comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in orreũ. eirania alligabunt. & mittent inignem.
Sic et foenũ tectorũ expurgatur. et quic quid
inde euellitur inignẽ mittitur. Qii et priusquã
euellatur aruit. non inde implet messor manus.
Sequitur enim. et dicit. Non repleuit manũ
suã messor. et sinũ suũ qui manipulos collegit.
Messores autẽ angeli sunt : dñs dicit. Et non dixer̃¬
transeuntes uiã benedictio dñi suꝑuos. benedici¬
mus uos in nomine dñi. Nostis enĩ fr̃s. quando
transitur per operantes .ẽ. consuetudo. ut dicatur
illis. benedictio dñi suꝑuos. Et magis ista consuetu
do erat ingente iudeorũ: Nemo transiebat.
etuidebat aliquos facere aliquid opus magro. uel
in uinea. uel inmesse. uel aliquid eius modi. non li¬
cebat transire sine benedictione. Alii sunt qui
minipulos colligunt. alisent transeuntes uum.
Qui mampolos collgunt. non deilles replent minus
quia non colligitur ad orteũ foenũ tectorũ. Quisunt

Expanded text:
in horreum, et zizania alligabunt, et mittent in ignem. in horreum, et zizania alligabunt, et mittent in ignem. Sic et fenum tectorum expurgatur, et quidquid inde evellitur, in ignem mittitur; quia et priusquam evelleretur aruit. Non inde implet messor manus. Sequitur enim et dicit: «Non replevit manum suam messor, et sinum suum qui manipulos colligit. Messores autem Angeli sunt» , Dominus dicit. 13. «vertranseuntes viam, Benedictio Domini super vos; benediximus vos in nomine Domini.» Nostis enim, fratres, quando transitur per operantes, est consuetudo ut dicatur illis, «Benedictio Domini super vos.» Et magis ista consuetdo erat in gente Judaeorum. Nemo transibat, et videbat aliquod opus in agro, vel in vinea, vel in messe, vel aliquid ejusmodi, non licebat transire sine benedictimanipulos colligunt, alii sunt transeuntes viam. Qui manipulos colligunt, non de illis replent manus; quia non colligitur ad horreum fenum tectorum. Qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
confundantur. & auertantur retrorsũ. om̃s quiodert̃
syon. Quioderunt syon: oderunt ecclesiã. Sion. eccła
est. Et quuntrat inecdesiã fictȩ. oderunt ecclãm.
Quinolunt obseruare uerbũ dĩ:oderunt ecclãm.¬
& dicit  fiant sicut foenũ tectorũ : quod priusquã
euellatur aruit. F oenũ tectorũ. herba est quinas¬
citur intectis. insolario tegulato: In alto indetur.
& radicẽ non habet. Quanto melius humilius nas¬
ceretur & lactius uiresceret: modo nascitur alti¬
us ad celeriorẽ ariditatẽ. Nondũ diuulsum
est. & aruit. Nondũ punitisunt iniudicio dĩ.
&im non habent sucũ uiriditatis. Actendite
opera ipsorũ et uidete quia aruerunt. seduiuun.
et hic sunt. Nondũ ergo auulsi sunt. Aruerunt
sed nondũ auulsi sunt. Factisunt sicut foenĩ tec¬
torũ. quod priusquã euellatur aruit. Etuenient
messores sed nondeillis implent mamipulos. Uen¬
turi sunt enim messores. et collecturi sunt triticũ

Expanded text:
Confundantur, et avertantur retrorsum, omnes qui oderunt Confundantur, et avertantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion.» Qui oderunt Sion, oderunt Ecclesiam: Sion Ecclesia est. Et qui intrant in Ecclesiam ficte, oderunt Ecclesiam. Qui nolunt observare verbum Dei, oderunt EcclesiaSequitur, «Fiant sicut fenum tectorum, quod prius quam evellatur aruit.» Fenum tectorum herba est quae nascitur in tectis, in solario integulato. In alto videtur, et radicem non habet. Quanto melius humilius nasceretur, et laetius viresceret? Modo nascitur altius ad celeriorem ariditatem. Nondum evulsum est, et aruit: nondum finiti sunt in judicio Dei, et jam non habent succum viriditatis. Attendite opera ipsorum, et videte quia aruerunt. Sed vivunt, et hic sunt: nondum ergo avulsi sunt: Aruerunt, sed nondum avulsi sunt: facti sunt «sicut fenum tectorum, quod prius quam evellatur aruit.» 12. Et venient messores, sed non de illis implent manipulos. Venturi sunt enim messores, et collecturi sunt triticum
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ: superbis ad uersus dm̃ quia te facis extra cul¬
pan: dm̃ inculpũ: & tantũ erexisti ceritcẽ et cucur¬
risti contra dm̃. sicut scriptum.c̃. iniob dicebat de
impio peccatore. cutrens aduersus dm̃ in crassa ceruice
scuti: sui  Et ibi ceruicẽ nominauit. Quia sicte erigis.
et nonelidis oculos ad terrã et tondis pectus. et dicis.
Dñe propitius esto mihi peccatori. sed uctasce deme¬
ritis cuis. etuis mecũ inquid ds uidicio contendere.
intrare mecũ iniudicio. cum debeas inreatu tuo satis¬
facere dõ. et clamare adillũ qued clamatur in alio psal¬
mo siiquitates obseruaueris dñe. dñe quissustinebit.
clamare adillũ. quod clamatur in alio psalmo. ego
dixi dñe miferere mei. sana animã meã qm̃ peceaui
tibi. Qm̃ haec nonuis dicere. sediustificas facta tiu.
ad uersus sermonẽ dĩ. uenit inte quod sequit᷑ scrip¬
tura et dicit. Dñs iustus concidet ceruices peccatorũ.

Expanded text:
tuum, et superbis adversus Deum, quia te facis extra culpam, et Deum in culpa, et tantum erexisti cervicem tuam, et cucurristi contra Deum, sicut scriptum est in Job dicebat de impio peccatore, «Currens adversus Deum in crassa cervice scuti sui» ; et ibi cervicem nominavit; quia sic te erigis, et non elidis oculos ad terram, et tundis pectus, et dicis, «Domine, propitius esto mihi peccatori;» sed jactas te de meritis tuis, et vis mecum, inquit Deus, judicio contendere , intrare mecum ad judicium; cum debeas in reatu tuo satisfacere Deo, et clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit» ? clamare ad illum, quod clamatur in alio psalmo, «Ego dixi: Domine, miserere mei, sana animam meam, quia peccavi tibi» : quoniam haec non vis dicere, sed justificas facta tua adversus sermonem Dei; venit in te quod sequitur Scriptura, et dicit, «Dominus justus concidet cervices peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
influctibus. & euasit ad siccũ. Aliquando insolo
abraham eecclesia erat. & quanta pertulerit noui¬
mus ab iniquis. In solo filio fr̃ĩs eius loth & indomo
eius in sodomis ecclesia erat : et pertulit sodomorũ
iniquitates et peruersitates. quousq ds̃ eũ de medio
eorũ liberauit. Coepit . eẽ et inpopulo isrł ecclesia.
pertulit pharaonẽ & aegyptios. Coepit et inipsa
eccła id ẽ. in populo isrł. numerus scorũ. Moẏses

Expanded text:
in fluctibus, et evasit ad siccum . Aliquando in solo in fluctibus, et evasit ad siccum . Aliquando in solo Abraham Ecclesia erat, et quanta pertulit ab iniquis, novimus. In solo filio fratris ejus Lot, et in domo ejus in Sodomis Ecclesia erat, et pertulit Sodomorum iniquitates et perversitates, quousque Deus eum de medio ipsorum liberavit . Coepit esse et in populo Israel Ecclesia; pertulit Pharaonem et Aegyptios. Coepit et in ipsa Ecclesia, id est in populo Israel, numerus es
Abbreviated transcription (Latin):
ad cantũ. sic qui saltat ad p̃ceptũ dĩ. operibus ob¬
temperant sono. Ideo qui noluerunt hoc facere
quid illis dicit dñs ineuangelio: cantauimꝰ uobis
et non saltastis. Planximus & non luxistis. Cantet
ergo credimꝰ indĩ miscđia : quia erunt dequibus
nos consoletur. Nam qut pertinaces sunt ꝑseue¬
rantes in malitia : quã is audiant uerbũ dĩ: scan¬
dalis cotidie turbant ecclesiã. De talibus dicit iste
psalmus. Sic enim coepit.¬
De re exeyotiauenunt me aruentute mea
Ecolesia loquitur de his quostolerat
Tamquã diceret᷑. Numquid modo: olim
.ẽ. ecclesia : Ex quo uocantur sõi : ẽ. ecclosia in
torra. Aliquando insolo abel ecclesia erat : expug¬
natus .ẽ. a fratre malo. & perdito caim. Aliquando
insolo enoc ecclesia erat. et tranlatus . ẽ. ab iniquis.
Aliquando insola domonoȩ ecclesia erat. & ꝑtulit
om̃s qui diluuio perierunt. & sola arca natauit

Expanded text:
ad cantum; sic qui saltant ad praeceptum Dei, operibus obad cantum; sic qui saltant ad praeceptum Dei, operibus obtemperant sono. Ideo qui noluerunt hoc facere, quid illis Dominus dicit in Evangelio? «Cantavimus vobis, et non saltastis; planximus, et non lamentastis» . Cantet ergo; credimus in Dei misericordiam, quia erunt de quibus nos consoletur. Nam qui pertinaces sunt, perseverantes in malitia, quamvis audiant verbum Dei, scandalis quotidie perturbant Ecclesiam. De talibus dicit iste psalmus; sic enim coepitepe expugnaverunt me a juventute mea.» Ecclesia loquitur de his quos tolerat, et tanquam diceretur, Numquid modo? Olim est Ecclesia; ex quo vocantur sancti, est Ecclesia in terra. Aliquando in solo Abel Ecclesia erat, et expugnatus est a fratre malo et perdito Cain . Aliquando in solo Enoch Ecclesia erat, et translatus est ab iniquis . Aliquando in sola domo Noe Ecclesia erat, et pertulit omnes qui diluvio perierunt, et sola arca natavit
Abbreviated transcription (Latin):
& si germinet & conetur in auras surgere. offocat᷑
tamen multitudine spinarũ. Tales autẽ sunt qui
uerbũ dĩ conteminunt ficut uia. aut quia adhoram
gaudent & facta tribulatione siout abaestu solis
arescunt. aut qui cogitationibus et curis et sollicitu¬
dine huius mundi: tamquã spinis auaritiae offecant
quod millis coeperat germinare. Est autẽ etiam
torra bona. quo semen cũ ceciderit : afferet fructũ
aliud tricessimũ : altud sexagesimũ aliud centesimũ
Siue parũ siue multũ : om̃s in horreo erunt. Sunt
ergo tales & propt̃ hos loquimur. Propt᷑ hos loquit᷑
scriptura propt̃̾ hos non tacet euangeliũ. Sedotilli
audiant. neforte aliud sint hodie aliud eras : Ne
forte audiendo mutentur : aut areuiam: aut lapi¬
des purgent: aut spmas euellant Dicat sp̃s dĩ dicat
nobis. Cantet nobis. siue uelimis saltare siue nolimꝰ
cantet ipse. Sicut enim qui saltat membra mouet

Expanded text:
etsi germinet et conetur in auras surgere, offocatur etsi germinet et conetur in auras surgere, offocatur tamen multitudine spinarum. Tales autem sunt qui verbum Dei contemnunt sicut via, aut qui ad horam gaudent, et facta tribulatione, sicut aestu solis, arescunt; aut qui cogitationibus et curis et sollicitudine hujus mundi, tanquam spinis avaritiae offocant quod in illis coeperat germinare. Est autem etiam terra bona, quo semen cum ceciderit, affert fructum, aliud tricenum, aliud sexagenum, aliud centenum : sive parum, sive multum, omnes in horreo erunt. Sunt ergo tales, et propter hos loquimur. Propter hos loquitur Scriptura, propter hos non tacet Evangelium. Sed et illi audiant, ne forte aliud sint hodie, aliud cras; ne forte mutentur audiendo, aut arent viam, aut lapides purgent, aut spinas evellant. Dicat Spiritus Dei, dicat nobis, cantet nobis; sive velimus saltare, sive nolimus, cantet ipse. Sicut enim qui saltat, membra movet
Abbreviated transcription (Latin):
salans euem cantamos BRexis est. Seo
sicut scriptum. ẽ. in euangelio de racheo fea¬
tura breuis. sodmagnus in opere. sicut sorip¬
tum ẽ. de illa uidua quae duo minuta mist
ingarofilactũ. breuis pecgͥunia sed magna caritas. sic
iste psalmus si uerba numeres breuis. ẽ. Sisententiuas
appendas. magnus ẽ. Nonergo nos poterit diutius
usq ad fastidiũ detinere. Quare. aduertat pruden¬
tia ur̃a. et ad sit intentio xp̃iana. Sonet uerbũ di
uolentibus : nolentibus. eportune in portime: inuent
sibi locũ. inuenit corda ubi requiescat. Inuenit ter¬
rã ubi germinet. & fructũ ferat. Nam quia multi
mali sunt et iniqui quos portat ecclesia usq infinẽ
manifestũ est. Ethii sunt quibus uerbũ dĩ siꝑfluũ
est. A ut si millos cadit: quomodo sem̃ inuia conoul¬
catur & a uolatilibus colligitur. aut si meos cadit
quomodo semen inpotraosa loca ubi non habet ter¬
ram multã. statim exiget calefacto sole arescit
quia non habebat radicẽ. Aut sicut in spinas. quod

Expanded text:
salmus quem cantavimus, brevis est: sed sicut scriptum est in Evangelio de Zacchaeo, statura brevis, et magnus in opere ; sicut scriptum est de illa vidua quae duo minuta misit in gazophylacium, brevis pecunia, sed magna charitas : sic et iste psalmus, si verba numeres, brevis est; si sententias appendas, magnus est. Non ergo nos poterit diutius usque ad fastidium detinere. Quare? Advertat prudentia vestra, et adsit intentio christiana: sonet verbum Dei volentibus, nolentibus, opportune, importune. Invenit sibi locum, invenit corda ubi requiescat, invenit terram ubi germinet et fructum ferat. Nam quia multi mali sunt et iniqui quos portat Ecclesia usque in finem, manifestum est: et hi sunt quibus verbum Dei superfluum est; et aut sic in illos cadit, quomodo semen in via conculcatur, et a volatilibus colligitur; aut sic in eos cadit, quomodo semen in petrosa loca, ubi non habet terram multam, statim exit, et calefacto sole arescit, quia non habet radicem; aut sicut inter spinas, quod
Abbreviated transcription (Latin):
auiuentute mea. Dicat uero isrł. sepe expugnauer̃
me auiuentute mea. Dicat illud. non illud timeat.
Quo enĩ ualet. quod cũ dixiss& sepe expugnauert̃
me. addit auiuentute mea: iammodo ecolesiae
senectus expugnatur. Sed nontimeat. dicat. sepe
expugnauerunt me auiuentute mea. Numquid
ideo non peruenit ad senectutẽ. quia noncessauert̃
illi expugnando.  Numquid delere potuerunt &¬
dicat uero isrł. et consoletur se isrł. consoletur se
ipsa ecclesia de preteritis exemplis & dicat. sepe
expugnaueruntme aiuuentute. Quare expug¬

Expanded text:
a juventute mea. Dicat vero» «Israel, Saepe expugnaverunt a juventute mea. Dicat vero» «Israel, Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Dicat illud, non illud timeat. Quo enim valet, quod cum dixisset, «Saepe expugnaverunt me,» addidit, «a juventute mea?» Jam modo Ecclesiae senectus expugnatur, sed non timeat: dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Numquid ideo non pervenit ad senectutem, quia non cessaverunt illi expugnando? numquid delere potuerunt? «Dicat vero Israel;» et consoletur se Israel, consoletur se ipsa Ecclesia de praeteritis exemplis, et dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.»
Abbreviated transcription (Latin):
euangeliũ. Dix̃ inpsalmis. Ad nuntiaui et locuttis
sũ multiplicati sunt suꝑ numerũ. Qiid .ẽ. suꝑ nu¬
merũ : non solũ illi quicrediderunt. qui ꝑtinent
adnumerũ sc̃orũ. sed et suꝑ numerũ intrarunt.
multi iusti. sed plures iniqui. & portulerunt iusti
imquos. Quando : in ȩccłã. Numquid modo solũ:
exquo enumerat. ex quo commemorat : ĩdeo nemi¬
raretut modo ecclesia. uel nequisquã miraretur
ri adista fili. sepe expugnauerunt me auiuentute
mea. Magnus affectus. sic coepisse psalmũ. Sepe
expugnauerunt me auiuentute mea. Quasi aliquid
im loquebatur. Uidetur enim non coepisso. sed res¬
pondisse. Respondit autẽ. Quibus : cogitantibus
& dicentibus. Quanta mala perferimꝰ. quanta scanda¬
la: contreme scunt cotidie. quando iniqui intrant
ecclesiã et portamus eos. Respondeat eccła deqͥb dã
id est defortiore uoce. Respondeat quaerelis infir¬
morũ. & confirment firmi in firmos. & grandes par¬
uulos et dicat ecclȩsia. Sepe expugnauorunt me

Expanded text:
tus sum, multipliplicati sunt super numerum» . Quid est, «super numerum?» Non solum illi crediderunt qui pertinent ad numerum sanctorum; sed et «super numerum» intrarunt: multi justi, sed et plures iniqui; et pertulerunt justi iniquos. Quando? In Ecclesia. Numquid modo solum, ex quo enumerat, ex quo commemorat? Ideo ne miraretur modo Ecclesia, vel ne quisquam miraretur ri ad ista, fili; «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 3. Magnus affectus sic coepisse Psalmum: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Quasi aliquid jam loquebatur: videtur enim non coepisse, sed respondisse. Respondit autem, quibus? Cogitantibus et dicentibus: Quanta mala perferimus, quanta scandala crebrescunt quotidie, quando iniqui intrant in Ecclesiam et portamus eos? Respondeat autem Ecclesia de quibusdam, id est, de fortiorum voce respondeat querelis infirmorum, et confirment firmi infirmos, et grandes parvulos, et dicat Ecclesia, «Saepe expugnaverunt me
Abbreviated transcription (Latin):
ni̾nt : qui ethic pacifioi fuerint: Illi sunt & hie pa
cifici. qui circumeunt mensã dñi: tamquã nouellatio
oliuarũ . ut nonsit sterilis arbor : Qualis fit illa ficril¬
nea ubi fructũ non inuenit esuriens dñs & uidetis
quid ei contigerit. Folia sola habebat. fructũ non
habebat. Sic sunt qui uerba habent. & facta non ha¬

Expanded text:
niunt qui et hic pacifici fuerint. Illi sunt et hic paniunt qui et hic pacifici fuerint. Illi sunt et hic pacifici, qui et ibi; qui circumeunt mensam Domini tanquam novellatio olivarum, ut non sit sterilis arbor, qualis fuit illa ficulnea ubi fructum non invenit esuriens Dominus. Et videtis quid ei contigerit. Folia sola habebat, fructum non habebat : sic sunt qui verba habent, et facta non ha
Abbreviated transcription (Latin):
homines. infidã in stabilẽ. mutabilẽ in certã Nec
pax talis. qualẽ secũ habet ipse imus homo. Dreimus
enĩ quia et secũ pugnat homo: usquequo domot om̃s
eupiditates: adhuc pugnat. Qualis ergo pax: quã oculꝰ
nonuidit nec auris audiuit: qualis pax: de hnieru salẽ.
quia herusilẽ interpretitur uisio pacis. Siergo benedicat
te dñs eoxion etiudeas bona quȩsunt hierusalẽ : etideas
omnes dies uitȩ tiae. et uideas non filios tuostantũ sed
filios filiorũ tuoru: quidẽ filios tuos: õpera tua quae hic
agis. Qui sunt filu filiorũ : fructus operũ tuorũ ładis
elemosinas. filii tui sunt. Propt̃ elemosinas accipis uitam
aetornã. fili filiorũ tuorũ sunt. Videas filios filiorum
tuorũ. & erit quod sequitur quo concludit. pax super
isrł. Haec pax uobis p̃dicatur anobis. ipsa amat᷑ anobis
ipsa ut ametur auobis optamus. Ad illam pacẽ perue¬

Expanded text:
homines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec homines, infidam, instabilem, mutabilem, incertam; nec pax talis qualem secum habet ipse unus homo. Diximus enim quia et secum pugnat homo; usquequo domet omnes cupiditates, adhuc pugnat. Qualis ergo pax? Quam «oculus non vidit, nec auris audivit.» Qualis pax? De Jerusalem, quia Jerusalem interpretatur, Visio pacis. Sic ergo «benedicat te Dominus ex Sion; et videas bona quae sunt Jerusalem,» et videas «omnes dies vitae tuae. Et videas,» non filios tuos tantum, sed «filios filiorum tuorum.» Quid est, filios tuos? Opera tua quae hic agis. Qui sunt filii filiorum? Fructus operum tuorum. Facis eleemosynas, filii tui sunt: propter eleemosynas accipis vitam aeternam, filii filiorum tuorum sunt. «Videas filios filiorum tuorum;» et erit quod sequitur, quo concluditur, «Pax super Israel.» Haec pax vobis praedicatur a nobis, ipsa amatur a nobis, ipsa ut a vobis ametur, optamus. Ad illam pacem perve
Abbreviated transcription (Latin):
urã. propt̃ sp̃m quibabitat inuobis. Cũ ergo utiuficati
fuerint menibra nr̃a mortalia. iam nihil resi fat
spiritui nr̃o. Non fames erit. non sitis erit quia de
corruptione corporis ista nascuntur. Idco reficis. qr
aliquid deficit. Concupiscentiae delectationũ car¬
naliũ. contranos pugnant. Mortẽ portamus. in¬
firmitatẽ corporis. Sed cum mors ipsa conuersa fuerit
in illã commutabilitatẽ : et corriptibile hoc induerit
in corruptionẽ & mortale hoc induerit in mortalita¬
tẽ. Quid audiet tuno mors ubi est mors conten¬
tio tua. ubiest mors aculeus cuus: & forte moritur
& dicetur. Restant aliqui in imici: non sequitur
nouissima inumca: cumhaeo destructa fuerit. in mor¬
talitas succedet̃. Sinullus erit inimicus. quasi rouis¬
sima destruetur mors. Bonũ nrm cui suspiramus pex
erit. Ecce bonũ fr̃s. magnũ bonũ pax uocatur
Quȩrebatis quid uocaretur. aurũ . ẽ. argentũ : anfun¬
dus unuestis pͥax ẽ Non pax qualẽ interse habent

Expanded text:
um ejus qui habitat in vobis» . Cum ergo vivificata fuerint membra nostra mortalia, jam nihil resistet spiritui nostro. Non fames erit, non sitis erit, quia de corruptione corporis ista nascuntur. Ideo reficis, quia a te aliquid deficit. Concupiscentiae delectationum carnalium contra nos pugnant. Mortem portamus infirmitate corporis: sed cum mors ipsa conversa fuerit in illam incommutabilitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem, quid audiet tunc mors? «Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus?» Et forte moritur, et dicetur: Restant aliqui inimici? Non; sequitur «novissima inimica mors.» Cum haec destructa fuerit, immortalitas succedet. Si nullus erit inimicus, quasi «novissima destruetur mors» . Bonum nostrum cui suspiramus, pax erit. Ecce bonum, fratres, magnum bonum pax vocatur. Quaerebatis quid vocaretur: Aurum est, argentum est, an fundus, an vestis? Pax est: non pax qualem inter se habent
Abbreviated transcription (Latin):
trabantur. Etgo fr̃s. felix martyr. etuere felre
et nomeͥn᷑ & corona cuius hodie dies. ẽ. contempsit
mundũ anforte quia timebat dñm. inde erat felix.
inde beatus. quia uxor eius tamquã uinea fertilis
erat in terra. & filii eius circumdederant mensam
eius: omnia ista perfecte habet. sed incorpore
illius quihic describitur. & quia sic illȩ intellexit.
contempsit presentia. ut acciperet futura. Noueri¬
tis autẽ fr̃s: non cũ passũ mortẽ quã alii martyres
passi sunt. Confessus enĩ dilatus. ẽ. ad tormenta.
Alio die inuentũ ẽ. corpus ex animȩ. Clauserant
eni illi carcerẽ corpori. non sp̃ui. Quẽ illic parabant
torquere cartufices. absentẽ inuenerunt. ꝑdider̃
seuitiã suam. Lacebat ex animis sine sensu illis ne
torqueretur : cum sensu apud dm̃ ut coronaretur.

Expanded text:
trabantur. 6. Ergo, fratres, Felix martyr et vere felix trabantur. 6. Ergo, fratres, Felix martyr et vere felix et nomine et corona, cujus hodie dies est, contempsit mundum. An forte quia timebat Dominum, inde erat felix, inde erat beatus, quia uxor ejus tanquam vinea fertilis erat in terra, et filii ejus circumdederant mensam ejus? Omnia ista perfecte habet, sed in corpore illius qui hic describitur: et quia sic ille intellexit, contempsit praesentia, ut acciperet futura. Noveritis autem, fratres, non eum passum mortem, quam alii martyres passi sunt. Coalio die inventum est corpus ejus exanime. Clauserant enim illi carcerem corpori, non spiritui: quem illic parabant torquere carnifices absentem invenerunt: perdiderunt saeviliam suam. Jacebat exanimis, sine sensu, illis ne torqueretur; cum sensu apud Dominum, ut coronaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ipso quod erant ad tempus infelices: putabant᷑
magis infelices quã erant. Quid enim dicit
apostolus : quasi tristes. semper autẽ gaudentes.
Quare semꝑ. ethic & ibi. prorsus ethic & ibi
hic enim unde gaudenus: despe. Ibi unde gaude¬
bimus: dere. Magnũ gaudiũ habet spes gau¬
dentis. Et si spe gaudentes. uide quid sequitur.
Intribulatione patientes. Martyres ergo
ideo intribulatione pacientes eraat: quia spe
gaudebant. Sed quia nandũ erat illud quod
promittitur: quid dicit apłs. spes autẽ quȩ
uidetur : non .ẽ. spes. Siautẽ quod non uidemꝰ
speramus. perpatientiã expectamus. Ecce
quare martyres omnia pertulerunt: Quia quod ñ
uidebant. perpacientiã expectabant. Illi qui eos
occidebant. quȩ uidebant amabant. Illi qui¬
occidelantur. ad ea quae non uidebant suspirabant. &
ea quę non uidebant ad prehendere festinabant.
& quod tardius occidebantur. moras sibi fieri arbi¬

Expanded text:
ipso quod erant ad tempus infelices, putabantur ipso quod erant ad tempus infelices, putabantur magis infelices quam erant. Quid enim dicit Apostolus? «Quasi tristes, semper autem gaudentes» . Quare, «semper?» Et hic et ibi: prorsus et hic et ibi. Hic enim unde gaudemus? De spe. Ibi unde gaudebimus? De re. Magnum gaudium habet spes gaudentis. Et si «spe gaudentes,» videte quid sequitur: «In tribulatione patientes» . Martyres ergo in tribulatione patientes erant, quia spe gaudebant. Sed quia nondum erat illud quod promittitur, quid dicit Apostolus? «Spes enim quae videtur, non est spes: si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus» . Ecce quare omnia martyres pertulerunt, quia quod non videbant, per patientiam exspectabant. Illi qui eos occidebant, quae videbant amabant: illi quioccidebantur, ad ea quae non videbant suspirabant, et ea quae non videbant, apprehendere festinabant; et quod tardius occidebantur, moras sibi fieri arbi
Abbreviated transcription (Latin):
ambulant inuiis eius modo quare labores fruc¬
tuũ tuorũ manducabis. & non manducabitis.
et quare labores fructuũ tuorũ etnon labores
fructuũ ur̃orũ  tam in proximo oblitus. ẽ. quia
pluribus loquebatur. Sed suã excussisti quid tibi
respondit : cumplures xp̃ianos apello : in uno xp̃o.
unũ intelligo. Plures ergo estis. et unus estis.
Plures sumus: etunuꝰ sumus. Quomodo plures sumꝰ
& unus sumusꝰ quia illi inheremus cuius membra
sumus. & quorũ caput incaelo .ẽ. ut membra sequãt᷑:
Ipse ergo describat iam: quia manifestũ. ẽ. quẽ
describat. Sic patebunt omnia quȩ secuntur.
Tantũ uos timete dñm. & ambulate inuus eius.
et nolite zelare eos quinon ambulant inuiis eius.
quando illos uideritis. eẽ. felices infeliciter Sȩculi
enim homines infeliciter felices sunt: Martyres
autẽ : feliciter infelices erant. Erant enim ad
tempus infelices: sed in aet̾nũ felices. Et in eo

Expanded text:
ambulant in viis ejus:» modo quare, «Labores frucambulant in viis ejus:» modo quare, «Labores fructuum tuorum manducabis;» et non, manducabitis? et quare, «Labores fructuum tuorum;» et non, Labores fructuum vestrorum? Tam in proximo oblitus est quia pluribus loquebatur? Sed si jam excussisti, quid tibi respondit? Cum plures Christianos appello, in uno Christo unum intelligo. Plures ergo estis, et unus estis; plures sumus, et unus sumus. Quomodo plures sumus, et unus sumus? Quia illi inhaeremus cujus membra sumus; et quorum caput in coelo est, ut membra sequantur. 5. Ipse ergo describat jam; quia manifestum est quem describit. Sic patebunt omnia quae sequuntur: tantum vos timete Dominum, et ambulate in viis ejus, et nolite zelare eos qui non ambulant in viis ejus, quando illos videritis esse felices infeliciter. Saeculi enim homines infeliciter felices sunt: martyres autem feliciter infelices erant. Erant enim ad tempus infelices, sed in aeternum felices; et in eo
Abbreviated transcription (Latin):
mus ista uera bona hierusalẽ Sic enĩ dix̃
infine. Et uideas bona quȩ sunt hieru salem.
Si autẽ ista bona terreno oculo attenderis abundan¬
tiã filiorũ. et nepotũ. & fertilitatẽ fecunditatemq
coniugis : non sunt bona illius hierusalẽ. quia bona
ista & interra morientiũ sunt. illa terra uiuentiũ
est. Noli ualde ꝓmagno babere. si habes filios
morituros. et sinon antete certe posttẽ. Uis habe¬
re filios numquã morituros. & tecũ semꝑ uictu¬
turos: esto in illius corpore. dequo dictum est.
Uos autẽ estis corpus xp̃i. et membra. Nam ut
hoc ostenderet & ipse psalmus. quia sic ẽ. obscurꝰ
ut ammoneat pulsari: sic operuit utuelit excuti.
apluribus coepit Beati om̃s quitiment dñm. qui
ambulant inuiis eius. Multis loquitur. Sedqr
ipsi multi unũ sunt inxp̃o. sequitur & singularit᷑
iam dicit. Labores fructuũ tuorũ manducabis.
Superius dixerat. beati om̃s quitiment dñm qͥ

Expanded text:
mus ista vera bona Jerusalem. Sic enim dixit mus ista vera bona Jerusalem. Sic enim dixit in fine: «Et videas bona quae sunt Jerusalem.» Si autem ista bona terreno oculo attenderis, abundantiam filiorum et nepotum, et fertilitatem fecunditatemque conjugis, non sunt bona illius Jerusalem; quia bona ista in terra morientium sunt, illa terra viventium est. Noli valde pro magno habere, si habes filios morituros, etsi non ante te, certe post te. Vis habere filios nunquam morituros, et cum semper victuros? Esto in illius corpore, de quo dictum est, «Vos autem estis corpus Christi et membra.» 4. Nam ut hoc ostenderet et ipse Psalmus, quia sic est obscurus ut admoneat pulsari, sic opertus ut velit excuti, a pluribus coepit: «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Multis loquitur; sed quia ipsi multi unum sunt in Christo, sequitur et singulariter jam dicit, «Labores fructuum tuorum manducabis.» Superius dixerat, «Beati omnes qui timent Dominum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
senẽ. dcrepitũ. mortuũ inlectuꝰ suo. turbȩ filiorũ
etnepotũ Ecce nontimuit dnm. & prolis fecundissi¬
ma domus eius clausit oculos eius Quid adhec dic¬
curi sumus: Nihiil illi potest euenire mali: ut efferat
filios suos uiuus: quando iam mortuus a filus ad sepul¬
chrũ gloriosũ deductus. ẽ: excutiamus ergo ex¬
cutiamus siuolumus. ẽẽ. filii excussorũ. exeat
huc aliquid. Est enim quidã homo. qui sic bene¬
dicitur. Etnemo timet dm̃: nisi qui est inmem¬
bris ipsuis hominis. & multi homines sunt: etunꝰ
unus .ẽ. xp̃c Non ille unus etnos multi: sed
et nos multi: in illo uno. unũ Unus ergo homo
xp̃c caput etcorpus. Quod .ẽ. corpus eius: ex¬
clesia eius. Dicente apostolo qm̃ membra sumꝰ
corporis eius. Etuos autẽ estis corpus xp̃i : et
membra. Intelligamus ergo uocẽ huius hominis.
incuius corpore imus homo sumus. etibi uidebi¬

Expanded text:
senem, decrepitum, mortuum in lecto suo, turbae filiorum senem, decrepitum, mortuum in lecto suo, turbae filiorum et nepotum. Ecce non timuit Dominum, et proles fecundissima domus ejus clausit oculos ejus. Quid ad hoc dicturi sumus? Nihil illi potest evenire mali, ut efferat filios suos vivus, quando jam mortuus a filiis ad sepulcrum gloriosum deductus est. 3. Excutiamus ergo, excutiamus, si volumus esse filii excussorum: exeat huc aliquid. Est enim quidam homo qui sic benedicitur; et nemo timet Dominum, nisi qui est in membris ipsius hominis: et multi homines sunt, et unus unus est Christus: non ille unus et nos multi, sed et nos multi in illo uno unum. Unus ergo homo Christus, caput et corpus. Quod est corpus ejus? Ecclesia ejus, dicente Apostolo, «Quoniam membra sumus corporis ejus» ; et, «Vos autem estis corpus Christi et membra» . Intelligamus ergo vocem hujus hominis, in cujus corpore unus sumus homo; et ibi videbi
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Incipiamus etnos excutere. ut simus et nos filu
in manu potentis tamquã sagatȩ. et iaculatur nos
deprecepto suo incorda hominũ nondũ amantium.
ut percussa sagitis uerborũ dĩ ament. Nam sita
lia illis coeperimus predicare . filii aut fr̃s mei
timete dñm. uthabeatis filios et nepotes. & gaudeat
domus ura non sagittamus ut ametur illa ęterna
hierus alẽ. Remanebunt in amore terrenorũ. & ui¬
dentes ista abundare impiis. & si nobis non audent :
incorde suo dicunt. Quare ille. timet dnm qui
plenã domũ habet filiis et forte alius dicit illi
Adhuc nescis quidilli possit contingere Quid si ef-¬
feret illos qui nontimet dm̃. & ad hoc plures nati
sunt ut maiorẽ dolorẽ deillorũ morte patiatur:
sed sitalia dixeris: respondet tibi & ille. Ego noui
hominẽ. impiũ paganũ sacrilegũ. ad orato rem
idolorũ & forte nouit: Uerũ dicit: nec unum solũ
nouit. nec duos. uel tres: quẽ deduxerunt ad fossa

Expanded text:
Dei. Incipiamus et noDei. Incipiamus et noin manu potentis tanquam sagittae, et jaculabitur nos de praecepto suo in corda hominum nondum amantium, ut percussa sagittis verborum Dei ament. Nam si talia coeperimus illis praedicare: Filii, aut fratres mei, timete Dominum, ut habeatis filios et nepotes, ut gaudeat domus vestra; non sagittamus ut ametur illa aeterna Jerusalem: remanebunt in amore terrenorum, et videntes ista abundare impiis, etsi nobis non audent, in corde suo dicunt, Quare ille qui non timet Deum, plenam domum habet filiis? Et forte alius dicit illi: Adhuc nescis quid illi possit contingere; quid si efferet illos, quia non timet Deum, et ad hoc illi plures nati sunt, ut majorem dolorem de illorum morte patiatur? Sed si talia dixeris, respondebit tibi ille: Ego novi hominem impium, paganum, sacrilegum, adoratorem idolorum et forte novit et verum dicit, nec unum tantum novit, nec duos vel tres, quem deduxerunt ad fossam,
Abbreviated transcription (Latin):
martyres. quanta exitia: quanta tormenta: squa¬
lores carcerũ. triturã catenarũ. saeuitũ ferarũ
ardorẽ flamniarũ. aculeos contumeliarũ. Ista om̃a
passi non essent : nisi nescio quid uiderent quo se
tenderent. quod adhuus sactuli felicitatẽ non ꝑ¬
tinet Turpe . ẽ. autẽ. ut natalicia martẏrũ cele¬
bremus. horũ uidelic& seruorũ di. contennentũ
nundũ istũ propt̃ sempit̾nã felicitatẽ : & acctpiamus
quodhic scriptum. ẽ. propresenti felicitate. Ut cuicũq
forte homini dĩ fideli ciui illius hierusalẽ contin¬
get etiam ducta uxore filios non habere. dicamus
nontimot homo iste dominũ. Nam si timeret dñm
uxor eius tam quã uinea fertilis e& indomo eius.
nonsterilis ut nullũ generaret. Et sitimeret dñm
homo iste. filii ipsius circumdarent mensã ipsius
tamquam arbores oliuarũ. Si enim talia dixerimꝰ.
animales sumus. non percipientes quae sunt sp̃s

Expanded text:
martyres, quanta exitia, quanta tormenta, squamartyres, quanta exitia, quanta tormenta, squalores carcerum, stricturam catenarum, saevitiam ferarum, ardorem flammarum, aculeos contumeliarum! Ista omnia passi essent, nisi nescio quid viderent quo se tenderent, quod ad hujus saeculi felicitatem non pertinet? Turpe est autem ut natalitia martyrum celebremus, horum videlicet servorum Dei contemnentium mundum istum propter sempiternam felicitatem, et accipiamus quod hic scriptum est pro praesenti felicitate, ut cuicumque forte homini Dei fideli, civi illius Jerusalem, contingat etiam ducta uxore filios non habere, dicamus: Non timet homo iste Dominum; nam si timeret Dominum, uxor ejus tanquam vinea fertilis esset in domo ejus, non sterilis, ut nullum generaret; et si timeret Dominum homo iste, filii ipsius circumdarent mensam ipsius, tanquam arbores olivarum. Si enim talia dixerimus, animales sumus, non percipientes quae sunt Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
qui est ante istũ. incurrisse nos inquendã uersum
obscurũ ubi dictum .ẽ. sicut sagittȩ in manu po¬
tentis. sic filii excussorũ. Et cumquȩreremꝰ quisint
filii excussorũ : uisu est nobis suggerente quantũ
credimus dño. filios excussorũ apostolos dictos
filios prophetarũ: Quare: quia prophetȩ inenig¬
matibus locuti sunt: & figuris rerũ tamquã myst¬
riorũ in uolucris: cooperuerunt intellectũ. qui
in tellectus prode̾re non potuit adhomines. nisi in¬
uoluera illa excuterentur. Unde dicti sunt illi
filii excussorũ : quide prophetis ex cussis proferert
Ergo etnos exeutiamus istũ neꝑ in uolucrafallamur
et cangentes quod intus ẽ & nonuidentes: dicamus
forte lignũ pro auro. aut testã pro argento exu¬
tiamus: siuidetur caritati urãe. aderit dñs ut pro¬
cedat quod intus est. Maxime frs mei. quia marts¬
rũ natalicia celebramus. Quanta mala passisunt

Expanded text:
qui est ante istum, incurrisse nos in quemdam versum qui est ante istum, incurrisse nos in quemdam versum obscurum, ubi dictum est, «Sicut sagittae in manu potentis, sic filii excussorum» ; et cum quaereremus qui sint «filii excussorum,» visum esse nobis, suggerente quantum credimus Domino, filios excussorum Apostolos dictos esse, filios Prophetarum: quia Prophetae in aenigmatis locuti sunt, et figuris rerum tanquam mysteriorum involucris cooperuerunt intellectum; qui intellectus prodire non potuit ad homines, nisi involucra illa excuterentur: unde dicti sunt illi «filii excussorum,» qui de Prophetis excussis profecerunt. Ergo et nos excutiamus istum, ne per involucra fallamur, et tangentes quod intus est et non videntes, dicamus forte lignum pro auro, aut testam pro argento. Excutiamus, si videtur Charitati vestrae: aderit Dominus, ut procedat quod intus est; maxime, fratres mei, quia martyrum natalitia celebramus. Quanta mala passi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
manducabis. beatus es etbene tibi erit: Adhuc possim
lc & quiuis animalis beatitudinẽ futuri scłi cogitaso
sed uidete. quid sequatur Uxor tua sicut uinea fen¬
tilis in lateribus domus tuae. Fili tui sicut nouellitio
oliuarũ. incireuitu mensae tuas. Ecce sic benedlaat
homo. qui timet dnm: Quomodo: ut sit uxor euis
sicut uinea fertilis in lateribus domus eius et fili
eius circumdent mensã eius. tamquã oliuarun
nouellatio. ꝑ diderunt mercedẽ sua. qui propt̃ am̃
etiam uxores ducere noluerunt: Sedat qui nolunt
ducere uxorẽ: Alit̾ me ds̃ benedicit: Immo uero
aut sic te benedicit: aut nonte benedicit. Aperte dis¬
ta sententia. ẽ: ecce sic benedicitur homo qui timet
ralem & terrenã felicitatẽ perdannis caelestẽ: pro¬
pheta tamquã inuolucrũ nobis constituit. Inuolu¬
crũ hoc: nescio quid habet intus. Meminit autẽ
caritas ur̃a. cum superiorẽ psalmũ uobis tractarem.

Expanded text:
manducabis; beatus es, et bene tibi erit.» Adhuc possumus manducabis; beatus es, et bene tibi erit.» Adhuc possumus hic, et quamvis animales, beatitudinem futuri saeculi cogitare; sed videte quid sequitur: «Uxor tua sicut vinea fertilis, in lateribus domus tuae. Filii tui sicut novellatio olivarum, in circuitu mensae tuae. Ecce sic benedicetur homo qui timet Dominum.» Quomodo? Ut sit uxor ejus tanquam vinea fertilis in lateribus domus ejus, et filii ejus circumdent mensam ejus, tanquam olivarum novellatio. Ergo perdiderunt mercedem suam, qui propter Deum etiam uxores ducere noluerunt? Sed ait qui noluit ducere uxorem: Aliter me benedicet Deus. Imo vero, aut sic te benedicet, aut non te benedicet: aperte dicta sententia est, «Ecce sic benedicetur homo qui timet felicitatem, perdamus coelestem, Propheta tanquam involucrum nobis constituit. Involucrum hoc nescio quid habet intus. Meminit autem Charitas vestra, cum superiorem psalmum vobis tractarem,
Abbreviated transcription (Latin):
S
sp̃ualea comparamus. animalis aut̃ homo
non percipit quae sunt sp̃s dĩ : Cauendũ ẽ.
ne homines animales non percipientes quae sunt sp̃s
dĩ. scandalitentur potius in hoc psalmo quã ȩdifi¬
centur. Nam breuit᷑ quam quã eũ cũ cantaretur
audiuimus: quia breuis. ẽ curro eũ nontractans
sedlegens. Et uidete : quia sitalia quisq concipie¬
rit promagno adõ. qualia continet iste psalmus et
forte non quia desertus ẽ. ab illo sed quia magis
diligitur non acceperit : uideritq illa quae hic
sic audiuit. et̃. prenna timentiũ dm̃. abundare ilis
quinontiment dm̃ nutent gressus cius & effundantu
lapsu uestigia eius. & dicat incorde suo. sine causise
dm̃ timuisse. quando illa dona non meruit quȩ pro¬
misit. diligentibus se : insuꝑ et illi acceperunt: quieĩ
non solũ nontimuerunt. sed etiam blisphemauerunt
Uidete enim quiddicat. Beati om̃s quitiment dña
qui ambulant muus eius. Labores fructiũ tuorum

Expanded text:
s spiritualia comparamus; animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei» ; cavendum est ne homines animales non percipientes quae sunt Spiritus Dei, scandalizentur potius in hoc psalmo, quam aedificentur. Nam breviter quanquam eum, cum cantaretur, audivimus, quia brevis est, curro eum, non tractans, sed legens. Et videte quia si talia quisque concupierit pro magno a Deo, qualia continet iste psalmus; et forte non quia desertus est ab illo, sed quia magis diligitur, non acceperit; videritque illa quae hic sic audivit esse praemia timentium Deum, abundare illis qui non timent Deum: nutent gressus illius, et effundantur lapsu vestigia ejus, et dicat in corde suo, sine causa se Deum timuisse, quando illa dona non meruit, quae promisit timentibus se; insuper et illi acceperunt, qui eum non solum non timuerunt, sed etiam blasphemaverunt. Videte enim quid dicat: «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus. Labores fructuum tuorum
Abbreviated transcription (Latin):
nant in lacrimis: ingaudio metent. Isto psalmo
exhortati uos fuerimus maxime ad faciendam
misericordiã. quia hinc ascenditur. et uidetis
quia ille cantat canticũ graduũ. quiascendit.
Mementote. nolite amare descendere & non
ascendere. sed dt ascensione cogitate : Quia qui
de scendebat abhierus alẽ in hiericho inoidit
in latrones. Si non descenderet. non incideret
in latrones. lamergo adam descendit. et inoidit
in latrones. Om̃s enimnos. adam sumus. Sederansut
sacerdos et contemsit. tran fut leuita et contem¬
sit. quia lex sanare non potuit. Transit sama¬

Expanded text:
nant in lacrymis, in gaudio metent.» 15. Isto psalmo nant in lacrymis, in gaudio metent.» 15. Isto psalmo exhortati vos fuerimus maxime ad faciendam misericordiam, quia hinc ascenditur; et videtis quia ille cantat canticum graduum, qui ascendit. Mementote; nolite amare descendere et non ascendere, sed de ascensione cogitate: quia qui descendebat ab Jerusalem in Jericho, incidit in latrones. Non descenderet, et non incideret in latrones. Jam ergo Adam descendit, et incidit in latrones: omnes enim nos Adam sumus. Sed transiit sacerdos, et contempsit; transiit Levita, et contempsit; quia Lex sanare non potuit. Transiit Sama
Abbreviated transcription (Latin):
differre fr̃s mei. Seminate in hieme. seminite
et cum ploratis: quia qui seminat in lacrimis
ingaudio metent. Mittunt semina sua. bonam
inter miseros erant & miseri erant. Melius est
fr̃s mei ut nullus sit miser. quamut tu facias
dicina esset. Melius. ẽ. ut om̃s sani sint. quam
ut exerceantur ars medici. Melius .ẽ. ergo ut
omnes beati regnent in illa patria. quam ut sint
quib: inpendatur misericordia. Tamen quam¬
dui . ẽ. quibus impendatur. non deficiamus inifa¬
erumna. mittere semina. Et si cumfletu seminamꝰ
tamen cum gaudio metemus. In illa enĩ resurres¬
tione mortuorũ . recipiet quisq manipulas suos
id est fructus seminis. coronã gaudiorũ et exul¬
tationis. Tunc erit triumphus laetantiũ. et
ipsi morti insultantiũ inqua gemebatur. Tuno
dicent morti. Ubi est mors contentio tua : ubi
est mors aculeus tuus sed quare iam gaudent:
quia portant manipulos suos. Hoc quia qui semi¬

Expanded text:
differre, fratres mei; seminate in hieme, seminate differre, fratres mei; seminate in hieme, seminate bona opera et cum ploratis; quia «qui seminant in lacrymis, in gaudio metent.» Mittunt semina sua, bonam inter miseros erant, et miseri erant. Melius est, fratres mei, ut nullus sit miser, quam ut tu facias dicina esset. Melius est ut omnes sani sint; quam ut exerceatur ars medici. Melius est ergo ut omnes beati regnent in illa patria, quam ut sint quibus impendatur misericordia. Tamen quamdiu sunt quibus impendatur, non deficiamus in ista aerumna mittere semina. Etsi cum fletu seminamus, tamen cum gaudio metemus. In illa enim resurrectione mortuorum recipiet quisque manipulos suos, id est fructum seminis, coronam gaudiorum et exsultationis. Tunc erit triumphus laetantium, et ipsi morti insultantium, in qua gemebatur: tunc dicent morti, «Ubi est, mors, contentio tua? Ubi est, mors, aculeus tuus» ? Sed quare jam gaudent? Quia «portant manipulos suos.» Quia «e
Abbreviated transcription (Latin):
loquimur quasi pauperes ad ostis. et quia nobis
ads̃ dignatus ẽ. dare : damus inde uobis. Et omnes
ab illo accepimus qui solus ẽ diues Siergo ten&¬
net corpus xp̃i membra socia. sic conpingunt᷑
et adunantur in caritatẽ & inuincula pacis.
cumquisq id quod prȩstat ei qui non habet.
In eo quod habet. diues .ẽ. In eo quod ille non
habet. pauꝑ est. Sic uos diligite sic uos amate
Nolite aduos solos attendere. sed attenditt
in digentes circauos. Sed quia cum laboribus
et erumnis fiunt ista in ista uita. nolite defi¬
cere. In lacrimis seminatis. ingaudio metetis
Quid enim fr̃s mei ipse agricola quando pro¬
cedit cumaratro et portat semen: nonaliquan¬
do frigͣus ẽ uentus et imber de terret: atten¬
dit caelũ. uidet triste. tremit frigore. et tam̃
procedit & seminat : Timet enim. necumtristẽ
diem attendit. et expectat diem letũ tempus
transeat. et non inueniat quod metat. Nolite

Expanded text:
loquimur, quasi pauperes ad nos estis; et quia nobis loquimur, quasi pauperes ad nos estis; et quia nobis Deus dignatus est dare, damus inde vobis; et omnes ab illo accipimus, qui solus est dives. Sic se ergo tenet corpus Christi, membra socia sic compinguntur et adunantur in charitate et in vinculo pacis, cum quisque id quod habet, praestat ei qui non habet: in eo quod habet, dives est; in eo quod ille non habet, pauper est. Sic vos diligite, sic vos amate. Nolite ad vos solos attendere; sed attendite indigentes circa vos. Sed quia cum laboribus et aerumnis fiunt ista in ista vita, nolite deficere. In lacrymis seminatis, in gaudio metetis. Quid enim, fratres mei? Ipse agricola quando procedit cum aratro, et portat semen, nonne aliquando frigidus est ventus, et imber deterret? Attendit coelum, videt triste, tremit frigore, et tamen procedit, et seminat. Timet enim ne cum tristem diem attendit et exspectat diem laetum, tempus transeat, et non inveniat quod metat. Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
claudo. Quiuidet: oculos suos accomimodat ceco
Et qui uiuenis ẽ. & sanus uires suas accommodit
uel sem uel aegro: portat illũ. Ille indiget.
ille diues . ẽ. Aliquando & diues inuenitur pauꝑ
et a paupere praestatur illi aliquid. Uenit nes¬
cio quis ad flumen. tanto delicatior. quanto ditior
Transire non potest. Sinudatis membris transie¬
rit. friges cet ȩgrotabit. morietur. Accedit
pauper exercitatior. corpore traicit diuitem.
s̃ elemosinam fecit indiuitẽ. Ergo: nolite putare¬
eos tantũ pauperes. qui non habent pecuniam.
In quoquisq pauꝑ est : in illũ uide quia forte tu m
eo diueses in quo ille pauꝑ. ethabes unde accom¬
modes. Forte membra tua accommodas. et plus ẽ.
quam sipecumã accommodares. Consilio indiget.
tuplenus es confilio. Inconsilio ille pauꝑtu diues
es Eece nec laboras. nec aliquid perdes. Pascon¬
siliũ. et prestitisti elemosinã. Modo fr̃s mei cum

Expanded text:
claudo; qui videt, oculos suos accommodat caeco; claudo; qui videt, oculos suos accommodat caeco; et qui juvenis est et sanus, vires suas accommodat vel seni vel aegroto, portat illum: ille indiget, ille dives est. 13. Aliquando et dives invenitur pauper, et a paupere praestatur illi aliquid. Venit nescio quis ad flumen, tanto delicatior quanto ditior; transire non potest: si nudatis membris transiret, frigesceret, aegrotaret, moreretur: accedit pauper exercitatior corpore, trajicit divitem; eleemosynam facit in divitem. Ergo nolite eos tantum putare pauperes, qui non habent pecuniam. In quo quisque pauper est, ibi illum vide; quia forte tu in eo dives es, in quo ille pauper est, et habes unde accommodes. Forte membra tua accommodas, et plus est quam si pecuniam accommodares. Consilio indiget, tu plenus es consilio; in consilio ille pauper, tu dives es. Ecce nec laboras, nec aliquid perdis; das consilium, et praesitisti eleemosynam. Modo, fratres mei, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cedẽ suam. Quid si nec hoc habeat: Securus
sit. Et si nec hoc habet. pax interra hominib
bone uoluntatis. Tantũ illud timeat. nehabeat
et non faciat. Si enim habet et nonfacit: intus
gelauit nondũ soliti sunt peccata eius. sicut
tortentes in autro. quia uoluntas frigida est.
Quid ualent tanta bona quae possidemus.
aocedit uoluntas feruens iam sãluta calore
austri et sinihil habebat tantĩ illi compatatut
quanta sibi prestant meddici. Intendat caritas ur̃a
quomodo fiat elemosina. Certe medici sunt. in
quos facis elemosinam. Mendici egent. Attendi¬
tis forte fr̃s ur̃os sialiquo egent: tribuitis si ẽ.
in uobis xp̃c etiam exteris. Sed si illi sunt
mendici qui professionẽ habent petendi in crũ¬
na etipsi habent quod sibi prestent inuicem.
Non illos deseruit ds̃ unde probentur. quia fa¬
ciunt elemosinas. Iste non potest ambulare.
Qui potest ambulare. pedessuos accommodat

Expanded text:
cedem suam» . Quid si nec hoc habeat? Securus cedem suam» . Quid si nec hoc habeat? Securus sit, etsi nec hoc habet; «Pax in terra hominibus bonae voluntatis:» tantum illud timeat, ne habeat et non faciat. Si enim habet et non facit, intus gelavit; nondum soluta sunt peccata ejus sicut torrens in austro, quia voluntas frigida est. Quid valent tanta bona quae possidemus? Accedit voluntas fervens, jam soluta calore austri; etsi nihil habeat, totum illi computatur. Quanta sibi praestant mendici? Intendat Charitas vestra quomodo fiat eleemosyna. Certe mendici sunt in quos facis eleemosynam, mendici egent. Attenditis forte fratres vestros, si aliquo egent; tribuitis, si est in vobis Christus, etiam exteris. Sed si illi sunt mendici, qui professionem habent petendi, in aerumna et ipsi habent quod praestent sibi invicem. Non illos deseruit Deus, unde probentur, quia faciunt eleemosynas. Iste non potest ambulare; qui potest ambulare, pedes suos accommodat