comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solam putat: nisi diligentus in tuentur. nͥ
manum porrigat. nisi sp̃ũ oris. id est flatu
purgaute disceriꝰt: difficile puenit addis¬
cretionem granorũ. Ergo aliquando et ipsa
grana ita sunt quasi se uineta ab inuicem.
et non se tangentia: ut putet unus quisq
cũ ꝓ fecerit qd̾ solus sit. Hȩc cogitatio fr̃s he
liam temptauit tantũ uirum: et dix ad dm̃
sicut etiã apłs cõmenorat. Propħas tuos oc¬
eiderunt. ⁊ altaria tua suffoderunt: et ego
remansi solus. & querunt animã meã. Sed
quid dicit illi diuinũ responsume Reliqui
michi septẽ milia uirorum. qui ñ curuauer̃
genua antebaal. Non dix̃ ei. habes alios duos:
aut tres similes tͥ. Noli inquit putare te
solũ. Aiii uiquit soptẽ milia sunt. et solum
te putas: itaꝙ hoc breuit̃ p̃cipimꝰ : ut dic̾e
uob̾ intelligat᷑ ut fructificet. et oꝑet᷑ ĩ uob̾.
Audite breuit̃. Qsquis ad huc malus ẽ: ñ

Expanded text:
solam putat: nisi diligentius intueatur, nisi solam putat: nisi diligentius intueatur, nisi manum porrigat, nisi spiritu oris, id est, flatu purgante discernat, difficile pervenit ad discretionem granorum. Ergo aliquando et ipsa grana ita sunt, quasi sejuncta ab invicem, et non se tangentia, ut putet unusquisque cum profecerit, quod solus sit. Haec cogitatio, fratres, Eliam tentavit, tantum virum ; et dixit ad Deum, sicut etiam Apostolus commemorat: Prophetas tuos occideram. Sed quid dicit illi responsum divinum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal . Non dixit ei: Habes alios duos aut tres similes tibi. Noli, inquit, putare te solum. Alia, inquit, septem millia sunt, et solum te putas! Itaque hoc breviter praecipimus, ut dicere vobis intelligatur, ut fructificet, et in vobis operetur. Audite breviter: Quisquis adhuc malus est, non
Abbreviated transcription (Latin):
Adã erat: xp̃c sit. Uetꝰ erat. nouus sit:
et cetera quȩ ibi secunt᷑. Sed psalmũ ui¬
deamus paulo diligentuiꝰ : quia cũ qͥsq
ꝓfecerit in eccła. necesse ẽ. ut patiat᷑ ma¬
los in eccła: sed ñ eos cognoscit qui tał ẽ.
Qua quã multi mali murmurent ad u̾sꝰ
malos⁊ qͥ nͦi faciliꝰ unꝰ sanus fert duos egro¬
tos: quã duo egroti se in tucem sinigulos.
Itq hoc p̃cipimꝰ fr̃s. area esteccła huius
temporis: sepe diximꝰ. sepe dicimꝰ.⁊ et
paleam habqr et frumentum. Nemo q̃rat
exire totã paleam: nͥ tempore uentilatio¬
nis. Nemo aute tẽpꝰ uentilationis dese¬
rat areã: quasi dum ñ uult pati pecea¬
tores : ne p̾ter areã inuentꝰ. pͥuꝰ ab auib
colligat᷑. quã ingrediat᷑ in horreum. Quo¬
mͦ aut̃ hoc fr̃s dicat᷑: attendite G̃ rana cũ
ceperint triturari uit̾ paleas iãse ñ tãgunt:
ita quasi non se nouerint. quia int̾cidit palea.
Et quicũq longuis attendit aream: paleam

Expanded text:
Adam erat, Christus sit: vetus erat, novus sit; et caetera quae ibi sequuntur. 5. Sed Psalmum videamus paulo diligentius, quia cum quisque profecerit in Ecclesia, necesse est patiatur malos in Ecclesia. Sed non eos cognoscit qui talis est; quanquam multi mali murmurent adversus malos, quomodo facilius unus sanus fert duos aegrotos, quam duo aegroti se invicem singulos. Itaque hoc praecipimus, fratres, Area est Ecclesia hujus temporis: saepe diximus, saepe dicimus, Et paleam habet et frumentum. Nemo quaerat exire totam paleam, nisi tempore ventilationis. Nemo ante tempus ventilationis deserat aream, quasi dum non vult pati peccatores: ne praeter aream inventus, prius ab avibus colligatur, quam ingrediatur in horreum. Quomodo autem hoc, fratres, dicamus attendite. Grana cum coeperint triturari, inter paleas jam se non tangunt; ita quasi se non noverunt, quia intercedit palea. Et quicumque longius attendit aream, paleam
Abbreviated transcription (Latin):
meis. Hoc ÷ eiũ benedicere dnm in ec¬
desiis fr̃s: sic uiuere ut ꝑ mores cuiusq
benedicatur dñs. Nam qui benedicit
dũo lĩgua. et factis maledicit : ñ in ec¬
lisiis benedicit dño. Liugua prope õs
benedicunt : sed ñ om̃s factis. Quidã
uoce benedicunt: quidã morib In quoꝵ
aut̃ morib ñ in uenitur q̃ audiunt
faciunt blasphemari dum̃: ut illi qui nondũ
intrant in eccłam. quam uis ament peccata
sua. ideo nolunt ẽẽ. xp̃iam: tamen excusent
se ꝑmalos. ut blandiantur sibi se ipsos seducen
tes. & dicant. Quid mͥ ꝑ suades ut xp̃ianus sini
Egofiaudem axp̃iano passus sum: et nunqͣ.
feci. falsum michi uirauit xp̃ianus. et ego
nunquam. Et cũ ista dicunt: npediunt salu¬
ti ut nichil eis ꝓsit. Non quidem qd̾ iam bo¬
ni sunt: sed quod mediocrter mali. Quo inͦ
em̃ nichil prodest aperire oculos. si sit quisq
intenebris: ita nchil ꝓdest. ẽẽ. uluce si clausi

Expanded text:
meis. Hoc est enim benedicere Deum in Ecmeis. Hoc est enim benedicere Deum in Ecclesiis, fratres, sic vivere ut per mores cujusque benedicatur Deus. Nam qui benedicit Dominum lingua, et factis maledicit, non in Ecclesiis benedicit Dominum. Lingua prope omnes benedicunt, sed non omnes factis. Quidam voce benedicunt, quidam moribus. In quorum autem moribus non invenitur quod aiunt, faciunt blasphemari Deum, ut illi qui nondum intrant Ecclesiam, quamvis ament peccata sua, et ideo nolint esse christiani, tamen excusent se per malos, ut blandiantur sibi, seducentes seipsos, et dicant: Quid mihi persuades ut Christianus sim? Ego fraudem a christiano passus sum, et nunquam feci; falsum mihi juravit christianus, et ego nunquam. Et cum ista dicunt, impediuntur a salute: ut nihil eis prosit, non quidem quod jam boni sunt, sed quod mediocriter mali. Quomodo enim nihil prodest aperire oculos, si sit quisque in tenebris: ita nihil prodest esse in luce, si clausi
Abbreviated transcription (Latin):
quasi accepta sint munera. Si aut̃ pauꝑ
habuerit contra. diuitem. et ꝓpaupere
fuerit iudicatum: dicit item diues accepit
munera. Que munera apauꝑ e.: Uidit
inquic pauꝑem et ne rep̃hendetur quod
contra pauꝑem fecerit: opp̾ssit iusticiã.
et ꝓtulit contͣ ueritatem sententiam. Cũ
ergo necesse sit ut hoc dicatur: uidete ñ
posse dici abhis qui munera ñ accipiunt
nisi coram oculis dĩ ÷ qui solus uicdet qͥs
accipiat. aut quis ñ accipiat. Ego aut̃¬
min nocentia mea ambulaui: redime
me ⁊ miserere mei. Pes m̃s in rectitudine¬
stecit. Concussus sum qͥdem undiq scan¬
dalis et temptationib rep̾hendentium
iudicium humane temeritatis: sed pes
m̃s stecit in recittudine. Quare in recti¬
tudint: quia superiꝰ dixerat. et in dũo
spaus non mouebor. Quid ergo concludit
In eccliis benedicam te dũe. Id est inec¬
desi is ñ me benedicam. quasi certus de
hominibꝰ: secl te benedicam i oꝑib

Expanded text:
quasi accepta sint munera. Si autem pauper quasi accepta sint munera. Si autem pauper habuerit contra divitem, et pro paupere fuerit judicatum; dicit item dives, Accepit munera. Quae munera a paupere? Vidit, inquit, pauperem, et ne reprehenderetur quod contra pauperem fecerit, oppressit justitiam, et protulit contra veritatem sententiam. Cum ergo necesse sit ut hoc dicatur, videte non posse dici ab his qui munera non accipiunt, nisi coram oculis Dei, qui solus videt quis accipiat, et quis non accipiat: Ego autem in innocentia mea ambulavi, redime me, et miserere mei: pes meus stetit in rectitudine. Concussus sum quidem undique scandalis et tentationibus reprehendentium judicium humana temeritate: sed pes meus stetit in rectitudine. Quare autem in rectitudine? Quia superius dixerat: Et in Domino sperans non movebor. 14. Quid ergo concludit? In Ecclesiis benedicam te, Domine. Id est, in Ecclesiis non me benedicam, quasi certus de hominibus, sed te benedicam in operibus
Abbreviated transcription (Latin):
quam uidicet. Cũ eñi dicta fuerit sentini
contra unũ erit: et neuter eorum scti cotꝰ
quem futura ẽ. Ille ergo si utrisq placeis
uoluerit: accipit mimiis laudem homii
Sed accepto isto munere: uidete qd muis
amittat. dccipit qd̾ sonat et transit: ꝑdã
qd dicitur et nunquam trtusit. Uerbi
h omiriis mqx ut dictũ fuerit transit: tes
in.ania dimittit sodida. Si aut̃ dõ inus¬
niatur. ⁊ ꝓlaturus ẽ. sententiã contͣ unĩ.
considerante dõ sub quo iudice illã ꝓst̃¬
reni. Ille aut̃ contra quem ꝓlata fuerit: et
si iam effringi ñ potest. quia
tenetur uire forte ñ ecdastico sed principũ
sełi ⁊ qui tantũ deculerunt eccłȩ. ut qͥ. qͥd
inea iudicatum fuerit dissolui ñ possit. Si
gͦ. effringi ñ potest: iã ñ uult in tueri se.
et cecos oculos dirtgit in uidicem. detrahit
quantum potest. Placere inquit illi uo¬
luit: diuiti fauit. ⁊ aut aliqua ab illo ac¬
cepit. et timuit illum offendẽ. Accusat:

Expanded text:
udicet. Cum autem dicta fuerit sententia, contra unum erit; et neuter eorum scit contra quem futura est. Ille ergo si utrisque placere voluerit, accipit munus laudem hominum. Sed accepto munere isto, videte quod munus amittat. Accipit quod sonat, et transit: perdit quod dicitur, et nunquam transit. Verbumhominis mox ut dictum fuerit, transit. Tenet inania, dimittit solida. Si autem Deum intueatur, prolaturus est sententiam contra unum, considerato Deo, sub quo judice illam profert. Ille autem contra quem prolata fuerit, et si jam effringi non potest, quia tenetur jure forte non ecclesiastico, sed principum saeculi, qui tantum detulerunt Ecclesiae, ut quidquid in ea judicatum fuerit, dissolvi non possit; si ergo effringi non potest, jam non vult intueri se, et caecos oculos dirigit in judicem, detrahit quantum potest. Placere illi, inquit, voluit, diviti favit, aut aliquid ab illo accepit, aut timuit illum offendere. Accusat
Abbreviated transcription (Latin):
accipuittt. Q & dico petrus accepit: dominꝰ
accepit. kocidos habuit: ea que mitteban¬
tur uidas auferebat. Sed qͥd ⁊ accipere
munera propt̃ numera: laudare honimen
adilare honnuem. palpare blaudiendo. iud¬
care contra ueritatem propt̾ munera. ꝓpt̾
que ninera: nou solum propt̾ argentiun
et aurum et huius modi aliquid. sed ȩtiar
propt̃ laudem qͥuidicat: male munus a¬
cepit. et muniis qđ nichil ianus. Patur
em̃ illi manus ad accipiendum iuditium
lingue alienȩ: & ꝑdidit iudiciuma conla¬
entiȩ sue. ł rggo in quorum manib iniqͥt¬
tes sunt: dex̾ta eorum repleta ẽ. munerib
Uidetis fr̃s quia coram dõ sunt: in quorum
manib non sunt iniquitates. Nec dextera en
repleta ẽ. muneribus: utiq coram dõ. Et non
possunt nͥ dõ dicere: tu scis. Non posfunt
ut duo homines habeant causam apud ser¬
uũ dĩ: neno nͥ suã iustam dic̃ causã. Ham
si unquam putaret causã suã : iudicem ñ
quereret. Et ille se putat iustam causã ha¬

Expanded text:
cclesia. Quod dico, Petrus accepit, Dominus accepit, loculos habuit, ea quae mittebantur Judas auferebat. Sed quid est accipere munera? Propter munera laudare hominem, adulari homini, palpare blandiendo, judicare contra veritatem propter munera. Propter quae munera? Non solum propter aurum et argentum et hujusmodi aliquid, sed etiam propter laudem qui judicat male, munus accipit, et munus quo nihil inanius. Patuit enim illi manus ad accipiendum judicium linguae alienae, et perdidit judicium conscientiae suae. Ergo in quorum manibus iniquitates sunt, dextera eorum repleta est muneribus. Videtis, fratres, quia coram Deo sunt, et in quorum manibus non sunt iniquitates, nec dextera eorum repleta est muneribus, utique coram Deo, et non possunt nisi Deo dicere, Tu scis: non possunt ut duo homines habeant causam apud servum Dei; nemo nisi suam justam dicit causam; nam si iniquam putaret causam suam, judicem non quaereret. Et ille se putat justam causam ha
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc eñ tͥ ꝓmisi. Ad hoo xp̃ianus factu
es: ut in scło isto floreres. Torquers
quia hic mali florent: qͥ cũ diabolo
po stea corquebunt᷑. Sed inde hoc d¬
cis: Unde fluctib stagni et temposta¬
te turbaris: quia dormit iħs: id ẽ
quia fides tua quȩ ẽ. de iħu sopita
ẽ in corde tuo. Od facis ut libereris
excita iħm et dic. Magist̃: perimus
Monent eñi incerta stagni : iperimus.
Puigilat ille. id ẽ redit adte fides tua:
et adiuuante illo considerabis in aĩa
tua: quia ea que dantur modo mab
non cũ ilł ꝑ seuerabunt. Aut enũ uiuen¬
tes eos deserunt.⁊ aut amorientibꝰ deserũ¬
Illi qd tẽporalit᷑ concedit᷑: cito tollitur.
Noruit enĩ ut flos femi. Omĩs aut̃ caro
fenũ. Aruit fenũ flos decidit: uerbum
aut̃ adñi manet in et̃num. Pone ergo dor¬
sum ad id quod cadit: et faciem ad illud
qd manet. łuigilante xp̃o. iam tempestas
iIla non quatiet cor tuum: ñ obplebunt

Expanded text:
Haec enim tibi promisi? ad hoc christianus factus Haec enim tibi promisi? ad hoc christianus factus es, ut in saeculo isto floreres? torqueris, quia hic mali florent, qui cum diabolo postea torquebuntur? Sed unde hoc dicis? unde fluctibus stagni et tempestate turbaris? Quia dormit Jesus, id est, quia fides tua quae est de Jesu, sopita est in corde tuo. Quid facis ut libereris? Excita Jesum, et dic, Magister, perimus . Movent enim incerta stagni: perimus. Evigilabit ille, id est, rediet ad te fides tua; et adjuvante illo, considerabis in anima tua, quia quae dantur modo malis, non cum illis perseverabunt: aut enim viventes eos deserunt, aut a morientibus deserunIllis quod temporaliter conceditur, cito tolliturt enim ut flos feni. Omnis enim caro fenum: aruit fenum, et flos decidit: verbum autem Domini manet in aeternum . Pone ergo dorsum ad id quod cadit, et faciem ad illud quod manet. Evigilante Christo jam tempestas illa non quatiet cor tuum, non opplebunt
Abbreviated transcription (Latin):
uerit fit odiun: cũ factũ fuerit o diun
iã honneida ẽ. Omuis eñi qui odit frim
suũ : homicida ẽ. sicut dicit ioħs apłs
Item ipse dicit. Quia om̃is qui odit frm
suũ ÷ intenebris manq Et non mirum
si ille intenebris manet: aqͦ occidit sol.
euan. gelio. periclitabat᷑ nauigium
in stagno: et dormiebat iħc. Nauig¬
mus eñi ꝑ qͦd dã stagnũ: et uentus et
ꝓcelle ũ de sunt. Temptationib huus
nr̃m. Unde aut̃ fit: nͥ quia dorrait
iħc ⁊ Si non dormiret iħc iite tepesta¬
tes istas ñ patereris: seo tranquillitatẽ
haberes interitiꝰ. Cũ iuigilat tecũ iħe
quidem. aut Sormtt iħc: fides tua qui
ẽ. de iħu ob dormiͣt᷑. Surgunt ꝓ celle hu
stagni. Uides malos florere. bonos labo¬
rare: tẽptatio ẽ. fluctꝰ ẽ. et dubitat aĩa
tua. O ds̃ ipsa ẽ. iusticia tua ut malifo¬
reant. ⁊ boni laborent: dicis dõ. Ipsa ẽ
iusticia tua : et ds̃ tͥ. ipsa ẽ. fides tua

Expanded text:
averit, odium fit; cum factum fuerit odium, averit, odium fit; cum factum fuerit odium, jam homicida es. Omnis enim qui odit fratrem suum, homicida est , sicut dicit Joannes apostolus. Item ipse dicit, quia omnis qui odit fratrem suum, in tenebris manet : et non mirum si ille in tenebris manet, a quo occidit soldistis in Evangelio: Periclitabatur navigium in stagno, et dormiebat Jesus . Navigamus enim per quoddam stagnum, et ventus et procellae non desunt: tentationibusnavigium. Unde autem fit, nisi quia dormit Jesus? Si non dormiret in te Jesus, tempestates istas non patereris; sed tranquillitatem haberes interius, convigilante tecum Jesu. Quid est autem, dormit Jesus? Fides tua quae est de Jesu, obdormivit. Surgunt procellae stagni hujus, vides malos florere, bonos laborare; tentatio est, fructus est. Et dicit anima tua: O Deus, ipsa est justitia tua, ut mali floreant, boni laborent? Dicis Deo: Ipsa est justitia tua? Et Deus tibi: Ipsa est fides tua?
Abbreviated transcription (Latin):
loquimini ueritatẽ unus. qͥsq cũ ꝓximo
suo. qr sumus in uicẽ menbra. Irascimiui.
et nolite peccare. Si proptea irasceris seruo
tuo qr peccauit: nec tu ipse pecces irasc̾e̾
t. Sol ñ occidat: suꝑ iracundiam ur̃am.
Intelligit᷑ quidem scđm tempꝰ fr̃s : quia
si ex ipsa humana conditione et in firiitate
mortalitatis quã portamꝰ subreꝑit ira xp̃ia¬
no. ñ deb& dui tenere: et fieri pͥ dianasi.
Rice illam decorde antequã occidat lux
ista uisibił : ne te deserat lux illa inuisi¬
bilis. Sed et alit̃ bene intelligit᷑: quia ẽ.
nt sol iusticie ueritas xp̃c. Non iste sol qui
adorat᷑ apaganis et manicheis. et iudecur
etiã apeccatoribus: sed ẽ. ille alius cuiꝰ ueri¬
tate natura humana illustrat᷑: ad queni
gaudent angłi. Homiinũ aut̃ in firmate
aties cordis. et si trepidant sub radus eiꝰ:
adeum tam̃ conteplandum ꝑmandata pur¬
gantur. Cũ coeperit iste sol in hominibus.
cũ tu abipso occidis. Quia ira cũ inuecen¬

Expanded text:
loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo: quia sumus invicem membra. Irascimini; et nolite peccare. Si propterea irasceris servo tuo quia peccavit: ne et tu ipse pecces, irascere tibi. Sol non occidat super iracundiam vestram : intelligitur quidem secundum tempus, fratres; quia etsi ex ipsa humortalitatis, quam portamus, subrepit ira christiano, non debet diu teneri et fieri pridiana. Ejice illam de corde antequam occidat lux ista visibilis, ne te deserat lux illa invisibilis. Sed et aliter bene intelligitur, quia est noster sol justitiae veritas Christus, non iste sol qui adoratur a Paganis et Manichaeis, et videtur etiam a peccatoribus; sed ille alius cujus veritate humana natura illustratur, ad quem gaudent Angeli, hominum autem infirmatae acies cordis etsi trepidant sub radiis ejus, ad eum tamen contemplandum per mandata purgantur. Cum coeperit iste sol in homine cum tu ab ipso occidas: quia ira cum inveter
Abbreviated transcription (Latin):
habitat: ut et debonis sius ipse glorficetur
ut non sibi ueluit tribuere. & quasi propriui
uindicare quod ab illo aeceperunt. ipsi ꝑtient
addecorem domus dĩ. Nec disceriu illos uelloe
scriptura: nͥ quia sunt quidam qͥ domum
dĩ habent quidem. & nolunt in dõ gloriari
sed nise. habent quidem domum di: sed nec
ꝑtiuent addecorem domus di. Qui eñ ꝑtinent
addecorem domus dĩ. in quibus habitat gla
aĩ: ipsi siuit locis habitationis gle tue. Inqͥb.
aut̃ habitat gła dei nͥ qui sic gloriantur. ut
ñ uise sed in dĩo glorientur: Ergo quia ailexi
decorem domus tuȩ. id ÷ om̃s qui ibi sunt. &
głam tuã querunt: sedo ũ p̃sumpli in homi¬
ne. et ñ consensi impiis et non introibo. et
non sedebo incongregatione ipsorũ: quiꝰ ͭ ta
fui in eccła dĩ. Quid mͥ retribuas: Sequit̃ quȩ
Responddeamus. He ꝑdas cũ impiis animã
mea: et eũ uiris sanguinum uitam meã.

Expanded text:
Dominus, ut et de bonis suis ipse glorificetur, Dominus, ut et de bonis suis ipse glorificetur, ut non sibi velint tribuere, et quasi proprium vindicare quod ab illo acceperunt, ipsi pertinent ad decorem domus Dei. Nec discerni illos vellet Scriptura, nisi quia sunt quidam qui donum Dei habent quidem, et nolunt in Deo gloriari, sed in se: habent quidem donum Dei, sed non pertinent ad decorem domus Dei. Qui enim pertinent ad decorem domus Dei, in quibus habitat gloria Dei, ipsi sunt locus habitationis gloriae Dei. In quibus autem habitat gloria Dei, nisi qui sic gloriantur, uErgo quia dilexi decorem domus tuae, id est, omnes qui ibi sunt et gloriam tuam quaerunt; sed et non praesumpsi in homine, et non consensi impiis, et non introibo, et non sedebo in congregatione eorum; quia ita fui in Ecclesia Dei, quid mihi retribues? Sequitur quid respondeamus: Ne comperdas cum impiis animam meam, et cum viri
Abbreviated transcription (Latin):
ł hoc enum ipse apłi dix̃. alio loco hominibꝰ suꝑ bientib
e uolentib sibi tribuere qd di ẽ. Sde bono suꝵ hueri
quasi de suo hoc eis dix. Qiud eni habes qd naccepisti
Si aut̾ a ccepisti qͥd eforiaris quasi ii acciperis:¬
Id huc habet malos: sed decor domus dĩ in nob̾
ẽ. in scĩs ẽ. Ipsum decorem domus tue dilexi: et
locum habitationis głe tuȩ. Quidẽ hoc: & hoc
dicam: ad illun sensum ꝑtiuet sub obscurum ali¬
quantum. adiuuet me dominus: & intentio
cordisur̃i ab eodem dño nspurita. Quid ait locũ
habitationis głȩ cuȩ : Dixtt prius decorem do¬
nius tue. et exponit qͥd sit decor domus dĩ: Lo¬
eus in quit habitacionis głe tuȩ. Hon suffieit di¬
cere locus habitationis domuis dĩ : sed locus habi¬
tationis głe dĩ. Quȩ ẽ. gła dĩs dequa paulo an¬
te dicebam: ut qui sit bonus. non iuse sed
uidonuino glorietir. Om̃s enĩ peccaueriut :
et eigent gła dĩ. In quibus ergo sic douiuius

Expanded text:
 Hoc enim ipse Apostolus dixit alio loco hominibus superbientibus, et volentibus sibi tribuere quod Dei est, et de bono sic gloriari quasi de suo, hoc eis dicit: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperisadhuc habet malos, sed decor domus Dei in bonis est, in sanctis est: ipsum decorem domus tuae dilexi. Et locum habitationis gloriae tuae. Quid est hoc? Et hoc dicam, ad illum sensum pertinet subobscurum aliquantum: adjuvet me Dominus, et intentio cordis vestri ab eodem Domino inspirata. Quid ait, locum habitationis gloriae tuae? Dixit prius, decorem domus tuae: et exponit quid sit decor domus Dei, Locus, inquit, habitationis gloriae tuae. Non sufficit dicere, Locus habitationis Dei, sed, Locus habitationis gloriae Dei. Quae est gloria Dei? De qua paulo ante dicebam, ut et qui fit bonus, non in se, sed in Domino glorietur . Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . In quibus ergo sic habitat
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem menbrassi. Ne aut̃ quisquã ur̃m ita
cogitet fr̃s. cũ xp̃iano loquendã ueritatem:
et eũ pagano mendatium. cũ ꝓximo tuo lo¬
querȩ. ꝓrimus tuus ille ẽ: qui tecũ natus
ẽ. exadã et eua. Om̃s ꝓximi sumtis. conditio¬
ne t̃rene natiuitatis: ⁊ alit̾ fr̃s illa spe celestis
heditatis. ꝓximũ tuũ debes putare om̃em ho¬
minem: & ante quã sit xp̃ianus. Non enum
nosti quid sit apud dm̃: quomͦ illum presci¬
erit ds̃ ignoras. aliquando quẽ irrides ado¬
rantem lapides: conuertitur et ad orat dm̃.
fortasse religiosiꝰ quantu qui eũ paulo antea
itridebas. Sunt etgo ꝓximi nr̃i latentes
in his hominib qui nundum sunt in eccła.
et sunt longe anob̾ latentes ui eccła. Ideoq
qui non scimꝰ futura. unũ quẽq ꝓ ximum
habemꝰ: ñ solũ cõditione mortalitatis hu¬
mane qua in hac terra eadem sorte deue

Expanded text:
invicem membra . 2. Ne autem quisquam vestrum ita cogitet, fratres, cum christiano loquendam veritatem et cum pagano mendacium. Cum proximo tuo loquere. Proximus tuus ille est, qui tecum natus est ex Adam et Eva. Omnes proximi sumus conditione terrenae nativitatis: sed aliter fratres illa spe coelestis haereditatis. Proximum tuum debes putare omnem hominem, et antequam sit christianus. Non enim nosti quid sit apud Deum, quomodo illum praesciverit Deus ignoras. Aliquando quem irrides adorantem lapides, convertitur, et adorat Deum, fortasse religiosius quam tu, qui eum paulo ante irridebas. Sunt ergo proximi nostri latentes in his hominibus, qui nondum sunt in Ecclesia; et sunt longe a nobis latentes in Ecclesia. Ideoque qui non scimus futura, unumquemque proximum habeamus, non solum conditione mortalitatis humanae, qua in hanc terram ea
Abbreviated transcription (Latin):
uamimi aut̃ spũ mentis ur̃e: ꝙ in duite
nouũ hominẽ qͥ scdm dm̃ creatus ẽ. in iusti¬
cia et scĩtate ueritatis. Et ne aliquis arbi¬
tͣretur deponendã ẽẽ. aliquã substantiam.
quẽ ad modũ se expoliat tunica. ad aliqͥd
formsecus accipiendũ. qͦ mͦ accipit aliqͥs
uestimentũ. quasi ꝑonens ititã tunicam
et sumens alterã. et catnał iste in tellectus
ñ ꝑ mittero homines agere in se iitꝰ sp̃ita¬
lit qd p̃cipiebat apłs secutꝰ ẽ: et expofuit
qͥd ẽẽt. Ex uite ueterem homiuẽ : & indiu

Expanded text:
tu mentis vestrae, et induite novum hominem qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis . Et ne aliquis arbitraretur deponendam esse aliquam substantiam, quemadmodum se exspoliat tunica; aut aliquid forinsecus accipiendum, quomodo accipit aliquod vestimentum, quasi ponens unam tunicam et sumens alteram; et carnalis iste intellectus non permitteret homines agere in se intus spiritualiter quod praecipiebat Apostolus: secutus est, et exposuit quid esset exui veterem hominem, et i
Abbreviated transcription (Latin):
et uniuersi qui habitant ĩ eo.¬
in eo : cũ clarificatus dñs annuntiatur
in fidem omniũ gentium. et utuuersus
orbis terrarum fit ȩccła enis. Ipse suꝑ maria
fundauit eũ. Ipse firmissime stabiliuit eam
suꝑ om̃s fluetus sclĩ huius ut abea suꝑarent᷑
ne nocerent ei. Et suꝑ flumina p̃ꝑarauut eã.
flumina ui mare fluunt : ꝙ cupidi homines
labuntur ui seculum. Etiam istos superat ȩccła:
quȩ dinictis ꝑ dĩ grãm cupiditatib scłaribus
ad recipiendam ini mortalitatis caritatem ꝑa¬

Expanded text:
et universi qui habitant in ea: cum clarificatus Dominus annuntiatur in fidem omnium gentium, et universus orbis terrarum fit Ecclesia ejus. Ipse super maria fundavit eam: ipse firmissime stabilivit eam super omnes fluctus saeculi hujus, ut ab ea superarentur, nec nocerent ei. Et super flumina praeparavit eam: flumina in mare fluunt, et cupidi homines labuntur in saeculum; etiam istos superat Ecclesia quae devictis per Dei gratiam cupiditatibus saecularibus ad recipiendam immortalitatem charitate para
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Et circundabo altare tuũ dñe: ut
admodum te laudem. Q enarrem u¬
niuersa mirabilia tua. Dñe dilexi de¬
sui : & salutem dabit. O uis me
bitationis głe tue. Ubi habitans. glori
animã meã: quia dilexi decorem do¬
mus tuȩ. Et cũ nnpiis sanguinũ uitam
meã: et cũ his qui ꝓrunũ oder̃. Nã duob
cũ inpus et cũ uiris sanguinũ : quoꝵ
oꝑa miqua sunt. Dext̾a eoꝵ repleta ẽ.
muneribꝰ. Et qd̾ eis ad optinaendam sa¬
lutẽ et̃nã datũ ẽ. ad accipienda hurus

Expanded text:
tua. Et circumdabo altare tuum, Domine. tua. Et circumdabo altare tuum, Domine.  ut discam quemadmodum te laudem. Et enarrem universa mirabilia tua: et cum dsui et salutem dabit, quis me bitationis gloriae tuae: ubi habitans glorifianimam meam, quae dilexit decorem domus tuae. Et cum viris sanguinum vitam meam: et cum his qui proximum oderunt. Nam duobus cum impiis et cum viris sanguinum, quorum opera iniqua sunt. Dextera eorum repleta est muneribus: et quod eis ad obtinendam salutem aeternam datum est, ad accipienda hu
Abbreviated transcription (Latin):
notũ me facieus non tͥ quẽ nichil latu.
sed mͥ atq hominib U re renes meos
et cor meũ. Ad hibe medicinale purgi¬
mar ñ merita mea sed miscđia tua
qua me ad talem uitã ꝑ dicxisti: ante
oculos meos ẽ. ꝙ cõ placui inueritate iu
Et quia displicuit mͥ meũ mñdatiũ: con¬
placuit autẽ ueritas tua. placui etiam
ipse cũ ipsa et in illa. Non sedi con
apponere cũ his qui ꝓuidere conantur. qẽ¬
admodum qd fieri ñ potest rerũ transeun¬
tium ꝑfunctione beati suit. Et cũ iniqua ge¬
rentib ñ uitroibo. Et quia ipsa causa ẽ.
om̃nium iniquitatũ: ideo cũ iniqua geren¬
tib absconditam conscientiã ñ habeo. Odio¬
habui congregationẽ malignoꝵ. Ut aut̃
uemiatur adiysũ consilium uanitatis: con¬
gregationeᷤ malignoꝵ fiunt quas odio
habui. Et cũ impus ñ sedebo. Et idõ cũ
tali consilio cũ impus ñ sedebo: id ẽ. pla¬
centes oꝑa mea. Lauabo int̃ innocentes
manus meas: quib amplexabor sublunia

Expanded text:
otum me faciens, non tibi quem nihil latet, sed mihi atque hominibus. Ure renes meos et cor meum: adhibe medicinale purgamar, non merita mea, sed misericordia tua, qua me ad talem vitam perduxisti, ante oculos meos est. Et complacui in veritate tua: et quia displicuit mihi meum mendacium, complacuit autem veritas tua, placui etiam ipse cum illa et in illa. 4. vers. 4.apponere cor meum his qui providere conantur, quemadmodum, quod fieri non potest, rerum transeuntium, perfruitione beati sint. Et cum iniqua gerentibus non introibo: et quia ipsa causa est omnium iniquitatum, ideo cum iniqua gerentibus absconditam conscientiam non habebo. bui congregationem malignorum: ut autem veniatur ad ipsum concilium vanitatis, congregationes malignorum fiunt, quas odio habui. Et cum impiis non sedebo: et ideo cum tali concilio, cum impiis non sedebo, id est, placentes opera mea; lavabo inter innocentes manus meas, quibus amplexabor sublimia
Abbreviated transcription (Latin):
tari suo. hȩc ẽ geueratio querentium do¬
minũ. Sic eñi nascuntur qui querunt eũ:
querentium faciem dĩ iacob. Querentium
faciem dĩ : qui posterius nato pͥ matu in
ne utipeliant aditus quos uos statuistis cu¬
piditatis et tuoris. Et eleuamini portȩ et̃¬
nales Et eleuanuni aditus ȩt̃nȩ uitȩ: reuũ¬
tiationis scło. et conuersionis ad dm̃. Et in¬
troibit rex głȩ. Et introibit rex in quo fine
suꝑbia glorienut: qui suꝑatis portis mor¬
talitatis et pacte factis sibi celestibus mi¬
iste tex głe: Dñs fortis et potens. Quem
tu in firmum & obp̃ssũ putasti. Dominis
potens ni p̃lio. Contrecta cicatrices. et serta¬
es reparatas. et in mortalitati redditam
ni firmitatẽ humanã. Persoluta ẽ. que de¬
bebatur t̾ris: ubi cũ morte belligerataẽ
prophetica uox. Tollite portas ȩtiã celosta
principes ur̃i. quas habetis in animuis he¬
cie et̾nę caritatis & castitatis: ꝑ quas an¬
ma diligit unũ uerũ diñ. ꝙ ñ forncatur

Expanded text:
 6. Haec est generatio quaerentium Dominum: sic enim nascuntur qui quaerunt eum. Quaerentium faciem Dei Jacob: quaerunt autem faciem Dei, qui posterius nato primatum dene impediant, aditus quos vos statuistis cupiditatis et timoris. Et elevamini portae aeternales: et elevamini aditus aeternae vitae, renuntiationis saeculo et conversionis ad Deum. Et introibit rex gloriae: et introibit rex, in quo sine superbia gloriemur; qui superatis portis mortalitatis, et patefactis sibi coelestibus, iiste rex gloriae? Dominus fortis et potens: quem tu infirmum et oppressum putasti. Dominus potens in bello: contrecta cicatrices, et senties reparatas, et immortalitati redditam infirmitatem humanam. Persoluta est quae debebatur terris, ubi cum morte belligerata esprophetica tuba: Tollite portas, etiam coelestes principes, quas habetis in animis hotitiae, charitatis et castitatis, per quas anima diligit unum verum Deum, et non fornicatur
Abbreviated transcription (Latin):
poris scłaris misccłiam tuã. sustinuit. Remi¬
oblitum te homines putant. Et quia mise¬
ricordiȩ tuȩ: ascło sunt. Et hoc reminisc̃e:
quia miscłiȩ tuie a scło sunt. Nunquã enĩ
sine illis fiusti. qui etiam peccantẽ hominẽ
uanitati quidem sed inspe subiecisti: et
tot tantisq creature tue consolationibus.

Expanded text:
poris saecularis misericordiam tuam sustinuit. poris saecularis misericordiam tuam sustinuit. oblitum te homines putant. Et quia misericordiae tuae a saeculo sunt: et hoc reminiscere, quia misericordiae tuae a saeculo sunt. Nunquam enim sine illis fuisti, qui etiam peccantem hominem vanitati quidem, sed in spe subjecisti, et tot tantisque creaturae tuae consolationibus
Abbreviated transcription (Latin):
ille tẽptatus supͣ om̃s angelos tendit ab
pattis. neq angłs. neq uirtus nos sepa¬
quã sꝑare in principe. ⁊ ut qui gloriatr
in domino glorietur. Sunt quidẽ iste
in huius mundi ordinatione uirtutel
sed dñs turtutũ ipse ẽ. rex głȩ.¬
ꝑductus sum usq ad istam infirmitatẽ carnis.
łt qui diserto dõ sicut ds ẽẽ. uolui: aminu¬
tisfima bestiola mortem tumeus desupbia
mea irrisus erubui. Iam ergo inte confido
Neq irrideant me: qui serpentinis atq oc¬
cultis suggestionibus in sidiantes. et sugge¬
rentes euge. euge. ad hȩc deiecerunt. Et eñi
uniuersi qui te expectant non confundant᷑.¬
fundantur iniqui: facientes ad ad quirenda
que transeunt. Uias tuas dñe notas fac mͥ:
et semitras tuas doce me. Quȩ non late funt
nec multitudinem ad interitum ducunt:
sed angustas et paucis notas seinitas tuas
& in longinquã regionẽ peregrinatus ꝑ
me ipsum redire possum : nisi occurras er¬
ranti. N am dñe reditꝰ m̃s toco tractu tem¬

Expanded text:
ille tentatus super omnes angelos tendit, ilipatus, neque angelus, neque virtus nos sepaquam sperare in principe : ut qui gloriatur, in Domino glorietur . Sunt quidem istae in hujus mundi ordinatione virtutes, sed Dominus virtutum ipse est rex glorperductus sum usque ad istam infirmitatem carnis; et qui deserto Deo sicut Deus esse volui, a minutissima bestiola mortem timens, de superbia mea irrisus erubui; jam ergo in te confidoneque irrideant me, qui serpentinis atque occultis suggestionibus insidiantes, et suggerentes Euge, Euge, ad haec dejecerunt. Etenim universi qui te exspectant non confundentfundantur iquae transeunt. Vias tuas, Domine, notas fac mihi, et semitas tuas edoce me: quae non latae sunt, nec multitudinem ad interitum ducunt ; sed angustas et paucis notas semitas tuas et in longinquam regionem peregrinatus , per meipsum redire possum, nisi occurras erranti; nam reditus meus toto tractu tem
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ quãe habui. ł ut tres homines intelligã¬
tur. iłt sit in medio qͥ depouit ueterem
hominẽ et accipit nouũ & Ne ergo qͥsqͣ.
tali carnali cogitatione impeditꝰ minus
faceret qd iubet᷑. et ñ faciens excusaret se
de obscuritate lectionis : dicit in consequen¬
tib Qua propt̃ depouentes mendentiũ:
loquimini ueritatẽ. Et eccȩ hoc ẽ. depo¬
nere tieterem homuẽ : ꝙ. in duere nouũ.
Qua propt̃ deponentes mendatiũ. lo qͥmuu
ueritatẽ unꝰ qͥsq cũ ꝓrimo suo: qͥa sumiꝰ

Expanded text:
em non habui; ut tres homines intelligantur, et sit in medio qui deponit veterem hominem, et accipit novum? ne ergo quisquam tali carnali cogitatione impeditus, minus faceret quod jubetur, et non faciens excusaret se de obscuritate lectionis, dicit in consequentibus: Quapropter deponentes mendacium, loquimini veritatem. Et ecce hoc est deponere veterem hominem, et induere novum: Quapropter, deponentes mendacium, loquimini veri
Abbreviated transcription (Latin):
Uide huitulitatẽ meã et laborem meũ. Uide
humulitatem meã. quia nunquam me iac¬
tautia iusticie abunitate abrũpo. Et laborem
meũ: quo in diciplinatos mͥ comnuxtos suf¬
fero. Et remtte omĩa peccata mea. Et his sacͥ¬
ficiis ꝓpitiatꝰ renutte peccata mea: ñ illa tan¬
tũ uiuentutis et ignorantie: mee antequã
crederẽ.⁊ sed etiã ista que iã exfide uiuẽs
ꝑ infirmitatem uel uite huiꝰ caliginem ãmit¬
to. Respice uumicos meos qm̃ multiplicati
sunt. Non solũ enĩ foris: sed ꝙr iã in ipsa
intus eccłȩ cõ munione ñ desunt. Et odio
nuiquo oderunt me.. Et oderunt me: dili
maiscentur. Non confuudar qui spaui inite. Non
confundar si foite ui surgunt ad uersum me:
et recti non presentia corpali nuscentur tar¬
tum sicut mali: sed consentione eordis. in ipi
innocentia et rectitudine ad herent mͥ. qmͣ
ñ defeci ut uutarer malos. sed sustinui te.
expectans uentilationem ultime muessis tue.

Expanded text:
ide humilitatem meam et laborem meum: vide humilitatem meam, qua nunquam me jactantia justitiae ab unitate abrumpo; et laborem meum, quo indisciplinatos mihi commixtos suffero. Et remitte omnia peccata mea: et his sacrificiis propitiatus remitte peccata mea, non illa tantum juventutis et ignorantiae meae antequam crederem, sed etiam ista quae jam ex fide vivens per infirmitatem vel vitae hu Respice inimicos meos, quoniam multiplicati sunt: non solum enim foris, sed etiam in ipsa intus Ecclesiae communione non desunt. Et odio iniquo oderunt me: et oderunt me diligemiscentur. Non confundar, quoniam speravi in te: non confundar si forte insurgunt adversum me; et recti non praesentia corporali miscentur tantum, sicut mali, sed consensione cordis in ipsa innocentia et rectitudine adhaerent mihi; quoniam non defeci, ut imitarer malos; sed sustinui te, exspectans ventilationem ultimae messis tuae.
Abbreviated transcription (Latin):
manibus. et mundo corde. Quis gͦ. illuc as¬
cendet & ꝑ manebit ibi. nisi ii nocens in
oꝑib et mundus in cogitacionib: Qui non
accepit in uano animã suã. Iui ñ inreb
ñ ꝑmanentibꝰ deputauit animã suã: sed
eam in mortalem sentiens. etͣnitatẽ. stabi¬
lem atq in cõmutabilem desidabit. Et ñ
et̃na : ita se p̃buit ꝓxuno suo. Hic accipiet

Expanded text:
manibus et mundus corde: quis ergo illuc ascendet, et permanebit ibi, nisi innocens in operibus, et mundus in cogitationibus? Qui non accepit in vano animam suam: qui non in rebus non permanentibus deputavit animam suam, sed eam immortalem sentiens, aeternitatem stabilem atque incommutabilem desideravit. Et non et n
Abbreviated transcription (Latin):
eñi tenet caput: ex quo totũ corpꝰ conexũ et
conpactũ ꝑ omnẽ tactũ sub ministrationis.
scđm oꝑationẽ in m̃surã unius cuiꝰq partis
increnientũ corporis facit in elificationem
sui in caritate. In hoc templo scõ suo dũs ẽ:
quod constat multis menbris suis ⁊ Suaq̃q
ofticia gerentibꝰ in unã etlificationem cari¬
tate constructis. qd̾ uiolat: qͥsquis causas pͥn¬
cipatꝰ sui acatholica societate disiungit. Dñs
itemplo scõ suo : dñs incęlo sedes eiꝰ. Sicȩlũ
acceꝑis iustũ. sicut t̾rã accipis peccatorem:÷

Expanded text:
orpus connexum et compactum per omnem tactum subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque partis incrementum corporis facit, in aedificationem sui in charitate . In hoc templo sancto suo Dominus est; quod constat multis membris suis, sua quaeque officia gerentibus, in unam aedificationem charitate constructis; quod violat, quisquis causa principatus sui a catholica societate disjungitur. Dominus in templo sancto suo, Dominus in coelo sedes ejus. Si coelum acceperis justum, s
Abbreviated transcription (Latin):
dolus ẽ. Iucliabit᷑ ⁊ cadet dũ dominabit᷑
pauꝑum: uis ẽ. Muscipula erũ bene signi¬
ficat in sidias: dominatio uͦ. t̾rorem aꝑtis¬
sune insinuat. Et bene ait: humili abit
eũ in muscipula sua. Cũ eñi signa illa face̾
ceperit. quanto mirabiliora uitlebuntur
honutibꝰ: tanto illi scĩ qui tunc er̃ contẽp¬
nent᷑ iquasi ꝓnichilo habebunt᷑. Quos ille
cui ꝑ iusticiã et in nocentiã resistent. mui¬
sicis factis suꝑare uidebit᷑: sed mcliabit᷑
et cadet. cdũdominabit᷑ pauꝑum : il ẽ.

Expanded text:
dolus est. Inclinabitur, et cadet, dum dominabitur dolus est. Inclinabitur, et cadet, dum dominabitur pauperum, vis est: muscipula enim bene significat insidias; dominatio vero terrorem apertissime insinuat. Et bene ait, Humiliabit eum in muscipula sua: cum enim signa illa facere coeperit, quanto mirabiliora videbuntur hominibus, tanto illi sancti, qui tunc erunt, contemnentur, et quasi pro nihilo habebuntur; quos ille cui per justitiam et innocentiam resistent, mirificis factis superare videbitur. Sed inclinabitur, et cadet,
Abbreviated transcription (Latin):
me ꝑsecuturꝰ ẽ : de quibꝰ dictum ẽ. Beat
pauperes spu: qm̃ ipsoꝵ ẽ. regnũ cȩlor.
Insidiat᷑ in occulto: uelut leo meubili
suo. Leonem incubili dicit: eũ in quo et uis
et dolus oꝑabit᷑. Prima eñi ꝑsecutio eccłiȩ uio¬
lenta fuit: cũ proscriptionibꝰ. torm̃tis. celibus.
xp̃iam ad saciificandũ cogerent᷑ib̾ Altera ꝑse¬
ctio fraudulenta ẽ: que nunc ꝑhuius cemodi
hereticos. et falsos fr̃s agit᷑. Tentia suꝑ ẽ. ꝑ anti¬
cristũ uentura: qua nichil ẽ. periculosuiꝰ: qm̃
⁊ iuolenta et fraudulenta erit. Uim habe¬
bit inimperio: dolũ in miracuł. Ad ĩ rela¬
tũ ẽ. qd̾ dictũ ẽ leo: ad dolos qd̾ dictũ ẽ. in
cubili suo. Et rursũ ipsa repetita sunt cõu̾so
ordine. Insidiat᷑ in quit ut rapiat pauꝑem.
hoc adelolũ ꝑtinet. Quod aut̃ sequit᷑. ⁊ raꝑe
pauperem dũ adtrahit eũ: uiolentiȩ depu¬
tat᷑. Ad trahit eũ significat quibꝰ potest crutiatib.
ipsa sunt. In muscipula sua humiliabit eũ.

Expanded text:
quibus dictum est: Beati pauperes spiritu, quia ipsorum est regnum coelorum . Insidiatur in occulto, velut leo in cubili suo. Leonem in cubili dicit eum in quo et vis et dolus operabitur. Prima enim persecutio Ecclesiae violenta fuit, cum proscriptionibus, tormentis, caedibus, Christiani ad sacrificandum cogerentur: altera persecutio fraudulenta est, quae nunc per cujuscemodi haereticos et falsos fratres agitur: tertia superest per Antichristum ventura, qua nihil est periculosius, quoniam et violenta et fraudulenta erit. Vim habebit in imperio, dolum in miraculis: ad vim relatum est, quod dictum est, leo; ad dolos, quod dictum est, in cubili suo. Et rursum ipsa repetita sunt converso ordine. Insidiatur, inquit, ut rapiat pauperem; hoc ad dolum pertinet: quod autem sequitur, Rapere pauperem dum attrahit eum, violentiae deputatur; attrahit enim significat, quibus potest cruciatibus  quae sequuntur, ipsa sunt. In muscipula sua humiliabit eum,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatẽ in corde ĩuo. ⁊ ñ dolũ agere inlingua
sua: sel ut ẽ in corde uerũ. ita proferre et̃
habere inore.⁊ est. est. non ñ. Et. ñ facere
priuo suomalũ: id ẽ nulli homini. Et ob¬
probrium ñ acciꝑe ad u̾sus ꝓximũ suũ: quȩ̨
sunt ꝑfectorũ. in quoꝵ conspectu ad iuchilũ
deductꝰ est malignns. Tarĩ ętiã ista minora:
ita concdudit. Qui facit hȩc ñ mouebit᷑ in ȩt̾num :
id ẽ ꝑueniet ad illa maiora. in qͥbꝰ ẽ. magna. ꝙ incon¬
cussa stabilitas. Nam et ipsa temꝑa ñ sine causa
fortasse sic uariata sunt: ut in suꝑiori conclusione
p̃teritun tempus poneret᷑. in hac aut̃ futurũ. Nã
ibi dictum ẽ. Ad nichilum deductꝰ ẽ. in conspectu
eiꝰ malignus: hic aut̃ ñ mouebit᷑ in et̾̃nũ. expli

Expanded text:
veritatem in corde suo, et non dolum agere in lingua veritatem in corde suo, et non dolum agere in lingua sua, sed ut est in corde verum ita proferre, et habere in ore, Est est, Non non ; et non facere proximo suo malum, id est nulli homini; et opprobrium non accipere adversus proximum suum: quae sunt perfectorum, in quorum conspectu ad nihilum deductus est malignus. Tamen etiam ista minora ita concludit: Qui facit haec, non commovebitur in aeternum: id est, perveniet ad illa majora, in quibus est magna et inconcussa stabilitas. Nam et ipsa tempora non sine causa fortasse sic variata sunt, ut in superiore conclusione praeteritum tempus poneretur, in hac autem futurum: nam ibi dictum est, Ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus; hic autem, Non commovebitur in aeternum. I
Abbreviated transcription (Latin):
in corde ita sit. Qui ñ egit dolũ in lingua sua.
Lingua agit᷑ dolus: cũ aliud ore profert᷑. aliud
pectore tegit᷑. Nec fecit pro ximo suo malũ. Pro¬
ximũ: omnẽ hominem accipi oportere notũ ẽ.
It obprobrium ñ accepit ad uersus ꝓximum
suũ : ul ẽ non libenter aut tenere crediclit cri
mine ualeat malignus ut hoc sit in conspectu
eiꝰ. id ẽ certissime nouerit malignũ. ñ esse rusi
cũ aninius abspecie sui creatoris. et̃na et incon¬
mutabili ad creature spetiem auertit᷑ que de
nichilo facta ẽ. Tmentes aut̃ dnm̃ glorificat.
utiq ipse dñs. Initium sapientie tuor dñi.
Sic̃ ergo illa superiora ꝑtinẽt ad ꝑfectos: tta
ea quȩ nunc ẽ. dicturus ꝑtinent ad incipien
tes. Qui uirat ꝓrorimo suo ꝙ non decipit:
qui pecuniam suã ñ dedit adusurã et mune¬
ra suꝑ in nocentẽ ñ accepit. Ista ñ sunt magna:
sed qͥ nec ista potest. multominus potest loqͥ

Expanded text:
in corde ita sit. Qui non egit dolum in lingua sua: in corde ita sit. Qui non egit dolum in lingua sua: lingua agitur dolus, cum aliud ore profertur, aliud pectore tegitur. Nec fecit proximo suo malum: proximum omnem hominem accipi oportere notum est. Et opprobrium non accepit adversus proximum suum: id est, non libenter aut temere credidit crimiminem valeat malignus; et ut hoc sit in conspectu ejus, id est, certissime noverit malignum non esse, nisi cum animus a specie sui Creatoris aeterna et incommutabili, ad creaturae speciem avertitur, quae de nihilo facta est. Timentes autem Dominum glorificat: utique ipse Dominus. Initium autem sapientiae timor Domini : sicut ergo illa superiora pertinent ad perfectos, ita ea quae nunc dicturus est pertinent ad incipienurat proximo suo, et non decipit: qui pecuniam suam non dedit ad usuram, et munera super innocentes non accepit. Ista non sunt magna: sed qui nec ista potest, multo minus potest loqui
Abbreviated transcription (Latin):
quis peregrinabit᷑ in tabernaculo tuo:
Quaniquã aliquando ponat᷑ tabnaculum
etiã ꝓhabitatione sempiterna : tam̃ cũꝓpͥȩ
accipit᷑ tab̾naculum. belli res ẽ. Unde et
contub ernales nulites dicunt᷑. tanquam
simul habentes tab̾nacula. Hic sensus ad¬
uiuantut: exeo qd̾ dictũ ẽ: qͥs ꝑegrina¬
bit᷑. Ad tẽpiis eñ cũ tliabolo dicamus.⁊ et
tunc opus ẽ. tab ernaculo quo uos reficiamꝰ:
qd̾ significat maxime fidem teporalis dis¬
pensationis. ⁊ quȩ ꝓnob̾ acta ẽ. tempora¬
lit̃ ꝑ incarnatiouẽ dm̃. Et quis requiescet in monte
scõ tuo: Hic fortasse iã ipsã et̃nam habitationem
siguificat: ut montẽ intelligamus suꝑ enunentiã
Non nulli eñĩ iu labiis habent ueritatẽ. ⁊ et in
corde ñ habent: tanquã si aliquis dolose osten¬
tlat uiã. sciens mea esse latrones ꝙ dicat. Si hac
sed ñ incorde suo. Aliud eñi putabat: ꝙr nesciens
uerũ dixit. Ergo parũ ẽ. uerũ loqui: nͥ ȩtiam

Expanded text:
quis peregrinabitur in tabernaculo tuo? Quanquam aliquando ponatur tabernaculum etiam pro habitatione sempiterna, tamen cum proprie accipitur tabernaculum, belli res est: unde et contubernales milites dicuntur, tanquam simul habentes tabernacula. Hic sensus adjuvatur ex eo quod dictum est, quis peregrinabitur: ad tempus enim cum diabolo dimicamus, et tunc opus est tabernaculo, quo nos reficiamus; quod significat maxime fidem temporalis dispensationis, quae pro nobis acta est temporaliter per incarnationem Domini. Et quis requiescet in monte sancto tuo? hic fortasse jam ipsam aeternam habitationem significat, ut montem intelligamus supereminentiamnonnulli enim in labiis habent veritatem, et in corde non habent: tanquam si aliquis dolose ostendat viam, sciens in ea esse latrones, et dicat, Si hac st, sed non in corde suo; aliud enim putabat, et nesciens verum dixit: ergo parum est verum loqui, nisi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tli me dñe dĩm̃s. Respice. refertur ad id qd̾ dictũ ẽ:
usq quo auertis faciem tuã ame. Praudi refert᷑
ad id quod dictum ẽ : usq quo obliuisceris me
infinem. Illumina oculos meos neumquã ob¬
dormiam in mort̾ẽ. Oculos cordis oportae intel¬
ligi: ne delectabili de fectu peccati claudantur.
eum. Diaboli insultatio: metuenda ẽ. Qui tri¬
bulant me exultabunt si motꝰ fuero. Diabolꝰ
sꝑaui. Quia id ipsũ quod ñ mouet᷑ homo. et
fixus in dño ꝑmanꝙe. non sibi debet tribu¬
ere. necũ se gloriatur non ẽẽ. motũ. ⁊ ipsa
suꝑbia moueat᷑. Exultabit cor meũ insaluta¬
ri tuo. In xp̃o: in sapientia dĩ. Cantabo dño
qui bona tribuit michi: bona sp̃italia non
adhumanum diem ꝑtinentia. Et psallam no¬
mini dñi altissimi. Idest cũ gaudio gr̃as ago:
et ordinatissime utor corpore qͥ est cantus
animȩ spiritalis. Si autem aliqua hic differentia.
consideranda est: cantabo corde. ps allam oꝑibus do¬

Expanded text:
di me, Domine Deus meus. Respice, refertur ad id quod dictum est, Usquequo avertis faciem tuam a me? Exaudi, refertur ad id quod dictum est, Usquequo oblivisceris me in finem? Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte. Oculos cordis oportet intelligi, ne delectabili defectu peccati claudantur. evalui adversus eum. Diaboli insultatio metuenda est. Qui tribulant me exsultabunt, si motus fuero. Diabolus speravi. Quia idipsum quod non movetur homo et fixus in Domino permanet, non sibi debet tribuere, ne cum se gloriatur non esse motum, ipsa superbia moveatur. Exsultabit cor meum in salutari tuo: in Christo, in Sapientia Dei. Cantabo Domino qui bona tribuit mihi: bona spiritualia, non ad humanum diem pertinentia. Et psallam nomini Domini altissimi: id est, cum gaudio gratias ago, et ordinatissime utor corpore, qui est cantus animae spiritualis. Si autem aliqua hic differentia consideranda est. Cantabo corde, Psallam operibus Do
Abbreviated transcription (Latin):
icordde meo ꝑ diem: sub audit᷑ quã diui
pona. Per dien aut̃ continuationẽ signifi¬
cat. ait dies ꝓ tẽpore intelligit᷑ aquo se qͥsꝙ
desiderans exui. dolorem ponit incorde: dep̃cans
adeterna conscendere. et humanũ diem ñ pati.

Expanded text:
diu ponam? Per diem autem, continuationem significat, ut dies pro tempore intelligatur; a quo se quisque desiderans exui, dolorem ponit in corde, deprecans ad aeterna conscendere, et humanum diem non pati.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ infinem obluuo erit pauperis. Qui
uidet᷑ miuc m obliuone. ẽẽ : cũ peccatores
felicitate huius scłi florere existimantur
ꝙ iusti laborare. Seil patientia in qͥt pau¬
perũ: ñ peribit in et̾nũ. Qua ꝓpt̃ nunc
patientia opus ẽ. adꝑferendos malos.
qui ia uoliuitatibꝰ sepauati sunt: donec
etiam ultimo uiditio separent᷑ Erur
niditium: sed anteqͣ ueniat. Iulicentur
iiquit gentes in conspectu tuo. Hoc ẽ. in
occulto qd̾ dicit᷑ corã dõ: paucis sc̃ĩs et in¬
nistis intelligentibꝰ. Constitue dñe legis
siguficare dequo apłs dicit: cũ reuelabit᷑
nei funt. At qͥ nolunt lib̾ari afilio dĩ.
ꝑtinere ad filiũ hominis. et esse fili ĩ
continũ idẽ. noui homines. seruiant
uitru. idẽ. ueteri honuni peccatori.
ot homines sunt. Et quia ille aclt̃atũ
e licebit facere ⁊ ui om̃ns homines et in

Expanded text:
non in finem oblivio erit pauperis: qui non in finem oblivio erit pauperis: qui videtur nunc in oblivione esse, cum peccatores felicitate hujus saeculi florere existimantur, et justi laborare; sed patientia, inquit, pauperum non periet in aeternum. Quapropter nunc patientia opus est ad perferendos malos, qui jam voluntatibus separati sunt, donec etiam ultimo judicio separentur. 19.judicium: sed antequam veniat, Judicentur, inquit, gentes in conspectu tuo: hoc est in occulto, quod dicitur coram Deo, paucis sanctis et justis intelligentibus. Constitue, Dominesignificare, de quo Apostolus dicit: Cum revelabitur ui nolunt liberari a Filio Dei, et pertinere ad Filium hominis, et esse filii hominum, id est novi homines, serviant homini, id est veteri homini peccatori, quoniam homines sunt. Et quia ille ad tantum ei licebit facere in omnes homines et in