comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt iherosolimis in pascha indie festo. mul¬
ti crediderũt in nomine eiꝰ. Quare credi¬
derũt: Sequit᷑ ⁊dicit uidentes signa eiꝰ
quȩ faciebat. & de nicodemo qͥd dicit:
Erat p̾ͥnceps iuidõꝵ nomine nicodem: ue
nit ad eũ nocte ⁊iait. Rabbi. scimꝰ qe a dõ
uerusti magister. Uiste gͦ crediderit in no¬
mine eiꝰ: upse unde crediderat: sequitur.
Nenio enĩ potest bec signa facere q̃ tu facl.
nisi fuerit ds̃ cũ eo. Si gͦ nicodemꝰ de illis
multis erat qui crediderãt in nomine eiꝰ:
iam in isto nicodemo. attendamꝰ quare
iħs non se credebat eis. Respondit iħs ⁊ dix̃
ei. Am̃ am̃ dico tͥ: nisi quis renatꝰ fuerit de¬
nuo. nõ potest uidere regnũ dĩ. Ipsis gͦ se
ere. idit iħs qui nati fuert̃ denuo. Ecce il¬
li crediderat in cũ. Eiħs nõ se credebat eis.
Tales sũt om̃s cathecitnuni. Ipsi iã credũt
thecumino. credis in xp̃m: respondere pot̃
credo: ⁊ signat se. Iã crucẽ. xp̃i portat in

Expanded text:
ulti crediderunt in nomine ejus. Quare crediderunt? sequitur et dicit, videntes signa ejus quae faciebat. Et de Nicodemo quid dicit? Erat princeps Judaeorum, nomine Nicodemus: hic venit ad eum nocte, et ait illi, Rabbi, scimus quia a Deo venisti magister. Et iste ergo crediderat in nomine Nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. Si ergo Nicodemus de illis multis erat qui crediderant in nomine ejus, jam in isto Nicodemo attendamus quare Jesus non se credebat eis. Respondit Jesus, et dixit ei: Amen, amen dico tibi, nisi quis natus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Ipsis ergo se credit Jesus, qui nati fuerint denuo. Ecce illi crediderant in eum, et Jesus non se credebat eis. Tales sunt omnes catechumeni: ipsi jam credunt techumeno, Credis in Christum? respondet, Credo, et signat se: jam crucem Christi portat in
Abbreviated transcription (Latin):
lis ibs mnõ nocte uenit᷑ ad iħm. sic̃ nico¬
demꝰ. Hon intenebris quer̃t diẽ. T̃ales eiũ ĩa¬
xp̃m etiã ꝓfitentur. accessit ad illos iħis: fa¬
cit in illis salutẽ. qr ipse dix̃. Hisi qͥs man¬
ducauerit carnẽ meã.ibiberit sanguinẽ
meũ. nõ habebit use uitã. Et qd̾ signũ cru

Expanded text:
 non nocte veniunt ad Jesum sicut Nicodemus, non in tenebris quaerunt diem. Tales enim jam etiam profitentur: accessit ad illos Jesus, fecit in illis salutem: quia ipse dixit: Nisi quis manducaverit carnem meam et biberit sanguinem meum, non habebit in se vit
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre s qͣd ipse noss om̃s: ⁊quia opus illi nõ
erat. ut quis testimoniũ ꝑhiberet de ho¬
miue. Ipse enĩ sciebat qͥd eẽt in hoĩe. Pius
nouerat artifex qͥd eẽt in oꝑe suo: quã ip¬
sũ opꝰ quid eẽt insemet ipso. Creator hõĩs
nouerat qͥd eẽt in homine. qd̾ ipse craeatꝰ
homo nõ nouerat. Nõne hoc ꝓbamꝰ de petͦ
quia nõ nouerat quid in ipso ẽẽt quando

Expanded text:
i non erat ut quis testimonium perhiberet de homine; ipse enim sciebat quid esset in homine. Plus noverat artifex quid esset in opere suo, quam ipsum opus quid esset in semetipso. Creator hominis noverat quid esset in homine, quod ipse creatus homo non noverat. Nonne hoc probamus de Petro, quia
Abbreviated transcription (Latin):
de adã corpꝰ accepit. nõ de adã peccatum
trar̃. tẽplũ corporeũ inde sũpsit. nõ unqͥ¬
tatẽ qͤde tẽplo pellenda ẽ. Ipsã autẽ car¬
nẽ quã traxit de adã. maria enĩ de adã:
⁊ dñi caro de maria. uidĩ crucifixer̃. et
ille resuscitaturꝰ erat ipsã carnẽ trĩduo
quã illi in cruce erãt occisuri. Illi solue¬
rũt templũ .xł. sex annis ȩdificatũ: ⁊ ille
dm̃ nr̃m: qui ad leticiã sp̃alem congregauit
nos. Simꝰ in humilitate cordis semꝑ:⁊ gau¬
diũ nr̃m penes ipsũ sit. Hon de ꝓsꝑitate
aliqua huiꝰ scłi inflem᷑: s nouerimꝰ felici¬
tatẽ nr̃am nõ esse. nͥ cũ ista transierint.
Modo gaudiũ nr̃m fr̃s mei. inspe sitrbe¬
mo gaudeat quasi in ͤpsenti. ne hereat in
uia. ĩ otũ gaudiũ de spe futura sit. totũ
desideriũ uitȩ ȩternȩ sit. Omĩa suspiria
xp̃o hanelẽt. Ille unꝰ pulcherrimꝰ qui
⁊ fedos dilexit. ut pulcros faceret. deside

Expanded text:
 corpus accepit, non de Adam peccatum traxit, templum corporeum inde sumsit, non iniquitatem, quae de templo pellenda est. ipsam autem carnem, quam traxit de Adam — Maria enim de Adam et domini caro de Maria — Iudaei crucifixerunt; et ille resuscitaturus erat ipsam carnem triduo, quam illi in cruce erant occisuri. illi soluerunt templum XLVI annis aedificatum, et ille Deo nostro, qui ad laetitiam spiritualem congregavit nos. Simus in humilitate cordis semper, et gaudium nostrum penes ipsum sit. Non de prosperitate aliqua hujus saeculi inflemur, sed noverimus felicitatem nostram non esse nisi cum ista transierint. Modo gaudium nostrum, fratres mei, in spe sit: nemo gaudeat quasi in re praesenti, ne haereat in via. Totum gaudium de spe futura sit, totum desiderium vitae aeternae sit. Omnia suspiria Christo anhelent: ille unus pulcherrimus, qui et foedos d
Abbreviated transcription (Latin):
ras numeros cõputãt greci. Qd̾ nos fa¬
cimꝰ . litterã. illi linga subponũt alfa:
⁊ uocatur alfa unũ. U̾bi aut̃ in nume¬
ris scribũt beta: qd̾ ⁊ be. ipsoꝵ uocatur
in numeris duo. Ubi scribũt gãma. uo¬
cat᷑ in numeris ipsoꝵ tria. Ubi scribũt
delta: uocat᷑ in numeris ipsoꝵ quatu¬
or & sic ꝑ om̃s litteras. numeros habẽt.
M. qd̃ nos dictinꝰ. illi dicũt my: quadra¬
ginta significat. Dicũt enĩ. Nyfic car¬
asun ga. Iam uidete istę litre̾ quẽ nume¬
rũ habeant: ⁊ ibi inuenitis. quadragunta
sex ãnis ȩdificatũ templũ. Habet enim
adã alpha᷑. qd̾ ẽ.a tiũ. habet ⁊ delta qd̾
sũt quatuor haͣbes quinq. Habet iterũ
alfa. qd̾ ẽ unũ habes sex. Habet .⁊imi: qd̾ : xͣ¬

Expanded text:
Graeci. Quod nos facimus a litteram, ipsi lingua sua ponuat alpha α, et vocatur alpha α unum. Ubi autem in numeris scribunt beta β, quod est b ipsorum, vocatur in numeris duo. Ubi scribunt gamma γ, vocatur in numeris ipsorum tria. Ubi scribunt delta δ, vocatur in numeris ipsorum quatuor: et sic per omnes litteras numeros habent. M, quod nos dicimus, et illi dicunt my μ, quadraginta significat: dicunt enim my μ τεσσαράκοντα. Jam videte istae litterae quem numerum habeant; et ibi invenietis quadraginta sex annis aedificatum templum. Habet enim Adam alpha α, quod est unum: habet delta δ, quod sunt quatuor; habes quinque: habet iterum alpha α, quod est unum; habes sex: habet et my μ,
Abbreviated transcription (Latin):
Nos aut̃ de gentibꝰ uenimꝰ. de gentibꝰ aut̃
nõ ueniremꝰ. nisi ds̃ de lapidibꝰ suscitasset
filios abrahȩ. ẜacti sumꝰ filii abrahȩ uni¬
tandoꝑ fidẽ. non nascendo ꝑ carnẽ /Sic̃ enĩ
illi degenerando erheredati. sic nos imitã¬
do adoptati. Ergo fr̃s ad om̃s gentes ꝑtine¬
bus dictũ ẽ. carientes metretas binas uel
ternas. S quomͦ ostendunꝰ oñis gentes ꝑti¬
nere ad binas uł ternas metretat᷑. E stimãtsᷤ
enĩ fuit quodãm᷑. ut ipsas diceret binas
quas dixerat ternas. ad cõmendandũ scili¬
cet sacram̃tum: que sũt binȩ metretȩ:
circũcisio ⁊ p̃puciũ: Hos duos ppłos scrip

Expanded text:
Nos enim de gentibus venimus; de gentibus autem non veniremus, nisi Deus de lapidibus suscitasset filios Abrahae. Facti sumus filii Abrahae imitando fidem, non nascendo per carnem. Sicut enim illi degenerando exhaeredati; sic nos imitando adoptati. Ergo, fratres, ad omnes gentes pertineibus dictum est, Capientes metretas binas vel ternas. 17. Sed quomodo ostendimus omnes gentes pertinere ad binas vel ternas metretas? Aestimantis enim fuit quodammodo, ut ipsas diceret binas, quas dixerat ternas, ad commendandum scilicet sacramentum. Quomodo sunt binae metretae? Circumcisio et praeputium. Hos duos populos S
Abbreviated transcription (Latin):
sibi hoc uutt Illi credebãt in nomine eiꝰ.
iipse iħ̾s nõ credelut semet ipsũ eisꝰan for¬
te nõ erediderãt : ⁊ fingelunt se credidisse et
ꝓpterea sħs non se credebat eis S non diceret
eugłista. multi crediderũt in nomine eiꝰ:
nͥ uerũ illis testimoniũ ꝑhiberet. Magna gͦ
res ÷ &e mira res. Credũt hoĩes ini xp̃m. ⁊ xp̃c

Expanded text:
edebant in nomine ejus; et, Ipse Jesus non credebat semetipsum eis? An forte non crediderant ei, et fingebant se credidisse, et propterea Jesus non se credebat eis; Sed non diceret Evangelista, Multi crediderunt in nomine ejus, nisi verum illis testimonium perhiberet. Magna ergo res, et mira res: credunt homines in C
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. In semine tuo benedicent᷑ om̃s gentes.
Q quis nõ uideat cuiꝰ habeat figurã unicꝰ
eiꝰ. qui sibi ad sacrificiũ quo ipse unmolãdꝰ
ducebat᷑ ligna portabat: Portauit enĩ dñs
crucẽ suã: sic̃ eugłm loquit᷑. Hoc de t̾cia
ẏdria cõmemorasse suffictat : De dauid au¬

Expanded text:
est, In semine tuo benedicentur omnes gentes. est, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Et quis non videat cujus habebat figuram unicus ejus, qui sibi ad sacrificium, quo ipse immolandus ducebatur, ligna portabat? Portavit enim Dominus crucem suam, sicut Evangelium loquitur . Hoc de tertia hydria commemorasse suffec
Abbreviated transcription (Latin):
ille dormiret:. Quis ÷ qui sic dormiat. ut
ei ossa nõ eiugilanti euellant᷑. An qr d̾s
euellebat᷑. ꝓpt̾ea hõ non sentiebat. Poterat
euigilanti sine dolore cuellere. qui potu¬
it dormienti: s ꝓculdubio y dria pͥma un¬
plebatur. ꝓ̃pħia illiꝰ tpr̃is de futo isto tẽ¬
pore dispensabat᷑. Xp̃c etiã figuratꝰ ẽ in¬
noe. ⁊ in illa archa orbis terrarũ. Qte enĩ
iniͦ archa inclusa sunt oĩa animabia. nisi ut
significarentur om̃s gentes: non eiũ dectat
dõ rursus creare genꝰ animaliũ: quando
ciĩ omnia non erant. nõne dixit ꝓdicat
tra.⁊ ꝓduxit terraᷤ unde ergo tũc fecit. in¬
de refic̃ etͣ. Uerbo fecit. uerbo reficeret. nͥ qͥa
misteriũ cõmendabat᷑ ⁊ ⁊ sed̾a ydriã ꝓpłi¬
cȩ dispensationis imple t ut ꝑ lignũ libe¬
raretur figura orbis terrarũ. qr in ligno
figenda erat iuta orbis terrarũ. Iã in t̾cia
ydria ipsi abrahȩ qd̃ iã cõmemoraui dictũ

Expanded text:
ille dormiret? Quis est qui sic dormiat, ut ille dormiret? Quis est qui sic dormiat, ut ei ossa non evigilanti evellantur? An quia Deus evellebat, propterea homo non sentiebat? Poterat ergo et vigilanti sine dolore evellere, qui potuit dormienti. Sed procul dubio hydria prima implebatur: prophetia illius temporis de futuro isto tempore dispensabatNoe, et in illa arca orbis terrarum. Quare enim in arca inclusa sunt omnia animalia , nisi ut significarentur omnes gentes? Non enim deerat Deo rursus creare omne genus animalium. Quando enim omnia non erant, nonne dixit, Producat terra, et produxit terra ? Unde ergo tunc fecit, inde reficeret; verbo fecit, verbo reficeret: nisi quia mysterium commendabat, et secundam hydriam propheticae dispensationis implebat, ut per lignum liberaretur figura orbis terrarum; quia in ligno figenda erat vita orbis terrarum? 12. Jam in tertia hydria, ipsi Abrahae, quod jam commemoravi, dictum
Abbreviated transcription (Latin):
sinagogã uidoꝵ. de qua scd̾m carnẽ natꝰ ÷:
u inherendo ȩccłiae quã ex om̃ibꝰ gentibꝰ
cõgregauit. Ergo &e prima ydria habebat
propħiam de. xp̃o: s qͣndo ista quȩ loqͦr
nõ p̃dicabant᷑ in ppłis. adhuc aqua erat:
ibi querercmꝰ in ipsa una sententia. Ert̃
duo in carne una. Sacramentũ magnũ
ini. xp̃o ⁊ in eccłia. Iã licet nobis ubiq
xp̃o querere: ⁊ de omnibꝰ ydriis uinũ po¬
⁊ tare. Dormut adã ut fiat ȩua: moritur
xp̃o ut fiat ȩccłia. Bormientiᷤ ade fit ȩua
de latere: Mortuo. xp̃o. lancea ꝑcutitur
latꝰ. ut ꝓfluãt sacram̃ta quibꝰ formet᷑ ȩc¬
cłia. Cuii nõ appareat qr in illis tuc factis
fut᷑a figurata sũt. quandoquidẽ dicit apłs.
ipsũ adã forma futi᷑ ẽẽ. Qui ⁊ inqͥt forma
bant᷑ omia mistice. Neq enĩ uere nõ po¬
terat d̃s̃ uigilanti costã educere feminã¬
q formare cAn forte ne doleret latꝰ qͣndo
costa detracta ẽ ꝓpter hoc oportebat ut

Expanded text:
de qua secundum carnem natus est; et inhaerendo Ecclesiae, quam ex omnibus gentibus congregavit. Ergo et prima hydria habebat prophetiam de Christo: sed quando ista quae loquor non praedicabantur in populis, adhuc aqua erat, ibi quaereremus in ipsa una sententia, Erunt duo in carne una; sacramentum magnum in Christo et in Ecclesia; jam licet nobis ubique Christum quaerere, et de omnibus hydriis vinum potare. Dormit Adam ut fiat Eva: moritur Christus ut fiat Ecclesia. Dormienti Adae fit Eva de latere : mortuo Christo lancea percutitur latus , ut profluant sacramenta, quibus formetur Ecclesia. Cui non appareat quia in illis tunc factis futura figurata sunt, quandoquidem dicit Apostolus ipsum Adam formam futuri esse? Qui est, inquit, forma bantur omnia mystice. Neque enim vere non poterat Deus vigilanti costam educere, feminamque formare. An forte ne doleret latus quando costa detracta est, propter hoc oportebat ut
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo: quid facit pat̾ sine unico filio: łIã
audi qr upse ds̃ erat. Soluite templũ hoc &
ĩtribꝰ diebꝰ excitabo illud. Numqͥd dixit.
soluite tẽplũ ħ. qd̃ triduo pater relusci¬
taret: S quomꝰ eũ ꝑat̾ refuscitat ⁊ filiꝰ¬
resuscitat: sic eũ filiꝰ suscitat: ⁊ pat̾ sus

Expanded text:
d facit Pater sine Unico suo? Nam audi quia et ipse Deus erat: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Numquid dixit, Solvite templum, quod triduo Pater resuscitet? Sed quomodo cum Pater suscitat, et Filius suscitat; sic cum Filius suscitat, et Pater sus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. quadraginta ᷤ sex annis ȩdificatũ tẽplũ¬
hoe . Sũt quidẽ multa quȩ hĩc dici poᷤ¬
sit̃: s qd̾ breuiter dici potest: ifacile in¬
telligi. hoc interĩ dicamꝰ. Fr̃s. diximꝰ iã
nͥ fallor hesterno die.adã unũ hominẽ
fuisse: upsũ ẽẽ totũ genꝰ humanũ. Ham
societate atq cõcordia sp̃alizigemit unꝰ¬

Expanded text:
ntum quadraginta sex annis aedificatum templuntum quadraginta sex annis aedificatum templum. Sunt quidem multa quae hinc dici possint; sed quod breviter dici potest et facile intelligi, hoc interim dicimus. Fratres, diximus jam, nisi fallor, hesterno die, Adam unum hominem fuisse, et ipsum esse totum genus humanum. Nam societate atque concordia spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
illd̾: caro erãt: carnalia sapiebãt. ille loͦ¬
quebatur sp̃aliter. Quis autẽ poss intelli¬
gere de quo tẽplo dicebat : S nẽ multum
querimꝰ: ꝑ eugłistã nobis apparuit. Dixit
de quo tẽplo diceret. Soluite tẽplũ hoc. et
tribꝰ diebꝰ excitabo illud. Et illi: xl. et¬
sex ãnis edificatũ ẽ templũ ^ ᷤ triduo sus
citabis illud: Dicebat aut̃. ait eugłiᷤ¬
ta. De tẽplo corporis sui. Et  manifes¬
tũ ẽ occisũ dñm. post criduũ tesurtexiᷤ¬
se. Hoc modo om̃ibꝰ nobis notũ ẽ: isi iu¬
deis clausũ ẽ qr foris stãt: nobis tamen
aꝑtũ est qr nouimꝰ inquẽ credimꝰ. Ip¬
siꝰ tẽpli solutionẽ ircȩdificationẽ an¬
niuersaria sollẽpni̾ate celebrat᷑i sumꝰ:
ad quã uos exhortam᷑ ut p̃paretis uos
siqͥ estis cathecumini. ut accipiatis gr̃am.
Iam nũc tẽpus ẽ. iam parturiat᷑ qd̾ tũc
nascat᷑. Ergo illd̾ nouimꝰ s forte hoc exi¬
git᷑ a nobis: utrũ habeat aliqd̾ sacram̃¬

Expanded text:
ictum. caro erant, carnalia sapiebant: ille loquebatur spiritaliter. quia autem posset intellegere, de quo templo dicebat? sed non multum quaerimus; per euangelistam nobis aperuit. dixit de quo templo diceret: soluite templum hoc, et tribus diebus excitabo illud. XLVI annis aedificatum est templum, etcitabis illud? Dicebat autem, ait Evangelista, de templo corporis sui. Et manifestum est, occisum Dominum post triduum resurrexisse. Hoc modo omnibus nobis notum est: et si Judaeis clausum est, quia foris stant; nobis tamen apertum est, quia novimus in quem credimus. Ipsius templi solutionem et reaedificationem, anniversaria solemnitate celebraturi sumus: ad quam vos exhortamur, ut praeparetis vos, si qui estis catechumeni, ut accipiatis gratiam; jam nunc tempus est, jam nunc parturiatur quod tunc nascatur. Ergo illud novimus. 11. Sed forte hoc exigitur a nobis, utrum habeat aliquod sacrame
Abbreviated transcription (Latin):
udĩ. Resusertauit dñs triduo resuscitauit
enĩ carnẽ suã. Uidete qe ds erat equalis
patri. fr̃s mei dicit apłs. qui eũ exertaunt
a mortuis. De quo dicit: de patre. Factꝰ est
inqͥt obediens usq ad mortẽ: mortẽ autẽ

Expanded text:
Judaei, et resuscitavit Dominus triduo. Resuscitavit enim carnem suam: videte, quia Deus erat aequalis Patri. Fratres mei, dicit Apostolus, Qui eum excitavit a mortuis. De quo dicit? De Patre: « Factus, » inquit, « obediens usque ad mortem, mortem autem
Abbreviated transcription (Latin):
babiloniã. Quinta a transmigratione bã
biloniȩ. usq ad ioħm babtistã. Serta inde
usq ad finẽ scłi. ꝑ pterea ⁊ sexta die fecit
suã. quia sexta ista ȩtate manifestatur
ginẽ eiꝰ qui creauit nos : ĩ conuertit᷑ aqua
in uinũ. ut iam manifestũ. xp̃m in lege
⁊ ꝓpħis sapiamus. Idõ erant ibi sex ydriȩ̨:
quas iussit impleri aqua. Sex gͦ illȩ idriȩ.
sex ȩtates significant. quibꝰ non defuit ꝓ¬
phetia. Illa gͦ tempora sex. quasi articłis di¬
stributa aiq distuncta: quasi uasa essent
inania. nͥ a xp̃o implerent᷑. Quid dixĩ tpr̃a
quȩ inanit̾ currerẽt. nͥ in eis dñs nr̃ iħs¬

Expanded text:
a a transmigratione in Babyloniam usque ad Joannem Baptistam : sexta inde usque ad finem saeculi. Propterea et sexta die fecit : quia sexta ista aetate manifestaturginem ejus qui creavit nos ; et convertitur aqua in vinum, ut jam manifestatum Christum in Lege et Prophetis sapiamus. Ideo erant ibi sex hydriae, quas jussit impleri aqua. Sex ergo illae hydriae, sex aetates significant, quibus non defuit prophetia. Illa ergo tempora sex, quasi articulis distributa atque distincta, quasi vasa essent inania, nisi a Christo implerentur. Quid dixi, tempora quae inaniter currerent, nisi in eis Dominus Jes
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ hũc tradiderunt sacerdotes et
principes nr̃i in dãpnationẽ mortis
⁊ cruci eũ fixerũt. Hos aut̃ sperabamꝰ
quia ipse fuit. qui redempturꝰ erat ifrł.
Et nũc terciũ diẽ agit hodie: ex quo
hec facta sũt. Hec atq alia cũ dixiss imnꝰ
ex duobꝰ quos inuenit inuia euntes ad
ꝓpinqũ castellũ: respondens ipse ait. O
ini ensati ⁊ tardicorde ad credendũ suꝑ
omĩa quȩ loquti sũt ꝓpħe. Nõne hec¬

Expanded text:
et principes nostri in damnationem mortis, et cruci eum fixerunt. Nos autem sperabamus, quia ipse erat qui redempturus esset Israel; et nunc tertius dies agitur hodie, ex quo haec facta sunt. » Haec atque alia cum dixisset unus ex duobus quos invenit in via euntes ad propinquum castellum; respondit ipse et ait: « O insensati et tardi corde ad credendum super omnia quae lo
Abbreviated transcription (Latin):
reficeret. ⁊ mibulans int̾ hoĩes. patiens hu¬
mana. abscondens diuina. Descendit ut
dicit eugłista incapharnaũ ipse ⁊ mat̾ eiꝰ.¬
⁊ fr̃s eiꝰ. idiscipłi eiꝰ. ub̃i manserũt non
multis diebꝰ. Ecce habet matrẽ. habet fr̃s.
habet discipłos. In de fr̃s: unde matrẽ.
Fr̃s enĩ scriptura nr̃a nõ eos solos appel¬
lare consueuit. qui nascunt᷑ ex eodẽ uito
⁊ femina ł aut ex eodẽ utero. aut ex eodem
patre. quãuis diuersis matribꝰ: aut certe
ex eodẽ gradu. uelut conpatrueles. aut
consobrinos. Non solũ hos fr̃s nouit di¬
cere scriptura nr̃a. Quomͦ loquit᷑. sic in¬
telligẽda ẽ Habet lingã suã quicũq hãc
lingã nescit. tur batur ⁊dicit. Unde fr̃s

Expanded text:
reficeret, ambulans inter homines, patiens hureficeret, ambulans inter homines, patiens humana, abscondens divina. 2. Descendit, ut dicit Evangelista, in Capharnaum, ipse et mate ejus, et discipuli ejus, et ibi manserunt non multis diebus. Ecce habet matrem, habet fratres, habet et discipulos: inde fratres, unde matrem. Fratres enim Scriptura nostra, non eos solos appellare consuevit, qui nascuntur ex eodem viro et femina, aut ex eodem utero, aut ex eodem patre, quamvis diversis matribus; aut certe ex eodem gradu, velut compatrueles aut consobrinos: non solum hos fratres novit dicere Scriptura nostra. Quomodo loquitur, sic intelligenda est. Habet linguam suam: quicumque hanc linguam nescit,
Abbreviated transcription (Latin):
ditur: tuc̃ magis cauendꝰ ẽ. S interhas
om̃s insidias: ⁊ eiꝰ tẽptationes. quid fa¬
ciemꝰmͥ quod ibi audiuimꝰ : Ego autem
cũ mͥ molesti ee̾nt induebã me cilicio:
thumiliabã in iei̾unio aĩam meã. Est
qui exaridiat: ne dubitetis orare: Qui autẽ
exaudit. uitꝰ manet. Nõ in montẽ aliquẽ
ocłos dirigatis: non faciẽ in stellas  solem
aut lunã leuetis. Non tũc exaudui uos
arbitremini. quando suꝑ mare oratis:
imino detestamini tales orationes. Mũda
tantũ cubicłm cordis ubi fueris: ubicũq
oraueris. Intꝰ est qui eraudiat: intꝰ in secre¬
to. quẽ sinũ uocat cũ ait. ⁊ oratio mea ĩ
sinui meo conueriet᷑. Qui te exaudit: nõ ẽ
pret̾ te. Hõ longe uadas. nec te extollas. qͣsi¬
ut attingas illũ manibꝰ. Magis si te eretułis cades:
caro factũ filiꝰ patris. filiꝰ dĩ. filiꝰ hõis:
excelsut excelsos nos faceret shumilis ut nos

Expanded text:
ditur, tunc magis cavendus est. Sed inter has ditur, tunc magis cavendus est. Sed inter has omnes insidias et ejus tentationes, quid faciemus, nisi quod ibi audivimus, Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam. Est qui exaudiat, ne dubitetis orare: qui autem exaudit, intus manet. Non in montem aliquem oculos dirigatis, non faciem in stellas aut solem aut lunam levetis. Non tunc exaudiri vos arbitremini, quando super mare oratis: imo detestamini tales orationes. Munda tantum cubiculum cordis: ubi fueris, ubicumque oraveris, intus est qui exaudiat, intus in secreto, quem sinum vocat cum ait, Et oratio mea in sinu meo convertetur . Qui te exaudit, non est praeter te. Non longe vadas, nec te extollas, ut caro factum, Filius Patris, Filius Dei, Filius hominis: excelsus ut nos faceret, humilis ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
membra ꝑ totam terrã tribulationes
pariunt᷑ u̾sq infinẽ scłi. Sat agite fr̃s
mei. eẽ inhis m̃̃bris ⁊ de his membris: nã
tribulatio tota transitura ẽ. Ue gaudentibꝰ
ueritas dicit: Beati lugentes: qm̃ ipsi cõ¬
solabunt᷑. Ds̃ hõ factꝰ ÷. Quid fa  turꝰ est
hõ ꝓpter quẽ ds̃ factꝰ ẽ hõ: hȩc spes con¬
solet᷑ nos in om̃i tribulatione ⁊ temp¬
tatione huiꝰ uitȩ. Nõ enĩ cessat inimicꝰ
ꝑsequi: isi non aꝑte sęuit. insidiis agitat:
Quid eñ ait: Et suꝑ irã dolose agebãt. In¬
de dictꝰ ẽ leo: ⁊dracho. S quid dicit᷑ xp̃o:
Et cõculcabis leonẽ ⁊drachonẽ. Leo ꝓpt̾ a¬
ꝑtam irã: dracho ꝓpt̾ occultas insidias. Dra¬
cho eiecit adã de paradiso: idem ipse leo
ꝑ sequtꝰ ẽ eccłiam. dicente peti Quia ad¬
uersariꝰ ur̃ diabolus sic̃ leo rugiens. cir¬
cuit querens quẽ deuoret. Nõ tibi seuiciã
suam ꝑdidisse diaboł uideat᷑: quãdo blan¬

Expanded text:
 totam terram tribulationes patiuntur usque in finem saeculi. Satis agite, fratres mei, esse in his membris et de his membris: nam tribulatio tota transitura est. Vae gaudentibus ! Veritas dicit: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Deus homo factus est: quid futurus est homo, propter quem Deus factus est homo? Haec spes consoletur nos in omni tribulatione et tentatione hujus vitae. Non enim cessat inimicus persequi; et si non aperte saevit, insidiis agit. Quid enim agit? Et super iram dolose agebant . Inde dictus est leo et draco. Sed quid dicitur Christo? Et conculcabis leonem et draconem . Leo propter apertam iram, draco propter occultas insidias. Draco ejecit Adam de paradiso, idem ipse leo persecutus est Ecclesiam, dicente Petro, Quia adversarius vester diabolus sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Non tibi saevitiam suam perdidisse diabolus videatur: quando blan
Abbreviated transcription (Latin):
un fructũ dignũ pęnitentiȩ. id⁊ humiles estote:
Suꝑbis enĩ loquebat᷑ unde aut̃ erãt suꝑbi ᷤ
de genere carnis: nõ de fructu imitationis
patris abrahã. Quid eis ait̾. Nolite dicere pa¬
tiẽ habemꝰ abrabã. Potens ẽ ds de lapidibus
istis suscitare filios abrahȩ. Lapides dicens
om̃s gentes. nõ ꝓpt̾ firmitatẽ sic̃ lapis dic¬
tus ÷ quẽ reꝓbauerũt ȩ dificantes. s ꝓpt̾
stoliditatẽ ⁊ duriciã stulticie: qr eis quos
adorabãt similes facti erãt Adorabant
enĩ insensata simulacra. parit̾ insensati:

Expanded text:
 fructum dignum poenitentiae; id est, humiles estote: superbis enim loquebatur. Unde autem erant superbi? De genere carnis, non de fructu imitationis patris Abraham. Quid eis ait? Nolite dicere, Patrem habemus Abraham: potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Lapides dicens omnes gentes, non propter firmitatem, sicut lapis dictus est quem reprobaverunt aedificantes; sed propter stoliditatem et duritiam stultitiae, quia eis quos adorabant similes facti erant: adorabant enim insensata simulacra, pariter insensati.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ serui. Uox ẽ illaxiudens quã in lam̃ta¬
tionibꝰ audistis in psalmo.ͣ mouebamini
cũ audiretis qr inde estis. Qd cantabatur
ab uno: de om̃ibꝰ cordibꝰ resonabat. Felices.
qui se in illis uocibꝰ. tamꝗͣ. inspecło cognos¬
scebãt: qui gͦ uolũt pacẽ serui eiꝰ. pacẽ po¬
puli eiꝰ ꝓpacẽ uniꝰ illiꝰ quã dicit unicã. ẽt
quã uult erui a leoneᷤ. Erue de manu
canis unicã meã qui dicũt semꝑ mag¬
inificetur dñs. Ergo boues illi. dñm mag¬
inficauerũt. non se. Cidete bouẽ magni

Expanded text:
ipsius servi vox est illa evidens, quam in lamentationibus audistis in Psalmo, et movebamini cum audiretis, quia inde estis. Quod cantabatur ab uno, de omnibus cordibus resonabat. Felices qui se in illis vocibus tanquam in speculo cognoscebant. Qui ergo volunt pacem servi ejus, pacem populi ejus, pacem unius quam dicit unicam, et quam vult erui a leone, Erue de manu canis unicam meam ? Qui dicunt semper, Magnificetur Dominus. Ergo boves illi Dominum magnificaverunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
pulit tam̃ ⁊ non ẽ passꝰ domũ orationis
fieri: domũ negociationis. Si negociati¬
onis domꝰ non debet fieri domꝰ dĩ.pota¬
tionis debet fieri: Nos aut̃ quando ista
dicinꝰ strident dentibus suis aduersus
nos: ⁊ consolat᷑ nos psalmꝰ quẽ audistis:
Striderũt suꝑ me dentibꝰ suis. Houimꝰ
mos audire unde curenis isi ingemi¬
nant᷑ flagella. xp̃o: qr flagellat᷑ sermo
ipsiꝰ. Cõgregata sũt inqͥt in me flagella:
inesciert̃. Flagellatꝰ ÷ flagellis udeoꝵ:
flagellat᷑ blasphemiis falsoꝵ xp̃ianorũ.
Multiplicãt flagella dño suo mesciuit:
Dicimꝰ nos. quantũ ipse adiuuat: Ego aut̃¬

Expanded text:
pulit tamen, et non est passus domum orationis pulit tamen, et non est passus domum orationis fieri domum negotiationis? Si negotiationis domus non debet fieri domus Dei, potationis debet fieri? Nos autem quando ista dicimus, stridunt dentibus suis adversus nos: et consolatur nos psalmus quem audistis, Striderunt super me dentibus suis. Novimus et nos audire unde curemur, etsi ingeminantur flagella Christo, quia flagellatur sermo ipsius: Congregata sunt, inquit, in me flagella, et nescierunt. Flagellatus est flagellis Judaeorum, flagellatur blasphemiis falsorum christianorum: multiplicant flagella Domino suo, et nesciunt. Faciamus nos, quantum ipse adjuvat, Ego aut
Abbreviated transcription (Latin):
effudit ęs: um̃sas subuernt. Qhis qui colũ¬
bas uendebãt dix̃. Aufẽrte Ista hĩe: ⁊ noli¬
te facere domũ patris mei domũ negociati¬
ationis. Quid audiuimꝰ fr̃s: ecce templum
illud̃ figura adhuc erat. Et clecit inde dñs
om̃s qui fua querebãt: qͣui ad nundinas uene¬
rant. E quȩ ibi uendelũt illi: quȩ opus ha¬
bebant hoĩes in sacrificiis illiꝰ tẽporis. HouitE
enĩ caritas ur̃a. qd̾ sacrificia illi ppło ꝓciuꝰ
carnalitate ⁊ corde adhuc lapideo talla da¬
ta sũt. quibꝰ teneret᷑. ne in idola defluera:
& ĩmolabãt ibi sacrificia. boues. oues: et
colũbas. Hostis: qr legistis. Nõ ergo magnũ
peccatũ si hoc uendebant in templo. quod
emebat᷑ ut offere̾tur in templo: ⁊ tam̃ eie¬
cit inde illos. Quid si ͥ hebriosos inuenira.
quȩ faceret dñs si uendentes ea quȩ lici¬
ta sunt ⁊ contra iusticͧiã noͣ sũt᷑. Quȩ enĩ
honeste emunt᷑: nõ illicite uendunt᷑. Ex¬

Expanded text:
columbas vendebant, dixit, Auferte ista hinc, et nolite facere domum Patris mei domum negotiationis. » Quid audivimus, fratres? Ecce templum illud figura adhuc erat, et ejicit inde Dominus omnes qui sua quaerebant, qui ad nundinas venerant. Et quae ibi vendebant illi? Quae opus habebant homines in sacrificiis illius temporis. Novit enim Charitas vestra quod sacrificia illi populo pro ejus carnalitate et corde adhuc lapideo talia data sunt, quibus teneretur ne in idola deflueret; et immolabant ibi sacrificia, boves, oves et columbas: nostis, quia legistis. Non ergo magnum peccatum, si hoc vendebant in templo, quod emebatur ut offerretur in templo; et tamen ejecit inde illos. Quid, si ibi ebriosos inveniret, quid faceret Dominus; si vendentes ea quae licita sunt, et contra justitiam non sunt quae enim honeste emuntur, non illicite venduntur, ex
Abbreviated transcription (Latin):
fecit uoluntatẽ patris. nõ qr caro genu¬
it carnẽ. Intendat caritas ur̃a ꝓpterea cũ
dñs int̾ tur bas admirabilis uderetur
faciens signa ⁊ ꝓoigia. ⁊ ostendens quid
lateret in carnẽ. Admiratȩ quȩdã aĩe
dixerũt. Felix uenter qui te portauit.
ꝙ ille. Immo felices. qui audiũt uerbũdi
⁊ custodiut᷑. Hoc ẽ dicere ⁊ mat̾ mca quã
appellatis felicẽ. inde felix. qe uerbũ dĩ cus¬
todit᷑. Non qr in illa uerbũ caro factũ
ẽ ⁊ habita ͥ ͫ  in uobis: s qr custodit ip¬
sũ uerbũ dĩ ꝑ qd̾ facta ẽ. ⁊ qd̾ in illa ca¬
ro factũ ẽ. Homines nõ gaudeãt ꝓle tẽ¬
porali: exultẽt si sp̃u iungunt᷑ dõ. Hȩc di¬

Expanded text:
fecit voluntatem Patris, non quia caro genufecit voluntatem Patris, non quia caro genuit carnem. Intendat Charitas vestra. Propterea cum Dominus in turba admirabilis videretur, faciens signa et prodigia, et ostendens quid lateret in carne, admiratae quaedam animae dixerunt: Felix venter qui te portavit. Et ille: Imo felices qui audiunt verbum Dei, et custodiunt . Hoc est dicere, Et mater mea quam appellastis felicem, inde felix quia verbum Dei custodit: non quia in illa Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; sed quia custodit ipsum Verbum Dei per quod facta est, et quod in illa caro factum est. Homines non gaudeant prole temporali, exsultent si spiritu junguntur Deo. Haec di
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m corruptionẽ integritatis: ⁊ hoc ex
linga ipsiꝰ scripturȩ. Nã ⁊ eua statĩ facta
de latere uiri sui. nondũ contacta a ui¬
ro suo Nostis qr mulier appellata ẽ: ⁊ for¬
mauit eã in mulierẽ. Ergo ͭ  ide᷑. cognati
mariȩ. fr̃s dñi. de quolibet gradu cogna¬
ti Unde ꝓbamꝰ: ex ipsa scriptura. frater
abralȩ dictꝰ: loth: filiꝰ erat fr̃is ipsi. Lege
⁊ inuenies qr abrahã patruus erat loth:
⁊ dicti sũt̃ fr̃i. Unde. nͥ qr cognati. ĩtem
iacob: laban sẏrũ habebat auuncłm. fratͥ
ciũ erat lalun matris iacobid⁊ rebeccȩ ux¬
oris ysaac. Lege scripturã: unuenies qe ibi
fr̃s dicunt᷑. auunds. ⁊ sororis filiꝰ: qua ie¬
gła cognita: inuenis om̃s consanguineos
cipłi nõ eẽnt.  sine causa fr̃s. si magistrũ
nõ agnoscerẽt fr̃m. Nã quodã loco cũ ei nũ¬
cũ discipłis loquebat᷑: ait. Iuę mͥ mat᷑ uel
dir̃. hu sũt fr̃s mei. Et quicũq fecerit uo¬
mer hoc in ea magnificauit ds̃tlñs: qui a

Expanded text:
dum corruptionem integritatis: et hoc ex lingua ipsius Scripturae. Nam et Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro suo, nostis quia mulier appellata est: Et formavit eam in mulierem . Unde ergo fratres? Cognati Mariae fratres Domini, de quolibet gradu cognati. Unde probamus? Ex ipsa Scriptura. Frater Abrahae dictus est Lot ; filius erat fratris ipsius. Lege, et invenies quia Abraham patruus erat Lot , et dicti sunt fratres. Unde, nisi quia cognati? Item Jacob Laban Syrum habebat avunculum: frater enim erat Laban matris Jacob, id est Rebeccae uxoris Isaac . Lege Scripturam, et invenies quia fratres dicuntur avunculus et sororis filius . Qua regula cognita, invenies omnes consanguineos cipuli non essent: et sine causa fratres, si magistrum non agnoscerent fratrem. Nam quodam loco cum ei nuns loquebatur, ait: Quae mihi mater, vel dixit, Hi sunt fratres mei: et, Quicumque fecerit votatem Patris. Hoc in ea magnificavit Dominus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ortuNe nobis dñs ꝓcurauit ho¬
dierno die lectionis huiꝰ ordinẽ
credo qd̾ auerterit caritas ur̃a Sportune
gͦ occurrit: ut hodie. audiretis ex eugłio.
qr nisi qͥs renatꝰ fuerit ex aqua ⁊ sp̃u scõ.
nõ uidebit regnũ dĩ. Tempꝰ ÷ gͦ ut uos
ex hortem qui adhuc estis cathecunum:
qui sic credidistis in xpm ut adhuc
peccata ur̃a portetis. Nullꝰ aut̃ regnũ
cȩloꝵ uidebit honeratꝰ peccatis qr nisi
dimissa fuert̃t: nõ regnabit cũ xp̃o. di
nutti aut̃ nõ possũt. nͥ ei qui renatus
fuerit ex aqua ⁊ sp̃u scõ. Sed omĩa uer¬
ba quẽ ad modũ se habeat aduertamꝰ:
ut hic uiueniãt qui pigri sũt qͣnta sol¬
licitudine sibi festinandũ sir ad honꝰ¬
ei deponendũ: qr si ferrẽt aliquã sarcinam
grauẽ. aut lapidis. aut ligni. aut alicuiꝰ
etiã lucri. si frum̃tum portarẽt. si uinũ.
si pecuniã: currerẽt ut deponerẽt honera.
portãt sarcinã peccatoꝵ: ipigri sũt cur¬

Expanded text:
ortune nobis Dominus procuravit hodierno die lectionis hujus ordinem: credo quod adverterit Charitas vestra. Opportune ergo occurrit ut hodie audiretis ex Evangelio, quia Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non videbit regnum Dei. Tempus est enim ut vos exhortemur, qui adhuc estis catechumeni: qui sic credidistis in Christum, ut adhuc vestra peccata portetis. Nullus autem regnum coelorum videbit oneratus peccatis; quia nisi cui dimissa fuerint, non regnabit cum Chriatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto. Sed omnia verba quemadmodum se habeant advertamus, ut hic inveniant qui pigri sunt, quanta sollicitudine sibi festinandum sit ad onus deponendum. Quia si ferrent aliquam sarcinam gravem, aut lapidis, aut ligni, aut alicujus etiam lucri, si frumentum portarent, si vinum, si pecuniam, currerent ut deponerent onera: portant sarcinam peccatorum, et pigri sunt cur
Abbreviated transcription (Latin):
brahã. cui aꝑciꝰ dictũ ẽ. in semine tuo
benedicent᷑ om̃s gs. Hoc in dauid. de eutꝰ¬
de cuiꝰ psalmis ut alia omittã. mͦ canta¬
iumtꝰ Surge d̃s iudica terrã qm̃ tu here¬
ditab is in om̃ibꝰ gentibꝰ. Cui enĩ dõ di¬

Expanded text:
braham, cui apertius dictum est, In semine tuo braham, cui apertius dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes: hoc in David, de cujus Psalmis, ut alia omittam, modo cantavimus, Surge, Deus, judica terram; quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus. Cui enim D
Abbreviated transcription (Latin):
gentibꝰ. qͥo aliud quã exheredatos sẽ esse
cognoscũt. Qd̃ ergo diçebã fr̃s. quiꝰ᷑ ad õs
gentes ꝑtinẽt ꝓpħia. Wolo enĩ aliũ sen¬
sũ ostendere: in eo qd̾ dictũ ẽ⁊s apienteᷤᷤ
metretas binas uł ternas. Ad oms inqͣm
gentes ꝑtinet ꝓpħia: Modo cõmemo¬
rauninꝰ demonstratũ in adã. qui ÷ forma
fut᷑i. Quis aut̃ nesciat qd̾̃ de illo exorte
teris: quatuor orbis terrarũ partes. ꝑ
grecas appellationes demonstrant᷑t Si enĩ
grece dicant᷑. oriens: occidẽs: aqͥlo: meri¬
dies Siẽ eas plerisq locis sc̃a scriptura
cõmemorat. in capitibꝰ uerboꝵ inuenis
adã. Dicunt᷑ enĩ grece memorate qua¬
tuor mundi partes. anathole. pycys. ar¬
thoc. MeseNbria. Ista quatuor nõia si
tamꝗͣ uersꝰ quatuor sub inuicẽ scribaᷤ.
in eoꝵr capitibꝰ adã legit᷑. Hoc in noe ꝓpt̾¬
archãsfiguratũ ẽ. in qua erãt oĩa aĩalia
quȩ significabãt om̃s gentes. Hoc in a¬

Expanded text:
e cognoscunt? 14. Quod ergo dicebam, fratres, quia ad omnes gentes pertinet prophetia: volo enim alium sensum ostendere in eo quod dictum est, Capientes metretas binas vel ternas: ad omnes, inquam, gentes pertinet prophetia; modo commemoravimus demonstratum in Adam, qui est forma futuri. Quis autem nesciat quod de illo exortaeteris, quaGraecas appellationes demonstrantur. Si enim Graece dicantur oriens, occidens, aquilo, meridies, sicut plerisque locis sancta eos Scriptura commemorat, in capitibus verborum invenies Adam. Dicuntur enim Graece memoratae quatuor mundi partes; Anatole, disis, arctos, mezembria. Ista quatuor nomina, si tanquam versus quatuor sub invicem scribis, in eorum capitibus Adam legitur; et inde intarcam figuratum est, in qua erant omnia animalia, quae significabant omnes gentes: hoc in A
Abbreviated transcription (Latin):
uestẽ ad sponsi głam qui enĩ suã głam
querit non xp̃i. nõ habet uestẽ nuprialẽ.
Nõ enĩ uolũt consonare uoci illiꝰ qui ami¬
cus erat sponsi: ⁊ait. Hic ẽ qui babtizat.
Hec inmerito illi qui nõ habebat uestẽ
nupcialẽ. Hoc ꝑ increpationẽ obiectũ ẽ
qd̾ nõ erat. Amice quid huc uenisti:
& sic̃ ille obmutuit. sic ⁊ isti quid enĩ ꝓd
strepitꝰ oris muto cordeꝰ. Nouerũt qͥppe:
intꝰ apud semet ipsos nõ se habere qd̾ di¬
caĩ: Intꝰ obmutuert̃ foris ꝑstreput̃. Audi¬

Expanded text:
i enim suam gloriam quaerit, non Christi, non habet vestem nuptialem: non enim volunt consonare voci illius qui amicus erat sponsi, et ait, Hic est qui baptizat . Nec immerito illi qui non habebat vestem nuptialem, hoc per increpationem objectum est, quod non erat: Amice quid huc venisti? Et sicut ille obmutuit , ita et isti. Quid enim prodest strepitus oris, muto corde? Noverunt quippe intus apud semetipsos non se habere quod dicant. Intus obmutuerunt, foris perstrepu
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ ẽ:i p̃cidit᷑ sine manibꝰ sine humano:
oꝑe qr sine ãplexu maritali de uirgine
erortꝰ : Mõs ille unde p̃cisꝰ ⁊: nõ impleue¬
rat uniuersã faciẽ terrȩ. Nõ enĩ tenue¬
rat regnũ iudõꝵ om̃s g̾s. At uͦ regnũ
mꝰ occupare. Iã ad sextã ȩtatẽ ꝑtinet ioł

Expanded text:
t? Et praeciditur sine manibus, sine opere humano; quia sine amplexu maritali de virgine exortus est. Mons ille unde praecisus est, non impleverat universam faciem terrae: non enim tenuerat regnum Judaeorum omnes gentes. At vero regnum mus occupare. 16. Jam ad se
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ tu hereditabis ĩqͥ om̃ibꝰ gentibꝰ.
Iã uero in quinta etate. tamꝗͣ. in quinta
t ydria. Daniel uidit lapidẽ p̃cisũ de mõ¬
te sine manibꝰ. i fregisse omĩa regna ter¬
tarũ. icreuisse illũ lapidẽ: i factũ esse
magnũ montẽ. ita ut impleret uniuer¬
sã faciẽ terrȩ. Quid aperciꝰ fr̃s meiᷤ. lapiꝰqͥ

Expanded text:
m tu haereditabis in omnibus gentibus? 15. Jam vero in quinta aetate, tanquam in quinta hydria, Daniel vidit lapidem praecisum de monte sine manibus, et fregisse omnia regna terrarum; et crevisse illum lapidem, et factum esse montem magnum, ita ut impleret univers
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ergo sibi uult uinmerꝰ qͣ dragenariꝰ
seuariꝰ: Interĩ ipse adã qr ꝑ totũ orbem
terrarũ ẽ: audistis iam externo die in
quatuor literis grecis quatuor uer.¬
boꝵ grecoꝵ. Si enĩ ista uerba quatu¬
or scribas sub inuicẽ. id nomina qͣ¬
tuor partiũ mundi. orientis. occiden
tis. aquilonis ⁊ meridiani. qđ ẽ totus
orbis. Unde dicit dñs. a quatuor uentiᷤ
collecturũ se ęlectos suos. cũ uenerit
ad uidiciũ. Sigͣ facias ista quatuor no¬

Expanded text:
Quid ergo sibi uult numerus XLVI? interim ipse Adam quia per totum orbem terrarum est, audistis iam hesterno die in quattuor litteris graecis quattuor uerborum graecorum. si enim ista uerba quattuor scribas subinuicem, id est nomina quattuor partium mundi, orientis, octis, Aquilonis et Meridiani, quod est totus orbis; unde dicit Dominus a quatuor ventis collecturum se electos suos, cum venerit ad judicium : si enim facias ista quatuor no
Abbreviated transcription (Latin):
bere. ⁊ dicentes qd̾ malũ essẽt nuptiȩ.
& qd̃ di abolꝰ eas feciss. Cũ idẽ dñs dicit
in eugłio Interrogatꝰ utrũ liceat homini
dimit̾e uxorẽ suã exqualibet causa. nõ
licere exepta causa fornicationis. Inqua
responsione si meministis hoc ait. Qd̾ ds̃
conuuix̃ hõ nõ separet. ł qui bene erudi¬
ti fũt in fide catholica. nouert̃ qd ds̃
¶fecerit nuptias. ⁊ sic̃ coniunctio a dõ. ita di¬
uortiũ a diabolo sit. S ꝓpt̾ea in causa
fornicationis licet uxorẽ dimitt̾e: qr ea
ipsa uxor ẽẽsnoluit. quȩ fidẽ cõiuigalẽ
marito nõ seruauit. Nȩc illȩ quȩ uir.

Expanded text:
alum essent nuptiae, et quod diabolus eas fecisset: cum idem Dominus dicat in Evangelio, interrogatus utrum liceat homini dimittere uxorem suam ex qualibet causa, non licere excepta causa fornicationis. In qua responsione, si meministis, hoc ait: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et qui bene eruditi sunt in fide catholica, noverunt quod Deus fecerit nuptias, et sicut conjunctio a Deo, ita divortium a diabolo sit. Sed propterea in causa fornicationis licet uxorem dimittere, quia ipsa esse uxor prior noluit, quae fidem conjugalem marito non s
Abbreviated transcription (Latin):
inhebriat qd̾ nõ inhebriabat. Si enĩ uis¬
siss inde aquã effundi. isic ipse mitt̾et
uinũ ex occultis creaturȩ sinibꝰ unde fe¬
cit ⁊ panẽ qͣndo saturauit tot milia. H õ
enĩ qͥnq panes habebant. qͥnq mili ũ
hominũ saturitatẽ. Aut saltĩ duodecĩ co¬
phinos plenofas om̃ipotẽtia dñi qͣsi fõs¬

Expanded text:
inebriat quod non inebriabat. Si enim jussisset inde aquam effundi, et sic ipse mitteret vinum ex occultis creaturae sinibus, unde fecit et panem quando saturavit tot millia: non enim quinque panes habebant quinque millium hominum saturitatem, aut saltem duodecim cophinos plenos , sed omnipotentia Domi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sci. ltaq in eo qd̃ dicunt᷑ binȩ. nõ expͥ¬
mitur s intelligitur. in eo uero qd dicũ¬
tur uł ternȩ. etiã exprimitur trinitas. S
est ⁊ aliꝰ intellectꝰ non pretermttendꝰ u psũ
dicã cligat quisq qd̃ placet: nos qd̃ sugge¬
ritur nõ subtrahimꝰ. Mensa enĩ dñi ẽ. et
nõ oportet ministrũ fraudare cõnuiuas.
presertĩ sic esurientes ut apparet auidi¬
tas ur̃a: ꝓpħia quȩ ab antiqͥs tẽporibꝰ uis¬
pensat᷑. ad salutẽ omiiũ gentiũ ꝑtinet. Ad
solũ qͥppe ppłm isrł missꝰ ẽ moyses. et ei so
pło fuert̃. ⁊ ipsa distributio tempoꝵ scd̾m
eundẽ ppłm distincta ẽ. Unde ⁊ ẏdriȩ di¬
cunt᷑ scd̾m purificationẽ uidõꝵ. S tam̃¬

Expanded text:
in eo quod dicuntur binae, non exprimitur, sed intelligitur; in eo vero quod dicuntur vel ternae, etiam exprimitur Trinitas. 9. Sed est et alius intellectus non praetermittendus, et ipsum dicam: eligat quisque quod placet; nos quod suggeritur non subtrahimus. Mensa enim Domini est, et non oportet ministrum fraudare convivas, praesertim sic esurientes, ut appareat aviditas vestra. Prophetia quae ab antiquis temporibus dispensatur, ad salutem omnium gentium pertinet. Ad solum quidem populum Israel missus est Moyses, et ei solpulo fuerunt, et ipsa distributio temporum secundum eumdem populum distincta est; unde et hydriae dicuntur secundum purificationem Judaeorum: sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
in omiũ tempoꝵ ꝓpħia pat̃ i filiꝰ p̃dicat᷑.
nas. Ego ⁊ pater inquit unũ sumꝰ. S absit
ut desit sp̃s scẽ ubi audimꝰ. ego ⁊ pater unũ
sumꝰ: tam̃ qe patrẽ ⁊ filiũ nominauit: Capi¬
elunt ydriȩ binas metretas: s audi. uł ternã

Expanded text:
bitur. Ergo metretas binas capiebant hydrianas. Ego et Pater, inquit, unum sumus : sed absit ut desit Spiritus sanctus, ubi audimus, Ego et Pater unum sumus. Tamen quia Patrem et Filium nominavit, capiant hydriae b
Abbreviated transcription (Latin):
ficis. ⁊ elus domꝰ tuȩ comedit me. Si au
tẽ fueris frigidꝰ mai̾cidꝰ. ad te solũ. spectãs.
⁊ quasi tͥ sufficiẽs: idicẽs in corde tuio:
quid mͥ ẽ curare aliena peccata : suffi¬
cit mͥ anima mea. ipsã integrã seruẽ dõ
eia nõ tibi uenit in mentẽ seruus ille
qui abscondit talẽtum: ⁊ noluit erogare:
ne lucro seruauit: Sic g audite fr̃s mei. ut
nõ quiescatis. Ego uobis consiliũ daturꝰ sũ.
dat. Nostis quid agatis unꝰ qͥsq in domo
sua. eũ amico. cũ inquiliuo. cũ cdiẽte suo.
cũ maiore. cũ minore: quomͦ dat ds adicũ.
quom᷑ aꝑit ianuã uerbo suo Nolite qͥes¬
cere lucrari. xp̃o. qr lucrati estis axp̃o.¬

Expanded text:
perficis, Zelperficis, Zelrigidus, marcidus, ad te solum spectans, et quasi tibi sufficiens, et dicens in eo de tuo, Quid mihi est curare aliena peccata? sufficit mihi anima mea; ipsam integram servem Deo: eia, non tibi venit in mentem servus ille qui abscondit talentum, et noluit erogare? ne lucro servavit ? Sic ergo audite, fratres mei, ut non quiescatis. Ego vobis consilium daturus sum:dat. Nostis quid agatis unusquisque in domo sua cum amico, cum inquilino, cum cliente suo, cum majore, cum minore: quomodo dat Deus aditum, quomodo aperit januam verbo suo, nolite quiescere lucrari Christo; quia lucrati estis a
Abbreviated transcription (Latin):
rit excussũ. Ergo zelꝰ domꝰ dĩ comedat te:
inqua dono dĩ inembrũs. Nõ enĩ malꝰ t̃ domꝰ
tiq quã domꝰ dĩ uͥ habes salutẽ sempiternã.
Domũ tuã intras ꝓpt̾ requiẽ temporalẽ. do¬
mũ dĩ .is. . ͥ intras  ꝓpt̾ reqirẽ sẽpitrnã.
S̾igͦ indomo tua nequid ꝑuersũ fiat sata¬
gifrin domo dĩ uͥ salꝰ ꝓposita ẽ ⁊ requies
sine fine. debes pati quantũ in te ẽ. siqͥd
fout ꝑuersũ iideris: uerbi gr̃a. Uides fr̃em
currere ad teatrũ: ꝓhibe. mone. contristare.
si ⁊ elꝰ dĩ comedit te. uides alios currere. &
inebriari uelle: ⁊hoc uelle. thec uelle
inlocis scĩs qd̾ nusquã decet: ꝓhibe quoᷤᷤ
potes. tene quos potes: terre quos potes. qͥb
potes blandire: noli tam̃ quiescere. Anncꝰ
et ammoneat᷑ lenitꝰ uxor÷. se uerissime re¬
frenct᷑. Ancilla ẽ. etiã uerberibꝰ cõpescat᷑.
fac quicqͥd potes ꝓ ꝑsona quã portas. ⁊ꝑ

Expanded text:
rit excussum. Ergo zelus domus Dei comedat te: rit excussum. Ergo zelus domus Dei comedat te: in qua domo Dei membrum est. Non enim magis est domus tua, quam domus ubi habes salutem sempiternam. Domum tuam intras propter requiem temporalem; domum Dei intras propter requiem sempiternam. Si ergo in domo tua ne quid perversum fiat satagis; in domo Dei ubi salus proposita est et requies sine fine, debes pati quantum in te est, si quid forte perversum videris? Verbi gratia, vides fratrem currere ad theatrum? prohibe, mone, contristare, si zelus domus Dei comedit te. Vides alios currere et inebriari velle, et hoc velle in locis sanctis, quod nusquam decet? prohibe quos potes, tene quos potes, terre quos potes, quibus potes blandire; noli tamen quiescere. Amicus est? admoneatur leniter. Uxor est? severissime refrenetur. Ancilla est? etiam verberibus compescatur. Fac quidquid potes, pro persona quam portas; et
Abbreviated transcription (Latin):
tale patiunt᷑ ꝓpter istas iniquitates suas:
agnoscant qr dñs fecit flagellũ de resti¬
culis: iadhuc ãmonet eos ut mutẽt se.
ut non sĩt negociatores. Nã si se nõ mu¬
tauerĩt: audiẽt infine. Ligate illi manꝰ
i pedes: ⁊ ꝓhicite intenebras ex teriores. Tuc̃
dictũ ẽ. Celus domꝰ tue comedit me. Re¬
cordati st̃ discipłi. qr zelo ddomꝰ dĩ. eiecit
istos de tẽpło dñs. Frs. unꝰ quisq xp̃ianus
in m̃bris. xp̃i. zelo domꝰ dĩ comedat᷑. Etit
te ibi uidet ꝑuersa. satagit corrig̾e. cupit
emĩdare.non quiescit: si em̃dare nõ potest:
tolerat. gemit. nõ excutit᷑ de area granũ:
sustinet paleã. ut intret in horreũ. cũ pa¬
lea fuerit separata. Tu ante horreũ si gra¬
nũ es. noli excuti de area: ne priꝰ de aiuibꝰ
colligaris. quã in horreũ congregeris. Aues
enĩ cȩli idest aenȩ potestates. expectãt aliqͥd
raꝑe de arxa: ⁊ nõ rapiũt nͥ qd inde fue¬

Expanded text:
tale patiuntur propter istas iniquitates suas, tale patiuntur propter istas iniquitates suas, agnoscant quia Dominus fecit flagellum de resticulis, et ad hoc admonet eos ut mutent se, ut non sint negotiatores: nam si se non mutaverint, audient in fine, Ligate illis manus et pedes, et projicite in tenebras exteriores. 9. Tunc scriptum esse, Zelus domus tuae comedit me, recordati sunt discipuli: quia zelo domus Dei ejecit istos de templo Dominus. Fratres, unusquisque christianus in membris Christi zelo domus Dei comedatur. Quis te ibi videt perversa, satagit corrigi, cupit emendari, non quiescit: si emendare non potest, tolerat, gemit. Non excutitur de area granum, sustinet paleam; ut intret in horreum, cum palea fuerit separata. Tu ante horreum, si granum es, noli excuti de area; ne prius ab avibus colligaris, quam in horreum congregeris. Aves enim coeli aeriae potestates exspectant aliquid rapere de area, et non rapiunt nisi quod inde fue