comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
confitebor aduersũ me iniusticiam meam dño. et tu
remisisti impietatẽ peccati mei. prohac orabit ad te om̃is
sc̃s intempore oportuno. non datud et iusto uiro &e ut sim¬
pliciter loquar piopħe. cuius uerba narrantur. s pecca¬
tor congrint. Cumq iustus suꝑ ꝑsona penitentis talia pro¬
fudisset: adeo meretur audire. Incelligere te faciam. et do¬
cebo te: i nina inqua ambulabis firmabo suꝑ te ocłos meoᷤ.
Intticesimo quoq septimo psalmo cuius titulus ẽ inc̃õ¬
memorationẽ. ut doceat semꝑ nos peccatorum nr̃õrum
memores ẽc debere. & agere penitentiam. tale quid legi

Expanded text:
stitiam meam domino, et tu remisisti inpietatem peccati mei. pro hoc orabit ad te omnis sanctus in tempore oportuno, non Dauid et iusto uiro et — ut simpliciter loquar — prophetae, cuius uerba narrantur, sed peccatori congruit. cumque iustus sub persona paenitentis talia profudisset, a deo meretur audire: intellegere te faciam et docebo te in uia hac, in qua ambulabis; confirmabo super te oculos meos. in tricesimo quoque septimo psalmo, cuius titulus est: in commemorationem, ut doceat nos semper peccatorum nostrorum memores esse debere et agere
Abbreviated transcription (Latin):
bccasione accepta peccatum ꝑmandatum
opatum ẽ iime omñẽ concupiscentiam
Ponamus totum testimomum: et singula xp̃i auxilio
disserentes. quid nobis uideatur simplicit̾ indictinus:
ñ pre iudicantes tuo sensui quid uelis intesugere.
s nr̃am sententiam breuit explicantes. Qindgͦ dice¬
mus: Lexpeccatum ẽ : Aust. s peccatum ñ cogno¬
iii. nisi ꝑlegem. Ham concupiscentiã nesciebam. isi

Expanded text:
cept o ne accept a peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam. — Ponamus totum testimonium et singula Christi auxilio disserentes, quid nobis uideatur, simpliciter indicemus non praeiudicantes tuo sensui, quid uelis intellegere, sed nostram sententiam breuiter explicantes. oquid ergo dicimus? lex peccatum est? absit.. sed peccatum non cognoui nisi per legem. nam c
Abbreviated transcription (Latin):
sunt cicatrices meȩ a faciȩ insipientiȩ meȩ. afflictus sum
et incuruatus sumnimis. Totus hic apłicus et insuꝑi¬
orib & inconsequentib sensus. mmmo om̃is epła eius
ad romanos. nimiis obscuritatib inuoluta ẽ: & si uolu¬
cro cuncta disserere. nequaquã michi unus liber. sed
multa et magna scribenda erunt uolumina. uiiii.

Expanded text:
icatrices meae a facie insipientiae meae. adflictus sum et incuruatus sum nimis. totus hic apostoli locus et in superioribus et in consequentibus, immo omnis epistula eius ad Romanos nimiis obscuritatibus inuoluta est et, si uoluero cuncta disserere, nequaquam mihi unus liber, sed multa et magna scribenda erunt uolumina.
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenio gͥ legem uolenti michi facere bonum᷑. quia
michi malum ad iacet. Condelector enim legi dci scd̃m
interiorem hominem. udeo aũt aliam legem in men¬
bris meis repugnantẽ legis mentis mee: & captiuũ me

Expanded text:
inuenio igitur legem uolenti mihi facere bonum, quia inuenio igitur legem uolenti mihi facere bonum, quia mihi malum adiacet. condelector enim legi dei secundum interiorem hominem. uideo autem aliam legem in membris meis repugna
Abbreviated transcription (Latin):
tum ꝑmandatum oꝑatum ẽ in ie omnẽ concupiscen¬
tiam. Sine lege enu peccatum mortuum erat.
Ego aũt uiuebam sine lege aliquando. S ubi ue¬
nit mandatum. peccatum reuixit. Ego aũt mortu¬
us sum. et inuentum ẽ michi mandatum qd̾ erat ad
uitam. hoc eͥc admortem. Peccatum enim occasione
accepta ꝑmandatum seduxit me. & ꝑuiud occidit.
Itaq lex quidem sca. et manddatum scm̃. et iustum ce̾
bonum. Qd gͦ bonum ẽ. michi mors est : Arat. Sed
ut peccatum appareat peccatum: ꝑ bonum michi oꝑa¬
tum mortem ẽ. ut fiat supramodum peccans peccatum
ꝑ mandatum. Scimus enim quia lex spualis ẽ. Ego
aut̃ carnalissum. uenundatus sub peccato. Qd̃ enim
peccatum. Scio enm quia ñ habitat inme. hoc ẽ incar¬
ne mea bonum. Uale emmadiacet michi: ꝑficcre
aut bonum nequaquam. Hon enim qd uolo facio bo¬
numꝰ s qd̾ nolo malum hoc ago. Si aũt qd̾ nolo hoc fa
cio.iam ñ ego operor illud. s qd̾ habitat in me peccatũ.

Expanded text:
nem concupiscentiam. sine lege enim peccatum mortuum erat, ego autem uiuebam sine lege aliquando, sed, ubi uenit mandatum, peccatum reuixit. ego autem mortuus sum et inuentum est mihi mandatum, quod erat ad uitam, hoc esse ad mortem. peccatum enim occasione accepta per mandatum seduxit me et per illud occidit. itaque lex quidem sancta et mandatum sanctum et iustum et bonum. quod ergo bonum est, mihi mors est? absit. sed, ut peccatum appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem, ut fiat supra modum peccans peccatum per mandatum. scimus enim, quia lex spiritalis est, ego autem carnalis s u m, uenundatus sub peccato. quod enim peccatum. scio enim quia non habitat in me, hoc est in carne mea, bonum. uelle enim adiacet mihi, perficere autem bonum non inuenio. non enim quod uolo facio bonum, sed quod nolo malum, hoc ago. sicio, non iam ego operor illud, sed, quod habitat in me, peccatum.
Abbreviated transcription (Latin):
salutes obsecro. Sc̃i fr̃s qͥ nobiscũ inmonast̾io dño seruire
festinant. oppido te salutant. Incolum̃ te &e mei memorẽ xp̃c

Expanded text:
salutes, obsecro. sancti fratres, qui nobiscum in monasterio domino seruire festinant, oppido te salutant. incolumem te et memorem
Abbreviated transcription (Latin):
Adquem et malio loco dicit pater. Magnum tibi ẽ uoca
ti puerum meum: ut congreges trib iacob. Hec ẽ uinea
sorearqnȩ interpretatur: electa. hic ẽ filius amantissimꝰ.
inquo fibi complacuit anma aci.ͥ ñ qd̾ d̾s animam habe¬
at. s qd iamima omnis dei monstretur affectas. Et non
mirum si indeo anma nominetur: cum uniuersa huma¬
n corporis menbra scãm legis thropologie &e druersas in¬
telligentias habere adicatur. Posinit quoq spm̃ suum suꝑ

Expanded text:
ad quem et in alio loco dicit pater: m agnum tibi est uocari ad quem et in alio loco dicit pater: m agnum tibi est uocari i puerum meum, ut congreges tribus Iacob. hic est uinea Sorech, quae interpretatur\'electa\', hic filius amantissimus, in quo sibi conplacuit anima dei, non quo deus animam habeat, sed quod in anima omnis dei monstretur affectus. et non mirum, si in deo anima nominetur, cum uniuersa humani corporis membra secundum leges tropologiae et diuersas intellegentias habere dicatur. posuit q
Abbreviated transcription (Latin):
głio minus c̃ splendebit. & ñ quassabitur donec ponat
suꝑ terram uidicium. uidetur michi accidisse primi
scriptoris errore. qui legtnis suꝑiorem sententiam in
uerbo iudicii eͥc sinitam. putauit inferioris sententie
ultimum uerbum cͥe iudicium: & pauca uerba quȩ
inmedio hoc ẽ inter uidicium et iudicium fucrant
prettrmisit. Rursumq qd̃ apud bebreos legitur. et
in lege ciris sꝑabunt in sule: matheus sensum potius
quam uerba inter pretans. prolege & insulis nomen
posuit et gentes. & hoc non solum in presenti loco.S
ubicumq de ueteri testamento cuuangłiste & apłi tes¬
timona protuicrunt. diligentius obseruandum ẽ ñ cos
uerra secutos e̾e s sensumꝰ et ubi septuaginta ab hebra¬
ieo discrepant. hebreum sensum suis expressisse sermomi¬
bus. Ruer gͥ aci ommipotentis. uixta dispensationem car¬
nis asstimpte qua ad nos mitatur. saluator ẽ appellatus.

Expanded text:
gelio minus est: splendebit et non quassabitur, donec ponat gelio minus est: splendebit et non quassabitur, donec ponat super terram iudicium, uidetur mihi accidisse primi scriptoris errore, qui legens superiorem sententiam in uerbo iudicii esse finitam putauit inferioris sententiae ultimum uerbum esse \'iudicium\' et pauca uerba, quae in medio, hoc est inter \'iudicium\' et \'iudicium, fuerant, praetermisit. rursumque, quod apud Hebraeos legitur: et in lege eius sperabuntinsulae, Mattheus sensum potius quam uerba interpretans pro lege et insulis nomen posuit et gentes. et hoc non solum in praesenti loco, sed, ubicumque de ueteri instrumento euangelistae et aptimonia protulerunt, diligentius obseruandum est non eos uerba secutos esse, sed sensum et, ubi Septuaginta ab Hebraico discrepant, Hebraeum sensum suis expressisse sermonibus. puer igitur dei omnipotentis iuxta dispensationem carnis adsumptae, qua ad nos mittitur, saluator est appellatus.
Abbreviated transcription (Latin):
lmieritate docebit uidicium. ñ crit tristis neq tur¬
bulentiis. donec ponat interra uidicium: ce legem eiꝰ
insule ex pectabunt. Ex quo apparet matheum euuã¬
głistam ñ ueteris interpretationis auctoritate constric¬
tum. dimisisse hebraicam ueritattm:. s quasi hebreum ex
hebreis. et inlege dñi doctissimum. eagentib protulisse.
que in hebteo legerat. Si enim sic accipiendum ẽ ut sep¬
tuaginta interpretes ediderunt. iacob puer m̃s suscipi¬
am eum. isrł electus ms suscepit eum antina meaͥ.
quomodo miħu intelligimus ẽẽ completum. qd̾ de
iacob et isrł scriptum est. Qd̃ beatum matheum ñ so¬
lum in hoc testimonio s inalio fecisse legimus. ex egyp¬
to uocaui filium incum: proquo septuaginta transtu¬
lerunt. ex egypto uocatut filios suos. Qd̾ utiq nisi scqͣ¬
mur hebraicam ueritatem. ad dñm saluatorem ñ ꝑti¬
nere manifestum ẽ. Scquitur enim. Ipsi aut̃ immola¬
bant baalim. Qd̃ aut̃ de assumpto testimonio in euuã¬

Expanded text:
udicium. Non erit tristis neque turbulentus, donec ponat in terra judicium: et legem ejus insulae expectabunt. » Ex quo apparet 855 Matthaeum Evangelistam, non veteris interpretationis auctoritate constrictum, dimisisse Hebraicam Veritatem: sed quasi Hebraeum ex Hebraeis, et in Lege Domini doctissimum ea gentibus protulisse, quae in Hebraeo legerat. Si enim sic accipiendum est, ut Septuaginta Interpretes ediderunt: Jacob puer meus, suscipiam eum: Israel electus meus, suscepit eum anima mea, quomodo in Iesu intellegimus esse conpletum, quod de Iacob et de Israhele scriptum est ? quod beatum Mattheum non solum in hoc testimonio, sed et in alio fecisse legimus: ex Aegypto uocaui filium meum, pro quo Septuaginta transtulerunt: ex Aegypto uocauit filios suos. quod utique, nisi sequamur Hebraicam ueritatem, ad dominum saluatorem non pertinere manifestum est. sequitur enim: ipsi autem immolabant Baalim. quod autem de adsumpto testimonio in euan
Abbreviated transcription (Latin):
mam suam propt̃ me inpresentr᷑. lucri eam faci¬
et infuturum. Cotidie credens in xp̃o tollit crucẽ
suam. &e negat scipsum. Qui impudicus fuit.: uersus
ad castitatem. temꝑãtia luxuriam negat. Qui formi¬
dolosus et timidus. assũpto robore fortitudinis. prio¬
rem se ẽe nescit. Iniquus si scquatur itisticiamꝰ negit
iniquitatem. Stultus si xp̃m confitetur dei uirtu¬
tem deiq sapientiam: negat stulticiam. Quod scien¬
tes ñ solum in ꝑsecutionis tempore & necessitate mar¬
tiriim. szinom̃i conuersatione. oꝑe. cogitatione. ser¬
mone negemus nosmctipsos qd̾ ante fuimus. & con¬
fittamur cos qui inxp̃o renati sumꝰ. Iccirco enim
dñs crucifixus est. ut et nos qui credimus ineum. et
peccato mortui sumus crucifigam̃ cum ipso: dica¬
musq qđ paulus apłs docuit. cum xp̃o erucifixus
sum. et nichi aũt absit gloriari nisi incruce am̃¬
mei ihu ixp̃i. ꝑquẽ michi mundus crucifixus est.

Expanded text:
imam suam in praesenti, lucri eam faciimam suam in praesenti, lucri eam faciet in futuro. cottidie credens in Christo tollit crucem suam et negat se ipsum. qui inpudicus fuit, uersus ad castitatem temperantia luxuriam negat; qui formidolosus et timidus, adsumpto robore fortitudinis priorem esse se nescit. iniquus, si sequatur iustitiam, negat iniquitatem; stultus, si Christum confiteatur dei uirtutem deique sapientiam, negat stultitiam. quod scientes non solum in persecutionis tempore et necessitate martyrii, sed in omni conuersatione, opere, cogitatione, sermone negemus nosmet ipsos, qui ante fuimus, et confiteamur eos, qui in Christo renati sumus. idcirco enim dominus crucifixus est, ut et nos, qui credimus in eum et peccato mortui sumus, crucifigamur cum ipso dicamusque, quod Paulus apostolus docuit: cum Christo crucifixus sum et: mihi autem absit gloriari nisi in cruce dom
Abbreviated transcription (Latin):
& scribis et principib sacerdotiũ & octidi assumẽ
cum petrus cepit increpare et diccre. Absit a te dñe:
ñ erit tibi hoc. Qui conuersus dicit petro. Uade
post me sathanas. scandalum es michi: quia ñ sa¬
pis que dei sunt. s que hominum. Humano quip¬
pe timore ꝑtertitus. passionem dñi formidabat:
et quomodo audiens multa pati. et occidi timebat.
ac audicns et tercia die resurget. gaidere debuc¬
rat & tristiciam passionis resurrectionis gloria
mitigare. Unde illo protimore correpto. loqueba¬
tur ad om̃s discipłos. suic conuocaitit turbam cum
discipłis sitis ut marcus posiit᷑. aut iuxta lucam dice¬
lat ad cunctos. Siqutis uult post me uenire. ab negit
semet ipsum. et tollat crucem suam. &e sequatur me.
Cuius ex hortationis hic sensus est. Non est delicata
indm̃ & secura confessio. Qui mine credit. debet su¬
um sanguinem fundere. Qui enim ꝑdiderit an¬

Expanded text:
et scribis et principibus sacerdotum et occidi, adsumens et scribis et principibus sacerdotum et occidi, adsumens eum Petrus coepit increpare et dicere: absit a te, domine, non erit tibi hoc. qui conuersus dicit Petro: uade post me, satanas, scandalum es mihi, quia non sapis, quae dei sunt, sed quae hominum. humano quippe timore perterritus passionem domini formidabat. et quo modo audiens \'multa pati\' et \'occidi\' timebat, sic audiens: et tertia die resurget gaudere debuerat et tristitiam passionis resurrectionis gloria mitigare. unde illo pro timore correpto loquebatur ad omnes \'discipulos\' siue conuocauit turbam cum discipulis suis, ut Marcus posuit, aut iuxta Lucam dicebat ad cunctos: si quis uult post me uenire, abneget se ipsum et tollat crucem suam et sequatur me. cuius exhortationis hic sensus est: non est delicata in deum et secura confessio. qui in me credit, debet suum sanguinem fundere. qui enim perdiderit an
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Ꝙ in nomine cus sꝑabunt insule. Quomodo enĩ
iafult turbine fiatuq uentorum &e crebris tempestatib
seriutur quidem s ñ subuertuntur. inexemplum
euangice domus que suꝑ petram robusta mole funda¬
taẽ: ita et ȩccłiȩ que sꝑabunt in legt & innomine a ni
saluatoris. loqituntur ꝑ ysaiam: ego cuutas firma.
cuutas que oppugnatur.
uem sensum habeat qd meuuanglista
matheo scriptum ẽ. siquis uult post me
uenue. ab neget semet ipsum: que ẽ sui
dio. aut quomodo qui sequitur saluatorem se ip¬
sum negat. Dequo intercio commentariorum ciusdẽ
mathei libro itabreuiter sum locutus. Qui deponit ue¬
terem hominem cum oꝑib ciusꝰ: negat scipsum dicenᷤ.
ecm siam. et mundo crucifigitur. Cui aũt mundus
crucifixiis ẽ: sequitur dnm̃ erucifixum quib nc̃
addere possumus. Post quam ostendit discipłis qd̾
oporteret cum ire ierłm. & multa pati a saccidotib

Expanded text:
siue in lege eius sperabunt insulae. quo modo enim siue in lege eius sperabunt insulae. quo modo enim insulae turbine flatuque uentorum et crebris tempestatibus feriuntur quidem, sed non subuertuntur in exemplum euangelicae domus, quae super petram robusta mole fundata est, ita et ecclesiae, quae sperant in lege et in nomine domini saluatoris, loquuntur per Esaiam: ego ciuitas firma, ciuitas, quae obpugnatur. Quem sensum habeat, quod in euangelista Mattheuenire, abneget se ipsum. quae est sui abnegatio aut quomodo, qui sequitur saluatorem, se ipsum negat? — De quo in tertio commentariorum eiusdem Matthei libro ita breuiter locutus sum: qui deponit ueterem hcem suam, et mundo cruccrucifixus est, sequitur dominum crucifixum. quibus nunc haec addere possumus: postquam ostendit discipulis suis, quod oporteret eum ire Hierusalem et multa pati a sacerdotibus
Abbreviated transcription (Latin):
rissimi. &e qui noxius oculis est. tenebroseq caliginis in¬
uoltiebatur crtorib. quem non solum ñ extinxit et rede¬
gt incincrem. s econtrario deparua scintilla & pene
moriente maxima suscitauit incendia. ita ut totus orbiᷤ
arderet igne dñi saluatoris. quem uenit mitiere super
terram. & mominib ardere desiderat. Scdm tropolo¬
giam quid nobis inderetur de hoc loco in commenta¬
tiolis mathei breuiter annotauimus. Iste aut̃ qui ba¬
rundinem quassatam ñ confringet. & linum fuiganᷤ
ñ extinxit. iudicium quoq ꝑduxit ad uictoriam. cu¬
iuis udicia uera sunt iustificata insemet ipsis. ut
iustificetur insermonib suis. et uincat cum iudi¬
catur. & tamdiulumen predicationis etus inmundo
resplendeat. milliusq conteratur & uincatur insidiis.
donec ponat interra uidicium. et impleatur illud
qd̾ scriptum ẽ. fiat uoluntas tua sicut incelo et int¬

Expanded text:
rissimi et qui noxius oculis est tenebrosaeque caliginis inrissimi et qui noxius oculis est tenebrosaeque caliginis inuoluebatur erroribus. quem non solum non restinxit et redegit in cinerem, sed e contrario de parua scintilla et paene moriente maxima suscitauit incendia ita, ut totus orbis arderet igne domini saluatoris, quem uenit mittere super terram et in omnibus ardere desiderat. secundum tropologiam quid nobis uidetur de hoc loco, in commentariolis Matthei breuiter adnotauimus. iste autem, qui harundinem quassatam non confregit et linum fumigans non extinxit, iudicium quoque perduxit ad uictoriam, cuius iudicia uera sunt, iustificata in semet ipsis, ut iustificetur in sermonibus suis et uincat, cum iudicatur, et tamresplendet, nulliusque conteretur nec superabitur insidiis, donec ponat in terra judicium et impleatur illud quod scriptum est: Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in
Abbreviated transcription (Latin):
&e mhis qui fonis etant. ñ sua uoce s ꝑparabolas loquebatur.
harimamem inqdat quassatam ñ consringetͥ. siue ut septua¬
gnita transtuierunt. calamum siadum non conteret. Cala¬
mus stactus qui fuit ante uocalis & inlaudes dñi coneie¬
latemlapidem. et cctidit suꝑ cumꝰ fractusq millo est.
Proptera dicitu de eo. Increpa añe bestias calami. Et m
iħti uolumine toriens appellatur canne. idẽ calami. qui
aquas habet turbidas. quas el egit isrł. pitrissima fiuen
t desidocrans cenosam ac palustrem regionem. pepones.¬
q ae cepe. et aslia. & cucumeres. ollasq gyptiarum car¬
nium qui rectissime ꝑ ysaiam appellatur calamus
sractus cui qui tinit uoluerit ꝑtandetur manus esꝰ.
Qmn euim post aduentum dñ saluatoris cuuangłi¬
ce interpretationis spm̃ dereliquens. initdaice lititre
gatum: qui extincto legis naturalis ardore. fumi ama¬

Expanded text:
et his qui foris erant, non sua voce, sed per parabolas loquebatur: et his qui foris erant, non sua voce, sed per parabolas loquebatur: Arundinem, inquit, quassatam non confringet; sive ut Septuaginta transtulerunt calamum fractum non conteret. Calamus fractus qui fuit antea vocalis, et in laudes Domini concinelarem lapidem, et cecidit super eum, fractusque in illo est; propterea dicitur de eo: Increpa Domine bestias calami : et in Jesu volumine torrens appellatur cannae, id est, calami; qui aquas habet turbidas, quas elegit Israel, purissima contem, et desiderans coenosam ac palustrem regionem, peponesque, et cepe, et allia, et cucumeres, ollasqnium rectissime per Esaiam appellatur calamus fractus, cui qui inniti uoluerit, pertundetur manus eius. qui enim post aduentum domini saluatoris euangelicae interpretationis spiritum derelinquens in Iudaicae litterae gatum, qui extincto legis naturalis ardore fumi ama
Abbreviated transcription (Latin):
tudimis. spm̃ scientie et pietatis. & timoris dm̃. qui inspe¬
de columbe desdendit suꝑ cum: dequo & ioħis baꝑtista ad̾o
entem et manentem ineo. tpse ẽ. & iicium gentibus
mintiabit. Dequo inpsalmis icgntis. D̾s udicium tuũ
regida:. et iusticiam tuam fidio regis. Qui et ipse ioguitur
incuiangis. Non enim pater tuidicat quemquam᷑. sed
omine indicium acait filio. Non contendetꝰ. icat agnus
Auctus ẽ adiuictimam. Hon contendet in subuersione
andientium. Neq clamabit. uꝑxta illud qd̾ paulus apł̃s
scribit. Ommis clamor et ira ce amaritudo auferatur a uo¬
bis. Nonclamabitͥ quia isrł ñ fecit iudicium. s clamorẽ.
Neq andiet quisquam in plateis stue foris uocem eius.
Omiis emm gła filie regis abintus. etarta & angusta
ina c̃ que ducit adutam. Unde ce in plattis uex illius ñ au¬
ditur: inquib considcmner ait sapientia latam spatiosamq
uam ñ ingrediens. s arguens atq condempnans. Unade

Expanded text:
ietatis et timoris dei, qui in specie columbae descendit super eum, de quo et Iohannes Baptista a deo nctum uenientem et manentem in eo, ipse est. et iudicium gentibus nuntiabit, de quo et in psalmis legimus: deus, iudicium tuum regi da et iustitiam tuam filio regis. qui et ipse loquitur in euangelio: non enim pater iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio. non contendet sicut agnus ductus ad uictimam, non contendet in subuersione audientium. neque clamabit iuxta illud, quod Paulus apostolus scribit: omnis clamor et ira et amaritudo auferatur a uobis. non clam a b i t, quia Israhel non fecit iudicium, sed clamorem. neque audiet quisquam in plateis siue foris uocem eius. omnis enim gloria filiae regvia est, quae ducit ad vitam . Unde in plateis vox illius non auditur, in quibus confidenter agit sapientia, latam spatiosamque viam non ingrediens, sed arguens atque condemnans. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
rit. & exultatione corporis nuntiarit. Questio Scđa:¬
uid significet qd inmatheo scriptum ẽ. harum¬
dinem quassatam ñ confringet. & linum fu¬
migans non extinguet. Ad citius expositionẽ
loci. totum qd mathetis depsaya propħa assumpsit testi¬
monium ponendum ẽ. et ipsius uerba ysaie iuxta septu¬
aginta interpretes ipsumq hebraicũ cui theodotioria qͥ¬
la simmachusq consentiunt. Sic gͦ de quatuor euuan¬
ghistis solus matheus posuit. Ih̾c sciens secessit inde.
et secuti sunt eum multi. et curauit eos omnes. et pre¬
cepit eis ne manifestum eum facerent᷑. ut adimpleret᷑
dictum est ꝑysaram proph̃am dicenem. Sce puer¬

Expanded text:
et exultatione corporis nuntiarit. Qet exultatione corporis nuntiarit. Quid significet, quod in Mattheo scriptum est: harundinem qu as s at am non co nf r ing et et linum f umigans non extinguet. — Ad cuius expositionem loci totum, quod Mattheus de Esaia propheta adsumpsit, testimonium ponendum est et ipsius uerba Esaiae iuxta septuaginta interpretes ipsumque Hebraicum, cui Theodotio, Aquila Symmachusque consentiunt. sic ergo de quattuor euangelistis solus Mattheus posuit: Iesus autem sciens recessit inde et secuti sunt eum multi et curauit eos omnes et praecepit eis, ne manifestum eum facerent, ut inpleretur, quod dictum est per
Abbreviated transcription (Latin):
mus ẽ. interris cunctos homines anteire. Nos enim in
angłos proficimus. & ñ angłi innos: sicut quidam ster¬
tentes sopore grauissimo sonmiant. Nec sufficit hoc in
ioħis laudib: nisi ipse predicans baptismum penitentie
primus dixisse referatur. Pemtentiam agite. appropin¬
quabit enun regnum celorum. Unde adieb predica¬
tionis cius. regnum celorum ium patitur. ut qui homo
natus ẽ angłs ẽc desideret: et terrenum animal celeste
querat habitaculum. Lex enim et propħe usq ad io¬
hannem predicauerunt᷑. ñ qd̾ ioħs propħarum sit fi¬
aut scłm misterium qd̵ in malachia scriptim ẽ. ipse ẽ
helyas qui uenturus ẽ: ñ qd̾ eadem anim Qut heretici
suspicantur. & inhelya et in ioħe fuerit. s qd̾ eandem ha
remo ut helyas. ꝑsecutionem passus abherodiade. ut il¬
le sustinuit abierabel: ut quomodo helyas scił̃i ad uen
uatorem ñ solum inhcremo. s et inmatris utero saluta

Expanded text:
mus est, in terris cunctos homines anteire. nos enim in mus est, in terris cunctos homines anteire. nos enim in angelos proficimus et non angeli in nos, sicut quidam stertentes sopore grauissimo somniant. nec sufficit hoc in Iohannis laudibus, nisi ipse praedicans baptismum paenitentiae primus dixisse referatur: paenitentiam agite, adpropinquauit enim regnum caelorum. unde a diebus praedicationis eius regnum caelorum uim patitur, ut, qui homo natus est, angelus esse desideret et terrenum animal caeleste quaerat habitaculum. lex enim et prophetae usque ad Iohannem prophetauerunt, non quod Iohannes prophetarum sit fiautem secundum mysterium, quod in Malachia scriptum est , Ipse est Elias, qui venturus est : non quod eadem anima ut Haeretici suspicantur, et in Helia et in Iohanne fuerit, sed quod eandem habremo ut Helias, persecutionem passus ab Herodiade, ut ille sustinuit ab Iezabel, ut, quomodo Helias secundi praecuuatorem non solum in heremo, sed et in matris utero saltu
Abbreviated transcription (Latin):
sa predicatio sectatur lucra. et głam querit humaniam.
ut ꝑgłam nascantur compendia. asserit eum cameloꝵ
uestitum pilis. nulli posse adulationi succumbere: et
qui locustis uescitur ac melle siluestri. opes ñ querere:
rigidaq et aͣstera uita aulas uitare palatii. quas quert̃
qtui bysso et sirico &e mollib uestruntur. Dicitꝙ eum
ñ solum propħam qui soleat uentura predicere. s plus
cum quam propħam. quia quem illi uenturum esse
dixerunt. hic uenisse monstrat dicens. ecce agnus dei
qui tollit peccata mundi: presertim cum ad fastigium
propłiale baptiste accessit priuilegium. ut cui dixerat
ego ate debeo baptitari. ipsc cum baptirauerit ñ presũp¬
tione maioris. s obedientia discipłi actimore seruili.
sumq internatos mulierum nullum asserat ioħe sur¬
rexisse maiorem :. se qui de uirgine procreatus ẽ maiorem
ẽẽ cominemorat. siuie omnem angłm qui incelis muni¬

Expanded text:
sa praedicatio sectatur lucra et gloriam quaerit humanam, sa praedicatio sectatur lucra et gloriam quaerit humanam, ut per gloriam nascantur conpendia, adserit eum camelorum uestitum pilis nulli posse adulationi succumbere et, qui lucustis uescitur ac melle siluestri, opes non quaerere rigidamque et austeram uitam aulas uitare palatii, quas quaerunt, qui bysso et serico et mollibus uestiuntur. dicitque eum non solum prophetam, qui soleat uentura praedicere, sed plus esse quam prophetam, quia, quem illi uenturum esse dixerunt, hic uenisse monstrauit dicens: ecce agnus dei, qui tollit peccata mundi, praesertim cum ad fastigium prophetale baptistae accesserit; priuilegium, ut, cui dixerat: ego a te debeo baptizari, ipse eum baptizauerit non praesumptione maioris, sed oboedientia discipuli ac timore seruili. cumque inter natos mulierum nullum adserat lohanne surrexisse maiorem, se, qui de uirgine procreatus est, maiorem esse commemorat siue omnem angelum, qui in caelis mini
Abbreviated transcription (Latin):
frequenter: discipłi aut̃ tui ñ ieuinant: & ad iohem
Magister cui tu prebiusti testimonium iuxta iordanẽ.
ecce discipłi cius baptiant. & plures uemunt ad eum.
Quo dicto liuoeem significant. designorum magnita¬
dine. & inuidie mordacitate uenient̾t. curbaptitatus
aioħe ipse audeat baptuare: & multo amplior ad cum
turba concurrat quam uenerat ad ioħem. & ne forsi¬
tan plebs nesciens. hoc dicto ioħem suggillari arbitra¬
rectir.: inillitis latides ꝑ orat. & cepit de ioħe ad turbas
dicere circunstantes. Qitid existis indesertum uide
dicti hic sensus est. Nunquid adhoc existis inheremum.
ut indcretis hominem instar harundinis uentorum fa¬
tu inpartes uarias inclinari. Ut quem ante laudaus¬
rat de eo nunc dubitet. & dequo prius dixerat cene
agnus dei. nunc interroget utrum ipse analius sit
qui ul uenertt. uel uenturus sit. Et qiutia omnis sal¬

Expanded text:
frequenter, discipuli autem tui non ieiunant ? et ad Iohannem: frequenter, discipuli autem tui non ieiunant ? et ad Iohannem: magister, cui tu praebuisti testimonium iuxta Iordanen, ecce discipuli eius baptizant et plures ueniunt ad e u m. quo dicto liuorem significant de signorum magnitudine et inuidiae mordacitate uenientem, cur baptizatus a Iohanne ipse audeat baptizare et multo amplior ad eum turba concurrat, quam prius uenerat ad Iohannem. et ne forsitan plebs nesciens hoc dicto Iohannem suggillari arbitraretur, in illius laudes perorat et coepit de Iohanne ad turbas dicere circumstantes: quid existis ad desertum uiderdicti hic sensus est: numquid ad hoc existis in heremum, ut uideretis hominem instar harundinis uentorum flatu in partes uarias inclinari? ut, quem ante laudauerat, de eo nunc dubitet et, de quo prius dixerat: ecce agnus dei, nunc interroget, utrum ipse an alius sit, qui uel uenerit uel uenturus sit. et quia omnis fal
Abbreviated transcription (Latin):
mundi:ͥ s quia ad inferos descensitrus sum. ctiam hoc
interrogo. utrum et ilłic descendas: animpiumi sit hoc de
filio dei credere. aliumq missurtis sis. Hoc aũt scire desi¬
dedro: ut qui te interris hominib nuntiaui. etiam inferis
nuntiem si forte uenturus es. Tu enim es qui uenisti di¬
mittere captiuitatem: et solucre eos qui inuinculis tene¬
bantur. Ciutis scicitationem dñs intelligens. oꝑib magis
quam sermone respondit. et ioħi precipit nuntiari. ui¬
dere cecos. ambulare claudos. leprosos mundari. surdos
audire. mortuos surgere : &e qd̾ his maius ẽ pauꝑes euuangłi¬
rari. Pauꝑes uel humilitate. uel diuitiss nt milla inter pan¬
perem dititemq distanta sit salutis. s omnes uocentur
cqualiter. Qd̃q infert beatus est quiñ fuerit scandalra¬
tiis in me: ñ ioħem s discipłos eius ꝑcutit. qui prius acces¬
serant ad eum diccntes. Quare nos et pharisci ieumamꝰ

Expanded text:
mundi, sed, quia ad inferos descensurus sum, etiam hoc mundi, sed, quia ad inferos descensurus sum, etiam hoc interrogo, utrum et illuc ipse descendas an inpium sit hoc de filio dei credere aliumque missurus sis. hoc autem scire desidero, ut, qui te in terris hominibus nuntiaui, etiam in inferis nuntiem, si forte uenturus es. tu enim es, qui uenisti dimittere captiuitatem et soluere eos, qui in uinculis tenebantur. cuius sciscitationem dominus intellegens operibus magis quam sermone respondit et Iohanni praecipit nuntiari, uidere caecos, ambulare claudos, leprosos mundari, surdos audire, mortuos surgere et — quod his maius est — pauperes euangelizari, pauperes uel humilitate uel diuitiis, ut nulla inter pauperem diuitemque distantia sit salutis, sed omnes uocentur aequaliter. quodque infert: beatus, qui non fuerit scandalizatus in me, non Iohannem, sed discipulos eius percutit, qui prius accesserant ad eum dicentes: quare nos et pharisaei ieiunamus
Abbreviated transcription (Latin):
ut interrogarent eum. tu es qui uenturus es.
analium expeclamus. cum prius ipse de
c̃m dixetit. ecce agnis dei. cece qui toslit peccata
mundi. Dehac questione. incommentariis mathei plenus
diximus. Unde apparet. quȩ hec intetrogas.ipsa te uolumi¬
na ñ habere. Tamen stringendaum est breuiter. nc omni¬
no tactisse uideamur. Ioħs mittebat discipłos suos inum¬
culis constitutus. ut sibi querens. illis disccret᷑. et capite ttim¬
candus. illum doceret e̾c scctandum. quem interrogatione
sua magistrum omnium fatebatur. Neq enim pottrat
ignorate. quem ignorantib ante monstrauerat: et de quo
dixerat. quihabet sponsam sponsus est. & cuius ñ sum dig¬
nus calciamenta portare. & illum oportet crescere. me autẽ
minui: dm̃q patrem audierat intonantem. hic ẽ filius mñs
dilectus. inquio michi complaciii. Qd̃ aũt dicit tues qui
uenturus es analium expectamus. hunc quoq sensum
habere pocest. Scio qd̾ ipse sis qui tollere uenisti peccata

Expanded text:
enturus es, an alium exspectamus ? Cum prius ipse de eodem dixerit: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . De hac Quaestione in Commentariis Matthaei plenius diximus. Unde apparet quae haec interrogas, ipsa te volumina non habere. Tamen stringendum est breviter, ne omnino tacuisse videamur. Joannes mittebat discipulos suos in vinculis constitutus, ut sibi quaerens, illis disceret; et capite truncandus, illum doceret esse sectandum, quem interrogatione 852 sua magistrum omnium fatebatur. Neque enim poterat ignorare, quem ignorantibus ante monstraverat, et de quo dixerat: Qui habet sponsam, sponsus est ; Et, Cujus non sum dignus calciamenta portare et: illum oportet crescere, me autem minui, deumque patrem audierat intonantem: hic est filius meus dilectus, in quo mihi conplacui. quod autem dicit: tues, qui uenturus es, an alium expectamus ? hunc quoque sensum habere potest: scio, quod ipse sis, qui tollere uenisti peccata
Abbreviated transcription (Latin):
conim qui in dño credituri erant. et se cũ illo cru¬
cificuri. symon cyreneus portat crucem cius. quam
uAalios euuãglistas prior ipse portanit. iiii.

Expanded text:
eorum qui in Domino credituri erant, et se cum illo crucifixuri, Simon Cyrenaeus portat crucem ejus; quam juxta alios Evangelistas prior ipse portavit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
anima nascat᷑ ex anima. et simili cũ brutis animã¬
tib conditione subsistat. Augustinus.
oc certe sentis qd singłas animas singlis nas¬
centib. etiã mͦ d̾s faciat: cui sententie. ne
obiciatur qd om̃s creaturas .ui. die consũma uerit
ds. et septimo requieuerit. ad hibes testimoniũ
ex euãgłio. pat̃ meus usq nunc oꝑat᷑. hieronimꝰ
se intelligentie tribuat᷑ occasio constat:
ti. peccantes inadã ex quo caro ẽ ꝓpagata peccati:
aut si non peccant. qua iusticia creatoris ita pec¬
cato obligent᷑ alieno. cũ ex inde ꝓpagatis menbriᷤ
mortalib inferunt᷑. ut e as nͥ ꝑ eccłiã subuentũ

Expanded text:
anima nascatur ex anima: et simili cum brutis animantibus conditione subsistat. Augustinus. Hoc certe sentis, quod singulas animas singulis nascentibus etiam modo Deus faciat. Cui sententiae ne objiciatur, quod omnes creaturas sexto die consummaverit Deus, et septimo requieverit, adhibes testimonium ex Evangelio: Pater meus usque nunc operatur. Hieronymus. e intelligentiae tribuatur occasio? Constat,ti, peccantes in Adam, ex quo caro est propagata peccati: aut si non peccant, qua justitia Creatoris ita peccato obligentur alieno? Cum exinde propagatis membris mortalibus inseruntur: ut eas, nisi per Ecclesiam subventu
Abbreviated transcription (Latin):
uiti utroq claudicant pe¬
de. & nefractis quidẽ cer¬
uicib inclinantur: haben¬
tes affectũ erroris pristim.
cũ predicandi eandẽ non
habeant libertatẽ. Sc̃ĩ
fĩs qui cũ nr̃a sunt paruitate. precipue scẽ et
uenerabiles filie tue. simplicit̃ salutant fr̃s tu¬
os. Dnm̃ meũ alipiũ ce dnm̃ meũ euuodiũ ut
meo nomine salutes. precor coronã tuam. Capta
iherłm tenet᷑ anabuchordonosor. nec hieremie
uult audire consilia. quin potiꝰ egyptũ desid̾at
ut moriat᷑ inthapnes: et ibi seruitute ꝑ eat

Expanded text:
ulti utroque claudicant pede et ne fractis quidem ceruicibus inclinantur habentes affectum erroris pristini, cum praedicandi eandem non habeant libertatem. sancti fratres, qui cum nostra & sunt paruitate, praecipue sanctae et uenerabiles filiae tuae suppliciter te salutant. fratres tuos, dominum meum Alypium et dominum meum Euodium, ut meo nomine salutes, precor coronam tuam. capta Hierusalem tenetur a Nabuchodonosor nec Hieremiae uult audire consilia; quin potius Aegyptum desiderat, ut moriatur in Taphnes et ibi seruitute pereat
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentes premoriunt᷑ incarne: iusticie qd̾ tu
adolescentiam. in aliena etate mentiris. & quã¬
quã istã multis corporis sanitatẽ. ctiam peccato¬
tib euenire uideamus: tamen illis hoc diabo¬
lus ministrat ut peccent: tibi dñs prestat. ut
gaudeas. Doctissui quiq grecorũ. dequib pro
flacco agens luculente tulliꝰ ait. ingenita leui¬
tas. et erudita uanitas: regũ suorũ. uel princi¬
pũ laudes accepta mercede dice bant. Hoc ego
nunc faciens. preciũ prolaudib posco. Et nepti¬
tes modicae̾t que deprecor. margaritã de euãgłio
postularis Eloquia dñi. eloquia casta. argentum
igne examinatũ ꝓbatũ t̾repurgatũ septuplũ: scili¬
cet cõmentarios fortunatiani. et ꝓpt̾ notitiam
pseeutorũ aurelii uictoris historiam. simules
epłas nouatiani: ut dũ scismatici hominis uenena
cognoscuns. libentiꝰ sc̃i martyris cypriam biba¬
mus autidotũ. Mlisimus interim tibi. id ẽ paulo

Expanded text:
uiuentes praemoriuntur in carne, iustitiae, quod tu uiuentes praemoriuntur in carne, iustitiae, quod tu adulescentiam in aliena aetate mentiris. et quamquam multis istam corporis sanitatem, etiam peccatoribus, euenire uideamus, tamen illis hoc diabolus ministrat, ut peccent, tibi dominus praestat, ut gaudeas. Doctissimi quique Graecorum, de quibus pro Flacco agens luculente Tullius ait: ingenita leuitas et erudita uanitas, regum suorum uel principum laudes accepta mercede dicebant. hoc ego nunc faciens pretium posco pro laudibus. et ne putes modica esse, quae deprecor, margaritam de euaugelo postularis, eloquia domini eloquia casta, argeutuni igue exauiinatum terKae, purgatum septuplum, scilicet commentarios Fortunatiani et propter notitiam persecutorum Aurelii Victoris historiam simulque epistulas Nouatiani, ut, dum scismatici hominis uenena cognoscimus. libentius sancti martyris Cypriani bibamus antidotum. misimus interim tibi, id est Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
labor & dolor Quorsũais ista.tam alto repetita prin¬
cipio. et ita procul cepta. ut merito qui uis horati¬
ano de nobis possit sale ludere: & gemino bellum
troianũ orditur ab euo: Uidelicet ut senectutẽ
tuam. et caput. ad similitudinẽ. xp̃i candidum.
dignis nocib predicẽ. Ecce iam cententis etatũ
diens. future beatitudinẽ uite. ꝑ presentia exem¬
pla meditaris. Ocłi puro lumine uigent. pedes
imprimunt certa uestigia: auditus penetrabilis.
dentes candidi. uox canora. corpus solidũ et succi ple¬
nũ cam cũ robore discrepant. uires cũ etate dissen¬
tiunt. ñ memorie tenacitatẽ. ut ĩplerisq cernimꝰ.
antiquior senecta dissoluit: ñ callidi acumen
ingeni frigidꝰ sanguis optundit: ñ contractam
rugis faciem. arata frons asꝑat.: Non deniq tre¬
mula manus. ꝑcuruos cere tramites errantem
dñs ostendit. ut peccati sciamus e̾e. qd̾ cet̾i ad huc

Expanded text:
labor et dolor? \'Quorsum\', ais, \'ista tam alto repetita prinlabor et dolor? \'Quorsum\', ais, \'ista tam alto repetita principio et ita procul coepta, ut merito quiuis Horatiano de nobis possit sale ludere: et gemino bellum Troianum orditur ab ono?\' uidelicet ut senectutem tuam et caput ad Christi similitudinem candidum dignis uocibus praedicem. ecce iam centenarius aetatdiens futurae beatitudines uitae per praesentium exempla meditaris. oculi puro lumine uigent, pedes inprimunt certa uestigia, auditus penetrabilis, dentes candidi, uox canora, corpus solidum et suci plenum. cani cum rubore discrepant, uirtus cum aetate dissentit. non memoriae tenacitatem, ut in plerisque cernimus, antiquior senecta dissoluit, non calidi acumen ingenii frigidus sanguis obtundit, non contractam rugis faciem arata frons asperat, non denique tremula manus per curuos cerae tramites errantem e nobis dominus ostendit, ut peccati sciamus esse, quod ceteri adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
umane uite breuitas. dãpna¬
tio delictorũ est: et impso se¬
pe lucis exordio. mors secuta
nascentẽ. labentia cotidie
inuitiũ scła ꝓfitet᷑. Nã cũ
primũ paradysi colonum.
iꝑmis nexib prepeditũ. colub̾ deduxisset ad terraᷤ:
eternitas mortalitate mutata. in nongentos. et
eo amplius annos. scdam quodãmͦ ĩmortalitatem.
maledicti hominis distulerat elogiũ. Ex inde
paulatĩ recrudescente peccato. totius orbis nau¬
fragium gigantiũ adduxit impietas: post illud
ut ita dixerim purgati baptismũ mundi. inbre¬
ue tempus hominũ uita contracta ẽ. Hoc quoq
spatiũ scelerib nr̃is sẽꝑ c̾otra diuina pugnanti¬
b pene ꝑdidimꝰ. Quotiens enĩ quisq. aut cente¬
natiã transgreditur etatẽ: aut ñ ad eam sic ꝑue¬
nit. ut ꝑuenisse peniteat Scd̃m qd̾ inlibro psal¬
morũ scriptura testat᷑ Dies uite nr̃e. septuaginta
anni. Si aut̃ mudtũ. octoginta. Quicqͥd reliquũ ẽ.

Expanded text:
umanae uitae breuitas damnatio delictorum est et in ipso saepe lucis exordio mors secuta nascentem labentia cotidie in uitium saecula profitetur. nam cum primum paradisi colonum uiperinis nexibus praepeditum coluber deduxisset ad terras, aeternitas mortalitate mutata in nongentos et eo amplius annos, secundam quodammodo inmortalitatem, maledicti hominis distulerat elogium. exinde paulatim recrudescente peccato totius orbis naufragium gigantum adduxit inpietas. post illud, ut ita dixerim, purgati baptismum mundi in breue tempus hominum uita contracta est. hoc quoque spatium sceleribus nostris semper contra diuina pugnantibus paene perdidimus. quotus enim quisque aut centenariam transgreditur aetatem aut non ad eam sic peruenit, ut peruenisse paeniteat, secundum quod in libro psalmorum scriptura testatur: dies uitae nostrae septuaginta anni, si autem multum, octoginta; quidquid reliquum est,
Abbreviated transcription (Latin):
bris. pͥuant̃ sensib uexantur abinmundis sp̃ĩ¬
tib. Demonstrandũ ẽ utiq quomͦ ista sine ulla
sua mala causa. iuste patiant᷑. Noneñĩ dici fasẽ.
aut ista ignorante do fieri: aut eũ ñ posse resiste
facientib: aut iniuste ista uł face uel ꝑmittere.
scripturarũ. in eandẽ questionẽ ut̾is inte¬
athrales prestigias. que unũ eundẽq hominem
ꝑsonarũ uarietate mutata. inmartẽ. ueneremq
ꝓducunt᷑ ut qͥ prius rigidus. et truculentus inces¬
serat: postea soluatur inmollitiem feminarum.
ueso ut patient̾ audias. Non em̃ acadu̾sa

Expanded text:
bris, priuantur sensibus, uexantur ab inmundis spiribris, priuantur sensibus, uexantur ab inmundis spiritibus. demonstrandum est utique, quomodo ista sine ulla sua mala causa iuste patiantur. non enim dici fas est aut ista ignorante deo fieri aut eum non posse resistere facientibus aut iniuste ista uel facere uel permittere.Scripturarum eadem in quaestione uteris in theatrales praestigias: qui unum eumdemque hominem, personarum varietate mutata, in Martem Veneremque producunt: ut qui prius rigidus et truculentus incesserat, postea solvatur in mollitiem feminarum. mus. Quaeso ut patienter audias: non enim de a
Abbreviated transcription (Latin):
hec & alia que posui. sicut possũ dico ad u̾sũ eos.
qͥ hãc opinionẽ qua credunt᷑ anime sicut ila una
sigłis fieri. labefactare conantur. hieronunus
ntomꝰ enĩ orator egregius. incuiꝰ laudibus
tullius ꝑsonat. disertos seait uidisse mul¬
os. eloquentẽ adhuc neminẽ. Noli gͥ mͥ oratorum.
et ñ tuis florib ludere. ꝑ qͦs solent imꝑitorũ atq pu¬
erorũ aures decipĩ. s simplicit̾ dic qͥd sentias.
UUm adpenas uentũ est par augustinus.¬
uulorũ magnis mͥ crede coartor angustiis:
nec qd respodeam prorsus inuenio. Non solum
eas penas dico. quas ht̃ post hanc uitam illa dãꝑ¬
natio quo necesse ẽ trahant᷑ si de corpore exierint si¬
ne xp̃iane gr̃e sacram̃to̾. s eas ipsas. que in hac uita
ddolentib nobis uersantur ante ocłos: quas enu¬
merare si uelim. priꝰ tempus quã exempla defta¬
unt. Languescunt egritudinib. torquent᷑ dolo¬
rib fame et siti cruciantur: debilitantur men¬

Expanded text:
a quae possum, et sicut possum, dico adversum eos, qui opinionem hanc, qua creduntur animae sicut illa una singulis fieri, labefactare conantur. Hieronymus. Antonius, orator egregius, in cujus laudibus Tullius personat, disertos se ait vidisse multos, eloquentem adhuc neminem. Noli igitur mihi oratorum, et non tuis floribus ludere, per quos solent imperitorum atque puerorum aures decipi: sed simpliciter dic quid sentias.um ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coartor angustiis nec, quid respondeam, prorsus inuenio; non solum eas poenas dico, quas habet post hanc uitam illa damnatio, quo necesse est trahantur, si de corpore exierint sine Christianae gratiae sacramento, sed eas ipsas, quae in hac uita dolentibus nobis uersantur ante oculos, quas enumerare si uelim, prius tempus quam exempla deficiunt. languescunt aegritudinibus, torquentur doloribus, fame et siti cruciantur, debilitantur mem
Abbreviated transcription (Latin):
etiam de nris malis prauisq peccatis. Animalis
aut̃ cuiuscũq creatio. si habeat prudentẽ. ꝓiũq con¬
sid̾atorẽ. in esffabilẽ laudẽ creatori excitat. quantoma¬
gis creatio. ñ cuuis libet animał s hominis. Si aut̃
causa creandi querit᷑ nulla cicius et meluis respon-¬
det᷑. nͥ quia om̃is creatura bona ẽ. Ꝙ qͥd digniꝰ quã

Expanded text:
etiam de nostris malis nostrisque peccatis. animalis etiam de nostris malis nostrisque peccatis. animalis autem cuiuscumque creatio si habeat prudentem piumque consideratorem, ineffabilem laudem creatori excitat, quanto magis creatio non cuiuslibet animalis sed hominis! si autem causa creandi quaeritur, nulla citius et melius responde
Abbreviated transcription (Latin):
quo lubrica et subdola ĩ mostulta confessione. dũ
auditorũ simplicitati illude nititur: sue fiaei ĩ¬
mo ꝑfidic illusit. augustinus.
uod in libro adu̾sũ rufinũ posuisti. qͦsdã
huic sententie calũniari. qd̾ dm dare ani¬
mas adult̾inis conceptib uideat᷑ indignũ. unde
conant astruere meritis geste ante carnẽ uite aĩa
quasi ad ergastula huiꝰ modi iuste posse ꝑduci. ñ
me mouet. multa cogitantẽ. qͥb hec possit calũp¬
nia refutari. Ꝙ qd̾ ipse respondisti ñ ẽẽ uitium
sementis intritico qd̾ furto dr̃ ẽe sublatũ. s inco qͥ
frumenta furatus est. nec ic circo terrã ñ debuisse
gremio suo semnna sua cõfouere. q: sator ĩmunda
ea ꝓiecerit manu:. elegantissima similitudo est.
Quã et antequã legerẽ. nullas mͥ obiectio ista de
adult̾ins fetib in hac questione faciebat angus¬
tias. generalit̾ intuenti multabona dm̃ facere.

Expanded text:
quo lubrica et stulta ac subdola confessione, dum quo lubrica et stulta ac subdola confessione, dum auditorum simplicitati illudere nititur, suae fidei, immo perfidiae illusit. Augustinus. Quod in libro adversus Rufinum posuisti quosdam huic sententiae calumniari, quod Deum dare animas adulterinis conceptibus videatur indignum: unde conantur astruere meritis gestquasi ad ergastula huius modi iuste posse perduci, non me mouet multa cogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. et quod ipse respondisti non esse uitium sementis in tritico,. quod furto dicitur esse sublatum,. sed in eo, qui frumenta . furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegantissima similitudo est. quam et antequam legerem, nullas mihi obiectio ista de adulterinis fetibus in hac quaestione faciebat angustias generaliter intuenti multa bona deum facere
Abbreviated transcription (Latin):
usũq et scientiã ñ hñtes uidet̾ opinioni tuȩ pͥma
fronte blandiri. cet̾m discussus facile soluit᷑. Et c̃
testimonia scripturarũ aliis cõꝑaueris testimo¬
uideatur ẽe contrarius scđ̃m illud qd̾ scriptum est.
abissus abissũ inuocat inuoce cataractarũ tuar:
cerno qͥ tua tendat assertio: s de hoc inpost̾ioribus
disserendũ est. ne dũ mmiscemꝰ questionib questiõ̾es.
ñ lolũ gubernando que fecit. uerũ etiã aliquid
ñ qd̾ ñdũ est s qd̃ iam creauerat. numerosius cre¬
ancio usq nunc oꝑatur. Nel sic gͦ uel alio quoli¬
bet m gcimus abeoqd̾ nobis obicitur de requie dei
aboꝑib suis: ne ꝓpterta ñ credamꝰ nuncusq fieti
animas nouas. ñ ex illa una. s sicut iliã unam.
Ham qd̃ cdr̃. quare fecit animas eis. quos nouit cito
olim scripsisse me noui. adu̾sũ eũ libellũ quẽ
sce memorie anastasio ep̃o romane eccłie. edidit. in

Expanded text:
usumque et scientiam non habentes, videtur opinioni tuae prima usumque et scientiam non habentes, videtur opinioni tuae prima fronte blandiri. Caeterum discussus facile solvitur. Et cum testimonia Scripturarum aliis comparaveris testimod scriptum est: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum suarum. Cerno quo tua tendit assertio: sed de hoc in posterioribus disserendum est, ne dum miscemus quaestionibus quaestiones, non solum gubernando quae fecit, verum etiam aliquid non quod nondum est, sed quod jam creaverat numerosius creando, usque nunc operatur. Vel sic ergo, vel alio quolibet modo eximus ab eo, quod nobis objicitur de requie Dei ab operibus: ne propterea non credamus nunc usque fieri animas novas, non ex illa una, sed sicut illam unam. Nam quod dicitur, quare facit animas eis quos novit cito olim scripsisse me novi, adversum eum libellum quem sanctae memoriae Anastasio episcopo Romanae Ecclesiae dedit. In