comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eũ anͣobis: & ponamus rege̾ in medio
eius filiũ thabeel. łx .u.¬
ȩc dicit dñs ds̃. Non stabit & non
Icrit istud: sed caput sẏriȩ damascus.
&  caput damasci rasin. Eed huc sexagin¬
ta & quinq anni. & desinet effraun
esse populus: et caput effraim sama¬
ria : & caput samariȩ filius romeliȩ:
Si non credideritis : ñ ꝑmanebitis:¬

Expanded text:
os, et ponamus regem in medio ejus filium Tabeel. Haec dicit Dominus Deus, non stabit, et non erit istud, sed caput Syriae Damascus et caput Damasci Rasin, et adhuc sexaginta et quinque anni, et desinet Ephraim esse populus. Et caput Ephraim Samaria, et caput Samariae filius Romeliae. Si non credideritis, non permanebitis
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ sol autẽ occubiusset. om̃s qui ha¬
bebant infirmos uarus languorib
ducebant illos ad eũ: Atille singulis
manus imponens: curabat cos So¬
lis occubitus. pass. mẽ morte̾q signi¬
ficat illius quidiat. quandiu in mun¬
do sũ. lux sũ mundi. Et sole occidri¬
te. plures demoniaciquã ante: plu¬
res sanatur egroti. qͥa qui tenpora¬
liter in earne uiuens paucos uidȩoꝵ
docuit: calcato regno mortis om̃ib¬
ꝑ orbem gentibus. fidei salutisq dona tran¬
sinisit Cuius ministris quasi uitȩ lucisq
preconib psalmista canit: Iter facite ei:
qui ascendit suꝑ occasũ. Suꝑ occasũ quip¬
pe dñs ascendit: quia unde in passione
occubuit: in de maiorẽ suam głam re

Expanded text:
habebant infirmos variis languoribus, ducebant illos ad Jesum. At ille, singulis manus imponens, curabat eos. » Solis occubitus passionem mortemque significat illius, qui dixit: « Quandiu in mundo sum, lux sum mundi . » Et sole occidente, plures daemoniaci quam ante, plures quoque sanantur aegroti. Quia qui temporaliter in carne vivens paucos Judaeorum docuit, calcato regno mortis, omnibr orbem gentibus fidei salutisque dona transmisit. Cujus ministris quasi viae lucisque praeconibus, Psalmista canit: « Iter facite ei qui ascendit super occasum . » Super occasum quippe Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam re
Abbreviated transcription (Latin):
illis Naturale est febricitanti¬
b incipientẽ sanitate lacessere: & egro¬
tationis sentire molestiam Uerũ sani¬
tas quȩ dnũ confertur imperio. simul
tota redit Non solũ tota redit: sed
tanto robore comitante. ut eis conti¬
nuo qui se ad iuiuerant ministrare
sufficiat: & iuxta leges tropologię
membra quę seruierant immunditię
ad in iquitatẽ. ut fructificarent ma¬
ti. seruiant iustitię inuitã ȩternã.

Expanded text:
ntibus incipiente sanitate lassescere, et aegrotationis sentire molestiam. Verum sanitas quae Domini confertur imperio, simul tota redit. Nec solum ipsa redit, sed et tanto robore comitante, ut eis continuo qui se adjuverant ministrare sufficiat, et, juxta leges tropologiae, membra quae servierant immunditiae ad iniquitatem ut fructificarent morti, serviant justitiae in vitam aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
troiuit in orbem terrarũ: & aliter
solui captiuitas humana non po¬
tuit uisi causam nr̃am ille susciperet.
quisine maiestatis suȩ dãpno & uerꝰ
homo fieret. & solus peccati contagi¬
uͥ ñ haberet. diuisit sibi opus nr̃ę re¬
parationis. miscłia trinitatis. ut pa¬
ter ꝓpitiaret᷑. filius propitiaret :
ipͣs ses igniret: Oporteb at enĩ. ut
itiam saluandi aliquid ꝓ se agerent:
o soiuersis ad redẽptorẽ cordib ab
inruie. ominatione õiscederent:

Expanded text:
troivit in orbem terrarum , et aliter solvi captivitas humana non potuit, nisi causam nostram ille susciperet, qui sine majestatis suae damno et verus homo fieret, et solus peccati contagium non haberet; divisit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis; ut Pater propitiaretur, Filius propitiaret, Spiritus sanctus igniret. Oportebat enim ut etiam salvandi aliquid pro se agerent, et conversis ad Redemptorem cordibus, ab inimici dominatione discederent:
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i. prius seruanda ẽ ueritas his¬
toriȩ: & postmodũ requirenda sp̃ualis
intelligentia allegoriȩ. Tunc nãq allego¬
riȩ fructus suauit᷑ carpitur. cũ prius ꝑ
historiam ueritatis radice solidatur:
Sed quia non nũquã allegoria fidema ę¬
dificat. & his toria moralitatẽ . nos qui
auctore dõ iam fidelib loquimur. non
abre credimus si ipsũ loquendi ordinem
prius de allegoria aliquid breuit᷑. audire
debeatis: & quod uohis de moralitate his¬
toriȩ ualde ẽ necessariũ. hoc in caposi¬
tionis nr̃ȩ ordine serue extremũ: quia
ea plerũq solent meluis reco quȩ con¬
tingit post modũ audiri. Sensus ergo
allegoricos sub breuitate t raciscurrimꝰ.
ut ad moralitatis latitudinẽ eitius ue¬

Expanded text:
rissimi, prius servanda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore Deo jam fidelibus loquimur, non abs re credimus si ipsum loquendi ordinem prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius ve
Abbreviated transcription (Latin):
paces. Quod paulo suꝑius spatiosam
&latã uiã nominauit. hoc nunc aꝑ¬
tius falsos ꝓphetas ostendit. ꝑ quos
multi in ꝑditionẽ ab hominabile̾ abi¬
erunt: Qui primo in iudȩa multi
apparuerunt: & modo ꝑfidia totũ
repleuerunt mundũ Sed illi qui
prius falsi ꝓphegȩ fuerunt. uerissimos
dñi ꝓphetas usq ad morte̾ ꝑsecũti sunt:.
sicut hieremiã. & micheam. aliosq mul

Expanded text:
a quod paulo superius spatiosam et latam viam nominavit, hoc nunc apertius falsos prophetas ostendit, per quos multi in perditionem abominabilem abierunt. Quia primo in Judaea multi apparuerunt, et modo in perfidia totum repleverunt mundum. Sed illi prius falsi prophetae fuerunt, verissimosque Domini prophetas usque ad mortem persecuti sunt, sicut Jeremiam et Michaeam
Abbreviated transcription (Latin):
discessũ meũ introibunt in uos lupi
upi ergo graues nominant᷑ om̃s
infideles heretici qui grauit᷑ scãm
ȩccłiam opprimun᷑ & ꝑsecunt᷑. uel
molestare frequentant. qui sine mi¬
sedia raꝑe & coaceruare sibi ñ desinunt.
Aliquando pecuniȩ irruunt alienȩ.
aliquando in ipsis pecuniarũ dñis. mul¬
tomagis etiã satagunt animas rapere &
ant. xp̃ianitatis : uel quia assimilant
se ministris iustitię. figurã religiosita¬
er xp̃ianũ itaq nomen multos
seducere nitunt᷑ dulcib sermonib:
multis scandalũ inferentes: Isti sunt:
sermones & blandos. seducunt corda
tendere. sed ad oꝑa: nolite uestu
tũ considerare : sed inspicite figuram
fallatis. A płos pͣdicant: sed apłis con¬
traria annuntiant. Martires magnifi-¬
cant: sed martyrũ ꝑsecutores esse ꝓban¬
t᷑. Apłi & martyressc̃i: ñ ꝑsecutionẽ fe¬
ceruit. sed ꝑsecutionẽ ꝑ tulerunt Non
maledixerunt. sed maledicta sustinu¬
erunt: Non blasphemauerunt dm̃.: sed

Expanded text:
eum introibunt in vos lupi upi vero graves nominantur omnes infideles haeretici, qui graviter sanctam Ecclesiam opprimunt et persequuntur, vel molestare frequentant, qui sine misericordia rapere et coacervare non desinunt. Aliquando pecuniae irruunt alienae, aliquando in ipsos pecuniarum dominos. Multo magis etiam satagunt animas rapere, eant Christianitatis, vel quia assimilant se ministris justitiae, figuram religiositahristianum itaque nomen multos seducere nituntur, dulcibus sermonibus multis scandalum inferentes. Isti sunt dsermones et blandos seducunt corda genmentum considerare, sed inspicite figuram fallaciae. Apostolos praedicant, sed apostolis contraria annuntiant; martyres magnificant, sed martyrum persecutores probantur. Apostoli et martyres sancti non persecutionem fecerunt, sed persecutionem pertulerunt; non maledixerunt, sed maledicta sustinuerunt; non blasphemaverunt Dominum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
prauis morib & exemplis łe. xͣ.¬
ccirco om̃s preueniens dñs: ad horta¬
tus ẽ dicens Attendite a falsis ꝓ¬
phetis. At tendite diligentius.
obseruate eautius: ut non sedu¬
camini. ut non cireũ ueniamini. ut
non fallamini Attendite ergo. hoc ẽ
considerate quia non sunt oues sed
lupi. inuestimentis ouiũ: quia ñsunt
religiosi sedd ini religiosi. infigura reli-¬
giositatis : quod ñ sunt. xp̃iani. sed
ueritate uacui. xp̃i anoꝵ. ꝑsecutores.

Expanded text:
oribus et exemplis. Idcirco omnes praeveniens Dominus adhortatus est, dicens: Attendite a falsis prophetis; attendite diligentius, observate cautius, ut non seducamini, ut non circumveniamini, ut non fallamini. Attendite ergo, id est, considerate quia non sunt oves, sed lupi in vestimento ovium; quia non sunt religiosi sed irreligiosi in figura religiositatis: quod non sunt Christiani, sed veritate vacui Christianorum persecutores.
Abbreviated transcription (Latin):
urba ergo triduo dñm ꝓropter sa¬
nationẽ infirmorũ suoꝵ sustinet:
cũ electi quiq fide sc̃ȩ trinitotis lucidi
dño ꝓsuis suoꝵq peccatis animȩ ui¬
delicet languorib ꝑseueranti instantu
supplicant Itẽ turba dñm triduo sus¬
tinet. quando multitudo fideliũ pec¬
cata quȩ ꝑ petrauit ꝑ penitentiã de¬
elinans. ad dñm se in oꝑe in locutione
atq cogitatione conuertit Quos di¬
nuttere ieuinos in domũ suam dñs
non uult. ne deficiant in uia: quia
uidelicet conuersi peccatores. in prę¬
sentis uitȩ uia deficiunt: si in sua con
mittant᷑: Ne ergo lassentur huius
peregrinatinis it inere: pascendi sunt

Expanded text:
urba ergo triduo Dominum propter sanationem infirmorum suorum sustinet, cum electi quique fideque sanctae trinitatis lucidi, Domino pro suis suorumque peccatis, animae videlicet languoribus, perseveranti instantia supplicant. Item turba triduo Dominum sustinet, quando multitudo fidelium peccata quae perpetravit, per poenitentiam declinans, ad Deum se in opere, locutione, atque in cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesentis vitae via deficiunt, si in sua consittantur. Ne ergo lassentur in hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ bonis & modestis. sed etiam discolis.
Hȩc enĩ ẽ gr̃a. si ꝓptes conscientiã dĩ
sust net quis tristitias patiens in iuste:
Quȩ tͣ cñi gra. si peccantes & colafirati suf¬
fertis : Sed sibene facientes. & patientes¬

Expanded text:
 bonis et modestis, sed etiam dyscolis. Haec est enim gratia, si propter conscientiam Dei sustinet quis tristitias, patiens injuste. Quae enim gloria est, si peccantes et colaphizati suffertis? Sed si bene facientes pati
Abbreviated transcription (Latin):
rima lectionis huius euangłicȩ
questio animũ pulsat: quomo¬
do post resurrectionẽ corpus dñicũ
uerũ fuit : qđ clausis ianuis ad discipłos
ingredi potuit Sed sciendũ nobis ẽ
quod d diuina operatio siratione
comprehendit᷑. non ẽ ammirabilis: Nec
sides habet meritũ : cui humana ratio pͣ¬
bet exꝑimentũ Sed hȩc ipsa redemptoris
nr̃i oꝑa quȩ exsemet ipsis comprehendi
nequaquã possunt. exalia eius ope¬
ratione pensanda sunt : ut rebus mirabi¬
lib fidem prebeant facta mirabiliora. Illud

Expanded text:
rima lectionis hujus evangelicae quaestio animum pulsat, quomodo post resurrectionem corpus dominicum verum fuit, quod clausis januis ad discipulos ingredi potuit. Sed sciendum nobis est quod divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis; nec fides habet meritum, cui humana ratio praebet experimentunostri opera, quae ex semetipsis comprehendi nequaquam possunt, ex alia ejus operatione pensanda sunt, ut rebus mirabilibus fidem praebeant facta mirabiliora. Et id
Abbreviated transcription (Latin):
uero. ȩccłia sinari ꝑhibetur. quia & si
addĩ cultũ prior ẽ sinagoga qua ȩccłia
gentiũ : ad usũ tamen seculi. prior ẽ
multitudo gentiũ quã sinagoga. paulo
attestante qui ait. Quia non prius qđ
Cucurrerunt ambo simul. quia ab or¬
tus sui tempore usq ad occasũ. pari&
cõmuni uia. & si non pari & cõmuni senfu
gentilitas cũ sẏnagoga cucurrit:

Expanded text:
ia signati perhibetur, quia etsi ad Dei cultum prior est Synagoga quam Ecclesia gentium, ad usum tamen saeculi prior est multitudo gentium quam Synagoga, Paulo attestante, qui ait: Quia non prius quod orum. Cucurrerunt ambo simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga c
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrȩ essent. uenit ad monumentũ: Iuxta
historiam notat᷑ hora: iuxta intellectũ ue¬
ro misticũ requirentis. signatur incelligen¬
tia: Maria enĩ auctorẽ om̃iũ que carne
credidit. Ad huc ergo erant tenebrȩ: cuͣ
uenit ad monumentũ. Cucurrit. citius:
ris cucurrerunt. qui preceteris amaue¬
runt. uidelicet petrus & iohannes: Cur¬
rebant. autẽ duosimul. sed iohannes pͣ¬
cucurit. petro. Menit prior ad mgnumen¬
tũ:. s& ingredi non presũpsit. uenit᷑ posteri¬
or petrus & introiuit:
uid fr̃s. quid cursus iste significat :
Nũquidña hȩc tam subtilis cuangłistę
descriptio. a mysteriis uacare crede̾da est:
Mlinime: Nseq enĩ se iohannes & preisse.
& non intrasse diceret: si mipsa sua trepi¬
datione mẏsteriũ defuisse credidisset Qͥđ¬

Expanded text:
ent, juxta historiam notatur hora; juxta intellectum vero mysticum, requirentis signatur intelligentia. Maria enim auctorem omnium quem carnecredidit. Adhuc ergo erant tenebrae, cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, ris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet Petrus et Joannes. Currebant autem duo simul, sed Joannes prcitius Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim se Joannes et praeisse et non intrasse diceret, si in ipsa sua trepidatione mysterium defuisse credidisset. Q
Abbreviated transcription (Latin):
bes. audiuinius eos loquentes nr̃is linguis
magnalia dĩ Stupebant autẽ om̃s.
& inirabant᷑ ad inuicẽ dicentes Quidnaͣ
hoc uult esse : Alii autẽ irridentes. dice¬
baNT quia musto pleni sunt isti:.uiii.¬
tans autẽ petrus. cũ undecim. Ae¬
uauit uocẽ suã. & locutus est eis:

Expanded text:
stris linguis magnalia Dei stupebant autem omnes et mirabantur ad invicem dicentes quidnam hoc vult esse alii autem inridentes dicebant quia musto pleni sunt isti stans autem Petrus cum undecim levavit vocem suam et locutus est eis
Abbreviated transcription (Latin):
& uirta litterã gaudio plena refulgia.
quia triũphũ redemptoris nri. simul
& redemptionis nr̃ȩ dona. plano serno¬
ne describit: & si hanc enucleatius ꝑtia¬
tare uelimus. gratiorẽ inlittera fruc¬
tũ sp̃ualis sensus inditũ esse cõperimꝰ
Sernio & enĩ dĩ aromatũ more quo sub¬
tilius quasi terendo & cernendo discuti¬
tur: eo maiorẽ internȩ uircutis fraglai¬

Expanded text:
a refulget, quia triumphum Redemptoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim Dei, aromatum more, quo subtilius quasi terendo et cernendo discutitur, eo majorem internae suae virtutis fragra
Abbreviated transcription (Latin):
tũ quoq inuentionis ingeminat dicens.
Quesiui illũ & non inueni Sed quia
du inuentio non clongat. si inquisitio
non desistat: ad iungit Inuenerunt
me uigiles : qui custodiunt ciuitatẽ:¬

Expanded text:
tum inventionis ingeminat dicens: Quaesivi illum et non inveni. Sed quia diu inventio non elongat, si inquisitio non desistat, adjungit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitate
Abbreviated transcription (Latin):
dentes eum adorauerunt. Lc iii.¬
quunt᷑ illi. & uidentes eũ adorant: nisi
de morte trans migrant: Ibiq eũ uidentes
ad orant: quia inspecie suę diuinitatis
contemplantes. sine fine collaudant:
Cm uisioni congruit illud: quod galilea
etiam reuelatio interpretatur Tunc enĩ
reuelata facie sicut apłus testatur głam¬
dñi speculantes. meandem imaginẽ trans¬
formabim᷑ quicũq modo ad eũ reuelamꝰ¬
ta sequimꝰ: Et uidentes inquit eũ ado¬
rauerunt: quidã autẽ dubitauerunt:
la magis rationabilis causa occurrit.
quã ea cuius lucas meminit: cũ ipso resur¬
rectionis dit discipłis eũ apparuisse narras¬

Expanded text:
dentes eum adoraverunt. Quidentes eum adoraverunt. Quiquuntur illi et videntes eum adorant? nisi de morte transmigrant, ibique eum videntes adorant, quia in specie suae divinitatis contemplantes, sine fine collaudant. Cui visioni congruit illud quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc enim revelata facie sicut ApDomini speculantes, in eamdem imaginem transformabimur quicunque modo revelamta. Sequitur: Et videntes eum adnoraverunt. Quidam autem dubitaverunt. la magis causa occurrit, quam ea cujus Lucas meminit, cum ipso resurrectionis suae die discipulis eum apparuisse narra
Abbreviated transcription (Latin):
uacat amisterio: quod dñs ingalilea
post resurrectione̾. uel quod in monsi
discipłis apparuit. Ec. iiͣ.¬
quia corpus quod de cõmuni humanige
neris terra nascendo susceperat. resurgen¬
do iam suꝑ terrena omĩa subleuatũ cęles¬
ti uirtute induerit. In monte apparuit:
ut ãmoneret fideles sullic celsitudinẽ
resurrectionis eius cupiunt uidere: hic
ab infimis cupiditatib ad suꝑna studeant
desideria transire Nomen uero galileȩ
quid mysterii salutaris contineat: cre¬
bra patrũ expositione notissimũ est. Sed
non abre est sepius uerbo repetere: qͦd
semꝑ necesse ẽ animo retinere Galilea
quippe. transmigratio facta. uel reuela¬
tio dicit᷑. Utraq ent interpretatio nomi¬
nis. ad unũ fine̾ respicit. Si quidẽ supra
legimus dixisse angłm mulierib Ite di¬
cite discipulis eius quia surrexit: & ecce
precedit uos in galileam: ibieũ uidebitis:
Et nunc eu angłista narrante cognouimꝰ.
quia abierunt discipłi ingalileam: & ui¬

Expanded text:
a mysterio, quod Dominus in Galilaea post resurrectionem, vel quod in monte discipulis apparuit. Iquia corpus, quod de comneris terra nascendo susceperat, resurgendo jam super terrena omnia sublevatum, coelesti virtute induerit. In monte apparuit ut admoneret fideles, si illic celsitudinem resurrectionis ejus cupiunt videre, hic ab infirmis cupiditatibus ad superna desideria transire. Nomen vero Galilaeae, quid mysterii salutaris contineat, crebra Patrum expositione notissimum est. Sed non abs re est saepius verbo repetere, quod semper necesse est animo retinere. Galilaea quippe transmigratio facta, vel revelatio dicitur. Utraque autem interpretatio nominis ad unum finem respicit, siquidem supra jam legimus dixisse angelum mulieribus: Ite, dicite discipulis ejus quia surrexit, et ecce praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis. Et nunc, evangelista narrante, cognovimus quia. Abierunt discipuli in Galilaeam, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
quirebat quẽ non inuenerat: flebat in¬
quirendo: & amoris sui igne succensa. eiꝰ
quẽ sublatũ eredidit. ardebat desiderio
Unde contigit ut cũ tunc sola uideret:
quȩ remansit ut quęreret: quia nimi¬
rũ uirtus botu operis. ꝑseuerantia est.
Et uoce ueritatis Aicit᷑. Qui aute ꝑseuera¬
uerit usq infinẽ: hic saluus erit. Et pre¬
cepto legis. cauda hostiȩ insacrificio iube¬
t᷑ offerri Incauda quippe : finis ẽ cor¬
poris Et ille bene immolat: qui sacrifi¬
ciũ boni oꝑis usq ad finẽ debitȩ ꝑducit
actionis: Hinc ioseph int̃ reliquos fr̃s
tunicã talarẽ habuisse describitur.
Tunica quippe usq ad talaꝰ ẽ : opusbo¬
nũ usq ad consũmationem. .III.¬

Expanded text:
on invenerat, flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, 1546 ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia nimirum virtus boni operis perseverantia est, et voce veritatis dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, et precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur offerri. In cauda quippe finis est corporis, et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Ioseph inter reliquos fratres talarem tunicam habuisse describitur. Tunica quippe usque ad talum est opus bonum usque ad consummationem.
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓsperit in monimtũ. Certe iã
uacuũ monum̃tũ uiderat: iam subla¬
tũ dñm nuntiarat Et quid ẽ quod se
iterũ inclinat: iterũ udere desiderat:
Sed amanti semel aspexisse non sufficit:
quia uis amoris intentionẽ multi plicat
inquisitionis. Quęsiuit ergo prius & mi¬
nime inuenit: Perseuerauit ut quęre¬
ret: unde ᷤ. contigit ut inueniret Actũꝙ
est ut desideria dilata crescerent: & cres¬
centia caperent quod inuenissent. Finc
ẽ enĩ quod decodẽ sponso eccłia incan¬
ticis canticorũ dicit: In lectulo meo ꝑ

Expanded text:
spexit in monumentum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se iterum inclinat, iterum videre desiderat? Sed amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Iu lec
Abbreviated transcription (Latin):
ractus longa molestia stomachus. diu
me caritati ur̃ȩ delectionis euangłicȩ¬
Loqui ex positione ꝓ hibuit Uox namq
ipsa. aclamoris uirtute succu̾bit: Et quia
amultis audiri non ualeo: loqui fatȩor
inter multos erubesco Sed hane in me
uerecundiam. & ipse reprehendo Quid
eñ: Nũquid si multis ꝓdesse nequeo:
neq paucis curabo: Et si ex messe portare
manipulos multos non possũ: nũ qͥdnam
eñ quantos debeo ferre non ualeo: cer¬
te uel paucos: cert᷑e . duos: certe uel unũ
feram. Habet nãq ipsa infirmitatis in¬
tentio mercedis suȩ certitudinẽ: quia suꝑ¬
nus arbiter nrͣ. & si pondus considerat in
retributione : tamen uires pensat in pon¬
dere
ectio scĩ cuangłu quam modo fr̃i au¬
distis. ualde insuoꝑ fieie hustoriea ẽ aꝑta.
sed eius nobis sunt mysteria subbreuitate

Expanded text:
ractus longa molestia stomachus diu me charitati vestrae de lectionis evangelicae expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ. ibiq corpus dũicũ inuenit:
sublatũ credidit. atq discipłis nunti¬
auit. Qui uenientes uiderunt: atq
ita esse ut mulier dixerat credider̃t:
Et de his protinus scriptũ ẽ Abierunt
ergo discipłi adsemet ipsos Ac deinde
subiungit᷑. Maria stabat ad monumentũ.
ris plorans: LC .iiͦ.

Expanded text:
corpus Dominicum non invenit, sublatum credidit, atque discipulis nuntiavit: qui venientes viderunt, atque ita esse, ut mulier dixerat, crediderunt, et de his protinus scriptum est: Abierunt ergo discipuli ad semetipsos. Ac deinde subjungitur: Maria autem stabat ad monumentum foris plorans. Qua in
Abbreviated transcription (Latin):
cuitũ. ut annuntiaret᷑ in templo idolo¬
rũ. & in popłis. Et posuerunt armaeiꝰ
in templo astaroth: corpus uero eius
sus penderunt in muro becbsan. Quod
cũ audissent habitatores iabes gala¬
ad.quęcũq fecissent philistum sau̾li.
surrex eruit om̃s uiri fortissimi: &
ambulauerunt. tota nocte. & tulerunt
cadauer saulis. & cadãuera filiorum
eius demuro bethsan. Ueneruntq ia¬
bes. & combusserunt ea ibi. & tulerunt
ossa eorũ. & sepelierunt in nemore ia¬

Expanded text:
cuitum, ut annuntiaretur hoc in templo idolorum et in populis et posuerunt arma eius in templo Astharoth corpus vero eius suspenderunt in muro Bethsan quod cum audissent habitatores Iabesgalaad quaecumque fecerant Philisomnes viri fortissimi et ambulaverunt tota nocte et tulerunt cadaver Saul et cadavera filiorum eius de muro Bethsan veneruntque Iabes et conbuserunt ea ibi et tulerunt ossa eorum et sepelierunt in nemore Ia
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc. uel quȩ negare nequiuerant. sinis¬
tra interpretatione ꝑ uertere labora¬
bant: quasi hȩc non diuinitatis sed im¬
mundi sp̃s opera fuissent: id est belre¬
bub. qui ds̃ erat acharon. Nam beel
quide. ipse est baal. Tebub aute:
musca uocatur: Nec iuxta quędã
mendosa exempłaria .l. littera uel
d. infine c̃ noreitiis legenda: sȩd .b.

Expanded text:
vel quae negare nequiverant sinistra interpretatione pervertere, laborabant, quasi non haec divinitatis, sed immundi spiritus opera fuissent, id est, Beelzebub, qui Deus est Accaron . Nam Beel quidem ipse est Baal, Zebub autem musca vocatur. Nec juxta quaedam mendosa exemplaria, l litera, vel d, in fine est nominis legenda, sed b.
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ã scriptura dicit: Qm̃ quẽ diligit
dñs corripit: flagellat aũt omnem
filiũ quẽ recipit. Lc .uiii.¬
pĩ ergo caritate compulsi. & bonos
hortamur ut mbono ꝑmaneant: &
malos cõpellimus ut amalo discedant
Preserti qm̃ in istis duob scĩs gemi¬
nũ nobis monstrat᷑ salutis indicium.
ut siquis bonus ẽ imitetur ꝑseueran¬
tiã caritatis instephano: qui aut̃e

Expanded text:
sancta Scriptura dicit: Quoniam quem diligit sancta Scriptura dicit: Quoniam quem diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . 5. Christi ergo caritate compulsi, et bonos hortamur, ut in bono permaneant, et malos compellimus, ut a malo discedant: praesertim quoniam in istis duobus sanctis geminum nobis monstratur salutis indicium: ut si quis bonus est, imitetur perseverantiam caritatis in Stephano; qui aute
Abbreviated transcription (Latin):
tur oratio: ut qui malũ facit ꝑ inere¬
pationẽ de malis oꝑib confundatur:
& ꝑ orationẽ apud dñm ad uiuetur:
ac sic ipsa caritas & in ore iustitiam so¬
net ut errante̾ corrigat: & incorde pa¬
tientiam seruet ut pro errante orati¬
onẽ puro affectu dilectionis effundat:
Qui eĩ errantẽ noncorripuerit. de
negli gentia iudicatur: qui autẽ ꝓ eo
non orauerit. de ꝑnicie condẽpnatur :
Quo circa fr̃s. si quando aliquis pro
animȩ salute orripit᷑. non asꝑnian¬
ter accipiat monita caritatis: nec pͣ¬
sentẽ tristitiam suę uoluntatis atten¬
dat : sed consideret quȩ lucra utilita¬
tis adquirat: Iecirco enĩ arguit᷑.
ut aprauis operib corrigatur. Nec
cũ uidet correptionẽ aliqua uerboꝵ
austeritate feruere: existimet cari¬
tatẽ in corde frigescere. Si enĩ uigi¬
let in ore correptio : ut incorde non
to. & amalis operibus separet᷑. & ꝑ or̃a¬
tionẽ dõ miserante saluetur Nã &

Expanded text:
tur oratio. Ut qui malum fecit, per incretur oratio. Ut qui malum fecit, per increpationem de malis operibus confundatur, et per orationem apud Deum adjuvetur; ac sic ipsa caritas, et in ore justitiam sonet, ut errantem corrigat; et in corde patientiam servet, ut pro errante orationem puro affectu dilectionis effundat. Qui enim errantem non corripuerit, de negligentia judicatur; qui autem pro eo non oraverit, de pernicie condemnatur. Quocirca, fratres, si quando aliquis pro animae salute corripitur, non aspernanter accipiat monita caritatis; nec praesentem tristitiam suae voluntatis attendat, sed consideret quae lucra utilitatis acquirat. Idcirco enim arguitur, ut a pravis operibus corrigatur. Nec tamen cum videt correptionem aliqua verborum austeritate fervere, existimet caritatem in corde frigescere. Sic enim vigilat in ore correptio, ut in corde non , et a malis operibus separetur et per orationem Deo miserante salvetur. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
eq enĩ fr̃s existimandus est
stephanus tͥsnc inimicos dilex¬
isse cũ ꝓ eis oraret: & non dilexis¬
se cũ eorũ incredulitatẽ arguendo
corriperet. Absit hoc ab anima mar¬
tẏris. ad cęli palatiũ festinantis. Ip¬
sa enĩ sc̃a caritas firmãssertiauit in
oratione patientiami quȩ rigidam
tenuit in correptione censuram
& ideo in oratione audiri meruit le¬
nitas : quia in caritate non fuit in cor¬
reptione seueritas Ac ꝑ hoci siue oran¬
do. siue corriptendo. caritatẽ beatꝰ
stephanus reseruauit: quia. ut̾ribiq¬
salutẽ errantiũ cogitauit. & indicio
sc̃ȩ orationis ostendit increpationẽ ilła
non fuisse odii sed amoris: Hoc autẽ
faciens. & presentib caritatẽ beatus
martẏr exibuit : & utile nimis exẽ¬
plũ posteris dereliquit. Demonstrauit
enĩ geminã ȩccłiastici dispensatoris
industriã: ut ad corrigendũ curus libet
peccantis errorẽ. & non desit in ore cor¬
reptio. & ad dm̃ ꝓ eo supplex effunda¬

Expanded text:
e enim, fratres, existimandus est Stephanus tunc inimicos dilexisse cum pro eis oraret, et non dilexisse cum eorum incredulitatem arguendo corriperet. Absit hoc ab anima martyris ad coeli palatium festinantis. Ipsa enim sancta caritas firmam servavit in oratione patientiam, quae rigidam tenuit in correptione censuram. Et ideo in oratione audiri meruit lenitas, quia sine caritate non fuit in correptione severitas: ac per hoc, sive orando, sive corripiendo, caritatem beatus Stephanus reservasalutem errantium cogitavit, et indicio sanctae orationis ostendit increpationem illam non fuisse odii, sed amoris. 4. Hoc autem faciens, et praesentibus caritatem beatus martyr exhibuit, et utile nimis exemplum posteris reliquit. Demonstravit enim 557 geminam ecclesiastici dispensatoris industriam: ut ad corrigendum cujuslibet peccantis errorem, et non desit in ore correptio, et ad Deum pro eo supplex effunda
Abbreviated transcription (Latin):
consortio gratulatur: qm̃ caritas in
utroq lȩtatur Caritas quippe in sit¬
phano suꝑauit sȩuitiam iudęorũ. ca¬
ritas inpaulo cooperuit multitudinẽ
peccatorũ. Caritas in utroq parites
regnũ meruit possidere cęlorũ. Cari¬
tas est igit᷑ om̃iũ fons & origo bonorũ.
munimentit egregiũ.: uia quȩ ducit
ad cęlũ: In caritate qui ambulat. nec
errare poterit. nec timere Ipsa diri¬
git : ipsa protegit: ipsa ꝑducit:

Expanded text:
consortio gratulatur, quoniam caritas in consortio gratulatur, quoniam caritas in utroque laetatur. Caritas quippe in Stephano superavit saevitiam Judaeorum, caritas in Paulo cooperuit multitudinem 558 peccatorum, caritas in utroque pariter regnum meruit possidere coelorum. Caritas igitur est omnium fons et origo bonorum, munimen egregium, via quae ducit ad coelum. In caritate qui ambulat, nec errare poterit, nec timere. Ipsa dirigit, ipsa protegit, ipsa perducit
Abbreviated transcription (Latin):
te discedat: Nec bonũ hominẽ prę¬
sũptio iustitię faciat negligentẽ: nec
malũ intquitas faciat desperantem:
sed ille bonũ fortiter teneat: iste ma¬
lũ celeriter deserat Bonus timeat
ne cadat : malus conetur ut surgat
Quisquis ergo malus ẽ cũ paulo ꝓster¬
natur in malo: ut cũ eo surgat in bono
qmͣ & ille cecidit malus & surrerit bo¬
nus: ꝓstratus ẽ iniquũs. & erectus ẽ
iustus. Cecidit seuissimus ꝑsecutor.
& surrexit ueridicus prȩdicator. Ca¬
dens lumen corporis impius ꝑdidit.
surgens lumen cordis iustificatus ac¬
cepit: Coniunctus ẽ itaq stephano
factus ouis ex lupo. Et ecce nunc pau¬
lus cũ stephano lȩtat᷑ : cũ stephano xp̃i
caritate ꝑfruit᷑ : cũ stephano exultat
cũ stephano regnat Quo enĩ prȩcessit
stephanus trucidatus lapidib pauli.
illuc secutus ẽ paulus. ad uitus orationi¬
b stephani Qũa uera uita frͣs mei
ubi non paulus de stephani occisione
cõnfunditur : sed stephanus de pauli

Expanded text:
te discedat; nec bonum hominem praesumptio justitiae faciat negligentem, nec malum iniquitatis consideratio faciat desperantem, sed ille bonum fortiter teneat, iste malum celeriter deserat. Bonus timeat ne cadat, malus conetur ut surgat. Quisquis ergo malus est cum Paulo prosternatur in malo, ut cum eo erigatur in bono: quoniam et ille cecidit malus, et surrexit bonus. Prostratus est iniquus, et erectus est justus; cecidit saevissimus persecutor, et surrexit veridicus praedicator. Cadens lumen corporis impius perdidit, surgens autem lumen cordis justificatus accepit. Conjunctus est itaque Stephano, factus est ovis ex lupo. Et ecce nunc Paulus cum Stephano laetatur, cum Stephano Christi claritate perfruitur, cum Stephano exsultat, cum Stephano regnat. Quo enim praecessit Stephanus, trucidatus lapidibus Pauli, illuc secutus est Paulus, adjutus orationibus Stephani. 6. Quam vera vita, fratres mei! ubi non Paulus de Stephani occisione confunditur, sed Stephanus de Pauli
Abbreviated transcription (Latin):
tes. suã sapientiam buccis crepanti¬
b uentilantes: qui etiam dicere au¬
derent hominib nos sequimini. sectã nr̃am
tenete. si uultis beate uiuere. Sed non
intrarunt ꝑ ostiũ: ꝑdere uolebant &
mactare. & occidere. Quid de istis di¬
cam: fcce ipsi phariseilegebant: & in
eo quod legebant xpm sonabant: uen¬
turũ sperabant. & presentẽ non agnos¬
cebant. Iactabant se etiam inter uiden¬
tes. hoc ẽ inter sapientes. & negabant
xp̃m : & non intrabant ꝑ ostiũ Ergo
& ipsi siquos forte seducerent: mactan
randos. Et hos dimit tamus: iuideamꝰ
illos si forte intrant ꝑ ostiũ: qui ipsi¬

Expanded text:
tes, suam sapientiam buccis crepantites, suam sapientiam buccis crepantibus ventilantes; qui etiam dicere auderent hominibus, Nos sequimini, sectam nostram tenete, si vultis beate vivere. Sed non intrarant per ostium: perdere volebant, mactare et occidere. 4. Quid de istis dicam? Ecce ipsi Pharisaei legebant, et in eo quod legebant, Christum sonabant, venturum sperabant, et praesentem non agnoscebant: jactabant se etiam ipsi inter videntes, hoc est inter sapientes, et negabant Christum, et non intrabant per ostium. Ergo et ipsi, si quos forte seducerent, mactanderent. Et hos dimittamus: videamus illos si forte ipsi intrant per ostium, qui ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
qui faciunt. & nesciunt ad quemfi¬
neͣ referant. in aniter faciunt : dñs
de grege suo. & de ostio quo intra¬
tur ad ouile. similitudine̾ ꝓposuit
inhodierna lectione Dicant ergo
pagani. bene uiuimus: Si ꝑ ostiũ
non intrant: quid ꝓdest eis unde glo¬
riant᷑. Ad hoc debet unicuiq ꝓdes¬
se bene uiuere : ut detur illi semꝑ
uiuere Nam cui nondat᷑ semꝑ ui¬
uere: quid ꝓdest bene uiuere : Quianec
bene uiuere dicendi sunt : qui finẽ
bene uiuendi uel cecitate nesciunt.
uel inflatione conteͬpnunt: Ec.iiiͬ.
Ion est autẽ cuiquã spes uera &
certa. semꝑ uiuendi: nisi agnos
tret in ouile Quȩrunt ergo plerũ¬
q: tales homines etiam ꝑsuadere ho¬
minib ut bene uiuant : & xp̃iani nͣ
sint. Per aliam partẽ uolunt ascen¬
dere : rapere & occidere: non ut pas¬
tor conseruare atq saluare: fuerunt:
tes. definientes. ratiotinationes a cu¬
tissimas concludentes : libros implen¬

Expanded text:
quae faciunt, et nesciunt ad quem fiquae faciunt, et nesciunt ad quem finem referant, inaniter faciunt, Dominus de grege suo, et de ostio quo intratur ad ovile, similitudinem proposuit in hodierna lectione. Dicant ergo Pagani: Bene vivimus. Si per ostium non intrant, quid prodest eis unde gloriantur? Ad hoc enim debet unicuique prodesse bene vivere, ut detur illi semper vivere: nam cui non datur semper vivere, quid prodest bene vivere? Quia nec bene vivere dicendi sunt, qui finem bene vivendi vel caecitate nesciunt, vel inflatione contemnunt. Non est autem cuiquam spes vera et certa semper vivendi, nisi agnosctret in ovile. 3. Quaerunt ergo plerumque tales homines etiam persuadere hominibus ut bene vivant, et christiani non sint. Per aliam partem volunt ascendere, rapere et occidere; non ut pastor, conservare atque salvare. Fuerunt etes, definientes, ratiocinationes acutissimas concludentes, libros implen
Abbreviated transcription (Latin):
die cũ reritarentur audiuimus: Amen
amen dico uobis. qui non intrat ꝑ osti¬
um in ouile duiũ. sed ascendit aliunde.
ille fur ẽ & latro dixerant se cȩcos ñ
esse. uidere autẽ tunc. possent: si oues
xp̃i essent. Unde sibi usurpant diem:
qui furebant contradiem: Le. iͭ.¬
ropter illorũ ergo uana̾ & suꝑbã.
& insanabilem arrogantiã. dñs
sc ista conteruit: in quib nos salubri¬
ter si aduertamus ãmonuit. Multi
enĩ sunt qui secundũ quandã uitę
hnꝰ consuetudine̾ dicuntur boni homi¬
nes. boni uiri. bonȩ feminȩ: in nocen¬
tes: & quasi obseruantes ea quȩ inlege
precepta sunt. deferentes honorẽ pa
rentib suis : non mechantes : non ho¬
micidiũ ꝑ petrantes: non furtũ faci¬
entes: non falsũ aduersus quenquã
testimoniũ ꝑhibentes : & cętera quę
inlege mandata sunt. uelut obser¬
uantes. & xp̃iani non sunt . & plerũq
se iactant quomodo isti Nũquid
nos eȩci sumus. Quia uero ista om̃ia

Expanded text:
Amen, amen dico vobis, qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Dixerunt enim se caecos non esse: videre autem tunc possent, si oves Christi essent. Unde sibi usurpabant lumen qui furebant contra diem? Propter illorum ergo vanam et superbam et insanabilem arrogantiam Dominus Jesus ista contexuit: in quibus salubriter nos, si advertamus, admonuit. Multi enim sunt qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, boni viri, bonae feminae, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt; deferenrentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum adversus quemquam testimonium perhibentes, et caetera quae lege mandata sunt velut observantes, christiani non sunt: et plerumque se jactant quomodo isti, Numquid et nos caeci sumus? Quia vero ista omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ministrari. ab illis: quib euangł i ere¬
dentib annuntiarent.. Iii.¬
laret autẽ hȩc non ita p̃cepisse dm̃n
tanqu̾a euangłistę uiuere aliunde
non debeant. qua eũ p̃bentib quib an¬
nuntiant euangłm: alioquin contra hoc
uis esset: sed potestatẽ dedisse. inqua sei¬
rent sibi ista deberi. Cũ autẽ adño aliqͥd
imꝑatur: nisi fiat. in obidientię culpa
ẽ. Cũ autẽ potestas dat᷑ licet cuiq non
uti. & tanquã desuo iure cedere Hoc
cdicit apłs. his qui euangłm annuntianit
de euangłio uiuere: illa apłis loqueba¬
t᷑. ut securi non possiderent neq portarent.
huic uitȩ necessaria. nec magna nec mi¬
nima Ideo posuit nec uirgam: ostende¬
ns. a fidelib suis omĩa deberi ministris
suis. nulla suꝑflua requirentib : ac ꝑ
hoc addendo dignus ẽ eñi operarius
cibosuo: ꝓrsus aperuit & illustrauit.

Expanded text:
monstraret ab illis, quibus Evangelium cremonstraret ab illis, quibus Evangelium credentibus annuntiarent. aret haec non ita praecepisse dominum, tamquam euangelistae uiuere aliunde non debeant quam eis praebentibus quibus adnuntiant euangelium — alicquin contra hoc uis esset —, sed potestatem dedisse, in qua scirent sibi ista deberi. cum autem a domino aliquid imperatur, nisi fiat, inobaudientiae culpa est. cum autem potestas datur, licet cuique non uti et tamquam de suo iure cedere. haec dicit apostolus, qui euangelium annuntiant de euangelio uiuere, illa apostolis loquebatur, ut securi non possiderent neque portarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit: nec uirgam, ostendens a fidelibus suis omnia deberi ministris suis nulla superflua requirentibus. ac per hoc addendo: dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit et inlustrauit
Abbreviated transcription (Latin):
cas habeatis Solet quęri. quomodo
mathcus & lucas cõmemorauerint diris¬
se dĩm discipłis. ut nec uirgã ferrent.
cũ dicat marcus. & precepit eis. nequid
tollerent in uia. nisi uirgã tantũ.
Quod ita soluit᷑. ut in telligamus sub
alia significatione dictã uirgã quȩ se¬
cundũ marcũ ferenda ẽ : & sub alia
illã quȩ scdm̃ matheũ & lucã non ẽ
ferenda : sicut sub alia significatione
intelligitur te̾ptatio dequa dictũ ẽ
ds̃ neminẽ tep̾tat. & sub alia dequa dic¬
bationis. Utrũq ergo accipiendũ eͣ a
dño apłis dictũ. & ut nec uirga̾ ferrent.
& ut ñ nisi uirgã ferrent. Cũ enĩ scđm
mat heũ diceret eis. nolite possidere aurũ
neq argentũ & cętera: continuo subiecit.
dignus ẽ operarius cibo suo Unde sa¬
tis ostendit᷑ cur eos hȩc possidere ac fer¬
re noluerit: ñ quod necessaria non
sint sustentationi huius uitę : sed quia
sic eos mittebat. ut eis hȩc deberent

Expanded text:
quaeri quomodo Matthaeus et Lucas commemoraverint dixisse Dominum discipulis ut nec virgam ferrent, cum dicat Marcus: Et praecepit eis ne quid tollerent in via nisi virgam tantum. Quod ita solvitur, ut intelligamus sub alia significatione dictam virgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam, quae secundum Matthaeum et Lucam non est ferenda; sicut sub alia significatione intelligitur tentatio, de qua dictum est, Deus neminem tentat , et sub alia de qua dicuctioniapostolis dictum, et ut nec virgam ferrent, et ut non nisi virgam ferrent. Cum enim secundum Matthaeum diceret eis: Nolite possidere aurum, neque argentum, etc.; continuo subjecit: Dignus est enim operarius cibo suo. Unde satis ostendit cur eos haec possidere ac ferre noluerit. Non quod necessaria non sint sustentationi nujus vitae, sed quia sic eos mittebat, ut eis haec deberi
Abbreviated transcription (Latin):
oncessa primũ potestate signorum
Imisit predicare regnũ diꝰ. ut ꝓmis¬
brũ magnitudini actestaretur etiam
magnitudo factorũ : fidẽq uerbis da¬
ret uirtus ostensa: & noua facerent. qui
noua predicarent. Unde nunc quoq
cũ fideliũ numerositas excreuit: in tra
scãm ȩccłiam multi sunt qui uitã uirtu¬
tũ tenent. & signa uirtutũ ñ habent:
quia frustra miraculũ foras ostendit᷑.
si deest quod intus operet᷑: Nam uixta
magistri gentiũ uoce̾ lingue insignũ
sunt non fidelib sed infidelib łcꝰ. iiͣ.¬
It ait ad illos Nichil tuleritis in

Expanded text:
oncessa primum potestate signorum misit praedicare regnum Dei ut promissorum magnitudini attestaretur etiam magnitudo factorum, fidemque verbis daret virtus ostensa, et nova facerent, qui nova praedicarent: unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit intra sanctam Ecclesiam: multi sunt qui vitam virtutum tenent: et signa virtutum non habent: quia frustra miraculum foris ostenditur: si deest quod intus operetur. Nam juxta magistri gentium vocem linguae in signum sunt, non fidelibus sed infidelibus. Et ait a
Abbreviated transcription (Latin):
re non peccaui : simul etiam. ut ille
qui homini dimitiebat intelligere¬
tur ds̃. Intuendũ sane quanti propͥa
cuiusq fides. apud dñm ualeat. ubi¬
tanti ualuit aliena: ut totus homo
repente. id est interius exterus: im
siluatus exurgeret : aliorũq merito.
iliis relaxarentꝰ errata. Sabbato

Expanded text:
re, Non peccavi, simul etiam ut ille re, Non peccavi, simul etiam ut ille qui homini dimittebat, intelligeretur Deus. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum tanti valuit aliena, ut totus homo repente, hoc est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito aliis relaxarentur errata. No
Abbreviated transcription (Latin):
turarũ misterus. ad notitiã xp̃i ꝑus¬
nitur: hoc est adeius humilitatẽ fidẽ
pietate descenditur Et bene domus ibis
tegulis contecta describitur: quia subas¬
temptibili litterarũ uelamine si assis
qua eseret doc tor. diuina spualis gre
uirtus inuenitur. Quod autẽ cũ loc¬
to deponitur: significat ab homine
bere cognosei. Quorũ fidẽ. ut uidit.
dixit: Fomo renuttuntur tibi pecca¬
ta tua Hominẽ dñs aparalisi cura¬
turus. primo peccatorũ uincula dis¬
soluit. ut ostenderet  ob nexus culp̾a¬
rũ. artuũ dissolutione dãpnari: nec
nisi his rel.oxatis membrorũ posse re¬
cuperatione. sanari: & illi para litito
qui iuxta ꝓbaticam piscinã du mo¬
tũ aquę frustra prestolabatur. sana¬
io: adũo dicit᷑. Ecce iam sanus factꝰ
es: iim noli peccare: ne deterius tibi
aliquid contingat: Et bene is eiu pec¬
cata dimitebant᷑. homo uocatur. qui
hoc ipso qđ homo erat non posset dice¬

Expanded text:
turarum mysteriis ad notitiam Christi perturarum mysteriis ad notitiam Christi pervenitur, hoc est ad ejus humilitatem fidei pietate descenditur. Et bene domus Jesu tegulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divina spiritalis gratiae virtus invenietur. Quod autem cum lecto deponitur, significat ab homine debere cognosci. Quorum fidem ut vidit, dixit: Homo, remittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paralysi curaturus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum, artuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari. Sic et illi paralytico qui juxta probaticam piscinam diu motum aquae frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . Et bene is cui peccata dimittebantur, homo vocatur, qui hoc ipso quod homo erat, non posset dice
Abbreviated transcription (Latin):
t non inuenientes qua parte illũ
inferrent preturba : ascenderunt
supra tectũ ꝑ tegulas Desiderant para¬
liticũ xp̃o offerre: sed turba in terpo¬
sita ab om̃i parte recludunt᷑: quia sepe
anima post infimi torporis desidiam
addm̃ resipiscens. suꝑnęq grãe remeero
cupiens innouari: priscȩ consuetudine
obstaculo retardat᷑. Sepe autẽ ipsas
orationes secretȩ dulcedinis. & quasi
suaue cũ dõ collo quiũ turba cogitatio¬
nũ int̾ueniens: aciem mentis ne xp̃c ude¬
tur intercludit Et quid inter hȩc ageo¬
dũ : Non utiq in infimis exterius qua
turbȩ tutuultuant᷑ remanentdũ sca
tectũ domus inqua xp̃c docet ascende¬
dũ: id est sacrȩ scripturȩ sublimitas ẽ
ippetenda: lexq dñi cũ psalmista die
noctuq meditanda. In quo  corrigit
iunior uiam suam: In custodiendon
quit sermones tuos ai.
t sũmiserunt eũ eũ lecto in mediũ
ante iħtu. Patefacto tecto eger an¬
cc iħm sũmittit᷑: quia reseratis scrip¬

Expanded text:
t non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum per tegulas. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita ab omni parte recluduntur, quia saepe anima post infirmi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens innovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur, saepe inter ipsas orationis secretae dulcedines, et quasi suave cum Domino colloquium, turba cogitationum interveniens aciem mentis ne Christus videatur intercludit. Et quid inter haec agendum, non utique in infimis exterius qua turbae tumultuantur remanendum, sed tectum domus, in qua Christus docet, ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum Psalmista die noctuque meditanda: In quo enim corrigit junior viam suam, in custodiendo, inquit, sermones tuos . Et submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Patefacto tecto aeger ante Jesum submittitur, quia reseratis Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
adimꝑiũ diũ curata. carne ostendit
l concu piscent ȩ suȩ seruore ꝑ eenti¬
letiȩ precepta frenatã. Om̃is enĩ
amaritude cira. & in dignatio. a cla¬
mor & blasphemia: sp̃s inmundi furor
c̃. Fornicationẽ uero im munditiam.
libidine̾. egncupiscentiã. malã. & ar ori
tiam quȩ sunulachroꝵ seruitus : febrẽ
illecebross carnis in tellige: Et roga¬
uerunt illũ ꝓea. Et stans suꝑ illam.
imꝑauit febri & dimisit illã: Modo
saluator rogatus. modo: curat egro¬
tos: ultro. ostendens se contra pecca¬
torũ quoq passiones. & precib semꝑ
annuere fideliũ: & eã quȩ ipsi minime in se
nctelligunt. uel intelligenda dare. uel
etiam non intellecta dimittere. iuxta
quod psalmista postulat. Delicta
quis intelligit: Ab occultis meis mun¬

Expanded text:
ad imperium Domini curata, carnem ostendit a concupiscentiae suae fervore per continentiae praecepta frenatam. Omnis enim amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia , spiritus immundi furor est. Fornicationem vero, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est simulacrorum servitus , febrem illecebrosae carnis intellige. Et rogaverunt illum pro ea. Et stans super illam, imperavit febri, et dimisit illam. Modo Salvator rogatus, modo ultro curat aegrotos, ostendens se contra peccatorum quoque passiones et precibus semper annuere fidelium, et ea quae ipsi minime in se intelligunt, vel intelligenda dare, vel etiam non intellecta dimittere. Juxta quod Psalmista postulat: Delicta quis intelligit? ab occultis meis mun