comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
one ⁊ clamorib usq ad celum datis. per
medios agipopłos cepit: ⁊̃ crebros du¬
cens rotatus. stridens huc atq illuc rapi¬
do ore iubrare. Cũq ad spectacłm tam in¬
gentis monstri. maxime quia eẽt sacer¬
dotis filia. qui in honore p̃cipuo apd̃ illoᷤᷤ
erat. pͦpłi conuenissent: ꝑ auras eam raptã
sequentes. ꝑueniunt usq ad nauicłam
senum. Ibi uero ꝓiecta eorũ pedib ⁊ ꝓstra¬
ta: clamare cepit. Quid uenistis huc o ser¬
ui dei summi: antiquis nos ⁊ uet̾nosis euol¬
uere domiciliis: in hoc loco depulsi undi¬
q latebamꝰ. Quomͦ uos nequaquã lat̾e
potiumus: cedimꝰ antiqͥs sedib: ppłos ur̃os
terrasq recipite. Cũ hec diceret: increpattis
abeis erroris sp̃s effugatur ⁊ puella sa¬
na una cum parentib suis. iacebat ad
pedes nr̃is temporis apłoꝵ. Qui talib ex¬
in tantam conu̾sionẽ repente eos ꝑduxe¬
tio temporis eguerunt. quib fidem rerũ

Expanded text:
one et clamoribus usque ad caelum datis, agi per one et clamoribus usque ad caelum datis, agi per medios populos coepit, et crebros ducens rotatus, stridens huc atque illuc rabida ora vibrare. Cumque ad spectaculum tam ingentis monstri, maxime quod esset sacerdotis filia qui in honore praecipuo apud illos erat populi convenissent, per auras eam raptam sequentes, perveniunt usque ad naviculam senum. Ibi vero projecta eorum pedibus et prostrata clamare coepit: Quid venistis huc, o servi Dei summi, antiquis nos et veternosis evolvere domiciliis? In hoc loco depulsi undique latebamus, quomodo vos nequaquam latere potuimus? Cedimus antiquis sedibus, populos vestros terrasque recipite. Cum haec diceret, increpatus ab eis erroris spiritus effugatur. Et puella sana una cum parentibus suis jacebat ad pedes nostri temporis Apostolorum. Qui talibus exin tantam conversionem repente eos perduxetio temporis eguerunt, quibus fidem rerum
Abbreviated transcription (Latin):
cecos ad eũ belua ꝓducit: atq ante pe-¬
des eius ponit. at ille cũ intellexiss pro
cecitate catuloꝵ bestiã supplicare: roga¬
uit dñm ut eis recderet uisũ. Quo recep¬
to: mr̃em sequentes redeunt ad speluin¬
cam. Et paulo post ipsa regrediens cum
morsu oris euectas. ⁊ ante fores eiꝰ depositis
abscedit. Uerũ si singuloꝵ mirabilium
gesta ꝓsequi uelimus. excludem᷑ aꝓposi¬
ta breuitate. Maxime cũ hec narratio
reuerentie uͥtutum mirabilib detulit:
quin immo iubet prẽs ipsos ablatosa
grege suo. immo clam raptos. in insulã
quandã egipti paludiũ deportari. in
uitierent senes. Igitur cam duob solis
pedissequis noctu ad in sulã deducunt᷑.
inqua erat templũ qõdã sũma uenera¬
tione aloci incolis obseruatũ. Cũꝙ pͥmũ
nauicula senum ora soli illius contigiss.
ecce subito sacerdotis templi illius uͥgo
filia correpta sp̃u. cũ ingenti uociferati¬

Expanded text:
caecos ad eum bellua producit, et ante pecaecos ad eum bellua producit, et ante pedes ejus ponit. At ille cum intellexisset pro caecitate catulorum bestiam supplicare, rogavit Dominum ut eis redderet visum. Quo recepto, matrem sequentes redeunt ad speluncam. Et paulo post ipsam cum morsu oris evectas, et ante fores ejus depositis, abscedit. Verum si singulorum mirabilium gesta prosequi velimus, excludimur a proposita brevitate, maxime cum haec narrationreverentiae virtutum mirabilibus detulit; quinimo jubet patres ipsos ablatos a grege suo 273 imo clam raptos, in insulam quandam Aegypti paludium deportari, in viverent. Senes igitur cum duobus solis pedissequis noctu ad insulam deducuntur, in qua erat templum quoddam summa veneratione a loci incolis observatum. Cumque, primum navicula senum oram soli illius contigisset, ecce subito sacerdotis templi illius virgo filia correpta spiritu, cum ingenti vociferati
Abbreviated transcription (Latin):
mũ tuam: continuo exurgens ⁊ exiliẽs
benedicebat dm̃. ostendens qi uere erat
meis ds̃. Ante aliquantulũ uero tempo¬
ris. cecus quidam rogauit deduci se ad
cellulã macharii. qui erat in deserto iti¬
nere trut dierũ. Quo post ea qͣm cecus
multo ducantiũ labore ꝑuenit: macha¬
rium non repꝑit domi. Contristatꝰ ual¬
de. nullatenus mitigare mesticiã pote
qui deduxerant. applicate me ad illam
partẽ parietis. ubi cubare solet. Et cũ
fuiss admotus: parũ luti aridi. unde
paries ob̾litus uidebatur: assumens:
aquã deputeo ex quo bibere solebat
haurirent. Quo humore resoluens gle¬
bulã: eodemq luto oculos suo ꝑungers
⁊ lauans de aqua que hausta fuerat:
repente recepit uisum. ita ut nullo in¬
digens amminicło rediret ad sua.S ne
scd̾m leꝓsos illos ageret. quos. saluato¬
re in euangłiis ingratos notat: cum oĩ
macharius. leene speluncã hũit cellule¬
sue uicinã. Et quadã die catulos suos

Expanded text:
ns et exiliens, benedicebat Deum, ostendens quia vere erat in eis Deus. Ante aliquantulum vero temporis caecus quidam rogabat deduci se ad cellulam Macarii, quae 272 erat in deserto, itinere trium dierum. Quo posteaquam caecus multo ductantium labore pervenit, Macarium non reperit domi. Contristatus valde, nullatenus mitigare moestitiam poterqui deduxerant, applicate me ad illam partem parietis, ubi cubare senior solet. Et cum fuisset admotus, parum luti aridi, unde paries oblitus videbatur, assumens, aquam de puteo, ex quo bibere solebat, haurirent. Quo humore resolvens glebulam, eodemque luto oculos suos superungens, et lavans de aqua, quae hausta fuerat, repente recepit visum, ita ut nullo indigens adminiculo rediret ad sua. Sed ne secundum leprosos illos ageret, quos a se curatos in Evangeliis ingratos Dominus notat, cum omni Macarius leenae speluncam habuit cellulae vicinam. Et quadam die catulos suos
Abbreviated transcription (Latin):
ca idem tempus prẽs monachorũ
uite ⁊ antiquitatis merito. mathariꝰ
i y sidorus alicsq macharius. atq heradideᷤ
⁊ pambos antonii discipłi. ꝑ egiptũ ⁊ ma¬
tine in intrie deserti partib habebant᷑
uiri. Qui consortium uite ⁊ actuũ. non
cum cet̾is mortalib s cum suꝑnis angłis
habere credebantur. Que p̃sens uidi lo¬
quor: ⁊ eoꝵ gesta refero. quoꝵ inpassioni¬
b socius eẽ ꝓmerui. Hii ducebant exerci¬
tum dñr: non mortalib telis sed fide re¬
ligionis armatũ. exercitũ moriendo un¬
centem: ⁊ qui sanguinis sui ꝑfusione ui¬
in tabernacłis positi. ⁊ orantes expecta¬
rent int̾fectores suos. delatus ẽ. ad eos
homo olim m̃bris om̃ib ⁊ p̃cipue pedi¬
b arridus. S cum ab̃ eis in nomine dñi
oleo fuss ꝑunctus. statĩ confirmate sc̃
plante eiꝰ. Et dicentib eis in nomine do-¬

Expanded text:
 idem tempus patres monachorum vitae et antiquitatis merito, Macarius et Isidorus, aliusque Macarius, atque Heraclides, et Pambus Antonii discipuli per Aegyptum, et maxime in Nitriae deserti partibus habebantur viri, qui consortium vitae et actuum, non cum caeteris mortalibus, sed cum supernis angelis habere credebantur. Quae praesens vidi loquor: et eorum gesta refero, quorum in passionibus socius esse promerui. Hi ducebant exercitum Domini, non mortalibus telis, sed fide religionis armatum, exercitum moriendo vincentem, et qui sanguinis sui profusione viin tabernaculis positi, et orantes expectarent interfectores suos, delatus est ad eos homo olim membris omnibus, et praecipue pedibus, aridus. Sed cum ab eis in nomine Domini oleo fuisset petunctus, statim confirmatae sunt plantae ejus. Et dicentibus eis, in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
qui cotidie fidei addebãtur in struc¬
dis. ex quib om̃ib ne respirare quidẽ
ei. unius saltem hore liberũ tempus da¬
batur: dum semꝑ exaliis in alia uoca¬
retur: ita ut apͥma luce usq ad ꝓfundã
uesꝑam. nunquã cessaret auditorium

Expanded text:
qui quotidie fidei reddebantur instrucdis, ex quibus omnibus nec respirare quidem et unius horae saltem liberum tempus dabatur, dum semper in alia ex aliis vocaretur, ita ut a prima luce usque in profundam vesperam nunquam cessaret in
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit: ⁊ indie paschȩ idẽ in ip̃is uigiliis.
cum int̾ es̃ uoluiss ⁊ communicare mistis.
retur pecc̃a sua. ⁊ inter penitentes staret.
slec ullo modo copiam sibi mistiori futu¬
ran: nisi prius ꝑ penitentiam culpas que de¬
o ferebant᷑ płime diluiss. ferunt gͥ liben¬
ter eum qd̃ asacerdote imꝑatum fuerat
siscepisse. diuinum sibi in esse metũ ⁊ fidẽ
religiosissimam rebus ato oꝑe  comꝓ bans

Expanded text:
erator in die paschae, id est in ipsius vigiliis, cum voluisset communicare misteriiretur peccata sua, et inter poenitentes staret, nec ullo modo copiam sibi mysteriorum futuram, nisi prius per poenitentiam culpas, quae de eo ferebantur plurimae, diluisset. Fertur igitur libenter eum quod a sacerdote sibi imperatum fuerat suscepisse, divinum sibi inesse metum, et fidem religionis plenissimam, rebus atque operibus comprobans
Abbreviated transcription (Latin):
historia iudaici libri: belli: de hoc ipso¬
quidam galileus iudas nomine. ad discis¬
sionem popłos cogebat: pessimũ eis fore¬
ꝑsuadens. si ad quiescerent soluere tributa
romanis: et post dm. mortalem susciꝑent

Expanded text:
historia Iudaici belli secunda Iose Galileus Iudas nomine ad discessionem populos cogebat, pessimum fore eis persuadens, si acquiescerent solvere tributa Romanis et post Deum mortalem suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
mo antiquitatum libro hoc modo memo¬
rat. Cyrinus aũ uir unus ex consensu cu¬
rie romane. ꝑ singłos magistratus usq
ad gradum consulatus ascendens: cetera
qͦ honorabilis cum paucis syriam uenit:
a cesare ius dare gentib missus: et censor
simul patrimonioꝵ fut᷑us. & pꝰ pauca ait.¬

Expanded text:
mo Antiquitatum libro hoc modo memorat: Cyrinus autem vir unus ex consensu curiae Romanae per singulos magistratus usque ad gradum consulatus ascendens, per caetera quoque honorabilis, cum paucis Syriam venit, a Caesare jus dare gentibus missus, et censor simul patrimoniorum futurus. Itaque quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
singłos religionis ꝓpagarent᷑ augmenta:
nequaqͣm quiescit hostis salittis humane.
s urbẽ maximam que est caput omniũ
p̃uenit: & symonẽ illuc de quo in suꝑioribꝰ
diximꝰ euocat. Cuiꝰ nefariis artib admini¬
cula ip̃se maiora suppeditans: plurimos
illiꝰ urbis ciues in erroris eiꝰ uincla coniecit.

Expanded text:
singulos religionis propagarentur augmenta, nequaquam quiescit hostis salutis humanae, sed ad urbem maximam, quae est caput omnium, praevenit, et Simonem illum, de quo in superioribus diximus, evocat. Cujus nefariis artibus adminicula ipse majora suppeditans, plurimos urbis illius cives in erroris ejus vincula conjecit.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic igit᷑ in apologetiço quẽ ꝓ fide nr̃a ad
imꝑatorẽ antoninuni scribit: de his hoc mͦ
refert. Post ascensionẽ inqͥt dñi ad celum:
instigabant demones qͦsdam homines. qui
dicerent se deos ẽẽ. qͦs nos fugauimꝰ. Symon
deniq qͥdam samaritanꝰ de uico qui dicit᷑
gittho. sub claudio cesaꝵe. magicis artib
&e ope demonum subleuat᷑: In urbe ur̃a q̃
regnum omniũ tenet. qͣmplurimis ꝑ fan¬
flumine tẏberis inter duos pontes collatͤ.
Habemꝰ etiam titulũ aureis litt̾is scͥptum:
symoni deo sc̃õ. Qũẽ ce om̃s pene samaritȩ:
ñnulli etiam ex ceteris gentib. tanꝗͣ. sũmũ
urbem fenicis. cum ipso uelut quandam
pͥmam m̃tem consecrauerunt. Hec qͥdem
iustinꝰ. Consona uͦ huic etiam hyreneus
scribit. in pͥmo adu̾sus hereses libro: in
quo uł quis ipse fuerit sẏmon. uł qͣm im¬
pura eiꝰ oꝑa atq doctrina pleniꝰ refert.¬
Que multum. ẽ. ut his inseramꝰ: cũ liceat

Expanded text:
fide nostra ad imperatorem Antonium scribit, de eo ita hoc modo refert: Et post ascensionem, inquit, Domini ad coelum, instigabant daemones quosdam hominum qui dicerent se deos esse, quos nos fugavimus. Simon denique quidam Samaritanus, de vico qui dicitur Gittho, sub Claudio Caesare magicis artibus et ope daemonum sublevatus, in urbe vestra, quae regnorum omnium est caput, quamplurimis per phanflumine Tyberis inter duos pontes collocati, habentis etiam titulum Latinis litteris scriptum: Simoni deo sancto; quem et omnes pene Samaritae, nonnulli etiam ex caeteris gentibus, tanquam summum urbem Phoenicis, cum ipso velut primam quamdam mentem consecraverunt. Haec quidem Justinus. Consona vere huic etiam Irenaeus scribit in primo Adversus haereses libro. In quo vel quis ipse fuerit Simon, vel quam impura ejus opera atque doctrina, plenius refertquod multum est, ut his inseramus, cum liceat
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc gͥ talium maloꝵ patrẽ & actorẽ.
ꝑ idem tempꝰ symonẽ. ex apparitoꝵ suoꝵ
numero diabolus suscitans ⁊ ad urbem
maximã ire compulit romã: ut ibi po¬
gatis obsisteret. S diuina uirtꝰ &e gr̾a:
in maximo p̃cipue certamine nunquã
deserit suos. Que incensam maligni
flãmam: tota teleritate restͥngit ex
diuini claritas. que ad salutẽ homiñ
nuꝑ obfulserat: ꝑ apłos suos totiꝰ men¬
datii discussa caligine de humanis
m̃tib ignorantiȩ tenebͣs effugabat.
Deniq sup̃dictꝰ magꝰ ueri luminis
fulgore ꝑculsus: cecitatẽ continuo
que gerebat scelerib confutatꝰ. trans¬
marinã aggressus. ẽ. fugam: ce ab ori-¬

Expanded text:
Hunc igitur talium malorum patrem et auctorem per idem tempus Simeonem ex apparitorum suorum numero diabolus suscitans, ad urbem maximam ire compulit Romam, ut ibi pogatis, resisteret. Sed divina virtus et gratia in maximo praecipuoque certamine nunquam deserit suos: quae incensam maligni flammam tota celeritate restinguit, et divini claritas, quae ob salutem hominum nuper obfulserat, per apostolos suos totius mendacii discussa caligine, de humanis mentibus ignorantiae tenebras effugabat. Denique supradictus magus, veri luminis fulgore percussus, caecitatem continuo trum de his quae gerebat sceleribus confutatus, transmarinam aggressus est fugam, et ab Ori
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ostend̾e. datis litt̾is impiũ ꝓtestat᷑ incep¬
tum. fidem dei impugnari.: statuta eccłie
catholice subrui. Et int̾ hec appropĩqua¬
re italiam cepit. Quo iustina comꝑto:
hoste simul atq impietatis conscientia
ꝑurgente. infugam u̾sa cũ filio. exilia q̃
dei sacerdotibus parabat pͥma sorti

Expanded text:
 ostendere, datis litteris impium protestatur incoep ostendere, datis litteris impium protestatur incoeptum, fidem Dei impugnari, et statuta catholicae Ecclesiae subrui, et inter haec appropinquare Italiae coepit. Quo Justina comperto, hoste simul atque impietatis conscientia perurgente, in fugam versa cum filio, exilia quae Dei sacerdotibus praeparabat, prima sorti
Abbreviated transcription (Latin):
Nterim dictanda adu̾sum fidem patrũ
imꝑialia decreta mandant᷑ beniuolo. tẽ
memorie scrinis p̃sidenti. S ille cui ab in¬
cunabulis sacra fides ⁊ uenerabilis fuit.
abnegat se impia posse u̾ba ꝓferre. ⁊ cont̃
dm̃ loqui. lũ uͦ ne inceptum regine frustra¬
ri uideretur. celsior ei honor ꝓmittit᷑. si un¬
pleret iniuncta. Ille qui nobilior in fide
ẽẽ quã in honorib cuꝑet: qui mͥ ait ꝓ mi
pietatis mercele altiorẽ ꝓmittis gradũ:
hunc ip̃m quẽ habeo tollite. tantũ mͥ con¬
scientia fidei duret illesa. Hec dicens ante
pedes pͣcipientiũ im̃pie cingulũ ierit. An¬
brosius uͦ aduersus regine furorẽ non se
manu defensabat aut telo. s ieuinus. con¬
tinuatisq uigiliis. sub altare posit̾is. per
obsecrationes defensorẽ sibi atq eccłie de¬
um parabat. Cunq hec in longũ diu̾sis
machinis ⁊ oppugnationib nequã iusti¬
na molitur: maximꝰ qui se exurere tiran¬
ni infamia ⁊ legitimũ pͥncipem gestiret¬

Expanded text:
nterim dictanda adversum fidem patrum Imperialia decreta mandantur Benevolo, tunc memoriae scriniis praesidenti. Sed ille cui ab incunabulis sacra fides, et venerabilis fuit, abnegat se impia verba posse proferre, et contra Deum loqui. Tum vero ne incoeptum reginae frustrari videretur, celsior ei honor promittitur, si impleret injuncta. Illo qui nobilior in fide esse quam in honoribus cuperet: Quid mihi, ait, pro impietatis mercede altiorem promittitis gradum? Hunc ipsum, quem habeo tollite: tantum mihi conscientia fidei duret illaesa. Haec dicens, ante pedes impia praecipientium cingulum jecit. Ambrosius vero adversum Reginae furorem, non se manu defensabat, aut telo, sed jejuniis continuatisque vigiliis sub altari positus: per obsecrationes defensorem sibi atque Ecclesiae Deum parabat. Dumque haec in longum diversis machinis et oppugnationibus nequam Justina moliretur, Maximus, qui se exuere tyranni infamia, et legitimum principem gestiret
Abbreviated transcription (Latin):
omnes aiunt hebreos antique originis
ertatisse.: et scientiam xͥ fideuiter recepis¬
se. & idło uicunctanter ab his qui pote¬
rant ae fidei merito iudicare: sacerdo¬
cio qͦ uisos ẽẽ dignissimos: quippe cum
omnis tunc eccłia ex hebreis fidelib co¬
aceruata firmataq uid̾etur: incipienti¬
u ab apłis. et ꝑdurantib nimirum usq¬

Expanded text:
omnes aiunt Hebraeos antiquae originis exstitisse, et scientiam fideliter recepisse, et ideo incunctanter ab his qui poterant de fidei merito judicare sacerdotio quoque visos esse dignissimos, quippe cum omnis tunc Ecclesia ex Hebraeis fidelibus coacervata firmataque videretur, incipientibus ab apostolis, et perdurantib
Abbreviated transcription (Latin):
bantur mulieres nobiles grauide: ⁊ habite
funestis sacͥs. medie scindebant᷑. Rapieban¬
tur ⁊ pariuili infantes: eoꝵq exta inscerib
euussa ꝑscrutabant᷑. Iugulabant᷑ ⁊ leones:
⁊ nefandis quibdam comm̃tis ac p̃catiom¬
bus demonica arte compositis. bella ꝑhec
dicebantur arceri: ⁊ credebatur ius fasq
regni. ꝑ nefas posse seruari. His uͦ malis
omnib etiam illud additur: qd̃ om̃s qui
ꝑ cet̾as urbes uel agros fuerant. tẏranm
crudelitate deterritidum nichil sibi ad
uitam tutum putant. ⁊ relictis agris per
loca abdita ⁊ latebras eunt. om̃i studio
arandi serendiq cessante: tanta fames ur¬
bem atq om̃ia loca inuaserat: ut nicħ re¬
qui ad uite subsidium fieret. De his qu¬

Expanded text:
bantur mulieres nobiles gravidae, et bantur mulieres nobiles gravidae, et adhibitae mediae scindebantur, rapiebantur et parvuli infantes, eorumque exta visceribus revulsa perscrutabantur. Jugulabantur et leones, et nefandis quibusdam commentis, ac precaminibus daemonica arte compositis, bella per haec dicebantur arcere, et credebantur jus fasque regni per nefas posse servare. His vero malis omnibus etiam illud additur, quod illi qui per caeteras urbes vel agros fuerant tyrannica crudelitate deterriti, dum sibi nihil ad vitam tutum putant, relictis agris, per loca abdita latebris eunt, omnique studio arandi serendique cessante, tanta fames urbem atque omnia loca invaserat, ut nihil reliqui ad vitae subsidium fieret. Consta
Abbreviated transcription (Latin):
nobilium matronas. publice abstrai. atq ad
suã libidinẽ deduci imꝑabat: ⁊ post conta¬
minationẽ uiris sicis redli iubebat: non tã
expleta adult̾is libidine quam immutata.
Tantꝰ uͦ metus patres plebemq obp̃sserat.:
uti ne hoc ip̃m quidẽ qd̾̃ in metu trant
palam ostencłe aud̾ent. s ferebant in sue¬
tam seruitutẽ gem̃tes. ⁊ aliquid ꝓ liberta¬
te cogitare. metu iuhibebant᷑: cũ ille iam ñ
ira s libidine cedis. agitaretur. Deniq qͣ¬
ddam die imꝑat militib suis. exire ꝑ plate¬
as tocius urbis: ⁊ om̃s qui occurrissent. cui¬
cunq etatis. ⁊ cuilibet sexus gladiis ced̾ent
Innumereq multitudines popłi romani:
non hostium. s cuiũ telis deiecte sunt. Se.¬
natores uͦ ⁊ hi maxime qui uel honorib
uel opib clariores incuria uidebant᷑: cor¬
fectis cͥnb tanquã rei puniti ꝓscͥptiq sũt.
suis: ⁊ artis magice indust̾am. summis stu¬
diis excolit. Adque minist̾ĩa explenda. ꝑ qͥre¬

Expanded text:
nobilium, matronas publice abstrahi atque ad suam libidinem deduci imperabat, et post contaminationem viris suis reddi jubebat, non tam expleta adulterii libidine quam immutata. Tantus vero metus Patres plebemque oppresserat, uti nec hoc ipsum quidem, quod in metu erant, palam ostendere auderent. Sed ferebant insuetam servitutem gementes, et aliquid pro libertate cogitare metu inhibebantur, cum ille non jam ira, sed libidine caedis, agitaretur. Denique quadam die imperabat militibus suis exire per plateas totius urbis, et omnes qui occurrissent, cujuscunque aetatis, et cujuslibet sexus, gladiis caederent. Innumeraeque multitudines populi Romani, non hostium, sed civium telis dejectae sunt. Senatores vero, et hi maxime qui vel honoribus, vel opibus, clariores in curia videbantur, confictis criminibus, tanquam rei puniti proscriptique sunt.  artis industriam summis studiis excolebat, ad quae ministeria explenda perquire
Abbreviated transcription (Latin):
am frustra agitantur. uenerabilis augustꝰ
constantinꝰ insuburbana uilla nichome¬
die tͥcesimo ⁊ pͥmo imꝑii suicanno defunc¬
tus ẽ liberis de successione romani orbis te¬
stam̃to heredib scͥptis. Quo intempore q̃m
quidem constantiꝰ. cui orientis regnum de¬
creuerat. p̃sens non erat. dicitur secreto ac.
tradidisse ei testam̃tum qd̃ scͥpserat. ⁊ ob¬
testatur sub sacram̃to. neulli nͥ constantio
cũ ueniss in manꝰ traderet. Cui etiam qd̃
cunuchi qui erant inpalatio fauebarł:
arte indicio de imꝑatoris morte supp̃sso.
usq ad constantii p̃sentiam multis noua
tẽstantib obp̃ssis restitute integreq mai¬
sere. Cum uͦ constantius affuiss. depositum
prb̃r restituit. Cuius beneficis gr̃a. imꝑator
regni cupidus. ita ei deiunctus ẽ ut qui
imꝑare cunctis ambiret: ab illo sibi imꝑ¬
are equanimit̾ pat̾etur Exquo deuincto
sibi imꝑatore: cepit de arrii restitucione

Expanded text:
am frustra agitantur, venerabilis Augustus am frustra agitantur, venerabilis Augustus Constantinus 238 in suburbana villa Nicomediae trigesimo et primo imperii sui anno diem functus est, liberis de successione Romani orbis testamento haeredibus scriptis. Quo in tempore quoniam quidem Constantius, cui Orientis regnum decreverat, praesens non erat, dicitur secreto accetradidisse ei testamentum quod scripserat, et obtestatus sub sacramento, ne ulli nisi Constantio cum venisset, in manus traderet. Cui etiam quod eunuchi qui erant in Palatio favebant, arte indicio de Imperatoris morte suppresso usque ad Constantii praesentiam, multis nova tentantibus oppressis, res tutae integraeque remansere. Cum vero Constantius affuisset, depositum presbyter restituit. Cujus beneficii gratia Imperator regni cupidus, ita ei devinctus est, ut qui imperare cunctis ambierit, ab illo sibi imperari aequanimiter pateretur. Ex quo, devincto sibi Imperatore, coepit de Arii restitutione
Abbreviated transcription (Latin):
de sentiret exponeret. lum ille fidem consqͥ¬
sit. que non quidem sensum nr̃m uerba tñ
sententiam contineri lam̃ in nullo relaxat
animi uigorem: s rursus eum ad concilii re¬
inuitabant᷑ Hec ad eos de nomine eiꝰ scribers:
ut si expositionẽ fidei eiꝰ ꝓbarent. ⁊eum uel
ꝑinuidrã ut asserebant tc̃ circumuentum
dmnoscerent. uel nc̃ ab errore correctũ clem̃ti
erga ipsũ iudicio uterentur. Quando quidẽ
tanta fuerit concilii moderatio. ut ñ in ꝑso¬
na eius s indogmatum prauitate fuerit
iata sententia si tñ ⁊ ep̃i eius alexandri cõ¬
modaret᷑ assensus. S abhis quidem qui pͥ¬
mo ceptis eius fauentes. cũ simultatione
subscͥpserant: facile receptus s̃ Cum uͦ ale¬
xandriã ꝑrexiss. ibi om̃e eiꝰ frustratur incep¬
tum: qñi quidem dolis apd̃ ignorantes locꝰ
e: scientib uͦ dolum intend̾e. non aliud ẽ qͣm
risum. mou̾s. Int̾ea dũ hec apud alexandri-¬

Expanded text:
de sentiret, exponeret. Tum ille fidem conscrde sentiret, exponeret. Tum ille fidem conscripsit, quae non quidem sensum nostrum, tamen sententiam contineri: tamen in nullo relaxat animi vigorem, sed rursus eum ad concilii reinvitabantur, haec ad eos de nomine ejus scribens, ut si expositionem fidei ejus probarent, et eum vel per invidiam, ut asserebat, tunc circumventum dinoscerent, vel nunc ab errore correctum, clementi erga ipsum judicio uterentur quandoquidem tanta fuerit Concilii moderatio, ut non in personam ejus, sed in dogmatum pravitatem fuerit lata sententia si tamen et Episcopi ejus Alexandri accommodaretur assensus. Sed et ab his quidem qui primo coeptis ejus faventes, cum simulatione subscripserant, facile receptus est. Cum vero Alexandriam perrexisset, ibi omne ejus frustratur inceptum: quoniam quidem dolis apud ignorantes locus est, scientibus vero, dolum intendere, non aliud est quam risum movere. Interea dum haec apud Alexandri
Abbreviated transcription (Latin):
ostea quam religiosi pͥncipis mater yi¬
helena summis romani regni hono¬
rib affecta. ex hac luce discessit. constantia t̃
licinii relicta. frĩs august solatiis utebat᷑
in notitiam: latenter partib arrii fauentem.¬
pis apire ubi uͦ multa familiaritas copiã
s emulationis stimulo confixum. qd̃ arrius
apd̃ plebem satis carus haberetur. Hec atey
huimodi alia freq̃ntius suggerens. animos
constantie suos effecit. Que cum diem obit᷑a
uisitaretur a fr̃e atq ab eo blande religioseq
compellarct᷑ extremã dicitur ab eo gr̃am po¬
poscisse. ut p̃sbiterũ in familiaritatẽ reciꝑ¬
ctr ⁊ que sibi ab eo ꝓspe ⁊ salute suggerent᷑
audiret. Se qͥdem iam ex luce discedentem
forte innocium penis regni sui pat̾ẽtur exci¬
diũ. Quib ille monitis asorore susceptis. ⁊ fi¬
desem ꝓse germane sollicitudinẽ credens: ac¬
comiodauit aurem prb̃ro: ⁊ int̾rm accersir¬
arriũ de exilio iubet. utquem ad modũ defi.¬

Expanded text:
Posteaquam religiosi Principis mater Helena summis Romani regni honoribus affecta, ex hac luce discessit, Constantia tunc Licinii relicta, fratris Augusti r quidam, latenter partibus Arrii favens; qt, sed ubi multa familiaritas copiam se, aemulationis stimulo confixum, quod Arius apud plebem satis carus haberetur. Haec atque hujusmodi alia frequentius suggerens, animos Constantiae suos effecit. Quae cum diem obitura, visitaretur a fratre, atque ab eo blande religioseque compellaretur, extremam dicitur ab eo gratiam poposcisse, ut presbyterum in familiaritatem reciperet, et quae sibi ab eo pro spe et salute suggererentur, audiret: se quidem jam ex hac luce discedentem forte pro innocentium poenis, regni sui pateretur excidium. Quibus ille monitis a sorore susceptis, et fidelem pro se germanae sollicitudinem credens, accommodavit aurem presbytero: et interim accersiri de exilio Arium jubet, ut quemadmodum de fi
Abbreviated transcription (Latin):
nit. ostendens qd̾ ex adinissi sacrile¬
gii tempore nunꝗͣ. ab eis sedicionũ
furor. nunꝗͣ bella mortesq cessart̃:
usq qͦ ultimũ et exiciabile malũ tẽ¬
porib uespasiane eos obsidionis in¬
misso scelere diuina ultio damna¬
bat. S et pẏlatus qui in saluatorẽ
iniqͥ iudicis functus officio ẽ. isd̃e
temporib gaii. tantis ac talibꝰ ma¬
loꝵ cladib excruciatꝰ. ẽ: ut ꝓpͥa se
manu transuerb̾asse. et nefariam
uitam ui abiecisse referat᷑. Nec enĩ
poterat tanti piacłi minister un¬
punitꝰ euadere. sicut in hẏstoriis
qui olimpiadas scribunt. &e anna¬
les rerum gestaꝵ libros. ad poste¬
ritatis memoriam condut.

Expanded text:
ntibus verbis quod ex admissi sacrilegii tempore nunquam ab eis seditionum furor, nunquam bella mortesque cessaverunt, usquequo ultimum et exitiale malum, temporibus Vespasiani eos obsidione insso scelere ultio divina damnabat: sed et ipse Pilatus, qui in Salvatorem iniqui judicis functus officio est, iisdem temporibus Gaii tantis ac talibus malorum cladibus cruciatus est, ut propria se manu transverberasse et nefariam vitam vi abjecisse referatur. Nec enim poterat tanti piaculi minister impunitus evadere, sicut in historiis qui olympiadas scribunt, et annuales rerum gestarum libros ad posteritatis memoriam condunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tui. Qd ubi dies exortus ẽ: magnam
ꝑturbationẽ uideoꝵ popłis excitauit:
stupentib et ꝑturbatis ad nouam fa¬
ciem rerum. Coniciebant nanq ex hoc.
qd̾ sꝑnerent᷑ oe conculcarent᷑ iam leges
suȩ. & omnia instituta maioꝵ: quibꝰ
nichil tale haberi intra menia urbis
illiꝰ fas erat. S hoc solum est nimitũ
in quo eos impiȩ confessiomis suȩ. ue¬

Expanded text:
tui. Quod ubi dies exortus est, magnam perturbationem Judaeorum populis excitavit, stupentibus et perturbatis ad novam faciem rerum. Conjiciebant, namque ex hoc quod spernerentur et conculcarentur jam leges suae, et omnia instituta majorum, quibus nihil tale haberi intra moenia urbis illius fas erat. Sed hoc est nimirum in quo eos impiae possessionis suae ve
Abbreviated transcription (Latin):
seuitia. loca eoꝵ que in diuinis ha¬
bent supplicationib consecrata. inci¬
piens ab alexandria diripi. et contra
religionẽ morẽq gentis ꝓfanari ui¬
betstatuis suis & signis ea atq ima¬
ginib replens. Templum quoq sc̃ȩ ci¬
uitatis qdđ solum manebat totiꝰ ꝓfa-¬
nȩ contagionis intactum: & a maioribꝰ
ꝑdurauerat asylum: commutare in tem¬
plum ꝓprii nominis ausus ẽ. ut edes
iouis nobilissimi. noui dei gaii uoca¬
ret᷑. S ee alias innumeras clades. & ultͣ
om̃s tragicos luctus apud alexandriã
udeis irrogatas eẽ. sub gaio: in scdo¬

Expanded text:
saevitia loca eorum quae in divinis habentur supplicationibus consecrata, incipiens ab Alexandria, diripi et contra religionem moresque gentis profanari jubet, statuis suis et signis ea atque imaginibus replens. Templum quoque sanctae civitatis, quod solum manebat totius profanae contagionis intactum, et majoribus perduraverat asylum, commutare in templum proprii nominis ausus est, ut aedis Jovis nobilissimi dei novi Gaii vocaretur. Sed et alias innumeras clades et ultra omnes tragicos luctus, apud Alexandriam Judaeis irrogatas esse sub Gaio, ins
Abbreviated transcription (Latin):
pio imꝑatore: nec sapientissimo puero fi¬
lio eius. neq sacro senatu que agis: o urbi¬
ci. At ille nichil aliuid inquirens: ait ad
lucium. Uideris michi et tu xpianus esse:
Cumq lucius respondisset hoc plane sũ:
etiam ipsum urbicius duciad mortem pa¬
riter uissit. Ille gr̃as inquit ago: quod mne
nequissimis dominis absolutum. ad bonuĩ
et optimum patrem. et regem ominium
deum remittis. S et tercius quidam par
libertate usus: pari qͦ sentencia punitꝰ.

Expanded text:
pio imperatore, nec sapientissimo puero fipio imperatore, nec sapientissimo puero filio ejus, neque sacro senatu quae agis, Urbici. At ille nihil aliud inquirens, ait ad Lucium: Videris mihi et tu Christianus esse. Cumque Lucius respondisset: Hoc plane sum, etiam ipsum duci jussit ad mortem. Ille, gratias, inquit, ago, quod me nequissimis dominis absolutum ad bonum et optimum Patrem, et Regem omnium Dominum remittis. Sed et tertius quidam, pari modo libertate usus, pari quoque sententia punitus
Abbreviated transcription (Latin):
tanquamꝰ ainicus ueritatis. nequaqͣm głi¬
am sue ꝓfessionis occultans percunctan¬
ti : xp̃ianum se ẽẽ confessus est. hunc con¬
tinuo centurio in uincla coniecit: et mul¬
to tempore squalore carceris maceratum.
ad ultimum urbicio iudici obtulit. A qͦ
simili mͦ hoc solum int̾rogatus est tholo
boni c̃onscius: sibi. diuinam religionem
p̃se tulit: ẽt de xp̃i magisterio. ac tocius
bomi institucionib publica cõfessiõe testa-
tꝰt̾. Qui enim negat quod ir est: sine du¬
bio culpabile iudicat ẽẽ quod negat. Con¬
cinuo gͥ post confessionem: ab urbicio¬
ad mortem duci iubetur. Lucius autem
quidam xp̃ianus uir. uidens tam tenere
latam sentenciam: ait ad urbicium. Qͥa
queso cause est. quod neq adhulterum.
neq corruptorem. aut homicidam uel
latronem. raptoremq. aut alterius cuiꝰ¬
libet facinoris reum. s tantum ꝓ nomi¬
ne xp̃iano. quod hoc se uocabulo confes-¬
sus est nuncupari: ad mortem duci ho-
minem precepisti: Non sunt hec digna

Expanded text:
tanquam amator veritatis, nequaquam gloriam suae professionis occultans, percontanti Christianum se esse confessus est. Hunc continuo centurio in vincula conjecit, et multo tempore squalore carceris maceratum ad ultimum Urbicio judici obtulit. A quo simili modo hoc solum interrogatus est si boni sibi conscius, divinam religionem prae se tulit, et de Christi magisterio ac totius boni institutionibus publica confessione testatus est. Qui enim negat quod est sine dubio culpabile judicat esse quod negat. Continuo ergo post confessionem ab Urbicio duci jubetur. Lucius autem quidam Christianus vir, videns tam temere latam sententiam, ait ad Urbicium: Quid, quaeso, causae est, quod neque adulterum, neque corruptorem, aut homicidam, vel latronem, raptoremve, aut alterius cujuslibet facinoris reum, sed tantum pro nomine Christiano, quod hoc se vocabulo confessus est nuncupari, ad mortem hominem duci praecepisti? Non sunt haec digna
Abbreviated transcription (Latin):
amore discesserit: nouo criminis genere
ꝓ castitate accusat uxorem: xp̃iana in qͥt
imperator: ut primo permitt̾etur ei rem
familiarem ordmare: tum demde rẽpõdẽt
obiectis obieis quod et indulsisti. uerum¬

Expanded text:
 ille maritus novo criminis tenore de castitate accusat uxorem, dicens imperatoimperator, ut permitteretur rem familiarem ordinare, tunc deinde responderet obiectis; quod et indulsisti'. Ordi
Abbreviated transcription (Latin):
initalia degens. fr̃is nece atq hostis
mẽtu ꝑterritus: simulatione oblatã pacẽ
amaximo simulans. ip̃m quoq libent̾̃ am¬
plectitur.Cum int̾im iustina mat̾ eiꝰ arri¬
ane hereseos alumna. impietatis sue uene¬
na que uiuente uiro supp̾sserat. filio facile
num posita conturbare eccłiarum statũ.
cõminari sacerdotib. depulsionis exilia:
ne ariminensiᷤᷤ concilii decreta quib fides
patrũ temerata fuerat reuocarent. Qd̃
bello ⁊ eccłie murum. ⁊ turrẽ ualidissimã
pͥmũ sibi aditũ debellandi rimat᷑ eccłie.
S quamuis illa ierabel sp̃u pugnaret
armata. resistebat tam̃ ambrosius helie
uͥtute repletus ⁊ gr̃ã. Ipsa autẽ in eccłiis
garrire strepere animare ⁊ inflamma¬
ꝓ contumelie inuidia. quam fasso confla-¬
uerat mater accensus: armatoꝵ globum
ad eccłiã mittit. confringi ianuas oppus¬
nare sancta. sacerdotẽ ꝑtrahi: atq mexi¬
um agi ꝓtinus iubet. S tanta fuit ꝑse¬

Expanded text:
in Italia degens, fratris nece, atque hostis metu perterritus, simulatione oblatam pacem a Maximo, simulans ipse quoque libenter amplectitur. Cum interim Justina mater ejusdem, Arianae haereseos alumna, impietatis suae venena, quae, vivente viro, suppresserat, filio facile num posita, conturbare Ecclesiarum statum, comminari sacerdotibus depulsiones, exilia, nisi Ariminensis concilii decreta, quibus fides patrum temerata fuerat, revocarent. Quo bello Ecclesiae murum et turrim validissimam primum sibi aditum debellandae rimabatur Ecclesiae. Sed quamvis illa Jezabel spiritu pugnaret armata, resistebat tamen Ambrosius, Eliae virtute repletus et gratia. Ipsa autem in Ecclesiis garrire, strepere, animare, et inflammapro contumeliae invidia, quam falso conflaverat mater, accensus, armatorum globum ad Ecclesiam mittit: confringi januas, oppugnari sancta, Sacerdotem pertrahi, atque in exilium agi, protinus jubet. Sed tanta fuit perse
Abbreviated transcription (Latin):
othece sue quam apud alexandriam ex om¬
nium ueterum grecorum uoluminib cõ-¬
struebat: maiorem głiam querere: petit
etiam ab hierosolimitis ut hebreas eorum
scripturas ingrecam lingam interpreta-¬
tas acciꝑet. At illi. subiecti quippe erant
teros miserunt ad ptholomeum: m quo
tamen di uoluntas et consilium gerebat᷑.
ta: et uerens ne forte ꝑ inter pretacionem
occultarent insertam diuinis uolumini-¬
b ueritatem: singulos a se inuicem sepa-¬
rat. et eadem seorsum positos interpreta¬
reuocari: et conferre ad inuicem que sin¬
guli interpretati sunt. facit. Et tunc ue¬
re deus glorificatur: et scriptura sancta qd
uere diuina eẽt agnoscitur. Omnes enim
eadem hisdem uerbis. eisdem quoq nomi¬

Expanded text:
othecae suae, quam apud Alexandriam ex omnium Greacorum voluminibus construebat, majorem gloriam quaerere, petit etiam ab Hierosolymis ut eorum Hebraeas scripturas, in Graecam linguam interpretatas, acciperet. At illi, quippe subjecti erant teros miserunt ad Ptolemaeum. In quo tamen voluntas Dei et consilium gerebatur.cumenta, et verens ne forte per interpretationem occultarent insertam divinis voluminibus veritatem, singulos a se invicem separat, et eadem scorsum positos interpretarevocare, et conferre ad invicem quae singuli interpretati fuerunt, jubet. Et nunc vere Deus glorificatur, et Scriptura sancta quod vere divina sit agnoscitur. Omnes enim de eadem iisdem verbis, iisdemque nomi
Abbreviated transcription (Latin):
iacens. atq in oratione ⁊ lacͥmis totam per¬
ugilem ducens: eccłie causã dño comiñda¬
bat. Cunq lux fuiss exorta. nec tñ alexand̾
bus uelut heretici belli signifer. domum
arrii matutinus ascendit. eumq ꝓꝑe sequi
adeccłiam iubet. Ptestatus quod alexander
nis p̃sens ad quiesceret: expulsus ced̾ et lo¬

Expanded text:
jacens, atque in oratione et lacrymis totam perjacens, atque in oratione et lacrymis totam pervigilem ducens, Ecclesiae caussam Domino commendabat. Cumque lux fuisset exorta, nec tamen ab oratbus velut haeretici belli signifer, domum Arii matutinus ascendit, eumque propere sequi ad Ecclesiam jubet, protestatus quod Alexander, nisi praesens adquiesceret, expulsus cederet lo
Abbreviated transcription (Latin):
alexandriam alexander. In iheroso xiii.¬
limis maximꝰ confessor. Apd̃ constantino-¬
polim: equa alexander ut ex athanasii¬
scriptis comꝑimꝰ. sacerdotio fungebatur.
S eusebius qui apud nichomediã erat. de
cuiꝰ simulatione in subscribendo supra
diximꝰ. amplã iñ temporis nactus. ⁊ pͥnci¬
pi ꝑ p̃sbiterũ familiaris effectus: reuolu̾e
om̃ia atq inirritum reuocare concilii gesta
molitur: arrium nequã apd̾ alexandriã
cominorantẽ uenire facit: ⁊ imꝑialib ecdic¬
tis. concilium denuo constanti nopolim cõ¬
uocari. Quo conuenere illi maxime qui ar¬
rium. atq eusebium sectabant᷑. Quiq se¬
pe cum alexandro congressi. ut arrium su¬
sciꝑet: nec tam̃ aliquid ꝓfligantes. ab inui¬
riis quidem eius temꝑabant. Ad ultim um
certam ei diem statuentes. denuntiant: ut
aut ipse arriũ suscipet: aut si reniteretur.
se eccłia pulso ⁊ inexiliũ truso. ab alio eum
suscipiendũ sciret. lum ille noctem que

Expanded text:
Alexandriam Alexander, in Jerosolymis Maximus confessor, apud Constantinopolim aeque Alexander, ut ex Athanasiiscriptis comperimus, sacerdotio fungebantur. Sed Eusebius qui apud Nicomediam erat, de cujus simulatione 239 in subscribendo supra diximus, amplam temporis nactus ocpi per presbyterum familiaris effectus, revolvere omnia, atque in irritum revocare Concilii gesta molitur. Arium nequicquam apud Alexandriam commorantem venire facit, et Imperialibus edictis concilium denuo Constantinopolim convocari. Quo convenere illi maxime, qui Arium atque Eusebium sectabantur, quique saepe cum Alexandro congressi, ut Arium susciperet, nec tamen aliquid profligantes, ab injuriis quidem ejus temperabant. Ad ultimum certam ei diem statuentes denuntiant, ut aut ipse Arium susciperet, aut si reniteretur, se Ecclesia pulso et in exilium truso, ab alio eum suscipiendum sciret. Tum ille nocte Al.
Abbreviated transcription (Latin):
affatim ciuib alm̃ta p̃buisse. Quo de¬
functo in honorem eiꝰ in stituerint a¬
pud menphis templum: in quo bos q̃¬
qualam coloris insignia. qui ex nomine
xert̃ ⁊ soron. apis. pͥmo ex compositione so¬
ripiu. post uͦ ꝑcorruptionẽ. ferapin nõia¬
uert̃. Quid uerum sit aut si nichil om¬
mino dehis: ds̃ uid̾it. S ad inceptũ rede

Expanded text:
affatim civibus alimenta praebuisse. Quo deaffatim civibus alimenta praebuisse. Quo defuncto, in honorem ejus instituerint apud Memphis templum, in quo bos quaur, habens quaedam coloris insignia, qui ex nomine xerint, et Soron Apis primo ex compositione Sorapin, post vero per corruptionem Serapin nominarint. Quod an verum sit, aut nihil omnino, d
Abbreviated transcription (Latin):
ne adhibito. tam facile quã lignũ aridũ
conflagrauit. Post hoc reuulsũ ceruici¬
pedes aliaq m̃bra cesa. securib ⁊ rapta
funib distrauntur. Ac ꝑsingła loca m̃¬
bratim. in conspectu cultricis alexandrie
senex uet̾nosus exuritur. Adultimũ trũ¬
cus qui suꝑfuerat: in amphiteatro concre¬
matur. uaneq suꝑsticionis ⁊ erroris anti¬
qui serapis. hic finis fuit. De cuiꝰ origine
diu̾sa fertur opinio paganoꝵ. Alii iouẽ
putant. cuiꝰ capiti modius suꝑpositus. ÷¬
ut uł cũ m̃sura modoq cuncta indicent. mo
cuiꝰ egyptus opib ⁊ fecunditate pascat᷑
Quidã in honore nr̃i iosepħ formatum
ꝑhibent simulachro: ob dem̃sionem.
frum̃ti qua famis tempore subuenit
egyptiis. Aliis reꝑtum in historiis gre¬
coꝵ ueterib ferunt apin quendam pa¬
tremfamilias. seu regem inegypto men¬
phis positũ. cũ famis tempore frum̃ta
apd̃ alexandriam defecissent ex ꝓprio

Expanded text:
ni adhibito tam facile, quam lignum aridum ni adhibito tam facile, quam lignum aridum conflagravit. Post hoc revulsum cervicipedes, aliaque membra caesa securibus et rapta funibus distrahuntur, ac per singula loca membratim in conspectu cultricis Alexandriae senex veternosus exuritur. Ad ultimum truncus, qui superfuerat, in amphitheatro concrematur: vanaeque superstitionis et erroris antiqui Serapis hic finis fuit. De cujus origine diversa fertur opinio Paganorum. Alii Jovem putant: cujus capiti modius superpositus, vel quia cum mensura modoque cuncta indicet modercujus Aegyptus opibus et foecunditate pascatur. Quidam in honorem nostri Joseph formatum perhibent simulachrum, 297 ob dimensionem frumenti, qua famis tempore subvenit Aegyptiis. Alii repertum in historiis Graecorum veteribus ferunt, Apin quemdam patremfamilias seu regem in Aegypto Memphis positum, cum famis tempore frumenta apud Alexandriam defecissent, ex proprio
Abbreviated transcription (Latin):
se raꝑet ferrũ: assurrexisse popło simu¬
lacrũ. ⁊ in atre pend̾e uideret᷑. Et ne hoc
lapsqͣ ꝓpero ꝓderetur ministri fallatie
pi discedat ad ꝓpria. S ⁊ multa alia
decipiendi eausa. aueterib in loco fue¬
rant constructa: que nc̃ longũ ẽ. enu¬
merare ꝑsingula. uerũ ut dicere ceꝑa¬
mus rescͥpto recitato. parati quidam
erant nr̃oꝵ popł: ad subu̾tendum er¬
roris auctorẽ. ꝑsuasio tñquedã ab ip̃is
gentilib fuerat disꝑsa: qd̾ si humana
manus simulachrũ illud contigiss ⁊
t̾ra dehiscens ilico solueretur in chaos:
celumq repente rueret inp̃ceps. Que res
paululũ stuporeꝰ pͣopłis dabat. Cum ecre
munitus: correptã bipennẽ insurgens
omni nisu maxille ueteratoris illidit.
Clamor atcollitur utroꝵiq popłoꝵ: neq
tam̃ aut celũ ruit. aut t̾ra dehiscit Inde
iterũ atq it̾m repetens: putris ligni fu¬
mosum geniũ cadit. Qd̃q deiectum: ig¬

Expanded text:
se raperet ferrum, assurexisse populo simuse raperet ferrum, assurexisse populo simulachrum, et in aere pendere videretur. Et ne hoc lapsu 295 propero proderetur, ministri fallaciaepi, discedat ad propria. Sed et multa alia decipiendi caussa a veteribus in loco fuerant constructa, quae nunc longum est enumerare per singula. Verum ut dicere coeperamus, Rescripto recitato, parati quidem erant nostrorum populi ad subvertendum erroris auctorem: persuasio tamen quaedam ab ipsis Gentilibus fuerat dispersa, quod si humana manus simulachrum illud contigisset, terra dehiscens illico solveretur in chaos, caelumque repente rueret in praeceps. Quae res paululum stuporem quendam populis dabat. Cum ecce munitus, correptam bipennem, insurgens omni nisu, maxillae veteratoris inlidit. Clamor attollitur utrorumque populorum: neque tamen aut caelum ruit, aut terra desedit. Inde iterum atque iterum 296 repetens, putris ligni fumosum genium caedit: quo dejecto, ig
Abbreviated transcription (Latin):
monstrũ: ex omnib generib metalloꝵ¬
lignoꝵq compositaĩ ferebatur. Int̾iores
delubri parietes lãminis pͥmo aureis.
Fr̾ant etiam quedã adstuporem ad mi¬
rationẽq uidentiũ dolis ⁊ arte compo¬
sita. fenestra ꝑexigua ab ortusolis ita
erat aptata: ut die qua institutũ fuerat.¬
simulachrum solis ad seraꝑim salutã¬
porib ingrediente simulachro. radius
solis per eandem fenestram directus
os ⁊ labra serapis illustraret: ita ut in¬
spectante popło. ofcło saluitatus serapis
uideret᷑ a sole. Erat ⁊ aliud genꝰ fraudis
huiꝰmodi. Natura lapidis magnetis
huiꝰ uͥtutis eẽ ꝑhibettr: ut ad se rapiat¬
⁊ attrahat ferrum. Signũ solis ad hoc
ip̃m. exferro subtilissimo. manu arcifi¬
cis fuerat fabricatũ: ut lapis cuiꝰ natu¬
ram ferrũ attrhaere diximꝰ. desuꝑ illaq̃¬
arib fixum cũ temꝑate sub ipso ad librã
fuiss positũ. simulachrũ ui nat᷑ali ad

Expanded text:
monstrum ex omnibus generibus metallomonstrum ex omnibus generibus metallolignorumque compositum ferebatur. Interiores delubri parietes laminis primo aureis vErant etiam quaedam ad stuporem admirationemque videntium, dolis et arte composita. Fenestra perexigua ab ortu solis ita erat aptata, ut die qua fuerat institutum simulachrum Solis ad Serapin salutanservatis, ingrediente simulachro radius solis per eandem fenestram directus, os et labra Serapis illustraret, ita ut inspectante populo, osculo salutatus Serapis videretur a Sole. Erat et aliud fraudis genus hujusmodi: Natura lapidis Magnetis hujus virtutis esse perhibetur, ut ad se rapiat et attrahat ferrum. Signum Solis ad hoc ipsum ex ferro subtilissimo manu artificis fuerat fabricatum, ut lapis, cujus naturam ferrum ad se trahere diximus, desuper in laquearibus fixus, cum temperate sub ipso radio ad libram fuisset positum simulachrum, et vi naturali ad
Abbreviated transcription (Latin):
a lexandriam templũ auditum
quidem omnib puto: plerisq uͦ etiam
notum. Locus ẽ non natura s manu
⁊ constructione ꝑcentũ aut eo ampliꝰ
gradus in sublime suspensus: quadratis
⁊ ingentib spatiis om̃i exparte distentꝰ.
Cuncta uͦ quo ad summũ pauim̃torũ.
euadatur: oꝑ e  fornice s constructa. Que
ĩmissis desuꝑliminarib ⁊ occultis aditi¬
b inuicem in semet ipsis distinctis: usũ
diu̾siᷤᷤ minist̾iis ⁊ clãdestinis officiis exi¬
bebant Iam uero insuꝑiorib extrema
tocius ambitus spacia. occupant exedre.
ũ sneyon iec̃. id ẽ. qui se castificant com¬
manere soliti erant. Porticus quoq post
hec: omnem ambitũ quadratis ordinib
distincte. in tͥnsecus circũbant. In medio to¬
tius spacii. edes erat p̃ciosis edita colũnis:
⁊ marmoris saxo extͥnsecus ample mag¬
nifices constructa. In hac simula crhum
serapis ita erat uastũ: ut dextera unũ
parietem. alt̾m leua ꝑstͥngeret. Quod

Expanded text:
Alexandriam templum auditum quidem omnibus puto, plerisque vero etiam notum. Locus est non natura, sed manu et constructione per centum, aut eo amplius gradus, in sublime suspensus, quadratis et ingentibus spatiis omni ex parte distentus: cuncta vero, quo ad summum pavimentorum evadatur, opere 294 forniceo constructa, quae immensis desuper luminaribus, et occultis adytibus invicem in semet distinctis, usum diversis ministeriis et clandestinis officiis exhibebant. Jam vero in superioribus extrema totius ambitus spatia occupant exedrae nt ἀγνεύοντας, id est, qui se castificant, commanere soliti erant. Porticus quoque post haec omnem ambitum quadratis ordinibus distinctae intrinsecus circumibant. In medio totius spatii aedes erat, pretiosis edita columnis et marmoris saxo ex trinsecus ample magnificeque constructa. In hac simulachrum Serapis ita erat vastum, ut dextra unum parietem, alterum leva perstringeret: quod
Abbreviated transcription (Latin):
liberis suis dño supplicaret. Ita non solum
meritis suis ac religione matris: s ⁊ int̾ces¬
sione sc̃oꝵ comiñdabilem se fieri deo gesti¬
ebat. Sane qm̃ tanti uiri antonii fecimꝰ
m̃tionem: de u̾tutib eiꝰ atq institutis ⁊
sobrietate m̃tis ut in solitudine uitam degẽs
usus solũmͦ consortio fuerit bestiarũ. ⁊ de
demonib crebro agens triumphos. placue¬
rat deo supra cunctos mortales: utq institu¬
tionis sue p̃clara usq in hodiernũ mona¬
chis exemptũ reliquit uolentẽ me aliqͤa
exponere. ille libellus exclusit. qui ab atha¬
nasio scͥptus. etiam latino sennone editus
ẽ Opt̃ qd̾ no omissis his que ab aliis iam
dicta sunt: ea memorabimꝰ quae quãuis¬
gestoꝵ contineãt fidem. abhis tñ qui lon¬
ge positi st̃. obscurior fama subtraxit.¬

Expanded text:
liberis Domino supplicaret. Ita non solum liberis Domino supplicaret. Ita non solum meritis suis, ac religione matris, sed et intercessione sanctorum commendabilem se Deo fieri gestiebat. Sane quoniam tanti viri Antonii fecimus mentionem, de virtutibus ejus atque institutis, et sobrietate mentis, ut in solitudine vitam degens, usus solummodo consortio fuerit bestiarum, et de daemonibus crebros agens triumphos, placuerit Deo supra cunctos mortales, utque institutionis suae praeclara usque in hodiernum monachis exempla reliquerit, volentem me aliqua exponere ille libellus exclusit, qui ab Athanasio scriptus, etiam Latino sermone editus est. Propter quod nos, omissis his quae ab aliis jam dicta sunt, ea memorabimus, quae quamvisgestorum contineat fides, ab his tamen qui longe positi sunt, obscurior fama subtraxit.