comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quis me tetigit: Qu̾e turbȩ passim
comitantes cõpͥmunt. una credu¬
in ordinate glomerantiũ heresibus
affuigit᷑. solo catholicȩ ȩccłiȩ fideliter
corde quęritat᷑. Nam sicut quidã
uidentes ñ uident. & audientes non
audiunt: ita etiam tangentes non
tangunt. qͥ ñ fidelit̾ xp̃m tangunt.
Unde cuidam amanti qͥdem. s non
plene credenti dicit. noli me tan-¬
re. nondum enĩ ascendi ad patrẽ
meũ: apte docens qͥd sit ueraciter
tangere. patri scilicet ȩqualẽ credẽ
Et dixit iħ̾e. Tetigit me aliquis.
Nam & ego noui uirtutẽ de me exisse.
Dicat pelagiꝰ si placet. se suo conaiit¬
ne saluari: dicamꝰ & nos. qͥa uana sa¬
lus hominis. in do faciemꝰ uirtutẽ.
Nam & ipse uirtutẽ quȩ ꝓpiciet᷑ om̃i
b mriqͥtatib nrĩs. & sanet om̃s lan¬
gnores nrõs: ñ ex nob̾ ipsis s de se
nouit exire. Non gͦ latet eũ qͥ fim¬
briam tetigerit. id ẽ incarnationis
mysteria. donec ad maiora capien¬

Expanded text:
Quis me tetigit? Quem turbae passim Quis me tetigit? Quem turbae passim comitantes comprimunt, una creduinordinate glomerantium haeresibus affligitur, solo catholicae Ecclesiae fideliter corde quaeritatur. Nam sicut quidam videntes non vident, et audientes non audiunt, ita etiam tangentes non tangunt, qui non fideliter Christum tangunt. Unde cuidam amanti quidem, sed nondum plene credenti dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum ; aperte docens quid sit eum veraciter tangere, Patri scilicet aequalem credere. Et dixit Jesus: Tetigit me aliquis. Nam ego novi virtutem de me exisse, etc. Dicat Pelagius, si placet, se suo conanime salvari. Dicamus autem nos, quia vana salus hominis, in Deo faciemus virtutem. Nam et ipse virtutbus iniquitatibus nostris, et sanet omnes languores nostros, non ex nobis ipsis, sed de se novit exire. Non ergo latet eum qui fimbriam tetigerit, id est, incarnationis mysteria, donec ad majora capien
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Accedit & dnm tangit eccłia:
quȩ ei ꝑ fidei ueritatẽ appropinq¬
ipse ait. si qͥs mͥ munistrat me sequa¬
t᷑. & alibi p̾cipit᷑. post dñm dm̃ tuũ
ambulabis. siue qͥa p̾sentẽ in carne
dem cepit uestigia subseqͥ. Tangitaũ
fimbriã uestimenti. & uncła restrin¬
git sanginnis: qͥa beatꝰ & uere mun¬
dandus. qͥuel extremã uerbi partẽ.
fidei manu contigerit. Nam rarus
ualde. qui eiꝰ uł in pectore recũbere.
uł capur mereat᷑ pistica narcdo ꝑũ¬
gere: cũ & ille magnꝰ fuerit qͥ se indig¬
nũ dicebat eiꝰ calciamt̃a portare:
magna & illa quȩ ungere pedes eiꝰ.
& capillis suis tergere ꝓmeruit Et¬
ait iħc. Quis est qui me tetigit.
Non ut ipse quȩ nesciat doceat᷑. s ut
uirtꝰ fidei quã nouerat. ĩmo quam
ipse dederat in muliere declaretur.
int̾rogat. Negantib autẽ om̃ib dix¬
it petrus. & qui cũ illo erant. Preceptor
tͣ᷑be te cõpͥmunt.⁊ affligunt. ⁊ tu dicis

Expanded text:
ejus. Accejus. Acccum ei per fidei veritatem appropinipse ait: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Et alibi praecipitur: Post Dominum Deum tuum ambulabis. Sive quia praesentem in carne dem coepit vestigia subsequi. Tangit autem fimbriam vestimenti, et undam restringit sanguinis, quia beatus et vere mundandus, qui vel extremam verbi partem fidei manu contigerit. Nam rarus valde, qui ejus vel in pectore recumbere, vel caput mereatur pistica nardo perungere, cum et ille magnus fuerit, qui se indignum dicebat ejus calceamenta portare, magna et illa quae ungere pedes ejus, et capillis suis tergere ait Jesus: Quis est qui me tetigit? Non ut ipse quae nesciat doceatur, sed ut virtus fidei, quam noverat, imo quam ipse dederat, in muliere declaretur, interrogat. Negantibus autem omnibus, dixit Petrus et qui cum illo erant: Praeceptor, turbae te comprimunt et affligunt, et dicis,
Abbreviated transcription (Latin):
lictũ salus est gentib. Quȩ in me¬
dicos erogauerat omẽm substantiã
suam: nec ab ullo poterat curari.
Medicos. siue falsos theologos. siue phi¬
losophos legũq doctores sclariũ.
qͥ multa de uirtutib icusq subti¬
lissimȩ lisserentes. utilia se uiuẽcli
credendiq instituta mortalibus
cdare ꝑmittebant. seu certe ipsos
sp̃s mimũdos significat: qͥuelut
hoĩb consulendo. se iam ꝑ dõ co¬
lendos ingerebant: quib incissĩ
audiendis gentilitas. quantoma¬
gis naturalis industriȩ uires ex¬
penderat: tantominꝰ potuit ab
iniqͥtatis suȩ sorde curari. Unde
bene marcꝰ de hac mullere scribẽs
ait. E fuerat multa ꝓpessa a com¬
plurib medicis:. & erogauerat om
deteriꝰ habebat. S hȩc ubi ppłm iu¬
deoꝵ egrotare. uerũq de cȩlo cog¬
nouit adeẽ medicũ: cepit ⁊ ipsa
languoris sui sperare parit᷑ & q̃¬
ritare remediũ. Accessit retro
& tetigit fimbriã uestim̃ti eiꝰ: &
confestĩ stetit fluxus sangiuius

Expanded text:
licto salus gentibus. Quae in medicos erogaverat omnem substantiam suam, nec ab ullo potuit curari. Medicos sive falsos theologos, sive philosophos, legumque doctores saecularium, qui multa de virtutibus vitiisque subtilissime disserentes, utilia se videndi credendique instituta mortalibus dare promittebant, seu certe ipsos spiritus immundos significat qui velut hominibus consulendo, se jam pro Deo colendos ingerebant. Quibus vicissim audiendis, gentilitas quanto magis naturalis industriae vires expenderat, tanto minus potuit ab iniquitatis suae sorde curari. Unde bene Marcus de hac muliere scribens, ait: Et fuerat multa perpessa a compluribus medicis, et erogdeterius habebat. Sed haec, ubi populum Judaeorum aegrotare, verumque de coelo cognovit adesse medicum, coepit et ipsa languoris sui sperare pariter et quaeritare remedium. Accessit retro, et tetigit fimbriam vestimenti ejus, et confestim stetit fluxus sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
si seminaᷤ renouas. Qͥs enĩ nesciat qͦd
frumtũ cũ ĩ semine mitit᷑. ꝑit ab ocłis
ĩ t̾ra deficit: S un putrescit ĩpuluere
m uiridescit ĩ renouatiõe. Qͥ a uͦ sc̃a ec¬
cłia aliud tẽpꝰ ht̃ ꝑsecutiõis atq aliud
pacis: redeptor ñr ip̃a eiꝰ tẽpora designa¬
uit ĩ p̃ceptis. sła ꝑsecutiõis tp̃re ponen¬
da ẽ aĩa. pacis aũ tp̃re eaqͦ ãpliꝰ dñari

Expanded text:
esciat quod frumentum, cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in pulvere, inde viridescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis, Redemptor noster ipsa ejus tempora designavit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis
Abbreviated transcription (Latin):
siꝰ p̃dicatorib saluator est iusitare
dignatus. Unde bene gerasa siue gergesi
ut quidam legunt. colonũ eitiens uł
aduena ꝓpinquans int̾pretat᷑: uidelicet
insinuans qͥa gentiũ ppłs & eũ a qͦ neqͥt̾
incolebat᷑ hostem suis de cordib eiecerit.
a qͥ erat longe factꝰ sit ꝓpe insanguine
xp̃i Et cũ egress eẽt ad terram occurrit.
illi uir qͥdła qͥ hiabebat demoniũ iam
temporib multis. Uir iste figuram
ppłi gentilis accipit: qͥmultis tempo¬
rib hoc est ab ipso penȩ mundi nascen¬
tis exorctio uexabat᷑ furore dementi.
Et uestimento ñ induebat᷑ qͥa tegumĩ¬
tũ naturȩ sue att uututis amisit.
hoc enĩ fidei & caritatis indum̃to pͥmi
parentes nr̃i ptꝰquã peccariere: nudati
ẽe legunt᷑. hac stola pͥma. filiꝰ lururi¬
osꝰ p̾tquã pęnitens ad patrẽ rediit
induit᷑. Neq in domo manebat. s in
monum̃tis: qͥa in conseientia sua ñ re¬

Expanded text:
sis praedicatoribus, Salvator est visitare sis praedicatoribus, Salvator est visitare dignatus. Unde bene Gerasa, sive Gergesi ut quidam legunt colonum ejiciens, vel advena propinquans interpretatur. Videlicet insinuans quia gentium populus, et eum a quo nequiter incolebatur hostem suis de cordibus ejecerit, et qui erat longe factus sit prope in sanguine Christi. Et cum egressus esset ad terram, occurrit illi vir quidam qui habebat daemonium jam temporibus multis. Vir iste figuram populi gentilis accipit, qui multis temporibus, hoc est ab ipso pene mundi nascentis exordio, vexabatur furore dementi. Et vestimento non induebatur. Quia integimentum naturae suae et virtutis amisit. Hoc enim fidei et charitatis indumento primi parentes nostri, postquam peccavere, nudati esse leguntur. Hac stola prima filius luxuriosus postquam poenitens ad patrem rediit induitur. Neque in domo manebat, sed in monumentis. Quia in conscientia sua non re
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sp̃cq scĩ gaudia celebrare festinãs.
tecto cursu cuncta ꝑagrat. Poro ab
iherosolimis romam relegatꝰ quia
cũ infidelib it̃ agit. mare furit. uẽ¬
ti refragant᷑. ymb̾ imminet. frigo¬
ra fatigant. astra obnubilant. tr̃a
negat᷑: triticũ in mare iactat᷑. naui ᷤ
armam̃ta tollunt᷑: ipsa postremo
nauis harenis illisa dissoluit᷑. nau¬
te quã ñ agnoscunt tram nando
petunt: & qui scłi undas onerati
cupiditatib subierant. eode aduer¬
sante scło uix nudi euadũt: uix¬
ta qͦd idẽ apłs ait. Ipse aũ saluus e¬
rit: sic tam̃ quasi ꝑ ignem. U. .ix.
nauigauerũt aũ ad regionem
gera senoꝵ: quȩ ẽ cont᷑ galileã.
erasa aũ est urbs iusignis arabie
trans iordanem uncta monti ga¬
laad. quã tenuit tribus manasse.
ñ longe a stagno tyberiadis. in qͦ
porci p̾cipitari st̃. Significat autẽ
nationẽ gentiũ. quã post passionis
sõpnũ resurrectionisq suȩ głam mis¬

Expanded text:
ibi Spiritusque sancti gaudia celebrare festinans, ibi Spiritusque sancti gaudia celebrare festinans, recto cursu cuncta peragrat. Porro ab Hierosolymis Romam relegatus, quia cum infidelibus iter agit, mare furit, venti refragantur, imber imminet, frigora fatigant, astra obnubilant, terra negatur, triticum in mare jactatur, navis armamenta tolluntur, ipsa postremo navis arenis illisa dissolvitur, naturae quam non agnoscunt, terram, nando petunt. Et qui saeculi undas onerati cupiditatibus subierant, eodem adversante saeculo vix nudi evadunt. Juxta quod idem apostolus ait: Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Et navigaverunt ad regionem Gerasenorum, quae est contra Galilaeam. Gerasa est urbs insignis Arabiae trans Jordanem, juncta monti Galaad, quam tenuit tribus Manasse, non longe a stagno Tiberiadis, in quod porci praecipitati sunt. Significat autem nationem gentium, quam post passionis somnum resurrectionisque suae gloriam, mis
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio poscebat apposuerant: qͥa
se petrꝰ negotiis scłarib exuerat. iam
dnm̃ in littore immortalitatis stan¬
tẽ cerne̾. iam cũ illo epulari. iam ma¬
ne suꝑnę lucis aspirante mystico
magnoꝵ pisciũ numero sua recia
impleta. nec tam̃ rupta susciꝑe. atqr¬
ab infimis scł̃i fluctib extrahere me¬
rent᷑: Alibi petrus ut supͣ legit᷑ uiben¬
te dño retia laxat in capturã. pisciu̾¬
q cõp̃hendit multitudinẽ copio¬
sam: s qͥa ipse fragilis adhuc anmi
fuerat. ita ut. xp̃o tremens diceret.
exi a me qͥa homo peccator sũ dñe
adiuuissent. naues etiam mersȩ sub
in puppi qua sedes erat gub̃nandi
dormisse. & uentꝰ pontq deforis se-¬
uisse ꝑhibent᷑. ilam & si multa illic
discipłoꝵ merita nauigabant. tam̃
adhuc eam ꝑfidia ꝓditoris agitaba ÷
Et qͥsiuis meritis firmi fuere: turbant᷑
alienis. Itẽ paul cũ frĩb iherosoli¬
mã nauigans. & diem pentecosten

Expanded text:
dilectio poscebat apposuerant, quia dilectio poscebat apposuerant, quia se Petrus negotiis saecularibus exuerat, jam Dominum in littore mortalitatis stantem cernere, jam cum illo epulari, jam mane supernae lucis aspirante, mystico magnorum piscium numero sua retia impleta, nec tamen rupta suscipere, atque infimis saeculi fluctibus extrahere merentur. Alibi Petrus, ut supra legitur, jubente Domino, retia laxat in capturam, pisciumque comprehendit multitudinem copiosam. Sed quia ipse fragilis adhuc animi fuerat, ita ut Christo tremens diceret: Exi a me, quia homo peccator sum, Domine adjuvissent, naves etiam mersae subsiin puppi, quae sedes erat gubernanti, dormisse, et ventus pontusque deforis saevisse perhibentur. Nam et si multa illic discipulorum merita navigabant, tunc adhuc eam perfidia proditoris agitabat: et qui suis meritis firmi fuere, turbabantur alienis. Item Paulus cum fratribus Hierosolymam navigans, et diem Pentecosten
Abbreviated transcription (Latin):
ifrł. nobis tam̃ sepe nauigantib
quasi int̾ ȩquoris fremitꝰ obdor¬
mit: quando crebrescente inter
medios uirtutũ nisus uł immũ¬
uł ipso nr̃arũ cogitationũ ĩpetu.
fidei splendor obtenebrescit. spei
celsitudo contabescit amoris flã¬
ma refrigescit. Uerũ int̾ huiꝰ modi
ꝓcellas ad illũ necesse est gub̾natorẽ
curramꝰ illũ seduli excitemꝰ: qͥ ñ ser¬
uiat s imꝑat uentis. Mox tẽpestateᷤ
cõpescet refundet tranqͥllitatẽ. por¬
tũ salutis indulgebit. Libet int̾
hȩc paucis discussa apłici nauigii
ueritate. qualit̾ bonos suũ secretũ
ruuet. maloꝵ ue mixtio ꝑturbet
intueri. Ecce enĩ ut a ꝑfectiorib in¬
cipiamꝰ pt celebrata din̾cȩ resurrec¬
tionis sollẽpnia septẽ electi discipłi
naue̾ piscaturi ascendũt. & qͥa ñ
longe a terra ꝑpetux̧ quietis s qͣsi
cubitis ducentis aberant. hoc ẽ tan¬
tũ mundo animũ quantũ gemina

Expanded text:
Israel , nobis tamen saepe navigantibus, Israel , nobis tamen saepe navigantibus, quasi inter aequoris fremitus obdormit, quando crebrescente inter medios virtutum nisus, vel immuvel ipso nostrarum cogitationum impetu, fidei splendor obtenebrescit, spei celsitudo contabescit, amoris flamma refrigescit. Verum inter hujusmodi procellas, ad illum necesse est gubernatorem curramus, illum seduli excitemus qui non serviat, sed imperet ventis. Mox tempestates compescet, refundet tranquillitatem, portum salutis indulgebit. Libet inter haec paucis discussa apostolici navigii varietate, qualiter bonos suum secretum juvet, malorumve permixtio turbet, intueri. Ecce enim, ut a perfectioribus inchoemus, post celebrata dominicae resurrectionis solemnia, septem electi discipuli navem piscaturi ascendunt, et quia non longe a terra perpetuae quietis, sed quasi cubitis ducentis aberant, hoc est, tantum mundo animum, quantum gemina
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib quȩ locuti sũt ꝓphȩ. Nonne
hȩc oportuit pati xpm̃: & ita intra¬
re in gla̾m suam: de si ꝑ metaphorã
nauigii diceret. Nonne oportuit
xp̃m soporari. undis nauẽ in qua
qͥescebat hinc inde uerrentib. et ita
seclatis extimplo tumidis gurgitũ
cumulis: diumitatis suȩ euitis pa¬
tefacere potentiam: Qui timentes
mirati st̃: dicentes ad inuicẽ. Quis
mari. & obediunt ei. Matħs ita scͥ¬
bit. Porro hoiẽs mirati st̃. dicente ᷤ.
qualis est hic & cetera. Non gͦ dis¬
cppli. s naute & cęteri qͥ in naui erãt
mirabant᷑. Sinautẽ qͥs contentio¬
se uoluerit eos qui mirabant᷑ fuis¬
se discipłos. respondebimꝰ recte ho¬
mines appellatos. qͥ neccłu potentiã
nouerant saluatoris. Et nos qͦq sin¬
guli cũ signo dñicȩ crucis imbuti
scłm relinquere disponimꝰ nauẽ ꝓ¬
fecto cũ iħ̃u cõscendimus stagnũ tͣns¬
fretare conamur. s qͥ ñ clormitabit
neq dormniet custodiens semꝑ

Expanded text:
cuti sunt prophetae. Nonne haec oportuit pati Christum, et ita intrare in gloriam suam ? Ac si per metaphoram navigii diceret: Nonne oportuit Christum soporari, undis navem in qua quiescebat hinc inde verrentibus, et ita sedatis extemplo tumidis gurgitum cumulis, divinitatis suae cunctis patefacere potentiam? Qui timentes mirati sunt, dicentes ad invicem: Quis mari, et obediunt ei? Matthaeus ita scribit: Porro homines mirati sunt, dicentes, Qualis est, hic? etc. Non ergo discipuli, sed nautae et caeteri qui in nitabant. Sin autem quis contentiose voluerit eos qui mirabantur fuisse discipulos, respondebimus recte homines appellatos, quia necdum potentiam noverant Salvatoris. Et nos quoque singuli cum signo dominicae crucis imbuti saeculum relinquere disponimus, navem profecto cum Jesu conscendimus, stagnum transfretare conamur. Sed qui non dormitavit, neque obdormiet custodiens semper
Abbreviated transcription (Latin):
te ueritatẽ ñ docuit. Pulchre etiã qͥ
diu̾sã de dño sententiã ferunt. tur¬
barũ noĩe notant᷑. quarũ semꝑ du¬
biꝰ. instabilis. uagꝰq sensꝰ & sermo ẽ.
A qͥb ut eos distinguat ꝓtinꝰ infert.
Uos aũ quẽ me eẽ dicitis: ⁊ Ion sunt enĩ
qͥ cũ dño soli gradiũt᷑. qͥ eũ secretiꝰ orã¬
tem uidẽ merent᷑. S & siqͥs de turba
xp̃m crediderit: iam mor cdesinet
eẽ de turba. Respondens symon pe¬
sciant: petrꝰ tamĩ respondit ꝓceteris.
exp̃ssit. in qͦ sũma uirtutũ ẽ: etiam¬
ne nos de generatione. xp̃i seramꝰ
questiones. Cum paulꝰ udicauerit

Expanded text:
te veritatem non docuit. Pulchre etiam, qui te veritatem non docuit. Pulchre etiam, qui diversam de Domino sententiam ferunt, turbarum nomine notantur, quarum semper dubius, instabilis vagusque sensus et sermo est. A quibus, ut eos distinguat, protinus infert: Vos autem, quem me esse dicitis? Non sunt enim  qui eum secretius orantem videre merentur: sed et si quis de turba Christum crediderit, jam mox desinet esse de turba. Respondens Simon Pesciant, Petrus tamen respondit prae caeteris. expressit, in quo summa virtutum est. Etiamne nos de generatione Dei ferimus quaestiones? Cum Paulus judicaverit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa possunt sc̃i dño fidei amorisq so¬
cietate coniungi: discretũ eũ a cȩti̾s mor¬
talib diumȩ gła maiestatis intueri.
inã qͦq quã u̾satꝰ in carne docuit.
passib humilitatis inseqͥ. s meop̃hen¬
sibilia pat̾nȩ dispositionis archana
solus nouit filiꝰ penetrare. Nusquã
enĩni falsor cũ discipłis orasse repꝑit᷑.
ubiq solꝰ obsecrat: qͥa clĩ consiliũ huma¬
na uota ñ capiunt. nec qͥs ꝗͣ potest in¬
terioꝵ particeps eẽ cũ xp̃o. Et int̾ro¬
gauit illos dicens. Quẽ me clicunt
dñs fidem cliscipłoꝵ exploraturꝰ. priꝰ
turbarũ sententiã int̾rogat: ne illoꝵ
uidelicet confessio ñ ueritatis agniti¬
one ꝓbata. s uulgiuideat᷑ opinione
firmata. nec cõꝑta credẽ. s instar hero¬
dis de auditis hesitare putent᷑. Uñ
ꝙ petro se. xpm̃ confitenti sed̾m mat¬
heũ dicit qͥa caro & sanguis ñ reuela¬
uit tibi. hoc ẽ humana doctͥna fidei

Expanded text:
quia possunt sancti Domino fidei amorisque soquia possunt sancti Domino fidei amorisque societate conjungi; discretum eum a caeteris mortalibus divinae gloria majestatis intueri, viam quoque quam versatus in carne docuit, passibus humilitatis insequi: sed incomprehensibilia paternae dispositionis arcana solus novit Filius penetrare. Nusquam enim ni fallor cum discipulis orasse reperitur, ubique solus obsecrat, quia Dei consilium humana vota non capiunt, nec quisquam potest interiorum particeps esse cum Christo. Et interrogavit illos, dicens: Quem me dicunt Dominus fidem discipulorum exploraturus, prius turbarumque sententiam interrogat, ne illorum videlicet confessio, non veritatis agnitione probata, sed vulgi videatur opinione firmata, nec comperta credere, sed instar Herodis de auditis haesitare putentur. Unde et Petro se Christum confitenti, secundum Matthaeum, dicit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi , hoc est, doctrina humana fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ñ noua creat cibaria: s acceptis his
grauida demonstrat. Respicit in ce¬
lũ:ut illuc dirigenda m̃tis aciem.
ibi lucẽ scientiȩ doceat eẽ querencła.
fr̾angit & ante turbas ponenda distͥ¬
buit discipłis: qͥa clausa legis ẜ ꝓpħiȩ
sacram̃ta eis qui ꝑ mundũ p̃dicent
patefecit. Et sublatũ ẽ qͦd suꝑfuit
illis fragm̃toꝵ: cophini duodecim.
Quod turbis suꝑẽ. a discipłis sustollit᷑:
qͥa sacratiora mysteria q̃ a rudib capi
neq̃unt. ñ st̃ negligent᷑ omittenda.¬
s inqrentla ꝑfectis. Nam ꝑ cophinos
hõib despecti. s intꝰ salutaris cibi reli¬
quiis ad alenda humiliũ corda cumu¬
lati. Constat enĩ cophinis oꝑa serui¬
lia geri solere: s ipse cophinos panũ
fragm̃tis impleuit. qͥ infirma buiꝰ
mundi ut fortia confunderet elegit:
t factũ est cũ eẽt solus orans:
erant cũ illo discipłi. Aderant
discipłi dño. sequebant᷑ illũ in uia ut
marcꝰ indicat: s ipse patrẽ solꝰ orauit:

Expanded text:
s his gravida demonstrat. Respicit in coelum, ut illuc dirigendam mentis aciem, ibi lucem scientiae doceat esse quaerendam. Frangit, et ante turbas ponenda distribuit discipulis, quia clausa legis et prophetiae sacramenta eis qui per mundum praedicent patefacit. Et sublatum est quod superfluit illis fragmentorum cophini duodecim. Quod turbis superest, a discipulis sustollitur, quia sacratiora mysteria, quae a rudibus capi nequeunt, non negligenter omittenda inquirenda perfectis. Nam per cophinos hominibus despecti, sed intus salutaris cibi reliquiis ad alenda humilium corda cumulati. Constat enim cophinis opera servilia geri solere, sed ipse cophinos panum fragmentis implevit, qui infirma hujus mundi, ut fortia confunderet, elegit. Et factum est, cum solus esset orans, erant cum illo et discipuli. Aderant discipuli Domino, et sequebantur illum in via, ut Marcus indicat, sed ipse Patrem solus oravit,
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiarũ quȩ unã cathollcã faciunt
designant. Qui bene ñ solũ qͥnqua¬
geni: s attestante marco etiã centeni
discubuerũt. Nam qͥa qnͥquagesimꝰ
penitentiȩ psalmꝰ ẽ: centenariꝰ aũ nu¬
merꝰ de leua transit ad dexterã. qͥnqͣ¬

Expanded text:
Ecclesiarum, quae unam catholicam faciunt, Ecclesiarum, quae unam catholicam faciunt, designant. Qui bene non solum quinquageni, sed, attestante Marco, etiam centeni discubuerunt. Nam quia quinquagesimus poenitentiae psalmus est, centenarius autem numerus de laeva transit in dextera
Abbreviated transcription (Latin):
maxime rusticoꝵq est cib seruoꝵ:
qͥa incipientibꝰ neccdũq ꝑfectis au¬
ditorib asꝑiora & quasi grossiora
st̃ cõmitenda p̃cepta. Animalis e¬
t̃cio discipłis carnis & sanguinis mys¬
teriũ credit: ad ultimũ magno mu¬
nere dat electis. ut eclant & bibant
suꝑ mensam suã in regno. Erant
sc̃ exterioris homnus sensꝰ. qͥnq
milia uiri dñm secuti: designant
eos qui in scłari adhuc habitu positi.
exteriorib quȩ possident bene uti
nouert̃. Qui recte qͥnq panib a¬
lunt᷑. qͥa tales necesse est legalib
adhuc p̾ceptis institui. Nam qͥ
mundo ad integrũ remintiant.
refecti: hoc ẽ & euglica refectione¬
sublimes. & sp̃uali st̃ grã edocti.Cuius
significandȩ distantiȩ causa. mẏsticȩ
reor in introitu qͥdẽ tab̾nacłi qnͥq co¬
lũpnas deauratas. ante oracłm uͦ.iiͦii.
monent᷑. Ait aũ ad discipłõs suos.¬
genos. E ita fecert̃. Diũsi contiuianti¬
ũ discubitꝰ. diũsos ꝑ orbem conuentꝰ

Expanded text:
maxime rusticorumque est cibus servorum: quia incipientibus necdumque perfectis auditoribus asperiora et quasi grossiora sunt committenda praecepta. Animalis eTertio, discipulis suae carnis et sanguinis mysterium credit. Ad ultimum magno munere dat electis, ut edant et bibant super mensam suam in regno. Erant sunt exterioris hominis sensus, quinque millia viri Dominum secuti designant eos, qui in saeculari adhuc habitu positi, exterioribus quae possident bene uti noverunt. Qui recte quinque panibus aluntur, quia tales necesse est legalibus adhuc praeceptis institui. Nam qui mundo ad integrum renuntiant, refecti, hoc est, et evangelica refectionesublimes, et spiritali sunt gratia docti. Cujus significandae distantiae causa mystice reor in introitu quidem tabernaculi quinque columnas deauratas, ante oraculum vero, idmonentur. Ait autem ad discipulos suossi convivantium discubitus diversos per orbem conventus
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse aũ tenens manũ eiꝰ: exclamauit
dicens. Quella surge. In marco scrip¬
tũ est. Ait illi. Tabita cumi. Quod est
int̾pretatũ. Puella tͥ chco surge: & con¬
festĩ furiexit. bidiligens lector iniqͥ¬
rat. quare uerax englista dictũ salua¬
toris exponens. int̾pofuerit de suo. tͥ
dico: cũ in syro sermone quẽ posuit.
ñ plus sit dictũ. quã puella surge. Te¬
ħ nens gͦ manũ puellȩ ih̾c sanauit eam:
qͥa nͥ priꝰ mundatȩ fuerĩt manꝰ iudoꝵ.
quȩ sangumne plene st̃. synagoga eoꝵ

Expanded text:
Ipse autem tenens manum ejus, clamavit Ipse autem tenens manum ejus, clamavit dicens: Puella, surge. In Marco scriptum est: Ait illi: Tabitha cumi, quod est interpretatum, Puella, tibi dico surge; et confestim surrexit . Ubi diligens lector inquirat, quare verax Evangelista dictum Salvatoris exponens, interposuerit de suo, tibi dico, cum in Syro sermone quem posuit, non plus sit dictum, quam Puella, surge. Tenens ergo manum puellae Jesus, sanavit eam, quia nisi prius mundatae fuerint manus Judaeorum, quae sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
nabũt. Igit᷑ sẏnagoga qͥa sponsi leticiã
qua uiuẽ posset amisit: quasi inter
plangentes mortua iacens. ne hoc¬
nqͥdẽ ipsũ cur plangat᷑ intelligit. Et¬
N ille dixit. Nolite flere: ñ ẽ mortua s clor
mit: Hominib mortua qͥ suscitare
neqͥuerat̃. cdõ dormiebat: in cuiꝰ dicio¬
ne & aĩa recepta uiuebat. & caro resusei¬
tanda qͥescebat. Unde mos xp̃ianus
obtinuit. ut mortui qͥ resurrecturi eẽ
ñ dubitant᷑ dormientes uocent᷑. sicut
dormientib frs̃: ut ñ contͥstemini sic̃
ꝙ cȩteri qͥ spem ñ habent. S & in parte
allegoriȩ. cũ aĩa q̃ peccauerit ipsa mo¬
riet᷑: tam̃ ea qͥ resuscitari a xp̃o merue¬
rit. nobis qͥdẽ mortua fuisse: s ei obdor¬
misse dici potest. Et deridebant eũ.
scientes qͥa mortua eẽt. Quia uerbũ
resuscitantis deridere quã credẽ male¬
bant: merito foras excludunt᷑ incdig¬
ni: qui miracłm resurgentis iuideret.

Expanded text:
nabunt. Igitur synagoga, quia sponsi laetitiam, nabunt. Igitur synagoga, quia sponsi laetitiam, qua vivere posset, amisit, quasi inter plangentes mortua jacens, ne hocdem ipsum, quare plangatur, intelligit. At ille dixit: Nolite flere. Non est mortua, mit. Hominibus mortua, qui suscitare nequiverant; Deo dormiebat, in cujus dispositione et anima recepta vivebat, et caro suscitanda quiescebat. Unde mos Christianus obtinuit ut mortui qui resurrecturi esse non dubitantur, dormientes vocentur, sicut dormientibus, ut non contristemini, sicut et caeteri, qui spem non habent . Sed et in parte allegoriae, cum anima, quae peccaverit, ipsa moriatur, tamen ea, quae suscitari Christo meruerit, nobis quidem mortua fuisse, sed ei obdormisse dici potest. Et deridebant eum, scientes, quia mortua esset. Quia verbum resuscitantis deridere quam credere malebant, merito foras excluduntur, indigni qui miraculum resurgentis viderent.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ audito hoc uerbo: respondit pa¬
tri puellȩ. Noli timere: crecle tantũ
& salua erit. Pat̾ puellȩ cętus docto¬
rũ legis accipit᷑: de qͦ dñs ait. Super
cathedrã moysi: sedert̃ scͥbe & phari¬
sei. Qui si crecdẽ ipsi uoluerint: etiam
subiecta eis synagoga salua erit.
Et cũ ueniss domũ: ñ ꝑmisit intrare
secũ quẽquã nͥ petrũ & iacobũ & io¬
hannẽ & patrẽ ꝙ matrẽ puelle. Su¬
pra publice filiꝰ unduȩ suscitat᷑: hic
remonent᷑ plures arbitri. Puto gͦ qd̃
udua mat̾ unici ñ paciebat᷑ moras.
& ideo ne ampliꝰ afficeret᷑. maturitas
addit᷑. Est etiã forma sapientiȩ iui¬
duȩ filio. cito eccłiam creliturã: in
archisynagogi filia. credituros qͥdẽ
iudeos. s ex plurib pauciores. Elebãt
aũ om̃s & plangebant ilła. Nũqͥd
possũt inqͥt filii sponsi lugere: qũa
cdui cũ illis est sponsꝰ: Llement autẽ
dies. cũ auferet᷑ ab eis spons ꝙ tẽ ieru¬

Expanded text:
audito hoc verbo, respondit patri puellae: Noli timere, crede tantum, et salva erit. Pater puellae coetus doctorum legis accipitur, de quo Dominus ait, super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei: qui si credere ipsi voluerint etiam subjecta ei Synagoga salva erit. Et cum pervenisset domum, non permisit intrare secum quemquam, nisi Petrum, Jacobum et Joannem, et patrem et matrem puellae. Supra publice viduae filius suscitatur, hic removentur plures arbitri. Puto ergo, qvidua mater unici non patiebatur moras, et ideo, ne amplius afficeretur, maturitas additur. Est etiam forma sapientiae, in viduae filio cito Ecclesiam credituram, in archisynagogi filia credituros quidem Judaeos, sed ex pluribus pauciores. Flebant autem omnes, et plangebant illam. Nunquid possunt inutem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jeju
Abbreviated transcription (Latin):
cłi filiũ putauerit confitendũ: noᷤ
& quando & qͦmͦ natꝰ sit. & quantus
humanȩ infirmitatis contẽplati¬
one rimam᷑: finis gͦ fidei mee xp̃e
est: finis fidei meȩ cli filiꝰ est. Non
licet mͥ scue generationis seriem: ñ licet
tam̃ neserre generationis fidẽ. Et ille ĩ¬
crepans illos p̃cepit ne euidicẽnt hoc: di¬
cens qͥa oportet filiũ hoĩs multa pati.
derrco seante passionẽ ⁊ resurrectionẽ
noluit p̃licari. ut cõpleto postea sangin¬
nis sacram̃to. oportuniꝰ diceret apłis.¬

Expanded text:
i Filium putaverit confitendum nos et quando et quomodo natus sit, et quantus sit, humanae infirmitatis contemplatione rimamur? Finis ergo fidei meae Christus est, finis fidei meae Dei Filius est. Non cet mihi scire generationis seriem, non licet tamen nescire generationis fidem. At ille increpans illos, praecepit ne cui dicerent hoc, dicdcirco se ante passionem et resurrectionem noluit praedicari, ut, completo postea sanguinis sacramento, opportunius apos
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ aũ potestas cdatur: licet cuiq ñ uti.
& tamquã de suo iure cedere. Hoc gͦ or
his qͥ egłiũ annuntiant de engłio ui¬
uere. illa apłis loquebat᷑. ut securi ñ pos¬
siderent neq portarent huic uite ne¬
cessaria. nec magna nec munima. Ideo
posuit nec uirgam. ostendens a fideli¬
b sius omĩa deheriministris suis:
nulla suꝑfiua ieqͥrentib Ae ꝑ hoc ad¬
dendo dignꝰ est enĩ operariꝰ cibo suo:
ꝓrsꝰ apuit & illustrauit. unde hec om¬

Expanded text:
cum autem potestas datur, licet cuique non uti cum autem potestas datur, licet cuique non uti et tamquam de suo iure cedere. haec ergo i euangelium annuntiant de euangelio uiuere, illa apostolis loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit: nec uirgam, ostendens a fidelibus suis omnia deberi ministris suis nulla superflua requirentibus. ac per hoc addendo: dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit et inlustrauit unde e
Abbreviated transcription (Latin):
alia significatione intelligit᷑ tẽpta¬
tio de qua dictũ est. d̾s neminẽ tẽp¬
tat. & sub alia de qua dictũ est tẽptat
uos dñs ds̃ ur̃ ut sciat sidiligitis eũ.
Illa seductionis est: hȩc ꝓbationis. Utrũ¬
q gͦ accipiendũ ẽ a dño apłis dictum.
& ut ne uirgam ferrent: et ut ñ nisi uͥ¬
gam ferrent. Cũ enĩ sccłm matħm di¬
ceret eis nolite possidere aurũ neq ar¬
gentũ & cȩtera: continuo subiecit. Dig¬
nꝰ est enĩ operatiꝰ cibo suo. Unde satis
ostendit. cur eos hȩc possidere acferre
noluerit: ñ qͦ necessaria ñ sint sustenta¬
tioni huiꝰ uitȩ. s qͥa sic eos mittebat. ut
eis hȩc deberi monstraret. ab his qͥb
aũ hȩc ñ ita p̃cepisse dnm̃. tamquã eu¬
głiste uiuẽ aliũde ñ debeant. quã eis
de manuũ suarũ laborib exigebat. ne
cuiꝗͣ grauis eet̃. s potestatẽ dedisse inqͣ
seirent sͥ ista deberi. Cũ aũ a dño aliqͥdi
imperat᷑: nͥ fiat in obedientiȩ culpa est.

Expanded text:
alia significatione intelligitur tentatio, de qua dictum est: Deus neminem tentat, et sub alia, de qua dictum est: Tentatt sciat si diligatis eum: illa seductionis est, haec probationis. Utrumque ergo accipiendum est a Domino apostolis dictum: ut et nec virgam ferrent, et ut non nisi virgam ferrent: cum enim secundum Matthaeum diceret eis: Nolite possidere aurum neque argentum, et caetera, continuo subjecit: dignus est operarius cibo suo: unde satis ostendit cur eos possidere haec, ac ferre noluerit, non quo necessaria non sint sustentationi hujus vitae, sed quia sic eos mittebat: ut eis haec deberi monstraret ab illis quibautem haec non ita praecepisse Dominum tanquam Evangelistae vivere aliunde non debeant, quam eis de manuum suarum laboribus transigebat, ne cuiquam granis esset — sed potestatem dedisse, in qua scirent sibi ista deberi. cum autem a domino aliquid imperatur, nisi fiat, inoboedientiae culpa est.
Abbreviated transcription (Latin):
ipse moyses intelligitur. Ulnde bene
iairus id ẽ illuminãs siue illuminatꝰ
uocat᷑: qͥa qui accepit uerba uitȩ
dare nobis. et ꝑ hȩc cȩteros illuminat.
& ipse a spũ scõ qͦ uitalia monita scri¬
bere uł docere possit illuminat᷑ Et
cecidit ad pedes iħu: rogans eum
ut intraret in domũ eius. Si caput
xp̃i cls. pedes consequent᷑ incarna¬
tio. qua t̾ram nr̃ȩ mortalitatis teti¬
git accipiendi st̃. Cecidit gͥ arehisy¬
nagogus ad pecdes ih̃u: qͥa legis lator RA.¬

Expanded text:
ipse Moyses intelligitur. Unde bene ipse Moyses intelligitur. Unde bene Jairus, id est, illuminans, sive illuminatus vocatur, quia qui accipit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros illuminat, et ipse a Spiritu sancto, quo vitalia monita scribere vel docere possit, illuminatur. Et cecidit ad pedes Jesu, rogans eum ut intraret in domum ejus. Si caput Christi Deus, pedes consequenter incarnatio, qua terram nostrae mortalitatis tetigit, accipiendi sunt. Cecidit igitur archisynagogus ad pedes Jesu, quia legislator
Abbreviated transcription (Latin):
expectantes cum. Et suꝑiꝰ dixi quod
in fine scłi dñs sit ad iudeam clem̃t̃
rediturꝰ atq ab eis ꝑ fidei confessionẽ
libent̃ excipiendus. Nam qͦd erant
om̃s expectantes eũ. hoc est nimirũ
qͦd eicde synagoge ꝑ ꝓpħam loquit᷑.
Dies multos expectabis me: ñ fornicab̾is.
& ñ eris cũ uiro. Nunc enĩ nec uiro
xp̃o subdita. nec fornicata cũ idoliᷤ
expectatione longissima sponsi sui pͥ¬
oris. hoc est dñi xp̃i quandoq per
gram uenturi p̃stolat᷑ aduentũ Et.
ecce uenit uir cui nom̃ erat iairus:
& ip̃se pͥnceps sẏnagoge erat. P riori
lectiom quã de abiectione synagoge
fide ȩccł̃iȩ. atq iterũ instauratione
sẏnagoge sumꝰ. int̾p̃tati: consequent̃
archisynagogi filia moriens subiungi
fitq ut post ueniens. prior salute
potiat᷑. Ethiopia enĩ p̃ueniet manꝰeiꝰ¬
dõ. E cũ intrauerit plenitudo gen¬
trũ: tunc omĩs isrł sallus fiet. Prin¬
ceps itaq synagoge nullꝰ meliꝰ quã

Expanded text:
i quod in fine saeculi Dominus sit ad Judaeos clementer rediturus, atque ab eis per fidei confessionem libenter excipiendus. Nam quod erant omnes exspectantes eum, hoc est nimirum, quod eidem synagogae per prophetam loquitur: Dies multos exspectabis me, et non fornicaberis, et non eris subdita vire . Nunc enim nec viro Christo subdita, nec fornicata cum idolis, exspectatione longissima sponsi sui prioris, hoc est Domini Christi, quandoque per gratiam venturi praestolatur amplexum. Et ecce, venit vir cui nomen erat Jairus, et ipse princeps Synagogae erat. Priori lectioni, qua de abjectione Synagogae fideque Ecclesiae, atque iterum instauratione Synagogae sumus interpretati, consequenter archisynagfitque ut post veniens prior salute potiatur. Deo . Et cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet. Princeps itaque Synagogae nullus melius quam
Abbreviated transcription (Latin):
eo qͦd diceret᷑ a qͥbclã qͥa iohes surrex¬
it a mortius. Quanta uideoꝵ inuidi¬
a: qͥ cont᷑ dnm̃ maliciȩ furor extiterit.
ex om̃ib pene locis eugłii docemur.
Ecce enĩ ioħ̾em de qͦ dictũ est qͥa signũ
fecit nullũ. a mortius resurgẽ potu¬
isse nullo attestante credebant. iħm
aũ uirũ approbatũ a dõ unrtutib
& signis. cuiꝰ mortẽ elem̃ta tremuert̃.
resurrectionẽ uͦ atq ascensionẽ angłi.
apłi. uiri ac feminȩ certatĩ p̃dicabãt:
ñ surrexisse s̃furtĩ fuisse ablatũ creclẽ
maluert̃. Nec repugnare credendũ
est. qͦd lucas ꝑhibet herodẽ dubitasse
eo qͦd dicẽt᷑ a qͥbdam qͥa ioh̾es sur¬
rexit a mortius. cũ matħs marcꝰq
referãt ip̃m herodẽ audita fama iħu

Expanded text:
 a quibusdam, quia Joannes surrexit a mortuis. Quanta Judaeorum invidia, qui contra dominum malitiae furor exstiterit ex omnibus pene locis Evangelii docemur. Ecce Joannem, de quo dictum est, quia signum fecit nullum, a mortuis surgere potuisse, nullo attestante credebant; Jesum autem virum approbatum a Deo virtutibus et signis, cujus mortem elementa tremuerunt, resurrectionem vero atque ascensionem angeli, apostoli, viri, ac feminae certatim praedicabant, non resurrexisse, sed furtim fuisse ablatum credere maluerunt. Nec repugnare putandum est, quod Lucas perhibet Herodem haesitasse, eo quod diceretur a quibusdam, quia Joannes surrexit a mortuis: cum Matthaeus Marcusque referant, ip
Abbreviated transcription (Latin):
nificat autẽ eos de qͥb scͥptũ est. stultꝰ
ut luna imitat᷑. qui nũquã in eodẽ
statu ꝑmanentes. nẽ ad hȩc nẽad illa
intia nrutati. crescut̃ atq derrescũt.
muti ñ confitendo fidem: surdi nec
ipsũ aliquatenꝰ ficdi audiendo ser¬
monẽ. Et rogaui discipłõs tuos ut
eicerent illum & ñ potuerũt. Latent̃⁊
bilitas curandi int̾̃clũ ñ ad imbecilli

Expanded text:
 est: Stultus ut luna mutatur , qui nunquam in eodem statu permanentes, nunc ad haec, nunc ad illa vitia mutati, crescunt atque decrescunt, muti non confitendo fidem, surdi nec ipsum aliquatenus fidei audiendo sermonem. Et rogavi discipulos tuos, ut ejicerent illum, et non potuerunt.bilitas curandi interdum non ad imbecilli
Abbreviated transcription (Latin):
dñm amans. ideoq redamari dig
nẽ abouo qͦd ex parte habet arcen¬
dũ: s ad hoc potiꝰ qͦd ñdũ habet eẽ
uos:ꝓ uobis ẽ. Hac doctꝰ sententia di¬
cit apłs. S siue occasione siue uerita¬
te xp̃c annũtiet᷑. & in hoc gaudeo s
& gaudebo. S licet ille gaudeat etiã
de his qui xp̃m anninitiant ñ sin¬
cere. & tales aliquãdo in noĩe. xp̃i
signa facientes ob alioꝵ salutẽ cense¬
secura sua conscientia reddit᷑. quin
potiꝰ imn illa che cũ dixerint dñe
& in noĩe tuo uirtutes mnultas fecimꝰ.

Expanded text:
Dominum amans, ideoque redamari dignDominum amans, ideoque redamari dignnem a bono quod ex parte habet arcendum, sed ad hoc potius quod nondum habet esse tia dicit Apostolus: Sed sive occasione, sive veritate Christus annuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gaudebo . Sed licet ille gaudeat etiam de iis, qui Christum annuntiant non sincere, et tales aliquando in nomine Christi signa facientes, ob aliorum salutem censesecura sua conscientia redditur. Quin potius in illa die cum dixerint: e in no
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq susceꝑit puerũ istum in no¬
mine meo: me recipit. Uel simplieit̃
pauꝑes. xp̃i ab his qui uelint esse
maiores. ꝓ eiꝰ docet honore suscipien¬
dos: uł certe malicia paruulos ipsoᷤ
ẽẽ suadet. ut instar innocentie pu¬
erilis. simplicitatẽ sine arrogantia.
caritatẽ sine inuidia. deuotionẽ si¬
ne iracundia conseruent. Ulnde be¬
ne cũ diceret qͥcũq susceꝑit puerũ
istũ addidit in noĩe meo: ut uide¬
licet formam seruitutis quã natura du¬
se in puero suscipi docebat. uidelicet
qͥa & ipse puer natus est nob̾: ne pu¬
taret᷑ hoc eẽ solum qͦd uidebat᷑. ad iũ¬
xit atq ait. Et quicũq me recipit
recipit eũ qui me misit: talem se
utiq ac tantũ credi uolens. qͣlis &
quantꝰ est pat̾. L sq adeo enĩ nichil
distat inquit int̾ eũ & me: ut qͥ me
recipit recipiat eũ qui misit me.
Respondens autẽ iohes dixit. Preceptor.
uidimꝰ quendã in noĩe tuo eicientẽ
nobiscũ. Ioh̃es p̃cipua deuotione

Expanded text:
Quicunque susceperit puerum istum in nomine meo, me recipit. Vel simpliciter pauperes Christi ab iis, qui velint esse majores, pro ejus docet honore suscipiendos, vel certe malitia parvulos ipsos esse suadet, ut instar innocentiae pueris simplicitatem sine arrogantia, charitatem sine invidia, devotionem sine iracundia conservent. Unde bene cum diceret: Quicunque susceperit puerum istum, addidit. In nomine meo. Ut videlicet formam virtutis, quam natura duse in puero suscipi docebat, videlicet quia et ipse puer natus est nobis, ne putaretur, hoc esse solum quod videbatur, adjunxit atque ait: Et quicunque me recipit, recipit eum qui me misit. Talem se utique ac tantum credi volens, qualis et quantus est pater. Usque adeo enim nihil distat inquit inter eum et me, ut qui me recipit, recipiat eum qui misit me. Respondens autem Joannes dixit: Praeceptor, vidimus quemdam in nomine tuo ejicientem c. Joannes praecipua devotione
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa nͥ qͥs a semet ip̃o deficiat ad eũ qͥ su¬
ꝑ ip̃m est ñ appropinqͣt nͨ ualet app̃¬
hendere qd̵ ultra ipsum est: si nesci¬
erit mactare qͦd est. S iã qͥ sea uitiis
abnegat: exqͥrendȩ eiꝰ uirtutes st̃
in qͥb crescat. Nam ꝓtinꝰ adiungit᷑.
t tollat erueẽ suã cotidie: & sequat᷑ me.

Expanded text:
Quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sed jam, qui se a vitiis abnegat, exquirendae ei virtutes sunt, in quibus crescat. Nam protinus adjungitur: Et tollat crucem suam quotidie,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ publica noxa publico eget remedio
leuia aũ peccata. leuiori ⁊ secreta qͣuns
penitentia deleri. Puella ĩ domo iacens.
paucis arbitris exurgit. hisdẽq ne
miracłm uulgarent indicit᷑ Et stu¬
puert̃ inqͥt parentes eiꝰ. Quib p̃cep̃
ne alicui dicerent. qd factũ erat.
Iuuenis extra portã turba multa co¬
mitante atq intuente suscitat᷑. La¬
carꝰ de monum̃to uocatꝰ. in tantũ
ppłis innotinit. ut ob eoꝵ qͥ uidere
testimoniũ. plurime dño turbȩ cũ
dnm p̃carent᷑ uiui defuerant. di¬
mitte inqͥt ut mortui sepeliant mor¬
tuos suos: id ẽ mali malos noxiis lau¬
dib grauent. & qͥa ñ adest iustꝰ qͥ cor¬
ripiat in miscdia: oleũ peccatoris im¬
pinguet caput eoꝵ.

Expanded text:
quod quia publica noxa, publico eget remedio, quod quia publica noxa, publico eget remedio, levia autem peccata leviori et secreta queunt poenitentia deleri, puella in domo jacens, paucis arbitris exsurgit, eisdemque ne miraculum vulgarent indicitur Et stupuerunt, inquit, parentes ejus, quibus praecepit, ne alicui dicerent, quod factum erat. Juvenis extra portam, turba multa comitante atque intuente suscitatur. Lazarus de monumento vocatus, in tantum populis innotuit, ut ob eorum, qui videre testimonium, plurimae domino turbae cum Dominum precarentur, vivi defuerant: Dimitte inquit ut mortui sepeliant mortuos suos ; id est, mali malos noxiis laudibus gravent, et quia non adest justus, qui corripiat in misericordia, oleum peccatoris impinguet caput eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuigilent. Nã ad hoc ĩtimandũ resus¬
citauit latarũ. qͣtuor iã dies ĩ monu¬
m̃to habent̾ẽ. & sorore attestante ĩa
fetentẽ: qr noxios pessima actꝰ solet
fama comitari. Notandu aũ qđ qͣn¬
to gͣuior aĩȩ mors ĩgruerit. tato acͥor
necesse ẽ ut resurgẽ mereat᷑. peniten¬
tis feruor ĩsistat. Qd̃ occulte uolens
ostende dñs iacentẽ ĩ ꝯclaui emortuã
modesta leuiq uoce resuscitat diceas.
Puella surge. Qũa & ob facilitat̾e resur¬
gendi etiã mortuã fuisse negauerat.
Delatũ aũ foras iuuen̾ẽ plurib ut
reuiusẽe debeat dictis corroborat.
cũ ait. Iuuenis tͥ dico surge. Quatͥdu¬
anꝰ uͦ mortuus. ut longa p̾m̃tis sepul¬
chri elaustra depon̾e̾ possit. fremuit
sp̃u iħs: tͣbauit seipsũ. lacͥmas fudit.
rursũ fremuit. ac magna uoce cla¬
maũ. latare ueni foraᷤ. &. sic tandẽ qͥ
erat desꝑatꝰ discusso tenebrarũ pond̾e.
uite luciq reddit᷑. S ⁊ hoc notandũ

Expanded text:
invigilent. Nam ad hoc intimandum resuscitavit Lazarum quatuor dies jam in monumento habentem, et sorore attestante jam fetentem. Quia pessima noxios actus solet fama comitari. Notandum autem quod quanto gravior animae mors ingruerit, tanto acrior necesse est, ut resurgere mereatur, poenitentis fervor insistat. Quod occulte volens ostendere Dominus, jacentem in conclavi mortuam, modesta lenique voce resuscitat, dicens: Puella, surge. Quam et ob facilitatem resuscitandi, jam mortuam fuisse negaverat. Delatum autem foras juvenem, pluribus, ut reviviscere debeat, dictis corroborat, cum ait: Juvenis, tibi dico, surge. Quatriduanus vero mortuus, ut longa prementis sepulcri claustra deponere posset, fremuit spiritu Jesus, turbavit seipsum, lacrymas fudit, rursum fremuit, ac magna voce clamavit: Lazare, veni foras . Et sic tandem, qui erat desperatus, discusso tenebrarum pondere, vitae lucique redditur. Sed et hoc notandum,
Abbreviated transcription (Latin):
nis sopiret᷑. eoꝵ mens spĩtali in ꝑpe¬
At ille surgens increpauit uentũ
qpͥpe surgens increpauit: qͥa refur¬
rectione celebrata diaboli suꝑbiam
strauit. dũ ꝑ mortẽ destruxit eũqͥ
habebat mortis imꝑiũ. Tempesta¬
uesanam iudeoꝵ rabiem quȩ capd̃
quatiens clamauerat. si filiꝰ cłi est
descendat nc̃ de cruce & credimꝰ ei.
de sepulchro resurgendo labefecit.
Ubi uixta litterã notandũ. qͦd om̃s
creaturȩ sentiant creatorem. Quib
enĩ increpat᷑ & imꝑat᷑ sentiunt m-¬
ꝑantẽ: ñ iuixta errorẽ hereticoꝵ qͥ
omia putant ammantia. s maies¬
tate conditoris. quȩ apud nos in¬
sensibilia. illi sensibilia st̃. O ixit au.¬
tẽ illis. Ubi ẽ fides ur̃a: Rectȩ argu.¬
unt᷑ qͥ p̃sente. xp̃o timebant. cũ utiq
qͥ ei adheserit. ꝑirre ñ possit. Cui simi¬
le ẽ. qͦd pt mortis sõpnũ discipłis
apparens exꝓbrauit ĩcredulitatẽ il¬

Expanded text:
nis sopiretur, eorum mens spiritali in perpenis sopiretur, eorum mens spiritali in perpesurgens, imperavit ventis ppe surgens, increpavit, quia resurrectione celebrata, diaboli superbiam stravit, dum per mortem destruxit eum qui habebat mortis imperium. Tempestavesanam Judaeorum rabiem, quae, caput quatiens, clamaverat: Si Filius Dei est, descendat nunc de cruce, et credimus ei , de sepulcro surgendo labefecit. Ubi juxta litteram notandum quod omnes creaturae sentiant Creatorem. Quibus enim increpatur et imperatur, sentiunt imperantem, non errore haereticorum, qui omnia putant animantia; sed majestate Conditoris, quae apud nos insensibilia, illi sensibilia sunt. Dixit autem illis: Ubi est fides vestra? Recte arguuntur qui praesente Christo timebant, cum utique qui ei adhaeserit perire non possit. Cui simile est quod post mortis somnum discipulis apparens, exprobravit incredulitatem il
Abbreviated transcription (Latin):
calcantib scłm fidelib futuriq irg¬
ni qͥetẽ animo meditantib. & uł se
conatꝰ in fidos mundi fluctꝰ certatim
pꝰrt terga iactantib tempꝰ subito dĩce
passionis aduieuit. Undebene mareꝰ
hoc inminente noctis tempore gestũ
fuise ꝑhibet. ut ueri solis occubitũ
ñ sola dñi dormitio s & ipsa lecedẽ¬
tis lucis hora significet. Et descendit
ꝓcella uenti in stagnũ. ⁊ cõplebant᷑
s & ꝑiclitabant᷑ M n̾o puppim crucisqͣ
sõpnũ mortis caꝑet asceuclente. fluc¬
tꝰ blasphemantiũ ꝑsecutoꝵ deõĩcis ex¬
citati ꝓcellis assurgut᷑. Quib tam̃ ñ
ipsiꝰ patientia turbat᷑. s discipłoꝵ im¬
becillitas concutit᷑. trepidat. ꝑiclitat᷑.
Accedentes aũ: suscitauert̃ eũ dicenie s
Oreceptor perimꝰ. Suscitant dñm¬
discipłi. ne eo dormiente fluctuũ feri¬
tate disꝑeant: qͥa cuiꝰ mortẽ uiderãt.
maximis uotis resurrertionẽ que¬
rebant. ne si diitiꝰ ipse morte car¬

Expanded text:
calcantibus saeculum fidelibus, futurique regni quietem animo meditantibus, et vel conatus, infidos mundi fastus certatim post terga jactantibus tempus subito dominicae passionis advenit. Unde bene Marcus hoc imminente noctis tempore gestum fuisse perhibet , ut veri solis occubitum non sola Domini dormitio, sed et ipsa decedentis lucis hora significet. Et descendit procella venti in stagnum, et complebantur et periclitabantur. Domino puppim crucis, qua somnum mortis carperet ascendente, fluctus blasphemantium persecutorum daemonicis excitati procellis assurgunt, quibus tamen non ipsius patientia turbatur, sed discipulorum imbecillitas concutitur, trepidat, periclitatur. Accedentes autem suscitaverunt eum, dicentes: Praeceptor, perimus. Suscitant Ddiscipuli, ne eo dormiente fluctuum feritate dispereant, quia cujus mortem viderant, maximis votis resurrectionem quaerebant. Ne si diutius ipse morte car
Abbreviated transcription (Latin):
rũt. In hac nauigatione dñs utr̃aq
uniꝰ eiꝰdemiq suȩ ꝑsonȩ naturã digna¬
t᷑ ostendere: dũ is qͥut homo dormit
in naui. furorẽ maris ut ds uerbo co¬
hercet. Porro uixta allegoriã. mare
fiue stagnũ qͦd cũ siuis transire desi¬
derat. tenebro sꝰ amarq scłi p̃sentis
accipit᷑ estus. Nauicula aũ quã al¬
cendũt. nulla meliꝰ quã dñce pasti¬
onis intelligit᷑ arbor. cuiꝰ benefitio
da. fideles aduuti. ennensis mundi fiue¬
tib habitationẽ patriȩ celestis quasi
stabilitatẽ securi littorsꝰ obtinent.
Quod aũ ipse in una nauicula cũ cdisci¬
pulis saluator ascendit alibi quit sig¬
nificet apit: cũ p̾ntuntiato suȩ passiᷤ¬
onis resurrectionisq mysterio mox
dicebat ad omĩs. Siquis uult post me
uenire abneget semet ipsũ &e tollat
crucẽ suam cotidie: & sequat᷑me. Na

Expanded text:
. In hac navigatione Dominus utramque unius ejusdemque suae personae naturam dignatur ostendere, dum is qui ut homo dormit in navi, furorem maris, ut Deus, verbo coercet. Porro juxta allegoriam, mare sive stagnum, quod cum suis transire desiderat, tenebrosus amarusque saeculi praesentis accipitur aestus. Navicula autem quam ascendunt, nulla melius quam Dominicae passionis intelligitur arbor, cujus beneficio quique fideles adjuti, emensis mundi fluctibus, habitationem patriae coelestis, quasi stabilitatem securi littoris obtinent. Quod autem ipse in unam naviculam cum discipulis salvator ascendit, alibi quid significet aperit, cum praenunciato suae passionis resurrectionisque mysterio, mox dicebat ad omnes: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum et tollat crucem suam et sequ