comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sed post seleuci uitae excessum cum suscepiss& regnum antio¬
chus qui nobilis appellabatur : Ambiebat iason frateroniae
talema .lx & trecenta: Et ex reditibus aliis talenta loxc
qui in hiero solimiserant antiochenos scribere quod cumrex
annuiss& & obtinuiss& principatum: statim ad gentilẽ
ritum contribules suos transferre coepit: &amotis his
quuehumanitatis causa iudaeis a regibus fuerant constitu¬
ta perichannem patrem eu polemii quiapud romanos
deamicitia & soci&ate functus ẽ legatione legitima
ciuium iura destituens praua instituta sancibat. & enim
ausus ẽ subipsa arce grmnasium constituere &optimos
quosq epheborum inlupanaribus ponere: Erat autem
hoc noninitium sed incrementum quoddam & profectus
gentilis & alienigenae conuersationis. propter impi
& non sacerdotis lasonis ne farium & mauditum scelus. Ita
ut sacerdotes iam noncirca altaris officia deditiessent:

Expanded text:
sed post Seleuci vitae excessum cum suscepisset regnum Antiosed post Seleuci vitae excessum cum suscepisset regnum Antiochus qui Nobilis appellabatur ambiebat Iason frater Oniae alenta sexaginta et trecenta et ex reditibus aliis talenta octoginta qui in Hierosolymis erant Antiochenos scribere quod cum rex agnovisset et obtinuisset principatum statim ad gentilem ritum contribules suos transferre coepit et amotis his quae humanitatis causa Iudaeis a regibus fuerant constituta per Iohannem patrem Eupolemi qui apud Romanos de amicitia et societate functus est legationem legitimam civium iura destituens prava instituta sancibat etenim ausus est sub ipsa arce gymnasium constituere et optimos quosque ephoeborum in lupanaribus ponere erat autem hoc non initium sed incrementum quoddam et profectus gentilis et alienigenae conversationis propter impii et non sacerdotis Iasonis nefarium et inauditum scelus ita ut sacerdotes iam non circa altaris officia dediti essent
Abbreviated transcription (Latin):
damuirtus namipse qui hab& incaelis habitationem uisitator
adiutor ẽ lociillius &uenienter ad malefaciendum per¬
cutit acperdit Igitur deheliodoro & aerarii custodia
taseres hab&
Simonautem praedictus petumarum & patriae delator male¬
loquebatur deoniatam quam ipse heliodorum instigass& ad
haee Qipse fuiss& incentor malorum: prouisorem que
ciuitacis acde fensorem gentissuae & aemulatorem legisdĩ
Audebat insidiatorem regnidicere: sed cum inimicitiae intan¬
tum procederent ut&iam perquosdam simonis necessarios
homicidia fierent : Considerans onis periculum contentionis
& appollonium in sanire ut poteducem coelessrriae & foenicis
adaugendam malitiam simonis: ad regem se contulit nonutciui¬
um accusator sed communem utilitatem apud sem & ipsum uni¬
uersae multitudinis considerans uidebat enim sine regali pro¬
uidentia in possibileesse pacem rebusdari nec simonem posse
cessare abscultitia sua

Expanded text:
dam virtus nam ipse qui habet in caelis habitationem visitator dam virtus nam ipse qui habet in caelis habitationem visitator et adiutor est loci illius et venientes ad malefaciendum percutit ac perdit igitur de Heliodoro et aerarii custodia res habet Simon autem praedictus pecuniarum et patriae delator malloquebatur de Onia tamquam ipse Heliodorum instigasset ad haec et ipse fuisset incentor malorum provisoremque civitatis ac defensorem gentis suae et aemulatorem legis Dei audebat insidiatorem regni dicere sed cum inimicitiae in tantum procederent ut etiam per quosdam Simonis necessarios homicidia fierent considerans Onias periculum contentionis et Apollonium insanire utpote ducem Coelesyriae et Foenicis ad augendam malitiam Simonis ad regem se contulit non ut civium accusator sed communem utilitatem apud semet ipsum universae multitudinis considerans videbat enim sine regali providentia inpossibile esse pacem rebus dari nec Simonem posse cessare ab stultitia sua
Abbreviated transcription (Latin):
qui in suppremo spũ erat constitutus: considerans autẽ
summus sacerdos ne forterex suspicar&dur malitiam
aliquam exiudaeis cirta heliodorum consummatam.
obtulit prosaluteuiri hostiam salutarem : Cumq sum¬
mus sacerdos exorar& idemiuuenes eisdem uestibus
amicti ad stantes heliodoro dixerunt : oniae sacer¬
doti : gratias age : Nampropter eum: tibi dñs uitam
donauit Tuautem abeo flagellatus: nuntia omnib
magnaliadĩ & potestatem & hisdictis. non comparue¬
runt : Heliodorus autem hostiadõ oblata : &uotis
magnis promissis ei quiuiuere illi concessit & oniae
gratias agens. recepto exercitu repedabat ad regem Testa¬
batur autem omnibus eaquae suhoculis suis uiderat opera
magnid̃ : Cum autem rex interrogass& heliodorum quis ẽ
aptus adhuc semel hiero solimam mitti. ait: siquem habes
hostem Autregnitiu in sidiatorem mitte illuc & flagellatũ
eum recipier si tamen eua serit eo quod in locoueresit dĩ quae¬

Expanded text:
qui in supremo spiritu erat constitutus considerans autem qui in supremo spiritu erat constitutus considerans autem summus sacerdos ne forte rex suspicaretur malitiam aliquam ex Iudaeis circa Heliodorum consummatam obtulit pro salute viri hostiam salutarem cumque summus sacerdos exoraret idem iuvenes eisdem vestibus amicti adstantes Heliodoro dixerunt Oniae sacerdoti gratias age nam propter eum tibi Dominus vitam donavit tu autem ab eo flagellatus nuntia omnibus magnalia Dei et potestatem et his dictis non conparuerunt Heliodorus autem hostia Deo oblata et votis magnis promisit ei qui vivere illi concessit et Oniae gratias agens recepto exercitu repedabat ad regem testabatur autem omnibus ea quae sub oculis suis viderat opera magni Dei cum autem rex interrogasset Heliodorum quis est aptus adhuc semel Hierosolymam mitti ait si quem habes hostem aut regni tui insidiatorem mitte illuc et flagellatum eum recipies si tamen evaserit eo quod in loco vere sit Dei quae
Abbreviated transcription (Latin):
ro priores calces elisit: Quiautem ei sedebat iudebatur
arma habere aurea: Aln&iam apparuerunt duo iuue¬
nes uirtute decori optimigloria speciosique amictu
qui cirtum sticerunt eum. & exutraq parte flagellabant
sine intermissione : multis plagis uerberantes : subito aũt
heliodorus conciditinterram. eumq multa caligine cirtum¬
fusum rapuerunt atq in sella gestatoria positum eiecert̃:
Et is quicum multis cursoribus & satellitibus praedictum in¬
gressus ẽ aerarium portabatur. Nullo sibi auxilium feren¬
te : manifesta cognita dĩ uirtute : Et ille quidem per
diuinam uirtutem lacebat mutus : Hiautem dñmbene¬
dicebant. quia magnificabat locum suum : & templum
quod paulo ante timore actu multuerat plenum : appa¬
rente omni potente d ño gaudio & la&itia impletũ ẽ
Tumuero ex amicis heliodori quidam rogabant confes¬
tim onian ut in uocar& altissimum : &uitam donar& e

Expanded text:
ro priores calces elisit qui autem ei sedebat videbatur ro priores calces elisit qui autem ei sedebat videbatur arma habere aurea alii etiam apparuerunt duo iuvenes virtute decori optimi gloria speciosique amictu qui circumsteterunt eum et ex utraque parte flagellabant sine intermissione multis plagis verberantes subito autem Heliodorus concidit in terram eumque multa caligine circumfusum rapuerunt atque in sella gestatoria positum eiecerunt et is qui cum multis cursoribus et satellitibus praedictum ingressus est aerarium portabatur nullo sibi auxilium ferente manifesta cognita Dei virtute et ille quidem per divinam virtutem iacebat mutus hii autem Dominum benedicebant quia magnificavit locum suum et templum quod paulo ante timore ac tumultu erat plenum apparente omnipotente Domino gaudio et laetitia impletum est tunc vero ex amicis Heliodori quidam rogabant confestim Onian ut invocaret Altissimum et vitam donaret ei
Abbreviated transcription (Latin):
ne obsecrantes. proeo quod in contemptum locusese uen¬
turus: Ac cincta eq mulieres ciliciis pectus perplate as
confluebant. sed & uirgines quae conduseerant procurre¬
Ibant adõnian : alia e autem ad muros quaedam uero per
fenestras aspiciebant. Vniuersa e autem protendenter
manus incaelum dep̃cabantur : Eratenim misera com¬
pixtae multitudinis. & magnis a cerdotis iagone cons¬
tituti expectatio: Ethiquidem inuocabant omnipo¬
tentem dm̃ : ut tredita sibi hisquicrediderant omniinte¬
gritate conseruarentur
Deliodorus autem : quod decreuerat perficiebat. eodem
loco ipsetum satellitibus circa uerarium praesens: sed
sp̃s omnipotentis magnam fecit suae ostensionis euidentiũ
Itautomnes quĩausi fuerant parere ei : ruentes dĩ uirtute
in dissolutionem & formidinem conuerterentur: appa¬
ruit enim illis quidem equus terribilem habens sessorem
optimis operimentis adornatus isque cumimpecu heliodo¬

Expanded text:
ne obsecrantes pro eo quod in contemptum locus esset venne obsecrantes pro eo quod in contemptum locus esset venturus accinctaeque mulieres ciliciis pectus per plateas confluebant sed et virgines quae conclusae erant procurrebant ad Onian aliae autem ad muros quaedam vero per fenestras aspiciebant universae autem protendentes manus in caelum deprecabantur erat enim misera commixtae multitudinis et magni sacerdotis in agone constituti expectatio et hii quidem invocabant omnipotentem Deum ut credita sibi his qui crediderant cum omni integritate conservarentur Heliodorus autem quod decreverat perficiebat eodem loco ipse cum satellitibus circa aerarium praesens sed spiritus Omnipotentis magnam fecit suae ostensionis evidentiam ita ut omnes qui ausi fuerant parere ei ruentes Dei virtute in dissolutionem et formidinem converterentur apparuit enim illis quidam equus terribilem habens sessorem optimis operimentis adornatus isque cum impetu Heliodo
Abbreviated transcription (Latin):
impius simon : Vniuersiautem argenti talenta quadrin¬
enta esse & auriducenta : Decipiuero eos uicrali uis¬
sent loco & templo quod peruniuer sum mundum hono¬
ratur prosui ueneratione & scĩtate : & in possibile omni¬
no esse
Acille prohis quachabebat in manditis arege dicebat omn
gonere regiaẽe deferenda : Constituta autem dic intra¬
baedahis heliodorus ordinaturus : Nonmodica uero
peruniuersam ciuitatem erat trepidatio: sacerdotesaũt
ante altare cum sacerdotalibus stolis iactauerunt se
&d nao cabant decaclo cum quidedepositis legem posuit
itbis quide posuerant ea salua custo dir& : lamuero
qiuiuidete summi sacerdotis uultum mente uulnetaba¬
dumꝰ faciesenim & olor imutatus. ded arabat intet¬
num animidolorem  Cirtimi fusa enm erat  aesti
tia uiro quaedam &horror corporis. perquem manifes¬
tus aspicientib: dolor cordiseius efficiebatur : Aliieiiam
congregati dedomibus. confluebant: publica supplicatio¬

Expanded text:
impius Simon universa autem argenti talenta quadrinimpius Simon universa autem argenti talenta quadringenta esse et auri ducenta decipi vero eos qui credidissent loco et templo quod per universum mundum honoratur pro sui veneratione et sanctitate inpossibile omnino esse at ille pro his quae habebat in mandatis a rege dicebat omni genere regiae deferenda constituta autem die intrabat de his Heliodorus ordinaturus non modica vero per universam civitatem erat trepidatio sacerdotes autem ante altare cum sacerdotalibus stolis iactaverunt se et invocabant de caelo eum qui de depositis legem posuit ut his qui deposuerant ea salva custodiret iam vero qui videret summi sacerdotis vultum mente vulnerabatur facies enim et color inmutatus declarabat internum animi dolorem circumfusa enim erat viro tia quaedam et horror corporis per quae manifestus aspicientibus dolor cordis eius efficiebatur alii etiam congregati de domibus confluebant publica supplicatio
Abbreviated transcription (Latin):
coele syriae & fenicis. Etnuntiauit ei pecunis innume¬
rabilibus plenum esse aerarium hiero solimis. & communes
copias in mensas esse : quae non pertinent ad rationem
saccificiorum. Esse autem possibile : sub potestate regis
cadere uniuersa : Cumque r&uliss& apollonius ad regẽ
depecunis quaededlatae erant : Ille accitum heliodorum
quierat supernegotia eius. Misit cummandatis ut predic¬
tam pocuniam transportar& : Statimqueheliodorus
iter aggressus specie quidem quasi perco elesriam & fe¬
nicen ciuitates ess& peragraturus : reautem uera regis
propositum perfecturus : Sed cumueniss& inero solimam
& benigne a summo sacerdote iciuitate ess& exceptus:
riarrauit dedato indicio pecuniarum & cuius reigratia
ad ess& apparuit : Interrogabat autem siuere haiecita
essent : Tunc summus sacerdos ostendit deposita essehaec
uictualia uiduarum acpupillorum quaedamuero esse
Vrgani tobiae : uiri ualde eminentis. in hisquied& ulerat

Expanded text:
Coelesyriae et Foenicis et nuntiavit ei pecuniis innumeCoelesyriae et Foenicis et nuntiavit ei pecuniis innumerabilibus plenum esse aerarium Hierosolymis et communes copias inmensas esse quae non pertinent ad rationem sacrificiorum esse autem possibile sub potestate regis cadere universa cumque rettulisset Apollonius ad regem de pecuniis quae delatae erant ille accitum Heliodorum qui erat super negotia eius misit cum mandatis ut praedictam pecuniam transportaret statimque Heliodorus iter adgressus specie quidem quasi per Coelesyriam et Foenicen civitates esset peragraturus re autem vera regis propositum perfecturus sed cum venisset Hierosolymam et benigne a summo sacerdote in civitate esset exceptus narravit de dato indicio pecuniarum et cuius rei gratia adesset apparuit interrogabat autem si vere haec ita essent tunc summus sacerdos ostendit deposita esse haec et victualia viduarum ac pupillorum quaedam vero esse Hircani Tobiae viri valde eminentis in his quae detulerat
Abbreviated transcription (Latin):
in quirere: historiae cengruit auetori: Breuitatem uero
dictionis satari & ex secutiones rerum uitare breuitati
concedendum ẽ : hincigitur Narrationem incipiemus de
praefatione tantum dixisse sufficiat : Stultum & enim. est
ante historiam effluere in ipsa autem historia succingi:
Igicur cum scã ciuitas habitaretur in omni pace. leges &iam
adhuc optime custodirentur propter oniae pontificis pieta¬
tem & animos odio habentes mala : fiebatutipsi reges &
principes locum summo honore dignum ducerent &tem¬
plum maximis muneribus in lustrarent : Itaut seleucus
asiaerex dereditibussuis praestar& omnes sumptus. ad
ministerium sacrificiorum pertinentes: Simonautem
d&ribu beniamin praepositus templi constitutus contende¬
bat obsistentes ibi principe sacerdotum iniquum aliquid
inciuitate moliri : sed cumuincere onian non poss& uenit
ad a pollonium tharsae filium qui illo tempore erat dux

Expanded text:
auctori brevitatem vero auctori brevitatem vero dictionis sectari et exsecutiones rerum vitare brevitati concedendum est hinc igitur narrationem incipiemus de praefatione tantum dixisse sufficiat stultum etenim est ante historiam effluere in ipsa autem historia succingi igitur cum sancta civitas habitaretur in omni pace leges etiam adhuc optime custodirentur propter Oniae pontificis pietatem et animos odio habentes mala fiebat ut ipsi reges et principes locum summo honore dignum ducerent et templum maximis muneribus inlustrarent ita ut Seleucus Asiae rex de reditibus suis praestaret omnes sumptus ad ministerium sacrificiorum pertinentes Simon autem de tribu Beniamin praepositus templi constitutus contendebat obsistente sibi principe sacerdotum iniquum aliquid in civitate moliri sed cum vincere Onian non posset venit ad Apollonium Tharseae filium qui illo tempore erat dux
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinem librorum & difficultatem uolentibus ad gredi
narrationes historiarum proptermulatud inem rerum:
curauimus uolentibus quidem legere ut ess& animi oblecta¬
tio : Scudiosis uero : ut facile possint memoriae commendare
Ominibus autem legentibus utilitas canferatur & nobis quidem
ipss qui opus hocbreuiandi cauia suscepimus nonsacilem
laborem : iminouero negotium plenum iugiliarum & sudo¬
ris adsumpsimus sicatbi quipra eparant conuiuium : & quas¬
runt aliorum uoluntati parere propter multorum gratiã ÷¬
libenter laborem sustinemus: Veritatem quidem desingu¬
lis auccorib: concedentes: Ipsi autem secundum datam formõ
breuitati studentes: si cutenim nouaedomus architecto
deuniuersa structura cũrandum ẽ : Ei uero qui pingere
curat qua capra sunt ad ornatum ex quirenda sunt
lta estimandum e & in nobis: & enim intellactum collio¬
re cordinare sermonem & curiosius portessingulas quasꝗ

Expanded text:
multitudinem librorum et difficultatem volentibus adgredi multitudinem librorum et difficultatem volentibus adgredi narrationes historiarum propter multitudinem rerum curavimus volentibus quidem legere ut esset animi oblectatio studiosis vero ut facile possint memoriae commendare omnibus autem legentibus utilitas conferatur et nobis quidem ipsis qui opus hoc breviandi causa suscepimus non facilem laborem immo vero negotium plenum vigiliarum et sudoris adsumpsimus sicut hii qui praeparant convivium et quaerunt aliorum voluntati parere propter multorum gratiam libenter laborem sustinemus veritatem quidem de singulis auctori concedentes ipsi autem secundum datam formam brevitati studentes sicut enim novae domus architecto de universa structura curandum est ei vero qui pingere conatur quae apta sunt ad ornatum exquirenda sunt ita aestimandum est et in nobis etenim intellectum colligere et ordinare sermonem et curiosius
Abbreviated transcription (Latin):
uit populum suum : & reddidit hereditatem omnibus & regnũ
& sacerdotium & scificationem sicut promisit inlege : spera¬
mus quod cito nostrimiserebitur. & congregabit desubcaelo
in locum scm̃ : Eripuit enim nos demagnis periculis & locum
purg auit : De iuda uero machabeo & fratrib: eius. Et decẽpli
magni purificatione : & deare dedicatione sed & deproelus
quae pertinent ad antiochum nobilem & filiũ cĩ eupatorem
etde inluminationib: quaedecaelo factae sunt ad eos qui pro
iudaeis fortiter fecerunt. It autuni uersam regionem cũ pau¬
ciessent uindicarent: &b arbaram multitudinem fuga¬
rent : & famo sissimum toto orbe templum recuperarent:
eiciuitatem liberarent utleges quae abolendae : erant resti¬
tuerentur dño cumomnitranquillitate propitio facto llis
itemque ab iasone cyreneo quinquelibris conp̃hensa tempta¬
uimus Nos uno uolumine breuiare : Considerantes enim

Expanded text:
vit populum suum et reddidit hereditatem omnibus et regnum vit populum suum et reddidit hereditatem omnibus et regnum et sacerdotium et sanctificationem sicut promisit in lege speramus quod cito nostri miserebitur et congregabit de sub caelo in locum sanctum eripuit enim nos de magnis periculis et locum purgavit de Iuda vero Macchabeo et fratribus eius et de templi magni purificatione et de arae dedicatione sed et de proeliis quae pertinent ad Antiochum Nobilem et filium eius Eupatorem et de inluminationibus quae de caelo factae sunt ad eos qui pro Iudaeis fortiter fecerunt ita ut universam regionem cum pauci essent vindicarent et barbaram multitudinem fugarent et famosissimum in toto orbe templum recuperarent et civitatem liberarent ut leges quae abolendae erant restituerentur Domino cum omni tranquillitate propitio facto illis itemque ab Iasone Cyreneo quinque libris conprehensa temptavimus nos uno volumine breviare considerantes enim
Abbreviated transcription (Latin):
sibi locum: & nom potuerunt inuenire : Utautem cognouit
meremias : culpansillos dixit Quodignotus eritlocus do¬
net congrega: ds̃ congregationem populi & propitius fiat
sapientiam habens optulit sacrificium dedicationis & consum¬
mationis templi sicut & orses orabat ad dnm &descen¬
ditignis decaelo & consumpsitholocaustum: Dixit morses
eo quod non sit mundatum quod erat propeccato : & consum p¬
tum ẽ similiter & salomon octo diebus celebrauit dedica¬
tionem : Inferebantur autem indiscriptionib: & commen¬
tariis neemiae haeceadem : Et ut construens bibliotecã
congregauit deregionib: libros. & proph& arum &dauid
&epistolas regum & dedonariis : Similiter autem &iudas
ea quae didicerat perbellum quod nobis acciderat congregauit
omnia : & suntapudnos : Siergo desideratis haec. mittite quiꝑ
ferant uobis : Accuriltaq purificationem scripsimus uobis:
Beneigitur faci&is sis egertis hosdies. Ds̃ autem qui libera¬

Expanded text:
sibi locum et non potuerunt invenire ut autem cognovit sibi locum et non potuerunt invenire ut autem cognovit Hieremias culpans illos dixit quod ignotus erit locus donec congreget Deus congregationem populi et prens obtulit sacrificium dedicationis et consummationis templi sicut et Moses orabat ad Dominum et descendit ignis de caelo et consumpsit holocaustum et dixit Moses eo quod non sit mundatum quod erat pro peccato et consumptum est similiter et Salomon octo diebus celebravit dedicationem inferebantur autem in descriptionibus et commentariis Neemiae haec eadem et ut construens bibliothecam congregavit de regibus libros et prophetarum et David et epistulas regum et de donariis similiter autem et Iudas ea quae didicerat per bellum quod nobis acciderat congregavit omnia et sunt apud nos si ergo desiderastis haec mittite qui perferant vobis acturi itaque purificationem scripsimus vobis bene igitur facietis si egeritis hos dies Deus autem qui libera
Abbreviated transcription (Latin):
nauerat rec: multa bona accipiebat exhoc. & tribuebat:
Appellauit autem premias hunclocum neptar. quod inter¬
precatur purificatio Vocatur autẽ apud plures nephi:
lnuenitur autem indescriptionib: hieremiae proph& ae quod
iussit accipere ignem eos quitrans migrabantur ut signifi¬
catum ẽ. Etut mandauit transmigratis. & deditillis lȩgep
eobliuiscerentur praecepta dñi. &ut non exertarent men¬
tibus : Videntes simulacra aurea & argentea &ornamen¬
ta eorum: & alia huius modi dicens Hortabatur nelegem
amouer& a corde suo Erat. uitem in psa scriptura quo¬
mado tabernaculum & artam iussit proph&a diuino respo¬
so ad sefocto comitari secum: Vsque quo exut inmantẽ
hiquomorses ascendit &uidicdĩ heredicatem : &ueniens
ibi hieremias inuenit locum speluncae & tabernaculim
& artam & altare incensi hitulitilluc: & ostium obstruat
Uaccesserunt quida n simul quisequebantur ut notarent

Expanded text:
naverat rex multa bona accipiebat ex hoc et tribuebat naverat rex multa bona accipiebat ex hoc et tribuebat appellavit autem Neemias hoc Nepthar quod interpretatur purificatio vocatur autem apud plures Nephi invenitur autem in descriptionibus Hieremiae prophetae quod iussit accipere ignem eos qui transmigrabantur ut significatum est et ut mandavit transmigratis et dedit illis legem ne obliviscerentur praecepta Domini et ut non exerrarent mentibus videntes simulacra aurea et argentea et ornamenta eorum et alia huiuscemodi dicens hortabatur ne legem amoverent a corde suo erat autem in ipsa scriptura quomodo tabernaculum et arcam iussit propheta divino responso ad se facto comitari secum usquequo exiit in montem in quo Moses ascendit et vidit Dei hereditatem et veniens ibi Hieremias invenit locum speluncae et tabernaculum et arcam et altare incensi intulit illuc et ostium obstruxit et accesserunt quidam simul qui sequebantur ut notarent
Abbreviated transcription (Latin):
cors quisoluses bonus. rex solus praestans solusiustus &om¬
nipotens & acternus quiliberasi srał deomnimalo qui fecisti
patres electos & sc̃ificastieos : Accipes acrificium prouniuer¬
sopopulotuo istahel: &custo dipartemtuam & scifica : congre¬
ga dispersi onem nosttam. liberaeos qui seruiunt gentib: con¬
temptos & ab hominatos respice. ut sciant gentes quod tues
ds noster : Afflige opprimentes & contumeliam facientes
in superbia. Confatue populumtium in loco scõtuo: si cutdixit
morses : sacerdotes autem psallebant hrmnos usque quo con
lapides maiores perfundi : Quodut factum ẽ flamma exeis
acensa ẽ sed exlumine quod refulsit ab altari consumpta ẽ :
ut uero manifestata ess& : Renuntiatum ẽ regipersarum quod
in loco i quo ignemabsconderant hi quittans lati fuerant sacer¬
dotes : aqua apparuit. De qua neemias & quicumeo erant
purificaucrunt sactificia: Considerans autem rex & rem
diugeter examuans fecitei templum. & si quib domi¬

Expanded text:
cors qui solus es rex bonus solus praestans solus iustus et omnipotens et aeternus qui liberas Israhel de omni malo qui fecisti patres electos et sanctificasti eos accipe sacrificium pro universo populo tuo Israhel et custodi partem tuam et sanctifica congrega dispersionem nostram libera eos qui serviunt gentibus contemptos et abominatos respice ut sciant gentes quod tu es Deus noster adflige opprimentes et contumeliam facientes in superbia constitue populum tuum in loco sancto tuo sicut dixit Moses sacerdotes autem psallebant hymnos usquequo consulapides maiores perfundi quod ut factum est flamma ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consumpta est ut vero manifestata essent haec renuntiatum est regi Persarum quod in loco in quo ignem absconderant hii qui translati erant sacerdotes aqua apparuit de qua Neemias et qui cum eo erant purificaverunt sacrificia considerans autem rex et rem diligenter examinans fecit ei templum et si quibus do
Abbreviated transcription (Latin):
RATRIBUS QUISUNT PER AT¬
grptum iudacis salutem dicunt fratres qui sunt in hiero solimis
iudaei & qui inregione iudaea : & pacem bonam: Benefaciat
uobis ds̃ : & mominerit testamentisui quod ad abraham &t
uobis coromnibus utcolatiseum & faciatis eius uoluntatem :
corde magno & animouolenti: adaperiat coruestrum in le¬
gesua & in preceptissuis ut faciat pacem: Exaudiat orationes
uestras & re concili& ur uobis necuos deserat in tempore malo:
Et nunchic sumus orantes prouobis: regnante demecrio anuo
centesimo sexa gesimonono : Nosiudaei scripsimus uobis in
tribulatione &imp&u qui superuenit nobis iniftis annis ex
quo recessit lason a scã terra & aregnoportam succenderunt
&effuderunt fanguinem innocentem. Et orauimus ad dnm
& exauditisumus & obtulimus sacrificium & similaginem
& accendimus lucernas & proposuimus panes: &nunc fre¬
quentate dies scenophegiae mensis caslcu:
AN nocentesimo octo gesimo octauo populus quiest hicro solimis

Expanded text:
ratribus qui sunt per Aegyptum Iudaeis salutem dicunt fratres qui sunt in Hierosolymis Iudaei et qui in regione Iudaeae et pacem bonam benefaciat vobis Deus et meminerit testamenti sui quod est ad Abraham et vobis cor omnibus, ut colatis eum, et faciatis voluntatem ejus in corde magno et animo volenti. Adaperiat 614 cor vestrum in lege sua, et in praeceptis suis, et faciat pacem. Exaudiat orationes vestras et reconcilietur vobis nec vos deserat in tempore malo et nunc hic sumus orantes pro vobis regnante Demetrio anno centesimo sexagesimo nono nos Iudaei scripsimus vobis in tribulatione et impetu qui supervenit nobis in istis annis ex quo recessit Iason a sancta terra et a regno portam succenderunt et effuderunt sanguinem innocentem et oravimus ad Dominum et exauditi sumus et obtulimus sacrificium et similaginem et accendimus lucernas et proposuimus panes et nunc frequentate dies scenophegiae mensis casleu anno centesimo octogesimo octavo populus qui est Hierosolymis
Abbreviated transcription (Latin):
ter persis oboediunt dignam profide recipere
mercedem. Quiautem insidiantur regno eorum: pe¬
rire proscelere: Omnis autem prouincia & ciui¬
tas. quae noluerit sollemnitatis huius esse parti¬
ceps : gladio & igne pereat. & sic deleatur: ut non
solum hominibus. sed &iam bestis inuia sit insempi¬
ternum : proexemplo contemptus & in oboedien¬
tiae
EX EUICITUBER HESTER

Expanded text:
ter Persis obediunt, dignam pro fide recipere ter Persis obediunt, dignam pro fide recipere mercedem: qui autem insidiantur regno eorum, perire pro scelere. Omnis autem provincia et civitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, gladio et igne pereat, et sic deleatur, ut non solum hominibus, sed etiam bestiis invia sit in sempiternum, pro exemplo contemptus, et inobedientiae. ÷ Explicit liber Esther
Abbreviated transcription (Latin):
persarum trans ferr& in macedonas : Nos autem a per¬
simo mortalium iuda eos neci destinatos. Innulla peni¬
turs cul parepperimus. sed econtrario iustis utentes legi¬
bus: & filios altissimi & maximi semperq: uiuentis dĩ
cuius beneficio & patribus nostris & nobis regnum ẽ
taditum : &usque hodie custoditur: unde cas litteras
quas sub nomine nostro ille direxerat : sciatis esse irri¬
tas pro quo scelere ante portas huius urbis idest susis:
fepse qui machinatus ẽ. & omnis cognatioeius
Soode inpatibulis : Non nobis secdo eia tldens
quosl monuit: łlocautem edictum quo dnuncinitti¬
mus incunctis urbibus proponatur udiceat iudaeis
use abus siur : quibus deb&is esse adminiculo alteos
ꝗuise achecem corum parauerant possndit̃ ficete :¬
tertia detima die mensis duodecimi quiuocatur ad ar
hanc hab& otediem: & celebrate eam cum omnila&i¬
tia ut & in posterum cognoscatur : Omnes quifideli¬

Expanded text:
Persarum transferret in Macedonas. Nos autem, a pesPersarum transferret in Macedonas. Nos autem, a pessimo mortalium Judaeos neci destinatos, in nulla penitus culpa reperimus, sed econtrario justis utentes legibus, et filios altissimi et maximi, semperque viventis Dei, cujus beneficio et patribus nostris et nobis regnum est traditum, et usque hodie custoditur. Unde eas litteras, quas sub nomine nostro ille direxerat, sciatis esse irritas. Pro quo scelere ante portas hujus urbis, id est, Susis, et ipse qui machinatus est, et omnis cognatio ejus pendet in patibulis: non nobis, sed Deo ei reddente quod meruit. Hoc autem edictum, quod nunc mittimus, in cunctis urbibus proponatur, ut liceat Judaeis uti legibus suis. Quibus debetis esse adminiculo, ut eos, qui se ad necem eorum paraverant, possint interficere tertia decima die mensis duodecimi, qui vocatur ADAR. hanc habetote diem, et celebrate eam cum omni laetitia, ut et in posterum cognoscatur, omnes, qui fideli
Abbreviated transcription (Latin):
mantes callida fraude decipiunt : Quaeres & ex u&e¬
ribus probatur historus & ex his quae geruntur coti¬
die. quomodo malis quorundam suggestionibus re¬
gum studia de prauentur: Vnde prouidendum ẽ
paci omnium prouinciarum. nec putare deb&is sidiuer¬
sa iubeamus : ex animi nostri uenire leuitate. sed pro
qualitate & necessitate temporum: utrei publicae
poscit utilitas ferre sententiam : &ut manifestius
quod dicimus intellegatis : Amanfilius amadathi &
animo & gente macedo: alienus que apersarum san¬
guine. & pi&atem nostram suacrudelitate conmacu¬
pertus humanitatem : ut pater noster uocar&ur. & ad¬
orar&ur ab omnibur postregem secundus: Quintap¬
tum arrogantiae tumorẽ sublatus ẽ : utregno nos pri
& beneficus uiuimus & consortem regni nostri Hester:
cumom inigente sua nouis quibusdam atque in auditis
machinis exp&iuit in mortem : Hoc cogitans ut illis
interfectis : in sidiar&ur nostrae solitudini & regnum

Expanded text:
mantes, callida fraude decipiunt. Quae res et ex vetemantes, callida fraude decipiunt. Quae res et ex veteribus probatur historiis, et ex his quae geruntur quotidie, quomodo malis quorumdam suggestionibus regum studia depraventur. Unde providendum est paci omnium provinciarum. Nec putare debetis, si diversa jubeamus, ex animi nostri venire levitate, sed pro qualitate et necessitate temporum, ut reipublicae poscit utilitas, ferre sententiam. Et ut manifestius, quod dicimus, intelligatis, Aman filius Amadathi, et animo et gente Macedo, alienusque a Persarum sanguine, et pietatem nostram sua crudelitate commacupertus humanitatem, ut pater noster vocaretur, et adoraretur ab omnibus post regem secundus: qui in tantum arrogantiae tumorem sublatus est, ut regno privareet beneficiis vivimus, et consortem regni nostri Esther, cum omni gente sua, novis quibusdam atque inauditis machinis expetivit in mortem: hoc cogitans, ut illis interfectis, insidiaretur nostrae solitudini, et regnum
Abbreviated transcription (Latin):
gratiarum: Cumq loquer&ur : rursus corruit. &pi¬
ne ex animata e : rex autem turbabatur : & omnes
ministrieius: consolabantur eam:
EEMEUAREEISIOLAE REGISANAAXER¬
SIGQUAMPIO IUDATIS ADTOTASRCNISVI
centum uiginti septem prouinciarum. ducib ac pris¬
cipibus quinos trae oboediunt iussioni salutem
dicit: Multibonitate principum & honore qui
in eos conlatus ẽ : abusi sunt insuperbiam & non so¬
lum subiectos regibur nituntur opprimere : sed da¬
tam sibigloriam nonferentes. in ipsos quidederunt
moliuntur insidias: nec contentis̃ gratias non agere
beneficiis : &humanitatis inse iura uiolare sed dĩ quo¬
que cuncta cernentis: arbitrantur se fugere posse
sententiam. & in tantum uesaniae proruperunt :
uteos qui credita sibi officia diligenter obseruant.
& ita cuncta agunt ut omnium laude sint digni: men¬
daciorum cuniculis conentur subuertere. Dum au¬
rer principum simplices: & exsuanatura alios aesti¬

Expanded text:
gratiarum. Cumque loqueretur, rursus corruit, et pegratiarum. Cumque loqueretur, rursus corruit, et pene exanimata est. Rex autem turbabatur, et omnes ministri ejus consolabantur eam. Exemplar epistolae regis Artaxerxis, quam pro Judaeis ad totas regni sui centum viginti septem provinciarum ducibus ac principibus, qui nostrae obediunt jussioni, salutem dicit. Multi bonitate principum, et honore qui in eos collatus est, abusi sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur opprimere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias non agere beneficiis, et humanitatis in se jura violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur se fugere posse sententiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut omnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aesti
Abbreviated transcription (Latin):
bat super solium regnisui. indutus uestibus regiis auro¬
que fulgens & pr&iosis lapidib: eratq terribilis aspactu:
Cum que eleuass& faciem. & ardentib: oculis furorem
patoris indicass& regina corruit & in pallorem colore
mutato : lassum super ancillulam reclinauit caput: Con¬
uertitq ds̃ spm̃ regis inmansu&udinem : & festinus
acm&uens ex siliuit desolio & sustentans eam ulnissius
donecredir& adse: hisuerbis blandiebatur: Quid habes
hester : ego sum ftatertuus noli m&uere : non morieris
uonenim prote : sed pro omnibus haec lex constituta est:
accede igitur: & tange sceptrum : Cumque illa r&icer&
tulit auream uirgam. & posuit supercollumeius : &oscu¬
latus est eam & ait: Quurmihi non loqueris : quae
respondit : Vi dite domine quasi angelumdĩ & contur¬
batum eͥ cormeum pra&imore gloria &uae : Valde
enim mirabilis es domine : & faciestua plena est

Expanded text:
bat super solium regni sui, indutus vestibus regiis, aurobat super solium regni sui, indutus vestibus regiis, auroque fulgens, et pretiosis lapidibus, eratque terribilis aspectu. Cumque elevasset faciem, et ardentibus oculis furorem pectoris indicasset, regina corruit, et, in pallorem colore mutato, lassum super ancillulam reclinavit caput. Convertitque Deus spiritum regis in mansuetudinem, et festinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnis suis, donec rediret ad se, his verbis blandiebatur: Quid habes, Esther? Ego sum frater tuus, noli metuere. Non morieris: non enim pro te, sed pro omnibus haec lex constituta est. Accede igitur, et tange sceptrum. Cumque illa reticeret, tulit auream virgam, et posuit super collum ejus, et osculatus est eam, et ait: Cur mihi non loqueris? Quae respondit: Vide te, domine, quasi angelum Dei, et conturbatum est cor meum prae timore gloriae tuae. Valde enim mirabilis es, domine, et facies tua plena est
Abbreviated transcription (Latin):
aliam̃ spem habent : & liberanos demanu iniquorum.¬
& erueme a timoremeo:
mor inquitdicrum humilitatis tuae : quomodo nutrita
sis inmanumea quiãman secundus arege: locutus est
contranos in mortem : & tu in uoca dnm : & loquere regi
pronobis. & liberanos demorte:
NEC NON ETISTA QUAE SUBDITASUNT
Die autem tercio deposuit uestimenta ornatussur: & cir¬
cum data ẽ gloriasua: Cumq regio fulger& habitu.
& inuocass& omnium rectorem & saluatorem dm̃:
adsumpsit duas famulas. & super unam quidem inni¬
tebatur : quasi praedditus & nimia teneritudine corpus
suum ferre non sustinens. altera autem famularum
sequebatur dominam : defluentia in humum indumenta
sustentans : Ipsa autem roseo uultum colore perfusa
& gratis acnitentibus oculis: tristem celabat animum
&nimio timore contractum : Ingressa igitur cuncta
perordinem ostia : stoit contraregem ubiilleresi de¬

Expanded text:
aliam spem habent, et libera nos de manu iniquorum,aliam spem habent, et libera nos de manu iniquorum,erue me a timore meo.morare, inquit, dierum humilitatis tuae, quomodo nutrita sis in manu mea, quia Aman secundus a rege locutus est contra nos in mortem: et tu invoca Dominum, et loquere regi pro nobis, et libera nos de morte. Necnon et ista quae subdita sunt. Die autem tertio deposuit vestimenta ornatus sui, et circumdata est gloria sua. Cumque regio fulgeret habitu, et invocasset omnium rectorem et salvatorem Deum, assumpsit duas famulas, et super unam quidem innitebatur, quasi prae deliciis et nimia teneritudine corpus suum ferre non sustinens: altera autem famularum sequebatur dominam, defluentia in humum indumenta sustentans. Ipsa autem roseo vultum colore perfusa, et gratis ac nitentibus oculis, tristem celabat animum, et nimio timore contractum. Ingressa igitur cuncta per ordinem ostia, stetit contra regem, ubi ille reside
Abbreviated transcription (Latin):
his qui non sunt : nerideant ad ruinam nostram. sed conuer¬
te consilium eorum supereos: & eum quinoscoepit sae uire
disperde Nlementodñe: & ostende te nobis in tempore
inoremeo h conspactu leonis: & transfer corillius iodi¬
um hostis nostri ut& ipse pereat : &ceteri quiei consen¬
tiunt: Nos autem libera manutua & adiuuame
um scientiam : & nosti quia oderam gloriam hiquorũ
& de cester cubile incirtumcisorum : & omnis alienigenae
Tuscis necessitatem meam : quod ab ominer signum super¬
biae & gloriaemeae quod ẽ super caputmneum indieb
ostentationis meae : & de tester illud quasi pannum
menstruate & non portem indiebus silentumei : &
quod non comederim inmensa aman. Nec mihi placue¬
rit conuiuium regis: & nonbiberim uinum libam inum
& numquam la&atasit apcillatua: ex quohũc transla¬
ds̃ fortis superomnes: exaudiuocem eorum quinullam

Expanded text:
his, qui non sunt, ne rideant ad ruinam nostram: sed converhis, qui non sunt, ne rideant ad ruinam nostram: sed converte consilium eorum super eos, et eum qui in nos coepit saevire, disperde. Memento, Domine, et ostende te nobis in tempore in ore meo in conspectu leonis, et transfer cor illius in odium hostis nostri, ut et ipse pereat, et caeteri qui ei consentiunt. Nos autem libera manu tua, et adjuva me,um scientiam, et nosti quia oderim gloriam iniquorum, et detester cubile incircumcisorum, et omnis alienigenae. Tu scis necessitatem meam, quod abominer signum superbiae et gloriae meae, quod est super caput meum in diebus ostentationis meae, et detester illud quasi pannum menstruatae, et non portem in diebus silentii mei, et quod non comederim in mensa Aman, nec mihi placuerit convivium regis, et non biberim vinum libaminum: et numquam laetata sit ancilla tua, ex quo huc translabraham. Deus fortis super omnes, exaudi vocem eorum qui nullam
Abbreviated transcription (Latin):
ratione conpleuit: & dep̃cabatur dnm̃ dm̃ is raheldicens :
Dñemi quirex noster essolur: adiuuame solitariam &
cuius pracerte nullus auxiliator ẽ alius: periculum meũ
inmanibus meis est : Audiui a patremeo : quod tud ñe
tulisser hahel decunctis gentibus & patres nostros exom¬
nibus recro maioribussuis : ut possideres hereditatem sempi¬
ternam. fecstique eis si cutlocutuses peccauimus in cons¬
patutuo : &idcirco tradidistinos inmanus inimicorum
nostrorum: coluimus enim deos corum : Iuscus esdñe & ñc̃
non eis sufficit quod durissimanos opprimunt seruitute :
sed roburmanuum suarum Id olorum potentiae deputan¬
ter uolunt tua mutare promissa : & delere hereditatẽ
tuam & daudere ora telaudantium : atq ex tinguere
gloriam templi & altaristui. ut aperiant ora gentium : &
laudent idolorum fortitudinem. & praedicent carnalem
regem in sempiternum : Netradas dnẽ sceptrum tuum

Expanded text:
ratione complevit. Et deprecabatur Dominum Deum Israel, dicens: ratione complevit. Et deprecabatur Dominum Deum Israel, dicens: Domine mi, qui rex noster es solus, adjuva me solitariam, et cujus praeter te nullus auxiliator est alius. Periculum meum in manibus meis est. Audivi a patre meo, quod tu, Domine, tulisses Israel de cunctis gentibus, et patres nostros ex omnibus retro majoribus suis, ut possideres haereditatem sempiternam, fecistique eis sicut locutus es. Peccavimus in conspectu tuo, et idcirco tradidisti nos in manus inimicorum nostrorum: coluimus enim deos eorum. Justus es, Domine: et nunc eis sufficit, quod durissima nos opprimunt servitute; sed robur manuum suarum, idolorum potentiae deputantes, volunt tua mutare promissa, et delere haereditatem tuam, et claudere ora te laudantium, atque exstinguere gloriam templi et altaris tui, ut aperiant ora gentium, et laudent idolorum fortitudinem, et praedicent carnalem regem in sempiternum. Ne tradas, Domine, sceptrum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
enim prosalute i s rahel: &iam uestigia pedum eius deosculari
paratus essem sed timui nehonorem dĩmei : transferrem ad
hominem & nequemquam ad orarem exceptodõ meo
Itnuncdñe rex ds̃ abraham miserere populitui quia uolunt
nos himiciperdere : & hereditatemtuam delere : Nedes¬
picias partemtuam quam redemisti dea egrpto. Ex audi
dep̃cationem meam : & propitius esto sorti & funiculotuo
& conuerteluctũ nrm̃ ingaudium: utuiuentes laudemus nomen
tuum dñe & nonclaudas orate canentium : Omnis quoq:
israhel: parimente & obsecratione clamauit addm̃ eo
git ad dnm: pauens periculum quod inminebat : cumque
deposuis s& uestes regias : fl&ibus &luctui apta hdume¬
ta suscepit. & prounguentis uariis cinere &stercore
impleuit caput & corpussuum humiliauit leiunus: Omnia¬
que loca in quibus la&ari ante consueuerat. crinium lace¬

Expanded text:
enim pro salute Israel etiam vestigia pedum ejus deosculari enim pro salute Israel etiam vestigia pedum ejus deosculari paratus essem, sed timui ne honorem Dei mei transferrem ad hominem, et ne quemquam adorarem excepto Deo meo. Et nunc, Domine rex Deus Abraham, miserere populi tui, quia volunt nos inimici perdere, et haereditatem tuam delere. Ne despicias partem tuam, quam redemisti tibi de Aegypto. Exaudi deprecationem meam, et propitius esto sorti et funiculo tuo: et converte luctum nostrum in gaudium, ut viventes laudemus nomen tuum, Domine, et ne claudas ora te canentium. Omnis quoque Israel pari mente et obsecratione clamavit ad Dominum, eo git ad Dominum, pavens periculum, quod imminebat. Cumque deposuisset vestes regias, fletibus et luctui apta indumenta suscepit, et pro unguentis variis, cinere et stercore implevit caput, et corpus suum humiliavit jejuniis, omniaque loca, in quibus laetari ante consueverat, crinium lace
Abbreviated transcription (Latin):
monstrauerit cum coniugibus aclibeis deleantur ab inimi¬
cissuis Nullus que eorum misereatur : quarta decima die
duodecimi mensis adar anni praesentis ut ne farii homines
unodie adinferos descendenter reddant imperio nostro
pacem quam turbauerant. HVCUSQUE exem¬
plar epistolae : quae secuntur postineum locum scripta reppe¬
ri ubilegitur pergensque mardo cheus fecitomnia quacti
mandauerat hester Nectamen habentur in hebraico &
apud nullum penitus feruntur interpretum. Mardocheus
autem de precatus estdnm memor omnium operum eius
& dixit : Dnẽ dñe rex omni potens indicione enim tua
cuncta sunt posita: & non est qui possit tuae resistere uolun¬
quicquid caeli ambitu contin&ur: Dñs omnium es nec ẽ¬
qui resistat maiestatituae : Cunta nosti & scis quia non pro
superbia & contumelia & aliquagloriae cupiditate fete¬
rim hoc ut non adorauerim aman superbissimum libenter

Expanded text:
monstraverit, cum conjugibus ac liberis deleantur ab inimimonstraverit, cum conjugibus ac liberis deleantur ab inimicis suis: nullusque eorum misereatur, quartadecima die duodecimi mensis ADAR anni praesentis: ut nefarii homines una die ad inferos descendentes, reddant imperio nostro pacem, quam turbaverant. Hucusque exemplar epistolae. Quae sequuntur, post eum locum scripta reperi, ubi legitur. Pergensque Mardochaeus, fecit omnia quae ei mandaverat Esther. Nec tamen habentur in Hebraico, et apud nullum penitus feruntur interpretum. Mardochaeus autem deprecatus est Dominum, memor omnium operum ejus, et dixit: Domine, Dcuncta sunt posita, et non est qui possit tuae resistere volunquicquid caeli ambitu continetur, Dqui resistat majestati tuae. Cuncta nosti, et scis, quia non pro superbia et contumelia, et aliqua gloriae cupiditate, fecerim hoc ut non adorarem Aman superbissimum libenter
Abbreviated transcription (Latin):
subiugassem : uoluinequaquam abuti potentiae magnitudi¬
ne. sed dementia &lenitate gubernare subiectos. ut absque
ullo terrore uitamsilentio transigentes optata cunctis mor¬
talibus pacefruerentur: quaerente autem me a consiliari¬
ismeis quomodo hoc poss& impleri: unusquis apientia &
fide c&eros praecellebat. & erat postregem secundus
aman nomine : Indicauitmihi in toto orbeterrarum popu¬
lum esse dispersum qui nouis uter&ur legibus & contraom¬
nium gentium faciens consuetudinem regum iussa contẽ¬
neret &uniuersarum concordiam nationum suadiss en¬
sione uiolar&: quod cum didicissemus uidentes unam gen¬
tem rebellem aduersum omnehominum genus peruersis
uti legibus. nostrisque iussionibus contraire & tarbare sub¬
iectarum nobis prouinciarum pacem atque concordiam.
iussimus ut quoscumque aman quiom nibus prouincus prae¬
positus est. & secundus arege & quem patris loco colimus

Expanded text:
subjugassem, volui nequaquam abuti potentiae magnitudisubjugassem, volui nequaquam abuti potentiae magnitudine, sed clementia et lenitate gubernare subjectos, ut absque ullo terrore vitam silentio transigentes, optata cunctis mortalibus pace fruerentur. Quaerente autem me a consiliariis meis, quomodo hoc posset impleri, unus qui sapientia et fide caeteros praecellebat, et erat post regem secundus, Aman nomine, indicavit mihi in toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui novis uteretur legibus, et contra omnium gentium consuetudinem faciens, regum jussa contemneret, et universarum concordiam nationum sua dissensione violaret. Quod cum didicissemus, videntes unam gentem rebellem adversus omne hominum genus perversis uti legibus, nostrisque jussionibus contraire, et turbare subjectarum nobis provinciarum pacem atque concordiam, jussimus, ut quoscumque Aman, qui omnibus provinciis praepositus est, et secundus a rege, et quem patris loco colimus,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes eorum &curas diligentius peruidisr& :
didicit quod conarentur in regem artarxerxen
manus mittere & nuntiauit supereo regiquide
utroque habita quaestione confessos duci lussit
ad mortem : rexautem quod gestum erat scripsit
in commentariis : sed & mardocheus reimemoriam
ltteris tradidit. Praccepitq ei rex utinaula pa¬
libumorarocur : datisci prodlatione muneribus
Aman uero filius amadathi bugacus eratgloriosis¬
simus coram rege : & uoluit nocere mardocheo & po¬
pulo eius produobus regis eunuchis qui fuerant inter¬
fact. hucuis que prohocmum quac secunt̃ :¬
in eoloco posita erant ubiscriptum ẽ in uolumine & diripue¬
runt bona uel substantias eorum quae insola uulgata
Rex maximus arturxerxis ab india usq a&hiopiam cen¬
tum uiginti septem prouinciarum principibus & ducibus
quielus imperio subiecti sunt salutem dicit: Cumplurimir
gentibus imperarem. & uniuersum orbem mea edicioni

Expanded text:
cogitationes eorum, et curas diligentius pervidisset, cogitationes eorum, et curas diligentius pervidisset, didicit quod conarentur in regem Artaxerxem manus mittere, nuntiavit super eo regi. Qui de utroque habita quaestione, confessos duci jussit ad mortem. Rex autem quod gestum erat, scripsit in commentariis: sed et Mardochaeus rei memoriam litteris tradidit. Praecepitque ei rex, ut in aula palatii moraretur, datis ei pro delatione muneribus. Aman vero filius Amadathi Bugaeus, erat gloriosissimus coram rege, et voluit nocere Mardochaeo et populo ejus, pro duobus regis eunuchis qui fuerant interfecti. Hucusque Prooemium. Quae sequuntuin eo loco posita erant, ubi scriptum est in volumine. Et diripuerunt bona, vel substantias eorum. Quae in sola Vulgata. Cap. XIII. Rex maximus Artaxerxes ab India usque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum principibus et ducibus, qui ejus imperio subjecti sunt, salutem. Cum plurimis gentibus imperarem, et universum orbem meae ditioni