comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deuus theophilus. Qui tribunalibus
torqueretur: ⁊ iam pene ad negandũ
semet ip̃os : ⁊ uultu. ⁊ oculis. ⁊ nutib
uelut erigere conabantur eũ. qui in
suppliciis positus trepidabat. Interdũ
etiam manus ꝓtendere: ac tocius reliq
corporis motib ⁊ habitti diu̾sȩ inlina¬
to: tanquã sulleuare labsentes ammos
gestiebant. Concisi uͦ ad eos om̃s. ⁊ qͥd
de semet ip̃is ꝓfiterent᷑ aex eoꝵ motli
agnoscentes: prius pene quam mneos uul.¬
gas cl amorib insilȩret: ipsi inmedium
ꝯtuinpunt ac se se xp̃ianos es̃ testantur.

Expanded text:
et Theophili, qui tribunalibus torqueretur, et jam pene ad negandum semetipsos, et vultu, oculis ac nutibus velut erigere conabantur illum qui in suppliciis positus trepidabat. Interdum etiam manus protendere, ac totius reliqui corporis motibus et habitu diverse inclinati, tanquam sublevare lapsantis animos gestiebant. Conversi vero ad eos omnes, et quid de semetipsis profiterentur, ex eorum motibus agnoscentes, prius pene quam in eos vulgus clamoribus insiliret, ipsi in medium prorumpunt, ac se Christianos esse testantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Isti gͥ diuini martyres qui cum xp̃o
incelestib sedent. ⁊ regni eiꝰ participes sutł̃.¬
atꝙ iudicii: qui cũ ipso de lapsis fr̃ib iu¬
diant isti inqͣm ipsi susceperunt lapsos.
⁊ penitentiam conu̾sionemq eoꝵ non res¬
martires non uult omnino mortẽ moriẽ¬
tis: s conu̾sionem eiꝰ ⁊ penitentiã querit.
Sigͦ isti receꝑunt quosdã. ⁊ meccłia sta¬
tuerunt: in oratione quoc eis ⁊ incibo cõ¬
mumea uerunt: quid nos facere uultis fr̃s.
quid nobis agendũ putatis: Nonne seqͥ
nos coꝵ fententias ⁊ iudiciũ conuenit: atq¬

Expanded text:
i igitur divini martyres, qui cum Christo in coelestibus sedent, et regni ejus participes atque judicii, qui cum ipso de lapsis fratribus judicant: isti, inquit, ipsi susceperunt lapsos ad poenitentiam, conversionemque eorum non resrtem morientis, sed conversionem ejus et poenitentiam quaerit. Si ergo isti receperunt quosdam, et in Ecclesia statuerunt, in oratione quoque eis et in cibo communicaverunt, quid nos facere vultis, fratres? Quid nobis agendum putatis? Nonne sequi nos eorum sententias, et judicium convenit?
Abbreviated transcription (Latin):
ammirandam uͥginem longeue etatis apol¬
doniam nomine.cum corripuissent: dentes
hͥmo ei om̃s effoderunt. Congestis demde
lignis construxerunt rogum: comminan
a s uiuam se eam incensuros : nisi cũ ipsis¬
parites impia u̾ba ꝓferrent. At illa ut ro¬
gum uidit᷑ succensum: paululũ quid in se¬
mnet ipsa molitur Repente uͦ se emanib ꝓri.
pt impioꝵ atq inignem quem minaban¬
tur sponte ꝓsiliuitꝰ ita ut ꝑt̾rerentur eti¬
am ipsi crudelitatis auctores qd̃ ꝓmptior
nuenta ẽ ad mortẽ femina. quã ꝑsecutor

Expanded text:
admirandam virginem longaevae aetatis, Apolloniam nomine, cum corripuissent, dentes ei primo effoderunt; congestis deinde lignis exstruxerunt rogum, comminantur vivam se eam incensuros, nisi cum eis impia verba proferret. At illa ut rogum vidit esse succensum, paululum quid intra semetipsam deliberans, repente de manibus impiorum prorupit, et in ignem quem paraverant, sponte prosilivit; ita ut perterrerentur etiam ipsi crudelitatis auctores, quod promptior inventa est ad mortem femina, quam persecutor
Abbreviated transcription (Latin):
me qd̃ eius sententiam uincere cupiebat:
qr laudabili uoce decreuerat. nicħ se pror¬
sus eoꝵ que sibi contra fas imꝑabantus
aucturam: statuti sui tenax. adultimum
capite punitur. Sed̾a uͦ fuit uͥgo mercu¬
ria nomine: anus uenerabilis. ⁊ fecundis¬
nimia utuntur constantia. apud iudicẽ.
⁊ ille uinci erubesceret afeminis: mau¬
ditis torm̃torũ generib toleratis. finem
omnium ferro cedente suscipiunt. Nerõ¬
runtur iudici. Et pͥmo omnium pueru¬
ribus agit. Quem cum in nullo sibi ce¬
dereauderet. ferocius eũ cruciare conten¬
dit. Cum deinde cet̾os uariis torm̃tis di¬
lanians. cũ pari mͦ constantia fidei uide¬
ret armatos: tradi ignib iubet. Dioscoꝵ
uero puerũ. qd̃ sibi constant̾ ⁊ sapient̾
in om̃ibus respondiss admiratus. differri
p̃cepit. sꝑans eum ꝓ etate penitudinem

Expanded text:
me, quod ejus sententiam vincere cupiebat, me, quod ejus sententiam vincere cupiebat, quia laudabili voce decreverat nihil se prorsus eorum quae sibi contra fas imperabatur, acturam; quae statuti sui tenax ad ultimum capite punitur. Secunda vero, Mercuria, anus venerabilis et fecundisnimia utuntur constantia apud judicem, et ille vinci erubescit a feminis, inauditis tormentorum generibus tolerat, finem omnium, ferro cedente, suscipiunt, glosunt, judex primo omnium pueruribus agit. Quem cum in nullo sibi cedere videret, ferocius eum cruciare contendit. Tum deinde caeteros variis tormentis dilanians, cum pari modo constantia fidei videret armatos, tradi ignibus jubet. Dioscorum vero puerum, quod sibi constanter et sapienter in omnibus respondisset, admiratus judex, differri praecepit, sperans eum pro aetate poenitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
bilis uihianꝰ podagra constrictus. itaut
neq incedere neq stare poss: cum his qͥ
eum in sella portabant offertur Quoꝵ
unus quidẽ statim negauit: alius uͦ no¬
mine eunus cum iuliano sene in dñ m̃d
camelis impositi. ꝑ om̃em circunduci ci-
uitatem: ⁊ flagris hinc inde u̾berantib
uolentes etiam mortius illudere cadaueribꝰ
martyrum. ꝓhiberet: clamor repente adu̾
sus eum tocius uulgi excollitur. Offertur
iudici fortissimus miles iam dñi: ⁊ nusqͣm
se inferior factus inconfessione ꝑsistens.
capite ꝓ pietate dampnatur. Alius qui
libicus. cum multis u̾bis a iudice ad ne¬
gandũ suaderetur. ⁊ eo maiore constanti¬
a fidem suam ꝓfiteretur: uiuus ad ulti¬
alexander. cum multo tempore ⁊ in uin-¬
culis ⁊ incruciatib carceris torti. ętiam
freq̃nter ⁊ ditĩsis suppliciis confecti:. per¬
durassent infide: ignib ad postremum
tentione utebatuir. ⁊ mm̃sis eam atq
ex quisitis cruciatib affligebat: eo maxi¬

Expanded text:
 ita podagra constrictus esset, ut neque incedere neque stare posset, cum his, qui eum in sellula portabant, judici offertur: quorum unus quidem statim negavit, alter mine Eunus, cum Juliano sene in confessidice camelis impositi, et per totam circumducti urbem, et flagris hinc inde inspectante volentes etiam mortuis illudere cadaveribus martyrum prohiberet, clamor repente totius vulgi adversus eum extollitur. Offertur judici fortissimus miles jam Domini, et nusquam se inferior factus, in confessione persistens, capite pro pietate damnatur. Passus VILibycus, cum multis verbis a judice ad negandum suaderetur, et eo majore constantia fidem suam profiteretur vivus ad ultiAlexandri: qui multo tempore, cum in vinculis et cruciatibus carceris torti, etiam frequenter et divisis suppliciis confecti, perdurassent in fide, ignibus postremo tentione utebatur, et immensis eam atque exquisitis cruciatibus affligebat, et maxi
Abbreviated transcription (Latin):
tius: pͥmo ꝑcalumpniã etiam quasi latio
qd̃ xp̃ianus eẽt. defertur. In hoc uero nil¬
la a iudice moderatione seruatur: s grin¬
natis suppliciis excruciatũ⁊ cũ latronib
nissit incendi: ignorans qd̃ crudelitate
sua optimo martiri saluatoris simili¬
tulinẽ detulit: qui ꝓ salute humam
gñisuna cum latronib ꝑtulit crucẽ¬

Expanded text:
rimo per calumniam quasi latro Christianus esse defertur. In hoc vero nulla a judice moderatio reservatur; sed geminatis suppliciis excruciatum cum latronibus jussit incendi, ignorans quod crudelitate sua optimo martyri Salvatoris similitudinem detulit, qui pro salute humani generis una cum latronibus pertulit cruce
Abbreviated transcription (Latin):
edicta minist̃ demonũ. qui dicebatur incui¬
tate nr̃a diuinus: suꝑsticiosum contra nos
corpus eius m̃bratim fustib colliserunt
Gultumq ⁊ oculos atutis calamis terebrã¬
tes: extra urbẽ cum cruciatib gecerunt: ibi¬
q qͥd in eo suꝑerat sp̃m lapidib eiecerunt

Expanded text:
edicta minister daemonum, qui dicebatur in civitate nostra divinus, superstitiosum contra nos corpus ejus fustibus colliserunt, vultumque et oculos acutis calamis terebrantes, extra urbem cum cruciatibus expulerunt, ibique quod in eo supererat spiritus lapidibus ejecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
citum: quod in eum satis iuste ulcio diuina
commota sit. ꝓuindicta ioh̃is. qui uocabatur
baptista: huẽ pumuit herodes uirum ualde
bonum. qui precipiebat iudeis uirtuti oꝑã
dare. iusticiam inter se inuicem custodire.
et in deum seruare. pietatẽ: ꝑ baptismũ in u¬
num coire. Hoc enim pacto baptismũ accepta¬
bile fore: si non solum ad abluenda peccata
soluatur sumat᷑. uerum et ad castimoniam
corporis. atq ad anime iusticiam. purificaci¬
onemq serueturꝰ. omnidq pariter uirtutũ.
uelud signaculum. et custodia quedam fide¬
lis habeatur. Que cum ab eodem ꝑ preceptũ
huiuscemodi docerent᷑. lisq ad audiendum
eum perplurima multitudo concurreret:
ueritus herodes ne forte doctrine eius ꝑsua¬
sione. populi a suo regno desciscerent: uide¬
bat enim quod preceptis eius ac monitis o¬
bedire in omnib plebs eẽt parata: melius
credidit pͥusqͣm noui aliquid fieret. antici¬
pare hominẽ nece qͣm pꝰmodum turbatis

Expanded text:
citum, quod in eo satis iuste ultio divina commota sit pro vindicta Iohannis, qui vocabatur baptista, quem punivit Herodes, virum valde bonum, qui precipiebat Iudeis virtuti operam dare, iusticiam inter se invicem custodire et in Deum servare pietatem, per baptismum in unum coire. Hoc enim pacto baptismum acceptabilem fore, si non solum ad abluenda peccata sumatur, verum et ad castimoniam corporis atque ad animae iusticiam purificationemque servetur omniumque pariter virtutum velud signaculum et custodia quaedam fidelis habeatur. Quae cum ab eo per precepta huiuscemodi docerentur, atque ad audiendum eum perplurima multitudo concurreret, veritus Herodes, ne forte doctrinae eius persuasione populi a suo regno discederent – videbat enim, quod preceptis eius ac monitis obedire in omnibus plebs esset parata –, melius credidit, priusquam novi aliquid fieret, anticipari hominem nece quam postmodum turbatis
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ affligere qͦsclam de eccła. et inter¬
fecit iacobum frẽm iohannis gladio.
nus etiã hẏstoriam quandã dignam
memoria. in septimo dispositionũ suaꝵ
libro scribit: ꝑlatam ad se usq ex tradi
obtulerat eum iudici ad martirium
iacobum scilicet: motꝰ etiam ipse con¬
fessus est se eẽ xp̃ianum. Ducti sunt
inqͥt ambo pariter ad suppliciũ. Et
cum ducerent᷑ in uia: rogauit iaco¬
bum dari sibi remissionẽ. Et ille pa¬
rumꝑ delib̾ans: pax tͥ in quit. & oscu¬
latus. ẽ. eum. Et ita ambo simul ca¬
pite plexi sunt.

Expanded text:
 affligeret aliquos de Ecclesia, et interfecit Jacobum fratrem Joannis gladio. ens etiam historiam quamdam dignam memoria in septimo Dispositionum suarum libro scribit, perlatam ad se usque a traditet is qui obtulerat eum judici ad martyrium, Jacobum scilicet, motus etiam ipse confessus est se esse Christianum, ducti sunt, inquit, ambo pariter ad supplicium, et cum ducerentur in via, rogavit Jacobum dari sibi remissionem. At ille parum deliberans: Pax tibi, inquit, et osculatus est eum, et ita ambo simul capite plexi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
liberiũ ꝑ successionem sac̃dotiũ in
urbe roma susceꝑat. Quẽ p̃latũ  non feres¬
sibi ursinꝰ quidã eiꝰdem eccłie diaconus.
in tantum furoris erupit: ut ꝑsuaso qͦ¬
dam satis imꝑito ⁊ agresti ep̃o: collecta
turbulentorũ ⁊ sediciosoꝵ manu. inbasili¬
ca que sicinini appellatur ep̃m se fieri
e torqueret. legib ⁊ ordine ⁊ traditione
ꝯũsis. Quo ex fc̃o tanta seditio immo uͦ
tanta bella coorta sunt. alt̾utrũ defen¬
dentib popłis: ut replerentur huma no
sanguine orationũ loca. Que res factione
maximini p̃fecti. sçeui hominis. ad inuig¬
diam boni ⁊ innocentis u̾sa ẽ. sacerdo¬
as: ita ut causa ad clericoꝵ usq torm̃ta
duceretur: S assertor innocentie ds̃ affu¬
T: ⁊ in caput ͤ qͣui intenderant dolum

Expanded text:
Liberium per successionem sacerdotium in urbe Roma susceperat, quem praelatum sibi non ferens Ursinus quidam ejusdem Ecclesiae diaconus in tantum furoris erupit, ut persuaso quodam satis imperito et agresti episcopo collecta turbulentorum et seditiosorum manu in basilica, quae Sicinina appellatur, episcopum se fieri extorqueret, legibus, et ordine, et traditione perversis. Quo ex facto tanta seditio, imo vero tanta bella orta sunt, alterutrum defendentibus populis, ut replerentur humano sanguine orationum loca. Quae res factione Maximini Praefecti saevi hominis, ad invidiam boni et innocentis versa est sacerdotis, ita ut caussa ad Clericorum usque tormenta deduceretur. Sed assertor innocentiae Deus affuit, et in caput eorum qui intenderant dolum
Abbreviated transcription (Latin):
mediolanum. ep̃oꝵ concilium cõ¬
uocatur: plures decepti. Dionisius ue a
eusebius. paulinus. rhodanus. ⁊ lucifer.
ob causam quã destruende fidei moliret᷑.
in exilitĩ trusi sunt. His etiam hylarius
uingitur: ceteris uel ignorantib uel non cre¬
dentib fraudẽ¬

Expanded text:
Mediolanum Episcoporum concilium convocatur: plures decepti. Dionysius vero, Eusebius, Paulinus, Rhodanius, et Lucifer, ob caussam, quam destruendae fidei moliretur, in exilium trusi sunt. His etiam Hilarius jungitur, caeteris vel ignorantibus, ve non credentibus fraude
Abbreviated transcription (Latin):
cuit nuptias solui: et qui ieiuniorum
leges primus imposuit. Qui peputã
et chimium oppida frigie hierusalẽ
nominauit: atq in hec omnes congre¬
gandos decernit. Qui exactores peccu¬
nie statuit. qui sub nomine oblacionũ
munera artificiosius accepit: qui sala¬
ria prestat predicantib uerbum su¬
um: ut ꝑ hec inuitati. enixius doctrine¬

Expanded text:
cet nuptias solvi, et jejuniorum leges primus imponit. Hic Pepusam et Thymium, oppida Phrygiae, Hierusalem appellat, atque in haec omnes congregandos decernit. Hic exactores pecuniae statuit, et, sub nomine oblationum, munera artificiosus accipit. Hic salaria praestat praedicantibus verbum suum, ut, per hoc vincti, enixius ejus doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
aliis impediti ad om̃s languidos ire ñ pos.¬
sunt. Ceterum si ep̃c aut potest aut dignũ
ducit aliquem a se uisitandum. cuiꝰ. ẽ ip̃m
fundi non pot̃: qr genus sacram̃ti. s̃ slam
quib reliqua sacram̃ta negant᷑. quomͦ u
spondere curauimꝰ: ut eccłia tuia romanã
consuetudinem a qua originẽ ducit serua¬
re ualeat atq custodire. Rdiqua uͦ que scbi
fas non erat: cum affueris interrogati po¬
nr̃os. qui sub tuo pontificio diuinis famu¬
lantur officiis bene instituas. ⁊ aliis for¬
mam tͥbuas quam debeant imitari.

Expanded text:
aliis impediti ad omnes languidos ire non posaliis impediti ad omnes languidos ire non possunt. Caeterum si episcopus aut potest, aut dignum ducit aliquem a se visitandum, et benedicere fundi non potest, quia genus est sacramenti. Nam quibus reliqua sacramenta negantur, quomodo unspondere curavimus: ut Ecclesia tua Romanam consuetudinem, a qua originem ducit, servare valeat atque custodire: reliqua vero, quae scribi fas non erat, cum adfueris, interrogati po clericos nostros, qui sub tuo pontificio divinis famulantur officiis, bene instituas, et aliis formam tribuas quam debeant imitari.
Abbreviated transcription (Latin):
egritudo. quinta feria ante pascha. eis re¬
mittendum romane eccłie consuetudo de¬
monstrat. Ceterum de pond̾e estimando es¬
timando delictorũ sacerdotis ẽ iudicare:
ut attendat ad confessionẽ penitentis. ⁊ ad
fletus atq lacͥmas corrigentis. ac tunc iu¬
bere dimitti cum uid̾it congruã satisfact¬
onem. Sane si quis egritudinem egͥtudiuẽ¬
inciderit. atq usq ad desꝑationẽ deuenerit
ei ẽ ante tempus pasche relaxandum. ne
de seculo absq communi one oiscedat. Sa.
filius ms diacontis. in epła sua es̃ atua di¬
lectione positũ illud qd̃ in beati apłi iaco-¬
bi epła conscriptum. e: si infirmus aliquis in
uobis ẽ uocet presbiteros ⁊ orent ꝓ eo ungen
tes eum oleo in nomine dñi ⁊ oratio fidi fu¬
si peccata fecit remittet ei. Qd̃ non ẽ dubiũ
b ut xp̃ianis licet in sua aut insuori ne¬
cessitate ungendum. Cet̾um illud suꝑ fluũ
uidimus adiectũ ut de ep̃o ambiguatur.

Expanded text:
aegritudo, quinta feria ante pascha eis reaegritudo, quinta feria ante pascha eis remittendum Romanae Ecclesiae consuetudo demonstrat. Caeterum de pondere aestimando delictorum, sacerdotis est judicare, ut attfletus atque lacrymas corrigentis, ac tum iubere dimitti, cum viderit congruam satisfactionem. Sane si quis aegritudinem inciderit atque usque desperationem devenerit, ei est ante tempus paschae relaxandum, ne de seculo absque communione discedat. 133. Coelestinus diaconus in epistola sua esse a tua dilectione positum illud, quod in beati apostoli Jacobi epistola conscriptum est: Si infirmus aliquis in vobis est, inducat presbyteros, et orent tes eum oleo in nomine Domini: Et oratio fidei seum ti Christianis licet, in sua aut in suorum necessitate ungendum. Caeterum illud superfluum videmus adjectum, ut de episcopo ambigatur
Abbreviated transcription (Latin):
hylarati. ñ solum ipsũ festiuissimũ ẽẽ uo¬
luerunt: s etiam ꝑom̃s ebdomadas. fre-¬
nos consulere uoluistr cum om̃s eccłie
nr̃e intra quitatem sint constitute. qua¬
rũ preobiteri. qi die ipsa ꝓpt̾ plebensib
creditam nobiscum conuenire non possunt¬
a nr̃a commuil one maxime illa die non
iudicent separatos. Qd̃ ꝑ parrochias fieri de¬
bere non puto: quia nec longe portanda st̃
sacramenta. Nlec nos ꝑ cimit̾ia dic̾isa consti¬
tutis prb̃is destinamꝰ ut precib eortim con¬
o aliquo. aut peccato int̾ueniente. coripiun¬
tur quesiuit dilectio tua: si ap̃sbitero uel
diacono possint aut debeant designari. qd̃
ut. manus ci uel apb̃ro uel acet̾is cdericis i¬
ponatur. Nam quocodo id fieri sine mag
no labore pot̾it. ut longe constitutus iner¬
guminus ad ep̃m deducat᷑. cum si talis casus
initinere ei accid̾it. nec ꝑferri ad ep̃m nec re¬
ferri ad sua facile possit: De penitentib¬

Expanded text:
hilarati, non solum ipsum festivissimum esse vohilarati, non solum ipsum festivissimum esse voluerunt, verum etiam per omnes hebdomadas frenos consulere voluisti, cum omnes ecclesiae nostrae intra civitatem sint constitutae. Quarum presbyteri, quia die ipsa propter plebem sibi creditam nobiscum convenire non possunta nostra communione, maxime illa die, non judicent separatos. Quod per paroecias fieri debere non puto; quia nec longe portanda sunt sacramenta nec nos per coemeteria diversa constitutis presbyteris destinamus et presbyteri eorum conio aliquo aut peccato interveniente, arripiuntur, est sollicita dilectio tua, si a presbytero vel diacono possint aut debeant designari. Quodut manus eis vel a presbytero vel a caeteris clericis imponatur. Nam quomodo id fieri sine magno labore poterit, ut longe constitutus energumenus ad episcopum deducatur? cum si talis casus ei in itinere acciderit, nec perferri ad episcopum, nec referri ad sua facile possit. De poenitentib
Abbreviated transcription (Latin):
apłos biduo isto ⁊ in merore fuisse. ⁊ ꝓpt̾ me¬
tum iudeoꝵ se occuluisse. Qd̃ utiq non du-¬
biũ ẽ ⁊ intantũ eos ieiunasse biduo memo¬
ratur: ut tradicio eccłie habeat isto bi¬
duo sacram̃ta penitus non celebrari. Que
forma utiq ꝑ singulas ebdomadas ẽ tenẽ¬
da ꝓpter id qd̾ cominemoratio dici illius sẽ¬
ꝑ ẽ celebranda. Qd̾ siputant semel atq uno
semel inpascha utiq erit celebrandũ. Si aut̃
dñici diei. ac sexte ferie ꝑsingłas ebdoma¬
das reparanda imago ẽ dementis ẽ bidui
agere consuetudinem sabbato p̃termisso:
cum non diparem habeat causam. a sexta
uidelicet feria inqua dñs passus õ qñ ⁊ ad
inferos fuut: ut die t̾cia resurgens redd̾ẽt
Non gͦ nos negamus sexta feria ieiunan¬
dum:. s dicimꝰ hce sabbato hoc agendum.
Quia ambo dies tͥsticiã apłis uel his qͥ¬
xp̃m seuti sunt indcixert̃. Qui die dñica

Expanded text:
apostolos biduo isto et in moerore fuisse, et propter meapostolos biduo isto et in moerore fuisse, et propter metum Judaeorum se occuluisse. Quod utique non dubium est in tantum eos jejunasse biduo memorato, ut traditio Ecclesiae habeat isto biduo sacramenta penitus non celebrari. Quae forma utique per singulas est tenepropter id quod commemoratio diei illius semper est celebranda. Quod si putant semel atque unosemel in Pascha erit utique celebranda. Si autem dominici diei ac sextae feriae per singulas hebdomadas reparanda imago est, dementis est, bidui agere consuetudinem sabbato praetermisso, cum non disparem habeat causam, a sexta videlicet feria, in qua Dominus passus est, quando et ad inferos fuit, ut tertia die resurgens redderet em. Non ergo nos negamus sexta feria jejunandum, sed dicimus et sabbato hoc agendum, quia ambo dies tristitiam apostolis, vel his qindixerunt. Qui die Dominico
Abbreviated transcription (Latin):
feras. eiꝰq ante nom̃ insinues: quamuis illi
incognitum nicb sit. Prius gͦ oblationes
sunt comm̃dande. ac tc̃ eoꝵ nomina quoꝵ¬
oblationes sunt edicenda. ut inter sacra mi¬
st̾ia nominent᷑. non inter alia que ante p̃¬
mittimus. ut ipsis mist̾iis uiam faturis p̃¬
cib aꝑiamus. De consignandis uͦ infantib
manifestũ est non ab alio quam ab ep̃o
autem pontificib solis deberi. ut uel con
signent uel paraclitũ tradant. non solum
eccłiastica consuetudo demonstrat: ueru m
illa lectio actnum apłorum que asserit.
petrũ ⁊ iohaunem es̃ directos qui iã bapti
ep̃o fu̾it consecaratũ. Non tñ frontẽ ex eo¬
dem oleo signare. qd̃ solis debettir ep̃is
cũ tradunt sp̃m paraclitum. Uerba uͦ dice¬
re non possum: ne magis ꝓdere uideatur
in pascha celebramꝰ. uerũ etiam ꝑsingłos
circulos ebdomodarum. ipsius diei imaginẽ
frequentamus. acsexta feria ꝓpter passionẽ

Expanded text:
feras, ejus nomen ante insinues, cum illi feras, ejus nomen ante insinues, cum illi incognitum nihil sit. Prius enim oblationes sunt commendandae, ac tunc eorum nomina quorum sunt, edicenda, ut inter sacra mysteria nominentur, non inter alia quae ante praemittimus, ut ipsis mysteriis viam futuris precibus aperiamus. De consignandis vero infantibus manifestum est, non ab alio quam ab episcopo autem pontificibus solis deberi, ut vel consignent, vel Paracletum Spiritum tradant, non solum ecclesiastica consuetudo demonstrat, verum illa lectio Actuum apostolorum quae asserit Petrum et Joannem esse directos qui jam baptizepiscopo fuerit consecratum, non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis cum tradunt Spiritum Paracletum. Verba vero dicere non possum, ne magis prodere videar in Pascha celebramus, verum etiam per singulos circutos hebdomadarum ipsius diei imaginem frequentamus, ac sexta feria propter Passionem
Abbreviated transcription (Latin):
reformationẽ. si p̃cessores m inꝰ aliqͥd aut
alit̾ tenuerũt. sat certũ hab̾em nisi di
aliquib consulendos nos ẽs̃ dyͣcisses. Qub
ictirco respondemꝰ: non quo te aliqua igno.¬
rare creclamꝰ. s ut maiore auitoritate. uł
tuos iustituas. uel siqui a romane eccłie ĩ¬
stitutionib errant. aut commoneas. aut
indicare non cdifferas: ut scire ualeainus
qui sint qui aut nourta tes inducunt auͥ
alt̾iuris eccłie quam romane existimant
imꝑare. uel sib inuicem sacerdotes trad̃e:
cum post om̃ia que aꝑire non debeo pax
sit. necessario indicenda. ꝑ quam constet
popłm ad omuia que mistłis agunt᷑ atq
in eccłia celebrantur p̃buisse consensũ. ac
finita eõ pacis concludentes signacło de
oꝵ oblaciones quoꝵ nomina recitanda
sunt sua ordinatione commendet: qͣuam
suꝑfiuum sit. ⁊ ipse ꝓ tua prudentia. re¬
cognoscis: ut huiꝰ hostiam nec dũ deo of

Expanded text:
reformationem, si praedecessores tui minus aliquid aut reformationem, si praedecessores tui minus aliquid aut aliter tenue rint, satis certum haberem, nisi de aliquibus consulendos nos esse duxisses. Quibus idcirco respondemus, non quo te aliqua ignorare credamus, sed ut majori auctoritate vel tuos instituas, vel si qui a Romanae Ecclesiae institutionibus errant, ut commoneas, aut indicare non differas, ut scire valeamus qui sint qui aut novitates inducunt, aut alterius Ecclesiae, quam Romanae, existimant imperare, vel sibi inter sacerdotes tradere, cum post omnia, quae aperire non debeo, pax sit necessario indicenda. Per quam constet populum ad omnia quae in mysteriis aguntur, atque in ecclesia celebrantur, praebuisse consensum, ac finita esse pacis concludentis signaculo deorum oblationes, quorum nomina recitanda sunt, sua oratione commendet, quam superfluum sit, et ipse pro tua prudentia recognoscis, ut cujus hostiam necdum
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nesciat aut ñ adu̾tat id qd̃ apͥncipe
apłoꝵ petro. romane eccłie traditũ s̃ ac
nanc usq custoditur ab om̃ib debere
seruari. nec suꝑduci atit introduq aliqͥo
qd̃ auctoritatẽ non habeat: aut aliunde ac¬
ciꝑe uideat᷑ exemplũ p̃sertim cum sit ma¬
nifestum. in omnem italiã gallias. his¬
pannas. affricam. atq siciliã. uel insulas
int̾iacentes. nullum constituisse eccłias
nͥ eos quos uenerabilis apłs petrus. aut
eiꝰ successores constituerint sacerdotes: aut
nusquam inueniunt: oportet eos hoc seqͥ
qd̾ eccłia romana custodit. aqua pͥncipi¬
um accepisse non dubiũ est. Ne dum ꝑe¬
gͥnis assertionib student: caput institu¬
tionum uideantur omittẽ. Sepe dilectionĩ
tuam ad urbem uenisse agnoui: cũ in eccl̃a
conuenisse non dubiũ ẽ ⁊ quem morem ulł
in consecrandis mist̾iis uel incet̾is agendis
archanis. teneat cognouisse. qd̾̃ sufficere
arbitrarer. ad informationẽ eccłie tue uel

Expanded text:
enim nesciat, aut non advertat, id quod a principe apostolorum Petro Romanae Ecclesiae traditum est, ac nunc usque custoditur, ab omnibus debere servari, nec superduci aut introduci aliquid quod aut auctoritatem non habeat, aut aliunde accipere videatur exemplum? Praesertim cum sit manifestum in omnem Italiam, Gallias, Hispanias, Africam, atque Siciliam, insulasque interjacentes, nullum instituisse Ecclesias, nisi eos quos venerabilis apostolus Petrus aut ejus successores constituerint sacerdotes, aut nusquam inveniunt, oportet eos hoc sequi quod Ecclesia Romana custodit, a qua eos principium accepisse non dubium est, ne dum peregrinis assertionibus studeant, caput institutionum videantur omittere. Saepe dilectionem tuam ad urbem venisse, ac nobiscum in Ecclesia convenisse non dubium est, et quem morem vel in consecrandis mysteriis, vel in caeteris agendis arcanis teneat, cognovisse, quod sufficere arbitrarer ad informationem Ecclesiae tuae, vel
Abbreviated transcription (Latin):
doctͥneq plenissimi sunt. Quãquã ego
ilid nͣgis rear. qd dictanti uenit in m̃¬
onem. Quis forsitan ꝓꝑt̾ amorẽ hystori¬
arũ salusti: calpurnius cognom̃to lu¬
narius sit. Cui queso ut suadeas. ne uescẽ¬
tium dentib edentulus inuideat. ⁊ ocłos¬
caprearum. talpa contempiiat. Diues
ut cernis ad disputandũ mat̾ĩa: s iam e¬
pistolaris angustia fimenda ẽ.
Si instituta eccłiastica ut sunt abeatis a
płis tradita. integra uellent seruiare diii
sacerdotes: nulla diu̾sitas nulla uarietas
in ipsis ordinib ac consecrationib habere¬
tur. S dum unus qͥsq non qd̾ traditum¬
ẽ s qd̾ sibi uisum fu̾it. hoc existimat ẽc
tenendũ: inde diu̾sa in diu̾sa indiu̾sis
locis uł eccłiis aut teneri. aut celebrari
uidentur. ac fit scandalũ popłis. Qui dũ
nesciunt tradiciones antiquas humana
p̃sumptione corruptas: putant sibiaut

Expanded text:
doctrinaeque plenissimi sunt. quamquam ego doctrinaeque plenissimi sunt. quamquam ego illud magis rear, quod dictanti uenit in meonem, qui forsitan propter amorem Historiarum Sallustii Calpurnius cognomento Lanarius sit. cui quaeso ut suadeas, ne uescentium dentibcaprearum, talpa contemnat. Dives, ut cernis, ad disputandum materia; sed jam epistolaris angustia finienda est. Si instituta ecclesiastica, ut sunpostolis sunt tradita, integra vellent servare Domini sacerdotes; nulla diversitas, nulla varietas in ipsis ordinibus et consecrationibus haberetur. Sed dum unusquisque, non quod traditum, sed quod sibi visum fuit, hoc existimat esse tenendum; inde diversa in diversis locis vel ecclesiis, aut teneri, aut celebrari videntur, ac fit scandalum populis. Qui dum nesciunt traditiones antiquas humana praesumptione corruptas, putant sibi aut
Abbreviated transcription (Latin):
Uictorino martiri. in libris suis licet de¬
sit erudicio. tñ non de ẽ erudicionis uo¬
luntas. Eipranus qd̃ idola dii non sint
quabreuitate qua historiarũ om̃ium
scientia. quo u̾borum ⁊ sensuũ splendore
ꝑstrinxit: Hylarius meoꝵ tempoꝵ con¬
fessor ⁊ ep̃c.xii. quintiliam libro ⁊ stilo
imitatus s̃ ⁊ numero. bretuq libello quẽ.
scripsit. contra dioscorum medicum. quid
in litt̾is possit ostendit. Iuuencus prb̾r.
sub constantino historiam dm̃ saluato¬
ris. uersib explicauit. Hec ꝑtimuit euã¬
głii maiestatẽ. sub metri leges mitt̾e. De
cet̾is cił mortuis uel uiuentib taceo: quoꝵ
ex scͥptis suis ⁊ uires manifeste st̃ ⁊ uolũ¬
tas. Nec statim praria opinione falla-¬
ris. contra gentes hoc ẽẽ licitũ. inaliis
disputationib dissimulandũ: qr om̃s pe¬
ne omnium libri. exceptis his qui cũ e¬
picuro ltt̾as ñ didicerunt rruditioĩs

Expanded text:
Victorino Martyri in libris suis, licet deVictorino Martyri in libris suis, licet desit eruditio, tamen non deest eruditionis voluntas. Cyprianus, 430 Quod idola dii non sint, qua brevitate, qua historiarum omnium scientia, quorum verborum et sensuum splendore perstrinxit? Hilarius meorum Conduodecim Quintiliani libros et stilo imitatus est et numero breuique libello, quem scripsit contra Dioscorum medicum, quid in litteris possit, ostendit. Iuuencus presbyter sub Constantino historiam domini saluatoris uersibus explicauit nec pertimuit euangelii maiestatem sub metri leges mittere. de ceteris uel mortuis uel umentibus taceo, quorum ex scriptis suis et uires manifestae sunt et uoluntas. Nec statim praua opinione fallaris, contra gentes hoc esse s licitum, in aliis disputationibus dissimulandum, quia omnes paene omnium libri exceptis his, qui cum Epicuro litteras non didicerunt, eruditionis
Abbreviated transcription (Latin):
emeͥsim. ⁊ trephili ꝙypri. ⁊ asterii chito¬
polite. ac seraphionis confessoris. titi qͦq
bostrensis ep̃i. cappadocũq basilii grego¬
rii amphilochii. Qui om̃s in tantũ philo¬
sophorũ. doctͥnis atq sententiis. suos re¬
ferserunt libros. ut nescias quid in illis
pͥmum admirari debeas erudicionem scħ.
an scientiam scripturarũ. Ueniam ad lati¬
tinos. Qͥd t̾tulliano eruditius. quid acu¬
tius: apologeticus eiꝰ ⁊ contra gentes libri.
cunctam scłi continent disciplinam. Mi
nutius felix causedicus romani fori: cui
titulus octauus ẽ: ⁊ i alt̾o contra mathe¬
maticos. si tñ in scͥptio non mentitur au¬
ctorem quid gentilium litt̾arum dimi¬
sit intactũ: uii. libros adu̾sus gentes. ar¬
nobius edidit. totidemq discipłs eiꝰ lactã¬
tius. Qui de ira quoq ⁊ de officio dei: duo
uolumina condidit Quos legere s uolu̾is:
dialogi ciceronis ep̃ito ui. repperies.

Expanded text:
Emiseni et Triphyllii Cyprii et Asterii ScythoEmiseni et Triphyllii Cyprii et Asterii Scythopolitae ac Sarapionis confessoris, Titi quoque, Bostrensis episcopi, Cappadocumque Basilii, Gregorii, Amphilochii: qui omnes in tantum philosophorum doctrinis atque sententiis suos referserunt libros, ut nescias, quid in illis primum admirari debeas, eruditionem saeculi an scientiam scripturarum. Ueniam ad Latinos. quid Tertulliano eruditius, quid acutius? Apologeticus eius et contra gentes libri cunctam saeculi continent discnutius Felix causidicus Romani fori, in libro, cui titulus Octavius est; et in altero contra Mathematicos si tamen inscriptio non mentitur auctorem quid Gentilium scripturarum dimisit intactum? Septem libros adversus Gentes Arnobius edidit, totidemque discipulus ejus Lactantius, qui de Ira quoque, et Opificio Dei duo volumina condidit: quos si legere volueris, dialogorum Ciceronis in eis ἐπιτομὴν reperies.
Abbreviated transcription (Latin):
scribit stromatũ libros. ⁊ totidẽ uir orỹp¬
ã ceurã. ⁊ aliũ contra. gentes. pedagogi qͦq
tria uolumina. qͥd inillis indoctũ inmo
quid non de mectia philosophia ẽ. Hurc
imitatus origenes. decem scͥpsit stroma¬
tos xp̃ianorũ ⁊ filosophori int̾ se sentẽ¬
tas comparans. ⁊ om̃ia nr̃e religionis
dogmata deplatone aristotele numenio
cornutoq confirmais Scͥpsit ⁊ melchia¬
des contragentes uolum̃ egregium ypoli¬
tusq ⁊ apollonius. romane urbis sena¬
tor ꝓpͥa opuscula condidert̃. Extant ⁊ ulis
affricani libri: qui temporum scripsit hi¬
storiã. ⁊ teodori qui postea gẽgorius appel¬
latus ẽ uiri apłicorũ signori atq uͥtutũ.
⁊ dio nisii alexandrini ep̃i. Anatholii quoq
laodicene eccłic sacerdotis: necnon p̃sbit̾oꝵ
pamphili. pieri luciani. inalchionis. euse¬
bi cesariensis ep̃i. ⁊ eustachii antiocheni.
⁊ athanasii alexandrini. eusebii quoq

Expanded text:
scripsit Stromatum libros et totidem Υποτυπώσεscripsit Stromatum libros et totidem Υποτυπώσεων et alium contra gentes, Paedagogi quoque tria uolumina. quid in illis indoctum, immo quid non de media philosophia est? hunc imitatus Origenes decem scripsit Stromateas Christianorum et philosophorum inter se sententias conparans et omnia nostrae religionis dogmata de Platone et Aristotele, Numenio Cornutoque confirmans. scripsit et Miltiades contra gentes uolumen egregium Hippolytusque et Apollonius, Romanae urbis senator, propria opuscula condiderunt. extant et Iulii Afncani libri, qui temporum scripsit historias, et Theodori, qui postea Gregorius appellatus est, uiri apostolicorum signorum atque uirtutum, et Dionysii, Alexandrini episcopi, Anatolii quoque, Laodicenae ecclesiae sacerdotis, nec non presbyterorum Pamphili, Pierii, Luciani, Malchionis, Eusebii, Caesariensis episcopi, et Eustathii Antiocheni et Athanasii Alexandrini, Eusebii quoque
Abbreviated transcription (Latin):
admirationi omnium fuit ut ꝑsecutionẽ
grauissimã illiꝰ excellens sedaret ingeniũ:
Arstides philosophus uix eloqñtissimus.
eidem pͥncipi apologeticũ ꝓ xp̃anis obtulit.
contextũ philosophoꝵ sententiis. Quem imi¬
tatus post ea iustinꝰ. ⁊ ipse philosopbus: an¬
tonino ꝑio ⁊ filiis eiꝰ senatuiq librũ contͣ
gentes tradidit. defendens ignominiã cru¬
as. ⁊ resurrectionẽ xp̃i tota p̃dicans liber¬
tatt. Quid loquar de militone sardensi e¬
piscopo. Quidꝰ apollonari sardensi hierapo¬
litane eccłie sacerdote: Dionisioq chorinti¬
orum ep̃o. ⁊ ticiano ⁊ bardesade. ⁊ hire¬
neo potiani martyris sucessors qui orige.¬
genis hereseon singłarum ex quib philo¬
sopħoꝵ fontib emanarent. multis uolu¬
minib explicart᷑. Phantenus stoice secte
philosophus: ob p̃cipue erudicionis głam
ademetͥo alexandrie ep̃o missus ẽ in indiam
uir meo iudicio omniũ eruditissimꝰ: occo

Expanded text:
admirationi omnium fuit, ut persecutionem admirationi omnium fuit, ut persecutionem grauissimam illius excellens sedaret ingenium? Aristides philosophus, uir eloquentissimus, eidem principi Apologeticum pro Christianis obtulit contextum philosophorum sententiis; quem imitatus postea Iustinus, et ipse philosophus, Antonino Pio et filiis eius senatuique librum contra gentes tradidit defendens ignominiam crucis et resurrectionem Christi tota praedicans libertate. quid loquar de Melitone, Sardensi episcopo, quid de Apollinari, Hierapolitanae ecclesiae sacerdote, Dionysioque, Corinthiorum episcopo, et Tatiano et Bardesane et Irenaeo, Photini martyris successore, qui origines hereseon singularum, ex quibus philosophorum fontibus emanarint, multis uoluminibus explicarunt? Pantaenus, Stoicae sectae phia Demetrio Alexandriae Episcopo missus est in Indiam,clesiae presbyter, uir meo iudicio omnium eruditissimus, octo
Abbreviated transcription (Latin):
comparatione eoꝵ imꝑitissimos. ⁊ post tã¬
ti temporis ociũ. quasi ꝑ sompnũ qd̃ pũ
didicimꝰ recordare. Iulianus augustus .uii.
libros in expedicione parthica. adu̾sum
xp̃m euomuit. ⁊ iuxta fabulas poetarum
suos elacerauit. Si contra hunc scͥbere tẽpta¬
uero: puto contradicis mͥ. ne rabidum ca¬
nem philosophoꝵ ⁊ istoicoꝵ doctͥnis. idest
hertulis claua reꝑcutiam. Quãqͣm nararo¬
um nr̃m ⁊ ut ipse solebat dicere galileũ
statim inp̃lio senserit ⁊ mercedem lingue
pudicissime contumelia ꝑfossus acceꝑit.
Iosephus antiquitatem approbans iudait
popłi: duos libros scribit contra appions̃
alexandrinũ grammaticũ. ⁊ tanta scła riũ
ꝓfert testimonia. ut mͥ miracłm scibeas
quomodo uir hebreus ab infantia sacus
litt̾is eruditus. cunctã grecoꝵ bibliotecam
ꝓnuntiant: Currant ꝑsingłos. Quadratus
norne arriano pͥncipi eleusine sacra ininisẽ¬
ti. librum ꝓnr̃a religione tradidit. Et tante

Expanded text:
atione eorum inperitissimos et post tanti temporis otium uix quasi per somnum, quod pueri didicimus, recordari. Iulianus Augustus septem libros in expeditione Parthica aduersum Christum euomuit et iuxta fabulas poetarum suo se ense lacerauit. si contra hunc scribere temptauero, puto, interdices mihi, ne rabidum canem philosophorum et historicorum doctrinis, id est Herculis claua, repercutiam? quamquam Nazareum nostrum et — ut ipse solebat dicere — Galileum statim in proelio senserit et mercedem linguae putidissimae conto ilia perfossus acceperit. Iosephus antiquitatem adprobans Iudaici populi duos libros scribit contra Apionem, Alexandrinum grammaticum; et tanta saecularium profert testimonia, ut mihi miraculum subeat, quomodo uir Hebraeus et ab infantia sacris litteris eruditus cunctam Graecorum bibliothecam pronuntiant? Curram per singulos: Quadratus,nonne Adriano principi Eleusinae sacra inuisenti librum pro nostra religione tradidit et tantae
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ꝓficit. stuprũ alienũ auget numerũ
conseruor Osee accepit uxorẽ filiam debel
tͥte filius. iezrahel qui uocat᷑ sem̃ dñi Isai¬
as: nouacła barbam acuta ⁊ crura peccanti¬
um radit. Erechiel in typo fornicantis ief̾m
tondet cesariem fuam. ut quicquid in ea ab¬
sq sensu ⁊ uita ẽ auferat᷑. Cipͥanus uir elo¬
quentia pollens ⁊ mistĩo: firmiano narran¬
te mordett Cur adu̾sum demetͥanũ scribes
potius philosophoꝵ ac poetarũ quoꝵ auc¬
toritatͥem ut echnicus contraire ñ poterat.
Scͥpsert̃ contrãnos celstis. atq porphyrius
pͥor origenis. alteroͥ mechodius ¶ Cusebius ⁊

Expanded text:
proficit; stuprum in alienam, auget numerum conservorum. Osee accepit uxorem fornicariam Gomer trice filius Jezrael, qui vocatur semen Dei . Isaias novacula acuta barbam, et crura peccantium radit : et Ezechiel in typo fornicantis Jerusalem, tondet caesariem suam; ut quidquid in ea absque sensu et vita est, auferatur. 3. Cyprianus vir eloquentia pollens et martyrio, Firmiano narrante, mordetur, cur adversus Demetrianum scribens, potius Philosophorum et Poetarum, quorum auctoritati, ut Ethnicus, contraire non poterat. Scripserunt contra nos Celsus atque Porphyrius: priori Origenes, alteri Methodius, Eusebius, et
Abbreviated transcription (Latin):
usebium nostrum trus monitis ꝓ¬
fecisse: non tam epła tua quã ipsa
pentudine didicimus. Et mirũ in modũ
plus correctus placuit quã errans leserat
Certauert̃ inter se indulgentia paren¬
tis ⁊ filii pietas dum alt̃ pret̾itoꝵ non
memiit. alter infuturum quoq offici¬
a pollicetur. Unde ⁊ mutuo nobis tibiq
gaudendum ẽ qr ⁊ nos fihũ recepimꝰ. tu¬

Expanded text:
sium nostrum tuis monitis profecisse non tam epistula tua quam ipsius paenitudine didicimus. et mirum in modum plus correctus placuit, quam errans laeserat. certauerunt inter se indulgentia parentis et filii pietas, dum alter praeteritorum non meminit, alter in futurum quoque officia pollicetur. unde et mutuo nobis tibique gaudendum est, quia nos filium recepimus, tu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprio mucrone truncare. Legerat enim in
deuteroro mio. dñi uoce p̃ceptum mulie
ris captiue radendũ caput. suꝑcilia om̃es
pilos. ⁊ ungues corporis amputandos. ⁊ sic
eam habendam inconugio. Quid gͦ mirũ
si ⁊ ego sap̃iam scłarem. ꝓpt̾ eloquii uenu¬
statem. ⁊ m̃broꝵ pulchritit dinem de ancil¬
la ato captiua isrłitem facere cupio. siqͥcqͥd
in ea mortuũ ẽ idolatrie uoluptatis. erro¬
ris libidinum. uł p̃cido. uel rado. ⁊ mix¬
tus purissimo corpori. ũ nacłos ex ea gene
ro dño sabbaoth: labor meus in familiã¬

Expanded text:
proprio mucrone truncare. legerat in proprio mucrone truncare. legerat in Deuteronomio domini uoce praeceptum, mulris captivae radendum caput, supercilia, omnes pilos et ungues corporis amputandos, et sic eam habendam conjugio . Quid ergo mirum, si et ego sapientiam saecularem propter eloquii venustatem, membrorum pulchritudinem, de ancilla atque captiva Israelitam facere cupio? Si quid in ea mortuum est, idololatriae, voluptatis, erroris, libidinum, vel praecido vel rado, et mistus purissiro domino sabaoth? labor meus in familia
Abbreviated transcription (Latin):
quã hoc quereres. nisi te totum tullius
Quis enĩ nesciat in moysi acꝓpħarum uo¬
ꝓposuisse non nulla et aliqua respondisse:
sermones prudentis uersutiasq uerboꝵ.
parabolas ⁊ obscurum sermonem. dicta sa¬
pientium ⁊ enigmata que ꝓprie dialectico
scribens ad titũ. Cretenses semꝑ m̃daces
male bestie uentreͥs pigͥ. Cuius heroicum
⁊ misticum postea: callimacus usurpaũ.
Nec mirũ si apud latinos metrũ ñ seruet
adu̾bum exp̃ssa tranlatio: cum numerꝰ
eadem lingua uersus inpsam uix hereat.
Inalia quoq epła menandri ponit sena¬
riũ Corrumpunt mores bonos confabu¬
lationes pessime. Et apd̃ athenienses in mar-¬
tis curia disputans: aratum testem uocat.
sus heroici ac ne paruũ hoc eẽte doctor xp̃i¬
ani exertitꝰ ⁊ orator inuictus ꝓ xp̃o cau¬
sam agens. etiã ⁊ inscͥptionẽ fortuitã aere¬
torquet in augm̃tum fidei. Didicerat
enĩ auiro cdauid. extorquere demanib
hostiũ gladiũ. ⁊ goliath suꝑbissimi cap̃

Expanded text:
quam hoc quaereres, nisi te totum Tullius quis enim nesciat et in Moysi ac prophetarum uoposuisse nonnulla et aliqua respondisse? sermones prudentiae uersutiasque uerborum, parabolas et obscurum sermonem, dicta sapientium et enigmata, quae proprie dialecticorscribens ad Titum: Cretenses semper mendaces, malae bestiae, uentres pigri. cuius heroici hemistichium postea Callimachus usurpauit. nec mirum, si apud Latinos metrum non seruet ad uerbum expressa translatio, cum Homerus eadem lingua uersus in prosam uix cohaereat. in alia quoque epistula Menandri ponit senarium: corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. et apud Athenienses in Martis curia disputans Aratum testem uocat: la uersus heroici. ac ne parum hoc esset, ductor Christiani exercitus et orator inuictus pro Christo tausam agens etiam inscriptionem fortuitam arae retorquet in argumentum fidei. didicerat enim a uero Dauid extorquere de manibus hostium gladium et Goliae superbissimi caput
Abbreviated transcription (Latin):
ut mensura ascendentis nili flumi¬
nis ad templũ serapis deferret᷑ uelut ad
incrementa aquarũ. ⁊ mnundationis actorẽ:
subũso ipsius simulachro. igniq consũpto.
om̃s simul negabant serapi iniuriarum
memorẽ. aquas ultra ⁊ effluentiam soli¬
tam largiturũ. S ut ostend̾et ds̃ non se¬
rapi quia multo erat nilo post̾ĩor. s se eẽ
qui aquas fluminis temporib suis. iube¬
ret excrescere. tanta ex eo ⁊ deinceps inũ¬
datio fuit: quanta ftusse pͥus etas nulla
meminerat. Et ideo ulna ipsa idest aque
mensura. quã poechin uocant: ad aqͥrũ
dñm in eccłia cepit deferri. S ubi ħ ge¬
sta religioso pͥncipi nunciata sunt: extẽ¬
tis adcelũ palmis cũ ingenti fert᷑ exul¬
tatione dixisse. Gras tibi xp̃e: quod absq
error extinctinctus

Expanded text:
ut mensura ascendentis Nili fluminis ad templum Serapis deferretur, velut ad incrementi aquarum et inundationis auctorem, subverso ejus simulachro, ignique consumto, omnes simul negabant, Serapin injuriae memorem, aquas ultra ac affluentia solita largiturum. Sed ut ostenderet Deus non Serapin, qui multo erat Nilo posterior, sed se esse, qui aquas fluminis temporibus suis juberet excrescere, tanta ex eo et deinceps fuit inundatio, quantam fuisse prius aetas nulla meminerat. Et ideo ulna ipsa, id est, aquae mensura, quam πήχυν vocant, ad aquarum Dominum in Ecclesiam coepta deferri. Sed ubi haec gesta religioso Principi nuntiata sunt, extentis ad caelum palmis, cum ingenti fertur exultatione dixisse: Gratias tibi, Christe, quod absque error extinctus
Abbreviated transcription (Latin):
demdeͣ legitimũ solũ optinet pͥnci¬
patũ. Is pͥmo uelut arguens ꝑperam ge¬
sta constantii: ep̃os iubet de exiliis relaxa¬
ri. Post uͦ adu̾sum nr̃os tota nocendi ar¬
te consurgit. Int̾im qui suꝑfuerant ep̃i
de exiliis relaxant᷑. Nam liberiꝰ urbis ro¬
me ep̃c: constantio uiuente regressus est.
S hoc utrũ acquieuerat uoluntati sue.
ad subscribendũ. an ad popłi romani gra¬
autem cum exoraretur ab eusebio. quia
ut̃q in partib uicinis egypto fuerat re.¬
ligatus ut ad uidendũ athanasium alex¬
andriam ꝑgerent communiq tractatu
cum his qui suꝑfuerant sacerdotib de
statu eccłie. decernerent p̃sentiam sui ab¬
negans. legatũ ꝓ se diaconẽ suũ mittit.
Atq ipse intento animo antiochiam ꝑ¬
giti ibiq dissidentib adhuc ꝑtib. s mu
num tam̃ reuocare posse sꝑantib. si talis
eligeretur ep̃c. erga quem ñ una plebs s
utraq gauderet: p̃properus catholicũ qui

Expanded text:
de ut legitimum, solus obtinuit principatum. Is primo velut arguens perperam gesta Constantii, Episcopos jubet de exiliis relaxari. Post vero adversum nostros tota nocendi arte consurgit. Interim qui superfuerant Episcopi, de exiliis relaxantur. Nam Liberius urbis Romae Episcopus, Constantio vivente, regressus est. Sed hoc utrum quod adquieverit voluntati suae ad subscribendum, an ad populi Romani graautem cum exoraretur ab Eusebio, quia uterque in partibus vicinis Aegypto fuerat relegatus, ut ad videndum Athanasium Alexandriam pergerent, communique tractatu cum his qui superfuerant sacerdotibus, de statu Ecclesiae decernerent, praesentiam sui abnegans, legatum pro se diaconum suum mittit, atque ipse intento animo Antiochiam pergit: ibique dissidentibus adhuc partibus, sed in unum tamen revocari posse sperantibus, si sibi talis eligeretur Episcopus, erga quem non una plebs, sed utraque gauderet, praeproperus catholicum quid
Abbreviated transcription (Latin):
est dleus eorum. Quã supplicationem pii pͥn-¬
cpis certi adeo eẽ susceptam: hiqui aderãt duces
anmant᷑ ad cedem. ⁊ p̃cipue bachurius uir
fide pietate. uͥtute animi ⁊ corporis. insig¬
nis. ⁊ qui comes eẽ ⁊ sociꝰ theodosii m̾eret᷑
Oximos quosq conto telis gladio st̾nit:
agmina hostiũ conferta ⁊ constipata per-¬
rupit. iter ꝑmilia ruentiũ. ad ip̃m tirã¬
num ruptis agminib ⁊ aceruatim fusis
stragib agit. Clix fortasse ab impiis credã
post illam imꝑatoris p̃cem quã deo fuderat.
uentus ita uehemens exortus est ut tela
hostiũ in eos qui iecerant retorqueret. Cũ¬
q magna ui ꝑsistente uento omne iacu-¬
to adu̾sarioꝵ animo. seu potius diuinit᷑
repulso. arbogasto duce nec quicqͣm adeo
au̾so fortiter faciente eugenius ante pe
ducitur ibiq uite eiꝰ ⁊ certaminis finis
fuit. lum uero religioso pͥncipi głosior ui¬
ctoria defrustratis opinionib paganorum:

Expanded text:
est Deus eorum ? Quam supplicationem pii Princest Deus eorum ? Quam supplicationem pii Principis, certi a Deo esse susceptam, hi qui aderant duces, animantur ad caedem: et praecipue Bacurius, vir fide, pietate, virtute et animi et corporis insignis, et qui comes esse et socius Theodosii mereretur, proximos quosque conto, telis, gladio passim sternit, agmina hostium conferta 306 et constipata perrumpit. Iter per millia ruentium ad ipsum Tyrannum, ruptis agminibus, et acervatim fusis stragibus, agit. Vix fortasse ab impiis  Al. ipost illam Imperatoris precem quam Deo fuderat, ventus ita vehemens exortus est, ut tela hostium in eos qui jecerant, retorqueret. Cumque magna vi persistente vento, omne jacuto adversariorum animo, seu potius divinitus repulso, Arbogasto duce nequicquam, Deo adverso, fortiter faciente, Eugenius ante Theducitur. Ibique vitae ejus et certaminis finis fuit. Tum vero religioso Principi gloriosior victoria de frustratis opinionibus Paganorum,