comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in lumine dñi. Non solu̾ autẽ hec
noua mundi descriptio illius sũmi
regis aduentui testimoniũ ꝑhibe¬
bat. qui congregatos a mundi pla¬
gis omnibus electos suos xternȩ
beatitudinis albo conseͥberet: uerũ¬
etiã eiusdẽ regni duces quieta sui
moderaminis pace iuuabat. quia
nimirũ cõpressis ap̾lioꝵs turbine
gentibus uinu̾sis. p̾dicaturos orbi
uellent. ab ingruentiũ feruore
seditionũ tremenda id tẽporis ut
ita dixerĩ romnani nominis umbra
ꝓtegebat. Exiit gͦ edictũ a cesare
augusto ut censũ ꝓfiteret᷑ uniu̾sus
orbis. qͥa imininebat edictũ regis
xp̃i. quo salutẽ consequeret᷑ uniu̾s
orbis: Qui uocabulũ augusti ꝑfec¬
tissime cõplens. utpote suos&. au¬
gescere desiderans. & ipse auge¬
cere sufficiens: censoribus suȩ ꝓ¬
fessionis non ablatione pecuinȩ
subiectos. sed fidei oblatione sig¬
nare p̾cipit: enutes inquiens in
omni creaturȩ: qui crediderit

Expanded text:
universus orbis. Non solum autem haec universus orbis. Non solum autem haec nova mundi descriptio illius summi regis adventui testimonium perhibebat, qui congregatos, a mundi plagis omnibus, electos suos, aeternae beatitudinis albo conscriberet, verumetiam ejusdem regni duces, quieta sui moderaminis pace juvabat. Quia nimirum compressis a praeliorum turbine gentibus universis, praedicaturos orbi vellent, ab ingruentium fervore seditionum, tremenda id temporis, ut ita dixerim, Romani nominis umbra protegebat. Exiit ergo edictum a Caesare Augusto, ut censum profiteretur universus orbis, quia imminebat edictum regis Christi, quo salutem consequeretur universus orbis, qui vocabulum Augusti perfectissime complens, ut pote suos et augescere desiderans, et ipse augere sufficiens, censoribus suae professionis non ablatione pecuniae subjectos, sed fidei oblatione signare praecepit: Euntes, inquiens, in omni creaturae: qui crediderit
Abbreviated transcription (Latin):
uel tres congregati in nomine
meo: ibi sũm medio eors. Quod
enĩ maius regni quietissimi ꝙ. pul¬
cherrimȩ quantũ ad homines
potit esse pacis indiciũ: quam
una totũ orbẽ descͥptione conelu¬
di᷑ eodẽ cunctos longe lateq fi¬
nes mundi census m̃mismate
cõp̃hendi. Cunꝰ auctor ac mode¬
rator augustus tanta iuxta fidẽ
historiarũ duodeci annos circa
tẽpus natiuitatis dñicȩ pace regi¬
nauit: ut tã forinsecis quã eiuili¬
bus bellis toto orbe sopitis. spũa
ꝓpha cũ inystica dispensationẽ
xp̃i uoce p̾cineret dicens.ꝙ erit
in nouissimis diebus p̾paratus
mons domus dñi in uertiee mon¬
tiũ .ꝙ. eleuabit᷑ suꝑ colles:q flu¬
ent ad eũ omnes gentes. post
pauca etiã tẽporis illuis. sacra¬
tissimi statũ descͥbere cũrauit.
Et conflabt̃ inqͥt gladios suõs.
uomeres: q lanceas suas in falces.
Non leuabit gens contra gentẽ gla¬
diũ: nec exercebunt᷑ ultra ad pͥliũ.

Expanded text:
vel tres congregati in nomine vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum . Quod enim majus regni quietissimi, et pulcherrimae, quantum ad homines, potuit esse pacis indicium, quam una totum orbem descriptione concludi, eodem cunctos longe lateque mundi fines census numismate comprehendi? Cujus auctor ac moderator Augustus, tanta, juxta fidem historiarum, duodecim annos circa tempus nativitatis dominicae pace regnavit, ut tam forinsecis quam civilibus bellis toto orbe sopitis, spiritpropheta cum mystica dispensationem Christi voce praecineret dicens: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium, et elevabitur super colles, et fluent ad eum omnes gentes . Post pauca etiam temporis illius sacratissimi statum describere curavit: Et conflabunt inquit gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces. Non levabit gens contra gentem gladi
Abbreviated transcription (Latin):
beriꝰ iuuenes auditores suos a
mundi illecebris erudiendo
sustollat. ipse etiã pͥmeuã squa¬
lidus in desertis intã tͣnsigat.
actũ est autẽ in dibbꝰ U
illis. exiit edictũ a cẽsare
augusto: ut describeret᷑ uniu̾sus
orbis. Nasciturus in carne dei
filius sicut parentes sibi quos
uoluit. & locũ natiuitatis quẽ
uoluit elegit. eosq ad ipsũ locu̾
pͥus quã nasceret᷑ qͦmͦ uoluit
aduexit: ita etiã tẽpore qͦ uoluit.
immo quo ipse una cũ patre
ꝙ sp̃u sc̃o a secłis disposuerat.
dũ ut saluaret intrauit. Quomͦ
enĩ de uirgine matre natus. uir¬
ginitatis sibi glam. ꝙ ꝑ angłm casti¬
moniȩ decus ostendit esse gratissi¬
mũ: sic qͦq pacatissimo seculi teni¬
pore ꝓcreatus. quia pacẽ magno¬
pere quereret atq amaret edoeu¬
it: quia pacis caritatis q sectato¬
res semꝑ inuisere dignaret᷑ indi¬
cauit. iuxta qͦd ipse fidelibus
promittens ait. Ubi enĩ st̃ duo

Expanded text:
berius juvenis auditores suos a berius juvenis auditores suos a mundi illecebris erudiendo sustollat, ipse etiam primaevam squalidus in desertis vitam transigat.actum est autem in diebus illis, exiit edictum a Caesare Augusto, ut describeretur universus orbis. Nasciturus in carne Dei Filius sicut parentes sibi quos voluit, et locum nativitatis quem voluit, elegit, eosque ad ipsum locum priusquam nasceretur quomodo voluit advexit, ita etiam tempore quo voluit, imo quo ipse una cum Patre et Spiritu sancto a saeculis disposuerat, dum ut salvaret intravit. Quomodo enim de virgine matre natus, virginitatis sibi gloriam et angelicum castimoniae decus ostendit esse gratissimum, sic quoque pacatissimo saeculi tempore procreatus, quia pacem magnopere quaereret atque amaret edocuit, quia pacis charitatisque sectatores semper invisere dignaretur, indicavit. Juxta quod ipse fidelibus promittens ait: Ubi enim sunt duo
Abbreviated transcription (Latin):
dos pedes nr̃os in uiã pacis.¬
Sedentibus qͥppe in tenebris ꝙ
in uinbra mortis dño illumina¬
re est: his qui in peccatis &. igno¬
rantiȩ cecitate uixerint. agnitio¬
nis amorisq sui radios infunde¬
re. Qualibus dicit apłs. Fiustis
aliquando tenebrȩ: nunc autẽ
lux in dño. Pedes autẽ nr̃i in
uiã pacis dirigunt᷑: cũ actionu̾
nr̃arũ iter ꝑ omnia redẽptoris
illuminatorisq nr̃i gr̃ȩ concordat.
Congruo sane ordine pͥmo illumi¬
nanda corda. ꝙ post oꝑa dirigen¬
da testat᷑: quia nemo quã non
ante didicerit. pacẽ ualet oꝑari.
Unde recte psalmista inquire inqͥt
pacẽq sequere eam. Quod est
dicere. Illuminare qui in tene¬
bris sedebas: q uiã pacis a qua
diutius exulabas ingredere.
Puer autẽ crescebat ꝙ confortabat᷑
sp̃u:q erat in desertis usq ad
diẽ ostensionis suȩ ad ifrabel.
Predicator pęiitentie futurus
oportunũ iustũq est ut solitu¬
dinis asꝑa assequat᷑: & quo li¬

Expanded text:
dos pedes nostros in viam pacisSedentibus quippe in tenebris et in umbra mortis Domino illuminare est, his qui in peccatis et ignorantiae caecitate vixerunt, agnitionis amorisque sui radios infundere. Qualibus dicit Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Pedes autem nostri in viam pacis diriguntur, cum actionum nostrarum iter per omnia, Redemptoris illuminatorisque nostri gratiae concordat. Congruo sane ordine, primo illuminanda corda, et post opera dirigenda testatur, quia nemo quam non ante didicerit pacem valet operari. Unde recte Psalmista: Inquire inquit pacem, et sequere eam . Quod est dicere: Illuminare qui in tenebris sedebas, et viam pacis a qua diutius exsulabas, ingredere. Puer autem crescebat et confortabatur Spiritu, et erat in desertis usque ad diem ostensionis suae ad Israel. Praedicator poenitentiae futurus, opportunum justumque est ut solitudinis aspera sequatur; et quo li
Abbreviated transcription (Latin):
Memor fuit miscdiȩ suȩ iacob.
& ueritatis suȩ domui ifrł.
Sterat pater eius q mat̾ iniran¬
tes suꝑ his quȩ dicebant᷑ de illo.
saluatoris appellat iosepl. ñ
qͦ iure uxta fotinianos pater
conseruandã pat̾ sit ab omnibꝰ
estimatus. Neq em̃ oblitꝰ eu̾głista
qͦd eã de spũ sc̃o concepisse. &
uirginẽ peperisse narrarit
sed opinionẽ uulgi ex pͥmens
quȩ uera hystorie lex est: pa¬
trẽ ioseph nuncupat xp̃i.
Quãuis e eomodo pat̾ illiꝰ ua¬
leat dici qͦ& uir mariȩ recte
intelligit᷑. sine cõmixtione
carnis ipsa copulatione con¬
iugii. multo uidelicet coniunc¬
tius. quã si esset aliunde ad¬
optatiis. Neq enĩ ꝓpterea
erat. qͣndoqͥdẽ recte pat̾ esset
etiã eiꝰ quẽ ñ ex sua comuge
ꝓereatũ alicubi ad optasset.
Et dixit ad mariã mat᷑m eiꝰ.
Ecce positꝰ ẽ hic ĩ rumã ce in re¬
surrectionẽ multoꝵ in ifrł.ꝙ.
in signũ cui contͣdicet᷑. Bene

Expanded text:
Memor fuit misericordiae suae Jacob, Memor fuit misericordiae suae Jacob, et veritatis suae domui Israel . Et erat pater ejus et mater, mirantes super his quae dSalvatoris appellat Joseph, non quo vere juxta photinianos pater conservandam pater sit ab omnibus aestimatus. Neque enim oblitus evangelista, quod eam de Spiritu sancto concepisse et virginem peperisse narrarit, sed opinionem vulgi exprimens, quae vera historiae lex est, patrem Joseph nuncupat Christi. Quamvis et eo modo pater illius valeat dici, quo et vir Mariae recte intelligitur sine commistione carnis ipsa copulatione conjugii, multo, videlicet, conjunctius, quam si esset aliunde adoptatus. Neque enim propterea erat, quandoquidem recte pater etiam ejus, quem non ex sua conjuge procreatum alicubi adoptasset. Et dixit ad Mariam matrem ejus: Ecce positus est hic in ruinam, et in resurrectionem multorum in Israel, et in signu
Abbreviated transcription (Latin):
uidit. beati qͥ ñ uider̃tq credi¬
dert. Illtid ipsũ inqͥr qͦd omnibus
postmodũ gentibus populis &
linguis mente ac fide conspiciendũ
parasti. spe ac dilectione qͤrendũ
p̾udisti. ipse diu desideratũ ne̾
& carnis ꝙ cordis ocłis tuũ saluta¬
re contẽplor. Lumen ad reuela¬
tionẽ gentiũ. & głam plebis tuȩ
ifrł. Lumen qͥdem ut̾q populo
parat᷑. qͥ tam̃ gła magis isrł. cui
dui speratꝰ.ꝙ ex qͦ p̾nuntiatꝰ ad¬
uenit. gentiũ uͦ dicit᷑ esse reuela¬
tio. quarũ mentis ocłos ꝓfunda
iã cecitate dimersos. neq ulla
spe aduentus dñci erectos. ipse
uisitare parit̾ reuelare atq illus¬
lrare dignatus est. Et bene re-¬
uelatio gentiu̾ ifraelis głȩ p̾fert᷑.
qͥa cũ plenitudo gentiũ introi¬
erit. t̾c omnis isrł saluus fret:
qͣmͦ & psalinista cũ diceret. notũ
fecit dñs salutare suu̾. ante con¬
spectũ gentiũ reuelauit iusti¬
ciã suã. subiunxit atq ait.

Expanded text:
vidit; beati qui non viderunt et credividit; beati qui non viderunt et crediderunt. Illud ipsum, inquit, quod omnibus propemodum gentibus populis et linguis mente ac fide conspiciendum parasti, spe ac dilectione quaerendum praevidisti, ipse diu desideratum, nunc et carnis et cordis oculis tuum salutare contemplor. Lumen ad revelationem gentium et gloriam plebis tuae Israel. Lumen quidem utrique populo paratur, qui tamen gloriam magis Israel, cui diu speratur, et ex quo praenuntiatur, advenit. Gentium vero dicitur esse revelatio, quarum mentis oculos profunda jam caecitate dimersos, neque ulla spe adventus Dominici erectos, ipse visitare pariter, revelare atque illustrare dignatus est. Et bene revelatio gentium Israelis gloriae praefertur, quia cum plenitudo gentium introierit, tunc omnis Israel salvus fiet. Quomodo et Psalmista cum diceret: Notum fecit Dominus salutare suam, ante conspectum gentium revelavit justitiam suam ; subjunxit atque ait:
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita dixerĩ infantiã xp̃iane
conu̾sationis rediturũ. ꝙ sicut
aquilȩ iuuentutẽ illius esse re¬
nouandã. Et benedixit dĩn
& dirit. Ninc dimittis seruu̾̃
Uides ñ solũ noui sed & ueteris
testam̃ti iustos spe futurȩ uitę
desideriũ habuisse dissolui a
corpore. immo pacis uiã depri¬
tasse sarcinã depone̾ t̾restrem ut
pote qͥ semsinu abrahȩ reqͥem
ñ dubitarent habituros esse
ꝑpetuã. Deniq ꝙ idithũ. hoc
est tͣnsilitor cupiditatũ secłariũ.
luit tandẽ locutꝰ in lingua sua
& qͥd intꝰ egerit ꝓmens. notum
merũ dierũ meoꝵs qͥs est ut sci¬
am qͥd defit mͥ. ecce uẽteres po¬
siusti dies meos. Quibꝰ absq du¬
bio u̾bis aꝑit. quã maximũ se
p̾sentiũ calamitatũ nactirrũ
sꝑet in fine solatiũ. quẽ tanta¬
spe uenire desiderat. Quia
iuder̾t ocłi mei salutare tuũ. qͦd
parasti ante faciẽ omniũ popu¬
lors. Beati ocłi qͥ uidẽt qͦ symeon

Expanded text:
ut ita dixerim infantiam Christianae ut ita dixerim infantiam Christianae conversationis rediturum, et sicut aquilae juventutem illius esse renovandam. Et benedixit Deum, et dixit: Nunc dimittis seVides non solum Novi, sed et Veteris Testamenti justos spe futurae vitae desiderium habuisse, dissolvi a corpore, imo pacis viam deputasse sarcinam deponere terrestrem, ut pote qui se in sinu Abrahae requiem non dubitarent habituros esse perpetuam. Denique et Idithun, hoc est transilitor cupiditatum saeculariumluit, tandem locutus in lingua sua, et quid intus egerit promens: Notum, merum dierum meorum, qui est, ut sciam quid desit mihi; ecce veteres posuisti dies meos . » Quibus absque dubio verbis aperit, quam maximum se praesentium calamitatum nacturum speret in fine solatium, quem tantisper advenire desiderat. « Quia viderunt oculi mei salutare tuum, quod parasti ante faciem omnium populorum. Beati oculi qui vident quae Simeon
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ indicerent puerũ iħm
parentes eiꝰ. ut facerent scd̃m
consuetudinẽ legis ꝓ eo. & ipse
accepit eũ in ulnas suas. Magna
qͥdem dm̃ potentia. s ñ nimꝰ cla¬
ret humilitas. ut q̃ cęlo t̾raq ñ
capit᷑. grandeui hominis gestẽt᷑
on xp̃m. ueteranus infante̾. ut
doceat nos exiiere ueterẽ homi¬
nẽ qͥ corrũpit᷑ cũ actibus eius.
& renouatos sp̃u m̾̃tis nr̃e indu¬
ere eũ qͥ sc̃m d̾m creatꝰ ẽ in iusti¬
cia & sc̃itate & ueritate. hoc est de¬
ponentes mendaciũ loqui ueritatẽ.
& cet̾a ꝗͦ ad noui hominis statu̾
ꝑtinẽt ore & corde & oꝑe ꝑficere.
Accepit semor iustꝰ scdm legẽ ⁊ timo¬
ratꝰ puerũ iħm in ulnas suas: ut
significet iusticiã oꝑum qͦ ex lege
erat. qͥs enĩ nesciat oꝑa ꝑmanus
& brachia solere figurari. hiimili
qͥdem sed salutari fidei eu̾głicȩ
gr̃a mutandã. Accepit senior
infantẽ xp̃m ut insinuier hoc
secłm quasi sẽmo iã & longeua¬
etate defessũ. ad innocentiã ꝙ

Expanded text:
ducerent puerum Jesum parentes ejus, ut facerent secundum consuetudinem legis pro eo, et ipse accepit eum in ulnas suas. Magna quidem Domini potentia, sed non minor claret humilitas, ut qui coelo terraque non capitur, grandaevi hominis gestetur on Christum, veteranus infantem, ut doceat nos exuere veterem hominem qui corrumpitur cum actibus ejus, et renovatos spiritu mentis nostrae induere eum, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate et veritate , hoc est deponentes mendacium, loqui veritatem, et caetera quae ad novi hominis statum pertinent, ore, corde, et opere perficere. Accipit senior justus secundum legem et timoratus puerum Jesum in ulnas suas, ut significet justitiam operum quae ex lege erat Quis enim nesciat, opera per manus et brachia solere figurari?, humili quidem, sed salutari fidei Evangelicae gratia mutandam. Accipit senior infantem Christum, ut insinuet hoc saeculum quasi senio jam et longaeva aetate defessum, ad innocentiam et
Abbreviated transcription (Latin):
impleti st̃ dies pͣgationis eius
scd̾m legẽ moysi. tułer̃t illu̾̃
in serłm. ut sisterent eũ dño.
Decretũ qͥdem legis erat. paruu¬
lũ post tͥcesimũ tercrũ circũ cisi¬
onis diem ad tẽplũ dm̃ deferri.
dariq hostiã ꝓ eo. pͥmogenitũ
autẽ masculũ scm dño fieri mys
nẽ insi mortalitatis nexibus
absoluitũ suꝑnę ciuitatis gaudia
ꝑfecte posse subire. quia non
habitabit inqͥt iuxta te malig¬
nus. neq ꝑmanebt inusti
ante ocłos tuos. Et apłs. Caro
& sanguis regnũ di non possi¬
deb̾t. neq corruptio incorrup¬
telã possidebit. Uerũ si legis ip
siꝰ uerba diligentiꝰ inspexeris ꝓ¬
fecto reꝑies quia non solũ dñs
incarnatus quantũ a peccati
contagione. tantũ a conditio¬
ne legis fuerit liber. quã ob
hoc magis susciꝑe dignatus
est. ut ꝙ. eã scãm. iustã ac bo¬
nã esse ꝓbaret. & nos ab eius
seruitute ac timore fidei gr̃a
liberaret: sed etiã ipsa dĩ gem¬

Expanded text:
dies purgationis ejus secundum legem Moysi, tulerunt illum in Jerusalem, ut sisterent eum Domino. Decretum quidem legis erat, parvulum post tricesimum tertium circumcisionis diem ad templum Domini deferri, darique hostiam pro eo; primogenitum autem masculum, sanctum Domino fieri. Mysnem nisi mortalitatis nexibus absolutum, supernae civitatis gaudia perfecte posse subire. Quia non habitavit, inquit, juxta te malignus, neque permanebunt injusti ante oculos tuos . Et Apostolus: Caro et sanguis, regnum Dei non possidebunt, neque corruptio incorruptelam possidebit . Verum sius verba diligentius inspexeris, profecto reperies, quia non solum Dominus incarnatus, quantum a peccati contagione, tantum a conditione legis fuerit liber, quam ob hoc magis suscipere dignatus est, ut eam sanctam, justam, ac bonam esse probaret, et nos ab ejus servitute ac timore fidei gratia liberaret, sed etiam ipsa Dei geni
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplum. Uide locutiones scͥptu¬
rarũ. Mortẽ uideridixit. Quomͦ
inidet᷑. qͥbusue oculis: quȩ ueni¬
endo ipsos ocłos claudit ne aliqͥd
uideant:  Sed uideri mortẽ ex¬
ꝑtri significat. Multũ q felix
mortẽ uidebit carnis. quicũq
sategerit. conu̾sationẽ habendo
in cęlesti ierłm. tẽpli ddĩlimina
freqͣntando. hoc est pra scõrs in
quibꝰ dñs inhabitat erẽpla sec¬
tando: suspirando cũ psalmista.
Unã petii a dño hãc requirã. ut
inhabitẽ in domo dñi oninibꝰ
diebꝰ uitȩ meę. ut uideã uolunta¬
tẽ dm̃. Sic enĩ & ipse u̾bũ dĩ in
manibus acciꝑe. & fidei carita¬
tisq suȩ brachiis merebit᷑ ãplecti.
Quod autẽ ait. & uenit in sp̃u in
tẽplũ. significat eũ eadẽ sp̃c gr̃a¬

Expanded text:
templum. Vide locutiones Scripturarum, mortem videri dixit. Quomodo videtur quibusve oculis, quae veniendo ipsos oculos claudit, ne aliquid videant? Sed videri mortem, experiri significat. Multumque felix mortem videbit carnis, quicunquesategerit, conversationem habendo in coelesti Jerusalem, templi Dei limina frequentando, hoc est pia sanctorum in quibus Dominus inhabitat exempla sectando, suspirando cum Psalmista: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae, ut videam voluntatem Domini . Sic enim et ipse verbum Dei in manibus accipere, et fidei charitatisque suae brachiis merebitur amplecti. Quod autem ait: Et venit in Spiritu templum, significat eum eadem Spir
Abbreviated transcription (Latin):
illic faceret heredes regni
qͦd reꝓmisit ds̃ diligentibꝰ
se. Moralit̾ autẽ siue fortia
qͥs oꝑa seu creauerit infirma
quȩ masculi ac feminȩ uoca¬
bulo distingunt᷑. ut hec legi¬
time dño ualeant consecrari:
ouẽ necesse est innocentiȩ &
turturẽ parit̾ siue colu̾̃bã
cõpunctionis offerat. Quia
enĩ uolucres hȩ ꝓ cantu gemi¬
tus habẽt. ñ immerito lacͥ¬
mas humiliũ designãt. qͥbꝰ
plurimũ in ipsis etiã bonis
oꝑibus indigemus: qͥa et si
bona esse ꝗͥ agimus noueri¬
mus. qua tam̃ districtione
a dño examinanda. qͣ a nob̾
ꝑ seuerantia sĩt consũmanda
nescimus. Qui uͦ diuicias
uirtutũ ñ habendo. de qͥbus
ad corinthios apłs ait. qͥa mom¬
nibus diuites facti estis millo
in omni u̾bo & in omni scientia.
agnũ uitȩ innocuȩ in actuum
suoꝵ grege ñ inuenerit. duos
saltĩ turtures. aut duos pullos¬
colũbȩ offerat. hoc est ad lacͥma¬
rũ flagitanda fuffragia confu¬
giat. Et bene duos: unũ ꝓ pec¬

Expanded text:
aceret haeredes regni, quod repromisit Deus diligentibus se. Moraliter autem, sive fortia quis opera, seu creaverit infirma, quae masculi ac feminae vocabulo distinguuntur, ut haec legitime Domino valeant consecrari, ovem necesse est innocentiae, et turturem pariter sive columbam compunctionis offerat. Quia enim volucres hae pro cantu gemitus habent, non immerito lacrymas humilium designant, quibus plurimum in ipsis etiam bonis operibus indigemus. Quia et si bona esse quae agimus noverimus, qua tamen districtione a Domino examinanda, qua a nobis perseverantia sint consummanda, nescimus. Qui vero divitias virtutum non habendo, de quibus ad Corinthios Apostolus ait: Quia in omnibus divites facti estis in illo, in omni verbo et in omni scientia , agnum vitae innocuae in actuum suorum grege non invenerit, duos saltem turtures, aut duos columbae pullos offerat, hoc est ad lacrymarum flagitanda suffragia confugiat. Et bene duos, unum pro pec
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa bona actio sua quȩ inab¬
scondito est. circu̾cisione minꝰ
ñ indiget. ut cũ ieiuno.oro. ele¬
mosinã facio. głam intͥnsecus
queram. Nã sim angulis pla¬
tearũ sto. faciẽ demolior. tuba
ante me cano. ut uidear.ꝙ lau¬
der ab hominibus. foris qͥdem
circũcisus appareo. sed imimnundꝰ
in corde ꝑmanens. pęnas insuꝑ
simulatȩ sc̃ĩtatis incͣro. in exẽplũ
iidelicet sichimitarũ. qͥ cũ patͥ¬
archarũ circũcisionẽ uiderent᷑
imutati. quia non ob dñi testam̃tũ
s ob causã fecere luxuriȩ. ñ modo
nil acquisiere mercedis. uerum
t̾en die qͥndo grauissimus uulne¬
rũ dolor est. int̾ suȩ ciuitatis ꝑie¬
re ruinas. Tales nãq obliti ꝓphe¬
tieȩ monitionis. crrcu̾cidimini
dño. &. auferte p̃putiũ cordiũ
ur̃oꝵs. ubi tẽpus resurrectionis
ingruerit. euacuatis quibus
confidebant uirtutibus. in mortẽ
mittent᷑ ȩt̾nam. Quaꝓpt̾ & apłs

Expanded text:
ipsa bona actio sua quae in abscondito est, circumcisione non minus indiget, ut cum jejuno, oro, eleemosynam facio, gloriam intrinsecus quaeram. Nam si in angulis platearum sto, faciem demolior, tuba ante me cano ut videar et lauder ab hominibus , foris quidem circumcisus appareo, sed immundus in corde permanens, poenas insuper simulatae sanctitatis incurro. In exemplum videlicet Sichimitarum qui cum patriarcharum circumcisionem viderentur imitari, quia non ob Domini testamentum, sed ob causam fecere luxuriae, non modo nil acquisiere mercedis, verum tertia die quando gravissimus vulnerum dolor est, inter suae civitatis periere ruinas. Tales namque obliti propheticae monitionis: Circumcidimini Domino, et auferte praeputia cordium vestrorum , ubi tempus resurrectionis ingruerit, evacuatis quibus confidebant virtutibus, in mortem mittentur aeternam. Quapropter et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
nec ingrediet᷑ sanc tuariũ donec
impleant᷑ dies purificationis
suȩ: & cet̾a quȩ ad ritũ parientis
ꝑtinentia sequunt᷑. Nota gͦ qd̃ ñ
omnis mulier pariens. sed ea
quȩ accepto semine peꝑerit
designat᷑ immunda. rituq
legis docet᷑ esse mundanda ad
distinctronẽ uidelicet illiꝰ quȩ uir¬
go concepit & peꝑit filiũ ꝙ uoca¬

Expanded text:
ingredietur sanctuarium, donec impleantur dies purificationis suae etc. , quae ad ritum parientis pertinentia sequuntur. Nota ergo quod non omnis mulier pariens, sed ea quae suscepto semine pepererit, designatur immunda, rituque legis docetur esse mundanda, ad distinctionem videlicet illius, quae virgo concepit et peperit filiu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds̃ ifrł ingressus ẽ ꝑ eam.
Frit clansa pͥncipi. pͥnceps in ea
sedebit ut comedat panẽ corã
dño. Quãius possit etiã mystice
reserare. ideoq h̾c masculũ i¬
cõparabili dignitate dño sc̃m
uocari. Et ut darent hostiã
scłm qͦd dictum est in lege dm̃:
par t᷑turũ. aut duos pullos colũ¬
barũ. Dictũ ẽ in lege ut ꝓ infante
si masculus sit ut p̾dixi qͣdragesi¬
mo. si femina octogesimo die natiui-¬
tatis agnus anniculus immaculatꝰ
in holocaustũ. & turt᷑ siue pullus
colũbinus offerret᷑ ꝓpeccato. Si
autẽ ñ inuenerit inqͥt manus eiꝰ
nec potuerit offerre agnũ. sumet
duos turtures uel duos pullos

Expanded text:
Deus Israel ingressus est per eam, eritque clausa; principum princeps in ea sedebit, ut comedat panem coram Domino . Quamvis possit etiam mystice reserare, ideoque hunc masculum, incomparabili dignitate Domino sanctum vocari. Et ut darent hostiam, secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum. Dictum est in lege, ut pro infante, si masculus sit, ut praedixi, quadragesimo, si femina octogesimo die nativitatis, agnus agniculus immaculatus in holocaustum, et turtur, sive pullus columbinus offerretur pro peccato: Si autem non invenerit, inquit, manus ejus, nec potuerit offerre agnum, sumet duos turtures
Abbreviated transcription (Latin):
ideo sac̾dotis esse p̾ceptũ est. ita dũ¬
taxat ut ꝓ hominis p̾mogenito
p̃ciũ acciꝑer. o omne ammal
mimundũ redimi faceret. cuiꝰ inqͥt
redẽptio erit post uiũ mensem.
siclis argenti qͥnq. Ubi saluo
subtiliore tractatu breuit̾ inti¬
mandũ. qͦd illa omnia pͥmogenita.
uel figura fuerint eiꝰ. qͥ cũ unige¬
nitus ess dĩ filius. pͥmogenitus
fieri dignatus est omnnis creaturȩ.
uere & singularit̾ sc̃s dño. qͥa pec¬
catũ ñ fecit. nec inuentꝰ est dolus
deuotionis indiciũ. qͥa omnia
bonȩ actionis inicia quȩ qͣsi cor¬
care. male autẽ gesta redimere. de¬
beanius. dignos uidelicet pęni¬
tentiȩ fructus ꝓ singłis qͥnq corpo¬
ris uel animȩ sensibus offerentes.
Itaq qͦd ait adaꝑiens uuluam. con¬
stietȩ natiuitatis more loqͥt᷑. non
qͦd dñs mr̃ sacͥ uent̾s hospiciũ qͦd¬

Expanded text:
tis esse, praeceptum est. Ita duntaxat, ut pro hominis primogenito pretium acciperet, et omne animal immundum redimi faceret, cujus, inquit, redemptio erit post unum mensem, siclis argenti quinque; ubi salvo subtiliore tractatu breviter intimandum, quod illa omnia primogenita, vel figura fuerint ejus, qui cum unigenitus esset Dei Filius primogenitus fieri dignatus est omnis creaturae, et vere et singulariter sanctus Domino, quia peccatum non fecit, nec inventus esdevotionis indicium, qui omnia bonae actionis initia, quae quasi corare, male autem gesta redimere debeamus, dignos videlicet poenitentiae fructus, pro singulis quinque corporis vel animae sensibus offerentes. Itaque quod ait: Adaperiens vulvam, consuetae nativitatis more loquitur, non nus noster sacri ventris hospitium, q
Abbreviated transcription (Latin):
omniq custodia seruat cor suũ.¬
q̃m ex ipso uita ꝓcedit. Ille uͦ
post circũcisionẽ ierłm allatus
mne o dño oblatus est: qui iuxta eũ¬
pͦ qui dixit. declina a malo q
fac bonũ. postquã desiit a pec¬
÷ catis. bonis cȩpit oꝑibus ab un¬
dare. qui dicere potest. oculi
inei sẽper ad dñm. ꝙ circĩbo
altare tuũ dñe. ut audiã uocẽ
laudis tuȩ. qui dicit. xp̃ibonꝰ

Expanded text:
ustodia servat suum cor, quoniam ex ipso vita procedit . Ille vero post circumcisionem, Jerusalem allatus et Domino oblatus est, qui juxta eum qui dicit: Declina a malo et fac bonum , postquam desiit a peccatis, bonis coepit operibus abundare. Qui dicere potest: Oculi mei semper ad Dominum, et circumibo altare tuum, Domine, ut audiam vocem laudis tuae . Qui dicit: Chri
Abbreviated transcription (Latin):
pretatũ nobiscũ ds̃. Nongͦ filius
qui cũ homine ds̃ est. ñ mat̾ quȩ
sp̃u sc̃o oꝑante peꝑit. uictimis
hostiarũ quibus purgaret᷑ indige¬
bat. sed ut nos a legis uinculo sol
uirgo maria legi est sponte subiec¬
ta. Sic̃ scͥptũ est in lege dñi. quia
omne masculinu̾ ad apiens uuluã

Expanded text:
pretatum nobiscum Deus. Non ergo filius qui cum homine Deus est, non mater, quae Spiritu sancto operante peperit, victimis hostiarum, quibus purgaretur, indigebat, sed ut nos a legis vinculo solvata semper virgo Maria legi est sponte subjecta. Sicut scriptum est in lege Domini: Quia omne masculum adaperiens vulvam,
Abbreviated transcription (Latin):
niimerũ resurrectionis głe
conuenire. pene omnibus
hoc est post septimã sabati
resurrexit. & ipsi post sex se¬
culi huiꝰ etates. q septimã sab¬
bati ammarũ que nẽ interĩ m
alia uita gerit᷑ quasi octauo tẽ¬
pore surgemus. tc̃ uerissime cͥcu̾cisi.
hoc ẽ ab omnibus carnalis concu¬
piscentiȩ uiciis ꝙ corruptionibus
in quibus maxime luxuria reg¬
nat exspoliati. uerissime p̾putiũ
incisi. quia sicut dñs ait filii se¬
culi huiꝰ nubunt ⁊ tradunt᷑ ad
miptias. illi autẽ qui digmi habe¬
bunt᷑ seculo illo & resurrectione

Expanded text:
numerum, resurrectionis gloriae convenire, pene omnibus hoc est post septimam sabbati resurrexit, et ipsi post sex huculi aetates et septimam Sabbati animarum, quae nunc interim in alia vita geritur, quasi octavo tempore surgemus, tunc verissime circumcisi, hoc est ab omnibus carnalis concupiscentiae vitiis et corruptionibus, in quibus maxime luxuria regnat, exspoliati, verissime praeputium incisi. Quia sicut Dominus ait: Filii saeculi hujus nubunt, et traduntur ad nuptias. Illi autem qui digni habebuntur saec
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ qͦd factũ est. qͦd fecit
dñs & ostendit nobis. Uerba
pastors quã sint rationabilia
& pastoribus ecclesiȩ digna.
diligent̾ inspice. Uere enĩ qͣsi
uigilantes non dixer̃t uideamꝰ
puerũ. uideainus qͦd dicitur:
sed uideamus uerbũ qͦd factũ
est. In principio erat uerbũ.

Expanded text:
verbum quod factum est, quod fecit verbum quod factum est, quod fecit Dominus, et ostendit nobis. Verba pastorum quam sint rationabilia, et pastoribus Ecclesiae digna, diligenter inspice. Vere enim quasi vigilantes non dixerunt: Videamus puerum, videamus quid dicitur, sed: Videamus verbum quod factum est: In principio erat
Abbreviated transcription (Latin):
& homo nascit᷑: iure hominibꝰ
pax. & deo gła canit᷑. Glorificãt
angłi dm ꝑ sua redẽptione in¬
carnatũ: quia dũ nos conspici¬
unt recipi: suũ nuierũ gau¬
dent repleri. Optãt pacẽ homi¬
nibus: quia qͦs infirmos pͥus
abiectos q despexerãt: nascen¬
te in carne dño iã socios ueneran¬
tͦ. Qui cũ pacẽ hominibus pos¬
cunt. expont ꝙ quibus. uidel
bonȩ uoluntatis: hoc est eis
qui suscipiunt natũ xp̃m. non
autẽ herodi. pontificibus. ꝙ
phariseis. ceterisq antixp̃is.
qui eius natiuitate audita t᷑ba¬
ti st̃: eu̾q qͣntũ ualuere gladiis
insecuti. Non ẽ enĩ pax impiis
dicit dñs. Pax autẽ multa dili¬
illis scandalũ. Quibus & hoc
qͦd seqͥt᷑ aptissime congruit. Ex¬
spectabã salutare tuũ dñe: hoc
est uenturu̾ xp̃i aduentũ longa
uotoꝵs prestolatione suspirabã.
t factũ est ut Ui.¬
discesserunt ab eis angłi S.
in cȩlum: pastores loquebant᷑
bethlehem. q uideamus hoc

Expanded text:
minibus pax et Domino gloria canitur. Glorificant angeli Deum pro nostra redemptione incarnatum, quia dum nos conspiciunt recipi, suum gaudent numerum repleri: optant pacem hominibus, quia quos infirmos prius abjectosque dispexerant, nascente in carne Domino, jam socios venerantur. Qui, cum pacem hominibus poscunt, exponunt, et quibus, videlicet bonae voluntatis, hoc est, eis qui suscipiunt natum Christum, non autem Herodi, pontificibus et Pharisaeis, caeterisque Antichristis, qui ejus nativitate audita, turbati sunt, eumque, quantum valuere, gladiis insecuti: Non est enim pax impiis, dicit Dominus , Pax autem multa diliin illis scandalum . Quibus et hoc quod sequitur, aptissime congruit. Exspectabam salutare tuum, Domine , hoc est venturum Christi adventum, longa votorum praestolatione suspirabam. Et factum est ut discesserunt ab eis angeli in coelum, pastores loquebantur Bethleem et videamus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit p̾ter unũ solũmodo filiũ suũ
quẽ mat̾ arrepta petra acutissrma ne
a dño feriret᷑ cͥ eu̾cidit. s omines qͥ in
heremo nati st̃ a iosue cͥcũcidendos
reliquerit. morẽ uidelicet diuinitus
imꝑatũ qͣdringentis & sex ainis ob¬
seruatũ. ꝙ. auita sibi successione con¬
traditũ. annis qͥdragnita continus
int̾mittens. Neqͣ quã hoc frustra
sed magno mysterio factũ cre¬
diderĩ. de qua saluo maioꝵ intel¬
lectu dicã breuit̾ ipse qͦdsentio.
Moyses c̾cũcisonẽ p̾dicat. sed iosue
ꝑficie. Qiia lex ꝑmoysendata
est. gr̃a autẽ q ueritas ꝑ ih̾m¬

Expanded text:
voluerit, praeter unum solummodo filium suum, voluerit, praeter unum solummodo filium suum, quem mater arrepta petra acutissima, ne a Domino feriretur, circumcidit, sed omnes qui in eremo nati sunt a Josue circumcidendos reliquerit, morem videlicet divinitus imperatum, quadringentis et sex annis observatum, et avita sibi successione contraditum, annis quadraginta continuis intermittens. Nequaquam hoc frustra, sed magno mysterio factum crediderim. De quo, salvo majorum intellectu, dicam breviter ipse quod sentio. Moyses circumcisionem praedicat, sed Josue perficit, quia lex per Moysen data est, gratia autem et veritas
Abbreviated transcription (Latin):
contineat etiã centies ducta.
quia gła resurrectionis ostensa
quȩ nos in futuro sequat᷑ retͥbu¬
tio portenderit. Centenariꝰ nãq
numerus qͥ post tot in leua mi
rã petit. illiꝰ inmiru̾ secli gaudiis
figurandis aptissime congruit.
qͥndo nouisstina iimica destruet᷑
mors. qͣndo nos qͥ unumus qui
reliqui sinnus simul rapiemꝰ cum
illis qͥ resurrexerint in nubibus ob¬
uiã dño in aerea. & sic sẽꝑ cũ dño
erimus. Vnde pulchre in typũ
omniũ electoꝵs pͥmus ꝓmissionis
filius &. centenario patre natus ac
latus. illiꝰ ꝑ omnia tẽporis dexte¬
rã felicitatẽ p̾sigiirans de qua
dñs ait. Iterũ autẽ uidebo uos
ꝙ gaudebit cor ur̃m: & gaudrũ
ur̃m uemo tollet a uob̾. Uerũ
quia de cͥcu̾cisione sermo est. libet
inquirere quare moyses ipse qͥ
legẽ cͥcũcisionis & patͥbus a deo
datãq sibi totieus inculcatã refert.
toto ducatus sui tẽpore neminẽ cͥeũcidi

Expanded text:
Contineat etiam centies ducta, Contineat etiam centies ducta, quia gloria suae resurrectionis ostensa, quae nos in futurum sequatur, retributio portenderit. Centenarius namque numerus qui post tot in laeva ram petit, illius nimirum saeculi gaudiis figurandis aptissime congruit, quando novissima inimica destruetur mors , quando nos qui vivimus, qui relinquimur, simul rapiemur cum illis qui resurrexerint, in nubibus obviam Domino in aera, et sic semper cum Domino erimus . Unde pulchre in typum omnium electorum, primus promissionis filius et centenario patre natus ac latus, illius per omnia temporis dexteram felicitatem praefigurans, de quo Dominus ait: Iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Verum quia de circumcisione sermo est, libet inquirere quare Moyses ipse qui legem circumcisionis et patribus a Deo datam et sibi toties inculcatam refert, toto ducatus sui tempore neminem circumcidi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpora secularia uocatũ est. Cuiꝰ
sacꝰsc̃i nominis non tantũ ethi¬
mologia. s & ipse quẽ litteris
cõprehendit numerus ꝑpetuȩ
nr̃ȩ salutis mysteria redolet.
r qui fiunt simul. dccc.lxxxuiii.
i. Ain ꝓfecto numerus quia figurȩ¬
us resurrectionis ad gaudeat satis¬
e est supra tractatũ. nã qͦd octo sim¬
plicit̾ posita hocq eadem decem¬
ͦ siue centũ multiplicata significãt.
ũ uelcerte ꝑfectors cumulatio nume¬
roꝵs firmitatis indiciũ esse creden¬
dũ est. Possumꝰ &. ita dicere qͦd
nom̃ saluatoris octo absoluta con¬
tineat. qͥa resurrectionis in se ex¬
emplũ mortalibus octaua die re¬
surgendo p̾stiterit. contineat ꝙ
decuplata. quia decalogus legis
qͦmͦ debeat impleri suȩ nos resur¬
rectionis figuris instituerit pa¬
rit̾ & iuuerit. ut qͦmͦ ipse surgens
Ia mortius iã ñ morit᷑. mors illi
ult᷑ ñ dñabit᷑. ita & nos existimemꝰ
uos mortuos qͥdem esse peccato.
uiuentes autẽ deo in xp̃o ih̾u:

Expanded text:
a saecularia vocatum est. Cujus sacrosancti nominis non tantum etymologia, sed et ipse quem litteris comprehendit numerus, perpetuae nostrae salutis mysteria redolet. CCC, et CC, qui fiunt simul DCCCLXXXVIII. Qui profecto numerus, quia figurae resurrectionis adgaudeat, sati est supra tractatum. Nam quod octo simpliciter posita, hoc et per eadem decem sive centum multiplicata significant. el certe perfectorum cumulatio numerorum firmitatis indicium esse credendum est. Possumus et ita dicere, quod nomen Salvatoris octo absoluta contineat, quia resurrectionis in se exemplum mortalibus octava die resurgendo praestiterit. Contineat et decuplata, quia decalogus legis, quomodo debeat impleri suae nos resurrectionis figuris, instituerit pariter et juverit. Ut quomodo ipse surgens a mortuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur, ita et nos existimemus nos mortuos quidem esse peccato, viventes autem Deo in Christo Jesu .
Abbreviated transcription (Latin):
peccato uenit inmidũ. ficut
suo baptismate nobis remectia
ꝓcurauit. id est abluendis nr̃is¬
sceleribus aquarũ quȩ subruit
lauachra consecͣuit: ita etiã cir¬
cũcisione quã suscepit non sua
quȩ nulla erant admissa pur¬
gauit. sed nr̃e in se natitrȩ ue¬
tustatẽ docuit innouandam.
& nẽ uidelicet eã ꝑse a uiciors
labe purgandã. & in nouissima
die significans ab ipsa multifa¬
rie mortalitatis ac mortis pe
nitus esse restaurandã. Unde
congrue iħc octaua die cͥcu̾̃ci¬
sus asserit᷑. qͦd non facile in
ueteri testam̃to de quoqͣ legimꝰ
actũ. quãius sepissime de om¬
nibus iussũ. absq solo dũtarat
ysaac. qui qͣsi filius ꝓmissionis
pͥmꝰ octaua die cͥcu̾cisionẽ ac

Expanded text:
peccato venit in mundum, sicut peccato venit in mundum, sicut suo baptismate nobis remedia procuravit, id est, nostris abluendis sceleribus aquarum quae subiit lavacra consecravit, ita etiam circumcisione quam suscepit, non sua quae nulla erant admissa purgavit, sed nostrae in se naturae vetustatem docuit innovandam, et nunc videlicet eam per se a vitiorum labe purgandam, et in novissima die significans ab ipsa multifariae mortalitatis ac mortis peste penitus esse restaurandam. Unde congrue Jesus octava die circumcisus asseritur, quod non facile in Veteri Testamento de quoquam legimus actum, quamvis saepissime de omnibus jussum, absque solo duntaxat Isaac, qui quasi filius promissionis primus octava die circumcisionem ac
Abbreviated transcription (Latin):
Masculus cinꝰ p̾̃putii caro cͥcũcisa
non fuerit ꝑibit aunna il la
de populo suo: qͥa pactũ meũ
irritũ fecit. Non pactũ utiq
cͥcũcisionis qͦd ñ infans qͥ disc̾¬
uere necdũ ualuit. sed maiores
qͥ id seruare nouerant. poterãt.
debuerãt. irritũ fecer̃t: uerũ
pactũ qͦd cũ p̾mo homine ds
iniit. qͦd omnis qͥ uel umiꝰ diei
uitã gessit. in t̾ra p̾uarieasse con¬
urncit᷑. atq ideo remedio salutis
aliqͦ opus habere non ignorat᷑.
Nã qͥ uel ante tẽpora cͥcũcisionis.
uel etiã post datã cͥcũcisionẽ
de exteris gentibus extitere fi¬
deles. ut exẽplar patientiȩ iob
ꝙ amci liberiq illius. fiue uic¬
tums hostiarũ sesuosq ab ori¬
gniali peccato. seu certe sola fide
seruabant. qͥa iustus ex fide
uiuit: ꝙ. sine fide impossibile
est placere deo. Uerũ his atq
huiꝰ modi remediis egent. qͥ de¬
qͥtatibus concepti. q in delictis
st̃ nati. Redẽptor autẽ nr̃ qͥ ut
peccata mundi tolleret sine

Expanded text:
us cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit. Non pactum utique circumcisionis, quod non infans, qui discernere necdum valuit, sed majores, qui id servare noverant, poterant, debuerant, irritum fecerunt, verum pactum, quod cum primo homine Deus iniit, quod omnis qui vel unius diei vitam gessit in terra praevaricasse convincitur, atque ideo remedio salutis aliquo opus habere non ignoratur. Nam qui vel ante tempora circumcisionis, vel etiam post datam circumcisionem de exteris gentibus exstitere fideles, ut exemplar patientiae Job et amici liberique illius, sive victimis hostiarum, se suosque ab originali peccato, seu certe sola fide salvabant, quia justus ex fide vivit , et sine fide impossibile est placere Deo . Verum his atque huuitatibus concepti et in deliciis sunt nati. Redemptor autem noster, qui ut peccata mundi tolleret, sine
Abbreviated transcription (Latin):
purganda geminari sit iussus.
in leuitico congruentiꝰ explanabit᷑.
Et ecce homo erat mierłm cui nom̃ D
sẏmeon. & homo iste nustuis &
timoratus. exspectans consolati
in carne dño ñ solũ angłi de
cȩlis. s & omnis etas mortaliũ
& ut̾q sexus testimoniũ reddie.
Decebat enĩ omniũ saluatorem
sic̃ uenturũ in carne. omniu̾̃
toto secłi tẽpore fideliũ facto
uel dicto p̾sagari. ita etiã ueni¬
entẽ cõmuni ominũ latide p̾¬
dicari: impleta ꝓphetia quȩ dic̃
laudate dñm de cęlis. & cet̾a
usq qͦ ait. nuuenes & uirgines
senes cũ iunioribus laudent

Expanded text:
purgatione geminari sit jussus purgatione geminari sit jussus in Levitico congruentius explanabitur. Et ecce homo erat in Jerusalem, cui nomen Simeon, et homo iste justus et timoratus, exspectans consolatioin carne Domino, non solum angeli de coelis, sed et omnis aetas mortalium, et uterque sexus testimonium reddit. Decebat enim omnium Salvatorem sicut venturum in carne, omnium toto saeculi tempore fidelium facto vel dicto praesagari, ita etiam venientem communi omnium laude praedicari, impleta prophetia quae dicit: Laudate Dominum de coelis , etc., usque quo ait: Juvenes et virgines, senes cum junio
Abbreviated transcription (Latin):
feriat᷑ lacͥmosis p̾cibus impetrat.
Solus fugientibus sociis danihel
int̾ angłos remanet: solus & iere¬
chiel quadrigas cherubin & suꝑ¬
nȩ ciuitatis ȩdificia celsa mirat᷑.
solus paulus ad delicias paradysi
& uisenda cęlit̾cri secͤta raptat᷑
tẽ cũ intrans cubiculũ clauso ostio
oro patͤm in abscondito. tͦturem
offero. At cũ etusdem oꝑis cõpa¬
res quero. canendo cũ ꝓpħa. ueni¬
te adoremus & ꝓcidamus ante
deu̾̃. ploremꝰ corã dño qͥ fecit nos:
colu̾bas ad altare deporto. Et qͥa
ȩque ut᷑q conditori accepta est
hostia: consulte lucas utrũ tͣtu¬
res an pulli colu̾baru̾̃ ꝓ dño
sit oblatiñ dixit. ne unũ alteri
uiuendi ordinẽ p̾ferret. sed u¬
trũq seqͤndũ. utrũq diunnis
cultibus doceret offerendũ.
git᷑ qͥa de purificatione longior se
sermo ꝓtraxit. qͥd ipse dierũ pur¬
gationis numerus contineat miste¬
rii. & qͦre idẽ in femina genit̾ce

Expanded text:
feriatur, lacrymosis precibus impetrat. feriatur, lacrymosis precibus impetrat. Solus fugientibus sociis, Daniel inter angelos remanet. Solus Ezechiel quadrigas Cherubim, et supernae civitatis aedificia celsa miratur. Solus Paulus ad delicias paradisi, et visenda coeli tertii secreta raptatur. Item cum intrans cubiculum clauso ostio oro Patrem in abscondito, turturem offero. At cum ejusdem operis compares quaero, canendo cum Propheta: Venite, adoremus, et procidamus ante Deum, ploremus coram Domino qui fecit nos , columbas ad altare deporto. Et quia aeque utraque conditori accepta est hostia, consulte Lucas utrum turtures, an pulli columbarum pro Domino sint oblati, non dixit, ne unum alteri vivendi ordinem praeferret, sed utrumque sequendum, utrumque divinis cultibus doceret offerendum. Igitur quia de purgatione longior se sermo protraxit, quid ipse dierum purgationis numerus contineat mysterii, et quare idem in feminae genitricis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto sic animȩ pauperũ sp̃u
fluctus secłi mente tͣnscendentes.
quo plura in hac baby lone qua
suis gemitibus pascunt᷑ maligni
hostis exẽpla conspiciunt. eo cre¬
briores ad ȩt̾na sindefiderii pen¬
nas sustolunt. Hoc sane mt̾ colu̾¬
qͦd colu̾ba qͦ gregatiꝰ conu̾sari.
uolare. & gẽmere consueuit. actiuȩ
uitȩ freqͤntiã demonstrat. de qua
dicit᷑. Multitudinis autẽ cͤdentiu̾
erat cor unũ &e anima una: nec¬
qͥs ꝗͣ eors qͦ possidebant aliqͥd suu̾
esse dicebat. s erant illis omnia
cõmunia. Turt᷑ uͦ qͥ singłaritate
gaudet. adeo ut si contugẽ casu ꝑdi¬
derit. solus ꝑmaneat. speculatiuȩ uitȩ¬
culmina denuntiat. quia & paueoꝵ
est ista uirtus. & his singillatĩ attͥ¬
biita. Solus ysaias dm̃ exercitui ̃
indet. laudes seraphni contẽplatur.
& quia male tacuerit. quasi tͦtur
singlaris ingennit. Moyses pauen¬
te populo ꝓculdubio solus ascen¬
dit ad dñm. & ne idem populus

Expanded text:
profecto, sic animae pauperum spiritu profecto, sic animae pauperum spiritu fluctus saeculi mente transcendentes, quo plura in hac Babylone qua suis gemitibus pascuntur, maligni hostis exempla conspiciunt, eo crebriores ad aeterna sui desiderii pennas sustollunt. Hoc sane inter tuquod columba quae gregatim conversari, volare et gemere consueverit, activae vitae frequentiam demonstrat, de qua dicitur: Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima una quisquam eorum quae possidebant, aliquid suum esse dicebat, sed erant illis omnia communia ; turtur vero, qui singularitate gaudet, adeo ut si conjugem casu perdiderit, solus culmina denuntiat, quia et paucorum est ista virtus, et his singillatim attributa. Solus Esaias Dominum exercituum videt, laudes Seraphim contemplatur, et quia male tacuerit, quasi turtur singularis ingemit. Moyses pavente procul populo solus ascendit ad Dominum, et ne idem populus
Abbreviated transcription (Latin):
quã in utero concrꝑet᷑. Iħe. sal¬
uator int̾p̃tat᷑. cuiꝰ nominis
etiã fideles & electi qͥq in utͣq
sua de qua satis dictũ est cͥcu̾̃ci¬
sione participes existere gau
etiã a saluatore saluati nuncri¬
pent᷑. nc̃ qͥdem spe salui facti

Expanded text:
 in utero conciperetur. Jesus Salvator interpretatur, cujus nominis etiam fideles et electi quique, in utraque sua, de qua satis dictum est, circumcisione, participes existere gaudetiam a Salvatore salvati nuncupentur, nunc quidem spe salvi facti
Abbreviated transcription (Latin):
Et notandũ sollertius qͦd signũ
nati saluatoris datur: infantẽ
non tyrio exceptũ ostro. sed
pannis squalentibus inuolu¬
tũ. non in ornatis auro stratori¬
is. sed in p̾sepibus inueniendũ.
hoc est non tantu humiutatis eu
ꝙ mortalitatis. s ꝙ pauꝑtatis habi¬
tũ suscepisse. ꝓ nob̾: qͥa cũ diues esset

Expanded text:
 Notandum solertius quod signum  Notandum solertius quod signum nati Salvatoris datur, infantem non Tyrio exceptum ostro, sed pannis squalentibus involutum: non in ornatis auro stratoriis, sed in praesepibus inveniendum, hoc est, non tantum humilitatis eum et mortalitatis, sed et paupertatis habitum suscepisse pro nobis, quia cum dives esset
Abbreviated transcription (Latin):
dalu̾ patiemini in me in ista
nocte. Et alibi. Amen dico tibi
quia tu hodie in nocte hac priꝰ¬
quã bis gallus uocẽ dederit
ter me es negaturus. Neq
enĩ frustra angłs tanto lumine
cunctis apparuit. ut claritas
dĩ pastores circu̾fulsisse. hoc ẽ
ex omni parte illors radios lu¬
minis asꝑsisse dicat᷑: qͦd nunꝙͣ
in tota testam̃ti ueteris serie
toties angłis apparentibus ad¬
iungit᷑. sed mystice p̾monuit
dicens. Nox p̾cessit. dies autẽ
appropinqͣuit: abiciamus gͦ
oꝑa tenebrarũ. ꝙ induamus
nos arma lucis. sic ut in die
honeste ambulemus. Et
hoc uobis signũ. Inueniẽtis
infantẽ pannis inuolutũ: &
positũ in p̾sepio. Crebris in¬
fantia saluatoris & angłors
p̾coniis. & eu̾głistarũ nob̾ est
inculcata testimoniis. ut nr̃is
altius cordibus qͥd ꝓ nobis factꝰ¬
sit infigat᷑ : qͥa uidelicet uulne¬
ratus est ꝓpt̾ iniqͥtates nr̃as: &
infirmatus est ꝓpt̾ peccata nt̃a.

Expanded text:
dalum patiemini in me ista dalum patiemini in me ista nocte . Et alibi: Amen dico tibi, quia tu hodie in nocte hac, priusquam bis gallus vocem dederit, ter me es negaturus . Neque enim frustra angelus tanto lumine cinctus apparuit, ut claritas Dei pastores circumfulsisse, hoc est ex omni parte illorum radios luminis aspersisse dicatur, quod nunquam in tota Testamenti Veteris serie toties angelis apparentibus adjungitur. Sed mystice praemonuit dicens: Nox praecessit, dies autem appropinquavit. Abjiciamus ergo opera tenebrarum et induamur nos arma lucis, sicut in die honeste ambulemus . Et hoc vobis signum. Invenietis infantem pannis involutum, et positum in praesepio. Crebris infantia Salvatoris et angelorum praeconiis, et evangelistarum nobis est inculcata testimoniis, ut nostris altius cordibus quid pro nobis sit factus infigatur. Quia videlicet vulneratus est propter iniquitates nostras, et infirmatus
Abbreviated transcription (Latin):
& suũ auctori seruiciũ incessant̾ Cr.
impendant. Nã & in seqͤnti¬
bus tẽptato. passuro. resur¬
genti atq ad cęlos ascedenti
sẽꝑ adesse ꝑhibent᷑. Et ti¬
muerunt timore magno.
Et dixit illis angłs. Nolite
timere: ecce enĩ eu̾glizo uob
gaudiu̾ magnũ quod erit
omni populo. Non omni
populo iudeoꝵ quoꝵ plurimi
rebelles exstitere: sed omni fide¬
liũ populo de cunctis tribubus
gentibus & linguis in unã xp̃i
eccłiam congregato ȩt̾nũ gau¬
diũ ȩuangelitat᷑. & magnũ. Quia
natus est uobis hodie saluator.
dauid. Hec est potestas prima.
hoc regnũ filiȩ syon qͦd p̾fato
ꝓphe testimonio ꝓmissũ est
in turre gregis uenturum.
Ubi notandũ qͦd angelus qͥ in
noctis utiq uigiliis pastores
affat᷑. non ait hac nocte. sed
hodienatus est uob̾ saluator:
non aliã scilicet ob causã insi
significant᷑. ibi sepe nox uel
ad iungit᷑. uel etiã sola nomi¬
nat᷑: ut est illud. omes sean¬

Expanded text:
et suum auctori servitium incessanter et suum auctori servitium incessanter impendant. Nam et in sequentibus, tentato, passuro, resurgenti atque ad coelos ascendenti, semper adesse perhibentur. Et timuerunt timore magno. Et dixit illis angelus: Nolite timere. Ecce enim evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo. Non omni populo Judaeorum, quorum plurimi rebelles exstitere, sed omni fidelium populo de cunctis tribubus, gentibus et linguis in unam Christi Ecclesiam congregato, aeternum gaudium evangelizatur et magnum. Quia natus est vobis hodie SalDavid. Haec est potestas prima, hoc regnum filiae Sion, quod praefato prophetae testimonio promissum est in turre gregis venturum. Ubi notandum quod angelus qui in noctis utique vigiliis pastores affatur, non ait: Hac nocte sed Hodie natus est vobis Salvator. Non aliam scilicet ob causam, nisi significantur, ibi saepe nox vel adjungitur, vel etiam sola nominatur. Ut est illud: Omnes vos scan