comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ quos ẽ etiã nom̃ philippi. ꝑ phi¬
lippi gͦ p̃dicationẽ: credidert̃ saina¬
ritȩ. Samaria cepit habundare fi¬
delib: Ibi erat symon iste magus:
Per magicas factiones suas dementa¬
uerat ppłm: ut eũ uirtutẽ di puta¬
rent. Cõmotꝰ tam̃ signis quȩ fiebant
a philippo: etiã ipse credidit. Sed qͦ¬
modo crediderit: posteriora sequen¬
tia demonst᷑uert̃. Baptizatꝰ ẽ & simon.
Audiert̃ hoc apłi qui erant hierłm:
missi sunt ad illos petrus & ioħs. In¬
uenert̃ multos baptizatos: & quia
dam significationẽ gentiũ credicu¬
rarũ. ut linguis loquerent᷑ ĩ quos
descendebat sp̃s scs̃: imposuerunt
in ȩccłia colũba s coruus. qr ea quȩ
sua sunt quȩrebat ñ quȩ iħu xp̃i:
unde in apianis potentiã magis
amauerat quã iusticiã. uidit ꝑ im-¬
positionẽ manuũ apłoꝵ dari sp̃m¬
scm̃. ñ qr ipsi dabant: s qr ipsis oran¬
tib datus ẽ. Et ait apłis. Quid uul¬

Expanded text:
inter quos est etiam nomen Philippi . Per Phiinter quos est etiam nomen Philippi . Per Philippi ergo praedicationem crediderunt Samaritae, Samaria coepit abundare fidelibus. Ibi erat Symon iste magus, per magicas factiones suas dementaverat populum, ut eum virtutem Dei putarent. Commotus tamen signis, quae fiebant a Philippo, etiam ipse credidit; sed quomodo crediderit, posteriora sequentia demonstraverunt. Baptizatus est et Symon. Audierunt hoc apostoli, qui erant Hierusolimis, missi sunt ad illos Petrus et Iohannes, invenerunt multos baptizatos ; et quia dam significationem gentium crediturarum, ut linguis loquerentur, in quos descendebat Spiritus sanctus, imposuerunt in ecclesia columba, sed corvus, quia ea quae sua sunt quaerebat, non quae Iesu Christi, unde in christianis potentiam magis amaverat quam iustitiam, vidit per impositionem manuum apostolorum dari Spnon quia ipsi dabant, sed quia ipsis orantibus datus est, et ait Apostolis, Quid vul
Abbreviated transcription (Latin):
multi idolatrȩ: Et qͦd peius. furtĩ. Nonne
pagani ad idola eunt. uł libant publice:
Nunc occulte xpĩani sortilegos que¬
runt: mathemathicos consulunt:
Et isti habent baptismũ: s colũba
gemit int̃ coruos. Quid gͦ gaudes.
qr habes: Hoc habes: qđ habet &¬
malus. Habeto humilitatẽ. caritatẽ.
pacẽ. Habeto bonũ qđ nondũ ha¬
bes: ut ꝓsit tͥ bonũ qđ habes. Nã
qđ habes: habuit & symon magus
Actus apłoꝵ testes sunt. Ille liber
canonicus omnianno in ęccłia re¬
citantlus. anniuersaria solłepnita¬
te post passionẽ dñi. Nosti illũ
librũ recitari ubi scriptũ ẽ: quomͦ
dicator factus. Ubi etiã die pente¬
costes missus ẽ sp̃s sc̃s in lingius
diuisis: uelut ignis Ibi legimꝰ mul
tos credidisse in samaria: ꝑ p̃dica¬
tionẽ philippi. Intelligitur aũ siue
unus ex apłĩs: siue unꝰ ex diaconis: qͥa
septẽ diaconos ibi legimꝰ ordinato ᷤ:

Expanded text:
multi idololatrae, et quod est pejus, furtim? nonne multi idololatrae, et quod est pejus, furtim? nonne Pagani ad idola eunt, vel ibant publice? nunc occulte Christiani sortilegos quaerunt, mathematicos consulunt. Et isti habent Baptismum, sed columba gemit inter corvos. Quid ergo gaudes, quia habes? hoc habes quod habet et malus. habeto humilitatem, charitatem, pacem: habeto bonum quod nondum habes, ut prosit tibi bonum quod habes. 18. Nam quod habes, habuit et Simon magus: Actus Apostolorum testes sunt, ille liber canonicus omni anno in Ecclesia recitandus. Anniversaria solemnitate post passionem Domini nostis illum librum recitari, ubi scriptum est quomodo ecutore praedicator factus : ubi etiam die Pentecostes missus est Spiritus sanctus in linguis divisis velut ignis . Ibi legimus mtos credidisse in Samaria per praedicationem Philippi . Intelligitur autem sive unus ex apostolis, sive ex diaconis, quia septem diaconos ibi legimus ordinatos,
Abbreviated transcription (Latin):
sim reus: quia foris accepi. Iam cȩ¬
pisti cognoscere quid gemendũ
sit: Uerũ dicis quia reus es: ñ qr
accepisti. Accepisti rẽ colu̾be. p̾t
colu̾bã. Duo sunt quȩ audis: Ac¬
cepisti. & prȩtͣ colu̾bã accepisti. Qđ̃
accepisti approbo: qr foris accepisti
imꝓbo. Tene gͦ qđ accepisti: N mu¬
tat᷑. s agnoscit᷑. Caracter ẽ regis
mei: si ero sacrilegus. Corrigo de¬
sertorẽ: ñ muto caracterẽ. Noli de
baptismate głari: quia dico ipsũ ẽ.
Ecce dico ipsum ẽ. Tota catholica di¬
cit ipsum ẽ. Aduertit colũba o
agnoscit & gemit: quia ipsum fo-¬
ris habes. Nidet ibi qđ agnoscat.
uidet & qđ corrigat Ipsum est:
nire. Qͥd gͦ mali qui ñ ꝑtinent ad colum¬
bam: Ait tͥ columba. Et maliint̾ qͦs gemo.
qͥ ñ ꝑtinent ad m̃bra mea. & necesse ẽ ut
int̾ illos gemã: nonne habent qͦd te habe¬
re głaris: Nonne multi ebriosi habent
baptismũ: Nonne multi auari: Nonne

Expanded text:
sim reus, quia foris accepi. Jam coesim reus, quia foris accepi. Jam coepisti cognoscere quid gemendum sit: verum dicis, quia reus es; non quaccepisti: accepisti rem columbae, praeter columbam: duo sunt quae audis; Accepisti, et, Praeter columbam accepisti: quod accepisti, approbo; quia foris accepisti, improbo. Tene ergo quod accepisti; non mutatur, sed agnoscitur: character est Regis mei, non ero sacrilegus; corrigo desertorem, non immuto characterem. 17. Noli de Baptismate gloriari, quia dico, ipsum est; ecce dico, ipsum est; tota Catholica dicit, ipsum est: advertit columba, et agnoscit, et gemit, quia ipsum foris habes; videt ibi quod agnoscat, videt et quod corrigat. Ipsum est, nire? Quid ergo mali, qui non pertinent ad columbam? Ait tibi columba: Et mali inter quos gemo, qui non pertinent ad membra mea, et necesse est ut inter illos gemam, nonne habent quod te habere gloriaris? nonne multi ebriosi habent Baptismum? nonne multi avari? nonne
Abbreviated transcription (Latin):
militas. Si extra habeas: ñ solũ tibi
ad militiã ñ ꝓdest caracter ille: s
etiã ꝓ desertore punieris. llenigͦ ue¬
ni: & noli dicere Iã habeo: iã sufficit
mͥ. Ueni. colu̾ba te uocat: gemendo
te uocat. fr̃s mei uob dico Gem̃do
uocate: ñ rixando: Uocate oran
dubito fr̃s mei: quia si uideant
dolorẽ ur̃m. confundent᷑ &e reuiue¬
cent. Ueni gͦ ueni: & noli timere.
Time si ñ uenis: immo ñ tune sed
plange. Ueni: gaudebis. Si ueneris.
gemes quicdẽ in tribulationib.
ꝑegrinationib s gaudebis in spe.
U eni ubi ẽ colũba cui dictũ ẽ: una ẽ
colu̾ba mea: una ẽ matriᷤᷤ suȩ. Colũ¬
bã unã uides suꝑ caput xp̃i lin¬
guas ñ uides in toto orbe t̾rarũ.
Idem sp̃s ꝑ colu̾bã: idem ꝑ linguaᷤ.
Si ꝑ colũbã idem sp̃s. & ꝑ linguas
cũ coruo: ñ ut gemas cũ colu̾ba.
Ueni gͦ. Sed sollicitus es forte: & di¬
cis: fõris baptizatꝰ. timeo ne inde

Expanded text:
militas; si extra habeas, non solum tibi militas; si extra habeas, non solum tibi ad militiam non prodest character ille, sed etiam pro desertore punieris. Veni ergo, veni, et noli dicere: Jam habeo, jam sufficit mihi. Veni; columba te vocat, gemendo te vocat. Fratres mei, vobis dico; gemendo vocate, non rixando: vocate oranddubito, fratres mei, quia si videant dolorem vestrum, confundentur, et reviviscent. Veni ergo, veni: noli timere; time si non venis: imo non time, sed plange. Veni, gaudebis si veneris: gemes quidem in tribulationibus peregrinationis; sed gaudebis in spe. Veni ubi est columba, cui dictum est, Una est columba mea, una est matri suae. Columbam unam vides super caput Christi, linguas non vides in toto orbe terrarum? Idem Spiritus per columbam, idem et per linguas: si per columbam idem Spiritus, et per linguas cum corvo, non ut gemas cum columba. Veni ergo. 16. Sed sollicitus es forte, et dicis: Foris baptizatus, timeo ne inde
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tantũ tͥ ñ ꝓderat baptisinꝰ d̃e ñ
etiã oberat: Et scã possunt obesse.
In bonis enĩ scã ad salutẽ sunt: in
malis ad iudiciũ. Certe enĩ fr̃s noui¬
mus quid accipiamꝰ & itiq sc̃m est
Et quid ait apłs: Qui aũ manducat
& bibit indigne: iudiciũ sibi man¬
ducat & bibit. Non ait qr illa res
mala ẽ: s qr ille malus male accipi¬
endo. ad iudiciũ accipit bonũ qđ
accipit. Non enĩ mala erat buccella:
quȩ tradita ẽ iude a dño. Absit.
Medicus ñ daret. uenenũ. Salutem
medicus dedit: s indigne accipien-¬
do. ad ꝑniciẽ accepit: qui ñ pacatus
accepit. Sic gͦ & qui baptrzantur.
habeo inquit mͥ. fateor. habes. Ob-¬
serua qđ habes. Eo ipso qđ habes:
dapnaberis. Quare: Quia rẽ colũ¬
be p̃ter colũbã habes. Si rẽ colu̾̃bȩ
in colu̾ba habes: securus habes. Pu¬
ta te ẽẽ militarẽ. Si caracterẽ imꝑ¬
atoris tui intus habeas: securus

Expanded text:
enim tantum tibi non proderat Baptisma, et non enim tantum tibi non proderat Baptisma, et non etiam oberat. Et sancta possunt obesse: in bonis enim sancta ad salutem insunt; in malis ad judicium. Certe enim, fratres, novimus quid accipiamus, et utique sanctum est et quid ait Apostolus? Qui autem manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Non ait quia illa res mala est: sed quia ille malus, male accipiendo, ad judicium accipit bonum quod accipit. Num enim mala erat buccella quae tradita est Judae a Domino ? Absit. Medicus non daret venenum: salutem medicus dedit; sed indigne accipiendo, ad perniciem accepit qui non pacatus accepit. Sic ergo et qui baptizatur. Habeo, inquit, mihi. Fateor, habes: observa quod habes; eo ipso quod habes damnaberis. Quare? Quia rem columbae praeter columbam habes. Si rem columbae in columba habeas, securus habes. Puta te esse militarem: si characterem imperatoris tui intus habeas, securus
Abbreviated transcription (Latin):
me iã accepisse fateris qđ te habere
habes: caritatẽ aũ quã gemo non
habes. Quid ẽ hoc inquit baptis¬
nũ habeo: caritatẽ ñ habeo: Sacra¬
menta habeo: & caritatẽ non habeo: Noli
clamare. Ostende mͥ quomͦ habeat
caritatẽ: qui diuidit unitatẽ. Ergo
inquit habeo baptismũ. Habes:
S baptismꝰ ille sine caritate. nicħ tͥ
ꝓdest: qr sine caritate tu nicħ es.
Nam si baptismus ille etiã in eo qͥ
nicħ ẽ. ñ ẽ nicħ: baptisinus quippe
ille aliquid ẽ. & magnũ aliquid
ẽ: ꝓpt̃ illũ de quo dictũ ẽ. hic ẽ qͥ
baptizat. Sed ne putares illud qđ
si ñ fueris in unitate: suꝑ baptiza¬
tũ colũba descendit. ta̾quã dicens.
Si baptisinũ habes. esto in colu̾ba: ne
ñ tͥ ꝓsit qđ habes. Heni gͦ ad colũ¬
bam dicimꝰ: ñ ut incipias habere
qđ non habebas: s ut ꝓdesse tibi in¬
cipiat qđ habebas. fõris enĩ habebaᷤ
baptisiũ ad ꝑnitiem: intus si habu¬
eris. incipit ꝓdesse ad salutẽ. Non

Expanded text:
me jam accepisse fateris quod te haberhabes, charitatem autem qua gemo non habes. Quid est hoc, inquit, Baptismum habeo, charitatem non habeo? Sacramenta habeo, et charitatem non? Noli clamare; ostende mihi quomodo habeat charitatem, qui dividit unitatem. Ego, inquit, habeo Baptismum. Habes, sed Baptismus ille sine charitate nihil tibi prodest; quia sine charitate tu nihil es. Nam B: Baptisma quippe illud aliquid est, et magnum aliquid est; propter illum de quo dictum est, Hic est qui baptizat. Sed ne putares illud quoposse si non fueris in unitate, super baptizatum columba descendit, tanquam dicens: Si Baptismum habes, esto in columba, ne non tibi prosit quod habes. Veni ergo ad columbam, dicimus: non ut incipias habere quod non habebas, sed ut prodesse tibi incipiat quod habebas. Foris enim habebas Baptismum ad perniciem: intus si habueris, incipit prodesse ad salutem 15. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Q uomͦ gͦ iure diuino possideat qͥ
dicit ego baptizo. cũ dicat colũba
hic ẽ qui baptizat: cũ dicat scrip¬
tura. una ẽ colũba mea. una est
matri suȩ: Quare laniasteᷤ colũbã:
Inimo laniastis uiscera ur̃a. Nam
uerat. Ergo fratres mei Si ubiq
non habent quod dicant: ego di¬
co quid faciant. Ueniant ad cat¬
holicam: & nobiscum habebunt ñ
solum terrã: sed etiã illum qui
fecit cęlum & terram.¬

Expanded text:
go jure divino possideat, qui dicit, Ego baptizo; cum dicat columba, Hic est qui baptizat; cum dicat Scriptura, Una est columba mea, una est matri suae? Quare laniastis columbam? Imo laniastis viscera vestra: nam verat. Ergo, fratres mei, si ubique non habent quod dicant, ego dico quod faciant: veniant ad Catholicam, et nobiscum habebunt non solum terram, sed etiam illum qui fecit coelum et terram.
Abbreviated transcription (Latin):
baptizat᷑. Columba ñ baptitat post coruũ :
coruus qͣre uult baptitare pꝰ columbã:
Intendat caritas ur̃a. Et quare desig-¬
natũ ẽ nescio qͥd ꝑ columbã. ut baptira¬
tizandum: Quia ꝑ hanc ꝓpriã pote¬
statẽ sic̃ dixi pax ȩccłiȩ firmata ẽ.
Et potest fieri ut habeat aliquis
baptismũ p̾ter colu̾bã: ut ꝓsit ei
baptismꝰ p̃ter colũbã: Non potest.
Intendat caritas ur̃a: & intelligat
qł dico. Nã & ista circũuentione.
sepe seducunt fr̃s nrõs: qͥ pigri
& frigidi sunt. Simꝰ simpliciores.
& feruentiores. Ecce inquiunt. ego
accepi: an ñ accepi: Respondeo:
me fateris accepisse: Utriusq lingua

Expanded text:
tizatur. Columba non baptizat post corvum: corvus quare vult baptizare post columbam? 13. Intendat Charitas vestra: et quare designatum est nescio quid per columbam, ut baptizatizandum? Quia per hanc propriam potestatem, sicut dixi, pax Ecclesiae firmata est. Et potest fieri ut habeat aliquis Baptismum praeter columbam: ut prosit ei Baptismus praeter columbam, non potest. Intendat Charitas vestra, et intelligat quod dico: nam et ista circumventione saepe seducunt fratres nostros qui pigri et frigidi sunt. Simus simpliciores et ferventiores. Ecce, inquiunt, ego accepi, an non accepi? Respondeo, me fateris accepisse; utriusque lingua
Abbreviated transcription (Latin):
requirat᷑ & ibi certe dicunt: qr
sunt boni & mali. Nã si dixerint
solos bonos se habere: credant illis
sui. & subscribo. Non st̃ apud noᷤ
dicant nͥ sciͣ. iusti. casti. sobrii: non
adulteri. ñ feneratores. ñ frauda¬
tores. ñ ꝑiuri: ñ uinolenti Dicant:
ñ enĩ attendo linguas ipsoꝵ: sed
bis in catholica & illis noti estis:
nec nos eos rep̾hendamꝰ: nec illi
se palpent. Nos fatemur in ȩccłia
& bonos & malos ẽẽ: s tãquã gra¬
na & paleã. Aliquando qui bap¬
titat᷑ a grano palea ẽ: & qͥ baptitat᷑
a palea gͦnũ ẽ. Alioquin si quis
baptizat᷑ a grano ualet. & qͥ bap¬
tizat᷑ a palea ñ ualet: falsum ẽ.
hic ẽ qui baptizat: & qđ ab illo cda¬
tur ualet: & quomͦ colũba bapti¬
zat: ñ enĩ malus ille colũba ẽ: aut
ad m̃bra colũbȩ ꝑtinet. Nec hic po-¬
test dici in catholica nec apud il¬

Expanded text:
requiratur. Et ibi certe dicunt quia requiratur. Et ibi certe dicunt quia sunt boni et mali: nam si dixerint solos bonos se habere; credant illis sui, et subscribo. Non sunt apud nos, dicant, nisi sancti, justi, casti, sobrii; non adulteri, non feneratores, non fraudatores, non perjuri, non vinolenti: dicant; non enim attendo linguas ipsorum, sed bis in Catholica et illis noti estis; nec nos eos reprehendamus, nec illi se palpent. Nos fatemur in Ecclesia et bonos et malos esse, sed tanquam grana et paleam. Aliquando qui baptizatur a grano, palea est; et qui baptizatur a palea, granum est. Alioquin si qui baptizatur a grano, valet; et qui baptizatur a paHic est qui baptizat: et quod ab illo datur, valet; et quomodo columba, baptizat. Non enim malus ille columba est, aut ad membra columbae pertinet: nec hic potest dici in Catholica, nec apud il
Abbreviated transcription (Latin):
le: pacata in o̾culis: ñ seua in uinguibꝰ.
Quęro utrũ ad huiꝰ colũbȩ m̃bra ꝑti¬
neant: auari. raptores. subdoli. ebri¬
osi. flagitiosi. Memb᷑ st̃ colũbȩ huius:
Absit Inquit. Et reuera fr̃s: Quis hoc
dixerit: Ut nicħ aliud dicã: rapto¬
res solos si dicã: menbra accipitris
possunt eẽ: ñ m̾bra colũbȩ. Milui
rapiunt: accipitres rapiunt: corui
rapiunt: colũbȩ ñ rapiunt. nec di¬
laniant. Ergo. raptores. ñ st̃ m̃bra
colũbȩ. Non apud uos fuit uel
unꝰ raptor: Quare manet baptis¬
mus quẽ dedit accipit᷑. ñ colũba:
Quare ñ baptizatis apud uos ipsos.
post raptores. & adulteros. & ebri-¬
osos: post auaros apud uos ipsos:
An isti om̃s m̃bra colũbȩ st̃: Sic de¬
honestatis colũbã urãm: ut ei
m̃bra uulturina faciatis: Quid
gͦ fr̃s. quid dicimꝰ: Mali &e boni
sunt in ȩccłia catholica: ibi aũ so¬
li mali sunt. Sed forte inimico
animo hoc dico. & hoc postea

Expanded text:
le, pacata in osculis, non saeva in unguibus; le, pacata in osculis, non saeva in unguibus; quaero utrum ad hujus columbae membra pertineant avari, raptores, subdoli, ebriosi, flagitiosi: membra sunt columbae hujus? Absit, inquit. Et revera, fratres, quis hoc dixerit? Ut nihil aliud dicam, raptores solos si dicam, membra accipitris possunt esse, non membra columbae: milvi rapiunt, accipitres rapiunt, corvi rapiunt; columbae non rapiunt, non dilaniant: ergo raptores non sunt membra columbae. Non apud vos fuit vel unus raptor? Quare manet Baptismus quem dedit accipiter, non columba? Quare non baptizatis apud vos ipsos post raptores et adulteros et ebriosos, post avaros apud vos ipsos? An isti omnes membra columbae sunt? Sic dehonestatis columbam vestram, ut ei membra vulturina faciatis. Quid ergo, fratres, quid dicimus? Mali et boni sunt in Ecclesia catholica: ibi autem soli mali sunt. Sed forte inimico animo hoc dico: et hoc postea
Abbreviated transcription (Latin):
colũba: quando ad te uenio. da
mͥ quod ñ habeo. Scitis hoc ipsoꝵ
respuenda: ñ transglutienda. & uis¬
cerib danda. facite inde qđ fecit
dñs: quando illi optulert amarũ
potũ. Gustauit. & respuit. Sic & uos:
audite & abicite. Quid enĩ dicunt
uideamꝰ. Ecce inquit tu es colũba
O catholica. dictũ ẽ tͥ: una ẽ colu̾ba
mea: una ẽ matri suę. Tibi certe
dictũ ẽ. Exspecta: noli me int̾ro
Dictũ tͥ ẽ: respondeo uoce o catholi
ce. Hoc autẽ fr̃s qͦd ore meo solius sonu¬
it: sonuit ut arbitror & de cor¬
catholicȩ dictũ ẽ: una ẽ colũba mea.
una est matri suȩ. Prȩt̾ ipsam gͦ co¬
lũbam inquit: baptismꝰ ñ ẽ. Eigo
prȩt̾ ipsam colũbã sũ baptizatus:
ego int̾rogo Interim sequestremꝰ
cui dictũ sit: una ẽ colũba mea. u¬
na ẽ matͥ suȩ. Adhuc querimꝰ. Aut
mͥ dictũ ẽ: aut tͥ dictũ ẽ. Sequestre¬
mus cui dictũ sit. Hoc gͦ quȩro. si
colu̾ba ẽ simplex. innocens. sine fel¬

Expanded text:
columba, quando ad te venio, tu da mihi quod non habeo. Scitis hoc ipsorurespuenda, non transglutienda et visceribus danda. Facite inde quod fecit Dominus, quando illi obtulerunt amarum potum; gustavit, et respuit : sic et vos, audite, et abjicite. Quid enim dicunt? videamus. Ecce, inquit, tu es columba, o Catholica, tibi dictum est, Una est columba mea, una est matri suae: tibi certe dictum est. Exspecta, noli me interroTibi dictum est. Respondeo voce Catholicae, Mihi. Hoc autem, fratres, quod ore meo solius sonuit, sonuit, ut arbitror, et de corcatholicae dictum est, Una est columba mea, una est matri suae. Praeter ipsam columbam, inquit, Baptismus non est; ego praeter ipsam columbam sum baptizatus; ego interrogo: interim sequestremus, cui dictum sit, Una est columba mea, una est matri suae; adhuc quaerimus: aut mihi dictum est, aut tibi dictum est; sequestremus cui dictum sit. Hoc ergo quaero, si columba est simplex, innocens, sine fel
Abbreviated transcription (Latin):
In ista trinitate quo missi sunt apłi.
uideamꝰ qđ uidemꝰ: & quod mirũ
ẽ. quia illi ñ uident. Non enĩ uere
ñ uident: s ad id qđ facies eoꝵ fe¬
rit. oculos claudunt. Quo missi st̃
discipuli in noĩe patris & filii &
sp̃s scĩ. ab illo de quo dictũ ẽ. hic
ẽ qui baptizat᷑:. Dic̃tũ ẽ enĩ ministre.¬

Expanded text:
In ista Trinitate quo missi sunt Apostoli, In ista Trinitate quo missi sunt Apostoli, videamus quod videmus, et quod mirum est quia illi non vident: non enim vere non vident, sed ad id quod facies eorum ferit, oculos claudunt. Quo missi sunt discipuli, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, ab illo de quo dictum est, Hic est qui baptizat
Abbreviated transcription (Latin):
pascunt᷑. Potens ẽ ds. Rogemꝰ ut
reuiuiscant: qui deuorant᷑ ab eis.
& ñ sentiunt. Multi agnoscunt:
quia reuiuiscunt. Nam ad eoꝵ
aduentũ: cotidie gratulamur
in nomine.xp̃i. Uos tantũ sic esto¬
te simplices. ut sitis feruentes: &
feruor ur̃ in linguis sit. Nolite
tacere: ardentib linguis loquen¬
tes: Accendite frigidos Quid enĩ
fr̃s mei: quis ñ uideat. qđ illi ñ
uident: Nec mirũ: qr qui inde
reuerti nolunt: sic̃ coruus de ar-¬
cha emissus ẽ. Quis enĩ ñ uideat:
qđ illi ñ uident: & ipsi spiu scõ in¬
grati sunt. Ecce colũba descendit
nitas. quȩ unꝰ nobis ds ẽ. Ascendit
enĩ dñs ab aqua sic̃ in eugłio legi¬
mus: & ecce aꝑti sunt ei cęli: & uidit
sp̃m descendentẽ uelut colũbã: &
mansit suꝑ eũ: & statĩ uor conse¬
cuta est. Tu es filius meus dilectꝰ:
in quo mͥ complacui. Apparet
manifestissima trinitas: pat̾ in uo¬
ce: filius in homine: sp̃s in colũba.

Expanded text:
pascuntur. Potens est Deus, rogemus ut pascuntur. Potens est Deus, rogemus ut reviviscant qui devorantur ab eis et non sentiunt. Multi agnoscunt, quia reviviscunt; nam ad eorum adventum quotidie gratulamur in nomine Christi. Vos tantum sic estote simplices, ut sitis ferventes; et fervor vester in linguis sit. Nolite tacere; ardentibus linguis loquentes, accendite frigidos. 5. Quid enim, fratres mei? quis non videat quod illi non vident? Nec mirum; quia qui inde reverti nolunt, sicut corvus qui de arca emissus est. Quis enim non videat quod illi non vident? Et ipsi Spiritui sancto ingrati sunt. Ecce columba descendit nitas, quae nobis unus Deus est. Ascendit enim Dominus ab aqua, sicut in Evangelio legimusSpiritum descendentem velut columbam, et mansit super eum: et statim vox consecuta est, Tu es Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Apparet manifestissima Trinitas, Pater in voce, Filius in homine, Spiritus in columba.
Abbreviated transcription (Latin):
lut ignis: qui & insedit suꝑ unum¬
quẽq eoꝵ. Distant int̾ se linguȩ:
s linguarũ distantia ñ sunt scisma¬
ta. In lingiuis duusis noli dissipati¬
intelligat unꝰquisq si habet sp̃m
scm̃. simplice̾ se ẽẽ debere sic̃ colu̾bã:
habere cũ frĩbus uerã pacẽ: quã signi¬
ficant oscula colu̾barũ. Habent enĩ
oscula & coruis in coruis falsa pax:
in colũba uera pax. Non gͦ omnis
qui dicit par uobiscũ: quasi colũba
audiendus ẽ. Unde gͦ discernunt᷑
oscula coruoꝵ: ab osculis colũbarũ:
Osculant᷑ corui:s laniant. Alania¬
tu. innocens ẽ natura colũbarum.
Ubi gͦ laniatus non est: uera est¬
in osculis pax. Illi habent uerã
pacẽ: qui ęccłiã ñ laniauerunt.
Nam corui de morte pascuntur:
Hoc colũba ñ habens: e frugibus
fr̃s: sunt passeres breuissimi: uel
muscas occidunt. Nichil horũ
colũba: non de morte pascitur.
Qui laniauert eccłiã: de mortib

Expanded text:
lut ignis, qui et insedit super unumlut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum. Distant inter se linguae, sed linguarum distantia non sunt schismata. In linguis divisis noli dissipatiintelligat unusquisque, si habet Spiritum sanctum, simplicem se esse debere sicut columbam; habere cum fratribus veram pacem, quam significant oscula columbarum. Habent enim oscula et corvi, sed in corvis falsa pax, in columba vera pax. Non omnis ergo qui dicit, Pax vobiscum, quasi columba audiendus est. Unde ergo discernuntur oscula corvorum ab osculis columbarum? Osculantur corvi, sed laniant; a laniatu innocens est natura columbarum: ubi ergo laniatus, non est vera in osculis pax; illi habent veram pacem, qui Ecclesiam non laniaverunt. Nam corvi de morte pascuntur, hoc columba non habet; de frugibus ; sed passeres brevissimi vel muscas occidunt. Nihil horum columba; non de morte pascitur.Qui laniaverunt Ecclesiam, de mortibus
Abbreviated transcription (Latin):
statĩ aduersuis colũbã cucurrerunt.
Cȩpit stephanꝰ lapidari: & qui paulo
ante fremens & feruens spu tãquã
in inimicos impetũ fecerat: & tãquã
iuolentus inuectus erat in uerbis
igneis. atq ita fłamantib ut audi¬
stis. dura ceruice & ñ circũcisi corde
& auribus: ut qui ea uerba audiro
putaret stephanũ si ei liceret statĩ
illos uelle consumi: uenientib in
se lapidib ex manib eoꝵ genu fixo
ait. Onẽ: ne statuas illis hoc peccatũ.
Inheserat unitati colũbȩ. Prior enĩ
illud fecerat magister suꝑ quẽ des¬
cendit colũba: qui pendens in cru¬
ce ait. Pat̃ ignosce illis: quia nesci-¬
unt quid faciunt. Ergo ne sp̃u scĩ-¬
ficati dolũ habeant: in colu̾ba de¬
monstratũ ẽ: Ne simplicitas frigida
remaneat: in igne demonstratũ ẽ
Nec moueat: qr linguȩ diuisȩ sunt.
Distant enĩ lingue Ideo diuisis lingueᷤ
apparuit. Linguȩ inquit diuisȩ ue¬

Expanded text:
statim adversus columbam cucurrerunt; statim adversus columbam cucurrerunt; coepit Stephanus lapidari: et qui paulo ante fremens et fervens spiritu, tanquam in inimicos impetum fecerat, et tanquam violentus invectus erat in verbis igneis atque ita flammantibus, ut audistis, Dura cervice, et non circumcisi corde  auribus: ut qui ea verba audiret, putaret Stephanum, si ei liceret, statim illos velle consumi: venientibus in se lapidibus ex manibus eorum, genu fixo ait, Domine, ne statuas illis hoc delictum . Inhaeserat unitati columbae. Prior enim illud fecerat magister, super quem descendit columba; qui pendens in cruce ait, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Ergo ne Spiritu sanctificati dolum habeant, in columba demonstratum est: ne simplicitas frigida remaneat, in igne demonstratum est. Nec moveat, quia linguae divisae sunt. Distant enim linguae, ideo divisis linguis apparuit. Linguae, inquit, divisae ve
Abbreviated transcription (Latin):
los congregatos. Cũ enĩ ascendisset
dñs in cęlũ post resurrectionem
pactis cũ discipulis suis quadra¬
gunta dieb. impleto die pentecosteᷤ
Factoq pͥmo sonitu de cȩlo tãquã
ferret᷑ flatus uehemens. sic̃ in actib
linguȩ diuisȩ uelut ignis: qui &
insedit suꝑ unũquẽq eoꝵ: & cȩꝓunt
linguis loqui. sic̃ sp̃s dabat eis ꝓnun¬
linguas diuisas suꝑ discipulos congre¬
gatos. Ibi simplicitas: hic feruor
ostendit᷑. Sunt enĩ qui dicuntur
simplices: & pigri sunt: Uocant᷑ sim¬
plices: sunt aũ segnes. Non talis erat
stephanꝰ plenꝰ spũ scõ. Simplex erat:
quia nemini nocebat. feruens erat:
quia impios arguebat: N enĩ tacuit
uidȩis. Eius sunt uerba illa fłaman¬
tia. Oura ceruice & ñ circũcisi cor¬
de & aurib: uos semꝑ restitistis spi¬
ritui scõ. Magnꝰ impetus: s colũba
sine felle seuit. Nã ut noueritis qr
sine felle seuiebat: illi auditis his
uerbis qui corui erant: ad lapides

Expanded text:
enim ascendisset Dominus in coelum post resurrectionem, peractus cum discipulis suis quadraginta diebus, impleto die Pentecostes,factoque primo sonitu de coelo tanquam ferretur flatus vehemens, sicut in Actibulinguae divisae velut ignis, qui et insedit super unumquemque eorum; et coeperunt linguis loqui, sicut Spiritus dabat eis pronunlinguas divisas super discipulos congregatos: ibi simplicitas, hic fervor ostenditur. Sunt enim qui dicuntur simplices, et pigri sunt: vocantur simplices, sunt autem segnes. Non talis erat Stephanus plenus Spiritu sancto: simplex erat, quia nemini nocebat; fervens erat, quia impios arguebat. Non enim tacuit Judaeis: ejus sunt verba illa flammantia, Dura cervice, et non circumcisi corde et auribus, vos semper restitistis Spiritui sancto. Magnus impetus: sed columba sine felle saevit. Nam ut noveritis quia sine felle saeviebat, illi auditis his verbis qui corvi erant, ad lapides
Abbreviated transcription (Latin):
testas illa transiret. Vnde ꝓbamꝰ
Colũba iam baptizato dño descendit.
Ante aũ quã ueniret dñs ut baptira¬
ret᷑ a ioħe in iordane: diximꝰ quia
nouerat eũ. illis uocib ubi ait. Tu
ad me uenis baptizari: ego a te de¬
beo baptizari. Sed ecce dñm noue¬
rat: nouerat filiũ łĩ. Unde ꝓbamꝰ:
qd̃ iã nouerat qͥa ipse baptizaret
in sp̃u scõ Antequã ueniret ad
fluuiũ. cũ multi ad ioħem concur¬
rerent baptizari: ait illis. Ego qͥdẽ
baptiro uos in aqua: qui aũ post
me uenit maior me ẽ: cuiꝰ ñ sum
dignꝰ corrigiã calciam̃ti soluere:

Expanded text:
testas illa transiret? unde probamus? testas illa transiret? unde probamus? Columba jam baptizato Domino descendit: ante autem quam veniret Dominus ut baptizaretur a Joanne in Jordane, diximus quia noverat eum, illis vocibus ubi ait: Tu ad me venis, baptizari? ego a te debeo baptizari. Sed ecce Dominum noverat, noverat Filium Dei: unde probamus quod jam noverat quia ipse baptizaret in Spiritu sancto? Antequam veniret ad fluvium, cum multi ad Joannem concurrerent baptizari, ait illis, Ego quidem baptizo vos in aqua: qui autem post me venit, major me est, cujus non sum dignus corrigiam calceam
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc nouerat. Sed quia ita ut si¬
bi teneret hanc potestatẽ. & ĩ nul¬
lũ ministroꝵ eam transferret: hoc
ẽ qł didicit in colu̾ba. ẜ hanc enĩ
potestatẽ quã xp̃s solus sibi tenuit.
& in neminẽ ministroꝵ transfudit:
quãuis ꝑ ministros baptirare dig¬
natus sit: ꝑ hanc stat unitas ȩccłiȩ
quȩ significat᷑ in colũba. de qua
dictũ ẽ. Una ẽ colũba mea: una
ẽ matri suȩ. Si enĩ ut iã dixi fr̃s
transferret᷑ potestas a dño ad mi
nistrũ: tot baptismata essent qͦt
ministri ẽẽnt: & iã ñ staret unitaᷤ
baptismi. Intendite frs̃: Antequã
nũ: nã post baptismũ descendit
colũba. in qua cognouit ioħs qͥdđa
suꝑ eũ. ipse ẽ quibaptizat ĩ spũ scõ:
nouerat aũ qr ipse baptizabat ĩ sp̃u
ab eo ñ transiret in alterũ: quãuis
eo donante hoc ibi didicit. Et un
ut hoc intelligat᷑ didicisse ĩ colũba.
qđ ita erat baptizaturus dñs ĩ sp̃u
scõ. ut in neminẽ aliũ hominẽ. po¬

Expanded text:
et hoc noverat: sed quia ita ut sibi teneret ipsam potestatem, et in nullum ministrorum eam transferret, hoc est quod didicit in columba. Per hanc enim potestatem, quam Christus solus sibi tenuit, et in neminem ministrorum transfudit, quamvis per ministros suos baptizare dignatus sit, per hanc stat unitas Ecclesiae, quae significatur in columba, de qua dictum est: Una est columba mea, una est matri suae . Si enim, ut jam dixi, fratres mei, transferretur potestas a nistrum, tot baptismata essent, quot ministri essent et jam non staret unitas baptismi. Intendite, fratres. Ante, quam tus ad baptismum, descendit columba isuper eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto. Noverat, quia ipse baptizabat in Spiriab eo non transiret in alterum, quamvis eo donante, hoc ibi didicit. Et undut hoc intelligatur didicisse in columba, quod ita erat baptizaturus Dominus in Spiritu sancto, ut in neminem alium hominem po
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ colũba: & reuersa ẽ. Illas duas
aues misit noe. Habebat ibi cor¬
uũ: habebat & colu̾bã. Utrũq hoc
genus: archa illa continebat. Et
si archa figurabat ęccłiã: uidetis
utiq qr necesse ẽ ut in isto diluuio
scłi. utrũq genus contineat ȩccłia:
& coruũ & colũbã. Qui sunt cor¬
ui: Qui sua quȩr̃t. Qui colũbȩ:
Qui ea quȩ xp̃i sunt quer̃t. Propte

Expanded text:
est columba; et reversa est: illas duas est columba; et reversa est: illas duas aves misit Noe . Habebat ibi corvum, habebat et columbam; utrumque hoc genus arca illa continebat: et si arca figurabat Ecclesiam, videtis utique quia necesse est ut in isto diluvio saeculi utrumque genus contineat Ecclesia, et corvum, et columbam. Qui sunt corvi? Qui sua quaerunt. Qui columbae? Qui ea quae Christi sunt qu
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aũ nouit in pressura se ẽẽ mor-¬
talitatis huius. & ꝑegrinari se a
đo: ñdũ tenere ilła ppetuã quȩ
nob̃ ꝓmissa ẽ beatitudinẽ. s habe¬
re ilła in spe. habiturus in re cũ
dñs uenerit in manifestatione
p̃clarus. qui prius in humilitate
uenit occultus: qui hȩc nouit. ge¬
mit. Et quãdu ꝓpt̃ hoc gemit: be¬
ne gemit. Sp̃s illũ docuit gemere.
a colũba didicit gẽmere. Multi enĩ
gemunt in infelicitate t̾rena. uel
quassati dapnis: uel ȩgritudine cor¬
poris p̃grauati: uel carcerib inclusi.
uel catenis conligati: uel fluctib
maris iactati: uel aliquib inimicoꝵ
insidiis circũsepti. Gemunt:. s non
colũbȩ gemitu gemunt. Non amo¬
re cłi gemunt: ñ sp̃u di gemunt.
Adeo tales cũ ab ipsis pressuris sue¬
rint liberati. exultant in grandib
uocib: ubi apparet qr corui sunt.
ñ colũbȩ. Merito de archa missus
ẽ coruus: & ñ ẽ reuersus. Alissa

Expanded text:
Qui autem novit in pressura se esse morQui autem novit in pressura se esse mortalitatis hujus, et peregrinari se a Domino , nondum tenere illam perpetuam quae nobis promissa est beatitudinem, sed habere illam in spe, habiturus in re, cum Dominus venerit in manifestatione praeclarus, qui prius in humilitate venit occultus; qui hoc novit, gemit. Et quamdiu propter hoc gemit, bene gemit: Spiritus illum docuit gemere, a columba didicit gemere. Multi enim gemunt in infelicitate terrena, vel quassati damnis, vel aegritudine corporis praegravati, vel carceribus inclusi, vel catenis colligati, vel fluctibus maris jactati, vel aliquibus inimicorum insidiis circumsepti gemunt: sed non columbae gemitu gemunt, non amore Dei gemunt, non spiritu gemunt. Ideo tales cum ab ipsis pressuris fuerint liberati, exsultant in grandibus vocibus: ubi apparet quia corvi sunt, non columbae. Merito de arca missus est corvus, et non est reversus; missa
Abbreviated transcription (Latin):
in colũbȩ specie uoluit demon¬
strari sp̃s sc̃s. Quid enĩ oremus.
sicut oportet inquit nescimus:
s ipse sp̃s int̾pellat ꝓ nob̾ gemi¬
tib inenarrabilib. Quid gͦ frẽs
meiꝰ hoc dicturi sumꝰ. qr sp̃s gemit.
ubi ꝑfecta & ȩt̃na beatitudo est
ei cũ patre & filio: Sp̃s enĩ sc̃s. ds̃:
sic̃ dĩ filius ds. & pat̾ ds. Ter dixi
ds: s ñ dixi tres dõs. Magis enim
ds ter quã dii tres: quia & pater
metipso apud semetipsum in illa
trinitate. in illa beatitudine. &
ȩt̾nitate substantiȩ gemit: s in no¬
bis gemit: quia gemere nos facit.
Nec parua res ẽ: quod nos docet
sp̃s sc̃s gemere. Insinuat enĩ nob̾
quia ꝑegrinamur: de docet nos in
patriã suspirare: & ipso desiderio
gemimꝰ. Cui bene ẽ in hoc scło. un
mo qui putat qđ ei bene sit. qui
lȩticia rerũ carnaliũ. & habundan¬
tia tẽporaliũ & uana felicitate ex¬
ultat:. habet uocẽ corui. Uox enim
corui clamosa ẽ: ñ gemebunda.

Expanded text:
in columbae specie voluit demonin columbae specie voluit demonstrari Spiritus sanctus: Quid enim oremus, sicut oportet, inquit, nescimus: sed ipse Spiritus interpellat pro nobis gemitibus inenarrabilibus . Quid ergo, fratres mei, hoc dicturi sumus, quia Spiritus gemit, ubi perfecta et aeterna beatitudo est ei cum Patre et Filio? Spiritus enim sanctus Deus, sicut Dei Filius Deus, et Pater Deus. Ter dixi Deus, sed non dixi tres deos: magis enim Deus ter, quam dii tres; quia Pater etmetipso apud semetipsum in illa Trinitate, in illa beatitudine, in illa aeternitate substantiae gemit: sed in nobis gemit, quia gemere nos facit. Nec parva res est, quod nos docet Spiritus sanctus gemere: insinuat enim nobis quia peregrinamur, et docet nos in patriam suspirare, et ipso desiderio gemimus. Cui bene est in hoc saeculo, imo qui putat quod ei bene sit, qui laetitia rerum carnalium, et abundantia temporalium, et vana felicitate exsultat, habet vocem corvi: vox enim corvi clamosa est, non gemebunda.
Abbreviated transcription (Latin):
ateor caritati ur̃e: timu¬
eram ne frigus hoc. fri¬
gidos uos ad conueniendum
faceret. Sed quia ista ce¬
lebritate & frequentia
urã sp̃u uos feruere de
monstratis: ñ dubito quia etiã oratis
ꝓ me. ut debitũ uobis exsoluã Fromi¬
serã enĩ in nomine xp̃i disserere
hodie. cũ angustia tẽporis tc̃ impe¬
diret. ne id possemꝰ explicare tractan¬
do: quare ds ꝑ colũbȩ speciẽ ostende¬
re uoluerit sp̃m scm. Hoc ut expli¬
cetͣ illuxit nobis hodiernꝰ dies: &
sentio audiendi cupiditate. & pia
deuotione uos celebrius congrega¬
tos. Ex spectationẽ urãm: ds imple¬
at ex ore nr̃o. Amastis enĩ ut ueni¬
retis Sed amastis. quid: Si nos. et hoc
bene slam uolumꝰ amari a uob̃: sed
nolumꝰ in nob̃. Quia gͦ in xp̃o uos
amamꝰ: in xp̃o nos redamate: & amor
nr̃ ꝓ inuicẽ gemat ad dm. Ipse enĩ
gemitus colũbȩ est. Si gͦ gemitus
colũbȩ ẽ quod om̃s nouimꝰ. gemunt
aũ colũbe in amore: audite quid
dicat apłs: et nolite mirari quia

Expanded text:
ateor Sanctitati vestrae, timueram ne frigus hoc frigidos vos ad conveniendum faceret: sed quia ista celebritate et frequentia vestra, spiritu vos fervere de monstratis, non dubito quia etiam orastis pro me, ut debitum vobis exsolvam. Promiseram enim in nomine Christi disserere hodie, cum angustia temporis tunc impediret, ne id possemus explicare tractando, quare Deus per columbae speciem ostendere voluerit Spiritum sanctum. Hoc ut explicetur, illuxit nobis dies hodiernus; et sentio audiendi cupiditate et pia devotione vos celebrius congregatos. Exspectationem vestram Deus impleat ex ore nostro. Amastis enim ut veniretis: sed amastis, quid? Si nos, et hoc bene; nam volumus amari a vobis, sed nolumus in nobis. Quia ergo in Christo vos amamus, in Christo nos redamate, et amor noster pro invicem gemat ad Deum: ipse enim gemitus columbae est. 2. Si ergo gemitus columbae est, quod omnes novimus, gemunt autem columbae in amore; audite quid dicat Apostolus, et nolite mirari quia
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ẽẽt aliquid excelsum dõ. aut
aliquid tutũ: suꝑbi erexerunt tur¬
rim: quasi ne diluiuo si postea
fieret delerent᷑. Audierant enĩ
ris contra diluuiũ requirebant. Edi¬
ficauerunt turrim excelsam. Uidit
dñs suꝑbiã ipsoꝵ: & hunc errorem
rent loquendo: & factȩ sunt diuer¬
se lingue de suꝑbia. Si suꝑbia fecit
diuersitates linguarũ: humilitas
ciauerat: eccłia colligit. De una lin¬
gua factȩ sunt multe: Noli mira¬
ri: suꝑbia hoc fecit. De multis lin-¬
gius fit una: Noli mirari: caritas
gͦ km̃i demonstrari sp̃s sc̃s unitatẽ
quancła de signans. nͥ ꝑ colũbam:
ut pacatȩ ęccłiȩ diceret᷑. una ẽ co¬
lũba mea: Unde debuit humilitaᷤ
nisi ꝑ auẽ simplicẽ & gementem:
ñ ꝑ auem suꝑbã & exaltantem se
sic̃ coruus: Et forte dicent. Quia
gͦ colũba. & una colũba: p̃ter unã
colũbam baptismus ẽẽ ñ potest.
Ergo si apud te ẽ colũba. uel tu es

Expanded text:
quasi aliquid esset excelsum Deo, aut quasi aliquid esset excelsum Deo, aut aliquid tutum superbiae, erexerunt turrim; quasi ne diluvio. si postea fieret, delerentur. Audierant enim ris contra diluvium requirebant; aedificaverunt turrim excelsam. Vidit Deus superbiam ipsorum, et hunc erroremrent loquentes; et factae sunt diversae linguae per superbiam . Si superbia fecit diversitates linguarum, humilitas ciaverat, Ecclesia colligit. De una lingua factae sunt multae; noli mirari, superbia hoc fecit: de multis linguis fit una; noli mirari, charitasmi, demonstrari Spiritus sanctus, unitatem quamdam designans, nisi per columbam, ut pacatae Ecclesiae diceretur, Una est columba mea? Unde debuit humilitas, nisi per avem simplicem et gementem, non per avem superbam et exaltantem se sicut corvus? 11. Et forte dicent: Quia ergo columba, et una columba, praeter unam columbam Baptismus esse non potest: ergo si apud te est columba, vel tu es
Abbreviated transcription (Latin):
filius & sp̃s sc̃s. Sed ecce inquiunt
discipuli ad dñm. Audiuimꝰ in qͦ
noĩe baptizemꝰ: Ministros nos fecisti:
& dixisti nob̃. Ite. baptizate ĩ noĩe
patͥs & silii & sp̃s scĩ. Quo ibimus:
Quo: Non audistis:Ad hereditatẽ
meã. Int̾rogatis quo ibimꝰ. Ad id qđ
emi sanguine meo. Quo gͦ: Ad
gentes inquit. Putaui qr dixit:
Ite baptizate afros: in noĩe patͥs &e
questionẽ: docuit colũba. Dõ gr̃as:
ad gentes apłi missi sunt. Si ad
gentes: ad om̃s linguas. Hoc sig¬
nificauit sp̃s sc̃s diuisus in linguis.
unitꝰ in colũba Hac linguȩ diui-¬
dunt᷑: hac colũba copulat. Linguȩ
gentiũ concordarunt: & una lin¬
gua africę discordauit: Quid eui¬
dentius fr̃s meiͤ In colũba uni¬
tas: in linguis gentiũ societas. Ali¬
quando enĩ linguę ꝑ suꝑbiã dis¬
cordauert̃: & tr̃ sunt factȩ linguę
ex una multȩ. Post diluuiũ enim
suꝑbi quida homines. uelut ad¬
uersus dm se munire conantes.

Expanded text:
itus sanctus. 10. Sed, Ecce, inquiunt discipuli ad Dominum, audivimus in quo nomine baptizemus, ministros nos fecisti, et dixisti nobis, Ite, baptizate in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti: quo ibimus? Quo? non audistis? Ad haereditatem meam. Interrogatis, Quo ibimus? Ad id quod emi sanguine meo. Quo ergo? Ad gentes, inquit. Putavi quia dixit, Ite, baptizate Afros in nomine Patris et quaestionem, docuit columba. Deo gratias: ad gentes Apostoli missi sunt; si ad gentes, ad omnes linguas. Hoc significavit Spiritus sanctus divisus in linguis, unitus in columba. Hac linguae dividuntur, hac columba copulat. Linguae gentium concordarunt, et una lingua Africae discordavit? Quid evidentius, fratres mei? In columba unitas, in linguis gentium societas. Aliquando enim et linguae per superbiam discordaverunt, et tunc sunt factae linguae ex una multae. Post diluvium enim superbi quidam homines, velut adversus Deum se munire conantes,
Abbreviated transcription (Latin):
a syon ꝓdiit lex: & uerbũ dnĩ ab
hierłm. Ibi enĩ audiert̃ discipuli:
ite baptizate. gentes in noie patͥs
& filii & sp̃s scĩ. Intenti facti sumꝰ.
cũ audiremꝰ. ite baptizate gentes.
In cuiꝰ noĩe: In nomine patͥs & filii

Expanded text:
a Sion prodiit lex, et verbum Domini ab a Sion prodiit lex, et verbum Domini ab Jerusalem : ibi enim audierunt discipuli, Ite, baptizate gentes in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti . Intenti facti sumus, cum audiremus, Ite, baptizate gentes. In cujus nomine? In nomine Patris et Filii
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ cũ baptizat bonꝰ & melior. ñ ideo
iste bonũ accepit & ille meliꝰ.s quã¬
uis bonꝰ & melior fueruit ministri.
unũ & ȩquale ẽ qđ acceꝑunt. ñ est
meluis in illo & inferius in illo: sic
& cũ baptizat malus ex aliqua uel
ignorantia ȩxcłiȩ uel tolerantia aut
enĩ ignorantur mali. aut toleran¬
tur. tolerat᷑ palea quousq in ulti¬
mo uentilet᷑ area: illud qđ datũ
ẽ. unũ ẽ: nec impar ꝓpt̾ impares
ministros: s par & ȩquale ꝓptͣ hic
ẽ qui baptizat. Ergo dilectissimi
uideamꝰ quid uidere ipsi nolint:
nͣ quid ñ uideant: s quid se uidere
doleant: quasi clausum sit contra
illos: Qͦ gͦ missi sunt discipuli ĩ no¬
mine patris & filii & sp̃s sciͣ: ut
baptizarent tamquã ministri: Q
missi st: Ite dixit: baptizate gentes.
Audistis fr̃s. quomͦ uenit illa hexe¬
ditas: postula a me & dabo tͥ gen¬
tes hereditatẽ tuã. & possessionẽ
tuã tͣminos t̾rȩ. Audistis quomͦ

Expanded text:
ergo cum baptizat bonus et melior, non ideo ergo cum baptizat bonus et melior, non ideo iste bonum accepit, et ille melius; sed quamvis bonus et melior fuerint ministri, unum et aequale est quod acceperunt, non est melius in illo, et inferius in isto: sic et cum baptizat malus ex aliqua vel ignorantia Ecclesiae, vel tolerantia aut enim ignorantur mali, aut tolerantur, toleratur palea, quousque in ultimo ventiletur area, illud quod datum est, unum est, nec impar propter impares ministros; sed par et aequale, propter, Hic est qui baptizat. 9. Ergo, dilectissimi, videamus quod videre illi nolunt; non quod non videant, sed quod se videre doleant: quasi clausum sit contra illos. Quo missi sunt discipuli, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, ut baptizarent tanquam ministri? quo missi sunt? Ite, dixit, baptizate gentes. Audistis, fratres, quomodo venit illa haereditas, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Audistis quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
iusti. ñ tribueret᷑ sc̃itas baptisii.
nͥ illi suꝑ quẽ descendit colu̾ba: de
qͦ dictũ ẽ Hic ẽ qͥ baptizat ĩ sp̃u sco.
Petrus baptizet: hic ẽ qui baptizat
Paulus baptizet. hic ẽ qui baptizat.
Iudas baptiret: hic ẽ qui baptizat.
Nam si ꝓ diuersitate meritoꝵ baptis¬
mus sc̃s ẽ: qr diuersa sunt merita:
diuersa ert̃ baptismata. Et tanto
qͥsq aliquid melius putat᷑ acciꝑe:
quanto a meliore uidet᷑ accepisse.
Ipsi scĩ intelligite fr̃s boni ꝑtinentes
ad colu̾bã. ꝑtinentes ad sortẽ cuu¬
tatiꝰ illius iherłm. ipsi boni ĩ eccłia.
de quib dicit apls. nouit dñs qui
paria merita habent. Sunt alii a-¬
liis sanctiores: st̃ alii aliis meliores.
Quare gͦ si unꝰ ab illo uerbi gr̃a iusto.
scõ baptraet᷑. alius ab alio inferioris
meriti apud dm. inferioris gradus.
inferioris continentiȩ. inferioris uitȩ
unũ tam̃ & par & ȩquale ẽ qđ acce¬
pert̃: nͥ qr hic ẽ qui baptizat: Quomͦ

Expanded text:
ctitas baptismi, nisi illi super quem descendit columba, de quo dictum est: Hic est qui baptizat in Spiritu sancto . Petrus baptizet, hic est qui baptizat; Paulus baptizet, hic est qui baptizat; Judas baptizet, hic est qui baptizat. Nam si pro diversitate meritorum baptismus sanctus est, quia diversa sunt merita, diversa erunt baptismata; et tanto quisque aliquid melius putatur accipere, quanto a meliore videtur accepisse. Ipsi sancti, intelligite fratres, boni pertinentes ad columbam, pertinentes ad sortem civitatis illius Jerusalem, ipsi boni in Ecclesia, de quibus dicit Apostolus, Novit Dominus qui paria merita habent: sunt alii aliis sanctiores, sunt alii aliis meliores. Quare ergo si unus ab illo, verbi gratia, justo sancto baptizetur, alius ab alio inferioris meriti apud Deum, inferioris gradus, inferioris continentiae, inferioris vitae, unum tamen et par et aequale est quod acceperunt, nisi quia hic est qui baptizat? Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑe inuisibilia: ꝑ uisibilia tenebant᷑.
Quare tenebant᷑: Ne penitus interi¬
rent: & ad idola laberent᷑. Nã fece¬
runt hoc fr̃s mei sic̃ legit᷑: obliti
tanta miracula. quȩ fecit ds corã
oculis eoꝵ. Mare discissum ẽ: uia
facta ẽ in mediis fluctibꝰ. Sequentes
hostes eoꝵ isdem aquis oꝑti st̃: per
quas illi transiert. Et cũ moyses
homo dĩ recessisset ab oculis eoꝵ: ido¬
lũ petiert & dixert̃. fac nob̾ deos
qͥ nos p̾eant: qr ille homo dimisit
nos. lota spes eoꝵ in homine posita
erat. ñ in do. Ecce mortuus ẽ homo:
nũquid mortuu ẽ ds qͥ eruerat eosde
tͣra egypti : Et cũ fecissent sibi ima-¬
ginẽ uituli: adorauert̃ & dixerunt.
Hi st̃ dii tui isrł: qui te liberauer̃t
de t̾ra egypti. Quã cito obliti st̃.¬
tã manifestã grãm. Quib gͦ modis
teneretur ppłs talis: nisi ꝓmissis car¬
nalib Fa ibi iubent᷑ in decalogo le¬
gis quȩ & nob̾: s ñ ea ꝓmittuntur
quȩ nob. Nob̃ quid ꝓmitit᷑᷑ Uita¬

Expanded text:
capere invisibilia, per visibilia tenebantur. Quare tenebantur? Ne penitus interirent, et ad idola laberentur. Nam fecerunt hoc, fratres mei, sicut legitur, obliti tanta miracula quae fecit Deus coram oculis eorum. Mare discissum est; via facta est in mediis fluctibus; sequentes hostes eorum eisdem aquis operti sunt, per quas illi transierunt : et cum Moyses homo Dei recessisset ab oculis eorum, idolum petierunt, et dixerunt: Fac nobis deos qui nos praeeant, quia ille homo dimisit nos. Tota spes eorum in homine posita erat, non in Deo. Ecce mortuus est homo: numquid mortuus est Deus qui eruerat eos de terra Aegypti? Et cum fecissent sibi imaginem vituli, adoraverunt, et dixerunt, Hi sunt dii tui, Israel, qui te liberaverunt de terra Aegypti . Quam cito obliti tam manifestam gratiam! Quibus ergo modis teneretur populus talis, nisi promissis carnalibus? 20. Ea ibi jubentur in decalogo Legis quae et nobis; sed non ea promittuntur quae nobis. Nobis quid promit
Abbreviated transcription (Latin):
exultant. habundant. bene ẽ illiᷤ.
Talia gͦ quęrebas a dõ: certe ad gra¬
tiã ꝑtinebas. Si grãm ideo tͥ dedit
ds quia gratis dedit: gratis aina.
Noli ad pͣmiũ diligere dni ipse sit
pͣmiũ tuũ: Dicat anima tua. unam
petii a dno hanc requirã: ut inha¬
bitẽ in domo dnĩ ꝑ om̃s dies uitȩ
meȩ: ut contẽpler delectationẽ dñi.
Noli timere. ne fastidio deficias: Talis
erit illa delectatio pulchritudinis.
ut semꝑ tͥ p̃sens sit. & nũquã satie¬
ris: immo semꝑ satieris. & nũquã
satieris. Si enĩ dixero qr ñ satiabe¬
ris fames erit: si dixero quia satiabe¬
ris fastidiũ timeo: ubi nec fastidiũ
erit. nec fames. Quid dicã. nescio Sed
ds habet qđ exhibeat noninueni¬
entib quomͦ dicant: & credentib qđ

Expanded text:
exsultant et abundant, bene est illis. exsultant et abundant, bene est illis. Talia ergo quaerebas a Deo? Certe ad gratiam pertinebas. Si gratiam ideo tibi dedit Deus, quia gratis dedit, gratis ama. Noli ad praemium diligere Deum; ipse sit praemium tuum. Dicat anima tua, Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae, ut contempler delectationem Domini. Noli timere ne fastidio deficias: talis erit illa delectatio pulchritudinis, ut semper tibi praesens sit, et nunquam satieris; imo semper satieris, et nunquam satieris. Si enim dixero quia non satiaberis, fames erit; si dixero quia satiaberis, fastidium timeo: ubi nec fastidium erit, nec fames, quid dicam nescio; sed Deus habet quod exhibeat non invenientibus quomodo dicant, et credentibus quod