comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
umquid de genere uenimꝰ abrahe.
de aliis gentib uenimus: & tam̃ imitã¬
do abrahe fide. filii facti sumus. Apłm
audi. Abrahȩ dictȩ sunt ꝓmissiones &
semini eius. Nondicit inquit ⁊ seminib
tanquam inmultis: s tanquã in uno

Expanded text:
umquid de genere venimus Abrahae, de aliis gentibus venimus; et tamen imitando, Abrahae filii facti sumus. Audi Apostolum: Abrahae dictae sunt promissiones et semini ejus. Non dicit, inquit, Et seminibus, tanqu
Abbreviated transcription (Latin):
& defendat᷑ abẽẽ omnino m̃daciũ. ne dispẽ¬
satores xꝑi dequib dictum ẽ. hic iãquerit̃
inter dispensatores. ut fidelis qͥs inueniatur.
tamꝙͣ magnũ aliqͥd sibi fidelit̃ didiciss u¬
deantur ꝓueritatis dispensatione me itiri
lis gͥ dispens itor apłs paulits ꝓculd abio
nobis exhibet inscribond fidem. qͥd u̾itats
dispensator erat ñ falsitatis. acꝑ hoc uerum
adu̾i. ̃ eugł i. eiq in faram restitisse qd̾
gentes ogeret daitare. ipse uͦ petrꝰ qd̃ a
parilo fiebat utiliter lib̾tate caritatis scẽ.
Il enigne pietate h imilitatis accepit. atq
ta rariꝰ & sanctius exemplum posteris pre¬
buit. quo non dedignarent᷑ maiores sicubi
forte recti tramitẽ reliquissent. &̃. post̾ioribꝰ
corrigrq: pai lis uofident̃ auderent.
etiã n ores maionbͣ ꝓdefendenda eugli
ꝗi ialiqao declinare. multo ẽ tñ mara.¬
teima acter corrigẽ deuiantere.
Laus itaq iuste libertatis in paulo. & sc̃
hi ⁊ litatis inpetro. quantum michi ꝓ

Expanded text:
ium, ne dispensatores Christi, de quibus dictum est: hic iam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inueniatur, tamquam magnum aliquid sibi fideliter didicisse uideantur pro ueritatis dispensatione mentiri, lis igitur dispensator apostolus Paulus procul dubio nobis exhibet in scribendo fidem, quia ueritatis dispensator erat, non falsitatis. ac per hoc uerum atem euangelii eique in faciem restitisse, quod gentes cogeret iudaizare. ipse uero Petrus, quod a Paulo fiebat utiliter libertate caritatis, sanctae ac benignae pietate humilitatis accepit atque ita rarius et sanctius exemplum posteris praebuit, quo non dedignarentur, sicubi forte recti tramitem reliquissent, etiam a posterioribus corrigi, quam Paulus, quo fidenter auderent etiam minores maioribus pro defendenda euangequam in aliquo declinare, multo I est tamen miraentem quam audacter corrigere deuiantem. laus itaque iustae libertatis in Paulo et sanctae humilitatis in Petro, quantum mihi pro
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixer̃t cum passionib & coneipiscen¬
tiis. Cum hic dictum sit. qd̾ isti crucifixer̃t
carnem suam: inisto tam̃ psalmo d̃s roga¬
tur. ut id faciat cui dr̃. Confige clauis a ti¬
more tuo carnes meas. ut intelligamꝰ etiã
q̃d recte facimus gr̃e di ẽẽ tͥbuendũ. qui in
tate.

Expanded text:
crucifixerunt cum passionibus et concupiscentiis» . Cum hic dictum sit quod ipsi «crucifixerunt carnem suam,» in isto tamen psalmo Deus rogatur ut id faciat, cui dicitur, «Confige clavis a timore tuo carnes meas;» ut intelligamus etiam id quod recte facimus, gratiae Dei esse tribuendum, qui in tate .
Abbreviated transcription (Latin):
telligant᷑ non tibi parĩ ialere¬
de ꝓpħicis litteris inueniuint uelut ex¬
pla mentiendi. Illa quippeo ĩa quȩ
nominatim cõmemorant.i bis tq ꝙ
mentitus: in eis libris leguntur .i. quib
non solum dicta. uerum eti ñ facta nulta
figurate conscripta sunt: quiz figurate
gesta sunt. In figuris aũ quod ielu
ment ndo du. tur: bene intellectũ uerũ
ti sunt. aliterq conscripti actus apłoꝵ.
iam uideli.et reuelato testamento nouo:
qd illis figuris ꝓpħicis uelabat᷑. Deriq in
tot ȩpłis apłicis. atq in ipso tam grandi
libro. in quo actus eoꝵ canonica ueritate
narrantur ñ inuenitur talis aliqͥs men¬
tiens. ut de illo abistis admentiendi
licentiam ꝓponatur exemplum: qͣndoqͥ¬

Expanded text:
 ualerede propheticis litteris inueniunt uelut exempla mentiendi. illa quippe omnia, quae nominatim commemorant, ubi sit quisque mentitus, in eis libris leguntur, in quibus non solum dicta, uerum etiam facta multa figurata conscripta sunt, quia et figurate gesta sunt. in figuris autem quod uelut mendacium dicitur, bene intellectum uerum ti sunt aliterque conscripti actus apostolorum iam uidelicet reuelato testamento nouo, quod illis figuris propheticis uelabatur. denique in tot epistulis apostolicis atque in ipso tam grandi libro, in quo actus eorum canonica ueritate narrantur, non inuenitur talis aliquis mentiens, ut de illo ab istis ad mentiendi licentiam proponatur exemplum, quandoqu
Abbreviated transcription (Latin):
i dicimus apłm
petrum i i quo pͥmatus apłoꝵ tã
exceli nti grã preminet. aliter quã u̾itas
postulabat deci tumcisione age̾ solitũ.
a post̾i̾ore apło paulo ẽẽ correctũ. Ergo po¬
tuit petrus non recte in aliqͦ ingredi ad
u̾itatẽ ergłii. ita ut gentes cogeret uida¬
irare. quod paulus mea sebit epła inqͣ¬

Expanded text:
idicimus, apostolum Petrum in quo primatus Apostolorum tam excellenti gratia praeeminet, aliter quam veritas postulabat de circumcisione agere solitum, a posteriore apostolo Paulo esse correctum. Si ergo potuit Petrus non recte in aliquo ingredi ad veritatem Evangelii, ita ut Gentes cogeret judaizare, quod Paulus in ea scribit Epi
Abbreviated transcription (Latin):
lum int̾rogans interpello & reqi iro.
in eo quod scripsit uidisse se ꝑetrũ ñ
eiq in faciẽ ꝓpt̾ea restitisse. quod illa si¬
mulatione gentes iudaizare cogebat
religiosa mͥ uoce clamantẽ. Quȩ aũ scͥbo
uob̃: ecce coram deo. quia nonm ntior. Dent
ueniã qͥlibet R aliud opinantes: ego ma¬

Expanded text:
lum interrogans, interpello et requiro in eo quod scripsit se vidisse Petrum non elii, eique ideo restitisse, quod illa simulatione gentes iudaizare cogebat,religiosa uoce mihi clamantem: quae autem scribo uobis, ecce coram deo, quia non mentior. Dent ueniam quilibet aliud opinantes; ego ma
Abbreviated transcription (Latin):
p̃duatum. lamenim abips s p̃dicabatur in
terra. qñ ꝑ reuelationẽ iħu xꝑi. ipsũ uerbũ
eoꝵ paulus accepit. Uñ & contulit cumeis
eugłm. ne forte i. iacuũ curreret. aut cucuis¬
risset. & dextras ei dedert̃ qͥa & in illo qͣmuiᷤᷤ
ñ ⁊ eos illi datum tñ uerbũ uũ qd̾ iã p̃dica¬
bant & in quo fundati fuerant inuenert
De qͦ uerbo res rrectionis xꝑi. idem dicit
apłs. Siue ego siue illi. sicpredicamꝰ. & sic
credidistis. Et iterũ. Hoc ẽ inqͥt u̾bũ fidei
quod p̃dicamus quia si consessꝰ fu̾is in e

Expanded text:
ab ipsis praedicabatur in terra, quando per revelationem Jesu Christi ipsum verbum eorum Paulus accepit; unde et contulit cum eis Evangelium, ne forte in vacuum cucurrisset, aut curreret ; et dextras ei dederunt, quia et in illo quamvis non per eos illi datum, tamen verbum suum, quod jam praedicabant, et in quo fundati fuerant, invenerunt; de quo verbo resurrectionis Christi idem dicit Apostolus: Sive ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidistis . Et iterum: Hoc est, inquit, verbum fidei, quod praedicamus, quia si confessus fueris in ore
Abbreviated transcription (Latin):
petrus quod facere debuit. mentitꝰ ẽ
paulus quod eũ uiderit ñ recte in gredientẽ.
ad ueritatẽ eugłii. Quisqͥs enĩ facit qd̃ face̾
debet recte utiq facit. & ideo falsũ de
illo dicit. qͥ dicit eum ñ recte fecisse. qd̃ eum
nouit facere debuisse. Si aũuerũ scripsit
paulus. uerũ ẽ qd̾ petrus ñ recte ingredieba¬
tur adueritatẽ eugł̃ii. Ego qͥdem illud pe¬
trum sic egisse credo. ut gt̃s cogeret iudas¬
zare. Hoc enim lego scripsisse paulum.¬
quemmentitũ eẽ ñ eredo. Et idõ ñ recte agebat
hoc petrus. quia erat contra eugłii ueritatẽ.
ut putarent qui credebunt inxꝑm. se sine uẜ¬

Expanded text:
Petrus, quod facere debuit, mentitus est Paulus, quod eum uiderit non recte ingredientem ad ueritatem euangelii. quisquis enim hoc facit, quod facere debet, recte utique facit et ideo falsum de illo dicit, qui dicit eum non recte fecisse, quod eum nouit facere debuisse. si autem uerum scripsit Paulus, uerum est, quod Petrus non recte tunc ingrediebatur ad ueritatem euangelii; id trum sic egisse credo, ut Gentes cogeret judaizare. Hoc enim lego scripsisse Paulum,quem mentitum esse non credo. Et ideo non recte agebat hoc Petrus. Erat enim contra Evangelii veritatem, ut putarent qui credebant in Christum, sine
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsam i paulum ñ ad hor sdrgisse quo uł timo¬
theum circumcidit. uel cenchris uotũ ꝑ foluit.
uł ihe Srmis a iacobo ãmonitus cũ eis qui
uouerant legitima illa celebranda suscepit.
salutem dari. s ne illa que pͥorib ut congrue¬
bat temporib in umbra rerum futuraꝵ d̃s
fieri iusserat. tamqͣ. ydolatriã gentilium
dampnare crederetur. Hoc ẽ eñĩ qd̾ illi ia¬

Expanded text:
ipsum uero Paulum non ad hoc id egisse, quod uel Timotheum circumcidit uel Cenchris uotum persoluit uel Hierosolymis a Iacobo admonitus cum eis, qui uouerant, legitima illa celebranda suscepit, salutem dari, sed ne illa, quae prioribus, ut congruebat, temporibus in umbris rerum futurarum deus fieri iusserat, tamquam idolatriam gentilium damnare crederetur. hoc est enim, quod illi Ia
Abbreviated transcription (Latin):
placete omnib ꝑ orña. sicut & ego oĩb ꝑ omĩa
placeo: hac dicentẽ. glła nr̃a hec ẽ testimonium
non solum coram leo: s etiam cocã o:
Si tranquillus audias. si tibi ipsi aquam tue
ponam. Sunt homines temerarii iudices. de¬
noc suspicant᷑. Contra tales qͥd remanet: nisi
testimonium conscientie nr̃e: Neq enim

Expanded text:
Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo: hac dicentem, Gloria nostra haec est, testimonium non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus. Si tranquillus audias, si tibi ipsi aquam tuaeponam. Sunt homines temerarii judices, denec suspicantur: contra tales quid remanet, nisi testimonium conscientiae nostrae? Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enim homo par tuus. tr̃ tuus. intͣre
potest. in conscientiã tuã: quam nouit ds.
Conscientia tua corã deo: eo iu̾satio tua corã
frẽ tuo. Si de te ille ilign.al suspica s
putat fac̾e cũ sic uiuis: quid ꝓ dest qr uent
conscientiȩ tue hausit aquã purã. & lle
de tua negligenti conu̾satione bibt ba
faciant: respondere nob̃ & dic̃ Apł:
Et hic aquã turbas: pascua conculias
tende meliuis: ne & tͥ aquã ti rbes. Q at apł̃s :¬
Shominib placere uelle: xpi seruus ñ eem.
Optune accipimus aplica n sententiã libent̃
agnosco. S aliud in apło ñ legisti: Place¬
te omĩb ꝑomnia. sicut & ego om̃ib ꝑ oĩa
placeo. non querens qd mnͥ ꝓdest. s qd̃ mu laᷤ
ut salui fiant. Rursum eundem apłm ñ
audisti. Sine iffentone istote uideis & gͥei
& eccłie dei. Tercio eundem apłm ñ audisti:
Suidemus enim bona ñ solum coram deo:
s etiam coram oĩb hominib. Ait gͦ ille.
Expone itaq mͥ quomͦ intelligam diu̾sa

Expanded text:
Neque enim homo par tuus, frater tuus, intrare potest in conscientiam tuam, quam novit Deus. Conscientia tua coram Deo est, conversatio tua coram fratre tuo: si de te ille aliquid mali suspicansputat facere, cum sic vivis; quid prodest quia venter conscientiae tuae hausit aquam puram, et ille de tua negligenti conversatione bibit tufaciant, respondere nobis, et dicere:Et hic aquam turbas, pascua conculcas. Attende melius, ne et tibi aquam turbes. Quod ait cere vellem, Christi servus non essem, optime accipio, apostolicam sententiam libenter agnosco. Sed aliud in Apostolo non legisti: Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo; non quaerens quod mihi prodest, sed quod multis, ut salvi fiant? Rursus eumdem apostolum non audisti: Sine offensionum non audisti: Providemus enim bona, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus ? Ait ergo ille, Expone itaque mihi, quomodo intelligam diversa
Abbreviated transcription (Latin):
placeo. Q uod iͥ. intelligunt contrm
putant ur ile sedixerit ñ placere hoĩb
quia non ideo recte faciebat: ut place̾
mir . ib. .i. ut dec: ad cuins aiorẽ cordi ho¬
dicebat. qͥa in eoipso ut deo placeret intue¬
batur: & placendum eẽ hominib recte p̃ci¬
piebat. ñ ut hoc appeteret᷑. tamꝙͣ merces recte
factoꝵ: s quia recte place deo ñ posset. qͥ ñ se
his quos saluos fieri uellet. p̃beret imitan¬
dum. limitari aũ illum qͥs ñ placi̾it nullo
pacto quisquã pot̃. Sicut gͦ ñ ab ͨ rdo loqͦͤret᷑

Expanded text:
placeo. quod qui non intellegunt, contrarium putant, cum ille se dixerit non placere hominibus, quia non ideo recte faciebat, ut placeret hominibus, sed ut deo, ad cuius amorem corda hos recte dicebat, quia in eo ipso ut deo placeret intuebatur et placendum esse omnibus recte praecipiebat, non ut hoc appeteretur tamquam merces recte factorum, sed quia deo placere non posset qui non se his quos saluos fieri uellet praeberet imitandum. imitari autem illum qui sibi non placuerit nullo pacto quisquam potest. sicut ergo non absurde loqueretur
Abbreviated transcription (Latin):
It qͥd magnificabant dm̃. si ñ d̃s ad seipsũ
cor illius uiri. suȩ gre bonitate conu̾te¬
rat: qñ ut ipse confitetur miscd̃iam consecutꝰ
ẽ ut fidelis ẽt ea fide quã ⁊iliqñ uastabat
tam n agr um bonum fecise declarat.
eum magnificu p̾di abant᷑ si magnĩ

Expanded text:
id magnificabant deum, si non deus ad se ipsum cor illius uiri suae gratiae bonitate conuerterat quando, ut ipse confitetur, misericordiam consecutus est, ut fidelis esset ea fide, quam aliquando uastabat? tam magnum bonum fecisse declarat? eum mag
Abbreviated transcription (Latin):
hanc sathanas ꝑsuaserit. Et titum ꝓpt̾ea
ñ circumcidit. ne occasionẽ daret eis qui
sine illa circumcisione dicebant credentes
saluos eẽ ñposse. & ad deceptionẽ gentiũ
hoc etiam paulum sentire iactabant
Qd̃ ipse satis significat uͥ ait. S neq titꝰ
quimetũ erat cum eẽt grecub cõpulsꝰ ẽ cutũci¬
di. Propter subittroductos aũ fatios fr̃s qͥ sub¬
inteoierunt ꝑscrutari libertatẽ nrãm. dit nos
inseruitutem redigerent. quib neq ad horã
cessimus subiectioni. ut ueritas eugłii ꝑma
neas adios. Hic aparet qͥd eos captare intel¬
lexerit ut ñ faceret quod intimotheũ fecerat
& qd ealibertate faere poterat qͦ ostenderat
illa sacramenta. nec tanquã necessaria deb̾e
appeti. nec tanꝙͣ saclega debere dampnari.

Expanded text:
hanc satanas persuaserit; et Titum propterea non circumcidit, ne occasionem daret eis, qui sine illa circumcisione dicebant credentes saluos esse non posse, et ad deceptionem gentium hoc etiam Paulum sentire iactarent. quod ipse satis significat, ubi ait: sed neque Titus, qui mecum erat, cum esset Graecus, conpulsus est circumcidi, propter subintroductos autem falsos fratres, qui subintroierant perscrutari libertatem nostram, ut nos in seruitutem redigerent, quibus nec ad horam cessimus subiectione, ut ueritas eneat ad vos . Hic apparet quid eos captare intellexerit, ut non faceret quod in Timotheo fecerat, et quod ea libertate facere poterat, qua ostenderat illa sacramenta nec tanquam necessaria debere appeti, nec tanquam sacrilega debere damnari.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ conseeranti r om̃s ꝑtinantes ad corpꝰ xꝑi
sumini & ueri pͥncipis saderletu. ⁊ ꝓtam
nunc & om̃s unguntur. qd̾ tc̃ regib tantũ &
sac̃dotib fiebat. Et quod ait petrus ad xꝑi¬
anum popłm scribens. regale sacerdotium.
utrumq nomen illi ppło conuenire declara¬
uit. qͦ illa unctio ꝑtinebat. Cetera itaq uicia
tamquã ualitudinis. & qua si m̃broꝵ aĩe
atq sensuum. & ꝑse interiꝰ in ꝯscientia
& intellectum sanat & corrigit. doctͥna uͦ

Expanded text:
 consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi, summi et veri principis sacerdotum. Nam nunc et omnes unguntur, quod tunc regibus tantum et sacerdotibus fiebat: et quod ait Petrus ad christianum populum scribens, Regale sacerdotium ; utrumque nomen illi populo convenire declaravit, quo illa unctio pertinebat. Caetera itaque vitia tanquam valetudinis et quasi membrorum animae atque sensuum, per seipsum interius in conscientia et intelle
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ cõmendanda eloquia dei quȩ iudeis ft̃
credita ñ ꝓhibebat᷑. quid mirũ si constringe¬
bat eum paulus libere debere asserere. qd
cum cȩteris apłis se iber solimis decreuisse
ante illud ihera solimitanũ conciliũ petrꝰ
fecit. nec sic mirũ est qd̾ eũ uolebat paulus
ñ timide obtegere. s fident̃ asserere. qd eũ
parit̾ sentire iam nouerat. siue qd cũ eo
contulerat eugł̃ium. siue quod cornelii cen¬
turionis uocatione &̃ diuinitus eũ de
hac re admonitum acceꝑat. siue qd ante
ꝗͣ illi quos timuerat uenissent antiochiã
cum gentib eũ conuesci uiderat. Neq enĩ
negamus inhac sententia fuisse iam pe¬
trum. inqua & paulus fuit. Non itaq
tunc eũ quid ineare uerũ ẽẽt docebat. s
eius simulationẽ qua gentes iudaizare
cogebantur arguebat. ñ ob aliud nͥ qͥa
sic ula omĩa simulatoria gerebant᷑. tãꝙͣ
uerũ eẽt qd̾ dicebant illi qͥ sine circũcisione

Expanded text:
propter commendanda eloquia dei, quae Iudaeis sunt propter commendanda eloquia dei, quae Iudaeis sunt credita, non prohibebatur, quid mirum, si constringebat eum Paulus libere adserere, quod cum ceteris apostolis se Hierosolymis decreuisse ante illud Hierosolymitanum concilium Petrus fecit, nec sic mirum est, quod eum uolebat Paulus non timide obtegere, sed fidenter adserere, quod eum pariter sentire iam nouerat, siue quod cum eo contulerat euturionis uocatione etiam diuinitus eum de hac re admonitum acceperat siue quod ante, quam illi. quos timuerat, uenissent Antiochiam, cum gentibus eum conuesci uiderat. neque enim negamus in hac sententia fuisse iam Petrum, in qua et Paulus fuit. non itaque tunc eum, quid in ea re uerum esset, docebat, sed eius simulationem, qua gentes iudaizare cogebantur, arguebat non ob aliud, nisi quia sic illa omnia simulatoria gerebantur, tamquam uerum esset, quod dicebant illi, qui sine circumcisione
Abbreviated transcription (Latin):
craus p̃nuntiandi causa ille umbre in lege
mandate sunt. & ideo illi inuidiã & ꝑsecuti¬
onem concitare molientes tanꝙͣ inimicum
legis mandatoꝵq diuinoꝵ criminabant᷑.
Cuius false criminationis inuidiã congru¬
entius deuitare ñposset. ꝙͣ ut ea ipse cele¬
braret. quȩ dampnare tanquã sacrilega
putabatur. atq ostenderet nec iudeos tẽ
ab eis tanꝗͣ anefariis ꝓhibendos. nec genti¬
les adea tanquã ad necessaria cõpellendos.
Nam si reuera sic ea repbaret quẽ admodũ
de illo auditum erat. & ideo celebranda
suscepit. ut actione simulata suã posset
ñ recto pede incedebant ad u̾itatem eugł̃ii.
dixi petro coram omib. Si tu iudeus cũ sis.
gentiliter & ñ iudaice uiuis: quomͦ gentes
tunc iudeos uidaizare ꝓhiberet. quãuis &
ipsos iam doctrina xꝑina ñ cogeret. Pinde
si pꝰ hoc apłoꝵ decretum petrus habuit illã
in antiochia simulationẽ qua gĩs cogeret
uidaizare. quod nec ipse cogebatur. quãuis

Expanded text:
cuius praenuntiandae causa illae umbrae in lege mandatae sunt. et ideo illi inuidiam et persecutionem concitare molientes tamquam inimicum legis mandatorumque diuinorum criminabantur, cuius falsae criminationis inuidiam congruentius deuitare non posset, quam ut ea ipse celebraret, quae damnare tamquam sacrilega putabatur, atque ita ostenderet nec Iudaeos tunc ab eis tamquam a nefariis prohibendos nec gentiles ad ea tamquam ad necessaria conpellendos. Nam si re uera sic ea reprobaret, quem ad modum de illo auditum erat, et ideo celebranda susciperet, ut actione simulata suam posset non recto pede incederent ad veritatem Evangelii, dixi Pgentiliter et non iudaice uiuis, quomodo gentes tunc Iudaeos iudaizare prohiberet, quamuis etiam ipsos iam doctrina Christiana non cogeret. proinde, si post hoc apostolorum decretum Petrus habuit illam in Antiochia simulationem, qua gentes cogeret iudaizare, quoniam nec ipse cogebatur, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
tur illȩ ꝓpħicȩ obseruationes a piissin
patͥb cuss. dite tamꝗͣ saclegi. di bo. um a
posteris detestandȩ: lamenĩcũ uen. ss fi¬
des quȩ pͥus illis obsirationib p̃iũtiata
post mortẽ resurrectionẽq dñi reuel ita ẽ.
amiserant tanꝙͣ uitã officii sui. Uerũptam̃
sicut defunctoꝵ corpora necessario deducen¬
da erant qͦdãm ad sepulturã. nec simulate. s
religiose. ñ aũ defenda continuo. i ł inimi
coꝵ abtiea tãquã canũ morsib ꝓi¬
tamꝙͣ sopitos cineres eruens ñ erit pus
deductor uł baiulus corporis. s impuis
sepulture uiolator. Ex eadem epistola.¬

Expanded text:
tionis obseruationes a piissimis patribus custoditae tamquam sacrilegia diabolica a posteris detestatae ? iam enim cum uenisset fides, quae prius illis obseruationibus praenuntiata post mortem et resurrectionem domini reuelata est, amiserant tamquam uitam officii sui, uerum tamen sicut defuncta corpora necessariorum deducenda erant quodam modo ad sepulturam nec simulate, sed religiose, non autem deserenda continuo uel inimionibus tamquam canum morsibus proitamquam sopitos cineres eruens non erit pius deductor uel baiulus corporis, sed inpius sepulturae uiolator. Fateor sa
Abbreviated transcription (Latin):
redimim᷑. legendo in apłicis litt̾is in ꝓ¬
pheticis scrutando cognoscis. & uetꝰ testa¬
m̃tũ in nouo reuelatũ. in uetere nouum
uelatũ uides: recole quẽ dixerit apls pau¬
lus pͥncipẽ potestatis aeris. qui oꝑat᷑ in
filiis diffidentie: & illud uͥ ait de qͥbdã
ut resipiscant a diaboli laqueis. captiua¬
ti ab illo scd̃m ipsiꝰ uoluntatẽ: ꝙ ũba
dñi nr̃i ib̃u xp̃i. uͥ eũ expellens de fideli¬
um cordib ait. nc̃ pͥnceps huiꝰ mundi
missus ẽ foras: & ipsiꝰ itide apł̃i dicentis.
qui eruit nos de potestate tenebrarũ. &
transtulit in regnũ filii caritatis suȩ. Hȩc
atq huiꝰ modi ratiocinatꝰ intende animỹ
in litteras uet̾is testam̃ti: & uide qͥd can-¬
tet᷑ in eo psalmo. cuiꝰ ẽ titul. qnͣdo domꝰ
edificabat᷑ post captiuitatẽ. Ibi enĩ dici¬
t᷑ cantate dño canticũ nouu: & ne existi¬

Expanded text:
redimimur, legendo in apostolicis Litteris, in propheticis autem scrutando cognoscis, et Vetus Testamentum in Novo revelatum, in Vetere Novum velatum vides; recole quem dixerit apostolus Paulus principem potestatis aeris, «qui operatur in filiis infidelitatis» , et illud ubi ait de quibusdam, «ut resipiscant de diaboli laqueis, captivati ab ipso secundum ipsius voluntatem» : et verba Domini Jesu Christi, ubi eum expellens de fidelium cordibus ait, «Nunc princeps hujus mundi missus est foras» ; et ipsius itidem Apostoli dicentis, «Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae» . Haec atque hujusmodi ratiocinatus, intende animum et in litteras Veteris Testamenti, et vide quid cantetur in eo psalmo cujus est titulus, «Quando domus aedificabatur post captivitatem:» ibi enim dicitur, «Cantate Domino canticum no
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. in quo annunciat᷑ dies exdie d̾ns
enĩ & salutare eiꝰ: qr salutare di xͦ ẽ. Isti¬
tenebãt ppłm di. De qua captiuitate cũ
redimim᷑. & pͥnceps huiꝰ mundi mittit᷑
foras. edificat᷑ domꝰ pꝰ captiuitatẽ: cuiꝰ la¬
pis angularis ẽ xͤ. qui duos ididit in se.
in unũ nouu hominẽ faciens pacẽ: qr
dies ex die ueniens euugłiz auit eis qui
erant ꝓpe. ꝙ eis qui erant longe. faci-¬
ens utraq unũ: & adducens alias oues
qui ñ st̃ ex hoc ouili. ut sit unꝰ grex. &
głi eiꝰ captiuauert̃ p̃destinatos in dei
regnũ & głiam. A redemptore aũ nr̃o
foras missi. qui dñari infidelib solẽbãt
intrinsecꝰ.: fideles oppugnant extͥnsecꝰ.
S oppugnant ñ expugnant eos: qͥ ap¬
p̃hendunt turrĩ fortitudinis a faci¬
e inimici. Utaũ oppugnent. sentiũt
in nob̃ ẽẽ infirmitatis reliqͥas ꝓpt̾
qͣs dicimꝰ. dimitte nob̾ debita nr̃a:
ꝓpt̾ quas dicimꝰ. ne nos inferas in tẽp¬

Expanded text:
tum est, in quo annuntiatur dies ex die, Domest et «salutare ejus;» quia salutare Dei Christtenebant populum Dei. De qua captivitate cum redimimur, et princeps hujus mundi mittitur foras, aedificatur domus post captivitatem: cujus lapis angularis est Christus, qui duos condidit in se, in unum novum hominem, faciens pacem, quam dies ex die veniens evangelizavit eis qui erant prope, et eis qui erant longe, faciens utraque unum ; et adducens alias oves quae non sunt de hoc ovili, ut sit unus grex et eli ejus captivaverant praedestinatos in Dei regnum et gloriam: a Redemptore autem nostro foras missi qui dominari infidelibus solebant intrinsecus, fideles oppugnant extrinsecus. Sed oppugant, non expugnant eos qui apprehendunt turrem fortitudinis a facie inimici . Ut autem oppugnent, sentiunt in nobis esse infirmitatis reliquias, propter quas dicimus, «Dimitte nobis debita nostra;» propter quas dicimus, «Ne nos inferas in ten
Abbreviated transcription (Latin):
d duo precepta. idẽ ad dilectionẽ dĩ
& ꝓximi: ꝑtinet decalogus. Ad pri
corde: quomͦ iiuat inter homines. Nã iꝑse
rentũ. Honora patrẽ tuũ & matrẽ tuam.
Ad parentes enim suos hõ aꝑit ocłos. &
hec uita ab eoꝵ amicitia sumit exordiũ
Quisquis aũ parentib siuis ñ defert hono¬
rem: quib parcere poterit: Dicit apłs.¬
Honora patrẽ cuũ ⁊ matrẽ: quod ẽ pͥmũ¬
mandatũ. Quomͦ pͥmũ. quando quartum.
nens ad dilectionẽ ꝓximi: Primũ ẽ in al¬
tera tabula. Nam ĩdeo duȩ tabulȩ datȩ st̃.¬
quod est psalterium decem cordaꝵ. Tria in u¬
na tabula ad dmꝑtinentia: septẽ in alia ta¬
raberis: quintũ non falsum testimonium
dices: sextum ñ concupisces uxorẽ ꝓximi
tui: septimum ñ concupisces rem ꝓrimi tui.
hȩc iungamus illis trib ad dilectionẽ dei
ꝑtinentib: & cantemus in psalterio decem
cordaꝵ. si uolumus cantare canticũ nouũ.

Expanded text:
ue praecepta, id est ad dilectionem dei et proximi, pertinet decalogus. ad primchordae: quomodo uiuatur inter homines. nam ipse rentum: honora patrem tuum et matrem tuam. ad parentes enim suos homo aperit oculos et haec uita ab eorum amicitia sumit exordium. quisquis autem suis parentibus non defert honorem, quibus parcere poterit? honora patrem tuum et matrem tuam; et mum. quomodo primum, quando quartum m? ad dilectionem proximi primum est in altera tabula. nam ideo duae tabulae quod et psalterium decem chordarum — tria in una tabula ad deum pertinentia, septem in altera taraberis; quintum: non falsum testimonium dices; sextum: non concupisces uxorem proximi tui; septimum: non concupisces rem proximi tui. haec iungamus illis tribus ad dilectionem dei pertinentibus, si in psalterio decem chordarum uolumus cantare canticum nonam.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ filiũ suũ equalẽ qͥ hocẽ qd ipse. ded̾it ħoiẽ
faciend̾u. ꝙ ꝓ hominibꝰ occidend̾i: ut ꝑhoc
qd tu es. gustes qͦd ñ es. Multũ ad te erat gusta¬
re suauitatẽ dĩ: qr remota erat ilła.ꝙ nimis alta:
tu aũ nimis abiectus. & in imo iacens. In mag¬
na ista seꝑatione: missus ẽ mediator. Non pot̾as
res ad d̾m: ꝙ factus ẽ mediator dĩ ꝙ hominũ¬

Expanded text:
 Filium suum aequalem, qui hoc est quod ipse, dederit hominem faciendum, et pro hominibus occidendum; ut per hoc quod tu es, gustes quod non es. Multum enim ad te erat gustare suavitatem Dei; quia remota erat illa et nimis alta, tu autem nimis abjectus et in imo jacens. In magna ista separatione missus es Mediator. Non poterasres ad Deum; et factus est mediator Dei et hominu
Abbreviated transcription (Latin):
patientur. Non enĩ mͦ qr diabołꝰ ꝑ reges
ñ seuit: ido xͥani ñ patiunt᷑ ꝑsecutionẽ: Si
mortuus ẽ diabołꝰ: mortue st̃ ꝑ secutiones.
Si aũ ille adu̾sariꝰ nr̃ uiuit: unde temptati¬
ones ñ suggerit. Unde ñ seuit: Unde ñ mi¬
nas aut scandala ꝓcurat: Osi inciptas pie ui¬
uere: uidebis qr om̃is qui uult pie uiu̾e in xͦ¬

Expanded text:
diabolus per reges non saevit, ideo Christiani non patiuntur persecutionem. Si mortuus est diabolus, mortuae sunt persecutiones; si autem ille adversarius noster vivit, unde non tentationes suggerit? unde non saevit? unde non minas aut scandala procurat? O si incipias pie vivere, videbis quia omnis qui vult pie vivere in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ patiant᷑ obꝓbria: necẽe ẽ ꝯtempnant᷑
ab hiis qui uolunt impie uiu̾e: quoꝵ fe-¬
licitas tota t̾rena ẽ. Irrident᷑ illi qui feli-
ꝙ d̃r eis. Quid credis insane: Uides qͦd cre-¬
dis: Rcu̾sus ẽ aliquis ab inferis: ꝙ retulit tͥ qͥd
ibi agit᷑: Ecce qͦd ego amo uidco: ꝙ fruor. Des¬

Expanded text:
est patiantur opprobria, necesse est contemnantur ab his qui nolunt pie vivere, quorum felicitas tota terrena est. Irridentur illi qui felicit dicitur eis: Quid credis, insane? Vides quod credis? Reversus est aliquis ab inferis, et retulit tibi quid ibi agitur? Ecce ego quod amo
Abbreviated transcription (Latin):
Dm̃ inqͥs ꝙ ego ꝓfiteor: s alt̾ius naturȩ: altiꝰ
substantie. Ereatũ. ñ ꝑ quẽ creata st̃ omĩa: sa¬
ctũ. ñ in pͥncipio u̾bum sine tempore. Adhuc
gͦ infra es: ñdum t̾ ascendit ad patrẽ. Nis tͥas¬
cendat ad patrem: Crede. cũ in forma dĩ eẽt:
ñ rapinã arbitratꝰ ẽ cẽ equalis do. Rapina ñ
erat: qr natura erat. Rapina usurpat᷑: na¬
tura cognoscit᷑. In forma d̾i ñ rapinã arbit᷑¬

Expanded text:
 alterius naturae, et alterius substantiae; creatum, non per quem creata sunt omnia; factum, non in principio Verbum sine tempore. Adhuc ergo infra es; nondum tibi ascendit ad Patrem. Vis ascendat tibi ad Patrem? Crede, Cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Rapina non erat, quia natura erat. Rapina usurpatur, natura cognoscitur. In forma Dei non rapinam arbitr
Abbreviated transcription (Latin):
exponat᷑: Natꝰ ẽ. ut ñ natꝰ: Non enĩ eẽt filiꝰ nͥ
natꝰ. Si gͦ natus ẽ: fuit tempꝰ quando ñ erat. fãl¬
nerationẽ eiꝰ quis enarrabit:

Expanded text:
exponatur? Natus est, an non natus? Non enim esset Filius, nisi natus. Si ergo natus est, fuit tempus quando non erat. Falnerationem ejus quis enarrabit
Abbreviated transcription (Latin):
patrem. Qui hoc ñ nouit: ñdum illi xͦ ascendit
ad patrẽ. Paruuł cũ illo ẽ in t̾ra cũ illo ẽ. equał
om̃ipotenti nond̾u illi ẽ. Proficienti ascendio¬
ꝙ cũ illo qui ꝓficit. ascendit. Qͥd ẽ gͦ noli metã¬
gere: Tactus fidem significat. Iangendo eñ
accedit᷑ ad cũ qui tangit᷑. Mulierẽ illã uidete:
que fluxũ sanguinis patiebat᷑. Dixit in corde
suo Sanabor: si terigero fimbrũ uestim̃ti eiꝰ
decessit ꝙ tetigit: & sanata ẽ. Quid ẽ acessit
ꝯs terigit: ẜpinquauit. ꝙ credidit. Ut seiatis
̃ eredendo tetigisse: dns dicit. Tetigit meab
uit. Cõstat eũ hoc significare uoluisse dicen¬
do quis me tetigit. tetigit me aliq̃s: ut illum
tictũ fidem credamꝰ ẽ tangentis. uł potiꝰ ereden¬
tis accessũ. ꝗd sibi gͦ uult noli me tangere.
nond̾u eni asceisdi ad patrẽ meũ Od meu
des hoc me putas. N ond̾u ascendi ad patrei
Hominẽ me uides: hominẽ me putas. Sũ qͥde
homo: s ñ hic stet fides tua. Loli me sic tan¬

Expanded text:
ui hoc non novit, nondum illi ascendit Christus ad Patrem; parvulus cum illo est, in terra cum illo est, aequalis omnipotenti nondum illi est. Proficienti ascendit, cum illo qui proficit ascendit. Quid est ergo, Noli me tangere? Tactus fidem significat. Tangendo enim acceditur ad eum qui tangitur. Mulierem illam videte, quae fluxum sanguinis patiebatur. Dixit in corde suo: Sanabor, si tetigero fimbriam vestimenti ejus . Accessit et tetigit, sanata est. Quid est, Accessit et tetigit? Propinquavit et credidit. Ut sciatis eam credendo tetigisse, Dominus dixit: Tetigit me vit. Constat hoc eum significare voluisse dicendo, Quis me tetigit? Tetigit me aliquis. Ut illum tactum fidem credamus esse tangentis, vel potius credentis accessum. Quid sibi ergo vult, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem meum? Quod me vides, hoc me putas: nondum ascendi ad Patrem. Hominem me vides, hominem me putas: sum quidem homo, sed non hic stet fides tua. Noli me sic tan
Abbreviated transcription (Latin):
ria erroris. N eq enim ut ñnulli putart
uetus homo corpus ẽ. & nouus hõ anima:
s corpus exterior homo ẽ. anima interior.
In interiore agit̾ hec uetustas ⁊ nouitaᷤ.
Cũ enim apłs diceret exiuite uos ueterẽ ho¬
minẽ ⁊ indute nouũ: ñ hoo iubebat ut
corpus deponeret᷑: s uita in meliꝰ mutare¬
t̾. Hoc deniq consequent̃ edocuit. Nam
uolens quid dixerit explanare: qua ꝓpter
inquit deponentes mendaciũ. loquimini
u̾itatem unusqͥsq cum ꝓximo suo. Reno

Expanded text:
 IV. Neque enim, ut nonnulli putant, vetus homo corpus est, et novus homo anima: sed corpus, exterior homo est; anima, interior. In interiore agitur haec vetustas et novitas. Cum enim Apostolus diceret, Exuite vos veterem hominem, et induite novum; non hoc jubebat, ut corpus deponeretur, sed ut vita in melius mutaretur. Hoc denique consequenter edocuit; nam volens quid dixerit explanare, Quapropter, inquit, deponentes mendacium, loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo . Ex
Abbreviated transcription (Latin):
t anima humana scđm quendã modũ
dr̃ immortalis. S ñ ẽ uera immorta¬
litas. ubi tanta ẽ mutabilitas: ꝑ quã &
deficere ⁊ ꝓficere potest. Unde ⁊ mors eiꝰ
ẽ alienari a uita dei ꝑ ignorantiã quȩ ẽ in
illa: uita uͦ eius concurrere ad fontẽ uitȩ:
ut in lumine dĩ uideat lum̃.¬
icut non ẽ a carne. s suꝑ carnẽ qd̃
morit᷑ corpus: sic anima morit᷑ si deserat ds.
Anima recedens a luce iusticiȩ. qͣnto magiᷤ
querit quid inueniat contra iusticiã: tan¬
to plus repellit᷑ a lumine u̾itatis. & in

Expanded text:
t anima humana secundum quemdam modum dicitur immortalis: sed non est vera immortalitas, ubi tanta est mutabilitas, per quam et deficere et proficere potest. Unde mors ejus est, alienari a vita Dei per ignorantiam quae est in illa: vita vero ejus, currere ad fontem vitae, ut in lumine Dei videat lumim non est a carne sed super carnem, quod moritur corpus; sic anima moritur si deserat Deus. Anima recedens a luce justitiae quanto magis quaerit quid inveniat contra justitiam, tanto plus repellitur a lumine veritatis, et in
Abbreviated transcription (Latin):
midio enĩ dierũ derelinquent eũ ÷ & in nouissi¬
mis stus erit insipiens: io ẽ qui pͥmo tamꝙͣ ꝑ pol¬
licitationẽ ꝙ ostentationẽ excellentis sapientie
seducebat: erit iuisipiens: id ẽ apparebit insipi¬
ens. Eis quippe quibꝰ pͥmo sapiens eratꝰ. tẽ erit
insipiens cũ apparebit: qr dem̃tia eiꝰ nota erit

Expanded text:
 in nouissimis suis erit insipiens. id est qui primo tamquam per pollicitationem et ostentationem excellentis sapientiae seducebat, erit insipiens, id est adparebit insipiens. eis quippe, quibus primo sapiens erat, tunc erit insipiens, cum adparebit. quia dementia eius nota erit
Abbreviated transcription (Latin):
uerit homo tẽ incipit: donec ad illã uitam
nis inquisitionis. Neq enĩ ꝓpterea ñ semꝑ. qr
hic tantũ: s id̾õ hic semꝑ dicimꝰ ẽẽ queren¬
d̾u: ne aliqnͣdo hic putemus ab inquisitio¬
ne cessand̾u. Nam & de quib dictũ ẽ semꝑ
discentes. & ad u̾itatis scientiã numꝙͣ ꝓue¬
mentes: hic st̃ utiq semꝑ discentes. Cinuͦ de¬

Expanded text:
verit homo, tunc incipit : donec ad illam vitam nis inquishic tantum: sed ideo hic dicimus esse quaerendum, ne aliquando hic putemus ab inquisitione cessandum. Nam et de quibus dictum est, semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes, hi s
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ lauacri nꝰqͣm ẽ: nisi in catholica ex¬
clesia. S eam formã secũ ħ̃nt sarm̃ta p̃cisa:
quã in ipsa uite anteqͣm p̃cid̾ent᷑ acceꝑamo
Hii sunt enĩ: de quib apls dic̾. Habentes
speciem pietatis: uirtutẽ aũ eiꝰ ab negantes.
Est enĩ magna uirtꝰ pietatis .pax. tinitas: qr
te sr̃. Itaq si qui ex ipsis ad catholicã fid̾e¬
ueniunt : ñ iterant speciẽ pietatis ꝗͣ hnt:
s accipiunt uirtutẽ pietatis qͣm ñ ħ̃nt.
Nam & amputatos ramos denuo posse in¬
seri. si nͣ ꝑmanserint in incredulitate: aꝑ¬

Expanded text:
cti lauacri nusquam esse nisi ex catholica ecclesia, sed eam formam secum habere sarmenta praecisa, quam in ipsa uite, antequam praeciderentur, acceperant. hi sunt enim, de quibus apostolus dicit: habentes speciem pietatis, uirtutem autem eius abnegantes; est enim magna uirtus pietatis pax et unitas, quia te sunt. itaque, si qui ex ipsis ad catholicam ueniunt, non iterant speciem pietatis, quam habent, sed accipiunt uirtutem pietatis, quam non habent. nam et amputatos ramos denuo posse inseri, si non permanserint in incredulitate, ap
Abbreviated transcription (Latin):
gregauit que ñ peꝑit: faciens diuitias
suas ñ cũ iudicio. ꝑdix enĩ nimis ꝯtentiosũ
animal: notu ẽ qnͣta auiditate ipsiꝰ ꝯtenti-¬
onis currat in laqueũ. Non enĩ disputare
amant heretici: s quo qͦ mͦ suꝑare impu¬
dentissima ꝑuicatia: ut ogregent sicut hic
dixit. que ñ peperert̃. Xꝑianos enĩ qͦs ma¬
diuitias suas: ñ sane cũ iudicio. s cũ teme-¬
ritate inosiderata. Nõ enĩ intelligunt ibi
ẽẽ uerã & salubrẽ. & qͦd̾am̃ germanã atq
radicalem xͥanam societatẽ: unde istos seꝑa¬
uer̃t. qͦs ad suas diuitias ꝯgregarunt. Et qi

Expanded text:
gregauit, quae non peperit, faciens diuitias suas non cum iudicio. perdix enim, nimis contentiosum animal, notum est, quanta auiditate ipsionis currat in laqueum. Non enim disputare amant haeretici, sed quoquo modo superare impudentissima pervicacia, ut congregent, sicut hic dixit, quae non pepererunt. Christianos enim, quos madivitias suas: non sane cum judicio, sed cum temeritate inconsiderata. Non enim intelligunt ibi esse veram salubrem, et quodam modo germanam atque radicalem christianam societatem, unde istos separaverunt, quos ad suas divitias congregarunt. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ ħt: s ꝙ ꝑsonã gerit. De cet̾is enĩ sapien¬
tibus. & spiritalibꝰ animis. recte dici potest
qd habeant in se u̾bum di ꝑ qd facta st̃ omĩa
s in nullo eoꝵ recte dici potest. qͦd ũbũ caro
factũ ẽ. ꝙ habitauit in nob̃: qdͦ in solo dno

Expanded text:
 etiam personam gerit. de ceteris enim sapientibus et spiritalibus animis recte dici potest, quod habeant in se uerbum dei,. per quod facta sunt omnia; sed in nullo eorum recte dici potest, quod uerbum caro factum est, et habit
Abbreviated transcription (Latin):
liud ẽ sapientẽ tantũ fieri ꝑ
sapientiã dĩ: & aliud ẽ ipsã ꝑsonã sustin̾e
sapientie ch̃ Qmuis enĩ ead̾e natura sit corꝑis e¬
cłie: multũ tam̃ distare int̾ caput & m̃bra
cet̾a. q̃s ñ intelligat: Si enĩ ecl̃ie caput ẽ ho
ille cuiꝰ susceptione u̾bũ caro factũ ẽ. ꝙ hãbi¬
tauit in nob̃: m̃bra cet̾a st̃ om̃s sc̃i. quib psi¬

Expanded text:
em tantum fieri per Sapientiam Dei, et aliud ipsam personam sustinere Sapientiae Dei. Quamvis enim eadem natura sit corporis Ecclesiae, multum tamen distare inter caput et membra caetera quis non intelligat? Si enim Ecclesiae caput est homo ille, cujus susceptione Verbum caro factum est, et habitavit in nobis; membra c
Abbreviated transcription (Latin):
Tam̃ ne dice̾nt diuites ñ se hab̾e qͥd faciant
de diuitiis suis: ãmonuit timotheũ. ut
cos etiã ꝯsilio regeret: ñ solũ p̃cepto cohi¬
beret. Cũ q̃irisset neꝙ spare in inc̃to diui¬
tiaꝵ: ne se spem ꝑdidisse arbitrarent᷑ subiecit.
S in dõ uiuo qui p̃stat nobis om̃ia habundanter
ad fruend̾ir: temꝑalia ad utend̾u: et̾na ad fruen¬
du. S de diuitiis suis qͥd faciant: Diuites sint in¬
qͥt in oꝑib bonis: facile tͥbuant. Hoc ꝓsint di¬
uitiȩ: ne sit t̾ difficultas tribuendi. uult enĩ
pauꝑ ꝙ ñ potest: uult diues & potest. faci¬
le tͥbuant: cõmunicent. thesaurirent sibi fun

Expanded text:
Tamen ne dicerent divites, non se habere quid faciant de divitiis suis, admonuit Timotheum, ut eos etiam consilio regeret, non solum praecepto cohiberet: cum dixisset, Neque sperare in incerto divitiarum; ne se spem perdidisse arbitrarentur, subjecit, Sed in Deo vivo, qui praestat nobis omnia abundanter ad fruendum: temporalia ad utendum, aeterna ad fruendum. Sed de divitiis suis quid faciant? Divites sint, inquit, in operibus bonis, facile tribuant. Hoc prosint divitiae, ne sit tibi difficultas tribuendi. Vult enim pauper, et non potest: vult dives, et potest. Facile tribuant, communicent, thesaurizent sib
Abbreviated transcription (Latin):
S ille linctꝰ acanib tbesaurũ sͥ et̾̃nũ in abra¬
hegremio oꝑabat: ꝙ si ñ habundanti facul¬
tate: pia tam̃ & optima uoluntate. Ille aũ
diue qui sibi magnus uidebat᷑ in purpura
nit: Et̾nam sitim: indeficientes flammas.
Successit ignis purpurȩ & bisso. Ea tunica
ardebat: qua se expoliare ñ pot̾at. Pro epu¬
lis ariditas: d desid̾ium guite de digito pau-¬
ꝑis: sic̃ ille micaꝵ de m̃sa diuitis. S illiꝰ egestaᷤ
p̃teriens: huiꝰ pena ꝑmanens. Hoc atten-¬
dant diuites huiꝰ mundi. & ñ supbe sapiant:
facile tͥbuant. cõmunicent: thesaurirent
sibi fundam̃tũ bonũ in futurũ. Ibi st̾ uere
diuites. s ñ huiꝰ mundis ut app̃bendant ue-

Expanded text:
n Abrahae gremio comparabat, et si non abundanti facultate, pia tamen et opima voluntate. Ille autem dives, qui sibi magnus videbatur in purpura quid invenit? Aeternam sitim, indeficientes flammas. Successit ignis purpurae et bysso: ea tunica ardebat, qua se exspoliare non poterat. Pro epulis ariditas, et desiderium guttae de digito pauperis, sicut illi micarum de mensa divitis. Sed illius egestas praeteriens, hujus poena permanens . Hoc attendant divites hujus mundi, et non superbe sapiant. Facile tribuant, communicent: thesaurizent sibi fundamentum bonum in futurum; ubi sunt veri divites, sed non h
Abbreviated transcription (Latin):
ceps ꝙ caput ẽ ilłe: de quo dictũ ẽ. Pauꝑ
ꝓ nob̾ factus ẽ cũ diues eẽt. S si ille solus
quid ꝓfuit: Uide quid sequit᷑. Ut illiꝰ mo-¬
pia uos ditaremini. Puto. quia pauptas
xͥ ñ nob̃ attulit pecuniã: s iusticiã. Pau¬
ꝑtas aũ illiꝰ unde: Quia mortalis effectꝰ
ẽ. Ergo diuitie uere: ĩmortalitas. Ibi

Expanded text:
ceps et caput est ille, de quo dictum est, Pauper pro vobis factus est, cum esset dives. Sed si ille solus, quid profuit? Vide quid sequitur: Ut illius paupertate vos ditaremini . Puto quia paupertas Christi non nobis attulit pecuniam, sed justitiam. Paupertas autem illius unde? Quia mortalis effectus est. Ergo divitiae verae immortalitas: ibi
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Inflatus ẽ. ñ plenꝰ. Utres aũ duos
uideas: unũ plenũ. alt̾um inflatũ. In
utroq enĩ eadem ẽ magnitudo: s ñ in utͦꝙ
ead̾e plenitudo. Si attendis falleris: si appen-¬
dis inuenies. Qui plenꝰ ẽ difficile mouetͣ
qui inflatus ẽ cito aufert᷑. Precipe gͦ in¬

Expanded text:
duos si videas, unum plenum, alterum inflatum; in utroque eadem est magnitudo, sed non in utroque eadem plenitudo. Si attendis, falleris; si appendis, invenies: qui plenus est, difficile movetur; qui inflatus est, cito aufertur. 3. Divites n
Abbreviated transcription (Latin):
tib huiꝰ mundi: ñ suꝑbe saꝑe. Nõ enĩ di¬
uitias expauit: s morbũ diuitiarũ. Mor¬
bus aũ diuitiaꝵ : ẽ suꝑbia magna. Nã gͣn¬
dis animꝰ ẽ: qui int̾ diuitias isto morbo ñ
temptat᷑. Maior animꝰ diuitiis suis: uin¬

Expanded text:
undi, non superbe sapere . Non enim divitias expavit, sed morbum divitiarum. Morbus autem divitiarum est superbia magna. Nam grandis animus est, qui inter divitias isto morbo non tentatur: major animus divitiis suis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m animat. ꝙ iuuificat: s in capite & usden¬
do sentit. & audiendo. & odorando. & gustã¬
d̾u. illud autẽ supͣ collocatũ ẽ ad ꝯsulend̾u. qr
ipsiꝰ anime que ꝯsulit corꝑi. qͦd̾am᷑ ꝑsonã su
stinet caput: ibi enĩ om̃is sensus apparet: sic
uniu̾so ppło scorũ. tamꝙͣ uni corpori caput
ẽ mediator d̾i & hominũ. homo xͦ iħc. Et
ꝓpt̃ea sapientia di. & u̾bum in pͥncipio
ꝑ qͦd facta st̃ om̃ta. ñ sic assumpsit illũ ho
in quo sapientia hominibꝰ appareret. sic̃ eã
uisibilit̾ decebat ostendi. Quappter alit̾ st̃ sa¬
pientes ceteri homines. quic̃q st̃. uł cẽ potue¬
rt̃. uł potert̃: & alit̾ ille unꝰ mediator d̃i ꝙ ho¬

Expanded text:
rum animat et uiuificat, sed in capite et uidendo sentit et audiendo et odorando et gustandum, illud autem supra conlocatum est ad consulendum, quia ipsius animae, quae consulit costinet caput. Ibi enim omnis sensus apparet; sic universo populo sanctorum tanquam uni corpori, « caput est mediator Dei et hominum homo Christpropterea sapientia dei et uerbum in principio, per quod facta sunt omnia, non sic adsumpsit illum homin quo sapientia hominibus appareret, sicut eam uisibiliter decebat ostendi. quapropter aliter sunt sapientes ceteri homines, quicumque sunt uel esse potuerunt uel poterunt, et aliter ille unus mediator dei et ho
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ suꝑbit diues: qd sꝑat in inc̃to diuitiarũ
Nam si incerta diuitiarũ prudent̾ attendȩ¬
eẽt ditior. tanto fieret sollicitior: & scđm
hanc uitã. ñ solũ scd̾m illã. Multi enĩ in
istis scłi ꝑturbationib securiores paupes
fuert̾. Multi enĩ ꝓpter suas diuitias q̃siti
& correpti ft̃. Multi se habuisse planxert̃:
qͦd semꝑ habere minime potuert̃. Precipe¬
gͦ diuitib huiꝰ mundi ñ suꝑbe sape: ꝙ fiet
in eis qͦd audiuimꝰ in ꝓu̾bio salomonis. St̃
qui se humiliant: cũ sint diuites. Ꝙ scd̾m
istas diuitias temꝑales fieri potest. Sit hu¬
Non infletur: ñ extollatur. attendat pau¬
ꝑem fr̃em: ñ dedignet᷑ sr̃ pauꝑis appellaꝵi
Qnͣtumoũq enĩ diues sit. ditior ẽ xͦ. qͥ frẽs

Expanded text:
autem superbit dives, quia sperat in incerto divitiarum. Nam si incerta divitiarum prudenter attendeesset ditior, tanto fieret sollicitior, etiam hanc vitam, non solum secundum illam. Multi enim in istis saeculi perturbationibus securiores pauperes fuerunt. Multi autem propter suas divitias quaesiti et correpti sunt. Multi se habuisse planxerunt, quod semper habere minime potuerunt. ergo divitibus hujus mundi non superbe sapere: et fiet in eis quod audivimus in proverbio Salomonis, Sunt qui se humiliant, cum sint divites. Et secundum istas divitias temporales fieri potest. Sit huia dives est. Non infletur, non extollatur: attendat pauperem fratrem, non dedignetur frater pauperis appellari. Quantumcumque enim dives sit, ditior est Chris
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ suũ. ꝙ patrẽ diligit filiꝰ. in esfa¬
bilit̾ ꝯmunignẽ demonstrat amboꝵ: qͥd
te solꝰ sp̃c sc̃s ẽ caritas: ꝓfecto & filiꝰ ñ soliꝰ patͥs¬
uerũ ꝙ sp̃c sc̃i filiꝰ inuenit᷑. Ita enĩ locis ĩnu¬
merabilibꝰ dr̃. ꝙ legit᷑ filiꝰ unigenitꝰ dĩ patͥs:
ut tam̃ & illud uerũ sit. qͦd apłs ait de deo
patre qui eruit nos de potestate tenebrarũ:
& transtulit in rognũ filii caritatis suȩ.
Non dixit filii sui: qͦd si diceret. uerissime
diceret: quẽ admod̾u qr sepe dixit. uerissi¬
me dixit: s ait. filii caritatis sue. filiꝰ gͦ ẽ ꝯ̾¬

Expanded text:
Filium, et Patrem diligit Filius, ineffabiliter communionem demonstrat amborum, qute solus Spiritus est charitas, profecto et Filius non solius Patim locis innumerabilibus dicitur et legitur filius unigenitus dei patris, ut tamen et illud uerum sit quod apostolus ait de deo patre: qui eruit nos de potestate tenebrarum et transtulit in regnum filii caritatis. suae. non dixit: "filii sui"; quod si diceret, uerissime diceret, quemadmodum quia saepe dixit, uerissime dixit; sed ait: filii caritatis suae. filius e
Abbreviated transcription (Latin):
tis disserui. ꝓp̾e sic uocet᷑. Qd autẽ dictũ ẽ si¬
lii caritatis suȩ: nicħ alusd intelligat᷑ qͣm
filii sui dilecti: quã filii postremo substan¬
tie suȩ. Caritas quippe pat̾s. quȩ in nat᷑a
eiꝰ ẽ in effabilit̾ simplici: nicb ẽ aliud ꝙͣ eiꝰ
ipsa natura atq substantia. ut sepe iã di¬
ximꝰ ꝙ sepe iterare ñ piget: ac ꝑ hoc filiꝰ
caritatis eiꝰ nultꝰ ẽ alius. qm qui de substã¬
tia eiꝰ ẽ genitꝰ.¬

Expanded text:
serui, proprie sic vocetur: quod autem dictum est, Filii charitatis suae, nihil aliud intelligatur, quam Filii sui dilecti, quam Filii postremo substantiae suae. Charitas quippe Patris quae in natura ejus est ineffabiliter simplici, nihil est aliud quam ejus ipsa natura atque substantia, ut saepe jam diximus, et saepe iterare non piget. Ac per hoc Filius charitatis ejus nullus est alius, quam qui de substantia ejus est genit
Abbreviated transcription (Latin):
magistro intimo in scola pectoris: Sem¬
ꝙ etiã uirũ suũ iã in extrema uita temꝑali
eiꝰ lucrata ẽ tͥ: nec in eo iam fideli plauxit. qͥd
in nond̾u fideli tolerau̾at. Erat etiã serua
dabat. & honorabat. ꝙ diligebat te: qr sen¬
tebat p̃sentiã tuã in corde eiꝰ. sc̃e ou̾sationis
fructib testib. fuerat enĩ untꝰ uri uiois
mutuã uicẽ parentib reddid̾at: domũ suã
piȩ tractau̾at: in oꝑib bonis testimoniũ ha¬
bebat. Aut̾erat filios: tocies eos parturiens:
quocies a te deuiare cernebat. Postremo no¬
bis d̾ne om̃ib qui ex mun̾e tuo sinis loqui
seruis tius: qui ante dormitionẽ eiꝰ in te etiã
ꝯsociati uiuebamꝰ ꝑcepta grã baptismi tui.
ita curã gessit quasi om̃s geniusset: ita ser¬
uiuit quasi ab om̃ib genitu fuisset. Que¬

Expanded text:
magistro intimo in schola pectoris. Denique etiam uirum suum iam in extrema uita temporali eius lucrata est tibi nec in eo iam fideli planxit, quod in nondum fideli tolerauerat. erat etiam serua dabat et honorabat et diligebat te, quia sentiebat praesentiam tuam in corde eius sanctae conuersationis fructibus testibus. fuerat enim unius uiri uxor, mutuam uicem parentibus reddiderat, domum suam pie tractauerat, in operibus bonis testimonium habebat. nutrierat filios totiens eos parturiens, quotiens abs te deuiare cernebat. postremo nobis, domine, omnibus, quia ex munere tuo sinis loqui seruis tuis, qui ante dormitionem eius in te iam consociati uiuebamus percepta gratia baptismi tui, ita curam gessit, quasi omnes genuisset, ita seruiuit, quasi ab omnibus genita fuisset.