comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rege se supponit reum. Mlemoriam tuam implorat.
plurimum. Negat unꝗͣ se a te in deiotari tetrarchia pedem
liscessisse. in primis finibus tibi prȩsto se fuisse dicit.i
nera inspexisses coenatus: cum in cubiculo recubuisses: candemq
ssiduitatem tibi se tribuisse postridie. Quamobrem si c
um quȩ obiecta sunt: cogitatum sit non recusat quin i
acinus uidices. Quocirca.C. cȩsar uelim existimes ho
die sententiam tuam. aut cum summo dedecore miserrimã
pestem reportaturam ẽẽ regibus: aut incolumem famam cũ
salute. Quorum alterum optare illorum crudelitatis est: alte¬
rum conseruare clementiȩ tuȩ¬

Expanded text:
rege se supponit reum. memoriam tuam implorat, qua vales plurimum; negat umquam se a te in Deiotari tetrarchia pedem discessisse; in primis finibus tibi praesto se fuisse dicit, unera inspexisses cenatus, cum in cubiculo recubuisses; eandemque adsiduitatem tibi se praebuisse postridie. quam ob rem si quid eorum quae obiecta sunt cogitatum sit, non recusat quin id suum facinus iudices. Quocirca, C. Caesar, velim existimes hodierno die sententiam tuam aut cum summo dedecore miserrimam pestem importaturam esse regibus aut incolumem famam cum salute: quorum alterum optare illorum crudelitatis est, alterum conservare clementiae tu
Abbreviated transcription (Latin):
cta elocitio cõporet᷑ que si seqmͣ acutẽ ⁊ cito reꝑieiꝰ.
distinete et ordinate disponemus. grauit̾ ⁊ uenuste
grorãriahimꝰ firme ⁊ perfetuo memineriꝰ. or.¬
natr ⁊ suauit eloqͥmur. Ergo ample ĩ arte rheco¬
rica nibilȩ est hȩc oĩa aclipiscem᷑ si rõmes p̃ceptioĩs
diligẽtia cõseqͥmur ⁊ ex̃citatioe:  laus deo.

Expanded text:
cta elocutio conpararetur. Qua si sequimur, acute et cito reperiemus, distincte et ordinate disponemus, graviter et venuste pronuntiabimus, firme et perpetue meminerimus, ornate et suaviter eloquemur. Ergo amplius in arte rhetorica nihil est. Haec omnia adipiscemur, si rationes praeceptionis diligentia consequ
Abbreviated transcription (Latin):
ei curpe sit quicꝙͣ aut spectari aut audiri libenciꝯ.
habes meum de oratore brute iudiciũ qd̾ auc seq̃re
si qua probabͥ. aut tu stabis si allud quoddã ẽ tuũ ĩ quo
neq pugnabo tetũ neq hoc meuni de quo cantopere
hoc libro asseueraui unꝙͣ affirmabo ẽẽ ueriꝯ ꝙͣ cuũ
põt eĩ non solũ aliud mͥ ac tibi s mͥ met ip̃i aliud ali¬
as uid̾i. Nec in hac modo re que ad uulgi assensu spec¬
tet et ad auxiũ uoluptatẽ que duo sunt ad udicã¬
dum leuissima s ne in maxinus quidẽ reb quicꝙͣ ad¬
huc inueni firmiꝯ qd̾ tenerẽ aut quoiuidiciũ meu

Expanded text:
ei turpe sit quicquam aut exspectari aut audiri libentius. habes meum de oratore, Brute, indicium; quod aut sequere, si probaveris, aut tuo stabis, si aliud quoddam est tuum. In quo neque pugnabo tecum neque hoc meum, de quo tanto opere hoc libro adseveravi, umquam adfirmabo esse verius quam tuum. Potest enim non solum aliud mihi ac tibi, sed mihimet ipsi aliud alias videri. Nec in hac modo re quae ad vulgi adsensum spectet et ad aurium voluptatem, quae duo sunt ad iudicandum levissima, sed ne in maximis quidem rebus quicquam adhuc inveni firmius, quod tenerem aut qu
Abbreviated transcription (Latin):
hũissent. ut neͣmo se meliorem fore.
eo qui optimus fuisset arbgraretur:
hni qui ip̃si sunt. optimi nõ fuissenti:
Neq pest lucretium. ae. M. uirgiliꝰ. Nec
posti erassim. et hortensium Cicero. Sed
nec alii postea uincerunt. Serum. ut
trasseundi spes non sit magna. tñ est
dignitas subsequendi. An pollio. eti
paessala. qui iam Citerone arcem
tenente elaquencie agere ceperunt:
parum in uita dignitatis hũerimt
parum ad posteros glorie tradiderunt᷑
Alioquin pessime de Reb humaĩs per-¬
ducte in sõnim artes mererentur.
Si quod optimũ fuisset. definsset. Adde
Habes marcelle uictori quib pre-¬
cepta dicendi pro uirili parte adiu¬
uari posse per nos uidelantur. Qͦ
cognitio studiosis iuuenib. si non
magnam utilitatem affereti. acͥ certe.
quod magis petimus. bonam uolim¬
tatem. x¬

Expanded text:
habuissent, ut nemo se meliorem fore habuissent, ut nemo se meliorem fore eo qui optimus fuisset, arbitraretur, ii ipsi, qui sunt optimi, non fuissent, neque post Lucretium ac Macrum Vergilius nec post Crassum et Hortensium Cicero, sed nec illi, qui post eos fuerunt. verum ut transeundi spes non sit, magna tamen est dignitas subsequendi. An Pollio et Messala, qui iam Cicerone arcem tenente eloquentiae agere coeperunt, parum ad vita dignitatis habuerunt, parum ad posteros gloriae tradiderunt? alioqui pessime de rebus humanis perductae ad summum artes mererentur, si, quod optimum, idem ultimum fuisset. adde haec erant, Marcelle Victori, quibus praecepta dicendi pro virili parte adiuvari posse per nos videbantur, quorum cognitio studiosis iuvenibus si non magnam utilitatem adferet, at certe, quod magis petimus, bonam voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
leuia sunt. et coĩa. uniu̾sa uero nocẽt.
etiã si non ut fulmine Añ. ut grandine.
Qued̃ argũͭ . pon̾e satis nõ est. adiu¬
uanda sunt. ut cupiditas cã steleris
fuit.que sit uis eiꝰ. pr̃a ꝙͣtum efficiat
in aĩos hoim talis affectio. Ita ⁊ fiiora
erunt ip̃a ret plus hẽbunt decoris. si
nõ nudos et uelut carne spoliatos artꝰ
ostenderint. Multũ etiã Refert si ar-¬
gumẽto nitem᷑. odii. berũ hoc ex i̾ui¬
dia sit. anex ĩñtria. an ex hĩtu. Uetꝰ
an nouĩr adilsus inferiorem partem /
suꝑiorem alienum ꝓpinquũ. sues hñt¬
desperet. ꝙ cire faciat: cui ingeniũ. tli¬
tudo. facustas. preceptor. non deerimit
tamen est sut Cicero aitꝰ puchrũ in se¬
cundis. terciisq consistere. Neq em̃ si quis
Achillis głiam. imbets consequi non
potest.aiacis. at diomedis laudẽ asper¬
nabitur.Neq qui hxmeri non T̃ yrrci.
Quinymo si hanc cogitatiõem homĩnes

Expanded text:
levia sunt et communia, universa vero nocent levia sunt et communia, universa vero nocent etiamsi non ut fulmine, tamen ut grandine. quaedam argumenta ponere satis non est, adiuvanda sunt: cupiditas causa sceleris fuit, quae sit vis eius: ira, quantum efficiat in animis hominum talis adfectio; ita et firmiora erunt ipsa et plus habebunt decoris, si non nudos et velut carne spoliatos artus ostenderint. multum etiam refert, si argumento nitemur odii, utrum hoc ex invidia sit an ex iniuria an ex ambitu, vetus an novum, adversus inferiorem, parem, superiorem, alienum, propinquum. suos hdesperet quod cur faciat, cui ingenium, valetudo, facultas, praeceptores non deerunt?, tamen est, ut Cicero ait, pulchrum ad secundis tertiisque consistere. neque enim, si quis Achillis gloriam ad bellicis consequi non potest, Aiacis aut Diomedis laudem aspernabitur, nec qui Homeri non fuerunt, Tyrtaei. Quin immo si hanc cogitationem homines
Abbreviated transcription (Latin):
Et fere de probatiõe. uel ab
aliis tradita uel bsu p̾cepta
in hoc tp̃s stiebant. Neq mͥ.
fiducia est. ut ea ẽẽ cõtendã
quinymo horter adqͥrend̃ / ⁊ mẽri
possẽ fateor q̃ tñ adiecta fum̃t nõ
multũ ab hiis abhorrebũt. nunc
br̃iter ꝙͣ ad mod sit utendũ hiis sub¬
iungam. Traditum fere est argił
opportere ẽẽ confessum. Dubiis eñs
probari dubia qui pñt. Qued̾ tam̃
q̃ in alt̾ius Rei probatiõẽm ducimꝰ/
ip̃a probanda sunt. Occidisti uirũ.
eras enĩ adultera. pͥus de adult̾i̾o
cõuincendũ est. ut cum id ceꝑit ẽẽ.
procerto fiat incerti argumentũ.
spiculum tuũ in corꝑe occisi inuẽtũ
est. negat suũ. ut ꝓbationi prosit
ꝓbandum z̃. Illud hoc loco monere
ut si quis hereditatis grĩa hoĩem occidis¬
se dicatur. hereditatem sperabas. ⁊ ma-¬
gnam hereditatem/ et pauꝑ eras. et
tum in axiie a creditorib appellabaris.
et offenderas eum cuiꝰ heres eras. et
mutaturũ tabulas stielus. Singula

Expanded text:
ec fere de probatione vel ab aliis tradita vel usu percepta in hoc tempus sciebam. neque mihi fiducia est, ut ea sola esse contendam, quin immo hortor ad quaerendum et inveniri posse fateor; quae tamen adiecta fuerint, non multum ab his abhorrebunt. nunc breviter, quemadmodum sit utendum iis, subiungam. traditum fere est argumentum oportere esse confessum; dubiis enim probari dubia qui possunt Quaedam tamen, quae in alterius rei probationem ducimus, ipsa probanda sunt. occidisti virum, eras enim adultera. prius de adulterio convincendum est ut, cum id coeperit esse pro certo, fiat incerti argumentum. spiculum tuum in corpore occisi inventum est; negat suum: ut probationi prosit, probandum est. illud hoc loco monere ut , si quis hereditatis gratia hominem occidisse dicatur: hereditatem sperabas et magnam hereditatem, et pauper eras et tum maxime a creditoribus appellabaris; et offenderas eum, cuius eras heres, et mutaturum tabulas sciebas. singula
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e duxissem. qd̃ et infinitum est et non neceĩum. s ut cõmonstra
um uiam: et ut fieri solet digytum ad fontes intenderem.
lhi uero inquit mucius satis superq abste uidet᷑ iste
studiis si mõ sunt studiosi ẽẽ factum. Nam ut socratem
illum solitum aiunt dicere. perfectum sibi opus ẽẽ. si qui sa

Expanded text:
ipse dux essem, quod et infinitum est et non necessarium, sed ut commonstrarem tantum viam et, ut fieri solet, digitum ad fontis intenderem.' 'Mihi vero' inquit Mucius 'satis superque abs te videtur istorum studiis, si modo sunt studiosi, esse factum; nam, ut Socratem illum solitum aiunt dicere perfectum sibi opus esse, si qui sa
Abbreviated transcription (Latin):
cipẽ faccũ esse gaudeo ac uellem ut meus gene boda.¬
lus tuus. H orcensius affiusset quẽ ꝗdem ego cõfido õi¬
bus istis laudibus. quas tu. or̃oe complexus es eccellẽ¬
tẽ fore. Ec Crassus fore dicis inꝗt ego uõ ẽe iamui¬
dico. & tumn uidicaui cũ me. cõsule: ĩ senatu cãm desẽ
die africe nuꝑq eciã magis cũ pro bithymie regedi¬
poit. Ꝙ obrem recce uides Catulle Hlihil eĩm istiadi¬
lescenti nȩq anatura neq adocetina de esse sentio.
eoq magis est tibi Cotta & tibi sulpiei uigilanduni
aiq elaborãdũ. libi eĩm ille mediocris oratõ nr̃eꝙ
tãto minorẽ precurere minus honestũ ẽ. Sed iam
surgamus inꝗͥt nosq curemus. & alig̃n ab hac con¬
tem̃petẽ disputationis animos nr̃os curamq laxe.¬

Expanded text:
cipem factum esse gaudeo; ac vellem ut meus gener, sodalis tuus, Hortensius, adfuisset; quem quidem ego confido omnibus istis laudibus, quas tu oratione complexus es, excellentem fore.' Et Crassus 'fore dicis?' inquit, 'ego vero esse iam iudico et tum iudicavi, cum me consuicae nuperque etiam magis, cum pro Bithyniae rege dixit. Quam ob rem recte vides, Catule; nihil enim isti adulescenti neque a natura neque a doctrina deesse sentio: quo magis est tibi, Cotta, et tibi, Sulpici, vigilandum ac laborandum; non enim ille mediocris orator in vestanto minorem praecurrere vix honestum est.' 'Sed iam surgamus' inquit 'nosque curemus et aliquando ab hac contentione disputationis animos nostros curamque laxe
Abbreviated transcription (Latin):
gium tam liberale tam munificum ꝙͣ opem ferre
supplicibus excitare afflictos dare salutem liberãe
periculis retinere homines ĩciuitate: Quid autez
tam necessarium ꝙͣ tenere semꝑ arma quibus uel te¬
ctus ip̾e esse possis: uel prouocare improbos uł te ulcisci
lacessitus: Age uõ ne semper forum: subsellia. rost¬
ra curiamq meditere quid esse potest ĩ ocio aut iocũ¬
dius: aut magis proprium humanitatis qͣ sermof¬
acetus ac nulla inre rudis. hoc enim uno prestamꝰ
uł maxime feris qͥuod colloquimur inter nos et ꝙ ex¬
primere ĩdicendo sensa łpossumus. Ꝙͣ obrem quis h¬
oc nõ iure miretur sũmeq in eo elaborãt¬
retur ut quo uno homines maxime bestiis prestent:
in hoc hominibus ip̃i antecellat: Ut uo iam ad illa
sũma ueniamus: que uis alia potuit aut dispersos

Expanded text:
gium, tam liberale, tam munificum, quam opem ferre supplicibus, excitare afflictos, darefalutem, liberare periculis, retinere homines in civitate. Quid autem tam necessarium, quam tenere semper arma, avibus vel tectus ipse esse possis, vel provocare improbos, vel te ulcisci lacessitus? Age ra curiamque meditere, quid esse potest in otio aut iucundius aut magis proprium humanitatis, quam sermo facetus ac nulla in re rudis? Hoc enim uno praestamus vel maxime feris, quod conloquimur inter nos et quod exprimere dicendo sensa possumus. Quam ob rem quis hoc non iure miretur summeque in eo elaborandum esse arbitretur, ut, quo uno homines maxime bestiis praestent, in hoc hominibus ipsis antecellat? Ut vero iam ad illa summa veniamus, quae vis alia potuit aut dispersos
Abbreviated transcription (Latin):
Et cu posse perit mens̾ tñ una manet
Contĩcuit tandez longo saciata clolere
Ne uelut explẽtis deserit obsequiis
Clande precor miseras etas uerbosa que relas
Numquid adhuc uinu ins reserare tuu
ic sans indignu leuiter tenigisse prdore
Coniacta dui crimena crimen hñt
Om̃ibus est eade len uia nõ tñ unus
Est uite cuntis exitiiq modus
In puer atq senex pariter uiuenesq ferũt
Hic par diuitbus semꝑ egenus erit
Exgo qđ atteii quocłq ẽ intabile nulli
Fesfino gressu unçere prestat iter
Infelis qui ia defecto corpore surgo
Hac me defuc̃tu uuere parte pisto

Expanded text:
et cum posse perit, mens tamen una manet.’ conticuit tandem longo satiata dolore: me uelut expletis deserit exequiis. Claude precor miseras, aetas uerbosa, querelas numquid et hic uitium uis reserare tuum? sic satis, indignum leuiter tetigisse pudorem: contractata diu crimina crimen habent. omnibus est eadem leti uia, non tamen unus est uitae cunctis exitiique modus, hac pueri atque senes pariter iuuenesque feruntur, hac par diuitibus pauper egenus erit. ergo quod attritum quodque est uitabile nulli, festino gressu uincere praestat iter. infelix ceu iam defleto funere surgo hac me defunctum uiuere parte puto
Abbreviated transcription (Latin):
nhane regionem primus usus inuentus et purpure.
Inde Eprimum crinium & corpoꝵ unguenta uener
quib media ab occasu transuersa partia regna ample¬
titur. A septem trione armenia circumdatur ab ortu
caspios uid&. Ameridie ꝑsidam huius terrã medi¬
cam arboremgignit ꝙ alia regio minimȩ parturit:
sunt autem mediȩ duȩ maior & minor. Persidaten¬
dens abortu usq ad indos. ab occasu rubrum mare
hab&. aba quilone uero meri diem tangit : abaus¬
tro carmaniam ꝙ ꝑ sidȩ ad nectitur quibus ÷ susa
oppidum nobilissimum. In ꝑside primum ortat ars
magica atq nẽ brot gigans post confusionem linguarũ
abiit ibiq ꝑ sas ignem colerehi docuit. Nã omnes in
illis partibus solem colunt qui ipsorum lingua đ dr̃
meso pottimia grȩcã & imo logiam possid& ꝙ duob:
fluuus ambiatur nã aboriente ti grimꝰ ab& ab occiden¬
tem eu fraten. Incipit aut̃ aseptemtrione inter montẽ
tiurũs & causa sum cũĩ ameridie sequitur babilonia

Expanded text:
hac regione primus usus inventus est purpurae, inde primum crinium et corporum unguenta venerunt quibus Media ab occasu transversa Parthia regna amplectitur, a septentrione Armenia circumdatur, ab ortu Caspios videt, a meridie Persidam. Huius terra Medicam arborem gignit, quam alia regio minime parturit. Sunt autem Mediae duae, maior et minor. Persida tendens ab ortu usque ad Indos, ab occasu Rubrum mare habet, ab aquilone vero Mediam tangit, ab austro Carmaniam, quae Persidae adnectitur, quibus est Susa oppidum nobilissimum. In Persida primum orta est ars magica, ad quam Nebroth gigans post confusionem linguarum abiit, ibique Persas ignem colere docuit. Nam omnes in illis partibus solem colunt, qui ipsorum lingua El dicitur. Mesopotamia Graecam etymologiam possidet, quod duobus fluviis ambiatur; nam ab oriente Tigrim habet, ab occiduo Euphraten. Incipit autem a septentrione inter montem Taurum et Caucasum; cuius a meridie sequitur Babylonia,
Abbreviated transcription (Latin):
qq̃ amplocti ꝑ amplecti. dicebant. et ani¬
tugutiu et ap̃ antiquissimos quociẽs
tum ĩuenimus. ut faciũdñ legunañ
dicũctum uertundum ꝓ faciũdum Is¬
gendũ dicendũ uertendũ. Re .I.
transit ĩ a ut genus gnĩs gnanti pa¬
nlus pauli paulann Ine fortis for¬
te sapies sapientis sapienter. In lo pa¬
ter patris. patronus ⁊ patro ubũ olli
ꝑ illi saxi saposus. In o carnis carnu¬
fex antiqui ꝓ carnifex dicebant. ut
lubens ꝓlibens ⁊ pessumꝰ ꝓpessimus.¬
uerbis sius ꝑticipiis cõponũtur.
uł noiãti nuitoit extcemã sylłam ĩa cõͦ¬
reptam. ut arma ar mipestis. homo ho¬
micida. cornu cormger. stelli gelliget.
arcus aeciteñs. factũ facidicus. aurunt

Expanded text:
que amplocti pro amplĕcti dicebant et anitugurium: et apud antiquissimos, quotienstum inuenimus, ut faciundum, legundum, dicundum, uertundum pro faciĕndum, legĕndum, dicĕndum, uertĕndum. I transit in a, ut genus generis generatim, paulus pauli paulatim; in e, fortis forte, sapiens sapientis sapienter; in o, patris patronus et patro uerbum, olli pro illi, saxi saxosus; in u, carnis carnufex antiqui pro carnifex, ut lubens pro libens et pessumus pro pessimus.uerbis siue participiis componuntur, uel nominatiui mutant extremam syllabam in i correptam, ut arma armĭpotens, homo homĭcida, cornu cornĭger, stella stellĭger, arcus arcĭtenens, fatum fatĭdicus, aurum
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ. Sin ħ eade̾ .i. neutra ⁊ deponẽcia passionẽ signi¬
ficent passiuoꝵ ꝯstructionẽ sibi defendũt .⁊. ablatiuo
⁊ datiuo ꝯũngunt᷑. ut fio a te doctꝰ. uapulo ab illo. exu¬
lo. mestor. pacior ¶ ad eos autẽ casus ad quos ꝯĩgit᷑
indicatiuꝰ necesse est tociꝰ b̾bi declinacionẽ ꝯstrui
⁊ ꝑticipia ⁊ supina. Ut amo illũ. amans illũ. amãdi
illũ cause cͣio. Amando illũ uigilo. amãdũ ÷ ilos.
mireris otnia actina ⁊ qͣcũq uoce actũ sigͣncia cum
tͣnsicione romanos accͦatiuo ꝯumg̾e Cũatici qͦ tam
ineis quã in aliis ꝯstructionũ plerisq idẽ seruent.
Quã obrem necessariũ oe̾ duximꝰ multos ⁊ diu̾sos
usus ab actoribꝰ utriꝰq lingue collig̾e om̃nĩ or̃onis
ꝑaum qͦrũ ex ĩplis gaudeant ꝯfidẽciꝰ q utant᷑ qui
laudib utriusq gloriari student doc̃trrae

Expanded text:
nentia passionem significent, passiuorum constructionem sibi defendunt, id est ablatiuo uel datiuo coniunguntur, ut fio a te doctus, uapulo ab illo, exulo, nascor, patior. ad eos autem casus, ad quos coniungitur indicatiuus, necesse est totius uerbi declinationem construi et participia et supina, ut amo illum, amans illum, amandi illum causa curro, amando illum uigilo, amandum est illos, mireris tamen, omnia actiua ex quacumque uoce actum significantia cum transitione Romanos accusatiuo coniungere, cum Attici quoque tam in eis quam in aliis constructionum plerisque idem seruent. quamobrem necessarium esse duximus, multos et diuersos usus ab auctoribus utriusque linguae colligere omnium orationis partium, quorum exemplis gaudeant confidentiusque utantur, qui laudibus utriusque gloriari student doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
Est etiam ratio qualiter
terminus paschalis inuo¬
ri possit. Martius h.
in martio aut in aprile si¬
trahe deipsis regularil
in quomense eduobus con¬
tareuis epactã quȩ eode

Expanded text:
Est etiam alia ratio qualiter terminus paschalis inveniri possit. Martius habin Martio aut Aprile, subtrahe de ipsis regularibus in quo mense e duobus computare vis epactam quae eodem
Abbreviated transcription (Latin):
dies in quo signoueuinqua
paste signis oluelluna uer¬
setur: hoc argum̃tũ assu¬
me : In primis ꝑquir eubi sit
accensio lunae : Lunae ac¬
censio erittalisin illomense
erunt simulsol&limamuno¬
lunȩ qualis fuerit & multi

Expanded text:
e in quo signo vel in qua parte signi sol et luna versentur, hoc argumentum assume: in primis perquire ubi sit accensio lunae. Lunae accensio sic erit: in illo mense runt simul sol et lunlunae, q
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝑuint ip̃amq nauẽ sepiꝰ ꝑforat.
alx aũt dr̃ accutissimũ ferrũ curua¬
et acutissimũ ferrum habens.
Per has ĩ medio ardore pugndi ꝑitis
sum noute uł milites cotidianis utã¬
tur excubiis. Lal alaa¬

Expanded text:
ac perimit ipsamque navem saepius perforat. Falx autem dicitur acutissimum ferrum curvaet acutissimum ferrum. Per has in simi naute, vel milites quotidianis utuntur in excubiis. DE
Abbreviated transcription (Latin):
tibuo effusi mermesq rursus oppressi sũt.
Quon dux Athemensin ueta classe ꝓsar ãpõ
Insula Eiproꝵ Milites suos captiuis armis induit
et cisdem Barbaroꝵ nauib ad hostem nauigauit ⁊̃ paui¬
philiam apud̃ fluuiũ Ensmodonia. Persequi et nauigia
⁊ h̃itum suꝑstantiũ agnoscerẽt mił cauerũt: subito itaq

Expanded text:
 inermesque rursus oppressi sunt. Cimon, dux Atheniensium, victa classe Persarum apud insulam Cypron, milites suos captivis armis induit et eisdem barbarorum navibus ad hostem navigavit in Pamphyliam apud flumen Eurymedonta. Persae, qui et navigia et habitum superstantium agnosce
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Qua faciẽ decepti megarenses tanꝗͣ suis & cum
successũ renauigantibus effuse inermesq rursus
ppressi sunt.

Expanded text:
tis. Qua facie decepti Megarenses tamquam suis et cum successu renavigantibus effuse obvii inermesque rursus oppressi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mon dux atheniensium uicta classe ꝑsaꝵ a
pud insulam cipron milices suos captiuis aͣmis
Enduit & eisdem barbaro⁊ nauibus ad hostem na¬
uigauit in pamphiliam apud̃ dumen teumodonta
Terse qui et nauigia & habitum suꝑstantium. agn¬
scerent nil cauerunt. Subito itaq oppresso eodẽ
die. & nauaa & pedestri prelio uidti sunt:

Expanded text:
mon, dux Atheniensium, victa classe Persarum apud insulam Cypron, milites suos captivis armis induit et eisdem barbarorum navibus ad hostem navigavit in Pamphyliam apud flumen Eurymedonta. Persae, qui et navigia et habitum superstantium agnoscerent, nihil caverunt. Subito itaque oppressi eodem die et navali et pedestri proelio victi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nigritat detulineq passum uagantium. Ne littora ꝗ̃ infe¬
cunda st. p̃pura qe murice efficassis ad tingendum de
ubiq qͦ ĩtinxere clarissima. Reliqͣ est ora mauritaniȩ
ex tioa: & ĩ finẽ sui fastigiãtis se ofricx nouissimus
angulus is sdem opibus : s minus diues. Extum solo ditrõ
de ado est fertilis : ut frugũ gña nõ cũ serant᷑ modo be
ditur elao collis modicus resupini hois imagĩe iacẽtis
illius ut ĩtolȩ ferũt tumulus. Unde uͥ aliqͣ ꝑs erupta
est soleq̃ imbres sꝑgi & donec effossa repleant᷑ euerant.
hõium ꝑs siluos freq̃ntãt minus ꝗ̃ quos mõ diximus ua-¬
a lixio flumini luno ꝓxima. Ultra est colonia &
fluuius Gna. Et unde initium fecimus Ampelusia ⁊̃
nostrũ iam fretum uergens ꝓmontoriũ. oꝑis huius : at
atlantici littoris terminus TENOS¬

Expanded text:
Nigritarum Gaetulorumque passim vagantium ne litora quidem infecunda sunt, purpura et murice efficacissimis ad tinguendum, et ubique quod tinxere clarissimum. Reliqua est ora Mauretaniae exterior, et in finem sui fastigantis se Africae novissimus angulus, isdem opibus sed minus dives. Ceterum solo etiam ditior et adeo est fertilis, ut frugum genera non cum serantur modo benrorsus ostenditur collis modicus resupini hominis imagine iacentis, illius ut incolae ferunt tumulus: unde ubi aliqua pars eruta est solent imbres spargi, et donec effossa repleantur eveniunt. Hominum pars silvas frequentant, minus quam quos modo diximus vaet Lixos flumini Lixo proxima. Vltra est colonia et fluvius Gna et unde initium fecimus Ampelusia in Nostrum iam fretum vergens promontorium, operis huius atque Atlantici litoris terminus
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝰ participacio eius i id ipm̃ quod de mil¬
la carnali potest dici hic eñ hñt hoĩes di¬
sa bona et deficiencia. ibi uero bonum quod
fuit singuloꝵ erit omñ. Ideo ait particip
modo est. id est etermum deus g ͦ est id ipsur

Expanded text:
jus participatio ejus est in idipsum, quod de nulla carnali potest dici. Hic enim habent homines diversa bona et deficientia; ibi vero bonum quod fuerit singulorum erit omnium. Ideo ait, participmodo est, id est aeternum. Non potuit expr
Abbreviated transcription (Latin):
iuri ferre non poggem. Sed nͨ illa ex¬
tincta sunt alunt᷑q p̾otius: & aũpet᷑
copitatione ⁊ memoria mea. & si il¬
Lis plane orbatus esgem magnum tñ
feroꝵ mihi etas ig̃a solaicium. Diuitiꝰ
.N. iam in hoc desiderio ẽe nõ posgum
Omĩa aũt breuia tolerabilia esse dñt
eticm si Magna sũ. Nec hũi de
Amicicia quȩ dicerem. Uos aut̃ hoͣ¬
tor ut ita iurtutem Lcẽtis siñ qua

Expanded text:
iri ferre nullo modo possem. sed nec illa exstincta sunt alunturque potius et augentur cogitatione et memoria mea, et, si illis plane orbatus essem, magnum tamen affert mihi aetas ipsa solacium; diutius enim iam in hoc desiderio esse non possum; omnia autem brevia tolerabilia esse debent, etiam si magna sunt. haec habui de amicitia quae dicerem; vos autem hortor ut ita virtutem locetis sine qua
Abbreviated transcription (Latin):
ipe celi dnus hic pauper fuit ut exemplo doce¬
ret hanc in opie uiam/ qua tamen adueras di÷¬
uicias pergeretur Ipe inq̃ ꝑ quemreges reg¬
nant pauper natus pauper iuixit nudus obiit:
cui cunc ta interim obsequebantur elemẽ¬
ta Tu homincio dmi tui sortem fers moleste
nec inepte pudet insolencie:Certe quisquis:
illum cogitans se uirtute uallauerit inipa pari¬
pertate ditissimus nulluisq egens regi opes
Umerosa prole pregrauatus sumi Rdono¬
eciam & opibus imbecilles humeri pmi
possunt Hemo tamen id queritur sed sic p̃mi
gaudet At qui prima inter ure felicitatis dona
memorantur filii His ne te igitur pregrauatũ
& non pocius subleuatum dicis d. Quis tot pas
cet filiosR is qui te aiuuentute tu apascit in se¬
nium qui non solum homines sed pisces &qua¬
drupedes pascit &. uolucres do filiis multis
tua & uota p̾ma mortalium tibi cumulacius
obuenisse fers grauiter mirum genus in paci

Expanded text:
ipse celi dominus hic pauper fuit, ut exemplo doceret hanc inopie viam esse, qua tamen ad veras divitias pergeretur. Ipse, inquam, per quem reges regnant, pauper natus, pauper vixit, nudus obiit, cui cuncta interim obsequebantur elementa: tu, homuncio, domini tui sortem fers moleste, nec inepte pudet insolentie. Certe quisquis, illum cogitans, se virtute vallaverit, in ipsa paupertate ditissimus nulliusque egens rei, opes umetiam atque opibus imbecilles humeri premi possunt: nemo tamen id queritur sed sic premi gaudet; at qui prima inter vestre felicitatis dona numerantur filii, hisne te igitur pregravatum et non potius sublevatum dicis? cet filios? Is qui te a iuventute tua pascit in senium, qui non solum homines, sed pisces et quadrupedes pascit et volucres. Quis tot tua, et vota prima mortalibus tibi cumulatius obvenisse fers graviter, mirum genus impati
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ maginẽ preponenolam putet. Equide exomnib
reb quas m aut fortuna aut nã tubuit niki
habeo: quȩ cũ scipionis amicitia possi cõpari
In hac mihi de Re P. consensus in hac reꝵ pͥuat¬
cum conciliuꝰ in eadẽ requies plena oblecto¬
cognoscendi semper aliquid atq ddiscendi ĩꝗ
remoti ab oculis populi om̃e ociosum tempus
cont̾uimus. Quaꝵ reꝵ recoͬddatio et memoria i
una cu illo occidisset desideriu coniunctisi¬
mi et amantissimi uiri ferre nullo modo poso
tus eẽ esie magnũ tñ affer m̾ȩtas ip̾a solati.
diutius eñĩ in hoc desiderio esse nõ possit õ
aut breuia tollerabilia esse debent ẽt̃ si magno
sint. Hec hiũ de amicitia ꝗ dicerem uolat
ortor utita uirtutem locetil sine qua ami

Expanded text:
imaginem proponendam putet. equidem ex omnibus rebus, quas mihi aut fortuna aut natura tribuit, nihil habeo quod cum amicitia Scipionis possim comparare. in hac mihi de re publica consensus; in hac rerum privatarum consilium, in eadem requies plena oblectacognoscendi semper aliquid atque discendi, in quibus remoti ab oculis populi omne otiosum tempus contrivimus? quarum rerum recordatio et memoria si una cum illo occidisset, desiderium coniunctissimi atque amantissimi viri ferre nullo modo possetus essem, magnum tamen affert mihi aetas ipsa solacium; diutius enim iam in hoc desiderio esse non possum; omnia autem brevia tolerabilia esse debent, etiam si magna sunt. haec habui de amicitia quae dicerem; vos autem hortor ut ita virtutem locetis sine qua ami
Abbreviated transcription (Latin):
AbliS A. patre munus Marce fili mea quidem
sententia. magnum Sed proinde erit ut acceperis:
quanꝗͣ hi tibi tres libri inter catrippi comentarios tanꝗͣ
hospites erunt recipiendi. si ut ego ipse uenissem
achenas. quod quidem esset factum: nisi me emeclio
cursu clara uoce patria reuocasset: Aliquando me quoq
auclires. sit quoniam in his uoluminibus adte profecta.
est uox mea tribuens his tribus: quantum poteris:
poteris autem quantur uoles. Cum uero intellexero
te hoc genere scientię gaudere tum et pręsens
tecum propediem ut spero & dum abexis absens loquã.
Uale ergo mi cicero tibiq persuade te quidem o̾e mͥ
carissimum: Sed multo fore kariorem: si talibus mo-¬
nimentis prȩceptis q letabexe ꝯ¬

Expanded text:
abes a patre munus, Marce fili, mea quidem sententia magnum, sed perinde erit, ut acceperis. Quamquam hi tibi tres libri inter Cratippi commentarios tamquam hospites erunt recipiendi; sed, ut, si ipse venissem Athenas quod quidem esset factum, nisi me e medio cursu clara voce patria revocasset, aliquando me quoque audires, sic, quoniam his voluminibus ad te profecta vox est mea, tribues iis temporis quantum poteris, poteris autem, quantum voles. Cum vero intellexero te hoc scientiae genere gaudere, tum et praesens tecum propediem, ut spero, et, dum aberis, absens loquar. Vale igitur, mi Cicero, tibique persuade esse te quidem mihi carissimum, sed multo fore cariorem, si talibus monitis praeceptisque laetabere
Abbreviated transcription (Latin):
hoc q̃rimꝰ ĩ mimerũ ponẽ¬
tes. ut utrũ soluł luna de¬
ficiat an nõ. ip̃m qr querĩ¬
mus. ¶ Signũ aũt huiꝰ est
ĩuenientes enĩ qr deficit
pausamꝰ ⁊ si ĩ pͥncipĩo sũ¬
remꝰ qr deficit nõ q̃reremꝰ
utrũ. Cũ aũt sciamꝰ ip̃m

Expanded text:
hoc quaerimus, in numerum ponentes ut utrum sol deficiat aut non, ipsum quia quaerimus. Signum autem huius, invenientes enim quia deficit, pausamus, et si in principio sciremus quia deficeret, non quaereremus utrum. Cum autem sciamus ipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
acquirat sͥ ꝙ possideat p̾nuũuite. Scio
⁊ ĩ caritate dĩ exhortor lcõrẽ. qͦ mei
uenior ĩ orõib sius ĩpetret ut filiꝰ
festet se ip̃m ⁊ palaui faciat riã qua
nobis ĩ cedend̾ est ĩ bñplacito suo et

Expanded text:
irat sibi et possideat praemium vitae. Scio et in charitate Dei exhortor lectorem, quod mei memor in orationibus suis impetret, ut Filius festet se ipsum, et palam faciat viam, qua nobis incedendum est in beneplacito suo, et
Abbreviated transcription (Latin):
cõstrigor si me ip̃ et amicos castiga
hec nĩgabit nae̾s frõtẽ contrabet ã
fatiẽ ruboẽ uestiet ã palloẽ ꝯfũdet
cuiꝰ labia cõtrabet᷑ ã saliẽt toxicab̾r
ligua geua tremẽt manꝰ ꝓt̾uiet se
ip̃ nugis nrĩs ꝯũicet obnoxiũ Inꝗ
b fuit ꝓpõiti sꝑ a nugi ad bõa trãsi¬
re seria et ad id ꝙd decet ã ꝓdest ĩ¬
stituẽ uita. Qui at iustũ rprehesiõ
locũ uiderit ea ex caritate licẽt᷑ uta
et dem̃dacõe adquirat sibi ⁊ posside¬
at p̾miũ uite. Scio eĩ qr ĩ multilo¬
quio pecũ nõ de ẽ s iuito ⁊ ĩ cari¬
tate dei exortor lectorẽ quo mei me¬
mor ĩ oroĩb suis ĩpetret ut filius
nifestet se ipsu et palã faciat uiã
qua nob̾ ĩcedẽdũ ẽ ĩ bñplacito sro

Expanded text:
constringor, si me ipsum et amicos castigarhaec rugabit nares, frontem contrahet, aut faciem rubore vestiet, aut pallore confundet, cujus labia contrahentur, aut salient, toxicabitur lingua, genua trement, manus proterviet, se ipsum nugis nostris convincet obnoxium, in quibus fuit propositi semper a nugis ad bona transire seria, et ad id quod decet aut prodest, instituere vitam. Qui autem justum reprehensioni locum viderit, ea ex charitate licenter utapossideat praemium vitae. Scio enim quia in multiloquio peccatum non deest, sed invito, et in charitate Dei exhortor lectorem, quod mei memor in orationibus suis impetret, ut Filius nifestet se ipsum, et palam faciat viam, qua nobis incedendum est in beneplacito suo,
Abbreviated transcription (Latin):
ciderunt. nam ubi occulos a sũme luce uit
inferiora, et tenebrosa deiecerint. mox inst
nuibe caligantur/ perinciosisq turbantur af
quibus accedendo consentiendoq ꝙͣ iuex̾e̾ sib¬
uinant seruitutem. Et sunt quodam mode
Libertate captiue. q̃ tñ ille ab eterno clĩcta p¬
ciens/ prouidencie decerint intuitus et suil¬

Expanded text:
ciderunt. Nam ubi oculos a summae luce veritatis ad inferiora, et tenebrosa deiecerint, mox inscitiae nube caligant, perniciosis turbantur affectibus, quibus accedendo consentiendoque, quam invexere sibuvant servitutem et sunt quodam modo propria, libertate captivae. Quae tamen ille ab aeterno cuncta prospiciens providentiae cernit intuitus et sui
Abbreviated transcription (Latin):
Uc inquit fratris uxorem si hoc fieri potest: adulteru
inuenit. Hec est mihi causa abdicationis que fratr
fuit. Duc inquit fratris uxore. Temptari me siqua est fides credi-¬
di. Mulier si nubere lugenti potes: facis ut de te omnia credantur.
gor eam ducere que miba abdicationis est causao. porule

Expanded text:
uc, inquid, fratris uxorem. si hoc fieri potest, adulterum inuenit. Haec est mihi causa abdicationis quae fratri mortis fuit. Duc, inquit, fratris uxorem. temtari me, si qua est fides, credidi. Mulier, si nubere lugenti potes, facis ut de te omnia credantur. Cogor eam ducere, quae mihi abdicationis est causa, populo
Abbreviated transcription (Latin):
imus fidiam. Confiteor si possumus commendare. Pars.¬
abuimus aurum olim sacrum. Habuimus ebur. Sacre¬
rie artificem quesiuimus. Disposueramus quidam ut a
que templis simulacra fidias faceret. Sed non erat ta
im uiuenum pater: uni uxorem dedit. Quo peregre pro¬
festo infamari cetit in purum alaritus penenss obdut¬
fecto infamari cepit in nurum. Maritus reuersus abdi
ancillam uxoris & torsit. Illa intormentis perut. Maritus ipcer
ncillam uxoris & torsit. Illa intormentis periit. Mariti
to quid quesierit se suspendit. Imperat alteri filio pater ut eandẽ
ducat. Nolentem abdicat.. DECIAMATIO¬

Expanded text:
imus Fidian: confiteor, si possumus commodare. Parsabuimus aurum olim sacrum, habuimus ebur; sacre artificem quaesiuimus. disposueramus quidem ut aliis quoque templis simulacra Fidias faceret, sed non erat tamDuorum iuuenum pater uni uxorem dedit, quo peregre profecto infamari coepit socer in nurum. maritus reuersus abdufecto infamari coepit socer in nurum. maritus reuersus abduxit ancillam uxoris et torsit. illa in tormentis periit. maritus incerncillam uxoris et torsit. illa in tormentis periit. maritus incerto quid quaesierit, se suspendit. imperat alteri filio pater ut eandem ducat; nolentem abdicat. Duc, i
Abbreviated transcription (Latin):
UAN QUAM TE. MARCE FI¬
li annum iam audientem crathippũ: idq
athenis. abundare oportet praeceptis in¬
stitutisq philosophiae: propter summam
et doctoris auctoritatem: et urbis: quoꝵ
ilter te scientia augere potest. altera exemplis: ta
pse ad meam utilitatem semper cum graecis latina c̃
ieq id in philosophia solum: sed etiam in dicendi ex¬
ione feci. Idem tibi censeo faciendum. ut parsis in
nagnum attulimus adiumentum hominibꝰ nostri

Expanded text:
uamquam te, Marce fili, annum iam audientem Cratippum, idque Athenis, abundare oportet praeceptis institutisque philosophiae propter summam et doctoris auctoritatem et urbis, quorum alter te scientia augere potest, altera exemplis, tamen, ut ipse ad meam utilitatem semper cum Graecis Latina coniunxi neque id in philosophia solum, sed etiam in dicendi exercitatione feci, idem tibi censeo faciendum, ut par sis inmagnum attulimus adiumentum hominibus nostri
Abbreviated transcription (Latin):
na est. hant tu excerce oꝑtinus in rebus
unt autem oꝑtime cure de salute patoie
quibus exagitatus et excercitatus amiius
uelocius in hanc sedem et donumsuam
peruolabit id que ocius faciet. sediam tum
q eorum animi qui se corporis uoluptatibus
de diderunt carumqz st quasi ministros pre-¬
buerunt et inpulsu libinum uoluptatibus
obediencium deorum et hominum iuira uio¬
lauerunt. corporibus elaxsi crocum terram
ip̃am uolutantur. nec hunc in locum nisi
miultis ex agitatis seculis reuertũtur. Ille
discessit. E go somuio solutus sum. etcͣ..¬

Expanded text:
na est. Hanc tu exerce optimis in rebus! sunt autem optimae curae de salute patriae, quibus agitatus et exercitatus animus velocius in hanc sedem et domum suam pervolabit; idque ocius faciet, si iam tum, que eorum animi, qui se corporis voluptatibus dediderunt earumque se quasi ministros praebuerunt inpulsuque libidinum voluptatibus oboedientium deorum et hominum iura violaverunt, corporibus elapsi circum terram ipsam volutantur nec hunc in locum nisi multis exagitati saeculis revertuntur. Ille discessit; ego somno solutus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
Abes a pr̃e munus Marce fili mea quidẽ sñtia
magnu. S ꝓiñ erit ut acceꝑis. ꝙͣ ꝙͣ hi tibi tres
ibri inter cratippi cõmẽtarios tãꝙͣ hospites erũt reci¬
piendi. Sed ut ip̃e si uenissem athenas quod ꝗdẽ eẽt fc̃ti
nisi me  medio ȩ cursũ clara uore patria ⁊euocasset. aliq
me quoq audĩes. sic qm̃ his uolumũb ad te ꝓfect᷑a uo
est mea tribuas his libris tp̃ris ꝙͣ̃tu pot̾is. poteris añ
ãle ig᷑ mi Cicero tibiq ꝑsuade ẽẽ te quidẽ mͥ carissi¬
mũ. s młto fore cariorẽ si talib monum̃tis p̃ceptis q

Expanded text:
abes a patre munus, Marce fili, mea quidem sententia magnum, sed perinde erit, ut acceperis. Quamquam hi tibi tres libri inter Cratippi commentarios tamquam hospites erunt recipiendi; sed, ut, si ipse venissem Athenas quod quidem esset factum, nisi me e medio cursu clara voce patria revocasset, aliquando me quoque audires, sic, quoniam his voluminibus ad te profecta vox est mea, tribues iis temporis quantum poteris, poteris autem, r, mi Cicero, tibique persuade esse te quidem mihi carissimum, sed multo fore cariorem, si talibus monitis praeceptisq
Abbreviated transcription (Latin):
gestis ⁊uius belli gelta mlti moemoria
prodiderũt. Sed ex his duo ꝗ cũ eo ĩ casts
fuerũt: sim̃ł q uixerũt. ꝗͣ diu fortua pas¬
sa est: Sillenus & Sosilus lacedemõuis
Atq hoc Sosillo hanibal litarꝰ gcare usus
est doc lore: Sed nos tempus huius libri
face fineu: & Romanora ef
expͥlicare Im¬
patores: quo facilius collatis.
trorunq
factis. qui uiri praeferendi sint possit¬
sint possit
Iudicari

Expanded text:
lti memoriae prodiderunt, sed ex eis duo, qui cum eo in castris fuerunt simulque vixerunt, quamdiu fortuna passa est, Silenus et Sosylus Lacedaemonius. atque hoc Sosylo Hannibal litterarum Graecarum usus est doctore. Sed nos tempus est huius libri facere finem et Romanorum explicare imperatores, quo facilius collatis utrorumque factis, qui viri praeferendi sint, possit iudicari
Abbreviated transcription (Latin):
uo tributu ẽt ad proeliu comittendus. Nostri lactari. nõ nulli etĩa timẽt
in eu locu res fortunaeq omniu deducerentur: ut ꝗcꝗd post horã castris¬
honet rindubiu poneretur: Itaq nrͣi ad dimicãdu procetũt : Idq adũsaro
gistimabamus ẽe facturos: quiꝰ tñ mille passibs a municione oppidi longũ
audebãt procedere. In quo sibi prope muru adũlarii constitnebũt: taq

Expanded text:
illud tributum esset ad proelium committendum. Nostri laetari, non nulli etiam timere, illud tributum esset ad proelium committendum. Nostri laetari, non nulli etiam timere, quod in eum locum res fortunaeque omnium deducerentur ut, quidquid post horam casus tribuisset, in dubio poneretur. Itaque nostri ad dimicandum procedunt, id quod adversarios existimabamus esse facturos; qui tamen a munitione oppidi longius non audebant procedere, immo se ibi prope murum adversarii constituebant. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
pompeiu de .m. Uigilia in acie stetisse. Hoc nuncio allato uexilu proposut.
serat Caclares nolle ĩ conualez descendere: quod maiore: ꝑtez exercitiis tironir
haber&e. Hac lrãe nementer confirmabãt mentes oppidanoꝵ. Ita hac opinione fr
tu se facere posse existimabat. Eteni & nntura loci defendebatur & ip̃iis op¬
di municiõe ubi castra hũit cõstituta. Nãq: ut suꝑius demõstrauimꝰ. loca exte¬
milia passuz.U. ut auxilia pompeii duabus deffenderet᷑ rebus oppidĩ excelsi
÷ nͨa. Hinc dirigens proxima planitie sequebatur: cuius decursus antecedebat
ginoso solo carens eratessas luma esficiebat loci iniquitate. Nos plaustri &e uora¬
it dubuis ꝗn media planicie ĩ aequu ad dimicãdu aduersarii protederẽ
Losierasiũ ioũiu aspecta. Hut accedebat: ut locus ea planicie equĩtatũ or nan
Adiei solisq serenitas ut mirificũ ut optãdu tpũis prope ab dis inmortalibi

Expanded text:
Pompeium de tertia vigilia in acie stetisse. Hoc nuntio allato vexillum proposuit. serat Caesarem nolle in convallem descendere, quod maiorem partem exercitus tironem haberet. Hae litterae vehementer confirmabant mentis oppidanorum. Ita hac opinione fretus totum se facere posse existimabat: etenim et natura loci defendebantur et ipsius oppidi munitione, ubi castra habuit constituta. Namque ut superius demonstravimus, loca excemilia passuum V, ut auxilia Pompei duabus defenderentur rebus, oppido et excelsi loci natura. Hinc derigens proxima planities aequabatur. Cuius decursum antecedebat rivus, qui ad eorum accessum summam efficiebat loci iniquitatem: nam palustri et voranon habuit dubium quin media planitie in aequum ad dimicandum adversarii procederent. Hoc erat in omnium conspectu. Huc accedebat ut locus illa planitie equitatum evocaret et diei solisque serenitate,89 ut mirificum et optandum tempus prope ab dis immortalibus
Abbreviated transcription (Latin):
erse rati ingente esse numeru atheniensiu et alio milite apud marato¬
ignatu. alio pro muris sius opponi circumaetis extemplo nauibut.

Expanded text:
ersae, rati ingentem numerum esse Atheniensium et alio milite apud Maratalium pro muris suis opponi, circumactis extemplo navibu
Abbreviated transcription (Latin):
Isisteatuss atheniensiscu excepisset megax ensiu classe qua illi a
atheniensi milite complerut quibusda matronis habrtu captiuori
uilites suoe captiuis armis induit et eisde barbaroꝵu nauibu
oste naiigauit in pamphilia apud flumen erismedonta. Peri
ł mauigia et habitu superstantium agnoscerent nil caueriu
ubito itaq oppremi eodem die et nauali et pedestri prelio iucti

Expanded text:
isistratus Atheniensis, cum excepisset Megarensium classem, qua illi ad  ceperat navigia Atheniensi milite complevit, quibusdam matronis habitu captivarummilites suos captivis armis induit et eisdem barbarorum navibus ad hostem navigavit in Pamphyliam apud flumen Eurymedonta. Persae, qui et navigia et habitum superstantium agnoscerent, nihil caverunt. Subito itaque oppressi eodem die et navali et pedestri proelio victi
Abbreviated transcription (Latin):
Isisteatuss atheniensiscu excepisset megax ensiu classe qua illi a
atheniensi milite complerut quibusda matronis habrtu captuori
uilites suoe captiuis armis induit et eisde barbaroꝵu nauibu
oste naiigauit in pamphilia apud flumen erismedonta. Peri
ł mauigia et habitu superstantium agnoscerent nil caueriu
ubito itaq oppremi eodem die et nauali et pedestri prelio iucti

Expanded text:
isistratus Atheniensis, cum excepisset Megarensium classem, qua illi ad  ceperat navigia Atheniensi milite complevit, quibusdam matronis habitu captivarumilites suos captivis armis induit et eisdem barbarorum navibus ad hostem navigavit in Pamphyliam apud flumen Eurymedonta. Persae, qui et navigia et habitum superstantium agnoscerent, nihil caverunt. Subito itaque oppressi eodem die et navali et pedestri proelio victi
Abbreviated transcription (Latin):
milites probandi sunt. aut quibus armoru exercitiis imbueno¬
Ecundus liber ueteris militix continet morem. aut quemadmodun
pedestris possit institui Exexcitues.¬
Ertius liber omnia artiu genera quȩ in terrestri prelio necessaxia
iudentur edocet.

Expanded text:
milites probandi sint aut quibus armorum exercitiis imbuendi.Secundus liber veteris militiae continet morem, ad quem pedestris institui possit exercitus.Tertius liber omnia artium genera quae terrestri proelio necessaria videntur exponit.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit patrie parentib gratificandi posteroq
uiuos interdũ fortuna: sepe inuidia fatigat.
Ubi anima nature cessit demptis obtrectato:¬
ribussipsa se uirtus magis magisq ex tollit:
Que mihi utilissina factu uisa sunt: q̃q tibi us
Rore credidi ꝙͣ pancissimis potui perscripsi:
ceberum deos ĩ mortalis obtestor: ut quocũq
modo ages ea restibi Reiq. P. prospere eue

Expanded text:
fuerit patriae parentibusque gratificandi, posteroqvivos interdum fortuna, saepe invidia fatigat; ubi anima naturae cessit, demptis obtrectatoribus, ipsa se virtus magis magisque extollit." Quae mihi utilissima factu visa sunt quaeque tibi usui fore credidi, quam paucissimis potui perscripsi. Ceterum deos immortales obtestor uti, quocumque mod ages, ea res tibi reique publicae prospere eve
Abbreviated transcription (Latin):
dare n eripẽ cuiq põt. Sin captꝰ pra:¬
m cuprditatib ad mertiã et uoluptates cor¬
poris pessũdatꝰ ẽ : ꝑnicuͦsa libidie poulisper
usus: uͥ ꝑ socordiã uires. tp̃s etas ĩgeaim.
deflux̾e: nature ĩfirmitas accusat᷑. suã qq
culpã auctores ad negocia trãfferũt. Q
si hõib bonaꝵ reꝵ tãta cura eẽt. quonr¬

Expanded text:
dare neque eripere quoiquam potest. sin captus pravis cupidinibus ad inertiam et voluptates corporis pessum datus est, perniciosa lubidine paulisper usus, ubi per socordiam vires tempus ingenium diffluxere, naturae infirmitas accusatur: suam quisque culpam auctores ad negotia transferunt. quod si hominibus bonarum rerum tanta cura esset, quant
Abbreviated transcription (Latin):
.mortẽ uictoriã adeptꝰ ẽ. Na strenuissimus.
qͥsq aut occiderat ĩ p̾lio aut gͣuit̾ ułneratꝰ
disceẜat. ałt̾i ãt ꝙ ex cast̾s. uisẽdi aut spo-¬
liãdi ꝯͥt᷑a ꝓceẜãt: uoluẽtes hostilia cadau̾a
alii amicũ pars bospitẽ aut cogͣtũ reꝑiebãt.
fue̾ itẽ qͥ ĩimicos suos cogͦscerẽt. Ita uarie
ꝑ oẽ ex̾citũ letitia meror luctꝰ atq gaudiũ

Expanded text:
m victoriam adeptus erat; nam strenuissumus quisque aut occiderat in proelio aut graviter volneratus discesserat. Multi autem, qui e castris visundi aut spoliandi gratia processerant, volventes hostilia cadavera amicum alii, pars hospitem aut cognatum reperiebant; fuere item, qui inimicos suos cognoscerent. Ita varie per omnem exercitum laetitia, maeror, luctus atque gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
deinde ub̾i dies aduenit et erũtiatũ est Iuguitlr̃¬
laud protul abẽe cũ paucis amicis ⁊ questbre
mõ quasi obuius honoris᷑ ꝓcedit cã m tnmulũ
facillimũ insu msidiãt̾ib codem nunda ingm
cũ plexisq necͣcessariis suie mernus uti dc̃m
erat accedit et statim signo dato undiq sim̃t
ex insidiis inuãdr̃ cet̾i dtiũt̾ati Iugurtha
sille ninctus tradr̃ et ab eo ad mariũ ductꝰ
est. Ider idem tempꝰ adũ sũ gallos ab ducib
nĩs. Q scipione et m. maulio male pug
alia oia uirtũti sue ꝓ na eẽ. tũ gallis pro
salute non pio głia tertareᵈ¶ Sed postꝙͣ uel¬
lũ in nuimidia confectũ ⁊ postꝙͣ ingnithã
romam muctũ adduci nũtiatũ est ⁊ mauriꝰ
consul absens fcũs est. et ei decreta ꝓuĩtiã
galliaisq .krl. Ianuarii maͣgͣna gliã ꝯsul

Expanded text:
deinde ubi dies advenit et ei nuntiatum est Iugurhaud procul abesse, cum paucis amicis et quaestore nostro quasi obvius honoris causa procedit in tumulum facillumum visu insidiantibus. eodem Numidacum plerisque necessariis suis inermis, uti dictum erat, accedit, ac statim signo dato undique simul ex insidiis invaditur. Ceteri obtruncati, Iugurtha Sullae vinctus traditur et ab eo ad Marium deductus est. Per idem tempus aduersum Gallos ab ducibus nostris Q. Caepione et Cn. Manlio male pugnalia omnia virtuti suae prona esse, cum Gallis pro salute, non pro gloria certare. Sed postquam bellum in Numidia confectum et Iugurtham Romam vinctum adduci nuntiatum est, Marius consul absens factus est, et ei decreta prouincia Gallia, isque Kalendis Ianuariis magna gloria consul
Abbreviated transcription (Latin):
quoque muasit. soboles deinde eius excepit
interfectis ominibus quicunque Alexandiũ
etiam longinqua cognatione contigerant.
C &terum corpus eius a ytholomȩo cui agiptus
cesserat Memphim. & inde paucis post an¬
nis Aloxandriam translatum est. oĩsq
memori& ac nomini honos habetiro:¬

Expanded text:
quoque invasit, suboles dein de excepit quoque invasit, suboles dein de excepit interfectis omnibus, quicumque Alexandrum etiam longinqua cognatione contigerant. Ceterum corpus eius a Ptolomaeo, cui Aegyptus cesserat, Memphim et inde paucis post annis Alexandream translatum est, omnisque memoriae ac nomini honos habetur