comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mederer contritis corde. et p̃dicarem
captiuis in dulgentiam: ⁊ clausis aꝑti¬
onem. et p̃dicarem annum placabilẽ
domini. Annus ͣ placabilis domini p̃di¬
catur. cum futura plebs fidelium. u̾ita
ũo ꝑ dies. nisi singłe queq electorum
mentes: quid ꝑ menses. nisi multiplica¬
conputetur in diebus anni. nec numẽ¬
suꝑ bie sue teneb̾s pressus. ad uentum
quidẽ redemptoris conspicit: s nequa¬
quam adueniam cum electis reddit.
hĩc eĩ scͥptũ ẽ. Nusquã eiũ anglos apphen¬
demptor nr̃. non angłs sed homo factuᷤᷤ
ẽ. quia hoc ꝓcul dubio fieri debuit qͦd
redemit. ut et ꝑditum angłm nõ app̃¬
hendendo desereret: ⁊ hominẽ in se¬
ordines. et dignitates intelligi. Sin-¬
głi enim quiq sp̃s quia lucent. di¬
es sunt: sed quia certis quibus dam
dignitatib distin guntur. ut alii tͦ¬
ni. alii dominationes. alii pͥncipatus.
alii potestates sint: ꝓ hac ipsa distributi¬
one agminum. menses uocantur. Set

Expanded text:
tis corde, et praedicarem captivis indulgentiam, et clausis apertionem, ut praedicarem annum placabilem Domini . Annus enim placabilis Domini praedicatur, cum futura plebs fidelium veritat vero per dies, nisi singulae quaeque electorum mentes; quid per menses, nisi multiplicaconputetur in diebus anni nec numersuperbiae suae tenebris pressus, adventum quidem Redemptoris conspicit, sed nequaquam ad veniam cum electis redit. Hinc enim scriptum est: « Nusquam enim angelos apprehendemptor noster non angelus, sed homo factus est, quia hoc procul dubio fieri debuit, quod redemit; ut et perditum angelum non apprehendendo desereret, et hominem in seem, eorum ordines et dignitates intelligi. Singuli enim quique spiritus, quia lucent, dies sunt. Sed quia certis quibusdam dignitatibus distinguuntur, ut alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates sint; pro hac ipsa distributione agminum, menses vocantur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
humam genĩs lux ẽ. q̃uid ẽ qđ de hac
nocte dicitur. expectet luc̃ẽ ⁊ nõ uideat.
nisi quod sunt nõ nulli. qui fidẽ quam
oꝑibus destruunt. tenere se sermonib
ostendunt: De quibus ꝑ paulum dicit᷑.
Qui confitentur se nosse dm̃: factis ãt¬
negant. Hii nurum aut praua sunt¬

Expanded text:
humani generis lux est, quid est quod de hac humani generis lux est, quid est quod de hac nocte dicitur: Exspectet lucem, et non videat: nisi quod sunt nonnulli qui fidem, quam operibus destruunt, tenere se sermonibus ostendunt? De quibus per Paulum dicitur: Qui confitentur se nosse Deum, factis autnegant . Hi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩten¬
tlo minime mundatur: dicatur recte.
Obscurentur stelle caligine eus. id est
contra eos qui ante humanos occłos
quasi homis oꝑibus splendent. ma¬
licia antiqui hosbs curate p̃ualeat. et
hoc quod ante humana uidicia sũpse¬
rant. lumen laudis deponant. Caligi¬
ne quippe noctis obscurantur: c̃um e¬
orum uita aꝑto errore confunditur.
ut minirum tales ⁊̃ foras in actione
appareant. quales aput semet ipsos in¬
tus diino parere iudicio non formidãt.
u̾itas dicit. Ego sum lux mundi. Sicut
aũt isdem redemptor nr̃ una ꝑsona est
cum congregatione bonoꝵ. ipse namq
cap̃ eius corporis. ⁊ nos huius capitis
corpus: ita antiqui hostis una ꝑsona ẽ.
cum cuncta collectione reꝓborum: q
ipse eis ad iniquitatẽ quasi caput pre¬
minet. Illi aũt dũ ad ꝑsuasa deseruiũt:
uelud subiuncto capiti corpus inherent.
Qͦd gͦ de hac nocte idẽ antiquo hoste dr̃.
dignum ẽ ut ad corpus eius. id ẽ ad in¬
iquos qͦsq diriuetur. Quia gͥ redẽptor

Expanded text:
intentio minime mundatur, dicatur recte: Obscurentur stellae caligine ejus; id est, contra eos qui ante humanos oculos quasi bonis operibus splendent, malitia antiqui hostis obscura praevaleat; et hoc, quod ante humana judicia sumpserant, lumen laudis deponant. Caligine quippe noctis obscurantur, cum eorum vita aperto errore confunditur; ut nimirum tales etiam foris in actione appareant, quales apud semetipsos intus divino parere judicio non formidant. Veritas dicit: Ego sum lux mundi . Sicut autem isdem Redemptor noster una persona est cum congregatione bonorum; ipse namque caput est corporis, et nos hujus capitis corpus; ita antiquus hostis una persona est cum cuncta collectione reproborum, quia ipse eis ad iniquitatem quasi caput praeeminet, illi autem dum ad persuasa deserviunt, velut subjunctum capiti corpus inhaerent. Quod ergo de hac nocte, id est antiquo hoste dicitur, dignum est ut ad corpus ejus, id est ad iniquos quosque, derivetur. Quia igitur Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
nnum p̃dicationẽ suꝑnę gr̃e non
inconuenient accipimus. quia sic̃
in annum congestis diebus tempus ꝑ¬
ficitur: ita in suꝑna gr̃a uirtutum mul¬
tiplex uita completur. Pot̃ ꝑ annum ⁊̃
multitudo intelligi redemptoꝵ: quia si¬
cut ex dierum multitudine amnus duci¬
tur. ita excollectione bonorum omnium.
illa electꝰorum in num̾abilis uniu̾sitas
expletur. hunc namq annum ꝑfecte
multitudinis. ysaias p̃dicat dicens. Sp̃c
domini suꝑ me. eo quod unxĩt me. ad ã¬

Expanded text:
nnum praedicationem supernae gratiae non inconvenienter accipimus; quia sicut in anno congestis diebus tempus perficitur, ita in superna gratia virtutum multiplex vita completur. Potest per annum etiam multitudo intelligi redemptorum; quia sicut ex dierum multitudine annus ducitur, ita ex collectione bonorum omnium, illa electorum innumerabilis universitas expletur. Hunc namque annum perfectae multitudinis Isaias praedicat, dicens: Spiritus Domini super me, eo quod unxerit me D
Abbreviated transcription (Latin):
genã loquacium. importuna ualde.
⁊ noria genĩ bumano. unum qd̾ curat
etiam ꝑu̾sa laudare. aliud qđ studeat
semꝑ ⁊̃ recta corrigere. Iilud deorsum
cum fluuio deducitur: hoc u̾o contra
fuenta u̾itatis obserare aluicum cona¬
tur. Illud metus p̃mit: boc elatio crig̃.
Illud gr̃am exfauoribus captat: hoc irã
ut ex t̃minium ostendatur exagitat. Illd̾
in ꝓnitu subiacet. hoc semꝑ edu̾so tum&ͥ:
Ex huius gͦ qualitate batus iob amicoͦ
suos fuisse redarguit. cum dicit. Ad inere¬
pandum tantum eloquia concumatis. S
uũ usq ad in iustę increpationis auda¬
ciam ꝑuenitur. ꝓ tius innotuit. c̃um
subiungit. Et inuentum uerba ꝓfertis.
Inuentum enim u̾ba ꝓferre ẽ. õciosa di¬
cere. Nam sepe dum ab ociosis u̾bis
nequaquã linga compescit᷑. ad tem̾ita¬
tem quoq stulte inc̃pationis effrenat᷑.
Quibus dam enim ruine suȩ gradibus
desidiosa mens in foueam lapsus un
negligimũs. ad noxia ꝑuenimus ait

Expanded text:
era locutionum importuna valde et noxia generi humano, unum quod curat etiam perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hujus ergo qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustae increpationis audaciam pervenitur, protinus innotuit, cum subjunxit: Et in ventum verba profertis. In ventum enim verba proferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus denegligimus, ad noxia pervenimus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
de aiis. quia m̃tis uillttia desola¬
tur. qñ ab inmod̾ata loquutione nõ par-¬
citur. hinc iacobus dicit. Siquis putat
se religiosum eẽ nõ refrenans lingam suã.
s seducens cor suum huius uana ẽ religi

Expanded text:
ans quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est relig
Abbreviated transcription (Latin):
pe dimitt̃e ẽ. linguam in fluxu eloquii
relaxare. Quo contra et inbona parte
asserit dicens. Aqua ꝓfunda u̾ba ex
ore ꝯri. Qui gͦ dimittit aquã capud
tum

Expanded text:
pe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput jlinguam in fluxum eloquii
Abbreviated transcription (Latin):
rõne iustȩ necesfitatis. aut intentione pie
utilitatis caret. Si gͦ ratio de ocioso ser¬
mone exigitur. pensandum ẽ ualde que
pena illud multiloquium sequitur. inqͦ
etiam ꝑ suꝑbie u̾ba paccatur. Sciendum¬

Expanded text:
ione justae necessitatis, aut intentione piae utilitatis caret. Si ergo ratio de otioso sermone exigitur, pensandum valde est quae poena illud multiloquium sequitur, in quo etiam per superbiae verba peccatur? C
Abbreviated transcription (Latin):
ro carnes meas dentibus meis: Ac si pa¬
tent᷑ dicat. Cur int̾nis sensibus carnalia
si qua fuerunt in me facta discutio. si me¬
is spectatoribus. ꝓdeẽ non posfum. Ubi
et apte subditur. Et animam meam por

Expanded text:
ro carnes meas dentibus meis? ac si paerte dicat: Cur internis sensibus carnalia, si qua fuerint in me facta, discutio, si meis spectatoribus prodesse non possum? Ubi et apte subditur: Et animam meam por
Abbreviated transcription (Latin):
contemplationis refectione satiatur. ti¬
isi enim suspiret non comedit. quia qͥs¬
quis se in hoc erilio ꝑ desidiorum ee¬
lestium lamenta non humiliat. ĩnt̾ne
patrie gaudia non degustat. Au̾itatiꝰ
enim pabulo ieuinant. qui in hac ꝑ¬
egrinationis inopia letantur. Sus pi¬
rat autem qui comedit: quia quos a¬
mor u̾itatis afficit. etiam refcctio cõ¬
templationis pas cit. Suspirans ꝓpħa
comedebat: cum dicẽt. Fuerunt micħ¬
lacrime mee paues die ac noete. Luc¬
tu enu anima suo pascitur. cum ad
suꝑna gaudia flendo subleuatur. E t ĩ¬
tus quidem doloris sui gemitũ tolerat: s eo
refectionis pabulum ꝑcipit. quouis a
moris ꝑ lacͥmas emanat. Unde ⁊ eandẽ
impetu ueniunt: et crescentibus multi¬
plicibus uoluminibus intumescunt. Elec¬
ti uero dum m̃tis sue occłis diuina iudi¬
cia opponunt. dum de occulta suꝑ se sen¬
tentia trepidant. dum se ad dm ꝑueni¬
re posse confidunt. sed tam̃ ne nõ ꝑue¬

Expanded text:
contemplationis refectione satiatur. Ncontemplationis refectione satiatur. Nisi enim suspiret, non comedit; quia qui se in hoc exsilio per desideriorum coelestium lamenta non humiliat, aeternae patriae gaudia non degustat. A veritatis enim pabulo jejuni sunt, qui in hac peregrinationis inopia laetantur. Suspirat autem qui comedit, quia quos amor veritatis afficit, etiam refectio contemplationis pascit. Suspirans Propheta comedebat, cum dicelacrymae meae panes die ac nocte. Luctu suo anima pascitur, cum ad superna gaudia flendo sublevatur. Et intus quidem doloris sui gemitum tolerat, sed eo refectionis pabulum percipit, quo hic vis amoris per lacrymas emanat. CAP. impetu veniunt; et crescentibus multipliciter voluminibus, intumescunt. Electi vero dum mentis suae oculis divina judicia opponunt, dum de occulta super se sententia trepidant, dum se ad Deum pervenire posse confidunt, sed tamen ne non perve
Abbreviated transcription (Latin):
ita ꝓs ꝑitatem seli despicientes caleaut.
sicut et adu̾sitatem eius ealcantes to¬
lant: ꝑ magnam m̃tis celsitudinem in¬
undi. sͥ et adu̾sa et ꝓsꝑa substernente ᷤ
dicunt. Sicut tenebre eius. ita et lum̃
eius. Ac si aꝑte dicant. Sieut in tenti¬
onis nr̃e fortitudinem eius tristia ñ
p̃munt: ita hane nec blanda corrum¬
punt. Sed quia ut diximus. bonorum
pna miseros agnoscunt. clarescere in
seris datur. qñ hii qui sublimia contẽ¬
plantes. eẽ se in hac ꝑ egrinatione mi¬
seros agnoseunt: claritatẽ transitori¬
e ꝓoꝑitatis accipiunt. ⁊ cum ualde de¬
fleant. quia tarde adpatriam redeũt:
tolare in suꝑ honoris hona compellũ¬
tur. Amor eos ętñorum cont̾ĩt: et gła
de temporalibus arridet. Qui dum co¬
gitant que sint que ininfimis tenẽt.
⁊ que sint que de sub lumbus non u¬
dent. que sint que se in tra fulciunt:
et si iudent nequaquam se ab ea fũ¬

Expanded text:
ita prosperitatem saeculi despicientes calcant, ita prosperitatem saeculi despicientes calcant, sicut adversitatem ejus calcantes tolerant, per magnam mentis celsitudinem, mundi sibi et adversa et prospera substernentes dicunt: Sicut tenebrae ejus, ila et lumen ejus. Ac si apertius dicant: Sicut intentionis nostrae fortitudinem ejus tristia non premunt, ita hanc nec blanda corrumpunt. Sed quia haec, ut diximus, bonorum na miseros agnoscunt, clarescere in seris datur, qplantes, esse se in hac peregrinatione miseros agnoscunt, claritatem transitoriae prosperitatis accipiunt. Et cum valde defleant quia tarde ad patriam redeunt, tolerare insuper honoris onera compelluntur. Amor eos aeternorum conterit, et gloria de temporalibus arridet. Qui dum cogitant 140 quae sint quae in infimis tenent, et quae sint quae de sublimibus non vident; quae sint quae in terra fulciunt, etsi vident nequaquam se ab ea fun
Abbreviated transcription (Latin):
U ñ fit. ut sc̃i uiri magis in hoc mũ¬
do ꝓsꝑa quam adu̾sa formident. Sci¬
unt namq quia mens dum blanda
occupatione p̃mitur: aliqñ libens ad
exfĩora dirnatur. Seiunt namq qͥa
sepe si hanc claudestina cogitatio de¬
cipit: ut quomodo ꝑmitetur ignoret.
Pensant aũt que sint int̾na bona q̃
cupuint. ⁊ cognoseunt quam nicħ
sit omne qd̃ b̾landum temporaliter
arridet. cunctaq huius inundi. ꝓs ꝑ¬
a mens eorum eo egre tołat: quo super¬
ne felicitatis ẽ amore sauciata. Gantoq
magis inp̃sentis dulcedinis asꝑnatiõe
erigituꝵ. quanto hance conspieit. quia fur
Uñ batus iob cum suꝑnam requiem cõ¬
templatus dicẽt. pariuus &. magnus ibi
sunt. et seruus lib a domino suo: ilica
In scͥptura sacra. non numquam lucis
appellatione ꝓspitas. noctis aut̃ noim̃ẽ¬
huius mundi adu̾sitas designatur deñ
et ꝑ psalmistam đr. Siẽ te nebre euis:
ita et lumen eius. Quia enim seĩ iuri

Expanded text:
Unde fit ut sancti viri magis in hoc munUnde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens ad exteriora derivatur. Sciunt quia saepe sic hanc clandestina cogitatio decipit, ut quomodo permutetur ignoret. Pensant autem quae sint aeterna bona quae cupiunt, et cognoscunt quam nihil sit omne quod blandum temporaliter arridet; cunctaque hujus mundi prospera mens eorum eo aegre tolerat, quo supernae felicitatis est amore sauciata, tantoque magis in praesentis dulcedinis aspernatione erigitur, quanto hanc conspicit, quia furtUnde beatus Job cum supernam requiem contemplatus diceret: Parvus et magnus ibi sunt, et servus liber a domino suo, illico In Scriptura sacra nonnunquam lucis appellatione prosperitas, noctis autemine adversitas designatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus. Quia enim sancti viri
Abbreviated transcription (Latin):
Uia gͦ int̾ diuina uidicia graui in¬
c̾titudinis suȩ caligine humana m̃s
turbantur. Timent enim ne hic labo¬
rum suorum fructus recipiant. Timẽt.
ne quod diuina iusticia. latens in eiꝰ
uulnus as piciat. ex tĩoribus eos mu¬
nĩbus eumulans abintimis repellat.
agunt. nͥ ut soli domino plaeeant. nec
ipsa affluentia sue ꝓsꝑitatis exultãt:
minus quidem depsꝑis occulta con¬
tra se uidicia metuunt. s tam̃ eadem
ꝓsꝑa quia se ab intima in tentione p̃¬
pediunt. ⁊ egre ferunt᷑. ⁊ moleste p̃sen¬
tis uite.blandim̃ tołant. quia ꝑ ħ se ut
cumq tardari ut t̾no desidio non igno¬
rant. Plus enum in hoc mundo honor
quam despectio occupat. magis ꝓs ꝑt¬
tatis sublimitas: quam necessitatiꝰ adu̾sitaᷤᷤ
gͣnat. ꝑ hane namq non numquam cũ
homo ext̃ĩus p̃mitur. ad concupiscenda
que initus sunt lib̃ior relaxatur. ꝑ illã
ũo animus dum multis parere eo¬
gitur: ac desidu sui cursu retinet᷑.

Expanded text:
uia inter divina judicia gravi incertitudinis suae caligine humana mensturbantur. Timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant, timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimiagunt nisi ut soli Deo placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt; sed tamen eadem prospera, quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt, et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per hanc namque nonnunquam cum homo exterius premitur, ad concupiscenda quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur.
Abbreviated transcription (Latin):
beseunt. et se ꝑuirtutes ad suꝑna suble¬
uant: seo non niunquam quidam dum
tumorem deuir tute concipian.t. ꝑ ipsum
tramitem as censionis cadunt. Quia gͦ
potestas diinę irȩ minime cognoscitur.
incunctis necẽe ẽ ut aiine sine cessatio¬
ne timeatur.E¬

Expanded text:
bescunt. Et semper virtutes ad superna sublebescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant; sed nonnunquam quidam dum tumorem de virtute concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis necesse est ut sine cessatione timeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pauent. et magnis se lam̃tis cruciant.
quia deseri formidant:⁊ quamuis de cor¬
rectione sua gaudeant. corum tam̃ trepi¬
dam m̃tem correctio ipsa ꝑturbat: ne ma¬
lum qđ tolant. nõ pia ꝑcussio disciplinȩ
sit: s animadu̾sio uistę iundict̾ȩ. Qd̾ bñ
psaimista consid̾ans ait. Quis nouit
potestatem ire tue: Pocestas quippe di¬
uinę ire nr̃a non pot̃ mente comp̃hẽ¬
di : quia eius dispensatio obseuris su
ꝑnos dispositionibus sepe unde estimͣ¬
tur deserẽ. ide nos recipit. Et unde
nos reciꝑe creditur. in de derelinquit:
ut plerumq hoc fiat gr̃ã. quod ita di¬
citur:⁊ hoc aliqñ ira sit. quod grã pu¬
tatur. Non nullos enun flagella corri¬
gunt. non nullos ad impaeĩe uesaniam
ꝑ ducunt. et alios ꝓsꝑa. quia demuleẽt
ab insania mitigant. alios quia eleuãt:
funditus ab omĩ spe ꝯũsionis eradicãt
Cuctos autem uicia adima ꝑ trahunt.
sed tamen quidam eo ab his facilius re¬
deunt: quo se in eis corruisse altius eru¬

Expanded text:
et pavent, et magnis se lamentis cruciant, quia deseri formidant; et quamvis de correptione sua gaudeant, eorum tamen trepidam mentem correptio ipsa perturbat; ne malum quod tolerant, non pia percussio disciplinae sit, sed animadversio justa vindictae. Quod bene Psalmista considerans ait: Quis novit potestatem irae tuae ? Potestas quippe divinae irae nostra non potest mente comprehendi, quia ejus dispensatio obscuris super nos dispositionibus, saepe unde aestimatur deserere, inde nos recipit; et unde nos recipere creditur, inde derelinquit; ut plerumque hoc fiat gratia, quod ira dicitur, et hoc aliquando ira sit, quod gratia putatur. Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam perducunt; et alios prospera quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius redeunt, quo se in eis corruisse altius eru
Abbreviated transcription (Latin):
cier oxos u̾o ẽ. quia sicut hoc loco
Idirimus. uũ.modis loquitur. ds̃
cedendo ꝑmittit.⁊ aliqñ eum ne temp¬
care audeat. ꝓhibet. Iniustas enum uias eiꝰ
redarguit: sicut iam dictum ẽ. Uñ ue¬
nis : Electorum suorum contͣ illum uis¬
ticiam ꝓponit. sic̃ ait. Consid̾asti scruum
meum iob. quod nõ sit ei simił suꝑ t̾ram:
bemptandam corum in nocentiam concedẽ¬
do ꝑmittit: ficut dicit. Ecce uniu̾sa que
habet tn manu tua sunt. Rursumq eum
atemptatione. ꝓhibet: cum dicit. Gantũ in
cum ne extendas manum tuam. Tribus
aũt modis loquitur diabłs ad ̾m: cum uĩ
uias in sinuat sũas. uł electorum in nocenti¬
am fictis crimminib accusat. uł temptan¬
dam candem in nocentiam postulat. Uias
quippe suas insimiat: cum ait. Circiur t̃¬
ram: ⁊ ꝑ ambulaui eam. Electorum in no¬
centiam accusat. cum dicit. Numquid¬
iob frustra tunet dm: Nonne tu uallas¬
ti eum. ac domum cuis. uniu̾sam substã¬
tiam ꝑ circuitum᷑. b̾emptandam caudẽ

Expanded text:
ciendum vero est, quia sicut hoc loco discimus, quatuor modis loquitur Deus cedendo permittit, et aliquando eum, ne tentare audeat, prohibet. Injustas enim vias ejus redarguit, sicut jam dictum est: Unde venis? Electorum suorum contra illum justitiam proponit, sicut ait: Considerasti servum meum Job, quod non sit eiTentandam eorum innocentiam ei concedendo permittit, sicut dicit: Ecce universa quae habet in manu tua sunt . Rursusque eum a tentatione prohibet, cum dicit: Tantum in eum ne extendas manum tuam . Tribus autem modis loquitur diabolus ad Deum, cum vel vias suas insinuat, vel electorum innocentiam fictis criminibus accusat, vel tentandam eamdem innocentiam postulat. Vias quippe suas insinuat, quia ait: Circuivi terram, et perambulavi eam . Electorum innocentiam accusat, quia dicit: Nunquid frustra timet Job Deum? Nonne tu vallasti eum ac domum ejus, universamque substantiam per circuitum? Tentandam eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tot bona in t̾ra recipit: quid mirumẽ
si ꝓ eis sese inocent᷑ gerit In nocens u̾e
eẽt: si bonus int̾ adu̾sa ꝑsistẽt. Cur autem

Expanded text:
Qui tot bona in terra recepit, quid mirum est, si pro eis se innocenter gerit? Innocens vere esset, si bonus inter adversa persisteret. Cur autem
Abbreviated transcription (Latin):
malo: ꝑ recedente iam sermone tctatũ
c̃. quia diabłs nõ contͣ iob. s contra dm
c̃tamen ꝓposuit. Matĩa u̾o certaminis b̃s
iob in medio fuit. Et si insermonib suis
dicimus iob int̾ flagella deliquisse. qd̾
sentire nefas ẽ. deum dicius in sua
ꝓpositione ꝑ didisse. Nam ecce ⁊ in hoc
loco intuendum ẽ. quia non pͥus diabłs
bcatum iob a dño petiit: s eum dñs in
diaboli despectum laudauit. Et nisi in
sua iusticia ꝑ seu̾aturum nosset. nõ utiq
ꝓ illo ł ponẽt. nec ꝑ iturum in temptatio¬
nes sonceda: de quo ante temptationẽ
ex dei laudibus intemptatoris mente in¬
uenit: ipsa admalum inflectere bona que¬
rit. Cum de oꝑibus uincitur: ad accusan¬
dum u̾ba nr̃a ꝑscrutatur. Cum nec in uer¬
bis accusationem repꝑit. intentionem cor¬
dis fuscare contendit. tamquam bona fac¬
ta bono animo nõ fiant. ⁊ id cͥco ꝑpendi
a bono iudice non debeant. Quia enim
fructus arboris et̃. et in estu uirides cõs¬

Expanded text:
one tractatum est, quia diabolus non contra Job, sed contra Deum certamen proposuit; materia vero certaminis beatus Job in medio fuit. Et si in sermonibus suis dicimus Job inter flagella deliquisse, quod sentire nefas est, Deum dicimus in sua propositione perdidisse. Nam ecce et in hoc loco intuendum est, quia non prius diabolus beatum Job a Domino petiit, sed eum Dominus in diaboli despectum laudavit. Et nisi in sua justitia permansurum nosset, non utique pro illo proponeret. Nec periturum in tentatione concederet, de quo ante tentationem, ex Dei laudibus, in tentatoris mente innvenit, ipsa ad malum inflectere bona quaerit. Cumque de operibus vincitur, ad accusandum verba nostra perscrutatur. Cum nec in verbis accusationem reperit, intentionem cordis fuscare contendit; tanquam bona facta bono animo non fiant, et idcirco perpendi a judice bona non debeant. Quia enim fructus arboris esse et in aestu virides cons
Abbreviated transcription (Latin):
ta i occursum ilum suş malicie relara¬
re. dicere d̾i ẽ. tantum in eũm ne exten¬
das manum tuam: ab ũnodate tempta¬
el
cionis impetu. eum etiam ꝑmutendo res¬
tringẽ. Dicere aũt diabli ẽ circuiui t̾rã.
⁊ ꝑ ambulaui eam. sagacitatem suȩ mali¬
cie in iusibilib euis occłis occultare nõ
posse. Dic̃ẽ diaboli ẽ. numquid iob frus¬
tra timet dm: contra bonos intra cogita¬
tionum suarum latibula conqueri. eoꝵq
ꝓuectib inuide. atq inuidendo reꝓba¬
tionis rimas exquitere. Dicere diaboli
c̃. extende paululum manum tuam. ⁊ tã¬
ge cuncta que possidet: ad afflictionẽ¬
tuam bonorum malicie estibus anelare.
Quo enim eorum tẽptationem inuidens
appetit: eo illorum quasi ꝓbationem dep̃¬
cans petit. Quia gͥ internarum loquuti¬
onum modos succuite diximus. ad int̾¬
missum paululum expositionis ordinem

Expanded text:
culta vi incursum illum suae malitiae relaxare. Dicere Dei est, Tantum in eum ne extendas manum tuam, ab immoderatae tionis impetu eum etiam permittendo restringere. Dicere autem diaboli est, Circuivi terram, et perambulavi eam, sagacitatem suae malitiae invisibilibus ejus oculis occultare non posse. Dicere diaboli est, Nunquid frustra Job timet Deum? contra bonos intra cogitationum suarum latibula conqueri; eorumque provectibus invidere, atque invidendo reprobationis rimas exquirere. Dicere diaboli est, Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet , ad afflictionem bonorum, malitiae aestibus anhelare. Quo enim eorum tentationem invidens appetit, eo illorum quasi probationem deprecans petit. Quia igitur internarum locutionum modos succincte diximus, ad intermissum paululum expositionis ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
filii eius a salute. filui quippe stulti sũt:
qui in ambitione huius scłi ex eius imi¬
tatione nascunt᷑. Qui ꝓfecto a salute tã¬
to longus fuint: qnͣto inꝑpetratione ne¬
quiciȩ. nulla infirmitate feriunt᷑. De qͥ¬
bus bene addit᷑. Et cont̾entur in porta:
aco sic̃ urbis aditus. III.¬
poeta drͣ. ita ẽ dies iudicii porta
regni: quia ꝑ eum ab electis omnibus
ad cȩlestis patͥe głam intratur. Uñ et
hunc diem cũ ad retͥbutionem sc̃ẽ ecłe
salomon ꝓpinquare conspicẽtõixit. No¬
bilis in portis uir eius. cum sed̾it cum
senatoribus t̾rȩ. Uir quippe ẽ. ecłȩ humͣ¬
ni genĩs redẽptor. qui in portis se nobi¬
lem ostendit: quia despectus pͥus in
contumelus ex titit. sed iningressu reg¬
ni sublimis apparebit. Qui eũ t̾rȩ sen̾a¬
toribus residet. quia uidicũ sententiam
cum scĩs eisdem ecclȩ p̃dicatorib disc̾nit.¬

Expanded text:
filii ejus a salute. Filii quippe stulti sunt, filii ejus a salute. Filii quippe stulti sunt, qui in ambitione hujus saeculi ex ejus imitatione nascuntur; qui profecto a salute tanto longius fiunt, quanto in perpetratione nequitiae nulla infirmitate feriuntur. De quibus bene add--Nam sicut urbis aditus porta dicitur; ita est dies judicii porta regni, quia per eum ab electis omnibus ad coelestis patriae gloriam intratur. Unde et hunc diem cum ad retributionem sanctae Ecclesiae Salomon appropinquare conspiceret, dixit: Nbilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generis Redemptor, qui in portis se nobilem ostendit, qui despectus prius in contumeliis exstitit, sed in ingressu regni sublimis apparebit. Qui cum terrae senatoribus residet, quia judicii sententiam cum sanctis ejusdem Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ potentiã nicħ eẽ sensissent. De huma¬
humana elatio pensanda quam nicħsit:
cum se suꝑ eetõs successib ex tollit: Tne
consiđandum ẽ quo cursu felicitas tnͣs¬
uolet. cumañ humanos ocłos quasi ꝑ¬
manens pollet. Namgłam morituri in¬
cħ eẽ in ipsa lam morte pensare: in firmi
qui libet possunt: u̾ une enĩ ei ⁊̃ illi de¬
rogant. qui hane et usq ad mortẽ seq̃ñ¬
tes amant. Bñ itaq dr̃. Ego uidi stultũ
firma radice. et maledixi pulcͥtudini
eiuis statim. Ac si aꝑte dicẽt. Contra stul¬
ti pulcͥtudinẽ moram in maledictione
nõ habui: quia cum hane cernerẽ simł
etiam penã seqñter uidi. Non enĩ statĩ
maledice̾m. siqua me głe illius delecta¬
tio tenuisset. Sed sine tarditate maledi¬
.xi. quia supplicia mansura conspiciens:
eius potentiã sine dubitatione reꝓbaui.
Sed quia inqui quiq quo plus in hoc
mundo ꝓfitiunt. plures secum ad int̾i¬
tum trabunt: recte subdit᷑. Longe fient

Expanded text:
tem potentiam nihil esse sensissent. Tuhumana elatio pensanda quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. Tunc considerandum est quo cursu felicitas transvolet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse, in ipsa jam morte pensare infirmi 185 quilibet possunt. Tunc enim ei etiam illi derogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes amant. Bene itaque dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Ac si aperte diceret: Contra stulti pulchritudinem, moram in maledictione non habui, quia cum hanc cernerem, simul etiam poenam sequentem vidi. Non enim statim maledicerem, si qua me gloriae illius delectatio tenuisset; sed sine tarditate maledixi, quia supplicia mansura conspiciens, ejus potentiam sine dubitatione reprobavi. Sed quia iniqui quique quo plus in hoc mundo proficiunt, plures secum ad interitum trahunt, recte subditur: Longe fiant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ stultus messem: qñ iniquus quisq
donum rectȩ intelligentie accipit. Sc̃p¬
ture sacrȩ sententiis docetur. bona
diligir. laudando exaggerat: iuuẽdo
calcat. Quia gͦ stultus iste rectã in¬
telligit et dicit. sed tam̃ ħ oꝑando nõ amat:
messem bñdo ieuinat. Quam niuirũ fame¬
licus comedit. quia his qui ad łm scĩs de¬
sidiis anhelat. discit qđ audit. agit qd̾ di¬
dic̃it. Et dum doctoris pͣui recta p̃dicati¬
one reficitur. quid aliud quã stulti fru¬
ge saciatur: An nõ famelicos suos u̾itas
ut stulti messem comedẽt ammonebait.
cũ ꝑ desidiam scã flagrantib depharise¬
is ꝑciꝑet dicens. que dicunt facite. uir¬
ta oꝑa u̾o eorum nolite facere.: Ac si aꝑte
dicẽt. Uerbi messem loqñdo ex colunt:
sed hauc male iuuendo minime contin¬
gunt. Urãm gͦ famem messis ista refici¬
at. quia nob hanc. ꝑfatuitatis suȩ fasti¬
dium seruant. Bñ aũt subditur: ⁊ ipsum¬

Expanded text:
etiam stultus messem, quando iniquus quisque etiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae sententiis docetur, bona diligit; laudando exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, juxta opera vero eorum nolite facere . Ac si aperte diceret: Verbi messem loquendo excolunt, sed hanc male vivendo minime contingunt. Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis hanc per fatuitatis suae fastidium servant. Bene autem subditur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Qd ysaias quoq longe ante p̃nun¬
tians ait. Dñs ad uidicium ueniet: c̃um
senatoribus ppli sui. De his portis salo¬
mon it̃m dicit. Date ei de fructu manu¬
ũ suarũ:⁊ laudent eum in portis oꝑa
eus: bunc quippe scã ecła defruetu ma¬
nuũ suarũ accipit. cum eam ad ꝑcipien¬
da celestia. laboris sui retributio attołit.
u̾unc eam sua oꝑa in portis laudant. qñ
cius m̃bͥs in ipso regni aditu dr̃. Esuri¬
ui. ẽt dedistis mͥ manducare.Sitiui. ẽt
dedistis mͥ bib̃e. hospes eram: et colle¬
gistis me. Nudus: ⁊ cooꝑustis me ͦ ꝵ
tores huius scłi. in p̃senti uita suꝑbi¬
unt. sed inipso regni ad itu et̾na anim¬
llos quippe u̾itas ab ȩt̾na animadũsio¬
ne eripit. quos intp̃ralibus ꝓsꝑis per
disciplinã p̃mit. Qui gͦ nunc renuit p̃¬
mi: tunc nõ ualet eripi. quia iniqui eũ
quẽ ꝑ disciplinam hab̾e negligunt pa¬
trem. afflictionis suę tempr̃. ꝑ adiutori¬
um non inueniunt ereptorem. Seꝗt᷑.¬

Expanded text:
. Quod Isaias quoque longe ante praenuntians ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . De his portis Salomon iterum dicit: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistitores hujus saeculi in praesenti vita superbiunt, sed in ipso regni aditu aeterna animllos quippe veritas ab aeterna adversitate eripit, quos in temporalibus prosperis per disciplinam premit. Qui ergo nunc renuit premi, tunc non valet eripi, quia iniqui eum, quem per disciplinam habere negligunt patrem, afflictionis suae tempore per adjutorium non inveniunt ereptorem. Se
Abbreviated transcription (Latin):
uiu̾e carnalit̾ pensãt. Qui enuim ab
huius mundi appetitu moritur. ã t̾renis
ꝓfecto m̃tibus omnumͦ extinetus ex istima¬
tur. Qđ bñ nr̃i miraculum redemptoriᷤᷤ
signat: c̃um ab inmundo sp̃u hominem
libat. De quo nimirum scͥptum ẽ. Clama
⁊ multum discerpens eũ. exiit ab eoti
factus ẽ sicut mortuus. ita ut multi di¬
manum eius. eleuauit eũ: ⁊̃ siurer̃. Uelde
mortitꝰ quippe ostẽditur: qui a maligni
spẽ potestate lib̾atur: quia quisquis iã
trena desidia subegit. uitam in se car¬
ualis conu̾sationis extinguit. Et mun¬
do mortuꝰ apparet: quia possessore reꝓ¬
bo qui ꝑ iminunda desidia se agitabat
caret. Quem multi mortuum dicunt. q
qui sp̃alit̾ uiũe nesciunt. eũ qui carna¬
lia bona non sequitur. extinctum fun¬
ditus arbitrantur. S quia ipsi quoq
derisores simplicium xp̃ianitatis nomĩe
censentur. reu̾entia religionis p̃ssi. exhi¬
be malũ publicȩ irrisionis erubescunt.

Expanded text:
vivere carnaliter pensant. Qui enim ab vivere carnaliter pensant. Qui enim ab hujus mprofecto mentibus omnimodo extincti aestimantur. Quod bene nostri miraculum Redemptoris signat, cum ab immundo spiritu hominem liberat. De quo nimirum scriptum est: Clamans et multum discerpens eum, exiit ab eo; et factus est sicut mortuus, ita ut multi dimanum ejus, elevavit eum et surrexit . Velut mortuus quippe ostenditur, qui a maligni spiritus potestate liberatur; quia quisquis jam terrena desideria subjicit, vitam in se carnalis conversationis extinguit; et mundo mortuus apparet, quia possessore pravo, qui per immunda desideria se agitabat, caret: quem multi mortui dicunt, quia qui spiritaliter vivere nesciunt, eum qui carnalia bona non sequitur exstinctum funditus arbitrantur. CAP. XI.-- derisores simplicium Christianitatis nomine censentur, reverentia religionis pressi, exhibere malum publicae irrisionis erubescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cum sim pulius.⁊ cinis. Quid itaq is¬
te diuicias suas nou̾at estimare. qui
semet ipsum pulu̾em eineremq pensa¬
bat:: lut quomõ hunc res possessa ex¬
tollet. qui de se quoq earum uidł pos¬
sessore tam abiecta sentiret: Atqr itm̃¬
sunt nõ nulli quibus et res t̃rene uon
suppetunt: et tam̃ apud se ꝑ fastum
tumoris eriguntur. Hos et census ad
ostensionẽ potentiȩ minime subuelit:
⁊ tam̃ morum ꝓteruia int̾ reꝓbos di¬
uites addicit. Quoscumq gͦ seqñtis
uitȩ amor nõ humiliat: hoc in loco sa¬
cer sermo diuites appellat. Quia inui¬
dicio quiq ultione nõ discrepant. ĩtr̃
rebus an solis morib intumescant. Qui
cũ uitã simpliciũ in hoc mundo humi¬
lem abiectamq despiciunt: elatis ꝓti¬
nus despectibus irrident. Nequa qͣm
quippe eis hoc ext̾ius ad eẽ considant:
ad qđ ipsi totis conatib anhelant. Qiͣ
stultos gͦ despiciunt. qui scił ea non
amando moriuntur. Et quasi mortu¬
os deputant: quos nequaqmͣ secum

Expanded text:
cum sim pulvis et cinis. Quid itaque iste divitias suas noverat aestimare, qui semetipsum pulverem cineremque pensabat? Aut quando hunc res possessa extolleret, qui de se quoque, earum videlicet possessore, tam abiecta sentiret? Caeterumsunt nonnulli quibus et res terrenae non suppetunt, et tamen apud se per fastum tumoris eriguntur. Hos et census ad ostensionem potentiae minime subvehit, et tamen morum protervia inter reprobos divites addicit. Quoscunque ergo sequentis vitae amor non humiliat, hoc in loco sacer sermo divites appellat, quia in judicii quoque ultione non discrepant utrum rebus an solis moribus intumescant. Qui cum vitam simplicium in hoc mundo humilem abjectamque conspiciunt; elatis protinus despectibus irrident. Nequaquam quippe eis hoc exterius adesse considerant, ad quod ipsi totis conatibus anhelant. Quasi stultos ergo despiciunt qui scilicet ea non amando, moriuntur; et quasi mortuos deputant, quos nequaquam secum
Abbreviated transcription (Latin):
epe namq contungit. ut. xxx¬
electus quisq quia ad et̾̃nam feli¬
citatem ducitur. continua hic adu̾sita¬
te de pͥmatur. Nõ hunc rerum hũndã¬
tia fulciat: non dignitatũ gła hono¬
rabilem ostendat. Nulla ei obseqũtiũ
freqũtia suppetat: Nulla hunc huma¬
nis ocłis uestium pompa componat.
Acunctis u̾o despicabilis cernitur.
huuis mundi grã in dignus estimat᷑.¬

Expanded text:
pe namque contingit ut electus quisque, qui ad aeternam felicitatem ducitur, continua hic adversitate deprimatur, non hunc rerum abundantia fulciat, non dignitatum gloria honorabilem ostendat, nulla ei obsequentum frequentia suppetat, nulla hunc humanis oculis vestium pompa componat; a cunctis vero despicabilis cernitur, et hujus mundi gratia indignus aestimat
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur: quia uenturus uidex qui
sine ultione dui facta hominũ ꝑ¬
tuli. qũq eum feruore ex aminis. qiͣ
eum dolore m̃tis. quantę animadũ¬
sionis sentẽtiam iitus seruau̾it os¬
tendit. Nemo gͥ hanc lampade̾ cũ
latet despiciat: ne contemptores su¬
os cũ de celo fulserit exurat. Cui
enu nẽ non ardet ad ueniam: tẽ
ꝓcul dubio ardebit ad penam. Qͥa
gͦ ꝑ suꝑnam głam uocationis tẽ¬
pus accepimus. dum ad huc licentia
suꝑ ẽ. eius iram qui ubiq ẽ mores
in melius comutando fugiamus. So¬
lum quippe a nimadu̾sio illa nõ iue¬
nit. quẽ correptio abscondit. hec noᷤ
largiente domino in duob iam cor¬
poribus transcucurisse suffitiat. Quia
enim sacri libri seqñtia mist̾ĩorum
uirtutib extensa. complecti b̃uit̾ ex¬
ponendo nõ possumus: ea necẽe est.
ut aliis uoluminib reseruemus. qͣte¬
nus et lector tanto feruentius ad le¬
gendi studium redeat: quanto ex

Expanded text:
loquitur, quia venturus judex, qui loquitur, quia venturus judex, qui sine ultione diu facta hominum pertulit, quandoque cum fervore examinis, quasi cum dolore mentis, quantae animadversionis sententiam intus servaverit ostendit. Nemo igitur hanc lampadem, cum latet, despiciat, ne contemptores, suos, cum de coelo fulserit, 365 exurat. Cui enim nunc non ardet ad veniam, tunc procul dubio ardebit ad poenam. Quia ergo per supernam gratiam vocationis tempus accipimus, dum adhuc licentia superest, ejus iram, qui ubique est, mores in melius commutando, fugiamus. Solum quippe animadversio illa non invenit quem correctio abscondit. 55. Haec nos, largiente Domino, in duobus jam corporibus 366 transcurrisse sufficiat. Quia enim sacri libri sequentia mysteriorum virtutibus extensa complecti breviter exponendo non possumus, ea necesse est ut aliis voluminibus reservemus, quatenus lector tanto ferventior ad legendi studium redeat, quanto ex
Abbreviated transcription (Latin):
lampas que in tr̃a irrisiones tołat:
de cęlo uidicium eboruscat. Uñ hic
apte subiungitur. Parata ad tp̃s sta¬
tutum. De quo uideł. tpr̃e ꝑ psalmiᷤ¬
tam dr̃. cum acceꝑo tp̃s ego iustici¬
am iudicabo. huic in eũgłio ꝑ semor¬
ipsum de nũtiat dicens. Tempꝰ me¬
ũ nõdũ uenit. hinc petrus ait. Qũc
oportet celum susciꝑe usq ad tem¬
pora restitutionis. Lampas gͦ que
nũc contempnitur. ad statutum tp̃s
uentura p̾ꝑatur: quia ipse peccata ĩ
die ultimo uidicat. qui nc̃ peceanti¬
um derisiones portat. Et tanto tunc
duriꝰ districtionẽ exerit. quanto nẽ
uocandis peccatoribus suam lenius
pacientiam st̃nit. Qui enim du cõ¬
ũtendos expectat: non conu̾sos sine
retractatione cruciat. Qđ ꝑ ꝓpħam¬
scit breuit᷑ ui sinuat dicens: Sacuii.
semꝑ silui. paciens fui. sicut partu¬
riens loquar. Ut erim iam p̃dixi¬
mus.p arturiens cum dolore eicit.
hoc qđ uintimis tp̃re longo gesta¬
uit. Qui gͦ semꝑ siluit. sic̃ parturiẽs

Expanded text:
lampas, quae in terra irrisiones tolerat, de coelo judicium coruscat. Unde hic apte subjungitur: Parata ad tempus statutum. De quo videlicet tempore per Psalmistam dicit: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo . Hinc in Evangelio s denuntiat, dicens: Tempus meum nondum advenit . Hinc Petrus ait: Quem oportet coelum suscipere, usque ad tempora restitutionis . Lampas ergo quae nunc contemnitur ad statutum tempus ventura praeparatur, quia ipse peccata in die ultimo judicat, qui nunc peccantium derisiones portat. Et tanto tunc durius districtionem exerit, quanto nunc vocandis peccatoribus suam lenius patientiam sternit. Qui enim diu convertendos exspectat, non conversos sine retractatione cruciat. Quod pcet breviter insinuat, dicens: Tacui, semper silui, patiens fui, sicut parturiens loquar . Ut enim jam praediximus, parturiens cum dolore ejicit hoc quod in intimis tempore longo gestavit. Qui ergo semper siluit sicut parturiens
Abbreviated transcription (Latin):
ad capud uenire. Ipse enu nobis lã¬
pas u̾acit̾ extitit.: qui ꝓ redemptione
nrã incruce moriens. te nebrosis nrĩs
m̃tibus lucem ꝑ lignum fudit. hac
nos lampade illuminari ioħs cons¬
pex̾at. qui dicebat. Erat lux u̾a. que
illuminat om̃em hominẽ uenientem
in mundũ. Quam tam̃ apud eogitati¬
ones diuitum contẽptã uidit. c̃um
paulopꝰ subdidit. In ꝓpͥa uenit: et sui
eum nõ receꝑunt. huius lampadis
flãmas herodes explorare uoluit. c̃ũ
eius miracda uid̾e concupiuit. Sic̃
scͥptum ẽ. E rat enim ex multo tp̃re
cupiens uide eum. eo qđ audisset
multa de illo. et sꝑabat signum ali¬
qd̃ uide ab eo fieri. Sed lampas ħ
añ eius ocłos nullo radio lucis emi¬
cuit: quia ei qui se nõ pie sed curi¬
ose quesierat. nicħ de se mirabile os¬
tendit. Inquisitꝰ quippe redemptor
tacuit. expectatus miracła exhibere
contempsit. Seseq apud se in ocul¬
tis retinens. eos quos exñora querẽ

Expanded text:
ad caput venire. Ipse enim nobis lamad caput venire. Ipse enim nobis lampas veraciter exstitit, qui, pro redemptione nostra in cruce moriens, tenebrosis nostris mentibus lucem per lignum fudit. Hac nos lampade Joannes illuminari conspexerat, cum dicebat: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quam tamen apud cogitationes divitum contemptam vidit, cum paulo post subdidit: In propria venit et sui eum non receperunt . Hujus lampadis flammas Herodes explorare voluit, cum ejus miracula videre concupivit, sicut scriptum est: Erat enim ex multo tempore cupiens videre eum, eo quod audisset multa de illo, et sperabat signum aliquod videre ab eo fieri . Sed lampas haec ante ejus oculos nullo radio lucis emicuit, quia ei qui se non pie sed curiose quaesierat nil de se mirabile ostendit. Inquisitus quippe Redemptor tacuit, exspectatus miracula exhibere contempsit, seseque apud se in occultis retinens, eos quos exteriora quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
as ait. Dominus aduidicium ueni¬
et. cum seniorib ppłi sui. hinc eos¬
dem senatores u̾itas non iam famu¬
los. s amicos denuntiat dicens. Nõ
iam dicam uos seruos. s amicos me¬
os. Quos nimirum psalmista intuẽs
ait. Michi aut̃ nimis honorificati
sunt: amuci tui ds̃. Quoꝵ dum celsi.¬
tudinẽ cordis aspice̾t. mundi głam
qua calce calcarent: ꝓtinus addidit.
Niis confortatus ẽ principatus eoꝵ.
Ac ne paucos ẽẽ credemus. quos ꝓ¬
ficere usq ad sũmam tantȩ ꝑfecti¬
onis agnoscimus. ilico adnuixit. Dumi¬
merabo eos: et suꝑ arenam multipli¬
cabuntur. Quot itaq nunc ꝓ amore
u̾itatis sese libent̃ humiliant: tunc
tot in uidicio lampades choruscant.
Dicatur gͥ recte. lampas contempta
apud cogitationes diuitum. ꝑata ad
tp̃s statutum: quia unius cutꝰq iusti
anuna uelud ab iecta contẽpitur.
cum degens inferius głam nõ ht̃: s
adiirabilis cernitur. dum de suꝑ ful
as m̃tis ocłos tollere: sensiq a m̃briᷤ

Expanded text:
as ait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Hinc eosdem seniores Veritas non jam famulos, sed amicos denuntiat, dicens: Non jam dicam vos servos, sed amicos meos . Quos nimirum Psalmista intuens, ait: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Quorum dum celsitudinem cordis aspiceret, mundi gloriam qua calce calcarent protinus addidit: Nimis confortatus est principatus eorum. Ac ne paucos esse crederemus, quos proficere usque ad summam tantae perfectionis agnoscimus, illico adjunxit: 364 Dinumerabo eos, et super arenam multiplicabuntur. Quot itaque nunc pro amore veritatis sese libenter humiliant, tot tunc in judicio lampades coruscant. Dicatur igitur recte: Lampas contempta apud cogitationes divitum, parata ad tempus statutum, quia uniuscujusque justi anima velut abjecta contemnitur cum degens inferius gloriam non habet, sed admirabilis cernitur dum desuper fulgas mentis oculos attollere, sensimque a membris
Abbreviated transcription (Latin):
hominis in sede maiestatis sue. sed̾¬
bitis. ⁊ uos suꝑ xii. sedes udicantes
.rii. tribus isrł. eq enuim plusqͣm.
.xii. uidices illa int̾̃m consensus cu¬
ria nõ habebit. s nimirum duode¬
nario numo ciui antizie uinu̾sitit
expͥmit

Expanded text:
tatis suae, sedebitis et vos super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Neque enim plus quam duodecim judices illa interni consessus curia non habebit, sed nimirum duodenario numero quantitas universitatis exprimit
Abbreviated transcription (Latin):
cum lampas contempta apud eogita¬
tiones diicium dic̾etur. ꝓ̃tinus addi¬
tum quippe contempte lampadis tp̃s
est. ex tremi uidicii p̃destinatus dies.
Quo iustus quisq qui nune despica¬
tur. quanta potestate fulgeat demõs
tratur:U̾unc enim cum do uidices
neniunt: qui nunc ꝓ deo in uste ni¬
dicant᷑. Uunc eorum lux tanto laciꝰ
emicat. quanto eos nue manus ꝑse¬
qñtium durius angustat: Tuuc rep¬
borum ocłis patescit. quos celesti po¬
testate. sunt sub uixi: qui t̃rena osa
sponte reliquerunt. Uñ electis suis¬

Expanded text:
cum lampas contempta apud cogitacum lampas contempta apud cogitationes divitum diceretur, protinus additum contemptae lampadis tempus, est extremi judicii praedestinatus dies, quo justus quisque qui nunc despicitur, quanta potestatratur; tunc enim cum Deo judices veniunt qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto nunc eos manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet quod coelesti potestate subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Quot enim nu
Abbreviated transcription (Latin):
erant. ꝑ p̃sentiȩ u̾ba despic̾ent. Quid gͥ
paulus. nisi contempta lampas apud
cogitationes diitum fuit: Qui und
magistium bumilitatis exbibuit: inde
a rudibus discipłis suꝑbiȩ contume¬
lias recepit. h orrendo ⁊ enim mͦ lan¬
gor suꝑbientium unde detumescere de¬
buit. excreuit: Dum mens carnaltum
elata ħ quasi dedignabile repulit. q̃d̾
magist᷑ unitabile ostendit. An contemp¬
ta lampas non erat. qui tot uirtutib
emicans. tanta a ꝑsequutorib ad u̾sa
tołabat᷑. Legatione in ehatena fungit᷑.
eiusq uincula in omni tp̃r p̃torio ma¬
infestantur. Uirgis ceditur. ĩnultisq
ex genẽ et gentib ꝑicłis urgetur. La¬
pidibus listris tunditur. pedibus ex tra
urbem trabitur: quia extuctus estimͣ¬
tur.S. usqueqͥ lampas ista contempiut᷑:
Usqueqͦ despicabilis habetur: Num¬
quid nam fulgorem suum nulla tenꝰ
exerit. ⁊ numquã quanta claritate
candat. ostendit: Ostendit plaue. Nã

Expanded text:
erant per praesentiae verba despicerent. Quid igitur erant per praesentiae verba despicerent. Quid igitur Paulus, nisi contempta lampas apud cogitationes divitum fuit, qui unde magisterium humilitatis exhibuit, inde a rudibus discipulis superbiae contumelias recepit? Horrendo etenim modo languor superbientium unde detumescere debuit excrevit, dum mens elata carnalium hoc quasi dedignabile repulit, quod magister imitabile ostendit. An contempta lampas non erat, qui, tot virtutibus emicans, tanta a persecutoribus adversa tolerabat ? Legatione in catena fungitur, ejusque vincula in omni praetorio manifestantur, virgis caeditur, multisque ex genere, ex gentibus, periculis urgetur , lapidibus Lystris tunditur, pedibus extra urbem trahitur, quia exstinctus aestimatur . Sed usquequo lampas ista contemnitur? Usquequo despicabilis habetur? Nunquidnam fulgorem suum nullatenus exerit, et nunquam quanta claritate candeat ostendit? Ostendit plane. Nam