comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝗͣ mergit᷑. Quia & scã ęccłia ꝑsecutiones ini¬
quoꝵ sine cessatione tolerat: s tam̃ usq ad mũ¬
di terminũ sine defectu ꝑdurat. Sepe namq
eã reꝑbi quia usq ad internitionẽ ꝑsecuti st̃.
quasi hanc se funditus extinxisse crediderunt᷑.
sed eo multiplicius ad statũ sui ꝓfectus rediit:
quo inter manus ꝑsequentiũ moriendo labora
uit. Arcturus gͦ dũ uersat᷑ erigit᷑: quia tuuc
scã ȩccłia ualentius in ueritate reficit᷑: cũ ar¬
dentius pro ueritate fatigatur. Unde apte
quoq post arcturũ ꝓtinus orionas subdit. Ori¬
ones quippe in ipso pondere tẽporis hẏemalis
oriunt᷑: suoq ortu tẽpestates excitant᷑: & maria
terrasq ꝑturbant. Quid gͥ post arcturũ ꝑ orio¬
nes: nͥ martrres designant᷑ . s Qui dũ in scã eccłia
ad statũ p̃dicationis erigunt᷑. pondus ꝑsequentiũ
molestiasq passuri: ad cęli faciem quasi in hye¬

Expanded text:
nunquam mergitur; quia sancta Ecclesia persecutiones ininunquam mergitur; quia sancta Ecclesia persecutiones iniquorum sine cessatione tolerat, sed tamen usque ad mundi terminum sine defectu perdurat. Saepe namque eam reprobi, quia usque ad internecionem persecuti sunt, quasi hanc se funditus exstinxisse crediderunt; sed eo multiplicius ad statum sui provectus rediit, quo inter manus persequentium moriendo laboravit. Arcturus ergo dum versatur, erigitur; quia tunc sancta Ecclesia valentius in virtute relicitur, cum arus pro veritate fatigatur. Unde apte quoque post Arcturum protinus Orion subdit; Oriones quippe in ipso pondere temporis hiemalis oriuntur, suoque ortu tempestates excitant, et maria terrasque perturbant. Quid igitur post Arcturum per Oriones, nisi martyres designantur? Quia dum sancta Ecclesia ad statum praedicatimolestias passuri ad coeli faciem, quasi in hie
Abbreviated transcription (Latin):
uiri utunt᷑ uerbis carnaliũ: quando ipse in ef¬
fabilis & creator om̃iũ sp̃s. ut ad intellectũ suũ
carnẽ ꝑtrahat᷑. in se ipso carnis sermonẽ format.d
In scriptura gͥ sacra dũ nota astroꝵ nomina au¬
dimus: de quib astris sermo moueat᷑ agnoscimꝰ.¬
ex eoꝵ motib ad spũalis intelligentiȩ archana
quo nimirũ constat. quia omnino in mundo
cisse dnm̃ dicit: ꝑ que signari ꝓprie ea quȩ spũ¬
aliter gerunt᷑. intelligit. Quid namq arcturi
nomine qͥ in cęli axe constitutus. septẽ stellarũ
radiis fulget᷑. nͥ eccłia uniuersalis exprimitur.as
Quȩ in iohannis apocalẏpsi ꝑ septẽ eccłias: sep-¬
tẽq candelabra figurat᷑. Quȩ dũ dona in se sep¬
tiformis grẽ sp̃s contin&: claritate sũ mȩ uirtu¬
tis irradians: quasi ab axe ueritatis lucet. Pen¬
sandũ quoq est qđ arcturus semꝑ uersat᷑: &

Expanded text:
viri utuntur verbis carnalium, quando ipse inefviri utuntur verbis carnalium, quando ipse ineffabilis et creator omnium Spiritus, ut ad intellectum suum carnem pertrahat, in se ipso carnis sermonem format? In Scriptura igitur sacra dum nota astrorum nomina audimus, de quibex eorum motibus, ad spiritualis intelligentiae arcana quo nimirum constat, quia omnino in mundo cisse Dominum dicit, per quae signari propriae ea quae spiritualiter geruntur, intelligit. Quid namque Arcturi nomine, qui in coeli axe constitutus septem stellarum radiis fulget, nisi Ecclesia universalis exprimitur, quae in Joannis Apocalypsi per septem Ecclesias, septemque candelabra figuratur? . Quae dum in se dona septiformis gratiae spiritus continet, claritate summae virtutis irradiata, quasi ab axe veritatis lucet. Pensandum quoque est, quod Arcturus semper versatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
& interiora austri. Nequaꝗͣ sermo ueritatis ua¬
nas esiõdi. arati. & callimarci fabulas sequit᷑:
ut arcturũ nominans. extremã stellarũ septẽ.
caudã urse suspicet᷑. & quasi orion gladiũ tene¬
at amator insanus. Hȩc quippe astroꝵ nomina:
a cultorib sapientię carnalis inuenta sunt.
Sed scriptura sacra idcirco eisdẽ uocabulis utit᷑:
ut res quas insinuare appetit: noticia usitatȩ
appellationis exprimant᷑. Nã si astra quȩ uell&
ꝑ ignota nobis nomina dicer&: homo ꝓ quo hȩc
eadem scriptura facta est. nescir& ꝓculdubio
quid audir&. Sic gͥ in sacro eloquio sapientes dĩ.
sermonẽ trahunt. a sapientib scłi: sic̃ in eo pro
utilitate hominis uocẽ in se humanȩ passionis
ipse conditor hominũ sumit ds. ut uidelic&
dicat. penitet ine fecisse hominẽ suꝑ terram.
cũ ꝓfecto constet. quia is qui cuncta prius ꝗͣ.
ueniant conspicit: nequaꝗͣ. postꝗͣ. aliqͥd fecerit
penitendo resipiscit. Quid gͦ mirũ si spiritales

Expanded text:
 Scriptura. --Nequaquam sermo veritatis vanas Hesiodi, Arati, et Callimachi fabulas sequitur, ut Arcturum nominans, extremam stellarum septem caudam Ursae suspicetur, et quasi Orion gladium teneat amator insanus. Haec quippe astrorum nomina a cultoribus sapientiae carnalis inventa sunt; sed Scriptura sacra idcirco eisdem vocabulis utitur, ut res quas insinuare appetit notitia usitatae appellationis exprimantur. Nam si astra quae vellet per ignota nobis nomina diceret, homo, pro quo haec eadem Scriptura facta est, nesciret procul dubio quid audiret. Sic igitur in sacro eloquio sapientes Dei sermonem trahunt a sapientibus saeculi, sicut in eo pro utilitate hominis vocem in se humanae passionis ipse conditor hominum sumit Deus, ut videlicet dicat: Poenitet me 294 fecisse hominem super terram ; cum profecto constet quia is qui cuncta prius quam veniant conspicit, nequaquam postquam aliquid fecerit poenitendo resipiscat. Quid ergo mirum si spiritales
Abbreviated transcription (Latin):
dũ inter uota & uitia alternant: nimirũ sibi
certitudinẽ exauditionis obnubilant. Recte
gͦ dr̃. & cũ inuocantẽ me exaudierit. ñ cre¬
do qd exaudierit uocẽ meã: quia mens ex ip¬
sa sua mutabilitate fit trepida. & ꝑ hoc qđ
nolens patit᷑. repulsã se abiectamq suspicat᷑.¬
Lib&e intueri uir sc̃s quanta se subtilitate
diiudicat: ne quid in illo iudicia diuina re¬
p̃hendant. Infirmitatẽ namq suã intuens.
postulationis conferens: subdit. Qui & iã si ha¬
buero quippiã iustũ ñ respondebo: s meũ iudi¬
cẽ dep̃cabor. Sed de ipsa quoq postulatione pa¬
uidus adiungit. Et cũ inuocantẽ me exaudi¬
erit: ñ credo qđ exaudierit uocẽ meã. Cur tan-¬
ta circũspectione trepidat: cur tanta sollicitu¬
dine formidat᷑. nͥ quia terrorẽ iudicis in extre-¬
ma districtione considerat: & uim discussionis
illius ñ ferens. om̃e qđ gerit eẽ sibi insufficiens

Expanded text:
dum inter vota et vitia alternant, nimirum sibi dum inter vota et vitia alternant, nimirum sibi certitudinem exauditionis obnubilant. Recte ergo dicitur: Et cum invocantem me exaudierit, non credo quod exaudierit vocem meam, quia mens ex ipsa sua mutabilitate fit trepida; et per hoc quod nolens patitur, repulsam se abjectamque suspicatLibet intueri vir sanctus quanta se subtilitate dijudicat, ne quid in illo divina judicia reprehendant. Infirmitatem namque suam intuens, postulationis conferens subdit: Qui etiam si habuero quidpiam justum, non respondebo, sed meum judicem deprecabor. Sed de ipsa quoque postulatione pavidus adjungit: Et cum invocantem me exaudierit, non credo quod exaudierit vocem meam. Cur tanta circumspectione trepidat, cur tanta sollicitudine formidat, nisi quia terrorem judicis in extrema districtione considerat, et, vim discussionis illius non ferens, omne quod gerit esse sibi insufficiens
Abbreviated transcription (Latin):
uini amoris accendit᷑: atq ad intuenda cęlestia
& archana subleuat᷑. Ad sũma iã rapit᷑: & ꝑ
fecto desiderio conpuncta ab infimis alienat᷑.
Sed repentina tẽptatione ꝑcussa. quȩ intentio¬
ue forti erecta ad dm̃ fuerat. obortis cogita¬
tionib transfixa curuat᷑: ita ut se ipsã discer¬
nere nequeat᷑. atq inter uicia uirtutesq de¬
p̃hensa. ex qua parte sit ualentior ñ agnoscat.
Nam sepe adhocusq ꝑducit᷑ ut miret᷑. quomͦ
tã sũma cõprehendit. quã cogitatio illicita
polluit : & rursũ quomͦ illicitã cogitationẽ
recipit. ꝗͣ. suꝑ se ualidus feruor sp̃s rapit.
Quos alternantes cogitationũ motus in ani¬
mo bene psalmista intuens: ait. Ascendunt
usq ad cęlos: & descendunt usq ad abyssos.
Usq ad cȩlos quippe ascendimus: cũ sũma
penetramus. Sed ad abyssos usq descendimꝰ:
cũ repente ã contemplationis culmine. ꝑ tͦ¬
pia temptamenta deicim᷑. Motus itaq animi

Expanded text:
vini amoris igne accenditur, atque ad intuenda coelestia et arcana sublevatur; ad summa jam rapitur, et, perfecto desiderio compuncta, ab infimis alienatur; sed repentina tentatione percussa, quae intentione forti erecta in Deum fuerat, obortis cogitationibus transfixa curvatur; ita ut seipsam discernere nequeat, atque inter vitia virtutesque deprehensa, ex qua parte sit valentior non agnoscat. Nam saepe ad hoc usque perducitur, ut miretur quomodo tam summa comprehendit, quam cogitatio illicita polluit; et rursum quomodo illicitas cogitationes recipit, quam super se valide fervor spiritus Quos alternantes cogitationum motus in animo bene Psalmista intuens, ait: Ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos . Usque ad coelos quippe ascendimus cum summa penetramus; sed ad abyssos usque descendimus, cum repente a contemplationis culmine per turpia tentamenta dejicimur. Motus itaque animi
Abbreviated transcription (Latin):
nunc dr̃. Unũ est qđ loquutus sũ: & uinocen¬
tẽ & impiũ ipse consiunt. Ac si aꝑte diceret᷑.
Hoc apud me uerbũ cogitationis ꝓtuli: qr nec
innocens si districte discutior inuocens appare¬
bo: nec impius si apud ine latere uoluero. a
suꝑni examinis acumine abscondor. Qm̃ distric¬
tus udex cuncta cõprehendens. occulta mali¬
ciȩ mirabiliter penetrat: & suis hanc iuuentio¬
nib bene ordinans dãpnat. Uel certe & in¬
uocentẽ & impiũ ipse consumere dr̃: qr qũauis
in mentis uita diuisi sint: apͥme tam̃ culpę
merito. ȩque ad carnis interitũ ꝑtrahuntur.
Unde & ꝑ salomonẽ dr̃. Morit᷑ doctus: simili¬
ter ut indoctus. & rursũ. Cuncta subiacent
uanitati: & omĩa ꝑgunt ad unũ locũ. De t̾ra
facta sunt: & in terrã pariter reuertunt᷑. Seqͥt᷑.

Expanded text:
nocentem et impium ipse consumit. Ac si aperte diceretur: Hoc apud me verbum cogitationis protuli, quia nec innocens, si districte discutior, innocens apparebo; nec impius, si apud me latere voluero, a superni examinis acumine abscondor, quoniam districtus judex, cuncta comprehendens, occulta malitiae mirabiliter penetrat, et suis hanc inventionibus bene ordinans damnat. Vel certe et innocentem et impium ipse consumere dicitur, quia quamvis in mentis vita divisi sint, primae tamen culpae merito aeque ad carnis interitum pertrahuntur. Unde et per Salomonem dicitur: Moritur doctus similiter ut indoctus . Et rursum: Cuncta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad unum locum; de terra facta sunt, et in
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sepe diximus omĩs humana iusticia. iniusti¬
cia ẽẽ conuincit᷑: si districte iudicet᷑. Precis gͦ
post iusticiã indiget: ut quȩ succũbere discussa
poterat: ex sola udicis pietate conualescat. Quȩ
cũ plene aꝑfectioribus habet᷑. haberi de illa qͥppiã
dr̃: quia mens huinana. & cõprehensa uix ꝑagit.
& ualde extrema sunt quę cõprehendit. Dicat
gͦ. Qui si habuero quippiã iustũ ñ respondebo:
s meũ iudicẽ deprecabor. Uelut si aꝑtius face-¬
atur dicens. Et si ad opus uirtutis excreuero:
ad uitã non ex meritis s ex uenia conualesco. Pre¬
ci itaq innitendũ est cũ recta agimus: ut om̃e
qđ iuste uiuimus. ex humilitate condiamus. Seo
quatit᷑: ut pene ã conspectu iudicis repulsa ui¬
deat᷑. Et sepe hanc creator misericors ꝑcipit:
s quia illibatã se ut uult eͥxᷤ ce r cere ñ ualce. suꝑ
se iudiciũ reꝓbationis pauet. Unde & subdit᷑.¬

Expanded text:
omnis humana justitia injustitia esse convincitur, si districte judicetur. Prece ergo post justitiam indiget, ut quae succumbere discussa poterat, ex sola judicis pietate convalescat. Quae cum plene a perfectioribus habetur, haberi de illa quidpiam dicitur, quia mens humana et comprehensa vix peragit, et valde extrema sunt quae comprehendit. Dicat ergo: Qui si habuero quidpiam justum, non respondebo, sed meum judicem deprecabor. Velut si apertius fateatur, dicens: Et si ad opus virtutis excrevero, ad vitam non meritis, sed ex venia convalesco. Preci itaque innitendum est, cum recta agimus, ut omne quod juste vivimus, ex humilitate condiamus.  Vequatitur, ut pene a conspectu judicis repulsa videatur. Et saepe hanc creator misericors percipit; sed quia illibatam se ut vult exerere non valet, super se judicium reprobationis pavet. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ quãuis subleuate uideant: nec uirtutes ta¬
men angłice cõprehendunt. Quã uir iustus p̃
infirmitate ñ penetrans. s hanc utcũq ex sub¬
iectis sũmoꝵ spirituũ ministeriis pensaus:
ad considerationẽ se ꝓpriam sollicita humilita¬
te recolligit: sibiq corã se pre potestate suꝑuę
magnitudinis uilescit dicens. Quantus gͦ ego¬

Expanded text:
nem quamvis sublevatae videant, nec virtutes tanem quamvis sublevatae videant, nec virtutes tamen angelicae comprehendunt. Quam vir justus prae infirmitate non penetrans, sed hanc utcunque ex subjectis summorum spirituum ministeriis pensans, ad considerationem se propriam sollicita humilitate recolligit, sibique coram se prae potestate supernae magnitudinis vilescit, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
orbem. Ac si aꝑte fateat᷑ dicens. & subiectos qͦn¬
dam districte deseris: & erectas potestates gen¬
tium misericorditer flectis. Quãuis ꝑ hoc qđ dr̃¬
sub quo curuant᷑ qui portant orbẽ: possuit &
angłicȩ uirtutes intelligi. Ipse & eium orbẽ por.¬
tant. qui regendi mundi curas administrant.
paulo adtestante qui ait. Nonne om̃s sunt admi¬
nistratorii sp̃s in ministeriũ missi: ꝓꝑter eos qui
hereditatẽ capiunt salutis as Ait gͦ. Ds̃ cuius re¬
sistere irȩ nemo potest: sub quo curuant᷑ qͥ por¬
tant orbem. Ac si humilitatẽ omĩs creature
conspiciat: & tremefactus dicat. Quis infirmo¬
rũ hominũ tuis nutib obuiat: cuiꝰ se formiouu
& uirtutes angłicȩ inclinant as Uel certe qm̃
cũ curuam᷑ suꝑiora nou cernimus: erecti essent
illi subtilissuni sp̃s: si plene potentiã eius maies¬
taus atringerent. Sed qui orbem portant. sub
dõ curui sunt : quia diuinitatis eius celsitudi¬

Expanded text:
orbem. Ac si aperte fateatur dicens: Et subjectos quonorbem. Ac si aperte fateatur dicens: Et subjectos quondam districte deseris, et erectas potestates gentium misericorditer flectis.  Vet. curvantur qui portant orbem, possunt et angelicae virtutes intelligi. Ipsae etenim orbem portant, quae regendi mundi curas administrant, Paulo attestante, qui ait: Nonne omnes sunt administratorii spiritus, in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis ? Ait ergo: Deus cujus resistere irae nemo potest, sub quo curvantur qui portant orbem. Ac si humilitatem omnis creaturae conspiciat, et tremefactus dicat: Quis infirmorum hominum tuis nutibus obviat, cujus se fortitudini et virtutes angelicae inclinant? Vel certe, quoniam cum curvamur, superiora non cernimus: Erecti essent illi subtilissimi spiritus, si plene potentiam ejus majestatis attingerent. Sed qui orbem portant, sub Deo curvi sunt, quia divinitatis ejus celsitudi
Abbreviated transcription (Latin):
tu diuina ira restringit᷑. cũ implacabilit̾ exci-¬
tat᷑: & dicat. Ds̃ cuius resistere irȩ nemo potest.
Qđ bene & ad specialem intellectũ ducimus: si
eiusdem plebis israheliticȩ dãpna pensamus.
Quã redẽptor ꝑ dispensationis suȩ mẏsterium
ostensus. suꝑbientẽ deseruit: atq ad cognitionis
suȩ gram gentes uocauit. Unde & apte mox sub¬
ditur. Sub quo curuant᷑: qui portant orbem.
scłi tolerant. Tantoꝵ quippe pondera unusquisq
sustinere cõpellitur: quantis in hoc mundo prin¬
cipat᷑. Unde & terrȩ princeps ñ in congrue greco
sustinet: qui motꝰ illius. potestatis pondere fixus
regit. Quo enĩ subiectoꝵ suoꝵ onera tolerat.
eo quasi suꝑpositã basis colũpnã portat. Beatus
gͥ iob uirtute ꝓphetici sp̃s plenus. aspiciat qđ iu¬
dea deseritur. atq ad diuinitatis cultũ gentiũ
principes inclinant᷑: & dicat. Ds̃ cuius resistere
irȩ nemo potest: sub quo curuant᷑ qui portant

Expanded text:
iliter excitatur, et dicat: Deus, cujus resistere irae nemo potest. Quod bene et ad specialem intellectum ducimus, si ejusdem plebis Israeliticae damna pensamus, quam Redemptor per dispensationis suae mysterium ostensus superbientem deseruit, atque ad cognitionis suae gratiam gentes vocavit. Unde et apte mox subditur: Sub quo curvantur qui portant orbem. saeculi tolerant. Tantorum quippe pondera unusquisque sustinere compellitur, quantis in hoc mundo principatur. Unde et terrae princeps non incongrue Graeco r se populum sustinet, qui motus illius potestatis pondere fixus  Quo enim subjectorum suorum onera tolerat, eo quasi superpositam columnam basis portat. Beatus igitur Job, virtute prophetici spiritus plenus, aspiciat quod Judaea deseritur, atque ad Divinitatis cultum gentium principes inclinantur, et dicat: Deus cujus irae nemo resistere potest, sub quo curvantur qui portant
Abbreviated transcription (Latin):
quaꝗͣ sufficit sensus carnis: ut secreta penetr&
maiestatis. Qui gͦ in factis dĩ rationẽ ñ uidet:
infirmitatẽ suã considerans. cur non uideat
rationẽ uid&. Unde ꝑ paulũ quoq subsequen¬
ter adiungitur. Numqͥd dicit figmentũ ei qui
se finxit. quare me fecisti sic: Quo enĩ se ceruit
figinentũ diuini oꝑis: eo semet ipsũ redargu¬
at. ne contra manũ resultet oꝑantis: quia qͥ
benigne qđ non erat fecit. qđ est. iniuste non
deserit. Ad sem& ipsam gͦ in ꝑcussione mens
redeat: & qđ apprehendere non ualet ñ reqͥ¬
rat: ne si diuinȩ ire causa discutit᷑. ampliꝰ
discussa ꝓuocetur᷑. et quã placare humili¬
tas poterat. in extinguibiliter suꝑbia accen¬

Expanded text:
quaquam sufficit sensus carnis, ut secreta penetret quaquam sufficit sensus carnis, ut secreta penetret majestatis; qui ergo in factis Dei rationem non videt, infirmitatem suam considerans, cur non videat rationem videt. Unde per Paulum quoque subsequenter adjungitur: Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit, quare me fecfigmentum divini operis, eo semetipsum redarguit, ne contra manum resultet operantis, quia qui benigne quod non erat fecit, quod est injuste non deserit. Ad semetipsum ergo in percussione mens redeat, et quod apprehendere non valet non requirat: ne si divinae irae causa discutitur, amplius discussa tas poterat, inexstinguibiliter superbia accen
Abbreviated transcription (Latin):
nib pulsat: ut cũ mens nr̃a magna de se in tͣn¬
quillitate ȩstimat: semet ipsam ueraciter qualis
sit in ꝑturbatione deprehendat. & plerumq
qm̃ percutit᷑ gemit. s respondere ñ sufficit.
quia & ipsa ei ꝑcussionis suȩ aduersitas displica.
uina iudicia discutere metuit: qui esse se pul¬
uerem agnoscit. Unde & ꝑ paulũ dr. O homs
tu quis es qui respondeas do o Respondere
do non posse conuincit᷑. qui homo nominat᷑:
quia ꝑ hoc qđ de humo sumptus est. iudicia
suꝑna discutere dignus ñ est. Unde hic quoq
apte subiungit᷑. Uel quis dicere ei potest cur
ita facis as Auctoris facta semꝑ indiscussa uene-¬
randa sunt: quia iniusta eẽ nequaꝗͣ possunt.
Racionẽ quippe de occulto eius consilio querere:
nichil est aliud ꝙͣ contra eius consiliũ suꝑbire.
Cũ gͦ factoꝵ causa non deprehendit᷑. restat ut
sub factis illius cũ humilitate taceat᷑. Q uia ne-¬

Expanded text:
nibus pulsat, ut cum mens nostra magna de se in trannibus pulsat, ut cum mens nostra magna de se in tranquillitate aestimat, semetipsam veraciter qualis sit in perturbatione deprehendat. Et plerumque quoniam percutitur gemit, sed respondere non sufficit, quia et ipvina judicia discutere metuit, qui esse se pulverem agnoscit. Hinc Paulus ait: « O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Respondere Deo non posse convincitur qui homo nominatur, quia per hoc quod de humo sumptus est, judicia superna discutere dignus non est. Unde hic quoque apte subjungitur: Vel quis dicere ei potest, cur ita facis randa sunt, quia injusta esse nequaquam possunt. Rationem quippe de occulto ejus consilio quaerere, nihil est aliud quam contra ejus consilium superbire. Cum ergo factorum causa non deprehenditur, restat ut sub factis illius cum humilitate taceatur, quia ne
Abbreviated transcription (Latin):
an in uia nutriant ut ad patriam ꝑducant.
Homo gͦ ab internis gaudiis semel pulsus. clau¬
sas contra se ianuas secreti spiritalis aspiciat᷑: atq
ad semet ipsũ foras ꝓiectus in carne gemat: &
cecitatis suȩ dãpna considerans. dicat. Si uene¬
rit ad me non uidebo eum: & si abierit ñ intel
ligam. Ac si aꝑte deploret dicens. Postquã spon¬
te semel oculos ꝑdidi. qm̃ quesitȩ noctis
cecitatẽ pacior: nec ortũ iam nec occasũ solis ag¬
nosco. Et tamen homo qui infirmitatis pȩna pͥ¬
mit᷑. & cecitatis suȩ caligine grauat᷑: ad suꝑnę
lucis iudicium ꝓperat: ut suoꝵ actuũ rationẽ
reddat. Unde mox subdit᷑. Si repente in terro
gat: cum nos ad districtionẽ sui examinis inopi¬
uatos uocat. Sed interrogationi illius responde¬
re homo non sufficit: quia si remota tunc pietate
discutit᷑: in illo ex amine etiã iustoꝵ uita succũ¬
bit. Wel certe interrogat. cũ duris nos ꝑcussio¬

Expanded text:
an in via nutriant, ut ad patriam perducant. an in via nutriant, ut ad patriam perducant. Homo ergo ab internis gaudiis semel expulsus clausas contra se januas secreti spiritalis aspiciat, atque ad semetipsum foras projectus in carne gemat, et, caecitatis suae damna considerans, dicat: Si venerit ad me, non videbo eum; et si abierit, non i. Ac si aperte deploret, dicens: Postquam semel sponte oculos perdidi, quoniam quaesitae noctis caecitatem patior, nec ortum jam, nec occasum solis agnosco. Et tamen homo qui infirmitatis poena premitur, et caecitatis suae caligine gravatur, ad supernae lucis judicium properat, ut suorum actuum rationem reddat. Unde et mox subditur: CAPUT XIV  Rec. gat cum nos ad districtionem sui examinis inopinatos vocat. Sed interrogationi illius respondere homo non sufficit, quia si remota tunc pietate discutitur, in illo examine etiam justorum vita succumbit. Vel certe interrogat cum duris nos percussio
Abbreviated transcription (Latin):
curationũ grãm cõualescit  Et tamen sepe
mens dũ de uirtutis suȩ securitate resoluitur:
insichiante aduersario inopinatȩ culpȩ teło ꝑfo¬
rat᷑. E indea do in ȩternũ longe fit: unde ei ad
cũ post experimentũ mundiciȩ. lacessiri se car-¬
nis temptationib uid&: inhonesta ad animũ
cõgeri: & ante cogitationis oculos nonnulla im¬
ꝓba & inmnunda uersari: & tamen cũ fatigant
ista nec superant. nequaꝗͣ. ꝑ pollutionẽ truci¬
dant. s ꝑ humilitatẽ seruant: ut infirmũ se
animus in temptatione deprehendens. totũ se
ad diuinitatis adiutorium conferat ÷ et sui
fidutiam funditus amittat. Sicq fit: ut inde
altius do inhereat: unde se ã dõ ꝓfundius ceci¬
disse suspirabat. Accessus gͥ recessus q dĩ a mñte
nr̃a minime cognoscit᷑: quousq rerũ alternantiũ
finis ignoratur. Quia & de temptatione incertũ
est. utrũ ꝓbet an trucid&: & de donis nequaꝗͣ
deprehendit᷑. utrũ hic desertos remunerent:

Expanded text:
curationis gratiam convalescit? Et tamen saepe mens, dum de virtutis suae securitate resolvitur, insidiante adversario, inopinatae culpae telo perforatur; et inde a Deo in aeternum longe fit, unde ei ad cum post experimentum munditiae lacessiri se carnis tentationibus videt, inhonesta ad animum congeri, et ante cogitationis oculos nonnulla improba et immunda 298 versari? Et tamen cum fatigant ista, nec superant, nequaquam per pollutionem trucidant, sed per humilitatem servant, ut infirmum se animus in tentatione deprehendens, totum se ad Divinitatis adjutorium conferat, et sui fiduciam funditus amittat; sicque fit ut inde altius Deo inhaereat, unde se a Deo profundius cecidisse suspirabat. Accessus igitur recessusque Dei a mente nostra minime cognoscitur, quousque rerum alternantium finis ignoratur, quia et de tentatione incertum est utrum probet an trucidet, et de donis nequaquam deprehenditur utrum hic desertos remunerent,
Abbreviated transcription (Latin):
cecat᷑. Quȩ patit᷑ iusta ẽẽ considerat᷑: pau& ne
ui dolore ꝑ licentiam locutionis excedat: ori silen-¬
tiũ indicit᷑. s excitatus dolor eo ipso quo restrin¬
git᷑. auget᷑. Dicat gͦ. Cũ dixero nequaꝗͣ. ita loqͣr.:
cõmuto faciem meã & dolore torqueor: quia
solationis studiũ. afflictionis nr̃e nobis conam᷑
mala leuigare. Sed quisqͥs iã subtiliter parentis
prumi dampnatione ꝓpagata. humani generis
dãpna considerat: suꝑ est ut his adiungere
ꝓpria metuat. Unde uir sc̃s postꝗͣ cõmunia in¬
tulit: repente specialia subiungit dicens.U¬

Expanded text:
caecatur. Quae patitur, justa esse considerat; pavet, ne caecatur. Quae patitur, justa esse considerat; pavet, ne in dolore per licentiam locutionis excedat; ori silentium indicit, sed excitatus dolor eo ipso quo restringitur augetur. Dicat ergo: Cum dixero, Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor, quia solationis studium afflictionis nostrae nobis conamur mala levigare. Sed quisquis, jam subtiliter parentis primi damnatione propagata, humani generis damna considerat, superest ut his adjungere propria metuat. Unde vir sanctus postquam communia intulit, repente specialia subjungit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
facere qui perire ñ posset. Cũ uͦ hȩc tacita meis
interrogat. pauet ne ipso interrogationis ausu
in suꝑbiã erũpat: seq humiliter cõprimit. & cogi¬
tationis suȩ uerba restringit. Sed eo grauius affli¬
git᷑: quo inter mala quȩ sustin&. etiã de conditio¬
nis suȩ abscondito intellectu cruciat᷑. Unde hic
quoq apte subiungit᷑. Cũ dixero nequaꝗͣ. ita lo¬
quar: cõmuto faciem meã & dolore torqueor.
Nequaquã quippe ita nos debere loqui dicimꝰ.
cũ nr̃ȩ infirmitatis modũ ex inquisitione transe-¬
untes. nosm& ipsos pauore reprehendimꝰ: & suꝑnȩ
reuerentiȩ consideratione refrenamꝰ. In qua refre¬
natione scilicet. mentis nr̃ȩ facies cõmutat᷑: quia
quȩ prius ñ capiens audenter sũma requirebat᷑:.
infirmitatẽ suã post modũ agnoscens. uenerari
inchoat qđ ignorat. Sed in ipsa hac cõmutati-¬
one dolor ẽ: qr ualde affligit᷑. qm̃ primȩ culpę
merito ad intelligenda ea quȩ de se ipsa sunt

Expanded text:
facere qui perire non posset? Cum vero haec tacita mens interrogat, pavet ne ipso interrogationis ausu in superbiam erumpat, seque humiliter comprimit, et cogitationes restringit. Sed eo gravius affligitur, quo inter mala quae sustinet etiam de conditionis suae abscondito intellectu cruciatur. Unde hic quoque apte subjungitur: Cum dixero, Nequaquam ita loquar, commuto faciem meam, et dolore torqueor. Nequaquam quippe ita nos debere loqui dicimus cum, nostrae infirmitatis modum ex inquisitione transeuntes, nosmetipsos pavore reprehendimus, et supernae reverentiae consideratione refrenamus. In qua refrenatione scilicet mentis nostrae facies commutatur, quia quae prius non capiens audenter summa requirebat, infirmitatem suam postmodum agnoscens, venerari inchoat quod ignorat. Sed in ipsa commutatione dolor est, quia valde affligitur, quoniam primae culpae merito ad intelligenda ea quae de ipsa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rans. aꝑta narrans. occulta penetrans: om̃ẽ qđ
interius exteriusq agit᷑. dicere conat᷑. Seo oꝑa
sũmȩ maguitudinis: quando ex plic& lingua car¬
nis s Uude apte mox hȩc eadem oꝑa: inelius
deficiendo cõprehendit dicens. Qui facit mag¬

Expanded text:
rans, aperta narrans, occulta penetrans, omne quod rans, aperta narrans, occulta penetrans, omne quod interius exteriusque agitur dicere conatur; sed opera summae magnitudinis quando explicet lingua carnis? Unde et apte mox haec eadem opera melius deficiendo comprehendit dicens: C
Abbreviated transcription (Latin):
narrat & pulchrã replicat: quia alia ei est
pulchritudo inorũ in qua nunc cernit᷑: atq
alia pulchritudo p̾mioꝵ. in qua tunc ꝑ con¬
ditoris sui speciem subleuat᷑. Cuius mẽbra ui
delicet om̃s electi. quia ad cuncta simplicit᷑
incedunt: eius oculi colũbarũ uocant᷑: qui
magna luce irradiant: quia & signoꝵ miracu¬
lis choruscant. Sed quantũ est om̃e hoc mira¬
culũ qđ uideri potest. Illud de internis mi¬
raculũ est mirabilius: qđ uideri nunc ñ potest.
de quo illic apte subdit᷑: absq eo qđ intrinsecꝰ
latet. Magna quippe est gła aꝑti oꝑis: s longe
in cõparabilis occultȩ remunerationis. Qd gͦ ꝑ
beatũ iob astroꝵ nomine: hoc salomonis uocib
oculoꝵ appellatione signat᷑. Et qd ꝑ salomonẽ
di absq eo qđ uitruisecus lat&: hoc nobis beatꝰ
iob uitinat. cũ austri interiora cõmendat. Sed
ecce uir sẽs exteriora mirans. interiora conside¬

Expanded text:
narrat, et pulchram replicat, quia alia ei est narrat, et pulchram replicat, quia alia ei est pulchritudo morum in qua nunc cernitur, atque alia pulchritudo praemiorum in qua tunc per conditoris sui speciem sublevabitur. Cujus videlicet membra omnes electi, quia ad cuncta simpliciter incedunt, ejus oculi 297 columbarum vocantur, qui magna luce irradiant, quia et signorum miraculis coruscant. Sed quantum est omne hoc miraculum quod videri potest? Illud de internis miraculum est mirabilius quod videri nunc non potest. De quo illic apte subditur: Absque eo quod intrinsecus latet. Magna quippe gloria aperti operis, sed longe incomparabilis occultae remunerationis. Quod ergo per beatum Job astrorum nomine, hoc Salomonis vocibus oculorum appellatione signatur; et quod per Salomonem dicitur: Absque eo quod intrinsecus latet, hoc nobis beatus Job intimat, cum Austri interiora commendat. Sed ecce vir sanctus exteriora mirans, interiora conside
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑ umbra mutabilitatif: ibi calor sũ mi luminis¬
ẽ sineulla obscuritate corporis: ibi inuisibiles an¬
głoꝵ chori. quasi astra in abditis micant. Quȩ
eo nunc ab hominib uideri nequeunt: qͦ fłama
ueri luminis altius ꝑfundunt᷑. Ualde itaq mi¬
rũ est. qđ missis apłis dñs cęlos tetendit: qđ
temꝑatis ꝑsecutionũ tumorib maris fluctus
gradiens repressit: qđ solidata ȩccłia arcturũ
statuit. qđ roboratis contra aduersa martẏrib
orionas misit: qđ repletis in tranquillitate doc¬
torib hẏadas prebuit: s post hȩc ualde est ad¬
mirabile. qđ sinũ nobis cęlestis patriȩ quasi inte¬
riora austri preparauit. Pulchrũ ẽ om̃e hoc.
qđ quasi in cęli facie de diuina dispensatione
sponsus in sponsȩ suę laudib dicit. Quã pul-¬
chra es amica mea. ꝗͣ pulchra: oculi tui colũ¬
barũ : absq eo qđ intrinsecus latet. Pulchr̃ã

Expanded text:
nitur umbra mutabilitatis; ibi calor summi luminisnitur umbra mutabilitatis; ibi calor summi luminis sine ulla obscuritate corporis; ibi ingelorum chori, quasi astra in abditis micant, qui eo nunc ab hominibus videri nequeunt, quo flamma veri luminis altius perfunduntur. Valde itaque mirum est, quod missis apostolis Dominus coelos extendit, quod temperatos persecutionem tumores super maris fluctus gradiens repressit, quod solidata Ecclesia Arcturum statuit, quod roboratis contra adversa martyribus, Orionas misit, quod repletis in tranquillitate doctoribus Hyadas praebuit, sed post haec, valde est admirabile, quod sinum nobis coelestis patriae, quasi interiora Austri reparavit. Pulchrum est omne hoc, quod quasi in coeli facie de divina dispensatione sponsus in suae sponsae laudibus dicit: Quam pulchra es, amica mea, quam pulchra! oculi tui columbarum, absque eo quod intrinsecus latet . Pulchram
Abbreviated transcription (Latin):
recedit: cũ aduentu scĩ sp̃s expulsus antiquus
hostis. qui in torpore mentẽ constriuxerat. de¬
serit: atq hortũ sponsi auster ꝑflat. ut aroma¬
ta diffluant: quia nunirũ dũ scam̃ ȩccłiam do¬
noꝵ suoꝵ uirtutib sp̃s ueritatis impleuerit. ab
ea louge lateq odores boni oꝑis spargit. Interio¬
ra gͦ austri sunt. occulti illi angłoꝵ ordines. &
secretissimi patriȩ cęlestis sinus: quos implet ca¬
lor sp̃s scĩ. Illuc quippe scõꝵ animȩ & nc̃ corpo¬
rib exutȩ. & post corporib restitute ꝑueniunt:¬
& quasi astra in abditis occultant᷑. Ibi ꝑ diem qͣsi
in meridiano tp̃r ardentius solis ignis accendit᷑:
quia conditoris claritas mortalitatis nr̃e iã p̃ssa
caligine manifestius uidet᷑. Et uelud sperȩ ra¬
dius ad spacia altiora se eleuat: quia de semet¬
ipsa nos ueritas subtilius illustrat. Ibi lumen
intimȩ contemplationis sine interueniente cer-¬

Expanded text:
recedit, cum adventu sancti Spiritus expulsus antiquus recedit, cum adventu sancti Spiritus expulsus antiquus hostis, qui in torpore mentem constrinxerat, deserit. Atque hortum sponsi Auster perflat, ut aromata defluant, quia nimirum dum sanctam Ecclesiam donorum suorum virtutibus Spiritus veritatis impleverit, ab ea longe lateque odores boni operis spargit. Interiora ergo Austri sunt occulti illi angelorum ordines, et secretissimi patriae coelestis sinus, quos implet calor Spiritus sancti. Illuc quippe sanctorum animae et nunc corporibus exutae et post corporibus restitutae perveniunt, et quasi astra in abditis occultantur. Ibi per diem, quasi in meridiano tempore, ardentius solis ignis accenditur, quia conditoris claritas, mortalitatis nostrae jam pressa caligine, manifestius videtur; et velut sphaerae radius ad spatia altiora se elevat, quia de semetipsa nos veritas subtilius illustrat. Ibi lumen intimae contemplationis sine interveniente cer
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersalis ȩccłiȩ. contra ꝓcellas mundi edidit
martyres. Editis quoq orionib ꝓtulit hỹadas:
qr conualescentib contra aduersa martyribus :¬
ad infundendã ariditatẽ humnanoꝵ cordiũ. doc¬
⁊rinã contulit magistroꝵ. Isti itaq sunt astroꝵ
spũalium orcdines: qui dũ sũmis uirtutib einiue
semꝑ ex suꝑnis lucent. Sed post ista quid restat᷑:
nͥ ut scã ęccłia laboris sui fructũ recipiens. ad ui-¬
denda suꝑnȩ patriȩ interna ꝑueniat as Unde
& apte quia dix̃. qui facit arcturũ. & orionas.
& hyadas: ꝓtinus addidit. Et interiora austri.
Quid naiq hoc in loco austri nomine: nͥ feruor
sci sp̃s designatur. Quo dũ repletus quisq fuerit.
ad amorẽ patriȩ spũalis ignescit. Uude & sponsi
uoce in canticoꝵ canticis łr. Surge aquilo & ue¬
ni auster: ꝑfla ortũ meũ. & fluant aromata
illius. Austro quippe ueniente aquilo surgens

Expanded text:
universalis Ecclesiae, contra procellas mundi edidit universalis Ecclesiae, contra procellas mundi edidit martyres. Editis quoque Orionibus protulit Hyadas, quia convalescentibus contra adversa martyribus ad infundendam ariditatem humanorum cordium, doctrinam contulit magistrorum. Isti itaque sunt astrorum spiritualium ordines, qui dum summis virtutibus eminent, semper ex supernis lucent. Sed post ista quid restat, nisi ut sancta Ecclesia laboris sui fructum recipiens, ad videnda supernae patriae interna perveniat; unde et apte quia dixit: Qui facit Arcturum, et Orionem, et Hyadas; protinus addidit: et interiora austri. Quid namque in hoc loco austri nomine, nisi fervor sancti Spiritus designatur? Quo dum repletus quisque fuerit, ad amorem patriae spiritualis ignescit. Unde et sponsi voce in Canticorum canticis dicitur: Surge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluent aromata illius . Austro quippe veniente, Aquilo surgens
Abbreviated transcription (Latin):
ris uerba ꝓphetiȩ libri huius. Pars quippe reuela¬
tionis anterior signari p̃cipit᷑. terminus ꝓhibet᷑:
quia quicqͥo in sc̃ȩ ȩccłiȩ initiis latuit᷑. finis coti¬
die ostendit. Nonnulli uͦ a greca littera quȩ y.
dr̃: hẏadas nuncupatas arbitrant᷑. Qđ si ita est:
significationi ꝗͣ diximus contrariũ non est. doc¬
tores enĩ his stellis non inconuenienter ex pressi
sunt : quȩ a literis nom̃ trahunt. Sed quãuis hỹ¬
ades ab eiusdem lutere uisione non discrepent:
certũ tamen est. quia hẏatos hỹmber dr̃: & orte
ordinẽ contemplatus admiret᷑: atq ad mirans
exclam& dicens. Qui extendit cę̧los solus: & gra-¬
dit᷑ suꝑ fluctus maris. Qui facit arcturũ. & ori¬
onas & hyades. Extensis & enĩ cęlis dñs forma¬
uit arcturũ: quia in honore deductis apłis. in
cȩlesti conuersatione fundauit ȩccłiam. forma¬
to quoq arcturo fecit orionas: quia roborata fide¬

Expanded text:
ris verba prophetiae libri hujus . Pars quippe revelaris verba prophetiae libri hujus . Pars quippe revelationis anterior signari praecipitur, terminus prohibetur; quia quidquid in sanctae Ecclesiae initiis latuit, finis quotidie ostendit. Nonnulli vero a Graeca littera quae Y dicitur, Hyadas nuncupari arbitrantur. Quod si ita est, significationi, quam diximus contrarium non est; doctores enim his stellis non inconvenienter expressi sunt, quae a litteris nomen trahunt. Sed quamvis Hyades ab ejusdem litterae visione non discrepent, certum tamen est, quia Hyetos imber dicitur, et ortae ordinem contemplatus admiretur, atque admirans exclamet, dicens: Qui extendit coelos solus, et graditur super fluctus maris; qui facit Arcturum, et Orionas, et Hyadas. Extensis etenim coelis, Dominus formavit Arcturum, quia, in honorem deductis apostolis, in coelesti conversatione fundavit Ecclesiam. Formato quoq
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Dũ gͦ hyades cũ pluuiis ueniunt. ad cęli
spacia altiora sol ducitur: qr apparente doctorũ
scientia. dũ mens nr̃a hr̃mbre predicationis
infundit᷑. fidei calor auget᷑. Et ꝑfusa terra ad
fructũ ꝓficit. cũ lumen ȩtheris ignescit: quia
uberius frugem boni oꝑis reddunus: dũ ꝑ sacrę
eruditionis flãmã in corde clarius ardemus. Dũq
ꝑ eos dieb singulis magis magisq scientia cęlestis
ostenditur: quasi interni nobis luminis uernum
tẽpus aꝑit᷑: ut nouus sol nrĩs mentib rutil&᷑: &
eoꝵ uerbis nobis cognitus. se ipso cotidie clarior¬
micet. Urgente & enim mundi fine. suꝑna sci-¬
entia ꝓficit : & largius cũ tempore excrescit.
Hinc nãq ꝑ danihelem dr̃. ꝑtransibunt pluri¬
mi: & multiplex erit scientia. Hinc iohanni in pri¬
ori parte reuelationis. angłs dicit. Signa quȩ lo¬
‸ cuta sunt septem tonitrua. Cui tam̃ in eiusdem
reuelationis termino p̃cepit dicens. Ne signaue¬

Expanded text:
um ergo Hyades cum pluviis veniunt, ad coeli spatia altiora sol ducitur, quia apparente doctorum scientia, dum mens nostra imbre praedicationis infunditur, fidei calor augetur. Et perfusa terra ad fructum proficit, cum lumen aetheris ignescit, quia uberius fruges boni operis reddimus, dum per sacrae eruditionis flammam in corde clarius ardemus. Dumque per eos diebus singulis magis magisque scientia coelestis ostenditur, quasi interni nobis luminis vernum tempus aperitur; ut novus calor nostris mentibus rutilet, et eorum verbis nobis cognitus se ipso quotidie micet clarior. Urgente etenim mundi fine, superna scientia proficit, et largius cum tempore excrescit. Hinc namque per Danielem dicitur: Pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia . Hinc Joanni in priori parte revelationis angelus dicit: Signa, quae locuta sunt septem tonitrua . Cui tamen in ejusdem revelationis termino, praecipit dicens: Ne signave
Abbreviated transcription (Latin):
samuhelem orasse ꝓ aduersantib inuenimus. Unꝰ
quippe eoꝵ seuientis popłi ꝑsecutionẽ fugit. &
tam̃ ꝓ uita sui ꝑsecutoris interuenit: alter ex prm¬
cipatu popłi deiectus. ipsis suis aduersariis di¬
cit. Absit a me hoc peccatũ in dño: qͦminus ces¬
sem orare ꝓ uobis. Quid ẽ gͦ in difficultate dep̃¬
candi moỹsen & samuhelẽ deducere: nͥ aꝑtius in¬
dicare. qr eiꝰ ire neq illi si adstarent obsisterent.
qͥ idcirco ꝓ amicis interuenire citius possent:
qr apud hc̃ intercedere & ꝓ inimicis solerent.
Hinc ad eandẽ iudȩã dr̃. Plaga inimici ꝑcus¬
si te: castigatione crudeli. Er rursũ. Quid cla-¬

Expanded text:
se pro adversantibus invenimus. Unus quippe eorum saevientis populi persecutionem fugit, et tamen pro vita sui persecutoris intervenit; alter, ex principatu populi dejectus, ipsis suis adversariis dicit: Absit a me hoc peccatum in Domino, quo minus cessem orare pro vobis . Quid est ergo in difficultate deprecandi Moysen et Samuelem deducere, nisi apertius indicare quia ejus irae neque illi si astarent obsisterent, qui idcirco pro amicis intervenire citius possent, quia apud hunc intercedere et pro inimicis solerent? Hinc ad eamdem Judaeam dicitur: Plaga inimici percussi te, castigatione crudeli . Et rursum: Quid cla
Abbreviated transcription (Latin):
quanti apud me ualeas: & cognosce quia opti¬
nere poteris. quicqͥd ꝓ popło exoras. Quod
qua mente agitur: statim uenia subiuncta testa¬
t᷑. Cũ uͦ suꝑna indignatio sese ut ita dixerim
medullitus mou&: hanc oppositio humana
ñ retinet. Nec se utiliter cuius lib& dep̃catio
obicit: cũ semel ds aliquid ab intimis irascen¬
UIII. do disponit. Hinc ẽ enĩ qđ moyses qui reatũ
totius plebis apud dnm̃ suis p̾cib tersit. dũq
se obicem optulit. diuinȩ iracundiȩ uĩ placauit:
ad petrã oreb ueniens. & ꝓ aquȩ exhibuione dif-¬
fidens. reꝓmissionis terrã ingredi dño irascente
ñ potuit. Et sepe hac de re affligit᷑:. sepe deside¬
rio se excitante turbat᷑. & disposite ultionis ira¬
cundiã repellere a semet ipso ñ ualuit: qͥ hanc
uolente dño & ã popło amouit. Hinc dauid qͥ¬
ã ꝓstrata plebe postmodũ angłi gladiũ p̃ce com¬
pescuit. prius plorans & eiulans nũdis pedib

Expanded text:
quantum apud me valeas, et cognosce quia obtiquantum apud me valeas, et cognosce quia obtinere poteris quidquid pro populo exoras. Quod quia hac mente agitur, statim venia subjuncta testatur. Cum vero superna indignatio sese, ut ita dixerim, medullitus movet, hanc oppositio humana non retinet ; nec se utiliter cujuslibet deprecatio objicit, cum semel Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim quod Moyses, qui reatum totius plebis apud Deum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit, ad petram Horeb fidens, repromissionis terram ingredi, Domino irascente, non potuit. Et saepe hac de re affligitur, saepe desiderio se excitante turbatur, et dispositae ultionis iracundiam repellere a semetipso non valuit, qui hanc, volente Domino, et a populo amovit. . Hinc David quia prostrata plebe postmodum angeli gladium prece compescuit, prius plorans et jejunans, nudis pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ intelligam. Seclusum quippe ab internis
gaudiis genus humanũ. exigente culpa mñ¬
tis oculos ꝑdidit: & quo meritoꝵ suoꝵ passi¬
b graditur nescit. Sepe enĩ donũ est grẽ.
qdꝰ iram deputat: & sepe diuinȩ districtio¬
nis ira est. qđ gram̃ putat. Nam plerumq
gram̃ estimat dona uirtutũ : & tamen eisdẽ
domis elatus corruit. Plerumq uelut iram
metuit aduersa temptationũ: & tam̃ eisdẽ
temptationib pressus. ad uirtutũ custodiam
cautior exurgit. Quis enim dõ se ꝓpinquare
non estimet. cũ suꝑnis excrescere munerib
agnoscit. cum uel ꝓphetiȩ donum. uł doc¬

Expanded text:
Seclusum quippe ab internis Seclusum quippe ab internis gaudiis genus humanum, exigente culpa, mentis oculos perdidit, et quo meritorum suorum passibus graditur nescit. Saepe enim donum gratiae est, quod iram deputat, et saepe divinae districtionis ira est, quod gratiam putat. Nam plerumque gratiam aestimat dona virtutum, et tamen eisdem donis elatus corruit. Plerumque velut iram metuit adversa tentationum; et tamen, eisdem tentationibus pressus, ad virtutum custodiam cautior exsurgit. Quis enim Deo se propinquare non aestimet cum supernis excrescere se muneribus agnoscit, cum vel prophetiae donum
Abbreviated transcription (Latin):
merus. Diuinȩ fortitudinis facta tunc uerius
explemus: cũ hȩc nos explere non posse cog¬
noscimus. Tunc facundius loquimur: cũ ab
his obstupescendo reticemus. Ad narranda
quipe dĩ oꝑa. habet defectus nr̃ quã sufficien¬
ter exerat linguã suã: ut quȩ cõprehendere
idoneen ual& hȩc idonee mutus laud&. Uñ
bñ ꝑ psalmistã dr̃. Laudate eũ in potentatib
eiuis: laudate eũ scđm multitudinẽ magnitu¬
dinis eiꝰ. Iule quippe dnm̃ scđm multitudinem
magnitudinis laudat: qui se succũbere in eius
laudis expletione considerat. Dicat gͦ. Qui
facit magna & inscrutabilia: & mirabilia quoꝵ
ñ est mimerus. Uidelicet magna uirtute. in¬
scrutabilia ratione: innumerabilia multipli¬
citate. Diuina gͦ oꝑa quȩ explere dicendo non
potuit: facundius deficiendo defiuiuit. Seo
in consideratione rerum cur longe extra nos
ducim᷑. qui hoc ipsum quoq qđ erga nos agit᷑.
ignoramus d Unde & apte subiungit᷑. Si ue

Expanded text:
mus. --Divinae fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus; tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec idonee mutus laudet. Unde bene per Psalmistam dicitur: Laudate eum in potentatibus ejus, laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus . Ille quippe Dominum secundum multitudinem magnitudinis ejus laudat, qui se succumbere in ejus laudis expletione considerat. Dicat ergo: Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus, videlicet magna virtute, inscrutabilia ratione, innumerabilia multiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in consideratione rerum cur longe extra nos ducimur, qui hoc ipsum quoque quod erga nos agitur ignoramus? Unde et apte subjungitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. Ille quippe uitȩ causas examinat. qͥ¬
has ꝑ alienũ testimoniũ ñ explorat: quia qͥ
districtus quandoq ostendit᷑ illator penȩ:¬
S ipse diu tacitus extitit. testis culpȩ. Hinc & enĩ
ait. Tacii. semꝑ silui. paciens fui: sic̃ parturi¬
diu ĩ abditis cũ ponde̾ portaũ. Post longũ gͦ silen¬
tiũ sicut parturiens dñs loquit᷑: quia qđ ap̃
se nunc tacitus tolerat: in ultione quandoq
iudicii quasi cũ dolore manifestat. Seo reqͥren¬
berar& as & si huic alius testimoniũ ñ unpen¬
dit: nũqͥd ad ꝓferendũ ꝓ se testimoniũ saltem
cat. Quid de aliis loqͣr: qui ip̃e ꝓ me testimoniũ
ferre non ualeo. Sed qͥa innocentie tue testifica¬
ri ñ sufficis: nũquid hoc ipsũ qr innocentiam¬

Expanded text:
dicere. - Ille quippe vitae causas examinat, qdicere. - Ille quippe vitae causas examinat, qalienum testimonium non explorat. Quia qui districtus quandoque ostenditur illator poenae, diu tacitus exstitit testis culpae. Hinc etenim ait: « Tacui, semper silui, patiens fui, sicut parturiin abditis cum pondere portavit. Post longum ergo silentium, sicut parturiens, Dominus loquitur, quia quod apud se nunc tacitus tolerat, in ultione quandoque judicii quasi cum dolore manifestat. Sed requirenberaret? Et si huic alius testimonium non impendit, nunquid ad proferendum pro se testimonium saltem cat: Quid de aliis loquar, qui ipse de me testimonium ferre non valeo? Sed quia innocentiae tuae testificari non sufficis, nunquid hoc ipsum, quia innocentiam
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Cõmoiusti me aduersus eũ : ut afflige¬
rẽ eũ frustra. Wir gͦ sc̃s suꝑbe ñ dicit qđ ue-¬
raciter dicit: nec ꝑ hȩc uerba a rectitudine
discrepat: ꝑ quȩ a iudice ñ discordat. Qui
eorũdẽ ꝓtinus uulnerũ continuationẽ expri¬
mit: cũ subiungit. Non concedit quiescere¬
spm̃ meũ: & implet me amaritudinib. Sepe
iustis exercitiũ uirtutis ẽ : sola exterius ad¬
uersa tolerare. Sed ut eoꝵ uires certamen
plene ꝓbationis erudiat. hos n̾nũ quã & fo¬
ris tormenta lacerant: & uitus tẽptamenta
castigant. Unde uir sc̃s impletũ se amaritu¬
dinib asserit : quia cũ flagella exterius tole-¬
rat: illud est grauius qđ de tep̃tatione adu̾¬
sarii in intimis portat. Sed inter hȩc miti¬
gat ium doloris: considerata ȩquitas & po¬
tentia ferientis. Unde subiungit. Si forti¬
tudo querit᷑: robustissimus est. Si equitas
iudicii: nemo ꝓ me audatestimoniũ

Expanded text:
cens: « Commovisti me adversum eum ut affligecens: « Commovisti me adversum eum ut affligerem eum frustra . Vir ergo sanctus superbe non dicit quod veraciter dicit, nec per haec verba a rectitudine discrepat, per quae a judice non discordat. Qui eorumdem protinus vulnerum continuationem exprimit, cum subjungit: Cspiritum meum, et implet me amaritudinibus. - Saepe justis exercitium est virtutis, sola exterius adversa tolerare. Sed ut eorum vires certamen plenae probationis erudiat, nonnunquam et foris tormenta lacerant, et intus tormenta castigant. Unde vir sanctus impletum se amaritudinibus asserit, quia cum flagella exterius tolerat, illud est gravius quod de tentatione adversarii in intimis portat. Sed inter haec mitigat vim doloris considerata aequitas et potentia ferientis. Unde subjungit: CAPUTtudo quaeritur, robustissimus est; si aequitas judicis, nemo pro me audet testimonium