comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓforib expec̾tarẽ : signũ sc̃ȩ crucis
figurante de.⁊ extendente in ppłos
manũ. sacram̃taliũ signoꝵ uirtute
exacerbatꝰ diabolus. uehem̃tiꝰ solito
dotꝰ ad pucri uexationẽ se contulit:
⁊ sic̃ uides totũ corpꝰ eiꝰ occupans. fere
ei etiã uitalẽ spm̃ int̾cludit. S ⁊ ip̃e
puer cũ audita ẽẽt ap̃ nos gr̃e qͣm a
deo accepisti opinio: ex alioꝵ eurati¬
onib suã sꝑans salutẽ: rogauit me
ut ad te cum adclucerẽ. Obsecro igit᷑

Expanded text:
pro foribus exspectarem, signum sanctae crucis pro foribus exspectarem, signum sanctae crucis figurante te, et extendente in populos manum sacramentalium signorum virtute exacerbatus diabolus, vehementius solito totus ad pueri vexationem se contulit: et sicut vides, totum corpus ejus occupans, fere ei etiam vitalem spiritum intercludit. Sed et ipse puer, cum audita esset apud nos gratiae, quam a Deo accepisti, opinio, ex aliorum curationibus suam sperans salutem, rogavit me ut eum ad te adducerem. Obsecro igitur
Abbreviated transcription (Latin):
banis: qui puerũ demoniacum
illue aduexerat. Qui repente coram
om̃ib ad signũ erucis qd uir sc̃s edi¬
dit. de baruli sui brachins ruit: et e¬
lisus humi qͣi mortuus sine ullo sensu
ĩmobilis uisiis ẽ: neq uex. neq alitus.
erat in eo: tm̃ cͥca p̃cordia exignus ei
suꝑerat uapor. Dant gͥ cet̾i locũ. ut
posset ꝓcedere ⁊ admitti ad uirũ dĩ
seminecis pueri banilus: ⁊ attonita
multitudo tam miᷤrabilis casus presto¬
dei homo. ẽ: ⁊ puerum stupidũ. nec ali¬
quid sentientem. ante pedes abb̃is ex¬
posuit ⁊ ait. Puer iste dñc pat̾ quẽ
ante tuos posi pedes: iam ꝑ dͥeniũ
a demonio ac̾rime uexatꝰ ẽ. E qͦtienᷤᷤ¬
uł eccłam ingreditur. uł salib exor¬
cizatis asꝑgitur. uł. signũ ei crucis
imponitur. uł engłium audire com¬
pellit᷑. uł diuinis interest sacram̃tis:
offendit᷑ habitator eiꝰ cdiabolus. ⁊ cor¬
quet᷑ atrotiris. Dĩiq mͦ cũ ceteriᷤᷤ ego

Expanded text:
banis, qui puerum daemoniacum illuc advexerat: qui repente coram omnibus ad signum crucis, quod Vir sanctus edidit, de bajuli sui brachiis ruit, et elisus humi quasi mortuus sine ullo sensu immobilis visus est: neque vox, neque halitus erat in eo, tantum circa praecordia exiguus ei supererat vapor. Dant igitur caeteri locum ut posset procedere, et admitti ad Virum Dei seminecis pueri bajulus; et attonita multitudo tam miserabilis casus praestoDei homo est, et puerum stupidum, nec aliquid sententiam ante pedes Abbatis exposuit, et ait: « Puer iste, domine pater, quem ante tuos posui pedes, jam per triennium a daemonio acerrime vexatus est: et quoties vel ecclesiam ingreditur, et salibus exorcizatis aspergitur, vel signum ei crucis imponitur, vel Evangelium audire compellitur, vel divinis interest Sacramentis, offenditur habitator ejus diabolus, et torquetur atrocius. Dumque modo cum caeteris ego
Abbreviated transcription (Latin):
re dicens. Gaude blasi amice deorũ.
dicas eos deos s demones. qui ẽt no
igni traduntur. cũ his qui eos ho¬
ñorant. Iratus aũ preses iussit eũ
dicit presidi. Insensate et sensator.
ꝑdendi animas. alienare me spas:
ꝑ has penas de amore dei mei. et
saluatoris iħu xp̃i᷑. S ñ potes qͥa
habeo corroboratorẽ meum et sai¬
uatorem: ipsum dñm iħm xp̃m

Expanded text:
 dicens: «Gaude Blasi, amice deorum». dicas eos deos esse sed demones, quia eterno igni tradentur cum his qui eos uenerantur». Iratus preses fustibus dixit presidi: «Insensate et male sua- sor animarum, alienare me speras per has penas ab amore Dei mei et Saluatoris Iesu Christi. Sed non potes, quia habeo corroboratorem meum et Saluatorem ipsum dominum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ a xp̃o humilitatẽ cordis. ⁊ mansuetu¬
oinẽ didicisset. Disputans enĩ secum
in cogitationib suis. ⁊ ex ip̃a demũ
locutus abundantia cordissui: dome¬
sticis sͥ religiosis quibdã frĩb aiebat.
Plurimũ miror. qͥdnã s̃̾ hȩc miracula
uelint: aut qͥd uisũ sit do. talia acti¬
tare ꝑ talẽ. Nil mͥ iudeor in sacͥs pagi
dem facta st̃ aliqñ signa ꝑ scõs hõĩes
⁊ ꝑfectos: fcã st̃ ⁊ ꝑ fictos. Ego mnec
ꝑfectionis ꝯscius sũ: ne fictionis. Seio
enĩ scõꝵ m ñ suppetẽ m̃ita. quę miracu¬
lis illustrent᷑: dfido aũ nec ad eoꝵ sortẽ
me ꝑtine. qͥ uirtutes multas in nomine
om̃ operant᷑. ⁊ a dño ignorant᷑. Hec ⁊
huiꝰmodi crebriꝰ secretiusq cum uris
spũalib dferebat. Nouissime uͦ opor¬
timũ gͥmet uisus exitũ reꝑisse: scio inqͥt

Expanded text:
qui a Christo humilitatem cordis et mansuetudinem didicisset. Disputans enim secum in cogitationibus suis, et ex ipsa demum locutus abundantia cordis sui, domesticis sibi religiosis quibusdam fratribus aiebat: « Plurimum miror quidnam sibi haec miracula velint, aut quid visum sit Deo talia actitare per talem. Nil mihi videor in sacris pagindem facta sunt aliquando signa per sanctos homines et periectos: facta sunt et per fictos. Ego mihi nec perfectionis conscius sum, nec fictionis. Scio non suppetere merita, quae miraculis illustrentur: confido autem nec ad eorum sortem me pertinere, qui virtutes multas in nomine Domini operantur, et a Domino ignorantur. » Haec et hujusmodi crebrius, secretiusque cum viris spiritualibus conferebat. Novissime vero opportunum sibimet visus exitum reperisse: « Scio
Abbreviated transcription (Latin):
petitionẽ abb̃is ⁊ fr̃m cͥca noctis crepus¬
culũ uisitans homo d̾i: moribundũ in
deretur. Consolatus itaq miserũ. ⁊ da¬
ta bñdictione eg̾diens: sic̃ postea ꝯfessus
est. loq̃bat᷑ in corde suo fidelis seruus ad
oũm. tã fiducialit̾ qͣm fidelit̾ dicens. Qd
expectas dñe ds: Gen̾atio hȩc signa qͦ¬
rit. Alioqͥn minꝰ ap̃ eos nr̃is ꝓficimꝰ uer¬
bis: nͥ abste fuerint confirmata sequen¬
tib signis. Eadem hora exiliit ꝑaliticꝰ
oe gͣbatto: ⁊ acc᷑rens. secutꝰ ⁊ dsecitꝰ est
eũ: saeͣ uestigia deuotione qua debuit
amplexatꝰ. Cui subito ꝓcedenti obui¬
ans ex canonicis unꝰ: expauit ⁊ excla¬
mauit: siqͥdem fantasma putabat. Mũ
enĩ de lectulo eũ credẽt surg̾e potuisse:
Egressam mag̾ a corpore eiꝰ animã phã¬
tastice sͥ apparuisse arbitratꝰ aufugit:
s ip̃a demũ tam ei qͣm cet̾is. rei u̾itas fidẽ¬

Expanded text:
petitionem Abbatis et fratrum circa noctis crepuspetitionem Abbatis et fratrum circa noctis crepusculum, visitans Homo Dei, moribundum invere videretur. Consolatus itaque miserum, et data benedictione egrediens, sicut postea confessus est, loquebatur in corde suo fidelis Servus ad Dominum tam fiducialiter, quam fideliter, dicens: Quid exspectas, Domine Deus? Generatio haec signa quaerit. Alioquin minus apud eos nostris proficimus verbis, nisi abs te fuerint confirmata sequentibus signis. » Eadem hora exiliit paralyticus de grabato, et accurrens secutus et consecutus est eum, sacra vestigia devotione qua debuit amplexatus: cui subito procedenti obvians ex concanonicis unus expavit et exclamavit, siquidem phantasma putabat. Quando enim de lectulo eum crederet surgere potuisse? Egressam magis a corpore ejus animam phantastice sibi apparuisse arbitratus aufugit. Sed ipsa demum tam ei, quam caeteris, rei veritas fide
Abbreviated transcription (Latin):
Est locꝰ in regione eadẽ. sarlatũ nom̃ ẽ illi:
uͥ sermone dpleto płimos ad bñdicendũ
panes sic̃ iͥq fiebat cłi famulo offere¬
bant. Quos ille eleuata manu. ⁊ signo
criicis edito. in di noĩe bñdicens: in ħ
inquit scietis uera eẽ quȩ a nob̾. falsa
quȩ ab hereticis suadent᷑: si infirmi
ur̃i gustatis panib istis adepti fuint
sospitatẽ. Tim̃s aũ uen̾abilis ep̾e car¬
notensiũ. magnꝰ ille Gaufrid̃. siquidẽ
fide sũpserint. sanabunt᷑. Qui pat̾ sc̃s
de dñi uirtute nil hesitans. ñ hoc ego
dixerim ait: s uere qui gustauerint
sanabunt᷑: ut ꝑinde ueros uos ⁊ uera¬
ces cd̃i nuncios ẽẽ cognoscant. Tam
ingens multitudo languentiũ gustato
na ꝑ loca regrediens. ob concͦsus into¬
qd ꝑ famulũ suũ in urbe tholosa
xp̃c exhibuit: ꝑalitici ciuusdã clerici
curatio fuit. Hunc in domo regłarium
clicoꝵ sc̃i sat᷑nin quoꝵ unꝰ ip̃e erat. ad

Expanded text:
ione eadem, cui Sarlatum nomen est, ione eadem, cui Sarlatum nomen est, ubi sermone completo plurimos ad benedicendum panes, sicut ubique fiebat, Dei Famulo offerebant. Quos ille elevata manu et signo Crucis edito in Dei nomine benedicens: « In hoc, » inquit, scietis vera esse quae a nobis, falsa quae ab haereticis suadentur, si infirmi vestri gustatis panibus istis adepti fuerint sospitatem. » Timens autem venerabilis episcopus Carnotensium magnus ille Gaufridus siquidem « fide sumpserint, sanabuntur. » Cui Pater sanctus de Domini virtute nil haesitans: Non hoc ego dixerim, » ait, « sed vere qui gustaverint, sanabuntur: ut proinde veros nos et veraces Dei nuntios esse cognoscant. » Tam ingens multitudo languentium gustato ctus per vicina loca regrediens ob concursus intoquod per Famulum suum in urbe Tolosa Christus exhibuit, paralytici cujusdam clerici curatio fuit. Hunc in domo regularium clericorum sancti Saturnini, quorum unus ipse erat, ad
Abbreviated transcription (Latin):
a reuentissimo alberico ostiensi epo ⁊ le¬
gato sedis apłicę. ꝑsuasus parit̾ ⁊ deductꝰ.
Uleniens aũ. cũ incredibili deuotiones̃¬
ceptꝰ est a ppło t̾rȩ: ac si de cęlo angeluis
eos: qd̃ irruentiũ t᷑bas repͥmere nemo¬
qͥ posset: tanta erat freqñtia dieb ac no¬
ctib aduentantiũ: bñdictionẽ petentiũ:
flagitantiũ op̃e. Predicauit tñ in ciuita¬
de tholosa ꝑ aliqͦt dies. ⁊ in cet̾is locis qͦ
iniser ille freqñtasset ampliꝰ. ⁊ gͣuiꝰ infecis¬
set: multos in fide sĩplices instruens. nutan¬
des roborans. errantes reuocans. subuersos
reparans: subũsores ⁊ obstinatos auctori¬
tate sua p̾mens. ⁊ oppͥmens: ut ñ dico re¬
sistere. s ne assistere quidẽ ⁊ apparere p̾su¬
merent. Cetm̃ ⁊ sic tc̃ fugit hereticꝰ ille et
latuit: ita tñ impeditȩ st̃ iue eiꝰ ⁊ semite
circũseptȩ: ut iux alicubi pꝰea tutꝰ. tandem

Expanded text:
a reverendissimo viro Alberico Ostiensi episcopo et lea reverendissimo viro Alberico Ostiensi episcopo et legato Sedis apostolicae persuasus pariter et deductus. Veniens autem, cum incredibili devotione susceptus est a populo terrae, ac si de coelo angeleos, quod irruentium turbas reprimere nemo posset: tanta erat frequentia diebus ac noctibus adventantium, benedictionem expetentium, flagitantium opem. Praedicavit tamen in civitate Tolosa per aliquot dies, et in caeteris locis, quae miser ille frequentasset amplius, et gravius infecisset; multos in fide simplices instruens, nutantes roborans, errantes revocans, subversos reparans, subversores et obstinatos auctoritate sua premens et opprimens, ut non dico resistere, sed ne assistere quidem et apparere praesumerent. Caeterum etsi tunc fugit haereticus ille et latuit, ita tamen impeditae sunt viae ejus et semitae circumseptae, ut vix alicubi postea tutus, tandem
Abbreviated transcription (Latin):
tem: ⁊ ut p̃dixit apłs de quibdã. in hipo¬
crisi loqñs m̃datiũ. fictis uerbis de eis ne¬
gotiabat᷑. Erat aũ hostis ȩccłȩ manifestꝰ
irreuerent̃ ȩccłasticis derogans sacram̃tiᷤᷤ
parit̾ ⁊ ministris. Nec mediocrit̾ in eaiã
malignitate ꝓfecerat. Sic̃ enĩ de coscri¬
bens pat̾ uenerabilis ad pͥncipẽ tholosa¬
nũ int̾ cetera ait: passim inueniebant᷑
iã ȩcclȩ sine plebib: plebes sine sac̾dotibꝰ:
sac̾dotes sine debita reuentia: sine. xp̃o
ta int̾cludebat᷑ dũ baptismi gr̃a negaba¬
tur. Ridebant᷑ orõnes oblationesq ꝓ mor¬
tius: scõꝵ inuocationes. sac̾dotũ excõmu¬
uicatões. fideliũ ꝑ egͥnationes. basilicarũ
edificationes. Dierũ sollẽpniũ uacatões.
cͥsmatis.⁊ olei ꝯsecͣtiones. ⁊ omĩs deniq
institutiones eccłasticȩ sꝑ nebant᷑. Hac
necessitate uir sẽs it̃ arripuit: ab eccła re¬
gionis illiꝰ seꝑiꝰ iamante rogatꝰ: ⁊ t̾c demũ

Expanded text:
tem, et, ut praedixit Apostolus de quibusdam, in hypocrisi loquens mendacium , fictis verbis de eis negotiabatur. Erat autem hostis Ecclesiae manifestus, irreverenter ecclesiasticis derogans Sacramentis pariter et ministris. Nec mediocriter in ea jam malignitate profecerat. Sic enim de eo scribens Pater venerabilis ad principem Tolosanum, inter caetera ait: « Passim inveniebantur jam Ecclesiae sine plebibus, plebes sine sacerdotibus, sacerdotes sine debita reverentia, sine Christo ta intercludebatur, dum Baptismi gratia negabatur. Ridebantur orationes oblationesque pro mortuis, sanctorum invocationes, sacerdotum excommunicationes, fidelium peregrinationes, basilicarum aedificationes, dierum solemnium vacationes, chrismatis et olei consecrationes, et omnes denique institutiones ecclesiasticae spernebantur. Hac necessitate Vir sanctus iter arripuit, ab Ecclesia regionis illius saepius jam ante rogatus, et tunc demum
Abbreviated transcription (Latin):
fit concursus omnis etatis om̃isq
sexus adudendum tantum uirũ.
cuius famaq uirtutũ tanto uiba¬
re coruscaret. ut etiam quosq re

Expanded text:
fit concursus omnis aetatis omnisque sexus ad videndum tantum virum, cujus nomen famaque virtutum tanto jubare coruscaret, ut etiam quosque re
Abbreviated transcription (Latin):
caritate residens int̾ eos qi unꝰ exeis.
Ubi cũ ad cellulam in qua iacebat.
facto uesꝑe ⁊ ꝯuentu soluto di fa¬
inulus diu̾tisset: surdũ ei puerum
obtulert. Erat aũ puer ille de uici¬
m.a cadem: ⁊ sic̃ postra didicimꝰ. ex
longo aute tp̃r uigilans. in custodia
gregis sui: subito t̾rore ꝑcussiis. a¬
miserat auditũ. Orans itaq pater
sc̃s ⁊ puero manus imponens: u¬
trũ audiat sciscitat᷑. At ille mira de¬
uotione ꝓclamans. audio dñe. au¬
dio: tam firmit̃ amplexatus est eum.
ut iuix ab ip̃o possit auelli. Auditũ
est uerbũ: oblatus est puer summo
pontifici alusq ꝑsonis: cele berri¬
mũq hoc miracłm fuit:
enat pat̾ sẽs ad monasteriũ in
oiocesi bisuntina. cui nom̃ ẽ carꝰ locꝰ:

Expanded text:
aritate residens inter eos, quasi unus ex eis. Ubi cum ad cellulam, in qua jacebat, facto vespere et conventu soluto, Dei Famulus divertisset, surdum ei puerum obtulerunt. Erat autem puer ille de vicinia eadem, et sicut postea didicimus, ex longo ante tempore vigilans in custodia gregis sui, subito terrore percussus, amiserat prorsus auditum. Orans itaque Pater sanctus, et, puero manus imponens, utrum audiat sciscitatur. At ille mira devotione proclamans, « Audio, domine, audio; » tam firmiter amplexatus est eum, ut vix ab eo posset avelli. Auditum est verbum, oblatus est puer summo pontifici aliisque personis, celeberrimumque hoc miraculum fuit. Venerat Pater sanctus ad monasterium in dioecesi Bisuntina, cui nomen est Charus-Loc
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ noĩe. satis notũ: qui p̃fato dĩ fa¬
mulo claudꝰ oblatꝰ ẽ. et sub eiꝰ manu
gressum recepit:
arrũ suꝑ albã dr opidũ: trib ut
auint leuguis distans a monasterio
clareuallis. Ibi qͦ sepiꝰ ꝑ he hominiẽ¬
oĩ. diuine iͥttutis oꝑa claruert. Siqͥ¬
dem pret̾ ea quȩ minꝰ diligent̃ eu¬
rauimꝰ uestigare. qd̾ omĩs nr̃a curio¬
sitas signoꝵ multitudine iuinceretur:
quatuor illic claudos ad ip̃iꝰ oronẽ
et manꝰ impositionẽ diuersis tẽporibꝰ
xp̃c erexit: cecos duos illuminauit:
duob ȩque surdis et mitis. audi¬
tũ prestitit et loquelam:
ed iuxta altm̃ barrũ suꝑ sequanã.
ad eiꝰ tactũ illuminatꝰ est cecꝰ: conua¬
luit etiam ꝑ aliticꝰ: gressũ recepit
puer claudꝰ ex itt̾o matͥs suȩ
uni reuerentissimꝰ papa nr̾ ter
cuis eugemꝰ ex monacho clare

Expanded text:
nem nomine, satis notum, qui praefato Dei famulo claudus oblatus est, et sub ejus manu gressum recepit. Barrum super Albam dicitur oppidum, tribus, ut aiunt, leucis distans a monasterio Clarae-Vallis. Ibi quoque saepius per hunirtutis opera claruerunt. Siquidem praeter ea quae minus diligenter curavimus vestigare, quod omnis nostra curiositas signorum multitudinem vinceretur, quatuor illic claudos ad ipsius orationem et manus impositionem diversis temporibus Christus erexit, caecos duos illuminavit, duobus aeque surdis et mutis auditum praestitit et loquelam. Sed et juxta alterum Barrum super Sequanam ad ejus tactum illuminatus est caecus, convaluit etiam paralyticus, gressum recepit puer claudus ex utero matris suae. 39. Cum reverendissimus papa noster Eugenius tertius, ex monacho Clar
Abbreviated transcription (Latin):
.&. gressum recepit. P: et ꝓpe leucoꝵ
urbẽ loco cui nom̃ ẽ guideruila. ⁊¬
dẽ uir di feminã cecam illimnauit:
sub oculis plurimoꝵ qui de don con¬
fluxerant regione. Cecm̃ nimis dinei¬
le.aut omĩmodis ĩpossibile foret: iti¬
ueris illiꝰ magnalia uniu̾sa ꝯplecti.
qui signa: & narrandis uirtutũ oꝑi¬
b oꝑam dare. Hic enĩ uarũ tuarũ pa¬
der dulcissime finis b̃s: & hic laboͬ ul¬
timꝰ fuit In hoc oꝑe ñ minꝰ utili qͣm
oifficili. nec minꝰ desꝑatȩ qͣm necessa¬
riȩ pacis. labores tuos głose cõpleuit.
qͥ magnifice  honestauit te in laborib
tuis: de in suo noĩe. & nom̃ suũ in te
t expleta metensiũ reconciliati¬
one: & ꝓuntiȩ illi pace reddita.
abb̃s sc̃s ad monasteriũ rediit: gͣui
admodũ iamiãq deficientis inconmmͦ
corporis occupatus. in tanta animi
suauitate & dulcedine sp̃e cotidie ꝓ¬
pinquabat ad exitũ. ac sim portu na¬
iugans paulatĩ nela deponẽt. Eiudñ¬

Expanded text:
sum recepit. Sed et prope Leucorum urbem, loco cui nomen est Gundervilla, idem vir Dei feminam caecam illuminavit sub oculis plurimorum, qui de tota confluxerant regione. Caeterum nimis difficile, aut omnimodis impossibile foret, itineris illius magnalia universa complecti. qui signa, et narrandis virtutum operibus operam dare. Hic enim viarum tuarum, Pater dulcissime, finis beatus, et hic labor ultimus fuit. In hoc opere non minus utili quam difficili, nec minus desperatae, quam necessariae pacis, labores tuos gloriose complevit, qui magnifice semper honestavit te in laboribus tuis, te in suo nomine, et nomen suum in te t expleta Metensium reconciliatione, et provinciae illi pace reddita, Abbas sanctus ad monasterium rediit, gravi admodum jam jamque deficientis incommodo corporis occupatus, in tanta animi suavitate, et dulcedine spiritus quotidie propinquabat ad exitum, ac si in portu navigans paulatim vela deponeret. Eviden
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat ambulare & placere dõ per
omĩa. sic̃ ⁊ ambulatis: ut ab undetis
mag̃. Atq utmnã tam efficacit̾ ꝑ sua¬
serit: qm affectuose suasit:
odũ aũ egͥtudinis eiꝰ siqͥs nosse de¬
sid̾at: extat epła. qm ad unicũ quen¬
dam paucissimis dieb ante sacram
a nobis ꝓfectionẽ suã ip̃e dictauit.
Quã nimirũ huic nr̃e narrationi du

Expanded text:
e Deo per omnia, sic et ambuletis, ut abundetis magis . Atque utinam tam efficaciter persuaserit quam affectuose suasit. Modum autem aegritudinis ejus si quis nosse desiderat, exstat epistola, quam ad amicum quemdam paucissimis diebus ante sacram a nobis profectionem suam ipse dictavit: quam nimirum huic nostrae narrationi du
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ tabescentes.&. arescentes pre
timore ⁊ expectatione suꝑuenientis
desolationis guissimȩ: & lam̃tabilis
orbitatis: dulcissimis eos ꝯsolatõibus
refouebat. Et monens eos in tuto di¬
uinȩ clem̃tiȩ sinu spei fidĩq suȩ ancho¬
rã ꝑ inꝯuulsibilẽ caritatẽ firmiꝰ radi¬
care: se qͦ ꝓmittebat. nec post mortẽ¬
eis aliq̃n de fiiturũ. Propensiuis aũ qͣm
ũr queat expͥmere sermo. rogans ob¬
secͣnsq ꝑ multas lacͥmas: cimorẽ dei
et sacrȩ puritatis ac totius ꝑfectionis
amorẽ. nr̃is impͥmere animis conaba¬
tur. S et monebat & cũ lacrimis ob¬
destabat᷑. ut si quid forte uirtutis aut
exemplo nobis aliq̃n ꝯm̃dasset. aut
ũbo id emularem᷑. idfirmit̾ teneremꝰ.
& ꝓficeremꝰ in eo: alus qͥdem u̾bis. s¬

Expanded text:
admodum tabescentes et arescentes prae timore et exspectatione supervenientis desolationis gravissimae et lamentabilis orbitatis dulcissimis eos consolationibus refovebat: et monens eos in tuto divinae clementiae sinu spei fideique suae anchoram per inconvulsibilem charitatem firmius radicare, se quoque promittebat nec post mortem aliquando defuturum. Propensius autem, quam noster queat exprimere sermo, rogans obsecransque per multas lacrymas, timorem Dei, et sacrae puritatis, ac totius perfectionis amorem nostris imprimere animis conabatur. Sed et monebat, et cum lacrymis obtestabatur, ut si quid forte virtutis, aut exemplo nobis aliquando commendasset aut verbo, id aemularemur, id firmiter teneremus, et proficeremus in eo; aliis quidem verbis, s
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ absconditũ ab eis. & capere
ñ ualebant. Nuirũ qd̾ tam uehem̃¬
ter horrebat animꝰ. minꝰ facile ꝑsua¬
debt᷑ ut creciet: p̾sertĩ cu et ip̃e cõ¬
patiens filuis. eiꝰmodi u̾ba suppͥmẽt.
croꝵ funib desid̾ioꝵ sedula uitentiõe
p̃iactis. iuciio iã littoxe herere firmiꝰ.
& cõmodiꝰ applicare. Ociuq cũ uenera¬
bilis antistes seais lingonice Godefridꝰ.
de quibdã sollicitaret eũ agendis. et
minꝰ eũ apponere animũ miraret᷑: ne
mireris inguit. ego enĩ ianñ sũ de hoc

Expanded text:
verbum absconditum ab eis, et capere non valebant. Nimirum quod tam vehementer horrebat animus, minus facile persuadebatur ut crederet, praesertim cum et ipse compatiens filiis ejusmodi verba supprimeret. crorum funibus desideriorum sedula intentione praejactis, vicino jam littori haerere firmius, et commodius applicare. Denique cum venerabilis antistes sedis Lingonicae Godefridus de quibusdam eum sollicitaret agendis, et minus apponere animum miraretur: « Ne mireris, inquit, ego enim jam non sum de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
culo qui mundiuilla dr᷑ obtulerunt.
Subsistens aũ modice et breuit᷑ oranᷤ.
tetigit hominẽ: et incolum̃ suis pedibꝰ

Expanded text:
culo, qui Mundivilla dicitur, obtulerunt. Subsistens autem modice, et breviter orans, tetigit hominem, et incolumem suis precib
Abbreviated transcription (Latin):
tate demoniacꝰ quidã euꝰ pas¬
sio multos ad risũ mouebat: cũ alii
qͥ seuerioris animi crant: clem̃tissi¬
mo ei cõpaterent᷑ affectu. Hic ita la¬
trabat. ut si audires nec uideres
ꝑsonã. canẽ crederes. Quem sibi ex¬
hibitũ uir cłi cũ latͣntem audisset.
ingemuit: qui eo mͦ latͣbat qͦsolent
ꝑcussi uł obruti canes irasci. ⁊ ring̾e
di anhelans ⁊ latrans. acriꝰ solito t¬
babat᷑. Increpato itaq diabolo et
in uirtute xp̃i expulso: hõi un¬
ꝑat ut loquatur. Purgatꝰ homo
intrat eccłam: interẽ saeram̃tis:
crucis signo se munit: audit engłia:
confitetur ⁊ orat: ⁊ cetera sanȩ m̃tis
officia. dõ reddit ⁊ consecrat᷑:

Expanded text:
tate daemoniacus quidam, cujus passio multos ad risum movebat, cum alii qui severioris animi erant, clementissimo ei compaterentur affectu. Hic ita latrabat, ut si audires, nec videres personam, canem crederes. Quem sibi exhibitum Vir Dei cum latrantem audisset, ingemuit: qui eo modo latrabat, quo solent percussi vel obruti canes irasci, et ringerDei anhelans et latrans, acrius solito turbabatur. Increpato itaque diabolo, et in virtute Christi expulso, homini imperat ut loquatur. Purgatus homo intrat ecclesiam, interest sacramentis, crucis signo se munit, audit Evangelia, confitetur et orat, et caetera sanae mentis officia Deo reddit et consecrat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpͥmentẽ cohere̾e ñ posset: deposita
clamide uirũ scm̃ in ꝓͥas ulnas sus¬
cipiens. de basilica asportarit. Int̾
płimossane qui ibidẽ ad epti st̃ sa¬
nitatẽ. senex quidã ꝑaliticꝰ de uci¬
nia illa. hõ notus ⁊ honoratꝰ. młtis
suoꝵ p̾cib ⁊⁊ ñ sine multo labore intͦ¬
ouctus ẽ ad hominẽ cdĩ. Nquo post
breuissimã ut solebat orõnẽ erect᷑
ꝓtinꝰ ⁊ sanatꝰ. ñ mͦ incolumis. s ⁊ for¬
tis apparuit: ut posses crede siuides.
alii tollere lectũ eiꝰ in quo aduectus
erat: cũ renocans eũ unꝰ ex circuustã¬
tuũ ⁊ ambula. Et imponens in hu¬
meros eiꝰ. dimisit eũ lib̾e ꝓcedentem:
⁊ om̃is plebsut uidit: dedit laudẽ dõ:
bidẽ ⁊̃ puer surdus ⁊ mutꝰ ex
utero matͥs suȩ subleuatꝰ ꝑ scalam
⁊ in fenestra accedens ad uirum dĩ:
sub manu eiꝰ auditũ recepit parit̾ et
le quelam. S ⁊i ꝑalitica q̃dã meilier
ibidẽ recepit amissã ex młto tpr sos

Expanded text:
mentem coercere non posset, deposita chlamyde Virum sanctum in proprias ulnas suscipiens, de basilica exportarit. Inter plurimos sane qui ibi dem adepti sunt sanitatem, senex quidam paralyticus de vicinia illa, homo notus et honoratus, multis suorum precibus, non sine multo labore introductus est ad Hominem Dei: a quo post brevissimam, ut solebat, orationem erectus protinus et sanatus, non modo incolumis, sed et fortis apparuit, ut posses credere, si vidalii tollere lectum ejus in quo advectus erat, cum revocans eum unus ex circumstantuum, et ambula . » Et imponens in humeros ejus, dimisit eum libere procedentem: et omnis plebs, ut vidit, dedit laudem Deo. Ibidem etiam puer surdus et mutus ex utero matris suae, sublevatus per scalam, et in fenestra accedens ad Virum Dei, sub manu ejus auditum recepit pariter et loquelam Sed et paralytica quaedam mulier ibidem recepit amissam ex multo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
orante eo locuta. Oblatꝰ est claudus. ⁊
romanoꝵ rege conrado. qui u̾i
claudũ. rogantes ut ei manũ imponie
oignaret᷑. Quẽ signatũ ꝓtiuiꝰ erigens.
suꝑ pedes statuit: ⁊ lib̾e gradiebatur.
ind̾i laudẽ acclamantib uniũsis:¬
tem in capella ep̃i eiuitatis ip̃iꝰ. rege ip̃o
uidente uisum reddidit cece cuidun
mulieriꝰ ⁊ claudo nato gressũ dona¬
uit. Multa qͥdẽ ⁊ alia in manueius
ibidẽ xp̃c effecit: s ad exemplũ pau¬
ca sufficiant. Nonuullos enĩ pauꝑcu¬
los ⁊̃ pucios rex ip̃e deuotꝰ suis illi
manib offerens: de multoꝵ euratio¬
ne meruit gͣtulari. Nec mͦ ap̃ predie¬
tã spirensiũ urbẽ: s ap̃ frannere wo¬
rt mogiuitine diocesis locũ: uͥ innu¬
meris uirtutib idẽ dĩ seriuis efulsit.

Expanded text:
orante eo locuta est: oblatus est claudus, etRomanorum rege Conrado, qui Dei claudum, rogantes ut ei manum imponere dignaretur. Quem signatum protinus erigens, super pedes statuit, et libere gradiebatur, in Dei laudem acclamantibus universis. In capella episcopi civitatis ipsius, rege ipso vidente, visum reddidit caecae cuidam mulieri, et claudo nato gressum donavit. Multa quidem et alia in manu ejus ibidem Christus effecit, sed ad exemplum pauca sufficiant. Nonnullos etiam pauperculos pueros rex ipse devotus suis illi manibus offerens, de multorum curatione meruit gratulari. Nec modo apud praedictam Spirensium urbem, sed apud Francovadum Moguntinae dioecesis locum, innumeris
Abbreviated transcription (Latin):
tat romanũ imꝑ̃ium. S quod peiꝰ
ẽ. ds qui hoc prestat non eognosci¬
tur. et creature eius ascribitur qͥc¬
quid acreatore prestatur. Prefectꝰ
dixit. Si ille colendus ẽ qui huma¬
nis cõmodis prestat: nullus nͥ sol
habebitur ds qui aspectu suo t̃re
uiscera uisitat. ut semina suscepta
parturiat. et genuine sobolis gͣna
inculio restituat: atq uniu̾sis sa¬
lutis nr̃e utilitatib ⁊ lumen ⁊ res¬
taurationem pariter tribuat. et
uigorem. Tranquillinus respond̃.
Et in hoc error ẽ infinitus. Nam si
hodie ꝑseruum suũ quispiam cli¬
entib suis tribuat quod rogatur.
infinita ẽ stulticia. si neglectꝰ ille qͥ

Expanded text:
tat Romanum imperium. Sed quod pejus tat Romanum imperium. Sed quod pejus est, Deus, qui hoc praestat, non cognoscitur; sed creaturae ejus ascribitur, quidquid a Creatore praestatur. 43. Praefectus dixit: Si ille colendus est, qui humanis commodis aliquid praestat, nullus nisi sol habebitur deus, qui aspectu suo terrae viscera vegetat, ut semina suscepta parturiat, et genuinae sobolis grana in culmo restituat, atque universis salutis nostrae utilitatibus, et lumen et restaurationem pariter tribuat et vigorem. Tranquillinus respondit: Et in hoc error est infinitus. Nam si hodie per servum suum quispiam clientibus suis tribuat quod rogatur, infinita stultitia est, si neglectus ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
iupiter colitur. non negatur. Non
qͦ erras uir sublimis. qui tales cohᷤᷤ
quales romane uibent leges ꝓsui
fact̾i qualitate dampnare: et relic¬
t̾o do ommipotenti qui in celis reg¬
nat lapidi dicis deus meus es. ⁊
ligno dicis adiuua meͦ Prefectus
dixit. Ex quo cepisti blas phemare
dos. et acultura eoꝵ recedere. ex
eo diuersis cladibus romanus orb̃
opprimitur. Tranquillinus respoq¬
dit. Non ẽ uerunt. Nam si recen¬
seas decadas stilo liui digestas. il¬
lic inuenies ioui thura ponentes
una die uiginti tria milia romani
exercitus iuiuenes cecidisse. S et
illud non es immemor. quod ue¬
nientes galli etiam capitolium
occupauerunt: et omnem roma¬
nam manũ suis ludibriis occupa¬
runt. Diuersa fames et menar¬
rabiles diuersasq captiuitates. di¬
uersas effusiones sanguinis. roma¬
nus orbis ẽ passus: antequ̾a unũi
colerent homines dm̃. Nunc uͦ ex
quo inuisibilis et uerus deus cep̃
a credentibus coli: aucta pace exul¬

Expanded text:
Jovis colitur, non negatur. Non Jovis colitur, non negatur. Non ergo erras, vir sublimissime, qui tales colis, quales Romanae jubent leges pro sui facti qualitate damnari, et relicto Deo omnipotente qui in coelis regnat, lapidi dicis, Deus meus es tu: et ligno dicis: Adjuva me? 42. Praefectus dixit: Ex quo coepistis blasphemare deos, et a cultura eorum recedere, ex eo diversis cladibus Romanus orbis opprimitur. Tranquillinus respondit: Non est verum. Nam si recenseas decadas stylo Livii digestas, illic invenies Jovi thura ponentes, una die viginti tria millia Romani exercitus juvenes cecidisse. Sed et illud non es immemor, quod Senonenses Galli etiam Capitolium occupaverunt et omnem Romanam manum suis ludibriis subjugarunt. Diversas fames, et inenarrabiles pestes, diversas captivitates, diversas effusiones sanguinis Romanus orbis passus est, antequam unum colerent homines Deum. Nunc vero ex quo invisibilis et verus Deus coepit a credentibus coli, aucta pace exsul
Abbreviated transcription (Latin):
gratanter incedere. Prefectus dix̃.
Et que ẽ uia mortis: Tranquillinꝰ
dixit. Non tibi iudetur uia mortis
c̃ẽ mortius hominibus deitatis no¬
men imponere: et figuras eorum
ꝑli gna et lapides adorare᷑ Pre¬
fectus dixit. Ergo non sunt dii qͦs
coliis: Tranquillinus respondit.
Intantum non sunt dii ut legant᷑
incodicib ur̃is. et quam male nati
sint. et qũa iniquos et crudeles:
sint:. Nunquid ante qu̾a saturnuᷤᷤ
cretensibus imꝑaret: et filioꝵ suoꝵ
carnes comederet: d̾s in celis non
erat : Aut ereta insula habebat re¬
gem: et celi non habebant deum:
Ualde erat. qui putat iouem filiũ
eius iperare fulminibus homũ¬
tionem in quo malitia et libido reg¬
nabat. Qũẽ non ꝑsecutus ẽ. qui pa¬
tri suo non peꝑeit: Nut qu̾a sordẽ
non exercuit: qui suam germanã
legimus quod sordissima uino. et
soror et coniunx fuerit głata: et ra¬
pti gantmedis honor turpissimus
atq incestissimus abipsis aquib

Expanded text:
gratanter incedere. Praefectus dixit: gratanter incedere. Praefectus dixit: Et quae est via mortis? Tranquillinus dixit: Non tibi videtur via mortis esse, mortuis hominibus Deitatis nomen imponere, et figuras eorum per ligna et lapides adorare? 41. Praefectus dixit: Ergo non sunt dii quos colimus? Tranquillinus dixit: Intantum non sunt dii ut legatur in codicibus publicis, et quam male sint nati, et quam iniquos et crudeles et sint. Numquid antequam Saturnus Cretensibus imperaret, et filiorum suorum carnes comederet, Deus in coelis non erat, aut Creta insula habebat regem, et coeli Deum non habebant? Valde errat qui putat Jovem filium ejus, imperare fulminibus, homuncionem in quo malitia et libido regnabat. Quem non persecutus est, qui patri non pepercit? Aut quam sordem non exercuit, qui suam germanam legimus, quia sordidissima Juno quod et soror et conjux fuerit gloriatur: et rapti Ganymedis honor turpissimus atque incestissimus ab ipsis, a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
uelle idolis melmare ceruices: ait.
Nementi dic debita numinibus
afiliis tius thura reddantur. ꝑque
et tu cũfiliis ꝑseueres incolumis.
et tibi filii condonentur. Audienᷤ
hec tranquillimis dixit. Illustrissi¬
me uiroꝵ examinis ur̃i libram si
uelitis ergame et filios meos equa
lance pensare. agnoscere poteritis.
hoc xp̃ianũ uocabulum magne ẽẽ
uirtutis. Prefectus dixit. In sanis
tranquilline. Tranquillinus dix̃.
Insaniam passus sum ⁊ animi et
corporis: s statm ut credidi xp̃m
sanitatem. Prefectus dixit. Ego ut
iudeo ad hoc indutias scelerati filiiᷤ
tuis dedisse cognoscor: ut non solũ
non illos aberrore tolleres: s illi te
insuis errorib irretirent. Tranqͥl
ipsum discutite erroris et uidete
que oꝑa erroris nomine ñcupent᷑
Prefectus dixit. Tu dic que opera
erroris nomen accipiant. Tranqͥlli¬
nus dixit. Primus error ẽ. uiam
tute reliͥquere: et ꝑuam mortis

Expanded text:
velle idolis inclinare cervices, ait: velle idolis inclinare cervices, ait: Venienti ergo die debita numinibus a filiis tuis thura reddantur: per quae et tu filiis perseveres incolumis, et tibi filii condonentur. Audiens haec Tranquillinus dixit: Illustrissime virorum, examinis vestri libram si velitis erga me et filios meos aequa lance pensare, agnoscere poteritis hoc Christianum vocabulum magnae esse virtutis. Praefectus dixit: Insanis, Tranquilline. Tranquillinus respondit: Insaniam passus sum, et animae et corporis; sed statim ut credidi Christo, sanitatem. 40. Praefectus dixit: Ego, ut video, ad hoc inducias sceleratis filiis tuis dedisse cognoscor, ut non solum tu illos ab errore non tolleres, sed illi te suis erroribus irretirent. Tranquilipsum erroris discutite, et videte quae opera erroris nomine nuncupentur. Praefectus dixit: Tu dic quae opera erroris nomen accipiant. Tranquillinus dixit: Primus error est viam vitae relinquere, et per viam mortis
Abbreviated transcription (Latin):
animos suos ad dimicandum ꝓ
xp̃i nomine inmartirio bellatu¬
ri. ita et inmulierib et infantu¬
lis amor feruebat martirii: ut
inuicem se confessi oue sc̃i nomi¬
nis contra diabolicas aties prepara¬
rent. Diebus itaq accepte dilatio¬
nis expletis: cromatiuis urbis rome
prefectus ad se tranquillinũ patr̃e
marcellian et marci uenire iu¬
bet. Qũe cũ de suoꝵ ꝑquireret ar¬
bitrio filioꝵ: tranquillinus respos¬
dit dicens. Ad referendas benefi¬
tii ur̃i grãs. nullus michi orissuf¬
ficiet sermo. Nisi enim eurrentes
sententias frena ur̃i moderamini
trenuissent. et ego filios ⁊ me pa¬
trem filii non haberent. Congra¬
tula pantur michi omnes quos
tenet paternus affectus. et pon¬
git earitatis sti mulus. Etiã ur̃a
c̾redo quod michi congaudeat cel¬
situdo: quando morituris uita
collata est. anxiis leticia redita.
sollicitis securitas restituta. Tunc
prefectus estimans filios eius. suaᷤᷤ

Expanded text:
animos suos ad dimicandum pro animos suos ad dimicandum pro Christi nomine in martyrio bellaturi, ita ut et in mulieribus et infantulis amor ferveret martyrii, et invicem se ad confessionem sancti nominis contra diabolicas acies praepararent. is, Agrestius Chromatius urbis Romae praefectus ad se Tranquillinum patrem Marcelliani et Marci venire jubet. Quem cum de suorum perquireret arbitrio filiorum, Tranquillinus respondit: Ad referendas beneficiis vestris gratias nullus mihi oris sufficit sermo. Nisi enim currentes sententias vestri frena moderaminis tenuissent, et ego filios amisissem, et me patrem filii non haberent. Congratulantur mihi omnes, quos tenet paternus affectus, et pungit charitatis stimulus; etiam vestra, credo, quod mihi congaudeat celsitudo, quando morituris vita collata, et anxiis laetitia reddita, sollicitis securitas restituta. 39. Tunc praefectus aestimans filios ejus suas
Abbreviated transcription (Latin):
potest et animabus et corporib
salutem tribuere: et amorte et̃̾na
ad uitam ꝑpetuam reuocare. Hec
cũ dixisset uoce magna. om̃s sc̃i
pre gaudio lacrimas effundebãt.
et rõgabant dñm ut fidei eius
fructus ostenderetur. Sc̃s igitur
policarpus confessor et prẽs biter.
mox ut eum crismatis lunuit un¬
gento. cũ interrogaret eum iteru
si crederet in patrem ⁊ filium et
sp̃m scm : statun ut respondit ere¬
do solute sunt manus eiꝰ que erãt
nodose. et genua simul ac plante pedu
eius. ita sunt incolumes reddite. ut
acsi puerulus renouatus pedibus
suis infontem descenderet. clamãs
et dicens. Tu es unus deus uerus
et dñs iħc xp̃c quem miser iste
mundus ignorat. Hoc itaq ordi¬
ne suo bap̾tizato: uniuersi ꝓut
cõpetebat baptizati sunt. E per
dies decem qui suꝑ erant dilatio¬
ni quam meruerant indes laudi¬
bus ꝑdurantes. ducebant dies et
noctes in hinis et canticis: et
quasi fideles milites parabant

Expanded text:
potest et animabus et corporibus potest et animabus et corporibus salutem tribuere, et a morte aeterna ad vitam perpetuam revocare. Haec cum dixisset voce magna, omnes sancti prae gaudio lacrymas effundebant, et rogabant Dominum ut fidei ejus fructus ostenderetur. Sanctus igitur Polycarpus confessor et presbyter mox ut eum chrismatis linivit unguento, interrogavit eum iterum, si crederet in Patrem et Filium et Spiritum sanctum; statim ut respondit. Credo, resolutae sunt manus ejus quae erant nodosae, et genua simul et plantae pedum ejus ita sunt incolumes redditae, ut ac si puerulus renovatis pedibus suis in fontem descenderet clamans et dicens: Tu es Deus unus et verus, quem miser iste mundus ignorat. 37. Hoc itaque ordine suo baptizato, universi, prout competebat, baptizati sunt, et per dies decem qui supererant dilationi, quam meruerant, in Dei laudibus perdurantes ducebant dies et noctes in hymnis et canticis, et quasi fideles milites parabant
Abbreviated transcription (Latin):
lios. hidropicum unum. ⁊ alium
uulneribus plenum: mox ubi in
nomine sc̃e trinitatis intuixit.
ita defonte sani leuati sunt: ut
nec signum uieis iam alicuiꝰ mor¬
bi preteriti remensiss. Post hos aũ
infantulos. tranquillinus pater
scõꝵ marcelliani et marei. qui
ita podagrico et cirargico fuerat
dolore constrictus: ut sicut iam¬
supradictum ẽ. uix in manibus
portaretur. Hunc dũ exuersnit
indumentis. et ille intolerabili se
diceret dolore torqueri. interro
quilline. si ex toto corde credis
unigenitum filium dei dñm
ferre: et omnibus peccatis tius
indulgentiam condonare: ore¬
ꝓprio edicito. Tranquillinus
respondit. Ego indulgentiam
solam peccatis meis dari: et de¬
sidero et credo. Ceterũ et si post
baptismatis huius sanctificati¬
onem indolorib fuero. ñ poto
de fide. xp̃i ulterus dubitare.
ꝓbaui enim. et ex toto corde
credens in mea mente sensi. quod
filius dei sit dominus ih̾c xp̃e. qui

Expanded text:
lios, hydropicum unum et alterum lios, hydropicum unum et alterum vulneribus plenum, mox ubi in nomine sanctae Trinitatis intinxit; ita de fonte sani elevati sunt, ut nec signum in eis alicujus morbi praeteriti remansisset. Post hos autem infantulos Tranquillinus pater SS. Marcelliani et Marci, qui ita podagrico et chiragrico fuerat dolore constrictus, ut sicut supra dictum est, vix in manibus portaretur. Hunc dum exuerent indumentis, et ille intolerabili se diceret dolore torqueri, interrogquilline, si ex toto corde credis unigenitum Filium Dei Dominferre, et omnibus peccatis tuis indulgentiam condonare, proprio ore edicito. Tranquillinus respondit: Ego indulgentiam solam peccatis meis dari et desidero et credo. Caeterum, etsi post baptismatis hujus sanctificationem in doloribus fuero, non potero de fide Christi ulterius dubitare: probavi enim et ex toto corde credens, in mea mente consensi, quod Filius Dei sit Dominus Jesus Christus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitas tenet: mox ut. xp̃iani fac¬
ti fuerint saluabunt᷑. Cumq ela¬
maret claudius credere se et desi¬
derare se fieri xp̃ianum: iuissit sc̃s
policarpus ut darent uniuersi no¬
mina sua. Primus itasomnium de¬
dit nomen suum tranquillinus:
pater marcelliani et marci. Post
hunc sex amici eorum: id ẽ aristo
crescentianus. euticianus. urbanꝰ:
uitalis et iustus. Post hos nichos¬
tratus primiscrinius: et castoriuᷤᷤ
frater eius. et claudius comenta¬
riensis. Post hos filii ipsius claudii:
felicissimus. et felix. Post hos martia
mater marcelliani ⁊ marci: cũ uxo¬
ribus eoꝵ et filiis. Simul aũ et sim¬
p orosa uxor claudii: et zoe uror
nichostrati. Post has omnis fami¬
lia que erat indomo nichostrati:
anime triginta tres. ꝓmiscui serꝰ
etatis. Dehinc omnes qui uincti
fuerant. ac decarceris squalore ad
tiano suscepti sunt. fẽminarum
autẽ matres: facte sunt beatrix ⁊
lucina. Prinum itaq claudii fi¬

Expanded text:
infirmitas aliqua tenet, mox ut christiani facinfirmitas aliqua tenet, mox ut christiani facti fuerint, sanabuntur. 35. Cumque clamaret Claudius credere se, et desiderare fieri Christianum, jussit S. Polycarpus ut darent singuli nomina sua. Primus itaque omnium dedit nomen suum Tranquillinus pater Marcelliani et Marci. Post hunc sex amici eorum, id est, Ariston, Crescentianus, Eutychianus, Urbanus, Vitalis et Justus; post hos Nicostratus primiscrinius, et Castorius frater ejus, et Claudius Commentariensis. Post hos filii Claudii, Felicissimus et Felix. Post hos Marcia mater Marcelliani et Marci cum uxoribus eorum et filiis: simul autem et Symphorosa uxor Claudii, et Zoe uxor Nicostrati. Post hos omnis familia quae erat in domo Nicostrati, animae triginta et tres promiscui sexus et aetatis, dehinc omnes qui vincti fuerant, ac de carceris squalore addtiano suscepti sunt; feminarum autem matres factae sunt Beatrix et Lucina. Primum itaque Claudii fi
Abbreviated transcription (Latin):
teneri putatur auferri. Narrabat
etiam quomodo ueniens repen¬
te lux de celo ꝑlustrass eum: et qͦ¬
modo uxor eius que ꝑ sex annos
fuerat muta. fecit eam loqui. Cũ
hec narrass nichostratus claudio:
corruit ad pedes nichostrat daudĩ
dicens. Ex amissa conuige duos fi¬
lios habeo: exquib unus hydropiᷤ morb
uisitari. son eñim dubito quod
ille qui poruit facere. ut post sex
annos loqueret᷑ uxor tua faciat
si uoluerit ut ad filios meos sani¬
tas redeat. Et hec dicens ꝓripuit
se ad domũ suam et fecit inter ma¬
nus adduci duos filios suos. Et in¬
trod. ucens eos intra domũ ubi
erant sc̃i dei: ꝓiecit eos ante pedeᷤᷤ
eorum dicens. Nulla penitus du¬
bietatis signa incorde meo reman¬
serunt. s ex toto corde credens qđ
xp̃c quem colitis ipse ẽ deus uerus
uobis duo incrementa mea: credẽs
quod possint ꝑ uos amortis ꝑiculo
liberari. Dicunt ei omnes simul ui¬
ri dei. Omnes quos hic hodie aliqͣ¬

Expanded text:
teneri putatur, auferri. Narrabat teneri putatur, auferri. Narrabat etiam, quomodo veniens repente lux de coelo perlustrasset eum, et quomodo uxorem ejus, quae per sex annos muta fuerat, fecit loqui. 34. Cum haec narrasset Nicostratus Claudio, corruit ad pedes Nicostrati Claudius, dicens: Ex amissa conjuge duos filios habeo, ex quibus unus hydropis morbovisitari. Non enim dubito quod ille, qui potuit facere ut post sex annos loqueretur uxor tua, faciat, si voluerit, ut ad filios meos sanitas redeat. Et haec dicens proripuit se ad domum suam, et fecit inter manus adduci duos filios suos, et introducens eos intra domum, ubi erant sancti Dei, projecit eos ante pedes eorum dicens: Nulla penitus dubietatis signa in corde meo remanserunt: sed ex toto corde credens quod Christus, quem colitis, ipse sit verus vobis duo incrementa mea, credens quod possent per vos a mortis periculo liberari. Dicunt ei omnes simul sancti Dei: Omnes quos hic hodie
Abbreviated transcription (Latin):
presentari: uide quale debeas int¬
rogatus dare responsum. Ingressꝰ
nas quas carceris claustra retine¬
bant sue uoluerit domus custo¬
dic mancipari respondit. Ampli¬
tudinis ur̃e uisu xp̃ianas intͣ
donium meam custodiendas sus¬
cepi ꝑsonas: quib ut terrorem paᷤᷤ¬
sionis incuterem. reoꝵ illos sociari
feci ꝑsonis. ut uisioni ur̃e et
ꝑsuasioni nr̃e si non consensu suo.
saltim alieno exꝑimento consen¬
tiant: et metuant ne similis eos
pena concludat. Libentissime hec¬
igitur audiens p̃fectus dimisit
cum a se dicens. Magno te censu
a parentib eoꝵ remunerari faciã:.
domum suam nichostratus pͥmis¬
crinius cũ daudio cõmentarien¬
se. cepit ei unuersa referre: et qͣ¬
liter sc̃s sebastiamis cũ sit amieus
imꝑatoꝵ. xp̃ianissimus sit: et in
cruditione diuina ꝑfec̾tus: et qͣli¬
ter animos xp̃ianoꝵ sua exhorta¬
tione reuocass: et satis idonea ra¬
cione docuiss istam uitam fugiti¬
uam ⁊ imaginariam ẽẽ:⁊ sic dum

Expanded text:
praesentari. Vide quasi debeas interrogatus dare responsum. Ingressus nas, quas carceris claustra retinebant, suae voluerit domus mancipari custodiae, respondit: Amplitudinis vestrae jussu christianas intra domum meam custodiendas suscepi personas, quibus ut terrorem passionis incuterem, reorum illos feci sociari personis, ut jussioni vestrae et persuasioni nostrae si non consensu suo, saltem alieno experimento consentiant, et metuant ne similis eos poena concludat. Libentissime igitur haec audiens praefectus dimisit eum dicens: Magno te censu a parentibus eorum remunerari faciam, domum suam Nicostratus primiscrinius cum Claudio commentariensi, coepit universa referre, et qualiter S. Sebastianus, cum sit amicusit, et in eruditione divina perfectus, et qualiter animas christianorum sua exhortatione revocasset, et quod satis idonea ratione docuisset istam vitam fugitivam et imaginariam esse, et sic dum
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina stellarũ ac mathesis me¬
canica ẽ arte constructum: incuiꝰ
fabrica pater meus tarquinius am¬
pluis quam ducentos pondo auri
dinoscitur expandit. Cui sc̃s sebasti¬
anus dix̃. Si hoc integrũ habere uo¬
lueris te ipsum frangis. Cromacuᷤᷤ
dixit. Quid enim mathesis aut
ephemeris aliquo sacrificioꝵ ritu

Expanded text:
disciplina stellarum ac mathesis medisciplina stellarum ac mathesis mechanica est arte constructa, in cujus fabrica pater meus Tarquinius amplius quam ducenta pondo auri dignoscitur expendisse. Cui S. Sebastianus dixit: Si hoc tu integrum habere volueris, te ipsum frangis. Chromatius dixit: Quid enim? Mathesis aut ephemeris aliquo sacrificiorum usu
Abbreviated transcription (Latin):
muniuntur. et᷑ lorica tegiinis xͥ
ꝓteguntur. habentes galeam sper
et salutis: ipsis ẽ tutum ure cer¬
tamen. Pugnant et enim acerri¬
me et fortiter uineunt quia contͣ
inuisibilem hostem. die noctuq
infatigabiliter preliantur: et sunt
tecti iomnib menbris fide potius
armati qũa ferro. Cromatius dix̃
fiat uoluntas dei et urͣa. Cunc sc̃s
policarpus presbiter. et beatus se¬
bastianus precingentes se: orauer̃t̃:
Et post orationem amplius qu̾a
ducenta idoloꝵ signa confringen¬
tes: ceperunt gr̃as agere deo suo.
Post hec accesserunt ad cromariũ.
dicentes ei. Confringentib nobis
idola. tu debrusti sanitatem reciꝑe:
nͥ forte aliqua tibi manimo signa
infidelitatis derelicta sunt. Hoc
enim apud nos certũ gerimus. qd̵
aut ẽ aliquid quod nundum ẽ frac¬
tum aut si omnia fracta sunt. quid
inanimo geras nobis euidentius ma¬
nifesta. Prefectus dix̃. Habeo inquit
cubiculum olouitreum. in quo om̃is

Expanded text:
muniuntur, et lorica tegminis Christi muniuntur, et lorica tegminis Christi proteguntur, habentes galeam fidei et salutis, ipsis est tutum inire certamen. Pugnant enim acerrime et fortiter vincunt, quia contra invisibilem hostem die noctuque infatigabiliter praeliantur; et sunt tecti in omnibus membris, fide potius armati quam ferro. Chromatius dixit: Fiat volontas Dei et vestra. Tunc S. Polycarpus presbyter, et B. Sebastianus praecingentes se oraverunt; et post orationem amplius quam ducenta idolorum signa confringentes, coeperunt gratias agere Deo suo.Post haec accesserunt ad Chromatium dicentes ei: Confringentibus nobis idola tu debuisti sanitatem recipere, nisi forte aliqua tibi in animo signa infidelitatis derelinquuntur. Hoc enim apud nos certum gerimus, quod aut est aliquid, quod nondum est fractum; aut si omnia fracta sunt, quid in animo geras nobis evidentius manifesta. Tunc ille: Habeo, inquit, cubiculum holovitreum, in quo omnis
Abbreviated transcription (Latin):
damus. Cromatius dixit. Et dũ hec
feceritis: quid michi fruc̾tus accidet.
Sc̃s sebastianus dix̃. Omniu̾ ner¬
uoꝵ tuoꝵ quoꝵ nodositate cons¬
tringeris. statim consequeris sani¬
tatem: et quasi cui numquͣa aliqͥd
dolucrit. ita pedib tuis currere
incipies: et agnosces quod inimi¬
cos tuc salutis deos deleueris tuũ
uero parentem hunc ẽẽ. qui te
statim ut eius notitiam atq cul¬
turam inueneris restaurat et
saluat. Cromatius dixit. Nolite
uosmet ipso ᷤ ad hanc innuriam de¬
ponere. s seruis meis precipiam.
et ipsi uniuersa confringant.
Sc̃s sebastianus dixit. Dubii. et
tumidi. et infideles si ea confre¬
gerint. inueniet diabolus ꝑ qu̾a¬
cumque negligentiã eoꝵ occasi¬
onem ledendi eos: et statim ut lesi
fuerint dicent infideles propte¬
rea eos lesos ẽẽ. quia idola confre¬
gerunt. Disi enim loricam habẽs:
non eripietur ictib sagittarum.
Galea eium et scuto. et hasta utit᷑

Expanded text:
damus. Chromatius dixit: Et cum haec damus. Chromatius dixit: Et cum haec feceritis, mihi quid fructus accedet? S. Sebastianus dixit: Omnium nervorum tuorum, quorum nodositate constringeris, statim consequeris sanitatem; et quasi qui numquam dolueris, ita pedibus tuis currere incipies, et agnoscere quod inimicos tuae salutis deos dilexeris; tuum vero parentem hunc esse, qui te statim ut ejus notitiam atque culturam inveneris, restaurat et salvat. 53. Chromatius dixit: Nolite vosmetipsos ad hanc injuriam deponere: sed servis meis praecipiam; et ipsi universa confringent. S. Sebastianus dixit: Dubii et timidi et infideles si ea confregerint, inveniet diabolus per quamcumque negligentiam eorum occasionem laedendi eos, et statim ut laesi fuerint, dicent infideles, propterea eos laesos esse quia idola confregerunt. Nisi enim loricam habens non eripitur ictibus sagittarum. Galea enim et scuto et hasta utitur