comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eum acd similitudinem d̃i conditũ. s ipsum
signaculũ dĩ similitadinis dicit: ut quo sub¬
tilior ẽ. in natura: eo in illum similitudo łĩ
plenius credatur exp̾ssa. Nmc ẽ. quod prima¬
tus eius potentiam adhuc insinuans isdem
ꝓpħa subiungit. Omnis lapis p̾ciosus oꝑimen-¬
tum tuũ: sardius. & topazius. & iaspis. chriso.¬
litus. & onix & berillus. saphyrꝰ. carbunculus.
& smaragdus. N ouem dixit genera lapidum:
quia nimirum nouẽ sunt ordines angelorum.
Nam cum ꝑ sacra eloquia angeli. archangeli.
throm dominationes. uirtutes. pͥncipatus.
potestates. cherubin. atq seraphin. aꝑta nar
ratione memorantur: suꝑnorum cuium quan¬
tȩ sint distinctiones ostenditur. Quib tamen
uehemoth iste oꝑtus fuisse describitur: qr eos
quasi uestem ad ornamentum suũ habuit: quoꝵ
dum claritatem transcenderet.
ex eorum cõparatione clarior fuit. De cuiꝰ illic
adhuc descriptione subiungit. Aurũ opus de¬

Expanded text:
non eum ad similitudinem Dei conditum, sed ipsum non eum ad similitudinem Dei conditum, sed ipsum signaculum Dei similitudinis dicit, ut, quo subtilior est in natura, eo in illo similitudo Dei plenius credatur expressa. § 1. Hinc est quod primatus ejus potentiam adhuc insinuans, idem propheta subjungit: Omnis lapis pretiosus operimentum tuum; sardius, topasius, jaspis, chrysolitus, onix, et berillus, saphyrus, carbunculus, et smaragdus . Novem dixit genera lapidum, quia nimirum novem sunt ordines angelorum. Nam cum per sacra eloquia angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim et seraphim aperta narratione memorantur, supernorum civium quantae sint distinctiones ostenditur. Quibus tamen Behemoth iste opertus fuisse describitur; quia eos quasi vestem ad ornamentum suum habuit, quorum dum claritatem transcenderet, ex eorum comparatione clarior fuit. De cujus illic adhuc descriptione subjungit: Aurum opus de
Abbreviated transcription (Latin):
urtutum celestium procẽre celsitudinis agmi¬
na. et̃nȩ leticie uinditate plantata: que qmͣ¬
uis excelsa sint condita. huic tam̃ nec p̃lata
siit nec equata: Qui speciosus factus in mul
ris legionib tanta illum species pulcͥorem
tudo decorauit. Ista arbor in paradiso dei tot
quasi condempsas frondes habuit: quot sub se
positas suꝑnorum sp̃uum legiones attendit. Q
et idcuro peccans sine uenia dampnatꝰ est: qͥa
magntis sine comparatione fuerat creatus. Hinc
similitudinis. plenus sapientia. & ꝑfectꝰ decore.
in delicuis paradisi dei finsti. Multa enim de eiꝰ.
magnitudine locuturas. pͥmo uerbo cuncta com¬
plexus est. Qiudnamq boni ñ habuit: si signa¬
culum similitudinis ddi fuit De sigillo quippe
anuli talis similitudo imaginaliter expͥmitur:
qualis in sigillo eodem essentialiter habetur.
Et licet homo adfumlitudiuem di creatꝰ sit:
angelo tamen quasi maiuis aliquid tͥbuens.

Expanded text:
virtutum coelestium procerae celsitudinis agmivirtutum coelestium procerae celsitudinis agmina, in aeternae laetitiae viriditate plantata? quae quamvis excelsa sint condita, huic tamen nec praelata sunt, nec aequata. Qui speciosus factus in multris legionibus, tanto illum species pulchrioretudo decoravit. Ista arbor in paradiso Dei tot quasi condensas frondes habuit, quot sub se positas supernorum spirituum legiones attendit. Qui et idcirco peccans sine venia damnatus est, quia magnus sine comparatione fuerat creatus. Hinc similitudinis Dei, plenus sapientia et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti. Multa enim de ejus magnitudine locuturus, primo verbo cuncta complexus est. Quid namque boni non habuit qui signaculum Dei similitudinis fuit? De sigillo quippe annuli talis similitudo imaginaliter exprimitur, qualis in sigillo eodem essentialiter habetur. Et licet homo ad similitudinem Dei creatus sit, angelo tamen quasi majus aliquid tribuens,
Abbreviated transcription (Latin):
metipsum addecipiendas mentes in tanta in¬
sidiarum terguiersatione se exibet: cuiis nat᷑e
cuius sit conditionis audiamus. Neq enim
tam mira uł in maligna oꝑatione posset: si
non ex magna conditione subfisteret. Unde et
mox muri pietate dominus. Ac si causas tante as¬
tutie tanteq fortitudinis reddet: adiuiux̃ dicens.¬
ceret. Iacuro adtam multa fortit̃ suffic: quia in
natura rerum hunc creando ꝑ substantiam con¬
sunt iue meȩ sicut uie uestre: Et pͥncipium uia¬
rum di uehemoth dicit᷑: qr nimirum cum cuncta
cirans ageret. hunc pͥmum condidit. que reliqͥs
angelis eminentiorem fecit. h uius pͥmatꝰ emi¬
nentiam conspicit ꝓpħa cum dicit. Cedri non
fuerunt altiores illo inparadiso deiꝰ abietes non
adequauerunt summitatẽ eius: platani ñ fue
tudini eius: qm̃ speciosum fecit eum in multis
condempsisq frondibus. Qui namq accipi
in cedris abietibus et platams possunt. nisi illa

Expanded text:
metipsum ad decipiendas mentes in tanta inmetipsum ad decipiendas mentes in tanta insidiarum tergiversatione se exhibet, cujus naturae, cujus sit conditionis audiamus. Neque enim tam mira vel in maligna operatione posset, si non ex magna conditione subsisteret. Unde et mox mira pietate Dominus, ac si causas tantae astutiae tantaeque fortitudinis redderet, adjunxit, dicensceret: Idcirco ad tam multa fortiter sufficit, quia in natura rerum hunc creando per substantiam Consunt viae meae sicut viae vestrae . Et principium viarum Dei Behemoth dicitur, quia nimirum cum cuncta creans ageret, hunc primum condidit, quem reliquis angelis eminentiorem fecit. Hujus primatus eminentiam conspicit propheta cum dicit: Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei; abietes non adaequaverunt summitatem ejus; platani non fuetudini ejus, quoniam speciosum fecit eum in multis condensisque frondibus . Qui namque accipi in cedris, abietibus et platanis possunt, nisi illa
Abbreviated transcription (Latin):
inplateis: qr de uita sua aliud ostenderant.
quando frangendo uoluntates ꝓprias in an¬
gusto se calle retinebant. Et bene additur:
adhesit cutis eorum ossib. Quid mosse: nisi
duritia fortitudins: Quid in cute: nisi mol¬
lities expͥmitur infirmitatis Cutis gͦ eorum
firma enim sunt que faciunt: sed elationis
fidutia decepti. fortib ea suspicionib iunguis:
& quo de se magna sentiunt: eo de sua nequi¬
tia em̃dari contẽp̾mint. Unde & recte ad¬
uingitur. Aruit & facta ẽ. quosi lignũ. Cul¬
pa quippe eorum tanto insensibilior reddit᷑.
quanto apud eos etiam laudabilis habetur.
Quã recte aridã asserit: qr nulla sui cogniti¬
one uiridescit. Quod gͥ apud iereniam per
infirmitatẽ cutis. hoc ap̃ beatum iob ꝑ fragilita¬
tem dr cartilago. Et quod illic ossa ꝑ diitiã:
iste quiꝑ m̃bra sua extremo temꝑe contͣ electoᷤᷤ
di tanta se arte iniquitatis exerret: qͥetiã ꝑ se¬

Expanded text:
in plateis, quia de vita sua aliud ostenderant in plateis, quia de vita sua aliud ostenderant quando frangendo voluntates proprias in angusto se calle retinebant. Et bene additur: Adhaesit cutis eorum ossibus. Quid in osse nisi duritia fortitudinis, quid in cute nisi mollities exprimitur infirfirma enim sunt quae faciunt, sed elationis fiducia decepti, fortibus ea suspicionibus jungunt; et quo de se magna sentiunt, eo de sua nequitia emendari contemnunt. Unde et recte adjungitur: Aruit et facta est quasi lignum. Culpa quippe eorum tanto insensibilior redditur, quanto apud eos etiam laudabilis habetur: quam recte aridam asserit, quia nulla sui cognitione viridescit. Quod ergo apud Jeremiam per infirmitatem cutis, hoc apud beatum Job per fragilitatem dicitur cartilago; et quod illic ossa per duritiam, iste, qui per membra sua extremo tempore contra electos Dei tanta se arte iniquitatis exercet, qui etiam per se
Abbreviated transcription (Latin):
Denigrata ẽ suꝑ carbones facies eorum.
Nigri enim post candorem fiunt: qr amissa
dĩ iusticia cum de se p̃sumunt. in ea etiam que
non intelligunt peccata dilabuntur. Et quia
post amoris ignẽ ad frigus torporis uenumt:
extinctis carbonibus ex cõparatione p̾ferunt᷑.
Nonnunꝙͣ. enĩ dum timorẽ dĩ ꝑsu fiduciã
deserunt: etiã frigidis mentib frigidiores
fiunt. De quib recte subiungitur: Nonsuũ
cogniti inplateis. Platea quippe sermonis gre
ci ratione ꝓlatitudine dr. Quid uͦ ẽ. humanȩ
m̃ti angustius. quã uoluntates ꝓprias frange¬
re: de qu a fractione ueritas dicit. intratẽ
ꝑ angustã portam: Quid aut̃ latius quam
nullis ꝓpriis uoluntatib reluctari: & quaqua¬
uersum impulsus arbitrii aurerit. se sine
tractatione diffundere: Qui gͦ ꝑ fiduciam
scĩtatis p̾posito meliorũ iudicio se sequuntur:
quasi ꝑplateas ꝑgunt. S non sunt cogniti

Expanded text:
« Denigrata est super carbones facies eorum. « Denigrata est super carbones facies eorum. » Nigri enim post candorem fiunt: quia, amissa Dei justitia, cum de se praesumunt, in ea etiam quae non intelligunt peccata dilabuntur: et quia post amoris ignem ad frigus torporis veniunt, exstinctis carbonibus ex comparatione praeferuntur. Nonnunquam enim dum timorem Dei per sui fiduciam deserunt, etiam frigidis mentibus frigidiores fiunt. De quibus recte subjungitur: « Non sunt cogniti in plateis. » Platea quippe sermonis grci ratione pro latitudine dicitur. Quid vero est humanae menti angustius quam voluntates proprias frangere? De qua fractione Veritas dicit: Intrate per angustam portam . Quid autem latius quam nullis propriis voluntatibus reluctari, et quaquaversum impulsus arbitrii duxerit se sine retractione diffundere? Qui ergo per fiduciam sanctitatis postposito meliorum judicio se sequuntur, quasi per plateas pergunt. Sed non sunt cogniti
Abbreviated transcription (Latin):
& candidiores nue. &. intidiores lacte referim¬
tur. Qui etiam quia ꝑ feruorem sp̃s antiquoꝵ
ac fortium patrum nonnum quã uincere
uitam uidentur: recte ad iungitur. Rtibi¬
cundiores ebore antiquo. Uum enmi rtibo¬
ris nomen imprimitur: scĩ desiderii flãma
signatur. Ebur uͦ esse os magnoꝵ ammali¬
um non ignoramus. Ebore itaq antiquo
rubicundiores sunt: qr sepe ante humanos
oculos non nullis p̃cedentib patrib studio
feruentiores existunt. De quib ut totum
simul ostendatur: adiungitur. Saphiro
pulchriores. Etherei quippe coloris ẽ. saphy¬
rus. Et qr p̃cedentes multos atq ad suꝑna
tendentes. ꝑ cȩlestem conuersationẽ uident᷑
uincere: narrantur saphiro pulchriores ex¬
titisse. S plerumq dum uirtutum copia
etiam plus quam expedit. ꝓsperatur. in qͣn¬
dam sin fiduciam mens adducitur.: & decep¬
ta pre.cp̃tione ꝓpria. repente peccato surri¬
piente fuscatur. Unde recte subiungitur.

Expanded text:
et candidiores nive, et nitidiores lacte referunet candidiores nive, et nitidiores lacte referuntur. Qui etiam, quia per fervorem spiritus, antiquorum ac fortium patrum nonnunquam vincere vitam videantur, recte adjungitur: « Rubicundiores ebore antiquo. » Dum enim ruboris nomen imprimitur, sancti desiderii flamma signatur. Ebur vero esse os magnorum animalium non ignoramus. Ebore itaque antiquo rubicundiores sunt, quia saepe ante humanos oculos nonnullis praecedentibus patribus studii ferventioris existunt. De quibus ut totum simul ostendatur adjungitur: « Sapphiro pulchriores. » Aetherei quippe coloris est sapphirus, et quia praecedentes multos atque ad superna tendentes, per coelestem conversationem videntur vincere, narrantur sapphiro pulchriores exstitisse. Sed plerumque dum virtutum copia etiam plusquam expedit prosperatur, in quamdam sui fiduciam mens adducitur, et decepta praesumptione propria, repente peccato subripiente fuscatur. Unde recte subjungitur:
Abbreviated transcription (Latin):
uirtuti. sic uicio ꝑseuerantiam ungunt. Rec¬
tum estimant quod agunt: & iecirco suo udi¬
cio enixuis seruiunt. Unde bene ierennas
cũ dicer&. candidiores nazarei eius muȩ inti¬
diores lactȩ. rubicundiores ebore antiquo sap.
hẏro pulcri ores. denigrata est suꝑ carbo¬
nes facies eoꝵ & non sunt cogniti in plateis.:¬
ilico adiunxit. Adhesit cutis eorum ossibus:
aruit & facta est quasi ligntm. Quid enim
nazarenorum nomine insi abstinentiũ & con¬
tinentiũ uita signaten:: quȩ mue & lacte niti¬
dior dr: Nix enim ex aqua congelascit: quȩ
desuꝑ uenit. Lac aut̃ ex carne exprimitur:
que in inferioribus nitritur. Quia gͦ ꝑmuẽ:
nisi candor uite celestis: Quid ꝑlac. insi tem¬
poralis dispensationis administratio demon¬
stratur: E qr plerumq continentes uiri
in eccła tam mira oꝑa faciunt. ut ab eis mul¬
ti qͥ cȩlestem uitã tenuerant. multi qͥ t̃rena
bene dispensauerant. suiꝑari undeantur:

Expanded text:
virtuti, sic vitio perseverantiam jungunt. Recvirtuti, sic vitio perseverantiam jungunt. Rectum existimant quod agunt, et idcirco suo judicio enixius serviunt. Unde bene Jeremias cum diceret: Candidiores Nazaraei ejus nive, nitidiores lacte, rubhiro pulchriores. Denigrata est super carbones facies eorum, et non sunt cogniti in plateis, adhaesit cutis eorum ossibus: aruit et facta est quasi lignum Nazaraenorum nomine, nisi abstinentium et continentium vita signatur, quae nive et lacte nitidior dicitur? Nix enim ex aqua congelascit, quae desuper venit: lac autem ex carne exprimitur, quae inferioribus nutritur. Quid ergo per nivem, nisi candor vitae coelestis. Quid per lac, nisi temporalis dispensationis administratio demonstratur? Et quia plerumque continentes viri in Ecclesia tam mira opera faciunt, ut ab eis multi, qui coelestem vitam tenuerunt, multi qui terrena bene dispensaverunt, superari videantur:
Abbreviated transcription (Latin):
agenda sunt incauta p̃cipitatio. laudandi
studii feruor creditur: & cũ desideratum bo¬
num intempestiua actione corrũpitur: eo agi
melius. quo celerius estimatur. Sepe acceleran¬
di boni tarditas. consilium putatur: & cum
expectatur ut ex tractatione ꝓficiat: hoc in¬
sidians mora supplantat. Igitur cum culpa
uelut uirtus aspicitur: necessario pensan¬
dum ẽ. qr tanto tardius mens uiciũ suum de-¬
serit: quanto hoc quod ꝑpetrat non erubes¬
cit. Tanto tardius mens uiciũ deserit: quanto
ꝑ uirtutis speciem decepta. p̃miorũ etiam de
eo retributionẽ quęrit. facile aut̃ culpa cor¬
rigitur. quȩ & erubescitur: quia esse culpa
sentitur. Quia itaq error cũ uirtus creditur.
difficilius em̃datur. recte dr. Cartilago
eius. quasi lamine ferreȩ. Uehe moth enĩ
iste quo sub pretextu bom. calliditatẽ suã
fraudulentius exhib&: eo inculpa mentẽ
estimant esse quod agunt: & sicuit excolende

Expanded text:
agenda sunt incauta praecipitatio laudandi agenda sunt incauta praecipitatio laudandi studii fervor creditur; et cum desideratum bonum intempestiva actione corrumpitur, eo agi melius quo celerius aestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas consilium putatur; et cum exspectatur ut ex retractatione proficiat, hoc insidians mora supplantat Vet. XXIII. Igitur cum culpa velut virtus aspicitur, necessario pensandum est quia tanto tardius mens vitium suum deserit, quanto hoc quod perpetrat, non erubescit; et tanto mens tardius vitium deserit, quanto, per virtutis speciem decepta, praemiorum etiam de eo retributionem quaerit. Facile autem culpa corrigitur quae et erubescitur quia esse culpa sentitur. Quia itaque error cum virtus creditur difficilius emendatur, recte dicitur: Cartilago ejus quasi laminae ferreae. Behemoth enim iste que sub praetextu boni calliditatem suam fraudulentius exhibet, eo in culpa mentem aestimant esse quod agunt, et sicut excolendae
Abbreviated transcription (Latin):
et dum mens a prauitate sua flecti ñ patitur.
quasi ex recti defensione głatur. Sepe inconᷤ¬
tantia quasi tractabilitas habet᷑. et quoquisq
fidem integram nulli serat. eo se amicum
om̃ib estimat. Aliqnͣdo timor incompetens
humilitas creditur: et cum temꝑali formidi¬
ne p̃ssus quisq a defensione ueritatis tacet:
arbitratur quod iuxta łi ordinẽ humilem se
potioribus exhibeat. Aliqñ uocis suꝑbia. ueri
lib̾tas estimatur: & cum ꝑ elationẽ ueritati
contradicitur: loquendi ꝓcacitas. ueritatis de¬
fensio putatur. Plerumq pigricia. quasi con¬
tinentia quietis attenditur: & cum grauis cul¬
pa sit. recta studiose non agere: magnę urtutĩ
meritum creditur. apraua tantum actione
cessare. Pler̃q in quietudo sp̃s ingilans sollici¬
tudo nominatur: & cum quietẽ quisq non
tolerat : agendo quȩ appetit. uirtutis debite
implere se exercitium putat. Sepe ad ea quȩ

Expanded text:
et dum mens a pravitate sua flecti non patitur, et dum mens a pravitate sua flecti non patitur, quasi ex recti defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi tractabilitas habetur, et quo quisque fidem integram nulli servat, eo amicum se hominibus aestimat. Aliquando timor incompetens humilitas creditur, et cum temporali formidine pressus quisque a defensione veritatis tacet, arbitratur quod juxta Dei ordinem humilem se potioribus exhibeat. 1070 Aliquando vocis superbia veri libertas aestimatur, et cum per elationem veritati contradicitur, loquendi procacitas veritatis defensio putatur. Plerumque pigritia quasi continentia quietis attenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non agere, magnae virtutis meritum creditur a prava tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem quisque non tolerat, agendo quae appetit, virtutis debitae implere se exercitium putat. Saepe ad ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
Et st̃ ũ nulla uitia quȩ osterduNT m
se rectitudinis speciem: sed ex prauitatis ꝓde¬
unt infirmitate. Hostis enim nr̃i malicia tan¬
ta arte se palliat: ut plerumq ante deceptȩ
mentis oculos culpas uirtutes fingat: ut inde
quisq quasi expectet p̃mia. unde ȩterna dig
ntis ẽ. inuenire torm̃ta. Pler̃q enĩ in ulcis¬
cendis uiciis crudelitas agitur. & iusticia pu¬
tatur: atq in moderata ira. iusti zeli meritũ
creditur. Et cũ adistortis morib peccantes
dirigi caute debeant. uiolenta inflerione
franguntur. Plerumq disoluta remissio. qͣsi
mansuetudo acpietas habetur: & dum plus
quam decet delinquentib temporalit᷑ parci¬
tur: ad eterna supplicia crudelit̾ reseruant᷑.
Nonnimnꝙͣ effusio miscdĩa creditur: & dũ
male seruare culpa sit. peuis spargi quod
acceptum est ñ timetur. Nonnumqm tena¬
cia paicitas putatur: et cum graue sit uiciũ
ñ tͥbuere: uirtus creditur accẽpta retinere.
Sepe malorum ꝑtinatia constantia dicit᷑.

Expanded text:
Et sunt nonnulla vitia quae ostendunt in se rectitudinis speciem, sed ex pravitatis prodeunt infirmitate. Hostis enim nostri malitia tanta se arte palliat, ut plerumque ante deceptae mentis oculos culpas virtutes fingat, ut inde quisque quasi exspectet praemia, unde dignus est aeterna invenire tormenta. Plerumque enim in ulciscendis vitiis crudelitas agitur, et justitia putatur, atque immoderata ira justi zeli meritum creditur; et cum a distortis moribus peccantes dirigi caute debeant, violenta inflexione franguntur. Plerumque dissoluta remissio quasi mansuetudo ac pietas habetur; et dum plus quam decet delinquentibus temporaliter parcitur, ad aeterna supplicia crudeliter reservantur. Nonnunquam effusio misericordia creditur, et dum male servare culpa sit, pejus spargi quod acceptum est non timetur. Nonnunquam tenacia parcitas putatur, et cum grave sit vitium non tribuere, virtus creditur accepta retinere. Saepe malorum pertinacia constantia dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
morua nequaquã deserunt: & tam̃ ex his per
hȩc blandiens suggerit: seorsum uero in eisdẽ
rebus quas retinere admonet. ante retinen¬
tis oculos delectationes pestiferas decipiens ap-¬
ponit: quatinus seductum cor ad blanda exte¬
riora ꝑtrahat: & intima ꝑfectionis uota ꝑu̾tat.
Ossa itaq eiꝰ sicut fistulȩ eris sunt: qr dolosa¬

Expanded text:
monia nequaquam deserunt, et tamen ex his per monia nequaquam deserunt, et tamen ex his per Haec blandiens suggerit, seorsum vero in eisdem rebus quas retinere admonet ante retinentis oculos delectationes pestiferas decipiens apponit, quatenus seductum cor ad blandimenta exteriora pertrahat, in intima perfectionis vota pervertat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ ñ inflectat: ħ ĩtĩm blãdiẽs ĩsinuat: & se¬
orsũ iã ĩnegocio t̾reno qͦd ꝓuid& pecc̃i laq̃os occultat.
Ossa itaq eiꝰ ᷤ fistulȩ exis sunt: quia ꝑniciosa enis
consilia auditori suo consulentis uocis suatuta¬
te blandiuntur. Aliꝰ quoq non solum decre¬
uit cõmoda terrena non quȩrere. sed etiam
cunctis que possid& renuntiare : ut indisci¬
plinatu cęlestis magisterii tantum se liberiꝰ
exerceat: quantum & expeditior redditus. ea
que possidentem p̃mere poterant. deserens
calcat. Huiꝰ cor hostis insidians. occulta suggesti¬
one alloquitur dicens. Unde hec temeritatis
tante surrex audacia: ut credere audeas. qđ
oninia relinquendo subsistas : Alit̃ te crea¬
tor condidit: atq aliter tu te ipse disponis.
Ualentiorem te robustioremq te faceret:
si sequi te sua uestigia cũ inopiȩ necessitate
uoluiss&. Annon pleriq & terrena patri¬

Expanded text:
tudinem non inflectat? Haec interim blandiens insinuat, et setudinem non inflectat? Haec interim blandiens insinuat, et seorsum jam in negotio terreno quod providet peccati laqueos occultat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia perniciosa ejus consilia auditori suo consulentis vocis suavitate blandiuntur. 42. Et vit terrena commoda non quaerere, sed etiam cunctis quae possidet renuntiare ut in discipulatu coelestis magisterii tanto se liberior exerceat, quanto et expeditior redditus, ea quae possidentem premere poterant deserens calcat. Hujus cor hostis insidians occulta suggestione alloquitur, dicens: Unde haec temeritatis tantae surrexit audacia, ut credere audeas quod omnia relinquendo subsistas? Aliter te creator condidit, atque aliter tu teipsum disponis; valentiorem te robustioremque faceret, si sequiste sua vestigia cum inopiae necessitate voluisset. An non plerique et terrena patri
Abbreviated transcription (Latin):
utilitate mentem mulceat: & absconsa im¬
quitate corrumpat. Quȩ aꝑtius in cunctis¬
ostendimus si pauca breuit consilioꝵ eius
argum̃ta pandamus. Ecce enim quidam
rebus contentus ꝓprus. decreuit nullis mun¬
di huiꝰ occupationib implicari: ualde for¬
midans quietis suȩ cõmoda ꝑdere. & ualde
despiciens cũ peccatis lucra cumulare. Ad
hunc hostis callidus ueniens. ut intentionẽ
bonȩ deuotionis subruat: quasi utilitatis
consilium submmistrat dicens. Ea quidẽ
quȩ sunt in p̃senti sufficiunt: sed his defi¬
cientib quid aucturꝰ es. si etiam post heo
uulla ꝓuidentur: Adsunt quȩ ad p̃sens
impendenda sunt filiis: sed tamen paran¬
da sunt quȩ seruentur. Deesse potest citius
etiam quod est: si sollicitudo prouida cesset
parare quod deest. Annon & terrena po¬
test actio ꝑagi. ⁊ tam̃ ĩ actiõe culpa declinari:
qͥtinꝰ ⁊ ext̃iora stipẽdia p̃beat. ⁊ tam̃ int̾nã recti¬

Expanded text:
utilitate mentem mulceat, et absconsa inutilitate mentem mulceat, et absconsa iniquitate corrumpat. Veostendimus, si pauca breviter consiliorum ejus argumenta pandamus. Ecce enim quidam rebus contentus propriis, decrevit nullis mundi hujus occupationibus implicari, valde formidans quietis suae commoda perdere, et valde despiciens cum peccatis lucra cumulare. 1068 Ad hunc hostis callidus veniens, ut intentionem bonae devotionis subruat, quasi utilitatis consilium subministrat, dicens: Ea quidem quae habes, in praesenti sufficiunt, sed his deficientibus quid acturus es? Si enim post haec nulla providentur, adsunt quae ad praesens impendenda sunt filiis, sed tamen paranda sunt quae serventur. Deesse potest citius etiam quod adest, si sollicitudo provida cesset parare quod deest. An non et terrena potest actio peragi, et tamen in actione culpa declinari, quatenus et exteriora stipendia praebeat, et tamen internam recti
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & bene eiꝰ ossa idest. hȩc eade consilia
eris fistulis cõparantur. Eris quippe fistulȩ.
sonoris aptari cantib solent. Quȩ ad mote au¬
rib dum blandum carm̃ subtiliter concinust :
in t̾iora mentis in exteriora delectationis tͣhuis.
Et dum dulce est quod aurib sonant: uiri¬
litatem cordis in uoluptatis fluxum debili¬
tant. Cunq auditus ad delectationẽ trahitur:
scus ab statu suȩ fortitudinis eneruatur. Ita quoq
astuta eiꝰ consilia dum quasi blanda ꝓuisione
consulunt. cor a forti intentione ꝑuertunt:¬
& dum dulcia resonant. ad noria inclinant.
Quasi gͦ eris sunt fistule: quȩ dum libent̃
audiuntur. ab int̾na intentione animũ in ex¬
teriors inte delectatione deicrunt. Hoc enĩ
uehemoth istȩ magnoꝑe ad exequendam de¬
ceptionẽ satagit: ut dum ꝑuersitatis suę
consiliũ quasi utile ostendit. suauit̾ uale¬
at sonare quod dicit: quatinus & ostensa

Expanded text:
Unde et bene ejus ossa, id est haec eadem consilia, Unde et bene ejus ossa, id est haec eadem consilia, aeris fistulis comparantur. Aeris quippe listulae sonoris aptari cantibus solent, quae admotae auribus dum blandum carmen subtiliter concinunt, interiora mentis in exteriora delectationis trahunt; et dum dulce est quod auribus sonant, virilitatem cordis in voluptatis fluxu debilitant. Cumque auditus ad delectationem trabitur, sensus a statu suae fortitudinis enervatur. Ita quoque astuta ejus consilia dum quasi blanda provisione consulunt, cor a forti intentione invertunt; et dum dulcia resonant, ad noxia inclinant. Quasi ergo aeris fistulae sunt, quae dum libenter audiuntur, ab interna intentione animum in exterioris vitae delectationem dejiciunt. Hoc enim Behemoth iste magnopere ad exsequendam deceptionem satagit, ut dum perversitatis suae consilium quasi utile ostendit, suaviter valeat sonare quod dicit, quatenus et ostensa
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim ÷ sine uicio qđ ignoscitur: & non
p̃cipitur. Peccatum ꝓfecto uidit: quod posse
indulgeri prȩuidit. S cũ in dubiis constrin¬
gimur: utilit̾ minimis subdimur. ne in
magnis sine uenia peccemus. Ita plerumq
neruorũ uehemoth istius ꝑplexitas soluitur:
dũ ad uirtutes maximas. ꝑ cõmissa minora
designantur. Nam sic̃ in ossibus positio cor¬
pous roburq subsistit: ita in fraudulentis con¬
silis tota se oius malitia erigit. Neq enim ui
quẽpiam p̾mit: s calliditate pestiferȩ ꝑ suasi¬
onis intͤficit. Et rursum sicut ossa quȩ irrigant:
medullȩ confortant: ita eius consilia ꝑ spĩta¬
lis nat᷑ȩ potentiam infusa ingenii subtilitas
roborat. Hoc uero testiculi eiꝰ ab ossib idest
suggestiones aconsiliis distant: quod ꝑ illas
aꝑte noxia inserit: ꝑ hȩc aut̃ quasi ex bono
consulens ad culpam trahit. ꝑ illas pugnan¬
do suꝑat: ꝑ hȩc uero consulendo subplantat.

Expanded text:
Non enim est sine vitio quod ignoscitur, et non Non enim est sine vitio quod ignoscitur, et non praecipitur. Peccatum profecto vidit, quod posse indulgere praevidit. Sed cum in dubiis constringimur, utiliter minimis subdimur, ne in magnis sine venia peccemus. Itaque plerumque nervorum Behemoth istius perplexitas solvitur dum ad virtutes maximas per commissa minora designantur? Nam sicut in ossibus positio corporis roburque subsistit, ita in fraudulentis consiliis tota se ejus malitia erigit. Neque enim vi quempiam premit, sed calliditate pestiferae persuasionis interficit. Et rursum, sicut ossa quae irrigant medullae confortant, ita ejus consilia per spiritalis naturae potentiam infusa ingenii subtilitas roborat. Hoc vero testiculi ejus ab ossibus, id est suggestiones a consiliis, distant, quod per illas aperte noxia inserit, per haec autem quasi ex bono consulens ad culpam trahit, per illas pugnando superat, per haec velut consulendo supplantat.
Abbreviated transcription (Latin):
nei testiculorum eius ꝑplexi sunt. Argum̃ta
namq machinationum illius quasi quo laxan¬
tur. ut relinquant: eo magis implicant᷑ ut
ut teneant. Est tamen quod ad destruendas¬
eius uersutias atiliter fiat: ut cum mens int̾
minora et maxima. peccata constringit᷑. si om¬
niuo nullus sine peccato euadendi locas aditꝰ
patet. minora semꝑ eliganturͥ qr et qui mu¬
rorum undiq ambitu ne fugiat clauditur:
ibi se in fuga p̾cipitat. ubi breuior murus in¬
uenitur. E paulus cum quosdam in eccła in¬
continentes aspiceret: concessit minima. ut
maiora declinaret dicens. Propt̃ fornsacio¬
nem aut̃: umusquisq suam uxorẽ habeat.
Et quia tunc solum conuges in admixtione
sine culpa sunt. cũ non ꝓ explenda libidine.
sed pro suscipienda ꝓle miscentur: ut hoc &
quod cõcesserat. sine culpa quãuis minima
ñ eẽ mon ftraret: ilico adiunxit. Hoc autem
dico scdm̃ indulgentiam : non scđm imꝑium.¬

Expanded text:
Nervi testiculorum ejus perplexi sunt. Argumenta Nervi testiculorum ejus perplexi sunt. Argumenta namque machinationum ejus quasi quo laxantur 1067 ut relinquant, eo magis implicantur ut teneant. VetBehemoth versutias subtiliter fiat, ut, dum mens inter minora et maxima peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato evadendi aditus patet, minora semper eligantur; quia et qui murorum undique ambitu, ne fugiat, clauditur, ibi se in fugam praecipitat, ubi brevior murus invenitur. Hinc Paulus, quum quosdam in ecclesia incontinentes adspiceret, concessit minima, ut majora declinarent, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque uxorem suam habeat. Et quia tunc solum conjuges in admixtione sine culpa sunt, quum non pro explenda libidine, sed pro suscipienda prole miscentur, ut hoc etiam, quod concesserat, sine culpa quamvis minima non esse monstraret, illico adjunxit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non s
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa fractus difficultate cognoscit. Reum se
gͥ cum impensis p̃miis agnoscens. uult adep¬
te sullimitatis locum deserere: sed timoe ne
grauius delictum sit. suscepti gregis custodiã
reliqͥsse. Hult suscepti gregis curam gerere:
sed formidat ne deterior culpa sit regimina
pastoralis gr̃ẽ empta possidere. ꝑ honoris gͦ
ambitum. ligatum culpa hinc inde se con¬
spicit. Esse quippe sine reatu criminis ne u¬
trum uidet: si aut sceptꝰ semelgrex relĩqͥt᷑: aut
rursũ sacͣ actio scłarit̃ ẽpta teneat᷑. Undiq metuit. ⁊
spectꝰ latꝰ omne ꝑtimescit: ne aut stans in
empto regimine non digne lugeat. quod ñ
etiam deserens emendat. aut certe regimen dese¬
reus. dum aliud flere nititur. rursus aliud de ip¬
sa gregis institutione cõmitat. Qa gͦ uehemoth
iste ita mexplicabilib nodis ligat. ut plerumq
mens in dubio adducta unde se aculpa soluere
nitit᷑. inde inculpa artius astringat᷑: recte dr.

Expanded text:
ipsa fractus difficultate agnoscit. Reum igitur ipsa fractus difficultate agnoscit. Reum igitur se cum impensis praemiis agnoscens, vult adeptae sublimitatis locum deserere, sed timet ne gravius delictum sit suscepti gregis custodiam reliquisse; vult suscepti gregis curam gerere, sed formidat ne deterior culpa sit regimina pastoralis gratiae empta possidere. Per honoris ergo ambitum ligatum culpa hinc inde se conspicit. Esse quippe sine reatu criminis neutrum videt, si aut susceptus semel grex relinquatur, aut rursum sacra actio saeculariter empta teneatur. Undique metuit, et suspectus latus omne pertimescit, ne aut stans in empto regimine non digne lugeat, quod non etiam deserens emendat; aut certe regimen deserens, dum aliud flere nititur, rursus aliud de ipsa gregis destitutione committat. Quia ergo Behemoth iste ita inexplicabilibus nodis ligat, ut plerumque mens in dubium adducta, unde se a culpa solvere nititur, inde in culpa arctius astringatur, recte dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
non obtẽꝑans. eũ quẽ stitim udicem quesie¬
rat. suo iudicio subponat. Aꝑte gͦ iste ꝑ indis¬
cretionis suȩ uitium ꝑplexis testiculorum ner¬
uis astringitur: quia aut obtẽꝑans. aut certe
non obtẽꝑans. enculpa transgressionis ligat᷑.
Studebat ꝓprias uoluntates frangere: & curat
eas etiam contẽpto priore solidare. Decreuit
mundum funditus relinquere: & ad curas
mundi uel ex aliena uoluntate compellitur re¬
dire. ꝑ plexi itaq nerui sunt: cum sic nos ar¬
gum̃ta hostis illigant. ut culparum nodi. qͦ
queruntur solui. durius astringant. Alius
pensare pondus honoris ecclesiastici negligens.
ad locum regiminis prȩmiis ascendit: sed qr
omne quod hic emin&̾. plus meroribus affi¬
citur. quã honoribus gaudet: dum cor tribu¬
lationibus p̃mitur. ad memoriam culpa re¬
uocatur. Dol&q se ad laborem cũ culpa ꝑue¬
nisse: & quã sit iniquũ quod admiserit. ex

Expanded text:
non obtemperans, eum quem suum judicem quaesienon obtemperans, eum quem suum judicem quaesierat suo judicio supponat. Aperte ergo iste per indiscretionis suae vitium perplexis testiculorum nervis astringitur, quia aut obtemperans, aut certe non obtemperans, in culpa transgressionis ligatur. Studebat proprias voluntates frangere, et curat eas etiam contempto priore solidare. Decrevit mundum funditus relinquere, et ad mundi curas vel ex aliena voluntate compellitur redire. Perplexi itaque nervi sunt, cum sic nos argumenta hostis illigant, ut culparum nodi quo quaeruntur solvi, durius astringant. 38. Alius pensare pondus honoris ecclesiastici negligens, ad locum regiminis praemiis ascendit. Sed quia omne quod hic eminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet, dum cor tribulationibus premitur, ad memoriam culpa revocatur, doletque se ad laborem cum culpa pervenisse, et quam sit iniquum quod admiserit ex
Abbreviated transcription (Latin):
& diuersis hinc inde cogitationibus inpugna¬
tur: atq hoc silere formidat: ne silendo. ad¬
ulterii simul & homicidii particeps fiat. Pro¬
dere trepidat: ne reatu se ꝑ iurii obstringat.
ꝑpleris gͦ testiculoꝵ neruis ligatus est: qui
in quãlib& partem declinet. metue̾t. ne atͣns¬
quȩ mundi sunt deserens. ac ꝑ omnia fran¬
gere ꝓprias uoluntates quȩrens. alieno se sub¬
dere regimini appetit: sed eum qui sibi add̾m
p̃esse debeat. minus cauta inquisitione discer¬
nit. Cui fortasse is qui sine iudicio eligitur.
cum p̾esse iam cȩperit. agi quȩ di sunt ꝓhib&:
quȩ mundi sunt iubet. Pensans itaq subdi¬
tus. uel quȩ sit culpa mobedientiȩ. nel quod
contagium scłaris uitȩ: ⁊obdire trepidat. ⁊ ñ obedire
formidat. neaut obedi . dm̃ in suis p̃ceptis deserat:
aut rursum non obediens. dñĩ in electo pͥore
contẽpnat: & aut illicitis obtemꝑaus. ħ qđ

Expanded text:
1066 diversis hinc inde cogitationibus impugna1066 diversis hinc inde cogitationibus impugnatur, atque hoc silere formidat, ne silendo, adulterii simul et homicidii particeps fiat; et prodere trepidat, ne reatu se perjurii obstringat. Perplexis ergo testiculorum nervis ligatus est, quia in quamlibet partem declinet, metuit ne a transquae mundi sunt deserens, atque per omnia frangere proprias voluntates quaerens, alieno se subdere regimini appetit, sed eum qui sibi apud Deum praeesse debeat minus cauta inquisitione discernit. Cui fortasse is qui sine judicio eligitur, cum praeesse jam coeperit, agi quae Dei sunt prohibet, quae mundi sunt jubet. Pensans itaque subditus vel quae sit culpa inobedientiae, vel quod contagium saecularis vitae, et obedire trepidat, et non obedire formidat, ne aut obediens Deum in suis praeceptis deserat, aut rursum non obediens Deum in electo priore contemnat; et aut, illicitis obtemperans, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lem gignit. S horum testiculorum nerui ꝑplexi
sunt: qr suggestionum illius argumenta im¬
plicatis inuentionibus alligantur: ut plerosq
ita peccare faciant. quatinus si fortasse pecca¬
ta fugere appetant. hoc sine alio peccati laqueo
non euadant. & culpam faciant dũ uitant: ac
nequaꝙ se ab una ualeant soluere. nisi in alia
si qua ex conuersione hominũ. illigationis huiꝰ
exempla ꝓferamus. Quia uͦ in tribus scã eccła¬
continentiũ. atq rectorum. unde iedechiel
ꝓculdubio in eccła ordines ostendit: liquido
satissacimus. si singula ex singulis exquiramus.
Ecce enim quidam dũ mundi huiꝰ amicitias
appetit: cuilib& alteri similẽ sibi uitam ducen¬
ti. qđ secreta illiꝰ omĩ silentio contegat. se ui¬
reiurando constringit. S is eui uiratum ẽ. ad¬
ulterͥum ꝑpetrare cognoscitur: ita ut etiam
maritum adultere occidẽ conetur. Is aut̃ qui
iusiurandum p̃buit. ad mentẽ reuertitur.

Expanded text:
lem gignit. Sed hlem gignit. Sed hsunt, qui suggestionem illius argumenta, implicatis inventionibus allita peccare faciant, quatenus si fortasse peccatum fugere appetant, hoc sine alio peccati laqueo non evadant; et culpam faciant dum vitant, ac nequaquam se ab una valeant solvere, nisi in alia si qua ex conversatione hominum illigationis hujus exempla proferamus. Quia vero in tribus con tres procul dubio in Ecclesia ordines ostendit; liquido satisfacimus, si singula ex singulis exquiramus. Ecce enim quidam dum mundi hujus amicitias appetit, cuilibet alteri similem sibi vitam ducenti quod secreta illius omni silentio contegat se jurejurando constringit; sed is cui juratum est adulterium perpetrare cognoscitur, ita ut etiam maritum adulterae occidere conetur. Is autem qui jusjurandum praebuit ad mentem revertitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. iħs spuͣ immnundͦ dicens. Surde & mute
sp̃s. ego tibi p̾cipio. exi ab eo: & ampliꝰ ne in¬
troeas in eum. Et ͤ clamans & multum dis-¬
cerpens eum: exiit ab eo. Ecce non eum dis¬
cerpserat cum tenebat: exiens discerpsit: qͥa
nimirum tunc peius cogitatione mentes di¬
lamiat: cũ iam egressui diuina uirtute cõ¬
pulsus appropinquat. Et quem mutus pos¬
sederat. cũ clamoribus deserebat: ꝙr plerũq
cũ possidet. minora tep̃tamenta irrogat: cũ
uero de corde repellitur. acriore infestatione
ꝑturbat. Bene itaq d̾r. stringit caudã stiam
quasi cedrum: qr & corpus possidens. semꝑ
in malitia exposteriorib crescit: & cor dese
conditoris. astutiora argumenta panduntur.
argumenta machinotionum. ꝑ ipsa quippe
calliditatis suȩ uires erigit: & fluxa morta¬
lium corda coiru̾pit. Testes eius sunt sugges¬
tiones prauȩ quib in mentis corruptione ferues¬
cit: atq inconstuprata anima iniqui oꝑis pro¬

Expanded text:
est Jesus spiritui immundo, dicens: Surde et mute est Jesus spiritui immundo, dicens: Surde et mute spiritus, ego tibi praecipio, exi ab eo, et amplius ne introeas in eum. Et exclamans, et multum discerpens eum, exivit ab eo . Ecce eum non discerpserat cum tenebat, exiens discerpsit, quia nimirum tunc pejus cogitationes mentis dilaniat, cum jam egressui divina virtute compulsus appropinquat. Et quem mutus possederat, cum clamoribus deserebat, quia plerumque cum possidet, minora tentamenta irrogat; cum vero de corde pellitur, acriori infestatione perturbat. Bene itaque dicitur: Stringit caudam suam quasi cedrum, quia et cor possidens semper in malitia ex posterioribus crescit, et cor deserconditoris astutiora argumenta panduntur, argumenta machinationum . Per ipsa quippe calliditatis suae vires erigit, et fluxa mortalium corda corrumpit . Testiculi ejus sunt suggestiones pravae, quibus in mentis corruptione fervescit, atque in construprata anima iniqui operis pro
Abbreviated transcription (Latin):
cum p̃sentis uitȩ termino illos ꝓpinquare cog¬
noscit᷑: et quo se consummaturum temptatio¬
nem considat: eo eis grauiora inquitatum
pondera coacerniat. Ilehemoth gͥ quasi ce
drũ caudam suã stringit: qr quos ꝑ praua
inicia ceꝑit. ad finẽ det̾iores : ddit. ut temp¬
tamenta eius quo citius cessatura sunt ualen¬
tius compleantur. Q nia enim suis penis eoꝵ
satagit equari supplicium: in eis ardentius
ante mortẽ nititur: omne exaggerare peccatũ.
Pleramq uero uehemoth iste iam cor male sub¬
ditum possidet: s tamen diuina illum gr̃a
repellit: & manus miscdiȩ eicit. quẽ adse cap¬
tiua uoluntas introduxit. Cumq acorde ex¬
pellitur. acriores infigere iniquitatum srimu¬
los conatur: ut eos tep̃tationũ fluctus mens
ab illo impugnata sentiat: quos etiam posses¬
sa nesciebat. Quod bene ineuangłio exp̾mit᷑:
bente narratur. Nam cum demomiacus ꝑti¬
er fuisset oblatus : scriptum est. cõminatus

Expanded text:
cum praesentis vitae termino illos propinquare cogcum praesentis vitae termino illos propinquare cognoscit; et quo se consummaturum tentationem considerat, eo eis iniquitatum pondera graviora coacervat. Behemoth igitur c cedrum stringit, quia quos per prava initia ceperit, ad finem deteriores reddit, ut tentamenta ejus quo citius cessatura sunt, eo valentius compleantur. Quia enim suis poenis eorum satagit aequare supplicium, 1065 in eis ardentius ante mortem nititur omne exaggerare peccatum. Plerumque vero Behemoth iste jam cor male subditum possidet, sed tamen divina illum gratia repellit, et manus misericordiae ejicit, quem ad se captiva voluntas introduxit. Cumque a corde expellitur, acriores infigere iniquitatum stimulos conatur, ut eos tentationum ab illo impugnata sentiat quos etiam possessa nesciebat. Quod bene in Evangelio exprimitur,  jubente narratur. Nam cum daemoniacus puer fuisset oblatus, scriptum est: Comminatus
Abbreviated transcription (Latin):
ne euadere ualeat inualescente sine temptatio¬
neͥs astringit. Quia enim peccatum tͥb modis
adimtitur. cum uidelicet serpentis suggestio¬
ne carnis delectatione. sp̃c consensione ꝑpetrat᷑:
uehemoth iste pͥus illicita suggerens. linguam
exerit: post ad delectationem ꝑtrahens dentẽ
sigit: adextremum uero ꝑ consensionẽ possidenᷤᷤ
catidam stringit. Hinc est enim quod ñnulli
peccata longo usu ꝑpetrata in semet ipsis ipsi
rep̃hendunt: atq hec ex iudicio fuguint. sed
uitare oꝑe nec decertantes possunt: qr dum
uehemoth istius caput ñ conterunt. plerumq
cauda et nolentes ligant᷑. Que contra eos cedri
more induruit: qr blanda uoluntate exordiĩ.
tisq adiuolentiam retentionis excreuit. Di¬
catur gͦ. S tringit caudam suam quasi cedrũ :
ut tanto quisq debeat inicta temptationis
fugere: qnͣto finem eius intelligit citius solui
eis quos ceꝑit cunc grauiores culpas ingerit:

Expanded text:
ne evadere valeat, invalescente fine tentatione evadere valeat, invalescente fine tentationis, astringit. Quia enim peccatum tribus modis admittitur, cum videlicet serpentis suggestione, carnis delectatione, spiritus consensione perpetratur, Behemoth iste, prius illicita suggerens, linguam exerit; post, ad delectationem pertrahens, dentem figit; ad extremum vero, per consensionem possidens, caudam stringit. Hinc est enim quod nonnulli peccata longo usu perpetrata in semetipsis ipsi reprehendunt, atque haec ex judicio fugiunt, sed vitare opere nec decertantes possunt, quia dum Behemoth istius caput non conterunt, plerumque cauda et nolentes ligantur. Quae contra eos cedri more induruit, quia a blanda voluptate exordii usque ad violentiam retentionis excrevit. Dicatur ergo: Stringit caudam suam quasi cedrum, ut tanto quisque debeat initia tentationis fugere, quanto finem ejus intelligit citius solvi eis quos ceperit tunc graviores culpas ingerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Prima quippe serpentis suggestio. mollis
ac tenera ẽ: & facili uirtutis pede conterenda.
Sed si hec inualescere negligent᷑ admutitur.
eiq ad coraditus licenter p̾rebetur: tanta se
uirtute exaggerat: ut captam mentẽ depͥmenꝰ.
usq ad intolerabile robur excrescat. Caudam
itaq quasi cedrum stringere dr: qr semeleius
recepta incorde temptatio. incunctis quȩ sub¬
sequent᷑ intulerit uelut ex iure dominatur.
Huius gͦ uehemoth caput herba est. cauda
cedrus: qr ex pͥma quidem suggestione blau¬
diens substernitur. s ꝑ usum uchementer in¬
ualescens. sub crescentis temptationis fine ro¬
boratur. Suꝑabile namq est omne quod inicio
suggerit: s inde sequit᷑ quod uinciuix possit.
ł nusenim quasi consulens blanda ad animũ
loquitur. s cum semel dentẽ delectationis infiue¬
rit. uolenta post consuetudine penȩ insolubi¬
liter innodatur. Uude et bene stringere caudã
dr. Dente enim uulnerat. cauda ligat: quia

Expanded text:
Prima quidem serpentis suggestio mollis ac tenera est, et facile virtutis pede conterenda, sed si haec invalescere negligenter admittitur, eique ad cor aditus licenter praebetur, tanta se virtute exaggerat, ut captam mentem deprimens, usque ad intolerabile robur excrescat. Caudam itaque quasi cedrum stringere dicitur, quia semel ejus in corde recepta tentatio, in cunctis quae subsequenter intulerit velut ex jure dominatur. Hujus ergo Behemoth caput herba est, cauda cedrus, quia ex prima quidem suggestione blandiens substernitur, sed per usum vehementer invalescens, succrescente tentationis fine, roboratur. Superabile namque est omne quod initio suggerit, sed inde sequitur, quod vinci vix possit. Prius enim quasi consulens blanda ad animum loquitur; sed cum semel dentem delectationis infixerit, violenta post consuetudine pene insolubiliter innodatur. Unde et bene stringere caudam dicitur. Dente enim vulnerat, cauda ligat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. contra necẽ fidelium acrius accen-¬
dunt᷑. Quia enim cũ eo se facere signa & ꝓ¬
digia non posse consid̾ant: fideles se illiꝑ
crudelitatem ꝓbant. Et ꝓ eo quod innocen¬
tum corda corrumꝑe ꝑsuadendo non possunt:
multiplicius cȩceris. bonorum corpora se extin
dit. Qui recte non ferro tantũmodo sed la¬
minis ferreis cõparantur: quia dum se cir¬
cumqͣq incrudelitate dilatare ambiunt:
quasi in ferri se laminas extendunt. Lib&
ba conditoris quȩ iam uidentur discussa.
difimgere: atq ub̃ioris intelligentiȩ fructus
instruendis moribus apportare. Nam qr anti¬
quus hostis quid ꝑ assup̃tum hominem contͣ
homines agat audiuimus: suꝑ est ut nunc
quid in hominib etiam ꝑ sem&e ipsum sine
homine moliatur. exploremus. Ecce enim

Expanded text:
ciunt contra necem fidelium acrius accenciunt contra necem fidelium acrius accenduntur. Quia enim cum eo se facere signa et prodigia non posse considerant, fideles se illi per crudelitatem probant; et pro eo quod innocentium corda corrumpere persuadendo non possunt, multiplicius caeteris bonorum corpora se exstingdit. Qui recte non ferro tantummodo, sed laminis ferreis comparantur, quia dum se circumquaque in crudelitate dilatare ambiunt, quasi in ferri se laminas extendunt. Rec.ba conditoris, quae jam videntur discussa, distinguere, atque uberiores intelligentiae fructus instruendis moribus apportare. Nam quia antiquus hostis quid per assumptum hominem contra homines agat audivimus, superest ut nunc quid in hominibus etiam per semetipsum sine homine moliatur exploremus. Ecce enim
Abbreviated transcription (Latin):
quasi humilit᷑ loquendo asserunt: quod
elate uiuendo contempnunt. Unde bene
ꝑ paulum dr̃. Si linguis hominũ loquar &
angelorum. caritatem autẽ non habeam: fac¬
tus sum uelut es sonans. aut cymbalum tum¬
ens. Bona quippe loquens. sed ꝑ amorem
eadem bona nonsequens. uelut es aut cym¬
balum. sonitum reddit: quia ipse non sentit
beluȩ corpore. non honorib clari. non diuitus
fulti. non uirtutum specie decorati. non scien¬
tia calliditatis periti: sed tam̃ uideri quales ñ
sunt ambiunt: & iccirco contra bonorum ui¬
tam nequiores fiunt. De quib & sequitur. Car
tilago illius quasi lamine ferreȩ. Cartilago nãq
ossis quidem speciẽ hab&: sed ossis fortitudinẽ¬
non hab&. Quid ẽ. gͦ quod cartilago eiꝰ laminis
ferreis cõparatur: nisi quod hi qui m illo debili¬
ores sunt ad ꝑpetranda mala nequiores existunt:
ferro quippe cetera metalla conciduntur. Et
corpore ad ostensionem uirtutum non suffi¬

Expanded text:
quasi humiliter loquendo asserunt, quod quasi humiliter loquendo asserunt, quod elate vivendo contemnunt. Unde bene per Paulum dicitur: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans aut cymbalum tinniens . Bona quippe loquens, sed per amorem eadem bona non sequens, velut aes aut cymbalum sonitum reddit, quia ipse non sentit belluae corpore non honorus claibri, non divitiis fulti, non virtutum specie decorati, non scientia calliditatis periti, sed tamen videri quales non sunt ambiunt, et idcirco contra bonorum vitam nequiores fiunt, de quibus etaligo illius quasi laminae ferreae. Cartilago namque ossis quidem speciem habnon habet. Quid est ergo quod cartilago ejus laminis ferreis comparatur, nisi quod hi qui in illo debiliores sunt, ad perpetranda mala nequiores existunt? Ferro quippe caetera metalla conciduntur, et i in ejus corpore ad ostensionem virtutum non suffi