comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta uirtutis. secreti ab om̃ib
degere norunt. eo liberiorẽ
ad cęlestia animũ meditan
da habentes: quo aterrenis
separatũ tumultibus: Nãq
actuia non solis in cȩnobio
monachis: sed & cuncto ut
diximus populo dĩ. genera¬
liter ingredienda ꝓponit᷑:
Et quidẽ utrũq apłm. &
petrũ uidelicet & ioħem
quãuis inder homines po-¬
sitũ ꝓ excellentis culmine
gr̃e constat in utraq uita
fuisse ꝑfectũ: attamen una
uita ꝑer petrũ. alia desig¬
natur per iohannẽ: In eo
etenĩ quod ait petro dñs
extendes manus tuas & aliꝰ
te cinget & ducet quo non
uis: ꝑfectionẽ exprimit ac

Expanded text:
ta virtutis secreti ab hominibus ta virtutis secreti ab hominibus degere norunt, eo liberiorem ad coelestia meditanda animum habentes, quo a terrenis separantur tumultibus. Namque activa non solis in coenobio monachis, sed et cuncto, ut diximus, populo Dei generaliter ingredienda proponitur. Et quidem utrumque apostolum, et Petrum videlicet et Joannem, quamvis inter homines positum, pro excellentis culmine gratiae constet in utraque vita fuisse perfectum, attamen una vita per Petrum, alia designatur per Joannem. In eo etenim quod ait Petro Dominus, Extendes manus tuas, et alius te cinget et ducet quo non vis, perfectionem exprimit ac
Abbreviated transcription (Latin):
subiugare seruitiis. ideinde
etiã ꝓximi necessitatib iux¬
ti cibum. potum sitienti. al¬
genti uestitũ ministrando.
egenos uagosq in domũ re¬
cĩpiendo. infirmũ uisitando.
mortuũ sepeliendo. eripien¬
do inopem de manu fortio¬
arapientib eum. sed & erran¬
ti uiam ueritatis ostenden¬
do. ac cȩteris se mancipando
fraternȩ dilectionis obseqͥo:
insuꝑ & usq ad mortẽ ꝓ ius.¬
tiua autẽ uita est. cũ longo
edoctus. diutinȩ orationis
dulcedine instructus. crebra
lacrimarũ cõpunctione as¬
suefactus. acunctis mundi
negotiis uacare. & in sola dĩ¬
dilectione oculũ mentis in.¬
tendere didicerit.: gaudiũꝙꝙ
perpetuȩ beatitudinis quod
in futuro ꝑcepturus est. uita
etiã in prȩsenti cȩperit ar-¬
denter desiderando prȩgu¬
stare: & aliquando etiam
quantũ mortalibus fas est.
in excessu mentis speculan¬
do sublimiter: Heç autẽ ui¬
ta diuinȩ speculationis il¬
los maxime recipit. qui post
longa monasticȩ rudimen¬

Expanded text:
subjugare servitiis. Deinde etiam proximi necessitatibus juxti cibum, potum sitienti, algenti vestitum ministrando, egenos vagosque in domum recipiendo, infirmum visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioa rapientibus eum; sed et erranti viam veritatis ostendendo, ac caeteris se mancipando fraternae dilectionis obsequiis, insuper et usque ad mortem pro justiva autem vita est, cum longo edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus, crebra lacrymarum compunctione assuefactus, a cunctis mundi negotiis vacare, et in sola dilectione oculum mentis intendere didicerit, gaudiumque perpetuae beatitudinis quod in futuro percepturus est, vita etiam in praesenti coeperit ardenter desiderando praegustare, et aliquando etiam, in quantum mortalibus fas est, in excessu mentis speculando sublimiter evolare. Haec autem vita divinae speculationis illos maxime recipit qui post longa monasticae rudimen
Abbreviated transcription (Latin):
quo ioħe posterior est intelli¬
ge: Qui ante me factus est:
primatũ regiȩ potestatis quo
etiã angłis prȩsidet intuere:
Quia prior me erat: eterni¬
tatẽ diuinȩ maiestatis qua
patri est equalis intellige:
Post me uenit uir qui ante
me factus est : quia prior
me erat: Post me uenit hu¬
manitate. qui ideo prȩcellit¬
me dignitate.l quia prior
me erat diuinitate: Et ego
nesciebã eũ inquit: Certum
est quia sciebat dñm iohes.
cui testimoniũ ꝑhibere mis¬
sus est. quẽ uidicẽ om̃iũ uen¬
turũ prȩdicabat dicens: l cu¬
ius uentilabrũ in manu sua.
& ꝑmundabit areã suã. a quo
sp̃m sc̃m dari debere testaba¬
tur. ipse uos baptizabit inqͥ
desiderabat dicens: Ego ate
debeo baptrari .l & tu uenis
ad me: Quo E modo ergo
dicit. & ego nesciebã eũ: ni¬
si quia eum quẽ antea
nouerat. ꝑfectiuis ia cũ bapti¬
zaretur agnouit: Quẽ mundi
saluatorem & uidicẽ nouerat:
huius potentiã maiestatis alti¬

Expanded text:
quo Joanne posterior est, intelliquo Joanne posterior est, intellige. Qui ante me factus est, primatum regiae potestatis, quo etiam angelis praesidet, intuere. Quia prior me erat, aeternitatem divinae majestatis, qua Patri est aequalis, intellige. Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit humanitate, qui ideo me praecellit dignitate, quia prior me erat divinitate. Et ego nesciebam eum, inquit. Certum est quia sciebat Dominum Joannes, cui testimonium perhibere missus est, quem judicem omnium venturum praedicabat, dicens: Cujus ventilabrum in manu sua, et permundabit aream suam . A quo Spiritum sanctum dari debere testabatur: Ipse vos baptizabit, inqudesiderabat, dicens: Ego debeo a te baptizari, et tu venis ad me ? Quomodo ergo dicit: Et ego nesciebam eum, nisi quia eum quem et ante noverat, perfectius jam, cum baptzaretur, agnovit; quem mundi Salvatorem et judicem noverat, hujus potentiam majestatis alti
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ: Cuius recte figurã ag¬
nus in lege paschalis ostendit.
qui semel populũ de egeptia
seruitute liberans. in memoriã
eiusdẽ liberationis ꝑ om̃s annos
immolatione sua pͥopulũ eun¬
dẽ scĩficare solebat. donec
ueniret ipse cui talis hostia
testimoniũ dabat: oblatusq
patri ꝓ nobis in hostiã odorẽq
suauitatis. mysteriũ suȩ pas¬
sionis oblato agno in creatu¬
rã panis uiniq transferretͥ
sacerdos factus in eternũ scd̾m
ordinẽ melchisedech Sequitͣ
ohes testimoniũ ꝑhibens de
dño. hic est inquit de quo di¬
xi. post me uenit uir qui an¬
te me factus est. quia prior
me erat: Post me uenit uir.
post me natus est in mundo.
post me predicare incipiet
mundo. qui ante me factus
est: qui me potentia maiesta¬
tis tantũ quantũ sol luciferũ
licet post apparens antecellit
Quia prior me erat. quia in
principio erat uerbũ. & uer¬
bum erat apud dm̃ͥ & deus¬
ii erat uerbum: Post me uenit
uir: tẽpus humanȩ natiuitatis

Expanded text:
Al., cujus recte figuram agnus in lege paschalis ostendit, qui semel populum de Aegyptia servitute liberans, in memoriam ejusdem liberationis, per omnes annos immolatione sua populum eumdem sanctificare solebat, donec veniret ipse cui talis hostia testimonium dabat, oblatusque Patri pro nobis in hostiam odoremque suavitatis, mysterium suae passionis oblato agno in creaturam panis vinique transferret, sacerdos factus in aeternum, secundum ordinem Melchisedech. Sequitur: Joannes testimonium perhibens de Domino, Hic est, inquit, de quo dixi: Post me venit vir qui ante me factus est, quia prior me erat. Post me venit vir, post me natus est in mundo, post me praedicare incipiet mundo qui ante me factus est, qui me potentia majestatis tantum quantum sol luciferum, licet post apparens, antecellit, quia prior me erat, quia In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Post me venit vir, tempus humanae nativitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc funerandi officio do¬
nare: Pauperes enĩ semꝑ ha¬
betis uobiscũ: me autẽ non
semꝑ habebitis Et hic mag¬
nȩ moderamine pacientiȩ

Expanded text:
adhuc funerandi officio donare. Pauperes enim semper habetis vobiscum, me autem non semper habetis. Et hic magnae moderamine patienti
Abbreviated transcription (Latin):
esse se ȩqualẽ dõ: In hoc ergo
diabolus parentẽ nr̃m ad suꝑbi¬
am traxit:l quod eũ ad auarici¬
am sublimitatis excitauit: Sed
quib modis primũ hominem
strauit: l eisdem mocus sccdo ho¬
mini temptato succubuit: Per
dic ut lapides isti panes fiant:
Puanã głam ten tat cũ dicit:
si filius dĩ es: mitte te deorsũ:
ꝑsublimitatis auariciã temptat:
cũ regna om̃ia mundi ostendit
dicens hȩc om̃ia tibi dabo. si
ꝓcidens adoraueris me : Sed eis¬
ipso aditu captus exeat: quo

Expanded text:
esse se aequalem Deo . In hoc ergo diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, quando eum ad avaritiam sublimitatis excitavit. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis secundo homini tentando succubuit. Per Dic ut lapides isti panes fiant . Per vanam gloriam tentavit, cum dixit: Si fPer sublimitatis avaritiam tentavit, cum regna omnia mundi ostendit dicens: Haec tibi omnia dabo si procidens adoraveris me . Sed eisipso aditu captus exeat quo
Abbreviated transcription (Latin):
enim hoc uerbũ. non quod
desinit ꝓlatum: sed quod
ꝑmanet natũ: Non transito¬
rium. sed eternum: non fac¬
tum ado patre sed genitum:
nec solũ genitũ: sed etiã uni¬
genitum: Unum quippe uer¬
bum ds̃ pater genuit de se¬
ipso ͥ ꝑ quẽ omnia creauit
ex nichilo: In principio enim
erat uerbum. & uerbũ erat
apud dm̃. & ds̃ erat uerbum:
hoc erat in principio apud
dm̃: Om̃ia ꝑ ipsum sacta st̃:
& sine ipso factũ est nichil
In hoc autem quod ꝑ illud
uerbũ ds̃ pater omĩa fecit:
ostenditur quia hoc uerbũ
genuit ipse non fecit: Illud
igitur uerbũ de dõ. ds̃ est:
de creatore ereator est: In¬
de hoc in se naturaliter ha

Expanded text:
enim hoc Verbum non quod desinit prolatum, sed quod permanet natum; non transitorium, sed aeternum; non factum a Deo Patre, sed genitum; nec solum genitum, sed etiam Unigenitum. Unum quippe Verbum Deus Pater genuit de seipso, per quod omnia creavit ex nihilo. In principio enim 552 erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . In hoc autem quod per illud Verbum Deus Pater omnia fecit, ostenditur quia hoc Verbum genuit ipse, non fecit. Illud igitur Verbum de Deo Deus est, de creatore creator est. Unde hoc in se naturaliter ha
Abbreviated transcription (Latin):
fecerat. ad gaudia suꝑnȩ ciui¬
tatis ascendit Et unusquisq
nr̃m prius aqua baptismi apec¬
catis om̃ib quasi uera circum

Expanded text:
fecerat, ad gaudia supernae civitatis ascendit. Et unusquisque nostrum prius aqua baptismi a peccatis omnibus, quasi vera circum
Abbreviated transcription (Latin):
tas: Hanc nimirũ paulus
apłs secutus sententiã dice¬
bat: Nolite fieri manis głȩ
cupidi: Inane est enĩ & ua¬
num:l quicquid nullius pon¬
deris aut uirtutis firmitate
consistit: Inane est quod eũ
scło prȩtereunte deficiens:
ad uitam non transit ȩternã
Quicquid ꝓ carnali honore
laboratur. ⁊ corruptibili cũ
carne dilabitur. ut ait ꝓpħ̃a
Om̃is caro fȩnũ. & om̃is gła
eius ut flos feni÷ aruit fenũ &
flos decidit. uerbũ autẽ dei
manet in eternũ: Nec possu¬
mus dilectissimi ꝓ uno eodẽq
opere & laudẽ mundi adu-¬
lantis expetere.l & prȩmiũ

Expanded text:
tas? Hanc nimirum Paulus apostolus secutus sententiam dicebat: Nolite fieri inanis gloriae cupidi . Inane enim est et vanum quidquid nullius ponderis ac virtutis firmitate consistit. Inane est quod cum saeculo praetereunte deficiens ad vitam non transit aeternam: quidquid enim pro carnali honore laboratur corruptibili cum carne dilabitur, ut ait propheta: Omnis caro fenum et omnis gloria hominis ut flos feni; aruit fenum, et flos decidit; verbum autem Dei manet in aeternum . Nec possumus, dilectissimi, pro uno eodemque opere, et laudem mundi adulantis expetere, et praemiu
Abbreviated transcription (Latin):
turarum. simpliciores quosq
fr̃es loquentib nobis intellige¬
re non posse sentimus: statim
extolli consueiuimus. eisq despec¬
tis de nostra nos quasi singula¬
ri ac ꝑplurima eruditione iac¬
tamus. quasi non sint perplures
etiã nobis multo doctiores: &
qui acdoctiorib nolumus despi-¬
ci ip̃si in doctiores nobis despi¬
cere immo etiam irridere gau¬
demus Neq reminisci cura¬
mus quia non eis. qui uel my¬
steria fidei uel sui prȩcepta con¬
ditoris tantũ meditando ꝑcipi¬
unt. sed his potus qui ea quȩ
discere potuerunt operando
Insuꝑ etiã scienti bonũ facere.
& non facienti: peccatũ ẽ illi:
Et sicut dñs ipse testatur:
om̃i eui multum datum est:
multum queritur ab eo Ne
nos ergo scientia inflet. sed

Expanded text:
turarum, simpliciores quosque turarum, simpliciores quosque fratres loquentibus nobis intelligere non posse sentimus, statim extolli consuescimus, eisque despectis de nostra nos quasi singulari ac perplurima eruditione jactamus, quasi non sint perplures etiam nobis multo doctiores; et qui a doctioribus nolumus despici, ipsi indoctiores nobis despicere, imo etiam irridere gaudemus: neque reminisci curamus, quia non eis qui vel mysteria fidei, vel sui praecepta conditoris tantum meditando percipiunt, sed his potius qui ea quae discere potuerunt operando Insuper etiam scienti bonum facere, et non facienti, peccatum est illi. Et sicut Dominus ipse testatur: Omni cum multum datum est, multum requiritur ab eo . Ne nos ergo scientia inflet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
carnis & castissimo tutori ca¬
stitatis illius: qui ꝑ id tẽpo¬
ris nec dum ꝓpalata luce e¬
uangelica. ab om̃ib pene qui
eos nosse poterant carnali
coniunctione uir eius carna¬
li administratione pater esti¬
mabatur. simul & uocabatur
ipsius dñi saluatoris: Dicebat
inquam his. quia in his quȩ
patris mei sunt oportet me es¬
se. Qui cum arcem tanti my¬
sterii ascendere intelligendo
non possent. neq aliter eũ
in his quȩ uere patris eius
essent manere decernerent.
nisi ut cõprehendere nossent:
descendit ipse eum ipsis ad
inferiora conuersationis eoꝵ
cȩpitq manere in his quȩ il.¬
lorum erant: & erat eis pia
dispensatione subiectus. donec
ꝓficiente humilitatis magiste.¬
rio. quantũ om̃ib creaturis
esset prȩferendus agnoscerent:
Quĩ ꝓ his nr̃a agat suꝑbia. ob¬
secro paucis attendamus: Certe
eũ ea quȩ non ecernaliter noui¬
mus. secd uiuante dño ex tem¬
pore didicimus archana scrip¬

Expanded text:
carnis, et castissimo tutori cacarnis, et castissimo tutori castitatis illius, qui per id temporis, nec dum prola a luce Evangelica, ab omnibus pene qui eos nosse poterant, carnali conjunctione vir ejus, carnali administratione pater aestimabatur simul et vocabatur ipsius Domini Salvatoris. Dicebat, inquam, his, Quia in iis quae Patris mei sunt, oportet me esse. Qui cum arcem tanti mysterii ascendere intelligendo non possent, neque aliter eum in iis quae vere patris ejus essent manere decernerent, nisi ut comprehendere nossent, descendit ipse cum ipsis ad inferiora conversationis eorum, coepitque manere in his quae illorum erant: et erat eis pia dispensatione subjectus, donec proficiente humilitatis magisterio, quantum omnibus creaturis esset praeferendus agnoscerent. Quid pro his nostra agat superbia obsecro paucis attendamus. Certe cum ea, quae non aeternaliter novimus, sed juvante Domino ex tempore didicimus, arcana Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
q humilitatis exemplum:
In ea namq natura subdi-¬
tus erat hominibus : in qua
minor est patre unde ipse
dicit: Uado ad patr̃e. quia
pater maior me est: In qua
etiam minoratus est paulo
minus ab angłis In illa aut̃ẽ
in qua ipse & pater unum
sunt. in qua non ex tempore
uadit ad patrem. sed semꝑ¬
est: omĩa ꝑ ipsum facta sunt
& ipse est ante om̃s: Cuius
multum miranda est mag̃¬
nȩ dispensatio pietatis. qui
dum parentes suos mysteri¬
um diuine suȩ maiestatis.
nec dum capere uidisset.
exhibuit eis humanȩ subiec¬
tionem humilitatis. ut per
hanc eos paulatim ad agni¬
tionẽ diuinitatis institueret:
Cum enim dixisset quid ẽ
quod me querebatis. nescie¬
batis quia in his quȩ patris
mei sunt oportet me esse. &
ipsi non intellexeruit uerbũ.
quod locutus est ad illos sicut
euangelista consequenter in¬
illis: Dicebat ergo archanũ
sue diuinȩ uirtutis. parenti¬
bus humanȩ suȩ fragilitatis.
matri suȩ scilicet uerȩ suȩ

Expanded text:
 humilitatis exemplum. In ea namque natura subditus erat hominibus, in qua minor est Patre. Unde et ipse dicit: Vado ad Patrem, quia Pater major me est: in qua etiam minoratus est paulo minus ab angelis . In illa autem in qua ipse et Pater unum sunt, in qua non ex tempore vadit ad Patrem, sed semest, omnia per ipsum facta sunt, et ipse est ante omnes. Cujus multum est miranda magnae dispensatio pietatis, qui dum parentes suos mysterium divinae suae majestatis necdum capere vidisset, exhibuit eis humanae subjectionem humilitatis, ut per hanc eos paulatim ad agnitionem divinitatis institueret. Cum enim dixisset, Quid est quod me quaerebatis? an nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? et ipsi non intellexerunt verbum quod locutus est ad illos, sicut evangelista consequenter inillis. Dicebat ergo arcanum suae divinae virtutis parentibus humanae suae fragilitatis, matri suae scilicet verae suae
Abbreviated transcription (Latin):
nuntur salutaria monita: &
recipiuntur uenenata colloqura:
Vnde addicitur homo ex contẽp¬
tu morti: qui maluit obȩdire
serpenti Spoliantur gla: dig¬
nitate priuantur: facti sunt

Expanded text:
nuntur salutaria monita, et recipiuntur venenata colloquia. Unde addicitur homo ex contemptu morti, qui maluit obedire serpenti. Spoliantur gloria, dignitate privantur, facti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ego uolo. secl licut tu:
Et iterũ: Pater si non potest
hic calix transire nisi bibã
illũ: fiat uoluntas tua: Qł
ergo trepidatione carnis
euicta sã in paternã transie¬
rat uoluntatẽ. & toto mortis
terrore calcato. opus suȩ con¬
stitutionis implebat: eur in

Expanded text:
icut tu, et iterum: Pater, si non potest hic calix transire, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Qui ergo trepidatione carnis evicta, jam in paternam transierat voluntatem, et toto mortis terrore calcato, opus suae constitutionis implebat, cur in
Abbreviated transcription (Latin):
festinant. ut inquantũ prȩro¬
gare uoluerit. intantũ prȩro¬
gatio copiosa non desit: &
ante uoluntas donandi defi¬
ciat. quã substantia largien¬
di: Hoc autẽ ideo sollicite
faciunt:÷ quia maiorẽ sibi
remunerationẽ ꝓ hac sollici¬
tudine sperant᷑ futurã Si
ergo fr̃es scłi istuis homines
ꝓpter prȩsentis honoris głam
terreni regis sui natalis diẽ
tanta apparatione suscipiuis.
qua nos accuratione eterm
regis nr̃i iħu xp̃i natalem
susciꝑe debemus: qui ꝓ deuo¬
tione nr̃a ñ nobis temꝑalem
largietur głam sed eternam:
nec terreni honoris admini¬
strationẽ dabit quȩ succes¬
sore finitur: sed cȩlestis im¬
perii dignitatẽ quȩ non ha¬
bet successore: Qualis autem¬
nr̃a remuneratio sit futura
dicit ꝓpħa: Quȩ oculus nõ
uidit. nec auris audiuit. nec
in cor hominis ascendit: quȩ
prȩparauit dñs diligentib
se: quib indumentis nos ex¬
ornari oportet: Quod aute
diximus nos. hoc est animas

Expanded text:
festinant; ut in quantum praerogativa voluerit, in tantum praerogatio copiosa 3 non desit, et ante voluntas donandi deficiat, quam substantia largiendi. Haec autem ideo sollicite faciunt, quia majorem sibi remunerationem pro hac sollicitudine sperant futuram. Si ergo, fratres, saeculi istius homines propter praesentis honoris gloriam terreni regis sui natalis diem tanta apparitione suscipiunt: quanta nos accuratione aeterni regis nostri Jesu Christi natalem suscipere debemus, qui pro devotione nostra non nobis temporalem largietur gloriam, sed aeternam; nec terreni honoris administrationem dabit, quae successore finitur, sed coelestis imperii dignitatem, quae non habet successorem? Qualis autem remuneratio nostra sit futura, dicit propheta: Quia oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae preparavit  Quibus indumentis nos exornari oportet. Quod autem diximus nos, hoc est animas
Abbreviated transcription (Latin):
dia conuersis  sed cȩteris ad
instinctũ antixp̃i tota inten¬
tione contra fidẽ dimicanti¬
bus: Pars igicur uidȩe in qͣ
regnabat archelaus:  ꝑfidos
antixp̃i sequaces ostendit:
Porro narareth galileȩ quo
Vnde bene galilea ꝑpetrata
transmigratio. nazarech flos.
aut uirgultũ eius interpre¬
tatur: quia nimirũ sc̃a ex¬
clesia quo ardentiore desi¬
rio ab his quȩ in terris uidet.
ad cęlestia ꝓmerenda trans¬
migrat: eo maiore spiritali¬
um abundat flore ac germi¬
ne uirtutũ: Ande oportet
tyrum hodierna festiuitate
ueneramur. de ȩterna quȩ in
cȩlis est martyrũ festiuitate se¬
dule cogitemus: eoꝵq uesti

Expanded text:
dia conversis, sed caeteris ad instinctum Antichristi tota intentione contra fidem dimicantibus. Pars igitur Judaeae in qua regnabat Archelaus, perfidos Antichristi sequaces ostePorro Nazareth Galilaeae, quUnde bene Galilaea perpetrata transmigratio, Nazareth flos, aut virgultum ejus, interpretatur. Quia nimirum sancta Ecclesia quo ardentiore desiderio ab his quae in terris videt ad coelestia promerenda transmigrat, eo majore spiritalium abundat flore ac germinorantur. Unde oportet,tyrum hodierna festivitate venecamur, de aeterna quae in coelis est martyrum festivitate sedule cogitemus, eorumque vesti
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dolos aduersarii supera¬
re poterimus. si continuatis
precib aut ꝑ casta ieiunia
corporis uitia cõpescamus:
aut cor nr̃m ab om̃i uanita

Expanded text:
enim dolos adversarii superare poterimus, si continuatis precibus, aut per casta jejunia corporis vitia compescamus, aut cor nostrum ab omni vanita
Abbreviated transcription (Latin):
nem quod optauit Exultat
malitiȩ effectus in hominis de-¬
ceptionẽ implesse:l & nescit in¬
felix uulneratũ semet dũ uul¬
nerat: trucidatũ dũ trucidat.:
dũ hominẽ perinit. se ipsum
esse peremptũ: Contristatur
tum quã salutẽ:l głam contẽp¬
sisse quã mort̾ẽ Sed tam̃ plus
malitia serpentis. quã hominis
contemptu cõmotus est: plus
fallatiã diaboli. quã hominis
ꝑfidiã denotauit: Adeo dñs
ds̃ & seuitiã execratus est ho¬
stis:ͥ & casum miseratus est ho¬
minis Crudelitate hostis exhor¬
ruit: l & deceptũ hominẽ pat̾¬
na pietate condoluit: Inimici
atrocitate ꝑmotus est: & homi¬
nem clementer doluit qui de¬
ceptus est: Deniq dñs ds̃ ubi
es inquit adam: Ad confessio¬
nem ꝓuocat dũ interrogat:

Expanded text:
sse, quod optavit. Exsultat malitiae effectus hominis deceptionem implesse. Et nescit infelix vulneratum semet, dum vulnerat; trucidatum dum trucidat, dum hominem perimit, seipsum esse peremptum. Contristatus tum quam salutem, gloriam contempsisse quam mortem, sed tamen plus malitia serpentis quam hominis contemptu commotus est, plus fallaciam diaboli quam hominis perfidiam denotavit: adeo Dominus Deus et saevitiam exsecratus est hostis, et casum miseratus est hominis: crudelitatem hostis exhorruit, et deceptum hominem paterna pietate condoluit, inimici atrocitate permotus est, et hominem clementer doluit qui deceptus est. Denique Dominus Deus, Ubi es, inquit, Adam? Ad confessionem provocat dum interrogat
Abbreviated transcription (Latin):
puerũ quantitate paruum.
alienȩ opis indigũ. fandi in¬
potem. & in nullo abhuma¬
nȩ infantiȩ generalitate dis¬
similem: quia sicut fidelia
erant testimonia quȩ in eo ma-¬
iestatẽ inuisibilis diuinitatis
assererent: ita ꝓbatissimum
esse debebat uerbũ carne fac¬
tum. & sempiternã illã essen¬
tiã dĩ filii. uerã hominis susce¬
pisse naturã: ne uel ineffabi

Expanded text:
puerum, quantitate parvulum, alienae opis indigum, fandi impotem, et in nullo ab humanae infantiae generalitate dissimilem. Quia sicut fidelia erant testimonia, quae in eo majestatem invisibilis Deitatis assererent, ita probatissimum esse debebat Verbum carnem factum, et sempiternam illam essentiam Filii Dei, hominis veram suscepisse natur
Abbreviated transcription (Latin):
Ad om̃e periculũ uel tribula¬
tionẽ usq ad animȩ exitum.
similiter & contra delicias &
diuitias. & honores terrenos.
animi fortitudo tenenda est:

Expanded text:
ad omne periculum vel tribulationem usque ad animae exitum. Similiter et contra delicias, et divitias, et honores terrenos, animi fortitudo tenenda est
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑueniens in uirginẽ sp̃s
sẽs. duobus modis in ea diui¬
nȩ suȩ potentiȩ efficatiam
ostendit: quia & mentẽ illiꝰ
adeo quantũ humana fra¬
gilitas patitur ab om̃i uitio¬
rum sorde castificauit: ut

Expanded text:
eniens in virginem spiritus Sanctus duobus modis, in ea divinae suae potentiae efficaciam ostendit: quia et mentem illius adeo, quantum humana fragilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nitas: Ac sic trinitatẽ obla¬
tionũ munus loquitur: uni¬
tatẽ deuotio una destatur:
Der hoc ergo ꝑuigili intentio

Expanded text:
nitas: ac sic Trinitatem oblationum numerus loquitur, unitatem devotio una testatur. Per hoc ergo pervigili intentio
Abbreviated transcription (Latin):
Sieut ergo nemo est creden¬
tium dilectissimi eui dona
neganda sint gr̃e. ita nemo
est qui non sit xp̃ianȩ debi¬
tor disciplinȩ: quia & remo¬
ta est mysticȩ legis asperitas.
uoluntariȩ tamen obseruan¬
diȩ creuit utilitas: dicente
Om̃ia enĩ quȩ scłm legẽ siue

Expanded text:
Sicut ergo nemo est credentium, dilectissimi, cui dona neganda sint gratiae, ita nemo est qui non sit Christianae debitor disciplinae: quia etsi remota est mysticae legis asperitas, voluntariae tamen observantiae crevit utilitas, dicente Omnia enim quae secundum legem, sive
Abbreviated transcription (Latin):
plius quisq uitȩ cęlestis dul¬
cedinẽ degustat. eo amplius
fastidit omĩa quȩ placebant
repente cuncta quȩ nouerat
terrena obliuscitur. solis his
quȩ uidet ꝑpetuo delectat᷑
adherere dicens Dñe bonũ
est nos hic esse. si uis faciamꝰ
hic tria tabernacula tibi il¬
num. moysi unũ & heliȩ unũ
Et quidem beatus petrus si¬
cut alius euangłista testatur.:
nesciebat quid diceret in eo
quod cȩlesti conuersatione
tabernacula facienda puta¬
uit: In illa nãq cȩlestis uitȩ
gła. domus necessaria non
erit. ubi diinȩ contempla¬
tionis luce om̃ia pacificante.
aura aduersitatis alicuius ti¬
menda nulla remanebit:l te¬
stante apło ioħe qui eiusdem
suꝑnȩ ciuitatis claritatẽ de¬
scribens dicit inter alia. & tẽ

Expanded text:
plius quisque vitae coelestis dulcedinem degustat, eo amplius fastidit omnia quae placebant repente cuncta quae noverat terrena obliviscitur, solis his quae videt perpetuo delectatur adhaerere, dicens: Domine, bonum est nos hic esse, si vis, faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum. Et quidem beatus Petrus, sicut alius evangelista testatur , nesciebat quid diceret, in eo quod coelesti conversatione tabernacula facienda putavit. In illa namque coelestis vitae gloria domus necessaria non erit, ubi divinae contemplationis luce omnia pacificante, aura adversitatis alicujus timenda nulla remanebit, testante apostolo Joanne, qui ejusdem supernae civitatis claritatem describens, inter alia
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentis. in conspectu dĩ
nr̃i nouo gaudio necesse est
exultemus: ł quia noua hodie
stella nouũ mundo hominẽ
specie adorantiũ chaldeoꝵ fi

Expanded text:
sacramentis in conspectu Dei nostri novo gaudio necesse est exsultemus, quia nova hodie stella novum mundo hominem specie adorantium Chaldaeorum fi
Abbreviated transcription (Latin):
redemptio: ut etiã sequi pos¬
sit imitatio: Nam si munda¬
na sapientia ita in suis glori¬
atur erroribus. ut quẽ sibi

Expanded text:
redemptio, ut eam sequi possit imitatio. Nam si mundana sapientia ita in suis gloriatur erroribus, ut quem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cretionis: ubi nichil resede¬
rat sc̃itatis: Repudiatos itaq
uos debuistis agnoscere. &
om̃e ius sacerdotii ꝑdidisse.
quia uerũ erat. quod uobis
ueritas dixerat. si credere¬
tis moysi. crederetis & mihi:÷
merito ergo uos testamentũ
utrũq condemnat. & gracia
uacuos & lege priuatos: qͥ
ideo resistitis nouis: quia nõ
credidistis antiquis: Nos aũt̃
dilectissimi qui ab ignorantiȩ
tenebris liberati. fidei lumen
accepimus. & in noui testam̃¬
ti hereditatẽ ꝑ electionẽ ad¬
optionis intrauimus: festiui¬
tatẽ quã isrł carnalis ꝑdidit¬
matum benedictione dita¬
mur. & ita in nouitatẽ aue¬
tustate transferimur: ut non
solũ paradisi restituamur ha¬
bitaculo. sed etiã regni cȩles¬
tis gle preparemur: In cȩna

Expanded text:
cretionis, ubi nihil resederat sanctitatis. Repudiatos itaque vos debuistis agnoscere, et omne jus sacerdotii perdidisse, quia verum erat quod Veritas vobis dixerat: Si crederetis Mosi, crederetis et mihi . Merito ergo vos Testamentum utrumque condemnat, et gratia vacuatos, et lege privatos, qui ideo resistitis novis, quia non credidistis antiquis. Nos autem, dilectissimi, qui ab ignorantiae tenebris liberati, fidei lumen accepimus, et in novi Testamenti haereditatem per electionem adoptionis intravimus, in festivitate, quam matum benedictione ditamur, et ita in novitatem a vetustate transferimur, ut non solum paradisi restituamur habitaculo, sed etiam regni coelestis gloriae praeparemur, a
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt tibi peccata tua: di¬
cens & oblatȩ sibi adulterȩ.
nec ego te dampnabo. uade
& amodo noli peccare: ut ꝑ
om̃ia oꝑa sua ostenderet in
illo aduentu suo saluatorẽ se¬
mundi uenisse non udicem:
Aquo intellectu alienatus
impius traditor. insurrexit
in semet ipsum. non udicio
penitentis. sed furore pereun¬
tis: ut qui uitȩ auctorem in¬
terfectoribus uendidisset: in
aligmento damnationis suȩ
etiam moriendo peccaret.
Quod ergo falsi testes. quod
cruenti principes. quod impii

Expanded text:
sa sunt tibi peccata tua ; dicens et oblatae sibi adulterae: Nec ego te condemnabo, vade et amplius noli peccare ; ut per omnia opera sua ostenderet, in illo adventu suo salvatorem mundi se venisse, non judicem. A quo intellectu alienatus impius traditor, insurrexit in semetipsum, non judicio poenitentis, sed furore pereuntis: ut qui vitae auctorem interfectoribus vendidisset, in augmentum damnationis suae etiam moriendo peccaret. CAP. V. Quod ergo falsi testes, quod cruenti principes, quod impii
Abbreviated transcription (Latin):
& in terrogasse magistros:
uideamus quid sequitur:
Stupebant autẽ om̃s qui eũ
audiebant:l suꝑ prudentia &
responsis eius: Et uidentes
mirati sunt: Qui enĩ idẽ ue-¬
rus homo & uerus erat dõ.
ad ostendendum quia homo
erat:l homines magistros hu¬
militer audiebat: Ad cõpro¬
bandũ quia ds erat:l eisdem
loquentib sublimiter respon-¬
debat: Quod matri quȩ ren¬
ti ac dicenti. fili quid fecisti
nobis sic. ecce pater tiuis &
ego dolentes quȩ rebamus te.
respondit. & quid est quod
me quȩ rebatis. nesciebatis qͥa
in his quȩ patris mei sunt
oportet me esse: diuinȩ ma¬
iestatis indiciũ fuit: De qua
alibi dicit: Omĩa quȩcũq
habet pater mea sunt: Atq
ideo rectissime templũ non
minus ad se. quã ad patrem
ꝑtinere teitatur: Inuentus
quippe in templo dicit. qͥa
in his quȩ patris mei sunt opor¬
det me esse: quia nimirum
quoꝵ una est maiestas & gła.
hoꝵ etiã una sedes & domus
est: Nec solũ materialis dei
domus. quȩ ad adoranclum

Expanded text:
 interrogasse magistros, videamus quid sequitur: Stupebant autem omnes qui eum audiebant super prudentia et responsis ejus, et videntes mirati sunt. Qui enim idem verus homo et verus erat Deus, ad ostendendum quia homo erat, homines magistros humiliter audiebat, et ad comprobandum quia Deus erat eisdem loquentibus sublimiter respondebat. Quod matri quaerenti ac dicenti: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. Respondit: Et quid est quod me quaerebatis? An nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? Divinae majestatis indicium fuit, de qua alibi dicit: Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt; atque ideo rectissime templum non minus ad se quam ad Patrem pertinere testatur. Inventus quippe in templo dicit quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse: quia nimirum quorum una est majestas et gloria, horum etiam una sedes ac domus est; nec solum materialis Dei domus, quae ad adorandum
Abbreviated transcription (Latin):
tio. gratũ est illi sacrificiũ
iusticiȩ: quia qui laborat
in gemitu suo. qui lacrimis
stratũ suũ singulas per noc

Expanded text:
tio gratum est illi sacrificium justitiae: quia qui laborat in gemitu suo, qui lacrymis stratum suum singulas per noc
Abbreviated transcription (Latin):
dño sunt adepti: hoc in popu¬
lis suis ꝑ fidẽ quȩ iustificat
impios. totus mundus assequit᷑:
Et hereditatẽ dĩ ante scła prȩ

Expanded text:
no sunt adepti, hoc in populis suis per fidem, quae justificat impios, totus mundus assequitur; et haereditatem Domini ante sae
Abbreviated transcription (Latin):
nullisq temporib ꝓuidentiã
abesse diuinã. nec de stellarũ
potestate quȩ nulla est scłari¬
ũ negotioꝵ pendere ꝓuentus.
sed equissimo & clementissimo
summi regis arbitrio cuncta
disponi. qm sicut scriptũ est
ueritas. tam̃ cũ quȩdã non se¬
cundũ desideria nr̃a ꝓcedunt¬
& sub humani errore iudicii
superior est plerũq iniqui
causa quã iusti Hicinũ nimis
atq contiguũ est: ut etiam
magnos animos ista concuti¬
ant. & in aliquod illicitȩ cau¬
sationis murmur impellant:
Siquidẽ istis uarietatib etiã
excellentissimus ꝓpħa dauid
usq ad periculum se turba¬
tum ꝓfiteatur & dicat: Mei au¬
tẽ pene moti sunt pedes. pe

Expanded text:
nullisque temporibus providentiam abesse divinam, nec de stellarum potestate, quae nulla est, saecularium negotiorum pendere proventus, sed aequissimo et clementissimo summi Regis arbitrio cuncta disponi: quoniam, sicut scriptum est, veritas : tamen cum quaedam non secundum desideria nostra procedunt, et sub humani errore judicii superior est plerumque iniqui causa quam justi, vicinum nimis atque contiguum est ut etiam magnos animos ista concutiant, et in aliquod illicitae causationis murmur impellant: siquidem istis varietatibus etiam excellentissimus propheta David usque ad periculum se turbatum profitetur et dicit, Mei autem pene moti sunt pedes, pe
Abbreviated transcription (Latin):
supplicio aut premio remune¬
rentur. l cur non & in isto scło
pariter aut mȩsticia aut lȩti¬
cia ꝑfruuntur: Inde tibi
xp̃iane excusatio nulla est.
qui post seruitutẽ liberatus
es: post captiuitatẽ redemptꝰ:
post uexationẽ curatus: post
interitum restitutus: Habes
in monitis quod exerceas:l habes

Expanded text:
supplicio aut praemio expurgentur, cur non et in isto saeculo pariter aut moestitia aut laetitia perfruantur? Unde tibi, Christiane, excusatio nulla est, qui post servitutem liberatus es, post captivitatem redemptus, post vexationem curatus, post interitum restitutus: habes in monitis quod exerceas, habes
Abbreviated transcription (Latin):
frater aduerte eũ & ut homi¬
nem infirma ꝓ infirmis ꝑtu¬
lisse: & ut dm̃ potentiã exer¬
cuisse cȩlestem: Hic nãq qui
sordentib circumdatur pan¬
nis. regiis ꝑ chaldeos muneri¬
bus honoratur: Hic qui in prȩ¬
sepi humilis iacet: lumine
noui syderis coruscat e cęlo:
Hic qui uagitus reddit infan¬
tiȩ: angelici exercitus uocib
collaudatur: Hic qui femineo
lacte nutritur: multa ho¬
minũ milia paruissimo pane
satiauit: Quid illud aditiã.
filiũ. resurgens amortuis la¬
tarus ꝓbat: receptu lumen
cȩcus annunciat: uenerandis
eius caleata uestigiss maris un¬
da testatur: & quod prȩcellit
hec om̃ia: resultans e cȩlo uox
paterna confirmat: Propter
quod dilectissimi. tam magnũ
hoc natiuitatis dominicȩ sa-¬
cramentũ: dignis uocib ho¬
noremus: Diligamus prȩ om̃i

Expanded text:
frater, adverte eum, et ut homifrater, adverte eum, et ut hominem infirma pro infirmis pertulisse, et ut Deum potentiam exercuisse coelestem. Hic namque qui sordentibus circumdatur pannis, regiis per Chaldaeos muneribus honoratur. Hic qui in praesepi humilis jacet, lumine novi sideris coruscat e coelo. Hic qui vagitus reddit infantiae, angelici exercitus vocibus collaudatur. Hic qui femineo lacte nutritur, multa hominum millia parvissimo pane satiavit. Quid illud adjiciam, Filium resurgens a mortuis Lazarus probat, receptus ad lumen caecus annuntiat, venerandis ejus calcata vestigiis maris unda testatur, et quod praecellit haec omnia, resultans e coelo vox paterna confirmat? Propter quod, dilectissimi, tam magnum hoc nativitatis Dominicae sacramentum dignis vocibus honoremus. Diligamus prae omni
Abbreviated transcription (Latin):
cur retractas: Om̃ĩa enim
sicut legitur dñs quȩ uoluit
fecit.  in cęlo & in terra Et
si sollicitus ꝑscruteris pret̾
hunc legitimũ humanȩ con¬
ceptionis usum. tres ualde mi¬
rabiles nascendi species ope-¬
ratam reperies trinitatem:
Et prima est quidem: quod
adam figuratus ex limo est:
Secunda. quod mulier for¬
mata de masculo: Tercia quȩ¬
sit ex uirgine: Quid horũ
non nouum. quid horũ non
mirabile: quid hoꝵ nisi fidẽ
sequamur. inquisitio poterit
humana cõplecti: Quod au¬
tem mystyeo hoc conceptu
uisitare mundum suum dĩ
dignatus est filius: nr̃e hoc
salutis necessitas flagitabat:
nimirũ ut cȩlestis tandẽ gene.¬
ratio repararet. quod natiui¬
tas terrena ꝑdiderat: Sed for
tassis hunc qui natus prȩdica¬
tur ex femina: dũ uilib obuol¬
uitur pannis. dũ iacere con¬
tentus est in prȩsepi. dũ lacri¬
mosis uagitib concrepat. dũ
maternis lactatur uberibus.
dm̃ esse diffidis: immo ꝑ ista

Expanded text:
cur retractas? Omnia enim, cur retractas? Omnia enim, sicut legitur, Dominus quae voluit, fecit in coelo et in terra . Et si sollicitus perscruteris, praeter hunc legitimum humanae conceptionis usum, tres valde mirabiles nascendi species operatam reperies Trinitatem. Et prima est quidem, quod Adam figuratus ex limo est: secunda, quod mulier formata de masculo: tertia, quasit ex virgine. Quid horum 35 non novum? Quid horum non mirabile? Quid horum, nisi fidem sequamur, inquisitio poterit humana complecti? Quod autem mystico hoc conceptu visitare mundum suum Dei dignatus est Filius, nostrae hoc salutis necessitas flagitabat; nimirum, ut coelestis tandem generatio repararet, quod nativitas terrena perdiderat. Sed fotassis hunc qui natus praedicatur ex femina, dum vilibus obvolvitur pannis, dum jacere contentus est in praesepi, dum lacrymosis vagitibus concrepat, dum maternis lactatur uberibus, Deum esse diffidis. Imo per ista,
Abbreviated transcription (Latin):
Idcirco tibi fr̃ater uirtutem
scĩ sp̃s angelicus sermo prȩce¬
xit. ne coniecturis carnalis
disputationis hebetatus:: cȩ¬
leste tibi ipse mysteriũ ter¬
rena argumentatione confun-
uum puerũ in aluo uirginis
potuisse formare: qui cum
primũ conderet hominẽ. nec
semen patris. nec uiscera ma¬
terna quȩ siuit : Dic itaq qui¬
cumq es suꝑnȩ dispensationis
arbiter & discũsor:ͥ quȩ tibi
uidetur uirtus eminentior:
partũ dedisse uirgini: aut
ꝑfectum hominẽ creasse de-
terra: Primus enĩ homo ut
ait apl̃s de terra terrenus:
secundus homo de cęlo cȩle¬
stis: Si contra naturam esse
contendis. quod in mysterio
redemptionis nr̃ȩ sine uiro
puella asseritur concepisse:
cuius queso naturȩ est: quod
in parente generis nr̃i caro
sine carne formata :t: Quȩ
ista est racio. immo quã cȩca
condentio: ut non credatur
ds̃ facere hominẽ posse de
femina. quẽ creditur fecis.¬
tis o homo tali in negotio es¬
se ꝑspicis uoluntatẽ: de oꝑe

Expanded text:
Idcirco tibi, frater, virtutem sancti Spiritus angelicus sermo praetexit, ne conjecturis carnalis disputationis hebetatus, coeleste tibi ipse mysterium terrena argumentatione confundavum puerum in alvo Virginis potuisse formare, qui cum primum conderet hominem, nec semen patris, nec viscera materna quaesivit? Dic itaque, quicumque es supernae dispensationis arbiter et discussor, quae tibi videtur virtus eminentior, partum dedisse virgini, aut perfectum hominem creasse de terra? Primus enim homo, ut ait Apostolus, de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis . Si contra naturam esse contendis, quod in mysterio redemptionis nostrae sine viro puella asseritur concepisse; cujus, quaeso, naturae est, quod in parente generis nostri caro sine carne formata est? Quae est ista ratio, imo quam caeca contentio, ut non credatur Deus facere hominem posse de femina, quem creditur de pultis, o homo, tali in negotio esse perspicis voluntatem, de opere
Abbreviated transcription (Latin):
ongregemus in unum
ea quẽ in ortu iħu dicta
scriptaq sunt de eo. & tunc po
terimus scire singula quȩq
digna esse miraculo: quã ob

Expanded text:
ongregemus in unum ea quae in ortu Jesu dicta scriptaque sunt de eo, et tunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo. Quamob
Abbreviated transcription (Latin):
non solum in baptismate. sed
in om̃i prorsus actione deuo¬
ta purificantur corda bonoꝵ:
Quȩ & ipsa cotidiana nr̃a
circũcisio. idest continua cor¬
dis mundatio: semꝑ octaui
diei sacramentũ celebrare
non desistit: quia nos in
exemplũ dominicȩ resurrec¬
tionis quȩ octaua die id est
post septimã sabbati facta ẽ.
scificare consueuit: ut quo¬

Expanded text:
non solum in baptismate, sed in omni prorsus actione devota purificantur corda bonorum. Quae et ipsa quotidiana nostra circumcisio, id est continua cordis mundatio, semper octavae diei sacramentum celebrare non desistexemplum Dominicae resurrectionis, quae octava die, id est post septimam sabbati facta est, sanctificare consuevit, ut quo
Abbreviated transcription (Latin):
iore demonũ numero possi¬
dentur blasphemantes in si¬
nagogis suis xp̃m iħm: quam
in egypto possessi fuerant
antẽ legis noticiam: quia
aliud est uenturũ non ere¬
dere: aluid eum non susce¬
pisse qui uenerit: Septe

Expanded text:
ore numero possidentur blasphemantes in synagogis suis Jesum Christum, quam in Aegypto possessi fuerant ante legis notitiam. Quia aliud est venturum non credere, aliud eum non suscepisse, qui venerit. Septe
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines ⁊ uirgo pepe¬
rit xp̃m: Nichil in ea
quod uouit putent extermi¬
natum:l mansit uirgo post
partum: Exultent uiduȩ
infantẽ xp̃m uidua anna co-
dus pretermissus est : de quo
non haberet testimõniũ salus
om̃ium: Numquid enĩ solȩ
uirgines ad regnũ cȩloꝵ ꝑue¬
niunt: Pueniunt & uiduȩ:
septem annis uixrat cũ uiro
suo. quo defuncto. usq ad

Expanded text:
virgines; virgo peperit Christum. Nihil in ea quod voverunt putent exterminatum: mansit virgo post partum. Exsultent viduae; infantem Christum vidua Anna cogndus praetermissus est, de quo non haberet testimonium salus omnium. Numquid enim solae virgines ad regnum coelorum perveniunt? Perveniunt et viduae. septem annis vixerat cum viro suo. Quo defuncto, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
cipalis est uirtus: Non enĩ ideo
laudabilis uirginitas. quia &
in martyrib reperitur:l sed
quia ipsa martyres faciat:
Quis autẽ humano eã possit
ingenio comprehendere. quã
nec natura siuis inclusit legib
Aut quis naturali uoce comple¬
cti. quod supra usum naturȩ
sit: Ecęlo accersiuit quod imi¬
taretur in terris: nec in meri¬
to uiuendi usum quȩ siuit ẽ
cȩlo: quȩ sponsum sibi inue¬
nit in celo: Hec nubes aerlas.
angłos. sideraq transgrediens:
uerbum dĩ in ipso sinu inue¬
nit patris. & toto hausit pec¬
tore: Nam quis tantũ cum
inuenerit relinquat bonũ:
Ungentum enim est exinani-
tum nomen tuum: ꝓpterea
adolescentulȩ dilexerunt. &.
adtraxerunt te: Postremo ñ
meum est illud. qm̃ quȩ non
nubunt neq nubunturꝰ er̃t
sicut angłi in celo: Nemo er¬
go miretur. si anglis cõpar en¬
tur: quȩ angłoꝵ dño copu-¬

Expanded text:
cipalis est virtus. Non enim ideo laudabilis virginitas, quia et in martyribus reperitur, sed quia ipsa martyres faciat. 11. Quis autem humano eam possit ingenio comprehendere, quam nec natura suis inclusit legibus? Aut quis naturali voce complecti, quod supra usum naturae sit? E coelo accersivit quod imitaretur in terris. Nec immerito vivendi sibi usum quaesivit e coelo, quae sponsum sibi invenit in coelo. Haec nubes, aera, angelos, sideraque transgrediens, Verbum Dei in ipso sinu Patris invenit, et toto hausit pectore. Nam quis tantum cum invenerit, relinquat boni? Unguentum enim exinanitum est nomen tuum: propterea adolescentulae dilexerunt te, et attraxerunt te . Postremo non meum est illud, quoniam quae non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo . Nemo ergo miretur si angelis comparentur, quae angelorum Domino copu
Abbreviated transcription (Latin):
illis in omnib scripturis quȩ
de ipso erant: Uultis iterum
audire. quomodo eodẽ sint
uino inebriati: Postmodum
cognoscentes quis esset. qui eis
uerbũ uitȩ ꝓpinabat. ł dice¬
bant adinuicem: Nonne cor
nr̃m ardens erat in nobis. cũ
loqueretur in uia:l & aperir&
nobis scripturas: Dicit ergo
ihs ministris: implete ydrias
aqua: Et impleuerunt eas usq
ad summũ: Qui ꝑ ministros
qui hȩc iubentur facere: nisi
xp̃i signantur discipuli: Qui
impleuerunt ydrias aqua. non
quidẽ ipsi prȩteritas mundi
etates legalib ac ꝓpheticis im¬
plendo scriptis : sed ip̃si intelli¬
gendo prudenter. & aperiendo
fideliter. quia scriptura quȩ
aꝓpħ̃is ministrata est & salu¬
bris esset ad haustũ sapientiȩ
cȩlestis: & ad operũ castigatio¬
nẽ utilis: Impleuerunt autem
eas usq ad summũ: quia recte
intellexerunt nullũ fuisse tẽ¬
pus scłi ascĩs alienũ doctorib:

Expanded text:
illis in omnibus Scripturis, quae de ipso erant . Vultis iterum audire, quomodo eodem sunt vino inebriati? Postmodum cognoscentes quis esset, qui eis verbum vitae propinabat, dicebant ad invicem: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas? Dicit ergo Jesus ministris: Implete hydrias aqua. Et impleverunt eas usque ad summum. Quid per ministros qui haec jubentur facere, nisi Christi signantur discipuli, qui impleverunt hydrias aqua? Non quidem ipsi praeteritas mundi aetates legalibus ac propheticis implendo scriptis, sed ipsi intelligendo prudenter et aperiendo fideliter, quia Scriptura, quae a prophetis ministrata est, et salubris esset ad haustum sapientiae coelestis, et ad operum castigationem utilis. Impleverunt autem eas usque ad summum, quia recte intellexerunt nullum fuisse tempus saeculi a sanctis alienum doctorib
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a tibi dabo:l si ꝓcidens ad¬
oraueris me: Sollicite fres
aduertite quia cadere est:
om̃e quod suadet inimicus:
Nere enĩ ꝓcidit om̃is qui ado¬
rat diabolum: & uere cadit
qui potestates honoresq mun-¬
di ꝑ artes sacrilegas inimico

Expanded text:
omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sollicite, fratres, advertite quia cadere est omne quod suadet inimicus; vere enim procidit omnis, qui adorat diabolum; et vere cadit, qui potestates honoresque mundi per artes sacrilegas, inimico
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficatione tranffertur: Sicq
corpus & sanguis illius non in¬
fideliũ manibus ad perniciem
ipsoꝵ funditur & occiditur:
sed fideliũ ore suã sumitur in

Expanded text:
ificatione transfertur, sicque corpus et sanguis illius, non infidelium manibus ad perniciem suam funditur et occiditur, sed fidelium ore suam sumitur in
Abbreviated transcription (Latin):
oni mulieris annuit. non eã
tantũmodo quȩ uerbũ dei
corporaliter generare merue¬
rat  sed & omnes quidẽ qui¬
uerbũ spiritaliter auditu
fidei concipere. & boni ope¬
ris custodia. uel in suo uel
in pcimoꝵ corde parere. &
quasi alere studuerint asse¬
uerans esse beatos: Et quia
&e eadem dei genitrix. & in¬
de quidẽ beata quia uerbi
incarnandi ministra facta
est temporalis sed inde
multo beatior. quia eiusdẽ
semꝑ amandi custos mane¬
bat eterna Qua sententia
sapientes uidȩoꝵ clam ꝑcu¬
titꝰ qui uerbum dei non au¬
dire & custodire. sed nega¬
re & blasphemare require¬

Expanded text:
oni mulieris annuit. Non eam tantummodo, quae verbum Dei corporaliter generare meruerat, sed et omnes, quidem verbum spiritualiter auditu fidei concipere, et boni operis custodia, vel in suo, vel in proximorum corde parere, et quasi alere studuerint, asseverans esse beatos. Quia et eadem Dei genitrix, et inde quidem beata, quia verbi incarnandi ministra est facta temporalis, sed inde multo beatior, quia ejusdem semper amandi custos manebat aeterna. Qua sententia, sapientes Judaeorum clam percutit, qui verbum Dei non audire et custodire, sed negare et blasphemare quaere
Abbreviated transcription (Latin):
tur uelut quibusdã fidei suȩ
brachiis :l tunc dimittetur ut
non uideat mortẽ. quia uide-¬
rit uitã: Wides uberẽ in om̃s
gr̃am dñi generatione diffũsã.:
& ꝓphetiam incredulis negatã
esse non uistis: Ecce & sime¬
on ꝓphetat in ruinã & resur¬
rectionem plurimoꝵ uenisse
decernat aut prȩmia: Et tuã
inquit ip̃sius animã ꝑtransibit
gladius: Nec littera nec histo¬
ria docet̃:l ex hac uita mariã
corporalis necis passione migras¬
se: Non enĩ anima sed corpũs
materiali gladio transuerbera¬
tui. l & ideo prudentiã mariȩ
haud ignarã mysterii cȩlestis
ostendit: Niuũ enĩ uerbũ dei
& ualidum & acũtũ om̃i gla¬
dio acutissimo. penetrans usq
ad diuisionẽ rumȩ & sp̃s ar

Expanded text:
tur quibusdam fidei suae bracchiis. tunc dimittetur, ut non uideat mortem, qui uiderit uitam. uides uberem in omnes gratiam domini generatione diffusam et prophetiam incredulis negatam esse, non iustis. ec.ce . et Symeon prophetat in ruinam et resurrectionem plurimorum uenissdecernat aut praemia. et tuam inquit ipsius animam pertransibit gladius. nec littera nec historia docet ex hac uita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim animateriali gladio transverberatur. Et ideo prudentiam haud ignara mysterii coelestis ostendit. Vivum est enim verbum Dei et validum et acutum et omni gladio acutissimo, penetrans usque ad divisionem animae et spir