comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
penetraret. Dĩ autẽ ad sathan ꝑfiguram
dicere est. nunquid considerasti seruum
imeũ iob. unigenitũ filiũ contra eũ in for¬
ma serui ammirabilem demonstrare. Eo
enĩ quo illũ tantȩ uirtutis in carne innotu¬
it. quasi suꝑbienti aduersario qđ dolens
consideraret indicauit. Sed quia bonum
qđ mniraretur intulerat. restat ut ad repri¬
mendam eiꝰ suꝑbiam. uirtutes illiꝰ adhuc
enumerando subiungat: Sequit᷑. H omo¬

Expanded text:
penetraret. Dei autem ad Satan per figuram penetraret. Dei autem ad Satan per figuram dicere est: Nunquid considerasti servum meum Job? unigenitum filium contra eum in forma servi admirabilem demonstrare. Eo enim, quo illum tantae virtutis in carne innotuit, quasi superbienti adversario, quod dolens consideraret, indicavit. Sed quia bonum quod miraretur intulerat, restat ut ad reprimendam ejus superbiam virtutes illius adhuc enumerando subjungat. Sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pretatur dolens. paulo ante iam diximus.
Dolens uͦ ipse ueraciter ꝑ figurã dicitur.
qui portare dolores nr̃os ꝓpheta attestante
ꝑhibetur. Cui in terra similis ñ est. qͥa om̃is
homo tantũmodo homo est. ipse autẽ ds &
homo. In terra ei similis ñ est. quia & si adopti¬
uus quisq filiꝰ ad ꝑcipiendam diuinitatẽ
ꝓficit. nequaqu̾a tam̃ ut ds naturalit᷑ esset
accepit. Qui bene etiã seruus dictus est. quia
formã serui suscipere dedignatus ñ est. Nec
maiestati iniuriam intulit assumpta hum ili.¬
tas carnis. quia & ut seruanda susciperet.
nec tamen habita ꝑmutaret. nec diuina¬
humanitate minuit. nec humana diuini¬
tate consumpsit. Quia & si ꝑ paulũ dicitur.
qui cũ in forma di esset. ñ rapinã arbitratꝰ est
esse se ȩqualem do. sed semetipsũ exinaniuit
formã serui accipiens. ei semetipsũ exinanisse
est. ab inuisibilitatis suȩ magnitudine. uisi¬
bilem demonstrasse. ut serui forma tegeret
hoc qd incircum scripte om̃ia ex diuinitate

Expanded text:
pretetur dolens, paulo ante jam diximus. Dolens vero ipse veraciter per figuram dicitur, qui portare dolores nostros, Propheta attestante, perhibetur. Cui in terra similis non est, quia omnis homo tantummodo homo est, ipse autem Deus et homo. In terra ei similis non est, quia etsi adoptivus quisque filius ad percipiendam divinitatem proficit, nequaquam tamen ut Deus naturaliter sit accipit. Qui bene etiam servus dictus est, quia formam servi suscipere dedignatus non est. Nec majestati injuriam intulit assumpta humilitas carnis; quia et ut servanda susciperet, nec tamen habita humanitate minuit, nec humana divinitate consumpsit, quia sicut per Paulum dicitur: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens , ei semetipsum exinanisse, est ab invisibilitatis suae magnitudine se visibilem demonstrasse, ut servi forma tegeret hoc quod incircumscripte omnia ex divinitate
Abbreviated transcription (Latin):
patientiȩ adhic sollertiꝰ inspicit hinc qualis
recedit. & dicit: nudus egressus sũ de utero
matris meȩ. nudus reuertar illuc. Ac si dicat:
nudum me huc intrantẽ terra ꝓtulit. nudũ
sed relinquenda ꝑdidi. quid ꝓprium amisi:
conditoris. recte subiungit. Dñs dedit.

Expanded text:
patientiae, adhuc solertius inspicit hinc qualis patientiae, adhuc solertius inspicit hinc qualis recedit, et dicit: Nudus egressus sum de utero matris meae, nudus revertar illuc. Ac si dicat: Nudum me huc intrantem terra protulit, nudum sed relinquenda perdidi, quid proprium amisi? conditoris, recte subjungit: IBID.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcuteret. etiã sponte illũ penitentiȩ species
diuersa fuscaret. Sed iste exutus reb. filiis
orbatus. qui uestimenta scindit. qui caput
tondet. qui in terrã corruit. quid dicat audiamꝰ.
uestib in terra ꝓstratus iacet. Quia enĩ iudican.¬
te do cuncta amiserat. ꝓ seruanda pati¬
entia illud tempꝰ ad memoriam reduxit.
quo nec dũ ista quȩ ꝑdidit habebat. ut dum
intuetur qđ aliquando illa ñ habuit dolorẽ
temperet qđ amisit. Magna enĩ consolatio
in rerũ amissione est. illa tẽpora ad mentem
reducere. quib nos contigit res quas ꝑdimus
ñ habuisse. Quia uͦ om̃s terra nos genuit. hanc̃
ñ immerito matrẽ uocamꝰ unde scriptum est:
graue iugũ suꝑ filios adam. a die exitus de uen-¬
tre matris eoꝵ. usq in diem sepulturȩ in ma¬
trem omniũ. Beatus gͥ iob. ut patienter luge¬
at qđ nic amisit. uigilanter attendit qualis
huc uenerit: Ad augmentũ autẽ seruandȩ

Expanded text:
percuteret, etiam sponte illum poenitentiae species percuteret, etiam sponte illum poenitentiae species diversa fuscaret. Sed iste exutus rebus, filiis orbatus, qui vestimenta scidit, qui caput totondit, qui in terram corruit, quid dicat, audiamus. vestibus in terra prostratus jacet! Quia enim judicante Domino, cuncta amiserat, pro servanda 51 patientia illud tempus ad memoriam reduxit, quo necdum ista quae perdidit habebat; ut dum intuetur quod aliquando illa non habuit, dolorem temperet quod amisit. Magna enim consolatio est in rerum amissione, illa tempora ad mentem reducere, quibus nos contigit res quas perdidimus non habuisse. Quia vero omnes nos terra genuit, hanc non immerito matrem vocamus. Unde scriptum est: Grave jugum super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium . Beatus igitur Job, ut patienter lugeat quod hic amisit, vigilanter attendit qualis huc venerit. Ad augmentum autem servandae
Abbreviated transcription (Latin):
filiis luctũ. ne dilectionẽ dĩ desereret. exple¬
uit inter gemitus orationẽ. Solent ñnulli
in ꝓsperis dm̃ diligere. in aduersis autem
positi flagellantẽ minꝰ amare: Beatꝰ autẽ
iob. ꝑ hoc qd motus exteriꝰ exhibuit. osten¬
dit quia flagella patris agnouit: ꝑ hoc autẽ
qđ adorando humilis mansit. ostendit quia
amorẽ patris nec in dolore deseruit. Ne gͥ
suꝑbus esset ñ sentiens in ꝑcussione corruit.
ne autẽ se ferienti extraneũ faceret. ad hoc
corruit. ut adoraret. Mos autẽ ueterũ fuit.
ut quisqͥs speciem sui corporis capillos nutri¬
endo seruaret. eos tempore afflictionis absci¬
deret: & rursũ qui tranquillitatis tempore.
capillos abscideret. eos in afflictionis ostensio¬
ne enutriret. Beatus itaq iob tranquillitatiᷤᷤ
tempore capillos seruasse ostenditur. cũ ad
doloris usum caput totundisse memoratur.
quatinꝰ dũ in cunctis eũ reb manꝰ suꝑna

Expanded text:
filiis luctum; ne dilectionem Dei desereret, explefiliis luctum; ne dilectionem Dei desereret, explevit inter gemitus orationem. Solent nonnulli in prosperis Deum diligere, in adversis autem positi flagellantem minus amare. Beatus autem Job per hoc, quod motus exterius exhibuit, ostendit quia flagella patris agnovit; per hoc autem, quod adorando humilis mansit, ostendit quia amorem patris nec in dolore deseruit. Ne igitur superbus esset non sentiens, in percussione corruit; ne autem se ferienti extraneum faceret, ad hoc corruit ut adoraret. Mos autem veterum fuit, ut quisquis speciem sui corporis capillos nutriendo servaret, eos tempore afflictionis abscideret; et rursum qui tranquillitatis tempore capillos abscideret, eos in ostensione afflictionis enutriret. Beatus itaque Job tranquillitatis tempore capillos servasse ostenditur, cum ad doloris usum caput totondisse memoratur; quatenus cum in cunctis eum rebus manus superna
Abbreviated transcription (Latin):
illatas miserias subsistendi constantiã ꝑdunt:¬
Beatus itaq iob. quia uerȩ philosofiȩ regulã
tenuit. contra utraq mira se ȩquitatis arte.
seruauit. ut nec dolorẽ ñ sentiens flagella
sperneret. nec rursũ ultra modũ dolorem
sentiens. contra iudiciũ flagellantis in sanir&
Cunctis enĩ reb pditis. cunctis liberis amis¬
sis. surrexit. scidit uestimenta sua. & tonso
capite corruens in terrã adorauit. Quod
uestimenta scindit. qđ tonso capite in terrã
corruit. monstrat nimirũ. quia flagelli do-¬
lorem sensit: qđ uͦ dicitur ad orauit. aꝑte
ostenditur. quia & in dolore positus contra
flagellantis iudiciũ ñ excessit. Nec omnino
ergo ñ motus est. ne dm̃ ipsa insensibilitate.
contemneret. nec rursũ om̃ino motus est.
ne nimis dolendo peccaret. Sed quia duo st̃
p̾cepta caritatis dĩ uidelicet amor & ꝓximi.
ut dilectionẽ ꝓximi exsolueret. impendit

Expanded text:
illatas miserias subsistendi constantiam perduntillatas miserias subsistendi constantiam perduntBeatus itaque Job, quia verae philosophiae regulam tenuit, contra utraque mira se aequitatis arte servavit; ut nec dolorem non sentiens, flagella sperneret; nec rursum ultra modum dolorem sentiens, contra judicium flagellantis insaniret. Cunctis enim rebus perditis, cunctis liberis amissis, surrexit, scidit vestimenta sua, et tonso capite corruens in terram, adoravit. Quod vestimenta scidit, quod tonso capite in terram corruit, monstrat nimirum quia flagelli dolorem sensit. Quod vero adjicitur, adoravit, aperte ostenditur, quia et in dolore positus contra flagellantis judicium non excessit. Nec omnino ergo non motus est, ne Deum ipsa insensibilitate contemneret; nec rursum omnino motus est, ne nimis dolendo peccaret. Sed quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi; ut dilectionem proximi exsolveret, impendit
Abbreviated transcription (Latin):
stantiȩ philosofiam putant. si disciplinȩ
asperitate correpti. ictus uerberũ doloresq
ñ sentiant. Nonniulli uero tam minis pcus¬
sionũ flagella sentiunt. ut immoderato
dolore cõmoti. etia in excessũ linguȩ dela¬
bantur. Sed quisquis uerã tenere philoso-¬
fiam nititur. necesse est ut inter utraq
gradiatur. Non est enĩ pondus uerȩ uirtu-¬
tis in sensibilitas cordis. quia & ualde insana
ꝑ stuporẽ menbra sunt. quȩ & incisa dolere
nequaꝗͣ possunt: Rursus uirtutis custodiã
deserit. qui dolorẽ uerberũ ultra ꝙͣ necesse
est sentit. quia dum nimia afflictione cor
tangitur. usq ad impatientiȩ contumelias
excitatur. & qui ꝑ flagella corrigere malefa-¬
cta debuerat. agit ut nequitia ꝑ flagellum
crescat. Contra insensibilitatem quippe
ꝑcussoꝵ ꝑ psalmistam dicitur. in miseriis ñ
subsistent. In miseriis namq subsisterent.
si ȩquammiter aduersa tolerarent: At postqũa
mente inter flagella corruunt. quasi inter

Expanded text:
stantiae philosophiam putant, si disciplinae asperitate correpti, ictus verberum doloresque non sentiant. Nonnulli vero tam nimis percussionum flagella sentiunt, ut immoderato dolore commoti, etiam in excessum linguae dilabantur. Sed quisquis veram tenere philosophiam 50 nititur, necesse est ut inter utraque gradiatur. Non est enim pondus verae virtutis, insensibilitas cordis: quia et valde insana per stuporem membra sunt, quae et incisa dolore nequaquam possunt. Rursus virtutis custodiam deserit, qui dolorem verberum ultra quam necesse est sentit; quia dum nimia afflictione cor tangitur, usque ad impatientiae contumelias excitatur, et qui per flagella corrigere malefacta debuerat, agit ut nequitia per flagellum crescat. Contra insensibilitatem quippe percussorum per Psalmistam dicitur: In miseriis non subsistent . In miseriis namque subsisterent, si aequanimiter adversa tolerarent. At postquam mente inter flagella corruunt, quasi inter
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationib dep̾hensi. etiã tacito cogitatio¬
num motu possumꝰ ñ loquendo peccare. beato
iob & oris testimoniũ ꝑhibetur & cordis Priꝰ
enĩ dicitur ñ peccauit. & tunc demũ subditur.
neq stultũ quid contra dm̃ locutꝰ ẽ. Iui enim
stultũ locutꝰ ñ est. culpam a lingua cõpescuit.
Sed cũ premittit᷑ ñ peccauit. constat qđ mur¬
murationis uitium etiã a cogitatione restrinxit
Nec peccauit gͦ. nec stultũ locutus ẽ. quia nec
ꝑ conscientiã tacitꝰ tumuit. nec lingua in con¬
tumaciã relaxauit. Stulte autẽ contra dm̃ lo¬
quitur. qui int̾ diuinȩ animaduersionis fla¬
gella positus. iustificare semetipsũ conatur.
Si enĩ innocentẽ se assere̾ suꝑbe audeat. quid
aliud quã iusticiã ferientis accusat: Hucusq
nos uerba hystoriȩ transcurrisse sufficiat. iã nunc
ad indaganda allegoriȩ mysteria. expositionis
se sermo conuertat. Sed in hoc qđ scriptum est:

Expanded text:
tribulationibus deprehensi, etiam tacito cogitationum motu possumus non loquendo peccare, beato Job et oris testimonium perhibetur, et cordis. Prius enim dicitur: Non peccavit; et tunc demum subditur: Neque stultum aliquid contra Deum locutus est. Qui enim stultum locutus non est, culpam a lingua compescuit; sed cum praemittitur, Non peccavit, constat quod murmurationis vitium etiam a cogitatione restrinxit. Nec peccavit ergo, nec stulte locutus est, quia nec per conscientiam tacitus tumuit, nec linguam in contumaciam relaxavit. Stulte enim contra Deum loquitur, qui inter divinae animadversionis flagella positus, justificare semetipsum conatur. Si enim innocentem se asserere superbe audeat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Hucusque nos verba historiae transcurrisse sufficiat: jam nunc ad indaganda allegoriae mysteria expositionis se sermo convertat. Sed in hoc quod scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
factũ est. sit nomen dñi benedictũ: suꝑbum
hostẽ humilitate ꝑculit. crudelẽ patientia
strauit. Nec credamꝰ qđ uellator nr̃ accepit
uulnera & ñ inflixit. quot eniꝰ uoces patientiȩ in
di laude ꝑcussus reddidit. qͣsi tot in aduersa¬
rii pectore iacula intorsit. & acriora ualde qũã
sustinuit infixit: Afflictus enĩ terrena ꝑdidit.
sed afflictionẽ humiliter sustinens cȩlestia
multiplicauit. Sequitur. In omnib his¬

Expanded text:
factum est; sit nomen Domini benedictum; superbum factum est; sit nomen Domini benedictum; superbum hostem humilitate perculit, crudelem patientia stravit. Nec credamus, quod bellator noster accepit vulnera, et non inflixit. Quot enim voces patientiae in Dei laudem percussus reddidit, quasi tot in adversarii pectore jacula intorsit, et acriora valde quam sustinuit infixit. Afflictus enim terrena perdidit, sed afflictionem humiliter sustinens coelestia multiplicavit. Sequitur: CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
scimꝰ. pati autẽ nulla nisi quȩ dño placue¬
rint possumꝰ. iusta sunt cuncta quȩ patim᷑ꝰ
& ualde in iustũ est. si de iusta passione
quomͦ assertionẽ partis suȩ contra aduer¬
sarium alligauit audiuimꝰ. nunc quomͦ
in orationis suȩ termino iudicem benedi¬
cendo laudet audiamꝰ. Sequit᷑. Sit
nomen dñi benedictũ. Ecce omne quod
rectũ sensit dni benedictione conclusit.
ut hinc aduersariꝰ inspiciat. & ad penã
suã uictus erubescat. quia ipse dõ contumax
etiã in beatitudine conditus extitit. cui
ꝑcutit. quot temptationib affligit. Coti¬
die. namq in acie stamꝰ. cotidie tela tẽpta
tionum eiꝰ excipimus: sed & nos contra
illũ iacula mittimꝰ. si confossi tribulationib
humilia respondemꝰ. Beatus gͥ iob ꝑctissus
damno rerũ. ꝑcussus morte filioꝵ. quia uim
doloris uertit in laudem conditoris dicens.
dñs dedit. dñs abstulit. sicut dño placuit ita

Expanded text:
scimus, pati autem nulla, nisi quae Domino placuescimus, pati autem nulla, nisi quae Domino placuerint, possumus; justa sunt cuncta quae patimur, et valde injustum est, si de justa passione quomodo assertionem partis suae contra adversarium allegavit, audivimus; nunc quomodo in orationis suae termino judicem benedicendo laudet audiamus. Sequitur: Sit nomen Domini benedictum. Ecce omne quod rectum sensit, Domini benedictione conclusit; ut hinc adversarius inspiciat, et ad poenam suam victus erubescat, quia ipse Domino contumax etiam in beatitudine conditus exstitit, cui percutit, quot tentationibus affligit. Quotidie namque in acie stamus, quotidie tentationum ejus tela excipimus. Sed et nos contra illum jacula mittimus, si confossi tribulationibus, humilia respondemus. Beatus igitur Job percussus damno rerum, percussus morte filiorum, quia vim doloris vertit in laudem conditoris, 52 dicens: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita
Abbreviated transcription (Latin):
Scs uir temptante aduersario cuncta ꝑdide¬
rat. sed tamen sciens quia contra se sathan
temptandi uires nisi ꝑmittente dño non
habebat. ñ ait dñs dedit. diabolus abstulit.
sed dñs dedit. dñs abstulit. Fortasse enĩ fuerat
dolendũ. siquid conditor dederat hostis ab¬
stulisset. At postquã ñ abstulit nisi ipse
qui dedit. sua recepit. ñ nr̃a abstulit. Si
enĩ ab illo accepimꝰ quib in hac urta uti¬
mur. cur doleat qđ ipso iudicante exigi¬
mur quo largiente feneramur.Nec ali¬
quando iniustus est creditor qui dũ p̃fixo
reddendi tempore ñ constringitur. qnͣdo
uult exigit qd feneratur. Ubi & bene sub¬
iungitur. sicut dño placuit. ita factum est.
Cum enĩ in hac uita ea quȩ nolumꝰ patimur.
necesse est ut ad eũ qui iniustũ uelle nil po¬
test. studia nr̃e uoluntatis inclinemus.
Magna quippe est consolatio in eo qd displi¬
cet. qđ illo ordinante erga nos agitur. cui
ñ nisi iustũ placet. Si gͥ iusta placere dño

Expanded text:
s vir, tentante adversario, cuncta perdiderat; sed tamen sciens, quia contra se Satan tentandi vires, nisi permittente Domino, non habebat, non ait: Dominus dedit, diabolus abstulit; sed: Dominus dedit, Dominus abstulit; fortasse enim fuerat dolendum, si quod conditor dederat hostis abstulisset: at postquam non abstulit nisi ipse qui dedit, sua recepit, non nostra abstulit. Si enim ab illo accipimus, quibus in hac vita utimur, cur doleat quod ipso judicante exigimur, quo largiente feneramur? Nec aliquando injustus est creditor, qui dum praefixo reddendi tempore non constrigitur; quando vult, exigit quod feneratur. Ubi et bene subjungitur: Sicut Domino placuit, ita factum est. Cum enim in hac vita ea quae nolumus, patimur, necesse est ut ad eum qui injustum velle nil potest, studia nostrae voluntatis inclinemus. Magna quippe est consolatio in eo quod displicet, quod illo ordinante erga nos agitur, cui nonnisi justum placet. Si igitur justa placere Domino
Abbreviated transcription (Latin):
soli iudeȩ sidi archana p̾dicabant. Cum
sathan exisse a dño dicitur. filii & filiȩ in
domo fris primogeniti conuiuari referunt᷑
Dictũ quippe eis fuerat. in uiam gentiũ ne
abieritis. Post mortẽ namq resurrectionẽq
dñi. in gentiũ p̾dicatione conuersi st̃. unde
& in suis actib dicunt: uobis oportebat
primũ loqui uerbũ dĩ. sed quia repellitis
illud. & indignos uos iudicatis ȩternȩ uitȩ
ecce conuertimur ad gentes. hi itaq filũ
ñ ieiunabunt filii sponsi quãdiu cũ illis
est sponsus. in domo frĩs primogeniti con¬
uiuantur. quia uidelicet adhuc apłi sacrȩ
seripturȩ delitiis. in soliꝰ iudaici popłi colle¬

Expanded text:
um Satan exiisse a Domino dicitur, filii et filiae in domo fratris primogeniti convivari referuntur. Dictum quippe eis fuerat: In viam gentium ne abieritis . Post mortem namque resurrectionemque Domini in gentium praedicationem conversi sunt. Unde et in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat loqui primum verbum Dei; sed quia repulistis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Hi itaque filii Non jejunabunt filii sponsi, quandiu cum illis est sponsus , in domo fratris primogeniti convivantur, quia videlicet adhuc apostoli sacrae Scripturae deliciis in solius Judaici populi colle
Abbreviated transcription (Latin):
habebat. Quia uͦ in ꝓsperis magna sanitate
uiguerat. ꝓeisdem ꝓsperis bona illũ egisse
simulabat. uersuta assertione mentiens.
qd ñ ad usum dñi substantiam possideret
s adusum substantiȩ dnm̃ coleret. Sunt
enĩ ñ nulli. qui ut sruantur dõ. dispensato¬
rie utuntur hoc scło. & sunt ñnulli qui ut
fruantur hoc scło. transitorie uti uolunt đo
Cum gͥ bona diuini muneris narrat. putat
qd facta fortis oꝑarii leuigat. ut cuiꝰ uitam
repͣhendere de oꝑib ñ ualet. eiꝰ mentẽ qͣsi ex
cogitationib addicat mentiens. qd ñ amore
dĩ. s temporalis ꝓsperitatis appetitione serui¬
erit. om̃e qđ innocue exteriꝰ uixit. Uires gͦ
beati iob nesciens. s tamen unũ quẽq aduersis
ꝓbari ueriꝰ sciens tẽptandum hunc expetit. ut
qui ꝑ diem ꝓsperitatis in offenso gressu inces¬
serat. saltem in nocte aduersitatis impinge¬
ret. & ante laudatoris sui oculos. offensione

Expanded text:
habebat. Quia vero in prosperis magna sanctitate habebat. Quia vero in prosperis magna sanctitate viguerat, pro eisdem prosperis bona illum egisse simulabat: versuta assertione mentiens quod non ad usum Domini substantiam possideret, sed ad usum substantiae Dominum coleret. Sunt enim nonnulli qui ut fruantur Deo, dispensatorie utuntur hoc saeculo. Et sunt nonnulli qui ut fruantur hoc saeculo, transitorie uti volunt Deo. Cum igitur bona divini muneris narrat, putat quod facta fortis operarii leviget; ut cujus vitam reprehendere de operibus non valet, ejus mentem quasi ex cogitationibus addicat; mentiens quod non amori Domini, sed temporalis prosperitatis appetitioni servierit omne, quod innocue exterius vixit. Vires ergo beati Job nesciens, sed tamen unumquemque adversis probari verius sciens, tentandum hunc expetit; ut qui per diem prosperitatis inoffenso gressu incesserat, saltem in nocte adversitatis impingeret, et ante laudatoris sui oculos offensione
Abbreviated transcription (Latin):
dicat: qui tot bona in terra recepit. qͥd mirũ
est. si ꝓ eis sese innocenter gerit: In nocens
uere esset. si bonꝰ inter aduersa ꝑsisteret
Cur autẽ magnus dicit᷑. quem merces sui
umꝰ cuiusq oꝑis. tanta rerũ multiplicitate
comitatur: Astutus quippe aduersarius.
cũ scm uirũ inter ꝓspera bene egisse consi¬
derat. reꝓbare apud iudicẽ ꝑ aduersa festi¬
nat. Unde recte in apocalẏpsi uoce angłica
dicit᷑: proiectus est accusator fratrũ nr̃oꝵ.
qui accusabat illos ante conspectũ dĩ nr̃i
die ac nocte Seriptura autẽ sacra sepe die
pro ꝓsperis. noctẽ autẽ ꝓ aduersis ponere
consueuit. In die gͦ & nocte accusare non
desinit. quia modo nos in ꝓsperis. modo in
aduersis accusabiles ostendere contendit
In die accusat. cũ ꝓsperis male nos uti insi¬
nuat. In nocte accusat. cũ in aduersis nos ñ
habere patientiã demonstrat. Beatũ gͦ iob
quia necdũ flagella attigerant. quasi adhuc
unde in nocte accusare possit omnimodo ñ

Expanded text:
dicat; Qui tot bona in terra recipit, quid mirum est, si pro eis sese ivere esset, si bonus inter adversa persisteret. Cur autem magnus dicitur, quem merces sui uniuscujusque operis tanta rerum multiplicitate comitatur? Astutus quippe adversarius, cum sanctum virum inter prospera bene egisse considerat, reprobare apud judicem per adversa festinat. Unde recte in Apocalypsi voce angelica dicitur: Projectus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat illos ante conspeVet. IX.  Scriptura autem sacra saepe diem pro prosperis, noctem autem pro adversis ponere consuevit. In die ergo et nocte accusare non desinit, quia modo nos in prosperis, modo in adversis accusabiles ostendere contendit. In die accusat, cum prosperis male nos uti insinuat. In nocte accusat, cum in adversis 45 nos non habere patientiam demonstrat. Beatum ergo Job quia necdum flagella attigerant, quasi adhuc unde in nocte accusare posset, omnino non
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiarem tibi. Ne reb pditis minorem
audienti dolorẽ moueat: eiꝰ animum ad
excedendũ etiã ipsis nuntioꝵ uerbis instigat
Intuendũ ꝯͥpe est quã callide dicit᷑ ignis dĩ.
Ac si diceretur: illiꝰ animaduersionẽ sustines
quẽ tot hostiis placare uoluisti. eiꝰ iram tole¬
ras. cui cotidie seruiens insudabas. Dum eniꝰ
dm̃ cui seruierat aduersa intulisse indicat.
lesũ commemorat in quo excedat. quatinꝰ
anteacta obsequia ad mentẽ reduceret. et se¬
frustra seruisse estimans. in auctoris iniuria
suꝑbiret. Eia & enĩ mens cũ se aduersa ab ho¬
minib ꝑpeti conspicit. in diuinȩ gr̃ȩ consola¬
tione requiescit. Cumq temptationũ ꝓcellas
increscere extrinsecus uiderit. secessum spei
robustissimũ pectus & humanis aduersitatib
& diuia desperatione concuteret. & priꝰ
nuntiauit ut qͣsi omnẽ aditũ consolationis
excluderet dũ & ipsũ aduersantẽ ostende¬
ret. qui consolari animũ inter aduersa

Expanded text:
natur. --Ne rebus perditis minorem audienti dolorem moveat, ejus animum ad excedendum etiam ipsis nuntiorum verbis instigat. Intuendum quippe est, quam callide dicitur: Ignis Dei, ac si diceretur: Illius animadversionem sustines, quem tot hostiis placare voluisti; illius iram toleras, cui quotidie serviens insudabas. Dum enim Deum, cui servierat, adversa intulisse indicat, laesum commemorat, in quo excedat; quatenus anteacta obsequia ad mentem reduceret, et frustra se servisse aestimans, in auctoris injuriam superbiret. Pia etenim mens, cum se adversa ab hominibus perpeti conspicit, in divinae gratiae consolatione requiescit; cumque tentationum procellas increscere extrinsecus viderit, secessum spei robustissimum pectus et humanis adversitatibus, et divina desperatione concuteret, et prius nuntiavit; ut quasi omnem aditum consolationis excluderet, dum et ipsum adversantem ostenderet, qui consolari animum inter adversa
Abbreviated transcription (Latin):
rius sine extensione circũdans. est itaq inferior
& supior sine loco. est amplus sine latitudine.
& suptilis sine extenuatione. Quo gͥ exitur ab
incircũscriptam substantiã nusquã deest: Sed¬
quãdiu sathan pressus maiestatis potentia.
appetitũ suȩ maliciȩ exercere ñ ualuit. quasi
ante faciem dñi stetit: A facie autẽ dm̃ exiit.
quia relaxatꝰ diuinitꝰ ab internȩ retentionis
angustia. ad sui desiderii effectũ uenit A facie
dñi exiit. quia diu uinculis disciplinȩ religa¬
ta. qnͣdoq uoluntas noxia ad opus ꝓcessit.
Cum enĩ sicut dictũ est id qđ uoluit implere
ñ ualuit. qͣsi ante dñi faciem stetit. quia illũ
ab effectu maliciȩ suꝑna dispensatio coartauit
Sed a facie eiꝰ exiit. quia potestatẽ tẽptationis
accipiens. ad maliciȩ suȩ uota puenit. Sequit᷑¬

Expanded text:
rius sine extensione circumdans. Est itaque inferior rius sine extensione circumdans. Est itaque inferior et superior sine loco; est amplus sine latitudine, est subtilis sine extenuatione. Ubi ergo dicitur incircumscriptam substantiam, qua cum quandiu Satan, pressus majestatis potentia, appetitum suae malitiae exercere non valuit, quasi ante faciem Domini stetit. quia relaxatus divinitus ab internae retentionis angustia, ad sui desiderii effectum venit. A facie Domini exiit, quia diu vinculis disciplinae religata quandoque voluntas noxia ad opus processit. Cum enim, sicut dictum est, id quod voluit implere non valuit, quasi ante faciem Domini stetit; quia illum ab effectu malitiae superna dispensatio coactavit. Sed a facie ejus exiit, quia potestatem tentationis accipiens, ad malitiae suae vota pervenit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ostenditur qđ ipse sit circumꝗͣq cunctis reb
quas creauit exterior: id namq qđ interiꝰ con¬
cluditur. a concludente exteriꝰ continet᷑. Per
lum quo continet. exteriꝰ subterq signatur:
quia enĩ ipse manet intra om̃ĩa. ipse extͣ om̃ia.
ipse supra omia. ipse infra omĩa. suꝑior est ꝑ
potentiã. inferior ꝑsustentationẽ exterior ꝑ
magnitudinẽ. & interior ꝑsuptilitatẽ. sursũ
regens. deorsũ continens. extra circumdans.
interiꝰ penetrans. nec alia ex parte suꝑior. alia
inferior. aut alia ex parte exterior atq ex alia
manet interior. s unus idemq totus. ubiq
p̾sidendo sustinens. sustinendo p̾sidens. circũ¬
dando penetrans. penetrando circũdans. unde
suꝑius p̾sidens. inde inferiꝰ sustinens. & unde
exteriꝰ ambiens. inde interiꝰ replens. sine inqui¬
etudine supius regens. sine labore inferiꝰ susti¬
nens. interiꝰ sine extenuatione penetrans. exte

Expanded text:
ostenditur, quod ipse sit circumquaque cunctis rebus, ostenditur, quod ipse sit circumquaque cunctis rebus, quas creavit, exterior. Id namque quod interius concluditur, a concludente exterius continetur. Pelum, quo continet, esse exterius subterque signatur. Quia enim ipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse supra omnia, ipse infra omnia; et superior est per potentiam, et inferior per sustentationem; exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem: sursum regens, deorsum continens; extra circumdans, interius penetrans; nec alia ex parte superior, alia inferior, aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior: sed unus idemque totus ubique praesidendo sustinens, sustinendo praesidens, circumdando penetrans, penetrando circumdans; unde superius praesidens, inde inferius sustinens; et unde exterius ambiens, inde interius replens: sine inquietudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione p
Abbreviated transcription (Latin):
ei certamina contra hostẽ uolebat. ut quãuis
robusto bellatori uictoria in cunctis suppete¬
ret. priꝰ tamen de uno certamine hostis ad
dnm uictus rediret. tuncq ei aliud iterũ uin¬
cendo concederet. ut fidelis famulꝰ eo mira¬
biliꝰ uictor existeret. quo uictus hostis se
contͣ illũ iterũ ad noua bella reꝑaret. Sequit᷑
qd̾ sathan a facie dñi egressus dicit᷑: Quo enĩ
exitur ab eo. qui ubiq est: Hinc namq ait.
celũ & terrã ego impleo: Hinc est qd̃ sapientia
iliꝰ dicit: girum cęli circũiui sola: Hinc de
eiꝰ spũ scriptũ est: sp̃s dm̃ repleuit orbem ter¬
rarum. Hinc est qđ dñs iterũ dicit: cȩlum mͥ
sedes est. terra autẽ scabellũ pedũ meoꝵ Rur¬
sumq de eo scriptũ est: celum metitur palmo.
& omnẽ terrã pugillo concludit: Sedi quippe
cui p̾sidet. interior & supior manet: Cȩlum
palmo metiens & terrã pugillo concludens.

Expanded text:
ei certamina contra hostem volebat; ut quamvis ei certamina contra hostem volebat; ut quamvis robusto bellatori victoria in cunctis suppeteret, prius tamen de uno certamine hostis ad Dominum victus rediret: tuncque ei aliud iterum vincendo concederet, quatenus fidelis famulus eo mirabilius victor existeret, quo victus hostis se contra illum iterum adquod Satan a facie Domini egressus dicitur? Quo enim exitur ab eo qui ubique est? Hinc namque ait: Coelum et terram ego impleo . Hinc est, quod Sapientia illius dicit: Gyrum coeli circuivi sola . Hinc de ejus Spiritu scriptum est: Spiritus Domini implevit orbem terrarum . Hinc est quod Dominus iterum dicit: Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . Rursumque de eo scriptum est: Coelum metitur palmo et omnem terram pugillo concludit . Sedi quippe, cui praesidet, interior et exterior manet. Coelum palmo metiens, et terram pugillo concludens
Abbreviated transcription (Latin):
net.relaxat & refrenat. Alia ad temptandum
dat. s ab aliis religar. U nuersa quȩ habet
in manu cua sunt. tantũ in eũ ne extendas
manũ tuã: Substantiã ꝓdit. sed tamen corpꝰ
ꝓtegit. qđ quidẽ postmodũ temptatori tra¬
diturus est. S tamen ñ simul ad om̃ia relaxat
hostẽ. ne undiq feriens frangat cuie. Mala
enĩ multa quȩ electis eueniunt mira condi¬
toris grã ex tempore dispensantur. ut quȩ
coaceruata ꝑimerent. possint diuisa tolerari.
Hinc paulus ait: fidelis autẽ ds̃ qui ñ patie¬
tur uos temptari suꝑra quã potestis. s faci& etiã
cũ temptatione exitum ut possitis sustinere
Ninc dauid ait: ꝓba me dñe & tempta me
Ac si apte dicat: priꝰ uires inspice. & tuncut
ferre ualeo temptari ꝑmitte: Hoc tamen qd
dicit᷑. Ecce uniuersa quȩ habet in manu
tua sunt. tantũ in eu ne extendas manũ tua
intelligi & aliter potest: quia fortẽ quidem
pugnat᷑orẽ suũ dñs nouerat s tam̃ diuidere

Expanded text:
net; relaxat, et refrenat. Alia ad tentandum dat, sed ab aliis religat. Universa quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendus et frenat; substantiam prodit, sed tamen corpus protegit, quod quidem postmodum tentatori traditurus est, sed tamen non simul ad omnia relaxat hostem, ne undique feriens frangat civem. Aenim cum multa electis eveniunt, mira conditoris gratia ex tempore dispensantur; ut quae coacervata perimerent, possint divisa tolerari. Hinc Paulus ait: Fidelis Deus, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Hinc David ait: Proba me, Domine, et tenta me . Ac si aperte dicat: Prius vires inspice, et tunc ut ferre valeo, tentari permitte. Hoc tamen quod dicitur: Ecce universa, quae habet, in manu tua sunt, tantum in eum ne extendas manum tuam, intelligi et aliter potest, quia fortem quidem pugnatorem suum Dominus noverat, sed tamen dividere
Abbreviated transcription (Latin):
mittunt᷑: Qđ tam̃ citius soluimꝰ. si quantȩ
suptilitatis sit angłica natura pensamus
Neq enĩ sic a diuina uisione foras exeunt.
ut int̾nȩ contẽplationis gaudiis priuentur.
quia si conditoris aspectũ exeuntes amitte¬
rent. nec iacentes erigere. nec ignorantib
uera nuntiare potuissent. Fontẽ enĩ lucis
quẽ egredientes ipsi ꝑderent. cȩcis nullatenꝰ¬
ꝓpinarent. In hoc itaq est nunc natura
angłica a nature nr̃e conditione distincta.
qđ nos & loco circũscribimur. & cȩcitatis
quidem circũscripti st̃. s tam̃ eoꝵ scientię
longe suꝑ nos incompabiliter dilatant᷑. interiꝰ
qͥpe exteriꝰq sciendo distincti sunt. qͥa ipsum¬
fontẽ scientiȩ contemplant᷑. Quid enĩ de his
quȩ scienda sunt nesciunt. qui scientẽ omnia
sciunt: Eoꝵ itaq scientia comꝑatione nr̃a
ualde dilatata est. s tam̃ comꝑatione diuinȩ

Expanded text:
mittuntur? Quod tamen citius solvimus, si quantae mittuntur? Quod tamen citius solvimus, si quantae subtilitatis sit angelica natura pensamus. Neque enim sic a divina visione foras exeunt, ut internae contemplationis gaudiis priventur; quia si Conditoris aspectum exeuntes amitterent, nec jacentes erigere, nec ignorantibus vera nuntiare possent, fontemque lucis quem egredientes ipsi perderent, caecis nullatenpropinarent. In hoc itaque est nunc natura angelica a naturae nostrae conditione distincta, quod nos et loco circumscribimur, et caecitatis quidem circumscripti sunt, sed tamen eorum scientiae longe super nos incomparabiliter dilatantur. Interius quippe exteriusque sciendo distenti sunt, qfontem scientiae contemplantur. Quid enim de his quae scienda sunt nesciunt, qui scientem omnia sciunt? Eorum itaque scientia, comparatione nostrae valde dilatata est, sed tamen comparatione divinae
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͥ beati iob tẽꝑtatio ad uictoriã ducit᷑.
a die cepta phibetur cũ dicitur:. Quadam
tem dĩ filii. nisi electi angłi uocantur:
De quib cũ constet qđ obtutib maiestatis
inseruiant. ualde quȩrendũ est unde ueni-¬
ant ut corã dño assistant: De his qͥpe uoce
ueritatis dicitur. angłi eoꝵ in celis semꝑ ui¬
dent faciem patris mei qui in cęlis est: De
his ꝓpħa ait: onlia miliũ ministrabant ei. &
decies milies centena milia assistebant ex Si
igitur semꝑ uident & sempassistunt. uigi¬
lanti cura querendũ est unde ueniant. qui
nunquã recedunt: Sed cũ de illis ꝑ paulum
dicitur. nne om̃s sunt amministratorii sp̃s
in ministeriũ missi. ꝓpter eos qui hereditatẽ¬
questionẽ iungimꝰ. & qͣsi dum ansã soluere
nitimur. nodum ligamꝰ. Quomͦ enĩ aut sem¬
per assistere. aut uidere semꝑ faciem patris
posst̃. si ad ministeriũ exteriꝰ ꝓ nr̃a salute

Expanded text:
. Quia igitur beati Job tentatio ad victoriam deducitur, . Quia igitur beati Job tentatio ad victoriam deducitur, a dietem Dei filii, nisi electi angeli vocantur? De quibus cum constet, quod obtutibus majestatis inserviant, valde quaerendum est unde veniant, ut coram Domino assistant. De his quippe voce Veritatis dicitur: Angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . De his propheta ait: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Si igitur semper vident, et semper assistunt, vigilanti cura quaerendum est unde veniunt, qui nunquam recedunt. Sed cum de illis per Paulum dicitur: Nonne omnes sunt administratorii spiritus in ministeriuquaestionem jungimus, et quasi dum ansam solvere nitimur, nodum ligamus. Quomodo enim aut semper assistere, aut videre semper faciem Patris poss
Abbreviated transcription (Latin):
nullos tunc ex iudea credituros diceret. prȩmi
exprimere. ut inesse auditoꝵ cordib maliciȩ
frigus in dicaret: hinc ẽ qđ negaturo petro
p̃mittitur. quia frigus erat. & stans ad primaᷤᷤ
salefaciebat se. iam namq intus a caritatis
calore torpuerat. & ad amorẽ p̾sentis uitȩ
qͣsi ad ꝑsecutoꝵ prunas infirmitate estuante.
recalebat. Aqualitate qͦ temporis finis expri¬
mitur actionis. sicut ñ rediturus ad uenia. ad
taditionis ꝑfidiam nocte iudas exisse pħibet᷑.
cũ egrediente illo ab eugłista dicitur. erat autẽ
nox. Hinc eniꝰ & iniquo diuiti dicit᷑. hac nocte.
repetunt animã tuã abs tẽ: Anima quippe quȩ
ad tenebras ducit᷑ ñ in die repeti. sed in nocte
memorat᷑. Hinc est qđ salomon qui sapientiã
ñ ꝑseueraturus accepit. in somnns hanc & nocte
accepisse describitur. Hinc est qd angłi ad
abraham meridie ueniunt. punituri autem
sodomã. ad eã uesꝑe uenisse memorantur

Expanded text:
nullos tunc ex Judaea credituros diceret, praemisnullos tunc ex Judaea credituros diceret, praemisexprimere, ut inesse auditorum cordibus malitiae frigus indicaret. Hinc est quod de negaturo Petro praemittitur: Quia frigus erat, et stans ad prunas calefaciebat se . Jam namque intus a charitatis calore torpuerat, et ad amorem praesentis vitae, quasi ad persecutorum prunas infirmitate aestuante recalebat. A qualitate quoque temporis finis exprimitur actionis, sicut non rediturus ad veniam, ad traditionis perfidiam nocte Judas 39 exiisse perhibetur, cum egrediente illo, ab evangelista dicitur: Erat autem nox . Hinc enim et iniquo diviti dicitur: Hac nocte repetent animam tuam abs te . Anima quippe, quae ad tenebras ducitur, non in die repeti, sed in nocte memoratur. Hinc est quod Salomon, qui sapientiam non perseveraturus accepit, in somnis hanc et nocte accepisse describitur . Hinc est quod angeli ad Abraham meridie veniunt; punituri autem Sodomam, ad eam vespere venisse memorantur
Abbreviated transcription (Latin):
eflamsathan. Intueri libet. quomͦ sacra eloqͥa
in exordiis narrationũ. qualitates exprimunt
terminosq causarũ. Aliquando namq a po-¬
sitione loci. aliqnͣdo a positione corporis.
aliqnͣdo a qualitate aeris. aliqnͣdo a qͣlitate
tẽporis signant. quid de uentura actione
subiciant Positione quippe locoꝵ diuina scri¬
ptura exprimit: subsequentiũ merita finesq
causarũ. sicut de israhele dicit. quia uerba di
in monte audire ñ potuit. s p̾cepta in campe¬
strib accepit: subsequentẽ nimirũ infirmita¬
tem populi indicat. quia ascendere ad sũma
nͣ ualuit. s semetipsũ in infimis neglecte ui¬
uendo laxauit. Apositione corporis futura
denuntiat. sicut in apłoꝵ actib stephanus
rũm qui a dextris uirtutis dĩ sedet. stantẽ se
uidisse manifestat: stare quippe adiuuantis
est. & recte stare cernitur. qui in bello certami-¬
nis opitulatur: Iqualitate aeris res subsequens
demonstrat᷑. sicut eugłista cũ predicante dño

Expanded text:
escribat. --Intueri libet quomodo sacra eloquia in exordiis narrationum qualitates exprimant, terminosque causarum. Aliquando namque a positione loci, aliquando a positione corporis, aliquando a qualitate aeris, aliquando a qualitate temporis signant, quid de ventura actione subjiciant. A positione quippe locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum, sicut de Israel dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit: subsequentem nimirum infirmitatem populi indicans, qui ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis neglecte vivendo laxavit. A positione corporis futura denuntiat, sicut in apostolorum Actibus Stephanus Jesum, qui a dextris virtutis Dei sedet, stantem se vidisse manifestat . Stare quippe adjuvantis est. Et recte stare cernitur, qui in bello certaminis opitulatur. A qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut evangelista, cum praedicante Domino,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc qđ requirit apte insinuat quia peccatores
iure damnandos ignorat. Sathan gͦ dñs non
uocat. sed tam̃ requirit dicens. unde uenis: quia
nimirũ ds apostatã sp̃m adpęnitentiã nequaqͣ.
reuocat. s uias supbiȩ eiꝰ nesciens dannat Igit᷑
dũ sathan de itinere. suo discutit᷑. electi angłi
requirendi unde ueniant ñ sunt. quia eoꝵ uię
tanto dño notȩ sunt. qnͣto & ipso auctore pera¬
guntur: dũq soli eiꝰ uoluntati inseruiunt.
eo esse incognitȩ nequeunt. quo ꝑ approbationis
oculũ ex ip̃so semꝑ ante ipsũ fiunt. Sequitur:
anxietas designari: Sathan gͦ laborans terram
circũit. qͥa quietus in cęli culmine stare contẽpsit¬
Cumq se ñ transuolasse s pambulasse insinu¬
at qnͣto peccati pondere. in imis prȩmatur de-¬
monstrat. Perambulans gͦ terrã circũit. quia ab
illo spiritualis potentiȩ uolatu corruens. mali¬

Expanded text:
Per hoc quod requirit, aperte insinuat, quia peccatores Per hoc quod requirit, aperte insinuat, quia peccatores jure damnandos ignorat. Satan ergo Dominus non vocat, sed tamen requirit, dicens: Unde venis? quia nimirum Deus apostatam spiritum ad poenitentiam nequaquam revocat; sed vias superbiae ejus nesciens, damnat. 41 Igitur dum Satan de itinere suo discutitur, electi angeli requirendi unde veniant non sunt: quia eorum viae tanto Deo notae sunt, quanto et ipso auctore peraguntur; dumque soli ejus voluntati inserviunt, eo esse incognitae nequeunt, quo per approbationis oculum ex ipso semper ante ipsum fiunt. Sequitur: anxietas designari. Satan ergo laborans terram circuivit, qCumque se non transvolasse, sed perambulasse insinuat, quanto peccati pondere in imis prematur, demonstrat. Perambulans ergo terram circuit, qui ab illo spiritualis potentiae volatu corruens, mali
Abbreviated transcription (Latin):
Nescire autẽ dĩ. reꝓbare est. Unde quib dam
in fine dicturus est. nescio uos unde sitis. disce¬
dite a me om̃s operarii iniquitatis. Sic & ne¬
scire mentiri uir uerax dicitur. qui labi per
mendaciũ dedignatur. ñ quo si mentiri uelit
nesciat. s quo falsa loqui ueritatis amore con¬
temnat. Quid est gͦ ad sathan unde uenis dice
re. nisi uias illiꝰ qͣsi incognitas reꝓbare: Uerita¬
tis gͥ lumen. tenebras quas reprobat ignorat
Et sathanȩ itinera quia iudicans damnat. di-¬
gnum est ut qͣsi nesciens requirat. Hinc est q
adȩ peccanti. conditoris uoce dicit᷑: ubi es: Neq
enĩ diuina potentia nesciebat post culpam ser¬
uus ad quȩ latibula fugerat. s quia uidit in
culpa lapsũ. iam sub peccato uelut ab oculis ue¬
ritatis absconditũ. quia tenebras erroris eiꝰ non
approbat. qͣsi ubi sit peccator ignorat. Eũ qͦ &
uocat. & requirit dicens: adam ubi es. Per hoc qđ
uocat signũ dat. quia ad pęnitentiã reuocat.

Expanded text:
dam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis, discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Sicut et nescire mentiri vir verax dicitur qui labi per mendacium dedignatur; non quo si mentiri velit, nesciat, sed quo falsa loqui veritatis amore contemnat. Quid est ergo ad Satan dicere, Unde venis, nisi vias illius quasi incognitas reprobare? Veritatis igitur lumen tenebras, quas reprobat, ignorat; et Satanae itinera, quia judicans damnat, dignum est ut quasi nesciens requirat. Hinc est quod Adae peccanti conditoris voce dicitur, Adam ubi es? Neque enim divina potentia nesciebat, post culpam servus ad quae latibula fugerat; sed quia vidit in culpa lapsum, jam sub peccato velut ab oculis veritatis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccator ignorat; eumque et vocat, et requirit, dicens, Adam ubi es? Per hoc quod vocat, signum dat quia ad poenitentiam revocat.
Abbreviated transcription (Latin):
Prȩcedente iam sermone tractatũ est. quia
diabolus ñ contra iob. s contra dñm certamꝰ
ꝓposuit. materia uͦ certaminis beatus iob in
medio fuit. Et si in sermonib suis dicimꝰ
iob in flagella deliquisse. qđ sentire nefas est
dm̃ dicimꝰ in sua ꝓpositione ꝑdidisse Nam
ecce & in hoc loco intuendũ est. quia ñ priꝰ
diabolus beatũ iob a dño petiit sed eũ dñs
in diaboli despectu laudauit: & isi in sua
iusticia ꝑmansurũ nosset. ñ utiq ꝓ illo ꝓpo¬
neret. nec periturũ in tẽptatione concederet.
de quo ante temptationẽ ex dĩ laudib in
tẽptatoris m̃te inuidiȩ fuerant faces exci
mala nꝰ inuenit. ipsa ad malũ inflectere bo¬
na quęrit. cũ de oꝑib uincitur. ad accusan¬
dum uerba nr̃a ꝑscrutatur. cũ nec in uerbis
accusationẽ repperit. intentionem cordis
fuscare contendit. tanquã bona facta bono
animo ñ fuant. & iccirco ppendi a iudice bo¬
na nꝰ debeant. Quia enĩ fructus arboris esse

Expanded text:
Praecedenti jam sermone tractatum est, quia diabolus non contra Job, sed contra Deum certamen proposuit; materia vero certaminis beatus Job in medio fuit. Et si in sermonibus suis dicimus Job inter flagella deliquisse, quod sentire nefas est, Deum dicimus in sua propositione perdidisse. Nam ecce et in hoc loco intuendum est, quia non prius diabolus beatum Job a Domino petiit, sed eum Dominus in diaboli despectum laudavit. Et nisi in sua justitia permansurum nosset, non utique pro illo proponeret. Nec periturum in tentatione concederet, de quo ante tentationem, ex Dei laudibus, in tentatoris mente invidiae fuerant faces excitmala, non invenit, ipsa ad malum inflectere bona quaerit. Cumque de operibus vincitur, ad accusandum verba nostra perscrutatur. Cum nec in verbis accusationem reperit, intentionem cordis fuscare contendit; tanquam bona facta bono animo non fiant, et idcirco perpendi a judice bona non debeant. Quia enim fructus arboris esse
Abbreviated transcription (Latin):
ros modos ammirationis format. Ds̃ gͦ angelis
loquit᷑. cũ eis uoluntas eiꝰ intima uidendo ma¬
infestatur. ngłi autẽ loquuntur dño. cũ ꝑ hoc¬
tionis surgunt lliter ds ad scõꝵ animas. aliter
scõꝵ animȩ loquuntur ad dm̃. Unde in iołs¬
rursũ apocalipsim dicit᷑. uidi subter altare ani¬
mas interfectoꝵ ꝓpter uerbũ di. & ꝓpter testimoni-¬
um qđ habebant. & clamabant uoce magna dicen-¬

Expanded text:
ros modos admirationis format. Deus ergo angelis ros modos admirationis format. Deus ergo angelis loquitur, cum eis voluntas ejus intima videnda manifestatur. Angeli autem loquuntur Domino, cum per hoc --Aliter Deus ad sanctorum animas, aliter sanctorum animae loquuntur ad Deum. Unde et in Joannis Apocalypsi rursum dicitur: Vidi subter altare animas interfectorum propter verbum Dei, et propter testimonium quod habebant; et clamabant voce magna dicen
Abbreviated transcription (Latin):
tione semꝑ accrescere est. nunqu̾ã qͦ corde rece¬
dere. quasi quodam stabili motu est semꝑ ueni¬
re. Iuib & dicit. descendamꝰ & confundamꝰ
linguas eor: Ascendunt angłi in eo qđ creatorẽ
conspiciunt. descendunt angłi in eo qđ crea¬
turã sese in illicitis erigentẽ examine. districti¬
onis premunt. Dicere gͦ est. descendamꝰ & con¬
fundamꝰ linguas eoꝵ. in seipso eis hoc qđ recte
agatur ostendere. & ꝑuim internȩ uisionis.
coꝵ mentib exhibenda iudicia occultis motib
occisus est. accipere uirtutẽ & diuinitatẽ & sapi¬
entiã. Uox namq angłoꝵ ẽ in laude conditoris.
ipsa ammiratio intimȩ contẽplationis. Uirtutis
diuinȩ miracula obstupuisse dixisse est. quia exc̃i¬
tatus cũ reuerentia motus cordis. magnꝰ est ad
aures incircuscripti sp̃s clamor uocis: quȩ uox se
qͣsi ꝑ distincta uerba explicat. dũ sese ꝑ innume¬

Expanded text:
tione semper accrescere est, et nunquam corde recetione semper accrescere est, et nunquam corde recedere, est quasi quodam stabili motu semper venire. Quibus et dicit: Descendamus et confundamus linguam eorum. Ascendunt angeli, in eo quod creatorem conspiciunt. Descendunt angeli, in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo Dei est: Descendamus et confundamus linguam eorum, in seipso eis hoc, quod recte agatur ostendere, et per vim internae visionis, eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibusoccisus est, accipere virtutem, et divinitatem, et sapientiam . Vox namque angelorum est in laude conditoris, ipsa admiratio intimae contemplationis. Virtutis divinae miracula obstupuisse, dixisse est, quia excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum sese per innume