comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Hoc qd in me exorsus
est ꝑficere feriendo nõ desmat.
ne desertum me ad u̾sario ad g¬
tritionem tradat. Ubi et apte
cia longe ꝓsꝑitatis in flati in
quodam statu elatõnis erigimi᷑
Cumq nos extolli conditor cõ¬
spicit. S amorem suũ erga nos
ꝑ uerbera nõ excercet: qͣsi ad
ferienda nr̃a uicia manũ liga¬
tam tenet. Ehii non affectus sui
manũ ligau̾at. cum peccanti
ppło dicebat: iam non irascar
tibi et zelus mens recessit a te.
Soluat ergo manum dicitur.
excerceat affectum. Recte
autem subiũgit᷑. Et succidat
me. Cum enĩ securos nos ac de
uirtutũ affluentia elatos. re¬
pentinꝰ uel flagelli dolor uel
infirinitatis temptatio ꝑcu¬
tit: ꝓtinus a status sui uer¬
tice mentis ur̃e elatio succisa
cadit ut de se met ip̃a nil aude¬
at: ꝗ infirmitatis sue ictu ꝓs¬
trata manũ leuantis querat.
Hinc est qd̾ scĩ uiri cũ de ocełta
erga se dispositõne suspecti sũt

Expanded text:
didicat: Hoc, quod in me exorsus didicat: Hoc, quod in me exorsus est perficere feriendo non desinat, ne desertum me adversario ad contritionem tradat. Unde et apte cia longae prosperitatis inflati, in quodam statu elatCumque nos extolli conditor conspicit, sed amorem suum erga nos per verbera non exercet, quasi ad ferienda nostra vitia manum ligatam tenet. An non affectus sui manum ligaverat cum peccanti populo dicebat: Jam non irascar tibi ; et: Zelus meus recessit a te ? Solvat ergo manum dicitur, exerceat affectum. Recte autem subjungitur: Et succidat me. Cum enim securos nos ac de virtutum affluentia elatos, repentinus vel flagelli dolor, vel infirmitatis tentatio percutit, protinus a status sui vertice mentis nostrae elatio succisa cadit, ut de semetipsa nihil audeat, sed, infirmitatis suae ictu prostrata, manum levantis quaerat. Hinc est quod sancti viri cum de occulta erga se dispositione suspecti sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
foris est noster homo corript¬
tur: tam̃ is qui uitus est reuoua¬
t᷑ de die u diem. Sẽs igit᷑ uir
qui appropraquare dõ etiam
ꝑ flagella defid̾at: ꝑ sp̃m humi¬
litatis dicat. Qui cepit ipse
me conterat. Plerũq enĩ uiti¬
oꝵ contritionẽ. in nobis agere
dñs inchoat: S cum meus ex ip̃¬
so exordio ꝓuestus extollit᷑. Eñ
q se iam quasi de uirtut ib
erigit. seuienti contͣ se aduersa¬
rio aditum paridit. Qui cor
dis intima penetrans: omue q̃d̾
in ea destudio bone nichoatõis
ĩueu̾it confringit. Tantoq se ue¬
hementiꝰ in eius confractione ex¬
hibet: qnͣto et grauꝰ qr uel
ad moditum fuerat ꝓ iectus
dolet. Unde et teste ruigłio.
noce ueritatis ad neglectã in
exiit. cum spiritib septe ui
redit. Ne ergo post diuinecor¬
reptõnis exordia antiquus hos¬
tis subripiat: ad qͣue ad uirtutũ
confractõnem trahat. Sc̃s uir
congrue exorat diceul. Qui ce¬
pit ip̃e me conterat. Ac si aꝑce

Expanded text:
foris est noster homo corrumpiforis est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est renovatur de die in diemqui appropinquare Deo etiam per flagella desiderat, per spiritum humilitatis dicat: « Qui coepit, ipse me conterat . » Plerumque enim vitiorum contritionem in nobis Dominus agere inchoat, sed cum mens ex ipso exordio profectibus extollitur, et se jam quasi de virtutibus erigit, saevienti contra se adversario aditum pandit; qui cordis intima penetrans, omne quod in ea de studio bonae inchoationis invenerit, confringit; tantoque se vehementius in ejus confractione exhibet, quanto et gravius, quia vel ad modicum fuerat provectus, dolet. Unde et teste Evangelio, voce Veritatis, ad neglectam domexiit cum spiritibus septem redit . Ne ergo post divinae correptionis exordia antiquus hostis subripiat, atque ad virtutum confractionem trahat, sanctus vir congrue exorat, dicens: Qui coepit, ipse me conterat. Ac si aperte
Abbreviated transcription (Latin):
conturmatiam expetit: fortasse
in eo quod se ꝑfecte extugui
desiderat in tusticiam ferientis
accusat. ab sit hoc. Nan qua
mente id exspectat: uerbis se¬
quentib demonstrat dicens.
Nec contͣdicam sermonib scĩ.
Iequaqͣm ergo de iniusticia per¬
entientis murimirat: qui ꝑcusso¬
rem suũ et int̾ uerbera scm̃ uo¬
cat. Sciendum uero est: qr ali¬
qͣndo nos adu̾sariꝰ. aliqͣndo autẽ cõ¬
terit d̾s. Ex contͥtõne autem
adu̾sarii a urtute deficimius.
ꝑ contricionem uero dñi fras¬
ti a uiciis in urtute roboram᷑.
Hauc contricionem ꝓpheta ꝯ¬
spexerat: cuni dicebat. Reges
cos in uirga ferrea: et tanqͣm
uas figuli conteres eos. In
rit: quia dispensatõis sue for¬
ti rectitudine. cum nos interiꝰ
uirtutem caruis humiliat i̾tenti¬
onem sp̃s exaltat. Unde et hes ea¬
dem contritio figuli uasi ꝯparat᷑
Sic̃ et ꝑ paulum dicit᷑. Habemꝰ
thesaurum istum in uasis fictili¬
b. Qui simul contritionẽ etre¬
guaen exprimens ait. Licet is qui

Expanded text:
contumaciam expetit, fortasse in eo quod se perfecte exstingui desiderat, injustitiam ferientis accusat. Absit hoc. Nam qua mente id expetat, verbis sequentibus demonstrat, dicens: Nec contradicam sermonibus sancti. Nequaquam ergo de injustitia percutientis murmurat, qui percussorem suum et inter verbera sanctum vocat. Sciendum vero est quia aliquando nos adversarius, aliquando autem conterit Deus. Ex contritione autem adversarii a virtute deficimus; per contritionem vero Domini fracti, a vitiis in virtute roboramur. Hanc contritionem Propheta prospexerat, cum dicebat: Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Inrit, quia 220 dispensationis suae forti rectitudine cum nos interius virtutem carnis humiliat, intentionem spiritus exaltat. Unde et haec eadem contritio figuli vasi comparatur, sicut et per Paulum dicitur: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Qui simul contritionem et regimen exprimens, ait: Licet is qui
Abbreviated transcription (Latin):
Huc psalmista contͣ repbos
pau̾nt aĩam meau: ioruer̃t
ĩ me fortes. Quaui beue utͣu¬
q fortitud̾iem ysaias ꝯplex᷑
est diceus. Qui confidunt iu
dũo mutabunt fortitudĩemi.

Expanded text:
Hinc Psalmista contra reprobperunt animam meam, irruerunt in me fortes . » Quam bene utramque fortitudinem Isaias complexus est, dicens: « Qui confidunt in Domino mutabunt fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑ aut᷑. Quatenꝰ et tͣnsenute oꝑe.
oꝑis causa nõ tͣnseat: que uit e
p̾mia post uitam parat. S hec
curare reꝓbi negligũt: qr ꝓfec¬
to ambulantes ĩuacuũ uitã se¬
q̃utes fugiũt: ĩuenientes ꝑduit.
Meliꝰ uero a prauoꝵ imitatõne
cõpescimͣ: Si eoꝵ dãpua ex fine¬

Expanded text:
ur, quatenus et transeunte opere, ur, quatenus et transeunte opere, operis causa non transeat, quae vitae praemia post vitam parat. Sed haec curare reprobi negligunt, quia profecto, ambulantes in vacuum, vitam sequentes fugiunt, invenientes perdunt. Melius vero a pravorum imitatione compescim
Abbreviated transcription (Latin):
rib exudat. aliꝰ multiplicaudis
facultatib estuat: alliꝰ ꝓ uereu¬
dis laudib auhelat. S qr cũc¬
ca hec hic quisq moriens deserit.
labores suacuũ ꝑdidit. qui secũ
ante iudicem nichil tulit. Quo
contͣ bene ꝑ legem dr᷑. Nõ appa¬
rebis in cõspectu dñi uacuus.
Qui euĩ ꝓ merende uite. m̾cedẽ
bene agendo nõ ꝓ uidet: ĩ cõspec
tu dũi uacis apparet. Hinc
uieutes autẽ ueniẽt in exultatõe:
portantes manipulos suos. Eld ex¬
auiẽ qͥppe iudicii portantes iaui¬
pulos ueuiũt: qui ĩ semet ipõs.
recta oꝑa quib uitam i̾caut᷑
osteudiunt. Hinc de uno qͦq elec¬
to. psalmista it̾um dicit. Qui nõ
accipit ĩuano aĩam suã. Inuano
uamꝙ aĩaui suam accipit: qui
sola p̾sentia cogitans. Queq se se¬
qͣnt ĩn ꝓpetuũ nõ attendit. Inua¬
no a ĩan suam accipit: qui eiꝰ uitã
negligens ei curam caruis autepo¬
accipiũt: qr intentõne cõtiuua ad
eiꝰ utilitatẽ referũt. qͥcqͥd corꝑałr

Expanded text:
 exsudat, alius multiplicandis facultatibus aestuat, alius promerendis laudibus anhelat; sed quia cuncta haec hic quisque moriens deserit, labores in vacuum perdidit, qui secum ante judicem nihil tulit. Quo contra bene per legem dicitur: Non apparebis in conspectu Domini vacuus . Qui enim promerendae vitae mercedem btu Domini vacuus apparet. Hinc nientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos . Ad examen quippe judicii portantes manipulos veniunt qui in semetipsis recta opera quibus vitam mereantur ostendunt. Hinc de unoquoque electo Psalmista iterum dicit: Qui non accepit in vanum animam suam . In vanum namque animam suam accipit, qui, sola praesentia cogitans, quae se sequantur in perpetuum non attendit. In vanum animam suam accipit qui, ejus vitam negligens, ei curam carnis antepoaccipiunt, quia intentione continua ad ejus utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
qr peronagrum. idest. agre¬
stem asimim: insi gentilis
populus designatur: Quem
sicut natura extra stabula
discipline edidit: ita uagus
iuoluptatum suarum campo
permansit. Quid perbonem:
insi plebs iudaica figuratur:
Que uigo dommationis su¬
perne supposita: ad spem pro¬
selitos colligens. per cor¬
da que ualuit. uomerem le¬
gis traxit. S ed beati iob
uita actestante cognosci¬
mus: ut expectasse redemp¬
toris aduentum. multos
etiam ex gentilibus creda¬
nius. Et nascente domno. sy¬
nieone in spũ intemplum uemẽ¬
te didicimus: quanto desideno
ex plebe israelitica sc̃i na incara¬
tionis eis misterum uidere cu¬
pierunt. Unde et per eundem re¬
demptorem. discipulis dicitur.
onagri: et fenum bouis est. hec
ipsa mediatoris incarnatio: per
quam si mul gentilicas ⁊ iudea
saciatur. Quia et em̃ per prophe¬
tam dicitur. omniis caro fenum.
unnu̾sitatis cõditor. ex nrã sb̃a carnẽ
sumẽs. fenũ fieri uoluit.: ne nr̃a ꝑ

Expanded text:
que per onagrum, id est, agrestem asinum, nisi gentilis populus designatur? quem sicut natura extra stabula disciplinae edidit, ita vagus in voluptatum suarum campo permansit. Quid per bovem nisi plebs Judaica figuratur, quae, jugo dominationis supernae supposita, ad spem proselytos colligens, per corda quae valuit vomerem legis traxit. Sed beati Job vita attestante cognoscimus, ut exspectasse Redemptoris adventum multos etiam ex gentibus credamus. Et nascente Domino, Simeone in spiritu in templum veniente, didicimus quanto desiderio ex plebe Israelitica sancti viri incarnationis ejus mysterium videre cupierunt. Unde et per eumdem Redemptorem discipulis dicitur: onagri, et fenum bovis est haec ipsa Mediatoris incarnatio, per quam simul gentilitas et Judaea satiatur. Quia enim per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , universitatis conditor, ex nostra substantia carnem sumens, fenum fieri voluit, ne nostra
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc ꝓ amore ueritatis ad ꝑ¬
ferendos p̾sentis uite cruciatꝰ
accingit᷑. Iam suꝑna appetit. iã
ĩ inafuuis stulta contẽpuit. S
uet dũ se ad ꝑfe̾nde adu̾sitatis
toldntiami dirigit. Unde et sub¬
dit᷑. Aut potest aliquis gustare
qd̾ gustatũ affert morteu: du
se uitutis culieu extendit: ut¬
⁊ apud seͥ int̾ne rõuis arce pre¬
si deat: et quoꝵdam foris stultici¬
am tołando coni̾tat. Quos euĩ
ad fortia trah̾re uiti᷑: eoꝵ ue¬
cesse est ut infirma tołemus.
Quia nec iacentem erigit: iusi
qui status sui rectitudĩem. per
cõpassionem flectit. Cum uero
aliene infirmitati ꝯpatimur
ualentiꝰ a nr̃a roboram᷑. ut a¬
more futuroꝵ mens ad p̾sentia
ad ũsa se p̃paret: et cruciatus
corporis quos tunebat expectet.
Auctis uamq desidiis celestib
augustat᷑. cumq et̾ue patrie
qnͣta sit dulcedo consid̾at ꝓ ea
p seutis uite amaritudĩes ar¬
deut̃ amat. Unde post
cibi fastidiũ: post inpossible̾ui

Expanded text:
 amore veritatis ad perferendos praesentis vitae cruciatus accingitur; jam superna appetit, jam in infimis stulta contemnit, sed necdum se ad perferendae adversitatis tolerantiam dirigit. Unde et subditur: Aut potest aliquis gustare quod gustatum affert mortem? se virtutis culmen extendit, ut et apud se internae rationis arce praesideat, et quorumdam foris stultitiam tolerando convertat. Quos enim ad fortia trahere nitimur, eorum necesse est ut infirma toleremus, quia nec jacentem erigit, nisi qui status sui rectitudinem per compassionem flectit. Cum vero alienae infirmitati compatimur, valentius nostra roborammore futurorum mens ad praesentia adversa se praeparet, et cruciatus corporis quos timebat exspectet. Auctis namque desideriis coelestibus angustatur; cumque aeternae patriae quanta sit dulcedo considerat, pro ea praesentis vitae amaritudines ardenter amat. Unde post insulsi cibi fastidium, post impossibilem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtentõne dirigit᷑: quiqͥd sibi in
hac uita a marũ fit dulce estimat
Ouine qd̃ affligit: requieni putat.
Transire et ꝑ mortem appetit: ut
ditus ĩiufimis extuigui desid̾at:
quo ueriꝰ sũma conscendat. Sed
hec de cuꝰlibet iustiarimo. Nec
de beati Iob. mente mentior nsi

Expanded text:
intentione dirigitur, quidquid sibi in intentione dirigitur, quidquid sibi in hac vita amarum fit, dulce aestimat, omne quod affligit requiem putat; transire et per mortem appetit, ut ditus in infimis exstingui desiderat, quo verius summa conscendat. Sed haec de cujuslibet justi animo, haec de beati Job mente mentior, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Meus eiũ iusti ꝓficiens. que
prius dum sola ꝓpria curaret fer¬
re alieua fastidiebat: que minꝰ
alienis compacieus: conualesc̾e ꝯtͣ
adu̾sa non pot̾at. Cum ad tołanda
ꝓrimi infirma se ad trahit ad adu̾¬
sa suꝑanda comialescit. ita ut ꝓ
aimore ueritatis p̾sentis uite cruci¬
atus tanto post foctis appetat. qnͣ¬
to prius infirma fugiebat. Iuli¬
uatõne namq susi erigit᷑: adtͣc¬
tõne teudit᷑. compassione rõbora¬
latat: qͣsi ex meditatõne colligit.
qͣnta fortitudie in auctorem sur¬
gat. Caritas namq que nos ad
uim compassionis humiliat altiꝰ
inculuũe contẽpłoris leuat: et
nultiplicata iam maiorib deside¬
riis estuat. iam ꝑueĩre ad iuutan
sp̃s etiam ꝑ cruciatꝰ corꝑis auhe¬
lat. Qd̃ ergo prius tang̾e nole¬
bat. hoc post p̾angustia comedit.
qui desideria sua uix capiens. et
ip̃as quas dũdum timuerat. iani
ꝓ amore celestis patrie penas a¬
mat. Si eiũ mens in dm̃i forti

Expanded text:
s. --Mens enim justi proficiens, quae prius, dum sola propria curaret, ferre aliena fastidiebat, quae minus alienis compatiens, convalescere contra adversa non poterat, cum ad toleranda proximi infirma se attrahit, ad adversa superanda convalescit; ita ut pro amore veritatis praesentis vitae cruciatus tanto post fortius appetat, quanto prius infirma fugiebat. Inclinatione namque sua erigitur, attractione tenditur, compassione roboralatat, quasi ex meditatione colligit quanta fortitudine in auctorem surgat. Charitas namque, quae nos ad vim compassionis humiliat, altius in culmine contemplationis levat; et multiplicata jam majoribus desideriis aestuat, jam pervenire ad vitam spiritus, etiam per cruciatus corporis, anhelat. Quod ergo prius tangere nolebat, hoc post prae angustia comedit, qui desideria sua vix capiens, et ipsas quas dudum timuerat, jam prae amore coelestis patriae poenas amat. Si enim mens in Deum forti
Abbreviated transcription (Latin):
est sale conditum: Uerba quippe
moresq carnaliũ qͣsi cibum se
nr̃is mentib ingerunt: ut ĩ delec¬
tatõnis uentre rapiant᷑. S elec¬
tus quisq insulsum non comedit.
qr prauoꝵ dicta factaq diuidi¬
cans: ab ore cordis repellit. Paulꝰ
ad esum mentiũ inferri ĩsułsa pro¬
hibuit: cum discipuł dix̃. Sermo
uester. semꝑ in gr̃a sale sit con¬
ditus. Et ꝑsalmiste quoq u̾ba
repboꝵ incordis ore insulsa sa¬
puerant: cum dicebat. Nar ra¬
uerunt michi iniqui fabulatões.
s nou ita ut lex tua dũe. Sepe
autẽ u̾ba caruałiũ duui se ĩ por¬
tune nr̃is aurib ingerunt.ĩ cor¬
de bellum temptatõnis gignũt.
Et qͣmuis hec et ratio respuat
et lingua rep̾hendat: cũ labore
tameu uitus uincit᷑ quod foris
cum auctoritate indicat᷑. Unde
necesse est ut nec ad aures ueĩ¬
at. qd mens a cogitatonis aditu
uigilans repellat. Sc̃i igit᷑ uiri
cum et̾mtatis desideriis auhelãt
in tanta altitudĩe uite se suble

Expanded text:
esque carnalium. --Verba quippe moresque carnalium quasi cibum se nostris mentibus ingerunt, ut in delectationis ventre rapiantur. Sed electus quisque insulsum non comedit, quia pravorum dicta factaque dijudicans, ab ore cordis repellit. Paulus ad esum mentium inferri insulsa prohibuit, cum discipulis dixit: Sermo vester semper in gratia sale sit conditus . Et Psalmistae quoque verba reproborum in cordis ore insulsa sapuerant, cum dicebat: Narraverunt mihi iniqui fabulationes, sed non ita ut lex tua, Domine . Saepe autem verba carnalium dum se importune nostris auribus ingerunt, in corde bellum tentationis gignunt; et quamvis haec et ratio respuat, et lingua reprehendat, cum tamen intus vincitur, quod foris cum auctoritate judicatur. Unde necesse est ut nec ad aures veniat, quod mens a cogitationis aditu vigilans repellit. Sancti igitur viri cum aeternitatis desideriis anhelant, in tanta vit
Abbreviated transcription (Latin):
dumi temꝑalia adu̾sa ꝑtimeseũt.
districtõis et̾ne aĩadu̾siones
abiciunt. De quib beue ꝑ ꝑsal¬
nustam d̾r. Illic trepidau̾nt
timore: ubi nõ erat timor. Iste
namq u̾itatem iam lib̾e defẽ¬
d̾e appetit: S tam̃ ĩ ip̃o suo ap¬
petitu trepidꝰ. in dignatoem po¬
testatis hũaue ꝑtiuescit. Cũq
ĩ t̾ra hoĩem contͣ u̾itatẽ pauet:
uet. Ille peccatoꝵ suoꝵ cousciꝰ
ea que possidet ĩdigentib iam
largiri desidat: s tam̃ ne datis
reb̾ egeat ip̃e formidat. Cũq
carnisub sidia reseruando trepi¬
dus pparat: ab aliuentis un se¬
ricordie aĩam necat. Et cũ
pati ĩ t̾ra ĩopiam metuit: et̾¬
nam sibi habuudanciam
suꝑne refectõis abscidit.
priunam: irruit suꝑ eos nix.
Quia qui cõculcanda ĩ in¬
fimis metuũt: a siu̾nis me¬
tuenda paciũt᷑. Et cum tͣusire
uolunt qd̾ calcare pot̾ant. u¬
diciũ de suꝑ uis excipiunt.
qd̃ tolare nequaqͣm possunt. S
hec agentes: mũdigli̾am tem¬

Expanded text:
alia adversa pertimescunt districtioni se aeternae animadversionis objiciunt. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor . Iste namque veritatem jam libere defendere appetit, sed tamen in ipso suo appetitu trepidus indignationem potestatis humanae pertimescit; cumque in terra hominem contra veritatem pavet, net. Ille peccatorum suorum conscius, ea quae possidet, indigentibus jam largiri desiderat, sed tamen ne datis rebus egeat, ipse formidat Cumque carnis subsidia reservando trepidus praeparat, ab alimentis misericordiae animam necat. Et cum pati in terra inopiam metuit, aeternam sibi abundantiam supernae respectionis abscidit.pruinam, irruet super eos nix. » Quia qui conculcanda in infimis metuunt, a summis metuenda patiuntur. Et cum transire nolunt quod calcare poterant, judicium de supernis excipiunt, quod tolerare nequaquam possunt. Sed haec agentes mundi gloriam tem
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m seruitutis iterũ ĩ timoro:
s accepistis spni adoptõuo
filioꝵ ĩ quo clamamꝰ abba pat᷑.
Dondꝰ itaq formid̾is mens e¬
iecti post ponat: ĩ uirtue se a¬
moris excerceat. r enouiatõnis
sue dignitatem desid̾et. ad con¬
ditoris sui speciem auhelet. Que̾
quousq conspic̾e nõ ualet. et¬
et̾nitatem eiꝰ necesse est. id est ĩ¬
tinũ cibum suũ esuriens exspͤ¬
tet. Unde et apte subdit᷑ Nnĩ¬

Expanded text:
imore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba pater . Pondus itaque formidinis mens electi postponat, in virtute se amoris exerceat, renovationis suae dignitatem desideret, ad conditoris sui speciem anhelet; quem quo usque conspicere non valet, aeternitatem ejus necesse est, id est, intimum cibum suum esuriens, exspectet. Unde et apte subdit
Abbreviated transcription (Latin):
alii onagri appellatõne siguati
sunt: nisi hii qui iu campo fidei
ꝯstituti nulliꝰ officii loris ligan¬
t᷑ Uel quos boius significatio ex¬
priuut nsi hos quos intͣ sc̃am ec¬
cłiam ad p̾dicatõnis offm̃̾ sus¬
cepti ordinis iugũ p̾mit. her¬
ba uero ouagri et pabulũ bouis
est: interua refestio ppłĩ fidelis.
alii namq more bouis intͣ scãm
eccłiam suscepti officii loris teuẽ¬
t᷑.alii more ouagri ord̾is stabu¬
la nesciunt: et in campo ꝓprie uo¬
liuitatis degunit. S cum quis
ex uita sclari interne iusionis
uesid̾io estuat. cũ refectõnis ĩ¬
time pabulum concupiscit. cũ
ieiunũ se inꝑegriuatõis huiꝰ
eecitate consid̾ans. quib ual
fletib reficit. qͣsi herbam nõ in

Expanded text:
alii onagri appellatione signati sunt, nisi hi qui, in campo fidei constituti, nullius officii loris 218 ligantur? Vel quos bovis significatio exprimit, nisi hos quos intra sanctam Ecclesiam ad praedicationis officium suscepti ordinis jugum premit? Herba vero onagri et pabulum bovis est interna refectio populi fidelis. Alii namque more bovis intra Ecclesiam suscepti officii loris tenentur; alii more onagri sacri ordinis stabula nesciunt, et in campo propriae voluntatis degunt. Sed cum quis ex vita saeculari internae visionis desiderio aestuat, cum refectionis intimae pabulum concupiscit, cum jejunum se in peregrinationis hujus caecitate considerans, quibus valet fletibus reficit, quasi he
Abbreviated transcription (Latin):
tibs doleo.: sed hoc indolore
fit grauius: quia et inpena po¬
situs. ad huc supplicia eterna ꝑti¬
mesco. Sed quia iam statere in¬
teruentum desiderat: iam ma¬
la inquibz humanum genus
cecidit pensat: quãus ingen¬
tili natione positus. mimere
tamen ꝓphetici sps plems.
quo ardore redemptoris aduẽ¬
tum uel gentilitas uel uidea si¬
tiat: uerbis sequentib de mon¬
strat. dicens. Numquid rugiet¬

Expanded text:
tibus doleo; 215 sed hoc in dolore tibus doleo; 215 sed hoc in dolore fit gravius, quia et in poena positus, adhuc supplicia aeterna pertimesco. Sed quia jam staterae interventum desiderat, jam mala in quibus humanum genus cecidit pensat, quamvis in gentili natione positus, munere tamen prophetici spiritus plenus; quo ardore Redemptoris adventum vel gentilitas, vel Judaea sitiat, verbis sequentibus demonstrat, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uingitur. Et terrores mulitant
contra me. Iustoꝵ meus non so¬
lum ꝑꝑendit quod tolerat: sed eti¬
am panet quod restat. Uidet
qualia in hac inta patitur: me¬
tint. ne post hanc grauiora pati¬
atur. Nuget quia in huius cecita¬
tis exiliũ aparadyñ gandiis ceci¬
dit: timet ne ⁊ cum exilium relin¬
quitur. mors eterna sublequat᷑.
Uam gͦ sententiam tolerat in pe¬
na: sed minas adhuc uenturi
iudicis. formidat exculpa. hinc
psalmista ait: In me ꝑtransie
runt ire tue: et terrores tui con¬
turbauerunt me. Interu quippe
iudicis postquam ire ꝑtranseunt.
etiam terrores conturbant. quia
iam aliud de danmatione pa¬
timiur: et adhuc aliud de et̾na
uicione formidamus. Uir
igitur sanctus. perpendens
mala que tolerat: dicat. Ya¬
gitte domini in me sunt.
quarum indignatio eb ib it
spiritum meum Sed grauio¬
ra inꝑꝑetuo metuens. adum¬
gat. Et terrores militant con¬
tra me. Ac si aperte diceret.
Percussus quidem de presen¬

Expanded text:
ungitur: Et terrores militant ungitur: Et terrores militant contra me. Justorum mens non solum perpendit quid tolerat, sed etiam pavet quod restat. Videt qualia in hac vita patitur, metuit ne post hanc graviora patiatur. Luget quia in hujus caecitatis exsilio a paradisi gaudiis cecidit, timet ne cum exsilium relinquitur, mors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat in poena, sed minas adhuc venturi judicis formidat ex culpa. Hinc Psalmrunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me . Interni quippe judicis postquam irae pertranseunt, etiam terrores conturbant, quia jam aliud damnatione patimur, et adhuc aliud de aeterna ultione formidamus. Vir igitur sanctus, perpendens mala quae tolerat, dicat: Sagittae Domini in me sunt, quarum indignatio ebibit spiritum meum. Sed, graviora in perpetuum metuens, adjungat: Et terrores militani contra me. Ac si aperte diceret: Percussus quidem de praesen
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. quos tonuenta cruciant
sed uon emendant. Q uocontra ap¬
Sagitte autem dñi. spiritum ho¬
mus ebibunt: cum superne
ammaduersiois sententie afflis¬
tam mentẽ abelatione cõpescunt.
Sagitte domini spiritum hominis
ebibunt: quia intentũ exteriorib
mtrorsũ trahunt. Epotatus nãq
dalud spiritus fuerat: cum dice¬
bat . In deficiendo ni me spiritum
meum: tu cognonisti semitas me¬
as. Et rursum. Negani consolari
alminam meam: niemor fui deit
delectatus sum. et excercitatus
sum. et defecit paulisꝑ sp̃s meus.
cos quos in pccĩs inueniunt dũ
uulnerant ĩmutant: ut duritiã
suain transfixa mens deserat: atz¬
ex salutifero nuluere. sanguis
confessioiis curcat. Pensant
namq unde quo lapsi funt: pen¬
sant a quanta beatitudine. ad¬
que corruptioins sue tormenta
ceciderunt: et non solum genm̃t
in his que sustinent: s insuper
metiuit hoc. quod districtus
uidex de linquentib de gehenne
ignib minatur. Unde recte suli¬

Expanded text:
sunt, quos tormenta cruciant, sunt, quos tormenta cruciant, sed non emendant. « Quo contra apSagittae autem Domini spiritum hominis ebibunt, cum supernae animadversionis sententiae afflictam mentem ab elatione compescunt. Sagittae Domini spiritum hominis ebibunt, quia intentum exterioribus introrsus trahunt. Epotatus namque David spiritus fuerat, cum dicebat: In deficiendo in me spiritum meum, et tu cognovisti semitas meas . Et rursum: Negavi consolari animam meam, memor fui Dei, et delectatus sum, exercitatus sum, et defecit paulisper spiritus tos, quos in peccatis inveniunt, dum vulnerant, immutant; ut duritiam suam transfixa mens deserat, atex salutifero vulnere sanguis confessionis currat. Pensant enim unde vel quo lapsi sunt; pensant a quanta beatitudine ad corruptionis suae tormenta ceciderunt. Et non solum gemunt in his, quae sustinent; sed insuper metuunt hoc quod districtus judex delinquentibus de gehennae ignibus minatur. Unde et recte subj
Abbreviated transcription (Latin):
dicationum uerba: aliquano
ammaduersionis sententie de¬
signantur. Predicatio nis
namq eloquia sagittis expri¬
muntur: quia in eo quod intia
feriunt. male iuentium corda
tranffigunt. De his sagutis. ne¬
mente redemptore dicitur. Sa¬
gute tue acute potentissime.
populi sub te cadent in corde.
De quo et ysaias dicit. Mitta¬
mus ex eis qui saluan fuerint
ad gentes in maro. ma fricani.
ilidiam. tenentes sagntam:
uitaliam et greciam. Rursum
sagutis. animaduersioms per¬
cussio designatur: sicut ioas re¬
gi per helyseum dĩt Iace sagntã.
Quo iaciente. ait. Percuties syn¬
am: donec consumas eam. Uir
igitur sanctus quia ꝑegrinati¬
oms sue euinam respicit. quia
sub percussiomb dominice am¬
maduersionis ingemiscit dicai.
Unde et uerba mea dolore sum¬
sunt plena: quĩã sugute domn¬
i in me sunt. Ac si aperte di¬
ceret. Ego merilii damnatione
non gaudeo: sed sub iudicio po¬
situs doleo: quia uimi percussi¬
oms agnosco. Pleriq autem

Expanded text:
dicationis verba, aliquando dicationis verba, aliquando animadversionis sententiae designantur. Praedicationis namque eloquia sagittis exprimuntur, quia in eo quod vitia feriunt, 214 male viventium corda transfigunt. De his sagittis venienti Redemptori dicitur: Sagittae tuae acutae, potentissime; populi sub te cadent in corde . De quo Isaias dicit: Mittam ex eis qui salvati fuerint ad gentes in mare, in Africam, et in Lydiam, tenentes sagittam, in Italiam, in Graeciam . Rursum sagittis, animadversionis percussio designatur, sicut Joas regi per Elisaeum dicitur: Jace sagittam. Quo jaciente ait: Percuties Syriam, donec consumas eam . Vir igitur sanctus quia peregrinationis suae aerumnam respicit, quia sub percussionibus Dominicae animadversionis ingeUnde et verba mea dolore sunt plena, quia sagittae Domini in me sunt. Ac si aperte diceret: Ego in exsilii damnatione non gaudeo, sed sub judicio positus doleo, quia vim percussionis agnosco. Plerique autem
Abbreviated transcription (Latin):
extenus pellitur: qr et delin¬
quens homo. quo temptatio¬
num fluctus mobiliter ꝑtulit.¬
o ertra se ab intimis exiit. mag¬
n autem hareua mans est
ponderis sed calamitas homi¬
iuns harena maris gramor di¬
citur. quia dura fuisse pena o¬
stenditur. dum per misericordẽ
iudicem culpa leuigatur. Et
quia quisquis graciam redemp¬
toris nostu agnoscit. quiquis re¬
ditum ad patriam diligit. eni¬
ditus sub pondere peregrinatio
nis gemit: post sta tere desidenũ.
recte subiungitur. Unde et uer¬
bia mea: dolore sunt plena.
Qui peregrinationem pro pa¬
tria diligit: dolere etiam inter
dolores nescit. Pusti antem u̾¬
ba. dolore plena sitnt: quia quo¬
usq presentia tolerat. ad ali¬
ud loquendo suspirat. Omme
quod peccans pertilit conspi¬
cit: atq ut ad statũ ueatitudi¬
nis redeat. sollicite iudicia
quib affugitur pensat. Unde
et subditur. Quia sagitte do¬
mim. in me sunt. Sagutaꝵ
quippe nomne aliquando pre¬

Expanded text:
exterius pellitur, quia et delinexterius pellitur, quia et delinquens homo, quoniam tentationum fluctus mobiliter pertulit, extra se ab intimis exivit. Magni autem arena maris est ponderis; sed calamitas hominis arena maris gravior dicitur, quia dura fuisse poena ostenditur, dum per misericordem judicem culpa levigatur. Et quia quisquis gratiam Redemptoris agnoscit, quisquis reditum ad patriam diligit, eruditus sub pondere peregrinatnis gemit. Post staterae desiderium recte subjungitur: Unde et verba mea dolore sunt plena. Qui peregrinationem pro patria diligit, dolere etiam inter dolores nescit. Justi autem verba dolore plena sunt, quia quousque praesentia tolerat, ad aliud loquendo suspirat. Omne quod peccans pertulit, conspicit, atque ut ad statum beatitudinis redeat, sollicite judicia quibus affligitur, pensat. « Unde et subditur: Quia sagittae Domini in me sunt. Sagittarum quippe nomine aliquando prae
Abbreviated transcription (Latin):
demptoris agnouit. Lutem quip¬
pe nesciens: dampnations sue
tenebras uoluptuose tolerabat.
Sed postquam uidit quod dili¬
geret. intellexit etiam quoddole¬
ret: et graue sensit quod ꝑtulit.
quia dulce innott quod amisit.
Dir igitur sanctus. colloquentis
amici sententiis a claustris silẽ¬
tii excussus. et prophetici spiritus
afluentia repletus: dicat sua. di¬
cat humain genens noce. Uti¬
nam appenderentur pectata me¬
a. quibus iam merui: et cala¬
mitas quam pacior instacera.
quasi harena maris. hec gra¬
uior appareret. Ac si aperte
diceret. Danmationis nostre
malum leue creditur: qui a nec¬
dum coginta redemptoris equi¬
tate pensatur. Sed utinam ue¬
mat: et eruinam tanti exilii
misericordie sue. lance suspen¬
dat: et quid post exilium reqͥ¬
ramus edoceat. Si enin i¬
notescit quid amisimus: gra¬
ue esse insinuat quod toleramꝰ.
grinationis nostre calauitas¬
maris harene comparatur. Ha¬
rena erernmu maris. undaꝵ aestu

Expanded text:
demptoris agnovit; lucem quipdemptoris agnovit; lucem quippe nesciens, damnationis suae tenebras voluptuose tolerabat. Sed postquam vidit quod diligeret, intellexit etiam quod doleret; et grave sensit quod pertulit, quia dulce innotuit quod amisit. Vir igitur sanctus colloquentis amici sententiis a claustris silentii excussus, et prophetici spiritus affluentia repletus, dicat sua, dicat humani generis voce: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui, et calamitas quam patior, in statera, quasi arena maris haec gravior appareret. Ac si aperte diceret: Damnationis nostrae malum leve creditur, quia necdum cognita Redemptoris aequitate pensatur. Sed utinam veniat, et aerumnam tanti exsilii misericordiae suae lance suspendat, et quid post exsilium requiramus edoceat. Si enim innotescit quid amisimus, grave esse insinuat quod toleramus.grinationis nostrae calamitasmaris arenae comparatur. Arena etenim maris, undarum aestu
Abbreviated transcription (Latin):
tus. hinc inise calamitatem no¬
stram. illuc pectata suspendit.
Sed grauis ponderis calrumita¬
tem moriendo ninotuit. et il¬
pud misencordiam leue esse
peccatum relaxando monstra¬
uit. Qui hoc primũ gracie cõ¬
tulit qr penam nostram no¬
bis cognoscibilẽ fecit. Homo
naniq ad contẽplandum aue¬
torem conditus. sed exigenti¬
bus meritis ab internis gau¬
diis deiectus: in ermminam cor¬
ruptionis ruens. cecitatẽ exilii
sustinens. culpe sue supplicia ⁊¬
tolerabat et nesciebat: ita ut exi¬
lium patriam crederet: ⁊ sic sub
corruptionis pondere.: qiͣ in sa¬
lutis libertate gauderet. Sed
is quem intus homo reliq̃rat:
assumpta carue foris apparu¬
it deus. Cumq se exterius pre¬
buit. expulsum foras homitiẽ
ad interioru reuocauit: ut iam
dampna sua uideat: iam penã
sue cecitatis ingemiscat. Cala¬
untas ergo honuis instatera gia¬
nis apparurt: qui a malum quod
ꝑtulit. non insi in presentia re¬

Expanded text:
tus, hinc in se calamitatem notus, hinc in se calamitatem nostram, et illinc peccata suspendit. Sed gravis ponderis calamitatem esse moriendo innotuit, et apud misericordiam leve esse peccatum relaxando monstravit, qui hoc primum gratiae contulit, quia poenam nostram nobis cognoscibilem fecit. Homo namque ad contemplandum auctorem conditus, sed exigentibus meritis ab internis gaudiis dejectus, in aerumna corruptionis ruens, caecitatem exsilii luens, culpae suae supplicia tolerabat, et nesciebat, ita ut exsilium patriam crederet, et sic sub corruptionis pondere quasi in salutis libertate gauderet. Sed is, quem intus homo reliquerat, assumpta carne, foris apparuit Deus. Cumque se exterius praebuit, expulsum foras hominem ad interiora revocavit, ut jam damna sua videat, jam poenam suae caecitatis ingemiscat. Calamitas ergo hominis in statera gravior apparuit, quia malum quod pertulit, nonnisi in praesentia Re
Abbreviated transcription (Latin):
men iob. quod non sit ei sumilis¬
ipse post probationẽ. amicos es¬
redarguit dicẽs. Non estis locuti
coram me rectũ: sicut ẜuus me¬
us iob. Restat gͦ ut cũ mens ĩ
beati iob ẜmomib fluctuat: eoꝵ
pondus ex eiusdẽ hystorie mitio
ac fine ꝑpendat. ab et̾no enm
iudice. nec casurus laudari potu¬
it: nec lapsus preferri. Si gͥ
mamibiguitatis tempestate de¬
prehensi . pͥma huius hystorie
⁊ postrema conspicimus: naui
cordis. consi deratiomis sue fumib.
qiͣ aprora et puppi testringitur:
ne merroris saxi ꝑducatur. Qul¬
lis gͦ ignorantie nr̃e ꝓcellis ob¬
runnur: si tranquillũ suꝑne sẽ¬
tentie litus tenenus. Ecce enm
dicit: quod questione non modi¬
ca. lectoris amnum moueat.
Sed quis hoc non rcm dicere au¬
deat: quod indi aurb rectum
peccata mea quib iram inerui
et ca lamitas quaii panior ĩsta¬
statere nomine: in sidei et hom̃i
mediator exprunitur: Q ui ad
iugauit. In mani et eñ prĩs
qĩ statera mui libraminis fac¬

Expanded text:
 Quod non sit similipost probationem ejus amicos redarguit dicens: « Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Restat ergo ut cum mens in beati Job sermonibus fluctuat, eorum pondus ex ejusdem historiae initio ac fine perpendat. Ab aeterno enim judice nec casurus laudari potuit, nec lapsus praeferri. Si igitur in ambiguitatis tempestate deprehensi, prima hujus historiae et postrema conspicimus, navis cordis considerationis suae funibus, quasi a prora et puppi, restringitur, ne in erroris saxa perducatur. Nullis ergo ignorantiae nostrae procellis obruimur, si tranquillum supernae sententiae littus tenemus. Ecce enim dicit quod quaestione non modica lectoris animum moveat. Sed quis hoc non rectum dicere audeat, quod in Dei auribus rectum uibus iram merui, et calamitas quam patior in stastaterae nomine nisi Dei et hominum mediator exprimitur, qui ad pvigavit? In manu etenim Patris quasi statera miri libraminis fac
Abbreviated transcription (Latin):
Iuorũdam mentes
plus flagella qmͣ
conuitia cruciant.
quordam uͦ. plus
comutia qm̃ flagella castigant.
Nam sepe contͣ nos: quibrlibet
penis. durius tormenta uerbor
seuunt. Cumq nos ad defensionẽ
engunt: in ĩpacientia sternunt.
Unde beato iob ne de ẽẽ tempta¬
tio ulla potuisset. non solũ hc̃
flagella desr̃ feriunt: s grauiora
plagis. amicor colloquia affu¬
gunt: ut sc̃i nui aĩa hinc in de
pulsata. ad motũ iracundie et ela¬
tionis irrũperet: et quicquid mund̃
uixerat: ꝑcõtumatiam sr̃be locuti¬
oms inquinaret. Sed tactus pla¬
gis grãs retulit: lacessitus ũbis
recta respondit: ⁊ ꝑcussus ĩ note¬
scit. qmͣi pro minimo salutẽ car¬
ims habuerit: loquens quoq in¬
dicat. ꝙͣ sapiẽs tacebat. Sed q̃dã
eius uerbis ad mixta sunt. que
apud humana iudicia pacientie
limitem transire uideantur: que
nos uere incelliguus. si sr̃m
sententiam iudicis. ĩ eoꝵ exami

Expanded text:
uorumdam mentes plus flagella, quam convicia cruciant; quorumdam vero plus convicia quam flagella castigant. Nam saepe contra nos quibuslibet poenis durius tormenta verborum saeviunt; cumque nos ad defensionem erigunt, in impatientiam sternunt. Unde beato Job ne deesse tentatio ulla potuisset, non solum hunc flagella desuper feriunt sed graviora plagis amicorum colloquia affligunt; ut sancti viri anima hinc inde pulsata, ad motum iracundiae et elationis erumperet, et quidquid mundum vixerat, per contumaciam superbae locutionis inquinaret. Sed tactus plagis gratias retulit; lacessitus verbis recta respondit; et percussus innotescit, quam pro minimo salutem carnis habuerit. Loquens quoque indicat, quam sapiens tacebat. Sed quaedam ejus verbis admista sunt, quae apud humana judicia patientiae limitem transire videantur: quae nos vere intelligimus, si superni sententiam judic
Abbreviated transcription (Latin):
diguata eam dudũ quasi tang̾e
noluit: cuiꝰ societatem reciꝑe spre¬
uit. S ad redemptoris gran ue
nieus ab israhelitis in fidelibus
hoc in cibo esuriens accepit: qd̾
indignũ prius fastidiosa despex¬
it. Predicatõuis eñ sue angus.¬
tias ꝑtulit.: que apud hebreos
uespici qd̾ loquebat᷑ u̾idit. S p̾
angustia cibos quos dudium
cõtempserat comedit: que re¬
pulsa a uideoꝵ duricia gentiles
susciꝑe ppłos quos despex̾at cõ¬
tupiscit. Quia igit hec figu¬
ralit̾ diximꝰ: Restat nũc ut mo¬
toris aduentũ sub statere appel¬
latõne desid̾ans: diun se ꝑ eloqͥ¬
uin aperit. uos ad uiuendi stu¬
diũ erudit. Dum sua narrat: q̃¬
dam nr̃a iudicat diuit de se que
recognoscamꝰ insiuuat: uos ad
spem trepidos infirmosq cõ fir¬
uiat. Iam quippe ꝑ fidem media¬
toris uiuimꝰ: et tamẽ ad huc ꝓ
ex p urgatõne uitioꝵ dura aui¬

Expanded text:
dudum quasi tangere noluit, cujus societatem recipere sprevit; sed ad Redemptoris gratiam veniens, ab Israelitis infidelibus hoc in cibum esuriens accipit, quod indignum prius fastidiosa despexit. Praedicationis enim suae angustias pertulit, quae apud Hebraeos despici quod loquebatur vidit. Sed prae angustia cibos quos dudum contempserat comedit, quae, repulsa Judaeorum duritia, gentiles suscipere populos quos despexerat concupiscit. Quia igitur haec figuraliter diximus, restat nunc ut mos adventum sub staterae appellatione desiderans, dum se per eloquium aperit, nos ad vivendi studium erudit; dum sua narrat, quaedam nostra indicat; dum de se quae recognoscamus insinuat, nos ad spem trepidos infirmosque confirmat. Jam quippe per fidem Mediatoris vivimus, et tamen adhuc pro expurgatione vitio
Abbreviated transcription (Latin):
Que prius tangere nolebant aĩa
mea : nuĩc p̾angustia. cibi mei sũt.
Quia nnurũ amoris sui estibus
auxia cibum scripture ueter is cou¬
u̾sa gentilitas esurit: quem dudũ
suꝑba despexit. Que tamẽ et iu¬
dee uocib congouũt: si paulo cõ¬
sideracius disserantur. Ip̃a quip¬
pe ex eruditõne legis ex niꝰ dei
cognitõne. sal habuit: et cũctas
bruta despexit. S qr societatem
gentiliũ ad semet ip̃sis reciꝑe p̾cep¬
tis legis erudita contempserat: qͥd
aliud qmͣ insulsum cibum sumere
fastidͥebat: Diuiua quippe sentẽ¬
tia ꝓposita morte uetuerat: ne
plebs isrłitica fedus cum alieni¬
genuis iungeret: et uitam sc̃e re¬
ligionis ĩquinaret. Uude et sub¬
dit᷑. Ant gustare aliquis potest.
qd gustatũ adfert mortem: Sed
qr aid redemptoris fidem hec ead̃
b satagebat. Eius autẽ p̾dica¬
tõnis obsequiũ: hebreoꝵ super¬
bia repulit unde mox ad col¬
lectõnem gentiũ exoratõnis sue
u̾ba declinauit: Sid̃ et ꝑ eosdẽ

Expanded text:
prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt, quia nimirum amoris sui aestibus anxia cibum Scripturae veteris conversa gentilitas esurit, quem dudum superba despexit. Quae tamen et Judaeae vocibus congruunt, si paulo consideratius disserantur. Ipsa quippe ex eruditione legis, ex unius Dei cognitione sal habuit, et cunctas bruta despexit. Sed quia societatem gentilium ad semetipsam recipere praeceptis legis erudita contempserat, 217 quid aliud quam insulsum cibum sumere fastidiebat? Divina quippe sententia, proposita morte, vetuerat ne plebs Israelitica foedus cum alienigenis jungeret, et vitam sanctae religionis inquinaret . Unde et subditur: Aut gustare aliquis potest quod gustatum affert mortem? Sed quia ad Redemptoris fidem haec eadem bus satagebat. Ejus autem praedicationis obsequium Hebraeorum superbia repulit. Unde mox ad collectionem gentium exhortationis suae verba declinavit, sicut et per eosdem
Abbreviated transcription (Latin):
habete uit̾ uos. S qr aute me¬
diatoris aduentũ: Iudea legeni
carualit̾ tenuit: p̾ceptis eiꝰ dura
iubentib gentilitas subdi recu¬
sauit. Iusulsum gͦ oibum comed̾e
uoluit: que prius quͣi sp̃s. condi¬
mentũ ꝑ oiꝑet seruare uira littere
expauit. Quis namq gentiliũ
hoc qd̾ illic p̾cipit᷑ ferret. filioꝵ
caruem ꝓ obsequio religionis
iucidere uerboꝵ culpas morte re¬
secare. Unde et bene ad huc sub¬
qd̾ gustatum adfert mortẽ. Lex
namiq carualit̾ degustata mortẽ
inatulit: qr cõmissa delinquentiũ
dura auimadu̾sione distriuxit¬
culpam ĩuotuit. et hauo ꝑ gr̃an
nõ deleuit. Paulo attestaute qͥ
ait. Nichil ad ꝑfectum adduxit
lex. Et rursum. Lex quide̾ scã
et mandatũ scm̃ ⁊ iustum et bo¬
nũ. Et paulo post. Peccatũ ut ap¬
pareat. peccatũ ꝑ bouũ: uuchi
oꝑatum est mortem. Ad xp̃m uero
conu̾sa gentalitas qr hunc souare
ꝑ siba legis intelligit: angustata
Dibigit. int̾ p̾cepta carnalia spiri¬

Expanded text:
. Sed quia ante Mediatoris adventum Judaea legem carnaliter tenuit, praeceptis ejus dura jubentibus gentilitas subdi recusavit. Insulsum ergo cibum comedere noluit, quia prius quam Spiritus condimentum perciperet servare vim litterae expavit. Quis namque gentilium hoc quod illic praecipitur ferret, filiorum carnem pro obsequio religionis incidere, verborum culpas morte resecare? Unde et bene adhuc subquod gustatum affert mortem? - Lex namque carnaliter degustata mortem intulit, quia commissa delinquentium dura animadversione distrinxiculpam innotuit, et hanc per gratiam non delevit, Paulo attestante, qui ait: Nihil ad perfectum perduxit lex . Et rursum: Lex quidem sancta, et mandatum sanctum et justum et bonum. Et paulo post: Peccatum, ut appareat peccatum, per bonum mihi operatum est mortem . Ad Christum vero conversa gentilitas, quia hunc sonare per verba legis intelligit, angustata iligit inter praecepta carnalia spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ualdo uamq iu errorem labitur:
qui beati. Iob. u̾ba ad solam pro¬
iata hystoriam suspicatur. Uir
enĩ sc̃s et tot couditoris sui p̾co¬
niis fultus: quid magnũ: uel po¬
cius quid uerum diceret: Si ĩ sul¬
sum cibum comedi nõ posse dix¬
isset: aut quis eiꝰ esui mortifera
alimcnta obtulerat ut sub iungat:
aut potest aliquis gustare qd̃ gus¬
tatum adfert mortem: que si de
amicoꝵ dicta colloquiis seutimꝰ
ab intellectu hoc seutentia subuĩc¬
ta compescim᷑. qua ait. Que pri¬
us tangere nolebat aĩa mea :
nũc p̾ augustia. cibi uel sunt.
elbsit enĩ ut uir sc̃s iustatus sui
incolumitate constitutus: auuco¬
rũ suoꝵ aliqͣndo dicta despex̾it
Qui sicut ip̃o attestaute post dis¬
cimus: et seruis humilis fuit.
uerba ergo eiꝰ a misteriis nou ua¬
cant: que sicut ex fine hystorie
discimus. et interns arbiter
laudat. Que nequaqͣm. etiam cũ
tanta ueneratõne usq ad mundi
extre iaa decurrerente Se stellestu

Expanded text:
alde namque in errorem labitur qui beati Job verba ad solam prolata historiam suspicatur. Vir enim sanctus, et tot conditoris sui praeconiis fultus, quid magnum, vel potius quid verum diceret, si insulsum cibum comedi non posse dixisset? Aut quis ejus esui mortifera alimenta obtulerat, ut subjungat: Aut potest aliquis gustare quod gustatum affert mortem? Quae si de amicorum colloquiis dicta sentimus, ab intellectu hoc sententia subjuncta compescimur, qua ait: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc, prae angustia, cibi mei sunt. Absit enim ne vir sanctus, in status sui incolumitate constitutus, amicorum suorum aliquando dicta despexerit, qui, sicut ipso attestante post didicimus, et servis humilis fuit. Verba ergo ejus a mysteriis non vacant, quae, sicut ex fine historiae discimus, et internus arbiter laudat. Quae nequaquam etiam cum tanta veneratione usque ad mundi extrema decurrerent, si intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco amici nomine: nisi qui¬
libet ꝓximꝰ designat᷑ qui eo no¬
bis fidelit̾ iungit᷑: quo ꝑcepto nẽ
a nobis bono oꝑe ad optinendã
post et̾uam patr iam ueratit̾ auxi¬
liat᷑. Quia autẽ duo sunt p̾cep¬
ta caritatis. dei uidelicet. amor.
et ꝓximi. Per amorem d̾i amor
ꝓximi gignit᷑ et ꝑ amorẽ ꝓxi¬
mi: dei amor uutrit᷑. Nam qui
amare dñi negligit: ꝓfecto dili¬
gere ꝓpimũ nescit Et tunc ple¬
nius indei dilectione ꝓficimus:
si iu eiꝰdem dilectõnis gremio priꝰ
ꝓxiiui caritate lactam᷑. Quia e¬
nĩ amor d̾i amorem ꝓximi geue¬
rat : dicturus ꝑ legem dñs. Bili
ges ꝓximũ. p̾misit dicens. Dili¬
ges dũm dña tuũ. Ut scilicet. iu¬
t̾ra pectoris nr̃i prius amoris sui
radicem figeret: qͣtunꝰ ꝑ ramos
post modũ dilectõ frat̾ua g̾mi¬
naret. Et uur sum. Quia auior
di: ex ꝓxiii amore coalescit:
testat᷑ Ioħ̾es qui increpat dicẽs
Qui nou diligit frẽm suũ quẽ
iudit. deum quetu uõ uidet qͦ¬

Expanded text:
hoc loco amici nomine nisi quilibet proximus designatur, qui eo nobis fideliter jungitur, quo, percepto nunc a nobis bono opere, ad obtinendam post aeternam patriam veraciter auxiliatur? Quia autem duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi, per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi amor Dei nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit; et tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate lactamur. Quia enim amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus, Diliges proximum, praemisit, dicens: Diliges Dominum Deum tuum ; ut scilicet terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum, quia amor Dei ex proximi amore calescit testatur Joannes, qui increpat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt: Deum quem non videt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e. est: uirtus utelligeutie oc¬
culte. Eiusquisergo obseqͥ¬
is carualib intentꝰ᷑ hauc ĩtelli¬
gere spiritalit̾ nołuit: quid ali¬
ud qͣm in sulsum cibum comedit.
s hoo in cibo sal cognita u̾tas
misit: cũ lat̾e in lege saporẽ occł¬
te intelligentie docuit diceus. Si¬
crederetis moysi: cred̾etis et michi.

Expanded text:
terae est virtus intelligentiae octerae est virtus intelligentiae occultae. Quisquis ergo, obsequiis carnalibus intentus, hanc intelligere spiritaliter noluit, quid aliud quam insulsum cibum comedit? Sed hoc in 216 cibo sal cognita Veritas misit, cum latere in lege saporem occultae intelligentiae docuit dicens: Screderetis Moysi, crederetis forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
ler exhibuit: ꝙ̃ diu expectãti ꝓphe¬
tauit. Unde et natus dñs ĩprese¬
piponit᷑: ut uidelicet signaret᷑. ꝙr
sca aĩalia que ieumadui a pd̾ legẽ
muenta sunt. ĩcarnationis eis
feno satiantur. Presepe enuim natꝰ
impleuit: qui cibum semetipsum
mentib mortalium prebuit dicẽs.
Qui comedit carnem meam ⁊ lubͭ sã¬
guinẽ meũ: in me manet. ⁊ ego in es.
S quia dui. et electoꝵ gentiliũ
uota dilata sunt: et ex hebrap¬
co ppło scĩ quiq u longo tẽꝑe
redemptõnẽ suam expectando
iisiuuat diceus. Nuuqͥd uu¬
giet onager cum habuit her¬
bam: aut mugiet bos. oun
ante p̾sepe plenum steterit:
Ac si aꝑte dicat. Id circo geu¬
tilitas gemit: qr eam nec dũ
redemptoris sui gr̃a reficit.
atq ideo udea mugitus
dilatat. qr legem teuens sed le¬
gis auctorem nõ uideris. Stãs
aute p̾ sepe ieiunat. Que ui¬
mirumi lex qr aute mediataris
aduentum nequaqͣm spiritali¬
ter. s carualit̾ tenebat᷑. Rec¬
sale conditum. In lege sal. lit¬

Expanded text:
lex exhibuit, quem diu exspectanti prophetavit. Unde et natus Dominus in praesepe ponitur, ut videlicet signaretur quia sancta animalia, quae jejuna diu apud legem inventa sunt, incarnationis ejus feno satiantur. Praesepe enim natus implevit, qui cibum semetipsum mentibus mortalium praebuit, dicens: Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Sed quia diu et electorum gentilium vota dilata sunt, et ex Hebraico populo sancti quique longo tempore redemptionem suam exspectando insinuat, dicens: Nunquid rugiet onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? Ac si aperte dicat: Idcirco gentilitas gemit, quia eam necdum Redemptoris sui gratia reficit; atque ideo Judaea mugitus dilatat, quia, legem tenens, sed legis auctorem non videns, stans ante praesepe jejunat. Quae nimirum lex, quia ante Mediatoris adventum nequaquam spiritaliter, sed carnaliter tenebatur, recsale condita. --In lege sal lit