comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
testatis eiꝰ alt̃ est dñs. gͦ e si
uelit. ñ tñ potest face̾ bonũ.
qͥa ex dõ tantũ est cuiꝰ gr̾a
adhuc caret. Non ix dico qd̾
in parte de qua minꝰ uidet᷑:
ostendo. qͥa nec etiam illud
bonũ qd̃ uolo: inuenio. s eꝯtͣ¬
rio malũ qd̃ nolo: ⁊ hoc ẽ. Non
ꝙ ago hoc bonũ qd̾̃ uolo. s e
contͣrio. facio hoc maluĩ qd̃ no¬
lo. ł ita continua. non inuenio
bonũ. nec mirũ qͥa non est ibi.
& uẽ non. Non i qd̃ uolo. c̾. Hoc
iõ dicit: qr multi stulti st̃ qd̾
ñ inueniunt bonũ in aliqua
re: qd̾ tñ ibi ẽ. Si aũ qd̾ nolo

Expanded text:
testatis ejus alter est Dominus. Ergo etsi velit, non tamen potest perficere bonum, quia ex Deo tantum est, cujus gratia adhuc caret. Non enim, quasi in parte de qua minus videretur ostendo, quia nec etiam illud bonum quod volo invenio, seillud quod nolo, et hoc est: Non enim ago hoc bonum quod volo, sed e contrario, facio hoc malum quod nolo. Vel ita continua: Non invenio bonum, nec mirum, quia non est ibi, et vere non. Non enim quod volo, etc. Hoc ideo dicit quia multi stulti sunt qui non inveniunt bonum in aliqua re quod tamen ibi est. Si autem quod nolo
Abbreviated transcription (Latin):
ce iõ aliud cog̾ facẽ quã uult
hõ ce lex Con delector enĩ¬
Nere lex est bonũ rõn. qͥa con¬
delec le. dĩ. uolens qd̃ ipsa iu¬
bet. & gaudens iuuari ab ea¬
quẽ dicit obdelectari his: q̃
a lege tradunt᷑. qͥa in aio non
fit peccati. qͥa ei caro ex adam
traducit᷑ : peccatũ in se habet
.i. causã peccati. Si aĩa traducẽt᷑¬

Expanded text:
cogit aliud facere, quam vult homo et lex. Condelector eniVere lex est bonum rationi, quia condelector legi Dei, volens quod ipsa jubet, et gaudens juvari ab equem dicit oblectari his quae a lege traduntur, quia in anima non fit peccati, quia enim caro ex Adam traducitur, peccatum in se habet, id est causam peccati; si anima traduceret
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rit᷑ utrũ lex. ce si sit bona:
sit tñ efficienda dãpnosa. qd̃
ex p̃dictis: uidebat᷑ posse col¬
ligi. dixãt enĩ mandatũ: eẽ
ad mortẽ. & itẽ dixãt: eẽ bonũ.
Uñ minꝰ intelligentib uideri
potest: bonũ efficisse mortem.
qd sͥ opponens: remouet. ce qͦ
intellectu dixĩt mandatũ eẽ ad
mortẽ. exponit contͣ qͦsdam im
&e cũ constet mͦ qd̾ bona ẽ lex.
ce tñ ex ea mͥ ẽ mors: ut supͣdic¬
mors: ĩ. dat᷑ hoc bonũ mͥ ad eo
ita ut sit efficiens causa mortiᷤ:
Absit. Non ir ẽ ex ipsa lege morᷤͤ:
s ex uitio hoĩs. qͥa ñ lex: s fo¬
mes ẽ efficiens causa mortis.
qͥ bonã rem u̾tit ĩ malũ. Sic̃¬
i medicina ñ ẽ causa mortis:
si ostendat uenena i morti¬
fera. licet his mali hoĩes abu¬
&e hoie̾m lib̾tate sua abuten¬

Expanded text:
quaeritur utrum lex, et si sit bona, sit tamen efficiendo damnosa. Quod ex praedictis videbatur posse colligi. Dixerat enim mandatum esse ad mortem, et item dixerat esse bonum. Unde minus intelligentibus videri potest bonum effecisse mortem. Quod sibi opponens removet, et quo intellectu dixerat mandatum esse ad mortem, exponit contra quosdam impet cum constet modo quod bona est lex, et tamen ex ea mihi est mors, ut supradicmors, id est datur hoc bonum mihi a Deo, ita ut sit efficiens causa mortis: Absit! Non enim est ex ipsa lege mors, sed ex vitio hominis, quia non lex, sed fomes est efficiens causa mortis, qui bonam rem vertit in malu medicina non est causa mortis, si ostendat uenena mortifera, licet his mali homines abuet hominem male libertate sua abuten
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uicinior tanto ẽ ꝑiculosior¬
lex mala qͣ qͥsq carnali consue¬
tudine implicat᷑: astringitur.
hanc repugnare ait. legi m̃tis
sue: & se captiuare. Uñ intelli¬
git᷑: ille hõ describi. qͥ ñdũ est
sub gr̃a. Et qͥa captiuat me: gͦ¬

Expanded text:
autem vicinior, tanto est periculosiorlex mala, qua quisque carnali consuetudine implicatus astringitur; hanc repugnare ait legi mentis suae, et se captivare. Unde intelligitur ille homo describi qui non est sub gratia. Et quia captivat me,
Abbreviated transcription (Latin):
ix mancipant se ꝑ assensũpec-¬
cato: iure dñat᷑ illiꝰ. hoc iõ dicit
ut notet de qntis malis ds hoĩe
eruit. ⁊ q̃ exitia exadam gͣxit.
cui nec lex subuenire potuit.

Expanded text:
enim mancipavit se per assensum peccato, jure dominatur illius. Hoc ideo dicit, ut notet de quantis malis Deus hominem eruit, et quae exitia ex Adam traxit, cui nec lex subvenire potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
legi: nolens qd̾ ꝓhibet. decla¬
rat aliud eẽ cuiꝰ impulsu hoc
agit .i. peccatũ. Quasi. Dico fa-
cio malũ. s ñ ego int̾ior facio.
qd̃ nc̃ patet. qͥa nolo illd̃ . ⁊ con

Expanded text:
legi nolens quod prohibet, declarat aliud esse cujus impulsu hoc agit, id est peccatum. Quasi dicat: Dixi facio malum, sed non ego interior facio. Quod nunc patet, quia nolo illud,
Abbreviated transcription (Latin):
catũ. & c̃. Qͥa dixãt peccatũ eẽ
ad mortẽ. qͦ mͦ hoc sit: det̾minat.
ductus sum falsa dulcedine: a¬
diabolo ł fomite. & hoc ẽ. Nam
concupiscit᷑: dulciꝰ fit dũ uetat᷑.
& sic peccatũ fallit ꝑ mandatũ.
Ex ꝓhibitione nãq ubi caritas
deficit: desidiũ mali crescit. qͦ
au̾cto dulciꝰ fit qd̃ ꝓhibet᷑. & ita
peccatũ fallit falsa dulcedine.
fallax ir est dulcedo: qͣm płes
atq maiores penarũ amaritu¬
portabas: te inimicꝰ occidit. AR¬
mis cuis te uicit. Armis cuis
te int̾imit. Mandato iy tanꝗͣ.
gladio: armatꝰ eras. ut inimicũ
occid̾es. qd̾ ñ uales: si de ce p̃¬
sumis. Esto gͦ humilis ñ de
te p̃sumas. &e pot̾is uincẽ. Hi
goliam. s in dei noĩe p̃sum̃tẽ:
ñ inuirib suis. Tu uenis in qͥt
ad me: cũ clipeo. & lancea. Ego
innoĩe dñi dei omĩpotentis:
sic oĩo & ñ alit̾. ꝓst̾nit᷑ inimmicꝰ.
et̾nã dãpnationẽ ꝑduxit. Se
peccatũ eẽ negauit: defendenᷤ
eam a cͥmine. Hic eand̾: sui

Expanded text:
catum. Quia dixerat peccatum esse ad mortem, quomodo hoc sit determinat. ductus sum falsa dulcedine, diabolo vel fomite. Et hoc est, nam concupiscitur, dulcius fit dum vetatur, et sic peccatum fallit per mandatum. Ex prohibitione namque ubi charitas deficit, desiderium mali crescit, quo aucto dulcius fit quod prohibetur, et ita peccatum fallit falsa dulcedine. Fallax enim est dulcedo quam plures atque majores poenarum amarituportabas te inimicus occidit, armis tuis te vicit, armis tuis te interemit. Mandato enim tanquam gladio armatus eras, ut inimicum occideres, quod non vales, si de te praesumis. Esto ergo humilis, non de te praesumas, et poteris vincere. Goliam, sed in Dei nomine praesumentem non in viribus suis: Tu venis, inquit, ad me cum clypeo et lancea, ego in nomine Domini omnipotentis, sic omnino, et non aliter prosternitur inimicus. aeternam damnationem perduxit. VEpeccatum esse negavit, defendens eam a crimine, hic eamdem sui
Abbreviated transcription (Latin):
uiuente .u. al ẽ le. uiri. Si autẽ
mortuus fuĩt: soluta est alege¬
uiri. ita dũ lex statũ ht̃: ei sub¬
iectꝰ est hõ. cũ ñ desinit habere
statũ: soluit᷑ hõ. ł ita. An igno.
Agit de lege nat᷑ali. Nt ii firmet¬
t̾rena: suadeat celestia. Sciunt
utiq legẽ romani. qͥa ñ sunt

Expanded text:
em mortuus fuerit, soluta est, ita dum lex statum habet ei subjectus est homo, cum vero desinet habere statum, solvitur homo. Vel ita, an ignoratis? Agit de lege naturali. Amrrena suadeat coelestia. Sciunt enim legem Romani quia non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
factũ est. ut qͥ ñ obediuit suo
suꝑiori ei ñ seruiat suũ inferiꝰ
.i. caro. Supͣ te est dñs cuus ĩfra
caro tua. Serui meliori ⁊ suꝑio¬
ri: ut seruiat tͥ infi̾or concẽpsisti
suꝑiorẽ. torqris ab infi̾ori dico

Expanded text:
est, ut qui non obedivit suo superiori, ei non serviat suum inferius, id est caro. Supra te est Dominus tuus, infra te caro tua. Servi meliori ut serviat tibi inferior. Contempsisti superiorem, torqueris ab inferiori. Dico
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiã .n. nͥ .l. d. ñ cõ. Non dix̃
ñ habebã. Bonũ ẽ gͦ lex. que
scĩtate sua ce iꝰticia: malum eẽ
concupiscentiã: qd̃ nesciebam
ostendit. Non gͦ imputo legi
dei: s uitio meo peccatũ. Bona
ẽ ip lex s sine grã tm̃mͦ osten¬
dit peccatũ ñ tulit. Lex gͦ sẽꝑ¬
ẽ bona. siue obsit inanib grã:
siue ꝓsit plenis gr̃a. multa i
st̃ bona: que tñ qͥb̾dã uitio ip¬
sors st̃ noxia. sic̃ sol sanos qͥd̾
ocłos mulcet. dolentib auget
dolorẽ siłit gͦ lex ꝓdest. haben¬
tib grãm q̃ est m̃tiũ sanitas.
Inanib autẽ obest. ñ suo: sed
illoꝵs uitio. dico oꝑatũ est mͥ
mortẽ: in cantũ ut peccatũ .i.
fomes peccati. fiat peccans .i. pecca
uaricatio accessit. fiat peccans
ardebat fomes. .e ꝑ qd̃ accreuit
p̃uaricatio. Coñcupiscentia enĩ
carnis q̃ carnis ẽ maloꝵ: per
mandatũ mag̃ p̃ualuit. non de¬
fecit. Lexii concupiscentiã non
extinxit. Ubi i ñ ÷ gr̃a lib̾ato¬

Expanded text:
. Non dixit, non habebam. Bonum ergo est lex quae sanctitate sua et justitia, malum esse concupiscentiam quam nesciebam ostendit. Non igitur imputo legi Dei, sed vitio meo peccatum, bona est enim lex, sed sine gratia tantum ostendit peccatum, non intulit. Ergo lex semper bona est, sive obsit isit plenis gratia. Multa enim sunt bona quae tamen quibusdam vitio ipsorum sunt noxia, sicut sol sanos quidem oculos mulcet, dolentibus auget dolorem. Similiter ergo lex prodest habentibus gratiam, quae est mentium sanitas. Inanibus obest non suo, sed illorum vitio. Dico operatum est mihi mortem, in tantum, ut peccatum, id est fomes peccati, fiat peccans, id est pepraevaricatio accessit. Fiat peccans ardebat fomes, et per quod accrevit praevaricatio. Concupiscentia enim carnis quae radix est malorum per mandatum magis praevaluit non defecit. Lex enim concupiscentiam non exstinxit. Ubi enim non est gratia liberato
Abbreviated transcription (Latin):
aũ. hũc usq legẽ excusauit:
qd ñ debet refundi culpa ĩ¬
&e ita ñ in creatorẽ. s in hoies
qͥ ex se uiciati st̃: ut prauis
motib resistere nequeant.

Expanded text:
. Hucusque legem excusavit, quod non debet refundi in eam cuet ita non in Creatorem, sed in homines, qui ex se vitiati sunt, ut pravis motibus resistere nequeant.
Abbreviated transcription (Latin):
carnalis. spũalis: qͥa scd̾m
sp̃m uiuit carnalis qͥa car¬
nis concupiscentias sentit. s
ñ totꝰ carnalis qͥa pꝰ concupiᷤᷤ¬
centias ñ uadit. ex parte gͥ
mortali: carnalis est ex sp̃uali
spũalis. Ex parte infĩori: ẽ car¬
nalis. & qͥa hoc ex pecc̃o pͥmi
hoĩs accessit: subdit. Ego dico
le uoluptatis ade: subiectus
pecc̃o .i. concupiscentie. Hoc i

Expanded text:
carnalis; spiritualis, quia secundum spiritum vivit; carnalis, quia carnis concupiscentias sentit. Sed non totus carnalis, quia concupiscentiis non consentit. Ex parte igitur mortali carnalis est, ex parte sspiritualis, ex parte inferiori carnalis est. Et quia hoc ex peccato primi hominis accessit, subdit: Ego, dico, lae voluptatis Adae, subjectus peccato, id est concupiscent
Abbreviated transcription (Latin):
si. Nere oꝑor qd̃ ñ intelligo. qͥa
ce dimuto bonũ qd̃ nolo: i fa¬
cio malũ qd̾ nolo:⁊ ẽ ꝓbatio
a partib ⁊ abeffectu. Dimittẽ
i bonũ. ⁊ facẽ malũ: st̃ partes
oꝑari malũ. Dicit᷑ ir larga ac¬
ceptione: ⁊ consueta locõne: cẽ
ille oꝑari malũ: qͥ dimictit fa¬
cere bonũ. Nolo aũ. i nolo: st̃
effect᷑ intelligo. ex eo ii qd̃ qͥs

Expanded text:
 Vere operor quod non intelligo, quia et dimitto bonum quod volo, et facio malum quod nolo. Et est probatio a partibus et ab effectu. Dimittere enim bonum, et facere malum, sunt partes operari malum. Dicitur enim larga acceptione et consueta locutione etiam ille operari malum qui dimittit bonum. Volo autem et nolo sunt eff
Abbreviated transcription (Latin):
pec .i. inimic̾ dũ uidens hoĩ
ꝓuideri ꝑ legẽ: illicita suasit.
ut ꝓuita: ex lege ei mors ꝓue¬
niret. oꝑatũ ẽ dico intantũ: ut
pec. fiat peccans .i. peccare facieis.

Expanded text:
est inimicus, dum videns homini provideri per legem illicita suasit, ut pro vita ex lege ei mors proveniret. Operatum est dico in tantum, ut peccatum fiat peccans, id est peccare faciens.
Abbreviated transcription (Latin):
Ante ir erat sͥ ignotus peccator
erat ad uitã mͥ obedie̾nti:i ob¬
seruanti. ł erat ad uitã inten¬
tione dantis: & qͥa bonũ erat.
hoc id̾ ñ aliud eẽ ad mortem
et̾nã mͥ ñ obseruanti e peccan-¬
ti. Ad mortẽ autẽ est ñ ex sui
uitio: s pone p̃dicte occasiomᷤ.¬

Expanded text:
Ante enim erat sibi ignotus peccator,erat ad vitam obedienti vel observanti, vel erat ad vitam intentione dantis, quia bonum erat, hoc idem non aliud esse, ad mortem aeternam, mihi non observanti, et peccanti. Ad mortem autem non est ex sui vitio, sed ratione praedictae occasioni
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ui. uiro uocabit᷑ adult̾a
si fuit cũ .a.iii. sic qͥ p̃uari¬
cante lege stante: peccat. Si
lib̾ati st̃ sic finita lege non
dimissis figͣis. M or̃tua enĩ
lege: non sunt adult̾i qͥ cũ
xp̃o sunt. Immo siqͥs seruãs
legẽ mortuã uult eẽ fidei:
adult̾ est in utͦq nec ꝓdest

Expanded text:
 marito vocabitur adultera, si fuerit cum alio viro: sic qui praevaricatur lege stante peccat. Si lio viro: sic, finita lege non dimissis figuris. Mortua enim lege non sunt adulteri qui cum Christo sunt, imo si quis servans legem mortuam, vult esse fidei, adulter in utroque, nec prodest
Abbreviated transcription (Latin):
ta: homo releuet᷑. ut de ceto pos¬
sit resipiscẽ p̃sso peccõ. Pot̃ enĩ
homo exhonerat᷑ mał: resistẽ
adu̾sario potestate recepta contͣ
de qd̾ hic inducit. qͣrta legem
fidei. potiorẽ lege moysi quã
&e grãm uocat. Quatuor enĩ
leges. in hac serie memorant᷑.s.

Expanded text:
ta, homo relevetur, ut de caetero possit resipiscere presso peccato. Potest enim homo exoneratus malis resistere adversario, potestate recepta contra de quod hic inducit quartam legem fidei, potiorem lege Mosi, quam et gratiam vocat. Quatuor enim leges in hac serie memorantur, s
Abbreviated transcription (Latin):
Hactenꝰ egit de ui gre̾. ostñdens
ex ea: ñ ex lege eẽ salutẽ. nc̃ dicit
qd̃ lex ultͣ ñ est tenenda: i agit
de fine legis: ⁊ pͥori in utilitate
legis. Ne gͦ mirent᷑ Romani qͥa
apłs dicit. ñ estis sublege. s sub
gr̃a. Supͣ enĩ dicebat᷑ lex: non

Expanded text:
Hactenus egit de vi gratiae, ostendens ex ea non ex lege esse salutem: nunc dicit quod lex ultra non est tenenda, et agit de fine legis, et priori inutilitate legis. Non ergo mirentur Romani, quia Apostolus ait: Non estis sub lege, sed sub gratia . Supra enim dicebatur lex non
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ obe. & ꝑ hoc: estis facti
te: non extimore obedistis fi¬
forma. nr̃a doctͥna: euangłii
forma est. q̃ imaginẽ dei de¬
formata restituit. cui concor

Expanded text:
t per hoc estis facti te non ex timore obedistis fiforma nostra. Doctrina Evangelii est forma quae imaginem Dei deformatam restituit. In
Abbreviated transcription (Latin):
uolo: ⁊ ago qd nolo. Si aũ hoc
ẽ .i. si qd̾ nolo dimitẽ tñ dimuto:
lege illud p̃cipiente. i qd̃ nolo
facẽ. illd̃ tñ facio: lege illud
ꝓhibente. tc̃ ego scd̾m int̾iorẽ

Expanded text:
volo, et ago quod nolo. Si autem hoc, id est si quod nolo dimittere, tamen dimitto lege illud praecipiente, et quod nolo facere, illud tamen facio, lege illud prohibente, tunc ego, secundum interiorem
Abbreviated transcription (Latin):
mulier. lex uiri. & rursum
in hac re: ꝓpt̾ quã siłitudo in¬
ducta fuit. siłit̾ tria .s. aĩa. pec¬
catũ. lex. hoc solũ hic diu̾sũ
est qd̃ in illa uir morit᷑: ut a
lege uiri soluta mulier. nu¬
bat cui uelit. Hic autẽ non
ꝑeccatũ: s ipsa morit᷑ peccato.
aĩa morit᷑: que ĩa seruit m̃te
legi dei quãuis ipse passioneᷤᷤ
ñdũ mortue sint: quãdiu car¬
ne seruit legi peccati. restat gͦ
adhuc aliqͥd ei qͥ est sub gr̾a.¬

Expanded text:
mulier, lex viri, et rursum in hac propter quam similitudo inducta fuit, similiter tria, anima, peccatorum lex. Hoc solum hic diversum est, quod in illa vir moritur, ut a lege viri soluta mulier nubat cui velit; hic autem non peccatum, sed ipsa anima moritur peccato.  moritur, qui jam servit mente legi Dei, quamvis ipsae passiones nondum mortuae sint, quandiu carne servitur legi peccati. Restat enim adhuc aliquid ei qui est sub grat
Abbreviated transcription (Latin):
Ita p̾ponant iꝰticie delectati¬
onẽ uoluptatib carnis. ꝓ iꝰti¬
cia tñ penã mortẽq pati for¬
mident. humanũq hoc pa¬
rũ est ut contẽpnas qͥcqͥd te
delectabat. Contẽpne etiã
qͥcqͥd de t̾rebat. carces. torm̃ta.
& mortẽ. In utͦq gͣdu amato¬

Expanded text:
ita praeponant justitiae delectationem voluptatibus carnis, pro justitia tamen poenas mortemque pati formident. Humanum est hoc. Parum est ut contemnas quidquid te delectabat, contemne etiam quidquid terrebat, carceres, tormenta, etiam mortem. In utroque gradu, amato
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i so. su. remissis peccatis a
lege que est causa mor .i. pec¬
cati. Aucta est enĩ concupiscen¬
tia cũ lex ꝓhib̾et ubi ñ erat
fides & ad cumulũ peccõꝵ¬

Expanded text:
i sumus, remissis peccatis, a lege, quae est causa mortis, id est peccati. Aucta est enim concupiscentia, cum lex prohiberet ubi non erat fides; et ad cumulum pecc
Abbreviated transcription (Latin):
usq siłicudo ẽ: de hinc incipit
rẽ loqui ꝓ qua scłitudinẽ in-¬
duxit & infert a simili. Quasi.
qͥa ita est int̾ uirũ &e mulierẽ.
tui legra. figa̾tiuis. Ita i hic
appellat᷑ lex. mortificati dico ꝑ
ad hoc estis mortificati legi:

Expanded text:
usque similitudo est. Dehinc incipit rem loqui, pro qua similitudinem induxit, et infert a simili; quasi dicat: Quia ita est inter virum et mulierem. tui legi, id est figurativis. Ita enim hic appellatur lex. Mortificati, dico, ad hoc estis mortificati legi,
Abbreviated transcription (Latin):
ces. ad ꝓbandũ ꝑ legẽ cognosci
peccatũ: hoc elegit apłs qd̃ ẽ
bona ẽ gͦ lex. que dũ hoc ꝓhi¬
bet: omĩa mortalia ꝓhibet.
Non ẽ lex peccatũ. s insinuatͥx
peccati. P ẽam factꝰ hõ doctus
erat. & nota qd̃ ait nesciebam. ñ
ꝓpt̾ se hoc dicit. s in sua ꝑsona:
que sit ista concupiscentia dñt¬
qͥdam illa eẽ que ꝓhibet in
decalogo: cũ dicit᷑. Non concu¬
pisces rẽ ꝓx̾ĩ. ł uxorẽ ꝓximi a
lii uͦ gñalit qualibet concupis¬
centiã quoꝵlibet ꝓhibitoꝵ. Se¬
qͥt᷑. Occasione autẽ ac. & c̃. Ecce
ostensũ est: qd̾ lex bona est.
que peccatũ ꝓhibet: a ostñdit.
s tñ ex ea malũ accessit qͥa pec¬
concupiscentie qd̃ & carnalitas
Aucta est enĩ: concupiscentia
ex ꝓhibitione legis: qñ ad huc
ad huc deerat. S mͦ omẽ peccatũ
accessit. qͥa etiã p̃uaricatio. oꝑatũ
est dico: occasione ac. ꝓman .i. ꝑ le

Expanded text:
s Ad probandum per legem cognosci peccatum, hoc elegit Apostolus quBona ergo lex quae dum hoc prohibet, omnia mortalia prohibet. Non est lex peccatum, sed insinuatrix peccati. Per eam factus est homo doctus, erat. Et nota quod ait, nesciebam, non pro se hoc dicit, sed in persona quae sit ista concupiscentiaquae prohibetur in Decalogo cum dicitur: Non concupisces rem proximi, vel uxorem proximi . Alii ergo generaliter quamlibet concupiscentiam quorumlibet prohibitorum. Occasione autem, etc. Ecce ostensum est quod lex bona est quae peccatum prohibet, et ostendit; sed tamen ex ea malum accessit, quia pecconcupiscentiae, quod et carnalitas Aucta est enim concupiscentia ex prohibitione legis, quando adhuc adhuc deerat. Sed modo omne peccatum accessit, quia etiam praevaricatio. Operatum est, dico, occasione accepta pe
Abbreviated transcription (Latin):
& dĩabolꝰ etiã: ex mandato occasi
onẽ accepit. qͥa uidens legem in
auxilio hõĩb datã: mag̾ exarsit
tẽptaret. Nel peccatũ .i. diabolus.
ł fomes est oꝑatũ est ĩ me .o. c̃cupiᷤ.¬
Non mutat᷑ sensus hors u̾bors &
occasione. ac. in ipsis reb ut uisa
muliere. ł auro & hꝰmͦi. Atende
recte dici: peccatũ oꝑatũ. omnẽ coi¬
cupiscentiã ꝑ mandatũ: ł occõnẽ
accepisse ꝑ mandatũ. Minor enĩ
erat concupiscentia ante legẽ qn
eiꝰq illecebras blandas. ⁊ ex carna¬
li suauitate iocundas malã felici¬
tatẽ putabat. s ueniente lege ui¬
non ire pꝰ eam. strinxit se conat᷑
ẽ homo de se p̃sumens: concupiᷤᷤ¬
centie fluuiũ siccare: s ñ ualuit.
frenat᷑ ẽ qͥd̾ fluuiꝰ concupiscentie
oppositis obicib legis: s ñ siccat᷑.
posita lege: &e q̃ pꝰ eũ ducebat
obice nullo: obruit eũ obice: rup¬
co. ꝑ legẽ ⁊ doctꝰ: ea p̃uaricata
peiꝰ ẽ uictꝰ. ⁊ fact᷑ ẽ legis p̃uarica¬

Expanded text:
 diabolus etiam ex mandato accepit occasionem, quia videns legem in auxilium hominibus datam, magis exarsit tentaret. Vel, peccatum, id est diabolus vel fomes, est operatum in me omnem concupiNon mutatur sensus horum verborum. Et occasione accepta, in ipsis rebus, ut visa muliere, vel auro, et hujusmodi. Attende recte dici peccatum operatum omnem concupiscentiam per mandatum, vel occasionem accepisse per mandatum. Minor enim erat concupiscentia ante legem, quejusque illecebras blandas, et ex carnali suavitate jucundas magnam felicitatem putabat. Sed veniente lege non ire post eam, strinxit se, conatus est homo de se praesumens concupiscentiae fluvium siccare, sed non valuit. Frenatus quidem est fluvius concupiscentiae, oppositis obicibus legis, sed non siccatus; posita lege, et quae prius eum ducebat obice nullo, obruit eum obice rupto. Per legem enim doctus, ea praevaricata pejus est victus, et factus est legis praevarica
Abbreviated transcription (Latin):
lier a lege uiri lib̾at᷑ mortuo
iuro: non a lege nate. nec ultͣ
debet xp̃ianꝰ: eẽ sub lege. Si
enĩ lex ei uiuit: adulter est.
ostendit: positũ exempliĩ
ex sequendo. Si mortuus
ftũt uir eiꝰ: soluta est a lege

Expanded text:
r a lege viri, mortuo viro, non a lege naturae, nec ultra debet Christianus esse sub lege. Si enim ei lex vivit, adulter est, ostendit positum exemplum exsequendo: Si autem mortuus fuerit vir ejus, soluta est a lege
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit .i. quãdu statũ ht̃: Mor¬
tua i dicit᷑ lex: cũ cessat eiꝰ
auctoritas. Non debetis hoc
ignorare. qi uos scitis legem
nat᷑alem & ego loqͦr scientibꝰ
legẽ hoc de lege nat᷑ali litt̾is
inscͥpta. siue consuetudine
hõiũ cõꝓbata: ait. sub qua
erant iudei. g̾ci. & latini. hec
enĩ lex nat᷑alis ẽ. Postẽa uͦ spe¬
cialẽ legẽ ꝓponit ꝑ quã etiã¬

Expanded text:
id est quandiu statum habet. Mortua enim dicitur lex, cum cessat ejus auctoritas. Non debetis hoc ignorare, quia vos scitis legem naturalem. Et ego loquor scientibus legem, hoc de lege naturali litteris inscripta, sive consuetudine hominum comprobata ait, sub qua erant Judaei, Graeci, Latini. Haec enim lex generalis est; postea vero specialem legem proponit,
Abbreviated transcription (Latin):
de remuneratione peccati:
stipendiũ noi̾auit. & de re¬
mun̾ãtione electoꝵ: dixit
grãm dĩ. qr qͥ militant diabo¬
lo: ꝓpͥam m̃cedẽ accipiunt. qͣsi

Expanded text:
de remuneratione peccati, stipendium nominavit, et de remuneratione electorum dixit gratiam Dei, quia qui militant diabolo propriam mercedem accipiunt, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uixãt aliqñ inparadiso qͥn cõtͣ
p̃ceptũ datũ: satis apparebat
admissũ. s cũ hoĩes nati pecca¬
tores. sine mandato uiuerent:
tanꝙ̃. mortuũ latebat. seq̃bant᷑¬
q concupiscentias carnis sine
cognitione qͥa sine cohibitione.
s data lege peccatũ innoticiã
nati hoĩs reuixit qd̃ innoti¬
ciã pͥmã facti hoĩs aliqñ iam
uixãt. Ego aũ .m. sũ .i. noui me¬

Expanded text:
vixerat aliquando in paradiso, quando contra praeceptum datum satis apparebat admissum; sed cum homines nati peccatores sine mandato viverent, tanquam mortuum latebat, sequebaturque concupiscentias carnis sine cognitione, quia sine cohibitione; sed, data lege, peccatum in notitiam nati hominis revixit quod in notitiam primam facti hominis, aliquando jam vixerat. Ego au
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s. hoc .s. ignoratis. quia lex
moysi in hoĩe donat᷑. ut ei obe
ignorare enĩ .i. qͥa uos scitis legẽ
.s. moysi. Erant ꝑ romani de iu¬
deis. & de gentib & ego loquor
si sp̃ualit̃ intelligat᷑. Dẽiñ ꝑ siłe:
illud ostendit subdens. Nam

Expanded text:
scilicet ignoratis, quia lex Mosi in homine dominatur, ut ei obedignorare. Enim, id est quia vos scitis legem, scilicet Mosi. Erant enim Romani de Judaeis et gentibus. Et ego loquor si spiritualiter intelligatur. Deinde per simile illud ostendit subdens, nam
Abbreviated transcription (Latin):
debitũ. Stipendiũ enĩ dicit᷑
deranda. Antiqͥtꝰ is: potiꝰ pon¬
derabat᷑ pecuma ꝗͣ numera¬
bat. q̃ militib ꝓ patria mili¬
tantib: expublico erario tri¬

Expanded text:
imo. Stipendium enim dicitur deranda. Antiquitus enim potius ponderabatur pecunia quam numerabatur, quae militibus pro patria militantibus ex publico aerario tri
Abbreviated transcription (Latin):
sit mala. qͥa uidebat᷑ culpase
legẽ: dicendo passiones pecca¬
legẽ mortis e uetustatẽ litt̾e.
que u̾ba male intellecta: fo¬
mitẽ in sanie. & furori mani¬
cheoꝵ subministrart̃. Mani¬
chei iz legẽ moysi dñt ñ adõ
datã. & eam euangłio contͣriã
eẽ contendunt. & qn cũ eis
agit᷑ p̃dictis testimoniis apłi:
opponit. ut e hoc se intellex¬
isse neget: & legẽ legis ipsiꝰ
xit uires peccati: detinens a
peccauit. auctor eiꝰ qͣsi male rei:

Expanded text:
sit mala, quia videbatur culpasse legem dicendo passiones peccalegem mortis et vetustatem litterae; quae verba male intellecta fomitem insaniae furori Manichaeorum subministrarent. Manichaei enim legem Mosi dicunt non a Deo datam, et eam Evangelio contrariam esse contendunt, et quando cum eis agitur, praedictis testimoniis Apostoli opponit, ut et hoc se intellexisse neget, et legem legis ipsius xit vires peccati detinens a pecca
Abbreviated transcription (Latin):
&e rebellare. Ego aũ. int̾ior hõ.
mor. sũ. aucto peccato. ⁊ ad dita
p̃uaricatione. ł ita ab illo loco.
sñ le. oe agit de pecc̃o concupiᷤ¬
centie. & de aliis q̃ ꝑ legẽ nota
fuert̃. & respicit ad illud qd̾¬

Expanded text:
et rebellare. Ego autem interior homo mortuus sum aucto peccato et addita praevaricatione; vel ita ab illo loco, sine lege, et agit de peccato concupiscentiae, et de aliis quae per legem nota fuerunt, et respicit ad illud q
Abbreviated transcription (Latin):
consũmationẽ. & est sensus.
Sicut nullꝰ timor coegit uos
tasq peccati duxit: sic mͦ ad
iuste uiuendũ ñ uos suppli¬
cii metꝰ urgeat: s dilectio ca

Expanded text:
consummationem. Et est sensus. Sicut tunc nullus timor coegit vos tasque peccati, sic ad iuste uiuendum non uos supplicii metus urgeat, sed duca
Abbreviated transcription (Latin):
ex carne ur̃a ꝓ qͣ humanũ di¬
co. qͥa maiora deb̾em dice̾: si
possetis ferre. qͥa pł seruitutis
debetis iꝰticie: qm pecc̃o. s parto
infirmitati ur̾e exigens plus
boni auob: qͣm fecistis mali.¬

Expanded text:
ex carne vestra, pro qua humanum dico, quia majora deberem dicere si possetis ferre, quia plus servitutis debetis justitiae quam peccato; sed parco infirmitati vestrae non exigens plus boni a vobis, quam fecistis mali
Abbreviated transcription (Latin):
iutriꝰq gerit exp̾ssã siłitudinẽ.
Nã sic̃ panis p̃ cetis cibis corpus
reficit. ⁊ sustentat: iuũ hoĩem
letificat. atq in hebriat: sic caro xͥ
int̾iorem hoĩẽ magis cet̾is gratus
spũalit̃ reficit: i saginat. quẽ sangͥs
xͥ spũalit̾ letificat. ⁊ sic inhebriat
ut sobriũ reddat. Uñ. Calix tuus

Expanded text:
i gerit expressam similitudinem. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem magis caeteris gratiis spiritualiter reficit et saginat, quem et sanguis spiritualiter laetificat, et sic inebriat, ut sobrium reddat. Unde: Calix tuus
Abbreviated transcription (Latin):
hõ .i. examinet. ⁊ purget se ipsũ.
uͣt si peccata st̃ cotidiana. ł ñ sit
mortifera. ⁊ dimutat cõfratri:
mortiferũ: qd̃ edis. s uide si di¬
mutis debitoribꝰ. Nã si ñ dimictis:
m̃tiris. ⁊ eim̃tiris: quẽ ñ fallis.

Expanded text:
 est examinet et purget seipsum, ut si peccata sunt quotidiana, vel non sint mortifera, et dimittat confratri amortiferum quod edis. Sed vide si dimittis debitoribus; nam si non dimittis mentiris, et ei mentiris quem non fa
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑a in corꝑea: & cõmutabilit̾ uiua
et̾na stabilitate ĩ se ipso manens:
s ĩ qͥb habitat: habent eũ ꝓ sue
capacitatis diu̾sitate: alii ampliꝰ.
alii minꝰ. qͦs ipse sͥ dilectissimũ

Expanded text:
natura incorporea et incommutabiliter viva, aeterna stabilitate in seipso manens, sed in quibus habitat, habent eum pro suae capacitatis diversitate, alii amplius, alii minus, quos ipse sibi dilectissimum
Abbreviated transcription (Latin):
feret᷑ cadaũ tuũ in sepulcrũ patr̃
tuoꝵ dictũ is fu̾at illi: ut ĩ sama¬
ria p̃dicaret. & ñ ibi comed̾et: &e
ip̃e tn comedit ibi. Uñ illud mina
bat ad carnẽ suã: potuit in t̾ceri.
sur̾ mortuus: & ꝑ hoc ĩobedientia¬
ꝓpħe potuit puniri: ne ad suppli¬
tiũ tartareũ eiꝰ aĩa reꝑet᷑. Uñ

Expanded text:
feretur cadaver tuum in sepulcro patrum tuorum . Dictum enim fuerat illi, ut in Samaria praedicaret, et non ibi comederet. Ipse tamen comedit ibi. Unde illud minatbat ad carnem suam, potuit inde terrersurus mortuus. Et per hoc inobedientia potuit puniri, ne ad supplicium tartareum ejus anima raperetur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
a spũ scõ: p̃mitit simile ĩ ꝯtͣrio
assidui .i. hoc u̾bo assiduitatẽ
notat. ad simulac᷑ .mn. cui ĩpieta
ti repugnat rõ. ꝓut duce. a ma¬
ligno spũ. Not̾a qd̃ spũalia illiᷤ
traditur̾ apłs: pͥorẽ conu̾sationẽ

Expanded text:
 sancto, praemittit simile in contrario assidui, in hoc verbo assiduitatem notat, ad simulacra muta, cui impietati ratio repugnat, prout ducebamini, a maligno spiritu. Nota quod spiritualia illis traditur
Abbreviated transcription (Latin):
oĩã. necessaria ĩ oĩb ñ uni omĩa
ht̃ qͥs ĩ se: hãt ĩ alio. ⁊ sic maneat
caritas ⁊ humilitas. Si iy humił
es ⁊ amas unitatẽ: tͥ ht̃. qͥsqͥs in
illa aliqͥd ht̃. Colle ĩuidiã &
tuũ ẽ qd habeo. Liuor seꝑat. sa¬
ritas iuĩgit. sic̃ in huano corꝑe

Expanded text:
aria in omnibus, non uni omnia habet quis in se, habeat in alio, et sic maneat charitas et humilitas. Si enim humilis es et amas unitatem, tibi habet quisquis in illa aliquid habet, tolle invidiam et tuum est quod habeo; livor separat, charitas jungit. Sicut in humano 102
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ oblatio insimł celebret᷑:  oĩb
ministret᷑. S siqͥs esurit. ⁊ ĩpatiẽs
ñ uult expectare: manoucet do¬
mi. suos cibos .i. pane t̾reno pas¬
cat᷑. nec pꝰ: eucharistiã sumat. Iõ
ita ordinate: ⁊ sine scismate faci¬
endũ ẽ uob̃: ut ñ conueniatis
ĩ iudiciũ dãpnationis Ct̾a ã¬

Expanded text:
 oblatio in simul celebretur, et omnibus ministretur. Sed si quis esurierit, et impatiens non vult exspectare, manducet domi suos cibos, id est pane terreno pascatur, nec post eucharistiam sumat. Ideo ita ordinate et sine schismate faciendum est vobis, ut non conveniatis in judicium damnationis. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
redarguit. qͥ hoib diuina bñficia
attͥbuebant ostendens: nullum
bñficiũ ẽẽ huãnũ. s donũ dĩ. dũ
dicit. Nemo in spũ dei lo. dicit
anatħ iħu. que uox ex humano
errore ẽ: ut oẽ falsũ. ⁊ nemo dicit

Expanded text:
redarguit qui hominibus divina beneficia tribuebant, ostendens nullum beneficium esse humanum, sed donum Dei, dum dicit, nemo, in spiritu loquens, dicit anathema Jesu, quae vox ex humano errore est, ut omne falsum, et nemo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ł certis dieb sũptũ. Nã aliqͥs
honorando: ñ auoet cotidie su
ciũ manoucare cũ dñs dicat.
Qui manoucat me: ipse uiuet
manducandi. unũ sacͣm̃talẽ. qͦ
manducant tã boni ꝙͣ mali.

Expanded text:
 certis horis sumptum. Nam aliquis honorando non audet quotidie sumcium manducare cum Dominus dicat: Qui manducat me, ipse vivet manducandi, unum sacramentalem quo manducan
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mundo ad ĩuisibilia pat̾ne
maiestatis tnͣsiturꝰ: celebrato sacͣ¬
m̃to uet̾is pasche: pꝰ typicũ agnũ.
ĩultimo corpꝰ suũ ⁊ sanguinẽ in
spe̾ panis ⁊ uini: tradidit disci¬
pulis. uͥ diligent᷑ accenoenoũ ẽ:
alia. qͣre potiꝰ sub ista ⁊ cũ sub
ista: qͣre sub dupplici. dem̃ qͣre
admisceat᷑ aqua. pꝰ. qͥd abonis. oe
qͥd amalis sumat᷑. Deiñ q̃ ibi ui¬
dent᷑ eẽ ł fieri utrũ siue sint. ł
uet̾is legis sacm̃ta cessatura int̃
que p̾cipiuĩ erat: agni paschał
sacͣm̃tũ ⁊ noue legis sacͣmenta
substituenda. int̾ que excellit diñ
dedit: ut memorie discipłors te¬
natiꝰ infiget᷑: & ab eccł̃a deinceps
frequentaret᷑. Sub alia uͦ specie
deinceps instituit ut fides hab̾et

Expanded text:
hoc mundo ad invisibilia aeternae majestatis transiturus celebrato sacramento veteris Paschae, post typicum agnum in ultimo corpus suum et sanguinem in specie panis, vini tradidit discipulis. Ubi diligenter animadvertendum est alia, quare potius sub ista; et cum sub ista, quare sub duplici. Deinde quare aqua admisceatur, post quid a bonis et quid a malis sumatur; deinde quae ibi videntur esse vel fieri, utrum vere sint vel veteris legis sacramenta cessatura inter quae praecipuum erat agni paschalis sacramentum, et novae legis sacramenta instituenda inter quae excellit Domindedit, ut memoriae discipulorum tenacius infigeretur, et ab Ecclesia deinceps frequentaretur. Sub alia vero specie deinceps sumendum instituit, ut fides haberet
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾atĩonẽ singłarit᷑ debitã ñ ex¬
hibens. ꝑ hoc docet douote: ce
cũ timore accedendũ eẽ ad cõmu¬
nionẽ. qi dñs ẽ cuiꝰ caro sumit᷑.
ut grãm uideam̃ redd̾e redẽptori.
Querit᷑ an cotioie sit sum̃da eu¬
charistia: an eligendi sĩt dies
ad tantũ sacͣmtũ dignꝰ accedit.
huic q̃stioni recte Roet. Q mo¬
net: ut p̃cipue ĩ xͥ pace ꝑmaneat᷑.¬

Expanded text:
tam non exhibens. Per hoc docet devote et cum timore accedendum esse ad communionem, quia Dominus est cujus caro sumitur ut gratiam videamur reddere Redemptori. Quaeritur an quotidie sit sumenda eucharistia, an eligendi sint dies, ad tantum sacramentum dignus accedat. Huic quaestioni recte respondet, qui monet ut praecipue in Christi pace permaneat
Abbreviated transcription (Latin):
ita ħ mala ex ĩdigna assũptione
ueniunt. Qd̃ .i. s si m̃tis nr̃e tͥbu¬
nal ascendentes accusante cogi
nifice nos torqñte ⁊ qͣsi qͥdã aĩe
ꝯfitentis sangͥs ꝑ lacͥmas ꝓflue¬

Expanded text:
haec mala ex indigna assumptione veniunt. Sed si mentis nostrae tribunal ascendentes accusante cogitnifice nos torquente, quasi quidam animae confitentis sanguis per lacrymas proflue
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ suã. atq ꝯstituto ĩ corde iudi¬
cio: assit accusatrix cogitatõ: ⁊testis
ꝯscĩa: & carnifex timor inde qͥdam
sanguis animi ꝯfitentis: ꝑ lacͥmas
cõfluat. Postremo ab ipsa m̃te talis
iudicet participatione corꝑis ⁊ san¬
guinis dñi. ut qͥ seꝑari a regno ti
panis separet᷑. Indigne e accipit.
si tc̃ accipit: cũ oebet ag̾e penitẽ¬
tiã. Erg̃o pͥꝰ se iudicet: i seiu̾tate pe¬
nitentie se ex̾ceat. ut ase ipso iudi¬
catꝰ: ñ iudicet᷑ ad ño. Pecͥcata it siue
parua siue magna sint: ĩpunita
duudicaremꝰ: ñ utiq iudicarem

Expanded text:
faciem tuam; atque ita constituto in corde judicio, absit accusatrix cogitatio, testis conscientia, carnifex timor; inde quidam sanguis animi confitentis per lacrymas profluat. Poshomo judicet participatione corporis et sanguinis Domini, ut qui separari a regno timpanis separetur. Indigne enim accipit, si tunc accipit cum debet agere poenitentiam. Ergo prius se judicet, et severitate poenitentiae se exerceat, ut a seipso judicatus non judicetur a Domino. Peccata enim sive parva, sive magna sint, impunita dijudicaremus, non utique judicarem
Abbreviated transcription (Latin):
qr sic̃ corpꝰ xͥ ex multis m̃bris puriᷤ.
uab oĩ macła peccati ĩmunib ꝯstat.
ita ⁊unitas eccłastica ex multis ꝑ¬
sonis mũdis ĩ macłatis ꝯsistit. In
cuiꝰ rei typo: facta ẽ archa dñi de
lignis cethin. q̃ st̃ ĩputribilia: ialbe
spine siłia. E cce quare ĩ hac sp̃e oe¬

Expanded text:
s Christi ex multis membris puris et ab omni macula peccati immunibus constat, ita et unitas ecclesiastica ex multis personis mundis et immaculatis consistit. In cujus rei typo facta est arca Domini de lignis techni, quae sunt imputribilia et albae spinae similia. Ecce quare in hac specie de
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ ẽ: in sacͥficio u̾itatis. sic̾ fit
ĩmagoꝵ p̃stigiis uͥ delusione q̃dã
nͨ fallit᷑. ꝗd̾ eẽt: si c̾d̾et᷑ sic frangi:
ut uidet᷑. nͨ illusio ẽ: qr ad utili¬
tatẽ fidei ñ ad deceptionẽ sic fit.
Alii dñt ꝗd̾ ibi sit fractio. ñ qͥd̾ in
corꝑe xͥ: s ĩ ipsa forma panis sacͣm̃¬

Expanded text:
tandum est in sacrificio veritatis, vel sicut fit in magorum praestigiis, ubi delusione quadamnec fallitur: quod esset, si crederetur sic frangi, ut videtur; nec illusio est, quia ad utilitatem fidei, non ad deceptionem sic fit. Alii dicunt quod ibi fit fractio, non quidem in corpore, sed in ipsa forma panis sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
tendentiũ: añ dñicã cenã p̃su¬
mit. ñ aderogandũ pauꝑib s
ad manducandũ cenã suã: ialius
qͥd̾ esurit: cui nicħ datis. aliꝰ qͥd̃
ebriꝰ ẽ cũ sobrii eẽ deb̾etis. Mul¬
tiplicit᷑ tang̾ eos qr ⁊ pͣnsi su¬
mebant corpꝰ dñi: & de prandio
suo luxurioso: nicħ tͥbuebant
esurientib:⁊ hoc faciebãt ĩ eccła.

Expanded text:
tendentium ante Dominicam coenam, praesumit, non ad erogandum pauperibus, sed ad manducandum coenam suam. Et alius quidem esurit, cui nihil datis; alius autem ebrius est, cum sobrii esse deberetis. Multipliciter tangit eos, qui autem pransi sumebant corpus Domini, et de prandio suo luxurioso nihil tribuebant esurientibus, et hoc faciebant in ecclesia.
Abbreviated transcription (Latin):
nis xͥ q̃ sit illa conu̾sio anformalis.
an subalis q̃ri solet. ¶Qd̃ aũ formał
ñ sit manifestũ ẽ. qi forma panis :
uini remanet. Utrũ uͦ sit sub̃alis
eẽ illa uẽ dici possit. Alii aũ sic dñt
hãc ĩ illã tnsire ł ꝯũti: qr sub illis
accidentib sub qͥb pͥꝰ erat sub̾a¬

Expanded text:
nis, quae sit illa conversio an formalis an substantialis quaeri solet. Quod autem formalis non sit manifestum est, quia forma panis et vini remanet. Utrum vero sit substantialis esse illam vere dici possit. Alii autem sic dicunt, hanc in illam transire et converti, quod sub illis accidentibus sub quibus prius erat subs
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ ł errore cecati. ł malitia de¬
pͣuati ꝓst̃ or si accipiunt po¬
testatẽ corꝑalit᷑ affligendi : exer
tiendo adu̾sant᷑: ex̾cent eiꝰ sapi¬
discendi existit occasio. Multa qͥppe
ad fidẽ catholicã ꝑtinentia: dum
ħ̾eticoꝵ callioa inqͥetudine exagi¬
tant᷑: ut adu̾sꝰ eos defendi posfĩt.
⁊ consid̾ant᷑ diligentĩ: ⁊ intelligunt᷑¬

Expanded text:
et errore caecentur uel malitia deprauentur, si accipiunt potestatem corporaliter adfligendi, exercetiendo aduersantur, exercent eius sapidad fidem Catholicam pertinentia, dum haereticorum callida inquietudine exagitantur, ut adversus eos defendi possint, et considerantur diligenti
Abbreviated transcription (Latin):
mos ses. nec xͦ: sic docuit .s. ut uir:
uelet caput & ñ mulier. hoc autẽ
qd̃ dictũ est de uelandis capitib.
ego p̃cipio obseruari: auctoritatẽ
p̃cepti utit᷑ apłs: ut obtẽꝑent. Nal¬
de ii iniquũ ẽ: uelle sͥ obtẽꝑari
aminorib & nolle obtẽꝑare ma
iorib hic e̾ ostendit quedam eẽ
de qͥb ñ ẽ dubitandũ: s auctori
tati p̃cipienti ad qͥescendum.
disserentis sollertia reqͥrat᷑: sed
p̃cipientis auctoritas attendat᷑.
uelamine capitis uͥpłimũ auĩta¬
te deuiabant: incip̃ de dñica
cena agẽ. in qua ipsi idem: mul¬
tũ peccabant. Quasi. qd̾ dictũ ẽ
de uelando. ł ñ de uelando ca-¬
pite p̃cipio. Utiq ñ laudans.

Expanded text:
Moses nec Christus sic docuit, scilicet ut vir velet caput et non mulier. Hoc autem, quod dictum est de velandis capitibus, ego praecipio observari, auctoritate praecepti utitur Apostolus, ut obtemperent. Valde enim iniquum est velle sibi obtemperari a minojoribus. Et hic ostendit quaedam esse de quibus non est disputandum, sed auctori praecipienti acquiescendum. t ut non disserentis solertia requiratur, sed praecipientis auctoritas attendatur; velamine capitis, ubi plurimum a veritate deviabant, incipit de Dominica coena agere, in qua ipsi iidem multum peccabant. Quasi dicat: Quod dictum est de velando vel non velando capite, praecipio utique, non laudans,
Abbreviated transcription (Latin):
nente passione. ĩnocte i passus
.i. ad patiendũ capt᷑. ⁊oetent̾: ad
lucẽ resurrõnis uenit. tc̃ inꝙͣ. accep̃
panẽ igras agens. de reꝑatione
hoĩũ. sic figa: fregit. unũ om̃ĩb
dedit. ut ĩ unitate maneant. ⁊ diĩ
confregit: spontaneã suã passionẽ
ostendit. Fregit aũ in sacm̃to : s. scd̾¬

Expanded text:
enim passus, id est ad patiendum captus et detentus ad lucem resurrectionis venit Tunc, inquam, accepit panem, et gratias agens, de reparatione hominum sic futura; fregit, unum omnibus dedit, ut in unitate maneant; et dum fregit, spontaneam suam passionem ostendit. Fregit autem in sacramento, sc
Abbreviated transcription (Latin):
unitatẽ ꝯuinctionis ingͥt. fecit
putaret solũ spõ hoĩs factũ. in
qͦ ymago dĩ ẽ: subiuuxit. Mas¬
culũ ⁊ feminã fec̃ illos. hoc
scd̃m corpꝰ. ubi duo disc̾nuntur:
scd̃ sexũ. cũ pͥ singłarẽ numerũ

Expanded text:
unitatem conjunctionis inquit: Fecit putaret solum spiritum hominis factum in quo imago Dei est, subjunxit: Masculum et feminam fecit eos, hoc undum corpus, ubi duo esse discernuntur secundum sexum, cum prius singularem nu
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicari debet. qr in uno pane:
de uno sumẽ oportet. Hos gͦ notat:
qͥ ĩ eccłam uͥ causa unitatis : mist̾u
ꝯuenit᷑: suas oblationes cã dissen¬
sionis ꝙͣ. pseudo seminauert̃. sibi

Expanded text:
communicari debet, quia in uno pane de uno sumere oportet. Hos ergo notat qui in ecclesia, ubi causa unitatis et mysterii convenitur, suas oblationes causa dissensionis
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis: ac pietatis illusus ẽ Con¬
Nc̃. Hic redarguit eos de hoc qd̃
corp̾ dm̃icũ ñ eo ordine sumebant.
qͦ sumi oportebat. int̾prandia ii.
ł p̾ prandia eucharitiã sumebant.
rei faciende occasionẽ sũpsert̃ ex eo:

Expanded text:
ritatis ac pietatis illusus est. Conc. Hic redarguit eos de hoc quod corpus Dominicum non eo ordine sumebant quo sumi oportebat. Inter prandia enim vel post prandia, eucharistiam sumebant, rei fa
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotali scĩficarent᷑.: idñci corpiᷤ
i sanguinis sacͣm̃tũ: ꝯfic̾e̾t᷑. Post
celebrationẽ uͦ sacͥ mistii ⁊ ꝯsecͣtio¬
nẽ panis.iiuini: suas oblationes
uendicabant sͥ: i alus ñ ꝯmuni¬
cantes: soli sumebant. ut m̃ me
licet uob̃ manducare dnĩcam ce¬
manducandũ suã cenã resumeis
totũ qd̾ obtulit. Et aliꝰ qͥd̾ esurit.
ialiꝰ qͥd̾ ebriꝰ ẽ.: uta agitis contͣ¬

Expanded text:
corporis et sanguinis sacramentum confiteretur. Post celebrationem vero sacri mysterii, et consecrationem panis et vini suas oblationes vindicabant, et aliis non communicantes soli sumebant, ut inde enobis manducare Dominicam coemanducandum suam coenam, resumens totum quod obtulit, et alius quidem esurit, alius autem ebrius est, et ita agitis cont
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ. sic̃ econt᷑ apło factũ ẽ bonũ:
cũ bene accipit᷑ malũ .i. dũ sti¬
mulꝰ sachane ei dat᷑: ⁊patienter
portat᷑. E cce ex his scõꝵ testimo¬
malis sumi. his aũ q̃dã uident᷑
repugnare: que silentio p̃t̾eunda

Expanded text:
o factum est bonum, cum bene accipitur malum, id est dum stimulus Satanae ei datur, et patienter portatur. Ecce ex his sanctorum testimomalis sumi. His autem quaedam videntur repugnare quae silentio praetereunda
Abbreviated transcription (Latin):
facta est in adiutorium uiri:
ñ ad carnalẽ ꝯcupiscentiã. qi nͦ
corruptibilia corꝑa tc̃ habebant:
añꝗͣ eos mortalitas ĩuad̾et. s ut
hab̾et uir glam de ea cum ei

Expanded text:
facta est in adjutorium viri non ad carnalem concupiscentiam, quia nec corruptibilia corpora tunc habebant, antequam eos mortalitas invaderet, sed ut haberet vir gloriam de ea, cum eam
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ uelaminis ẽ. Iõ nat᷑alit᷑ hoc
honestũ ẽ ut uelata sit mulier &
obediat: ut natẽ uolũtas addat᷑.
q̃ ad hoc ht̃ uelam̃: ut reã se cog¬
noscat: i subditã iuiro ⁊ iõ gła est
illi si comã ht̃: qi nat᷑alit᷑ ht̃. ad hoc

Expanded text:
dicium velaminis est, ideo naturaliter hoc honestum est ut velata sit mulier, et obediat, ut naturae voluntas addatur, quae ad hoc habet velamen ut ream se cognoscat, et subditam, et ideo gloria est i
Abbreviated transcription (Latin):
fund̾ent᷑: ñ sum̃tes partes: ⁊ hoc ita
ĩuenirẽt: qd̃ ed̾ent. ⁊dũ sic ag̾ent :¬
domi potiꝰ hec agenda dicit: ꝙ̃. in
ȩccła subdens. Nunqͥd domos. ⁊ c̃
q̃ patent usq: ibi Quid dicam

Expanded text:
n sumentes partem, et hoc tam invenirent quod ederent. Et dum sic agerent domi potius haec agenda dicit quam in ecclesia, subdens: Nunquid domos, etc., quae patent usque ibi. Quid dicam
Abbreviated transcription (Latin):
his u̾b̾: mist̾i̾ũ eucharistiȩ int̾ce¬
nandũ celebratũ: ñ cenã eẽ. Me¬
dicina i spũalis ẽ. q̃ cũ reu̾e̾ntia
degustata: purificat sͥ deuotũ.
ii memoria ẽ nr̃e redẽptionis. ut
redẽptoris nr̃i memores maiora
ab eo conseqͥ meream̃: iqr ĩ morte

Expanded text:
um eucharistiae inter coenandum celebratum non coenam esse. Medicina enim spiritalis est, quae cum reverentia degustata purificat sibi devotum, et memoria est nostrae redemptionis, ut Redemptoris nostri memores, majora ab eo consequi mereamur. Et quia in morte
Abbreviated transcription (Latin):
ratio ex muliere .i. ex sensualita¬
te. ut a sensuali portione regat᷑
Distributio ut riꝰq ĩdicat. ut qd̃
spũale ẽ: regat illuo qd̃ aĩale
ẽ ⁊ ñ econuiso. Et sic decet. Et ix¬

Expanded text:
ratio. Ex muliere, id est sensualitate, ut a sensuali portione regatordistributio utriusque indicat, ut quod spirituale est regat illud quod animale est, et non e diverso. Et sic decet; et
Abbreviated transcription (Latin):
nos di de. nris. Neo i sic̃ in illis
duob pͥmis hoĩb ꝑsonã suã qͥsq
portabat. ⁊ iõ si sola mulier edisset
illicitũ: sola utiq mortis supplicio
plecteret᷑: ita dici pot̾̃ ĩ hoĩe uno
si delectatiõib illicitis aqͥb con¬
tinuo se debe aũte: cogit̾o libent᷑
sola pascit᷑ nec ad faciendũ decer¬
nant᷑ mala: s t̾m suauit᷑ ĩ recorda

Expanded text:
nostra . Neque enim sicut in illis duobus primis hominibus personam suam quisque portabat, et ideo si sola mulier cibum edisset illicitum, sola utique mortis supplicio plecteretur; ita dici potest in homine uno, si delectationibus illicitis, a quibus continuo se deberet avertere, cogitatio libenter sola pascatur, nec facienda decernantur mala, sed tamen suaviter in recorda
Abbreviated transcription (Latin):
surrectione. Scissure aũ erant
ꝓ donis spu̾alib. Hioens it dia¬
bolꝰ tẽpla demonũ deseri: & in
nom̃ lib̾antis mediatoris currẽ
genꝰ huanũ: mouit ħeticos. qͥ
si correcti ut sanũ rectũq sapiãt:
resistunt ꝯtumacit᷑ suaq pesti-¬
fera dogmata em̃dare nolunt.
s defensare ꝑsistunt: ħetici fi¬
unt ⁊ habent᷑ ĩ excitib inimiciᷤ.

Expanded text:
ione; scissurae autem erant pro donis spiritualibus. Videns enim diabolus templa daemonum deseri, et in nomen liberantis Mediatoris currere genus humanum, movit haereticos qui si correcti ut sanum rectumque sapiant, resistunt contumaciter suaque pestifera dogmata emendare nolunt, sed defensare persistunt, haeretici fiunt, et habentur in exercitibus inimicis.
Abbreviated transcription (Latin):
manoucare. S iste ꝯsensꝰ si sola
suꝑioris uͦ auctoritate ꝯsilii ita
m̃bra retinent᷑. ut ñ exhibeant᷑
iniqͥtatis arma pecc̃o. Sic haben¬
dũ estimo uelut cibũ mulier
sola comed̾it. Si aũ ĩ ꝯsensione
male utendis reb q̃ ꝑ sens corꝑis
sentiunt᷑: ita disc̾nit᷑ qd̾ cũq pec¬
catũ: ut si potestas sit etiã ꝯplea
lier dedisse uiro suo secũ simł
edendũ illicitũ cibũ. Neq enĩ
pot̾ peccatũ ñ solũ cogitandũ
suauit᷑: uerũ etiã efficacit᷑ ꝑpe¬
trandũ m̃te decerni: nͥ ⁊illa m̃tiᷤ
intentio penes quã sũma po¬
destas ẽ m̃bra ĩ opꝰ mouendi ł
ab oꝑe cohibendi: male actioni
cedat. & seruat. nec sane cũ cogitõne¬
sola mens oblectat᷑ illicitis. ut qͥdem
disc̃nens eẽ facienda. tenens tn ⁊ no¬
lens libent᷑: q̃ statĩ ut atting̾ent aĩũ.
respui debuert̃. negandũ est ẽẽ
peccatũ. s longe minꝰ qͣm si ce oꝑe
statuat᷑ ĩplendũ. uõ detalib qͦq¬

Expanded text:
. Sed iste consensus si sola superioris vero auctoritate consilii ita membra retinentur, ut non exhibeantur iniquitatis arma peccato ; sic habendum existimo velut cibum vetitum mulier sola comederit. Si autem in consensione male utendi rebus quae per sensum corporis sentiuntur, ita decernitur quodcumque peccatum, ut si potestas sit, etiam corpolier dedisse viro suo secum simul edendum illicitum cibum. Neque enim potest peccatum non solum cogitandum suaviter, verum etiam efficaciter perpetrandum mente decerni, nisi et illa mentis intentio, penes quam summa potestas est membra in opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat et serviat. 18. Nec sane, cum sola cogitatione mens oblectatur illicitis, non quidem decernens esse facienda, tenens tamen et volvens libenter quae statim ut attigerunt animum respui debuerunt, negandum est esse peccatum, sed longe minus quam si et opere statuatur implendum. Et ideo de talibus q