comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Audiant qd scriptũ est dud& el emosina inmanutua : Necũmulta neces sesint pau¬
ca largiant᷑. Audiant qd scriptũ est .: Qui parte seminat parce et metet : Necũ
pauca oportet. plurima pbeant. Et ipsi postmodũ minime in opiã toleran¬
tes ad in pacientia erũpant: Audiant qd scriptũ est: Non ut aliis sit remis
pleat : ut & illorũ habundantia urãe inopiae sit supplem̃tũ: Cũ enĩ dantis¬
mensferre in opiã nescit simulta sibi subtrahit dccasionẽ c̃trase in pacientiȩ
ex quirit : Prius nãq preparandus est pauentiae animꝰ : & tuncaut multa st̃
aut cuncta largienda ne dũminus ae quanimit᷑ in opia inruens fert᷑& p̃mis sȩ
largitatis merces pereat : & ad huc mentẽ deterius murmuratio subsequensper¬
dat : Neomninonihileis p̃beant. quib conferre aliquid parũ debent : Audiant
q̃d scriptũ est : omnipetentitetribue : Nesaltim aliquid p̃beant quib omni¬

Expanded text:
audiant quod scriptum est: Sudet eleemosyna in manu tua. Ne cum multa necesse sint, pauaudiant quod scriptum est: Sudet eleemosyna in manu tua. Ne cum multa necesse sint, pauca largiantur, audiant quod scriptum est: Qui parce seminat, parce et metet . Ne cum pauca oportet, plurima praebeant et ipsi postmodum minime inopiam tolerantes ad impatientiam erumpant, audiant quod scriptum espleat, ut illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum, ut fimens ferre inopiam nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius namque praeparandus est patientiae animus, et tunc aut multa sunt aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens perdat. Ne omnino nihil eis praebeant, quibus conferre aliquid parvum debent, audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Ne saltem aliquid praebeant, quibus omni
Abbreviated transcription (Latin):
preceptas uobis dicite. serui inutiles sum : quaed ebuimꝰ facere fecimꝰ: Nelargi¬
ds : Neex pensomunere transitoria laudẽ quaerant : Audiant qd seriptũ est
Nesciat sinistratua quid faciat dex teratua : Id est praedispensationi nequa¬
quã segloria uit ae praesentis amisceat : sed opus rectitudinis appecitio ignoret
fauoris : ne in pensae gratiae uicissitudinẽ requirant : audiant qd scriptũ est
Cũ facis prandiũ autcenã noli uocare amicos tuos neq frstuos neq cognatos neq:
uicinos diuites ne forte et ipsi tere inuitent & fiat tibi recributio: Sed cũ facis
conuiuiũ uocapauperes debiles : caudofcaecos : & beatuseris quia non habent
unde retribueretibi: nequȩ prebendas citius sero praebeant᷑. Audiant quod
fcriptũ est: Nedicas amicotuo uade & reuertere & cras dabotibi cũ statim
possisdare : Nesub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter spargant :

Expanded text:
praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumpraecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumDeus . Ne ex impenso munere transitoriam laudem quaerant, audiant quod scriptum est: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua ; Id est, piae dispensationi nequaquam se gloria vitae praesentis admisceat, sed opus rectitudinis appetitio ignoret favoris. Ne impensae gratiae vicissitudinem requirant, audiant quod scriptum est: Cum facis prandium aut coenam, noli vocare amicos tuos, neque fratres tuos, neque cognatosed cum facis convivium, voca pauperes, debiles, claudos coecos; et beatus eris, quia non habent unde retribuere tibi . Ne quae praebenda sunt citius, sero praebeantur, audiant quod scriptum est: Ne dicas amico tuo: Vade et revertere, et cras dabo tibi, cum statim possis dare . Ne sub obtentu largitatis ea quae possident inutiliter spargant,
Abbreviated transcription (Latin):
uet seđtimap mat: Vnde & necesseest ut solliciceppendant ne cõmissa
indigne distribuant : Nequaedã quib nulla : nenulla quib. quaedã: nemul¬
ta quib pauca : Nenan cap̃abeant quib: inpendere multa debuert : neprae¬
cipitatione bo nd eribuunt inutiliter spargant : Netarditate petentes n oxie
erucient : Nerecipiende hic gratiae intentio subrepat : Nedationis lumen
laudis transitoriae appecitio ex tinguat : Ne oblatũ munus conuncta tristicia
obsideat: Ne in beneoblato munereanimꝰ plusquã decet ilarescat: Nesibi quic¬
quã cũ totẽ recte impleuerint tribuant : & simulomã post quã pegerint per¬
dant : Ne enĩ sibi uirtutẽ suae liberalitatis deputent. Audiant q̃d scriptũ
est : Siquis amministrat tãquã ex uirtute quã ad minis tratds: Ne inbene factis
in moderatius gaudeant. Audiant q̃d scriptũ est : Cũ feceritis omnia quae

Expanded text:
vet, sed timor premat. Unde et necesse est ut sollicite perpendant ne commissa vet, sed timor premat. Unde et necesse est ut sollicite perpendant ne commissa indigne distribuant; ne quaedam quibus nulla, ne nulla quibus quaedam; ne multa quibus pauca, ne pauca praebeant quibus impendere multa debuerunt; ne praecipitatione hoc quod tribuunt inutiliter spargant; ne tarditate petentes noxie crucient; ne recipiendae hic gratiae intentio subrepat; ne dationis lumen laudis transitoriae appetitio exstinguat; ne oblatum munus conjuncta tristitia obsideat; ne in bene oblato munere animus plus quam decet hilarescat, ne sibi quidquam, cum totum recte impleverint, tribuant, et simul omnia postquam peregerint perdant. Ne enim sibi virtutem suae liberalitatis deputent, audiant quod scriptum est: Si quis administrat, tanquam ex virtute quam administrat Deus . Ne in benefactis immoderatius gaudeant, audiant quod scriptum est: Cum feceritis omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
tendunt: Ammonen dinãq s̃ quiiã suami sericorditer tribuunt recogi¬
tationecumida supeos sequib: terrena largiunt᷑ exc tollant : feidcircoseme¬
liores aestiment quia continere ꝑseceteros uident : Na terrenae dominus do¬
mus famulorũordines. minis teriaq dsspiciens hosut rogant : illos uerostatuit
ut ab alis regant᷑: Isto siubet ut necessaria ceteris prebeant : illos ut accerta
abaliis sumant : & tam̃ plerũ q offendunt qui regunt : & in patris familias gra¬
tia ꝑmanent qui regunt᷑: Ira merent᷑ quidispensatores s̃ sin coffensionẽ per¬
durant quiedealiena dispensatione subsistunt : Ammonendis igit᷑ quilã quae
possident misericorditertribuunt : ut caelestidño dispensatores seposias
subsidiorũ tẽporaliu agnoscant : & tanto humilit᷑ prebeant quanto et alie¬
na eẽ intelleͥtunt quaedis pensant : Cũq in illorũ minis terioquib accepta
largiunt᷑ constcucos se ẽẽ considerant : nequaquã eorũ mentistumor suble¬

Expanded text:
tendunt. Admonendi namque sunt qui jam sua misericorditer tribuunt, ne cogitatione tumida super eos se quibus terrena largiuntur, extollant; ne idcirco se meliores aestiment, quia contineri per se caeteros vident. Nam terrenae domus dominus famulorum ordines ministeriaque dispertiens, hos ut regant, illos vero statuit ut ab aliis regantur. Istos jubet ut necessaria caeteris praebeant, illos ut accepta ab aliis sumant. Et tamen plerumque offendunt qui regunt, et in patrisfamilias gratia permanent qui reguntur. Iram merentur qui dispensatores sunt, sine offensione perdurant qui ex aliena dispensatione subsistunt. Admonendi sunt igitur qui jam quae possident misericorditer tribuunt, ut a coelesti Domino dispensatores se positos subsidiorum temporalium agnoscant; et tanto humiliter praebeant, quanto et aliena esse intelligunt quae dispensant. Cumque in illorum ministerio quibus accepta largiuntur 64 constitutos se esse considerant, nequaquam eorum mentes tumor suble
Abbreviated transcription (Latin):
bato : Ammonen dis ergogulae dediti fieineo q̃d ȩscarũ delectationi in cu¬
bant : Lua bri ae semucrone transfigant : Quanta sibi ꝑȩsum loquacitas quan¬
tamentis leuitas insidiet᷑ aspiciant Nedũ uen trimollit᷑ seruiunt uitiorum
laqueis crudelit̃ a stringant᷑ : Tanto enĩ longius a secundo parenterecedit᷑ quanto
perimmoderatũ usũ dũ manus ad cibũ tendit᷑ parentis primi lapsus iteratur:
At contra ammonendist̃ abstinentes ut sollicite semꝑaspiciant : Necumgulae
uitiũ fugiunt acriora his uitia quasi exuirtute generent᷑ : Nedũ carne ma¬
cerant ad inpatientiã sp̃s erũpant: Et nulla iã uirtus sit q̃d caro uincitur: :
sisps abira superat᷑ : Aliquando aut̃ dũ mens abfuinentiũ ab ira sedeprimit :
hanc quasi peregrina ueniens laetia corrũ pit : et eo abstinentiae bonũ depe.¬
rit quosese abspiritalib uitiis minimecus todit : Vndefecte ꝑpropheta dr¬

Expanded text:
bato . Admonendi ergobato . Admonendi ergombunt, luxuriae se mucrone transfigant: quanta sibi per esum loquacitas; quanta mentis levilaqueis crudeliter astringantur. Tanto enim longius a secundo parente receditur, quanto per immoderatum usum dum manus ad cibum tenditur, parentis primi lapsus iteratur. At contra admonendi sunt abstinentes, ut sollicite semper aspiciant, ne cum gulae vitium fugiunt, acriora his vitia quasi ex virtute generentur; ne dum carnem macerant, ad impatientiam spiritus erumpant: et nulla jam virtus sit quod caro vincitur, si spiritus ab ira superatur. Aliquando autem dum mens abstinentium ab ira se deprimit, hanc quasi peregrina veniens laetitia corrumpit, et eo abstinentiae bonum deperit, quo sese a spiritalibus vitiis minime custodit. Unde recte per prophetam d
Abbreviated transcription (Latin):
tibus patientiã praeuidit quae eis ut ad esset ammonuit : Rursũ nisi cogitatio¬
nes abstinentiũ nonnũ quã suꝑbiae culpa transfigeret paulus minirne ducis set :
Qui n on manducat : manducañte non iudicet : Quirursus ad alios loquensdũ de
abstinentiae uirtute gloriantiũ prȩcepta ꝑstringeret ad iunxit quaesunt
rationẽ quidẽ habentia sapientia in suꝑstitionẽ & humilitatẽ & ad non parcen¬
dũ corpori : Non in honoreali quo ad saturitate carnis : Qua in renotandũ et qd
indisputationesua praedicator egregius su ꝑsticionehumilitatis speciẽ iungit :
quia dũ plus quiã necesseest ꝑ abstinentiã caro accerit᷑ humilitas foris os¬
tenditꝰ : sed de hac ipsa humilitate grauit̃ interius suꝑbit᷑: & nisi aliquando
mens ex abstinentiae uirtute tum esceret : Nequa quã hanc uelut intermag¬
na merita phariseus arrogans studiose numeraret dicens: ieiu nobis insab¬

Expanded text:
tibus patientiam praevidit, quae eis, ut adesset, admonuit. Rursum nisi cogitatiotibus patientiam praevidit, quae eis, ut adesset, admonuit. Rursum nisi cogitationes abstinentium nonnunquam superbiae culpa transfigeret, Paulus minime dixisset: Qui non manducat, manducantem non judicet, qui rursus ad alios loquens, dum de abstinentiae virtute gloriantium praecepta constringeret, adjunxit: « Quae sunt rationem quidem habentia sapientiae in superstitionem et humilitatem, et non ad parcendum corpori, non in honore aliquo ad saturitatem carnis . Qua in re notandum est quod in disputatione sua praedicator egregius superstitioni humilitatis speciem jungit, quia dum plus quam necesse est per abstinentiam caro atteritur, humilitas foris ostenditur, sed de hac ipsa humilitate graviter interius superbitur. Et nisi aliquando mens ex abstinentiae virtute tumesceret, nequaquam hanc velut inter magna merita Pharisaeus arrogans studiose numeraret, dicens: Jejuno bis in Sab
Abbreviated transcription (Latin):
sũ in concupiscentia pomia peruit. sed in peccati laqueo strinxit: diuina uoce
đr pectore & uentrerepes : Acsia ꝑtediceret᷑ cogitatione & ingluuie suꝑ hu¬
mana corda dominaris : Quiagula ededitos luxoͣria sequit᷑ ꝓphetateftat᷑ quidũ¬
aꝑta narrat. occulta denuntiat dicens: Princeps coquorũ destruxit᷑ muros
hierus alẽ: Princepsnãq coquorũ uenter ẽ : cuimagnacura obsequiũ aquo quis
inpendit᷑ : ut ipsed eleccabilit̃ cibis impleat᷑: Mluri aut᷑ hierusalẽ uirtutes
sunt animaei ad desideriũ suꝑ praepacis eleuatȩ: Coquorũ igit᷑ princeps
muros hierusalẽ deicit . qui adũ uent ingluuieten dit᷑ uirtutes animae
a sinu tranquillitatis ex cuteret : Nequaquã p&rus cũ diceret : Ministrate autẽ¬
infideurã uirtutẽ : In uirtute aut̃ scientia: In scentiaut̃. abstinentiã ꝓtinus

Expanded text:
sum in concupiscentia pomi aperuit, sed in peccati laqueo strinxit, divina voce sum in concupiscentia pomi aperuit, sed in peccati laqueo strinxit, divina voce dicitur: Pectore et venire repes , ac si ei aperte diceretur: Cogitatione et ingluvie super humana corda dominaberis. Quia gulaaperta narrat, occulta denuntiat, dicens: Princeps coquorum destrHierusalem. Princeps namque coquorum est venter, cui magna cura obsequium a coquis impenditur, ut ipse delectabiliter cibis impleatur. Muri autem Hierusalem virtutes sunt animę ad desiderium supernae pacis elevatae. Coquorum igitur princeps muros Hierusalem deicit, quia dum venter ingluviae tenditur, virtutes animę a sinu tranquillitatis excuteret, nequaquam Petrus cum diceret: Ministrate in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam ; protinus
Abbreviated transcription (Latin):
abstinentes: Illos enĩ suꝑfluitas locutionis leuitas operis atq luxdria
istosuero sae peinpatientia saepeuero suꝑbiae culpa comitat᷑ : Nisie ñĩgulȩ de¬
ditos in moderatalo quacitas raperet : diues illequiepulatus cotidies plendide
đr in linguanon arderet grauius dicens : Pater abrahã miserere mei & midte
lararũ ut inuinguat e tremũ digti sui in aqua ut refrigeret linguã meam:
qui a crucior in hac flãma. Quib: ꝓfecto uerbis ostendit᷑ quia epulando cotidie
crebrius in linguapeccauerat .: qui totus ardens refrigerari sepraecipuae in
lingua requirebat : Rursũ quiagulae deditos leuitas ꝓtinus operis sequitur :
auctoritas sacra testat᷑ dicens : Sedit populus manducare et bibere& surrecerc̃
ludere : Quosplerũq edacita s usq ad luxoͣri ã trahit : quiadũ sacietate uent᷑
extendit aculȩi libidinis excitant᷑ : Vnde & hosticallido qui primu hominis sen¬

Expanded text:
abstinentes. Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; abstinentes. Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; istos vero saepe impatientiae, saepe vero superbiae culpa comitatur. Nisi enim gulae deditos immoderata loquacitas raperet, dives ille qui epulatus quotidie dicitur splendide in lingua gravius non arderet, dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Quibus profecto verbis ostenditur quia epulando quotidie crebrius in lingua peccaverat, qui totus ardens refrigerari se praecipue in lingua requirebat. Rursum quia gulae deditos levitas protinus operis sequitur, auctoritas sacra testatur, dicens: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Quos plerumque edacitas usque ad luxuriam pertrahit, quia dum satietate venter extenditur, aculei libidinis excitantur. Unde et hosti callido, qui primi hominis sen
Abbreviated transcription (Latin):
in e tremo iudiciop̃mis it dicens : Non possũ ego ameipso facere quicquã sed
sicut audio & iudico: Quaitaq constantia dedignat᷑ homo alienae uoluntati
ad quiescere : quandođi atq hominis filius cũ uirtutis suae gloria uenit often¬
dere testat᷑ se non a seipso iudicare : At contraammonendi st̃ in constan¬
tes. uit mentẽ grauitate roborent : Tunce ñi genimina insemutabilitatis
arefaciunt cũ a corde prius radicẽ leuitatis abscidunt quia & tunc fabrica robus
ta construitꝰ : cũ prius locus solidus in quo poni fundamentũ debeat ꝓuidetur :
Nisiergo antementis leuitas caueat᷑. ogitationũ in constantia minime uincit᷑
Aquib alienũ paulus sefuisse ꝑhibuit cũ dicit : Nũ quid leuitate usus sũ aut
quae tegito secdm̃ carnẽ cogito ut sit apud meest & non Acsi aꝑtedicat: Id circo
LITIR AMMONENDISUNT GULE DEDITI ATQAUTIR

Expanded text:
in extremo iudicio premisit, dicens: 'Non possum egoin extremo iudicio premisit, dicens: 'Non possum egosicut audio, judico . Qua itaque conscientia dedignatur homo alienae voluntati acquiescere, quando Dei et hominis Filius, cum virtutis suae gloriam venit ostendere, testatur se non a semetipso judicare? At contra admonendi sunt inconstantes, ut mentem gravitate roborent. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefaciunt, cum ta construitur, cum prius locus solidus in quo poni fundamentum debeat providetur. Nisi ergo ante mentis levitas caveatur, cogitationum inconstantia minime vincitur; a quibus alienum Paulus se fuisse perhibuit, cum dicit: Nunquid levitate usus sum, aut quae cogito, secundum carnem cogito, ut sit apud mliter admonendi sunt gulae dediti, atque aliter
Abbreviated transcription (Latin):
seuariũ exhibet : nũ quã id qd fuerat manet. Et quia quaedã uitia sicut ex se¬
met ipsis gignunt alia ita ex aliis oriunt᷑ . sciendũ sũmopereẽ : qͥuiatunc ea
corripiendo melius tergimꝰ. cũ ab ipso a maritudinis suae fontesiccamꝰ : Pertina¬
cia quippe ec suꝑbia : In constantiã aut̃ ex leuitate generat᷑ : Ammonendi fẽ
igit᷑ ꝑtinaces ut elationẽ suae cogitationis agnoscant ÷ & semet ipsos uincere
studeant : Nedũ rectis aliorũ suasionib foris superari despiciunt: intus a suꝑ¬
bi a captiui teneant᷑ : Ammondis ut solerter aspiciant: quiã filius hominis
cuiuna semꝑ cũ patreuo luntas est ut exemplũ nobis frangendȩ nr̃ae uolun¬
tatis prebeat dicit. NNon quero uoluntatẽ meã sed uoluntatẽ ei qui misit
mepatris : Quiut huius adhuc uirtutis gratiã cõmendaret sseruaturũ se hoc

Expanded text:
se varium exhibet, nunquam id quod fuerat manet. Et quia quaedam vitia sicut ex sese varium exhibet, nunquam id quod fuerat manet. Et quia quaedam vitia sicut ex semetipsis gignunt alia, ita ex aliis oriuntur, sciendum summopere est quod tunc ea corripiendo melius tergimus, cum ab ipso amaritudinis suae fonte siccamus. Pertinacia quippe ex superbia, inconstantia vero ex levitate generatur. Admonendi igitur sunt pertinaces, ut elationem suae cogitationis agnoscant, et semetipsos vincere studeant; ne dum rectis aliorum suasionibus foris superari despiciunt, intus a superbia 61 captivi teneantur. Admonendi sunt, ut solerter aspiciant quia Filius hocui una semper cum patre voluntas est, ut exempla nobis frangendae nostrae voluntatis prebeat, dicit: 'Non quero voluntatem meam, sed voluntatem eius, qui misit me, patris. Qui, ut huius adhuc virtutis suae gratiam commendaret, servaturum se hoc
Abbreviated transcription (Latin):
UTER AMMONENDESUNT PERTINACES: ATQALIT̃
in constantes : Illis dicendũ qd plus dese quã sunt sentiunt : & idarco
alienis consiliis non ad quiescunt: Istisuero intimandũ est q̃d ualdese despici¬
entes neglegunt : & ideo leuitatecogitationũ a suo iudicio ꝑtemporũ momen¬
ta flectunt᷑ : Illis dicendũ est quianis imeliores seceteris aestimarent nequa¬
quã cunctorũ consilia suaedeliberationi postponerent : Istis dicendũ est quia
si hoc qͣd st̃ utcũq ad tenderent nequaquã eos ꝑ totuariecati s̃ latera mutabili¬
ipsos : at contraistiaudiunt : Non circũ feramur omniuento doctrinae: Deil¬
lis ꝑsalomonẽ dr. Comedent fruccus uiaesuae suisq consiliis saturabuntur:
Deistis aut̃ ab eorursus scribit corstultorũ dissimileerit. Corquippesapienti¬
um sibimet ipsi semꝑ est simile : quiadũ rectis ꝑsuasionib ad quiescit constante
se in bono o peredirigit . coruero stultorũ dissimilee : quiadũ mutabilitate

Expanded text:
ter admonendi sunt pertinaces, atque aliter inconstantes. Illis dicendum est quod plus de se quam sunt sentiunt, et idcircoalienis consiliis non acquiescunt; istis vero intimandum est quod valde se despicientes negligunt, et ideo levitate cogitationum a suo judicio per temporum momenta flectuntur. Illis dicendum est quia nisi meliores se caeteris aestimarent, nequaquam cunctorum consilia suae deliberationi postponerent; istis dicendum est quia si hoc quod sunt, utcunque attenderent, nequaquam eos per tot varietatis latera mutabilid vosmetipsos ; at contra isti audiunt: Non circumferamur omni vento doctrinae . De illis per Salomonen dicitur: Comedent fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur ; de istis autem ab eo rursus scribitur: Cor stultorum dissimile erit . Cor quippe sapientum sibimetipsi semper est simile; quia dum rectis persuasionibus acquiescit, constanter se in bono opere dirigit. Cor vero stultorum dissimile est, quia dum mutabilitate
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ nobis magis quã sibi inpendi postulem : Facile enĩ adbonũ elatio flectitꝰ sieius
inflexioꝓdesse et aliis credat᷑ : Vnde morses qui regente sedõ deserti iterduce
aerta colũ naꝑgebat : cu obab cognatũ suũ agentilitatis conuersatione uelit edu¬
cere et omni potentis dĩ dominio subiugare : atgꝓficiscimur ad locũ quẽ dñsda¬
turus est nobis: ueni nobiscũ ut benefaciamꝰ tibi: quia dñs bona ꝓmisit is raheli: Cui
gustabat quã et aprophetia escientiã cognitio diuinitatis expanderat. quãco¬
lũ naexterius pibat quã decunctis interius ꝑ conuersationẽ do sedula locutio
familiaris instruebat. Sed uidelicet uirꝑuidus elato auditori con loquens
solatiũ p&iit ut daret : Ducem requi rebat inuia ut dux ei fieri potuis set ad
uitã : Egit itaq ut suꝑb: auditor uoci ad meliora fuadenti eo magis fieret de¬

Expanded text:
nem nobis magis quam sibi impendi postulamus. Facile enim ad bonum elatio flectitur, si ejus nem nobis magis quam sibi impendi postulamus. Facile enim ad bonum elatio flectitur, si ejus inflexio prodesse et aliis credatur. Unde hic qui regente se Deo iter deserti ducente aerea columna pergebat, cum Obab cognatum suum a gentilitatis suae conversatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subjugare, aiturus est nobis veni nobiscum ut benefaciamus tibi quia Dominus bona promisit Israheli cui gustabat, quem et ad prophetiae scientiam cognitio Divinitatis expanderat, quem columna exterius praeibat, quem de cunctis interius per conversationem cum Deo sedulam locutio familiaris instruebat. Sed videlicet vir providus elato auditori colloquens, solatium petivit ut daret; ducem requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voci ad meliora suadenti eo magis fieret de
Abbreviated transcription (Latin):
Considerandũ uero est qd plerũq. elatos utilius corripim sieorũ correptionibus
qua eda laudũ fomenta misceamꝰ. In ferendanãq ilis sunt aut alia bona quae
dũ placabilẽ eorũ mentẽ fecerint pͥmissabona quaeplacent: Na & equos indomi¬
tos blanda prius manutangimꝰ ut eos nobis plenius post modũ &iã ꝑflagella subi¬
gamus & amaro pigmentorũ poculo mellis dulcedo adiungit᷑ Ne ea quae
saluti ꝓfutura est in ipsogustuas peraa maritudo sentiat᷑ : Dũ uerogustus ꝑdul¬
cedine fallit᷑ : humor mortiferus ꝑamaritudinẽ uacuat᷑: ipsaergo inelatis inuec¬
cionis ex ordia ꝑmixtas̃ laud etẽperanda Vt dũ admittunt fauo res quos diligunt:
& iã correptionis recipiant quas odert̃: Plerũq aut̃ ꝑsuadere elatis utilia me¬
lias possumꝰ si ꝓfectũ eorũ nobis potius quã illis ꝓfuturũ dicamꝰ si eorũ melioratio¬

Expanded text:
Considerandum vero est quod plerumque elatos utilius corripimus, si eorum correptionibus Considerandum vero est quod plerumque elatos utilius corripimus, si eorum correptionibus quaedam laudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt aut alia bona quae eorum placabilem mentem fecerint praemissa bona quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedinem fallitur, humor mortiferus per amaritudinem vacuatur. Ipsa ergo in elatis invectionis exordia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiant quas oderunt. Plerumque autlius possumus, si profectum eorum nobis potius quam illis profuturum dicamus, si eorum mehoratio
Abbreviated transcription (Latin):
elationis suae ignoratione fallunt᷑ : Namplerũq non nullis qui sibihumiles ui¬
dent᷑ ĩs qui hominib: deferrinondebet coniunctus efotimor: Plerũq uero ela¬
tos comitari solet libera e uocis assercio: & cũ quaedã increpanda s̃ uica illi reci¬
cent extimore & tam̃ tacere seaestimant ex humilitate: Isti locunt᷑ ꝑ inpa
uersa non increpent subspeciehumilitatis premitculpa formi dinis: Istos
ad increpanda qua e non debent aut magis increpanda quã debent: subi magine
libertatis effrenatio impellit tumoris : Vnde & elatiam monendi st̃ neplus quã
decet sint liberi : & humiles ammonendis̃ neplus quã expedit sint subiecti:
Ne aut illi defensionẽ iustitiae uertant in ecertitationẽ suꝑbiae aut isticũstu¬
dent plus quã necesseest hominib: subici. conpellant᷑ eorũ &iã uitia uenerari

Expanded text:
elationis suae ignoratione falluntur. Nam plerumque nonnullis qui sibi humiles vielationis suae ignoratione falluntur. Nam plerumque nonnullis qui sibi humiles videntur, is qui hominibus deferri non debet, conjunctus est timor; plerumque vero elatos comitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illi reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humilitate, isti loquuntur per ierversa non increpent, sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti, ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari.
Abbreviated transcription (Latin):
met ipsũ factus oboediens patriusq ad morte : audiant elatiq̃d deeorũ
capite scriptũ est : ipseẽ rex suꝑ uniuersos filios suꝑbiae : occasio igit ꝑditi¬
onis nr̃ae facta est suꝑbia diaboli et argum̃ tũ redẽptionis nrae inuenta est
humilitas dĩ : Hostis enĩ nr̃ int̃ om̃a conditus uidẽri suꝑ omnia uoluit ela-¬
tus : Redemptoraut̃ noster magnus manens suꝑ om̃a fieri interomnia dig¬
natus est paruus : Dicatur ergo humilib: quiadũ seeiciunt ad dĩ similitudinẽ
ascendunt dicatꝰ elatis quiadũ seerigunt in apostatae angeli imitationem
cadunt: Quiditaq elatione deiectius : quaedũ supra setendit᷑ ab altitudine
ueraecelsitudinis elongat᷑ : It quid humilitate sublimius : quaedũ selnima
deprimit auctori suomanenti suꝑ summa coniungit. Est tam̃ aliud q̃d in eis
debeat cautepensariquia saepequida humilitatis decipiunt᷑ specie : Quidã uero

Expanded text:
metipsum, factus obediensmetipsum, factus obedienscapite scriptum est: Ipse est rex super universos filios superbiae . Occasio igitur perditionis nostrae facta est superbia diaboli, et argumentum redemptionis nostrae inventa est humilitas Dei. Hostis enim noster inter omnia conditus, voluit videri supra omnia elatus: Redemptor autem noster magnus manens super omnia, fieri inter omnia dignatus est parvus. Dicatur ergo humilibus, quia dum se dejiciunt, ad Dei similitudinem ascendunt: dicatur elatis, quia dum se erigunt, in apostatae angeli imitationem cadunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidam humilitatis decipiuntur specie, quidam vero
Abbreviated transcription (Latin):
SNIE AMDIO RENDESUNT HVMILES: AT RALIT
elati : Illis insinuandũ est qua sit uera excellentia quã sperando
tenent istisuero intimandũ est quã si nulla temporalis gloria:
quã et amplectentes nontenent: Audiant humiles quã sił aeterna quȩ
appetunti quã transitoria quȩ contẽpnunt : Audiant elati quã sint
transitoria quae ambiunt : quã aet̃ na quae ꝑdunt. Audiant humi les
ex magis trauoce ueritatis : om̃is quisȩhumiliat ex altabitꝰ : audiant
elati : om̃is qui seex altat humiliabit᷑. Audiant humiles glorĩa pce¬
dit humilitas : Audiant elati : anteruinã ex altat᷑ sp̃s. Audiant humi¬
les adquẽ respicia nisi ad humilẽ et ꝗ etũ et tremente sermones meos.
Audiant elati qͥuid superbit tȩrra eccinĩs: Audiant humiles ds humilia
respicit s audant elat: & altae longe cognoscit : Audiant humiles quia
tiũ om̃is peccati suꝑbia : Audiant humiles qr redeptornr̃t humiliauit se¬

Expanded text:
 admonendi sunt humiles, atque aliter elati. Illis insinuandum est quam sit vera excellentia quam sperando tenent; istis vero intimandum est quam sit nulla temporalis gloria, quam et amplectentes non tenent. Audiant humiles quam sint aeterna quae appetunt, quam transitoria quae contemnunt; audiant elati quam sint transitoria quae ambiunt, quam aeterna quae perdunt. Audiant humiles ex magistra voce Veritatis: Omnis qui se humiliat, exaltabitur ; audiant elati: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit humilitas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quiatium omnis peccati superbia est . Audiant humiles, quia Redemptor noster humiliavit se
Abbreviated transcription (Latin):
ta dns redarguit dicens : Cũ ieiuna recis & plangȩ rẽ inquinto & inseptimo
mense ꝑhosseptuaginta annos Nũ quidieiuniũ ieiunastis mihi : ecũ comedi
sed sibi quisq ieiunat : si ea qua e uentri ad tẽpus subtrahit. hon inopib tribuit
sed uentri post modũ offendacustodit: Itaq neaut illos appecitus gulae a men¬
tis statudeiciat au istos afflicta caro ex elatione supplantet : audiant illiexo¬
reueritatis ad tendite aut̃ uobis neforte grauent᷑ cordaurã in crapula & ebrie¬
tate & curis huius mundi ubiutilis quoq pauor adiungit᷑ : & supueniet in uos

Expanded text:
tam Dominus redarguit, dicens: Cum jejunaretis et plangeretis in quinto et in septimo tam Dominus redarguit, dicens: Cum jejunaretis et plangeretis in quinto et in septimo mense per hos septuaginta annos, nunquid jejunium jejunastis mihi? Et cum comedised sibi quisque jejunat, si ea quae ventri ad tempus subtrahit, non egenis tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Itaque ne aut illos appetitus gulae a mentis statu dejiciat, aut istos afflicta caro ex elatione supplantet, audiant illi ex ore Veritatis: Attendite autem vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrictate, et curis hujus m
Abbreviated transcription (Latin):
& rias ieiunatis & ꝑcurtitis pugnis: Voluptas quippe ad laetitiã ꝑtinet pͥugnus
adirã : In cas sũ ergo ꝑabstinentiã corpus atteritur : si i nordinatis dimissamo
tibus mens uitis dissipat᷑: Rursũq ammonendis ut abstinenti ã sua & semꝑ
sine inminutionecus todiant : & nũ quã hanc apud occultũ iudice ex imiae uir¬
tuts credant : Mesi fortasse magniẽȩ merit credit᷑: cormelationẽ subleuet᷑
panẽ tuũ & ege nosuagosq̃ inducindomũ tuã : Qua in repensanduest urtus
stnentiae quã parua respicit᷑ : quae nonnisi ex aliis uirtutib comendabonis
Hinciohelait : Sc̃ificate leiuiniũ: Leiuniũ quippescĩficare est: ad iuncts bonis
aliis dignãdo abstinentiã carnis ostendere : Ammonendis abstinentes ut ro¬
uerint quiatunc placentẽ dõ abstinentiã offert̃ cũ ea quae sibid ealimentis
sub trahunt indigentib largiunt᷑: Soler ternãq audiendũ est q̃d ꝑprophe¬

Expanded text:
s jejunatis, et percutitis pugno impie. » Voluntas quippe ad laetitiam pertinet: lites et pugnus ad iram. Incassum ergo per abstinentiam corpus atteritur, si inortibus mens vitiis dissipatur. Rursumque admonendi sunt, ut abstinentiam suam et semper sine imminutione custodiant et nunquam hanc apud occultum judicem eximiae virtutis credant, ne si fortasse magni esse meriti creditur, cor in elationem sublevetur. egenos vagosque induc in domum tuam . Qua in re pensandum est virtus abstinentiae quam parva respicitur, quae nonnisi ex aliis virtutibus commendatur. Hinc Joel ait: Sanctificate jejunium. Jejunium quippe sanctificare, est adjunctis aliis bonis diguam Deo abstinentiam earnis ostendere. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, 63 cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt, indigentibus largiuntur. Solerter namque audiendum est, quod per prophe
Abbreviated transcription (Latin):
qd procedit deore hoc co inquinat hominẽ : Audiant illcȩsca uentri & uenter escis:
ds aut̃ & hunc & hanc destruet : Et rursum : Non in cõmessationib & ebrietatibus :
łtrursũ es ca nos non cõmendat do: Audiant isti quia omã munda mundis Coln¬
lo post ꝓhibentiũ nubere abstinere acibis quos dscreauit ad ꝑcipiendum
cũ gratiarũ actione fidelib: & his quicognouert᷑ ueritatẽ : Audiant illi
Bonũ ost̃ non manducarecarnẽ neq bibereuinũ : Neq inquo frat tuus scan¬
dalitat᷑ : audiant isti modicouino utere propt᷑ s comacũ tuũ & frequen¬
tes tias iñ firmitates: Quatenus & illi discant cibos carnis inordinate non
ꝓꝓpitere : & isticreaturã di quã non appetunt non aude ant conde pnare :¬

Expanded text:
dit ex ore, coinquinat hominem . Audiant illi: Esca ventri, et venter escis; Deus autem et hunc et has destruet . Et rursum: Non in commessationibus et ebrietatibus . Et rursum: Esca nos non commendat Deo . Audiant isti, quia omnia munda mundis; coinlo post: Prohibentium nubere, abstinere a cibis, quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus et his qui cognoverunt veritatem. Audiant illi: Bonum est non manducare carnem, neque bibere vinum: neque in quo frater tuus scandalizatur . Audiant isti: Modico vino utere propter stomachum et frequentes tuas infimitates . Quatenus et illi discant cibos carnis inordinate non appetere, et isti creaturam Dei quam non appetunt, non audeant condemnare
Abbreviated transcription (Latin):
amantꝰ in nobis: Hinc ergopensent inuidi caritas quantȩ uirtu¬
tis e quȩ alienilaboris operanra sine laborefacit: Dicendũ itaq est
inuidis : quiadũ se aliuorȩ minime custodiunt. In antiquã uersuti hos¬
tis nequitiã demergunt᷑: Deillonãq scriptũ est: Inuidia diaboli mors
intrauit in orbẽ terrarũ : Quia enĩ ipsecaelũ ꝑdidit : condito hoc homi¬
niinuidit : & dã nationẽ suã ꝑditus adhuc alios ꝑdendo cumulauit
Ammonendis inuidi ut cognoscant quantis lapsib suc crescentis rui¬
nae subiaceant: qui adũ liuorẽ a corden ꝓiciunt. adaꝑtas operũ nequiti¬
as deuoluunt᷑: Nisienĩ cam inuidisset accepta fr̃is hoftiã: minimeꝑ

Expanded text:
amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtuamantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis, quia dum se a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia autem diaboli mors intrarit in orbem terrarum . Quia enim ipse caelum perdidit, condito hoc homini invidit, et damnationem suam perditus adhuc alios perdendo cumulavit. Admonendi sunt invidi ut cognoscant quantis lapsibus succrescentis ruinae subjaceant, quia dum livorem a corde non projiciunt, ad apertas operum nequitias devolvuntur. Nisi enim
Abbreviated transcription (Latin):
lioratione ꝓximi deteriores fiunt : Dũq augm̃ta alienae pros perita¬
tis aspicunt : apud semet ipsos anxiae afflicti cordis suipestȩ moriunt᷑
Quidiftis in felicius quos dũ conspecta felicitas afficit : poena nequiores
reddit : Aliorũ uerobona quahabere ñ poss̃ sidiligerent sua fecissent
Sic qui ppes uniuersi consistentes infide : sic̃ multam̃ bra uno c̃tinent᷑ incor¬
pore : Quaeꝑ officiũ quidẽ diuersas : sed quosibi uicissim congruunt unũ
fiunt : Vnde fit ut pespoculũ uideat: & ꝑpedes oculigradiant᷑ Oriaudit
auriũ seruiat : & adusũ suũ aurib: oris lingua concurrat: suffraget mani¬
bus uentꝰ uentri operent᷑ manus : in ipsaigit᷑ corporis positione. accepimꝰ
qd in actione seruemꝰ: Nimisstaq turpee : nonimnitariqd sum : Nr̃a st̃
nimirũ quȩ & suimitarinꝰ possum amamus in aliis : & amantiũ fiunt. quȩ q

Expanded text:
lioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitalioratione proximi deteriores fiunt; dumque augmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non possunt, si diligerent, sua facerent. Sic quippe sunt universi consistentes in fide, sicut multa membra uno in corpore: quae per officium quidem diversa fiunt. Unde fit ut pes per oculum videat, et per pedes oculi gradiantur, ori auditus aurium serviat, et ad auditum oris lingua concurrat, suffragetur manibus venter, ventri operentur manus. In ipsa igitur corporis positione accipimus quod in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari quod sumus. nimirum, quae etsi imitari non possumus, amamus in aliis; et amantium fiunt quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
laborant: Et uinceorũ palmas afflicti respiciant: in quorũ nunc labo¬
rib otiosi ꝑdurant : Valde quippe peccamꝰ sialienabene gesta Nondi¬
ligmus : sed nilmercedis agimꝰ : si eaquae diligimus in quantũ possum̃ nꝰ imita¬
mur : Dicendũ itaq estbeniuolis quia simitari bonaminime festinant
quaclaudames adꝓbant : sic eis uirtutũ scitas sicut ftultis spectatoribus
ludicrarũ artiũ uanitas placet: Illi nãq aurigarũ ac hiftrionũ gesta fauo¬
rib effert uectam̃ tales ẽe desiderant : quales illos conspiciunt ẽe quos
aelienis aedib: non psumant : nebona laudent : & agererecusent : Ssauit̃
quippe & tremaultione feriendis : quib placuit qͥd imitarinoluert : Am¬
monendi s̃ inuidi ut ꝑpendant quantaececitatis s. quialieno ꝓfectu defici¬
unt ÷ alien aex ultatione contabescunt : Quantae infelicitatis st̃ quime¬

Expanded text:
laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc labolaborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus non imitamur. Dicendum itaque est benevolis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas sicut stultis spectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum et histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant, quales illos conspiciunt esse quos de alienis actibus non praesumant; ne bona laudent, et agere recusent. Gravius quippe extrema ultione feriendi sunt, quibus placuit quod imitari noluerunt. Admonendi sunt invidi, ut perpendant quantae caecitatis sunt, qui alieno provectu deficiunt, aliena exsultatione contabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui me
Abbreviated transcription (Latin):
istis similes nisihis qui ꝑfortitudinẽ incãpouictores st̃ sed ꝑneglegentiam
post modũ intraurbis claustracapiunt᷑: quib st̃similes nisihisquos in ru¬
ens grauis languor auita non sub trahit : sed lenit̃ ueniens rediuiua febris
occidit : Ammonendis igit᷑ patientes ut cor postuictoriã muniant ÷ ut
hostẽ publico bello superato insidiari moeniis mentis intendant : uc lan¬
guorẽ plus ser̃pentẽ timeant. Ne hostis callidus eo in deceptione post¬
modũ maiori ex ultatione gaudeat : quo illa dudũ contraserigida
colla uictorũ calcat:
quateͥnus habere & ꝓpria concupiscant. Sic poimorũ facta diligendo
laudent ut ea &iã imitando multi plicent. Nes iln hoc praesentis uite
stadio ad certamen alienũ deuoti fautores. sed pigrie pectatores ad sis¬
tant : eo post certamꝰ sinebrauio remaneant : quo nunc in certamine non

Expanded text:
isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam isti sunt similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus sunt similes, nisi iis quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victorum calcat. quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non
Abbreviated transcription (Latin):
aequanimit̃ portat: Unius ergouictor quẽ cõmouendo subiugauit
tota contra alterũ uirtute seerigit : Lũq obsistentẽ forit̃ & uincentem
dolet : Quẽ quia cõmouere in ipsa contumeliarũ iaculationenꝰ potuit: ab
aꝑtocerta mine interius qui escens & secreta suggestione cogitationẽ lacessi¬
ens: aptũ deceptionis tẽpus inquirit: quia enĩ publicũ bellũ ꝑdidit: ad
exercendas occultȩ insidias exardescit : Quietis nãq u tẽpore ad uictoris
animũ redit : & uelrerũdã na uel in iuriarũ iacula ad memoriã reducit :
cunctaq quaesibi in latas̃ uehement᷑ ex aggerans intolerabiluostendit:
tantoq mente merore conturbat : ut plerũq uirpatiens illa seae quani¬
mit̃ toleras seposcuiccoria captiuus erubescat : seq ñ red didisse contume¬
lias doleat : & deteriora rependere sioccasio p̾beat᷑ quaerat. Quib ergo

Expanded text:
aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestione cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se aequanimiter tolerasse post victoriam captivus erubescat, seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat. Quibus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
entiae leuitaterephende : Nedũ non ftudes simulationẽ uincere : pe¬
ius tibi sit aleena prauatolerare : Euenire &iã plerũq: pacientib solet :¬
ut eo quidẽ tempore quouel aduersa patiunt᷑ uł contumelias audiunt.
Nullo dolorepul sentꝰ & sic patientia ex hibeant ut custo dire&iã cor¬
dis innocentiã non omittant. Sed cũ post paululũ haec ipsaquaeꝑ tulerint
ad memoriã reuocant : ignesedoloris inflamant: Argum̃ taultionis
inquirt : & mansuetudinẽ quã tolerantes habuert᷑ retrar tantes Ir
malitiã uertunt: quib citius a praedicante succurrit᷑ : siquasit hui
ꝑmutationis causa pandat᷑: Callidus nãq aduersarius. bellũ contra
duos mouet : Vnũ uidelicet inflamans. ut contumelias prior inferat.
alterũ ꝓ uocans. ut c̃tu melias. laesus reddat: Sed plerũq dũ huius
ia uictor ẽ. qui in iuriã ꝑsuasus in rogat : ab illo uincit᷑. qui in latã sibi

Expanded text:
entiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, peentiae levitate reprehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare. Evenire etiam plerumque patientibus solet ut eo quidem tempore quo vel adversa patiuntur, vel contumelias audiunt, nullo dolore pulsentur, et sic patientiam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam non omittant; sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint, ad memoriam revocant, igne se doloris inflammant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praedicante succurritur, si quae sit 45 hujus permutationis causa pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
odert̃: orate ꝓ ꝑ sequentib & calũ miantib uobis: Virtus itaq ẽ. corã homi
nib: ad uersarios tolerare : sed uirt corãdõdiligere: Quia hoc solũds sa¬
crificiũ accipit : q̃d ante ei oculos in altari bonioperis flãma caritatis incen¬
dit: Hinc estq̃d rursũ quib dã patientib Nectam̃ diligentib dic̃. Quid
aut̃ uides festucã inoculo fratristui: & trabe inoculonuides : ꝑturba
tioquippe in patientiae festuca.e: malitia uero incorde : trabes in oculo:
Illa nãq aura tẽptationis agitat : hanc aut consũmata nequitia pene lm¬
mobilit̃ portat Recte uero illic sub iungit Hrpocrita. ẽiceprimũ tra¬
bẽ deoculotuo: & tuncuidebis eicerefestuca deoculo fristui Acsidica¬
turmentiiniquae interius dolenti: & scam seexterius ꝑpatientiã de¬
monstranti :: Prius acemole malitiae excute : & tunc alios de inpati¬

Expanded text:
oorsarios tolerare; sed virtus coram Deo, diligere; quia hoc solum Deus sacrificium accipit, quod ante ejus oculos in altari boni operis flamma charitatis incendit. Hinc est quod rursum quibusdam patientibus, nec tamen diligentibus dicit: Quid autem vides festucam in oculo fratrtio quippe impatientiae festuca est, malitia vero in corde trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummata nequitia pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impati
Abbreviated transcription (Latin):
sibi necessee tolerare :: Nesi patientiã dilectio ñ sequat᷑. Vn deteriorẽ cul¬
p̃a odiiuirtus ostensauertat: Vnde paulus cũ diceret. Caritas patiens est :
ilico adiunx̃ benignaẽ . Videlicet ostendens quia quos ex patientiatole¬
rat : amare &iã ex benignitate ñ cessat  Vndeidem doctor egregius cũpa¬
tientiã discpulis suaderet dicens. omis amaritudo & ira & indignatio
& damor & blas phemia tollat᷑ a uob: quasi cunctis ex terius lambenecon¬
positis. ad interiora c̃uertit᷑ dũ sub iungit: Cũ om̃i malitia : Quia nimi¬
rũ frustra indignatio & clamor & blas phȩmia ab exteriorib tollit᷑ si in
interiorib uitiorũ mat̃ malitia dominat᷑: Et in cassũ foris nequitia
ex ramis incidit᷑ : si surrectura multi plicius intus in radiceseruat᷑. lnde
& ꝑ semet ipsã ueritas dicit: Diligite inimicos uros. bene facite his quiuos

Expanded text:
sibi necesse est tolerare; ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem culsibi necesse est tolerare; ne si patientiam dilectio non sequatur, in deteriorem culpam odii virtus ostensa vertatur. Unde Paulus cum diceret: Charitas patiens est, illico adjunxit: Benigna est ; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregius cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis , quasi cunctis exterius jam bene compositis ad interiora convertitur, dum subjungit: Cum omni malitia ; quia nimirum frustra indignatio, clamor et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitiorum mater malitia dominatur; et incassum foras nequitia ex ramis inciditur, si surrectura multiplicius intus in radice servatur. Unde et per semetipsam Veritas dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui
Abbreviated transcription (Latin):
patientes qd ꝑsalomonẽ rursũ dicit᷑ : Iotũ sp̃m suu ꝓfert stultus : sapiens
aut̃ differe & reseruat in posterũ : In patientia quippe inpellente agitur :¬
terius disciplina sapientiae circũ dedit : Sapiens aut̃ differt & reseruat
inposterũ : Lesus enĩ in praesens seulcis ciñ desiderat : qui&iã tolerans par¬
cioptat : sed tam̃ iustȩ uindicarioma extremo iudicio ñ ignorat. At contra
amonendis patientes : ne in eo qͥd ex terius portant. interius doleant . Me
tanta e uirtutis sacrificiũ qͥd integrũ foras immolant. In tus malitiae pes¬
tecorrũ pant : Et cũ ab hominib ñ cognoscit. sed tam̃ subdiuina ex aminatio¬
nepeccat : tanto deterior culpadoloris fiat : quanto sibi ante homines uirtu¬
tis speciẽ uindicat: Dicendũ itaq ẽ patientib ut studeant diligere : quos

Expanded text:
patientes quod per Salomonem rursum dicpatientes quod per Salomonem rursum dicautem differt et reservat in posterum . Impatientia quippe impellente agitur terius disciplina sapientiae circumcludit. Sapiens autem differt et reservat in posterum. Laesus enim, in praesens se ulcisci non desiderat, quia etiam tolerans parci optat, sed tamen juste vindicari omnia extremo judicio non ignorat. At contra admonendi sunt patientes, ne in eo quod exterius portant, interius doleant, ne tantae virtutis sacrificium quod integrum foras immolant, intus malitiae peste corrumpant; et cum ab hominibus non agnoscitur, sed tamen sub divina examinatione peccatur, tanto deterior culpa doloris fiat, quanto sibi ante homines virtutis speciem vindicat. Dicendum itaque est patientibus, ut studeant diligere quos