comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ducẽ te ꝯstitui. noli extolli. Dũ mundi re-¬
ges se ceteris sublimiores sentiant. morta¬
les tam̃ se ẽe cognoscant. nͨ s regni głiã
qui in scło sublimant᷑ aspici ant. s opꝰ qd̾
secũ ad inferos deportant intendant. Si
gͦ careb̾t huiꝰ tẽporis głia. illa agant q̃ post
finẽ sine fine possideant. dũ apłs dicat.
ex me: Quasi diceret. N me ꝓpitio etiã si
me irato. ynde inferrtis ꝑ eundẽ ꝓpħam
dicit. Dabo inquit tͥ regẽ in furore meo.
Quo manifestiꝰ elucet bonã malãq potesta¬
tẽ ado ordinari. s bonã ꝓpitius malã iratꝰ.
Reges q̃n boni st̃ muneris ẽẽ ci. Quando
uͦ mali. sceleris ẽe popłi. Scdłm meritũ enĩ
plebĩi: disponit᷑ uita rectoꝵ. Testante iob.
Qui regnare fecit ypocritã ꝓpt̃ pecc̃a ppłi.
Irascente enĩ do talẽ rectonẽ popłi suscipi¬
unt: qualẽ ꝓpeccato merent᷑. Nonnĩꝙͣ
ꝓmalitia plebis etiã reges mutant᷑. & qui

Expanded text:
Ducem te constitui, noli extolli. Dum mundi reDucem te constitui, noli extolli. Dum mundi reges se caeteris sublimiores sentiunt, mortales tamen se esse cognoscant: nec regni gloriam, qui in seculo sublimantur, aspiciant, sed opus quod secum ad inferos deportant, intendant. Si ergo carebunt hujus temporis gloria, illa agant, quae post finem sine fine possideant. Dum Apostolus diex me? Quasi diceret: Non me propitio, etiam, sed me irato. Unde inferius per eundem Prophetam dicit: Dabo, inquit, tibi regem in furore meo. Quo manifestius elucet, bonam, malamque potestatem a Deo ordinari: sed bonam propitius, malam iratus. Reges quando boni sunt, muneris esse Dei: quando vero mali, sceleris esse populi. Secundum meritum enim plebium, disponitur vita rectorum, testante Job: Qui regnare facit hypocritam, propter peccata populi, irascente enim Deo talem rectorem populi suscipiunt, qualem pro peccato merentur. Nonnunquam pro malitia plebis, etiam reges mutantur, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
yiintͣ scłm bene tẽporalit̾ imꝑat: sine
fine in ꝑpetuũ regnat. & de głia scłi
huiꝰ ad et̾nam tͣnsmeat głiam. Qui uͦ pͥue
regnũ exercent. post uestẽ fulgentẽ & lu¬
mina lapilloꝵ midi & miseri ad inferna
torqñdi descendt̃. Reges a recte agendo uo¬
cati st̃. Id̾oq recte faciendo regis nom̃ te¬
netͣ. peccando amittit᷑. Nã & utros scos ꝓ¬
uide reges uocari in sacris eloquiis eo qd̃ rec¬
te agant. sensusq ꝓpͥos bene regant. & mo¬
tu his resistentes sibi rõnabili discretione
cõponant. Recte gͥ illi reges uocant᷑. qui tã
semet ipsos quã subiectos bene regendo mo¬
dificare nouert̃. Quidã ipsũ nom̃ regii¬
nis. ad ĩmanitatẽ cransu̾tunt crudelitatiᷤ.
Dũq ad culm̃ potestatis uenerint. in apo¬
stasiã statĩlabunt᷑. tantoq se tumore cor¬
dis excollunt. ut cunctos subditos in sui cõ¬
ꝑatione despiciant. eosq quib p̃esse ꝯtig̃
ñ agnoscant. Quib ꝯgrue ꝑ eccłiasten d̾r.

Expanded text:
at, sine fine in perpetuum regnat, et de gloria saeculi hujus ad aeternam transmeat gloriam. Qui vero prave regnum exercent, post vestem fulgentem et lumina lapillorum, nudi et miseri ad inferna torquendi descendunt. Reges a recte agendo vocati sunt; ideoque recte faciendo regis nomen obtinetur, peccando amittitur. Nam et viros sanctos proinde reges vocari in sacris eloquiis invenimus, eo quod recte agant, sensusque proprios bene regant, et motus resistentes sibi rationabili discretione componant. Recte enim illi reges vocantur, qui tam semetipsos, quam subjectos, bene regendo modificare noverunt. 8. Quidam ipsum nomen regiminis ad immanitatem transvertunt crudelitatis; dumque ad culmen potestatis venerint, in apostasiam confestim labuntur, tantoque se tumore cordis exparatione despiciant, eosque quibus praeesse contigit, non agnoscant. Quibus congrue per Ecclesiasten dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Ist aliqͥs qui bibit aut manducauit.¬
aut portauit suꝑ se quo existimaue
qd̃ a paganis inuentũ ẽ. & dies obserua¬
uit. & lunã & m̃nses. & hoꝵ effectiua poten¬
tia aliqͥd sꝑauerat in meliꝰ. aut in dete
nr̃m adiutoriũ debemꝰ inuocare s dm̃.
in collectione similit̃ herbarũ medicina¬
liũ simbolũ & orationẽ dñicam dicere
oportet. & nicbil aliud . lii. int̾rogatio
yerendũ etiã si mulieres in lanificiis

Expanded text:
Est aliquis qui bibit, aut manducaviaut portavit super se quo existimaverquod a paganis inventum est, et dies observat, et lunam, et menses, et horum effectiva potentia aliquid sperat in melius aut in nostrum adjutorium debemus invocare, sed Deum, in collectione similiter herbarum medicinalium, symbolum et orationem Dominicam dicere oportet, et nihil aliud? Interrogatio 52. Quaerendum etiam si mulieres in lanificiis
Abbreviated transcription (Latin):
re cũ illo. ñ dimittat illã. Et si qua muli¬
er ht̃ uirũ infidelẽ & hic ꝯsentit habitare
cũ illa. ñ dimittat uirũ. Sc̃ificatꝰ enĩ uir
erit infidelis in muliere fideli. & scificata
erit mulier infidelis ꝑ uirũ fidelẽ. Ut in¬
xp̃ianoꝵ nuptas non saltecyr. .¬
d̾ non oporteat xp̃ianos euntes ad nup¬
tias plaud̾e & saltare. s uenerabilit̃ cenare
iquis uiduã Inemo furet᷑ in uxorem.

Expanded text:
ua mulier habet virum infidelem, et hic consentit habitare eum illa non dimittat illum. Sanctificatus enim vir erit infidelis in muliere fideli, et sanctificata erit mulier infidelis per virum fidelem . Christianorum nuptiis non saltetur. Quod non oporteat Christianos euntes ad nuptias plaudere vel saltare, sed venerabiliter coenare, Ut viduam nemo furetur in uxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
tos uoluit & reꝓbos cõp̃hendi. Nã bona fa¬
ciens & ordinans d̾s. mala ñ faciens. s ab
iniqͥs facta ne ordinate ueniant ipse dispo¬
nens ꝯsiderat untu̾soꝵ finẽ. & pacient̃ to¬
lerat om̃ia atq intuet᷑ maloꝵ terminũ.
quo ex malo mutent᷑ ad bonũ. Intuet᷑ etiã
repboꝵ finẽ. quo de malo oꝑe digni trahan¬
tur ad suppliciũ. Uidit finẽ ꝑseq̃ntis
sauli. uidit finẽ quasi ꝑseg̃ñtis discipłi.
qd̃ ꝓ cõmisso scelere guttur lagueo strin¬
geret. seq & peccantẽ priniret. & deterius
puniendo deciꝑet. Uidit nimuitas delm¬
qͣntes. s ꝯsiderauit finẽ delinq̃ntiũ peni¬
tentia correctoꝵ. Uidit qͦ sodomã delin¬

Expanded text:
bos comprehendi. Nam bona faciens et ordinans Deus, mala non faciens, sed ab iniquis facta, ne inordinate veniant ipse disponens, considerat universorum finem, et patienter tolerat omnia, atque intuetur malorum terminum, quo ex malo mutentur ad bonum. Intuetur etiam reproborum finem, quo de malo opere, digni trahantur ad supplicium. Vidit finem persequentis Sauli, vidit finem quasi obsequentis discipuli, quod pro commisso scelere guttur laqueo stringeret, seque et peccantem puniret, et deterius puniendo deciperet. Vidit Ninivitas delinquentes: sed consideravit finem delinquentium, poenitentiam correctorum. Vidit q
Abbreviated transcription (Latin):
latus fuerit: ei baptismi sacramentũ nullo
mͦ denegetur. Si quis hoc mimꝰ petenti ꝯce¬
dere detrectauerit: & ille paruulus absq
baptismatis gr̃a mortuus fuerit. nouerit
se ille qui eũ ñ baptizauit ꝓ eiꝰ aĩa rationẽ

Expanded text:
latus fuerit, ei baptismi sacramentum nullo latus fuerit, ei baptismi sacramentum nullo modo negetur. Si quis hoc munus petenti concedere detrectaverit, et ille parvulus absque baptismatis gratia mortuus fuerit, noverit se ille qui eum non baptizavit, pro ejus anima rationem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincia aut in alia. ł ubicũq inuentꝰ
fuerit. cõmendatũ sibi infirmũ baptrzare
noluerit.ł ꝓ intentione itineris. uł de ali¬
qua excusatione. & sic sine baptismo mori¬
Nsuͦ de quib similit̾ dilectio titast̃.
nos credidit ꝯsulendos. qui ad iteran¬
dũ baptisiũ ł metu coacti ł errore traduc¬
ti sunt. & ñc se contra catholice fidi sacra¬
mentũ egisse cognoscunt. ea ẽ custodien¬
da moderatio. qͣ in societatẽ nr̃am ñ nisi
ꝑ penitentie remediũ. & ꝑ ĩpositionẽ ep̃a¬
lis manꝰ cõmunionis recipiant unitatẽ.
inspexeris ẽẽ deuotos. parit̃q etrã haben¬
tes etatissenilis intuitũ. & ꝑiculoꝵ quoꝵq
aut egritudinũ respicientes necessitates.
Inquib siquis itagͣuit urgeat᷑. ut dũ adhuc
penitet de salute ipsus desꝑetur. oportet
ei ꝑsacerdotalem sollicitudinẽ cõmuniomiꝰ
i paruulus egrotans ad quẽlibet prb̃roꝵ
baptisim gr̃a de cuiꝰ libet parrochia al¬

Expanded text:
vincia aut in alia, vel ubicunque inventus fuerit, commendatum sibi infirmum baptizare noluerit, vel pro intentione itineris, vel de aliqua excusatione, et sic sine baptismo mori de quibus similiter dilectio tua nos credidit consulendos, qui ad iterandum baptismum, vel metu coacti, vel errore traducti sunt, et nunc se contra catholicae fidei sacramentum egisse recognoscunt, ea est custodienda moderatio, qua in societatem nostram, non nisi per poenitentiae remedium, et per impositionem episcopalis manus, communionis recipiant unitatem. inspexeris esse devotos, pariterque etiam habentes aetatis senilis intuitum, et periculorum quorumque, aut aegritudinum respicientes necessitates. In quibus si quis ita graviter urgeatur, ut dum adhuc poenitet, de salute ipsius desperetur, oportet ei per sacerdotalem sollicitudinem communionis Si parvulus aegrotans ad quemlibet presbyterum baptismi gratia de cujuslibet parochia al
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tur. Unde nob̃ uisũ ẽ eandẽ ꝯfirmatio¬
nẽ sic̃ nec baptismũ iterare minmne deb̾e.
qr bis ł ampliꝰ baptizatos aut ꝯfirmatos. ñ
scło s soli do sub habitu regulari ł dericali
religiosissime famulari decretũ est. De ilł
qui bisignorantes baptirati sunt .¬
yi bis ignorantes baptizati st̃. ñ indig̃nt
ꝓ eo penitere: nͥ qd̾ scđm canones ñ pos¬
sunt ordinari. nͥ magna aliqͣ necessitas co¬
gat. Qui aũ ñ ignari it̾m baptizati sunt
quasi iterũ xp̃m crucifixerint.uii. annos

Expanded text:
Unde nobis visum est eamdem confirmationem, sicut nec baptismum iterari minime debere; quia bis vel amplius baptizatos aut confirmatos non saeculo, sed soli Deo sub habitu regulari vel clericali religiosissime famulari decretum est. CAP. 245. - Quod ignoranter rebaptizati zati sunt non indigent pro eo poenitere, nisi quod secundum canones non possunt ordinari, nisi magna aliqua necessitas cogat. Qui autem non ignari iterum baptizati sunt, quasi iterum Christum crucifixerint, septem annos
Abbreviated transcription (Latin):
infirmis qͥ dũ penitentiã petierint. & an¬
tequã sacerdos ueniat. officiũ oris amittũt.
uuis actiopenitentie. nec cõmumionis gr̃a
deneget᷑. si eã etiã amisso uocis officio ꝑ in¬
foitia integri sensus q̃rere cõꝓbent᷑. Qd̃ si
ita aliq̃ egritudine fuerint aggrauati. ut
qd̾ pauloante poscebant & sub p̃sentia
lignificare ñ ualent. testimonia fideliũ circ̃¬
stantiũ illis ꝓdẽe debent. simultam̃ & pe¬
nitentie & reconciliationis bñficiũ ꝯsegͣnt᷑.

Expanded text:
infirmis, qui dum poenitentiam petierint, et antequam sacerdos veniat, officium oris amittunt. is poenitentiae, nec communionis gratia denegetur, si eam, etiam amisso vocis officio, per indicia integri sensus quaerere comprobentur. Quod si ita aliqua aegritudine fuerint aggravati, ut, quod paulo ante poscebant, sub praesentia significare non valeant, testimonia fidelium circumstantium illis prodesse debent: simul tamen et poenitentiae, et reconciliationis beneficium con
Abbreviated transcription (Latin):
cibũ potũq siue qd̾libet minimũ sũptũ
missas facere. nullusq absq patentis pro¬
uentri molestiȩ minister uł sacerdos cũ
ceperit imꝑfecta officia p̾sumat om̃ino
relinquere. Si quis hec temerare p̃sũpse¬
rit: excõmunicationis sententiã sustinebit.
cant. ñ soli hocagere debent. s testes
secũ habeant. ut d̾o ꝑfecte in sacratis dno
locis sacrificare ꝓbent᷑. Ait namq auctori¬
tas legis diuine. Uide ne offeras holocati¬
sta tua in om̃i loco quẽ uideris. s in loco
quẽ elegerit dñs d̃s cuus. De prb̃ris qͥ de¬

Expanded text:
cibum potumque sive quodlibet minimum sumptum cibum potumque sive quodlibet minimum sumptum Missas facere, nullusque absque patentis proventu molestiae minister vel sacerdos cum coeperit, imperfecta officia praesumat omnino relinquere. Si quis haec temerare praesumpserit, excommunicationis sententiam sustinebit. cant, non soli hoc agere debent, sed testes secum adhibeant, ut Deo perfecte in sacratis Domino locis sacrificare probentur. Ait namque auctoritas legis Divinae: Vide, ne offeras holocausta tua in omni loco, quem videris; sed in loco, quem elegit Dominus Deus tuus . Epis
Abbreviated transcription (Latin):
tis ausu p̾sumat᷑. neq illa que sũma ue¬
neratione censent᷑. uł minimo p̃sũptionis
tactu soluant᷑. cũ adhuc tantũ fieri uissa
sunt. nec int̾rupta noscunt᷑. nec languoris
tib missarũ temꝑe sca misteria ꝯsecrant᷑.
si egritudinis accidat quilibet euentꝰ. quo
ceptũ nequeat ꝯsecrationis expleri miste
nẽ expleat officii cepti. Non enĩ aliud ad
supplementũ iniciatis misteriis cõpetit.
quã aut incipientis aut subseqͣ̃ntis cõplen¬
da benedictione sacerdotis. qi nec ꝑfecta
uideri possunt. nͥ ꝑfectionis ordine com¬
pleant᷑. Cũ enĩ simus unũ om̃s in xp̃o. ni¬
chil ꝯtrariũ diu̾sitas format. ubi efficatiã
ꝓsꝑitatis unitas fidi rep̃sentat. Qd̃ etiam
ꝯfultũ cuncti ordinis clerici inditũ uł in¬
dultũ ẽẽ sibi ñ ambigant. s ut p̃missũ ẽ
p̃cedentib statim alii ꝓ cõplem̃to succedãt
Ne tam̃ qd̾ naturȩ languoris causa ꝯsulit᷑.
in p̃sumptionis ꝑniciẽ ꝯu̾tatur. nullus post

Expanded text:
tis ausu praesumatur, nec illa quae summa veneratione censentur vel minimo praesumptionis tactu actu solvantur, cum ad hoc tantum fieri jussa sunt, nec interrupta noscuntur, nec languoris tibus Missarum tempore sancta mysteria consecrantur, si aegritudinis accidat quilibet eventus, quo coeptum nequeat consecrationis expleri myster consecrationem expleat officii coepti. Non enim aliud ad supplementum initiatis mysteriis competit, quam aut incipientis aut subsequentis complenda benedictione sacerdotis, quia nec perfecta videri possunt, nisi perfectionis ordine compleantur. Cum enim simus omnes unum in Christo, nihil contrarium diversitas format, ubi efficaciam prosperitatis unitas fidei repraesentat. Quod etiam consultum cuncti ordinis clerici inditum vel indultum esse sibi non ambigant, sed, ut praemissum est, praecedentibus statim alii pro complemento succedant. Ne tamen quod naturae languoris causa consulitur, in praesumptionis perniciem convertatur, nullus post
Abbreviated transcription (Latin):
ioꝵ regulis definitũ ẽ: ut demoniis l̃t decret̃¬
aliisq passionib trretitis. ministeria sac᷑ In . pp̃.¬
tractare ñ liceat. Cui p̃cepto ꝯsensi rõnis Cap̃ .ui.
adhibito. id cõmunit̃ definiuimꝰ. ut nlł̾s
de his qui aut in t̾ra arrepti a demonib
delidunt᷑. aut quolibet mͦ uexationis in¬
cursib efferunt᷑. uł sacris audeant mim-¬
strare altarib. uł indiscussi se diuinis
ingerant sacram̃tis. exceptis illis qui corpo¬
rũ incõmoditatib dediti. sine huiꝰmodi
passionib in t̾ram approbant᷑ elisi. Qui
tam̃ & ipsi tam diuerunt ab officii sui &¬
ordine & loco suspensi. quousq uniꝰ anm

Expanded text:
regulis definitum est, ut daemoniis aliisque similibus passionibus irretitis ministeria sacra tractare non liceat: cui praecepto consensu rationis adhibito id communiter definivimus, ut nullus de his qui aut in terram arrepti a daemonibus eliduntur aut quolibet modo vexationis incursibus efferuntur, vel sacris audeant ministrare altariis vel indiscusso se divinis ingerant sacramentis, exceptis illis qui variis corporum incommoditatibus dediti sine hujusmodi passionibus in terram approbantur elisi, 484 qui tamen et ipsi tandiu erunt ab officii sui ordine et loco suspensi quousque unius an
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ de eo dicta fuerant reguirentes. in
nullo inuenimꝰ eẽ culpabilẽ. qͥ insuꝑ
ad sacratissimũ corpus beati petri apłi
sub uire iurando satisfaciens. ab his que
obiecta eiꝰ opiioni fuerant. se demonst᷑¬
uit alienũ. reu̾ti illũ purgatũ absolutũq
ꝑmisimꝰ. Quia sic̃ dignũ erat ut sim ali¬
quo reus existeret. culpã in eo canonice
puniremꝰ. ita dignũ non fuit ut eũ ad¬
uuante innocentia diutiꝰ retinĩe ł affli¬
gere in aliquo deberemꝰ. Qualit̃ senex

Expanded text:
quae de eo dicta fuerant requirentes, in nullo invenimus esse culpabilem: qui insuper ad sacratissimum corpus beati Petri apostoli sub jurejurando satisfaciens, ab his quae objecta ejus opinioni fuerant se demonstravit alienum: reverti illum purgatum absolutumque permisimus: quia, sicut dignum erat ut, si in aliquo reus existeret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit ut eum, adjuvante innocentia, diutius retinere, vel affligere in aliquo deberemus. CAP. CX
Abbreviated transcription (Latin):
cedi crudelit̾ fustib deputasti. quã licet
post octo m̃ses exinde mimme arbitrem᷑
fuisse defunctã. tñ qr ordinis tui habere
noliusti respectũ. ꝓpt̾e̾a duob te m̃sibꝰ ab
ãminstratione missarũ statuimꝰ abstin̾e̾.
In quib ab officio tuo suspensũ. flere te
ꝯuenit qd̃ fecisti. Nã ualde dignũ ẽ ut
postqͣm te ad uitȩ istiꝰ tranquillã recti¬
tudinẽ laudabiliũ sacerdotũ exempla

Expanded text:
caedi crudeliter fustibus deputasti, quam licet caedi crudeliter fustibus deputasti, quam licet post octo menses, exinde minime arbitremur fuisse defunctam, tamen quia ordinis tui habere noluisti respectum, propterea duobus te mensibus ab administratione missarum statuimus abstinere. In quibus, ab officio tuo suspensum, flere te convenit quod fecisti. Nam valde dignum est ut, postquam te ad vitae istius tranquillam rectitudinem laudabilium sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
ribunal iudicis eterni securꝰ aspiciet.
quisqͥs reatus sui ꝯscius. digna eũ mͦ p
nitentia placare ꝯtendit. Habuisse te si
suspicio. S qi in reb ambiguis absolutũ
ñ debet ẽe iudiciũ: hoc tuȩ ꝯscientiȩ eligi¬
mꝰ cõmittendũ. Qua de re sim sacro ordi¬
ne ꝯstitutus. eiꝰ te ꝑmutione ẽẽ recolis ma¬
culatũ. sacerdotii honore deposito. ad ãmi¬
nistrandũ millomͦ p̃sumas acced̾e. scitur
in animȩ tuȩ ꝑiculo ministrare. & dõ nr̃o
te sine dubio redd̾e rõnem. si huiꝰmodi sce¬
leris ꝯscius. in eo quo es ordine celans ue¬
ritatẽ ꝑman̾e uolueris. Unde it̾m adhor¬
tamur. ut si de deceptũ hostis antiqui cal¬
liditate cognoscis. cõpetenti eũ dũ licet
penitentia suꝑare festines. ne cũ eo parti¬
ceps qd̃ ñ optamus in die iudicii cõpuderis.
Si uͦ huiiꝰ reatus tͥ ꝯscius ñes. in eo te neces¬
se ẽ quo es ordine ꝑman̾e. Pret̾e̾a q̃m mu¬
lierẽ de matriculis contͣ ordinẽ sacerdotii

Expanded text:
ribunal judicis aeterni securus aspiciet, quisquis, reatus sui conscius, digna eum modo poenitentia placare contendit. Habuisse siquidsuspicio. Sed quia in rebus ambiguis absolutum non debet esse judicium, hoc tuae conscientiae elegimus committendum. Qua de re, si in sacro ordine culatum, sacerdotii honore deposito, ad ministrandum nullo modo praesumas accedere, sciturus in animae tuae periculo ministrare, et Deo nostro te sine dubio reddere rationem, si, hujusmodi sceleris conscius, in eo quo es ordine, celans veritatem, permanere volueris. Unde iterum adhortamur ut, si te deceptum hostis antiqui calliditate cognoscis, competenti eum dum licet poenitentia superare festines: ne cum eo particeps, quod non optamus, in die judicii deputeris. Si vero hujus reatus tibi conscius non es, in eo te necesse est quo es ordine permanere. Praeterea, quoniam mulierem de matriculis contra ordinem sacerdotii
Abbreviated transcription (Latin):
choralis id est regionarius. ita se cogno
uisse ꝑhibuit. Et qr adhuc canis tuis
parcimus. hortamur aliquando resipi¬
ci uicinior efficeris. tanto fieri sollicitior
tentiȩ in te fuerat iaculanda: s qr sim¬
plicitatẽ tuã cũ senectute nouimꝰ. in¬
terim tacemꝰ. Cos uͦ quoꝵ ꝯsiliis hec egisti.
in duob mensib excõmunicatos ẽẽ decer¬
nimꝰ. itaut si quid eis intͣ duoꝵ m̃sium
spatiũ humanitꝰ euenerit: benedictiõe
iuatici ñ priuent᷑. Deinceps aũ ab eoꝵ con¬
siliis cautus existe: te qͦ sollicite custodi:
ne si eis in malo discipłs fueris quib ma¬
gister in bono ẽẽ debuisti. nec simplicita¬
ti tuȩ nec ulterius senectuti partamus.

Expanded text:
choralis, id est regionariuchoralis, id est regionariuvisse perhibuit. Et quia adhuc canis tuis parcimus, hortamur, aliquando resipi. Quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri sollicitior tentiae in te fuerat jaculanda, sed, quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, interim tacemus. Eos vero quorum consiliis haec egisti, in duobus mensibus excommunicatos esse decernimus, ita ut si quid eis intra duorum mensium spatium humanitus evenerit, benedictione viatici non priventur. Deinceps autem ab eorum consiliis cautus existe, te quoque sollicite custodi: ne si, eis in malo discipulus fueris quibus magister in bono esse debuisti, nec simplicitati tuae, nec ulterius senectuti parcamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ne increpaueris. S hec eiꝰ regula in eo re¬
seruanda ẽ. cũ culpa semoris exemplo suo
ñ trahit ad interitũ corda semoꝵ. Ubi aũ
senior iuuenib exemplũ ad interitũ pre¬
bet: ibi districta increpatione feriendꝰ ẽ.
Nã scriptũ ẽ. Laqueus iuuenũ om̃s uos.
Q rursũ ꝓpħa dicit. Et peccator centũ an¬
noꝵ maledictꝰ ẽ. Tanta ãu nequitia ad
aures meas de tua senectute ꝑuenit.
ut eã isi adhuc humanitꝰ pensaremus.
fixa iam maledictione feriremꝰ. Dictũ
quippe mͥ ẽ. qd̾ dñicoꝵ die priꝰqͣm mis¬
sarũ sollẽpnia celebrares. ad exarandã
messẽ latoris p̾sentiũ ꝑrexisti. & post
exarationẽ eiꝰ missarũ soliẽnia celebrasti.
Post missarũ sollẽnta etiã t̾minos pos¬
sessionis illius eradicare minime timiu¬
sti. Qd̃ factũ que pena debuit insequi:
om̃s qui audiunt sciunt. Dubii aũ de¬
tanta hac ꝑu̾sitate fueramꝰ. s filiꝰ ñr cy¬
riacus abbas a nob̃ requifitus. dũ ẽet

Expanded text:
ne increpaveris. Sed haec ejus regula in eo reservanda est, cum culpa senioris exemplo suo non trahit ad interitum corda juniorum. Ubi autem senior juvenibus exemplum ad interitum praebet, ibi districta increpatione feriendus est. Nam scriptum est: Laqueus juvenum omnes vos. Et rursum propheta dicit: Et peccator centum annorum maledictus est. Tanta autem nequitia ad aures meas de tua senectute pervenit, ut eam, nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus. Dictum quippe mihi est quod Dominicorum die, priusquam missarum solemnia celebrares, ad exarandam messem latoris praesentium perrexisti, post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia, etiam terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt sciunt. Dubii autanta hac perversitate fueramus, sed filius noster Cyriacus abbas a nobis requisitus, dum esset
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͥd nosti aut audisti. aut postino¬
dũ inquisiturꝰ es. qd̾ contra di uolunta¬
tẽ & rectam xp̃iantatẽ in ista parrochia
factũ sit aut futurũ erit. si in ddieb tuis
euenerit. t̃m ut ad tuã cognitionẽ quoc̃q
mͦ ꝑueniat. siscis aut tͥ indicatũ fuerit

Expanded text:
quicquid nosti aut audisti, aut postmodum inquisiturus es, quod contra Dei voluntem, et rectam Christianitatem in ista parochia factum sit aut futurum erit, si in diebus tuis evenerit, tantum ut ad tuam cognitionem quocunque modo perveniat, si scis, aut tibi fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝑꝑ p̃miũ. nec ꝑꝑ parentelã ullatenus
celes ep̃m aut eiꝰ missũ. cui hoc inqͥrere ius¬
serit. qñcũq te ex hoc int̾rogauerit. sic te
synodali causa. qd̃ tu illud ex te ita obser¬
uabis in qntũ sapis. aut audisti. aut ab
hac die in antea inqͥsiturꝰ es. sic te d̾s. Post
idete frẽs ut dño reddatis iura Noqͥt᷑. It̃ exͫ.¬
menta nr̃a. ñ enĩ hõi iirastis. s dõ cre¬
renã sub̃am ur̃am ꝯcupiscimꝰ. s salutẽ ãi¬
marũ ur̃aꝵ reqͥrimꝰ. Cauete ne aliqͥd abscõ¬
datis & ex alt̾ius peccato. ur̃a fiat dãnatio.
Prima int̾rogatio ep̃i aut eius missi.
st in hac parrochia homicida. qui ho¬
minẽ aut spontanea uoluntate. aut
cupiditatis. aut rapacitatis causa. aut
casu aut nolens aut coactus. aut ꝓuin¬
dicta parentũ. aut in bello. aut ĩussu
dñi. aut ꝓpriũ seruũ occiderit: ii. int̾ꝵ.

Expanded text:
ter praemium, nec propter parentelam, ullatenus celes episcopo, aut ejus misso, cui hoc inquirere jusserit, quandocumque ex hoc te interrogaverit: sic te nodali causa, quod tu illud ex te, ita observabis, in quantum sapis, aut audisti, aut ab hac die idete, fratres, ut Domino reddatis juramenta vestra. Non enim homini jurastis, sed Deo cresalutem animarum vestrarum requirimus. Cavete ne aliquid abscondatis, et ex alterius peccato vestra fiat damnatio. Prima interrogatio episcopi aut ejus missi. Est in hac parochia homicida, qui hominem, aut spontanea voluntate, aut cupiditatis, aut rapacitatis causa, aut casu, aut nolens, aut coactus, aut pro vindicta parentum, aut in bello, aut jussu Domini, aut proprium servum occiderit? Int
Abbreviated transcription (Latin):
incantatores. ł ĩmissores cẽpestatũ. ł
qͥ ꝑ inuocationẽ demonũ m̃tes hominũ
ꝑpturbant. anathematizati abiciant᷑. Et
si em̃dare uoluerint. clerici .iii. annos. lai¬
ci .i. annũ peniteant. De eadẽ Re. ꝯ¬
erquirendũ si aliq̃ femina sit que ꝑ q̃¬
dam maleficia & incantationes. mtes
hominũ se ĩ mutare posse dicat. id ẽ ut
de octio in amorẽ. aut de amore in odiũ
ꝯu̾tat. aut bona hominũ aut dãnet. aut
subriptat. Et si aliqua ẽ q̃se dicat cũ de¬
monũ tarba in similitudinẽ mulierũ cns¬
farmatã. certis noctib eqͥtare suꝑ qͣsdam
bestias. & in eoꝵ ꝯsortio annumeratã ẽẽ.
hectalis om̃imodis scopis correpta ex par
ꝓficiendas. demones inuocant.
lant. ł aruspices qͥ auguria collig̃t ꝯsulue¬
rit. clerici ab oĩ officio remoti .iii. anñ. laici

Expanded text:
incantatores, vel immissores tempestatum, vel qui per invocationem daemonum mentes hominum perturbant, anathematizati abjiciantur: et si emendare voluerint, clerici tres annos, laici unum annum poeniteant. CAP. erquirendum est si aliqua femina sit, quae per quaedam maleficia et incantationes mentes hominum immutare se posse dicat, idem, ut de odio in amorem vel de amore in odium convertat, ut bona hominum aut damnet aut subripiat. Et si aliqua est quae dicat cum daemonum turba in similitudinem mulieris transformata certis noctibus equitare super quasdam bestias et in eorum consortio annumeratam esse, haec talis omnimodis scopis correcta ex paroperficiendas daemones invocant. lant, vel aruspices qui auguria colligunt, consuluerit, clerici ab omni officio remoti, tres annos; laici
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c dñs sanguinis sui effusione redemit
blasphemũ xp̃iane religionis in uincłis te¬
nere: Qd̃ si adqͥescere his q̃ statumꝰ quicũq
iud̾s noluerit. quãdui ad pecumã ꝯstitutã
uenire distulerit. liceat mancipiũ ipsũ cũ
xp̃ians ubicũq uoluerit habitare. De ilł
i ad eccłiam aliquis de heresi tienerit. in

Expanded text:
nus sanguinis sui effusione redemit, blasphemum Christianae religionis in vinculis tenere. Quod si acquiescere his, quae statuimus, quicunque Judaeus noluerit, quamdiu ad pecuniam constitutam venire distulerit, liceat mancipium ipsum cum Christianis ubicunque voluerit habitare. » C. i
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianam fidem ꝓmoti st̃. ñc blasphe¬
mantes xp̃m ñ solũ uidaicos ritus ꝑpetras¬
se noscunt᷑. s etiã & abhominandas catã¬
cisiones exercere noscunt᷑. De quib ꝯsultu
piissimi ac religiosissimi domini nr̃i sise¬
nandi regis hoc sc̃m decreuit ꝯciliũ ut huiꝰ¬
modi transgressores pontificali auctoritate
correcti: ad cultũ xp̃iani dogmatis reuocent᷑.
ut qͦs uoluntas ꝓpria ñ emendat. anmad¬
u̾sio sacerdotalis coherceat. Eos aũ quos circũ¬
dedert̃. si filii eoꝵ st̃. a parentũ ꝯsortio seꝑͤnt᷑.
Si serui ꝑ miuria corꝑis sui lib̾tati tradant᷑.¬
fuerit definitũ. ut de mancipiis paganis
q̃ apd̃ udos st̃. si ad eccłiam ꝯfugerint & bap¬
tisiũ petierint. etiã ad quoscũq xp̃ianos
refugerint. taxato & oblato afidelib iusto
iudicio uł p̃cio. ab eoꝵ dm̃o lib̾ent᷑. ido statu¬
imus hoc. ut tam iusta ꝯstitutio ab om̃ib¬
ut nullũ xp̃ianũ mancipiũ iudo dem¬

Expanded text:
ianam fidem premoti sunt, nunc blasphemantes Christum, non solum Judaicos ritus perpetrasse noscuntur, sed etiam et abominandas circumcisiones exercere noscuntur. De quibus, consultu piissimi ac religiosissimi domini nostri Sisenandi regis, hoc sanctum decrevit concilium, ut hujusmodi transgressores pontificali auctoritate correcti ad cultum Christiani dogmatis revocentur, ut quos voluntas propria non emendat, animadversio sacerdotalis coerceat. Eos autem quos circumciderunt, si filii eorum sunt, a parentum consortio separentur, si servi pro injuria corporis sui libertati tradantfuerit definitum ut de mancipiis paganis quae apud Judaeos sunt si ad ecclesiam confugerint, et baptismum petierint, etiam ad quoscunque Christianos refugerint, taxato et oblato a fidelibus justo pretio, ab eorum dominio liberentur, ideo statuimus hoc, ut tam justa ut nullum Christianum mancipium Judaeo dei
Abbreviated transcription (Latin):
tis baptizauerit ep̃c eos ꝑ b enedictionẽ ce
ꝯfirmationẽ ꝑfic̾e debebit. Qd̾si ante de scło
recesserint sub fide q̃ quisq credit pot̾it ẽẽ
quȩ fuisse in eoꝵ eccłiis. ut ꝓ balsamo em̃¬
Do ad crisma faciendũ. siue ꝓ luminarib
ut sic̃ ꝓ dedicandis basilicis. & dandis ordi
nib nichil accipiendũ ẽ. ita etiã ꝓ balsamo
fiue luminarib em̃dis nicħ pb̃ri crisma
accepturi dent. Ep̃i itaq de eccłie faculta

Expanded text:
tis baptizaverit, episcopus eos per benedictionem et tis baptizaverit, episcopus eos per benedictionem et confirmationem perficere debebit. Quod si ante de saeculo recesserit, sub fide qua quisque credit, poterit esse qua fuisse in eorum ecclesiis, ut pro balsamo emendo ad chrisma faciendum, sive pro luminaribus ut sicut pro dedicandis basilicis, nibus nihil accipiendum est, ita etiam pro balsamo sive luminaribus emendis nihil presbyteri chrisma accepturi dent. Episcopi itaque de faculta
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sc̃s gregoriꝰ de udeis p̃ceperit.
oseph p̃sentiũ lator ud̾s insinuauit nob̾ de
loco quodã in quo ad celebrandas festiuitates
suas uułi in t̾racinensi castro ꝯsistentes ꝯueni¬
re ꝯsueuerant. qd̾ tua eos fr̃nitas expulisset.
& in aliũ locũ ꝓ colendis similit̃ festiuitatib
siis. te qͦ noscente & ꝯsentiente: inigrauerint.
& ñcde eodẽ loco etiã expelli se denuo ꝯq̃runt᷑.
Qd̃ si ita ẽ: uolumꝰ tua fr̃nitas ab huiꝰmodi se
q̃rela suspendat & loco quẽ sicut p̃diximꝰ cũ
tua ꝯscientia qͦ ꝯgregent᷑ adeptist̃. eos sicut
mos fuit ibidẽ liceat ꝯuenire. hos enĩ qui ã
xp̃iana religione discordant mansuetudine.
benignitate. admonendo. suad̾ndo. ad unita¬
temfidi necẽe ẽ ꝯgregare: ne qͦs dulcedo p̃¬
dicationis. & p̃uentꝰ futuri iudicis t̾ror ad
credendũ inuitare poterat minis & t̾rorib
repellant᷑. Oportet gͦ ut ad audientũ de te
u̾bũ d̾i benigne ꝯuemant. quã austeritate

Expanded text:
Quid sanctus Gregorius de Judaeis praeceperit. Joseph praesentium lator Judaeus insinuavit nobis de loco quodam, in quo ad celebrandas festivitates suas Judaei in Terracinensi castro consistentes convenire consueverant, quod tua eos fraternitas expulisset, et in alium locum pro colendis similiter festivitatibus suis te quoque noscente, et consentiente migraverint, et nunc de eodem loco etiam expelli se denuo conqueruntur. Quod si ita est, volumus tua fraternitas ab hujusmodi se querela suspendat, et loco quem, sicut praediximus, cum tua conscientia quo congregentur, adepti sunt, eos, sicut mos fuit, ibidem liceat convenire. Hos enim, qui a Christiana religione discordant, mansuetudine, benignitate admonendo, suadendo, ad unitatem fidei necesse est congregare, ne quos dulcedo praedicationis, et praeventus futuri judicis terror ad credendum invitare poterat, minis et terroribus repellantur. Oportet ergo ut ad audiendum de te verbum Dei benigne conveniant, quam austerita
Abbreviated transcription (Latin):
Tpopt̃ multã ꝑturbationẽ & sedditiones ł .i.¬
que frunt. placuit ꝯsuetudinẽ om̃tmno¬
fois amputari. que ꝓpt̾ regulã in quibdã¬
partib uidr admissa. ita ut de cuntate. in
ꝯcilii cale aliquid agere temptauerit. & se
huiꝰmodi negotio manciparit. hoc factũ

Expanded text:
 multam perturbationem, et seditiones quae fiunt, placuit consuetudinem omnodis amputari, quae praeter regulam in quibusdapartibus videatur admissa, ita ut de civitate in concilii tale quid agere tentaverit, et se hujusmodi negotio manciparit, hoc factu
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Nã sic̃ omp̃c d̾̃s aspirando ł implẽ¬
do ea q̃ ratione subsistunt. & iituificat &
mouet inuisibilia. ita ipsa qͦ inuisibilia ĩ¬
plendo mouent. acq sensim tiuificant car¬
nalia corꝑa q̃uident᷑ fecrus. Istis fateor
allegationib libent̃ uictꝰ ꝓpe nulla iã ẽẽ
hec uisibilia cõpellor existimare. qͥ priꝰ in
me infirmantiũ ꝑsonas suscipiens. de inui¬
sibilib dubitabã. Itaq placent cuncta q̃ di lxi¬
cis. s tam̃ sicut uitã anime in corꝑe manen¬
tis exmotu corꝑis agnosco. ita uitã anme
pꝰ corpꝰ aꝑtis quibdã reb attestantib ag¬

Expanded text:
test. Nam sicut omnipotens Deus aspirando vel implendo ea quae ratione subsistunt, ut vivificat et movet invisibilia: ita ipsa quoque invisibilia, implendo movent atque sensim vivificant carnalia corpora quae videntur. Petrus: Istis, fateor, allegationibus libenter victus, prope nulla jam esse haec visibilia compellor existimare, qui prius in me infirmantium personas suscipiens, de invisibilibus dubitabam. Itaque placent cuncta quae dicis: sed tamen sicut vitam animae in corpore manentis ex motu corporis agnosco: ita vitam animae post corpus, apertis quibusdam rebus attestantibus, ag
Abbreviated transcription (Latin):
tui corꝑis aspicit. nec tam̃ ipse corꝑeus ocłs
aliqͥd uid̾et corꝑeũ. nͥ hc̃ res incorꝑea ad ui¬
dendũ acueret. Nã tolle mentẽ que ñ ui¬
det᷑. & in cassũ patet oculus qͥ uidebat. Sub¬
trahe animã corꝑi. remanent ꝓculdubio
cur discedente anima nichil uident: hĩc
gͦ intellige qr ipsa qͦ uisibilia. ñ nͥ ꝑ inui¬
sibilia uident᷑. Ponamꝰ qͦ ante ocłos m̃tis.
domũ edificare: inm̃sas moles leuare. pen¬
Dere magnas in machinis colũnas. qͥs q̃so
te hoc opꝰ oꝑatur: Corpꝰ uifibile qd̾ illas
moles manib trahit. an inuisibił aĩa q̃
ri uidebant᷑ urisibilia corꝑea metalloꝵ. Qua
in re pensandũ ẽ. qr in hoc qͦ mundo uisi

Expanded text:
it, nec tamen ipse corporeus oculus aliquid videret corporeum, nisi hunc res incorporea ad videndum acueret. Nam tolle mentem quae non videtur, et incassum patet oculus qui videbat. Subtrahe animam corpori, remanent procul dubio cur discedente anima nil vident? Hinc ergo intellige: quia ipsa quoque visibilia, non nisi per invisibilia videntur. Ponamus quoque ante oculos mentis, domum aedificare, immensas moles levare, pendere magnas in machinis columnas: quis, quaeso te, hoc opus operatur? Corpus visibile quod illas moles manibus trahit: an invisibilis anima ri videbantur visibilia corpora metallorum. Qua in re pensandum est, quia in hoc quoque mundo visi
Abbreviated transcription (Latin):
nentẽ in corꝑe ñ uides: Nũguid nã modo
cũ mecũ loqueris. qr uidere in me ñ uales
aĩam meã. idcirco me ẽẽ exammẽ credis:¬
Natura quippe aĩe inuisibił ẽ. atq ita ex
corꝑe inuisibilit egredit᷑ sic̃ in corꝑe iniui¬
sibilit manet. Petrus. S uitã aie in corꝑe
manentis pensare possũ ex ipsis motib¬

Expanded text:
nentem in corpore non vides? Nunquidnam modo cum mecum loqueris, quia videre in me non vales animam meam, idcirco me esse exanimem credisNatura quippe animae invisibilis est, atque ita ex corpore invisibiliter egreditur sicut in corpore invisibiliter manet. Petrus: Sed vitam animae in corpore manentis pensare possum ex ipsis motib
Abbreviated transcription (Latin):
Lincorꝑeus sp̃c petre in hoc teneri potest
d iunificat. qͣre ñ penalit̃ & ibi teneat᷑
uidet. & qr ꝯcremari se aspicit. crematyr.
Sicq fit ut res corꝑea incorꝑeã exurat. dũ
exigne iusibili ardor ac dolor in insibilis
trahitur. ut ꝑ ignẽ corꝑeũt. s incorꝑea¬
etiã incorꝑea flãma cruciet᷑ Qu¬
tis colli¬
gere dictis eugłicis possumꝰ. qr ince ũ am¬
marũ ñ solũ uuendo s etiã exꝑiendo t᷑
Ueritatis etenĩ uoce. diues mortuus. in ĩ.¬
Mitte lazarũ ut intinguat exiremũ digiti
sui iaqͣ. ut refrigeret linguã meã. qr in¬
damnatũ ueritas in ignib ꝑhibet. qͥs iam
sapiens reꝓboꝵ aĩas teneri ignib negat :
Petrus. Ecce ratione. & testimonio ad credu¬
litatẽ flectitur animꝰ. s dimissus it̾m ad ri¬
gorẽ redit. Quomͦ enĩ res incorꝑea are cor¬
ꝑea teneri atq affligi posset ignoro. De

Expanded text:
piritus, Petre, in hoc teneri potest quod vivificat, quare non poenaliter et ibi teneatur videt: et quia concremari se aspicit, crematur. Sicque fit ut res incorporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur: ut per ignem corporeum mens incoretiam incorporea flamma crucietur. Quamvis colligere dictis evangelicis possumus: quia incendium animarum non solum videndo, sed etiam experiendo patitur. eritatis etenim voce dives mortuus in infMitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quidamnatum Veritas in ignibus perhibet, quis jam sapiens reproborum animas teneri ignibus negat? Petrus: Ecce ratione et testimonio ad credulitatem flectitur animus: sed dimissus iterum ad rigorem redit. Quomodo enim res incorporea a re corperea teneri atque affligi possit, ignoro.
Abbreviated transcription (Latin):
uella si ante xii. annos etatis sponte sua ex eod̃
sacrũ sibi uelamen assumit. posst̃ statĩ ꝯcił cap̃.¬
parentes ł tutores eiꝰ id factũ irritũ facere xuii.¬
si uolunt. At si annũ & diem id dissimu¬
lando ꝯsenserint. ulterius nec ipsa nec illi
mutare hoc poterunt. Porro sim fortiori
etate adolescentula ł adolescens seruire
d̃õ elegerint. ñ ẽ potestas parentib hoc ꝓ¬

Expanded text:
uella si ante duodecim annos aetatis suae sponte sua sacrum sibi velamen assumit, possunt statim parentes vel tutores ejus id factum irritum facere si volunt. At si annum lando consenserint, ulterius nec ipsa, nec illi mutare hoc poterunt. Porro si in fortiori aetate adolescentula, vel adolescens servire Deo elegerint, non est potestas parentibus hoc p
Abbreviated transcription (Latin):
subiectis: ita bonoꝵ ꝓuida utilitas amabił
efficit᷑ popłis. Quocirca quis ferat. aut qͥs
talẽ errantẽ xp̃ianũ uideat. qͥ regiã sobolẽ
aut posteritatẽ conet᷑ expoliare: reb aut
pͥuare ctignitatibꝰ: Qd̃ deinde ne fiat. ge¬
neralis ꝓmat᷑ pͥncipis filiis sententia nr̃a.
id÷ de p̃sentis excellentissim cintilani regiᷤ
posteritate: dent᷑ apta a nob decreta. ut ea
q̃ synodus p̃terito anno in hac eccłia habita
ꝯstituit. circa omnẽ posteritatẽ . eiꝰ. uniu̾si¬
tas regni sui ꝯseruet. hoc ẽ ut p̃beat᷑ filiis eiꝰ
uilectio benigna & firma. & tribuant᷑ ubi lo¬
ci oportunitas exhibuerit defensiones ad
ãminicula iusta. ne de reb uste ꝓfligatis
aut parentũ dignitate ꝓcuratis.ł largi¬
tate pͥncipũ aut alicuiꝰ impensis. aut etiã
ꝓpietate debitis. fraudent᷑ qualibet insidia
calliditatis. ne ue a quoꝙͣ ledendi eos p̃beant᷑

Expanded text:
subjectis: ita bonorum provida utilitas amabilis subjectis: ita bonorum provida utilitas amabilis efficitur populis. Quocirca quis ferat, aut quis talem errantem Christianum videat, qui regiam sobolem, aut posteritatem conetur expoliare rebus, aut privare dignitatibus? Quod deinde ne fiat, generalis promatur principis filiis sententia nostra, id est, de praesentis excellentissimi Cintilani regis posteritate dentur apta a nobis decreta, ut ea quae synodus praeterio anno in hac Ecclesia habita constituit, circa omnem posteritatem ejus universitas regni sui conservet, hoc est, ut praebeatur filiis ejus dilectio benigna et firma, et tribuantur, ubi loci opportunitas exhibuerit, defensiones ad adminicula justa, ne de rebus juste profligatis, aut parentum dignitate procuratis, vel largitate principum aut alicujus impensis, aut etiam pro pietate debitis, fraudentur qualibet insidia calliditatis, neve a quoquam laedendi eos praebeantur
Abbreviated transcription (Latin):
ro seruitio uoluntatib ł uissis paruerint
pͥncipis. totaq intentione salutis eiꝰ custo¬
diam ł uigilantiã habuerint regni. a
successorib nec a dignitate nec areb pͥsti¬
discretione. sic̃ eos ꝓspexerit necessarios ẽẽ
patriȩ. & sic illis imꝑtiat᷑ benignitas. ut
in cet̾is maneat gr̃a. & potestas. qͣtinꝰ ita
om̃ia in reb iuste ꝯquisita lucrent᷑. ut po¬
steris relinguendi ł qͥb uoluntas eoꝵ decre¬
uit ꝯferendi. spontaneo fruant᷑ arbitͥo. Ce¬
terũ siinfidelis quisꝙͣ in capite regio aut
inutilis in reb cõmissis extiterit. in clem̃tie
eiꝰ manu. posteritatis nutu ꝯstet huiꝰmodi
moderatio. fas ẽ enĩ in dubiũ deduc̾e us
potestatis. cui om̃ũ gub̾natio suꝑno con¬
stat delegata iudicio. Qd̃ si post ciꝰ disces¬
sũ quispiã reꝑtꝰ fuerit uite fuisse infideł.
quicqͥd largitate ipsius in reb habuit ꝯqͥsi¬
loꝵ regũ odiosa semꝑ & execrabilis existit

Expanded text:
ro servitio, voluntatibus, vel jussis paruerint principis, totaque intentione salutis ejus custodiam, vel vigilantiam habuerint regni, a successoribus nec a dignitate, nec a rebus pristidiscretione, sicut eos prospexerit necessarius, esse patriae, et sic illis impartiatur benignitas, ut in caeteris manerat gratia, et potestas, quatenus ita omnia in rebus juste conquisita lucrentur, ut posteris relinquendi, vel quibus voluntas eorum decrevit, conferendi, spontaneo fruantur arbitrio. Caeterum, si infidelis quisquam in capite regio, aut inutilis in rebus commissis exstiterit, in clementiae vestrae manu potestatis nutu constet hujusmodi moderatio. Fas est enim indubium deducere jus potestatis, cui omnium gubernatio superno constat delegata judicio. Quod si post ejus discessum quispiam repertus fuerit vitae fuisse infidelis, quidquid largitate ipsius in rebus habuit, conquisigum odiosa semper et execrabilis existit
Abbreviated transcription (Latin):
rei publice. s uire pͥuate loguor. qr serenis¬
sime dñe. & illo iã tẽpore dñs m̃s fuisti. q̃n
adhuc dñs om̃iũ ñ eras. Illa p̃positoꝵ sollici¬
tudo utilis. illa ẽ cautela laudabilis. in qͣ to¬
cũ ratio agit. & furor sibi nil undicat. Re¬
stringendagͦ sub rõne potestas ẽ: nec qͥcqͣm
agendũ prius. qͣm ꝯcitata ad tranqͥslitatẽ
mens redeat. Nã cõmotionis tẽꝑe uistũ

Expanded text:
ure privato loquor. Quia, serenissime domine, et illo jam tempore dominus meus fuisti, quando adhuc dominus omnium non eras. Illa praepositorum sollicitudo utilis, illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nil vindicat. Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum prius quam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore, justum
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o aliꝰ suꝑponat᷑. aut supordinet᷑ ep̃c
nisi forsitan m eiꝰ locũ quẽ capitalis culpa
suo ꝯstituere successorẽ. Si quis aũ hoc
usurpare tẽptauerit: talis ꝯstitutio irri¬
ta erit. Non gͦ alit̃ fieri oportet nisi cũ
ꝯsilio & iudicio ep̃oꝵ qui post exitũ p̃ces¬
soris. potestatẽ habent dignũ eligere.

Expanded text:
po alius superponatur aut superordinetur episcopus, nisi forsitan in ejus locum quem capitalis culpa suo constituere successorem. Si quis autem hoc usurpare tentaverit, talis constitutio irrita erit. Non ergo aliter fieri oportet, nisi cum consilio et judicio episcoporum, qui post exitum praecessoris potestatem habent dignum eligere.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑm iudicis. quasi solis calore liquefiunt. &¬
semel locis penalib tradita. ad oꝑationis u¬
sũ ultra ñ redeunt. Uir gͥ sc̃s elationis cur¬
sũ defunctũq humani gen̾is expͥmens dic̃.
sic̃ ꝯsumit᷑ nubes & ꝑtransit. fic qui descen¬
dit ad inferos ñ ascenddit. Ac si aꝑte loqu̾et᷑
dicens. In altũ currendo deficit. qͥ suꝑbien¬
do ad interitũ tendit. Quẽ si semel culpa ad

Expanded text:
superni judicis quasi solis calore liquefiunt, et superni judicis quasi solis calore liquefiunt, et semel locis poenalibus tradita, ad operationis usum ultra non redeunt. Vir igitur sanctus elationis cursum defectumque humani generis exprimensconsumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendit. Ac si aperte loqueretur dicens: In altum currendo deficit, qui superbiendo ad interitum tendit. Quem si semel culpa ad
Abbreviated transcription (Latin):
N eugłio ueritas dic̃. In domo patͥs mei mã¬
siones multȩ st̃. S in eisdẽ multis mansio¬
nib erit aliqͦ modo ipsa retributionũ diu̾si¬
tas ꝯcors. qr tanta uis in illa pace nos sociat. ut
qd̾ in se qͥsq ñ acceꝑit. hoc se accepisse in alio
exultet. Unde & ñ eque laborantes in uinea egͤ
cuncti denartũ sortiunt᷑. Et quidẽ apd̃ pacreᷤ
mansiones multe st̃. & tam̃ eundẽ denariũ
dispares laboratores accipiunt. qr una cunc¬
tis erat beatitudo leticie. quãius ñ una sit oĩb
sublimitas uite. Qd̃ illũ quẽ semel culpa ad
ꝑeyã ꝑtͣhit miscd̾ia ult̾iꝰ ad ueniã ñ reducat.
icut ꝯsumit᷑ nubes & ꝑtranfit: sic qͥ desc̃n¬
dit ad inferos ñ ascendit. Nubes quippe
ad altiora suspendit᷑. s densata uento ĩpellit᷑
ut currat calore solis dissipat᷑ ut euanescat.
ligni sp̃c flatu. prauis desiderioꝵ suoꝵ moti¬
b huc illucq ꝑtrahunt᷑. s districta respectu

Expanded text:
o Veritas dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Sed in eisdem multis mansionibus erit aliquo modo ipsa retributionum diversitas concors: quia tanta vis in illa pace nos sociat, ut quod in se quisque non acceperit, hoc se accepisse in alio exultet. Unde et non aeque laborantes in vinea, aeque cuncti denarium sortiuntur. Et quidem apud Patrem mansiones multae sunt, et tamen eumdem denarium dispares laboratores accipiunt: quia una cunctis erit beatitudo laetitiae, quamvis non una sit omnibus sublimitas vitae. ia ulterius ad veniam non reducat. Sicut consumitur nubes, et pertransit, sic qui descendit ad inferos non ascendit. Nubes quippe ad altiora suspenditur, sed densata vento impellitur ut currat, calore solis dissipatur ut evanescat. ligni spiritus flatu, pravis desideriorum suorum motibus huc illucque pertrahuntur. Sed districta respectu
Abbreviated transcription (Latin):
siue reꝓbi quoꝵ cõmunis causa in oꝑe fu¬
erit. ad loca etiã cõmuna deducant᷑. ueri¬
tatis t̾iba nob̾ satisfacent. etiã siexempla de¬
essent. Ipsa qͥppe ueritas ꝓpt̾ electos in eugło
oit̃. In domo patͥs mei mansiones multe st̃.
Si enĩ difpar in illa beatitudine et̃na retͥ¬
butio ñ eẽt. una potius mansio quã multe
eẽnt Multe gͦ mansiones st̃ inquib & dis¬
tincti bonoꝵ ordines ꝓpt̾ meritoꝵ ꝯsortũi
cõmunit̾ letent᷑. & tam̃ unũ denariũ om̃s
laborantes accipiunt. qͥ multis mansionib
distingunt᷑ q & una ẽ beatitudo guã illic
iudicii sui diẽ denuncians ait. Tc̃ dicã mes¬
sorib colligite zizama & alligate ea fasci¬
culis ad cõburendũ. Messores quippe angłi
ut suꝑbi cũ suꝑbis. ligxuriosi cũ luxuriosis.
auari cũ auaris. fallaces cũ fallacib. muidi
cũ inuidis. infideles cũ infidelib ardeant.
Cũ gͦ similes in culpa ad torm̃ta similia ad¬

Expanded text:
seu reprobi, quorum communis causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis nobis verba satisfacerent, etiam si exempla deessent. Ipsa quippe Veritas propter electos in Evangelio dicit: In domo Patris mei multae mansiones sunt. Si enim dispar in illa beatitudine aeterna retributio non esset, una potius mansio quam multae essent. Multae ergo mansiones sunt, in quibus et distincti bonorum ordines propter meritorum consortium communiter laetentur; et tamen unum denarium omnes laborantes accipiunt . Qui multis mansionibus distinguuntur; quia et una est beatitudo quam illic um Veritas judicii sui diem denuntians, ait: Tunc dicam messoribus: Colligite zizania, et ligate ea in jasciculos ad comburendum . Messores quippe angeliut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum ergo similes in culpa ad tormenta similia de
Abbreviated transcription (Latin):
sint em̃danda sent̃ñtia expectet᷑. Qui uͦ pec¬
cata sua sacerdotib in quoꝵ st̃ parrochiis
ꝯfessi sc̃. & ab his agende penitñtie ꝯsiliũ
acceꝑunt. si orõnib insistendo. elemosinas
largiendo. mores cõponendo. uitã em̃dan

Expanded text:
endanda, sententia exspectetur: qui vero peccata sua sacerdotibus in quorum sunt parochiis confessi sunt, et ab his agendae poenitentiae consilium acceperunt, si orationibus insistendo, eleemosynas largiendo, mores componendo, vitam emendan