comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi acceptũ manna ĩ uoluntari¬
um saporera uertit. Et qr la¬
borem boni oꝑis glorie. sequit᷑ pmũ
retributõns post aquaꝵ irri¬
gatõen recte subiũgitur. Qui
pouit humiles in sublimi: et me
reutes erigit sospitate. In subli¬
ini hunles ponũt᷑: ꝙr̃ hii qui
nũc ꝓ d̾i amore despecti sunt
tũo cim deo iudices ueniunt.

Expanded text:
quasi acceptum manna in voluntariquasi acceptum manna in voluntarium saporem vertit. Et quia laborem boni operis gloria sequitur retributionis, post aquarum rigationem recte subjungitur: Qui ponit humilesrentes erigit sospitate. - In sublime humiles ponuntur, quia ii qui nunc pro Dei amore despecti sunt, tunc cum Deo judices veniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
riosus ꝑ casticans studiũ ab iu¬
mũdicia t̾gitur. Auarus per
continentiam ab ambitõnis es¬
tu temꝑat᷑. remissus Zeli rec¬
titudine erigit᷑. Iraciuidꝰ a p̾¬
cipitatõuis sue excitatõne re¬
frenat᷑. Uniu̾sa d̾s aquis ir¬
rigat: qr uim sui sermonis in
singulis iupta moꝵ diu̾sitatẽ
format. Ut hoc ĩ eiꝰ eloquior
quisq ĩueniat: ꝑ qd uirtutis
necessarie germen ferat. Unde
ꝑ qͣndam sapientem de mãna
dulcedine dicit᷑. Paratũ pauẽ
de celo p̾stitisti illis siue labore.
omne delectamentũ ĩ se habẽtẽ.
et om̃is saporis suanitatẽ. Man¬
na qͥppe omt delectamentum
atq om̃is saporis i se suauitatẽ
habuit. qd̾ uidelicet more spr¬
ritaliũ iuxta uoluntatẽ edenti¬
um saporem dedit: qr diuinus
sermo et om̃ib congruens et
a semet ip̃o nõ discrepans qua¬
litati audientrũ condescendit.
Quem dum clectus quisq uti¬
liter iuxta modũ suũ intelligit

Expanded text:
riosus per castitatis studium ab imriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu temperatur, remissus zeli rectitudine erigitur, 191 iracundus a praecipitationis suae excitatione refrenatur, universa Deus aquis irrigat; qusingulis juxta morum diversitatem format, ut hoc in ejus eloquio quisque inveniat, per quod virtutis necessariae germen ferat. Unde per quemdam sapientem de mannae dulcedine dicitur: Paratum panem de coelo praestitisti illis sine labore omne delectamentum in se habentem, atque omnis saporis suavitatem . Manna quippe omne delectamentum atque omnis saporis in se suavitatem habuit, quod videlicet in ore spiritalium, juxta voluntatem edentium, saporem dedit, quia divinus sermo et omnibus congruens, et a semetipso non discrepans, qualitati audientium condescendit; quem dum electus quisque utiliter juxta modum suum intelligit,
Abbreviated transcription (Latin):
sitas tenet᷑. Unde et discipuł
u̾itas dicit. Eites in mun¬
dum uniu̾sum p̾dicate euuͣ¬
głmu om̃i creature. Ouuẽ
uidelicet creaturam soluni
intelligi hoĩeui uoluit Cui
cõmune aliquid cum om̃ub
uersa intelligi et alit̾ possũt
Sc̃i eiũ sp̃s gracia cum sibi
diuites subicit pauꝑes nõ re¬
pellit. Cum fortes humiliat
uenire ad se debiles nõ recusat
Cum nobiles colligit: simulet
ignobiles app̾hendit. Cũ sapi¬
entes suscipit: iuꝑitoꝵ stulti¬
ciam nõ cõtempnit. Uniu̾sa
ergo d̾s aquis irrigat: qui
douo scĩ sp̃s ex om̃i gen̾e ho¬
minũ ald suam cognitõem uo¬
cat. Possunt autẽ uinu̾sorũ
nomie: ip̃e moꝵ dissimilitu¬
dines de signari. Aluis namq
elatõue erigit᷑. alius pondere
timoris incliuat᷑. Alius libidi¬
ue estuat. alius auaricia a¬
nhelat. illius remissione se
deiecit. Alius ira feruescit.
S ꝑ doctrinam sacri eloquis
dum suꝑbo humilitas tribuit᷑
tinudo confidentia p̾bet᷑. luxu¬

Expanded text:
Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Omnem videlicet creaturam solum intelligi hominem voluit, cui commune aliquid cum omnibus versa intelligi et aliter possunt. Sancti enim Spiritus gratia cum sibi divites subjicit, pauperes non repellit, cum fortes humiliat, venire ad se debiles non recusat; cum nobiles colligit, simul et ignobiles apprehendit; cum sapientes suscipit, imperitorum stultitiam non contemnit. Universa ergo Deus aquis irrigat, qui dono sancti Spiritus ex omni genere hominum ad suam cognitionem vocnomine ipsae morum dissimilitudines designari. Alius namque elatione erigitur, alius pondere timoris inclinatur, alius libidine aestuat, alius avaritia anhelat, alius remissione se dejicit, alius ira fervescit. Sed per doctrinam sacri eloquii, dum superbo humilitas tribuitur, timido confidentia praebetur, luxu
Abbreviated transcription (Latin):
iuicos beati Iob eruditos eius
societate crediuꝰ: uecesse est ut
hec elifaz u̾ba uustice dissera¬
mꝰ. Oĩpoteus eiũ deus terre
pliuami tribuit: cũ arent ia
corda gentiliũ suꝑne gr̃a p̾di¬
catõnis infiuidit. et aquis
uniu̾sa irrigat: quia steri¬
litatem ꝑditi hominis repleci¬
one sp̃c ad fructificatõeu for¬
mat. Sic̃ ꝑ se met ip̃am u̾itas
dicit. Qui biberit ex aqua ꝙͣ
ego dabo ei: non sitiet ĩet̾nũ.
Uniu̾sitatis autem nomine hõ
signatur. qr ĩ ip̃o uera species.
et magna cõmunio inuu̾sita¬
tis ostendit᷑. Onne nauiq qd̾
est: aut est et nõ uiuit: Aut
est et uiuit: S nequaqͣu seu¬
tit. aut est uiuit et sentit. s nõ
ĩtelligit nec disc̾uit. aut est et
uiuũt. Sũt arbusta: uiuũt
quidem nec tamen sentĩt.
Herbaꝵ nanq atq arboꝵ
uita: uiriditas uocat᷑. Sicut
ꝑ paulũ de seminib dicitur
Incipiens tu qd̃ seminas nõ ui¬

Expanded text:
micos beati Job eruditos ejus societate credimus, necesse est ut haec Eliphaz verba mystice disseramus. Omnipotens enim Deus terrae pluviam tribuit, cum arentia corda gentilium, supernae gratia praedicationis infundit. Et aquis universa irrigat, quia sterelitatem perditi hominis repletione Spiritus ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veritas dicit: Qui biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum . Universitatis autem nomine homo signatur, quia in ipso vera species, et magna communio universitatis ostenditur. Omne namque quod est, aut est, et non vivit; aut est, et vivit, sed nequaquam sentit; aut est, et vivit, et sentit, sed non intelligit, nec discernit; aut est, aut vivunt. Sunt arbusta, vivunt quidem, nec tamen sentiunt. Herbarum namque atque arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum de seminibus dicitur: In
Abbreviated transcription (Latin):
titudiẽm que sine iit̾uentu est
doloris erudit᷑. Sequit᷑. Incre¬
pationem ergo dñi ue repbes.
Quisquis ꝓ culpa ꝑcutit S in
querela sue ꝑcussiouis eleuatur
Increpatõnem dũi reꝓbat qr hãc
iu iuste se perpeti accusat. Qui
autem nõ ꝓ purgatõne criui¬
nis. s ꝓ fortitudiuis ꝓ batõue
ferunt᷑. Cum causas sue ꝑcus¬
sionis inquirunt. uequa quam
ĩcrepationẽ dñi repbare dicẽ¬
di sunt. Quia in seuiet ipsis
satagunt ĩuenire qd nesciunt
Unde et beatus. Iob. ad liber¬
tatis uerba int̾ ꝑ cussio ius uer¬
bera erumpens: tarito de se
rectius iudicia ferientis int̾ro¬
gat qnͣto in se ip̃o ueriꝰ causas
passiouis iguorat. Hely fa⁊
itaq qr huno ꝑcussum nõ pro¬
batõnis examine. s purgatõius
estimauit. dum libere uitͥ flagella
loqueret᷑ reꝓbasse d̾i increpatõnẽ
credidit. Quem apte etiam hrti¬
coꝵ tenere speciem dixuꝰ: qui
om̃e qd̾ a scã eccl̃ia recte agitur

Expanded text:
titudinem, quae sine interventu est titudinem, quae sine interventu est doloris, eruditur. Sequiturpationem ergo Domini ne reprobes. « Quisquis pro culpa percutitur, sed in querela suae percussionis elevatur, increpationem Domini reprobat, quia hanc injuste se perpeti accusat. Qui autem non pro purgatione criminis, sed pro fortitudinis probatione feriuntur, cum causas suae percussionis inquirunt, nequaquam increpationem Domini reprobare dicendi sunt, quia in semetipsis satagunt invenire qUnde et beatus Job ad libertatis verba inter percussionis verbera erumpens, tanto de se rectius judicia ferientis interrogat, quanto in semetipso verius causas passionis ignorat. Eliphaz itaque, quia hunc percussum non probationis examine, sed purgationis aestimavit, dum libere inter flagella loqueretur, reprobasse Dei increpationem credidit. Quem apte etiam haereticorum tenere speciem diximus, qui omne quod a sancta Ecclesia recte agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis uidelligit. Unde fit płiuq
diuni muueris largitate: ast cul¬
pam pena subsequat᷑. et flagesla
oculos deliuq̃ntis aꝑiant quos
int̾ uicia securitas cecabat. Tor¬
peus quippe animꝰ ꝑcussione tan¬
git᷑ ut excitet᷑ qͣtenꝰ sue statũ
rectitudinis qui securus ꝑ didit
afflictus consid̾et quo iacet. huic
itaq ip̃a asꝑitas correptõuis ori¬
go fit luminis. Unde et ꝑ pau¬
lum dicit᷑ Om̃e qd̾ arguitur
a liuuine muanifestat᷑. Argunẽ¬
Hinc est enĩ qd̃ salomon ait
Curatio: cessare faciet peccata
quos auio redarguo et castigo.
Hinc paulus ait. Om̃is auteui¬
disciplua in p̾senti quideui uou
udetur esse gaudii fed merroris
Postea autemi fructũ pacatissi¬
nũ excercitatis ꝑ eam reddet
iusticie. Quamuis gͦ conueui¬
re siul nequeant dolor. et bea¬
titudo: recte tamen uũt dicit᷑
Heatus homo qui corripit᷑ a dño.
Quia ꝑ hoc qd̾ peccator dolore
correptõnis p̾mit᷑ qnͣdo᷑ ad bea¬

Expanded text:
tatis intelligit. Unde fit plerumque tatis intelligit. Unde fit plerumque divini muneris largitate, ut culpas poena subsequatur, et flagella oculos delinquentis aperiant, quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur, quatenus qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret, quo cecidit. Huic itaque ipsa asperitas correptionis origo fit luminis. Unde et per Paulum dicitur: « Omne quod arguitur, a lumine manifestatur . » ArgumenHinc est enim quod Salomon ait: « Curatio cessare faciet peccata quos amo, arguo, et castigo . » Hinc Paulus ait: « Omnis disciplina in praesenti quidem non videtur esse gaudii, sed moeroris; postea autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddit justitiae . Quamvis ergo convenire simul nequeant dolor et beatitudo, recte tamen nunc dicitur, Beatus homo qui corripitur a Domino; quia per hoc, quod peccator dolore correptionis premitur, quandoque ad bea
Abbreviated transcription (Latin):
in aliis obtrectando lacerare
nõ cessat. S tunc inquitas os
suũ contrahit: cum iustus qnͣ¬
ta suppetat glia retributõius
aguoscit. Tunc enĩ ei loqui cõ¬
tra bonos non uacat: qr maloꝵ
suoꝵ digna retributõne liugͣui
tormenta ligant. Unde bene
auua ꝓphaute dicit᷑. Pedes
scõꝵ suoꝵ seruabit. ⁊ inipii ĩ
tenebris conticescert. S ut
electus quisq et̃ua supplicia
euadat. ut ad ꝑhẽnem gł̾iam
pauꝑ ascendat. Debet hic as¬
siduis flagellis arteri: qͣte uꝰ
iniuditõ ualeat purgatꝰ ĩuẽi¬
ri.Ip̃o uaniq infirmitatis nr̃e
pondere deorsum̃ cotidie duciu᷑
uisi mira manu artificis per
sub uenientia flagella releuemͣ.
est: qd̃ ꝓpetrari debeant uitare
peccata. Scd̃a autem. saltem
ꝓpetrata corrigere. S plerũq
culpas non solum ĩminent es
miuime uitamiꝰ. Uerum etiam
nec cõnussas agnouiurꝰ et pec¬
catoris meus tanto altius teuebre¬
scit: qnͣto nec dampnũ sue oeci¬

Expanded text:
in aliis obtrectando lacerare in aliis obtrectando lacerare non cessat. Sed tunc iniquitas os suum contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum suorum digna retributione linguam tormenta ligant. Unde bene, Anna prophetante, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent . Sed ut electus quisque aeterna supplicia evadat, et ad perennem gloriam pauper ascendat, debet hic assiduis flagellis atteri, quatenus in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur. est, ne perpetrari debeant vitia vitanda; secunda autem, saltem perpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caeci
Abbreviated transcription (Latin):
nũ celoꝵ. Duob autẽ modis
ad culpan quisq ꝑtrahitur.
Aut delectatõne enĩ ducit᷑. aut
t̾rore suꝑat᷑. Giadius uamq
oris est. Iniquitas ꝑ suasio¬
us. Manꝰ autem molenti est:
aduersitas potestatis. S quia
ueratit̾ humilis qui hoc loco
pauꝑ uocatur quo nulla huiꝰ
modi ꝓ sꝑa appetit. eo audent̾
etiam ad u̾sa comtempuit. Rec¬
te dicit᷑. Saluũ faciet de gla¬
dio oris eoꝵ: et de manu uio¬
lenti pauꝑem elc si aꝑte dice¬
ret᷑. Sic in seideus mentes hu¬
milium solidat: ut eas ad ꝓpe¬
trandam uequitiã nec blandi¬
menta suasionũ ꝑtrahant: nec
dolores supplicioꝵ frangant. Spes
quippe ĩ et̾nitate auimũ erigit:
et id circo nulla mala ext̾uis
que tolerat sentit. Unde et sub¬
dit᷑. Et erit egeno spes. eld cuiꝰ
spei uidelicet fructum cũ pauꝑ
uenerit: om̃is elatus obuuites¬
cet. Unde ad huc subdit᷑ Iniqͥ¬
tas autẽ contͣhit os suiĩ. Nũc
enĩ uialus bouis derogãt. et
recta que agere negligit. hec

Expanded text:
 3. Duobus autem modis ad culpam unusquisque pertrahitur; aut delectatione enim ducitur, aut terrore superatur. Gladius namque oris est iniquitas persuasionis; manus autem violenti est adversitas potestatis. Sed quia veraciter humilis, qui hoc loco pauper vocatur, quo nulla hujus mundi prospera appetit, eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet egenum de gladio oris eorum et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores suppliciorum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahet os suum. Nunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec
Abbreviated transcription (Latin):
ubi latet ligra duricia: et
ligno teuerior. uel durior
mnedulla: asperitas corticis. iu¬
riditas radicis. sapor fructuũ.
suauitas odoꝵ. coloꝵ dũsitas.
mollicies folioꝵ : et tamẽ qr
hoc per exꝑimentũ nouiuꝰ:
ex uno grauo senunis prodire
om̃ia nõ dubitamꝰ. Quid er¬
go est difficile: ut pulus ni
membra redeat. diuir coudito¬
ris poteutiam cotidie c̾uimꝰ.
qui ex grano ligna mirab ilit̾.
et ad huc mirabiliꝰ. Fructus
ex liguis creat. Dicat ergo:
Qui facit magua et ĩscruta¬
bilia. et mirabilia ab sq nume¬
ro. quia diuinoꝵ oꝑui mani¬
tudo. nec ex qͣlitate ualet dis¬
cuti: nec ex quͣtitate uum̾ari.
Uude ad huc subdit᷑. Qui dat¬

Expanded text:
ubi latet ligni duritia, et ubi latet ligni duritia, et ligno tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, mollities foliorum? Et tamen quia hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discuti, nec ex quantitate numerari. Unde et adhuc subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ que ex fide credenda sunt : ꝑ¬
scrutanda ꝑ ratiouemi nõ sũt
qr si hec nr̃is oculis ratio ex¬
pand̾et mira uõ essent. S cũ
uahiis fortasse animꝰ titubat:
necesse est ut ea que ꝑ usum
nouit. nec tam̃ ꝑ ratõem cossi¬
git ad memoriaui reducat.
Quateuus rei suuilis arguinẽ¬
to fideui roboret: qͣm labefacta¬
ri sua sagacitate dep̾hendit.
Consid̾ato qͥppe humane caruis
puluere quoꝵdam mens cou¬
cussa desperat: qnͣdo puluis
ad carnen redeat. et rediui¬
uũ corpus ꝑ mẽbroꝵ liui am̃¬
ta componat. Nuͣdo illa t̾re
aciditas ꝑ uiuentia menbra uiri¬
descat: aic sese ꝑ eoꝵ species for¬
masq distinguat. Hoc nimi¬
rum. comp̾hendi ꝑ rationen
nõ potest: S tañ credi facile
ꝑ exemplun potest. Muis e¬
nim ab uuo grauo semuus in¬
meusam surgere arborem cre¬
d̾et: uisi certum hoc ꝑ exꝑi¬
mentũ teneret. In tauta uã¬
q uuius graui paruitate. et
pene uulla sui dissimilitudĩe

Expanded text:
tur, ex fide credenda sunt, pertur, ex fide credenda sunt, perscrutanda per rationem non sunt; quia si haec nostris oculis ratio expanderet, mira non essent. Sed cum in his fortasse animus titubat, necesse est ut ea quae per usum novit, nec tamen per rationem colligit, ad memoriam reducat; quatenus rei similis argumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa desperat, quando pulvis ad carnem redeat, et redivivum corpus per membrorum lineamenta componat; quando illa terrae ariditas per viventia membra viridescat, ac se per eorum species formasque distinguat. Hoc nimirum comprehendi per rationem non potest, sed tamen credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere arborem crederet, nisi certum hoc per experimentum teneret? In tanta namque unius grani parvitate et pene nulla sui dissimilitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
nib quinq uilia homnes sa¬
ciati: creuisse escas in dentib
cuncti mirati sunt. Cotidie spar¬
sa grana seminũ pleuitudine
multiplicant᷑ spicarũ. et uenio
mirat᷑. A qͣni semel in uinũ
mutatani: uidentes cuucti mi¬
rati sunit. Cotidie humor t̾re
in radicem uitis attractus per
botrum ĩuinũ u̾titur: et nemo
que mirari homines negligũt
qr ad consid̾andum ut p̃diximꝰ
statim. et inscrutabilia. Muiꝰ
eiũ fuerat magna fac̾e: Si tam̃
ea que facta sunt ꝑsoyutari po¬
tuissent. et recte subdit᷑. Et nu¬
rabilia absq nuuero. Quia¬
minoris eẽt magnituditus: si
que iuscutabilia condidit pauca
debent cõsiderari ꝑ studiũ et
nũqͣm discuti ꝑ intellectum.
Sepe namq humanꝰ sensus dũ
quarũdã reꝵ ratõnem querẽs
nõ iuueuit. In dubitatoius
se uoraginẽ mergit. Uude fit
ut non nulli homines mortu¬
oꝵ corꝑa in puluerem redacta
sent: hec ad statum pristuuu
redire posse desꝑent. Mira igi¬

Expanded text:
nibus quinque millia hominum sanibus quinque millia hominum satiata, crevisse escas in dentibus cuncti mirati sunt: quotidie sparsa grana seminum plenitudine multiplicantur spicarum, et nemo miratur. Aquam semel in vinum permutatam videntes cuncti mirati sunt; quotidie humor terrae in radicem vitis attractus, per botrum in vinum vertitur, et nemo quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, ut praediximus, statim: Et inscrutabilia. Minus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt, perscrutari potuissent. Recte autem subditur: Et mirabilia absque numinoris esset magnitudinis, si quae inscrutabilia condidit pauca debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellectum. Saepe humanus sensus, dum quarumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homines mortuorum corpora in pulverem redacta ossunt, haec ad statum pristinum redire posse desperent. Mira igi
Abbreviated transcription (Latin):
nero. Quis oĩpotentis d̾i mi¬
rabilia ꝑscrutari sufficiat: qd
cuncta ex nich̾o creauit. qd̾ ip̃a
mũdi fabrica mira potentie uir¬
tute disposita. ⁊ suꝑ aera celũ
suspendit᷑. et suꝑ abyssum t̾ra
librat᷑ qd ex reb ĩuisibilib
existat. qd̾ hominem fecit. ut i¬
ita dix̾ iui. In breui colligeus
mũdum alt̾um s ratioualem
qd hunc ex auima et carne cõ¬
stituens: ĩ inuestigabili uirtu¬
tis dispositõne ꝑ nuscuit sp̃m et
lutũ. Ex hiis itaq alind uoui¬
mꝰ. aliud et sumꝰ. S tam̃ mira¬
ri uegligimꝰ. qr ea que ĩ comp̾¬
hensibili ĩdagatõne mura sunt:
humanis oculis usu uiluerũt.
uude fit: ut si mortuus homo
suscitat᷑. In ad miratõne om̃s ex¬
iliant: et cotidie homo qui nõ
erat uascit᷑: et ueno miratur.
Dum ꝓculdubio om̃ib ꝯscet.
qr plus sit creari qd̃ nõ erat qmͣ
reparari qd erat. Quia aridia¬
aaron uirga floruit cuncti mi
ueris in lignũ u̾titur. et uemo
mirat᷑. Quia quinq sunt pa¬

Expanded text:
etc.--Quis omnipotentis Dei mirabilia perscrutari sufficiat; quod cuncta ex nihilo creavit; quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita sit, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur; quod ex rebus invisibilibus existit; quod hominem fecit, ut ita dixerim, in brevi colligens mundum alterum, sed rationalem; quod hunc, ex anima et carne constituens, investigabili virtutis dispositione permiscuit spiritum et lutum? Ex his itaque aliud novimus, aliud et sumus; sed tamen mirari negligimus, quia ea quae incomprehensibili indagatione mira sunt in humanis oculis usu viluerunt. Unde fit ut si mortuus homo suscitetur, in admirationem omnes exsiliant; et quotidie homo, qui non erat, nascitur, et nemo miratur; dum procul dubio omnibus constet quia plus sit creari quod non erat quam reparari qAaron virga floruit cuncti mirpulveris in lignum vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt pa
Abbreviated transcription (Latin):
Uos igit᷑. nũc quidem tristiciã
habetis: iterũ autem uidẽbo
uos. et gaudebit cor uestrũ
et gaudiũ ur̃m uenio auferet
a uobis. Sospitate ergo dñs
merentes erigere dicit᷑ qr pro
se afflictos temporalit̾ uera sa¬
lute consolat᷑. Qd̾ tam̃ de elec¬
tis d̾i etiam in hac uita ilob¬

Expanded text:
stitiam habetis, iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . Sospitate ergo Dominus moerentes erigere dicitur, quia pro se afflictos temporaliter vera salute consolatur. Quod tamen de electis Dei etiam in hac vita nil ob
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et primꝰ caym ciuitatẽ con¬
struxisse scribit᷑ ͦ ut aꝑte mõ¬
strat᷑ quia ip̃e in t̾ra fiuidaũ¬
tum posuit: qui a soliditate ce¬
lestis patͥe alienꝰ fuit. Quasi

Expanded text:
 . Primus Cain civitatem construxisse scribitur, ut aperte monstraretur, quia ipse in terra fundamentum posuit, qui a soliditate coelestis patriae alienus fuit. CXLVI
Abbreviated transcription (Latin):
tis salamon it̾um dicit. Ha¬
te ei de fructib manuũ suaꝵ
⁊ landent eani ĩportis oꝑa etꝰ
Tunc qͥppe scã eccłia de fructu
manũ suaꝵ accipit: cũ eam
ad ꝑcipienda celestia. laboris
sui retbutio adtollit. Tuno
eam sua oꝑa inportis laudant
qndo eiꝰ menbris in ip̃o regni
aditu dicit᷑. Esurmi: ⁊ dedistis
michi manducare. Sitiui: et
dedistis michi bib̾e. Hospes

Expanded text:
iterum dicit: Date ei de fructu manuum suarum, et laudent eam in portis opera ejus . Tunc quippe sancta Ecclesia de fructu manuum suarum accipit, cum eam ad percipienda coelestia laboris sui retributio attollit. Tunc eam sua opera in portis laudant, quando ejus membris in ipso regni aditu dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedis
Abbreviated transcription (Latin):
taute dicit᷑. Repleti prius ꝓ
panib se locauerũt: et fame¬
lici saturati sunt. S qr messẽ
ꝑdidit recte subiĩgit᷑ qͣlit̾
ip̃e etiam stultꝰ perit. cũ di¬
cit᷑ͦ et ip̃m rapiet armatꝰ. An¬
ticus hostis iudarcũ ppłm ar ma¬
tus rapuit: quia ĩ eo uitam fi¬
dei fraudulente suggestio uis
iaculis extuxit. Ut ude se
inherere deo cred̾et. in de eiꝰ
ordini repugnaret. Qd pro¬
fecto discipulos ueritas ꝓmo¬
net dicens. Uenit hora ut oĩs
qui int̾ficit uos: arbitret᷑ se ob¬

Expanded text:
tante dicitur: Repleti prius, pro panibus se locaverunt, et famelici saturati sunt . Sed quia messem perdidit, recte subjungitur qualiter ipse etiam stultus perit, cum dicitur: Et ipsum rapiet armatus. Antiquus hostis Judaicum populum armatus rapuit, quia in eo vitam fidei fraudulentae suggestionis jaculis exstinxit, ut unde se inhaerere Deo crederet, inde ejus ordinationi repugnaret. Quod profecto discipulos Veritas praemonet, dicens: Venit hora ut omnis qui interficit vos arbitretur ob
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Qui ꝓfecto tanto a salute¬
Et coutent᷑ inporta: et nõ erit
qui eripiat. Nam sic̃ ur̃bis adi¬
tus porta dicii: Ita est dies in¬
dicii porta regni. qr ꝑ eum ab
electis om̃ib ad celestis patrie
głiam intͣtur. Unde et hũc di¬
em cum ad retͥbutõnem sc̃ẽ
eccłie salomon ꝓpinqͣre cõspi¬
c̾et. Dixit. Nobilis in portis
uir eiꝰ: qͣndo sed̾it cũ senatori¬
b t̾re. Uir qͥppe est eccłie hu¬
mani gen̾s redẽptor. qui in
portis se nobilem ostendit. qr
despectus prius in cõtumeliis
extint: S ĩ ingressu regni sb̾¬
limis apparebit. Qui cum
tre senatorib residet: qr iudi¬
cii sententiam cũ scĩs cidem ec¬
cłie p̾dicatorib dec̾uit. Sic̃ ip̃e

Expanded text:
tur; qui profecto atur; qui profecto aEt conterentur in porta, et non erit ripi. --Nam sicut urbis aditus porta dicitur; ita est dies judicii porta regni, quia per eum ab electis omnibus ad coelestis patriae gloriam intratur. Unde et hunc diem cum ad retributionem sanctae Ecclesiae Salomon appropinquare conspiceret, dixit: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Vir quippe est Ecclesiae humani generis Redemptor, qui in portis se nobilem ostendit, qui despectus prius in contumeliis exstitit, sed in ingressu regni sublimis apparebit. Qui cum terrae senatoribus residet, quia judicii sententiam cum sanctis ejusdem Ecclesiae praedicatoribus dec
Abbreviated transcription (Latin):
randũ est quo cursu felicitas
tͣusuolet cum aute humanos
oculos qͣsi ꝑmanens pollet.
Nam głiam morit᷑i uil esse ĩ
ip̃a iam morte pensare ĩ firmi
quilib passiuit. Tunc enĩ
ei etiam illi derogant: qui
hauc et usq ad mortẽ sequẽ¬
tes amant. Hene itaq dicit᷑.
Ego uidi stultũ firma radice: et
maledixi pulcritud̾i eiꝰ statĩ.
Ac si aꝑte dic̾et. Contͣ stulti
pulcritudĩem moram ĩ male¬
dictõne nõ habui: qr cũ hauc
c̾̃uerem. simul et iam penam
sequẽtem uidi. Nou enĩ statĩ
maledit̾em: si qua me głie illius
delectatio tenusset. s sine tar¬
ditate maledixi: qr supplicia mã¬
sura cõspiciens: eiꝰ potentiara si¬
ue dubitatõne repbaui. S qr
iniqui quiq qͦ plꝰ in hoc mũdo ꝓ¬
ficiũt plures secum ad iut̾itum
tͣhunt: Recte subdit᷑. Ionge
ficut filii eiꝰ a salute. Fili qͥppe
stulti sunt: qui in ambitõne hu¬
iis scli ex eiꝰ iitatõne nascũ¬

Expanded text:
randum est quo cursu felicitas randum est quo cursu felicitas transvolet, cum ante humanos oculos quasi permanens pollet. Nam gloriam morituri nihil esse, in ipsa jam morte pensare infirmi 185 quilibet possunt. Tunc enim ei etiam illi derogant, qui hanc et usque ad mortem sequentes amant. Bene itaque dicitur: Ego vidi stultum firma radice, et maledAc si aperte diceret: Contra stulti pulchritudinem, moram in maledictione non habui, quia cum hanc cernerem, simul etiam poenam sequentem vidi. Non enim statim maledicerem, si qua me gloriae illius delectatio tenuisset; sed sine tarditate maledixi, quia supplicia mansura conspiciens, ejus potentiam sine dubitatione reprobavi. Sed quia iniqui quique quo plus in hoc mundo proficiunt, plures secum ad interitum trahunt, recte subditur: Longe fiant filii ejus a salute. Filii quippe stulti sunt, qui in ambitione hujus saeculi ex ejus imitatione nascun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cum stulti pulcritud̾i ma¬
ledixisse dic̾et addidit. sta
tim. Mos namq humaue
et ĩfirm̃e mentis est: ut cũ
eaꝵ rerũ quas respicit qͣlita¬
te uariet᷑. Sepe enĩ eiꝰ iudi¬
ciũ cũ ip̃a pͥsentis rei specie
ducit᷑. et iuxta hoc qd̾ aspicit.
intentio illiꝰ sensusq format᷑
Nam plerũq nõ nulli dũ
quoꝵdam głiam c̾nunt eiꝰdem
glie aspectib delectant᷑: ac
magnũ aliquid estimant se q
ut taba mereaut᷑ exoptant.
Cũ uero głiosos quosq aut de¬
iectos subito aut fortasse etiã
morientes aspiciũt: qr huma¬
na głia oĩ modo nichil sit cũ
gemitu fatent᷑. Ita. ut ꝓtiuꝰ
dicant. Ecce qͣmi nicħ est hõ.
Qui hoc nimirũ rectius dicꝰ¬
ent. Si cũ ingl̾ia hominem
c̾uerent. tunc eiꝰ interitũ co¬
gitantes. tͣuseuntẽ potentiã
nich ẽẽ seusissent. Tunc qͥppe
est huiuaua elatio pensanda
qͣui uil sit: cũ sese suꝑ cet̾os.
excessib extollit. Tunc cõside¬

Expanded text:
quod cum stulti pulchritudini maquod cum stulti pulchritudini maledixisse se ditim. Mos namque humanae et infirmae mentis est, ut cum earum rerum quas respicit qualitate varietur. Saepe enim ejus judicium cum ipsa praesentis rei specie ducitur, et juxta hoc quod aspicit, intentio illius sensusque formatur. Nam plerumque nonnulli, dum quorumdam gloriam cernunt, ejusdem gloriae aspectibus delectantur, ac magnum aliquid existimant, seque ut talia mereantur exoptant. Cum vero gloriosos quosque, aut dejectos subito, aut fortasse etiam morientes aspiciunt, quia humana gloria omni modo nihil sit, cum gemitu fatentur, ita ut protinus dicant: Ecce quam nihil est homo. Qui hoc nimirum rectius dicerent, si cum in gloria hominem cernerent, tunc ejus interitum cogitantes, transeuntem potentiam nihil esse sensissent. Tunc quippe est humana elatio pensanda quam nihil sit, cum sese super caeteros successibus extollit. Tunc conside
Abbreviated transcription (Latin):
iora cõmoda ex peiori semꝑ acci¬
te deserit. Inde ad tempꝰ felicior
firmi conspiciũt trepidant: et
apud se miet ip̃os peccantiuu
ꝓsꝑitate turbati. intus ĩgressi¬
b mentis nutant. Quoꝵ pro
fecto speciem sũpsit psalmista:
cũ dic̾et. Mei autẽ pene moti sũt
pedes: pene effusi sũt gressus mei:¬
Quia ⁊ elaui ĩpeccatorib. pace̾
głiam fortes aspiciũt ꝓtunꝰ que
post głiam penaseq̃tur adten¬
dunt.: et alta intus cogitatõe
despiciũt hoc qd suꝑbi foris
fastu uacue inflatõuis iutu¬
ego uidi stultũ firma radice:
et maledixi pulcritud̾i eius
statim. Pulcͥtudiui qͥppe
stulti maledic̾e est: eiꝰ głiam
ex cõsid̾ata dãpnatõne iudica¬
re. Quia eo atrociꝰ ĩ tormẽ¬
tis obruit᷑  quo alciꝰ in pecca¬
tis eleuat᷑. Quia tͣnsit qd̾ ex¬
honorat᷑ in uia inꝑuentio¬
ne dãpnabit᷑᷑. et qͣsi ꝑ ame¬
na prata ad carcͥem ꝑuẽĩt.
qui ꝑ p̾sentis uite ꝓsꝑa ad iu¬
teritũ tendit. Notand̾ uero

Expanded text:
iora commoda ex peiori semper actiam deserit, inde ad tempus locupletior firmi conspiciunt, trepidant, et apud semetipsos peccantium prosperitate turbati, intus in gressibus mentis nutant. Horum ergo speciem sumpsit Psalmista, cum diceret: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; zelavi in peccatgloriam fortes aspiciunt, protinus, quae post mortem poena sequatur, attendunt, et alta intus cogitatione despiciunt hoc, quod superbi foris fastu vacuae elationis intuEgo vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. Pulchritudini quippe stulti maledicere, est ejus gloriam ex considerata damnatione judicare, quia eo atrocius in tormentis obruitur, quo altius in peccatis elevatur, quia transit quod exhonoratur in via, in perventione damnabitur; et quasi per amoena prata ad carcerem pervenit, qui per praesentis vitae prospera ad interitum tendit. Notandum vero,
Abbreviated transcription (Latin):
Hec sub ĩtellectu mistico breui
locutõ ne tͣuscurruꝰ  ne quid
forsitan p̾cerisse uid̾emur. S
qr beati iob amici ẽẽ nõ possẽt.
nisi inquibdam qͦq magna
moꝵ honestate fulgerent: res¬
tat ut in eoꝵ u̾bis uirtutem
sensuũ moralit᷑ in quiramus:
qͣtenꝰ dũ locutõnis eoꝵ pondus
discutit᷑. cuiꝰ doctrine fuerint os¬
ce stultus in t̾ra figit᷑ qui a totis

Expanded text:
Haec sub intellectu mystico brevi Haec sub intellectu mystico brevi locutione transcurrimus, ne quid forsitan praeterisse videremur. Sed quia beati 184 Job amici esse non possent, nisi in quibusdam quoque magna morum honestate fulgerent, restat ut in eorum verbis virtutem sensuum moraliter inquiramus, quatenus dum locutionis eorum pondus discutitur, cujus doctrinae fuerint, osc
Abbreviated transcription (Latin):
uerse gentiliũ mentes irrigã¬
tur. Unde eis ꝑ ꝓph̾am dicit᷑.
Oiũs sitientes uenite ad aqua ᷤ:
et qui nõ habetis argentum
ꝓperate. Quia enĩ argenti uoca¬
bulo eloquia diuina signant᷑¬
psalmista testat᷑ diceus. Eloqͥa
dñi eloquia casta argentũ ig¬
ne examinatum. Qui ergo ar¬
gentũ nõ habent ad aquas uo¬
caut᷑ qr nimirũ gentilitas q̃
script᷑c sacre p̾cepta nõ acceꝑat.
sacri eloquii ĩundatõne saciat᷑ͦ
qͣm tanto uũc aindius potat.
qnͣto hauc du sicca sitiebat. Ea¬
dem ergo diuina eloquia: et mes¬
sis et diuicie uocant᷑. Messis:
Qr ieiuuai mentem reficiũt.
Diuicie: qr magna uos morũ
uenustate componũt. eadem
⁊ comedi dicũtur. et ebibi: qr
numirũ dũ quedam ĩ eis obscura
sunt. que nõ nisi int̾pretata ui¬
telligimꝰ. Hec qͣsi mandendo
gluttimꝰ. Num quedam uero ad
intelligendũ facilia ita sumimꝰ
ut ĩuenimꝰ ea qͣsi nõ mansa bi¬
bimꝰ: qr nõ infracta sorbemiꝰ.

Expanded text:
versae gentilium mentes nunc irrigantur. Unde eis per Isaiam dicitur: Omnes sitientes venite ad aquas, et qui non habetis argentum properate . Quia enim argenti vocabulo eloquia diPsalmista testatur, dicens: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Qui ergo argentum non habent, ad aquas vocantur, quia nimirum gentilitas, quae Scripturae sacrae praecepta non acceperat, sacri eloquii inundatione satiatur, quam tanto nunc avidius potat, quanto hanc diu sicca sitiebat. Eadem ergo divina eloquia et messes et divitiae vocantur: messes quia jejunam mentem reficiunt; divitiae, quia magna nos morum venustate componunt. Eadem et comedi dicuntur et bibi, quia nimirum dum quaedam in eis obscura sunt, quae non nisi interpretata intelligimus, haec quasi mandendo glutimus; dum quaedam vero ad intelligendum facilia ita sumimus ut invenimus, ea quasi non mansa bibimus, quia non fracta sorbemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ens temptatoraffligit. Uñ etiã
paulꝰ dicit. Complebo ea q̃
desunt passionũ xp̃i in carne
mea. Et cui suaidere uxor ad
maledicendũ nitit᷑. qr carna¬
les quiq intͣ scãm eccl̃iam ad¬
iutores callidi tẽptatoris ex¬
istunt. ¶Que enĩ eum ad
maledicendum ꝓuocat. uitã
carualiũ desiguat. qr ut supͣ

Expanded text:
ens tentator affligit. Unde etiam ens tentator affligit. Unde etiam Paulus dixit: Compleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea . Cui suadere uxor ad maledicendum nititur, quia carnales quique intra sanctam Ecclesiam adjutores callidi tentatoris existunt. Quae enim eum ad maledicendum provocat, vitam carnalium designat; quia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ. mystica ꝓpo¬
sui int̾pretatõne discutere. qi
minus uera scientib liquet
ꝙ redemptorem mũdi totis
suis alligatõnib curat sacͣ
scriptura ꝓmitt̾e. enuq per
electos omnes ut ꝑ eiꝰ scilicet
⁊ hisdemi beatus Iob latino
eloquio doleus dicit᷑ ut ꝑ eiꝰ
⁊ nomen ⁊ uulnera redemp¬
toris nr̃i passio designetur.
De quo ꝓpħ̾a ait. uere lan¬
gores nr̃os ip̃e tulit ⁊ dolores
nr̃os ip̃e portauit. Cui tẽp¬
tator ablatis om̃ib. ⁊ seruos
⁊ filios occidit. qr nõ solum
iudaicũ ppłm ex timore ser¬
uientẽ. s ip̃os quoq apłos ⁊̃
suo amore regeu̾atos passiõis
eiꝰ temꝑe telo ꝑfidie ꝑculit.
Uulu̾e beati iob corpus atte¬
rit᷑. qr redẽptor ur̃ configi cla¬
uis in crucis patibulo non de¬
bignat᷑ A planta autẽ pe
dis usq ad uerticem iuib̾a
suscepit. qr scãm eccliam que
corpus eius est nõ solum ꝑ ex¬
trema et ultima. s usq ad
sũma menbra ꝑsecutõne seui¬

Expanded text:
illius mystica proposui interpretatione discutere; quia cunctis vera scientibus liquet quod redemptorem mundi totis suis allegationibus curat sancta scriptura promittere, eumque per electos omnes, ut per ejus scilicet et idem beatus Job latino eloquio dolens dicitur, ut per ejus et nomen et vulnera, Redemptoris nostri passio designetur, de quo propheta ait: Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit . Cui tentator, ablatis omnibus, et servos et filios occidit; quia non solum Judaicum populum ex timore servientem, sed ipsos quoque apostolos in suo amore regeneratos, passionis ejus tempore telo perfidiae perculit. Vulnere beati Job corpus atteritur, quia Redemptor noster configi clavis in crucis patibulo non dedignatur. A planta autem pedis usque ad verticem vulnera suscepit, quia sanctam Ecclesiam, quae corpus ejus est, non solum per extrema et ultima, sed usque ad summa membra persecutione saevi
Abbreviated transcription (Latin):
dit. S hiis auditis q̃stio
nr̃o cordi suborit᷑. Cur uel
negligenti intelligentio do¬
nũ tribuit᷑. uł studiosus qͥs¬
q sensus sui tarditate p̃pedit᷑.
Ad qm citius respondetur
ĩ t̾ra sine causa. Id circo enĩ
sepe. ⁊ desidio sus ingeniũ acci¬

Expanded text:
dit. Sed his auditis, quaestio dit. Sed his auditis, quaestio nostro cordi suboritur, cur vel negligenti intelligentiae donum tribuitur, vel studiosus quisque sensus sui tarditate praepeditur? Ad quam citius respondetur, in terra sine causa . Idcirco enim saepe et desidiosus ingenium acci
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ tenebras ebĩtudĩs
ilustrat oculus amoris. Nã
hoc tardiorib sitis aperĩt qͥd̾
uelociorib fastidiũ claudit.
Qui et id circo ad intelligen¬
cie alta puesunt. qr agere que
ĩ tellexint. uel minima milla cõ¬
tẽpuũt. Et dum sensum mãib
adiuuant se se ultͣ altitudiem
ĩgeniosoꝵ leuant. Unde beue
ꝑ salomoner dicit᷑. S tellio
manib uitit᷑  et morat᷑ in e¬
dib regis. Plerũq enĩ aues
quas aduolãtum penna sub¬
leuat: in ueprib resident.
et stellio qui ad uolatũ pen¬
uas non habet. nitens maui¬
b regni edificiũ teuet. qr
nimirũ sepe uigeniosi quiq
dum ꝑ negłiaui torpent. In
prauis actib remauent. et
simplices quos ingenii peu¬
ua non adiiuat: ad optinen¬
da et̾na regui menia uircus
oꝑatõns leuat. Stellio ergo
dum manib nitit᷑ in regis e¬
dib morat᷑. qr illo simplex ꝑ
ĩtentõem recti oꝑis ꝑuenit.
quo ingenosus miuime ascẽ¬

Expanded text:
nimirum tenebras hebetudinis nimirum tenebras hebetudinis illustrat oculus amoris; nam hoc tardioribus sitis aperit, quod velocioribus fastidium claudit. Qui et idcirco ad intelligentiae alta perveniunt, quia agere quae intellexerunt, vel minima nulla contemnunt; et dum sensum manibus adjuvant, sese ultra altitudinem ingeniosorum levant. Unde bene per Salomonem dicitur: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis . Plerumque enim aves, quas ad volatum penna sublevat, in vepribus resident; et stellio, qui ad volatum pennas non habet, nitens manibus, regni aedificium tenet, quia nimirum saepe ingeniosi quique dum per negligentiam torpent, in pravis 187 actibus remanent, et simplices, quos ingenii penna non adjuvat, ad obtinenda aeterni regni moenia virtus operationis levat. Stellio ergo dum manibus nititur, in regis aedibus moratur, quia illo simplex per intentionem recti operis pervenit, quo ingeniosus minime ascen
Abbreviated transcription (Latin):
quem fraude tectus in alia de¬
serens: ex alia parte suꝑauit.
habet int̾ ni liquoris fonteui:
s nõ bibit. quia ingeniũ quid̃
intelligentie accipit: S tamẽ
u̾itatis seutẽtias cognosc̾e le¬
gendo contempuit. Seit qr
intelligere studendo p̾ualeat
S ab om̃i doctͥue studio fasti¬
diosus cessat. Niuicie quoq
m̃tis sunt: ũba sacre locuti¬
ouis. S has diuitias stultus
oculus aspicit. et in ornamẽ¬
ti sui usum miuriue assiuuit.
qr u̾ba legis audieus magna
quidem ẽẽ consid̾at. S ad cõ¬
pͥhendenda hec nullo studio
amoris elaborat. At coutra
alius sitim habet. in genium
nõ hab. A mor ad meditan¬
dum ꝑtrahit: seusus ebitudo
contͣdicit. Et sepe hoc ĩdiui¬
ne legis eruditõne qͣnͣdoq stu¬
dendo intelligit: qd̾ ꝑ uegligẽ
tiam ingeniosus nescit. Nuiꝰ
gͦ stulti diuitias sitientes bibũt
dũ p̾cepta dei que ingeniosi
fastidientes uesciũt. ebetes a¬
mautes ad sequent᷑. In hiis

Expanded text:
quem fraude tectus in alia dequem fraude tectus in alia deserens, ex alia parte superavit. habet interni liquoris fontem, d non bibit, quia ingenium quidem intelligentiae accipit, sed tamen veritatis sententias cognoscere legendo contemnit; scit quia intelligere studendo praevaleat, sed ab omni doctrinae studio fastidiosus cessat. Divitiae quoque mentis, sunt verba sacrae locutionis; sed has divitias stultus oculis aspicit, et in ornamenti sui usum minime assumit, quia verba legis audiens, magna quidem esse considerat, sed ad comprehendenda haec nullo studio amoris elaborat. At contra alius sitim habet, ingenium non habet; amor ad meditandum pertrahit, sensus hebetudo contradicit; et saepe hoc in divinae legis eruditione quandoque studendotiam ingeniosus nescit. Hujus ergo stulti divitias sitientes bibunt, dum praecepta Dei, quae ingeniosi fastidientes nesciunt, hebetes amantes assequuntur. In his
Abbreviated transcription (Latin):
saciat᷑ . An nou famelicos suos.
u̾itas ut stulti messem comede¬
rent admonebat. Cũ ꝑ desidi¬
a scã flagrautib. de phariseis
p̾ciꝑet dicens. Que dicũt facite.
Iuxta oꝑa uero eoꝵ nolite fac̾e
ee si aꝑte dic̾et. Uerbi messẽ
loquendo excolunt: S hanc ma¬
le uiuendo minime cõtingũt.
br̃am ergo famem messis ista
reficiat. quia uobis hauc per
fatuitatis sue fastidiũ seruãt.
piet armatus. Antiquus nãq
hostis qͣsi inhermis iucitur
cum mala aꝑta sugg̾ens hũa¬
ne menti. bona om̃ia simul de¬
struere conat᷑. S armatꝰ ue¬
uit. qͣndo boua alia intacta
deserens. latent̾ alia corrum¬
pit. Nam sepe quosdam ĩ iu¬
tellectu nou tẽptat: eisq ⁊̃ sa¬
cri eloquii meditatõne nõ obui¬
ue subplantat. Quidum de sci¬
entie uirtute laudat᷑ neqͣqͣm
suoꝵ operum dampua respici¬
unt. Cũq in fauoris delecta¬
tõem animus ducn uite
sue uulnera non medet᷑. Hũc
ergo armatus hostis rapuit

Expanded text:
satiatur? An non famelicos suos satiatur? An non famelicos suos Veritas, ut stulti messem comederent, admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus, de Pharisaeis praeciperet, dicens: Quae dicunt facite, juxta opera vero eorum nolite facere . Ac si aperte diceret: Verbi messem loquendo excolunt, sed hanc male vivendo minime contingunt. Vestram ergo famem messis ista reficiat, quia vobis hanc per fatuitatis suae fastidium servant. LITER. Antiquus namque hostis quasi inermis vincitur, cum mala aperta suggerens, humanae menti bona omstruere conatur. Sed armatus venit, quando bona alia intacta deserens, latenter alia corrumpit. Nam saepe quosdam in intellectu non tentat, eisque in sacri eloquii meditatione non obvine supplantat, qui dum de scientiae virtute laudantur, nequaquam suorum operum damna respiciunt; cumque in favoris delectationem animus ducitur, vitae suae vulneribus non medetur. Hunc ergo armatus hostis rapuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uita suꝑbiũt: s ĩ ip̃o regui
aditu et̾na aĩaduersione fe¬
runt᷑. Hene autem subdit᷑ ͤ
Et nõ erit qui erppiat. Illos
qͥ ppc u̾itas ab et̾na adu̾sitate
eripit: quos intemporalib ꝓs¬
ꝑ is ꝑ disciplinam p̾mit. Qui
ergo nunc renuit premi: tũc ũ
ualet eripi. Quia miqui eum
quẽ ꝑ disciplinam hr̃e negli¬
gũt patrem: afflictouis sue
temꝑe ꝑ aduitoriũ nõ ĩueniũt
ereptorem. Sequit᷑. Cuiꝰ mes¬
sem famelicꝰ comedit. Ha¬
bet etiã stultus messem qnͣ¬
do iniquus quisq don ũ recte
intelligentie accipit. scr ipt᷑e᷑
sacre sententiis docet᷑. boua
Laudando exaggerat uiuen¬
do calcat. Qiua ergo stultꝰ
iste recta. ⁊ intelligit. ⁊ dicit.
S tam̃ hec oꝑando nõ amat:
messem habendo ieninat. qͣm
nimirũ famelicꝰ comedit. qr
is qui ad dm̃ scĩs desidiis a¬
nhelat: discit. qd̾ audit. a¬
git qd̵ didic̾it. Et dũ docto¬
ris praui recta p̾dicatõne refi¬
cit᷑. quid aliud qmͣi stulti fruge

Expanded text:
biunt, sed in ipso regni aditu aeterna animadversione feriuntur. Bene autem subditur: Et non erit qui eripiat. Illos quippe veritas ab aeterna adversitate eripit, quos in temporalibus prosperis per disciplinam premit. Qui ergo nunc renuit premi, tunc non valet eripi, quia iniqui eum, quem per disciplinam habere negligunt patrem, afflictionis suae tempore per adjutorium non inveniunt ereptorem. Sequitur: m alii comedant. --Habet etiam stultus messem, quando iniquus quisque donum recte intelligentiae accipit: Scripturae sacrae sententiis docetur, bonalaudando exaggerat, vivendo calcat. Quia ergo stultus iste recta et intelligit et dicit, sed tamen haec operando non amat, messem habendo jejunat. Quam nimirum famelicus comedit, quia is qui ad Deum sanctis desideriis anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; et dum doctoris pravi recta praedicatione reficitur, quid aliud quam stulti fruge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħaꝵ: que stultus habuit. s
non comedit. Quia indaicus
ppłs legeni quidem u̾boteuꝰ te¬
nuit. s ꝑ fatuitatis fastidiũ
ab eiꝰ intellectu ieiunauit.
Hutꝰ uero stulti messem fa¬
melicꝰ comedit: qr nimirum
gentilis ppłs u̾ba legis ĩ telli¬
gendo edidit ad que plebs uida¬
ica sine intellectu laborauit.
Hos famelicos fidei dũs p̾ui¬

Expanded text:
 quae stultus habuit, sed non comedit, quia Judaicus populus legem quidem verbo tenus tenuit, sed per fatuitatis fastidium ab ejus intellectu jejunavit. Hujus vero stulti messem famelicus comedit, quia nimirum gentilis populus verba legis intelligendo edit, ad quae plebs Judaica sine intellectu laboravit. Hos famelicos fidei Dominus praevi
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ p̾dicatõne geuerantur.
Qui scilicet a salute longe
sunt. qr et si temꝑaleui uitã
sine afflictõne ꝑcipiũt et̾ua
grauiꝰ ultione ferͥunt᷑. Sicut
de eisdem filiis illiꝰ dñs dix̃.
ue uobis scribe et pharisei
ypocrite: qr circuitis mare
et aridam: ut faciatis unum
proselitum. et cum fuerit
factus: facitis eum filium
gehẽne. duplo qͣm uos. Se¬
quit᷑. Et cõterent᷑ in porta. et
nõ erit qui eripiat. Quis alius
porte uoĩe. nisi mediator dĩ et
hoĩnum debet ĩtelligi. qui Ait.
Ego sum hostiũ. ꝑ me siquis
intͦierit saluabit᷑. Filii igit᷑
huiꝰ stulti extͣ portam ꝓficiũt.
in porta cont̾iit᷑ qr praue iu¬
deoꝵ soboles ante mediatoris
aduentũ in legis obser uatõne
floruerunt. S ĩ ip̃a redemp¬
toris nr̃i p̾sentia. a diuinitatis
obsequio ꝑfidie sue meritis re¬
pulsi ceciderunt. Quos nini¬
rũ nõ est qui eripiat: qr scili¬
cet dum ip̃m redemptorẽ extĩ¬

Expanded text:
illius praedicatione generantur. illius praedicatione generantur. Qui scilicet a salute longe sunt, qui etsi temporaliter vitam sine afflictione percipiunt, aeterna gravius ultione feriuntur. Sicut de eisdem filiis illius dicitur: « Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui circuitis mare et aridam, ut faciatis unum proselytum, et cum fuerit factus, facitis eum filium gehennae 183 duplo quam vos . Sequitur: Et conterentur in porta, et non erit qui eripiat. Quis alius portae nomine, nisi mediator Dei et hominum debet intelligi, qui ait: Ego sum ostium, per me si quis introierit, salvabitur ? Filii igitur hujus stulti extra portam proficiunt, et in porta conteruntur, quia pravae Judaeorum soboles ante Mediatoris adventum in legis observatione floruerunt; sed in ipsa Redemptoris nostri praesentia a Divinitatis obsequio, perfidiae suae meritis repulsi ceciderunt. Quos nimirum non est qui eripiat, quia scilicet dum ipsum Redemptorem exstin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat᷑. In rephensione qͥppe
eiꝰ in caute delabunt᷑. S ta¬
men qr tanti iuiri amici sũt:
ex familiaritate illiꝰ mistica
multa didic̾unt. Unde sic̃
suꝑius diximꝰ: eoꝵ u̾bis eti¬
am paulus utit᷑. et hec ĩ ad¬
sertionis sue ad iutoriũ ad.¬
sumens: ꝓ lata ex u̾itate tes¬
tat᷑.. Que tamen u̾itas rec¬
te rep̾hendit. qr qͣmlibet for¬
tis sententia: contͣ scm uirũ
ꝓferri nõ debuit. Possũt
gͦ mistice elifaz: u̾ba pensari:
quib ad beatũ Iob loquit᷑ di
ceus. Ego uidi stultũ firma
radioe. et maledixi pulcritu¬
diuieiꝰ statim. Stultꝰ qͥppe
iudeoꝵ ppłs extitit qui ipsã̾
spreuit. Qui qͣsi firma ra¬
dice cõualuit qr electoꝵ uitã
temporalit̾ extinguendo su¬
pauit. S hunc elifaz ma¬
ledicendo despicit. qr numi¬
rũ om̃s h̾etici quoꝵ tenere
spetiem amicos beati Iob di
te rep̾hendunt. De quo stul
filii eiꝰ a salute. filii huius
stulti sũt omnes qui ꝑfidie

Expanded text:
probatur. In reprehensionem quippe probatur. In reprehensionem quippe ejus incaute dilabuntur; sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex familiaritate illius mystica multa didicerunt. Unde sicut et superius diximus , eorum verbis etiam Paulus utitur, et haec in assertionis suae adjutorium assumens, prolata ex veritate testatur. Quae tamen veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia contra sanctum virum proferri non debuit. Possunt ergo mystice Eliphaz verba pensari, quibus ad beatum Job loquitur, di. Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim. - Stultus quippe Judaeorum populus exstitit, qui ipsam sprevit. Qui quasi firma radice convaluit, quia electorem Vitam temporaliter exstinguendo superavit. Sed hunc Eliphas maledicendo despicit, quia nimirum omnes haeretici quorum tenere speciem amicos beati Job dixte reprehendunt. MORALfilii ejus a salute. - Filii ejus stulti sunt omnes qui perfidiae