comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mnitia intellectus. initia sapientiȩ. om̃is anina mͥ
respondes. Et nemo dubitat qđ splendor ille de
igne existat: non ignis de spleadors. Fonamꝰ gͦ ignẽ
patrẽ illiꝰ splendoris. quia iam p̃ locuti sumꝰ. coçua
nos querere. non coȩcna. Si lucernã accende cupio
nundũ.ẽ. ibi ignis. Nondũ & ille splendor. Mor
aut̃ ut accendero. simul cum igne & splendor ex¬
istit. Da hic mͥ igne̾ sine splendors ce credo tibi
ut potuit a nolis tanta res dici. dño adui¬
uante intentionẽ orationis ur̃ȩ. & p̃parationem
cordis ur̃i. Excepistis quantũ caꝑs potiustis. Illa
tam̃ meffabilia sunt. Nichil dignũ putetis. uł eo ip¬
so quo coeua coȩt̃nis cõparant᷑. Temporalia semꝑ ma¬
nentib. Extingiubilia inmortalib. Sed quia dictus
.c̃. siliꝰ &e imago patris. accipiamꝰ & hinc aliquã simi¬
litudinẽ in reb longe differentib ut p̃locuti sumus.

Expanded text:
initia intellectus et sapientiae. Omnis ergo anima initia intellectus et sapientiae. Omnis ergo anima respondet, et nemo dubitat quod splendor de igne existit, non ignis de splendore. Ponamus ergo ignem Patrem illius splendoris, quia jam praelocuti sumus coaeva nos quaerere, non coaeterna. Si lucernam accendere cupio, nondum est ibi ignis, nondum est ille splendor, mox autem ut accendero, simul cum igne et splendor existit. Da mihi hic ignem sine splendore, et credo tibi ut potuit a nobis tanta res dici, Domino adjuvante intentionem orationis vestrae et praeparationem cordis vestri, excepistis quantum capere potuistis. Illa tamen ineffabilia sunt. Nihil dignum putetis dictum, vel eo ipso quo coaeva coaeternis comparantur, temporalia semper manentibus, exstinguibilia immortalibus. Sed quia dictus est Filius et imago Patris, accipiamus et hinc aliquam similitudinem in rebus longe differentibus, ut praelocuti sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
legimꝰ. Speculũ sine macula: dĩ maiestaus ipsa sapi¬
entia dicta.c̃. Candor. ẽ. enĩ lucis ȩt̃nȩ: dicta .G̃. ima¬
go patris. Hinc capiamꝰ similitudine᷑: ut inueniamꝰ
coeua. ex quib intelligamꝰ coet̾na. Oarriane. si inue¬
nero genitorẽ non p̃cedẽ tẽpore illud qđ genuit si
genitũ non ẽe̾. iinorẽ tp̃r illo. a quo generatꝰ est
iustũ. ẽ. ut concedas mͥ posse ista coętna muciuri
Ignis enĩ lucẽ sundit. lux ab igne fundit᷑. Quid a qͦ
existat si queramꝰ. cotidie cum lucernã accendimus
ammonem᷑ cuiꝰ dã rei iniusibilis & iuenarrabilis. ut
lucerna aliqua intelligentiȩ nr̃e in ista nocte scł̃i
possit accendi. Attende eũ qui lucernã accendit
Non accensa lucẽrna. nondũ . ẽ. ignis: nondũ.ẽ. & sul¬
gor. qui ab igne exit. Int̾rogo aut̃ ego &e dico. Fulgor
ab igne existit. an ignis a fulgors: Om̃is anima mͥ
respondec.. Yoluit enĩ ds̃ inseminare onui animȩ

Expanded text:
 sine macula Dei majestatis . Ipsa Sapientia dicta est candor lucis aeternae, dicta est imago Patris: hinc capiamus similitudinem, ut inveniamus coaeva, ex quibus intelligamus coaeterna. O Ariane, si invenero genitorem non praecedere tempore illud quod genuit, si genitum non esse minorem tempore illo a quo generatus est; justum est ut concedas mihi posse ista coaeterna inveniIgnis enim lucem fundit, lux ab igne funditur. Quid a quo existat, si quaeramus, quotidie cum lucernam accendimus, admonemur rei cujusdam invisibilis et inenarrabilis, ut lucerna aliqua intelligentiae nostrae in ista nocte saeculi possit accendi. Attende eum qui lucernam accendit. Non accensa lucerna, nondum est ignis, nondum est et fulgor qui ab igne exit. Interrogo autem ego, et dico: Fulgor ab igne existit, an respondet. Voluit enim Deus inseminare omni animae
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ pͥmũ dares anmȩ tuȩ. & faceres cum illa ele¬
mosinam: Si gͦ credis: debes facere ut prius pascas
animã tuã. Crede in xp̃m de mundabunt᷑ quȩ utus
sunt de quȩ foris suns munda erunt. Conãsi ad dñm
dñi pacrẽ om̃ipotenẽ puro corde. & quantũ potest
paruitas nr̃a maxinias atq uberes gr̃as agamus.
p̃cantes toto amino singularẽ mansuetudinẽ eius.
ut p̃ces nr̃as in bens placito suo exau dire dignetur
inimicũ quoq a nr̃is accib & cogitationib sua
uirtute expellat. nobis multiplicet fidẽ. m̃tem gu¬
bernet. spiritales cogitationes concedat. & ad beati¬

Expanded text:
panem primum dares animae tuae, et faceres cum illa elepanem primum dares animae tuae, et faceres cum illa eleemosynam? Si ergo credis, debes facere, ut prius pascas animam tuam. Crede in Christum; et mundabuntur quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt. Conversi ad DomPatrem omnipotentem, puro corde ei, quantum potest parvitas nostra, maximas atque veras gratias agamus; precantes toto animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo exaudire dignetur; inimicum quoque a nostris actibus et cogitationibus sua virtute expellat, nobis multiplicet fidem, mentem gubernet, spirituales cogitationes concedat, et ad beati
Abbreviated transcription (Latin):
lem animã tuã : intus in corde tuo sunt. illa. Fac
priꝰ elemosinã : da illi panẽ. Quẽ panẽ: Si phari
cum anima tua. Hoc cnĩ dixit illi. Sed ille non intel¬
lexit. quando enarrauit illis elemosinas quas faci¬
sed ego alias clemosinas loquor. Contẽpiui i¬
diciũ &e caritatẽ : in uidicio &e ueritate fac elemosi¬
nã cum aninia tua. Quid .ẽ. iniudiciũ. Respico
&e inueni. Displice tͥ ꝓnuntia nie. Et quid .ẽ.
caritas: Dilige dñm in toco corde tuo. tota ani¬
ma tua. & tota m̃te tua. dilige ꝓrimũ tuũ tanq
to ipsũ.c fecisti miscđam priꝰ cum anma tua in
sed dimnidias: noũ partes da. & unã tibi dimitre
nichil facis. quancũ tecũ non facis. & tecũ pauꝑ es.
Annna tua uescat᷑ : ne fame pereat. Da illi panem.
Quẽ pauẽ inquis : ĩpse tecum loquit᷑. Tu si audires
& intelligeres & crederes dnm: ĩpse aibi diceret. Ego
sum panis iiuuis: qui de cȩlo descendi. Nonns istum

Expanded text:
lem animam tuam intus in corde tuo sunt illa, fac lem animam tuam intus in corde tuo sunt illa, fac prius eleemosynam, da illi panem. Quem panem? Si Pcum anima tua. Hoc enim illi dixit; sed ille non intellexit, quando enarravit illis eleemosynas quas facised ego alias eleemosynas loquor: contemnitis judicium et charitatem. In judicio et charitate fac eleemosynam cum anima tua. Quid est in judicio? Respice, et inveni; displice tibi, pronuntia in te. Et quid est charitas? Dilige Dominum Deum in toto corde tuo, et tota anima tua, et tota mente tua; dilige proximum tuum tanquam te ipsum : et fecisti misericordiam prius cum anima tua, in sed dimidias; novem partes da, et unam tibi dimitte: nihil facis, quando tecum non facis, et tecum pauper es. Anima tua vescatur, ne fame pereat. Da illi panem. Quem panem, inquit? Ipse tecum loquitur. Tu si audires, et intelligeres, et crederes Domino, ipse tibi diceret: Ego sum panis vivus, qui descendi de coelo . Nonne istum
Abbreviated transcription (Latin):
tis grauiora legis. udiciũ & caritatẽ. Attendite.
Neliquistis uidicuĩ & caritatẽ: & decimatis holera. Non
.ẽ. hoc facere elemosinã. Et hec inquit oporcet facere
dixit. facite elemosiuã. & ecce onña munda sunt
uobis: Quid. ẽ. facite elemosinã: Facits miscdiam.
Quid .ẽ. facere miscdiam : Si intelligis ate uicipe. Quo¬
mͦ enĩ es misericors alt̾i. si crudelis sis tibrͦ Date ele¬
mosinã: &e eccs om̃ia munda sunt uobis. Facite uerã
elemosinã. Quid .ẽ. elemosina : Miscdia. Audi scri¬
pturã. Miserere auunȩ mͣee placens dõ. Fac elemo¬
sinã : miserers animȩ tuȩ̨ placens dõ. Mendicat
ante te anima tua: redi ad conscientiã tuã. Quicũq
male uiuis. quicũq infidelit᷑ uiuis redi ad consci¬
entiã tuã. & ibi inuenis m̃dicantẽ animã tuam
inuenis egentẽ. unuenis pauꝑem. inuenis erũnosã.
inuenis forte nec egentẽ. sed egestate obmutescentẽ.
Naui si m̃dicat: c̃surit iusticiã. Quando inueneris ta-¬

Expanded text:
is, judicium et charitatem. Attendite. Reliquistis judicium et charitatem, et decimatis olera. Non est hoc facere eleemosynam. Et haec, inquit, oportet facere, dixit, Facite eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis? Quid est, Facite eleemosynam? Facite misericordiam. Quid est, Facite misericordiam? Si intelligis, a te incipe. Quomodo enim es misericors alteri, si crudelis sis tibi? Date eleemosynam, et omnia munda sunt vobis. Facite veram eleemosynam. Quid est eleemosyna? Misericordia, Audi Scripturam: Miserere animae tuae placens Deo . Fac eleemosynam, miserere animae tuae placens Deo. Mendicat ante te anima tua, redi ad conscientiam tuam. Quicumque male vivis, quicumque infideliter vivis, redi ad conscientiam tuam: et ibi invenis mendicantem animam tuam, invenis egentem, invenis pauperem, invenis aerumnosam, invenis forte nec egentem, sed egestate obmutescentem. Nam si mendicat, esurit justitiam. Quando inveneris ta
Abbreviated transcription (Latin):
mias. Sepe enĩ dr̃. Ecce dedisti similitudines: sed
splendor qui fundit᷑ de igne. minus lucet quã ipse
ignis. Et miago uirgulti minꝰ utiq lc̃ ꝓprietaten
quã illud uirgultũ unde imago. ẽ. Habent ista si¬
militudinẽ : sed non habent om̃imͦ equalitatẽ. Qua¬
re non uident᷑. ẽẽ. euis dẽ substantiȩ Quid gͦ dicemus
si dicat aliquis. talis.ẽ. gͦ siliꝰ ad patrẽ. qualis ad ig¬
nem splendor. & imago ad uirgultũ. Ecce intesis¬
ri ȩt̾nũ patrẽ : intellexi coȩc̃nũ filiũ. Iam̃ sicut ef¬
fusũ splendorẽ minꝰ igne lucentẽ. aut sicut effusam
imaqiẽ minus quã uirgultũ existentẽ dicimus:
Non. Sed ȩqualitas om̃imͦ .G. Non credo ait: q̃uia
non inuenisti similitudinẽ. Sed credo apło quia po

Expanded text:
mias. Semper enim dicitur, Ecce dedisti similitudines: sed splendor qui funditur de igne, minus lucet quam ipse ignis; et imago virgulti minus utique habet proprietatem, quam illud virgultum unde imago est. Habent ista similitudinem, sed non habent omnimodam aequalitatem: quare non videntur esse ejusdem substantiae. Quid ergo dicemus, si dicat aliquis: Talis est ergo Filius ad Patrem, qualis ad ignem splendor, et imago ad virgultum? Ecce intellexi aeternum Patrem, intellexi coaeternum Filium: tamen sicut effusum splendorem minus igne lucentem, aut sicut effusam imaginem minus quam virgultum existentem dicimus? Non: sed aequalitas omnimoda est. Non credo, ait, quia n
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtas uergit ad finẽ. & senex plenꝰ. c̃. querelis. &
nullis gaudiis. int̃ om̃s tribulationes quib conte¬
rit᷑ genus humanũ non quęrunt homines uͥ dies
bonos. & uitã uolunt longã. quã hic hab̾s non
possunt. Quia &e longa hominis uita tanta breui¬
tate constrinꝗit᷑ ut uniu̾si scłi illiꝰ latitudinem
quasi una gutta ad uniu̾sũ mare. Quid gͦ.cͣ.¬

Expanded text:
aetas vergit ad finem, et senex plenus est querelis, et aetas vergit ad finem, et senex plenus est querelis, et nullis gaudiis. Inter omnes tribulationes, quibus conteritur genus humanum, non quaerunt homines nisi dies bonos, et vitam volunt longam, quam hic habere non possunt. Quia et longa hominis vita tanta brevitate constringitur ad universi saeculi illius latitudinem, quasi una gutta ad universum mare c
Abbreviated transcription (Latin):
suu quando ueniat. a nuptin. ñ qd in illo psalmo
sequit᷑ inquire pacẽ. & sequere eam: Hoc .G̃. hȩc
diia. abstinentia a malo. & oꝑatio boni. & spespre¬
mii et̃ni. cõ memorata sunt in actib apłoriuitiba
scriptũ.ẽ. quia docebat eos paulus de continentia
bi ur̃i p̾cincci. aͣ d iusticiã ꝑtinet: & lucernȩ ar¬
dentes. N d expectationẽ dñi ꝑtinet: qđ .ẽ. spes
uits ȩc̃ne. Ergo dedina amalo: hȩc .ẽ. continen¬
tia. Hii sunt lumbi accincti. Et facbonũ hȩc. ẽ.
iusticia. Heȩ sunt. lucernȩ ardentes. Quere pace̾
& sequere eã. Hȩc .ẽ. expectatio futuri scłi. Ergo
similes estote hominib dñm suĩ expectantibus:¬
ꝓmissa : quid querummꝰ in t̾ra dies bonos. ubi eos in-¬
uenire non possumꝰ : Scio enĩ quia eos querits
quando aut egrotatis. aut in tribulationib ur̃is
quȩ ab undant in isto sdõ laboratis: q̃m̃ quando

Expanded text:
eniat a nuptiis: nisi quod in illo psalmo eniat a nuptiis: nisi quod in illo psalmo sequitur, Inquire pacem, et sequere eam? Haec tria, hoc est, abstinentia a malo, et operatio boni, et spes praemii aeterni, commemorata sunt in Actibus Apostolorum, ubi scriptum est, Quia docebat eos Paulus de continentia,bi vestri accincti. Ad justitiam pertinet, Et lucernae ardentes. Ad exspectationem Domini pertinet, quae est spes vitae aeternae. Ergo, Declina a malo, haec est continentia, hi sunt lumbi accincti: Et fac bonum, haec est justitia, hae sunt lucernae ardentes: Quaere pacem et sequere eam, haec est exspectatio futuri saeculi: ergo, Similes estote hominibus expectantibuspromissa, quid quaerimus in terra dies bonos, ubi eos invenire non possumus? Scio enim quia eos quaeritis, quando aut aegrotatis, aut in tribulationibus estis, quae abundant in isto saeculo. Quoniam quando
Abbreviated transcription (Latin):
.o. de scło Non amemꝰ scł̃mi. A ħ amore scli hui uocati
sumꝰ ut asiuã scł̃m sꝑcinꝰ. ae diligamꝰ. In hoc abstine.¬
re nos debemꝰ ab om̃ib illictas concupiscentiis. hoc
e. lũbos accinctos hab̾e debemꝰ. & feruere & lucere.
in opib bonis hos .ẽ. lucernas ardentes hab̾e. Dixit
eniꝰ ipsẽ dñs discipsis siuis alio loco euangłii. Nemo
accendit lucernã & ponit eã sub modio: scd suꝑ
candelabrũ. ut luceat om̃ib qui in domo sunt.
Et ut ostenderet ande dicebat: subiecit & ait. Sic
luceat. lum̃ urm corã hominib ut uideant bona
facta ur̃a. & głificent patrẽ ur̃m qui in cęlis .ẽ. Idõ
lumbos nr̃os accinctos. e̾e̾. uoluit: oc lucernas ar¬
deutes. Quidͥ . ̃. lumbos accinitos. Dedina a malo.
Quid .ẽ. lucere : Quid .ẽ. lucernas ardentes habere
Hoc .ẽ. c fac bonũ. Quid .ẽ. quod adiuixit & ait
& uossimiles estote hominib expectantib anm

Expanded text:
hoc saeculo? Non amemus saeculum. Ab amore saeculi hujus vocati hoc saeculo? Non amemus saeculum. Ab amore saeculi hujus vocati sumus, ut aliud saeculum speremus et diligamus. In hoc abstinere nos debemus ab omnibus illicitis concupiscentiis, hoc est, lumbos accinctos habere debemus: et fervere et lucere in operibus bonis, hoc est, lucernas ardentes habere. Dixit enim ipse Dominus discipulis suis alio loco Evangelii: Nemo accendit lucernam, et ponit eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt. Et ut ostenderet unde dicebat, subjecit et ait: Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelislumbos nostros accinctos esse voluit, et lucernas ardentes. Quid est, lumbos accinctos? Declina a malo. Quid est lucere? quid est lucernas ardentes habere? Hoc est, Et fac bonum. Quid est quod adjunxit et ait, Et vos similes e
Abbreviated transcription (Latin):
abscessit ab hominb. & uenturus. ẽ.
ad homines : & tam̃ hic erat quando
uenit. nec recessit quando abcessit. &
ad eos uenturus. ẽ. quib dixit. Ecce ego uobiscũ
usq ad cõsũmationẽ scu. Scd̾m gͦ formã serui¬
quam suscepit ꝓ nob. quodam tempore natꝰ ẽ.
& occisus est. & resurrex̃. & non iam morit᷑. nec
mors ei ultra dominabit᷑ Sed̾m aut̃ diuinita
iiuidus ꝑ ipsũ faccus ẽ: & mundus eũ non cog¬
nouit. De hoc audistis modo euangłm quid mo¬
nuerit. uł ammonucrit. cautos nos faciens. & uo¬
lens. cẽ. ex peditos & paratos ad spem nouissimã.
ut post. nouissuna quȩ sunt. ui hoc scło metuen¬
da succedat requies. quȩ non ht̃ sinẽ. Beati qui
participes factifuerint. Erunt aut̃ tunc securi
qui mͦ non siuit. secari. Et tt̃m tunc timebunt.
qui mͦ timere noluit. Ad hanc. expectationẽ. ce
ꝓpt̃ hanc spem: xp̃iani facci sunꝰ. Nonne. spel nia¬

Expanded text:
abscessit ab hominibus, et venturus est abscessit ab hominibus, et venturus est ad homines. Et tamen hic erat quando venit, nec recessit quando abscessit, et ad eos venturus est quibus dixit; Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem squam suscepit pro nobis, quodam tempore natus est, et occisus est, et resurrexit, et non jam moritur, nec mors ei ultra dominabitur : secundum divinitatmundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit . De hoc audistis modo Evangelium, quid monuerit nos, cautos nos faciens, et volens esse expeditos et paratos ad exspectanda novissima: ut post novissima, quae sunt in hoc saeculo metuenda, succedat requies, quae non habet finem. Beati qui participes facti fuerint. Erunt autem tunc securi, qui modo non sunt securi: et iterum tunc timebunt, qui modo timere nolunt. Ad hanc exspectationem et propter hanc spem christiani facti sumus. Nonne spes n
Abbreviated transcription (Latin):
Confitere humilitatẽ tuã: iace patient̾ ante me¬
dicũ. Cumi ceꝑis humilitatẽ eiꝰ : surgis cum illo.
Non quasi &e ipse surgat. scđm qđ uerbũ. ẽ : sed tu
potuis ut magis magisq a te capiat᷑. Intelligebas
pͥmo ticubantẽ atq hesitantẽ: intelligis postea
cerciꝰ & clariꝰ. Non ille crescit : sed tu ꝓficis. & qua¬
si tecũ uidet̾ surgere. Sic .c̃. fr̃s. Credite p̾cepts
dĩ. & facite. illa:: &e donabit uobis robur intelli¬
gentiş. Non p̃sumatis. & quasi ante ponatis sci¬
entiã p̃cepto dĩ: nc inferiores. non solidiores re¬
maneatis. Arborẽ accendite. Peat prius dorsũ
ut. sursũ excrescat. Figit radicẽ in humilr ut
u̾ticẽ tendat ad cęlũ. Numquid nitit᷑ nisi ab
te. uis excelsa comp̃hends : Sine radice auras pe¬
tis: ruina. c̃. ista non increm̃tũ. Habitante. xp̃o
ꝑ fidẽ in cordib ur̃is. in caritate radicamini &
fundamini: ut. impleamini in om̃em plenitudi¬

Expanded text:
Confitere infirmitatem tuam, jace patienter ante meConfitere infirmitatem tuam, jace patienter ante medicum. Cum ceperis humilitatem ejus, surgis cum illo: non quasi et ipse surgat secundum quod Verbum est; sed tu potius, ut magis magisque a te capiatur. Intelligebas primo titubanter atque haesitanter; intelligis postea certius et clarius. Non ille crescit, sed tu proficis, et quasi tecum videtur surgere. Sic est, fratres. Credite praeceptis Dei, et facite illa, et donabit vobis robur intelligentiae. Non praesumatis, et quasi anteponatis scientiam praecepto Dei; ne inferiores, non solidiores remaneatis. Arborem attendite: ima petit prius, ut sursum excrescat; figit radicem in humili, ut verticem tendat ad coelum. Numquid nititur nisi ab te vis excelsa comprehendere; sine radice auras petis? Ruina est ista, non incrementum. Habitante Christo per fidem in cordibus vestris, in charitate radicamini atque fundamini, ut impleamini in omnem plenitudi
Abbreviated transcription (Latin):
rati estis. & ego uos reficiã. Tollite ugũ meũ super
uos & discite ame quia mitis sum & humilis corde.
Quid magister siliꝰ dĩ. sapientia dĩ. ꝑ quẽ facta sunt.
om̃ia. concionat᷑. Uocat humanũ genꝰ & dicit.
Uenite ad me om̃s qui laboratis: & discite ame. Pu¬
tabas forte. dicturã sapientiã dĩ : discite quo modo
cȩlos feci. & astra onña. in nc eciã ante. quam
sierent numerata erant. Quo mͦ in inrtute rationũ
incõnuuitabiliũ : &iam capilli ur̃i numerat sunt.
Hȩc. putabas. & talia. c̾e̾. diccurã. Non: sed pri illud
qm̃ mitis sum & humilis corde. Ecce qđ capiatis.
Uidete fr̃s certe paruũ. ẽ. Ad magna nos tendimꝰ¬
Ostendimꝰ. parua capiamꝰ: &e magni erimꝰ. Uis cape
celsitudins̃ dĩ : Cape prius humilitatẽ dĩ. Dig¬
nare. ẽẽ. humilis. ꝓpt̾ te : quia ds̃ digratus. ẽ. hu¬
humi lita̾tẽ. xp̃i : discs. et̃. humilis. noli suꝑbire.

Expanded text:
rati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super rati estis, et ego reficiam vos. Tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mitis sum et humilis corde . Quid magister Filius Dei, Sapientia Dei, per quem facta sunt omnia, concionalur? Vocat humanum genus, et dicit, Venite ad me, omnes qui laboratis, et discite a me. Putabas forte dicturam Sapientiam Dei, Discite quomodo coelos feci et astra: omnia etiam in me, antequam fierent, numerata erant; quomodo in virtute rationum incommutabilium etiam capilli vestri numerati sunt . Haec putabas et talia esse dicturam? Non. Sed prius illud, Quoniam mitis sum et humilis corde. Ecce quod capiatis, videte, fratres, certe parvum est. Ad magna nos tendimus, parva capiamus, et magni erimus. Vis capere celsitudinem Dei? Cape prius humilitatem Dei. Dignare esse humilis propter te, quia Deus dignatus est hunoli superbire.
Abbreviated transcription (Latin):
firmitatẽ nr̃am. ut possis sirmã locutionẽ caꝑe dĩ
portantis insirmitatẽ. tuã. Et uers dictũ. ẽ. lac.
Lac enĩ dat paruulis: ut cibũ sapientiş det maiorib
Laccare patient᷑ : ut auide pascaris. Ouomͦ enĩ sit etiã
las. quo laccant᷑ infantes: Nonne esca erat. in m̃sa
las de. ipsa. conficit. nobis qđ caps. possimꝰ. Sic uer¬
bũ caro faccũ .s̃. ut laccs paruuli nutrirem᷑: qui ad
cibũ quidẽ eramꝰ infantes. Nerũ hoc int̃ est. quia
quando cibũ mat̾ incarnatũ sas facit. cibus in lac
conu̾tit᷑. In cõmutabilit̃ aut̃ maneus u̾bũ carnẽ as¬
sumpsit : ut e̾e̾t quodã mͦ contertũ. Qđ .s̃. non cor¬
rupit. non cõmutauit. ut ꝑ habitũ tuũ tͥ loqueret᷑.
non in hominẽ transmutatus atq conu̾sus. Incon¬
u̾tibilis enĩ & in cõmutabilis. & om̃mo iniuolabilis
iusoᷤ. uerbũ ex aliqua parte atangere. ꝑ qđ facta
sunt om̃ia: Uenite ad ins om̃s qui laboratis & one

Expanded text:
firmam locutionem capere Dei portantis infirmitatem tuam. Et vere dictum est lac. Lac enim dat parvulis, ut cibum sapientiae det majoribus. Lactare patienter, ut avide pascaris. Quomodo enim fit etiam lac, quo lactantur infantes? Nonne esca erat in mensa?lac de ipsa. Conficit nobis quod capere possimus. Sic Verbum caro factum est, ut lacte parvuli nutriremur, qui ad cibum quidem eramus infantes. Verum hoc interest, quia quando cibum mater incarnatum lac facit, cibus in lac convertitur: incommutabiliter autem manens Verbum carnem assumpsit, ut esset quodam modo contextum. Quod est, non corrupit, non commutavit, ut per habitum tuum tibi loqueretur, non in hominem transmutatus atque conversus Inconvertibilis enim et incommutabilis, et omnino inviolabilis visu Verbum ex aliqua parte attingere, per quod facta sunt omnia? Venite ad me, omnes qui lab
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ. et. ꝙ isrł. Duo sunt nomina. Nam homo
uꝰ suit. Primũ nom̃ iacob quando natus .s̃. acce¬
pit: quod int̃pretat᷑ supplantator. Quando aut̃
illi gemini nati sunt. priornatꝰ.ẽ. sr̃ esau: ce
iuenta .ẽ. manꝰ illĩ minoris in pede maioris. Te¬
nebat pedem fr̃i suo p̃cedenti. nascendo postea
ce ipse secutus . ẽ. Et ꝓpt̾ hos factũ. quia plantã
tenuit fr̃i suo: appellatus .s̃. iacob id .ẽ. supplan¬
tator. Postea uͦ cum rediret de mesopotamiã.
luccatus .G̃. cum illo angłs muna. Que uirtus
comparari pocest angłi ce hominis: Ergo miste¬
gͦ. intelligamꝰ. Yidete etiã luctaminis modum.
Dũ luctat᷑ p̃ualuit angło iacob. Magna sigm¬
ficatio. Et cũ p̾ualuisset angło homo: tenuit
tam̃ illũ ipss homo. eũ quẽ uicerat tenuit. Et
ait illi. Non te dimicto: nͥ benedixeris mͥ. Quan¬
do nictor a uicco benedicebat᷑: p̃s sigurabatur.

Expanded text:
ipsum esse et Israel. Duo sunt nomina: nam homo ipsum esse et Israel. Duo sunt nomina: nam homo unus fuit. Primum nomen Jacob, quando natus est, accepit, quod interpretatur Supplantator. Quando autem illi gemini nati sunt, prior natus est frater Esau, et inventa est manus illius minoris in pede majoris. Tenebat pedem fratri suo praecedenti nascendo, postea et ipse secutus est. Et propter hoc factum, quia plantam tenuit fratri suo appellatus est Jacob , id est, Supplantator. Postea vero cum rediret de Mesopotamia, luctatus est cum eo angelus in via. Quae virtus comparari potest angeli et hominis? Ergo mysteergo intelligamus. Videte enim etiam luctaminis modum. Dum luctatur, praevaluit angelo Jacob. Magna significatio. Et cum praevaluisset angelo homo, tenuit illum; tamen ipse homo eum, quem vicerat, tenuit. Et ait illi, Non te dimitto, nisi benedixeris mihi. Quando victor a victo benedicebatur, Christus figurabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lapis quẽ reꝓbauerunt ȩdificantes. ipse factus
c̃. in caput ang uli. Ipse. ẽ. lapis de quo ipse di¬
xit. Ouicũq offendit in lapidẽ illũ conquassa¬
bit᷑. Suꝑ quẽ uͦ uenerit. lapis ille: c̃onteret cum.
Ofsendit̾ in iacentẽ. ueniet aut̃ suꝑ eũ: cum ue¬
nerit de alto uidicare uiuos & mortuos. Ye. uide
is. Cum iaceret humilit̃. xp̃s: offenđ̾unt in eum.
Non .ẽ. dicunt homo iste a dõ: qui soluit sabbatum.
Si filus dĩ .ẽ descendat de cruce. Insane iacet la¬
pis. & tu rides: Sed cum rides: cȩcus es. Cũ cęcus
es: offendis. Cum offendis: conquassaris. Cum
quassatus sueris illo mͦ iacente. postea ueniente
desup concereris. Ergo ixit lapidẽ iacob. Num¬
quid idolũ fecit : Significauit non adorauit.
Modo gͦ audi istũ nathanaelẽ: attendite ꝑ cuius
occalionẽ dñs iłis exponere nobis uoluit usions̃
iacob. Nostis qui inscola dñi eruditi estis: iacob

Expanded text:
lapis, quem reprobaverunt aedificantes; ipse factus lapis, quem reprobaverunt aedificantes; ipse factus est in caput anguli . Ipse est lapis, de quo ipse dixit: Quicumque offenderit in lapidem illum, conquassabitur: super quem vero venerit lapis ille, conteret eum . Offenditur in jacentem: veniet autem super eum, cum venerit de alto judicare vivos et mortuos. Vae Judaeis, quia cum jaceret humiliter Christus, offenderunt in eum. Non est, dicunt, homo iste a Deo, qui solvit sabbatum . Si Filius Dei est, descendat de cruce . Insane, jacet lapis, et ideo rides. Sed cum rides, caecus es: cum caecus es, offendis: cum offendis, conquassaris: cum quassatus fueris illo modo jacente, postea veniente desuper contereris. Ergo unxit lapidem Jacob. Numquid idolum fecit? Significavit, non adoravit. Modo ergo audite, Nathanaelem istum attendite, per cujus occasionem acob. Nostis qui in schola Christi eruditi estis, Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
ei cum. e̾cͥs sub arbore fici uidi te: & agnouis i illo
Quia dixi tibi uiditẽ cum e̾c̃s sub arbore fici id ad
miraris: maiora horũ uidebis. Que sunt ista ma¬
iora : Et dixit. Pidebitis celũ aꝑtũ: &e ang elos dĩ
ascendentes. & deicendentes suꝑ siliũ hominis. Re¬
colamꝰ ueterẽ istoriã conscriptã n libroscõ. id est
in genesi: quando iacob in loco ob dormiuit.Lapi¬
dẽ ad caput posuit. & in somnns uidit scalam. a
t̾ra ꝑtingentẽ usq ad cęlũ: a dñs incubebat suꝑ
eam. Angłi aut̃ ascendebant & descendebant su
eam. Hoc uidit iacob. Somniũ hominis ñ scribo.¬
redͥ : nͥ magnũ in illo aliqd̃ figuraret᷑ misterium.
& magnũ aliquid ꝓpħatũ in illa uisions intelli.¬
geret᷑. Deniq ipso iacob quia intellexit. quid ui¬
derit . posuit ibi lapidẽ. & ꝑfudit olco. Non ag¬
noscitis chrisma: Agnoscite. xp̃m. Ipse ẽ. enim

Expanded text:
ei, Cum esses sub arbore fici, vidi te; et agnovit in illo ei, Cum esses sub arbore fici, vidi te; et agnovit in illo Quia dixi tibi, Vidi te cum esses sub arbore ficu, inde miraris; majora horum videbis. Quae sunt ista majora? Et dixit: Videbitis coelum apertum, et Angelos Dei ascendentes et descendentes super Filium hominis. Recolamus veterem historiam conscriptam in libro sancto, id est, in Genesi. Quando Jacob in loco obdormivit, lapidem ad caput posuit; et in somnis vidit scalam a terra pertingentem usque ad coelum: et Dominus incumbebat super eam; Angeli autem ascendebant et descendebant per eam. Hoc vidit Jacob. Somnium hominis non scriberetur, nisi magnum in illo aliquod figuraretur mysterium, et magnum aliquid prophetatum in illa visione intelligeretur. Denique ipse Jacob quia intellexit quid viderit, posuit ibi lapidem, et perfudit oleo . Nam agnoscitis chrisma: agnoscite et Christum. Ipse est enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet solũ. Ipse quippe dñs iłis sub
sicu uidit om̃e genꝰ humanũ. Isto enĩ
loco incelligit᷑ ꝑ arborc̃ sici signisicasse peccatum
Non ubiq hoc significat: sed hoc loco ut dixi. ea
scilicet signisi candi congruentia. qua nostis pͥmũ
hominẽ quando peccauit foliis ficulneis fuisse
subtectũ. His foliis enĩ pudenda texerunt: quando
de peccato suo erubuerunt. & quȩ dĩ illis menbra.
ipsi sibi pudenda fecerunt. Non enĩ erubescendũ
.ẽ. de oꝑe dĩ  sed confusionẽ p̃cessit. causa peccati.
Si non p̃cessisset iniquitas: numꝙ erubesceret nu-¬
ditas. Nudi enĩ erant: &e non confundebant᷑. Non
enĩ cõmiserant: unde consundent᷑. Hoc aut̃ dixi.
Quare.ͣ Ut ꝑ sicũ uitelligamꝰ significatũ. ct̾. peccatũ.
Quid . ẽ. gͦ. cum ẽe̾s sub sicu uidi te: Cum. ees sub
peccato uidi te. Et ad rem gestã quidẽ respitiens
recardatus. ẽ. nathanael sc suisse sub ficu. ubi non
erat xp̃s. Non aut̃ ibi erat p̾sentia corporalr scieu¬

Expanded text:
quippe Dominus Jesus sub ficu vidit omne genus humanum. Isto enim loco intelligitur per arborem fici significasse peccatum. Non ubique hoc significat, sed hoc loco, ut dixi, ea scilicet significandi congruentia, qua nostis primum hominem, quando peccavit, foliis ficulneis fuisse subtectum . His foliis enim pudenda texerunt, quando de peccato suo erubuerunt: et quae Deus illis membra, ipsi sibi pudenda fecerunt. Non enim erubescendum est de opere Dei: sed confusionem praecessit causa peccati. Si non praecessisset iniquitas, nunquam erubesceret nuditas. Nudi enim erant, et non confundebantur. Non enim commiserant unde confunderentur. Hoc autem dixi, quare? Ut per ficum intelligamus significatum esse peccatum. Quid est ergo, Cum esses sub ficu, vidi te? Cum esses sub peccato, vidi te. Et ad rem gestam quidem respiciens, recordatus est Nathanael se fuisse sub ficu, ubi non erat Christus. Non ibi autem erat praesentia corporali: scien
Abbreviated transcription (Latin):
Loquim̃ enĩ de. dõ. Diccũ. ẽ: & ds erat uerbũ. De
do loquim. Quid mirũ si non comp̃hendis. So
enĩ cõp̃hendis: non .s̃. ds. Sit pia confessio igno¬
rantis magis quã temeraria ꝓfessio scientiȩ.
Actingere aliquantũ in m̃te dmͦꝰ magna beatitu¬
do .ẽ. Comphendere aut̃ om̃ino: inpossibile .c̃.¬

Expanded text:
 Et Deus erat Verbum. De Deo loquimur, quid mirum si non comprehendis? Si enim comprehendis, non est Deus. Sit pia confessio ignorantiae magis, quam temeraria professio scientiae. Attingere aliquantum mente Deum; magna beatitudo est: comprehendere autem, omnino impossibile.
Abbreviated transcription (Latin):
pret̾eundũ qđ pocest forcasss sua sponte ur̃m
aliquẽ cõmonere. Quid sibi uult qđ cõmutatũ
eẽs nom̃ abraliş aui huiꝰ iacob Nam ce ipse prius
abram uocabat᷑ : & ds̃ mutauit illi nom̃ &e dixit.
Non uocab̾is abram: sed abraham. Ex illo non. ẽ
uocatus abram. Querite in scripturis: & iudebitis.
Supuis ante quã acciꝑet aliud nom̃ : non .ẽ. uocabꝰ.
ni abrã. Postea quã accepit: non . ẽ. uocatꝰ nͥ abra-¬
ham. Iat aut̃ iacob quando accepit aliud nom̃
ead uerba audiuit. Non uocab̾is iacob: sed uoca¬
b̃is isrł. Querite scripturas & uidete: quia utrũq
semꝑ uocatꝰ.G̃. &e iacob &e isrł. Accepto alio nomins
abrahã: non .ẽ. aliud uocatꝰ nͥ abraham. Accepto

Expanded text:
ponte vestrum aliquem commovere: quid sibi vult, quod cum mutatum esset nomen Abrahae avi hujus Jacob nam et ipse prius Abram vocabatur, et Deus mutavit illi nonomen, et dixit, Non vocaberis Abram, sed Abraham , ex illo non est vocatus Abram. Quaerite in Scripturis, et videbitis superius antequam acciperet aliud nomen, non est vocatus nisi Abram: posteaquam accepit, non est vocatus nisi Abraham. Iste autem Jacob, quando accepit aliud nomen, eadem verba audivit, Non vocaberis Jacob, sed vocaberis Israel. Quaerite Scripturas, et videte quia utrumque semper vocatus est, et Jacob et Israel. Accepto alio nomine Abram, non aliud est vocatus nisi Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
neruũ femoris .eiꝰ. id .s̃. latitudinẽ fęmoris: &
aruit ei. & factus . ẽ. claudus iacob. Ipse . ẽ. ille
uictus . Tantũ potuit uictus: ut fȩũ tangeret.
&e clandũ faceret. Ergo uolens uictus . ẽ. po¬
testatẽ. enĩ habuit. ponendi uirtutẽ suã: & po¬
cestatẽ habuit. assum̃di eã. Non irascit᷑ uicauis
quia non irascit᷑ crucifixus. Nam &e benedixit
cũ dicens. Non uocab̾is iacob. sed isrł. Tu sup¬
plantator factus es uidens dm̃. Et teaigit sicut
dici fem̃ eiꝰ: & fecit euͣ daudicare. Atende in
iacob popłm iudeorũ. In illa milia sequentiũ
ae p̃cedentiũ ium̃tũ dñi. qui iunca apłis adora¬
bant eũ &e clamabant osannã silio dauid: be
mͦ udei sunt. Latitudo enĩ femoris: signuficat mula¬
cudmẽ generis. De quib psalmus cũ gentes credicui¬
ras ꝓphecasseo: dixis. Fopłs quẽ non cognoui serui¬
uit m: in auditui auris obedunt mͥ. Non ibi fui ce

Expanded text:
oris ejus, id est latitudinem Jacob femoris, et aruit ei: et factus est claudus Jacob . Ipse est ille victus. Tantum potuit ille victus, ut et femur tangeret, et claudum faceret. Ergo volens victus est. Potestatem enim habuit ponendi virtutem suam, et potestatem habuit assumendi eam . Non irascitur victus, quia non irascitur crucifixus. Nam et benedixit eum, dicens, Non vocaberis Jacob, sed Israel. Tunc supplantator factus est videns Deum. Et tetigit, sicut dixi, femur ejus, et fecit eum claudicare. Attende in Jacob populum Judaeorum, illa millia sequentium et praecedentium jumentum Domini, qui juncti Apd; benqui modo Judaei sunt. Latitudo enim femoris, significat multitudinem generis. De quibus Psalmus, cum Gentes credituras prophetasset, dicens, Populus quem non cognovi, servivit mihi, in audi
Abbreviated transcription (Latin):
Ed̃minꝰid .ẽ. breuĩ: breuiorẽ locũ occupat. Itẽ
capit quia parsẽ. corporis: in minore loca.s̃. &
inuĩ .s̃. quã totũ corpus cuiꝰ capit .G. Sic om̃ia quȩ
sunt in loco : mmora sunt in parte. quã in toto.
Nichil tale de illo uerbo sentiamꝰ nichil tale coguem
Non de suggestions carnis spiritalia imaginemus.
Non .s̃. ille sermo non c̃. illo ds. nimor in partę quã

Expanded text:
Et si minus est brachium, breviorem locum occupat. Item Et si minus est brachium, breviorem locum occupat. Item caput, quia pars est corporis, in minore loco est, et minus est quam totum corpus, cui caput est. Sic omnia quae sunt in loco, minora sunt in parte quam in toto. Nihil tale de illo Verbo sentiamus, nihil tale cogitemus. Non de suggestione carnis spiritualia imaginemur. Non est ille Sermo, non est ille Deus minor in parte quam
Abbreviated transcription (Latin):
impedit᷑ a cõp̃hensione & remoueret ea. & in hi-¬
aret ꝑceptioni in cõmutabilis uerbi ipse ex de¬
teriore in meliꝰ cõmutatus. Non enĩ uerbũ ꝓficit.
aut crescit accedente cognitore : sed integrũ si ꝑ man¬
seris. integrũ si recesseris. integrũ cum redieris.
manens in se & innouans om̃ia. Ergo forma est¬
om̃ium rerũ forma. infabricata sins tẽpore ut
diximꝰ. & sine spaciis locorũ. Quicquid enĩ loco
capit᷑ circũ scribit̾. Forma circũ scribit᷑ sinib ht̃
metas: unde & quo usq sit. Demde qđ loco ca¬
pit᷑. & mols quadã ce spacio distendit̾. niiniꝰ.G̃. in
parte quã in toto. Faciat ds̃ ut intelligatis. Cotidis
care. corpuis qđ libet in loco habe formã. Om̃e
aut̃ qđ spaciũ loci occupat : nunꝰ ẽ. in parte q
in toto. Pars corporis humani: uerbi gr̃a bra¬
chiũ. Utiq minꝰ. c̃. brachiuĩ : quã totũ corpus.

Expanded text:
impeditur a comprehensione, et removeret ea, et inhiimpeditur a comprehensione, et removeret ea, et inhiaret perceptioni incommutabilis Verbi, ipse ex deteriore in melius commutatus. Non enim Verbum proficit aut crescit accedente cognitore: sed integrum, si permanseris; integrum, si recesseris; integrum, cum redieris; manens in se, et innovans omnia. Ergo est forma omnium rerum, forma infabricata, sine tempore, ut diximus, et sine spatiis locorum. Quidquid enim loco capitur, circumscribitur. Forma circumscribitur finibus, habet metas unde et quousque sit. Deinde quod loco capitur et mole quadam et spatio distenditur, minus est in parte, quam in toto. Faciat Deus ut intelligatis. CAPUT care corpus quodlibet in loco habere formam. Omne autem quod spatium loci occupat, minus est in parte quam in toto. Pars corporis humani, verbi gratia, brachium: utique minus est brachium quam totum corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
ligi qđ dictũ .ẽ. in principio erat u̾bu᷑. & uerbum
erat. apud dñi & ds̃ erat uerbũ. Incffabilit̾ potest
intelligi. non uerbis hominis fit ut intelligat᷑. Perbũ
dĩ tractamꝰ &e dicimꝰ quare non intelligat᷑. Non
nunc dicimꝰ itt intelligat᷑ : sed dicimꝰ quid impedi¬
at nẽ intelligat᷑. Est enĩ forma quędã. forma non
formata : sed forma om̃ium formatorũ. Forma in¬
cõmutabilis. sins lapsu. sins defectui.. sine tẽpors.
sine loco.. suꝑans omĩa.. existens om̃ib⁊ & funda¬
ñitũ qđdam in quo sint: &e fastigiũ sub quo suto.
Si dicis quia om̃ia i illo sint : nonꝰ m̃tiris. Et dictũ
est. Ipsũ enĩ uerbũ: sapientia dĩ. Habemꝰ aut̃ scri¬
ptũ: om̃ia in sapientia fecisti. Ergo in illo sunt
omia. Et tam̃ quia ds̃ est : sub illo sunt om̃ia. Dicimꝰ
quã incõpͣhensibile sit qđ lectũ .c̃. Tam̃ lectũ . ẽ.
non ut cõp̃henderet᷑ ab homine: sed ut doleres
homo. quia non cõpͣhendit. & inueniret unde

Expanded text:
erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ineffabiliter potest intelligi: non verbis hominis fit ut intelligatur. Verbum Dei tractamus, et dicimus quare non intelligatur. Non nunc dicimus ut intelligatur, sed dicimus quid impediat ne intelligatur. Est enim forma quaedam, forma non formata, sed forma omnium formatorum: forma incommutabilis, sine lapsu, sine defectu, sine tempore, sine loco, superans omnia, existens omnibus et fundamentum quoddam in quo sint, et fastigium sub quo sint. Si dicis quia omnia in illo sunt, non mentiris. Dictum est enim ipsum Verbum Sapientia Dei: habemus autem scriptum, Omnia in Sapientia fecisti . Ergo in illo sunt omnia: et tamen quia Deus est, sub illo sunt omnia. Dicimus quam incomprehensibile sit quod lectum est: tamen lectum est, non ut comprehenderetur ab homine, sed ut doleret homo quia non comprehendit, et inveniret unde
Abbreviated transcription (Latin):
condendã unui̾sam creaturã. scđm huma¬
nitatẽ ad reparandã lapsã creaturã : euangeli¬
tante iohe. In ipso aut̃ euangłio qualis & quantus
uir iohes fuerit inuenimꝰ ut exdignitate dispensa¬
toris intelligat᷑. quanti p̾cũ sit uerbũ. qđ ꝑ talc̃
dici potuit᷑: immo quã nulliꝰ p̃cii sit uerbu quod
suꝑat om̃ia. Precio eiũ aut cõparat᷑ res uenalis
aut subicit᷑ aut excedit cã. Quando tanto qͥsq cõpa¬
rat quanto ual&: equat᷑ p̃ciũ rei quȩ cõparat᷑. Quando
uiluis: subicit᷑ ei. Quando cariꝰ. suꝑit eĩ. Uerbo autẽ

Expanded text:
condendam universam creaturam, secundum humanitatem ad reparandam lapsam creaturam, evangelizante Joanne. In ipso autem Evangelio qualis et quantus vir Joannes fuerit, invenimus, ut ex dignitate dispensatoris intelligatur quanti pretii sit Verbum, quod per talem dici potuit: imo quam nullius pretii sit quod superat omnia. Pretio enim aut comparatur res venalis, aut subjicitur, aut excedit eam. Quando tanto quisque comparat quanto valet, aequatur pretium rei quae comparatur: quando vilius, subjicitur ei: quando c
Abbreviated transcription (Latin):
iudicabim᷑. ut aut ꝓpeccatis pęnas. aut ꝓ bonis
oꝑib p̃mia consequam̾ ȩtna. Nemo gͦ frs carissimi
de resurrectione desꝑet: in qua xp̾ianorũ spes toca
resurrectione dubitantes. ad diẽ iudicii uos p̃parate.
An forte sicut impii de increduli nonputats fieri pos¬
se. ut a mortus restarganiꝰ Plane dicat hoc. qui
om̃ptentẽ non credit. e̾ẽ. dñi : qui hoc ꝓmitcit sut᷑m.
Nos aut̃ qui scimꝰ dĩ om̃potentis. e̾. uirtutẽ : qui ꝓmus¬

Expanded text:
judicabimur; ut aut pro peccatis poenas, aut pro bonis judicabimur; ut aut pro peccatis poenas, aut pro bonis operibus praemia consde resurrectione desperet, in qua Christianorum spes tota resurrectione dubitantes, ad diem judicii vos praeparate. An forte sicut impii et increduli non putatis fieri posse ut a mortuis resurgamus? Plane dicat hoc, qui omnipotentem non credit esse Deum, qui hoc promittit futurum. Nos autem qui scimus Dei omnipotentis e
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura com̃dat. id .ẽ. futurũ dĩ udiciũ. ẽẽ. quod
post resurrectionẽ complebit᷑ mortuorũ. Hoc .ẽ. quod
p̃cipue xp̃ianos a gentili errore. secernit. quia illi
hanc tantũ mͦ uitã. cs̾. credunt: &e idõ sine dõ. ecͥ.
&e diu̾sis peccatis atq criminib non mecuunt in¬
qui nari. Nos uͦ ita inhac uita conu̾sem᷑: ut nos ad
aliã p̃paremꝰ. in qua ce bonis bona. & malis mala
recribuent᷑. sicut dicit beatus apłs. Om̃s nos mani-
festari oportet ante tribunal. xp̃i. ut recipiat unꝰ¬
quisq ꝓ ut gessit. siue bona siue mala. Sicut hic
mͦ adstamꝰ in ȩccła. & nos inuicẽ p̃sentes aspicimus.
ita etiã post resurrectionẽ mortuorũ astaturi sumꝰ
ante tribunal dĩ. Hanc enĩ ipsã animã tunc habe.¬
bimꝰ  quã mͦ habenꝰ. Et in hoc ipso quo nunc indu¬
imi sumꝰ corpore suscitandi. Non enĩ sicut muta
animalia facti sumꝰ non sicut ȩqui & boues. ut ęcer¬
na morte pereamꝰ qui postquã hic uxerimꝰ. alibi

Expanded text:
futurum esse judicium Dei, quod post resurrectionem complebitur mortuorum. Hoc est quod praecipue Christianos a gentili errore secernit: quia illi hanc tantummodo vitam esse credunt; et ideo sine Deo esse, et diversis peccatis atque criminibus non metuunt inquinari: nos vero ita in hac vita conversamur, ut nos ad aliam praeparemus, in qua et bonis bona, et malis mala retribcipiat unusquisque prout gessit, sive bonum, sive malum. Sicut hic modo astamus in ecclesia, et nos invicem praesentes aspicimus; ita etiam post resurrectionem mortuorum astaturi sumus ante tribunal Christi. Hanc enim ipsam animam tunc habebimus, quam modo habemus: et in hoc ipso, quo nunc induimur, sumus corpore suscitandi. Non enim sicut muta animalia facti sumus, non sicut equi et boves, ut aeterna morte pereamus: qui postquam hic vixerimus, alibi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed te. apello quicũq infideli aninio de resurrecao¬
ne dubitas. & putas non posse mortuos susctari.
Quid. ẽ. ampliꝰ homines ex nichilo facere qui uiuant.
an eos qui factisunt atq iuxerunt reparare post
mortẽ. Ytiq plus .e. facere qđ numꝗ fuit: quã
reparare qđ fuerit. Quomͦ gͦ impossibile. ẽẽ. dicis
ut ds̃ qui hominẽ for mautẽ ex nichilo reformit
Q uomͦ uos suscitars nou potesł conu̾sos in puluerem.
qui sietiã ui nichilũ redirem̃ facere. poterat ut eẽmꝰ.
sicut. & secit nos.ct̾. cum autea numq fuisscmꝰ Ita enĩ¬

Expanded text:
Sed te appello, quicumque infideli animo de resurrectione dubitas, et putas non posse mortuos suscitari. Quid est amplius, ex nihilo facere homines qui vivant; an eos qui facti sunt atque vixerunt, reparare post mortem? Utique plus est facere quod nunquam fuit, quam reparare quod fuerit. Quomodo ergo impossibile esse dicis ut Deus, qui hominem formavit ex nihilo, reformet? Quomodo nos suscitare non potest conversos in pulverem, qui si etiam in nihilum rediremus, facere poterat ut essemus; sicut et fecit nos esse, cum antea nunquam fuissem
Abbreviated transcription (Latin):
fecit nobis. Filii eiꝰ sumꝰ. Unde hoc ꝓbamꝰ: Mortuꝰ
ẽ. ꝓ nobis unicus ne remaneret unus. Noluit. c̾e̾.
unꝰ : qui mortuus. ẽ. unꝰ. Multos enĩ filios dĩ fecit
qui non dedignatus .ẽ. susciꝑs mala tua: Ergo
fr̃s gaudete in dño: non in sdo. Id .G̃. gaudete in
ueritate : non in iniquitats. Gaudecẽ in spe ęt̾ni¬
tatis : non in flore uanitatis. Ita gaudete. & ubiq
&e quã diucũq hic fueritis: dñs in ꝑximo .c̃. iuchil

Expanded text:
fecit nobis . Filii enim sumus. Unde hoc probamus? Mortuus fecit nobis . Filii enim sumus. Unde hoc probamus? Mortuus est pro nobis Unicus, ne remaneret unus. Noluit esse unus, qui mortuus est unus. Multos enim filios Dei fecit qui non dedignatus est suscipere mala tua? Ergo, fratres, gaudete in Domino, non in saeculo: id est, gaudete in veritate, non in iniquitate; gaudete in spe aeternitatis, non in flore vanitatis. Ita gaudete: et ubicumque, et quamdiucumque hic fueritis, Dominus in proximo est, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
nosse nulla pęna. quanta sit pęna. non tam̃ iusto
sed peccatori. cui. ẽ. tẽporalis pęna. ne succedat eõ¬
na: Uis gͦ nosse nulla pęna. quanta sit pęna
ꝑsalmũ int̾roga. Irritauis dñm peccator. Exdama¬
uit uehem̃t. Actendis. consid̾auit. exclamauis:
irritauit dũm peccator. Quare obsecro : Quid iu¬
disti  Qui aut̃ hoc excdamauit : iudit peccatorẽ
impune luxuriantẽ. male facientẽ. bonis ab un-¬
dantẽ: & exclamauit. Irritauit dnm peccator.
Quare hoc dixisti: Quid eiĩ uidisti Pre magnitu¬
uult damnare mundũ. Pre magnitudins irȩ
suȩ non exquirit. Idõ non exquirit: quia multũ
irascit᷑. Magna . ẽ. ira eiꝰ. Parcendo seuit: sed ui¬
ste seuit. Est enĩ seueritas: quasi sȩua ueritas.
Si gͦ aliquando seuit parcendo : bonũ.G̃. nobis ut
sẽuiat castigando. Et tam̃ si facta gnͣris humani
considemꝰ. quid patit᷑. Non scđm peccata nr̃a

Expanded text:
nosse, nulla poena quanta sit poena, non tamen justo, nosse, nulla poena quanta sit poena, non tamen justo, sed peccatori, cui est temporalis poena, ne succedat aeterna? Vis ergo nosse, nulla poena quanta sit poena? Psalmum interroga: Irritavit Dominum peccator. Exclamavit vehementer, attendit, consideravit, exclamavit: Irritavit Dominum peccator. Quare, obsecro? quid vidisti? Qui autem hoc exclamavit, vidit peccatorem impune luxuriantem, male facientem, bonis abundantem, et exclamavit: Irritavit Dominum peccator. Quare hoc dixisti? Quid enim vidisti? Prae magnituvult damnare mundum. Prae magnitudine irae suae non exquirit. Ideo non exquirit, quia multum irascitur. Magna est ira ejus. Parcendo saevit, sed juste saevit. Est enim severitas, quasi saeva veritas. Si ergo aliquando saevit parcendo, bonum est nobis ut subveniat castigando. Et tamen si facta generis humani consideremus, quid patimur? Non secundum peccata nostra
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ qđ .ẽ. Gaudere de iniquitate. gauders
de turpitudine. gaudere de decore. de defor¬
nitate. De his o̾m̃ib gaudet scł̃m: qus om̃ia non
e̾ẽnt. nͥ homines uoluissent. Alia sunt quȩ facunt
homines: alia quȩ patiunt. & si nolunt ferunt.
breuit̾ quantũ possũ : quantũ ds̃ ad uiuat. festi¬
nant᷑ ac breuit᷑ dico. Scłi lȩcicia est ĩmpunita ne¬
quitia. Luxurient᷑ homines & fornicent. inspecta¬
culis nugent᷑. ebriositats in gurgitent᷑. turpitu¬
dine fedent᷑. nichil mali patiant᷑  & uidete scłi gau¬
diũ. Ista mala quȩ cõ memoraui. non castiget fa-¬
mes. non belli timor. non aliquis timor. non aliqͥs
morbus. non alique ad u̾sitates. sed sint om̃ia in
rerũ ab uidantia. in pace carnis. in securitate
malȩ m̃tis ecc̃e uide scłi gaudiũ. Sed non cogi¬
tat ds sicut honio. Alia .G̾. dĩ cogitatio: alia ho¬
minis. Magnȩ miscdię .ẽ. nequitiȩ impunitatẽ
uon relinquers: & ne cogat᷑ in excremo iehenns

Expanded text:
gaudium quod est? Gaudere de iniquitate, gaudere de turpitudine, gaudere de dedecore, de deformitate. De his omnibus gaudet saeculum. Quae omnia non essent, nisi homines voluissent. Alia sunt quae faciunt homines, alia quae patiuntur, etsi nolunt, ferunt. breviter quantum possum, quantum Deus adjuvat; festinanter, breviter dico. Saeculi laetitia est impunita nequitia. Luxurientur homines, fornicentur, in spectaculis nugentur, ebriositate ingurgitentur, turpitudine foedentur, nihil mali patiantur: et videte saeculi gaudium. Ista mala quae commemoravi, non castiget fames, non belli timor, non aliquis timor, non aliquis morbus, non aliquae adversitates; sed sint omnia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate malae mentis: ecce videte saeculi gaudium. Sed non cogitat Deus sicut homo: alia est Dei cogitatio, alia hominis. Magnae misericordiae est, nequitiam impunitam non relinquere: et ne cogatur in extremo gehennae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. mortalis qđ tu. Manens uistus : factus .ẽ. mor¬
talis. Suscipiendo pęnã. & non suscipiendo cul¬
pam : & culpã deleuit & pęnã. Dñs gͦ inprimo
ẽ: nichil solliciti fuerits. Et si siꝑ om̃s cęlos ascen

Expanded text:
est mortalis, quod tu. Manens justus, factus est morest mortalis, quod tu. Manens justus, factus est mortalis. Suscipiendo poenam et non suscipiendo culpam, et culpam delevit et poenam. Dominus ergo in proximo est, nihil solliciti fueritis. Etsi super omnes coelos