comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de suo dicens pax erit mͥ. ⁊ ambulabo in pra¬
uitate cordis mei.:⁊ assumat ebria ficientem
⁊ anima que iam usu peccandi mebriata ẽ.
nec sentit neq ueretur male agere. assumat.
ł trahat. ad consortiũ peccandi fitientem.
.i. aliã ammã in feruore temptationis posi¬
tam. ꝑ concupiscentiã sitientẽ. s potũ pra¬
uum oꝑis nequaqm̃ adhuc sumere p̃sumen¬
tem. Ne gͥ hoc contingat. addens ñ ignoscat
ei .i. peccanti.⁊ aliũ peccare fatienti. cauen¬
dum ne sit int̾ uos radix gͥminans fel .i.
talis homo a quo malitia ꝑcedat ad alios
& plures corrumpat Abscondita adño deo
nr̃o que manifesta sunt nob̾. ⁊ filis nr̃is in
et̾num.: ut faciamꝰ uniu̾sa legis uniꝰ Ed su¬
piora referendum. qm̃ dycerat. qͥa derelique¬
runt pactum dm̃ qͦd pepigerat cum patͥb
eoꝵ ut seruarent p̃cepta eiꝰ ⁊ secrera quere¬
uelauerat eis abscondita erant a dño do¬
ta sunt nob ⁊ filis nr̃is. post nos nascituriᷤᷤ

Expanded text:
suo, dicens: Pax erit mihi, et ambulatio in gravitate cordis mei; et assumat ebria sitientem, id est anima, quae jam usu peccandi inebriata est, nec sentit, neque veretur male agere, assumat, vel trahat ad consortium peccandi sitientem, id est aliam animam in fervore tentationis positam per concupiscentiam sitientem, sed potum pravi operis nequaquam adhuc sumere praesumentem. Ne igitur hoc contingat, addit: Et Dominus non ignoscat ei, id est peccanti, et alium peccare facienti. Cavendum ne sit inter vos radix germinans fel; id est talis homo a quo malitia procedit ad alios, et plures corrumpat. Abscondita a Domino Deo nostro: quae manifesta sunt nobis, et filiis nernum, ut faciamus universa legis hujus. Ad superiora referendum; quoniam dixerat: Quia dereliquerunt pactum Domini, quod pepigerat cum patribus eorum, ut servarent praecepta ejus, et secreta, quae revelaverat eis, quae abscondita erant a Domita sunt nobis et filiis nostris post nos nascituris
Abbreviated transcription (Latin):
lucerna cti extingueret᷑ uocatũ a dño sa¬
iuel. uł sic accipiendum ẽ q̃i diceret᷑
nocte uocauit. uł id̾o ut ip̃e samuel qui
nundum cũ dõ loqui consueuerat. lucer¬
na lucente nullum alium in templo p̃ter
hely ẽẽ uideret. eumq ip̃m hely nequaqm̃
locutũ didiciss. dĩ uocem hanc ẽẽ ñ dubi

Expanded text:
tingueretur, vocatum a Domino Samuel; vel sic accipiendum est, quasi diceretur nocte vocavit, vel ideo quia ipse Samuel qui nondum cum Deo loqui consueverat, lucerna lucente, nullum alium in templo praeter Heli esse videret. Cumque ipsum Heli nequaquam locutum didicisset, Dei vocem hanc esse non du
Abbreviated transcription (Latin):
nis qͥa uideł t̾ram ab eodẽ uastat̃a post eius
abcessum multipliciter gminare faciã. ut
ꝓpło m̃s afflictus habundantia releuet᷑ Igitͭ
hoc anno comede qͥd repꝑeris .i. contentus
esto eo qͥd habere potes. ut si qͥd minꝰ fuit
pacient feras ⁊ si ñ habes qͦd semines ne trine¬
as. In scđo anno gmina sponte nascentia mul¬
tipłicabunt᷑ in tm̃ ut habundantia frugũ &
ad p̃sentem sustentatioñẽ ⁊ ad futurã semen¬
tem sufficiat. ꝓpterea t̾cio anno seminate &¬
metite. Porro qͥd hoc futurũ sit scire poteris
ex eo qͥd regem asfirioꝵ uͥ m comminantem
cũ instrum̃to officium. Qui gͦ ocło dedi u¬
sitm. ⁊ ori uerbũ dare possum. Perge gͥ. Nom̃¬

Expanded text:
nis; quod videlicet terram ab eodem vastatam post ejus nis; quod videlicet terram ab eodem vastatam post ejus abscessum multipliciter germinare faciam, ut populus meus afflictus abundantia relevetur. Igitur hoc anno comede quod repereris. Id est contentus esto eo quod habere poteris, ut si quid minus fuerit, patienter feras. Et si non habes quod semines, ne timeas. In secundo anno germina sponte nascentia multiplicabuntur; in tantum ut abundantia frugum, et ad praesentem sustentationem, et ad futuram sementem sufficiat. Propterea, In tertio anno seminate. Porro quod hoc futurum sit, scire poteris ex eo quod regem Assyriorum tibi modo comminantem cum instrumento officium. Qui ergo oculo dedi visum, et ori verbum dare possum: perge
Abbreviated transcription (Latin):
In ebreo exp̃ssius dr̃. expandit sitꝑ facĩe sua.
ut ñ arael. s ip̃e benadab pannt̃i madefecisse
⁊ ob refrigeriũ suꝑ faciẽ suã expandisse in¬
telligit᷑ Quod tñ ml ꝓdesse potuit. qͥa mortu¬
us ẽ. Quo mortuo. regnauit asael ꝓ eo oꝯufach¬
q sabbati. Gectum significat uł coopturã uͥ
sabbato rex sedẽ consueuerat uixta templum
hoc gͥ musath.⁊ ing̾ssum regis .i. porticũ ꝑquã
ing̾diebat᷑ ext̾nsecus positam conuertit in
templum dm̃ ꝓ timore regis assyrioꝵ. XuI.
umquid ñ audisti qͥd abmitio fecerim.
i. qͣmͣ olim pharaoñe & egyptios ppł̃m
icũ ꝑsequentes submersi: Ex dieb antiqͥs
plafmaui illuid̃ .i. in c̃ieb antiquis oꝑatus
sum illud .i. illam uindictam. ⁊ ñt ad̃ dipxi
i. nunc it̾m ã exemplum reuocare uolo. ut
simile in te exerceam. Tibi aut̃e erechia hoc
erit signũ. hoc .s. qͦd hostem tuũ ꝓsterña &
repellam. hoc erit signũ sequentis ꝓpiciatio¬

Expanded text:
In Hebraeo expressius dicitur: Expandit super faciem suam, ut non Hazael, sed ipse Benadab pannum madefecisse et ob refrigerium super faciem suam expandisse intelligatur. Quod tamen nil prodesse potuit, quia mortuus est. Quo mortuo, regnavit Hazael pro quoque Sabbati. Tectum significat vel cooperturam, ubi Sabbato rex sedere consueverat juxta templum. Hoc igitur Musach et ingressum regis, id est porticum per quam ingrediebatur extrinsecus positam, convertit in templum Domini, pro timore regis Assyriorum. Nunquid non audivisti quod ab initio fecerim? id est quomodo olim Pharaonem et Aegyptios populum meum persequentes submersi? Ex diebus antiquis plasmavi illud, id est in diebus antiquis operatus sum illud, id est illam vindictam. Et nunc adduxi, id est nunc iterum ad exemplum revocare volo, ut simile in te exerceam. Tibi autem Ezechia hoc erit signum. Hoc scilicet, quod hostem tuum prosternam, et repellam; hoc erit signum sequentis propitiatio
Abbreviated transcription (Latin):
multitudins. Quom parauerunt: In da
tore legis.: ⁊ in bacłis suis. Homines em̃ tͥran
fodẽ potuerunt. s aquã nͥ dante d̃o hr̃e
ñ potuerunt. Gali fossore. ⁊ tali datore aĩ
na. naaliel: de naaliel in bamoth. de ba¬
meth. in uallem que uallis ẽ in regione
moab. in uertice phasga .i. in illa regioni
uͥ ẽ uertex phasga ⁊ respicit cont᷑ desertũ.
Gunc misit ifrł nuntios ad seon usq ⁊esba¬

Expanded text:
multitudinis. Quomodo paraverunt? In dmultitudinis. Quomodo paraverunt? In dis, et in baculis suis. Homines enim terram fodere potuerunt, sed aquam, nisi dante Deo habere non potuerunt. Tali fossore et tali datore aquana in Nahaliel; de Nahaliel in Bamoth; de Bamoth, in vallem, quae vallis est in regione Moab in vertice Phasga; id est in illa regione, ubi est vertex Phasga, et respicit contra desertum. Tunc misit Israel nuntios ad Seon usque Jesb
Abbreviated transcription (Latin):
quod ifrł. pugnaturus contͣ regem seon n
torrentib arnon dix̃. sicut fecit nob̃ ans
in mari rubro submergens egyptios: st
faciet in torrentib arnon. ꝓsternens a¬
reos. Dicit᷑ etiã in hoc libro qͦd scopuli e¬
rentiũ indmati sunt umbracłm p̃bitn
ut reqͥescerent filii i frł in arnon Scopul
torrentiũ inclmati sunt. Mita elem̃ta ob¬
seqͥo accurrunt.:⁊ homo mortał qͥd poteto
Figura ẽ loquendi cũ hy ꝑbole. Ut scopuis
torrentiũ inclmati sunt᷑ .i. suꝑbi ⁊ mmpeu¬
osi humiliati sunt. resistere ñ ualentes
Ex eo loco uͥ .s. castra metati sunt in dese¬
to apparuit puteus uͥtute diuina facuis
suꝑ qͦ pͥusqm̃ appareret locutus ẽ dñsa
moysen. cong̾ga ppłm. ⁊ dabo tibi aqua
Gunc .i. facta ꝓmissione exultans in spe
cetinit isi ł carmen istud. Ascendat pue¬
us mundans largit̾ usq ad summimm.
hoc concinebant filti isrł itantes. Putens
quẽ foderunt pͥncipes ⁊ parauert̃ duces

Expanded text:
quod Israel pugnaturus contra regem Seon in torrentibus Arnon dixit. Sicut fecit nobis, Dominus in mari Rubro submergens Egyptios: sic faciet in torrentibus Arnon prosternens Amorrhaeos Dicitur etiam in hoc libro, quod scopuli torrentium inclinati sunt; umbraculum praebituri, ut requiescerent, filiis Israel in Arnon. Scopuli torrentium inclinati sunt, muta elementa obsequio accurrunt, et homo mortalis, quid poterit? Figura est loquendi cum hyperbole. Vel scopuli torrentium inclinati sunt, id est superbi et impetuosi humiliati sunt, resistere non valentes. Ex eo loco ubi, scilicet castra metati sunt in deserto, apparuit puteus virtute divina factus, super quo priusquam appareret, locutus est Dominus ad Moysen: Congrega populum, et dabo ei aquam. Tunc, id est facta promissione, exsultans in spe cecinit Israel carmen istud. Ascendat puteus inundans largiter usque ad summum, hoc concinebant, filii Israel iterantes. Puteus quem foderunt principes, et paraverunt duces
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. si octid̾it bouẽ aut ouẽ aut capram in
cast̾s. ł. extͣ castra. ⁊ ñ obtulerit ad ostium
tab̃nacli oblationẽ dño: sangumis reus erit.
Hoc intelligendũ ẽ de illo tm̃ temꝑe qͦ mo¬
rabant᷑ in deserto ⁊ tab̃nađm dñi iuxta hũe¬

Expanded text:
Israel, si occiderit bovem, aut ovem, aut capram, in castris vel extra castra; et non obtulerit ad ostium tabernaculi oblationem Domino, sanguinis reus erit. Hoc intelligendum est de illo tantum tempore, quo morabantur in deserto, et tabernaculum Domini juxta se habe
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra tob. in t̾ra .s. bona. uł potius op¬
tima. Quod enim grete agaron: hoc
latine optimũ dr. Ed autẽ interp̃tat᷑
tob. ubi uidet᷑ intelligi resurrectio.
Que enĩ magis t̾ra optima. qmͣ terte

Expanded text:
in terra Tob. In terra scilicet bona vel potius optima. Quod enim Graece ἀγάθον, hoc Latine optimum dicitur. Id autem interpretatur Tob, ubi videtur intelligenda resurrectio. Quae enim magis terra optima quam t
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ legem facere uidebatur. ido tam¬
qmͣ legitimm ñ legitiinũ uirũ sibi uisi
sunt ei etisse. Siãm hoc enm plebs ilsa
dicta ẽ formeari. quia legis p̃cepta ñ
seruans tamqmͣ ñ exhibebat fidem
quia ita uoluit. ut ab eis que opor
ut idipsum portenderet luctabatur.

Expanded text:
cepta legis facere uidebatur tamquam legitimi non legitimum iure sibi uisi sunt eiecisse. secundum hoc enim plebs illa dicta est fornicari, quod legis praecepta non seruans tamquam uiro non exhibebat fidem. quia ita uoluit, ut ab eis quas oporlo. cum quo ut id ipsum portenderet luctabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. in dextera tubas. i finistra autem
lagenas tenuerunt. eł dextro enĩ ha¬
bere dicunt᷑. qͥcqͥd ꝓ magno pensa¬
uͦ plus facir utilitatẽ corꝑis. quam
gram̃ p̃dicationis. in fimstra tubam.
in dextera tenet lagenam.¬

Expanded text:
 in dextera tubas, in sinistra autem lagenas tenuerunt. Pro dextero enim habere dicimus, quidquid pro magno pensaenim plus facit utilitatem corporis, quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam, in dextera vero lagenam
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur xp̃o duce ad bellum ꝓdeunt
qui qd ore annuntiant oꝑe osten¬
dunt. qͥ fluenta doctrine spũaliter
hauriunt: nec tñ in pͣiis oꝑib car¬
naliter inflectunt. In tubis. clamor¬
p̃dicationum. in lampadib. clartras
te corpoꝵ. hostes moriendo ꝓsterne
runt sub duce suo ad p̃lium. mar
Confringunt lagenas. dum soluen¬
da in passione corꝑa. hostilib gładi¬
is opponunt. Fulgent lampadib
dum ptꝰ solutionẽ corpoꝵ. intra
cuł choruscant. Mox hostes in su¬
gam uersi sunt. qui dum mortuoꝵ
martẏrũ corꝑa miracuł chorusca¬
re conspiciunt. luce ueritatis fradti
tinerunt gͦ tubis. ut lagene fran¬
gerent᷑. lagene fracte sunt. ut lam¬
pades apparerent. apparuerunt
nerent. ne erecti do resisterent. s eũ subditi
formidarent. In otandũ qͦd stetert̃ hostes ante

Expanded text:
isto duce ad bellum prodeunt, qui hoc quod ore annuntiant opere ostendunt, qui fluenta doctrinae spiritaliter hauriunt, nec tamen in pravis operibus carnaliter inflectuntpraedicantium, in lampadibus claritas te corporis hostes suos moriendo prosternerrunt sub duce suo ad praelium martyconfregerunt lagenas, dum solvenda in passione sua corpora hostilibus gladiis opponunt. Resplenduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum miraculis coruscant. Moxque hostes in fugam versi sunt, quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis confracti cinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur; lagenae fractae sunt, ut lampades apparerent; apparuerunt eo erecti resisterent, sed eum subditi formidarent. Et notandum quod steterunt hostes ante
Abbreviated transcription (Latin):
hunt. Contͣ hos gedeon cũ trecentiᷤ
uris ꝑgit ad p̃lium. Solet in cen¬
tenario. plenitudo ꝑfectionis intelli¬
ła cognitio tͥnitatis: Cum his enĩ
possunt diuina cognoscere. & tunc¬
tͥnitatẽ que ds ẽ ꝑfecte semtre.
Notandum uͦ ẽ. quia trecentoꝵ nu¬
merus in tau lutera continet᷑. que
crucis specie tenet: cui si ꝑ tñsuer¬
sam lineam id qd̾ in cruce eminet
adderet᷑. nͣ iam crucis speties .s iꝑ¬
sa crux eẽt. Quia gͦ hic nimerus
ostenditur. merito in his trecentis
gedeonẽ sequentib illi signantur
tes dnm tanto ueriꝰ cruc̾ẽ tollunt.
quantõ acriꝰ & se edomant. & erga
ꝑximos caritatis compassione cru¬

Expanded text:
ahunt. Contra hos Gedeon cum trecentis pergit ad praelium. 7. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intellita cognitio Trinitatis; cum his quipppossunt divina cognoscere, qunitate, quae Deus est, perfecta sentire. Notandum vero est quod iste trecentorum numerus in T littera continetur, quae crucis speciem tenet, cui si super transversam lineam id quod in cruce eminet adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo isostenditur, non immerito in his trecentis Gedeonem sequentibus illi designati tes Deum tanto verius crucem tollunt, quanto acrius et se edomant et erga proximos suos charitatis compassione cru
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq ht. manu sua. & lingua
cunt quã bibunt. s lingua in os
aquas lambuerant trecentiꝰ uiri.
S: cũ ad bibendũ descendissent ad
aquam. multi genu flexo biberunt
s ut canes biberunt. aquã manu
in os iactant. Quoꝵ numerus qͥa
trecenti erant. significant crucẽ ꝓp¬
ras. inde pͣfiguratum ẽ. qͥa lutera
greca est. Unde grecoꝵ nomine apłs
om̃s gentes significat dicens. iudeo
tium greca ita excellit. ut ꝑ hanc
om̃s decenter significent᷑. Hic nume

Expanded text:
utrumque habet: manu sua, lingua cunt quam bibunt, sed lingua in os aquam lambuerant trecenti uiri. nsed cum ad bibendum descendissent ad aquas, multi genu flexo biberunt,et ut canes biberunt, sed aquam manu in os jactam. Quorum numerus, quia trecenti erant, signum insinuat crucis propras praefiguratum est, quod littera Graeca est. Unde Graecorum nomine Apostolus omnes gentes stium Graeca ita excellat, ut per hanc omnes decenter significentur. Iste
Abbreviated transcription (Latin):
sationis grãm in uterũ uirginis ue¬
nit. qui sua dispensatione nos re¬
dimens. diuinitate cuncta complec¬
bens. & humanitate intͣ uterum fu¬
mens. in utero incarnatus ẽ. & clau¬
sus ñ ẽ: quia intͣ uterũ fuit ꝑ in¬
firmitatis substantiã. & extͣ mitn¬

Expanded text:
sationis gratiam intra uterum Virginis venit, sua dispensatione nos redimens, divinitate cuncta complectens, et humanitatem intra uterum sumens. In quo utero incarnatus est, et clausus non est; quia et intra uterum fuit per infirmitatis substantiam, et extra mun
Abbreviated transcription (Latin):
ut simles in bibendo canib dice¬
rentur. significat qͦd contemptibi¬
lia. & ignobilia elegit d̾s. ꝓ contemp¬
tu enim habetur canis. Uñ. Non
ẽ bonũ sumere panẽ filioꝵ & ut

Expanded text:
ut similes in bibendo canibus dicerentur, significat quod contemptibilia et ignobilia eligit Dominus ; pro contemptu enim habetur canis. Unde dicit: Non est bonum tollere panem filiorum et
Abbreviated transcription (Latin):
ter ingentia & nefanda crimina.
timoris & formidinis crm̃ imponi¬
tur. Formidolosꝰ ẽ. qͥ qͣsi adolescen¬
te uito anteqmͣ mala sola cogirati¬
one t̾retur. gelidã ꝑ menbra fotum¬
dinẽ uoluens. ut ñ tam conspectu
maloꝵ. qmͣ auditũ expectatiõe sol¬
uatur. idõ nixta.lcx. formi dolosẜ
corde dr. In corde em̃ & inint̾iorib
animi. defixũ manet hoc uitium
Tnnidus autẽ ẽ qui pͥmo aspectu
ad congressum trepidat. nͣ tñ toto
corde terretur.s reꝑari & anma¬

Expanded text:
ter ingentia et nefanda crimina, timoris et formidinis crimen ponitur. LXX: Formidolosus est, qui quasi adolescente vitio antequam videat mala, sola cogitatione terretur, gelidam per membra formidinem volvens, ut non tam conspectu malorum quam auditu et exspectatione solvatur. Ideo, juxta LXX, formidolosus corde dicitur, in corde enim et in interioribus animi defixum manet hoc vitium. Timidus autem est qui primo aspectu ad congressum trepidat, non tamen toto corde terretur, sed reparari et anima
Abbreviated transcription (Latin):
dissipauit. ꝑsonã gestans eoꝵ. qͥ occulte
erant ex ppło uideoꝵ discipłi dm̃. sicut fu¬
it nichodemꝰ & ioseph ab arimathia. uł
ceti huiuusmodi. Potest etiã significare
credentes ex gentib. Qui licet aliqñdo¬
oꝑib ñ cominunicantes. nec achitophel
iniquis suggestionib unqmͣ ꝯsentientes.
tũ dauid fidelit̾ ꝑmanserunt. Interp̃r
autẽ chusai. ethiops. arachites. longitu¬
do mea. Hine qͦ. in ꝓpħa scͥptum ẽ. Muta¬
uit ethiops pellem suam. & illud. ethio¬
pia inquit festinet manus dare do. qͥa
gentił ppls postgm̃ se ingredie pecca¬
Qͦͦ qui erat longe. factus ẽ ꝓpe in sangii

Expanded text:
dissipavit, personam gestavit eorum qui occulte erant ex populo Judaeorum discipuli Domini, sicut fuit Nicodemus et Joseph ab Arimathaea, vel caeteri hujusmodi. Potest etiam significare credentes ex gentibus, qui licet cum Absaon erant communicantes, nec Achitophel iniquis suggestionibus unquam consentientes: sed cum David fideliter permanserunt. Interpretatur autem Chusai Aethiops, Arachites longitudo mea. Hinc quoque in propheta scriptum est: « Mutavit Aethiops pellem suam ; » et illud: « Aethiopia, inquit, festinet manus dare Deo. » Quia gentilis populus postquam se nigredine peccaet qui erat l
Abbreviated transcription (Latin):
tas calainttates ppłm xͥanum. ꝑ baptifimũ
de orbis imu̾sitate collegit. Us̃ qui¬
uox x salnuatoris illabit᷑ uͥ pulcherriuᷤᷤ
allusionib uͥtus eiꝰ &e potestas descͥbit᷑.¬
exultatione ꝯcessa miera xͥ laudant᷑.
& exaudiet de templo scõ suo. Gemplũ
di. filius di. Iꝯtremuit terra. Gerra pec¬
catores. fundam̃ta montiũ. spes suꝑboꝵ.¬
Qm̃ tratus ẽ eis. qͥa recognouerunt tr̃a
ai. fumꝰ: compunctio penitentiũ. carbo¬
nes succensi sunt ab eo. corda hominũ
tnflaminata a sp̃n scõ. Inclinauit teloᷤᷤ
qͥa ipsos de qͣb dictum ẽ. celi enarrant
głam di. de aduentu suo nuntios mi¬
sit. & descendit formã seriti suscipien¬
do Cherubm. scientiȩ plenitudo. pen
Sagitȩ euugłiste. fulgura itracula
scõꝵ fundam̃ta terrȩ. fides eccł̃iȩ ma¬
infesta. Misit de celo & assumpsit me.¬

Expanded text:
aptismum de orbis universitate collegitvox Salvatoris illabitur, ubi pulcherrimis allusionibus virtus ejus et potestas descet concessa munera Christi laudantur. « Et exaudiet de templo sancto suo. » Templum Dei, Filius Dei. « Et contremuit terra. » Terra peccato. « Fundamenta montium, » spes sum iratus est eis, » quia recognoverunt iram Dei. « Fumus, » compunctio poenitentium. « Carbones succensi sunt ab eo. » Corda hominum inflammata a Spiritu sancto. « Inclinavit coelos. » Quia ipsos, de quibus dictum est: « Coeli enarrant gloriam Dei , » de ad ventu suo nuntios misit, et descendit, formam servi suscipiendo. « Cherubim, » scientiae plenitudo. « PeSagittae, evangelistae. « Fulgura, » miracula sanctorum. « Fundamenta terrae, » fides Ecclesiae manifestata. « Misit de
Abbreviated transcription (Latin):
dr. qͥa a dõ ẽ electus inregnũ. filiꝰ saltus
qͥa de saltu uͥ oues pascebat. ẽ eductus. po¬
lrnitariꝰ qͥa de genere beseleel. mat̾ euis
fuit. beellemites. qͥa noemi & ruth tempe
ub̃̾tatis reu̾sȩ sunt in bethleem. & quia
panis causa ruth boor nota ẽ. ꝓpterea
ẽ. Quod a dõ datus sit ipse dauid sequen¬
tia declarant uͥ dr̃. Hii.iiͦii. nati sunt de
arepha in geth: & cetiderunt in mants

Expanded text:
us, quia a Deo electus est in regnum. Filius saltus, qua de saltu, ubi oves pascebat, est eductus Polimitarius: quia de genere Beseled mater ejus fuit. Bethleemites, quia Noemi et Ruth tempore ubertatis reversae sunt in Bethleem, et quia panis causa Ruth Booz nota est, propterea est. Quod vero Adeodatus ipse sit David, sequentia declarant, ubi ait: Hi nati sunt de Arepha in Geth, et ceciderunt in manus
Abbreviated transcription (Latin):
Srł autẽ fugit in tab̃nacła sua. hii n¬
telligendi sunt qͥ cũ absalon ꝑ duellionẽ
dunt ligneos pedes quib uti qͣsi ꝓ natu¬
ralib solebat. sicut solent facere claudi.
qͣd habuit tum ionatha & tã trudele de¬
dit uidiciũ dicens. tu & fiba diuidite
agrum. idcirco roboam & ieroboam ut¬
auunt dutiserunt eiꝰ regnum. Miphi¬
& interpr litigans cum altiffino. lara
qͣd ait regi etiã cuncta accipiat postgm̃ re¬
dixisse suspicatur gratulanti ammo. s
tisultanti. & qͣsi contͣ dm̃ mitrmuranti.
coqͦd dominꝰ dauid in pace reduxisset.
t ait berrellai ad regem. Est xxxix.¬
autẽ chamaam seruus utus ipse te¬
tum ascendat. Chainaam inter prͣ suspi¬
rans. Omͣdiu cũ patre ꝑmansit. sufpirais
uocatus ẽ: postomͣ uͦ in doctrm̃a dauid
transiuit. ñ chamaam.s chama. quod¬

Expanded text:
srael fugit in tabernacula sua, » hi intelligendi sunt qui cum Absalom perduellione dunt ligneos pedes, quibus uti quasi pro naturalibus solebat, sicut solequod habuit cum Jonathan, et tamen crudele dedit judicium, dicens: « Tu et Siba, dividite agrum, » idcirco Roboam et Jeroboam diviserunt ejus regnum. Miphinterpquod ait regi: « Etiam cuncta accipiat postquam redixisse suspicatur gratulanti animo, sed insultanti, et quasi contra Deum murmuranti, eo quod Dominus David in pace reduxisset. « Et ait Berzellai ad regem: Est autem Chamaam servus tuus, ipse ascendat tecum. » Chamaam interpretatur suspirans, quandiu enim cum patre permansit, suspirans vocatus est. Postquam vero in doctrinam David transi
Abbreviated transcription (Latin):
reditum pͥoris ppłi ad xp̃m: post int̾itum
pratioꝵ magistroꝵ fignificat. Siba gͦ
filiꝰ bocri. qͥ ppłm seducendo a dauid uer¬
tebat. errorẽ significat qͥ in smagoga
udeoꝵ duitius dñabatur. & a ueritatis
auditu ppłm subu̾tebat. Interpr̃ autẽ
siba. secta. a secando. ñ a sectando. Bocri.
autẽ pͥmogenitus m̃s. Ifrł gͦ de quo
scͥptum ẽ. filiꝰ m̃s pͥmogenttus ifrł. quẽ
se sequestrabat a domo dauid. hoc ẽ eccłia¬
A qua semetipsum seꝑabat. cũ eiꝰ conuen¬
tu execrando sꝑnebat. Hic gͥ postqm̃
ꝑ mulieris sapientis suggestion̾e & spuał

Expanded text:
reditum prioris populi ad Christum post interitum pravorum magistrorum significat. Siba ergo filius Bochri, qui populum seducendo a David tebat, errorem significat qui in Synagoga Judaeorum diutius dominabatur, et a veritatis auditu populum subvertebat. Interpretatur autem Seba secta, a secando, non a sectando. Bochri ur, primogenitus meus. Israel ergo de quo scriptum est: « Filius meus primogenitus Israel, quem se sequestrabat a domo David, hoc est, ab Ecclesia semetipsum separabat, cum ejus conventum exsecrando spernebat. Hic ergo postquam per mulieris sapientis suggestionem, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
doech idirmeo. dum adhuc pueri eẽnt sac̾¬
dotes & gabaonitas in nobe occiderunt.
hii sunt armonii & imphiboseth. qͦs ei pe
ꝑit respha filia ahia. & hii filii micol fi¬
lie saul. qͦs genuerat adrieli. filio berrel¬
lai. qui fuit de molathi. &ͦ tulit quinq
rob quȩ uxor fuit adrieli filio berxellai.:
qͦd ita soluitur. Merob qͥppe natitralites¬
eos genuit. & micol uxor dauid. quȩ eg
la dr̃. eos in loco filioꝵ ni̾tuit. & sibi m
filios adoptauit. idõq eius filii dicunt᷑.¬

Expanded text:
Doeg Idumaeo dum adhuc pueri essent, sacerdotes et Gabaonitas in Nobe occiderunt, hi sunt: Armoni et Miphiboseth, quos peperit ei Respha, filia Aia, et quinque filii Michol filiae Saul, quos genuerat Adrieli filio Berzellai, qui fuit de Molathi. Quaeritur, cur rab uxor fuerit Adrieli filio Berzellai? Quod ita soler genuit, et Michol uxor David, quae et Egla dicitur, eos in loco filiorum nutrivit, et sibi in filios adoptavit, idcirco ejus filii dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
pia sollicitudo scõꝵ talib sucturrens.
rigore ieiunii. atq instantiȩ p̃cum in¬
cumbit donec miscd̾iam di impetret.
suꝑ cos de celo compescens uideł prauos
homines. netnon & malignos sp̃c prauis
suggestionib eoꝵ uita ultius corrumꝑe¬

Expanded text:
pia sollicitudo sanctorum talibus succurrens, rigore jejunii atque instantiae precum incumbit, donec misericordiam Dei impetret super eos de coelo, compescens videlicet pravos homines nec non et malignos spiritus pravis suggestionibus eoru
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑant implere posfint. De qua plenus¬
ii fr̃. ⁊ c̾. Quid ẽ qd ioab amase
mentũ dextera tenuit. s finistram ad
gladiũ latenter intitens. eiꝰ uiscera esfa¬
dit nͥ hoc qͦd patenter datur intelligi:
Dextera namq mentũ tenere. ẽ. qͣsi ex be¬
ingnitate blandiri. S sunstram ad gła¬
dium mittit. qͥ latenter ex malitia ꝑtutit.
s ex malitia i dolo octid̃it & exclamautt
mulier sapiens de tiuitate ad ioab dicens¬

Expanded text:
usin terram. » Quid est quod Joab Amasae mentum dextera tenuit, sed sinistram ad gladium latenter mittens, ejus viscera effudit, nisi hoc quod patenter datur intelligi? Dextera namque mentum tenere est, quasi ex benignitate blandiri. Sed sinistram ad gladium mittit, qui latenter ex malitia percutit. sed ex malitia in dolo occidit. « Et exclamavit mulier sapiens de civitate ad Joab, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
nite. tũ studiũ recte qu̾sationis ⁊ restaura¬
tio penitentie post lapfum ab incautis
ꝑ hereticos seu ꝑ malignos sp̃c subtrahit.
quiq post ꝑpetrata scelera. uana spe sȩ¬
turitatis a diabolo deludunt᷑. Qui dicũt
faciamꝰ mala. ut ueniant bona. quoꝵ¬

Expanded text:
nitae, cum studium rectae conversationis, et restauratio poenitentiae, post lapsum ab incautis per haereticos seu per malignos spiritus subtrahitur. quique post perpetrata scelera, vana spe securitatis a diabolo deluduntur, qui dicunt: « Faciamus mala, ut veniant nobis bo
Abbreviated transcription (Latin):
bule. Multis em̃ modis significatũ
ẽ. qd̾ uno mͦ implendum fuit. Quod
hoc significat. qd̾ uirga ad petram.
ut aqua ꝓflueret: qͥa neq hoc sine
ligno statutus ẽ lapis. Id̾o aũ sub¬
terebinto. quia ñ fuisset in cruce ex¬
altatus. nͥ humilitate subiectus. uł
qd̾ illo temꝑe quo hoc faciebxt f̃
naue. adhuc obumbrandun
um fuit. Gerebintus etiã medicita¬
lem latͥmam exsudat. que arbor hic¬

Expanded text:
e. multis enim modis significandum quod uno modo inplendum fuit. iam uhoc significat quod uirga ad petram, ut aqua proflueret. quia neque hic sine ligno statutus est lapis. ideo autem subter. quia non fuisset in cruce exaltatus nisi humilitate subiectus, uel quod illo tempore, quo id faciebat Iesus Naue, adhuc obumbrandum mysterium fuit. terebinthi etiam lignum medicinalem lacrimam exsudat, quae arbor
Abbreviated transcription (Latin):
issent timuisse. credendi sunt. ne
compellerent. & eos suꝑare ñ possent.
Hũnc gͦ eis humanũ timorẽ dñs nolu¬
it imp̃utari: & sic apparet in eo q̃dã
subdefectio fidĩ. quȩ fi in eis fortis
eẽt ea sequerent᷑. que inĩm bellantẽ
secuta sunt. Quia uͦ in eis ñ fuit tan¬

Expanded text:
issent timuisse credendi sunt, ne compellerent, et eos superare non possent. Hunc ergo eis humanum timorem Dominus noluit imputare, etsi apparet in eo quaedam subdefectio fidei, quae si fortis in eis esset, ea sequerentur quae ipsum Jesum bellantem secuta sunt. Quia vero non in eis tan
Abbreviated transcription (Latin):
& dedit illi legem & iudiciũ in sylo.
coram tab̃nacło dm̃i dĩ ifrł. & scpͥsit
uerba hec in libro legis d̃i. & accep̃
lapide magnũ. & statuit illum rũc
sub terebinto ante dnm: & cdox̃ ad
ppłm. Ecce lapis iste erit uob̃ in testi¬
monũ. Quia hic audiuit omĩa que
dicta sunt a dño. quetũq locutus ẽ
ad uos hodie.Ihic erit uob̃ in testi¬
moniũ in nouissimis dieb cũ menti¬
ti fuerits dño do ur̃o. Hec uerba qͥ¬

Expanded text:
et dedit illi legem et iudicium in Silo coram tabernaculo domini dei Israhel. et scripsit uerba haec in libro legum dei; et accepit lapidem magnum et statuit illum Iesus sub<ter> terebintho ante dominum. et dm: ecce lapis iste erit nobis in testimonium, quia hic audiuit omnia quae dicta sunt a domino, quaecumque locutus est ad uos hodie: et hic erit uobis in testimonium in nouissimis diebus, cum mentiti fueritis domino deo uestro. haec uerba q
Abbreviated transcription (Latin):
tando. cominaculat. ⁊ nitidiꝰ oleo guitur eiꝰ.
oleo sp̃c scĩ fides catholica ꝯsetrat᷑ nitidius¬
q suũ guitur ostendunt. qͥ sua sensa patrũ
tandos miseros querit. Nouissima autem
iliꝰ amnara qĩ absinthiũ. ⁊ acuta qͣi gladiꝰ
biceps. Potio absinchii intus amarescit in
inscerib gladio foris menbra feruintur.

Expanded text:
tidius oleo guttur ejus. Oleo Spiritus sancti fides catholica consecratur, quo nitidius suum guttur ostentant, qui sua sensa patrum tandos miseros quaerit. Novissima autem illius, amara, quasi absinthium, et acuta, quasi gladius biceps. Potio absynthii intus amarescit in visceribus, gladio foris membra feriuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
is uitioꝵ generib instituerat p̃ceptorem.
exeitauerat pigrum. nunc redarguit scis¬
matitũ. ⁊ nota qͥa quem seminantẽ uirgia
dicere uoluit. pͥus apostatã nominauie. qͥa
nͭ more suꝑbientis angłi a conspectu ꝯditoris¬

Expanded text:
is vitiorum generibus; instituerat praeceptorem, excitavit pigrum, at nunc redarguit schismaticum. Ubi notandum quia quem seminantem jurgia dicere voluit, prius apostatam nominavit, quia nisi more superbientis angeli a conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
tionis acceꝑis.iam ligasti mentẽ. apd̾ cã
sollicitudins que añ deerat Ĩllaqueatis
es uerb̃ oris tui. ⁊ captus ꝓpͥis sermonib
oĩditm commnissis tͥ cogeris bona p̃dica¬
do dicere. teip̃m pͥtis necẽe ẽ. que dixers¬

Expanded text:
tionis acceperis, jam ligasti mentem apud curam sollicitudinis quae ante deerat. Illaqueatus es verbis oris tui, et captus propriis sermonibus. Quia dum commissis tibi cogeris bona praedicando dicere te ipsum prius necesse est quae dixer
Abbreviated transcription (Latin):
tatur: uit si ad illos eruiendos ñ sufficit.
saltem sͥmet curã agere ñ negtigat. ⁊ si
sapientiã docendi neqͥt ab homie. saltem
sapientiã discat a formita. Que cũ ñ habxe¬
estate cibum sͥ: ⁊ ꝯgregat in messe qͦd co¬
medat. Si tantillum antial pͥncipe careis
ratioins exꝑs. natura duce sͥ ꝓuidet inpp¬
sterũ multomag̃ tu ad imaginẽ di ꝯditꝰ.
ađ uidend̃a eiꝰ głam uocatꝰ. doctoꝵ magissio¬

Expanded text:
bet, ut si ad alios erudiendos non sufficit, saltem suimet curas agere non negligat, et si sapientiam docendi nequit ab homine, vel operandi sapientiam discat a formica.-- Quae cum non habeaestate cibum sibi, et congregat in messe quod comedat. Si tantillum animal principe carens et rationis expers, natura duce sibi praevidet in posterum, multo magis tu ad imaginem Dei conditus, ad videndam ejus gloriam vocatus, doctorum magis
Abbreviated transcription (Latin):
numqm̃ fide recip̃. ł enormitate scelemi
ab ea quã accep̃ anathema factꝰ ẽ. ue hi
funib peccatoꝵ suoꝵ constringit᷑. quia
incessabili augm̃to sue prauitatis intert¬
b̃ał. ẽ tortitudo maloꝵ oꝑum. tales libn
ħeticoꝵ. in qͥb prauis praua nectentes n
aliud sc̃bendo. qmͣ quo seartus obligent
agunt. Ip̃e morietur qͥa ñ hũit discipliũi¬

Expanded text:
uam fidem recipit, vel enormitate scelerum ab ea quam accepit, anathema factus est, ut hfunibus peccatorum suorum constringuntur, et cum incessabili augmento suae pravitatis inter est fortitudo operum malorum, tales libri haereticorum, in quibus prava pravis nectentes, non aliud scribendo quam quo arctius obligent, agunt.-- Ipse morietur, quia non habuit discipli
Abbreviated transcription (Latin):
habitat q̃ iam uiriditate sper ẽ ⁊ bonoꝵ
oꝑum repleta. Sicca quippe ẽ spes hitiꝰ
mundi: qͥa omnia q̃ hic amantur. cum
festinatione arestunt. Que gͦ mortis ha¬
emittat. in qnͣtum ille delectatur quem
desiderat. quia amici auscultant. uideł
omnes electi. qui ut ad celestem patriam
rant.

Expanded text:
habitat; quae jam viriditate spei et bonorum operum est repleta. Sicca quippe est spes hujus mundi, quia omnia, quae hic amantur, cum festinatione arescunt: Quae ergo in hortis haemittat in quantum ille delectatur, quem desiderat; quia amici auscultant, videlicet omnes electi, qui ut ad coelestem patriam rant.
Abbreviated transcription (Latin):
mos potusse aliquid hereditatis dare
cultorib sius. Quidã uͦ sic hñt. Nonne
erit possidere. an forte scd̃m hoc dic¬
tum ẽ. qd̾ sub angłis constitute suał
gentes. iuxta canticũ moysi: Num
at affirmare :  cum possit intelligi.
scdm opinionẽ eiꝰ dictum. qͥ putabat

Expanded text:
mos, potuisse aliquid dare in haereditatem cultoribus suis. Quidam vero sic habent: Nonne erit possidere. An forte secundum hoc dictum est, quod sub angelis constitutae sunt gentes juxta canticum Moysi famulat affirmare, tum possit intelligi secundum ejus opinionem dictum, quia putabat
Abbreviated transcription (Latin):
telligatur qd̾ recenti pasfione dm̃ est.
iecerunt. & cũ fame tͥbularent᷑ ad euis
opem & miscdiam conuersi sunt. Hic
quia ñ ipsi ꝓrsus fr̃s qui eiecerunt
tunc fuerunt qui repbauerunt. siue
iorib siue in minorib. siue in poste¬
ris sua longa odia trahenti. tandemq
conuerso in eis. qui sunt conuertendi
tunc. Nonne uos ocdio haburstis me
& eiecistis de domo pat̾s mei: Puta
iepte. quib uictis liberent᷑. qui eo duce
debellare cupiebant. quia ammon in¬
terp̃tatur filius ppłi inei. uł ppłs me¬
roris. aut illi significant᷑ iuiici. qd̾
ex ipsa gente in infidelitate ꝑmanse¬
runt. aut om̃s gehenne p̃destinati. uͥ
erit fletus & stridor dentiũ. tamquam
ppło meroris: qmͣqmͣ ppls meroris dia¬
bolus & angłi eus conuementer in¬
telliguntur. uł quia ęt̾nam miseriam
eis quos decipiunt acquirunt. uł qͥa
ipsi et̾ne miserie deputati sunt. Nugꝰ.
herebat gens illa temꝑe iudicum.
Ceꝑunt autẽ habere saulem regem.

Expanded text:
tellegendum quod recenti passione domini est, iecerunt et cum fame tribularentur ad eius opem misericordiamque conuersi sunt. hic quod non ipsi prorsus fratres qui eiecerunt unt Christumque reprobauerunt siue imico siue in maioribus siue in posteris suis longa odia trahenti atque seruanti tandemque conuerso in eis qui tunc conuertendi sunt: nonne uos odio habuistis me et eiecistis me de domo patris mei? hoc Jephte, quibus victis liberentur qui eo duce bellare cupiebant: quia Ammon interpretatur filius populi mei, vel populus moeroris; aut illi significantur inimici qui ex ipsa gente in infidelitate permanserunt; aut omnes gehennae praedestinati: ubi erit fletus et stridor dentium, tanquam populo moeroris. Quanquam populus moeroris diabolus et angeli ejus convenienter intelliguntur: vel quia aeternam miseriam eis quos decipiunt, acquirunt, vel quia ipsi aeternae miseriae deputati sunt. VERS. 9.-- habebat gens illa tempore iudicum. coeperunt autem habere Saulem et dein
Abbreviated transcription (Latin):
nem soluit. Sic enĩ intelligendũ est.
qd̾ pͥmum urbem ceꝑunt. demde ad
urbem cap tam ac ditioni fue
subiectam. captũ regem addirx¬
erunt. Dedit gͦ ei calebh irriguitm
rius. montana & tampestria intelligimꝰ.
Filii autẽ emei cognati moy fi ascende¬
runt de cuitate palmarũ. cum filiis
uida in desertum sortis eiꝰ quod est
ad meridiem arad & habitauerunt
tum eo. Cmeus ipse ẽ iethro. & raguel
pater sephore uxoris moysi a qͦ tmei
dicti sunt. qui hic ad silios iuda ascen¬
disse & cum eis habitasse dicuntur.
Tebuseum autẽ habitatorẽ ierłm. nͣ
deleuerunt filii beniamin. habitauitq
iebuseus cũ filiis beniamm in ierłm
usq. in p̃sentem. Cum suꝑtꝰ filii tu¬
dͥa ierłm oppugnasse & cepisse. tunc¬
tamq tuitatẽ incendio tͣdidisse legan¬
titr. qͦmͦ in hoc loco filios bemamin
iebuseum habitatorẽ ierłm ñ deleuis¬
se. s potiꝰ ipsum iebuseum cum filiis
beniamin in ierłm usq in p̃sentem

Expanded text:
nem solvit. Sic enim intelligendum est, nem solvit. Sic enim intelligendum est, quod primum urbem coeperunt, deinde ad urbem captam et ditioni suae subjectam captum regem adduxerunt. Dedit ergo ei Caleb irriguum rius montana et campestria intelligimus. Filii autem Cinei cognati Moysi ascenderunt de civitate Palmarum cum filiis Juda in desertum sortis ejus, quod est ad meridiem Arad, et habitaverunt cum eo. Cineus ipse est Jetro, et Raguel pater Sephorae, uxoris Moysi, a quo Cinei dicti sunt, qui hic ad filios Juda ascendisse, et cum eis habitasse dicuntur. Jebusaeum autem habitatorem Hierusalem non deleverunt filii Benjamin: habitavitque Jebusaeus cum filiusque in praesentem diem. Cum superius filii Juda Hierusalem oppugnasse et cepisse cunctamque civitatem incendio tradidisse legantur: quomodo in hoc loco filios Benjamin in Jebusaeum habitatorem Hierusalem non delevisse, sed potius ipsum Jebusaeum cum filiis Benjamin in Hier
Abbreviated transcription (Latin):
iudicum. qui hebraice soꝑthim dicitur.
post quinq libros moysi.& librũ iosue
septimus ordinatur. hic temꝑa iudi¬
cum describit. qui post iosue. usq
ad hely sacerdotẽ ppłm ifrł̃. iudica¬
uerunt. hic in suꝑficie littere aꝑtior
reliqͥs apparet. Iudas ascendat. Per
uidam in hoc loco ñ ꝑsonam s ppłm.¬
tbum uideł uida intelligere debemꝰ.
quẽadmodũ ꝑ symeonẽ tͥbum syme¬
onis. quam tͥb uida contͣ chananeos
pugnatura. in auxiliũ uocat. Quem
secuti compͣhenderunt. tesis sumini¬
tatib manitũ eius ac pedum. Quidã
de hebraica ueritate magis ꝓpͥe inter¬
pͣtari putauerunt cesis pollicib. eo
qd̃ truncato pollice. ad ferenda ar¬
ma deinceps homo idoneus ñ sit.
Adduxeruntq eum in ierłm. Cumq
usq ad temꝑa dauid iebusei ierłm te¬
nuisse legant᷑. qͦmꝰ filii ifrł adonibe¬
rebh in ierłm adduxisse dicunt᷑. q̃si
in ciuitatẽ suam. s qͦd sequit᷑. oppu¬
gnantes filii uida ierłm ceꝑunt eam.¬

Expanded text:
udicum, qui Hebraice Sopthim dicitur; post quinque libros Moysi, et librum Josue, septimus ordinatur. Hic tempora judicum describit, qui post Josue usque ad Heli sacerdotem populum Israel judicarunt. Hic in superficie litterae apertior reliquis apparet. Judas ascendet. Per Judam in hoc loco non personam, sed pbum videlicet Juda intelligere debemus, quemadmodum per Simeonem tribum Simeonis quam tribus Juda contra Chananeos pugnatura in auxilium vocat. Quem secuti comprehenderunt, caesis summitatibus manuum ejus ac pedum. Quidam de Hebraica veritate magis proprie interpretari putaverunt: caesis pollicibus, eo quod truncato pollice ad ferenda arma deinceps homo idoneus non sit. Adduxerunt eum in Hierusalem. Cum usque ad tempora David Jebusei Hierusalem tenuisse legantur, quomodo filii Israel Adonibezec in Hierusalem adduxisse dicuntur, quasi in suam civitatem? Sed quod sequitur: Oppugnantes igitur filii Juda Hierusalem,
Abbreviated transcription (Latin):
lans irruat. in auctorẽ utilneris. tan¬
to trudelius seuiens: quanto irritatus
magis. Imnpleuitq unus filioꝵ suoꝵ
manũ. &. factus ẽ ei sacerdos. Quod ait
impleuit manũ filioꝵ suoꝵ. uł ad mu¬
nera referendũ ẽ quib conduxit illum.
sicut de hebreo expͣssius dicendũ uide¬
tur. in uestium manuũ unius filioꝵ
suoꝵ donans. ut sacerdotio fungeret᷑.
leuites. tam officio qm̃ ex genere ex pa¬
tre. de una tͥbu. ex matre de altera. ha¬
bitauitq ibi .i. in bethleem. Habuit apͥo
Utentesq illi diuersorio. diuersonum
dicit secretũ colloquiũ. uł cubiculum.
in qͦ seorsum manebat. Filii iemini. fi¬
li bemamii. Nunc uadimꝰ ad domum
di. Domũ dĩ uocat tab̃nacłm in sylo:
siue phanum qd̾ micha edificauerat
sculptili qd̾ fecerat. Uolentes me occide̾
& tixorẽ meam. incredibili libidinis
furore uexantes. Pudice de se tacet.
qd̾ facere uoluerant. alud cõmemorans

Expanded text:
lans irruat in auctorem vulneris, tanlans irruat in auctorem vulneris, tanto crudelius saeviens, quanto iratus magis. Implevitque unius filiorum suorum manum, et factus est ei sacerdos. Quod ait, implevit manum filiorum suorum, vel ad munera referendum est, quibus conduxit illum, sicut de Hebraeo expressius dicendum videtur: Investivit manum unius filiorum suorum, donans ut sacerdotio fungeretur. levites tam officio quam genere; ex patre de una tribu; ex matre de altera, habitavitque ibi, id est in Bethlehem. Habuit apud Utentesque illius diversorio. Diversorium dicit secretum colloquium vel cubiculum, in quo seorsum manebat. Erant filii Jemini, filii Benjamin. Nunc vadimus ad domum Dei. Domum Dei vocat tabernaculum in Silo, sive fanum quod Micha aedificaverat, sculptili quod fecerat. Volentes me occidere et uxorem meam incredibili libidinis furore vexantes. Pudice de se tacet, quod facore voluerunt, aliud commemorans
Abbreviated transcription (Latin):
tis .i. nominantis. uł appellantis fons
de maxilla. hoc ẽ qui locũ suo nomine
appellare uoluerit. fontem de maxilla
de maxilla. Nomen itaq loti. & inuocan¬
tis ẽ. & loci ẽ. Inuocantis. quia ipse
dicit. Ioti autẽ. quia de ipso dicit. Di¬
cit. autẽ qui locũ illum uł fontẽ no
mmauit. uult qd̃ locus ille. uł. fons
ille de maxilla nominandus ẽ. & max¬
illa nominandus. Nam de ꝓiecta max¬
illa iuocans locum uł fontem iehi
uocat .i. maxilla. latentib apd̾ se infidiis.
ausi sitnt: donec uerũ fortitudinis eiꝭꝰ
exꝑimentũ diditissent. Tantus em̃ ter¬
ror illius in ipsis erat. ut nec appropin¬
quare illi auderent. ne focte si indormi¬
entẽ aut ligatũ subito trruerent. post¬
qu̾a eum extinguere ñ possent. excitatus
& uincłis ruptis. umiu̾sos trucidaret.
quemadmodũ cum qͥs dormientẽ etiã
leonem expauescit. neq appropinqua¬
re audet ut tangat. ne subito euigi¬

Expanded text:
tis, id est nominantis vel appellantis, fons tis, id est nominantis vel appellantis, fons de maxilla, hoc est qui locum suo nomine appellare voluerit, fontem de maxilla de maxilla. Nomen itaque loci et invocantis est, et loci est, invocantis, quia ipse dicit: loci autem, quia de ipso dicit. Dicit autem, quia locum illum vel fontem illum nominare vult, quod locus ille vel fons ille de maxilla nominandus est, et maxilla nominandus. Nam de projecta maxilla invocans locum vel fontem Lechi vocat, id est maxillam. Latentibus apud se insidiis. ausi sunt, donec verum fortitudinis ejus experimentum cepissent. Tantus enim terror in ipsis erat ut nec appropinquare illi auderent, ne forte si in dormientem aut ligatum subito irruerent, priusquam eum exstinguere possent excitatus, et vinculis ruptis universos trucidaret, quemadmodum cum quis dormientem etiam leonem expavescit, neque appropinquare audet ut tangat, ne subito vigi
Abbreviated transcription (Latin):
mulus ingens. Idurco appellatũ est
nom̃ loci illuis fons inuocantis de maxil¬
la. Ne forte contraru̾i ẽẽ uideat᷑. qd̃ suꝑiꝰ
locus hic iehi .i. maxilla uocandus dr.
hic autẽ ñ maxilla simpliciter.s fons
muocantis de maxilla appellatus ꝑhibet᷑.
Sic̃ enim in genefi abraham locũ appel¬
lasse legitur. dñs uidet. & statim subum¬
git sepͥtura usq hodie dr inquit in
monte dñs uidebit: ita & hoc nomen
nomen ñ maxilla. s fons inuocantis
de maxilla eẽ ꝑhibetur. Appellatũ ẽ no¬
men loci illius maxilla. appellatum ẽ &
fons inuocantis de maxilla .i.ꝓ. diu̾sis
euentib aliud nomen loci sic .i. campi
ꝓ int̾fectione hominũ. aliud fontis ꝓ
uocantis appellatur. uideł. samsonis. qͥ
dm̃ inuocans illum de maxilla ꝓduxit.
Hebreus autẽ qd̾ dr iuocantis. ñ ad ꝑre¬
cem. s appellationẽ nominis referendum
dicit. ut sit sensꝰ. Nomen loci ẽ inuocan¬

Expanded text:
mulus ingens. Idcirco appellatum est mulus ingens. Idcirco appellatum est nomen loci illius: Fons invocantis de maxilla. Ne forte contrarium esse videatur: quod superius locus hic Lechi, id est maxilla, vocandus dicitur; hic autem non maxilla simpliciter, sed Fons invocantis de maxilla appellatus perhibetur. Sicut enim in Genesi Abraham locum appellasse legitur, Dominus videt; et statim subjunxit Scriptura, usque hodie dicitur: In monte Dominus videbit . Ita et hic nnomen non maxilla, sed Fons invocantis de maxilla esse perhibetur. Appellatum est nomen loci illius maxilla. Appellatum est et Fons invocantis de maxilla, ut pro diversis eventibus, aliud nomen loci sit, id est campi, pro interfectione hominum; aliud fontis pro vocantis appellatur videlicet Samsonis, qui Deum invocans illum de maxilla produxit. Hebraeus autem quod dicitur invocantis, non ad precem, sed ad appellationem nominis, referendum dicit, ut sit sensus. Nomen loci est invocan
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ femori: possumꝰ ñ inconuenienter
ꝑ tibiam pedites. ꝑ femur equites in¬
telligere. Quid ẽ gͦ suꝑ femur tibiã
ꝑtutere. nisi ꝑcussis maiorib. etiã mi¬
nores delere: In loco qui postea uoca
ertitus .i. diffusus. uł effusus. siue ex¬
pansus. ingenti multitudine terram
occupans. sicut solent ad odorẽ ignis
uestis linea. nͣ ligna. ꝑ .g. unde domus
lignea. Odorem autẽ. pͥmam talefadio¬
nem intellige ignis. qͥa leuis materia.
facili incendio concremat᷑. In maxilla
asini. in mandibula pulli afinaꝵ. dele¬
ui eos. & ꝑcussi mille uiros. In hebreo
sic habetur. In maxilla asini. homor.
hemor. in maxilla afim ꝑtusse mille
utros. Interpr autẽ homor. hemor. cu¬
mulum de cumulis. Quasi diceret.¬
straui in maxilla afimi. Quod autẽ di¬
cit cumulum de cumulis. sit intelli¬
gendum ẽ. qͥa eos in diu̾sis locis ꝓstra¬
uerat. & multos cumulos fecerat. de
om̃ib quasi unus factus aceruus. & cu¬

Expanded text:
vero femori, possumus non inconvenienter vero femori, possumus non inconvenienter per tibiam pedites, per femur equites intelligere. Quid est ergo super femur tibiam percutere, nisi percussis majoribus etiam minores delere? In loco qui postea vocatercitus, id est diffusus vel effusus, sive expansus ingenti multitudine terram occupans. Sicut solent ad odorem ardor g unde vestis linea, non ligna per g, unde domus lignea. Odorem autem primam calefactionem intellige ignis, quia levis materia facili incendio concrematur. In maxilla asini, in mandibula pulli asinarum delevi eos, et percussi mille viros. In Hebraeo sic habetur: In maxilla asini homor hemor, in maxilla asini percussi mille viros. Interpretatur autem homor hemor, cumulum de cumulis, quasi diceret,stravi in maxilla asini. Quod autem dicit cumulum de cumulis, sic intelligendum est, quia eos in diversis locis prostraverat, et multos cumulos fecerat: de omnibus autem quasi unus factus est acervus, et cu
Abbreviated transcription (Latin):
locus. unde thamnatheus đr. nomen
patͥum non ꝓpͥum. Iicet hec feceritis
licet hanc uindictam ꝓ mea inutria
ulciscenda in socerũ meũ exertuertas
tũ nundũ metia placastis. ut adhuc a
uob̾ ultionem ñ expetam. Percussitq
ingenti plaga. tra ut stirpentes suram
femori imponerent. Typum stupenti¬
um expͥmere uoluit. scͥptura. ꝑ suram
femori impositam. Solent em̃ stupen¬
tes & fatigati. ñnumqmͣ tibiam reflex¬
am femori alteri imponere. suraq
ipsuis tibie. ut pote parte inferiori
femori affixa. sic sedere. quasi consiliũ
ñ hñtes. & nescientes quo se mouere
possuit. In hebreo sic habet᷑. sogalgheret
.i. tibiam suꝑ femur. Ut sic dicat᷑. ꝑtussit
cos ingenti plaga tibiam suꝑ femur.
Quod autẽ ad eumde sensum referri
potest. alius sensus ẽ. Percussit eos in¬
genti plaga. sic. s. quia ꝑcussit tibiam
suꝑ femur. hoc ẽ ꝑcusso femore. insuꝑ
& tibiam ꝑcussit. Quia enim stantes uł
ambulantes tibiis nnitunt᷑. sedentes

Expanded text:
locus est, unde Thanmathaeus dicitur, nomen patrium, non proprium. Licet haec feceritis: licet hanc vindictam pro mea injuria ulciscenda in socerum meum exercuistis, tamen nondum me ita placastis, ut adhuc a vobis ultionem non expetam. Percussitque eos ingenti plaga, ita ut stupentes suram femori imponerent. Typum stupentium exponere voluit Scriptura, per suram femori impositam. Solent enim stupentes et fatigati nonnunquam tibiam reflexam femori alteri imponere: suraque ipsius tibiae, utpote parte inferiori, femori affixa sic sedere, quasi consilium non habentes et nescientes quo se movere possint. In Hebraeo sic habetur: Sogal ghereth, , id est tibiam super femur, ut sic dicatur, percussit eos ingenti plaga tibiam super femur. Quod tamen ad eumdem sensum referri potest. Alius sensus est: Percussit eos ingenti plaga, sic scilicet quod percussit tibiam super femur hoc est percusso femore insuper et tibiam percussit. Quia vero stantes vel ambulantes tibiis innituntur, sedentes
Abbreviated transcription (Latin):
telligere ñ possumꝰ. qͦd ille in cariathia¬
rim uide. iste inter saraa & efraol no¬
minatur. Non potuerunt .ꝑ. tres dies
soluere ꝓpofitionẽ. Cumq adeẽt dies
septimꝰ. dixerunt ad uxorem samson.
Blandire utro tuo. Que lacrimas fun¬

Expanded text:
telligere non possumus, quod ille in Cariathiatelligere non possumus, quod ille in Cariathiarim Judae, iste inter Saraa et Esthaol nominatur. Non potuerunt per tres dies solvere propositionem. Cumque adesset dies septimus, dixerunt ad uxorem Samson: Blandire viro tuo. Quae fun