comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ergo crescunt usq ad messem: & suas sententias in scri¬
pturis habent titana uel pales. Si aut̃ fruienta
quȩ qui non intelligunt confiuidunt. &e confund intur.
atq ita ꝑstrepunt oeca cupiditate ut nolinit. obmutes¬
cere. uel patefacta ueritate. Ecce inquiunt dicit ꝓ-¬
pheta. Necedite & exite inde. & minundũ ue tecigeri.¬
tis. Quomodo ergo malos ꝓpace tolerabimus. a quib
recedero de ꝙirs nubem̃. nc. tangamus inmundum:
Nos istam recessionẽ spiritalit̃ incelligimus illi corpora¬
ltter. Nam ae ego clamabo cum ꝓpheta: & qualiacũq
sumus uasa. itet̾ nobis ds̃ in dispensatione ur̃a. Cla
mamus &e nõs ae dicimus uohis. recedits. exite inde. &
in mundũ ne teageritis : sed contaccu cordis non corpo¬
ris. Quiad.s̃. enĩ tangere minundũ. insi consentire peo¬
cats Quid .s̃. aut̃ exirs inde. nisi facere quod ꝑtiuet
add correctionẽ malorũ. quantũ ꝓ unius cuius Fradu
atq ꝑsona salua pace fieri potest: Displicuit tͥ

Expanded text:
ergo crescunt usque ad messem; et suas sententias in Scripturis habent zizania vel paleae, suas autem frumenta. Quas qui non intelligunt, confundunt, et confunduntur; atque ita perstrepunt caeca cupiditate, ut nolint obmutescere vel patefacta veritate. Copheta: Recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis. Quomodo ergo malos pro pace tolerabimus, a quibus exire et recedere jubemur, ne tangamus immundum? Nos istam recessionem spiritaliter intelligimus: illi corporaliter. Nam et ego clamo cum Propheta; et qualiacunque sumus vasa, utitur nobis Deus in dispensationmamus et nos, et dicimus vobis, Recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis; sed contactu cordis, non corporis. Quid est enim tangere immundum, nisi consentire peccatis? Quid est autem exire inde, nisi facere quod pertinet ad correptionem malorum, quantum pro uniuscujusque gradu atque persona salva pace fieri potest? Displicuit tibi
Abbreviated transcription (Latin):
uitia. Hoc .G̃. aut̃ magnũ:  & nescit uitia ce
iudicat uicia. Nescit facitndo: iudicat ar
dentes : sed nolitt quinq homines. Sint in
uobis quinq prudentes: ad istã prudentiam
quinarii numeri ꝑtinentes. Ueniet enĩ hora
ce quando nescimus ueniet. M edia nocts us¬
niet. Pigilats. Sic clausit. euara głm. Yigilate
quia nescitis diem neq horam. Si gͦ. dormituri
sumus. quando uigilam us. Corae uigila.
fide uigila. spe uigila. caritate uigiła. oꝑib
nigila: & quando corpcus dormieris ueniet
tempus ut surgas. Cum aut̃ surrexeris: prepa¬
ra lampades. Tunc nou extinguant᷑. tunc int̾iore
conscientiȩ oleo uegetent᷑. tunc ille sponsus in
corporeis nexibus amplectat᷑ . tunc to introdu¬
cat in domũ ubi nunquã dormias. ubi nunquã
tua lampada possit extingui. Hodie uͦ laboramꝰ
oc lam pades nr̃e int̾ uentos scłi huiꝰ temptatio nesq
fluctuant. Sed ardeat in robors flamma nr̃a

Expanded text:
vitia: hoc est autem magnum, et nescit vitia, et vitia: hoc est autem magnum, et nescit vitia, et judicat vitia. Nescit faciendo, judicat arginque prudentes, sed nolite quinque homines. Sint in vobis quinque prudentes, ad istam prudentiam quinarii numeri pertinentes. Veniet enim hora, et quando nescimus, veniet. Media nocte veniet, vigilate. Sic clausit Evangelium: Vigilate, quia nescitis diem neque horam. Si ergo dormituri sumus, quomodo vigilamus? Corde vigila, fide vigila, spe vigila, charitate vigila, operibus vigila: et quando corpore dormiveris, veniet tempus ut surgas. Cum autem surrexeris, praepara lampades. Tunc non exstinguantur, tunc interiore conscientiae oleo vegetentur: tunc sponsus ille incorporeis nexibus amplectatur, tunc te introducat in domum, ubi nunquam dormias, ubi nunquam tua lampas possit exstingui. Hodie vero laboramus, et lampades nostrae inter ventos saeculi hujus tentationesque fluctuant: sed ardeat in robore flamma nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
non inuenuuit. cum querunt a quib consolent᷑.
& non mueniunt. aꝑta .ẽ. ianua. uenit sponsus
&e sponsa. tunc glorificata cum xp̃o ęccła: ut
singula menbrã ad totũ se colligant. Et intra¬
uerunt cum illo ad nuptias : & clausũ.c̃. ostiũ¬
Et eccs illȩ satus postea uenerunt. sed numq¬
uid oleũ emerunt. aut a quib emerent inus¬
nerunt: Idõ ianuas clausas inuenerunt. Pul¬
sars ceperunt: sed sero. Dictũ . ẽ. uerũ.c̃. non¬
do tempiis.ẽ. iudicii. Non enĩ possunt can¬
fundi ista tempora: cum miscdiam ce indiciũ
agers : eris in uirginib illis. contͣ quas clau
non pęnitentiã egerunt. quia secũ oleũ non
portauerunt: Et quid illis ꝓfuit sera peniten¬
tia: quando eas irridebat uera sapientia
Clausũ .c̃.gͦ. ostium. Et quid illis dictum. est
Non noui uos. Non illas nouit. qui om̃ia no uit
Quid .c̃ .ꝙͦ. non nom uos: Im ꝓbo uos reꝓbo uos.
In arte mea uon uos agnoscõ: ars mea nescit

Expanded text:
non inveniunt; cum quaerunt a quibus consolentur, et non inveniunt; aperta est janua, venit sponsus et sponsa, tunc glorificata cum Christo Ecclesia, ut singula membra ad totum se colligant. Et intraverunt cum eo ad nuptias, et clausum est ostium. Et illae fatuae postea venerunt: sed numquid oleum emerunt, aut a quibus emerent invenerunt? Ideo januas clausas invenerunt: pulsare coeperunt, sed sero. CAPUT X. 16. Quodo tempus est judicii. Non enim possunt confundi ista tempora, cum misericordiam et judicium agere? Eris in virginibus illis, contra quas clausnon poenitentiam egerunt, quia secum oleum non portaverunt? Et quid illis profuit sera poenitentia, quando eas irridebat vera sapientia? Clausum est ergo ostium. Et quid illis dictum est? Non novi vos. Non illas novit, qui omnia novit? Quid ergo est, Non novi vos? Improbo vos, reprobo vos. In arte mea non vos agnosco; ars mea nescit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ huibet ds qui dixit. Cauets facere iusticiam
ur̃am coram hominib: ut udeamini ab eis.
lioquim non habebitis mercede̾ apud ꝓatrem
ur̃m qui in cęlis .s̃. Et uolite similes. eõ. hypo¬
critis : quando oratis. Nmant enĩ stare in pla¬
teis & orare: ut uideant᷑ ab hominib. A men
dico uobis. perceper̃ mercedẽ suã. E merunt
oleum. preciũ dederunt. emerunt. uon suns
fraudati laudib humanis. Quesuer̃ laudes hu¬
manas. habuerunt. Ists laudes humanȩ: in dis
iudicii non eos adiuuant. Ills aut̃ quo modo
fecerunt. Luceant. oꝑa ur̃a coram hominibus
ut uideant. bonã facta ur̃a. & glorisicent patrem
ur̃m qui in celis .s̃. Non ait uos. Non eniͣ de tuo¬

Expanded text:
us, qui dixit, Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis: alioquin non habebitis mercedem apud Patrem vestrum qui in coelis est. Et nolite similes esse hypocritis, quando oratis. Amant enim stare in plateis et orare, ut videantur ab hominibus. Amen dico vobis, perceperunt mercedem suam . Emerunt oleum, pretium dederunt: emerunt, non sunt fraudati laudibus humanis; quaesierunt laudes humanas, habuerunt. Istae laudes humanae in die judicii non eos adjuvant. Illae autem quomodo fecerunt? Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis es
Abbreviated transcription (Latin):
sis:  Messis .c̃. ait finis scłi. Qui sunt messores. Messo¬
res inquit angłi sunt. Nunquid affrica.c̃. niuidus:
Nunquid messis hoc tempus. Nunquid messor do¬
natus ꝑ totũ orbẽ terrarum : Expectate messem
ꝑ totũ orbẽ terrarũ. Crescite in messem ꝑ tocum
orbẽ terrarũ. Irania colerate usq ad messẽ. Non
uos seducant ꝑ uerss paleę nimis leues: que uo¬
laut auts aduentũ uentilatoris ex area. Non uos
seducant: tenets eos ad istam uel solam similitudi.¬
nem tizaniorũ. nec illos sinatis loqui ampluis. Ille
codices tradidit. NNon. Sed ille codices tradidit:
qui libet tradiderit. Nunquid insidelitas tradi¬
torũ fidẽ dei euacuauit: Quȩ .ẽ. sides di quam
ꝓ misit abrahȩ diceus. in semins tuo benedicetur
om̃s gentes: Quȩ .c̃. fides di  Sunte utraq cres

Expanded text:
sis? Messis est, ait, finis saeculi. Qui sunt messores? Messosis? Messis est, ait, finis saeculi. Qui sunt messores? Messores, inquit, Angeli sunt . Numquid Africa est mundus? Numquid messis hoc tempus? Numquid messor Donatus? Per totum orbem terrarum exspectate messem, per totum orbem terrarum crescite in messem, per totum orbem terrarum zizania tolerate usque ad messem. Non vos seducant perversi, paleae nimis leves, quae evolant ante adventum ventilatoris ex area: non vos seducant. Tenete eos ad istam vel solam similitudinem zizaniorum, neque illos sinatis loqui amplius. Ille codices tradidit. Non. Sed ille codices tradidit. Quilibet tradiderit, numquid infidelitas traditorum fidem Dei evacuavit? Quae est fides Dei? Quam promisit Abrahae, dicens: In semine tuo benedicentur o
Abbreviated transcription (Latin):
seruare unitatẽ spͣs in uinculo pacis. Non uos sedu-¬
caut qui carnalit᷑ intelligunt: & corporals̃ separa¬
cionẽ facientes ab ȩcđs frum̃tis toto orbe diffusis
spiritali sacrigelio separant᷑. Fer totũ enĩ mundũ
senunatũ. c̃. bonũ sem̃. Bons ille seminator filius
bomuus: non in affrica sola. sed ubiq spargit bonũ
sem̃.. mimicus aut̃ suꝑ seminauit ⁊irania. Sed tam̃
quid ait pat᷑ familias : Sinite utraq crescers usq
ad messem. Per quid crescere: Itq per agrum.
Quis . c̃. ager. Nunquid nam affrica: Non. Quis .c̃.
ergo. Non int̃pretem̃ uos dñs dicat: Nemiinem
sinanius aliquid ꝓ arbitrio suspicari. Dixerunt enĩ
magistro discipłi. Enarra nobis parabolam ⁊rrani¬
orum. Et enarrauit dñs. Sem̃ bonũ dixit. filii sunt
regni: tixania filii mali. Quis easeminauit: Inimi¬
cus aut̃ inquit. Qui ea semin auit: diabolus .c̃. Quis
.c̃. ager: Ager .G̃. inquit hic mundus. Quȩ .G̃. mes¬

Expanded text:
servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Non nos seducant qui carnaliter intelligunt et corporalem separationem facientes, ab Ecclesiae frumentis toto orbe diffusis spirituali sacrilegio separantur. Per totum enim mundum seminatum est bonum semen. Bonus ille seminator Filius hominis, non in Africa sola, sed ubique sparsit semen bonum. Inimicus autem superseminavit zizania. Sed tamen quid ait paterfamilias? Sinite utraque crescere usque ad messem. Per quid crescere? Utique per agrum. Quis est ager? Numquidnam Africa? Non. Quis est ergo? Non interpretemur nos, Dominus dicat: neminem sinamus aliquid pro arbitrio suspicari. Dixerunt enim Magistro discipuli: Enarra nobis parabolam zizaniorum. Et enarravit Dominus: Semen bonum, dixit, filii sunt regni; zizania vero, filii mali. Quis ea seminavit? Inimicus autem, inquit, qui ea seminavit, diabolus est. Quis est ager? Ager est, inquit, hic mundus. Quae es mes
Abbreviated transcription (Latin):
ria iħs. Attendite &e uidecs: quanta euis gesta rransi¬
erint. Natus . s̃. de uirgine maria. nunquid semper
nascitur. In fans lactatus . ẽ. nunquid semꝑ suggit:
Per ętates cucurrit usq ad uiuentutẽ. nunquid semꝑ
corporalit̃ crescit: Infantię pueritia. pueritię adoles¬
centia. adolescentiȩ uiuentus. transeunti cedentiq
successit. Ipsa etiã q̃uȩ fecit transierunt: legunt᷑ &
credunt᷑. Quia enĩ talia scripta sunt ut legi possint
transiebant cum fierent. Postremo ne in multis morem᷑

Expanded text:
ria Jesus. Attendite et videte quanta ejus gesta transiria Jesus. Attendite et videte quanta ejus gesta transierint. Natus est de virgine Maria: numquid semper nascitur? Infans lactatus est: numquid semper sugit? Per aetates cucurrit usque ad juventutem: numquid semper corporaliter crescit? Infantiae pueritia, pueritiae adolescentia, adolescentiae juventus transeunti cedentique successit. Ipsa etiam quae fecit miracula, transierunt: leguntur et creduntur. Quia enim talia scripta sunt ut legi possint, transibant cum fierent. Postremo ne
Abbreviated transcription (Latin):
dño: & clamant ut eorũ miscreret᷑. A tarba uero
quȩ cum dño erat : conpescebant᷑ ne clamarent
Ncq hoc. sine nusterio derelictũ putetis. Iili aut̃
con pescentẽ se turbã ꝑ seuerantissimo cla more
uncebant. ut ꝑ ueniret uox eorũ ad aures dt̃u
quasi non iam ille cogitata p̃uenerĩt. Clamauer᷑
g duo cęci ut audirent᷑ a dño &e a turbis con¬
primi nequiuerunt. Transiebat dñs de illi cla¬
mabant. Stecit iłis  & sanati sunt. Nam stecit
dñs iħs : & uocauit eos & ait. Quid uultis ut¬
uobis faciam : At illi dixerunt. It aꝑiantur
oculi nr̃i. Pro fide ipsorũ fecit dñs: instaurauit
oculos eorum. Si incelleximus iant intĩor emi
egrotum. int̾iorem surdum. intĩorem mortuum: ibi
queramus & int̾iorem cęcum. Clausi sunt oculi cor-¬
dis: transit iħs ut clamemus. Quid.ẽ. transit iħs:
Agit temporalia iłis. Quid. ẽ. transit iłis. Agit transito¬

Expanded text:
Domino exclamabant, ut eorum misereretur. A turba vero, Domino exclamabant, ut eorum misereretur. A turba vero, quae cum Domino erat, compescebantur ne clamarent. Neque hoc sine mysterio derelictum putetis. Illi autem compescentem se turbam perseverantissimo clamore vincebant, ut perveniret vox eorum ad aures Domini: quasi non jam ille cogitata praevenerit. Clamaverunt ergo duo caeci, ut audirentur a Domino, et a turbis comprimi nequiverunt. Transibat Dominus, et illi clamabant. Stetit Dominus, et sanati sunt. Nam stetit Dominus, Jesus, et vocavit eos, et ait: Quid vultis vobis faciam? At illi dixerunt: Ut aperiantur oculi nostri. Pro fide ipsorum fecit Dominus, instauravit oculos eorum. Si intelleximus jam interiorem aegrotum, interiorem surdum, interiorem mortuum; ibi quaeramus et interiorem caecum. Clausi sunt oculi cordis: transit Jesus, ut clamemus. Quid est, transit Jesus? Agit temporalia Jesus. Quid est, transit Jesus? Agit transito
Abbreviated transcription (Latin):
principes credentes in eũ ꝓ hiberent aliquẽ nocen¬
ciũ crucifigi. Et quod cum magna insultatione
ꝑ secutores iudei in dño ꝓcurarunt: magna sidutia
scrui eius etiã reges infronte nunc portant. Non
tantũ apparet mͦ qualẽ mortẽ ꝓ nobis dñs subi¬
re dignatus ẽ : sicut ait apłs. factus ꝓ nobis male¬
dictum. Et cum cipendenti uideorũ cęcitas insul¬
taret. posset utiq descenders de crucs. qui si
nollet non. eẽt in cruce: sed amplius erat de so¬
pulcro surgere. quã de cruce descendere. Hȩc
gͦ dñs faciens diuina. patiens humana : admonet
nos miraculis corporalib & patientia corporali. ut
credamus & sanemͣ  ad conspitienda illa uusibilia
quȩ carnis oculus nescit. Hoc gͦ agens. curauit ce.¬
cos istos: de quib nunc euangłm recitatũ. ẽ. Et
in curando: uidece quid ad monuerit ęgrotum
dinẽ rerũ. Sedent illi iuia duo cȩci transeunte

Expanded text:
principes credentes in eum prohiberent aliquem nocenprincipes credentes in eum prohiberent aliquem nocentium crucifigi: et quod cum magna insultatione persecutores Judaei Domino procurarunt, magna fiducia servi ejus, etiam reges in fronte nunc portant. Non tantum apparet modo qualem mortem pro nobis Dominus subire dignatus est: sicut ait Apostolus, Factus pro nobis maledictum . Et cum ei pendenti Judaeorum caecitas insultaret, posset utique descendere de cruce, qui si nollet, non esset in cruce: sed amplius erat de sepulcro resurgere, quam de cruce descendere. Haec ergo Dominus faciens divina, patiens humana, admonet nos corporalibus miraculis et patientia corporali, ut credamus, et sanemur ad conspicienda illa invisibilia quae carnis oculus nescit. Hoc ergo agens curavit caecos istos, de quibus nunc Evangelium recitatum est. Et in curando videte quid admonuerit aegrotum dinem rerum. Sedentes illi in via duo caeci, transeunte
Abbreviated transcription (Latin):
Bibe inquit bibe ut unuias. Et ne responderet
ci languidus. non possum. non fero. non bibo prior
bibit medicus sanus. ut bibere non dubitaret egro¬
tus. Quid eĩ amarũ. ẽ. in tali poculo quod ille
non biberit: Si contumeliã prior audiuit cum de¬
mones expelleret demoniũ habet. & quod in be.¬
elrebub eicit demonia. Inde ipse cum consolaretur
egros: ait si patrc̾ familias bedeebub uocauerunt
quanto magis domesticos eius: Si dolores amari
sunt: ligatus. & flagellatus. & crucisyxus. ẽ. Si
mors amara. c̃ c̃tiã mortuus .ẽ. Si genus mortis ex¬
horrescit infirmitas: nichil illo tempors fuit igno¬
miniosius quã mors crucis. Non enĩ frustra conmen¬
dans euis obedientiã apłs: addidit dicens. factꝰ
obȩdiens usq ad mortẽ : mortẽ aut̃ crucis. Sed quia
ipse honoraturus erat fideles suos in sins huiꝰ scłi
prius honaiauit crucẽ in hoc scło. ut terrarum

Expanded text:
Bibe, inquit, bibe, ut vivas. Et ne responderet Bibe, inquit, bibe, ut vivas. Et ne responderet ei languidus, Non possum, non fero, non bibo: prior bibit medicus sanus, ut bibere non dubitaret aegrotus. Quid enim amarum est in tali poculo, quod ille non biberit? Si contumelia: prior audivit cum daemones expelleret, Daemonium habet , et quod in Beelzebub ejicit daemonia . Unde ut ipse consolaretur aegros, ait, Si patremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Si dolores amari sunt: ligatus et flagellatus et crucifixus est. Si mors amara est: etiam mortuus est. Si genus mortis exhorrescit infirmitas: nihil illo tempore fuit ignominiosius quam mors crucis. Non enim frustra commendans ejus obedientiam Apostolus addidit, dicens: Factus obediens usque ad mortem, moripse honoraturus erat fideles suos in fine hujus saeculi, prius honoravit crucem in hoc saeculo; ut terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. sanis medicus : sed egrotantib. Sani precepta
contens imus : & exꝑinĩto sensimus in quantã ꝑui¬
tiẽ nrãn preceptũ illud contemsimus. Aegrotars
iam cępimus: laboremus. In lecto infirmitatis sumꝰ
sed non desperemus. Quia enĩ ad medicũ ꝑ ue¬
nire non poteramꝰ : ipse ad nos uenire dignatus . ẽ.
Non concemsit sauciũ contẽptus ã sano nou destitit
dare alia p̃cepta languenti. qui prima cd̃stodirs
noluit ne langueret. Tam ꝗ diceret. Certa exꝑi¬
entia sensisti uerũ me dixisss. quando dixi noli
tangere hoc. Sanare gͦ caudẽ &e reuiuisce: ec ce
porto infirmitatẽ tuã. Bibe amarũ calice̾. Tu ciĩ
tibi fecisti precepta illa mea. quȩ sano data sunt
tam dulcia tam laboriosa. Contẽpta sunt cȩpisti
laborare. Sanari non potes: nisi amarũ calicẽ
biberis. Calicẽ tẽptationũ. quib ab undat hȩc
uita : calicẽ tribulationũ. angusliarũ. passionũ.

Expanded text:
 sanis medicus, sed aegrotantibus . Sani praecepta  sanis medicus, sed aegrotantibus . Sani praecepta contempsimus, et experimento sensimus in quantam perniciem nostram praeceptum illud contempserimus. Aegrotare jam coepimus, laboramus, in lecto infirmitatis sumus: sed non desperemus. Quia enim ad medicum venire non poteramus, ipse ad nos venire dignatus est. Non contempsit saucium contemptus a sano. Non destitit dare alia praecepta languenti, qui prima custodire noluit, ne langueret: tanquam diceret, Certe experimento sensisti verum me dixisse, quando dixi, Noli tangere hoc. Sanare ergo tandem, et revivisce. Ecce porto infirmitatem tuam: bibe amarum calicem. Tu enim tibi fecisti praecepta illa mea, quae sano data sunt tam dulcia, tam laboriosa. Contempta sunt, coepisti laborare: sanari non potes, nisi amarum calicem biberis, calicem tentationum, quibus abundat haec vita, calicem tribulationum, angustiarum, passionum.
Abbreviated transcription (Latin):
lem quẽ fecit. & non tibi daret un de uideres eũ
qui te fecit. cumte ad imaginem suã fecerit De¬
dis & hoc utrumq dedit tibi Sed mnultũ hos
oculos exteriores diligis. multũ illũ int̾iorẽ negli¬
gis. detritum portas atq sauciatũ. Pena tibi est
si se uoluerit ostendere fabricator tius pęna ẽ.
oculo tuo ante quã curet᷑ & sanet᷑. Nani & in
para dyso peccauit ad ani: & abscondit se a facie
dei. Cuni haberet ergo corsanũ purȩ conscientie
gaudebat ad presentiã dĩ. Postquã peccato oculus
ille sauciatus .s̃: cepit lucẽ formidare diuinã refu¬
git intenebraĩ. atq in densa lignorum. Ueritatõ
unde nati sumus. & sicut dicit apłs. in adã om̃s
moriunt᷑ : om̃s enĩ nos duo homunes aliquando
fiumus. Si nolu̾mus obtemꝑare medico ut non
egrotaremus : obtemꝑemus ut ab egritudine li¬
beremur. Dedit nobis p̾cepta medicus sanis dedit
precepta medicus ns medico indigeremꝰ. Non opus

Expanded text:
lem quem fecit, et non tibi daret unde videres eum lem quem fecit, et non tibi daret unde videres eum qui te fecit, cum te ad imaginem suam fecerit? Dedit et hoc: utrumque dedit tibi. Sed multum hos oculos exteriores diligis, multum illum interiorem negligis: detritum portas atque sauciatum. Poena tibi est, si se voluerit ostendere fabricator tuus: poena est oculo tuo, antequam curetur atque sanetur. Nam et in paradiso peccavit Adam, et abscondit se a facie Dei. Cum haberet ergo cor sanum purae conscientiae, gaudebat ad praesentiam Dei: postquam peccato oculus ille sauciatus est, coepit lucem formidare divinam, refugit in tenebras atque in densa lignorum, veritatem t dicit Apostolus, In Adam omnes moriuntur : omnes enim nos duo homines aliquando fuimus si noluimus obtemperare medico, ut non aegrotaremus; obtemperemus, ut ab aegritudine liberemur. Dedit nobis praecepta medicus, sanis: dedit praecepta medicus, ne medico indigeremus. Non opus
Abbreviated transcription (Latin):
hac luct. Et quãus cũ sua p̾senua circũ sundat:
ille tam̃ se auercit atq abscus. ẽ Non solũ aut̃
absens fit ꝑcurbatione sua aluce p̃sentr sed
eciã pęnalis illi lux .ẽ. ad quã uidendã factus
.G̃ sic ce oculus cordis percurba tus atq sauci¬
atus auercit se aluce iusticie. nec audet
cordis Cupiditas. auaritia. iniquitas. concu¬
piscentia secularis turbat. daudit. Excecat oculũ
cordis. Et tam̃ qͣuerit᷑ medicus cum oculus carras
curbatus.ẽ quomͦ non differt̃ ut aꝑiat᷑. atq pur¬
get᷑ ut sanct᷑. unds lux ista uideat᷑ : Currit᷑ nemo
requiescit. uemio uel differt si stipula in oculum
cadat. Sols̃ certe quẽ sanis oculis uidere uolumꝰ
ds̃ fecit. Multo. ẽ. utiq lucidior: illo qui fecit.
Nec huiꝰ generis lux. ẽ: quę ꝑtinet ad oculũ mentis.
Lux illa: est ȩẽna sapientia. Fecit aut̃ te ds õ homo
ad imaginc̃ suam. Daret ne tibi unde uideres so-¬

Expanded text:
hac luce; et quamvis eum sua praesentia circumfundant, hac luce; et quamvis eum sua praesentia circumfundant, ille tamen se avertit, atque absens est: non solum autem absens fit perturbatione sua a luce praesenti; sed etiam poenalis illi est lux, ad quam videndam factus est: sic et oculus cordis perturbatus atque sauciatus avertit se a luce justitiae, nec audet cordis? Cupiditas, avaritia, iniquitas, concupiscentia saecularis turbat, claudit, excaecat oculum cordis. Et tamen quomodo quaeritur medicus, cum oculus carnis turbatus est, quomodo non differtur ut aperiatur atque purgetur, ut sanetur unde lux ista videatur? Curritur, nemo requiescit, nemo differt, si vel stipula in oculum cadat. Solem certe, quem sanis oculis videre volumus, Deus fecit. Multo est utique lucidior ille qui fecit: nec hujus generis lux est, quae pertineat ad oculum mentis. Lux illa est aeterna sapientia. Fecit autem te Deus, o homo, ad imaginem suam. Daretne tibi unde videres so
Abbreviated transcription (Latin):
credo quod nundũ uides. Ambula ꝑ fidẽ : ut ꝑ¬
quẽ fides non consolat᷑ in uia. Sic eiĩ dicit apłs.
Qu amdui sumus in corpors: peregrinam᷑ a dño.
Statĩq sub neccit quare adhuc peregrinam̃: quã¬
uis iam crediderimus. Perfids̃ inquit. ambulamꝰ
sacro sc̃a nusteria celebrant᷑: ad hoc sermo dei
predicat᷑. ad hoc &hortationes ȩccs morales. id
.ẽ. ꝑtiuentes ad corrigendos mores. ad em̃ dendas
carnales concupis centias. ad renuntiandũ non uo-¬
ce tantũ. sed mutata uita huic scło. Ad hoc agunt
quicquid agunt diuinȩ sc̃ẽ q litterȩ: ut purget᷑
illud utt̾ius. ab ea re quȩ nos impedit ab aspec¬
tu dĩ. Sicut enĩ oculus factus ad banc lucẽ uiden
atq conspicuam. non solũ hominib sed etiam
uilissinis ani mantil Nd hoc enĩ factus .c̃. ut
hanc lucẽ uideat : tam̃ si aliquid inieccum
fuerit. uel irruerit unde turbet᷑. secludit̾ ab

Expanded text:
crede quod nondum vides. Ambula per fidem, ut crede quod nondum vides. Ambula per fidem, ut solatur in via. Sic enim dicit Apostolus: Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Statimque subnectit quare adhuc peregrinamur, quamvis jam crediderimus: Per fidem, inquit, ambulamussacrosancta mysteria celebrantur; ad hoc sermo Dei praedicatur; ad hoc exhortationes Ecclesiae morales, id est, pertinentes ad corrigendos mores, ad emendandas carnales concupiscentias, ad renuntiandum non voce tantum, sed mutata vita huic saeculo; ad hoc agunt quidquid agunt divinae sanctaeque Litterae, ut purgetur illud interius ab ea re quae nos impedit ab aspectu Dei. Sicut enim oculus factus ad hanc lucem temporatque conspicuam, non solum hominibus, sed etiam vilissimis animantibus ad hoc enim factus est, ut hanc lucem videat; tamen si aliquid injectum fuerit, vel irruerit, unde turbetur, secluditur ab
Abbreviated transcription (Latin):
sed prius credit: ut possit oculus sanari qͦ udeat.
Sola enĩ serui forma exhibebat᷑ seruilib oculis: qui a
opus haberos semet ipsũ exman irs & sormã serui
acciꝑs. Sed quia non erat unde uideret᷑ ds. & erat
unde uideret᷑ homo : quids̃ erat. factus.G̃. homo. ut
id quod uidebat᷑ sanaret. illud unde non uidebat᷑.
Ipso enĩ alio loco ait. Beati mundo cordo qmͣ ipsi
dm̃ uidebunt. Eoterat utiq philippus respondõ
ae dicers. Dñs ecce uideo te: talis nc .ẽ. pater qua¬
le.ẽ. hoc quod uideo. qm̃ dixisti qui uidet ms
uidet & patrẽ:Ante quã hoc responderes philip¬
pus. uel fortassẽ antequã cogitares cũ dixisset
dñs qui uides me uidet & patrẽ : continuo sub¬
iunxit. Non credis quia ego in patre & pat̾ ime
Illo enĩ oculo nondũ uidere poterat: nec patrẽ
nec ȩqualẽ patri filiũ. Sed ut sanaret᷑ oculus
ad uidendũ : in unguendus erat ad cre dendũ
Idõ antequã uideas quod uiders non potes

Expanded text:
sed prius credat, ut possit oculus sanari quo videat. Sola enim forma servi exhibebatur servilibus oculis: quia opus haberet semetipsum exinanire, et formam servi accipere . Sed quia non erat unde videretur Deus, et erat unde videretur homo; qui Deus erat, factus est homo, ut id quod videbatur, sanaret illud unde non videbatur. Ipse enim alio loco ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Poterat utique Philippus respondere, et dicere, Domine, ecce te video: talisne est Pater, quale est hoc quod video; quoniam dixisti, Qui me vidit, vidit et Patrem? Antequam hoc responderet Philippus, vel fortasse antequam cogitaret, cum dixisset Dominus, Qui me vidit, vidit et Patrem; continuo subjunxit, Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Illo enim oculo nondum videre poterat, nec Patrem, nec aequalem Patri Filium: sed ut sanaretur oculus ad videndum, inungendus erat ad credendum. Ideo antequam videas quod videre non potes,
Abbreviated transcription (Latin):
parũ erat non consentire si sequeret᷑ negligentia disci
gis aut̃ redarguics. Quid .c̃. nolite cõmunicare. Noli¬
te cõmunicare. nolite laudare. nolite apꝓbare. Quid
.ẽ magis aut̃ & redarguite : Reprehendite. corri¬
pite: cohercete. Deinde in ipsa correptione. uel coher¬
tione alienorũ peccatorũ: cauendũ. G. ne ss extollat qui
alterum corripit. & apostolica illa cogitanda sententa
.c̃. Quapꝓt̾ : qui ss putat stare uideat ne cadat. Foris
terribiliter ꝑsonet increpatio : intus lenitatis teneatur
dilectio. Si preoccupatus fuerit homo in aliquo delicco
di instruitt. in sp̃u mansuetudinis intendens te ipsũ
ne & tu tempteris. Alter alternis honera portate: &
sic adimplebitis legẽ. xp̃i. Item alio loco. Seruũ inquit
dũi non oportet lit igare: sed mitẽ. eẽ. ad oñs. Doci¬
bileͣ. patientẽ. in modestia corripientẽ : ne forte dec¬

Expanded text:
parum erat, non consparum erat, non consgis autem et redarguite . Quid est, nolite communicare? nolite consentire, nolite laudare, nolite approbare. Quid est, magis autem et redarguite? reprehendite, corripite, coercete. Deinde in ipsa correptione, vel coercitione alienorum peccatorum cavendum est, ne se extollat, qui alterum corripit, et apostest: Quapropter qui se putat stare, videat ne cadat . Foris terribiliter personet increpatio; intus lenitatis teneatur dilectio. Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto,  intendens te ipsum, ne et tu tenteris. Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi . Item alio loco: Servum, inquit, Domini non oportet litigare; sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa se
Abbreviated transcription (Latin):
habebit. Ueniet uentilator qui diuidit malos a bo¬
nis : erit etiã corporalis separatio. quã modo spi¬
ritalis p̃cedit. Amalis corde semꝑ disiun gimini
ad tempus caute corpors copulamini. nec tam᷑
negligentes sitis. in corrigendis ur̃is. Ad curam
scilicet ur̃ani. quo quo modo ꝑtiuentes: mouen¬
do. docendo. hortando. terrendo. quib cumq
modis potestis agite. ns cum inuenicis in scrip¬
turis & in exemplis sc̃orum. siue qui aute. siue
qui post dñi aduentũ in hac uita fuerunt quod
mali bonos in unitate non maculent. efficiamim
pigri ad corrigendos malos. Duob modis nonte
maculat malus: si non consentias. & si redarguas. hoc
.G̃. non cõmunicare. non consenttire. Cõmunicat᷑ quipps
quando facto eius consortiũ uolunitatis uel approbati¬
onis adiungit᷑. Hoc gͦ nos ad monens apłs ait. Nolite
cõmunicare. oꝑib infructuosis tenebrarum. Et quia

Expanded text:
habebit. Veniet ventilator, qui dividet malos a bohabebit. Veniet ventilator, qui dividet malos a bonis. Erit etiam corporalis separatio, quam modo spiritualis praecedit. A malis corde semper disjungimini; ad tempus caute corpore copulamini. Nec tamen negligentes sitis in corrigendis vestris, ad curam scilicet vestram quoquo modo pertinentibus, monendo, docendo, hortando, terrendo. Quibuscumque modis potestis, agite. Nec, cum invenitis in Scripturis et in exemplis sanctorum, sive qui ante, sive qui post Domini adventum in hac vita fuerunt, quod mali bonos in unitate non maculant, efficiamini pigri ad corrigendos malos. Duobus modis non te maculat malus: si non consentias, et si redarguas: hoc est, non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto ejus consortium voluntatis vel approbationis adjungitur. Hoc ergo nos admonens Apostolus ait: Nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ cum dũo erat ipsa ꝓ hibebat ne. cȩci damarcitt
sed postquam ita illi clamauerunt. ut. mererent̃
audiri & impetrare miscđiam dm̃. ips a turba
rursum dicit. uocat uos iħs. Iam & hortatores sunit.
qui paulo ants corripiebant ut tacerent. Solus
tatibus suis : Si autem om̃s laborant: om̃ib dic¬
tum .s̃. Tenite ad me om̃s qui laboratis. Si autẽ
om̃ib dictũ. ẽ. quare culpã tuã tribuis inuitato¬
rituo Uenr᷑ non tibi sit angusta domius eiuis.
Parit᷑ ab om̃ib totũ a singulis possidet᷑ regnũ dĩ:
crescente possessorum numero non miniuit᷑. quia
non diuidit᷑: Unicuiq integrũ. ẽ: quod caucordit᷑
huiꝰ cogno uimus fr̃s  quod aliis librorũ scorum
locis aꝑtissims sonat. & intus in eccła & bonos &
malos. quod sepe dicimus frum̃tũ & paleã. Nemo
aute tempus deserat aream. To leret palea marea
toleret in tritura. Quod enĩ toleret: ĩn horreo non

Expanded text:
quae cum Domino erat. Ipsa prohibebat ne caeci clamarent: quae cum Domino erat. Ipsa prohibebat ne caeci clamarent: sed postquam illi ita clamaverunt, ut mererentur audiri et impetrare misericordiam Domini, ipsa turba rursum dicit, Vocat vos Jesus. Jam et hortatores fiunt, qui paulo ante corripiebant ut tacerent. Solus tatibus suis? Si autem omnes laborant, omnibus dictum est, Venite ad me, omnes qui laboratis . Si autem omnibus dictum est, quare culpam tuam tribuis invitatori tuo? Veni. Non tibi fit angusta domus ejus: pariter ab omnibus, totum a singulis possidetur regnum Dei; crescente possessorum numero non minuitur, quia non dividitur. Unicuique integrum est, quod concorditer hujus cognovimus, fratres, quod aliis Librorum sanctorum locis apertissime sonat, esse intus in Ecclesia et bonos et malos, quod saepe dicimus frumentum et paleam. Nemo ante tempus deserat aream, toleret paleam in tritura, toleret in area. Quod enim toleret, in horreo non
Abbreviated transcription (Latin):
clamare ad dni  nolite ad herecicos ire. & ibi
clamare ad dñm. Attendite fr̃s. quia in illa
turba quȩ claniare ꝓ hibebat: ibi sanati sunt
quid sit ꝑseuerare in damando. Dicam quod
multi mecum exꝑti sunt in nomine. xp̃i non euĩ
cessat. ȩccła tales parcro. Cum quisq xp̃ianus
cȩperit bens uiuere. feruere oꝑbus bonis.
mnundũ q conteniuere: in ipsa nouitate oꝑum
suorũ patit᷑ reprehensores & contradictores
frigidos xp̃ianos. Si aut̃ ꝑseuerauerit & cos su¬
perauerit ꝑ durando. & non defecerit a bonis
oꝑibus : idem ipsi iam obsequent᷑ qui aute ꝓhi-¬
bebant. Tam dui enĩ corripiunt & ꝑturbant. &
uetant  quam dui sibi cedĩ presuniunt. Si aut̃
uicti fuerint. ꝑ seuerantia ꝓficientium : conuer¬
tunt se & dicere incipunt. Magnus homo. sc̃s
homo: felix cui deus concessit. Honorant. gratu¬
laut᷑ benedicunt: laudant. Quo modo illa turba

Expanded text:
clamare ad Dominum, nolite ad haereticos ire, et ibi clamare ad Dominum, nolite ad haereticos ire, et ibi clamare ad Dominum. Attendite, fratres, quia in illa turba quae clamare prohibebat, ibi sanati sunt quid sit perseverare in clamando. Dicam quod multi mecum experti sunt in nomine Christi: non enim cessat Ecclesia tales parere. Cum quisque Christianus coeperit bene vivere, fervere bonis operibus, mundumque contemnere; in ipsa novitate operum suorum patitur reprehensores et contradictores frigidos Christianos. Si autem perseveraverit, et eos superaverit perdurando, et non defecerit a bonis operibus; iidem ipsi jam obsequentur, qui ante prohibebant. Tamdiu enim corripiunt et perturbant et vetant, quamdiu sibi cedi posse praesumunt. Si autem victi fuerint perseverantia proficientium, convertunt se, et dicere incipiunt: Magnus homo, sanctus homo: felix cui Deus concessit. Honorant, gratulantur, benedicunt, laudant: quomodo illa turba
Abbreviated transcription (Latin):
spectars: hoc ĩpsum quod frenat con cupiscenti¬
am suam ne pergat ad teatrum. clamẽs post. xp̃m
clamẽt ut sanecur. Alii concurrunt. sed forte pa-¬
gani forte uidei inimo uͦ tampauci essent. in the¬
atris. ut crubescendo discederent. si xp̃iam ad the¬
atra non accederent. Currunt ergo & illi: portantes
&e scm̃ nom̃ ad pęnam suam. Clama ergo &e non cun¬
do p̃mens in corde tuo tẽporalem concupiscentiã
&e tens te in clamors forti & ꝑseueranti ad aures
saluatoris.  ut stes iħs & curet te. Int̾ ipsas turbas
dama: ne desperes ds aurib dm̃i. Non enĩ & illi
cȩci &x illa parte clamauerunt ubi turba non crat
ut ex ea parts audirent᷑ ubi non eẽt impedim̃tũ
ꝓhibentiũ. Incer ipsas turbas clamauerunt & tam̃
dñs audiuit. Sic & uos eciam int̾ peccatores &e lu¬
xuriantes: int̾ amatores seculariũ uanitatũ. ibi
clamate ut sanec uos dñs. Nolite ꝑ aliã p artem

Expanded text:
spectare. Hoc ipsum quod frenat concupiscentispectare. Hoc ipsum quod frenat concupiscentiam suam, ne pergat ad theatrum; clamat post Christum, clamat ut sanetur. Alii concurrunt, sed forte Pagani, forte Judaei. Imo vero tam pauci essent in theatris, ut erubescendo discederent, si Christiani ad theatra non accederent. Currunt ergo et illi, portantes sanctum nomen ad poenam suam. Clama ergo non eundo, premens in corde tuo temporalem concupiscentiam; et tene te in clamore forti et perseveranti ad aures Salvatoris, ut stet Jesus, et curet te. Inter ipsas turbas clama, ne desperes de auribus Domini. Non enim et illi caeci ex illa parte clamaverunt, ubi turba non erat, ut ex ea parte audirentur, ubi non esset impedimentum prohibentium. Inter ipsas turbas clamaverunt: et tamen Dominus audivit. Sic et vos etiam inter peccatores et luxuriantes, inter amatores saecularium vanitatum, ibi clamate, ut sanet vos Dominus. Nolite per aliam partem
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ sapientia &e maiestas uerbi dĩ ꝑ quod facca
sunt om̃ia. aꝑiat. oculos ur̃os. Idẽ tobi monens
siliũ suũ : ad hoc monebat. ut clamaret. id est
bona oꝑa monebat. Dicebat illi ut daret pau-¬
peribus : precipiebat ut elemosinas faceret indi¬
gentib &e docebat dicens. Fili. elemosiue non sinunt
ire. in tenebras. Consilium ꝑcipiendȩ atq obti¬
nendȩ lucis: cȩcus dabat. Elemosinȩ inquit: non
sinunt ire in tenebras. Si ꝗ filus responderet mi
bris es. qui michi dicis demosinȩ non sinunt ire
in tenebras. Nouerat ille de qua luce doceres fili¬
um: nouerat in inci̾ors homine quod uidebat. Filius
tangit. atq angit. uidete. e̾ẽ. turbas quȩ corripi¬
ant᷑ cȩcos clamantes. Om̃s qui hac turba sanari
uultis non uos deterreant. quia multi nõ nme
nis oꝑibus : damate inter turbas conpescentes. re¬
uocantes. insultantes : malo uiuentes. Non enim
solis uocib conprimunt bonos xp̃ianos mali: sed
oe malis oꝑibus. Non uult bonus xp̃ianus ire.

Expanded text:
et majestas Verbi Dei, per quod facta sunt omnia, aperiat oculos vestros. Idem Tobias monens filium suum, ad hoc monebat ut clamaret: id est, ad bona opera monebat. Dicebat illi ut daret pauperibus, praecipiebat ut eleemosynas faceret indigentibus, et docebat dicens: Fili, eleemosynae non sinunt ire in tenebras . Consilium percipiendae atque obtinendae lucis caecus dabat. Eleemosynae, inquit, non sinunt ire in tenebras. Si ei filius responderet mirbris es, qui mihi dicis, Eleemosynae non sinunt ire in tenebras? Noverat ille de qua luce doceret filium, noverat in interiore homine quod videbat. Filius tangit atque angit, videte esse turbas quae corripiant caecos clamantes. Omnes qui in hac turba sanari vultis, non vos deterreant: quia multi sunt nomnis operibus. Clamate inter turbas compescentes, revocantes, insultantes, male viventes. Non enim solis vocibus comprimunt bonos Christianos mali, sed et malis operibus. Non vult bonus Christianus ire
Abbreviated transcription (Latin):
quod factũ.ẽ. quod fulget de cęlo. uel quod exhi¬
betur de lucerna gaudent. Et quo mado miseri
udent᷑. qui hoc uidere non possunt: Ego autẽ
quare loquor: Quare ista dico. nisi ut ista horter
om̃s nos ad clamandũ cum transit iłs. Lucem
cõ mendo sc̃itati ur̃e amandam : quã forte non ui¬
detis. Credits dũ nondũ uidetis: & clamate ut ui¬
deatis. Quanta putat᷑ infelicitas hominũ. qui lu¬
cem istam corporalẽ non uident: Excȩcatus est
aliquis : continuo dicit᷑. Iratũ dm̃ habuit aliquid
mali coͣmisit. Noc uxor tobr dicebat uiro. Clama¬
bat ille ꝓpt̃ hedũ ne de furto esset : nolebat sonũ
furti audire indomo sua. Illa defendens factum
suũ : op ꝓbrio ꝑcutiebat maritum. Et cum ille
diceret. reddite side furto.t̃: illa respondebat in¬
sultans. Ibi sunt iusticis tuȩ Quam cȩca erat quę
furtũ defendebat. & quam lucc̃ uidebat. qui furcũ

Expanded text:
quod factum est, quod fulget de coelo, vel quod exhiquod factum est, quod fulget de coelo, vel quod exhibetur de lucerna, gaudent. Et quomodo miseri videntur, qui hoc videre non possunt? Ego autem quare loquor, quare ista dico, nisi ut horter omnes vos ad clamandum, cum transit Jesus? Lucem commendo Sanctitati vestrae amandam, quam forte non videtis. Credite, dum nondum videtis; et clamate, ut videatis. Quanta putatur infelicitas hominum, qui lucem istam corporalem non vident? Excaecatus est aliquis: continuo dicitur, Iratum Deum habuit, aliquid mali commisit. Hoc uxor Tobiae dicebat viro. Clamabat ille propter haedum, ne de furto esset; nolebat sonum furti audire in domo sua: illa defendens factum suum, opprobrio percutiebat maritum: et cum ille diceret, Reddite, si de furto est; illa respondebat insultans, Ubi sunt justitiae tuae ? Quam caeca erat, quae furtum defendebat: et quam lucem videbat, qui furtum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib uits ꝓfessio nen sidei cõmemnorantis. Iam ut
clamantes sanent᷑ : stat iħs. Et enĩ iam stantẽ uidet
iħm: qui dicit. Et si noueramus xp̃m scđ̾m carneur
sed iam nunc non nouimus. Xp̃i enĩ diuinitatẽ iuds¬
bat: quantũ in hac uita potest. Est diuinitas xp̃r. c̃.
humanitas xp̃i. Diui nitas stat : humanitas transit.
Quid . ẽ. diuinitas stat Non mutat᷑. non conuellit᷑.
non recedit. Non enĩ sic ad nos uenit. ut a patrs
discederet: nec ita ascendit ut loco moueret᷑. As¬
suntã caro. lo cũ mutauit. Deus aut̃ assumens
carnẽ. quia in loco non .G̃. nec iutat locũ tangam᷑
astante. xp̃o sanent᷑ oculi nr̃i. Sed quorum oculr
Clamantiũ scilicet cum transit. id . ẽ. benc oꝑ antiũ
ꝑ eam fidẽ quȩ dispensata. ẽ. temporalit̃. ad eru-¬
diendos nos paruulos. Sanatis aut̃ oculis. quid prs¬
ciosius habere poterimus fr̃s . Lumͣ hoc qui uident

Expanded text:
operibus, vita professionem fidei commemorantes. Jam ut operibus, vita professionem fidei commemorantes. Jam ut clamantes sanentur, stat Jesus. Etenim jam stantem videt Jesum, qui dicit: Et si noveramus Christum secundum carnem, sed jam nunc non novimus . Christi enim divinitatem videbat, quantum in hac vita potest. Est divinitas Christi, est humanitas Christi. Divinitas stat, humanitas transit. Quid est, Divinitas stat? Non mutatur, non convellitur, non recedit. Non enim sic ad nos venit, ut a Patre discederet: nec ita ascendit, ut loco moveretur. Assumpta carne, locum mutavit: Deus autem assumens carnem, quia in loco non est, nec mutat locum. Tangamur stante Christo, sanentur oculi nostri. Sed quorum oculi? Clamantium scilicet, cum transit: id est, bene operantium per eam fidem, quae dispensata est temporaliter ad erudiendos nos parvulos. 15. Sanatis autem oculis, quid pretiosius habere poterimus, fratres? Lumen hoc qui vident
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ seuerauerint in faciendo talia qualia precs.¬
pit xp̃s & non attenderint turbas ꝓhibentes. neq
magni penderint quod xp̃m uident᷑ sequi. id .ẽ.
quod xp̃iani apellant᷑. sed plus amaueruit lucem
quam xp̃s.ẽ redditurus quã timuerint strepitum
ꝓ hibentium : nullo modo separabunt᷑. ce stabit iłis
modo ꝑ fidem sentimus xp̃m transeuntẽ temꝑa li
dispensatione : sic intelligamus xp̃m stants̃ in cõ¬
mittabili ȩcnitate. Ibi enĩ sanat᷑ oculus  quando
intelligit᷑ xp̃i diuniitas. Percipiat hoc caritas ur̃a:
attendite quod dicam magnũ sacram̃tũ. O m̃ia tem
Credimus infiliũ dĩ: non solum in uerbũ ꝑ quod facta
sunt om̃ia. sed inipsum uerbũ factũ carnc̾ ut habita¬
ret in nobis natum de uirgins maria. & cę̧ta quȩ si¬
des habet. quȩ nobis exhibita sunt ut xp̃s transirto.
dẽ cȩcis uestigia transeuntis audientib cdamaretur

Expanded text:
qui perseveraverint in faciendo talia qualia praecequi perseveraverint in faciendo talia qualia praecepit Christus, et non attenderint turbas prohibentes, neque magnipenderint quod Christum videntur sequi, id est, quod christiani appellantur; sed plus amaverint lucem quam Christus est redditurus, quam timuerint strepitum prohibentium: nullo modo separabuntur, et stabit Jesus, entimus Christum transeuntem temporali dispensatione; sic intelligamus Christum stantem incommutabili aeternitate. Ibi enim sanatur oculus, quando intelligitur Christi divinitas. Percipiat hoc Charitas vestra: attendite quod dicam grande sacramentum. Omnia tempCredimus in Filium Dei, non solum in Verbum per quod facta sunt omnia; sed in ipsum Verbum factum carnem, ut habitaret in nobis, natum de virgine Maria, et caetera quae fides habet, quae nobis exhibita sunt, ut Christus transiret, et ut caeci vestigia transeuntis audientes, clamarent
Abbreviated transcription (Latin):
conpescebat. clamorẽ querentiũ salutem. Er̃s iudeas
quid dicam. Nescio enĩ quomͦ dicam : sed plus nescio
quomodo taceam. dico hoc: & aꝑte dico. Timeo enĩ
iłim transeuntem & manentem: & idõ tacers non
possum. Bonos xp̃ianos. uere studiosos. uolente
facers p̃cepta dĩ quȩ in ęuangłio scripta sunt : xp̃i¬
ani mali &e tepidi ꝓhibent. Turba ipsa quȩ cum
dño .G̃. ꝓhibet clamautes: ĩd .c̃. ꝓhibet bene oꝑan¬
tes. no ꝑseuerando sanentͥ. Clament illi. non defici¬
ant: neq ducant᷑ quasi auccoritate turbarũ. nec
eos qui pͥores xp̃iani facti sunt male uiuentes. &
bonis oꝑibus in uidences imitentur. Non dicant quo¬
modo uiuunt istitam multi. sic uiuamus. Quare non
perius quomͦ dicit ęuangłm: Quare uis uiuers scđm
in crepationem turbȩ ꝓ hibentis. & non scđm uestigia
dñi transeuntis: Insultabunt. uituꝑabunt. reuoca¬
bunt: clama quo usq ꝑuenias adaures iħu. Nam

Expanded text:
compescebat clamorem quaerentium sanitatem. Fratres, videtis compescebat clamorem quaerentium sanitatem. Fratres, videtis quid dicam? Nescio enim quomodo dicam: sed plus nescio quomodo taceam. Hoc dico, et aperte dico. Timeo enim Jesum transeuntem et manentem: et ideo tacere non possum. Bonos Christianos, vere studiosos, volentes facere praecepta Dei, quae in Evangelio scripta sunt, Christiani mali et tepidi prohibent. Turba ipsa quae cum Domino est, prohibet clamantes; id est, prohibet bene operantes, ne perseverando sanentur. Clament illi, non deficiant, neque ducantur quasi auctoritate turbarum; nec eos qui priores christiani facti sunt, male viventes, et bonis operibus invidentes imitentur. Non dicant: Quomodo isti vivunt tam multi, sic vivamus. Quare non potius quomodo dicit Evangelium? Quare vis vivere secundum increpationem turbae prohibentis, et non secundum vestigia Domini transeuntis? Insultabunt, vituperabunt, revocabunt: tu clama quo usque pervenias ad aures Jesu. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
appetat uindicari. Paret maxillam ꝑcutienti oret ꝓ
immicis. Si quis ei abstulerit sua: non repetat. Si quid
cȩꝑit: om̃s sui cognati. affines. amici. cõmouent᷑. Qui
diligunt scłm: contradicunt. Quid insams. Nimius es.
Nunquid alii non sunt xp̃iani: Ista stalticia. c̃ ista dem̃¬
tia est. Et cęcera talia turba damat: ne cęci clament.
Turba clamantes corripiebat : sed eorũ clamores nonuin¬
cebat. Intelligant. quid faciant : qui uolunt sanari.
t nunc iłis transit : qui uixta uiam sunt clament. Hu
sunt enĩ qui labiis honorant: cor aut̃ eorũ longe. ẽ. a dõ.
Ipsi sunt iuxta uiã quil precepit dñs obtritis cords.
Nam cum recitant᷑ ea quȩ fecit dñs transeuntia sem per
nobis exhibet᷑ transiens iłis. quia usq infinẽ scłi non
desunt cȩci sedentes ad uiam. Opus.G̃. ergo: ut cla-¬
ment illi uixta uiã sedentes. Turba quȩ cum dño erat

Expanded text:
appetat vindicari, paret maxillam percutienti, oret pro appetat vindicari, paret maxillam percutienti, oret pro inimicis; si quis ei abstulerit sua, non repetat; si quid coeperit, omnes sui cognati, affines, amici commoventur. Qui diligunt saeculum, contradicunt. Quid insanis? Nimius es: numquid alii non sunt christiani? Ista stultitia est, ista dementia est. Et caetera talia turba clamat, ne caeci clament. Turba clamantes corripiebat: sed eorum clamores non vincebat. Intelligant quid faciant, qui volunt sanari. Et nunc Jesus transit: qui juxta viam sunt, clament. Hi sunt enim qui labiis honorant, cor autem eorum longe est a Deo . Ipsi sunt juxta viam, quibus praecipit Dominus obtritis corde. Nam cum recitantur ea quae fecit Dominus transeuntia, semper nobis exhibetur transiens Jesus. Quia usque in finem saeculi non desunt caeci sedentes ad viam. Opus ergo est ut clament illi juxta viam sedentes. Turba quae cum Domino erat,
Abbreviated transcription (Latin):
rent cȩci ut possent clamare. Sed cum oꝑaretur
transitoria. id .c̃. humiliaret se. factus obȩdiens
usq ad iortẽ mortẽ aut̃ crucis clamauerunt. dus¬
duo cȩci. miserere. nr̃i fili dauid quia &e hoc ipsũ
quod dũs &e creator dauid. etiã filius dauid esse
uoluit: in tempore hoc egit. transiens hoc fecit.
ere bonis oꝑibus : Hoc dico fr̃s: ne forte simus
strepentes uocib & muti morib. Quis .ẽ. qui cla¬
mat ad xp̃m ut pellat̾ uit̾ior cȩ itas transeunts
xp̃o. id .G̃. dispens ante nobis temporalia sacram̃ta
dicit non lingua sed uita. mͥ imindus crucifixus
ce non surdus audit. Res ur̃as uendite & datae
pauꝑibus facite uobis sacculos non ueterascentes.
thes aurũ non desicientẽ incęlo: Tamq uestigiorũ
sonitũ xp̃i transeuntis audiens clamet cȩcus id ũ.
contempuere: incipiat cõpiosa sua distribuere ꝓ nichilo
habere quȩ homines amant. Cotemnat iniurias non

Expanded text:
rent caeci, ut possent clamare. Sed cum operaretur rent caeci, ut possent clamare. Sed cum operaretur transitoria, id est, humiliaret se, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis, clamaverunt duo caeci, Miserere nostri, fili David. Quia et hoc ipsum quod Dominus et creator David, etiam filius David esse voluit, in tempore hoc egit, transiens hoc fecit. ere bonis operibus? Hoc dico, fratres, ne forte simus strepentes vocibus, et muti moribus. Quis est qui clamat ad Christum, ut pellatur interior caecitas transeunte Christo, id est, dispensante nobis temporalia sacramenta, dicit non lingua, sed vita, Mihi mundus crucifixus et non surdus audit, Res vestras vendite, et date pauperibus; facite vobis sacculos non veterascentes, thesaurum non deficientem in coelo : tanquam vestigiorum sonitum Christi transeuntis audiens clamet ad haec caecuscontemnere, inopi sua distribuere, pro nihilo habere quae homines amant; contemnat injurias, non