comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit filium di: Nondum qͥdem
mundo nascitur: & similitudo naᷤ¬
centis a te cognoscitur. Undetͥ hoce
Quis tͥ istud annuntiauit: nͥ quia
sic te diuinus ignis intꝰ illumina¬
uit. ut cum illi apud te captiui te¬
nerentur inimici iudei: sic diceres
testimonium filio di: S quia in
ore duoꝵ uł trium testium stat
om̃e uerbum: sicut ipse dñs ur̃am
contumatiã confutans. in lege in¬
quit ur̃a scriptum ẽ qͦd duoꝵ ho¬
minum testimoniũ uerum sit:
etiam ex gentib tercius testis intro¬
ducatur: ut testimoniũ ueritatis
ex om̃ĩ parte roboretur. Quid sibil¬
la uaticinando etiam de xp̃o elama
no lapide utroꝵq frontes ꝑcuciant᷑
iudeoꝵ scilicet atq paganoꝵ:atq
suo gladio sicut golias xp̃i omnes
ꝑcutiantur inimici. Audite quid
dixerit : Iudicii signum. tellus su¬
dore madescet.E celo rex adueniet
ꝑ sccla futurus: scilicet in carne
p̾sens ut iudicet orbem. Unde
dm̃ cernent incredulus atq fide¬

Expanded text:
tibi Filium Dei? Nondum quidem tibi Filium Dei? Nondum quidem mundo nascitur, et similitudo nascentis a te cognoscitur. Unde tibi hoc? Quis tibi istud annuntiavit, nisi quia sic te ignis divinus intus illuminavit, ut cum illic apud te captivi tenerentur inimici Judaei, sic diceres testimonium Filio Dei? Sed quia in ore duorum vel trium testium stat omne verbum, sicut ipse Dominus vestram contumaciam confutans, in lege, inquit, vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum sit , et jam ex gentibus tertius testis introducatur, ut ei testimonium veritatis ex omni parte roboretur. Quid Sibylla vaticinando etiam de Christo clano lapide utrorumque frontes percutiantur, Judaeorum scilicet atque paganorum, atque suo gladio, sicut Golias, Christi omnes percutiantur inimici. Audite quid dixerit: Judicii signum, tellus sudore madescet. E coelo rex adveniet per saecla futurus, Scilicet in carne praesens ut judicet orbem. Unde Deum cernent incredulus atque fide
Abbreviated transcription (Latin):
nos ex gentib testimonium xp̃i
fuisse ꝓlatum: qm̃ ueritas ñ tacu¬
it clamando etiam ꝑ linguas mi¬
micoꝵ suoꝵ. Nonne quando ille
poeta facundissimus inter sua car-¬
mina. iam noua ꝓgenies celo de¬
mittitur alto dicebat: xp̃o testimo¬
nium ꝑhibebat: Indubiũ hoc ue¬
niat: nisi alios ex gentib idoneos
testes plura dicentes in medio in¬
troducam. Illum illum regem qͥ
urãm suꝑbiam captiuando ꝑdo¬
muit. nabugo donosor regem scili¬
cet babylonis ñ pret̾mittam. Dic
nabugodonosor quid in fornace
qua tres uiros iustos iniuste miseraᷤ:¬
dic dic quid tͥ fuerit reuelatum.
Nonne inquit tres uiros misimus
in fornacem ligatos: Et aiunt ei.
Uere rex. Ecce inquit ego uideo qua¬
tuor uiros solutos. deambulantes
in medio ignis: &e corruptio nulla
est in eis: & aspectus quarti. similis
ẽ filio d̃i. O alienigena: unde hoc
tibiͦ Quis tͥ annuntiauit filiũ
di: Quȩ lex quis ꝓpħa tͥ annuntia

Expanded text:
nos ex gentibus testimonium Christo nos ex gentibus testimonium Christo fuisse prolatum, quoniam Veritas non tacuit, clamando etiam per linguas inimicorum suorum. Nonne quando ille poeta facundissimus, inter sua carmina , Jam nova progenies coelo dimittitur alto, dicebat, Christo testimonium perhibebat? In dubium hoc veniat, nisi alios ex gentibus idoneos testes pluraque dicentes in medium introducam. Illum regem qui vestram superbiam captivando perdomuit, Nabuchodonosor regem scilicet Babylonis non praetermittam. Dic, Nabuchodonosor, quid in fornace, quo tres viros justos injuste immiseras, dic quid tibi fuerit revelatum. Nonne, inquit, tres pueros misimus in fornacem ligatos? Et aiunt ei, Vere, rex. Ecce, inquit, ego video quatuor viros solutos deambulantes in medio ignis, et corruptio nulla est in eis, et aspectus quarti similis est Filio Dei . O alienigena, unde tibi hoc? Quis tibi annuntiavit Filium Dei? Quae lex, quis propheta annuntiavit
Abbreviated transcription (Latin):
stimonium ꝓtuleris: audiant
inimici qui audire nolunt. Eoce
inquit agnus di: ecce qui tollit
peccata mundi. Et adiecit. Tu
ad me uenis baptirari: ego a te
debeo baptizari. Agnouit ser¬
uus dñm̃: agnouit uinculis ori¬
ginalis peccati obligatus. ab om̃i
nexu peccati liberum: agnouit p̾¬
co udicem: agnouit creatura cre¬
atorem:. agnouit paranimphus
sponsum. Nam &e hec uox iohis
ẽ. Qui babet sponsam sponsus ẽ:
amicus autẽ sponsi stat &e audit
eum: gaudio gaudet ꝓpter uoc̃e
adhuc impudenti animo aude¬
bitis dicere: qͦd alt̾ius gentis uł
nationis homines xp̃o deberent
testimoniũ ꝑ hibere: S si hoc di¬
citis: respondet quidem ille uobis.
Non sum missus nͥ ad oues.que ꝑie¬
runt domus isrł.S sicut in actib
apłoꝵ uos increpat paulus. uob̃
pͥmum oportuerat annuntiari
uerbum di: s quia expulistis il¬
lud. nec uos dignos uite eternȩ ui¬
dicastis: ecce inquit conuertimur
ad gentes. D emonstremus etiam

Expanded text:
stimonium protuleris, audiant stimonium protuleris, audiant inimici qui audire nolunt. Ecce, inquit, Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Et adjecit, Tu ad me venis baptizari? Ego a te debeo baptizari . Agnovit servus Dominum, agnovit vinculis originalis peccati obligatus, ab omni nexu peccati liberum, agnovit praeco judicem, agnovit creatura Creatorem, agnovit paranymphus sponsum. Nam et haec vox Joannis est: Qui habet sponsam, sponsus est. Amicus autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem adhuc impudentia nimia audebitis dicere quod alterius gentis vel nationis homines Christo debent testimonium perhibere? Sed si hoc dicitis, respondet quidem ille vobis, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed sicut vos in Actibus apostolorum increpat Paulus, Vobis, inquit, primum oportuerat annuntiare Verbum Dei, sed quia expulistis illud, nec vos dignos vitae aeternae judicastis, ecce, inquit, convertimus nos ad gentes . Demonstremus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
b meis: exultauit infans in utero
meo. Intelligens enim ioh̾es ma¬
trem dñi sui uenisse ad matrem
suam: in ipsis angustiis uteri ad¬
huc positus. motu salutauit: quẽ
uoce non poterat. Qui postea ipse
ioħes precursor & amicus humilis.
&e fidelissimus seruus. testis ido¬
neus. seruus effectus. tanto maior
in natis mulierum: quanto exi¬
stimabatur qͦd ñ erat. Xpm̃ enĩ¬
fuspicamini ẽẽ ñ sum ego: s ecce
uenit post me. de cuius pedibus¬
ñ sum dignus soluere corrigiam
calciamenti eius. O fidelis testis
&e amice ueri sponsi. quanto te
humiliares: si corrigiã calciam̃ti
erꝰ soluendam dignum te eẽ dixiᷤˢᷤ¬
ses. S dum hoc non te dignum
dicis: uideis falsis testib contra¬
dicis. Et hec a te dicta sunt: ante
quam xp̃m uideres. Qui cũ ad
te ipse uenit excelsus humilis im¬
plendȩ dispensationis suȩ gr̃a. ut
a te baptizaretur. qui nullum ha¬
bebat omĩno peccatũ. quid respõ¬
deris. quẽq cognoueris. quale te¬

Expanded text:
 in gaudio infans in utero meo . Intelligens enim Joannes matrem Domini sui venisse ad suam matrem, inter ipsas angustias uteri adhuc positus, motu salutavit quem voce non poterat. Qui postea ipse Joannes praecursor et amicus et humilis et fidelissimus servus, testis idoneus factus, tanto major in natis mulierum, quanto aestimabatur esse quod non erat. Chrissuspicamini esse non sum ego, sed ecce venit post me, de cunon sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . O fidelis testis et amice veri sponsi, quanto te humiliasses, si ad corrigiam calceamenti ejus solvendam dignum te esse dixisses. Sed dum hoc te non dicis dignum, Judaeis falsis testibus contradicis. Et haec ante dicta sunt quam Christum videres, qui cum ad te venit excelsus, humilis implendae dispensationis suae gratia, ut a te baptizaretur, qui nullum habebat omnino peccatum, quid responderis, quem cognoveris, quale te
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Illi etiam parentes ioħis za¬
charias &e elizabeth iuuenes steri¬
les in senecta fecundi: dicant etiã
xp̃o nutriant. Liunt enim suo
paruulo nato. Tu puer ꝓph̃a al¬
tissimi uocaberis: preibis enĩ ante
faciem dñi parare uias eiꝰ. Ipsiq
matri &e uirgini elirabeth ait. un

Expanded text:
tuum . Illi etiam parentes Joannis Zatuum . Illi etiam parentes Joannis Zacharias et Elizabeth juvenes steriles, in senectute fecundi, dicant etiam Christo nutriant. Aiunt enim suo parvulo nato: Tu puer, propheta Altissimi vocaberis, praeibis enim ante faciem Domini parare vias ejus . Ipsique matri et virgi
Abbreviated transcription (Latin):
dum conuincunt filios falsitatis.
Sufficiunt ista uobis o iudei:. an
adhuc ad urãm confusionẽ ex lege
&e ex gente ur̃a alios introducemꝰ
testes: ut illi testimoniũ ꝑhibeant.
cui ꝑdita mente insultantes dice
quȩ de xp̃o sunt dicta colligere: fa¬
cilius me tempus quã copia dese¬
rit. Uerumptam̃ senem illum ex
introducam: qui meruit teneri de¬
crepitus in hac luce: quo adusq
uideret uerã lucẽ. Quẽ qͥdem iam
etas compellebat ire: s expectabar
susciꝑe. quẽ sciebat uenire. Cum
d̾i natum: quẽ cognoscens ꝑrexit
ad templum. Ubi uͦ eum portari
matris manib uidit: & diuinã
infantiam pia senectꝰ agnouit:
tulit infantẽ in manib suis. Ille
regebat. Regebat qui portabatur:
ne ille ante ꝓmissum a corpore
solueretur. Quid tam̃ dixerit. quẽ
tñ confessuᷤ sit: aduertite inimici
ñ xp̃i. s ur̃i. Benedicens dñm ex¬
clamauit senex ille: &e ait. Nunc
dimittis dñe seruum tuũ in pace:
quia uiderunt oculi mei salutare

Expanded text:
dum convincunt filios falsitatis. Sufficiunt vobis ista, o Judaei, an adhuc ad vestram confusionem ex lege et ex gente vestra alios introducemus testes, ut illi testimonium perhibeant cui perdita mente insultantes dicebquae de Christo dicta sunt colligere, facilius me tempus quam copia deserit. Verumtamen senem illum ex introducam, qui meruit teneri decrepitus in hac luce quousque videret veram lucem, quem quidem jam aetas compellebat ire, sed exspectabat suscipere quem sciebat venire, cum Dei natum. Quem cognoscens perrexit in templum. Ubi vero eum portari matris manibus vidit, et divinam infantiam pia senectus agnovit, tulit infantem in manibus suis. Ille regebat. Regebat qui portabatur, ne ille ante promissum a corpore solveretur. Quid tamen dixerit, quem tamen confessus fuerit, advertite inimiciexclamavit senex iste, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace, quia viderunt oculi mei salutare
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Prophetam autẽ dictum xp̃m:
ipsum audi in euangłio xp̃m. Non
ẽ inquit ꝓpħ̃a sine honoreinisi in
patria sua. Accedat etiam dauid
sc̾s. testis fidelis: ex cuius semine pro¬
cessit ipse. cui lex & ꝓpħȩ testimoni-¬
um dicunt: dicat &e ipse de xp̃o. Ad¬
orabunt eum inquit om̃s reges ter¬
re: om̃s gentes seruient ei. Cui serui¬
ent: Dic cui seruient. Uis au dire

Expanded text:
suo . Prophetam autem dictum Christum, suo . Prophetam autem dictum Christum, ipsum audi in Evangelio. Non est, inquit, propheta sine honore, nisi in patria sua . Accedat autem David sanctus, testis fidelis, ex cujus semine processit ipse cui lex et prophetae testimonium dicunt, dicat et ipse de Christo. Adorabunt, inquit, eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Cui servient?
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s sc̃oꝵ. demonstrate unctionem.
Si autẽ quod uerum ẽ. cessauit ur̃a
Ipse ẽ enim & lapis ille abscisus
de monte sine manib conciden¬
tium. id est xp̃c natus de uirgine
sine manib complectentiũ. Qui¬
in tantum creuit. ut mons mag
De quo monte dicit ꝓpha. U eni¬
te ascendamus ad montem dñi.
Et de quo dauid dicit. Mons d̃i
mons uber: ut quid suspicamini
montes caseatos: montem in quo
placuit d̾o habitare in ipso: Cũ
filium hominis: responderunt.
alii heliam. alii iheremiam. aut
unum ex ꝓphis. Et ille. It quid
suspicamini montes caseatos:
montẽ inquẽ placuit deo ha¬
tem. testimoniũ dixit ueritati:
& dilectus ẽ a ueritate. Supra petram
fundatus ẽ petrus: ut mortem suscipe¬
ret illum amando:quẽ ter negaue¬
rat timendo. Dic ce tu moyses legis la¬
tor. dux ppłi isrł testimonium xp̃o.
Propħam uobis ds excitabit de frĩb¬
ur̃is: omĩs anima quȩ ñ audierit ꝓ¬
ph̃am illum: ext̾minabit᷑ de ppłõ

Expanded text:
ctionem. Si autem quod verum est cessavit unctio Ipse est enim et lapis ille abscissus de monte sine manibus conscindentium, id est, Christus natus de virgine sine manibus complectentium, qui tantum crevit ut mons magnDe quo monte dicit Propheta: Venite, ascendamus in montem Domini . Et de quo dicit David: Mons Dei mons uber: ut quid suspicamini montes coagulatos: montem in quo placuit Deo haFilium hominis, responderunt, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex prophetis. Et ille: Ut quid suspicamini montes incaseatos, montem in quo placuit Deo hatem, testimonium dixit Veritati, et dilectus est a Veritate. Supra petram fundatus est Petrus, ut mortem susciperet, illum amando quem ter negaverat timendo. Dic et tu, Moyses, legislator, dux populi Israel, testimonium Christo. Prophetam vobis suscitabit Domiris. Omnis anima quae non audierit prophetam illum, exterminabitur de populo
Abbreviated transcription (Latin):
ta testimonium xp̃o. Domine in¬
qͥt audiui auditum tuũ &e timui:
consideraui oꝑa tua & expaui. Qe
oꝑa duste miratꝰ expauit: Nun¬
quid fabricam mundi miratꝰ ex¬
pauit: Absit. S audi qͥd expauit.
In medio inquit duum animaliũ
liasti. expauescere me fecisti: uerbũ
ꝑ quod facta sunt omĩa in p̾sepe ia¬
cuisti. Agnouit bos possessorem
suum: & asinus presepe dñi sui. In
medio duum animaliũ cognosoe¬
ris. Quid ẽ in medio duum anima¬
lium cognosceris: nͥ aut in medio
duoꝵ testamentoꝵ. aut in medio
duoꝵ latronum. aut in medio
moysi &e heliȩ.cum eo in monte
sermocinanciũ: Ambulauit in¬
quit u̾bum: & exiuit in campis.
Uerbum caro factum ẽ: & habita¬
uit in nobis. Hoc &e iheremias ait.¬

Expanded text:
Domine, inquit, audivi auditum tuum, et timui: consideravi opera tua, et expavi . Quae opera Dei iste miratus expavit? Nunquid fabricam mundi iste miratus expavit? Absit. Sed audi quid expavit. In medio, inquit, duum animalium disti; expavescere me fecisti, quia Verbum per quod facta sunt omnia, in praesepio jacuisti. Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui . In medio duum animalium cognosceris. Quid est, in medio duum animalium cognosceris, nisi aut in medio duorum Testamentorum, aut in medio duorum latronum, aut in medio Moysi et Eliae, cum eo in monte sermocinantium? Ambulavit, inquit, Verbum, et exivit in campis. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
terris uisus ẽ: & cum hominibuᷤ
conuersatus est. Ecce duo testes
idonei ex lege ur̃a: ex quoꝵ testimo¬
nio ñ st̃ compũcta corda ur̃a. Sed
alii atq alii ex lege. xp̃i testes intro¬
ducant᷑ ut frontes durissimȩ mi¬
micoꝵ conterant᷑. U eniat &e ille
daniel sc̃s. iuuenis qͥdem etate: se¬
nior uͦ scientia ac mansuetudine:
conuincat om̃s falsos testes: sicut
conuicit seniores impudicos:. ita
suo testimonio xp̃i conterat in¬
micos. Dic sc̃e daniel: dic de xp̃o
presente cui insultantes dicebatis.
tu testimoniũ dicis de te ipso.te¬
stimoniũ tuum non est uerum.
cessauit unctio ur̃a: nisi quia ipse

Expanded text:
terris, et cum hominibus conversatus est . Ecce duo testes idonei ex lege vestra, ex quorum testimonio non sunt compuncta corda vestra. Sed alii atque alii ex lege Christi testes introducantur, ut frontes durissimae inimicorum conterantur. Veniat et ille Daniel sanctus, juvenis quidem aetate, senior vero scientia ac mansuetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos, ita suo testimonio Christi conterat inimicos. Dic, sancte Daniel, dic de Chrispraesente cui insultantes dicebatis, Tu de te testimonium dicis, testimonium tuum non est verum, cessavit unctio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfessionem apud eum diabolus
suos pannos agnoscat: & incipiat.
gr̃a uoluit liberare. Nec sibi male
blandiant᷑. qui post gr̃am accep¬
tam corrigi nolunt: atq rursus
ad illas suas pristinas redeunt
uoluptates. Expectat᷑ enim dies
iudicii: aderit ille equissimꝰ iudex.
qui nullius potentis ꝑsonam acci¬
piet: cuiꝰ palatium auro argento
animȩ: ut referat unusquisq se¬
cundum ea quȩ ꝑ corpꝰ gessit᷑. si¬
ue bonum siue malum. Presto e¬
nim erit adu̾sarius diabolus:
recitabunt᷑ uerba ꝓfessionis nr̃ȩ.¬
adu̾sarius in conspectu uerissi¬
mi iudicis. suꝑiorem se ẽẽ ꝓclã¬
mans: agens talem causam apd̃
Iudica meum eẽ: qui tuus esse

Expanded text:
ne apud eum diabolus in die judicii suos pannos agnoscat, et incipiat gratia voluit liberari. Nec sibi male blandiantur, qui post acceptam gratiam corrigi nolunt, atque rursus ad illas suas pristinas redeunt voluntates. Exspectatur enim dies judicii, aderit ille aequissimus judex, qui nullius potentis personam accipiet, cujus palatium auro argentoqanimae, ut referat unaquaeque secundum illud quod in corpore gessit, sive bonum sive malum . Praesto enim erit adversarius diabolus, et recitabuntur verba professionis nadversarius in conspectu piissimi judicis, superiorem se esse nobis declamans, agens talem causam apud judica
Abbreviated transcription (Latin):
malo dixistis. Tu de te ipso testi¬
monium dicis: testimoniũ tuũ
ñ ẽ uerum. S ad hec ille quid uobiᷤᷤ
responderit: aduertere noluistis.
Nonne scͥptum ẽ in lege ur̃a. quod
duoꝵ hominũ testimoniũ uerũ
sit: Preuaricatores legis: intendite
legem. Testimoniũ queritis de xp̃oꝵ
In lege ur̃a scriptum est: quod
duoꝵ hominũ testimoniũ nerũ sit:

Expanded text:
stis: Tu de teipso testimonium dicis, testimonium tuum non est verum . Sed ad haec ille quid vobis responderit, advertere noluistis. Nonne scriptum est in lege vestra, quod duorum hominum testimonium verum sit? Praevaricatores legis, intendite legem. Testimonium quaeritis de Christo? In lege vestra scriptum est, quod duorum hominum testimonium verum sit?
Abbreviated transcription (Latin):
quam optime nostis. huiꝰ pauꝑiᷤ
&e pupilli generis. scilicet huma
ni: qui ex paterno cyrographo de¬
bitor inuentus. reus atq obstrictꝰ
ab adu̾sario detinet᷑: ñ ẽ aliud

Expanded text:
 Optime nosti hujus pauperis et pupilli, generis scilicet humani causam, quae ex paterno chirographo debetur. Inventus est reus, et obstrictus ab adversario detinetur: non est aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ros obligauit. Renuntiemꝰ huic
dampnosȩ hereditati: qua pupil¬
li effecti sumus. Ante quã exactor
li. pompe scilicet &e angłis renũ¬
tiare neglexerit: cum uidex uene¬
rit sicut ȩuangłium loquitur. tra¬
detur debitor exactori: exactor aut̃
debitorem in cairerem in carcerẽ¬

Expanded text:
 eia renuntiemus huic damnosae haereditati. Pupilli effecti sumus: antequam exactor li, pompae scilicet et angelis ejus renuntiare neglexerit; cum judex venerit, sicut Evangelium loquitur, tradetur debitor exactori, exactor autem debitorem trudet in carce
Abbreviated transcription (Latin):
est deponere oꝑa tenebrarũ: nͥ re¬
nuntiare diabolo. pompis. & an¬
arma lucis: nisi credite in deum
patrem omnipotentẽ: Prius tam̃¬
dilectissimi discutiamꝰ. qui sit. uel¬
pȩ eius: quib renuntiantes. oꝑa
deponimus tenebraꝵ. Tunc demũ¬

Expanded text:
est deponere opera tenebrarum, nisi renuntiare diaboli pompis et anarma lucis, nisi credere in Deum Patrem omnipotentem, quest deponere opera tenebrarum, nisi renuntiare diaboli pompis et anarma lucis, nisi credere in Deum Patrem omnipotentem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ponentes oꝑa tenebrarum: induite.¬
uos arma lucis. Expulsa itaq¬
noctis caligine. effugatisq tene-¬
bris peccatoꝵ. radius ueri lumi¬
nis fulgeat in cordib ur̃is. Exigit¬

Expanded text:
ponamus opera tenebrarum, et induamur arma lucis , et expulsa noctis caligine, effugatisque umbris tenebrarum, radius veri luminis fulgeat in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
noctis s diei ꝑegisse. Neq enim
delectatione somni sopiros sensꝰ
tasmatib animas nrãs illusas:
nec ipsa corpora nr̃a stramentoꝵ
calore depressa. in alto dorpore re
orando. psallendo. contra aduer¬
sarium diabolum dimicando.
&e magnam lucem in cordibus
nrĩs sensimꝰ: & in nocte oꝑa diei
ꝑegimus. Quid enim egimus in

Expanded text:
nim delectatione somni sensu tasmatibus animas nostras illudat, nec ipsa corpora nostra stramentorum calore depressa in alto torpore orando, jejunando, psallendo contra adversarium diabolum dimicemus, et magnam lucem infusam cordibus nostris sentiamus, et in nocte opera diei peragamus. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
poterit aliquando auferre: uͥ
enda. Istȩ enim uerȩ sunt diui¬
tie: id est bona conscientia: iu¬
sticia. misericordia. castitas atq
sobrietas. Qui talibus rebus
plenus est: diues erit etiam si
de naufragio nudus exierit.Si
deo exercere:eritis populus do¬
mini: & de iniqua egyptiorũ
societate. idest sp̃ualiũ nequicia¬
rum ꝑsecutione liberati. ad ȩter

Expanded text:
poterit aliquando auferre, ubi poterit aliquando auferre, ubi enda. Istae sunt enim verae divitiae, id est, bona conscientia, justitia, misericordia, castitas atque sobrietas. Qui talibus rebus plenus est, dives erit, etiamsi de naufragio nudus exierit. SeDeo exercere, eritis populus Domini, et de iniqua Aegyptiorum societate, id est, spiritualium nequitiarum persecutione liberati,
Abbreviated transcription (Latin):
si iuris umbra ꝑquiriᷤ Pdis gͦ pͥmo¬
genita tua. Q facile ẽ quidem fr̃s:
corporaliter ꝑdere pͥmogenitos.
Mortales enim homines sunt: &¬
ante parentes. siue post parentes
morituri moriuntur. Illud mo¬
lestum ẽ: ne ꝑ hanc occultam et
iniustam concupiscentiã pͥmoge¬
nita cordis ꝑdas. Primogenita cor¬
dis nr̃i: fides ẽ. emo enim bene
oꝑatur: nͥ fides precesserit. O m̃ia
oꝑa tua bona. filii tui sp̃uales: sed
int̾ istos tͥ pͥmogenita ẽ fides. Quis¬
quis rem alienam occulte concu
dubio ñ caritate. s fraude: ueluti
amans eum a quo se cupit fieri he¬
redem. Amare se dicit eum: quem
mori desiderat. Et ut in rem uide
decem preceptorum. ce decem pla-¬
garum. cautos nos faciat: ut habea¬
mus securi res nostras in precep¬
tis dei. Res inquam nostras
interiores: & in archa conscien¬
tiȩ nostrȩ repositas. Ipsi sunt
thesauri nostri: quos nobis nec
fur nec latro nec malus uicinus

Expanded text:
si iuris umbram perquiris. si iuris umbram perquiris. et facile est quidem, fratres, corporaliter amittere primogenitos: moriuntur enim homines sine ante parentes suos sine post parentes suos; mortui moriuntur. illud molestum est, ne injustam concupiscentiam primogenita cordis tui perdas. Primogenita cordis nostri fides est; nemo enim bene operatur nisi fides praecesserit. Omnia opera tua bona filii tui sunt spirituales; sed inter istos tibi primogenita fides est. Quisquis rem alienam occulte concupon charitate, sed fraude, veluti amans eum a quo se cupit fieri haeredem. Amare se dicit eum quem mori desiderat, et ut rerum ejus sdecem praeceptorum et decem plagarum cautos nos faciat, ut habeamus securi res nostras in praeceptis Dei: res, inquam, nostras interiores, et in arca conscientiae nostrae repositas. Ipsi sunt thesauri nostri, quos nobis nec fur, nec latro, nec vicinus malus
Abbreviated transcription (Latin):
uolet pati. Alia mala solent homi¬
nes patient̾ exciꝑe. hoc autẽ nescio
utrum uinquã inueniri possint.
qui tolerabiliter ferant. O quam
&e talla concupiscunt: uere ex ce¬
cant᷑ furore horribili. furor enĩ
cimum preceptũ: ñ concupisces
ullam rem ꝓxunl tui. Huic man
dato. plaga contraria ẽ decima: morᷤͤ
pͥmogenitoꝵ. Om̃s res quas habet
homines heredib seruant: &e in he¬
redib nichil ẽ pͥmogenitis carius.
Qui uolunt res alienas tanquã iu¬
ste possidere. heredes se querunt fi¬
eri a morientib. Quid enim tam
iustum uidetur: quã rem sibi de¬
relictam possidere: Dicet aliquis.
qͣsi iure possidentẽ: ds dampnat.
iniuste concupiscentẽ. Uide qua¬
lis es. qui optas ab alio te beredem
fieri. Non gͦ uis ut habeat suos he¬
redes: in quib nicħ ẽ cariꝰ pͥmogeni¬
tis. Proinde in pͥmogenitis tuis pu¬
niris: qui concupiscendo res alie
nas. id est qͦd tͥ uire ñ debebatur. qͣ¬

Expanded text:
velit pati. Alia mala solent homivelit pati. Alia mala solent homines patienter excipere; hoc autem nescio utrum unquam inveniri potuerit, qui tolerabm, talia concupiscentium! Vere excaecantur furore horribili. Furor enim cimum praeceptum, Non concupisces ullam rem dato plaga contraria est decima, mors primogenitorum. Omnes res quas habent homines, haeredibus servant; et in haeredibus nihil primogenitis charius. Qui volunt res alienas tanquam juste possidere, haeredes se quaerunt fieri a morientibus: quid enim tam justum videtur, quam rem sibi derelictam possidere? Dicit enim aliquis: quasi jure possidentem, Deus damnat injuste concupiscentem. Vide qualis es, qui optas te ab aliquo haeredem fieri: non ergo vis ut habeat suos haeredes, in quibus nihil est charius primogenitis? Proinde in primogenitis tuis punieris, qui concnas id quod tibi iure non debebatur qua
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝑ istam famem animȩ mortui
ambulant: & uiuentes portant fu¬
nera sua. U iuere qͥdem uidentur
in corpore: s malis actib mortui
ꝓbantur in corde. Et multi in ani-¬
ma famelici: de uanis deliciis głan
intus eẽ diuitẽ facit. Absconditꝰ
inquit cordis nr̃i homo: qui ẽ ante
deum. Non ante homines s ante
dest. si uͥ ñ uidet homo furaris: & uͥ
Octauum p̾ceptũ: falsum testimo¬
nium ñ dices. Octaua plaga locu¬
sta ẽ: animal dente noxium. Qd
autẽ uult falsus testis. nͥ nocere
mordendo: & consumere m̃tiendo:
falsis cͥminib appetamus. Si inqͥt¬
num preceptum: ñ concupisces
uxorem ꝓximi tui. Nona plaga:
dense tenebre. Si qͦd peccatũ est
uxorem ꝓpͥam excepta causa filioꝵ
agnoscere: putas quale percatũ ẽ ỹ
in sua solum peccare.s etiam alienã
appetere: Uere densȩ tenebre. Nicħ
enim sic dolet in corde patientis:
quomͦ si uxor illius appetatur. Et
qui hoc facit alii: nichil ẽ quod sic

Expanded text:
ti per istam famem animae mortui ti per istam famem animae mortui ambulant, et viventes portant funera sua. Vivere quidem videntur in corpore; sed malis actibus mortui probantur in anima. Et multi in anima famelici, de vanis deliciis gloriintus esse divitem dicit: Absconditus, inquit, cordis vestri homo, qui est ante Deum dives ; non ante homines, sed ante prodest? ubi homo non uidet furaris, et Octauum praeceptum: falsum testimonium non dices. octaua plaga: lucusta, animal deautem vult falsus testis, nisi nocere mordendo, et consumere mentiendo? falsis criminibnum praeceptum est, Nonconcupisces uxorem proximi tui. Nona plaga, densae tenebrae. Si enim peccatum est uxorem propriam, excepta causa filiorum, agnoscere; quale putas peccatum est,  suam peccare, sed etiam alienam attentare, vere densae sunt tenebrae. Nihil enim sic dolet in corde paquo modo si uxor illius appetatur; et qui hoc facit alteri, nihil est quod sic
Abbreviated transcription (Latin):
cis. Tales sunt animȩ homicidales:
ardent ira: quia ꝑ iram bomicidii
fraternitas ꝑit. Ardent homines
bo. Ille bonis oꝑib: ille insaniosis
ulcerib. O si potussemꝰ uidere am¬
mas homicidarũ: sine dubio plu
plangeremꝰ quã putrescentia corpo¬
septimũ: ñ furaberis. Et plaga sep¬
tima: grando in fructib. Quod ꝑ
furtum contra di preceptũ subdu¬
cis: de cȩlo ꝑdis. Nemo enĩ habet
lucrum: ibi dampnũ. Uisibiliter
lucrum: inuisibilit̾ dampnum.
Lucrum sua cecitate: dampnum
dñi nube. Ergo. qui suo malo de¬
siderio forinsecꝰ furatur: iusto di¬
iudicio intrinsecus grandinatur.
Osi fures possint aut raptores aspi¬
cere agrum cordis sui :̃ ꝓfecto lugẽ¬
rent ce plangerent.dum ibi ñ in¬
uenirent qͦd in os anime mittererł:
etiãsi in furto suo muenirent qͦd
guituris auiditate sorberent. Ma¬
ior ẽ fames animȩ : quam corporis.
Maior fames. & ꝑieulosior plaga.
&e grauior mors. Quod peiꝰ est. mul¬

Expanded text:
cis. Tales sunt animae homicidales: cis. Tales sunt animae homicidales: ardent ira; quia per iram homicidii fraternitas perit. Ardent homines bo; ille bonis operibus, iste saniosis ulceribus. O si possemus videre animas homicidarum, sine dubio plus plangeremus quam putrescentia corposeptimum, Non furaberis: et plaga septima, grando in fructibus. Quod per furtum contra Dei praeceptum subducis, de coelo perdis. Nemo enim habet lucrum, ibi damnum; visibiliter lucrum, invisibiliter damnum; lucrum sua caecitate, damnum de Domini nube. Ergo qui suo malo desiderio forinsecus furantur, justo judicio Dei intrinsecus grandinantur. O si possent fures aut raptores aspicere agrum cordis sui, profecto lugerent et plangerent, dum ibi non invenirent quod in os animae mitterent; etiamsi in furto suo invenirent, quod gutturis aviditate sorberent. Major est fames animae quam corporis, major fames, periculosior plaga, et gravior mors. Quod pejus est, mul
Abbreviated transcription (Latin):
musca canina Grecum enĩ ẽ uoca¬
bulum. Qui enim parentes hono¬
rare dissimulat. musca eum cani¬
na. id est nequicia diaboli sp̃ualit᷑
affligit. & cruciat. Caninum ẽ enĩ
parentes ñ agnoscere: nichil tam ca¬
ninum quã illi qui genus ñ agno
sc̃t̃. Quitũ p̃ceptũ ẽ: ñ mechaberis.
Quinta plaga:. mors in pecora. Omiᷤ
enim qui aut uxore ꝓpria intem¬
aut certe qͦd ẽ crimen grauissimũ.
cillȩ. uł suȩ uł alterius insidiatur.
uictus cupiditate bestiaꝵ: tanquã
amisso homine erit pecus: ñ quasi
conuersus in naturam pecoris. s in
hominũ forma habens similitudi¬
nem pecoris: qui ñ uult audire di
centem dm. Nolite fieri sicut equusᷤ
&e mulus: quib non ẽ intellectus.
Et illud. Homo cum in honore eẽt
ñ intellexit: comparatꝰ ẽ iumentis
insipientib &e similis factus ẽ illis.
cus ẽẽ ñ times: uł mori sicut pecus
re. & uesicȩ ebulliunt: scaturientes
incendia uulnerũ de fauilla forna¬

Expanded text:
musca canina; graecum enim vocabulum est. Qui enim parentes honorare dissimulat, musca eum canina, id est, nequitia diaboli, spiritualiter affligit et cruciat: caninum est enim parentes non cognoscere; nihil tam caninum, quam cum illi qui genuerunt, nocus. Quintum praeceptum est, Non moechaberis. Quinta plaga, mors in pecora. Omnis enim qui aut uxore propria intemaut certe, quod est crimen gravissimum, cillae vel suae vel alterius insidiatur, victus cupiditate bestiarum, tanquam amisso homine erit pecus; non quasi conversus in naturam pecoris, sed in forma hominis similitudinem pecoris habens, qui non vult audire Deum dicentem, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; et illud, Homo cum in honore esset, non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis .  non times, vel mori sicut pecus re, et vesicae bullientes et scaturientes incendia ulcerum de favilla forna
Abbreviated transcription (Latin):
cum & regnũ. Et xp̃m occiderunt:
& locum ce regnũ ꝑdiderunt. Quid
uobis ꝓfuit o impii uidei: qͦd tantũ
scelus admisistiˢ. Nunquid qͥa xp̃o
dño ut decuit seruire noluistis. ido
eiꝰ dominio caruistis: Dum illi ser¬
uiunt reges quib uos seruitis: facti
ꝑ ipsos dissipat consilia ur̃a. ꝑ ip¬
sos retribuit scelera ur̃a in capita
ur̃a. Ipse aut̾ẽ dñs quẽ uos int̾emistiᷤ:
ñ uos seruos. s liberos ẽẽ cupiebat.
qͣndo dicebat. Si filius uos libera

Expanded text:
gnum . Et Christum occiderunt; et locum et regnum perdiderunt. Quid vobis profuit, o insani Judaei, quod tantum scelus admisistis? Numquid quia Christo Domino, ut decuit, servire noluistis, ideo ejus dominio caruistis? Dum illi serviunt reges, quibus vos servitis, facti per ipsos dissipat consilia vestra, per ipsos retribuit scelera vestra in capita vestra. Ipse autem Dominus quem vos interemistis, non vos servos, sed liberos esse cupiebat, quando dicebat: Si vos Filius
Abbreviated transcription (Latin):
de cȩlesti sede. propt̾ te ad terrena
descendit: tu pro te fuge terrena:
appete celestia. Si dulcis munduˢ:
dulcior ẽ xp̃c. Si amarus ẽ munduᷤ:
ipse saluator.Surge ambula. ha¬
bes quo. Noli pigrescere. S forte qͦ¬
ris quo. Uides enim uiã: & queris
quo ducat: hȩc ipsa uia. ad ueri¬
tatẽ. & ad uitã ducit. Si amas ue¬
ritatẽ: si desideras uitam:̃ &e cupis
ad ueritatẽ &e ad uitam uenire. no
li a uia errare. Uideo inquis uiã:
lia martyrum transierunt: & ad¬
huc tͥ asꝑa ẽ: Transierunt senes:
transierunt iuuenes: transierunt
pueri: puellȩ transierunt: & uiam
quã timebas. tritam tͥ fecerunt.
Ambula gͦ uiã. securus ambula.
Quid enim metuis. in hac uia:
Mortẽ. Et mortẽ times: qui ad ui¬
tam curriss Si bonus bene in hac
uia curris: mors tͥ ianua erit: quȩ
te rep̾sentet: non quȩ auferat uitȩ.
Ambula gͦ uiam: immo ipse qui
ꝓpter te factus ẽ uia. ipse te ducat
ꝑ ipsum ad scipsum. Ipse ẽ enim
uia: & ueritas & uita. Dic gͦ deo

Expanded text:
de coelesti sede ad terrena descendit: tu propter te fuge terrena, appete coelestia. Si dulcis est mundus, dulcior est Christus: si amarus est mundus, ipse Salvator: surge, ambula; habes quo, noli pigrescere. Sed forte quaeris, Quo? Vides enim viam, et quaeris quo ducat haec ipsa via? Ad veritatem et ad vitam ducit. Si amas veritatem, si amas vitam, et cupis ad veritatem et ad vitam venire, a via noli errare. Video, inquis, viam, llia martyrum transierunt; et adhuc tibi aspera est? Transierunt senes, transierunt juvenes, transierunt pueri, puellae transierunt, viam quam timebas tritam tibi fecerunt. Ambula ergo viam, securus ambula. Quid enim metuis in hac via? Mortem? Et mortem times, qui ad vitam curris? Si bonus es, bene in hac via curris: mors tibi janua erit, quae te repraesentet, non quae auferat vitae. Ambula ergo viam: imo ipse qui propter te factus est via, ipse te ducat per se ipsum ad se ipsum. Ipse enim est via, veritas et vita . Dic ergo Deo
Abbreviated transcription (Latin):
dñm dm̃ regem. & ipsam libertatẽ
ueram ñ solum repudiastis: uerum
etiam necare cupientes clamastis.
Non habemus regem: ñ solum cesa¬
rem. S ne in hoc qͥdem glemini qͦd
xp̃m occidistis: actum ẽ de uobis
potiꝰ & nescitis. Audite ipsũ dñm:
tem a uobis illatam. Cȩterum. qͣlis
mors potuit ẽẽ triduana. maxime
illius qui ꝑ eundem ꝓpħam dicit
alio loco: nunqͥd qui dormit. ñ adi¬
ciet ut resurgat: Ego inquit dor¬
miui: ego qui potestatẽ habeo po¬
nendiammã meã. ego dormiui:
ñ quia seuistis: ñ quia insanistĩ.
Ego impleui qͦd uolui: uos in scele¬
re remansistis. Quis exegit de deo
tione & salute. nͥ caritas quȩ nun¬
quã cadit: O caritas: qͣm magnas
uires habes. De cȩlo dm deposuisti.
Ocara sanitas. o scã &e uera caritas:
quȩ tanta es in t̾ris. quanta eris
in celis: Quȩ tantũ potes in hac
pugna mortalitatis. ad huc sollici¬
ta: quantũ poteris in illa pace ꝑ¬

Expanded text:
num regem, et ipsam veram libertatem non solum repudiastis, verum etiam negare cupientes clamastis: Non habemus regem, nisi Caesarem. Sed ne in hoc quidem gloriemini quod Christum occidistis, actum est de vobis potius et nescitis. Audite ipsum Dominutem a vobis illatam. Caeterum qualis mors potuit esse triduana, maxime illius qui per eumdem prophetam alio loco dicit: Numquid qui dormit non adjiciet ut resurgat? Ego, inquit, dormivi, ego qui potestatem habeo ponendi animam meam ego dormivi, non quia saevistis, non quia insanistis; ego implevi quod volui, vos in scelere remansistis. Quis exigit tanta de Deo tione ac salute, nisi charitas quae nunquam cadit? O charitas, quam magnas vires habes, quae de coelo Deum deposuisti! O chara sanctitas, o sancta ac vera charitas, quae tanta es in terris, quanta eris in coelis? Quae tantum potes in hac pugna mortalitatis adhuc sollicita, quantum poteris in illa pace per
Abbreviated transcription (Latin):
uidei in hac morte xp̃i exultauer̃t
quasi uictores: & dum terrenũ &e
caducum regnũ timuerunt ꝑde¬
re. regem cȩli & terre ñ dubitauert̃
occidere. S nec sicut putauerunt:
uictores extiterunt. Si enĩ uicert̃:
regnum qͦmͦ ꝑdiderunt: Quom
nunc usq serui remanserunt: Ista
namq causa ẽ quia ab eis xp̃c occisꝰ
ẽ. Dixeruntq apud se pͥncipes iu¬
deoꝵ: ut ȩuangłista narrat. Uidetiᷤᷤ

Expanded text:
udaei in hac morte Christi exsultaverunt quasi victores, et dum terrenum et caducum regnum timuerunt perdere, Regem coeli et terrae non dubitaverunt occidere? Sed nec sicut putaverunt, victores exstiterunt. Si enim vicerunt, regnum quomodo perdiderunt? quomodo nunc usque servi remanserunt? Ista namque causa est, quia ab eis Christus occisus est. Dixerunt apud se principes Judaeorum, ut evangelista narrat
Abbreviated transcription (Latin):
b sc̃e caritatis possessi sunt: & eis ita¬
singulis singulas tͥbuamus: ut om̃s
tolerat. recte credit. Et omĩs qui recte
credit. aliquid sꝑat: &e qui sꝑat. susti¬
net ne ab spe cadat. S iam qui nã isti
sunt uideamus: quoꝵ fidem in qͣntũ
desuꝑ adiuuam᷑ assequi ualeamus.
Uirtus caritatis quȩ omĩa tolerat emi¬
nuit in scõ noe: quȩ omĩa credit. in sc̃o
abraham: quȩ omĩa sꝑat. in scĩs patͥb
ñr ipse dñs: quȩ om̃ia sustinet. in ip

Expanded text:
bus sanctae charitatis possessi sunt: et eis singulis itabus sanctae charitatis possessi sunt: et eis singulis ita singula tribuamus, ut omnes tolerat, recte credit; et omnis qui recte credit, aliquid sperat; et qui sperat, sustinet, ne ab spe cadat. Sed jam quinam isti sint videamus, quorum fidem, in quantum desuper adjuvamur, assequi valeamus. Virtus charitatis quae omnia tolerat, eminuit in sancto Noe; quae omnia credit, in sancto Abraham; quae omnia sperat, in patribus nde ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ferre uerbum: Si etas reuocat. paulꝰ
timotheo iuueni p̾cipiebat dicens.
slemo adolescentiã tuam contemp¬
nat:. p̃dica uerbum. Si sermo deest:
pete ut accipias. Non enim uos estis
qui loquimini: s qͦd donat᷑ uobis:
hoc ministratis nobis. His coartatꝰ
angustiis quo me conferã: nͥ ad sc̃a
uestigia caritatis: Deumq deprecor.
ut donet mͥ aliquid dignum de se
dicere: qͦd & meũ suppleat ministeriũ:
apłs paulus. qͦd caritas ñ emulatur.
ñ agit ꝑperam. ñ irritat᷑. ñ cogitat
eiꝰ uirtutes breuit̾ comp̾hendit di¬
cens. Omĩa tolerat: omĩa credit: oĩa
sꝑat: omĩa sustinet. Caritas nunquã
excidit. Ex his gͥ quatuor uirtutib
sc̃ȩ caritatis. loqui conuenit scĩtati
ur̃x̧: delectatq pͥmitus intueri. quẽ¬
admodũ uelut qͣtuor cardines orbis.¬
totum continens possederit mundũ.
Requiramꝰ gͥ si placet. aliquoꝵ exem¬
pla sc̃oꝵ: eoꝵ scilicet qui his uirtuti¬

Expanded text:
roferre verbum? Si aetas revocat, Paulus roferre verbum? Si aetas revocat, Paulus Timotheo juveni praecipiebat, dicens: Nemo adolescentiam tuam contemnat . Praedica verbum . Si sermo deest, pete, et accipies: non enim vos estis qui loquimini; sed quod donatur vobis, hoc ministratis nobis. His coarctatus angustiis, quo me conferam, nisi ad sancta vestigia charitatis? eamque deprecor, ut donet mihi aliquid dignum de se dicere, quod et meum suppleat ministerium, et aritas non aemulatur, non agit perperam, non irritatur, non cogitat ejus virtutes brevi sermone comprehendit dicens, Omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet; charitas nunquam excidit. Ex his igitur quatuor virtutibus sanctae charitatis loqui convenit Sanctitati vestrae, delectatque primitus intueri, quemadmodum velut quatuor cardines orbis continens, totum possederit mundum. Requiramus igitur, si placet, aliquorum exempla sanctorum, eorum scilicet, qui his virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
esiderium caritatiᷤ
ur̃e.a nobis exigit
debitũ sermonis
officium: s tanta
sunt que terreant
nr̃o. Primum quod iuuenis loqui
cogor p̾sentib senib deinde temerari¬
um eẽ arbitror loqui uelle imperitia:
int̾ eos quos roborauit antiqua doct¬
na. Optabam gͦ silentio preterire: &
illum locũ tutissimũ eligere: audire
potiꝰ. quã aliquid dicere. S qͥd facio:
Instat ur̃ amor̾ reuocat nr̃ pudor: cog̃
sc̃oꝵ patrũ iussio. A quib si uelim ob¬
secrans ueniam petere dicens. ignoscite
scĩ patres. ignoscite: parcite uerecun
recolam uobis fuisse preceptũ. loqui¬
mini seniores decet enĩ uos:. ipsi sc̃a
caritate qua p̾ualent respondebunt
mͥ. Lo quere iuuenis delectat enĩ nos.
Quib si repetam. scĩ patres qͥd loquar:
Rursus mͥ respondebunt. Quod a nob̾
sepe audisti. Mem̃to fili: qͥa ab infan¬
tia saeras litteras didicisti. S nec uob̾
excusatꝰ eẽ potero: quoꝵ corda ista me
sua uoce pulsabunt. Quid metius ꝓ¬

Expanded text:
esiderium Charitatis vestrae a nobis exigit debitum sermonis officium. Sed tanta sunt quae terreant periculo nostro: primum, quod juvenis loqui cogar praesentibus senibus; deinde, temerarium esse arbitror loqui velle imperitiam, inter eos quos roboravit antiqua doctrina. Optabam ergo silentio praeterire, et illum locum tutissimum eligere, audire potius quam aliquid dicere. Sed quid facio? Instat vester amor, revocat noster pudor; cogit sanctorum patrum jussio, a quibus si velim obsecrans veniam petere dicens, Ignoscite, sancti patres, ignoscite; parcite nostrae recolam vobis fuisse praeceptum, Loquimini, seniores; decet enim vos : ipsi sancta charitate qua praevalent, respondebunt mihi, Loquere, juvenis; delectat enim nos. Quibus si repetam, Sancti patres, quid loquar? rursum mihi respondebunt, Quod a nobis saepe audisti, memento, fili, quia ab infantia sacras Litteras didicisti . Sed nec sic vobis excusatus esse potero, quorum corda ista me sua voce pulsabunt: Quid metuis p
Abbreviated transcription (Latin):
illa patientia ꝑtulit diabolũ temp¬
tatorem: discipulũ traditorẽ: qͦd
traditorẽ. ꝑtulit furem: & ante expi-¬
mentum uincłoꝵ crucis ac mortis.
labiis eiꝰ dolosis non negauit oscłm
pacis. In ipsa autẽ morte: quanta su
stinuit: Ptulit odioꝵ flammas:
ministroꝵ pessimi cordis linguas.
Clamauerunt iuder crucifige cruci¬
sige. Ut rei manerent iudei: innocenᷤᷤ
ab eis crucifixus ẽ filius dĩ. Ad cru¬
cem ducit᷑: expalinat᷑. qui est uera
uictoriȩ palma:. spinis coronatur.
qui spinaᷤᷤ peccatoꝵ uenit confrin¬
gere: ligatur qui soluit compeditoᷤ ⁊
ligno suspendit᷑. qui erigit elisos:
potatur aceto fons uitȩ: disciplina
ceditur. salus uulnerat᷑. uita morit᷑:
occidit ad tempus uitã mors. ut in

Expanded text:
illa patientia pertulit diabolicum tenilla patientia pertulit diabolicum tentatorem, discipulum traditorem, quod traditorem pertulit furem, et ante experimentum vinculorum, crucis, ac mortis, labiis ejus dolosis non negavit osculum pacis. In ipsa autem mstinuit? Pertulit odiorum flammas, ministras pessimi cordis linguas. Clamaverunt Judaei, Crucifige, crucifige : ut rei remanerent Judaei, innocens ab eis crucifixus est Filius Dei. Ad crucem ducitur, expalmatur, qui est vera palma victoriae. Spinis coronatur, qui spinas peccatorum venit confringere. Ligatur, qui solvit compeditos. Ligno suspenditur, qui erigit elisos . Aceto potatur fons vitae, disciplina caeditur, salus vulneratur, vita moritur: occidit ad tempu
Abbreviated transcription (Latin):
ex cuius preceptis tanquam ex fon¬
tibus dulcedinis sacieris. Gustabis
& panem: illum scilicet qui dixit.
Ego sum panis uiuus qui de celo
descendi: gustabis &e uidebis. qͦniã
suauis ẽ dñs. Et si in te eminet uir¬
tus caritatis quȩ omĩa sꝑat:. ꝑ here-¬
mum te necesse ẽ transire: id est ut
utaris hoc mundo. tanquã ñ utens:
ut in hac uia ꝑegrinum te noueriˢ
eẽ. si t̾ram ꝓmissionis cupis intrare.
hȩc terra de qua ꝓpħ̃a cantat &e di¬
cit. Credo uidere bona dñi. in t̾ra
uiuentium. Ultima uirtus carita
tis restat: quȩ omĩa sustinet: & nun-¬
Ido in ultimo: quia finis legis xp̃c.
Quanta autẽ ꝓ nobis ipse sustinue¬
rit: puto caritatẽ ur̃am ignorare ñ
posse. Tam̃ exinde aliquid dicam. si
tamen de tanto aliquid digne dicã.
Prius illud ds homo: qͦd u̾bum caro
factum ẽ. Quod multa bona fecit.
& mala ꝑpessus ẽ qͦd mortuos susci¬
tauit. & mortuus ẽ. Quod singulariᷤ

Expanded text:
ex cujus praeceptis tanquam ex fonex cujus praeceptis tanquam ex fontibus dulcedinis satieris, gustabis etiam panem, illum scilicet qui dicit: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi. Gustabis et videbis quoniam suavis est Dominus, et si in te eminet virtus charitatis quae omnia sperat, per heremum necesse est te transire, id est utaris hoc mundo tanquam non utens, et in hac vita peregrinum te noveris esse, si terram promissionis cupis intrare; haec terra est de qua propheta cantat et dicit: Credo videre bona Domini in terra viventium. Ultima virtus charitatis restat, quae omnia sustinet, et, nuns. Ideo in ultimo, quoniam finis Legis Christus . Quanta autem pro nobis ipse sustinuerit, puto Charitatem vestram ignorare non posse. Tamen exinde aliquid dicam, si tamen de tanto aliqPrius illud quod Deus homo, quod Verbum caro factum est, quod multa bona fecit, et mala perpessus est, quod mortuos suscitavit, et mortuus est; quod singulari
Abbreviated transcription (Latin):
ens ꝓmittit᷑ ꝑ mare rubrũ transe¬
unt: ad heremum ueniunt. Duce¬
bat eos spes caritatis:. ut discerent pͥ¬
us dm amare gratis. Reddit᷑ &e his
merces fidei. Non enim potest ñ
reddere: qui se donando dignat᷑
facere debitorẽ. Post heremũ mel¬
la de petra sumpserunt: panẽ cȩli
manducauert: ñ sunt pͥuati a de¬
siderio suo qͦd sꝑauerunt: terram
gat anima. quȩ huiꝰ caritatis uir¬
tute comp̾hensa ẽ &e fugiat ex egyp¬
to. id est huiꝰ scłi desiderio. ꝑgat ad
mare rubrũ scilicet xp̃i baptismũ:
idõ rubrum. quia xp̃i sanguine p᷑¬
puratum: ꝑsequantur hostes. pecc̃a
cum suo auctore diabolo. tanquã¬
egyptii cum suo rege pharaonẽse¬
uiant. sequant᷑ fugientes. qͥd metuiꝰ:
Usq ad aquã seuiunt. Ingredieris
tuangredient᷑ & illi post te: s aqua
ciet ad salutẽ. Illos obruet: te ab¬
luet. Illos dampnabit. te liberabit.¬
Post hec suscipies mel de petra: qͦ

Expanded text:
ens promittitur, per mare Rubrum transeens promittitur, per mare Rubrum transeunt, ad heremum veniunt, ducebat eos spes charitatis ut discerent Deum amare gratis. Redditur his merces fidei; non enim potest non reddere qui se dignatur facere debitorem. Post heremum mella e petra fluxerunt; panem coeli manducaverunt; non sunt privati a desiderio suo quod speraverunt, terram gat anima quae hujus charitatis virtute comprehensa est, et fugiat ex Aegypto, id est, ex hujus saeculi desiderio, pergat ad mare Rubrum, scilicet Christi Baptismum; ideo rubrum, quia Christi sanguine purpuratum. Persequantur hostes: peccata cum suo auctore diabolo, tanquam Aegyptii cum suo rege Pharaone, saeviant, sequantur fugientes: quid metuis? Usque ad aquam saeviunt. Ingredieris tu, ingredientur et illi post te: sed aqua ciet ad salutem; illos obruet, te abluet; illos damPost hoc suscipies mel de petra quo
Abbreviated transcription (Latin):
ficiaris socius abrahe. S cum ista oĩa
feceris: siuirtus caritatis que om̃ĩa
credit ẽ in te. adhuc temptabit te:
&e ꝓbatum coronabit te. Expetit ate:
sacrificium dilecti tui. Quid a te ex¬
petit: Quod ab raham illi dictum ẽ.
Damͥ unicum dilectum tuũ. Tibi
dicit sapientia. damͥ fili cor tĩ ipse
ẽ dilectus tuus unicus. Quid metuᷤᷤ
offerre cor tuum: O ffer sacrificiũ
contricionis cordis dño dõ tuo: &
dic cum ꝓpħ̃a. Holocaustis ñ dele¬
ctaberis: sacrificiũ dõ sp̃c contritus:
cor contritũ & humiliatũ ds non des¬
piciet. Nichil metuas. Tali sacrificio
oblato. & tͥ acceptũ erit. & qͦd obtu¬
cet inspicere. Hanc suꝑius plebi ifrł
&e patͥb nr̃is assignasse cognoscimur.
Piꝰ ñãq uirtutis uox ẽ in u̾su illo ꝓpħico.
In te sꝑauerunt patres nr̃i. sꝑauert̃¬
&e liberasti eos. Et ipsi ex egypto fu¬
gere iubent᷑: terra eis lac ce mel flu¬

Expanded text:
ficiaris socius Abrahae. Sed cum ista omnia ficiaris socius Abrahae. Sed cum ista omnia feceris, si virtus charitatis quae omnia credit est in te, adhuc tentabit te; et probatum coronabit te. Expetit a te sacrificium dilecti tui. Quid a te expetit? Quod Abraham illi dictum est, Da mihi unicum dilectum tuum; tibi dicit Sapientia, Da mihi, fili, cor tuum . Ipse est dilectus unicus. Quid metuis offerre cor tuum? Offer sacrificium, contritionem cordis Domino Deo tuo; et dic ei cum propheta: Holocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non despiciet . Nihil metuas tali sacrificio oblato: et Deo acceptum erit, et quod obtucet inspicere? Hanc superius plebi Israel et patribus nostris assignasse cognoscimur. Ejus namque virtutis vox est in versu illo prophetico, In te speraverunt patres nostri; speret liberasti eos. Et ipsi ex Aegypto fugere jubentur, terra eis lac et mel flu