comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñe uirtus mea. Diligãte dñe. per
quẽ fortissũ. Dñe firmamentum
meũ & refugiũ meũ: & liberator m̃s:
Dñe qui me firmasti qr refugi adte¬
um prius uocationis tuȩ p̃stitisti: ut
sperare inte possim Ptector m̃s & cor¬
nu salutis mee : & redẽptor m̃s. Protec¬
tor m̃s. quia ñdeme p̃supsi. quasi cri¬
gens adũsũ te cornu suꝑbiȩ. sed te ipsũ
cornu hocẽ firmã celsitudinẽ salutis
inueni. Quod ut inuenirẽ : redemistime
Laudans inuocabo dnm& ab in imicis
meis saluus ero. Non meã głam sed
dñi quȩrens inuocabo cũ: & ñ erit un¬
de mͥ noceant impi&atis crrores. Cir¬
cũ deder̃ me dolores mortis. & circũ
Et torrentes iniquitatis c̃tꝰbauer̃ me.
Turbȩ iniquȩ ad tẽpꝰ cõmotȩ ueluti flu¬
mina pluui alia cito desitura eger̃. ut
c̃turbarent me. Dolores inferni circũ¬
deder̃me. In his quime circũ deder̃ ut
ꝑderent. erant dolores inuidentiȩ
qͥ mortẽ operant᷑ : ꝑducuntq ad infer¬

Expanded text:
 mea. « Diligam te, Domine, per quem fortis sum. » Domine, firmamentum meum, et refugium meum, et liberator meus. « Domine, qui me firmasti, quia refugi ad teum prius vocationis tuae praestitisti, ut sperare in te possim. » Protector meus, et cornu salutis meae, et redemptor meus. « Protector meus, quia non de me praesumpsi, quasi erigens adversum te cornu superbiae; sed te ipsum cornu, hoc est, firmam celsitudinem salutis inveni, quod ut invenirem redemisti me. Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero. Non meam gloriam, sed Domini quaerens, invocabo Dominum; et non erit unde mihi noceant iniquitatis errores. Circumdederunt me dolores mortis, hoc Et torrentes iniquitatis conturbaverunt me. Turbae iniquae ad tempus commotae velut flumina pluvialia cito desitura, egerunt ut conturbarent me. Dolores inferni circumdederunt me. In his qui me circumdederunt ut perderent, erant dolores invidiae, qui mortem operantur, perducuntque ad infer
Abbreviated transcription (Latin):
remꝰ cȩlestia. Eit emisit sagittas suas &
disꝑsit eos: & emisit euglistas pennis uirtu¬
tũ recta it mera trans uolantes : ñ suis sed
eiꝰ a quo missist̃ uirib & disꝑsit eos ad
quos missist̃: ut aliis cox eet odor uite
inuitã aliis odor mortis in mortẽ. Et
choru scationes multiplicauit. & contꝰ¬
bauit cos. & miracula multiplicauit:
in p̃dicantib fontes aquarũ: salientium
inuitã ȩt̃nã. Et reudatast̃ fundam̃ta
orbis terrarũ. Et reuclatist̃ ꝓphetȩ qͥ
ñ intellegeb ant᷑: suꝑ quos edificaretur or¬
bis t̃rarũ credens dnm̃. Ab increpatio¬
ne tua dñe clamantis: apꝓpinquabit
suꝑuos regnũ dĩ: Ab inspiratione sp̃c
irȩ tuȩ. dicentis: nͥ pęnitentiã egeritis.
om̃s similit̃ moriemini. Misit desumo¬
& accepit me uocando exgentib in he¬
reditatẽ głosã ȩcdam: ñ habentẽ maculã
aut rugã. Assũpsit me de multitudine aqͣꝵ :¬

Expanded text:
rs. 15. Et emisit sagittas suas, et dispersit eos: et emisit Evangelistas pennis virtutum recta itinera transvolantes, non suis, sed ejus a quo missi sunt viribus: et dispersit eos ad quos missi sunt, ut aliis eorum essent odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Et coruscationes multiplicavit, et conturbavit eos: et miracula multiplicavit, in praedicantibus fontes aquarum salientium in vitam aeternam . Et revelata sunt fundamenta orbis terrarum: enon intelligebantur super quos aedificaretur orbis terrarum credens Domino. Ab increpatione tua, Domine. Clamantis, Appropinquabit super vos regnum Dei . Ab inspiratione spiritus irae tuae. Dicentis: Nisi poenitentiam egeritis, omnes similitet accepit me. « Vocando ex gentibus in haereditatem gloriosam, Ecclesiam, non habentem maculam, aut rugam: Assumpsit me de multitudine aq
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ eugłi dispensatio ꝑuenir&. N eñi illis tan¬
tum laborauert̃: cũ quib in hac t̾ra uixerunt
illis loquebat᷑: & nos significabat cũ diceret . Ecce
ego uobiscũ sum omnib dieb usq ad consũmatio¬
nẽ scłi. Nũ qͥd illi hic ficti erant usq in consũma
tionẽ scłi: Itẽ dicit. Non ꝓ his rogo tantũ:. sed & ꝓ
his qui credituri st̃ ꝑ uerbũ illoꝵ in me Ergo at¬
tendit nos: qr passus ẽ ꝓpt̃ nos. Merito ita dicitur.
batur. Tenebat᷑ caro ab eis. ex quib fuerat sũpta
ipsa caro. Ex semine abrahe eñĩ uirgo maria
Aa carnẽ remansert̃: diuinitatẽ ñ intellexcer̃t
lapis ante pedes iacuit offendentiũ. ut humili.¬
aret corda ꝯfitentiũ: sic hic ẽ ds ñr. Certe uisus
est sicut dictũ ẽ. Post hec in t̾ris uisus ẽ: & cũ ho
quomͦ du falsi Iuia eñi possunt uocari dii. esse aut̃
ñ possunt: ad tẽpus uł uocant᷑. Nã qͥd eis dicit ꝓ¬

Expanded text:
illorum Evangelii dispensatio perveniret. Non enim illis tanillorum Evangelii dispensatio perveniret. Non enim illis tantum laboraverunt, cum quibus in hac terra vixerunt; et nobis. Nam illis loquebatur, et nos significabat, cum diceret: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi . Numquid illi hic futuri erant usque in cotionem saeculi? Item dicit: Non pro his rogo tantum, sed pro his qui credituri sunt per verbum illorum in me : Ergo attendit nos, quia passus est propter nos. Merito itaque dicitur, batur. Tenebatur caro ab eis ex quibus fuerat sumpta ipsa caro, ex semine Abrahae enim virgo Maria: ad carnem remanserunt, divinitatem non intellexerunt. lapis ante pedes jacuit offendentium, ut humiliaret corda confitentium; sic hic est Deus noster. Certe visus est, sicut dictum est: Post haec in terris visus est, et cuquomodo dii falsi. Quia enim vocari possunt dii, esse autem non possunt, ad tempus vel vocantur. Nam quid eis dicit p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfunditis. qͣndo corda ur̃a ponitis in uirtute eiꝰ:¬
idest cũ facti fueritis ꝑ caritatẽ spiritales: tunc
temnere ñ iudicabitis. tc̃ uidebitis nichil obesse
bonis malos. Quã diu sumus in hac area: distribu¬
ite domos eiꝰ. Potest & alius ẽẽ intellectus circa
domos illas duas ⁊ inã ex circũcisione᷑ alterã exx
p̃pucio uenientẽ. Apłis dictũ est. ut distribue.¬
rent. Cũ enĩ uocatus ess& saulus & factus apłsͥ pau.¬
habuit placitũ. ut illi irent in circũcisionẽ. iste
in p̃putiũ. Ista dispensatione apłatus sui distribu.¬
erunt domos ciuitatis magni regis: & concordantes
in angulo. eugłm dispensatione diuisert̃: cari¬
tatẽ iunocer̃t. Et re uera hoc magis intelligendu
est. Nam sequit᷑. & ostendit qđ hoc p̃dicatorib
dictũ sit. & distribuite domos eiꝰ. ut enarretis
in ꝓgenie altera: idest ut etiã ad nos post fut᷑os.

Expanded text:
confunditis; quando corda vestra in virtute econfunditis; quando corda vestra in virtute eid est; cum facti fueritis per charitatem spirituales. Tunc temere non judicabitis; tunc videbitis nihil obesse bonis malos, quamdiu sumus in hac area: Distribuite domos ejus. Potest et alius esse intellectus. Domos illas duas, unam ex circumcisione, alteram ex praeputio venientem, Apostolis dictum est ut distribuerent. Cum enim vocatus esset Saulus, et factus apostolus Pauhabuit placitum, ut illi irent in circumcisionem, iste in praeputium . Ista dispensatione apostolatus sui distribuerunt domos civitatis magni regis, et concordantes in angulo, Evangelium dispensatione diviserunt, charitate junxerunt. Et revera hoc magis intelligendum est. Nam sequitur, et ostendit quod hoc praedicatoribus dictum sit, Et distribuite domos ejus: ut enarretis in progenie altera, id est, ut etiam ad nos post futuros
Abbreviated transcription (Latin):
lati: ñ tales de qͥb dictũ ẽ. si tradidero corpus
meũ ut ardeã. caritatẽ aut̃ ñ habeã nichil mͥ
ꝓdest: sed tales quos uere cp̃i & ueritatis caritas
ꝑduceret ad passionẽ. Qͥd eis fecert̃ tẽptationes sȩ¬
uientiũ: maiorẽ uolentiã habuert̃ oculi flentiũ
suoꝵ. quã ꝑsecutiones insectantiũ. Quã multos eñi
tenebant filii ne paterent᷑: quã multoꝵ genibus
ꝓuoluebant᷑ uxores. ne uiduȩ relinquerent᷑: quã
multos parentes ꝓhibebant mori. sicut nouimꝰ
& legimus: in passione beatȩ ꝑpetuȩ facta st̃ ista
S lacrimȩ quantȩlib&. & qͣntolib& impetu flue¬
rent. qͣndo ardorẽ caritatis extinguerent : Hȩc
ẽ uirtus syon. cui & alibi dr̃. fiat pax in uirtute
tua: & habundantia in turrib tuis. Annunciate
idest distinguite domũ a domo. nolite ꝯfundere
est aut̃ domꝰ & fornã & pietatẽ habens: distribu.¬
ite. nolite c̃fundere. Tc̃ aut̃ distribuitis & non

Expanded text:
n tales de quibus dictum est, Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest , sed tales quos vere Christi et veritatis charitas perduceret ad passionem; quid eis fecerunt tentationes saevientium? Majorem violentiam habuerunt oculi flentium suorum, quam persecutiones insectantium. Quam multos enim tenebant filii ne paterentur! quam multorum genibus provolvebantur uxores, ne viduae relinquerentur! quam multos parentes filii prohibebant mori, sicut novimus et legimus in passione beatae Perpetuae! Facta sunt is a. Sed lacrymae quantaelibet et quantolibet impetu fluerent; quando ardorem charitatis exstinguerent? Haec est virtus Sion, cui et alibi dicitur: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus tuis . Annuntiate Id est, distinguite domum a domo, nolite confundere.est autem domus et formam et pietatem habens. Distribuite, nolite confundere. Tunc autem distribuitis et non
Abbreviated transcription (Latin):
ad t̾ras africȩ. ubi cartaginẽ condidit: naues
quȩ paratȩ erant ad mercationẽ in eiꝰ regionẽ.
assũpserat ad fugã consentientib sibi regionis
eiꝰ principib: & ipse naues etiã condita cartagi¬
ne ad negociandũ ñ defecert̃. Atq hinc nimiũ
suꝑba facta ẽ illa ciuitas: ut digne ꝑ eiꝰ naues in¬
telligat᷑ suꝑbia gentiũ p̃sumens in incertis. tãꝙͣ
dam̃tũ nr̃m in syon sit. Ibi stabiliri debemus.
ñ ꝑflari om̃i uento doctrinę. Quicũq gͦ ex in¬
certo huiꝰ uitȩ tumuerant. euertant᷑: & subici¬
antur ap̃o. Om̃is suꝑbia gentiũ: conterente in
spũ uiolento naues tharsis. ñ cuiꝰcũq ciuitatis.
sed tharsis. Quomͦ in sp̃u uiolento : timore for¬
tissimo Sic enĩ eũ tremuit om̃is suꝑbia iudi¬
caturũ. ut in humilẽ crederet: ne excelsũ expa
Audiuit in ꝓmissionibͥ uidet in exhibitionib
Audiuit in ꝓphetia. uidet in eugłio. Omnia

Expanded text:
ad terras Africae, ubi Carthaginem condidit, naves ad terras Africae, ubi Carthaginem condidit, naves quae paratae erant ad mercationem in ejus regione assumpserat ad fugam, consentientibus sibi regionis ejus principibus: et ipsae naves etiam condita Carthagine ad negotiandum non defecerunt. Atque hinc nimium superba facta est illa civitas, ut digne per ejus naves intelligatur superbia gentium, praesumens in incertis tanquam damentum nostrum in Sion sit; ibi stabiliri debemus, non perflari omni vento doctrinae . Quicumque ergo ex incertis hujus vitae tumuerant, evertantur; et subjiciatur Christo omnis superbia gentium, conterenti in spiritu violento naves Tharsis: non cujuscumque civitatis, sed Tharsis. Quomodo in spiritu violento? Timore fortissimo. Sic enim eum tremuit omnis superbia judicaturum, ut in humilem crederet, ne excelsum expavAudivit in promissionibus, videt in exhibitionibus: audivit in prophetia, videt in Evangelio. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur nouus homo. Ibi dolores ut parturientis.
intelligit᷑. euertens suꝑbiã gentiũ. S unde : ex
hac hystoria dr̃ euersio suꝑbiȩ gentiũ. propter
naues tharsis. Tharsis ciuitatẽ quȩsiert̃ doctiꝰ. hoc
ẽ quȩ nã ciuitas hoc noĩe significaret᷑: & aliquib
uisũ ẽ ciliciã dictã esse tharsis. ex eo qđ metro
taginẽ intellecert̃: fortassis aliqͣndo ita nomina¬
tã. aut aliqua locutione ita significatã. Namq
apud ꝓphetã isaiã. sic inuenit᷑. Ululate naues
cartaginis. Apud iezechihelẽ aut̃ adiũsis int̃pre¬
tibus. ab aliis cartago. ab aliis tharsis int̾p̃tata ẽ
Et hoc diu̾sitate positũ interp̃tũ: potest intelligi
hanc appellare tharsis quȩ cartago dicebatur.
Manifestũ ẽ aut̃ qđ primordia regni cartaginis
nauib floruert̃: & ita floruert̃ ut int̾ cet̾as
gentes excellerent negociationib & nauigatio¬
nibus. Nam qͣndo dido fugiens frẽm dilapsa ẽ

Expanded text:
nascitur novus homo. Ibi dolores ut parturientis. nascitur novus homo. Ibi dolores ut parturientis. intelligitur, evertes superbiam gentium. Sed unde ex hac historia dicitur eversio superbiae gentium? Propter naves Tharsis. Tharsis civitatem quaesierunt docti, hoc est, quaenam civitas hoc nomine significaretur: et aliquibus visum est CCarthaginem intellexerunt: fortassis aliquando ita nominatam, aut aliqua locutione ita significatam. Namque apud prophetam Isaiam sic invenitur: Ululate naves Carthaginis . Apud Ezechielem autem a diversis interpretibus, ab aliis Carthago, ab aliis Tharsis interpretata est ; et hac diversitate interpretum potest intelligi hanc appellari Tharsum, quae Carthago dicebatur. Manifestum est autem, quod primordia regni Carthaginis navibus floruerunt, et ita floruerunt, ut inter caeteras gentes excellerent negotiationibus et navigationibus. Nam quando Dido fugiens fratrem delapsa est
Abbreviated transcription (Latin):
do. Nolite gͦ timere. ne uobis auferat᷑ regnum
mundi huiꝰ. Dabit᷑ uobis regnũ. sed cęloꝵ: ubi ille
rex est. ldo qͥd ibi sequit᷑ : & ñc reges intelligite
lam inuidere uos parabatis. intelligite : de alio
rege dicit᷑. cuiꝰ regnũ ñ ẽ de hoc mundo. Merito
gͦ collecti st̃ in unũ. Conturbati st̃. tremor app̃¬
hendit eos. Inde & illis hoc dr̃. Et ñc reges intelli
gite : erudimini qͥ iudicatis t̃rã. Seruite dño in
timore. & exultate ei cũ tremore & qͥd fecert̃:
lbi dolores ut parturientis. Qͥd st̃ dolores partu¬
rientis. nisi dolores pęnitentis : Uide ipsã concep¬
tionẽ doloris & parturitionis. Atimore tuo in qͥt
isaias concepimus & parturiuimꝰ sp̃m salutis. Sic
gͦ concepert̃ reges de timore xp̃i. ut parturiendo
salutẽ parerent: credendo in eũ quẽ timuert̃.
lbi dolores sicut parturientis. Ubi parturien¬
tẽ audis. fȩtũ expecta Parturit uetus homo. sed

Expanded text:
do . Nolite ergo timere ne vobis auferatur regnum do . Nolite ergo timere ne vobis auferatur regnum mundi hujus: dabitur vobis regnum, sed coelorum, ubi ille rex est. Ideo quid ibi sequitur? Et nunc reges intelligite. Jam invidere vos parabatis: intelligite; de alio rege dicitur, cujus regnum non est de hoc mundo. Merito ergo collecti sunt reges in unum, conturbati sunt, tremor apprehendit eos. Inde et illis hoc dicitur: Et nunc regn timore, et exsultate ei cum tremore . Et quid fecerunt? Ibi dolores ut parturientis. Quid sunt dolores ut parturientis, nisi dolores poenitentis? Vide ipsam conceptionem doloris et parturitionis: A timore tuo, inquit Isaias, concepimus, et parturivimus Spiritum salutis . Sic ergo conceperunt reges a timore Christi, ut parturiendo salutem parerent credendo in eum quem timuerunt. Ibi dolores sicut parturientis. Ubi parturientem audis, fetum exspecta. Parturit vetus homo, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tibi gentes hereditatẽ tuã: & possessionẽ tuã t̃minos
t̃rȩ. Reges eos in uirga ferrea: & tãꝙͣ uas figuli con¬
teres eos. Auditꝰ ẽ gͦ rex c̃stitutꝰ in syon: tradita est
illi possessio usq ad t̾minos orbis t̾rȩ. Metuere de¬
bent reges. ne regnũ ꝑdant: ne illis auferat᷑ reg-¬
num: sicut miser timuit herodes. & ꝓ paruulo oc¬
cidit paruulos. Timens aut̃ regnũ amittere. ñ
meruit regẽ agnoscere. Utinã & ipse regẽ cum
magis adoraret. ñ male regnũ querendo inno¬
centes ꝑderet: & nocens periret. Nã quod ad illũ
attinebat ꝑdidit in nocentes. qͣntũ aut̃ ad xp̃m.
etiã paruus ꝓ se morientes paruulos coronauit.
Ergo debuert̃ timere reges quando dictũ est.
ego aut̃ c̃stitutꝰ sũ rex ab eoͭ. & hereditatẽ usq ad
fines t̃rȩ dabit mͥ qͥ me ostituit regẽ. S quid
inuidetis reges: Uidete. ñ inuidete. Longe eñi
iste alit̃ rex qͥ diax̃ : regnũ meũ ñ ẽ de hoc mun¬

Expanded text:
editatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae; reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Auditus est ergo rex constitutus in Sion, tradita est illi possessio usque ad terminos orbis terrae. Metuere debent reges, ne regnum perdant, ne illis auferatur regnum, sicut miser timuit Herodes, et pro parvulo occidit parvulos ? Timens autem regnum amittere, non meruit regem agnoscere. Utinam et ipse regem cum Magis adoraret! non male regnum quaerendo, innocentes perderet, et nocens periret. Nam quod ad illum attinebat, perdidit innocentes: quantum autem ad Christum, etiam parvus pro se morientes parvulos coronavit. Ergo debuerunt timere reges quando dictum est: Ego autem constitutus sum rex ab eo, et haereditatem usque ad fines terrae dabit mihi qui me constituit regem. Sed quid invidetis, reges? Videte, non invidete. Longe enim iste aliter rex qui dixit: Regnum meum non est de hoc mun
Abbreviated transcription (Latin):
lili qui erant du fortes t̃rȩ. p̃sum̃tes de terra
De qua t̃ra: De seipsis. qr omnis homo t̾ra. ho-¬
mini eñi dictũ ẽ. t̾ra es. & in terrã ibis. Deb&
aut̃ homo de dõ p̃sumere. & inde sꝑare augiliũ.
ñ de se Ñ eñi t̾ra pluit sibi. aut luca& sibr Quo¬
modo aut̃ terra de cęlo expectat pluuiã aut
lucẽ: sic homo de dõ deb& expectare miscdiam
& ueritatẽ. lili gͦ fortes t̃rȩ ualde eleuati st̃.
id est ualde suꝑbiert᷑: ñ sibi medicũ necessariũ pu¬
tauert᷑: & ido in sua egritudine remansert: & ip¬
sa egritudine ad mortẽ ꝑducti st̃. Prȩcisi st̃ rami
naturales: ut humilis insereret᷑ oleaster. Qm̃ du
fortes t̃re ualde eleuati st̃. Teneamꝰ gͦ fr̃s humi¬
litatẽ. caritatẽ. pietatẽ: qr reuocati sumꝰ illis rep

Expanded text:
Illi qui erant dii fortes terrae, praesumentes de terra. Illi qui erant dii fortes terrae, praesumentes de terra. De qua terra? de seipsis: quia omnis homo terra. Homini enim dictum est: Terra es, et in terram ibis . Debet autem homo de Deo praesumere, et inde sperare auxilium, non de se. Non enim terra pluit sibi, aut lucet sibi: quomodo autem terra de coelo exspectat pluviam et lucem, sic homo de Deo debet exspectare misericordiam et veritatem. Illi ergo dii fortes terrae valde elevati sunt, id est, valde superbierunt: non sibi medicum necessarium putaverunt, et ideo in sua aegritudine remanserunt, et ipsa aegritudine ad mortem perducti sunt. Praecisi sunt rami naturales, ut humilis insereretur oleaster . Quoniam dii fortes terrae valde elevati sunt. Teneamus ergo, fratres, humilitatem, charitatem, pietat
Abbreviated transcription (Latin):
Admirans iħc fidẽ ipsius. reꝓbat ꝑfidiã iudȩoꝵ
Sani eñĩ sibi uidebant᷑. cũ ꝑiculosius ȩgrotarem
quando medicũ ñ agnoscentes occidebant. Cũ
ent multi qͥb dicc̃. om̃s gentes plaudite manib:
& recũbent cũ abrahã in regno cęloꝵ. Nillos
genuit carne sua abrahã: & uenient & recum.¬
bent cũ illo in regno cȩloꝵ: & filii ipsius erunt
Quare filui ipsuis: Non nati de carne̾. sed seq̃n¬
do fidẽ ipsius filui aut̃ regni id est iudȩi. ibt̃
in tenebras exteriores: illic erit ploratio & stri.¬
dor dentiũ. Dãnabunt᷑ in tenebras exteriores
qui nati st̃ de carne abrahȩ: & recũbent cũ eo
fortes t̃rȩ ualde eleuati sunt. Iui erant dii:
Popłs ille dĩ: uitis illa di de qua dr̃ ludicate int̃
me & int̾ uineã meã Ibunt in tenebras ext̃iores.¬
non recũbent cũ abrahã & isaac & iacob. ñ conue¬
niunt cũ do abrahã. Quare: Qm̃ di fortes t̾rȩ

Expanded text:
Admirans Jesus fidem ipsius, reprobat perfidiam Judaeorum. Admirans Jesus fidem ipsius, reprobat perfidiam Judaeorum. Sani enim sibi videbantur, cum periculosius aegrotarent, quando medicum non cognoscentes occidebant. Cum ent multi quibus dixit, Omnes gentes, plaudite manibus; et recumbent cum Abraham in regno coelorum. Non illos genuit carne sua Abraham; et venientes recumbent cum illo in regno coelorum, et filii ipsius erunt. Quare filii ipsius? Non nati de carne, sed sequendo fidem ipsius. Filii autem regni, id est Judaei, ibunt in tenebras exteriores: illic erit ploratio et stridor dentium . Damnabuntur in tenebras exteriores qui nati sunt de carne Abrahae, et recumbent cum eo fortes terrae valde elevati sunt. Qui erant dii, populus ille Dei, vitis illa Dei, de qua dicitur, Judicate inter me et inter vineam meam , ibunt in tenebras extn conveniunt cum Deo Abraham. Quare? Quoniam dii fortes terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. Si quis sitit. ueniat & bibat. Qui credit in
me. flumina aquȩ uiuȩ fluent de uentre eiꝰ frgo
hȩc flumina fluebant de uentre pauli. petri.io
flumina cũ fluerent ab uno flumine: multum¬
petus fluminis lȩtificant ciuitatẽ dĩ Nã ut no¬
ueritis hoc de sp̃u scõ dictũ: in eodẽ eugłio conse.¬
quent̃ dicit eugłista. Hoc aũ dicebat de sp̃u quẽ
accepturi erant. hi qui in eũ erant credituri

Expanded text:
at: Si quis sitit, veniat et bibat: qui credit in me, flumina aquae vivae fluent de ventre ejus. Ergo haec flumina fluebant de ventre Pauli, Petri, Joflumina cum fluerent ab uno flumine, multi impetus fluminis laetificant civitatem Dei. Nam ut noveritis hoc de Spiritu sancto dictum, in eodem Evangelio consequenter dicit Evangelista: Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accept
Abbreviated transcription (Latin):
nr est: ꝓtegit nos qͥa ds ẽ. ne moriam᷑: Reget
nos qr reac ẽ. ne cadamꝰ. Regendo aut̃ nos. non
frangit nos. Nam qͦs ñ regit. frangit. Reges
inqͥt eos in uirga ferrea. & tãquã uas figuli con¬
teres eos. S sunt qͦs ñ regitꝰ: ipsis ñ parcit: s tãꝙͣ

Expanded text:
r est; protegit nos, quia Deus est, ne moriamur; regit nos, quia rex est, ne cadamus. Regendo autem nos non frangit nos; nam quos non regit, frangit. Reges eos, inquit, in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Sed sunt quos non regit: ipsis non pa
Abbreviated transcription (Latin):
uox ecut de ore & de corde ur̃o: Ne ꝑdas cũ impus
animã meã. & cũ uiris sanguinũ uitã meã. lile
uentilabit tantus artifex. in manu sua uentila¬
brũ portabit: ut unũ granũ tritici ñ cadat in acer¬
uũ paleȩ cõburendui. nec una arista paleȩ transe.¬
at ad massã in horreo recondenda Facultate filiȩ
iude ꝓpt̃ iudicia di ñ errantis : & nolite mͦ temere iu¬
dicare. Ad uos ꝑtineat colligere: ad illũ ꝑtineat se¬
parare. Letet᷑ mons syon & exultent filiȩ iude ꝓpt̃
iudicia tua dñe. Ne aut̃ putetis filias iudȩ iudeas
esse. uda confessio ẽ. Om̃s filui ꝯfessionis filiȩ iudę
sunt. qr salus en iudȩis: nichil ẽ aliud quã xp̃e ex¬

Expanded text:
t de ore et de corde vestro: Ne comperdas cum impiis animam meam, et cum viris sanguinum vitam meam . Ille ventilabit tantus artifex, in manu ventilabrum portabit, ut unum granum tritici non cadat in acervum paleae comburendum, nec una arista paleae transeat ad massam in horreo recondendam . Exsultate, filiae Judaeae, propter judicia Dei non errantis; et nolite modo temere judicare. Ad vos pertineat colligere, ad illum pertineat separare. Laetetur mons Sion, et exsultent filiae Judaeae, propter judicia tua, Domine. Ne autem putetis filias Judaeae Judaeos esse. Juda Confessio est. Omnes filii confessionis, filii Judaeae sunt: quia, Salus ex Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
in monte sco eiꝰ. Nec potest ẽẽ laus eiꝰ. nͥ in scõs eius.
Nã qui male uiuunt ñ collaudant. qr & si p̃dicant
in sc̃ĩs ñ sibi dicant heretici in nob̃ remansit laus
eiꝰ. qr pauci sumta a turba separati. Nos iuste ui¬
uimus. nos laudamꝰ dm̃: ñ solũ loquendo. uerũ
etiã ꝯuersando. Respondet᷑ eis ex hoc psalmo. Qd
uos dicitis in parte laudare dm cui dictũ ẽ. scd̃m
nom̃ tuũ ds ita & laus tua in fines t̃rȩ: idest quo¬
modo notus es ꝑ om̃s t̃ras. sic & laudaris ꝑ om̃s t̃ras:
Nec desunt qui te ñc laudent ꝑ om̃s t̾ras. Illi aut̃
laudant qͥ bene uiuunt: scđm eñi nom̃ tuũ ds.
ita & laus tua:. non in parte. sed in fines t̃rȩ. Iusticia
plena ẽ dexct̃a tua. idest multi st̃. & illiqͥ stabunt
ad dexterã. Non soli illi multi erunt qͥ stabunt ad
sinistrã : sed & ibi erit plenitudo massȩ ad dexte¬
rã ꝯstitutȩ lustitia plena ẽ dext̃a tua. Lȩtetur

Expanded text:
e sancto ejus; nec potest esse laus ejus, nisi in sanctis ejus. Nam qui male vivunt, non eum laudant; sed etsi praedicant nisi in sanctis ejus, non sibi dicant haeretici: In nobis remansit laus ejus, quia pauci sumus, et a turba separati; nos juste vivimus, nos laudamus Deum, non solum loquendo, verum etiam conversando. Respondetur eis ex hoc psalmo: Quid vos dicitis in parte laudare Deum, cui dictum est, Secundum nomen tuum Deus, ita et laus tua in fines terrae? Id est, quomodo notus es per omnes terras, sic et laudaris per omnes terras; nec desunt qui te nunc laudant per omnes terras. Illi autem laudant, qui bene vivunt. Secundum enim nomen tuum, Deus, ita et laus tua, non in parte, sed in fines terrae. Justitia plena est dextera tua: id est, multi sunt et illi qui stabunt ad dexteram. Non solum illi multi erunt qui stabunt ad sinistram, sed et ibi erit plenitudo massae ad dexteram constitutae: Justitia plena est dextera tua. 11. ver
Abbreviated transcription (Latin):
tra istã  desperationẽ. uide qͥd sequat᷑ in isto psalmo.
miscdĩam di: in cuiꝰ medio qͥd̃a suscipiunt miscđiam
đĩ. S ne occurreret hominib tã paucos ẽẽ ut ꝓpe

Expanded text:
tra istam ergo desperationem vide quid sequatur in psalmo isto. tra istam ergo desperationem vide quid sequatur in psalmo isto. misericordiam Dei, in cujus medio quidam suscipiant misericordiam Dei: et ne occurreret hominibus, tam paucos esse, ut prope
Abbreviated transcription (Latin):
suggerere. qđ tunc suggessit: S casus pͥmi ho¬
minis ad experim̃tũ cauendi nobis deb& ualere:
ñ ad imitationẽ peccandi. Idđo ille cecidit. ut
nos surgamꝰ. Respondeamꝰ talib suggestionibus
qđ respondit iob Nam & ipsũ ꝑ feminã tãquã
ꝑ euã tẽptauit: & uicit in stercore. uictus in pa¬
radiso. Ergo ñ audiamꝰ tales uocesait putemus
paueos eẽ istos: multi st̃. sed int̾ plures latent
Ñ possumꝰ enĩ negare plures ẽẽ malos. & tam
plures ut int̾ eos ꝓrsus boni ñ appareant : quo¬
mͦ ñ appare nt grana in area. Nã quisqͥs areã
uidet. potest putare qđ palea sola sit. Da homi¬
nẽ in exꝑtũ. & putat inanit̃ fieri. qđ boues
mittunt᷑. qđ ibi homines sub ȩstu desudant. ut ꝯte¬
rant paleã: s ibi ẽ & massa uentilatione purgan¬
da Tc̃ ꝓcedit copia frum̃ti quȩ latebat in copia pa-¬
learũ: & mͦ uis inuenire : Bonꝰ esto. & inuenies. Con¬

Expanded text:
suggerere quod tunc suggessit. Sed casus primi hosuggerere quod tunc suggessit. Sed casus primi hominis ad experimentum cavendi debet nobis valere, non ad imitationem peccandi. Ideo ille cecidit, ut nos surgamus. Respondeamus talibus suggestionibus quod respondit Job. Nam et ipsum per feminam tamquam per Evam tentavit, et vicit in stercore , victus in paradiso. Ergo non audiamus tales voces, nec putemus paucos esse istos: multi sunt, sed inter plures latent. Non possumus enim negare plures esse malos, et tam plures, ut inter eos prorsus boni non appareant, quomodo non apparent grana in area. Nam quisquis aream videt, potest putare quod palea sola sit. Da hominem inexpertum, et putat inaniter fieri quod boves mittuntur, quod ibi homines sub aestu desudant ut conterant paleam; sed ibi est et massa ventilatione purganda. Tunc procedet copia frumenti, quae latebat in copia palearum. Et modo vis invenire bonos? Esto, et invenies.
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid iste ppłs. qͥ in medio ppłi di. suscipit mise¬
ricordiã dĩ: Quantũ numerũ hab&. quã pauci
sunt : Uix inuenit᷑ aliqͥs. Iilis ne contentus ds
erit. & ꝑdet tantã multitudinẽ: Dicunt hoc
qͥ sibi ꝓmittunt: qđ a do ꝓmittente ñ audiert᷑
Et uere si male uiuimꝰ. si huiꝰ mundi delicus
est nos đs: Quot eñĩ st̃ illi qͥ uident᷑ seruare
p̃cepta dĩ: Uix inuenit᷑ unꝰ uł duo uł paucissi¬
mi: ipsos solos liberaturꝰ ẽ. & cęt̃os dapnaturus:
Absit inquiunt. Cũ uenerit. & uidebit tantã
multitudinẽ ad sinistrã. & miserebit᷑ & dabit
indulgentiã. Hoc plane etiã serpens illȩ ꝓmisit
pͥmo homini. Nã minatꝰ ds erat mortẽ sigus.¬
taret. lilȩ aut̃. absit inqͥt᷑ ñ morte moriemini
Credidert̃ serpenti: inuenert̃ uerũ ẽẽ qđ mi¬
natus ẽ ds: falsũ qđ ꝓmiserat diabolus. Ita &
nunc fr̃s: ponite uobis ȩccłam ante oculos ad
instar similitudinẽq paradisi. N cessat serpens

Expanded text:
i Dei suscipit misericordiam Dei, quantum numerum habet? Quam pauci sunt! vix invenitur aliquis: illisne contentus Deus erit, et perdet tantam multitudinem? Dicunt hoc qui sibi promittunt quod a Deo promittente non audierunt. Et vere si male vivamus, si mundi hujus deliciis est nos Deus? Quot enim sunt illi qui videntur servare praecepta Dei? Vix invenitur unus vel duo vel paucissimi: ipsos solos Deus liberaturus est, et caeteros damnaturus? Absit, inquiunt: cum venerit et videbit tantam multitudinem ad sinistram, miserebitur, et dabit indulgentiam. Hoc plane etiam serpens ille promisit primo homini: nam minatus erat Deus mortem, si gustaret . ille autem, Absit, inquit, non morte moriemini. Crediderunt serpenti, invenerunt verum esse quod minatus est Deus, falsum quod promiserat diabolus. Ita et nunc, fratres, ponite vobis Ecclesiam ante oculos ad instar similitudinemque paradisi: non cessat serpens
Abbreviated transcription (Latin):
imitemini: & eoꝵ imitatione xp̃o cuiꝰ menbra st̃
in corpore cõplectimini. Circũdate syon. & cõple¬
ctimini eã. Narrate in t᷑rib eiꝰ. In altitudine mu¬
tẽ aut̃ eiꝰ negetis. sed in uirtute eiꝰ ponite corda
re uirtutẽ huiꝰ ciuitatis. intelligat uim caritatis.
Ipsa ẽ uirtꝰ quã nemo uincit. Huiꝰ ignẽ nulli flu¬
ctis scłi: nulla flumina tẽptationis extingunt.
De hac dictũ ẽ. ualida ẽ sicut mors dilectio. Quo¬
mͦ eñi mors qͣndo uenit. resisti ei ñ potest᷑. qͥb li¬
bet artib. quib lib& medicam̃tis occurras. uiolen¬
tiã mortis uitare ñ potes qͥ mortalis natꝰ es: sic
contra iuolentiã caritatis mundus nichil potest
Econtrario eñĩ similitudo data ẽ de morte. Quomͦ
enĩ mors ad auferenđu uiolentissima ẽ. sic cari.

Expanded text:
t, incorporemini. Circumdate Sion, et complectimini eam. Narrate in turribus ejus. In altitudine mutem ejus abnegetis ; sed in virtute ejus ponite corda re virtutem hujus civitatis, intelligat vim charitatis. Ipsa est virtus quam nemo vincit. Hujus ignem nulli fluctus saeculi, nulla flumina tentationis exstinguunt. De hac dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Quomodo enim mors quando venit, resisti ei non potest, quibuslibet artibus, quibuslibet medicamentis occurras; violentiam mortis vitare non potest, qui mortalis natus est: sic contra violentiam charitatis mundus nil potest. A contrario enim similitudo data est de morte; quomodo enim
Abbreviated transcription (Latin):
ẜdigia dicunt᷑ qͦd aliqͥd portendant. Signa illoꝵ
miraculoꝵ quȩ facta st̃. qͣndo mundus credidit
no: int̃ sectas. int̾ iudeos. paganos. xp̃ianos. here¬
ticos. sunt bella. crebrescunt mala: aliis ꝓuerita¬
te. aliis ꝓfalsitate certantibꝰ. Nonđu ergo cõple¬
tũ s̃ auferens bella usq ad fines t̃rȩ. s fortasse
coplebit᷑. An a mͦ cõpletũ ẽ: In qͥb d̃a cõpletũ¬

Expanded text:
Prodigia dicuntur, quod aliquid portendant, signa illa Prodigia dicuntur, quod aliquid portendant, signa illa miraculorum quae facta sunt quando mundus credidit.no; inter sectas, inter Judaeos, Paganos, Christianos, haereticos, sunt bella, crebrescunt bella; aliis pro veritate, aliis pro falsitate certantibus. Nondum ergo completum est, Auferens bella usque ad fines terrae: sed fortasse complebitur. An et m
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qͥ adhuc tã magnũ montẽ nolt̃ agnoscere
ludei in lapidẽ paruũ ñ uidendo offendt᷑. here¬
tici in montẽ offendt̃. lam eñi creuit ille lapis.
ĩã dicimꝰ illis. Ecce impleta ẽ ꝓphetia danihelis
Lapis ille qͥ erat paruus factus ẽ mons magnus :¬
& impleuit uniuersã t̃rã. Quare in illũ offendi¬
tis. & ñ in illũ ascenditis: Quis tã cęcus ẽ ut of¬
fendat in montẽ: quasi ido ad te uenerit ut
habeas in quẽ offeudas. & ñ habeas in quẽ ascendas:
Uenite ascendamꝰ in montẽ dñi. lsaias hoc dicit
enite ascendamꝰ. Qd ẽ uenite ascendaniꝰ: Uenite &
te ꝓficiamꝰ Isti aut̃ nec uenire uolunt. nec ascende¬
ro: nec credere. nec ꝓficere. Latrant contra montẽ:
iã i illũ totiens offendendo quassati st̃: & nolunt
ascendere seꝑ eligantes offendere. Dicamꝰ illis. ueni¬
te & uidete oꝑa dñi. quȩ posuit ꝓdigia suꝑ terram

Expanded text:
sunt qui adhuc tam magnum montem nolunt agnoscere. sunt qui adhuc tam magnum montem nolunt agnoscere. Judaei in lapidem parvum non videndo offenderunt, haeretici in montem offendunt. Jam enim crevit ille lapis; jam dicimus illis, Ecce impleta est prophetia Danielis, Lapis ille qui erat parvus, factus est mons magnus, et implevit universam terram . Quare in illum offenditis, et non in illum ascenditis? Quis tam caecus est ut offendat in montem? Quasi ideo ad te venerit ut habeas in quem offendas, et non habeas in quem ascendas. Venite, ascendamus ad montem Domini . Isaias hoc dicit: Venite, ascendamus. Quid est, Venite, ascendamus? Venite, est ti autem nec venire volunt, nec ascendere, nec credere, nec proficere. Latrant contra montem. Jam in illum toties offendendo quassati sunt, et nolunt ascendere, semper eligentes offendere. Dicamus illis, Venite, et videte opera Domini, quae posuit prodigia super terram.
Abbreviated transcription (Latin):
pidẽ. Lapis eñi ille adhuc paruus erat. merito
& paruũ contẽpsert̃: contẽpnendo offendert̃. &¬
offendendo quassati st̃: restat ut conterantur
Hoc enĩ de lapide illo dictũ ẽ. Qui offenderit
in lapidẽ illũ. conquassabit eũ: suꝑ quẽ uenerit
conteret eũ. Aliud ẽ conquassari. aliud conteri
Conquassari minꝰ ẽ quã conteri. S neminẽ con¬
terit excelsus ueniens: nisi quẽ quassauerit hu¬
milis iacetis. Modo aut̃ antequã ueniat dñs nr̃.
humilit̃ iacuit udeis: & offendert̃ in illũ & con¬
quassati st̃. Ueni& postea in iudicio suo clarus
atq altus. magnus & potens & ñ infirmꝰ ut iudicet᷑:
sed fortis ut udicet & conterat eos qͥ quassati sunt
in eũ offendendo. Lapis eñĩ offensionis. & petrascan.¬
dali ñ credentib ipse est. Ergo carissimi ñ est
mirũ si udȩi ñ agnouert̃: quẽ tãꝙͣ paruũ lapidẽ
ante pedes suos iacentẽ contẽpsert̃. lili mirandi

Expanded text:
pidem. Lapis enim ille adhuc parvus erat: merito pidem. Lapis enim ille adhuc parvus erat: merito et parvum contempserunt, contemnendo offenderunt, et offendendo quassati sunt; restat ut et conterantur. Hoc enim de lapide illo dictum est: Qui offenderit in lapidem illum, conquassabit eum; super quem venerit, conteret eum . Aliud est conquassari, aliud conteri: conquassari minus est quam conteri: sed neminem conterit excelsus veniens, nisi quem conquassaverit humilis jacens. Modo enim antequam veniat Dominus noster, humiliter jacuit Judaeis, et offenderunt in illum, et conquassati sunt: veniet postea in judicio suo clarus atque altus, magnus et potens; non infirmus ut judicetur, sed fortis ut judicet, et conterat eos qui conquassati sunt in eum offendendo. Lapis enim offensionis et petra scandali non credentibus ipse est . Ergo, carissimi, non est mirum si Judaei non agnoverunt quem tanquam parvulum lapidem ante pedes suos jacentem contempserunt: illi mirandi
Abbreviated transcription (Latin):
bus suscipiunt᷑. Qui enĩ ñ suscipiunt᷑. ex ponun¬
tur. Qui suscipiunt᷑. nutriunt᷑. Putamꝰ ne sic te
suscipit ds. qͦmͦ infantẽ te suscepit mat̾ tua: non
sic. sed in ȩt̃nũ. Tua eñĩ uox ẽ in illo psalmo.
Qm̃ pat̃ m̃s & mat̃ mea dereliquert̃ me: dñs aũ
orbẽ t̾rarũ. Ueni. uide. Sienĩ ñ uenis. ñ uides. Si ñ
uides. ñ credis. longe stas. Si credis uenis. Si credis¬
uides. Quomͦ eñĩ uenit᷑ ad montẽ istũ: Nũqͥd pedib᷑
nũqͥd nauibrs : Nũqͥd pennis : Nũqͥd equis: Quantũ
attinet ad locoꝵ spacia: ne satagas. ne conturberis.
ipse ad te uenit. Eteñi ex lapide paruo creuit. &
impleuit : Ecce iã uenit: euigilat crescendõ. & dor¬
mientes pulsat : Si tam̃ ñ tantus in eis somnꝰ ẽ quĩ
etiã contra montẽ uenientẽ obdurescant. s audi¬
ant Durge qͥ dornus. & exurge a mortius. & illu¬
minabit te ap̃c. Multũ enĩ erat uidȩis uidere la¬

Expanded text:
bus suscipiuntur. Qui enim non suscipiuntur, exponunbus suscipiuntur. Qui enim non suscipiuntur, exponuntur: qui suscipiuntur, nutriuntur. Putasne sic te suscepit Deus, quomodo infantem te suscepit mater tua? Non sic, sed in aeternum. Tua enim vox est in illo psalmo: Quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me, Dominus autem orbem terrarum, veni, et vide. Si enim non venis, non vides; si non videsvides. Quomodo enim venitur ad montem istum? Numquid pedibus? numquid navibus? numquid pennis? numquid equis? Quantum attinet ad locorum spatia, ne satagas, ne conturberis, ipse ad te venit. Etenim ex lapide parvo crevit, etimplevit? Ecce jam venit; evigila: crescendo et dormientes pulsat; si tamen non tantus in eis somnus est, qui etiam contra montem venientem obdurescant, sed audiant: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Multum enim erat Judaeis videre la
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deniq angłs. ñ aliqua creatura. siue t̃rena.
siue cȩlestis: sed dñs uirtutũ nobiscũ. susceptor
nr̃ ds iacob Qui misit angłos. uenit post angłos
uenit ut ei seruirent angele. uenit ut homines
faceret ȩquales angelis. Magna gr̃a. Si ds ꝓ nob̾.
quis contra nos : Dñs uirtutũ nobiscũ. Quis dñs
uirtutũ nobiscũ : Si dsꝓ nobis inquã. qͥs contra¬
nos: Qui filio ꝓprio ñ peꝑcit. sed ꝓ nob̾ omnibus
tradidit illũ. Quomͦ ñ & cũ illo omnia nob̃ dona¬
uit. Ergo securi simus. In tranqͥllitate cordis
nutriamꝰ bonã conscientiã de pane dñi. Dñs
uirtutũ nobiscũ. susceptor nr ds iacob Quanta¬
cũq sit infirmitas tua:. uide qͥs te suscipiat.
Egrotat nescio qͥs. adhibet᷑ medicꝰ. Susceptũ
suũ dicit medicus egrotũ. Iuis eũ suscepit : ille.
Magna spes salutis. magnus medicꝰ eũ suscepit
Quis medicꝰ : Omnis medicus p̃ter illũ homo ẽ.
Om̃is medicus qͥ uenit ad infirmũ. alia die

Expanded text:
s, non aliqua creatura, sive terrena, sive coelestis, sed Dominus virtutum nobiscum, susceptor noster Deus Jacob. Qui misit Angelos, venit post Angelos, venit ut ei servirent Angeli, venit ut homines faceret aequales Angelis. Magna gratia. Si Deus pro nobis, quis contra nos? Dominus virtutum nobiscum. Quis Dominus virtutum nobiscum. Si Doprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum, quomodo non et cum illo omnia nobis donavit ? Ergo securi simus, in tranquillitate cordis nutriamus bonam conscientiam de pane Domini. Dominus virtutum nobiscum, susceptor noster Deus Jacob. Quantacumque sit infirmitas tua, vide quis te suscipiat. Aegrotat nescio quis, adhibetur medicus; susceptum suum dicit medicus aegrotum. Quis eum suscepit? Ille. Magna spes salutis, magnus medicus eum suscepit. Quis medicus? Omnis medicus praeter illum homo est: omnis medicus qui venit ad infirmum, alia die
Abbreviated transcription (Latin):
nert̃ nos nimis : Turbati st̃ eñi montes. ĩ dest potes¬
tates huiꝰ scłi. Alii eñĩ st̃ montes di. alii st̃ montes
tes. Tc̃ dedert̃ uoces contra xp̃ianos. qͣndo turbati
st̃ montes sonantib fluctibꝰ. Et montes turbati.:

Expanded text:
nerunt nos nimis? Turbati sunt enim montes, idest, potenerunt nos nimis? Turbati sunt enim montes, idest, potentes hujus saeculi. Alii enim sunt montes Dei, alii sunt montes tes. Tunc dederunt leges contra Christianos, quando turbati sunt montes. Sonantibus fluctibus et montes turbati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ut hȩc uideas. In istis codicibus ea ñ legunt. nisi
qui litteras nouert̃. In toto mundo legat & idiota
Qͥd gͦ factũ ẽ dum translati st̃ montes in cor
maris : Sonuert̃ & turbatȩ sunt aquȩ eiꝰ. qͣndo¬
orũ uidet᷑ iste ad nunciator esse. Hoc athenienses
Ephesii aut̃ quo tumultu occidere apłos uolue¬
runt. qͣndo in theatro ꝓdiana sua tantũ strepi¬
tũ fecert̃: ut clamarent magna diana ephesia
Int̃ qͦs fluctꝰ & sonitꝰ maris ñ timebant : quia ad
refugiũ illud ofugerant. Deniq apł̃s paulus uo.¬
lebat intrare in theatrũ. & a discipulis reuocatꝰ
est: quia necessariũ erat adhuc in carne ut ma-¬
neret ꝓpt̾ ipsos. sed tam̃ sonuert̃ & turbatȩ sunt
aquȩ eiꝰ. Cont᷑bati st̃ montes in fortitudine eius.
Cuius : Nũqͥd nã maris. an potiꝰ dĩ de quo dictũ est
refugiũ & uirtus. ad iutor in tͥbulationib quȩ inue¬

Expanded text:
ut haec videas. In istis codicibus non ea legunt, nisi ut haec videas. In istis codicibus non ea legunt, nisi qui litteras noverunt: in toto mundo legat et idiota. Quid ergo factum est, dum translati sunt montes in cor marisorum videtur iste annuntiator esse. Hoc Athenienses . Ephesii autem quo tumultu occidere Apostolos voluerunt, quando in theatro pro Diana sua tantum strepitum fecerunt, ut clamarent, Magna Diana Ephesiorum . Inter quos fluctus et sonitus maris non timebant, qui ad refugium illud confugerant. Denique Apostolus Paulus volebat intrare in theatrum, et a discipulis revocatus est: quia necessarium erat adhuc in carne manere propter ipsos . Sed tamen sonuerunt et turbatae sunt aquae eorum. Conturbati sunt montes in fortitudine ejus. Cujus? Numquidnam maris 228 an potius Dei, de quo dictum est, Refugium et virtus, adjutor in tribulationibus, quae inve
Abbreviated transcription (Latin):
stis uerbũ dĩ. imus ad gentes. Translati st̃ mon¬
tes in corde maris. Uere enĩ gentes credidert̃ mon¬
tibus ut in corde maris essent montes illi. non
sicut iudei de qͥb dictũ est ppłs hic labus me
honorat. cor aut̃ eoꝵ longe est a me. Hoc enĩ
cens. Dabo leges meas in cordib eoꝵ hȩ leges.
hȩc p̃cepta ꝑ apłos indita. omniũ gentiũ fidĩ
& credulitati. montes dicti st̃. translati in cor
maris. Tunc nos ñ timebimꝰ. Qui ñ timebimꝰ: illi
qͥ cõpuncti sumꝰ corde: ne fieremꝰ de numero re¬
ꝓborũ iudeoꝵ. tãquã ramoꝵ fractoꝵ. Credidert̃¬
ert̃ montes: nos a montib ñ recessimꝰ. & qͣndo trans¬
ex eo qđ trans lati st̃ montes in cor maris : Atten¬
dite & uidete ueritatẽ. Hȩc enĩ qͣndo dicebant᷑
obscura erant. qr ñdũ contigerant. Nc̃ aut̃ qͥs
iam ñ facta cognoseat : Liber tibi sit pagina di¬
uina. ut hȩc audias. Liber tibi sit orbis t̾rarũ.

Expanded text:
stis verbum Dei, imus ad Gentes . Sic translati sunt monstis verbum Dei, imus ad Gentes . Sic translati sunt montes in corde maris. Vere autem Gentes crediderunt montibus, ut in cosicut Judaei, de quibus dictum est, Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Hoc enimcens: Dabo leges meas in cordibus eorum . Hae leges, haec praecepta per Apostolos indita omnium Gentium fidei et credulitati, montes dicti sunt translati in cor maris. Tunc nos non timebimus. Qui non timebimus? Illi qui compuncti sumus corde, ne fieremus de numero reproborum Judaeorum, tanquam ramorum fractorum. Credidererunt montes: nos a montibus non recessimus; et quando transex eo quod translati sunt montes in cor maris? Attendite et videte veritatem. Haec enim quando dicebantur, obscura erant, quia nondum contigerant: nunc autem quis jam facta non cognoscat? Liber tibi sit pagina divina, ut haec audias: liber tibi sit orbis terrarum,
Abbreviated transcription (Latin):
re aut̃ significat hoc scłm: in cuiꝰ maris cõparati¬
one tãquã t̾ra uidebat᷑ gens iudȩoꝵ. Ñ eñi idola¬
triȩ amaritudine tegebat᷑. sed erat tãquã arida:
amaritudine gentiũ tãꝙͣ mari circũ data fu̾tu¬
rũ erat ut t᷑baret᷑ terra. idest illa ipsagens uidea
⁊ transferent᷑ montes in corde maris. idest primo
ipse mons magnꝰ paratꝰ in cacumine montiũ. De¬
seruit enĩ gentẽ ludeã. & factus ẽ ingentibus.
Translatꝰ est de t̾ra ad mare. Transferentibꝰ Quibꝰ:
Apłis. quib dixerat. si habueritis fidẽ in uobis tãꝙͣ
cationẽ fiet. ut mons iste. hoc ẽ ego ipse p̃dicer
in gentibꝰ. glorificer in gentibꝰ. agnoscar ingen¬
tibus:  fiat qđ de me p̃dictũ est. ppłs quẽ non
cognoui seruiuit mͥ. Qnͣdo aut̃ & illi montes
trans lati st̃. & hoc indic& uobis script᷑a dĩ. Qñdo
aut̃ apłs p̃dicabat iudȩis: respuert̃ uerbũ. Et
ait apłs paulus. Ad uos missi eramꝰ sed qr respiu¬

Expanded text:
hoc saeculum, in cujus maris comparatione tanquam terra videbatur gens Judaeorum. Non enim idololatriae amaritudine tegebatur, sed erat tanquam arida amaritudine Gentium tanquam mari circumdata. Futurum erat ut turbaretur terra, id est illa ipsa gens judaea; et transferrentur montes in cor maris, id est primo ipse mons magnus paratus in cacumine montium. Deseruit enim gentem judaeam, et factus est in Gentibus; translatus est de terra ad mare. Transferentibus quibus? Apostolis, quibus dixerat, Si habueritis fidem in vobis tanquatram praedicationem fiet ut mons iste, hoc est ego ipse praedicer in Gentibus, glorificer in Gentibus, agnoscar in Gentibus, et fiat quod de me praedictum est, Populus quem non cognovi, servivit mihi . Quando autem et illi montes translati sunt? Et hoc indicet nobis Scriptura Dei. Quando Apostolus praedicabat Judaeis, respuerunt verbum; et ait Apostolus Paulus: Ad vos missi eramus: sed quia respui
Abbreviated transcription (Latin):
ex latus a quilonis adherendo pͥncipi illius re¬
gionis. S qr ciuitas regis magni ex latere aqui¬
lonis colligit᷑: reuersus ad se dic̃ Surgã & ibo
ad patrẽ meũ. & occurrit ei pat̾. qui diat de
illo. mortuus erat &e reuixit: perierat & in¬
uentus est. Uitulus ille saginatus. lapis angula¬
ris fuit. Deniq & maior filius qͥ epulari nolebat
exhortatus a patre ingressus ẽ: & duo iã parietes
tãꝙͣ illi duo filii ad uitulũ ꝑuenientes. ciutatem

Expanded text:
ergo latus aquilonis, adhaerendo principi illius reergo latus aquilonis, adhaerendo principi illius regionis: sed quia civitas regis magni et ex latere aquilonis colligitur, reversus ad se, dixit, Surgam, et ibo ad patrem meum. Et occurrit ei pater, qui dicit de illo, Mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est. Vitulus ille saginatus, lapis angularis fuit. Denique et major filius qui epulari nolebat , exhortatus a patre ingressus est: et duo jam parietes, tanquam illi duo filii ad vitulum pervenientes, civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑstitione dȩmonioꝵ. credentes in xp̃m con¬
linatist̃ illi ciuitati. Occurrert̃ in angulosli
parieti de circũcisione uenienti. & facta ẽ cui¬
tas regis magni quȩ fuerat latera aquilonis
Lđo &e in alia scriptura đr̃. Ab aquilone nubes
ratione conualescit egrotus. Ab aquilone nu¬
bes: & ñ nigre nubes ñ caliginose. non tetre.
sed coloris aurei Unde nisi gr̃a illuminante
ꝑ ap̃m: Ecce latera aquilonis ciuitas regis mag¬
ni Latera utiq quia in heserant diabolo. Qui¬
cũq eñi alicui coherent latera ipsius dicunt᷑
lam &e de aliquib hominib solemꝰ ita loqui
Bonꝰ homo ẽ. sedd mala latera habet᷑. idest ipse
quidẽ ꝓbitate p̃stat. sed maligni st̃ qui ei con¬
uancta st̃. Latera gͦ aquilonis qͥ diabolo cohere¬
bant. Inde uenit & iste filius de quomͦ audie.¬
bamus qr mortuus erat & reuiaxit perierat e
nẽ etiã ad aquilonẽ ꝑuenerat: & ibi sicut au

Expanded text:
et superstitione daemoniorum, credentes in Christum colet superstitione daemoniorum, credentes in Christum colliniati sunt illi civitati, occurrerunt in angulo illi parieti de circumcisione venienti, et facta est civitas regis magni quae fuerant latera aquilonis. Ideo et in alia Scriptura dicitur: Ab aquilone nubes ratione convalescit aegrotus. Ab aquilone nubes, et non nigrae nubes, non caliginosae, non tetrae, sed coloris aurei. Unde nisi gratia illuminante per Christum? Ecce, Latera aquilonis, civitas regis magni. Latera utique, quia inhaeserant diabolo. Quicumque enim alicui cohaerent, latera ipsius dicuntur. Nam et de aliquibus hominibus solemus ita loqui, Bonus homo est, sed mala latera habet: id est, ipse quidem probitate praestat, sed maligni sunt qui ei conjuncti sunt. Latera ergo aquilonis qui diabolo cohaerebant: unde venit et iste filius, de quo modo audiebamus, quia mortuus erat, et revixit; perierat, et am, etiam ad aquilonem pervenerat, et ibi, sicut aud