comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccator ⁊ impiꝰ uͥ pareb̃t: Eligat sͥ homo
qͦd libet: ñ sic ꝯstituta st̃ oꝑa dñi ut creat᷑a
in arbitrio libero ꝯstituta. ereatoris suꝑet
uoluntatẽ: &̃ si ꝯtra eiꝰ faciat uoluntat̃e.
N on uult d̾s ut pecces: ña ꝓhibet. Tam̃ si pec¬
caueris: ñ putes hominẽ fecisse qͦd uoluit¬
homo: & ido accidisse qͦd noluit cds. Sicut
enĩ uult d̾s. ut homo ñ peccet: ita uult
peccanti parcere ut reu̾tat᷑ & uiuat: ita
rit. unde suã de te cõpleat uoluntatem.

Expanded text:
peccator et impius ubi parebunt ? Eligat sibi homo quodlibet: non sic constituta sunt opera Domini, ut creatura in arbitrio libero constituta, Creatoris superet voluntatem, etiamsi contra ejus faciat voluntatem. Non vult Deus ut pecces; nam prohibet: tamen si peccaveris, ne putes hominem fecisse quod voluit, et Deo accidisse quod noluit. Sicut enim vult ut homo non peccet, ita vult peccanti parcere, ut revertatur et vivat; ita rit unde suam de te compleat voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ẽ ut te ipsũ deicias: humilis redda¬
ris: sedentis ad dext̾am patͥs pedibꝰ reuol¬
uaris: ut fiat ĩ te ruina ꝯstruenda. Nã si
ꝑmanes in mala altitudine: t̾c deicieris.
eos: nͥ qͦsd̃a ita destruerae. ut ñ ȩdificaret.
gentibꝰ ut ñ ruinas impleat. Conquassa¬
quassato hic humilit̾ ambulare: qͣm capi¬
te erecto. in iudiciũ mortis ȩt̾nȩ ĩcidere.
plendo. Ad ħ enĩ pͥmus ipse ruiã mor

Expanded text:
Bonum est ut teipsum dejicias, humilis reddaris, sedentis ad dexteram Patris pedibus provolvaris, ut fiat in te ruina construenda. Nam si permanes in mala altitudine, tunc dejicieriseos;» nisi quosdam ita destrueret, ut aedificaret. gentibquassato hic humiliter ambulare, quam capite erecto in judicium aeternae mortis incidere. plendo ae
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ. templũ. ñ inuenis. Quare hoc: Quia
posuit flumina in desertũ : & exitꝰ aquaꝵ
in sitim: t̾rã fruc̃tiferã in salsuginẽ. Quo
merito: A malitia inhabitantiũ in ea.
Ecce qͦmͦ suꝑbis refistit d̾s. Audi qͦm humi¬
lib dat grãm. Posuit desertũ instagna¬

Expanded text:
is templum, non invenis. Quare hoc? Quia, «Posuit flumina in desertum, et exitus aquarum in sitim; terram fructiferam in salinas.» Unde, quo merito? «A malitia inhabitantium in ea.» Ecce quomodo superbis resistit: audi quomodo humilibus det gratiam. «Posuit desertu
Abbreviated transcription (Latin):
s eiꝰ miserationes. qͥ errant᷑s. ⁊ egentẽ. in uiã
deduxit. ⁊ pauit: qͥ pugnant̾e adu̾sus dif¬
ficultatẽ peccatoꝵ. ⁊ colligatũ in uinculis
male ꝯsuetudinis soluit ⁊ lib̾auit: qͥ fasti¬
diente u̾bũ dĩ ⁊ tedio qͦdam pens morien¬
tem. missa medicina u̾bi sui recreauit: qͥ
ꝑiclitant̃ẽ int̾ naufraga ⁊ ꝓcellosa maris¬
tum: qͥ eũ deniq ostituit in eo popło. uͭ hu¬
milib dat grãm: ñ in illo uͥ suꝑbis resistit:
& fecit eũ suũ. ut intꝰ manens multiplica¬
ret᷑: ñ ut foras exiens minueret᷑. Hoc uide¬

Expanded text:
am deduxit et pavit; qui pugnantem adversus difficultatem peccatorum, et colligatum vinculis consuetudinis solvit et liberavit; qui fastidientem verbum Dei, et taedio quodam pene morientem, missa medicina verbi sui recreavit; qui periclitantem inter naufraga et procellosa disduxit: qui eum denique constituit in eo populo, ubi humilibus dat gratiam, non in illo ubi superbis resistit; et fecit eum suum, ut intus manens multiplicaretur, non ut foras exiens minueretur. Hoc vide
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eos errare. a fide. Potuit illos pati int̾
semꝑ: s nos de illis ñ ꝓficeremꝰ. Cũ aut̃ sepa¬
rati st̃ .⁊ ꝑ questiones malignas inqͥetant
nos: ꝓpositũ ẽ nob̃ ex illis. ⁊ inquisitionis
studiũ:⁊ timoris exemplũ. Unꝰqͣsq enĩ tre

Expanded text:
ente audiatis. Potuit illos pati intus semper, sed nos de illis non proficeremus: cum autem separati sunt, et per quaestiones malignas inquietant nos, propositum est nobis ex illis et inquisitionis studium, et timoris exemplum. Unusquisque tr
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s illis. quoꝵ flumina posuit in desertũ.
N on ẽ uoluntas mea in uob̾ dicit dñs: nec
munda sacͥficia. qnͣdo desertũ erant. qn
squalebant: qͣndo salinȩ erant om̃s gen¬
tes: ibi nẽ fontes. ibi nc̃ flumina ibi nc̃
stagna aquarũ. ⁊ exitꝰ aquarũ. Gͦ suꝑbis

Expanded text:
Deus illis quorum flumina posuit in desertum: «Non est mihi voluntas in vobis, dicit Dominus, nec munda sacrificia, quando desertum erant, quando squalebant, quando salinae erant omnes gentes; ibi nunc fontes, ibi nunc flumina, ibi nunc stagna aquarum, et exitus aquarum. Ergo superbis
Abbreviated transcription (Latin):
ret nos etiam inqͥt uiuere. E qͥd ille: Ita
defitientes desereret  Aut ñ ꝓpt̾ea illi de¬
fecer̾t: ut ille apud eos grãm inueniret:
sum mortis habuimꝰ: ut ñ ofidentes in
nob̾ simꝰ s in do. qͥ suscitat mortuos. Sic

Expanded text:
 «etiam vivere.» Et quid? ille ita deficientes desereret? aut non propterea illi defecerunt, ut ille apud eos gloriam reperiretsum mortis habuimus, ut non fidentes in nobis simus, sed in Deo qui suscitat mortuos» .
Abbreviated transcription (Latin):
atq languore ꝑiclitaris: fac qͦd sequitur.
Et clamauert̃ ad dñm cũ tͥbularent᷑: & de
necessitatib eoꝵ lib̾auit cos. E qͥa languor
erat ñ delectari: misit u̾bũ suũ. ⁊ sanauit
eos. Uide. qͥd male habeat fastidiũ: uide
unde. lib̾at ille. ad quẽ clamat fastidiens.

Expanded text:
 fac quod sequitur: «Et exclamaverunt ad Dominum, cum tribularentur, et de necessitatibus eorum liberavit eos.» Et quia languor erat non delectari: «Misit verbum suum, et sanavit eos.» Vide quid mali habeat fastidium; vide unde liberat ille, ad quem clamat fastidiens.
Abbreviated transcription (Latin):
sum ẽ ei. Popłi st̃. Qͥ gͦ faciunt oꝑationem
in aqͥs multis. ipsi uidert̃ oꝑa dñi: & mira¬
bilia eiꝰ in ꝓfundo. Ed enĩ ꝓfundiꝰ cordibꝰ
humanis: Inde plerũq uenti erũpunt: t̾e¬
pestates seditionũ ⁊ dissensionũ nauẽ ꝑtur¬
bant. E qͥd agit᷑ in his: Uolens d̾s ut ad eũ
clamarent. & hii qͥ gub̃nant. ⁊ hii qͥ portan

Expanded text:
ationem in aquis multis, «ipsi viderunt opera Domini, et mirabilia ejus in profundo.» Quid enim profundius cordibus humanis? Inde plerumque venti erumpunt, tempestates seditionum, et dissensionum navem perturbant. Et quid agitur in his? Volens Deus ut ad eum clamarent et hi qui g
Abbreviated transcription (Latin):
ciis : rupit uincła difficultatis: ostituit
moꝑatione ȩquitatis uł qͥetis. Incipit eiꝰ
iam facile ẽẽ. qͦd difficile. fuerat: abstinere
Facta ẽ uoluntas: quȩ fuerat antea difficua¬
tas. Potuit hoc dñs sine. difficultate p̃sta¬
re: s si hoc sine. difficultate. haberemꝰ ar¬
gitorẽ huiͦ boni ñ agnosceremꝰ. Si eñ pͥmũ
cũ uellet posset: & ñ sentiret adu̾sus se ob¬

Expanded text:
incula difficultatis, constituit in operatione aequitatis. Incipit ei jam facile esse quod difficile fuerat, abstinere facta est facultas quae fuerat antea difficultas. Potuit hoc Dominus sine difficultate praestare; sed si hoc sine difficultate haberemus, largitorem hujus boni non agnosceremus. Si enim primitus, cum vellet, posset, et non sentiret adversus se ob
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ de magna ⁊ lata egẏpto lib̾atꝰ. tanqmͣ
ꝑmare. rubrũ ducit᷑: ut in baptismo fin¬
at inimicos. Sacram̃to enĩ tanqͣm rubri
maris. baptismo scił. xp̃i sanguine ꝯsecra¬
to. insequentes egyptii .i. peccata delentur:
cus. Isti gͦ dicunt hȩc: & audiamꝰ iã. q̃m

Expanded text:
Dei de magna et lata Aegypto liberatus, tanquam per mare Rubrum ducitur, ut in Baptismo finiat inimicos. Sacramento enim tanquam rubri maris, Baptismo scilicet Christi sanguine consecrato, insequentes Aegyptii, peccata delentur; cus. Isti ergo dicant haec; et audiamus jam
Abbreviated transcription (Latin):
legunt. qñdo tractant: sapientes apparent.
Ue a tẽpestate. Et om̃is inqͥt sapientia eoꝵ
deuorata ẽ. Aliqͣndo eñ defitiunt om̃ĩa
humana ssilia: quacũq se qͥsq ꝯu̾terit.
fluctꝰ tremunt: tẽpestas seuit: brachia
defitiunt. Quo ꝓra impingat᷑: cui fluctin
latꝰ ñ det᷑: q̃ nauis impulsa dimittat᷑: aqͥbꝰ
saxis ne. ꝑeat refrenet᷑: om̃ino a rectorib
ñ uidet᷑. E qͥd restat: ñ qͦd sequit᷑. Et
clamauer̾t ad dñm cũ tͥbularent᷑: & de ne¬
cessitatibꝰ eoꝵ eduxit eos. Quomͦ: E statu
it ꝓcelła eiꝰ in aur̃ã: & siluert̃ fluctꝰ eis.
Audite de hac re uocẽ cuiꝰdã gub̃natoris
ꝑiclitati: humiliati. lib̾ati. Nolo inqͥt uos
ignorare fr̃s de p̾ssura nr̃a. quȩ facta ẽ in

Expanded text:
legunt, quando tractant, sapientes apparent: vae a tempestate! «Et omnis,» inquit, «sapientia eorum absorpta est.» Aliquando deficiunt omnia humana consilia: quacumque se quisque converterit, fluctus fremunt, tempestas saevit, brachia deficiunt; quo prora impingatur, cui fluctui latus nudetur, quo navis impulsa dimittatur, a quibus saxis ne pereat refrenetur, omnino a rectoribus non videtur. Et quid restat, nisi quod sequitur? «Et exclamaverunt ad Dominum, cum tribularentur, et de necessitatm, sed «in auram. Et siluerunt fluctus ejus.» Audite de hac re vocem cujusdam gubernatoris periclitati, humiliati, liberati: «Nolo», inquit, «vos ignorare, fratres, de pressura nostra, quae facta est in
Abbreviated transcription (Latin):
t̾epus iudicii. Nisi enĩ pͥmo d̾s ꝑ miscdiam
parceret : ñ inueniret. qͦs ꝑiudiciũ coro¬
naret. Est gͦ miscdĩe tẽpꝰ: qñdo patientia¬
Siuis cantare misccłiã & iudiciũ: intellige
qr id̾s parcit ut corrigarisͥñ ut ĩ malicia¬

Expanded text:
um judicii. Nisi enim primo Deus per misericordiam parceret, non inveniret quos per judicium coronaret. Est ergo misericordiae tempus, quando patientiaSi vis cantare misericordiam et judicium, intellige quia ideo parcit, ut corrigaris, non ut in mali
Abbreviated transcription (Latin):
qñ sequeris bonũ. & declinas a malo.
Discernendo iudiciũ habes: faciendo habes
pͥmo iudices qͥd sit malũ. & qͥd bonũ: & ptꝰ
ea iusticiã. ut declines a malo & facias
bonũ. Hoc aut̃ ñ a te habebis: qͥa uide
qͥd dix̃. Iudiciũ & iusticiã in iacob tu fecisti.

Expanded text:
quando sequeris bonum, et declinas a malo. Discernendo, judicium habes; faciendo, primo judices quid sit malum, et quid sit bonum. Et quam justitiam? Declines a malo, et facias bonum. Hoc autem non a te habebis; quia vide quid dixit: «Judicium et justitiam in Jacob tu fecisti.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. que nos longe fecerant adõ: humili¬
sequentia. P loremꝰ corã dño: qͥ fecit nos.
A raes forte. oscientia delieti: lac̾mis extingue
fłamã peccati. Piora ante dñm. Securꝰ plo¬
ra ante eũ: qͥ fecit te. Non eñ opꝰ manuu̾

Expanded text:
vestris, quae vos longe fecerant a sequentia: «Et ploremus coram Domino, qui fecit nos.» Ardes forte conscientia delicti; lacrymis exstingue flammam peccati, plora ante Dominum: securus plora an
Abbreviated transcription (Latin):
mansurȩ. Exortũ ẽ ĩ teneb̾s lum̃ rectis.
Merito dirigunt cor in dm̃ suũ :⁊ ãbulant
recti cũ dõ suo: p̾ponentes eiꝰ uoluntatẽ
sͥ : neq de sua qͥcqm suꝑbȩ p̾sumentes.
meminert̃ enĩ se aliqnͣdo fuisse tenebͣs: nẽ¬

Expanded text:
 Exortum est in tenebris lumen rectis corde.» Merito dirigunt cor in Deum suum, merito ambulant recti cum Deo suo, praeponentes ejus voluntatem sibi; neque de sua quidquam superbe praesumentes. Meminerunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
suax. s ⁊ uidua duob miniitis: ⁊ tantũde
ibi ut̾q possideat: Qͥͥ potentiꝰ. ꝙͣ. ut idem
regnũ thesauro diuiti:⁊ calicȩ aquȩ frigi¬
dȩ pauꝑi ualeat: St̃ aut̃ qͥ ista faciant.
dũ t̾rena ꝯquir̾t: aut hic m̃cedẽ sꝑantes
ã dño: aut hominib placere cupientes. S̾
qͥb cõmouent᷑ pedes. ⁊ effundunt᷑ gressꝰ
atq labunt᷑: sic̃ in alio psalmo canit᷑. dũ
celant in pecratoribꝰ. pacẽ peccatoꝵ uiden¬
tes: ⁊ putant ꝑire oꝑa sua: qr ñ eis merces
reddit᷑ ꝑita. At iste uir qͥ timet dñm.⁊
in tẽplũ scm̃ dĩ. ꝯu̾satione recti cordis ap¬
tat᷑: nec głam hominũ querit. nec t̾re¬
nas diuitiis ꝯcupiscit: & tam̃ gła ⁊ diuitiȩ
in domo eiꝰ. Domꝰ eiꝰ cor eiꝰ ẽ: uͥ ipse cohabi

Expanded text:
suarum , sed et vidua duobus minutis , et tantumdem ibi uterque possideat? quid potentius, quam ut idem regnum et thesauris diviti, et calice aquae frigidae pauperi valeat? Sunt autem qui ista faciant dum terrena conquirunt, aut hic mercedem sperantes a Domino, aut hominibus placere cupientes: sed, quibus commoventur pedes, et effunduntur gressus atque labuntur, sicut in alio psalmo canitur, dum zelant in peccatoribus pacem peccatorum videntes, et putant perire opera sua, quia non eis merces redditur peritura . At iste vir qui timet Dominum, et in templum sanctum Dei conversione recti cordis aptatur, nec gloriam hominum quaerit, nec terrenas divitias concupiscit; et tamen, Gloria et divitiae in domo ejus. Do
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑi: ⁊ habebis thesaurũ in celo. Non gͦ
eris ingloriꝰ ignoscendo: qr de ira uicta
laudabilius tumphat᷑. Non eris egens tͥbu¬
endo: qr thesaurꝰ celestis certiꝰ possidẽtur.
Hunc u̾sũ parturiebat. ille suꝑior. Gła ⁊ diui¬
tiȩ in domo eiꝰ. Ua hȩc itaq facit: disponit
sermones suos ĩiudicio. facta ipsa sermoneᷤ

Expanded text:
: «Habebis thesaurum in coelo» . Non ergo eris inglorius ignoscendo; quia de ira victa laudabilius triumphatur: non egenus tribuendo; quia thesaurus coelestis certius possidetur. Hunc versum parturiebat ille superior, «Gloria et divitiae in domo ejus.» 5. Qui haec itaque facit, «Disponet sermones suos in judicio.» Facta ipsa sermones
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ apparebit. Inimici eiꝰ hic uidere bonoᷤᷤ
uoluert̃: & cũ eis inuisibilia ꝓmitterent᷑.
dicebant. Qͥs ostendit nob̾ bona: Confir¬
met᷑ gͦ cor nr̃m: nec cõmoueat᷑. donec des
piciamꝰ inimicos nrõs. Illi eni uolunt ui¬
dere bona dm̃i: in t̾ra uiuentiũ. S mag

Expanded text:
mici ejus hic videre bona voluerunt, et cum eis invisibilia promitterentur, dicebant: «Quis ostendet nobis bona» . Confirmetur ergo cor nostrum, nec commoveamur, donec videamus super inimicos nostros. Illi enim volunt videre bona hominum in terra morientium;
Abbreviated transcription (Latin):
enim homo ñ debet abundare: s paupe¬
iẽ se debet cͥogitare. Et si habet diutiaᷤ:
seire debet qͥa ñ st̃ illȩ uere diuitiȩ: ut ali¬
as desideret. Qui enĩ diuitias falsas de¬
siderat: ueras ñ querit. Qui autẽ ueras

Expanded text:
nus homo non debet abundare, sed pauperem se debet cognoscere; et si habet divitias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat, veras non quaerit: qui autem veras
Abbreviated transcription (Latin):
ta bona nob̾ dat de malis hominibꝰ: nec
tñ scd̾m id qͦd de illis nob̾ p̃stat: s sccd̾m im
res ꝑsecuti ft̾: ꝑsequendo in t̾ra. in cȩłũ mit¬
tebant. E scientes qͥdẽ. p̃sentis uitȩ dãpnũ
inferebant: nescientes uͦ. futurs uite lu¬

Expanded text:
 praestat de malis hominibus: nec tamen secundum id quod de illis nobis praestat, sed secundum res persecuti sunt, persequendo in terra, in coelum mittebant; et scientes quidem praesentis vitae damnum inferebant, nescientes autem futurae vitae lu
Abbreviated transcription (Latin):
los. punire. bonos: malos exultare. bonos la¬
borare: malos suꝑbire. bonos humiliari: at¬
sint boni. qͥa ds aũtit uł. au̾tere uidetur
ocłos suos a bonis oꝑib pioꝵ & fideliũ: &¬
sinit augeri malos in his quȩ diligunt.
Putantes gͦ infirmi frustra se bene uiuere:
mutant᷑ ad imitancda malitiã eoꝵ qͦs con¬
agit sp̃c sc̃s in hoc psalmo: docturꝰ pati

Expanded text:
los premere bonos; malos exsultare, bonos laborare; malos superbire, bonos humiliari. Atsint boni; quia Deus avertit vel avertere videtur oculos suos a bonis operibus piorum et fidelium, et augere malos in his quae diligunt. Putantes ergo infirmi frustra se bene vivere, aut invitantur ad imitandam malitiam eorum quoaut s
Abbreviated transcription (Latin):
ignobilitatẽ. Atq ita deinceps cet̾a exeqͥt᷑:
dext̃ arma demonstrans głam dĩ. famam
bonã. ũitatẽ. qua cognoscebat᷑ qͦd unielias :
qͦt ñ mortificabant᷑. qͦd gaudebant. qͦd
multos ditabant: qͦd omĩa possidebant.¬
In sinistra uͦ. qͦoͦ ignobiles ⁊ malȩ famȩ ha-¬
bebant᷑: qͦd secluctores putabant᷑. qͦd igno¬
rabant᷑. occidebant᷑. coercebant᷑. ꝯtristabant᷑:
egere. ac nichil habere uidebant᷑. E qͥd mi-¬
rum: similites xp̃i a dextͥs & a sinstͥs. ar-

Expanded text:
ignobilitatem» : atque ita deinceps caetera exsequitur, dextra arma demonstrans, gloriam Dei, famam bonam, veritatem qua cognoscebantur quod vivebant, quod non mortificabantur, quod gaudebant, quod multos ditabant, quod omnia possidebant; sinistra vero, quod ignobiles et malae famae habebantur, quod seductores putabantur, quod ignorabantur, occidebantur, coercebantur, contristabantur, egere ac nihil habere videbantur. Et quid mirum si milites Christi et dextris et sinist
Abbreviated transcription (Latin):
N emo sedet tecũ iniquus: nec tu sedẽ iniqͥta¬
tis habebis. Et unde hoc intelligat: reddit
rationẽ. Q fingis inqͥt laborẽ in p̃cepto.
E x hoc enĩ intelligo. qͦd ñ tͥ adhere miqͥta¬
tis sedes: qͥa nec nob̃ pepcisti. Hoc ait epła
petͥ. Tempꝰ ẽ inqͥt inchoationis iudicũ ex
domo dĩ : i. tempꝰ ẽ. ut mͦ iudicent᷑. qͥ ꝑti¬

Expanded text:
Nemo sedet tecum iniquus, nec tu sedem iniquitatis habebis. Et unde hoc intelligat, reddit rationem: «Qui fingis,» inquit, «dolorem in praecepto.» Ex hoc enim intelligo quod non tibi adhaeNemo sedet tecum iniquus, nec tu sedem iniquitatis habebis. Et unde hoc intelligat, reddit rationem: «Qui fingis,» inquit, «dolorem in praecepto.» Ex hoc enim intelligo quod non tibi adhaeret
Abbreviated transcription (Latin):
erremꝰ. dũ de nr̃a uelut ex nob̾ sit intel¬
ligentia ꝯfidimꝰ : eiꝰ manibꝰ nos credendos
subdamꝰ. Ipse in nob̾ eam faciat: ut intel¬
ligentia manuũ suarũ nos deducat eru¬
tos ab errore: eoq ꝑdiicat. uͥ ĩa ñ possimꝰ
errare. Hic ẽ fructꝰ ppłi dĩ: attenden¬
tis legẽ dĩ. & inelinantis aure suã in u̾¬
ba oris eiꝰ : ut dirigat. in eo cor suũ. &
uerũetiã ad ȩt̾nam: nec tantũ ad rccipi¬
enda bonoꝵ oꝑum p̾mia: s etiã ad ipsa
bona oꝑa facienda. ponat. in do sp̃ẽ suam.¬

Expanded text:
 de nostra, velut ex nobis sit, intelligentia fidimus, ejus manibus nos credendo subdamus. Ipse in nobis eam faciat, ut in intelligentia manuum suarum nos deducat erutos ab errore, eoque perducat ubi jam non possimus errare. Hic est fructus populi Dei, attendentis legem Dei, et inclinantis aurem suam in verba oris ejus, ut dirigat in eo cor suum, etverum etiam ad aeternam, nec tantum ad recipienda bonorum operum praemia, sed etiam in ipsa bona opera facienda, ponat in Deo spem suam.
Abbreviated transcription (Latin):
tio p̾ua ⁊ exasꝑans. in oĩb his peccauerunt.
adhiic: & ñ credidert̃ in mirabilib eius.¬
s Et defecert inuanitate dies eoꝵ: cũ possent.
si credent. dies inu̾itate sine. defectu ha¬
Sbere apud eũ. cui dictũ ẽ. Anni tui non
qͥppe tota uita mortaliũ: & que uidet᷑
S ꝓlixioꝵ̾ uapor ẽ aliqͣnto diut᷑mer Uerũp¬

Expanded text:
is peccaverunt adhuc, et non crediderunt in mirabilibus ejus. Et defecerunt in vanitate dies eorum: » cum possent, si crederent, dies in veritate sine defectu habere apud eum cui dictum est: Anni tui non quippe tota vita mortalium, et quae videtur prolixior, vapor est aliquanto diuturnior
Abbreviated transcription (Latin):
acerbanert̃. Fandẽ eorũ infidelitate re¬
petit: quã suꝑiꝰ iã cõmemorauit. S repe
Deinde. seqͥt᷑. Non st̃ recordati manꝰ eiꝰ: die
qͣ redemit eos de manu tͥbulantis. Et
incipit dicẽ: quȩ fecit egẏptiis. Sicut¬
posuit. in ȩgypto signa sua: & ꝓcligia
sua in cãpo thaneos. Et conu̾tit ĩ sangͥ¬
nẽ flumina eoꝵ: & ẏmbres eoꝵ ne bibe.¬

Expanded text:
acerbaverunt. Eamdem illorum infidelitatem repetit quam superius jam commemoraverat; sed repetid sequitur? Non sunt recordati manus ejus, die qua redemit eos de manu tribulantis. Et incipit dicere quae fecit Aegyptiis: Posuit in Aegypto signa sua, et prodigia sua in campo Thaneos. Et convertit in sanguinem flumina eorum, et imbres eorum ne bibe
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ eoꝵ ñ erat rectũ cũ eo: nec fideles
habiti st̃ intestam̃to eiꝰ. Alud in lingͣ eoꝵ:
tum itaq cor cũ do ẽ: qnͣdo ꝓpt̾ dm̃. que¬
rere uideret᷑: diligens inore. ⁊ in lingua
m̃tiens. in corde. ñ erat recta cũ dõ: ubi ea
potiꝰ diligebat: ꝓpt̾ quȩ. dĩ adiutoriũ reqͥ¬

Expanded text:
um non erat rectum cum eo, nec fideles habiti sunt in testamento ejus. » Aliud in lingua eorum, tum itaque cor cum Deo est, quando propter Deum quaerere videretur; diligens in ore et in lingua mentiens; in corde autem non recta cum Deo, ubi ea potius diligebat propter quae Dei adjutorium requ
Abbreviated transcription (Latin):
ita ogruentiꝰ potuisse dici: ĩ innocentia
manuũ. & in intellectu cordis. Hic aut̃
qͥ magis qũa aliqͥs iͥd loquerei᷑ iciebat: cor¬
di maluit adiung̾e̾ innocentiã: qe mul¬
ti sibi uident᷑ innocentes. qͥ mala non fa¬
ciuit : cũ timent. ne patiant᷑. si fecerint.
Uellent aut̃ facẽ: si impune possent. Tales
uideri posst᷑ habere innocentiã manuunt:
ñ tam̃ cordis. Et quȩ tande. aut qualis ẽ
ista in nocentia si cordis ñ ẽ uͥ factꝰẽ hõ¬

Expanded text:
ita congruentius potuisse dici, In innocentia manuum et intellectu cordis: hic autem qui magis quam alii quid loqueretur sciebat, cordi maluit adjungere innocentiam, et mti sibi videntur innocentes, qui non faciunt mala, cum timent ne patiantur si fecerint; vellent autem facere, si impune potuissent. Tales videri possunt habere innocentiam manuum, non tamen cordis. Et quae tandem aut qualis est ista innocentia, si cordis non est, ubi ho
Abbreviated transcription (Latin):
culũ ioseph: & tͥbũ effrem ñ elegit᷑. s elegit
tͥbũ uida. Non dix̃ reppulit tab̾naculum
ruben: qͥ fuit pͥmogenit᷑ in iacob. Nec eos
qͥ sequunt᷑. & iudã nascendo p̾cedunt:
dici merito illos repulsos: qr ⁊ in b̃ndictiõe
iacob. qͣ filios suos benedixit. peccata eoꝵ
cõmemorata grauit̾ detestat᷑: qm̃ins ĩ eis
tͥb leui sac̃dotalis tͥb ẽe meruit: unde
etiã moyses fuit. Non dix̃ reppulit. tab̾na¬
culũ beniamĩ. uł tͥbum beniamin ñ ele¬
git. ex qͣ rex ẽẽ iã cȩꝑat: nã inde saul ele¬
ctus fuerat. Unde ex ipsa uicinitate t̾ꝑis.
potissimũ nominauit : qͦs clarioribꝰ meritis
excellere uidit. Nã ioseph in egẏpto parr̃ẽ
⁊ fr̃s suos pauit: & impie uendit᷑ꝰ. merito
pietatis. castitatis. sapientiȩ. iustissime sub
ꝑ hȩc p̃clari meriti nomina. qͥd aliud qͣm
umu̾sũ ppłm illũ. uetusta cupiditate. a añõ
t̾rena p̃mia reqͥrentẽ. repulsũ ⁊ repbatũ

Expanded text:
culum Joseph, et tribum Ephraem non elegit. Et elegit tribum Juda. Non dixit, Repulit tabernaculum Ruben, qui fuit primogenitus Jacob; nec eos qui sequuntur, et Judam nascendo praecedunt, etur. Poterat enim dici merito illos repulsos, quia et in benedictione Jacob, qua suos filios benedixit, peccata eorum commemorata graviter detestatur ; quamvis in eis tribus Levi sacerdotalis tribus esse meruerit, unde etiam Moyses fuit . Nec dixit, Repulit tabernaculum Benjamin; vel, Tribum Benjamin non elegit, ex qua rex esse jam coeperat; nam inde fuerat electus Saül : unde ex ipsa vicinitate temporis, potissimum nominavit, qui clarioribus meritisexcellere. Nam Joseph pavit in Aegypto patrem et fratres suos, et impie venditus, merito pietatis, castitatis, sapientiae, justissime sublper haec praeclari meriti nomina, quid aliud quam universum populum illum vetusta cupiditate a Domino terrena praemia requirentem, repulsum et reprobatum
Abbreviated transcription (Latin):
Ibi emĩ audierat. ineffabilia u̾ba. quȩ in t̾ra
illi ñ licebat loqͥ. ꝑ u̾ba sonantia. quasi ꝑ
tes. ⁊ lucentes p̃dicantiũ sp̃s. Et hoc in uͥtu¬
te sua: ne sͥ tͥbuat affricꝰ. qd habet ex dõ.
U eniunt aut̃ ult᷑ isti uenti ad homines ⁊ appor¬
tant eis u̾ba diuinitꝰ missa: ut in suis sedi¬
bus circa tab̾nacła colligant eñnodi uola¬
tilia: & adoret unꝰqͥsq dñm de loco suo. õs
insule gentiũ. S infidelib tanꝙ̃. praue.

Expanded text:
 Ibi enim audierat ineffabilia verba , quae in terra illi non licebat loqui per verba sonantia, quasi petes et lucentes praedicantium spiritus; et hoc in virtute sua, ne sibi tribuat Africus quod habet ex Deo. Veniunt autem ultro isti venti ad homines, et apportant eis verba divinitus missa; ut in suis sedibus et circa tabernacula sua colligant ejusmodi volatilia, et adoret unusquisque Dominum de loco suo, omnes insul
Abbreviated transcription (Latin):
ne dauid suscept̾a. Et sustulit eũ de gre¬
gibꝰ ouiũ: de postfȩtantes accepit eum.
Pascere iacob seruũ suũ: ⁊ isrł hereditatem
suam. Ile qͥdłe dauid ex cuiꝰ semine caro
xp̃i est: ab offitio pastorali pecoꝵ. ad homi¬

Expanded text:
ne David. 44. Et sustulit eum de gregibus ovium; de post festantes accepit eum, pascere Jacob servum suum, et Israel haereditatem suam. Ille quidem David, ex cujus semine caro Christi est, ab officio pastorali pecorum ad homi
Abbreviated transcription (Latin):
in deserto: Qm̃ ꝑcussit petrã ⁊ flux er̃t aqͦ:
& torrentes inundauer̃t. Nũqͥd ⁊ panẽ po¬
terit dare : aut parare m̃sam populo suo:
Non credentes gͦ petier̃t escas animabꝰ suis :
ñ sicut apłs iacobꝰ escam m̃tis p̾cipit postu¬
lari: s a credentibꝰ eam peti admonet. ñ a

Expanded text:
petram, et fluxerunt aquae, et torrentes inundaverunt, numquid et panem poterit dare, aut parare mensam populo suo? » Non credentes ergo petierunt escas animabus suis. Non sic apostolus Jacobus escam mentis praecipit postulari; sed a credentibus eam peti admonet, non a
Abbreviated transcription (Latin):
dit upit mare. ⁊ tñstulit eos. & statuit aqͣs
quast in utre. ut sic staret unda. qͣsi fuisset.
concupiscentiar ĩ carnaliũ cohibere. eum¬
fidelit̃ huic scło renuntiat᷑: ut t̾ãꝗͣ. inimi-¬
cis. petatis oĩb ꝑdeletis. fideliũ ppls ꝑ sac

Expanded text:
disrupit mare, et trajecit eos, statuit aquas quasi in utres, ut sic staret unda tanquam fuisset concupiscentiarum carnalium, cum huic saeculo renuntiatur, ut, tanquam inimicis, peccat
Abbreviated transcription (Latin):
ppło icta narrant᷑. Recentior aut̃ et
post̾ior ppłs admonet᷑: ut caueat ne sit in¬
gratꝰ bñficiis dĩ :÷ eiꝰq in se ꝓuocet iracun¬
diã: cuiꝰ obȩdient̃ ⁊ fidelit̾ debet susciꝑe.
grãm. Ne fiant inqͥt sic̃ patres eoꝵ: gen̾a¬
tia p̃ua ⁊ exasꝑans. Generatio que ñ dire¬

Expanded text:
populo acta narrantur: recentior autem et posterior populus admonetur ut caveat ne sit ingratus beneficiis Dei, ejusque in se provocet iracundiam cujus obedienter et fideliter debet suscipere gratiam: Ne fiant, inquit, sicut patres eorum generatio prava et amaricans; generatio quae cor non dire
Abbreviated transcription (Latin):
peccata mea dimittere: dare mͥ de cȩtero
monita ne te offendã. In ipsis monitis
siqͥd forte titubauero: dedisti mͥ remedi¬
um. quo te orem dicens. Dimitte nob̾
debita nr̃a: sic̃ & nos dimiitimꝰ debitorib
nr̃is. Hanc legẽ statuisti mͥ: ut qͦmͦ dimit¬
to. dimittat᷑ mͥ. Et ꝓpter hanc legẽ: susti¬
nui te dñe. Expectaui qnuenias. & li¬
beres ab om̃i necessitate: qͥa m ipsa ne¬
cessitate ñ deseruisti legẽ miscdĩe. Locutꝰ¬

Expanded text:
peccata mea, dare mihi de caetero monita ne te offendam: in ipsis monitis si quid forte titubavero, dedisti mihi remedium, quo te orem, dicens, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . Hanc legem statuisti mihi, ut quomodo dimitto, dimittatur mihi. «Propter» hanc «legem sustinui te, Domine.» Exspectavi quando venias et liberes ab omni necessitate, quia in ipsa necessitate non deseruisti legem misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
tia ẽ. quȩ uera infantia ẽ. suꝑ matrẽ suam
ẽ: si forte a lacte fuerit ablatus. extinguit᷑.
Non frustragͦ additũ ẽ. suꝑ matrẽ suã. Ab¬
lactari enĩ om̃s possunt crescendo. Q crescit¬
& sic ablactat᷑: bonũ ẽ illi. Qͥaũ adhuc suꝑ

Expanded text:
em suam est; si forte fuerit a lacte ablatus, exstinguitur. Non frustra ergo additum est, «super matrem suam.» Ablactari enim omnes possunt crescendo. Qui crescit, et sic ablactatur, bonum est illi; qui autem adhuc super
Abbreviated transcription (Latin):
rint caꝑe qͦd ñ ceꝑint. extollunt᷑ inde & su¬
ꝑbiunt: & uident᷑ sibi qͣsi sapientes. Hoc
aut̃ contigit om̃ib hereticis: qͥ cũ eeñt ani¬
males c&e carnales defendendo sententias
suas prauas. qͣs falsas eẽ ñ potuert̃ uidere:
excliisi sunt de catholica ȩccłia. Uenit gͦ suꝑ¬

Expanded text:
lluntur inde, et superbiunt inde; videntur sibi quasi sapientes. Hoc autem contingit omnibus haereticis; qui cum essent animales et carnales, defendendo sententias suas pravas, quas falsas esse non potuerunt videre, exclusi sunt de Catholica. Dicam Charitati
Abbreviated transcription (Latin):
Qui de ꝓfundo clamat. surgit
de ꝓfundo: ipse clamor ñ eum ꝑmittit
multũ in imo eẽ. Ualde enĩ in ꝓfundo fr̃:
qͥ nec clamant de ꝓfundo. Dicit scͥptura.
dicit. Si dõ displicerent facinora: ego ñ ui¬
scelera quȩ feci ñ solũ uiuerẽ. s etiã mͥ bene
ñ eẽt. Solet hoc illis euenire qͥ multũ st̃ in

Expanded text:
um de profundo clamat, surgit de profundo, et ipse clamor non eum permittit multum in imo esse. Valde enim in profundo sunt, qui nec clamant de profundo. Dicit Scriptura:dicit: Si Deo displicerent facinora, ego viscelera quae feci, non solum viverem, sed et bene mihi esset? Solet enim hoc illis evenire, qui multum in
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ẽ maior infelicitas. Demde ce hoc so¬
lent homines dicere. Iam qm̃ multa feci.
& damnatio imminet: hoc ꝑdo qͦd ñ fa¬
trones dicere. Sic me occisurꝰ ẽ iudex ꝓ decẽ
homicidiis. qͦmͦ ꝓ quinq. quomͦ ꝓ uno:¬

Expanded text:
ipsa major est infelicitas. Deinde et hoc solent homines dicere: Jam quoniam multa feci et damnatio imminet, hoc perdo, quod non fatrones dicere: Sic me occisurus est judex pro decem homicidiis, quomodo pro quinque, quomodo pro
Abbreviated transcription (Latin):
& iustꝰ ẽ. ut remittat nobis peccata nr̃a: &
emundet nos ab omĩ iniquitate: si ad il¬
lum sedula m̃tis uoce clamemꝰ. Iterum¬
undiq flagitiis & facinorib cooꝑtã. Qua¬
cumq respexit: nichil in se bonũ inue

Expanded text:
et justus est, ut remittat nobis peccata nostra et et justus est, ut remittat nobis peccata nostra et emundet nos ab omni iniquitate; si ad illum sedula mentis voce clamamuundique flagitiis et facinoribus coopertam: quacumque respexit, nihil in se bonum inve
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ: nec ipsum qͦd dicimꝰ recolimꝰ. S ilła ora
tionẽ ds ñ exaudit: cui ipse qui orat ñ in¬
tendit. Qd̃ instinctu diaboli sepe fieri solet.
Sciens enĩ utilitatẽ orandi. & nobis inui-¬
dens grãm impetrandiimmittit oran¬
tib cogitationũ tumultꝰ. ut m̃tem ab
orone diuidat: et fruclũ orationis tollat.
sui statꝰ rectitudine fixa ꝑmaneat. Mul¬
tũ autẽ iuuat ad orationis purntatẽ: si
om̃i loco uł tẽpore nos ab actib tẽꝑemꝰ
auditũ parit̾ castigemꝰ &e linguã: siin le¬
ge dñi ambulare. & testimonia eiꝰ assues¬
camus toto corde scrutari. Quecũq eni
sepiꝰ agere. loqui. uł audire solemꝰ: eadẽ
necesse ẽ ad animũ qͣsi solitã ꝓpͥamq re
currãt ad sedem. Sanesi ad exempłu cha¬
naneȩ mulieris in orando ꝑstamꝰ. fixiq
manemꝰ: aderit gr̃a conditoris nr̃i. quȩ
cuncta in nobis errata recolligat: immun¬
da scĩficet: turbulenta serenet. fidelis nãq

Expanded text:
recolimus. Sed illam Deus non exaudit orationem, cui qui orat non intendit; quod instinctu diaboli saepe fieri solet. Sciens autem utilitatem orandi, et nobis invidens gratiam impetrandi, immittit orantibus cogitationum tumultus, ut mentem ab oratione dividat et fructum orationis tollat. sui status rectitudine fixa permaneat. Multum enim juvat ad orationis puritatem si in omni loco et tempore nos ab actibus illicitauditum pariter castigemus et linguam; si in lege Dei ambulare et testimonia ejus assuescamus toto corde scrutari. Quaecunque saepius agere loqui, audire, solemus; eadem necesse est ad animum quasi scant. Sane, si ad exemplum Chananaeae mulieris in orando perstamus fixique manemus, aderit gratia Conditoris nostri, quae cuncta in nobis errata recorrigat immunda sanctificet, turbulenta serenet. Fidelis namque
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ht̃: cuiꝰ fidelis ẽ uoxe Uerũptam̃ & noᷤ
debemꝰ intelligere. de qͦ ꝓfundo clamemiꝰ ad
dñm: ꝓfundũ enĩ nob̾ ista uita mortalis¬
ẽ. Quisqͥs gͦ se in ꝓfundo intellexerit: ela¬
met. gemat. suspiret donec de ꝓfundo
eruat᷑. & ueniat ad eũ qͥ intuens abyssos.
sedet suꝑ cherubin. suꝑ omĩa quȩ creauit:
ñ solum corporalia. s etiã sp̃alia. Dicat᷑ gͦ:¬

Expanded text:
habet, cujus fidelis est vox? Verumtamen et nos debemus intelligere de quo profundo clamemus ad Dominum. Profundum enim nobis est vita ista mortalis. Quisquis se in profundo intellexerit, clamat, gemit, suspirat, donec de profundo eruatur, et veniat ad eum qui super omnes abyssos sedet, super Cherubim, super omnia quae creavit, non solum corporalia, sed etiam spiritalia. S
Abbreviated transcription (Latin):
dicem caritatis uidert̃. Quos aũ uidert̃ in
suꝑ eos ñ dedert̃. EGͣ om̃s istos malos. qͦs
la muenit᷑ scͥptura. quȩ de illis bene loqͣ
ladixerunt. Ecce &e iste dauid transiens¬
ctionẽ dedit. Et impletũ ẽ etiã ꝑ illũ. qͦd
ipse dixit. Et ñ dixerunt qͥ p̾teribant. bene¬

Expanded text:
dicem charitatis viderunt. Quos autem invenerunt in super eos non dederunt. Ergo omnes istos malos quos lam invenis Scripturam quae de illis bene loquala dixerunt. Ecce et iste quem portamixit, et impletum est etiam per illum, quod ipse dixit: «Et non dixerunt transe
Abbreviated transcription (Latin):
sum tim̃dum ẽ. ne quisq apud semet ip¬
tremore exultare: qͥa donũ dł̃i ẽ unde exul¬
tat. ñ meritũ suum. Sunt autẽ multi sibi
plarentes. & iustos se ẽẽ arbitrantes: &e pro¬
cedit adu̾sus illos alia pugna dicens. Qͥͥ
głatur castum sebabere cor. &e mundũ se¬

Expanded text:
sum timendum est ne quisque apud seiptremore exsultare ; quia donum Dei est unde exsultat, non meritum suum. Etenim sunt multi sibi placentes, et justos se esse arbitrantes; et procedit adversus illos alia pagina dicens: «Quis gloriabitur castum se habere cor; aut
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. quid fecisti. Nam pauꝑ homo & si
ñ timeat dm: quia nullarũ uiriũ ẽ. nul
um timeant: quid timebunt: S p̾dicat᷑
eis. quia ẽ qui ponat alios ad dexteram.
alios ad sinistram: qui dicat eis qui ad
sinistrã sunt. ite in ignem ȩt̾num. qui
paratꝰ ẽ diabolo &e angłis eiꝰ. Nondum
diligunt iusticiã: s timent pęnam: & ac

Expanded text:
dicitur, Quid fecisti? Nam pauper homo, etsi non timeat Deum; quia nullarum virium est, nulum timeant, quid timebunt? Sed praedicatur illis quia est qui ponat alios ad dexteram, alios ad sinistram; ut dicat eis qui a sinistris sunt: «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Nondum diligunt justitiam, sed timent poenam; et
Abbreviated transcription (Latin):
monem in potestate. ut uͥ uellent p̾dica¬
rent: cui uellent dicerent: ñ timerent pote¬
statem: ñ contempnerent pauꝑem. In
manib gͦ habebant gladium: quando
uolebant uibrabant: u̾sabant. ꝑcutiebat̃.
Et hoc totum: erat in potestate p̾dicanti¬
um. Si ñ eẽt in manib sermo: ñ diceret᷑.

Expanded text:
monem Dei in potestate, ut ubi vellent dicerent, cui vellent dicerent; non timerent potestatem, non contemnerent paupertatem. In manibus enim habebant gladium, qua volebant, vibrabant, versabant, percutiebant: et hoc totum erat in potestate praedicantium
Abbreviated transcription (Latin):
desse imꝑatori de piscatore: ñ piscatori de
imꝑatore. Et elegit eos qui nulliꝰ mom̃ti e¬
rant in mundo:. ipsos impleuit sp̃u sc̃o: &¬
dedit eis gladios bis acutos. Ceꝑunt p̾di
care euangłium: ire ꝑ totum orbem t̾rarũ.
fremuit mundus:erexit se leo adu̾sus agnũ:
s fortior leone. inuentꝰ ẽ agnus. Leo uictꝰ est
seuiendo: agnus uicit patiendo. Conuersa
adimpletione turbari: uidere in unũ nom̃
concurrere genus humanũ. Et qͥd fecerunt:
flegerunt multi ignobilitatẽ: & dimitentes
domos suas. & ꝓpria pauꝑib distribuentes.
istiẽẽ nobiles gentiũ. Clegerunt pauꝑtatẽ
in scło: nobilitatẽ in xp̃o. Multi autẽ te¬
nent ipsam nobilitatẽ. ce regias potestateᷤ:
&e sic sunt xp̃iani. Ipsi sunt tanquã in cõ¬
pedib: & tanquã in manicis ferreis. Ne
enim ꝓgrederent᷑ ad illicita: compedes ac-¬

Expanded text:
rodesse imperatori de piscatore, non piscatori de imperatore; et elegit ea quae nullius momenti erant in mundo. Ipsos implevit Spiritu suo, dedit eis frameas bis acutas, praedi Evangelium, et ire per totum orbem terrarum . Fremuit mundus, erexit se leo adversus agnum: sed fortior leone inventus est agnus. Leo victus est saeviendo, agnus vicit patiendo. Conversa adimpletione turbari, videre in unum nomen concurrere genus humanum. Et quid facerent? Multi elegerunt ignobilitatem, et dimittentes domos suas, substantias suas distribuentes isti nobiles esse gentium; elegerunt paupertatem in saeculo, nobilitatem in Christo. Multi autem tenent ipsam nobilitatem, tenent regias potestates, et sic sunt christiani. Ipsi sunt tanquam in compedibus, et tanquam in vinculis ferreis. Unde hoc? Ne progrederentur ad illicita, compedes ac
Abbreviated transcription (Latin):
cta caritas foras mittit timorẽ. Qu igͦͥ
timor tormentũ habet: ẽ quasi uineulum
ferreũ. Eitamen homo nͥ timore incipuat
deum colere: ñ ꝑueniet ad amorẽ. Initiũ¬
enim sapientiȩ timor dñi. Incipit gͦ a
uinculis ferreis: finitur ad torquẽ aura.¬

Expanded text:
cta charitas foras mittit timorem, quia timor tormentum habet» . Hoc est vinculum ferreum. Et tamen nisi timore incipiat homo Deum colere, non perveniet ad amorem. Initium sapientiae timor Domini . Incipit ergo a vinculis ferreis, finitur ad torquem aure
Abbreviated transcription (Latin):
git scõs ab impiis. Separat a tesqͦd te ũ¬
pedit. filius uult seruire do: pat̾ ñ uult.
uenit gladius: uenit sermo di. diuidit
filium a patre. filia uult: mat̾ non uult.
Gladio diuidunt᷑ ab inuicẽ. Nurus uult.
socrus ñ uult: ueniat gladius bis acutꝰ:
offerat ꝓmissionẽ uitȩ p̾sentis & future:¬

Expanded text:
git impios, separat a te quod te impedit. Filius vult servire Deo, pater non vult: venit gladius, venit sermo Dei; dividit filium a patre. Filia vult, mater non vult; gladio dividuntur ab invicem. Nurus vult, socrus non vult; veniat gladius bis acutus, afferat promissionem vitae praesentis et futur
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicebat. Michi mundus crucifixus ẽ:
& ego mundo. Ipsum psalt̾ium uł tym¬
panum te uult tollere: qui amat canticũ
datur in ligno: &e siccetur a concupiscen¬
tia carnis. Nerm qͣnto plus fuerint extẽ¬
ti: tanto acutiꝰ sonant. Ut acute sonaret

Expanded text:
qui dicebat: «Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo» ! Ipsum psalterium, velut tympanum tollere te vult, qui amat canticum at tympanum: extendatur in ligno, et siccetur a concupiscentia carnis. Nervi quanto plus fuerint extenti, tanto acutius sonant. Ut ergo acute sonaret
Abbreviated transcription (Latin):
a quo factus ẽ. Nunquid iam uidemuᷤ
dm̃e Aut quomꝰ sumꝰ ifrł. si ñ uidemus:
S ẽ quedam uisio huiꝰ temporis: erit alta
uisio futuri temporis. Uisio quȩ mͦ est. ꝑ
fidem ẽ: uisio quȩ futura ẽ. ꝑ speciem erit.
Si credimus uidemus: si amamꝰ uidemus.

Expanded text:
 sanctorum, numquid jam videmus Deum? Quomodo sumus Israel, si non videmus? Est quaedam visio hujus temporis; erit altera visio futuri temporis: visio quae modo est, per fidem est; visio quae futura est, per speciem erit. Si credimus, videmus; si amamus, videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
num. Ideo ne illum putes salomonem qͥ
edificauit domũ dñi: aliũ salomonem
tͥ ostendens ista scͥptura. sic cepit in psal¬
moz
isi dñs edificauerit domũ: in ua¬
num laborauerunt qͥ edificant

Expanded text:
 ideo ne illum putes Salomonem qui aedificavit domum Deo, alium Salomonem tibi ostendens Scriptura sic coepit in Psalmo: «Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt aedificantes
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃. implebis desidium tuũ ex ipsis:
ñ qͥa illi iam possint tale desidium im¬
plere: s tales imitando uenis ad eum qͥ¬
talis ẽ: ñ confundet᷑ cũ loquet᷑ inimicis
siuis inporta. Loqui in porta ẽ: loqui in

Expanded text:
 : imples desiderium tuum ex eis; non quia jam illi possunt tale desiderium implere, sed tales imitando venis ad eum q13. «Non confundetur, cum loquetur inimicis suis in
Abbreviated transcription (Latin):
miliatus ẽ. ut exaltaret᷑. Qui cum in forma
dei eẽt: ñ rapinã arbitratꝰ ẽ. eẽ se ȩqualẽ ddõ.
Quare ñ illi erat rapina: Quia nat᷑a erat᷑:
qͥa ad hoc natꝰ erat: ut eẽt ȩqualis illi. a qͦ
genitus erat. S qͥd fecit: Propt̾ nos semet¬
ipsum exinaniuit. formã serui accipiens:
in similitudinẽ hominũ factꝰ. & habitu
inuentus ut homo: humiliauit semetip

Expanded text:
tem: «Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo.» Quare illi non erat rapina? Quia natura erat, quia hoc natus erat, ut esset aequalis illi a quo genitus est. Sed quid fecit? Propter nos «semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu i
Abbreviated transcription (Latin):
duũ salomonis. St̃ ista cantica amantiũ.
& qͦdam sc̃õ desiderio flagrantiũ. Ardent¬
enim: qui ista cantant ex corde. Quoꝵ aẽ
cor ardens inuenit᷑ in bonis morib in sc̃a
conu̾satione. in oꝑib scd̾m p̾cepta:in con
tẽptu temporaliũ. in caritate ȩternoꝵ.
S quare sit addiũ salomonis: inuesti¬
lomon mulierũ amator fuit. & repbatꝰ ẽ
a do: & usq adeo laquens illi fuit illa cu¬
st̃ delerent᷑: indicaret᷑. qͥa ipse dixerat. ñ ꝑ il¬
lũ dicta erant. Optime gͦ egit sp̃c dĩ: ut qͥc

Expanded text:
dis. Sunt ergo ista cantica amantium, quodam sancto desiderio flagrantium. Ardent qui ista cantant ex corde, quorum etiam cor ardens invenitur in moribus, in bona conversatione, in operibus secundum praecepta Dei, in contemptu temporalium, in charitate aeternorum. Sed quare sit additum, «Salomonis,» qulomon mulierum amator fuit, et reprobatus est a Deo: et usque adeo laqueus illi fuit illa cusunt, delerentur; judicaretur quia ipse dixerat, non per illum dicta erant. Optime igitur etiam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
subinfert᷑. Sicut sagitte in manu potentiᷤᷤ
ita filii excussoꝵ. De arcu excutiunt᷑ sagite:
&e qͣnto fortiꝰ excserit: tanto longiꝰ sagita
uadit. Quid autẽ fortiꝰ: excutiente dño:
De arcu suo mittens apłos suos. ñ potuit
ec̃ residuũ: q̃ ñ ꝑueniret sagitta. A tam
forte excussa: ꝑuenit usq ad fines terrȩ.
Ido ñ ultra: qͥa nichil ẽ ultra generis hu¬
mani. Nam tantas ille uires habet:ut oẽ
mꝰ apłos. filios ꝓpħaꝵ. P roph̃e enĩ clausa
sacram̃ta. & oꝑta ꝯtinebant. Excussi sunt:
ut inde manifesta ꝓcederent. Propħia m¬

Expanded text:
uia «sicut sagittae in manu potentis, sic filii excussorum.» De arcu excutiuntur sagittae, et quanto fortior excusserit, tanto longius vadit sagitta. Quid autem fortius excutiente Domino? De arcu suo mandat Apostolos suos: non potuit esse residuum, quo non perveniret sagitta a tam forti excussa; pervenit usque ad fines terrae. Ideo non ultra, quia nihil est ultra generis humani. Nam tantas vires ille habet, ut etidictos, filios Prophetarum. Prophetae enim clausa sacramenta et operta continebant: excussi sunt, ut inde manifesta procederent. Puta
Abbreviated transcription (Latin):
uł tẽptatione. Et custodit dñs introitũ. ut
salui intremꝰ. sana fide simꝰ. qñ accidit tẽp¬
tatio: & cꝰtodit exitũ. ex hoc nc̃ & usq in
scłm. Cũ enĩ exierimꝰ ab om̃i tẽptatione: iã
in ęt̾num nulla nos tẽptatio t̾rebit: nulla
ꝯcupiscentia sollicitabit. Ecce introitꝰ tuuᷤ¬

Expanded text:
um graduum; et custodit Dominus introitum, ut salvi intremus. Sana fide simus quando accidit tentatio, et custodit «exitum ex hoc nunc et usque in saeculum.» Cum enim exierimus ab omni tentatione, jam in aeternum nulla nos tentatio terrebit, nulla concupiscentia saltem sollicitabit. Audi Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
Qñ tales patims u̾sam̃ cũ eis qͥst̃ in medio ba¬
bylonie. Multũ aũ int̾est: int̾ mediũ babyloniᷤ.
&e ext̾iora babylonie. St̃ enĩ qͥ ñ tantũ in me-¬
dio eiꝰ st̃:. idest ñ tanta concupiscentia scłi. &
sunt. in medio babylonis existunt. & ligna¬
st̃ sterilia. tanꝗͣ salices babylonis. Qñ illos ui¬
demꝰ. & tam steriles inuenimꝰ. ut difficile ap
pareat in eis aliqͥd. unde possint duci ad fidẽ
rectã. uł ad bona oꝑa. uł ad spem fut᷑i scłi.
uł ad concupiscentiã lib̾ationis a captiui-¬
tate mortalitatis.: scͥpturas nouimꝰ. qͣs eis di
camꝰ. S qͥa nullũ fructũ in eis inuenimꝰ. uñ
incipiamꝰ: au̾timꝰ ab eis faciem. & dicumnꝰ. Ad¬
huc isti ñ sapiunt. ñ capiunt: qͥa qͥcqͥd illis
dixerimꝰ. sinistrũ atq adu̾sum habebt̃. Ergo
differendo cirra eos scͥpturas: suspendimꝰ or¬
gana nr̃a in salicib. Non enĩ dignos habemꝰ:
serendo ligamꝰ. s differendo suspendimꝰ.

Expanded text:
patimur, versamur cum eis qui sunt in medio Babylonis. Multum enim interest inter medium Babylonis, et exteriora Babyloniae. Sunt qui non sunt in medio ejus, id est, non tanta concupiscentia saeculi sunt, in medio Babylonis sunt, et ligna sterilia, tanquam salices Babylonis. Quando illos videmus, et tam steriles eos invenimus, ut difficile nobis appareat in eis aliquid unde possint duci ad fidem rectam, vel ad bona opera, vel ad spem futuri saeculi, vel ad concupiscentiam liberationis a captivitacamus: sed quia nullum fructum in eis invenimus unde incipiamus, avertimus ab ipsis faciem, et dicimus, Adhuc isti non sapiunt, non capiunt; quidquid illis dixerimus, sinistrum et adversum habebunt. Ergo differendo circa eos Scripturas, suspendimus organa nostra in salicibus: non enim dignos habemus,serendo alligamus, sed differendo suspendimus.
Abbreviated transcription (Latin):
e uita temporalis. Quioqͥd facis ꝓpt̾ ui¬
tam et̾̃nam. dextã oꝑat᷑. Si caritati uitȩ ȩt̃ne.
in oꝑib tus miscueris concupiscentiã uitȩ
temporalis. aut laudis humanȩ. aut alicii¬
iꝰ cõmodi scłaris: nouit sinistra tua. qͥd faci¬
hoc contingit qͦd dixit. Obliuiscit᷑ eo dext̃a
eoꝵ. uita ęt̾na enĩ manet in se. Illi rema¬
nent in dilectione temporali: & faciunt s¬
faucib meis: si ñ meminero tui. Obmutescã
cũ. lingua aliena. lingua barbara ẽ: quã
in captiuitate didicimꝰ. Gͣ mutꝰ erit dõ: qͥ
oblitꝰ fuerit iherłm. Et parũ ẽ. meminis

Expanded text:
a temporalis. Quidquid facis propter vitam aeternam, dextera operatur. Si charitati vitae aeternae in operibus tuis miscueris concupiscentiam vitae temporalis, aut laudis humanae, aut alicujus commodi saecularis; cognovit sinistra tua quid facihoc contingit quod dixit; obliviscitur illos dextera eorum: vita enim aeterna manet in se; illi remanent in delectatione temporali, et faciunt sfaucibus meis, nisi tui meminero.» Id est, obmutescam, i hujus, lingua aliena, lingua barbara est, quam in captivitate didicimus. Ergo mutus erit Deo, qui oblitus fuerit Jerusalem. Et parum est me
Abbreviated transcription (Latin):
& nociua: quȩ merg̃t homines in int̾itum
& ꝑditionẽ. Hec st̃ flumina babylonis. Ra¬
dix ẽ enĩ omniũ maloꝵ cupiditas: quã qͥ¬
dam appetentes naufragauert̾ a fide: &e in¬
seruert᷑ se dolorib multis. Dicat᷑ gͦ si oblitꝰ¬

Expanded text:
 noxia, quae mergunt hominem in interitum et perditionem.» Haec sunt flumina Babylonis. «Radix est enim omnium malorum avaritia; quam quidam appetentes naufragaverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis» . Ergo cont
Abbreviated transcription (Latin):
et̾na querens: quasi de canticis syon int̾ro¬
gauit. Serua mandata: ait illi dñs. Et̃ ille
it. qͦddam de canticis syon. & nouerat. qͦd
querunt qͣsi consiliũ ad uitã ȩt̾nam : & tã¬
diu laudant qͣmdiu respondeamꝰ. qͦd quȩ¬
rt̃. Dedit de illo docum̃tũ. tanꝗͣ nob̾ dictu¬
ris aliq̃n talib hominib. Quom cantabi¬
mus canticũ dñr̾m t̾ra aliena: Eoce ait.
Uis eẽ ꝑfectꝰ. Uade uende om̃ia quȩ habes.
&e da pauꝑib d̃e habebis thesaurũ in celo:
&e ueni sequere me. Ut discat multa canti¬
ca de canticis syon. pͥus impedm̃ta reiciat.
expeditus ambulet. ne ullo onere p̾grauet᷑:
scessit. Dicamꝰ pꝰt illũ. Quomͦ cantabimꝰ can¬
ticũ dñt̾in t̾ra aliena: Et ille qͥd̾e tͥstis diᷤ¬
cont̾stati discipłi dixert̃. Et qͥs potest saluuᷤ
fieri : Et respondit eis. Quod hominib
impossibile ẽ: dõ facile ẽ. Habent enĩ ce di¬
uites quendã modũ suũ: & acceꝑunt can¬

Expanded text:
aeterna quaerens, quasi canticum Sion interrogavit? «Serva mandata,» ait illi Dominus. Et ille illi quiddam de canticis Sion, et noverat quod quaerant quasi consilium ad vitam aeternam, et tamdiu nos laudent, quamdiu respondeamus quod quaerunt. Dedit de illo documentum, tanquam nobis dicturis aliquando talibus hominibus, «Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena?» Ecce ait: «Vis esse perfectus? Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me.» Ut discat multa cantica de canticis Sion, prius impedimenta rejiciat, expeditus ambulet, ne ullo onere praegravetur; scessit. Dicamus post illum, «Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena?» Et ille quidem discontristati discipuli dixerunt: «Quisnam potest salvus fieri?» Et respondit eis: «Quod hominibus impossibile est, facile est Deo» . Habent enim et divites quemdam modum suum, et acceperunt can