comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ius uoces aduotami¬
mus stribens aduer¬
sum eos qui nupcias sper¬
uunt: inter cetera eciam
hec dicit An et apostolos
improbabant: petrus et¬
emmac philippus et uxo¬
res habuerunt: et filias
eciam uiris nptum dede¬
runt S et paulum u̾ote¬
epistola sua mencionem
uel falutacionem facere
comparis. sue quam se i¬
deo negat circunducere
ut ad predicat̾onem enũ¬
geli. Depedicior fiat: ne

Expanded text:
jus voces annotavimus, scribens adversum eos qui nuptias spernunt, inter caetera etiam haec dicit: An et apostolos improbant? Petrus etenim ac Philippus et uxores habuerunt et filias etiam virgines nuptum dederunt. Sed et Paulum apostoepistola sua mentionem vel salutationem facere comparis suae, quam se ideo negat circumducere, ut ad predicationem evangelii expeditior fiat. E
Abbreviated transcription (Latin):
Qx qua occasione isti cqu¬
sequens pucauerunt: ut
secundum hoc factum uel
qr carne sua in quod die¬
lectaret abuteretur set ob¬

Expanded text:
x qua occasione isti consequens esse putaverunt, ut, secundum hoc factum vel  carne sua, in qua delectaretur, abuteretur
Abbreviated transcription (Latin):
le qui supra pectus domi¬
in recunbebat: qui fuit¬
sacerdos dei pontificale pe¬
talum gestans: et martur
et doctor optimus apude¬
phe dormit Hec eciam de
locis in quibus requiestũt
in sompno pacis ad iecisse
sufficiat: S gauis cuius
aute mencio facta est dia¬
logo suo quem proculo dis¬
putans stribit. de filiab
fuerunt phibippi sue filie
cuius sepulcrum extat a¬
pud iherapolim osie urbẽ .
uua cum filiabus suis: De
his autem et lucas in acti¬
bus apostolorum meminit.
cum ad huue a pud cesare
am et ingressi in domum
philipps enuangeliste qui
apud eum hinic autem e¬
rant uirgines filie quatu

Expanded text:
le, qui supra pectus Domile, qui supra pectus Domini recumbebat, qui sacerdos Dei fuit, pontificale petalum gestans, et martyr et doctor optimus, apud Ephesum dormivit. Haec etiam de locis, in quibus requiescunt in somno pacis, adjecisse sufficiat. Sed et Gaius, cujus ante mentio haec facta est in Dialogo suo, quem cum Proculo disputans scribit, de filiabusfuerunt Philippi filiae, cujus sepulcrum exstat apud Hierapolin, Asiae urbem, una cum filiabus suis. De his autem et Lucas in Actibus apostolorum meminit, cum adhuc apud Cam et ingressi domum Philippi euangeliste, qui apud eum. Huic erant uirgines filie quatu
Abbreviated transcription (Latin):
beatim petrum cum u¬
disset uxorem suam du¬
ci ad passionem gaiisũ
domum ex et exclamasse
post eam cum duceretur.
ac ꝓprio nomine compel¬
lantem dixisse Ocomunx
memento domimi talia
erant santorum comugia
tam ꝑfecta fuit ad feccio
beatorum
gitur quia de uite exi¬
tu petri uł panli. iam
insuꝑioribus explana¬
nauumus: sed et tempus
iohannis quo uita ex¬
cessit ex parte iam dixnu᷑
Nunc eciam de loco quie¬
tis eius secumdum fidem
bis rome stribens: et ip̃ius¬
et philippi apostoli ac fili¬
arimi eus pariter menu¬
uit dicens: sicut iam supe¬
rius inseruimus: quod
magna luuna masie ꝑ¬
tibus dornerunt: que re
sustitabͥat dominus in no¬
iussimo die aduentus su¬
i. cum uemet ingloria: et
requiret omnes sanctos¬
eiuis suos rico antem de
philippo inquit qui fuit
ius ex apostolis: qui dor¬
munt apud ierapolim:
Sed et due eius filie im¬
bi uirgines consenuere: et
alia eius filia spiritus eiꝰ
repleta. permansit apd̾
ephesmi Et iohannes il¬

Expanded text:
beatum Petrum, cum vidisset uxorem suam duci ad passionem suam, gadomum, et exclamasse post eam, cum duceretur, ac proprio nomine appellantem dixisse: O conjux, memento Domini. Talia sanctorum conjugia, tam perfecta fuit affectio beatorumgitur quia de vita et exitu Petri vel Pauli in superioribus explanavimus, sed et tempus Joannis, quo vita excessit, ex parte jam diximus, nunc etiam de loco quietus ejus secundum fidem bis Romae, scribens et ipsius Philippi apostoli ac filiarum ejus pariter meminit, dicens: Sicut jam superius inseruimus, quod magna lumina in Asiae partibus dormierunt, quae suscitabit Dominus in novissimo die adventus sui, cum veniet in gloria et requiret omnes sanctos suos. Dico autem de Philippo, inquit, qui fuit unus ex apostolis, qui dormivit apud Hierapolin. Sed et duae ejus filiae inibi virgines consenuere, et alia ejus filia Spiritu sancto repleta permansit apud Ephesum. Et Joannes il
Abbreviated transcription (Latin):
compeat est nichola¬
um nullam prorsus habu¬
isse mulierem preter esn
quant au matrimom ri
lib̾en fomine ẽquidem us¬
q ad u̾brimam lenectutẽ
sanẽtdatem incorrupticor¬
ita se habeant: constat
illud quod in medium
apostolorum pro zoloty¬
pe susꝑicione produxit
eorem in contemptu in¬
tn uel libidnus gestum.
quo per hec continentẽ
se ostenderet eius rer
quam mĩme pͥutabatur
ex petere. contempuam¬

Expanded text:
compertum est Nicolaum nullam prorsus cognovisse uxorem praeter eam quam matrimonio sibi liberi, feminae quidem, usque ad ultimam senectutem sanctitatem incorrupti corita se habeant, constat illud, quod in medium apostolorum pro zelotipiae suspicione produxit uxorem, ex contemptu vicii vel libidinis gestum, quo per hoc continentem se ostenderet eius rei, quam nimie putabatur expetere. Increpa
Abbreviated transcription (Latin):
refert. At nẽ gallus inqͥd
malum decii aut uidere po¬
tuit aut canere: s meun¬
dem lapidem offensiomis
inpegit. Cimus cum reg¬
mimi floreret initio et cũc¬
taei ex sentencia tederẽt
regmi eius deo summo¬
supplicabant: ꝑsecutus ẽ
Cum quibus et pro speri¬
tatem suam pariter fu¬

Expanded text:
est. At ne Gallus quidem malum Decii aut videre potuit aut cavere, sed in eumdem lapidem offensionis impegit. Cujus cum regnum floreret in initio, et cuta ei ex sententia cederent,regni ejus Deo supplicabant, persecutus est, cum quibus et prosperitatem suam, et pacem fu
Abbreviated transcription (Latin):
nidie pasche. id est in ipĩs
uigilns cum inter c̃ẽtuolu¬
isset et comiminicare mys
fiteretur peccata sua et in¬
ter penitentes staret: nec
ullo modo copiam sibi mis¬
teriorum fuͭtam insi prius ꝑ
peintentiam culpas que de
co ferebantur plurmias di¬
liusset. ferunt igitur liben¬
ter eum quod asacerdote nn
peratum fuerat sustepisse
diuinim sibi in esse metũ
et fidem religionis plenissi¬
mam rebus atq operibus
comprobans

Expanded text:
n die Paschae, id est, in ipsis vigiliis, cum interesse voluissent, et communicare mystum, nisi confiteretur peccata sua, et inter poenitentes staret, nec ullo modo copiam sibi mysteriorum futuram, nisi prius per poenitentiam culpas, quae de eo ferebantur plurimae, diluisset. Fertur igitur libenter eum quod a sacerdote sibi imperatum fuerat suscepisse, divinum sibi inesse metum, et fidem religionis plenissimam, rebus atque operibus comprobans.
Abbreviated transcription (Latin):
omnes aiunt hebreos anti¬
que originis extitisse. stien¬
ciam xp̃i fideliter ex rece¬
pisse: et ideo incuntanter
ab his qui poterant de fide¬
i merito iudicari: sacerdo¬
cio quoq uisos ẽẽ dignissi¬
mos quippe cum omnis tũc
eecsia ex hebreis fidelibus
coaceruata firmata inde¬
retur incipientibus ab a¬
postolis ⁊ perdurantibus
pus excidu quo uidei ite¬
rum deficientes a romams¬

Expanded text:
omnes aiunt Hebraeos antiquae originis exstitisse, et scientiam fideliter recepisse, et ideo incunctanter ab his qui poterant de fidei merito judicare sacerdotio quoque visos esse dignissimos, quippe cum omnis tunc Ecclesia ex Hebraeis fidelibus coacervata firmataque videretur, incipientibus ab apostolis, et perdurantibus pus excidii. Igomnes aiunt Hebraeos antiquae originis exstitisse, et scien
Abbreviated transcription (Latin):
ertio autem eusdẽ
principatus anno:
alexander epistopus roma¬
ue urbis: sacerdocium si¬
mł acuitã fimuit. decen¬
mo expleto hinc subroga

Expanded text:
ercio autem eiusdem principatus anno Alexander episcopus Romane urbis sacerdocium simul et vitam finivit decennio expleto. Huic surrogatus
Abbreviated transcription (Latin):
subigati sunt Igitur¬
qua peridem tempus ad
sumere epistopos excircũ¬
cisione cess auerant: neces¬
sarium indetur om̃s pri
mo ad id temporis enume¬
rare pariter sacerdotes
Primus itaq iacob qui
domim frater est habitꝰ.
post hunc s ymeon electꝰ
est . tercius iustus Rache¬
us quartus deinde cobias
quintus: et beniami sex¬
cus. ac septimus iohan¬
nes Tum machias. quã
philippus excepit Cui di¬
cimus seneca subrogatus
est Iustus exinde ac duo¬
dͤitimus leus. post hñc
mus ioseph. ac fuis om¬
mum uidas Isti sunt fere
onmes qui hierosolins e¬
pistopi ab apostolis ad il¬
la usq tempora que supe¬
rius designamimus ꝑle¬
bi illi excirtuucisione p̾¬

Expanded text:
tiam fideliter recepisse, et ideo incunctanter sumi episcopos ex circumcisione cessatum est, necessarium videtur omnes a primo usque ad id tempus enumerare pariter sacerdotes. Primus itaque Jacobus, qui Domini frater est nominatus; post hunc Simeon electus est; tertius Justus; Zachaeus quartus; deinde Tobias quintus; et Benjamin sextus; ac septimus Joannes; tum Matthias, quem Philippus excepit; cui decimus Seneca subrogatus est; Justus exinde; ac duodecimus Levi; post hunc tus Joseph, ac ultimus omnium Judas. Isti sunt fere omnes qui Hierosolymis episcopi ab apostolis ad illa usque tempora quae superius designavimus plebi illi ex circumcisione pr
Abbreviated transcription (Latin):
tot et tantis ꝓpuiquis exo¬
rantibus respectum habe¬
re uxoris et contemplacio¬
nem suadebatur suspicere
lideretur garriencium dic¬
ca respuere aminũ. ad celum
tendere dñi moculis hr̃e pa¬
rentes et ꝓpinquos stõs mar¬
cires et apostolos ducere Ad
quorum et presidis callidita¬
te fatigari. Nec tamen flecti
aut infrugi ullatenus posse
exclamat quid maniter et
suꝑfluo constanciam uiri
tẽptatis quid eum qui fidem
seruat nifidelem uultis ef¬
ficere: quid eumcogitis ne¬
gare deum ut hommnib a¬
aures eius nr̃a uerba nõ
audiunt quod oculi eius
ur̃as lacrimas nõ uident.
Quomodo potest cerrenis la¬
criis flecti. cuus oculi ce¬
lestem gloriam contuentur
Post hec dicta: cuuctorum
ira inphiloromũ uersa uña

Expanded text:
tot et tantis propinquis exorantibus, respectum habere uxoris et contemplationem suadebatur suscipere lideretur, garrientium dicta respuere, animos ad coelum tendere, Deum in oculis habere, parentes et propinquos sanctos martyres et apostolos ducere. Adquorum, et praesidis calliditate fatigari, nec tamen flecti aut infringi ullatenus posse, exclamat: Quid inaniter et superflue constantiam viri tentatis? Quid eum, qui fidem Deo servat infidelem vultis efficere? Quid eum cogitis negare Deum ut hominibus aaures ejus vestra verba non audiunt, quod oculi ejus vestras lacrymas non vident? Quomodo potest terrenis lacrymis flecti, cujus oculi coelestem gloriam contuentur? Post haec dicta, cunctorum ira in Pholoromum versa; una
Abbreviated transcription (Latin):
si in maiore smeret: res
gestai ad imperatorẽ refer¬
cur Ille qui iungenita mẽ¬
tis demencia errantes mal¬
let emendare qmͣ perdere.
restribit illorum quidem
umdictam quos aute a¬
ras sanguis fusus mar¬
tyres fecit. nõ ẽc̃ postẽdã
inquib dolorem interitus
superauerit gła meritoꝵ.
decetero uero maloꝵ can¬
sas radicesq discordie q̃
pro simulachroꝵ defenci¬
one ueniebant penitus
debere succidi: quibus ex¬
terminatus eciam belloꝵ
causa pariter conquies¬
ceret Cumq hec stripta
uenissent et uelut post
inducias parui temporis
ad audiendum uterq po¬
pulus conuenisset ad tem¬
pagina recitata est. inicu¬
ius exordio uana genci¬
lium suꝑsticio cuspabat᷑.
damor a ur̃is imuiensus
atcollitur: stupor ac pauor
gentilium populos in uadic.
latebras umisquisq quere¬
re angustos fuge calles ri¬
mari. iaut nr̃is se latenter
immergere ut ab omnib
qui aderant diosteretur¬
dei presencia. populo suo¬

Expanded text:
si vi majore, sineret, res si vi majore, sineret, res gesta ad Imperatorem refertur. Ille qui ingenita mentis clementia errantes mallet emendare quam perdere, rescribit, illorum quidem vindictam, quos ante aras sanguis effusus Martyres effecit, non esse poscendam, in quibus dolorem interitus superaverit gloria meritorum. De caetero vero malorum caussam radicesque discordiae, quae pro simulachrorum defensione veniebant, penitus debere succidi: quibus exterminatis, etiam bellorum caussa pariter conquiesceret. Cumque haec scripta venissent, et velut post inducias parvi temporis ad audiendum uterque populus convenisset ad tempagina reserata est, in cujus exordio vana Gentilium superstitio culpabatur, clamor a nostris immensus attollitur, stupor ac pavor Gentilium populos invadit. Latebras unusquisque quaerere, angustos fugae calles rimari, aut nostris se latenter immergere: ut ab omnibus qui aderant nosceretur, praesentia Dei populo
Abbreviated transcription (Latin):
singulos dres primo cũ me¬
cu deinde cum fiducia et
desꝑacione gerere: atq in¬
tra templum clausi rapto
et preda iuuere: Ad postre¬
mnum grassantes insangui¬
ne cunũ ducem steleris ⁊
audacie sue diligunt olim¬
phũ quendam nomine et
habitu solo philosophum.
quo ante signano arcem de¬
fenderent et tiraundem te¬
nerent ac hii quibus roma¬
narum custodia iurisq di¬
cendi cura ꝑmissa est cogni¬
tis que gesta fuerant curba¬
ti atq ꝑterriti ad templum
conuolant: causas ꝙ auda¬
cie ꝑcunctantur: et quid si¬
bi uellet ille concursus i
quo cum tanto stelere ante
aras sanguis cimũ fundere¬
tur inquirunt Sed illi obfir¬
mato auditu: confusis et
dissolitis uocib racionem
facti nullam s clamorem
reddebant Missis tamen
ad eos nunciis de romain
imperii potestate imdicta
legiru et de his que calia so¬
lerent subsequi cõmo¬
nebãt Cumq loci mnum¬
cio nichil aduersum ue¬
samam molientes agi mł¬

Expanded text:
singulos primo cum mesingulos primo cum metu, deinde cum fiducia et desperatione gerere, atque intra templum clausi rapto et praeda vivere. Ad postremum grassantes in sanguinem civium, ducem sceleris et audaciae suae deligunt Olympium quendam, nomine et habitu philosophum, quo antesignano arcem defenderent, et tyrannidem tenerent. At hi quibus Romanarum legum custodia, jurisque dicendi cura permissa est, cognitis quae gesta fuerant, turbati atque perterriti ad templum convolant, caussas audaciae perconctantur, et quid sibi vellet ille concursus, in quo cum tanto scelere ante aras sanguis civium funderetur, inquirunt. Sed illi obfirmato aditu confusis et dissonis vocibus 293 rationem facti nullam, sed clamorem reddebant. Missis tamen ad eos nuntiis, de Romani Imperii potestate, de vindicta legum, et de his quae talia solerent subsequi, commonebant. Cumque loci munitio nihil adversum vesana molientes agi, ni
Abbreviated transcription (Latin):
cur genciles qui retegi crmmu¬
num suorum latebras et
tot seculis mala et cenebris
obtecta reserari: uelut dra¬
conum callice potato insa¬
ire om̃s ac palam furere ce¬
perunt nec uocib iam et se¬
dicionib ut solebant sed ma¬
u ferroq decertare intũ¬
tur crebros. conflictus ag̾e
implateis. bello q aꝑto ucer¬
Q populus inter se coire: ac
nr̃i mimero et potencia iuł¬
to plures: sed modestia religi¬
omis mimus feroces erant Ex
quo frequenter nr̃oꝵ pluri¬
mis uulneratis aliquantise¬
ciam interfectis ad templum
quasi ad arcem quandam
refugiebant: quo ĩmullos
ex xp̃ianis captos secum ab
ducentes accensis aris muimola¬
re cogebant remictenteo no¬
uis et ex quisitis sipliciis ex¬
cruciatos necabant. alios pa¬
tibulis affigentes alios con¬
fractos cruribus inspelunca
precipitantes: quas obsacri¬
ficiorum sanguiem ceteras
impinicates deluba mcpi¬
endas uecustas curiosa cõ¬
struxerat Uerum hec ꝑ

Expanded text:
tur Gentiles, qui retegi crimitur Gentiles, qui retegi criminum suorum latebras et tot seculis mala et tenebris obtecta reserari, velut draconum calice potato, insanire omnes ac palam furere coeperunt. Nec vocibus jam et seditionibus, ut solebant, sed manu ferroque decertare nituntur. Crebros conflictus agere in plateis, belloque aperto uterque populus inter se coire. At nostri numero et potentia multo plures, sed modestia religionis minus feroces erant. Ex quo frequenter nostrorum plurimis vulneratis, aliquantis etiam interfectis, ad templum quasi ad arcem quandam refugiebant. Quo nonnullos ex Christianis captos secum abducentes  Al. adducentes, accensis aris immolare cogebant: renitentes novis et exquisitis suppliciis excruciatos necabant, alios patibulis affigentes, alios confractis cruribus in speluncas praecipitantes, quas ob sacrificiorum sanguinem, caeterasque impuritates delubri recipiendas, vetustas curiosa construxerat. Verum haec per dies
Abbreviated transcription (Latin):
cacionum docuentis pro¬
batus. cũ athanas ii cesti¬
ep̃c factus: modestia enis
contempta alius a melecii
partibus ordinatur Sed
et inultis aliis urbib¬
orientis: huiusmodi confusi¬
ones contencio genuit sacer¬
docũ. apud constantinopoli
uͦ: nectarius ex pretore ur¬
bano cathecumimis et mi¬
ꝑ baptisma consecutus sacͥ
nõ motus et contra tempo¬
rũ fidem ad uersum eccłam
conticantur: ex occasione hu¬
iuscemodi exorti Basilica
quedam publici operis ue¬
tusta et ad modum ueglec¬
ca fuit. qmͣ constancius iui¬
perator donasse epĩs ꝑfidiã
suam predicantib ferebat᷑
Que longa incuria: nichil ua¬
lidum preter parieces habe¬
bat Uisum ẽ ep̃o qui ꝑidẽ
tempus gubernabat eccłam
hanc ab imperatore de poste
re: ut crestentib fideluni po
populis oracionum quoq cres¬
cerent domus: Quainq cum
acceptam uellet excolere:
dam latencia et terre de fossa
latrocinus et steleribus ma¬
gis qmͣ cerimoniis apta Igi¬

Expanded text:
tationum documentis protationum documentis probatus, Athanasii testiopus factus, modestia ejus contemta, alius a Meletii partibus ordinatur. Sed et in multis aliis urbibuOrientis, hujusmodi confusiones contentio genuit sacerdotum. Apud Constantinopolim vero Nectarius ex Praetore Urbano catechumenus et nuper baptisma consecutus, sacenovi motus et contra temporum fidem adversum Ecclesiam concitantur: ex occasione hujuscemodi oborti. Basilica quaedam publici operis, vetusta et admodum neglecta fuit, quam Constantius Imperator donasse Episcopis perfidiam suam praedicantibus ferebatur. Quae longa incuria nihil validum praeter parietes habebat. Visum est Episcopo qui per idem tempus gubernabat Ecclesiam, hanc ab Imperatore deposcere, 292 ut crescentibus fidelium populis, orationum quoque crescerent domus. Quamque cum acceptam vellet excolere, aedam latentia et terrae defossa, latrociniis et sceleribus magis quam caeremoniis apta. Igi
Abbreviated transcription (Latin):
quid uel deitatis minusdi
diceret habuisse. alieiis ab
cccłia iudicaretur Quesẽ¬
cencia ⁊ apud alexandri¬
am confirmaca ẽ: et apd̾
constantinopoliui decreto
concilii Ex illo apolluiaris
ab eccłia decliuantes: et epõs
sibi suc partis et doguiata
pprias eccłiasq defendunt
gitur ni urbe
rona post damasum sy¬
ricius eccłie sustepit ia¬
cerdocium. Apud alexan¬
driam uero de functo petro
cimocheus et post hunc te¬
ophilus. In iherolimis au¬
c̃e post cyrillum iohe̾mie
chiam uͦ defuncto melecio
susticuitur flaniamis: s
quod paulmmis adhuc su¬
ꝑerat qui incatholicorum
societate semper ꝑmanse¬
ra multa ibi iuirgia et mł¬
te controuersie sepe cõmo¬
te: nec camen summa ii
mentis terre marisq fa¬
cigatis potint aliquando
pacis ullus obuiteri mo¬
dus: cum uciq fidei iam
nulla inderetur sub esse
distordia. Hoc idem tempꝰ¬
apud cyrum fuit ubi cũ
diodorus uius sane ex an¬
tiquis catholicis iir ⁊ tẽp̃¬

Expanded text:
quid, vel deitatis minus quid, vel deitatis minus diceret habuisse, alienus ab Ecclesia judicaretur. Quae sententia et apud Alexandriam confirmata est, et apud Constantinopolim decreto concilii. Ex illo Apollinaristae ab Ecclesia declinantes, et Episcopos sibi suae partis, et dogmata propria Ecclesiasque defenduntgitur in urbe Roma post Damasum Siricius Ecclesiae suscepit sacerdotium. Apud Alexandriam vero defuncto Petro, Timotheus, et post hunc Theophilus: in Jerosolymis autem post Cyrillum Joannes, chiam vero defuncto Meletio substituitur Flavianus. Sed quod Paulinus adhuc supererat, qui in catholicorum semper societate permanserat, multa ibi jurgia et multae controversiae saepe commotae, nec tamen summa vi mentis terrae marisque fatigatis, potuit aliquando pacis ullus obtineri modus, cum utique fidei jam nulla videretur subesse discordia. Hoc idem apud Tyrum fuit: Ubi cum Diodorus, unus sane ex antiquis catholicis vir, et ten
Abbreviated transcription (Latin):
re an bellum gerere essec
syrie aute idem tempus
apollinaris ep̃c uir sane
inceteris instructus: sed
dum contencionis iucio in¬
mius agitur et aduersum
onme quod quisq dixerat
ire obunis dilectatur. iac¬
tatione ingenui male fortis
heresim excontencione gene¬
raiit. assereus solum corpͦ
ũ eciam animam adño ni
dispensacione susteptã. In
quo cum eindentib euange¬
gelii testimoniis urgeretur
quib ip̃e dñs et saluator nr̃¬
habere auimam proficecur
et ponere eam qnͣdo uult
et iterum assumere eam
qmͣq curbatã et cristem
dicit ẽẽ usq ad mortem
uertit se post. et ne ex co¬
habuisse quid̾am ammã
sed ñ ex ca parte qua ra¬
cionabilis est: sed ca solũ
qua uiuificat corpus. Ad
supplementum uͦ raciona¬
bilis partis. ipm uerbum
adamaso et petro alexan¬
drino ep̃o concilio conore¬
gato caui sencencia dẽpul¬
sa est: ut decernerent᷑. si
quis filium dei qui sicut ue¬
re deus ita et uero homo
fuic uel humauitatis ali¬

Expanded text:
re, an bellum gerere, essetre, an bellum gerere, essetSyriae ante idem tempus Apollinaris Episcopus, vir sane in caeteris instructus, sed dum contentionis vitio nimius agitur, et adversum omne quod quisque dixerat, ire obvius delectatur, jactatione ingenii malefortis haeresim ex contentione generavit, asserens solum corpus, non etiam animam a Domino in Dispensatione susceptum. In quo cum evidentibus Evangelii testimoniis urgeretur quibus ipse Dominus et Salvator habere se animam profitetur, et ponere eam quando vult, et iterum assumere eam: quamque turbatam et tristem dicit esse usque ad mortem vertit se post, et ne ex tohabuisse animam, sed non ex ea parte quae rationabilis est, sed ex ea solum qua vivificat corpus. Ad supplementum vero rationabilis partis, ipsum Verbum a Damaso et Petro Alexandrino Episcopo concilio congregato tali sententia depulsa est, ut decernerent, Si quis Filium Dei, qui sicut vere Deus, ita et vere homo fuit, vel humanitatis ali
Abbreviated transcription (Latin):
summoq studio pulsis he¬
reticis eccł̃ias catholicis
cradidit idq ea moderaci¬
oue agere cepit mulcione
contempta tantũ catholi
arum consuleret. quo fi¬
des recta absq predicatio¬
is impedimento profice¬
ret: Comminẽ se prebere
erga saterdotes dei fider re¬
ligione et munificentia cũc¬
cis amuiũ regiũ exhibere
ac cessu facilis: et ab sq ĩ¬
periali fastu ad colloqui¬
um sehumilib prebere
hortatu eius et largiciom¬
bus: eccł̃ie plurimis locis
oruate sacis magnificeq
constructe Prestare mł¬
ta postentib. sed frequen¬
cius ultro offerre Idolorũ
cultus qui constanti nis
stitucione et deinceps ne¬
gligi et destrui cepͥtus fu¬
erat: eodem imperante col¬
lapsus est. proquib incã¬
cum deo carus fuit ut spe¬
ciale ei munus contulerit᷑
diuna prouidentia. Et e¬
uim in theibaide partibus
monachum quendam iohã¬
nẽ nomine spũ prophetico
replecum cius monitis at¬
q res ponsis pacem retuie¬

Expanded text:
summoque studio pulsis haesummoque studio pulsis haereticis, Ecclesias catholicis tradere: idque ea moderatione agere, ut ultione cconsuleret, quo fides recta absque praedicationis impedimento proficeret: communem se praebere erga sacerdotes Dei: fide, religione, et munificentia cunctis regium animum exhibere: accessu facilis et absque imperiali fastu ad colloquium se humilibus praebere: hortatu ejus et largitionibus, Ecclesiae plurimis locis ornatae satis magnificeque constructae: praestare multa poscentibus, sed frequentius ultro offerre. Idolorum cultus, qui Constantini institutione et deinceps negligi et destrui coeptus fuerat, eodem imperante collapsus est. Pro quibus in tantum Deo charus fuit, ut speciale ei munus contulerit divina providentia. Et enim in Thebaidos partibus monachum quendam Joannem nomine, spiritu prophetico replevit, cujus monitis atque responsis pacem retine
Abbreviated transcription (Latin):
repcione quadem de¬
moiis curpis macula re
Et eniui cum apud thes¬
saloincam sedicione exorta
quidam ex mlitarib uir ĩ¬
petu fuisset poprli furen¬
tis extinctus repentim nũ¬
cu atrocitate succensus ad
ludos circenses iniitari po¬
populum.eiq improuiso
Crcunfundi nulites atq
obtruncare passun ut qͥs¬
q occurrisset gladio iub
et uindictam dare ñ crum¬
in sed furori Ob hoc cuma
sacerdotibus italie arguere¬
tur agnouit dilectum: cul¬
ꝑamqͣ cum lacrimis pro¬
fessus. publicam peniten¬
ciam inconspectu tocius
eccle exegit. Et ad hoc si¬
bi tempus adstriptum: ab¬
sq regali fastigio pacienter
impleuit Quib omnibus:
illud quoq mirabiliter ad¬
iecit. lege sauxit nupos¬
terũ. ut sentencie prin¬
cipum super animadu̾¬
sione prolatere indiem
cricesimum ab executori¬
bus differrentur: quo lo¬
cus misericordie uel si
res tulisset peinitentie
nou periret
Igitur ad orientem ingres¬
sus ibiq ut ab ordio pͥn¬
cipatus sin sumimna cura

Expanded text:
reptione quadam daemonis, turpis macula relEtenim cum apud Thessalonicam seditione exorta, quidam ex militaribus vir impetu fuisset populi furentis extinctus, repentini nuntii atrocitate succensus, ad ludos Circenses invitari populum eique ex improviso circumfundi milites, atque obtruncari passim, ut quisque occurrisset, gladio jubet, et vindictam dari non crimini, sed furori. Ob hoc cum a sacerdotibus Italiae argueretur, agnovit delictum, culpamque cum lachrymis professus, publicam poenitentiam in conspectu totius Ecclesiae exegit: et in hoc sibi tempus adscriptum, absque regali fastigio patienter implevit. Quibus omnibus istud quoque mirabiliter adjecit: Lege sanxit in posterum, 289 ut sententiae Principum super animadversione prolatae in diem tricesimum ab executoribus differentur: quo locus misericordiae, vel si res tulisset poenitentiae non periretIgitur ad Orientem regressus, ibique, ut ab exordio principatus sui, summa cura
Abbreviated transcription (Latin):
tantum fiducie et magnam¬
mitatis ꝑ dei gram̃ datimi:
ut cum ad eos qui in carte¬
re tenebantur frẽs. Nemo
prorsus humanitatis et mi¬
insterii causa permicteretur
nenter et reiserent: et
necessaria ministrarẽt
Et cum perdies singulos
presidis furor cresteret u
lore carteris et catenarũ
ponderibus enecando Et su¬
per omma precipiendo ne
quis ad eos prorsus acce¬
deret. ut et media aliud
cormenti genus adhiberet᷑
Concessit camen deus su¬

Expanded text:
tantum fiduciae et magnanimitatis per Dei gratiam datum est, ut cum ad eos qui in carcere tenebantur fratres nemo prorsus humanitatis et ministerii causa permitteretur nenter et reviseret, et necessaria ministraret. Et cum per dies singulos praesidis furor cresceret, jlore carceris et catenarum ponderibus enecando, et super omnia praecipiendo ne quis ad eos prorsus accederet, ut et inedia quasi aliud tormenti genus adhiberetur; concessit tamen Deus hu
Abbreviated transcription (Latin):
timun quidem alexandrie
s ntolis desertum ac pene
habitatoribus uacuum trãs¬
tulerint. S et ibi cum prour¬
bis nicinitate nr̃orum popu
li frequentarent. et tamꝙm¬
odore pastoris recepto. grex
leticior et constantior ago¬
mbus redderetur Rursum
missis cum centurione mi¬
litaribus uiris: ipm̃ dyom¬
sium et cum eo gaĩ et pe¬
trum catens constrictos:
et diuersis cruciatibus ad¬
flictos in desertum quoddã
libie ꝑtraxerunt. Ibiq eos
nrloto squalidissimo et om¬
m usu humanitatis caren¬
te: apretonio trium dierũ
itinere in desertum proten¬
to: Nexos uniculis relique¬

Expanded text:
inum quidem Alexandriae, sed incolis desertum, ac pene habitatoribus vacuum transtulerunt. Sed et ibi cum pro urbis vicinitate nostrorum populus eum frequentaret, et tanquam pastore recepto grex laetior et constantior agonibus redderetur, rursum missis cum centurione militaribus viris, ipsum Dionysium, et cum eo Gaium et Petrum catenis constrictos, et diversis cruciatibus afflictos, in desertum quoddam Libyae pertraxerunt, ibique eos in loco squallidissimo, et omni usu humanitatis carente, a Paraetonio trium dierum itinere in desertum protento, nexos vinculis relique
Abbreviated transcription (Latin):
bus ip̃e ꝑsedis serere uina
uoce nõ poterat ꝑfectissi¬
ma instructõne corrigeret
ita duo isti uiri uel ut ma¬
gnifica quedam mundi lu¬
mia : illiricum: italiam.
galliasq suo splendore ra¬
diarunt: Ut om̃s eciam de
abstonditis angulis et ab¬
strusis hereticorũ tenebre
fugarentur

Expanded text:
bus ipse per se disserere viva voce non poterat, perfectissima instructione corrigeret. Ita duo isti viri, velut magnifica quaedam mundi lumina, Illyricum, Italiam, Galliasque suo splendore radiarunt, ut omnes etiam de abditis angulis et abstrusis haereticorum tenebrae fugarentur
Abbreviated transcription (Latin):
tores illius obseruancie
no molestie huius cemo¬
di hominib generarent:
insi si forte arguerentur
aliquid aduersum roma¬
in regni statum moliri
s mͥ ip̃i de his qmͣ plurum
retulerunt. Quib ego pa¬
ternam secutus sentenci¬
am: pari moderatione res¬
cripsi Quod siquis persis¬
tit hiustemodi homimi¬
bus absq ullo crimine mo¬
uere negocia: ille quidẽ
qui dilectus pro hoc no¬
nime fuerit absoluatur
eciam si probetur id eẽ
quod eiobicitur xp̃iamis
Is autem qui crimen obt̃e¬
dit: reus pene ip̃ius qm
obiecit existat Proposi¬
ta ephesi publice in conũe¬
tu asie¬

Expanded text:
tores illius observantiaetores illius observantiaeolestiae hujuscemodi hominibus generarent, nisi forte arguerentur, aliquid adversum Romani regni statum moliri. Sed et mihi ipsi de his quamplurimi retulerunt, quibus ego paternam secutus sententiam pari moderatione rescripsi. Quod si quis persistit hujuscemodi hominibus absque ullo crimine movere negotia, ille quidem qui delatus pro hoc nomine fuerit, absolvatur, etiamsi probetur id esse, quod ei objicitur, Christianus. Is autem qui crimen obtendit, reus poenae ipsius quam objecit existat. » Proposita Ephesi publice in conventu Asia
Abbreviated transcription (Latin):
promulgeant
⁊perator cesar mar¬
cus aurelus: antominus
angustus armenius: põ¬
tifex maximus tribucie
potestatis quindecies: con¬
sin tertio: uinu̾sis simul
magis ip̃is conuemit pu¬
mre eos qui sibi immolare
nolunt: quam uobis. s
uos confirmatis eorum qͦs
persequinm sentenciam
quam de nobis habent: di¬
centes uos impios: ⁊sme
deo ẽẽ. unde et optabilius
habent aminam ponere
pro deo suo ⁊ mortem li¬
benter amplecti: Quam
et in nr̃e religionis iura cõ¬
cedere. De motibus autẽ
terre qui uel facti sunt. ł
eciam nunc funit. ab sur¬
dum nõ erit merorem ues¬
trum iusta commonicione
nsolari: Qm̃ quidem com¬
peri quod ihinuscemodi
rebus ad illorum mindiã
commines casus trausfer¬
fertis In quo illi quidem
maiorem fiduciam accipi¬
unt apud deum Uos au¬
tem moñn tempore quo
de talibus ignoratis: cete¬
ros quidem deos negligi¬
tis. Culcum uero in mor¬
talis dei quem xp̃iam
colunt expellitis et det᷑¬
batis. usq ad mortem cul¬

Expanded text:
promulgavit: Imperator cesar Marcus Aurelius Antoninus augustus, Armenicus, pontifex maximus, tribunitiae potestatis quindecies, consul tercio, universis simul magis ipsis convenit punire eos, qui sibi immolare nolunt, quam vobis. Sed vos confirmatis eorum quos persequimini sententiam, quam de vobis habent dicentes vos impios, et sine deo esse. Unde et optabilius habent animam ponere pro Deo suo, et mortem libenter amplecti, quam et in vestrae religionis jura concedere. De motibus autem terrae, qui vel facti sunt, vel etiam nunc fiunt, absurdum non erit moerorem vestrum justa commonitione solari. Quoniam quidem comperi, quod in hujuscemodi rebus ad illorum invidiam communes casus transfertis. In quo illi quidem majorem fiduciam accipiunt apud Deum. Vos autem in omni tempore, quo de talibus ignoratis, caeteros quidem deos negligitis, cultum vero immortalis Dei, quem Christiani colunt, expellitis et deturbatis, usque ad mortem cul
Abbreviated transcription (Latin):
N urbe uero roma corne¬
lio epistopatum regente
et apud cartaginem cypͥ¬
ano. ambobus fide. uirtute.
pietate. prestantibus. ques¬
tio exorta est mafrice ma¬
ꝯis partibus si oporteret
heretitos rebaptizari Cum¬
q id. cypriano et ceteris
pene omnibus per africã
sacerdotibus oportere fieri
decerneretur. Cornelius ⁊

Expanded text:
n urbe vere Romae, Cornelio episcopo tunc regente et apud Carthaginem Cypriano, ambobus fide virtute praestantibus, quaestio exorta est in Africae majoris partibus, si oporteat haereticos rebaptizari. Cumque id a Cypriani et caeteris pene omnibus per Africam sacerdotibus oportere fieri detineretur, Cornelius
Abbreviated transcription (Latin):
eim quod excusabit impericie
nr̃e culpas precipientis auctori¬
tas. Sciendum sane est̾ quod di
rum tractatibus nchil abstienciã
rerum conferentibus occupatus Di¬
missis que indebantur suꝑflua
hystorie si quid habuit nouo con¬
nueimus libro Et in ipso euse
Decimum uero uł undecimum
librum nos conscͥpsmius: par¬
tum ermaiorum tradicionib
partum ex his que nr̃a iam me¬
moria conp̾henderat Et eos ue¬
lut duos pisciculos supͣscriptis
pambus addidimus Quos si
tu uł ꝓbaneris uł benedixeris.
pro certo cont̾idem quod suffici¬
ent turbis eontinet autem om
ne opris res in eccłia gestas a sal¬
uatoris ascensione et deinceps
Nostri uͦ duo libelli a temporib
constantim pꝰ ꝑsecutõnem us¬
q ad obitum theodosi angusti

Expanded text:
 quod excusabit imperitiae  quod excusabit imperitiae nostrae culpas, praecipientis auctoritas. Sciendum sane est, quod decricis tractatibus, nihil ad scientiam rerum conferentibus occupatus, omissis quae videbantur superflua, historiae si quid habuit, nono conjunximus libro, et in ipso EusebDecimum vero et undecimum librum nos conscripsimus partim ex majorum traditionibus, partim ex his quae nostra jam memoria comprehenderat; et eos velut duos pisciculos supra scriptis panibus addidimus. Quos si tu probaveris, vel benedixeris, pro certo confidam quod sufficient turbis. Continet autem idem omne opus res in Ecclesia gestas a Salvatoris Ascensione, et deinceps. Nostri vero duo libelli a temporibus Constantini post persecutionem, usque ad obitum Theodosii Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
or mpar: et qui ittam multis
autns usum lati sermoris omise¬
rim considerar quod non abqa
lieuo apostolice taftrentõius ordiue
nobis isla precipei e / Am⁊ cum do¬
minus aliquãdo esuriertibus in
desertum auditorum turbis dixis¬
set ad apostolos/ date eis uos mauc¬
care. andreas uius er apostolis n¬
telligens eo magio splendest̾e chimne
uietutis insigina si minimorum
quorumq ministerus erplerentur
nori ꝓtulit panes apostolice recon¬
ditos pere s puerulura ad esled¬
eit. habentem quinqi panes ⁊ du¬
os pisces. enem uerecunde ereu¬
sans adiecit S hec quid sunt ad
cantos: quo magis inangrstis o¬
xibus et desperatus clara fieret
diuna potencia. Sciens gͦ ex il¬
lis te euocs descend̾e dispplims: re¬
cordatus quod andrce fortassis ex¬
emplo u̾ pascendi turbas tempus
indisti: puerulum subrogaueris
tamẽ eimngłicũs acrarnentũ ꝓpͥo labo¬
re captos adderet eciara pisciculos
duos. Agressus sum exsequi ut po¬
tin quod preceperas Certus sum¬

Expanded text:
mpar, et qui in tam multis annis usum Latini sermonis amiserim, consideravi quod non absque aliquo Apostolicae institutionis ordine nobis ista praeciperes. Nam et cum Dominus aliquando esurientibus in deserto auditorum turbis, dixisset ad Apostolos: Date eis vos manducare: Philippus unus ex Apostolis intelligens, eo magis splendescere divinae virtutis insignia, si minorum quorumque ministeriis explerentur, non protulit panes Apostolicae reconditos perae, sed puerulum adesse dicit, habentem quinque panes, et duos pisces. Quem verecunde excusans, adjecit: Sed haec quid sunt inter tantos ? quo magis in angustis opibus et desperatis clara fieret divina potentia. Sciens ergo ex illis te quoque descendere disciplinis, recordatus quod Philippi fortassis exemplo, ubi pascendi turbas tempus vidisti, puerulum subrogaveris, tamen Evangelicum Sacramentum, proprio labore captos adderet etiam pisciculos duos, aggressus sum exsequi, ut potui, quod praeceperas: certus
Abbreviated transcription (Latin):
lectione amius audienci nin¬
ctus: dum noticiara rerum gesta¬
irum auidius petit ⁊ oblenoriem
quoddamm malorum que genͬerẽ¬
tur acoperet A quo ego oꝑe cum
ercusare me uellem ut pote iferi

Expanded text:
lectione animus audientium vinctus, dum notitiam rerum gestarum avidius petit, oblivionem quodammodo malorum, quae gererentur, acciperet. A quo ego opere cum excusare me vellem, utpote inferi
Abbreviated transcription (Latin):
bos ꝓuide aliqd medicamenti
uł poculi genus / piemuuiti ho¬
iumes ab inminenti defendantur
ericio Quod tu quoq uenerai de
pater chromati medicine. exequens
genus. tempore quo disruptis italie
clausti is alarico duce gothoru ie
pestifer morbus infudit Et agros
armenta inlos longe lateqe ualeun
Populis fir ꝗdeo commissis firalis
Exitui aliquod remedium querens. ꝑ
quid egre mentes ab ingraientis ma¬
li contagione subtracte meliorb
occupate studus tenerertur/ mũi¬
Srs m ut eccl̾iasticam historiara
quani uir eruditissimus ensebr̃

Expanded text:
ovidere aliquid medicamenti, vel poculi genus, quo praemuniti homines ab imminenti defendantur exitio. Quod tu quoque, venerande pater CHROMATI, medicinae exequens genus, tempore quo, diruptis Italiae claustris ab Alarico duce Gothorum, se pestifer morbus infudit, et agros, armenta, viros longe Iateque vastavit, populis tibi a Deo commissis feralis exitii aliquod remedium quaerens, per quod aegrae mentes ab ingruentis mali contagione subtractae, melioribus occupatae studiis tenerentur: injungis mihi ut Ecclesiasticam historiam, quam vir eruditis
Abbreviated transcription (Latin):
liquando et domiciamis si¬
mile aliquid porcio neronis:
de crudelitate. S et quasi
homo cito destitit: ita ut
eciam eos quos mexilium
miserat reuocaret post¬
honorum tituli: qui in domi¬
cianum conlati fuerant :¬
detrabuntur Reuocari
autem quicunq ab eo in
exilio truci sunt : ac reci¬
pere facultates ex senatꝰ¬
coniulto iubentur De
quibus singulis testimoni¬
um perhibent . qui gesta
illorum temporum conscͥ¬
pserunt. Tum igitur eci¬
am apostolum ioh̾em pꝰ¬
sum quasi ad scholam¬
ꝓpriam redisse nr̃orum
striptores declarant

Expanded text:
liquando et Domitianus simile aliquid, portio Neronis, de crudelitate. Sed quasi homo cito destitit, ita ut etiam eos quos in exilium miserat, revocaret. CHRISThonorum tituli qui in Domitianum collati fuerant detrahuntur. Revocari autem quicunque ab eo in exsilium trusi sunt ac recipere facultates ex senatusconsulto jubentur. De quibus singulis testimonium perhibent qui gesta illorum temporum conscripserunt. Tunc igitur apostolum Joannem sum quasi ad scholampriam redisse, nostrorum scriptores declarant.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi bibliothete sue quam
a pud alexandriam ⁊ om
mum ueterum grecorum
uolumimbus constrebat
maiorem gloriam quere¬
re petit eciam abhieroso¬
scripturas ingretam lingũa
interpretatus acciperet᷑:
rant macedonibus electos
et inscripturis scĩs erudi¬
gua peritissimos uiros sep¬
tuagnita presbiteros mise¬
runt ad ptolomeum ĩquo
tamen dei uolntas et con¬
silium gerebatur łum il¬
le singulorum uolens acci¬
pere documenta: Et uerẽs
ne forte perinterpretacio¬
nem occultarent insertã
uoluminibus uoluntatẽ.
singulos ad se imincem se¬
parate tandem seorsum
positos interpretari iubet
q uoluminib obseruari

Expanded text:
s bibliothecae suae, quam apud Alexandriam ex omnium Greacorum voluminibus construebat, majorem gloriam quaerere, petit etiam ab Hierososcripturas, in Graecam linguam interpretatas, acciperet. rant Macedonibus, electos, et in Scripturis sancgua peritissimos viros septuaginta presbyteros miserunt ad Ptolemaeum. In quo tamen voluntas Dei et consilium gerebatur. Tunc ille singulorum volens accipere documenta, et verens ne forte per interpretationem occultarent insertam voluminibus veritatem, singulos a se invicem separat, et eadem scorsum positos interpretari jubet, is voluminibus observare.
Abbreviated transcription (Latin):
dictis libris cõplexns
est: sed insecundo nichilo
nimus eiusdem operis libro
dicens eciam suis tempori¬
bus reliquias quasdom di¬

Expanded text:
obtinuisse sortem et easdem, quas apostoli tradiderunt predicaciones divine fidei, integras illibatasque custodi
Abbreviated transcription (Latin):
ed nõ erga¬
atanasium ficte phi¬
losphie tenere imagiẽ
potinit. et eu̾m cum ue¬
lut ceteri serpentes de ca¬
uerins terre ebullientes
ad cum processissent ma¬
gorum philosophorum
aruspicum: augurumq
manus profana omines
pariter alligant Nichil
sius artibus successurũ.
insi prius atanasium ue¬
lut horum omniũ obsta¬
culum sustulisset

Expanded text:
ed non ergaAthanasium fictae philosophiae tenere imaginem potuit. Etenim cum, velut tetri serpentes de cavernis terrae ebullientes, ad eum processisset magorum, philosophorum, aruspicum, augurumque manus prophana, omnes pariter allegant, nihil suis artibus successurum, nisi prius Athanasium, velut omnium horum obstaculum, sustulisset
Abbreviated transcription (Latin):
ens non aliter posse mñ¬
queniq angelos seculi iñ¬
cere: nͥ prius asemet ma¬
ciperet distiplinam: et ꝑ
tus in hac uita perpetu¬

Expanded text:
 nec aliter posse unumquemque angelos saeculi vincere, nisi prius a se maciperet disciplinam; et qutus, in hac vita fieret
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis Stito autem f¬
ter omnes eccl̾ias moriente
que prius conturbabantur
Nunc redisse inconcordiam
dentes et ex ultantes de pace
que ultra spem eccłie reddi¬
pud antiochiam: et theoctis

Expanded text:
tera: Scito autem, frater, omnes ęcclesias in oriente, quae prius conturbabantur, nunc redisse in concordiam oherere gaudentes et exultantes de pace, quae ultra spem ecclesiae reddiprimis Antiochenum, Theoctist
Abbreviated transcription (Latin):
hic iudaito intellectu de
futuris repromissiomb
senciebat: easq corpora¬
liter exhibendas docebat
mille annis indeliciis cor¬
poralibus inhac terra

Expanded text:
iam Judaico intellectu de futuris promissionibus sentientes, easque corporaliter exhibendas docentes, et mille annis in deliciis corporalibus in hac terra
Abbreviated transcription (Latin):
dere.: erudicus ad modũ uir.
mereri se mortem pro erro
pectant. Uerum ubi ad pͥ¬
mos uentũ ẽ ilico se legiti¬
mo principi. tradiderunt.
cũ ceteris uuus riałib de¬
prehensus conflictus acer¬
rimus geritur: Scetit ali¬
qũidin anceps iuctoria.
fundebantur auxilia barꝰ¬
barorum et terga iam hos¬
tib dabant Sed fiebat hoc
ũ ut cheodosins uincerecin
s ne ꝑ barbaros unc̾e iu¬
derentur Tum ille ut con¬
uersas suoꝵ acies uidit
stans medita rupe unde
et conspicere et conspici ab
utroq possit exertitu ꝓ iec¬
cis armis ad selita se uer¬
tit auxilia. et prostratus
inconspectu dei ommpotẽ
tis inquit Deus tu nosti¬
prelia suscepi Sin secus ĩ
uͦ cũ causa ꝓbabili et inte
confusus hũc uem porrige
dexteram tuis: neforte di¬
cant gentes ubi est deus eo
rum: Quam supplicationem
pii p̾ncipis certi a deo eẽ sus¬
ceptami: hii qui ad erant du

Expanded text:
dere eruditus admodum vir, dere eruditus admodum vir, mereri se mortem pro errorspectant. Verum ubi ad primos ventum est, et illico se legitimo Principi tradiderunt: cum caeteris imis vallibus deprehensis conflictus acerrimus geritur. Stetit aliquandiu anceps victoria: fundebantur auxilia Barbarorum, et terga jam hostibus dabant. Sed fiebat hoc non ut Theodosius vinceretur, sed ne per Barbaros vincere videretur. Tum ille ut conversas suorum acies vidit, stans in edita rupe, unde et conspicere et conspici ab utroque posset exercitu, projectis armis, ad solida se vertit auxilia, et prostratus in conspectu Dei: Tu, inquitpraelia suscepi. Si saevis, in vero cum causa probabili, et in te confisus huc veni, porrige dextram tuis, « ne forte dicant Gentes: Ubi est rum ? Quam supplicationem pii Principis, certi a Deo esse susceptam, hi qui aderant du
Abbreviated transcription (Latin):
gitur preparatur ad bellũ
sidiis nec tam excubiaꝵ iui¬
gilii qmͣ obsecracionĩ ꝑ noc¬
cacione mmunitus circũibat
cũ sacerdotibus et populo
omĩa oracionũ loca aute mar¬
cirum et aploꝵ checas iacebac
cilicio prostratus: et auxilia
sibi fida stõꝵ intercessione
postebat. At pagani quier¬
rores suos nouis semper
crroribus animant. ni no¬
uare sacrificia et romam
entare inspitere extã pe¬
cudum et ex fibrarũ p̾sci¬
encia securam eugemo uic¬
toriam ninciare: suꝑstici¬
osius hec agente et cũ om¬
nn amiuositate flamano
cunc prefecto. cuius asser¬
cionib magna enm erat
eius insapiencia preroga¬
cuia: engenũ iuctore fore
procertõ presinupserant.
Sed ubi uere religionis fre¬
tus auxilio cheodosus: al¬
pium fauces cepit urgere
prii illi qubus nequicqͣmͣ
litate tot iuctune de fallaci¬
e constiencia crepidi demo¬
ius infugani uersi: post
eciam magist̾ri hoꝵr et doc
nus plus pudoris qmͣ stele¬
ris reus. cum potuisset eua¬

Expanded text:
gitur praeparatur ad bellum sidiis: nec tam excubiarum vigiliis, quam obsecrationum pernoctatione munitus circumibat, cum sacerdotibus et populo omnia orationum loca, ante Martyrum et Apostolorum thecas jacebat cilicio prostratus, et auxilia sibi fida sanctorum intercessione poscebat. At Pagani, qui errores suos novis semper erroribus animant, innovare sacrificia, et Romam entare, inspicere exta pecudum, et ex fibrarum praescientia securam Eugenio victoriam nuntiare. Superstitiosius haec agente, et cum omni animositate, Flaviano tunc Praefecto, cujus assertionibus 305 magna enim erat ejus in sapientia praerogativa Eugenium victorem fore pro certo praesumpserat. Sed ubi verae religionis fretus auxilio Theodosius, alpium fauces coepit urgere, primi illi, quibus nequicquam litatae sunt tot victimae, de fallaciae conscientia trepidi daemones, in fugam versi. Post etiam magistri horum et doctnus, plus pudoris, quam sceleris reus, cum potuisset eva
Abbreviated transcription (Latin):
ea deus uidere concessit
uiia et enim in modũ
camere curueta specie
quasi ueli uaius uento
sinuati: super corpus
martiris stetit Quod
corpus in medid positũ
nõ erat ut caro ardeus:
s tanquam si aurumant
argentum infornaste cãi¬
desteret tum preteres
odorem uaribus hausi¬
flagrantis unguenti. ad
ultimum uidentes stele¬
nõ posse consui. Iusse¬
runt pro pus accedere
confectorem. et corpus
igniscui cesserat mutro¬
ne tranffodere: quo facto
Cam largus fusus est sõ¬
gus: ut extingueret ro¬

Expanded text:
omnipotenti oblatus est mma etenim in modum camerae, curvata specie, quasi velum navis vento sinuatum supra corpus martyris stetit. Quod corpus in medio positum non erat ut caro ardens, sed tanquam si aurum aut argentum in fornace candesceret. Tunc praeterea odorem naribus ciflagrantis unguenti. Ad ultimum, videntes scelenon posse consumi, jusserunt propius accedere confectores, et corpus cui ignis cesserat, mucrone transfodere. Quo facto tam largus profusus est sanguis, ut restingueret ro
Abbreviated transcription (Latin):
tetur Ergo inquit habeto
etatis tue reuerẽciam: et
parcens ultime senectuti
tue. Iura fortunom cesa¬
ris: gerens de prioribus
penitudinem. et concla¬
gos Tum policarpus tor¬
uo nultu ad populum qͥ
instadio residebat as pici¬
ens: eleuata ad celum dex¬
cera: cum gemitu procla¬
mauit ⁊ dixit. tolle sacri¬
legos sed insistente pro¬
consule et dicente uird
fortunam cesaris et dic
qͥuit. et sexauis seruͥo
ei. et nichil melesit ũ
quam quomodo possimi
maledicere ec blasphema
re regem menni qui sa¬
lutem michi dedit: Em¬
q rursus uehemencius
urgeretur ut fortuna ce¬
quit iactancia queris ut
ego fortimam cesaris iu¬
rem et quissim ignorare
simulas Cum ommi bber¬
tate oudi ame quia xp̃i¬

Expanded text:
tetur. Ergo, inquit, habeto aetatis tuae reverentiam, et parcens ultimae senectuti tuae, jura fortunam Caesaris gerens de prioribus poenitudinem, et conclagos. Tunc Polycarpus torvo vultu ad populum qui in stadio residebat aspiciens, elevata ad coelum dextera, cum gemitu proclamavit, et dixit: Tolle sacrilegos. Sed insistente proconsule, et dicente: Jura fortunam Caesaris, et dicquit, et sex annis servio ei, et nunquam me laesit; quo modo possum maledicere et blre Regem meum, qui salutem mihi dedit? Cumque rursus vehementius urgeretur, ut fortunam Caehanc jactantiam quaeritis, ut ego fortunam Caesaris jurem, et quis sim ignorare te simulas, cum omni libertate audi a me, quia Chri