus sanctus dandus esset, qui eos quos assumeret, et prius a superbiae suae statu dejiceret, et postmodum sup
Abbreviated transcription (Latin):
eleuauit me & assũpsit me. Inde
enĩ p̾dicator magis ac magis
eleuat᷑ & assumit᷑. unde audi-¬
tor admeliorẽ uitã mutatur.
ñ eleuet. nͥ assũpserit. cur pͥus
sit: S hoc loco assũpsit dictũ
est: constant᷑ tenuit. Nam sunt
ñnulli qͦs eleuat sp̃s s non assu¬
mit. quoꝵ & intellectꝰ ad sp̾ua¬
lia emicat: & tam̃ uita infactis
carnalib remanens intellectui
Nconcordat. Balaã nanq
tuit longe pͦfutura ꝓspicere.
& tam̃ aterrenis desideriis mͣtẽ

Expanded text:
elevavit me, et assumpsit me. Inde enim praedicator magis ac magis elevatur et assumitur, unde auditor ad meliorem vitam mutatur. non elevet nisi assumpserit, cur prius sit? Sed hoc loco assumpsit dictum est constanter tenuit. Nam sunt nonnulli quos elevat sed non assumit, quorum et intellectus ad spiritalia emicat, sed tamen vita in factis carnalibus remanens, intellectui non concordat. Balaam namquetuit longe post futura prospicere, et tamen a terrenis desideriis mentem
Abbreviated transcription (Latin):
peccato suo moriet᷑. & ñ erunt
inmemoria iustitiȩ eiꝰ qͦs fecit.
sanguinẽ uͦ eiꝰ de manutuare.¬
quirã. Quia iusto qͥ inpeccato
cecidit. p̃dicator tacuit: eiꝰ san¬
guinis reus tenebit᷑. Et qͥsolli¬
citus eẽ ñ studuit inp̃dicatio¬
ne: factꝰ ẽ particeps in dãpna¬
tione. S cũ dr̃ inpeccato suo
iuoriet᷑. & ñ erunt iumemorla
iustitiȩ eiꝰ qͣs fecit. Hoc nob̾ma¬
xime considandũ ẽ. qr cũ mala
cõmittuuꝰ. sine causa ad memo¬
riã bona nr̃a tnͣsacta reuocamꝰ¬

Expanded text:
n erunt in memoria justitiae ejus quas fecit; sanguinem vero ejus de manu tua requiram. 21. Quia justo qui in peccato cecidit praedicator tacuit, ejus sanguinis reus tenetur. Et qui sollicitus esse non studuit in praedicatione, factus est particeps in damnatione. Sed cum dicitur: In peccato suo morietur, et non erunt in memoria justitiae ejus 1289 quas fecit, hoc nobis maxime considerandum est , quia cum mala committimus, sine causa ad memoriam bona nostra transacta revocam
Abbreviated transcription (Latin):
tate sua moriet᷑. tu autẽ ani¬
mã tuã lib̾asti. Tunc enĩ sub¬
iectꝰ morit᷑ sine te: qͣndo incau¬
sa mortis contradictorẽ ꝑtule¬
rit te. Nã morti cui ñ c̃tradiciᷤ
aduingeris. & notandũ qͤ st̃
qͤ debeant aspeculatore pdica¬
ri. Nimirũ fides & oꝑatio. Nam
ait. Si autẽ tu annuntiaueris
ipio. & ille ñ fuerit conu̾sus
abimpietate sua & a uia sua
impia. Impietas qͥppe ad infide¬
litatẽ ꝑtinet. uia uͦ impia ad
prauã actionẽ. Q om̃is specu¬
lator hoc hab̾e debet studii. ut
sermo se intulit. innotescere bre¬
uit᷑ debemꝰ inore pastoris qͣntꝰ

Expanded text:
tate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti. 11. Tunc enim subjectus moritur sine te, quando in causa mortis contradictorem pertulerit te. Nam morti, cui non contradicis, adjungeris. Et notandum quae sunt quae debeant a speculatore praedicari, nimirum fides et operatio. Nam ait: Si autem tu annuntiaveris impio, et ille non fuerit conversus ab impietate sua, et a via sua impia. Impietas quippe ad infidelitatem pertinet, via vero impia ad pravam actionem. Et omnis speculator hoc habere debet studii, ut sermo se intulit, innotescere breviter debemus in ore pastoris quantus
Abbreviated transcription (Latin):
de sanguinibꝰ ds̃ ds̃ salutis meȩ.
Sanguis gͦ morientis de manu
speculatoris reqͥrit᷑. qr peccatũ
subditi culpȩ p̃positi sitacue¬
rit reputat᷑. Est gͦ qͦd faciat.
ut etiã moriente subdito se
liberũ reddat. Surgat. inuigi¬
let. malis actib contradicat.
ficut scriptũ ẽ. Discurre. festi¬
na. suscita amicũ tuũ. Ne de¬
deris sompn ũ ocłis tuis. nec¬

Expanded text:
de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae . de sanguinibus, Deus, Deus salutis meae . Sanguis ergo morientis de manu speculatoris requiritur, quia peccatum subditi culpae praepositi, si tacuerit, reputatur. Est ergo quod faciat, ut etiam moriente subdito se liberum reddat. Surgat, invigilet, malis actibus contradicat, sicut scriptum est: Discurre, festina, suscita amicum tuum, ne dederis somnu