comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tunc cor uniꝰ cuiusq ostenditur. ibi quicqͥd
in occultis latebat aꝑitur. & qui nunc ore.
sunt pii & corde sunt impii. publicata mali¬
cia corruunt. & lucẽ fidei quam specietenus
tenuerant ꝑdunt. S inter hec nccesse est.
ut unusquisq nr̃m ad cordis sui secretum
& ictirco se a tali casu extraneũ credat: quia
ad illiꝰ tempestatis ꝓcellam ꝑuenire ñ existi¬
mat. O qͣnti illiꝰ tẽptationis tempora ñ uide.¬
runt. & tam̃ in ciꝰ temptationis ꝓcella uer¬
santur. Eam tempꝰ antixp̃i ñ uidit. & tam̃
membrũ antixp̃i ꝑ meritum fuit. Tudas se.¬
uiciam ꝑsecutionis illiꝰ ignorauit: & tam̃
iure crudelitatis ciꝰ auaricia suadente. succu¬
buit. Symon diuisus longe ab anticristi
temporib extitit. & tam̃ eius se suꝑbiȩ mi¬
raculoꝵ potentiam ꝑuerse appetendo comun¬
xit. Sic iniquoꝵ corpus suo capiti. sic mem¬
bris membra unguntur. cũ & cognitione.

Expanded text:
tunc cor uniuscujusque ostenditur, ubi quidquid tunc cor uniuscujusque ostenditur, ubi quidquid in occultis latebat aperitur; et qui nunc ore sunt pii, et corde sunt impii, publicata malitia corruunt, et lucem fidei quam specie tenus tenuerant perdunt. Sed inter haec necesse est ut unusquiet idcirco se a tali casu extraneum credat, quia ad illius tempestatis procellam pervenire se non existimat. O quanti illius tentationis tempora non viderunt, et tamen in ejus tentationis procella versantur. Cain tempus Antichristi non vidit, et tamen membrum Antichristi per meritum fuit . Judas saevitiam persecutionis illius ignoravit, et tamen viribus crudelitatis ejus, avaritia suadente, succubuit . Simon divisus longe ab Antichristi temporibus exstitit, et tamen ejus se superbiae, miraculorum potentiam perverse appetendo, conjunxit . Sic iniquum corpus suo capiti, sic membris membra junguntur, cum et cognitione
Abbreviated transcription (Latin):
eos nunc di lumen illustiat. qui in inqui¬
tatis suȩ maliciam fidei nomine palliant.
Nam dum uixta p̃dicationẽ. fidĩ uiuere ne.¬
gligunt. & tam̃ eandem fidẽ specietenꝰ ut¬
ncrantur. honorẽ uitȩ p̃sentis ex nomine
religionis querunt: hocq cis ex fide lucet:
quod cos fides coram hominib refouet.
Sunt uͦ ñ nulli qui eterna quȩ audiunt ue¬
raciter credunt. & tam̃ cidem quã tenent fi¬
dci male uiuendo contradicunt. Habent.
hii quoq inter tenebras lucẽ suam: qui dũ
ꝑuersa agunt. & tam̃ de dõ recta sentiunt.
ne. tenebrescant funditus ex quadã parit.
fulgore luminis illustrantur. Qui dũ plus
terrena quã celestia. plus quȩ uident quã
quȩ audiunt diligunt. pulsante ꝑsecutio¬
nis articulo. qd̾ rectum credere uidebantur
amittunt. Qd̃ illo maxime tempore multi-¬
pliciꝰ agitur. qndo surgente ipso iniquoꝵ
capite. in scã ęccłia ꝑsecutione ultima libe¬
ris siuis uirib ciꝰ fortitudo grassatur. Ibi

Expanded text:
eos nunc Dei lumen illustrat, 923 qui iniquitatis suae malitiam fidei nomine palliant.dicationem fidei vivere negligunt, et tamen eamdem fidem specie tenus venerantur, honorem vitae praesentis ex nomine religionis quaerunt, hocque eis ex fide lucet, quod eos fides coram hominibus refovet. Sunt vero nonnulli, qui aeterna quae audiunt veraciter credunt, et tamen eidem quam tenent fidei male vivendo contradicunt. Habent hi quoque in tenebris lucem suam, quia dum perversa agunt, et tamen de Deo recta sentiunt, ne tenebrescant funditus, ex quadam parte fulgore luminis illustrantur. Qui dum plus terrena quam coelestia, plus quae vident quam quae audiunt, diligunt, pulsante persecutionis articulo, quod rectum credere videbantur amittunt. Quod illo maxime tempore multiplicius agitur, quando, surgente ipso iniquorum capite, in sanctam Ecclesiam persecutione ultima, liberis suis viribus ejus fortitudo grassatur. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
tensus ac decorus quasi dum inducretur fuit.
s exutus post modum confractus atq ab iectꝰ
iacebit. Si uͦ stare intelligimꝰ ꝑdurare. sicut
uestim̃tũ stat quisq reꝓbus. quia in hac uita
quam diligit breui durat. Unde & ꝓpħam¬
dicitur. omĩa sicut uestimentũ ueterescent.
& sicut oꝑtorium mutabis ea & mutabunt᷑.
hȩc itaq quȩ allegoriarũ nube. tecta intu¬
lit. nunc uerbis aꝑtiorib innotescit sub

Expanded text:
tensus ac decorus quasi dum indueretur fuit, tensus ac decorus quasi dum indueretur fuit, sed exutus postmodum, confractus atque abjectus jacebit. Si vero stare intelligimus perdurare, sicut vestimentum stat quisque reprobus qui in hac vita quam diligit breviter durat. Unde et pstimentum veterascent, et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur . Haec itaque, quae allegoriarum nube recta intulit, nunc verbis apertioribus innotescit, sub
Abbreviated transcription (Latin):
mus. & qmuis apparcant ñ temptati signacu¬
lum. erunt ꝓcul dubio tẽp̃tati lutũ. Ubi &
recte dicitur. restituetur. quia qualis coꝵ con¬
scientia esse ante fidem potuit. tales cos & post
modũ reꝓba uita conuincit. De quib apte
subiungitur. & stabit sicut uestim̃tũ. Tot
nunc quasi uestib sca ęccł̃ia induitur: quot
fideliũ ueneratione decoratur. Vnde & ei
Multis tam̃ quasi fidelib nunc specietenus
induitur. s pulsante. ꝑsecutionis impetu.
tunc cis exuta nudabitur. De quoꝵ sorte
hic dicitur. & stabit sicut uestimentũ. Stare
uͦ hoc loco ponitur. in peccato ꝑsistere. Unde
scriptum est: & in uia peccatoꝵ ñ stetit. Uel
certe repbus quisq sicut uestim̃tũ stare dici-¬
tur. ut ñ posse stare monstretur: quia sicut
induta uestis in uisionis suȩ specie ꝑ corpus
tenditur. exuta autẽ fracta cõplicatur: ita
unusquisq quia scȩ eccl̃iȩ tunc statu recesserit.

Expanded text:
mus; et quamvis appareant non tentati signacumus; et quamvis appareant non tentati signaculum, erunt procul dubio tentati lutum. Unde et recte dicitur, Restituetur, quia qualis eorum conscientia esse ante fidem potuit, tales eos post modum reproba vita convincit. De quibus apte subjungitur: Et stabit sicut vestimentum. nunc quasi vestibus sancta Ecclesia induitur, quot fidelium veneratione decoratur. Unde et ei Multis tamen quasi fidelibus nunc specie tenus induitur, sed pulsante persecutionis impetu, tunc eis exuta nudabitur; de quorum sorte hic dicitur: Et stabit sicut vestimentum. Stare vero hoc loco ponitur in peccato persistere. Unde scriptum est: Et in via peccatorum non stetit . Vel certe reprobus quisque sicut vestimentum stare dicitur, ut non posse stare monstretur, quia sicut induta vestis in visionis suae specie per corpus tenditur, exuta autem fracta complicatur, ita unusquisque qui a sanctae Ecclesiae tunc statu recesserit,
Abbreviated transcription (Latin):
sponso suo eccł̃iȩ dicitur: pone me ut sig¬
naculum suꝑ cor tuum. Iccirco namq sig¬
naculum reb ponitur. ne qua diripientiũ
p̃sumpsione temerentur. Sponsus gͥ in
cor signaculũ ponitur. qͣndo fidĩ eiꝰ mysteri-¬
um incustodia nr̃ȩ cogitationis imprimitur.
ut ille infidelis seruus minirum nr̃ aduersa¬
rius cũ signata fide corda considerat. temp¬
tando ea irrumꝑe. ñ p̃sumat. Per lutum uͦ¬
quia terrena contagia demonstrantur. atie¬
statur psalmista qui ait. eduxisti me de lacu
miscriȩ & de luto fecis. Quia gͥ multi in ter¬
renis contagiis inuenti. ꝑducti uͦ ad eccł̃iam cȩ¬
lestis fidĩ sacram̃to signantur. & tam̃ ab u-¬
quis oꝑib ñ recedunt. seq nunc. fidi uclami¬
ne. contegunt. s cum tempꝰ inuenerint quid
sint ueraciter ostendunt. recte dicitur. restitu-¬
ciur ut lutũ signaculum. Quos enĩ nunc fi¬
deles credimus. ipsos tunc fidi hostes inueni-¬

Expanded text:
sponso suo Ecclesiae dicitur: Pone me ut sigsponso suo Ecclesiae dicitur: Pone me ut signaculum super cor tuum . Idcirco namque signaculum rebus ponitur, ne qua diripientium praesumptione temerentur. Sponsus ergo in corde signaculum ponitur quando fidei ejus mysterium in custodia nostrae cogitationis imprimitur, ut ille infidelis servus, nimirum noster adversarius, cum signata fide corda considerat, tentando ea irrumpere non praesumat. Per lutum vero terrena contagia demonstrantur, attestante Psalmista qui ait: Eduxisti me de lacu miseriae, et de luto faecis . Quia igitur multi in terrenis contagiis inventi, perducti ad Ecclesiam, coelestis fidei sacramento signantur, et tamen ab iniquis operibus non recedunt, seque nunc fidei velamine contegunt, sed cum tempus invenerint, quid sint veraciter ostendunt, recte dicitur: Restituetur ut lutum signaculum. Quos enim nunc fideles credimus, ipsos tunc fidei hostes invenie
Abbreviated transcription (Latin):
nunc intima uitia possident. tunc in uora¬
gine aꝑtȩ infidelitatis cadent. atq in acer¬
uum palcarũ transeunt. cum temptationis
illiꝰ aura cõmouentur. & qͣmius se nunc sub
specie fidĩ intra arcȩ sinum tegunt. tunc
minirũ extra granoꝵ cumulum districti
ocaminis uentilabro resiliunt. Unde & ap¬
te subiungitur: restituetur ut lutũ signa¬
culum. Acsi aꝑte diceret: hii qui nunc ui-¬
dentur in eccłiȩ sinu signaculum. tunc an-¬
te oculos om̃ium restituentur ut lutũ. id est
nequaqm iudicia hominũ de ꝓfessione re¬
ligionis fallunt. s quã terrena sapiant
demonstrantur. Solet cnĩ scriptura sacra
ꝓ fide appellare signaculum. ꝓ inquitate.
lutũ. Nam filiꝰ unior qui consũpta sub¬
stantia ad patrem rediit. in munere. anu-¬
lum accepit. Gentilis enĩ ppłs qui un morta¬
litate ꝑdita ad dm̃ penitendo reuertitur. ꝑ
fidei signaculum munitur. Unde & ab

Expanded text:
nunc intima vitia possident, tunc in voranunc intima vitia possident, tunc in voraginem apertae infidelitatis cadent; atque in acervum palearum transeunt, cum tentationis illius aura commoventur. Et quamvis se nunc sub specie fidei intra areae sinum tegant, tunc nimirum extra granorum cumulum districti examinis ventilabro resilient. Rec. te subjungitur: Restituetur ut lutum signaculum. Ac si aperte diceret: Hi qui nunc videntur in Ecclesiae sinu signaculum, tunc ante oculos omnium restituentur ut lutum, id est, nequaquam judicia hominum de professione religionis fallunt, sed quod terrena sapiant, demonstrantur. Solet enim Scriptura sacra pro fide appellare signaculum, pro iniquitate lutum. Nam filius junior qui, consumpta substantia, ad patrem rediit , in munere annulum accepit. Gentilis enim populus, qui, immortalitate perdita, ad Deum poenitendo revertitur, per fidei signaculum munitur. Unde et a
Abbreviated transcription (Latin):
uident uideant. & qui uident cecifiant.
Et quia semetipsos de legis oꝑib contra
conditorẽ legis extulerunt. apte subditur.
t brachium excelsum conteretur. Excel
sum quippe brachiũ conteritur. qͣndo p̃di¬
cata fidi gr̃a suꝑba legis operatio repbatur
cum dicitur: ex oꝑib legis ñ iustificabitur
aliter possunt. Terram quippe scriptura
sacra uocare consueuit eccłiam. Extrema
gͥ terre dñs tenet & contutit. quia eccl̃iȩ
suȩ ultima ꝑ aduentum antixp̃i ꝑsccutio¬
ne unmanissima turbari ꝑmittit. nec ta¬
men ꝑmittendo deserit. Hanc terram ali¬
qͣndo dñs tenet & ñ concutit. aliq̃ndo te¬
net & concutit. quia mͦ eam tranquilla pa¬
ce fidci possidet. mͦ cõmoueri impetu ꝑse¬
quid tenuisti concutiens extrema terrȩ. ali¬
co adiuntit. & excussisti impios ex ea. At¬
testante enim paulo pleriq in ea sunt. qui
confitentur se nosse dm̃. factis autẽ negans.
Impios gͦ ex ea dñs excutit. quia hii quos

Expanded text:
vident videant, et qui vident caeci fiant, vident videant, et qui vident caeci fiant, et quia semetipsos de legis operibus contra conditorem legis extulerunt, apte subditur, et brachium excelsum conteretur . sum quippe brachium conteritur, quando, praedicata fidei gratia, superba legis operatio reprobatur, cum dicitur: Ex operibus legis non justificabitur aliter possunt. Terram quippe Scriptura sacra vocare consuevit Ecclesiam. Extrema igitur terrae Dominus tenet et concutit, quia Ecclesiae suae ultima per adventum Antichristi persecutione immanissima turbari permittit, nec tamen permittendo deserit. Hanc terram aliquando Dominus tenet, et non concutit; aliquando tenet et concutit, quia modo eam tranquilla pace fidei possidet, modo commoveri impetu persequid tenuisti concutiens extrema terrae, illico adjunxit: Et excussisti impios ex ea? Attestante enim Paulo, plerique in ea sunt qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Impios ergo ex ea Dominus excutit, quia hi quos
Abbreviated transcription (Latin):
terrena saꝑe cepit. quȩ inquinate legit.
Ubi apte subiungitur: & stabit sicut uesti¬
mentũ. Impolita namq & grossiora uesti¬
menta etiã cum induta fuerint. quia indu¬
entis membris benc applicata ñ inherent:
stare referuntur. Iudea gͥ circa ueritatis no¬
ticiam etiam cũ seruire uideretur. sicut ue¬
stimentũ stetit: quia ꝑ extcriora mandata
seruire se dño ostendit. s ad herere ci ꝑ ca-¬
ritatis intelligentiam noluit. dum solam
in p̃ceptis dĩ litteram tenuit. & nequaqm
se ꝑ sp̃m sensib utimis iunxit. quasi ei
qui se inducrat ñ adhesit. Ubi & apte sub¬
nitionẽ legis in ꝑpetuum amittunt. & dum
de accepta lege suꝑbiunt. nimirũ de scien¬
tiȩ suę gloria cecantur. Scriptũ quippe est:
obscurentur oculi eoꝵ ne uideant. Rursũq
scriptũ est: exceca cor ppłi huiꝰ. & aures eius
aggraua. Et rursum scriptum est: in ui¬
dicium ego in hunc mundũ ueni. ut qui ñ

Expanded text:
terrena sapere quae inquinant elegit.terrena sapere quae inquinant elegit.Ubi apte subjungitur: Et stabit sicut vestimentum. Impolita namque et grossiora vestimenta etiam cum induta fuerint, quia induentis membris bene applicata non inhaerent, stare feruntur. Judaea igitur circa veritatis notitiam etiam cum servire videretur, sicut vestimentum stetit, quia per exteriora mandata servire se Domino ostendit, sed adhaerere ei per charitatis intelligentiam noluit. Dum solam in praeceptis Dei litteram tenuit, et nequaquam se per spiritum sensibus intimis junxit, quasi ei qui se induerat non adhaesit. Ubi et apte subtationem legis in perpetuum amittunt: et dum de accepta lege superbiunt, nimirum de scientiae suae gloria caecantur. Scriptum quippe est, Obscurentur oculi eorum, ne videant; rursumque scriptum est, Excaeca cor populi hujus et aures ejus aggrava . Et rursum scriptum est: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non
Abbreviated transcription (Latin):
bem israheliticam nisi lutũ repperit. quã
obsequiis gentilium deditam in egypto ser¬
uientem laterib inuenit: Quã dum tot
miraculis ad terram repmnissionis duxit.
dum ꝑdudam cognitionis suȩ scientia im¬
pleuit. dũ tot archana secretoꝵ ei ꝑ ꝓpheti¬
am contulit. qͥd cam aliud qm seruandi
mysterii signaculum fecit: Ipsa quippe.
diu in ꝓphetia clausum continuit. quicqͥd
de se ueritas in fine reuelauit. S dũ post
tot diuina secreta. post tot ꝑcepta miracu¬
la. in redemptoris sui aduentu plus terrã
quã ueritatem dilexit ꝑ sacerdotes dicens.
si dimittimꝰ cum sic om̃s credent in cum.
& uenient romani & tollent nr̃m locum &
gentem. quasi ad cos quos in egypto relique¬
rat lateres rediit. & quȩ facta iam dĩ signa¬
culũ fuerat. ad hoc se iterũ qd̃ descrucrat
inflexit. lutũq se post signaculum in ocu¬
lis ucritatis ghibuit. cum ꝑ impietatis ma-¬
liciam accepti uerbi mysteria ꝑdidit: & sola

Expanded text:
bem Israeliticam nisi lutum reperit, quam obsequiis gentilium deditam in Aegypto servientem lateribus invenit? Quam dum tot miraculis ad terram repromissionis duxit , dum perductam cognitionis suae scientia implevit, dum tot arcana secretorum ei per prophetiam contulit; quid eam aliud quam servandi mysterii signaculum fecit? Ipsa quippe divina prophetia clausum continuit quidquid de se Veritas 921 in fine revelavit. Sed dum post tot divina secreta, post tot percepta miracula in Redemptoris sui adventu, plus terram quam veritatem dilexit, per sacerdotes dicens: Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum, et venient Romani, et tollent nostrum locum et gentem , quasi ad eos quos in Aegypto reliqueret lateres rediit; et quae facta jam Dei signaculum fuerat, ad hoc se iterum quod deseruerat inflexit; lutumque se post signaculum in oculis veritatis exhibuit, cum per impietatis malitiam accepti verbi mysteria perdidit, et sola
Abbreviated transcription (Latin):
stricte uidicantur. & ꝑsecutio publica defu
sunt uel in pace ęccł̃iȩ anticristi tẽptamenta.
Nemo itaq illa ꝑsccutionis extremȩ tempora.
quasi sola ꝑhorrescat. Apud iniquos namq
cotidie. res anticristi agitur. quia in eoꝵ cor¬
dib mysterium suum iam nunc occultus
oꝑatur. & si multi nunc specietenꝰ intra ec¬
clesiam constituti simulant se esse qd̾ ñ suni:
in aduentu tam̃ uidicis ꝓdentur qd̾ sunt.
De quib bene salomon ait: uidi impios
scpultos. qui etiã cum adiuuerent in loco
scõ erant. & laudabantur in ciuitate quasi

Expanded text:
stricte judicantur, etsi persecutio publica defuistricte judicantur, etsi persecutio publica defuiergo desunt vel in pace Ecclesiae Antichristi tentamenta. Nemo itaque illa persecutionis extremae tempora quasi sola perhorrescat. Apud iniquos namque quotidie res Antichristi agitur, quia in eorum cordibus mysterium suum jam nunc, occultus operatur. Et si multi nunc specie tenus intra Ecclesiam constituti simulant se esse quod non sunt, in adventu tamen judicis prodentur quod sunt: de quibus bene Salomon ait: Vidi impios sepultos, qui etiam cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et lauda
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c est ueritas. ad mortem usq iccirco pro
namꝰ gͦ ante oculos qd aliquis ꝑcunctatus
ꝑsonam potentis accepit. & ne uerbi saltẽ
iniuriam paterctur. ueritatem negauit.
Quid rogo iste faceret in dolore penarum.
qui xp̃m erubuit inter flagella uerboꝵ:
Ecce & post hȩc ante oculos hominũ ad huc
xp̃ianus est. & tam̃ si eum dñs districte dis¬
posuit uidicare. iam ñ est. Uideo autẽ alios
quib ꝑ locum magisterii exhortandi sunt
officia arguendiq cõmissa. quia uident ali¬
quid illicitum admitti. & tam̃ dum quoꝵ d̾a
potentium offendere grãm metuunt. argu¬
cre ñ p̃sumunt. Quisqͥs iste est. quid aliud
Fugit. quia tacuit. tacuit quia despecta eitr¬
na gr̃a. temporalem głam plus amauit. Ecce
ante potentis faciem intra sui se latebras si
lentii abscondit. & sicut ꝑsccutioni publicȩ
sic occulto locum dedit timori. Bene de ta-¬
lib dicitur: dilexerunt głam hominum
magis quam cdĩ. Quisqͥs gͦ talis est. si hec di¬

Expanded text:
pro namus ante oculos quod aliquis percunctatus personam potentis accepit, et ne verbi saltem injuriam pateretur veritatem negavit. Quid ergo iste faceret in dolore poenarum qui Christum erubuit inter flagella verborum? Ecce et post haec ante oculos hominum adhuc Christianus est, et tamen si Dominus eum districte disposuit judicare, jam non est. Video autem et alios quibus per locum magisterii exhortandi sunt officia arguendique commissa, quia vident aliquid illicitum admitti, et tamen dum quorumdam potentum offendere gratiam metuunt, arguere non praesumunt. Quisquis iste est, quid aliud Fugit, quia tacuit, quoniam, despecta aeterna gratia, temporalem gloriam plus amavit. Ecce ante potentis lentii abscondit, et sicut persecutioni publicae, sic occulto locum dedit timori. Bene de talibus dicitur: Dilexerunt gloriam hominum magis quam Dei . Quisquis igitur talis est, si haec di
Abbreviated transcription (Latin):
quia cum infirma corda humilium pio ti-¬
more terruit: nequaqͣm ea iudicio districto
dereliquit. Inde enĩ multitudo credentiũ
in d̾m̃ robustiꝰ stetit. unde in se humiliata
trepidauit. Nam quia cum ds quẽ concutit
tenct. insinuat ꝑ ꝓpħam dicens: suꝑ quem
requiescit sp̃s m̃s nisi suꝑ humilem & quie¬

Expanded text:
quia cum infirma corda humilium pio tiquia cum infirma corda humilium pio timore terruit, nequaquam ea judicio districto dereliquit. Inde enim multitudo credentium in Deum robustius stetit, unde in se humiliata trepidavit. Nam quia eum Deus quem concutit tenet, insinuat per prophetam, dicens: Super quem requiescet sp
Abbreviated transcription (Latin):
tores sumpsit. Dumq eiꝰ extrema tenet ex
ca impios eccutit: quia dũ infirmos fideles
roborat. fortes in illa infideles damnat.
Recte uͦ etiam concutiens addidit. quia ꝑ
aduentũ suum immensa formidine. etiam
repboꝵ corda cõmouit. Concussi quippe fu¬
erant qui dicebant: nichil ꝓficimꝰ. eccc totꝰ
mundus post eum uadit. Res autẽ quȩ con¬
cutitur. huc illucq ducta fatigatur. Con¬
cussa gͦ iudea fuerat. quȩ de. xp̃o ꝑ alios dice¬
bat quia bonus est: & ꝑ alios resistebat diceis.
non. s seducit turbas. Ptr alios dicebat. nisi
esset hic a d̾o ñ poterat facere quicqͣm. atq ad
extremum ꝑ aliosclamabat. si ñ esset hic ma¬
lefactor. ñ tibi tradidissemꝰ cum. Concussi
quid̾ẽ s ñ ꝓstrati sunt reꝓbi. cum mͦ mira¬
cula obstupescentes cernerent. mͦ infirmita¬
tis obꝓbria despicientes irriderent. An con
cussi ñ fuerant qui dicebant. quousq tollis

Expanded text:
tores assumpsit. Dumque ejus extrema tenet, ex tores assumpsit. Dumque ejus extrema tenet, ex ea impios excutit, quia dum infirmos fideles roborat, fortes in illa infideles damnat. Recte vero etiam concutiens addidit, quia per adventum suum immensa formidine etiam reproborum corda commovit. Concussi quippe fuerant qui dicebant: Nihil proficimus, ecce totus mundus post eum abiit . Res autem quae concutitur huc illucque ducta fatigatur. Concussa ergo Judaea fuerat, quae de Christo per alios dicebat: Quia bonus est . Et per alios resistebat, dicens: Non, sed seducit turbas . Per alios dicebat: Nisi hic esset a Deo, non poterat facere quidquam . Atque ad extremum per alios clamat; Si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum . Concussi quidem, sed non prostrati sunt reprobi, cum modo miracula obstupescentes cernerent, modo infirmitatis opprobria despicientes irriderent. An non concussi fuerant, qui dicebant: Quousque animam
Abbreviated transcription (Latin):
in paucoꝵ intellectu continuit. Cum uͦ hu-¬
manȩ natiuitatis infirma suscepit. uentu¬
re claritatis noticiam in multitudinis innu¬
merȩ amore dilatauit: s cum diuini opcris
mysterium sic miscdia ꝑagat. ut tam̃ & ira
comitetur. quatenus occultus arbiter alios
respiciens redimat. alios deserens ꝑdat.
Quia uͦ cognouimꝰ. quom̃ ꝑ incarnationẽ
suam electos illuminet: audiamus quom̃
rȩpbos damnet. Sequitur. Numquid te¬
nuisti concutiens extrema terrȩ. & excussisti
impios ex ea: Extrema terre dñs tenuit.
quia in fine scłoꝵ. ad destitut̾a iam alienige-¬
nis regib subditam synagogam uenit.
atq ex illa impios excussit. quia spiritalia
fidĩ p̃dicam̃ta rennuentes etiam a carnalis
sacrificii gła reppulit. Uel certe extitina ter¬
re dñs tenuit. quia ex iudea paucos abie¬
ctos & humiles elegit. Extrema terre dñs
tenuit. quia legis doctores deserens. pisca¬

Expanded text:
in paucorum intellectu continuit. Cum vero huin paucorum intellectu continuit. Cum vero humanae nativitatis infirma suscepit, venturae claritatis notitiam 920 in multitudinis innumerae amore dilatavit. Sed cum divini operis mysterium sic misericordia peragat, ut tamen et ira comitetur, quatenus occultus arbiter alios respiciens redimat, alios deserens perdat, quia cognovimus quomodo per incarnationem suam electos illuminet, audiamus nunc quomodo reprobos damnet. Sequitur: CAPUT nuisti concutiens extrema terrae, et excussisti impios ex ea? - Extrema terrae Dominus tenuit, quia in fine saeculorum ad destitutam jam et alienis regibus subditam Synagogam venit, atque ex illa impios excussit, quia spfidei praedicamenta renuentes, etiam a carnalis sacrificii gloria repulit. Vel certe extrema terrae tenuit, quia ex Judaea paucos abjectos et humiles elegit . Extrema terrae tenuit, quia legis doctores deserens, pisca
Abbreviated transcription (Latin):
ortũ suum dñs ostendit. quia nisi ꝑ ꝓphetiȩ
noscerent. bona ciꝰ dem patriȩ quam essent᷑.
desiderabilia ñ uiderent. Locum suum ue¬
ritas aurorȩ patefecit. cum patrem corã disci-¬
pulis peuit dicens: pater quod dedisti michi
uolo ut ubi ego sum. & illi sint metum. Lo¬
cum suum aurore monstrauit. cũ diceret:
ubicumq fucrit corpus. illuc congregabun¬
tur aquilȩ. Ad hunc locũ quem cõgnouerat
ꝑuenire aurora festinabat. cũ paulus desi¬
derium habere. se diceret dissolui & cum xp̃o
esse. Et rursum. michi uiuere. xp̃s est. &
mori lucrum. Et rursum: scimus qm̃ si ter¬
restris domꝰ nr̃a huiꝰ habitationis dissoluat᷑.
qd̃ edificationẽ ex deo habemus. domũ ñ ma-¬
nufactam ęternam in celis. Bene autẽ post
ortũ suum locũ ꝓprium aurore ostendisse
se ꝑhibet: quia futurȩ retributionis heati-¬
tudinem priꝰ qm ꝑ corpus ipse in notesceret:

Expanded text:
ortum suum Dominus ostendit, quia nisi per prophetortum suum Dominus ostendit, quia nisi per prophetnoscerent, bona ejusdem patriae quam essent desiderabilia non viderent. Locum suum veritas aurorae patefecit, cum Patrem coram discipulis petiit, dicens: Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi ego sum et illi sint mecum . Locum suum aurorae monstravit, cum diceret: Ubicunque fuerit corpus, illic congregabuntur et aquilae . Ad hunc locum quem cognoverat pervenire aurora festinabat, cum Paulus desiderium habere se diceret dissolvi, et cum Christo esse.: Et rursum Mihi vivere Christus est, et mori lucrum . Et rursum: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam, aeternam in coelis . Bene autem post ortum suum locum proprium aurorae ostendisse se perhibet, quia futurae retributionis beatitudinem, priusquam per corpus ipse innotesceret,
Abbreviated transcription (Latin):
enim locus aurorȩ. nisi ꝑfecta claritas ui-¬
sionis internȩ: Ad quẽ cum ꝓducta uene.¬
rit. iam de transactȩ noctis tenebris nil ha-¬
bebit. Nunc autẽ adhuc tẽptationum mo¬
lestias sustinens. quia ꝑ intentionem cordis
ad aliud festinat ęccl̃ia. ad locũ suũ tendit
aurora: quẽ locũ si mente̾ ñ cerneret. in
huiꝰ uitȩ nocte remaneret: s dũ cotidie
locum suum iã conspicit: & plene sibi cla-¬
rescere solem querit. Locũ suum aurora
considerat: qͣndo sc̃a anima ad contẽplan¬
dam conditoris sui speciem flagrat. Ad locũ
siuui ꝑtingere aurora satagebat cũ dauid
diceret. sitiuit anima mea ad dm uiuum:
qͣndo ueniam & parebo ante faciem dĩ. Lo¬
cum suũ ueritas aurore monstrabat. cum
ꝑ salomonem diceret: quid habet amplius
sapiens ab stulto. & quid pauꝑ. nisi ut ꝑgat
illuc ubi est uita: Quem ꝓfecto locum etiã
p̃cedentib incarnationẽ suam patrib post

Expanded text:
est locus aurorae, nisi perfecta claritas viest locus aurorae, nisi perfecta claritas visionis internae, ad quem cum perducta venerit, jam de transactae noctis tenebris nihil habebit? Nunc autem adhuc tentationum molestias sustinens, quia per intentionem cordis ad aliud festinat Ecclesia, ad locum suum tendit aurora: quem locum si mente non cerneret, in hujus vitae nocte remaneret. Sed cum quotidie locum suum jam conspicit et plene sibi clarescere solem quaerit. Locum suum aurora considerat, quando sancta anima ad contedam Conditoris sui speciem flagrat. Ad locum suum pertingere aurora satagebat, cum David diceret: Sitivit anima mea ad Deum vivum. quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Locum suum veritas aurorae monstrabat, cum per Salomonem diceret: Quid habet amplius sapiens a stulto; et quid pauper, nisi ut pergat illuc ubi est vita ? Quem profecto locum etiam praecedentibus incarnationem suam patribus post
Abbreviated transcription (Latin):
funditus p̾ssit. Adhuc aurora est. quia dum
lex carnis legem mentis. & lex mentis legem
carnis ꝑcunit. inter se uicissim lex & umbra
confligit᷑. Unde rursum paulus cũ diccret
nox p̃cessit. nequaqͣm subdidit dies uenit.
s dies autem appropinquauit. Qui cnĩ post
discessum noctis ñ iam uenisse. s appropin-¬
quasse diem insinuat: esse se ꝓculdubio an¬
te solem post tenebras adhuc in aurora de¬
monstrat. Tunc autẽ plene scã electoꝵ eccł̃ia
dies crit. cũ ei ammixta peccati umbra iam
ñ erit. Tunc plene dies erit: qͣndo interni
luminis ꝑfecto feruore cdaruerit. Tunc ple-¬
ne dies erit. qnͣdo nullam maloꝵ suoꝵ tẽp¬
tantẽ memoriam tolerans. om̃s a se tenebra-¬
rum etiam reliquias abscondet. Unde & be
ne. hȩc aurora quasi adhuc in transitu de¬
monstratur cũ dicitur. & ostendisti aurore
locũ suum. Cui enim locus suus ostendit᷑.
ꝓfecto ex alio ad aliud uocatur. Quid est

Expanded text:
funditus pressit; adhuc aurora est, quia dum funditus pressit; adhuc aurora est, quia dum lex carnis legem mentis, et lex mentis legem carnis percutit, inter se vicissim lux et umbra confligit. Unde rursum Paulus cum diceret: Nox praecessit, nequaquam subdidit: Dies venit, sed dies autem appropinquavit. Qui enim post discessum noctis non jam venisse, sed appropinquasse diem insinuat, esse se proculdubio ante solem post tenebras adhuc in aurora demonstrat. Tunc vero plene sancta electorum Ecclesia dies erit, cum ei admixta peccati umbra jam non erit; tunc plene dies erit, quando luminis interni perfecto fervore claruerit; tunc plene dies erit, quando nullam malorum suorum tentantem memoriam tolerans, omnes a se tenebrarum etiam rene haec aurora, quasi adhuc in transitu demonstratur, cum per Job dicitur: Et ostendisti aurorae locum suum ; cui enim locus suus ostenditur, profecto ex alio aliud vocatur; quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
deserit. iusticie luce fulgescit. Habemus
tam̃ suptiliꝰ aliquid. qd̾ considerata quali¬
tate diluculi uel aurorȩ pensemꝰ. Auro¬
ra namq uel diluculũ noctem quidẽ p̃te¬
risse nuntiant. nec tam̃ dici claritatem
integram ostentant. s dũ illam pellunt
hanc suscipiunt. lucem tenebris ꝑmixtã
tenent. Quid itaq in hac uita om̃s qui ue-¬
ritatem sequimꝰ. nisi aurora uel diluculũ
sumꝰ: Quia & qucdã iam quȩ lucis sunt
agimus. & tam̃ quibdam adhuc tenebra¬
rum reliquiis ñ caremꝰ. Per ꝓpħam quippe
dõ dicitur: ñ iustificabitur in conspectu
tuo omĩs inuens. Rursumq scriptũ est: in
multis offendumꝰ om̃s. Paulus quoq ait:
uideo aliam legem in membris meis repug-
nantem legi mentis meȩ. & captiuum me:
ducentem in lege. peccati quȩ est in membris
incis. Ubi gͦ lex peccati cũ lege mentis inten¬
dit. ꝓfecto adhuc aurora est. quia lux quę
iam emicuit. necdum p̃tereuntes tenebras

Expanded text:
deserit, justitiae luce fulgescit. Habemus deserit, justitiae luce fulgescit. Habemus tamen subtilius aliquid, quod considerata qualitate diluculi vel aurorae pensemra namque vel diluculum noctem quidem praeteriisse nuntiant, nec tamen diei claritatem integram ostentant; sed dum illam pellunt, hanc suscipiunt, lucem tenebris permistam tenent. Quid itaque in hac vita omnes qui veritatem sequimur, nisi aurora vel diluculum sumus? quia et quaedam jam quae lucis sunt agimus, et tamen in quibusdam adhuc tenebrarum reliquiis non caremus. Per Prophetam quippe Deo dicitur: Non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Rursumque scriptum est: In multis offendimus omnes . Paulus quoque ait: Video aliam legem in membris meis repuntem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati quae est in membris meis . Ubi ergo lex peccati cum lege mentis contendit, profecto adhuc aurora est, quia lux quae jam emicuit necdum praetereuntes tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
Subaudis. ut ego. Ortus quippe diuinitatis
ciꝰ ante & post ñ habet. cuidum semꝑ esse. est
ꝑ eternitatem. dũ om̃e qd̃ labitur circũscribit.
intra semetipsum tẽporũ discursus claudit.
Ortus uͦ humanitatis eiꝰ quia & cepit & desi¬
it. & ante & post habere a tempore acccpit.
S quia dum ipse umbras nr̃e temporalita-¬
tis suscepit. lumen nobis suę ęternitatis in¬
fudit. recte ꝑ hunc ortũ quẽ creator sibi in
tempore condidit. locũ suum sine. tempore.
aurora cognouit. Quia enĩ diluculum uel
aurora a tenebris in lucem uertitur. ñ iine¬
rito diluculi uel aurorȩ nomine. om̃is elec¬
toꝵ. eccłia designatur. Ipsa namq dũ ab in¬
fidelitatis nocte ad lucem fidei ducitur. ue¬
lut aurore more. in dicm post tenebras splen¬
dort suꝑnȩ. claritatis aꝑitur. Unde. & bene.
in canticis canticoꝵ dicitur. quȩ est ista quȩ
enim ęccłia celestis uitȩ p̃mia appetens au¬
rora uocata est: quia dum peccatoꝵ tenebras

Expanded text:
Subaudis ut ego. Ortus quippe divinitatis ejus ante et post non habet. Cui dum semper esse est per aeternitatem, dum omne quod labitur circumscribit, intra semetipsum temporum discursus claudit. Ortus vera humanitatis ejus, quia et coepit, et desiit, et ante et post habere a tempore accepit. Sed quia, dum ipse umbras nostrae temporalitatis suscepit, lumen nobis suae aeternitatis infudit, recte post hunc ortum quem creator sibi in tempore condidit locum suum sine tempore aurora cognovit. Quia enim diluculum vel aurora a tenebris in lucem vertitur, non immerito diluculi vel aurorae nomino omnis electorum Ecclesia designatur. Ipsa namque dum ab infidelitatis nocte ad lucem fidei ducitur, velut aurorae more in diem post tenebras splendore supernae claritatis aperitur. Unde et bene in Canticis canticorum dicitur: Quae est ista quae ncta Ecclesia coelestis vitae praemia appetens, aurora vocata est, quia, dum peccatorum tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
p̃terito dicitur. quia hoc qd̃ facturus crat
in opere. nimirum iam fecerat in p̃desti-¬
natione. Quia uͦ post mortẽ resurrectio¬
nemq ciꝰ creuit ęcclia. atq in cunctis est¬
gentib dilatata: apte subiungitur.
Numquid considerasti latitudinẽ terrȩ:
Dum enĩ angustias mortis petiit. fidem su¬
am in gentib dilatauit. atq in innumera
corda credentium scãm ȩccliam extendit.
Cui ꝑ ꝓph̾am dicitur: dilata locum ten-¬
torii tui: & pelles tabernaculoꝵ tuoꝵ exten¬
de ne parcas. Longos fac funiculos tuos:
& ad leuam penetrabis. & semen tuũ gentes
hereditabit. Quȩ latitudo terrȩ. ꝓfecto ñ fieret.
nͥ ipse pͥus & uit̾a qͣm nouimꝰ moriendo despic̾et. ⁊ uit̾a
qͣm ñ nouinꝰ resurgendo monstͣret. In morte qͥ ppe
sua nr̃ȩ oculos mentis aꝑuit: & quȩ esset ui¬
ta que scqueretur ostendit. Unde & hunc
in eugłio ordinẽ tenens. discipulis dicit: sic

Expanded text:
praeterito dicitur, quia hoc quod facturus erat praeterito dicitur, quia hoc quod facturus erat in opere nimirum jam fecerat in praedestinatione. Quia vero post mortem resurrectionemque ejus crevit Ecclesia, atqgentibus dilatata apte, subjungitur: « Nunquid considerasti latitudinem terrae? » Dum enim angustias mortis petiit, fidem suam in gentibus dilatavit, atque in innumera corda credentium sanctam Ecclesiam extendit. Cui per prophetam dicitur: « Dilata locum tentorii tui et pelles tabernaculorum tuorum extende ne parcas; longos fac funiculos tuos, tuum gentes haereditabit . Quae latitudo terrae profecto non fieret, nisi ipse prius et vitam quam novimus moriendo despiceret, et vitam quam non novimus resurgendo monstraret. In morte quippe sua nostrae oculos mentis aperuit, et quae esset vita quae sequeretur ostendit. Unde et hunc in Evangelio ordinem tenens, discipulis dicit: Sic
Abbreviated transcription (Latin):
Quas descendens dñs aꝑuit: quia earum
fortitudinem moriendo suꝑauit. Quȩ. ap¬
pellatione quoq alia tenebrosa ostia uocan¬
tur. quia dum ꝑ occultationis suȩ insidias
ñ uidentur. deceptis mentib uiam mortis
aꝑiunt. Quȩ tenebrosa ostia dñs uidet:
quia unmundoꝵ spũum fraudulentam
maliciam & respicit & premit. Quos nisi
ipse nobis nescientib uidendo ꝓhiberet:¬
& nil de insidiis mens nr̃a cognosceret: &
cisdem insidiis capta depcriret. Quȩ tene¬
brosa ostia nos etiã cernimus. qͣndo suꝑnȩ
lucis radiis illustramur. Unde & ꝑ ꝓpħam
dicitur: dñs mͥ aduitor est: & ego uidebo
inimicos meos. Hostes gͥ nr̃os ipse uidet:
qui suo cos munere nobis uisibiles facit.
Uel certe tenebrosa ostia tunc dñs uidit. cũ clau-¬
stra inferni penctrans crudeles sp̃s ꝑculit.
& mortis p̃positos moriendo damnauit.
Qd̃ iccirco hic ñ adhuc de futuro s iam de

Expanded text:
quas descendens Dominus aperuit, quia earum quas descendens Dominus aperuit, quia earum fortitudinem moriendo superavit. Quae appellatione quoque alia tenebrosa ostia vocantur, quia dum pro occultationis suae insidiis non videntur, deceptis mentibus viam mortis aperiunt. Quae tenebrosa ostia Dominus vidit, quia immundorum spirituum fraudulentam malitiam et respicit et premit, quos nisi ipse nobis nescientibus videndo prohiberet, et nil de insidiis mens nostra cognosceret, et iisdem insidiis capta deperiret. Quae tenebrosa ostia nos etiam cernimus, quando supernae lucis radiis illustramur. Unde et per Prophetam dicitur: Dominus mihi adjutor est, et ego videbo inimicos meos . Hostes igitur nostros ipse videt, qui suo eos munere nobis visibiles facit. Vel certe tenebrosa ostia tunc Dominus vidit, cum claustra inferni penetrans, crudeles spiritus perculit, et mortis praepositos moriendo damnavit. Quod idcirco hic non adhuc de futuro, sed etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
gressum impediunt. Quia gͥ dñs nulla
peccati uincula ꝑtulit. in inftrnum de¬
ambulauit. Liber quippe ad ligatos ue
simis gͦ abyssi dño deambulare est: in loco
damnationis nil suȩ retentionis inuenire :
attestante petro qui ait. solutis dolorib
inferni. uixta qd̾ impossibile. erat teneri
illum ab co. Uel certe quia deambulando
nos cũ de loco ad locum ducimur. hic illicq
p̃sentes inuenimur. ambulasse. in inferno
dñs dicitur. ut electis animab in locis sin-¬
gulis ꝑ diuinitatis potentiam p̃sens fuisse
monstraretur. Unde & sp̃s sapientiȩ mobi¬
lis describitur. ut ꝑ hoc qd̃ nusqͣm de est.
ubiq nobis occurrere. designetur. Quam
descensionem suam dñs qͣnͣto mirabilem
respicit. tanto eam redempto homini cre¬
brius infundit. Eam namq adhuc repli¬
cans subdit. Numquid aꝑtȩ sunt tibi
portȩ mortis: & ostia tenebrosa uidisti:
Portȩ enĩ mortis sunt. potestates aduerse

Expanded text:
gressus impediunt. Quia igitur Dominus nulla gressus impediunt. Quia igitur Dominus nulla peccati vincula pertulit, in inferno deambulavit: liber quippe ad ligatos vensimis ergo abyssi Domino deambulare, est in lacum damnationis nil suae retentionis invenire, attestinferni, juxta quod impossibile erat teneri illum ab eo . Vel certe, quia deambulando nos cum de loco in locum ducimur, hic illicque praesentes invenimur, ambulasse in inferno Dominus dicitur, ut electis animabus in locis singulis, per divinitatis potentiam praesens fuisse monstretur. Unde et spiritus sapientiae mobilis describitur, ut per hoc quod nusquam deest, ubique nobis occurrere designetur. Quam descensionem suam Dominus quanto mirabiliorem respicit, tanto eam redempto homini crebrius infundit. Eam namque adhuc replicans, subdit: Nunquid apertae sunt tibi portae mortis, et ostia tenebrosa vidisti? Porta enim mortis sunt potestates adversae,
Abbreviated transcription (Latin):
inferni claustra sentire. Qd̃ ꝓfundũ ma¬
ris dñs petut. cum inferni nouissima elec-¬
toꝵ suoꝵ animas erepturus intrauit. Unde.
& ꝑ ꝓpħam dicitur. posuisti ꝓfundũ maris
uiam. ut transirent liberati. Hoc namq
ꝓfundum maris ante. redemptoris aduen-¬
tum. ñ uia s carcer fuit. quia in se etiam
it : quia illuc ueniens electos suos a claustris
apte illic dicitur. ut transirent liberati.
Qd̃ uͦ ꝓfundum maris dixerat. hoc aliis
uerbis replicans. abyssi nouissimum uocat.
quia sicut aquarum abyssus nulla nr̃a ui¬
sione comp̃henditur. ita occulta inferi nul¬
lo a nobis cognitionis sensu penetrantur.
Quia enim hinc subtrahuntur cernimus.
s quȩ illos uixta meritum retributio sup¬
plicioꝵ mancat ñ uidemꝰ. Uigilanti u̾
est cura pensandum. qd̾ in nouissima abys.¬
si dcambulasse. se ꝑhibet. Deambularẽ
quippe ñ constricti. s liberi est. Quem enĩ
uincula astringunt. eius nichilominus

Expanded text:
inferni claustra sentiri. Quod profundum mainferni claustra sentiri. Quod profundum mare Dominus petiit, cum inferni novissima, electorum suorum animas erepturus, intravit. Unde et per prophetam dicitur: Posuisti profundum maris viam, ut transirent liberati . Hoc namque profundum maris ante Redemptoris adventum non via, sed carcer fuit, quia in se etiam it, quia illuc veniens electos suos a claustris apte illic dicitur, ut transirent liberati. Quod vero profundum maris dixerat, hoc aliis verbis replicans, abyssi novissimum vocat: quia sicut aquarum abyssus nulla nostra visione comprehenditur, ita occulta inferi nullo a nobis cogitationis sensu penetrantur. Qui enim hinc subtrahantur cernimus, sed quae illos juxta meritum retributio suppliciorum maneat, non videmus. Vigilanti vero est cura pensandum quod in novissimis abyssi deambulasse se perhibet. Deambulare quippe non constricti, sed liberi est. Quem enim vincula astringunt, ejus nih
Abbreviated transcription (Latin):
Mors cnuim carnis quȩ electos lucisuȩ resti¬
tuit. lucem suam reꝓbis tollit. Lux namq
suꝑbientis. est gloria uitȩ p̃sentis. Quȩ ci
lux tunc subtrahitur. cum ꝑ carnis interi¬
tum ad rationum suarum tenebras uocatur.
Ibi tunc excelsum brachium confringetur.
quia celsitudo cordis ultra nature ordinẽ
iuolenter arrepta. opprimentes sc diuinȩ
iusticiȩ. mole dissipatur: ut quã se ꝑuerse
in breui crexerat. ꝑ pondus iudicii in eter¬
num fracta cognoscat. Nullus autẽ nr̃m¬
quid post mortẽ sequeretur agnosceret:
nisi uitȩ nr̃ȩ conditor ad penam usq nr̃e
mortis ueniret. Nisi enim ipse miscđiter
infima peteret: nequaqͣm nos post suam
qui ñ solum mare id est scłm. ꝑ assũptam
humanã carnem atq animã petii. s etiam
ꝑ cam sponte in morte positam. usq ad ul¬
tima inferi quasi ad maris ꝓfunda descen¬
di: Si cnĩ mare more diuini eloquii scłm
debet intelligi: nil ꝓhibet ꝓfunda maris

Expanded text:
Mors enim carnis, quae electos luci suae restituit, lucem suam reprobis tollit. Lux namque superbientis est gloria vitae praesentis. Quae ei lux tunc subtrahitur, cum per carnis interitum ad retributionum suarum tenebras vocatur. Ibi tunc excelsum brachium confringitur, quia celsitudo cordis ultra naturae ordinem violenter arrepta opprimentis se divinae justitiae mole dissipatur, ut quia se perverse in brevi erexerat, per pondus judicii in aeternum fracta cognoscat. Nullus autem nquid post mortem sequeretur agnosceret, nisi vitae nostrae conditor ad poenam usque nostrae mortis veniret. Nisi enim ipse misericorditer infima peteret, nequaquam nos post suam qui non solum mare, id est saeculum, per assumptam humanam carnem atque animam petii, sed etiam per eam sponte in mortem positam, usque ad ultimum inferi, quasi ad maris profunda descendi. S. enim mare more divini eloquii saeculum debet intelligi, nil prohibet profunda maris
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ concunt tenet. salomone attestante.
nos instruit qui ait: beatus uir qui semꝑ est
pauidus. qui autẽ mentis est durȩ corruet
in malum. Igitur quia extrema uideȩ dñs
in apłis tenuit. atq ex illa scribas. pharise¬
os ac pontifices impictatis suȩ merito exi¬
gente repbauit. quid adhuc de eoꝵ damna-¬
tione subdatur audiamus. Sequitur.¬

Expanded text:
attestante intimatur, quia ait: Beatus vir qui semper est pavidus; qui autem mentis est durae, corruit in malum . Igitur quia extrema Judaeae Dominus in apostolis tenuit, atque ex illa Scribas et Pharisaeos ac pontifices impietatis suae merito exigente reprobavit, quid adhuc de eorum damnatione subdatur audiamus. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
cius. d̾o hȩc indigna iudicantes: cui tanto
magis homo debitor fuit: qͣnto ꝓ illo ds̃ cti¬
am indigna suscepit. Quia enĩ ñ cognouit
mundus ꝑ sapientiam dm. placuit dõ ꝑstul¬
ticiam p̃dicationis saluos faccre credentes¬
in se. Ac si diceret: cum dm qui est sapientia
nequaqͣm ꝑ sapientiam suam mundus in¬
ueniret: placuit ut dm̃ hominẽ. factum ꝑ
humanitatis stulta cognosceret. quatinꝰ cius
sapientia ad nr̃a stulta descenderet: & luccm
suꝑnȩ prudentie luto suȩ carnis illuminata
nr̃a cecitas uideret. Natus gͥ ex patre sine
tempore. ex matre nasci est dignatus in tem¬
pore. ut ꝑ hoc qd̃ ortũ suum inter initium
finemq concluderet. humanȩ. mentis oculis
ortum qui nec initio sumitur. nec fine angu¬
statur aꝑiret. Unde bene nunc ad beatũ iõb

Expanded text:
ejus, Deo haec indigna judicantes, cui tanto ejus, Deo haec indigna judicantes, cui tanto magis homo debitor fuit, quanto pro illo Deus etiam indigna suscepit. Quia enim non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes . Ac si diceret: Cum Deum, qui est sapientia, nequaquam per sapientiam suam mundus inveniret, placuit ut Deum hominem factum per humanitatis stultitiam cognosceret, quatenus ejus sapientia ad nostra stulta descenderet, et lucem supernae prudentiae luto suae carnis illuminata nostra caecitas videret. Natus igitur ex Patre sine tempore, ex matre nasci est dignatus in tempore, ut per hoc quod ortum suum inter initium finemque concluderet, humanae mentis oculis ortum, qui nec initio sumitur, nec fine angustatur, aperiret. Unde bene nunc ad beatum Job
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uirtus
& sapientia
dĩ est. de
patre ante
tempora na¬
tus est. Uel
potius quia
nec cepit nasci nec desut. dicamꝰ ueriꝰ. semꝑ
natus. Non possumus dicere. semꝑ nascit᷑.
ne imꝑfectus esse uideatur. At uͦ ut ȩternꝰ
designari ualeat & ꝑfectus. & semꝑ dicamꝰ
& natus. quatenꝰ & natus ad ꝑfectionem
ꝑtineat. & semꝑ ad ȩcernitatem. ut quocũq
modo illa essentia sine. tempore tempora¬
li ualcat ad esignari sermonc: qͥͣmuis hoc
ipsum qd̾ ꝑfectum dicimꝰ. multũ ab illius
ueritaus exp̃ssione. deuiamꝰ. quia qd̃ factũ¬
ñ est. ñ potest dici ꝑfectum: Et tam̃ infir¬
mitatis nr̃ȩ uerbis dñs condescendens. ait:
estote ꝑfecti. sicut & pater ur̃ celestis ꝑfect
est. In illa namq natiuitate diuina. ab
humano genere. cognosci ñ poterat. ꝓinde.¬
uenit in humanitãte ut uideretur: uideri
uoluit ut imitaretur. Quȩ carnis natiui¬
tas. despecta uisa est sapientib mundi. Con¬
tempserunt namq infirma humanitatis

Expanded text:
quod uirtus et sapientia Dei est, de Patre ante tempora natus est, uel potius, quia nec cepit nasci nec desiit, dicamus uerius semper nasci. Non autem possumus dicere 'semper nascitur', ne imperfectus esse uideatur. At uero ut aeternus designari ualeat et perfectus, et 'semper' dicamus et 'natus', quatenus, et 'natus' ad perfectionem pertinet et semper ad aeternitatem: ut quocunque modo illa essentia sine tempore, et temporali valeat designari sermone, quamvis hoc ipso quod perfectum dicimus, multum ab illius veritatis expressione deviemus, quia qnon est, non potest dici perfectum, et tamen infirmitatis nostrae verbis Dominus condescendens ait: Estote perfecti, sicut et Pater vester coelestis perfectus est . In illa itaque nativitate divina ab humano genere cognosci non poterat, proinde in humilitatem venit, ut videretur: videri voluit, ut imitaretur. Quae carnis nativitas despecta visa est sapientibus mundi. Contempserunt namque infirma humanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ałi uerba cognoscis. & adhuc a sathanȩ angło
temptaris: Unde fortis. ut ad cȩlestia rapia.¬
ris. unde sic infirmꝰ. ut in terra hominem
fugias. & adhuc ã sathanȩ angło aduersa to¬
leres. nisi quia ipse qui te subleuat. rursũ te
suptilissima mensura moderatur. ut & in mi¬
raculis tuis nobis p̾dices uirtutẽ di. & rursũ
in timore tuo reminisci nos facias infirmitatiᷤ
nr̃e  Nuȩ tam̃ infirmitas ne in desperationẽ
nos ꝑtrahat cũ pulsat. dum de infirmitate
tua añm rogaris quia auditus ñ es. nobis qͦ
loctus es qđ audisti. sufficit tibi grã mea nã
uirtus in infirmitate ꝑficitur. Aꝑta gͦ uoce
di ostenditur. quia custos ẽ uirtutis infirmitas.
Tanc quippe bene interiꝰ custodimur. cum p
dispensationẽ dĩ tolerabiliter temptamur
exteriꝰ aliqnͣdo uitiis. aliqnͣdo pressuris. Nam
eis qͦ quos uiros nouimꝰ fuisse uirtutũ. tempta.¬
tiones atq certamina ñ defuere uitioꝵ. Hinc

Expanded text:
Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo Dei verba cognoscis, et adhuc a Satanae angelo tentaris. Unde sic fortis ut ad coelestia rapiaris; unde sic infirmus ut in terra hominem fugias, et adhuc a Satanae angelo adversa toleres; nisi quia ipse qui te sublevat, rursum te subtilissima mensura moderatur: ut et in miraculis tuis nobis praedices virtutem Dei, et rursum in timore tuo reminisci nos facias infirmitatis nostrae? Quae tamen infirmitas ne in desperationem nos pertrahat cum pulsat, dum spe in infirmitate tua Dominum rogares, quia auditus non es, nobis quoque locutus es quid audisti: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Aperta ergo Dei voce ostenditur, quia custos virtutis est infirmitas. Tunc quippe bene interius custodimur, cum per dispensationem tolerabiliter tentamur exterius, aliquando vitiis, aliquando pressuris. Nam eis quoque quos viros novimus fuisse virtutum, tentationes atque certamina non defuere vitiorum. Hinc