comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quandoqdẽ apłs natus in gente ꝓpħar̃
dicit: fuimus enĩ aliquando natura
filii irȩ sic̃ ⁊ cęteri: Si filii irȩ filu
uindictȩ. filii penȩ filii gehennȩ: qͦ¬
modo natura nisi quia peccante pͥ¬
mo homine uiciũ ꝓ natura inoleuit.¬

Expanded text:
Quandoquidem Apostolus natus in gente Prophetarum Quandoquidem Apostolus natus in gente Prophetarum dicit: Fuimus et nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri . Si filii irae, filii vindictae, filii poenae, filii gehennae. Quomodo natura, nisi quia peccante primo homine, vitium pro natura inolevit
Abbreviated transcription (Latin):
bent secũ irã dĩ. Quã irã d̃i: Quã
excepit pͥmus adam. Sic enĩ peccauit
primus hõ. & audiuit morte moriẽris.
factus ẽ mortalis ille: & cȩpimꝰ nasci
mortales. Cũ ira dĩ nati sumus. Ue.¬
nit inde filius ñ habens peccatũ: & in¬
dutus ẽ carne: indutus ẽ mortalitate.¬
Et si ille nobiscũ cõmunicauit irãdi:
nos pigri sumꝰ cũ illo comunicare
grãm dĩ: Qui gͦ ñ uult credere in
filiũ: ira di manet suꝑ illũ. Quȩ ira:
De qua dic̃ apls. Fiumus eni ⁊ nos na¬
tura filii ire.: sicͣ ⁊ cęteri. Om̃s gͦ filiu rȩ.
qr de maledicto mortis uenientes.
Crede in xpͣm factũ ꝓte mortalem:
ut illũ capias inmortalẽ. Quando
enĩ cȩperis eius inmortalitate᷑: nec tu
eris mortalis. Uiuebat. moriebaris.
mortuus ẽ. ut uiuas. Attulit grãm dĩ.
abstulit irã dĩ. Os̃ bibit mortẽ: ne
mors biberet homine. Sicȩcitas ẽ¬
u infidelitas. ⁊ illuminatio fides: quẽ
fidelem quando uenit xp̃c inuenit.

Expanded text:
secum iram Dei. Quam iram Dei? Quam accepit primus Adam. Si enim peccavit primus homo, et audivit, Morte morieris ; factus est mortalis ille, et coepimus nasci mortales; cum ira Dei nati sumus. Venit inde Filius non habens peccatum, et indutus est carne, indutus est mortalitate. Si ille nobiscum communicavit iram Dei, nos pigri sumus cum illo communicare gratiam Dei? Qui ergo non vult credere in Filium, ira Dei manet super eum. Quae ira Dei? De qua dicit Apostolus, Fuimus et nos natura filii irae sicut et caeteri . Omnes ergo filii irae; quia de maledicto mortis venientes. Crede in Christum factum pro te mortalem, ut illum capias immortalem: quando enim ceperis ejus immortalitatem, nec tu eris mortalis. Vivebat, moriebaris: mortuus est, ut vivas. Attulit gratiam Dei, abstulit iram Dei. Deus vicit mortem, ne mors vinceret hominem. TRACTATUS t infidelitas, et illuminatio fides; quem fidelem quando venit Christus invenit?
Abbreviated transcription (Latin):
psa ẽ illa ira tua dñe in adam ira
cũ qua om̃s nan sumꝰ: cui nasçendo
cohesimꝰ. ira de ꝓpagine iniqͥtatis.
ira de massa peccati. scđ̾m qd̾ dic̃¬
apłs. fuimus ⁊ nos aliquando natu¬
ra filii irȩ sic̃ ⁊ cęteri: & unde dic̃
đns ira di manet suꝑ eũ: qui non
credit in unigenitũ filiũ dĩ. Non

Expanded text:
psa est illa ira tua, Domine, in Adam; ira cum qua omnes nati sumus, cui nascendo cohaesimus; ira de propagine iniquitatis, ira de massa peccati: secundum quam dic nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri;» et unde dicit Dominus, «Ira Dei manet super eum, quia non credidit in unigenitum Filium Dei» . No
Abbreviated transcription (Latin):
eyprianus cũ a ꝓconsule audiret consu¬
le tibi: qđ caro ⁊ sanguis dicebat stulte.
hoc diabolũ dicere subdole: atq intue¬
bat᷑ in uno oꝑe duos: istũ ocuł. illũ fide
Nolebat eũ iste mori: nolebat ille coro¬
nari. Proinde circa istũ placidus cura
illũ cautus: huic aꝑte respondebat: ilũ
rogauerint in quib diabolus operatur
intelligendus ẽ nos ipse introgare qui

Expanded text:
Cyprianus, cum a proconsule audiret, ConsuCyprianus, cum a proconsule audiret, Consule tibi quod caro et sanguis diceret stolide, hoc diabolum dicere subdole: atque intuebatur in uno opere duos; istum oculis, illum fide. Nolebat eum iste mori, nolebat ille coronari: proinde circa istum placidus, circa illum cautus; huic aperte respondebat, illum rrogant, in quibus diabolus operatur, intelligendus est ipse nos interrogare, qui
Abbreviated transcription (Latin):
consulit. qͥ dm̃ uidicẽ cogitat: apud
illo sibi muneris in iuncti quisq
tremo p̃occupet᷑ die. extremũ cõpu¬
tat omnẽ diem. & sic dõ placitos
mores ꝑducit usq ad extremũ diẽ.
Ita sibi beatus cyprianus ep̃c mise¬
ricordissimꝰ ⁊ martyr fidelissimus
consulebat: ñ sicut eũ lingua sub¬
dola diaboli ꝑ os possessi a se impu
iudicis monere uidebat᷑ dicens.
Consule tibi. Cum enĩ eius ĩmobilẽ
m̃tẽ uideret. quando ei dix̃ usserͣt
te pͥncipes cerimoniari: responditq
ille ñ facio: adiecit ⁊ ait. Consule tͥ
Ipsa ẽ lingua subdola diaboli: & u
ñ huius qͥ nesciebat quȩ loq̃ret᷑: illiuis
tam̃ qͥ ꝑ eũ loq̃bat᷑. Loquebat᷑ eñĩ ꝓcon¬
sul non tã scđm pͥncipes homines. quoꝵ
iussa sibimet iniuncta iactabat. quam
scđm pͥncipẽ potestatis aeris. de qͦ apłs
dicit qui oꝑat᷑ in filiis diffidentiȩ. quẽ
ꝑ huius qͦq liuguã oꝑari cyprianꝰ noue¬
rat. qđ ipse ñ nouerat. Nouerat in quã

Expanded text:
consulit, qui Deum judicem cogitat, apud illo sibi muneris injuncti quisquetremo praeoccupetur die, extremum computat omnem diem, et sic Deo placitos mores perducit usque ad extremum diem. Ita sibi beatus Cyprianus et episcopus misericordissimus, et martyr fidelissimus, consulebat, non sicut eum lingua subdola diaboli per os possessi a se impii judicis monere videbatur dicens, Consule tibi. Cum enim ejus immobilem mentem videret, quando ei dixit, Jusserunt te principes caerimoniari; responditque ille, Non facio: adjecit et ait, Consule tibi. Ipsa est lingua subdola diaboli: etsi non hujus qui nesciebat quid loqueretur, illius tamen qui per eum loquebatur. Loquebatur enim proconsul, non tam secundum principes homines, quorum jussa sibimet injuncta jactabat, quam secundum principem potestatis aeris de quo Apostolus dicit, Qui operatur in filiis diffidentiae : quem per hujus quoque linguam operari Cyprianus noverat, quod ipse non noverat. Noverat, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
Nubilosus iste aer ad abyssũ
ꝑtinet. ubi nubes ubi uenti. ubi
tempestates. ubi pluiuiȩ chorusca¬
tioẽs tonitrua grandines nix. &
isto humido ⁊ calinoso aere. totũ
hoc t̃rȩ nomine appellauit: qr nimis
mutabile ẽ atq mortale: nͥ fortasse pu¬
tatis. qr pluit sursũ stellis. Omĩa ista hic
fiunt ꝓpe ad terrã. Et aliquando sunt
homines in cacuminib montiũ. & nubes
bene intentis omĩa ista quȩ turbato aen
concitant᷑. hic fieri. in ista mundi parte
infima. Propterea ad ista caliginosa.
idi ad hunc aerẽ tanꝗͣ ad carcere dãp¬
natus ẽ diabolus. de apparatu suꝑioꝵ an¬
głoꝵ lapsus cũ angłis suis. Nam apłs
hoc de illo dicit. Scđ̾m pͥncipẽ potesta¬
tis aeris huiuis qͥ nc oꝑatur in filiis dif¬
fidentiȩ. E alius apłs dicit. Si eni d̃s̃

Expanded text:
nubilosus iste aer ad abyssum pertinet. Ubi nubes, ubi venti, ubi tempestates, ubi pluviae, coruscationes, tonitrua, grandines, nix, eisto humido et caliginoso aere, totum hoc terrae nomine appellavit, quia nimis mutabile est atque mortale: nisi forte putatis quia sursum pluit stellis. Omnia ista hic fiunt prope ad terram. Et aliquando sunt homines in cacuminibus montium, et nubes bene intentis omnia ista, quae perturbato aere concitantur, hic fieri in ista mundi parte infima. Propterea ad ista caliginosa, id est ad hunc aerem, tanquam ad carcerem, damnatus est diabolus, de apparatu superiorum Angelorum lapsus cum angelis suis: nam Apostolus hoc de illo dicit, «Secundum principem potestatis aeris hujus, qui nunc operatur in filiis diffidentiae» . Et alius apostolus dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
senti uita dicit. Si in hac uita tantũ
in xp̃o sperantes sumꝰ: miserabili¬
ores sumꝰ om̃ib hõmib Obliuiscere g̃
pͣterita quib male iuxisti: contempne
p̃sentia quib tp̃ralit̾ uiuis: ne te alli¬
gando p̃sentia. ñ ꝑmittant ꝑuenire
ad futura. Si enĩ p̾sens uita delectat.
aurẽ in t̾ra posuisti. Si tius p̃teritis. ¶ex tͣc. p̃¬
etiã retro latentib delectaris. aur̃ẽ lx¬
de cauda obturasti. Debes gͦ ire in
lucẽ. exire de tenebris. audita uoce
medicam̃ti medicati a sapiente: ut
iã in luce ambulans ⁊ exultans dicas.
Quȩ retro oblitus: in ea quȩ ante sunt
extentus. Non dix̃ quȩ retro oblitus.ex. tẽ.
& p̃sentib delectatus. Cũ dicit quȩ p̃s. exex
retro oblitus: ñ obturauit aurẽ de
Merito audiens merito p̃dicans. meri¬
to exultat lingua eius pͣdicans ue¬
ritatẽ in luce noua. deposita tunica¬
mꝰ. quantumcumq hic ꝓfecerimꝰ.
nemo dicat sufficit mͥ: iustus sum.
Qui dix̃ remansit in uia: ñ nouit

Expanded text:
Si in hac vita tantum in Christo sperantes sumus, miserabiliores sumus omnibus hominibus . Obliviscere ergo praeterita, quibus male vixisti; contemne praesentia, quibus temporaliter vivis, ne te alligando, praesentia non permittant pervenire ad futura. Si enim praesens vita te delectat, aurem in terra posuisti: si tuis praeteritis etiam retro labentibus delectaris, aurem de cauda obturasti. Debes ergo ire in lucem, exire de tenebris, audita voce medicamenti medicati a sapiente; ut jam in luce ambulans, et exsultans dicas: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus . Non dixit: Quae retro oblitus, et ex praesentibus delectatus. Cum dicit, Quae retro oblitus, non obturavit aurem de merito audiens, merito praedicans, merito exsultat lingua ejus, praedicans veritatem in luce nova, deposita mus, quantumcumque hic profecerimus, nemo dicat: Sufficit mihi; justus sum. Qui dixerit, remansit in via, non novit
Abbreviated transcription (Latin):
reterita quȩ iã post tergũ
oportet ponere: ut in ea quȩ
nobis ꝓmittunt᷑ intendamus.
Ergo nec ex p̃terita uita nrͣa: nec
ex p̃senti delectari debemus. Hoc
aliquando fructũ habiustis: in qͥb
animus a recordandis cũ quadã
amꝰ corde in egyptũ. Quid de pre-¬

Expanded text:
eterita, quo jam tergum oportet ponere, ut in ea quae nobis promittuntur intendamus: ergo nec ex praeterita vita nostra, nec ex praesenti delectari debemus. Hoc aliquando fructum habuistis in his inanimus a recordandis cum quadam amus corde in Aegyptum. Vitam
Abbreviated transcription (Latin):
los ascensionẽ. Factũ ẽ iã: nec ui¬
demꝰ s credimus. In libris legunꝰ¬
p̃dicatũ audiuimus. fide retinemꝰ¬
Unde ⁊ eo ipso qđ eiat filius dauid
xp̃c. factus ẽ dñs dauid. Illud enĩ¬
qđ natũ ẽ ex semine dauid ita ho

Expanded text:
lis ascensionem. Factum est jam, nec vid credimus; in libris legdicatum audivimus, fide retinem eo ipso, quod erat filius David Christus, factus est Dominus David. Illud enit ex semine David, ita ho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerabunt nͥ ⁊ possint ⁊ uelint.
ꝑseuerandi eis ⁊ possibilitas ⁊ uo¬
iuntas diuinȩ gr̃ȩ largitate donet᷑
Tantũ quippe sp̃u sc̃o accenditur
uoliuitas eoꝵ: ut ideo possint qr s Ex epla
sic uolunt. ido sic uelint q ds̃ ad iulianã.¬
oꝑat᷑ ut uelint. Nã si in tanta in¬
firmitate uitȩ huuis. in qua tam̃
infirmitate ꝓptͣ elationẽ repͥm̃dã
ꝑfici uirtutẽ oportebat. ipsis re¬
linqueret᷑ uoluntas sua. ut in ad¬
iutorio di sine qͦ ꝑseuerare ñ pos¬
sent. manerent si uellent. nec asͣ
in eis oꝑaret᷑ ut uellent: int̾ tot &
tantas temptationes infirmitate
sua uoluntas ipsa subcu̾beret. &
ideo ꝑseuerare ñ possent : ꝑ defi¬
cientes infirmitate nec uellent:
aut ñ ita uellent infirmitate uo¬
luntatis ut possent. Subuentũ ẽ
igit᷑ infirmitati uoluntatis. huma¬
nȩ ut diuina gra in declinabilit᷑

Expanded text:
severabunt, nisi et possint et velint, perseverandi eis et possibilitas et voluntas divinae gratiae largitate donetur. Tantum quippe Spiritu sancto accenditur voluntas eorum, ut ideo possint, quia sic volunt; ideo sic velint, quia Deus operatur ut velint. Nam si in tanta infirmitate vitae hujus in qua tamen infirmitate propter elationem reprimendam perfici virtutem oportebat ipsis relinqueretur voluntas sua, ut in adjutorio Dei sine quo perseverare non possent, manerent si vellent, nec Deus in eis operaretur ut vellent, inter tot et tantas tentationes infirmitate sua voluntas ipsa succumberet, et ideo perseverare non possent, quia deficientes infirmitate nec vellent, aut non ita vellent infirmitate voluntatis ut possent. Subventum est igitur infirmitati voluntatis humanae, ut divina gratia indeclinabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
pletũ q nec pat̾ eũ adorauit qͣndo
ad eũ uenit in egyptũ. nec mater
olim defuncta potuit. In xp̃i gͦ ꝑ
uona facile intelligi potest etiã de
mortius scđm illud qđ dicit apłs.
qr donauit ei nom̃. qđ ẽ suꝑ om̃e

Expanded text:
quia nec pater eum adorauit, quando ad eum uenit in Aegyptum, nec mater olim defuncta potuit. in Christi ergo persona facile intellegi potest etiam de mortuis secundum illud, quod dicit apostolus, quia donauit ei nomen quod est super omne
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixo audiunt duo: unus
contempnit. alter ascendit. Qui
contempnit imputet sibi: qͥ ascen¬
dit ñ arroget sibi. Audiuit enum
a uerace magistro: nenio uenit ad
me nͥ datũ fuerit ei a patre. Gau¬
deat q ddatũ ẽ: gr̃as agit danti cor¬
de humili. ñ arroganti: ne qđ hu¬
milis meruit suꝑb amittat. Nam
etiã qͥ iã in ipsa uia iusta ambulant
si sibi eã tribueruit ⁊ uirib suis: pe¬
reunt de illa. Ideo humilitatẽ nos
uelle ⁊ oꝑari.: ꝓ bona uoluntate.
Dsͣ ẽ qͥ oꝑat᷑ in uob̾. id̾o cũ timore
⁊ tremore. Uallem facite. ymbrẽ
suscipite. Depͥssa implent᷑: alta sic¬
cant᷑. Grã pliuuia ẽ. Quid gͥ mira¬
ris si dͣs suꝑbis resistit: humilib
autẽ dat grãm : Ideo cũ timore
⁊ tremore io÷ cũ humilitate. Noli
altũ saꝑe: sed time. Time ut anis¬
plearis noli altũ saꝑe ne sieceris.

Expanded text:
crucifixo, audiunt duo, unus contemnit, alter ascendit. Qui contemnit, imputet sibi: qui ascendit non arroget sibi. Audivit enim a veraci Magistro, Nemo venit ad me, nisi datum fuerit ei a Patre meo. Gaudeat, quia datum est: gratias agat danti corde humili, non arroganti; ne quod humilis meruit, superbus amittat. Nam etiam qui jam in ipsa via justa ambulant, si sibi eam tribuerint et viribus suis, pereunt de illa. Ideo humilitatem nos velle et operari, pro bona voluntate . Deus est qui operatur in vobis: ideo cum timore et tremore, vallem facite, imbrem suscipite. Depressa implentur, alta siccantur. Gratia pluvia est. Quid ergo miraris, si Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam ? Ideo cum timore et tremore, id est, cum humilitate. Noli altum sapere, sed time . Time, ut implearis: noli altum sapere, ne sicceris.
Abbreviated transcription (Latin):
Ur eñi fieri ñ posset: nisi q iuste fi¬
tri nullom posset: Sic ⁊ iob. Atqr utinã
possem me occidere. Sic ⁊ ad loth dñs.
Non potero inquit facere: donec tu
illo introeas. Non posse se dixͣ: qđ
sine dubio poterat ꝑ potentiã: sedñ
A quadã uulua alienati sunt
pẽccatores: in qua dolores paciebat᷑
parturio. donec xp̃c formet᷑ in uob̾.
Expecta gͦ formare. Noli tibi tribu¬
ere iudiciũ. qđ forte non nosti.
Carnalis es: adhuc conceptus es.
Eo ipso qͦ accepisti nom xpͣi. sacra¬
m̃to qͦdã natus es in uiterib matris.
Non enĩ ex uiscerib tantũ nascit᷑¬
homo: sed in uiscerib. Prius nascit᷑
in uisceribus: ut possit nasci de
uiscerib Propterea dictu ẽ ⁊ mariȩ
Qͦa eñi natum ẽ in te: de sp̃u sc̃o
ẽ. Nundũ de illa natũ erat. Ergo
nascunt᷑ intra inscera ecclȩ quidã
paruuli: & bonũ ẽ ut formati exe¬
ant. ne ab ortu labant᷑. Generet te
usq qͦ in te creata sit doctrina ueri¬
tatis: continere te debent materna

Expanded text:
ur hoc fieri non posset, nisi quia juste fieri nullo modo posset? Sic et dicimus: atque utinam possim me occidere! Sic et Dominus Loth: Non potero, inquit, facere rem, donec tu illuc introeas . Non posse dixit se, quia sine dubio poterat per potentiam, sed non a quadam vulva alienati sunt peccatores, in qua dolores patiebaturparturio, donec Christus formetur in vobis . Exspecta ergo; formare. Noli tibi tribuere judicium quod forte non nosti. Carnalis es adhuc, conceptus es: eo ipso quo accepisti nomen Christi, sacramento quodam natus es in visceribus matris. Non enim ex visceribus tantum homo nascitur, sed et in visceribus. Prius nascitur in visceribus, ut possit nasci de visceribus. Propterea dictum est de Maria: Quod enim natum est in ea, de Spiritu sancto est . Nondum dnascuntur intra viscera Ecclesiae quidam parvuli; et bonum est ut formati exeant, ne abortu labantur. Generet te usquequo in te certa sit doctrina veritatis, continere te debent materna
Abbreviated transcription (Latin):
Uterq quidẽ de semine abrahȩ¬
s illũ genuit demonstrans consu¬
etudo naturã: illũ uͦ dedit ꝓmissio
significans grãm. Ibi humanꝰ usus

Expanded text:
Uterque quidem de semine Abrahsed illum genuit demonstrans consuetudo naturam, illum uero dedit promissio significans gratiam; ibi humanus usus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ carni animalem uitã p̃bet.
uerũ etiã scđm ipsã carnale aliqͥd
concupiscit: Qđ in potestate ñ est
ne concupiscat quandiui in est pec¬
catũ in mẽbris: id÷ uiolenta quȩdã
carnis illecebra in corpore mortis
huius. ueniens de uindicta illius
percati unde ꝓpaginẽ ducimꝰ: scd̃m
quã om̃s ante gr̃am filii sunt irȩ: contͣ
qđ peccatũ militant sub grͣa constitu¬
tiꝰ non ut nͣ sit in eoꝵ corpore quan¬
diu ita mortale.ẽ. ut ⁊ mortuũ iure
dicat᷑ s ut ñ regnet. Non aute reg¬
nat: cũ desideriis eius id: his quȩ
scdm carnẽ contra sp̃m concupiscunt᷑
dilectio qua diligitur qd̾ diligi opor¬
tet sic̃ odio habenda ẽ dilectio. qua
diligit᷑ qd̾ diligi ñ oportet. Odio
quippe habemꝰ concupiscentiã nr̃am:
qua caro concupiscit aduersus sp̃m.
Et qͥd ẽ ista concupiscentia: nisi ma¬
la dilectio: E diligimꝰ concupiscen¬
tiã nr̃am: qua sp̾c concupiscit adũsuᷤ

Expanded text:
non solum carni animalem uitam praebet, non solum carni animalem uitam praebet, uerum etiam secundum ipsam carnem aliquid concupiscit, quod in potestate non est, ne concupiscat, quamdiu inest peccatum in membris, id est uiolenta quaedam carnis inlecebra in corpore mortis huius, ueniens de uindicta illius peccati, unde propaginem ducimus, secundum quam omnes ante gratiam filii sunt irae. contra quod peccatum militant sub gratia constituti, non ut non sit in eorum corpore, quamdiu ita mortale est, ut et mortuum iure dicatur, sed ut non regnet. non autem regnat, cum desideriis eius, id est his, quae secundum carnem contra spiritum concupiscuntur, dilectio qua diligitur quod diligi oportet; sicut odio habenda est dilectio qua diligitur quod diligi non oportet? Odio quippe habemus concupiscentiam nostram qua caro concupiscit adversus spiritum: et quid est ista concupiscentia, nisi mala dilectio? Et diligimus concupiscentiam nostram qua spiritus concupiscit adversus
Abbreviated transcription (Latin):
tis ac miscđiȩ p̃stant᷑ officia: obe¬
dientiã caro exhibet. ñ concupis¬
centiã mouet. His atq huiusmodi
bonis desideriis quib sola anima
concupiscit cũ aduersat᷑ aliqd qđ
eandẽ animã scđm carnẽ delectat:
tunc dicit᷑ caro concupiscere aduer
anima cũ ait caro concupiscit: quẽ¬
admodũ dictũ ẽ auris audit ⁊ ocłs
udet. Quis enĩ nescit qđ anima
potius ⁊ ꝑ aur̃e audiat: & ꝑ oculũ
uideat. Ita loquimꝰ ⁊ cũ dicimus.
manus tũa subuenit homini: cũ
aliqͥd porrecta manu dat᷑ quo cii¬
quã subuenit᷑ Qđ si de ipso etiã fi¬
dei ocło ad quẽ ꝑtinet credere que
ꝑ carne̾ nͣ uident᷑. dictũ ẽ uidebit
om̃is caro salutare di: non utiq nͥ
de amina qua uiuit caro. cũ etiã ꝑ
carnis. ne forte aliqͥs ita uelit acciꝑe
qđ dictũ ẽ uidebit om̃is caro saluta¬
re di : quanto congruentius dicit᷑
caro concupiscere. quando anima

Expanded text:
tis ac misericordiae praestantur officia, oboetis ac misericordiae praestantur officia, oboedientiam caro exhibet, non concupiscentiam mouet. his atque huius modi bonis desideriis, quibus sola anima concupiscit, cum aduersatur aliquid, quod eandem animam secundum carnem delectat, tunc dicitur caro concupiscere aduersanima, cum ait: caro concupiscit, quemadmodum dictum est: auris audit et oculus uidet, quis enim nescit, quod anima potius et per aurem audiat et per oculum uideat? ita loquimur et cum dicimus; manus tua subuenit homini, cum aliquid porrecta manu datur, quo cuiquam subueniatur. quodsi de ipso etiam fidei oculo, ad quem pertinet credere, quae per carnem non uidentur, dictum est: uidebit omnis caro salutare dei, non utique nisi de anima, qua uiuit caro, cum etiam pe ministerium carnis, ne forte aliquis ita uelit accipere, quod dictum est: uidebit omnis caro salutare dei: quanto congruentius dicitur caro concupiscere, quando anima
Abbreviated transcription (Latin):
ma concupiscere nichil posse: puto
qđ omis doctus indoctusq nͣ dubitat.
Ac ꝑ hoc ipsius concupiscentiȩ car¬
nalis causa nͣ est in anima sola: sed
multo minus ẽ in carne sola. Ex
utroq enĩ fit. Ex anima scilicet
qđ sine illa delectatio nulla sentit᷑
ex carne autẽ qđ̃ sine illa carnalis
delectatio ñ sentit᷑. Carnẽ itaq con¬
cupiscentẽ aduersus sp̃m. oicit
tionẽ. quã de carne ⁊ cũ carne
sp̃e habet adu̾sus delectationem
quã solus habet. Solus quippe
habet nͥ fallor illud desideriũ ñ
eũ carnis uoluptate ł carnaliũ
rerũ cupiditate cõmixtũ: qđ de¬
dm. Solus habet etiã illud. de qͦ
ei dr. Concupisti sapientĩa. serua
mandata. & dñs p̾bebit illam tibi.
Nam cũ sp̃c imꝑat mebris corporis.
ut huic desiderio seruiant quo
solus accendit᷑ uelut cũ assumit᷑
codex cũ aliqͥd scribit᷑ legit᷑ dis¬
putat᷑ audit᷑. cũ deniq panis fran¬
gitͣ esurienti ⁊ cetera humanita¬

Expanded text:
ma concupiscere nihil posse puto quod omnis doctus indoctusque non dubitet. ac per hoc ipsius concupiscentiae carnalis causa non est in anima sola, sed multo minus est in carne sola. ex utroque enim fit: ex anima scilicet, quod sine illa delectatio nulla sentitur, ex carne autem, quod sine illa carnalis delectatio non sentitur. carnem itaque concupiscentem aduersus spiritum dicit tionem, quam de carne et cum carne spiritus habet adversus delectationem, quam solus habet; solus quippe habet, ni fallor, illud desiderium non cum carnis voluptate, vel carnalium rerum cupiditate conmixtum, quo dedomini; solus habet etiam illud, de quo ei dicitur: concupisti sapientiam: serua mandatum, et dominus praebebit illam tibi. nam cum spiritus imperat membris corporis, ut huic desiderio seruiant, quo solus accenditur, uelut cum adsumitur codex, cum aliquid scribitur, legitur, disputatur, auditur, cum denique panis frangitur esurienti et cetera humanita
Abbreviated transcription (Latin):
agunt. regnum dĩ non possidebunt.
Non qui aduersus talia confli¬
gunt: sed qͥ talia agunt. Cũ enĩ con¬
figis aliud opus ẽ: cũ uincis aliud
opus ẽ cũ pacẽ ⁊ requiem habes. aliud
Habet fraudẽ. sed magnũ ẽ lucrum.
Delectat. ñ consentis. Pugnã uide. Adhuc
suadet᷑ adhuc instat᷑: adhuc deliberat᷑.
firgo. qͥ pugnat ꝑiclitat᷑. Uidimꝰ pug¬
nã: cetera uideamus. Contempsit ius¬
ticiã. ut fraudẽ faceret. Uictus ẽ. Con¬
tempsit lucrũ ut iusticiȩ seruiret: uicit.
In his trib uictũ doleo : ꝓugnanti me¬
tuo: uctori gaudeo. Fructus autem¬

Expanded text:
agunt, regnum Dei non possidebunt» . Non qui adversus talia confligunt, sed qui talia agunt. Cum enim confligis, aliud est opus; cum vincis, aliud opus est; cum pacem et requiem habes, aliud habet fraudem, sed magnum est lucrum; delectat, non consentis: pugnam vide, adhuc suadetur, adhuc instatur, adhuc deliberatur ergo qui pugnat, periclitatur. Vidimus pugnam, caetera videamus. Contempsit justitiam, ut fraudem faceret; victus est: contempsit lucrum, ut justitiae serviret; vicit. In his tribus, victum doleo, pugnanti metuo, victori congaudeo. Sed e
Abbreviated transcription (Latin):
mandans: hȩc mando inqͥt uob̾ uto
diligatis inuic̃e. Unde ⁊ apłs paulus
cũ contra oꝑa carnis comdare fruc¬
tũ sp̃s uellet: a capite hoc posuit. Fruc¬
tũs inqͥt sp̃c ẽ karitas. Ac deinde cȩtera
tanquã ex isto capite exorta ⁊ religata
contexiut: que sunt gaudiũ pax lon¬
ganimitas benignitas bonitas fides.
mansuetudo continentia. Quis autẽ
bene gaudet: qͥ bonũ nͣ diligit unde
Quis ẽ benignꝰ: nͥ diligat cui opitulat᷑:
Quis bonus: nͥ diligendo efficiatur:
Qͥs salubrit fidelis: nisi ea fide quȩ ꝑ
dilectionẽ oꝑat᷑ Qis utilit mansuetꝰ.
cui ñ dilectio moderet᷑ Quis ab eo
continet unde turpat᷑: nͥ diligat uñ
honestat᷑ : Merito itaq magister bo¬
nus dilectionẽ sic sepe comͣdat tanꝙͣ
sola p̃cipienda sit: sine qua ñ posst̃ ꝓ¬
deẽ cȩtera bona: & quȩ ñ potest haberi
sine cȩteris bonis quib hõ efficit᷑ bonꝰ.¬

Expanded text:
 inquit, vobis, ut diligatis invicem. Unde et apostolus Paulus, cum contra opera carnis commendare fructum spiritus vellet, a capite hoc posuit, Fructus, inquit, spiritus charitas est: ac deinde caetera tanquam ex isto capite exorta et religata contexuit, quae sunt, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia . Quis autem bene gaudet, qui bonum non diligit unde Quis est benignus, nisi diligat cui opitulatur? Quis bonus, nisi diligendo efficiatur? Quis salubriter fidelis, nisi ea fide quae per dilectionem operatur? Quis utiliter mansuetus, cui non dilectio moderetur? Quis ab eo continet unde turpatur, nisi diligat unde honestatur? Merito itaque magister bonus dilectionem sic saepe commendat, tanquam sola praecipienda sit, sine qua non possunt prodesse caetera bona, et quae non potest haberi sine caeteris bonis, quibus homo efficitur bon
Abbreviated transcription (Latin):
loħ hominib inserere pͣsumpsert̃. non¬
.uiii. negauert istã mͣtium resurrectionẽ.
ne diceret᷑ eis Si ñ resurgit anima:
quare mͥ loqueris: Quid in me fa¬
cere uis Sinͣ facis ex deteriore me-¬
liore: quare mͥ loꝗͣris. Si ñ facis ex
iniqͦ iustũ: qͣre michi loq̃ris: Si autͣ
facis ex iniqͦ uistũ: ex impio piũ. ex
stulto sapientẽ. fateris resurgere
animã meã. si tͥ obtemꝑ auero si tibi
credidero. Uolentes ergo credi sibi
om̃s qͥ instituert et̾iã alicuius falsȩ
religioĩs sectã negare istã refurire.¬
tionẽ mentiũ. nͣ potuert: om̃s de illa

Expanded text:
hominibus inserere praesumpserunt, non negaverunt istam mentium resurrectionem, ne diceretur eis: Si non resurgit anima, quare mihi loqueris? Quid in me facere vis! Si non facis ex deteriore meliorem, quare mihi loqueris? Si non facis ex iniquo justum, quare mihi loqueris? Si autem facis ex iniquo justum, ex impio pium, ex stulto sapientem, fateris resurgere animam meam, si tibi obtemperavero, si tibi credidero. Volentes ergo credi sibi omnes qui instituerunt alicujus etiam falsae religionis sectam, negare istam resurretionem men
Abbreviated transcription (Latin):
se duo ista contraria ꝓficerẽ ⁊ deficere.¬
I. usitatius ꝓfectus in bono accipit᷑. defe¬
ctus in malo: quando nͣ addit᷑ uel sub¬
intelligit᷑ in qͥd ꝓficiat᷑ uel deficiat᷑.
Cũ uͦ addit᷑ potest ⁊ malũ eẽ ꝓficere:
bonũq deficere. Aꝑte quippe dixit
apłs. Profanas autẽ uerboꝵ nouita¬
tes euita: multũ enĩ ꝓficient ad im¬
pietatẽ. Ait ⁊ de quib: dã. Profici¬
ent in peius. Ita ⁊ defectus a bono
in malum malus ẽ: a malo in bonũ
bonus ẽ. Bono quippe defectu dic¬
tũ ẽ: desiderat ⁊ deficit animna mea

Expanded text:
se duo ista contraria, proficere et deficere; usitatius profectus in bono accipitur, defectus in malo, quando non additur vel subintelligitur in quid proficiatur vel deficiatur: cum vero additur, potest et malum esse proficere, bonumque deficere. Aperte quippe dixit Apostolus, «Profanas autem verborum novitates evita: multum enim proficient ad impietatem» : ait et de quibusdam, «Proficient in pejus» . Ita et defectus a bono in malum malus est, a malo in bonum bonus est. Bono quippe defectu dictum est, «Desiderat et deficit anima mea
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est de dño dõ nrͣo. Si ñ cre¬
dimus. ille fidelis ꝑmanet. negae
se ipsũ ñ potest. De omĩpotente dͥic¬
tũ est nͣ potest. Sicut gͦ qđ dñs ne¬
gare se ipsũ ñ potest. laus ẽ uolunta¬
tis diuinȩ: ita qđ illi ñ poterant
credere. culpa ẽ uoluntatis humd¬

Expanded text:
ictum est de Domino Deo nostro, Si non credimus, ille fidelis permanet, negare seipsum non potest . De omnipotente dictum est, non potest. Sicut ergo quod Dominus negare seipsum non potest, laus est voluntatis divinae; ita quod illi non poterant credere, culpa est voluntatis hum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ipsã crucẽ suã suo gestans hu¬
mero comͣdabat: & lucernȩ qͥsurȩ
quȩ sub modio ponenda ñ erat.
candelabrũ ferebat. Dictũ est:
ualida sic̃ mors dilectio. Et qr ipsa
karitas occidit qđ fuimus ut simꝰ
qđ ñ cramus: facit in nob̾ quandã
mortẽ dilcctio. Ipsa morte mortuus
erat qͥdicebat. mundus mͥ crucisi¬
xustͣ o ego mundo. Ipsa morte
mortui crant quib dicebat: mortui
enĩ estis. ⁊ uita ur̃a abscondita ẽ cũ
tiã ꝑ quã facta sunt omĩa spiritalit᷑
intelligͥimus. in tantũ carnalibus
affectib morum: ut mortuũ nobis
hunc mundũ deputantes nosq¬

Expanded text:
 ipsam crucem suo gestans humero commendabat; et lucernae arsurae, quae sub modio ponenda non erat, candelabrum ferebat. Bajulans «Valida est sicut mors dilectio.» Et quia ipsa charitas occidit quod fuimus, ut simus quod non eramus; facit in nobis quamdam mortem dilectio. Ipsa morte mortuus erat qui dicebat, «Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo» : ipsa morte mortui erant quibus dicebat, «Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum tiam per quam facta sunt omnia, spiritualiter intelligimus, in tantum carnalibus affectibus morimur, ut mortuum nobis hunc mundum deputantes, nos
Abbreviated transcription (Latin):
ra fronte. Ibi enĩ occultatio eͣ: hic
reuelatio. Illud ẽ sub uelamine.
hoc in facie. Quandui enĩ legitur
moyses: uelam̃ suꝑ cor eoꝵ positũ eͣ
Quare: Quia ñ transier̃t ad xp̃m.
Cũ enĩ transieris ad xp̃m auferet᷑¬
om̃e uelam̃: ut qͥ habebas in occul¬
to circũcisionẽ: infronte portes
crucẽ. Nos autẽ reuelata facie głiã
dñi speculantes: in eandẽ inquit¬
ymaginẽ tranfformam᷑ de głia in¬

Expanded text:
ra fronte. Ibi enim occultatio est, hic ra fronte. Ibi enim occultatio est, hic revelatio: illud est sub velamine, hoc in facie. Quamdiu enim legitur Moyses, velamen super cor eorum positum est. Quare? Quia non transierunt ad Christum. Cum enim transieris ad Christum, auferetur velamen: ut qui habebas in occulto circumcisionem, in fronte portes crucem. Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem, inquit, transformamur, de g
Abbreviated transcription (Latin):
Ichi autẽ absit głiari: nͥ in cru¬
ce dñi nr̃i iħu xp̃i. Poterat
diceret. Sed dixit in cruce. Ubi
mundi philosophus erubuit: ibi
thesaurũ
apłs repperit. Non
contempnendo uile inuoluchrũ:
ꝑ uenit ad p̾ciosũ inuolutũ. Absit¬
nr̃i iħu xp̃i. Bonã sarcinã sustuli¬
sti: ibi totũ ẽ qđ quesisti: & quid
ibi magnũ lateret ostendisti. Qua
do. Quando tͥ crucifigeretur
mundus: nisi ꝓ te crucifigeretur
ꝑ quẽ factus est mundus  Ergo
qui głiat᷑ in dño gl̃iet᷑. Quo dño:¬
xp̃o crucifixo. U bi humilitas: ibi
maiestas. Ubi infi infirmitas: ibi
potestas. Ubi mors: ibi uita. Si uis
ad illa ꝑuenire. noli ista contẽpnere.
Nã non ẽ magnũ in xp̃i sapientia
głari: magnũ ẽ in cruce xp̃i głari
Unde tͥ insultat impius: inde głiet᷑
pius. Unde insultat suꝑb inde
cruce xp̃i. Ideo in fronte. tanquã
in sede pudoris. signũ istud accepi¬
sti. Recole frontem tuaͬ ne linguã
signũ noui testam̃ti. signũ in libe¬

Expanded text:
i, inquit, absit gloriari, nisi in cruce Domini Jesu Christi. Poterat diceret: sed dixit, in cruce. Ubi mundi philosophus erubuit, ibi thesaurum Apostolus reperit: non contemnendo vile involucrum, pervenit ad pretiosum involutum. Absitristi. Bonam sarcinam sustulisti, ibi totum est quod quaesisti; et quid ibi magnum lateret, ostendisti. Qualdo . Quando tibi crucifigeretur mundus, nisi pro te crucifigeretur per quem factus est mundus? Ergo qui gloriatur, in Domino glorietur. Quo Doisto crucifixo. Ubi humilitas, ibi majestas; ubi infirmitas, ibi potestas; ubi mors, ibi vita. Si vis ad illa pervenire, noli ista contemnere.Nam non est magnum in Christi sapientia gloriari: magnum est in cruce Christi gloriari: unde tibi insultat impius, inde glorietur pius; unde insultat superbus, icruce Christi: ideo in fronte tanquam in sede pudoris signum ipsum accepisti. Recole frontem tuam, ne linguam signum novi Testamenti crux in libe
Abbreviated transcription (Latin):
Qui pͣcepta legis implere se pu¬
tat ꝑ arbitriũ ꝓpͥe uoluntatis sine
sp̃u gr̃e suã iusticiã uult constitue¬
re: non iusticiã di sumere. Nã unde
dicit idem apłs. ut inueniar in illo¬

Expanded text:
cepta legis implere se putat per arbitrium propriae voluntatis sine spiritu gratiae, suam justitiam vult constituere, non justitiam Dei sumere. Nam unde dicit idem apost
Abbreviated transcription (Latin):
rimus ⁊ equales angłis facti.¬
Om̃s eni inquit resurgemus. sed
ñ om̃s ĩmutabim᷑. Et dñs. Erunt inquit
equales angłisdi. App̃hensi enim sumuᷤ
mͦ in timore ꝑ fidẽ: tc̃ aũ app̃hendemꝰ in
caritate ꝑ spẽm. Quandui enim sumus
in corpore. ꝑ egrinamur a dño: ꝑ fidem
enim ambulamus. ⁊ ñ ꝑ speciem. Ipse
itaq apłs qͥ dicit ut app̃hendam. sicut ⁊
apprehensus sum: aperte se non app̃hen¬
disse confitet᷑. Frẽs inqͥt. ego me non
arbitror app̾hendisse. Ecce dis
tentio ẽ uita mea. & me suscepit dex¬
tera tua in dño meo mediatore fi¬
lio hominis intͣ te unu ⁊ nos mul¬
tos in multis ꝑ multa: ut ꝑ eũ ap¬
pͣhendã in quo ⁊ app̾hensus sum.
& a ueterib dieb colligar. sequens
unũ pͣterita oblitus ñ in ea quȩ fu¬
tura ⁊ transitura st̃. s in ea quȩ an¬
te sunt ñ distentus s extensus: ñ¬
scđm distentionẽ s scd̾m intentio ¶Ex serm̃¬
nẽ sequor ad palmã suꝑnȩ uocati¬

Expanded text:
rimus et aequales angelis facts enim, inquit, resurgemus, sed non omnes inmutabimur, et dominus: Erunt, inquit, aequales angelis dei. adprehensi enim sumus modo in timore per fidem, tunc autem adprehendemus in caritate per speciem. quam diu enim sumus in corpore, peregrinamur a domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem. ipse itaque apostolus, qui dicit: Ut adprehendam, sicut et adprehensus sum, aperte se non adprehendisse confitetur: Fratres, inquit, ego me non arbitror adprehendisse. tentio est vita mea, et me suscepit dextera tua in Domino meo mediatore Filio hominis inter te unum et nos multos, in multis per multa, ut per eum apprehendam in quo et apprehensus sum, et a veteribus diebus colligar sequens unum, praeterita oblitus; non in ea quae futura et transitura sunt, sed in ea quae ante suntsecundum distentionem, sed secundum intentionem sequar ad palmam supernae uocati
Abbreviated transcription (Latin):
pse confitet᷑ nundũ se accepisse
ñdũ eẽ ꝑfectũ ea plenitudine
iusticiȩ quã ad ipisci dilex̃ in xp̃o:
s ad huc scđ̾m intentionẽ sequi &
p̃terita obliuiscentẽ. in ea quȩ an¬
te sunt extendi: ut nouerimus
etiã ad ipsũ ꝑtinere illud qđ ait &
si exterior hõ nrͣ corrumpit᷑. s inte¬
rior renouat᷑ de die in diem: quãuis
iã ẽẽt ꝑfectus uiator. & si ñdũ erar
ipsius itineris ꝑfectione ꝑuentor.
Deniq tales uult secũ in isto cursu
comites rapere : quib continuo con¬
iungit ⁊ dicit. Quotqͣt gͦ ꝑfecti. hoc
sapiamus. Et siqͥd alit᷑ sapitis: hoc
qͦq ds̃ uob̃ reuelauit. Uerũtam̃ in
qđ ꝑuenimus: in eo ambulemus.
Ambulatio ista ñ corporis pedib sed
m̃tis affectib ⁊ uitȩ morib geritur:
ut possint ee̾ ꝑfecti iusticie possesso¬
res: qͥ recto itinere de die in diem¬
sua renouatione ꝓficientes. iã ꝑfecti
facti sunt eiusdem iusticiȩ uiatores.

Expanded text:
se confitetur nondum accepisse, nondum esse perfectum in plenitudine iustitiae, quam adipisci dilexit in Christo, sed adhuc secundum intentionem sequi et praeterita obliuiscentem in ea quae ante sunt extendi, ut nouerimus etiam ad ipsum pertinere illud quod ait: et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renouatur de die in diem, quamuis iam esset perfectus uiator, etsi nondum erat ipsius itineris perfectione peruentor. denique tales uult secum in isto cursu comites rapere, quibus continuo subiungit et dicit: quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quoque deus uobis reuelabit; uerum tamen in quod peruenimus, in eo ambulemus. ambulatio ista non corporis pedibus, sed mentis affectibus et uitae moribus geritur, ut possint esse perfecti iustitiae possessores, qui recto itinere fidei de die in diemsua renouatione proficientes iam perfecti facti sunt eiusdem iustitiae uiatores.
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiã concupiuit apłs: delectatꝰ
ẽ memor fuit di. ⁊ delectatus est.
concupiuit anima eiꝰ ⁊ estuauit
in atria dñi: & uluert̃ omnia
quȩ ꝓ magno habebat: facta sunt
dampna. detrũta. stercora. Hinc¬

Expanded text:
stitiam concupivit Apostolus, delectatus est: memor fuit Dei, et delectatus est : concupivit anima ejus, et aestuavit in atria Domini ; et viluerunt omnia quae pro magno habebat, facta sunt damna, detrimenta, stercora.
Abbreviated transcription (Latin):
creduliꝰ errantes ⁊ seruientes desi¬
derus ⁊ uolutatib uariis: in ma¬
licia ⁊ inuidia agentes. ab homi¬
nabiles. inuicẽ odio habentes.
Talis saulus fuit: quando scđm
iusticiã quȩ in lege ẽ sine querela
fusse se dicit. Nam qi ñ post
hanc abhominabilem uitã ut eẽt
sine quȩrela in lege ꝓfecerat.
moresq mutauerat eiudent̃ in
his que sequunt᷑ ostendit: quan¬
doqͥdẽ mutatũ se ñ dicit ab his

Expanded text:
creduli, errantes, servientes desideriis et voluptatibus variis, in malitia et invidia agentes, abominabiles, invicem odio habentes. Talis Saulus fuit, quando secundum justitiam quae in lege est, sine querela fuisse se dicit. Nam quia non post hanc abominabilem vitam, ut esset sine querela, in lege profecerat, moresque mutaverat, evidenter in his quae sequuntur ostendit; quandoquidem mutatum se non dicit ab his
Abbreviated transcription (Latin):
a do Quare suã dic̃ iusticiã quȩ
hoc dixerit. Sed ex lege dix̾ iusti¬
ciã suã: in qua hõ putat sufficere
sibi lege̾ ad facienda diuina man¬
data confidens in uirtute sua.
Ex fide autẽ iusticiã ideo dicit esse
ex do: qr ds unicuiq partit᷑ m̃surã
fidi: & ad fidem ꝑtinet credere
qđ in nob̃ operetur ds ⁊ uelle. sic̃
oꝑabat᷑ in illa purpuraria cuius
aperuerat ds mentẽ ut intende¬
ret ea quȩ a paulo dicebantur.¬

Expanded text:
stitiam, quae hoc dixerit? Sed ex lege dicit justitiam suam, in qua homo putat sufficere sibi legem ad facienda divina mandata, confidens in virtute sua. Ex fide autem justitiam, ideo dicit esse ex Deo, quia Deus unicuique partitur mensuram fidei : et ad fidem pertinet credere quod in nobis Deus operetur et velle ; sicut operabatur in illa purpuraria, cujus aperuerat sensum, ut intenderet in ea quae a Paulo dicebantur
Abbreviated transcription (Latin):
t placiuisti: ibi remansisti. Si autem
dixeris sufficit: & peristi. Semꝑ adde
semꝑ ambula. semꝑ ꝓfice: noli in uid
remanere: noli retro redire: noli de¬
uiare. Remanet qͥ ñ ꝓficit: redit re¬
tro qͥ ad ea reuoluit᷑ unde iã abscesse¬
rat: deuiat qͥ apostatat. Alelius uel

Expanded text:
tibi placuisti, ibi remansisti. Si autem tibi placuisti, ibi remansisti. Si autem dixeris, Sufficit; et peristi: Semper adde, semper ambula, semper profice: noli in via remanere, noli retro redire, noli deviare. Remanet, qui non proficit; retro redit, qui ad ea revolvitur unde jam abscesserat; deviat, qui apostatat. Melius
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut noueris perfectoz. uiatore
dici. qui i in uia ambulant ꝑfecti ma¬
tores st̃. Ut scias uiatores eũ cdixisse. non
habitatores nͥ possessores: audi qđ seqͥtur
Quotq̃t gͦ ꝑfecti hoc sapiamꝰ & siqͥo
Ne forte subrepat uob̾ q uos aliqͥd estis
qui autẽ se ipsũ putat ẽẽ aliqͥd cum
nichil sit. se ipsum seducit. Et qui se
putat aliqͥd scire: necdũ scit quẽ aa¬
modũ oportet scire. Ergo ⁊ siqͥd alit
sapitis. quasi paruuli: id qͦq dͣs uob
reuelauit. Uerũtam̃ ad qd̃ ꝑuenimꝰ¬
amius. sed in eo ambulemus. Hidetis
qr uiatores sumus. Dicitis. qͥd ẽ am¬
bulare: Breuit᷑ dico ꝓficere: ne fort
ñ intelligatis ⁊ pigrius ambuletis.
Proficite fr̃es mei : discutite uos semp
sine dolo sine adulatiõe. sine palpati¬
one. Non enĩ aliqͥs ẽ intus tecũ. cui
erubescas: ⁊ iacteste. Est ibis cui pli¬
cet humilitas ipse te ꝓbet. Proba ⁊te
ipsũ. tuipse. Semꝑ tͥ displiceat qđ es
si ius ꝑuenire ad qđ ñdũ es. Nã ubi

Expanded text:
od perfectos viatores dicat; qui jam in via ambulant, perfecti viatores sunt: ut scias viatores eum dixisse, non habitatores, non possessores; audi quod sequitur: Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus. Et si quid ne forte subrepat vobis, quia vos aliquid estis. Qui autem se ipsum putat esse aliquid, cum nihil sit, se ipsum seducit . Et qui se putat aliquid scire, necdum scit quemadmodum oportet scire . Ergo, Et si quid aliter sapitis, quasi parvuli; id quoque vobis Deus revelabit. Verumtamen in quo pervenimneamus, sed in eo ambulemus. Videtis quia viatores sumus. Dicitis, Quid est ambulare? Breviter dico, Proficere; ne forte non intelligatis, et pigrius ambuletis. Proficite, fratres mei, discutite vos semper sine dolo, sine adulatione, sine palpatione. Non enim aliquis est intus tecum, cui erubescas, et jactes te. Est ibi, sed cui placet humilitas, ipse te probet. Proba et te ipsum tu ipse. Semper tibi displiceat quod es, si vis pervenire ad id quod nondum es. Nam ubi
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tis circucisio paruulor. oc¬
quã significat circu̾̃cisio. diȩ dñi¬
co resurrexit. qͥ post septimũ octa¬
abone cundũ iustĩciã que in lege e̾ qđ¬
ticiuim fuerit sine quęrela. Potuit eni¬
api urb ẽẽ intus in affectioib prauis pͥua¬
ricator legis. & tam conspicua.
oꝑa legis implere: uel timore ho¬
minũ uel ipsius dĩ: sed pene for¬
midine. ñ dilectioẽ ⁊ delectione
iusticiȩ. Aliuid ẽ enĩ uoluntate
bene faciendi bene facere: aliud
autẽ ad male faciendũ sic uolun¬
tate inclinari: ut etiã faceret si
hec posset impune ꝑmitti. Nã
sic ꝓfecto in ipsa intus uoluntate
peccat: qͥ ñ uoluntate s timore ñ
peccat. In quib interiorib suis
talem se fuisse sciens apłs ante¬

Expanded text:
sacramentis circumcisio paruulorum ocquam significat circumcisio, die dominico resurrexit, qui post septimum sabbecundum iustitiam, quae in lege est, quod fuerit sine querella. potuit enim esse intus in affectionibus prauis praeuaricator legis et tamen conspicua opera legis inplere uel timore hominum uel ipsius dei, sed poenae formidine, non dilectione et delectatione iustitiae. aliud est enim uoluntate benefaciendi benefacere, aliud autem ad malefaciendum sic uoluntate inclinari, ut etiam faceret, si hoc posset inpune permitti. nam sic profecto in ipsa intus uoluntate peccat, qui non uoluntate, sed timore non peccat. in quibus interioribus suis talem se fuisse sciens apost
Abbreviated transcription (Latin):
sħu. Preuenit me iusticia ipsius. se¬
quat᷑ illũ mea. Tunc autẽ sequetur
mea: si nͣ sit mea. Si qͦ mͦ occurrã: ñ
qr iã acceperĩ. aut iã ꝑfectus sum. Cȩ¬
perunt mirari qͥ hoc audiebant di¬
ꝑfectussim. Quid ẽ qđ ñdũ acceꝑat.
Fidem habebat. uirtutẽ habebat.
spem habebat. karitate flagrabat.
uirtutes oꝑabat᷑: inuictissime p̾dicabat:
om̃s ꝓsecutioe̾s tolerabat: in omnib
patiens. amans eccłiã sollicitudinẽ
omniũ eccłiarũ corde gestans: quid
ñdũ acceperat: Non qr iã acceperĩ.
aut iã ꝑfectus sim. Q uid ẽ qd̾ dicis
Dicis ⁊ miram᷑: dicis ⁊ stupemus.
Nouimꝰ enĩ quẽ audiamus. Quid dicis:¬
ERs ait. ego me ñ arbitror compͣhendisse.
Nolite inqͥt putare me falli: plus me
quid adsit. Ego me ipsũ nͥ arbitror
apphendisse. Unũ autẽ. Hoc. me ñ
arbitror app̃hendisse. Inũ. Alulta
habeo: & unũ nͣdũ app̃hendi. Unã
petii a dño hanc requirã. Quid pe¬
tisti: Quid reqͥris: Ut in habitem

Expanded text:
Jesu. Praevenit me justitia ipsius, sequatur illum mea. Tunc autem sequetur mea, si non sit mea. Si quo modo occurram. Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Coeperunt mirari, qui hoc audiebant diperfectus sim. Quid est quod nondum acceperat? Fidem habebat, virtutem habebat, spem habebat, charitate flagrabat, virtutes operabatur, invictissime praedicabat, omnes persecutiones tolerabat, in omnibus patiens, amans Ecclesiam, sollicitudinem omnium Ecclesiarum corde gestans: quid nondum acceperat? Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Quid est quod dicis? Dicis, et miramur; dicis, et stupemus. Novimus enim quid audiamus: quid dicis? Ego me non arbitror apprehendisse. Nolite, inquit, in me falli: plus me  desit; nescio quid adsit. Ego me ipsum non arbitror apprehendisse. Unum autem: hoc non me arbitror apprehendisse. Multa habeo, et unum nondum apprehendi. Unam petii a Domino, hanc requiram. Quid petisti, aut quid requiris? Ut inhabitem
Abbreviated transcription (Latin):
tua erit. Commuuicatio passionum
in cõmunicationib passionũ. xpͣi: si
caritas ñ erit: Nonne inueniuntur
torti latrones intanta fortitudine
corpoꝵ: ut qͥdã eoꝵ ñ solũ conscios ꝓ¬
dere noluerint. s nec nomina sua
confiteri dignati sunt int̾ cruciatis
iñ tom̾ta effosis laterib & pene ꝑditis
mebris manserit animꝰ in obstnatione
nequissima: Uide gͦ qͥd amabant: face¬
re eiĩ ista sine magno amore ñ poterant.
Sedñ sic amator di. Ds̃ ñ amat᷑ nisi de dõ.
Amauit ille nescio qͥd aliud de carne: sic̃
homo. Qđ libet amauerit socios suos
torqueri potuit ileficere ñ potuit. Sig
ille non potuit tanta ꝑferre sine amore:
nec tu poteris cõmunicare passionibus¬

Expanded text:
tio passionum in communicationibus passionum Christi, si charitas non erit? Nonne inveniuntur torti latrones in tanta fortitudine corporum, ut quidam eorum non solum conscios prodere noluerint, sed nec nomina sua confiteri dignati sint; inter cruciatus, inter tormenta, effossis lateribus, et pene perditis membris, manserit animus in obstinatione nequissima? Vide ergo quid amabant. Facere tamen ista sine magno amore non poterant. Sed non sic amator Dei. Deus non amatur, nisi de Deo. Amavit ille nescio quid aliud de carne, sicut homo. Quodlibet amaverit, socios suos torqueri potuit, deficere non potuit; si ergo ille non potuit tanta perferre sine amore; nec tu poteris communicare Christi passionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habeã: nichil m ꝓdest. Ut ꝓsit tibi
cõmunicatio passionũ. xꝑ̃i. karitas assit.
UInde t karitas o m̃dacissima infirmitas:
Inde t karitas di: Uis ostendo tͥ. unde
sit tibi: Ipsũ int̾roga horreariũ dnicu.
Sienim in te fuerit caritaᷤ d̾ cõmunicabis
ap̃i passionib ⁊ uerus eris martir. In quo
caritas coronatur. ipsẽ erit uerus martiꝵ
Uñ gͦ tibi⁊ Habens thesaurumistum in
uasis fictilib ait ipse apłs: ut eminen¬
tia  uirtutis sit dĩ ⁊ ñ ex nobis. Ergo
ad qd̵ geme. Contempne spͣm tuum.

Expanded text:
 mihi prodest . Ut prosit tibi communicatio passionum Christi, charitas adsit. Unde tibi charitas? O mendicissima infirmitas, unde tibi charitas Dei? Vis ostendo tibi unde sit tibi? Ipsum interroga horrearium dominicum. Si enim in te fuerit charitas Dei, communicabis Christi passionibus et verus eris martyr. In quo charitas coronatur, ipse erit verus martyr. Unde ergo tibi? Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus, ait ipse Apostolus, ut eminentia virtutis sit Dei, et non ex nobis . Ergoad quod geme. Contemne spiritum tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc sequor ad brauiũ suꝑnȩ uo¬
catiõis dĩ in xp̃o iħu. Adhuc sequor
ad huc ꝓficio: adhuc ambulo: adhuc
in uia sũ: adhuc me extendo: ñdũ
ꝑueni. Ergo si ⁊ tu ambulas. si te ex¬
tendis. Si ea quȩ uentura st̃ cogitas
obliuiscere p̾terita: noli in ea respi¬
cere: ne ibi remaneas ubi respexeris.
sapiamꝰ. Dycerat ñ sũ ꝑfectꝰ  ⁊ dicit. qͦt qͦt
ꝑfecti. hoc sapiamꝰ. Ergo me ñ arbitror¬

Expanded text:
Adhuc sequor: ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu. Adhuc sequor, adhuc proficio, adhuc ambulo, adhuc in via sum, adhuc me extendo, nondum perveni. Ergo si et tu ambulas, si te extendis, si ea quae ventura sunt cogitas; obliviscere praeterita, noli in ea respicere, ne ibi remaneas ubi respexeris. sapiamus. Dixerat, Non sum perfectus, et dicit, Quotquot perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
ctiõis eius. Traditus ẽ enĩ ꝓpt̃ delicta
nr̃a. & resurrexit ꝓpt iustificationemn
nram. Quid ẽ ꝓpt᷑ iustificationẽ nr̃an
Ut iustificet nos: ut iustos faciat nos
Eris opus di. ñ solũ qr homo es. set eni
qr iustus es. Melius est enĩ iustũ esse
quã homine̾ esse. Si hominẽ te fe
ds ⁊ iustũ tute facis: melius aliquio
facis quã fecit ds̃. Sed sine te. fecit
ds. Non enĩ adhibiusti aliquẽ sensi
ut te faceret ds̾. Qui gͦ fecit te sinen
ñ te iustificat sine te: Ergo fecit nis

Expanded text:
pter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Quid est, propter justificationem nostram? Ut justificet nos, ut justos faciat nos. Eris opus Dei, non solum quia homo es, sed etiam quia justus es. Melius est enim justum esse, quam te hominem esse. Si hominem te fecit Deus, et justum tu te facis; melius aliquid facis quam fecit Deus. te: non enim adhibuisti aliquem sensum ut te faceret. Qui ergo fecit te sine te, non te justificat sine te. Fecit te