comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate. Quare uult illos sẽ ꝑ cõmonere debonis operib: quos haberescienciã
dicit & de praȩsencia ueritatis eẽ confirmatos: Nisi forte ab hocscienciã quã
norunt operib exerceant: & ueritatẽ cuius presencia confirmatisunt sbe
m̃ tecustodiant : Nequando ꝑ magistros erroris excedant asimplicitate & casti¬
tatefidei : Dequib uidelic& magistris: in ꝓcessu epistolae pluralo quitur. Con¬
pauca subiungit. Uos qđ au distis ab inicio in uobis ꝑmaneat. lustũ aut̃ arbitror
solemꝰ in itinere uel inbello uti. Et ideo serecte fideles quadiust̃ incorpore
& peregrinant᷑ atdño. in tabernaculis eẽ testantur. In quib: it̃ huius uit& ꝑa¬
gant. x contra ad uersarios ueritatis certam̃ agant. Certus qđ uelox est depo¬
sicio tabernaculimei. Pulcherrimebeatus petrus obitũ suũ non mortesed
deposicionẽ tabernaculi suidicit. Quia nimirũ sic est ꝑfectis dĩfamulis

Expanded text:
etc. Quare vult illos semper commonere de bonis operibus, quos habere scientiam dicit, et de praesentia veritatis esse confirmatos? nisi forte ob hoc, ut scientiam quam norunt operibus exerceant, et veritatem cujus praesentia confirmati sunt fixa mente custodiant, ne quando per magistros erroris excidant a simplicitate et castitate fidei, de quibus videlicet magistris in processu Epistolae plura loquitur. Conpauca subjungit: Vos quod audistis ab initio, in vobis permaneat . Justum autem arbitror solemus in itinere vel in bello uti, et ideo se recte fideles, quandiu sunt in corpore, et peregrinantur a Domino, in tabernaculis esse testantur, in quibus iter hujus vitae peragant, et contra adversarios veritatis certamen agant. Certus quod velox est depositio tabernaculi mei. Pulcherrime beatus Petrus obitum suum non mortem, sed depositionem tabernaculi sui dicit, quia nimirum sic est perfectis Dei famulis
Abbreviated transcription (Latin):
facti illius magnitudinis. Hic paganos simul & hereticos tangit. Quoꝵ primi. quic¬
quid eos delectabat deos appellarenontimuerunt Secundi acceptis diueri mrste¬
rus decetero non diuinis scripturis ad tendere. sed ad suũ pocussensũ erroneum
has male int̃pretando transferre studuerunt. Et hanc uocẽ nos audiuimꝰ decȩlo
allatã. Quidã hanc epistolã negant abeato apło paero rẽ conscriptã: Quisihunc
uersiculũ sollercius adtenderent᷑ & hoc qđ sequitur. Cũ essemus cũ ipso in montesco

Expanded text:
fabulas secuti, etc. Hic paganos simul et haereticos tangit, quorum primi quidquid eos delectabat, deos appellare non timuerunt; secundi, acceptis Dei veri mysteriis, de caetero non divinis Scripturis attendere, sed ad suum potius sensum erroneum has male interpretando transferre studuerunt. Et hanc vocem nos audivimus de coelo allatam, etc. Quidam hanc Epistolam negant a beato Petro apostolo esse conscriptam; qui si hunc versiculum solertius attenderent, et hoc quod sequitur: Cum es
Abbreviated transcription (Latin):
cirtu̾̃si onẽ exlege acceperant quã ipse ut natura uidaus habebat. Sed qr eandẽ
quã ipse in lustrante xp̃igr̃a acceperat sorciti sunt fidẽ. Non enĩ circũcisio legalis:
sed sola est fides euangłica quae genciũ populu̾s antiquae dĩ plebi consoci&. Uerũqr
fides eadẽ si neoperib saluare non potest: recte subditur: In uisticia dñi nr̃i & salua¬
toris ihũcep̃i. Illis ergo scribit epł̃am. illos salutat apł̃s parus quicoequalẽ sibi sorti¬
ti sunt fidẽ. & hanc ꝑopera iusticiae exereent. Eius uidelic& iusticie qua non hu¬
mana prudencia repperit. nec legalis institucio doc&. sed ꝑ euangłm loquens dñs c
saluator nost̃ ostendit cũ ait Nisihabundauerit iusticia ur̃a plusquã scribarũ

Expanded text:
circumcisionem ex lege acceperant, quam ipse ut natura Judaeus habebat, sed quia eamdem quam ipse illustrante Christi gratia acceperat sortiti sunt fidem. Non enim circumcisio legalis, sed sola est fides evangelica, quae gentium populos antiquae Dei plebi consociet. Verum quia fides eadem sine operibus salvare non potest, recte subditur: In justitia Dei nostri et Salvatoris Jesu Christi. Illis ergo scribit Epistolam, illos salutat apostolus Petrus, qui coaequalem sibi sortiti sunt fidem, et hanc per opera justitiae exercent. Ejus videlicet justitiae quam non humana prudentia reperit, nec legalis institutio docet, sed per Evangelium loquens Dominus et Salvator noster ostendit, cum ait: Nisi abundaverit justitia
Abbreviated transcription (Latin):
prus : & in lusores nuncupat eos: quiaduentũ dñi & ꝓmissa tardare asseru¬
erant. Coherc& paulus eos: quidiem dñi instare autumant. Un de constat om̃i¬
b quidiligunt aduentũ eius. mentẽ in hac opitulacione tẽperaciuꝰ cohibendã:
ut neque uicinũ neq cicius aduenturũ eundẽ diemdnĩ: neque rursũ tarduiꝰ¬
hunc ad uentare suspicemꝰ. Sed hoc solũ seduli procuremꝰ: ut siue ociussi uesero
ueniens. paratos nos possit inuenire dũ uenerit. Lata eñi eos hoc uolentes:
qđ celierant prius & terra deaqua & ꝑ aquã consistens dĩ uerbo. Terradea qua¬

Expanded text:
Petrus, et illusores nuncupat eos qui adventum Domini et promissa tardare asseverant; coercet Paulus eos qui diem Domini instare autumant. Unde constat omnibus qui diligunt adventum ejus mentem in hac opinatione temperantius cohibendam, ut neque vicinum, citiusque adventurum eumdem diem Domini, neque rursus tardius adventare suspicemur, sed hoc solum seduli procuremus, ut sive ocius sive sero veniens, paratos nos possit invenire dum venerit. Latet enim eos hoc volentes, quod coeli erant prius et terra, de aqua,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis uitae cdonat axernȩ. Pascu am presenti: tẽporaliũ prestat graciarũ.
usitatorẽ uero animarũ urãrũ: quia uisita uit nos oriens ex alto: inluminars
his qui intenebris & in umbra mortis sedent. Visitat cotidie ipsã innobis quã dona¬
uit lucẽ : nedeficiat seruando. immo ut crescat iuuando. Quidã codices ipsũ grecũ
habent : ad pastorẽ & epis copũ animarũ ur̃arũ. Epis copus aut̃ latine suꝑ intendens
dicit᷑ : quia nimirũ. Oculi dñi sũꝑ lustos &aures eiꝰ inp̾ceseoꝵ. ut exom̃ib tribulatio

Expanded text:
nobis vitae donat aeternae, pascua in praesenti temporalium praestat gratiarum. nobis vitae donat aeternae, pascua in praesenti temporalium praestat gratiarum. Visitatorem vero animarum vestrarum, quia visitavit nos Oriens ex alto, ut illuminaret his qui in tenebris et in umbra mortis sedent . Visitat quotidie ipsam in nobis quam donavit lucem, ne deficiat servando, imo ut crescat juvando. Quidam Codices ipsum Graecum habent: Ad pastorem et episcopum animarum vestrarum. Episcopus autem Latine superintendens dicitur. Quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
tor ꝑtulerit. Noneni ait peccata ur̃a: sed &iã seaddito: qui peccata inquit nr̃a
ipse ꝑ tulit incorporesuo suꝑlignũ. Fratis enĩ sicut oues errantes. Quo modo &
oues dicit & errantes. cũ hi qui in errore uitãducunt. hedorũ pocius quã ouium
nomine censeantur. Nisiquia nouit dñs quisunt eius: ui& multos diumale
conuersantes sustin&: quostamen in ouiũ suarũ numero saluandos. eẽ pͥ uid&
Sed conuersi estis nunc ad pastorẽ & uisitatorẽ animarũ ur̃arui. Tangit euange
lica parabolã: ubipius pastor relictis nonaginta nouẽ ouib indeserto. uent
uisitare unã quae errauerat. Nã quod ibi dictũ ẽ. q hanc inuentã in posuerit
in humeros suos gaudens: hoc ⁊ tabeatus p&rus premisit dicens. Qiua peccata
nra ipse portauit incorpore suo suꝑ lignũ quianimirũ itanos redimere uolu¬
I ut lignũ in quo peccatanrã tolleras: pendens in humeris habera. Ad

Expanded text:
tor pertulerit. Non enim ait peccata vestra, sed etiam se addito: Qui peccata, inquit, nostra tor pertulerit. Non enim ait peccata vestra, sed etiam se addito: Qui peccata, inquit, nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum. Eratis enim sicut oves errantes. Quomodo et oves dicit et errantes, cum hi qui in errore vitam ducunt, haedorum potius quam ovium nomine censeantur, nisi quia novit Dominus qui sunt ejus, qui et multos diu male conversantes sustinet, quos tamen in ovium suarum numero salvandos esse praevidet? Sed conversi estis nunc ad pastorem et visitatorem animarlicam parabolam ubi pius pastor relictis nonaginta novem ovibus in deserto, venit visitare unam quae erraverat. Nam quod ibi dictum est, quod hanc inventam imposuerit in humeros suos gaudens, hoc ista beatus Petrus praemisit: Qui peccata nostra ipse portavit in corpore suo super lignum. Quia nimirum ita nos redimere voluit, ut lignum in quo peccata nostra tolleret pendens in humeris haberet. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
otandũ attencius quã sũ me condicionẽ seruoꝵ glorific&: quos bene faci¬
entes & absqueculpa uapulantes ad ominis crudelib: & in probis imitatores
eẽ dominicepassionis adfirmat. Audis autẽ xp̃s passus est pronobis & gau¬
desq prote mortuus est xp̃s: at tende qđ sequitur. Relinquens uobis ex¬
emplũ ut sequamini uestigia eius. Exemplũ tribulacionũ. non deliciarũ:
contumeliã flagelloꝵ: dolorũ. ob probriorũ spinarũ crucis: uulnerũ mortis
Inpsal moscriptũ est. Fropter uerba labio tuoꝵ: ego custediui uiasduras. Eropt᷑
quaȩ uerba labioꝵ dĩ: Hisi quib promittit uitã gernã. Qui peccatanrã ipseꝑ¬
tulit incorporesuo suꝑ lignũ. Cũ supra ad seruos specialit᷑ facer& sermonẽ:
nunc generalitatẽ ad mon&: ut &iã dominis in memoriã reuoc& quidꝓ illis
ds̃ dñ sꝰ sustinuerit. Immototã ecclesiã instruit: quid ꝓeius liberacione. suus auc¬

Expanded text:
otandum attentius quam summe conditionem servorum glorificet, quos benefacientes et absque culpa, vapulantes a dominis crudelibus et improbis, imitatores esse dominicae passionis affirmat. Audis autem quia passus est pro nobis, et gaudes quia pro te mortuus est, attende quod sequitur: Relinquens vobis exemplum ut sequamini vestigia ejus. Exemplum tribulationum non deliciarum, contumeliarum, flagellorum, dolorum, opprobriorum, spinarum, crucis, vulnerum, mortis. In psalmo scriptum est: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Propter quae verba labiorum Dei, nisi quibus promittit vitam aeternam? Qui peccata nostra ipse pertulit, etc. Cum supra ad servos specialiter fecerit sermonem, nunc generaliter admonet ut etiam dominis in memoriam revocent quid pro illis Deus et Dominus sustinuerit. Imo totam Ecclesiam instruit quid pro ejus liberatione suus auc
Abbreviated transcription (Latin):
parabili culmine omĩa angelicȩ dignitatis potencie praeferatur. luxta
qđ apsalmista cũ dicer& deipsopatri. Minuisti eũ pau lominꝰ ab angłis . Con¬
tinuo subietit. gła & honore toronastieũ & constituistieũ suꝑ operamanu
cogitacione armamini. Post quã exemplũ resurrectionis dominicae & abluciond
nr̃ae quȩ fit in baptis mode arcȩ acdiluius a cram̃to astruxerat. reuercit᷑ ad hoc
qđ dicerec oeperatut imitantes opus redẽptorisnri. int̾bona quȩ facimꝰ pacient̃
malo nequiciã toleremus: Notandũ aut̃ qua distincteloquens ait. Xp̃oigitur
passo incarne. Quia sicut beatꝰ ambrosius ait: Caro eius est passa. diuinitas aut̃
mortis libera passioni. Corpus legenature humanae concessit: Ara uero mori
diuinitas potest cũ anima nonpossit : Noliteinquit timere eos quicorpus occidt̃:
animã aut̃ ñ possunt octidere: Siergo anima occidi non potest. quomodo diuinitas

Expanded text:
parabili culmine omni angelicae dignitatis potentiae praeferetur. Juxta parabili culmine omni angelicae dignitatis potentiae praeferetur. Juxta quod et Psalmista, cum diceret de ipso Patri: Minuisti eum paulo minus ab angelis ; continuo subjecit: Gloria et honore coronasti cum, et constituisti eum supecogitatione armamini. Postquam exemplum resurrectionis dominicae et ablutionis nostrae, quae fit in baptismo de arcae ac diluvii sacramento adstruxerat, revertitur ad hoc quod dicere coeperat, hoc imitantes opus redemptoris nostri, inter bona quae facimus, patienter malorum nequitiam toleremus. Notandum autem, quam distpasso in carne. Quia sicut beatus Ambrosius ait: « caro ejus est passa, Divinitas autem mortis libera, passioni corpus naturae humanae lege concessit. » An vero mori Divinitas potest, cum anima non possit? Nolite, inquit, timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Si ergo anima occidi non potest, quomodo Divinitas
Abbreviated transcription (Latin):
corrupcionis ualer& ac manente speciae ueri corporis ab eã prorsus labes om̃is
pris caefragilitatis qđ ipsũ & nobis infine ꝓmittitur futurũ. Dicente apło cũde
mors in uictoria: Bene absorta : quia cũ & nos uitae&ernȩ participes fueri¬
mus effecti : itanimirũ uirtꝰ corporis in mortalis. omne prȩterita corrupci¬
onis neuũ tollit: quomodo sola flã maignis inmissa sibiaquae gut tã ardo¬
ris sui consumere uirtute. Profectus inquit incelũ subiectis sibiangłis & potesta¬
tib: & uirtutib Nulli dubiũ : quinfiliodĩ sẽꝑerant angłi. x om̃s patriae cȩlestis
uirtutes acpotestates subiectȩ : quẽ cũpatre & spũ scõ unũ sine iniciodm̃
laudant: tremunt : ad orant : Sed necessario admonendũ beatus parus cestima¬
uit qđ ad supta humanitas intantã sit głam resurgendo sublimata : ut in con¬

Expanded text:
corruptionis valeret, ac, manente specie veri corporis, abesset prorsus labes omnis corruptionis valeret, ac, manente specie veri corporis, abesset prorsus labes omnis priscae fragilitatis. Quod ipsum et nobis in fine promittitur futurum, dicente Apostolo, cmors in victoria . Bene absorpta, quia cum et nos vitae aeternae participes fuerimus effecti, ita nimirum virtus corporis immortalis omne praeteritae corruptionis vitium tollet, quomodo solet flamma ignis immissam sibi aquae guttam ardoris sui consumere virtute. Profectus inquit in coelum, etc. Nulli dubium est quin Filio Dei semper fuerint angeli et omnes patriae coelestis virtutes ac potestates subjectae, quem cum Patre et Spiritu sancto unum sine initio Deum laudant, tremunt, adorant. Sed necessario admonendum beatus Petrus aestimavit quod assumpta humanitas in tantam sit gloriam resurgendo sublimata, ut incom
Abbreviated transcription (Latin):
regeneracionis in nouitate ambulemus. Octauanã que diehoc est postsepti¬
mã sabbati. dñs amortuis resurgens & exemplũ nobis futurae resurrectionis
& misteriũ nouae conuersacionis qua in terris positi. caelestẽuita ageremusoste
dit: quã & iã ipsep&rus exponendo subiungit dicens. Perresurrectionẽ ihũ
xp̃i qui est index teradĩ degluciens mortẽ ut uite gernȩ participes efficerem̃.
ꝓfectus incelũ.: Sicut enĩ ipse resurgens amortuis ascendit in calũ & sed& adex¬
trisdĩ: sic &iã nobis ꝑbaptis mauiã salutis a cregnicaelestis introitũ pateresigna¬
uit Bene aut̃ ait degluciens mortẽ. Rđ enĩ degluttimus agimus ut uircute
nr̃i corporis ad sũptũ nus quã pareat : Et degluttiuit mort᷑e dñs: quã surgens
amortuis . ita funditus consũpsit : ut nihil contrase ultraꝑ ad tractũ alicuius

Expanded text:
regenerationis, in novitate vitae ambulemus . Octava namque die, hoc est post septiregenerationis, in novitate vitae ambulemus . Octava namque die, hoc est post septimam Sabbati, Dominus, a mortuis resurgens, et exemplum nobis futurae resurrectionis, et mysterium novae conversationis, qua in terndit. Quam etiam ipse Petrus exponendo subjungit dicens. Per resurrectionem Jesu Christi, qui est in dextera Dei, deglutiens mortem ut vitae aeternae participes efficeremur; profectus in coelum. Sicut enim ipse resurgens a mortuis ascendit in coelum et sedet a dextris Dei, sic etiam et nobis per baptisma viam salutis ac regni coelestis introitum patere signavit. Bene autem ait: Deglutiens mortem; quod enim deglutimus, agimus ut virtute nostri corporis assumptum nunquam pareat. Et deglutivit mortem Dominus, quam resurgens a mortuis ita funditus consumpsit, ut nihil contra se ultra per attactum alicujus
Abbreviated transcription (Latin):
conparacionẽ pereunciũ gentiliũ iudȩo hereticoꝵ: &falsoꝵ fideliũ. multo
breuior est numerus elector: Vnde de angusta porta & artauia quaeducit ad
uitã dicitur. Et pauci sunt quibueniunt eã: & iterũ. Nolite timere pusillus
grex q conplacuit patri ur̃o dare uobis regnũ. Dequopusillo grege. & hie apte
subiungit᷑. Non carnis deposicio sordiũ. sed conscenciae borae int̃ rogacio in dm̃
qr finis praecepti est caritas decordepuro & conscienciabona & fide non ficta
Qđ ergo aqua diluiui non saluauit extraarc ãpositos sed occidit: sine dubio
presigurabat omnẽ hereticũ lic & habentẽ baptismatissaeram̃tũ. tĩ alis
sed ipsis aquis ad inferna mergendũ quib arca subleuatur ad calũ . Ipsequoque
octo narius numerus animarũ quaes aluae factesunt ꝑ aquã significat ꝙ sc̃a
eccła insa cram̃tũ dominicae resurrectionis baptis milauacrũ ꝑcipit. Ut sicut
ipsere surrexit a mortuis ꝑ głam patris : ita & nos ex purgati apecratis ꝑ aquã

Expanded text:
ium, gentilium, Judaeorum, haereticorum et falsorum fidelium multo brevior est numerus electorum. Unde, de angusta porta et arcta via quae ducit ad vitam dicitur: Et pauci sunt qui inveniunt eam, et iterum: Noli timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis r. Non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio in Deum. ulus, quod finis praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Quod ergo aqua diluvii non salvavit extra arcam positos, sed occidit sine dubio, praefigurabat omnem haereticum, licet habentem baptismatis sacramentum in aliis, sed ipsis aquis ad inferna mergendum, quibus arca sublevatur ad coelum. Ipse quoque octonarius numerus animarum, quae salvae factae sunt per aquam, significat quia sancta Ecclesia in sacramentum dominicae resurrectionis baptismi lavacrum percepit, ut sicut ipse resurrexit a mortuis per gloriam Patris, ita et nos, expurgati a peccatis per aquam
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Quiin credulifuerunt aliquando quando expecta bat dĩ paciencia ind¬
eb noe cũ fabricaret᷑ arca. Nã &x ipsa dĩ paciencia prȩdicacio eius eratitũ noe¬
annos arce operib insistens. quid mundo futurũ eãc. cottidiana operis ex secucio¬
ne monstrabat. Vnde paulus ait. Anignoras qm̃ pacienciadĩ. ad pȩnitenciã
faicatus in spũ. in quospũ & eis quilncarne erant praedicauit. ꝗ quondã ñ credideranꝰ
Formabaptismi assimilatã dicit arcȩ & aquis diluuii. &reste omnino Quia
x ipsa sabricacio arcae delignis leuigatis. constructionẽ significat eccłae.
quaesit decollectione animarũ fideliũ ꝑ architectos uerbi. Et ꝗͥd pereunte

Expanded text:
dicit: Qui increduli fuerant, quando exspectabat Dei patientia in ddicit: Qui increduli fuerant, quando exspectabat Dei patientia in diebus Noe, cum fabricaretur arca. Nam annis arcae operibus insistens, quid mundo futurum esset quotidiana operis exsecutione monstrabat. Unde Paulus ait: An ignoras quoniam patientia Dei ad poenitentiam factus in spiritu. In quo spiritu et eis qui in carcere erant praedicavit, qui quondam non credidera. Formam baptismi assimilatam dicunt arcae et aquis diluvii, et recte omnino quia et ipsa fabricatio arcae de lignis levigatis constructionem significat Ecclesiae, quae fit de collectione animarum fidelium per architectos
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt apłi paulus &silras cũ media nocte in intimo carceris horrore lic&
iuncti &flagellati hr̃mnũ dõ laudss lecissima uoce canebant. Quidã hunc
locũ ita interpraetatus est qđ consolacionẽ illã dequadicit apłis dñs. Multi
que auditis a ñ audierunt. Dequa & psalmista. Defecert̃ inquit oculimei
in eloquiũ tuũ dicentes quando consolaberis me. Sc̃i quiescentes in inferno
desidera uerunt qͣd hȩc descendente in infernadno &iã his quiln carcereerant
& in creduliquondã fuert̃ indieb noe. consolacio uel ex hortacio prȩdicata
fuerit. Haec ille dixerit: sed cat holica fides habet :uadescendens ad infernadñs
non in credulos inde. sed fideles solũ modo suos educens ad relestia regna se cũper¬
ducerit. Nleque exutis corpore animab & in feroꝵ careere dã natis salutẽ quã an¬
temortẽ Ndilexerant predicauerit. Sed carcere scelerũ in hac uita uelꝑseipsum

Expanded text:
verunt apostoli Paulus et Silas, cum media nocte intimo carceris horrore vincti verunt apostoli Paulus et Silas, cum media nocte intimo carceris horrore vincti licet et flagellati hymnum Deo laudibus laetissima voce canebant. Quidam hunc locum ita interpretatus est, quod consolationem illam de qua dicit apostolis Dominus: Multi quae auditis et non audierunt , de qua et Psalmista: Defecerunt, inquit, oculi mei in eloquium tuum, dicentes quando consolaberis me? Sancti quiescentes in inferno desideraverint, quod haec, descendente in inferna Domino, etiam his qui in carcere erant, et increduli quondam fuerant in diebus Noe, consolatio vel exhortatio praedicata fuerit. Haec ille dixerit. Sed catholica fides habet, quia descendens ad inferna Dominus, non incredulos inde, sed fideles soluduxerit; neque exutis corpore animabus et inferorum carcere damnatis salutem quam ante mortem dilexerant praedicaverit, sed carcere scelerum inclusi in hac vita vel
Abbreviated transcription (Latin):
qui incar oereerant spui ueniens predicauit. Qđ ad eandẽ prauoꝵr. atque incre¬
duloꝵ. intencionẽ respicit : quiqm̃ tenebris obscuratũ habent sensũ: merito xiã
in hac uita incarcere conclusi. eẽdicunt᷑. In quo uidelica carcere: interioribus
adhuc tenebris hoc est cȩcitatȩ mentis &operib iniustis grauantur. Donee carne
soluti intenebras exteriores & in carcerẽ proiciantur at᷑nȩ dãnacionis Dequo
dñs in euangło. Et iudex inquit tradat teministro : & inc arcerẽ mittaris.¬
Quãuis &iã scĩ in hac uitase incarrerepositos cũ gaudiũ patriae suꝑ naesiciu
Merito proclament iuxta illud psal mistae. Educ detarcere anima meã ad con¬
fitendũ nominituo. Distat nãque multũ inter utrũ quecarterẽ. Si quidẽ reybi
sunt incarcere peccatorũ &ignorancie: iustiuero incartere lic& tribula.¬
cionũ positi : luceseꝑ iusticiae dilatato indm̃ corde fruuntur. Qđ designa¬

Expanded text:
qui in carcere erant, Spiritu veniens praedicavit. Quod ad eamdem pravorum atque incredulorum intentionem respicit, qui quoniam tenebris obscuratum habent sensum, merito etiam in hac vita in carcere conclusi esse dicuntur. In quo videlicet carcere, interioribus adhuc tenebris, hoc est, caecitate mentis et operibus injustis gravantur, donec, carne soluti, in tenebras exteriores et in carcerem projiciantur aeternae damnationis; de quo Dominus in Evangelio: Et Quamvis etiam sancti in hac vita se in carcere positos, cum gaudium supernae patriae sitiunt, merito proclament, juxta illud Psalmistae: Educ de carcere animam meam ad confitendum nomini tuo, distat namque multum inter utrumque carcerem, siquidem reprobi in carcere sunt peccatorum et ignorantiae, justi vero in carcere licet tribulationum positi, luce semper justitiae dilatate in Dominum corde fruuntur. Quod designa
Abbreviated transcription (Latin):
tã paratus seꝑ ad repugnandũ. quã est ad inpugnandũ seꝑ paratus inimitꝰ. Cui
ternitatifieri. Tanto inquit forciores estote in side: tanto maiorẽ habere fidu¬
ciã ad superandas diaboli uersucias: quanto constat quia non uos solitẽptamini :
sed ipsa passio quaeuos fatigat. ei quoque quae ꝑmundũ est eccłae xp̃i: ur̃ae uidelic&¬

Expanded text:
tam paratus semper ad repugnandum quam est ad inpugnandum semper paratus inimicus. et tam paratus semper ad repugnandum quam est ad inpugnandum semper paratus inimicus. et ternitati fieri, etc. Tanto, inquit, fortiores estote in fide, tanto majorem habe te fiduciam ad superandas diaboli versutias, quanto constat, quia non vos soli tentamini, sed ipsa passio quae vos fatigat, ei quoque quae per totum mundum est Ecclesiae Chri
Abbreviated transcription (Latin):
clausos obsidens muros ex plorat: & tẽptat ansit pars aliqua menbroꝵ minus
ftabilis xminꝰfida. cuius aditu ad interiora penetretur. offert oculis for¬
mas inlices & faciles ucluntates. ut uisu destruat castitate. Aures ꝑcanora
musica tẽptat. ubi in soni dulcioris auditu solua: & molliat xp̃i anũ uigorẽ.
Lingũa conuicio ꝓuocat: manũ iniuriis lacessantib: ad petulanciã caedis
instigat. Vt fraudatorẽ faciat : luera obponit iniusta. Ut animã pecunia capiat
ingerit ꝑniciosa conpendia Hon ores terrenos ꝓmittit. ut caelos adimat. Ostendit
falsa. ut uera subripiat. Et cũ latenter non potest fallere: exerreat quea ꝑ teminat᷑.
Terrorẽ turbide ꝑsecucionis intentans ad debellandosseruosdĩ. in quietus sẽper
& sẽꝑ infestus: in pacesubdolus : in ꝑsecucione uiolentus. Quã obrẽ contraom̃s
dia boli uel fallaces insidias uł aꝑtas minas staredeb& instructus animꝰ &armatꝰ.

Expanded text:
clausos obsidens muros explorat et temptat an sit pars aliqua membrorum minus stabilis et minus fida, cuius aditu ad interiora penetretur. offert oculis formas inlices et faciles uoluptates, ut uisu destruat castitatem. aures per canora musica temptat, ut soni dulcioris auditu soluat et molliat christianum uigorem. linguam conuicio prouocat, manum iniuriis lacessentibus ad petulantiam caedis instigat. ut fraudatorem faciat lucra opponit iniusta: ut animam pecunia capiat ingerit perniciosa conpendia: honores terrenos promittit ut caelestes adimat: ostentat falsa ut uera subripiat, et cum latenter non potest fallere, exerte adque aperte minatur, terrorem turbidae persecutionis intentans, ad debellandos seruos Dei inquietus semper et semper infestus, in pace subdolus, in persecutione uiolentus. Quamobrem, fratres dilectissimi, contra omnes diaboli uel fallaces insidias uel apertas minas stare debet instructus animus et armatus,
Abbreviated transcription (Latin):
te distinguens ait. Corporales deliciae. cũ non habentur graue inede sideriũ accen¬
dunt. Cũ uerohiabite eduntur. comedentẽ ꝓtinꝰ infastidiũ ꝑsacietate uercurtꝰ
at contras piritales deliciae cũñ habent᷑ infastidiosunt. Cũ uero habentur.
indesiderio. Tantoq a comedente amplius esuriuntur quanto & abesuri¬
ente amplius comeduntur. In illis appetitus saturitatẽ saturitas fastidiũ¬
enĩ spitales deliciae desideriũ inmente dũ saciant. Siua quanto magis earũ
sapor ꝑcipitur: eo amplius cognoscitur quod amplius ametur. Potest autẽ
quod ait. inquẽ desiderant angli prospicere. &iã d espũ scõ recte intellegi
dequo prȩmiserat : qui e uangeliz a uer̃ in uos spũ sco misso decȩlo. Nã quehoebeatꝰ

Expanded text:
ce distinguens, ait corporales deliciae, cum non habentur, grave in se desiderium accence distinguens, ait corporales deliciae, cum non habentur, grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur, comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia dispenim spirituales deliciae desiderium in mente dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod amplius ametur. Potest autem quod ait: In quem desiderant angeli prospicere, etiam de Spiritu sancto recte intelligi, de quo promiserat: Qui evangel
Abbreviated transcription (Latin):
cert& qr tanta eius quipassus est ꝓ nobis. hominis ihũ xp̃i posterior gła succes
sit: ut &ĩa angelicȩ Incelo uirtutes cũ sint aet̃nafelicitate ꝑfectȩ: non solũ
in mortalẽ deitatis magnificenciã. sed & ad sũptȩ humanitatis eius claritatẽ
sẽꝑ aspicere gaudeant. Uerũ diligencius intuendũ quomododicat: qd ineũ
desiderent angłi prospicere. Cũ desideriũ dici non soleat eius rei quã habemꝰ
sed quã uolumus habere. Nã nemodesiderat quod habet. Quomodoergo in
xp̃m prospicere desiderant: cuiꝰ cernerefaciem nũ quã cessant. Misiq contẽ¬
placio diuine prȩsenciae. itasuꝑnȩ patriaeciues beatificat. ut in effabili nob̾
ordine & sȩ̃ꝑ eius uisagła sacient᷑. & sẽꝑ eius dulcedigẽ quasi nouã lnsa ciabilit̃
esuriant: Nã sicut beatus papagregorius delicias cordis & corporis. mirifi¬

Expanded text:
rofecto quia tanta ejus qui passus est pro nobis homirofecto quia tanta ejus qui passus est pro nobis homisit, ut etiam angelicae in coelo virtutes, cum sint aeterna felicitate perfectae, non solum immortalem Deitatis magnificentiam, sed et assumptae humanitatis ejus claritatem semper aspicere gaudebant. Verum diligentius intuendum quomodo dicat quod in eum desiderent angeli prospicere, cum desiderium dici non soleat ejus rei quam habemus, sed quam volumus habere, nam nemo desiderat quod habet. Quomodo ergo in Christum prospicere desiderant, cujus faciem cernere nunquam cessant, nisi contemplatio ordine et semper ejus visa gloria satientur, et semper ejus dulcedinem quasi novam insatiabiliter esuriant? Nam, sicut beatus papa Gregorius, delicias cordis et corporis mirifi
Abbreviated transcription (Latin):
ficatus. Duae sunt aut̃ dñi glorificaciones. secundũ suscepti hominis formã
na quasurreeit amortuis: & alia qua ascendit incelũ anteoculos discipulꝙ suꝙꝵ
Restat tercia & ipsa in conspectu hominũ. cũ uenerit in magestatesua & patris&¬
illis reuelatũ est q ñ indieb ipso eadẽsalus. sed in ur̃is pocius quilnfinȩsģłoꝵ
nascimini e&̃ aduentura tẽporib: Hȩcideo dicit: ut ad moneit eoscurage¬
rere salutis oblate: quã tanti sperabant ꝓphetȩ ocuisti ptiores desidetintes
illo tẽpore uiuere in mundo quo ab latis emundo statunlicer & cȩlestia regna
xp̃i erat in ꝓphetis prius. quipost modũ in apostolis. Id eoque eandẽ fidẽ passi¬
onis xp̃i. Et posterioris glae: utrique populi praedicabant. Illi adhuc uentur̃a
isti iã uenisse. Hacꝑ hoc unã ẽẽ. ecłam cuius pars carnalẽ dñiaduentũ prae¬
cesserit: parssit altera secu ÷. Inquẽ desiderant angłi prospicere. Censtat ꝓ¬

Expanded text:
atus. Duae sunt glorificationes secundum suscepti hominis formam: una, qua surrexit a mortuis Restat tertia et ipsa in conspectu hominum, cum venerit in majestate sua,illis revelatum est, quia non in diebus eorum eadem salus, sed in vestris potius, qui in fine saeculorum nascimini, esset adventura temporibus. Haec ideo dicit, ut admoneat eos curam gerere salutis oblatae, quam tantisper amabant prophetae et justi priores, desiderantes illo tempore vivere in mundo, quo ablatis e mundo statim liceret coelestia regna i erat in prophetis prius, qui postmodum in apostolis; ideoque eamdem fidem passionis Christi et posteriores glorias, utrique populis praedicabant, illic adhuc venturam, isti jam venisse; ac per hoc unam esse Ecclesiam, cujus pars carnalem Domini adventumpraecesserit, pars sit altera secuta. In quem desiderant angeli prospicere. Constat p
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑ eius usiosicut & ipsius patris & filii. Quianimirũ una eadẽ queest deside¬
retur ab angł̃is incȩlis. causa salutis humanȩ ad terras sp̃mmiserit. at que in lustran¬
dis fideliũ m̃tib: infuderit. Propter quod succincti ldmbos mentis ur̃ae sobru
nunc angłiuident. Quantomagna est gr̃a uobis ꝓmissa tanto amplius digni
eẽ curate ut eã ꝑ cipere ualeatis. Suc cingitlambos mentis quihane &ia acogi¬
tacione restringit. &rectedicit sperate ineã quae offertur uobis gram in reuelaci¬
one ihũ xp̃i. Quia qui suc emctis lũbis mentis id est & m̃te & corpore castus dñi
aduentũ expectat merito quando reueletur sperat. Nã quidño seplacere non
nouit merito spebonq carens necicius adueniat metuit. Quasifilii oboedien¬
ciae. Recte filios oboedienciae uult illos ex istere : quos in praefacione in oboedien¬
ciã & aspersionẽ sanguinis ihũ xp̃i dixerat electos. Sed secundũ eũ qui uocauit

Expanded text:
er ejus visio sicut et ipsius Patris et Filii quia nimirum una eademque est desideretur ab angelis in coelis, causa salutis humanae ad terras Spiritum miserit, atque illustrandis fidelium mentibus infuderit. Propnunc angeli vident, quanto major est gratia vobis promissa, tanto amplius digni esse curate ut eam percipere valeatis. Succingit lumbos mentis, qui hanc et a cogitatione restringit. Et recte dicit: Sperate in eam quae offertur vobis gratiam in revelatione Jesu Christi, quia qui succinctis lumbis mentis, id est, mente et corpore castus, Domini adventum exspectat, merito, quando revelatur, sperat. Nam qui Domino se placere non novit, merito spe bonorum, carnes ne citius adveniat, metuit. Quasi filii obedientiae, etc. Recte filios obedientiae vult illos existere, quos in praefatione in obedientiae et aspersionem sanguinis Jesu Christi dixerat electos. Sed secundum eum qui vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
indo mopatris. Parata salus incęlis: tantũ faciat sedignũ qui acciperedesiderat. Sed
quianemosuo tantũ conamine dignus fieri sius uirib: ad eternã potest uenire salitẽ
recte prȩmitaitur. Quiin uirtut edĩ custodimini ꝑfidẽ. Neque enĩ quis quã suae
libertatis potencia custodiri ual& inbonis. sed illius ꝑ omĩa quȩrendũ est auxiliũ
ut ꝑficiamur a quolniciũ bone actionis accepimus. in quo exultabitis modicũ nunc
si o port& contristari inuariis tẽptacionib Qđ dicit in quo significat in eo qͥd tẽpore

Expanded text:
in domo Patris, parata salus in coelis, tantum faciat se dignum qui accipere desiderat. Sed in domo Patris, parata salus in coelis, tantum faciat se dignum qui accipere desiderat. Sed quia nemo suo tantum conamine dignus fieri, suisque viribus ad aeternam potest venire salutem, recte praemittitur: Qui in virtute Dei custodilibertatis potentia custodiri valet in bonis, sed illius per omnia quaerendum est auxilium, ut perficiamur a quo initium bonae actionis accepimus. In quo exaltabitis modicum, nunc si oportet contristari in variis t
Abbreviated transcription (Latin):
uilescere: Quomodo p̃sentis sȩli luocus & delicia solent ñnũ quã diutina consu¬
etudine & usu infastidiũ uerti. Conseruatã incelis. inuobis. Conseruatã inuab
dicit ꝓ eo ut dicer& conseruat̃a uobis. id est. ad hoc conseruatã nunc: ut uob
tẽpore prȩstecuto reddatur incȩlis. Vel certe conseruatã incęlis inuob: quia
quidedit credentib potestatẽ filios dĩfieri ipse dedit eisdẽ potestatẽ here¬
ditatẽ incęlis accipere. ꝑ seuerando usq infinẽ ut saluisint. & ideo con¬
eruatã dicit in illis hereditatẽ quo meritis iuuantedno ꝑdiemendũ nouit ad illã. Qua
qui non seruauerint disciplina patris: hereditatẽ ab eo non merentur accipere. Qui
ait in eu angło. Indomopatris mei mansiones multȩ sunt. Et iterũ. Non est meũdare
sed quib paratũ est a patremeo. Paratȩ sunt ergo sedes in regnodĩ. Paratȩ mansiones

Expanded text:
vilescere, quomodo praesentis saeculi luxus et deliciae solent, non nunquam divina consuvilescere, quomodo praesentis saeculi luxus et deliciae solent, non nunquam divina consuetudine et usu in fastidium verti. Conservatam in coelis, etc. Conservatam in vobis dicit, pro eo ut diceret: Conservatam vobis, id est, ad hoc conservatam, nunc ut vobis tempore praestituto reddatur in coelis, vel certe conservatam in coelis, in vobis, quia qui dedit credentibus potestatem filios Dei fieri, ipse dedit eisdem potestatem, haereditatem in coelis accipere, perseverando usque in finem ut salvi sint. Et ideo conservatam dicit in illis haereditatem, quorum meritis, juvante Domino, perveniendum novit ad illam, quia qui non servaverint disciplinam Patris, haereditatem ab eo non merentur accipere. Qui ait in Evangelio: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Et iterum: Non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo . Paratae ergo sunt sedes in regno Dei, paratae mansiones
Abbreviated transcription (Latin):
nrm difiliũ seꝑ extitisse nondubitat. Quisecundũ magnã misericordiã suã rege¬
nerauit nos in sp̃e uiuã ꝑresurrectionẽ ihũxpiex mortuis. Iurebenedicit᷑ a nob¬
ds̃ quicũ nr̃is meritis generati fuissemꝰ ad mortẽ. suanos misericordia regene¬
rauit ad uitã & hoc ꝑresurrectionẽ filiisui. Cũ intantũ nram dilexerit uita: ut
llũ ꝓhac mori disponer&. at que eadẽ morte ꝑresurrectionẽ destructa spe
nobis exemplũ quere surgendi monstrar&. Mortuus est nãq nenosmoritime¬
remꝰ Resurrecit exmortu is ut & nos ꝑ eũ resurrecturos. eẽ speremꝰ. In hereditatẽ.
incorruptibilẽ : & in contaminatã. & in marcessibilẽ : Incorruptibilẽ. quia uita
celestis nec senio : nec morbo nec morte: Nec aliqua mesticiatangit᷑. In contami¬
natã : qr nullus in eã potest inmundus intrare. In marces cibilẽ: q nec in ipsis
beato hominũ m̃tib ex longousu celestis illa conuersacio ualet aliquando

Expanded text:
inum nostrum Dei Filium semper exstitisse non dubitat. Qui secundum magnam misericordiam suam regeneravit in spem vivam per resurrectionem Jesu Christi ex mortuis is, qui cum in nostris meritis generati fuissemus ad mortem, sua nos misericordia regeneravit ad vitam. Et hoc per resurrectionem Filii sui, cum in tantum nostram dilexerit vitam, ut illum pro hac mori disponeret, atque eadem morte per resurrectionem destructa, spem nobis exemplumque resurgendi monstraret. Mortuus est namque, ne nos mori timeremus, resurrexit ex mortuis, ut et nos per eum resurrecturos esse speraremus. In haereditatem incorruptibilee nec senio, nec morbo, nec morte, nec aliqua moestitia tangitur. Incontaminatam, quia nullus eam potest immundus intrare. Immarcescibilem, quia nec in ipsis beatorum hominum mentibus, ex longo usu coelestis illa conversatio valet aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
in occulto ad nõ uel abangłis defutura euangłii grã: quando uel quo ordinesal
aet᷑namundo aduenir& qđ in eoꝵ libris inuenitur. Vnde & unus ex eis ꝓ
magnostienciae salutaris amore: uirdesio appellari ab angło meruit. Prophetabant
autẽ palã loquendo hominib: et exponendo quae in occulto internȩ contẽplacio
nis ipsi cognouerant. Scrutantes in quouel quale tẽpus significar&. meisspĩ ex p̃i¬

Expanded text:
uo ordine salus aeterna mundo adveniret, quod in eorum libris invenitur. Unde et unus ex eis pro magno scientiae salutaris amore vir desideriorum appellari ab angelo meruit. Prophetabant autem loquendo palam hominibus, et expnis ipsi cognoverant. Scrutantes quod vel quale tempus significaret;
Abbreviated transcription (Latin):
mensurã pietatis quam̃ si fuerimꝰ remeciat᷑ nobis: Sicut e contra terribiliter
duricordes uir sapiens arguit dicens: homohomini seruat irã: & adõ quaerit
medelã Nec dubitandũ qđ in eo quoque quiꝑ caritatẽ quicquid ualaerga
correctionẽ preimĩ ammonendo increpando castigando operant᷑. Caritas

Expanded text:
mensuram pietatis qua mensi fuerimus remetiatur nobis. Sicut e contra terribiliter mensuram pietatis qua mensi fuerimus remetiatur nobis. Sicut e contra terribiliter duricordes vir sapiens arguit, dmedelam. Nec dubitandum quod in eo quoque qui per charitatem, quidquid valet erga correctionem proximi, admonendo, increpando, castigando, operatur, charitas
Abbreviated transcription (Latin):
continuã habentes. Bene addidit continuã. q seꝑ diligereualemꝰ: sẽꝑ aut̃ ugi¬
lare inoracionib fragilitate carnis obstante nequimꝰ: Sẽ ꝑ his quȩ subiungit᷑
uirtutib: Insistere minime ualemꝰ: id est hospitalitati doctrinae: ad ministraci¬
oni graciarũ uel cõmuniũ uł spĩtaliũ in ꝓaimos. ceteris que huuis modi uia haet
nimitũ i pofficiũ corporis: &ꝑ tẽpora oportuna fieri metesse est: Ipsa aut̃ caritas
ruius instinctu haeeforas aguntur. quia interioripraesid&. sẽꝑ ibidẽ haberi¬
peccato ineomatime cũ ueracit᷑ dõdicit. & dimitte nobis debita nĩa sicut and
dimittimꝰ debitoribinsis Et quidẽ cuncta operabona quaefacimꝰ: culpas quas feci¬
m diluere & cooperire certũ est: Sed hoc ideosperialit̃ decaritatedicitur ꝑ quã
ꝓimis nr̃is eaque nobis debent dc iamꝰ: quia iustissimũ est apud dm̃ ut iuxta

Expanded text:
continuam habentes. Bene addidit continuam, quia semper diligere valemus, semper autem vigicontinuam habentes. Bene addidit continuam, quia semper diligere valemus, semper autem vigilare in orationibus fragilitate carnis obstante nequimus; semper his quae subjungit virtutibus insistere minime valeamus, id est, hospitalitati, doctrinae, administrationi gratiarum, vel communium, vel specialium in proximos, caeterisque hujusmodi. Quia haec nimirum et per officium corporis, et per tempora opportuna fieri necesse est. Ipsa autem charitas cujus instinctu haec foris aguntur, quia interiori homini praesi cum veraciter Deo dicitur: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Et quidem cuncta opera bona quae facimus culpas quas fecimus diluere et cooperire certum est, sed hoc ideo specialiter de charitate dicitur per quam proximis nostris ea quae nobis debent donamus, quia justissimum est apud Deum ut juxta
Abbreviated transcription (Latin):
& siincertus est extremidiscriminis aduentus: certũ tam̃ om̃ib constat qđ in hac
mortaliuita diusubsisterenequeunt : Estoteitaque prudentes & uigilate ino¬
racionib Et dñs in euangło nos incertifinis intuitu sẽꝑ orare ac uigilare praecipit.
ut nãq loquens dedie iudicii. Nigilateitaque om̃ĩ tẽpore orantes: ut digni
habeamini fugere ista omĩa quȩ uentura sunt: astare ante filiũ hominis. Bene
aut̃ in oracionib uigilare iubemur. utcũstamꝰ ad oracionẽ cogitacio om̃is carna¬
lis asȩcularis abscedat : nec quicquã tunc animꝰ pret̃ idsolũ cogit& qd precat᷑. ⁊
Subripit enĩ frequent᷑ hostis & subtilit̃ fallens. pretes nr̃as adõ auocat ut aliud
habe am incorde & aliud ꝓferamꝰ in uoce. cũ intencione sincera dm̃debeat non
onus uocis sedanimi sensusorare. Ante omĩa aut̃ mutuã in uobis moeipsis caritatẽ

Expanded text:
etsi incertus est extremi discriminis adventus, certum tamen constat omnibus quod in etsi incertus est extremi discriminis adventus, certum tamen constat omnibus quod in hac mortali vita diu subsistere nequeunt. Estote itaque prudentes, etc. Et Dominus in Evangelio, nos incerti finis intuitu semper orare et vigilare praecepit. Ait namque, loquens de die judicii: Vigilate itaque, omni tempore orantes, ut digni habeamini fugere omnia quae ventura sunt, et stare ante Filium hominis . Bene autem in orationibus vigilare jubemur, ut cum stamus ad orationem, cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat, nec tunc quidquam animus praeter id solum cogitet quod precatur. Subripit enim frequenter hostis, et subtiliter fallens preces nostras adeo avocat, ut aliud habeamus in corde et aliud proferamus in voce, cum intentione sincera Deum debeat non sonus vocis, sed animae sensus orare. Ante omnia autem mutuam in vobismetipsis charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
curate. minꝰ delete si benefacientes blasphemaminiAuia &siuos tacuerits non
tam̃ tacebit neque conpescet᷑. Ns iud ex utique iustꝰ qui& illis blasphemiae suae
&pacienciae ũae uobis praemia digna restitu&. Propt̃ hoc enĩ x mortuis euange¬
li ⁊atũ est: ut udicent᷑ quidẽ secundũ homines incarne : uiuant aut̃e scđđm dm̃¬
inspũ : Tanta dõ curatus amor: tantũ est desideriũ: nos mortificaricarne. uiui¬
ficari aut̃ sp̃u : ut his quoque quimaiorib: criminib: in uolutist̃ & int̃ mortuos
illi abdicatis. ⁊dest spretis & abiectis carnalib desideriis sp̃i talit᷑ uiuant: unaque
cũ eis quos in nocent̃ uiuentes: euangłi grã inuenit : uitã expectant & erña. Om̃¬
ũ aut̃ finis ad ꝓpinquabit: Nesibiquis queblandiret᷑. debonginquitate futuri
uidicii in quouiuos & mortuos dixcerat. eẽ iudicandos consulte ammon&. Qua

Expanded text:
curate, minus dolete, si benefacientes blasphemamini a reprobis, quia etsi vos tacueritis, non curate, minus dolete, si benefacientes blasphemamini a reprobis, quia etsi vos tacueritis, non tamen tacebit, neque compescetur Deus judex utique justus, qui et illis blasphemiae suae, et patientiae vestrae vobis praemia digna restituet. Propter hoc enim lizatum est, ut iudicentur quidem secundum homines in carne, uiuant autem  Tanta Deo cura, tantus amor, tantum est desiderium nos mortificari carne, vivificari autem spiritu, ut his quoque qui majoribus criminibus involuti sunt, et inter mortuos ilii judicatis, id est, spretis et abjectis carnalibus desideriis spiritualiter vivant, unaque cum eis quos innocenter viventes Evangelii gratia invenit, vitam exspectent aeternam. Omnium autem finis appropinquabit. Ne sibi quisque blandiretur de longinquitate futuri judicii, in quo vivos et mortuos dixerat esse judicandos, consulte admonet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta diuinȩ uoluntatis sub iugamꝰ imperiis. Penique & psalmista dnmde p̃
catur dicens: Infigetimoreto carnesmeas. aiudicustius timui: & apłs. Qui
ergo xp̃i sunt inquit carnẽsuã crucifieer̃ cũ uiciis & concupiscentus. Quiergo
timore iuidicioꝵ cȩlestiũ carnales iimente concupis cencias extinguit iã
talis crucifico ac pacienti ꝓxp̃o similis quasi mortuus existens peccatis : dĩ
tantũ seruiciouiuit : In quo admirantur non concurrentib: uobis in eandẽ
&x concupiscenciis. ł uenit ꝓfecto ut &si ꝓpt̃ suã ꝑfidiã uos blasphemant ut pate
segregatos ab eo consorcio: Inurã tam̃ conuersacione sẽꝑ opera iusticiae & pi&a¬
tis uideant. quȩ merito ad mirent᷑ &ꝓ quib fidẽ uirelaudent ac uenerentur x p̃i¬
anũ : quireddent racionẽ ei quiparatus est uidicareuiuos ac mortuos. Ideoq: minꝰ

Expanded text:
cunctacunctauis timui . Et Apostolus: Qui ergo Christi sunt inquit carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis . Qui ergo timore judiciorum coelestium carnales in mente concupiscentias exstinguit, jam talis crucifixo ac patienti pro Christo similis, quasi mortuus existens peccatis, Dei tantum servitio vivit. In quet concupiscentiis, evenit profecto ut etsi propter suam perfidiam vos blasphement, ut pote segregatos ab eorum consortio, in vestra tamen conversatione semper opera justitiae et pietatis videant, quae merito admirentur, et pro quibus fidem jure laudent ac venerentur Christianam. Qui reddent rationem ei qui paratus est judicare vivos ac mortuos. Ideo inquit minus
Abbreviated transcription (Latin):
ad martrriũ ꝑ serutorũ uiolenciae subdidit: Nullidubiũ quinusque uita suae
terminũ quantũ humanae nature possibile est apeccatis abstinuit. Suidenĩ
depeccati ꝑpetracione : quid decarnalib de sideriis cogitare : quid nisi uolun¬
tatẽ dĩpotuit animo uersare. quiuelligno ad fixus. uellapidũ ictib circũdatꝰ:
uł bestiarũ morsib subactus uł igniũ flã missuꝑ positus : Vel corpionũ flagris
peassus uł alio quolib& poenarũ genere affectus. hoc tantũ modo desiderare
cogebat᷑. quan dofinito certamine : coronã uitae ꝑciperte. Taliũ erganos mente
beatꝰ paerus cupit sẽꝑ imitari c̃ũ ꝑposito dominicaepassionis ex emplo noseadẽ
cogitacione contranequiciã prauoꝵ contraqueuicioꝵ oblectam̃ta praecipit
armari : Volens intellegi qđ M iãnos in paceeccłae quiescentes. si habitũ paci¬
entis indiumꝰ : facile iuuante dño lapsos uitamꝰ peccatoꝵ. hominũq desideria:

Expanded text:
suae terminum, quantum humanae naturae possibile est, sese a peccatis abstinuerit. Quid enim de peccati perpetratione, quid de carnalibus desideriis cogitare, quid nisi voluntatem Dei potuit animo versare, qui vel ligno affixus, vel lapidum ictibus circumdatus, vel bestiarum morsibus subactus, vel igniperfossus, vel alio quolibet poenarum genere affectus, hoc tantummodo desiderare cogebatur, quando finito certamine coronam vitae perciperet. Talium ergo mentem beatus Petrus cupit semper imitari, cum proposito dominicae passionis exemplo, nos eadem cogitatione contra nequitiam pravorum, contraque vitiorum oblectamenta praecipit armari. Volens intelligi quod etiam nos in pace Ecclesiae quiescentes, si habitum patientis induimus, facile juvante Domino lapsus vitamus peccatorum hominumque desideria
Abbreviated transcription (Latin):
ius modi doctores : beatꝰ ia cob ab officio uerbi rẽmou&: Neimpedimentũ
Ius quiillud riteimplerepoterant facerent Scientes inquit quia magis
iudiciũ sumitis : Sicut enĩhis quibene ministrauerit gradũ sibibonũ ad qui
illos arguer& quos & sciencia & operacioneminus ꝑfectos uidebat᷑. Talesque
acathedra magisterii deponer&: timens neuel errorẽ prȩdicando paruulos
lȩderent. at que ab auditu doctioꝵ pͣ occupando eoꝵ. aures auerterent : uł certe
ea quȩ recte prȩdicarent : non rectȩ actionis sorde fedarent: ac ꝑ hoc uitam
euangelicȩ ꝑfectionis: sinistra opinione fuscarent. Sed offendimꝰ inquit
se in ꝑfecti quique inagendo uelloquendo circũ spicerent quanto certissime
uitȩ uiã absque offensionepeccati. alicuius transigere ullatenus possent. Iuxta

Expanded text:
jusmodi doctores beatus Jacobus ab officio verbi removet, ne impedimentum jusmodi doctores beatus Jacobus ab officio verbi removet, ne impedimentum his qui illud rite implere poterant facerent. Scientes quoniam majus judicium sumitis? Sicut enim is qui bene ministraverit gradum bonum sibi acquirit, illos argueret quos et scientia et operatione minus perfectos videbat, talesque a cathedra magisterii deponeret, timens ne vel per errorem praedicando parvulos laederent, atque ab auditu doctorum praeoccupando eorum aures averterent; vel certe ea quae recte praedicarent non rectae actionis sorde foedarent, ac per hoc viam evangelicae perfectionis sinistra opinione fuscarent; sed offendimus, inquise imperfecti quique in agendo vel loquendo circumspicerevitae viam sine offensione peccati alicujus transilire ullatenus possent, a