comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat: Nonne omnib discipulis suis dixerat. ego
uos duo decĩ elegi. & unꝰ ex uobis diabolus est:
Quomͦ gͦ in ÷ illũ sꝑauit: nisi qͥa in mẽbris
suis ipse est. & quod multi fideles de iuda
sperauert̃. hoc in se transfigurauit dñs: Qndo
enĩ uidebant uida multi qui credidert̃ in xp̃m
ambulare int̾ duodecim discipulos. sꝑabant
modo in illis ẽ esurientib & sitientibꝰ. Quomͦ
dixit esuriui. sic dix̃ sꝑaui Pinde sic hic illi
dicamus. dñe qͣndo sꝑasti᷑ quomodo illi dictĩt¬
dictũ est. dñe quando esuristi. Quomͦ uobis
ibi dixit. cũ uni ex minimis meis fecistis. mihi
fecistis: Sic poteffdicere. cũ unꝰ ex minimis meis
sꝑauit. ego sꝑaui. In quẽ sꝑaui: Homo pacis
mer in quẽ sꝑaui. qͥ edebat panes meos. Quo¬
modo ipsũ ostendit in passione de istis uerbis
ꝓpħie ꝑ buccellã illũ designauit: ut appareret
de illo dictũ. qͥ edebat panes meos. Rursus qͣndo

Expanded text:
bat? nonne omnibus discipulis suis dixerat, Ego bat? nonne omnibus discipulis suis dixerat, Ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? Quomodo ergo in illum speravit, nisi quia in membris suis ipse est, et quod multi fideles de Juda speraverunt, hoc in se transfiguravit Dominus? Quando enim videbant Judam multi qui crediderant in Christum, ambulare inter duodecim discipulos, sperabant modo in illis est esurientibus et sitientibus; quomodo dixit Esurivi, sic dixit Speravi. Proinde si sic illi dicamus, Domine, quando sperasti? quomodo illi dictum est, Domine, quando esuristi? Quomodo nobis ibi dixit, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ; sic potest dicere: Cum unus ex minimis meis speravit, ego speravi. In quem speravi? Homo pacis meae, in quem speravi, qui edebat panes meos. Quomodo ipsum ostendit in passione, de istis verbis prophetiae? Per buccellam illum designavit , ut appareret de illo dictum, Qui edebat panes meos. Rursus quando
Abbreviated transcription (Latin):
miui & somnũ cȩpi. & exxurrexi. Sȩuiant gͦ iu¬
dȩi. Terra tradat᷑ in manꝰ impuiͥ caro ꝑmittatur¬
in manib ꝑsequentiũ. Suspendant in ligno. cla¬
uis transfigant᷑. lancea ꝑfodiant. Numqͥd qui
dormit ñ adiciet ut resurgat: Utqͥd dormi¬
uit : quia adam forma erat futuri. Et adam
dormiuit. qͣndo de latere eiꝰ ȩua facta ẽ. Adam
in figura xp̃i: eua infigura excłȩ: unde est ap¬
pellata mat̾ uiuoꝵ. Quando fabricata ẽ eua:
Dũ dormiret adam. Quando de latere xp̃i sa-
cram̃ta eccłe ꝓfluxert̃ : cũ dormiret in cruce
& unde dormiuit: Ea illo qͥ ingressus est ut
uideret. congregauit iniqͥtatẽ sibi. Etenim
homo pacis mee in quẽ sꝑaui. qͥ edebat panes
meos: ampliauit suꝑ me calcaneũ Frexit suꝑ
me pedem: conculcare me uoluit. Quis ẽ iste
homo pacis ipsius: ludas. & in illũ xp̃c sꝑauit.
quia dixit in qu̾e sꝑaui: Nonne illũ ab inicio
nouerat : Fne antequã nasceret᷑ futurũ scie¬

Expanded text:
xsurrexi . Saeviant ergo Judaei, terra tradatur in manus impii , caro permittatur manibus persequentium, suspendant in ligno, clavis transfigant, laneca perfodiant: Numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat? Utquid dormivit? Quia Adam forma erat futuri : et Adam dormivit, quando de latere ejus Eva facta est . Adam in figura Christi, Eva in figura Ecclesiae: unde est appellata mater vivorum. Quando fabricata est Eva? Dum dormiret Adam. Quando de latere Christi sacramenta Ecclesiae profluxerunt? Cum dormiret in cruce. unde dormivit? Ex illo qui ingressus est ut videret, et congregavit iniquitatem sibi. Etenim homo pacis meae, in quem speravi, qui edebat panes meos, ampliavit super me calcaneum. Erexit super me pedem: conculcare me voluit. Quis est iste homo pacis ipsius? Judas. Et in illum Christus speravit, quia dixit, In quem speravi? Nonne illum ab initio noverat? nonne antequam nasceretur futurum scie
Abbreviated transcription (Latin):
est dstuus : quia paganꝰ si michi hoc dixerit.
nonne illi & ego possũ dicere ubi ẽ ds tuus: Om̃
quippe suũ. digito ostendit. Intendit enĩ di¬
gitũ ad aliquẽ lapidẽ: & dicit. Ecce ẽ ds m̃s.
Ubi ẽ ds tuus: Cum lapidẽ irrisero. & erubue
rit qui demonstrauit. tollit oculũ a lapide.
suspicit cęlũ: & forte in solem digito intendens.
iterũ dicit. Ecce ds m̃s. Ubi ẽ ds tius: Inuẽnit
ille qđ ostenderet oculis carnis. ego aut̃ qͣuasi
ñ habeo qđ ostenda. s ñ hab& ille oculos qͥb
ostendã Potuit enĩ ille oculis corporis mei-
ostendere deum suũ solem: quib oculis¬
ego ostenda solis creatorẽ: Uerũtam̃ audiendo
ac nocte. meditatꝰ sum qđ audiui ubi ẽ ds tuus:
Q uesiui etiã ego ipse dm̃ meũ: ut si possem ñ
tantũ crederẽ. sed aliqͥd & uiderẽ. Uideo enim
quȩ fecerit ds m̃s: ñ aut̃ uideo dm̃ meũ qͥ fecit¬

Expanded text:
Deus tuus? Quia paganus si mihi hoc dixerit, non illi et ego possum dicere, Ubi est Deus tuus? Deum quippe suum digito ostendit. Intendit enim digitum ad aliquem lapidem, et dicit, Ecce est Deus meus. Ubi est Drit qui demonstravit, tollit oculum a lapide, suspicit coelum, et forte in solem digitum intendens, iterum dicit: Ecce Deus meus. Ubi est Deus tuus? Invenit ille quod ostenderet oculis carnis: ego autem non quasi non habeam quem ostendam, sed non habet ille oculos quibus ostendam. Potuit enim ille oculis coostendere Deum suum solem, quibus ego oculis ostendam solis creatorem? Verumtamen audiendoac nocte, meditatus sum quod audivi, Ubi est Deus tuus? Quaesivi etiam ipse ego Dominum meum, ut si possem, non tantum crederem, sed aliquid et viderem. Video enim quae fecerit Deus meus, non autem video ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
gimus cũ paganis & ostendimꝰ hoc euenire modo
de capite & corpore xp̃i. ne puta̾nt nos finisse illas
p̃dicationes quȩ ex his rebus quȩ acciderunt. qͣsi
futurȩ essent nos conscripsisse: ꝓferimꝰ codices
iudȩoꝵ. Nempe iudȩi. inimici nr̃i st̃. De cartis
inunici. conuincit᷑ adũsarius. Omĩa enĩ dñs di¬
stribuit. omnia ꝓ salute nr̃a ordinauit᷑. p̃dixit
uit. impleturus ẽ. Ita tenemꝰ redditorẽ. ut credamꝰ
debitorem: quia & illa quȩ nondũ dedit dabit:
sicut ea quȩ ñdũ dederat dedit. Si quis ꝓbare
uult ubi sint scripta. legat moysen & ꝓphetas.
Si aliquis ꝑstrepit inimicus & dicit. uos uobis
ꝓphetias finxistis: ꝓferant᷑ codices iudeoꝵ. quia
maior seruiet minori. Ibi legat ista p̃dicta
quȩ mͦ uidemꝰ impleta: & dicamꝰ om̃s. benedictꝰ¬

Expanded text:
gimus cum Paganis, et ostendimus hoc evenire modo gimus cum Paganis, et ostendimus hoc evenire modo de capite et corpore Christi, ne putent nos finxisse illas praedictiones, et ex his rebus quae acciderunt, quasi futurae essent, nos conscripsisse, proferimus codices Judaeorum. Nempe Judaei inimici nostri sunt, de chartis inimici convincitur adversarius. Omnia ergo Dominus distribuit, omnia pro salute nostra ordinavit. Praedixit vit, impleturus est. Itaque tenemus redditorem, ut credamus debitorem: quia et illa quae nondum dedit, dabit; sicut ea quae nondum dederat, dedit. Si quis probare vult ubi sint scripta, legat Moysen et Prophetas. Si aliquis perstrepit inimicus, et dicit, Vos vobis prophetias finxistis; proferantur codices Judaeorum, quia major serviet minori. Ibi legant ista praedicta, quae modo videmus impleta, et dicamus omnes: Benedict
Abbreviated transcription (Latin):
Me aut̃ propt̃ innocentiã suscepisti. Uere in¬
nocentiã: integritatẽ sine peccato. redditionẽ
sine debito. flagellũ sine merito. Propt̃ inno¬
centiã meã suscepisti meꝰ. & confirmasti me in
conspectu tuo in et̃nũ. Confirmasti me in
ȩternũ: in firmasti ad tempꝰ. Confirmasti in
conspectu tuo: infirmasti in c̃spectu hominũ
Quid gͦ : Laudes illi. gła illi. Benedictꝰ dñs
ris filis : ds minoris ppłi. Nemo dicat. de uideis
hoc dixit : ñ sum ego isrł Magis iudei ñ sunt :¬
ego isrł. Maior enĩ filius. ipse ẽ maior populꝰ
reprobatus: minor ppłs dilectus. Maior serui.¬
et minori. Modo impletũ ẽ: modo fr̃s nobis
seruiunt udȩi . tãquã capsarii nr̃i st̃. Stu¬
dentib nobis codices portant. Audite. in quo
nobis uidei seruiunt: & ñ sine causa. Cam ille
fr̃ maior qui occidit minorẽ frẽm. accepit
signũ ne occideret᷑: idest ut maneat ipse po¬
pulis. Apud illos sunt ꝓpħȩ &lex. In qua lege

Expanded text:
Me autem propter innocentiam meam suscepisti. Vere innocentiam: integritatem sine peccato, redditionem sine debito, flagellum sine merito. Propter innocentiam meam suscepisti me, et confirmasti me in conspectu tuo in aeternum. Confirmasti me in aeternum, infirmasti ad tempus: confirmasti in conspectu tuo, infirmasti in conspectu hominum. Quid ergo? Laudes illi, gloria illi. Benedictus Domiris filii, Deus minoris populi. Nemo dicat: De Judaeis hoc dixit, non sum ego Israel. Magis Judaei non sunt Israel. Major enim filius, ipse est major populus reprobatus; minor, populus dilectus. Major serviet minori , modo impletum est: modo, fratres, nobis serviunt Judaei, tanquam capsarii nostri sunt, studentibus nobis codices portant. Audite in quo nobis Judaei serviunt, et non sine causa. Cain ille frater major, qui occidit minorem fratrem, accepit signum ne occideretur, id est, ut maneat ipse populus . Apud illos sunt Prophetae et Lex; in qua Lege
Abbreviated transcription (Latin):
ego desiderii mei auiditatẽ ñ desero. Et cum
in mundo bene ẽ mͥ: male ẽ antequã appare¬
bo ante faciem di. Iuid gͦ die quasi gratula¬
ri me cogis: Si aliqua huiꝰ scłi ꝓsperitas riserit:
nonne deceptoria ẽ. Nonne fluxa. caduca. mor¬
talis: Nne tẽporalis. uolatica. transitoria: Nne
plus hab& deceptionis quã delectationiᷤ ᷤ Curgͦ

Expanded text:
ego desiderii mei aviditatem non desero: et cum ego desiderii mei aviditatem non desero: et cum in mundo bene est, mihi male est, antequam apparebo ante faciem Dei. Quid ergo dici quasi gratulari me cogis, si aliqua hujus saeculi prosperitas arriserit? nonne deceptoria est? nonne fluxa, caduca, mortalis? nonne temporalis, volatica, transitoria? nonne plus habet deceptionis quam delectationis? Cur ergo
Abbreviated transcription (Latin):
die ac nocte:cũ dr̃ mͥ ꝑ singulos dies ubi est
ds tuus. fuert̃ inqͥt mͥ lacrimȩ meȩ: ñ amaritudo
sed panis. Suaues erant ipsȩ lacrimȩ. Sitiens illũ
fontẽ qr bibere ñdũ poterã: auidius lacri
mas meas manducabã. Neñi dix̃ factȩ st̃ mͥ lacri¬
mȩ meȩ potus. ne ipsas desiderare uideret᷑ sicut
fontes aquarũ . sed seruata illa siti qua in ardesco.
qua rapior ad fontes aquarũ: panes mͥ factȩ sunt
lacrimȩ meȩ dũ differor. & utiq manducando
lacrimas suas: sine dubio plus sitit ad fontes
Die quippe & nocte factȩ sunt mͥ lacrimȩ meȩ
panis. Cibum istũ qui panis dr: die homines co-¬
medunt. nocte dormiunt Panis aut̃ lacrima¬
rũ die & nocte comedit᷑. siue totũ tempꝰ accipias
diem & noctẽ: siue diem intelligas ꝓ huius scłi
ꝓsperitate. noctẽ uero ꝓ huiꝰ scl̃i aduersitate
Siue inquit in ꝓsperis reb scłi siue in adũsis
rebis scłi. ego desiderii mei lacrimas fundo:

Expanded text:
dicitur mihi per singulos dies: Ubi est Deus tuus? Fuerunt mihi, inquit, lacrymae meae, non amaritudo, sed panis. Suaves erant mihi ipsae lacrymae: sitiens illum fontem, quia bibere nondum poteram, avidius meas lacrymas manducabam. Non enim dixit, Factae sunt mihi lacrymae meae potus, ne ipsas desiderasse videretur sicut fontes aquarum: sed servata illa siti, qua inardesco, qua rapior ad fontes aquarum, panis mihi factae sunt lacrymae meae, dum differor. Et utique manducando lacrymas suas, sine dubio plus sitit ad fontes. Die quippe ac nocte factae sunt mihi lacrymae meae panis. Cibum istum qui panis dicitur, die comedunt homines, nocte dormiunt: panis autem lacrymarum et die et nocte comeditur; sive totum tempus accipias diem et noctem; sive diem intelligas pro hujus saeculi prosperitate, noctem vero pro hujus saeculi adversitate. Sive, inquit, in prosperis rebus saeculi, sive in adversis rebus saeculi, ego desiderii mei lacrymas fundo,
Abbreviated transcription (Latin):
dico sitiuit anima mea ad dm uiuũ. Qͥd sitiuit :
Iuando ueniã & apparebo ante faciem di: Hoc ẽ
qđ sitio. uenire & apparere. Sitio in peregrina¬
tione: sitio in cursu: satiabor in aduentu. Sed
qͣndo ueniã : & qđ citius ẽ dõ: tardũ ẽ desiderio
Qͣndo ueniã & apparebo ante faciem di : Ex illo
desiderio ẽ & hoc. ex quo clamat᷑ alibi. unã pe¬
tu a dño hanc requirãꝰ ut in habitẽ in domo
dñi ꝑ om̃s dies uitȩ mee. Quare hoc : Ut contẽ¬
pler inquit delectationẽ dñi. Qnͣdo ueniã &

Expanded text:
mea ad Deum vivum. Quid sitivit? Quando veniam et apparebo ante faciem Dei. Hoc est quod sitio, venire et apparere. Sitio in peregrinatione, sitio in cursu: satiabor in adventu. Sed quando veniam? Et quod citius est Deo, tardum est desiderio. Quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Ex illo desiderio est et hoc, ex quo clamatur alibi: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae. Quare hoc? Ut contempler, inquit, delectationem Domini . Quando veniam et
Abbreviated transcription (Latin):
& illi inqͥt eugłm. maledixert̃ ei dicentes: tu
sis discipulus eius. Hoc nobis in om̃ib eueniat.
qđ illi maledicendo dixert̃. Maledictio ista ap¬
pellata est ex maliuolo errore dicentiũ: non
eox aliquo malo uerboꝵ. Quo animo dixerint.
ñ qđ dixerint attendit: qui eos maledixxisse
uerbũ iniquũ : Ipsũ caput attende. Occidamꝰ
hereditas. qr occidistis eũ : Ecce & occidistis eum.
& ur̃a ñ erit hereditas. Nũqͥd qui dormit non
adiciet ut resurgat: Quando uos exultastis occi¬
disse: ille dormiuit. Dicit enĩ & in alio psalmo
Ego dormiui. Illi sęuierunt & occidere uoluert̃:
Ego dormiui. Nam si uoluissem. nec dormissem
fgo dormiui. qr potestatẽ habeo ponendi animã¬

Expanded text:
um, maledixerunt ei dicentes: Tu sis discipulus ejus . Hoc nobis omnibus eveniat, quod illi maledicendo dixerunt. Maledictio ista appellata est ex malevolo errore dicentium, non ex aliquo malo verborum: quo animo dixerint, non quid dixerint attendit, qui eos maledixisse nverbum iniquum? Ipsum caput attende: Occidamushaereditas? quia occidistis eum? Ecce et occidistis eum, et vestra non erit haereditas. Numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat? Quando vos exsultastis occidisse eum, ille dormivit: dicit enim et in alio psalmo, Ego dormivi. Illi saevierunt, et occidere voluerunt: Ego dormivi. Nam si noluissem, nec dormissem. Ego dormivi
Abbreviated transcription (Latin):
uel p̃mii. uł pene: inuenimꝰ hominẽ bonũ dixx¬
isse cuida. & tale bonũ quale nos optamꝰ: & tam̃
maledicus appellatur. Quando cȩco illo quõdã
iam illuminato. & corpore & corde. conuiciabant᷑

Expanded text:
vel praemii vel poenae, invenimus homines bonum dixvel praemii vel poenae, invenimus homines bonum dixisse cuidam, et tale bonum quale nos optamus, et tamen maledicos appellatos. Quando a caeco illo quondam, jam illuminato et corpore et corde, convi
Abbreviated transcription (Latin):
loquebat᷑ in idipsũ. Adũsum me susurrabant
om̃s inimici mei. Adũsũ me om̃s in id ipsum
id ipsum. Uno consilio. una conspiratione. Xp̃c
ergo loquit᷑ eis. Consensistis aduersũ me: consen¬
tite mͥ. Quod adũsus me. quare ñ mecũ: Id¬
ipsũ Si semꝑ haberetis. ñ uos in scismata diui¬
deretis. Apłs enĩ dicit. Obsecro uos fr̃s ut idipsũ
dicatis om̃s. & ñ sint in uob̃ scismata ln id ipsum
adũsũ me susurrabant om̃s inimici mei᷑: adũsũ
me cogitabant mala mͥ. Sibi potius: qr congrega¬
uert̃ iniquitatẽ sibi. S ido michi: qr e& animo
suo pendendi st̃. N eñĩ quia nichil facere potue.¬
runt: nichil facere uoluert̃. Nam & diabolꝰ xp̃m
extinguere concupiuit: & iudas xp̃m occidere uo¬
luit. Occiso aut̃ xp̃o & resurgente. nos uiuificati
sumꝰ: diabolo tam̃ & iudȩ mertes malȩ uolunta¬
tis redditur: ñ nr̃ȩ salutis. Nam ut noueritis
ex animo quẽq pendendũ ad retributionẽ.

Expanded text:
 In idipsum adversum me susurrabant omnes inimici mei. Adversum me omnes in idipsum: idipsum? Uno consilio, una conspiratione. Christus ergo loquitur eis: Consentitis adversum me, consentite mihi: quid adversum me? quare non mecum? Idipsum si semper haberetis, non vos in schismata divideretis. Apostolus enim dicit: Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . In idipsum ame cogitabant mala mihi. Sibi potius, quia congregaverunt iniquitatem sibi: sed ideo mihi, quia ex animo suo pendendi sunt. Non enim quia nihil facere potuerunt, nihil facere voluerunt. Nam et diabolus Christum exstinguere concupivit, et Judas Christum occidere voluit; occiso autem Christo et resurgente, nos vivificati sumus: diabolo tamen et Judae merces malae voluntatis redditur, non nostrae salutis. Nam ut noveritis ex animo quemque pendendum ad retributionem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc xp̃c : Nũquid hoc caput illud nr̃m sine pec¬
cato: Nũqͥd ille qͥ ea quȩ ñ rapuit exsoluebat :
Numqͥd ille solus in mortuis liber: Liber eñi
in mortuis. quia sine peccato: qm̃ om̃is qͥ facit
se ex menbris suis: qr uox menbroꝵ ipsius. uax
ipsius: quia & uox capitis ñri. uox nr̃a. In illo
enĩ eramꝰ qͣndo dicit. tristis est anima mea usq¬
Nͦ. ad mortẽ. Non eñi timebat mori qui uenerat
mori : aut recusabat mori qͥ potestatẽ habebat
animã suã ponendi. & potestatẽ habebat iterum
sumendi eã: sed loquebant᷑ menbra in capite. &
loquebat᷑ caput ꝓmenbris. In illo gͦ uocẽ nrãm
inuenimꝰ. sana animã meã.qͣm peccaui tibi. In
dereliquisti : In ipso eñi psalmo ubi in capite
hic uersus est: ꝯsequent᷑ dicit᷑. uerba delictorũ
meoꝵ. Quoꝵ delictoꝵ in illo nisi quia uetus
homo nr̃ simul crucifixus est cũ illo᷑: ut eua¬

Expanded text:
hoc Christus? numquid hoc caput illud nostrum sine pechoc Christus? numquid hoc caput illud nostrum sine peccato? numquid ille qui ea quae non rapuit exsolvebat ? numquid ille solus in mortuis liber ? Liber enim in mortuis, quia sine peccato: quia omnis qui facise ex membris suis, quia vox membrorum ipsius vox ipsius; quia et vox capitis nostri vox nostra. In illo enim eramus, quando dixit: Tristis est anima mea usque ad mortem . Non enim timebat mori, qui venerat mori; aut recusabat mori, qui potestatem habebat animam suam ponendi, et potestatem habebat iterum sumendi eam : sed loquebantur membra in capite, et loquebatur caput pro membris. In illo ergo vocem nostram invenimus: Sana animam meam, quoniam peccavi tibi. In utquid me dereliquisti ? In ipso enim psalmo ubi in capite hic versus est, consequenter dicitur: Verba delictorum meorum . Quorum delictorum in illo, nisi quia vetus homo noster simul crucifixus est cum illo, ut eva
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑcisti: Iile quide sine peccato flagellatus est:
ego aut̃ dico miserere mei. sana animã meam
qm peccaui tibi. Si sectus ẽ qui putredinẽ non
habebat: si medicina ipsa nr̃a ignẽ medicinalẽ
ñ respuit: impatient̃ ferre debemꝰ urentem
medicũ & secantẽ. id est omnib nos tribulati¬
onibus exxercentẽ. & apeccato sanantẽ : Plane
cõmittamꝰ nos medici manui: non enĩ errat.
de nr̃a cupiditate accessit᷑. discernit. Scit se¬
sano homini p̃ceptũ dedisse. ne languorẽ incur¬
reret: dixisse in paradyso hoc manduca. & hoc
noli. Non audiuit sanus medici p̃ceptũ. ut ñ
caderet: audiat uł egrotuis ut surgat. Ego dixi
dñe miserere mei: sana animã meã qm̃ pecca¬
ui tibi. In factis meis. in peccatis meis ñ accuso
fortunã: ñ dico hoc mͥ fecit fatũ. ñ dico adul¬
terũ me fecit uenꝰ. & latronẽ me fecit mars: &
auarũ me fecit saturnus. ego dicci dñe misere¬
re mei. sana animã meã qm̃ peccaui tibi. Nũqͥd

Expanded text:
pepercisti. Ille quidem sine peccato flagellatus est: ego autem dico, Miserere mei, sana animam meam, quoniam peccavi tibi. Si secatus est qui putredinem non habebat, si medicina ipsa nostra ignem medicinalem non respuit; impatienter ferre debemus urentem medicum et secantem, id est, omnibus tribulationibus nos exercentem, et a peccato sanantem? Plane committamus nos medici manui; non enim errat, de nostra cupiditate accessit, discernit. Scit sesano homini praeceptum dedisse, ne languorem incurreret; dixisse in paradiso: Hoc manduca, et hoc noli . Non audivit sanus medici praeceptum, ut non caderet; audiat vel aegrotus, ut surgat. Ego dixi: Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi. In factis meis, in peccatis meis non accuso fortunam, non dico, Hoc mihi fecit fatum; non dico, Adulterum me fecit Venus, et latronem me fecit Mars, et avarum me fecit Saturnus. Ego dixi: Domine miserere mei, sana animam meam, quoniam peccavi tibi. Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
los intra retia. si piscis bonꝰ es. Quare ante tẽ¬
pus uentilationis auolasti: Quare ante tẽpus
messis etiã frum̃ta eradicasti tecũ: Quare
antequã ad litus uenires. retia disrupisti: Con¬

Expanded text:
los intra retia, si piscis bonus es. Quare ante temlos intra retia, si piscis bonus es. Quare ante tempus ventilationis avolasti? Quare ante tempus messis etiam frumenta eradicasti tecum? Quare antequam ad littus venires, retia disrupisti?
Abbreviated transcription (Latin):
laqueos inquirentes. & quid illis fit: Uidete
quid sequit᷑. Uana locutũ est cor eoꝵ. idest
loquunt᷑ quasi ficta dilectione. Uanũ est qđ
locunt᷑ uerũ non ẽ. solidũ non ẽ. Et quia
captant unde inueniant accusationẽ. quid
ni sibi uident᷑ ͥ qui hãbent qđ accusant. sibi
congregauert̃ iniquitatẽ. Sibi inqͥt. ñ michi
Quomͦ uidas sibi. ñ xp̃o. sic & simulatores eccłe
sibi ñ nobis: quia & de illis alibi dr̃: & m̃tita ẽ
iniquitas sibi. Congregauert̃ iniquitatẽ sibi
Et quia intrauert̃ ut uiderent: &. egredieban¬
tur foras & loquebant᷑. Iile qui intrauit ut
uideret: egrediebat᷑ foras & loquebat᷑. Utinam
intus esset & uera loqueret᷑: ñ exiret foras ubi
falsa loquit᷑. Traditor ẽ & ꝑsecutor ẽ. egressus
foras loquit᷑. Si ad menbra xp̃i ꝑtines. ueni
intus. here capiti. Tolera zizania si triticũ
es: tolera paleã si frum̃tũ es: tolera pisces ma¬

Expanded text:
laqueos inquirentes. Et quid illis fit? Videte laqueos inquirentes. Et quid illis fit? Videte quid sequitur: Vana locutum est cor eorum: id est, loquuntur quasi ficta dilectione; vanum est quod loquuntur, verum non est, solidum non est. Et quia captant unde inveniant accusationem, quid ni sibi videntur, quia habent quod accusent. Sibi congregaverunt iniquitatem. Sibi, inquit, non mihi. Quomodo Judas sibi, non Christo, sic et simulatores Ecclesiae sibi, non nobis: quia de illis et alibi dicitur: Et mentita est iniquitas sibi . Congregaverunt iniquitatem sibi. Et quia intraverunt ut viderent, Egrediebantur foras, et loquebantur. Ille qui intravit ut videret, egrediebatur foras et loquebatur. Utinam intus esset, et vera loqueretur! non exiret foras ubi falsa loquitur. Traditor et persecutor est, egressus foras loquitur. Si ad membra Christi pertines, veni intro, haere capiti. Tolera zizania si triticum es; tolera paleam, si frumentum es ; tolera pisces ma
Abbreviated transcription (Latin):
Inimici mei dixert̃ mala mͥ: quando moriet᷑
& ꝑibit nom̃ eiꝰ. lam ista diximꝰ & hinc cȩpimꝰ:
& ut alia dicamꝰ ñ opus ẽ iterare: quod tam re¬
menbra: Nũquid enĩ seruus maior ẽ domino
suo᷑: aut discipulus suꝑ magistrũ: Si me inqͥt
ꝑsecuti sunt. & uos ꝑsequent᷑. Si patrẽ familias beel¬
tebub uocauert̃. qͣntomagis domesticos eiꝰ: Ingre
nr̃m. Ad caput nr̃m ingrediebat᷑ ut uideret
idest ut exploraret: non ut haberet qđ crede¬
ret: sed ut inueniret qđ ꝓderet fece ingredie¬
bat᷑ ille ut uideret᷑: & hoc exemplũ in capite
nr̃o ꝓpositũ est. Quid illa mẽbra post assũptio¬
nẽ capitis nr̃i : Nne dicit apłs paulus ꝓpter
sub introductos falsos fr̃s. qui sub introierunt
ꝓscultare libertatẽ nr̃am: Ergo & isti ingredie¬
bant᷑ ut uiderent. Sunt eñĩ hypocritȩ simu¬
latores maliͥ: adiungentes se ficta caritate. cap¬
tantes om̃s motus. omnia ũba sc̃oꝵ: in omnib

Expanded text:
Inimici mei dixerunt mala mihi: Quando morietur, et peribit nomen ejus. Jam ista diximus, et hinc coepimus; et ut alia dicamus, non opus est iterare, quod tam remembra. Numquid enim servus est major Domino suo, aut discipulus super magistrum? Si me, inquit, persecuti sunt, et vos persequentur. Si patrem familias Beelzebub vonostrum ingrediebatur ut videret, id est ut exploraret: non ut haberet quod crederet, sed ut inveniret quod proderet. Ecce ingrediebatur ille ut videret, et hoc exemplum in capite nostro propositum est. Quid illa membra post assumptionem capitis nostri? Nonne dicit apostolus Paulus: Propter subintroductos falsos fratres, qui subintroierunt proscultare libertatem nostram ? Ergo et isti ingrediebantur ut viderent, sunt enim hypocritae, simulatores mali adjungentes se ficta charitate, captantes omnes motus, omnia verba sanctorum, in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ ueritas ꝓmissa. In hoc corpore sumꝰ: huiꝰ
corporis participes sumus. Qd accipimus no¬
uimus. & qui ñ nostis noueritis ⁊e cũ didiceritis:
ñ ad iudiciũ accipiatis. Qui enĩ manducat & bi

Expanded text:
ta est veritas promissa. In hoc corpore sumus, hujus ta est veritas promissa. In hoc corpore sumus, hujus corporis participes sumus, quod accipimus novimus: et qui non nostis noveritis, et cum didiceritis, utinam non ad judicium accipiatis. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
bat: sed dicit. dedi: mutauit uerbũ. Quarȩ
illi placuit primo hoc uerbũ: & quare illud
mutauit : quia tẽporis sui uerbũ fuit. & pro
suo tp̃re placuit. Quando ꝓmittebatur: tunc
dicebatur. Cũ aut̃ datũ ẽ qđ ꝓmissũ est. abla¬
ta sunt uerba ꝓmissiuaͥ. data st̃ cõpletiua. Ri¬
quod nostis. qͥd ñ om̃s nostis: qđ utinã qui nostis
om̃s: ñ ad iudiciũ noueritis. Uidete quando di-¬
menbris suis: modo loquens ex ꝑsona sua. Sacri¬
ficium inquit & oblationẽ noliusti. Qͥd ergo:
lam nos hoc tp̃re sine sacrificio dimissi sumus ÷
Absit. Corpꝰ aut̃ ꝑfecisti mͥ ldo illa noliusti
ut hoc ꝑficeres: illa uoluisti antequã hoc ꝑfice¬
res. ꝑfectio ꝓmissoꝵ: abstulit uerba ꝓmitten¬
tia. Nam si adhuc st̃ ꝓmittentia: ñdu imple.¬
tũ est qđ ꝓmissũ est. Hoc ꝓmittebat᷑ quibꝰdã
signis. Ablata st̃ signa ꝓmittentia: qr exhibi¬

Expanded text:
bat; sed dicit, Dedi: mutavit verbum. Quare bat; sed dicit, Dedi: mutavit verbum. Quare illi primo placuit hoc verbum, et quare illud mutavit? Quia temporis sui verbum fuit, et pro tempore suo placuit. Quando promittebatur, tunc dicebatur: cum autem datum est quod promissum est, ablata sunt verba promissiva, data sunt completiva. Saorpus quod nostis, quod non omnes nostis; quod utinam qui nostis, omnes non ad judicium noveritis. Videte quando diuis, modo loquens ex persona sua. Sacrificium, inquit, et oblationem noluisti. Quid ergo? Nos jam hoc tempore sine sacrificio dimissi sumus? Absit. Corpus autem perfecisti mihi. Ideo illa noluisti ut hoc perficeres: illa voluisti antequam hoc perficeres. Perfectio promissorum abstulit verba promittentia. Nam si adhuc sunt promittentia, nondum impletum est quod promissum est. Hoc promittebatur quibusdam signis: ablata sunt signa promittentia, quia exhibi
Abbreviated transcription (Latin):
& ille in rep̃hensione inimicus est: & ille laude
subdolus. Caue utrũq: contra utrũq ora. Qͥa
enĩ orauit conũtant᷑ retrorsũ & ofundant᷑ qͥ
uolunt mͥ mala . Respexit ad aliud genꝰ dolo¬
se maliuolũ. & falso benedicũ ferant confestĩ
confusionẽ suã qui dicunt mͥ euge euge. Lau.¬
dant falsa. Magnꝰ uir. bonꝰ uir. litteratꝰ. doctus.
S quare xp̃ianus : Ecce tua laudat quȩ nolles
laudari. lilud rep̃hendunt. unde gaudes. Sed
si forte dicis. qͥd in me laudas homo qr uir
hoc fecit. ipsũ lauda. Ait ille. Absit. Noli tͥ
iniuriã facereꝰ. tu te ipsũ talẽ fecisti. Conftndant᷑
qͥ dict̃ mͥ euge euge. Et qͥd sequit᷑ : Ecoultent & io¬

Expanded text:
et ille in reprehensione inimicus est, et ille in laude et ille in reprehensione inimicus est, et ille in laude subdolus. Cave utrumque, contra utrumque ora. Qui enim oravit, Convertantur retrorsum, et confundantur qui volunt mihi mala, respexit ad aliud genus dolose malevolum, et falso benedicum: Ferant confestim confusionem suam, qui dicunt mihi, Euge, euge. Laudant falso: Magnus vir, bonus vir, litteratus, doctus, sed quare christianus? Ea tua laudant, quae nolles laudari: illud reprehendunt unde gaudes. Sed si forte dicis: Quid in me laudas, o homo, quia vir hoc fecit, ipsum lauda. At ille: Absit; noli tibi injuriam facere, tu te ipse talem fecisti. Confundantur, qui dicunt mihi, Euge, euge. Et quid sequitur? Exsultent et ju
Abbreviated transcription (Latin):
tionib & urguerent ait illis. Nũquid & uos
discipuli eius uultis ẽẽ: & illi maledixert̃ ei
Hoc ait euangelista. maledixert̃ ei dicentes.
Tu sis discipulus eiꝰ lilis maledicentib dñs be¬
nedixit. fecit qđ illi dixert̃ͥ Retribuit aut̃
illis qđ maledixert̃. Conũtant᷑ retrorsum
& reuereant᷑. qͥ uolunt mͥ mala. Sunt autẽ
malo animo. sic multi mala nr̃a bono animo
Hoc dico: qui dixcerit tibi tusis xp̃ianus. bonũ
tuũ dicit animo malo. Qui aut̃ dixxerit tibi
tanto  nomine sis in factis malis. qm̃ laudat᷑
peccator in desideruis animȩ suȩ. & qui iniqua
gerit benedicet᷑: mala tua dicit laudans. Quo-¬
modo ille bona tua dicebat maledicens. sic iste
mala tua benedicens. Sed utrũq genꝰ hostis
fuge: utrũq caue. lile sȩuit. iste blanditur:
uterq malus. lile iracundus ẽ : & ille in laude
subdolus. Ille rep̃hensor est: iste laudator. Sed

Expanded text:
tionibus et urgerent, ait illis, Numquid et vos tionibus et urgerent, ait illis, Numquid et vos discipuli ejus vultis esse? Et illi maledixerunt ei. Hoc ait evangelista: Maledixerunt ei dicentes, Tu sis discipulus ejus . Illis maledicentibus, Dominus benedixit: fecit quod illi dixerunt, retribuit autem illis quod maledixerunt. Convertantur retrorsum, et revercantur, qui volunt mihi mala. Sunt autem malo animo; sic multi mala nostra bono animo. Hoc dico, Qui dixerit tibi, Tu sis christianus, bonum tuum dicit malo animo: qui autem dixerit tibior nemo; si in factis malis, quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit benedicitur ; mala tua dicit laudans. Quomodo ille bona tua dicebat maledicens, sic iste mala tua benedicens: sed utrumque genus hostis fuge, utrumque cave. Ille saevit, iste blanditur; uterque malus: ille iracundus est, et iste in laude subdolus; ille reprehensor est, iste laudator: sed
Abbreviated transcription (Latin):
redeant: Quia qͥ ante suꝑbi erant ut caderent
retro: humiles facti sunt ut resurgant. Qnͣ
noscunt meliorẽ. ipsũ priorẽ. se posteriores:
ut ille p̃cedat. illi sequant᷑. Proinde petrũ ma¬
le sibi dantẽ consiliũ: sic redarguit. Passurus
enĩ dñs erat ꝓsalute nr̃aͥ. & de ipsa passione
quȩ futura erat p̃dicabat: & ait petrus. Absit
dñe. ꝓpicius tibi esto. ñ fiet hoc. Prȩcedere uo¬
lebat dñm. & consiliũ dare magistro. Dñs aut̃
ut ñ eũ faceret p̃cedentẽ. sed sequentẽ: redi
inqͥt retro satanas. lđo inqͥt satanas: quia uis
antecedere eũ quẽ debes sequi. Si aut̃ retro
petrã ȩdificabo ȩccłam meã. Conũtant᷑ retrorsũ
& reuereant᷑. qͥ uolunt mͥ mala. Maliuoli qͥ etiã
cũ benedicunt: qͣnͣtũ in corde eoꝵ ẽ maledicunt
digc̃. quomͦ imputatũ ẽ & iudeis qͣndo ille ex ceco
nati factus ẽ uidens: cũ eũ p̃merent insulta¬

Expanded text:
redeant? Quia qui ante superbi erant ut caderent redeant? Quia qui ante superbi erant ut caderent retro, humiles facti sunt ut resurgant. Quannoscunt meliorem, ipsum priorem, se posteriores, ut ille praecedat, illi sequantur. Proinde Petrum male sibi dantem consilium sic redarguit. Passurus enim Dominus erat pro salute nostra, et de ipsa passione quae futura erant praedicabat: et ait Petrus, Absit Domine; propitius tibi esto, non fiet hoc. Praecedere volebat Dominum, et consilium dare magistro. Dominus autem ut non eum faceret praecedentem, sed sequentem, Redi, inquit, retro satanas . Ideo, inquit, satanas, quia vis antecedere eum quem debes sequi: si autem retro sum et revereantur, qui volunt mihi mala. Malevoli sunt, qui etiam cum benedicunt, quantum in corde eorum est maledicunt. dixit: quomodo imputatum est et Judaeis, quando ille ex caeco nato factus est videns: cum eum premerent insulta
Abbreviated transcription (Latin):
qͥme imitaret᷑. Xp̃c in passione loquit᷑. & atten¬
debam in dexterã: idest ñ ad impios iudȩos. sed
ad ipsã dexterã ad ipsos apłos: & ñ erat qͥ reqͥrer&
animã meã. Usq adeo ñ erat qui reqͥreret ani¬
mã meã: ut qui p̃sũpserat negaret animã meã
S qͥa duob modis querit᷑ homo. aut quo fru¬
aris. aut quẽ ꝑsequęris. ideo hic alios dicit. qͦs
uult confundi & reuereri qͥ quert̃ animã suã
S ne sic intelligeres quomͦ conquerit᷑ de ñ nullis
ñ querentib animã suã. ut auferant eã. idest
ad mortẽ quert̃ animã meã: adiecit. confun
testatẽ habuit ponendi animã suã: & potestatẽ
habuit recipiendi animã suã Ergo illi gauisi
sunt cũ posuit: confusi sunt cũ recepit. Con
malũ accipiamꝰ. Bene illis optatͥ & uox illius
est qui dix̃ de cruce. pat̾ ignosce illis qr nesci-¬
unt qͥd faciunt. Quare illos gͦ dicit retrorsũ

Expanded text:
qui me imitaretur. Christus in passione loquitur: Et attenqui me imitaretur. Christus in passione loquitur: Et attendebam in dexteram, id est, non ad impios Judaeos, sed ad ipsam dexteram, ad ipsos Apostolos; et non erat qui requireret animam meam. Usque adeo non erat qui requireret animam meam, ut qui praesumpserat negaret animam meam . Sed quia duobus modis quaeritur homo, aut quo fruaris, aut quem persequaris: ideo hic alios dicit, quos vult confundi et revereri qui quaerunt animam suam. Sed ne sic intelligeres, quomodo cum queritur de nonnullis non quaerentibus animam suam; ut auferant eam, inquit, id est, ad mortem quaerunt animam meam: adjecit, Confundtestatem habuit ponendi animam suam, et potestatem habuit recipiendi animam suam . Ergo illi gavisi sunt cum posuit, confusi sunt cum recepit. Confmalum accipiamus. Bene illis optat; et vox illius est qui dixit de cruce: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Quare illis ergo dicit, ut retrorsum
Abbreviated transcription (Latin):
mit. Nũqͥd comp̃hendit corde suo cor suũ petrus
qui dix̃: tecũ ero usq ad mortẽ : In corde erat prȩ.¬
sũptio falsa. in corde latebat timor uerus. & ñ
erat idoneũ s ad cõp̃hendendũ. Cor egrotũ latebat᷑
sed medicũ non latebat. Qđ de illo latebat pro-¬
nunciatũ est: hoc impletũ est. Nouerat in illo
đs. qđ ipse in se ñ nouerat.ͥ quia cor eiꝰ derelique.¬
me. Qͥd gͦ : Qͥd clamamꝰ: Qͥd dicimꝰ : P laceat tibi
dñe erue me Tanquã dicer&. Si uis potes me
mundare. Placeat tibi eripe me. Dñe ad adiu-¬
uandũ me festina. Respice menbra penitentiȩ: mẽ.¬
bra in dolorib positaͥ mẽbra sub ferram̃tis medici
clamantia. sed sperantia: dñe ad adiuuandu mͥ¬
respice. Confundant᷑ & reuereant᷑ simul qui que¬
runt animã meãhut auferant eã. Q uoda eñi loco
accusat & dicit. Aspiciebã in dexterã & uidebã.
& ñ erat qͥ requireret animã meãꝰ idest ñ erat

Expanded text:
mat. Numquid comprehendit corde suo cor suum Petrus, mat. Numquid comprehendit corde suo cor suum Petrus, qui dixit, Tecum usque ad mortem ero ? In corde erat praesumptio falsa, in corde latebat timor verus: et non erat idoneum cor ad comprehendendum cor. Cor aegrotum latebat, sed medico patebat. Quod de illo pronuntiatum est, hoc impletum est. Noverat in illo Deus quod in se ipse non noverat; quia cor ejus dereliqueme. Quid ergo? quid clamamus? quid dicimus? Placeat tibi, Domine, eruere me: tanquam diceret, Si vis, potes me mundare . Placeat tibi eruere me, Domine, in adjuvandum mihi respice. Membra poenitentia, membra in doloribus posita, membra sub ferramentis medici clamantia, sed sperantia. Domine, in adjuvandum Confundantur, et revereantur simul, qui quaerunt animam meam ut auferant eam. Quodam enim loco accusat, et dicit, Aspiciebam in dexteram, et videbam, et non erat qui requireret animam meam. ; id est, non erat
Abbreviated transcription (Latin):
tates meȩ. & ñ potui ut uiderẽ. Multiplicate sunt
suꝑ capillos capitis mei. Capillos capitis ad nume¬
ri multitudinẽ reuocat. Qͥs numerat capillos capi¬
tis sui : multominꝰ peccata quȩ excẽdunt nume¬
rũ capilloꝵ. minuta uident᷑ sed multa st̃. Prȩca¬
iusti magna. iã ñ facis adulteriũ. iã ñ facis homi¬
cidiũ : ñ rapis res alienas. Nblasphemas. ñ dicis
falsũ testimoniũ : moles istę st̃ peccatoꝵ. Magna
p̃cauisti: de minutis qͥd agis : An ñ ties minu¬
ta s ꝓiecisti molẽ: uide ne arena obruaris. Mul
tum ẽ a dõ tuo: quando seipsũ deseruit : Qͥad est.
cor meũ dereliqͥt me: N ẽ idoneũ cor meũ ad
cognoscendũ se: hoc dix̃ cor meũ de reliqͥt me. Cor¬
de meo dm̃ uolo uidere: & ñ possũ p̃multitudi¬
ne peccatoꝵ meoꝵ Parũ est ne cor meũ se fepre¬
hendat: Nemo enĩ se comp̃hendit: ne de se p̃su¬

Expanded text:
tates meae, et non potui ut viderem. 22. Multiplicatae sunt tates meae, et non potui ut viderem. 22. Multiplicatae sunt super capillos capitis mei. Capillos capitis ad numeri multitudinem revocat. Quis numerat capillos capitis sui? Multo minus peccata, quae excedunt numerum capillorum. Minuta videntur, sed multa sunt. Praecavisti magna; jam non facis adulterium, jam non facis homicidium, non rapis res alienas, non blasphemas, non dicis falsum testimonium: moles istae sunt peccatorum. Magna praecavisti, de minutis quid agis? An non times minuta? Projecisti molem, vide ne arena obruaris. Multtum est a Deo tuo, quando seipsum deseruit? Quid est, Cor meum dereliquit me? Non est idoneum cor meum ad cognoscendum se. Hoc dixit, Cor meum dereliquit me: Corde meo Dominum volo videre, et non possum, prae multitudine peccatorum meorum: parum est, nec cor meum se comprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
non uidet : Grauato oculo multis peccatis. Qdeñ
ait : Comp̃hendert̃ me iniqͥtates meȩ: & non potu
ut uiderẽ. Remoueant᷑ gͦ iniqͥtates.: dimittant̃
peccata. Leuet᷑ pondus ab oculo. sanet᷑ qđ sauciũ
est. Adhibeat᷑ mordax p̃ceptũ: quasi collirium
frius esfice qđ tibi p̃cipit᷑: sana cor. munda cos
dilige inimicũ tuũ & qͥs diligit inimicũ suuꝰ
Hoc iub& medicus. Amarũ est: sed salubre E
tibi faciã inqͥt : ita uexatus es. ut inde saneriꝰ
Et plus dicit. sanato ñ erit onerosũ. Uoluptao s
diliges inimicũ sanatus: conare tu ut saneris. In
tribulationib in angustus. in tẽptationibꝰ fortis
estoꝰ ꝑdura medici manꝰ ẽ ñ latronis. Ecce inqͥt
p̃ceptis acceptis. & fide retenta: prius sicut iubes
sanabo cor. ut dicis. Sanato corde & mundato qͥd
uidebo: Beati mundo corde:. qͥa ipsi dm uidebunt
Hoc modo inqͥt ñ possũ. Comp̃hendert̃ me iniqui¬

Expanded text:
non videt? Gravato oculo multis peccatis. Quid enim non videt? Gravato oculo multis peccatis. Quid enim ait? Comprehenderunt me iniquitates meae, et non potui ut viderem. Removeantur ergo iniquitates, dimittantur peccata, levetur pondus ab oculo, sanetur quod saucium est, adhibeatur mordax praeceptum quasi collyrium. Prius effice quod tibi praecipitur: sana cor, munda cor, dilige inimicum tuum . Et quis diligit inimicum suum? Hoc jubet medicus; amarum est, sed salubre. Quid tibi faciam, inquit? Ita vexatus es, ut inde saneris. Et plus dicit: Sanato non erit onerosum, voluptuose diliges inimicum sanatus; conare tu ut saneris. In tribulationibus, in angustiis, in tentationibus fortis esto, perdura: medici manus est, non latronis. Ecce, inquit, praeceptis acceptis, et fide retenta, prius sicut jubes sanabo cor, ut dicis: sanato corde et mundato corde quid videbo? Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Hoc modo, inquit, non possum. Comprehenderunt me iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
pit᷑ aggrauat animã: & dẽprimit t̃rena in habita¬
tio sensũ multa cogitantẽ. Ptin& gͦ ad te clamare
ꝑtin& gemere. ꝑtinet confiteri: Non te exaltare.
ñ te iactare. ñ de tuis meritis gloriari: Quia &si
habes aliquid gaudendu: qͥd ẽ qđ ñ accepisti :. Cã
circũdedert̃ me mala quoꝵ ñ ẽ numerꝰ Comp̃ba¬
dert̃ me iniquitates meȩ: & ñ potui ut uiderem
Est aliqͥd qđ uideamꝰ: quid pręmit ut ñ uideanꝰ
Nonne iniqͥtas oculũ tuũ ne istã lucẽ uidere pes¬
ses p̃mebat : fo̾rtassis humor irruens p̃mebatͥ fet¬
tasse fumꝰ. puluis. aliqͥd in iectũ: eleuare oculum
sauciũ ñ poteras ad istã lucẽ. Qͥd gͦ : cor saucium
leuabis ad dm̃: Nne prius sanandũ ẽ ut uideas.
Nne suꝑb inueniris cũ dicis. pͥmo uideã. & sicen¬
dam: Quis dicit. Qͥs eñĩ uisurꝰ dicit. uideã & se
credã : Lucem ostensurꝰ sũ. immo uͦ ipsa lua ostda¬
dere se uult. Cui : cȩco : non potest: ñ uidet. Und

Expanded text:
pitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Pertinet ergo ad te clamare, pertinet gemere, pertinet confiteri, non te exaltare, non te jactare, non te tuis meritis gloriari: quia et si habes aliquid gaudendum, quid est quod non accepisti ? Quoniam circumdederunt me mala, quorum non est numerderunt me iniquitates meae, et non potui ut viderem. Est aliquid quod videamus: quid premit ut non videamus? Nonne iniquitas? Oculum tuum, ne istam lucem videre posses, premebat fortassis humor irruens, premebat fortasse fumus, pulvis, aliquid injectum; et levare oculum saucium non poteras ad istam lucem: quid ergo, cor saucium levabis ad Deum? Nonne prius sanandum est ut videas? Nonne superbus inveniris, cum dicis: Primo videam, et sic credam? Quis dicit? Quis enim visurus dicit: Videam, et sic credam? Lucem ostensurus sum, imo vero ipsa se lux ostendere vult. Cui? Caeco non potest, non videt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
mitate nr̃a. Uniũ sũ stratũ eiꝰ uertisti in infir¬
mitate eiꝰ. N gͦ conquirat᷑ qͣndo in his quȩ inno¬
cent̃ hab& patit᷑ aliquas tͥbulationes. ocetur
amare meliora ꝑ amaritudinẽ inferiorũ. ne
uiator tendens ad patriã. stabulũ amet pro
liũ quẽ recipit. quare ista: Quia peccanti ho¬
mini dictũ est. in labore uultus tui edes panẽ
tuũ. Ergo quia correptiones istas in quib uni¬
uersũ stratũ nr̃m uertit᷑ in infirmitate ñra.
agnoscere se debet homo ꝓpt̾ peccata pati: con¬
uertat se & dicat qđ sequitur Ego dixi dñe mi¬
serere mei: sana animã meã q̃m peccaui tibi O

Expanded text:
mitate nostra. Universum stratum ejus vertisti in infirmitate nostra. Universum stratum ejus vertisti in infirmitate ejus. Non ergo conqueratur, quando in his quae innocenter habet, patitur aliquas tribulationes. Docetur amare meliora per amaritudinem inferiorum: ne viator tendens ad patriam, stabulum amet pro lium quem recipit . Quare ista? Quia peccanti homini dictum est: In labore vultus tui edes panem tuum . Ergo quia correptiones istas, in quibus universum stratum nostrum vertitur in infirmitate nostra, agnoscere debet homo propter peccata se pati; convertat se, et dicat quod sequitur: Ego dixi: Domine, miserere mei;
Abbreviated transcription (Latin):
luti sunt ista quȩ diligunt & innocentes. Neq
enĩ de cupiditatib maloꝵ ñc̃ loquendũ ẽ. quia
multi adquiescunt in theatris. multi adquies¬
cunt in circo. in amphiteatro: multi adquies.¬
cunt in alsa: multi adquiesct̃ in luccuria po-¬
pinarũ: multi in libidine adulterͥoꝵ. multi in
uolentiis rapinarũ: multi in dolo a insidiis frau¬
diũ. Adquiescunt in his omnib homines. Qͥd est
adquiesct̃: Delectant᷑ illic. S remoueamus hȩc
omia: & ad innocentẽ hominẽ ueniamꝰ Adquies¬
cit in domo sua. in familia sua. in coniuge. in fi¬
lus. in pauꝑtate. in prediolo suo. in nouella ma¬
nibus suis consita: in edificio aliquo suo studio
fabricato: adqͥescunt innocentes in his. Sed ta¬
men ds uolens nos amorẽ non habere nisi uitȩ
ȩt̃nȩ. & istis uelut innocentib delectationibus
misc& amaritudines.: ut & in his patiam᷑ tribu¬
lationes: & uniũsũ stratũ nr̃m uertit in infir¬

Expanded text:
luti sunt ista quae diligunt et innocentes. Neque luti sunt ista quae diligunt et innocentes. Neque enim de cupiditatibus malorum nunc loquendum est, quia multi acquiescunt in theatris, multi acquiescunt in circo, in amphitheatro, multi acquiescunt in alea; multi in luxuria popinarum, multi in libidine adulteriorum, multi in violentiis rapinarum, multi in dolo et insidiis fraudium: acquiescunt in his omnibus homines. Quid est, acquiescunt? Delectantur illic. Sed removeamus haec omnia, ad innocentem hominem veniamus: acquiescit in domo sua, in familia sua, in conjuge, in filiis, in paupertate, in praediolo suo, in novella manibus suis consita, in aedificio aliquo suo studio fabricato: acquiescunt innocentes in his. Sed tamen Deus volens nos amorem non habere nisi vitae aeternae, et istis velut innocentibus delectationibus miscet amaritudines; ut et in his patiamur tribulationes, et universum stratum nostrum vertit in infir
Abbreviated transcription (Latin):
ferat illi suꝑ lectũ doloris eiꝰ. Lectũ doloris. infir¬
mitas ẽ carnis. Ne dicas. ñ possũ tenere & portare
& frenare carnẽ meãͥ adiuuaris ut possis. Dñs
opem ferat tibi suꝑ lectũ doloris tui. Portabat
te lectus. ñ tu portabas lectũ: sed paraliticꝰ intꝰ
eras. Adest qͥ dicat tibi tolle grabãttũ tuũ: ẽt
lectũ doloris eiꝰ & ad ipsum dñm conuertit
se tãquã quereret᷑. Quare gͦ cum opẽ ferat no-¬
bis ds tanta mala patim᷑ in ista uita. tanta scan¬
dala: tantos labores. tantã inquietudinẽ car.¬
nis & scłi: conuertit se ad dñm. & tãquã consili¬
um medicine eius nobꝰ exponens: totũ stratũ
infirma. in hac uita querit sibi aliqͥd t̃renũ
ubi requiescat: qm intentionẽ laboris & mentis
extente in dm̃. difficile potest ꝑpetuo tolerare.
Aliquid sibi in t̾ra conquirit ubi requiescat:
& quoda modo pausatione quada recũbat: ue¬

Expanded text:
ferat illi super lectum doloris ejus. Lectus doloris infirferat illi super lectum doloris ejus. Lectus doloris infirmitas est carnis. Ne dicas, Non possum tenere et portare et frenare carnem meam: adjuvaris ut possis. Dominus opem ferat tibi super lectum doloris tui. Portabat te lectus, non tu portabas lectum; sed paralyticus intus eras: adest qui dicat tibi, Tolle grabatum tuum, et doloris ejus. Et ad ipsum Dominum convertit se, tanquam quaereretur, Quare ergo cum opem ferat nobis Deus, tanta mala patimur in ista vita, tanta scandala, tantos labores, tantam inquietudinem carnis et saeculi? convertit se ad Deum, et tanquam consilium medicinae ejus nobis exponens: Totum stratum infirma in hac vita quaerit sibi aliquid terrenum ubi requiescat; quoniam intentionem laboris et mentis extentae in Deum difficile potest perpetuo tolerare: aliquid sibi in terra conquirit ubi requiescat et quodammodo pausatione quadam recumbat, ve
Abbreviated transcription (Latin):
plens p̃cepta xp̃i. siue coniuges. siue cęlibes &
uirgines: uiuunt quantũ donat dñs eis uiue.¬
re: neq de suis uirib p̃sumunt: sed nouerur
se in illo debere gloriari. quid eñi habes quod
ñ accepisti: Si eñi accepisti. quid głaris quas
non acceꝑis: Noli dicere mͥ. Qiuis illud implet.
lile in me implet. qͥuenit diues. pauꝑ ad pauꝑem
Pauꝑ quidẽ ad pauꝑem: sed plenꝰ ad inanẽ. Hȩc
cogitans qͥ intelligit suꝑ egenũ & pauꝑem. & ñ
asꝑnat᷑ pauꝑtatẽ xp̃iꝰ intelligat diuitias xp̃iꝰ. fit
beatus in terra : & ñ tradet᷑ in manꝰ inimici sui
uolen ͭ Iei ꝑsuadere ut ds ñ colat᷑ nisi propt̃ cȩle
forte in cȩlo. forte in uita ȩt̃na ut restet. co¬
lendus diabolus ꝓpt̃ inopiã t̾renã. ꝓpt̃ necessita¬
tes huiꝰ uitȩ.: Absit cꝓmissionẽ habens uitȩ p̃sentis
& futurȩ lile ad te uenit in t̾rã. ꝑ quẽ factũ est
cȩlũ & terra. Deniq attende qͥd dicat. Dñs opem

Expanded text:
e conjuges, sive caelibes et virgines, vivunt quantum donat Dominus eis vivere; neque de suis viribus praesumunt, sed noverunt se in illo debere gloriari. Quid enim habes, quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Noli dicere mihi, Quis illud implet? Ille in me implet, qui venit dives ad pauperem: pauper quidem ad pauperem, sed plenus ad inanem. Haec cogitans, quia intelligit super egenum et pauperem, et non aspernatur paupertatem Christi, intelligit divitias Christi, fit beatus in terra: et non traditur in manus inimici sui, volentis ei persuadere ut Deus colatur propter coelesForte in coelo, forte in vita aeterna, ut restet colendum diabolum propter inopiam terrenam, propter necessitates hujus vitae? Absit. Promissionem habes vitae praesentis et futurae . Ille ad te venit in terram, per quem factum est coelum et terra. Denique attende quid dicat: Dominus opem
Abbreviated transcription (Latin):
nos piget iterare qđ uobis utile est retinere.
exx ꝑsona sua qđ est caput nr̃m : plerũq ex ꝑsona
corporis sui quod sumus nos & ȩcda eiꝰͫ sed ita
quasi unius hominis sonare uerba. ut intelli¬
gamus caput & corpꝰ in unitate integritatis con.¬
sistere: nec separari ab inuicẽ tãquã coniugium
respondentes cantauimꝰ tãꝙͣ de medio psalmi
sit: hinc tam̃ sermonis ducamꝰ exordiũ. In imici
mei dixert̃ mala mͥͣ qͣndo moriet᷑ & ꝑibit nom̃
eius : Persona ẽ hȩc dñi nr̃i iħu xp̃i᷑ sed uidete¬

Expanded text:
nos piget iterare quod vobis utile est retinere, nos piget iterare quod vobis utile est retinere, ex persona sua, quod est caput nostrum; plerumque ex persona corporis sui, quod sumus nos et Ecclesia ejus; sed ita quasi ex unius hominis ore sonare verba, ut intelligamus caput et corpus in unitate integritatis consistere, nec separari ab invicem; tanquam conjugium respondentes cantavimus, quanquam de medio Psalmo sit, hinc tamen sermonis ducamus exordium. Inimici mei dixerunt mala mihi: Quando morietur, et peribit nomen ejus. Persona est haec Domin