comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pincipis inctũbuit stiatis ãte nnbuit eiꝰ
ore papauiereo respersa medulitꝰ ꝯssa.
ic animi regem prius anxietate grauatũ:
ltior oppressit resoluto corpore sompnꝰ.
ossedit ꝙ diu. donec caligine m̾sa:
octis iꝑborei languerẽt sidera ꝑlaustei:
thereos ꝙ celer stimularet lucifer ignes.
iam pestifere duccu̾s p̃sagͣia lucis
rodierat titam nabateis luridis undis.
onuenunt ꝓceres orta iã luce pelasgi:
d regem. in solito thalamis de more uatantẽ:
iuantes. alias uigiles exire solebat
⁊stimulare pigros. ⁊ matutare morantes.
At nnc cũ sũmi discriminis autat hora:
Que p̃mat alterutram satali turbine turbam:
⁊ plicitum curis torpore quietis inherten:
Mirant᷑ uiuenem. sunt qui latitare pauentet.
Credere sustineant: cutorũ corporis euis:
Nemo: uel intrare: ꝓpius ue accedere fidit:
Nec munre latꝰ armis sine uoce iubentis:
Ire nec int̾mas audit sine pͥnupt miles.

Expanded text:
Principis incubuit castris atque imbuit ejus Principis incubuit castris atque imbuit ejus Rore papavereo respersa medullitus ossa. Sic animum regis prius anxietate gravatum Altior oppressit resoluto corpore somnus, Posseditque diu, donec caligine mersa Noctis, Hyperborei languerent sidera plaustri, Aetheriosque celer stimularet Lucifer ignes: Et jam pestiferae ducens praesagia lucis Prodierat Titan, Nabatheis luridus undis, Conveniunt proceres orta jam luce Pelasgi Ad regem, insolito thalamis de more vacantem Mirantes: alias vigiles excire solebat, Et stimulare pigros, et maturare morantes: At nunc cum summi discriminis arceat hora Quod premat alterutram fatali turbine turbam, Explicitum curis, torpore quietis inertem Mirantur juvenem; sunt qui latitare paventem, Credere sustineant, tutorum corporis ejus Nemo vel intrare propiusve accedere fidit, Nec munire latus armis sine voce jubentis, Ire nec in turmas audet sine principe miles:
Abbreviated transcription (Latin):
pat agricola ⁊cũ pleno topia comu
⁊pliusus a fronte sedent. qͥ seria ludis:s assaa¬
iscentes. uario diuĩa oblectamine mulcent.
fauor ambiguus ⁊ pleso subdolus one
isul ad ulator. comintaꝙ lũdicia. due
ingła policronos aptant. ⁊ musica urcura:¬
pstrim̃ta sonant. numeros aꝑtante catuena.¬
ec ubi tot curas uoluentẽ pectoreᷤ magnũm:
idit ꝑpctuos cui continuare triumphos
cunis dederat metuens ne forte futuri.
aufragiũ martis insompnes mͣgeret aitꝰ
mitat ed timpło. uelata ꝙ nubis amictu:
nt᷑ quietis adit. ⁊ desidis atria som̃pniniti¬
tꝙꝑ ĩta: surge ꝑat̾ matelum ꝙ illab̾e̾ regi: ic¬
um iacet.: curis aninu corpũs ꝙ telara⁊
tcerat. ille grauis uit se torpore soluto:
xcutiens madidas librauit maere pennas.
uosenumnꝙ bapit letͥeo tacta liquore
idera dormitant. solitos oblita meatus.
rgo ubi torptii grecorũ castra uolatu:
ttigni expullo curarũ eramine totiis:

Expanded text:
Pax arva colens, et pleno Copia cornu Pax arva colens, et pleno Copia cornu Applausus a fronte sedent, qui seria ludis Miscentes, divam vario oblectamine mulcent; Et favor ambiguus, et blaeso subdolus ore Risus adulator, commentaque ludicra divae Singula pollicibus aptant et musica circum Instrumenta sonant, numeros aptante Camoena. Haec ubi tot curas volventem pectore Magnum Vidit, perpetuos cui continuare triumphos A cunis dederat, metuens ne forte futuri Naufragium Martis insomnes mergeret artus, Emicat extemplo, velataque nubis amictu, Antra quietis adit, et desidis atria somni; Atque ita: Surge, Pater, Macedumque illabere regi Dum jacet, et curis animum corpusque relaxat. Dixerat: ille gravis vix se torpore soluto Excutiens, madidas libravit in aera pennas, Quo se cunque rapit lethaeo tacta liquore Sidera dormitant, solitos oblita meatus. Ergo ubi torpenti Graecorum castra volatu Attigit, expulso curarum examine, totus
Abbreviated transcription (Latin):
Stat sita sub cluo lunaris in aere motuse
Regiꝗ regine cuius iuctoria nomen.
Mille patet forib tremulis ꝙ sonora laꝑillis:
Inͣtiemit a tactu. toti ꝙ inmurmurat orb:
Cardo semel flexꝰ. ad limĩa prima susurat.
mbino ꝑͥnot. solio sedit intꝰ eburno.
Di ua. toum ꝑhales lauro mordente capilloz:
Mimi sica mimita manu. cingunt q sorores.
Eius utrumꝙ latꝰ ⁊ regia testa coronant:
Perpetu comites. lco modulamine carmen:
Immortale canens. ⁊ in euũ gła uiuax:
Maiestas ꝙ premens iugosos secula fastus:
Concilians ꝙ sibi facilem reuerentia plebem.
d̾ea q̃ leges armat. q̃ iura tuetur
usticia. in neutͣm decłmans mun̾e̾ partẽ.
Assidet his. stabilit ꝙ dee clem̃tia regnũ:
ola docens miseris mistreri ⁊ partere infts.
Has nit̾ locuplex s batbata morib astat
Fomentum uicii gtutri q petuia luxus.
Pacifico reliquis p̾libans oscula uultiot
IInmenior est odii fis concoulia belli.

Expanded text:
Stat sita, sub clivo lunaris in aere motus, Stat sita, sub clivo lunaris in aere motus, Regia, reginae cujus Victoria nomen, Mille patet foribus, tremulisque sonora lapillis Intremit attactu, totique immurmurat orbi Cardo semel flexus, ad limina prima susurrat,Ambitio pernox, solio sedet intus eburno Diva, triumphales lauros moderante capillos Munifica munita manu, cinguntque sorores Ejus utrumque latus, et regia tecta coronant Perpetuae comites. Lyrico modulamine carmen Immortale canens et in aevum Gloria vivax, Majestasque premens, rugoso saecula fastu, Conciliansque sibi facilem reverentia plebem Et Dea quae leges armat, quae jura tuetur Justitia, in neutram declinans munere partem: Assidet his, stabilitque dea Clementia regnum, Sola decens miseri misereri et parcere victis: Has inter locuples, sed barbara moribus astat Fomentum vitii, genitrixque Pecunia luxus, Pacifico reliquis praelibans oscula vultu, Immemor est odii finis Concordia belli Et
Abbreviated transcription (Latin):
nuenisse parei flammias stuper arduꝰ ether
miniinum gaudet not inͣstat hab̾e diei:
am ꝓ sole sibi darii dat᷑ emula phebiads¬
assis. ⁊ in sumino lampas sedit ignea cono.
idera q̃ noctis obscurans. solaq solis:
oluis racliis incdignans cedere. qͣntume
umine cedit ei tantũ p̃udicat illis
ille micant lapides ingir nullus coe ẽ:¬
nẽ iubar ardoris ñ displitet tẽ piropũ.
nuasit subitis concilssum motib ingeris:
Aurea sponda iouem. ħ ñ spͣond̾e. soporem
I mplicitũ curis corpus regale tenebat.
Q unc placẽt in dextrum cornu de u̾tice montis
Mitte̾ graiugenas. nc̃ leuũ frangere tornu.
nũc oppositis occupr̾e srontib hofii.
Molitꝰ. modo falcatos eludere currus.
IInsopne q tͣhe agitat᷑ dũ talia noctẽ.
Der: capit asigustũ curarũ milia pectꝰ. s
¶nsula multificli qͣm tibridis alueus ambit:
Est ip̃o renerenda loco. q̃ uendicat orbie o:¬
Impñ ꝙ caput. quadris ubi fibma columpnis:

Expanded text:
Invenisse pares flammas stupet arduus aether, Invenisse pares flammas stupet arduus aether, minimum guadet nox instar habere diei. Nam pro sole sibi Darii datur aemula Phoebi Cassis, et in summo lampas sedet ignea cono, Sideraque noctis obscurans, solaque solis Solius radiis indignans cedere, quantum Lumine cedit ei, tantum praejudicat illis. Mille micant lapides in gyrum, nullus eorum Quem jubar ardoris non disputet esse pyropum. Invasit subitis concussum motibus ingens Aurea sponda Jovem, sed non spondere soporem, Implicitum curis corpus regale tenebat. Nunc placet in dextrum cuneum de vertice montis Mittere Grajugenas, nunc laevum frangere cornu, Et nunc oppositis occurrere frontibus hosti, Molitur modo falcatos eludere currus, Insomnemque trahit, agitat dum talia noctem Nec capit angustum curarum millia pectus. Insula multifidi quam Tybridis alveus ambit, Est ipso reverenda loco, quam vindicat orbis Imperiique caput, quadris ubi firma columnis
Abbreviated transcription (Latin):
Obfuscatie queat᷑. iam ñ angustia saltus
Idisicu fautes. clarii ue absentra signi ps
Dei furtiua placent tumide sufsr agͣsa noctis.
Aqͣgrechar de lute uiros. inctoria ꝙͣ nos
Molimur gladiis aut nulla sit. aut sit honesta
Malo peniteat fortune ⁊ sortis iniqͤ¬
L segem ꝙͣ pudeat parti de nocte tͥumphi.
Uincẽ ñ tanti ẽ. ut me uicisse dolo
Posteritas legat. ⁊ minuat u̾sutia famam.
Ql̾im ne fallant ne compariant᷑ ab hoste.
Corporib. sompnoq oꝑi reparate duir no:
icine memores motꝰ instare diei.
Qlie uob̾ mediũ pessum dare debeat orbem.
sis ꝙ poratis redit intemptoria miles.
cont᷑ darius ꝑsas haut segniꝰ armat ꝓum¬
remunit q suos. factum conicit hostens:¬
ue facturus erat. s parmenionis habe̾t
onsiliũ iures. mandint alim̃ta furoris:
uadrupedes frenos. phalerata ꝙ t̾ga relucent
gnib accensis acies ardere udent urt
iderib t̾tãt galee clipeis q retusus:

Expanded text:
Offuscare queat, jam non angustia saltus, Offuscare queat, jam non angustia saltus, Et Cilicum fauces, Dariive absentia segnis, Nec furtiva placent timidae suffragia noctis. Aggrediar de luce viros, victoria quam nos Molimur gladiis, aut nulla sit, aut sit honesta. Malo poeniteat fortunae, et sortis iniquae Regem, quam pudeat parti de nocte triumphi. Vincere non tanti est, ut me vicisse dolose Posteritas legat, et minuat versutia palmam, Quin, ne fallantur, ne comperiantur ab hoste, Corporibus, somnoque operi reparate diurno, Vicinae memores motus instare diei, Quae vobis medium pessumdare debeat orbem. Hisque peroratis redit in tentoria miles. Econtra Darius Persas haud segnius armat, Praemunituae facturus erat, si Parmenionis haberet Consilium vires, mandunt alimenta furoris, Quadrupedes frenos, phalerataque terga relucent, Ignibus accensis acies ardere videntur, Sideribus certant galeae, clypeisque retusis
Abbreviated transcription (Latin):
am si tel agit᷑ de luco huerenda sertariah.
Corpora. ⁊ ip toisis inuisi crinib icdll
⁊ quos brattͣ creant mim̃sa statura gigante a
Occurrent ocłis. ⁊ mani quasia pauore.
cctori  tͣubiles pot̾unt ꝓu̾tere forme
ddit ⁊a paucis hominũ tot milia gentis:
Nec curunfundi nec bello posse mõueni.
Preterea dariũ ꝓͣbͣat elegisse iacentes:
Dlanicie campos. ⁊ ñ ut coͣntigit ante
Cilicie angustas int̾ decͥenere fauces.
Tota fere macedum laudat manꝰ hoc ⁊ ĩ nnũ:
Consonat. hos int̾ poliꝑton nocte fruendã:
Asserit. ⁊ positũ gͣtis in nocte tͥumphum.
H sunc rex intuitꝰ. neo eñi iam ꝓppenionem:
Sustmet᷑ arguere ⁊ timiddis offende̾ dictis:
Qͦ ũs m consultũ satua ꝑcusserat ataͣ.
Hic latronis ait mos ⁊ sollertia furum:
Summa notere dolis ⁊ fallere fraude latenti.
Gła np̃a doło ñ mlitat: ut nich̾ obstet
Quõd m candorem fame fuligine labis:

Expanded text:
am si res agitur de luce, horrenda Scytharum am si res agitur de luce, horrenda Scytharum Corpora, et intonsis invisi crinibus Indi, Et quos Bactra creant, immensa statura gigantum Occurrent oculis, et inani quassa pavore Pectora terribiles poterunt pervertere formae; Addit, et a paucis hominum tot millia gentis Nec circumfundi, nec bello posse moveri; Praeterea Darium probat elegisse jacentes Planitie campos, et non, ut contigit ante, Ciliciae angustas inter decernere fauces; Tota fere Macedum laudat manus hoc, et in unum Consonat, hos inter Polypercon, nocte fruendum Asserit, et positum Graiis in nocte triumphum. Hunc rex intuitus; neque enim jam Parmenionem Sustinet arguere, et tumidis offendere dictis, Quem modo consultum satyra percusserat acri: Hic latronis, ait, mos, et solertia furum eSumma, nocere dolis, et fallere fraude latenti. Gloria nostra dolo non militat, ut nihil obstet Quod mihi candorem famae fuligine labis
Abbreviated transcription (Latin):
Non alio tlphis curarũ fluctuat estũ:¬
i blandita du ⁊ephiri moderantiꝗ solo
Flammine contentã ducit sũ remige puppẽ.
De reiclum q chorus placilis epulat᷑ in unois
i ꝓcul inffantes uideat feruere ꝓcellas.
celebres focas inis a seclib. auster
remittens. macdidis iꝙ̃ u̾beret aera pennil:
nclamat sociis lꝑxis qꝑ rudentib ille
ꝓuuolat ad clauii. lati ꝙ am̃plustit maritas.
on secꝰ. at uidit tot milib arua pͥmentes:
arbaritos instare gbobos. i am cred̾e fas est ͥ¬
Seu dubie p̃tis qͥd agat. sen ueruis ut sic.
Erpat᷑ eos. q̃ sint tractanda reqͥnirens
Et pectata dui tandẽ sententiꝙ doctlꝰ̃ si
Parmenionis ħt oꝑe noctis eis opꝰ esse.
surto potius ꝙͣ bello fenset agendũ.
tsonitos subito casu caligine noqipo
ppssos ꝑlacipe torpore quiets inherte
chib ⁊ singliis uscordes posse re elst
⁊ facibant crdi g̃ latlas ant cecdere inctos e¬

Expanded text:
Non alio Typhis curarum fluctuat aestu CuNon alio Typhis curarum fluctuat aestu Cui blandita diu zephyri moderatio solo Flamine contentam ducit sine remige puppim, Nereidumque chorus placidis epulatus in undis Si procul instantes videat fervere procellas, Et celeres phocas imis a sedibus Auster Praemittens madidis jam verberat aera pennis, Inclamat socios laxisque rudentibus ipse Convolat ad clavum, laterique aplustre maritat; Non secus ut vidit tot millibus arva prementes Barbaricos instare globos, jam credere fas est MSeu dubiae mentis quid agariatur eos, quae sint tractanda, requirens. Exspectata diu tandem sententia docti Parmenionis habet; ope noctis eis opus esse, Et furto potius, quam bello censet agendum. Attonitos subito casu, caligine noctis Oppressos placidae torpore quietis, inertes, Moribus et linguis discordes posse repelli Ex facili, aut caedi gladiis, aut cedere victos. N
Abbreviated transcription (Latin):
Ad sonitum. tremulo q genu uix sustinet athlãs
Perpetium pondis. rursus nona bella gigantũ
patule rauco respondent guiture ualles.
Armatas unbere manꝰ. ppłiꝙ furorem:¬
Ur potiuis mnaredo. qͥn excitꝰ ordine rapto
Frenderet inculso ꝙ gradũ fertet᷑ ĩ hostẽ
S qr iam fessus em̾so chincius os
Obt̾enebrans fatiẽ ne funa tanta uideret
m̾ito m̾gi certabat in eqͣuore carsu
Ipse nci uallum ꝗgis eqͥinit eoden
Castra locare loco paret. ⁊ q̃ggẽ facto:
Se raꝑit ad nimulum. quo totũ comminꝰ host
Ispar sas otulis ꝓotiit reuocart ꝓhalanges
Totaꝙ uent̾i faties duqrmnns illi:
Obicit᷑. uidet᷑ armisona radiare cohoctes
Diffinctas acies phalerisauro q suꝑbas.
bardarie ppłi confusa ꝙ murmura uocũ.
Audit. ⁊ horsisoniss aures ꝓtellit equorũ
Hinnutꝰ. q̃ cunta uiro si łndeit fas est
Inͣcussere metũ. facilem ꝙ ad nobile pestꝰ.
Corꝙ giganteũ r̃eo adiendisse pauorem.

Expanded text:
tum, tremuloque genu vix sustinet Atlas tum, tremuloque genu vix sustinet Atlas Perpetuum pondus, rursus nova bella gigantum o, Et patulae rauco respondent gutture valles, Armatas inhibere manus, populique furorem potuit Macedo, quin excitus ordine rupto Prenderet, incussoque gradu, raperetur in hostem. Sed quia jam fessus emenso Cynthius orbe Obtenebrans faciem, ne funera tanta videret, Emerito, mergi certabat in aequora, curru. Ipse jacit vallum, et Graiis edicit eodem Castra locare loco: paretur, et aggere facto Se rapit ad tumulum, quo totum cominus hostem, Et sparsas oculis potuit revocare phalanges; Totaque venturi facies discriminis illi Objicitur, videt armisonas radiare cohortes, Distinctas acies, phaleris, auroque superbas, Barbariem populi, confusaque murmura vocum Audit, et horrisonus aures percellit equorum Hinnitus, quae cuncta viro, si credere fas est, Incussere metum, facilemque ad nobile pectus Corque giganteum reor ascendisse pavorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Causa ꝙ mortis amanstolide ꝙ suꝑbia uafthi
Hic sedet intenebus priuatꝰ lnce cobrase
In castris ꝙ necat holofernem iꝗscł iulith
Tota ꝙ picture series finitꝰ mertid.
ãgnus ut exseqͥis tumulo demore pactis¬
Uel ferias soluit festuuis castra moueni
Imꝑat ⁊ rapido cur su þasbat᷑ inhostem.
Eu menidan raro contertu milite tãpos
Ce plorare uͦibet. ubi rex ꝑsẽ q laterent.
Quo ꝓcul inspecto mareus p̃pete  cͦursu:
Contratit t̾mas ⁊ sese in castrã rccepit.
At darius paͣtulis auid̾ decerͥnere campis¬
nstaurat bellis. scies. cuscos ꝙ ꝑcͣrrans.
ectora tam monitis ona̾t ꝙ̃ p̃striat armis.
am loca pelleusꝰ castͥs cleg̾at. und̾e.
urea ꝑsarũ possent temꝑtori a cerniiͤ ił¬
am uexilla ducũ spacio aissantia paruo:
am stabant acies hinic inde. lare uideres
entoꝵ facili impulsu ꝑ mans dracones
ummacedũ furor infremiit. strepitu ꝙ soluto.

Expanded text:
Causaque mortis Aman, stolidaeque superbia Vasti, Causaque mortis Aman, stolidaeque superbia Vasti, Hic sedet in tenebris privatus luce  Tobias, In castrisque necat Holophernen mascula Judith, Totaque picturae series finitur in Esdra. Magnus ut, exsequiis tumulo de more peractis, Inferias solvit, festinus castra moveri Imperat, et rapido cursu bacchatur in hostem, Et Menidam raro contentum milite campos Explorare jubet, ubi rex Persaeque laterent, Quo procul inspecto Mazaeus praepete cursu Contraxit turmas, et sese in castra recepit; At Darius patulis avidus decernere campisnstaurat bellorum acies, cuneosque pererrans, Pectora tam monitis onerat quam praestruit armis. Jam loca Pellaeus castris elegerat, unde Aurea Persarum poterant tentoria cerni; Jam vexilla ducum spatio distantia parvo Jam stabant acies, hinc inde volare videres Ventorum facili incursu per inane dracones; Cum Macedum furor infremuit, strepituque soluto,
Abbreviated transcription (Latin):
Don ibi cũ sotio ququagenarius ardet.
Sed gons sacra baal. gladio feriuntũt helie.
¶ĩstipulus ꝙ dolet᷑ ñ comparere magistru.
Quos cñ illustres dedarat pͥngliia reges:
ltior ordo tenet etechias idola purgat
reuocat leges soꝑitas tempore longo.
it egio ante uidea sisolis q recursum.
Sdlarũ ⁊olis celebrantẽ pascba iesiam
tet quos nullus regnauit momib exꝑs.
Labisꝰ apostatice nullus ꝙ acrimine mundꝰ.
Coce ꝓphectarũ quo rege ⁊ ttmpoꝵe quisꝙͣ.
cprpserit estigies habet altior ordy locates
lc signũ dat achat᷑ ecce inquit. filius amosi
sitigo contipiet hic sub soachim ⁊ Peremias:
Occasum dolet. ⁊ dñ noua monstia cpeasse:
In t̾ra mulier ꝙ uirũ circudabit inquit.
Stans iel ubiel post capta a fen̾tib urbe
Se uidisse refert clalisam ꝑ setula portam.
Nomina cunꝰ fitulis. ⁊ iniuiiui consona licta ar Peꝑ¬
Ultuma pars regnũ cim ppłi ꝙ tegoessum:
Sub duce ⁊ orobabel ht. hic teparatio templi:

Expanded text:
Non ibi cum socio quinquagenarius ardet. Sed gens sacra Baal gladio feriuntur  Eliae, Discipulusque dolet non comparere magistrum. Quos tamen illustres declarat pagina reges Altior ordo tenet, Ezechias idola purgat, Et revocat longo sopitas tempore leges: Hic aegrotantem videas, solisque recursum, Et clarum titulis celebrantem Pascha  Josiam; Praeter quos nullus regnavit in omnibus expers Labis apostaticae, nullusque a crimine mundus. Ecce prophetarum quo rege et tempore quisque Scripserit, effigies habet altior ordo locatas; Hic signum dat Achaz: ecce, inquit filius Amos, Virgo concipiet. Hic sub Joachim  Jeremias Occasum dolet, et: Dominum nova monstra creasse In terra, mulierque virum circumdabit, inquit, Et stans Ezechiel post captam a gentibus urbem, Se vidisse refert clausam per saecula portam, Nomina, cum titulis et in unum consona dicta Ultima pars regnum Cyri, populique regressum Sub duce  Zorobabel habet, hic reparatio templi
Abbreviated transcription (Latin):
Murmirat in silo ppli. de beniamn ecit.
Qui regãt hebreos. s onim quia dilłonat eiꝰ
Pricipio sinis y sai de semine pͥnceps.
u̾ꝙͣ atie belli cum ꝓle tadente tͣyranio boe¬
daꝗ desercos damꝑnat maledictiomontes. Fabex
qͣ asael ab nerqiadunt incurrit utlas.
uam tulerat morte patcidam detiet ardor
Quem fodit hasta n̾ir̃i. patriã lugere putares
Effugiems postqm humanitꝰ actidit illi dauid
Construut᷑. templum uiuũt mandata sepult:
Pafifico regnante patͥs nec sasta tueturi easafsc̃¬
Ata ioab. semłiꝙ uorax intcipit ensis. absalonimꝰ¬
Consilio uiuenꝑ̃ phariseat scismd ꝑenne
Cum regno ppłm. lis est de diuite regno.ͣ
Quecumq ali̾iłu prelare gessit: eodẽ.
Marmore doctqͣ man ⁊ p̾es ⁊ nõia pingit.
De tñ infamnet gentẽ ⁊ genus. i dola regẽ:

Expanded text:
Murmurat in Silo populus; de  Benjamin exit Murmurat in Silo populus; de  Benjamin exit Qui regat Hebraeos, sed enim quia dissonat ejus Principio finis, Isai de semine princeps Inque acie belli cum prole, cadente tyranno, Regia desertos damnat maledictio montes. Hic  Asael, Abnerque cadunt, incurrit  Urias Quam tulerat mortem, patricidam detinet arbor, Quem fodit hasta viri, patriam lugere putares Effigiem; sed postquam humanitus accidit illi, Construitur templum, vivunt mandata sepulti Pacifico regnante, patris, nec sacra tuetur Ara Joab, Semeique vorax intercipit ensis, Consilio juvenum perdurat schisma perenne Cum populo regum, lis est de divite regno. Quodcunque alterutrum praeclare gessit, eodem Marmore docta manus, et res et nomina pingit; Ne tamen infamet gentem, et genus, idola regum
Abbreviated transcription (Latin):
enitusse putes. hominem fecisse laborat
ĩchafa berigenꝰ omne amme claudunt᷑ ĩ arche
ost retugos fuictos replet octonariꝰ orbem.
mea plantat᷑ ⁊ inebriat uua paientem
ic pat̾archarũ seriem specialius apripms sara¬
xpͥmit enu̾tos uideas ridere parentes
uctariꝙ iacob sequit᷑ diftͣctio iosepsi:
dolus. ⁊ carcer ⁊ tnsmigratio prima sigͥmixꝰ¬
ic dolet egiptꝰ denis ꝑcussa flageslus.
pansuehit hebreosi equitatũ regłs ⁊ arma
ubiriut puro liuestit pont᷑ in auro.
a tplm manna desertis pascit in arins.
atio subicitaordanis conͣtrait q̃nes sio¬
Per solunt iosue nature debita: postquãm
Funtulo ꝓat̾um diisit fr̃ibus orben.
Iudicib tandẽ ppłm supponit apelles.
Int̾ quos sanson fortissimꝰ. ⁊ tñ allun
Fortior excecat p̃ciso dalida cuine
R uthꝙ moabitis uiduata priore marito:
Ingenus hebreum felici federe tñsit.¬
Alt̾a picture sequit᷑ distinctio reges:
Aggrediens ⁊ fuitꝰ heli samuelis ab ortu.

Expanded text:
enituisse putes hominem fecisse. Laborat Arcifaber, genus omne animae clauduntur in arca. Post refugos fluctus replet octonarius orbem; Vinea plantatur, et inebriat uva parentem. Hic patriarcharum seriem specialibus aurum Exprimit, emeritos videas ridere parentes; uctarique Jacob; sequitur distractio Joseph, Et dolus, et carcer, et transmigratio prima Hic dolet Aegyptus denis percussa flagellis; Transvehit Hebraeos, equitatus regis et arma Subruit, et puro livescit Pontus in auro. Hic populum manna desertis pascit in arvis; Natio subjicitur, Jordanes contrahit amnes Persolvit  Josue naturae debita, postquam Funiculo patrium divisit fratribus orbem, Judicibus tandem populum supponit Apelles. Inter quos Samson fortissimus, attamen illum Fortior excaecat praeciso Dalila crine. Ruthque Moabitis viduata priore marito, In genus Hebraeum felici foedere transit.picturae sequitur distinctio, reges Aggrediens, funusque Heli Samuelis ab ortu,
Abbreviated transcription (Latin):
iuebant. In t̾rogent᷑ xp̃iani si mͦ nulli
sunt tales: tales ad uetꝰ testam̃tũ ꝑtineq.
Non enĩ nom̃ int̾rogo: s uitã. De his talibꝰ.
heresis. scisma. Eugit a facie sare illa. &
affligebat eam sara. Qd mirandũ: Af¬
fligebat eam corꝑalit̾. Si qͥd afflictionis
passa ẽ pars donati. ꝓpt̾ suꝑbiam suam
passa ẽ agar ancilla sare. Andi agar uo¬
cem angłi. redi ad dñam tuã. S sicut

Expanded text:
viebant. Interrogentur Christiani, si modo nulli sunt tales. Tales ad Vetus Testamentum pertinent. Non enim nomen interrogo, sed vitam. De his talibus sunt haeresis et schisma. Fugit a facie Sarae illa, et affligebat eam Sara. Quid mirandum? Affligebat eam corporaliter. Si quid afflictionis passa est pars Donati, propter superbiam suam Agar passa est ancilla a Sara. Audiat Agar vocem Angeli: Redi ad dom
Abbreviated transcription (Latin):
ancillam & filiũ eiꝰ. Non enĩ heres erit filiꝰ
ancille. cũ filio meo ysaac. Eccłia dicti.
Ei ce hereticos & filios coꝵ. Non enĩ heredes
erunt heretici. cũ catholicis. S quare ñ qt
heredes: Nonne de semine abrahe nati:
habent. heredes facet sem̃ abrahȩ. nͥ ab
hereditate suꝑbia excluderet. Eodẽ u̾bo
nasceris. eodem sacm̃to. s ad eandẽ here¬

Expanded text:
ancillam et filium eius, non enim heres erit filius ancillam et filium eius, non enim heres erit filius ancillae cum filio meo Ysaac'. Aecclesia dicit: 'Eice hereses et filios earum, non enim heredes erunt heretici cum catholicis'. Sed quare non erunt heredes? Nonne de semine Abrahae nati?habent, heredem faceret semen Abrahae, nisi ab hereditate superbia excluderet. Eodem verbo nasceris, eodem sacramento, sed ad eandem here
Abbreviated transcription (Latin):
nunc. S: qͥd dicit scͥptura: Eice ancillã
& filiũ eiꝰ. Non enĩ heres erit filiꝰ ancille.
cũ filio lib̾e. Ergo ubi illud dixit scͥp¬
tura. ibi queramꝰ. Qd ait in genesi:
Et factũ cũ luderet ismahel & ẏsaat: ui¬
dit eos ludentes. Qͥs ꝑsecutus est. quẽ ꝑ¬
secutus est: Tudentes eos uidit sara. &
ait. Eite ancillã & filiũ eius. Quare:
Quia udit cos ludentes. S lusũ illum
paulꝰ ꝑsecutionẽ uocat: quia lusio illa
illusio erat. Si illusio: seductio & decris
tio. Omĩs lusus pueroꝵ. simulachrĩ t
negocii maioris: & q̃ndo maior ludit ũ
minore. qͣsi ut seducat᷑ sciens se haberi
negocia alia quȩ intendit. & simulat qui¬
dam puero. id ẽ infirmo ludens cũ illo.
Maior erat ismahel. & roboratus in malits
S ludens cum puero ysaac. seducebat ysaac¬
& qͣsdã fraudes ludendi cum infirmo fa¬
ciebat. Animadi̾tit mat̾ lusũ illũ et ꝑ
secutionẽ. S intelligit mat̾ lusum illum
intelligit eccłia lusũ illũ. Sara dixit. Eit

Expanded text:
ancillam et filium ejus: non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae . Ergo ubi illud dicit Scriptura, ibi quaeramus. Quid ait in Genesi? Et factum est, cum luderet Ismael et Isaac, vidit eos ludentes. Quis persecutus est? quem persecutus est? Ludentes eos vidit Sara, et ait: Ejice ancillam et filium ejus. Quare? Quia vidit eos ludentes. Sed lusum illum Paulus persecutionem vocat: quia lusio illa illusio erat. Si illusio, seductio et deceptio est. Omnis lusus puerorum simulacrum est negotii majoris: et quando major ludit cum minore, quasi ut seducatur, sciens se habere negotia alia quae intendit, et simulat quaedam puero, id est infirmo, ludens cum illo. Major erat Ismael, et roboratus in malitia: sed ludens cum puero et quasdam fraudes ludendi cum infirmo faciebat. Animadvertit mater lusum illum esse persecutionem. Si intelligit mater lusum illum, intelligit aecclesia lusum illum. Sara dixit: 'Eice
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ erat ꝑfici sacͥficium. etiãne ut ills
aries in uepre adherens cornib appal¬
ret. ad ullũ argum̃tũ uictune ptinebat:
s ic om̃ia cũ considerant᷑. & qͣsi suꝑfiua ne¬
aSariis contexta inueniunt᷑: admones
humanũ animũ. id ẽ animũ rationalẽ
pus aliqͥd significare. deinde qͥd signisi¬

Expanded text:
opus erat perfici sacrificium, etiamne, ut ille opus erat perfici sacrificium, etiamne, ut ille aries in uepre adhaerens cornibus adpareret, ad ullum augmentum uictimae pertinebat? sic omnia cum considerantur et quasi superflua necessariis contexta inueniuntur, admonent humanum animum, id est animum rationalem prius aliquid significare, deinde quid signifi
Abbreviated transcription (Latin):
cogebat. uł ulla suadebat utilitas. ut de
dorimentis latere fieret: Si cau sa eua¬
dendi Niluuii opꝰ erat fabricari archam.
qͥd opꝰ erat m̃suras eiꝰ aut ipsas potissimũ
fieri. aut etiã scͥptis ad religionẽ postertia¬
ti. ꝓpagandis cõmemorari: Si ꝓpt̾ ginꝰ i¬
parandũ animalia includi oportebat:
qͥd opꝰ erat illo potissimũ numero. sepit¬
na de mundis. bina de immundis: Adi¬
tũ ad archam fieri necessitas utiq cogebal
in latere au̾t fieri uł etiã memoriȩ com¬
m̃dari ꝑ litt̾as qͥd cogebat: Immolare
filiũ iubet᷑ abraham. uisss hoc fuerit.
ut eiꝰ obedientia tali etiã examine. ꝓbaia
posteritati innotesceret. conuenientus
ligna portau̾it filiꝰ. ne pater senexꝙ pꝰ¬
taret. ñ sit postea filiũ ferire ꝑmissus:
ne orbitate grauissima se feriret. nũq
ctiã si nullo effuso sanguine rediretul
minus ee̾t ꝓbatus abraham: Ant si iai

Expanded text:
cogebat uel ulla suadebat utilitas. ut de cogebat uel ulla suadebat utilitas. ut de dormientis latere fieret? si causa euadendi diluuii opus erat fabricari arcam, quid opus erat. mensuras eius aut ipsas potissimum fieri aut etiam scriptis ad religionem posteritati propagandis commemorari ? si propter genus reparandum animalia includi oportebat, quid opus erat illo potissimum numero septena de mundis, bina de inmundis? aditum ad arcam fieri necessitas utique cogebat; in latere autem fieri uel etiam memoriae commendari per litteras quid cogebat? immolare filium iubetur Abraham: iussus hoc fuerit, ut eius oboedientia tali etiam examine probata posteris innotesceret; conuenientius ligna portauerit filius, ne pater senexque portaret; non sit postea filium ferire permissus, ne orbitate grauissima se feriret: numquid etiamsi nullo effuso sanguine rediretur, minus esset probatus Abraham? aut si iam
Abbreviated transcription (Latin):
ingenio fieri. ut ea que rerũ ordine p
sua temꝑa cucurrerunt. ad xp̃i signis¬
cationẽ int̾ptando u̾tant᷑. Hoc fortt iu¬
dei posst̃ dicere siue pagani. Eis au̾ qu
se xp̃ianos putari uolunt. p̃mit ceruioe
apłica auctoritas dicens. Omĩa hec infi¬
gura contingebant illis. & hec om̃ia fi¬
gurȩ nr̃e fuerunt. Nam si ismahel ⁊ ysa¬
ac homines nati. duo testam̃ta signifi¬
cant. qͥd credendũ ẽ de tot factis quȩ nul¬
lo naturali usu. nulla negotii necessitatr
facta st̃: Nichilne significant: Si qͥs nr̃mn
qui hebreas litteras ignoramꝰ. id ẽ uocũ ip¬
sos caracteres. uideret eas in pariete conscp
ut eo mͦ pictũ parietem pitaret. ac ñ po¬
tius intelligeret scͥptũ. ut si legere ñ ua¬
leret. ñ tam̃ illos apices aliqͥd significare
pu̾so animo legerit. sic oportet moueat᷑
ut aliqͥd ea significare ñ ambigat. Uer¬
bi enĩ gr̃a. nũqͥd si oportebat adiutoriũ
uro femina fieri. etiã hoc necessitas ulla

Expanded text:
rdine per sua tempora cucurrerunt, ad Christi significationes interpretando uertantur. hoc forte Iudaei possunt dicere siue pagani; eis autem, qui se christianos putari uolunt, premit ceruicem apostolica auctoritas dicens: omnia haec in figura contingebant illis et: haec omnia figurae nostrae fuerunt. nam si Ismahel et Isaac homines nati duo testamenta significant, quid credendum est de tot factis. quae nullo naturali usu, nulla negotii necessitate facta sunt? nihilne significant? si quis nostrum, qui Hebraeas litteras ignoramus, id est ipsos uocum characteres, uideret eas in pariete conscriut eo modo pictum parietem putaret? ac non potius intellegeret scriptum, ut si legere non ualeret, non tamen illos apices aliquid signquisquis non perverso animo legerit, sic oportet moveatur, ut aliquid ea significare non ambigat. Uerbi enim gratia: numquid, si oportebat adiutorium uiro feminam fieri, etiam hoc necessitas ulla
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ peccato. s ancilla iusticie. cuiꝰ fi¬
lus adhuc ꝑegrinantib dr. Uos in li¬
bertatẽ uocati estis. S rursꝰ eos seruos
facit. dicens. S in caritate seruite inui¬
cem. Quib item dr̃. Cum seriuiebatis
peccato. liberi eratis a iusticia. Nunc uͦ
liberati a peccato. serui aũ facti d̃o. ha¬
betis fructũ ur̃m in scĩficatione. Ea

Expanded text:
illa justitiae: cujus filiis adhuc peregrinantibus dicitur, «Vos in libertatem vocati estis;» et rursus eos servos facit, dicens, «Sed in charitate servite invicem» : quibus item dicitur, «Cum serviebatis peccato, liberi eratis a justitia; nunc vero liberati a peccato, facti autem servi Deo, habetis fructum vestrum in sanctificatione
Abbreviated transcription (Latin):
ciebat qͥd loqueret᷑ tantus apłs. quo duo
testam̃ta in ancilla & libera allegorica sig¬
nificatione distincta ẽẽ dicebat. uet̾i filios
carnis. nouo filios ꝓmissionis attribueis.
Non qui filii carnis inqͥt filii dĩ. s fulii ꝓ¬
missionis deputant᷑ in semine. Filii gͦ
carnis ꝑtinent ad t̾renã ierłm quȩ seruit¬

Expanded text:
ciebat enim quid loqueretur tantus apostolus, qui duo testamenta in ancilla et libera allegorica significatione distincta esse dicebat ueteri filios carnis, nouo filios promissionis attribuens. non qui filii carnis, inquit, hi filii dei, sed filii promissionis deputantur in semen. filii ergo carnis pertinent ad terrenam Ier
Abbreviated transcription (Latin):
uãuis in uet̾i testam̃to ꝓpt̾ temꝑaliũ
bonoꝵ ꝓmissionẽ. maloꝵq cõmi¬
nationẽ seruos pariat tẽꝑalis ierłm: in
nouo aũ ubi fides impetrat caritatẽ qua
lec possit impleri. ñ magis timore penȩ
qͣm dilectione iusticie liberos pariat ȩter¬
na ierł̃m: tam̃ & illis temꝑib fuert̃ iusti
spiritales quos ñ occidebat litt̾a iubens.¬
s uinificabat sp̃c uiuans. Unde & fides
illigendo scͥpturas. uł in ipsas catholica
aut adhuc paruuli lacte nittunt᷑. aut
lanqͣm palea ꝑseuerans futuris ignibꝰ p̃p̃a.¬
rant᷑. Sicut aũ ds̃ unꝰ & uerꝰ creator bo¬
noꝵ ẽ. & tẽporaliũ & et̾noꝵ: ita idẽ ipse
auctor ẽ amboꝵ testam̃toꝵ: quia & no¬

Expanded text:
im in Vetere Testamento propter temporalium bonorum promissionem malorumque comminationem, servos pariat temporalis Jerusalem; in Novo autem, ubi fides impetrat charitatem, qua lex possit impleri non magis timore poenae quam dilectione justitiae, liberos pariat aeterna Jerusalem : tamen et illis temporibus fuerunt justi spirituales, quos nsed vivificabat spiritus juvans. Unde et fides telligendo Scripturas, vel in ipsa Catholica aut adhuc parvuli lacte nutriuntur, aut tanquam palea perseverans futuris ignibus praeparantur. Sicut autem Deus unus et verus creator bonorum est, et temporalium et aeternorum, ita idem ipse auctor est amborum Testamentorum, quia et No
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renã. hostiũ subiugationẽ. habundan¬
tiam filioꝵ. fecunditatẽ fructuũ. Omĩa
ista. ꝓmissiones sunt t̾rene. in figura
umbra erat celestis. & regnũ t̾renũ. um¬
bra erat regni celoꝵ. Ismahel in umbra.
ẏsa ac in luce. Si gͦ ismahel in umbra
ñ mirũ quia ibi tenebre. Pinguiores enĩ
umbrȩ: tenebrȩ sunt. Ergo ismahel in
tenebris. ysaac in luce. Quicũq hic etiã
in ecclia t̾renã felicitatẽ querit a dõ. ad¬
huc ad ismahel ꝑtinet. Ipsi sunt qͥ contͣ¬
dicunt spiritalib ꝓficientib & dethirg
illis. & habent labia iniqua. & linguas
illi deorsũ uolunt p̃mere. Isti uolunt
uolare ad d̃m. illi conant᷑ pennas euel¬
lere. Namq apud aplm ita dr̃. S sicut

Expanded text:
um subjugationem, abundantiam filiorum, fecunditatem frugum. Omnia ista promissiones sunt terrenae. In figura umbra erat regni coelestis, et regnum terrenum umbra erat regni coelorum. Ismael in umbra, Isaac in luce. Si ergo Ismael in umbra, non mirum quia ibi tenebrae. Pinguiores etenim umbrae tenebrae sunt. Ergo Ismael in tenebris, Isaac in luce. Quicumque hic etiam in Ecclesia terrenam felicitatem quaerunt a Deo, adhuc ad Ismael pertinent. Ipsi sunt qui contradicunt spiritualibus proficientibus, et detrahunt illis, et habent labia iniqua et linguas illi deorsum volunt premere: isti volunt volare ad Deum, illi conantur pennas evellere. Namque apud Apostolum ita dicit
Abbreviated transcription (Latin):
os habuisse abraham. qͦs qͥdẽ cõme¬
morat apłs. & ad imaginẽ duoꝵ testa¬
m̃toꝵ eẽ dicit. Unꝰ ex ancilla erat. alter
de libera. Ex anuilla ismahel erat. de
lib̾a sara quẽ suscepit ex desꝑatione ꝑ
fidẽ. ysaac erat. Ut̾q ex semine abrahe.
s ñ ut̾q heres abrahe. De abrahã natꝰ
unꝰ. s tam̃ ñ hereditati. alt̾ ñ solũ filiꝰ¬

Expanded text:
os habuisse Abraham, quos quidem commemorat Apostolus, et ad imaginem duorum testamentorum esse dicit: unus de ancilla erat, et alter de libera. Ex ancilla, Ismael erat; de libera Sara, quem suscepit ex desperatione per fidem, Isaac erat. Uterque ex semine Abrahae, sed non uterque haeres Abrahae. De Abraham natus unus, sed tamen non haereditat: alt
Abbreviated transcription (Latin):
cilla sare que data ẽ abrahȩ. & peꝑit
ismahel seruũ. Est gͦ testam̃tũ uetus ꝑti¬
nens ad agar. in seruitutẽ generans. Quȩ
aut sursum ẽ ierłm libera ẽ: quȩ ẽ mat̾
nr̃a. Ergo filii gr̃e. filii sunt libere. Ei¬
lii litt̾e: filii sunt ancille. Quere filios
ancillȩ. litt̾a occidit. Quere filios liberȩ.
sp̃c au̾t uiuificat. Lex enĩ sp̃c uite in xp̃o¬

Expanded text:
cilla Sarrae, quae data est Abrahae, et peperit Ismaelem servum. Est ergo Testamentum vetus pertinens ad Agar, in servitutem generans. Quae autem sursum est Jerusalem, libera est, quae est mater nostra . Ergo filii gratiae, filii sunt liberae: filii litterae, filii sunt ancillae. Quaere filios ancillae: Littera occidit. Quaere filios liberae: Spiritus autem vivificat . Lex Sp
Abbreviated transcription (Latin):
modi. Hȩc sunt ꝓmissa uet̾is testam̃ti.
quib etrã figurant᷑ ad nouũ testam̃tũ
ꝑtinentia spiritalia. Tam̃ qui ꝓpt̾ illa
t̾rena suscipit legem dĩ. ipse ẽ heres uet̾is
testam̃ti. Ea quippe scd̾m uetꝰ trestam̃tũ
ꝓmittunt᷑. atq tͥbung᷑: que scd̾m uet̾em

Expanded text:
modi, haec sunt promissa ueteris testamenti. quibus etsi figurantur ad nouum testamentum pertinentia spiritalia, tamen qui propter illa terrena suscipit legem dei, ipse est ueteris heres testamenti. ea quippe secundum uetus testamentum promittuntur atque tribu
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternam. Nemo sibi placeat quasi qui hic
iuste uixerit & cõparet se illis qui male ui¬
uunt. scd̾m phariseũ qui se iustificabat qui
ñ audierat apłm. Non quia ĩa ñ acceꝑim aut
iam ꝑfectus sim. Ergo ñ accȩꝑat adhuc
hoc qd̾ desiderabat: pignus acceꝑat. Sic
dixit. Qui dedit nobis pignus spm̃. Cuiꝰ
rei pignus erat adhoc ꝑuenire cupiebat.
Participatio quędã: s distat. Aliter modo
participam. aliter tunc participabimur.
Modo ꝑ fidem & spem in eod̾e spũ. Tunc autẽ
species erit. res erit. Idem autẽ sp̃s. idem d̾s.
ead̾ẽ plenitudo. Qui cdamat absentib exhi¬
bebit p̃sentib. qui uocat peregrinos. nu-¬
triet & alet in patria.

Expanded text:
aeternam. Nemo sibi placeat, quasi qui hic juste vixerit, et comparet se illis qui male vivunt, secundum Pharisaeum qui se justificabat , qui non audierat Apostolum, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim. Ergo non acceperat adhuc hoc quod desiderabat. Pignus acceperat, sic dixit: Qui dedit nobis pignus Spiritum . Cujus rei pignus erat, ad hoc pervenire cupiebat: participatio quaedam, sed distat. Aliter modo participamus, aliter tunc participabimus. Modo per fidem, per spem, in eodem Spiritu: tunc autem species erit, res erit; idem autem Spiritus, idem Deus, eadem plenitudo. Qui clamat absentibus, exhibebit praesentibus: qui vocat peregrinos, nutriet et alet in patria.
Abbreviated transcription (Latin):
tum qd̾ utiq in illis tabulis scriptũ est. in hoc
inquit sermone recapitulat᷑: in eo qd̃ diliges
ꝓrimũ tuũ tanqͣm te ipsum. Dilectio ꝓxi-¬
mi. malũ ñ operatur. Plenitudo autẽ legis
est caritas. Hȩc ñ tabulis lapideis conscͥpta.
datus est nobis. Lex gͦ dĩ est caritas. Hiuc
prudentiã carnis ñ est subieta. neq enim
potest. S ad hanc prudentiã carnis terren.¬
dam. cũ in tabulis scribunt᷑ oꝑa caritatis
lex est opum. & littera occidens p̃uaricato¬
rem. Cum autẽ ipsa caritas diffunditur in
corda oredentiũ. lex est fid̾i & sp̃s uuificans
dilectorem. Illud extra hominẽ scribitur ut¬
eum forinsecus terrificet. hoc in ipso homi-¬
ne ut eũ intrinsecus iustificet. Carnales
autẽ tabulas cordis dixit. ñ carnalis pru-¬
dentiȩ. s tanqͣm uiuentis. sensumq habentis
in cõparatione lapidis qui sine sensu est.¬

Expanded text:
tum, quod utique in illis tabulis scriptum est, in hoc, tum, quod utique in illis tabulis scriptum est, in hoc, inquit, sermone recapitulatur, in eo quod diliges proximum tuum tanquam te ipsum. Dilectio proximi malum non operatur. Plenitudo autem legis est charitas . Haec non in tabulis cest nobis. lex ergo dei est caritas. huic prudentia carnis non est subiecta; neque enim potest. sed ad hanc prudentiam carnis terrendam cum in tabulis scribuntur opera caritatis, lex est operum et littera occidens praeuaricatorem; cum autem ipsa caritas diffunditur in corde credentium, lex est fidei et spiritus uiuificans dilectorem. eum forinsecus terrificet; hoc in ipso homine, ut eum intrinsecus justificet. Carnales autem tabulas cordis dixit, non carnalis prudentiae, sed tanquam viventis sensumque habentis, in comparatione lapidis qui sine sensu est.
Abbreviated transcription (Latin):
quis idoneus: Non est mirũ quod ñ sumus
idonei. Faciat nos idoneos. cuius odor erat
de quo loquimͦ. Cito enĩ responderet michi¬
apłs. Intellige. Ep̃i bonus odor sumus in
om̃i loco. & in his qui salui fiunt. & in his
qui pereunt. Nos tamen bonus odor. Aliis
odor uitȩ ad uitam. aliis odor mortis ad
mortẽ. Odor iste uegetat diligentes. necat
inuidentes. Si enĩ non esset claritudo scõꝵ:
inuidia ñ surgeret impioꝵ. Cepit ꝑsecutio¬
nem pati odor scoꝵ. S quomͦ sunt amꝑullȩ
unguentoꝵ: q̃ntomagis frangebantur. tan¬
to amplius odor diffundebatur. Ex libro¬
p̃dicatio ueritatis. Quem odorem in ui¬
ta capit. qui ȩuugłio bonis morib seruit.¬
& congruit. mortẽ incurrit curꝰ ab his qui
bene loquunt᷑ uita dissentit. Quȩ condi-¬
tio etiã auditores obstringit. cum recdã p̃¬
dicatio ab aliis ꝑ incredulitatẽ auditur in
mortẽ. ab aliis ꝑ fidem suscipit᷑ in salutem.

Expanded text:
quis idoneus? Non est mirum quia non sumus quis idoneus? Non est mirum quia non sumus idonei. Faciat nos idoneos, cujus odor erat de quo loquimur. Cito enim mihi respondet Apostolus: Intellige, Christi bonus odor sumus in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt. Nos tamen bonus odor, aliis odor vitae ad vitam, aliis odor mortis ad mortem. Odor iste vegetat diligentes, necat invidentes. Si enim non esset claritudo sanctorum, invidia non surgeret impiorum. Coepit persecutionem pati odor sanctorum: sed quomodo ampullae unguentorum, quanto magis frangebantur, tanto amplius odor diffundebatur. aedicatio veritatis; quem odorem in vitam capit qui Evangelio bonis moribus servit et congruit. Mortem incurrit, cujus ab his quae bene loquitur, vita dissentit, quae conditio etiam auditores obstringit cum recta praedicatio ab aliis per incredulitatem auditur in mortem, ab aliis per fidem suscipitur in salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa. Post odorem ungentoꝵ tuoꝵ
currimꝰ. Cuiꝰ odoris memor apłs paulũs.
dicit. Ap̃i bonus odor sumꝰ d̾o in om̃i loco
& in his qui salui fiunt. & in his qui pereuis.
Magnũ sacramentũ xp̃i bonus odor sumꝰ deo
in om̃i loco. & in his qui salui fiunt & in his
qui pereunt. Quib d̾̃a quid̾e odor uitȩ in
uitã: quib dam odor mortis in mortẽ. Et
ad hȩc intelligenda quis idoneus. quomͦ bo¬
nus odor alioᷤ uegetat. alios necat: Bonus o¬
dor ñ malus. Non cm̃ ait bonus odor bo¬
nos uegetat. & malus odor malos necat.
Nec ait idem apłs. aliis quid̾e sumꝰ odor bo¬
nus ad uitã. aliis odor malus ad mortem.
N on ait hoc. s xp̃i bonus odor sumꝰ in om̃i
loco. Ue miseris quos bonus odor occidit.:
Si gͦ bonus odor es o apłẽ. quare iste odor ali¬
os occidit. alios uegetat: Qd̃ aliqͦs uegetat.
audio. intelligo. qd̾ aliquos occidit. diffici¬
le assequor. maxime quia dixisti. & ad hȩc

Expanded text:
sponsa: Post odorem unguentorum tuorum sponsa: Post odorem unguentorum tuorum curremus . Cujus odoris memor apostolus Paulus dicit: Christi bonus odor sumus in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt. Magnum sacramentum: Christi bonus odor sumus in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt. Quibusdam quidem odor vitae in vitam, quibusdam odor mortis ad mortem. Et ad haec intelligenda quis idoneus ? Quomodo bonus odor alios vegetat, alios necat? Bonus odor, non malus. Non enim ait: Bonus odor bonos vegetat, et malus odor malos necat. Non ait: Aliis quidem sumus odor bonus ad vitam, aliis odor malus ad mortem. Non hoc ait: sed, Christi bonus odor sumus in omni loco. Vae miseris, quos bonus odor occidit. Si ergo bonus odor estis, o Paule, quare iste odor alios occidit, alios vegetat? Quod alios vegetat, audio, intelligo: quod alios occidit, difficile assequor: maxime quia dixisti, Et ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
& in his qui pereunt. Saluũ fieri hominẽ
bono odore. ñ est imꝓbabile neq incredibile.
Perire autẽ hominẽ bono odore. quȩ ratio est:
Magna uirtus. magna ueritas. Et si capi ñ
potest: ita est. Nam ut noueris quia diffi¬
cile capitur: statim subiecit. Et ad hȩc quis
idoneus: Qui intelligat homines mori bono
odore: Tamen aliquid dicam fr̃s. Eoce ipse
paulus p̃dicabat eugłm. Multi illum ama¬
bant p̃dicatorem ȩugłii. multi inuidebant.
qui inuidebant. bono odore peribant. Ideo
pereuntib ñ malus odor. s bonus odor. Inde
enim magis inuidebant: quia tam bona gr̃a
diligebant eum. quia in illo diligebant
xp̃m. qui sequebantur bonũ odorẽ. Dilige¬
bat amicũ sponsi sui ipsa sponsa. quȩ dicit
in canticis canticoꝵ. Post odorẽ ungentoꝵ
tuoꝵ currimus. Illi autẽ qͣntomagis ei inui¬
debant in głã p̃dicationis ȩugłii. & in uita
inculpabili: tantomagis inuidia torqueban¬
tur & occidebantur bono odore. Ex sermo¬

Expanded text:
et in iis qui pereunt. Salvum fieri hominem bono odore non est improbabile neque incredibile: perire autem hominem bono odore, quae ratio est? Magna vis, magna veritas: etsi capi non potest, ita est. Nam ut noveritis quia difficile capitur, statim subjecit: Et ad haec quis idoneus? Quis intelligat homines mori bono odore? Tamen aliquid dicam, fratres. Ecce ipse Paulus praedicabat Evangelium; multi illum amabant praedicatorem Evangelii, multi illi invidebant: illi invidebant, bono odore peribant. Ideo et pereuntibus non malus odor, sed bonus odor. Ideo enim magis illi invidebant, quia tam bona in ildiligebant eum qui in illo diligebant Christum, qui sequebantur bonum odorem; diligebat amicum sponsi sui ipsa sponsa, quae dicit in Canticis canticorum, Post odorem unguentorum tuorum curremus . Illi autem qdebant in gloria praedicationis et in vita inculpabili, tanto magis invidia torquebantur et occidebantur bono odore. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
trare potuero. uobis ñ debet denegari. Pau¬
lum apłm bene agentẽ. bene uuentem. iuii¬
sticiam uerbo p̃dicantem. oꝑe demonstran¬
tem. doctorẽ mirabilem. fidelem dispensa¬
torem. fama usq quaq disseminabat. Qui¬
dam diligebant. quida inuidebant. Nam
ipse quodã loco ait de quib dã qd̾ ñ caste
s ꝑ inuidiam xpm̃ annuntiarent. existiman¬
tes inquit tribulationẽ suscitare uinculis
meis. S quid ait: Siue occasione siue ueri¬
tate. ap̃c annuntietur. Anmintiant qui
me amant. annuntiant qui mͥ inuident.
Illi bono odore uiuunt. illi bono odore mo¬
riuntur. Tam̃ utrisq p̃dicantib nom̃ xp̃i
uannuntietur. odore optimo mundꝰ ĩ plea¬
tur. Amasti bene agentẽ: uixisti bono odo¬
re. Inuidisti bene agenti. mortuus es bono
odore. Nunquid quia mori uoluisti. ⁊do
illũ odorem malũ esse fecisti: Holi in uide¬
re. & ñ te occidit bonus odor. Ex tract¬
sanum olfactum animȩ. sentit quomͦ

Expanded text:
trare potui, vobis non debet denegari. Pautrare potui, vobis non debet denegari. Paulum apostolum bene agentem, bene viventem, justitiam verbo praedicantem, opere demonstrantem, doctorem mirabilem, fidelem dispensatorem, fama usquequaque disseminabat: quidam diligebant, quidam invidebant. Nam ipse quodam loco ait de quibusdam, quod non caste, sed per invidiam Christum annuntiarent; existimantes, inquit, tribulationem suscitare vinculis meis. Sed quid ait? Sive occasione, sive veritate Christus annuntietur . Annuntiant qui me amant, annuntiant qui mihi invident; illi bono odore vivunt, et illi bono odore moriuntur: tamen utrisque praedicantibus nomen Christi annuntietur, odore optimo mundus impleatur. Amasti bene agentem, vixisti bono odore: invidisti bene agenti, mortuus es bono odore. Numquid quia mori voluisti, ideo odorem illum malum esse fecisti? Noli invidere, et non te occidet bonus odor. 9. sanum olfactum animae, sentit quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
tis in mortẽ. Et ad hȩc quis idoneus⁊
Ergo ut inde nos conemur loqui. nunquid
idonei sumo: Aut uos hec audire. idonei
estis: Nos quidẽ idonei ñ sumꝰ . s idoneus
est ille qui ꝑ nos dignetur dicere qd̾ uobis
ꝓsit audire. Ecce apls bonus odor est. si¬
cut ipse dicit. S ipse bonus odor aliis
est odor uitȩ in uitã. aliis odor mortis in
mortẽ: tamen bonus odor. Nunqͥd enim
ait. aliis sumo odor bonꝰ in uitã. aliis
malꝰ odor ad mortẽ: Bonũ odorẽ se dix-¬
it ñ malum. Et eund̾e bonũ odorẽ. aliis
dixit ad uitã. aliis ad mortẽ. Felices. qui
bono odore uiuunt. Quid autẽ infeliciꝰ
illis. qui bono odore moriuntur. Et qͥs
est ait aliquis quẽ bonus odor occidit: Hoc
est qd̾ ait apłs. & ad hȩc quis idoneus. Quo¬
modo ea facit ds̃ miris modis. ut bono odo¬
re. & boni uuant & mali moriant᷑. Qͦmͦ
fit qͣntum dñs inspirare dignatur. nam
fortassis ibi lateat altior intellectus qui a
me ñ potest penetrari. tamen quo usq pene¬

Expanded text:
icente, Et ad haec quis idoneus? Ergo ut inde nos conemur loqui, numquid idonei sumus, aut vos audire haec idonei estis? Nos quidem idonei non sumus; sed idoneus est ille qui per nos dignetur dicere quod vobis prosit audire. Ecce Apostolus bonus odor est, sicut dicit ipse: sed ipse bonus odor aliis est odor vitae in vitam, aliis autem odor mortis in mortem; tamen bonus odor. Numquid enim ait, Aliis sumus bonus odor ad vitam, aliis malus odor ad mortem? Bonum odorem se dixit, non malum; et eumdem bonum odorem aliis ad vitam dixit, aliis ad mortem. Felices qui bono odore vivunt: quid autem infelicius illis qui bono odore moriuntur? 8. Et quis est, ait aliquis, quem bonus odor occilit? Hoc est quod ait Apostolus, Et ad haec quis idoneus? Quomodo ea facit Deus miris modis, ut bono odore et boni vivant, et mali moriantur; quomodo sit, quantum Dominus inspirare dignatur nam fortasse ibi lateat altior intellectus, qui a me non potest penetrari; tamen quo usque pene