comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pibꝰ eredidit in eum aut ex phariseis.: Sed
turba hec quȩ ñ nouit legẽ: maledicti sut̃.
Qui ñ nouerant legẽ: ipsi credebant ĩ eũ qui
miserat legẽ: ꝙ. eum qui miserat legẽ cor¬
retur quod chixerat ipse dñi: Ego ueni ut ñ
uidentes uideant: ⁊ uidentes ceci fiant: Ceci
enim factis̃ pharisei doctores: illuminati st̃
ppłi legẽ nescientes ⁊ in auctorem legis cred̾n¬
tes Hiehodemꝰ aũ unus ex phariseis qͥ ad do¬
minũ noc̾te uenerat. ⁊ ipse ñ quidem incre¬
cdulus s tumidus: nam ideo &e nocte uene¬
rat ad lucẽ qr illuminari uolebat ⁊ seiri ti¬
mebat: responcht uidĩs. Numquid lex nr̃a
iuicdieat hominẽ. ⁊ nͥ aucdierit ab ipso prius
Sciebat aut̃ nichodemꝰ uł potius ereb̾bat.
qr si tantũm eũ pacient̃ uellent audire: for¬
te similes fierent illis qui missi st̃ tenere.
&e maluer erecłe Illi responder ex p̃iudicio
coraꝰ sui: quod ⁊ stns Numqͥd ⁊ tu galileus
es loest quasi agalileo secductꝰ  Dominꝰ e¬

Expanded text:
in eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec, quae non novit legem, maledicti sunt. Qui non noverant legem, ipsi credebant in eum; et qui docebant legem, eum qui miserat legem, conretur quod dixerat ipse Dominus: Ego veni, ut non videntes videant, et videntes caeci fiant. Caeci enim facti sunt Pharisaei doctores, illuminati sunt populi legem nescientes, et in auctorem legis credentes. « Nicodemus tamen unus ex Pharisaeis, qui ad Dominum nocte venerat, et ipse quidem non incredulus, sed timidus; nam ideo et nocte venerat ad lucem, quia illuminari volebat et sciri timebat. Respondit Judaeis: Nunquid lex nostra judicat hominem, nisi audierit ab ipso prius,Sciebat autem Nicodemus, vel potius credebat, quia si tantummodo eum patienter vellent audire, forte similes fierent illis qui missi sunt tenere et maluerunt credere. Illi responderunt, ex praejudicio cordis sui, quod et illis: Numquid et tu Galilaeus es? Id est, quasi a Galilaeo seductus. Dominus e
Abbreviated transcription (Latin):
EM I HIT Haritas ur̃a: sermone
pristio ex occasione lectonis ei rã¬
glics locutos nos esse uob̾ de spũ
Nc̃o: Ad hunc potandum eũ clñs
inuitasset credentes in se. loqͥns int̾ eos qui il¬
ium tenere cogitabant & int̾ficere eupiebat
nec ualebant quia ille uolebat: eum gͦ hȩc lo¬
cutꝰ esset. nata ẽ de ilio in turba dissensio:⁊
aliis putantibus quod ipse esset ꝯͦ : aliis dicẽ¬
fuerant ut eum tenerent: redier̃ ĩmunes a cͥ¬
mine. oe pleni ammiratione Nã ⁊ testimoniũ
missi erant. Quare ñ acdluxistis eũ: Respo¬
der̃ enĩ. nũqͣm se audisse hominẽ sic locutũ:
t̃ enĩ quisqͣm sic loquit᷑ hõ: Iue aũ sic locutꝰ

Expanded text:
eminit Charitas vestra, sermone pristino ex occasione lectionis evangelicae locutos nos esse vobis de Spiritu sancto. Ad hunc potandum cum Dominus invitasset credentes in se, loquens inter eos qui illum tenere cogitabant, et interficere cupiebant nec valebant, quia ille nolebat: cum ergo haec locutus esset, nata est de illo in turba dissensio, aliis putantibus quod ipse esset Christus, aliis dicen vero missi fuerant, ut eum tenerent, redierunt immunes a crimine, et pleni admiratione. Nam et testimonium missi erant: « Quare non adduxistis eum? Responderunt eis: Nunquam se audisse hominem sic locutum. » Non enim usquam sic loquitur homo. Ille autem sic locutus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ qr ipse illã ñ clat: s qr ut uidetis ⁊ peco¬
ribꝰ dat: Ho uitã longã: Qͥ dẽ enĩ longum
qd aliqñ finitur. Ñ pro magno nob ere¬
dentibꝰ ꝓmisit longeuitatẽ aut decrepitã
senectutẽ. qͣm omnes optant ante qͣm ue¬
miat: omnes de illa eum uenerit murmu¬
rant. N puleritudinẽ corꝑis: qͣm uł cor¬
poris morbus uł ipsa senectꝰ quȩ optatur
ext̾miat. Uult esse pulcher: & uult ẽẽ
sener: Ista duodesiłia: inuicẽ concordare
ñ possunt. Si senex eris: pulcher ñ eris:
Qñ senectꝰ uenerit: pulchritudo fugiet:
& ĩ uno habitare ñ possunt: iugor pulc̾¬
tucdinis oe gemitus senec̾tutis: omnia gͦ
ista ñ nob̾ ꝓmisit quidtẽ: Qui credit ĩ me
ueniat ad me ⁊ bibat: & flumina de uẽtre

Expanded text:
n dat, sed quia, ut videtis, et pecoribus dat. Non vitam longam. Quid est enim longum quod aliquando finitur? Non pro magno nobis credentibus promisit longaevitatem, aut decrepitam senectutem; quam omnes optant antequam veniat, omnes de illa cum venerit murmurant. Non pulchritudinem corporis, quam vel corporis morbus, vel ipsa senectus quae optatur exterminat. Vult esse pulcher, et vult esse senex: ista duo desideria sibi invicem concordare non possunt: si senex eris, pulcher non eris: quando senectus venerit, pulchritudo fugiet; et in uno habitare non possunt vigor pulchritudinis, et gemitus senectutis. Omnia ergo ista non nobis promisit, qui dixit, Qui credit in me, veniat, et bibat; et flumina de ventre
Abbreviated transcription (Latin):
aluid fons: Fontẽ fauees q̃r̃ : lum̃ oculi
Qñ sitimꝰ q̃rimꝰ fontẽ: qñ ĩ tenebris sumꝰ
q̃rimꝰ lucẽ: & si forte nocte siciamꝰ : lumẽ
accendimus ut ad fontẽ ueniamꝰ: Nẽ sic
ut uideas : ipse t̾ manat ut bibas Uid̾tis
ambulabit ĩ tenebris: Seq̃re istũ solem
uideamꝰ si ñ ambulabis in tenebris: Ecce
oriendo exit aͦ te. Ille cursu suo ao occi¬
dntẽ ꝑgit: tͥ forte ad orientẽ ꝓfecho ẽ:
Nisi tu in contrariam partẽ ꝑgas ñ qͣ ille ten¬
dit. seq̃ndo eum ꝓfecto errabis: & ꝓoriente
occidentẽ tenebis Tu eum ĩ t̾ra si seqͣris: errab̾
Nauta si eũ ĩ mari sequatur: errabit: ꝑostre¬
mo uitdet᷑ tͥ seq̃ndum esse solẽ: & tendis &ẽ ipse
ad occidentẽ quo ⁊ ille tencdit: Uicleamꝰ eũ
oceicłit si ñ ambulab̾ ĩ tenebris: Uideamꝰ qͣm¬
admodum ⁊ si nolueris eum tu deserere ipse

Expanded text:
s: fontem fauces quaerunt, lumen oculi: quando sitimus quaerimus fontem; quando in tenebris sumus, quaerimus lumen; et si forte nocte sitiamus, lumen accendimus ut ad fontem veniamus. Non sic ut videas, ipse tibi manat ut bibas. 6. Videtis ambulabit in tenebris. Sequere istum solem, videamus si non ambulabis in tenebris. Ecce oriundo exit ad te: ille cursu suo ad occidentem pergit; tibi forte ad orientem profectio est: nisi tu in contrariam partem pergas, non qua ille tendit, sequendo eum profecto errabis, et pro oriente occidentem tenebis. Tu eum in terra si sequaris, errabis: nauta si eum in mari sequatur, errabit. Postremo videtur tibi sequendum esse solem, et tendis etiam ipse ad occidentem, quo et ille tendit: videamus cum occiderit, si non ambulabis in tenebris. Vide quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
petiss Nũquid nc̃ panẽ. sic̃ aqͣm. sic̃ aurũ
⁊ argentum. sic̃ frum̃tum : a qͦ petas lm̃
nͥ a cdo: ipse petitur a se ipso : qui ꝓmitat
se ipsum: Extendat anima cupiditatẽ suã:
oe sinu capatiore q̃rat comp̃hendẽ quoo
oculus ñ uicdit. nec auris audiuit. nec

Expanded text:
petis Deum, sicut panem, sicut aquam, sicut aurum, sicut argentum, sicut frumentum? A quo petis Deum, nisi a Deo? Ipse petitur a seipso, qui promittit seipsum. Extendat anima cupiditatem suam; et sinu capaciore quaerat comprehendere quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
nis nubẽ ñ om̃ibꝰ apparebat: ꝑ sapientiȩ po¬
testatẽ omnia tenebat: ¶s tuus ubiq totꝰ
ẽc si ñ ab illo facias casum: numqͣm ipse a te
fac̃ occasum: Qͥ gͦ me inqͥt sequit᷑ ñ ambu¬
labit ĩ tenebris: s habebit lum̃ uite oͦ d ꝓ

Expanded text:
nis nubem non omnibus apparebat, per sapientiae potestatem omnia tenebat. Deus tuus ubique totus est: si non ab illo facias casum, nunquam a te ipse facit occasum. 7. Qui ergo me, inquit, sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃broꝵ: adhuc inquit suꝑeminẽtiorẽ
uiam demonstro uob̾: &t cepit loqͥ de
caritate. P̃posuit eã linguis hominũ &
angłoꝵ.⁊ preposuit miracuł fidĩ. p̃posu
buit quisq pauꝑibus: &e ad extremũ p̃po¬
suit eã corꝑis passioni: his om̃ibꝰ tã mag¬
nis rebꝰ p̃posuit caritatẽ. Ipfam habeto
e cunc̾ta habebis: qr sine ila nicha ꝓde¬
rit quiequid hr̃e potũis Qura uͦ ad sp̃m¬

Expanded text:
entiorem viam vobis demonstro, et coepit loqui de charitate. Praeposuit eam linguis hominum et Angelorum, praeposuit miraculis fidei, praeposuibuit quisque pauperibus; et ad extremum praeposuit eam etiam corporis passioni: his omnibus tam magnis rebus praeposuit charitatem . Ipsam habeto, et cuncta habebis: quia sine illa nihil proderit, quidquid habere potueris. Quia vero ad Sp
Abbreviated transcription (Latin):
nim cds es &e habes multiplicem mĩam: ꝑuenit
ad pecora s hominibꝰ subdidisti A qͦ enĩ
salus hominis: ab illo salus ⁊ pecoris: No
erubescas hoc sentire de clño dõ tuo linino
p̾sumas & fidas: & caue ne alit̾ sentras: Qui
saluum fac te: ipse saluum fac̃ equm tuum
ipse ouem tiram: Ad minuna omĩno ueniamꝰ:
ipie gallinã tuã: Domini ẽ salus & istado
minus saluat: Mouet. int̾rogas Miror qͥa
clubitas: dedignabit᷑ faluare: qui cdlignatꝰ ẽ
creare: domini ẽ salꝰ angłoꝵ. hominũ. pe¬
coꝵ: dnñ ẽ salꝰ. Sic̃ nemo ẽ a se ipso: ita ne¬
mo saluus ẽ a se ipso: ꝓꝰ m̃ uerissime psalmꝰ
atq optime ait: homines ⁊ uitñta faluos
facies domine: Quare : Sic̃ multiplicata
tu faluas: tu dedisti esse : tu das sanm esse:
Si gͦ sic̃ multiplicata ẽ mĩa dlĩ ab illo ho¬

Expanded text:
nim Deus es, et habes multiplicem misericordiam;ad pecora quae hominibus subdidisti. A quo enim salus hominis, ab illo salus et pecoris. Non crubescas hoc sentire de Domino Deo tuo: imo praesumas et fidas, et caveas ne aliter sentias. Qui salvum facit te, ipse salvum; ad minima omnino veniamus, ipse gallinam tuam: Domini est salus , et ista Deus salvat. Movet te, interrogas; miror quid dubitas. Dedignabitur salvare, qui dignatus est creare? Domini est salus Angelorum, hominum, pecorum; Domini est salus. Sicut nemo est a seipso, ita nemo salvus est a seipso. Proinde verissime Psalmus atque optime ait, Homines et jumenta salvos facies, Domine. Quare? Sicut multiplicata tu salvas: tu dedisti esse, tu das sanum esse. 4. Si ergo sicut multiplicata est misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
ce eger se ignorabat. medicus egrũ sciebat:
St̃ gͦ quedam que dĩ nouit in nob̾. nesci¬
entibus nob̾: tanĩ qͣntũ ad homines ꝑti¬
net: nemo sic se nouit qͦmͦ ipse hõ: alius
nescit quid in illo agatur: s sp̃s eiꝰ nouit
Accepto aut̃ spũ dĩ: discimꝰ ⁊ quid agat᷑
in do. N totũ: qr ñ accepimꝰ totum: De
pignore multa nouimꝰ: Pignꝰ eiĩ accepunꝰ:
ce huiꝰ pignoris plen itudo postea dabit᷑
int̾in in hrac ꝑegrinatione pignꝰ nos cousolet᷑.
qr qui nos dignatus ẽ oppignerare. multũ
paratus ẽ dare: Si talis est arra.i quid ẽ euiꝰ
est arra. s. quid ẽ quod ait. ñdum enĩ erat

Expanded text:
us aegrum sciebat. Sunt ergo quaedam quae Deus novit in nobis, nescientibus nobis. Tamen quantum ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritus ejus novit. Accepto autem Spiritu Dei, discimus et quid agatur in Deo: non totum, quia non accepimus totum. De pignore multa novimus: pignus enim accepimus, et hujus pignoris plenitudo postea dabitur. Interim in hac peregrinatione pignus nos consoletur, quia qui nos dignatus est oppignerare, multum paratus est dare. Si talis est arrha, quid est cujus est arrha? 6. Sed quid est quod ait, Non enim erat
Abbreviated transcription (Latin):
fincerior ce eastior: Quid amat᷑ ĩ amco:
animꝰ an corpꝰ : Si fides amat᷑: animꝰ
amatur: Si beniuolentia amat᷑. beniuo¬
lentiȩ sedes aniꝰ ẽ: Si ħ anras ĩ altõ qr
⁊ ipse amat te: amimũ amasͥ qr ñ caro s
animꝰ amat: Idõ enĩ autas. qr te aurat.
Quere uñ te amet: ce uide quid ames:
dic̾e: uͥ mag̾ appareat dilectioni ur̃ȩ qͣn¬
tum amet᷑ animꝰ. & qͦmadmodũ corꝑi p̃po¬
nat᷑: Illi ipsi lasciui amatores qͥ puleritu¬
cline corꝑum delectant᷑. & forma m̃broꝵ
accendunt᷑ : tẽ amant ampliꝰ qñ amant᷑
Nã si amet ce sencrat qr odio habet᷑: mag̃
trascitur qͣm diligͣ. Qͥre mag̾ irascitur
qͣm diligit. : &ͥa ñ ei recdlit᷑ qͦd impendit:
Sigͦ ipsi corꝑum amatores redamari se
uolunt. ce. hoc eos mag̃ delectat si am̃tur.:⁊
quales sunt amatores animoꝵ: & si magni
st̃ amatores annoꝵ quales st̃ cłi amato¬

Expanded text:
sincerior et castior? Quid amatur in amico; sincerior et castior? Quid amatur in amico; animus, an corpus? Si fides amatur, animus amatur: si benevolentia amatur, benevolentiae sedes animus est: si hoc amas in altero, quia et ipse amat te, animum amas; quia non caro, sed animus amat. Ideo enim amas, quia te amat: quaere unde te amet, et vide quid ames. dicere, ubi magis appareat Dilectioni vestrae quantum ametur animus, et quemadmodum corpori praeponatur. Illi ipsi lascivi amatores, qui pulchritudine corporum delcetantur, et forma membrorum accenduntur, tunc amant amplius quando amantur. Nam si amet et sentiat quia odio habetur, magis irascitur quam diligit. Quare magis irascitur quam diligit? Quia non ei redditur quod impendit. Si ergo ipsi corporum amatores redamari se volunt, et hoc eos magis delectat si amentur; quales sunt amatores animorum? Et si magni sunt amatores animorum, quales sunt amato
Abbreviated transcription (Latin):
qr ẽ hõ mn̾or: &e ille qͥde  int̾ior ĩuisibił:
Ert̾ĩor aũ uisibił. S melior int̃ior ꝗͣ ext̃ior.
&. qͥd ñ iudetur hoc plꝰamatur cõstat
enĩ plꝰ amari hominẽ int̾iorem qͣmꝰ ext̃ro¬
rem: Uñ hoc constat: unus quisq inse¬
ipso ꝓbet. Quamuis enĩ qͥ male uiuunt a¬
nimos suos corꝑi addieant: uiuere tam̃ uo¬
lunt qͦd ñ ẽ nͥ animi : magisq se ipsos in¬
dieant qui regt̃. qͣm illa quȩ regiuit: Re¬
gunt enu animi: reguntur corꝑa: Gau¬
dec quisq uoluptate: & capit de corꝑe uo¬
luptatẽ: S separa amiinũ: nichil restat
in corꝑe quod gaudat: & si le corꝑe
gaudet: anunus gaudet: Si gaudet de
domo suai de se ñ debet gande  & siht̃
animꝰ uñ oblectetur extrinsecꝰ ⁊ sine delieiis
manet intruisecꝰ : Omnino constat plus
amare hominẽ animã suã qͣm corpꝰ suũ:
S ⁊ ĩ alio homine plꝰ amat hõ animã qͣm
corpꝰ. Qͥd enĩ amatur ĩ amicoͥ uͥ ẽ amor

Expanded text:
r. Et ille quidem interior invisibilis, exterior autem visibilis: sed melior interior quam exterior. Et quod non videtur, hoc plus amatur: constat enim plus amari hominem interiorem quam exteriorem. Unde hoc constat? Unusquisque in seipso probet. Quamvis enim qui male vivunt, animos suos corpori addicant; vivere tamen volunt, quod non est nisi animi, magisque seipsos indicant qui regunt, quam illa quae reguntur. Regunt enim animi, reguntur corpora. Gaudet quisque voluptate, et capit de corpore voluptatem: sed separa animum, nihil restat in corpore quod gaudeat; et si de corpore gaudet, animus gaudet. Si gaudet de domo sua, de se non debet gaudere? et si habet animus unde oblectetur extrinsecus, sine deliciis manet intrinsecus? Omnino constat plus amare hominem animam suam quam corpus suum. Sed et in alio homine plus amat homo animam quam corpus. Quid enim amatur in amico, ubi est amor
Abbreviated transcription (Latin):
mines: & qui eum uiuum ꝯtempser̃: mor¬
re filius dĩ ẽ hic Uñ ẽ & illud fr̃s uͥ ait
q̃rentibꝰ ego sum & illi retro redeuntes:
om̃s cecider̃: Erat gͦ in illo potestas sũma.⁊
nec hora cogebatur mori: s. horã expec¬
tabat qua oportume fieret uoluntas. ñ qͣ
muiti impleretur necessitas De turba
aũ multi credider̾ in eũ humiles ⁊ pau¬
ꝑes saluos fagebat dñs Principes infa
niebant: & idõ medicum ñ solum ñ agnos¬
cebant. s c̃e occide cupebant: Eint q̃dã
turba quę suam egritudinẽ cito uidit: ꝙ
illius medicinam sine dilatione cognouit:
Uicdete quid sͥ dixerit turba ipsa cõmora
na facturꝰ ẽ.: Utiq siduo ñ er̃ hic est:
pes uͦ illi audita multituctinis fide. &e eo
murmure quo xͦ głificabat᷑: miser̃ mi¬
nistros ut eum app̃hend̾ent: Qm app̃hen¬
cłent. aclhuc nolentem: Qa gͦ ñ pot̾ant
app̃hencłe nolentem: missi sunt ut audi¬

Expanded text:
mines: et qui eum vivum contempserunt, mormines: et qui eum vivum contempserunt, morre Filius Dei est hic . Unde est et illud, fratres, ubi ait quaerentibus se, Ego sum; et illi retro redeuntes omnes ceciderunt . Erat ergo in illo potestas summa. Nec hora cogebatur mori; sed horam exspectabat, qua opportune fieret voluntas, non qua inviti impleretur necessitas. 7. De turba autem multi crediderunt in eum. Humiles et pauperes salvos faciebat Dominus. Principesagnoscebant, sed etiam occidere cupiebant. Erat quaedam turba quae suam aegritudinem cito vidit, et illius medicinam sine dilatione cognovit. Videte quid sibi dixerit turba ipsa commota na facturus est? Utique si duo non erunt, hic est. rincipes vero illi audita multitudinis fide, et eo murmure quo Christus glorificabatur, miserunt ministros, ut apprehenderent eum. Quem apprehenderent? Adhuc nolentem? Quia ergo non poterant apprehendere nolentem, missi sunt ut audi
Abbreviated transcription (Latin):
spongram obtuler̃ ei acetũ ĩ cruce. acceꝑit
ce ait. ꝑ fectum ẽ & ielurato capite rectli¬
dit sp̃m. uidetis potestatẽ morientis : qr ħ
expectabat donec omupa complerent᷑ quȩ d̃
illo p̃dicta fuerant ante mortem futura. di¬
xerat enim ꝓpħa: deder̃ ĩ cescã meã fel: &ĩ
siti nr̃a potauer̃ me aceco Expecꝰtabat ut
hec omnta complerent᷑. Põstea qͣm comple¬
ta st̃: dix̃. ꝑ fectum ẽ: o abscessit potestate.
qr ñ uenerat necessitate Idõ quidã plꝰ mira¬
ti sunt istam potestatẽ morientis: qͣm po¬
tentiam miracula facientis Uentum ẽ enĩ
ad crucẽ ut corꝑa deponerentur de ligno
qm̃ sabbatum illucescebat: &e inuenti st̃ la¬
trones uiuentes: Supplicium quippe cru¬
cis idõ clurius erat qr cliueuis eruerabat:
&e om̃s cruciftxi longa morte necabant᷑:. Illi
aũ ne manerent ĩ ligno. eruribꝰ fractis co¬
actis mori: ut posfent iñ deponi Dominꝰ
aũ inuentꝰ ẽ mortuus. & ammirati st̃ hõ¬

Expanded text:
it, et ait, Perfectum est; et inclinato capite, reddidit spiritum. Videtis potestatem morientis, quia hoc exspectabat, donec omnia complerentur quae de illo praedicta fuerant ante mortem futura. Dixerat enim propheta: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto . Exspectabat ut haec omnia complerentur: posteaquam completa sunt, dixit, Perfectum est; et abscessit potestate, quia non venerat necessitate. Ideo quidam plus mirati sunt istam potestatem morientis, quam potentiam miracula facientis. Ventum est enim ad crucem, ut corpora deponerentur de ligno, quoniam sabbatum illucescebat; et inventi sunt latrones viventes. Supplicium quippe crucis ideo durius erat, quia diutius cruciabat, et omnes crucifixi longa morte necabantur. Illi autem, ne remanerent in ligno, cruribus fractis coacti sunt mori, ut possent inde deponi. Dominus autem inventus est mortuus , et admirati sunt ho
Abbreviated transcription (Latin):
lux mundi. Qui sequitur me ñ ambulat ĩ
tenebris: s habebit lum̃ uite. Qmͦ te abstu¬
lit ab ocuł carnis. & reuocauit ad oculos cor¬
dis Nenĩ suff ẽ dic̃e qui me sequitur ñ am¬
bulabit ĩ tenebris s habebit lum̃: Ad lidit

Expanded text:
lux mundi: qui sequitur me, non ambulabit in lux mundi: qui sequitur me, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae. Quomodo te abstulit ab oculis carnis, et revocavit ad oculos cordis? Non enim sufficit dicere, Qui me sequitur, non ambulabit in tenebris, sed habebit lumen; addidit
Abbreviated transcription (Latin):
buntui: uñ : ab ub̾tate domꝰ tuȩ: & torrente
uoluptatis tuę potab̾ eos Uñ : Qm̃ ap̃te ẽ fons
uite: Ipse fons uitȩ anibulabat ĩ t̾ra: ipse dice¬
bat. Qui sitit. ueniat ad me soce fons:. S nos
de lumine loqui ceꝑainus: ⁊ ꝓpositã ex euan¬
głio qͥstionem de lumine tractabamꝰ: Lecta
ẽ enim nob̾ clicente dño Ego sum̃ lux mũdi
inde qͥstios Ne quis carnalit̾ sapiens solẽ istũ
intelligendum putaret: uenimꝰ iñ ad psal¬
inum: Quo consicd̾ato: inuenimꝰ uit̾im dñm
fontẽ inte. hibe ⁊ uiue ap̃ te inqͥt fons uite:
ldõ sub umbraculo alar̾ tuar̾ sꝑabt̃ filii hõiũ:
mebriari isto fonte q̃rentes S de lumine
clicebamꝰ Seq̃re gͦ Nam ꝓpħa cum dixisset
ap̃ te ẽ fons uitȩ : secutꝰ aduir̃: in lumine tuo¬
uidebimꝰ lum̃, Dm̃ de dõ: lum̃ de lumine
Nube tegit᷑: ñ ut obscuret᷑ s ut contẽꝑetur
loqͣns gͦ ꝑ nubem carnis lum̃ ind̾ficiens : lum sapientie:

Expanded text:
torrente voluptatis tuae potabis eos. Unde? Quoniam apud te fons vitae. Ipse fons vitae ambulabat in terra, ipse dicebat, Qui sitit, veniat ad me . Ecce fons. Sed nos de lumine loqui coeperamus, et propositam ex Evangelio quaestionem de lumine tractabamus. Lectum est enim nobis dicente Domino, Ego sum lux mundi. Inde quaestio, ne quis carnaliter sapiens solem istum intelligendum putaret: venimus inde ad Psalmum, quo considerato, invenimus interim Dominum fontem vitae. Bibe et vive. Apud te, inquit, fons vitae: ideo sub umbraculo alarum tuarum sperant filii hominum, inebriari isto fonte quaerentes. Sed de lumine dicebamus. Sequere ergo: nam Propheta cum dixisset, Apud te fons vitae, secutus advidebimus lumen ; Deum de Deo, lumen de lumine. Per nube tegitur, non ut obscuretur, sed ut temperetur. 5. Loquens ergo per nubem carnis lumen indeficiens, lumen
Abbreviated transcription (Latin):
gistrũ bonum: int̾pellauit doctorẽ. &
contempsit clocentẽ: T̃ristis ablcessit: h¬
gatꝰ cupichtatibꝰ suis Tristis abscessit: ha¬
bens gͣndem sarcinam auariciȩ sr̃ hu¬
meros suos: Laborabat estuabat: & qͥ
ab illo sarcinam deponere uoluit: ñ est¬

Expanded text:
strum bonum, interpellavit doctorem, et contempsit docentem: tristis abscessit, ligatus cupiditatibus suis; tristis abscessit, habens grandem sarcinam avaritiae super humeros suos . Laborabat, aestuabat; et qui ab illo sarcinam deponere voluit, non es
Abbreviated transcription (Latin):
iua ipsa ad te uenit. & de cde somo dor¬
mientẽ excitauit. Si tam̃ exeitauit: sur¬
ge ⁊ ambula: Forte conaris ambulare:
& ñ potes qr cdolent pedes: Uñ dolent
pedes: an iubente anaricia ꝑ asꝑa cu¬
currer̃.ͤ S dĩ ũbũ sanauit &e claudos:
uoce inquis sanos habeo pedes: s ipsam
uiam ñ iucleos Illuminauit ⁊ caecos ħ¬

Expanded text:
via ipsa ad te venit, et te de somno dormientem excitavit, si tamen excitavit: surge, et ambula. Forte conaris ambulare, et non potes, quia dolent pedes. Unde dolent pedes? an jubente avaritia per aspera cucurrerunt? Sed Dei Verbum sanavit et claudos. Ecce, inquis, sanos habeo pedes, sed ipsam viam non video. Illuminavit et caecos.
Abbreviated transcription (Latin):
suã: Iñ iħs ꝑrex̾ ĩ montẽ: Montẽ aũ oliueti:
ĩ montẽ fructuosum. ĩ montẽ unguenti. ĩ
montẽ crismatis: uͥ enĩ decebat docere .ꝓͫ.
nisi in montẽ oliueti: xp̃i enim nom̃: a cͥs¬
ctio nuncupatur. Idõ aũ nos iuixit: qe lu¬
ctatores contͣ diabolum fec̃ & diluculo ite¬
rum uenit ĩ templum: & om̃is ppłs uenit ad
eũ: & sedens docebat eos Et ñ tenebat᷑: qͥa
nondum pati clignabatur: Nunc iã attendite.
uͥ ab iunicis temptata sit dñi mansuetudo:
Adducunt aũ illi scribȩ e pharisei mulie¬
rẽ in aclult̃o clep̾hensã.⁊ & statuer̃ eã ĩ me¬
cdio: & dixer̃ ei: Magist᷑. hec mulier mͦ de

Expanded text:
montem: in montem autem Oliveti, in montem fructuosum, in montem unguenti, in montem chrismatis. Ubi enim decebat docere Christum, nisi in monte Oliveti? Christi enim nomen a chrisctio nuncupatur. Ideo autem nos unxit, quia luctatores contra diabolum fecit. Et diluculo iterum venit in templum, et omnis populus venit ad eum, et sedens docebat eos. Et non tenebatur, quia nondum pati dignabatur. 4. Nunc jam attendite, ubi ab inimicis tentata sit Domini mansuetudo. « Adducunt autem illi Scribae et Pharisaei mulierem in adulterio deprehensam, et statuerunt eam in medio; et dixer
Abbreviated transcription (Latin):
caritas flagret. & ab amore scłi separet᷑:
ut tota currat ĩ m̃: hic enĩ nascimͣ ꝙ
morimur: ħ ñ amemꝰ: Karitate migre¬
mus:⁊ caritate sursum habitemꝰ: caritate
illa qua diligimꝰ dłm̃: Nichil aliud ĩ hac
hic ũ semꝑ erimꝰ: & ibi nob̾ locũ bene

Expanded text:
ra flagret, et ab amore saeculi separet, ut tota currat in Deum. Hic enim nascimur et morimur, hoc non amemus: charitate migremus, charitate sursum habitemus, charitate illa qua diligimus Deum. Nihil aliud in hac hic non semper erimus, et ibi nobis locum bene
Abbreviated transcription (Latin):
od mͦ audiuimꝰ & intenti ac cepimꝰ
cum sẽm euangłiũ legeret᷑ : ñ du¬
bito qͦd om̃s etiã intellig̾e conati
de re tam magna quę lecta ẽ. ꝓ suo modulo
cepit qͦd potuit:. Et posito pane u̾bi. nemo ẽ
qui se q̃ratur nichil gustasse. S it̾um ũ du¬
bito quia difficile quisqͣm ẽ: qͥ totum intel¬
iħu xͥ mͦ ex euangłio recitata satis intelligat.
toleret nuniffium nr̃m: qͦusq si possumꝰ
illo aduuante tractando facramꝰ. ut uł õs
uł multi intelligant qͦd se pauei intellexi¬
sse letant᷑. Quod ait dñs ego sũ lux mũcdi:
clarum puto esse eis qui hñt oculos im̃ hꝰ
lucis participes fiant: Qui aut̃ ñ ħũt ocłos
nͥ ĩ sola carne: mirãtur qͦd dictũ ẽ a dño

Expanded text:
accepimus, cum sanctum Evangelium legeretur, non dubito quod omnes etiam intelligere conati de re tam magna quae lecta est, pro suo modulo cepit quod potuit; et posito pane verbi, nemo est qui se queratur nihil gustasse. Sed iterum non dubito, quia difficile quisquam est qui totum inteli modo ex Evangelio recitata satis intelligat; toleret ministerium nostrum, quousque, si possimus, illo adjuvante tractando faciamus ut vel omnes vel multi intelligant, quod se pauci intellexisse laetantur. 2. Quod ait Dominus, Ego sum lux mundi, clarum puto esse eis qui habent oculos, unde hujus lucis participes fiant: qui autem non habent oculos nisi in sola carne, mirantur quod dictum est a Do
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ẽ xͦ sol iste qͥ ortu ⁊ occasu ꝑagit diẽ.
Nõ enĩ defuer̃ ħetici qui ista senser̃: Mani¬
chei solem istum oculis carins usibilem ex¬
positum. & publicũ ñ tantũ hominibꝰ
esse putauer̃. S catholicȩ eccłiȩ recta fi¬
des imꝓbat tale comintum: & dabolicã
doctriunã esse cognoscit: Nec solum cogno¬
seit creclendo: s in quibꝰ p ot̾ conuincit õe
disputando: Imꝓbemꝰ itaq huiꝰ mocli erro¬
rem: quem sc̃a ab mito anathematiz auit
solem qͣm uiclemꝰ oriri ab oriente. occi¬
cłe in occidentẽ: euꝰ eursui nox suecedit.
cuiꝰ raclii nube obumbrant᷑: qui certa de
loco in locum motione cõmigrat: N ẽ ħ¬
dñi xͦͫ ñ ẽ dñs xͦ sol factꝰ. s ꝑ qͣm sol fa¬
ctꝰ ẽ. Omnia enĩ ꝑ ipsum facta sunt: &
sine ipso factũ ẽ nichil est gͦ lux qͦ fecit
hanc lucem: Hanc amemꝰ. hanc intellig̾e
cupiamꝰ. ipsã sicramꝰ: ut ad ipsam duce ip¬
sa aliqñ ueniamꝰ. & ĩ illa uita uiuamꝰ ut

Expanded text:
s est sol iste, qui ortu et occasu peragit diem? Non enim defuerunt haeretici qui ista senserunt. Manichaei solem istum oculis carnis visibilem expositum et publicum non tantum hominibus, esse putaverunt. Sed catholicae Ecclesiae recta fides improbat tale commentum, et diabolicam doctrinam esse cognoscit: nec solum agnoscit credendo, sed in quibus potest convincit etiam disputando. Improbemus itaque hujusmodi errorem, quem sancta ab initio anathematizavit solem quem videmus oriri ab oriente, occidere in occidente; cujus cursui nox succedit, cujus radii nube obumbrantur, qui certa de loco in locum motione commigrat: non per quem sol factus est. Omnia enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . 3. Est ergo lux quae fecit hanc lucem: hanc amemus, hanc intelligere cupiamus, ipsam sitiamus; ut ad ipsam duce ipsa aliquando veniamus, et in illa ita vivamus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iudet in corꝑe: s ionquid sibi soli oculꝰ
uidet : & manui uidet. &e pedi uicdet
&e cet̾is m̃bris uidet Ñ enĩ si aliquis ict ͦ in
pedem ueniat. aũtit se oculus iñ ut ñ p̃ca¬
ueat. Rursus sola manus oꝑat᷑ ĩ corꝑe s.
si ictus aliquis ueniens ñ eat ĩ manũ s
tantum infaciem: numquid diẽ manꝰ
ñ me moueo qr ñ tendit ad me.: Sie pet
ambulando omnibꝰ m̃brus mitat: o bra
cet̃a tacent: & lingua om̃ibꝰ loquit᷑. habe¬

Expanded text:
 numquid soli sibi oculus videt? Et manui videt, et pedi videt, et caeteris membris videt: non enim si aliquis ictus in pedem veniat, avertit se oculus inde ut non praecaveat. Rursus sola manus operatur in corpore; sed si ictus aliquis veniens non eat in manum, sed tantum in faciem, numquid dicit manus, Non me moveo, quia non tendit ad me? Sic pes ambulando omnibus membris militat: membra caetera tacent, et lingua omnibus loquitur. Habe
Abbreviated transcription (Latin):
malo. nec maledictum ꝓ malecdicto aͥbꝰ si chc̃et
clemonium habetis uos: uerũ utiq chc̃et
N enĩ talia illi u̾itati dic̾ent: nͥ eos diaboli fai¬
sitas irritaret: Quid gͦ responclit auclamꝰ
tranquille: & tranquillum bibamꝰ Unũ
opꝰ feci : & omĩs miramini: tamꝙͣ diceus:
Qiuid si omnra oꝑa nr̃a uicłetis: Ipsui enĩ
oꝑa erant quȩ in mundo iudebant: et iꝑ¬
sum qui fec̃ oĩa ñ uidebat: fec̃ uirã rem
& turbati sunt: quia saluum fec̃ hominẽ
sabbato: Quasi uͦ si quisqͣm eoꝵ eoꝵ egrotũ
sabbato sinceraret: alius illum sanum feci¬
sser ꝗͣ ille qui eos scancdaligaũ. qr unũ hoĩem¬

Expanded text:
et, Daemonium habetis vos; verum utique diceret. Non enim talia illi veritati dicerent, nisi eos diaboli falsitas irritaret. Quid ergo respondit? Audiamus tranquille, et tranquillum bibamus: Unum opus feci, et omnes miramini. Tanquam dicens, Quid si omnia opera mea videretis? Ipsius enim opera erant quae in mundo videbant, et ipsum qui fecit omnia non videbant: fecit unam rem, et turbati sunt, quia salvum fecit hominem sabbato. Quasi vero si quisquam aegrotus sabbato sinceraret, alius illum sanum fecisset quam ille, qui eos scandalizavit, quia unum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃: qͥa alii dat᷑ ꝑ spm̃ sermo sapientiȩ.
alii sermo scientiȩ scdm eundem spm̃:
alii fides in eodem spũ alii donatio
curationũ in uno spũ: alii oꝑatio uir¬
tutum in eodem spũ. Muita enĩ dan¬
tur ad manifestationẽ. s tu forsitan
eoꝵ omnrũ quȩ dixi nichii habes Sia¬
mas: ñ nicha habes Si enĩ amas uni¬

Expanded text:
a alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alii fides in eodem Spiritu, alii donatio curationum in uno Spiritu, alii operatio virtutum in eodem Spiritu. Multa enim dantur ad manifestationem, sed tu forsitan eorum omnium quae dixi nihil habes. Si amas, non nihil habes: si enim amas uni
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ fac̃ corꝑi uñ ametur. nͥ animꝰ: Qui cũ
nugraũit: cadauer horreseit: & qͣntũ¬
cumq puleͣ illa m̃bra dilexeris: sepeli¬
re festinas: Decꝰ gͦ corꝑis aminꝰ: decꝰ ani¬
mi ds̃s Clamat gͦ dñs ut ueniamꝰ ⁊ biba
cientra ocidis: & hauriens fontẽ habebit: c¬
etiam ipsa fonserat Qͥd ẽ fons uł qͥd ẽ fluuꝰ
qui manat de uentre int̾ioris hominis.
beniuolentia qua iult consulere ꝓrennos
ui enĩ putet qi qͦd bibit soli ipsi debet susfi¬
ꝓxno festinat consulere: idõ ũ siceat quia
manat: Uidebimꝰ nẽ quid sit qͦdbibunt qͥ
creclunt ĩ dnõ: quia utiq xp̃iani sumꝰ. ⁊
si credimꝰ bibimꝰ: & unus quisq ĩ se ipso
debet agnoscere si bibit: & si iuuit ex eo
ramus fontẽ: Exposuit euangłista ut di¬
xi unde diũs clamasset. ad qualẽ potũ ĩui¬

Expanded text:
im facit corpori unde ametur nisi animus: qui cum migraverit, cadaver horrescis; et quantumcumque pulchra illa membra dilexeris, sepelire festinas. Decus ergo corporis, animus: decus animi, Deus. 4. Clamat ergo Dominus ut veniamus et bibamcientia; et hauriens, fontem habebit; etiam ipsa fons erit. Quid est fons, et quid est fluvius qui manat de ventre interioris hominis? Benevolentia, qua vult consulere proximo. Si enim putet quia quod bibit soli ipsi debet suffim proximo festinat consulere; ideo non siccat, quia manat. Videbimus nunc quid sit quod bibunt, qui credunt in Domino; quia utique Christiani sumus, et si credimus, bibimus. Et unusquisque in seipso debet agramus fontem. « Exposuit evangelista et dixit, unde Dominus clamasset, ad qualem potum invi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm secłm int̾iorem hominẽ ⁊ qͥ amat migͣt:
&e aliud ẽ migrare corꝑe. aliud cord̃ Migͣt
corꝑe: qui moti corꝑis mutat locũ: Aigͣt
corde : qui motũ cordd̾ mutat affectũ: Si aliudꝰ
amas aliud amabas: ñ ibi es uͥ eras: Clamat
gͦ nob̾ clñs: stabat enĩ ⁊ clamadat: Siquis
sitit : ueniat ad me & bibat. Qui credit in
me: sic̃ dic̃ scͥptura flumina de uentre eiꝰ

Expanded text:
quamquam interiorem hominem et qui amat, migrat; quamquam interiorem hominem et qui amat, migrat; et aliud est migrare corpore, aliud corde. Migrat corpore, qui motu corporis mutat locum: migrat corde, qui motu cordis mutat affectum. Si aliud amas, aliud amabas, non ibi es ubi eras. Clamabat ergo nobis Dominus: stabat enim, et clamabat: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina d
Abbreviated transcription (Latin):
eitasit oe ctamp  natiis ẽ accep̃ indulgentiã
erimNosus: dampiatꝰ ẽ qͥ om̃iuĩ erimina
confitẽcium relaxauit: Tam̃ &e ipsa crux si at¬
tencdas tribunal fuit: in medio enĩ uidice con¬
stituto : unꝰ latro qͥ eredidit liberatꝰ. alt̃ qͥ insui¬
tauit clampiratꝰ ẽ. lam signifieabat qͦd facturꝰ
ẽ de nuus &e mortuis : alios positurꝰ ad dext̾am
alios ad simstram: Siił ille latro futuris ad si-¬
nistrã. simił alt̃ futuris ad dext̾am: iuclicabat᷑.
gͦnouissimo autem die festiuitatis stabat iħe
et clamabat dicens. siquis sitit ueniat ad me
et bibat usq ad id qͦd ait nondũ enĩ erat sp̃s
datus: quia ihc nondum fuerat glorificatus:¬
quibꝰ alii confundent᷑ alii docerent᷑ no¬
uissimo festiuitatis illius die: tẽ enĩ ista
agebat᷑ quȩ appellat᷑ scenophegra. idest
tab̾naculoꝵ constructio: de qͥ festiuita¬
eũ Si sitimus ueniamꝰ. &e ñ pedibꝰ s affe¬
ctibꝰ: nec migͣndo s amando ueniamꝰ⁊ qͣm

Expanded text:
st . Accepit in dulgentiam criminosus, damnatus est qui omnium crimina confitentium relaxavit. Tamen et ipsa crux, si attendas, tribunal fuit: in medio enim judice constituto, unus latro qui credidit liberatus , alter qui insultavit damnatus est. Jam significabat quod facturus est de vivis et mortuis; alios positurus ad dexteram, alios ad sinistram: similis ille latro futuris ad sinistram, similis alter futuris ad dexteram. Judicabatur, novissimo autem die festivitatis stabat Jesus et clamabat, dicens, Si quis sitit, veniat ad me, et bibat; usque ad id, Nondum enim erat Spiritus datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatusquibus alii confunderentur, alii docerentur; novissimo festivitatis illius die tunc enim ista agebantur, quae appellantur Scenopegia, id est, tabernaculorum constructio, de qua festivitaeum. Si sitimus, veniamus; et non pedibus, sed affectibus: ne migrando, sed amando veniamus;
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid aliud qͦd eis dñs p̃stet ereator qͦd iu¬
m̃tis ñ p̃stat.: sullane cliscrego ẽ int̾ ani¬
mal factũ ad unaginem dĩ. & animal sub¬
ditũ iagini dĩ: Est plane p̃t falutẽ istã
cominunẽ nob̾ eũ animtantibꝰ mutis: ẽ qͦd
eod̾m psalmo: filii aũ hominũ sub tegmi¬
ne alarum tuar̾ sꝑabt̃ Hñtes mͦ falutẽ cõ¬
munẽ cum pecoribꝰ suis: filii hominũ sub
tegmine a larum tuar̾ sꝑabunt:. Aliã salu¬
tem hñt inre: aliam in spe. Salꝰ ista quȩ ĩ
p̃senti ẽ: hominibꝰ pecoribꝰꝙ cõmunis ẽ:
S ẽ alia qͣm sꝑant homines: & accipiunt

Expanded text:
aliquid aliud quod eis Deus praestet creator, quod jumentis non praestat? Nullane discretio est inter animal factum ad imaginem Dei, et animal subditum imagini Dei? Est plane: praeter salutem istam communem nobis cum animantibus mutis, est quod psalmo: Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Habentes modo salutem communem cum pecoribus suis, Filii hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Aliam habent salutem in re, aliam in spe. Salus ista quae in praesenti est, hominibus pecoribusque communis est: sed est alia quam sperant homines; et accipi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃i testis ẽ Sic ⁊ que clĩ sunt nemo soit
Ita tam̃ dĩ cum suo spũ. ut sciat etrã qͥd
agatur in nob̾: nos aut̃ sine eiꝰ spũ seire
ñ possumus quid agatur indõ ds̃ aũ
scit in nob̾: & qͦd ipsi uescimꝰ ĩ nob̾ Hã
infirmitatẽ siram petrꝰ nesciebat. quͣo

Expanded text:
s est. Sic et quae Dei sunt, nemo scit, ita tamen ut Deus cum suo Spiritu sciat etiam quid agatur in nobis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid agatur in Deo. Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam infirmitatem suam Petrus nescieba
Abbreviated transcription (Latin):
tione aut̃: qͥ cũ incidint in gͣuia peccã. putã¬
tes sͥ ñ posse iamignosci peuitentibꝰ. & statu¬
eutes se ad clampnationẽ sine clubio destina¬
tos: dicunt apud se ipsos: lam dampirandi
sumꝰ: qͣre ñ qͦd uolumꝰ facimꝰ : animo gladia¬
toꝵ: ferro destinatoꝵ: Idõ molesti sunt desꝑati:
lã enĩ quod timeant ñ hñt : & uebem̃t᷑ tim̃di
st̃: lstos desꝑatio necat: sꝑes illos: lnt̾ spem
oe desꝑationem fluctuat animus Metuen¬
de mĩa. incidas in uiditium: Metuendũ est
rursꝰ ne te occidat desꝑatio: & cũ putas iã tͥ
ñ ignosci quȩ gͣuia cõmisisti. ñ agas penitẽ¬
trã. & incurras in uidicẽ sapientrã quȩ dic̃

Expanded text:
tione autem, qui cum inciderint in gravia peccata, putantione autem, qui cum inciderint in gravia peccata, putantes sibi non posse jam ignosci poenitentibus, et statuentes se ad damnationem sine dubio destinatos, dicunt apud seipsos, Jam damnandi sumus, quare non quod volumus facimus? animo gladiatorum ferro destinatorum. Ideo molesti sunt desperati: jam enim quod timeant non habent, et vehementer timendi sunt. Istos desperatio necat, spes illos. Inter spem et desperationem fluctuat animus. Metuenas de misericordia, incidas in judicium: metuendum est rursus ne te occidat desperatio, et cum putas jam tibi non ignosci quae gravia commisisti, non agas poenitentiam, et incurras in jud
Abbreviated transcription (Latin):
largitur tͥ spatium correptionis: s tuplꝰ
amas cdilationẽ qͣm em̃dationẽ: Malꝰ fuisti
eri: hodie bonus esto: Et hodiernũ diẽ ĩ
malicia ꝑegisti: uł cras mutare:. Semꝑ ex¬
ꝓmiserit t cẽ ꝓlixiorẽ uitã: Uñ scis quid
pariat crastinus dies : Recte dicis ĩ corõ
tuos qñ me correxero. ds̃ mͥ om̃ia pecc̃a
dimittit. Negare ñ possumꝰ: qͦd correctis
atq comĩsis indulgentã dĩ ꝓmisit. Nã
in quo ꝓpħa mͥ legis qr ꝓmisit correcto
indulgentrã : ñ m̃ legis qr ꝓmisit t̾ os
longam uitã: Ex utroq gͥ homines ꝑiclita nt᷑:
& sꝑando &e desꝑando: Contrariis rebꝰ.: contrariis
affechonibꝰ: Sꝑando decipit᷑ qui dic̃ bonꝰ ẽ ds̃.
misericoes ẽ ds̃. faciam quod mͥ placet. qͦd libet:
laxem habenas cupiditatibꝰ mĩs. impleã desiłra
animȩ meȩ Qre ħ. da misericors ẽ dñs: bonꝰ
ẽ ds. mansuetꝰ ẽ dr̃: Spe isti ꝑielitant᷑. Desꝑa¬

Expanded text:
Largitur tibi spatium correctionis: sed tu plus amas dilationem quam emendationem. Malus fuisti heri? hodie bonus esto. Et hodiernum diem in malitia peregisti? vel cras mutare. Semper expromiserit tibi etiam prolixiorem vitam. Unde scis quid pariat crastinus dies? Recte dicis in corde tuo: Quando me correxero, Deus mihi omnia peccata dimittet. Negare non possumus quod correctis atque conversis indulgentiam Deus promisit. Nam in quo propheta mihi legis quia promisit correcto indulgentiam, non mihi legis quia promisit tibi Deus longam vitam. 8. Ex utroque igitur homines periclitantur, et sperando et desperando, contrariis rebus, contrariis affectionibus. Sperando qui decipitur? Qui dicit, Bonus est Deus, misericors est Deus, faciam quod mihi placet, quod libet; laxem habenas cupiditatibus meis, impleam desideria animae meae. Quare hoc? Quia misericors est Deus, bonus est Deus, mansuetus est D
Abbreviated transcription (Latin):
ilł orans cdix̾it. Pat̃ uolo ut uͥ ego fũ ⁊ iꝑsi sit
mec̃: demq ħ petͦ exposint: & ait illi: Quo
hnc iturꝰ ẽ. qr ñ inueniemꝰ eũ : Dumquid ĩ
disꝑsionẽ gentium iturꝰ ẽ. oe docturꝰ g̾s. Ni¬
enĩ sciebant qͦd clixer̃. s qͥa ille uoliit ꝓpħauer̃.

Expanded text:
illis orans dixerit, Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum . Denique hoc Petro exposuit, et ait illi: Quo hic iturus est, quia non inveniemus eum? numquid in dispersionem Gentium iturus est, et docturus Gen
Abbreviated transcription (Latin):
die conũsus fu̾it iniquuis .: om̃s iniquitates
eiꝰ obliuiscar. ꝓpt̃ illos gͦ qui desꝑatione
ꝑielitant᷑. ꝓposint indulgentiȩ portũ: ꝓpt̃
illos qui spe ꝑielitantur &e dilationibꝰ illudũt᷑
fec̃ diẽ mortͣis inc̾tum:. Qñ ueniat ultimus
dies. nescis: Ingratꝰ es qr hodiernum habes
in quo corrigaris. Sic gͦ ad istã mulierẽ: Nec
ego te condempnabo. S facta secura de p̃¬
tͣto: caue futura: Nec ego te cdãpuabo: de

Expanded text:
itates ejus obliviscar . Propter illos ergo qui desperatione periclitantur, proposuit indulgentiae portum: propter illos qui spe periclitantur et dilationibus illuduntur, fecit diem mortis incertum. Quando veniat ultimus dies, nescis. Ingratus es, quia hodiernum habes, in quo corrigaris? Sic ergo ad istam mulierem, Nec ego te damnabo; sed facta secura de praeterito, cave futura. Nec ego t
Abbreviated transcription (Latin):
re Beniq cũ clixiss s ẽ uerꝰ qͥ misit me
qm uos nescitis: t ostencłet eis uñ possẽt
scire qͦd nesciebant: subieẽ: Ego seio eũ:
ergo ame q̃rite: ut sciatis eum: Quare
aũ seio eum: Qͥa ab ipsosũ: ce ipse me mi¬
sit. Magnifice utrumq monstrauit:
ab ipso inquit fum : qe filiꝰ de patre: Et
quicqͥd ẽ fus: de illo ẽ. cuiꝰ ẽ fuliꝰ: leleo¬

Expanded text:
enique cum dixisset: sed est verus, qui misit me, quem vos nescitis, ut ostenderet eis, unde possint scire quod nesciebant, subjecit: Ego scio eum. 538 Ergo a me quaerite, ut sciatis eum. Quare autem scio eum? Quia ab ipso sum, et ipse me misit. Magnifice utrumque monstravit. Ab ipso, inquit, sum, quia Filius de Patre: et quidquid est Filius, de illo est cujus est Fili
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ õ eum diclicimꝰ in earne: & meruimꝰ carnẽ eiꝰ
manducare. & ĩ carne eiꝰ m̃bra esse: Qͣ re:
Qͥa mint ad nos: Quos: Precones suos. disciplos
suos. seruos suos. redemptos suos qͦs creauit:
s qͦs ⁊ redeunt fr̃s suos Totum dixi ce parũ
dixi : m̃bra sua. se ipsum: orisit enĩ ad nos m̃bra

Expanded text:
eum didicimus in carne, et meruimus carnem ejus manducare, et in carne ejus membra esse. Quare? Quia misit ad nos. Quos? Praecones suos, discipulos suos, servos suos, redemptos suos quos creavit, sed quos et redemit fratres suos: totum parum dixi: membra sua, seipsum; misit eni
Abbreviated transcription (Latin):
pondendum ẽ : qr ñclum uenerat pleni¬
tudo tempr̃is mołante illo ꝑ qͦm facta
sunt tempora: Sciebat enĩ qñ uenire de¬
b̾et Primũ ꝑ multã seriem tempoꝵ ⁊ an¬
noꝵ p̃dicendus fuit: Nenĩ aliqͥd paruũ
uenturum fuits Dui fuerat p̃dicendꝰ:
semꝑ tenenduis. Quanto maior uidex ueni¬
ebat: tanto p̃conum longior series p̃ce¬
debat: Deniq uͥ uenit plenitudo tempr̃is:
uenit &e ille qui nos lib̃aret a tempr̃.. Li¬
hora: Dies ẽ enim sempit̾nꝰ: qͥ nec p̃cedit᷑
hestuo. nec excludit᷑ crastino In hoc aũ scło
uol uint᷑ dies: & alii tͣnseunt. & alii ueni¬
unt. Nullus manet :⁊ & momĩta quibꝰ lo¬
quimurs miuce expellt̾: nec stat pͥma silla¬
ba ut sonare possit scda Ex qͦ loquim᷑ ali¬
qͣntum senuimꝰ: & sine ulla dubitatione
senior sum mͦ qͣm mane. lta nichil stat:
nichil firum maiet in tp̃r amare itaq
debemꝰ ꝑ qͣm facta s̃ tpra: ut lib̾em a tpr¬

Expanded text:
pondendum est, quia nondum venerat plenitudo temporis, moderante illo per quem facta sunt tempora: sciebat enim quando venire deberet. Primo per multam seriem temporum et annorum praedicendus fuit; non enim aliquid parvum venturum fuit: diu fuerat praedicendus, semper tenendus. Quanto major judex veniebat, tanto praeconum longior series praecedebat. Denique ubi venit plenitudo temporis, venit et ille qui nos liberaret a tempore. Lihora; dies est enim sempiternus, qui nec praeceditur hesterno, nec excluditur crastino. In hoc autem saeculo volvuntur dies, et alii transeunt, et alii veniunt; nullus manet: et momenta quibus loquimur, invicem se expellunt, nec stat prima syllaba, ut sonare possit secunda. Ex quo loquimur aliquantum senuimus, et sine ulla dubitatione senior sum modo quam mane: ita nihil stat, nihil fixum manet in tempore. Amare itaque debemus per quem facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uerꝰ qui me misit qͣm uos nescitis ħ est
clie̾e: & me scitis: & me nescitis ħ ẽ dic̾e
Et uñ sim seitis: ⁊ uñ sim nescitis Uñ sun
scitis iħc anazareth: euiꝰ õ parẽtes nostis:
Solꝰ enĩ ĩ hac causa latebat uͥgnus partꝰ:
cui tñ testis erat maritꝰ. Ipse enim ħ pot̾at
fidelit̾ indicare: qͥ posset mraritalit᷑ ⁊ zela¬
re: ħ gͦ excepto uirgnus partu. totũ no¬
uerant in ibu qd ad hominẽ ꝑtinet: fa̾¬
cies ipsiꝰ nota erat: patria ipsius nota erat.
genus ipniꝰ notũ erat: Uͥnatꝰ ẽ sciebatur:
Rec̾te g dix̃: & me nostis ⁊ uñ sim scitis:
sccłm carnẽ ⁊ effigiẽ hominis qͣm gerebat:

Expanded text:
it, quem vos nescitis. » Hoc est dicere, Et me scitis, et me nescitis: hoc est dicere, Et unde sim scitis, et unde sim nescitis. Unde sim scitis, Jesus a Nazareth, cujus etiam parentes nostis. Solus enim in hac causa latebat virginis partus, cui tamen testis erat maritus: ipse enim hoc poterit fideliter indicare, qui posset maritaliter et zelare. Hoc ergo excepto virginis partu, totum noverant in Jesu quod ad hominem pertinet: facies ipsius nota erat, patria ipsius nota erat, genus ipsius notum erat, ubi natus est sciebatur. Recte ergo dixit, Et me nostis, et unde sim scitis, secundum carnem et effigiem hominis quam gerebat:
Abbreviated transcription (Latin):
nemo de sui pecc̃i dimissione desꝑet. qñ¬
sceleribꝰ ignoscentẽ: Qusq bib̾ent sanguinẽ
quẽ fucdłant: de sua salute desꝑauerant: Ergo
ħ dix̃: Qretis me. oe ñ ĩuenietis: & uͥ sũ ego
uos ñ potestis uenire: qͥa qͣsituri illũ erant pꝰ
resurrectionẽ compincti: Nec dix̃ uͥ ero: s
uͥ sũ Semꝑ enĩ ibi erat.xͦ. qͦ fuerat rediturꝰ. Sic
enĩ uenit ut ñ recełet Uñ alio loco ait.. Nemo¬

Expanded text:
nemo de sui peccati dimissione desperet, quandnemo de sui peccati dimissione desperet, quandsceleribus ignoscentem. Quousque biberent sanguinem quem fuderant, de sua salute desperaverunt. Ergo hoc dixit, Quaeretis me, et non invenietis; et ubi sum ego, vos non potestis venire: quia quaesituri illum erant post resurrectionem compuncti. Nec dixit, ubi ero; sed, ubi sum. Semper enim ibi erat Christus, quo fuerat redditurus: sic enim venit, ut non recederet. Un
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eũ multitudinẽ ram credentẽ: Magna enĩ
s ille ꝑ illos qui ⁊ ꝑ se ipsum: lpse qͥppe illis
dix̃at. Sine me nichil porestis fae̾e Qño¬
claudus ile qui sedebat ad portã ad uocẽ
pet̾ furrex̃ ⁊ siuis peclibꝰ anibulaũ ut homi¬
quẽ ips oceider̃. Multi compuncti dixer̃:
Qd faciemꝰ.: Uider̃ enĩ se ingenti cmine ĩ¬
pietatis astrictos: qñ illum occider̃ quẽ
uenerari ⁊ adorare debuer̃. & hoc puta¬
bant esse merpiabile. Magnũ enĩ facinꝰ e¬
rat: cuiꝰ consicłatio illos fac̾et desꝑare: S.
ñ debent desꝑare: ꝓ quibꝰ in cruce pend̾uis
dñs dignatus ẽ orare Dixerat enĩ: Pat̃
ignosce illis: qr nesciunt qͥd facuĩt: Uid̾bat
qscdã suos int̃ multos ahenos Illis iã pece¬
bat uentã: a quibꝰ ad huc accipiebat ĩuri¬
am: Nenĩ attendebat qͦd ab ipsis morie¬
bat᷑. s qr ꝓ ipsis moriebat᷑. Multũ ẽ qͦd
illis concessũ ẽ: & ab ipsis & ꝓipsif: ut

Expanded text:
credentem. Magna enim sed ille per illos, qui et per se ipsum: ipse quippe illis dixerat: Sine me nihil potestis facere claudus ille qui sedebat ad portam, ad vocem Petri surrexit, et suis pedibus ambulavit, ita ut homiquem ipsi occiderunt . Multi compuncti dixerunt: Quid faciemus ? Viderunt enim se ingenti crimine impietatis astrictos, quando illum occiderunt, quem venerari et adorare debuerunt: et hoc putabant esse inexpiabile. Magnum enim facinus erat, cujus consideratio illos faceret desperare: sed non debebant desperare, pro quibus in cruce pendens Dominus est dignatus orare. Dixerat enim: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Videbat quosdam suos inter multos alienos; illis jam petebat veniam, a quibus adhuc accipiebat injuriam. Non enim attendebat quod ab ipsis moriebatur, sed quia pro ipsis moriebatur. Multum est quod illis concessum est, et ab ipsis, et pro ipsis; ut
Abbreviated transcription (Latin):
pristims sermonibꝰ &
lectum esse ĩ eurangłio.
& a nobis ut potumus
disputatũ: quod dñs
iħs idõ uelut occtlte ascendit ad diẽ
festum. ñ quia timebat ue teneret᷑ euiꝰ
potestas erat ne teneret᷑. s ut signifi¬
caret cẽ ui ipso die festo qui celebra¬
batur a iudĩs se occultari. & suũ esse
miftium: hoclierna gͦ lecꝰtione apparu¬
it potestas: que putabat᷑ timiditas Loq̃¬
batur euim palam in die festo: ita ut
mirarent᷑ turbȩ ⁊ licerent qͦd audiui¬
mus cum lectio legeretur:. Nne ħͥ est
quem querebant int̾ficere: Et ecce pa¬
lam loquitur: &e nichil ei clict᷑: Hũquid
uere cognouer̃ pͥncipes qr ħͥ est xͦ  Qui

Expanded text:
sermonibus et lectum esse in Evangelio, et a nobis ut potuimus disputatum, quod Dominus Jesus ideo velut occulte ascendit ad diem festum, non quia timebat ne teneretur, cujus potestas erat ne teneretur; sed ut significaret etiam in ipso die festo qui celebrabatur a Judaeis, se occultari, et suum esse mysterium: hodierna ergo lectione apparuit potestas, quae putabatur timiditas; loquebatur enim palam in die festo, ita ut mirarentur turbae, et dicerent quod audivimus, cum lectio legeretur, Nonne hic est quem quaerebant interficere? Et ecce palam loquitur, et nihil illi dicunt: numquid vere cognoverunt principes quia hic est Chri