comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam quis coactus fecit ad re¬
stitutioe̾m hunis eclicti porn¬
gendam cẽ s ⁊ qd̾ pͥtor ait ra¬
tum se nõ hĩturum quatemiᷤᷤ
accipiendum ẽ: indea mus
⁊ quidem aut inꝑfecta res est:
k metus int̾uenert. ut pita
stipulatioem mim̾atio nõ ẽ¬
stipuiatioem etiam mim̾a¬
tio fcã ẽ. aut ꝑ metum acce¬
pto debitor lib̾atus c̃.ł quid
simule contigerit. q negocrũ
ꝑfic̾et. ⁊ pomp᷑. scribit in ne¬
gocus quidem ꝑ fectis ⁊ erce¬
ptio̾em int̾clum ⁊ accõem com¬
pet᷑e. In inꝑfectis autem. solã
exceptioe̾m. S et fc̃o scio cum
campam metucuidam illato
extorsissent cautoem pollici
ce ꝓpositam siuc exc̃ẽptione
aduersus petentes  ñ ce ẽc ex¬
ceptõem ex qua cõstitũtione
rescissa acceꝑtilatione uratia
dita Ẽ nõ solum reddere. nͣm
⁊ de dolo repromittere cebere.¬
i tn mͣ rem accioem dandam

Expanded text:
quam quis coactus fecit, ad restitutionem huius edicti porrigendam esse.Sed quod praetor ait ratum se non habiturum, quatenus accipiendum est uideamus. et quidem aut imperfecta res est, licet metus interuenerit, ut puta stipulationem numeratio non estipulationem et numeratio facta est aut per metum accepto debitor liberatus est uel quid simile contigerit quod negotium perficeret. et Pomponius scribit in negotiis quidem perfectis et exceptionem interdum et actionem competere, in imperfectis autem solam exceptionem. sed ex facto scio, cum Campani metu cuidam illato extorsissent cautionem pollicesse propositam, siue exceptione aduersus petentes, non deesse exceptionem. ex qua constitutione rescissa acceptilatione uel alidita est, non solum reddere, uerum et de dolo repromittere debere.Licet tamen in rem actionem dandam
Abbreviated transcription (Latin):
ligõ. iuł. scrib̾ ex eo compu¬
tandum annum nõ exquo
emancipatus ẽ s etquo po¬
ti potuit ꝯditione existc̃ce.
Merito autem temporaleo
sufficiebat usq ad amnum
ꝓduci obligõem. ¶ Aliena¬
tio autem ⁊ manumisfio ad
ẜuos ꝑtinet ñ ad filios. mor
autemtam ad filios quam
ad ẜuos referatur. emãcipa¬
tio aũt ad solum filium ¶S
⁊ si auo modo sine emacip̃a¬

Expanded text:
Iulianus scripsit ex eo computandum annum, non ex quo emancipatus est, sed ex quo peti potuit condicione existente. Merito autem temporariam sufficiebat usque ad annum produci obligationem. Alienatio autem et manumissio ad servos pertinet, non ad filios, mors autem tam ad servos quam ad filios refertur, emancipatio vero ad solum filium. sed et si alio modo sine emancip
Abbreviated transcription (Latin):
mag fcm demostram ꝗͣ ad ius
ciuile referimus obligr̃em ita¬
q quod ẜuo debetur ab extra¬
neis cominus recte petet. qd
ẜuus ip̃e d eo nomine̾ peculi¬
o ⁊ si quid inde irem domini
uͥsum e in dñm accio datur.
dem. narrogatorem de pec
⁊ cassius exante gesto de pecuł.¬

Expanded text:
magis demonstramus quam ad ius civile referimus obligationem. itaque quod servo debetur, ab extraneis dominus recte petet, quod servus ipse debet, eo nomine in peculium et si quid inde in rem domini versum eIn adrogatorem de pecuet Cassius ex ante gesto de pecu
Abbreviated transcription (Latin):
cto pecuno uenditus sit ꝓce¬
dit ut uenditor ⁊ decluctioẽ
quia ñ domino deque diximꝰ
in emptore ⁊ uenclitore eadeo
sunt ⁊ si alio quo uis genere.
dominium mutatum sit. ut
iegato dotis datõs. quia qiͣ pr̃i¬
monium libi hominis. pccł.
ẜ uu intelligitur ubicũq ẽẽt¬

Expanded text:
cto peculio uenditus sit, procedit, ut uenditor et deductione quia non domino debet.Quae diximus in emptore et uenditore, eadem sunt et si alio quouis genere dominium mutatum sit, ut legato, dotis datione, quia quasi patrimonium liberi hominis peculium serui intellegitur, ubicumque e
Abbreviated transcription (Latin):
cuentus executionis possit
ẽe inc̾tus ⁊ cogitanda sit mora
temporis que datur iudicatis
aut uenditions bonoꝵ sud
mag̃ faciendum enit. ergo si
ꝑatus sit accionos madare ab

Expanded text:
uentus exsecutionis possit esse incertus et cogitanda sit mora temporis quod datur iudicatis, aut uenditionis bonorum, si id magis faciendum erit. ergo si paratus sit actiones mandare, ab
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝓ socio accione locum ht. quia
socuiᷤᷤ unnũsum d. ¶ Si clitor
ẜui abemptore eẽt partem cõ¬
secutus: competere in reliqu¬
um in uencditorem utile indi¬
ciim ꝓculus ait. s ic integra
nõ eẽ ꝑmittendum auctori
diuidere accionem ut simr
cum emptore ⁊ uenditore ex¬
ꝑiatur. satis enim ẽ hoc so¬
lum ei tribui. ut reciso suꝑiore

Expanded text:
pro socio actione locum habet, quia socius uniuersum debet.Si creditor serui ab emptore esset partem consecutus, competere in reliquum in uenditorem utile iudicium Proculus ait, sed re integra non esse permittendum actori diuidere actionem, ut simul cum emptore et cum uenditore experiatur: satis enim esse hoc solum ei tribu‹i›, ut rescisso superiore
Abbreviated transcription (Latin):
dimere audiendus e. Quidenĩ
si in rem patris u̾sum sit curñ
cõ sequatur filius a cobr̃es ꝙ ĩ
prĩs reu̾sũ c̃. Id̾ ⁊ si pec̾. locũpler
sit s qui semel de pec. egit. rur¬
sus aucto peculio. de resid̾uo de¬
biti ag̾t pot̃. ¶ Siantiua cx¬
ceptione sit repulsus auẽdito¬
re c̾clitor. subutniri ad u̾sus

Expanded text:
dimere, audiendus est: quid enim si in rem patris uersum sit? cur non consequatur filius a coherede, quod in patris re est? Idem et si peculium locuples sit. Is, qui semel de peculio egit, rursus aucto peculio de residuo debiti agere potest. Si annua exceptione sit repulsus a uenditore creditor, subueniri ei aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
quamus nõ maioric pec̾ qua
penes se eꝰ ꝯdempnari debeat.
s l hoc ire contĩgat tam̃ aq̃taᷤᷤ
dictat iudiciũ in eos dari qui
occone uiris libantur: ut mag̃
eos ꝑceptõ quam intentio libe¬
ret. nam qui cum ẜno ꝯ thit
uniũsum pecculium cue q
ntum intugtur ¶ In hoc a
iuditio l restauretur recedene
tam̃ ⁊ angm̃ti uł decessiomis
ratoem haberi oportet. ⁊ ideo
sine accesserit aliquid: p̃sens
status pec. spectandus ẽ quare
c̾ta uenditorẽ quoq ⁊ empto
uelut iuno uiditio ad id tp̃s

Expanded text:
quamvis non maioris peculii, quam penes se est, condemnari debeat. sed licet hoc iure contingat, tamen aequitas dictat iudicium in eos dari, qui occasione iuris liberantur, ut magis eos perceptio quam intentio liberet: nam qui cum servo contrahit, universum peculium eius qntuetur.In hoc autem iudicio licet restauretur praecedens, tamen et augmenti et decessionis rationem haberi oportet, et ideo siue accesserit aliquid, praesens status peculii spectandus est. quare circa venditorem quoque et emptorvelut in uno iudicio ad id tempus
Abbreviated transcription (Latin):
mit poculum. sed ⁊ si cum
cum suspicarcturalum secu
acturum alio ꝑecunum au̾tãt.
dolo nõ caret. s si auisolũit nͥ
sum coseq̃dum. ¶ Si dolo tuto¬
tis uł curatoris funosi ur ꝓ¬
curatons fc̃m sitan pupusue
uł furosus ułdomins de pe¬
culio ꝯueniaturandendum.¬
⁊ puto si soluendom tutor sit
pr̃are pupilum ex dolo eiuue
maxime siquid ad eum ꝑue¬
⁊ ꝓcuratore cdicendumerit.¬
¶emptoraũt ex dolo uenditoris
nõ tenebitur. nec hr̃s uł alius
successornsi inid ꝙ ad se ꝑue¬
nit. siue autẽ post iudicium
acceptum siue aña dolo factur
fuĩt ꝯtinetur offitio iudicis.¬
Sidominus uł pr̃ recuset de pe¬
cuuo accõem nõ c̃ audiendus¬

Expanded text:
mit peculium: sed et si eum cum suspicaretur alium secum acturum, alio peculium avertat, dolo non caret. sed si alii solvit, non suum consequendum. Si dolo tutoris vel curatoris furiosi vel procuratoris factum sit, an pupillus vel furiosus vel dominus de peculio et puto, si soluendo tutor sit, praestare pupillum ex dolo eius, maxime si quid ad eum peruecuratore erit dicendum.Emptor autem ex dolo uenditoris non tenebitur nec heres uel alius successor, nisi in id quod ad se peruenit.Siue autem post iudicium acceptum siue ante dolo factum sit, continetur officio iudicis.Si dominus uel pater recuset de peculio actionem, non est audiendus
Abbreviated transcription (Latin):
camq er eo cͣcͣtu debeatur. si co
ccͣtu qui ad me respicitineum
declucam/ que qo duncidins ẽ
in fructuario t̾ctatantrum exeo
deinde ꝯtractu pot̾ de pecuno
conuenm qui ad se ꝑtinet an
exomnu marcellus etiam fru
tum ẜm pectulium uelut pa¬
tim̃onnum intuitum. c̾te u¬
lud admittendum omnimo¬
do dicit ut pͥore conuento ad
quem res respicit in suꝑflurĩ
ĩs cui quesitum nõ eꝯueniat᷑¬

Expanded text:
u debeatur, si ex eo contractu, qui ad me respicit, meum deducam? quae quaestio dilucidius est in fructuario tractata, utrum ex eo demum contractu potest de peculio conueniri, quod ad se pertinet, an ex omni. et Marcellus etiam fructum serui peculium uelut patrimonium intuitum. certe illud admittendum omnimodo dicit, ut priore conuento, ad quem res respicit, in superfluum is, cui quaesitum non est
Abbreviated transcription (Latin):
lpian Quesitum estcio
anteneat de peculio accio etiã¬
sunch̾ sit ĩ pecuo cum agetur
simodo sit rei iudicate tẽm pore.
ꝓculue ⁊ pegasuc nichominus
temi auint. intenditur enim
ad cribendum in remaccionco

Expanded text:
 Quaesitum est, an teneat actio de peculio, etiamsi nihil sit in peculio cum ageretur, si modo sit rei iudicatae tempore. Proculus et Pegasus nihilo minus teneri aiunt: intenditur enim ad exhibendum et in rem actionem
Abbreviated transcription (Latin):
sit de peculio an agi possit et
accum sit de peculio uicarii: agi
pot̾it ⁊ de peculo ordinarii.
potest autem ẽẽ apudme du¬
pplicis iuris peculium. ut pu
respectu maritiħr̃s sit institut᷑
uł ei logatum datur. id eũm ñ
debere restituere. pomp̃ scribit.
Ignursi mecum agatur exeo
siue ex mea ca siue exeaque ad
uxorem respicit. an uõ sepatem
causas qiͣ induob pecculus nͥ
exc̃ã debiti q petitur spectetur
iit siquidem exeo peculio agat

Expanded text:
sit de peculio, an agi possit et actum sit de peculio vicarii, agi poterit et de peculio ordinarii. Potest esse apud me duplicis iuris peculium: ut putrespectu mariti heres sit institutus vel ei legatum datum, id eum non debere restituere Pomponius scribit. si igitur mecsiue ex mea causa siue ex ea quuxorem respicit? an uero separamus causas quasi in duobus peculiis, ut et causa debiti quod petitur spectetur? ut, si quidem ex eo peculio agat
Abbreviated transcription (Latin):
ul. Ois ergo casus e ⁊ uet᷑
quo peculiũ ẜiui ꝯmunis adai¬
terum ex dominis solum ꝑti¬
neat in primis si quis ẜui par¬
tem dunidiam uendidit nec
nistrationem antem earum ẜ¬
uo concenderet. marcellus notat
ẽ etiam ille casus si alt̾ ad emit

Expanded text:
um.Quis ergo casus est, quo peculium serui communis ad alterum ex dominis solum pertineat? in primis si quis serui partem dimidiam uendiderit nec nistrationem autem seruo concederet.Marcellus notat: est etiam ille casus, si alter ademerit:
Abbreviated transcription (Latin):
dem sit qui conuenitur. Idem
ip̃ius hr̃dis rem utiss nec qiͣ
unum ex socus eẽ hunc hrde ꝯ¬
ueniendum. s ꝓ parte dñ tarat
s si ip̃e ẜuꝰ sit hr̃s ꝓ ꝑte ĩstitut᷑. ã¬

Expanded text:
dem sit qui convenitur: idem in ipsius heredis rem vertit: nec quasi unum ex sociis esse hunc heredem conveniendum, sed pro parte dumtaxat. Sed si ipse servus sit heres ex parte institutus, a
Abbreviated transcription (Latin):
ti michi debere cum emptore ex¬
in solĩdum exꝑiri. Eemmĩni¬
quu in plures adu̾satios di¬
strĩgiu eumr qui cum uno ccͣxit
nec huuus dum tacat pecului

Expanded text:
ti mihi debere cum emptore exin solidum experiri: est enim iniquum in plures aduersarios d‹i›stringi eum, qui cum uno contraxerit: nec huius dumtaxat p
Abbreviated transcription (Latin):
posse. nam ⁊ qui uic aliue pot̾
cligere utrum cum emptore
aut cum uenditore aget huric
ergo l eligere ꝓaccione dedu¬
ꝙ querantur cum possint nẽ
ditorem ip̃i conuenire ¶S si
quid forte putant ẽẽ in pecłio
E. u̾m etiam siquid socio eiuc

Expanded text:
alius potest eligere, utrum cum emptore an cum uenditore ageret: hunc igitur eligere pro actione deduores quod querantur, cum possint ipsi uenditorem conuenire, si quid forte putant esse in peculioest, uerum etiam si quid socio eius
Abbreviated transcription (Latin):
q debet᷑ ꝓ quibus incanium do¬
mimis decduxisset. et postea
mortuo incario alum euisce
precii seriiis comparauerit: nõ
desmere domim esse debitorem.
quasi uicarius ille comino dece¬
sserit. insi forte cum eum seruo
ademisset et sibi soluiss: tũc de

Expanded text:
 quibus uicarium dominus deduxisset, et mortuo postea uicario alium eiusdem pretii seruus comparauerit, non desinere domini esse debitorem, quasi uicarius ille domino decesserit, nisi forte, cum eum seruo ademisset et sibi soluisset, tunc de
Abbreviated transcription (Latin):
furti accione ẜuo debetur. uł a¬
lia accione in peculio computa¬
bitur hr̃dit᷑as q ⁊ legatum ut
iabõ ait. s ⁊ id ꝙ dominus sibi
diri pecuno harebit. si forte in
ei debitor manere uolu̾it. aut
si debitorem eius dominus cõ¬
uenit quare si forte erẜui em
ẜuicrit ꝯũsum. nisi forte dñs¬
in eo ꝓposito fuit ut nolit hoc
eẽ in peculio ẜui.S ⁊ siquid ei
auł. Nõ statim ꝙ dñs uolu¬
it ex re sua poculium nõ eẽ poe¬
culium fecit: s sitͣdidit autc

Expanded text:
eretur uel alia actione, in peculium computabitur: hereditas quoque et legatum, ut Labeo ait.Sed et id quod dominus sibi debet in peculium habebit, si forte in ei debitor manere uoluit aut si debitorem eius dominus conuenit. quare si forte ex serui serui erit conuersum, nisi forte dominus eo proposito fuit, ut nollet hoc esse in peculium serui.Sed et si quid ei um.Non statim quod dominus uoluit ex re sua peculii esse, peculium fecit, sed si tradidit aut,
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝙ hc ꝑsonis debetur que
sunt in tutela uł cura domini
tenẽntur. nam ⁊ si semper pre¬
uenire dominus ⁊ ag̾e indetur
cur nõ clicatur ⁊̃ hoc nomine
minum id cõcede̾ ẜuo in peculi¬
um hr̃c ꝙ sibi debetur. Sanec̃
ex cet̾is causis ip̃m a semetip̃o
exogisse dicimus qd̃ negocia
debuit defencendum igit᷑ erĩt

Expanded text:
rsonis debetur, quae sunt in tutela vel cura domini tenentur: nam si semper praevenire dominus et agere videtur, cur non dicatur etiam hoc nomine minum id concedere servo in peculium habere, quod sibi debetur. sane cum ex ceteris causis ipsum a semet ipso exegisse dicimus qui negotia debuit? defendendum igitur erit
Abbreviated transcription (Latin):
debebintur mor icaruis de¬
cessiss ad u̾sus alium agentẽ
de peciiio .x. dominum dedu¬
cturum. quia ⁊ inco ꝙ iam ꝓ
peculio ꝯuenitur. ita accipiẽ¬
dume̾ sinõ hoc aliũde cõsequi
potiit. /demiq iuł. scribit. uẽdito¬

Expanded text:
icarius decessisset, aduersus alium agentem de peculio decem dominum deducturum, quia et in eo, quod iam pro peculio conuenitur, ita accipiendum est, si non hoc aliunde consequi potuit.Denique Iulianus scribit uendito
Abbreviated transcription (Latin):
nbus cominicis ht̃ deciucto
bo̾ ait. ad uicanorum peculia
nõ ꝑtinct. q falsum ẽ. nam co
ip̃o ꝙ dominus ẜuo peculium
ꝯstituit. ⁊ incario ꝯstituisse e
ip̃e celsus ꝓbat. ⁊ adicit pupil
furorem ur a patre pupilli non
adimetur exhiis cansis q̃ sña

Expanded text:
bus dominicis habet, deducto beo ait, ad vicariorum peculia non pertinet, quod falsum est: nam eo ipso, quod dominus servo peculium constituit, etiam vicario constituisse eipse Celsus probat.Et adicit pupillfurorem uel a patre pupilli, non adimetur ex his causis. qua
Abbreviated transcription (Latin):
disti. de in de dominus reicĩ esse
cepistidatur utił acc̃o pignora¬
ticia c̾ctitori. Nõ ẽ idẽ dicendu
si egoͣ titio qui rem meam obli¬
gauerat sine mea uoluntate
hr̃s extitero. hoc enim modo pi¬
gnoris ꝑsecutio cõcedendanõc̃
creditori. Nec utiq sufficit ad ꝯ¬
num qui etiam pecuniam d.
S si comeniss de pĩgnore ut
ex suo mendatio arquaturim¬
ꝓbe resistit quo minus utilie
accio moucatur.
gnore dato ꝓponitur ut super¬
Nuum p̾cucum usuris restitu¬
at. iure cogitur. N audiendus¬

Expanded text:
disti, deinde dominus rei eius esse coepisti: datur utilis actio pigneraticia creditori. non est idem dicendum, si ego Titio, qui rem meam obligauerat sine mea uoluntate, heres extitero: hoc enim modo pignoris persecutio concedenda non est creditori, nec utique sufficit ad comnum, qui etiam pecuniam debet. sed si conuenisset de pignore, ut ex suo mendacio arguatur, improbe resistit, quo minus utilis actio moueatur.gnore dato proponitur, ut superfluum pretii cum usuris restituat, iure cogitur, nec audiendus
Abbreviated transcription (Latin):
minus merces suas eo locierpo
s spectaret. Idem iuris in cot
amphoranm duoꝵ muiũ et
ibi amphoras portasti ꝓduo¬
b muib amphoranm proci¬

Expanded text:
m merces tuas eo loci expo spectaret. idem iuris in eodeamphorarum duo milium et ibi amphoras portasti, pro duobus milibus amphorarum preti
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiat ⁊ negocium domimi
gerat ꝙ c̾te futurum sit si necẽe
nt ꝓbare pecuniam in refectio¬
nem erogatam eẽ ita aliud erige̾¬
dum ut sciat in hoc se gedere cu¬
irei magister quis sit p̾positue.
Q cte aliter fi non pot̾. quam si
uud quoq scient necessaria õ¬
⁊ siin eaca fuerit nauis ut refi¬
ius accõnem dari interdum ⁊
illud estimandum an in coloco
pecunia cͥdita sit. in quo id pp̃
ꝙ credebatur comꝑan potue¬
potest⁊ in summa aliquam di¬
uigenciam in eamirem cͣclitorez
debere pr̃are. Cadem fe̾ dicenda a
it. ⁊ si de institoria accione que¬
ratur nam tunc quoq c̾clito¬
rem scire debere necessanam cẽ
mercis comꝑatio̾em cuiem̃ de
ẜiis sit p̾positus ⁊ suffice̾ si in
hoc ccliderit. nõ eẽ etiam ullud e
piat in hanc rem pecuniam
cauetur ut sucuande nauis
gra iactus mercium fõs ẽ. omĩ¬
um contributioe sarciatur: ꝙ
ctus factus ẽ amissaru mner
locanãt erlocato cumi magistro
nanisagere debẽt. de inde ic cum

Expanded text:
suscipiat et negotium domini gerat quod certe futurum sit, si necesse habeat probare pecuniam in refectionem erogatam esse, ita illud exigendum, ut sciat in hoc se credere, cui rei magister quis sit praepositus, quod certe aliter fieri non potest, quam si illud quoque scierit necessariam  in ea causa fuerit navis, ut refiionem dari. Interdum etiam illud aestimandum, an in eo loco pecunia credita sit, in quo id, propter quod credebatur, comparari potuepotest? et in summa aliquam diligentiam in ea creditorem debere praestare. Eadem fere dicenda ait et si de institoria actione quaeratur: nam tunc quoque creditorem scire debere necessariam esse mercis comparationem, cui emendae servus sit praepositus, et sufficere, si in hoc crediderit, non etiam illud ean in hanc rem pecunia ecauetur, ut, si leuandae nauis gratia iactus mercium factus est, omnium contributione sarciatur quoctus factus est, amissarum merlocaverant, ex locato cum magistro navis agere debent: is deinde cum
Abbreviated transcription (Latin):
eeportati oe̾nt mepces daretur
ꝙ si hoc appareit nõ potit. satis
erit ꝑ nauta si ꝑbau̾it imposi¬
tum eẽ mancipium ¶Siea con¬
dictione nauem concluxisti.
ut in ea mcos tue portarentur
uta coactus in nauem det̾iore
te sunt. habes erconlucto ⁊ lo¬
catot̃ pore nauta accionem. Pa¬
gratione utq nauis ꝑut cum
usine dolo ⁊ cuipa nautarum

Expanded text:
eportati essent, merces daretur: quod si hoc apparere non poterit, satis erit pro nauta, si probauerit impositum esse mancipium. Si ea condicione nauem conduxisti, ut ea merces tuae portarentur uta ae sunt, habes ex conducto locato cum priore nauta actionem. Pagatione utraque navis periit, cum id sine dolo et culpa nautarum
Abbreviated transcription (Latin):
num cõlationis consorcio ñ
saititur ꝑcos qui m̃ces suas na¬
ufragio lib̾auerunt. Nam huni¬
modi equi tatem tunc admit¬
tiplacuit cum iactus remedio

Expanded text:
num collationis consortio non sarcitur per eos, qui merces suas naufragio liberauerunt: nam huius aequitatem tunc admitti placuit, cum iactus remedio
Abbreviated transcription (Latin):
nonim queq qui in mare ꝑie¬
rint ñ magis estimatiofacien¬
dae q̃msi qui egri innaue dece¬
sserint. aut si aliqui sese p̾ciꝑita
magrĩ naius nõ ert. Nec emm
fortunas cuiusqrnanta ercut᷑e
di. Sires que iacte sunt aspn¬
siiamcontribitio facta sit. tũc
hn qui soluint agent ex locato
cum magistro ut is exconducto
apͥ. ¶um arbor uł alindnaus
instrm̃ remo uendi coĩs piculi
cã deiectum c̃ contributio debet
nõ potuerat cum honere. s si
quedam m̾cos inscapham tr̃asie

Expanded text:
que qui in mare perierunt non magis aestimatio facienda est, quam si qui aegri in nave decesserint aut aliqui sese praecipitmagistri navis non erit: nec enim fortunas cuiusque nauta excutere debet. Si res quae iactae sunt appasi iam contributio facta sit, tunc hi qui solverint agent ex locato cum magistro, ut is ex conducto .Cum arbor aut aliud nauis instrumentum remouendi communis periculi causa deiectum est, contributio debetunon potuerat cum onere, si quaedam merces in scapham traie
Abbreviated transcription (Latin):
I.ii. pesorum ꝓbat. Contra si
scapha cum parte mercnim
nut quia iactus intributum
naue sauia nenit. Szsinaus
que intempestate iactu m̃cui
res crtete sunt data mercede. rõ¬
nenihri debere eius cunis mer¬
des innaigationẽ lenandena¬
uis ca iacte sunt abhuc qui po¬
stea suas piinatores ẜnau̾nt.¬

Expanded text:
sorum probat. contra si scapha cum parte mercium runt, quia iactus in tributum nave salva venit. Sed si navis, quae in tempestate iactu merciumres extractae sunt data mercede, rationem haberi debere eius, cuius merces in navigatione levandae navis causa iactae sunt, ab his, qui postea sua per urinatores
Abbreviated transcription (Latin):
cui tocius nauis cura ar anchora¬
delicto cinus ius corum qui na¬
ius nanigande ca in naue sint.
namb uł ad icec ur uectorib
conlucendis. armam̃tis ue
em̃dis s etiam sim̃cib em̃dis
uł ueridendis fu̾it p̃positus. ⁊
hoc nomine obligat crtutorem.
¶ Cuius autem ꝯdĩctionie sit ma¬
gist᷑ iste. nichil int̾c̾. utrum lib̾
Au suus ⁊ utrum ercitoris an
sint ¶ Magistrum autem ac
magisteno fungi ip̃e eum impo¬
suisse uidetur. qͥue siña michin
dctur ꝓbabit. omnia enim fcã
magistri debeo pr̃are qui cum p¬
posm. alioquin ccͣhentes decipi

Expanded text:
cui totius nauis cura delicto cuiusuis eorum, qui nauis nauigandae causa in naue sint, nauibus uel ad merces uel uectoribus conducendis armamentisue emendis: sed etiamsi mercibus emendis uel uendendis fuerit praepositus, etiam hoc nomine obligat exercito Cuius autem condicionis sit magister iste, nihil interest, utrum liber an servus, et utrum exercitoris an suit. Magistrum autem accmagisterio fungi, ipse eum imposuisse uidetur. quae sententia mihi uidetur probabilis: omnia enim facta magistri debeo praestare qui eum praeposu‹i›, alioquin contrahentes decipi
Abbreviated transcription (Latin):
utius titius stichum ma¬
gistrum nauim pposuit is pe¬
cauit se in refectiõem nauis ea
acccpisse quesitum ẽ an ñalit̾¬
quam sicclitor ꝓbaret pecuni
refficit deb̾et. ⁊ enim ut nõ o¬
portet c̾aitorem ad hoc astringi
ut ip̃e reficiende nauis curam᷑¬

Expanded text:
ucius Titius Stichum magistrum nauis praeposuit: is pecauit se in refectionem nauis eam accepisse: quaesitum est, an non alitquam si creditor probaret pecuniarefici deberet: etenim ut non oportet creditorem ad hoc adstringi, ut ipse reficiendae nauis curam
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝑpetuo ⁊ hr̃dib. ⁊ in hr̃des
dabuntur. ꝓinde ⁊̃ fi ẜiue qu
uoluntate domini er̾euit doce¬
ssit: ⁊ post annum dabittir hoc
accio quamuis de Peculio ultͣ
in qũoq inte competit accio
siquid cum eo cc̃rero. Id̾ est si
communis ẜnus nobis erit.
ex locãto tn mecum ages qd̾¬
sicum auo ccͣriss. ages mecu
ut acciones quas co nomine
Uurtibi prarerem quẽad mod
cum libo̾ siquidem conduriss.
exꝑcieris. ꝙ si gratuite o pere
fuerint. mandatiages ¶temͣsi
ẜmisms nauem ẽxercebat cur
magro eius ccͣrero nicħ obstabit
quo minus adisus magistru
experiar accione que mͥ uł uire
ciuili uł hoñorano comꝑetit.
nam ⁊ cuius alii nõ obstat ħ¬
magistrum erꝑiar accõne qui
micmi uł nire cunli uł honora¬
no competit. nam ⁊cin insalu
nõ obstat hoc edictum quomi¬
nus cum magistro agcre̾ pos¬
sit. hoc enm adc̃o̾ nõ trãsfertur
accio fadicitur/ Suinue exhii
exercitorib cum magistro na¬

Expanded text:
s dabuntur: proinde et si seruus, qui uoluntate domini exercuit, decessit, etiam post annum dabitur haec actio, quamuis de peculio ultramihi quoque in te competit actio, si quid cum eo contraxero: idem est, si communis seruus nobis erit. ex locato tamen mecum ages, qsi cum alio contraxisset, ageres mecum, ut actiones, quas eo nomine habui, tibi praestarem, quemadmodum cum libero, si quidem conduxisses, experieris: quod si gratuitae operae fuerint, mandati ages.Item si seruus meus nauem exercebit et cum magistro eius contraxero, nihil obstabit, quo minus aduersus magistrum experiar actione, quae mihi uel iure ciuili uel honorario competit: nam et cuiuis alii non obstat magistrum experiar actione, quae mihi vel iure civili vel honorario competit: nam et cuivis alii non obstat hoc edictum, quo minus cum magistro agere possit: hoc enim edicto non transfertur actio, sed adicitur. Si unus ex his exercitoribus cum magistro na
Abbreviated transcription (Latin):
recipiant ⁊ sic ut c̾ta regione ⁊
c̾to mar negocietur. ut ecce sũt
nanes que brundisiumlã cassi¬
opa uł adurachio uectores trai¬
cuint ad honã in habiles. Iten
quedam fluuu capaces ad mare
cum uno gestum erit. obngat
gerat. qui ccͣxcit cum uno. sibi
imp̃utabit. ¶Frecrcitõrem
autem cum dicuus ad quẽ
obucntiones ⁊ redditus om̃s
ꝑuenumt. siuc is dominus
sia uis sit. sine a domino nauc
autem si nauem exc̃eat. erige¬
auͣtem nob̾ electio utrum ex̃¬
citorem an magistrum ꝯnem
nauem adusus eos quicũ ma¬
gistro gͣxerunt. acconem non

Expanded text:
recipiant, et sic, ut certa regione et certo mari negotietur, ut ecce sunt naves, quae Brundisium a Cassiopa vel a dyrrachio vectores traiciunt ad onera inhabiles, item quaedam fluvii capaces ad mare odcumque cum uno gestum erit, obligabit gerat, qui contraxit cum uno sibi imputabit. Exercitorem autem eum dicimus, ad quem obventiones et reditus omnes perveniunt, sive is dominnauis sit siue a domino nauemautem si nauem exerceat, exigeautem nobis electio, utrum exercitorem an magistrum conuenauem aduersus eos, qui cum magistro contraxerunt, actio non
Abbreviated transcription (Latin):
dam instruendam ue nauem.
ui nautas erhibendos mutuatꝰ
ẽt rn querit offilius si ad reficiẽ¬
dam nanem mutuatus numo
in suce nsue conu̾̃tit. an in exer¬
citorem detur accõ ⁊ ait si hacle¬
ge accepit qĩ in nanem impen

Expanded text:
dam instruendamue nauem uel nautas exhibendos mutuatus est?Unde quaerit Ofilius, si ad reficiendam nauem mutuatus nummos in suos usus conuerterit, an in exercitorem detur actio. et ait, si hac lege accepit quasi in nauem
Abbreviated transcription (Latin):
ceret᷑ p̃poneit. an adhũc uilia¬
ani sniã ad mittimus uiden¬
dum ẽ. finge enim⁊ nomina¬
tĩcum ꝓhibuisse ne titio ma¬
gro utͥans clicendum tam̃ etit
eo usq ꝓdrcendam utilitate᷑
flumalem. siue in anquo stag

Expanded text:
ceret praeponere? an adhuc Iuliani sententiam admittimus, uidendum est: finge enim et nominatim eum prohibuisse, ne Titio magistro utaris. dicendum tamen erit eo usque producendam utilitatem fluuiatilem siue in aliquo stag
Abbreviated transcription (Latin):
edifficart uellet mota sibicõ¬
trou̾sia a mano de lanitudine
ꝙ alias ꝓbarc nõ poterat. pe¬
eclificauit. atq ita dapium
passuc c̃. Quesitum ẽ. an sicre¬
ditor pecumam petat ł pignᷤ
uendicet. douexceptiõe opposi¬
nem hr̃e debeat.R. si oꝑam nõ

Expanded text:
edificare uellet, mota sibi controuersia a uicino de latitudine, quod alias probare non poterat, peaedificauit atque ita damnum passus est. quaesitum est, an, si creditor pecuniam petat uel pignus uindicet, doli exceptione posiionem habere debe
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. quam distinctioem pedius
tarum fefeuit magister excito¬
ris crit dampiim ñ c̾clitoris.¬
s⁊ si abalio mutuatus nb̃auit
cum quimnanis refectione
cͣclid̾at. puto etiam huic dandã
accionem qiͣ in nauem c̾clid̾it.¬
ĩgitur ppositõ c̾tam legem dat
cturas exigat nõ ut locet quod
si ad locandno tm̃ ũ ad cxigen¬
duuridem̃ erit dicendum s aut
si ad hoc ut uoctorib locet ñ ut

Expanded text:
e: quam distinctionem Pedius tarum fefellit magister, exercitoris erit damnum, non creditoris.Sed si ab alio mutuatus liberauit eum, qui in nauis refectionem crediderat, puto etiam huic dandam actionem, quasi in nauem crediderit.Igitur praepositio certam legem da‹tcturas exigat, non ut locet quodsi ad locandum tantum, non ad exigendum, idem erit dicendum: aut si ad hoc, ut uectoribus locet, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
um uisum ẽ nisi siqua consum¬
mench ea imposita forent. quo
in numero ẽent cibaria. eo ma¬
gis ꝙ siqñ ea defec̾int in naniga¬
tio̾ems ꝙ quisq pr̃et in comme
conferrets s inauis apiratis re¬
dempta sit. ẜuius offinus ⁊ la¬
ꝑ dere cuius fu̾int. nec cõnͣferẽ¬
Dumas qui suas merces redi¬

Expanded text:
um uisum est, nisi si qua consumendi causa imposita forent, quo in numero essent cibaria: eo magis quod, si quando ea defecerint in nauigationem, quod quisque haberet in commune conferret.Si nauis a piratis redempta sit, Seruius Ofilius Laperdere cuius fuerint, nec conferendum ei, qui suas merces red
Abbreviated transcription (Latin):
tencbitur. ¶Hec actio ex ꝑsona
magñ incrercitore dabitur.⁊
ideo sicum utio corumactumẽ.
cum alto agi nõ pot̾. S si quid sit
solutum siquidem amagrõ. ip̃o
iure minuitur obligatio. S si
⁊ alis ꝓme soluendome lib̾at.¬
¶ Si plires nauem exerceant cũ
quolib corum in solidum agi
beat eumq qui p̃stit̾it societatiᷤ
iditio a ceteris consocuturum.
uem exerecant ꝓ portionib cr̃¬
in nicem sui magistri uidebũt̃.¬
S si plirce exerceant. unumã
de numo sui magistrum fec̾int
quodem in plurib exercitoribꝰ.
plane si unus erominb nom̃¬
tate ercͥuit. in solid̃ ille tenebit᷑
⁊ideo puto et in supenore casu
in soudum omnes temĩss iriui
sit qui nauem erc̾uit uolũtate
domini ⁊ alienatus fu̾it. nicħ¬
ominus is qui eum alienauit.
tenebitur pinde ⁊ si decesserit

Expanded text:
tenebitur. Haec actio ex persona magistri in exercitorem dabitur, et ideo, si cum utro eorum actum est, cum altero agi non potest. sed si quid sit solutum, si quidem a magistro, ipso iure minuitur obligatio: sed et si et alius pro me soluendo me liberat. Si plures nauem exerceant, cum quolibet eorum in solidum agibeat, eumque qui praestiterit societatis iudicio a ceteris consecuturum. uem exerceant, pro portionibus exeinuicem sui magistri uidebuntur.Sed si plures exerceant, unum autem de numero suo magistrum fecerint,quod in pluribus exercitoribus. plane si unius ex omnibus uoluntate exercuit, in solidum ille tenebitur, et ideo puto et in superiore casu in solidum omnes teneri.Si seruus sit, qui nauem exercuit uoluntate domini, et alienatus fuerit, nihilo minus is qui eum alienauit tenebitur. proinde et si decesserit
Abbreviated transcription (Latin):
ob mutilam pocuniam fundũ
pensationem pecume sue c̾to
tempore possideret. uum ante
erpletum tp̃c c̾ditor cum supp̾¬
ma sua ordinaret. testamento
cauit ut alt̾ ex filus suis hab̾et
eũm fundum ⁊ addidit eu¬
quem de lũtio titio emrcum
nõ emifs. hoc testañtum int̾¬

Expanded text:
ob pecuniam mutuam fundum pensationem pecuniae suae certo tempore possideret: uerum ante expletum tempus creditor cum suprema sua ordinaret, testamento cauit, ut alter ex filiis suis haberet eum fundum et addidit 'quem de Lucio Titio emi', cum non emisset: hoc testa
Abbreviated transcription (Latin):
nia cclitor possõm pignoris que
corporaus apudeum fu̾it resti¬
tucre debet. noc quicquam am¬
plius pr̃are cogitur. Itãq si me¬
dio tempore pignus creditorpig¬
nori dederit domino soluente pẽ¬

Expanded text:
itor possessionem pignoris, quae corporalis apud eum fuit, restituere debet nec quicquam amplius praestare cogitur. itaque si medio tempore pignus creditor pignori dederit, domino soluente pe
Abbreviated transcription (Latin):
quis rem alienam michi pig¬
nori ded̾it. sciens prudens q ꝓ
si quis ali obligatum mͥ obli¬
ꝙauit. nec me de hoc cerciorann
dodemcrimine plectetur. pla¬
ne si cares amplae ⁊ ad modi

Expanded text:
quis rem alienam mihi pignori dederit sciens prudensque uel si quis alii obligatam mihi obligauit nec me de hoc certiorauerit, eodem crimine plectetur. plane si ea res ampla est et ad modi
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt᷑ ut clistrareret id c̾clĩtor qr
pecunia nõ solu̾etur pccut ac̾¬
ditorc ut fundu̾m c̾to p̾cio ep̃¬
tu m hret ⁊ cum impetrass epi¬
stolam qua se nendiclisse fun¬
dum c̾clitori significaret: cm̃i¬
sit. quero an hãc uenditioneo
debitor reuocarie possit offeren

Expanded text:
istraheret eam creditor, quia pecunia non solveretur, petit a creditore, ut fundum certo pretio emptum haberet, et cum impetrasset, epistulam, qua se vendidisse fundum creditori significaret, emisit: quaero, an hanc venditionem debitor recovare possit offeren
Abbreviated transcription (Latin):
satisfactum eẽ ut nascatur pig¬
noraticia accio. satisfactũ a uteo
accipimus queniad modumxio¬
nuda conuentione. nascitur pi¬
gnoraticia accio. Et genaliter di¬
cendum erit queciens ircedere
uoliut glitor apignore: iuder
ei satifactum. si ut ip̃e noluit sͥ
cauit. l in hoc decepͣtus sit.Is qͦ
qui rem auenam pignoridelit
soluta pecunia potest pignora¬

Expanded text:
satisfactum esse, ut nascatur pigneraticia actio. satisfactum autem accipimus, quemadmodum vonuda conventione, nascitur pigneraticia actio. et generaliter dicendum erit, quotiens recedere voluit creditor a pignore, videri ei satisfactum, si ut ipse voluit sibi cavit, licet in hoc deceptus sit. Is quoque, qui rem alienam pignori dedit, soluta pecunia potest
Abbreviated transcription (Latin):
utile ifore Onercercitu
contub̾nalib uasautenda cõ¬
mun ꝑiculo decdi. ac de in de m̾s
ẜune subreptis his ad hostes ꝓ¬
fugit ⁊ postea sine nasis receptꝰ
ẽ. ħĩturum me commodati accõ¬
nem cum contub̾natib cõstat
cum fiiti nomine agere posst᷑.¬

Expanded text:
utile mihi fore.In exercitu contubernalibus uasa utenda communi periculo dedi ac deinde meus seruus subreptis his ad hostes profug‹it› et postea sine uasis receptus est. habiturum me commodati actionem cum contubernalibus constat cum furti serui nomine agere poss
Abbreviated transcription (Latin):
ticiam. ⁊ uidetur finita ẽẽ ꝑigno¬
n obligatio. ⁊ accͣtu recessum.
res data fint ut in quantitate
debiti ci satiffiat. ł in qnͣtum eiꝰ
initsit ⁊ com̃pensatõem hr̃e pot̾
cditor. si forte pignoraticia uł ex
alia cãcum eo agetur.¶Qui re

Expanded text:
ticiam. et videtur finita esse pignoris obligatio et a contractu recessum. res data fuerit, ut in quantitatem debiti ei satisfiat vel in quantum eius intersit, et compensationem habere potest creditor, si forte pigneraticia vel ex alia causa cum eo agetur. Qui re
Abbreviated transcription (Latin):
ca factume᷑. ⁊ q̃druplum sit cõ¬
secutus. nichi ci restituet exeo
ꝙ cõsecutus ẽ. nec debito impu¬
tabit. ¶ Si predo rempignoride¬
dit co inpetit ei ⁊ defrucub ꝑig¬
noraticia accio quamuis ip̃c ir¬
uctus suos nõ facit. ap̃done e̾
fructue⁊ uendicar extantes poᷤᷤ¬
siuit ⁊ consumpti condici. pro
pignus debitor qui p̾catio ro¬
gauit uł cõcluxit pignus possõ¬
nem nõ restituat contrario ui¬
ditio tenctur si c̾ditor dum uẽ¬
deret pignus duplam ꝓmisit
nan usu hoc euenerat.⁊ conuc̃¬
tus obenctio̾em erat ⁊ codemp¬
natus an hr̃et regressum pig
dolo ⁊ culpa sic uenclidit ⁊ ut
deret quanto uendere potuit
⁊̃ si hoc nõ ꝓmisit: regressum
a debitore quam debiti sum¬
mam consequi pot̾it. S sisti¬
piuãtio usurarum fuerit et
post quin quenmum forte ꝙͣ
du temporis usuras a debitore
lam factum ẽ. S ⁊ si sim̃plum
pͥstit̾it. doli ecceptione repellẽ¬
dus ent ab usurarum petitioẽ.
quiahabuit usum pecume pre

Expanded text:
a factum est et quadruplum sit consecutus, nihil neque restituet ex eo quod consecutus est nec debito imputabit. Si praedo rem pignori dederit, competit ei et de fructibus pigneraticia actio, quamvis ipse fructus suos non faciet a praedone enim fructus et vindicari extantes possunt et consumpti condici: propignus debitor, qui precario rogavit vel conduxit pignus, possessionem non restituat, contrario iudicio tenetur. Si creditor, cum vederet pignus, duplam promisit nam usu hoc euenerat et conuentus ob euictionem erat et condemnatus, an haberet regressum pigndolo et culpa sic uendidit et ut deret, quanto uendere potuit, etiamsi haec non promisit, regressum a debitore quam debiti summa consequi poterit. sed si stipulatio usurarum fuerat et post quinquennium forte, qudii temporis usuras a debitore lam factum est: sed si simplum praestitit, doli exceptione repellendus erit ab usurarum petitione, quia habuit usum pecuniae pretii,
Abbreviated transcription (Latin):
da ꝓprietas pignoridatasit. usuᷤᷤ
fructus qui postea accreuit. pig¬
nori ceclit. eadem cã ẽ alluioni.¬
Si fundue pignoratus uenient
partu ancille qui post uenditio¬
nem natrs sit. Siquis can̾it
ut suuam sͥ pignori eẽt. naueor
er camateria factam ñ eẽ pignoi
cassins ait. Quia aluid sit mat̾ia
ee ait queq ersila fcã nataue

Expanded text:
data sit, usus fructus, qui postea adcreuerit, pignori erit: eadem causa est alluuionis.Si fundus pigneratus uenieritpartu ancillae, qui post uenditionem natus sit.Si quis cauerit, ut silua sibi pignori esset, nauem ex ea materia factam non esse pignor‹i› Cassius ait, quia aliud sit materiaesse ait: 'quaeque ex silua facta nataue
Abbreviated transcription (Latin):
ercipiat debitor de pignore s̃ rod¬
ditoreplicabitur de dolo ⁊ fraude
pignore siue abmitio siue post¬
ea. nõt̾m uenditio ualet: ueru
incipit emptor dominium rei
hr̃ess sinon conuen̾it de distra
ut liceat distrarere .¶Si modo nõ
conuenit ne liceat ¶ybi uõ con¬
uenit ne cdistraheretur cͥlitor
si distraxent fuiti obligatur nͥ
ei ter fu̾it deminciatumut sol

Expanded text:
excipiat debitor de pignore sibi reddito, replicabitur de dolo et fraude, pignore siue ab initio siue postea, non tantum uenditio ualet, uerum incipit emptor dominium rei habere. sed etsi non conuenerit de distraut liceat distrahere, si modo non conuenit, ne liceat. ubi uero conuenit, ne distraheretur, creditor, si distraxerit, furti obligatur, nisi ei ter fuerit denuntiatum ut sol
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Sicum uenderet croclitor pi¬
gnuł. conuenit int̾ ip̃m ⁊ empte¬
tem ut si soluit debitor pecinia
precii eptori: liceret ei recipere re
noraticus accionib tem̾ cditorẽ¬

Expanded text:
.Si, cum uenderet creditor pignus, conuenerit inter ipsum et emptorem, ut, si soluerit debitor pecuniam pretii emptori, liceret ei recipere remneraticiis actionibus teneri cre
Abbreviated transcription (Latin):
di Recͣ tta sidmirtarat accipien¬
enis rel curam suscepissee.⁊ ego
dam inuenio qiͣ dolum tantũ
prarc deteas/ S udendume
ne ei cuipa pr̃anda sit ut itacł

Expanded text:
ec ita, si dumtaxat accipieneius rei curam suscepisses et egodam inuenio, quasi dolum tantum praestare debeas: sed uidendum est, ne et culpa praestanda sit, ut ita
Abbreviated transcription (Latin):
est. pignori eẽ uideatur. ꝙ m̃a¬
gis ẽ: tenebitur tñ pignorati¬
cia ccͣria accõne qui declit. pret
stellionatum quem fecit.
mor c̃didisti quos ille souut ci
pignori acceperis. ea enim rõe
emptorem pignus ub̃atum ha¬
bere cepisse. n ad rem ꝑtunuis¬

Expanded text:
nori esse videatur: quod magis est. tenebitur tamen pigneraticia contraria actione qui dedit, praeter stellionatum quem fecit. mos credidisti, quos ille solvit ei pignori acceperis: ea enim ratione emptorem pignus liberatum habere coepisse neque ad rem pertinuis
Abbreviated transcription (Latin):
liberan cum posse. quia repba
pecuna nõ lib̾at soluententeo.¬
reꝓbis indelicet numimnis rede̾¬
dis. ¶ Siũendiderit quidem
c̾ditor pignus pluris quam
debitum erat nondum auter
p̾cium abemptore exegent an
pignoraticio iditio cõueniri
possit ad suꝑfluum redcendu.
an uõ uł expectare debcat quo¬
ademptor soluat ł suscipere

Expanded text:
liberari posse, quia ‹re›proba pecunia non liberat soluentem, reprobis uidelicet nummis reddendis.Si uendiderit quidem creditor pignus pluris quam debitum erat, nondum autem pretium ab emptore exegerit, an pigneraticio iudicio conueniri possit ad superfluum reddendum, an uero uel exspectare debeat, quoad
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾unt pacti ne ueneat sine in su¬
mma aut conlictione aut loco:¬
D̃. Quamuis ouen̾it. ut fun¬
dum pignoratum tibi uendere
si multomimis sit ꝙ debeatur.
hoclic pluris uenire possit pig¬
nus quam postea. melius autẽ
ẽ dici eum qui ded̾it ꝑignus põ¬
se uendere. ⁊ accepta pecuma solue
id ꝙ debeatur. ita tñ ut creclitor
necessitatem hãt ostendere rem
enim creditorem cogiuendere.
satis inhumamum e̾. Sic̾clitor
pluris fundum pignoratuor
uendid̾it. sud feneret. usuram
enis pecume pr̃are deb⁊ ei qui de¬
derit pignus. Si ⁊ su p̃e usuc sit
ea pecuma usuras earum pĩare
oportet. Ꝙ sicam depositam ha

Expanded text:
fuerint pacti, ne ueneat, siue in summa aut condicione aut loco Quamvis convenerit, ut fundum pigneraticium tibi vendere si multo minus sit quod debeatur et hodie pluris venire possit pignus quam postea? melius autem est dici eum, qui dederit pignus, posse vendere et accepta pecunia solvere id quod debeatur, ita tamen, ut creditor necessitatem habeat ostendere rem enim creditorem cogi vendere satis inhumanum est. Si creditor pluris fundum pigneratum vendiderit, si id faeneret, usuram eius pecuniae praestare debet ei, qui dederit pignus: sed et si ipse usus sit ea pecunia, usuram praestari oportet. quod si eam depositam ha
Abbreviated transcription (Latin):
post fugam requirendi redu
mus. ad maiores impensãs per¬
tinere debet. moclica enim impẽ¬
dia uerius ẽ ut sicuti cibarioru
ad eundem ꝑtineãt. It̾ quisciõs
ila sauiciosa cõmodauit.si in fu¬
sum uinum uł oleum corruptũ¬

Expanded text:
post fugam requirendi reducmus, ad maiores impensas pertinere debet: modica enim impendia uerius est, ut sicuti cibariorum ad eundem pertineant.Item qui sciens uasa uitiosa commodauit, si ibi infusum uinum uel oleum corruptu
Abbreviated transcription (Latin):
ciõe ñ tenentiur: qm̃ nec ꝯstitit
ꝯmodatum in pupilli ꝑsona
sine tutoris auctoritate. usq
adco ut enam si pͥubes factꝰdolũ
ort culpam ad misent. hacãccõ¬
ti açco danda ẽ. s ad exibendu
adusus coꝵ dabitur ut ros exi¬

Expanded text:
tione non tenentur, quoniam nec constitit commodatum in pupilli persona sine tutoris auctoritate, usque adeo ut, etiamsi pubes factus dolum aut culpam admiserit, hac actioti actio danda est. sed ad exhibendum adversus eos dabitur, ut res ex
Abbreviated transcription (Latin):
am innullam parte culpa sua
det̾iorem frcituerũ ẽ sua. slar
si ciipa sua fecit det̾iorem. tencbi¬
tur. Sirem inspectori deli an si¬
muł sit ci cui ꝯmodata res ẽ q̃¬
ritur. ⁊ siquid meicã dedidum
uolo pcium exquirere dolum m
tm p̃stabit. Si suretiam custo¬
diam ⁊ ideo furti babebit accõco¬
remitteret᷑ ꝑiculũm meum ent
Si u̾o ip̃e cui uoluit ꝯmisit eq̃
recte id ꝑferri possit.¬

Expanded text:
 nulla parte culpa sua deteriorem fecit, uerum est: nam si culpa eius fecit deteriorem, tenebitur.Si rem inspectori dedi, an similis sit ei cui commodata res est, quaeritur. et si quidem mea causa dedi, dum uolo pretium exquirere, dolum mihi tantum praestabit: si sui, et custodiam: et ideo furti habebit actioremitteret, periculum meum erit: si vero ipse cui voluit commisit, recte id perferri possit
Abbreviated transcription (Latin):
erit dicendum. nec obstat qd
nõ hac m̃te cum eo qui liber bo¬
na fide nob̾ ẜiuret ccͣherennus.
qiͣcum obligatum habituri plo¬
rumq enim id accidit ut extͣ
id ꝙ. agitur tacita obligõ nas¬
catur. ueluti cum ꝑ errorem in¬
debitõsoluendi cãdatur.

Expanded text:
erit dicendum. nec obstat, quod non hac mente cum eo, qui liber bona fide nobis seruiret, contraheremus quasi eum obligatum habituri: plerumque enim id accidit, ut extra id quod ageretur tacita obligatio nascatur, ueluti cum per errorem indebitum soluendi causa datur.
Abbreviated transcription (Latin):
tocius corporis ꝓ indiuiso pro
parte dominium hr̃e. Pusum
insolidum ẽẽ. n enim minus
me uti ꝙ alius nteretur. u̾m ĩ
uehiculo commodato uł locato
ꝑ parte quidem effectũ me usũ
nr̃e quia nõ omnia loca nehcli
teneam. s ẽẽ m̾us ait ⁊ dolum
⁊ culpania diligenciam ⁊ custo¬
diam in totumꝰ me pr̃are debẽ.¬

Expanded text:
totius corporis pro indiviso pro parte dominium habere. usumin solidum esse neque enim minus me uti, quod et alius uteretur: verum in vehiculo commodato vel locato pro parte quidem effectu me usum habere, quia non omnia loca vehiculi teneam. sed esse verius ait et dolum et culpam et diligentiam et custodiam in totum me praestare debe
Abbreviated transcription (Latin):
ffric. Reͣm michi commodasti
candem subripiusti. de m̃ cum
commodati ageres. nec ate sci¬
rem eẽ subreptam udexine cõ¬
dempnauit ⁊ solui. postea po

Expanded text:
.Rem mihi commodasti: eandem subripuisti: deinde cum commodati ageres nec a te scirem esse subreptam, iudex me condemnauit et solui: postea co
Abbreviated transcription (Latin):
puĩt clubitatio̾em. Et pomp̃.
clubitat. Si forte ad diem con¬
stituti peractorem nõ steterit
litudine impeditus. aut uiant
primum illud efficit ut siquid
t̃c debitum fu̾it cum ꝯstitueret᷑
nc̃ nõ sit nichominus teneat ⁊¬
stitutum. quia retrorsum ĩe ħ¬
acco refert. ꝓinde tp̃rali accoe
obligatum cõstituendo: celsus
⁊ uuł. scribũt tem debere. licet p̾
ꝯstitutum lics temporał acc̃o¬
nis exicrit. Qr̃ ⁊ si post tempus

Expanded text:
unt dubitationem. et Pomponius dubitat, si forte ad diem constituti per actorem non steterit,letudine impeditus aut ui aut primum illud efficit, ut, si quid tunc debitum fuit cum constitueretur, nunc non sit, nihilo minus teneat constitutum, quia retrorsum se actio refert. proinde temporali actione obligatum constituendo Celsus et Iulianus scribunt teneri debere, licet post constitutum dies temporalis actionis exierit. quare et si post tem
Abbreviated transcription (Latin):
aliter re ꝯmodata usus es quẽ
autem diligenciam ix ie ꝯmo¬
quitur ir ꝯmodatam prestari
debeat. Pita equam tibi ꝯmo¬
dam quam pullus ꝯmittaba¬
tur. ⁊ pulli te custediam prare
ta ad se decduceretur. ł siquis lu¬
do sedes p̾tor senitis ꝯmodauit.
ur ip̃i p̾tori ꝗs uitro ꝯmodauit.
¶Nuñc iuidendum in quib speb¬

Expanded text:
ali‹t›e‹r› re commodata usus es, quemautem diligentia in re commoquitur rem commodatam, praestari debeat: ut puta equam tibi commodaui, quam pullus comitabatur: etiam pulli te custodiam praestare ta ad se deduceretur, uel si quis ludos edens praetor scaenicis commodauit, uel ipsi praetori quis ultro commodauit. Nunc uidendum, in quibus spe
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatis ẽ commodare. ita
modum cõmodati finẽmq p¬
scribere eiꝰ c̃ qui bñfitium tribut
cum autem id fecit idẽ̾ post quã
p̾scribe̾ ⁊ retro age atq ita tem¬
pestiue usumi commodate rei a¬
uferre: ñ offitiu tm̃ impedit.
cem ꝓposite sunt accõnes ut
apparcat ꝙ ini principio bnficii
ac nude uoluntatis fu̾at ꝯñti
in mutuas pr̃ationos accionos¬
q cuules. ut accidit in eo qui
absentis negocia gere̾ inchua¬
uit. n enim impune ꝑttura
deseret. suscepisset enin fortas
necessitatis ꝯ sumare igitur si
pigulares michi commodasti
ut debitor michi caueret. ñ recte
façies importune repetendo
nã si negasses ł emisse ł testes
adhibusse ¶Idemq ẽ ñ ad fuicie̾¬
dam insulam tigna ꝯmodasti

Expanded text:
necessitatis est commodare, ita modum commodati finemque praescribere eius est qui beneficium tribuit. cum autem id fecit, id est postquam prae scribere et retro agere atque intempestiue usum commodatae rei auferre non officium tantum impedit, cem propositae sunt actiones, ut appareat, quod principio beneficii ac nudae uoluntatis fuerat, conuerti in mutuas praestationes actionesque ciuiles. ut accidit in eo, qui absentis negotia gerere inchoauit: neque enim impune peritura deseret: suscepisset enim fortassnecessitatis consummare. igitur si pugillares mihi commodasti, ut debitor mihi caueret, non recte facies importune repetendo: nam si negasses, uel emissem uel testes adhibuissem. idemque est, si ad fulciendam insulam tigna commodasti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ quis ꝯmodasse clicetur de co
nõc̃ difficił. unum solummodo
notandumꝙ qui edictum cõcep̃
labeo quidem ait tm̃ intẽe. quã¬
tum intergenus ⁊ spc̃m. cõmo¬
dariemm it̾m mobilem. nõ etia
soli ufendam darictiam son.s

Expanded text:
 quis commodasse dicetur, de eo non est difficilis. unum solummodo notandum, quod qui edictum concepit Labeo quidem ait tantum interesse, quantum inter genus et speciem: commodari enim rem mobilem, non etiam soli, utendam dari eti