comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tutem martyris: cui quũ parũ sit ꝑ se exercere miracła: nũc ctiã
ꝑ manus discipłoꝵ. astipulãte u̾tutiͤ sue fauore. publice oꝑatu
Sed nec meritũ discipłi fuit exiguũ: cui hec p̃stita eẽ cernũtur.
Rat autẽ tũc temporis apud aruernã urbẽ patruus m̃¬
us Gallus episcopus: de quo nõ bidetur omitti debere. qͣ¬
liter in adolescc̃tia sua fuerit a sancti uirtute uiuatꝰ. Et qͥa sepiu
commemoraui quale excidiũ aruerne regioni rex Teodoricus in¬
tulerit: quũ neq maioribus neq minoribꝰ natu aliquid de rebu
ꝓpͥis est relictũ. preter terrã uacuã. quã sccũ barbari ferre nõ po¬
terãt. His ergo temporibꝰ gloriose memorie patriuis meꝰ qui post¬
ea. ut dixi. fasce sacerdotali aruernã rexit ecclesiã pupillus erat.
Cuiꝰ facultates ita direpte sũt ab exercitu: ut nihil ꝓrsus rema¬

Expanded text:
tutem Martyris, cui cum parum sit per se exercere miracula, nunc etiam tutem Martyris, cui cum parum sit per se exercere miracula, nunc etiam per manus discipulorum, astipulante virtutis 867 suae favore, publice operatur. Sed nec meritum discipuli fuit exiguum, cui haec praestita esse cernuntur. c temporis apud urbem Arvernam patruus meus, Gallus episcopus , de quo non videtur omitti qualiter in adolescentia sua fuerit a Sancti virtute juvatus. Et quia saepius commemoravi quale excidium Arvernae regioni rex Theodericus intulerit, cum neque majoribus, neque minoribus natu aliquid de rebus propriis est relictum, praeter terram vacuam, quam secum barbari ferre non poterant; his ergo temporibus gloriosae memoriae patruus meus, qui postea, ut dixi, sacerdotali fasce Arvernam rexit Ecclesiam, pupillus erat, cujus facultates ita direptae sunt ab exercitu, ut nihil prorsus rema
Abbreviated transcription (Latin):
Dum aũt quidã ĩ eo loco ꝑ ĩcursũ diabolicũ oculos ꝑ¬
didisset: et in hospitiolo suo uiduatꝰ lumine infeliciter reside¬
ret: ac manibꝰ ꝓpriis nihil laborare preualẽs. spẽ ullã alimo¬
uic nõ haberet: apparuit ei uir ĩ uisu noctis commonẽs: ut ad
bcati basilicã ambularet. Ibiq si deuote suggereret: ꝓmittit
auxiliũ ĩueniri. At ille nihil moratꝰ arrepto baculo. admin¬
culãte puero. sanctũ ĩgressus ẽ locũ. Qui post complctã orati¬
onẽ. archipresbyterũ qui tũc locũ ipsũ regebat. nomine Publi¬
anũ adut supplicans. ut oculis eius christi crucẽ imprimeret. E¬
rat cr̃ ualde religiosus. Quod dũ illc iactãtiã cupiẽs cuadere re¬
nueret: tenetur a cȩco. nec oĩno dimittitur: nisi quȩ ille ꝓctebat
adimpleret. Tũc prostratꝰ ante sepulcrũ. diutissime martyris ẽ
suffragiũ imprecat. Demde admota oculis cęci manu. protinu
ut signũ crucis imposuit: uisũ iste recepit. Ad̾miramini q̃so uir

Expanded text:
um autem quidam ab eo loco per incursum diabolicum oculum perdidisset, et ad hospitiolum suum viduatus lumine infeliciter resideret, ac manibus propriis nihil laborare praevalens, spem ullam alimonii non haberet; apparuit ei vir in visu noctis, commonens ut ad beati basilicam ambularet; ibique, si devote suggerat, promittit auxilium inveniri. At ille nihil moratus, arrepto baculo, adminiculante puero, sanctum ingressus est locum. Qui post completam orationem archipresbyterum, qui tunc locum ipsum regebat, nomine Publianum, adivit, supplicans ut oculis caecis Christi crucem imponeret. Erat enim valde religiosus. Quod ille dum jactantiam evadere cuvitans, tenetur a caeco, nec omnino dimittitur, nisi quae petebat adimpleret. Tunc ille prostratus ante sepulchrum, diutissime martyris est suffragium inprecatus; deinde admotam oculis caecis manum, protinus ut signum c
Abbreviated transcription (Latin):
conabatur extrahere. Quod dum agit: non modo amissi ocu¬
li non recipit lumen: uerum etiam sentit alium quen sanũ
habebat obcȩcari. Porro quum peccata sua confiteretur di-¬
cens. merito mihi euenit iudicium sine misericordia. qui nõ
feci misericordiam. prostratus coram sanctosepulcro. cũ po¬
pulo qui tunc ad festiuitatem aduenerat: et indulgens ledẽti
uisum recipit. et gratiam. Sicq factum est: ut is qui sancti
auriliũ expetierat intaritur: ille uero qui non credebat arguere¬
tur. Et sic uterq lȩtus et emendatus discessit.

Expanded text:
conabatur extrahere: quod dum agit, non modo amissi ocuconabatur extrahere: quod dum agit, non modo amissi oculi non recipit lumen, verumetiam sentit alium, quem sanum habuerat, obcaecari. Porro cum peccata sua confiteretur, dicens: Merito mihi evenit judicium sine misericordia, qui non feci misericordiam, prostratus coram sancto sepulcro cum populo, qui tunc ad festivitatem advenerat, indulgens laedenti, et visum recepit et gratiam. Sicque factum est, ut is qui Sancti auxilium expetierat tutaretur, ille vero qui non credebat argueretur, et sic uterque laetus emendatusque discessit.
Abbreviated transcription (Latin):
ducta. dum in sopore fundit orationem: bisum est ci. quasi multi¬
tudo cafhenarum ab eius membris solo decidere. A quo etiam so¬
nitu expergefacta. sensit omnium se artuum recepisse plenissim
sanitatem. Protinus surrexit a lectulo: et stupentibus cunctis
cum gratiarum actione uociferans. sanctam est ingressa basi¬
licam. Ferunt etiam quidam solitam fuisse ear referre ha¬
bitum uiri. qui cam fuerat allocutus. Dicebat eum statura
esse procerum. ueste nitidum. elegantia eximium. uultu hila¬
rem flaua cesarie immixtis canis incessu expeditum. uoce li¬
herum. allocutione blandissimum: candoremq cutis illius ui¬
tra lilu nitorem fulgere: ita ut de multis milibus hominum
que sepe uidisset. nullum similem conspicata fuisset. Unde
multis non absurdum uidetur. ci beatum martyrem app¬
ruisse. Quȩ mulier post decem et octo annos sanata est
amisisset: hominem qui ictum intulcrat. de basilica

Expanded text:
ducta, dum in sopore fundit orationem, visum est ei quasi multiducta, dum in sopore fundit orationem, visum est ei quasi multitudo catenarum ab ejus membris solo decidere: a quo etiam sonitu expergefacta, sensit omnium artuum recepisse plenissimam sanitatem. Protinus surrexit a lectulo, et stupentibus cunctis, cum gratiarum actione vociferans, sanctam est ingressa basilicam. Ferunt etiam quidam, solitam fuisse eam referre habitum viri qui eam fuerat allocutus: dicebat eum statura esse procerum, veste nitidum, elegantia eximium, vultu hilarem, flava caesarie immixtis canis, incessu expeditum, voce liberum, allocutione blandissimum, candoremque cutis illius ultra lilii nitorem fulgere; ita ut de multis millibus hominum quae saepe vidisset, nullum similem conspicasset. Unde multis non absurde videtur ei beatum Martyrem apparuisse. Quae mulier 857 post decem et octo annos sanata est.amisisset, hominem qui ictum intulerat de basilica
Abbreviated transcription (Latin):
gna ibi basilica fabricata a fidelibus. uirtutibus ut prefa¬
ti sum: martyris refulget. In qua paralyficorũ. claudorũ
tecorũ et aliorũ quoq morborũ scpius petita remedia cõqͥrũf᷑.
edana quedã mulier paralisi humore constricta. cui
nullũ corporis membrũ sine dolore uigebat exhibita est
deferentibus propinquis. ad beatissimi Iuliani basilicam: bt uel
stipẽ a largientibus mereretur. Quȩ dum in porticu illa. que sã¬
cte basilice coniungitur. decubaret: noctem dominicam dum sa¬
crosanctis uigilus populi fides deuota concelebrat: et illa quiescẽs¬
in lectulo paululum obdormisset: a uiro quodam per bisum cor¬
repta. atq increpata est. dicente sibi. Cur relinquis excubias no¬
cturnas deo exhibẽtibus. illa dcesset: Quȩ respondit. Se ab omni¬
parte membrorum debilem: nec penitus gressum agere posse. Tũc
quasi sustentata a uiro qui loquebatur ei. et ad sepulcrum bsq de¬

Expanded text:
gna ibi basilica fabricata a fidelibus, virtutibus, ut praefagna ibi basilica fabricata a fidelibus, virtutibus, ut praefati sumus, Martyris beati refulget, in qua paralyticorum, claudorum, caecorum et aliorum quoque morborum saepius petita remedia conquiruntur. edamia quaedam mulier paralysis humore constricta, cui nullum corporis membrum sine dolore vigebat, exhibita est, deferentibus propinquis, ad beatam basilicam, ut vel stipem a largientibus mereretur. Quae dum in porticu illa quae sanctae basilicae conjungitur decubaret noctem dominicam, dum sacrosanctis vigiliis populi fides devota concelebrat, et illa quiescens lectulo paululum obdormisset, a viro quodam per visum correpta atque increpita est, dicente sibi, cur, reliquis excubias nocturnas Deo exhibentibus, illa deesset? Respondit se ab omni membrorum parte debilem, nec penitus gressum agere posse. Tunc quasi sustentata a viro qui loquebatur ei, et ad sepulcrum usque de
Abbreviated transcription (Latin):
steriũ fuisse creditur u̾tutis diuine. Nã ueniẽte Illidio. hec ĩ ob¬
uiã uenit. Quũq ille ut assolet aliquid demoraretur: hec̾ in cir¬
cuituillius uolitabat. Illoq ꝓgrediente. ista p̃cedebat: et re-¬
uertebatur in obuiã quasi accelerare dep̃cãs iter. Dũ hec age¬
rentur: adueniẽs ꝑuer captiuitatẽ annũciat: et sic iste uĩã
acceleranit. Sed et ipso pugnãte. columba circa eũ ẽ semper¬
uisa discurrere. Quod. ne quis inuidcat ueluti cõfictum de
columba homini p̃stitũ christiano: quũ orosius cõsulẽ ro¬
manũ. idest. Marcum ualeriũ a coruo alite scribat esse. ad¬
do ob gratiam cõquir adã exhibent. Reliquũ uero argentũ
regnie sagacitas reꝑit. Cui additis multis muueribus.
loto illa sancto ipsũ restituit: fideliter regi insinuãs: non
oportere eũ gratiã martyris sancti propter argenti parui

Expanded text:
nisterium fuisse creditur virtutis divinae. Nam veniente Hillidio, haec in obnisterium fuisse creditur virtutis divinae. Nam veniente Hillidio, haec in obviam venit: cum ille, ut assolet, aliquid demoraretur, haec in circuitu illius volitabat; illoque progrediente, ista praecedebat, et revertebatur in obviam, quasi accelerare deprecans iter. Dum haec agerentur, adveniens puer captivitatem annuntiat, et sic iste viam acceleravit. Sed et ipso pugnante, columba semper circa eum visa est decurrere. Quod ne quis invideat confictum de columba, et homini praestitum Christiano, cum Orosius consulem Romanum, id est Marcum Valerium, a corvo alite scribat adndobado ob gratiam exhibent conquirendam. Reliquum vero argentum reginae sagacitas reperit, cui additis multis muneribus, loco illi sancto restituit, fideliter insinuans regi non oportere eum ut gratiam Martyris sancti propter argenti parvit
Abbreviated transcription (Latin):
uico amniq ꝓximũ proiccerũt.; Ib eo autẽ tempore. in loco il¬
lo et fides catholica. et utꝰ martyris ẽ amplius declarata.
Ost hec ueniẽtes qͥdã de burgũdionibus ad briuatensẽ
uicũ. eñ cũ armoꝵ multitudine copiosa circundãt.
Tapto que populo. dirrepto sacro ministerio. ultra amnẽ trãs¬
cũt: et uiros gladio interficere reliquũ bulgus sorte diui deꝰ
parãt. Tũc Illidius quidã a uellono ueniens . et. ut auũt com¬
monitione columbe alitis ĩcitatꝰ suꝑ eos irruit. Hortatusq
socios ita hostẽ ad ĩternitionẽ concidit: Ut caꝑtiuis laxatis
tryumphãs ĩ laude martyris. ainne trãsimisso. adbeatã cellu¬
lã tanꝙͣ nouus morses cũ oĩ ppło canẽdo reuerteretur. Nec
minor ut arbitror. exultatio fuit ereptis: ꝙͣ quondã firit Israc¬
litis. demersis egyptuis. Quod ne quis dubitet. hãc beati mar¬
toris fuisse uictoriã: sciat quia insinuatio colubȩ aliqͦd my

Expanded text:
ico amnique proximum proiecerunt. Ab eo enim terapore in loco illo et fides catholica et martyris virtus est amplius declarata. 7. Post haec venientes quidam de Burgundionibus ad Brivatinsim vicum, eum cum armorum multitudine copiosa circumdant, captoque populo, direpto sacrosancto ministerio, ultra amnem transeunt, et viros gladio inteparant. Tunc Hillidius quidam a Vellavo veniens, et, ut aiunt, 855 commonitione columbae alitis incitatus, super eos irruit. Hortatusque socios ita hostes ad internecionem caecidit, ut, captivis laxatis, triumphans in laude Martyris, amne transmisso, ad beatam cellulam tanquam novus Moyses cum omni populo canendo revertitur: nec minor, ut arbitror, exsultatio fuit ereptis, quam quondam Israelitis demersis fuit Aegyptiis. Quod ne quis dubitet hanc beati Martyris fuisse victoriam, sed insinuatio colu
Abbreviated transcription (Latin):
Ratres. Benedictꝰ deus et pater dñi
nostri Iesu christi: qui benedixit nos ĩ om¬
ni benedictione spiritali. in cȩlestibus. in
christo. Sicut clegit nos ĩ ipso ante mũ¬
di constitutionem: ut essemus sancti et
ummaculati. in conspectu eius ĩ charita

Expanded text:
ios: Benedictus Deus et Pater Domini nostri Jesu Christi, qui benedixit nos in omni benedictione spirituali, in coelestibus in Christo, sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem, ut essemus sancti et immaculati in c
Abbreviated transcription (Latin):
genimis coruscãtibꝰ crucẽ ad terrã dciecit. Collectisq uellulis.⁊
palliolis ad terrã de circiutu parietũ pendẽtibꝰ unũ uoluculun
fecit. Impositoq humcris ac eleuata cruce manu. locũ uñ dis
celserat. repetiuit. Ac supposita capiti sarcina. peccati sopore op
pressus obdormiuit. Media uero nocte circũeũtes custodes san¬
ctã basilicã aspicĩt ĩ ãgulo unã geminã crucis tanꝙͣ iubar
cȩleste refulgere. Obstupefacti accedũt cominꝰ cũ tiniore. Adino¬
toq cȩreo. inueniũt ꝑsonã cũ rebꝰ furatis quas auferre nõ po¬
tuerat. inibi cubare. Deniq sub custodia illa nocte detentꝰ mar
facto. cũcta quȩ fecerat patefecit. asserẽs se lassũ obdormisse: eo ꝙ
re non potuerit.

Expanded text:
gemmis corruscantibus crucem ad terram deiecit, collectisque villolis ac gemmis corruscantibus crucem ad terram deiecit, collectisque villolis ac palliolis de circuitu parietum pendentibus, unum voluculum facit, inposicesserat repetit, ac posita capiti sarcina, praessus, obdormivit Media vero nocte circumeuntes custodes sanctam basilicam, aspiciunt in angulo unam gemmam crucis tamquam iubar caeleste refulgere; obstupefacti accedunt comminus cum timore, admotoque cereo, inveniunt personam cum rebus furatis, quas auferre non potuerat, inibi facto, cuncta quae fecerat patefecit, asserens se lassum obdormisse, eo quod re non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
repetebat publica cõfessione pate fecit: et sic sanꝰ abcessit.
Epe hec ille audierat. qui basilice sancte uiolẽtiã intulit:
sed ĩiquã mẽtem semel obsessã a uitio bonitas emollire
non potuit: Salomonc attestãte. quia ĩ maliuolã animã non
ingreditur sapic̃tia. Aducnerat festiuitas sãcti. Et ecce qͥdã e ꝓo¬
pulo dũ cõspicatur ornamẽtis immẽsis beatã basilicã effulgere:
cõcupiscit ĩiqua mẽte. quod adipiscẽs nõ poterat occultarc. Igitu¬
discedẽte populo a basilica post gratiã uesꝑtinã. hic se ĩ ãgulo ba¬
silicȩ rep̾mẽs latitauit. At dato cũctis nocturna qͥete silẽtio. uel
opcriẽte umbrosa caligine mũdũ. cõsurgit ab angulo. Et nihil
utiq dubitãs. qui a satellite sathana impellebatur suꝑ cãcellũ
sancti sepulcri cursu ꝓsiliit rapido. Detractãq a summo unam¬

Expanded text:
repetebat publica confessione patefecit, et sic sanus abscessit. repetebat publica confessione patefecit, et sic sanus abscessit. Saepe haec ille audierat qui basilicae sanctae violentiam intulit; sed iniquam mentem semel obsessam vitio bonitas mollire non potuit, Salamone obtestante: In malivola anima non ingreditur sapientia. Advenerat festivitas sancti, et ecce quidam e populo conspicatur ornamentis inmensis beatam basilicam effulgere. Concupescit iniqua mediscedente populo a basilica post gratiam vespertinam, hic se in angulo basilicae reprimens latitavit, ac dato cunctis nocturna quiete silentio, vel operiente umbrosa caligine mundum, consurgit ab angulo, 865 et nihil dubitans, utique quia satellite Satana impellebatur, super cancellum beati sepulcri cursu prosiliit rapido, detractamq
Abbreviated transcription (Latin):
suã quasi nõ recepisset. sibi reddi deposcit. At ille detestãs ass¬
rebat. sc reddidisse susceptũ. Quũq diutissime altercarẽtur:
ille qui reddiderat ait ad sociũ. Dsq qͦ uterq contẽdimꝰ: Sub
iudicio. hoc omĩpotentis dei ponamꝰ Eamꝰ ad tumulũ marty¬
ris: et quod sub sacramẽti interpositione dixeris. Discernat u̾tꝰ
sancta patroni. At ille nil dubitans ingressus usq ad sepul¬
crũ. dũ audacter eleuat manꝰ ut peieraret. ĩfeliciter miser ir¬
riguit. heret uox ĩ gutture. lingua coartatur in fauce. uibrãt labia
uacua ã sermone. Ip̃a quoq brachia que ad adiutoriũ frustrati sa¬
cramẽti crexerat. prorsus retrahere nõ ualebat. Ad hec uulgo
adinirãte publicato scelere multitudo cũcta ppłi una uoce ꝓrum
pens. dñi mĩam. ac beati martyris auxiliũ dep̃catur. Post qua¬
tuor uero aut eo ampliꝰ horas. ad sensũ regressus. quod ĩiuste

Expanded text:
suam, quasi non recepisset, sibi reddi deposcebat. At ille detestans adssuam, quasi non recepisset, sibi reddi deposcebat. At ille detestans adserebat, se reddidisse susceptum. Cumque diutissime altercarentur, ille qui reddiderat ait ad socium: 'Usquequo uterque contendimus? Sub iudicio hoc omnipotentis Dei ponamus. Eamus ad tumulum martyris, et quod sub sacramenti interpositione dixeris discernat virtus sancta patroni'. At ille nec dubitans ingressusque sepulchrum, dum audacter elevat manus, ut periuret, infeliciter miser inriguit. Haeret vox in gutture, lingua coartatur in fauce, vibrant labia vacua a sermone; ipsa quoque brachia, quae ad adiutorium frustrati sacramenti erexerat, prorsus retrahere non valebat. Ad haec vulgo admirante, publicato scelere, multitudo cuncta populi una voce prorumpens, Domini misericordia ac beati martyris auxilium deprecatur. Post quattuor vero aut eo amplius horas ad sensum regressus, quod iniuste
Abbreviated transcription (Latin):
nis qͥ malc ag̾it odit lucẽ. Albescẽte igr̃ cęlo. dicebat. Iã securus
sũ: iã trigĩta leugas a sancta basilica elongatus sũ: iã secꝰ ꝓpri¬
am donium me esse credo. Dũ hec tacitꝰ reuolueret intra se: demo¬
tis ex axc tenebris cognoscit se ip̃si uico ꝓpĩquũ inter populo ᷤ de¬
uagari. Timensq ne scelus suũ patefieret populo: tum cautela
grandi. caballũ in locũ unde digressus fuerat reformauit. Sic ini¬
ser u̾tute martyris tota nocte in circuitu uici detẽtꝰ et ut credõ
ab actore qui eũ obsederat. ẽ delusus: ut uiã quã apprehẽdere uo¬
luit. nõ ualeret. Oscelerata cupiditas quid agis: Semper a¬
lmatores tuos in confusionem precipitas.
Uidã alteri triẽtem prestiterat: quẽ interpositis pauci
diebꝰ recepit. Post annũ uero. in atrio sancti conuẽto homĩe. rẽ

Expanded text:
nis qui male agit odit lucem. Albiscente igitur caelo, dicebat: 'Iam securus nis qui male agit odit lucem. Albiscente igitur caelo, dicebat: 'Iam securus sum; nam triginta leugas a sancti basilica elongatus sum; iam secus propriam domum esse me credo'. Dum haec tacitus revolveret infra se, demotis ex axe tenebris, cognoscit, se ipsi vico propinquum inter populos devagare; timensque, ne scelus suum patefieret publico, cum cautela grandi caballum in loco unde digressus fuerat reformavit. Sic miser virtute martyris tota nocte detentus in circuitu vici et, ut ego credo, ab auctore qui eum obsederat est delusus, ut viam quam adprehendere voluit non valeret. O scelerata cupiditas, quid agis! Semper amatores tuos in confusione praecipitas. 19. Quidam alteri triantem praestiterat, quem, interpositis paucis diebus, recepit. Post annum vero in atrio sancti conventum hominem, rem
Abbreviated transcription (Latin):
collocatur. Igitur ĩualescẽte febre. ꝓclamat se miserũ incẽdi pre
martyrẽ. Et quȩ p̾mo siluerat. admotis animȩ iudicui facibꝰ cõ
Delatisq cũ uasculo lymphis. et ĩ eũ sepe deiectis. tãquã de forna¬
ce. ita fumꝰ egrediebatur de corpore. Interea miseri artꝰ ceu com-¬
busti ĩ nigredinẽ cõuertũtur. Unde tantꝰ ꝓcedebat fetor: ut uix
de astãtibꝰ possẽt aliqͥ tolerare. Innuẽs eis dehĩc manu indicat
se esse leuiorẽ. Hox illis recedẽtibꝰ hic sp̃m exalauit. De quo haud
dubiũ est. qualẽ illic teneat locũ. qui hĩc cũ tali discessit iudicio.
Rius autẽ ꝑ uigilias festiuitatis equũ alicuiꝰ qͥ forte tũ¬
ad cãdẽ festiuitatẽ benerat. furtim app̃hẽdit: ascẽsoq ue¬
lociter ꝓperat. Scilicet. ut qͥ lumen ꝑdiderat ueritatis. nõ inueĩ¬
retur a luce. Et cuius pectus cupiditatis tñbre obsederãt illius

Expanded text:
collocatur. Igitur, invalescente febre, proclamat se miser incendi per collocatur. Igitur, invalescente febre, proclamat se miser incendi per martyrem, et quod primo siluerat, admotis animae iudicii facibus, crDelatis quoque cum vasculo limphis et in eum saepe deiectis, tamquam de fornace ita fumus egrediebatur e corpore. Interea miseri artus ceu conbusti in nigridine convertuntur, unde tantus procedebat fetor, ut vix de adstantibus possint aliqui tolerare. Innuens enim dehinc manu, indicat, se esse leviorem; mox, illis recedentibus, hic spiritum exalavit. De quo haud dubium est, qualem illuc teneat locum, qui hinc cum tali discessit iudicio. 18. Alias autem per vigiliam festivitatis equum alicuius, qui tunc forte ad eandem solemnitatem venerat, furto prehendit, ascensumque, velociter properat; scilicet ut qui lumen perdiderat veritatis, non inveniretur a luce, et cuius pectus cupiditatis tenebrae obsederant, eius
Abbreviated transcription (Latin):
lit: ignorãs miser: quod qui de domibꝰ scõꝵ aliquid aufert ipsis
sãctis ĩiuriã facit ipso dño sic protestãte. Nui uos sꝑait me sꝑ¬
nit. et qui recipit iustũ in nomine iusti. mertedẽ iusti accipiet.
Contigit aũt. ut post multos dies nõ religione sed casu ꝑferẽte. ad
uicũ britatẽsem properaret. Proiectusq humo ante sepulcrum
moxia febre corripitur. Et tãta ui. caloris õpprimitur: ut neq
cõsurgere. neq pucros euocare posset Famuli uero quũ uidissẽt
cũ extra solitũ plus occumbere: accedẽtes. quid ta inquisit. in
draudi. deu̾otio. Ferebãt nãq deieo: ꝙ quãdocũq in ecclestã fuꝰ¬
isset ingressus p̃arũꝑ imminurmurans nec capitt ĩcdinato
regrediebatur. Tũc intpellãtibꝰ ꝓueris. quũ rñsum reddere nõ
ualeret: ablatꝰ manibꝰ e loco in cellula q̃ erat ꝓxima. lectulo

Expanded text:
lit: ignorans miser quod qui de domibus sanctorum aliquid aufert, ipsis lit: ignorans miser quod qui de domibus sanctorum aliquid aufert, ipsis sanctis injuriam facit, ipso sic Domino protestante: Qui vos spernit me spernit ; et, Qui recipit justum, mercedem justi accipiet . Contigit autem ut post dies multos, non religione, sed casu conferente, ad vicum Brivatensem properaret, projectusque humo ante sepulcrum, mox a febre corripitur, et tanta vi caloris opprimitur, ut neque consurgere, neque puerum evocare posset. Famuli vero cum vidissent eum extra solitum plus occumbere, accedentes: Quid tu, inquiunt, in orandi devotio'. Ferebant autem de eo, quod quandoquidem in eclesia fuisset ingressus, parumper inmurmurans, nec capite inclinato, regrediebatur. Tunc interpellantibus pueris, cum responsum reddere non valeret, ablatus manibus e loco, in cellam, qui erat proxima, lectulo
Abbreviated transcription (Latin):
nera deĩceps misit: sed usq ad diẽ obitꝰ sui sine sẽsu ꝑdurauit.
Dit etiã quidam diaconus: qui relicta ecclesia. fisco se
publico iũxit: acceptaq a patrono potestate. tãta ꝑpe-¬
trabat scelera: ut uix posset a uicinis circũpositis sustireri.
Accidit añt quadã uice: ut saltꝰ mõtenses. quo ad estiuandũ
oues abierãt circuieret: atq pascuaria quȩ fisco debebãtur. in¬
quireret: Quũq diuersos spoliaret ĩiuste: cõspicit emiꝰ gre¬
ges qui tũc sub nomine martyris tuebãtur. Ad quos lerũ¬
curla cuolans. tãꝙͣ lupus rapax diripit arietes. Conturbati
atq exterriti pastores ouiũ dicũt ri. Nc q̃sumꝰ cõtingas hos a¬
rietes: quia beati martyris Iuliani dominio subingati sunt.
Quibus ille. hec irridẽs respondisse fertur. Putas ne Iulianus
cemedat arietẽs: Dehĩt ipsis u̾beribꝰ affoctĩs que uoluit abstu:¬

Expanded text:
nceps munera misit; sed usque ad diem obitus sui sine sensu duravit. 17. nceps munera misit; sed usque ad diem obitus sui sine sensu duravit. 17. Fuit etiam quidam diaconus, qui, relictam eclesiam, fisco se publice iunxit, acceptaque a patronis potestate, tanta perpetrabat scelera, ut vix possit a vicinis circumpositis sustinere. Accidit autem quadam vice, ut saltus montenses, ubi ad aestivandum oves abierant, circumiret atque pascuaria quae fisco debebantur inquereret. Cumque diversos spoliaret iniuste, conspicit eminus greges, qui tunc sub nomine martyris tuebacursu evolans, tanquam lupus rapax diripit arietes. Conturbati atque exterriti pastores ovium, dicunt ei: Ne, quaesumus, contingas hos arietes, quia beati martyris Juliani dominio subjugati sunt. Quibus ille haec irridens respondisse fertur: Putasne quia Julianus comedit arietes? Dehinc ipsis verberibus affectis, quae voluit abstu
Abbreviated transcription (Latin):
de scpulcro sãcti accipiẽs. Becconi trãsmisit. Quibꝰ acceptis sac¬
ata auro cupiditate. puerũ restaurauit incolumem. Scd de
dĩpotẽs qui ꝑmariet ante solẽ secundũ suc bonitatis diuiti¬
as humiliauit calumniatorẽ. Nã ipsius ãni trãsacto curri-¬
culo ueniens ad sancti festiuitatẽ. cũ caterua satellitũ ĩ gressu
est luen sanctũ. Procedente bero lectore. qui beate passionis
recenseret hystorian. ut reuoluit librũ. et in prĩcipio lectiom
sancti Iuliani ꝓtulit nomen: cõfestim Becco cũ uoce nescio qͣ
teterrima ad terrã corruit: cruẽteq spumãs. dare uoces diuer¬
sas cepit. Inde ĩter suorũ manus sublatus. a basilica domũ
reducitur. Nec fuit dubiũ ꝓueris cius hec ob ĩiuriã basilica
ris famuli eucnisse. Omnem quoq ornatũ. quẽ suꝑ se tũc ha¬
buit. tã in auro ꝙͣ in uestimc̃tis basilice cõtulit: et multa mi¬

Expanded text:
 sepulcro Sancti accipiens, Becconi transmisit, quos acceptos, sat sepulcro Sancti accipiens, Becconi transmisit, quos acceptos, satiata avari cupiditate, puerum restauravit incolumem. Sed Deus omnipotens, qui permanet ante solem, secundum bonitatis suae divitias humiliavit calumniatorem. Nam ipsius anni transacto curriculo, veniens ad Sancti festivitatem cum caterva satellitum, ingressus est limen sanctum. Procedente vero lectore, qui beatae passionis recenseret historiam, ut revolvit librum, et in principio lectionis sancti Juliani protulit nomen, confestim Becco voce nescio qua teterrima ad terram corruit, cruenteque spumans dare voces diversas coepit: inde inter suorum manus sublatus a basilica, domum reducitur. Nec fuit dubium pueris ejus haec ob injuriam bris famuli evenisse. Omnem quoque ornatum, quod super se tunc habuit, tam in auro quam in vestimentis, basilicae contulit et multa dei
Abbreviated transcription (Latin):
martyr sit oꝑatus euoluã. Hic quũ actiones ageret publicã
et clatꝰ iactatia multos contra iusticiã aggrauaret: casu ac¬
cidit. ut dimissũ accipitrẽ diu ꝑ diuersa uagantẽ ꝑderet. Si¬
militer accidit: ut unus de seruic̃tibꝰ basilice sancti Iuliani ac¬
cipitrẽ aliũ. dũ ꝑ uiam ambularet. quasi uagum ĩueniret. Erat
enim puer ille pĩcerna in domo basilicȩ. Quod quũ ad Becconẽ
ꝓuenisset: quod scilicet puer reꝑtũ teneret accipitrẽ: calumniari
cepit ac dicere.. Meus inquit erat ille. et hic cum furto sustulit
Deinde succedẽte auaricia misit cũ bĩctũ in carcerẽ: deliberãs eñ
in sequẽti. ꝓatibulo condemnare. Tũc sacerdos mestꝰ ualde ad se¬
pulcrũ sancti ꝓperat. Reseratisq cũ geuntu causis. apprchẽsos
decẽ aurros ꝑfideles amicos hecconi obtulit. Quos ille pro
nihilo respuẽs. cũ iuramẽto asseruit: nĩquã sc puecũ dimissu¬
rũ: nisi exinde aureos trigĩta acciperet. Quos p̃sbyter insuper¬

Expanded text:
beatus Martyr sit operatus, evolvam. Hic cum actiones ageret publicas, et elatus jactantia multos contra justitiam aggravaret, casu contigit ut dimissum accipitrem diu per diversa vagantem perderet: similiter, ut unus de servientibus basilicae sancti Juliani accipitrem alium, dum per viam ambularet, quasi vagum invenit. Erat enim puer ille pincerna in domo basilicae. Quod cum ad Becconem pervenisset, quod scilicet puer repertum teneret accipitrem, calumniari coepit ac dicere: Meus ille erat, inquit, et hic furto eum sustulit. Deinde, succendente avaritia, misit illum vinctum in carcere, deliberans eum in sequenti patibulo condemnare. Tunc sacerdos moestus valde ad sepulcrum Sancti properat, reseratisque cum gemitu capsis, apprehensis decem aureis per fideles amicos Becconi obtulit. Quod ille pro nihilo respuens, cum juramento asseruit nunquam se puerum dimissurum, nisi exinde aureos triginta acciperet. Quod presbyter desuper
Abbreviated transcription (Latin):
secutorũ animus utpote insatiabiliter e¬
stuãs parcere nouit: corpus trũcũ relin̾¬
quẽtes. ad sanctũ Ierreolũ illud quod par¬
ricidales manus ablucrãt caput deferũt
quatinꝰ nõ dubitaret cęsũ. quẽ cuse ueri¬
tate attestãte uidebat desectũ: et agnosce-¬
ret hoc se excepturũ sua in morte: quod ꝑ
passionẽ eius cernebat in corpore. Quod
totũ iuxta diuinã uolũtatẽ carnifices ne¬
sciendo fecerũt: ut uidelicet fons sacro sã¬
guine irroratꝰ futura salus multis fieret:
et preciosius sãctos dei quos cõunxerat
militare collegiũ pariter ibi etiã retine¬
ret sepulture cõsortiũ. Nã sieut hic illo nul¬
la discretione minor ẽ in cęlo: ita ei ma¬
xima ⁊ precipua corporis parte sociatur ĩ
tiimulo. O ꝙͣ feliciter beatissimꝰ uir. ꝙͣq
concito gradu. ad summũ meruit ꝑueĩ¬
re fastigiũ: Q subito ꝓfectu pro christo
alacriter dimicãs tyro rudis factꝰ est emcri¬

Expanded text:
secutorum animus, ut pote insatiabiliter aestuans, parcere novit, corpus truncum relinquentes, ad sanctum Ferreolum illud, quod parricidales manus abluerant, caput deferunt; quatenus non dubitaret caesum, quem ense, veritate attestante, videbat desectum, et agnosceret hoc excepturum se in morte, quod per passionem ejus cernebat in corpore. Quod totum juxta divinam voluntatem carnifices nesciendo fecerunt, ut videlicet fons sacro sanguine irroratus, futura salus multis fieret, et pretiosius sanctos Dei, quos conjunxerat militare collegium, pariter etiam ibi retineret sepulturae consortium. Nam sicut ei nulla discretione minor est in coelo, ita maxima et praecipua corporis parte sociatur in tumulo. O quam feliciter beatissimus vir, quamque concito gradu ad summum meruit pervenire fastigium! quam subito profectu pro Christo alacriter dimicans tyro rudis factus est emeri
Abbreviated transcription (Latin):
Lle uero quia uirtute temperãtie predit
erat. qͣnis certamen martyrii toto cordis
affectu iã dudũ sitiret: tamen amicabi-¬
libꝰ moĩtis parere nõ distulit. Sidebat e¬
nim qr nec hoc sinc diuino mãdato ꝑegis¬
set: quandoquidẽ tũc ꝑsecutio in uiẽnẽ si
urbe frrueret. Legerat nãq dñm p̃cepisse.
Si uos ꝑsecuti fuerĩt in ista ciuitate: fugi¬
te in aliã. Metuebat enĩ. ne ei parẽtes essẽt
obuii. si inter cos hoc certamen mmiisset:
⁊ ꝑderet miles christi coronã głie: si legiti¬

Expanded text:
lle vero, quia virtute temperantiae praeditus erat, quamvis certamen martyrii toto cordis affectu jam dudum sitiret, tamen amicabilibus monitis parere non distulit. Videbat enim quia nec hoc sine divino mandato peregisset, quandoquidem tunc persecutio in Viennensi urbe ferveret. Legerat nam que Dominum praecepisse: Si vos persecuti fuerint in ista civitate, fugite in aliam . Metuebat enim ne ei parentes essent obvii, si inter eos hoc certamen inisset; et perderet miles Christi coronam gloriae, si legiti
Abbreviated transcription (Latin):
propria quȩq relinquẽs: et car¬
nales affectꝰ solius christi succẽsus amo¬
re paruipẽdẽs. iuxta btĩ ferreoli cõsiliũ
clam discessit: et in aruerne urbis terri¬
toriũ diuertẽs. nõ alibi ꝙͣ ad briuatẽsẽ
uicũ. in quo phanatici crroris nenic co¬
lcbantur latitare disposuit. Onde maĩ¬
festũ ẽ: qr nõ metu mortis ab urbe uiẽnẽ¬
si subterfugerat : sed ob hoc potiꝰ. ut chri¬
sti preceptũ de ciuitate in ciuitatẽ fugien¬
do complesset: et suis nihilominꝰ uel re¬
bus. uel parẽtibꝰ spretis. optati stadiũ
certaminis liberius cucurrisset. Tu au¬

Expanded text:
propria quaeque relinquens, et carnales affectus solius Christi succensus amore parvipendens, juxta beati Ferreoli consilium clam discessit, et in Arvernae urbis territorio divertens, non alicubi nisi ad Brivatensem vicum, in quo fanatici erroris neniae colebantur, latitare disposuit. Unde manifestum est quia non metu mortis ab urbe Viennensi subterfugerat, sed ob hoc potius, ut Christi praeceptum de civitate in civitatem fugiendo complesset, et suis nihilominus vel rebus vel parentibus spretis, optati stadium certaminis liberius cucurrisset.
Abbreviated transcription (Latin):
Orro Crisuinus cõsularis Icõ .uͫ.¬
comperto q uir sãctꝰ clandestino dis¬
cessu fugiẽs in aruernc urbis territorio la¬
titaret: ad hoc statim cxitiale dedit prȩce¬
ptũ: ut ubi reꝑiret inscquẽs cũ ꝑsecutor ex¬
tingueret. Et ille quidẽ iuxta sui furoris ĩ¬
saniã. qua totꝰ in scõrũ sanguinẽ prȩceps
nichebatur. de beati iulianĩ nece dictabat.
Scd occulta dĩ dispc̃satioẽ agebatur: quo:
dãnatioĩs cumulũ sibi exaggeraret: et glo¬
riosus martyr ad christũ sicut iã dudũ desi¬

Expanded text:
orro Crispinus consularis comperto quod Vir sanctus, clandestino discessu fugiens, in Arvernae urbis territorio latitaret, ad hoc statim exitiale dedit praeceptum, ut ubi reperiretur, insequens eum persecutor exstingueret. Et quidem ille, juxta sui furoris insaniam, qua totus in sanctorum sanguinem praeceps invehebatur, de beati Juliani nece dictabat. Sed occulta Dei dispensatione agebatur, quod et ille damnationis cumulum sibi exaggeraret, et gloriosus martyr ad Christum, sicut jam dudum desi
Abbreviated transcription (Latin):
adueniẽs. dũ fideliter . orationẽ fudit. uisũ recipere meruit. Memi¬
ni huius cȩci in libro uite sãcti Nicetii: quia dignũ est: ut com¬
Rigo his mi raculis lector intendẽs intelligat nõ aliter
nisi martyrũ reliquorũq amicorũ dcĩ aduitorus se posse
saluari. Ego autem domini misericordiã per beati martyris Iu¬
liani patrocinia depre. ⁊tor: ut aduocatꝰ in causis alumni propͥ
eorã domino assistẽs obtincat: ut absq impedimento macule
ułlius. huius uitȩ cur sũ peragam: atq illa quȩ confessus sum
in.baptismo irreꝑrchensibiliter tencã: fideliter exerceam: ac uiri¬
liter usq ad consummationẽ huius bitȩ custodiam. Amen.

Expanded text:
dum 886-890 fideliter orationem fudit, visum recipere meruit. Memini hujus caeci in libro Vitae sancti Nicetii , quia dignum est ut comErgo his miraculis lector intendens intelligat, non aliter nisi martyrum reliquorumque amicorum Dei adjutoriis se posse salvari. Ego autem Domini misericordiam per beati martyris Juliani patrocinia deprecor, ut advocatus in causis alumni proprii, coram Domino assistens obtineat ut absque impedimento maculae ullius hujus vitae cursum peragam, atque illa quae confessus sum in baptismo irreprehensibiliter teneam, fideliter exerceam, ac viriliter usque ad consummationem hujus vitae custodiam. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
martyris obstupescẽtes hesissẽt: ille cõstã¬
tior subinde adiccit. Nolo ultra comino-¬
rari in hoc seculo: quia christũ tota ani¬
mi auiditate sitio. Ecce occuro obuiꝰ: c̾a¬
put subdo intrepidꝰ. Habetis quodi tota
mente petiistis. icłꝰ tantũ exerite: et ue¬
strã crndelitatẽ. meũ q desideriũ ipleli.
animã suã studeret cõsecrari martyrio
subiũcta nihilominꝰ religiosa or̃one com¬
mẽdanit cã christo. Barbarã uero inimĩa¬
nitatẽ. cruẽtosq insanientiũ animos. nõ
cõstantia pii propositi. nõ tã mira in sui ob¬
latione fiducia: ab effusione innocui sãgui¬
nis reflexit: sed eductã uibrãti dextera fra¬
meam in cernicem eius conuertit. Tu au

Expanded text:
Martyris 1268 obstupescentes haesissent, ille cotior subinde adjecit: Nolo ultra commorari in hoc saeculo, quia Christum tota animi aviditate sitio. Ecce occurro obvius, caput subdo intrepidus: habetis quod tota mente petistis; ictus tantum exerite, et vestram devotionem meumque desiderium implete. vir animam studeret consecrare martyrio, subjuncta nihilominus religiosa oratione, commendavit Christo. Barbaram vero immanitatem, cruentosque insanientium animos non constantia pii propositi, non tam mira in sui oblatione fiducia, ab effusione innocui sanguinis reflexit; sed eductam vibranti dextera frameam in cervicem ejus vibrant. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
ii huius cȩci in libro: uite sãcti Nicecii: quia dignũ est: ut com-¬
Rigo his mi raculis lector intendẽs intelligat nõ aliter
nisi martyrũ reliquorũq amicorũ dei adiutoriis se posse
saluari. Ego antem domini miscricordiã per beati martyris Iu-¬
iani patrocinia depre ⁊cor: ut aduocatꝰ in causis alumui prop̾i
torã domino assistẽs. obtincat: ut absq impedimento maculş
ullius. huius uite cur sũ peragam: atq illa que confessus sum
in baptismo irreprchensibiliter tencã: fideliter exerccam: ac bu¬
lifer usq ad consummationẽ huius bitȩ custodiam. Amen.

Expanded text:
i hujus caeci in libro Vitae sancti Nicetii , quia dignum est ut comErgo his miraculis lector intendens intelligat, non aliter nisi martyrum reliquorumque amicorum Dei adjutoriis se posse salvari. Ego autem Domini misericordiam per beati martyris Juliani patrocinia deprecor, ut advocatus in causis alumni proprii, coram Domino assistens obtineat ut absque impedimento maculae ullius hujus vitae cursum peragam, atque illa quae confessus sum in baptismo irreprehensibiliter teneam, fideliter exerceam, ac viriliter usque ad consummationem hujus vitae custodiam.
Abbreviated transcription (Latin):
s. atq ĩiuris quam ĩtulerat clericis. ãte quĩq dies solẽnitati ᷤ ad
briuatensem uicũ aduenit. Qui quũ ĩ domo hospitalitatis
suç conuiun leticia et exultatione frueretur: subito corrisca¬
tione facta tonitruũ souuit. Gursũ q iterato. iaculo igneo de
celis clapso ꝑcussus est: nullo tamen de reliquis pereunte. De¬
inde ad exemplũ omniũ tãquã rogus flamineꝰ ardẽs paulat
consumebatur. Ad quod miraculũ populus qͥ ad beati festa
conuenerat: hec ceruens cũ admiratione metuebat. Satis q
illi fuit. ne de rebus scĩ aliquid ultra cõtingeret. Quod ne for¬
tuitu quis actũ putet: cernat ĩter multos innoxios urium
interiisse sacrilegum.

Expanded text:
ae atque injuriae, quam intulerat clericis, ante quinque dies solemnitatis ad vicum ae atque injuriae, quam intulerat clericis, ante quinque dies solemnitatis ad vicum Brivatensem advenit. Qui cum in domo hospitalitatis suae convivio cum laetitia et exsultatione fungeretur, subito, coruscatione facta, tonitruum sonuit; rursumque iterato, jaculo igneo de coelis elapso, percussus est, nullo tamen de reliquis pereunte: deinde ad exemplum omnium, tanquam rogus flammeus ardens, paulatim consumebatur . Ad quod miraculum populus qui ad Beati festa convenerat, haec cernens cum admiratione, metuebat; satisque illi fuit, ne de rebus Sancti aliquid ultra contingeret. Quod ne fortuito actum quis putet, cernat inter multos innoxios unum interiisse sacrilegum.
Abbreviated transcription (Latin):
colloquẽtem cuidã religioso reuelatũ fuisse: promittẽtẽ
episcopo se uillã quã pro animȩ sue remedio sibi xeliq̃rat
recepturũ. Sed et habitũ martyris in eodẽ modo ess
quondã paralyfica exposuerat referebat.
uus genere, dũ in multis rebus cõtra balilicã sc̃i mar¬
tpris iniuste ageret: ad hoc leuitas cius ĩimico merassante.
conualuit: ut colonias basilice cõcupiscẽs. quȩ agro eius erãt pre¬
xims ꝑuadere nõ timeret. Ad quẽ saccrdos loci quũ aliquos de
cleritis quasi legatos mitteret: ut accepta ratione. quod male ꝑ¬
uaserat. rclaxaret: ille quasi contra iniquos hostes tela corripiẽ
prosiluit. fugatisq sagittis clericis. res sancti in sua domina-¬
tione retinuit. Factũ est autẽ ut in proximo adueniret dicᷤ pas¬
sionĩs martyris gloriosi. Ad quẽ ille immemor ꝑuasionis su¬

Expanded text:
colloquentem cuidam religioso revelatum fuisse, promittentem se colloquentem cuidam religioso revelatum fuisse, promittentem se episcopo villam, quam pro animae suae remedio sibi reliquerat, recepturum. Sed et habitum beati Martyris in eodem modo esse, quondam paralytica exposuerat , referebatnuus, dum in multis rebus contra basilicam sancti Martyris injuste ageret, ad hoc levitas ejus inimico ingrassante convaluit, ut colonias basilicae concupiscens, quae agro ejus erant proximae, pervadere non timeret. Ad quem sacerdos loci, cum aliquos de clericis quasi legatos mitteret, ut, accepta ratione, quod male pervaserat relaxaret, ille quasi contra iniquum hostem telis correptis prosiluit, fugatisque sagittis clericis, res Sancti in sua dominatione retinuit. Factum est autem ut in proximo adveniret dies passionis Martyris gloriosi: ad quam ille immemor pervasionis su
Abbreviated transcription (Latin):
ens rex oĩa q̃ exinde sũt ablata reddidit. Preceperat e̾nĩ ne
in septimo abasilica miliario aliquis uim inferret.
Unc Sigialdus cs̃ĩ rege prepotens. et cũ omni fa-¬
milia sua in aruernam regionẽ ex regis iussu m
grauit. Obi dũ multorũ res ĩuste competeret: ulllã quã¬
dã quã gloriose memorie Tetraclius episcopus bituricen¬
sis basilice sancti Iuliani reliquerat sub specie obumbrat
commutãtionis auidus ꝑuadit. Sed mense tertio postꝙͣ¬
id agressus est. correptꝰ a febre. et sine sensu effectꝰ declina¬
uit caput ad lectulum. Cuius uxor dũ de huius rei exitu
mesta penderet a quodã sacerdote commonita est: ut si
cum bidere uellet ĩcolumẽ auferret a uilla. At illa hec au¬
diens. prȩparatis carrucis. compolitoq plaustro quo eue
it ex huius ĩcolumitate leticiã. ¶ Ferunt etiã in oratorio
predũ illiꝰ sãctũ Iulianum martyrẽ cũ Tetradio episcopo

Expanded text:
iens rex, omnia quae exinde sunt ablata reddidit. Praeceperat enim, ne iens rex, omnia quae exinde sunt ablata reddidit. Praeceperat enim, ne in septimo a basilica miliario quis vim inferret. 14. Tunc Sigivaldus cum rege praepotens cum omni familia sua in Arverna igravit: ubi dum multorum res injuste competeret, villam quamdam quam gloriosae memoriae Tetradius, episcopus Biturigensis, basilicae sancti Juliani reliquerat, sub specie obumbratae commutationis, avidus pervasit: sed mense tertio postquam aggressus est, correptus a febre, et sine sensu effectus, declinavit caput ad lectulum. Cujus uxor dum de hoc exitu moesta penderet, a quodam sacerdote commonita est, ut eum si videre vellet incolumem, auferret a villa. At illa haec audiens, praeparatis carrucis, compositoque plaustro, quo eum it ex hujus incolumitate laetitiam. Ferunt etiam in oratorium praedii illius 860 sanctum Julianum martyrem cum Tetradio episcopo
Abbreviated transcription (Latin):
cultatibus residere. Quũq ĩtrare nõ possent: unus effractam
ceu fur. suꝑ altari sancto. fenestrã uitreã ingreditur. Quia qui
nõ intrat per ianuã hic latro est. Dehĩc reseratis edis illius ualui
exercitũ intromittit. At illi dirreptam cũctã pauperũ supellecti¬
lem. cũ ministris ipsius basilice. reliquũ quoq populũ qui in-¬
tra erat eductum. foris diuiserũt haud procul a uico. Que quũ
ad regẽ delata fuissent: comprehensos ex his aliquos diuersis
mortibꝰ condemnauit. Fugiens uero ille qui irrupta ede. capu
fuit huius sceleris. igne de cȩlo lapso cõsumptꝰ interũt. Suꝑ
quẽ quũ multi acernũ lapidũ cõgregassent: a tonitruis ⁊ cõ¬
ruscationibꝰ detectus. terrena caruit sepultura. Qui uo de cõ¬
sentaneis latentes regẽ in pr̃iam sũt regressi correpti a de¬
mone. diuersis exituis hãc uitã crudeliter finierũt. Sec aud¬

Expanded text:
cultatibus residere. Cumque intrare non possent, unus effractam cultatibus residere. Cumque intrare non possent, unus effractam ceu fur in altario sancto 859 fenestram vitream, ingreditur, quia qui non intrat per januam hic latro est: dehinc, reseratis aedis illius valvis, exercitum intromittit. At illi direptam cunctam pauperum supellectilem cum ministris ipsius basilicae, reliquum quoque populum qui infra erat eductum foris diviserunt haud procul a vico. Quae cum ad regem delata fuissent, conprehensos ex his aliquos diversis mortibus condemnavit. Fugiens vero ille qui, inrupta aede, caput fuit huius sceleris, igne de caelo dilapso consumptus interiit. Super quem cum multi acervum lapidum congregassent, a tonitruis et corruscationibus detectus, terrenam caruit sepulturam. Qui vero de consentaneis latentes regi in patriam eunt regressi, correpti a daemone, diversis exitibus hanc vitam crudeliter finierunt. Haec aud
Abbreviated transcription (Latin):
xuntur: ita et infideliũ prauitates or̃one illius cõfuta¬
te ad emẽdationẽ aliorũ. ne similia appetãt declarẽtur. Quia
u̾trũq sancti gra prestat: ut et hos sanitati reddat ne ampli
crucientur: et illos arguat. ne ĩ futuro iudicio condemnẽtur
Et qr nullũ latere credo aliquid de hostilitate Teodorisi regis
ac infirmitatibus Sigiualdi. quȩ ei posito in aruerno cõtigerũt
quo facilius etiam fides dictis adhibeatur.
Gitur quũ ad dirreptionẽ aruernorũ rex antedictꝰ fe¬
stinaret: et ingrediẽs eorũ terminũ uastationi cũcta subigeret:
pars aliqua ab exercitu separata. ad briuatensẽ bicũ se infesta
proripuit: fama bulgãte. quod in basilica essẽt ĩcolȩ cũ multis
thesauris adunati. Quũq uenissẽt ad locũ: ĩueniũt młtitudi-¬
nẽ ꝓmiscui sexus. obseratis ostiis ĩ templo ipso cũ proprus fa¬

Expanded text:
xuntur, ita et infidelium pravitates oratione illius confutaxuntur, ita et infidelium pravitates oratione illius confutatae, ad emendationem aliorum, ne similia appetant, declarentur: quia utraque Sancti gloria praestat, ut et hos sanitati reddat ne amplius crucientur, et illos arguat ne in futuro judicio condemnentur. Et quia nullum latere credo aliquid de hostilitate Theoderici regis ac infirmitatibus Sigivaldi, quae ei in Arverno posito contigerunt,quo facilius fides dictis adhibeatur. Igitur cum ad direptionem Avernorum rex antedictus festinaret , et ingrediens terminum vastationi cuncta subigeret, pars aliqua ab exercitu separata ad Brivatensem vicum infesta proripuit, fama vulgante quod in basilica essent incolae cum multis thesauris adunati. Cumque pervenissent ad locum, inveniunt multitudinem promiscui sexus, obseratis ostiis, in templo ipso cum propriis fa
Abbreviated transcription (Latin):
Cius quõq ausu temerario, die dominico iũgens boue
agrũ sulcare cȩpit. Apprchensaq securi ut aliquid e¬
mendarẽt in uomere. ꝓtinꝰ contractis digitis. manubriũ in
dextra eius adhȩsit. Quũq pre nimio dolore cruciaretur: post du¬
os annos beniens ad beati martyris basilicã. uigilias fideliter
celebrauit. Et sic statim in ip̃o dic dñico reserata manu. lignũ qd
muitus tenebat amisit: magnã inferẽs populo disciplinã: ut
quod die dñico fuerat ꝓpetratũ ipso quoq dic dñico purgaretur
At ille magnificans gloriã martyris recessit ĩcolumis: nec ulfͣ
dic resurrectioĩs dñice quidꝙͣ ausus est operari.
membrorũ compage debilitatus ad limina sacrosãcta ꝓiectus
est: scilicet ut ab stipe pasceretur deuotorũ. qui uictꝰ alimoniã
ꝓprus manibꝰ laborare nõ poterat. Igitur quũ ꝑ annũ inte¬
grũ ãte sanctã edẽ decubasset tandẽ uisitatus a uirtute beati mar¬
tyris. ab omni infirmitate sanatus est.

Expanded text:
ius quoque ausu temerario die Dominica jungens boves agrum sulcare coepit, apprehensaque securi, ut aliquid emendaret in vomere, protinus contractis digitis manubrium in dextera ejus adhaesit. Cumque prae dolore nimio cruciaretur, post duos annos veniens ad beati Martyris basilicam, vigilias fideliter celebravit: statim in ipsa die Dominica, reserata manus lignum, quod invitus tenebat, amisit; magnam inferens populo disciplinam, ut quod die Dominica fuerat perpetratum, ipsa quoque die Dominica purgaretur. At ille magnificans gloriam Martyris, recessit incolumis, nec ultra die resurrectionis dominicae quidquam ausus est operari. membrorum compage debilitatus, ad limina sacrosancta projectus est, scilicet ut vel ab stipe pasceretur devotorum, qui victus alimoniam propriis manibus laborare non poterat. Igitur cum per annum integrum ante sanctam aedem decubasset, tandem visitatus a virtute beati Martyris, ab omni infirmitate sanatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Martino dona saiitatũ impertiatur: cũ quibus uictor sȩculi in glotri¬
idiat: referã adhuc qualiter cũ Nicecio Rugdunẽsi episcopo simili
uirtute floruerit. Igitur infra terminũ territorii Turonici Licomeris
quidã in honorẽ sancti martyris basilicã fabricauit. Ad quã nos ex
nore ad benedicendũ euocati. sancti Iuliani martyris. cũ Nicecu lug¬
dunensis. reliquias collocauimꝰ. Scd nõ multo post tempore cęcus
adueniẽs. dũ fideliter. ⁊ orationẽ fudit. uisũ recipere meruit. Memi

Expanded text:
Martino dona sanitatum impertiat, cum quibus victor saeculi in coelo tripudiat, referam adhuc qualiter cum Nicetio Lugdunensi simili virtute floruerit. Igitur infra terminum territorii Turonici, Litomeris quidam in honore sancti Martyris basilicam aedificavit, in qua nos ex more ad benedicendum evocati, sancti Juliani martyris, cum Nicetii Lugdunensis, reliquias collocavimus. Sed non multo post tempore caesus adveniens, dum 886-890 fideliter orationem fudit, visum recipere meruit. Memi