comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłs auferte malũ ex uobisipsis.
uit ex seipso quisq auferat malũ ñ sic
esse intelligendum. s sic potiꝰ ut homo
malus auferatur ex hominib bonis. qd̃
fit ꝑ eccliasticam disciplinam satis greca
lingua indicat. ubi sine. ambiguitate
scͥptum est. ut intelligat᷑ hunc malum.
non hoc malum.

Expanded text:
s: Auferte malum ex vobis ipsis; ut ex seipso quisque auferat malum, non sic esse intelligendum est; sed potius, ut homo malus auferatur ex hominibus bonis, quod fit per ecclesiasticam disciplinam, satis Graeca lingua indicat; ubi sine ambiguitate scriptum est ut intelligatur hunc malum, non hoc malum.
Abbreviated transcription (Latin):
tas. ubi nullũ erit malum. nullũ late¬
bit bonum: Uacabitur di laudib. qͥ erit
omia in om̃ib. Nam quid aliud agatur
ubi neq ulla desidia cessabitur. neq ulla
indigentia laborabitur. nescio. Ammo¬
neor etiã sc̃o cantico ubi lego uł audio.
beati qui habitant in domo tua. in scła
scłoꝵ laudabunt te. Quis enim te

Expanded text:
tas, ubi nullum erit malum, nullum latetas, ubi nullum erit malum, nullum latebit bonum, uacabitur dei laudibus, qui erit omnia in omnibus! nam quid aliud agatur, ubi neque ulla desidia cessabitur neque ulla indigentia laborabitur, nescio. admoneor etiam sancto cantico, ubi lego uel audio: beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te. omnia me
Abbreviated transcription (Latin):
oticia ur̃a certior intus est. ubi ne.¬
mo scit quȩ sunt hominis.
nisi sp̃c hominis qui in ipso est. S cũ
uenerit dñs & illuminauerit abscondi¬
ta tenebrarũ. & manifestauerit cogita¬
tiones cordis. tunc nichil latebit ꝓximũ
in ꝓximo. nec erit qd̃ suis quisq aꝑiat
abscondat alienis. ubi nullus erit alie
infirma m̃te contingat. Profecto lux
idonea quȩ illam lucẽ uideat. qd nunc
nondũ est. Hoc autẽ oculus corporis neq
nunc potest. neq tunc poterit. Ex li¬
notus atq conspicuus. ut uideatur spũ
atur ab altero in altero. uideatur in se¬
ipso. uideatur in celo nouo & t̾ra noua.
atq in om̃i quȩ tunc fuerit creatura.
Uideatur & ꝑ corpora in om̃i corpore.
quocũq fuerint spũalis corporis oculi
acie ꝑueniente directi. Patebunt etiam
cogitationes nr̃e inuicem nobis. Tunc
addidit. Donec ueniat dñs qui & illu¬
minabit abscondita tenebrarũ. & mani¬
festabit cogitationes cordis. & tunc laus

Expanded text:
otitia nostri certior intus est. ubi nemo scit, quae sunt hominis, nisi spiritus hominis. qui in ipso est? sed cum uenerit dominus et inluminauerit abscondita tenebrarum et manifestauerit cogitationes cordis, tunc nihil latebit proximum in proximo nec erit, quod suis quisque aperiat, abscondat alienis, ubi nullus erit alieninfirma mente contingat? profecto lux idonea, quae illam lucem uideat, quod nunc nondum est. Hoc autem oculus corporis neque nunc potest neque tunc poterit. notus atque conspicuus, ut videatur spiriatur ab altero in altero, videatur in seipso, videatur in coelo novo et terra nova, atque in omni quae tunc fuerit creatura; videatur et per corpora in omni corpore quocumque fuerint spiritalis corporis oculi acie pecogitationes nostrae inuicem nobis. tunc addidit: donec ueniat dominus et inluminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc l
Abbreviated transcription (Latin):
int̾missione uidebimꝰ. Nisi em̃ esset in
terioris hominis facies. ñ diceret idem
apłs. nos autẽ reuelata facie głam dei
speculantes. in candem imaginẽ transfor¬
mam de gła in głam. tanqm a dñi sp̃u.¬

Expanded text:
intermissione uidebimus. Nisi enim esset etiam intermissione uidebimus. Nisi enim esset etiam interioris hominis facies, non diceret idem apostolus: Nos autem reuelata facie gloriam Domini speculantes in eandem imaginem transformamur, de gloria in g
Abbreviated transcription (Latin):
itaq fidĩ. nobis uisio ista seruat᷑. De qͣ
similes ei erimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti
est. Eacies autẽ dĩ manifestatio eiꝰ in¬
telligenda est. ñ aliqd̃ tale m̃brũ quale
nos habemꝰ in corꝑe. atq isto nomine
nuncupamꝰ. Itaq uisuri sunt dm̃ scĩ
in isto corpore. S utrũ ꝑ ipsum sicut
ꝑ corpꝰ nunc uidemꝰ solem. lunã. stellas.
mare ac t̾ram & quȩ sunt in ea. ñ parua
corpora tunc habebunt. ut ñ possint
oculos claudere atq aꝑire. cum ueliit.
duriꝰ autẽ qd̾ ibi dm̃ quisqͥs oculos lau¬
serit ñ uidebit. Si enim ꝓpħa helyseus
puerũ suũ gyezi absens corpore uidit
accipientẽ munera quȩ dedit ei naamas
sẏrus. qnͣtomagis in illo corpore sp̃uali
udebunt scĩ omĩa. ñ solum si oculos
claudant. uerũ etiam unde sunt cor pe
git ut dm ꝑ hanc faciem corporalcm
ubi sunt oculi corporales nos ui¬
suros cẽ tredamꝰ. quem spũ sine

Expanded text:
itaque fidei nobis uisio ista seruatur, de quitaque fidei nobis uisio ista seruatur, de qusimiles ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. Facies autem Dei manifestatio eius intellegenda est, non aliquod tale membrum, quale nos habemus in corpore adque isto nomine nuncupamus. Quin ipso corpore. Sed utrum per ipsum, sicut per corpus nunc videmus solem, lunam, stellas, mare, ac terram, et quae sunt in ea, non parva ti talia corpora tunc habebunt, ut non possint oculos claudere atque aperire cum volunt: durius autem, quod ibi Deum quisquis oculos clauserit non videbit. Si enim propheta Elisaeus puerum suum Giezi absens corpore vidit accipientem munera, quae dedit ei Naaman uanto magis in illo corpore spiritali uidebunt sancti omnia, non solum si oculos claudant, uerum etiam unde sunt corpore t ut Deum per hanc faciem corporalem, ubi sunt oculi corporales, nos uisuros esse credamus, quem spiritu sine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ speculũ in enigmate. Proinde qͣntũ
mͥ uidet᷑ sicut nomine speculi un aginẽ
uoluit intelligi: ita nomine enigmatis
qmuis similitudinẽ. tam̃ obscuram. &
ad ꝑspiciendũ difficilem. Cum gͥ specu¬
li & enigmatis nomine quecũq similiui¬
dines ab apło significatȩ intelligi possis
quȩ accõmodatȩ sunt ad intelligendum
dm̃ co modo quo potest: nichil tam̃ est ac¬
cõmodatiꝰ qmͣ id qd̾ imago eiꝰ ñ frustra
dicit᷑. Nemo itaq miretur etiã in isto ui¬
dendi modo. qͥ concessꝰ est huic uitȩ ꝑ spe¬
culũ. scilicet in enigmate laborare nos.
ut quomͦcũq uideamꝰ. Nom̃ quippe
hoc ñ sonaret eniginatis. si esset facilitas
ico enĩ uobis qd̾ angłi eoꝵ semꝑ in
celis uident faciem patris mei. qui
in celis est. Sicut gͦ illi uident. ita & nos
uisuri sumꝰ. s ñ ita uidemꝰ. Propt̾ qd̾
ait apls. uidemꝰ nunc ꝑ speculũ in enig¬
mate. tunc autẽ facie ad faciem. Premiũ

Expanded text:
per speculum in aenigmate. Proinde, quantum per speculum in aenigmate. Proinde, quantum mihi videtur, sicut nomine speculi imaginem voluit intelligi; ita nomine aenigmatis quamvis similitudinem, tamen obscuram, et ad perspiciendum difficilem. Cum igitur speculi et aenigmatis nomine quaecumque similitudines ab Apostolo significatae intelligi possint, quae accommodatae sunt ad intelligendum Deum, eo modo quo potest; nihil tamen est accommodatius quam id quod imago ejus non frustra dicitur. Nemo itaque miretur etiam in isto modo videndi qui concessus est huic vitae, per speculum scilicet in aenigmate, laborare nos ut quomodocumque videamus. Nomen quippe hic non sonaret aenigmatis, si esset facilitas ico enim nobis, quia angeli eorum semper in caelis uident faciem patris mei, qui in caelis est. sicut ergo illi uident, ita et nos uisuri sumus; sed nondum ita uidemus. propter quod ante dixi: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Praemium
Abbreviated transcription (Latin):
multũ tardis. iste sensꝰ in ꝓmptu est.
Enigina est autẽ ut breuiꝰ explicem obscu-¬
ra allegoria. sicuti est. sanguissuge tres
erant filiȩ. & quȩcũq similia. S ubi al¬
legoriam nominauit apls ñ in u̾bis eã
rep ꝑit s in facto. cum in duob filiis
abrahȩ. uno de ancilla. alt̾o de libera.
qd̃ ñ tantũ dictũ s etiã factum fuit. duo
testam̃ta intelligenda monstrauit. Qd̾
anteqm exponeret. obscurum fuit. Pro¬
inde allegoria talis qd̃ est generale nom̃.
posset spccialiter enigia uocari. S quia
ñ soli qui eas litt̾as nesciunt quib dis¬
cunt᷑ tropi. querunt quid dixerit apłs.
nunc in enigmate nos uidere. uerũ etiã
qui sciuint: tam̃ qͥd sit illud enigina ubi
nunc uidemꝰ nosse desiderant ex utroq
una est intuenda sententia. & ex illo scili¬
cet qd̾ ait uidemꝰ nunc ꝑspcculũ. & ex
isto qd̾ addidit in enigmate. Una est
enĩ cum tota sic dicitur. Uidemꝰ nunc

Expanded text:
multum tardis iste sensus in promptu est. multum tardis iste sensus in promptu est. Aenigma est autem, ut breviter explicem, obscura allegoria, sicuti est, Sanguisugae erant tres filiae ; et quaecumque similia. Sed ubi allegoriam nominavit Apostolus, non in verbis eam reperit, sed in facto, cum e duobus filiis Abrahae, uno de ancilla, altero de libera, quod non dictum, sed etiam factum fuit, duo Testamenta intelligenda monstravit; quod antequam exponeret, obscurum fuit: proinde allegoria talis, quod est generale nomen, posset specialiter aenigma nominari. 16. Sed quia non soli qui eas litteras nesciunt, quibus discuntur tropi, quaerunt quid dixerit Apostolus, nunc in aenigmate nos videre; verum etiam qui sciunt, tamen quod sit illud aenigma ubi nunc videmus, nosse desiderant: ex utroque invenienda una est sententia; et ex illo scilicet quod ait, Videmus nunc per speculum; et ex isto quod addit, in aenigmate. Una est enim cum tota sic dicitur, Videmus nunc
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ qm figuras. ita usitatiꝰ tropos
qm modos. Singuloꝵ autẽ modoꝵ si¬
ue tropoꝵ nomina ut singulis singula
referantur. difficillimũ est & insolentis-¬
simũ latine enuntiare. Unde quidam
cirtũ loquendo int̾pretati sunt dicentes.
quȩ sunt aliud ex alio significantia.
Huiꝰ autẽ tropi allegoriȩ plures st̃ species.
in quib est etiã qd̾ dicit᷑ enigna. Defini¬
tio autẽ ipsiꝰ nominis generalis. om̃s etiã
species complectatur necesse est. Ac ꝑ hoc
sicut omis equus animal est. ñ om̃e am¬
mal equus est. ita om̃e enigina allegoria
est. ñ omĩs allegoria c̃ enigna. Qͥd est gͦ
allegoria. nisi tropꝰ ubi aliud ex alio in¬
telligit᷑: Quale illud ẽ ad thessalonicen¬
ses: Itaq ñ dormiamꝰ sicut cet̾i. s uigilemꝰ
& sobrii simꝰ. Nam qui dormiunt nocte
dormiunt. & qui mnebriant᷑ nocte ebrii
sunt. nos autẽ qͥ diei sumꝰ. sobrii simus.
S hȩc allegoria. ñ est enigma. Nam nisi

Expanded text:
cimus quam figuras, ita usitatius dicimucimus quam figuras, ita usitatius dicimus tropos quam modos. Singulorum autem modorum sive troporum nomina, ut singula singulis referantur, difficillimum est et insolentissimum latine enuntiare. Unde quidam circumloquendo interpretati sunt dicentes, Quae sunt aliud ex alio significantia. Hujus autem tropi, id est allegoriae, plures sunt species, in quibus est etiam quod dicitur aenigma. Definitio autem ipsius nominis generalis, omnes etiam species complectatur necesse est. Ac per hoc sicut omnis equus animal est, non omne animal equus est: ita omne aenigma allegoria est, non omnis allegoria aenigma est. Quid ergo est allegoria, nisi tropus ubi ex alio aliud intelligitur, quale illud est ad Thessalonicenses: Itaque non dormiamus sicut et caeteri: sed vigilemus, et sobrii simus. Nam qui dormiunt, nocte dormiunt; et qui inebriantur, nocte ebrii sunt: nos autem qui diei sumus, sobrii simus ? Sed haec allegoria non est aenigma. Nam nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uident᷑. & tam̃ uir tantꝰ & tam spũalis
uidemꝰ nunc inquit ꝑ speculũ in enig¬
mate. tunc autẽ facie ad faciem. Quale
sit & qd̾ sit hoc speculũ si queramꝰ. ꝓfec
nitur. Hoc gͦ facere conati sumꝰ. ut per
utcũq a quo facti sumꝰ. tanqm ꝑ specu¬
lum. Hoc significat etiã illud qd̃ ait idẽ
apls̃. nos autẽ reuelata facie glo riã
dĩ speculantes. in eandẽ imaginẽ trans
Speculantes dixit ꝑspeculũ uidentes. ñ
de specula ꝓspicientes. Qd̃ in greca lin
gua ñ est ambiguũ. unde in latinã lin
speculũ ubi apparent imagines rerum.
a specula de cuiꝰ altitudine longiꝰ aliqͥd
intuem᷑. etiã sono u̾bi distat om̃ino.
Satisq apparet apłm ab speculo ñ ab
specula dixisse głam dñi speculantes.
incognitũ est. qui eas litteras nesciunt
in quib est doctrina quedã de locutio¬
num modis quos greci tropos uocant.
eoq greco uocabulo etiã nos utimur ꝓ
iatino. Sicut enĩ scemata usitatiꝰ di¬

Expanded text:
t tamen vir tantus tamque spiritualis, Videmus nunc, inquit, per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Quale sit et quod sit hoc speculum si quaeramus, pronitur. Hoc ergo facere conati sumus, ut per utcumque a quo facti sumus, tanquam per speculum. Hoc significat etiam illud quod ait idem apostolus: Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdSpeculantes dixit, per speculum videntes, non de specula prospicientes. Quod in graeca lingua non est ambiguum, unde in latinam transpeculum ubi apparent imagines rerum, a specula de cujus altitudine longius aliquid intuemur, etiam sono verbi distat omnino; satisque apparet Apostolum a speculo, non a specula dixisse, gloriam Domini speculantes. incognitum est qui eas litteras nesciunt, in quibus est doctrina quaedam de locutionum modis, quos Graeci tropos vocant, eoque graeco vocabulo etiam nos utimur pro latino. Sicut enim schemata usitatius di
Abbreviated transcription (Latin):
uerit p̃ter qm qd̾ accepistis. anathema sit.
Et uide quem  admodũ noluerit de
monte p̾sumi. ne forte mons discedat
ab aquis ꝑ mediũ currentib & aliquid
mons dixit hoc. Quã uberrime. aquę
fluebant de conualle eiꝰ: tam̃ hoc uole¬
bat ut mediꝰ uiter montes curreret. &¬
ibi esset files certa ppłoꝵ qd̾ inter se me.¬
dium atq cõmine aplĩ retinebant.¬

Expanded text:
verit praeterquam quod accepistis, anathema sit.» Et vide quemadmodum noluerit de monte praesumi: ne forte mons discedat ab aquis per medium currentibus, et aliquid mons dixit hoc! quam uberrime aqua fluebat de convalle ejus! Tamen hoc volebat ut medios inter montes curreret, et ibi esset fides certa populorum, quod inter se medium atque commune Apostoli retinebant
Abbreviated transcription (Latin):
cietas caritatis. Si quis autẽ uellet aliud
p̃dicare: iam de suo p̃dicaret ñ de medio.
Et audi quid de. illo dicatur.  ab illo qui
cinitait fontes in conuallib. Qui loquit᷑
mendaciũ. de suo loquit᷑. Itaq ne acciꝑe.¬

Expanded text:
cietas charitatis: si quis autem vellet aliud cietas charitatis: si quis autem vellet aliud praedicare, jam de suo praedicaret, non de medio. Et audi quid de illo dicatur ab ipso qui emisit fontes in convallibus: «Qui loquitur mendacium, de suo loquit
Abbreviated transcription (Latin):
um apłoꝵ ꝑtransibunt p̃dicationes
u̾bi ueritatis. Quid est inter medium
apłoꝵ : Qd̃ mediũ dicit᷑. cõmune est.
Res cõmunis unde om̃s equalit̾ uiuunt
te̾a loquim᷑ & sic de aliquib hominibꝰ.
Habent inter se pacem. inter se fidem.
habent inter se caritatẽ. Sic certe dicimꝰ.
est illis. Audi aquas inter mediũ mon¬
tium. quia cõmunis illis fides erat. nec qͥs¬
qͣm aquas qͣsi ꝓpͥas & suas habebat. Si
enĩ ñ sunt in medio qͣsi pͥuate sunt : ñ
publice fluunt. & ego habeo meã. & ille
pacis det uobis idipsum saꝑe in inuicẽ.
Et iterũ. Ut idipsum sapiatis om̃s. & ñ
in medio fluit aqua. Non habeo quasi
pͥuatam meam. nec tu pͥuatam tuam.
Ueritas nec mea sit ꝓpria. nec tua. ut & mea
quia inter mediũ montiũ ꝑtransibunt
aquȩ. Siue autẽ ego siue illi sic p̃dicamꝰ. &
sic iredidistis. Securꝰ dixit inter mediũ¬
montiũ ꝑtransibunt aque. Nulla de-
aquis discordia. s pax consensionis & so¬

Expanded text:
pertransibunt praedicationes verbi veritatis. Quid est, Inter medium Apostolorum? Quod medium dicitur, commune est. Res communis, unde omnes aequaliter vivunt, terea loquimur et sic de aliquibus hominibus: Habent inter se pacem, habent inter se fidem, habent inter se charitatem; sic certe dicimus. est illis. Audi aquas inter medium montium. Quia communis illis fides erat, nec quisque aquas quasi proprias et suas habebat. Si enim non sunt in medio, quasi privatae sunt, non publice fluunt; et ego habeo meam, et ille «pacis det vobis idipsum sapere in invicem» . Et iterum: «Ut idipsum sapiatis omnes, et nin medio fluit aqua: non habeo quasi privatum meum, nec tu privatum tuum. Veritas nec mea sit propria, nec tua, ut et tuaquia «inter medium montium pertransibunt aquae. Sive autem ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidistis» . Securus dixit, «Simontium fluebant aquae; nulla de aquis discordia montium, sed pax consensionis, et so
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ hominẽ resurrectio mortuoꝵ. Sicut
enim in adam om̃s moriunt᷑: sic & in
xp̃o om̃s uiuificabunt᷑. Nemo quippe
ambigat hoc ibi de corꝑe mortis dictũ
qm̃ de resurrectione corporis magna
apłi intentione questio uersabatus.
Et ido uidet᷑ ibi de peccato tacuisse. quia
ñ erat questio de iusticia. Hic autem ab̃
Romanos utrũq posuit & utrumꝙ eps
peccatũ in adam. iusticiam in ap̃o de¬

Expanded text:
hominem resurrectio mortuorum; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. nemo quippe ambigit hoc ibi de morte corporis dictum, quoniam de resurrectione corporis magna apostoli intentione quaestio uersabatur. et ideo uidetur ibi de peccato tacuisse, quia non erat quaestio de iustitia; hic autem ad Romanos utrumque posuit et utrumque peccatum in Adam, iustitiam in
Abbreviated transcription (Latin):
in mortẽ nemo nisi ꝑ illum. in uitam
nemo nisi ꝑ istum. In pͥmo patuit quid
hominis arbirium ualeret ad mortẽ :
in scdõ autẽ quid dĩ adiutorium ualu-¬
it ad uitam. Deniq pͥmus homo ñ nͥ
homo. scd̃s uͦ d̾s & homo. Peccatũ enĩ
factum est relicto do: iusticia ñ fit sine
dõ. Ac ꝑ hoc ñ morerem᷑. insi ꝑ carna¬
lem ꝓpaginem de m̃bris illiꝰ ueniremꝰ.¬
Nec uiueremꝰ. nisi ꝑ spũalem conexionẽ
m̃bra huiꝰ essemꝰ. Idõ opus nobis fuit
nasci & renasci. illi autẽ ꝓpt̾ nos tantũmͦ
nasci. Nos enim a peccato ad iusticiam
renascendo transimꝰ. Ille. autẽ a nullo
peccato ad iusticiã transitum fecit. s in
eo qd̃ baptizatus est nr̃e regenerationis
sacram̃tũ sua humilitate altiꝰ cõm̃da

Expanded text:
in mortem nemo nisi per illum, in uitam nemo nisi per istum; in primo patuit, quid hominis arbitrium ualeret ad mortem. in secundo autem, quid dei adiutorium ualeret ad uitam. denique primus homo nonnisi homo, secundus uero deus et homo; peccatum enim factum eDeo. Ac per hoc nec moreremur nisi per carnalem propaginem de membris illius veniremnec uiueremus, nisi per spiritalem conexionem membra huius essemus. ideo nobis opus fuit nasci et renasci, illi autem propter nos tantum modo nasci; nos enim a peccato ad iustitiam renascendo transimus, ille autem a nullo peccato ad iustitiam transitum fecit; sed in eo, quod baptizatus est, nostrae regenerationis sacramentum sua h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hominẽ unũ mors. ita ꝑ unum
hominẽ fieret resurrectio mortuoꝵ: quia
magis uitabant homines qd̾ euitare ñ
poterant. mortẽ carnis qm mortem sp̃c.
id est magis penam qm meritum penȩ.¬
nam ñ peccare aut ñ curatur aut parũ
ñ sit mors metuenda quȩ ꝑhumanam
conditionẽ iam euadi ñ potest. s potius
impietas quȩ ꝑfidem caueri potest. oc¬
currit nobis ad fidem quo uenimꝰ. s ñ
qua uenimꝰ. Nos enĩ ad mortem ꝑ
peccatũ uenimꝰ : ille ꝑ iusticiã. Et idõ
cum sit mors nr̃a pena peccati. mors
illiꝰ facta est hostia ꝓ peccato. Ex li

Expanded text:
hominem mors, ita et per unum hominem fieret resurrectio mortuorum , quia magis vitabant homines quod evitare non poterant, mortem carnis, quam mortem spiritus, id est, magis poenam quam meritum poenae nam non peccare, aut non curatur, aut parumnon sit mors timenda, quae per humanam conditionem jam evadi non potest, sed potius impietas, quae per fidem caveri potest, occurrit nobis ad finem quo venimus, sed non qua venimus. Nos enim ad mortem per peccatum venimus; ille, per justitiam: et ideo cum sit mors nostra poena peccati, mors illius facta est hostia pro peccato. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
sibilem cibũ: s aliud est sacram̃tũ. aliud¬
uerunt manna & mortui sunt. ñ qͥa ma¬
lum erat manna: s quia male manduca
dit. Hunc panẽ significauit manna:
hunc panẽ significat altare dñi. Sacra
runt. Spũalem utiq eandem. nã corpo¬
ralem alterã: quia illi manna. nos aliud.
ñ patres illoꝵ. Quib nos similes sumus.
ñ quib illi similes fuerunt. Et adiungit.¬

Expanded text:
sibilem cibum, sed aliud est sacramentum, aliudsibilem cibum, sed aliud est sacramentum, aliudverunt, et mortui sunt: non quia malum erat manna, sed quia male manducavdit. « Hunc panem significavit manna, hunc panem significat altare Dei. Sacramerunt: spiritalem utique non corporalem. Alteram quia illi manna, nos aliud. non patres illorum, quibus nos similes sumus non quibus illi similes fuerunt. Hic est
Abbreviated transcription (Latin):
cauerunt manna & mortui sunt.
Quid est. unde suꝑbitis: Manducaue.¬
runt manna & mortui sunt. Quare.
manducauerunt & mortui st̃
Quia qd uidebant credebant. qd̾ ñ uide¬
bant ñ intelligebant. Ideo patres ur̃i:
quia similes estis illoꝵ. Nam qntũ ꝑti¬
net fr̃s mei ad mortẽ istam uisibilem &
corporalem: nunqͥd nos ñ morim̃. qui
manducamꝰ panem de cȩlo descendentẽ
Sic sunt mortui & illi quẽadiodũ & nos
sumꝰ morituri. qͣntũ attinet ut dixi ad
mortẽ huiꝰ corꝑis uisibilem atq carna¬
lem. Qnͣtũ autẽ attinet ad illam mortẽ
de qua terret dñs. quia mortui st̃ patres
istoꝵ: manducauit manna & moyses:
manducauit manna & aaron. mandu¬
cauit manna & finees. manducauertuii
ibi multi qui dño placuerunt. & mor¬
tui ñ sunt. Quare: Quia uisibilem ci¬
bum sp̃ualiter intellexerunt. sp̃ũaliter¬
esurierunt. spũalit̾ gustauert̃. ut spũalit̾
satiarent᷑. Nam & nos hodie accipimꝰ ui¬

Expanded text:
deserto manna, et mortui sunt. Quid est unde superbitis? Manducaverunt manna, et mortui sunt. Quare manducaverunt, et mortui sunt? Quia quod videbant, credebant: quod non videbant, non intelligebant. Ideo patres vestri, quia similes estis illorum. Nam quantum pertinet, fratres mei, ad mortem istam visibilem et corporalem, numquid nos non morimur qui manducamus panem de coelo descendentem? Sic sunt mortui et illi, quemadmodum nos sumus morituri; quantum attinet, ut dixi, ad mortem hujus corporis visibilem atque carnalem. Quantum autem pertinet ad illam mortem, de qua terret Dominus, qua mortui sunt patres istorum; manducavit manna et Moyses, manducavit manna et Aaron, manducavit manna et Phinees, manducaverunt ibi multi qui Domino placuerunt, et mortui non sunt. Quare? Quia visibilem cibum spiritualiter intellexerunt, spesurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter satiarentur. Nam et nos accepimus vi
Abbreviated transcription (Latin):
Auud illi. aliud nos. s specie usibili: qd̾
tam̃ hoc idem significaret uirtute sp̃uali.
Quom enĩ eundẽ potum: Bibebant inqͥt
de spũali sequenti petra. petra autẽ crat
xp̃c. Inde panis. inde potus. Petra xp̃c
qͣm biberunt: Percussa est petra de uirga
bis. Gemina ꝑcussio. duo ligna crucis
significat. Hic est gͦ panis de celo descen¬
dens. ut si qͥs ex ipso manducauerit. non
moriatur. S qd̾ ꝑtinet ad uirtu

Expanded text:
lli, aliud nos; sed specie visibili, quod tamen hoc idem significaret virtute spirituali. Quomodo enim eumdem potum? Bibebant, inquit, de spirituali sequente petra: petra autem erat Christus . Inde panis, inde potus. Petra Chrisn carne. Et quomodo biberunt? Percussa est petra de virga bis : gemina percussio, duo ligna crucis significat. Hic est ergo panis de coelo descendens, ut si quis manducaverit ex ipso, non moriatur. Sed quod pertinet ad vi
Abbreviated transcription (Latin):
ad exemplũ imitanda ꝓposita est. ut &
nos iustificati ex fide pacẽ habeamꝰ ad dm̃.
intelligere debemꝰ quẽ admodũ uixerit
ñ rep̃hendere. ne ante ꝑ abortũ labam̃
ex utero matris eccliȩ. qmͣ ꝑ stabilem con¬
ceptũ formati ꝑfectiq nascamur.

Expanded text:
 ut et nos justificati ex fide, pacem habeamus ad Deum, intelligere debemus quemadmodum vixerit, non reprehendere: ne ante per abortum labamur ex utero matris Ecclesiae, quam per stabilem conceptum formati perfectique nascamur.
Abbreviated transcription (Latin):
finem scli qndo erit scõꝵ requies.
non adhuc in sacram̃to spei. quo in hoc
temꝑe consociatur eccłia qmͣ dui bibit᷑
qd de xp̃i latere manauit. s iam in
ipsa ꝑfectione salutis ȩtn̾ȩ cũ tradetur
regnũ dõ & patri. ut in illa ꝑspicua
contẽplatione incõmutabilis ueritatis
nullis mysteriis corporalib egramus:¬

Expanded text:
finem saeculi, quando erit sanctorum requies, non adhuc in sacramento spei, quo in hoc tempore consociatur ecclesia, quamdiu bibitur, quod de Christi latere manauit, sed iam in ipsa perfectione salutis aeternae, cum tradetur regnum deo et patri. ut in illa perspicua contemplatione incommutabilis ueritatis nullis mysteriis corporalibus egeamus
Abbreviated transcription (Latin):
rare contendunt. Neq enim litigaue¬
runt inter se. aut quisqm eoꝵ se p̃posu
it alteri. ⁊acheus & ille centurio. cũ alter
coꝵ gaudens in domũ suam susceperit
dñm. alter dixerit ñ sum dignꝰ ut sub
tectũ meum intres: ambo saluatorem
honorificantes. diu̾so & qͣsi contrario
modo. Ambo peccatis miseri. ambo
ni sacram̃tũ illud quo subiugatus est
mundꝰ. Nam ille honorando ñ audet
cotidie sumere. & ille honorando ñ
audet ullo die p̃termittere. Contẽp¬
tum solũ ñ uult cibꝰ iste. sicut manna
fastidiũ. Inde enĩ & aplłs indigne dicit
acceptum. ab eis qui hoc ñ discernebais
a cetis cibis ueneratione singularit as¬
bita. Continuo qͥppe cum dicisset ui¬
dicium sibi manducat & bibit: adas¬
dit ut diceret ñ diudicans corpꝰ an

Expanded text:
rare contendunt. neque enim litigauerare contendunt. neque enim litigauerunt inter se aut quisquam eorum se alteri praeposuit Zachaeus et i.le centurio, cum alter eorum gaudens in domum suam susceperidominum, alter dixerit: non sum dignus, ut sub tectum meum intres: ambo saluatorem honorificantes diuerso et quasi contrario modo, ambo peccatis miseri, ambo ni sacramentum illud, quo subiugatus est mundus. nam et ille honorando non audet cotidie sumere et ille honorando non audet ullo die praetermittere. contemtum solum non uult cibus iste sicut manna fastidium. inde enim et apostolus indigne dicit acceptum ab eis qui hoc non discernebant a ceteris cibis ueneratione singulariter debita. continuo quippe cum dixisset: iudicium sibi manducat et bibit, addidit, ut diceret: non diiudicans corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
eligendi sunt dics quib puriꝰ homo
continentiꝰ q uiuat. quo ad tantũ sa¬
cram̃tũ dignꝰ accedat. Qui enĩ mandu¬
cauerit indigne. iudiciũ sibi manducat
& bibit. Aliꝰ contra. Lmmo inqͥt sitan¬
ta est plaga peccati atq impetus morbi
ut medicam̃ta talia differenda sint.
audoritate antistitis debet quisq ab
altario remoueri ad agendam peniten¬
tiam. & eade auctoritate reconciliari.
Hoc est indigne acciꝑe. si eo tẽpore acci¬
piat quo debet agere penitentiam. non
ut arbitrio suo cum libet uł auferat se
cõmunioni uł reddat. Ceterũ si tanta
ñ sunt. ut excõmunicandꝰ quisq uidi¬
cetur. ñ se debet a cotidiana medicina
dñici corporis separare. Rectiꝰ inter
eos fortasse quisqm dirimit litem. qͥ
monet ut p̃cipue in xp̃i pace ꝑmanean.
Faciat autẽ unꝰ quisq qd̃ scdm fidem su¬
am pie credit ẽẽ faciendum. Neuter enĩ
eoꝵ exhorret corpꝰ & sanguinẽ dñi. s
saluberrimũ sacram̃tũ certatim hono¬

Expanded text:
eligendi sunt dies, quibus purius homo continentiusque uiuit, quo ad tantum sacramentum dignus accedat; qui enim manducauerit indigne, iudicium sibi manducat et bibit.\' alius contra: Immo, inquit, si tanta est plaga peccati atque impetus morbi, ut medicamenta talia differenda sint, auctoritate antistitis debet quisque ab altario remoueri ad agendam paenitentiam et eadem auctoritate reconciliari - hoc est enim indigne accipere, si eo tempore accipiat, quo debet agere paenitentiam —, non ut arbitrio suo, cum libet, uel auferat se communioni uel reddat. ceterum si tanta non sunt, ut excommunicandus quisque homo iudicetur, non se debere a cotidiana medicina dominici corporis separare.\' rectius inter eos fortasse quispiam dirimit litem, qui monet, ut praecipue in Christi pace permaneant. faciat autem unusquisque, quod secundum fidem suam pie credit esse faciendum. neuter enim eorum exhonorat corpus et sanguinem domini, sed saluberrimum sacramentum certatim hono
Abbreviated transcription (Latin):
nde si queris unde eũ uideamꝰ. respon-¬
deo. Unde angłi uident. quib tunc
equales erimꝰ. Sicut enĩ uident᷑ ista quȩ
uisibilia nominant᷑. dm̃ nemo uidit
unqm nec uidere potest. qm̃ lucẽ habi¬
tat inaccessibilem. & est natura inuisi-¬
bilis. sicut incorruptibilis. Quȩ contex¬
tim apłs posuit dicens. Regi autẽ scłoꝵ¬
immortali. inuisibili. incorruptibili:
quia sicut nunc incorruptibilis nec
postea corruptibilis: ita ñ solũ nunc. s
filiꝰ qui est in sinu patris. dĩtatis natu¬
ram atq substantiã insonabilit̾ narrat.
& idõ dignis idoncisq tanto conspectu
oculis etiã inuisibiliter monstrat. Ipsi
enim st̃ oculi de quib apłs dicit: illumi¬
natos oculos cordis ur̃i. Et de qͥb dicit᷑.
Illumina oculos meos ne unqͣm obdor¬
potest dm inuisibilit̾ uidere. ipse dõ po¬
test incorporalit̾ adherere. In qua gͦ ñ¬

Expanded text:
» Si quaeris unde eum videbimus, respondeo: Unde angeli vident, quibus tunc erimus aequales. Sicut enim videntur ista quae visibilia nominantur, Deum nemo vidit unquam , » nec videri potest, « quoniam lucem habitat inaccessibilem, » et est natura invisibilis sicut incorruptibilis quae contextim Apostolus posuit dicens, « Regi autem saeculorum invisibili, incorruptibili , » quia sicut nunc incorruptilis nec postea corruptilis, ita non solum nunc, sed filius, qui est in sinu patris, deitatis naturam atque substantiam insonabiliter narrat et ideo dignis idoneisque tanto conspectu oculis etiam inuisibiliter monstrat, ipsi enim sunt oculi, de quibus apostolus dicit: Inluminatos oculos cordis uestri et de quibus dicitur: Inlumina oculos meos, ne umquam obdorpotest deum inuisibiliter uidere, ipse deo potest incorporaliter adhaerere. Puto
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ idemq mediator dĩ & hominũ
homo xp̃c ũc: ita uidet patrem sicut
uidetur a patre. Nos autẽ ad illam uisio-¬
nem dĩ quȩ in resurrectione ꝓmitutur.
ñ ex hoc mundo istam concupiscentiam
oculoꝵ transferre conem᷑. s mundandis
cordib pio studeamꝰ affectu. Nec corpo¬
ralem faciem cogitemꝰ cum dicit apłs.
uidemꝰ nunc ꝑ speculum in enigmate.
tunc autẽ facie ad faciem. p̃sertim quia
exp̃ssiꝰ dixit. nunc scio ex parte. tunc au

Expanded text:
Filius, idemque mediator Dei et hominum homo Christus Jesus ita videt Patrem sicut videtur a Patre. Nos autem ad illam visionem Dei, quae nobis in resurrectione promittitur, non ex hoc mundo istam concupiscentiam oculorum transferre conemur, sed mundandis cordibus pio studeamus affectu; nec corporalem faciem cogitemus, cum dicit Apostolus : Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem; praesertim quia exp
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ facie ad faciem. quia & hoc ꝓ¬
mittitur nobis. Nam quis auderet sꝑa¬
re. qd̃ ds̃ ñ dignatus esset uł polliceri uł
dare: Uidebimꝰ facie ad faciem apłs dicit.
Nunc scio ex parte. nunc in enigmate ꝑ
speculũ: tunc autẽ facie ad faciem. Et

Expanded text:
rimus facie ad faciem; quia et hoc promittitur nobis. Nam quis auderet sperare quod Deus non dignatus esset vel polliceri vel dare? Videbimus facie ad faciem. Apostolus dicit: Nunc scio ex parte, nunc in aenigmate per speculum, tunc autem facie ad faciem . Et
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt. & quib uolunt. Nam qͥs audeat
contradicere hominib de suo donantibꝰ:
Qui eñ loquit᷑ m̃daciũ. de suo loquitur.
Tu autẽ cũ his qui sanam doctrinã tenen.¬
tI nichil istoꝵ audeas usurpare de tuo. S
cum legis beati mundicordes qm̃ ipsi dm̃
uidebunt: intellige impios ñ uisuros.
Neq tnim beati & mundicordes st̃ impii.
Item cum legis. uidemꝰ nunc ꝑspeculum
in enigniate. tunc autẽ facie ad faciem:
intellige uide nos tunc uisuros facie ad
faciem. unde nunc uidemꝰ ꝑ speculũ in
enigmate. Hoc autẽ utrumq int̾ioris
hominis munꝰ est. siue cũ in ista ꝑegrina¬
tione adhuc ꝑ fidem ambulat. in qua
utit᷑ speculo & eniginate. suie in illa pa-¬
tria cum ꝑ speciem contẽplabit᷑. Pro qua
uisione positum est facie ad faciem.¬

Expanded text:
uolunt et quibus uolunt; nam quis audeat uolunt et quibus uolunt; nam quis audeat contra dicere hominibus de suo donantibus? qui enim loquitur mendacium, de suo loquitur. tu autem cum his, qui sanam doctrinam tenent, nihil istorum audeas usurpare de tuo; sed cum legis: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, intellege impios non uisuros; neque enim beati et mundi corde sunt impii. item cum legis: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, intellege inde nos tunc uisuros facie ad faciem, unde nunc uidemus per speculum in aenigmate. hoc autem utrumque interioris hominis munus est, siue cum in ista peregrinatione adhuc per fidem ambulatur, in qua utitur speculo et aenigmate, siue in illa patria, cum per speciem contemplabitur, pro qua uisione positum est facie ad faciem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũcumq ꝓuectus sit. longe absit ab
illa ꝑfectione similituduus. quȩ idonea
erit ad uidendũ dm̃ sicut dixit apłs fa¬
cie ad faciem. In quib certe u̾bis si cor¬
poralem faciem uoluerimꝰ acciꝑe. con¬
& cogitatii impia. quib animalis homo
ñ ꝑcipiens quȩ sunt sp̃c dĩ. fallacissimis
uanitatib ludit᷑. Dicunt enĩ quidam
eoꝵ qui talia garriunt sicut ad me po¬
tuit ꝑuenire. nos d̾m uidere nunc m̃te
tunc corꝑe: ita ut etiã impios eũ pari mo¬
do asseuerent ẽẽ uisuros. Uide qͣntũ in
peiꝰ ꝓfecerint. dũ sine limite timoris uł
pudoris hac atq hac uagabunda fert᷑
impunita loquacitas. Antea dicebant
carni suȩ tantũ hoc p̃stitisse xp̃m. ut cor.¬
poreis oculis uiderent dm. Deinde ad¬
diderunt. etiam om̃s scõs receptis in re¬
surrectione corꝑib eodem modo dm cẽ
uisuros. nunc iam istam possibilitatẽ
impiis donauerunt. Donent sane qñtũ

Expanded text:
quantuscumque prouectus sit, longe absit ab quantuscumque prouectus sit, longe absit ab illa perfectione similitudinis, quae idonea erit ad uidendum deum, sicut dicit apostolus, facie ad faciem. in quibus certe uerbis si corporalem faciem uoluerimus accipere, conet cogitatu impia, quibus animalis homo non percipiens, quae sunt spiritus dei, fallacissimis uanitatibus luditur. Dicunt enim quidam eorum, qui talia garriunt, sicut ad me potuit peruenire, nos deum uidere nunc mente tunc corpore, ita ut etiam impios eum pari modo adseuerent esse uisuros. uide, quantum in peius profecerint. dum sine limite timoris uel pudoris hac atque hac uagabunda fertur inpunita loquacitas. antea dicebant carni suae tantum hoc praestitisse Christum, ut corporeis oculis uideret deum; deinde addiderunt etiam omnes sanctos receptis in resurrectione corporibus eodem modo deum esse uisuros; nunc iam istam possibilitatem etiam impiis donauerunt. donent sane, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
uł in hac uita sicut ipse est. uł etiam in
angłoꝵ uita. sicut uisibilia ista quȩ cor¬
porali uisione cernunt᷑. quia unigenitꝰ
qui est insinu patris ipse narrauit. Un¬
de ñ ad oculoꝵ corporaliũ. s ad m̃tium
uisionẽ dictũ est ꝑtinere qd̾ narrat. Si¬
cnĩ queris utrũ possit ds uideri: respon¬
deo. Potest. Si queris unde sciam. respon¬
deo quia in ueracissima scͥptura legitur
beati mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebus.
& cet̾a talia. Si queris quomͦ dictus sit
inuisibilis si uideri potest. respondeo
inuisibilem ẽẽ natura. uideri autẽ cum
uult sicut uult. Plurimis est enĩ uisꝰ
ñ sicuti est: s quali specie illi placuit ap¬
parere. Si queris utrũ etiam sicuti est¬
aliqnͣdo possit uideri: respondeo filiis
hoc ẽẽ ꝓmissum. de quib dictũ est. Sci¬
mꝰ quia cũ apparuerit similes ei erimus.
qm̃ uidebimꝰ eum sicuti est. Ex epła
corrũpitur. s interior renouatur
dẽ die in diem. Ita sane ut in hac uita

Expanded text:
uel in hac uita, sicuti ipse est, uel etiam in angelorum uita, sicut uisibilia ista, quae corporali uisione cernuntur, quia unigenitus filius, qui est in sinu patris, ipse narrauit. unde non ad oculorum corporalium sed ad mentium uisionem dictum est pertinere, quod narrat. Senim quaeris, utrum possit deus uideri, respondeo: potest. si quaeris, unde sciam, respondeo: quia in ueracissima scriptura legitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, et cetera talia. si quaeris, quo modo dictus sit inuisibilis, si uideri potest, respondeo inuisibilem esse natura, uideri autem, cum uult, sicut uult; plurimis enim uisus est, non sicuti est, sed quali specie illi placuit apparere. si quaeris, quo aliquando possit uideri, respondeo filiis hoc esse promissum, de quibus dictum est: Scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quo- Diam uidebimus eum, sicuti est. si quacorrumpitur, sed interior renouatur de die in diem ita sane, ut in hac uita,
Abbreviated transcription (Latin):
sas mansiones diu̾se claritatis tanqͣm
in cęlo sortiuntur in regno: s ꝓpterunũ
denariũ nullꝰ separatur a regno. Atq
singłi. cõmune sit omĩb. Sic enim
quisq etiã ipse habet: cum amat in al¬
tero qd̾ ipse ñ habet. Non erit itaq in
uidia aliqua imparis claritatis: qm̃ re¬
gnabit in om̃ib unitas caritatis. Pro¬
inde respuendi sunt a corde xpĩano.
qui putant idõ dictum multas c̾e̾ man¬
siones. quia extra regnũ celoꝵ erit ali¬
quid ubi beate maneant innocentes:
qui sine baptismo ex hac uita emigra
runt. quia sine illo in regno celoꝵ in¬
trare ñ potuerunt. Hec fides ñ est fi¬
des: qm̃ ñ est uera & catholica fidẽs.
tane tandem stulti homines & carnali¬
b cogitationib excecati. cum repbandi
nuli baptizati a regno celoꝵ separa¬
retis. ñ uos putatis ẽẽ repbandos qui
domũ dĩ patris inde separatis: Non
enum ait dñs in unu̾so mundo aut
in uniu̾sa creatura. aut in uita uł bea¬

Expanded text:
sas mansiones diversae claritatis tanquam in coelo sortiuntur in regno, sed propter unum denarium nullus separatur a regno. Atquesinguli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in aletiam ipse habet. Non erat itaque alia invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. Proinde respuendi sunt a corde Christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid ubi beate maneant innocentes, qui sine brunt, quia sine illo in regnum coelorum intrare non poterunt. Haec fides non est fides, quoniam non est vera et catholica fides. Itane tandem stulti homines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobandi mque parvuli baptizati a regno coelorum separaretis; non vos putatis esse reprobandos, qui domum Dei Patris inde separatis? Non enim ait Dominus, In universo mundo, aut, in universa creatura, aut, in vita vel bea
Abbreviated transcription (Latin):
Ergone uos ñ domũ cuiꝰq baptriati frĩs.
s domũ ipsiꝰ dĩ patris. cui om̃s fr̃s di¬
cimꝰ pater nr̃ qui es in celis a regno sepa¬
rare cęloꝵ. aut eam sic diuidere audebi
bitare nobiscũ. Absit inqͣm ut cum
om̃is domꝰ regnantiũ filioꝵ ñ sit alibi
nisi in regno ipsiꝰ regiȩ domꝰ. pars ali¬
qua ñ sit in regno

Expanded text:
Ergone vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster, qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic dividere audebitbitare vobiscum: absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi nisi in regno, ipsius regiae domus pars aliqua non sit in regno
Abbreviated transcription (Latin):
fortior. alius alio sapientior. aliꝰ
alio iustior. aliꝰ alio sanctior: in do¬
mo patris mei mansiones multȩ sunt.
Nullus eoꝵ alienabitur ab illa domo.
ubi mansionẽ ꝓ suo quisq accepturus
est merito. Denariꝰ quidem ille equa¬
lis est om̃ib. quẽ pat̾familias eis qui
oꝑati sunt in uinea iubet dari om̃ib.
ñ in co discernens qui minꝰ & qui ampliꝰ
laborauerunt. Quo utiq denario ui¬
ta significatur ȩt̾na. ubi ampliꝰ alio
nemo nouit. qm̃ ñ est uiuendi diu̾sa
in et̾nitate. m̃sura. s multȩ mansiones
diu̾sas meritoꝵ in una uita et̾na signi

Expanded text:
fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior, in domo Patris mei multae mansiones sunt. Nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea, jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus, et qui amplius laborarunt . Quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alius nemo vivit, quoniam non est vivendi diversa in aeternitate mensura; sed multae mansiones diversas me
Abbreviated transcription (Latin):
nimis habitat. Audi illum dicentem.
Suꝑ quem requiescit sp̃c m̃s: Suꝑ humi¬
lem & quictum. & trem̃tem uerba mea:
Ideo altus habitat in humili: ut humilẽ
cit. excelsa autem a longe cognoscit. Hu¬
milia te. & ꝓpinquat tibi. Extolle te:
& recedit a te E¬

Expanded text:
nimis habitat. Audi illum dicentem, nimis habitat. Audi illum dicentem, Super quem requiescet spiritus meus? Super humilem, et quietum, et trementem verba mea . Ideo altus habitat in humili, ut humilem lia respicit; excelsa autem a longe cognoscit . Humilia te, et propinquabit tibi: extolle te, et recedet a te
Abbreviated transcription (Latin):
Ste uas electionis. pͥmo saulus a saule. Re¬
cordamini enĩ qui nostis literas dĩ.: quis
erat saul. Rex pessimꝰ ꝑsecutor sc̃i. serui
dei ilauid. & ipse si meministis de tribu
beniamin. Inde iste saulus ducto secum
tramite seuiendi. s in seuitia ñ ꝑmans upꝰ
Postea si saulus a saule. paulus unde.
Saulus a rege seuo. cũ suꝑbꝰ. cum seuiens.
cum cedes anhelans. Paulus autẽ unde :
Paulus. quia modicus. Paulus humiltta¬
tis nomen est. Paulus. postea qͣm addu¬
ctus est ad magistrum qui ait. discite a
me quia mitis sum & humilis corde. Inde
paulus. Usum latinȩ locutionis aduer¬
tite: quia paulũ modicũ dr. Paulo post
uidebo te. paulũ hic expecta. id est post
modicũ uidebo te: modicũ hic expecta.
bria. Hac tam̃ tacta: mulier a fluxu san¬
guinis sanata est. In modico isto magnꝰ
erat. in minimo grandis habitabat. &
tantominꝰ a se magnũ excludebat. qnͣ¬
to magis minor erat. Quid miram᷑ mag¬
nũ habitare in angusto: Magis in mi¬

Expanded text:
ste vas electionis, primo Saulus a Saüle. Recordamini enim qui nostis Litteras Dei, quis erat Saül. Rex pessimus, persecutor sancti servi Dei David: et ipse, si meministis, de tribu Benjamin. Inde iste Saulus, ducto secum tramite saeviendi, sed in saevitia non permansurus. Postea, si Saulus a Saüle, Paulus unde? Saulus a rege saevo, cum superbus, cum saeviens, cum caedes anhelans: Paulus autem unde? Paulus, quia modicus. Paulus humilitatis nomen est. Paulus, posteaquam adductus est ad Magistrum, qui ait, Discite a me quoniam mitis sum, et humilis corde. Inde Paulus. Usum latinae locutionis advertite: quia paulum, modicum dicitur. Paulo post videbo te, paulum hic exspecta; id est, Post modicum videbo te, modicum hic exspecta. bria? Hac tamen tacta, mulier a fluxu sanguinis sanata est . In modico isto magnus erat, in minimo grandis habitabat; et tanto minus a se magnum excludebat, quanto magis minor erat. Quid miramur magnum habitare in angusto? Magis in mi
Abbreviated transcription (Latin):
uideat aliam legẽ in m̃bris suis repu¬
gnantẽ legi m̃tis suȩ. Erit autẽ etiã
corpore sp̃ualis. cũ eadem caro sic re¬
surrexerit. ut fiat qd̃ scriptum est.
S eminatur corpꝰ anmale. resurget
entiles qͥppe phylosophoꝵ argum̃¬
tis nobiscum agere student. ut di¬
enim scͥpturas ñ nouerunt: nesciunt
quomͦ dictũ sit. seminatur corpꝰ anima
le. surget corpꝰ spũale. Non enĩ ita di¬
dum est qͣsi corpꝰ uertat᷑ in sp̃m & sp̃c̃¬
fiat. quia & nunc corpꝰ nr̃m qd̃ anima¬
le dicit᷑ ñ in animã uersum est & anima
factũ. s spũale corpꝰ intelligit᷑ qd̾ ita
spũi subditũ est. ut celesti habitationi
na in celestem puritatẽ ac stabilitatem

Expanded text:
videat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae : erit autem etiam corpore spiritualis, cum eadem caro sic resurrexerit, ut fiat quod scriptum est, Seminatur corpus animale, resurget es plerumque philosophorum argumentis nobiscum agere student, ut dienim scripturas non nouerunt nec sciunt quomodo dictum le, surgit corpus spirituale. Non enim ita dictum est, quasi corpus vertatur in spfiat, quia et nunc corpus nostrum, quod animale dicitur, non in animam uersum est et anima factum; sed spiritale corpus intellegitur, quod ita spiritui subditum est, ut caelesti habitationi na in caelestem puritatem et stabilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
lis. s tam̃ caro ñ sp̃c. sicut carni
subditus fuit sp̃c ipse carnalis. s tam̃
sp̃c ñ caro. Cuiꝰ rei habemꝰ exꝑimentũ
in nr̃ȩ penȩ deformitate. Non enim
scdm carnẽ s utiq scdm sp̃m carnales

Expanded text:
lis, sed tamen caro, non spiritus: sicut carni subditus fuit spiritus ipse carnalis, sed tamen spiritus, non caro. Cujus rei habemus experimentum in nostrae poenae deformitate. Non enim secundum carne
Abbreviated transcription (Latin):
icut enim uidas cui buccellam tra¬
didit dñs. ñ malũ accipiendo. s
male accipiendo locum in se diabolo p̃-¬
buit: sic indigne qͥsq sumens dñicum
sacram̃tũ. ñ efficit ut quia ipse. malꝰ est
malũ sit. aut quia ñ ad salutẽ accipit
nichil acceꝑit. Corpꝰ enim dñi & san¬
guis dñi nichilominꝰ erat etiã illis quib

Expanded text:
icut Judas, cui buccellam tradidit Dominus, non malum accipiendo, sed male accipiendo locum in se diabolo praebuit, sic indigne quisque sumens dominicum sacramentum, non efficit, ut, quia ipse malus est, malum sit, aut, quia non ad salutem accipit, nihil acceperit. Corpus enim Domini, et sanguis Domin
Abbreviated transcription (Latin):
duob diu̾sis masculino & feminino.
rendo fit unus sp̃c ex diu̾sis duob. ita
ut sine humano spũ beatus sit d̾s sp̃c
atq ꝑfectus : beatus autẽ hominis sp̃c
ñ nisi cum dõ. Nec frustra existimo cũ
tanta in eugłio scd̃m ioħem. & tociens¬

Expanded text:
duobus diversis masculino et feminino uduobus diversis masculino et feminino urendo fit unus spiritus ex diversis duobus, ita ut sine humano spiritu beatus sit Dei spiritus atque perfectus, beatus autem hominis spiritus non nisi cum Deo. Nec frustra, ut existimo, cum tanta in Evangelio secundum Joannem et to
Abbreviated transcription (Latin):
inueniatur in scripturis dictũ. unũ
sunt: quoꝵ est diu̾sa natura. Si autem¬
& aliqua aut plura eiusdẽ naturȩ sunt.
& diu̾sa sentiant: ñ sunt unum. in qͣn¬
tum diu̾sa sentiunt. Nam si iam essent¬
unũ ex eo qd̃ homines erant: ñ diceretur
ut sint unũ sicut & nos unũ. cũ suos dis¬
cipulos patri cõmendaret. At uͦ paulꝰ
& apollo quia & ambo homines & idem
sentiebant: qui plantat. inquit & qui
rigat unũ sunt. Cũ gͦ sic dicit᷑ unum.
ut ñ addatur qͥd unum. & plura unũ
dicantur. eadẽ natura atq essentia. ñ
dissidens neq dissentiens significatur.
Cum uͦ additur quid unũ potest aliquid
significari ex plurib unũ factum. qͣm¬
iuis diu̾sa natura : sicut anima & corpꝰ
ñ sunt utiq unũ. Qd enĩ tam diu̾sum.
nisi addatur aut subintelligat᷑ qͥd unũ:
Id est unꝰ homo. aut unũ animal. Inde
apłs. Qui adheret meretrici inquit.
unũ corpus est. Non dixit unũ sunt.
aut unũ est. s addidit corpꝰ. tanqͣm ex

Expanded text:
inveniatur in Scripturis dictum, unum sunt, quorum est diversa natura. Si autem aliqua plura ejusdem naturae sint, et diversa sentiant, non sunt unum et quantum diversa sentiunt. Nam si jam unum essent ex eo quod homines erant, non diceret, Ut sint unum, sicut nos unum , cum suos discipulos Patri commendaret. At vero Paulus et Apollo, quia et ambo homines, et idem sentiebant: Qui plantat, inquit, et qui rigat, unum sunt . Cum ergo sic dicitur unum, ut non addatur quid unum, et plura unum dicantur, eadem natura atque essentia, non dissidens nec dissentiens significatur. Cum vero additur quid unum, potest aliquid significari ex pluribus unum factum, quamvis diversis natura. Sicut anima et corpus non sunt utique unum; quid enim tam diversum? nisi addatur aut subintelligatur quid unum, id est, unus homo, aut unum animal. Inde Apostolus: Qui adhaeret meretrici, inquit, unum corpus est: non dixit, Unum sunt, aut, Unum est; sed addidit, corpus, tanquam ex