comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
incursus: quiq om̃s demones corruptores p̃cũ
assiduitate ꝯfundunt. tributa scd̾m leges infer¬
re non respuunt. potestatiq regie non resistunt:
s sincera uoluntate ⁊ suꝑni d̾i mandata custo¬
diunt. ⁊ nr̃is legib subiugant᷑: uos aut̃ inobe.¬
dientes esse monstramini. Et nos quidem subi¬
cim᷑ ei qui pͥmus ÷ ⁊ nouissimꝰ: uos aut̃ uob̾¬
met arrogatis. Nos itaq puros nos ipsos a
uobis esse desideramꝰ: ⁊ sicut pilatꝰ in exami-¬
natione nr̃i xp̃i cum nollet eum ꝑimere con-¬
uersusq adorientis partes. ⁊ petens aquam
diluit manus suas dicens. innocens ego sum
a sanguine huiꝰ iusti: sic etiam nr̃a maiestas
semꝑ mandauit ꝑsecutionem ñ fieri. neq fluc¬
tuationes inferri: nec inurdere laborantib in
agro dñico. neq dispensatores magni regis ex¬
pellere. ut non ad p̾sens ⁊ sub imꝑio nr̃o cres¬
cere uideamini: ⁊ postea testam̃tum dñi sub¬

Expanded text:
incursus, quique omnes daemones corruptores precum incursus, quique omnes daemones corruptores precum assiduitate confundunt, tributa secundum leges inferre non respuunt, potestatique regiae non resistunt; sed sincera voluntate et superni Dei mandata custodiunt, et nostris legibus subjugantur. Vos autem inobedientes esse monstramini. Et nos quidem subjicimur ei qui primus est et novissimus; vos autem vobismet arrogatis. Nos itaque puros nosipsos a vobis esse desideramus. Et sicut Pilatus in examinatione nostri Christi, dum nollet eum perimere, conversusque ad Orientem, et petens aquam, diluit manus suas dicens: Innocens ego sum a sanguine hujus justi : sic etiam nostra majestas semper mandavit persecutionem non fieri, neque fluctuationes inferri, nec invidere laborantibus in agro dominico, neque dispensatores magni Regis expellere; ut non ad praesens et sub imperio nostro crescere videamini, et postea testamentum 306 Domini sub
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑatores maximi. pii uictores. augusti. Ualen¬
tinianꝰ. ualens. ⁊ gratianꝰ. ep̃is dioceseos asie.
frigie. carophrigie. pacatiane: in dño salutem.
Tanto ꝯcilio in illirico celebrato. ⁊ subtiliter
habita questione de salutari uerbo. ostende.¬
runt terbeati pontifices trinitatẽ ꝯsubstan¬
tialem patris ⁊ filii ⁊ sp̃c sc̃i: quã nequaqͣm
declinantes. iusta ministeria religionis magni
regis exercent. Hanc gͦ p̃dicari decreuit nr̃a qͦ.¬
potentiae ita tam̃ ut non dicant aliqͥ. seqͥm᷑
religionem imꝑatoris hanc patriam guber¬
nantis:⁊ non illi potius obedientes qͥ nobis
xp̃i nr̃i sic habet. Reodite que sunt cesaris
cesari: ⁊ que sunt di deo. Quid gͥ dicitis
uos ep̃i ⁊ p̾sules sauitaris uerbi: Si ita se ht̃
ur̃a ꝓbatio diligentes alterutͦs. imꝑ iali ab uti
dignitate quiescite: ⁊ nolite ꝑsequi eos qui deo
ꝑfecte ministrant. quoꝵ orationib ⁊ t̾rena bella
sedant᷑. ⁊ recedentium a deo angłoꝵ repellu ntͣ

Expanded text:
ratores maximi, pii, victores, augusti Valentinianus, Valens et Gratianus episcopis dioceseos Asiae, Phrigiae, Carophrigiae, Pacatianae in Domino salutem. Tanto concilio in Illirico celebrato et subtiliter habita questione de salutari verbo ostenderunt ter beati pontifices trinitatem consubstantialem patris et filii et spiritus sancti, quam nequaquam declinantes iusta ministeria religionis magni regis exercent. Hanc ergo ppotentia: ita tamen ut non dicant aliqui: Sequimur religionem imperatoris, hanc patriam gubernantis, et non illi potius obedientes qui nobis  namque Christi nostri sic habet: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo . Quid ergo dicitis vos episcopi et praesules salutaris Verbi? Si ita se habet vestra probatio, diligentes alterutros, imperiali abuti dignitate quiescite; et nolite persequi eos qui Deo perfecte ministrant: quorum orationibus et terrena bella sedantur, et recedentium a Deo angelorum repelluntur
Abbreviated transcription (Latin):
eniq apd̃ antiochiam ñ ꝯcordabant in
moꝵ monstrabant ꝓpͥam uoluntatẽ: ⁊ ni quid̃
patͥ ⁊ filio sicut eqͥ honoris głam dicebant: hi uͦ
pat̾ in filio. ꝑ int̾cessionem p̃positionis filiũ scd̃m
ẽe monstrantes. His ita gestis. herens qͥd ageret
nem niceni ꝯcilii psallerent d̾o. qi metuebat ne
seditio nasceret᷑ in ppło: hoc dixisse fert᷑ tangeis
caput suum iã canũ. Hoc inqͥt niue soluto lutũ
ogeret᷑ imm̃sum ⁊ ꝑ hoc ostendens qr se defuncto.
seditionẽ ppło generaret. illa discordia que in ym¬
nis fiebat: non patientib suis successorib cum
ppii uarietate sentire. Athanasius gͥ ueniens ad
egyptum. innotuit synodales epłas uiliĩ roma¬
ni pontificis: insuꝑ ⁊ synodalem maximi ieroso¬
limitani. que talia ꝯtinere dinoscit᷑.¬

Expanded text:
enique apud Antiochiam non concordabant in morum monstrabant propriam voluntatem. Et hi quidem Patri ET Filio, sicut aequi honoris, gloriam dicebant; hi vero Patri IN Filio, per interpositionem praepositionis, Filium secundum esse monstrantes. His ita gestis, haerens quid ageret nem Nicaeni concilii psallerent Deo: quia metuebat ne seditio nasceretur in populo, hoc dixisse fertur, tangens caput suum jam canum: Hac, inquit, nive soluta, lutum congeretur immensum. Per hoc ostendens quod se defuncto seditionem populo generaret illa discordia quae in hymnis fiebat, non patientibus suis successoribus cum populi varietate sentire. Athanasius igitur veniens ad Aegyptum, innotuit synodales epistolas Julii Rom. pont., insuper et synodalem Maximi Hierosolymitani, quae talia continere dignosc
Abbreviated transcription (Latin):
ost nicenum namq ꝯcilium in dedica¬
tione antiochena expositionem geminã.
dictauerunt. Tercia uͦ ẽ: qui a narcisso apd̃ galli¬
as ꝯstantio imꝑator allata dinoscit᷑. Quarta eu¬
doxiĩ: que in ialia destinata ẽ. In sirmio tres
dictate sunt: quarum una in arimino cum con-
adiectione recitata ẽ. Erat enim additum. ut neq
suba. neꝙ subsistentia dice̾t᷑. in deo. In hac ⁊ ulfi¬
las gothoꝵ ep̃c: tunc pͥmo consensit. Nam tp̃r

Expanded text:
ost Nicaenum namque concilium in dedicatione Antiochena, expositionem geminam dictaverunt. Tertia vero est quae a Narcisso apud Gallias Constantio imperatori oblata dignoscitur. Quarta Eudoxii, quae in Italia destinata est. In Sirmio tres dictatae sunt, quarum in Arimino cum consuadjectione recitata est. Erat enim additum, ut neque substantia neque subsistentia diceretur in Deo. In hac Ulphilas Gothorum episcopus tunc primo consensit  ms. Lyr.
Abbreviated transcription (Latin):
pignari cont᷑ macedonium pͥncipem. pͥmum cõ¬
dempnauert̃ eũ. tanꝗ plurime necis auctorem:
⁊ qi diaconum in fornicatiõe captum in cõmu¬
nione susceꝑat.
Socrates.

Expanded text:
dignari contra Macedonium principem, primum condemnaverunt eum, tanquam plurimae necis auctorem, et quia diaconum in fornicatione captum, in communione susceperat. SOCRATES
Abbreviated transcription (Latin):
dare in his que a nob̃ ipsis in fidei ex positione con¬
fessa st̃. Nec itaq eusebiꝰ pamphili: in cesaream
palestine ltt̾is explanauit. Aiexandrine uͦ ecclie.
et egiptiaris. ⁊ libie. ⁊ pentapoleos. et que uicine
s̃ hec scͥplit cõmuni decreto concilium.

Expanded text:
dare in his quae a nobis ipsis in fidei expositione condare in his quae a nobis ipsis in fidei expositione confessa sunt. Haec itaque Eusebius Pamphili in Caesaream Palaestinae litteris explanavit: Alexandrinae vero Ecclesiae, et Aegyptiacae, et Libyae, et Pentapoleos, et quae vicinae sunt, haec scripsit communi decreto concilium.
Abbreviated transcription (Latin):
sint dicta. in qua uniu̾si consensimꝰ ñ sine aĩad¬
u̾sione. s scdm sensus expositos. coram ipso deo
amabili examinatore imꝑatore: ⁊ p̃dictis ratio¬
nib concordantes. Anathematismũ pꝰ fidem
in eis ꝓlatum sine tͥsticia ẽẽ credimꝰ: eo qd̾ nos
scͥptis uti uocib ꝓhib̾ent. Unde pene omĩs fac¬
ta ẽ confusio. ⁊ indisciplinatio cunctis eccłis:
nulla siqͥdem scͥptura diuinit̾ inspirata dicente.
ex non exstantib. aut fuit aliq̃n qñ non fuit. et
reliqͥs que ꝓferebant. in rationabile nob̾ uisũ ẽ
di ꝯsueuimꝰ uti sermonibꝰ. Nec uob̃ necessario
scͥpsimꝰ dilectissimi iudicium ur̃e examinationis
⁊ consensum uobis in notescentes et ꝙ rationa¬
uuit̃ ic qͥdem qm̃ scͥpta quedam nos modis auiis
offendebant: pꝰea uͦ indubitate ea que erant sine
contristatione suscepimus. Qua ppt̾ magnanimit̾
nob̾ sensum uerboꝵ discutientib: placuit concor¬

Expanded text:
sint dicta, in qua universi consensimus, non sine animadsint dicta, in qua universi consensimus, non sine animadversione, sed secundum sensus expositos coram ipso Deo amabili examinante imperatore, et praedictis rationibus concordantes, anathematismum post fidem in eis prolatum sine tristitia esse credidimus, eo quod non scriptis uti vocibus prohiberent. Unde pene omnis facta est confusio et indisciplinatio cunctis Ecclesiis. Nulla siquidem scriptura divinitus inspirata dicente, ex non exstantibus; aut, fuit aliquando quando non fuit, et reliquis quae proferebant, irrationabile nobis visum est di consuevimus uti sermonibus. Haec vobis necessario scripsimus, dilectissimi, judicium nostrae examinationis et consensum vobis innotescentes. Et quia rationabiliter tunc quidem nos scripta quaedam modis aliis offendebant; postea vero indubitate ea quae erant sine contristatione suscepimus. Quapropter magnanimiter nobis sensum verborum discutientibus, placuit concor
Abbreviated transcription (Latin):
ter et nos m̃te consensimus: neq uocem consub¬
stantialis refutantes. posita p̾ ocłis nr̃is pacis in¬
tentione: ⁊ ab intellectu rectissimo ñ cadentes.
Scd̾m hoc &̃ natum ⁊ non factum suscepimus:
qm̃ factũ cõmune eẽ dicebant opꝰ. reliquarũ crea¬
turarum factarum ꝑ fiuum: quarum nich simi-¬
le hr̃e filium confitem᷑ ⁊ p̃dicamus. Unde non
eũ ẽẽ facturam dicimꝰ. qd̾ ꝯgruit his que ꝑ eum
facta noscunt᷑: s fupiꝰ qm facturam totiꝰ ẽẽ sub̾e.¬
qͣm ex patre natam diuina doc̾e uident᷑ eloqͥa. mͦ qͥpp
non scõm corpoꝵ modum. neq mortalib aĩalib
his enĩ omĩb ingenita patͥs natura extranea ẽ:
s p̾dicandum ẽ eẽ ꝯsubstantialem patͥ filium:
eo qd̾ nuliam habeat equalitatem ad creaturas
⁊ filii theologia. idẽ diuina rationatione noĩe cõ¬
substantialil usos. Hec itaq de exposita fide

Expanded text:
ter et nos mente consensimus, neque vocem consubter et nos mente consensimus, neque vocem consubstantialitatis refutantes, posita prae oculis nostris pacis intentione, et ab intellectu rectissimo non cadentes. Secundum hoc etiam natum, et non factum suscepimus: quoniam, factum, commune esse dicebant opus reliquarum creaturarum factarum per Filium, quarum nihil simile habere Filium confitemur et praedicamus. Unde non eum esse facturam dicimus, quod congruit iis quae per eum facta noscuntur, sed superius quam facturae, totius esse subm ex Patre natam divina docere videntur eloquia; modo quippe non secundum corporum modum, neque mortalibus animantibus His enim omnibus ingenita natura Patris extranea est. Sed praedicandum est esse consubstantialem Patri Filium, eo quod nullam aequalitatem ad creaturas et Filii theologia, id est divina ratiocinatione, nomine consubstantialitatis esse usos. Haec itaque de exposita fide
Abbreviated transcription (Latin):
his dogmatib ꝯcordare p̃cepit: uno solum mͦ scͥp¬
cundum quandam decisionem exparte subsist̾e.
Non enim posse naturam sine materia intelligibu¬
iem in corporeamq. corporalem qͣndam suscipere
passionem: sed sacris qͥb dam ineffabilibq ratio¬
nib magis intelligendam. Et sapientissimꝰ qͥde i
atq piissimus imꝑator:. ita philosophabat᷑. fidei
gͦ explanatione dictata. quemadinodum ab eis
dictum sit ex substantia patͥs. ⁊ patri consubstan¬
tialem: ñ est sine examinatione derelictũ. Consul¬
tationes enim ⁊ responsiones deinde mouebant᷑:
et mens ꝑserutabat᷑ dictoꝵ sensum. Et hoc gͦ qd̃
aiebant de substantia. constabat apud eos signi¬
ficatiuum qͥdem ẽẽ ex patre: ñ tñ tanꝗͣ partem
ẽẽ patͥs. Proptẽa nob qͦ uidebat᷑ bñ se hr̃e. ut m̾̃it
consentiremus pie dotrine dictanti ex patre
fiuum eẽ. ñ tñ partem eiꝰ cẽ sucbstantie. Qua ꝓp¬

Expanded text:
his dogmatibus concordare praecepit, uno solummodo inscriphis dogmatibus concordare praecepit, uno solummodo inscripcundum quamdam decisionem ex Patre subsistere. Non enim posse naturam sine materia intelligibilem incorporeamque corporali aliqua subsistere passione, sed sacris quibusdam ineffabilibusque rationibus magis intelligendam. Et sapientissimus quidem atque piissimus imperator 229 ita philosophabatur. Fidei ergo explanatione dictata, quemadmodum ab eis dictum sit, ex substantia Patris, et Patri consubstantialem, non est sine examinatione derelictum. Consultationes enim et responsiones deinde movebantur, et mens perscrutabatur dictorum sensum. Et hoc ergo quod aiebant de substantia, constabat apud eos significativum quidem esse ex Patre, non tamen tanquam partem esse Patris. Propterea nobis quoque videbatur bene se habere, ut mente consentiremus piae doctrinae dictanti ex Patre Filium esse, non tamen partem ejus esse substantiae. Quaprop
Abbreviated transcription (Latin):
asitramur et uos dilectissimi. etiam
auunde didicisse fama consueta p̾.¬
currere: ꝑfectum de his que gesta s̃
sermonem. S ne ex huꝰmodi audi¬
tu ueritatem uobis aut̃ nuntiet᷑: necessario direx¬
imus uob̾ pͥmum qͥdem scͥpturam a nob̾ defide
ꝓpositam. Nam ⁊ dñs nr̃ mittens ad p̾dicandũ
discipłos suos: ait. Euntes docete om̃s gs̃. bapti¬
affirmamus ita habere ⁊ ita saꝑe. s euam dudũ
sic habusse. ⁊ ita sapuisse. ⁊ usq ad mortem ꝓ
hac instare fide: anathematiz antes omnẽ sine
d̾o heresim. Hec omĩa ex corde ⁊ aĩa sapuisse. ex
testamur: ostensuri ꝓbationib ⁊ satisfacturi uo¬
bis. quia ⁊ p̾t̾itis tp̃rib ita credidimꝰ ⁊ p̃dicauimꝰ.
hac a nob̃ exposita fide: nulli relictus ẽ resisten¬
di locus. S ⁊ ipse pͥmus d̾õ amabilis imꝑator nr̃
rectissime eam hr̃e testatus ẽ: et sic se c̃ ꝓfessus
ẽ saꝑe: ⁊ in hac om̃s consentire ⁊ subscͥbere ⁊ in

Expanded text:
itramur et vos, dilectissimi, etiam aliunde didicisse, fama consueta praecurrere perfectum de his quae gesta sunt sermonem. Sed ne ex hujusmodi auditu veritas vobis aliter nuntietur, necessario direximus vobis primum quidem scripturam a nobis de fide propositam. Nam et Dominus noster ad praedicandum discipulos suos mittens, ait: Euntes docete omnes gentes, baptiasic habuisse, et ita sapuisse, et usque ad mortem pro hac instare fide anathematizantes omnem sine Deo haeresim. Haec omnia ex corde, et anima sapuisse, ex testamur: ostensuri probationibus, et satisfacturi vobis, quia et praeteritis temporibus ita credidimus et praedicavimus. Hac a nobis exposita fide, nulli relictus est resistendi locus. Sed et ipse primus Deo amabilis imperator noster rectissime eam habere testatus est, et sic etiam se professus est sapere; et in hac omnes consentire et subscribere, et in
Abbreviated transcription (Latin):
nam apłicam derelinquens. ꝯtrarias partes
sumpsit: ⁊ post paululum que urauerat ad¬
in euroea: metuebat enim ne forte ꝑse pacta
sub iouiano triginta annoꝵ facta soluerent.
Qui cum nil mouerent: degebat in antiochia.
Quo tp̃a meletium qͥdem ep̃m destinauit exi¬
lio: paulino uͦ reueritꝰ eiꝰ uitam peꝑcit. Eos
autem qͥ eudorio cõmunicare nolebant. ec¬
cł̃iis expulit: pecuniis ꝯdempnauit: uert̃ib.¬
⁊ aliis reb affuxit

Expanded text:
nam apostolicam derelinquens, contrarias partes nam apostolicam derelinquens, contrarias partes sumpsit, et post paululum quae juraverat adin Euroeam; metuebat enim ne forte Persae pacta sub Joviano triginta annorum facta solverent. Qui cum nihil moverent, degebat in Antiochia. Quo tempore Meletium quidem episcopum destinavit exsilio, Paulino vero reveritus, illius vitae pepercit. Eos autem qui Eudoxio communicare nolebant, Ecclesiis expulit, pecuniis condemnavit, verb aliis rebus afflixit
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit imꝑium: aplicis dogmatib
ornabat᷑. Cum uͦ gothi transissent histrum ⁊
trachiam ꝑagrarent. collecta militia pugnare.
cogitabat aduersus eos: cui placuit ut non
nudus sacra grã dimicaret: s scĩ baptismatis
munitꝰ armis. Et hoc quidem bene placuit:
et ualde sapient̾. Quod uͦ pꝰea gessit magnam
animi molliciem: ⁊ ꝓdicionem significat ue¬
ritatis. Ea nanq infelix passus est que ꝓgeni¬
tor adam: ꝯuigis enim seductꝰ ÷ auoquio. ⁊
muliebrib uerbis illaqueatꝰ. Eila namq pri¬
mitꝰ arriane fallatie captionib irretita: etiam
istum secum corruere in blasphenne foueam
ꝑsuasit. Cuiꝰ seductionis auctor fuit eudoxius:
is enim adhuc constantinopolitane guberna¬
cula tenebat eecłie: non regens. s suam potius
mergens nauim. Tunc gͦ in ipso baptismatis
tp̃r iuireuirando miserrimum obligauit. ut
⁊ in impietate dogmatis ꝑmaneret: ⁊ undiq
ꝯtraria sapientes expelleret. Sic gͥ ille doctri¬

Expanded text:
suscepit imperium, apostolicis dogmatibus ornabatur. Cum vero Gothi transissent Histrum, et Thraciam peragrarent, collecta militia pugnare cogitabat adversus eos. Cui placuit ut non nudus sacra gratia dimicaret, sed sancti baptismatis munitus armis; et hoc quidem bene placuit, et valde sapienter. Quod vero postea gessit, magnam animi mollitiem et proditionem significat veritatis. Ea namque infelix passus est quae progenitor Adam. Conjugis enim est seductus alloquio, et muliebribus verbis illaqueatus. Illa namque primitus Arianae fallaciae captionibus irretita, etiam istum secum corruere in blasphemiae foveam persuasit: cujus seductionis auctor fuit Eudoxius. Is enim adhuc Constantinopolitanae gubernacula tenebat Ecclesiae, non regens, sed suam potius mergens navem. Tunc ergo in ipso baptismatis tempore, jurejurando miserrimum obligavit, ut et in impietate dogmatis permaneret, et undique contraria sapientes expelleret. Sic igitur ille doctri
Abbreviated transcription (Latin):
tueri. q̃ nunc ⁊ nos ⁊ uos inspicitis⁊ respicientes
quem uidere desid̾astis: S orationes ur̃e uere a
d̾o omnium sunt audite. qͥ curam ht̃ eccłie sue: ⁊¬
urãs lacͥmas atq gemitꝰ semꝑ insperit. Qua ꝑpt̾
urãs audiuit p̃ces. Eratis enim sicut oues abiecte.
⁊ fatigate: ñ habentes qͥppe pastorem. Propt̾ea ui¬
sitauit uos celtꝰ pastor uerus de ꝓpriis ouib cu¬
ram gerens: restituit quẽ noscimini concupisse.
Ecce enim ⁊ nos omĩa ꝓ eccłi̾astica pace facien¬
tes. ur̃eq dilectioni ꝯspirantes. in eiꝰ amplexu ꝓ¬
cessimꝰ: ⁊ cõmunicantes ei ꝑ eum uos alloqͥmur
scͥptaq p̃sentia destinamꝰ. Itaq scõm gͣtifica uo¬
ta urã. scitote nos qͦ cum eo uincło caritatis ob¬
nauerunt. Om̃i gͦ honore tensis manib susci pien¬
tes. illum. gratificas orationes offerte d̃o. qui uo¬
bis talia condonauit: festinantes siqͥd̾ semꝑ in d̾o
gaudẽ. ⁊ głificare dñm ꝑ quem ⁊ cum qͦ patͥ gła.¬

Expanded text:
tueri, quem nunc et nos et vos inspicitis, respicientes quem videre desiderastis? Sed vere orationes vestrae a Deo omnium sunt auditae, qui curam habet Ecclesiae ras lacrymas atque gemitus semper inspexit; quapropter vestras audivit preces. Eratis enim sicut oves abjectae et fatigatae, non habentes utique pastorem. Propterea visitavit vos coelitus Pastor verus, et de propriis ovibus curam gerens, restituit vobis quem noscimini concupisse. Ecce enim et nos omnia pro ecclesiastica pace facientes, vestraeque dilectioni conspirantes, in ejus amplexu praecessimus; et communicantes ei per eum vos alloquimur, scriptaque praesentia destinamus. Itaque secundum gratifica vota vestra, scitote nos quoque cum eo vinculo charitatis obnarunt. Omni ergo honore tensis manibus suscipientes illum, gratificas orationes offerte Deo, qui vobis talia condonavit. Festinate siquidem semper in Deo gaudere, et glorificare Dominum, per quem et cum quo Patr
Abbreviated transcription (Latin):
emde alexanoria p̃ceptum p̃fectoꝵ stu¬
dio eudoxii destinatum: ꝯturbauit eccli¬
am. Uerum athanasius irrationabilem fu¬
rorem ppłi metuens atq timens ne maloꝵ
faciendoꝵ ipse causa ẽẽ uideret᷑ . iiii. mensib
semet ipsum in sepulchro patͥs abscondit.
Cumq ꝓpt̾ eiꝰ absentiam seditionem desid̾io
ipsius ppłs excitasset: agnoscens imꝑator ꝑꝑ
hoc alexandriam ẽẽ turbatam: litt̾is indica¬
uit ut athanasius licent̾ teneret eccłias. Et
hec fuit causa: ut usq ad athanasii mortem
alexandrina non turbaret᷑ eccłia. Quia uͭ pꝰ

Expanded text:
de Alexandria praeceptum praefectorum, stude Alexandria praeceptum praefectorum, studio Eudoxii destinatum, conturbavit Ecclesiam. Verum Athanasius irrationabilem furorem populi metuens, atque timens ne malorum faciendorum ipse causa esse videretur, quatuor mensibus semetipsum in sepulcro patris abscondit. Cumque propter ejus absentiam, seditionem desiderio ipsius populus excitasset, agnoscens imperator propter hoc Alexandriam esse turbatam, litteris indicavit, ut Athanasius licenter teneret Ecclesias. Et haec fuit causa ut usque ad Athanasii mortem Alexandrina non turbaretur Ecclesia. Quia vero
Abbreviated transcription (Latin):
rursus ad siciliam deuenert̾. ibiq facientes
rant reuersi sunt. Qui liberii precepta sus¬
cipientes. legationes mittebant ꝑ ciuitates
apud p̾sules. ⁊ ꝯsubstantialitatem fidei p̃di¬
cabant. inuitantes eos ut in tharsum cilicie
parit̾ ꝯuenirent: quatenꝰ nicenam roboran-¬
tes fidem de cet̾o soluerent omnem ꝯtentionẽ.
Que fieri potuer̾t. ni eudexius arriane reli¬
gionis p̃sul. tunc apud imꝑatorem emineis
ualde phibuiss: qui amplius ꝓpt̾ indictũ
it̾ ad tharsum accensus. mala in eis potio¬
ra ꝯmisit. Quia uͦ macedoniani ꝑ legatos
qͦs miserant cõmunicantes liberio nicenã
irea hec itaq tp̃ra eunomius ab eudox¬
io separatꝰ seorsum agebat missas: q̃m
etius eudoriꝰ non audiuit. Hoc autem ideo ñ¬
refutauit. quia sectam declinabat etii. cum
&̃ scilicet p̃dicaret: s qm om̃s unanimes illiꝰ.
eum secte alt̾ius fatebant᷑. Ista gͦ causa fuit.
ut ab euderio separaret᷑ eunomiꝰ. Hec gͥ con¬
stantinopoli gerebantur.

Expanded text:
rursus devenerunt, ibique facientes tinati reversi sunt. Qui Liberii praecepta suscipientes, legationes mittebant per civitates apud praesules, et consubstantialitatem fidei praedicabant: invitantes eos ut in Tarsum Ciliciae pariter convenirent; quatenus Nicaenam roborantes fidem, de caetero solverent omnem contentionem. Quae fieri potuerunt, nisi Eudoxius Arianae religionis praesul, tunc apud imperatorem eminens valde, prohibuisset. Qui amplius propter indictum iter ad Tarsum accensus, mala in eis potiora commisit. Quia vero Macedoniani per legatos, quos miserant, communicantes Liberio, Nicaenairca haec itaque tempora Eunomius ab Eudoxio separatus seorsim agebat missas; quonAetius, Eudoxius non audivit. Hoc autem non ideo refutavit, quia sectam declinabat Aetii, cum eam scilicet praedicaret; sed quoniam omnes unanimes illius, eum sectae alterius fatebantur. Ista ergo causa fuit ut ab Eudoxio separaretur Eunomius. Haec igitur Constantinopoli gerebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ni.pontifices. studium quidem concordiȩ
eccliastice collaudabant: consubstantialitatis uͦ
nom̃ respuentes. fidem in antiochia ⁊ seleutia ꝓ¬
latam roborare intebant᷑. tanqͣm luciant mrĩs
existentem: ⁊ multoꝵ sudorib a suis ꝓgenitori
b approbatam. Uerum imꝑator studio eudo

Expanded text:
ni pontifices studium quidem concordiae ni pontifices studium quidem concordiae ecclesiasticae collaudabant, consubstantialitatis vero nomen respuentes, fidem in Antiochia et Seleucia prolatam roborare nitebantur, 314 tanquam Luciani martyris existentem, et multorum sudoribus a progenitoribus suis approbatam. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
llo siquidem tempore. celebrat᷑ ꝯcilium in
tyanis. ab eusebio ep̃o cesarie cappadocie. atha¬
nasio ancyre. pelagio laodicie. zononi tharsi.
paulo emeseno. ostresio meletinense ⁊ gregorio
naranteno: aliisq multis qͥ uerbum consub¬
stantialitatis seruandum esse apud antiochi¬
am iouiano imꝑante decreuerant. Relegunt᷑
ibi liberii ⁊ occidentalium litt̾e sacerdotum.
Quam obrem gaudio replet scͥpserunt uniu̾¬
sis eccłiis ut legerent decreta ep̃oꝵ apud asiã
celebrata. ⁊ liberii litt̾as. italoꝵq. affroꝵ atq
gallicanoꝵ. necñ siculoꝵ: detulerant enim
hoꝵ litt̾as legati de lamsaco destinati. ⁊ con¬
siderarent omnium numerum ͥmet ꝯcordan¬
tium. Purima namq multitudine ꝯcilium
ariminense uincebat: parit̾q scͥpserunt ut
in tharsum cilicie ꝯuenirent certa die. Et
illi quidem hoc mͦ alterutros inuitabant.
Cumq sinodꝰ pararet᷑ in tharsum. ꝯuenientes
in antiochiam carie quasi triginta.iiii. asia¬

Expanded text:
llo siquidem tempore celebrabatur concilium in Tyanis ab Eusebio episcopo Caesareae Cappadociae, Athanasio Ancyrae, Pelagio Laodiciae, Zenone Tarsi, Paulo Emeseno, Ostresio Melitinense, et Gregorio Nazianzeno, aliisque multis, qui verbum consubstantialitatis servandum esse apud Antiochiam Joviano imperante decreverant. Releguntur ibi Liberii et Occidentalium litterae sacerdotum. Quamobrem gaudio repleti scripserunt universis Ecclesiis ut legerent decreta episcoporum apud Asiam celebrata, et Liberii litteras, Italorumque, Afrorum, atque Gallicanorum, nec non Siculorum. Detulerant enim horum litteras legati de Lampsaco destinati, ut considerarent omnium numerum sibimet concordantium. Plurima namque multitudo concilium Ariminense vincebat; pariterque scripserunt, ut in Tarsum Ciliciae convenirent certa die; et illi quidem hoc modo alterutros invitabant. Cumque synodus pararetur in Tarsum, convenientes in Antiochia Cariae, quasi 34 Asia
Abbreviated transcription (Latin):
debant᷑ ꝑ subreptionem maculati nunc anathe¬
matiratos. ⁊ uniu̾sos ad nicenam respirasse fi¬
dem: qd̾ oportet ꝑ uos om̃ib indicari. quate¬
nus possint qui uolent̾ lesi sunt: aliq̃n ab
hereticis tenebris ad diuinum lum̃ catholice
libertatis accedere. Qui pꝰ hanc sinodum
nͥ uoluerint respuere uenenum ꝑfidie. ⁊ blas¬
phemias arrii uniuersas abicere. easq ana¬
thematitare: cognoscant se cum arrio eiꝰq
discipulis. ceterisq serpentib siue sabellianis.
uel patripassianis. aut cuiuslibet alt̾ius he¬
resis socios ẽẽ. ⁊ cõmunione pͥuatos ab eccłi¬
astica sinodo: que ad se filios adult̾ii non ad¬
mutit. Ds̃ uos incolumes custodiat. fr̃s¬

Expanded text:
debantur per subreptionem maculati, nunc anathedebantur per subreptionem maculati, nunc anathematizatos, et universos ad Nicaenam respirasse fidem. Quod oportet per vos omnibus indicari quatenus possint qui violenter laesi sunt, aliquando ab haereticis tenebris ad divinum lumen catholicae libertatis accedere. Qui post hanc synodum, nisi voluerint respuere venenum perfidiae et blasphemias Arii universas abjicere easque anathematizare, cognoscant se cum Ario ejusque discipulis, caeterisque serpentibus, sive Sabellianis, vel Patripassianis, aut cujuslibet alterius haeresis socios esse, et communione privatos ab ecclesiastica synodo, quae ad se filios adulterii non admittit. Deus vos incolumes custodiat, fr
Abbreviated transcription (Latin):
aut ut uerius dicam mundana potentia hoc
qd̾ cautius erat in fide positum auferre. aut
oblique denegare conati sunt: tam̃ nichil eo¬
rum calliditas ꝓfuit. Nam pene om̃s ꝯueni¬
entes arimino. tunc t̾rore ꝑmoti atq decepti:
nunc resipiscentes ⁊ anathematitantes eos
qui ib ꝯuenerunt. aut subscribentes catho¬
uce fidei. que in nicena urbe sancita ẽ: nob̾q
cõmunicantes. feruentius ꝯtra dogia arrii
eiusq discipulos inflammant᷑. Cuius rei in di¬
cium etiam ipsi legati ur̃e ciuitatis agnoscen¬
tes. uos ipsos in sua subscͥptione iunxert: ana¬
thematizantes arrium.⁊ que ab eius sequaci¬
b arimino gesta noscunt᷑. ꝯtra fidem in nice-¬
na urbe sancitam: in qͥb ⁊̃ uos capti ꝑiurio
subscͥpsistis. Unde consequens nobis uisum t̃
scribere caritati urẽ. ⁊ adiuuare iusta poscen
talib ꝯcordare cognouimꝰ: ⁊ significamꝰ ut no¬
ueritis blasphemias ariminenses qui tunc ui-¬

Expanded text:
aut, ut verius dicam, mundana potentia, hoc, aut, ut verius dicam, mundana potentia, hoc, quod cautius erat in fide positum, auferre aut oblique denegare conati sunt. Tamen nihil eorum calliditas profuit: nam pene omnes convenientes Arimino tunc terrore permoti atque decepti, nunc resipiscentes atque anathematizantes eos qui ibi convenerunt, aut subscribentes catholicae fidei quae in Nicaena urbe sancita est, nobisque communicantes, ferventius contra Arii dogma ejusque discipulos inflammantur. Cujus rei indicium etiam ipsi legati vestrae civitatis agnoscentes, vosipsos in sua subscriptione junxerunt, anathematizantes Arium et quae ab ejus sequacibus Arimino gesta noscuntur contra fidem in Nicaena urbe sancitam. In quibus etiam vos capti, perjurio subscripsistis. Unde consequens nobis visum est scribere charitati vestrae et adjuvare justa poscenttalibus concordare cognovimus; et significamus, ut noveritis blasphemos Ariminenses, qui tunc vi
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad nicenum ꝯcilium integra immobiłq
seruata ẽ: hanc ipli retinere ꝓfessi sunt. gau¬
dioq repleti.⁊ omne uestigium ac nebulas
inepte suspitionis abicientes. nion solum sermo¬
ne eam s etiam scͥptura currente ꝓfessi sunt.
Cuius exemplar his litt̾is subdere necessarium
urdicauimꝰ. ne ullam occasionem hereticis ad
exercendas insidias denuo relinquamꝰ: quib
iterum flammas ꝓprie malicie cõmouentes.
incendia discordiarum ꝯsuete resuscitent.
minum custodire. id÷ in nicena urbe a tre
Non enim spontaneo motu. s nutu diuino
saniam arrii: quanto numero beatꝰ abraham
tanta milia fide destruxit. Que fides: dum
in subsistentia ⁊ noĩe ꝯsubstantialitatis ꝯtine¬
tur. uelut qd̾dam munitissimum ⁊ in expug¬
nabile castrum. omĩa iacula ⁊ molitiones ar¬
riane incredulitatis decent̾ euitat. Cum gͥ
õs occibentales ep̃i arimino ꝯgregati. qn eos
arrianoꝵ collegit in sania. quadam suasione

Expanded text:
usque ad Nicaenum concilium integra immobilisque usque ad Nicaenum concilium integra immobilisque servata est; et hanc ipsi retinere professi sunt, gaudioque repleti, et omne vestigium ac nebulas ineptae suspicionis abjicientes, non solum sermone eam, sed etiam scriptura currente professi sunt. Cujus exemplar his litteris subdere necessarium judicavimus; ne ullam occasionem haereticis ad exercendas insidias denuo relinquamus: quibus iterum flammas propriae malitiae commoventes, incendia discordiarum consuete resuscitent. minum custodire, id est in Nicaena urbe a trecNon enim spontaneo motu, sed nutu divinosaniam Arii, quanto numero beatus Abraham 313 tanta millia fide destruxit. Quae fides, dum in substantia et nomine consubstantialitatis continetur, velut quoddam munitissimum et inexpugnabile castrum, omnia jacula et molitiones Arianae incredulitatis decenter evitat. Cum igitur omnes Occidentales episcopi Arimino congregati, quando eos Arianorum collegit vesania, quadam suasione,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ortasio. neomeumatio. faustino. ꝓclino. pasi¬
nico. arsenico. seuero. didimioni. brittanio. cal¬
licrati. damabio. edessio. eustachio. ambrosio.
gelonio. pardalio. macedonio. paulo. marcello.
heraclio. alexandro. adolio. marciano. stenelo.
iohanni. maceri. carisio. siluano. photino. au
no. eusebio. eunolfio. athanasio. diafanto. mi¬
nodoro. diocli. cris ampelo. eugenio. eustachio.
calligrati. arsenio. eugenio. martyrio. ieracio.
leontio. philagrio. lucio. ⁊ uniu̾sis orientalibꝰ
orthodoris. liberius ep̃c ⁊ occidentales ep̃i: in
dño salutem. Optabile nobis pacis atq concor¬
die gaudium ur̃e litt̾ẽ detulert. fidei lumine
fr̃s ⁊ coep̃os. eustachium .i siluanum. atq the¬
ophilum: ⁊ maxime qr ur̾am sententiam urõs¬
q sensus concordare ⁊ ꝯsonare cum mea hu¬
militate. ⁊ italis atq occidentalib uniuersis
affirmauert. atq demonstrauer̃t. ⁊ hanc esse
cognoscimꝰ catholicam ⁊ apłicam fidem que

Expanded text:
Heortasio, Neoni, Eumathio, Faustino, Proclino, Pasinico, Arsenio, Severo, Didymioni, Britannio, Callicrati, Dalmatio, Aedesio, Eustochio, Ambrosio, Gelonio, Pardalio, Macedonio, Paulo, Marcello, Heraclio, Alexandro, Adolio, Marciano, Sthenelo, Johanni, Maceri, Charisio, Silvano, Photino, Antno, Eusebio, Eumolpio, Athanasio, Diophanto, Minodoro, Diocli, Chrysampelo, Eugenio, Eustathio, Callicrati, Arsenio, Eugenio, Martyrio, Hieratio, Leontio, Philagrio, Lucio, et universis Orientalibus orthodoxis, Liberius episcopus et occidentales episcopi, in Domino salutem. Optabile nobis pacis atque concordiae gaudium vestrae litterae detulerunt, fidei lumine episcopos Eustathium, Sylvanum, atque Theophilum, et maxime quia vestram sententiam vestrosque sensus concordare et consonare cum mea humilitate, et Italis atque Occidentalibus universis affirmaverunt atque demonstraveruut. Et hanc esse cognoscimus catholicam et apostolicam fidem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
que sub eiꝰ filiis. Quintꝰ et sextꝰ q̃ sub iuliano
consobrino filioꝵ maximi constantini: ⁊ a io¬
uiano. necñ ualentiniano. et uaiente gesta noscunt᷑.
Septimꝰ aut̃ et octauꝰ nob̾ aꝑet thomꝰ que sub gra¬
tiano et ualentiniano frĩb acta s̃. usq ad tp̃ra
imꝑii iocundissimi aui tui theodosii: q̃n scił ur̃
pat̾no succedens imꝑio. una cũ piissimo patruo
tuo honorio. romanũ orbem gubernare sortitus ẽ.
Nonum uͦ ubrum. xp̃iano ac uenerabili ur̃o api¬
ci dedicaui. quẽ d̃s sempit̾ne custodiat. magnani¬
mitate in conũtibili hostib p̾ualentẽ. ⁊ habentẽ
sub pedib uni̾usos. ⁊ ad filioꝵ filios pium imꝑiũ

Expanded text:
quae sub ejus filiis. Quintus et sextus quae sub Juliano consobrino filiorum maximi Constantini, et Joviniano, nec non Valentiniano et Valente gesta noscuntur. Septimus et octavus nobis aperiet tomus quae sub Gratiano et Valentiniano fratribus acta sunt usque ad tempora imperii jucundissimi avi tui Theodosii: quando scilicpaterno succedens imperio, una cum piissimo patruo tuo Honorio Romanum orbem gubernare sortitus est. Nonum vero librum Christiano ac venerabili vestro apici dedicavi, quem Deus sempiterne custodiat magnanimitate incovertibili hostibus praevalentem, et habentem sub pedibus universos, et ad filiorum filios pium imperium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuenert̾. uel ꝑ qͣntas ipsa tͣnsiens tempestates. ad
tuos parentũq tuoꝵ portꝰ accesserit. Age nc̃ oĩa
sciens. omnẽq uͥtutem hñs. et p̃cipue pietat̾e. ꝗͣ
hanc scͥpturam. ⁊ libent̾ examina. tueq integri¬
tatis adiectiones et detractiones adhibens: tus
cuerit utile legentib clarũq uidebit᷑. nec qͥlib&
rep̃hendet. qd̾ tu qͦ ꝓbaueris. Procedit aut̃ mea
ꝯscͥptio a t̾cio consulatu crispi ⁊ ꝯstantini cesa¬
rum. usq ad septimum oecimũ tuũ: uisũq mͥ
ẽ ⁊ bñ se hr̃e. in nouẽ decisiones opꝰ om̃e diuid̾e.

Expanded text:
unt, vel per quantas ipsa transiens tempestates, ad tuos parentumque tuorum portus accesserit? Age nunc omnia sciens, omnemque virtutem habens, et praecipue pietatem, quahanc scripturam, et libenter examina; tuaeque integritatis adjectiones et detractiones adhibens, tuis cuerit, utile legentibus clarumque videbitur; nec quilibet reprehendet quod tu quoque probaveris. Procedit autem mea conscriptio a tertio consulatu Crispi et Constantini Caesarum usque ad septimum decimum tuum; visumque est mihi bene se habere in novem decisio
Abbreviated transcription (Latin):
magnanimitate: dignitati imꝑiali ꝯuenien¬
te. Sine sanguine aut̃ et purum cede. suꝑ om¬
nium pͥscorum tuorum cuncti głant᷑ imperi¬
um: res studiosas cũ delectatiõe subiectos preci¬
pis edoceri. fauoremq et reu̾entiam circa tuũ
amorẽ ⁊ cõmunẽ utilitatẽ cunctos ostendere.
Qua ꝓpt̾ omniũ hoꝵ causa. necessariũ mͥ uidet᷑¬

Expanded text:
magnanimitate dignitati imperiali convenienmagnanimitate dignitati imperiali conveniente. Sine sanguine autem et purum a caede, super omnium priscorum, tuum cuncti gloriantur imperium. Res studiosas cum delectatione subjectos praecipis edoceri; favoremque et reverentiam circa tuum amorem et communem utilitatem cunctis ostendere. Quapropter omnium horum causa necessarium videt
Abbreviated transcription (Latin):
mediam uehem̃t̾ urente. uidens te qͥdam it̾ agen¬
tium sudore multo simul et puluere squalentẽ.
sti quidẽ ꝑ sua mãnanimitate uirum.⁊ largitate
pͥncipali pꝰ paululum cumudlasti. s euntib mi¬
÷ litib ad illiꝰ poculi claritatem. nimis in hiantib et
beatificantib qui bibiturꝰ eẽt eum: rursus ei po-¬
culum redoioisti: p̃cipiens ut qͥ uellet uteret᷑ eo.
Unde mͥ iuste uidet᷑ tius uͥtutib fuꝑatũ etiam
alexandrũ: de qͦ narrat᷑ ab eis qͥ oꝑa illiꝰ admirã¬
tur. qr ei dum ꝑ inaqͦsa loca ꝓperaret cũ macedo¬
nib: diligens quidã miles aquam inueniens hau¬
etenim reges nichil dignũ habuisse cõꝑimus:
alioᷤᷤ aut̃ ornasse una aut duab rebi imꝑiũ: tu
aut̃ o serenissime om̃s simui uͥtures amplec¬
tens. uniu̾sos dinosceris euicisse. pietate. clem̃¬
tia. fortitudine. castitate. iꝰticia. largitate. atq

Expanded text:
medium vehementer urente, videns te quidam iter agenmedium vehementer urente, videns te quidam iter agentium sudore multo simul et pulvere squalentem, sti quidem pro sua magnanimitate virum, et largitate principali post paululum cumulasti; sed cunctis militibus ad illius poculi claritatem nimis inhiantibus, et beatificantibus qui esset bibiturus eum, rursus ei poculum reddidisti, praecipiens ut quo vellet uteretur eo. Unde mihi juste videtur tuis virtutibus superatum etiam Alexandrum, de quo narratur ab eis qui opera illius admirantur, quia ei, dum per inaquosa loca properaret cum Macedonibus, diligens quidam miles aquam inveniens, hauetenim reges nihil dignum habuisse comperimus; alios autem ornasse una aut duabus rebus imperium. Tu autem, o serenissime, omnes simul virtutes amplectens, universos dignosceris evicisse pietate, clementia, fortitudine, castitate, justitia, largitate, atque
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinam audio te ã iapidum scire naturas.
potestatesq radicũ. effectꝰq curarũ ñ minꝰ salo¬
mone dauid filio: mag̃ aut̃ potiorẽ uͥtutib. Iue
siqͥdem factꝰ ubidinis seruus. pietatem ñ custodiũ
ad t̾minum q̃ illi fuerat causa bonoꝵ. ⁊ sapĩe: tu¬
uͦ o potentissime negligentie opponens rationem.
uid̃i ñ solum hõib iuste. s etiam. corporis ⁊ aĩe
passionib imꝑare. Si aut̃ oportet ⁊ hoc dici. au¬
dio te etiam totius cibi uel poculi desid̾ia suꝑare:
et neq poma dulcia. neq aliud qͥcꝗͣ speciosum ap¬
petere: nͥ quantũ ad tactum ꝯuenit. ⁊ solũm sa¬
pori ꝯgruerit. pͥmo tñ bñdicere omniũ creatorẽ.
Sitim uͦ. estum ⁊ frigꝰ ferre consuetꝰ. cotidianis ex¬
ercitationib iam ip̃sam continentie putaris
hr̃e natuiam. Dudũ siqͥdem in ponto ciuuitatẽ
eracliam ab hercule noĩatam uidere festinans.

Expanded text:
doctrinam audio te etiam lapidum scire naturas doctrinam audio te etiam lapidum scire naturas potestatesque radicum, effectusque curarum non minus Salomone David filio; magis autem potior es virtutibus. Ille siquidem factus libidinis servus, pietatem non custodivit ad terminum, quae illi causa fuerat bonorum et sapientns rationem, videris non solum hominibus juste, sed etiam corporis et animae passionibus imperare. Si autem oportet et hoc dici, audio te etiam totius cibi vel poculi desideria superare; et neque poma dulcia, neque aliud quidquam speciosum appetere, nisi quantum ad tactum convenit, et solummodo sapori congruerit; primo tamen benedicere omnium Creatorem. Sitim vero, aestum et frigus ferre consuetus, quotidianis exercitationibus jam ipsam continentiae putaris habere naturam. Dudum siquidem in Ponto civitatem Heracleam ab Hercule nominatam videre festinans,
Abbreviated transcription (Latin):
tuis circa dictiones exhibitas. s mͥ uideris ñ incõ¬
grue talia facere. Ham cũ om̃o urtutib euiceriꝰ
studiose ad erem̃tum semꝑ que tua st̃ euehis. q̃m¬
hystoriam rerum oum gestarũ ãpt̾ romanos et gre
cos integerrime cognouisti. diunt enĩ ꝑ diẽ qui¬
dem exerceri te armis et corpor. subiectoꝵq nego¬
cia disceptare. udicare simul ꝓ agere mͦ seorsum
mͦ ꝯmunit̾ que s̃ agenda consigerare. noctib lib̾s
incumbere. Fertur aut̃ tͥ ad eorsm scientiam mi¬
nistrare candelabrum arte mechanica factum.
fund ens oleum in lucernã: ut nuuꝰ cuca regalia
ꝯstitutꝰ. in laborib tuis cogat᷑ affugi. et nature
uim faciat somno repugnans. Sic eqͥdem clem̃s
celestem regem tuum imitando patronum. cui
gratũ ẽ suꝑ iustos et ini̾tos pluere: et solẽ face oriri.
et alia simui inuidia recedente largiri. ꝑ multã uͦ

Expanded text:
tuis circa dictiones exhibitis. Sed mihi videris non incontuis circa dictiones exhibitis. Sed mihi videris non incongrue talia facere. Nam cum omnes virtutibus 205 eviceris, studiose ad crementum semper quae tua sunt evehis, quoniam rerum olim gestarum apud Romanos et Graecos veritatem integerrime cognovisti. Aiunt etenim te per diem quidem exerceri armis et corpore, subjectorumque negotia disceptare, judicare simul et agere, modo seorsum, modo communiter, quae sunt agenda considerare; noctibus divinis libris incumbere. Fertur autem tibi ad eorum scientiam ministrare candelabrum arte mechanica factum, et sponte fundens oleum in lucernam, ut nullus circa regalia constitutus in laboribus tuis cogatur affligi, et naturae vim faciat somno repugnans. Sic equidem clemenmnes existis, coelestem Regem tuum imitando patronum, cui gratum est super justos et injustos pluere, et solem facere oriri ; et alia simul invidia recedente largiri. Per multam vero
Abbreviated transcription (Latin):
socratis discipłm. aut philippus maceto cirra the¬
opompion hystoriographum. aut seuerꝰ cesar
circa appianum: qͥ metris pisciũ gña. ⁊ natura
captionemq narrauit. Crete siqͥdem mille nũ¬
mismata carmini cõpensantes homerico. ⁊ tan¬
ꝗͣ de excellentissima largitate głantes: in publi¬
ca statua munera ꝯscͥpserunt. Aieuas aut̃ et di¬
onisiꝰ ⁊ philippꝰ nequaꝗͣ aĩo partiores fuere cre¬
tensib de supba se re publica philosophiaq iac¬
tantib: qͥ uelocit̾ illoꝵ statuam imitari potuerãt.
nisi oꝑe fuissent minores in muñe. Seuerꝰ autẽ
cesar ꝓ metrico poemate ꝑu̾sum uno aureo donãs
appianum. tm̃ p̃buit de largitate miraculum: ut
aurea carmina appiani hactenꝰ apd̃ plurimos no¬
minent᷑. Hec dona fuerunt olm amantiũ litt̾as
et doctrinam. Tu uͦ potentissime pͥncipũ in nul¬
lo pͥorum excellentia minor inueniris largitatib

Expanded text:
Socratis discipulum; aut Philippus Macedo circa TheSocratis discipulum; aut Philippus Macedo circa Theopompum historiographum; aut Severus Caesar circa Oppianum, qui metris genera piscium et naturas, captionemque narravit. Cretae siquidem mille numismata carmini compensantes Homerico, et tanquam de excellentissima largitate gloriantes, in publica statua munera conscripserunt. Alevadae autem, et Dionysius, et Philippus nequaquam animo parciores fuere Cretensibus, de superba se republica philosophiaque jactantibus; qui velociter illorum statuam imitari potuerant, nisi opere fuissent minores in munere. Severus autem pro metrico poemate per versum uno aureo donans Oppianum, tantum praebuit de largitate miraculum, ut aurea carmina Oppiani hactenus apud plurimos nominentur. Haec dona fuerunt olim amantium litteras et doctrinam. Tu vero, potentissime principum, nullo priorum excellentia minor inveniris, largitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
cunctam suꝑ asti d̾o uiuante uirtutẽ. Pur pura
siqͥdem et corona qͣ uideris ꝓpt̾ inspicientes ꝙ ẽ
maiestatis signum circũdari. pietatẽ tͥ et clem̃¬
tiam intͥnsecus semꝑ enutͥunt: uñ conscͥptores
et p̃fecti ac reliqͥ subiectoꝵ cura te tuosq labo¬
rant actus. Decertator aut̃ positꝰ uidexq lid roꝵ
non camerato eloquio caꝑis. aut qualbet fig̾a
furtum pateris ueritatis. s ꝑfecte metiris utrũq
sermonem ꝓpͥum aptans cause. figuram qͦq dicti¬
onis. ⁊ partes. et ordinẽ. et congruentiam. et elo¬
qͥum. et compositionẽ. ⁊ couectiones. et senfum.
⁊i hystoriam ꝑfunde discutiens: cõpensãs aut̃ re-¬
citantib. ⁊ tuo iudicio et fauorib oportunis. nõ
cum aureis imaginib ⁊ positiõe simulachroꝵ.
et donis et honorib uniu̾sis. Qualẽ uͦ te cira
nidem. aut dionisiꝰ sicilie tyrannꝰ cura platonẽ.

Expanded text:
cunctam superasti, Deo juvante, virtutem. Purpura cunctam superasti, Deo juvante, virtutem. Purpura siquidem et corona qua videris propter inspicientes quia est majestatis signum circumdari, pietatem tibi et clementiam intrinsecus semper enutriunt. Unde conscriptores, et praefecti, ac reliqui subjectorum circa te tuosque laborant actus. Disceptator autem positus judexque librorum, non camerato eloquio caperis, aut qualibet figura furtum pateris veritatis; sed perfecte metiris utrumque, sermonem proprium aptans causae: figuram quoque dictionis, et partes, et ordinem, et congruentiam, et eloquium, et compositionem, et collectiones, et sensum, et historiam profunde discutiens. Compensas autem recitantibus et tuo judicio, et favoribus opportunis, nec non aureis imaginibus, et positione simulacrorum, et donis, et honoribus universis. Qualem vero te circa nidem; aut Dionysius Siciliae tyrannus circa Platonem
Abbreviated transcription (Latin):
uint antiquis pͥncipib diligen¬
te studium fuisse. ut eis amato¬
res qͥdem ornam̃toꝵ purpuram
atq coronam. et his simslia p̃pa¬
rarent. Libroꝵ uͦ hñtes inten¬
tionem. circa quasdã fabulas occupati conscͥp¬
tiones agerent: que audientium corda mulc̾ent.
Porro bella sectantes. ut sagitam oportune diri¬
gerent: uestiam ꝓsternerent:. lanceã bñ iacula-¬
rent᷑: aut equũ decent̾ ascenderent. Presentabãt᷑
enim singłi regalib eoꝵ: studentes reb ilis q̃
forent gratissime dnãtui. Auus itaq lapides
p̃ciosos difficile comꝑtos offerebat. alt̾ tinctu¬
ram purpura clariorẽ. plurimi poemata. aut
diu̾sas conscͥptiones insinuabant. alius bona
maxima uͦ et imꝑialis putabat᷑ nꝰ popularis
uirtutis pars illa. ad quam tt̃ amantis ĩtentio de¬
dinabat. De pietate autt̃ que ẽ. uerus ornatus
impii. nulli studiose qͦdammꝰ sermo fuit. s tuo
potentissime theodoli. ut compleriue dicam.

Expanded text:
unt antiquis principibus diligentiam studiumque fuisse ut eis amatores quidem ornamentum, purpuram atque coronam, et his similia praepararent; librorum vero habentes intentionem, circa quasdam fabulas occupati, conscriptiones agerent, quae audientium corda mulcerent: porro bella sectantes, ut sagittam opportune dirigerent, bestiam prosternerent, lanceam bene jacularentur, aut equum decenter ascenderent. Praesentabant enim singuli regalibus eorum, studentes rebus illis quae forent gratissima dominanti. Alius itaque lapides pretiosos difficile compertos offerebat; alter tincturam purpuream; clariora plurimi poemata aut diversas conscriptiones insinuabant; alius bona Maxima vero et imperialis putabatur hujus popularis virtutis pars illa ad quam tunc amantis intentio declinabat. De pietate autem, quae est verus imperii ornatus, nulli studiose quodammodo sermo fuit. Sed tu, o potentissime Theodosi, ut complexive dicam,
Abbreviated transcription (Latin):
ħocaũt inbona aĩmi ⁊ in bona corꝑis ⁊ co
nncda fortune quidã distribuũt. Animi
ũobona inscientias ⁊ uirtutes disꝑtiunt̃.
dequib agerites dehonesto disseruimus.
sorꝑis bona sũt ut pulcritudo. nobilitas.
uelocitas. robur. magnitudo. ualitudo que
sepe plus incomodi ꝙͣ fructus afferũt. dũ¬

Expanded text:
oc autem in bona animi, in bona corporis, et in bona fortunae quidam distribuunt. Animi bona in scientias et virtutes disperguntur, de quibus agentes de honesto disseruimus. Corporis vero bona sunt pulchritudo, nobilitas, velocitas, robur, magnitudo, valetudo, quae saepe plus incommodi afferunt qu
Abbreviated transcription (Latin):
tati ꝯtraria. Cõtraponũt᷑ er̃ defendere
⁊ defensiõem ꝯtẽpnere. Si milr̾ truculẽ¬
tia libalitati tepugnat. Repugnant
em̃i bñficiũ dare ⁊ inuiriã irrogare.
Truculentie cansa sũt. metus. auaritia.
ambitio. ¶ Metus est cũ is quincẽe alñ
cupit. tunet. ne si id fecerit ip̃e afficiat᷑ꝰ

Expanded text:
ati contraria. Contraponuntur enim defendere et defensionem contemnere. Similiter truculentia liberalitati repugnat; repugnant enim beneficium dare et injuriam irrogare. Causae truculentiae sunt metus, avaritia, ambitio. Metus, cum is qui nocere alteri cogitat, timet ne, nisi id fecerit, ipse afficiat
Abbreviated transcription (Latin):
honestatẽ seruare. Incõpõitiõe nãq cor¬
ꝑis nr̃i magrã ratõem uidet᷑ habuisse na¬
tura. figurã nãq nr̃am inqua ẽ honesta.
fp̃ẽs in aꝑto posuit. Partes aũt adnet̾ĩta¬
tẽ nr̃e nature datas idõ abdidit. ꝗa defor¬
mẽ aspectũ habiture erãt. hãc diligẽt̃

Expanded text:
honestatem. TULLIUS: « In compositione namque corporis magnam rationem videtur habuisse natura. Figuram enim nostram in qua est honesta species in aperto posuit; partes autem ad necessitates naturae datas ideo abdidit, quia deformem aspectum erant habiturae. Hanc dili
Abbreviated transcription (Latin):
ea que ẽ recunie matĩam suã exhaurit
captaret Alexarider. sqͥpsit ad cũ pat̃ eiꝰ¬
induxit ut eos fideles tͥ putares quos
recunia corrupisses.an tu idagis ut
macedones ñ te regẽ s ministrũ ⁊ p̃¬

Expanded text:
ea, quae est pecuniae 970 materiam suam exhaurit.captaret Alexander, scripsit ad eum pateinduxit, ut eos tibi fideles putares fore, quos pecunia corrupisses? An tu id agis, ut Macedones non te regem suum, sed ministrum et pr
Abbreviated transcription (Latin):
bont arcis late patens p̃comũ. Ad hanc
obhoc spectat hũana intentõ. ꝗa absꝙ ea
nr̃a uirtus ñmultis in notescit uĩx illd̾¬
horatius ¶Paululñ sepulte distat inertie

Expanded text:
bonae artis late patens praeconium. Ad hanc ideo spectat humana intentio, quia absque ea nostra virtus non multis innotescit. HORATIUS: Paulum sepultae distat inertiae