comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liũd factũ siue in pret̾ito siue ĩ
p̃senti siue in futuro significat᷑.
Tropologia ẽ. cũ ꝑ id qd̃ factũ le¬
gimus. quid nobis sit faciendũ
agnoscimus. Et in hoc ualcle ex¬
cellentior ẽ diuina scͥptura sciẽ¬
tia seculari. qd in ea ñ solũ uoces
s & res significatiuȩ st̃. Sicut gͥ
in eo sensu qui ẽ int̾ uoces & res.
necessaria ẽ cognirio uocũ: sic
in eo sensu qui int̾ res & facta uł
facienda mystica uersat᷑. necessa¬
ria ẽ cognitio rerũ. Cognitio uo
eum: in duob consistĩt. in pro¬
nuntiatione & significatione. Ad
solam ꝓnuntiationẽ ꝑtinet gram¬
matica. Ad solam significationẽ ꝑti¬
net dialetica. Ad ꝓnuntiationẽ simł
& significationẽ ꝑtinet rethorica.
Cognitio rerũ informa & natura.
forma ẽ in ext̾iori dispositione: na¬
tura in intĩori qualitate. Omĩs aut̃
dispositio iđ in numero ẽ ad quẽ
ꝑtinet arithinetica. uel in ꝓportio¬
ne ad quã ꝑtinet musica. uel in si¬

Expanded text:
liud factum sive in praeterito, sive in praesenti, sive in futuro significatur. Tropologia est, cum per id quod factum legimus quid nobis sit faciendum agnoscimus, et in hoc valde excellentior est divina scriptura scientia seculari, quod in ea non solum voces, sed et res significative sunt. Sicut igitur in eo sensu qui est inter voces et res, necessaria est cognitio vocum, sic in eo sensu qui inter res et facta vel facienda mystica versatur, necessaria est cognitio rerum. Cognitio vocum in duobus consistit, in pronuntiatione et significatione. Ad solam pronuntiationem pertinet grammatica, ad solam significationem pertinet dialectica. Ad pronuntiationem simul et cognitionem pertinet rhetorica. Cognitio rerum est in forma et natura. Forma est in exteriori dispositione; natura, in interiori qualitate. Omnis autem dispositio vel in numero est, ad quam pertinet arithmetica; vel in proportione, ad quam pertinet musica; vel in si
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑarii p̃lati. Hore diei etates scłi conc̃uc¬
tio oꝑariorum constitutio p̃latorum.
uł etiammissio p̃dicatorum. sero diei
finis scłi merces denarii retͥbutio cele¬
stis regni. Item. Paterfamilias deus
iunea anima oꝑarii sensusnr̃i instan
tia oꝑis ȩxercitium ututis hore diei eta¬
tes hominis. uesꝑe finisuite retributio
eterna beatitudo. De huius cultoribus
uinẽe & retributione quid̃am uersifica¬
tor sic ait. U mea culta fuit. cultores
p̃mia querunt. Non labor equalis.
equalia donafuerunt. Qui uenit extre¬
mnis dispensatore uocante. Tantumidem
mtipit. quantum qui uenerat ante. Sic
deusostendit quodi quandocũq uenimꝰ
Aggrediamur opiis. certide munere
xiit qui seminat seminare
transitu atcritum & arefactum ne uer¬
hi semen possit exciꝑe uł germinare.
Uolucres a quibus semen rapitur. de¬
mones sunt ꝑ quos uerbũ ne fructifi¬
cet aufertur. qui ideo uolueres celi di
ẽ uerius amor aut ꝑseuerantia uͥtutis.
Spine sunt diuitie que ꝑmultas cu¬

Expanded text:
horae diei, aetas saeculi. Conductio operariorum, constitutio praelatorum vel emissio praedicatorum; serum diei, finis saeculi; merces denarii, retributio regni coelestis. Item paterfamilias, est Deus: vinea, anima; operarii, nostri sentia operis, exercitium virtutis; horae diei aetates hominis; vesper, finis vitae. Retributio, aeterna beatitudo. De hujus vineae cultoribus et retributione quidam versificator ait. Vinea culta fuit, cultores praemia quaerunt. Non labor aequalis, aequalia dona fuerunt. Qui venit extremus dispensatore vocante, tantumdem recipit, quantum qui venerat ante. Sic Deus ostendit, si quandocunque velimus, aggrediamur opus, certi de munere xiit qui seminat seminare transitu attritum, et arefactum, ne verbi semen possit excipere vel germinare. Volucres, a quibus semen rapitur daemones sunt, per quos verbum, ne fructificet, aufertur. Qui ideo volucres coeli diest verus amor, aut perseverantia virtutis. Spinae, sunt divitiae, quae per multas cu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. ⁊ iaphet idẽ populus gen¬
tilis ad fidem conũsus pallio uere¬
cunda patͥs oꝑuit. quia passionẽ
xp̃i non defectum s totuis uirtu¬
tis effectum & uerũ humanȩ re¬
demptionis fuisse sacramentum
ostendunt. Unde ꝙ chanaan filiꝰ
cham malẽdicitur. quia iũdeoꝵ¬

Expanded text:
et Japheth, id est populus gentilis ad fidem conversis, pallio verenda patris operuit, quia passionem Christi non defectum, sed totius virtutis effectum, et verum humanae redemptionis fuisse sacramentum ostendit. Unde et Chanaan filius Cham maledictione punitur, quia Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
dilatat ꝑ bonam actionem. dum
infirma prelatoꝵ dissimulare &
excusare satagunt. quasi pallio
cham malẽdicitur. dum prauoꝵ
subiectoꝵ actus seruicio demonũ
tur. Sem & iaphet uͦ benẽdictio
tribuitur. quia benẽdictione bo¬
ni numerantur. Noe gͥ prelati.
filii eiꝰ subiecti. Cham reꝓbi.sem
& iapbet electi. contemplatiui. ac¬
tiui. unea eccłia. inebriatio gła¬
tio. denudatio. infirmȩ cogitatio¬
nis demonstratio. irrisio. deroga¬
tio. oꝑtio excusatio. E x pł. lib̾.i. Inc

Expanded text:
dilatat per bonam actionem, dum dilatat per bonam actionem, dum infirma praelatorum dissimulare et excusare satagunt, quasi pallio Cham maledicitur, dum pravorum subjectorum actus, servitio daemonvero et Japheth benedictio tribuitur, quia boni benedictione prima remunerantur. Noe igitur praelati, filii ejus subjecti. Cham reprobi, Sem et Japheth electi contemplativi et activi. Vinea Ecclesia, inebriatio gloriatio, denudatio cogitationis demonstratio, derisio derogatio, opertio excusatio. LIBER SEC
Abbreviated transcription (Latin):
iudaica. inebriatio passio. mors
ob̃dormitio. denũdatio uere hu¬
manitatis de monstratio. irrisio
cham derogatio iuideoꝵ. sem ꝙ
iaphet. duo credentes ppłi. uesti¬
mentum sacram̃tum. malẽdic¬
tio chanaan filii cham. dampna¬
Ide significat prelatos. quidũ
bene presunt quasi tot filio¬
rum sunt patres. qͦt subiectoꝵ st̃
rectores. Qui plantant uineam:
dum ẽdificant eccłiam. De cuiꝰ ui¬
no inebriantur. dum se successu
uirtittum. & regiminis sui ꝓsꝑita¬
te humana pulsante infirmitate
uł ad modicum gloriantur. Et ue¬
renda eoꝵ denũdantur. dum con¬
ceptȩ humanȩ głationis cogitatio¬
nes. uł ꝑ qmͣlibet iactantiam. uel
ꝑ inanem leticiam. uł ꝑ aliqͣm de¬
niq humani excessus intemꝑan¬
tiam manifestantur. Sr̃ cham ue¬
renda deridet. quia reꝓbi quiꝙdũ
deridere ñ desistunt. Sr sem ĩdest.
contemplatuu. in quoꝵ tab̃nacuꝰ¬
lis łs habitat. ꝑ int̾nam quietem.
& iaphet idẽ boniactiui. quos d̾s

Expanded text:
udaica, inebriatio passio, mortis obdormitio denudatio, verae humilitatis demonstratio; derisio Cham derogatio Judaeorum, Sem et Japheth duo populi credentes, vestimentum sacramentum; maledictio Chanaam filii Cham damnaNoe significat praelatos: qui dum bene praesunt, quasi tot filiorum sunt patres, quot sunt rectorum rectores. Qui plantant vineam, dum aedificant Ecclesiam: de cujus vino inebriantur, dum de successu virtutum et regiminis sui prosperitate, humana pulsante infirmitate, vel ad modicum gloriantur. Et verenda eorum denudantur, dum conceptae humanae gloriationis cogitationes, vel per quamlibet jactantiam, vel per inanem laetitiam, vel per aliquam denique humani accessus intemperantiam manifestatur. Sed Cham verenda deridet, quia reprobi quiquederidere non desistunt. Sed Sem, id est boni contemplativi, in quorum tabernaculis Deus inhabitat per internam quietem, et Japheth, id est boni activi, quos Deus
Abbreviated transcription (Latin):
implere. Noe qͦ interp̃tatur re¬
quies. & xp̃c ẽ requies nr̃a in p̃¬
Uinea ipsius gens fuit isrłitica.
sicut scriptum ẽ. Uinea dñi sa¬
baotħ domus isrł ẽ. Quȩ dum
debuit facere uuas: fecit labru
mortis obdormunt. & uirilitas
festa comparauit. Qmͣ infelix
cham idẽ incredulus uideoꝵ po¬
pulus derisit dicens. Alios saluoᷤᷤ
fecit. seipsum ñ potest saluum
facere : Si rex isrł est. descendat
nunc de eruce: & credimusei. S

Expanded text:
lere . Noe vero interpretatur requies. Et Christus est requies nostra in prVinea ipsius fuit gens Israelitica sicut scriptum est: Vinea Domini exercituum domus Israel est. Quae dum debuit facere uvas, fecit labrusmortis obdormivit, et vilitas,festa comparuit. Quem infelix Cham, id est incredulus Judaeorum populus derisit, dicens: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Si rex Israel est descendat nunc de cruce, et credemu
Abbreviated transcription (Latin):
nuersa que habet & emit agrim illũ.
Ager scriptura ẽ. thesaurus cognitio
a noticia cliaboli uł ab appetatu fauous
humani. O mĩa uendit & agrum emit.

Expanded text:
ersa quae habet, et emit agrum illum . Ager est Scriptura; thesaurus, cognitio a notitia diaboli et ab appetitu favoris humani. Omnia autem vendit et agrum emit,
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑus de fide. hic agit dde cantate.
Mulier significat saplentiam dunnam.
fermentũ caritatem farina couła.tria
mnines gr̃e. Mulier gͦ fermentum
in tribus satis farine abscondit do¬
nec fermentetur totum quiasapien¬
na duuna intra corda trium generũ
hominum caritatem recondit. Totũ
Nitẽ fermentab itur dum numerus
clectorum infine scłi complebitur
Aliquando fermentũ significat bo¬
num aliquando malum. bonum ut
in hoc loco. simile ẽ regnũ celorum &¬
ferm̃tã malum ut expurgate uetus
fermentum. ꝑ ossumus ꝑ multerem
istam acciꝑe animam ꝑ tria sata tres
iuitutes anime. rationem iram concu¬
piscentiam. ꝑ farinam cogitationem.
nfermentum sicut supra caritatem
Mulier itaq fermentũ in tribus sa¬
tis farme donec fermentaretur totũ
abscondit dum quelibet fidelis ani¬
ina feruorem caritatis in cogitatione
trium naturalium uͥtutum reponit.
cantatis conuertitur. & possidemus
ꝑrationem discretionẽ bonorũ &ema¬

Expanded text:
erius de fide, hic agit de charitate. Mulier, significat sapientiam divinam; fermentum, charitatem; farina, corda; tria mines gratiae. Mulier ergo fermentum in tribus satis farinae abscondit, donec fermentetur totum, quia sapientia divina intra corda trium generum hominum charitatem recondit; totum autem fermentabitur, dum numerus electorum in fine saeculi complebitur. Aliquando fermentum significat bonum, aliquando malum. Bonum, ut in hoc loco: simile est regnum coelorum fermento; malum, ut expurgate vetus fermenmentum . Possumus per mulierem istam, accipere animam; per tria sata tres virtutes animae, rationem, iram, concupiscentiam; per farinam, cogitationem; per fermentum sicut supra, charitatem. Mulier itaque fermentum in tribus satis farinae, donec totum fermentetur, abscondit, dum quaelibet fidelis anima fervorem charitatis in cogitatione trium naturalium virtutum reponit. charitatis convertitur; et possidemus per rationem, discretionem bonorum et ma
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑsarum rex forum uenaliũ
illi in deserto preparari fecit.
Et ita iouinianus de medio ho¬
stium romanũ exercitũ eluxit
illesum. Uerũ cũ ad illiricum
ꝑ galatiam remearet: in qddam
cubieulum nouum sese recepit.
ubi calore prunarũ & ñdore pa¬
rietum suꝑ calce illitoꝵ pregra¬
uatus & suffocatus. octauo men¬
se imꝑii sui uitã finiuit. & tam
pia ar̃ꝙ tam leta pͥncipia mors
immatura corrupit. De ualen

Expanded text:
que Persarum rex forum venalium rerum que Persarum rex forum venalium rerum illi in deserto praeparari fecit. Et ita Jovinianus de medio hostium Romanum exercitum eduxit illaesum. Verum cum ad Illyricum per Galatiam remearet, in quoddam cubiculum novum sese recepit, ubi calore prunarum, et nidore parietum nuper calce illitorum praegravatus et suffocatus, octavo mense imperii sui vitam finivit. Et tam pia atque tam laeta principia mors immatura corrupit. CAP. V.
Abbreviated transcription (Latin):
popłs paganoꝵ funestis mani-¬
b effregit. & eiusdẽ mr̃is reli¬
quias igne concremauit. & pł¬
ueri immixtas ꝑ agros sparsit.
Ad fuere tam̃ quidam ꝑegrini
de iherosolunis. qui pauca ossa
incendio furtim subtraxere.⁊
secum redeuntes deuexere. De¬
niꝙ ulianus ad bellum par¬
thicum ꝓfecturus. ampliꝰ effre¬
nata rabie in xp̃i cultores deseui¬
re cepit. Sr cum a thesiphonte ca¬
stra mouisset. & iam pugnatus
exercitum ordinaret. inccrtum a
quo. uentre sauciatus punitur:
& dum moreretur cepit xp̃m dm̃
blasphemare dioens. Uicistigalileẽ
uitisti. Atq in his uerbis miser ex¬
spirauit. de iouiniano.n
ouinianus imꝑium consecut᷑.
imꝑauit mendib octo. Qui cũ
iuolent̃ post uiliani necem ami¬
litib ad imꝑiũ traheretur. dix̃
non se uelle paganis hominib
imꝑare. cum ipse ẽẽt xp̃ianus.
pit imꝑium. Pepigit ꝙ fẽdus
cum sapore rege ꝑsarum. & ni¬
sibin oppĩdum partẽq suꝑioriᷤᷤ
mesopotamiȩ ei concessit. Mox¬

Expanded text:
ganorum funestis manibus effregit, et ejusdem martyris reliquias concremavit, et pulveri immistas per agros sparsit. Adfuere tamen quidam peregrini de Jerosolymis, qui pauca ossa incendio furtim subtraxere, et secum redeuntes devexere. Denique Julianus ad bellum Parthicum profecturus, amplius effrenata rabie in Christi cultores desaevire coepit. Sed cum a Ctesiphonte castra movisset, et jam pugnaturus exercitum ordinaret, incertum a quo ventre sauciatus, punitur et dum moreretur, coepit Christum Deum blasphemare, dicens: Vicisti, Galilaee, vicisti. Atque in his verbis scelestus exspiravitJovianus imperium consecutus imperavit mensibus octo, qui cum violenter post Juliani necem a militibus ad imperium traheretur, dixit non se velle paganis hominibus imperare, cum ipse esset Christianus. pit imperium. Pepigitque foedus cum Sapore rege Persarum, et Nisibim oppidum, partemque superioris Mesopotamiae ei concessit. Mox
Abbreviated transcription (Latin):
mercẽde confessionis imꝑiũ re¬
cepit. Deniq iulianus impũdẽ¬
ter baptisma diluens. sangui¬
ne sacrificioꝵ cuncta faciebat.
quib demones placari solent.
Ipse qͦ in athanasium ꝑsecuti¬
onem fecit. s eum di nutu cõ¬
prehendere nequiuit. His pre¬
terea dieb passi sunt romȩ iohes

Expanded text:
mercede confessionis imperium remercede confessionis imperium recipit. Denique Julianus, impudenter baptisma diluens sanguine sacrificiorum, cuncta faciebat quibus daemones placari solent. Ipse quoque in Athanasium persecutionem fecit, sed eum Dei nutu comprehendere nequivit. His praeterea diebus passi sunt Romae Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
ta factus imꝑator reserauit tẽ¬
pla gentiliũ. & factus est xp̃ia¬
noꝵ ceteris ꝑsecutorib callidior
ꝑsecutor. Porro miliciȩ cingulũ
& ꝓcurationẽ ꝓunciarũ. & of¬
ficium iuris dicendi xp̃ianis
non debere committi dicebat:
ut pote quib lex ꝓpria glãdio
uti uetuisset. Unde militibus
publico postmõdũ p̃cepit edic¬
to. ut aut sacrificarent. aut
miliciȩ cẽderent. Uerũ qͥdam
catholici officiũ qmͣ fidem. ⁊e
lo cłi deserere maluerunt. Per¬
idem tempus ualentinianus
qui postea factus ẽ imꝑator.ze¬
lum quem ꝓpietate habuit ñ
celauit. Quadam namq die
dum templũ ingrederetur au-¬
gustus. & minister aqua ingre¬
dientes asꝑgeret. ualentinianꝰ
iudens guitam unã in clamĩde
sua pugno ministrũ ꝑcussit. di¬
cens se illa asꝑsione pociꝰ macu¬
latum qmͣ mundatũ. Quõd cer¬
nens uilianus iussit eum in eu¬
stõdiam recipi ac demũ ad he¬
remum destinari. S cũ annus
& pauei tͣnsissent dies. ille pro

Expanded text:
ta, factus imperator, reseravit templa gentilium, et factus est Christianorum caeteris persecutoribus callidior persecutor. Porro militiae cingulum, et procurationem provinciarum, officium juris dicendi, Christianis non debere committi dicebat, ut pote quibus lex propria gladio uti vetuisset. Unde militibus publico postmodum praecepit edicto, ut aut idolis sacrificarent, aut militiae cederent. Verum quidam catholici officium militiae quam fidem zelo Dei deserere maluerunt. Peridem tempus Valentinianus, qui postea factus est imperator, zelum, quem proprietate habuit, non celavit. Quadam namque die dum templum ingrederetur Augustus, et minister aqua ingredientes aspergeret, Valentinianus, videns guttam unam in chlamyde sua, pugno ministrum percussit, dicens se illa aspersione potius maculatum quam mundatum. Quod cernens Julianus, jussit eum in custodiam recipi, ac demum ad eremum destinari. Sed cum annus et pauci pertransissent dies, ille pro
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ filius dĩ. dicens dñs possedit me.
quia nunꝗͣ mutatur. nͨ a se alter
onem docuit. & morte sua possid̾e
fecit. Ieroam misericors. elui cleus
semet ipsũ exinaniens fudit. Uñ. Un¬
quentũ effusũ nom̃ tuũ. effusũ asuis
ĩusibilib ad nr̃a uisibilia. Ephrateris.
frugiser qͥa donis sp̃c sc̃i abundat. sł hũit
pͥmũ filios ło ꝑ legem generabat. s iam
ꝓpter infidelitatẽ infecunda manar.
anna sterilis ẽ eccłia gentiũ. que
olim sterilis a prole sp̃ualinc̃ grã
xp̃i redempta. Anna enim quȩ int̃¬
pretatur gr̃a. do filios ꝑ baptisma
um. Dene ait tristi: quia conclu¬
serat dñs uuluam eiꝰ⁊ ñdum enĩ
aduenerat tempꝰ miserendi eius
ut spirttali grã fecundaretur. Dic̃
fenenna annã: ita synagoga gẽ¬
tilitatem despiciebat. Multi ex
gentib redemptoris aduentuin
ut in iob repꝑimus expeclauert̃.
& quia in prece ꝑseuerauerunt. tã¬
dem redemptor flenti & ñ capienti
cibum. annȩ consolationẽ adhibu¬

Expanded text:
est Filius Dei, dicens: Dominus possedit me .quia nunquam mutatur, nec de se alter onem docuit, et morte sua possidere fecit. Jeroboam, misericors; Eliu, Deus semetipsum exinaniens effudit: Unde effusum unguentum nomen tuum . Effusum a suis invisibilibus ad nostra visibilia. Ephrathaeus, frugifer, quod donis Spiritus sancti abundat. Et habuit primum filios Deo per legem generabat, sed jam propter infidelitatem infecunda manet. Anna sterilis Ecclesia gentium quae olim sterilis a prole spirituali, nunc gratia Christi redempta. Anna enim, quae interpretatur gratia, Deo filios per baptisma  ingenium. Bene ait. Tristis, quia concluserat Dominus vulvam ejus nondum enim advenerat tempus miserendi ejus, ut spirituali gratia fecundaretur. Sicut Phenenna Annam, ita synagoga gentilitatem despiciebat. Multi ex gentilibus Redemptoris adventum, ut in Job reperimus, exspectaverunt, et quia in prece perseveraverunt, tandem redemptor flenti et non capienti cibum Annae, consolationem adhibu
Abbreviated transcription (Latin):
fui discalciatus siue insania
conũsionis. finees os mutũ.
scribas & phariseos significant.
qui filii hely dicuntur. quia hely
typum tenet sacerdotii. Ipsi quia
non receꝑunt quẽ lex & ipħȩ pre¬
dixerunt. ad insaniam infidelita¬
tis conũsi. os mutum meruert̃
habere a confessione xͥ. Et quia no¬
luerunt suscitare sem̃ filei xp̃o
defuncto frĩ. meruerunt discalti¬
ari. & ẽẽ extra sortem eoꝵ. de quib

Expanded text:
 discalceatus vel insania conversionis, Phinees, os mutum, Scribas et Pharisaeos significant. Qui filii Heli dicuntur, quia Heli typum tenet sacerdotii. Ipsi, quia non receperunt quod lex et prophetae praedixerunt, ad insaniam infidelitatis conversi, os mutum meruerunt habere a confessione Christi; et quia noluerunt suscitare semen fidei, Christo defuncto, fratri, meruerunt discalceari, et esse extra sortem eorum, de quib
Abbreviated transcription (Latin):
Tu autẽ ĩdem ipse es: & anni tui ñ
ua & contemplatiua uita. fenenna
fecuñda in filiis ꝙ filiab. actiua for¬
tia gignens oꝑa & infirma. fenen¬
na int̃pretatur conũsio. quia acti¬
ua ad actiones quib prosit ꝓxuniᷤ
necesse ẽ ut sollicite conũtatur. Ac¬
tis curam gerere. que singulis expe¬
diant dispensare. Anna int̾p̃tatur
gr̃a. quia contemplatio habetur ꝑ
grãm. Hȩc ẽ sterilis. quia cum eam
lus qd in ea sentit prẽdicare suffici¬
at. contingit ut eam prẽdicando.
nemo plures filios gignat. Contẽ¬
platiua uita ẽ caritatẽ ołi & ꝓximi¬
tota mente retinere. ab exteriori¬
actione quiescere. soli desid̾io con¬
ditoris inherere. ut nichil iam de
ext̾iorib agere libeat. Qui uult
effici possessio dĩ. has duas hade¬
at upores. actiuam pͥmum. con¬
templatiuam deinceps. p̃cipue
doctor ex amplexib fenennȩ tͣnse¬
at ad complexus annȩ. utͥq par¬
tes tͥbuat. uirtictib u̾tutes subne¬
ctens.

Expanded text:
Tu autem idem ipse es et anni tui non va et contemplativa vita. Phenenna fecunda in filiis et filiabus; activa, fortia gignens opera et infirma. Phenenna interpretatur conversio; quia activa ad actiones, quibus prosit proximis, necesse est ut sollicite convertatur. Actis curam gerere, quae singulis diant dispensare. Anna interpretatur gratia, quia contemplatio habetur per gratiam. Haec est sterilis; quia eum eam, lus quod id ea sentit praedicare sufficiat, contingit ut eam praedicando nemo plures filios gignat. Contemplativa, est charitatem Dei et proximi mente retinere, ab exteriore quiescere, soli desiderio Conditori inhaerere, ut nil jam de exterioribus agere libeat. Qui vult effici possessio Dei, has duas ducat uxores, activam prius, et contemplativam deinceps. Praecipue doctor ex amplexibus Phenennae transeat ad amplexus Annae, utrique partes tribuat, virtutibus virtutes subnectens.
Abbreviated transcription (Latin):
les & corporales inimicos. San¬
son asportans portas garȩ. ascen¬
ctis portis inferni ascendit in
cȩlum. Sanson plures hostium
strauit moriens. qmͣ aute fece¬
rat uiuens. & xp̃c plures mori¬

Expanded text:
les et corporales inimicos. Samson apportans portas Gazae, ascentus fractis portis inferni, ascendit in coelum. Samson plures hostium prostravit moriens, quam ante fecerat vivens, et Christus plures mori
Abbreviated transcription (Latin):
angłm annuntiata est na¬
tiuitas sansonis: & ꝑ angłm an¬
nuntiata ẽ natiuitas saluatoris.
Sanson leonẽ int̃fecit: & xp̃c di¬
abolum occĩdit. Sanson de fauci¬
b leonis extraxit fauum: & xͨ
de faucib diaboli genꝰ humanũ.
Cera corpꝰ: mel sp̃c. Sanson uxo¬

Expanded text:
nativitas Samsonis, et per angelum annuntiata est nativitas Salvatoris. Samson leonem interfecit, et Christus diabolum occidit. Samson de faucibus leonis extraxit favum, et Christus de faucibus diaboli genus humanum. Cera, cor; mel, spiritus. Samson dux
Abbreviated transcription (Latin):
quemlibet ficlelem in fide fortem.
Qͥ leonem int̃ficit. dum diabo
dum se uicia spiritalia & carnalia
expellit. S iste talis ac tantꝰ aliqnͣ¬
dum iudelicet temptationib su¬
ante int̾ ficit: quia donis gr̃e tc̃m
confortatꝰ. ad maiorem tͥumphum
ruth ñ accepit iohem baptistam
booth xp̃m̃. ager muñdũ. segetes
sterium humanȩ redemptionis.¬

Expanded text:
quemlibet fidelem, in fide fortem; qui leonem interficit, dum diaboldum de se vitia spiritualia, et carnalia expellit. Sed iste talis ac tantus aliquadum videlicet tentationibus suante interficit, quia donis gratiae iterum confortatus, ad majorem triumphum Ruth non accipit, Joannem Baptistam; Booz, Christum; ager, mundum; segetes, sterium humanae redemptionis.
Abbreviated transcription (Latin):
romanum imꝑiũ pͥmi diuise¬
runt. Et galerius maximianꝰ
illiricum. asiam & orientem.
constantiꝰ uͦ galliam hispaniã¬
q possidebat. Maximianꝰ autẽ
grauissimam ꝑsecutionẽ in xp̃ia¬
nos excitauit. At constantius mu¬
tius se agebat. & cultores xp̃i ue
nerationi habebat. Uñde ołi gr̃a
matura p̃dictoꝵ subsecuta ẽ ꝑdi¬
tio tyrannoꝵ. Nam herculius
maximianus imꝑium q̃d abie¬
cerat it̾m arriꝑe uolens. a constã¬
tino nondũ imꝑatore massilie
extinctus ẽ. Galerius autẽ augu¬
stus seuerũ cesarem ad italiam
cum exercitu misit. ubi cũ ur¬
bem obsioderet militũ suoꝵ sce¬
lere desertus & ꝓolitus. rauen¬
nȩ extinctus ẽ. Diocdetianus
quoq sicut iam dictum ẽ regia
dignitate deposita salone defũ¬
ctus ẽ. Constantius demq stre¬
nuissimus imꝑator. eboraci de¬
ficiens anno impii fui .xu. or¬

Expanded text:
Romanum imperium primi diviseRomanum imperium primi diviserunt, et Galerius Maximianus Illyricum, Asiam et Orientem. Constantius vero Galliam Hispaniamque possidebat. Maximianus autem gravissimam persecutionem in Christianos excitavit. At Constantius mitius se agebat, et cultores Christi venerationi habebat. Unde Dei gratia matura praedictorum subsecuta est perditio tyrannorum. Nam Herculeus Maximianus imperium, quod abjecerat, iterum arripere volens, a Constantino nondum imperatore Massiliae exstinctus est. Galerius autem Augustus Severum Caesarem ad Italiam cum exercitu misit. Ubi cum Urbem possideret, militum suorum scelere desertus et proditus, Ravennae exstinctus est. Diocletianus quoque, sicut jam dictum est, regia dignitate deposita, Salonae defunctus est. Constantius denique strenuissimus imperator Eboraci deficiens, anno imperii sui decimo
Abbreviated transcription (Latin):
seus rex ꝑsarum orientembello p̾¬
meret. Quo ꝑiculo motꝰ diocleti¬
anus maximianũ herculiũ ex ce¬
sare fecit augustũ. Constantium
uͦ & maximianũ galeriũ cesares
legit. Porro carausus fraude alec¬
quoq qui & ipsi rebellauerant.
ꝑ constantiũ cesarem sunt deuic¬
ti. & quinqͣgentiani ꝑ maximi¬
anum augustum sunt ẽdomiti.
Diocletianus apũd alexañdriam
uit̾fecit achilleum. At maximi¬
anus galerius bino cũ narseo cõ¬
gressu habito. t̾cio uictus aufu¬
git. si item in hostem recĩsus mag¬
nis eum iurib suꝑauit. Deniꝙ
diocletianus ab inuito exegit ma¬
ximiano ut simul imꝑium de¬
ponerent. ac iuniorib substitu¬
tis ipsi in pͥuato habitu consene¬
scerent. Itaꝙ sub uno die diocle¬
tianus apud nichomẽdiam. ma¬
ximianus apũd mẽdiolanum.
purpuram deposuerunt. Tunc
galerius. maximianꝰ. & constan.¬
tius. augustĩ. in duas ꝓcuratio¬
nes orientis scilicet & occĩdentis

Expanded text:
seus rex Persarum Orientem bello prseus rex Persarum Orientem bello premeret. Quo periculo motus Diocletianus Maximianum Herculeum ex Caesare fecit Augustum; Constantium vero, et Maximianum Galerium Caesares elegit. Porro Carausius fraude Alecquoque, qui et ipsi rebellaverunt, per Constantium Caesarem sunt devicti. Et Quinquagentiani per Maximianum Augustum sunt edomiti. Diocletianus apud Alexandriam interfecit Achilleum. Maximianus Galerius hino cum Narseo congressu habito, tertius victus aufugit sed iterum in hostem reversus magnis eum viribus superavit. Denique Diocletianus ab invito exegit Maximiano, ut simul imperium deponerent, ac junioribus substitutis, ipsi in privato habitu consenescerent. Itaque sub una die Diocletianus apud Nicomediam, Maximianus apud Mediolanum purpuram deposuerunt. Tunc Galerius Maximianus, et Constantius Augusti, in duas procurationes, Orientis scilicet et Occidentis,
Abbreviated transcription (Latin):
trem apũd olalmatiam occĩdit.
His dieb amandus & heliandus
in gallia collecta rusticoꝵ manu ꝑ¬
niciosos tumultꝰ excitauerunt.
Unde diocletianus maximianũ
hercucesarem legit. & in galliis
destinauit. qui facile rusticam
manum uirtute militari compe¬
scuit. S in ipso ttinere thebea le¬
gio. & unoloco galliȩ agauno sub
prefato maximiano. ꝓ xp̃o liben¬
ȩccłia di ꝑ uniuersum orbem di¬
lataretur. & cresceret. subito ꝑse¬
cutionis turbo increpuit. & hȩc
ꝑsecutio eo usq flagrauit. ut e¬
tiam occeani limbũ tͣnͣsiret. &
semel cepta rabies usꝙ ad septi¬
mum constantini magni annũ
feruere ñ cessauit. Hac p̃terea
tempestate .xuii. milia mr̃m
passi sunt intra romã. d dum
ista gerunt᷑ graues ꝑ om̃s fines
romani imꝑii ꝑsecutionũ fra-¬
gores concrepuert: carausio re¬
bellante in britannia. ⁊ achilleo
in egypto. cum ⁊ qͥnquagentia¬
ni affricam infestarent. &e nar¬

Expanded text:
trem apud Dalmatiam occidit. trem apud Dalmatiam occidit. His diebus Amandus et Eliandus in Gallia, collecta rusticorum manu, perniciosos tumultus excitaverunt. Unde Diocletianus Maximianum Herculeum Caesarem elegit, et in Galliam destinavit, qui facile rusticam manum virtute militari compescuit: sed in ipso itinere Thebaea legio Heduno loco Galliae a Ganno sub praefato Maximiano pro Christo libenEcclesia Dei per universum orbem dilataretur et cresceret, subito persecutionis turbo increpuit. Et haec persecutio eousque flagravit, ut etiam Oceani limbum transiret, et semel coepta rabies usque ad septimum Constantini Magni annum fervere non cessavit. Hac praeterea tempestate octodecim millia martyrum passi sunt intra Romam. Sed dum ista geruntur, graves per omnes fines Romani imperii rebellionum fragores concrepuerunt: Carausio rebellante in Britannia, et Achilleo in Aegypto, cum et Quinquagentiani Africam infestarent, et Nar
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc inponto int̾ fecto. florianꝰ
romanũ adeptus ẽ imꝑiũ. Qui
& ipse imꝑii sui t̾cio mense apũd
robus deniq sortitus imꝑium.
gallias iam ludum abarbariᷤᷤ
occupatas. ꝑ multa bella tandem
deletis hostib liberauit. Egit duo
cuulia bella. unũ in oriente quo
saturnũ tyrannũ oppressit. & a¬
liud quo proculum & bonosum
genere ꝑses. acer ingenio. uita
&e morib barbarus. parachytum
se nominabat. Ab hoc oliffusa ẽ
heresis manicheoꝵ. Hic assere¬
bat duo ẽẽ pͥncipia. unũ boni
& alt̾m mali. Poero probus un¬
ꝑator apud sarmiũ militari tu¬
multu necatus ẽ. De caro narbo.
potit᷑ imꝑio. cũ duos filios
suos consortes regni fecisset. ad
bellum parthicũ ꝓfectus in ca¬
stris fulmine ictus interiit. Nu¬
merianus uͦ qui cum patre pro¬
fectus fuerat. inde rediens. apri
socerisui fraude necatus est.
ꝑemito: anno incarnationis dnice
meriani int̾fectorem manu sua
int̃fecit. & carinũ numeriam fra¬

Expanded text:
Et hoc in Ponto interfecto, Florianus Romanum adeptus est imperium. Qui et ipse imperii sui tertio mense apud T Probo. Probus, denique, sortitus imperium, Gallias jamdudum a barbaris occupatas, per multa bella tandem deletis hostibus liberavit. Egit duo civilia bella, unum in oriente, quo Saturnum tyrannum oppressit, et alterum quo Proculum et Bonosum genere Perses, acer ingenio, vita et moribus barbarus, Paraclitum se nominabat. Ab hoc diffusa est haeresis Manichaeorum. Hic asserebat duo esse principia, unum boni, et alterum mali. Porro Probus imperator apud Sarmium militari tumultu necatus est. CAP. XXII. De Caro Narbonepotitus imperio, cum filios suos duos consortes regni fecisset, ad bellum Parthicum profectus, in castris fulmine ictus interiit. Numerianus vero, qui cum patre profectus fuerat, inde rediens Apri soceri sui fraude necatus est. perempto, anno Incarnationis Dominimeriani interfectorem manu sua interfecit, et Carinum Numeriani fra
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ ꝑmisit eum dñs. ꝑcussit aũ
in castris assyrioꝵ .c. octoginta
quinq milia uiroꝵ. Post hec ĩ¬
terfecerunt sennacherib filii su
in templo łisui. Post ezechiam
regnauit manasses filius eius.
fẽcitq malũ iuxta ritũ gentiũ.
& ad orauit omnnẽ miliciã oeli.

Expanded text:
cussit autem in castris Assyriorum centum octoginta millia virorum. Post haec interfecerunt ipsum Sennacherib filii sui in templo Dei sui. Post Ezechiam regnavit Manasses filius ejus, fecitque malum juxta ritum Gentium, et adoravit omnem militiam coeli;
Abbreviated transcription (Latin):
iahel uxoris aber cynei. quȩ cũ
oꝑuisset eum pallio. tulit elauũ
& defixit in eius timpora. & mor¬
tuus ẽ. Post deboram furrexit
geoleon. qui lib̃auit isrł de ma¬
nu madian. & ꝑcussit oreb et
zeb. & zebeȩ & salmana. Prom
de mortuogedeone. abimelech
lonatha. qui euasit. Constitue¬
runtꝙ uiri sichem pͥncipema¬
bimelech. Post hȩc misit ds spi¬
ritum pessimũ inter abimelech
& uiros sichem. & ipse multos¬
ex illis int̾fecit. & tañdem frag¬
mine mole q̃d iecit mulier suꝑ
caput eius excerebratꝰ interiit.
Post hunc surrexit tola ce post
tolam iair. & post iair iepte.
Deniq iepte lib̃auit isrł de ma¬
nu filioꝵ ammon. Cumq iret¬

Expanded text:
ahel uxoris Haber Cynaei; quae cum operuisset eum pallio, tulit clavum, et defixit in ejus tempora, et mortuus est. Post Deboram surrexit Gedeon, qui liberavit Israel de manu Madian, et percussit Oreb, et Zeb, et Zebee, et Salmana. Porro deinde, mortuo Gedeone, Abimelech Jonatha, qui evasit. Constitueruntque viri Sichem principem Abimelech. Post haec misit Deus spiritum pessimum inter Abimelech et viros Sichem, et ipse multos illis interfecit, et tandem fragmine molae, quod jecit mulier super caput ejus, excerebratus interiit. Post hunc surrexit Thola, et post Tholam Jair, et post Jair Jephte. Denique Jephte liberavit Israel de manu filiorum Ammon. Cumq
Abbreviated transcription (Latin):
athaliam int̾fecerunt. Indieb
ilł uoluit rexsyriȩ pugnare cont᷑
tulerunt patres eiꝰ in thesauroᷤ
dñi ⁊ recessit. Deniq serui ioas
uiterfecerunt eũ. ⁊ regnauit
amasias filius eiꝰ pro eo. Iste ꝓ¬
Et fugit amasias & asceñdit
ioas rex isrł in ierłm. & tulit in¬
de aurũ ⁊ uasa aurea quȩ inuẽ¬
ta fuerunt in domo olnĩ. facta
ẽ autẽ conuiratio contͣ amasiã
& int̾fectus ẽ in lachis. ⁊ regna¬
uit orias filius eiꝰ pro eo. Por¬
ro instante insigni sollemnitate
induit se orias ueste sacerolota¬
li. ⁊ intrauit in templũ oblatu¬
rus incensum. statq lepra ꝑ¬
cussus ẽ. Unde postinodum ex¬
tra urbem uitã exegit. pͥuatam.
ioathafilio eiꝰ regni negotia ꝓeu¬
rante. Olimpias a grecis institu¬
itur. Mortuo ꝓinde oria regnaũ
ioathas filius eiꝰ pro eo. Edifica¬
uit autẽ ioathas portam clomus
dñi. quȩ speciosa uocabat᷑. Romu¬
lus nascitur. Defuncto ioatha.

Expanded text:
Athaliam interfecerunt. In diebus Athaliam interfecerunt. In diebus illis voluit rex Syriae pugnare contra tulerant patres ejus in thesauros Domini, et recessitinterfecerunt eum, et regnavit Amasis filius ejus pro eo. Iste pet fugit Amasias, et ascendit Joras rex Israel in Jerusalem, et tulit inde aurum et vasa aurea quae inventa fuerunt in domo Domini. Facta est autem conjuratio contra Amasiam, et interfectus est in Lachis, et regnavit Ozias filius ejus pro eo. Porro, instante insigni solemnitate, induit se Ozias veste sacerdotali, et intravit in templum oblaturus incensum, statimque lepra percussus est; unde postmodum extra urbem vitam exegit privatam, Joatha filio ejus regni negotia procurante. Olympias a Graecis instituitur. Mortuo deinde Ozia regnavit Joathas filius ejus pro eo; aedificavit autem Joathas portam domus Domini, quae speciosa vocabatur. Romulus nascitur. Defuncto Joatha
Abbreviated transcription (Latin):
sui. Post abiam regnauit asa.
Cor autẽ asaerat rectum cum
deo. & bellũ habuit cũ baasa
rege isrł. Quo mortuo regnaũ
iosaphath. Hic fecit q̃d rectum
fuit coram dño. ⁊ ꝑrexit ad bel¬
lum cũ achat contra regẽ syriȩ.
His dieb ꝓpħauit helyas. Post
iosaphat regnauit ioram. am¬
bulauitq in uiis regũ isrł. In
dieb eius recessit elom ne eẽt
sub uida. Tunc recessit & lob¬
na.Et dlormiuit ioram cum
patrib siuis ⁊ regnauit arariaᷤᷤ
filius athaliȩ pro eo. Descendit
autẽ ararias inuisere ioram re¬
gem isrł. quẽ uulnerauerant
syri. & occidit ambosieu. Por¬
ro athalia fuit filia amriregis
isrł. quȩ iũdens mortuũ filium
suum eẽ: interfecit om̃e semen
regium. Tulit autẽ soror ararie
ioas filium arariȩ & seruauit
eum sex annis. quib regnauit
athalia suꝑ t̾ram. Anno uͦ septi¬
mo conuocauit ioiada sacerdoᷤᷤ
centuriones. & ostendit eis filiũ
regis. constituerunt q regẽ. et

Expanded text:
sui. Post Abiam regnavit Asa; sui. Post Abiam regnavit Asa; cor autem Asa erat rectum cum Deo, et bellum habuit cum Baasa rege Israel, quo mortuo regnavit Josaphat. Hic fecit quod rectum fuit coram Domino, et perrexit ad bellum cum Achaz contra regem Syriae. His diebus prophetavit Elias. Post Josaphat regnavit Joram, ambulavitque in viis regum Israel. In diebus illis recessit Edom, ne esset sub Juda, tunc recessit et Lobna, et dormivit Joram cum patribus suis, et regnavit Azarias filius Athaliae pro eo. Descendit autem Azarias invisere Joram regem Israel, quem vulneraverunt Syri, et occidit ambos Iheu. Porro Athalia fuit filia Amri regis Israel, qui, videns esse mortuum filium suum, interfecit omne semen regium. Tulit autem soror Azariae Joas filium Azariae, et servavit eum sex annis, quibus regnavit Athalia super terram. Anno vero septimo convocavit Joiada sacerdos centuriones, et ostendit eis filium regis, constitueruntque regem, et
Abbreviated transcription (Latin):
nauit salomon filuis eius. Hic
eolificauit templũ olĩ. qui bo¬
num quide initiũ s finem ha¬
buit ñ bonũ quia ołos coluit
alienos. Unde iratꝰ olñs scilit
regnũ de manu filii eiꝰ roboam.
⁊ tradidit illud seruo eius iero¬
boam. Cum enĩ postularet po¬
pulus ut eis alleuiaret iugum
patris sui. respondit ei dure.
constituerunt ꝙ decem trib re¬
gem sibi ieroboam filiũ nabath.
Porro ieroboam ppłm. ydoloꝵ eul
sunt nomina. Ieroboam. Ionadab.
baasa. Ela.⁊amri. Amri. acab.
Ocorias.Ioram. hieu. Ioath. Ioas.
Ieroboam. Tacharias. Sellum.
Manahen. faceia. facee. Oseȩ. In
dieb oseȩ regis isrł. & indieb eze¬
chie regis uida tͣnͣstulit salma¬
nasar rex assyrioꝵ decem tͥbus
& posuit in urbib meoloꝵ. & ĩ¬
troduxit cuseos in samariam.
Isti sunt samaritani quib nõ
coutebantur iudei. Igitur post
salomonẽ regnauit in uiolea ro¬
boam.⁊ post roboam abia. hic
ambulauit in peccatis patris

Expanded text:
navit Salomon filius ejus. Hic navit Salomon filius ejus. Hic aedificavit templum Domini; qui bonum quidem initium, sed finem habuit non bonum, quia deos coluit alienos. Unde iratus Dominus scidit regnum de manu filii ejus Roboam, et tradidit illud servo ejus Jeroboam. Cum enim postularet populus ut allevaret jugum patris sui, respondit ei dure. Constitueruntque decem tribus regem sibi Jeroboam filium Nabath. Porro Jeroboam populum idolorum cultsunt nomina: Jeroboam, Nadab, Baasa, Ela, Jamri, Amri, Acha, Ochozias, Joram, Hieu, Johath, Joas, Jeroboam, Zacharias, Sellum, Manahen, Faceia, Facee, Ozee. In diebus Ozee regis Israel, et in diebus Ezechiae regis Juda transtulit Salmanasar rex Assyriorum decem tribus, et posuit in urbibus Medorum, et introduxit Cuseos in Samariam. Isti sunt Samaritani, quibus non coutebantur Judaei. Igitur post Salomonem regnavit in Judaea Roboam: et post Roboam Abia. Hic ambulavit in peccatis patris
Abbreviated transcription (Latin):
num habens iitiũ defendit
isrł. s finem malũ habuit. quia
domino in bello qd̾ fecit contra
amalech in obediens fuit. Rep¬
batus itaq a sp̃u malo uexabat᷑.
Unctus est autẽ dd proeo in re¬
gem. Post hec ductus ẽ dauid ĩ
domum saul. & qnͣdocũꝙ arri¬
piebat sp̃c dñi malus saul. psal¬
lebat dauid eythara & leuiꝰ ha¬
bebat. Postqm autẽ dauid ꝑcus¬
sit phylisteum. amouit eũ saul
a se. & fecit eũ tribunũ suꝑ mil¬
le uiros. Ionathas uͦ filiꝰ saul oli¬
lexit dauĩd quasi animã suam.
Cumq saul dauid suspectũ ha¬
beret de regno. tetendit ei mul¬
tas insidias ut interficeret eũ.
s ñ tradidit eũ dñs in manus
eius. Deniq clauid fugit ad a¬
chis regeni gech. Mortuo autem
saul. ascendit clauid in ebron.
& regnauit ibi suꝑ tͥbum uida.
Deinde post mortem abner reg¬
nauit suꝑ omnẽ isrł. Gach. na¬
than. & asaph ꝓpħauerunt. Por
.xl. annisunt. Post olauid reg¬

Expanded text:
num habens initium defendit num habens initium defendit Israel, sed finem malum habuit, quia Domino in bello quod fecit contra Amalec inobediens fuit. Reprobatus itaque, a spiritu malo vexabatur. Unctus est autem David pro eo in regem. Post haec ductus est David in domum Saulis, et quandocunque arripiebat spiritus Domini malus Saulem, psallebat David cithara et levius habebat. Postquam autem David percussit Philisthaeum, amovit eum Saul a se, et fecit eum tribunum super mille viros. Jonathas vero filius Saulis, dilexit David quasi animam suam. Cumque Saul ipsum David suspectum haberet de regno, tetendit ei multas insidias ut interficeret eum, sed non tradidit eum Dominus in manus ejus. Denique David fugit ad Achis regem Geth. Mortuo autem Saule ascendit in Hebron, et regnavit super tribum Juda. Deinde post mortem Abner regnavit super omnem Israel. Gad, Nathan et Asath prophetaverunt. Porruadraginta anni sunt. Post David reg
Abbreviated transcription (Latin):
don. & post hunc sanson. Hicleo¬
nem int̾fecit. uxorem de thanna¬
ta accepit. Segetes philistinoꝵ cau¬
dis uulpiũ iunctis & facib accen¬
sis succendit. Mille uiros manli¬
bula asini strauit. portas garȩ su¬
per montẽ portauit. Cancłe autẽ
daliȩ mulieri qd in capillis tantã
fortitudinẽ haberet aꝑuit. & ipsa
rasis capillis eiꝰ philisteis eũ tradi¬
dit. qui eruentes ocłos eiꝰ molere
eum fecerunt. Cumq creuissent
capilli eiꝰ & coram phylisteis conui¬
uia celebrantib luderet. coneus¬
sis colunis domꝰ. eos qui in ea e¬
rant occĩdit. & ipse occubuit. Sã¬
son successit hely. Samuel ꝓpħa¬
nees sacerdotes occidunt᷑ Deniq
hely audito qd̾ capta eẽt archa
domini. ceciolit retrõde sella. ⁊
fractis ceruicib mortiuis ẽ. Et ꝑ¬
cussit dñs phylisteos in secretiou
Qua plaga coacti remiserunt
archam dei. Helysuccessit samu
petierunt filii isrł regem. qd̾
domino displicuit. Dedit eis ta¬
men regem saul filiũ cis. qui bo¬

Expanded text:
don: et post hunc Samson. Hic leonem interfecit, uxorem de Thamnata accepit, segetes Philisthinorum caudis vulpium junctis facibus accensis, succendit, mille viros mandibula asini stravit. Portas Gazae super montem portavit. Tandem autem Dalilae mulieri quod in capillis tantam fortitudinem haberet, aperuit, et ipsa rasis capillis ejus, Philisthaeis eum tradidit, qui eruentes oculos ejus molere eum fecerunt. Cumque crevissent capilli ejus, et coram Philisthaeis convivia celebrantibus luderet, concussis columnis domus, eos qui in ea erant occidit, et ipse occubuit. Samson successit Heli, sub nees sacerdotis filii occiduntur. Denique Heli, audito quod capta esset arca Domini, cecidit retrorsum de sella, et fractis cervicibus mortuus est. Et percussit Dominus Philisthaeos in secretiorigris mures, qua plaga coacti remiserunt arcam Dei; Heli autem successit Samuepetierunt filii Israel regem. Quod Domino displicuit; dedit eis tamen regem Saulem filium Cis, qui bo
Abbreviated transcription (Latin):
nasses abominationes istas dele¬
bo ierłm. & trãdam eam in manꝰ
inunicoꝵ eiꝰ. Mortuo manasse
regnauit amon filius eius pro eo.
hic ambulauit in uia patris sui.
&e int̃fecerunt eũ serui sui. reg¬
nauit ꝙ iosias pro eo. Ambulaũ¬
ꝙ iosias in uia clauĩd patris sui:
& non declinauit ab ea ad lexte¬
ram uel ad sinistram᷑. fecit mun¬
dari templũ. & celebrari phase.
quale non fuit a olieb uidicum
usq ad tempus illũd. Destruxit
quoq altare qͣd fecerat ieroboã
in bethel. & combussit in eo ossa
sacerolotum qui obtulerant suꝑ
locutꝰ ẽ suꝑ iũdam. Iosias oleniꝙ
congressus cum nechao rege egyp¬
ti. occisus ẽ in campo magedo. &
regnauit ioachat trib mensib.
Quib iux expletis. memoratus

Expanded text:
nasses abominationes istas, delebo Jerusalem, et tradam eam in manus inimicorum ejus. Mortuo Manasse, regnavit Amon filius ejus pro eo. Hic ambulavit in via patris sui, et interfecerunt eum servi sui. Regnavitque Josias pro eo. Ambulavitque Josias in via David patris sui, et non declinavit ab ea ad dexteram neque ad sinistram, et fecit mundari templum, et celebrari Phase quale non fuit a diebus Judicum usque ad tempus illud. Destruxit quoque altare, quod fecerat Jeroboam in Bethel, et combussit in eo ossa sacerdotum qui obtulerant supelocutus est contra Judam. Josias denique congressus cum Nechar rege Aegypti occisus est in campo Magendo, et regnavit Joatham tribus mensibus, quibus expletis memoratus
Abbreviated transcription (Latin):
gum a patͥb trãditarum
imꝑiumsumens. imꝑauit an¬
dieb . xxui. Hic omĩ uitȩ suȩ
tempore magicis maleficiis
& cruentis sacrificiis & luxu¬
riis semꝑ oꝑamdedit. & mnul¬
ticlerici ac monachi & religio¬
si laici sub eo pro recta ꝑtelita¬
ti sunt fide. Habebat etiã sibi
consentientẽ in omĩb ꝓpt̃ amo¬
rem t̾reni pͥncipatus. anasta¬
sium constantino poleos falsi
nominis patͥarcham. Unde
diunitus indignatio uenit
in ciues eiusdem urbis. admonẽs
impium imꝑatorẽ. ut se cohiberoe
ab insania qua flagrabat. S ille
ut pharao quondam inemenda¬
tus ꝑmansit Uenit quippe pe¬
stilens mors incipiens a sicilia &¬
a calabria in regiamurbem. &
lta eam deuastauit ut etiam in
ipsa plures domos iutegrȩ elau¬
derentur. eo q̃d ñ esset qui eas in¬
habitaret. ferebantur etiã in plau¬
stris ad sepeliendum cãdauera mor¬
tuoꝵ. ꝑ idem tempus etiã stellȩ
de cȩlo cadentes apparuerunt. ita
ut om̃s uidentes finem scli instare

Expanded text:
gum a patribus traditarum, imperium sumens, imperavit andiebus XXVI. Hic omni vitae suae tempore magicis maleficiis et cruentis sacrificiis, et luxuriis semper operam dedit, et multi clerici, ac monachi, et religiosi laici sub eo propter rectam periclitati sunt fidem, habebat etiam sibi consentientem in omnibus propter amorem terreni principatus Anastasium Constantinopoleos falsi nominis patriarcham, unde divinitus indignatio venit in cives ejusdem urbis, admonens impium imperatorem, ut se cohiberet ab insania, qua flagrabat. Sed ille ut Pharao quondam inemendatus permansit. Venit quippe pestilens mors incipiens a Sicilia et Calabria in regiam urbem, et ita eam devastavit, ut et in ipsa plures domus integrae clauderentur, eo quod non esset qui eas inhabitaret, ferebantur etiam in plaustris ad sepeliendum cadavera mortuorum. Per idem tempus et stellae de coelo cadentes apparuerunt, ita ut omnes id videntes finem saeculi instare
Abbreviated transcription (Latin):
eb .xx. Hiuiꝰ temporib narses ro¬
manoꝵ patͥcius cuiꝰ supra me¬
minimus cũ ab incursu diuer¬
soꝵ hostiũ totam quietã rẽdele¬
ret italiam: ꝓ magnis benefici¬
is magnam ꝑtulit iniuĩdiam ã
romanis. ita ut in urbe regia ui¬
stiniano mandarent dicentes.
quia meliꝰ erat romanis gothiᷤ
seruire qͣm grecis. ubi narses
eunuchus imꝑat & dñatur ꝓ
sua libĩdine. Quib sermonib
cõmotus imꝑator longinũ pre¬
fectum suũ narsetis loco substi¬
tuit. S & augusta sophia hãc
narseti mandauit contumeliã.
ut constantinopolim remearet.¬
& cũ puellis suis ingenicio femi¬
narum lanarũ pensa diuuideroe:
Ad quȩ uerba narses dicitur re¬
spondisse. talem se ei telam ordi¬
turum: qmͣ dũ uiueret nunꝗͣ
deponeret.Et neapolim secedẽs.
longobardis mandaiit ut pau¬
ꝑtina pannoniȩ rura quȩ incole¬
bant desererent. & ad italiȩ ferti¬
le solum possid̾ndũ confluerent.
Qd audiens albom rex longobar¬

Expanded text:
. Hujus temporibus Narses Romanorum patritius, cujus supra meminimus, cum ab incursu diversorum hostium totam quietam reddidisset Italiam, pro magnis beneficiis magnam pertulit invidiam a Romanis, ita ut in urbem regiam Justino mandarent dicentes quod melius erat Romanis Gothis servire quam Graecis, ubi Narses eunuchus imperat et dominatur pro sua libidine. Quibus sermonibus commotus imperator, Longinum praefectum suum Narsetis loco substituit. Sed et Augusta Sophia hanc Narseti mandavit contumeliam, ut Constantinopolim remearet, cum puellis suis in gynaeceo feminarum lanarum pensa divideret. Ad quae verba Narses dicitur respondisse eam se ei telam orditurum, quam, dum viveret, nunquam detexeret, et Neapolim secedens Longobardis mandavit, ut paupertina Pannoniae rura, quae incolebant, desererent, et ad Italiae fertile solum possidendum confluerent, Quod audiens Alboinus rex Longobar
Abbreviated transcription (Latin):
ercusare quia nemo ẽ qui non ualeat
aliquem uerbo suo admeliora ꝓuocare.
Quõd autem multi qui ad ministeriũ
p̃dicationis signati sunt & euudem
ministerii sumptus sumunt & de eis
delicate & luxuriose ununt qudo in¬
quam scripturas diuinas nesciunt cle
torpore & ignauia siue contemptu ar¬
guendi sunt quia eccłie ubiq bibli¬
othecis omeliariis expositionib trac¬
tatibus replete sunt & ipsi lectioni
& meditationi scripturarum studiũ
nullum impendunt. Erubescant gͦ
quarũdam eccłiarum ministri muti¬
les nescii &e ignaui. torporem excutiant
libros legant. talentum expendant.
tempus redimant qm̃ dies mali sunt
Om̃ibus deniq modis quibus possu

Expanded text:
excusare, quia nemo est qui non valeat excusare, quia nemo est qui non valeat aliquem verbo suo ad meliora provocare. Quod autem multi qui ad ministerium praedicationis signati sunt, et ejusdem ministerii sumptus sumunt, et de eis delicate et luxuriose vivunt, quod inquam divinas Scripturas nesciunt, de torpore et ignavia sive contemptu arguendi sunt, quia Ecclesiae ubique bibliothecis, homiliariis, expositionibus, tractatibus repletae sunt et ipsi lectioni et meditationi Scripturarum studium nullum impendunt. Erubescant ergo quarumdam Ecclesiarum ministri inutiles, inscii et ignavi, torporem excutiant, libros legant, talentum expendant, tempus redimant, quoniam dies mali sunt. Omnibus denique modis quibus possu