comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ aliquid intelligere.
aut salubrit de beata incar¬
natione sentirȩ. nͥ cũ magna
humilitate aĩã nr̃am leue̾m
ad dñm: Nã licere animã ad
suꝑna se tendere: testis ẽ aliꝰ
psalmꝰ ubi dictũ :. Ad te leua¬
ui animã meã. In illis enĩ re-¬
bus animã leuari fasẽ: im̃
uiuat. un floreat. unde celes¬
ti pane pascatur. In istis aũ
eaquisitionibꝰ pͣius ⁊ infelici
doctrina turgentibꝰ. exalta

Expanded text:
possumus aliquid intelligere, aut salubriter de beata incarnatione sentire, nisi cum magna humilitate animam nostram levemus ad Dominum? Nam licere animam ad superna se tendere, testis est alius psalmus ubi dictum est: Ad te levavi animam meam . In illis enim rebus animam levari fas est, unde vivat, unde floreat, unde coelesti pane pascatur. In istis autem exquisitionibus pravis et infelici doctrina turgentibus exalta
Abbreviated transcription (Latin):
serui dñm. ¶statis in domo
dñi: in atriis domꝰ di nr̃i. Post
p̃teritos sic̃ dictũ ẽ psalmos.
quibꝰ ad om̃ium uirtutũ cubñ
diuma miseratiõe ꝓpħa con¬
scendit. in domo dñi stantes
adloquit᷑: ut post collata tã
ingentia beneficia. laudare
ñ desinant cȩli t̾rȩq creatorẽ.
Et respice p̾̃cepta ista in his
duobꝰ uersibꝰ qua distinctioẽ
creuerunt. Primo dix̃. lauda¬
te nom̃ dñi: & ne qͥbuslibet ħ
putares iniunctũ. addidit.
ipsius estis pna uoluntate
deuoti. ⁊ dñm uos habere sen¬
titis quẽ nulla suꝑstitiõe conteni¬
nitis. Tertio dicit qͥ statis ĩ do¬
intitubabil uoluntate ipsi scã
credulitate consistitis. Contra
illos scilicet dictũ. qͥ pacientes
defectũ de collato honore ceci¬
derunt. Sequit᷑. In atriis domꝰ
dĩ nr̃i. Atriũ dr ãplissime do¬
mus pͥm ingressꝰ: ubi sibi habi¬
tantes ꝓpt̾ expellendũ frigus
focos facere noscebant᷑. W ab atͥ
fumi nebulosissimis globis ap¬

Expanded text:
s. 2. Qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri. Post praeteritos sicut dictum est psalmos, quibus ad omnium virtutum culmen divina miseratione propheta conscendit, in domo Domini stantes alloquitur, ut post collata tam ingentia beneficia laudare non desinant coeli terraeque Creatorem. Et respice praecepta ista in his duobus versibus qua distinctione creverunt. Primo dixit: Laudate nomen Domini. Et ne quibuslibet hoc putares injunctum, addidit, ipsius estis prona voluntate devoti, et Dominum vos habere sentitis, quem nulla superstitione contemnitis. Tertio dicit; Qui statis in dointitubabili voluntate in ipsius sancta credulitate consistitis. Contra illos scilicet dictum, qui patientes defectum de collato subito honore ceciderunt. Sequitur, In atriis domus Dei nostri. Atrium dicitur amplissimae domus primus ingressus, ubi sibi habitantes propter expellendum frigus focos facere noscebantur; et ab atri fumi nebulosissimis globis ap
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ : qͥ benedictionẽ frat̾nã
głosa nimis cupiditate p̃ripuit.
Quod ad euocatã uniuersitatẽ
gentiũ cõpetent̃ aptat᷑ : que ad¬
uentũ dñi saluatoris ad se cre¬
dulitate trahens sinagogẽ mu-¬
nera ꝓmissa ꝑcepit. & priorẽ
pͦpłm religiosa festinatiõe su¬
perauit. S post illã patarchȩ
mysticã luctã. quã iacob cũ
angło constant̃ exercuit: ipse
qͦq isrł appellari meruit: quia
tantȩ conuersationis fira men¬
te pondera tolerauit. Isrł autẽ
int̃pretat᷑ uͥ uidens dm̃. Quod ad
illam ꝑtinet significationẽ: quã
dñs possidet in beatis. Elegit itaq
iacob: dũ eccłȩ p̾ͥpłm diuersarũ
gentiũ congregatiõe sub aduna¬
uit. Pͥossidet isrł: qñ in illa bea

Expanded text:
dictum est, qui benedictionem fraternam dictum est, qui benedictionem fraternam gloriosa nimis cupiditate praeripuit. Quod ad evocatam numerositatem gentium competenter aptatur, quae adventum Domini Salvatoris ad se credulitate trahens, Synagogae munera promissa percepit, et priorem populum religiosa festinatione superavit. Sed post illam patriarchae mysticam luctam quam Jacob cum angelo constanter exercuit, ipse quoque Israel appellari meruit; quia tantae concertationis fixa mente pondera toleravit. Israel autem interpretatur vir videns Deum, quod ad illam pertinet significationem quam Dominus possidet in beatis. Elegit itaque Jacob, dum Ecclesiae populum diversarum gentium congregatione subadunavit. Possidet Israel, quando in i
Abbreviated transcription (Latin):
dis simiłe qualitatẽ sc̃ę t̾nitatis
iniusibiłe nob̾ ostenderet unita¬
tẽ. Laudis enĩ dñice usq ad di¬
iusionẽ positã multiplex cau¬
sa narratur. Nã cũ sint oĩa ual¬
de bona q̃ fȩcit. cuiꝰ ipse sit boni¬
tatis aduertit᷑: a qͥ talia manas¬
se noscunt᷑. Addidit qͦq suauisꝰ ut
ñ solũ benignũ. s & dulcẽ esse sen¬
tires. Sic enĩ & alibi dicit. Gusta¬
lite uͦ dũ ponit᷑ ad bonas corꝑis
oꝑatiões refert᷑: ut in hac mun¬
dĩ conuersatiõe. dñm uideam᷑i
de nr̃a probitate laudare. ¶m̃¬
iacob elegit sibi dñs: isrł in pos¬
sessionẽ sibi. Et hic uersus ad il
lã partẽ ꝑtinet: cur dñs debeat
p̃dicari. Nonnullos aũ titillare
cognoscit᷑. quare ñ sit hic abra¬
hã positꝰ. cui pͥmũ hec possessio
a dño ꝓmissa declaratur. Sed
abrahȩ uocabulũ ñ ħ uidebat᷑
significare: qͦd de isto nomine po¬
tuisset aduerti. Iacob siqͥde sub¬
plantatorẽ int̃pretari sepe iã

Expanded text:
e Trinitatis indivisibilem nobis ostenderet unitatem. Laudis enim dominicae usque ad divisionem positam multiplex causa narratur. Nam cum sint omnia valde bona quae fecit, cujus ipse sit bonitatis advertitur, a quo talia manasse noscuntur. Addidit quoque, suavis, ut non solum benignum, sed et dulcem esse sentires. Sic enim et alibi dicit: Gustalite vero dum ponitur, ad bonas corporis operationes refertur; ut in hac mundi conversatione Dominum videamur de nostra probitate laudare. git sibi Dominus, Israel in possessionem sibi. Et hic versus adhuc ad illam partem pertinet, cur Dominus debeat praedicari. Nonnullos autem titillare cognoscitur, quare non sit hic Abraham positus, cui primum haec possessio a Domino promissa declaratur? Sed Abrahae vocabulum non hoc videbatur significare, quod de isto nomine potuisset adverti. Jacob siquidem supplantatorem interpretari saepe jam
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is relatio certa reddit᷑: qñ his
qͥ refert. qͦd dicit se ꝓbasse testat᷑.
atq id̃o cognouissẽ se dicit ꝓpħa
quod p̃dicat: ñ aliqua iusione
carnali. s ĩ illa altitudine scien
tie positꝰ. ubi magnũ contẽplatꝰ
ẽ dm̃. Uidebat em̃ uir scĩssimus
maiestatẽ illã mirabiłe. cunctis
potestatibꝰ & cȩloꝵ uͥtutibꝰ impe¬
rantẽ: ⁊ necesse fuit ut diceret.

Expanded text:
Omnis relatio certa redditur, quando is qui refert, quod dicit se probasse testatur. Atque ideo cognovisse se dicit propheta quod praedicat, non aliqua visione carnali, sed in illa altitudtiae positus, ibi magnum contemplatus est Dominum. Videbat enim vir sanctissimus Majestatem illam mirabilem cunctis potestatibus, et coelorum virtutibus imperantem; et necesse fuit ut diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
enarrat. Educens nubes ab
extremo t̾rȩ. fulgura ĩ pluiiã
fecit. Qͥ producit uentos de thes¬
auris suis. Hoc si ad litterã inten¬
das: secreta nature dñi testat᷑.
ãministratiõe cõpleri. S qm̃
de hebreo pͦpło dicit inferiꝰ.

Expanded text:
« educens nubes ab extremo terrae, fulgura in pluviam fecit, qui producit ventos de thesauris suis, » hoc si ad litteram intendas, secreta naturae Domini testatur administratione compleri. Sed quoniam de Hebraeo populo dicit inferi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit in celo ⁊ in t̾ra: in mari &
in oĩbꝰ abyssis. Pͥost illa q̃ suꝑiꝰ
dix̃. in altũ se tetendit. uera
nimis & excelsa p̃dicatio. Quod
schema dr epiphoramina: id
post narratas res. crescens ad ma¬
iora sententia. Nã ꝙͣ uis sint in¬
enarrabilia op̾̃a dñi. totꝰq mund̃
referre ñ ualeat qͦd oꝑat᷑ inm̃do.
hic tam̃ uniu̾sa stupenda bre
tibꝰ apparere. ipsiꝰ potentia con¬
tineri posse sentires. Eȩlũ positũ
que in humo gignuntur: mare
cõmemoratũ dicamꝰ ꝓ istis sinibꝰ
qͦs cõmeantiũ discursus inuisi¬
tat. Abisẜ uͦ occeanũ designat.
qͥ & nob̾ ignotꝰ. & ut qͥdã refert̃

Expanded text:
fecit in coelo, et in terra, in mari, et in abyssis. Post illa quae superius dixit, in altum se tetendit vera nimis et excelsa praedicatio. Quod schema dicitur epiphonema, id est post narratas res crescens ad majora sententia. Nam quamvis sint inenarrabilia opera Domini totusque mundus referre non praevaleat quod operatur in mundo, hic tamen universa stupenda brevtibus apparere, ipsius potentia contineri posse sentires. Coelum positum quae in terra gignuntur, mare commemoratum dicamus pro istis sinibus quos commeantium discursus invisitat, abyssus vero Oceanum designat, qui et nobis ignotus, et ut quidam re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa loquitur. Primo ingres¬
su ꝓpt̾ nominis ei potentiã.
laudes dño dicit eẽ soluendas.
quia fecit q̃ uoluit ĩ celo &
in terra: magnalia ipsi diu̾sa ꝯme¬
morans. Scđo quod ueritatis
perfecta laus ẽ: destruere fal¬
sitatẽ. idoloꝵ cultores sub irri¬
sioẽ redarguit. Tercio diuer¬
sos ordines ammonet. ut dñm
laudare ñ desmant. Sic genꝰ

Expanded text:
a loquitur. Primo ingressu propter nominis ejus potentiam, laudes Domino dicit esse solvendas, quia fecit quae voluit in coelo et in terra, magnalia ipsius diversa commemorans. Secundo, quoniam veritatis perfecta laus est destruere falsitatem, idolorum cultores sub irrisione redarguit. Tertio, diversos ordines admonet, ut Dominum laudare
Abbreviated transcription (Latin):
nos cȩlestis magister ẽẽ p̃cep̃.
Istuo mandatũ ⁊ bonos angłos
fortassis ãplectit᷑: qͥ dũ nobis
qualia ipsi possident. ꝓueni¬
re cupiunt. consortes nos
et̃ne illiꝰ societatis adqͥrunt.
Mem̃to p̃terea qͦd caritatis do¬
minicȩ. hic t̾ciꝰ psalmꝰ ẽ. ut ex

Expanded text:
nos coelestis magister esse praecepit. Istud mandatum et bonos angelos fortasse amplectitur, qui dum nobis qualia ipsi possident provenire cupiunt, consortes nos aeternae illius societatis acquirunt. Memento praeterea quod charitatis dominicae hic tertius psalmus est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cõplerio. In uno capite dice¬
re qͦd in scripturis scĩs possis
om̃ibꝰ inuenire. Nã qͥ dm̃ ex
toto corde. ex tota anima. ex
tota uͥtute diligit. locũ uiciis
ñ relinquit. ubi enĩ intret
scelus. cũ dõ totꝰ occupatꝰ ẽ aĩmꝰ
Diabolꝰ enĩ uacantia desiderat.
nudata ꝑquirit: s ubi dm̃ pre¬
sentẽ reppererit: cũ magna
confusione discedit. Ita si dm¬
toto corde diligimꝰ eiꝰq nos
potestati affectiosa deuotione
contradimꝰ. nec locũ culpis da
liquore plena st̃: suꝑuenien¬
tiũ augmenta ñ capiunt: ita
nos si diuina caritas totos re¬
pleat. ñ erit qͦ crim̃ intͦeat. Se¬
quit᷑. W ꝓximũ tuũ. sic̃ teipsũ.
pͥroximũ diligimꝰ sic̃ nosipsoᷤ.
cũ nulli malũ facimꝰ: s õs si¬
mil ut nosmetipsos affectione
tractamꝰ. Nulliꝰ enĩ adqͥescit
ingeniũ. aut ꝑicła sibi cala¬
mitatis optari. aut dolosis
insidiis uelle concludi: s ita
sibi om̃s ꝓspici cupiunt: ut
nullis aduersitatibꝰ appetant᷑.

Expanded text:
complexio in uno capite dicere, quod in Scripturis sanctis possis omnibus invenire! Nam qui Deum ex toto corde, ex tota anima, ex tota virtute diligit, locum vitiis non relinquit. Ubi enim intret scelus, cum Deo totus occupatus est animus? Diabolus enim vacantia desiderat, nudata perquirit; sed ubi Deum praesentem reperit, sub magna confusione discedit. Ita si Dtoto corde diligimus, ejusque nos potestati affectuosa devotione contradimus, nec locum culpis darliquore plena sunt, supervenientium augmenta non capiunt: ita nos si divina charitas totos repleat, non erit quo crimen introeat. Sequitur, et proximum tuum sicut teipsum. Proximum diligimus sicut nosipsos, cum nulli malum facimus, sed omnes simili ut nosmetipsos affectione tractamus. Nullius enim acquiescit ingenium, aut pericula sibi calamitatis optare, aut dolosis insidiis velle concludi; sed ita sibi omnes prospici cupiunt, ut nullis adversitatibus appetantur.
Abbreviated transcription (Latin):
rat congregandã: nc̃ quod suꝑẽ
salubrit̾ ꝑsuadet. ut felix adii¬
natio. in laudes dñi flagrantis¬
simo caritatis studio concitetur:
quatinꝰ fideles uiros perfecta
oꝑatio consequat᷑: ⁊ hic imuten¬
tur suauitatẽ. q̃ in illa patria
in scĩs credit᷑ mentibꝰ ẽẽ man¬
sura. Dignũ ẽ enĩ. ut benedic¬
tio illi ꝑsoluat᷑. ad quẽ sũmo
studio constat ascensũ. Nc̃ de
ipsis mandati u̾tutȩ tractandũ ÷:
ut intellecta sententia. utilita¬
tẽ nob̃ possit aperire discussa.
Pͥreceptũ ẽ enĩ. diliges dñm dm̃
tuũ ex toto corde tuo ⁊ ex to¬
ta aĩa tua. & ex tota uͥtute tua.

Expanded text:
rat congregandam, nunc quod superest salubriter persuadet, ut felix adunatio in laudes Domini flagrantissimo charitatis studio concitetur, quatenus fideles viros perfecta operatio consequatur; et hic imitentur suavitatem, quae in illa patria in sanctis creditur mentibus esse mansura. Dignum est enim ut benedictio illi persolvatur, ad quem summo studio constat ascensum. Nunc de ipsius mandati virtute tractandum est, ut intellecta sententia utilitatem nobis possit aperire discussa. Praeceptum est enim, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tu
Abbreviated transcription (Latin):
rat sentire pietatẽ. in diebus
suis cũ multis tribulationibꝰ
angeret᷑ sicut inferiꝰ dicit. inuo¬
casse se dñm ꝓfitet᷑. Nr̃os enĩ
illos dies dicimꝰ ubi ꝓpͥa iniqͥ¬
tate peccamꝰ & anxios dolores
prauis cogitationibꝰ sustinemꝰ.
Mirabilis sententia. beata uicis¬
situdo. & fidelem sẽꝑ beneficia
querere. & clem̃tem dominũ
continua benignitate prȩstare.
me. Causas ad huc reddit ap¬
tissimas. cur uͥ sc̃s dilexerit
dñmꝰ. ñ illa sine qͥbꝰ se ama¬
re putat humanitas. si infla¬
tis honoribꝰ eueatur. si diuiti¬
arũ mole grandescat. Sediło
se dicit diuina gr̃a uisitatũ.
quia doloribꝰ & pericłis ꝓbabat᷑
affectꝰ. Merito qñ ista ꝑducunt
ad głam: illa precipitant ad
rumã. W inspice uerba sĩph¬
cia magnis sensibꝰ esse sarcita.
Circũdatũ se dicit doloribus.
Et ne putares mediocres: ad

Expanded text:
rat sentire pietatem, in diebus rat sentire pietatem, in diebus suis cum multis tribulationibus angeretur sicut inferius dicit invocasse se Dominum profitetur. Nostros enim illos dies dicimus, ubi propria iniquitate peccamus, et anxios dolores pravis cogitationibus sustinemus. Mirabilis sententia, beata vicissitudo, et fidelem semper beneficia quaerere, et clementem Dominum continua benignitate praestare. me. Causas adhuc reddit aptissimas, cur vir sanctus dilexerit Dominum, non illas in quibus se amari putat humanitas, si inflatis honoribus evehatur, si divitiarum mole grandescat; sed ideo se dicit divina gratia visitatum, quia doloribus et periculis probabatur affectus; merito, quando ista perducunt ad gloriam, illa praecipitant ad ruinam. Et inspice verba simplicia magnis sensibus esse farcita. Circumdatum se dicit doloribus; et ne putares mediocres, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa subt̃exponit. qm in tribu¬
lationibꝰ & angustis sius dile¬
xit. qñ illi tͥbulationes & dolo¬
res presticerint. ut dñm inuo¬
mundi felicitate gratulet᷑. quã
nouerat transiturã: s gaudet
orationẽ suã in angustus a cle¬
mentissimo dño fuisse susceptã.
qͥo ꝓdesse sibi in ꝑpetuũ sentie¬
bat᷑. & uide qͦ cõpendio ⁊ cau¬
sam posuit & rationẽ causȩ mo¬
mentanea celeritate subiunxit.
Quod schema dicit᷑ epitrocasmos.
idest dicti rotatio. que breuit
& succincte ea que sunt dicenda
perstringit. Quia inclinauit
aurẽ suã mͥ. &. ĩ diebus meisin:¬
uocabo eũ. duris sicut iã dictũ
e appellata ẽ ab auditi. Quã
merito ad nos inclinare dicit᷑
ds. quia ut nos dignet᷑ andire.
nulla ad ipsũ humana merita
uident᷑ attingere: qͦd factũ in
aduentu dm̃i ueritatis ipsius.
tradit auctoritas. qñ mundi
sceleribꝰ miseratꝰ medicinã bea¬
te incarnationis attribuit. E
qm eiꝰ circa se uberrimã cepe¬

Expanded text:
ibulationibus et angustiis suis dilexit, quando illi tribulationes et dolores praestiterint, ut Dominum invomundi felicitate gratulatur, quam noverat transituram; sed gaudet orationem suam in angustiis a clementissimo Domino fuisse susceptam, quod prodesse sibi perpetue sentiebat. Et vide quo compendio et causam posuit, et rationem causae momentanea celeritate subjunxit. Quod schema dicitur epitrocasmos, id est dicti rotatio, quae breviter et succincte ea quae sunt dicenda perstringit. Vers. 2. Quia inclinavit aurem suam mihi; et in diebus meis invocabo eum. Auris, sicut jam dictum est, appellata est ab auditu, quam merito ad nos inclinare dicitur Deus, quia ut nos dignetur audire, nulla ad ipsum humana merita videntur attingere. Quod factum in adventu Domini veritatis ipsius tradit auctoritas, quando mundi sceleribus miseratus, medicinam beatae incarnationis attribuit. Et quoniam ejus circa se uberrimam coepe
Abbreviated transcription (Latin):
celet uniuersa. Cũ enĩ cȩlũ da¬
tũ sit celoꝵ dño sic̃ inseptuagesimo
septimo psalmo legit᷑. qͥ ascendit
suꝑ cȩlos celoꝵ ab oriente. Ter¬
ubi sẽꝑ grãm sẽꝑ dñi multipli¬
ci colluctatione purificent. &
ad et̃nã uitã ex istiꝰ mundi a¬
gone ꝑueniant. Dedit aũ: ad
humanitatẽ ꝑtinet incarnati¬
onis. Nã uerbo qͥd dari potu
ꝑpetius cruciatibꝰ affligendi st̃.
Eoꝵ uoces ñ suscipit dñs. quia
beati tantũ sunt. qͥ eiꝰ p̃conia
ꝑsonabunt. sicut salomon dicit.
A mortuo quasi ex eo qͥ ñ est
periit confessio. & paulo post.
Nos autẽ uiuentes & sani. lau¬
damꝰ nom̃ cuũ. Dicendo autẽ
neq om̃s qͥ descendunt in iunfer¬
nũ: ostendit & scõs ad inferna
quidem descendere. s in dñi
erultatioe gaudere. Mori enĩ
iustis & peccatoribꝰ ꝓbat᷑ esse
cõmune: s nimis longa discre¬
tione separant᷑: sicut ĩ octogesimo

Expanded text:
datum sit Domino, sicut in sexagesimo septimo psalmo legitur: Qui ascendit super coelos coelorum ab oriente; terubi se per gratiam Domini multiplici colluctatione purificent, et ad aeternam vitam ex istius mundi agone perveniant. Dedit autem, ad humanitatem pertinet incarnationis; nam Verbo quid dari potuiperpetuis cruciatibus affligendi sunt; eorum voces non suscipit Dominus, quia beati tantum sunt, qui ejus praeconia personabunt, sicut Salomon dicit: A mortuo, quasi ex eo qui non est, perit confessio . Et paulo post: Nos autem viventes et sani laudamus nomen tuum. Dicendo autem, neque omnes qui descendunt in infernum, ostendit et sanctos ad inferna quidem descendere, sed in Domini exsultatione gaudere. Mori enim justis et peccatoribus probatur esse commune, sed nimis longa discretione separantur, sicut in octoge
Abbreviated transcription (Latin):
quiramꝰ : qm̃ se & fidelibus ape¬
riunt: & incredulis sẽꝑ abscondũt
xcitat nos de somno huiꝰ scħ
sollẽpnis ac uera cõmonitio.
& uelut qͥdã sꝑitalis gallus. ad o¬
perã nos cogit uenire fideliũ. Au¬
diamꝰ scãm uocẽ: piũ sequamur
nitas operũ. & p̃ciũ ẽ laboꝵ:
qñ nec suauius qͥcquã potest di¬
ci. nec salubrius acttitari. diuisio
Liberatꝰ ꝓpħa de ꝓfunda fouea
peccatoꝵ. etiã in illa petͣ miscłiȩ
constitutꝰ pͥmo menbro grãs agit
qm̃ se exauditũ esse cognoscit.
& contra omia pericła mortis
efficacit̃ se dñm inuocasse cestat᷑.
Sccło iterũ clamat ad dnm ut
liberatꝰ perueniat ad illã reqͥ¬
em sẽpit̾nam quã fidelibꝰ pro¬
mutit dñi munere concedendã.
ilexi qm̃ exaudiuit dñs uo¬
cẽ orationis mee. Amorẽ
dñi hominibꝰ duobꝰ prouenire
constat articulis. Est unꝰ qñ ꝓ col¬
latis beneficis & ab infidelibus
diligit᷑ atq laudat᷑. sicut in alio

Expanded text:
quiramus: quoniam se et fidelibus apequiramus: quoniam se et fidelibus aperiunt, et incredulis semper abscondunt. Excitat nos de somno hujus saeculi solemnis ac vera commonitio, et velut quidam spiritualis gallus ad opera nos cogit venire fidelium. Audiamus sanctam vocem, pium sequamur nitas operum et pretium est laborum, quando nec suavius quidquam potest dici, nec salubrius actitari Divisioeta de profunda fovea peccatorum, etiam in illa petra misericordiae constitutus, primo membro gratias agit: quoniam se exauditum esse cognoscit, et contra omnia pericula mortis efficaciter se Dominum invocasse testatur. Secundo iterum clamat ad Dominum, ut liberatus perveniat ad illam requiem sempiternam, quam fidelibus promittit Domini munere concedendam.iam exaudivit Dominus vocem orationis meae. Amorem Domini hominibus duobus provenire constat articulis. Est unus quando pro collatis beneficiis et ab infidelibus diligitur atque laudatur, sicut in alio
Abbreviated transcription (Latin):
feriori. Sed nos qͥ uiuimꝰ benedi¬
Exposita parte dãpnator. ap¬
tum fuit ut pulchritudinẽ psal¬
mi.beator bona concluderent.
sicut ĩ euangłio. legit᷑. Non ẽ
aũt̃ accipiendũ ẽ. ñ ista uita ui¬
uentiũ quã cõmunẽ scĩs con¬
stat esse cũ impiis. s illa de
qua in alio psalmo legit᷑. Place¬
bo dño. in regione uiuoꝵ. W
ne ad terrena bona mens hu¬
mana descenderet. ad illa cȩ¬
lestia congruent̃ ascendit: que
nec in laudibꝰ possunt habere
nati mali minuta pulcherrima
que historie corio reuelata
dulcissima mella sudauerunt.
Quot enĩ uers. tot gr̃e. Quot
uerba: tot poma anime. Mo¬
nem᷑ enĩ ꝑ similitudines uete¬
res pͦpłi hui mundi. quasi egyp¬
tiacam dñationẽ relinquere.
re fugit: iordanis retͦ timore
conuersus ẽ. Simulacͣgentiũ qͣs
metalla insensata ꝯtẽpta st̃: dñi
autẽ nr̃i głia ubiq colit᷑. ubiq
p̃dicat᷑. W icło uiuante do psal¬
moꝵ uirtutes studiosissime per¬

Expanded text:
ers. 27. Sed nos qui vivimus, benediExposita parte damnatorum, aptum fuit ut pulchritudinem psalmi beatorum bona concluderent. sicut in Evangelio legitur: Non est autem accipiendum est, non ista vita viventium, quam communem sanctis constat esse cum impiis; sed illa de qua in alio psalmo legitur: Placebo Domino in regione vivorum . Et ne ad terrena bona mens humana descenderet, ad illa coelestia congruenter ascendit, quae nec in laudibus possunt habere nati mali minuta pulcherrima, quae historiae corio revelata dulcissima mella sudaverunt. Quod enim versus, tot gratiae; quot verba, tot poma sunt animae. Monemur enim per similitudines veteris populi, hujus mundi quasi Aegyptiacam dominationem relinquere; re fugit, Jordanis retro timore conversus est, simulacra gentium quasi metalla insensata contempta sunt; Domini autem nostri gloria ubique colitur, ubique praedicatur. Et ideo, juvante Deo, psalmorum virtutes studiosissime per
Abbreviated transcription (Latin):
& usq ad finẽ scłi ñ desinit ope¬
rari: ut de gentibꝰ eccła p̃desti¬
nata. in unum gregẽ redacta
congaudeat. & uniꝰ pastoris gło¬
so regimine perfruat᷑. Benedic¬

Expanded text:
 usque ad finem saeculi non desinit operari; ut de gentibus Ecclesia praedestinata in unum gregem redacta congaudeat, et unius pastoris glorioso regimine perfruatur. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
erito iste qͥ lã quatuor gͣ̃
ascenderat. dementiũ iu-¬
uidiã sustinebat: qr res ꝓsꝑe
mordent sẽꝑ aduersos. dũ
lanis ĩputatioibꝰ retarda¬
ri credu᷑ qui anime ꝓuec̾¬
tibꝰ studere monstratur. In¬
rantione mirabiłe & nullis
trrisioĩbꝰ intepentẽ. s diuer¬
sas molestias. diuersa uulne¬
ra uno medicamine curantẽ.
qͦd ocłos suos leuat sẽꝑ ad dñm.¬
psalorus catriii. Canticũ graduũ.
Gradus istos & ĩ multis imũ
ꝙ in uno multos ascendere
ꝓpħa testatur: qñ plurali &
singłari numero in his psal¬
mis locutꝰ fuisse declarat᷑
Non iniuria: qr & pͦpłs dĩ unũ
corpus ẽ xp̃i. & plebs iterũ
deuota. ꝑ imũquẽq fideliũ
ꝓbat᷑ effusa. Qua ꝓpt̾ siue hoc
unꝰ siue plures loquant᷑ uma
tam̃ decantat eccła. Sed isti
gradus in illo st̃ itinere con

Expanded text:
erito iste qui jam quatuor gradus ascenderat, dementium invidiam sustinebat, quia res prosperae mordent semper adversos, dum vanis imputationibus retardari creditur qui animae provectibus studere monstratur. Inratione mirabilem, et nullis irrisionibus intepentem; sed diversas molestias, diversa vulnera uno medicamine curantem; quod oculos suos levat semper ad DomPSALMUS CXXIII. Canticum graduum. Gradus istos et in multis unum, et in uno multos ascendere propheta testatur, quando plurali et singulari numero in his psalmis locutus fuisse declaratur. Non injuria, quia et populus Dei unum corpus est Christi, et plebs iterum devota per unumquemque fidelium probatur effusa. Quapropter, sive hoc unus, sive plures loquantur, una tamen decantat Ecclesia. Sed isti gradus in illo sunt itinere con
Abbreviated transcription (Latin):
ñ spaciis inclusus. s ipse spacla
cuncta replens. atq cõplectẽs.
llã cũ ꝓpħa uellet ostendere
ubiq eiꝰ ẽẽ presentiã alibi
dicit. Si ascendero ĩ celũ ibies¬

Expanded text:
n spatiis inclusus, sed ipse spatia cuncta replens atque complectens. Nam cum propheta vellet ostendere ubique ejus esse praesentiam, alibi dicit: Si ascendero in coelum, ib
Abbreviated transcription (Latin):
illi ꝓpe es dñe. confitet᷑ ñ eũ
ignorare si ꝑuerse gerimꝰ. nec
declinare confugimꝰ. Una ẽ
gͦ sał ad ipsũ festinare. quẽ
ñ possis effugere. Addidit qͦq
⁊ oĩa mandata tua ueritas. Hoc
ille potest dicere. qui ueritati
data eiꝰ salutari ꝑfectiõe susce¬
pit. Iudeus aũ talia ñ potest
dasti ea. Ab mitio. significat a
rudim̃tis scħ: qñ a iusto abel
nom̃ cȩpit eẽ scõꝵ: qͥ innocens
a nefario frẽ. ĩ exẽplũ dñi sal¬
uatoris occisus ẽ. fognouit qq
ab initio qñ melchisedech sa¬
cerdotis oblata munera. in dñig
corꝑis p̃figuratioe suscepta st̃.
Cognouit etlã ab initio: quan

Expanded text:
ne, confitetur non eum ignorare si perverse gerimus, nec declinare cum fugimus. Una est ergo salus ad ipsum festinare, quem non possis effugere. Addidit quoque, et omnia mandata tua veritas. Hoc ille potest dicere qui veritatidata ejus salutari perfectione suscepit. Judaeus autem talia non potest dasti ea. Ab initio significat a rudimentis saeculi, quando a justo Abel nomen coepit esse sanctorum, qui innocens a nefario fratre in exemplum Domini Salvatoris occisus est. Cognovit quoque ab initio, quando Melchisedech sacerdotis oblata munera in dominici corporis praefiguratione suscepta sunt. Cognovit etiam ab initio, quan
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ. Quoꝵ os locutũ ÷ uanitatẽ. i
dextera eoꝵ dextera iniqͥtatis. Hc̃
uersũ u in pͥma parte iã diximꝰ.
quẽ ideo repetit. ut detestabilit̃
iniqͦs homines reddat ipsa gemi
pͥrimis u̾sibꝰ de malis disputans im¬
pioꝵ. eos detestabiles reddit: nc̃ etiã
bona ipsor q̃ uident᷑ accusat. ut
ubiq dedecus habeant. cũ & ipsa
gła ipsoꝵ abhominata respuitur.
filios eoꝵ dicit. qͥ pr̃aui dogmatis
predicatiõe. generant᷑. Istis nouel¬
lis plantationibꝰ exequant᷑: qui a
nulla a patribꝰ tradita p̃dicatiõe
iuguerunt. s exquisitis nouellis
erroribꝰ pullularunt. male sta¬
biliti pessima radice defigunt᷑.
Non enĩ de ꝓphetis. ñ de apłis. ñ

Expanded text:
ocutum est vanitatem: et dextera eorum, dextera iniquitatis. Hunc versum et in prima parte jam dixit; quem ideo repetit, ut detestabiliores iniquos homines reddat ipsa geminPrimis versibus de malis disputans impiorum, eos detestabiles reddit: nunc etiam bona ipsorum quae videntur, accusat; ut ubique dedecus habeant, cum et ipsa gloria ipsorum abominata respuitur. Filios eorum dicit, qui pravi dogmatis praedicatione generantur. Isti novellis plantationibus exaequantur, quia nulla a Patribus tradita praedicatione viguerunt, sed exquisitis novellis erroribus pullularunt, male stabiliti pessima radice defiguntur. Non enim de prophetis, non de apos
Abbreviated transcription (Latin):
actibꝰ apłoꝵ legit᷑. Uidentes
aũ iudei ĩpleti sunt zelo &
iniecerunt manꝰ suas in apłos.
Iste enĩ ducit sẽꝑ ad culpas
laqueos nectit. uiã salutis in¬
tercipit. In bono uero positũ ẽ
zeł domꝰ tuȩ comedit me. &
helias dicit. Lelans relaui ꝓ
dũo dõ exercituũ. quia dere¬
liquert̃ pactũ tuũ filii isrł
finees qͦq sacerdos cũ uideret
hebreũ cũ moabitioe mulie¬
re misceri zelatꝰ p̾ceptũ dñi
utͣsq gladio ꝑforauit: cuius
reł tantũ pręstitit. ut iram
dñi soł auerteret. Iste siqͥdẽ
Relꝰ tͥbuit salutẽ. fide retinet.
pudiciciã seruat. & eccłam¬

Expanded text:
legitur: Videntes autem Judaei impteti sunt zelo, et injecerunt manus suas in apostolos . Iste enim ducit semper ad culpas, laqueos nectit, viam salutis intercipit. In bono vero positum est: Zelus domus tuae comedit me . Et Elias dicit: Zelans zelavi pro Domino Deo exercituum: quia dereliquerunt pactum tuum filii Israel . Phinees quoque sacerdos cum videret Hebraeum cum Moabitide muliere misceri, zelatus praeceptum Domini, utrosque gladio perforavit . Cujus zelus tantum praestitit, ut iram Domini solus averteret. Iste siquidem zelus tribuit salutem, fidem retinet, pudicitiam servat, et Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
didicisse. s petebat ut ea
factis potuisset ostendere.
ubi nouerat plenitudinẽ
se grẽ repperire. Dicit᷑ gͦ.
doce me iustificationes tuas:
hoc ẽ presta me facere ũn
Chorus ille scõr. ꝓnuntiare
se dicit iudicia oris dñr que
ppło p̃dicauit. Om̃ia iditia.
significat que scripta uel
dicta sunt. Ceterum unuier¬
salit̃ ñ potest ꝓnuntiari. qͦd
nulla notitiã p̃ualet ad pre¬
hendi. sicut in alio psalmo
dictũ ẽ. Iuditia tua abyssus
multa. dpostolus qͦq testat᷑
Oaltitudo diuitiarũ sapientiȩ

Expanded text:
didicisse; sed petebat ut ea factis potuisset ostendere, ubi noverat plenitudinem se gratiae reperire. Dicitur ergo, doce me justificationes tuas: hoc est, praesta me facere undeChorus ille sanctorum pronuntiasse se dicit judicia oris Domini, qpopulo praedicavit. Omnia judicia, significat quae scripta vel dicta sunt. Caeterum universaliter non potest pronuntiare, quod nulla notitia praevalet apprehendi, sicut in alio psalmo dictum est: Judicia tua abyssus multa . Apostolus quoque testatur: O altitudo divitiarum sap
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c: qm̃ de ipso loquentia
ad ipsũ ducunt. Uia certa it̃
infatigabile. questuosus labor
ubi qͥsqͥs peruenerit. inesti¬
mabiliũ diuiciarũ delectati¬
one mulcet᷑. E intuendũ qͦs
seqͥt᷑ : sicut in omĩbus diuiciis.

Expanded text:
m de ipso loquentia ad ipsum ducunt: via certa, iter infatigabile, quaestuosus labor, ubi quisquis pervenerit, inaestimabilium divitiarum delectatione mulcetur. Et intuendum quod sequitur, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
omĩ scientia. sicut testimoniũ
xp̃i confirmatũ ẽ in uobis.
Ceterũ cohors scã. scłares di¬
uicias ñ poterat testimoniis
dni cõparare. quas ipsa uelut
sordes aliquas cognoscitur
tuas. Eccłiasticȩ disciplinȩ or¬
do seruatꝰ ẽ. Prius enĩ fuit ut
exerceret᷑ in mandatis diui¬
nis. idẽ frequenti op̃atione
usũ rerũ necessariũ assiduo

Expanded text:
scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis . Caeterum cohors sancta saeculares divitias non poterat testimoniis Domini comparare, quas ipsa velut sordes aliquas cognoscitur tuas. Ecclesiasticae disciplinae ordo servatus est. Prius enim fuit, ut exerceretur in mandatis divinis, id est, frequenti operatione usum rerum necessariarum assiduo
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ: liberati ꝑ munera pieta
ne magnis delictoꝵ fluc̃¬
tibꝰ obrueret᷑: exordio facto
clamat ad dnm. ut de peccatoꝵ¬
ꝓfundo liberet᷑. beniuolentiã
boni uudicis querens de cala¬
mitatibus indicatis. qm̃ nulł¬
potest eẽ saluus. nͥ qͥ diuina
clem̃tia fuerit absolutus. Se¬
quit᷑ cõpendiosa conclusio.
narrationẽ & cetera p̃termit¬
tentes: qm̃ si oportune adhi¬
beant᷑. exornãt: si incongrue
int᷑mictant᷑ horrescunt. Se¬
cutꝰ ẽ gͦ bonꝰ magister utile
deuotũq cõpendiũ. Cito ad
gͣtulationis gaudia uenit.
ut agnoscerent penitentes.
quanta gr̃a suscipiuntur. qͥbꝰ
tã uelox medicina prȩstatur.

Expanded text:
sumus liberi, per munera pietatne magnis delictorum fluctibus obrueretur, exordio facto clamat ad Dominum, ut de proprofundo liberetur: benevolentiam boni judicis quaerens de calamitatibus indicatis. TT. potest esse salvus, nisi qui divina clementia fuerit absolutus. Sequitur compendiosa conclusio, narrationem et caetera praetermittens: quoniam si opportune adhibeantur, exornant; si incongrue intromittantur, horrescunt. Secutus est ergo bonus magister utile devotumque compendium; cito ad gratulationis gaudia venit, ut agnoscerent poenitentes quanta gratia suscipiuntur, quibus tam velox medicina praestatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sũ nos. Medietas uersus istiꝰ ad
suꝑiora respondet. Ita ẽ enĩ sen¬
sus iste iungenꝰ. Nisi quia dñs
erat in nobis. cũ insurgerent
homines forsitã uiuos deglu¬
tissẽt nos. hic enĩ distinctionẽ
plenã ponere debemꝰ: ut re¬
liqua nob̾ iterũ absoluta uer¬
boꝵ copulatiõe respondeant
Nã quod dicit uiuos deglutis¬
sent nos: humana consuetu¬
do ñ ẽ iuuos deglutire con¬
trarios. Sed iuuii deglutim᷑
qn aut ĩ hereticas prauitates.
aut ĩ ꝓfundã p̾cipitationẽ cul¬
parim nefanda prauitate de¬
mergim᷑. Quod sc̃is turis potu¬
isset accidere: nͥ eos uirtus
suꝑna liberasset. Seqͥt᷑ medi¬
etas uersus huiꝰ: quã tam̃
ad inferiorẽ sententiã constat
esse iungendã. Dicit enĩ cum
irasceretur animꝰ eoꝵ aduer¬
sũ nos. Irasceret᷑ dix̃: quia cau¬
enĩ & inudia iudicio carẽt.
dũ uoluntates suas mente p̃ci¬
piti subsequunt᷑: sic̃ & salomon
dicit. Stultũ occidit iracundia.
& paruulũ necat inuidia.

Expanded text:
sum nos. Medietas versus istius ad superiora respondet. Ita est enim sensus iste jungendus: Nisi quia Dominus erat in nobis, cum insurgerent homines in nos, forsitan vivos deglutissent nos. Hic enim distinctionem plenam ponere debemus, ut reliqua nobis iterum absoluta verborum copulatione respondeant. Nam quod dicit vivos deglutissent nos, humana consuetudo non est vivos deglutire contrarios; sed vivi deglutimur, quando aut in haereticas pravitates, aut in profundam praecipitationem culparum nefanda pravitate demergimur. Quod sanctis viris potuisset accidere, nisi eos virtus superna liberasset. Sequitur medietas versus hujus, quam tamen ad inferiorem sententiam constat esse jungendam. Dicit enim: Cum irasceretur animus eorum adversum nos. Irasceretur, dixit, quia juenim et invidia judicio carent, dum voluntates suas mente praecipiti subsequuntur, sicut et Job dicit: Stultum occidit iracundia, et parvulum necat invidia .
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ irasceret᷑ animꝰ eoꝵ adu̾¬
sũ nos forsitan uelut aqua
absorbusset᷑ nos. Aquã hic:
iniqͦs pͦpłos uult intelligipa¬
ganoꝵ  qͥ idoloꝵ culturis qͣsi
nimia quadã mnundatiõe t̾re¬
na corda occupasse uideban¬
tur. Hi seruos ħ̾ absorbere
cupiebãt: cũ in suas culturas
xp̃ianos ꝑducere nitebant᷑.
S eos uirtꝰ diuma liberauit:
q̃ pet apło manũ ne mer¬
geret᷑ extendit. Aquã uero
oixerunt antiqͥ: aqua st̃ oĩa
credentes ex inde oĩa fuisse
ꝓcreata. Seqͥt᷑. Torrentẽ per¬
transiuit aĩa nr̃a. Torrensẽ sic̃
iã dixim fluiꝰ hibernis im¬
bribꝰ subito concitatꝰ. qͥ & ra

Expanded text:
ceretur animus eorum adversum nos, forsitan velut aqua absorbuissent nos. Aquam hic iniquos populos vult intelligi paganorum, qui idolorum culturis, quasi nimia quadam inundatione, terrena corda occupasse videbantur. Hi servos Dei absorbere cupiebant, cum in suas culturas Christianos perducere nitebantur. Sed eos virtus divina liberavit, quae Petro apostolo manum, ne mergeretur, extendit. Aquam vero dixerunt antiqui, a qua sunt omnia, credentes exinde omnia fuisse procreata. Sequitur, torrentem pertransivit anima nostra. Torrens est sicut jam diximus fluvius hibernis imbribus subito concitatus, qui et ra
Abbreviated transcription (Latin):
cimo sc̃ẽ incarnationis ꝓmissio.
& dictoꝵ ueritas approbat᷑. Quar¬
todecimo frĩbꝰ sꝑitalis adimatio
p̃dicat᷑: supra quos benedictio
stratur. Quintodecimo ĩ laudibꝰ
dñi perfecta illa caritas excitat᷑.
supra quã nicbil potest nec ma¬
ius dici. nec głosiꝰ inueniri: sic̃
apłs testatur. d̃s caritas ẽ. Qua¬
ꝓpt̾ tanti miracħ iugit᷑ conside¬
remꝰ archanũ: iuitalia sẽꝑ in
spicientes. mortiferos scħ uite¬
mus errores. Continet siqͥdem
hic numerus ⁊ illud p̃terea sa¬
cram̃tũ: ut cũ qͥnq sensus cor¬
porei. per quos fragilis huma¬
nitas contrahit omne pecratũ
triitatis fuerint uirtute suꝑa¬
ti: ad quintũ decimũ gradaliũ
psalmoꝵ nos culm̃ educat. eoq
fiat ut corꝑis in becillitate sitmo¬
ta donentur uictoribꝰ p̃mia sẽpi¬
ost gradaliũ pulcherrimã
constructionẽ. quȩ usq ad illã
peruenit sũmitatẽ. quȩ in et̃¬
nũ securos efficit & felices: Con¬
grue nimis ponit᷑ alła. ut lau

Expanded text:
cimo, sanctae incarnationis promissio et dictorum veritas approbatur. Quarto decimo, fratribus spiritualis adunatio praedicatur, supra quos benedictio stratur. Quinto decimo, in laudibus Domini perfecta illa charitas excitatur, supra quam nihil potest nec majus dici, nec gloriosius inveniri, sicut apostolus testatur: Deus charitas est . Quapropter tanti miraculi jugiter consideremus arspicientes, mortiferos saeculi vitemus errores. Continet siquidem hic numerus et illud praeterea sacramentum; ut cum quinque sensus corporei, per quos fragilis humanitas contrahit omne peccatum, Trinitatis fuerint virtute superati, ad quintum decimum gradalium psalmorum nos culmen educat; eoque fiat, ut corporis imbecillitate submota; donentur victoribus praemia sempiost gradalium pulcherrimam constructionem, quae usque ad illam pervenit summitatem quae in aeternum securos efficit et felices, congrue nimis ponitur, Alleluia; ut lau
Abbreviated transcription (Latin):
ri ñ decet animã. ubi mortẽ
repperit. infernũ subit: ꝙ et̃¬
na infelicitate dãpnatur. dd¬
iecit decorã nimis & subtilis¬
simã cõparationẽ: ut ita se
dñm desiderasse dicat. sicut

Expanded text:
ri non decet animam, ubi mortem reperit, infernum subit, et aeterna infelicitate damnatur. Adjecit decoram nimis et subtilissimam comparationem, ut ita se Dominum desiderasse dicat, Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ similit̾ ut alia cõmutantuꝵ:
& ut facta dñi ostenderet iã
sub ȩt̃nitate mansura. dicit mu¬
tabis ea & mutabunt᷑: qr nũquã
erunt ad hoc corruptibile re¬
ditura: Nã si corruptioni ulte¬
ri subiacerent: ñ dicerent᷑ esse
mutata: sicut danihel ꝓpheta
testat᷑: qm̃i sapientia & uirtꝰ &
intellectꝰ ipsr st̃: & ipse mutat
idem ipse es & anni tui ñ defi¬
cient: Idem positũ ẽ. contra illa
signat: quia reuera ipse ẽ: cũ

Expanded text:
qui similiter ut alia commutantur. qui similiter ut alia commutantur. Et ut facta Domini ostenderet jam sub aeternitate mansura, dicit, mutabis ea et mutabuntur: quia nunquam erunt ad hoc corruptibile reditura. Nam si corruptioni ulterius subjacerent, non dicerentur esse mutata, sicut Daniel propheta testatur: Quoniam sapientia et virtus, et intellectus ipsius sunt, et ipse mutat idem ipse es, et anni tui non deficient. Idem positum est contra illa signat, quia revera ipse est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quando uerba locis suis aptis¬
sima expositione reddunt᷑. Ad¬
iecit: Tũ aũt ꝑmanes: ut sicut
ȩt̾nitatẽ dñi ostendit dũ cre¬
aret omĩa: sic post celos muta¬
tos. ipsũ diceret in maiestatis
sue gła ꝑmanere Dicendo enĩ
omĩa: ut arbitror. ñ ibi angeloᷤ.
ñ sꝑitales creaturas designat.
que in sua dignitate mansure
st̃. s illa que cõmutationi pro¬
bant᷑ obnoxia: Hoc scema di¬
cit᷑ sinecdoche. idẽ a toto pars:
qͦd in scripturis diuinis cre¬
berrime repperit᷑. Quod aut
dicit. sicut uestimentũ ueteres¬
cent: hoc ad carnis fragilitatẽ
uidet᷑ aptandũ Quod etiã in
euuangłio noscit᷑ cõparatũ u¬
bi ait: Nonne anima plus ẽ ꝗͣ
esca: & corpꝰ plus quã uestim̃¬
tũ: Ipsũ enĩ ueterescet. qͦd mo¬
re uestis morte consumit᷑ Ad¬
didit: & sicut oꝑtoriũ mutabis
ea. & mutabunt᷑ Oꝑtoriũ celos
forsitan debemꝰ aduertere: qͥ
ad uicẽ uelaminis t̾ras oꝑiũt

Expanded text:
quando verba locis suis aptisquando verba locis suis aptissima expositione redduntur. Adjecit, tu autem permanes; ut sicut aeternitatem Domini ostendit dum crearet omnia, sic post coelos mutatos ipsum diceret in majestatis suae gloria permanere. Dicendo enim, omnia ut arbitror, non ibi 342 angelos, non spirituales creaturas designat, quae in sua dignitate mansurae sunt, sed illa quae commutationi probantur obnoxia. Hoc schema dicitur synecdoche, id est a toto pars, quod in Scripturis divinis creberrime reperitur. Quod autem dicit, sicut vestimentum veterascent, hoc ad carnis fragilitatem videtur aptandum, quod etiam in Evangelio noscitur comparatum, ubi ait: Nonne anima plus est quam esca, et corpus quam vestimentum ? Ipsum enim veterascit, quod more vestis morte consumitur. Addidit, et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur. Opertorium coelos forsitan debemus advertevelaminis terras operiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eos & mutabunt᷑: tu aũt idem
Cũ dicit. micio t̾rã tu fundasti
dñe. ostendit qͦd asanis mentibꝰ
ñ potest ab negari. qr. creator. an¬
te creaturas suas sine aliqͦ mnicio
cognoscit᷑ extitisse: Et intende
qr hic opiniones philosophoꝵ
mirabili breuitate destriixit:
Quarũ pͥma ẽ. mundũ a nullo
esse creatũ: Scd̾a. sine fine man-¬
surũ. Sed cũ dicit᷑. mitio t̾ram
tu fundast dñe. & opã manuũ
tuarũ st̃ celi: pͥma illa ꝑsuasio
ne fanda conuincit᷑. Cũ uͦ ꝓnu¬
tiat᷑. ipsi peribunt: finẽ eos ha-¬
bere declarauit: ut nullus in
stellis gentili errore confide¬
ret: cũ eas immutandas esse
sentiret: Illud aut̃ ȩstimo
sollicitiꝰ intuendũ: quare cũ
uerbo facta sĩt omĩa: op̾a ma-¬
nuũ celos dix̃ esse fundatos:
Sed hic manũ. uͥtutẽ iussionis
debemꝰ accipere Alio enĩ lo¬
co dicit: Qm̃ ipse dir̃ & facda
sunt: ipse mandauit & creata
sunt. Sic enĩ ꝓuenit. ut scriptu¬
ra sibi ñ sentiat᷑ esse contraria.

Expanded text:
 tu autem Cum dicit: Initio terram tu fundasti, Domine, ostendit quod a sanis mentibus non potest abnegari, quia creator ante creaturas suas, sine aliquo initio cognoscitur exstitisse. Et intende, quia hic opiniones philosophorum mirabili brevitate destruxit, quarum prima est: Mundum a nullo esse creatum. Secunda: Sine fine mansurum. Sed cum dicitur, Initio terram tu fundasti, Domine; et opera manuum tuarum sunt coeli, prima illa persuasio nefanda convincitur; cum vero pronuntiatur, ipsi peribunt, finem eos habere declaravit; ut nullus in stellis gentili errore confideret, cum eas immutandas esse sentiret. Illud autem aestimo sollicitius intuendum, quare cum Verbo facta sint omnia, opera manuum coelos dixit esse fundatos? Sed hic manum, virtutem jussionis debemus accipere. Alio enim loco dicit: Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt . Sic enim provenit, ut Scriptura sibi non sentiatur esse contraria,
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ ad illã nos ꝑducat. dñi
perfectissimã caritatẽ. Nã qͥd
locundiꝰ ẽẽ potest. quã hic imi¬
tari qͦd ĩ illa beata pat̾a sũmo
munere constat attribui. Ferant᷑
hic : qͥ ibi nimis amandi st̃.: ħ
monasteriis. hoc eccłiis. hoc ciui¬
dicatũ. Nullus enĩ ab ista frater¬
nitate diutoit᷑ : qui affectũ sc̃ẽ re¬
ligionis habere monstrat᷑. S nec
illud ĩ discussũ relinquendũ ẽ.
quod hic pͥmo caritas ponit᷑ fr̃m.
⁊ post sequit᷑ diuina dilectio dũ
ĩ mandato pͥmũ locũ teneat.
diliges dñm dm̃ tuũ ex toto cor¬
de tuo & ex tota aĩa tua: &
post sequit᷑. ⁊ ꝑximũ tuũ sicut
te ipsũ. Habet hoc consuetudo
docentiũ: ut ꝓ explicanda uti¬
litate causarũ. aptissime con-¬
uertat᷑ ordo dictoꝵ. Dignũ enĩ
fuit quod in his psalmis sẽꝑ as¬
census ẽ: ut ad sũmũ post cunc¬
ta poneret᷑. qͦd rebꝰ oĩbꝰ prȩstan¬
tius esse declaratur Explicit

Expanded text:
m ad illam nos perducat Domini perfectissimam charitatem. Nam quid jucundius esse potest quam hic imitari quod in illa beata patria summo munere constat attribui? Ferantur hic qui ibi nimis amandi sunt. Hoc monasteriis, hoc Ecclesiis, hoc civiaedicatum. Nullus enim ab ista fraternitate dividitur, qui affectum sanctae religionis habere monstratur. Sed nec illud indiscussum relinquendum est, quod hic primo charitas ponitur fratrum, et post sequitur divina dilectio, dum in mandato primum locum teneat: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua ; et post sequitur, et proximum tuum sicut teipsum . Habet hoc consuetudo docentium, ut pro explicanda utilitate causarum aptissime convertatur ordo dictorum. Dignum enim fuit quoniam in his psalmis semper ascensus est ut ad summum post cuncta poneretur, quod rebus omnibus praestantius esse declaratur.
Abbreviated transcription (Latin):
declarentur. & ipse redimet
isrł: ex oĩbꝰ iniqͥtatibꝰ etꝰ. Ille
quẽ suꝑiꝰ dixerat misccłem
atq copiosũ: hic iã qͥd sit fac̾¬
turus ostendit᷑. Redimet itaq
isrł sanguine p̃cioso. San¬
gus qͥ purificat. ñ cruentat.
qui ñ macłat. s emundat.
iħu xp̃i mundat nos ab om̃i
delicto. Sed cũ dr. ipse redi¬
met: nullã possibilitatẽ ĩ hoĩe
ut euadere potuisset ostendit.
Ipse st̃ iniqͥtates quas suꝑiꝰ
nolebat intendi: qm̃ si ille fu¬
issẽt respecte redimi nulla¬
tenꝰ iste potuisset. Siue. lit
quidã dicere uoluert̃: redẽp¬
tio isrł. tẽpꝰ illud significat᷑.
qñ in fine scħ helia conspec¬
to ideoꝵ creditura ẽ multi¬
tudo : sic̃ i malachiȩ ꝓphecia
cõmemorat dicens. Et ego mit¬
tã uob̃̾ heliã ꝓpħam. antequã
ueniat dies dñi magnꝰ ⁊ pre

Expanded text:
dimet Israel ex omnibus iniquitatibus ejus. Ille quem superius dixerat misericordem atque copiosum, hic jam quid sit facturus ostenditur. Redimet itaque Israel sanguine pretioso: sanguis qui purificat non cruentat, qui non maculat sed emundat; Jesu Christi mundat nos ab omni delicto . Sed cum dicitur, ipse redimet, nullam possibilitatem in homine ut evadere potuisset, ostendit. Ipsae sunt iniquitates quas superius nolebat intendi: quoniam si illae fuissent respectae, redimi nullatenus iste potuisset. Sive ut quidam dicere voluerunt redemptio Israel tempus illud significatur quando in fine saeculi, Elia conspecto, Judaeorum creditura est multitudo; sicut et Malachias propheta commemorat, dicens: Et ego mittam vobis Eliam prophetam, antequam veniat dies Domini magnus e
Abbreviated transcription (Latin):
cit satisfactionẽ uenisse. ꝑ qͦs
nos plerũq illecebras huius
scħ constat adtrahere: ut me¬
rito ꝑ illos culpa mundetur.
ꝑ quos ⁊ excessꝰ admittitur. Qͥ
mod̾ ĩ scripturis diuinis fre¬
quentissime repperitur: sicut
sextꝰ psalmꝰ ait. Lauabo ꝑsin¬
gulas noctes lectũ meum. la¬
crimis meis stratũ meũ riga¬
bo. & alibi. fuerunt mͥ lacri
re pondere exaggerata ꝓfertͣ
Sc̃o enĩ choro sic erat dẽflen¬
dũ. ut omĩa peccata dilueret
copioso imbre lacrimarum.

Expanded text:
 satisfactionem venisse, per quos nos plerumque illecebras hujus saeculi constat attrahere; ut merito per illos culpa mundetur, per quos et excessus admittitur. Qui modus in Scripturis divinis frequentissime reperitur, sicut sextus psalmus ait: Lavabo per singulas noctes lectum meum: lacrymis meis stratum meum rigabo . Et alibi: Fuerunt mihi lacrmajore pondere exaggerata profertur. Sancto enim choro sic erat deflendum, ut omnia peccata dilueret copioso imbre lacrymarum.
Abbreviated transcription (Latin):
nis suȩ cohors sc̃oꝵ ad octauã
decimã litterã uenit: in qua
iusticiã dñi conficetur. ⁊ elo¬
quia ex ignita. continua se di¬
cit dilectione uenerari. Adpos¬
tremũ petens intellectũ tes¬
timonioꝵ: unde uiuificari de¬
beat in ȩternũ. S postꝗͣ pecra¬
ta sua suꝑiꝰ irriguis dixit la¬
crimis expiata: nc̃ iudicia dñi
fideli m̃tẽ collaudat dicens:
Iustꝰ es dñe: ⁊ rectũ iudicium
tuũ: qͥ peccatores sic nbes af¬
fligere. ut eos tua debeat me¬
dicina saluare: qr net illi ali¬
quando ꝓbarent᷑ sub leticia
corrigi. nec benefitia possent
alit̃ diuina cognosei. Sius qͥppe
meritis putaret datũ: si pec¬
cator iugit̾ floreret illesus.
Sed utrũq iustũ. utrũq dig¬
nissimũ: qm̃ & delinquens ꝑ
satisfactionẽ corrigitur. ⁊ iui¬
sticia dñi humili confessioẽ
declarat᷑. Hoc enĩ dicto dani¬
hel int̾ ferocissima leonũ ora
saluatꝰ ẽ. his uerbis triũpue

Expanded text:
e cohors sanctorum ad octavam decimam litteram venit, in qua justitiam Domini confitetur, et eloquia ejus ignita continua se dicit dilectione venerari: ad postremum petens intellectum testimoniorum, unde vivificari debeat in aeternum. Sed postquam peccata sua superius irriguis dixit lacrymis expiata, nunc judicia Domini fideli mente collaudat, dicens: Justus es, Domine, et rectum judicium tuum, qui peccatores se semper jubes affligere, ut eos tua debeat medicina salvare; quia nec illi aliquando probarentur sub laetitia corrigi, nec beneficia possent aliter divina cognosci. Suis quippe meritis putaret datum, si peccator jugiter floreret illaesus. Sed utrumque justum, utrumque dignissimum; quoniam et delinquens per satisfactionem corrigitur, et judicia Domini humili confessione declarantur. Hoc enim dicto Daniel inter ferocissima leonum ora salvatus est, his verbis trium pue
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poterant. felicissime conpunc¬
tionis qualitate superabat
has tc̃ ꝓfundimꝰ: quando pec¬
catoꝵ nr̃oꝵ recordatione mor¬
dem᷑. Nã si mandata dñi custo¬
diremꝰ. leticiã utiq haberemꝰ.
ñ plorationis ardorẽ Sed
qm̃ talia carnis necessitate ui¬
tare ñ possumꝰ. donet dñs la¬
crimas. quibꝰ pecrator sordibꝰ
abluamͣ. Et illud qͦq estimo¬

Expanded text:
non poterant, felicissimae compuncnon poterant, felicissimae compunctionis qualitate superabant. Has tunc profundimus, quando peccatorum nostrorum recordatione mordemur. Nam si mandata Domini custodiremus, laetitiam utique haberemus, non plorationis ardorem. Sed quoniam talia carnis necessitate vitare non possumus, donet Dominus lacrymas quibus peccatorum sordibus abluamur. Et illud q