comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur linguac cancnitidi: si cir¬
cum ciderimus cuires nostrcos &
ccudierimus dñmloquentem:
Quihab& ccur es acudiendi audict
Auditus nr̃t loquitur lingua ca¬
nanitidi: quipotuerit sponsodi¬
cere. Postte inodoremungon¬
torum tuorum curremus. et xp̃i
bonus odor sumus in omniloco¬
Hoc autem huius odoratus loqui¬
tur linguet chacpinaenitidi: gustus
quoq in bonam partem accipi¬
tur eius qui co medit panẽ decȩlo
descendentem panẽ uiuum & p̃
odo rtctumꝰ. Et acudit illud gustate
loquitur linguac canccnitidi⁊
sed & tactus sp̃italis ẽ. dequo
iobannis cepostolus ait : Mcnus
& qui fidem tangit dñm itec ut
tetigit mecliquis. Ego enim
scio uirtutem exisse c̃me:
Dex mnus enim quantabona tri¬
bu at eleuatamanus. Quaera¬
musquare non lingua hebrea
seđͥ lingua cancpitidiloquant᷑
Quinque ae gypticiuitates: Ad quod
ita respondore conabitur ebrgur
perertem id ẽ transitore sonat
qui delo co transit cedlocum:
Ergo & nos lic& sc̃i quam diu in

Expanded text:
loquitur lingua Chananitide. Si circumciderimus aures nostras, et audierimus Dominum loquentem: Qui habet aures audiendi audiat , auditus noster loquitur lingua Chananitide. Qui potuerit sponso dicere: Post te in odorem unguentorum tuorum currimus : Et: Christi bonus odor sumus in omni loco , hujus odoratus loquitur lingua Chananitide. Gustus quoque in bonam partem accipitur ejus qui comedit panem de coelo descendentem, panem vivum et non mortuum, et audit illud: Gustate loquitur lingua Chananitide. Sed et tactus spiritualis est, de quo: Manus et qui fide tangit Jesum, ita ut Tetigit me aliquis, ego enim scio virtutem exisse de me . Didicimus quanta bona tribuat elevata manus Domini; quaeramus quare non lingua Hebraea, sed lingua Chananitide loquantur quinque Aegypti civitates. Ad quod ita respondere conabimur: Hebraeus περάτην, id est, transitorem sonat, qui de loco transit ad locum. Ergo et nos licet sancti quamdiu in
Abbreviated transcription (Latin):
mus suꝑ t̃rã sic qi pecato¬
res sunt faciunt sp̃merroris
hoc ẽ malitiae sp̃m secundũ
quod in hicremica legimus Ar¬
guitte p̃uari catiotua & mcili¬
tiatua corripi&te : sincutẽ
scandułi ratur her&icus qui ue¬
tus non recipit testam̃tũ qđ dñs
miscere dicatur erroris ueluer¬
tiginis sp̃m cudiut scriptum
inupostolum hoc ẽ in nouo testu¬
mento tradidit eos dr̃ in deside¬
riis cordis sui in inmunditic:
Et itorum. propter ec tredidit
illss dr̃ in passiones ignominiae:
Et rursum tradidit eos dr̃ in re¬
probumsensum ut fccciant quȩ

Expanded text:
mus super terram? sic qui peccator est, faciet spiritum erroris, hoc est, malitiae spiritum: secundum quod et in Jeremia legimus: Arguet te praevaricatio tua, et malitia tua corripiet te . Sin autem scandalizatur haereticus, qui vetus non recipit Testamentum, quod Dominus miscere dicatur erroris vel vertiginis spiritum, audiat scriptum in Apostolo, hoc est, in novo Testamento: Tradidit eos Deus in desideriis cordis sui in immunditiam . Et iterum: Propterea tradidit eos Deus in passiones ignominiae. Et rursum: Tradidit eos Deus in reprobum sensum, ut faciant quae
Abbreviated transcription (Latin):
tum humile : Omnes enimhere¬
tici contruriã altitudini humi¬
litatem docent. Et d&raehunt
udinferos & sunt principes hu¬
miles deiectique mandacti:
Consili arii quoq: farcio quirox
aegrpti ẽ et recto dissipactor
& diuisus & in paorte succriaer
sepcratus exprimitur in sipi¬
ens cirguuntur de dirse consi¬
lium quia quandoq: disper¬
der & dr̃ scpientiã scepientiũ
citis phartconi filius scpien¬
tium : Ego filius regum anti¬
quorum ubinunc scpientes
tui adiuntient tibi. & indicent
quid cogiticuerit dñs & erci¬
tuum suꝑ aegyptum stulti
fucti sunt principesta naccor
marcuerunt principes mem¬
phaeos: deceperunt aegyp¬
tum angulum populorum q̃
dñs miscuit in medio eius sp̃m
uertiginis & errare fecor
Aegrptum in omnioperesuo
sicut errat obrius &uomens
& nonerdt acgnpto opus quod
faoi& caput & caudom in¬
curucntem & refrenantẽ :
solent her&ici regisuo uel
pharacom dicere filii sumus
scipientium : qui abimtio doo¬

Expanded text:
tum humile. Omnes enim haeretum humile. Omnes enim haeretici contrariam altitudini humilitatem docent, et detrahunt ad inferos, et sunt principes humilis dejectique mandati 293. Consiliarii quoque Pharao, qui rex Aegypti est, et recte dissipator, et divisus, et in partes varias separatus exprimitur, insipiens arguentur dedisse consilium, quando disperderit Dominus sapientiam sapientcetis Pharaoni: Filius sapientium ego, filius regum antiquorum? Ubi sunt nunc sapientes tui? annuntient tibi, et indicent quid cogitaverit Dominus exercituum super Aegyptum. Stulti facti sunt principes Taneos, emarcuerunt principes Mempheos, deceperunt Aegyptum, angulum populorum ejus. Dominus miscuit in medio ejus spiritum vertiginis: et errare fecerunt Aegyptum in omni opere suo, sicut errat ebrius et vomens. Et non erit Aegypto opus, quod faciat caput et caudam incurvantem et refrenantem. Solent haeretici regi suo vel Pharaoni dicere: Filii sumus sapientium, qui ab initio doc
Abbreviated transcription (Latin):
Quodq: sequitur &erunt in rigua
eius flaccentia omnes qui facie¬
bant lacunas ad capiendos piscer
hoc significat quodom̃s insidiae
a egrpti piscatorum destruant᷑¬
& pereant : Prolacunis quȩ fac¬
ciebant ad capiendos pisces. quod
nos iuxtu sensum int̃ p̃tati sumus
Et in hebraico & incunctis int̃p̃¬
tibus in locopiscium ponuntur c¬
nimae ut ab historia traha mur
adtropologiam. quod uidelic&
istipis catores qui faciebant lacu¬
nas & fouecs Vd hoc fecerint ut
animas in eis deciperent: Notan¬
dum quod prolaccunis IxxTΥT nΟΡ
Transtulerunt quod genus ẽ. po¬
tionis exfrugibus aquaque con¬
fectum. Et uulgo indal matiae
pannoniaeqy prouintia gentili
berbaroque sermone appellact᷑
sabauũ hoc maxime utuntun
aogrptii. ut nonpurts aquas
bibentibus tribuent : sed turbi¬
das & conmixtarum feciũ similes
& ꝑ huius cemodi potionẽ bereticȩ
pra uitatis doctrina monstre¬
tur. Tunc stultierunt principes
tune es quice intptactur manda¬

Expanded text:
Quodque sequitur: Et erunt irrigua Quodque sequitur: Et erunt irrigua ejus flaccentia, omnes qui faciebant lacunas ad capiendos pisces, hoc significat, quod omnes insidiae Aegypti piscatorum destruantur, et pereant. Pro lacunis quae fiebant ad capiendos pisces, quod nos juxta sensum interpretati sumus, et in Hebraico, et in cunctis interpretibus, in loco piscium ponuntur animae, ut ab historia trahamur ad tropologiam, quod videlicet isti piscatores, qui faciebant lacunas, et foveas, ad hoc fecerint, ut animas in eis deciperent. Notandum quod pro lacunis LXX ζύθον transtulerunt, quod genus est potionis ex frugibus aquaque confectum, et vulgo in Dalmatiae Pannoniaeque provinciis, gentili barbaroque sermone appellatur sabaium. Hoc maxime utuntur Aegyptii, ut non puras aquas bibentibus tribuant, sed turbidas, et commixtarum fecium similes, ut per hujuscemodi potionem haereticae pravitatis doctrina monstretur. Tunc stulti erunt principes Taneos, quae interpretatur manda
Abbreviated transcription (Latin):
papyrum. Lxx transtulerunt
de quo carta fit addenter desuo
acuiuipipe. quod in hebraico non
hab&ur. Cumq: ab eruditis quae¬
rerem quid hic sermo significa¬
r&. Audii ab aegyptur hoc nom̃
lingua eorum omne quodin pac¬
lude uirens nascitur appellare :
Celamus ccutem iuxtec tropologiã
.õ. sermouacuur et nihil in sesolidũ
habens & paprrus quiuid&ur
quidem habere medullam & ñ õe
uacuur & tam̃ fragilis ẽ cito que
arescit : Omnes quoq: riui are¬
tebant hamum influmen & ex¬
pandebant r&e suꝑ fauem
cquae. Qui singulos quosq: de¬
cipiunt hcmum mittunt in a¬
quar turbidas : Quiaũt plures¬
sunt simul ita ut syna gogis sc¬
tanae loquantur puplicue & po
populorum abducant greges
isti ret te suꝑcquas mittunt ae¬
gyptices : Confundentur & cem
hi qui operanturlinum: Illud
plectenterillud & texenter subtilia.
quod proprie addia lecticorum
Artemꝑtin& : prosubtilib: bissũ:
Lxx transtulerunt quod & ip¬
sum in sacerdo tum uestib texit᷑:

Expanded text:
papyrum LXX transtulerunt, papyrum LXX transtulerunt, de quo charta fit, addentes de suo achi viride, quod in Hebraico non habetur. Cumque ab eruditis quaererem, quid hic sermo significaret, audivi, ab Aegyptiis hoc nomine lingua eorum omne quod in palude virens nascitur appellari. Calamus autem juxta tropologiam, est sermo vacuus, et nihil in se solidum habens: et papyrus qui videtur quidem habere medullam, et non est vacuus, et tamen fragilis est, 292 citoque marcescit. Omnes quoque rivi, aretebant hamum in flumen, et expandebant rete super faciem aquae. Qui singulos quosque decipiunt, hamum mittunt in aquas turbidas. Qui autem plures simul, ita ut in synagogis Satanae loquantur publice, et populorum abducant greges, isti rete super aquas mittunt Aegyptias. Confundentur etiam hi qui operabantur linum, ut plectentes illud, et texentes subtilia: quod proprie ad dialecticorum artem pertinet. Pro subtilibus, byssum LXX transtulerunt, quod et ipsum in sacerdotum vestibus texitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ripitur: Et ccrescit aqua de mari
& fluuius de solabitur atq: sic ca¬
bitur & deficient flumina atte¬
nuabuntur & siccabuntur riui ag¬
gerum : Calamus &iuncus mar¬
cosc&. Nud abitur alueusriui
cefontesuo & omnes sem̃tes in ri¬
gua siccabitur. Ares c& & nerit
& mer ebunt piscatores & luge¬
bunt omnes mit tentes in flumina
balmum & expandentes rete
suꝑ facciem aquae &urescent &¬
confundentur quio peranturlig¬
num & plectentes et texentes sub¬
tilia. &erunt inriguacius flas¬
centia omnes qui facciobant lacu¬
nas ad capiendos pisces: stulti
principes taneos scpientes consi¬
slicrii farao dederunt consilium
insipiens: Quandor x fortis & du¬
rus dominatus fuerit aegypto
aresc&. omnis doc trinae & pulcbri¬
tudo eloquentiae saecularis &ip¬
sefons flouiorum omniũ diabolus
u quo oriunturomnic̃ mendacia
desolabitur it a ut deficiant e&e¬
ra flumina & riui quide turbi¬
dis mb aquis implebantur
Calamus quoq &iuncus nimice
siccitatam Arescent. proiunco

Expanded text:
rescet aqua de mari et fluvius desolabitur atque siccabitur et deficient flumina adtenuabuntur et siccabuntur rivi aggerum calamus et iuncus marcescet nudabitur alveus rivi a fonte suo et omnis sementis inrigua siccabitur arescet et non erit et maerebunt piscatores et lugebunt omnes mittentes in flumen hamum et expandentes rete super faciem aquae marcescent confundentur qui operabantur linum pectentes et texentes subtilia et erunt inrigua eius flaccentia omnes qui faciebant lacunas ad capiendos pisces stultiprincipes Taneos, sapientes consiliarii Pharao dederunt consilium insipiens. Quando rex fortis, durus dominatus fuerit in Aegypto, arescet omnis doctrina et pulchritudo eloquentiae saecularis, et ipse fons fluviorum omnium diabolus, a quo oriuntur universa mendacia, desolabitur: ita ut deficiant caetera flumina et rivi, qui de turbidis Nili aquis implebantur. Calamus quoque et juncus nimia siccitate arescent. Pro junco
Abbreviated transcription (Latin):
lumine legimus. quod pluresoe¬
uorauerint siluȩ uł saltus quã
int̃fecti sunt gladio quando ab er¬
sclon c̃tra patrem ext&it ꝑduellis
Pec te quiaues perum principiũ
malorum ẽ : in uia & in semitis
habitare dicuntur : Et inuia da¬
dan quod int̃p̃tactur iudicia¬
ud Quot enim habent peccatorum ge¬
nera tot iudiciorum merent᷑
sententias: potestaũt dedan
et grande iudicium int̃p̃tari.
Obhcurientes & scientes ferte
ccquã qui habitatis terra Austris
cũ panib: occurrite fugienti :¬

Expanded text:
lumine legimus, quod plures delumine legimus, quod plures devoraverit silva vel saltus, quam interfecti sint gladio, quando Absalon adversus patrem exstitit perduellis . Recteque, quia vespera principium malorum est, in via et in semitis habitare dicuntur, et in via Dedan, quod interpretatur judicia. Quot enim habent peccatorum genera, tot judiciorum merentur sententias. Potest autem Dedan et grande judicium interpretari. Occurrentes sitienti ferte aquam, qui habitatis terram Austri, cum panib
Abbreviated transcription (Latin):
b& initiũ peccatorũ uersatur
in uespero : Quiccũt uenit ad
sũmũ inmedia noote õsistit :
Vnde & in aegipto primogenita
legitur. Post quã autem nox
p̃cessit. & coepit dies ad propin¬
quare superctis medice noctis
tenebris & gallo lucis nuntio re¬
sonante. fleuit amare & int&¬
lex peccatum suum :eo tempore
dicere potuit: Aduesperã demo¬
rabitur fletus & ad matutinum
l&itia: Hoc int̃im dep̃senti loco.
c&erum nom̃ arabiȩ id. ẽ uespe¬
re & occidentis inclus scriptu¬
racrum locis diuersas intellegen¬
tia srecpit : In saltuaduesperto
dormietis insemitis dodanim
Lxx insadtu aduespert dormie¬
tis inuiadedan: Qui in malitia
ẽẽ coeper̃ & peccatorũ ingrediun¬
tur uia. Non dormiunt nec mo¬
rtntur in agris c̃sitis & noualib
nec in practis & segitib: quas ad
metendũ ẽe candentes saluator
doc& Nec int̃ arbores pomiferas
sed in infructuosis saltib: ubi ue¬
pres & spines & bestiȩ c̃omorant᷑:
Dehuius cemodi sedtu. Et in regũ uo¬

Expanded text:
um peccatorum, versatur in vespera. Qui autem venit ad summum, in media nocte consistit. Unde et in Aegypto primogenita ligitur : Postquam autem nox praecessit, et coepit dies appropinquare, superatis mediae noctis tenebris, et gallo lucis nuntio resonante, flevit amare, et intellexit peccatum suum, et eo tempore dicere potuit: Ad vesperam demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia . Hoc interim de praesenti loco. Caeterum nomen Arabiae, id est, vesperae et Occidentis, in aliis Scripturarum locis diversas intelligentias recipit. In saltu ad vesperam dormietis, in semitis Dodanim. LXX: In saltu ad vesperam dormietis in via Dedan. Qui in malitia esse coeperunt, et peccatorum ingrediuntur viam, non dormiunt, nec morantur in agris consitis, et novalibus, nec in pratis, et segetibus, quas ad metendum esse candentes, Salvator docet, nec inter arbores pomiferas; sed in infructuosis saltibus, ubi vepres et spinae sunt, et bestiae commorantur. De hujuscemodi saltu et in Regum vo
Abbreviated transcription (Latin):
corum signum quod qua siu mon¬
tib: eleuatũ ẽ erigunt oculos
planguntor alae huereti corũ
quec& insturnauiũ. permare
hũius scłi uolunt & impieta tẽ su¬
perant et hnicorũ. quos nuno
ccotiopus scripturco cognominat
Et dicitur: ad doctrinũ eorum
utq: sermone quimittis in ma¬
rehuius scłi libros obsides ꝑ¬
uersitatis tucce. &epistolus ad
decipiendos eos quilocturi suite :¬
ꝑgunt nuntii leuas ad gentẽ gxcel¬
sũ & peregrinũ populũ & pesss¬
mũ Nullus em̃ ecdesi asticorũ
taentũ hab& studi inbonũ quan¬
tũ heretiu inmalo: Et in eose
liscrũ putant consequi :siabos
decipiano. Et ipsi pẽr diti c&eros
ꝑdant. gens autem uocatur excolsr:
propt̃ suꝑbic̃ poregrina & pessima
quia ulience ado ẽ. Veregenssine
spe .ẽ. conculcata . cuius flumina
in tota t̃ra imitantur habitati¬
oñõ ecdesice : & inueniunt sibi hos¬
pitium & regionem in qua eleuent
signũ doctrinac succe & inqueo

Expanded text:
ticorum signum, quod quasi in monticorum signum, quod quasi in montibus elevatum est, erigunt oculos planguntur alae haereticorum, quae instar navium per mare hujus saeculi volitant, et impietatem superant ethnicorum, quos nunc Aethiopes Scriptura cognominat: et dicitur ad doctrinam eorum, atque sermonem: Qui mittis in mari hujus saeculi libros, obsides perversitatis tuae, et epistolas ad decipiendos eos, qui lecturi sunt. Pergunt nuntii leves ad gentem excelsam, et peregrinum populum, et pessimum. Nullus enim ecclesiasticorum tantum habet studii in bono, quantum haeretici in malo, et in eo se lucrum putant consequi, si alios decipiant, et ipsi perditi caeteros perdant. Gens autem vocatur excelsa propter superbiam: et peregrina et pessima, quia aliena a Deo est. Vere gens sine spe, et conculcata, 287 cujus flumina in tota terra imitantur habitationem Ecclesiae, ut inveniant sibi hospitium et regionem, in qua elevent signum doctrinae suae, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ aquies porture dicuntur
quue delent uclocit̃ sic̃ ent̃ libr¬
iuxte aquas et humore cito obscu¬
rantur delentur et pereuat Ista
sermoeorũ atq doetrina Cum
in principio aliquã uisa fuerit for¬
titudinẽ possidere ꝑtransit &¬
labitur: Itac que ꝑhironiũ dicit᷑
ud eos: Oangeli hereticorũ ite
uelo ces quos beatas a postolus pau¬
lus falsos a postolos opercerios
friudulentos qui in a postolos xp̃i
trans figurentur appellat : Et
ite ad gentẽ auulsũ et liceratt̃
auulsc̃ adõ & hercti corum mor¬
fibus laceratam : Ad populum
horribilem Nibilem̃ horribi¬
lius blasphenã que ponit ip
ex celsum ossuũ. post quem non
epopulus. Omne quippe pecca
monib: conculcant᷑ : Cuius trã
diripuer̃ fluminco qua eñ decelo
baebent aquas. sed deterrẽ. quis
cñi angulus quao ex tremco solitu¬
do t̃rurum ad quã non turbidus
hereticorum sermoꝑ ueniat:
Itaque omnes qui habitant & mo¬
rantur in orbe t̃rurũ. Adher&¬

Expanded text:
super aquas portare dicuntur, super aquas portare dicuntur, quae delentujuxta aquas et humores cito obscurantur, delentur et pereunt: ita sermo eorum atque doctrina, cum in principio aliquam visa fuerit fortitudinem possidere, pertransit et labitur. Itaque per ironiam dicitur ad eos: O Angeli haereticorum, ite veloces. Quos beatus apostolus Paulus falsos apostolos, operarios fraudulentos, qui in Apostolos Christi transfigurentur, appellat . Et ite ad gentem avulsam et laceratam: avulsam a Deo, et haereticorum morsibus laniatam. Ad populum horribilem; nihil enim horribilius blasphemia, quae ponit in excelsum os suum. Post quem non est alter populus: omne quippe peccatmonibus conculcantur. Cujus terram diripuerunt flumina, quae non de coelo habent aquas, sed de terra. Quis enim angulus est, quae extrema solitudo terrarum, ad quam non turbidus haereticorum sermo perveniat? Itaque omnes qui habitant et morantur in orbe terrarum, ad haere
Abbreviated transcription (Latin):
ticus pollicstur excelsa. &cum
alas habere se iactae. tamen
haera in salsis fluctibus &
procul non recedit a terra .:
inme qͦuo cursu patitur: repen¬
te niu fragium:: Vnde aqui la
procymbalu um bram alarũ
interprietatus est : Non enim
habent alas : sed alarum simili¬
tudinem quodque infert. quae
est trans flumina a& hiopiae.
hoc significat. quodimpi&ate
sua omnes uincant heretiti. :¬
uerbi gratia dicit. Epicurus
non esse prouidentiam & uolup¬
tatem. maximum bonũ conpara¬
tione : huius sceleratior martion.
&omnes heretici quiu&us la¬
cerant testamentum. cumenĩ
recipiant prouidentiam accu¬
sant. creatorem. & ad serunt
eũ in pleris que operibus er¬
rasse. & nonita fecisse ut fa¬
cere debuerat : ad quamenim
utilitatem hominum serpen¬
tes. scurpios. curco drillos
& pulices cimices que &culices
pertinire : Istiergo trans
flumina a& hiopiae sunt. ⁊
Emit tunt in mare huius
saeculi legietos idest
discipulos suos. qui eorum
postantes uolumita

Expanded text:
ticus pollicetur excelsa, et cum ticus pollicetur excelsa, et cum alas habere se jactet, tamen haeret in salsis fluctibus, et procul non recedit a terra, in medioque cursu patitur repente naufragium. Unde Aquila pro cymbalo, umbram alarum, interpretatus est, non enim habent alas, sed alarum similitudinem. Quodque infert, quae est trans flumina Aethiopiae, hoc significat, quod impietate sua omnes vincant haeretici. Verbi gratia: Dicit Epicurus non esse providentiam, et voluptatem maximum bonum. Comparatione hujus sceleratior Marcion, et omnes haeretici, qui vetus lacerant Testamentum. Cum enim recipiant providentiam, accusant Creatorem, et asserunt eum in plerisque operibus errasse, et non ita fecisse, ut facere debuerat. Ad quam enim utilitatem hominum, serpentes, scorpios, crocodilos, et pulices, cimicesque et culices pertinere? Isti ergo trans flumina Aethiopiae sunt, et mittunt in mari hujus saeculi legatos, id est, discipulos suos, qui eorum portantes volumina,
Abbreviated transcription (Latin):
anagogen edisseram. prudens
forsitam lector inquirat . quid
sibi uelit inuisione. uelonere
damasci. alarum cymbalum :
los crediderunt: & postea de
gentium multitudine. & per¬
secutoribus quimaris flucti¬
bus comparatisunt. sequieba¬
tur ut deheresibus quo que
quae ecdesia uexauerunt. &
huc us que populantur : sermo
proph&icus nuntiar&.: qui¬
y dormiente patris familias
magro ecclesiae super semina¬
runt zizaniam. &dicunt᷑
cymbalum. caritatem dm̃ non
habentes: iuxta illud a postoli.
si linguis hominum loquar &
angelorum caritatem autem
non habeam. factus sum uelut
aessonans aut cymbalum tin¬
niens. & non solum cymba¬
lum rauco concrepans sonitu:
sed propter leuitatem sermo¬
nis heretici indiuersa cur¬
rentes : alarum cymbalum
nauium qui magna mercimonia
promittentes. Nauigantis sae¬
culi istius fluctibus ⁊ Alas au¬
tem nauigium uela quibus
suspenduntur & trahuntur:
intellegi⁊ &pulchrae alas dix̃
unauium : omnis enim here¬

Expanded text:
 videatur, edisseram. Prudens  videatur, edisseram. Prudens forsitan lector inquirat, quid sibi velit in Visione, vel Onere Damasci, alarum cymbalum etlos crediderunt, et postea de gentium multitudine et persecutoribus, qui maris fluctibus comparati sunt: sequebatur, ut de haeresibus quoque, quae Ecclesiam vexaverunt, et hucusque populantur, sermo propheticus nuntiaret, qui, dormiente patrefamilias, in agro Ecclesiae superseminaverunt zizania . Et dicuntur cymbalum, charitatem Dei non habentes, juxta illud Apostoli: Si linguis hominum loquar et Angelorum: charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans aut cymbalum tinniens . Et non solum cymbalum rauco concrepans sonitu, sed propter levitatem sermonis haeretici in diversa currentis, alarum cymbalum navium, qui magna mercimonia promittentes, navigant in saeculi istius fluctibus. Alas autem navium, vela quibus suspenduntur, et trahuntur, intellige. Et pulchre alas dixit navium, omnis enim haere
Abbreviated transcription (Latin):
byblinas super aquam.
ibunt enim nuntii liberiad
gentem excelsam. & pere¬
grinum populum & pessi¬
mum. qui est trans. eum
gens absque spe & concul¬
cata. Nunc flumina ter¬
ra omnis sicut regio. qu ae
quo modo sisignum. de mon¬
te eleu&ur. &tubae uox
audiatur.: Utram que
editionem posui inpro phe¬
tia obscurissima: nequid
uolentibus intellere quod
scriptum est de esse uide¬
atur ⁊ simulque uehemen¬
ter admiror. Eosqui fidem
nostram & spem xp̃i anam
arbitrantur. simplicita¬
tem contemptam. quia
scriptum est mandatum
dñi. lucidum in luminans
oculos. nec plus deberenos
quaerere quam ut fiant
quae pracepta sunt. Cumid¬
circo omnis scriptura & pro¬
ph&ae. specialiter futuro¬
rum mysteriis inuolutisint.
ut pro uocent nos ad intelle¬
gentiam. & ad illud quod in
euangelio dicitur: P&cite &
accipi&is. quaerite & inue¬
ni&is pulsate & aperi&ur
uobis. quia ergo iuxta historiã
&id quod in hebraico contine¬
tur. In quinto libro exposui.

Expanded text:
biblinas super aquam. biblinas super aquam. Ibunt enim nuntii leves ad gentem excelsam, et peregrinum populum et pessimum, qui est trans eum: gens absque spe, et conculcata, nunc flumina terrae omnis sicut regio quae haquomodo si signum de monte elevetur, et tubae vox audiatur. Utramque editionem posui in prophetia obscurissima ne quid volentibus intelligere quod scriptum est, deesse videatur. Simulque vehementer admiror eos, qui fidem nostram, et spem Christianam arbitrantur, simplicitate contentam, quia scriptum est: Mandatum Dei lucidum illuminans oculos : nec plus debere nos quaerere, quam ut fiant, quae praecepta sunt: cum idcirco et omnis Scriptura, et Prophetae specialiter futurorum mysteriis involuti sint, ut provocent nos ad intelligentiam, et ad illud quod in Evangelio dicitur: Petite, et accipietis: quaerite, et invenietis: pulsvobis. Quia ergo juxta historiam et id quod in Hebraeo continetur, in quinto libro exposui,
Abbreviated transcription (Latin):
Quod Lox transtulerunt non
erit: sin autem nonerit. quid
respondebunt ÷ quidiabo lo
dant paenitentiam. & illi quan¬
tum inse est : archangelicum
fastigium pollicentur : haec
ergo pars eorum qui uasta¬
uerunt nos. & sors diripien¬
tium nos: haec uel populus lo¬
quitur xp̃ianus uel proph&a
expersona credentis populi
quod interitum sempi ternum
persecutoris eorum habitu¬
risunt. qui ex illis carceribus
bonorum proscriptionibus op¬
pres serunt scõs dĩ & a&cerna
supplicia possessuri sunt
Uae terrae cymbalo alarum
quaest trans flumina & hi¬
opiae qui mittit in mare
legatos. & inuasis papiri
super aquas. ite angeli uelo¬
ces adgentem conuulsam
&dilaceratam ad populũ
horribilem. post quem
catam. cuius diripuerunt
flumina terram & om¬
nes habitatores orbis qui
moramini interram. cũ
eleuatum fuerit signum
in montibus uidebitis &
clangorem tubae audidas
Lxx. llae terrae nauium
alarum trans flumina
a & hio piae quimittis in
mare obsides & episto las

Expanded text:
quod LXX transtulerunt, non quod LXX transtulerunt, non erit. Si autem non erit, quid respondebunt, qui diabolo dant poenitentiam, et illi quantum in se est, Archangelicum fastigium pollicentur? Haec est pars eorum, qui vastaverunt nos, et sors diripientium nos. Haec vel populus loquitur Christianus, vel propheta ex persona credentis populi, quod interitum sempiternum persecutores eorum habituri sint, qui exsiliis, cbonorum proscriptionibus oppresserunt sanctos Dei, et aeterna supplicia possessuri suntae terrae cymbalo alarum quae est trans flumina Aethiopiae qui mittit in mari legatos et in vasis papyri super aquas ite angeli veloces ad gentem convulsam et dilaceratam ad populum terribilem post quem catam cuius diripuerunt flumina terram eius omnes habitatores orbis qui moramini in terra cum elevatum fuerit signum in montibus, videbitis et clangorem tubae audietis. LXX: Vae terrae navium alarum trans flumina Aethiopiae, qui mittis in mari obsides, et epistolas
Abbreviated transcription (Latin):
ti & non est omnium fides. nunc
consequentur infertur. non planc¬
tus seduae. his gentibus quaecre¬
dere noluerunt. & per secuti sunt
populum xp̃i anum.: Conparant᷑
undarum molibus &frementi
mari. & quantum in se est cunc¬
ta opprimere &occupari cupien¬
ti. sonabunt enimpopuli. inspec
taculis theatralis luxoriae &
amphiteatri cradeditate &cir¬
cum foribus sicut sonitus in aqua¬
rum undantium : Quando
consona impi&atis uoce : blas¬
phemant. & dicunt xp̃ianos
tera huiuscemodi: sed illis
instarmaris furentibus incre¬
pauit dñs auctorem seditio¬
nis eorum. & fugauiteum
tus in montibus. quanto ex
celsior est Tanto fortius rapi¬
tur. & sicut turbo quide terra
consurg&. subita tempostate
fertur in sublim e. ita &ille
raptor adĩ populo separabitur.
Ae fugi& ne in abysso religetur:
Cumque consummationis adue¬
nerit : quo interpretat ur
uespera: tunc erit turbatio
sua peccata noscentis: & in
tempore matutino. die ui deli¬
c& resurrectionis non subsist&

Expanded text:
t: Non est omnium fides : nunc consequenter infertur non planctus, sed vae his gentibus quae credere noluerant, et persecutae sunt populum christianum. Comparanturque undarum molibus et frementi mari, et quantum in se est, cuncta opprimere et occupare cupienti. Sonabunt enimtaculis theatralis luxuriae, et amphitheatri crudelitate, et circi furoribus. « Sicut sonitus aquarum inundantium, » quando consona impietatis voce blasphemabunt, et ducent christianos tera hujusmodi. Sed illis instar maris furentibus, increpabit Dominus auctorem seditionis eorum, et fugabit illum tus in monticelsior est, tanto fortius rapitur; et sicut turbo, qui de terra consurgit, subita tempestate fertur in sublime: ita et ille raptus, a Dei populo separabitur ac fugiet, ne in abyssos relegetur. Cumque dies consummationis advenerit, quod interpretatur vespera, tunc erit turbatio, sua peccata noscentis. Et in tempore matutino, die videlicet resurrectionis, non subsistet,
Abbreviated transcription (Latin):
contrapatrem suum & filium
contrumutresuã. & nurũ con¬
do mesticidius Et pugnabitur¬
contra frectrem suum. &uir ẽtru
umicum suum: fuer̃ enim inunc
domoseparati. duo ẽtratres. et
tros c̃traduos & diuisus ẽ. pator
contrecfilium. & filius ẽtrapatrẽ:
ciuitas aduersus ciuitatẽ & regño¬

Expanded text:
contra patrem suum, et filiam contra patrem suum, et filiam contra matrem suam, et nurum condomesticicontra fratrem suum, et vir contra amicum suum. Fuerunt enim in una domo separati, duo contra tres, et tres contra duos, et divisus est pater contra Filium, et filius contra patrem, civitas ad
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitabo & introgabunt simula¬
crasua & diuinossuos & phithones
&ariolos & tradim aegyptumin
manus dominorum crudelium
&rex fortis dominabitur eorũ
Ait dñs dr̃ exercituum : Ploraq:
deprophetia aegrpti quã leuauit
uel uidit isaias: in historia expla¬
natione praestrinxi : Vndenunc
iuxtatrophologiã suma quaeq
carpenda sunt: Ascendit dñs
suꝑ nubem leuem corpusscãe uir¬
ginis mariae quod nullo humani
seminis pondere p̃ grauatum ẽ
omnia aegepti simuluera cõmo¬
it sunt. itaut diuinationes & uni¬
uersa fraus ido latriae quaede¬
coptum possidebat orbem sefrac¬
itm ẽ& sentir& : Intantũ ut ma¬
gi ab oriente docti ũ dae monibus
uł iuxta proph&ce belaã intello¬
gentes natum filiumdi qui omnẽ
artis eorũ destruer & potestatẽ
uenirent bethlem & ostendente
stella adoracuer̃ puerum :
Tunc cor aegrptim contubuit &
a egrptii contraaegrptios sarre¬
xerunt Iuxta quod dñs loquitur
dium Veniem̃ diuidere bominẽ

Expanded text:
cipitabo; et interrogabunt simulacra sua 290 et divinos suos, et Pythones, et hariolos. Et tradam Aegyptum in manus dominorum crudelium, et rex fortis dominabitur eorum, ait Dominus Deus exercituum. Pleraque de prophetia Aegypti, quam levavit vel vidit Isaias, in historica explanatione perstrinxi. Unde nunc juxta tropologiam summa quaeque carpenda sunt. Ascendit Dominus super nubem levem, corpus sanctae Virginis Mariae, quod nullo humani seminis pondere praegravatum est: omnia Aegypti simulacra commota sunt: ita ut divinationes et universa fraus idololatriae, quae deceptum possidebat orbem, se fractam esse sentiret: intantum ut magi de Oriente docti a daemonibus, vel juxta prophetiam Balaam intelligentes natum Filium Dei, qui omnem artis eorum destrueret potestatem, venerint Bethleem, et ostendente stella, adoraverint puerum . Tunc cor Aegypti omne contabuit, et Aegyptii contra Aegyptios surrexerunt, juxta illud quod Dominus loquitur dium. Veni enim dividere hominem
Abbreviated transcription (Latin):
uel ciuitas solis : Et quis erit isto
saluctor quimis surẽ aegyptus
ut sed uar& eos. et dñs cognosce¬
r& aegrptum quando coluer̃ cũ
in hostus & in muneribus &uota
soluer̃. quando ꝑcus sit dñs a egip¬
tum & sanauit eũ in quo tẽpore

Expanded text:
vel civitas solis? Et quis erit iste vel civitas solis? Et quis erit iste salvator, qui missus est Egyptiis, ut salvaret eos, et Dominum cognoscerent Aegyptii? quando coluerunt eum in hostiis et muneribus, et vota solverunt? quando percussit Dominus Aegyptum et sanavit eam? in quo
Abbreviated transcription (Latin):
port&iugũ dñi eũ ex tetisse condig¬
num: qui proph&iã aegypticerne¬
r& siue portar&. Vndemiror
Lxx et in babrlonẽ propondere
int̃p̃tactos uisionem. Et in phylis¬
tim & moceb & damasco uerbum
& nunc in aegypto uisionẽ. Cumin
hebraco in omnibus his ñ uerbum
&uisio sed massa id ẽ. onus pon¬
dusq ponatur : Quod aũt̃ sỹma¬
chus et theodotio Luuã id. ẽ
ad suptionẽ seꝑ int̃ p̃tatis̃ : hoc scire
debemus Accepisse proph&am
adñogratiã sp̃italem ut a egipti
sacram̃ta cognoscer& siue oculis
mentis aspicer&. Vt lxx trans¬
tuler Non .c̃. autem aegyptusista
quã iudaeiputant : sicut arbitra¬
tus ẽ io sephus qui in libris anti¬
quitatũ refert oniã sacer dotẽ
isaie implesse uatiunium¬
ut int̃ritorio helio ponitano¬
extruo & templum ad similitu¬
dinẽ dñi templi & altare: Esto
eñ concedimus haec dicta deo
appellatur a sedeh. iuxta alior
int̃p̃tes ciuitas ar̃s siue ares

Expanded text:
portet jugum Domini, eum exstitisse condigportet jugum Domini, eum exstitisse condignum, qui prophetiam Aegypti cerneret, sive portaret. Unde miror LXX et in Babylone pro Pondere interpretatos Visionem; et in Philisthiim, et Moab, et Damasco, Verbum; et nunc in Aegypto Versionem; cum in Hebraeo in omnibus his non Verbum et Visio, sed MASSA  , id est, Onus, pondus que ponatur. Quod autem Symmachus et Theodotio λῆμμα, id est, assumptionem semper interpretati sunt, hoc scire debemus, accepisse prophetam a Domino gratiam spiritualem, ut Aegypti sacramenta cognosceret, sive oculis mentis aspiceret, ut LXX transtulerunt. Non est autem Aegyptus ista quam Judaei putant, sicut arbitratus est Josephus, qui in libris Antiquitatum refert: Oniam sacerdotem Isaiae implesse vaticiniumut in territorio Heliopolitanoexstrueret templum ad similitudinem Templi Dei, et altare. Esto enim, concedamus haec dicta de Oappellatur ἀσεδὲκ: juxta alios interpretes, civitas ARS sive ARES,
Abbreviated transcription (Latin):
les sunt falcib: p̃cidentur dicento
in eu angolio saluatore. Ego sum
Et quao praecisa fuerint relinquentꝰ
quib: traditur animañ confitens
dm̃ itecut quia dño p̃cisus fuerit
& abiectus & decorpore illius qđ
ẽ ecclesia feparatus tã inaestate
quã in hieme hoc ẽ & in prosperis¬
& in aduersis. Volucrũ & besturũ
mansio sit: sicut autẽ hi qui in uti¬
les & infructuosi sunt inecdesico:
amputantur & proiciuntur.
Nemodicum ferm̃ti totamasscm
corrũ pat sic e contrario fieri
potest ut quiher&ico fuerant
erroro decepti. Et auulsi ad ñoatq
lacerati & borribiles obblasphe¬
miã frustraq mendacia presto¬
lantes & conculcantis adȩ monib:
& fiuuiis in paartes ucri as dissipati
dño exercituũ : Non alibi nisi in
montesion & inspecula qđ int̃p̃tat᷑
ecclesia : Breuius nunc dicimus
quia in libro explanationis histo
aegrpti . Pro quo a quilao transtu¬
cere abeo qđ tollat proph&ae. Et

Expanded text:
les sunt, falcibus praecidentur, dicente les sunt, falcibus praecidentur, dicente in Evangelio Salvatore: Ego sum Et quae praecisa fuerint, relinquentuquibus traditur anima 288 non confitens Deum, ita ut qui a Domino praecisus fuerit et abjectus, et de corpore illius, quod est Ecclesia separatus, tam in aestate quam in hyeme, hoc est, in prosperis et adversis, volucrum et bestiarum mansio sit. Sicut autem hi qui inutiles sunt et infructuosi in Ecclesia, amputantur et projiciuntur, ne modicum fermentum totam massam corrumpat: sic econtrario fieri potest, ut qui haeretico fuerant errore decepti, et avulsi a Domino atque lacerati, et horribiles ob blasphemiam, frustraque mendacia praestolantes, et conculcati a daemonibus, et a fluviis in partes varias dissipati,Domino exercituum, non alibi nisi in monte Sion, et in specula, quod interpretatur Ecclesia. Brevius dicimus, quia in libro explanationis historAegypti: pro quo Aquila transtucere ab eo, quod tollat propheta, et
Abbreviated transcription (Latin):
auib: montium & bestus t̃raa &
& omnesbestis t̃rae suꝑ illũ hio¬
mabunt : In tẽporo illo deferetur
munus dño exercituum apopulo
Aauulso & dila cerito Apopulohor¬
mibili postquẽ ñ fuit alius. Agento
e peotante & conculcata. Cuius
diripuer̃ fiumina t̃rã eius. Ad
lecum nominis dñi exercituum
tus dr̃ in locosuo siue iuxtacaquilã
infirmam̃to id ẽ in ecclesi&: dequa
paulus a postolus loquitur. Colũ nc
& firmam̃tũ ueritatis : Contem¬
plantur autẽ ea quae fiunt in ec¬
secundum ã na coceñ desoleiusti¬
tiae dicitur. nec ẽ qui sc abscondait
acalo re cius : Et quo modo nubes
roris indie messir & feruenti aes¬
tito gratissimaẽ sic dñs habitatores
ecdesiȩ suae refrigerat quo p̃sente
cunctafiorercunt & ante quã tẽ¬
pus consumationis adueniat. quia
nunc & parte cognoscimus. & ex
parte proph&amus : Multi ꝑfecti
repperientur de quibus a postalus
loquitur quod quod ꝑfecti hoc sen¬
tiamus ramus cali autẽ qui in uti¬

Expanded text:
ibus montium, et bestiis terrae, et omnes bestiae terrae super illum hyemabunt. In tempore illo deferetur munus Domino exercituum a populo divulso, et dilacerato, a populo horribili, post quem non fuit alius, a gente expectante et conculcata cuius diripuerunt flumina terram eius ad locum nominis Domini exercituum tur Deus in loco suo, sive juxta Aquilam, in firmamento, id est, in Ecclesia, de qua Paulus Apostolus loquitur: Columna et firmamentum veritatis . Contemplatur autem ea quae fiunt in Ecsecundum Anagogen de sole justitiae dicitur: Nec est qui se abscondat a calore ejus . Et quomodo nubes roris in die messis, et in ferventi aestate gratissima est, sic Dominus habitatores Ecclesiae suae refrigerat, quo praesente cuncta florescunt. Et antequam tempus consummationis adveniat, quia nunc ex parte cognoscimus et ex parte prophetamus, multi perfecti reperientur, de quibus Apostolus loquitur: Quotquot perfecti hoc sentiamus . Ramusculi autem, qui inuti
Abbreviated transcription (Latin):
& deruptus ẽ sp̃s aegiptimuiscerib
suis ut noquaquã paria sentirent
sed spitali contruse gludiõ sepce¬
ruti : omne consiliũ suũ praecipi¬
tatum ẽe cognas cerent &mhil¬
uominus inerrore pristino ꝑma¬
nentes . hi qui fidei ueritatem
suscipere noluerunt in t̃rogareu
simulara & diuinos iuos & phi¬
thones &ariolos : Cum illi hoc fe¬
cerint dñrtradidit eos in manu
domincctorum ctu delium iuxti
illud a postolicum quostradidit
sctenae ut discant ñblas phema
requa s eruitute duris simaopprer¬
si ad lementis simum dñm reuer¬
tantur : Pulcrȩdacmones crudo¬
les dñs uocat quibus nihil crudelius
ẽ rex quoq: fortis qui dñs ẽ corũ
ꝑspicue dicebolus intellogitur. quẽ
& in euangelio dñrfortẽ uocit

Expanded text:
Et disruptus est spiritus Aegypti in visceribus suis, ut nequaquam paria sentirent; sed spirituali contra se gladio separati, omne consilium suum praecipitatum esse cognoscerent: et nihilominus in errore pristino permanentes, hi qui fidei veritatem 291 suscipere noluerant, interrogarent simulacra, et divinos suos, et Pythones, et hariolos. Cumque illi hoc fecerint, Dominus tradidit eos in manu dominorum crudelium, juxta illud apostolicum: Quos tradidi Satanae, ut discant non blasphemare ; quo servitute durissima oppressi, ad clementissimum Dominum revertantur. Pulchreque daemones crudeles dominos vocat, quibus nihil crudelius est. Rex quoque fortis, qui Dominus est eorum, perspicue diabolus intelligitur, quem et in Evangelio D
Abbreviated transcription (Latin):
rit uiade aegypto in assirios. &
intrauerint assrrii in aegrptũ
&aegrpti in assrriis & seruierha
ae grptiassur. quando isrłt̃tius
inaegrpto fuit. & apud assrrios
quasi benedictio in medio t̃rao
itaut dñs dicer& benedictus po¬
polus ineus aegrpti &opusma¬
nuũ mearũ assyrius : Haec ad
ae grptũ istã quã iudaei aesti¬
mant ñ ꝑtinere : ꝑspicuũ ẽ
Itaq: locum istum quẽ in colimus
& mundũ qui in maligno positus ẽ
Aegrptũ possumus appellare
maxime qui a m̃esrcum qđ di¬
citur aegr̃ptus int̃p̃tatur
ad angustiã redigens : Et tam̃
usq: hodie babitactur & cernit᷑:
sed in hoc & inaliis scripturarũ
locis pleraq: ponuntur quae ñ
possint stare iuxtabistoriã
utrorũ necessitate cogamur
Altiorem in tellegentiã quaerere:
Ecce dñr ascendit suꝑ nubem leuẽ
& ingredietur aegyptum. &mo
uebuntur simula craae gypti.
a faciecius. Et cor aegyptitabes¬
cit in medio eius & concurrere fa¬
ciã aegrptios contraae grptios

Expanded text:
ia de Aegypto in Assyrios, et intraverint Assyrii in Aegyptum, et Aegyptii in Assyrios; et servierint Aegyptii Assur? Quando Israel tertius in Aegypto fuit; et apud Assyrios quasi benedictio in medio terrae: ita ut Dominus diceret: Benedictus populus meus Aegypti, et opus manuum mearum Assyrius? Haec ad Aegyptum istam, quam Judaei aestimant, non pertinere perspicuum est. Itaque locum istum quem incolimus, et mundum qui in maligno positus est: Aegyptum possumus appellare, maxime quia MESRAIM  , quod dicitur Aegyptus, interpretatur ad angustiam redigens. Est tamen usque hodie habitatur et cernitur. Sed et in hoc et in aliis Scripturarum locis pleraque ponuntur, quae non possent stare juxta historiam: ut rerum necessitate cogamur altiorem intelligentiam quaerere. Ecce Dominus ascendet super nubem levem, et ingvebuntur simulacra Aegypti a facie ejus, et cor Aegypti tabescit in medio ejus; et concurrere faciam Aegyptios adversus Aegyptios
Abbreviated transcription (Latin):
uastauerunt nos & sors diripi¬
entium nos: Supra legimus sub
nomine damasci uocationem gentiũ
& abiectionem iudaeorum. & per
apostolos atque in apostolis pauco¬
rum deiudaeis credentium elec¬
tionem & qnm̃ ad conparatio¬
nem totius mundi &uniuersa¬
rum gentium. paruapurs popu¬
li credidit xpĩ ani. de quibus dic¬

Expanded text:
ipientium nos. Supra legimus sub nomine Damasci, vocationem gentium, et abjectionem Judaeorum, et per Apostolos, atque in Apostolis, paucorum de Judaeis credentium electionem. Et quoniam ad comparationem totius mundi et universarum gentium, parva pars populi credidit
Abbreviated transcription (Latin):
opera sua : Consideremus a
principio uel oneris uel ser¬
monis moab in quodicitur noc¬
t euastata est. armoab. &
cet era usque adhunc locum
& uidebimus quo modo ꝑgradus
xordinẽ paenitentiae demoabi¬
tidis isrlitae fiant & fugiar̃
quasi aues & auolent quasi pulli
denido ut trarcendant ꝑ arnon.
& habitent in monte filiaesion:
testate contrita xp̃r regn&
in his & ponat solium quimise

Expanded text:
e secundum opera sua. Consideremus a e secundum opera sua. Consideremus a principio vel Oneris, vel sermonis Moab, in quo dicitur: Nocte vastata est Ar Moab, et caetera usque ad hunc locum; et videbimus quomodo per gradus et ordinem poenitentiae de Moabitis Israelitae fiant: et fugiant quasi aves, et avolent quasi pulli de nido, ut transcendant per Arnon, et habitent in monte filiae Sion: testate contrita, Christus regnet in his, et ponat solium suum
Abbreviated transcription (Latin):
ridie hoc est inclarissimo lu¬
mine. quod abscondere debes
deerrore fugientes. & prius
uagas ultra non prodere. O
enim moab. pro fugimei qui me
dereliquerant. quide ecclesia
egressierant. & demittentes
doetrinam sp̃s scĩ suum sensũ
sequebantur. uel qui hab itaue¬
rant apud tecum eos coeperit
uastictor diabolus ꝑsequi tueis
addñi timorem. totamente
conuersis ꝓbeto latebras. &
scito quod post aduentum agni
quidep& ra deserti ortus est do¬
minator uniuersae ter rae. &ue¬
nitad montem filiaesion. finita
sit omnis potentia diaboli quae
puluere comparatur : E con¬
sumptus est. miser .quia mul¬
tos fecit miseros. & defecit qui
conculcabat omnem terram.
eo suide lic& qui terrenierant:
illo autem consummato adnihili¬
& pęnitus deficiente : pͣparabi¬
tur solium & regnum sempit̃¬
num primum in miseri cordia.
Omnes enim subpeccato su¬
mus & indi gemus gratiadĩ
& sedebit in taber naculo da¬
uid quod corruerat. & sus etta¬

Expanded text:
ridie, hoc est, in clarissimo luridie, hoc est, in clarissimo lumine, in quo abscondere debes de errore fugientes, et prius vagos ultra non prodere. O enim Moab, profugi mei qui me dereliquerant, qui de Ecclesia egressi erant, et dimittentes doctrinam Spiritus sancti, suum sensum sequebantur; vel qui habitaverant apud te, cum eos coeperit vastator diabolus persequi, tu eis ad Domini timorem tota mente conversa praebeto latebras: et scito, quod post adventum Agni, qui de petra deserti ortus est dominator universae terrae; et venit ad montem filiae Sion, finita sit omnis potentia diaboli, quae pulveri comparatur. Et consumptus est miser, qui multos fecit miseros: et defecit qui conculcabat omnem terram, eos videlicet qui terreni erant. Illo autem consumptoet penitus deficiente, praeparabitur solium et regnum sempiternum. Primum in misericordia omnes enim sub peccato sumus: et indigemus gratia Dei; et sedebit in tabernaculo David, quod corruerat et suscita
Abbreviated transcription (Latin):
quageneratus est xpr quã uo¬
cat p&ram deserti. qui a iux¬
ta praeceptum dĩ. mo abitae
&am manitie usque ad de¬
cimam generationem. &us¬
que in axernum non egredi¬
untur eccdesiam dĩ. qui autẽ
fugerit dedeserto moab: ut
a proph&cia reuertamur ad
anagogen. & contempto men¬
datio inmonte st&erit ueri¬
tatis. Erit quasi auis fugienr
& quasi pullidenido auolantes
Neamo abiticis serpentibus
deuorentur. sic inquiderunt
omnes filiae hoc estanimae
moabiticae intrans censum ar¬
non. quod interp̃tatur in lumi¬
natio eorum quando erroribus
derelictis adscientiam trans¬
cenderint ueritatis : Dicitur
itaque ipsi moab uel ei qui
euaserit demoab. Nihilagas
absque consilio. nec cir cũ se¬
raris omniuento doctrinae.
sed sequere eum qui est magni
consilii angelus. & coge conci¬
lium ut deuagis errantibus
dĩ ecclesiam facias: Umbracu¬
lum autem tuum & tabernacu¬
lum. in quo prius requies ce¬
re teputabas. quod erat noc¬
tis & tenebrarum. pone in me¬

Expanded text:
generatus est Christus , quam vocat petram deserti, quia juxta praeceptum Dei, Moabitae et Ammonitae, usque ad decimam generationem, et usque in aeternum non ingrediuntur Ecclesiam Dei . Qui autem fugerit de deserto Moab, ut a prophetia revertamur ad anagogen, et contempto mendacio, in monte steterit veritatis, erit quasi avis fugiens; et quasi pulli de nido avolantes, ne a Moabiticis serpentibus devorentur. Sic, inquit, erunt omnes filiae, hoc est, animae Moabiticae, in transcensu Arnon, quod interpretatur illuminatio eorum: quando erroribus derelictis ad scientiam transcenderint veritatis. Dicitur itaque ipsi Moab, vel ei qui evaserit de Moab: Nihil agas absque consilio : nec circumferaris omni vento doctrinae, sed sequere eum qui magni consilii Angelus est : Et coge concilium, ut de vagis et errantibus Dei Ecclesiam facias. Umbraculum autem tuum et tabernaculum, in quo prius requiescere te putabas, quod erat noctis et tenebrarum, pone in me
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ñ ẽ. habitatirdr̃. & ubi u¬
niuersa terrenasunt : Et qui¬
cum que ẽ incredulus. Agit
rẽ c̃gruã infidelitatis suae
& quide populactor ẽ uccstat:
unde ccudacit᷑ contrac aduer¬
scrios loquitur Ascende elã
obside mede. Omnẽ gemitũ de¬
sertimaris & t̃rȩhorribilis
& uisionis durissimȩ Quȩ nun¬
tiata ẽ cessare feci quia lũbi
mei agentes paenitentiã. Ne¬
quaquã ut prius uoluntate
sed dolore s̃pleni. Nec ultra
Angustia eñi posseditme &tri¬
bulatio sicut sol& tenere partu¬
rientẽ. multũ int̃ se uulgata
edicł& hebraicũ in hoc loco dis¬
crepat. Ideo breuit̃ utrũq ꝑ¬
cansiunculã relinqua Vmus
Corruicũ audirẽ c̃turbatus sũ¬
n cũ uiderẽ & marcuit cormeũ
tenebrȩ stupo fecer̃me . babi¬
x londilectamea posita .ẽ. mibi

Expanded text:
ubi non est habitator Deus, et ubi uubi non est habitator Deus, et ubi universa terrena sunt: et quicumque est incredulus agit rem congruam infidelitati suae, et qui depopulator est, vastat. Unde audacter contra adversarios loquitur, Ascende Elam; obside Mede: omnem gemitum deserti maris, et terrae horribilis, et visionis durissimae, quae nuntiata est, cessare feci. Quia lumbi mei agentes poenitentiam, nequaquam ut prius voluptate, sed dolore sunt pleni, nec ultra Angustia enim possedit me et tribulatio, sicut solet tenere parturientem. Multum inter se Vulgata editio, et Hebraicum in hoc loco discrepant: ideo breviter utramque poccasiunculam relinquamus. Corrui cum audirem, conturbatus sum cum viderem: emarcuit cor meum, tenebrae obstupefecerunt me: Babylon dilect
Abbreviated transcription (Latin):
Queni in profundomaris. Ipsiui¬
der̃ mirabiliaẽi in profundo:
Et liberati detẽptationib atq
ungustus horribilẽ &dura
uisi onẽ cudisse sedicunt: Haec
cute ipsa tẽpestus adesertouenit.
colubrimorsib & scurpionum
ictib pactuit : Cumq uenerit ꝑ¬
transit & p̃terit Et tunc intelle¬
quus : Vtigitur maris fluctib:
obrucmur opprimit nos saeuae
tempestas nostriuitii.. quian¬
te tẽpestatẽ p̃uaricatoris fui¬
mus iniqui: Quod que dicit c̃tric
me elamitae & legatiperscrũ
ueniunt hic sensusẽ : Elamitae
int̃ p̃tantur dispicientes : ꝑset̃p¬
tantes : Veniat igitur hi qui dis¬
picere solent & c̃ temnere aoq:
tẽptare sedego ingemiscam &
gemitus meus erit mea tonsola¬
tio : sed & lumbimei repl& sunt
cengustia & obtinuer̃ me dolo¬
res quasi parturientẽ : Vtati¬
more dm̃ concipiã & pariã &
spũ sclutis eius faciã suꝑ t̃rã
Recteccutẽ iuxta hebraeicum
turbines atq: tẽpestas de deser¬
toueniunt & de t̃ra horribili

Expanded text:
eni in profundum maris, ipsi vident mirabilia ejus in profundo; et liberati de tentationibus et angustiis, horribilem et duram visionem audisse se dicunt. Haec autem ipsa tempestas a deserto venit, t Israel colubri morsibus, et scorpionum ictibus patuit . Cumque venerit, pertransit, et praeterit: et tunc intelliquus. Ut igitur maris fluctibus obruamur, et opprimat nos saeva tempestas, nostri vitii est, qui ante tempestatem praevaricatores fuimus et iniqui. Quodque dicit: Contra me Elamitae, et legati Persarum veniunt, hic sensus est: 303 Elamitae interpretantur despicientes: Persae, tentantes. Veniant igitur hi qui despicere solent, contemnere, atque tentare: sed ego ingemiscam, et gemitus meus erit mea consolatio. Sed et lumbi mei repleti sunt angustia, et obtinuerunt me dolores quasi parturientem, ut a timore Domini concipiam et pariam, et spiritum salutis ejus faciam super terram. Recte autem juxta Hebraicum turbines atque tempestates de deserto veniunt, et de terra horribili,