comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
resurgant mortui. Sed resur
carne. Resurgant nunc in m̃¬
de per dei uerbũ. per filiũ dei:
resurgant tunc in carne ꝑuer
bum dei carnem factũ. filiuor
hominis. Neq enĩ ad iudi¬
ciũ uiuoꝵ et mortuoꝵ pater
ipse uenturus est: nec tam̃ re¬
cedit a filio pater. Quomodo
ergo ñ ipse uenturus est: Q uia
ipse ñ uidebitur in iudicio. Ui¬
debunt inquẽ pupugerunt.
Forma illa erit iudex: que ste¬
tit sub iudice. Illa iudicabit:
que iudicata est. Iudicata est e¬
nim inique : iudicabit iuste ue¬
niet ergo forma serui: et ipsa
apparẽbit. Et enim forma di.
quomodo appareat rustis et in¬
iquis: Dam si iudiciũ non fi¬
eret nisi inter solos iustos: appa-¬
reret tanquã iustis forma dei.
Quia uero iudicrũ futurum
est rustoꝵ et iniquoꝵ. nec licet
ut iniqui uideant d̃m̃ beati
mundo corde. quoniã ipsi de¬
um uidebunt: talis appare¬
bit iudex. qualis iuderi possit
et ab eis. quos coronaturus. et
ab els. quos damnaturus est.

Expanded text:
resurgant mortui. Sed resurgresurgant mortui. Sed resurgcarne. Resurgant nunc in mente per verbum Dei, Filium Dei: resurgent tunc in carne per Verbum Dei, carnem factum filium hominis. Neque enim ad judicium vivorum et mortuorum Pater ipse venturus est; nec tamen recedit a Filio Pater: quomodo ergo non ipse venturus est? quia non ipse videbitur in judicio. Videbunt in quem compunxerunt . Forma illa erit judex, quae stetit sub judice; illa judicabit, quae judicata est: judicata est enim inique, judicabit juste. Veniet ergo forma servi, et ipsa apparebit. Etenim forma Dei quomodo appareret justis et iniquis? Nam si judicium non fieret nisi inter solos justos, appareret tanquam justis forma Dei: quia vero judicium futurum est justorum et iniquorum, nec licet ut iniqui videant Deum; Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt ; talis apparebit judex, qualis videri possit et ab eis quos coronaturus est, et ab eis quos damnaturus est.
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã anima corpus Sicut
anima habens corpus. ñ facit
duas personas sed unũ homi¬
neur: sic uerbũ habens hominẽ.
ñ facit duas personas. sed unum
xp̃m. Quid est homo: Anima
rationalis. habens corpus. Qͥ
est xp̃c: Uerbũ deihabens
hominẽ. Tideo de quib reb
loquar: et quis loquar ⁊ et qui¬
bus loquar. Dunc audite de
resurrectione corpoꝵ. ñ me. sed
deũ locututurũ: propter eos qͥ
resurrexerunt.surgendo amor¬
de : inherendo uite. Cui uite:
Que ñ nout mortẽ. Quare ñ
nouit mortẽ: Quia nescit mu¬
tabilitatẽ. Quare nescit mu¬
tabilitatem Quia uita ẽ in
semet ipso. Et potestatẽ dedit
ei. et iudiciũ facere: quia filiuꝰ
hominis ẽ. Quod iudiciũ: et¬
quale iudiciũ Dolite mirari
hoc quia dixi. dedit ei potesta¬
dem et iudiciũ facere: quia rie¬
nit hora. Non addicdit. & nũc
est. Ergohoram quandã uult
insintiare in fine scłi. Hora
nunc est ut resurgant mor
tui: hora erit in fine secłi ut

Expanded text:
tanquam anima corpus. Sicut tanquam anima corpus. Sicut anima habens corpus, non facit duas personas, sed unum hominem; sic Verbum habens hominem, non facit duas personas, sed unum Christum. Quid est homo? Anima rationalis habens corpus. Quid est Christus? Verbum Dei habens hominem. Video de quibus rebus loquar, et quis loquar, et quibus loquar. 16. Nunc audite de resurrectione corporum, non me, sed Dominum locuturum, propter eos qui resurrexerunt surgendo a morte, inhaerendo vitae. Cui vitae? Quae non novit mortem. Quare non novit mortem? Quia nescit mutabilitatem. Quare nescit mutabilitatem? Quia vita est in semetipso. Et potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis est. Quod judicium, quale judicium? Nolite mirari hoc, quia dixi, Dedit ei potestatem et judicium facere. Quia venit hora. Non addidit, et nunc est: ergo horam quamdam vult insinuare in fine saeculi. Hora nunc est ut resurgtui; hora erit in fine saeculi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
principio erat uerbũ: et uer¬
bum erat apud dm: et deus
erat uerbũ. Hoc erat in prin¬
cipio apud d̾m. E oce quo¬
modo dedit ei uitam habe¬
re in semet ipso. Sed quia uer¬
bum caro factum est et habi¬
tauit in nob̾: ex uirgine ma¬
ria homo factus. filius homi¬
nis est. Proinde. quia filius
hominis est. quid accepit: Po¬
testatem. et iudicium facere.
Quod iudicium: In finescłi.
et ibi erit resurrectio mortuoꝵ:
sed corpoꝵ. Aminas ergo sus¬
citat deus per xp̃m filrũ dei:
corpora suscitat deus. per eun¬
dem xp̃m filiũ hominis. De¬
dit ei potestatem. Hanc potes¬
tatem ñ haberet nisi acciperet:
et esset homo sine potestate. S
ipse est filius hominis: qui et
filius cłi. Herendo emĩ adum¬
tatem persone filius hominis
filio dei. facta est una ꝑsonaͥ
eademq filius dei: que et fili¬
us hominis. Quid autẽ pro¬
pter quid habeat: dinoscendũ
est ⁊iliuis hominis habet am¬
mã. habet corpus. Filius d̃i qđ
est uerbũ di: habet hominem

Expanded text:
at Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum; hoc erat in principio apud Deum. Ecce quomodo dedit ei vitam habere in semetipso. Sed quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , ex virgine Maria homo factus, filius hominis est. Proinde quia filius hominis est, quid accepit? Potestatem et judicium facere. Quod judicium? In fine saeculi: et ibi erit resurrectio mortuorum, sed corporum. Animas ergo suscitat Deus, per Christum Filium Dei: corpora suscitat Deus, per eumdem Christum filium hominis. Dedit ei potestatem. Hanc potestatem non haberet nisi acciperet, et esset homo sine potestate. Sed ipse est filius hominis, qui et Filius Dei. Haerendo enim ad unitatem personae filius hominis Filio Dei, facta est una persona, eademque Filius Dei, quae et filius hominis. Quid autem propter quid habeat, dignoscendum est. Filius hominis habet animam, habet corpus. Filius Dei, quod est Verbum Dei, habet hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
in semet ipso: sic dedit et fi¬
Intelligant qui audiunt:
credant ut intelligant: obe¬
diant ut uiuant. Audiant
adhuc aliud: ne hic furitam
resurrectionẽ esse putent. Et
decdit ei potestatem iudiciũ
facere. Quis: Pater. Cui de¬
dit: F ilio. Eui enĩ declit ui¬
potestatem dedit ei et uidi¬
cium facere. quia filiris homi

Expanded text:
in semetipso, sic dedit et Fiin semetipso, sic dedit et FiIntelligant qui audiunt, credant ut intelligant, obediant ut vivant. Audiant adhuc aliud, ne hic finitam esse resurrectionem putent. Et dedit ei potestatem et judicium facere. Quis? Pater. Cui dedit? Filio. Cui enim dedit hapotestatem dedit ei et judicium facere. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
resurgite. ne ad penã in illa re¬
surgatis. Sed ut noueritis qͥ a
de illa loquor. quid addoꝰ Si¬
cut enĩ pater habet uitam in
semet ipso: sic dedit filio uitã
habere in semet ipso. Hec uita.
quod pater est quod filius est.
ad quid pertinet ÷ ad animã.
an ad corpus:. Don enĩ uitã
illam sapientie sentit corpus:
sed mens rationalis. Nam
nec om̃is anima potest sen¬
tire sapientiã. Habet enĩ et
pecus animã: sed pecoris am¬
ma. ñ potest sentire sapienti¬
am.Ergo anima humana
potest sentire istam uitam.
quã habet pater in semet¬
ipso. et dedit filio uitã habe¬
re in semet ipsoᷤ quia illud
est lumen uerũ quod illumi¬
nat ñ omnẽ animã: sed om¬
nem hominẽ uenientem in
hunc mundũ. Cũ ergo ipsi
menti loquor. audiat. id est
ꝙ dñe tacere de resurrectione
carnis. ne ñ credant eam ho¬
mines: et remaneamus nos ar¬
gumentatores. ñ predicatores.
Ergo sicut pater habet uitã

Expanded text:
resurgite, ne ad poenam in illa reresurgite, ne ad poenam in illa resurgatis. Sed ut noveritis quia de illa loquor, quid addo? Sicut enim habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso. Haec vita quod Pater est, quod Filius est, ad quid pertinet? ad animam, an ad corpus? Non enim vitam illam sapientiae sentit corpus, sed mens rationalis. Nam nec omnis anima potest sentire sapientiam. Habet enim et pecus animam; sed pecoris anima non potest sentire sapientiam. Ergo anima humana potest sentire istam vitam quam habet Pater in semetipso, et dedit Filio vitam habere in semetipso; quia illud est verum lumen quod illuminat, non omnem animam, sed omnem hominem venientem in hunc mundum. Cum ergo ipsi menti loquor, audiat, id est itaque, Domine, tacere de resurrectione carnis; ne non eam credant homines, et remaneamus nos argumentatores, non praedicatores. Ergo sicut habet Pater vitam
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt in ficle iam factam esse
resurrectionẽ. ẽ alib resistit a¬
postolus dicens. E x quib ẽ hy¬
meneus et phyletus. qui circa
ueritatẽ aberrauerunt. dicen¬
tes resurrectionẽ iam factã esse:
et fidẽ qͦ rundã subuerterunt.
Iam factam esse resurrectionẽ
dicebant. sed eo modo. uit alia
ñ speraretur: et reprehende¬
bant homines qui sperabant
resurrectionem carns: uelut
lam resurrectio que promissa
erat. credendo impleretur ĩ
mente. Rephenclit eos apłs.
Cur eos reprehendit: Nonne
hoc dicebant quod modo dñs
loquebatur: uenit hora & nũc
est.quando mortui audient
uocem filii dei. et qui aucdie¬
rint iuuent: Sed de uita men¬
tium loquor adhuc ait dñs
sħc: nondũ loquor de uita cor¬
porum:. sed loquor de urita ui¬
te corpoꝵ: idest de animarũ.
in quib ẽ irita corpoꝵ. Nam
scio esse corpora in monumen¬
tis iacentia. scio et corpora ue¬
stra in monumentis futura.
Dondũ de illa resurrectione
loquor: de ista loquor: inista

Expanded text:
xerunt in fide jam factam esse resurrectionem. Talibus resistit Apostolus, dicens: Ex quibus est Hymenaeus et Philetus, qui circa veritatem aberraverunt, dicentes resurrectionem jam factam esse, et fidem quorumdam subvertunt . Jam factam esse resurrectionem dicebant, sed eo modo ut alia non speraretur: et reprehendebant homines qui sperabant resurrectionem carnis, velut jam resurrectio quae promissa erat, credendo impleretur in mente. Reprehendit eos Apostolus. Cur eos reprehendit? Nonne hoc dicebant quod modo Dominus loquebatur, Venit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui audierint, vivent? Sed de vita mentium loquor adhuc, ait tibi Jesus: nondum loquor de vita corporum; sed loquor de vita vitae corporum, id est, de animarum, in quibus est vita corporum: nam scio esse corpora in monumentis jacentia, scio et corpora vestra in monumentis futura; nondum de illa resurrectione loquor: de ista loquor, in ista
Abbreviated transcription (Latin):
tur iusticia: Non dixit. ñ la¬
pidetur: ne contra legẽ cdicere
iuderetur. Absit aũt ut dice¬
ret. lapidetur. Uenit enimñ
perdere quod inuenerat: sed
querere quod perierat.Quid
ergo responderit. uidete. quã
plenũ sit. iusticia. mansuetudi¬
ne et ueritate. Quisme pecca¬
to est ur̃m inquit: primus ĩ
illam lapidem mitcat. O re¬
sponsio sapientie: quomodo
eos intromisit in se. Foris enĩ
ipsos ñ perscrutabant᷑. Adul¬
teram uidebant: se ñ prõspicie¬
bant. Preuaricatores legis legẽ
impleri cupiebant: et hoc ca¬
lummando: ñ uere tanquã
adulteria castitate damnan¬
do. Audistis iudei. audistis
pharisei: audistis legis docto¬
res. legis custodem: sed nondũ
intellexistis legis latorem. Qͥd
uobis aliud significat: cũ di

Expanded text:
tur justitia? Non dixit, Non latur justitia? Non dixit, Non lapidetur; ne contra Legem dicere videretur. Absit autem ut diceret, Lapidetur: venit enim non perdere quod invenerat, sed quaerere quod perierat . Quid e mansuetudine et veritate! Qui sine peccato est vestrum, inquit, prior in illam lapidem mittat. O responsio sapientiae! Quomodo eos intromisit in se? Foris enim secus non perscrutabantur: adulteram videbant, se non perspiciebant. Praevaricatores Legis Legem impleri cupiebant, et hoc calumniando; non vere, tanquam adulteria castitate damnando. Audistis, Judaei; audistis, Pharisaei; audistis, Legis doctores, Legis custodem, sed nondum intellexistis Legislatorem. Quid vobis aliud significat, cum di
Abbreviated transcription (Latin):
in qua iam popuł amabilis
factus est: sine dubio eam di¬
mitti debere dicturus ẽ. Hĩc
nos inuenimus accusandi
occasionẽ: et reum facimꝰ tan¬
quã legis preuaricatorẽ. dicẽ¬
tes ei. Hostis es legis: contͣ mo¬
ysen respondes: immo contra
eum. qui per moysen legem
dedit: reus es mortis: cũ illa
et tu ipse lapidandus. Posset
his uerbis. atq his sententiis
inflammari inuictia: ferue¬
re accusatio: flagitari dam¬
natio. Sed cui hoe: Peruerfi¬
tas rectitudim: falsitas ueri¬
tati: corruptũ cor. cordi recto:
stulticia sapientie. Quando
illi laqueos prepararent: inqͦs
ñ prius ipsi caput inicerent:
Ecce dñs in respondendo et iu¬
sticiam seruaturus est: et amã¬
suetudine ñ recessurus. Non ẽ
captus. cui tendebatur: et po¬
tiis capti sunt qui tendebant:
quia in eũ qui eos possit de
laqueis eruere ñ credebant.
Quid ergo respondit dñs iħe:
Quid respondit ueritas: quid
respondit sapientia: qͥd respon¬
dit ipsa cui calumnia paraba¬

Expanded text:
in qua jam populis amabilis factus est, sine dubio eam dimitti debere dicturus est. Hinc nos invenimus accusandi occasionem, et reum facimus tanquam Legis praevaricatorem: dicentes ei, Hostis es Legis, contra Moysen respondes, imo contra eum qui per Moysen Legem dedit; reus es mortis, cum illa et tu ipse lapidandus. Posset his verbis atque his sententiis inflammari invidia, fervere accusatio, flagitari damnatio. Sed cui hoc? Perversitas rectitudini, falsitas veritati, corruptum cor cordi recto, stultitia sapientiae. Quando illi laqueos praepararent, in quos non prius ipsi caput injicerent? Ecce Dominus in respondendo et justitiam servaturus est, et a mansuetudine non recessurus. Non est captus cui tendebatur, sed potius capti sunt qui tendebant; quia in eum qui eos posset de laqueis eruere, non credebant. 5. Quid ergo respondit Dominus Jesus? quid respondit veritas? quid respondit sapientia? quid respondit ipsa cui calumnia paraba
Abbreviated transcription (Latin):
hannisunde est. de celo. an
ex hominib: Turbati illi.
intra semet ipsos cogitabant.
quia si dicerent. ab homini

Expanded text:
annis unde est? de coelo, an ex hominibus? Turbati illi intra semetipsos cogitabant, quia si dicerent, Ab homini
Abbreviated transcription (Latin):
caro est. Quod natum est
dxspiritu: sp̃s est. Don mireris
quia dixi tibi. oportet uos nas¬
ei denuo. Spiritus ubi uult spi¬
rat. et uocem eius audis. sed non
scis unde ueniat. et quo uadat.
Sic est omnis. qui natus ẽ ex spi¬
ritu. Respondit ichodemus. et
dixit ei. Quomodo possunt
hec fieri: Respondit iħc. et di¬
xit ei. Tu es magister in israel:
et hec ignoras: Amen amen di¬
co tibi. quia quod scimus loqͥ¬
mur. et quod uidimus testam᷑.
et destimoniũ nr̃m ñ accipitis.

Expanded text:
caro est, et quod natum est ex spiritu, spiritus est. non mireris, quia dixi tibi: oportet uos nasci denuo. spiritus ubi uult spirat et uocem eius audis; sed non scis unde ueniat et quo uadat. sic est omnis, qui natus eritu. Respondit Nichodemus: et dixit ei. Quomodo potest hoc fieri? Respondit Jesus: et dixit ei. Tu es magister in Israel et hec ignoras? Amen amen dico tibi: quia quod scimus: loquimur: et quod vidimus: testamur: et testimonium n
Abbreviated transcription (Latin):
tur. et dilationib ulludunt᷑:
fecit diem mortis incertum.
Quando ueniat ultimꝰ dies.
nescis. Ingratus es.quia hodi¬
ernũ habes. in quo corrigaris.
Sic ergo ad istam mulierem.
nec ego te condemnabo: sed fa¬
cta secura de preterito: caue fi¬
tura. Nec ego te condemnaba
Deleui quod cominisisti: ob¬
serria quod precepi: ut inue¬
mias quod promisi. E xplic̃¬

Expanded text:
tur et dilationibus illuduntur, tur et dilationibus illuduntur, fecit diem mortis incertum. Quando veniat ultimus dies, nescis. Ingratus es, quia hodiernum habes, in quo corrigaris? Sic ergo ad istam mulierem, Nec ego te damnabo; sed facta secura de praeterito, cave futura. Nec ego te damnabo: delevi quod commisisti, observa quod praecepi, ut invenias quod promisi. TRAC
Abbreviated transcription (Latin):
molesti desperati. lamenĩ qđ
timeant non habent: et uehe¬
menter timendi sunt. Istos
desperatio necat: spes illos. In¬
ter spem et desperationẽ. ftu¬
ctuat animus. Metuendũ
est ne de occidat spes: et cum
multũ speras de miscia. inci¬
das in iudiciũ. Metuenduo
est rursus ne te occidat despera¬
tio: et cũ putas iam tibi ñ ig¬
nosci que grauia cominisisti.
ñ agas penitentiã: et incurras
in iudicem sapientiã. que dicit.
et ego uestre perdiciom super¬
ridebo. Quid ergo agit deus
cũ periclitantib utroq mor¬
bo: Illis qui spe periclitant᷑:
hoc dicit. Ne tardes conuer¬
ti ad dñm: neq differas de
die in diem. Subito enĩ ueni¬
et ira eius: et in tempore uin¬
dicte disperdet de. Ilis qui de¬
speratione periclitant᷑ quid
dicit: In quacumq die ini¬
quus conuersus fuerit: om¬
nes iniquitates eius obliuis¬
car. Propter illos ergo quide¬
speratione periclitantur. pro¬
posuit indulgentie portum.
propter eos qui spe periclitan¬

Expanded text:
molesti sunt desperati: jam enim quod timeant non habent, et vehementer timendi sunt. Istos desperatio necat, spes illos. Inter spem et desperationem fluctuat animus. Metuendum est ne te occidat spes, et cum multum speras de misericordia, incidas in judicium: metuendum est rursus ne te occidat desperatio, et cum putas jam tibi non ignosci quae gravia commisisti, non agas poenitentiam, et incurras in judicem Sapientiam, quae dicit, Et ego vestrae perditioni superridebo . Quid ergo agit Dominus cum periclitantibus utroque morbo? Illis qui spe periclitantur, hoc dicit: Ne tardes converti ad Dominum, neque differas de die in diem; subito enim veniet ira illius, et in tempore vindictae disperdet te . Illis qui desperatione periclitantur, quid dicit? In quacumque die iniquus conversus fuerit, omnes iniquitates ejus obliviscar . Propter illos ergo qui desperatione periclitantur, proposuit indulgentiae portum: propter illos qui spe periclitan
Abbreviated transcription (Latin):
ad hominẽ ueterem: Dos inno¬
uati sumus: homo nouus fac¬
ti sumus: quia et ille homo no¬
uus uenit. Quid tam nouũ :¬
quã nasci de uirgine: Quia

Expanded text:
ad hominem veterem. Nos innovati sumus, homo novus facti sumus; quia et ille homo novus venit. Quid tam novum quam nasci de virgine? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibiliter. quod in creatu¬
ra non ẽ. Discute rerũ mutati¬
ones: inuenies fuit. et erit.
Cogita dm̃: et inuenies est:
ubi fuit et erit. esse ñ possit.
Ut ergo et tu sis: transcẽde

Expanded text:
ruptibiliter, quod in creatura non est. Discute rerum mutationes, invenies Fuit et Erit: cogita Deum, invenies Est, ubi Fuit et Erit esse non possit. Ut ergo et tu sis, transcende
Abbreviated transcription (Latin):
homo pergit cum eo quẽ mit.¬
tit: Uater aũt qui misit filiũ:
ñ recessit a filio. Ipsum dñm
a uidi dicentẽ. Ecce ueniet hora.¬
et me solum relinquetis. Sed ñ¬
sum solus: quia pater mecumẽ.
Quomodo eũ misit. cũ quo
tienit: Quomodo eũ mifit.
a quo ñ recessit: Alio loco di¬
xit.pater aũt in me manens:¬
ipse facit opera fua. Eoce in il¬
lo ẽ. ecce operatur: ñ recessit a
misso mittens: quia missus et
mittens. unum sunt. Explic̃¬

Expanded text:
uid pergit homo cum eo quem mituid pergit homo cum eo quem mittit? Pater autem qui misit Filium, non recessit a Filio. Ipsum Dominum audi dicentem, Ecce et me solum relinquetis . solus sum, quia Pater mecum est . Quomodo eum misit cum quo venit? quomodo eum misit a quo non recessit? Alio loco dixit, Pater autem in me manens facit opera sua. . Ecce in illo est, ecce operatur. Non recessit a misso mittens, quia missus et mittens unum sunt. TRAC
Abbreviated transcription (Latin):
mitcit: et minor qui mitcitur.
Sed res humane fallunt homi¬
nem: res diuine purgant. No¬
li attendere ad res humanas:
ubi maior uidetur qͥ mittit.
et minor qui mitcitur. Quan¬
quam et ipse res humane di¬
cunt contra te testimonium.
uelut uerbi gracia. siquis uxo¬
rem uelit petere.et per se non
possit : amicũ maiorem mit¬
tit. qui ei petat. Et sunt mul¬
ta. in quib ipse maior eligitur:
qui mittit᷑ a minore. Quid er¬
go iam calumniã uis facere:
quia ille misit. ilie missus est:
Sol radiũ mittit: et ñ separat.
Luna splendorem mittit: et
non separat.Lucerna lumen
fundit: et ñ separat. Uideo
ibi emissionem: et nullam
uideo separationẽ. Nam si de
rebus humanis queris exem¬
pla o heretica uanitas: quan¬
quam sicut paulo ante dixi.
et ipse res humane inquibus¬
dam exemplis coarguunt et
conuincunt de: tam̃ atcen¬
de quam sit aliud in reb hu¬
manis: unde uis ducere ex¬
empla ad res diuinas. Homo
qui mitcit manet ipse: et per¬
git ille qui mitcitur. Nunqͥd¬

Expanded text:
mittit, quam ille qui mittitur. Sed res humanae fallunt hominem, res divinae purgant. Noli attendere ad res humanas, ubi major videtur qui mittit, et minor qui mittitur: quanquam et ipsae res humanae dicunt contra te testimonium. Velut, verbi gratia, si quis uxorem velit petere, et per se non possit, amicum majorem mittit qui ei petat. Et sunt multa in quibus ipse major eligitur, qui mittatur a minore. Quid ergo jam calumniam vis facere, quia ille misit, ille missus est? Sol radium mittit, et non separat; luna splendorem mittit, et non separat; lucerna lumen fundit, et non separat: video ibi missionem, et nullam video separationem. Nam si de rebus humanis quaeris exempla, o haeretica vanitas, quanquam, sicut paulo ante dixi, et ipsae res humanae in quibusdam exemplis coarguunt et convincunt te; tamen attende quam sit aliud in rebus humanis, unde vis ducere exempla ad res divinas. Homo qui mittit, manet ipse, et pergit ille qui mittitur: numq
Abbreviated transcription (Latin):
uis. et demonstrat pater ei. et
uidet filius patrẽ facientẽ. Et
ista distuleramus paulo enu¬
cleatius pro uirib pertracta¬
re:si tempus nobis per acta le¬
ctione et uires remansissent.
Si dicam me posse adhuc loqͥ
forte uos audire iam ñ potestis.
Item forte auiditate atidiendi
dicitis. possumus. Melius est
ergo ut ego infirmitatem meã
fatear. quia iã fatigatus loqͥ
ñpossum: quã ut uob iã bene
saciatis. adhuc infundã qđ
ñ bene digeratis. Proinde. hu¬
ius promissionis quã ad ho¬
diemũ tempus si suꝑesset dis¬
duleram: denete me adruuan

Expanded text:
us, et demonstrat ei Pater, et videt Filius Patrem facientem. Et ista distuleramus paulo enucleatius pro viribus pertractare, si tempus nobis peracta lectione et vires remansissent. Si dicam me posse loqui adhuc, forte vos audire jam non potestis. Item forte aviditate audiendi dicitis, Possumus. Melius est ergo ut ego infirmitatem meam fatear, quia jam fatigatus loqui non possum, quam ut vobis jam bene satiatis, adhuc infundam quod non bene digeratis. Proinde hujus promissionis quam ad hodiernum tempus, si superesset, distuleram, tenete me adjuvan
Abbreviated transcription (Latin):
placet tibi: sed tu minor si di¬
splicet tibi. Aduersus hanc
autẽ eoꝵ calumniã uenientẽ
uł de ignorantia uł de malici¬
a loquitur dñs: ñ omnino qd̾
capiant: sed unde agitentur.
et conturbentur: et fortasse
uł conturbati. medicũ que¬
rant. Dicebat autẽ que seri¬
berentur: ut etiã a nobis pos¬
dea legerent᷑. Uiderimus er

Expanded text:
placet tibi; sed tu minor, si diplacet tibi; sed tu minor, si displicet tibi. Adversus hanc autem eorum calumniam, venientem vel de ignorantia, vel de malitia, loquitur Dominus non omnino quod capiant, sed unde agitentur et conturbentur, et fortasse vel conturbati medicum quaerant. Dicebat autem quae scriberentur, ut etiam a nobis postea legerentur. Viderimus er
Abbreviated transcription (Latin):
tes. et conparticipes suos alios
engłistas. hoc precipuum et ꝓ¬
prium donum accepit adño.
cuius super pectus in cõuiuio
discumbebat. ut per hoc signi¬
ficaret quia altiora secreta de
intimo eius corde potabat: ut
ea diceret de filio dei. que par¬
uuloꝵ mentes fortassis inten¬
tas excitare possint: implere
autẽ nondum capaces ñ pos¬
sint. Orandiusculis aũt qui¬
busq mentib et ad etatẽ quã¬
dam interius uirilem peruem¬
entib dat aliquid uerbis his.
quo et exerceant᷑ et pascant᷑.
Audistis cũ legeretur: et un¬
de sermo iste uenerit. nremini¬
stis. Hesterno enĩ die lectumẽ.
quod propterea uolebãt iħm
iudei interficere. quia ñ solũ
soluebat sabbatũ : sed etiã pa¬
trem suũ dicebat d̃m. equalẽ
se faciens d̃o. Quod iud̃is dis¬
plicebat. hoc ipsi patri place¬
bat: hoc sine dubio placet eti¬
am his. qui honorificant filiũ
sicut honorificant patrẽ: quia
si eis ñ placeat. displicebunt.
Don enĩ deus erit maior qͥa

Expanded text:
tes et comparticipes suos alios evangelistas, hoc praecipuum et proprium donum accepit a Domino super cujus pectus in convivio discumbebat , ut per hoc significaret quia secreta altiora de intimo ejus corde potabat, ut ea diceret de Filio Dei quae parvulorum mentes fortassis intentas excitare possint; implere autem nondum capaces non possint: grandiusculis autem quibusque mentibus et ad aetatem quamdam interius virilem pervenientibus, dat aliquid verbis his, quo et exerceantur, et pascantur. Audistis cum legeretur, et unde sermo iste venerit meministis. Hesterno enim die lectum est, quod propterea volebant Jesum Judaei interficere, quia non solum solvebat sabbatum, sed etiam patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo . Quod Judaeis displicebat, hoc ipsi Patri placebat. Hoc sine dubio placet etiam eis qui honorificant Filium, sicut honorificant Patrem; quia si eis non placeat, displicebunt. Non enim Deus erit major, quia
Abbreviated transcription (Latin):
de monte: precisus sine manibꝰ:
sicut dixxit daniel ꝓpheta. uidisse
se lapidem precisum de monte
sine manib. Sed quid sequitur
Et creuit inquit lapis ille et fac¬
tus est mons magnus: et imple¬
uit uniuersam faciem terre. Hi¬
Ap̃c ante iudeos iam precisus
erat de monte. Montem. regnũ
uult intelligi iudoꝵ. Sed regnũ
iudeoꝵ non impleuerat uniuer¬
sam faciem terre. Inde precisus
est ille lapis: quia inde natus est¬
et in p̾sentia dñs. Et quare sine
inanib: Quia sine opere uirili.
uirgo peperit xp̃m. Iam ergo
erat lapis ille precisus sine mani¬
bus ante oculos uicdoꝵ: s humilis
erat. Don immerito: quia non¬
dum creuerat lapisille. et imple¬
uerat orbem terrarũ. quod osten¬
dit in regno suo quod ẽ ecclesia.
qua impleuit omnẽ faciem ter¬
re. Quia ergo ñ creuerat. offende¬
runt mnillum tanquã in lapi¬
dem: et factum est in eisquod
scriptum est. Qui occiderit su¬
per lapidem illum conquassa¬

Expanded text:
de monte sine manibus: de monte sine manibus: sicut dicit Daniel propheta, vidisse se lapidem praecisum de monte sine manibus. Sed quid sequitur? Et crevit, inquit, lapis ille, et factus est mons magnus, et implevit universam faciem terrae . Vis ante Judaeos jam praecisus erat de monte. Montem regnum vult intelligi Judaeorum. Sed regnum Judaeorum non impleverat universam faciem terrae. Inde praecisus est ille lapis, quia inde natus est in praesentia Dominus. Et quare sine manibus? Quia sine opere virili Virgo peperit Christum. Jam ergo erat lapis ille praecisus sine manibus, ante oculos Judaeorum: sed humilis erat. Non immerito; quia nondum creverat lapis ille, et impleverat orbem terrarum: quod ostendit in regno suo, quod est Ecclesia, qua implevit totam faciem terrae. Quia ergo nondum creverat, offenderunt in illum tanquam in lapidem: et factum est in eis quod scriptum est, Qui ceciderit super lapidem istum, conquassa
Abbreviated transcription (Latin):
quasi in nocte apparuit.incorpo¬
re mortali: lucernam sibi accen¬
dit unde uideret᷑. Ipsa lucerna
tia erat in iobanne: ut possit credi
xp̃c. et in eo probata est humilitaᷤᷤ
euis: quia dixxit se ñ esse. cumpos¬
sit credi esse. Ergo hoc est testimoni¬
um iohannis. quando miserũt iu¬
dei ab ierosolima sacerdotes et leui¬
tas ad eum: ut interrogarent eũ.
tu quis es. Non aũt mitterent.
nisi mouerent᷑ excellentia aucto¬
ritatis eius: quia ausus est baptira¬
re. Et confessus est: et ñ negauit.
Quid confessus est: Et confessus ẽ.
quia ñ sum ego xp̃c. Et interroga¬
uerunt eũ. Quid ergo: Helias es
tu: Nouerant enim quia p̃cesstirus
erat helias xp̃m. Non enim alicui
incognitum erat nom̃ xp̃i apud
iudeos. Istum ñ putauerunt esse
xp̃m: non omnino xp̃m non esse
uenturum: cum sperant uentu¬
rum. Sic offenderunt in p̾sentẽ:
offenderunt canquã in humilẽ
lapidem. Lapis enĩ ille adhuc
paruus erat. iam quidẽ precisus

Expanded text:
quasi in nocte apparuit in corpoquasi in nocte apparuit in corpore mortali, lucernam sibi accendit unde videretur. Ipsa lucerna tia erat in Joanne, ut posset credi Christus: et in eo probata est humilitas ejus, quia dixit se non esse, cum posset credi esse. Ergo, Hoc est testimonium Joannis, quando miserunt Judaei ab Jerosolymis sacerdotes et Levitas ad eum, ut interrogarent eum, Tu quis es? Non autem mitterent, nisi moverentur excellentia auctoritatis ejus, quia ausus est baptizare. Et confessus est, et non negavit. Quid confessus est? Et confessus est, Quia non sum ego Christus. 4. Et interrogaverunt eum, Quid ergo? Elias es tu? Noverant enim quia praecessurus erat Elias Christum. Non enim alicui incognitum erat nomen Christi apud Judaeos. Istum non putaverunt esse Christum: non omnino Christum non esse venturum. Cum sperarent venturum, sic offenderunt in praesentem, offenderunt tanquam in humilem lapidem. Lapis enim ille adhuc parvus erat, jam quidem praecisus
Abbreviated transcription (Latin):
diceret᷑. manifestus ueniet. nisi pri¬
mo uenisset occultus: ñ diceretur
ñ silebit: nisi quia primo siluit.
Quomodo siluit: Interroga ysa
ñ silebit. Quomodo manifestus:
Ignis ante eñ p̾ibit: & incircuitu
cius tempestas ualida. Tempestas
illa tollere habet totã paleam de
area que modo trituratur: et ig¬
nis incendere. quod tempestas ab¬
stulerit. Modo aũt tacet iudicio:
sed ñ tacet precepto. Si enĩ tacet
xp̃c. quid sibi uolunt hec eugłia:
quidsibi uolunt uoces apłice. qͥd
cantica psalmoꝵ : quid eloquia
ñ tacet ut ũ moneat. Ueniet autẽ
preclarus inuindicta: et apparebit
omnib: et qui in eũ non credũt.
Modo uero quia et presens occul¬
tus erat: oportebat ut contemneret.
Disi enĩ contenineret᷑: non crucifi¬
geretur. Si ñ crucifigeretur: ñ fun¬
deret sanguinẽ. quo precio nos re¬
um crucifixus est. ut crucifigeret᷑
contemptus est: ut contemneret᷑
humilis apparuit. Tamen quia

Expanded text:
diceretur, manifestus veniet, nisi pridiceretur, manifestus veniet, nisi primo venisset occultus; nec diceretur, non silebit, nisi quia primo siluit. Quomodo siluit? Interroga Isainon silebit. Quomodo manifestus? ignis ante eum praeibit, et in circuitu ejus tempestas valida . Tempestas illa tollere habet totam paleam de area, quae modo trituratur; et ignis incendere quod tempestas abstulerit. Modo autem tacet: tacet judicio, sed non tacet praecepto. Si enim tacet Christus, quid sibi volunt haec Evangelia? quid sibi volunt voces apostolicae, quid cantica Psalmorum, quid eloquia non tacet, ut non moneat. Veniet autem praeclarus in vindictam, et apparebit omnibus, et qui in eum non credunt. Modo vero quia et praesens occultus erat, oportebat ut contemneretur. Nisi enim contemneretur, non crucifigeretur: si non crucifigeretur, non funderet sanguinem, quo pretio nos reobis, crucifixus est; ut crucifigeretur, contemptus est; ut contemneretur, humilis apparuit. 3. Tamen quia
Abbreviated transcription (Latin):
epissime audiuit sanctitas
uestra. et optime nostis
quoniã iohannes baptista quan¬
to preclarior erat in natis mulie¬
rum. et quanto humilior ad co¬
gnoscendũ dñm : tanto meruit
ñ suum honorem querens: s iu¬
dicis siri: quem tanquã preco
preibat. Itaq ꝓphetis precedenti¬
bus p̃minciare de xp̃o fittura c̃õ¬
cessum est: huic aũt digito osten¬
dere. Sicut enĩ ignorabat᷑ xp̃c
ab his qui ꝓphetis ñ crediderant
ante quã ueniret: sic ab eis igno¬
rabatur et presens. Uenerat enĩ
humiliter primo et occultus:
tanto occultior. quanto humili-¬
or. Populi aũt spernentes ꝑ suꝑ¬
biam suã humilitatẽ dei: cruci¬
fixerunt saluatorẽ suum: et fece¬
runt damnatorem suũ. Sed qui
pͥmo uenit occultus. quia uenit
humilis: nunquid deinceps non
est uenturus manifestus. quia
excelsus: Audistis modo psalnrũ.
Deus manifeste ueniet: ds nofter
et ñ silebit. Siluit ut iudicaretur:
ñ silebit. cũ ceperit iudicare. Non

Expanded text:
epissime audivit Sanctitas vestra, et optime nostis, quoniam Joannes Baptista quanto praeclarior erat in natis mulierum, et quanto humilior ad cognoscendum Dominum, tanto meruit on sibi; non suum honorem quaerens, sed judicis sui, quem tanquam praeco praeibat. Itaque Prophetis praecedentibus praenuntiare de Christo futura concessum est; huic autem digito ostendere. Sicut enim ignorabatur Christus ab his qui Prophetis non crediderunt antequam veniret, sic ab eis ignorabatur et praesens. Venerat enim humiliter primo et occultus; tanto occultior, quanto humilior: populi autem spernentes per superbiam suam humilitatem Dei, crucifixerunt Salvatorem suum, et fecerunt damnatorem suum. 2. Sed qui primo venit occultus, quia venit humilis, numquid deinceps non est venturus manifestus, quia excelsus? Audistis modo Psalmum: Deus manifestus veniet, Deus noster et non silebit. Siluit ut judicaretur, non silebit cum coeperit judicare. Non
Abbreviated transcription (Latin):
tu. Ubi nemo nascitur:.quia
nemo moritur: ubi nemo iam
proficit. quia nemo deficit:
ubi ñ esuritur et ñ sititur: sed
sacietas est immortalitas. et ci¬
bus ueritas. Hec habentes pro¬
missa. et ad nouũ testamentũ
pertinentes. et noue heredita¬
tis facti heredes. et ipsius dñi¬
facti coheredes: aliã spem ual¬
de bonã habemus: ñ persona¬
liter rudicemus: sed rectũ iu¬
diciũ teneamus. Quis ẽ qui
ñ udicat personaliter: Qui
qualis: facit ñ acceptari perso¬
nas. Non cũ homines diuer¬
so modo pro suis gradib hono¬
ramus.dunc timendũ est ne
personas accipiamus: sed quã¬
do inter duos rudicamus. Et
aliquando inter necessarios fit
ñ numquã iudiciũ. inter patrẽ
et filrũ. Queritur pater de ma¬
lo filio: aut queritur filius de
duro patre:seruamus honori¬
ficentiam patri que debetur a
filio:ñ equamus filiũ patri in
honore: sed preponimus patrẽ.
Si bonã causam habet. filrũ e¬
quamus patri in ueritate: & sic
tribuimus honorem debitum:

Expanded text:
tu; ubi nemo nascitur, quia nemo moritur; ubi nemo jam proficit, et nemo deficit; ubi non esuritur, et non sititur, sed satietas est immortalitas, et cibus veritas. Haec habentes promissa, et ad Novum Testamentum pertinentes, et novae haereditatis facti haeredes, et ipsius Domini cohaeredes, aliam spem valde habemus: non personaliter judicemus, sed rectum judicium teneamus. 8. Quis est qui non judicat personaliter? Qui qualis facit non acceptari personas. Non cum homines diverso modo pro suis gradibus honoramus, tunc timendum est ne personas accipiamus. Sed quando inter duos judicamus, et aliquando inter necessarios, fit nonnunquam judicium inter patrem et filium; queritur pater de malo filio, aut queritur filius de duro patre: servamus honorificentiam patri, quae debetur a filio; non aequamus filium patri in honore; sed praeponimus, si bonam causam habet: filium aequemus patri in veritate; et sic tribuemus honorem debitum,
Abbreviated transcription (Latin):
es. et habes multiplicẽ mise¬
ricordiã. ꝑtienit eadem mul
maginem tuã: sed etiã ad pe¬
cora que hominib subdidis¬
ti. N quo enĩ salus hominis:
ab illo salus et pecoris. Non
erubescas hoc sentire de ño
do tuo: immo presumas et fi¬
das. et caueas ne aliter senti¬
as. Qui saluũ te facit. ipse sal¬
uum facit equũ tuũ. ipse ouẽ
tuam. Ad minima om̃ino

Expanded text:
es, et habes multiplicem misericordiam; pervenit eadem multmaginem tuam, sed etiam ad pecora quae hominibus subdidisti. A quo enim salus hominis, ab illo salus et pecoris. Non crubescas hoc sentire de Domino Deo tuo: imo praesumas et fidas, et caveas ne aliter sentias. Qui salvum facit te, ipse salvum facit equum tuum, ipse ovem tuam; ad minima omnino
Abbreviated transcription (Latin):
ipso. Pauilus uibi habet: Don
in semet ip̃so: sed in xp̃o. Tu
fidelis ubi habes: Non in de¬
met ipso: sed in xp̃o. Tideamꝰ
si hoc clicit apłs. Uiuo aũt iã
ñ ego: uiuit uero in me xpistꝰ.
Tita nostra tanquã nostra. id
est de uoluntate propria: non
erit nisi mala. peccatrix. imqͣ.
Uita uera bona de deo. in nob
est ñ a nobis: a deo nobis dat᷑.
uerbũ dei ñ modo male uiuit.
et modo bene uiuet. Homo au¬
tem. modo male. modo bene.
Qui male uiuebat. in uita sua
erat: qui bene iuuit. ad uitam
xp̃i transiit. Particeps factus ui¬
te ñ eras quã accepisti: et eras
qui acciperes. filius aũt dei. ñ
quasi primo fuit sine uita. et
accepit uitam. Si enĩ sic illam
acciperet: ñi eam haberet in se¬
met ipso. Quid enĩ est. in semet¬
ipso: Tt ipsa uita. ipse esset.
Adhuc aliud planius fortasse di

Expanded text:
ipso. Paulus ubi habet? Non ipso. Paulus ubi habet? Non in semetipso, sed in Christo. Tu fidelis ubi habes? Non in temetipso, sed in Christo. Videamus si hoc dicit Apostolus: Vivo autem jam non ego, vivit vero in me Christus . Vita nostra tanquam nostra, id est, de voluntate propria nostra, non erit nisi mala, peccatrix, iniqua: vita vero bona de Deo in nobis est, non a nobis; a Deo nobis datur,Verbum Dei. Non modo male vivit, et modo bene vivit: homo autem, modo male, modo bene. Qui male vivebat, in vita sua erat: qui bene vivit, ad vitam Christi transiit. Particeps factus vitae, non eras quod accepisti, et eras qui acciperes: Filius autem Dei non quasi primo fuit sine vita, et accepit vitam. Si enim sic illam acciperet, non eam haberet in semetipso. Quid est enim, in semetipso? Ut ipsa vita ipse esset. 10. Adhuc aliud planius fortasse di
Abbreviated transcription (Latin):
Sufficeret. ut diceret. sicut enĩ
pater habet uitam. sic dedit fi
lio uitam habere: addidit ĩ
semet ipso. Habet in semet¬
ipso pater uitam: habet et
filius in semet ipso. Aliquid
intelligere nos uoluit in eo
quod ait. in semet ipso: et hic
secretum in uerbo hoc clausũ
est: pulsetur. ut aperiatur.
Odñe. quid est quod dixis¬
Habebat inquit quantum
homines mortui ut reuiuis¬
cant : et ad uerbũ tuũ creden¬
do transeant. Cũ in te tran¬
sierint. ñ in te habebunt ui¬
cam: Habebunt. Nam ego
paulo ante dixi. qui audit
uerba mea. et credit ei qui mi
sit me: habet uitam eternã. Er¬
go et iii qui inte credunt ha¬
bent uitam᷑. et ñ dixisti in se¬
met ipsis. Cũ aũt de patre lo¬
quereris. Fieut pater habet ui¬
cam in semet ipso:. rursum cũ
de te loquereris dixisti. sic de
dit et filio babere uitã in semet¬
ipso. Sicrit habet: sic dedit ha¬
bere. Ubi habet: In semet ip¬
so. Ubi dedit habere: In semet¬

Expanded text:
Sufficeret ut diceret, Sicut enim Sufficeret ut diceret, Sicut enim Pater habet vitam, sic dedit et Filio habere vitam. Addidit, in semetipso: habet enim in semetipso Pater vitam, habet et Filius in semetipso. Aliquid intelligere nos voluit, in eo quod ait, in semetipso. Et hic secretum in verbo hoc clausum est: pulsetur, ut aperiatur. O Domine, quid est quod dixisitam? Habebat, inquit. Quantum homines mortui ut reviviscant, et ad verbum tuum credendo transeant: cum transierint, non in te habebunt vitam? Habebunt; nam et ego paulo ante dixi, Qui audit verba mea, et credit ei qui me misit, habet vitam aeternam. Ergo illi qui in te credunt, habent vitam: et non dixisti, in semetipsis. Cum autem de Patre loquereris, Sicut Pater habet vitam in semetipso: rursus, cum de te loquereris, dixisti, sic et Filio dedit habere vitam in semetipso. Sicut habet, sic dedit habere. Ubi habet? In semetipso. Ubi dedit habere? In semet
Abbreviated transcription (Latin):
in celo. Tenit hora et nunc ẽ.
quando mortui audient uocẽ
filii d̃i: et qui audierint uiuẽt.
Unde uiuent: De uita. De
qua uitaͦ. De xp̃o. Unde ꝓ¬
bamus quia de uita xpisto:
Ego sum inquit. uia. et ueri¬
tas. et uita. Ambulare iuis:
Ego sum uia.Falli non uis:
Ego sum ueritas. Gori non
uis: Ego sum uita. Boc di¬
bi dicit saluator tuus: non ẽ
quo cas nisi ad me: non ẽ qua
tas. nisi per me. Dunc ergo
hora ista agitur: hoc et agitur
plane : et omino ñ cessatur.
Surgunt homines qui mor¬
tui erant: transibunt ad ui¬
tam: ad uocem filii dei uiuẽt
de illo perseuerantes in fide
ipsius. Habet ne filius uitã
unde uiuant credentes: Habet.
Et quomodo habet: Sicut
habet pater. Audi ipsũ dicen¬
tem. Sicut enĩ pater habet u¬
tam in semet ipso: sic dedit
et filio tritam habere in semet¬
ipso. Fratres. ut potero dicam.
Hec sunt enĩ illa uerba que
paruũ intellectum perturbãt.
Quare adlidit in semet ipso:

Expanded text:
in coelo . 8. Venit hora, et nunc est, in coelo . 8. Venit hora, et nunc est, quando mortui audient voet qui audierint vivent. Unde vivent? De vita. De qua vita? De Christo. Unde probamus quia de vita Christo? Ego sum, inquit, via, veritas et vita . Ambulare vis? ego sum via. Falli non vis? ego sum veritas. Mori non vis? ego sum vita. Hoc dicit tibi Salvator tuus: Non est quo eas, nisi ad me; non est qua eas, nisi per me. Nunc ergo ista hora agitur, hoc et agitur plane, et omnino non cessatur. Surgunt homines qui mortui erant, transeunt ad vitam, ad vocem Filii Dei vivunt, de illo, perseverantes in fide ipsius. Habet enim Filius vitam, unde vivant credentes habet. 9. Et quomodo habet? Sicut habet Pater. Audi ipsum dicentem, Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso. Fratres, ut potero dicam. Haec sunt enim illa verba quae parvum intellectum perturbant. Quare addidit, in semetipso?
Abbreviated transcription (Latin):
lioli. nouissima hora ẽ. E rgo
nunc ẽ. qui uiit uiuat: qui
mortuuis erat. uiuat. Audiat
uocem filii di qui mortuus iace¬
bat: surgat et uiuat. Clama¬
uit dñs ad sepulchrũ lazari: &
quatriduanus mortuus resur¬
rexit: qui putebat. in auras
processit. Sepultus erat. lapis suꝑ¬
positus erat: uox saluatoris irru¬
pit duriciam lapidis. et cor tuũ
ita durũ est. ut nondũ diuina illa
in corde tuo procede de seprilcro
tuo. E tenĩ mortuus in corde tuio.
tanquã in sepulcro iacebas: et
tanquã saxo male consuetudi¬
crede. et confitere. Qui enm cre¬
dit surrexit: qui confitetur pro¬
cessit. Quare processisse dicimꝰ
confitentem: Quia ante quam
confiteretur. occultus erat. Cũ
aũt confitetur: procedit de te¬
nebris ad lucem. Et cũ confes¬
sus fuerit. quid dicitur de eo¬
ministris: Quod dictum est
ad funus lazari. Soluite illũ.
et sunte abire. Quomodo dic¬
tum ẽ ministris apłis: Que
solueritis in terra: soluta erunt

Expanded text:
lioli, novissima hora est . Ergo lioli, novissima hora est . Ergo nunc est. Qui vivit, vivat: qui mortuus erat, vivat; audiat vocem Filii Dei qui mortuus jacebat, surgat, et vivat. Clamavit Dominus ad sepulcrum Lazari, et quatriduanus mortuus resurrexit. Qui putebat, in auras processit; sepultus erat, lapis superpositus erat, vox Salvatoris irrupit duritiam lapidis: et cor tuum ita durum est, ut nondum illa vox in corde tuo, procede de sepulcro tuo. Etenim mortuus in corde tuo tanquam in sepulcro jacebas, et tanquam saxo malae consuetudiCrede, et confitere. Qui enim credidit, surrexit; qui confitetur, processit. Quare processisse diximus confitentem? Quia antequam confiteretur, occultus erat; cum autem confitetur, procedit de tenebris ad lucem. Et cum confessus fuerit, quid dicitur ministris? Quod dictum est ad funus Lazari, Solvite illum, et sinite abire . Quomodo? Dictum est ministris Apostolis, quae solveritis in terra, soluta erunt et
Abbreviated transcription (Latin):
de ad fidem: ab iniusticia ad
iusticiam: a suꝑbia ad humi¬
litatem: ab odio ad caritatem.
Dunc aũt. amen amen dico
nobis: quia uẽnit hora et nũc
est. Quid euidentius: Iam
certe apparuit quod dicebat:
quia modo fit quo nos xpistꝰ
hortatur. Uemet hora. Que
hora:. Et nunc est. quando
mortui audient uocem filii
dei:et qui audierint uiuent.
Iam de his mortuis diximus.
Quid putamus fratres mei:
In ista turba que me audit.
nulline sunt ut mortui: Qui
enim credunt. et scd̾m uerã fi¬
dem agunt: uiuent et mortui
ñ sunt. Qui aũt uł non cre¬
dunt. uł sicut demones cͤdũt.
trementes. et male uiuentes. fi¬
lium di confitentes. et carita¬
tem ñ habentes. mortui potius
deputandi sũt: & tam̃ agit᷑ ad¬
huc ista hora. Non enĩ hora de
qua locutus est dñs. una eriti
de duodecim horis unius diei
Ex quo locutus ẽ usq ad hoc
tempus. et usq ad finẽ seculi.
ipsa una hora agitur: de qua
dicit in epła sua iohannes: fi¬

Expanded text:
te ad fidem, ab injustitia ad te ad fidem, ab injustitia ad justitiam, a superbia ad humilitatem, ab odio ad charitatem: nunc ait, Amen, amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est. Quid evidentius? Jam certe aperuit quod dicebat, quia modo fit quo nos Christus hortatur. Venit hora. Quae hora? Et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent. Jam de his mortuis locuti sumus. Quid putamus, fratres mei? in ista turba quae me audit, nulline sunt mortui? Qui enim credunt et secundum veram fidem agunt, vivunt et mortui non sunt: qui autem vel non credunt, vel sicut daemones credunt, trementes et male viventes, Filium Dei confitentes et charitatem non habentes, mortui potius deputandi sunt. Et tamen agitur adhuc hora ista. Non enim hora de qua locutus est Dominus, una erit hora de duodecim horis unius diei. Ex quo locutus est usque ad hoc tempus, et usque ad finem saeculi, ipsa una hora agitur, de qua dicit in Epistola sua Joannes, Fi
Abbreviated transcription (Latin):
tam. Modo interim fac tran¬
situm uite. Que ẽ uitatua: Fi¬
aes. Iustus ex fide uiuit. lnfi¬
deles quidꝰ Mortuisunt. In¬
ter tales mortuos erat ille cor¬
pore de quo dicit dñs: sine
mortuos sepelire mortuos suo.
Ergo et in hac uita sunt mor¬
tui: sunt uiui. Et quasi om̃s
uiuunt. Qui sunt mortui:
Qui ñ crediderunt. Qui s̾t
uiui: Qui crediderunt. Qͥd
dicitur mortuis ab apło. Sur¬
ge qui dormis. Sed somnũ in¬
quit dixit. ñ mortẽ. Audi se¬
quentia. Surge qui dormis:
et ex surge a mortius. Et qͣsi
diceret. quo ibo: illuminabit
te xp̃c. Iam cũ te credentem
illuminauerit xp̃c: transitũ
facis a morte in uitã. Mane
in eo quo mansisti. et ñ ueni¬
es ad iuidiciũ. Exponit illud
am ipse. et sequit. amen am̃
dico uobis: ne forte quia dix¬
it. transit a morte ad uitam.
intelligamus hoc in futura re¬
surrectione: ostendere uolens
quomodo transiit qui credit.
Et hoc est transire de morte ad
uitam: transire ab infidelita¬

Expanded text:
tam. Modo interim fac trantam. Modo interim fac transitum vitae. Quae est vita tua? Fides: Justus ex fide vivit . Infideles quid? Mortui sunt. Inter tales mortuos erat ille corpore, de quo dicit Dominus: Dimitte mortuos, sepeliant mortuos suos . Ergo et in hac vita sunt mortui, sunt vivi, et quasi omnes vivunt. Qui sunt mortui? Qui non crediderunt. Qui sunt vivi? Qui crediderunt. Quid dicitur mortuis ab Apostolo? Surge, qui dormis. Sed somnum, inquit, dixit, non mortem. Audi sequentia: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis. Et quasi diceret, Quo ibo? Et illuminabit te Christus . Jam cum te credentem illuminaverit Christus, transitum facis a morte ad vitam: mane in eo quo transisti, et non venies ad judicium. 7. Exponit illud jam ipse, et sequitur: Amen, amen dico vobis. Ne forte quia dixit, transiit a morte ad vitam, intelligamus hoc in futura resurrectione, ostendere volens quomodo transit qui credit; et hoc esse transire de morte ad vitam, transire ab infidelita
Abbreviated transcription (Latin):
ibi. Sunt aũt quib distribu¬
untur ipse pene sĩne flagello
pene. si flagello dei correcti ñ fu¬
erint: ut cum hic contempse¬
rint patrem uerberantẽ: ibi
sentiant iudicem punientẽ.
Ergo est iudicium quo mis¬
surus ẽ deus. id est filius di in
fine diabolũ et angłos euis. &
om̃s infideles & impios cũ eo. Ad
hoc iudiciũ non uessiet: qͥ mo¬
do credens. transitum facit a
morte ad uitã. E teñ ne puta¬
res de credendo ñ moriturum se¬
cundũ carnẽ: et accipiendo car¬
naliter. diceres tibi. dñs meus
michi dixit. qui audit uerba
mea. et credit ei qui misit me.
transiet a morte ad uitam: er¬
go ego credidi. ñ sum moritur.
scias te mortẽ quã debes sup¬
plicio adam ꝑsoluturũ. Acce¬
pit enim ille̾ in quo tunc om̃s
fiumus. morte morierisi nec po¬
test euacuari diuina sententia.
sed cum persolueris mortẽ ue¬
teris hominis. suscipieris ĩ ui¬
tam eternã noui hominis: et
transitum facis a morte in ui¬

Expanded text:
ibi: sunt autem quibus distribuibi: sunt autem quibus distribuuntur ipsae poenae sine flagello poenae, si flagello Dei correcti non fuerint; ut cum hic contempserint patrem verberantem, ibi sentiant judicem punientem. Ergo est judicium quo missurus est Deus, id est Filius Dei, in fine diabolum et angelos ejus, et omnes infideles et impios cum eo: ad hoc judicium non veniet, qui modo credens transitum facit a morte ad vitam. 6. Etenim ne putares credendo te non moriturum secundum carnem, et accipiendo carnaliter diceres tibi, Dominus meus mihi dixit, Qui audit verba mea, et credit ei qui misit me, transiit a morte ad vitam; ergo ego credidi, non sum moriturus: scias te mortem quam debes supplicio Adam, persoluturum: accepit enim ille, in quo tunc omnes fuimus, Morte morieris ; nec potest evacuari divina sententia. Sed cum persolveris mortem veteris hominis, suscipieris in vitam aeternam novi hominis, et transitum facies a morte ad vi