comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
us. supra quam fundata erant regna di: ab ip¬
so cło facta erat. an genita de illo erat. an coȩt̃¬
na illi erat: Unum de trib nisi molestum ẽ:
sine tergiuersatione responde.felix dixit.
Ipsa se sc̃ptura int̃pretatur. Augustinꝰ dixit.
Si gͦ nosti ẽẽ hic aliquem locum ubi mͥhoc
dicat ista scriptura. quia illam t̾ram uł ge¬
nuit ds uel fecit. uel coȩt̃na illi erat: aperi
ad locũ quem nosti. et lege mͥ. felix dixit. Non
est in ista scriptura: s in altera. Augustinus
dixit. Credo gͦ quia si qua est illa scͥptura: memi¬
nisti quid ibi dixerit. Itaq tu mͥ responde qui
nosti illam scͥpturam: et si dixero quia ñ sic
habet. conuinces me. Si autẽ sic cognouero:
scdm hoc disputo quod tu ipse responderis.
Dic gͦ an fecerit terram istam ds. an genuerit.
an coeterna illi fuerit: qui legisti in nescio
quo libro. ubi ẽẽ hoc scͥptum dicis. felix dix̃.
Quia modo scĩtas tua int̾pretata est scrip¬

Expanded text:
us, supra quam fundata erant regna dei, ab ipus, supra quam fundata erant regna dei, ab ipso deo facta erat, an genita de illo erat, an coaeterna illi erat ? unum de tribus, nisi molestum est, sine tergiuersatione responde. FEL.. dixit : Ipsa se scriptura interpretatur. AUG. dixit: Si ergo nosti esse hic aliquem locum, ubi hoc dicat scriptura, quia illam terram uel genuit deus uel fecit uel coaeterna illi erat, aperi ad locum, quem nosti, et lege mihi.- FEL. dixit: Non est in ista scriptura, sed in altera. AUG. dixit: Credo ergo, quia, si qua est illa scriptura, meministi, quid ibi dixerit. itaque tu mihi responde, qui nosti illam scripturam; et si dixero, quia non sic habet, conuinces me. si autem sic cognouero, secundum hoc disputo, quod tu ipse responderis,. dic ergo, an fecerit terram istam deus, an genuerit, an coaeterna illi fuerit, qui legisti in nescio quo libro, ubi esse hoc scriptum dicis. FEL. dixit: Quia modo sanctitas tua interpretata est scrip
Abbreviated transcription (Latin):
quam soletis blasphemare:ad me ꝑtinet
exponere illam: et ostendere tibi sine blas¬
phemia eẽ. illud scͥptum. & cũ ueritate:
& non scłm manicheum: ut deinde tu
uel in scd̃is mͥ respondeas qd int̾rogaui.
felix dixit. Respondeo. Augustinus dixit.
Quod scͥptum est. in principio fecit ds cȩłu
et t̾ram: breuiter complexa est sc̃ptura qͥd
fecerit ds̃. Deinde quia nondu apparebat
hec t̃ra quã fecerat ds̃ anteqͣm eã distingue-¬
ret et ornaret. qualem tram fecerat ds secuta
scriptura exposuit qualis terra erat. de qua
dixerat: in principio fecit cȩlũ et t̾ram. Ganqm̃
cum audissemus. in principiofecit ds̃ celum &
terram. quereremus qualem t̾ram: subiecit.
et ait. Terra autẽ id est illa quã fecerat ds. in¬
uisibilis erar et incomposita. Hon gͦ duas ter¬
ras dixit: s qualis illa fuerit exposuit. Tu ita¬
q responde nunc mͥ: quod breuit interrogaui.
Terra ista lucida et beata quã dicit maniche¬

Expanded text:
quam soletis blasphemare, ad me pertinet quam soletis blasphemare, ad me pertinet exponere illam et ostendere tibi sine blasphemia esse illud scriptum et cum ueritate et non secundum Manichaeum, ut deinde tu uel in secundis mihi respondeas, quod interrogaui. FEL. dixit: Respondeo. AUG. dixit: Quod scriptum est: in principio fecit deus caelum et terram, breuiter conplexa est scriptum, quid fecerit deus. deinde quia nondum adparebat haec terra, quam fecerat, antequam eam distingueret et ornaret, qualem terram "fecerat deus, secuta scriptura exposuit, qualis terra erat, de qua dixerat: in principio fecit deus caelum et terram; tamquam, cum audissemus: in principio fecit deus caelum et terram, quaereremus, qualem terram, subiecit et ait: terra autem, id est illa, quam fecerat deus, inuisibilis erat et incomposita. non ergo duas terras dixit, sed qualis illa fuerit exposuit. tu itaque responde nunc mihi, quod breuiter interrogaui: terra ista lucida et beata, quam dicit Manichae
Abbreviated transcription (Latin):
erunt: mala. si mali aliquid intrõduxerĩt.
dunc erunt bona si aliqd boni int᷑luxerĩt.
Permute gͦ ut sequentia legantur. Quare
times. felix dixit. Non timeo. Augustinꝰ
dixit. Permute gͦ ut legantur felix dixit.
Legantur. Et cum legeretur. & uentũ eẽt
ad locum ubi scͥptum habet. ita autẽ fun¬
data sunt eiusdem splendilissima regna
supra lucidam & beatam t̾ram. aut anul¬
lo unqũã aut moueri aut concuti possint:
Augustinus dixit. Terram istã quã dicit:
unde habebat  fecit eam. an genuit eã: an
equalis et coet̾̃na illi erat: Istam dico t̾ram
lucidam et beatã quam dicit. felix dixit.
Quomͦ scͥptum est. in pͥncipio fecit ds cȩlũ
et t̾ram: & terra erat inuisibilis &e coinqui¬
nabilis & in compositas Ego ita intelligo.
In prncipio fecit ds̃ cełu & t̾ram: & t̾ra erat.
Quasi duȩ terrȩ mͥ uidentur ẽe: scd̃m quod
manicheus dixit duo regna. Augustinus
dixit. Quia scripturã cõmemorasti nrãm

Expanded text:
erunt mala, si mali aliquid introduxerint; erunt mala, si mali aliquid introduxerint; tunc erunt bona, si boni aliquid introduxerint. permitte ergo, ut sequentia legantur . quare times? FEL. dixit: Non timeo. AUG. dixit: Permitte ergo, ut legantur. FEL. dixit: Legantur. Et cum legeretur et uentum esset ad locum, ubi scriptum habet: ita autem fundata sunt eiusdem splendidissima regna super lucidam et beatam terram, ut a nullo umquam aut moueri aut concuti possint, Augustinus dixit: Terram istam quam dicit, unde habebat? fecit eam, an genuit eam, an aequalis et coaeterna illi erat? istam dico terram, lucidam et beatam quam dicit. FEL. dixit: Quomodo scriptum est: in principio fecit deus caelum et terram et terra erat inuisibilis et coinquinabilis et incomposita. ego ita intellego: in principio fecit deus caelum et terram et terra erat, quasi duae terrae mihi uidentur esse, secundum quod Manichaeus dicit duo regna. AUG. dixit: Quia scripturam commemorasti nostram,
Abbreviated transcription (Latin):
sione maligna. et a laqueo muncdi. pie.
ut ipsis ocłis uideatis urãs animas: felix
dixit. Da scͥpturam: quȩ ista redarguat.
Augustinus dixit. Adhuc nichil mali au¬
diuimus:.nisi quod ausus ẽ manicheus
adhuc ad tectorium fallaciȩ ꝑtinent. et
ad ouinam pellem: quib eis prius dicit
uerba bona:ut possit introducere mala.
deamus Si enim aliqͥd mali introduxerit:
et ista uerba mala erunt. & seduc̃toria Si
autẽ aliquid boni in posteriorib & ueri
dixerit: necessitate comprehendemꝰ. ꝑ mit¬
de gͦ legantur sequentia. felix dixit. Si gͦ
asseris quia in primo bona ponuntur.et
postea mala immittuntur: quomͦ gͦ tibi
possum credere. cum mͥ primo bona dixe¬
ris. Augustinus dixit. Ego adhue ista
nec bona dixi nec mala. Hichil mali adhuc
audiuimus dixi: ñ dixi iam aliqͥd boni
audiuimus. Malũ enim illud solũ dixi:
quod ausus ẽ dicere se apłm xp̃i. Uerba
uero quȩ dixerit in consequentibr tunc

Expanded text:
sione maligna et a laqueo mundi; pietassione maligna et a laqueo mundi; pietasut ipsis oculis uideatis uestras animas, Felix dixit: Da scripturam, quae ista redarguat. .AUG. dixit: Adhuc nihil mali audiuimus, nisi quod ausus est Manichaeuadhuc ad tectorium fallaciae pertinent et ad ouinam pellem, quibus eis prius dicit uerba bona, ut possit introducere mala. , uideamus. si enim aliquid mali introduxerit, et ista uerba mala erunt et seductoria; si autem aliquid boni in posterioribus et ueri dixerit, necessitate conprehendemus. permitte ergo legantur sequentia. FEL. dixit: Si ergo adseris, quia in primo bona ponuntur et postea mala inmittuntur, quomodo ego tibi possum credere, cum mihi primo bona dixeris? AUG. dixit: Ego adhuc ista nec bona dixi nec mala. nihil mali adhuc audiuimus, dixi; non dixi: iam aliquid boni audiuimus. malum enim illud solum dixi, quod ausus est dicere se apostolum Christi. uerba uero, quae dixit in consequentibus, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
Augustinus dixit. Quos uis gͦ ut dem t̃
felix dixit. Quos tu uolueris. Augustinus
dixit. Ego istos do. Si habes meliores pete.
felix dixit. Quomͦ istos das:Augustinus
dixit. Dresentes qui nos audiunt. felix di¬
rit. Isti mͥ non fauent. Augustinus dixit.
Ergo tu tales queris qui tibi faueant: ñ qͥ
ueritati: felix dixit. Qui me audiant. ñ
tantũ me. s & ipsam scripturam: ut ꝓbet᷑
an uerum dicit an mentitur. Augustinuᷤ
dixit. Uides gͦ quia audiunt. Legamus
cetera: quia tu istam epłam manichei esse
confesses. felix dixit. Non nego. Augustinꝰ
dixit. Ergo legatur. felix dixit. Arbitros ñ
habeo. Et adiecit. Legatur caput illiꝰ. Et cũ
legeretur. & uentum eẽt ad locum uibi sc̃p¬
tum habet eadem epła. pax dĩ inuisibilis
& ueritatis noticia sit cum fribr suis ce ca¬
rissimis. qui mandatis celestibr credunt
parit᷑ atq deseruiunt. s ce dextera lumi¬
nis tueatur &e eripiat uos ab omni meur¬

Expanded text:
AUG. dixit: Quos uis ergo, ut dem tibi ? AUG. dixit: Quos uis ergo, ut dem tibi ? FEL. dixit: Quos tu uolueris. AUG. dixit: Ego istos do; si habes meliores, pete. FEL. dixit: Quomodo istos das? AUG. dixit: Praesentes, qui nos audiunt. FEL. dixit: Isti mihi non fauent. AUG. dixit: Ergo tu tales quaeris, qui tibi faueant, non qui ueritati ? FEL dixit: Qui me audiant et non tantum me, sed et ipsam scripturam, ut probetur, an uerum dicit, an mentitur. AUG. dixit: Uides ergo, quia audiunt. legamus cetera, quia tu istam epistulam Manichaei esse confessus es. FEL. dixit: Non nego. AUG. dixit: Ergo legatur. FEL. dixit: Arbitros non habeo. et adiecit: legatur caput ipsius. et cum legeretur et uentum esset ad locum, ubi scriptum habet eadem epistula: pax uobis inuisibilis et ueritatis notitia sit cum fratribus suis et carissimis, qui mandatis caelestibus credunt pariter atque deseruiunt; sed et dextera luminis tueatur et eripiat uos ab omni incur
Abbreviated transcription (Latin):
manicheus: felix dixit. Quia mentitur
manicheus. Augustinus dixit. Quia tu
non potes ꝑbare uerũ dicere manicheũ:
oportet ut ego ꝓbem mentitũ ẽẽ maniche
um. felix dixit. Quare ñ potui ꝓbare:
Dunquid ꝓlatȩ sunt scripture quas ego
petiui: & non ꝑbaui: Augustinus dixit.
S scripturas manichei petis: quibr fiłe
non habemus. Aliunde ꝑba. Egõ autẽ de
ipsa scriptura manichei tibi ꝓbo mentitũ
ee manicheum: & blasphemasse manicheũ.
felix dixit. Afferantur libri. Augustiunꝰ dĩ.
Presens est epła manicher: quã dicitis funda¬
damentum. Si eum ostendero in ipso fun¬
damento ruinam fecisse.ceterã eius con¬
structionem ut quid querimus: felix di¬
xit. Hoc dicis. in ipsam ostendens ruinam
ẽẽ. Et ego dico. Ta arbitros quantos habes:
et tibi ꝓbo quia non mentitur. Augustinꝰ
dixit. Absit a nobis & a genere humano:
ut quantos hic uides tantos uideas mani¬
cheos. felix dixit. Da dixi quȩ a te petiui.

Expanded text:
m? FEL. dixit: Quia mentitur m? FEL. dixit: Quia mentitur Manichaeus. AUG. dixit: Quia tu non potes probare uerum dicere Manichaeum, oportet, ut ego probem mentitum Manichaeum esse? FEL. dixit: Quare non potui probare? numquid prolatae sunt scripturae, quas ego petiui, et non probaui? AUG. dixit: Sed scripturas Manichaei petis, quibus fidem non habemus; aliunde proba. ego autem de ipsa scriptura Manichaei tibi probo mentitum esse Manichaeum et blasphemasse Manichaeum. FEL. dixit: Afferantur libri. AUG. dixit: Praesens est epistula Manichaei, quam dicitis Fundadamentum . si eum ostendero in ipso fundamento ruinam fecisse, ceteram eius constructionem ut quid quaerimus? FEL. dixit: Hoc dicis in ipsam ostendens ruinam esse . et ego dico, da arbitros, quantos et tu habes, et tibi probo, quia non mentitur. AUG. dixit: Absit a nobis et a genere humano, ut quantos hic uides, tantos uideas Manichaeos. FEL. dixit : Da, dixi, quae a te petiui.
Abbreviated transcription (Latin):
ductus es in istam omnẽ ueritatẽ. felix di¬
xit. Et ego dico quia si paraclytus ꝑ apłos
locutus est: & ꝑ paulum. Et ego peto scĩtatẽ
tuam: ut illa michi ostendas que iam dixi.
Augustinus dixit. Confitere te ñ potuisse
ostendere quod ego interrogaui: & ostenda
scdm scripturas. quid ꝑtineat ad fide xp̃ia¬
nam. felix dixit. Et ego si attuleris mͥ scrip¬
turas manichei. quinq auctores quos tibi
dixi: quicquid me interrogaueris ꝓbo tibi.
Augustinus dixit. De ipsis quinq auctori¬
bus est ista epła cuius aꝑiumus pͥncipium:
& inuenimus ibi sc̃ptum. manicheus apłs
in sedo ꝓbo. Augustinus dixit. In qͦ sccło
felix dixit. In thesauro. Augustinus dixit.
Thesaurum istũ quem iło tali nomine appel¬
latis ut miseros seducatis. quis scripsit:ꝰ
Manicheus: Nolo mͥ ab illo ꝓbes:quia ipse
manicheus mentitur. dicendo se eẽ qd̾ ñ ẽ
felix cdixit. Tu mͥ ꝓba ꝑ alterum. Augustinꝰ

Expanded text:
ductus es in istam omnem ueritatem? FEL. diductus es in istam omnem ueritatem? FEL. dixit: Et ego dico, quia, si paracletus per apostolos locutus est, et per Paulum; et ego peto sanctitatem tuam, ut illa mihi ostendas, quae iam dixi. AUG. dixit: Confitere te non potuisse ostendere, quod ego interrogaui, et ostendam secundum scripturas, quod pertineat ad fidem christianam. FEL. dixit: Et ego, si ad.tuleris mihi scripturas Manichaei, quinque auctores, quos tibi dixi, quicquid me interrogaueris, probo tibi. AUG. dixit: De ipsis quinque auctoribus est ista epistula, cuius aperuimus principium et inuenimus ibi scriptum: Manichaeus aposin secundo probo. AUG. dixit: In quo secundo? FEL. dixit: In Thesauro. AUG. dixit: Thesaurum istum, quem ideo tali nomine appellatis, ut miseros seducatis, quis scripsit ? Manichaeus . nolo mihi ab illo probes: quia ipse Manichaeus mentitur dicendo se esse, quod non est. FEL. dixit: Tu mihi proba per alterum. AUG.
Abbreviated transcription (Latin):
dius loquar: & ñ dieam insane. Utiq de ua¬
se tibi similitudinẽ ꝓposui In uas plenũ ne¬
mo potest aliquid mittere: nisi fundat᷑ illud
quo plenum erat. felix dixit. Unũ dixisti:
& ego dixi duo. Augustinus dixit. Si duo ua¬
sa cdixisti. uis illum parem tuũ fundimus.
& implemus illum: ut possis tu fundere qd̾
habes: felix dixit. Ambo unam aqũã ha¬
bemus. Augustinus dixit. Cum ambo gͦ ple¬
ni sitis aqua ur̃a: quid implebimus ut do¬
ceamus uos. nisi aliquis ur̃m fuderit quod
habet: AAut si bonũ est. & ideo debet teneri.
ut defendatur & legatur illa epła: uideamꝰ
siuel cetera possunt defendisi in ipso initio
defecist. olut si dicis te in illo ñ defecisse::
se: qui in omnẽ ueritatem inducat. Augusti¬
nus dixit. Si habes illum: attende quod te
iamdudũ interrogaui. Dixisti enim ad ipsiꝰ
doctrinam ꝑtinere: etiam ista mundana
cognoscere. Dic mͥ quot sunt stellȩ: si intro¬

Expanded text:
tius loquar et non dicam insane. utique de uatius loquar et non dicam insane. utique de uase tibi similitudinem posui; in uas plenum nemo potest aliquid mittere, nisi fundatur illud, quo plenum erat. FEL. dixit: Unum dixisti et ego dixi duo. AUG. dixit: Si duo uasa dixisti, uis illum parem tuum fundimus et inplemus illum, ut possis tu fundere, quod habes ? FEL. dixit: Ambo unam aquam habemus. AUG. dixit: Cum ergo ambo pleni sitis aqua uestra, quid inplebimus, ut doceamus uos, nisi aliquis uestrum fuderit, quod habet? aut si bonum est et ideo debet teneri, ut defendatur et legatur illa epistula, uideamus, si uel cetera possunt defendi, si in ipso initio defecisti; aut si dicis te in illo non defecisse, anctum missurum se, qui in omnem ueritatem inducat. AUG. dixit: Si habes illum, adtende, quod te iamdudum interrogaui. dixisti enim ad ipsius doctrinam pertinere etiam ista mundana cognoscere . dic mihi: quot sunt stellae, si intro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtraria de corde tuo ꝑministiũ meũ donante dño:
insero tͥ q̃ sit scientia u̾itatiᷤᷤ q̃ ꝑducat. ad d̾m iniciais
a fide. felix dix̃. Qa hoc dicis tuut legẽ meã negem
et alterã accipiã. meliorẽ dũtaxat qd̾ quero ego:¬
ñ hoc respondeo ut legem meam negem. anteqͣm
alteram accipiam. Augustinus dixit. S prius
de uase funditur quod aduersum habet:
& sic impletur quod bonũ est. Aut si ad¬
huc dubitas fundere: defende quo plenꝰ
es. Ostendam enim tibi quantũ dñs adiu¬
uat. quanta immundicia & blasphemiis
plena sit doctrina manichei: si ꝑmittas ut
legatur illa epła. de cuius initio ĩa tractaui
gantur: ubi aꝑta ur̃a sacrilegia dep̃hendun¬
tur. Aut si ꝑmittis. legantur. felix dixit. Per¬
mitto. quia dixisti omĩa immũda fundi: et
sic bona immitti. Hoc enĩ lictũ est sc̃ĩtatis
tuȩ: ad quod & ego dico. Dullus aqũa fun¬
dit: nisi alter impleuerit. Augustinꝰ dixit.
hoc uides qm̃ inconsiderate dixeris. ut mi¬

Expanded text:
 donante domino, insero tibi quae sit scientia . ueritatis, quae perducat ad deum initians a fide. FEL. dixit: Quia hoc dicis tu, ut legem meam negem et alteram accipiam, meliorem dumtaxat, quod quaero ego, non hoc respondeo, ut legem meam negem, antequam alteram accipiam. AUG. dixit: Sed prius de uase funditur, quod aduersum habet, et sic inpletur, quod bonum est; aut si adhuc dubitas fundere, defende, quo plenus es. ostendam enim tibi, quantum me dominus adiuuat, quanta inmunditia et blasphemiis plena sit doctrina Manichaei, si permittas, ut legatur illa epistula, de cuius initio iam tractauimgantur, ubi aperte uestra sacrilegia deprehenduntur; ant si permittis, legantur. FEL. dixit: Permitto, quia dixisti omnia inmunda fundi et sic bona inmitti; hoc enim dictum est sanctitatis tuae. ad quod et ego dico: nullus aquam fundit, nisi alter adinpleuerit. AUG. dixit: Hoc uide quam inconsiderate dixeris, ut mi
Abbreviated transcription (Latin):
stinus dixit. Timuerunt ut cauerent: non
ut fidem suam comp̃hensi edicere dubita¬
rent. Tu autem iam hinc timere debuisti:
ut ñ hic te inueniremus. Iam in medio es.
Quare times: nisi quia quod dicas ñ habes:
Nam ce si imꝑatores timuisses: ante tacuisses.
Nunc uͦ cum hesterno die libellum curatori
dederis et publice clamitaueris. cũ codicibꝰ
tuis te paratum ẽẽ incendi. si aliquid mali in
ipsis fuerit inuentum: unde herileges flagi¬
tabas quasi fortis. hodie ueritatem fugis ut
timidus: felix dixit. Non ueritatẽ fugio.
Augustinus dixit. Dic gͦ si uides dm̃ facie ad
faciem scd̃m pollicitationẽ tuã: quia dixisti
paulum apłm de uobis dixisse. quia tã plenã
ueritatem accepturi essetis: ut intelligamus
uel credamus apłm habuisse ex parte: & te to¬
tum. felix dixit. Non ueritatem fugio: s ueri¬
tatem quero. Quod tu dicis quia non teneo:
ꝓbetur mͥ ꝑscripturas deificas hoc quero ĩa.

Expanded text:
. dixit: Timuerunt, ut cauerent, non . dixit: Timuerunt, ut cauerent, non ut fidem suam conprehensi edicere dubitarent. tu ante iam hinc timere debuisti, ut non hic te inueniremus; iam in medio es . quare times, nisi quia quod dicas non habes? nam si imperatores timuisses. ante tacuisses. nunc uero cum hesterno die libellum curatori dederis et publice clamitaueris cum codicibus tuis te paratum esse incendi, si quid mali in ipsis fuerit inuentum, unde heri leges flagitabas quasi fortis, hodie ueritatem fugis ut timidus? FEL. dixit: Non ueritatem fugio. AUG. dixit: Dic ergo, si uides deum facie ad faciem secundum polliciationem tuam, quia dixisti apostolum Paulum de uobis dixisse, quia tam plenam ueritatem accepturi essetis, ut intellegamus uel credamus apostolum habuisse ex parte et te totum. FEL. dixit: Non ueritatem fugio, sed ueritatem quaero. quod tu dicis, quia non teneo, probetur mihi per scripturas deificas . hoc quaero iam. .
Abbreviated transcription (Latin):
data est ad redarguendos errores. qui uirtꝰ
est om̃ium fidelium suoꝵ: &e pleno corde dese
p̃sumentium. Dixisti etiam qd̃ te episcopalis
terreat auc̃toritas: cũ uideas quanta pace
inter nos agamus. quanta tranquillitate.
disputemus: queadmodum ppłs presens
nullam tibi uim faciat. nulłu terrorem incu¬
tiat: s tranquillissimus audiat sicut decet.
xp̃ianos. Dixisti etiam timere leges imꝑato¬
ris. Hoc ꝓuera fide ñ timeret: quẽ sp̃e sc̃s im¬
pleret. Nam et petrus apłs in passione dñi t
muit: et ter negauit. Tbi autem eũ paracly¬
ꝓ fide dñi crucifixus est. Et ille qui primo
habuit negationem timoris: postea impleuit
głosisissimã passionem confessionis. Tu itaq
ex hoc ipso quod timere te dixisti leges imꝑa¬
toris. quãuis & de cȩteris rebr satis apparet
quod non inueneris sp̃m paraclytum ui̾ta¬
dis: quia & si non timeres.aliis rebr conumce¬
reris. felix dixit. Et apł̃i timuerunt. Augy¬

Expanded text:
data est ad redarguendos errores, qui uirtus data est ad redarguendos errores, qui uirtus est omnium fidelium suorum et pleno corde de se praesumentium. dixisti etiam, quod te episcopalis terreat auctoritas, cum uideas, quanta pace inter nos agamus, quanta tranquillitate disputemus, quemadmodum populus praesens nullam tibi uim faciat, nullum terrorem incutiat, sed tranquillissimus audiat, sicut decet christianos. dixisti etiam timere leges imperatoris . hoc pro uera fide non timeret, quem spiritus sanctus inpleret; nam et Petrus apostolus in passione domini timuit et ter negauit; ubi autem eum paraclero fide domini crucifixus est; et ille, qui primo habuit nega-. tionem timoris, postea inpleuit gloriosissimam passionem confessionis. tu itaque ex hoc ipso, quod timere te dixisti leges imperatoris, quamuis et de ceteris rebus satis adparet, quod non inueneris spiritum paracletum ueritatis, quia et si non timeres, aliis rebus conuincereris. FEL. dixit: Et apostoli timuerunt. AUG
Abbreviated transcription (Latin):
um docuisse uos initium medium & finẽ.
& cursum solis & lune. & cetera talia. Quȩ e¬
go cum ostenderem ad xp̃ianam doctrmã
non ꝑtinere: respondisti apłm ipsum paułu
dixisse. quia ex parte scit & ex parte ꝓpħ̾at.
Dixi nos ñ posse scire diuina. cum sumus mn
hac uita: & hic uidere ꝑspeculum & in enig¬
mate: tunc autẽ facie ad faciem. Et quesiui
a te si hoc putas dixisse apłm paułu quod
uenturus eẽt manicheus. qui doceret quod
non poterat paulus: ꝑtinere ad te qui te diciᷤ
accepisse ipsum sp̃m. uidere modo dm̃ facie
ad faciem. Quod quia ñ potes: manifestũ ẽ
apłm paulum de illa uita dixisse. de qua
dicit & iohes. dilectissimi filis di sumus: et
nonłu apparuit quid erimus. Scimꝰ autẽ
quia cũ apparuerit. similes ei erimus: qm̃ ui¬
debimus eum sicuti ẽ. Hoc tu cum audisses:
dixisti te ñ ualere contra meã uirtutẽ. Quȩ
uirtus mea non ẽ. sed si aliqua est. ab illo mͥ

Expanded text:
um docuisse uos initium, medium et finem um docuisse uos initium, medium et finem et cursum solis et lunae et cetera talia; quae cum ego ostenderem ad christianam doctrinam non pertinere, respondisti apostolum ipsum Paulum dixisse, quia ex parte scit, ex parte prophetat. dixi nos non posse scire diuina. cum sumus in hac uita, et hic uidere per speculum et in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, et quaesiui a te, si hoc putas dixisse apostolum Paulum, quod uenturus esset Manichaeus, qui doceret, quod non poterat Paulus, pertinere ad te, qui te dicis accepisse ipsum spiritum uidere modo deum facie ad faciem. quod quia non potes. manifestum est apostolum Paulum de illa illa dixisse, de qua dicit et Iohannes: dilectissimi, filii dei sumus et nondum adparuit quid erimus; scimus enim quia cum adparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. hoc tu cum audisses, dixisti te non ualere contra meam uirtutem . quae uirtus mea non est, sed si aliqua est, ab illo mihi
Abbreviated transcription (Latin):
torum. Et suꝑius petiui compendiue: ut doce¬
as me quid est ueritas. Et si docueris me quid
est ueritas: parebit quod teneo mendaciũ ẽẽ.
autẽ non potueris: breuiter expono. Dixisti
sticas canonicas. quando uenerit aꝑtissime.
uertisti te ut diceres debere tibi ostendi qͣd
docuerit: & utrum manichei doctrinã eua¬
cuauerit. Cum gͦ respondissem manicheũ
post apłos fuisse in carne. illoꝵ autẽ doctña
anteqũa manicheus natus eẽt ab ipsis fuisse
futura erat: &e eam appellasse doctrinam de¬
monioꝵ mendaciloquon. Ubi ostendi ea.
quȩ dixit paulus futura in ipsa doctrina ad
urãm ꝑfessionem ꝑtinere. id est phibitionem
nuptiarum: quia omnẽ concubitum et cũ
uxore. fornicationẽ eẽ dicitis: de abstinentiã
a cibis quos ds creauit: quia noui uos quos¬
dam cibos dicere immundos. cũ ipse sequat᷑
et dicat. omnis creatura cdi bona est. Cũ hic
a te exigerem ut responderes: dixisti maniche¬

Expanded text:
toris. et superius petiui compendiue, ut docetoris. et superius petiui compendiue, ut doceas me, quid est ueritas; et si docueris me, quid est ueritas, parebit quod teneo mendacium esse. autem non potueris, breuiter expono. dixisti sticas, canonicas, quando uenerit apertissime uertisti te, ut diceres debere tibi ostendi, quid docuerit et utrum Manichaei doctrinam euacuauerit. cum ergo respondissem Manichaeum post apostolos fuisse in carne, illorum autem doctrinam, antequam Manichaeus natus esset, ab ipsis fuisse futura erat, et eam appellasse doctrinam daemoniorum mendaciloquorum . ubi ostendi ea, quae dixit Paulus futura in ipsa doctrina ad uestram professionem pertinere, id est prohibitionem nuptiarum — quia omnem concubitum, et cum uxore, fornicationem esse dicitis — et abstinentiam a cibis, quos deus creauit — quia noui uos quosdam cibos dicere inmundos, cum ipse sequatur et dicat: omnis creatura dei bona est — cum hic a te exigerem, ut responderes, dixisti Manichae
Abbreviated transcription (Latin):
s ex parte assequitur in bac uita. Ipse autẽ
sp̃c sẽs qui ex parte docet in hac uita: post
hanc uitam introducet in omnẽ ueritatẽ.
Quod ut aꝑtissime doceatur: audi apłm. Et
cum diceret: ex apło legit. Siue autẽ ꝓphe¬
tiȩ euacuabuntur. siuie linguȩ cessabunt:
siue scientia euacuabitur. Ex parre enĩ sci¬
mus: & ex parte ꝓphetamus. Cum autẽ ue¬
nerit quod ꝑfectum est: qd̾ ex parte ẽ euacu¬
abitur. Cum eem̃ paruulus loquebar qͣsi
paruulus sapiebam quasi paruulus: cogita¬
bam quasi paruulus. Cum autẽ factus sum
uir: euacuaui ea quȩ paruuli erant. Uide¬
mus enim nunc ꝑ speculũ in enigmate: tẽ
autẽ facie ad faciem. Et cum legeret: dixit.
Iam dic mͥ tu. si tempora futura manichei
p̾dicebat apłs: utrũ tu uideas mͦ dm̃ facie
ad faciem. felix dixit. Hon tantũ ego possum
contra tuam uirtutem: quia mira uirtus ẽ
gradus episcopalis. Deinde contra leges imꝑa¬

Expanded text:
sed ex parte adsequitur in hac uita; ipse autem sed ex parte adsequitur in hac uita; ipse autem spiritus sanctus, qui ex parte docet in hac uita, post hanc uitam introducet in omnem ueritatem. quod ut apertissime doceatur, audi apostolum. et cum diceret, ex apostolo legit: siue autem prophetiae euacuabuntur siue linguae cessabunt siue scientia euacuabitur; ex parte enim scimus et ex parte prophetamus; cum autem uenerit quod perfectum est, quod ex parte est, euacuabitur. cum essem paruulus, loquebar quasi paruulus, sapiebam quasi paruulus, cogitabam quasi paruulus; cum autem factus sum uir, euacuaui, quae paruuli erant. uidemus enim nunc per speculum in aenigmate, tun autem facie ad faciem. et cum legeret, dixit: Iam dic mihi tu, si tempora futura Manichaei praedicebat apostolus, utrum tu uideas modo deum facie ad faciem. FEL. dixit: Non tantum ego possum contra tuam uirtutem, quia mira uirtus est gradus episcopalis, deinde contra leges impera
Abbreviated transcription (Latin):
de fecisti. ut si quid de talib interrogauero.
si non responderis. non in te appareat sp̃c il¬
le de quo dictum ẽ. inducet in omnẽ ueri¬
tatem. si illa est ueritas quo ista ꝑtinent. Ita¬
q elige tibi. utrũ uelis &e paratus sis mͥ de
his reb respondere. tanquã homo qui ac-¬
cepisti sp̃m qui introducit in omnẽ uerita.¬
dem: et dicis quia ad ipsam ueritarẽ ꝑtinet.
scire ista mundana. Itaq ego tibi ea possũ
dicere que ꝑtinent ad doctrinam xp̃iana.
tu autẽ qui putas ad eam ꝑtinere quomͦ sit
factus inundus. & que agantur in mundo:
ad omia mͥ necesse est respondeas. S plane.
cum responderis: ꝓbaturus es. S anteqũa
incipias dicere. si forte habes qd̾ ille confin¬
rerit quem secutus es: doceam prius ego
quod ꝑmisi: unde dicebat. apłs ex parte.
scimus. & ex parte ꝓphamus. Dicebat enim
sicut lectio ipsa mox indicatura est. quia
in ista uita homo cũ est. ñ potest assequi oĩa.

Expanded text:
te fecisti, ut si quid de talibus interrogauero, te fecisti, ut si quid de talibus interrogauero, si non responderis, non in te adpareat spiritus ille, de quo dictum est: inducet in omnem ueritatem, si illa est ueritas, quo ista pertinent. itaque elige tibi, utrum uelis, et paratus sis mihi de his rebus respondere tamquam homo, qui accepisti spiritum, qui introducit in omnem ueritatem, et dicis, quia ad ipsam ueritatem pertinet scire ista mundana. itaque ego tibi possum ea dicere, quae pertinent ad doctrinam christianam; tu autem, qui putas ad eam pertinere, quomodo sit factus mundus et quae agantur in mundo, ad omnia mihi necesse est respondeas. sed plane cum responderis, probaturus es. sed antequam incipias dicere, si forte habes quod ille confinxerit, quem secutus es, doceam prius ego quod promisi, unde dicebat apostolus: ex parte scimus et ex parte prophetamus. Dicebat enim, sicut lectio ipsa mox indicatura est, quia in ista uita homo cum est, non potest adsequi omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
non potuit. quia ex parte dicebat: & hunc
tu credis ẽẽ manicheum. Orimo ergo ex ipsa
lectione apłi ostendo: unde dicebat hoc apls
Deinde quia dixisti quod manicheus uos
docuit inicium. medium. & finem. & quomͦ
uel quare factus sit mundus. de cursu solis
et lunȩ. et de aliis que cõmemorasti: ñ legit᷑
in euangłio dñm dixisse. mitto uobis parachy¬
tum qui uos doceat de cursu solis & lunȩ:
Xp̃ianos enĩ facere uolebat: ñ mathematicoᷤ.
Sufficit autem ut homines de his rebr qͣntũ
in scola dilicerunt nouerint: ꝓꝑter usus
humanos. Xp̃c aut̃ẽ uenturũ paraclytũ
dixit. qui inducat in omñe ueritatẽ. s non
ibi ait initium. mediũ. & finem: ñ ait solis
aut lune cursus. Aut si putas hanc doctrinã
pisti sp̃m illum de quo dicis. ad quẽ ꝑtinet
docere ista que ego dico ad disciplinam & do¬
ctrinam xp̃ianam non ꝑtinere: oportet ut
renunties et respondeas mͥ. Debitorem enĩ

Expanded text:
non potuit, quia ex parte dicebat; et hunc non potuit, quia ex parte dicebat; et hunc tu credis esse Manichaeum. primo ergo ex ipsa lectione apostoli ostendo. unde dicebat hoc apostolus. deinde, quia dixisti, quod Manichaeus uos docuerit initium, medium et finem et quomodo uel quare factus sit mundus, de cursu solis et lunae et de aliis, quae commemorasti, non legitur in euangelio dominum dixisse: mitto uobis paracletum, qui uos doceat de cursu solis et lunae. christianos enim facere uolebat, non mathematicos. sufficit autem, ut homines de his rebus, quantum in schola didicerunt, nouerint propter usus humanos. Christus autem uenturum paracletum dixit, qui inducat in omnem ueritatem; sed non ibi ait: initium, medium et finem; non ait: solis et lunae cursus. aut si putas hanc doctrinam pisti spiritum illum, de quo dicis, ad quem pertinet docere ista, quae ego dico ad disciplinam et doctrinam christianam non pertinere, oportet. ut renunties et respondeas mihi. debitorem enim
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m. Et paulus uenit & dixit: & ipse quia
uenturus ẽ: & postea nemo uenit. Idõ susce¬
pimus manicheum. Et quia uenit mani-¬
cheus. & ꝑ suam predicationẽ docuit nos
initium. medium. & finem: docuit nos de
fabrica mundi quare facta est. & unde facta
est. et qui fecerunt:docuit nos quare dies.
& quare nox: docuit nos de cursu solis & lu¬
nȩ: quia hoc inpaulo ñ audiuimus. nec in
ceteroꝵ apłoꝵ scripturis: hoc credimꝰ quia
ipse est paraclytus. Itaq illud iterum dico qd̾
suꝑius dixi. si audiero in altera scriptura.
ubi paraclytus loquit᷑. id est sp̃c sc̃s. de quo uo¬
luero interrogare. et docueris me:credo & re.¬
nuntio. Augustinus dixit. Dicis ido te non
credere sp̃m scm paraclytum in paulo apło
fuisse. quia paulus apłs dicit. ex parte enĩ
scimus. & ex parte ꝓphetamus: & inde putas
apłm ꝑ hec uerba predixisse uelut aliũ uen¬
turum post se. qui p̃dicaret omĩa quȩ iste

Expanded text:
sanctum. et Paulus uenit et dixit et ipse quia sanctum. et Paulus uenit et dixit et ipse quia uenturus est, et postea -nemo uenit; ideo suscepimus Manichaeum. et quia uenit Manichaeus et per suam praedicationem docuit nos initium, medium et finem; docuit nos de fabrica mundi, quare facta est et unde facta est, et qui fecerunt; docuit nos quare dies et quare nox; docuit nos de cursu solis et lunae: quia hoc in Paulo non audiuimus nec in ceterorum apostolorum scripturis, hoc credimus, quia ipse est paracletus. itaque illud iterum dico, quod superius dixi: si audiero in altera scriptura, ubi paracletus loquitur, id est spiritus sanctus, de quo uoluero interrogare, et docueris me, credo et renuntio. AUG. dixit: Dicis ideo te non credere spiritum sanctum paracletum in Paulo apostolo fuisse, quia Paulus apostolus dixit: ex parte enim scimus et ex parte prophetamus, et inde putas apostolum per haec uerba praedixisse uelut alium uenturum post se, qui praedicaret omnia, quae iste
Abbreviated transcription (Latin):
et ẽe immundiciam: manifestum ẽ de his
p̃dixisse sp̃m sc̃m paraclytum qui erat in pau¬
lo apło. quod recessuri erant a fide. intenden¬
des spiritib seductoribr: qualis fuit inmani¬
cheo. Iam gͦ quia ego respondi: iustum ẽ ut
tu respondeas ad quod interrogaui utrum
non dicatis omnẽ concubitum ẽẽ fornicatio¬
nem. Aut si & hoc non tus respondere: ad
illud quod primo interrogaui responde. ut
dicitis fundamenti. felix dixit. Et ego respon¬
deo ad quod dicit scĩtas tua: quia in paulo
uenit sp̃c sc̃s paraclytus. Augustinꝰ dixit. ⁊̃
in solo.felix dixit. Ego de ipso ago: quia si in
ipso et in om̃s. Et si in ipso. paulus enĩ in alte¬
ra epła dicit ex parte scimus & ex parte pre¬
dicamus. cum uenerit autẽ quod ꝑfectũ ẽ.
abolebuntur ea que ex parte dicta sunt: nos
audientes paulum hoc dicere. uenit mani-¬
cheus cũ predicatione sua. & suscepimus
eum scdm quod xp̃e dixit. mitto uobis spm̃

Expanded text:
et esse immunditiam, manifestum est de his et esse immunditiam, manifestum est de his praedixisse spiritum sanctum paracletum, qui erat in apostolo Paulo, quod recessuri erant a fide intendentes spiritibus seductoribus, qualis fuit in Manichaeo. iam ergo quia ego respondi, iustum est, ut tu respondeas ad quod interrogaui, utrum non dicas omnem concubitum esse fornicationem, aut si et hoc non uis respondere, ad illud, quod primo interrogaui, responde, utdicitis Fundamenti.\' FEL. dixit: Et ego respondeo ad quod dicit sanctitas tua, quia in Paulo uenit spiritus sanctus paracletus. AUG. dixit: Non in solo. FEL. dixit: Ego de ipso ago, quia, si in ipso, et in omnes.. et si in ipso — Paulus enim in altera epistula dicit: ex parte scimus et ex parte prophetamus; cum uenerit autem quod perfectum est, abolebuntur ea, quae ex parte dicta sunt — nos audientes Paulum hoc dicere, uenit Manichaeus cum praedicatione sua, et suscepimus eum secundum quod Christus dixit: mitto uobis spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
tur quia a fide recessit. Augustinus dixit. Qm̃
uideo te nolle respondere ad qd interrogariᷤ
ne inueniaris uel non tenere sp̃m sc̃m. quẽ iam
ꝑbauimus missũ ẽẽ apłis: uel non ẽẽ in eo nume¬
ro quos futuros paulus designauit. ubi & uos
ipsos ꝓpħauit. breuiter respondeo. Ut scdm
tuum intellectum accipiam quod dixisti.
recedent. a fide. quia non recedunt a fide nͥ
cesserit. s in qua fuit in ea ꝑmansit: hoc te
interrogo utrum manicheus. uł potius do¬
c̃trina demonioꝵ mendaciloquoꝵ que fu¬
it in manicheo. nullos xp̃ianos catholicos
seduxerit. ut recederent a fide. Si enĩ multi a
tur ut recedant a fide. et intendant spĩtibr
seductorib qualis in manicheo fuit: & incipi¬
ant dicere omnẽ concubitum ẽẽ fornicationẽ.
unde apls dicit. ꝓhibentes nuptias: &e incipi¬
ant dicere carnes quas comedunt homines.
non ẽẽ d̃i creaturam s demonũ facturam.

Expanded text:
tur quia a fide recessit. AUG. dixit: Quoniam te tur quia a fide recessit. AUG. dixit: Quoniam te video nolle respondere ad quod interrogaris, ne inveniaris vel non tenere Spiritum sanctum, quem jam probavimus missum esse Apostolis, vel non esse in eorum numero quos futuros Paulus designavit, ubi et vos ipsos prophetavit; breviter respondeo: Ut secundum tuum intellectum accipiam quod dixisti, Recedent a fide: quia non recedunt a fide, nisi cesserit, sed in qua fuit in ea permansit: hoc te interrogo, utrum Manichaeus, vel potius doctrina daemoniorum mendaciloquorum quae fuit in Manichaeo, nullos Christianos catholicos seduxerit, ut recederent a fide. Si enim multi a tur, ut recedant a fide, et intendant spiritibus seductoribus, qualis in Manichaeo fuit; et incipiant dicere omnem concubitum esse fornicationem, unde Apostolus dicit, Prohibentes nuptias; et incipiant dicere, carnes quas comedunt homines, non esse Dei creaturam, sed daemonum facturam,
Abbreviated transcription (Latin):
actione ꝑcipitur. Sc̃ificatur enim ꝑ uerbũ dĩ:
et orationem. Hȩc p̃cipiens fr̃ibr: bonus eris
minister xp̃i mnu. Et cum legeret dixit. Ego
hoc de uobis et de talib qui dicunt aliqua
creaturam dĩ immundam ẽẽ. et qͥ dicunt
omnem concubitum et qui fit cũ uxore
fornicationem ẽẽ. hoc ẽ enim quod ait. ꝓhi¬
&e expressum ẽẽ dico. Tu autem si negas omñe
concubitum forncationem ẽẽ: aut si dicis
omnem cibum humanum licitum ad eden¬
dum concessum hominibr mundu esse: ñ
Si autẽ inueniris in his quȩ dixi: ecce habes
apłm paulum destruentem et euacuantem
doctrinam manichei futuri. Itaq responde
ad id quod int̾rogo: omnis concubitus forni¬
cationis est. an concubitus cum uxore. ñ est
dixit apłs. Et recitatum est. Sp̃c autẽ mani¬
feste dicit. & cetã que supra sunt. felix dixit.
Manicheus non a fide recessit. sicut dic̃ paulie
sicut cet̾i recesserunt a fide. quasi in sectam suã.
Manicheus autẽ a nulla secta recessit: ut dica¬

Expanded text:
ur enim per uerbum dei et orationem. haec praecipiens fratribus-bonus eris minister Iesu Christi. et cum legeret, dixit: Ego hoc de uobis et de talibus, qui dicunt aliquam creaturam dei inmundam esse,\' et qui dicunt omnem concubitum, et qui fit cum uxore, fornicationem esse — hoc est enim quod ait "prohiet expressum esse dico. Tu autem si negas omnem concubitum fornicationem esse, aut si dicis omnem cibum humanum licitum et ad edendum concessum hominibus, mundum esse, non Si autem inveniris in iis quae dixi, ecce habes apostolum Paulum destruentem et evacuantem doctrinam Manichaei futuri. Itaque responde ad id quod interrogo: Omnis concubitus fornicatio est, an concubitus cum uxore non est dixit Apostolus. Et recitatum est: Spiritus autem manifeste dicit, et caetera quae supra sunt. FEL. dixit: Manichaeus non a fide recessit, sicut dicit Paulus, sicut caeteri recesserunt a fide quasi in sectam suam: Manichaeus autem a nulla secta recessit, ut dica
Abbreviated transcription (Latin):
interest a quo destruatur: Tam̃ quia de apło¬
rum scriptura dixisti. quod & si illi ñ sunt in
corpore. sunt hic scripture eoꝵ: ante assumpti
sunt apłi. quam error manichei in mundo
natus fuerat: ꝓꝓterea ñ inueniuntur scͥpturȩ
apłoꝵ euidenter contra manicheum disseren¬
tes. Uerumptam̃ quid apłs paulus insp̃u isto
sc̃õ paraclyto quem acceꝑat. futurũ p̃uiderit
de talib qualis manicheus fuit. quales estis
& uos: recito ut agnoscas. Et accepta epła pau
feste dicit. quia in nouissimis temporibus
recedent quidam a fide. attendentes spiriti¬
bus seductorib. doctrinis demonioꝵ in hipo¬
crisi mendaciloquoꝵ: cauteriatã habentes
conscientiam suam ꝓhibentes nubere: absti¬
nere a cibis quos ds creauit ad ꝑcipiendum
cum gr̃arum actione fidelib: et his qui cogno¬
uerunt ueritatem quia omnis creatura d̃i

Expanded text:
interest a quo destruatur? Tamen quia de Apostointerest a quo destruatur? Tamen quia de Apostolorum scriptura dixisti, quod etsi illi non sint in corpore, sunt hic scripturae eorum: ante assumpti sunt Apostoli, quam error Manichaei natus in mundo fuerat; propterea non inveniuntur scripturae Apostolorum evidenter contra Manichaeum disserentes. Verumtamen quod apostolus Paulus in Spiritu isto sancto paracleto quem acceperat, futurum praeviderit de talibus, qualis Manichaeus fuit, quales estis et vos, recito ut agnoscas. Et accepta Epistola feste dicit quia in novissimis temporibus recedent quidam a fide, attendentes spiritibus seductoribus, doctrinis daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum, cauteriatam habentes conscientiam suam; prohibentes nubere, abstinere a cibis quos Deus creavit ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus, et iis qui cognoveru
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Augustinus dixit. Absit longe a fide
apłoꝵ: ut. doctrinam doceant sacrilegi mani.¬
chei. S qm̃ dicis. unum ipsoꝵ debere euacu¬
are doctrinam manichei: modo autẽ sci apł̃i
non sunt in corpore: ego minimus ñ solum
ip̃so spũsuo largiri dignatus ẽ. euacuo do¬
etrinam manichei. cum ceꝑint sequentia le¬
gi illius epłe: qũa tu ipse manicheiẽe ñ ne¬
gas. felix dixit. Oixisti quia apłi de corpore
recesserunt: scripturȩ eoꝵ ualent usq nunc.
Et quia dixit scĩtas tua. et quia dixisti potesta¬
tem dicendi quȩ uoluerimꝰ sine ulla formidi¬
ne: dixisti euacuo legem manichei et ego
dico omnis homo mendax solus ds uerax.
Scripturȩ dei loquuntur. Augustinus dixit.
Tu quidem homo es: et sicut res ipsa modo
indicatura est mendax. Et qm̃ locutus es q̃
uoluisti. non de scriptura di: oportet et me lo¬
qui quod uolo. Si enim ueritas est manichei
tui: nec a me destrui poterit. Si falsitas ẽ. qͥd

Expanded text:
ris. AUG. dixit: Absit longe a fide ris. AUG. dixit: Absit longe a fide apostolorum, ut doctrinam doceant sacrilegi Manichaei. sed quoniam dicis unum ipsorum debere euacuare doctrinam Manichaei, modo autem sancti apostoli non sunt in corpore, ego minimus non solumipso spiritu suo largiri dignatus est, euacuo doctrinam Manichaei, cum coeperint legi sequentia illius epistulae, quam tu ipse Manichaei esse non negas. FEL. dixit: Dixisti, quia apostoli de corpore recesserunt; scripturae eorum ualent usque nunc . et quia dixit sanctitas tua et quia dedisti potestatem dicendi, quae uoluerimus sine ulla formidine, dixisti euacuo legem Manichaei\', et ego dico: omnis hoScripturae Dei loquuntur. CAPUT VII. AUG. dixit: Tu quidem et homo es, et sicut res ipsa modo indicatura est, mendax. Et quoniam locutus es quae voluisti, non de Scriptura Dei; oportet et me loqui quod volo. Si enim veritas est Manichaei tui, nec a me destrui poterit: si falsitas est, quid
Abbreviated transcription (Latin):
libie. quȩ est circa cirenem et qui aderant
romani. uidei et ꝑseliti. cretenses & arabes:
audiebant loquentes illos suis linguis ma¬
gnalia dei. Et cũ recitaret: dixit. Audisti nc̃
me exegisti ꝓbaui: suꝑest ut ce tu facias qd
ꝓmisisti. qm̃ inuenimus quando miserit. xp̃c¬
sp̃m suũ quem ꝑmisit: respuas illam scͥpturã.
que sub nomine sp̃c scĩ fraudare uoluit uel
lectorem uel auditorem. felix dixit. Ego ñ
nego id quod dixi: quia cũ ꝓbatum mͥ fuerit
quod spẽ sẽs docuerit ueritatem qũa quero:
illam respuo. Hoc enim scĩtas tua mͥ legit.
unum quero. qui me doceat de initio de me¬
dio et fine. Augustinus dixit. Si legeris
hoc dixisse dnm. muto uobis sp̃m scm̃ qui
uos doceat initium medium et fiñe. bene
me astringis. ut ostendam quos docuerit sp̃c
sẽs. felix cdixit. Quia scĩtas tua hoc dicit. qd̾
quod me manicheus clocuit: aut ipsius do¬
ctrinam euacuet de duodecim quem uolue.¬

Expanded text:
Libyae, quae est ad Cyrenem, et qui aderant Libyae, quae est ad Cyrenem, et qui aderant Romani ludaeique et proselyti, Cretenses et Arabes audiebant loquentes illos suis linguis magnalia dei. et cum recitaret, dixit: Audisti nuncme exegisti probaui; superest, ut et tu facias, quod promisisti. quoniam inuenimus, quando miserit spiritum sanctum, quem promisit, respuas illam scripturam, quae sub nomine spiritus sancti fraudare uoluit uel lectorem uel auditorem. FEL. dixit: Ego non nego id quod dixi, quia cum probatum mihi fuerit, quod spiritus sanctus docuerit ueritatem, quam quaero. illam respuo. hoc enim sanctitas tua mihi legit, unum quaero, qui me doceat de initio, de medio, de fine. AUG. dixit: Si legeris hoc dixisse dominum: mitto uobis spiritum sanctum, qui uos doceat initium, medium, finem, bene me astringis, ut ostendam, quos docuerit spiritus sanctus. FEL. dixit: Quia sanctitas tua hoc dicit, quodquod me Manichaeus docuit, aut ipsius doctrinam euacuet, de duodecim quem uolue
Abbreviated transcription (Latin):
ignaros. Nunc uideamus quod ꝑmisimus qͦ¬
modo impleta sit xp̃i ꝓmissio de spũ scõ. Et cũ
dixisset: legit in loco. Tempore quo suppletꝰ
est dies pentecostes: fuerunt om̃s simul in
uno. Et factus est subito de cęlo sonus: quasi
ferretur flatus uehemens: et impleuit totã
illam domũ in qua erant seclentes. Et uise
sunt illis linguȩ diuisȩ quasi ignis: qui et
quomͦ sp̃c dabat eis ꝓnunciare. Iherosolimis au¬
dem fuerunt habitatores iudei homines. ex
omni natione que est sub celo. Et cum facta
eẽt uox. collata est turba et confusa: qm̃ au
diebat unusquisq suo sermone & suis linguisˢ
loquentes eos. Stupebant autẽ & ammiraban¬
tur adinuicem: dicentes. Ponne om̃s qui lo¬
quuntur. natione sunt. galilei:ꝰ Et quomͦ agnoᷤ¬
cimus in illis sermonem. in quo nati sumus:
Darthi et medi. elamitȩ et qui habitant mesopo¬
tamiam. uideam et cappadociam. pontũ asiam
frigiamq et pamphiliam. egyptum et partes

Expanded text:
ignaros. Nunc uideamus, quod promisimus, quignaros. Nunc uideamus, quod promisimus, quomodo inpleta sit Christi promissio de spiritu sancto. et cum dixisset legit in loco: tempore, quo subpletus est dies pentecostes, fuerunt omnes simul in uno. et factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et inpleuit totam illam domum, in qua erant sedentes. et uisae sunt illis linguae diuisae quasi ignis, qui et quomodo spiritus dabat eis pronuntiare. Hierosolymis autem fuerunt habitatores Iudaei, homines ex omni natione, quae est sub caelo. et cum facta esset uox, collecta est turba et confusa, quoniam audiebat unusquisque suo sermone et suis linguis loquentes eos. stupebant autem et admirabantur ad inuicem dicentes: nonne omnes, qui loquuntur, natione sunt Galilaei? et quomodo agnoscimus in illis sermonem; in quo nati sumus? Parthi, Medi et Elamitae, et qui inhabitant Mesopotamiam, Iudaeam et Cappadociam, Pontum, Asiam, Phrygiam et Pamphyliam, Aegyptum et partes
Abbreviated transcription (Latin):
lingua achalcdemach. id est ager sanguinis. Sc̃¬
ptum est in libro palmoꝵ. Fiat uilla eiꝰ deserta:
et ñ sit qui in habitet in ea: et episcopatum eiꝰ
accipiat alter. Oportet itaq ex his uiris qui
conuenerunt nobiscũ. in omni tempore quo
quo assumptus est a nobis. testem resurrectio-¬
nis eius nobiscum ẽẽ. Et statuit duos: ioseph
qui uocabatur barsabas. qui et iustus: et ma¬
chiam. Et precatus dixit. Gu dñe cordis om̃iũ
intellector: ostende ex his duob que elegisti.
ad suscipiendum locũ huius ministeriĩ et an¬
nunciationis: a qua excessit iudas ambula¬
re in locum suũ. Et dederunt sortes suas. Et
cecidit sors suꝑ mathiam: et simul deputatꝰ
est cũ undecim apłis duodecimus. Et cũ legis¬
set: dixit. Audiuimus quis ordinatus ẽ in
locum iudȩ traditoris: quod paulo ante com¬
memoraui. ne quisqũa ꝑfraudem ir repat.
in apłoꝵ numero: et nomine apłatus fallat

Expanded text:
lingua Acheldemach, id est ager sanguinis. scrlingua Acheldemach, id est ager sanguinis. scriptum est enim in libro psalmorum: fiat uilla eius deserta et non sit, qui inhabitet in ea, et episcopatum eius accipiat alter. oportet itaque ex his uiris, qui conuenerunt nobiscum in omni tempore, quo quo adsumptus est a nobis, testem resurrectionis eius nobiscum esse. et statuit duos, Ioseph, qui uocabatur Barsabas, qui et Iustus, et Matthiam. et precatus dixit: tu, domine. cordis omnium intellector, ostende ex his duobus, quem elegisti ad suscipiendum locum huius ministerii et adnuntiationis, a qua excessit ludas ambulare in locum suum. et dederunt sortes suas et cecidit sors super Matthiam et simul deputatus est cum undecim apostolis duodecimus. et cum legisset, dixit: Audiuimus, quis ordinatus est in locum Iudae traditoris, quod paulo ante commemoraui, ne quisquam per fraudem inrepat in apostolorum numerum et nomine apostolatus fallat