comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ si me sciretis. & patrẽ meũ scire¬
tis. nͥ ego & pat̃ unũ sumꝰ: Quando
uides aliquẽ. alicui similem. inten¬
dat caritas ur̃a. cotidiana loquutio
ẽ: ñ sit uob̾ arduũ. qđ eẽ aduertitis
usitatũ. Quando gͦ uides aliquem
alicui similem. & nosti tu cui simi¬
lis sit: admirans dicis. Quomͦ iste hõ
similis ẽ illi hõi Hoc ñ diceres. nͥ
duo ẽent. Hĩc ille qui eũ ignorat.
cui tu istũ similem dicis. Itane in¬
quit similis ẽ: Et tu ad eũ. Quid
enĩ: Tu illũ ñ nosti᷑ At ille. Non
noui inquit. Iam tu ut illũ quẽ
nescit ei notũ facias. ex p̃sente quẽ
cernit: respondes & dicis. Hunc uidi¬
sti: illũ uidisti. Non utiq qr hoc di¬
xisti. unũ ẽẽ asseuerasti. & duos ne¬
gasti: s ꝓpt̾ similitudinẽ. tale de¬
disti responsũ. Istũ nosti: & illum
nosti: ualde enĩ similis ẽ: & nichil
distat omnino. Hinc & dñs. Si ine
inquit sciretis: & patrẽ meũ sciretis.

Expanded text:
 si me sciretis et Patrem, meum sciretis, nisi, ego et Pater unum sumus? Quando vides aliquem alicui similem: intendat Charitas vestra, quotidiana locutio est; non sit vobis arduum quod esse advertitis usitatum: quando ergo vides aliquem alicui similem, et nosti tu cui similis sit, admirans dicis, Quomodo iste homo similis est illi homini! Hoc non diceres, nisi duo essent. Hic ille qui eum ignorat, cui tu istum similem dicis: Itane, inquit, similis est? Et tu ad eum: Quid enim, tu illum non nosti? At ille: Non novi, inquit. Jam tu, ut illum quem nescit, ei notum facias ex praesente quem cernit, respondes et dicis: Hunc vidisti, illum vidisti. Non utique quia hoc dixisti, unum esse asseverasti, et duos negasti: sed propter similitudinem tale dedisti responsum, Istum nosti et illum nosti; valde enim similis est, et nihil distat omnino. Hinc et Dominus, Si me, inquit, sciretis, et Patrem meum sciretis,
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudine eiꝰ accepimꝰ. Ergo idone
nocte huiꝰ scłi audiamꝰ & ꝓphetiã
intente. Modo enĩ ad fragilitatem
nr̃am nocturnasq cordis nr̃i inti¬
mas tenebras: humilis uoluit ueni¬
re dñs nr̃. homo uenit. contẽpnendꝰ
& honorandus: uenit negandus &
confitendus. Contẽpnendus & negan-¬
dus a iuidȩis. honorandus & confi¬
tendus a nob̾. Iudicandus: s iudica¬
turus. Iudicandus iniuste: iudica¬
turus iuste. Talis gͦ uenit: ut opor¬
teret ei lucernã testimoniũ ꝑhibe¬
re. Nã quid opus erat ut ioħs tãꝗͣ
lucerna ꝑhiberet diei testimoniũ:¬

Expanded text:
plenitudine ejus accepimus. Ergo idoneuplenitudine ejus accepimus. Ergo idoneunocte hujus saeculi audiamus et prophetiam intente: modo enim ad fragilitatem nostram nocturnasque cordis nostri intimas tenebras humilis voluit venire Dominus noster. Homo venit contemnendus et honorandus, venit negandus et confitendus; contemnendus et negandus a Judaeis, honorandus et confitendus a nobis: judicandus et judicaturus; judicandus injuste, judicaturus juste. Talis ergo venit, ut oporteret ei lucernam testimonium perhibere. Nam quid opus erat ut Joannes tanquam lucerna perhiberet testimoniu
Abbreviated transcription (Latin):
animã: & depͥmit t̾rena inhabitatio
sensum multa cogitantẽ. Depositurꝰ
sum & ego codicẽ istũ: discessuri estiᷤ
&e uos quisq ad sua bene nobis fuit
in luce cõmuni: bene gauisi sumus.
bene exultauimus: sed cum abinui¬
cem recedimus. ab illo ñ recedamus.¬
ab eo quod dictum est.

Expanded text:
animam; et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Depositurus sum et ego codicem istum, discessuri estis et vos quisque ad sua. Bene nobis fuit in luce communi, bene gavisi sumus, bene exsultavimus: sed cum ab invicem recedimus, ab illo non recedamus.Ab eo quod scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
bũ: & uerbũ erat apud dm: & deus
erat uerbũ. Unde tͥ ros inspersus ẽ:
ad fontẽ uenies Ain radius ꝑ obliqua
&e ꝑ anfractuosa tͥ ad cor tenebrosũ
missus ẽ. nudam ipsam lucẽ uidebi ᷤ:
cui uidende ferendeq mundaris.
Dilectissimi. qđ & hesterno cõmemo¬
raui: ioħs ipse dixit. filii di sumꝰ ce
nondũ apparuit quid erimꝰ. Scimꝰ
quia cũ apparuerit. similes ei erimꝰ.¬

Expanded text:
bum, et Verbum erat apud Deum, et Deus bum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Unde tibi ros inspersus est, ad fontem venies: unde radius per obliqua et per anfractuosa tibi ad cor tenebrosum missus est, nudam ipsam lucem videbis, cui videndae ferendaeque mundaris. Dilectissimi, quod et hesterno commemoravi, Joannes ipse dicit, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit
Abbreviated transcription (Latin):
etiã apłs paulus. illuminauerit
occulta tenebiarũ. & manifestau̾it
cogitationes cordis. ut laus sit uni¬
cuiq a do: tunc presenti tali die. lu¬
cernȩ ñ erunt necessariȩ. Non lege
indigebimꝰ eugłio. Ergo om̃s scrip¬
turȩ tollent᷑ de medio: quȩ nobis
in huiꝰ scłi nocte. tãquã lucernȩ ac¬
cendebant᷑: ne in tenebris remanere¬
mus. Istis omnib sublatis. ne quasi
nob̾ luceant indigentib & ipsis hõib
dĩ ꝑ quos hȩc ministrata st̃. nobiscũ
lum̃ illud uerũ clarũq uidentib
Remotis gͦ his adium̃tis. quid uidebi¬
mus: Unde pascet᷑ mens nr̃a: Unde
obtutus ille lȩtabit᷑: Unde erit illud
gaudiũ. qđ nec oculus uidit. nec
auris audiuit: nec in cor hominis
ascendit: Quid uidebimꝰ: Obsecro
uos: amate mecũ: currite credendo
mecũ. Patͥam suꝑnã desideremꝰ. suꝑnę
patriȩ suspiremꝰ. Regrinos nos esse
hic. sentiamꝰ. Quid tẽ uidebimus:
Dicat nc̃ eugłm. In pͥncipio erat uer¬

Expanded text:
etiam apostolus Paulus, illuminaverit occulta tenebrarum, et manifestaverit cogitationes cordis, ut laus sit unicuique a Deo ; tunc praesente tali die lucernae non erunt necessariae: non legetindigebimus Evangelio. Ergo omnes Scripturae tollentur de medio, quae nobis in hujus saeculi nocte tanquam lucernae accendebantur, ne in tenebris remaneremus: istis omnibus sublatis, ne quasi nobis luceant indigentibus, et ipsis hominibus Dei, per quos haec ministrata sunt, nobiscum lumen illud verum clarumque videntibus, remotis ergo his adjumentis quid videbimus? unde pascetur mens nostra? unde obtutus ille laetabitur? unde erit illud gaudium quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ? quid videbimus? Obsecro vos, amate mecum, currite credendo mecum: patriam supernam desideremus, supernae patriae suspiremus, peregrinos nos esse hic sentiamus. Quid tunc videbimus? Dicat nunc Evangelium: In principio erat Ver
Abbreviated transcription (Latin):
cis: sicut in die honeste ambulemꝰ.
Tam̃ quia in cõparatione lucis illius
ad quã uenturi sumꝰ. adhuc nox ẽ.
etiã dies in quo sumꝰ audi petrum
de magnifica potestate. Tu es filius meus
dilectus: in quo bñ sensi. Hanc uocẽ
inquit nos de cęlo audiuimꝰ delatã:
cũ eẽmus cũ illo in monte sc̃o. Sed
quia nos ñ ibi fumꝰ. & istã uocem
de cęlo tẽ ñ audiuimꝰ: ait ad nos
ipse petrus. Et habemꝰ certiorẽ ꝓphe¬
ticũ sermonẽ. Non audistis uocẽ de
cȩlo delatã: s certiorẽ habetis ꝓphe¬
ticũ sermonẽ. Pręuidens enĩ dñs iħs
xp̃c impios quosdam futuros. qui mi¬
raculis eiꝰ calũpniarent᷑ magicis ar¬
tibus ea tribuendo: ꝓpħas ante p̃mi¬
sit. Nũquid enimi si magus erat. &
magicis artib fecit ut coleret᷑ & mor¬
tuus: magus erat antequã natus:
Propħas audi o hõ mortue. & uermes¬
cendo calũpniose: ꝓpħas audi. Lego.
audi qui ante dñm uenert̃. Habe¬
mus hic inquit apłs petrus certio¬

Expanded text:
honeste ambulemus . Tamen quia in comparatione illius lucis ad quam venturi sumus, adhuc nox est etiam dies in quo sumus, audi Petrum de magnifica potestate, Tu es Filius meus dilectus, in quo bene sensi. Hanc vocem, inquit, nos de coelo audivimus delatam, cum essemus cum illo in monte sancto. Sed quia nos non ibi fuimus, et istam vocem de coelo tunc non audivimus; ait ad nos ipse Petrus, Et habemus certiorem propheticum sermonem. Non audistis vocem de coelo delatam, sed certiorem habetis prophet impios quosdam futuros, qui miraculis ejus calumniarentur, magicis artibus ea tribuendo, Prophetas ante praemisit. Numquid enim, si magus erat et magicis artibus fecit ut coleretur et mortuus, magus erat antequam natus? Prophetas audi, o homo mortue, et vermescendo calumniose, Prophetas audi: lego, audi qui ante Dominum venerunt. Habemus, inquit apostolus Petrus, certio
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsos cogitabant: quia si dice-¬
rent ab hõib lapidari possent a tͣba:
quȩ iohem ꝓpħam esse credebat.
Si dicerent de cęlo: responderet eis.
Ille quẽ confitemini de cȩlo habuis¬
se ꝓphetiã. mͥ testimoniũ ꝑhibuit:
&e ab illo audistis in qua ego ista
facio potestate. Uidert̃ gͦ qͣdlibet
horũ respondissent. in laqueũ se
casuros: & dixert̃. Nescimꝰ. Et dñs
eis. Nec ego dico uob: in qua pote¬
state ista facio. Non uob̾ dico quod
scio: qͥa ñ uultis fateri qđ scitis.
Iustissime utiq repulsi. confiisi abres¬
serunt: & impletũ ẽ qđ in psalmo ꝑ
ꝓphetiã dic̃ ds pat̾. Paraui lucernã

Expanded text:
semetipsos cogitabant, quia si dicesemetipsos cogitabant, quia si dicerent, Ab hominibus, lapidari possent a turba, quae Joannem prophetam esse credebat: si dicerent, De coelo, responderet eis, Ille quem confitemini de coelo habuisse prophetiam, mihi testimonium perhibuit, et ab illo audistis in qua ego ista faciam potestate. Viderunt ergo, quodlibet horum respondissent, in laqueum se casuros; et dixerunt, Nescimus. Et Dominus eis: Nec ego dico vobis, in qua potestate ista facio . Non vobis dico quod scio, quia non vultis fateri quod scitis. Justissime utique repulsi, confusi abscesserunt: et impletum est quod in Psalmo per Prophetam dicit Deus Pater, Paravi lucern
Abbreviated transcription (Latin):
iħc xp̃c: multas ante se lucernas
ꝓpheticas accendit & misit. De his
etiã erat ioħs baptista: cui tam
magnũ ipsũ lum̃ qđ est dñs xp̃c¬
ꝑhibuit testimoniũ: quale nulli
hominũ. Ait enĩ. In natis mulierũ:
ñ surrexit maior ioħe baptista. Hic
tñ quo nemo erat maior in natis
mulierũ: dicit de dño iħu xp̃o fgo¬
uenit fortior me ẽ: cuiꝰ ñ sũ dignꝰ
calciam̃tũ soluere. Uidete: quẽ ad¬
modũ se lucerna diei submittat.
Lucernã uͦ ipsũ iohem fuisse: dñs ip-¬
se testat᷑. Ille erat inquit lucerna
ardens & lucens: & uos uoliustis
ad horã exultare in lumine eius
Quando aũ dixert̃ iudȩi dño. dice
nob̾ in qua potestate ista facis: sci¬
ens dñs qr ioħem baptistã ꝓ mag¬
no haberent. & qđ ipse quẽ ꝓ mag¬
no habebant. eis de dño testimoni¬
um ꝑhibuisset: respondit eis. Inter¬
rogo uos & ego unum sermonem: dici¬
te michi. Baptismꝰ ioħis unde ẽ. de cȩlo
an ex hominib. Turbati illi. intra

Expanded text:
istus, multas ante se lucernas propheticas accendit et misit. De his etiam erat Joannes Baptista, cui tam magnum ipsum lumen, quod est Dominus Chrrhibuit testimonium, quale nulli hominum: ait enim, In natis mulierum non surrexit major Joanne Baptista . Hic tamen, quo nemo erat major in natis mulierum, dicit de Domino venit, fortior me est, cujus non sum dignus calceamentum solvere . Videte quemadmodum se lucerna diei submittat. Lucernam vero ipsum Joannem fuisse Dominus ipse testatur: Ille erat, inquit, lucerna ardens et lucens; et vos voluistis ad horam exsultare in lumine ejus . Quando autem dixerunt Judaei Domino, Dic nobis, in qua potestate ista facis? sciens Dominus quia Joannem Baptistam pro magno haberent, et quod ipse quem pro magno habebant, eis de Domino testimonium perhibuisset, respondit eis: Interrogabo et ego vos unum sermonem: dicite mihi, Baptismus Joannis unde est? de coelo, an ex hominibus? Turbati illi intra
Abbreviated transcription (Latin):
p̃missoꝵ: p̃conũ iudicẽ p̃cedentiũ.
Habebat testimoniũ a ioħe. s ipse ma¬
gis testimoniũ erat. qđ sibi ꝑhibe¬
bat. Illi aũ infirmis oculis lucernas
quȩrebant: qr diẽ ferre ñ poterant.
capite ait de ioħe. Erat hõ missus
a do. cui nom̃ erat ioħs. Hic uenit
in testimoniũ. ut testimoniũ ꝑhibe¬
ret de lumine: ut om̃s crederent

Expanded text:
conum judicem praecedentium; habebat testimonium a Joanne: sed ipse majus testimonium erat, quod sibi perhibebat. Illi autem infirmis oculis lucernas quaerebant, quia diem ferre non poterant: capite ait de Joanne, « Erat homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes: hic venit in testimonium, ut testimonium perhibere
Abbreviated transcription (Latin):
bunt in conspectu eiꝰ uniuersȩ fa¬
miliȩ gentiũ: quia dñi ẽ regnum.
&e ipse dominabit᷑ gentiũ. Frubes¬
cat unꝰ inimicus: qr cõdicẽ mͥ mini¬
strat aliꝰ inimicus. Sed ecce de co¬
dicib ꝓlatis ab uno inimico alterũ
uici: & ipse qui mͥ cõdicẽ ꝓtulit.
ñ relinquat᷑. Ab illo ꝓferat᷑: un &
ipse uincat᷑. Lego aliũ ꝓpħam: &

Expanded text:
unt in conspectu ejus universae patriae gentium; quia Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium » . Erubescat unus inimicus, quia codicem mihi ministrat alius inimicus. Sed ecce de codicibus prolatis ab uno inimico alterum vici: et ipse qui mihi codicem protulit, non relinquatur; ab illo proferatur, unde et ipse vincatur. Lego aliu
Abbreviated transcription (Latin):
ego sũ lux mun¬
di. qui me seqͥt᷑
non ambulabit in
tenebris. s habebit lum̃ uitȩ: hester¬
no die qui affiustis. diu disputa¬
tũ eẽ meministis. Et si adhuc ueli¬
mus de illo lumine disputare. diu
loqui possumꝰ: nã ñ possumꝰ explica-¬
re cõpendio. Itaq fr̃s mei sequam᷑
xp̃m lum̃ mundi: ne ambulemus
in tenebris. Tenebrȩ metuende st̃
morũ: ñ oculoꝵ. Et si oculoꝵ. ñ
exterioꝵ. s interioꝵ: un discernit᷑.

Expanded text:
Ego sum lux mundi: qui me sequitur, non ambulabit in tenebris; sed habebit lumen vitae , hesterno die qui adfuistis, diu disputatum esse meministis: et si adhuc velimus de illo lumine disputare, diu loqui possumus; nam non possumus explicare compendio. Itaque, fratres mei, sequamur Christum lumen mundi, ne ambulemus in tenebris. Tenebrae metuendae sunt, morum, non oculorum: et si oculorum, non exteriorum, sed interiorum, unde discerni
Abbreviated transcription (Latin):
nec accipiã sacruficia de manibus
ur̃is: qm ab ortu solis usq ad occa¬
sũ. sacrificiũ mundũ offert᷑ nomini meo.
Non uenis uidee ad sacrificiũ mun¬
dum: conuinto te immundũ. Ecce
& lucernȩ ꝑhibent testimonium
di. ꝓpt̃ infirmitatẽ nr̃am: qr diei
claritatẽ tolerare & uidere non

Expanded text:
accipiam sacrificium de manibus vestris: quoniam ab ortu solis usque ad occasum, sacrificium mundum offertur nomini meo . Non venis, Judaee, ad sacrificium mundum; convinco te immundum. 8. Ecce et lucernae perhibent testimonium diei propter infirmitatem nostram, quia diei claritatem tolerare
Abbreviated transcription (Latin):
sistis. Hic contra inimicos paganos:
occurrit nob alioꝵ testimoniũ ini¬
micoꝵ. Proferimꝰ cõdices a iudȩis:
& respondemꝰ. Nempe & uos & illi:
fidei nr̃e estis inimici. Ideo sparsi
sunt ꝑ gentes: ut alios ex aliis con¬
uincamꝰ inimicis. Codex ysaiȩ ꝓfe¬
rat᷑ a iudeis: iudeamꝰ si ñ ibi lego.
Sicut ouis ad immolandũ ductus
est: & sic̃ agnꝰ corã tondente fuit
sine uoce. sic ñ aꝑuit os suũ. In hu¬
militate iudiciũ eiꝰ sublatũ ẽ: liuo¬
re eiꝰ sanati sumꝰ. Om̃s ut oues erra¬

Expanded text:
sistis. Hic contra inimicos Paganos sistis. Hic contra inimicos Paganos occurrit nobis aliorum testimonium inimicorum. Proferimus codices a Judaeis, et respondemus: Nempe et vos et illi, fidei nostrae estis inimici. Ideo sparsi sunt per gentes, ut alios ex aliis convincamus inimicis Codex Isaiae proferatur a Judaeis, videamus si non ibi lego, « Sicut ovis ad immolandum ductus est, et sicut agnus coram tondente fuit sine voce, sic non aperuit os suum. In humilitate judicium ejus sublatum est; livore ejus sanati sum
Abbreviated transcription (Latin):
set uideri: Sed ñ poteramꝰ. Infirmꝰ
factus est infirmis: ꝑ insirmitatẽ
sanauit infirmitatẽ. ꝑ mortalem
carnẽ: carnis abstulit mortẽ. De
corpore suo collyriũ fecit luminib
nr̃is. Quia gͦ d̾s̃ uenit. & in nocte
scłi adhuc sumꝰ. oportet ut &e ꝓphe¬
tias audiamus. Nam de ꝓphetia con¬
uincimꝰ contradicentes paganos.
Quis ẽ xp̃c: dicit mͥ paganuᷤ. Cui respon¬
ille. Qui ꝓpħȩ: Recitamꝰ ysaiam.
danihelem. hieremiã: alios scõs ꝓpħas:
dicimꝰ quã longe ante illũ uene¬
rint: quanto tp̃re aduentũ eiꝰ prȩ¬
cesserint. Hoc gͦ respondemꝰ. Prȩue¬
nerunt eũ ꝓpħȩ: p̃dixer̃t eũ esse
uenturũ. Respond& aliquis eorũ.
Qui ꝓphe: Nos recitamꝰ: qui nob̾ co-¬
tidie recitant᷑. Et ille. Qui st̃̾ hi
ꝓphȩ: Nos respondemꝰ. Qui &e p̃dixe¬
runt ea quȩ fieri uidemꝰ. Et ille.
Nos inquit uob̾ ista finxistis. Uidistis
ea fieri: & quasi uentura p̃dicta es¬
sent. in libris quib uoluistis conscͥp¬

Expanded text:
n poteramus: infirmas factus est infirmis, per infirmitatem sanavit infirmitatem; per mortalem carnem, carnis abstulit mortem; de corpore suo collyrium fecit luminibus nostris. Quia ergo Dominus venit, et in nocte saeculi adhuc sumus, oportet ut et prophetias audiamus. 7. Nam de prophetia convincimus contradicentes Paganos. Quis est Christus, dicit Paganus? Cui responille: Qui Prophetae? Recitamus Isaiam, Danielem, Jeremiam, alios sanctos Prophetas; dicimus quam longe ante illum venerint, quanto tempore adventum ejus praecesserint. Hoc ergo respondemus: Praevenerunt eum Prophetae, praedixerunt eum esse venturum Respondet aliquis eorum: Qui Prophetae? Nos recitamus, qui nobis quotidie recitantur. Et ille: Qui sunt hi Prophetae? Nos respondemus: Qui et praedixerunt ea quae fieri videmus. Et ille: Vos, inquit, vobis ista finxistis, vidistis ea fieri, et quasi ventura praedicta essent, in libris quibus voluistis conscrip
Abbreviated transcription (Latin):
te exiit anima ad dm̃: Perdidit signũ
xp̃i: accepit signũ diaboli. Anfor¬
te dicit: ñ ꝑdidi signũ xp̃i:. Ergosig¬
nũ xp̃i cũ signo diaboli habuisti:
Non uult xp̃s cõmunionẽ: solus uult
possidere qđ emit. Ianti emit ut
solus possideat. Lu facis ei consortẽ
zabulũ: cui te ꝑ peccatũ uendideras.
Ue duplici corde: qui in corde suo
partẽ faciunt dõ: partẽ faciunt
zabulo. Iratꝰ ds̃ quia sit ibi pars za¬
bulo. discedit: & totũ zabulus possi

Expanded text:
te exiit anima ad Deum? Perdidit signum te exiit anima ad Deum? Perdidit signum Christi, accepit signum diaboli. An forte dicat: Non perdidi signum Christi? Ergo signum Christi cum signo diaboli habuisti. Non vult Christus communionem, sed solus vult possidere quod emit. Tanti emit ut solus possideat: tu facis ei consortem diabolum, cui te per peccatum vendideras. Vae duplici corde ! qui in corde suo partem faciunt Deo, partem faciunt diabolo. Iratus Deus, quia fit ibi pars diabolo, discedit, et totum diabol
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uult eũ ꝑdere: quȩ ipse qui reli¬
quit ñ potuit in sempit̾nũ tenere
Non docet filiũ cũ quo possideat:
s qui post eũ possideat. fr̃s mei.
si pat̾ docet filiũ successorẽ: & quẽ
docet. ipsum similit᷑ ꝑ illa omnia
transiturũ. quia & ille qui mone¬
bat transiturus ẽ: quomͦ uultis eru¬
diat nos pat̾ nr. cui ñ successuri
s ad quẽ accessuri sumꝰ. & cũ quo
inȩt̃nũ mansuri in hereditate
quȩ ñ marcescit nec morit᷑. nec
grandinẽ nouit: et ipsa hereditaᷤ.
ipse pat̃ ẽ. Hunc possidebimꝰ. & eru¬
diri ñ debemꝰ: Sufferamꝰ gͦ erudi¬
cionẽ patris: si quando nob dolet
caput. curramus ad prȩcantatio¬
nes. ad sortilegos: & remedia uani-¬
tatis. fr̃s mei ñ uos plangã: cotidie
inuenio ista & quid faciã: Nondũ
ponendã . Ecce si cui factũ ẽ reme-¬
diũ moriat᷑. Quã multi enĩ cũ re¬
mediis mortui sunt: & quã multi
sine remediis uixerunt. Qua fron¬

Expanded text:
non vult eum perdere, quae ipse qui relinon vult eum perdere, quae ipse qui relinquit, non potuit in sempiternum tenere. Non docet filium cum quo possideat, sed qui post eum possideat. Fratres mei, si filium docet pater successorem, et quem docet et ipsum similiter per illa omnia transiturum, qua et ille qui monebat transiturus est; quomodo vultis erudiat nos Pater noster, cui non successuri, sed ad quem accessuri sumus, et cum quo in aeternum mansuri in haereditate, quae non marcescit, nec moritur, nec grandinem novit? Et ipse haereditas et ipse Pater est. Hunc possidebimus, et erudiri non debemus? Sufferamus ergo eruditionem Patris. Non quando nobis dolet caput, curramus ad praecantatores, ad sortilegos et remedia vanitatis. Fratres mei, non vos plangam? Quotidie invenio ista; et quid faciam? Nondum ponendam? Ecce, si cui factum est remedium, moriatur, quam multi enim cum remediis mortui sunt? et quam multi sine remediis vixerunt? qua fron
Abbreviated transcription (Latin):
Et quomͦ uob̃ uoluit p̃dicari. sic il¬
lũ tenete: sic in corde ur̃o scribite.
Murus ẽ aduersus omnes impetus:
& aduersus omnes insidias inimici.
Nolͣte timere. Nec tẽptat ille: nisi
ꝑmissus fuerit. Constat illũ nicħ
facere. nͥ ꝑmissus fuerit aut missus.
Mittitur tãquã angelus malus: A
potestate dominante ꝑmittitur.
quando aliquid petit. & hoc fr̃s¬
mei ñ fit nͥ ut ꝓbent᷑ iusti: puni¬
ant᷑ iniusti. Quid gͦ tues: Am¬
bula in dño tuo: certus esto. qđ
te ñ uult pati. ñ pateris. Quod te
ꝑmiserit pati. flagellũ corrigentiᷤ
ẽ: ñ pena dapnantis. Ad heredita¬
tẽ sempit̾nã erudimur: & flagella¬
ri dedignamur: Fr̃s mei. si recusa¬
ret quisquã puer colaphis aut fla¬
gellis cȩdi a patre suo: quomͦ dice¬
ret᷑ suꝑbus. desperatus. ingratus pa¬
ternȩ discipline: Et ut quid eru¬
dit pat̾ homo. filiũ homine̾: Ut
possit non perdere temporalia que
illi adquisiuit: quȩ illi collegit: quȩ

Expanded text:
et quomodo vobis voluit praedicari, sic illum tenete, sic in corde vestro scribite. Murus est adversus omnes impetus et adversus omnes insidias inimici. Nolite timere, nec tentat ille, nisi permissus fuerit: constat illum nihil facere, nisi permissus fuerit aut missus. Mittitur tanquam angelus malus a potestate dominante; permittitur, quando aliquid petit: et hoc, fratres, non fit, nisi ut probentur justi, puniantur injusti. Quid ergo times? Ambula in Domino Deo tuo, certus esto: quod te non vult pati, non pateris; quod te permiserit pati, flagellum corrigentis est, non poena damnantis. Ad haereditatem sempiternam erudimur, et flagellari dedignamur! Fratres mei, si recusaret quisquam puer colaphis aut flagellis caedi a patre suo, quomodo diceretur superbus, desperatus, ingratus paternae disciplinae? Et utquid erudit pater homo filium hominem? Ut possit non perdere temporalia quae illi acquisivit, quae illi collegit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ quẽ uideris sp̃m descenden¬
tẽ uelut colũbã & manentẽ suꝑ
eũ: hic ẽ qui baptizat in sp̃u scõ.
Quid ẽ. hic ẽ: Non alius: et si ꝑ a
liũ: Quare aũ ꝑ colũbã: Multa
dicta sunt: nec possunt. nec o¬
pus ẽ omĩa retexere: p̃cipue
tam̃ ꝓpt̃ pacẽ: quia & ligna
quȩ baptizata sunt foris. quia
fructũ in eis inuenit colũba ad
archã aitulit. Sic̃ enĩ meministis. colubã
emissam a noe de archa. quȩ dilu¬
uio natabat. & baptismo abluebat᷑:
non mergebat᷑. Cũ gͦ ẽẽt emissa: at¬
tulit ramũ oliuȩ. S ñ sola folia ha¬
bebat: habebat & fructũ. Itaque hoc
optandũ ẽ frĩb nr̃is qui foris bap¬
tizant᷑: ut habeant fructũ. Non il¬
los sinit colũba foris. nͥ ad archam
reduxerit. fructus aũ ẽ totus. carita:
sine qua nicħ ẽ homo. quicquid
aliuo habuerit. Et hoc uberrime¬

Expanded text:
escendentem velut columbam, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto . Quid est, hic est? Non alius, etsi per alium. Quare autem per columbam? Multa dicta sunt, nec possum, nec opus est omnia retexere: praecipue tamen propter pacem; quia et ligna quae baptizata sunt foris, quia fructum in eis invenit columba, ad arcam attulit: sicut meministis columbam emissam a Noe de arca, quae diluvio natabat, et baptismo abluebatur, non mergebatur. Cum ergo esset emissa, attulit ramum olivae: sed non sola folia habebat, habebat et fructum . Itaque hoc optandum est fratribus nostris qui foris baptizantur, ut habeant fructum: non illos sinet columba foris, nisi ad arcam reduxerit. Fructus autem est totus charitas, sine qua nihil est homo, quidquid aliud habuerit. Et hoc uberrime
Abbreviated transcription (Latin):
hoc de cęteris ueritatis p̃dicatorib cre¬
damꝰ. Bide paulũ ascendentẽ. Scio ho¬
minẽ in xp̃o añ annos quatuordecim
raptũ fuisse usq in t̾ciũ cęlũ. siue in
corpore siue extra corpus nescio ds̃ scit:
dentẽ audite. Non potui loqui uobis
quasi sp̃ualib. s quasi carnalibꝰ. Quasi
paruulis in xp̃o: lac uob̾ potũ dedi ñ
escã. Ecce descendit: q̃ ascenderat. Quȩre

Expanded text:
teris veritatis praedicatoribus credamus. Vide Paulum ascendentem: « Scio hominem in Christo ante annos quatuordecim raptum fuisse usque in tertium coelum, sive in corpore, sive extra corpus nescio, Deus scit: et aendentem audite. « Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus: quasi parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non e
Abbreviated transcription (Latin):
dicere se habere caritatẽ: qui diuidt̃
unitatẽ. Hȩc dicta sunt: sequentia
quia uidit. Quale testimonium
phibuit: Quia ipse ẽ filius di. Opor¬
tebat gͦ. ut ille baptizaret qui est
filius ddi unicus: ñ adoptatꝰ. Adop¬
tati filii: ministri sunt unici. Nnicꝰ¬
habet potestatẽ. adoptati ministe¬
riũ. Licet baptiret minister ñ ꝑti¬
nens ad numerũ fratrũ. qr male
uiuit & male agit: quid nos conso¬
lat᷑: Hic ẽ qui baptizat. Altera¬

Expanded text:
aritatem, qui dividunt unitatem. » His dictis subsequentia quia vidit. Quale testimonium perhibuit? quia ipse est Filius Dei; oportebat ergo ut ille baptizaret qui est Filius Dei unicus, non adoptatus; adoptati filii ministri sunt unici, unichabet potestatem, adoptat in ministerium, licet baptizet minister, non pertinens ad numerum fratrum, quia male vivit et male agit, quid nos consolatur? Hic est qui baptizat, e
Abbreviated transcription (Latin):
imitatione: ascendunt illuminatione:
ascendt & p̃dicatione. Et si aliq̃n uos
diutiꝰ teniumꝰ: consilii fuit ut impor¬
tunȩ horȩ transirent. Arbitramur
restant agamꝰ ut diẽ dñicũ sollepniter
ĩpleamꝰ in gaudiis sp̃ualib & cõparemꝰ
gaudia ueritatis cũ gaudiis uanitatiᷤ.
Et si horremuᷤ. doleamꝰ Si dolemꝰ oremꝰ:
Si oramꝰ exaudiam᷑. Si exaudimur: &
illos lucramur¬

Expanded text:
ipsius ascendunt imitatione, descendunt praedicatione. 24. Et si aliquanto vos diutius tenuimus, consilii fuit ut importunae horae transirent: arbitramur restant agamus, ut diem dominicum solemniter impleamus in gaudiis spiritualibus, et comparemus gaudia veritatis cum gaudiis vanitatis: et si horremus, doleamus; si dolemus, oremus; si oramus, exaudiamur; si exaudimur, et illos lucramur
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs. fr̃s: nescio quid maiꝰ dixit: quã
ẽ sub arbore fici uitli te. Nlus ẽ enĩ
qd̃ nos dñs uocatos iustificat. quã qđ
uidit iacentes sub umbra mortis. Qiuid
enĩ nob̃ ꝓderat: si ibi remansissemꝰ ubi
tib angłis dixerã: s ne obliti fueritis
breuit᷑ dicã tãquã cõmemorans. Puribꝰ
aũ dicerẽ: si ñ cõmemorarẽ. s mͦ insinu¬
arẽ. Scalas uidit iacob ꝑ somnui: & in
ipsis scalis uidit ascendentes anglos &¬
descendentes: & lapidẽ quẽ sibi posuerat
ad caput unxit. Audistis qr messias
enĩ sic posuit lapide unctũ: ut ueni¬
ret & adoraret. Alioqͥn idolatria ẽẽt:
ñ significatio xp̃i. facta ẽ gͦ significa¬
tio qͦusq oportuit fieri significationẽ:
ñ in idolo lapis unctus. lapis quare:
Ecce pono in syon lapidẽ electũ. p̃ciosũ:
& qͥ crediderit in illũ ñ confundet᷑.
Quare unctus: Quia xp̃s a chrismate
Qđ aũ uidit tc̃ in scalis & ascendentes
& descendentes angłos: sic ẽ & in ȩccła

Expanded text:
xi, quam est, sub arbore fici vidi te. Plus enim est quod nos Dominus vocatos justificavit, quam quod vidit jacentes sub umbra mortis. Quid enim nobis proderat si ibi remansissemus, ubtibus Angelis dixeram; sed ne obliti fueritis, breviter dico tanquam commemorans: pluribus enim dicerem si non commemorarem, sed modo insinuarem. Scalas vidit Jacob per somnium, et in ipsis scalis vidit Angelos ascendentes et descendentes; et lapidem quem sibi posuerat ad caput, unxit . Audistis quia Messias enim sic posuit lapidem unctum, ut veniret et adoraret: alioquin idololatria esset, non significatio Christi. Facta est ergo significatio, quo usque oportuit fieri significationem, non in idolum. Lapis unctus: lapis quare? Ecce pono in Sion lapidem electum, pretiosum, et qui crediderit in illum, non confundetur . Quare unctus? Quia Christus a chrismate. Quid autem vidit tunc in scalis? Ascendentes et descendentes Angelos. Sic est et Ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
litudinẽ. Quo debitores erant fęne¬
ratori cuidã: unꝰ ei debebat quinqua¬
ginta denarios. alt̾ qͥngentos. Cũ non
haberent un redderent: donauit am¬
bob. Quis eũ plus dilexit᷑:. Et ille.
Credo dñe: cui plus donauit. Et con¬
uersus ad mulierẽ: dixit simoni. Uides
istã mulierẽ: Intraui in domũ tuã.
aquã mͥ ad pedes ñ dedisti: illa aũ
des meos unxit unguento. apt̾ea dico
tͥ. Dimitent᷑ ei peccata multa: q̃m di¬
lexit multũ. Cui aũ modicũ dimit¬
tit᷑: modicũ diligit. Hoc ẽ dicere su
ȩgrotas s sanũ te putas. Modicũ putas
tͥ dimitti: cũ plus debitor sis. Bene ista
qr dolus in illa ñ erat: meruit medi-¬
cinã. Quid ẽ dolus in illa ñ erat: Con-¬
fitebat᷑ peccata. Hoc laudat in natha¬
nahele. qr dolus in illo ñ erat: qr mul¬
ti pharisei qͥ habundabant peccatis u¬
stos se dicebant: & dolũ adferebant.
ꝑ quẽ sanari ñ poterant. Uidit gͦ iã

Expanded text:
litudinem: « Duo debitores erant cuidam fenelitudinem: « Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alter quingentos: cum non haberent unde redderent, donavit ambobus; quis eum plus dilexit? Et ille: Credo, Domine, cui plus donavit. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intravi in domum tuam, aquam mihi ad pedes non ardisti; illa autedes meos unxit unguento. Propterea dico tibi; dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum: cui autem modicum dimittitur, modicum diligit » . Hoc est dicere, Plus aegrotas, sed sanum te putas: modicum putas tibi dimitti, cum plus debitor sis. Bene ista, quia dolus in illa non erat, meruit medicinam. Quid est, dolus in illa non erat? Confitebatur peccata. Hoc et laudat in Nathanaele, quod dolus in illo non erat: quia multi pharisaei qui abundabant peccatis, justos se dicebant, et dolum afferebant, per quem sanari non poterant. 20. Vidit ergo jam
Abbreviated transcription (Latin):
habentibꝰ. Non ueni uocare iustos. sed
peccatores. Hoc ẽ dicere. Quia uos iustoᷤ
dicitis. cũ sitis peccatores: sanos uos p̃¬
dicatis. cũ langueatis. medicinã repel¬
litis. ñ sanitatẽ tenetis. Unde ille
pharisȩus qui uocauerat dñm ad
prandiũ. sanꝰ sibi uidebat᷑: egiota aũ
illa mulier inrupit in domũ quo ñ
erat inuitata: &e desiderio salutis fa-¬
cta impudens. accessit ñ ad caput
dñi. ñ ad manꝰ. s ad pedes: lauit e¬
os lacrimis. tersit capillis: osculata ẽ
eos. unxit unguento. Pacẽ fecit cũ ue¬
stigiis dñi peccatrix. Rep̃hendit ille
tãquã sanꝰ medicũ. Ille pharisȩus qui
illic discũbebat: ait apud se. Hic si eẽt
inqͥt ꝓpħa: sciret quȩ mulier illi pedes
tetigisset. Ido aũ suspicatꝰ erat eũ igno¬
rasse. qr ñ ilła reppulit: quasi ne ĩmun¬
dis manib tangeret᷑. Nouerat aũ ille:
ꝑmisit se tangi: ut tactꝰ ipse sanaret.
Dñs uidens cor pharisei: ꝓposuit simi¬

Expanded text:
tibus: non veni vocare justos, sed peccatores . Hoc est dicere, Quia vos justos dicitis, cum sitis peccatores, sanos vos judicatis, cum langueatis, medicinam repellitis, non sanitatem tenetis. Unde ille pharisaeus qui vocaverat Dominum ad prandium, sanus sibi videbatur: aegrota autem illa mulier irrupit in domum, quo non erat invitata, et desiderio salutis facta impudens, accessit, non ad caput Domini, non ad manus, sed ad pedes; lavit eos lacrymis, tersit capillis, osculata est eos, unxit unguento, pacem fecit cum vestigiis Domini peccatrix. Reprehendit ille tanquam sanus medicum, ille pharisaeus qui illic discumbebat; et ait apud se: Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi pedes tetigisset. Ideo autem suspicatus erat eum ignorasse, quia non illam repulit, quasi ne immundis manibus tangeretur: noverat autem ille, permisit se tangi, ut tactus ipse sanaret. Dominus videns cor Pharisaei, proposuit simi
Abbreviated transcription (Latin):
Seqͥt᷑: in corde & corde locuti st̃ mala. Qͥd ẽ
ĩ corde & corde: nͥ duplici corde: Si gͦ dolus
in isto non erat: sanabiłe illũ medicꝰ iu¬
dicauit. ñ sanũ. Aliud ẽ enĩ sanꝰ aliud
sanabilis: aliud insanabilis. Qui egiotat
cũ spe. sanabilis dr: qui ȩgrotat cũ despe¬
iatione. insanabilis. Qui aũ iã sanꝰ est:
ñ eget medico. Medicus gͦ qui uenerat
sanare. uidit istũ sanabiłe: qr dolus in
illo ñ erat. Quomͦ in illo ñ erat dolus:
Si peccator ẽ: fatet᷑ se peccatorẽ. Si enĩ
peccator ẽ & iustũ se dicit: dolus ẽ in

Expanded text:
Sequitur, In corde et corde locuti sunt mala . Quid est, Sequitur, In corde et corde locuti sunt mala . Quid est, In corde et corde; nisi duplici corde? Si ergo dolus in isto non erat, sanabilem illum medicus judicavit, non sanum. Aliud est enim sanus, aliud sanabilis, aliud insanabilis: qui aegrotat cum spe, sanabilis dicitur; qui aegrotat cum desperatione, insanabilis; qui autem jam sanus est, non eget medico. Medicus ergo qui venerat sanare, vidit istum sanabilem, quia dolus in illo non erat. Quomodo dolus in illo non erat? Si peccator est, fatetur se peccatorem. Si enim peccator est, et justum se
Abbreviated transcription (Latin):
in quo dolus ñ ẽ: Forte ñ habebat
peccatũ: forte ñ erat ȩger: forte
illi niedicus ñ erat necessarius.
Absit. Nemo hic sic natꝰ est: ut illo
medico ñ egeret. Quid sibi gͦ uult
in quo dolus ñ ẽ: Aliquanto inten¬
tius quęramꝰ. Apparebit mͦ in noĩe
dni. Dolũ dicit dñs & om̃is qͥ uer¬
ba latina intelligit: scit qr dolus
est cũ aliud agitur. aliud simulatur.
Intendat caritas urã. s dolus dolor
est. ꝓpterea dico. quia multi fĩs imꝑitio
lus ẽ: & tãquã duo corda habet. Unũ
quasi sinũ cordis habet ubi uidet ueri¬
tatẽ. & alterũ sinũ ubi cõncipit m̃da¬
ciũ. Et ut noueritis hc̃ dolũ ẽẽ: dictũ ẽ¬
res latinitatis loquunt᷑ sic: ut dicant do¬
lus illũ torquet. ꝓ eo qđ ẽ dolor. Dolus
fraus ẽ: simulatio ẽ. Quando aliquis ali¬
quid in corde tegit et aliud loquit᷑ do
ĩpsalmis. babra dolosa. Qͥd ẽ labia dolosa:

Expanded text:
in quo dolus non est? Forte non habebat in quo dolus non est? Forte non habebat peccatum? forte non erat aeger? forte illi medicus non erat necessarius? Absit. Nemo hic sic natus est, ut illo medico non egeret. Quid sibi ergo vult, in quo dolus non est? Aliquanto intentius quaeramus; apparebit modo in nomine Domini. Dolum dicit Dominus; et omnis qui verba latina intelligit, scit quia dolus est, cum aliud agitur et aliud fingitur. Intendat Charitas vestra. Non dolus dolor est: propterea dico, quia multi fratres imperitiolus est, et tanquam duo corda habet: unum quasi sinum cordis habet, ubi videt veritatem; et alterum sinum, ubi concipit mendacium. Et ut noveritis hunc esse dolum, dictum eres latinitatis loquuntur sic, ut dicant, Dolus illum torquet, pro eo quod est dolor. Dolus fraus est, simulatio est. Quando aliquis aliquid in corde tegit, et aliud loquitur, dodolosa?
Abbreviated transcription (Latin):
confundat fortia: & ignobilia
ret᷑: fortasse ido se diceret electũ. qr
doctrina eiꝰ meruit eligi. Dñs nr
ceruices: ñ quęsiuit ꝑ oratore m
piscatorẽ: s de piscatore lucratꝰ ẽ
imꝑatorem. Magnus cẏprianus
orator: s pͥor petrus piscator: ꝑ quẽ
postea cred̾et ñ tantũ orator. s &̃ impator.
Nullus nobilis pͥmo electus est. nulbꝰ
doctus: quia insirma mundi elegit
ut confunderet fortia. Erat gͦ iste
magnꝰ & sine dolo Hoc solo ñ electꝰ:
ne cuiquã uderet᷑ dñs doctos ele¬
gisse. & ex ipsa doctrina legis ueni¬
ebat. Qđ cũ audisset anazareth scru¬
tatus enĩ erat scripturas. & sciebat
qr inde erat exspectandus saluator:
qđ ñ facile alii scribȩ & pharisei
filiũ ioseph: ille qui optime scrip¬
turas nouerat. audito noĩe nara¬
reth. erectꝰ ẽ in spẽ. & dixit. Anaza¬
reth potest aliquid boni ẽẽ. Iã cȩte¬
ra de ipso uideamꝰ. Ecce uere isra¬
helita: in quo dolus ñ ẽ. Quid ẽ

Expanded text:
obilia retur, fortasse ideo se diceret electum, quia doctrina ejus meruit eligi. Dominus cervices, non quaesivit per oratorem piscatorem; sed de piscatore lucratus est imperatorem. Magnus Cyprianus orator, sed prior Petrus piscator, per quem postea crederet non tantum orator, sed et imperator. Nullus nobilis primo electus est, nullus doctus; quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Erat ergo iste magnus et sine dolo: hoc solo non electus, ne cuiquam videretur Dominus doctos elegisse. Et ex ipsa doctrina Legis veniebat, quod cum audisset a Nazareth: scrutatus enim erat Scripturas, et sciebat quia inde erat expectandus Salvator, quod non facile alii Scribae et Pharisaei filium Joseph; ille qui optime Scripturas noverat, audito nomine Nazareth, erectus est in spem, et dixit, A Nazareth potest aliquid boni esse. 18. Jam caetera de ipso videamus, Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Quid est,
Abbreviated transcription (Latin):
F olia gͦ ficulnea: intelliguntur peccata.
Erat aũ nathanahel sub arbore fici tãquã
sub umbra mortis. Uidit eũ dñs de quo
dictũ ẽ: qui sedebant sub umbra mortis.
lum̃ ortũ ẽ eis. Quid gͦ dictũ ẽ nathana¬
heli: Dicis mͥ o nathanahel ũn me nosti.
Modo iã loqueris mecũ: qr uocauit te phi¬
lippus. Iã quẽ uocauit ꝑ apłm: ad ȩccłiã
suã uidit ꝑtinere. Otu eccłia. otu ifrł in
quo dolus ñ est. si es ppłs isrł in qͦ dolus

Expanded text:
: folia ergo ficulnea intelliguntur peccata. : folia ergo ficulnea intelliguntur peccata. Erat autem Nathanael sub arbore fici, tanquam sub umbra mortis. Vidit eum Dominus, de quo dictum est, Qui sedebant sub umbra mortis, lumen ortum est eis . Quid ergo dictum est Nathanaeli? Dicis mihi, o Nathanael, Unde me nosti? Modo jam loqueris mecum, quia vocavit te Philippus. Jam quem vocavit per apostolum, ad Ecclesiam suam vidit pertinere. O tu Ecclesia, o tu Israel, in quo dolus non est; si es populus Israel in quo dolus
Abbreviated transcription (Latin):
hel. Uñ me nosti᷑ Respondit iħc: & di¬
xit. Priꝰquã te philippus uocaret. cum
ẽẽs sub ficu. uidi te: id ẽ sub arbore fici.
nathanahel iste intelligere in eo quod
dictũ ẽ: cũ esses sub fici arbore uidi te.
pͥus quã te philippus uocaret. Nã talẽ
uocẽ ꝓtulit tu es filiꝰ dĩ. tu es rex isrł.
quałe tanto post petrus. q̃n ei dñs ait.
beatꝰ es symon bariona: qr ñ tͥ reuelauit
caro & sanguis. s pat̾ meus qͥẽ ĩcęlo.
Et ibi nominauit petrã: & laudauit fir-¬
mam̃tũ ȩccłiȩ: In ista fide hic iã dic̃:
tu es filiꝰ dĩ. tu es rex isrł. inde qͥa
dictũ ẽ ei. añquã philippus te uocaret.
cũ ẽẽs sub arbore fici uidite: querendũ ẽ
an aliquid significet ista arbor fici.
Audite enĩ fr̃s mei Inuenimꝰ arborẽ
fici maledictã: qr sola folia habuit. et
fructũ ñ habuit. In origine humani
generis. adã & ȩua cũ peccassent: de fo-¬
lus ficulneis succinctoria sibi fecert̃.

Expanded text:
ti? Respondit Jesus, et dixit: Priusquam te Philippus vocaret, cum esses sub ficu, vidi te; id est, sub arbore fici. Nathanael iste intelligere, in eo quod dictum est, Cum esses sub fici arbore, vidi te, priusquam te Philippus vocaret. Nam talem vocem protulit, Tu es Filius Dei, tu es rex Israel; qualem tanto post Petrus, quando ei Dominus ait, Beatus es Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui est in coelo . Et ibi nominavit petram, et laudavit firmamentum Ecclesiae in ista fide. Hic jam dicit, Tu es Filius Dei, tu es rex Israel. Unde? Quia dictum est ei, Antequam te Philippus vocaret, cum esses sub arbore fici, vidi te. 21. Quaerendum est, an aliquid significet ista arbor fici. Audite enim, fratres mei: Invenimus arborem fici maledictam, quia sola folia habuit, et fructum non habuit . In origine humani generis Adam et Eva cum peccassent, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
me nosti: ait illi dñis Priꝰquã te uocanx
philippus cũ ẽẽs sub arbore fici: iudi te.
Otu isrł sine dolo quisquis es: o ppłe ui¬
uens ex fide. añquã te ꝑ apłos meos uo¬
carẽ ait: cũ eẽs sub umbra mortisde tu
me ñ uideres: ego te uidi. Dñs deinde

Expanded text:
me nosti? ait illi Dominus, Priusquam te vocaret me nosti? ait illi Dominus, Priusquam te vocaret Philippus, cum esses sub arbore fici, vidi te. O tu Israel sine dolo, quisquis es, o popule vivens ex fide, antequam te per Apostolos meos vocarem, cum esses sub umbra mortis, et tu me non videres, ego te vidi. D
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m: & ñ ille nos quȩ̨siuit: Nũquid nos
ad ȩgrotos: Nonne ouis illa ꝑierat: & re¬
lictis nonaginta & nouẽ pastor quȩsiuit
illã & inuenit. quã letꝰ in humeris re¬
portauit: Nonne ꝑierat illa dragna:
& accendit mulier lucernã & quęsiuit
in tota domo sua donec inuenit: Et
cũ inuenisset. congratulamini mͥ ait ui¬
ꝑieramꝰ: & pastor ñr inuenit ouẽ. sed
quȩ siuit ouẽ: mulier inuenit dragmã.
s quȩsiuit dragmã. Quȩ ẽ mulier:
Caro xp̃i. Quȩ ẽ lucerna: Paraui lucer¬
nã xp̃o meo. Gͣ quesiti sumꝰ ut inue¬
niremur: inuenti loquimur. sl suꝑbia¬
mus: qr añquã iuenirem᷑ ꝑieramꝰ si
ñ quęrerem᷑. Non nob̾ gͦ dicant quos
amamꝰ: & uolumꝰ lucrari paci ȩccłiȩ¬
catholicȩ. Quid nos uultis: Quid nos
quęritis. si peccatores sumꝰ: Ido uos
querimꝰ ne ꝑeatis. Queximꝰ: qr que siti
sumꝰ. Inuenire uos uolumꝰ qr inuenti
sumꝰ. Itaq nathanahel cũ dixisset unde

Expanded text:
et non ille nos quaesivit? Numquid nos ad aegrotos? Nonne ovis illa perierat, et relictis nonaginta novem pastor quaesivit illam et invenit, quam laetus in humeris reportavit? Nonne perierat drachma illa, et accendit mulier lucernam, et quaesivit in tota domo sua donec invenit? Et cum invenisset, Collaetamini mihi, ait vipastor noster invenit ovem, sed quaesivit ovem; mulier invenit drachmam, sed quaesivit drachmam. Quae est mulier? Caro Christi. Quae est lucerna? Paravi lucernam Christo meo . Ergo quaesiti sumus, ut inveniremur; inventi loquimur. Non superbiamus, quia antequam inveniremur, perieramus, si non quaereremur. Non ergo nobis dicant quos amamus, et volumus lucrari paci Ecclecatholicae: Quid nos vultis? quid nos quaeritis, si peccatores sumus? Ideo vos quaerimus, ne pereatis: quaerimus, quia quaesiti sumus; invenire vos volumus, quia inventi sumus. 22. Itaque Nathanael cum dixisset, Unde
Abbreviated transcription (Latin):
iħs nathanahełe uenientẽ ad se:
& dicit de eo. Ecce uere isrłita: in
quo dolus ñ ẽ. Magnũ testimoniũ.
Hoc nec andreȩ dictũ ẽ. nec petro.
nec philippo: qđ dictũ ẽ de natha¬
nahele. Ecce uere isrłita: in qͦ dolus
ñ est. Quid gͦ facimꝰ fr̃s: Beberet

Expanded text:
hanaelem venientem ad se, et dicit de eo: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Magnum testimonium! hoc nec Andreae dictum, nec Petro dictum, nec Philippo, quod dictum est de Nathanaele: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. 17. Quid ergo facimus, fratres? Deberet
Abbreviated transcription (Latin):
gauit illũ apłs paulus. ut aufer¬
ret stimulũ carnis. & noluit au¬
ferre. Nũquid ꝑturbatꝰ est: Nũ¬
quid contristatus dixit se deser¬
tũ: Dagis se dixit ñ desertũ qr
ñ ablatũ ẽ qł uolebat auserri:
ut illa infirmitas sanaret᷑. Hoc
enĩ inuenit in uoce medicisiif¬
ficit tͥ grã mea: nã uirtus in infir¬
mitate ꝑficit᷑. Unde gͦ scis qđ non
uult te sanare ds: Adhuc tͥ ex¬
pedit flagellari. Unde scis quam
putre ẽ qđ secat medicus agens
ferrũ ꝑ putria: Nonne nouit
modũ quid faciat .: quousq fa¬
ciat: Nũqͥd ululatus eiꝰ qui secat᷑:
retrahit manꝰ medici artificiose
secantis: Ille clamat: ille secat
Crudelis qui ñ audit clamantem:
an potius misericors. qui uulnꝰ
ꝑsequit᷑ ut sanet egrotũ: Hȩc
fis mei ideo dixi. ne quis quęrat
aliquid p̃ter auxiliũ di: quando
forte in aliqua correptione dñi
sumꝰ. Uidete ne pereatis: uidẽte
ne ab agno discedatis. & aleone

Expanded text:
gavit eum Paulus apostolus, ut aufergavit eum Paulus apostolus, ut auferret stimulum carnis, et noluit auferre. Numquid perturbatus est? numquid contristatus dixit se desertum? Magis se dixit non desertum, quia non ablatum est quod volebat auferri, ut illa infirmitas sanaretur. Hoc enim invenit in voce medici: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Unde ergo scis quod non vult te sanare Deus? Adhuc tibi expedit flagellari. Unde scis quam putre est quod secat medicus, agens ferrum per putria? Nonne novit modum, quid faciat, quo usque faciat? Numquid ululatus ejus qui secatur, retrahit manus medici artificiose secantis? Ille clamat; ille secat. Crudelis qui non audit clamantem, an potius misericors qui vulnus persequitur ut sanet aegrotum? Haec, fratres mei, ideo dixi, ne quis quaerat aliquid praeter auxilium Dei, quando forte in aliqua correptione Domini sumus. Videte ne pereatis, videte ne ab Agno recedatis, et a leone
Abbreviated transcription (Latin):
sunt homines. qui currt̃ ad liga¬
turas: ut gaudeamꝰ quando uide¬
mus hominẽ in lecto suo constitu¬
tũ. iactari febrib & dolorib. nec
alicubi spem posuisse. nͥ ut sibi e¬
uuangłiũ ad caput poneret: ñ qr
ligaturis. Si gͦ ad caput ponitur.
ut quiescat dolor cãpitis: ad cor ñ
ponit᷑ ut sanet᷑ a peccatis. fĩat gͦ.
Quid fiat: Ponat᷑ ad cor: sanet᷑ cor.
Bonũ ẽ bonũ. ut de salute corporis
ñ satagas: nͥ ut a dõ ilła petas. Si
scit tͥ ꝓdesse: dabit ilła. Si ñ tibi
dederit: non ꝓderat habere illa.
Quã multi ȩgrotant innocentes
in lecto: & si sani fuerint: ꝓcecłt
ad scelera cõmittenda. Quã mul¬
tis obest sanitas. Latro qui ꝓce¬
dit ad faucẽ occidere hominem:
quanto illi meliꝰ erat ut ȩgrotaroe.
Qui noctũ surgit ad fodiendum
parietẽ alienũ: quanto meliꝰ si fe¬
brib iactaret᷑ Innocentiꝰ egrota¬
catis. Et qͣn forte flagellamur
in corpore: ipsum dep̃cemur. Ro¬

Expanded text:
sunt homines qui currunt ad ligasunt homines qui currunt ad ligaturas, ut gaudeamus quando videmus hominem in lecto suo constitutum, jactari febribus et doloribus, nec alicubi spem posuisse, nisi ut sibi Evangelium ad caput poneret: non qust Evangelium ligaturis. Si ergo ad caput ponitur ut quiescat dolor capitis, ad cor non ponitur ut sanetur a peccatis? Fiat ergo. Quid fiat? Ponatur ad cor, sanetur cor. Bonum est, bonum, ut de salute corporis non satagas, nisi ut a Deo illam petas. Si scit tibi prodesse, dabit illam: si non tibi dederit, non proderat habere illam. Quam multi aegrotant in lecto innocentes; et si sani fuerint, procedunt ad scelera committenda? Quam multis obest sanitas? Latro qui procedit ad faucem occidere hominem, quanto illi melius erat ut aegrotaret? Qui noctu surgit ad fodiendum parietem alienum, quanto illi melius si febribus jactaretur? Innocentius aegrotacatis; et quando forte flagellamur in corpore, ipsum deprecemur. Ro
Abbreviated transcription (Latin):
ñ illi ꝓsit qđ impetrauit. Sed hoc
tuit falli imꝑator: quando p̃ces
misisti. Dixistienĩ qͦd uoluisti: et
cui dixisti nescit an uerũ sit. Dimi¬
sit te aduersario tuo conuincen¬
dũ: ut si ante iudicẽ conuictus fu-¬
eris de mendacio. qr ñ potuit ille
nͥ prestare. nesciens an fueris m̃titꝰ.
ibi carebis ipso beneficio rescripti.
quo ꝑduxisti rescriptũ. Ds̃ au
qui nouit utrũ m̃tiaris an uerũ
dicas: ñ facit ut in iudicio tͥ ñ ꝓsit.
s nec impetrare te ꝑmittit: quia
ausus es m̃tiri ueritati. Quid gͦ
facturus es: Dic mͥ. Implere legẽ
ex omni parte. ita ut in nullo of¬
fendas: difficile ẽ. Reatꝰ gͦ certus ẽ:
remedio uti ñ uis. Ecce fr̃s mei: qͣle
remediũ posuit dñs contra egritu¬
dines anime. Quid gͦ: Cũ caput
tͥ dolet. laudamꝰ si eugłiũ ad ca¬
put posueris: & ñ ad ligaturã cucͣ¬
reris: Ad hoc enĩ ꝑducta ẽ infir¬
mitas hominũ. & ita plangendi

Expanded text:
non illi prosit quod impetravit. Sed hoc non illi prosit quod impetravit. Sed hoc tuit falli imperator, quando preces misisti: dixisti enim quod voluisti, et cui dixisti, nescit an verum sit; dimisit te adversario tuo convincendum, ut si ante judicem convictus fueris de mendacio, quia non potuit ille nisi praestare, nesciens an fueris mentitus, ibi carebis ipso beneficio rescripti, quo perduxisti rescriptum. Deus autem qui novit utrum mentiaris, an verum dicas, non facit ut in judicio tibi non prosit; sed nec impetrare te permittit, quia ausus es mentiri veritati. 12. Quid ergo facturus es? dic mihi. Implere legem ex omni parte, ita ut in nullo offendas, difficile est: reatus ergo certus est; remedio uti non vis? Ecce, fratres mei, quale remedium posuit Dominus contra aegritudines animae. Quod ergo? Cum caput tibi dolet, laudamus si Evangelium ad caput tibi posueris, et non ad ligaturam cucurreris. Ad hoc enim perducta est infirmitas hominum, et ita plangendi