comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecit: s & herbarũ uiolencia
ocłm intumor̃e uersũ. de sede
orbicłi & toto capite eiecit. Follicło
mẽbrane insutꝰ tãꝗͣ. ue sicła quȩdã
dependebat ei infaciem & in ora: un¬
de & omnẽ uidendi sp̃e amiserat.
Ab humana gͥ ope iã om̃ino desti¬
tuta collectis spei & fidi uiribꝰ ad
qiuinũ se ẽtulit auxiliũ & una cũ
suis necessariis. eccłam p̃fatȩ dei
genitricis m ariȩ adiit. & cũ cet̾is
op̃e eiꝰ flagitantibꝰ. ibidẽ manica¬
bat. Quadã gͥ nocte inqua & hec fe¬
mina uisũ recepit. puer qͥdã sep¬
tennis c̃tractꝰ pedibꝰ. ibidẽ a matre
sua adseruabat᷑. Erat aũ & frequens
popłs ibi uigilans: alii ob deuocio¬
nẽ. alii ut suis egrotantibꝰ deserui¬
rent. Matͣ itaq p̃dicti pueri. dũ &
uigiliis & merore cͣfecta obdormis¬
set. subito puer assurgit rectꝰ & sa¬
nꝰ . &. ad altare cȩpit ꝓcedere. Tum
uͦ uociferacio popłi circu̾stantis

Expanded text:
profecit, sed herbarum violentia profecit, sed herbarum violentia oculum in tumorem versum de sede orbiculi et toto capite ejecit, folliculo membranae insutus tanquam vesicula quaedam dependebat ei in faciem et in ora, unde et omnem videndi spem amiserat. Ab humana igitur ope omnino destituta, collectis fidei et spei virtutibus ad divinum se contulit auxilium, et una cum suis necessariis ecclesiam praefatae Dei genitricis Mariae adiit, et cum caeteris opem ejus flagrantibus ibidem manicabat. Quadam igitur nocte in qua et haec femina visum recepit, puer quidam septennis contractus pedibus ibidem a matre sua observabatur. Erat autem et frequens populus ibi vigilans, alii ob devotionem, alii cum suis aegrotantibus deservirent. Mater itaque praedicti pueri dum et vigiliis et moerore confecta obdormisset, subito puer assurgit rectus et sanus, et ad altare coepit procedere. Tum ergo vociferato populo circumstantis
Abbreviated transcription (Latin):
cł m suȩ uesaniȩ & uindiciarie potes¬
tatis cui traditꝰ erat. aliqͦndo exhibu¬
it. Artabat᷑ aũ corꝑe intumorẽ uerso.
sꝑs inuisceribꝰ eiꝰ. & fumifero anheli¬
tu. uicinas auras polluebat. Uox eiꝰ ut
rugntꝰ: lingua & ore negante officiũ.
Tunc pietate ꝑmoti mathildis abba¬
tissa & cet̾i qͥ aderant. applicuer̃t eum
ad altare. Qͦ amplexato. signat᷑ reliqͥis
& socco. &. cȩpit meliorari. & ab urgen¬
te tumore relaxari. Qͥd plura: et fa¬
cies & corpꝰ eiꝰ: integerrime restitutũ
ẽ sanitati. Huiꝰ ille bofo beneficii ñ
imme mor. utpote qͥ de mortis fauci¬
bꝰ erat erutꝰ. dñm ꝓpriũ suũ ut ab sol¬
ueret eũ a suo famulatu rogauit. &
impetrauit. Iã enĩ deinceps nolebat
homini seruire:s ei se dedere ꝑ quam
obtinun sanitate. &. eccłe seruicio
emina qͣdã ocłm dolebat . & cȩ¬
A.lidoniã seu quaslibet herbas
adhibuit ne doleret. e. ñ solũ nil

Expanded text:
culum suae vesaniae et vindiciariae potesculum suae vesaniae et vindiciariae potestatis cui traditus erat, aliquandiu exhibuit. Arctabatur autem corpore in tumorem verso: spiritus in visceribus ejus, fumifero anhelitu vicinas auras polluebat. Vox ejus ut rugitus, et lingua et ore negante officium. Tunc pietate permoti Mathildis abbatissa et caeteri qui aderant, applicuerunt eum ad altare. Quo amplexato signatur reliquiis et socco, et coepit meliorari et ab urgente tumore relaxari. Quid plura? Et facies et corpus ejus integerrimae restitutum est sanitati. Hujus ille Boso beneficii non immemor, utpote qui de mortis faucibus erat erutus, dominum proprium suum ut absolveret eum a suo famulatu rogavit et impetravit. Jam enim deinceps nolebat homini servire, sed ei se dedere per quam obtinuit sanitatem et ecclesiae servitio mina quaedam oculum dolebat et celidoniam seu quaslibet herbas adhibuit ne doloret, et non solum nil
Abbreviated transcription (Latin):
eruus cuiꝰdã militis suessionien¬
Isis oꝑi rusticano deputatꝰ aliq̃¬
ciens uacuus festis diebꝰ una cũ su¬
is sodalibꝰ de uilla ad memoriam de
cientibꝰ &. soccũ beate urrginis ma¬
Qiȩ honorantibꝰ: ille nichil offereba
Cũ uice qͥdã illis regredientibꝰ.&. lli¬
t̃ alia dͥei magnifica de socco pͣdicto
sermonẽ habentibꝰ: boso. hoc enmi
uocabat᷑ nomine seruus ille subie¬
eit. Uere uos stulti estis: si ipsũ soc¬
cũ sc̃e mrastiȩ putatis. Iã certe diu
ẽ qͥd putruisse potuit. Uix bene
uerba finicrat: cũ ecce os blas¬
phemũ dist orq̃t᷑ usq uersus au¬
tẽ:cũ tanta uiolencia & torm̃to
ut prȩ angustia ocłi eiꝰ pene eu¬
dr ex capite uiderent᷑: & angus¬
tiis ꝑ urgentibꝰ. teta facie in uer¬
rẽ intuent ibꝰ incuciens. fat igato anhe¬
litu ut pote qͥ tortori suo traditꝰ erat.
uix inhec uerba prupit. ut ad eccłam
sc̃ȩ dei genitricis marię reduceret᷑. E
sic factũ ẽ. & piectꝰ ante altare. specta¬

Expanded text:
ervus cujusdam militis Suessionensis operi rusticano deputatus aliquoties vacuus festis diebus una cum suis sodalibus de villa ad memoriam beacientibus, et soccum beatae Mariae Virginis honorantibus, ille nihil offerebat. Cum vice quadam illis regredientibus, et inter alia Dei magnifica de socco praedicto sermonem habentibus, Boso hoc enim nomine vocabatur servus ille, subjecit: « Vere vos stulti estis, si ipsum soccum sanctae Mariae putatis; jam certe diu est quod putruisse potuit. » Vix bene verba finierat, cum ecce os blasphemum distorquetur usque versus aurem cum tanta violentia et tormento, ut prae angustia oculi ejus pene elidi ex capite viderentur et angustiis perurgentibus tota facie inverrem intuentibus excutiens fatigato anhelitu, utpote tortori suo traditus erat; vix in haec verba prorupit, ut ad ecclesiam Sanctae Dei Genitricis reduceretur. Et sic factum est. Et projectus ante altare specta
Abbreviated transcription (Latin):
ad circ ũstantes. Pro do inquid
huc cicius lum c̃uertite: qa mͦ
hic inpuluer̾e mͥ decucurrit &¬
łs. Uisũ enĩ sibi fuerat quȩdã¬
sibi astitisse. & digitũ suũ inge¬
rendo. follicłm qͥerat in modũ
uesicłȩ crepuisse. Illato itaq lu¬
mine. mẽbranã disruptã inue¬
ner̃t .&. riuulũ saniei &. putredi¬
nis conceptȩ ꝑ ora &. faciem usq
interra de fluxisse. & lata afꝑgi¬
ne puluerẽ maduisse. Ocłm uͦ
eiꝰ clarũ & lucidũ orbicło suo in¬
tegerrime insedisse̾. Iũ uͦ incla¬
mant ei &. adhuc ñ credenti in¬
geminant &. inger̃t er ꝑ đm &. beat᷑a
uirginẽ mas iaor. sanitatẽ & ocłm e¬
ã recepisse. Qͦ illa cõꝑto &. effectu

Expanded text:
antes: Pro Deo, inquit, huc citius lumen convertite, quia modo hic in pulverem mihi decurrit oculus. Visum enim sibi fuerat quemdam astitisse et digitum suum ingerendo folliculum qui erat in modum vesiculae crepuisse. Illato itaque lumine membranam diruptam invenerunt, et rivulum saniei et putredinis conceptae per ora et faciem usque in terram defluxisse, et lata aspergine pulverem maduisse; oculum vero ejus clarum et lucidum orbiculo suo integerrimae insedisse. Tum vero inclamant ei, et adhuc non credenti ingeminant, et ingerunt ei per Deum et beatam virginem sanitatem et oculum eam recepisse. Quo illa co
Abbreviated transcription (Latin):
cłis cecitate ꝑcussa ẽ . eẜ hȩc adsuf¬
fragia beatę uirginis mariȩ addue¬
ta est: & ꝑ aliqͦt dies ibi sedit: pre¬
stolans parit᷑ & postulans op̃ẽ di¬
umã. In utilit̃ qͦq etiã modo ante
p̃senciã ueritatis sedisset. quãdiu
ueritat̃e celare uoluisset. Factũ
ẽ aũ in una dierũ: & ecce sacer
cũ audibꝰ :ngrediebat᷑ domum¬

Expanded text:
culis caecitate percussa est. Et haec ad suffragia beatae Virginis adducta est, et per aliquot dies ibi sedit praestolans pariter et postulans opem divinam. Inutiliter quoque etiam modo ante praesentiam veritatis sedisset, quandiu celare veritatem voluisset. Factum est autem in una dierum et ecce sacerdcum laudibus ingrediebatur domum
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥs ñ expauit & admiratꝰ ẽ. illam
uocẽ angelicã recensq ereata &
int̾ om̃s diuersȩ etatis. diuersi
sexus om̃ino se discriminantẽ. &.
acutos & suꝑ acutos uirginũ mo¬
dos euincentẽ: Statim illi qͥ ꝓpin¬
qͥus aderant & causa di obserua¬
bant eũ scilicet patroni eiꝰ. pͥmi
exclamant. E. relamat & omnis
popłs. conclamat .&. languenciũ
multit udo simile suffragiũ sibi
deposcenciũ: fragor tocius ȩccłe
uoxq tubarũ modo ȩra conere¬
pancia: & ardor diligenciũ te ds
ꝑrũpit ipsũ cȩlũ. Nucit᷑ ad altare.
cũ gaudio exultantis eccłȩ. Dñe ihuꝰ
qͥs tũc a lacrimis tẽperauit. Quoꝵ
pectora uel saxea ñ scindebant᷑:
cũ uidebãt te iterũ inter homi¬
nes de ambulantẽ: Hec st̾ sacrificia

Expanded text:
s non expavit et admiratus est illam vocem angelicam recensque creatam, et inter omnes diversae aetatis, diversi sexus omnino se discriminantem, et acutos et super acutos virginum modos evincentem? Statim illi qui propinquius aderant, et causa Dei observabant eum patroni ejus, primi exclamabant, exclamat omnis populus, conclamat et languentium multitudo simile suffragium sibi deposcentium, fragor totius ecclesiae voxque tubarum modo aera concrepantia, et ardor diligentium te Deus perrumpit ipsum coelum, ducitur ad altare cum gaudio exsultantis Ecclesiae. Domine Jesu, quis tunc a lacrymis temperavit? Quorum pectora vel saxea non scindebantur, cum videbant te iterum inter homines deambulantem? Haec sunt festa
Abbreviated transcription (Latin):
misediam. Sacerdos eiꝰdẽ uille q̃
mortaria đr. fame p̃currenti
nullomͦ credens: xꝑianũ negabat
posse loqͥ uel audire donec ad
suã prȩsenciã deductꝰ ẽ. Post
hec penitencia ductꝰ idem sa¬
cerdos cupans infidelitat̃e suã.
timore concussus. adiit memo¬
riam beatȩ orasiȩ uirgiisie¬
ꝑstratus ante altareadhe¬
rens pauim̃to. tantum dolori ⁊
Acrimaꝵ effudit reintegrans
peccatiss. ausus fuit de potencia
dñs ⁊ matͥs euis dubitare: ut incu¬
entibus daretur suspicari ipsum
eundeor uel igne torreri uł qͦualib
passionis guiere uerari. donec per¬
cunctantib c m̃ia ꝑ ordinẽ indica¬
uit. ⁊ se die constituta eumdẽ ap̃ia¬
num adducturum spopondit. Quod
ꝓ factũ ẽ. & ipso eodẽ xꝑiano ꝓ
se & de se loqͣnte. om̃ia nota fac¬
⁊ a st̃ testimoniũ ꝑhihentibꝰ ui¬
cinis qͥ aderant qm̃ surdꝰ & mutꝰ
ab infancia sua extitit: testimo¬
niũ ꝑhibentẽ gr̃ẽ dei ipso effec

Expanded text:
misericordiam. Sacerdos ejusdem villae quae misericordiam. Sacerdos ejusdem villae quae Mortaria dicitur, famae praecurrenti nullo modo credens, Christianum negabat posse loqui vel audire, donec ad suam praesentiam deductus est. Post haec poenitentia ductus idem sacerdos, culpans infidelitatem suam, timore concussus adiit memoriam beatae Virginis, eostratus ante altare et adhaerens pavimento, tantum doloris et lacrymarum effudit redintegrans peccatis ausus fuit de potentia Domini et matris ejus dubitare, ut intuentibus daretur suspicari ipsum eumdem vel igne torreri, vel quolibet passionis genere vexari; donec percunctantibus omnia per ordinem indicavit, et se die constituta eumdem Christianum adducturum spopondit, quod et factum est. Et ipso eodem Christiano pro se et de se loquente, omnia facta sunt testimonium perhibentibus vicinis qui aderant, quoniam surdus et mutus ab infantia exstitit, testimonium perhibente gratiae Dei ipso effect
Abbreviated transcription (Latin):
qũ ab edituis a sacrario qͥ tan¬
tã popłi importunitat̾ẽ ferre
ñ poterant. pelleret᷑. subsistens.
& respectans. inuitꝰ recedebat.
Cũ ecce fidẽ eiꝰ indeficientem.
quãuis aliqͦ tẽpore ꝓbacionis¬
ꝓtracta. respex̃ deus. C uisȩ
st̃ ei duȩ ꝑsone ooronatũ ad
modũ sponsi & sponsȩ de suꝑ¬
nis descendere. & lux fulgu¬
rea totã ȩccłam impleuit. E¬
rat aũ species głose uirginis
in facie candore admirab ili:
quales cȩlestes &. lucis et̃nȩ
incolas. dignũ ẽ apparere. Iunc
gͦ dulci manu sua fauces egroti
ꝑ tractans & ora. uincłm lingue
& auriũ resoluit: uirtutẽ imꝑi¬
ose dñe fluxu cruoris attestan¬
te. qͥ ꝑ nares & aures. & ora. ꝓsi¬
liuit . Tantogͥ beneficio accer¬
to. tacitꝰ. gaudens. silentͣ ab¬
scessit: & reuersus ad suos. se do¬
nũ lo quendi accepisse tentatꝰ ẽ.
balbuciens. ut pote qͥ fari modo
aadiscebat. Cito ꝑcrepuit apud

Expanded text:
dum ab aedituis a sacrario qui tandum ab aedituis a sacrario qui tantam populi importunitatem ferre non poterant pelleretur, subsistens et exspectans invitus recedebat, cum ecce fidem ejus indeficientem quamvis aliqespexit Deus, et visae sunt ei duae personae coronatae ad modum sponsi et sponsae de supernis descendere, et lux fulgurea totam ecclesiam implevit. Erat autem species gloriosae Virginis in facie candore admirabili, quales coelestes et lucis aeternae incolas dignum est apparere. Tunc vero dulci manu sua fauces aegroti pertractans et ora vinculum linguae et aurium resolvit, virtutem imperiosae dominae fluxu cruoris attestante qui per nares et aures et ora prosilivit. Tanto igitur beneficio accepto tacitus gaudens, silenter abcessit, et reversus ad suos se donum loquendi accepisse testatus est balbutiens, utpote qui fari modo addiscebat. Cito percrebuit apud
Abbreviated transcription (Latin):
currens ad altare. lingua insolita
plenissime cȩpit fari & grͣas age¬
re beatȩ Mariȩ uirgini. & ordi¬
ne̾ suȩ lib̾acionis e dicere scilicet
dũ graui sono premit᷑. quȩ co¬
lũbȩ ceper̃t ut sibi uidebatur
aures ipsius scalpendo sub uerre¬
re: ad quẽ torroris impulsũ ex¬
citꝰ. dona ꝗͣ dormiens & inscius
dũ intelligant baptismũ qͦd acci¬
piunt. asserere nicit᷑. Ecce in hoc
Aormiente & nesciente oꝑata ẽ.
Alii duo muti recesserͣt: ñ rese¬
rato lingue officio. Cur hoc ac¬
cidit: melius nouit ille qͥ solum
naaman syrũ dicit ẽẽ curatum:
cũ multi leꝓsi essent in israbel
si de suꝑ fluuiolũ seram nomi¬
ne: qͥ surdꝰ & mutꝰ ab infancia ex¬
titit. Tꝑianꝰ nom̃ erat huic.
ȩtate fere annoꝵ decẽ & octo.
hic &. int̃ceteros uenit ad suf¬
fragia beatȩ &. głosȩ dei geni¬
tricis mariȩ .&. obseruabat se
iȩccła ad mixtꝰ c̃fertissimis po¬
prestolans tẽpus & horai qͦndo
respiceret eũ gr̃a diuina: ut

Expanded text:
currens ad altare lingua insolita plenissime coepit fari et gratias agere beatae virgini, et ordinem suae liberationis suae edicere. Scilicet dum gravi somno premitur, duae columbae coeperunt, ut sibi videbatur, aures illius scalpendo subvellere, ad quem terroris impulsum excitatus, dona quae dormiens et inscius dum intelligant baptismum quod accipiunt, asserere nititur. Ecce in hoc dormiente et nesciente operata est; alii duo muti recesserunt non reserato linguae officio. Cur hoc acciderit melius novit ille qui solum Naaman Syrum dicit esse curatum, cum multi leprosi essent in Israel ssi desuper fluviolum Seram nomine qui surdus et mutus ab infantia exstitit; Christianus nomen erat huic, aetate fere annorum decem et octo. Hic et inter caeteros venit ad suffragia beatae et gloriosae Dei genitricis Mariae, et observabat se in ecclesia admistus confertissimis poaderat praestolans tempus et horam quando respiceret eum gratia divina, et
Abbreviated transcription (Latin):
anime meȩ angores infligis. qͣ & leno¬
ciniis tius. carnẽ meã a me dirimis: &
p̃senciã tuã quã incõparabilit̾ oderim
mͥ obuiando apponis: Quã libent̃. immo
quã debite tuo mala corꝑi inferr̃e: q̃
cotidianũ menti. auribꝰ ac ocłis meis.
ñ de sinis irrogare dolorẽ. Ubi eñĩ acon¬
tinuis ñ uacat. aut thorꝰ. aut mensa
rancoribꝰ: qͥd ista quã mͥ infers hostilita¬
te crudelius: Restabat unicũ illud
dix it. qͦd ipsũ aue qͦd sibi de ꝓmere
quaq die p̃occupas. intantũ eã demiil¬
ceat: ut nullũ tͥ in ẽueniens inferre
prȩualeat. Quod illa audiens. utrum
uerũ eẽt.  hȩc ab ea audisset: argutis¬
sime ꝑcuntat᷑. Qdea asserente: altera
intulit. Amodo ait noueris. qͦd nullatenꝰ
maritꝰ tuus me de inceps ad tui in iuriã
coutet᷑ x illi suꝑ hoc meã de uoueo pu¬
diciciã: ꝗ̃ meo tã paruo obseqͥo. tantã
prestitit indulgenciã. Unde factũ ẽ:

Expanded text:
animae meae angores infligis, quae et lenoanimae meae angores infligis, quae et lenociniis tuis carnem meam a me dirimis, et praesentiam tuam, quam incomparabiliter oderim, mihi obviando opponis? Quam libenter, imo quam debite tuo mala corpori inferrem, quae quotidianum menti, auribus, ac oculis meis non desinis irrogare dolorem? Ubi enim a continuis non vacat aut thorus aut mensa rancoribus, quid ista quam mihi infers hostilitate crudelius? Restabat unicum illud dixit, quod ipsum Ave, quod sibi depromere quaque die praeoccupas, in tantum eam demulceat, ut nullum tibi inconveniens inferre praevaleat. » Quod illa audiens, utrum verum esset, et haec ab ea audisset argutissime perscrutatur. Quod ea asserente, altera intulit: « A modo, ait, noveris quod nullatenus maritus tuus me deinceps ad tui injuriam coutetur, et illi super hoc meam devoveo pudicitiam, quae meo tam parvo obsequio tantam praestitit indulgentiam. » Unde factum est
Abbreviated transcription (Latin):
lut. Ergo ad beatissimã istã conuer¬
sio eiꝰ sic tota erat: ut ei q̃ se a suo frau¬
dabat c̃iugio. ꝑ huiꝰ dñe potenciam
cȩlestes imprecaret᷑ iras: atq mulier¬
cłȩ illius spur cissimas riualitates. ñ
diu pateret᷑ in ultas. Cũq pisssimos
mentis iugibꝰ grauit᷑ irritasse putaret:
ipsa ꝑse benedicta eide in uisu dignan¬
÷ ꝯipar et. Quare ait suꝑ muliere illa:
u cioros a me expetis: Ego plane ni¬
chil aduersus eã possũ: qͥa cotidiana
seaulitate illud mͥ meũ de munciat
suudiũ qͦ graenus aliqͥd ab ulla crea¬
tura audire ñ possũ. Putasne qͦd ẽtra hane
ꝓte debeã irritari: que de mea ineffabili
gła qͦsi cõ me morans. me ꝓuocat głari.
Ex qͦ dicto cũ animꝰ feminȩ a solitis an p̃¬
cacionibꝰ penitꝰ desedisset: c̃tigit emulã
sibi qͦdã die uenire obunã. Qũa ueluti
a diuinis ĩa desꝑata udiciss c̃uiciis las¬
sescere sic intendit. O turpissima. quot.

Expanded text:
ebat. Ergo ad beatissimam istam converebat. Ergo ad beatissimam istam conversio ejus tota sic erat ut ei quae se a suo fraudabat conjugio, per hujus dominae potentiam coelestes imprecaretur iras, atque mulierculae illius spurcissimas rivalitates non diu pateretur inultas. Cumque piissimos mentis jugibus graviter irritasse putaret, ipsa per se benedicta eidem in visu dignanter apparet. « Quare, ait, super muliere illa ultiones a me expetis? ego plane nihil adversus eam possum, quia quotidiana sedulitate illud mihi meum denuntiat gaudium, quo gratius aliquid ab ulla creatura audire non possum. Putasne quod contra hanc pro te debeam irritari, quae de mea ineffabili gloria quasi commemorans me provocat gloriari. » Ex quo dicto cum animus feminae a solitis imprecationibus penitus desedisset, contigit aemulam sibi quadam die venire obviam; quam veluti a divinis jam desperata judiciis, conviciis lacessere sic intendit: « O turpissima, quot
Abbreviated transcription (Latin):
aliud qͥddã relatu breneeren¬
plo magnificũ: cui erigendȩ s au¬
res omniũ peccator. Exrelacians
atrebatensis ep̃i mulier quȩ an
fuerat.: q̃ conugatũ uirũ quan
aapris uroris latere. ille cebitus
me distrahebat. Que lieet aut prȩciis
aut uoluptatibꝰ acta. cũ cotidiȩ mȩchiȩ
ñ parceret. & homini misero fedis a mõ¬
ribꝰ obuoluto. iã coniugis etiã memo¬
ria ab animo pene deficeret: tam̃ qͦci¬
es ad eccłam ibat. anteqͣ. qͥppiã oratu¬
ra p̃cis ex pͥmeret. qͦcũq imaginẽ be¬
uedicte dñe nr̃e pͥus sibi uidere ẽtin¬
geret: angelicã ei salutac ionẽ qua po¬
te rat reuerencia exhibebat: aue inqͥ¬
ensgra plena. dñs tecũ. Coniunx itaq
uiri qͣ sibi adulterinos prȩferri do¬
lebat amplexus acerbissimis inemu¬
lã stridebat ardoribꝰ: & cũ mariti timo¬
re nichil auderet in illã. qͦnto inpu¬
blico ne qͥdẽ grunnire fas fuerat: tan¬
to rabidius apud se fremebunda sui¬

Expanded text:
liud quiddam relatu breve, exemplo magnificum, cui arrigendae sunt aures omnium peccatorum. Ex relatione Atrebatensis episcopi mulier quaedam fuerat, quae conjugatum virum quemdam a propriae uxoris latere illecebrosissime 307 distrahebat. Quae licet aut pretiis, aut voluptatibus acta cum quotidianae moechiae non parceret, et homini misero foedis amoribus obvoluto, jam conjugis etiam memoria ab animo pene deficeret, tamen quoties ad ecclesiam ibat antequam quidpiam oratura precis expromeret, quocunque imaginem benedictae dominae nostrae prius sibi videre contingeret, angelicam sibi salutationem qua poterat reverentia exhibebat. Ave, inquiens, gratia plena, Dominus tecum. Conjux itaque viri, quae sibi adulterinos praeferri dolebat amplexus, acerbissimis in aemulam stridebat ardoribus, et cum mariti timore nihil auderet in illam, quanto in publico ne quidem grunnire fas fuerat, tanto rabidius apud se fremebunda fur
Abbreviated transcription (Latin):
eminimꝰ & meminisse delecta¬
bile ẽ o dña: qͣlit̃ ad cõmendan¬
dũ miseris unicũ patrocinium
tuũ cuidã seruo tuo agenti in
extremis. reuelasti memorabile
nomen tuũ. Apparens enĩ ei cũ
mina dixisti. ego sũ miscđiȩ ma¬
t̃. Apud quẽ gͦ miseri. apud quẽ
desolati rectius in gemiscimꝰ de¬
plorantes mala tocius calami¬

Expanded text:
emini et meminisse delectabile est, qualiter ad commendandum miseris unicum patrocinium tuum, cuidam tuo servo agenti in extremis revelasti memorabile nomen tuum. Apparens enim ei, cummina, dixisti: Ego sum misericordiae mater. Apud quem ergo miseri, apud quem desolati rectius ingemiscimus deplorantes mala totius calami
Abbreviated transcription (Latin):
minime responderet: tu ei. ꝓbenigni¬
tate tua: quã blande. quã misericordi᷑
tu aña dixisti. E go sũ misericordie ma¬
ter. Apud quẽ gͦ miseri apud quẽ dess¬
lati rectus inge miscimꝰ de plorantes
mala tocius calamitatis &. miserie. quã

Expanded text:
 responderet, tu ei pro benignitate tua quam blande, quam familiariter tu, domina, dixisti: Ego sum misericordiae mater. Apud quem ergo miseri, apud quem desolati rectius ingemiscimus deplorantes mala totius calamitatis et miser
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo immaculata: gaude que gau¬
dia ab angelo suscepistr: gaude quȩ
ge niusti et̃m luminis claritatẽ: gau¬
de mater. gaude sc̃a dei genitrix
uirgo: tu sola mat̾ in nupta: te lau¬
dat omnis factura genitricẽ lucis:¬

Expanded text:
virgo immaculata; gaude, quae gaudium ab angelo suscepisti; gaude, quae genuisti aeterni luminis claritatem; gaude, mater; gaude, sancta Dei Genitrix virgo. Tu sola mater innupta. Te laudat omnis factura. Genitrix lucis
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. C merito hȩc pateris mi¬
ser homo: & fructũ impietatis
tuȩ comedis. Seminasti enĩ do¬
lores &. metis eos. & ut dignũ est

Expanded text:
dicens: « Et merito haec pateris, miser homo, et fructum impietatis tuae comedis; seminasti enim dolores, et metis eos, et ut dignum est
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd dubitamꝰ: Credidit ĩa ȩecla¬
iã bonũ & c̃fessa dicendo ẽ. Ose¬
mitrit uberibꝰ. cȩlesti curaᷤ ho¬
minũ prȩdicacione de mulcens.
& nos bonũ negamꝰ cũ sit ima¬
go bonitatis exprimens. etͣnȩ
inse bonitatis effigiem. sicut
& supra ostendimꝰ scriptũ qͥa
ipse ẽ speculũ sine macula: & i¬
mago bonitatis illius. Cap̾.i.

Expanded text:
dubitamus? Credidit jam Ecclesia bonum, et confessa est dicendo: Oscnutrit uberibus, coelesti curas hominum praedicatione demulcens; et nos bonum negamus, cum sit imago bonitatis, exprimens aeternae in se bonitatis effigiem, sicut et supra ostendimus scriptum, quia ipse est speculum sine macula, et imago bonitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cognosco: s littera error̾e ñ habet:
utinã arriana int̾pretacio ñ habe¬
ret. Apices sine crimine st̃: sensus
incrimine. Dictũ dñi saluatoris
agnosco.: s c̃sideremꝰ quando dicat.
cui dicat. qua circũspectione di¬
cat. Picit utiq in hominis forma di
filius. & dicit seribȩ. ei scilicet qͥ
magistrũ bonũ dei filiũ nomina¬
ret. đm negaret. Qđ ille ñ credit

Expanded text:
tum agnosco: sed littera errorem non habet; tum agnosco: sed littera errorem non habet; utinam Ariana interpretatio non haberet! Apices sine crimine sunt, sensus in crimine. Dictum Domini Salvatoris agnosco: 474 sed consideremus quando dicat, cui dicat, qua circumspectione dicat. 17. Dicit utique in hominis forma Dei Filius, et dicit Scribae, ei scilicet qui magistrum bonum Dei Filium nominaret, Deum negaret. Quod ille non credit,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ragignit᷑. Ex his aũ qͦtuor elem̃tis
corpꝰ subsistit humanũ. Siue ergo
mentis fidi prȩcedente c̃sciencia co¬
poris facta subnectas. siue facta pre¬
cedant. &. fides adstipulet᷑ comes
religiosa factoꝵ: hic religiosi ornatꝰ
antistes. hoc uelamen est sacerdo¬
tis. Bona gͦ fides cũ pulchro oꝑun
renitet ornato: de qua ut ad sum¬
mã loquar. de finiciones iste sum¬
N quȩ ñ quȩ unt solui.Si ex nichib
ẽ. ñ est filius: si creatura ẽ. ñ est
creator: si factura ẽ. ñ ẽ omniun
factor: si discens. ñ precognitor.
accipiens ñ ẽ ꝑfectꝰ. si. ꝓficiens. ĩ
auctor maliciȩ. Nemo bonꝰ. nisi
tupeo itaq ad reliqua sc̃
imꝑator: & toto corpore
animoq deficio. e̾e̾ aliqͦs hompies
uel pocius ñ homines. s humani
adoꝑtos specie. intus aũ demen¬
ciȩ bestialis: qͥ post tanta dñia
tam diuma beneficia. bonũ neget
inqͥunt. Nemo bonꝰ nͥ unus ds. Scrip¬

Expanded text:
terra gignitur. Ex his autem quatuor elementis terra gignitur. Ex his autem quatuor elementis corpus subsistit humanum. 13. Sive ergo mentis fidei praecedenti concinentia corporis facta subnectas: sive facta praecedant, et fides astipuletur comes religiosa factorum, hic religiosi ornatus antistitis, hoc velamen est sacerdotis. 14. Bona ergo fides, cum pulchro operum renitet ornatu: de qua, ut ad summam loquar, definitiones istae sunt, quae non queunt solvi. Si ex nihilo est, non est Filius: si creatura est, non est creator: si factura est, non est omnium factor: si discens, non praecognitor: si accipiens, non est perfectus: si proficiens, non auctor malitiae: Nemo bonus, nisi tupeo itaque ad reliqua, sancte imperator, et toto corpore animoque deficio, esse aliquos homines, vel potius non homines, sed humana adopertos specie, intus autem dementiae bestialis; qui post tanta Domini et tam divina beneficia, bonum negent inquiunt: Nemo bonus, nisi unus Deus. Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
eccła qͥ binas uestes facit uiro suo.
sicut scriptũ ẽ: unã oꝑis alteram
mentis fidi intexens : facꝰtoꝵq ue¬
lamina. Itaq alibi sicut legimꝰ au¬
rũ pretexit. & postea iacinctũ ac
purpura cũ cocco subiungit &
bisso. Rursus alibi ex iacincto &
ceteris. Prius flosculos format. au¬
rũq subnectit. & unꝰ ẽ habitꝰ sa¬
cerdotis: ut hisdẽ coloribꝰ micans
gr̃ȩ. decorisq diuersitas ordinis
diuersitate resplendeat. Itaq ut
etiã radionis typice series dige¬
rat᷑. auro & argento. ꝓbabili. ñ
dubiũ eloqͥa dñi de signari. quib
fides constat. Scriptũ ẽ enim. Elo¬
qͥa dñi ȩloqͥa casta argentũ igne
examinatũ. ꝓbatũ t̾rȩ. purgatũ
septuplũ. Iacinctꝰ aũ aeris habet
militudinẽ: quẽ spiramꝰ & cinus
carpimꝰ flatũ. Purpura qͦq speciem
aquarũ exprimit. Per coceũ ignis
intelligit᷑: terra ꝑ byssũ. Hoc eñ ex

Expanded text:
Ecclesia, quae binas vestes fecit viro suo, Ecclesia, quae binas vestes fecit viro suo, sicut scriptum est : unam operis, alteram mentis, fidei intexens factorumque velamina. Itaque alibi, sicut legimus, aurum praetexit, et postea hyacinthum 473 ac purpuram cum cocco subjungit et bysso. Rursus alibi ex hyacintho et caeteris prius flosculos format, aurumque subnectit, et unus est habitus sacerdotis; ut iisdem coloribus micans, gratiae decorisque diversitas ordinis diversitate resplendeat. 12. Itaque ut etiam rationis typicae series digeratur, auro et argento probabili non est dubium eloquia Domini designari, quibus fides constat. Scriptum est enim: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum . Hyacinthus autem aeris habet similitudinem, quem spiramus, et cujus carpimus flatum: purpura quoque speciem aquarum exprimit: per coccum ignis intelligitur: terra per byssum; haec enim ex
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ ẽ illud uestimentũ prȩciosis
lapidibꝰ adornatũ: hoc ueri amic
Pẽ sacerdotis hȩc uestis mipci¬
alis. hic textꝰ ꝓpheticus qͥ be¬
ne nouerat ista c̃texere. Neq
uilis ista textura ẽ. qͥe qua di
gimũ supplementi. Omnis meo
ꝑfectio ẽ: si nichil desit lapidis
cõpositi & eircũdati auro. in¬
telligibili. scilicet natũra:. si
eos bene mens nr̃a cõponat.
naturalssq sensus ꝓbabili ra¬
cione cõpaginet. Deniq quã
ñ mediocres lapides sint. lec¬
tio docet. qͦd cũ alii alia iui
deferrent. istos tam̃ lapides suꝑ hu¬
meros suos religiosi pͥncipes aitulert.
ex qͥbꝰ fecer̃t racionale opus textile.
Textile enĩ opus ẽ. qͥndo fidi facta
concordant. Nec me aliqͥs errare pu¬
tet. qͥa supra triꝑtitã de quat̾nis.
subter uͦ quadriꝑtitã de ternis feci
distinctionẽ: boñi oꝑisgr̃a: ꝑ diuer¬
sas plus placet formas. Bona enĩ .&.
illa quȩ extrinũ indument sacer¬
dotalis ostendit. uel lex scilicet cũ

Expanded text:
 est illud vestimentum pretiosis lapidibus adornatum, hic veri amictus est sacerdotis, haec vestis nuptialis; hic textor propheticus, qui bene noverit ista contexere. Neque vilis ista textura est, de qua Domgimus, supplementi: omnis enim in eo perfectio est, si nihil desit. Lapides compositi et circumdati auro, intelligibili scilicet natura; si eos bene mens nostra componat, naturalisque sensus probabili ratione compaginet. Denique quam non mediocres lapides sint, lectio docet , quod cum alii alia viliora deferrent; istos tamen lapides super humeros suos religiosi principes attulerunt, ex quibus fecerunt rationale, opus textile . Textile enim opus est, quando fidei facta concordant. 11. Nec me aliquis errare putet, quia supra tripartitam de quaternis, subter vero quadripartitam de ternis feci distinctionem. Boni operis gratia per diversas plus placet formas. Bona enim et illa quae textrinum indumenti sacerdotalis ostendit, vel lex scilicet, vel
Abbreviated transcription (Latin):
rũ & sacerdotũ. uice stellarũ splen¬
denciũ. toto inlucescerent cho¬
rimundo. Ergo ñ solũ bonꝰ. s etiã
pastor bonꝰ. hoc ẽ. ñ sibi tantĩrs
etiã ouibꝰ suis bonus. Bonꝰ enim
pastor. animã suã ponit ꝓ ouib
suis. Posuit᷑ plane animã suã. ut
nrãm leuaret: sed ꝓdiuinitatis
potestate posuit & sumpsit. sic̃
scriptũ ẽ. Potestate̾ habeo po¬
nendi animã meãt & potestatem
habeo iterũ sumendi eã. Nullus
eã tollit a me: sed ego a memet¬
ipso pono eã. Uides bonitate. qͥa
sponte posuit: uides potestatẽ
quia sumpsit: & tu bonũ negas.
cũ ipse de se ineuangelio dixe¬
rit. si ego bonꝰ. quare ocłs tuus
nequã : Ingrate. qͥd agis: Bonũ
negas. ꝑ quẽ bona speras. si tam̃
credas : Bonũ negas. qͥ dedit no¬
bis quȩ ocłs ñ uidit: nec auris

Expanded text:
rum et sacerdotum, vice stellarum fulrum et sacerdotum, vice stellarum fulgentium, toto illucescerent chori mundo? 25. Ergo non solum bonus, sed etiam pastor bonus, hoc est, non sibi tantum, sed etiam ovibus suis bonus: Bonus enim pastor animam suam ponit pro ovibus suis . Posuit plane animam suam, ut nostram levaret: sed pro divinitatis potestate posuit et sumpsit, sicut scriptum est: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo sumendi eam. Nullus eam tollit a me, sed ego a memetipso pono eam . 26. Vides bonitatem, quia sponte posuit: vides potestatem, quia sumpsit; et tu bonum negas, cum ipse de se in Evangelio dixerit: Si ego bonus, quare oculus tuus nequam ? Ingrate, quid agis? Bonum negas, per quem bona speras, si tamen credas? Bonum negas, qui dedit nobis quae oculus non vidit, nec auris
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ qͥbona tribuit mͥ: hiccine ñ bonꝰ
Q eũ sercenta milia popł iudȩor ꝑ
secutoribꝰ suis crederent. de iscente
subito rubri maris estu. in diuidua
aquarũ mole diuisit. ut fideles circũ¬
fusa unda muniret: infidos refusa di¬
mergeret: Hiccine ñ bonꝰ. cuiꝰ imꝑio
maria solidata fugientibꝰ. sara hume¬
facta sicientibꝰ ut opus ueri agnos¬
ceret᷑ auctoris: cũ humor rigesceret.
petra inundaret. Quod ut agnosce
mera popłi milia. ne qua in cesseret
fames in deserto. pauit pane cȩlesti.
sine usu laboris. cũ fructu qͥctis. ia
ut eoꝵ ꝑ quadraginta annos nec
ue stim̃ta uetere scerent. nec caler
tererent᷑. instar infidelibꝰ futurȩ
re surrectionis ostendens: qͦd nec¬
a factoꝵ. decorłsplendidor. nec
circũfuse uirtut is nitor: nec uitȩ
cursus ꝑiret humane. Hiccine ñ
bonꝰ qͥ nobis cȩlũ fecit ẽe̾ qͦd t̃ra
ẽ: ut sicut incȩlo quasi inspeculo
qͦd̾ã stellarũ lucenciũ refulgent
globi Itaq etiã apłoꝵ. & marty¬

Expanded text:
ibuit mihi ? Hiccine non bonus, qui cum sexcenta millia populi Judaeorum persecutoribus suis cederent, dehiscentem subito Rubri maris aestum individua aquarum mole divisit ; ut fideles circumfusa unda muniret, infidos refusa demergeret? 22. Hiccine non bonus, cujus imperio maria solidata fugientibus, saxa humefacta sitientibus; ut opus veri agnosceretur auctoris, cum humor rigesceret, petra inundaret ? Quod ut agnoscermera populi millia, ne qua incesseret fames, in deserto pavit pane coelesti, sine usu laboris, cum fructu quietis : ita ut eorum per quadraginta annos nec vestimenta veterascerent, nec calceamenta tererentur , instar fidelibus futurae resurrectionis ostendens, quod nec factorum decor splendidorum, nec circumfusae virtutis nitor, nec vitae cursus periret humanae? 24. Hiccine non bonus, qui nobis coelum fecit esse, quod terra est; ut sicut in coelo, quasi in speculo quodam, stellarum lucentium refulgerent globi; ita etiam apostolorum et marty
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ dei filius a diuinitatis pleni¬
tudine separat᷑: quomͦ ubi unꝰ deus.
bonꝰ nuncupat᷑: plenitudine liui
nitatis unigenitꝰ excludit᷑. Ne¬
cesse ẽgͥ. aut dm negent dei fili¬
u: aut đm bonũ e̾ẽ fateant᷑. eħ i
deo cir cũspectione cȩlesti ñ dixit
nemo bonꝰ ñ unꝰ pat̃: sed nemo bo¬
Mꝰ nͥ unꝰ dͥs. Pat̃ eni ꝓpriũ generan¬
tis ẽ nom̃. deus aũ unꝰ ẽ. neqͦquã
deitat᷑e eternitatis excludit. &.i¬
deo natura laudat᷑. Bonitas gͦ
innatura ẽ dei. & innatura dei.
ẜ talis discipłs refutat᷑. Na cũ
seriba dirisset. magister bone. respon¬
dit dñs. qͥd me dicis bonũ. Idest quem
đm ñ credis. ñ est satis ut bonũ dicas
Son tales ego quero discipłos. qͥ me

Expanded text:
i Filius ab unitatis plenitudine separatur; quomodo ubi unus Deus bonus nuncupatur, a plenitudine divinae bonitatis unigenitus excluditur? Necesse est igitur aut Deum negent Dei Filium, aut Deum bonum esse fateantur. 18. Et ideo circumspectione coelesti non dixit: Nemo bonus, nisi unus Pater; sed: Nemo bonus, nisi unus Deus. Pater enim proprium generantis est nomen, Deus autem unus nequaquam deitatem Trinitatis excludit, et ideo natura laudatur. Bonitas ergo in natura est Dei, et in natura Dei esed talis discipulus refutatur. Nam cum scriba dixisset: Magister bone, respondit Dominus: Quid me dicis bonum ? id est, quem Deum non credis, non est satis ut bonum dicas. Non tales ego quaero discipulos, qui me
Abbreviated transcription (Latin):
ex deo filiũ. Tria sequencia.
idest deus. uita .&. ueritas. uir¬
tutẽ eiꝰ manifestant: qͥa condi¬
dit & fecit subsistere creaturã
prietas filii: inistis aliis pat̾nȩ ac
filii oꝑacionis unitas declaratur.
mago qͦq &. splendor. &. character
đr dei filius: quia hȩc in cõprehen¬
sibilẽ &. inuestigabisẽ pat̃nȩ di¬
pressam similitudinẽ reuelaruÑ.

Expanded text:
ex Deo Filium. 7. Tria sequentia, ex Deo Filium. 7. Tria sequentia, id est, Deus, vita, veritas, virtutem ejus manifestant, qua condidit et fecit subsistere creaturam:prietas Filii, in istis aliis paternae ac Filii operationis unitas declaratur. 8. Imago quoque et splendor et character dicitur Dei Filius, quia haec incomprehensibilem et investigabilem paternae mpressa
Abbreviated transcription (Latin):
crepare int̾ se. s unius maiesta¬
tis ẽe̾ nemo dubitaret. Quor.
singłor ꝓferemꝰ exempla nomi¬
nũ: nͥ coartandi sermonis studio
tenerem᷑. His duodecĩ tamquã
lapidibꝰ prȩciosis: columpna fi¬
dͥei c̃surgit. Hi sunt enĩ p̃ciosi il¬
li lapides sardius iaspis. smarag¬
illius utiq qͥ figur̃a gerit rꝑi.
ueri scilicet uestimentũ sacer¬
dotis intexit᷑: circũdati auro
lapides & sculpti de nominib
filioꝵ isrł: de duodecĩ lapides
sibi iniuicẽ coherentes. Nã si eos
aliqͥs separet atq secernat. om¬
nis fidi structura dissoluit᷑. Itaq
pͥncipiũ fidi nr̃e ẽ. scire qͦd geni¬
tꝰ ẽ deifilius. Si genitꝰ ñ est. nec
filius ẽ. nec satis ẽ dixisse filiũ.
nisş et unigenitum de signaue¬
ris. Si creatura ẽ: ds ñ ẽ. Si ds
ñ est: nec uita ẽ. Si ñ ẽ uita. nec
ueritas ẽ. Ergo tria illa. idest
generacio. filius. unigenitus.
principalit᷑ & ꝓprie indicant

Expanded text:
crepare inter se, sed unius majestacrepare inter se, sed unius majestatis esse nemo dubitaverit. Quorum singulorum proferremus exempla nominum, nisi coarctandi sermonis studio teneremur. 4. His duodecim tamquam lapidibus pretiosis fidei columna consurgit. Hi sunt enim pretiosi illi lapides , sardius, jaspis, smaragillius utique qui figuram gerit Christi, veri scilicet vestimentum sacerdotis intexitur: circumdati auro lapides, et insculpti de nominibus 472 filiorum Israel, duodecim lapides sibi invicem cohaerentes. Nam si eos aliquis separet atque secernat, omnis fidei structura dissolvitur. 5. Itaque principium fidei nostrae est scire quo genitus est Dei Filius: si genitus non est, nec Filius est. Nec satis est dixisse Filium, nisi et unigenitum Filium designaveris. Si creatura est, Deus non est: si Deus non est, nec vita est: si non est vita, nec veritas est. 6. Ergo tria illa, id est, generatio, Filius, unigenitus, principaliter et proprie indicant
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ indiciis designatũ. Itaq quã¬
iiis ista adfidẽ copiosa redundan¬
cia sint. qͦd a fontis meatu magni¬
tudo plerũq dec urrentis flumi¬
nis ȩstimat᷑ : tam̃ qͦ purius niteat
indicia quȩ ꝓprietatẽ deitatis
ostendant : sunt quę similitu¬
dine patris &. filii: sunt etiã quę
ꝑspicuã diuine maiestatis ex pri¬
mãt unitatẽ. Sprietatis itaq st
generacio. ds. filius. uerbũ. Sit¬
litudinis. splendor character
speculũ. imago unitatis ȩt̃ne:
sapiencia. uirtꝰ. ueritas. uita.
Nec indicia. ita dei filiũ signant.
ut ex his &. sempitnũ patr̃e esse
cognoscas: nec ab eo filiũ discre¬
pantẽ. Ex eo enĩ qͥ est generacr
ex sempit̾no deus. ex patre fili¬
us. ex qͥeo uerbũ splendor głȩ
character substanciȩ: speculũ
dei. maiestatis imago. De bono.
bonitas: de sapiente sapiencia.
de forti uirtꝰ. de uero ueritas.
de uiuente uita. Concordant
igit᷑ patris & filii indicia. qͥbꝰ ñ dis¬

Expanded text:
jestatis suae indiciis designatum. 2. Itaque quamvis ista ad fidem copiose redundantia sint, quod a fontis meatu magnitudo plerumque decurrentis fluminis aestimatur; tamen quo purius niteat indicia quae proprietatem deitatis ostendant: sunt quae similitudinem Patris et Filii: sunt etiam quae perspicuant divinae majestatis exprimant unitatem. Proprietatis itaque sunt, generatio, Deus, Filius, Verbum: similitudinis, splendor, character, speculum, imago: unitatis aeternae, sapientia, virtus, veritas, vita. 3. Haec indicia ita Dei Filium signant, ut ex his et sempiternum Patrem esse cognoscas, nec ab eo Filium discrepantem. Ex eo enim qui est, generatio; ex sempiterno Deus, ex Patre Filius, ex Deo Verbum, splendor gloriae, character substantiae, speculum Dei, majestatis imago, de bono bonitas, de sapiente sapientia, de forti virtus, de vero veritas, de vivente vita. Concordant igitur Patris et Filii indicia, quibus non dis
Abbreviated transcription (Latin):
ta nͥ solus đs utiq qͥ ñ potest ab
unitate naturalis nominis separa¬
ri: ñ potest etiã adei potestate
secerni. Si aũ adei ñ secernit᷑ po¬
test ate: qͦmꝰ dei appellacione secer¬
nit᷑ : Uideamꝰ ñc utrũ creatura sit:
an creator. Sed cũ supra creatorẽ
cere omnia declaratũ sit: apparet
sꝑm ee̾ creatorẽ. Sed qͥs hoc dubitet
quando siẽ supra ostendimꝰ. ne dñi
qͥde ex uirgine ad sumpta genera¬
cio: quȩ prȩstancior omnibꝰ crea¬
turis est. oͣꝑacionis exsors sit sꝑita¬
lis: Non gͦ creatura sꝑs s creator
est. Qui aũ creator. ñ utiq crea¬
tura & qͥa ereatura ñ est. sine du¬
bio creator est: qͥ patri & filio quo¬
oꝑator est omniũ.Si aũ creator
utiq dicendo apłs in condemp¬
nacionẽ gentilitatis qͥa seruiert̃
dieature pocius quã creatoriqͥ
est qͥs benedic tꝰ in secła Suaden¬

Expanded text:
 Deus ; utique qui non potest ab unitate naturalis nominis separari, non potest etiam a Dei potestate secerni. Si autem a Dei non secernitur potestate, quomodo a Dei appellatione secernitur? 139. Videamus nunc utrum creatura sit, an creator? Sed cum supra creatorem cere omnia declaratum sit; apparet Spiritum esse creatorem. Sed quis hoc dubitet, quando, sicut supra ostendimus, ne Domini quidem ex Virgine assumpta generatio, quae praestantior omnibus creaturis est, operationis exsors sit spiritalis? 140. Non ergo creatura Spiritus, sed creator est: qui autem creator, non utique creatura. Et quia creatura non est, sine dubio creator est, qui Patri et Filio cooperator est omnium. Si autem creator, utique dicendo Apostolus in condemnationem gentilitatis: Quia servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
de. Neq eñĩ aqua: abluit dei sedem.
Deniq dauid ñ supra sedẽ dei dixit.
s supra cȩlos eẽ. qualibet illã meil¬
ligas aquã qͥa scriptũ ẽ & aquȩ que
suꝑ cȩlosst̃. laudent nomen dñ
Laudent dix̃. ñ laudet. Nã si aque e¬
lementũ uoluisset intelligi: laudet
utiq dix isset. Dicendo aũ pluralt̃
uirtutes uoluit ȩstimari. eẜ quid

Expanded text:
de; neque enim aqua abluit Dei sedem. Denique David non supra sedem Dei dixit, sed supra coelos esse, quamlibet illam intelligas aquam; quia scriptum est: Et aquae quae super coelos sunt, laudent nomen Domini . Laudent, dixit, non laudet. Nam si aquae elementum voluisset intelligi, laudet utique dixisset: dicendo autem pluraliter, virtutes voluit aestimari. 156. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
patris filiiq consorcio s si detra¬
here uolueris cȩlũ supra te uer¬
ti uidebis: qͥa uirtꝰ eoꝵ. omnis ab
sꝑu est. Si detrahere uolueris in
qͣm tͥ prius mitenda est manus.
qui alta scrutatur dei : Et plieit¬

Expanded text:
iique consortio. Sed si detrahere volueris, coelos supra te reverti videbis; quia virtus eorum omnis ab Spiritu est . Si detrahere volueris, in Deum tibi prius mittenda est manus; qui alta scrutatur Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ee illua mediocre qͦd de throno
dei ex ire fluuiũ legimꝰ. sic enim
habes dicentẽ iohanne euangeli¬
sta :& ostendit in flumen aquȩ ui¬
uȩ. splendidũ tamꝗͣ. christallũ. ꝓ¬
cedens de sede dei & agniqn medio
plateȩ eiꝰ & ex utraq parte lignũ
uitȩ. faciens fructꝰ duodec̃i. ꝓ sin¬
głos menses reddens fructũ suũ
& folia ligni ad medicinã omnium
genciũ : Hic ẽ ut iq fluuius de dei
bibit qͥ credit in xꝑmi. sicut ipse
art:. Quiꝰ fitit: ueniat ad me & bibat.
Qui credit inme. sicut dicit scrip

Expanded text:
ec illud mediocre, quod de throno Dei exire fluvium legimus. Sicut enim habes dicente Joanne evangelista: Et ostendit mihi flumen aquae vivae, splendidum tanquam crystallum, procedens de sede Dei et agni, et in medio plateae ejus, et ex utraque parte lignum vitae faciens fructus duodecim per singulos menses reddentes fructum suum, et folia ligni ad medicinam omnium gentium . Hic est utique fluvius de Dei bibit qui credit in Christum, sicut ipse ait, Si quis sitit, veniat ad me et bibat; qui credit in me, sicut dixit
Abbreviated transcription (Latin):
& ex surge a mortuis: & in luces¬
uidebat: Unde & dñs ait. Adhoc
eñĩ ł uisus suͣ ut ẽstituerẽ te
ministrũ & testẽ qͥbꝰ uidisti me.
quia natꝰ est de sꝑu scõ & uirgine
Maria: qͥa ñ alter xꝑs.s unus est
&. ante secła ex patre. ut dei fi¬
carnis ad sumpcione generatus.
Quid aũ dicã. quia sic̃ pat & fili¬
us. ita etiã sꝑs in macłatꝰ est &
omnipotens: qͥa omp̃s sꝑs dei. qͥa

Expanded text:
et exsurge a mortuis, et illucesvidebat ? Unde et Dominus ait: Ad hoc enim tibi visus sum, ut constituerem te ministrum et testem quibus vidisti me, qui natus est de Spiritu sancto ex virgine Maria? Quia non alter Christus, sed unus est: et ante saecula ex Patre, ut Dei ficarnis assumptione generatus. 169. Quid autem dicam, quia sicut Pater et Filius, ita etiam Spiritus immaculatus est et omn
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ uideant ocłis. & corde intelo¬
ligant: &. c̃uertant᷑. & sanabo e¬
os. Hec dix̃ ẏsaias qͦndo uidit ma¬
iestatẽ eiꝰ. & l ocutꝰ est de eo ip
sa uerba: dixͣ iohannes dixisse
tissime reuelauit: paulus autẽ
sꝑm hȩc dixisse memorauit.
Unde gͥ ista diuersitas: Siuersi¬
tas qͥde uerboꝵ: ñ sensuũ est
Nã licet diuersa dixerint. nul

Expanded text:
ut non videant oculis, et corde intelligant, et convertantur, et sanabo eos . Haec dicit Esaias, quando vidit majestatem ejus, et locutus est de eo. 166. Ipsa verba dixit Joannes dixisse tissime revelavit: Paulus autem Spiritum haec dixisse memoravit. Unde igitur ista diversitas? 167. Diversitas quidem verborum, non sensuum est. Nam licet diversa dixeri
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑs audire potustis. Ergo &. hic
adorat᷑ ħs: ñ in malicia cordis. sed
in grã sꝑitali. In animã eñi mali¬
uolã ñ introibit sapiencia: quia
nemo potest dicere dñm ihesũ¬

Expanded text:
s audire potuistis. Ergo et hic adoratur Deus, non in malitia cordis, sed in gratia spiritali. In animam enim malevolamnon intrat sapientia ; quia nemo potest dicere Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
uilla concrescat: sensu priusani¬
mata coeund quã specie reforma¬
ta uiuendi. Nonne infacł similitu¬
dinẽ unitatẽ diuinȩ recognoscimꝰ
potestatis: Sic suscitat sꝑs. sicut &
subito inmomento ocłi de func¬
⁊ or sepulchra patuert̃: & rediui¬
ua corꝑa surrexere de tumulis mor¬
tisq fetore det̃so ac uitȩ odore re¬
parato: expiranciũ fauille. spi¬
ranciũ faciem receper̃t. Habet gͦ¬

Expanded text:
villa concrescat, sensu prius animata coeundi, quam specie reformata vivendi. 151. Nonne in facti similitudine unitatem divinae recognoscimus potestatis? Sic suscitat Spiritus, sicsubito in momento oculi defunctorum sepulcra patuerunt, et rediviva corpora surrexere de tumulis , mortisque fetore deterso, ac vitae odore reparato, exspirantium favillae spirantium faciem receperunt. 152.
Abbreviated transcription (Latin):
speculator sit omniũ: sic̃ lectũ
ẽẽ in libro sapienciȩ supra est
demonstratũ: Ergo & sꝑs in ho¬
nore ẽ inmaiestate. Intuere nc̃
ne qͥ am forte ñ deceat: aut si tͥ¬

Expanded text:
speculator sit omnium, sicut lectum esse in libro Sapientiae supra est demonstratum . Ergo et Spiritus in honore est et in majestate. 170. Intuere nunc, ne quid eum forte non deceat: aut si t
Abbreviated transcription (Latin):
uit: Neq enĩ flatilẽ sꝑm sium
diceret: nec hic sꝑs a quattuor
mundi posset uenire cardinibꝰ. quia
uentoꝵ flatꝰ hic qulẽ uidemꝰ partis
ñ uniuersitatis ẽ. & hic sꝑs q uiue¬

Expanded text:
vit? Neque enim flatilem spiritum suum diceret, nec hic spiritus a quatuor mundi posset venire cardinibus; quia ventorum flatus hic, quem videmus, partis non universitatis est: et hic spi
Abbreviated transcription (Latin):
ficat. Suscitat aũ sꝑs. ꝑ quẽ deus
suscitat: qͥa scͥptũ ẽ. Unuficabit
tantẽ sꝑm eiꝰ in uobis. lamen ne
infirmã gram putes: audi quia
os istos. & uiuent: s. ꝓpħaui.sicut
mandauit mͥ .&. intrauit in eos

Expanded text:
us suscitat, quia scriptum est: Vivificabit tantem Spiritum ejus in vobis . Tamen ne infirmam gratiam putes, audi quia os istos et uiuant. et prophetaui, sicut mandauit mihi: et intrauit in eos
Abbreviated transcription (Latin):
ait dauid. emnte lucẽ tuã &. ue¬
ritatẽ tuã. ipsa me deduxerunt
.ẜ adduxert̃ in mont̾ẽ scm̃ tuum.
& intabernacła tua: si lucẽ hic fi¬
liũ putas. ergo sꝑs ueritas est:
aut si filuũ putas ueritatẽ. ergo
sꝑs lux est. Habet ds nom̃ suꝑ om¬
ne nom̃. & dedit filio nomen siẽ
legimꝰ. ut om̃s in nomine iħu genu
flectant hoc nomen utrũ habe¬
at sꝑs c̃sideremꝰ. Sed scͥptũ ẽ. Ite bap¬
tizate gentes: in nomine patris &.

Expanded text:
e lucem tuam, et veritatem tuam; ipsa me deduxerunt, et adduxerunt in montem sanctum tuum, et in tabernacula tua . Si lucem 696 hic Filium putas, ergo Spiritus veritas est: aut si Filium putas veritatem, ergo Spiritus lux est. 148. Habet Deus nomen super omne nomen, et dedit Filio nomen; sicut legimus , ut omnes in nomine Jesu genua flectant. Hoc nomen utrum habeat Spiritus consideremus. Sed et scriptum est: Ite, baptizate gentes in nomine Patris et
Abbreviated transcription (Latin):
displicet impis doctor quem
xꝑs elegit. aut dñm uirtutũ
negare possunt sꝑm scm̃. qui
donat quas uoluerit ipse uir¬
Nã pleriq dicunt patre deum
ab saia hoc tẽpore uisũ. pau¬
lus sꝑm dixit: lucas ꝓbauit: io¬
hannes euangelista ad filiũ re¬
tulit. Sic enĩ scriptũ ẽ de filio.
Hec locutus est iħs .&. abiit: &
abscondit se ab eis. Cũ aũ tanta
signa fecisset corã eis. ñ crede

Expanded text:
displicet impiis doctor, quem Christus elegit: aut Dominum virtutum negare possunt Spiritum sanctum, qui donat quas voluerit ipse virNam plerique dicunt Patrem 699 Deum ab Esaia hoc tempore visum , Paulus Spiritum dixit, Lucas probavit , Joannes Evangelista ad Filium retulit. Sic enim scriptum est de Filio : Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab his. Cum autem tanta signa