comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quereretur. quomͦ eum non quasi crudelis sus
citas. quẽ scimus qr tantos inuade & deuorare
ꝑmittas: statim subdidit dicens. Quis enĩ
resistere potest uultui meo: & quis ante dedit
mͥ ut reddã ei: Quib duob uersib & uir¬
tutem suȩ potentiȩ: & omẽ pondus rationis
expleuit. Nam ꝓpt̾ potentiam dixͣ. quisenĩ
resistere potest. uultui meo: & ꝓpt̾ rationem
subdidit. quis ante dedit mͥ. ut reddam ei.
Ac si diceret. Non eum quasi crudelis suscito:
qr de eius fortitudine & electos meos potenter
eripio: & rtirsum reꝓbos non iniuste. sed ratio¬
nabilit̾ domno. Idest & eos quos benigne ȩli¬
go. eriꝑe mirabilit̾ possũ. & eos quos respuo.
non inuste derelinquo. Nemo quippe ut di¬
uina illum gr̃ã subsequatur: priꝰ aliquid con¬
ut eius grãm mereremur: ubi ẽ. quod paulꝰ¬
apłs dicit. grã salui facti estis ꝑfide. & hoc non
ex uob̾ ddĩ donũ est. non ex oꝑib Sinrã dilec

Expanded text:
ereretur. Quomodo non eum quasi crudeliereretur. Quomodo non eum quasi crudelicitas, quem scimus quia tantos invadere et devorare permittas? statim subdidit dicens, Quis enim resistere potest vultui meo, et quis ante dedit mihi ut reddam ei? Quibus duobus versibus, et virtutem suae potentiae, et omne pondus rationis explevit. Nam propter potentiam 86 dixit, Quis enim resistere potest vultui meo? et propter rationem subdidit, Quis ante dedit mihi ut reddam ei? Ac si diceret: Non enim quasi crudequia de ejus fortitudine et electos meos potenter eripio, et rursum reprobos non injuste, sed rationabiliter damno; id est, et eos quos benigne eligo eripere mirabiliter possum, et eos quos respuo non injuste derelinquo. Nemo quippe ut divina illum gratia subsequatur prius aliquid conut ejus gratiam mereremur, ubi est quod Apostolus dicit: Gratia salvati estis per fidem; et hoc non ex vobis, sed Dei donum est, non ex
Abbreviated transcription (Latin):
occulto acmiro dĩ consilio agitur: ut & nunc
ꝑ eius grãm apugnantib. non uisa uincatu:
& tunc a lȩtis uictorib iam captiua tudeatur.
Tunc aut̃ iusti diuino adiutorio quantũ de¬
bitores sunt plenius recognoscunt. qnͣ tam
fortem bestiam uid̾int. quã nunc infirmi ui¬
cerunt: & inbostis sui immanitate conspicua.
quantum debeant grȩ̃ defensoris sui. Rede
unt enim dehoc p̾lio tunc milites nr̃i uir¬
tutum trophea referentes: & receptis corpo¬
rib cũ iam in illo iudicio celestis regni intro¬
itum sortiuntur. prius inmanissimas uires
huius antiqui serpentis aspiciunt: ne uile
estiment quod euaserunt. Bene gͦ dr. & ui
eiꝰ tunc gaudium exhib&: cuiꝰ tolerata ui¬
ta nunc iustis cotidie incruciatib belluum
mouet. S audiences ista ac si ꝓtinus quere¬
remur dño dicentes. dnẽ. quia leuiathan
istum tantȩ eẽ forcitudinis non ignoras:
eum in certamine infirmitatis nr̃ȩ̃ cur susci

Expanded text:
occulto ac miro Dei consilio agitur ut et nunc occulto ac miro Dei consilio agitur ut et nunc per ejus gratiam a pugnantibus non visa vincatur, et tunc a laetis victoribus jam captiva videatur. Tunc justi divino adjutorio quantum debitores sunt plenius recognoscunt, quando tam fortem bestiam viderint, quam nunc infirmi vicerunt. Et in hostis sui immanitate conspiciunt quantum debeant gratiaeunt enim de hoc praelio tunc milites nostri virtutum trophaea referentes; et receptis corporibus, cum jam in illo judicio coelestis regni introitum sortiuntur, prius immanissimas vires hujus antiqui serpentis aspiciunt, ne vile aestiment quod evaserunt. Bene ergo diciturvisa mors ejus tunc gaudium exhibet, cujus tolerata vita nunc justis quotidie in cruciatibus bellum movet. Sed audientes ista, ac si protinus quereremur, Domino dicentes: Domine, qui Leviathan istum tantae esse fortitudinis non ignoras, eum in certamine infirmitatis nostrae cur suscit
Abbreviated transcription (Latin):
bet intelligi. ut referri &̃ ad corpꝰ illuis pos¬
sit: quia iniqui om̃s qui districtionem ius¬
ticiȩ diuinȩ non metuunt. incassum sibi
de misdia blandiuntur. Moxq ad consola¬
tionem nrãm rediens: extremi iudicii futu¬
rum eius interitũ p̃nuntiat dicens. Et
uidentib cunctis p̃cipitabitur. Cunctis enĩ
uidentib pͣcipitatur: qr ȩt̾no tunc iudice t̾ri¬
bilit̾ apparente. astantib legionib angelorũ.
assistente cuncto ministerio celestium pͦtesta¬
tum. atq electis omnib ad hoc spectaculum
deductis. ista belua crudelis & fortis in mediũ
captiua deducitur: & cum suocorpore. idest
cum reꝓbis omĩb. ȩternis gehennȩ incendiis
mancipatur. cum dicitur. Discedite a me
maledicti in ignẽ et̾nũ: qui paratus ẽ. diabo¬
lo & angelis eius. O quale erit illud spectacu¬
lum: qũ hȩc immanissima bestia electorum
oculis ostendetur: quȩ hoc belli cempore ni¬
mis illos terrere potuerat si ideretur. S

Expanded text:
bet intelligi, ut referri etiam ad illius corpus possit, quia iniqui omnes qui districtionem justitiae divinae non metuunt, incassum sibi de misericordia blandiuntur. Moxque ad consolationem nostram rediens, extremi judicii futurum ejus interitum praenuntiat, dicens: Et videntibus cunctis praecipitabitur. Cunctis enim videntibus praecipitabitur, quia aeterno tunc judice terribiliter apparonte, astantibus legionibus angelorum, assistente cuncto ministerio coelestium potestatum, atque electis omnibus ad hoc spectaculum deductis, ista bellua crudelis et fortis in medium captiva deducitur, et cum suo corcum reprobis omnibus aeternis gehennae incendiis mancipatur, cum dicitur: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . O quale erit illud spectaculum, quando haec immanissima bestia electorum oculis ostendetur, quae hoc belli tempore nimis illos terrere potuerat, si videretur! Sed
Abbreviated transcription (Latin):
at: bene ad beatum iob dr. Aut armilla
ꝑforabis maxillam eiꝰ subaudis ut ego: qͥ
ꝓuide cuncta disponens. electos meos inde
robustiꝰ in integritate custodio. unde eos
ꝑ maxillam leuiathan istius labefactari
aliquo modo ab integritate ꝑmitto: Sequit᷑.¬
Nunquid multiplicabit ad te p̾ces: aut lo¬
quetur tͥ mollia. subaudis ut mͥ Si enim
ad ꝑsonam filii hec uerba referantur: incar
nato ei mollia loquebatur. cũ diceret. Scio
qui es sc̃s di. Ad quẽ leuiatban iste multipli¬
cauit p̾ces: cũ ꝑ subditam sibi legionem dixͣ̃.
Si eicis nos: mitte nos ingregem porcorum.
iniqui qui eiͦ corpꝰ sunt sibi parci dep̾cantur.:
cũ menbra eł uidelic& reꝓbi. sero clamantes
dicunt. Dnẽ dne. aꝑi nobis. Quibus ꝓtinus
respondetur. Nescio uos. unde sitis. Tunc &¬

Expanded text:
at, bene ad beatum Job dicitur: Aut armilla at, bene ad beatum Job dicitur: Aut armilla perforabis maxillam ejus? Subaudis ut ego, qui provide cuncta disponens, electos meos inde robustius in integritate custodio, unde eos per maxillam Leviathan istius labefactari aliquo modo ab integritate permitto. SequitNunquid multiplicabit ad te preces, aut loquetur tibi mollia? - Subaudis, ut mihi. Si enim ad personam Filii Dei haec verba referantur, innato ei mollia loquebatur cum diceret: Scio quia sis sanctus Dei . Ad quem Leviathan iste multiplicavit preces, cum per subditam sibi legionem dixit: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum .iniqui qui ejus corpus sunt sibi parci deprecantur, cum membra ejus, videlicet reprobi, sero clamantes dicunt: Domine, Domine, aperi nobis . Quibus protinus dicitur: Nescio vos unde sitis. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
rago uiciorum. sed custodia meritorũ fuit:
qr leuiathan iste fatigando eum in afflicti¬
one contruit: sed non in culpam capiendo
deuorauit. Elatos aut̃ in scĩtate uiros non
amitte ret: insi temptaret. Scĩ quippe non
to sub eius iure caderent: quanto se insuis
uirtutib eleuarent. S miro dispensationis
ordine dum temptantur humiliantur: dũ
humiliantur. eius eẽ iam desinunt. Bene
gͦ maxilla uehemotb istius ꝑforata dicitur:
qr electos di unde conterit. inde amittit. Un¬
de temptat. ut ꝑdat: agit inde ne pereant.
Antiquus itaq hostis occultis dei dispensa
temptat uolens: sed ad regnũ temptando
seruat inuitus. Waxilla gͦ eius ꝑforata est:
quia eos quos temptando idest maudendo
conterit: quasi cum deglucit amittit. Qđ
quia ñ humana sed dunna ꝓuidentia agit᷑.
ut utilitati iustorum ipsa uetusti aduersa¬
rii astutia suffragetur: quatinus cum elec¬
tos temptat. eo magis temptando custodi¬

Expanded text:
rago vitiorum, sed custodia meritorum fuit, rago vitiorum, sed custodia meritorum fuit, quia Leviathan iste fatigando eum in afflictione contrivit, sed non in culpa capiendo devoravit. Elatos autem in sanctitate viros non amitteret, nisi tentaret. Sancti quippe non to sub ejus jure caderent, quanto se in suis virtutibus elevarent. Sed miro dispensationis ordine dum tentantur humiliantur, dum humiliantur ejus esse jam desinunt. Bene ergo maxilla Behemoth istius perforata dicitur, quia electos Dei unde conterit, inde amittit; unde tentat ut perdat, agit inde ne pereant. Antiquus itaque hostis, occultis Dei dispensatum tentat volens, sed ad regnum tentando servat invitus. Maxilla ergo ejus perforata est, quia eos quos tentando, id est mandendo conterit, quasi cum deglutit amittit. Quod quia non humana sed divina providentia agitur, ut utilitati justorum ipsa vetusti adversarii astutia suffragetur, quatenus cum electos tentat, eos magis tentando custodi
Abbreviated transcription (Latin):
cio ꝑcutit ut concidant: ex alio quoq illigat
ne surgant. Considet itaq homo cumquo
aduersario bellum gerat: et si iam se ui ali¬
quo deliquisse ꝑpondit. saltim ad culpam
ꝑtrahi ex culpa ꝑtimescat: ut studiose uiten¬
tur uulnera. quib frequent᷑ intficit: quia
ualde rarũ est. quod hostis nr̃ electorũ
m̃ uehemoth istius ꝑforata intelligi & aliter
potest: ut inore tenere dicatur. non quos iã
ꝑfecte peccato implicat: sed quos adhuc pec-¬
cati ꝑsuasionib temptat: quatinus ei quem¬
lib& mandere sit. de peccati eum delectatione
temptare. Mandendum quidẽ sed ñ degluti¬
endum acceꝑat paulum: qnͣ illũ post tot re-¬
uelationũ sullunia stimulis carnis agitabat.
Tunc gͦ cũ contra illũ licentiam temptatio¬
nis accepit: in maxilla eum tenuit. sed ꝑfo¬
rata. Qui uero elatus perire poterat: temp¬
tatus ẽ. ne ꝑiret. Temptatio ergo illa non uo¬

Expanded text:
itio percutit ut concidant, ex alio quoque ligat itio percutit ut concidant, ex alio quoque ligat ne resurgant. Consideret itaque homo cum quo adversario bellum gerat, et si jam se in aliquo deliquisse perpendit, saltem ad culpam pertrahi ex culpa pertimescat, ut studiose vitentur vulnera quibus frequenter interficit, quia valde rarum est quod hostis noster electorum men Behemoth istius perforata intelligi et aliter potest, ut in ore tenere dicatur non quos jam perfecte peccato implicavit, sed quos adhuc peccati persuasionibus tentat, quatenus ei quemlibet mandere sit de peccati eum delectatione tentare. Mandendum quidem, sed non deglutiendum acceperat Paulum, quando illum post tot revelationum sublimia stimulis carnis agitabat . Tunc ergo cum contra illum licentiam tentationis accepit, in maxilla eum tenuit, sed perforata. Qui vero elatus perire poterat, tentatus est ne periret. Tentatio ergo illa non vo
Abbreviated transcription (Latin):
ra credidunt. Piagͦ domini dispensatione laxatꝰ
et dum plus ꝑcutit. inde eum qm ceꝑat amit¬
tit: atq unde uicisse cernitur inde suꝑatur.
Considare libet intra munitum gre sinum:
qnͣto ds miscdie fauore nos continet. Ecce qͥ de
uirtute se extulit: ꝑ tucium ad humilitatem
redit. Qui uero acceptis uirtutib extollitur:
ñ gladio. s ut ita dixerim medicamento uul¬
neratur. Quid est enim uirtꝰ. nisi medicam̃¬
tum. Et quid est uicium nisi uulnus: Qa
g de medicamento uulnus facimus. facit ille
de uulnere medicamentum: ut qui uircute
ꝑcutimur. uicio curemur. Nos namq uirtutũ
dona retorquemus in usum uiciorum: ille uici¬
orum illecebras assumit in artẽ iurtutum ͥ
et salutis statum ꝑcutit ut seraet: ut qui humi¬
litatẽ currentes fugimus: ei salti cadentes
hereamus. S inter hec sciendum: quod pleriq
hominum quo in multis corruunt: arcius li¬
gantur. Cunq eos uehemoth iste ex uno u¬

Expanded text:
ra crediderant. Pia ergo Domini dispensatione laxatusra crediderant. Pia ergo Domini dispensatione laxatuset dum plus percutit, inde eum, quem ceperat, amittit: atque unde vicisse cernitur, inde superatur. Considerare libet intra munitum gratiae sinum, quanto Deus misericordiae favore nos continet. Ecce qui de virtute se extollit, per vitium ad humilitatem redit. Qui vero acceptis virtutibus extollitur, non gladio, sed, ut ita dixerim, medicamento vulneratur. Quid enim virtus, nisi medicamentum? et quid est vitium, nisi vulnus? Quia ergo nos de medicamento vulnus facimus, facit ille de vulnere medicamentum, ut qui virtute percutimur, vitio curemur. Nos namque virtutum dona retorquemus in usum vitiorum, ille vitiorum illecebras assumit in arce virtutum, et salutis statum percutit ut servet, ut qui humilitatem currentes fugimus, ei saltem cadentes haereamus. Sed inter haec sciendum quod plerique hominum quo in multis corruunt, arctius ligantur. Cumque eos antiquus hostis ex uno v
Abbreviated transcription (Latin):
lium culm̃ assumit. illesos a corporalibus
tnciis non custodit. Unde quia satis fieri
citius eredimus: breuiter respondemus. Nonnulli
enim ꝑ accepta dona uͥtutum. ꝑ impensam gra¬
tiam bonorum oꝑum. ii suꝑbiȩ uicium cadunt:
s tam̃ quo cecidint non agnoscunt. ł roinde
contͣ eos hostis antiquus qr iam int̾ius
tur: ut qui in cogitatione elati sunt. ꝑ car¬
nis luxuriam prosternant᷑. S cimus autem
qr aliqͣnͣdo minus est in corꝑis corraptione
cadẽ: qmͣ cogitatione tacita ex deliberata
elatione peccare. S cum minus turpis suꝑbia
creditur. minus uitatur. Luxuriam uͦ eo magis
erabescunt homines: quo simul om̃s turpẽ
nouerunt. Unde fit pleramq ut ñnulli post
suꝑbiam in luxurĩa correntes. ex aꝑto casu
malum culpe latentis ertibescant: et tunc eti¬
am maiora corrigunt. cum prostrati in mini¬
mis grauius confunduntur. Reos enim se int᷑
minora conspicunt: qui se lib̾os int̾ grauio¬

Expanded text:
lium culmen assumit, illaesos a corporalibus lium culmen assumit, illaesos a corporalibus vitiis non custodit? Unde quia satisfieri citius credimus, breviter respondemus, nonnulli enim per accepta dona virtutum, per impensam gratiam bonorum operum in superbiae vitium cadunt; sed tamen quomodo ceciderunt, non agnoscunt. Proinde contra eos hostis antiquus, qui jam interius tur, ut qui in cogitatione elati sunt, per carnis luxuriam prosternantur. Scimus autem quia aliquando minus est in corporis corruptionem cadere, quam cogitatione tacita, et deliberata elatione peccare: sed cum minus turpis superbia creditur, minus vitatur. Luxuriam vero eo magis erubescunt homines, quo simul omnes turpem noverunt. Unde fit plerumque, ut nonnulli post superbiam in luxuriam corruentes, ex aperto casu malum culpae latentis erubescant: et tunc etiam majora corrigunt, cum prostrati in minimis gravius confunduntur: reos enim se inter minora conspiciunt, qui se liberos inter gravio
Abbreviated transcription (Latin):
& timor. Spes quippe ad alta subuehit: timor
autẽ cor inferius premit.S mola superior
& inferior ita sibi necessario iungitur: ut
una sine altera inutilit᷑ habeatur. In pecca¬
toris itaq pectore incessant̃ deb& spes & for¬
mido conuingi: qr incassum miscđiam sꝑat:
si non etiã iusticiam timeat. Incassum iusti¬
ciam mȩtuit: si etiam de miscd̾ia confidit.
Loco gͥ pignoris. mola suꝑior aut inferior
tolli ꝓhibetur: qr qui peccatorip̃dicat. tan¬
ta dispensatione cõponere p̃dicationẽ de¬
bet: ut ne derelicta spe timorẽ subtrahat:
nec subtracta spe insolo eum timore dere¬
linquat. Mola enim suꝑior aut inferior
tollitur.. siꝑ p̃dicantis linguã in peccatoris
pectore aut timor ab spe. aut spes atimore
ad medium deducto. tanti facinoris me¬
monam fecimus : lectoris fortasse animiꝰ
mouetur: cur omp̃s ds̃ eos quos inꝑpetu-¬
um eligit. quos ad donorum quoq spĩta¬

Expanded text:
et timor. 2. Spes quippe ad alta subvehit, timor et timor. 2. Spes quippe ad alta subvehit, timor autem cor inferius premit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario junguntur, ut una sine altera inutiliter habeatur. In peccatoris itaque pectore incessanter debet spes et formido conjungi, quia incassum misericordiam sperat, si non etiam justitiam timeat; incassum justitiam metuit, si non etiam de misericordia confidat. Loco igitur pignoris mola superior aut inferior tolli prohibetur, quia qui peccatori praedicat, tanta dispensatione componere praedicationem debet, ut nec derelicta spe timorem subtrahat, nec subtracta spe in solo eum timore derelinquat. Mola enim superior aut inferior tollitur, si per praedicantis linguam in peccatoris pectore, aut timor a spe, aut spes a timore ad medium deducto, tanti facinoris memoriam fecimus, lectoris fortasse animus movetur, cur omnipotens Deus eos, quos in perpetuum elegit, quos ad donorum quoque spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilit̾ scriptura sacra eodẽ uerbo suꝑ¬
bos prȩmit. quo uerbo humiles leuat.Unã
namq rem gestã retulit: & diuerso modo
suꝑbos quidem ad humilitatis formidinẽ.
humiles uero ad spei fiduciam reuocatnt.
Oinestimabile noui generis medicamentũ:
quod uno eodẽq ordine positum. & p̃men¬
do tumentia ersiccat: & sulleuando aren-¬
tia infundit. De maiorũ nos lapsu terruit:
semꝑ. sic nos diuinȩ dispensationis misodia.
& suꝑbientes repͥmit: sc ne ad desꝑationẽ
monee dicens. Non accipies loco pignoris
suꝑiorẽ. aut inferiorem molam. Acciꝑe nan
q: aliqũ dicimus auferre. Unde & aues ille
quȩ rapiendis sunt auib auide: accipitres
uocantur. Unde & paulus apłs dicit. Susti¬
netis enim siquis deuorat: siquis accipit. Ac
sidicer&. siquis rapit. Pignus uero debitoris
t̃: confessio peccatoris. A debitore enim pignꝰ
accipitur: cũ apeccatore iam peccati confessio
tenetur. Suꝑior aut̃ & inferior mola ẽ: spes

Expanded text:
tura sacra eodem verbo superbos premit, quo humiles levat. Unam namque rem gestam retulit, et diverso modo superbos quidem ad humilitatis formidinem, humiles vero ad spei fiduciam revocavit. O inaestimabile novi generis medicamentum, quod uno eodemque ordine positum, et premendo tumentia exsiccat, et sublevando arentia infundit! De majorum nos lapsu terruit, semper, sic nos divinae dispensationis misericordia et superbientes reprimit, et ne ad desperationem monet, dicens: Non accipies loco pignoris superiorem, aut inferique aliquando dicimus auferre. Unde et aves illae quae rapiendi sunt avidae accipitres vocantur. Unde et apostolus Paulus dicit: Sustinetis enim, si quis devorat, si quis accipit . Ac si diceret si quis rapit. Pignus vero debitoris est confessio peccatoris. A debitore enim pignus accipitur, cum a peccatore jam confessio peccati tenetur. Superior autem et inferior mola est spes
Abbreviated transcription (Latin):
subegit oratores. Dicat gͦ. N unquid imple¬
bis sagenas pelle eius. aut gurgustiũ pisciũ
capite illiuis. subatidis ut ego. qui intra ecclam
fidelium priꝰ quasi pellem diaboli extremos
acq in firmos coligo: & postmodum caput ill
idest prudentes mͥ aduersarios subdo: Sequit᷑.
ones suꝑ eum manum tuã: idest ut ego. qui for¬
ti illum potentia repͥmens. non plusqmͣ expe¬
diat seiuire ꝑmitto: eiusq seuitiam qntum per¬
iniscro in electorum meorum utilitatẽ retorqueo:
Welcerte manum suꝑ eum ponere est: uirtutis
potestate suꝑare. Beato gͦ iob ꝑ int̾rogationẽ¬

Expanded text:
subegit oratores. Dicit ergo: Nunquid implesubegit oratores. Dicit ergo: Nunquid implebis sagenas pelle ejus, aut gurgustium piscium capite illius. Subaudis, ut ego, qui intra Ecclesiam fidelium prius quasi pellem diaboli extremos atque infimos colligo, et postmodum caput illius, id est prudentes mihi adversarios, subdo. Sequitur: Pones super eum manum tuam? Id est ut ego, qui forti illum potentia reprimens, non plus quam expediat saevire permitto, ejusque saevitiam quantum permisero in electorum meorum utilitatem retorqueo. Vel certe manum super eum ponere est virtutis potestate superare. Beato igitur Job per interrogatione
Abbreviated transcription (Latin):
catur eccła: cuiꝰ dũ mores dñs ad suꝑna sul¬
leuat: iam hec ipsa indnõ ꝑ cȩlestẽ conuer¬
sationem regnat. Quȩ recte etiam sagenȩ
misse ii marĩ cõparatur. ex omni genere pisci¬
um congreganti: qr missa in hoc gentilitatis
scłm. nullum respuit: sed malos cũ bonis. suꝑ¬
bos cũ humilib iracundos cũ mitib. & fatuos
cũ sapientib cepit. In pelle uͦ leuiathan istius.
stultos eiꝰ corporis: incapite aut̃ prudentes
accipimꝰ. Uel certe pelle quȩ ẽ. ext̾iuis subditi
ad hȩc extrema seruientes: capite aut̃ p̃positi
designantur. Et bene dñs sertiato ordine has
sagenas uel gurgustͥũ pisciũ. id est eccłam suam
& uota fideluum priꝰ se pelle eius. & pꝰmodum
capite asserit impleturum: qr sicut suꝑius dix
fortia. Elegit quippe stulta mundi: ut confun¬
der& sapientes. Friꝰ namq collegit indoctos:
& pͥmodum philosophos. Et non ꝑ oratores do¬
cuit piscatores: sed mira potentia ꝑpiscatores

Expanded text:
catur Ecclesia, cujus dum mores Dominus ad superna sublevat, jam haec ipsa in Domino per coelestem conversationem regnat. Quae recte etiam sagenae missae in mare comparatur, ex omni genere piscium congreganti, quia missa in hoc gentilitatis saeculum, nullum respuit; sed malos cum bonis, superbos cum humilibus, iracundos cum mitibus, et fatuos cum sapientibus cepit. In pelle vero Leviathan istius, stultos ejus corporis, in capite autem prudentes accipimus. Vel certe pelle, quae est exterius, subditi ad haec extrema servientes, capite autem praepositi, designantur. Et bene Dominus, servato ordine, has sagenas vel gurgustium piscium, id est 1098 Ecclesiam suam, et vota fidelium prius se pelle ejus et postmodum capite asserit impleturum, quia, sicut superiusfortia. Elegit quippe stulta mundi, ut confunderet sapientes . Prius namque collegit indoctos, et postmodum philosophos; et non per oratores docuit piscatores, sed mira potentia per piscatores
Abbreviated transcription (Latin):
glodium ꝓspicis: flagellum patris nullate¬
nus ꝑhorrescis. Uides enim quali flagello
te ferio: sed intueri negligis aquanto te hoste
flagellando liberũ seruo. Nem̃to gͦ belli: nec
ultra addas loqui. Idest tanto te addisciplinã
patris erhibe tacitum: quanto te prospicis
adbella hostis infirmũ. Dum gͦ me corripi¬
ente ꝑcuteris: ut ȩquanimiter feras. hostẽ
tuũ ad memoriam reuoca: & durũ non esti.¬
mas omne quod pateris. dũ ext̾nis cruciati¬
bus ab interna passione liberaris. Quia aut̃
leuiathan iste de diuina miscdia falsa sibi
ꝓmissione blanditur: postꝙͣ terrorẽ forti¬
tudims eiꝰ inculit. & beati iob animũ in eius
circũspectione cõmouit dicens. mem̃to bel¬

Expanded text:
gladium prospicis, flagellum patris nullategladium prospicis, flagellum patris nullatenus perhorrescis. Vides enim quali flagello te ferio, sed intueri negligis a quanto te hoste flagellando liberum servo. Memento ergo belli, nec ultra addas loqui, id est, tanto te ad disciplinam patris exhibe tacitum, quanto te prospicis ad bella hostis infirmum. Dum ergo me corripiente percuteris, ut aequanimiter feras, hostem tuum ad memoriam revoca, et durum non aestimes omne quod pateris, dum externis cruciatibus ab interna passione liberaris. Quia autem Leviathan iste de divina misericordia falsa sibi promissione blanditur, postquam terrorem fortitudinis ejus intulit, et beati Job animum in ejus circumspectione commovit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
cum alto di iudicio iugo humanȩ conditio¬
nis atterimur. in querelam ꝓsilimus: i¬
mirũ quia minꝰ attendimus. quod si nos nul¬
la conditio seruitutis opprimer&: fortasse
mens nr̃a multis iniquitatib pens lib̾a de¬
seruiret. Ido gͦ hȩc quȩ toleramus gratua cre¬
dimus: qr bella hostis callidi quã sint contͣ
nos dura atq incolerabilia non uidemus.
Menti enĩ nr̃ẽ omne pondus uilesceret: si
ea quȩ se oppͥmere poterant occulti aduer¬
sarii bella pensaret. Quid em̃ oͥmp̃s d̾s one
adiutoria subtrahat : & int̾ leuiathan istius
teptamenta derelinquat: Seuiente tanto
hoste quo ibimus: sinullis auctoris nr̃i ꝓtec¬
tionib defendam᷑ : Quia gͦ beatus iob culpe
sibi conscius non erat. & dura tam̃ flagella
tolerabat: ne fortasse inuicio murmuratio¬
nis excidat. memoretur quid timeat: & di¬
contra te bellum consideras quicqͥd ame pa¬
teris non accusas. Si impetentẽ te aduersarii

Expanded text:
cum alto Dei judicio jugo humanae conditiocum alto Dei judicio jugo humanae conditionis atterimur, in querelam prosilimus, nimirum quia minus attendimus quod si nos nulla conditio servitutis opprimeret, fortasse mens nostra multis iniquitatibus pejus libera deserviret. Ideo ergo haec quae toleramus, gravia credimus, quia bella hostis callidi, quam sint contra nos dura atque intolerabilia non videmus. Menti enim nostrae omne pondus vilesceret, si ea quae se opprimere poterant, occulti adversarii bella pensaret. Quid enim si omnipotens a nobis adjutoria subtrahat, et inter Leviathan istius nos tentamenta derelinquat? Saeviente tanto hoste quo ibimus, si nullis auctoris nostri protectionibus defendamur? Quia ergo beatus Job culpae sibi conscius non erat, et dura tamen flagella tolerabat, ne fortasse in vitio murmurationis excedat, memoretur quod timeat, et dicontra te bellum consideras, quidquid a me pateris, non accusas. Si impetentem te adversarii
Abbreviated transcription (Latin):
atq om̃ipotentem udicem in querelam pro¬
siliunt: scilicet minus intuentes contͣ quam
fortem aduersarium bellum gerant. Suius
si intolerabiles ures sollicite attenderent
nequaqmͣ de his quȩ exterius tolerant mur¬
murrent. S ido uidentur nob̃ hȩc grauia.
qr bella occulti aduersarii. nolumus pensare
grauiora a quib plerumꝰ bellis ut ctiximus
dum flagellamur defendimur: dum affligi¬
mur occultamur. Caro enim nr̃a pͥusqu̾a
resurrectionis incorraptione solidetur: si
nullo merore assicitur: in temptationib
effrenatur. Quis autẽ nesciat quod multo
sit meliꝰ ardere flãma febrium. quã igne
uiciorũ: Et tam̃ cũ febre corripimur. quia
uiciorũ estũ qui occupare nos poterat con¬
siderare negligimus : de ꝑcussione murmu¬
ramus. Quis nesciat. quod multo sit meliꝰ
duris in seruicio hominib subici: quã blan¬
dientib dȩ monicis spiritib subdi: Et tam̃

Expanded text:
et omnipotentem judicem in querelam proet omnipotentem judicem in querelam prosiliunt, scilicet minus intuentes contra quam fortem adversarium bellum gerunt. Cujus si vires intolerabiles sollicite attenderent, nequaquam de his quae exterius tolerant murmurarent. Sed ideo videntur nobis haec gravia, quia bella occulti adversarigraviora. A quibus plerumque bellis, ut diximus, dum flagellamur, defendimur, dum affligimur, occultamur. Caro enim nostra prius quam resurrectionis incorruptione solidetur, si nullo moerore afficitur, in tentationibus effrenatur. Quis autem nesciat quod multo sit ardere flamma febrium quam igne vitiorum? Et tamen cum febre corripimur, quia vitiorum aestum qui occupare nos poterat considerare negligimus, de percussione murmuramus. Quis nesciat quod multo melius sit duris in servitio hominibus subjici, quam blandientibus 1099 daemoniacis spiritibus subdi? Et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nec ultra acddlas loqui. Alta dispensatio iudici¬
orum di. I douro sepe bene merentes famulos
uł minis impedit. uł flageslis p̃mit. uł quibꝰ¬
dam suꝑimpositis honerib grauat. uł labori¬
osis occupationib implicat: qi mira potentia
p̃uidet. quod si quieti ac lib̃i in tnquillitate
ꝑsisterent: temptationes ferre aduersarii non
ualentes. mentis prostrati uuln̾ib iacerent. Dũ
cigo cos foris tolerandis flagellis uł honeribus
occupat: a suscipiendis intus temptationum ia¬
culis occultat. Moris quippe medicinał est:
ut sepe feruorem uisceram in pruriginẽ cutis
thraat. Et plerumq inde interius curat: un¬
de exterius sauciat. Ita nonnumqͣm diuinȩ
ddispensationis medicamune agitur. ut exte¬
riorib dolorib internum uulnus adimatur.
cupare mentem poterat interior putredo ui¬
tiorum. Et tamen seꝑe dum patentis culpe
sibi conscii homines non sunt. & aut dolorib
criciantur. aut laborib depͥmunt᷑. contͣ iustũ

Expanded text:
est autem quod alta dispensatio judiciorum Dei idcirco saepe bene merentes famulos vel minis impellit, vel flagellis premit, vel quibusdam superimpositis oneribus gravat, vel laboriosis occupationibus implicat, quia mira potentia praevidet quod si quieti ac liberi in tranquillitate persisterent, tentationes adversarii ferre non valentes, mentis prostrati vulneribus jacerent. Dum ergo foris eos tolerandis flagellis vel oneribus occupat, a suscipiendis intus tentationum jaculis occultat. Moris quippe medicinalis est ut saepe fervorem vulnerum in pruriginem cutis trahat, et plerumque inde interius curat unde exterius sauciat. Ita nonnunquam divinae dispensationis medicamine agitur ut exterioribus doloribus internum vulnus adimatur, ntem occupare poterat interior putredo vitiorum. Et tamen saepe dum patentis culpae sibi conscii homines non sunt, et aut doloribus cruciantur, aut laboribus deprimuntur, contra justum
Abbreviated transcription (Latin):
eorum oculos suppliciis reꝓborum. Et quãuis
illud ex insione dnĩca eorum gaudiũ nonsit
qͦ crescat: magis tam̃ auctori suo eẽ se debitores
sentiunt. quando & bonum cernunt. quod
iustortm & hic temptatio leuiathan istius. &
illic dap̃natio ꝓficit: sempiteriꝰ seruus ẽ aut̃
dĩ laudib nesciens seruit. & illic eiꝰ pena
iusta. & bic uoluntas iniusta. Seqr̃. N un

Expanded text:
eorum oculos suppliciis reproborum. Et quamvis eorum oculos suppliciis reproborum. Et quamvis illud ex visione dominica eorum gaudium non sit quod crescat, magis tamen auctori suo esse se debitores sentiunt, quando et bonum cernunt quod jjustorum et hic tentatio Leviathan istius, et illic damnatio proficit, sempiternus servus est ei laudibus nesciens servit, et illic poena ejus justa, et hic volunta
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ & post prȩsentis uite t̾minũ seruire
eum d nõ inꝑpetuũ demonstremus. Neq enĩ
tunc iustos cȩlesti felicitate pollentes adhuc
tẽptare ꝑmittitur. cum ante eorum oculos
et̾nis gehenuȩ ignib mancipatur: qr ne
diendi sunt. in qua iam ꝓ tep̃tationũ labori¬
bus remunerantur: sed tunc lemathan iste
cũ suo corpore reꝓbis uidelic& omnib. flãmis
ultricib traditur: quib sine fine crucietur.
Quos scilic& cruciatus dum iusti conspieiunt.
indĩ laudib crescunt: qr & in se cernunt bo¬
num qͦ remunerati sunt: & in illis conspiciutt
malum quod euaserunt. Ita eñ tunc pulchra
erit unuisitas. dũ & gehenna iuste cruciat im¬
pios: & ȩt̾na felicitas iuste remunerat pios. Sic̃
enim iger color in pictura substrernitur. ut
suꝑiectus albus uel rubeus pulchrior oftenda¬
tur: ita tunc etiã malos bene ordinans ds. fe¬
liciora ex hib& gaudia beatorum. ostensis ante

Expanded text:
quomodo et post praesentis vitae terminum servire quomodo et post praesentis vitae terminum servire eum in perpetuum Domino demonstremus. Neque enim tunc justos coelesti felicitate pollentes adhuc tentare permittitur, cum ante eorum oculos aeternis gehennae ignibus mancipatur, quia ndiendi sunt, in qua jam pro tentationum laboribus remunerantur. Sed tunc Leviathan iste cum suo corpore, reprobis videlicet omnibus, flammis ultricibus traditur, quibus sine fine crucietur. Quos scilicet cruciatus dum justi conspiciunt, in Dei laudibus crescunt, quia et in se cernunt bonum quo remunerati sunt, et in illis inspiciunt supplicium quod evaserunt. Ita enim tunc pulchra erit universitas, dum et gehenna juste cruciat impios, et aeterna felicitas juste remunerat pios. Sicut enim niger color in pictura substernitur, ut superjectus albus vel rubeus pulchrior ostendatur, ita tunc etiam malos bene ordinans Deus, feliciora exhibet gaudia beatorum, ostensis ante
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Erudiendos eminsic̃ ir nuꝑ diximꝰ electos
suos dns sepe tẽptatori subicit: sic̃ post para¬
dysi clatistra. pꝰ tcii celi secreta. ne reuelationũ
magnitudine paulus extolli potuiss&e. ei satha¬
hac teptatione disponitur: ut qui elati ꝑire
poterant. humiliati aꝑditione seruentur.
Secreto dispensationis ordine. unde seuire
ꝑmittitur iniquitas diaboli: inde pie ꝑfici¬
tur benignitas di. Et bene hoc pacto quod
cum dnõ ferire dr̃. seruus accipi ꝑhibetur:
quia iide obtẽꝑat nutib suꝑne gr̃ẽ : unde
erercet iram nequissimȩ uoluntatis suȩ. Ser
plere non ꝑmittitur. a suꝑni consilii uolun¬
tate sigatur: ut electos dĩ sicut dictũ ẽ.uo¬
lens temptet: & temptando nesciens ꝓbet.
seruit. quandiu maliciȩ suȩ nequiciam tẽp̾¬
tationib exercere potuerit: hoc aut̃ in loco
adnõ non solum ex pacto seruus sed sempit᷑nꝰ
seruus accipi dicitur: inuestigare cõpellim᷑.

Expanded text:
tur. Erudiendos enim electos tur. Erudiendos enim electos suos Dominus saepe tentatori subjicit, sicut post paradisi claustra, post tertii coeli secreta, ne revelationum magnitudine Paulus extolli potuisset, ei Satahac tentatione disponitur ut qui elati perire poterant, humiliati a perditione serventur. Secreto ergo dispensationis ordine, unde saevire permittitur iniquitas diaboli, inde pie perficitur benignitas Dei. Et bene ex hoc pacto quod cum Domino ferire dicitur, servus accipi perhibetur, quia inde obtemperat nutibus supernae gratiae, unde exercet iram nequissimae voluntatis suae. Vetplere permittitur, a superni consilii voluntate ligatur, ut electos Dei, sicut dictum est, volens tentet, et tentando nesciens probetservit, quandiu malitiae suae nequitiam tentationibus exercere potuerit, hoc autem in loco a Domino non solum ex pacto servus, sed sempiternus servus accipi dicitur, investigare compellimur
Abbreviated transcription (Latin):
ex eius corpore dixerint. Dñe dñe. nonne in
noĩe tuo ꝓpħauimus. & in tuo nomine de mo¬
nia eicimus: & in tuo nõie uirtutes multas
fecimus: Nollia quidem dep̃cantes dicunt.
cũ eiꝰ noĩe replicant quȩ feceruit: sedduro
corde illa cum facerent in sua laude rapuert.
Unde mox audiunt: nescio qͥ estis. Sequit᷑.
subaudis ut ego: S ualde sollerter intuen¬
dum ẽ. quod pactum cũ dñõ leuiatban iste
feriat: ut sempit̾nus ab eo seruus habeatur.
In pacto namq discordantiũ partiũ uoluntas
impletur. ut ad uotũ suũ queq ꝑueniat: E
irgia desiderato fine concludat. Antiquus itaq
hostis a sinceritate diuinȩ innocentiȩ. maliciȩ suȩ
succensus face discordat: sed ab ͤ iudicio etiã dis¬
cordando non discrepat. Nam uiros iustos semꝑ
maliuolȩ temptare appetit: sed tam̃ hoc dñs
temptationis licentia pactum uocatur: in qua
& desiderium temptatoris agitur: & tam̃ ꝑ eam
in iro modo uoluntas iusti dispensatoris imple¬

Expanded text:
in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus ? Mollia quidem deprecantes dicunt, cum ejus nomine replicant quae fecerunt, sed duro corde illa cum facerent, in suam laudem rapuerunt. Unde mox audiunt: Nescio qui estis . SequituSubaudis ut ego. Sed valde solerter intuendum est quod pactum cum Domino Leviathan iste feriat, ut sempiternus ab eo servus habeatur. In pacto namque discordantium partium voluntas impletur, ut ad votum suum quaeque perveniat et jurgia desiderato fine concludat. Antiquus itaque hostis a sinceritate divinae innocentiae malitiae suae succensus face discordat, sed ab ejus judicio etiam discordando non discrepat. Nam viros justos semper malevole tentare appetit, sed tamen Dominus tentationis licentia pactum vocatur, in qua et desiderium tentatoris agitur, et tamen per eam miro modo voluntas justi dispensatoris comple
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ dubitaret: hoc expetitis miraculis uoluit
tẽp̃tando cognoscere dicens. Si filius dĩ es: dic
ut lapides isti panes fiant. Quia gͦ signorum
indiciis. odorem diuuitatis eiꝰ cognoscere con¬
cupiuit: quasi flatum naribus traxit. S dũ
ci ꝓtinus respondetur. non in pane solo uiuit
homo. &. nontẽp̃tabis dnm̃ dm̃i tuum: qr sen¬
tentiarum suarum acuminib indagationẽ
antiqui hostis ueritas ꝑculit: quasi nares eiꝰ
sudib ꝑforauit. S qr uehemoth iste ꝑ uaria
fraudium argumenta distenditur: adhuc
adiuncto & alio noĩe notatur. Nam subdidit.¬

Expanded text:
esse dubitaret, hoc expetitis miraculis voluit esse dubitaret, hoc expetitis miraculis voluit tentando cognoscere, dicens: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Quia ergo signorum indiciis odorem divinitatis ejus cognoscere concupivit, quasi flatum naribus traxit. Sed dum ei protinus respondetur: Non in pane solo vivit homo. Et: Non tentabis Dominum Deum tuum , quia sententiarum suarum acuminibus indagationem antiqui hostis veritas perculit, quasi nares ejus sudibus perforavit. Sed quia Behemoth iste per varia fraudum argumenta distenditur, adhuc adjuncto et alio nomine notatur: nam subdit
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͥd ipsi fecistis. Atq mox subdidit. & ego
siquid donaui: ꝓpt̾ uos. Ac si diceret. Urĩs
actib bonum addidi: quicquid ꝓpt̾ uos mise¬
÷ u̾litaᷤᷤ bonitaᷤ ur̃a. Qipãm mox ꝯpagẽ cordiũ ĩqͣ sic
tenetur adiungens. subdidit: in ꝑsona xp̃i.
Cui uelut si dicere p̾sumamus. quare te ita
caute discipulis copulas: quare uelte illorũ
uł illos tuis actionib tam sollicita mente ꝯ¬
formas: ilico subiunrit. Ut non circumue¬
mamur a sathana. Cuius sagaces insidias quã
acuto sensu tͣnsfigat: insinuat subdens. Non
enĩ ignoramus cogitationes eius. Ac si uer-¬
bis aliis dicat. Acuti auctore d nõ sudes sumꝰ:
& nares uehemoth istius subtilit̾ circum spi-¬
ciendo penetramus: ne hoc quod bene mens
inchoat. ipse in maliciȩ finem uertat. Possunt¬
pientiȩ uerba signari: ut qr naribus odor tra¬
hitur. ꝑ uehe moth nares. illa antiqui hostis
exploratio figuretur: quicum d̃m incarnatũ

Expanded text:
quidquid ipsi fecistis. Atque mox subdidit: Et ego quidquid ipsi fecistis. Atque mox subdidit: Et ego si quid donavi, propter vos. Ac si diceret: Vestris actibus bonum addidi quidquid propter vos miseest utilitas bonitas vestra. Qui ipsam mox compagem cordium, in qua sic tenetur, adjungens subdidit: In persona Christi. Cui velut si dicere praesumamus: Quare te ita caute discipulis copulas? quare vel te illorum, vel illos tuis actionibus tam sollicita mente conformas? illico subjunxit: Ut non circumveniamur a satana . Cujus sagaces insidias quam acuto sensu transfigat insinuat subdens: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Ac si verbis aliis dicat: Acutae auctore Domino sudes sumus, et nares Behemoth istius subtiliter circumspiciendo penetramus, ne hoc quod bene mens inchoat, ipse in malitiae finem vertat. Vetpientiae verba signari, ut quia naribus odor trahitur, per Behemoth nares illa antiqui hostis exploratio figuretur. Qui cum Deum incarnatum
Abbreviated transcription (Latin):
ad mola suadendo non uol&e frangere: bo¬
nis satagit actibus int̾ eos mala seminare.
S scĩuiri has eius insidias tanto celerius uin¬
cunt: quanto & subtilius dep̃hendunt. Qđ
meliꝰ ostendimus. si unũ e multis assertorib
ueritatis in testimoniũ paulum uocemus:
sub quo quidam corinthius dum inc esti fa-¬
cinus ꝑpetrasset: eum doctor egregius in car-¬
nis interitu ad satisfactionẽ penitentiȩ satha¬
nȩ tradidit: & in dic dnĩ saluũ eiꝰ sp̃m reser-¬
uauit. Magna quippe arte magisterii ipsi ẽ.
traditus. coactus inpęnam. cin sponte ẽ. sub¬
stratus inculpa: ut qui auctor fuerat ad uici¬
um nequitie: ipse flagellum fier&. discipli-¬
nȩ. Qua tam̃ bene gesta pęnitentia. dum cog¬
nouiss& corinthios suꝑ eum iam miscđiter
motos: ait. Cui aliquid donastis: & ego. Nã
& ego quod donaui. siquid donaui: ꝓpt̾ uos
tans: ait. Cui aliquid donastis: & ego. Ac si
diceret. Abono ur̃o non dissencio: meũ sit

Expanded text:
ad mala suadendo non valet frangere, boad mala suadendo non valet frangere, bonis satagit actibus inter eas mala seminare. Sed sancti viri has ejus insidias tanto celerius vincunt, quanto et subtilius deprehendunt. Quod melius ostendimus, si unum e multis assertoribus veritatis in testimonium Paulum vocemus, sub quo quidam Corinthius dum incesti facinus perpetrasset, cum doctor egregius in carnis interitum ad satisfactionem poenitentiae Satanae tradidit, et in diem Domini salvum ejus spiritum reservavit . Magna quippe arte magisterii ipsi est traditus coactus in poenam cui sponte est substratus in culpa, ut qui auctor fuerat ad vitium nequitiae, ipse flagellum fieret disciplinae. Qua tamen bene gesta poenitentia, dum cognovisset Corinthios super eum jam misericorditer motos, ait: Cui aliquid donastis, et ego; nam et ego quod donavi, si quid donavi, propter vos tans ait: Cui aliquid donastis, et ego. Ac si diceret: A bono vestro non dissentio. Meum sit
Abbreviated transcription (Latin):
huius uehemoth nares ꝑforant. dum sagacis¬
simas eius insidias & iugilando circũspici¬
unt. & suꝑ ando transsigunt: ꝑ nares uero
odor trahitur: & ducto flatu hoc agitur.
ut res etiam que longe ẽ. posita cognosca-¬
tur. Narib gͦ uehe moth. callidȩ eiꝰ insidie
designantur: ꝑ quas sagacissime nititur. & oc¬
culta cordis nrĩ bona cognoscere: & hȩc
pessima ꝑsuasione dissipare. In sudib itaq
dñs nares eiꝰ ꝑforat: qr callidas eiꝰ insidias a¬
cutis scõrum sensib penetrans eneruat. Se-¬
pe aut̃ bonorum uias tanta insidians arte
circumuolat: ut ꝑea quȩ ab eis bene gesta
cognouerit. ad malitiam aditum querat.
Namcum alium largiri quid conspicit: in¬
de alium in discordiȩ flãma succendit. Et
cum hunc respicit misereri. illi ꝑsuadet
irasci: ut dũ bonũ quasi non cõmunit᷑ fac¬
tum insinuat: concordes ammos abono gr̃e
cõmunis abscidat. Quia enĩ iustorũ mentes

Expanded text:
hujus Behemoth nares perforant, dum sagacishujus Behemoth nares perforant, dum sagacissimas ejus insidias et vigilando circumspiciunt, et superando transfigunt. Per nares vero odor trahitur, et deducto flatu hoc agitur, ut res etiam quae longe est posita cognoscatur. Naribus ergo Behemoth callidae ejus insidiae designantur, per quas sagacissime nititur et occulta cordis nostri bona cognoscere et haec pessima persuasione dissipare. In sudibus itaque Dominus nares ejus perforat, quia callidas ejus insidias acutis sanctorum sensibus penetrans enervat. Saepe autem bonorum vias tanta insidians arte circumvolat, ut per ea quae ab eis bene gesta cognoverit, ad malitiam aditum quaerat. Nam unde alium largiri quid conspicit, inde alium in discordiae flamma succendit; et cum hunc respicit misereri, illi persuadet irasci, ut dum bonum quasi non communiter 1086 factum insinuat, concordes animos a bono gratiae communis abscindat. Quia enim justorum mentes
Abbreviated transcription (Latin):
unde deuorauit. Et quidem uehemoth iste fili¬
um dĩ incarnatum nou̾at: sed rede p̃tionis
nrẽ ordinem nesciebat. Sciebat enim quod
ꝓ redẽptione nr̃a incarnatus di filiꝰ fuerat:
sed omnino quod isdem redẽptor nr̃ illum
moriendo transfiger& nesciebat. Uñ & bene
dr. In oculis eius quasi hamo copiee eum.
In oculis quippe habere dicunur: quod corã
nobis positum uidemus. Antiquus uͦ hostis
humani generis redep̃torem ante se positũ
uidit: quiẽ cognoscendo confessus. confitendo
ꝑtimunt dicens. Quid nobis & tͥ fili dĩͤ Wenis¬
ti ante tempus torquere nos. In oculis itaq suis
hanio captus ẽ: quia et nouit & momordit. Et
cognouit prius quẽ ꝑtimesceret: & tam̃ post
non timuit cũ in illo quasi escam ꝓpriam
quid faciat audiamus. Seqr. Et in sudib
ꝑforauit nares eius. Quid aliud sudes. id est
palos accipimus. qui uidelicet exacuuntur
ut figantur. nisi acuta scõrum consilia: quȩ

Expanded text:
unde devoravit. Et quidem Behemoth iste Filiunde devoravit. Et quidem Behemoth iste Filium Dei incarnatum noverat, sed redemptionis nostrae ordinem nesciebat. Sciebat enim quod pro redemptione nostra incarnatus Dei Filius fuerat, sed omnino quod idem Redemptor noster illum moriendo transfigeret nesciebat. Unde et bene dicitur: In oculis ejus quasi hamo capiet eum. In oculis quippe habere dicimus quod coram nobis positum videmus. Antiquus vero hostis humani generis Redemptorem ante se positum vidit, quem, cognoscendo confessus, confitendo pertimuit, dicens: Quid nobis et tibi, Flii Dei? venisti ante tempus torquere nos . In oculis itaque suis hamo captus est, quia et novit, et momordit; et cognovit prius quem pertimesceret, et tamen post non timuit, cum in illo quasi escam propriam,quid faciat audiamus. Seqperforabit nares ejus. - Quid aliud sudes, id est palos accipimus, qui vidut figantur, nisi acuta sanctorum consilia? Quae
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Igitur pꝰquam dix̃. ab sorbebit fluiũ
& non mirabitur. & hab& fiduciam quod
influat iordanis inos eł: ipsum ilico aduei
In oculis eius quasi hamo capie eum. Qͥs
nesciat quod in hamo esca ostenditur:
aculeus occultatur: Esca enim ꝓuocat:
ut aculeus pungat. Dñs itaq nr̃ ad humoni
generis redemptionem ueniens: uelut quen¬
dam de se in nece diaboli hamũ fecit. Assup̃¬
sit enim corpus: ut in eo uehe moth iste q̃si
escam suam mortẽ carnis appeteret. Quam
mortem dum in illo iniuste appetiit: nos qͦs
quasi iuste tenebat amisit. In hamo gͦ eius
incarnationis captus ẽ: qr dum in illo appe¬
tiit escam corporis. transfixus ẽ. aculeo diumni¬
tatis. Ibi quippe inerat humanitas quȩ ad se
deuoratorem duceret: ibi diuinitas. quȩ ꝑfo¬
raret. Ibi aꝑta infirmitas que ꝓtiocar&: ibi
occulta uirtus quȩ raptoris faticem transfige¬
ret. In hamo gͥ captus ẽ: quia inde interiit.

Expanded text:
ret. Igitur postquam dixit: Absorbebit fluvium, ret. Igitur postquam dixit: Absorbebit fluvium, et non mirabitur, et habet fiduciam quod influat JordanIn oculis ejus quasi hamo capiet eum. Quis nesciat quod in hamo esca ostenditur, aculeus occultatur? Esca enim provocat, ut aculeus pungat. Dominus itaque noster ad humani generis redemptionem veniens, velut quemdam de se in necem diaboli hamum fecit. Assumpsit enim corpus, ut in eo Behemoth iste quasi escam suam mortem carnis appeteret. Quam mortem dum in illo injuste appetit, nos quos quasi juste tenebat amisit. In hamo ergo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Ibi quippe inerat humanitas quae ad se devoratorem duceret, ibi divinitas quae perforaret, ibi aperta infirmitas quae provocaret, ibi occulta virtus quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde interiit
Abbreviated transcription (Latin):
insidiis. eos etiam quiiam electi putantur
min uerba ꝑturbent: cuius mentis con¬
stantia non ab intimis cogitationum radi¬
cib quaciatur: cum hostis nr̃ tantȩ eẽ contͣ
nos fortitudinis demonstratur: Nullũ ne
erit consolationis adiutorium: Erit certe.
capi& eum. Notandum ualde ẽ. quod scͥp¬
turȩ suȩ uerba miscłiter temꝑans ds. mo¬
do nos asꝑis incitationib terret. modo blan¬
dis consolationib refouet: & terrorem fo-¬
mentis misc&. & fomenta terrori: ut dum
circa nos utrumq mira magisterii arte tẽ¬
peratur: nec desꝑati inuemamur t̾riti:
nec incaute securi. Nam cum uehemoth
astutas insidias atq effrenatas uires multi¬
plicibus sententiis indicass&: ꝓtinus unige¬
niti filii sui dĩ redemptoris nri cõmendat
aduentum: & quo ab illo ordine uehemoth
iste sit ꝑimendus insinuat: ut qr cor nr̃m
narrata illius uirtute ꝑculerat: merorẽ
nrm citius indicata eius ꝑditione releua¬

Expanded text:
insidiis eos etiam qui jam electi putantur insidiis eos etiam qui jam electi putantur mini verba perturbent? cujus mentis constantia non ab intimis cogitationum radicibus quatiatur, cum hostis noster tantae esse contra nos fortitudinis demonstratur? Nullumne erit consolationis adjutorium? Erit certe, captus est.---Notandum valde est quod Scripturae suae verba misericorditer temperans Deus, modo nos asperis incitationibus terret, modo blandis consolationibus refovet, et terrorem fomentis miscet, et fomenta terrori, ut dum circa nos utrumque mira magisterii arte temperatur, nec desperate inveniamur territi, nec incaute securi. Nam cum Behemoth astutas insidias, 1085 atque effrenatas vires multiplicibus sententiis indicasset, protinus unigeniti Filii sui Redemptoris nostri commendat adventum, et quo ab illo ordine Behemoth iste sit perimendus insinuat, ut quia cor nostrum narrata illius virtute perculerat, moerorem nostrum citius indicata ejus perditione releva