comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut dũ homo eũ qͥ in ratione secũ factꝰ ẽ
perisse considerat: uicinũ sibi casũ suꝑ¬
cat. In his autẽ uerbis sollerter intuen¬
dũi ẽ. qd̾ aꝑte uoce dominica nefariũ
inanis dogia reprehendit᷑: qͥ dũ duo
principia loquit᷑: tenebrarũ gentẽ non
factam asserere conat᷑. Quomͦ enĩ ñ facta
gens nequissima dr̃: dũ behemoth istũ.
uideł auctorẽ nequitiȩ ꝑ naturã bene
conditã se dñs fecisse testat᷑.s Sed quia

Expanded text:
one secum factus est, periisse considerat, vicinum sibi casum supcat. In his autem verbis solerter intuendum est quod aperte voce dominica nefarium Manichaei dogma reprehenditur, qui dum duo principia loquitur, tenebrarum gentem non factam asserere conatur. Quomodo enim non facta gens nequissima dicitur, dum Behemoth istum, videlicet auctorem nequitiae per naturam bene conditum se Dominus fecisse testat
Abbreviated transcription (Latin):
estinet. qd̾ in illa diuinitatis substantia
furor & tranquillitas uariet᷑. Creator
nãq om̃iũ eo sũmȩ ĩmortalis ẽ: quo
creaturȩ more mutabilis ñ est. Hinc
de illo ꝑ iacobũ dr̃. Apud quẽ ñ est
transmutatio: nec uicissitudinis ob-¬
faciȩ irȩ columbȩ: a faciȩ furoris dñi.
Qd̃ enim iram columbe predixerat: hoc
furorẽ dñi subiunxit. Colũba namq:
ualde simplex ẽ animal. Et quia in
cdm̃ nulla furoris inequalitas serpit:

Expanded text:
aestimet quod in illa divinitatis subaestimet quod in illa divinitatis subfurore tranquillitas varietur. Creator namque omnium eo summae immortalitatis est, quo creaturae more mutabilis non est. Hinc de illo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obfacie irae columbae, a facie furoris Domini . Quod enim iram columbae praedixerat, hoc furorem Domini subjunxit. Columba namque valde simplex est animal; et quia in Deum nulla furoris inaequalitas serpit,
Abbreviated transcription (Latin):
didit. in usum sui decoris assumpsit:
& uelut quandã uestẽ gloriosam sibi
ȩccłiam exhibuit ñ habentẽ maculam
aut rugam. Unde ei ꝑ ꝓpħam dr̃. Con¬
fessionẽ & decorẽ industi: amictus lu¬
mine sicut uestimento. Hic quippe con¬
fessionẽ induit. illic decorẽ: quia quos
hic ꝑ penitentiã confitentes fecerit: illic
om̃ib quibus dictũ est uos estis lux
monte dño. uestimenta eius facta sunt
candida sicut nix. In qua transfigurati
one: quid aliud. quã resurrectioniᷤ ulti¬
mȩ gła nuntiat᷑.  In monte enĩ uestim̃ta
tis culmine. scĩ om̃s ei luce iusticie ful
rũ uestium nomine. iustos sibi quomodo
adiungat insinuat: in iustos etiã qͦmodo
a se disiungat ostendat. S equit᷑. Disꝑge¬
qui eos & tranquillitatis tp̃r unitos
contra me tolero: & districtus quandoq
ueniens in meo eos furore disꝑgo. S int̾
hȩc sollerter intuendũ est. qd̾ grauis
ꝑfidiȩ error admittit᷑: si fortasse quis

Expanded text:
didit, in usum sui decoris assumpsit, et velut quamdam vestem, gloriosam sibi Ecclesiam exhibet, « Non habentem maculam aut rugam . » Unde ei per Professionem et decorem induisti, amictus lumine sicut vestimento . Hic quippe confessionem induit, illic decorem, quia quos hic per poenitentiam confitentes fecerit, illic omnibus, quibus dictum est: Vos estis lux monte Domino vestimenta ejus facta sunt candidone quid aliud quam resurrectionis ultimae gloriae nuntiantur? In monte enim vestimentatis culmine sancti omnes ei luce justitiae fulgrum vestium nomine justos sibi quomodo adjungat insinuat, injustos etiam quomodo a se disjungat ostendit. Sequitqui eos et tranquillitatis tempore unitos contra me tolero, et districtus quandoque veniens, in meo eos furore dispergo. Sed inter haec solerter intuendum est quod gravis perfidiae error admittitur, si fortasse quis
Abbreviated transcription (Latin):
Sed rursũ cũ scriptũ sit. omĩa nuda &
aꝑta sunt oculis eiusͥ quomͦ tegi posst̃.
quȩ eius oculis cui cuncta nudã sunt
abscondi nequaꝗͣ possunt . s Sed qr hoc
qd̾ tegimus inferius pomiinus. atq hoc
unde tegimꝰ nimirũ suꝑducimus. ut qd
ẽ subterpositũ tegamꝰ: tegere peccata dici¬
mur. quȩ quasi subt̃ponimꝰ dũ abdicam᷑:
eisq aliuo suꝑducimꝰ. dũ bonȩ actionis
opus ad hoc post eligimus ut p̃feramus
Qui gͦ priora mala deserit. & bona posteriꝰ
facit: ꝑ hoc qd̾ addit transactã nequitiã
tegit: cui bona oꝑis merita suꝑducit.
Beatus gͥ iob sc̃ȩ eccłiȩ typum tenens: & in
uerbis suis sua alligans nr̃a designans:
dicat ex se. dicat ex nobis. Manũ meã
ponã suꝑ os ieũ: id est hoc qd̾ districto
iudici de serinone meo me displicuisse
considero÷ ante eius oculos sub uelami-¬
ne recti oꝑis abscondo. Sequit᷑. Unum¬

Expanded text:
Sed rursum cum scriptum sit: Omnia nuda et Sed rursum cum scriptum sit: Omnia nuda et aperta sunt oculis ejus , quomodo tegi possunt quae ejus oculis cui cuncta nuda sunt abscondi nequaquam possunt? Sed quia hoc quod tegimus, inferius ponimus, atque hoc unde tegimus nimirum superducimus, ut quod est subterpositum tegammur quae quasi subterponimus dum abdicamus, eisque aliud superducimus dum bonae actionis opus ad hoc post eligimus, ut praeferamus. Qui ergo priora mala deserit, et bona posterius facit, per hoc quod addit transactam nequitiam tegit, cui boni operis merita superducit. Beatus igitur Job sanctae Ecclesiae typum tenens, et in verbis suis sua allegans, nostra designans, dicat ex se, dicat ex nobis: Manum meam ponam super os meum; id est, hoc quod districto judici de sermone meo in me displicuisse considero, ante ejus oculos sub velamne recti operis abscondo. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
eloquii in manu oꝑatio: in ore loquu¬
tio solet intelligi. Manũ gͦ suꝑ os po-¬
nere est: uirtute bomi oꝑis culpas tege¬
re incautȩ loquutionis. Quis uͦ inueni-¬
ri potest: qui quãlibet ꝑfectus sit. de
otioso tamen sermone non peccet. Ia¬
cobo attestante qui ait. Nolite plures
magistri fieri: in multis enĩ offendimus
om̃s. Et rursũ. Linguã nullus homi¬
nũ domare potest. Cuius culpas redar¬
guens: ꝑ semet ipsam ueritas dicit.
Dico aũ uobis. qm̃ om̃e uerbũ otiosũ qd̃
loquuti fuerint homines: reodent de
eo rationem in die iuditii. Sed scĩ uiri
ante dĩ oculos student culpas linguȩ te¬
gere meritis uitȩ: student pondere bonoꝵ
operũ. premere ĩmoderata uerboꝵ. Vnde
in sc̃a ęccłia manus suꝑ os ponit᷑: dũ in
electis eius cotidie otiosȩ loquutionis ui¬
tium. uirtute bonȩ actionis operitur.
Scriptum uãq ẽ. Beati quoꝵ remisse st̃
unquitates: & quoꝵ tecta st̃ peccata.

Expanded text:
eloquii, in manu oeloquii, in manu otio solet intelligi. Manum ergo super os ponere est virtute boni operis culpas tegere incautae locutionis. Quis vero inveniri potest qui, quamlibet perfectus sit, de otioso tamen sermone non peccet? Jacobo attestante, qui ait: Nolite plures magistri fieri, in multis enim offendimus omnes . Et rursum: Linguam nullus hominum domare potest . Cujus culpas redarguens per semetipsam Veritas, dicit: Dico autem vobis quoniam omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo 1047 rationem in die juante Dei oculos student culpas linguae tegere meritis vitae. Student pondere bonorum ere premere immoderata verborum. Unde in sancta Ecclesia manus super os ponitur, dum in electis ejus quotidie otiosae locutionis vitium bonae actionis virtute operitur. Scriptum namque est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata .
Abbreviated transcription (Latin):
do sublunius eruditus. semetipsũ cog¬
noscendo reticuit. Illos nãq in iuste
loquentes subdidit: s ad uerba loquu-¬
tiomis intimȩ reum se iuste cognouit.
Et quidẽ cur flagellatus sit nescit: sed
tn cur flagella uenerat᷑ ñ sit. silendo re¬
darguit. Diuina enim iuditia cũ nesci.¬
untur. ñ audaci sermone discutienda
sunt: s formidoloso silentio ueneranda.
Quia & cũ causas rerum conditor in fla¬
gello ñ aꝑit: eo iustas indicat. quo se
eas facere qui sũme iustus est demon-¬
strat. Uir gͦ sc̃s & prius de loquutione.
⁊ ptmodũ de silentio rep̾hensꝰ: qͥd de se-¬
metipso sentiat innotescat. Ait enim.¬
Iui leuiter loquutus sum. respondere
quid possum as Acsi dicat. Sermouẽ
meũ defenderem: si hunc cũ rationis
pondere ꝓtulissem. At postꝗͣ. lingua
leuitate usa conuincit᷑: quid restatꝰ. nisi
ut conticendo refrenet᷑ as Sequitur.
Manũ meã ponã suꝑ os meũ. Usu sacri

Expanded text:
Deo, sublimius eruditus, semetipsum cogDeo, sublimius eruditus, semetipsum cognoscendo reticuit. Illos namque injuste loquentes subdidit, sed ad verba locutionis intimae reum se juste cognovit. Et quidem cur flagellatus sit nescit, sed tamen cur flagella veneratus non sit, silendo redarguit. Divina enim judicia cum nesciuntur, non audaci sermone discutienda sunt, sed formidoloso silentio veneranda, quia et cum causas rerum conditor in flagello non aperit, eo justas indicat, quo se eas facere qui summe justus est demonstrat. Vir ergo sanctus, et prius de locutione, et post de silentio reprehensus, quid de semetipso sentiat innotescat. Ait enimui leniter locutus sum, respondere quid possum? - Ac si dicat: Sermonem meum defenderem, si hunc cum rationis pondere protulissem; at postquam lingua levitate usa convincitur, quid restat nisi ut conticendo refrenetur? Sequitur: Manum meam ponam super os meum. - Usu sacri
Abbreviated transcription (Latin):
ut sicut superius dictũ est. unde dig¬
nior efficit᷑. inde sibimet indigna uide
at᷑: & tunc rectitudini longe se ẽẽ sentiat.
cũ appropinquat. Vnde salomon ait.
Cuncta temptaui in sapientia: dixi. sa¬
piens efficiar: & ipsa longus recessit
a me. Quesita enim sapientia longe
recedere dr̃: quia appropinquanti al¬
tior uidet᷑. Qui uͦ hanc nequaꝗͣ. quȩrt̃.
tanto se ei ꝓpuquos ȩstimant. quanto
& eiꝰ rectitudinis reguła ignorant: qr sit
in tenebris. mirari lucis claritatem nesci-¬
unt. qu̾a nũꝗͣ uiderunt. Cũq ĩ forma
eiꝰ pulchritudnuis nͣ tendunt᷑: in semet¬
ipsis libenter cotidie deformiores fiunt.
Nam quisqͥs eius radiis tangit᷑. sua illi
manifestius tortitudo monstrat᷑: & eo
uerius inuenit quantũ flectat᷑ in uitio:
quo sagatius sũma considerans. conspi¬
cit quantũ distat a recto. Unde beatꝰ
iob humanũ genus uirtutib transiens.
amicos loquendo suꝑauit: s loquente

Expanded text:
ut, sicut superius dictum est, unde digut, sicut superius dictum est, unde dignior efficitur, inde sibimet indigna videatur, et tunc rectitudini se longe esse sentiat, cum appropinquat. Unde Salomon ait: Cuncta tentavi in sapientia, et dixi: Sapiens efficiar, et ipsa longius recessit a me . Quaesita enim sapientia longe recedere dicitur, quia appropinquanti altior videtur. Qui vero hanc nequaquam quaerunt, tanto se ei propinquos aestimant, quanto et ejus rectitudinis regulam ignorant, quia siti in tenebris mirari lucis claritatem nesciuunquam viderunt; cumque in formam ejus pulchritudinis non tenduntur, in semetipsis libenter quotidie deformiores fiunt. Nam quisquis ejus radiis tangitur, sua illi manifestius tortitudo monstratur; et eo verius invenit quantum flectatur in vitio, quo, sagacius summa considerans, conspicit quantum distat a recto. Unde beatus Job humanum genus virtutibus transiens, amicos loquendo superavit; sed loquente
Abbreviated transcription (Latin):
gilet: illa quȩ pauloante leuia credidit.
mox ut grauia ac mortifera ꝑhorreseit
Cuncta enim uel in minimis noxia quasi
atrocissima refugit: quia uideł. ꝑ con¬
ceptionẽ sp̃s grauida. introire ad se iã
inania nulla ꝑmittit. Ex eo enĩ qd uitꝰ
conspicit: qu̾a sint horrenda hȩc quȩ
exterius ꝑstrepunt sentit. Et quanto
amplius subleuata ꝓfecerit: tanto magis
refugit infima. in quib ꝓstrata deficit.
Nichil quippe iam nisi id qd̾ interius uicde¬
rat pascit: atq eo grauius tolerat. qͥcqͥd
se ei extrinsecus ingerit: quo illud ñ est
qd̾ intrinsecus uidet. Seo ex his interio¬
rib quȩ raptim uidere potuit: ad exte¬
riora quȩ tolerat. iudicandi regulã su¬
mit. Suꝑ se enim rapit᷑. dũ sublimia
contemplatur: & semet ipsã iã liberius
excedendo conspiciens. quicqͥd ei ex se¬
ipsa sub se ip̃sa remanet. subtilius com¬
prehendit. Ex qua re miro mͦ agitur.

Expanded text:
gilet, illa quae levia paulo ante credidit gilet, illa quae levia paulo ante credidit mox ut gravia ac mortifera perhorrescit. Cuncta enim vel in minimis noxia, quasi atrocissima refugit, quia videlicet per conceptionem spiritus gravida, introire ad se jam inania nulla permittit. Ex eo enim quod intus conspicit, quam sint horrenda haec quae exterius perstrepunt sentit; et quanto amplius sublevata profecerit, tanto magis refugit infima, in quibus prostrata defecit. Nihil quippe eam nisi id quod interius viderat pascit; atque eo gravius tolerat quidquid se ei extrinsecus ingerit, quo illud non est quod intrinsecus vidit, sed ex his interioribus quae raptim videre potuit, ad exteriora quae tolerat judicandi regulam sumit. Super se enim rapitur dum sublimia contemplatur; et semetipsam jam liberius excedendo conspiciens, quidquid ei ex seipsa sub seipsa remanet, subtilius comprehendit. Ex qua re miro modo agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quo apud dm̃ altius
uirtutũ dignitate ꝓfi¬
ciunt. eo sũbtilius
indignos se ẽẽ depre¬
hendunt: quia dũ
proximi lucis fiunt.
quicqͥd eos in se ipsis
latebat inueniunt: & tantomagis foras
sͥ deformes apparent: quanto nimis pul-¬
chrum ẽ qd̾ intus uident. Unusquisq
enim sibi dũ tactu ueri luminis illustrat᷑
ostendit᷑: & unde agnoscit quid ẽ iusti¬
cia: inde erudit᷑ ut᷑ uideat qͥd ẽ culpa
Hinc est qd̾ sepe mens nr̃a. qu̾auis frigida
in conuersationis humane actione tor¬
pescat: quãuis in quibusdã delinquat
& nesciat: quãuis peccata quȩdã quasi
nulla ꝑpendat: cum tam̃ ad appetenda
sublunia orationis cõpunctione se erigit:
ipso suȩ oculo cõpunctionis excitata. ad
circũspitiendã se post fletum uigilanti¬
or redit. Nam cũ neglectam se deserit.
& innoxio tepore torpescit: uel otiosa
uerba. uel inutiles cogitationes. minoris
cõpunctionis incalescens. ã torpore suo
tacta subito afflatu contemplationis eui-¬

Expanded text:
quo apud Deum altius virtutum dignitate proficiunt, eo subtilius indignos se esse deprehendunt, quia dum proximi luci fiunt, quidquid eos in seipsis latebat inveniunt; et tanto magis foris sibi deformes apparent, quanto nimis pulchrum est quod intus vident. Unusquisque enim sibi, dum tactu veri luminis illustratur, ostenditur; et unde agnoscit quid est justitia, inde eruditur, ut videat quid est culpa. Hinc est quod saepe mens nostra quamvis frigida in conversationis humanae actione torpescat, quamvis in quibusdam delinquat et nesciat, quamvis peccata quaedam quasi nulla perpendat; cum tamen ad appetenda sublimia orationis compunctione se erigit, ipso suae compunctionis oculo excitata ad circumspiciendam se post fletum vigilantior redit. Nam cum neglectam se deserit, et noxio tepore torpescit, vel otiosa verba, vel inutiles cogitationes minoris compunctionis incalescens, a tepore suo, tacta subito afflatu contemplationis, evi
Abbreviated transcription (Latin):
bonã quã in se dudũ despiciendo oppres¬
serat. suꝑius ostentaret. Sed reu̾sari te-¬
nuit. cũ mens amore curarũ scłarium
pressa. molẽ suꝑpositi cineris abicere
negligit: dũq assurgere in intentione
bona ñ appetit: quasi mundiorẽ faciem

Expanded text:
bonam, quam in se dudum despiciendo oppresbonam, quam in se dudum despiciendo oppresserat, superius ostentaret. Sed reversari renuit, cum pressa, molem superpositi cineris abigere negligit; dumque assurgere in intentionem bonam non appetit, quasi mundiorem faciem
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ sub puluere abscondit᷑: qr abiectis
& infimis desideriis grauat᷑. Quisqͣs enĩ
adhuc ea quȩ mundi sunt appetit. quasi
ante faciẽ ueri luminis ñ apparet: qr ni¬
mirũ sub puluere terrenȩ cogitationis
latet. Hunc prauarũ cogitationũ pulue¬
rẽ oppressa mens tolerat: que uentꝰ ueqͥssi
de unaquaq anima terrenis desideriis
satͣ. Ex natura quippe bene condita ẽ
nob̃ intentio quȩ surgat in dm̃: sed
ex conu̾satione nequit̾ assueta in est uo¬
luptas. quȩ presens premat in scłm. Pa¬
nis autẽ subcineritius ex ea parte ẽ mun¬
dior quã inferius occultat: atq ex ea par
te sordidior qua desuꝑ cinerẽ tolerat.
Quisqͥs gͦ intentionẽ qua dm̃ debuisset quȩ¬
rere negligit: quasi more panis subcine¬
ritii mundiorẽ partẽ inferius premit:
& cũ curas scłi libenter tolerat: quasi
congestũ cinerẽ superiꝰ portas. Reu̾saret᷑
aũ panis subcinericius. s desiderioꝵ car¬
nalium cinerẽ repelleret: & intentionẽ

Expanded text:
um sub pulvere absconditur, quia abjectis et infimis desideriis gravatur. Quisquis enim adhuc ea quae mundi sunt appetit, quasi ante faciem veri luminis non apparet, quia nimirum sub pulvere terrenae cogitationis latet. Hunc pravarum cogitationum pulverem oppressa mens tolerat, quem ventus nequisde unaquaque anima terrenis desideriis rsatur . Ex natura quippe bene condita est nobis intentio, quex conversatione nequiter assueta, inest voluptas quae praesens premet in saeculum. Panis vero subcinericius ex ea parte est mundior quam te sordidior, qua desuper cinerem tolerat. Quisquis ergo intentionem qua Deum debuisset quaerere negligit, quasi more panis subcinericii mundiorem partem inferius premit, et cum curas saeculi libenter tolerat, quasi congestum cinerem superius portat. Reversaretur autem panis subcinericius, si desideriorum carnalium cinerem repelleret, et intentionem
Abbreviated transcription (Latin):
pule. pedes atq ale nominant᷑: effectus
quidã oꝑationis ostendit᷑. Cũ uͦ manus.
brachium. dextera uel uox in do dr̃:
ꝑ hec uocabula consubstantialis ei filius
demonstrat᷑. Ipse quippe ẽ manꝰ & dexte¬
ra: de cuius ascensione ꝑ moysen pat̾ lo¬
quitur dicens. Tollam in cęlũ manum
meã: & uirabo ꝑ dexterã meã. Ipse bra¬
chium de quo ꝓpħa ait. Et brachiũ dñi
principio erat uerbũ: & uerbũ erat
fecisse patrem omĩa: dauid asserit dicens.
Dixit & facta sunt. dõ gͦ brachiũ habere
ẽ: oꝑantẽ filium gignere. Uoce tonare
ẽ: consubstantialem sibi filium mundo
terribiliter demonstrare. Beato gͦ iob
dũ dicit dñs. si habes brachiũ sicut ds̃.
& si uoce simili tonas: mira dispensatio¬
ne pietatis eum dũ increpat exaltat:
qr eũ quẽ sua cõparatione suꝑat. supe-¬
riorẽ cunctis demonstrat. Cui in hac

Expanded text:
pulae atque alae nominantur, effectus quidam operationis ostenditur; cum vero manus et brachium, dextera vel vox in Deo dicitur: per haec vocabula consubstdemonstratur. Ipse quippe manus est et dextera, de cujus ascensione per Moysen Pater loquitur, dicens: Tollam in coelum manum meam, et jurabo per dexteram meam . Ipse brachium de quo propheta ait: Et brachium Dominprincipio erat. Verbum, et Verbum erat fecisse Patrem omnia David asserit, dicens: Dixit, et facta sunt . Deum ergo brachium babere est operantem Filium gignere, voce tonare est consubstantialem sibi Filium mundo terribiliter demonstrare. Beato igitur Job cum dicit Dominus: Si habes brachium sicut Deus, et si voce simili tonas, mira dispensatione pietatis eum dum increpat exaltat, quia eum quem sua comparatione superat superiorem cunctis demonstrat. Cui in hac
Abbreviated transcription (Latin):
stri fenum se portare testat᷑. Cui sub fęn
onere stridere est: pondera & iniquitateᷤ
peccantium cũ querela tolerare. Cũ gͣ
longe dissimiles it se similitudines tͣhat:
sollerter intuendũ ẽ. qd̾ quȩdã talia ali

Expanded text:
stri fenum se portare testatur. Cui sub feni stri fenum se portare testatur. Cui sub feni onere stridere est pondera et iniquitates peccantium cum querela tolerare. Cum ergo longe dissimiles in se similitudines trahat, solerter intuendum est quod quaedam talia ali
Abbreviated transcription (Latin):
recordat᷑: dũ om̃e qd̾ ẽ ꝑ hoc illi presto
est. qd̾ in ipso est d Qd̾ si ei presto ñ esset:
om̃ino ñ esset. Nam non existentia uiden¬
do creat: existentia uidendo continet.
Q uicqͥd gͦ creator non uidet: essentia sub¬
sistendi non caret. Aliquando aũ ab auib
in illũ similitudo trahit᷑: sicut ꝑ moysen
dr̃. Expandit alas suas & accepit eos.
Et sicut ꝓpħa ait. Sub umbra alarũ tuaꝵ
ꝓtege me. Quia enim nos paruulos dũ
ꝓtegit nuirit: & non graui atq onero¬
sa sed leui & blanda ꝓtectione tios refo¬
uet: dũ suas in nos miscdias exerit: qͣsi¬
more auium suꝑ nos alas extendit. Ali¬
quando etiã insensatis reb ꝓpter infir-¬
mitatẽ nrãm alta condescensione se cõparat:
sicut ꝑ ꝓpħam dicit. Ecce ego stridebo
suꝑ uos: sicut stridet plaustrum onustũ
fęno. Quia enim fęnum ẽ uita carnaliũ
sicut scriptũ est. omĩs caro fenũ: in eo
qd̾̃ dñs uitã carnalium patit᷑: more plau¬

Expanded text:
recordatur, dum omne quod est per hoc illi praesto est, quod in ipso est? Quod si ei praesto non esset, omnino non esset; nam non existentia videndo creat, existentia videndo continet. Quidquid ergo creator non videt, essentia subsistendi caret. Aliquando autem ab avibus in illum similitudo trahitur, sicut per Moysen dicitur: Expandit alas suas, et assumpsit eos . Et propheta ait: Sub umbra alarum tuarum protege me . Quia enim nos parvulos dum protegit nutrit, et non gravi atque onerosa, sed levi et blanda protectione nos refovet, dum suas in nos mismore avium super nos alas tendit. Aliquando insensatis rebus propter infirmitatem nostram alta condescesicut per prophetam dicit: Ecce ego stridebo super vos, sicut stridet plaustrum onustum feno . Quia enim fenum est vita carnalium, sicut scriptum est: Omnis caro fenum , in eo quod Dominus vitam carnalium patitur, more plau
Abbreviated transcription (Latin):
ut ego. Suꝑbi enĩ ex respectu dñi con¬
fundunt᷑: aut hic de pietate cognoscen¬
tes & dampnantes crimina: aut̃ illic
supplicia de iusticia sentientes. Impioꝵ
uͦ locus ipsa suꝑbia est: quia cũ scriptũ
sit. initium om̃is peccati suꝑbia: ubi
orit᷑ impietas. ibi continet᷑. Quãuis nec
quicꝗͣ a suꝑbia distat impietas: ualde
enim suꝑbire ẽ. impia de auctore sentire.
Impius ꝗͣ in loco suo conterit᷑: quia ipsa
suꝑbia qua eleuatur opprimit᷑. Cumq
efferendo se in cogitationib erigit: lu¬
men sibi iusticiȩ qd̾ inuenire debuisset
abscondit. Sepe autẽ dũ contra dm̃ fal¬
sa gła exterius ꝓficit: uera miseria interiꝰ
manescit. Vnde ꝓpħa ait. deiecisti eos.
dũ alleuarent᷑. Non etũ ait deiecisti eos
postquã eleuati sunt. s cũ alleuarentur:
quia hoc ipsum fit suꝑbis interius deici:
qd̾ eis falsa contingit gła exterius eleua-¬
ri. Ordinante enĩ diuino iuditio. ñ eis
hic aliud culpa est. atq aliud pęna: seo

Expanded text:
ut ego. Superbi enim ex respectu Domini confunduntur, aut hic de pietate cognoscentes et damnantes crimina, aut illic supplicia de justitia sentientes. Impiorum vero locus ipsa superbia est, quia cum scriptum sit: Initium omnis peccati superbia , unde oritur impietas, ibi continetur, quamvis nec quidquam a superbia distat impietas. Valde enim superbire est impia de auctore sentire. Impius ergo in loco suo conteritur, quia ipsa superbia qua elevatur opprimitur; cumque, efferendo se in cogitationibus erigit, lumen sibi justitiae quod invenire debuisset abscondit. Saepe autem dum contra Deum falsa gloria exterius proficit, vera miseria interius inanescit. Unde Propheta ait: Dejecisti eos dum allevarentur . Non enim ait: Dejecisti eos postquam elevati sunt, sed dum allevarentur, quia hoc ipsum sit superbis interius dejici, quod eis falsa contingit gloria exterius elevari. Ordinante enim divino judicio, non eis hic aliud culpa est, atque aliud poena, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ut ego. Ipse enim sibi circũdat decorẽ:
de quo scriptũ ẽ. Dñs regnauit: decorẽ
induit. Ipse apud nos in sublime erigit᷑:
cũ nr̃is mentib in natura sua ẽẽ impe¬
netrabilis demonstrat᷑. Ipse uͦ gloriosus ẽ:
qui dũ se ipso ꝑfruit᷑: accidẽntis laudis
indigens ñ est. Ipse spetiosis induitur

Expanded text:
ut ego. Ipse enim sibi circumdat decorem, de quo scriptum est: Dominus regnavit, decorem induit . Ipse apud nos in sublime erigitur, cum nostris mentibus in natura sua esse impenetrabilis demonstratur. Ipse vero gloriosus est, qui dum seipso perfruitur, accedentis laudis indigens non est. Ipse speciosis induitur
Abbreviated transcription (Latin):
miserans ad olescentiam tuã. Et rursũ
ꝑ sponse cõparationẽ loquens. Et si illa
oblita fuerit: ego tam̃ non obliuiscar
tui. Quis enim nesciat quia di memo-¬
ria nec obliuione rũpitur. nec recor-¬
datione sarcit᷑ . Sed cũ aliqua deserens
pretermittit: more mentium obliuisci
dr̃. Et cũ post longum tempus quȩ uo¬
luerit uisitat: nr̃a mutabilitatis consue¬
tudine recordatus uocat᷑. Quo enĩ pacto
diuinitatis eius uim obliuio dissipat᷑. cui
ipsa qͦq laudabilis memoria essentialit̾
ñ concordat s Nulla namq nͥ aut pre-¬
terita. aut absentia recordant᷑. Q uomodo
gͦ ds preteritoꝵ reminiscit᷑: cũ ipsa quȩ in
semet ipsis pretereunt. eius nutui semꝑ

Expanded text:
centiam tuam. Et rursus per sponsae comparationem locutus, ait: Et si illa oblita fuerit, ego tam en non obliviscar tui. Quis enim nesciat, quia Dei memoria nec oblivione rumpitur, nec recordatione sarcitur? Sed dum aliqua deserens praetermittit, more mentium oblivisci dicitur: et cum post longum tempus, quae voluerit visitat, nostrae mutabilitatis consuetudine recordatus vocatur. Quo enim pacto divinitatis ejus vim oblivio dissipat, cui ipsa quoque laudabilis memoria essentialiter non concordat? Nulla namque nisi aut praeterita, aut absentia recordantur. Quomodo ergo Deus praeteritorum reminiscitur, cum ipsa quae in semetipsis praetereunt ejus nutui
Abbreviated transcription (Latin):
seruat: obumbrare nobis in scapulis dr̃.
Ait enim. In scapulis suis obumbrabit t̃.
Ac si diceret᷑ peccatori homini: & post
peccatũ ueniam deprecanti. Ea pieta¬
te te dñs ꝓtegit: qua te pietate tolera¬
uit. Obumbrat enim in scapulis suis:
quia dũ portat defendit. Aliquando uͦ¬

Expanded text:
servat, obumbrare nobis in scapulis dicitur. servat, obumbrare nobis in scapulis dicitur. Ait enim: In scapulis suis obumbravit tibi. Ac si diceret peccatori homini, et post peccatum veniam deprecanti: Ea pietate Dominus te protegit, qua te pietate toleravit. Obumbrat enim in scapulis suis, quia dum portat, defendit. Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
liat: atq ut alta insinuet humilib con¬
descendit: quatenus paruuloꝵ animus
reb cognitis enutritus. ad inquirenda
exsurgat incognita : atq ab eo qͥ longe
suꝑ ipsũ est. quedã iuxta se audiens.
quasi quibusdã ad illũ passib moueat᷑.
Unde fit. ut ꝑscripturã suã aliquando
ã corporib hominũ. aliquando a mentib
aliquando uͦ ab auib. aliquando etiã ab
insensatis reb: quasdã longe dissimiles
ipse similitudines trahat. Plerũq enĩ
a corporib hominũ in se similituduie
trahit: sicut de eo ꝓpħa ad israhelitas di¬
eit. Qui tetigerit uos: tangit pupillam
oculi eius. Et sicut de eo rursũ speranti
obumbrabit tibi. Constat nimirũ qd ĩ
natura sua nec oculũ ds̃ nec scapulas ha¬
beat: s quia nos ꝑ oculũ cernimus. in
scapulis uero onera sustinemus: ds̃ qd̾
omĩa uideat oculũ habere ꝑhibetur:
qd̾ uͦ nos tolerat. atq eo ipso quo tolerat

Expanded text:
liat, atque ut alta insinuet, humilibus conliat, atque ut alta insinuet, humilibus condescendit, quatenus parvulorum animus rebus cognitis enutritus, ad inquirenda exsurgat incognita, atque ab eo, qui longe super ipsum est, quaedam juxta se audiens, quasi quibusdam ad illum passibus moveatur. Unde fit ut per Scripturam suam aliquando a corporibus hominum, aliquando a mentibus, aliquando vero ab avibus, aliquando etiam ab insensatis rebus quasdam longe dissimiles in se similitudines trahat. Plerumque enim a corporibus hominum in se similitudinem trahit, sicut de eo propheta ad Israelitas dicit: Qui tetigit vos, tangit pupillam oculi ejus . Et sicut de eo rursum speranti obumbrabit tibi . Constat nimirum quod in natura sua nec oculum Deus, nec scapulas habeat, sed quia nos per oculum cernimus, in scapulis vero onera sustinemus. Deus quod omnia videt, oculum habere perhibetur; quod vero nos tolerat, atque eo ipso quo tolerat
Abbreviated transcription (Latin):
cultate ei inter supplicia concordabat. Neq
enĩ credidit qd̾ flagella quȩ solent uitia
extinguere: in illo sola merita au¬
gerent. Vnde nunc iuste corripit᷑. ut
occultis iudiciis & nesciens subderet᷑: eiq
dr̃. Nuinquid irritũ facies iudiciũ meũ:
Ac si aꝑte diceret᷑. Tua quidẽ bene acta
consideras: sed mea occulta iudicia igno¬
ras. Si gͦ ex tuis meritis contra mea fla¬
gella disputas: quid aliud quã me de¬
in iusticia addicere te iustificando festi¬
genus beatus iob meritis transcendebat.
eum pius conditor & eruditor ad con¬
siderandã similitudinẽ suę magnitudi¬
nis ꝓuocat: ut cognita tanta dissimili¬
tudine in humilitate se p̃mat. Sed cũ¬
pere ẽ. ne quid in eum mens corporeũ
suspicet᷑. In antͦpomorphitarum namq
heresĩ cadere est: eum qui in circũscrip¬
te implet & circũplectit᷑ omĩa. inter cor-¬
poralia liniamenta concludere S om̃p̃s
ds ad sua nos trahens. usq ad nr̃a se humi¬

Expanded text:
cultate ei inter supplicia concordabat. Neque enim credidit quod flagella quae solent vitia exstinguere in illo sola merita augerent. Unde nunc juste corripitur, ut occultis judiciis et nesciens subderetur, eique dicitur: Nunquid iAc si aperte dicat: Tua quidem bene acta considerans, sed mea occulta judicia ignorans, dum ex tuis meritis contra mea flagella disputas, quid aliud quam me addicere te justificando festigenus beatus Job meritis transcendebat, eum pius conditor et eruditor ad considerandam similitudinem suae magnitudinis provocat, ut cognita tanta dissimilitudine, in humilitate se premat. 7. pere est ne quid in eo mens corporeum suspicetur. In antropomorphitarum namque haeresim cadere est, eum qui incircumscripte implet et circumplectitur omnia, intra corporalia lineamenta concludere. Sed omnipotens Deus ad sua nos trahens, usque ad nostra se humi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs contͣ dñi flagella semet ipsũ defendere
nitit᷑ : Flagellantis iuditium euacuare
conatur. Nam cũ sua culpa feriri se de¬
negat: quid aliud quã ĩiusticiã ferien¬
tis accusat . ᷤ Beatum itaq iob ñ idcirco
flagella cęlestia ꝑcusserunt. ut in eo
culpas extinguerent. s potius ut meri¬
ta augerent. quatenus qui tranquillita¬
tis tempore in tanta sc̃itate claruerat: etiã
ex ꝑcussione. patesceret. quȩ in eo &̃
paciẽtiȩ uirtus latebat. Qui quidẽ cul¬
pã suã inter flagella ñ inueniens. nec
tam flagella ẽadem causã sibi ẽẽ augen-¬
di meriti deprehendens: in iuste se feriri
credidit: cũ quid in se debuisset corri¬
gi ñ inuenit. Sed ne ipsa innocentia

Expanded text:
s contra Domini flagella semetipsum defendere nititur, flagellantis judicium evacuare conatur. Nam cum culpa sua feriri se denegat, quid aliud quam injustitiam ferientis accusat? Beatum itaque Job non idcirco flagella coelestia percusserunt, ut in eo culpas exstinguerent, sed potius ut merita augerent, quatenus qui tranquillitatis tempore in tanta sanctitate claruerat, et ex percussione patesceret quae in eo etiam patientiae virtus latebat. Qui quidem culpam suam inter flagella non inveniens, nec tamen flagella eadem causam sibi esse augendi meriti deprehendens, injuste se feriri credidit, cum quid in se debuisset corrigi non invenit. Sed ne ipsa innocentia
Abbreviated transcription (Latin):
ex angło. neq angłs ex homine ꝓferatur.d
Si uͦ ꝓpter hoc factus behemoth cũ beato
iob đr̃. qd̾ creat᷑a om̃is ab auctore qͥ in
actione sua nequaꝗͣ. temporis ꝓtelatione
distendit᷑. simul condita ñ dubitat᷑. cur
de behemoth specialit᷑ dr̃. qd̾ cõmune
cũ creaturis om̃ib generalit᷑ habet᷑. Sed
si rerũ causas subtili discussione pensamꝰ :
simul factũ angłm hominẽq cognoscimꝰ.
Simul uideł. ñ unitate temporis. s cog¬
nitione rationis. Simul ꝑ acceptã unã¬
ginẽ sapientie: & ñ simul ꝑ coniunctã
substantiã formȩ. Scriptũ nãq de hoc homi

Expanded text:
ex angelo, neque angelus ex homine proferatur? ex angelo, neque angelus ex homine proferatur? Si vero propter hoc factus Behemoth cum beato Job dicitur, quod creatura omnis ab auctore, qui in actione sua nequaquam temporis protelatione distenditur, simul condita non dubitatur, cur de Behemoth specialiter dicitur quod commune cum creaturis omnibus generaliter habetur? Sed si rerum causas subtili discussione pensamus, simul angelum factum hominemque cognoscimus, simul videlicet non unitate temporis, sed cognitione rationis; simul per acceptam imaginem sapientiae, et non simul per conjunctam s
Abbreviated transcription (Latin):
uirgultũ agri ante quã oriret᷑ in terra.
omnẽq herbam regionis. Qui enĩ diu̾-¬
sis dieb creatũ cęlũ & terrã. uirgultum
herbamq narrauerat. nunc uuo die facta
manifestat: ut liquido ostenderet qd̃ cre¬
atura om̃is suul ꝑ substantiã extitit: quã¬
uis ñ simul ꝑ speciẽ ꝓcessit. Hinc illic
dũ enĩ eua facta describit᷑: & iã homo
masculus & femina ꝑhibetur. Sed qr
ex ade latere erat ꝓculdubio femina
Considerare tam̃ hȩc & in minimis possu¬
mꝰ: ut ex minimis maiora pensemus.
Herba namq cũ creat᷑. nec dũ in illa fructꝰ.
nec dũ fructus sui semen ostendit᷑⁊ in est
uͦ ei etiam cũ ñ apparet fructus & semen:
quia numirũ suul st̃ in radicis substan¬
tia: quȩ ñ simul ꝓdeunt ꝑ temporis in¬
crementa. Seo quia hȩc simul creata ꝑ
substantiã dicunus. quȩ ꝓdire alia ex
aliis inuenimus: quo pacto cũ beato iob
behemoth creatus asserit᷑. cũ ueq una
sit substantia angłi & hominis. neq hõ

Expanded text:
quam oriretur in terra, omnemque herbam regionis. Qui enim diversis diebus creatum coelum, et terram, virgultum, herbamque narraverat, nunc uno die facta manifestat, ut liquido ostenderet, quod creatura omnis simul per substantiam exstitit, quamvis non simul per speciem processit. Hinc illic dum enim facta Eva describitur, et jam homo masculus, et femina perhibetur. Sed quia ex Adae latere erat procul dubio femina Considerare tamen haec et in minimis possumus, ut ex minimis majora pensemus. Herba namque cum creatur, necdum in illa fructus, necdum fructus sui semen ostenditur. Inest vero ei etiam cum non apparet fructus, et semen, quia nimirum simuI sunt in radicis substantia, quae non simul prodeunt per temporis inr.---Sed quia haec simul creata per substantiam dicimus, quae prodire alia ex aliis invenimus, quo pacto cum beato Job Behemoth creatus asseritur, cum neque una sit substantia angeli et hominis, neque homo
Abbreviated transcription (Latin):
nocentiȩ sibi conscius. & alius culpȩ: an¬
te platam sententiã. adhuc tacentem
iudicẽ utriq conspiciunt:. & tam̃ culpȩ
debitor grauẽ contra se iram hoc ipsũ
iudicis silentium suspicat᷑. Quã irã sibi ñ
denuntiat. ꝑturbatio iudicis. s recorda¬
tio prauitatis: quia & si adhuc foras reũ
sententia ñ clamat: intus iã grauit con¬
scientia accusat. At contra iusticiȩ amicꝰ
decernentis uultũ conspicit: s inrus de
testimonio bonȩ recordationis hilarescit.
łt quo apud se qd̾ metuat ñ habet: om̃e
qd̾ erga semet ipsũ ẽ blandũ uidet. Hoc
sibi conscios. examinatio iusta uindictȩ.
Quãuis enĩ eũ tranquillũ ĩ iudicio uide¬
ant: quia tam̃ feriendos se ab illo ñ du¬
bitant: eũ in suis mortib ꝑturbatum
Apte aͦu ad uindictȩ ordinẽ. arrogantib
suꝑboꝵ culpa preponit᷑: quia nimirũ ñ
suꝑbia de arrogantia: s arrogantia de

Expanded text:
nocentiae sibi conscius, et alius culpae, annocentiae sibi conscius, et alius culpae, ante probatam sententiam adhuc tacente judice utrique conspiciunt, et tamen culpae debitor gravem cojudicis silentium suspicatur. Quam iram sibi non denuntiat perturbatio judicis, sed recordatio pravitatis, quia etsi adhuc foris reum sententia non clamat, intus tamen graviter conscientia accusat. At contra justitiae amicus decernentis vultum conspicit, sed intus de testimonio bonae recordationis hilarescit, et quo apud se quod metuat non habet, eo omne quod erga semetipsum est blandum videt. Hoc sibi conscios examinatio justae vindictae. Quamvis enim eum tranquillum in judicio videant, tamen quia feriendos se ab illo non dubitant, eum in suis motibus perturbatum Apte autem ad vindictae ordinem arrogantibus superborum culpa praeponitur, quia nimirum non superbia de arrogantia, sed generatur arrogantia de
Abbreviated transcription (Latin):
furorẽ dñi iram colũbȩ nominauit. Ut
enĩ diuinȩ districtionis ui imꝑt᷑babilẽ
demonstrar&: & iram dixit & columbȩ.
Ac si aꝑtius diceret. Districtũ iuditium
inconcussus exerit: qui ꝑmanens man-¬
suetus punit. Unde & inextremo ui-¬
ditio in semet ipso incõmutabilis manets.
nulla uicissitudine ac mutabilitate ua¬
riat᷑. Sed tam̃ electis & reꝓbis nequaꝗͣ
sub speciȩ eiusdẽ ĩ cõmutabilitatis osten¬
dit᷑: quia & tranquillus iustis: & iratͦ
apparebit inustis. Teste enĩ conscientia
intra semet ipsos deferunt. unde eoꝵ
mentes ȩque unum respiciant. s non
equaliter modificent᷑: qr & istis eũ be¬
nignum ostendit ante acta iusticia: &
illis terribilẽ culpa. Q uoꝵ pauorẽ quis
explicet. cũ contingit miseris & intra
se culpas cernere: & ante se uidicẽ iustũ
uidere  Hoc nimirũ cotidiȩ in usu uitȩ
presentis agitur: ut de qualitate uent᷑i
iudicis mortalium corda doceant᷑. Nã
cũ duo ad iuditium ꝑgunt. alius in¬

Expanded text:
furorem Domini iram columbae nominavit. Ut enim divinae districtionis vim imperturbabilem demonstraret, et iram dixit columbae. Ac si aperte diceret: Districtum judicium inconcussus exerit, qui permanens mansuetus punit. Unde et in extremo judicio in semet ipso incommutabilis manens, nulla vicissitudine ac mutabilitate variatur. Sed tamen electis et reprobis nequaquam sub specie ejusdem incommutabilitatis ostenditur, quia et tranquillus justis, et iratus apparebit injustis. Teste enim conscientia intra semetipsos deferunt, unde eorum mentes aeque unum respiciant, sed non aequaliter modificentur, quia et istis eum benignum ostendit anteacta justitia, et illis terribilem culpa. Quorum pavorem quis explicet, cum cose culpas cernere, et ante se judicem justum videre? Hoc nimirum quotidie in usu vitae praesentis agitur, ut de qualitate venturi judicii, mortalium corda doceantur. Nam cum duo ad judicium pergunt, alius in
Abbreviated transcription (Latin):
turturẽ ꝓ peccato offerimus: cũ ꝓ culpa
gemitum damus. De altero uͦ holocau¬
stum facimus: cũ ꝓ eo qd bona neglex¬
imus nosmet ipsos funditus succenden¬
tes. igne doloris ardemus. Quia gͥ du-
plex in penitentia gemitus debetur᷑: beatꝰ
iob diuinȩ uocis increpatione ꝓficiens.
atq in sua reprehensione succrescens:
dixisse se unum & alterũ penitens fa¬
tet᷑. Ac si aꝑte dicat. Et erga bona ꝑ
pondẽre. quid beatũ iob lũbos accin¬
gere. quid interogare dĩ. qͥd hominis
indicare: primo iam dñi sermone tractatũ¬
est. Quia gͣ lectoris tedio parcius: cura¬
mus sũ opere ne dicta replicemus. Seqͥt᷑.

Expanded text:
turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero vero holocaustum facimus, cum pro eo quod bona negleximus, nosmetipsos funditus succendentes, igne doloris ardemus. Quia igitur duplex in poenitentia gemitus debetur, beatus Job divinae vocis increpatione proficiens, atque in sua reprehensione succrescens, dixisse se unum et alterum poenitens fatetur, ac si aperte dicat: Et erga bona per pondere, quid beatum Job lumbos accingere, quid interrogare Dei, quid hominis indicare, primo jam Domini sermone tractaergo lectoris taedio parcimus, curamus s
Abbreviated transcription (Latin):
innocentia boni oꝑis. uł ĩ sublimi pastu
contemplationis accingere. Et bene ag¬
na de gregib. capra uͦ offerre de gregib
ñ iubetur: quia actiua uita multoꝵ est.
contemplatiua paucoꝵ. Et cũ hȩc agunꝰ
quȩ multos agere & egisse conspicimus:
quasi agnam de gregib damus. Sed cũ
offerentis uirtus ad agnã caprãq ñ suffi¬
cit: in remedio penitentis adiungitur.
ut duo colũbarũ pulli. uel duo turtu¬
res offeraut᷑. Scimus quia eolũbaꝵ pulli
uel turtures: ꝓ cantu gemitus habent.
Q uid gͦ ꝑ dduos columbarũ pullos uel
duos turtures: nͥ duplex penitentiȩ nr̃ȩ
gemitus designat᷑.s Ut cum ad offeren¬
da bona oꝑa non adsurgius. nosmet¬
ipsos dupliciter defleamus: quia & rec¬
ta non fecimus. & praua operati sumus.
Unde & unus turtur ꝓ peccato: alter uͦ
offerri in holocaustum iubet᷑. Holocau¬
stum nãq: totũ incensum dr̃. unũ gͦ

Expanded text:
innocentia boni operis, vel sublimi pastu innocentia boni operis, vel sublimi pastu contemplationis accingere. Et bene agna de gregibus, capra vero offerri de gregibus non jubetur, quia activa vita multorum est, contemplativa paucorum. Et cum haec agimus quae multos agere et egisse conspicimus, quasi agnam de gregibus damus. Sed cum offerentis virtus ad agnam capramque non sufficit, in remedium poenitentis adjungitur, ut duo pulli columbarum, vel duo turtures offerantur. Scimus quia columbarum pulli vel turtures pro cantu gemitus habent. Quid ergo per duos columbarum pullos, vel duos turtures, nisi duplex poenitentiae nostrae gemitus designatur, ut cum ad offerenda bona opera non assurgimus, nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus? Unde et unus turtur pro peccato, alter vero offerri in holocau tum jubetur. Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo
Abbreviated transcription (Latin):
de gregib siue capram: orabitq ꝓ eo sa¬
cerdos & ꝓ peccato eius. Sin autẽ ñ po-¬
tuerit offerre pecus: offerat duos tur-
tures uel duos pullos columbarum:
unum ꝓ peccato & alterũ in holocaustũ.
uramentũ namq ꝓferre ẽ: uoto nos di¬
uinȩ seruitutis alligare. Et cũ bona oꝑa
ꝓmittimus: bene nos facere spondemus.
Cum uͦ abstinentiã cruciatũq carnis nr̃e
uouemus: male ad presens nos nobis fa-¬
cere uramus. Sed quia nullus in hac
uita ita ꝑfectus est. ut quãlibet do de¬
uotus sit. inter ipsa quantulũcũq pia
uota non peccet: ꝓ peccato agna offerri
de gregibus siue capra precipit᷑. Quid
enim ꝑ agnã: nisi actiuȩ uite innorentia ã
Quid ꝑ capram quȩ in suminis sepe extre¬
inisq pendens rupib pascitur: nisi con¬
templatiua uita signatur. Qui gͦ se con-¬
spicit ꝓmissa ac ꝓposita non unplesse: ad
sacrificium di sese studiosius debet uel

Expanded text:
de gregibus sive capram, orabitque pro eo sade gregibus sive capram, orabitque pro eo sacerdos, et pro peccato ejus. Sin autem non potuerit offerre pecutures, aut duos pullos columbarum: unum pro peccato, et alterum in holocaustum. Juramentum utique proferre est voto nos divinae servitutis alligare, et cum bona opera promittimus, bene nos facere spondemus. 2. Cum vero abstinentiam cruciatumque carnis nostrae vovemus, male ad praesens nos nobis facere juramus. Sed quia nullus in hac vita ita perfectus est, ut quamlibet Deo devotus sit, inter ipsa quantulumcunque pia vota non peccet, pro peccato agna offerri de gregibus, sive capra praecenim per agnam, nisi activae vitae innocentia? Quid per capram, quae in summis saepe extremisque pendens rupibtemplativa vita signatur? Qui ergo se conspicit promissa ac proposita non implesse, ad sacrificium Dei sese studiosius debet vel
Abbreviated transcription (Latin):
loquente & ante flagella prauũ. & post
flagella me rigidũ inueni. Quib ultra
ñ addo : qr iam nunc quanto te loquen¬
tẽ subtilius intelligo ⁊ tanto memetipsũ
sc̃ȩ eccłiȩ tẏpum tenet: possunt electis
om̃ib hec eius uerba congruere. Qui
cognoscentes dm̃ in uno &e alio deliquisse
se sentiunt: quia se intelligunt uel in
cogitatione & oꝑe. uel in di ac proximi
neglecta dilectione peccasse. Quib se ꝓ¬
mittunt ultra nil addere: quia ꝑ con¬
uersionis gram. curant penitendo coti-¬
die etam transacta purgare. ꝑ hoc tam̃
qd̾ beatus iob de duob se penitendo re¬
darguit: liquido ostendit qd̾ peccator
omĩs in penitentia duplicẽ habere ge¬
mitũ debet. Nimirũ qr & bonũ qd op
portuit ñ fecit: & malum qd̾ ñ oppor-¬
tuit fecit. Hinc est enim qd̾ ꝑ moysen
de eo qui uirainentũ ꝓtulit. ut uel male
quid uel bene faceret. atq hoc ipsũ ob¬
liuioni tradiderit: dr̃. Offerat agnam

Expanded text:
loquente ante flagella pravum, et post loquente ante flagella pravum, et post flagella me rigidum inveni. Quibus ultra unum non addo, qui jam nunc quanto te loquente subtilius intelligo, tanto memetipsum sanctae Ecclesiae typum tenet, possunt electis omnibus haec ejus verba congruere, qui cognoscentes Dominum, in uno et alio deliquisse se sentiunt, quia se intelligunt vel in cogitatione et opere, vel in Dei ac proximi neglecta dilectione peccasse. Quibus se promittunt ultra nil addere, quia per conversionis gratiam curant poenitendo quotidie etiam transacta purgare. Per hoc tamen quod beatus Job de duobus se poenitendo redarguit, liquido ostendit quod 1048 peccator omnis in poenitentia duplicem habere gemitum debet, nimirum quia et bonum quod oportuit non fecit, et malum quod non oportuit fecit. Hinc est enim quod per Moysen de eo qui juramentum protulit, ut vel male quid vel benefaceret, et hoc ipsum oblivione transcendit, dicitur: Offerat agnam
Abbreviated transcription (Latin):
acta beati iob uerba discutimꝰ: nil eum
nequiter dixisse re perimus. Si uͦ dicta
eius quȩ cum ueritate ac libertate ꝓlata
sunt. in aliquo suꝑbiȩ uitio flectimus.
duo iam solũnodo ñ erunt. quia mul¬
ta erunt. Sed quia loqui nr̃m ẽ homi¬
nib occultũ sensũ uerbis aperire: loqui
uͦ nr̃m ad diuinas aures est motũ m̃tis
etiam expressione actionis ostendere:
beatus iob ad libram se subtilissimi exa-¬
minis pensans. loquutione sua scđo se
deliquisse confitet᷑. Unũ enĩ loqͥ illicite
ẽ: res flagello dignas agere. Aliud loqͥ
est: etiã de flagello murmurare. Qui gͣ
ante increpatione dominicã in om̃i ope
hominib prelatus fuit: ipse in altũ in¬
crepatione ꝓficiens. & minus se rec̾tum
prius it oꝑe. & minus se patientẽ post
in uerbere agnouit. Unde semet ipsum
redarguens dicit. Unum loquutus sũ
qd̾ utiuã non dixissem: & alterũ quib
ultra non addam. Ac si dicat. Rectum
quidẽ me inter homines credidi: sed te

Expanded text:
acta beati Job verba discutimus, nihil eum nequiter dixisse reperimus. Si vero dicta ejus, quae cum veritate ac libertate prolata sunt, in aliquod superbiae vitium flectimus, duo jam solummodo non erunt, quia multa erunt. Sed quia loqui nostrum est hominibus occultum sensum verbis aperire, loqui vero nostrum ad divinas aures est motum mentis etiam expressione actionis ostendere, beatus Job ad libram se subtilissimi examinis pensans, locutione sua secundo se deliquisse confitetur. Unum enim loqui illicite est res flagello dignas agere, aliud loqui est etiam de flagello murmurare. Qui ergo ante increpationem dominicam in omni opere hominibus praelatus fuit ipsa in altum increpatione proficiens, et minus se rectum prius in opere, et minus se patientem post in verbere agnovit. Unde semetipsum redarguit, dicens: Unum locutus sum, quod utinam non dixissem; et alterum, quibus ultra non addquidem me inter homines credidi, sed te
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ est cognita ñ tam̃ credat᷑ iniusta:
sed eo saltem iustũ credat om̃e qd̃ patit᷑.
quo nimirũ constat quia dõ auctore
patiat᷑. Magna enim satisfactio ꝑcussi¬
omis ẽ: uoluntas iusta conditoris. Quȩ eũ
ĩiustũ fac̾e nil solet: iusta agnoscit᷑ &̾ si latet.
Nam & cũ ꝑ iniusticiȩ peccato ꝑcutimur:
si in ꝑcussione nr̃a diuinȩ uoluntati con¬
iungimur: mox ã tr̃a iniusticia ipsa con¬
iunctione liberamur. Quisqͥs enĩ iam
ꝑcussionẽ tolerat. s adhuc causas ꝑcussi¬
onis ignorat: si iustũ credens hoc ipsum
contrã se iuditium amplectit᷑: eo ipso ab
iniusticia sua iã correctus ẽ. quo ꝑcussũ
se iuste gratulat᷑. In uindicta enĩ sua
do se socians. sese contra se erigit: &
magna ẽ iam iusticia qd̾ uolun̾tati iu-¬
dicis concordat in pena: cui discre-
dõ culpa discrepauerat : quasi cũ diffi-¬

Expanded text:
n tamen credatur injusta; sed eo saltem justum credat omne quod patitur, quo nimirum constat quia Deo auctore patiatur. Magna enim satisfactio percussionis est voluntas justa conditoris. Quae cum injustum facere nihil solet, justa agnoscitur etiam si latet. Nam cum pro injustitiae peccato percutimur, si in percussione nostra divinae voluntati conjungimur, mox a nostra injustitia ipsa conjunctione liberamur. Quisquis enim jam percussionem tolerat, sed adhuc causas percussionis ignorat, si justum credens hoc ipsum contra se judicium amplectitur, eo ipso ab injustitia sua jam correctus est, quo percussum se juste gratulatur. In vindicta enim sua Deo se socians, sese contra se erigit; et magna est jam justitia, quod voluntati judicis concordat in poena, cui discrepan nulla Deo culpa discrepaverat, quasi cum diffi