comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diũ puenit extinguit᷑ furti
accio que michi cõpecierat nõ¬
dũ in uid̾m deducta. nec si po¬
stea alienau̾o eũ ꝙ añ lutem
cotestatem emeram furti furti
actiorestaurabr. quod si post lit¬
tem cõtestitam eũ tedemero cõ¬
dẽpnanduc erit ue̾dico.¬
Ap̃. ¶ueadm si ali uendidissi
parin eĩ retert cui uedidit anad¬
ũsario an alusuaq culpa uittis
su estimationẽ sb̃ituru qui uen¬
dendo nore deditione sibi ademi
furtu fecãt libari me qr statim
meuc c̃ẽ desrnit ne euis noĩe qui
sine dm̃o sit furti sit actio. ¶Si
fuuc meus tem tuam sb̾traxit
⁊ uedidĩt tuq nũmos quos ex
p̾tio hebat ei excusẜis locus erit
furti acroi ultrocitroq. nã⁊tu
adu̾sus me furtiages norali ẜui
nõie ⁊ ego adusus tenũmoꝵ no¬
mine. ¶ ⁊ si suo creditoris mei
soluim nũmos ut is cos dño suo
det eque locus erit furti actõi. si
is nũmos acceptos it̾ceꝑit.
tit ⁊ oms donuini dolo fecint. quo
minus eũ inpotestate rem̃it sbse¬

Expanded text:
ium pervenerit, extinguitur furti actio, quae mihi conpetierat, nondum in iudicium deducta, nec si postea alienavero eum, quem ante litem contestatam emeram, furti actio restaurabitur: quod si post litem contestatam eum redemero, condemnandus erit venditoidisset: parui enim refert, cui uendiderit, aduersario an alii: suaque culpa litis aestimationem sublaturum, qui uendendo noxae deditionem sibi ademitfurtum fecerat, liberari me, quia statim meus esse desinit, ne eius nomine, qui sine domino sit, furti sit actio. Si seruus meus rem tuam subtraxerit et uendiderit tuque nummos quos ex pretio habebat ei excusseris, locus erit furti actioni ultro citroque: nam et tu aduersus ‹m›e furti ages noxali serui nomine et ego aduersus te nummorum nomine. Sed et si seruo creditoris mei soluerim nummos, ut is eos domino suo det, aeque locus erit furti actioni, si is nummos acceptos interceperit.cerit et omnes dolo fecerint, quo minus eum in potestate haberent, subse
Abbreviated transcription (Latin):
nor sit q post diẽ.xxx. renu̾ti afs
cũ cẽt ut eptor ĩ dieb ꝓr̃is fũdu
metiat᷑. et de modo agri renũcia
anis posse eu quo minoris modꝰ
agri fuiss repete ¶In loge fũdi a¬
ꝙͣ accessurã dixi q̃ rebatur anctiã
it̃ a que accessisẜ. et undit sibi iu

Expanded text:
 renuntiasset, tum esset, ut emptor in diebus proximis fundum metiatur et de modo agri renuntietannis posse eum quo minor is modus agri fuisset repetere.In lege fundi aquam accessuram dixit: quaerebatur, an etiam iter aquae accessisset
Abbreviated transcription (Latin):
Unns fũdũ metiret᷑ et d̾ modore¬
ñtiaret. et sianeã diẽ ñ renu̾tia ᷤ¬
set ut uẽditoris fides soluta eẽt
eptor ĩtͣ diẽ mensure quomino¬
rẽ mod̾ee credidit renũtiauit
et pecumã ꝓ eo accepit posteacũ
fũd̾ uendidit. et cũ ip̃e ẽptori fu¬
o admetͥet᷑. mulcominorẽ mod̃
anid ꝙ minoris eẽt cõsequi a su¬

Expanded text:
mis fundum metiretur et de modo renuntiaret, et si ante eam diem non renuntiasset, ut uenditoris fides soluta esset: emptor intra diem mensurae quo minorem modum esse credidit renuntiauit et pecuniam pro eo accepit: postea eum fundum uendidit et cum ipse emptori suo admetiretur, multo minorem modum an id quod minor
Abbreviated transcription (Latin):
dẽpnationes fc̃e funt. Querore
iintate cognita utrũ cõd̾o mun¬
cem cõpetat an uendicatio qñ
aliud meo quihes est. aliudrco
quibs nonsit dicendũ est uen¬
di. qui ex asse hẽs erat sicũ pie¬
taret secitiũ coldem hx̃e accep¬

Expanded text:
demnationes factae sunt: quaero, rei ueritate cognita utrum condictio inuicem competat an uindicatio? et an aliud in eo qui heres est, aliud in eo qui heres non sit dicendum est? respondi: qui ex asse heres erat, si, cum putaret se Titium coheredem habere, accep
Abbreviated transcription (Latin):
tollem. atq ita ꝑstarutũ tẽpus
edificatũ Iabucro. lib̾tatem ad¬
usus publiũ meiũ usucapias
non ci una suitus ticio a meuio
de bebat᷑ s due. argumetũ rei
tur. si edes possideantur quare
si is qui altius edificiũ habebat
Añ statutum tẽpus edes possi¬
d̾e desut interpellata usucapio
est. Is aũ qui postea edes easdẽ
posside ceperit incegro statuto
tꝑr lib̾tatem usucapiet. nat᷑a
eĩ fuitutũ ea est ut possid̾i non
possint s intelligat᷑ possõn eoꝵ
carũ hre qui edes possidet.

Expanded text:
tum tempus aedificatum habuero, libertatem aduersus Publium Maeuium usucapiam: non enim una seruitus Titio et Maeuio debebatur, sed duae. argumentum rei tur, si aedes possideantur: quare si is, qui altius aedificatum habebat, ante statutum tempus aedes possidere desiit, interpellata usucapio est. is autem, qui postea easdem aedes possidere coeperit, integro statuto tempore libertatem usucapiet. natura enim seruitutium ea est, ut possideri non possi‹nt›, sed intellegatur possessionem earum habere, qui aedes possi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙraom si imbrib crescat aqͣ in ri¬
uo aut ex agris in eu cõfluat.
aut a que fons scd̃m rĩ. ẜ ĩ
co ipo muentus postea fu̾it ¶Si
fudo seiano cofims fons fu̾it cx

Expanded text:
dmodum si imbri crescat aqua in riuo aut ex agris in eum confluat aut aquae fons secundum riuum uel in eo ipso inuentus postea fuerit.Si fundo Seiano confinis fons fuerit, ex
Abbreviated transcription (Latin):
aut. Sl michi cocesẜis it̾ aq̃ ꝑ
fudutuũ nõ destinata parte ꝑ¬
cu eã fiet cõcessõ edificus arbo¬
rib aineis uacua fuerint ca

Expanded text:
um Si mihi concesseris iter aquae per fundum tuum non destinata parte, pcum ea fieret cessio, aedificiis arboribus vineis vacua fuerint, ea
Abbreviated transcription (Latin):
sis aire ⁊ ag̾e ꝑtuu̾ locũ auti
frui eo uus eẽ dem̃ ego tibicõce
ẜo michi utifrui ius non ẽẽ. ñ
alit̾ eouteris frueris ꝙͣut ire
ro ⁊ m eotibi edificare ininto
me uti non fu̾it. et si tibi con¬
ceffo ius eẽ edificare nicħoꝰ h

Expanded text:
 per tuum locum et uti frui eo ius esse, deinde ego tibi concessero ius mihi uti frui non esse: non aliter eo loco uteris frueris, quam ut ire ro et in eo tibi aedificare invito me ius non fuerit: si tibi concessero ius esse aedificare, nih
Abbreviated transcription (Latin):
ficato edificio ẜuitutem costicu¬
ere. qͣte non eqͥ liccat nõd̾ muiẽ¬
ca aqua eamd̾ cõstituere fuitu¬
tem. a si nonq̃re liceat ced̾e po¬
ssuus. q̃ ut ĩuẽta ducatur cedi
ne non alit̾ meu fiet iusꝙͣ si oẽs
codant ⁊ nouissima dem̃ cessio¬
ne supiores oms cõfirmabũtur¬
¶ Benignius cñ dicet᷑. ⁊ añꝙͣ nou¬
issimus ceffit eos qui añ cess̃
uetareuti cesso iure ñ posse.

Expanded text:
itutem constituere, quare non aeque liceat nondum inventa aqua eandem constituere servitutem? et si, ut quaerere liceat, cedere possumus, etiam ut inventa ducatur, cedine non aliter meum fiet ius, quam si omnes cedant et nouissima demum cessione superiores omnes confirmabuntur: benignius tamen dicetur et antequam nouissimus cesserit, eos, qui antea cesserunt, uetare uti cesso iure non posse.
Abbreviated transcription (Latin):
Sluł. UEluci si figulinas he¬
rent in quib ea uasa fierent q¬
uib fructus eius fũdi exporta¬
rentur sicut in quibdã fit ut
aphoris uirĩ euehatur. aut
ut dolia fiãt .ł tegule ad uilla
edificanda. ¶ S si u̾t uasa uemi¬
rent figuline ercerentur usus
fructus crit. Item luge recedi¬
t ab uisufructu ius calcis coqͣ̃nd̃¬

Expanded text:
um. ueluti si figlinas haberet, in quibus ea uasa fierent, quibus fructus eius fundi exportarentur sicut in quibusdam fit, ut amphoris uinum euehatur aut ut dolia fiant, uel tegulae uel ad uillam aedificandam. sed si, ut uasa uenire‹nt›, figlinae exercerentur, usus fructus erit.Item longe recedit ab usu fructu ius calcis coquend
Abbreviated transcription (Latin):
siue tm̃ hautiendi messe ⁊ aditũ
siue tm̃ adeũdi ad fontem ĩce ⁊
haustũ.ħ de haustu ⁊ fonte prina¬
to ad flumen aũ publitũ. ¶ Ide
nerit᷑ eod̾ libroscribit. iter debe
cedi. haustũ non oportere. ⁊ si as
tm haustũ cesẜ it nicħ̾eũ ag̾e.¬
aiui. ꝑ Ecoris pascendi ẜ̾uitu¬
tes it̾ ãd aqͣ appellendi si ꝑdu fr¬
uctus niare mͥ pecore cõfistat ꝑ̃¬

Expanded text:
um hauriendi, inesse et aditum sive tantum adeundi ad fontem, inesse et haustum. haec de haustu ex fonte privato. ad flumen autem publicum idem Neratius eodem libro scribit iter debere cedi, haustum non oportere et si quis tantum haustum cesserit, nihil eum ageum Pecoris pascendi servitutes, item ad aquam appellendi, si praedii fructus maxime in pecore consistat
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ ꝙͣ ad sp̃rficiem ꝑtiueat
⁊ io sb̾latis uineis ẜuitus ma¬
nebit. ¶ S si in cͣchenda ẜuitu¬
te aliud actũ fit.doli .ii.erit
exceptio necc̃a. ¶ Si totus ag̾
itim aut actui ẜuit dũs in
eo agro nicħ facere pot̃ quo
ẜuitus impediatur que ita
diffusa est ut om̃s glebe fui¬
ans. aut si it actus ue smneu
determinatione est legatus
modus det̾mminabitur. ⁊ qm̃¬
primũ iter decminatũ est ẜu
itus c̾sistat cetere partes agͥ
lib̾e sunt. Igit᷑ arbit dandur
est qui utroq caũ uiã det̾mi¬
nared. ¶Latitudo actus iti¬
nis qr ea est que demonstrata
est q si nich̾ dc̾m est ħ ab ar¬
ita latitudo nõ ẽ legitima de¬
bet᷑. ¶ Si locus non adiectala¬
ticudine nĩatus est ꝑ eũ qͥl

Expanded text:
magis quam ad superficiem pertinet. ideo sublatis uineis seruitus manebit: sed si in contrahenda seruitute aliud actum erit, doli mali exceptio erit necessaria.Si totus ager itineri aut actui seruit, dominus in eo agro nihil facere potest, quo seruitus impediatur, quae ita diffusa est, ut omnes glaebae seruiant, aut si iter actusue sine ulla determinatione legatus est: modo determinabitur et qprimum iter determinatum est, ea servitus constitit, ceterae partes agri liberae sunt: igitur arbiter dandus est, qui utroque casu viam determinare debet. Latitudo actus itinerisque ea est, quae demonstrata est: quod si nihil dictum est, hoc ab aricta latitudo non est, legitima debetur. Si locus non adiecta latitudine nominatus est, per eum qualibet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊de seruitutib tustioo. Rxca¬
A
queductus. ¶ Iter estius eudi ã¬
blandi hois no ⁊̃ iumentu agen
dił uehicłm. ¶ Accus est ius age

Expanded text:
DE SERVITUTIBUS. Rusticora aquae ductus. iter est ius eundi, ambulandi homini, non etiam iumentum agendi vel vehiculum: actus est ius age
Abbreviated transcription (Latin):
lp. ¶Tem sic possut ẜuitutes
colitur in uicmno agro pascant᷑
ca adiuneam er iutino pdio su¬
mantur cõsticui posse scribit.¬
¶Eodem libro ait uicino cuius la¬
pidicine in fudo tuo inmuineat
posete cede iuc ei eẽ terra in fũdo¬

Expanded text:
m.Item sic possunt seruitutes colitur, in uicino agro pascantur: nt‹a› ad uineam ex uicini praedio sumantur, constitui posse scribit.Eodem libro ait uicino, cuius lapidicinae fundo tuo immineant, posse te cedere ius ei esse terram rud
Abbreviated transcription (Latin):
re debet rendi ẜuitutem quid̃
nonc̃e s hrdemtransire ꝑ do¬
nui ad ea que comemorata st̃
posse dũ non noceat legatario
Lutius titius aꝑto paniete do¬
imis sue quatenus stillicidu
rigor ⁊tignor ꝓtectus cõpete¬
bat ianuam in publico aꝑuu¬

Expanded text:
re deberet. respondi servitutem quidem non esse, sed heredem transire per domum ad ea quae commemorata sunt posse, dum non noceat legatario. Lucius Titius aperto pariete domus suae, quatenus stillicidii rigor et tignorum protectus competebat, ianuam in publico a
Abbreviated transcription (Latin):
l edec mec a tuis edibtm̃ distẽt
ut ꝓspici non possint aut me¬
dius mons eaꝵ cospectum au
iec specru hat ea edificia ita ut
dfficere alt̾m alteri possit.
ttendi non habuerut aꝑtopa
ci horreũ q̃ inea domoc rant qͦ¬
adinuẽt legauit iuxͣ cand̾ do¬
inũ ortus ⁊ cenaculũ quodo¬
lmpico legatum non est fu¬
erunt ad ortũ au cicenacłin

Expanded text:
edes meae a tuis aedibus tantum distent, ut prospici non possint, aut medius mons earum conspectum aufconspectu habeant ea aedificia, ita ut officere alterum alteri possit.ttendi non habuerunt, aperto paet horreum, quod in ea domo erat, quoad uiueret, legauit: iuxta eandem domum hort‹u›s et cenaculum, quod Olympico legatum non est, fuerunt: ad hortu‹m› autem et cen
Abbreviated transcription (Latin):
bat dñs una cotinuatione tec¬
tas utrasq diuisas legauit di¬
eit qr mag̾ placeat tignũ po¬
sse duor esseata ut certe ptes
cuiusq sunt cõtignat̾onis ex
regione cuiusq dm foretigna
nec uliam mucem habituria
int̾est. nec incerest pure ut̾isq
an si id cõd̾one aiti edes legate¬

Expanded text:
bat una contignatione tectas: utrasque diuersis legauit. dixi, quia magis placeat tignum posse duorum esse ita, ut certae partes cuiusque sint contignationis, ex regione cuiusque domini fore tigna nec ullam inuicem habituros habere: nec interest, pure utrisque an sub condicione alteri aedes legat
Abbreviated transcription (Latin):
uirent. non eũ qui impone ue¬
llet. Nam cũ in lege ediũ ita scr¬
iptũ eẽt paries honis ferendi.
uti nuc est ita sit. sacis aꝑte sig¬
inficamus imꝓpetuũ parietem
cẽ debe. non eĩ hoc hus i̾ibis dici
ut in ꝓpetuu idem paries eter¬
nus eet᷑. quod nec fieri quid̃ po¬
ꝓꝓetuũ eẽt qui honus sustiner

Expanded text:
t, non eum, qui imponere vellet. nam cum in lege aedium ita scriptum esset: "paries oneri ferundo uti nunc est, ita sit", satis aperte significari in perpetuum parietem esse debere: non enim hoc his verbis dici, ut in perpetuum idem paries aeternus esset, quod ne fieri quidem porpetuum esset qui onus sus
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Ergo scd̃m eũ ꝗuendica¬
ri potit. nerat.ł.uii. ex plautio
ait. nec haustu nec appulsũ pe¬
coris nec crete eximende calcis¬
q coqude ius possem alieno eẽ
a aticilui eristimasse ait̃. s ipẽ¬
edicit ut max̾e calcis coqnde. ⁊
crete erimende fuitus cõstitui

Expanded text:
m Ergo secundum eum et vindicari poterit. Neratius libris ex Plautio ait nec haustum nec appulsum pecoris nec cretae eximendae calcisque coquendae ius posse in alieno esse, Atilicinum existimasse ait. sed ipse dicit, ut maxime calcis coquendae et cretae eximendae servitus constitui
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uia in se cotmnet. ¶Aq̃ ductus
In ꝑdus rusticis cõputanda st̃ aq̃
haustus pectoris ad aꝙͣ appulsꝰ
ius pascendi calcis coquende are¬
ne fodiende. t radit̾o plane ⁊ paci¬
entia fuitucu inducit offm p̾¬

Expanded text:
 in se via continet. Aqueductus In rusticis autem computanda sunt aque haustus, pecoris ad aquam appulsus, ius pascendi, calcis coquende, arene fodiende. Traditio plane et patientia servitutum inducit off
Abbreviated transcription (Latin):
as suas ñ tenebitur. ñ em̃ qui
cũ betus pugnauerit tenebit᷑
S qui operas suas in ħ locau̾it.
demq eos qui uirtutis ostend¬
ende cã hoc facuit. sñ mercede
n ceneri auic ueteres isi in
harena passi st̃ se se honorari.
hos eñi puto notam ñ euade̾.
Se si quis opetas suas locau̾it ut
feras uenet᷑. ł ut depunaret
feram que regiom noceat crͣ
harenam ñ est notatus. ¶ Hus
igit᷑ ꝑsonis que nͥ uirtutis cãcũ¬

Expanded text:
suas, non tenebitur: non enim qui cum bestiis depugnauit, tenebitur, sed qui operas suas in hoc locauit. denique eos, qui uirtutis ostendendae causa hoc faciunt sine mercede, non teneri aiunt ueteres, nisi in harena passi sunt se honorari: eos enim puto notam non evadere. sed si quis operas suas locaverit, ut feras venetur, vel ut depugnaret feram quae regioni nocet, extra harenam: non est notatus. his igitur personis, quae non virtutis cau
Abbreviated transcription (Latin):
resciens quis ueore indirẽit.
non insu euic in cuius pocesta¬
te est. et qui eũ quem in poce¬
state habelut eam de qua supͣ
conp̾hensũ est erorem ducere¬

Expanded text:
sciens quis uxorem duxerit non iussu eius, in cuius potestate est: et qui eum, quem in potestate haberet, eam, de qua supra comprehensum est, uxorem ducere
Abbreviated transcription (Latin):
¶r ipłi. A Principe ño reptũ est
non pluberi tutorem adesse pu¬
pillo in neg̾o suo. aduocatus cõtͣ
pacrem eius fuisset Se si illud per¬
missum ab eo agere tutorem pu¬
pilli. cãm adũsus fiscũ in qua ad¬
usus pacrem pupilli añ aduoca¬
tus fuiss fisci s qui aũt int̾ iufa¬
mes st̃ soquenti titulo explana
qui ab ercercitu ignominue cã ab
impatore eo ue cui de ea restatuẽ
ocinũ fecetit᷑ qui in id̾o publ
fecisse quid iudicatus erit: quif¬
uiti ui bonorũ raptorũ miuria¬
tũ de dolo malo et fraudesuo
nomine dãpnatus pactus ueet¬
itiqui peo socio tucelemanditi
depositi suo nomine ñ ccͣnio in¬
dõ dampnatus et᷑. qui eam q̃
in potestate eius esset generom¬
ortuo cum eum mortuũ ce̾scit¬
et int̃ id cempus quo eiug̾e uii
moris est anteꝙͣ uitũ elugeret
in matrimonio collocaint. eã¬

Expanded text:
.A principe nostro rescriptum est non prohiberi tutorem adesse pupillo in negotio, in quo aduocatus contra patrem eius fuisset. sed et illud permissum ab eo est agere tutorem pupilli caus‹am› aduersus fiscum, in qua aduersus patrem pupilli antea aduocatus fisci fuisset.Qui autem inter infames sunt, sequenti titulo explanabqui ab exercitu ignominiae causa ab imperatore eoue, cui de ea re statuenocinium fecerit: qui in iudicio publfecisse iudicatus erit: qui furti, ui bonorum raptorum, iniuriarum, de dolo malo et fraude suo nomine damnatus pactusue erit: qui pro socio, tutelae, mandati, depositi suo nomine non contrario iudicio damnatus erit: qui eam, quae in potestate eius esset, genero mortuo, cum eum mortuum esse sciret, intra id tempus, quo elugere uirum moris est, antequam uirum elugeret, in matrimonium collocauerit: eam
Abbreviated transcription (Latin):
scito senatus cosulto edicto dec̃¬
psonis potulare ꝓlubent᷑ hu ꝓ
alio ꝙͣ pro quo licebit in iure
apud me ne postulent. ¶ Hoc
edicco cõtinent᷑ et alu om̃s qui
ed̾co p̃toris ut infames uotãt᷑.
qui om̃s nisi ꝓ se et certis pson¬
is ne postulent soemde a diecit

Expanded text:
senatus consulto, edicto, decrpersonis postulare prohibentur: hi pro alio, quam pro quo licebit, in iure apud me ne postulent.' hoc edicto continentur etiam alii omnes, qui edicto praetoris ut ‹in›fames notantur, qui omnes nisi pro se et certis personis ne postulent.Deinde adicit
Abbreviated transcription (Latin):
sui apud eũ qui mridoi pest erpo¬
nerer alt̃ius desidĩo cc̃dicere ¶ In¬
itiũ aũt fecit p̾tor abhus qui in
totũ ꝓlubentur postulare. in q¬
uo edicto aut pueritiam aut ca¬
sũ excusauit. puericiam dũ mi¬

Expanded text:
st, exponere: uel alterius desiderio contradicere.Initium autem fecit praetor ab his, qui in totum prohibentur postulare. in quo edicto aut pueritiam aut casum excusauit. pueritiam: dum mi
Abbreviated transcription (Latin):
qua aut̃ restitutoe p̃tor loqu¬
itur utrũ de ea que a principe
putat de ea restitut᷑oe sensũ ꝙ̃
princep ł senatus indulcit. an
aut et p̃tor restituere possit q̃r
et michi uidetur talia p̾torũ d̃
qd̃ si quis famoso iudicio cõd¬
ẽpnatus ꝑ mĩtegrũ restitut̃o¬
nẽ fuerit ab solutus pomp̃. p¬
utat hunc infania exum.
stulent p̾terꝙͣ ꝓ parente pr̃o¬
to prona. libis parentib q
sub titulo de in ius yocando
plemus dirimus. ¶Item adici¬
c lib̾is ue suis fratre sorore ero¬
re socero socru. geno nutuui¬

Expanded text:
qua autem restitutione praetor loquitur? utrum de ea quae a principe putat de ea restitutione sensum, quam princeps uel senatus indulsit. an autem et praetor restituere possit, quaeritur: et mihi uidetur talia praetorum dquod si quis famoso iudicio condemnatus per in integrum restitutionem fuerit absolutus, Pomponius putat hunc infamia eximi.stulent praeterquam pro parente, patrono patrona, liberis parentibusque sub titulo de in ius vocando plenius diximus. item adicit: "liberisve suis, fratre sorore, uxore, socero socru, genero nuru
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Et qui negotus suis aliquo
sine offensa edicti postulare eti¬
ain si hui funt qui non insiꝑse
postulare possunt ¶Si quis ad¬
uocationem fint prestate proli
ibitus si quid̃ apud se ut solẽt
facere tempore mag̾ratus sui p¬
rto eũ postea apud successore
am si aduersarius eos paciatur
t eũc in aduocationib quiqn¬
io int̾dictũ eẽt posset post quiqͣ¬
nũ pro om̃ib postulare ñ prohi¬
betur. diuus quor adriamus res¬
scripserat de erilio reuersũ post¬
ulate possesnec adlubet᷑ distinc¬
tio quoctiine silentiũ uł ex¬
iliũ sit irrogatũ. ne cui scilz pe¬
na cempore det̾minata tẽpore
cc̃ sine fidẽ ut̾ius porigatum.

Expanded text:
s dari solent, et qui negotiis suis aliquo sine offensa edicti postulare, etiamsi hi sint, qui non nisi pro se postulare possunt. si quis aduocationem praestare fuerit prohibitus, si quidem apud se, ut solent facere, tempore magistratus sui, puto eum postea apud successorem am si aduersarius eos patiaturt eum, cui advocationibus in quinquennio interdictum esset, post quinquennium pro omnibus postulare non prohiberi. divus quoque Hadrianus rescripserat de exilio reversum postulare posse. nec adhibetur distinctio, quo crimine silentium vel exilium sit irrogatum, ne scilicet poena tempore determinata contra sententiae fidem ulterius porrigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
hrꝰ psone ad miistrent. postul¬
are eis ꝓ lins quorũ curã gerũt
cocedi. ¶ Aui si adũsus ea fecisse
monstretur. et pero alus int̾dic¬
ta postulatione repellit᷑. et pro
estuuatione iudicis ex̾ odinem
peccumatia pena mulcrabit᷑.¬
¶Ut miitiolimus tituli diximus¬
p̾tor tres ordines fecit. non postu¬
lantiũ quorũ lic tercius est. qu¬
ibe ñ intotũ denegat postuladi

Expanded text:
rsonae administrent, postulare eis pro his, quorum curam gerunt, concedi. qui aduersus ea fecisse monstretur, et pro aliis interdicta postulatione repellitur et pro aestimatione iudicis extra ordinem pecuniaria poena multabitur.Ut initio huius tituli diximus, tres ordines praetor fecit non postulantium: quorum hic tertius est, quibus non in totum denegat postulandi
Abbreviated transcription (Latin):
rris captiuis. ¶ S menus est ut te¬
iagratũ posse. aspirare aũt ad
nouũ penitus ꝓhberi. et id ex m¬
ultis ꝓbatur eremplis. ¶Remo¬
uet aut a postulando ꝓ anis. et
eũ qui corpore suo muliebria pa¬
ssus est ¶ Si quis cñ ui p̾donũ ur
hostiũ stupratus est. ñ de notari
et qui operas suas ut cũ bestus
pugnaret locauit. Bestias aũt
quid si leo sit s mansuecus au¬

Expanded text:
rrhi captiuis. sed melius est ut dmagistratum posse, adspirare autem ad nouum penitus prohiberi: idque multis comprobatur exemplis.Remouet autem a postulando pro aliis et eum, qui corpore suo muliebria passus est. si quis tamen ui praedonum uel hostium stupratus est, non debet notari, et qui operas suas, ut cum bestiis depugnaret, locaverit. bestias autemquid si leo sit, sed mansuetus
Abbreviated transcription (Latin):
arc. Oxior reb ex legetitia
uem facerelicet s ex aliis ubi ꝓ
uegostio gesto agitut.s no mam¬
plius cogendus est ꝙ̃ id ꝙ ex ea

Expanded text:
 quibus rebus ex lege Titia nem facere licet: sed ex aliis, ubi pro negotio gesto agitur: sed non amplius cogendus est praesta
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. IIxic scripture cõsequ̾s ẽ
dice utsi an aditam luditatem
occidat᷑ legatus ẜuus ap̃ hadẽ
remaneat aquilie acto ꝑ hrdita¬
cem acquisicam. Q si uulriatꝰ
sit au aditam hrditatemin hr¬
ditatem quidem acrio temã¬
sit. s cede eam legat irio ħx dẽ
fere postea tiunał naufragio
ł alio ictu maturius pierit de
occiso agi non posse s qiͣ uuil na¬
to. s si maũmissus ł alieuatꝰ
ex uul ne̾ ꝑierit qiͣ de occiso agi

Expanded text:
. Huic scripturae consequens est dicere, ut, si ante aditam hereditatem occidatur legatus seruus, apud heredem remaneat Aquiliae actio per hereditatem adquisita. quod si uulneratus sit ante aditam hereditatem, in hereditate quidem actio remansit, sed cedere ea legatario heredem fere postea ruina uel naufragio uel alio ictu maturius perierit, de occiso agi non posse, sed quasi de uulnerato, sed si manumissus uel alienatus ex uulnere periit, quasi de occiso agi
Abbreviated transcription (Latin):
eimus. ¶Usus ẜuitutis tempo¬
ris secern pot forte ut qui posi
horam certiam usq in horamd¬
cimam eoiureutatur.ł ut alt̾¬
nc dieb utat᷑.

Expanded text:
imus. Vsus servitutium temporibus secerni potest, forte ut quis post horam tertiam usque in horam decimam eo iure utatur vel ut alternis diebus utat
Abbreviated transcription (Latin):
iui. SIuc ad fudu nrin¬
iter faciat sũ ex fudo.¬
Auł. SEruitute usus nur
didit. Ideo ꝙ si quis ꝓ ua p¬
ublicał palterius ẜ̾uitute
usus sit. nec interdictũ nec
accio utiliter cõpetis. oee¬

Expanded text:
ine. siue ad fundum nostrum facit siue ex fundo. Seruitute usus non didit: ideoque si quis pro uia publica uel pro alterius seruitute usus sit, nec interdictum nec actio utiliter competit.
Abbreviated transcription (Latin):
at. ⁊ cõductione qiͣ nulla mer¬
cede statuta. ¶Qui fũdũ fruen¬
dum ł habitationem alicui lo¬
caiu̾t si aliqͣ ex cã fũdũł edes
uendat curare d ut apus ẽpto¬
rem quor ead̾ paccione ⁊ colono
fru a inquilmo habitare lice¬
at. alioquim is ꝓbibitus aget
cũ eo ex cõducto. ¶S iuitmo edi¬
ficante obscurentur lumina ce¬
naculi tem̾ locatorem mquin
linocerte quinlicet colono ł in¬
quil mo rel inquere coductionẽ
nuulla dubitatio est de mertedi¬
b quoꝙ si cũ eo agatur reputa¬
tionis rõsͥnda est. ¶Ea uem inte¬
lliginius si hostia fenetras ue
nmui coruptas locator non re¬
tituat ¶e cductor oia scdm legẽ
cõductionis face deb. ⁊ anoĩa co¬
lonus curate d ut oꝑa rustica fu¬
o quo tempore faciat ne intẽ¬
pestiuua cultura det̾iorem fũdũ
facet ¶p̾tea uillarũ curancurrã
agere d ut eas incortuptas ħat
¶Culpe au ip̃isus a ulud ammie¬
uicinus abores excidĩt. nõ solu¬

Expanded text:
sse conductionem quasi nulla mercede statuta. Qui fundum fruendum vel habitationem alicui locavit, si aliqua ex causa fundum vel aedes vendat, curare debet, ut apud emptorem quoque eadem pactione et colono frui et inquilino habitare liceat: alioquin prohibitus is aget cum eo ex conducto. Si vicino aedificante obscurentur lumina cenaculi, teneri locatorem inlino: certe quin liceat colono uel inquilino relinquere conductionem, nulla dubitatio est. de mercedibus quoque si cum eo agatur, reputationis ratio habenda est. eadem intellegemus, si ostia fenestrasue nimium corruptas locator non restituat. Conductor omnia secundum legem conductionis facere debet. et ante omnia colonus curare debet, ut opera rustica suo quoque tempore faciat, ne intempestiua cultura deteriorem fundum faceret. praeterea uillarum curam agere debet, ut eas incorruptas habeat. Culpae autem ipsius et illud adnumeuicinus arbores excid
Abbreviated transcription (Latin):
Apͣ. ¶ Erba senatus con¬
suiti macedoniam ħ st̃ cu
ĩter cet̾as scesis cãs macedo quaᷤ
illi nat᷑a administbat etiã es ali¬
enũ adhibuisser et sepe mat̾iã
peccandi malis morib pẽaret qͥ
pectuniã ne quid ãplius dic̾t ĩc̃¬
tis nõib crede̾t plac̾e̾ ne cui quifi¬
lio fam̃. mutuã peccumã dediss
et si post mortẽ parentis eius cius
ĩ potestate fuiss act̃o petit̾oq da¬
rent᷑ ut scirent qui pessimo exẽp¬
lo fenarẽt nullius posse filu fam̃
bonũ nomen expecta sius pẽi
morte fieri. ¶ Si pendeat anfit ĩ
potestate filius ut ꝙ põm ap̃ ho¬
stes ĩpendẽti ħt ẽ an ĩ senarus cõ¬
suicũ sit cõmissũ nasi redierit ĩ
potestatẽ senatus cõsulti locus ẽ
si minus. cessat ¶Interimigit᷑ d̾¬
negãda est act̃o. ¶Certe si atroga¬
tus mutuã peccuma accepit dm̃
sit restitutus ut emãcuuret᷑ sena¬
tus cõsultũ locũ ħebit. fuit eĩ filius
fam̃. ¶In filio fam̃. nicħ dignitas

Expanded text:
. Uerba senatus consulti Macedoniani haec sunt: 'Cum inter ceteras sceleris causas Macedo, quas illi natura administrabat, etiam aes alienum adhibuisset, et saepe materiam peccandi malis moribus praestaret, qui pecuniam, ne quid amplius diceretur incertis nominibus crederet: placere, ne cui, qui filio familias mutuam pecuniam dedisset, etiam post mortem parentis eius, cuius in potestate fuisset, actio petitioque daretur, ut scirent, qui pessimo exemplo faene rarent, nullius posse filii familias bonum nomen exspectata patris morte fieri.' Si pendeat, an sit in potestate filius, ut puta  an in senatus consultum sit commissum: nam si recciderit in potestatem, senatus consulto locus est, si minus, cessat: interim igitur deneganda est actio. Certe si adrogatus mutuam pecuniam acceperit, deinde sit restitutus, ut emanciparetur, senatus consultum locum habebit: fuit enim filius familias. In filio familias nihil dignitas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuł. NOn alienũ est eũ tui
a quo dapni infecti stipłari ueli¬
mus int̾rogari in uire. an edes
eius ł locus sit ex quo dãpnũ tiro¬
eatut. aꝓqua ꝑte. ut ⁊ si neget
surũ p̃diũ eẽ necaueat dãpni inf¬
octi aut cede. aut si resistendũ pu¬
tau̾it qi dolou̾satus sͣcłe cõplat᷑¬

Expanded text:
um. Non alienum est eum, a quo damni infecti stipulari uelimus, interrogare in iure, an aedes eius uel locus sit, ex quo damnum timeatur, et pro qua parte, ut, si neget suum praedium esse nec caueat damni infecti, aut cedere aut, resistendum putauerit, quasi dolo uersatus tradere compellat
Abbreviated transcription (Latin):
cħ̾ interest neget quis antaceat.
introgatus an obscure rendeatau¬
t incertũ dimittat int̾rogatore
Erca succurri ei qui introgatuche¬
Ind̾it non dubitamiis. Nam ⁊ si
si tabule occulte ⁊ remote. postea
plate st̃ cur noceat ei qui ie ndit
quod inpsentiarũ indebatur. Nld

Expanded text:
hil interest, neget quis an taceat interrogatus an obscure respondeat, ut incertum dimittat interrogatorem. Ex causa succurri ei, qui interrogatus respondit, non dubitamus: nam et si si occultae tabulae et remotae postea prolatae sunt? cur noceat ei, qui id responderit, quod in praesentiarum uidebatur? idem
Abbreviated transcription (Latin):
Eisus ł dig̾. scrib. S defensor
iniuditio introgatus anis ꝙ̃
defendit h̾rs sit ł quota expar¬
te sit falso. rendic ipẽ quidẽ de fe¬
fendit nullũ facit p̾iud̾m. ya
ergo nomiudeatur defend̃e siñ
si forte itaintrogetur an ex di
sit. autrũ suo noĩe ei ꝗsita sit
h̾rditas an uo ꝑeos quos suoiu
tit. sũmatim igitur p̾torcog¬
nosce debebit. cũ queratur an
quis rend̃c debeat. quoiurehr̃
sit ut si uaicle inteẽ cõpent p

Expanded text:
igestorum scribit: si defensor in iudicio interrogatus, an is quem defendit heres uel quota ex parte sit, falso responderit, ipse quidem defefendit nullum facit praeiudicium.ergo non uideatur defendere, si nisi forte ita interrogetur, an ex dimsit, et utrum suo nomine ei quaesita sit hereditas an per eos quos suo iutit. summatim igitur praetor cognoscere debebit, cum quaeratur, an quis respondere debeat quo iure heres sit, ut, si ualde interesse comp
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Eł qr hoc de functoꝵ int̾est
ut ban̾t successores. interest ⁊ ui¬
uentiũ ne p̾cipitentur ꝙͣdiu iu¬
stedeubant. ¶Interdũ in terraga
quis anhãs sit nõ cogetur rendẽ
ut puta si cõtrouertia ħ̾rditatis
ab aliquo pasciatur.⁊ ita diuus
adrian us costituit. ne aut negã¬
do se h̾rdem sibi p̾iudicet aut di¬
cendo hrdem illigetur ⁊̃ ablata
drupes que paupiem focit enr
sit. rndere tenẽtur.

Expanded text:
 et quia hoc defunctorum interest, ut habeant successores, interest et viventium, ne praecipitentur, quamdiu iuste deliberant. Interdum interrogatus quis, an heres sit, non cogitur respondere, ut puta si controversiam hereditatis ab alio patiatur: et ita divus Hadrianus constituit, ne aut negando se heredem praeiudicet sibi aut dicendo heredem illigetur etiam ablaadrupes quae pauperiem fecit eius sit, responderit, tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
it pmũtiatũ. non ei mpbe rendi¬
t s scripturaductus.¶Qui int̾ro¬
fuit int̾rogatus nicħ facit ptoris
auctoritas s ipius itnsũ siueme̾¬
datiũ ¶Qi iusto ertore duccus
uima sit. ¶ Eeisus sccibit ucere ñ¬
ndenci penite si nulla captio ex
euis penitentia sit actoris quodiũ¬
simũ nicei uidetur. marimesi
quis postea plemus instructus ad

Expanded text:
it pronuntiatum: non enim improbe respondit, sed scriptura ductus. Qui interrous, nihil facit praetoris auctoritas, sed ipsius responsum siue mendacium. Qui iusto errore ductus xima sit. Celsus scribit licere responsi paenitere, si nulla captio ex eius paenitentia sit actoris: quod uerissimum mihi uidetur, maxime si quis postea plenius instructus quid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtionib que institutis inuidocẽ
reos act̾oib opponũtur ⁊ hiis uti
porest. qui ex sua pentione couem¬
tur. ueluti pacti cõuenti rei iudi¬
tate ⁊ ceteris. ¶Dem.

Expanded text:
ptionibus, quae institutis in iudicio contra reos actionibus opponuntur, etiam is uti potest, qui ex sua responsione conuenitur, ueluti pacti conuenti, rei iudicatae et ceteris.
Abbreviated transcription (Latin):
actone cõuenietur. ¶Sĩ ctr̃eet᷑
quis ex semisse h̃s dixit se erãd¬
ante mandatu hancpena feret ꝙ
in solidũ cõuematur. nõ ci deb¬
uit mentiti dũ seminoris port¬
onis brdem asscuerabat. Incerdũ
tñ iusta roe potest oppitiari seeẽ
hedem ex minori parte quid eĩsi
nescit sibi partem accreuisse. esi
ex incerta ꝑte fuit institus. cur
ei rensum noccre ¶ Qiũ taciut

Expanded text:
et quis ex semisse heres, dixerit se ex quadrante, mendacii hanc poenam feret, quod in solidum conuenitur: non enim debuit mentiri, dum se minoris portionis heredem adseuerat. interdum tamen iusta ratione potest opinari esse heredem ex minore parte: quid enim, si nescit sibi partem adcreuisse uel ex incerta parte fuit institutus? cur ei responsum noceat? Qui tacuit
Abbreviated transcription (Latin):
Uł NOn possumus cõsoqui ꝑ
b̾rditatis petitionẽ id quod fam¬
ilie herciscõde iuditio cõsequi¬
mͣ .s. ut a cõmumone dicedam¬
uc. cũ ad offm̃ iudicis nicħãp¬
lius ꝑtinet. ꝙͣ ut partem ħrdi¬
tatic ꝓ indiuiso resticui michi

Expanded text:
m. Non possumus consequi per hereditatis petitionem id quod familiae erciscundae iudicio consequimur, ut a communione discedamus, cum ad officium iudicis nihil amplius pertineat, quam ut partem hereditatis pro indiuiso restitui mihi
Abbreviated transcription (Latin):
uiumb officiatur que ninc
sunt. an hus que postea quoq
fu̾int. ⁊ humamus est u̾boge¬
nali om̃e lumen fignificari.
siue ꝙ impͥsenti. si u̾e q post
tepus cõuentionis cõtingit
futuro quoq edificio quod nõ¬
dũ est ł imponił acquiri ẜuitꝰ¬

Expanded text:
officiatur quae nunc sint, an etiam his quae postea quoque fuerint: et humanius est uerbo generali omne lumen significari, siue quod in praesenti siue quod tempus conuentionis contigerit. Futuro quoque aedificio, quod nondum est, uel imponi uel adquiri seruit
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Hoc quod dictu est de mimi¬
ssis locũ bat ex edificio alioma
luid. aut̃ eĩ supͣ alienũ edificiũ
supius bre nemo pt. ¶Si extrib
edib in loco impari poĩcis. edes
medie si iꝑiorib ẜuiant inferio¬

Expanded text:
 Hoc, quod dictum est de immissis, locum habet ex aedificio alio in aliud: aliter enim supra alienum aedificium superius habere nemo potest. Si ex tribus aedibus in loco impari positis aedes mediae superioribus serviant aedi
Abbreviated transcription (Latin):
possori h̾rditatis. ꝑtem quid̃ ħr¬
ditatis defendere. ꝑtem uo cedẽ
nec eĩ ꝓhibet aliꝙͣ totã ħrdita¬
tem possidere. ⁊ ꝑtem scire di¬
midiam ad se ꝑtinere de ait̾aꝑ
te cõtrou̾siam non facere.
erat eius ꝓcurator uend̾om fe¬
cit ⁊ pecumam ꝓ ꝑteeius abs¬
tulat. postea apparuit eũ qui
in asia erataña decessisse insti¬
tuto ex parte dimidia herode ꝓ¬
curatore suo. ⁊ exꝑte auo.q̃sitũ¬
ditatem ꝙͣm ex ħ̾rdi tate ea pec¬
cuma fuiss que ad ꝓcuratore
ex uendit̾oe ꝑueniss. petere eos
oportere. ⁊ nicħoꝰ partem dim¬
idiam hrditatis a coħrdib eius
ita fore. siue om̃c ea peccuma
penec eũ qui ꝓcurator fiuss re

Expanded text:
tem quidem hereditatis defendere, parte vero cedere, nec enim prohibet aliquem totam hereditatem possidere et partem scire dimidiam ad se pertinere, de altera parte controversiam non facere. erat: eius procurator venditionem fecit et pecuniam pro parte eius abstulerat: postea apparuerit eum qui in Asia erat antea decessisse instituto ex parte dimidia herede procuratore suo et ex parte alio. quaditatem, quia ex hereditate ea pecunia fuisset quae ad procuratorem ex uenditione peruenisset, petere eos oportere: et nihilo minus partem dimidiam hereditatis a coheredibus eius. ita fore, siue omnis ea pecunia penes eum qui procurator fuisset re
Abbreviated transcription (Latin):
¶⁊ si in diec euic diei.
Siułꝰ. EI duob seꝑatim alc̾nis an¬
nicusuffructuc relinquat᷑ cõtinus
amus ꝓprietas nuda est cũ si legata¬
riũ unũ sb̃stituas ei cui alt̾nis auri¬
is sit iegatus usuffructus. plena
sic apud h̾r dec ꝓprietas eo tẽpore quo
ius fruendi logatario ñ est.ꝙ si erdu¬
ob ulis alt decedat. ꝑ uicec tẽpoꝵ ꝑ
lena ꝓprietas erit. n eĩ accressere ai¬
pora non cõcurrente alto fructus
fruendi habu̾it. u susfructus amissꝰ
erit. ꝙ a in unolegatario qui fruc¬
cus in singłos annoc accepit defen¬
dend̾ est. ut cõmemoratio tẽpoꝵr
repecit̾ois potestatem bat. ¶ Eu
singuł fructus alterins amnis le¬
getur. si cõsentiant in eũdẽ annũ
impediũt᷑ qr non id actũ ur ut
cõcurrant. ¶ Mulcũ ⁊ eĩ refert du¬
ob simł altins annis leget᷑. ꝙ sa

Expanded text:
, si in dies, eius diei., si in dies, eius diei.um. Si duobus separatim alternis annis usus fructus relinquatur, continuis annis proprietas nuda est, cum, si legatarium unum substituas, cui alternis annis legatus sit usus fructus, plena sit apud heredem proprietas eo tempore, quo ius fruendi legatario non est. quod si ex duobus illis alter decedat, per uices temporum plena proprietas erit: neque enim adcrescere alpora non concurrente altero fructuum, si modo ius fruendi habuit, fructus amissus erit: quod et in uno legatario, qui fructum in singulos annos accepit, defendendum est, ut commemoratio temporum repetitionis potestatem habeat. Cum singulis fructus alternis annis legatur, si consentiant in eundem annum, impediuntur, quod non id actum uidetur, ut concurrerent: multum etenim refert, duobus simul alternis annis legetur quod sane
Abbreviated transcription (Latin):
de usufructu. ⁊ pariu refert utrũ
iure sic cõsticutus usuffructus an
uocuitione p̃toris pmñ traditus quo¬
q usuffructus. Icem in fũdo uecci¬
gali.ł suꝑficiadrio iuire cõsticutusca¬
pitis diminucione amiccitur. s ita
demũ amiccit᷑ capicis diminut̾oe
ussffructus si iam cõstitutus. eet̾m
si iãm aditam srdicatem aut añ
diem cedentem quis capite dimi¬
nutus est cõstat no amicti. ¶ Si tibi
tum michui rogatus es resticuere.
uidend̾̃ est si capite minutus fuero
untͣ diem legitocuo incertũ. neforte
saluus sit michi n susfructus qͣi añ
diem cedentem capitis dimimuto
incueniat ꝙ benigne dici pot̾it. u¬
sq adeo capitis diminut̾o au eñ de¬
mũ usũfructuariũ ꝑinit. qui iã
cõsticutus est. ut si in siugloc ami¬
os ł mensec ł dies legatus sit. ic ita¬
demũ amicticur. quiiam ꝓcessit ⁊
si forte in annos singłos legatus ẽ
ill ius ducarat aum ususfructus a¬
miccitur. ⁊ si in menses eius mensis¬

Expanded text:
de usu fructu. et parui refert, utrum iure sit constitutus usus fructus an uero tuitione praetoris: proinde traditus quoque usus fructus, item in fundo uectigali uel superficie non iure constitutus capitis minutione amittitur. Sed ita demum amittitur capitis deminutione usus fructus, si iam constitutus est: ceterum si ante aditam hereditatem aut ante diem cedentem quis capite minutus est, constat non amitti. Si tibi tum mihi rogatus es restituere, uidendum erit, si capite minutus fuero intra diem legato tuo insertum, ne forte saluus sit mihi usus fructus, quasi ante diem cedentem capitis minutio in‹ter›ueniat: quod benigne dici poterit. Usque adeo autem capitis minutio eum demum usum fructum peremit, qui iam constitutus est, ut si in singulos annos uel menses uel dies legatus sit, is demum amittitur, qui iam processit et si forte in annos singulos legatus est, illius dumtaxat anni usus fructus amittetur et si in menses, eius mensis
Abbreviated transcription (Latin):
immutione amissus legari p̃tut
adiciat᷑ quotiens quic capite min¬
utus erit. ei do lego.ł sic quotiẽs
amissus erit. ⁊ tunc si capitis dim¬
imitione amictat᷑. repetiturus ui¬
debatur. Yn tractatũ est si cuiꝙͣ¬
diu uiuat usuffructus legatus
sit anuideatur repetiturus quoti¬
ens amissus est. ꝙ ⁊ metianus tẽp¬
tat. ⁊ puto repetiturũ uid̾i. Q re
si usq ad diem sit legatus. ut pu¬
uctũ ħ̾at. in int̾ eos ius accrescen¬

Expanded text:
ssus legari potest, ut adiciatur: 'quotiensque capite minutus erit, ei lego', uel sic 'quotiens amissus erit': et tunc, si capitis minutione amittatur, repetitus uidebitur. unde tractatum est, si cui quamdiu uiuat usus fructus legatus sit, an uideatur repetitus, quotiens amissus est? quod et Maecianus temptat: et puto repetitum uideri. quare si usque ad tempus sit legatus, ut puuctum haberet, an inter eos ius adcrescen
Abbreviated transcription (Latin):
t accessio iudeamiis ne q̃ fũdi
ususfructus extingat᷑. Id̾ dicen¬
dum est. ⁊ non extinguat᷑ ñ tã¬
ususfructus extinguitur. ymã
si demolitis edib testator alias
nouas restitu̾it ¶ ꝑlane si ꝑꝑt¬
es reficiat licet oĩs noua fc̃asic
aliud erit nob̾ dicend̾. ¶ Agrĩ
ł loci fructus legatus si fuerit
in undatus ut stangnũ iam sic
aut palus ꝓcul dubio extiguet᷑
¶S ⁊ si stagm usuffructus leget᷑¬
⁊ exaruerit sicut ager sit factꝰ
imitatione ususfructus exringͥ¬
tur nontm̃ si aree usuffructus
legetur. ⁊ ibi uinee sint põite ł¬
ccͣ puto extingui. ¶ Eerte si sil¬
ue usufructulegato silua cesa il¬
lic stariones fiunit fc̃e sine dub¬
io ususfructus extinguit᷑ ¶Si
Masse usuffructus legͦetur. ⁊ ex
ea massa uasa sint fc̾a ł cc cassius
apud meseiũ. scribit. int̾ire usũ
⁊ ornamentũ dissolutũ aut tnͣs¬
figuratũ extinguit usufructũ
¶In nauis quoq usufructu lega¬
to sab̾ stribit si quid̃ ꝑ partes re¬

Expanded text:
essio? uideamus, ne etiam fundi usus fructus extinguatur: et idem dicendum est, ut non extinguatur. Non tanusus fructus extinguitur, uerum etiam si demolitis aedibus testator alias nouas restituerit: plane si per partes reficiat, licet omnis noua facta sit, aliud erit nobis dicendum. Agri uel loci usus fructus legatus, si fuerit inundatus, ut stagnum iam sit aut palus, procul dubio extinguetur. Sed et si stagni usus fructus legetur et exaruerit sic, ut ager sit factus, mutata re usus fructus extinguitur. Non tamen, si arui usus fructus legetur et ibi uineae sint positae  puto extingui. certe siluae usu fructu legato si silua caesa illic sationes fuerint factae, sine dubio usus fructus extinguitur. Si massae usus fructus legetur et ex ea uasa sint facta uel contra, Cassius apud Urseium scribit interire usum  ornamentum dissolutum aut transfiguratum extinguit usum fructum. In nauis quoque usu fructu Sabinus scribit, si quidem per partes re
Abbreviated transcription (Latin):
Iususfructuarius messem fec̾is
a decesẜit stipulam que in messe
iacet h̾rdis eius eẽ labeo ait. spicã
que terra tenetur dm̃ fũdi eẽ fru¬
feno ceso aut uua adẽpta. aut ex¬
cussa ole.a. ꝙͣuuis nũdum trictũ
frumencum aut oleum fc̃mł
uindemi a coacta sit. S ut i̾nẽ
qd̾ deolea excussa scripsit ita alit̾
obẜuandũ de ea olea que ꝑ se deci¬
dit. ¶uł ait. fructuarii fructus
cunt fieri cũ eoc ꝑceꝑic. bõe fid̾i
aũ possõris. mor quod a solo sep¬
arati sunt.

Expanded text:
i fructuarius messem fecit et decessit, stipulam, quae in messe iacet, heredis eius esse Labeo ait, spicam, quae terra teneatur, domini fundi esse frufaeno caeso aut uua adempta aut excussa olea, quamuis nondum tritum frumentum aut oleum factum uel uindemia coacta sit. sed ut uerum est, quod de olea excussa scripsit, ita aliter obseruandum de ea olea, quae per se deciderit, Iulianus ait: fructuarii fructus tunc fieri, cum eos perceperit, bonae fidei autem possessoris, mox quam a solo separati sint.
Abbreviated transcription (Latin):
ususfructus extinguit᷑. ¶ Quad¬
ex equis decesẜit. an extingatur
nsusfructus qͣr. Ego puto multũ
int ee equoꝵ an quadrige isiuffe¬
uctus sit legatus. uam si equoꝵ
suꝑerit in residuis. Si qͣdrige ñ
remancbit. qm̃ quadriga ee desi

Expanded text:
usus fructus extinguitur. Quadex equis decesserit, an extinguatur usus fructus quaeritur. ego puto multum interesse, equorum an quadrigae usus fructus sit legatus: nam si equorum, supererit in residuis, si quadrigae, non remanebit, quoniam quadriga esse desi
Abbreviated transcription (Latin):
E Epeti potest legatus us
fructus amissus qͣlicõq rone dũ¬
non est quin usuffructus ꝑeũ a¬
cquisicus non retineat᷑ ¶Rei mu¬
tatione int̾ire usũfructũ placet
ueluti ediũ ususfructus michi
legatus est.edes corruerut ł exu¬
iunguit᷑. an ⁊ aree certissimũ est e¬

Expanded text:
epeti potest legatus usus fructus amissus qualicumque ratione, dumnon est, quin usus fructus per eum adquisitus retineatur. Rei mutatione interire usum fructum placet: ueluti usus fructus mihi aedium legatus est, aedes corruerunt uel exuinguitur. an et areae? certissimum est
Abbreviated transcription (Latin):
Uamqͣ usuffructus ex fru¬
eud cõsistat .i. fc̃o aliquo eiuc qui
nc eĩ ꝑ dies singloc ł mensecł an¬
nos dies legati cedit. Yn qri pot
si usuffructus alicui ꝑsingłos di¬
es legetur.l in annoc singłos an¬

Expanded text:
uam usus fructus ex fruendo consistat, id est facto aliquo eius qui nc enim per dies singulos uel menses uel annos dies legati cedit. unde quaeri potest, si usus fructus cui per dies singulos legetur uel in annos singulos, an
Abbreviated transcription (Latin):
dib ⁊ meiuocres partes fiant. ut
unam hant h̾rdes altam titius al
tertiam meuius. Nec eĩ int̾estita
legetur illi ⁊ illi ⁊ meuio.¬
bi eius nicħ̾o usũfructũ b̾nt iu¬
licet non ut legatitios eos nuã¬
ru u̾it.sed ut ostend̾et mag̾uei¬
le se matreita frui ut lib̾os secũ
Rat fruentes. S ⁊ pop̃ querit qͥd
si nurti fuint lib̾i ⁊ tr̃nei sides
⁊ ait filios legatarios ẽẽ intelli
matrem legatariam ee intelligẽ¬

Expanded text:
edibus meis', tres partes fient, ut unam habeant heredes, tertiam Attius, tertiam Seius: nec enim interest ita legetur 'illi et illi cum Maeuioberi eius nihilo minus usum fructum habent iulicet non ut legatarios eos nominaverit, sed ut ostenderet magis velle se matrem ita frui, ut liberos secum habeat fruentes. sed et Pomponius quaerit: quid si mixti fuerint liberi et extranei heredes? et ait filios legatarios esse intellegmatrem legatariam esse intellegen
Abbreviated transcription (Latin):
iurantur in usufructũ ꝑsona do¬
mimi erpectari quiuci ⁊ frui pt̃ss¬
it. ¶Item si ex die usuffructus le¬
getur. dies eius nodũ cedit. nisi cũ
legari ei in diem cõstat. Non solũ
au ususfructus añ adicam brdica¬
tem diec non cedit s nec acto deu

Expanded text:
rantur, in usu fructu tamen personam domini exspectari, qui uti et frui possit. Item si ex die usus fructus legetur, dies eius nondum cedet, nisi cum legari et in diem constat. Non solum autem usus fructus ante aditam hereditatem d
Abbreviated transcription (Latin):
tenti accrescit. nam si ususfructo
duob fint legatus ⁊ alt̾ litrecõ¬
cestata amifitusũfructũ. mox
⁊ collegatarius qui litrem cõtes¬
tatus non erat usũfructũ ami¬
sit ꝑtemdimidiam dumtaxat
ꝙͣ amisit qui littem cõrestatus
est adusus eũ qui selitti obtulit
a possone cõsequit᷑. pars eĩ colle¬
gatarui ip̃i accrescit non dñoꝓ
prietatis usuffructus eĩ ꝑsoneac¬
crescit. ⁊ si fuit amissus
Slp̃. Cem singulis ab hrdib si¬
Engulis eiusd reiususftuctus le¬
gatur frucruaru seꝑatim uidẽ¬
tur non minus ꝙͣ si equis port̾o¬
nb duob eiusdꝰ rei ususfructꝰ¬
fiuss legatuc ynfit ut ĩt̾ eogiuis

Expanded text:
escit: nam si usus fructus duobus fuerit legatus et alter lite contestata amiserit usum fructum, mox et collegatarius, qui litem contestatus non erat, usum fructum amisit, partem dimidiam dumtaxat, quam amisit qui litem contestatus est aduersus eum qui se liti optulit, a possessore consequitur: pars enim collegatarii ipsi adcrescit, non domino proprietatis: usus fructus enim personae adcrescit et si fuerit amissus. Cum singulis ab heredibus singulis eiusdem rei fruct‹us› legatur, fructuarii separati uidentur non minus, quam si aequis portionibus duobus eiusdem rei fructus legatu
Abbreviated transcription (Latin):
liq̃ rõne efficiet ut diui daf̃.s sa¬
ne potest diciuendit̾onẽ quid̃
ñ ĩpediri. S ercept̾onẽ adu̾sus
societas sit quo ad is scicrit qd̾is
acquifirit qui renũtiauit ĩcõe
redigi. detrimentũ aũ solius crꝰ
eẽ qui renũciauit. s ꝙ absens ac¬
tũ. ab eo fc̾m cõe c̃ẽ. In societate

Expanded text:
e effici‹a›t, ut diuidatur. sed sane potest dici uenditionem quidem non impediri, sed exceptionem aduersus societas sit, quoad is scierit, quod is adquisiuit qui renuntiauit in com mune redigi, detrimentum autem solius eius esse qui renuntiauerit: sed quod absens adntum ab