comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicat ꝙ lux hodierna ꝓpinquat᷑
ad esse serenũ/ Nucciꝰ eligit᷑ qui
nũcciat hoc boemũdo / qd ut audiunt
festiꝯ̃ gcc̃icit sed cũ ad scalãꝑoeint¬
ribꝰ pirri tres alias bellica uir¬
tute occupauerat ⁊ in eis duos
fratres pieri occiderat qd licet
parrꝰ non ignoraret / a ꝓmisss fi¬
dei pacts non retardau̾it sedut
audiuit cy stala fracta exat / ueni¬
enti boemũdo et om̃i francoꝵ mł¬
titudim portas operuit Et cum
graues gemitꝰ ab ymo pecto̾is tͣ¬
heret/ lõnga qs suspit ia nulla eu
tamẽ a ꝓmissa fide illata rͣmoiat᷑ i-¬
iuria/ quem boeniũdo in ipõ portis intro¬
itu submisso capite saluia ͭ eiq decol¬
lato beneficõ gras egit sed cũ causã¬
sue lamẽtacõnis didicisset/ ad modum
indoluit et de militibꝰ suis ꝗ eñ custo¬
dirẽt᷑ res q suas tuerent fidelem
custodiã dexeliquid Net reticẽdũ quõ
sud illa nocte cometa q̃ regni mutatõ¬
nẽ p̃signat inter alia celi sidera ric¬

Expanded text:
quia lux hodierna propinquat, adesse serenum. Nuntius eligitur qui nuntiet haec Boamundo. Quod ut audivit, festinus accurrit; sed cum ad scalam perribus Pyrrhi, tres alias bellica virtute occupaverat, et in eis duos fratres Pyrrhi interemerat. Quod licet Pyrrhus non ignoraret, tamen a promisso fidei pacto non retardavit, sed ut audivit quia scala fracta esset, venienti Boamundo et omni Francorum multitudini portas aperuit. Et cum graves gemitus ab imo pectore traheret, longaque suspiria, nulla tamen eum a promissa fide illata revocavit injuria. Quem Boamundus in ipso portae introitu submisso capite salutavit, eique de collato beneficio gratias egit. Sed cum causam lamentationis ejus didicisset, admodum indoluit, et de militibus suis qui eum custodirent, resque ejus tuerentur fidelem custodiam dereliquit. Nec reticendum, quoniam sub illa nocte, cometa quae regni mutationem praesignat, inter alia coeli sidera rut
Abbreviated transcription (Latin):
derata cariꝰ ampleaũt᷑/ł lox inter¬
ueniẽs lite dirimit et diurno laboi̾
cõtulit moderaniẽ/ quia pugne ad¬
emit necessitatẽ sed fessis nõ tribuit
dormiẽdi facultatẽ ubi eñ inter
muros hostis adest nulla requiestẽ¬
di facultas esse potest an crastinũ
.i sexta feria aly spoliata cadauera
mortuorũ extͣ nuros foris trahebat
Aly de turribꝰ cũ castellanis iaculis
⁊̃ sagittis decertabat᷑
stabãt inturribꝰ et muril eminꝰ
cõtemplãt᷑ inmẽsã nbẽ agitati pul¬
ueris de quo diuersa sentiẽtes Aly

Expanded text:
derata charius amplectimur. Nox interderata charius amplectimur. Nox interveniens litem diremit, et diurno labori contulit moderamen; quia pugnae ademit necessitatem, sed fessis dormiendi non tribuit facultatem. Ubi enim intra muros hostis adest, nulla requiescendi facultas esse potest. In crastinum, id est feria sexta, alii spoliata cadavera mortuorum extra muros foris trahebant, alii de turribus cum castellanis, jaculis et sagittis decertabant.stabant in turribus et muris, eminus contemplantur immensam nubem agitati pulveris. De qua diversa sentientes
Abbreviated transcription (Latin):
stillare / et cor nobilissimi principis
a rirtute priscina cepit defic̾e
Ui noleus et ĩpitꝰ in aliã turerim
eetrocessit/ bellũ q dexeliquit /i
eius infuemitate/ aliorũ pixtus corru¬
it qm̃ unusquisq miserabilẽ casum
sui ducis ad modũ indoluit pũgnã
dimietũt tiercis/ pngna q relinquut
Unꝰ tamẽ in suꝑiori tuxris fastigis
remãsit / cuiꝰ egregia funa unuesꝯ̃
nr̃orũ exercitꝰ rnannitꝰ planxit
Ille eni ut uidit solũ se esse dexelitũ
tanie mse an gerẽs moictũ ut ur¬
deusiorẽ couspexit in mediũ ꝓsiliit
suis q interfectoibꝰ tormẽtũ fuit nõ
palet enarreͣ qͦt francorũ manꝯ toi
raluit pessundare / et iusi cascelli mumm¬
mimipecũ tr̃i forte fuisset ipsõ die
rẽtiu̾s calamitatibꝰ suorũ magnũ
leuaiiẽ donĩꝰ p̃stitisset. Sed uoluit
deus ut urbs antiocena difficulter
adipiscet᷑ ut adepta carior hube̾t
cicius enĩ atq̾sita uilescũt diu desi¬

Expanded text:
stillare, et cor nobilissimi principis stillare, et cor nobilissimi principis a virtute pristina coepit deficere. Qui nolens et invitus, in aliam turrim retrocessit, bellumque dereliquit. In ejus infirmitate aliorum virtus corruit, quoniam unusquisque miserabilem casum sui ducis admodum doluit. Pugnam dimittunt, Turcos turrimque relinquunt. Unus tamen in superiori turris fastigio remansit, cujus egregia funera universus nostrorum exercitus unanimiter planxit. Ille enim ut vidit se solum esse derelictum, tamen in se animum gerens invictum, ut urdensiorem esse conspexit, in medium prosiluit, suisque interfectoribus tormentum fuit. Non valeat enarrare quid Francorum manus ibi valuit pessundare, et nisi castelli municipium tam forte fuisset, ipso die venturis calamitatibus suorum magnum levamen Dominus praestitisset. Sed voluit Deus ut urbs Antiochena difficulter adipisceretur, ut adepta, charior haberetur. Citius enim acquisita vilescunt, diu desi
Abbreviated transcription (Latin):
eo cõfugit in nimerosã multitudo tur¬
corũ habuerũt q illud solũ recepta¬
culũ Irat aũt huit castro una tur¬
ris miniũ uicina quã boemiũdꝰ cũ
suis satellitibꝰ iã obtinebat. Illud cas¬
trũ per eã inpugre parabat W
illi resup̃tis uiriłꝰ turcsatis eiii¬
nẽciores sagittas It spiclã instar
suꝑ obp̾mebat/ quia non erat alia
uiã decertãaũ / quã p̃stabat latitu¬
do murorũ propterea tõtigit ꝙ
turti / nexuẽtes contͣ currĩ unq mi¬
pellebat aliũ mec retroire erat fa¬
cultas / nec in leua nec in dextrazllt
erat diuorciũ qͦtqͦt impetus ieruen¬
ciũ suꝑ nros inpĩgebãt illi in lan-¬
ceis spiculis et mucroĩbꝰ exapie¬
bat᷑ et sit rolueratos ad terram
Sit ꝙ mortus uiuo necẽ inferebat
et cui in aiã uita de erat in corpoe
mors apparebat In quo cõflictu Roe¬
mũdꝰ grauiter sagittatꝰ est in femo¬
re/ nec̾ iã nisi claudicãs ualebat ince¬
der᷑ sagiris ꝓbertim de rluere cepa

Expanded text:
eum confugit numerosa multitudo Turcorum, habueruntque illud solum receptaculum. Erat autem huic castro una turris nimium vicina, quam Boamundus cum suis satellitibus jam obtinebat, illudque castrum per eam impugnare parabat. Sed illi resumptis viribus, turri, satis eminentiores, sagittas et spicula, instar super opprimebat, quia non erat alia via decertantium, quam praestabat latitudo murorum. Propterea contigit quia Turci irruentes contra turrim, unus impellebat alium, nec retroire erat facultas, nec in laeva nec in dextra ulli erat divortium. Quotquot impetus irruentium super nostros impingebat, illi in lanceis, spiculis et mucronibus excipiebant, et vulneratos ad terram sicque mortuus vivo necem inferebat, et cui in anima vita deerat, in corpore mors apparebat. In quo conflictu Boamundus graviter sagittatus est in femore, nec jam nisi claudicans valebat incedere. Sanguis ubertim de vulnere coepit
Abbreviated transcription (Latin):
ad locũ ab amico sibi destinatũ per¬
rexit cũ suis tãtũ militibꝰ / ⁊ cũ pau¬
tis longe remãsit a meibꝰ / ceterosq
cũ stała direxit ad ip̃ã menia que
nullꝰ prior ascende̾ p̃sup̾sit cũq qiͣ¬

Expanded text:
ad locum sibi ab amico destinatum perrexit cum suis tantum militibus, et cum paucis longe remansit a moenibus, caeterosque cum una scala direxit ad ipsa moenia, quanullus prior ascendere praesumpsit. Cumque omn
Abbreviated transcription (Latin):
bãt Contigit aũt̃ ut et inter fugie¬
tes Cassianꝰ rex ⁊̃ domiq̃ ciuitatis
uilib pãnis obsitꝰ euaderet / et in
terrã Tanchrẽdi fugiẽdo ꝑ reniret
sed malo sui infortumo armeni eum
recognouerũt et ei illico ceruite̾ ampu¬
tauerut / et caput ilłiꝯ ad pricipes at¬
tulerũt et batheñ balthei q preciuĩ
sexagita bisantheis app̃ciauert᷑ Pars
magna fugat in castrũ qd̃ cuitati in¬

Expanded text:
bant. Contigit autem ut inter fugientes Cassianus rex et dominus civitatis, vilibus pannis obsitus evaderet, et in terram Tancredi fugiendo perveniret. Sed malo sui infortunio Armenii eum cognoverunt, et ei illico cervicem amputaverunt, et caput illius ad principes attulerunt et balteum; balteique pretium LX bysanceos appretiaverunt. Pars magna fugit in castrum quod civitati im
Abbreviated transcription (Latin):
passi sunt ideo euenre ꝑmisi quomã multa
nephanda operati sunt cũ xpriam̃s mulie¬
ribꝰ et paganis que ualde displecent in
oculis meis/ Ad hec mater misericordie
cetiderut ad pedes eius rogãtes ut ppłi
sui miseret᷑. Adiecit aut beatꝰ petrus

Expanded text:
passi sunt, ideo evenire permisi, quoniam multa nefanda sunt operati, cum Christianis mulieribus et paganis, quae valde displicent in oculis meis. » Ad haec mater misericordiae ceciderunt ad pedes ejus rogantes ut populi sui misereretur. Adjecit autem beatus
Abbreviated transcription (Latin):
erat aginĩa persar Sed qui primi ue¬
mebãt ut uiderũt urbemi Antiochie in
unũ consedere. p̃stolantes retroueni ens
robur sue milicie Erat ãt Corbanan
pu̾ceps nailitie regis persaꝵ/ qui ex lon¬
go tpr̃e collegerat sibi illud agmen
diu̾sar genciũ / Exãt qͥppe ibi perse, et
medi et arabes et turci ahimite/ et
sarracem / curti et publicani et diu̾saꝵ
nationũ alii multi de agulanis erãt
ibi tria mibia / qui nłła armoꝵ copia
misi solos enses gestabãt/ cau om̃s un¬
diq ferro coopenti nlła arma aduer¬
saincia timebat /Equi e ꝗ oexilla et lan¬
ceas f̾re asꝑnabant᷑ et in eos qui fere¬
urbem diroxerũt/ qui nr̃os ad bellũ ꝑ¬
uocarẽt et de ciuitate exire suaderent
Sed nr̃i qui de hesterno cõflictu fati¬
Nati erãt salubrius ẽẽ iudicauert
mouere Illi ues ꝑ campos et plana
crẽtes / nr̃es ad bella/ crebãt/ diraq eis cõ¬
uitia imꝑperabat lanceas et gladios ĩ altũ

Expanded text:
erat, agmina Persarum. Sed qui primi veniebant, ut viderunt urbem Antiochiae, in unum consedere, praestolantes retro veniens robur suae militiae. Erat autem Corbanan princeps militiae regis Persarum, qui ex longo tempore collegerat sibi illud agmen diversarum gentium. Erant quippe ibi Persae et Medi, Arabes et Turci Azimitae, et Sarraceni, Curti et Publicani, et diversarum nationum alii multi. De Agulanis erant ibi tria millia, qui nullam armorum copiam nisi solos enses gestabant; qui omnes undique ferro cooperti, nulla arma adversantia timebant. Equi eorum vexilla et lanceas ferre aspernabantur, et in eos qui fereurbem direxerunt, qui nostros ad bellum provocarent, et de civitate exire suaderent. Sed nostri qui de hesterno conflictu fatigati erant, salubrius esse judicaverunt movere. Illi vero per campos et plana stros ad bella ciebant, diraque eis convicia improperabant. Lanceas et gladios in altum
Abbreviated transcription (Latin):
sancti sepulchri que deliberacõ placuit
tiochia si eã atquire possit beniuo¬
le ab omibꝰ cõcedit᷑ Roenũdꝰ ita¬
q haut segnns uiros fideles noctis
dcepusculo remittit ad amicũ ut ei
tenu̾ctiaret ⁊̃ modũ ⁊ terminiũ
pirrꝰ remãdat ut in trastinũ ꝯmo¬
ueat᷑ exercitꝰ franceꝵ/ quos ire fa¬
ciat ad predadũ in terrã sarraceno¬
rũ / et cũ nox obscurae̾ ceꝑit reuer¬
tant᷑ ad castra exꝑte cuitatis in
qua ip̃e erectis excubabo aui̾bus
ti raminũdo/ dixit q eisi nocte uẽtua
duuã opitulãte gracia trade nobis
antiochia exposuit q eis nͣciũ ꝙ.
auditis om̃ibꝰ gratulati sũt ⁊ bñdixe¬
rũt dĩm in crastinũ cõgregauerũt
duces bellatorũ ingentes militũ cu¬
neos peditiũ ĩplures turmaꝵ ⁊
egressi mõtana trãsierũt quai p̃¬
dati in terra sarrateõrũ nocte igił¬
adueĩente cũ sumo filẽtõ redieriit̃¬

Expanded text:
sancti scilicet sepulcri deliberatio. Placuit tiochia, si eam acquirere potest, benevole ab omnibus conceditur. Boamundus itaque haud segnis viros sibi fideles, noctis crepusculo, remittit ad amicum, ut ei renuntiet et modum et terminum. Pyrrhus remandat ut in crastinum commoveatur exercitus Franclit ad praedandum in terram Sarracenorum. Et cum nox obscurare coeperit, revertantur ad castra ex parte civitatis, « in qua ipse erectis inquit excubabo auribus ti Raimundo. Dixit itaque eis: « Nocte ventura, divina opitulante gratia, tradetur nobis Antiochia, » exposuitque eis nuntium. Qui auditis omnibus, gratulati sunt, et benedixerunt Dominum. In crastinum congregaverunt duces bellorum, ingentes militum cuneos, peditumque quam plures turmas, et egressi montana transierunt, quasi praedaturi, in terram Sarracenorum. Nocte adveniente cum summo
Abbreviated transcription (Latin):
me deus uocciuerit suscipiẽdũ siue
ad martiriũ siue ad obtinẽdũ uicto¬
rie brachiũ quo ascendẽte ceteri
illic p̾stolans eorũ p̃senciã ⁊ egrefe¬
rẽs nimiã tarditate ꝙ cũ boemũdũ
mĩme uideret inꝗsut ubi esset qui

Expanded text:
eus vocaverit suscipiendum; sive ad martyrium, seu ad obtinendum victoriae bravium. » Quo ascendente, caeteri illic, praestolans eorum adventum, et aegre ferens nimiam tarditatem. Qui cum Boamundum minime videret, inquisivit ubi esset. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
illa uit᷑ pontẽ ad machomariã que
erat anto portã ciuitatis et plui̾ma
paliis iroluerat᷑ et biz ãcheos au¬
reos arma arta sagutas / et alia młta
cũ reposuerat Sic elñ eorũ ꝯfmetudo e¬
sepelice / nr̃õrũ uero est libẽtissime tolleꝰ.
abstractis itaq corporibꝰ uinuersis
capita abscindebãt Scire cupiẽtes nu¬
merũ illorũ qui ad rippã flumis necati
sũt Tcucata siquidẽ capita ad cascra
adtulerut᷑ et cadauerq feris et amoꝯ
in hũato reliq̃rũt qd altil menbus
et turribꝰ excelsis turci ꝓspiciẽtes
uehemẽter indoluerũt et genas scm¬
dẽtes tries q euellẽtes mathoniũ
p̃ceptorẽ suũ in auxiliũ suĩ irocãe teꝑi¬

Expanded text:
am quae erat ante portam civitatis, et plurima palliis involverant, et byzanteos aureos, arcus, et sagittas et alia multa cum eis reposuerant. Sic enim est eorum consuetudo sepelire; nostrorum vero est libentissime ea tollere. Extractis itaque corporibus universis, capita absciderunt, scire cupientes numerum illorum qui ad ripam fluminis necati sunt. Truncata siquidem capita ad castra attulerunt, et cadavera feris et volucribus inhumata reliquerunt. Quod ab altis moenibus et turribus excelsis prospicientes, vehementer indoluerunt, et genas scindentes et crines vellentes, Machomum praeceptorem suum in auxilium sui coepe
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtũ receperũt Ipẽ aũt nec sacmẽtũ
tenuit nec uerborũ sponsione impleuit
het ideo de duobꝰ militibꝰ diximq ut
quisq ꝑcipiat qͣnta egestas in castrisz
erat᷑ queeciã fugere diuites Piurare
cõpellebat Cuq sic artarent᷑. et omnis
humana spes deficet̾ pliu̾ia ꝑs uni¬
uersi exercitꝰ retroeũdi litẽtiã a pn̾¬
cipibꝰ pecierut et ipi unanuiter

Expanded text:
mentum tenuit, nec verborum sponsionem implevit. Hoc ideo de his duobus militibus refero, ut quisque percipiat quanta egestas in castris fuerit, quae etiam fugere divites et perjurare compellebat. Cumque jam sic arctarentur, et omnis humana spes omnino deficeret, plurima pars exercitus retro eundi licentiam a principibus petierunt, et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
niũdꝰ ita q spũ dei allustratꝰ ellico
esse / nec qd̃ q̃rebat ex temptacõne
sed ex bona uolũtate ꝓcede̾ Respõ¬
des inquit / licet sis exneꝯ a lege
nrã quia uideo te boã erga nõs uo¬
lũtate/ bono q spũ aĩatũ/ aperiã
tibi aliqd̾ nr̃e fidei sacramẽtũ si tã¬

Expanded text:
amundus itaque spiritu Dei illustratus, illico esse, nec quod quaerebat ex tentatione, sed ex bona voluntate procedere: et respondens inquit: « Licet sis extraneus a lege nostra, quia video te bona erga nos voluntate, bonoque spiritu animatum, aperiam tibi aliq
Abbreviated transcription (Latin):
albos equos tot scuta tot uexilla
suꝑ sensũ meũ requ̾i̾s/ propterea
si uis accedat capellanꝯ meꝯ qui
tibi suꝑ hys respondit Ad hec capel
suos sine iustorũ spiritꝰ mitte̾ dispo¬
nit in terrã tũc assumũt sibi derea
corpoã / ut ꝑ ea nodis innotestat
qui uidẽt nõ possũt in spũali essencia
sua Ideo armati apparẽt᷑ ut quia in
bello labor᷑atbꝯͣ auxiliotim ueniunt
sed pate mutiarẽt/ expleto siquidẽ
negocio pro quo uenuit ad celestia
remeãt. unde uenerũt et corpoa ᷤ
q̃ ut uisibiles apparerẽt agepert
in eandẽ reponũt materiã quã sup̃

Expanded text:
tot scuta, tot vexilla super sensum meum requiris. Propterea, si vis, accedat capellanus meus, qui tibi super his respondebit. » Ad haec capellsuos, sive justorum spiritus mittere disponit in terram, tunc assumunt sibi aeria corpora, ut per ea nobis innotescant, qui videri non possunt in spiritali essentia sua. Ideo armati nunc apparent, ut quod in bello laboraturis auxilio veniunt sed pacem nuntiarent. Expleto siquidem negotio pro quo veniunt, ad coelestia remeant, unde venerunt, et corpora, quae, ut visibiles apparerent, acceperunt, in eamdem reponunt materiam quam s
Abbreviated transcription (Latin):
raldi pegꝭ babilonie / quos cũ suis
exercitibꝰ miserat ad ferẽda suffra
gia antiochie. Et qͦe admiraldo uo¬
tant reges sut ꝙ princiis regionit
p̃̾sut Prorincia quidẽ est q̃ unum
habet metropolitanũ xxn cõsules
et ynũ reg̃e ex tot itaq ꝓ rncs
cõuenerũt qͦt ibi admipaldi mortui¬

Expanded text:
raldi regis Babyloniae, quos cum suis exercitibus miserat ad ferenda auxilia regi Antiochiae. Et quos Admiraldos vocant, reges sunt, qui provinciis regionum praesunt. Provincia quidem est, quae unum habet metropolitanum, duodecim consules et unum regem. Ex tot itaque provinciis convenerunt, quot ibi Admiraldi fu
Abbreviated transcription (Latin):
gultibꝰ lamẽtat᷑ Cõnix uoꝰ illus
uinusos ad lacrimas cõcitabat que se
ultͣ morẽ aliarũ młierũ miserabilit᷑
lamabat/ et q̃ alios ad luctũ cõmone
net loq nec clamare poterat /erat aut
illa alto ꝓcerũ sagirie̾ procoeata ⁊̃
secũdũ cgrnis huiꝰ infirmitatẽ forma
precetei egregia E̾rat autẽ plexũq
in mobilis uelud colũpna marmorea
ita ut sepiꝰ mortua esse uideret᷑ insi
uitalis calor palpitas in supremo
oblita fenniei pudois se in terrã uo¬
lutabat/ et genas ungioibꝰ secans au¬
reos crines disrũpebat Sccurrũt
ailie matroe q̃ de se illi face talia ꝓ¬
hibebat᷑ / et pia custodia obseruãt q̃
cũ loq potuiti hec uerba ꝓrupit di¬
ces Rex mꝑsonis trinꝰ misere̾ balois
Et uite muq̃ sibi confer ut es deul
unꝰ Quid meruit balo quia mortu
est sine bello uiegiẽ matre factũs
ialoms terge reatꝰ quẽ de bellozs
tot casibꝰ eripiusti et ꝑmisistimt᷑.

Expanded text:
illius universos ad lacrymas concitabat, quae se ultra morem aliarum miserabiliter laniabat, et quae alios ad luctum commovebue, nec loqui nec clamare poterat. Erat autem illa alto procerum sanguine procreata, et secundum carnis hujus infirmitatem, forma prae caeteris egregia. Erat autem plerumque immobilis velut columna marmorea, ita ut saepius mortua putaretur, nisi vitalis calor palpitans in supremo oblita feminei pudoris se in terram volutabat, et genas unguibus secans, aureos crines disrumpebat. Occurrunt aliae matronae, quae de se illi facere talia prohibent, et pia custodia observant. Quae cum loqui potuit, in haec verba prorupit dicens: Rex in personis trinus, miserere Walonis, Et vitae munus sibi confer, ut es Deus unus. Quid meruit Walo, quod mortuus est sine bello? Virgine matre satus, Walonis terge reatus, Quem de bellorum tot cassibus eripuisti, Et permisisti nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Fat quidã admiralda de geneꝰ
turtorũ in illa ciuilate regia cũ
quo boenindꝰ plu̾ma et priuata te¬
pore pacis habuit tolloquia hic int̾
cetera quodã die requisluit ab eo
ubi castra posuerit ile cãdidatorur̃
exercitꝰ innumeabilis quorũ ĩ dibꝰ
pauere Illi ipsos ut uentꝰ turbinis
oppmebat / et isti iluerabat᷑ illi obrue¬
bat᷑ et isti occidebãt᷑. Cui boeniũdus
ait putas ne aliũ exerctũ esse qͣ huc̃

Expanded text:
at quidem Admiraldus de genere Turcorum in illa civitate regia, cum quo Boamundus plurima et privata pacis tempore habuit colloquia. Hic inter caetera quodam die requisivit ab eo, ubinam castra posuerit ille candidatorum exercitus innumerabilis, quorum in omnibus pavere illi ipsos ut ventus turbinis opprimerent, et isti vulnerabant; illi obruebant, et isti occidebant. Cui Boamundus ait: « Putasne alium exercitum esse quam hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑacta /cõsiliũ acceperũt quid ageret
qmĩ in cascris uittꝰ deficiebat᷑ glaciał
yemps mercatũ afferẽtes/ ad ipsos
uenire non sinebat Illi nãq qui exant
in urbe quato magis sciedãt nostros
esurire tãto magib incipiebãt in illos
deseuie huit aeris inclemẽcia huit
misere egestatis mopia hunit oopemie¬
bat aduersadorũ angustĩa / et sic̾ solec
cõtinge̾ in muititudiẽ cõgregatorũ

Expanded text:
 consilium acceperunt quid agerent, quoniam in castris victus deficiebat, et glacialis hiems mercatum afferentes ad ipsos venire non sinebat. Illi namque qui erant in urbe, quanto magis sciebant nostros esurire, tanto magis incipiebant in illos desaevire. Hinc aeris inclementia, hinc miserae egestatis inopia, hinc opprimebat adversariorum violentia. Et sicut solet continge
Abbreviated transcription (Latin):
s tamẽ occulte ꝑ internũctiũ hec
me tue fidei et meã domũ faciã
cibi qd ine hortatꝰ es face̾ tres
turres quãs manchiochia custo¬
diffidas/ mato filiũ meu tibi quẽ
dio magna in eũ ap deũ creuit de¬
uocõ lacrimas ab oculis uberes exupit¬
pies / et deo gracias agẽs manꝰ ⁊̃
celũ tetẽdit Imeͤ mora principes in
unũ cõnocauit eisq talia intulit di¬
ces/ Egregi principes ⁊ xiri bella¬
tores/ cõꝑtũ est nobis qntũ iniuri¬

Expanded text:
ulte per internuntium haec me tuae fidei et meam domum; faciam tibi quae me hortatus est tres turres quas in Antiochia custodiffidas, mitto filium meum tibi, quem dio, magnaque in eo apud Deum excrevit devotio, lacrymae ab oculis uberes erumpunt, et Deo gratias agens, manus in coelum tetendit. Nec mora, principes in unum convocavit, eisque talia retulit, dicens: « Egregii principes et viri bellatores, compertum est vobis q
Abbreviated transcription (Latin):
uobis uidet᷑ esse et exͣneus Cui umꝙͣ
genti p̃stitit deus intam breui teni¬
pore tot bella cõmittere tõt acerri¬
mos hostes suꝑare, toit spolys gen¬
ciũ ditari tot triũphãtiũ paliuis in¬
sigmiꝰ Ecce nũt imimãbiles hostes
ubegimiꝰ ecce nuc eorũ spolia ad nos
adculimꝰ quid ẽ hotꝰsic diffiditisꝰ cũ
sic coctidie umtitis nõ lõge est a nob
qui sit pugnat pronobis sepe ꝙp¬
pe fideles suos tẽptat ut eisdẽ xtrũ
diligat᷑ ipsũ innotestat ¶ẽc tep̃tat
nos ꝑ opie molestias/ et ꝑ assiduas
ueroganiq̃ Si tot de nobis ocadisset
qͣt et de illis nos ꝓstrauiq̃ Si aliquis
de nobis suꝑ essetiure ale cõqueri
pixi cordati quoniã si in ipõ piuitis aut
pro ipõ morienmu estis beati Hiis et
yeͣms asperitas inħorruit ⁊ in castris

Expanded text:
vobis videtur esse et extraneus. Cui unquam genti praestitit Deus in tam brevi tempore tot bella committere, tot acerrimos hostes superare, tot spoliis gentium ditari, tot triumphantium palmis insigniri? Ecce nunc innumerabiles hostes subegimus, ecce nunc eorum spolia ad vos attulimus. Quid est quod sic diffidimus, cum sic quotidie vincamus? non longe est a vobis, qui sic pugnat pro vobis; saepe quidem fideles suos tentat, ut utrum diligant ipsum innotescat. Nunc tentat vos per inopiae molestias, et per assiduas irrogavimus? si tot de nobis occidissent, quot de illis nos prostravimus? si aliquis de nobis superesset, jure ille conqueri viri cordati, quoniam si in ipso vivitis, aut pro ipso morimini, estis beati. » His ehiems aspera inhorruit, et in castris
Abbreviated transcription (Latin):
procelatũ est cõsiliũ qd eis suꝑ hoc
esset agendũ minat᷑ em̃ut ꝙͣ sic ar¬
mati queritis dei urĩ sepulchrũ gẽ¬
tẽ suã a fiibꝰ diu possessis exter¬
mĩantes ymo qd̃ nephariũ est ꝑe¬
grmos more gladii trucidãtes/ et¬
ꝙ si de cetoꝰ in pera et baculo roltis trã
sire ire maxis rerũq opulẽtia
yos illuc faciãt pertrãsire de pediti¬
bus eq̾tes faciat᷑ ꝙ pauꝑes sut̾ in to¬
to itinere nec in redditũ ampliꝯ esu¬
riẽt/ et si per mensem ad sepulchrũ
pobis diurnare platuerit bonorũ to¬
pia  noͣn de erit facultas eundi per

Expanded text:
protelatum est eonsilium, quidnam eis super hoc sit agendum. Mirantur enim ut quid sic armati quaeritis Domini vestri sepulcrum, gentem suam a finibus diu possessis exterminantes, imo, quod nefarium est peregrinis, in ore gladii trucidantes. Quod si posthac in pera et baculo vultis ire, cum honore maximo rerumque opulentia vos illuc facient pertransire; de peditibus equites facient; qui pauperes sunt, in toto itinere nec in reditu amplius esurient. Et si per mensem ad sepulcrum vobis diurnare placuerit, bonorum copia vobis non deerit; facultas eundi per
Abbreviated transcription (Latin):
miserũt yos ꝙ arma q̃ in patria sicp
dimuitteꝰ̃ Tonfidiq̃ enĩ in eo qui docet
maꝯ̃ nras ad preliũ et brachia nr̃a
ponit ut arcũ ereũ. qm̃ et xia nostra
gladys aperiet᷑ et omiã scandala era¬
dicabũt᷑/ et ierusalẽ caꝑiet ᷑ tũt nrã
erit nõ ꝑ homĩs indulgeciã sed ꝑ celes¬
tis tensure equitatẽ de rolcu em̃ diñ

Expanded text:
unt vos quod arma quae in patria nostra dimittemus. Confidimus enim in eo qui docet manus nostras ad praelium, et brachia nostra ponit ut arcum aereum, quoniam et via nostris gladiis aperietur, et omnia scandala eradicabuntur, et Jerusalem capietur. Tunc nostra erit non per hominis indulgentiam, sed per coelestis censurae aequitat
Abbreviated transcription (Latin):
paciem Isi deꝯ alitui hãc ciuitate
ꝑ aliqd̃ ingeniũ dare uellet dicite
ad hec multi exclamauerũt Dicẽtes
Qui ut uidit / c ml ꝓficiebat/ ad
castra sua redyit Et tane ñttios pir
qui ad se renerat Principes uero

Expanded text:
patiemur. Si Deus alicui hanc civitatem per aliquod ingenium dare vellet, dicite, Ad haec multi exclamaverunt in unum, Qui ut vidit quia nil proficiebat, ad castra sua rediit, et tamen nuntios Pyrrhi, qui ad se venerant, detinuit. »
Abbreviated transcription (Latin):
Alee sc̃aci ueloces csꝰ aquo
flexis in girũ frens non defuerũt et
militares. impetꝰ hastarũ q ribratõ¬
nes in alterrutrũ ibi celebrate sunt
in quibꝰ actibꝰ monscrat᷑ ꝙ nullo pa¬
uore trepidabãt quia talia operabãt
Talia quippe inuetꝰ excolebat sed
appximabãt tantosq tanto gaudio
tripudiãtes cõspicaret᷑ mirati fut
qm̃ relatõ usq babiloniã cutuxreãt
qt̃ fame cruciabãt᷑ et panoe̾ com¬
cuniebãt᷑ Adducti exgo ante princi¬
pes suc inbet xerba retulerut que

Expanded text:
Aleae, scaci, veloces cursus equorum flexis in gyrum frenis non defuerunt, et militares impetus, hastarumque vibrationes in alterutrum ibi celebratae sunt. In quibus actibus monstrabatur, quod nullo pavore trepidabant, qui talia operabantur. Talia quippe juventus excolebat, sed approximarent, tantosque tanto gaudio tripudiantes conspicarentur, mirati sunt, quoniam relatio usque Babyloniam cucurrerat, quia et fame cruciabantur et pavore concutiebantur. Adducti igitur ante principes sunt; et in haec verba retulerunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
dilamare poterat qnͣtũ qt laniarẽt
reperiebat᷑ Inter uiuos mortui sta¬
bãt / quia suffulti densitate uiuorũ
cadere non poterãt / et tãta a cala
mitas eos oppresserat ꝙ alter alte¬
rũ ad mortẽ oppriẽbat Tantꝰ illos
tincor inuaseat. ꝙ subseques p̃cedẽ¬
tẽ ut fugere posset prostermbat᷑
Dux ittiq gotfridꝰ milicie decus
egioegiũ ut quia nemo illos ferire
uolitas anticipauit pontis introitũ / et
que ligioa ualet explicare/ qntas stra¬
gͥes dux solus illic dederit suꝑ corpo¬
ribꝰ gẽtis mique Ali fuge̾ ceperãt
arma q sua in terrã pucerãt gladiũ
ducis ut mortẽ expanescebãt et tamẽ
uitare non poterãt Ille extensis brachis
ense nudato eorũ ceruites amputabat
miserrotũ rẽdũdabat᷑ Cuq̃ unꝰ ex eis

Expanded text:
dilaniare poterat, quantum quod dilaniaret, dilaniare poterat, quantum quod dilaniaret, reperiebat. Inter vivos mortui stabant, quia suffulti densitate vivorum, cadere non poterant; et calamitas tanta eos oppresserat quod alter alterum in mortem opprimebat. Tantus illos timor invaserat, quod subsequens praecedentem, ut fugere posset, impellebat. Dux itaque Godefridus militiae decus egregium, ut vidit quod nemo illos ferire volitans anticipavit pontis introitum. Et quae lingua valet explicare quantas strages dux solus illic dederit super corporibus gentis iniquae? Illi fugere coeperant, armaque sua in terram projecerant, gladium ducis ut mortem expavescebant, et tamen vitare non poterant. Ille exsertis brachiis, ense nudato, eorum cervices amputabat;miserorum redundabat. Cumque unus ex eis
Abbreviated transcription (Latin):
Elatõ em̃ huiꝰ occisiois ad castra ꝑ¬
renit / cuctosq pñcipes ꝓceresq cõ¬
mouit ⁊ equos ꝓsiliẽtes ad plcscendã
mortẽ suorũ ordinatis agimibꝰ ꝑuolãt
rũ capita detrũtãtes Illi uero nequa¬
quã ꝑterxit in sua cõfidẽtes młtitudiẽ
ad pugnã congrediũt sed nostris coco
postꝙ pedites nrir equitibꝰ cõsonati
sut in breui superãt᷑ Nã ut uiderũt
ncĩ quos ad mõtana fugere cõpure¬
miã fortiter crestere. et crestendo for¬
cius insisteꝰ terga uerterũt et uersa
põtẽ uiã arripiut sed ualde impediuit
difficultas itmeris angusti quia rea
fugere usꝙͣ potuerũt nec cõuerti ⁊ etco
uerti fas non erat. qr hostis urgebat
dextͣ leuaq diuerti impossibilitas an
licebat/ Ioi t̃co nec toxicata sagitta pro¬
ficiebat nec equi relocitas subuenebat
quia franc̾igẽarũ erãt net obt̃udi po¬
nabãt illi paciebãt᷑ Nri ꝑcuciebat
illi moriebãt᷑ n ͨ tñ in fãtigata maq̃

Expanded text:
stra pervenit, tantosque principes proceresque commovit. Qui equis prosilientes ad ulciscendam mortem suorum ordinatis agminibus pervolant, rum capita detruncantes. Illi vero nequaquam perterriti, in sua confidentes multitudine ad pugnam congrediuntur; sed nostripostquam pedites nostri equitibus consociati sunt, in brevi supernantur. Nam ut viderunt illos quos ad montana fugere compulemina fortiter crescere, et crescendo fortius insistere, terga vertunt, et versus pontem fugae viam arripiunt. Sed valde impedivit difficultas itineris angusti, quia nec fugere usquam poterant, nec converti. Reverti retro fas non erat, quia hostis urgebat; dextra laevaque diverti, impossibilitas anglicuerit. Ibi Turco nec toxicata sagitta proficiebat, nec equi velocitas subveniebatquia Francigenarum erant, nec obtundi ponabant, illi patiebantur; nostri percutiebant, illi moriebantur. Nec tantum infatigata manus
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt/ horũ p̃cipiu sũt sig̃feri Eeqr¬
guis Demetriꝰ. Mauriciꝰ. qui in hac
uerũt᷑ et pro xpĩana fide capite
plexi sut/ lan quocies expedit iubẽ¬
te dnõ nro chũ xpõ nobis suffragãt᷑
et ꝑ hos inimiti nr̃i p̃cipitant. Et
ut me uerũ agnostas proficed in¬
quire hodie et cras et in die alteco
⁊ in tota hac regione eorũ castra po¬

Expanded text:
verunt. Horum praecipui sunt signiferi, Georius, Demetrius, Mauricius, qui in hac verunt, et pro Christiana fide capite plexi sunt. Hi quoties nobis expedit, jubente Domino Jesu Christo, nobis suffragantur, et per hos inimici nostri praecipitantur. Et ut me verum cognoscas profiteri, inquire et hodie et cras, et in die altera, an in tota regione hac eorum castra po
Abbreviated transcription (Latin):
dimissis uoltibꝰ ibãt / et pleriq omio
diffidẽtes furti de ciuitate exeũtes
fugebãt Nox suꝑmienies litẽ dirimit
et nostri uictoes ad castra rẽdierũt.
Illi uoꝰ obferatis ianuis intͣ urbem
se receperut. In crastinũ ut prima
lux matutiã ꝓrocessit turti de ciuuͭͤ
exibat̃ et collegert᷑ corꝑa mortuoru
qt inrenie̾ pot exat et sepulture
nos ut audierũt multi in unũ con

Expanded text:
 ibant, et plerique omnino diffidentes, furtim de civitate exeuntes, fugiebant. Nox superveniens litem diremit, et nostri victores ad castra redierunt; illi vero obseratis januis, intra urbem se receperunt. In crastinum ut primum lux matutina processit, Turci de civitate exierunt, et collegerunt corpora mortuorum, quot invenire potuerunt et sepulturae nes ut
Abbreviated transcription (Latin):
suq̃ pantores tãto ec̃ fornoes/ uos
uo qnͣto numeõsio es/ tãto in eĩbeciluor¬
licõres / cui hãc ueritatẽ attribuis
huanitati an diuitati homo nõ est
ase ipõ ẜ a trecitore suo a quo habet
essahabet et posse/ Ex hor ergo cõ¬
umeere potes ꝙ unꝰ licet creator
creauerit nos et ros uberiorẽ tame

Expanded text:
 tanto et fortiores; vos vero quanto numerosiores, tanto imbecilliores. Cui hanc virtutem attribuis, humanitati an divinitati? Homo non est a seipso, sed a Creatore suo; a quo habet esse, habet et posse. Ex hoc igitur conjicere potes, quia licet unus Creator creaverit nos et vos, uberiorem t
Abbreviated transcription (Latin):
tute intorsit ꝙ pectꝰ mẽdiũ disuĩxit
spuãlia et uitalia mter t upit et lu
bricꝰ ensis suꝑ teus dexterũ integ
exint sic q caput integrũ cũ dexte
tẽ ad qd horrẽdũ spectaculũ om̃s ꝙ
in ciuitate erãt confluut᷑ et uidẽtes /¬
adima̾ti sũt et cõturbati sũt ꝯmoti
sut tremor apphẽdit eos ibi doloes
ut parturietiã ibi uotes eiulãtiã / quia
ille unꝰ fuerat ex adiitbeb eorũ
tut̃ euagiauexũt gladios suos inten¬
derũt arcꝰ suos parauerũt sagittas
suas in pharatet / ut sãgitarẽt duce
cupiẽtes si eis ꝑmissũ esset tantũ
milicie xpiane extingioe lucẽ sed
deus pͣue eorũ uolutati non cõsensit
qr dux retrocessit sustinere em̃ teloꝵ
et sagataru gnͣdinẽ diu non potuit
dus et ensis quia in sua integritate
ꝑ seuerat miorati dextre sui fcmu¬
tare cuiꝯ ligroa enaxrad̾ cꝯ maq̃

Expanded text:
um disjunxit, spinam et vitalia interrupit, et sic lubricus ensis super crus dextrum integer exivit, sicque caput integrum cum dextrati. Ad quod horrendum spectaculum omnes qui in civitate erant confluunt, et videntes  conturbati sunt, commoti sunt, tremor apprehendit eos: ibi dolores ut parturientis , ibi voces ejulantium, quia ille unus fuerat ex Admiraldis eorum. Tunc evaginaverunt gladios suos, intenderunt arcus suos, paraverunt sagittas suas in pharetra , ut sagittarent ducem, cupientes, si eis permissum esset, tantam militiae Christianae exstinguere lucem. Sed Deus eorum pravae voluntati non consensit, quia dux retrocessit; sustinere enim telorum ac sagittarum grandinem diu non potuit.m! Laudandus et ensis, quod in sua integritate perseverans, vibranti dexterae sui famut
Abbreviated transcription (Latin):
culis iã quãi ieretitos arbitrati sũt
Tũc diuaserũt se in duas acies ut sit
uallati ab eis nr̃i fuge subsidiũ nusꝙͣ
iupenirẽt que diuisio stulta fuit qm̃
stulticia in cordibꝰ increduloꝵẜ retes
cit nã utreq acies ut semoite̾ ꝓspe¬
xerũt intũctãtꝰ alter in alterãrcruit
qr illa in sua młtitudiẽ / ista in omĩpote¬
cia cõfidit dei / et idõ eue̾tꝰ belli dissi¬
milis fuit/ milites armati qͦtqt in occ̃¬
sũ sũi donaueͣrũt ut faltator messe
proscrauexũt sed cũ flexis in gixũ fre

Expanded text:
culis jam quasi irretitos arbitrati sunt. Tunc diviserunt se in duas acies, ut sic vallati ab eis nostri, fugae praesidium nusquam invenirent. Quae divisio stulta fuit, quia « stultitia in cordibus incredulorum s Nam utraeque acies ut sese invicem aspexerunt, incunctanter altera in alteram irruit, quia illa in sua multitudine, ista in Dei omnipotentia confidit, et ideo eventus belli dissimilis fuit. Milites armati quotquot in occursum sui venerunt, ut falcator messem, prostraverunt. Sed cum in gyrum re
Abbreviated transcription (Latin):
uerticẽ ducis trãsuerberabat stutũ
et insi dux ictui ambonẽ expãdisset
et se in alterã partẽ retlmasset mor¬
tis debitũ ꝑ sobuissẽt sed deus militẽ
suũ custodu̾it/ eñq scuto suo defensiois
repẽde̾ uitẽ/ eius q tali modo¬

Expanded text:
verticem ducis transverberat scutum, et nisi ictui umbonem dux expandisset, et se in alteram partem inclinasset, mortis debitum persolvisset. Sed Deus militem suum custodivit, eumque scuto suae defensionis repe
Abbreviated transcription (Latin):
tis suꝑ põte̾ iuxta machomariã qd̃
illos ualde ꝑdomuit qm̃ deinceps nul¬
lus eorũ exir̾e ꝑ ponte̾ ausus fuit et tc̃
quia castreses ad hoc per agendũ opꝰ
nõ sufficiebat boemiũdꝰ et comes siti
egidn ad portũ sca Dymeonis ꝑrexert
et inde operados p̃cio cõductos ad¬
dute̾ scuduerũt / quos cũ adducerent
turcos qui nocte illa de ciuitate exie¬

Expanded text:
tis, super pontem juxta Machumariam, quod illos valde perdomuit, quoniam deinceps nullus eorum exire per pontem ausus fuit. Et tunc quia castrenses ad hoc peragendum opus non sufficiebant, Boamundus et comes sancti Aegidii ad Portum Sancti Simeonis perrexerunt, et inde operarios pretio adducere studuerunt. Quos cum adducerent, Turcos qui nocte illa de civitate exie
Abbreviated transcription (Latin):
tempsit onnã que habuit et seipsir
quo infelici ĩfortumo fuit elongatꝰ ab¬
eo ensis euit qui  cõueniebat᷑ lateri
eius O me saltẽ felitẽ si licuisset mͦ
in sompnio spũ oculos claudere nol¬
nera latrimis abluere / et manibꝰ ues¬
te q deterge̾ et dulcia mẽbra sẽpul

Expanded text:
tempsit omnia sua quae habuit, et seipsum. Quo infelici infortunio fuit elongatus ensis suus, qui sic conveniebat lateri ejus. O me saltem felicem, si licuisset mihi in supremo spiritu oculos claudere, vulnera lacrymis abluere, et manibus vesteque detergere, et dulcia sepul
Abbreviated transcription (Latin):
tẽtes secũ niulos mulas equos t̃ spo¬
lia pliu̾ma / et alia multa / q̃ indigẽ¬
tibꝰ socis ualde erat necessaia mul¬
torũ eciã caipita mortuoꝵ  simił actu¬
lerũt que ante portã ciuitatis posue¬
rit̃s/ ubi legati admixaldi babibonie
habebat hospiciũ Receperũt illos
cũ fu̾ma letitia socii ꝙ in castris erat᷑
ꝙ q tota die cũ cuubꝯ eͣgressi sũt de
orbe pugnauerãt palm̾ã q uictoie̾
Reportabat᷑ Tuc̃ genuãta letitia du
plicis uictoie̾ festiuũ tempꝰ effecit
et eos ꝙ egestatis merore ꝯsuꝑti pem
ercĩt refcceuit. Iam uero armemy et
siry uittus ad castra ferebat᷑. et de feliai
nostrorã euẽtu gaudebãt Bed illi de
ciuitate egrediebant᷑ et intra saxa mõ¬

Expanded text:
t spolia plurima, et multa alia quae indigentibus sociis valde erant necessaria. Multorum etiam capita mortuorum simul attulerunt, quae ante portam civitatis posuerunt, ubi Admiraldi Babyloniae habebant hospitium. Receperunt illos cum summa laetitia socii qui in castris erant, quique tota die cum civibus qui egressi sunt de urbe pugnaverant, palmamque victoriae rplicis victoriae, festivum tempus effecit, et eos qui egestatis moerore consumpti pene erant, refecit. Jam vero Armenii et Surani, victum ad castra ferebant, et de felici nostrorum eventu congaudebant. Sic illi de civitate egrediebantur, et inter saxa mo
Abbreviated transcription (Latin):
obuiat solo ꝓsternũt Aln ꝑ campũ
disꝑsi circuuolãt ymbresq uenena¬
tarũ emittũt sagitarũ Scridet᷑ dẽ¬
tibꝰ et more canũ latrãt quia sic ter¬
rere suos adu̾san̾os putãt/ S nostri
in mediũ sociosq recoligẽs mimũtos
cõduxit ad interitũ Illi nãq ut yiderẽt
nẽorũ rexilla supra uertites depen¬
dẽcia / nostrosq moe̾ leonũ rugietiũ ĩ

Expanded text:
sternunt. Alii per campum dispersi circumvolant, imbresque venenatarum emittunt sagittarum. Strident dentibus, et more canum latrant, quia terrere sic suos adversarios putant. Sed haec nostri in medium, sociosque recolligens, inimicos perduxit ad interitum. Illi namque ut viderunt nostrorum vexilla super vertices suos dependentia, nostrosque more leonum
Abbreviated transcription (Latin):
milia turtorũ ꝓpe ad essi retulit et
in castro eius ꝓximo nonnẽ Areth
qd̃ supͣ nomĩauiq̃ illa nocte agregai
asseruit qui ideo latentꝰ et in magno
filenco uemebãt ut imparatos in car¬
tris iuxenirẽt/ hoc dictũ tũctis innotuit
et quos sompno pigaie torpẽtes nre¬
int excitatos reddidit Dalit ⁊̃ tripu¬
diat qui nũc ambulae neguibat / reui¬
xerat spus illorũ quos sopierat indi¬
gencia ciborũ/ Erectis in celũ maẽbꝰ
deũ laudãt/ et quãĩ picerit mamibꝯ
applanduit᷑ / Malebat᷑ emũbello hoẽste
mori ꝙͣ estarũ in opia cruciat Tunt
ꝓceres exertitꝰ acceperũt cõsiliũ qd
ps una omi in castris remanetꝰ ad
custodiedũ pars altera obuiã ueniẽ
et esse eorũ sibi renũtciaei / Explora¬
tores ipr̾nuũtiãt tott illor milia in¬
flumis̾ dũas acies seperatas a mł̃¬
titudiẽ equis uelocioribꝰ acc̃re̾ Tuc
urĩ in quodã cliuo poĩti trucis siguo

Expanded text:
millia prope adesse retulit, et in castro eis proximo, nomine Arech, quod supra memoravimus, illa nocte aggregari asseruit. Qui ideo latenter et in magno silentio veniebant, ut imparatos in castris invenirent. Hoc dictum cunctis innotuit, et quos somno pigritiae torpentes invenit, excitatos reddidit. Salit et tripudiat, qui antea ambulare nequibat. Revixit spiritus illorum, quos sopierat indigentia ciborum. Erectis in coelum manibus Deum laudant, et quasi jam vicerint, manibus applaudunt. Malebcruciari. Tunc proceres exercitus acceperunt consilium, ut pars una omnium in castris remaneret ad custodiendum; pars altera obviam venientet esse eorum renuntiarent, Exploratores renuntiant tot illorum millia influminis duas acies separatas a multitudine equis velocioribus accurrere. Tunc nostri in quodam clivo positi, crucis signo
Abbreviated transcription (Latin):
dicerat / qd fuge distidiũ ul Tanthredꝰ
miles fortis ⁊̃ integer aĩo cognouit ue¬
hemẽter cõdolẽs / insecutꝰ est alos et cõ¬
p̃hendit et cũ dedero̾ereuerti coegit ᷑ ad
domũ boeniũdi adduxit. Non dicẽdũ
si passus est ueretũdiã qui nullo fugã¬
te mierat fugã. dolebãt plui̾mi ꝗ eu
cognouerat cõniciebat᷑ om̃s qui qualis
extiterat ignorabãt Tandẽ multis la¬
cessitũs iiuris/ pro reuentia hugo¬
nis magni ciuꝰ cõsagirmeꝰ erat et
quia iam ipis rebroactis ãcritꝰ cẽrta¬

Expanded text:
Tancredus miles fortis et integer animo cognovit, vehementer condolens, insecutus est illos et comprehendit, et cum dedecore reverti coegit, et ad domum Boamundi adduxit. Non dicendum est si passus est verecundiam, qui nullo fugante inierat fugam. Dolebant plurimi qui eum agnoverant; convitiabantur omnes qui qualis exstiterat ignorabant. Tandem multis lacessitus injuriis, pro reverentia Hugonis Magni, cujus consanguineus erat, et quia jam cum ipsis in retroactis c
Abbreviated transcription (Latin):
mo et uicunas nac̃ones eorũ discerir¬
nabat gladio cadebãt nlle a latere
uniꝰ et detẽ milia adextris alterius
quecũq agit diligẽtibiͭͤ tooperant̃
in bonũ. ¶lã ne illi insolesteuꝰ tot
uictorys bellorũ/ oppmebat eos graui
in edia  ieiumo in eorũ nãq exercitu
ꝙ in fortitudiẽ equi non haberẽt fida¬
Erat quidẽ nules in eodẽ gxercitu no

Expanded text:
io, et vicinas nationes eorum disterminabat gladio. Cadebant mille a latere unius, et decem millia a dextris alterius. quaecunque agit, diligentibus se cooperantur in bonum . Ne illi insolescerent tot victoriis bellorum, opprimebat eos gravi inedia jejuniorum. In toto namque exercitu quoniam in fortitudine equi non haberent fiduErat
Abbreviated transcription (Latin):
literim dũ isti gloriosi princpes ab¬
fuerũt / qui in auitate exãt repen¬
te de ea exierũt Nroiq in castris in¬
uaserut / et pliu̾mos ex eis occiderũt
lpso die podiesis epus ꝑdidit dapi¬
ferũ suũ qui sue aciei deferre solebat
exillũ
T nisi flumẽ inter castra et urbẽ
afflicti abire moliebãt Tab obsidione¬
deffugiĩ quos boenũdꝰ uir facunda
⁊ gͣtꝰ eloquio ita affatꝰ est dicens
S uiri ꝙ huc usꝙ extitistis bellatoes
egregii quos deus per iam multa
bellorũ ꝑicula uictoetꝰ reddidit/ quosq¬
oirtus exꝑiencie ut illustres decusauit
ut quid contͣ deũ murmua̾tis / quia p̃¬
mit uos angustia pauꝑtatis cũ robis
porrigit manũ eͣxultatis cũ relaxat
tũc desperatis In hoc uidenũ non di¬
lige᷑ donãtẽ /sed dona/ nõ largiẽtem

Expanded text:
terim dum isti gloriosi principes abfuerunt, qui in civitate erant, repente de ea exierunt, nostrosque inter castra invaserunt, et plurimos ex eis occiderunt. Ipso die Podiensis episcopus perdidit dapiferum suum, qui suae aciei deferre solebat vexillum. Et nisi flumen inter castrum et urbemafflicti, abire moliebantur, quia ndiffugium. Quos Boamundus vir facundus et gratus eloquio, ita affatus est, dicens: « O viri, qui huc usque fuistis bellatores egregii, quos Deus per multa jam bellorum pericula victores reddidit, quosqvirtus experientiae ut illustres decoravit, ut quid contra Dominum murmuratis, quia premit vos angustia paupertatis? Cum vobis porrigit manum, tunc exsultatis; cum relaxat, tunc desperatis. In hoc videmini non diligere donantem, sed dona; non la
Abbreviated transcription (Latin):
retustate dirutũ et ad huc uigebat
uire qd̃ cũ in bremi ꝑatũ fuit inqui¬
sicõ facta ẽ quis ellud custodixet et
iuuenũ ĩ uẽtũ procederẽt uerba
Tanchredꝰ illuscris princeps et eg¬
guis iuueis̃ sit erat alater in ser¬
moĩbꝰ et factis ĩ meduĩ prosiliit
dicens/ ego custodiã castellũ si dignũ
custodies mee recõpẽsabit᷑ p̃ciũ / etgo¬
omes in qne̾ tractauerũt et quadrĩ¬
fẽtas argẽti martas cõtulerũt Tan¬
chredꝰ cãstellã intrauit / ipm̃ q pedi¬
deo iuuãte sustepit qm̃ ipã die mag¬
nꝰ armenorũ ꝓopulꝰ et siriorũ ad
ciuitatẽ uenieblit et prbanis uictua
quia xprãm erat occidere uoluit s eos
cũ ipsis sarciuis ad castrũ cõduxit suũ
quos candẽ cõdicõne illesos permisit ꝓ¬

Expanded text:
vetustate dirutum, et adhuc vigebat vetustate dirutum, et adhuc vigebat dare. Quod cum in brevi peractum fuit, inquisitio facta est quis illud custodiret. Et in ventum procederent verba, Tancredus illustris princeps et egregius juvenis, sicut erat alacer in sermonibus et factis, in medium prosiluit, dicens: « Ego custodiam castellum, si custodiae meae dignum recompensabitur merunt, et quadringentas argenti marcas ei contulerunt. Tancredus castellum intravit, idque pediDeo opitulante, suscepit, quoniam ipsa die magnus Armeniorum populus, et Suranorum ad civitatem veniebat, et urbanis opima quia Christiani erant, occidere voluit, sed cum ipsis sarcinis ad castrum suum conduxit. Quos tandem tali conditione illaesos abire
Abbreviated transcription (Latin):
trãsitũ płĩ castellũ ceperũt edi¬
ficare de hoc supexiꝰ mẽtionẽ feciq̃¬
et cõstructũ est imtroitu portis adma¬
chomalam scuicet in loco cunitenꝰ ante
ianuas ciuitatis / desteuxerũt dm̃s
tumulos lapideos mortuotũ et ex
illis cascrũ inu̾erũt qd cũ paratũ
est ꝯmẽdatũ est raymũdo egregio
comiti sancti egidii hoc factũ ualde
quonia ulterius ab illa parte nõ pre¬
ualuerũt exirre nr̃i uero secure ibat
iam quo q ire disponebãt Tũc ꝓces
elegerũt uiros optimos equosq ye¬
lociores/ et nõ longe ab urbe trãfiert
fluiũ / et predã maxmiã iurenerũt
equos et equas mulos et mulas ase¬
nos ⁊̃ tamelos et cũaliũ quĩqr milia
onnã hec egregia choors addibxit ad
castra/ et celebrata est aput xpĩcolas
leticia magna qd̃ infortumũ cues ue¬
hemẽter att̾uit / quĩ habũdãcia rerũ
q̃ nros roborauit ꝑdita illos debili¬
tauit illit uero ubi p̃da capta fuit
erat antiquũ castrũ sed in curia et

Expanded text:
unt aedificare, de quo superius mentionem fecimus, constructum in introitu pontis, ad Machumariam scilicet, in loco coemeterii ante januam civitatis. Destruxerunt autem omnes tumulos lapideos mortuorum, et ex illis castrum munierunt. Quod cum peractum fuit, commendatum est Raimundo egregio comiti Sancti Aegidii. Hoc factum valde quoniam ulterius ab illa parte non valuerunt exire. Nostri vero jam secure ibant quocunque ire disponebant. Tunc proceres elegerunt viros optimos, equosque velociores, et non longe ab urbe transierunt fluvium, et praedam maximam invenerunt, equos et equas, mulos et mulas, asinos et camelos, et animalium quinque millia. Omnia haec egregia cohors adduxit ad castra, et celebrata est apud Christicolas laetitia magna. Quod infortunium cives vehementer attrivit, quoniam abundantia rerum, quae nostros roboravit, perdita, illos debilitavit. Illic vero ubi praeda capta fuit, erat antiquum castrum, sed incuria et
Abbreviated transcription (Latin):
Exrexorũt igit᷑ usq ad
castrũ publitanorũ eo q sibi subiuga¬
to ͣ alias scdõ itinere diuerterũtͤͭ in
uallẽ de rugia ꝑ renerũt multosq
ibiturcos et sarraceos myenerũt
quos in ore gladi suꝑatos bello occi¬
derũt / qd̾ uidẽtes armeny terre il¬
lius hr̃tatoes gauisi sũt̃ ꝙꝓ sic uide¬
licet axpĩanis tam uilitꝰ turti ꝙ
pagani suꝑati sũt et occisi cõtiuoq
cũ terra sua reddiderut se alis et xͥu¬
sam ciutcite optinuerũt et plu̾ma
castella suo dominio mãcipauerũt

Expanded text:
errexerunt igitur usque ad castellum Publicanorum, eoque subjugato, alio secundo itinere diverterunt; et in vallem de Rugia pervenerunt, multosque ibi Turcos et Sarracenos invenerunt, quos in ore gladii superatos praelio occiderunt. Quod videntes Armenii, terrae illius habitatores, gavisi sunt, quia videlicet a Christianis tam viriliter et Turci et Publicani sunt occisi, continuoque cum terra sua reddiderunt se illis. Et Rusam civitatem obtinuerunt, et plurima castella suo dominio mancipaverunt