comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ & uelox nimis. Uox diei añi ama¬
ra: & dura. & ysaias. Foce dies dñi in¬
sanabilis uenit furoris & irȩ. ponere
orbem t̾rarũ desertũ: & peccatores ꝑde¬
re ex eo. Simulq decutit᷑ confidentia
suꝑboꝵ: qui ut apud homines iusti
appareant: solent diem expectare iu¬
dicii. & dicere. Utinam ueniat oñs⁊
utinam nobis liceat dissolui. & eẽ
Ex hoc enim ipso qđ diem dñĩ desi¬
derant & non ꝑtimeseunt. digni sup

Expanded text:
ta est et velox nimis: vox diei Domini amata est et velox nimis: vox diei Domini amara et dura . Et Isaias: Ecce dies Domini insanabilis venit, furoris et irae, ponere orbem terrarum desertum, et peccatores perdere ex eo . Simulque decutitur confidentia superborum, qui, ut apud homines justi appareant, solent diem exspectare judicii, et dicere: Utinam veniat Dominus, utinam nobis liceat dissolvi et esseEx hoc enim ipso quod diem Domini desiderant, et non pertimescunt, digni sup
Abbreviated transcription (Latin):
sequatur. Non ẽ enĩ tantum mali
captiuitatis inuria: quantũ bom in
his quȩ post captiuitatem añs pollicct᷑.
Qi ib ꝓpħa respondit. frustra eos quod
longo tei ꝑe post futurum ẽ in aduen¬
tu filii dĩ post septuaginta annos cap¬
tiuitatis babiloniȩ prestolari: quos
uastitas atq pauꝑies & innumerabileᷤᷤ
miseriȩ consequent᷑. fũgientib enim
inquit a facie nabuchodonoror leoniꝰ.
occurret assuerus. sub quo hester nar¬
ratur historia: siue destructo assyrioꝵ
Cumq regnante cyro fueritis reuersi.
prȩcipiente dario cepitis ȩdificare do¬
mum dñi. & omnem fiduciam ha¬
bueritis in templo. & uos instar co¬
concupiscitis non eẽ lucis & gaudii:
sed tenebrarum atq tristicie. Hȩc iux¬
ta historiam b̾uit̾ diximus: ne pęni¬
tus iudeoꝵ opinionem relinqueremꝰ
intactam. Cȩterũ nulli dubium ẽ
om̃s nos diem tenebrarũ: diem in¬
telligere iudicii: de qua scͥpsit & so¬
phonias. Iuxta ẽ dies oñi magna. iux¬

Expanded text:
sequatur. Non est enim tantum mali in captivitatis injuria, quantum boni in his quae post captivitatem Dominus pollicetur: quibus propheta respondit, frustra eos quod longo tempore post futurum est, in adventu Filii Dei post septuaginta annos captivitatis Babyloniae praestolari, quos vastitas atque pauperies et innumerabiles miseriae consequentur. Fugientibus enim, inquit, a facie Nabuchodonosor leonis, occurret Assuerus sub quo Esther narratur historia, sive, destructo AssyrioruCumque, regnante Cyro, fueritis reversi, et praecipiente Dario, coeperitis aedificare domum Domini, et omnem fiduciam habueritis in templo: ita concupiscitis, non esse lucis et gaudii, sed tenebrarum atque tristitiae. Haec juxta historiam breviter diximus, ne penitus Judaeorum opinionem relinqueremus intactam. Caeterum nulli dubium est, omnes nostros diem tenebrarum, diem intelligere judicii, de qua scribit et Sophonias: Juxta est dies Domini magnus, et jux
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc nicit dñs domui isrł. Quexite
me & uiuetis: & nolite querere bethel.
tiua ducet᷑ & bethel erit inutilis. Mo¬
ris ẽ scripturarũ. sẽꝑ adu̾sis leta sub¬
ungere. & postquam tristia õs fuerit
comminatus: ad penitentiam eos qͦs

Expanded text:
haec dicit Dominus domui Israel: Quaerite me, et vivetis. Et nolite quaerere Beth-El,tiva ducetur, et Beth-El erit inutilis. s est Scripturarum semper adversis laeta subjungere, et postquam tristia Deus fuerit comminatus, ad poenitentiam eos quos
Abbreviated transcription (Latin):
plangunt hereticos. sicut saulem regẽ
isrł planxit qͦndam samuel: e apłs lu¬
gere se dicit. suꝑ eos qui non egerunt
penitentiã. In om̃ib quoq uineis e¬
rit planctus: qr uinee sodomoꝵ uinea
eoꝵ. E ꝓ uino leticie qđ letificat cor ho¬
minis. attulerunt uinum draconum:
& furorẽ aspidum insanabilem: & hec
nec dicat. habitabo in eis. & in ambula¬
bo. &. ecce ego uobiscum sum om̃ibus
dieb: usq ad consummationẽ scłi. Ue
desiderantibꝰ diem dñi. Ut qͥd eã uob̾

Expanded text:
l. haereticum, sicut Saulem regem Israel planxit quondam Samuel . Et Apostolus lugere se dicit super eos qui non egerunt poenitentiam . In omnibus quoque vineis erit planctus, quia vineae Sodomorum vineae eorum. Et pro vino laetitiae, quod laetificat cor hominis, attulerunt vinum draconum et furorem aspidum insanabilem. Et haec nec dicat: Habitabo in eis, et inambulabo. Et: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Vae d
Abbreviated transcription (Latin):
Ne forsitan putaret isrł qđ ꝓpt̾ solam
ydolatriã hostib traderetur ad penã:
iungit & oȩt̃a. quȩ amissa ueritatis
religione commiserit. Pauꝑi inquit¬
quid pulchrum uidebatis usib trade
parietes marmoribus uestiretis. Quaᷤ¬
quia edificastis de rapinis: repentina
captiuitate uł morte subtracti. non
habitabitis in eis. Uineas quoq aman¬
tassim as futuris nepotibꝰ ꝓuidentes
plantastis: & non bibetis ex eis uinũ.
Quia ego cognoui uniu̾sa scelera &¬

Expanded text:
Ne forsitan putaret Israel quod propter solam idololatriam hostibus traderetur ad poenam, jungit et caetera, quae, amissa veritatis religione, commiserit. Diripiet pulchrum, vestris usibus tradebparietes marmoribus vestiretis, quaquia aedificastis de rapinis, ecaptivitate, vel morte subtracti, non habitabitis in eis. Vineas quoque amantissimas futuris potibus providentes plantastis, et non bibetis ex eis vinum, quia ego universa scelera v
Abbreviated transcription (Latin):
solos ait uos cognoui qui creator sũ
omnium: & uos habui peculiarem
populum. iocͥco suꝑ solos uos omnia ur̃a
peccata restituam: potentes enĩ potenter
tormenta pacient᷑. Qui aũ minimus est.
sensu uident dm̃. qͦs eduxit de t̾ra egypti. &
de potestate pharaonis: ut nequaquã luto.
& paleis descruirent extruentes ȩgyptias
ciuitatesꝰ & qͦs ex om̃ib tribubꝰ t̾rę cogno¬
uit dicente apło. Nc̃ aũ cognoscentes dm̃.
magis aũ cogniti ab eo. E in alio loco: qͥ¬

Expanded text:
solos vos cognovi, qui Creator sum omnium, et vos habui peculiarem populum meum, idcirco super solos vos omnia peccata vestra restituam: Potentes enim potenter tormenta patientur ; qui autem minimus est, sensu vident Deum, quos eduxit de terra Aegypti, et de potestate Pharaonis ut nequaquam luto et paleis deservirent, exstruentes Aegyptias civitates, et quos ex omnibus tribubus terrae cognovit, dicente Apostolo: Nunc autem cognoscentes Deum, magis au
Abbreviated transcription (Latin):
uen ii sacrifi iũ ad leticiam ꝑtinet: qđ
lxtine epulũ possumꝰ appellare. Cumq
hoc feceritis impietatẽ ur̃am om̃ibus
nuntiate: ut non solum fecisse. sed alioᷤᷤ
docuisse uideamini. Hȩc aũ precipio. &
imꝑatiuo mͦ loquor: ut ur̃e satis faciam

Expanded text:
um autem sacrificium ad laetitiam pertinet: quod Latine epulum possumus appellare. Cumque hoc feceritis, impietatem vestram omnibus nuntiate: ut non solum fecisse, sed et alios docuisse videamini. Haec autem praecipio, et imperativo modo loquor, ut vestrae satisfaciam
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥd robustum in malis ẽ & per¬
aersa crigitur iuuentutt. necad sc¬
atutẽ usq ꝑueniat: eqͦsq tradit
captiuitati. ne ꝑ precipitia labant᷑
inse ni & ascendere facit putredinẽ
castrorũ in nares eors: ut sua pecca¬
ta cognoscant. & putert sentiant.
dicant i cum dauid᷑: Dutruerunt
& corupte st̃ cicatrices mee. a facie

Expanded text:
quidquid robustum in malis est, et perversa erigitur juventa, ne ad senectutem usque perveniat, equosque tradit captivitati, ne per praecipitia labantur inferni: et ascendere facit putredinem castrorum in nares eorum, ut sua peccata cognoscant, et putere sentiant, dicantque cum David: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a
Abbreviated transcription (Latin):
ut qͣnto tu fucris impudentior: tanto
mea suꝑ torm̃tis tuis iustior uidea¬
tur sententia. Uenite inqͥt ad bethel
in qua aureũ posustis uitulũ. & im¬
pie agite. in dm̃. Cumq ueneritis ad
preuaricationẽ. Quicqͥd enĩ ibi egeritiᷤᷤ
p̃uaricatio cont᷑ dm̃ ẽ : cui ydola pie¬
tulistis. E afferte mane uictimas ur̃as.
Ne in scelere sit ulla dilatio. immũdaᷤᷤ

Expanded text:
ut quanto tu fueris impudentior, tanto mea super tormentis tuis justior videatur sententia. Venite, inquit, in Bethel, in qua aureum posuistis vitulum, et impie agite in Deum. Venite ad praevaricationem. Quidquid enim ibi egeritis, praevaricatio contra Deum est, cui idola praetulistis. Et afferte mane victimas vestras, ne in scelere sit ulla dilatio. Tribus
Abbreviated transcription (Latin):
ad me dicit dñs. Non solũ priora fe¬
ci ut uos corrigerem: s quicqͥd suꝑfu¬
it siccitati uento uiente. ꝑcussi et
dñs exustione: ea de qua paulus apł̃s¬
ait. Melius ẽ inqͥt nubere. quam uri.
grinari i aq¬

Expanded text:
ad me, dicit Dominus. Non solum priora feci, ut vos corrigerem; sed quidquid superfuit siccitati, vento urente percussi et Dominus exustione ea de qua Paulus apostolus: Melius est, inquit, nubere, quam uri .grinari in a
Abbreviated transcription (Latin):
rei quã diuisit moyses fili is ruben & gad.
& dimidię tribui manasse: & post tanta
beneficia hȩc addidi. ut de filiis uris assu¬
Prius qͦ quã educeret nos ds̃ de t̾ra egyp¬
ti de fornace ferrea. ext̾minauit ante faci¬
em nr̃am amorreũ qui dr auarus. siue
loquens uł famosus: & frequenti sermo¬
ne celebratꝰ. Hic autem amorieus. & rex
amorreoꝵ. appellat᷑ seon. arbor infructuo¬
sa & sterilis: non qͦ fructus non faciat. s
malos afferat fructus. sic̃ & de pseudo ꝓ¬
phetis legimus. Ex fructibꝰ eoꝵ. cognos¬
setis eos: ex malis uidelicet fructib. Siue
qͥ fructum non fatiat. siue fatiat. sed non
bonũ: infructuosa arborappellat᷑. Iste seon

Expanded text:
 quam divisit Moyses filiis Ruben et Gad, et dimidiae tribui Manasse ; et post tanta beneficia etiam hoc addidi, ut de filiis vestris assuPrius ergo quam educeret nos Deus de terra Aegypti, de fornace ferrea, exterminavit ante faciem nostram Amorrhaeum, qui dicitur amarus, siveloquens, sive famosus, et frequenti sermone celebratus. Hic autem Amorrhaeus et rex Amorrhaeorum appellatur Seon, arbor infructuosa et sterilis, non quod fructus non faciat; sed malos afferat fructus, de qupi rapaces, ex fructibus eorum cognoscetis eos : ex malis videlicet fructibus. Sive igitur fructum non faciat; sive faciat, sed non bonum: infructuosa arbor appellatur. Iste Seon
Abbreviated transcription (Latin):
Samaria quoq custodia dr̃: non quo
custodiant sermones dĩ. s qͦ custodes
p̾ceptoꝵ eiꝰ eẽ se iactant. Que calũp¬
niam fatiunt egenis: & confringunt
pauꝑes. Egenũ & pauꝑem intellige geele¬
siastictim uirunr. qͥ ueritatis simpli i¬

Expanded text:
Samaria quoque custodia dicitur, non quo custodiant sermones Domini: sed quia custodes praeceptorum ejus esse se jactent. Quae calumniam faciunt egenis, et confringunt pauperes. Egenum et pauperem 267 intellige ecclesiasticum virum, qui veritatis simplici
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ꝑ tribulationes & angustias ꝑueni¬
re ad t̾ram scãm: ut possideremꝰ pͥmũ
t̾ram amoriei. & illius quondã regio fi¬
eret nr̃a possessio. & postea suscitaret de
& sc̃ificatos. qͥ dõ suas animas immo¬
lantes. uinum qđ in ebriare pot̾. & statũ
mentis euertere ñ attingunt᷑: ut habe¬
ant comam sanson. in cuiꝰ capite quia
capud uiri xp̃c ẽ. fortitudo & uictoria
nis uino: & ꝓphetis mandabatis dicen¬

Expanded text:
er tribulationes et angustias pervenire in terram sanctam, ut possideremus primum terram Amorrhaei, et illius quondam regio fieret nostra possessio, et postea suscitaret de ctificatos, qui Deo animas suas immolantes, vinum quod inebriare potest, et statum mentis evertere, non attingunt: ut habeant comam Samson, in cujus capite quia caput viri Christus est fortitudo et victoria eis vinum et prophetis mandabatis, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
bit animam suam ille ẽ. qui nequaꝙ̃
apłi possiaet armaturam: habens scu¬
tum. sed non fider: accinctus lumb.s.
s ñ in ueritate: indutꝰ loricã. s non in¬
iusticia: portans gladium. s non salutiꝰ.¬

Expanded text:
bit animam suam, ille est qui nequaquam Apostoli possidet armaturam, habens scutum, sed non fidei: accinctus lumbos, sed non in veritate: indutus lorica, sed non justitiae: portans gladium, sed non saluti
Abbreviated transcription (Latin):
umꝰ: reuelauit abraham & loth seruis
suis qđ arsurȩ eẽnt sodoma & gomorra.
adama & seboim: reuelauit ioseph inter
ut qui audirent uentura suppliciaꝰ ut a¬
gerent penitentiam & torm̃ta uitarent:
aut contẽpnentes iꝰstiꝰ punuent᷑. Ita &
ñc dñs reuelat ꝑ amos seruũ suũ ac ꝓ¬
pbetam. qđ facturus sit decẽ tribubus.
ut si fuerint ad meliora conu̾sȩ. & ydo¬
la deseruerint: & de imminenti ꝑiculo
liberent᷑. E nota qđ clemens & benignuᷤ
deus. semꝑ futura pręnuntiat: ne coga¬
tur inferie supplitia. Leo rugiet: quig¬

Expanded text:
Revelavit Abraham et Lot servis suis quod arsurus esset Sodomam et Gomorrham, Adamam et Seboim . Revelavit Joseph interput qui audirent ventura supplicia, aut agerent poenitentiam, et tormenta vitarent: aut contemnentes justius punirentur. Ita et nunc Dominus revelat per Amos servum suum et prophetam, quid facturus sit decem tribubus, ut si fuerint ad meliora conversae, et idola deseruerint, de imminenti periculo liberentur. Et nota quod clemens et benignus Deus semper futura praenuntiat, ne cogatur inferre supplicia. Et qu
Abbreviated transcription (Latin):
sanias in medio eiꝰ. Dicite inqͥt ut con¬
gregentur om̃s gentes quȩ in uicino st̃.
ut uideant scelera isrł. ne iniquũ putent
dĩ eẽ iudicium: quomͦ si diceret prius
uidete quȩ faciam. & tc̃ meã sententiã
rent uitulos: & immolent filios suos:
nec hoc scelere contenti calumpniant᷑
non aurũ & pȩcunias quȩ int̾dum labo¬
re querunt᷑. sed iniquitatẽ & rapinas in
diebꝰ suis: ut qͥdeserto dĩ cultu adorauer̃t
ẏdola. tradat eos in reꝓbũ sensum. ut fa¬
ciant que ñ oportet. E qi semel iuxta legeᷤᷤ
tropologiȩ samaria refert᷑ ad hereticos qui
custodes mandatoꝵ dĩ se eẽ mentiunt᷑:
precipit sermo diuinꝰ ut in gentibus
predicent que ñ habent noticiam dĩ.
in quoꝵ doctrina ignis exurens ẽ. et
tribulatio & angustia: ut considerent
falsam samariam. & ascendant ad mon¬
tes suꝑbie ciꝰut uideant multas insani¬
as in mecdio eiꝰ: dũ unus qͥsq fingit qđ¬

Expanded text:
nis habent. Dicite, inquit, ut congregentur omnes gentes quae in vicino sunt, et videant scelera Israel, ne iniquum putent Dei esse judicium. Quomodo si diceret: Prius videte quae faciant, et tunc meam srent vitulos, et immolent filios suos: nec hoc scelere contenti, calumnienturnon aurum et pecunias, quae interdum labore quaeruntur, sed iniquitates et rapinas in aedibus suis: ut quia, deserto Dei cultu, adoraverunt idola, tradat eos Deus in reprobum sensum , ut faciant quae non oportet. Et quia semel juxta leges tropologiae, Samaria refertur ad haereticos, qui custodes mandatorum Dei esse se mentiuntur, praecipit sermo divinus, ut in gentibus praedicent, quae non habent notitiam Dei, in quarum doctrina ignis exurens est, et tribulatio et angustia: ut considerent falsam Samariam, et ascendant ad montes superbiae ejus, et videant multas insanias in medio civitatis, dum unusquisque fingit q
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint pessima que in eis edificia
du inus ignis exusserit. ipsi liberen
ẽ amittens substantiã & partẽ cor¬
ꝑis sui. quã intelligimus uxorẽ: sic
isti om̃s sodomors diuitias amitten¬
tes euadant nudi: Iuxta illud qđ in
apło legimus. Si cuiꝰ opus manserit
qđ suꝑ edificauit: mercedem accipiet.

Expanded text:
hae, pessimaque in eis aedificia divinus ignis exusserit, ipsi liberentervatus est, amittens substantiam et partem corporis sui, quam intelligimus uxorem : sic omnes isti Sodomorum divitias amittentes evadant nudi, juxta illud quod in Apostolo legimus: Si cujus opus manserit quod superaedificavit, mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates ur̃as uisitabo. ne quid mi¬
ꝑcussum remaneat: neqͥd non recipiat sa¬
nitatem. Numdͥd amhulabunt duo
parit̾: nisi conuenerit eis:Aliqui pu
tant sex exempla ꝓposita duoꝵs pariter
ambulantiũ. & leonis rugientis in saltu.
& catuli leonis dantis uocẽ de cubili suo¬
in t̾ra. & tubȩ in ciuitate clangentis. hi ᷤᷤ¬
q exemplis irdditam similitudinẽ. ut
quomͦ suꝑiora causam habent & non fi¬
unt nisi illa precesserit: sic nullum in
ciuitate accedere malũ. qđ dño precipi¬
ente ñ factum sit. Sunt qͥ primũ exẽ¬
plum estimant continere doctrinam.
qui non possint duo parit̾ ambulare.
nisi sibi ante consenserint in eũ qͥ fecit
nouũ hominẽ: fecitq int̾ eos pacẽ. et
copulauit uinculo caritatis: ut cum
fuerint simul duo postulent a patre. &
impetrent qͥ eqͥd rogauerint᷑. bi st̃ duo¬

Expanded text:
ta vestra visitabo, ne quid impercussum remaneat, ne quid non recipiat sanitatem. Numquid ambulabunt duo pariter, nisi convenerit eis? Numquid rutat sex exempla proposita, duorum pariter in via ambulantium, et leonis rugientis in saltu, et catuli leonis dantis vocem suam, cuet tubae in civitate clangentis, hisque exemplis redditam similitudinem, ut quomodo superiora causam habent, et non fiunt nisi illa praecesserint: sic nullum in civitate accidere malum, quod Domino praecipiente non factum sit. Sunt qui primum exemplum aestimant continere doctrinam, quia non possint duo pariter ambulare, nisi sibi ante consenserint in eum qui fecitnovum hominem : fecitque inter eos pacem, et copulavit vinculo charitatis, ut cum fuerint simul duo, postulent a Patre, et impetrent quidquid rogaverint. Hae sunt du
Abbreviated transcription (Latin):
laqueus. de qͦ & apłs loquit᷑ ad credentes.
ds̃ conteret satanam sub pedtib ur̃is.¬
Quinta pena ẽ eoꝵ qui reliquere pacẽ
quȩ exuꝑat omnẽ sensum: & quã dñs
tuti. tubȩ sonitu t̾reant᷑. Quicqͥd enim
scripturis scĩs dicit᷑. tuba cõminantis ẽ
& grandi uoce aures credentiũ penetranᷤ.
Si iusti sumus. ꝑ tubam xꝑi ad beatitu¬
dinem ꝓuocant: si peccatores. audimus
quȩ simus tormenta passuri. Malũ
aũ qđ dñs facit in ciuitate non contra¬
rium ẽ uirtuti. s afflictio & cruciatꝰ⁊
de qͦ legimus. Sufficit diei malitia sua.
id ẽ tribulatio. & angustia. & in iona.¬

Expanded text:
laqueus, de quo Apostolus loquitur ad credentes: Deus conteret satanam sub pedibusQuinta poena est eorum qui reliquere pacem, quae exsuperat omnem sensum , et quam Dominus tuti, tubae sonitu terreantur. Quidquid enim in Scripturis sanctis dicitur, tuba comminans est, et grandi voce aures credentium penetrans. Si justi sumus, per tubam Christi ad beatitudinem provocamur: si peccatores, audimus quae simus tormenta passuri. Malum autem quod Dominus facit in civitate, non contrarium est virtuti, sed afflictio et cruciatus, de quo legimus: Sufficit diei malitia sua , id est, tribulatio et angustia. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
duplices haberent domos hiemales &
estiuas: quaꝵ aliȩ uerse cẽnt ad aquilo¬
nem. alie ad austrũ: ut ꝓ uarietate tẽ¬
porum frigoris & caloris. cȩliq tẽꝑiem
ꝓuiderent. Legimꝰ quoq ahab regẽ isrł

Expanded text:
duplices haberent domos, hiemales et aestivales, quarum aliae versae essent ad aquilonem, aliae ad austrum, ut pro varietate temporum frigoris et caloris, coelique temperiem providerent.
Abbreviated transcription (Latin):
componunt. E sacͥficant de fermento:
suꝑ quo in eugłio dr̃. cauete uob̾ a fer¬
mento. id ẽ doctrina phariseoꝵ. E hec
faciunt ñ errore. s studio: ñ fortuitu.¬
mederit. stupebunt dentes eiꝰ: E non
bene scͥpturarum scarũ testimoniis
abutentes. sed comedentes ea immatu¬
ra & absq sua dulcedine. ꝑdunt robur
dentium. ne possint dura comedere:
& in aluũ toto corpori ꝓfutura transmit¬
tere. Hunc stuporẽ dentiũ. ciborunq
penuriam dedi in cunctis locis ut̾is.

Expanded text:
unt: sive sacrificaverunt de fermento, super quo in Evangelio dicitur: Cavete vobis a fermento, id est, doctrina Pharisaeorum . Et haec fecerunt non errore, sed studio: non fortuitmederit, stupebunt dentes ejus: ut non bene Scripturarum sanctarum testimoniis abutentes, comedentesque ea immatura et absque sua dulcedine, perdant robur dentium: ne possint dura commolere, t in alvum toto corpori profutura transmittere. Hunc stuporem dentium ciborumque penuriam dabo et in cunctis urbibus,
Abbreviated transcription (Latin):
putabit & cornua altaris qđ ꝑ suꝑbiã
unum habere se iactant. cadentq eoꝵ
cornua. id ẽ arrogantia in t̾ram: & ꝑcu¬
tiet domũ hiemalẽ. eos hereticos qui
laborant continentia & ieiuniis. xero¬
fagiis. & chameoniis: e quib tatianus
& manicheus & domũ ęstiuam eos qͥ¬

Expanded text:
putabit et cornua altaris, quod per superbiam unum se habere jactant. Cadentque eorum cornua, id est, arrogantia in terram; et percutiet domum hyemalem, eos haereticos qui laborant continentia et jejuniis, xerophagiis, chameuniis, e quibus Tatianus est et Manichaeus. Et domum aestivam,
Abbreviated transcription (Latin):
ctiã nẽ de eo qđ sepe uiderat sumit exem¬
plum & sic decẽ tribuũ paruas reliquias
de assyrioꝵ. narrat manibꝰ eruendas:. qͦmo¬
lo si pastor deuoratis om̃ib menbriᷤᷤ duo
crura. aut extremũ auriculȩ. de leonis
in ouit eruent᷑ filii isrł decẽ uidelicet tͥb
ꝯue habitant in samaria. inplaga lectu¬
li e clamasci grabatto. Qđ michi sic expla

Expanded text:
etiam nunc de eo quod saepe viderat sumit exemetiam nunc de eo quod saepe viderat sumit exemplum, et sic decem tribuum parvas reliquias de Assyriorum narrat manibus eruendas: quomodo si pastor, devoratis omnibus membris, duo crura aut extremum auriculae de leonis inquit, eruentur filii Israel, decem videlicet tribus quae habitant in Samaria, in plaga lectuli et in Damasc
Abbreviated transcription (Latin):
quiq credentiũ: dũ sub nomine ueri¬
tatis colunt mendatiũ. E om̃ino rectũ
facere nesciunt: qr ꝑdicdert̃ tramitem
ueritatis. Nec credunt ineũ qͥ dicit.
ego sũ ueritas: & thesauritant sibi dog¬
mata iniquitatis: & rapiunt atq con¬
cludunt in edib sus qͦs potuerint
t᷑ in die iudicii: & om̃is eoꝵ fortitudo at¬
tenuabit᷑ & diripient᷑ quȩ habuerant
de rapinis: ut liberent᷑ popłi qͦs decepe¬
rant. Aut certe cotidiesuiros eccłias¬
ticos tribulabunt᷑. & cͥcũdabunt᷑ testimo¬
niis scͥpturarũ: ut detrahat᷑ ex eis fortitu¬
do sillogismoꝵ. & uerborum argutiȩ: qͥb
suũ dogina firmauerant. Q gdes eoꝵ diripi¬
ent᷑: ut qui rapti fuerant de ęccłia. ad ȩccł̃iã
reu̾tantur. Hȩc dicit dñs. Quomͦ si eruat
pastor duo erura de ore leonis: aut extremũ¬
sue usum cẽ sermonib: ut qr pastor gregũ¬
um nichil t̾ribiliꝰ leone cognouerat: irã
dñi leonibꝰ comꝑaret. Iuxta hunc gͦ sensũ

Expanded text:
quique credentium; dum sub nomine veritatis colunt mendacium, 258 et omnino rectum facere nesciunt, quia perdidere tramitem veritatis, nec credunt in eo qui dicit: Ego sum veritas : et thesaurizant sibi dogmata iniquitatis, et rapiunt atque concludunt in aedibus suis, quos potuerint tur in die judicii, et omnis eorum fortitudo attenuabitur, et diripientur quae habuerant de rapinis, ut liberentur populi quos deceperant: aut certe quotidie per viros ecclesiasticos tribulabuntur, et circumdabuntur testimoniis Scripturarum, et detrahetur ex eis fortitudo syllogismorum, et verborum argutiae quibus suum dogma firmaverant. Et aedes eorum diripientur: ut qui rapti fuerant de Ecclesia, ad Ecclesiam revertantur. Haec dicit Dominus: Quomodo si eruat pastor de ore leonis dusuae usum esse sermonibus: ut quia pastor gregum nihil terribilius leone cognoverat, iram Domini leonibus compararet. Juxta hunc ergo sensum
Abbreviated transcription (Latin):
suis non saluabit᷑. Qui ꝓpt̾ acumen in¬
genii discurrit ꝑ testimonia scriptura¬
rum. & oratoꝵ eloquentia. uł sophis¬
matib dialecticis opprimere nititur
ueritatem. et in eo prȩpedit᷑. & corru

Expanded text:
suis non salvabitur, qui propter acumen ingenii discurrit per testimonia Scripturarum, et oratorum eloquentia, vel sophismatibus dialecticorum opprimere nititur veritatem, et in eo praepeditur  Al. pr
Abbreviated transcription (Latin):
leo non u̾sat᷑ int̾ ligna pomifera que
laudant dm̃. s ubi siluȩ st̃. & inculta hu¬
mus. & bestie cõmorant᷑. Q non solũ leo¬
nis patebunt morsibꝰ. s apprehendet
cos catulus leonis: & ducet ad cubile
suũ fugiens lucem. & ꝑgens ad tenebras.
om̃is enĩ qui pec̾at amat tenebras & odit

Expanded text:
 nec inter ligna pomifera, quae laudant Deum; sed ubi silvae sunt et inculta humus, et bestiae commorantur. Et non solum leonis patebunt morsibus, sed apprehendet eos catulus leonis, et ducet ad cubile suum, fugiens lucem, et pergens ad tenebras. Omnis enim qui peccat, amat tenebras et odit
Abbreviated transcription (Latin):
agentib. idcͥco sicut plaustrum stipu¬
lȩ. uł feni onere pregrauatum. strido¬
re & sonitu longe exululat. sic & ego
ur̃a peccata ultra non sustinens. et
quasi stipulam tradens incendio. ela¬
mabo & dicam. ꝑibit suga a ueloce: &¬
in horrea recondat᷑: fenum eoꝵ & sti¬
pula incendio concremet᷑. Plaustrũ
legimus. Conculcabit moabitas. sic̃
conculcat᷑ aita in plaustris. & in alio
loco. Donam inquit te sic̃ rotas plauᷤ¬
tri nouas cũ serrarum dentibus. et
conteres montes. & cõminues ualleᷤ.
ut postquam montes collesq contri¬
ueris: ꝑeat fuga a ueloce. dicente

Expanded text:
etis. Idcirco sicut plaustrum stipulae vel feni onere praegravatum, stridore et sonitu longe exululat: sic ego peccata vestra ultra non sustinens, et quasi stipulam tradens incendio, clamabo et dicam: Peribit fuga a veloce: in horrea condatur, fenum eorum et stipula incendio concremetur. legimus: Conculcabitur Moabitis, sicut conculcatur area in plaustris . Et in alio loco: Ponam, inquit, te sicut rotas plaustri novas cum serrarum dentibus, et conteres montes, et comminues colles : et postquam montes collesque contriveris, periet fuga a veloce, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
suã ac rabiem. nec in morte finirent. Tra¬
dunt hebiti ossa regis idumeȩ iam sepul¬
ti. qui cũ iorã rege isrł & iosaphat rege iuda
ascenderat adu̾sum moab in ultionẽ doloriᷤ. a
moabitis postea conuulsa. atq suocensa.
Obhanc gͦ inquiunt causam ds̃ missurũ
se ẽẽ dicit ignẽ in moab. uł in metͦpolum
moabitarũ. aqua tota ẽ appellata ꝓuintia:¬

Expanded text:
suam et rabiem nec in morte finirent. Trasuam et rabiem nec in morte finirent. Tradunt Hebraei, ossa regis Idumaeae jam sepulti, qui cum Joram rege Israel et Josaphat rege Juda ascenderat adversum Moab, in ultionem doloris a Moabitis postea convulsa atque succensa . Ob hanc ergo, inquiunt, causam Deus missurum esse se dicit ignem in Moab, vel metropolim Moabitarum, a qua tota est appellata
Abbreviated transcription (Latin):
rant plebem meam sicut escam paniᷤ.
In filiis amon qui int̾pretant᷑ popłs
meroris. uł ppłs m̃s. schismaticos acci¬
ꝑe. qui seꝑant quidem deceptã multi¬
rudinẽ ab eccłia dĩ: & rudes animas. quę
nuꝑ xp̃i concepere sermonẽ abrumpunt.
litatẽ. qua heretici deceptos qͦsq trucidãt.:⁊
s in eadẽ regula fidei ꝑmanentes. dilatare
cupiunt t̾minos suos: & nom̃ głȩ in poᷤ¬
teris mittere. Itaq dñs cõminat᷑ se muros
&e regem eoꝵ. auctorẽ schismatis ire cap¬
turũ: & pͥncipes eccłiȩ. iugo colla submit¬
tere. Hȩc dicit dñs. Suꝑ trib scelcrib
moab. & suꝑ quatuor ñ conu̾tam cum:
eo qd incenderit ossa regis ydumeȩ usq ad ei
nerẽ. Ut ostendat se ds̃ om̃iũ dñm. &
cunctas animas ad suũ qui earũ condi¬
tor ẽ imꝑium ꝑtinere. regis qͦq idumee
iniuriam uindicat: immo scelus quod
in eũ a moabitis ꝑpetratũ ẽ. ut ossa cius
usq ad cinerẽ concremarent: e seuitiam

Expanded text:
rant plebem meam, sicut escam panis ? 237 In filiis Ammon, qui interpretatur populus moeroris, vel populus meus, schismaticos accipimus, qui separant quidem deceptam multitudinem ab Ecclesia Dei, et rudes animas, quae nuper Christi concepere sermonem, abrumpunt litate, qua haeretici deceptos quosque trucidant, sed in eadem regula fidei permanentes, dilatare cupiunt terminos suos, et nomen gloriae in posteros mittere. Itaque Dominus comminatur se muros et regem eorum, auctorem schismatis ire captivum, et principes Ecclesiae jugo colla submittere. Haec dicit Dominus: Super tribus sceleribus Moab: et super quatuor non convertam eum: eo quod incenderit ossa reEt ut ostendat se Deus omnium Dominum, et cunctas animas ad suum, qui earum conditor est, imperium pertinere, regis quoque Idumaeorum injuriam vindicat, immo scelus quod in eum a Moabitis perpetratum est, ut ossa ejus usque ad cinerem concremarent, et saevitiam
Abbreviated transcription (Latin):
bili. s ꝓ raro accipit᷑. Ille enĩ non timebit
& ille non ꝓpħabit: qui ꝓpt̾ duriciã suã
dñm audire contẽpserit. & ẽ sensus.
Iuxta hystoriam si ad leonis uocẽ om̃a
contremiscunt. & cuncta animantiũ
natura t̾ret᷑: nos iubente dõ ut loqua¬
mur & adnuntiemus popło uentura
supplitia non ꝓpħabimus ñ loquemur:¬

Expanded text:
n timebit, et ille non prophetabit, qui propter duritiam suam Dominum audire contempserit. Et est sensus juxta historiam: si ad leonis vocem omnia contremiscunt, et cuncta animantium natura terretur, nos, jubente Deo ut loquamur et annuntiemus populo ventura supplicia, non prophetabimus? non loquemur
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ in clamore. & sonitu. & ululatu. & clan¬
gore bucinȩ. ut excelsis sensib oppͥmat᷑.
qͥ in scĩs libris clangorib biicinȩ cõꝑat᷑.
Tune & iudices. & pͥncipes. & om̃es qui
presunt t̾renis oꝑib destruit sermo di¬
uin᷑ a p̃cipit ȩcłiȩ doctoribꝰ. In montẽ
excelsũ ascende qͥ eugłizas syon: exalta in¬

Expanded text:
nisi in clamore, et sonitu, et ululatu, et clangore buccinae, 239 ut excelsis sensibus opprimantur, quae in sanctis libris clangoribus buccinae comparantur. Tunc et judices et principes, et omnes qui praesunt terrenis operibus, destruit sermo divinus, et praecipit Ecclesiae doctoribus: In montem excelsum ascende qui evangelizas Sion, exalta
Abbreviated transcription (Latin):
Nos qͥ filii sumus: & pat̾ popłs iudeoꝵ.
Peccamus. & unum scelus commnittimus:
qnͣdo ad obseruationẽ sãbati cͥcũcisionis
iniuriam ceximonias legis ab olitȩ. cum
parente nro ingredimur. Bibunt heretici¬
minaui amorreum a fatie eoꝵ⁊ cuiꝰ altitu¬
do cedroꝵ. altitudo eiꝰ: & fortis ipse quasi

Expanded text:
Nos ergo filii sumus, et pater populus Judaeorum. Peccamus et scelus committimus, quando ad observationem sabbati circumcisionis injuriam, caeremonias legis abolitae cum parente nostro ingredimur, quibus dicrminavi Amorreum a facie eorum cuius altitudo cedrorum altitudo eius et fortis ipse quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oportet transferre captiuitatẽ ꝑfectam.
cȩlestib humiles faciamꝰ atq t̾renos. qđ ga¬
za & tẏrus fecisse mnemorant᷑᷑ sic ossa regis
fauillamq dissoluere. Iudei & heretici¬
tͣnsfert̃ intelligentiã spũalẽ in carnes
idumeas: & sensum regium qui u̾satur
in litt̾a: et ẽ solidissimus atq firmissimꝰ.¬

Expanded text:
non oportet transferre captivitatem perfectamcoelestibus humiles faciat atque terrenos, quod Gaza et Tyrus fecisse memorantur: sic ossa regis favillamque dissolvere. Judaei transferunt intelligentiam spiritalem in carnes Idumaeas: sensumque regium, qui versatur in littera, et est solidissimus atque firmissim
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ t̾reni & sanguinarii ꝑsecuti st̃ fre̾m¬
suũ iacob. qͥ eos supplantauit & abstu¬
lit pͥmogenita eoꝵ: & ꝑsecuti st̃ in gla¬
dio. ita ut substantias possessiones ꝙ
credentium publicarent: Qđ i apłoꝵ
cȩ. qui int̾pretat᷑ pacientia. & simul eos
gn̾auit in xp̃o. Intiquũq furorẽ & ira¬
cundiam tenentes usq hodie in synago¬
gis suis. sub nomine nazarenoꝵ blas
dñs mittet ignẽ in theman. in deserta
siccaq iudea. quȩ nequaꝗͣ irri gat᷑ imbͥ¬
bus ꝓpħarũ: & deuorabit om̃s muniti¬
ones coꝵ. suie fundam̃ta muroꝵ. eiꝰ: ut

Expanded text:
uinarii persecuti sunt fratrem Jacob, qui eos supplantavit, et abstulit primogenita eorum, et persecuti sunt in gladio, ita ut substantias possessionesque credentium publicarent, quod in Actcae, quae interpretatur patientia, et simul eos generavit in Christo: antiquumque furorem et iracundiam tenentes, usque hodie in synagogis suis sub nomine Nazarenorum blaburi. Sed Dominus mittet ignem in Theman, in deserta siccaque Judaeae quae nequaquam irrigantur imbribus prophetarum, et devorabit omnes munitiones eorum, sive fundamenta
Abbreviated transcription (Latin):
t̃minũ suũ. filios amon qͥ de loth stirpe
nati st̃. & habitant in arabia. ubi nc̃ ẽ
filadelphia. corripit sermo diuinꝰ: quare
sub saul rege iudee naasammanitis pͥn¬
ceps eoꝵ uastauerit iabesgalaad es dis¬
secuerit pregnantes eiꝰ. ut dilataret t̾mi¬
nos suos. & oẽm galaditĩsuo imperi o
subiugaret. Unde cõminat᷑ succensu¬
rum se ignẽ in muros rabath que fuit
metͦpolis ammanitarũ: ut deuoraren¬
tur ȩdes illiꝰ in clamore & ululatu um¬
ducent᷑: & ydolũ ammanitarũ quod
uocat᷑ melchom. id ẽ uex eoꝵ feretur in

Expanded text:
minus. Filios Ammon qui de Lot stirpe generati sunt, et habitant in Arabia, ubi nunc est Philadelphia, corripit sermo divinus: quare sub Saule rege Judaeae Naas Ammonites, princeps eorum, vastaverit Jabes Galaad, et desecuerit praegnantes ejus, ut dilataret terminos suos, et omnem Galaaditin suo imperio subjugaret . Unde comminatur succensurum se ignem metropolis Ammonitarum, ut devorentur « aedes illius in clamore et ululatu vinducentur, et idolum Ammonitarum, quod vocatur Melchon, id est, rex eorum feretur in
Abbreviated transcription (Latin):
ce cõuincti sint. Unde penã ꝓ scclerib
cõminat᷑. & dicit. Mittam ignẽ in tbe¬
man quȩ idumeoꝵ. regio ẽ. & uergit
ad australẽ partẽ: qđ int̾pretat᷑ theman.
Que ꝓuincia ñ solum theman. s et
darum & nageb dicit᷑: eoqd̃ eurũ. et
austrum. affricumq iespiciat. Quodq
dicit deuorabit edes bosre: ñ ut qͥdam
putant alterã ciuitatẽ. s idumeã. Iux¬

Expanded text:
. Unde poenam pro sceleribus comminatur, et dixit: Mittam ignem in Theman, quae Idumaeorum regio est, et vergit ad Australem partem, quod interpretatur Theman: quae provincia non solum Theman, sed et Daron et Nageb dicitur, eo quod Eurum et Austrum Africumque respiciat. Quodque dicit: Devorabit aedes Bosrae, non ut quidam putant, alteram civitatem, sed Idumaeam,
Abbreviated transcription (Latin):
nantes de galaad st̃: qđ int̾pixtat᷑ tͣns latio
siue transmigratio testimonii. Migrauer̃t
ciũ de ęccłia in heresim: & testimonia dĩ quȩ
prius acceꝑant de alienis t̾minis trans¬
tulerunt. Sed emittet dñs ignem in do
q consumat. & deuoret fundam̃ta. Uec¬

Expanded text:
nantes de Galaad sunt, quod interpretatur translatio, sive transmigratio testimonii. Migraverunt enim de Ecclesia in haeresim, et testimonia Dei quae prius acceperant, ad alienos terminos transtulerunt. Sed mittet Dominus ignem in domque consumat, et devoret fundamenta
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt reliquie philistim: qͣs aut geth ci¬
uitatem. aut om̃s uicos qui supradictiᷤᷤ
urbib subiacent. debemꝰ acciꝑe. Sdm tͦ¬
pologiam sic nob̾ uidetur exponendũ.
Maza quȩ hebraice dicit᷑ aza. sonat

Expanded text:
nt reliqui Philistiim: quos aut Geth civitatem, aut omnes vicos qui supradictis urbibus subjacent, debemus accipere. Secundum tropologiam sic nobis exponendum videtur: Gaza quae Hebraice dicitur AZA  , sonat
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm ꝑsecutꝰ. aut scło. darem ueniam: nunc
uͦ ci in t̾cio & quarto crudelis extiterit ut
captiuam multitudinẽ plaustris ferreis
tereret: ñ ne eum debeo plagis corripere.
Iuxta tropologiam uͦ sic possumus dicere.
Orimũ peccatum ẽ cogitasse quȩ mala st̃:
scłm cogitationib at quieuis se ꝑuersis:
t̾ciũ. qđ mente decreueris opere complesse:
quartũ. post peccatũ ñ agere penitentiam.
s in io sibi complacere delicto. hoc om̃s
faturit heretici. qui non solum cogitant
& fatiunt mala. sed aoctrina sua simpli¬
guinem bibens. Suꝑ huiuscemodi inqͥt
peccatis dñs. Nonne dignũ ẽ ut cos pla¬
gis corripiã: & au̾tam ab eis fatiem meam:ᷤ¬

Expanded text:
persecutus, aut secundo, darem veniam: nunc vero cum tertio et quarto crudelis exstiterit, ut captivam multitudinem plaustris ferreis tereret: nonne debeo eum plagis corripere? e: Primum peccatum est, cogitasse quae mala sunt. Secundum, cogitationibus acquievisse perversis. Tertium, quod mente decreveris, opere complesse. Quartum, post peccatum non agere poenitentiam, et in suo sibi complacere delicto. Hoc omnes faciunt haeretici, qui non solum cogitant, et faciunt mala, sed doctrina sua guinem bibunt. Super hujuscemodi, inquit, peccatis Dominus: nonne dignum est, ut eos plagis corripiam, et avertam ab eis faciem meam
Abbreviated transcription (Latin):
lacte sed igne st̃ plena. & quȩ men¬
titur ignẽ se habert patrui. uł cuius
uniu̾sa gn̾atio ignib deputanda ẽ.
& tollet sceptrũ de ascalone: ubi igniᷤ
homicida ẽ. Sicut enĩ ignis dñi sal¬
uos facit quoꝵ corda penetrarit᷑. sic
ignis iste qui de olo cecidit. quasi ful¬
gur qͥ succendit diaboli sagittas. qͦs cũꝙ
afflauerit int̾ficiet. Conuertet qͦ ma¬
nũfuã suꝑ accharon ubi sterilitas ẽ ⁊ eradi¬

Expanded text:
lacte, sed igne sunt plena: et quae mentitur ignem habere se patrui, ejus universa generatio ignibus deputanda est. . Et tollet sceptrum, sive tribum de Ascalone, ubi ignis homicida est. Sicut enim ignis Domini salvos faciet eos, quorum corda penetraverit: sic ignis iste qui de coelo decidit, quasi fulgur, qui succendit diaboli sagittas, quoscumque afflaverit, interficiet. Transferet quoque manum suam super Accaron, ubi sterilitas et eradi
Abbreviated transcription (Latin):
re peccantes. ut aliqndo conu̾si reciꝑent
sanitatẽ. Uerũ qr & t̾tio. & qͣrto eadem fa¬
tiunt: cogor mutare sententiã. & plagis
corriꝑe delinquentes. Uideamus autẽ:
qͥd philistim & urbes eius peccauerint.
tͣnstulit captiuitatẽ ꝑfectam ppłi iudoꝵͥ
& conclusit eã in idumeã. ut idumeis
uenderent. qͦs ceꝑant ex iudis. Pfecꝰtam¬

Expanded text:
re peccantes, ut aliquando conversi reciperent sanitatem. Verum quia tertio et quarto eadem faciunt, cogor mutare sententiam, et plagis corrigere delinquentes. Videamus autem quid Philistiim, et urbes ejus peccaverint, Transtulit captivitatem perfectam populi Judaeorum, et conclusit eam in Idumaea, ut Idumaeis venderet, quos ceperat ex Judaeis. Pro ca
Abbreviated transcription (Latin):
&mittam ignẽ in domũ azabel:. & de
ligentiã dicit᷑ qd arahel regnantibus o¬
tia e ieroboam.iam in syria mortiuiᷤ
erat᷑: et ei in regno successerat filiꝰ suus
benadab: a qͦ om̃s reges postea aran. id
ẽ siriȩ & damasci. benadab uocabulũ
possedert. Unde pulchie ñ dixit. mit¬
tam ignem in azahel. s in domũ ata¬
hel. id ẽ in domũ eiꝰ regiam: cui bena¬
dab filius eo tp̃r pirerat. E conteram

Expanded text:
turantium jugularet atque contereret.ligentiam, quod Azael, regnantibus Ozia et Jeroboam, jam in Syria mortuus erat, et ei in regnum successerat filius suus Benadad, a quo omnes postea reges Aram, id est, Syriae et Damasci, Benadad vocabulum possederunt. Unde pulchre non dixit, mittam ignem in Azael, sed in domum Azael, id est, in domum ejus regiam, cui Benadad filius eo tempore praeerat. Et conteram,
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾. & in qua uisio i acis ẽ dederit per
uetꝰ & nouũ instrum̃tũ. & ꝑ aoctores
eccliasticos uocẽ suã. & quasi clara bu¬
cina insonuerit: tẽ om̃a spetiosa pasto¬
rum. id ẽ doctrina hereticoꝵs quȩ pul¬
chro uidebat᷑ serione composita. et
cognitio cͥcumcisionis. hoc enĩ inter¬
cisionis scientiam pollicent᷑: lugebit
simplicitatẽ uocant᷑ greges: subita a¬
riditate marcescent. Hȩc dicit dñs. su¬
ꝑ tribus scelerib damasci. & suꝑ quatu¬
or ñ conc̾itam eũ: eo qđ triturauerit

Expanded text:
n qua visio pacis est, dederit per vetus et novum Instrumentum, et per doctores Ecclesiasticos vocem suam, et quasi clara buccina insonuerit, tunc 226 omnia speciosa pastorum, id est, doctrina haereticorum, quae pulchro videbatur sermone composita, et cognitio circumcisionis hoc enim intercisionis scientiam pollicentur, lugebit simplicitatem vocantur greges, subita ariditate marcescent. Haec dicit Dominus: Sur tribus sceleribus Damasci, et super quatuor non convertam eum, eo quod triturave
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtatẽ illiꝰ. similitudines ꝓferat. Uerbi
grã. qui nauta ẽ & gub̾nator. tristiciã
suam comꝑat tempestati: dampnũ nau¬
fragium uocat: inimicos suos. uentos
appellat contͣrios. Rursũ ꝓsꝑitatem &
leticiam. aurã placidissimã. & scdõs no¬
minat uentos: tͣnquilla maria. et eqͦra
eos ilia: e tgione miles. qͥqͥd dixe¬
rit scutũ gladiũ. loricam. galeam lan-¬
oeam arcũ & sagrtas mortẽ uulnꝰ & iuc¬
toria n sonat. Cur hec dicta st̃.ut
scilicet ostendamꝰ etiam amos ꝓpħam
qͥ pastor de pastorib fuit: & pastor
non in locis cultis. & arborib aͤui¬
neis consitis. aut certe int̾ siluas & pra¬
ta uirentia. s in lata hercini uastitate.
in qua uersat᷑ leonũ feritas. & int̾feo¬
tio pecoꝵ. artis sue usum eẽ sermoni¬
bus. ut uocẽ dñi t̾ribilẽ atq metuen¬
dam. rugitũ leonũ & fremitũ nomi¬
naret: eu̾sionẽ isrłicarũ urbiũ pasto¬

Expanded text:
aetatem, illius similitudinem proferat: verbi aetatem, illius similitudinem proferat: verbi grsuam comparat tempestati, damnum naufragium vocat, inimicos suos ventos appellat contrarios; rursum prosperitatem et laetitiam, auram placidissimam et secundos nominat ventos, tranquilla maria et aequora campis similia. E regione, miles quidquid dixerit, scutum, gladium, loricam, galeam, lanceam, arcum et sagittas, mortem, vulnus et vicrant. Cur haec dicta sunt? ut scilicet ostendamus etiam Amos prophetam, qui pastor de pastoribus fuit, et pastor non in locis cultis et arboribus ac vineis consitis, aut certe inter silvas et prata virentia, sed in lata eremi vastitate, in qua versatur leonum feritas et interfectio pecorum, artis suae usum esse sermonibus, ut vocem Domini terribilem atque metuendam, rugitum leonum et fremitum nominaret. Eversionem Israeliticarum urbium, pasto
Abbreviated transcription (Latin):
mora. siue tẽꝑalitas. Uerba itaq amos
qͦ temꝑe ppłs isrł auulsus erat a dño. &
aur̾cis uitulis seruiebat. siue auulsus
a regno stirpis dauid. clara uoce cecine¬
r̾t anstar clangentis tubȩ: quȩ int̾prȩ¬
tat᷑ thecue Et ceciner̃t suꝑ isrł qui
qͦndam erat rectissimus dĩ uro ebus
oriȩ regis iuda: in qͦ ꝓpt̾ templũ & sc̃a
scõis fortitudo dñi ꝑmanebat: suoq re¬
gebat imꝑio ppłm confitentẽ nom̃suũ.
Aut ieroboã quiditusionis ppłi causa
extiterat. significat israhelem longo
temꝑe in ydolatrie eriore mansisse
priusquã captiuitas uniu̾sa concuteret:
que in duobꝰ annis duplicẽ ostendit an¬
gustiam decem tribuum ac duarum: ut
agentes si uellent penitentiã. motum
t̾re de. cetero ñ sentirent. Et dixit. oñs¬
suã. & luxer̃t spetiosa pastorum: et ex¬
siccatus ẽ uertex carmeli. Naturale ẽ
ut om̃s artifices sue artis loquant᷑ ge¬
emplis. & unus qͥsq in qͦ studio triuit

Expanded text:
mora, sive temporalitas. Verba itaque Amos, quo tempore populus Israel avulsus erat a Domino, et aureis vitulis serviebat, sive avulsus a regno stirpis David, clara voce cecinerunt instar clangentis tubae, quae interpretatur Thecue. Et cecinerunt super Israelem, qui quondam erat rectissimus Dei, id esOziae regis Juda, in quo propter templum et sancta sanctorum, fortitudo Domini permanebat, suoque regebat imperio populum confitentem. Nomen autem Jeroboam, qui divisionis populi causa exstiterat, significat Israelem longo tempore in idololatriae 224 errore mansisse, priusquam captivitas universa concuteret, quae in duobus annis duplicem ostendit angustiam decem tribuum, ac duarum: ut agentes, si vellent, poenitentiam, motum terrae de caetero non sentirent. Haec, suam, et luxerunt pascua pastorum, et arefactus est vertex Carmeli. Naturale est, ut omnes artifices suae artis loquantur exemplis, et unusquisque in quo studio trivit
Abbreviated transcription (Latin):
dñi de irłm. Om̃ia pastors & regum
isrł spetiosa luxert: & exsiccatus ẽ uer¬
tex carmeli. qͥ qͦndam letis pascuis ab¬
undabãt. Carmelus grece dr̃ & latine:
hebraice aũ appellant᷑ chermeł. & st̃
duo montes. qͥ hoc uocant᷑ nomine.
Alt̾ in qͦ fuit nabal carmelus maritꝰ
abigail ad australẽ plagã: alt̾ iuxta
ptolomaidẽ. quȩ prius uocabatur a¬
cheo mari imminens: in qͦ helias ꝓpħa
flexis genibus pluuiã impet᷑rauit.
Si gͦ de chermel dicit. in quo habita¬
uit nabal. magis pastoꝵs gregibus
conuenit qͥ ẽ iuxta solitudint. sinaũ
de illo qui uicinus ẽ littori ad regis¬
imminente captiuitate. instar monti¬
um desertoꝵs dicit eẽ uastandos. Ant̃.

Expanded text:
ni de Jerusalem, omnia pastorum et regum Israel speciosa luxerunt, et exsiccatus est vertex Carmeli, qui quondam laetis pascuis abundabat. Carmelus Graece dicitur et Latine, Hebraice autem appellatur CHERMEL: et sunt duo montes, qui vocantur hoc nomine. Alter in quo fuit Nabal Carmelus, maritus Abigail ad Australem plagam. Alter juxta Ptolemaidem, quae prius vocabatur Acho, mari imminens, in quo Elias propheta flexis genibus pluvias impetravit . Si ergo de Chermel dicit, in quo habitavit Nabal, magis pastorum gregibus convenit, quia est juxta solitudinem . Sin autem de illo, qui vicinus est littori, ad regesimminente captivitate, instar montium desertorum dicit esse vastandos. Aliter:
Abbreviated transcription (Latin):
absc lethłeem quȩ genuit sal¬
uatorẽ ⁊ ult᷑ nullus est uiculus ne agies¬
es naaease & furnoꝵ similss quas
affr ca appellat mapalia: tanta ẽ here¬
nii uastitas quę usq ad mare rubrum
sarũ echi opum.atq indorũ t̾minos
dil. tarur  qr humi arido atq hareno¬
so mhi. ꝯm̃ino frugum gigrit᷑: cur.¬
ta i plenã pstorib ut sterilitatẽ t̾re
con ꝑ rlet necorum multitudine.
fiar i pei tuo sermone. s ñ scientia.

Expanded text:
a Bethleem, quae mundi genuit Salvatorem; et ultra nullus est viculus, ne agrestes quidem casae et furnorum similes, quas Afri appellant mapalia. Tanta est eremi vastitas, quae usque ad mare RubrumAethiopum atque Indorum terminos dilatatur. Et quia humi arido atque arenoso nihil omnino frugum gignitur, cuncta sunt plena pastoribus, ut sterilitatem terrae compensent pecorum multitudine. fuit, imperitus sermone, sed non scientia.
Abbreviated transcription (Latin):
nositus ẽ que appellatur iosaphat. id
ẽ dñi uidicium: qui enim credit in
dño non iudicabitur. Ibiq dili uta¬
bit. cum eis non potentia maicstatis.
sed rationis eos ueritate conuincens:
Qui partiti sunt populum d̃ĩ & he¬
reditatem illius disꝑserunt in natio¬
nibus. ut seruos dĩ sibi seruire com¬
pellerent. E t̾ram illius diuiserunt
mult̾is eam int̾ se erroribus sepa

Expanded text:
positus est, quae appellatur Josaphat, id est, Domini judicium. Qui enim credit in Domino, non judicabitur. Ibique disputabit cum eis, non potentia majestatis, sed rationis eos veritate convincens, qui partiti sunt populum Dei, et haereditatem illius disperserunt in nationibus, ut servos Dei sibi servire compellerent: et terram illius diviserunt, multis eam inter se erroribus sepa
Abbreviated transcription (Latin):
sed et sol. & luna tanta miseroꝵ supplitia
uidere non poterunt: & merehuit ba¬
bentia officii sui iusticiam. & ꝓ claro lu¬
mine tenebris opient᷑ horre s. Stel¬
lȩ quoq ietrahent fulgorem su im: dũ
ȩxiam qui scĩ sunt pręsentiam dm̃ absq
formidine non uidebunt. In his m̃b
dabit dñs uocem suam: ante fat. in ex¬
ercitꝰ sui. Quomͦ enim babylonii pni¬
entes ifrahelem dĩ uocantur exercitus:
sic angłi pessimi de quibus scriptum ẽ.
furoiem. & iram. & angustiam. iumissio¬
nem ꝑ angłos pessimos di exercitus
dicitur: & castra illius nominant᷑. dum
dñi fatiunt uoluntatem. Alagnus ẽ
dies dñi atq t̾ribilis: de quo alibi scrip¬
tum ẽ. Ut quid desideratis diem adñi:
& hic ẽ tenebre. & non lux. & t̾ribilis
ualde. Rarusq aut nullus eum pote¬
rit sustinere: qui non in se prȩbeat ma¬
teriam sȩuendi. Nunc gͦ dicit dñs.¬

Expanded text:
Sed et sol et luna tanta miserorum supplicia videre non poterunt, et moerebunt, non habentia officii sui justitiam, et pro claro lumine, tenebris operientur horrendis; stellae quoque retrahent fulgorem suum, 190 dum etiam qui sancti sunt praesentiam Domini absque formidine non videbunt. In his omnibus dabit Dominus vocem suam, ante faciem exercitus sui. Quomodo enim Babylonii punientes Jerusalem, Dei vocantur exercitus: sic angeli pessimi de quibus scriptum est: Furorem et iram et angustiam, immissionem per angelos pessimos Dei exercitus dicuntur, et castra illius nominantur, dum Domini faciunt voluntatem. Magnus est dies Domini atque terribilis, de quo alibi scriptum est: Ut quid desideratis diem Domini ? et hic est tenebrae, et non lux; et terribilis valde; rarusque aut nullus eum poterit sustinere, quin in se praebeat materiam saeviendi. Nunc ergo dicit D
Abbreviated transcription (Latin):
opprimat᷑. Sicut inquit in ine ã .d. lucu¬
lum subito tenebras fugat: a cunctos
montes aurora conlustrat: ita babylo¬
niorum suꝑ omnẽ t̾iam ur̃am fundet᷑
exercitꝰ. Nec putetis turbam ẽẽ inuali¬
dam. ppłs multus. & fortis ẽ: cuius si¬
milis nec in preteritum nec infuturũ
ulla gens alia poterit inueniri. Prȩ¬

Expanded text:
opprimentur. Sicut, inquit, mane et diluculum subito tenebras fugat, et cunctos montes aurora collustrat: ita Babyloniorum super omnem terram vestram fundetur exercitus. Nec putetis turbam esse invalidam, populus 186 multus et fortis est, cujus similis nec in praeterito, nec in futuro, ulla gens alia poterit inveniri: