comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diã nudata pars corporum. At in parte
alia uideres sine interrogatione ueratoᷤᷤ
& sua crimina conficentes: nomina etiã
nullo interrogante. ꝓdebant. ille se
louẽ. iste mercuriũ fatebantur. ꝑ ostre¬
mo cunctos diaboli ministros cũ ipso
cerneres auctore cruciari: ut ĩa in mar¬
tino fateamur impletũ qd̾ scriptũ est.
qm̃ sc̃i de angelis iudicabunt. .Uii.
agũ quendã insenonico. annis
singulis grando uastabat. Cõpul¬
si extremis malis incole. a martino
auxilium poposcerunt: missa per
auspitiũ prȩfectoriũ uirũ satis fida le¬
gatione. cuius agros specialiter grauior
qua eęteroꝵ assueuerat ꝓcella popula¬
ri. Sed facta ibi oratione martinꝰ ita
tinu̾sã penitꝰ liberauit ab ingruenti
peste regionẽ. ut ꝑ inginti annos qͥb
postea mansit in corpore: grandinem
millis locis nemo ꝑtulerit. Quodne
fortuitũ cẽ. & ñ potius martino presti¬
tum putarctur: co anno quo ille de¬

Expanded text:
diam nudata pars corporum: at in parte diam nudata pars corporum: at in parte alia videres sine interrogatione vexatos et sua crimina confitentes. Nomina etiam nullo interrogante prodebant: ille se Jovem, iste Mercurium fatebatur. Postremo cunctos diaboli ministros cum ipso cerneres auctore cruciari; ut jam in Martino illud fateamur impletum quod scriptum est: Quoniam sancti de angelis judicabunt. VII. Pagum quemdam in Senonico annis singulis grando vastabat. Compulsi extremis malis incolae a Martino auxilium poposcerunt, missa per Auspicium praefectorium virum satis fida legatione, cujus agros specialiter gravior quam caeterorum assueverat procella populari. Sed facta ibi oratione Martinus ita universam penitus liberavit ab ingruenti peste regionem, ut per viginti annos, quibus postea mansit in corpore, grandinem in illis locis nemo pertulerit. Quod ne fortuitum esse et non potius Martino praestitum putaretur, eo anno quo ille de
Abbreviated transcription (Latin):
si quociens uenturus ad eccłam pedẽ
extra cellulȩ suȩ limen extulerat. uide¬
res ꝑ totã eccłam energuminos rugien¬
tes: & qͥsi adueniente iuidice agmina
dampnanda trepidare: ut aduentũ
ep̃i clericis qui uenturũ etͥ nescireri
demonior gemitus indicaret. Uidi q¬
da aspropiante martmo in aera raptũ¬
eetenis manib insublime suspendi.
ut neqͣquã salm̃ pectib attingeret. Si
quando autẽ gyguandoꝵ dcmonum
martinꝰ operia eepissec: neminẽ mani¬
b attrectabat. Nemuise sermonib incre¬
pabat. sicut ꝓlerũꝙ ꝑ clericos rotatur
turbo uerboꝵ: sed admotis merguininiᷤᷤ
ceteros iubebat abscedere: ac forib obse¬
ratis in medio ȩccłe cilicio circuntectꝰ
cinere respersus. solo stratus orabat.
Tũ nͦ cerneres miscros diuerso exitu ꝑ¬
urgeri. Hos sublatis insublime pedib
quasi de nube pendere: nec tam̃ uestĩ
deflueret suꝑ faciẽ deflueret. uerecun¬

Expanded text:
si quotiens uenturus ad ecclesiam pedem si quotiens uenturus ad ecclesiam pedem extra cellulae suae limen extulerat, uideres per totam ecclesiam energumenos rugientes, et quasi adueniente iudice agmina damnanda trepidare, ut aduentum episcopi clericis, qui uenturum esse nescirent, daemoniorum gemitus indicaret. uidi quendam adpropiante Martmanibus extensis in sublime suspendi, ut nequaquam solum pedibus attingeret. Si quando autem exorcizandorum daemonum Martinus operam recepisset, neminem manibus attrectabat, neminem sermonibus increpabat, sicut plerumque per clericos rotatur turbo verborum; sed admotis energumenis caeteros jubebat abscedere, ac foribus obseratis in medio ecclesiae cilicio circumtectus, cinere respersus, solo stratus orabat. Tum vero cerneres miseros diverso exitu perurgeri: hos sublatis in sublime pedibus quasi de nube pendere, nec tamen vestes defluere in faciem, ne faceret verecun
Abbreviated transcription (Latin):
sub do uiuit ista suspitio. Neq enĩ mar¬
timuis hoc indiget: ut mendatiis astruat᷑.
Sedtam̃ totius sermonis fidẽ apudte
xp̃e depromimꝰ: nos nec alia dixisse. nec
alia dicturos. qͣm quȩ aut ipsi uidimus.
aut quȩ manifesti auctorib uł plerũq
ipso referente cognouimꝰ. Cęterũ & si
dialogi speciẽ qͦ ad leuandũ fastidium
lectio uariaretur ad sumpsimꝰ: nos pię
prestruere ꝓfitemͣ hystorię ueritatem.
Hec me extrinsecus inserere. ñnulloꝵ in¬
credulitas. ñ sine meo dolore cõpulerit.
Sedredeat ad nr̃m sermo consensũ: inqͦ
cũ me tãstudiose audiri uideã. fatebor
hecesse ẽ aprũ fuisse constantẽ qui rep¬
pulit infideles: eos tantũ iudicans au¬
dire debere quicrederent.
fferor siquidẽ creditis sp̃u: & p̃ dolore
totus insanio. Non credent martini
uirtutib xpĩani: quas dȩmones fate¬
bantur. Monasteriũ beati uiri. duobuᷤ
a ciuitate erat milib disparatum. Sed

Expanded text:
sub Deo uiuit, ista suspicio: neque enim Marsub Deo uiuit, ista suspicio: neque enim Martinus hoc indiget, ut mendaciis adseratur. sed totius sermonis fidem, Christe, apud te deponimus, nos nec alia dixisse nec alia dicturos, quam quae aut ipsi uidimus aut quae manifestis auctoribus uel plerumque ipso referente cognouimus. ceterum etsi dialogi speciem, quo ad leuandum fastidium lectio uariaretur, adsumpsimus, nos pie praestruere profitemur historiae ueritatem. haec me extrinsecus inserere nonnullorum incredulitas non sine meo dolore conpulit. sed redeat ad nostrum sermo consessum: in quo cum me tam studiose audiri uideam, fatear necesse est Aprum fecisse constanter, qui reppulit infideles, eos tantum iudicans audire debere qui crederent. efferor, si quid creditis, spiritu et prae dolore totus insanio: non credunt Martini uirtutibus Christiani, quas daemones fatebantur? Monasterium beati uiri duobus a ciuitate erat milibus disparatum: sed
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas & liberata. H ec cũ multis auiti¬
ano referente comꝑta sint: tũ nuper
refrigerius presbiter qũe corã uidetiᷤ
ab agarido fideli uiro extribunis. sub
inuocatione diuinȩ maiestatis audiuit:
qͥ sibi hoc ab ipso auitiano relatũ esse
iurabat. Cȩterũ nolo miremini me
hodie facere. qd̾ hesterno ñ feq ut ad
singulas q̃sq uirtutes nomina testiũ
ꝑsonasq sub nectam: ad quas siquis
incredulus quia adhuc sunt incorpore
recurrat. Exigit id infidelitas pluri¬
moꝵ: qui maliquib quȩ hesterno
memorata sunt nutare dicunt᷑. Accipi¬
ant gͦ testes ad huc incolumes atq uinen¬
tes. quib quia de fide pr̃ dubitant ma¬
gis credant. Sedsi ad sideles sunt.
pͥfiteor quia nec illis sunt cpedituri. qn¬
ror autẽ quẽq̃m qui uel texuẽ sensum
religionis habeat. tantũ piaculi uelle
cõmittere: ut putet qũedłm de marti¬
no posse mentiri. Facessat a quoq̃m qui

Expanded text:
ciuitas et liberata. Haec cum multis Auiticiuitas et liberata. Haec cum multis Auitiano referente conperta sint, tum nuper Refrigerius presbyter, quem coram uidetis, a Dagrido, fideli uiro ex tribunis, sub inuocatione diuinae maiestatis audiuit, qui sibi hoc ab ipso Auitiano relatum esse iurabat. ceterum nolo miremini me hodie facere, quod hesterno non feci, ut ad singulas quasque uirtutes nomina testium personasque subnectam, ad quas si quis fuerit incredulus, quia adhuc in corpore sunt, recurrat. exegit id infidelitas plurimorum, qui in aliquibus, quae hesterno memorata sunt, nutare dicuntur. accipiant ergo testes adhuc incolumes adque uiuentes, quibus, quia de fide nostra dubitant, magis credant. sed si adeo infideles sunt, profiteor quia nec illis sunt credituri. miror autem quemquam, qui uel tenuem sensum religionis habeat, tantum piaculi uelle committere, ut putet quemquam de Martino posse mentiri. facessat a quoquam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
bus: ex suomet ingenio comectantes
neminẽ nocꝰte posse uigilare : nedum
illi crederent in illius noctis horrore
ante aliena lumina iacere sacerdotẽ. ꝙ¬
Idq auitiano facile ꝑsuasum: rursus dan¬
soluitur insoporẽ. S mox ui maiore
concussus. exclamat martinũ stare ꝓ
foribus: sibi id̾o nulła quietẽ animi
corporisq ꝑmitti. Tardantib seruis.
ipse ad limina exteriora ꝓgreditur.
ibi martinũ ut senserat dep̾hendit.
Perculsus miser tantȩ manifestatione¬
uirtutis: quid inqͥt mͥ hoc dñe fecisti:
Nichil te loqͥ necesse ẽ: scio quid desi¬
deres: iundeo quid requiras: Discede qͣn¬
tocius: ne me ob iniuriã tuã celestis ira
consumat. satis soluerim huc usq pe¬
narũ. Crede. quia ñ leuiter apd̾ me ac¬
tũ ẽ: ut ipse ꝓcederem. Post discessũ
autẽ sc̃i aduocat officiales suos: iubec
om̃s custodias relaxari : & mox ipse ꝓ¬
fisciscit᷑. Ita fugato auitiano lȩtata ẽ

Expanded text:
bus, ex suomet ingenio coniectantes bus, ex suomet ingenio coniectantes neminem nocte posse uigilare, nedum illi crederent, in illo noctis horrore iacere ante aliena limina sacerdotem: idque Auitiano facile persuasum est. rursum soluitur in soporem: sed mox ui maiore concussus exclamat Martinum stare pro foribus: sibi ideo nullam quietem animi corporisque permitti. tardantibus seruis ipse usque ad limina exteriora progreditur: ibi Martinum ut senserat deprehendit. perculsus miser tantae uirtutis manifestatione, quid, inquit, mihi hoc, domine, fecisti ? nihil te loqui necesse est: scio quid desideres, uideo quid requiras : discede quantocius, ne me ob iniuriam tuam caelestis ira consumat: satis soluerim hucusque poenarum. crede quia non leuiter apud me actum est, ut ipse procederem. post discessum autem sancti aduocat officiales suos, iubet omnes custodias relaxari et mox ipse proficiscitur. ita fugato Auitiano laetata est
Abbreviated transcription (Latin):
noueratis barbarã nimis & ultra
om̃s eruentã feritatẽ. Hic rabido sp̃u
ingressus turonis ciuitatẽ sequentib eũ
mĩserabili facis ordinib cathenatis di¬
uersis: perdendis parariiubet genera
penarũ: disponens postero die attoni¬
ta ciuitate ad opus tã triste ꝓcedere.
Quodubi martino comꝑtum est: solus
paulo ante mediã noctem ad prȩtoriũ
bestiȩ illuis tendit. Sed cũ ꝓfunde noc¬
tis silentio. quiescentib cunctis nulluᷤ
forib obseratis pateret ingressus: ante
limina cruenta ꝓsternitur. Interea
auitianꝰ graui somno scpultus: angelo
ingruente ꝑcellitur. Seruus inquit dei
adtua limina iacet. & tu quiescis: Qua
ille uoce ꝑcepta: lectosuo turbatus ex¬
cutitur. Conuocatisq seruis exclamat
claustra reserarent: ne dei seruus pa¬
teretur iniuriam. Sed illi ut ẽ om̃iũ
natura seruoꝵ. uix prima limina
egressi. irridentes dñm suũ. qͦd sõno
fuisset illusus. negant quẽqͣm ẽẽ ꝓfori¬

Expanded text:
noueratis barbaram nimis et ultra noueratis barbaram nimis et ultra omnia cruentam feritatem. hic rabido spiritu ingressus Turonum ciuitatem, sequentibus eum miserabili facie ordinibus catenatis, diuersa perdendis parari iubet genera poenarum, disponit postero die adtonita ciuitate ad opus triste procedere. quod ubi Martino conpertum est, solus paulo ante mediam noctem ad praetorium bestiae illius tendit sed cum profundae noctis silentio quiescentibus cunctis nullus foribus obseratis pateret ingressus, ante limina cruenta prosternitur. interea Auitianus graui somno sepultus angelo ingruente percellitur: seruus, inquit, Dei ad tua limina iacet et tu quiescis? qua ille uoce percepta lecto suo turbatus excutitur, conuocatisque semis trepidus claustra reserarent, ne Dei seruus pateretur iniuriam. sed illi, ut est omnium natura seruorum, uix prima limina egressi , inridentes dominum suum quod somnio fuisset inlusus, negant quemquam esse-pro fori
Abbreviated transcription (Latin):
uas intreũ cũ oleo qd̾ martinus bene¬
dixerat. infenestra paululũ editiore
deposuit: puer familiaris incautior
linteũ suꝑpositũ. ampullã ibi e̾e̾ igna¬
rus attraxit : uas suꝑ constratũ mar¬
more pauimentũ decidit. Cunctiꝰ me¬
tu exterritis ne benedictio deperisset.
ampullula ꝑinde incolumis ẽ reꝑta.
acsi suꝑ plumas mollissimas decidisset.
Quȩ res ñ potius ad casũ qͣm ad martini
ẽ referenda uirtutem: cuius benedictio
perire ñpotuit.¬
uid islud qͦd factũ ẽ a quodã netr̃ic inis
nom̃ quia prȩsens ẽ & prodi se uetinc
fupprimetur: Cui quidẽ tempori: hic
etiam saturninus interfuit. Canis nobiᷤ
inportumor oblatrabat. In nomine in¬
quit martim. iubeo te obmutescere.
Canihesit latratꝰ inguiture: linguam¬
ut abscisa putares obmutuit. Ita parũ ẽ
ipsũ martinĩ fecisse uirtutes: credite mͥ
quia etiã ali innomine eꝰ multa fecert̃.
Iuitian quondã comitis.u

Expanded text:
uas uitreum cum oleo, quod Martinus beneuas uitreum cum oleo, quod Martinus benedixerat, in fenestra paululum editiore deposuit: puer familiaris incautior linteum superpositum, ampullam ibi esse ignorans, adtraxit. uas super constratum marmore pauimentum decidit. cunctis metu exterritis benedictionem Dei perisse, ampulla perinde incolumis est reperta, ac si super plumas mollissimas decidisset. quae res non potius ad casum quam ad Martini est referenda uirtutem, cuius benedictio perire non potuit.uid illud, quod factum a quodam est, cuius nomen, quia praesens est et prodi se uetuit, supprimetur: cui quidem tempori hic etiam Saturninus interfuit. canis nobis inportunior oblatrabat. in nomine, inquit, Martini iubeo te obmutescere. canis — haesit latratus in gutture: linguam abscisam putares - obmutuit. ita parum est ipsum Martinum fecisse uirtutes: credite mihi, quia etiam alii in nomine eius multa fecerunt. Auitiani quondam comitis
Abbreviated transcription (Latin):
uitiam comitis uxorẽ misisse marti¬
Ano oleum. quod ad diuersas morbor
cansas necessarium. sicut ẽ consuetudo
benediceret: ampullulã uitreã istius mo¬
di fuisse. ut rotunda inuentre cresceret
ore ꝓducto. sedoris extantis concauũ
ñ repletũ. quia id moris sit uascula ita
complere. ut pars umbonib obstruen¬
dis libera relinquatur: testabat᷑ prbr
uidisse se olcum sub martini benedicti¬
one creuisse: qd̾ exundante copia suꝑnȩ
deflueret: eandemq dñ ad matrẽ fami¬
las uasculũ referretur seruasse uirtutẽ:
atq inter manus pueri portantis ita semꝑ
exundasse oleũ. ut om̃e illius uestim̃tum
copia suꝑfusi liquoris operiret: matro.¬
nã itausq adsũmũ labrũ łuasculũ rece¬
pisse plenũ: ut presbiter hodieq fate¬
atur. obdendi pessuli qͦclaudi diligen
tius seruanda consuerunt. in uit᷑ illo
spatiũ ñ fuisse. Alirũ & illud. qđ huic
ie autẽ intuebatur. memini contigisse.

Expanded text:
Avitiani comitis uxorem misisse MartiAvitiani comitis uxorem misisse Martino oleum, quod ad diversas morborum causas necessarium sicut est consuetudo benediceret: ampullulam vitream istiusmodi fuisse, ut rotunda in ventrem cresceret, ore producto; sed oris exstantis concavum non repletum; quia ita moris sit vascula illa complere, ut pars summa umbonibus obstruendis libera relinquatur. Testabatur presbyter, vidisse se oleum sub Martini benedictione crevisse, quoad exundante copia superne difflueret: eademque, dum ad matremfamilias vasculum referretur, fervisse virtute: nam inter manus pueri portantis ita semper exundasse oleum, ut omne illius vestimentum copia superfusi liquoris operiret: matronam ita usque ad summum labrum plenum vasculum recepisse, ut presbyter hodieque fateatur, obdendi pessuli, quo claudi diligetius seruanda consuerunt, in uitro illo spatium non fuisse. mirum et illud, quod huic — me autem intuebatur - memini contigisse.
Abbreviated transcription (Latin):
lucrunt: cursu auia petens. congre¬
sus uitabat humanos. Uni tantumo
ferebat᷑ se ante quinquenniũ prebu.¬
isse . qui credo potenti fici̾e id oh arere
ꝓmeruit. Cui int̾multa celioquia
ꝑcuntanti cur homines tantopere in¬
taret. respondisse ꝑhbet᷑ : eum qͥ ab
hominibus frequentaret᷑. non posse
ab angelis frequentari. Unde ñ inme¬
rito recepta opimone multoꝵ fama
uul gauerat. scm̃ illũ ab angłis uisi¬
tari. Ego autẽ a sẏna monte digrest.
ad nilum Flumen sũ regressus curis
ripas frequentibꝰ monasteriis conser¬
tas. utraq ex parte lustraui. Pleru
uidi ut dudũ dixerã. uno in loc o
habitare centenos. S ibina et tera¬
cimctis stupentib fatebatur. Ac neet̃. qbo
cmncredibile forte uideatur ꝑhibeat u obis
prasens eiuagrius prbr cestimoniũ ueritate
Nasesipso psente. tũ gesta e .ꝑ arũ
illud c̃. qd nuꝑ arpagio presbitero refc¬
rente cognout̃ s ñ preter mitendũ ui¬
detuir.

Expanded text:
luerunt, cursu avia petens, congreluerunt, cursu avia petens, congressus vitabat humanos. Uni tantummodo ferebatur se ante quinquennium praebuisse, qui credo potenti fide id obtinere promeruit: cui inter multa collo juia percunctanti, cur homines tantopere vitaret, respondisse perhibetur, eum qui ab hominibus frequentaretur, non posse ab angelis frequentari: unde non immerito recepta opinione multorum fama vulgaverat, Sanctum illum ab angelis visitari. Ego autem a Sina monte digressus ad Nilum flumen regressus sum, cujus ripas frequentibus monasteriis consertas utraque ex parte lustravi; plerumque vidi, ut dudum dixeram, uno in loco habitare centenos: sed et bina et tercunctis stupentibus fatebatur. ac ne cuiquam id incredibile forte uideatur, perhibeat uobis praesens Euagrius testimonium ueritatis: nam res ipso praesente tum gesta est. Paruum illud est, quod nurente cognovi: sed non praetermittendum videtur:
Abbreviated transcription (Latin):
na uitauit. Sed longũ ẽ de om̃ibꝰ qui
heremũ incolunt. cõꝑta nobis uł au¬
ta memorare. Annũ integrũ et sept
fere menses intra solitudines constro
exegi: magis uirtutis ad mirator ab¬
ene. quã quod ipse tã arduũ atq dep¬
cile potuerĩ tẽptare ꝓpositũ. Sepius
tamen cũ sene illo qui puteũ et huẽ
habebat habitaui.
uo beati antonii monasteria ad
quȩ hodieq ab eiꝰ discipulis in c¬
lunt᷑. Ad eũ etiã locũ. in quo beatis¬
mꝰ paulus pͥmꝰ heremita est deuer¬
satus accessi. Rubrũmare uidi iuꝗ
sẏna montis cuius sum mũ cacumen
cȩlo pȩne contiguũ. nequaquã adm
potest. Inter huiꝰ recessus. anachonta
esse aliquis ferebat᷑. Quẽ diu multiq
quesitum udere non potui qui fere
iã ante quinquaginta annos a contun¬
satione humana remotꝰ nullo uestis
usu. secis corporis sui tectꝰ nuditaẽ
suam diuino munere uestiebat. hu
quociens eũ religiosi uiri adire uo¬

Expanded text:
na uitauit. sed longum est, de omnibus, qui na uitauit. sed longum est, de omnibus, qui eremum incolunt, conperta nobis uel audita memorare. annum integrum et septem fere menses intra solitudinem constitutus exegi, magis uirtutis admirator alienae, quam quod ipse tam arduum adque difficile potuerim temptare propositum: saepius tamen cum sene illo, qui puteum et bouem habebat, habitaui. Duo beati Antonii monasteria adii, quae hodieque ab ejus discipulis incoluntur. Ad eum etiam locum in quo beatissimus Paulus primus eremita est diversatus, accessi. Rubrum mare vidi: jugum Sina montis ascendi, cujus summum cacumen coelo pene contiguum nequaquam adiri potest. Inter hujus recessus anachoreta esse aliquis ferebatur, quem diu multumque quaesitum videre non potui, qui fere jam ante quinquaginta annos a conversatione humana remotus, nullo vestis usu, setis corporis sui tectus, nuditatem suam divino munere nesciebat. Hic quoties eum religiosi viri adire vo
Abbreviated transcription (Latin):
bis hebaꝵq radicibꝰ. quas p̃dulces in.¬
terdũ ⁊ saporis eximii fert harena¬
incturi s. ĩgnarus germinis eligendi.
noxia plerũq carpebat. Nec erat fa.¬
cile uim radicũ sapore discernere:
cultiore natura. uirus lȩtale cohibe¬
bant. Cũ gͦ edentẽ uis int̾na torque.¬
ret. ⁊ immensis doloribꝰ uitalia uni.¬
uersa quaterent᷑. ac frequens uomiitꝰ
cruciatibꝰ ñ ferendis. ipsam animȩ se¬
dem stomacho iã faciscente dissolue¬
ret : omĩa pęnitꝰ quȩ essent ȩdenda
formidans septimũ in ieiuniis diem
spũ deficiente ducebat: cũ ad eum
fera cu ibicis ẽ nomen accessit. Huic
ꝓpius ad stanti: fasciculũ herbarum
quẽ collectũ pͥdie attingere ñ audebat.
obiecit.S fera quȩ urulenta erant
ore discutiens. quȩ in noxia nouerat
eligebat. Ita uir sc̃s. eiꝰ ex ẽplo qͥd ȩdere
quid respuere deberet edoctꝰ. et pe.¬
riculũ famis euasit. et herbarũ uene¬

Expanded text:
bis herbarumque radicibus, quas praedulces inbis herbarumque radicibus, quas praedulces interdum uicturus, ignarus germinis eligendi nociua plerumque carpebat. nec erat facile uim radicum sapore discernere, cultiore natura uirus letale cohibebant. cum ergo edentem uis interna torqueret et inmensis doloribus uitalia uniuersa quaterentur ac frequens uomitus cruciatibus non ferendis ipsam animae sedem stomacho iam fatiscente dissolueret, omnia penitus quae sunt edenda formidans septimum ieiunus diem spiritu deficiente ducebat, cum ad eum fera, cui ibicis est nomen, accessit. huic propius adstanti fasciculum herbarum, quem collectum pridie adtingere non audebat, obiecit: sed bestia quae uirulenta erant ore discutiens, quae innoxia nouerat eligebat. ita uir sanctus eius exemplo quid edere, quid respuere deberet edoctus, et periculum famis euasit et herbarum uene
Abbreviated transcription (Latin):
gulos de rupe ꝓlatos.: ante anachoretȩ
pedes mater exposuit. Tũ demũ sc̃s
anĩ aduertit: quid bestia postularet:
Inuocatoq di nomine. contrectauit
manu lumina elausa catuloꝵ : ac statĩ
cecitate depulsa aꝑtis oculis bestiarũ
diu negata lux patuit. Ita fr̃s illi. ana¬
choreta quẽ desiderabant uisitato.
cũ ad modũ fructuosa laboris sui mer¬
cede redierunt: qui in testimonium
tantȩ uirtutis admissi. fidẽ sc̃i. głam
dissent Mira dicturus sum leenã
post dies quinq ad auctorẽ tantibe¬
nefitii reũtisse. eidẽq inusitatę ferę
pellẽ ꝓ munere detulisse. Qua plerũq
sc̃s ille quasi amiculo circũtectꝰ non
dedignatꝰ ẽ munꝰ ꝑ bestiam sumere:
cuius aliũ potiꝰ int̃p̃tabat᷑ auctorẽ.
Rat etiam alteriꝰ
anachoretȩ in illis regionibꝰ no¬
men in lustre : qui in ea parte deserti
quȩ sienis ungitur habitabat. Hic cũ
pͥmũ se ad heremũ contulifset. et her.¬

Expanded text:
gulos de rupe prolatos ante anachoretae gulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. Tum demum Sanctus animadvertit quid bestia postularet, invocatoque Dei nomine, contrectavit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa, apertis oculis bestiarum diu negata lux patuit. Ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant visitato, cum admodum fructuosa laboris sui mercede redierunt: qui in testimonium tantae virtutis admissi, fidem Sancti et gdissent. Mira dicturus sum: leaenam post dies quinque ad auctorem tanti beneficii revertisse, eidemque inusitatae ferae pellem pro munere detulisse: qua plerumque sanctus ille quasi amiculo circumtectus, non dedignatus est munus per bestiam sumere, cujus alium potius interpretabatur auctorem. XVI. Erat etiam alterius anachoretae in illis regionibus nomen illustre, qui in ea parte deserti, quae est Syenes, habitabat. Hic cum primum se ad eremum contulisset, her
Abbreviated transcription (Latin):
tudines ia ꝑ annos duo decĩ dicebatur
habitare. Qui licet om̃iũ hominũ res¬
taret occursus.: tamen agnitos ñ refu¬
git seq carissimis ꝑ triduũ ñ negauit.
Quarto die aliquantulũ ꝓgressus: cũ
ꝓsequeret᷑ ab euntes. leenã mire mag¬
nitudinis ad se uenire conspiciunt.
Bestia licet tribꝰ reꝑtis. ñ incerca que
peteret: a nachoretȩ pedibꝰ aduoluitͦr
icũ fletu quodã ac lamentatione pro.¬
cũbens. indicabat gementis pariter
et rogantis affectũ. Mouit om̃s. ⁊ p̃ei¬
pue illũ qui se intellexerat expecitũ :
ac p̃cedentẽ secunt᷑. Nam preiens et
subinde restans. subinde respectans.
facile poterat in telligi. id eam uelle.
ut quo illa ducebat. anachoreta sequȩ¬
recur. Quid multis: Ad speluncã bes.¬
tiȩ ꝑuenit᷑. ubi illa adulcos iã quinq
catulos male fȩta nutrierat᷑: qui ut
clausis luminibꝰ. ex aluo matͥs exieraN.
cecitate ꝑpecua tenebant᷑. Quos siro:¬

Expanded text:
tudines jam per annos duodecim dicebatur tudines jam per annos duodecim dicebatur habitare. Qui licet omnium hominum vitaret occursus, tamen agnitos non refugit, seque charissimis per triduum non negavit. Quarto die aliquantulum progressus, cum prosequeretur abeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se venire conspiciunt. Bestia, licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus advolvitur, et cum fletu quodam et lamentatione procumbens indicabat gementis pariter et rogantis affectum. Movit omnes, et praecipue illum qui se intellexerat expetitum. Praecedentem sequuntur: nam praeiens, et subinde restitans subindeque respectans, facile poterat intelligi, id eam velle, ut quo illa ducebat, anachoreta sequeretur. Quid multis? ad speluncam bestiae pervenitur, ubi illa adultos jam quinque catulos male feta nutriebat: qui ut clausis luminibus ex alvo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur; quos sin
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in tuo nomine operant᷑ seru tunꝰ
tuã sunt. Et in hoc ingemiscimꝰ qđ ma.¬
iestatẽ tuam ferȩ sentiunt: homines ñ
uerentur.
e cin autẽ hoc incredibile forte
uideat᷑  maiora memorabo. fides
xp̃i ad est. me nichil fingere. neq incer¬
tis auctoribus uulgata narrare: s quȩ
mͥ ꝑ fideles uiros cõꝑta sunt. explicabo.
habitant pleriq in heremo sine ullis tab̾.¬
naculis : quos anachoretas uocant. Uiuũt
herbarũ radicibꝰ: nullo ũquã certo
loco consistunt: ne ab hominibꝰ frequen.
tent᷑: Quas nox coegerit. sedes habent.
Ad quendã igit᷑ hoc ritu. atq hac lege un¬
uentẽ. duo ex nitria monachi. licet lon¬
ga ÷ chuersa regione. tameno qeuaola
ipsis in monasterii conũsatione edrus
ramiliaris fumet. audicis eiꝰ uirtutibꝰ
tetenderunt. Qũe diu multũq. quesi.
tũ tandẽ mense septimo reppererunt:
in extremo illo deserto quod⁊ menpbis
conaiguũ demorantẽ: quas ille soli¬

Expanded text:
quae in tuo nomine operantur serui tui, quae in tuo nomine operantur serui tui, tua sunt, et in hoc ingemescimus, quod maiestatem tuam ferae sentiunt, homines non uerentur. Ne cui autem hoc incredibile forte uideatur, maiora memorabo. fides Christi adest me nihil fingere, neque incertis auctoribus uulgata narrabo, sed quae mihi per fideles uiros conperta sunt, explicabo. habitant plerique in eremo sine ullis tabernaculis, quos anachoretas uocant. uiuunt herbarum radicibus: nullo umquam certo loco consistunt, ne ab hominibus uisitentur frequenter: quas nox coegerit, sedes habent. ad quendam igitur hoc ritu adque hac lege uiuentem duo ex Nitria monachi, licet longe diuersa regione, tamen quia olim ipsis in monasterii conuersatione carus et familiaris fuisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: quem diu multumque qtum, tandem mense septimo repererunt in extremo illo deserto quod est Blembis contiguum, demorantem: quas ille soli
Abbreviated transcription (Latin):
ge cũ sequentibꝰ deb sec̃m eo usdecu¬
done pestia en ueniset n rmnrñ auelacis
mite se alupnȩ solatio desti certu s ostre¬
mo ulliꝰ oratione reuocata.: seꝑtimũ pꝰ
diem adfuit ut solebat ante cenanrni
ut facile cerneres uerecundiã penli¬
tentis. non ausa ꝓpius accedere. deieclis
in terrã ꝓfundo pudore luminibꝰ. qd
palam licebat intelligi. quandã ueniã
p̃cabat᷑. Q uã illiꝰ confusionẽ heremita
miseratꝰ. iubet eam ꝓpiꝰ accedere: ac ma¬
nublanda caput triste ꝑmulcetꝰ. De in
pane duplicato. ream suam reficits
ta indulgentiã consecuta: offitii consu¬
etudinẽ deposito merore reparauit.
ntuemini queso xp̃i eciã in hac parte uiro¬
tutẽ: eu sapit om̃e qđ brutũ ẽ: eui mite
s om̃e quod seuit. Lupa prestat offitiũ.
lupa furti crimen agnoscit. lupa conscio
pudore confundit᷑. Uocata ad est. caput
prebet: ⁊ habet sensũ indultę sibi ueniȩ
sicut pudorẽ gessit errati. Tua hȩc uirtꝰ

Expanded text:
go cum sequentibus diebus secundum consuetudinem bestia non ueniret nimirum audacis mita se alumnae solacio destitutum. postremo illius oratione reuocata septimum post diem adfuit, ut solebat ante, cenanti. sed, ut facile cerneres uerecundiam paenitentis, non ausa propius accedere, deiectis in terram profundo pudore luminibus, quod palam licebat intellegi, quandam ueniam precabatur: quam illius confusionem eremita miseratus iubet eam propius accedere ac manu blanda caput triste permulcet: dein pane duplicato ream suam reficit. ita indulgentiam consecuta officii consuetudinem deposito maerore reparauit. intuemini, quaeso, Christi etiam in hac parte uirtutem, cui sapit omne quod brutum est, cui mite est omne quod saeuit. lupa praestat officium, lupa furti crimen agnoscit, lupa conscio pudore confunditur: uocata adest, caput praebet et habet sensum indultae sibi ueniae, sicut pudorem gessit errati: tua haec uirtus
Abbreviated transcription (Latin):
officio. ⁊ p̃stita consolatione. discedere
S forte accidit. ut sc̃s ille dũ fratrẽ qui
ad eũ uenerat deducit ab euntẽ. diutiꝰ
ab esset. ⁊ ñ nisi sub nocte remearet.
Interĩ bestia ad consuȩtudinariũ illud̃
cenȩ tẽpus occurrit: Uacua cellula
cũ familiarẽ patronũ ab esse sentiret
ingressa curiosiꝰ explorans. ubinam
essec habitator easu contigua cũ pamb
quinq palmitia sportula pendebat.
Ex his unũ p̃sumit ⁊ deuorat: de in. ꝑpe¬
trato scelere. discedit. Regressꝰ here¬
mita. uidit sportulã dissolutã ñ con¬
amintellignt ac ꝓre dienen. paensen

Expanded text:
officio et praestita consolatione discedere. officio et praestita consolatione discedere. Sed forte accidit, ut sanctus ille, dum fratrem qui ad eum venerat deducit abeuntem, diutius abesset, et non nisi sub nocte remearet. Interim bestia ad consuetudinarium illud coenae tempus occurrit. Vacuam cellulam, cum familiarem patronum abesse sentiret, ingressa, curiosius eesset habitator. casu contigua cum panibus quinque palmicia fiscella pendebat. ex his unum praesumens deuorat, dein perpetrato scelere discedit. regressus eremita uidet sportulam dissolutam, non conaris intellegit ac prope limen
Abbreviated transcription (Latin):
alunt᷑. Ergo ubi adilłã ad quã nos hu¬
manitas nr̃i hospitis ducebat arbore
pidi. secuti sumꝰ. Fera paululũ cernag
imperata ado. modesta discessit ⁊ co¬
stitit : dũ ill&s adtigua ramis humilio¬
ribꝰ poma decerperet. Cũq plenam
palmulis manũ obtulisset. accurrit
bestia: accepitq tã libere. quã nullũ
animal domesticũ. Et cũ comedisset
abscessit. Nos hec intuentes ⁊ adhuc
trementes. facile potuimꝰ expender
quanta in illo fidei uirtꝰ.  quanta u
nobis esset infirmitaes.
lium ęq singularẽ uirũ uidimꝰ
paruo tugurio: in quo ñ nisi unꝰ
recipi posset habitator. De hoc illud
ferebatur: quod ei lupa solita erat ad¬
stare cenanti: nec facile ũqua bestia fal¬
leret᷑. quin illi legitima hora refeet.¬
onis occurreret. ⁊ tã diu ꝓ foribus ex¬
spedtanet. donec ille panẽ qui cenulo
suꝑfuissec offerret: illã manũ eius
lambere solitã: atq ita quasi impleto

Expanded text:
aluntur. ergo ubi ad illam, ad quam nos hualuntur. ergo ubi ad illam, ad quam nos humanitas nostri hospitis ducebat, arborem pidi secuti sumus. fera paululum — cerneres imperatam a Deo — modesta secessit et constitit, dum ille attigua ramis humilioribus poma decerperet. cumque plenam palmulis manum obtulisset, adcurrit bestia accepitque tam libere quam nullum animal domesticum, et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc trementes faquanta in illo fidei virtus et quanta in nobis esset infirmitas. XIV. Alium aeque singularem virum vidimus, parvo tugurio, in quo non nisi unus recipi posset, habitantem. De hoc illud ferebatur, quod lupa ei solita erat astare coenanti, nec facile umquam bestia falleretur, quin illi ad legitimam horam refectionis occurreret, et tamdiu pro foribus exspectaret, donec ille panem qui coenulae superfuisset, offerret: illam manum ejus lambere solitam: atque ita quasi impleto
Abbreviated transcription (Latin):
rauiã pinguedinẽ arenis dab̾at: ut mi.¬
rũ inmodũ uirere atq fructificare
orti illius holera uideremꝰ. Ex his igit᷑
unacũ dño bos ille uiuebat : nobis quaq
ex ea copia cenã sc̃s dechit. Ibi uidi quos
nos galli forte ñ credicis ollã cũ oler¬
bus:. quȩ nobis in cenã p̃parabat᷑ si ne
igne feruere. Tanta uis solis ẽ: ut qui.¬
buslibet cocis etiã ad galloꝵ pulmenta
sufficiat. Post cenã autẽ ĩa melinante
uespera. inuitat nos ad arborẽ palmã
cuius interdũ pomis uti solebat: quȩ
fere duobꝰ milibꝰ aberat. Nam hȩ tan.¬
tũ inheremo arbores. licet raro ha¬
bent᷑ . Tamen qđ utrũ sollers antiqͥtas
ꝓcurauerit. an solis natura gignat ig¬
nors: nisi si dĩ presciꝰ habitandã qͣudoq
a scĩs heremũ. hec serins suis paraue.¬
rit. Ex maiore enĩ parte. qui intra illa
secreta consistunt: cũ alia ibi germina
nulla succedunt: istarũ pomis arboꝵ

Expanded text:
tantam pinguedinem harenis dabat, ut mitantam pinguedinem harenis dabat, ut mirum in modum uirere adque fructificare horti illius holera uiderimus. ex iis igitur una cum domino bos ille uiuebat: nobis quoque ex ea copia cenam sanctus dedit. ibi uidi, quod uos Galli forte non creditis, ollam cum holeribus, quae nobis in cenam praeparabantur, sine igne feruere: tanta uis solis est, ut quibuslibet coquis etiam ad Gallorum pulmenta sufficiat. post cenam autem iam inclinante uespera inuitat nos ad arborem palmam, cuius interdum pomis uti solebat, quae fere duobus milibus aberat. nam hae tantum in eremo arbores, licet raro, habentur tamen. quod utrum sollers antiquitas procurauerit, an soli natura gignat, ignoro, nisi Deus praescius habitandam quandoque a sanctis eremum haec seruis suis parauerit. ex maiore enim parte, qui intra illa secreta consistunt, cum alia ibi germina nulla succedant, istarum arborum pomis
Abbreviated transcription (Latin):
satis facias. Ualde enĩ nos delectar
tua oratio. Nichil inquit postumianꝰ
ur̃a studa fraudabo. Et qr heremitȩ u¬
nius incipientis agnouistis uirtutẽ :
referã ad huc uobis pauca de plurimi.
Rgo ubi pͥma¬
heremi ingressus sũ. duodecim
fere a nilo milibꝰ. habebã autẽ unũ
ex fr̃ibꝰ ducẽ. locoꝵ peritũ. ꝑuenimꝰ
ad quendã senẽ monachũ. sub radice
moneis habitantẽ. Ibi qđ in illis locisra¬
rissimũ ẽ puteꝰ erat. Bouẽ unũ habebat
cuiꝰ hic erat totꝰ labor impulsa rotal
machina. a quã ꝓducere. Nã fere mille
aut ampliꝰ pedũ ꝓfundũ putei fereba¬
turihortus illic erat: multis holeribꝰ
copiosus. Id quidẽ contra natura heremi
ubi omĩa arentia exusta solis ardorib.
nulleus ũquã seminis. uel exiguã radi¬
cẽ deperisse ferunt. Uerũ hoc sc̃o illi
labor cũ pecore cõmunis⁊ ꝓrba p̃stabat
industrm. Frequens enĩ irigatio aqͣt

Expanded text:
satisfacias: ualde enim nos delectat satisfacias: ualde enim nos delectat tua oratio. Nihil, inquit Postumianus, uestra studia fraudabo: et quia eremitae unius agnouistis uirtutem, referam adhuc uobis pauca de plurimis. Ergo ubi peremi ingressus sum, duodecim fere a Nilo milibus - habebam autem unum ex fratribus ducem locorum peritum — peruenimus ad quendam senem monachum sub radice montis habitantem. ibi, quod in illis locis rarissimum est, puteus erat. bouem unum habebat, cuius hic erat totus labor, impulsa rotali machina aquam producere: nam fere mille aut amplius pedum profundum putei ferebatur. hortus illic erat multis Tioleribus copiosus, id quidem contra naturam eremi, ubi omnia arentia, exusta solis ardoribus, nullius umquam seminis uel exiguam radicem ferunt. uerum hoc sancto illi labor cum pecore communis et propria praestabat industria: frequens enim inrigatio aquarum
Abbreviated transcription (Latin):
pugna ibi gloriosior ẽ corona. Unde
quendã si agnoscit scenseo iure lau¬
dandũ. quod cũ eũ libertꝰ deserunt:
ingrat᷑ꝰ miseratꝰ ẽ potiꝰ quã insecꝰtat
abeuntẽ s neq illi irascit᷑  a quo¬
uidet᷑ ab ductꝰ. Ego autẽ nisi istud u.¬
cende iracundiȩ postumianꝰ ꝓdidissec
exẽplũ grauit᷑ irascerer discessione
fugitiui. s qi irasci ñ licet: tota istoꝵ
cõmemoratio. quȩ nos cõpungit abo¬
lenda ẽ. Te in quã postumiane : te
potius audiamꝰ. faciam inquit galle¬
qͦd p̃cipis: quatinꝰ tã studiosos ẽẽ audi¬
endi uos uideo: s mementote qr ñ sine
fenore istũ apud uos depono sermo.¬
nẽ. Libens presto qͦd poscitis: dũ mͦ
paulo post quod poposcero ñ negctis.
Nos uͦ inquã. nichil habemꝰ. in quo tibi
mutuũ uel sine fenore restituere pos¬
simꝰ : s tamen quicꝗd putaueris impe¬
rato: dũ mͦ ut ceperas. desideriis nr̃is

Expanded text:
pugna, ibi gloriosior est corona. unde pugna, ibi gloriosior est corona. unde quendam, si agnoscis, censeo iure laudandum, quod cum eum libertus deseruerit ingratus, miseratus est potius quam insectatus abeuntem. sed neqvidetur abductus. Ego autem: Nisi istud vincendae iracundiae Postumianus prodidisset exemplum, graviter irascerer discessione fugitivi: sed quia irasci non licet, tota istorum commemoratio quae nos compungit, abolenda est. Te, inquam, Postumiane, te potius audiamus. Faciam, inquit, Suld praecipis, quatenus tam studiosos esse audiendi uos uideo. sed mementote, quia non sine faenore istum apud uos depono sermonem: libens praesto quod poscitis, dummodo paulo post quod poposcero non negetis. Nos uero, inquam, nihil habemus, in quo tibi mutuum uel sine faenore restituere possimus.. sed tamen quidquid putaueris, imperato, dummodo, ut coeperas, desideriis nostris
Abbreviated transcription (Latin):
rarent: miseros se fatentes. qui diutiꝰ
in congregatione multoꝵ. ubi humana
esset patienda conũsatio. resedissent.
n hoc monasterio
duos ego senes uidi: qui ia ꝑ qua.¬
draginta annos ibi degere. ita ut nũqu̾ã
inde discesserint ferebant᷑: quoꝵ pre.¬
tereunda mͥ cõmemoratio non uidet᷑.
Si quidẽ ia de eoꝵ uirtutibꝰ. ⁊ abbatis
ipsius testimonio. ⁊ om̃iũ frm̃ audierĩ
sermone celebrari: quod imũ eoꝵ
soi nũquã uidisset ȩpulantẽ: alterũ
nũ quã u disset iratũ. Ad hȩc gallus
me intuens o si ur̃ ille nolo nomen
eaicere nunc adesset uelim ad modũ
estucd audiret exẽplũ: quod in multoꝵ
sepe ꝑsomnis nimiũ exꝑo sumꝰ uehement̃
sasq S tamen quia inimicis suis qͦn¬
tũ audio nuꝑ ignouit. si istud andiret
mags magisq ꝓposito confirmaret᷑
exeplo preclarã esse uirtutẽ iracum.¬
dia ñ moueri. Nec uͦ inficiabor iustas
illi eausas irarũ fuisse: s ubi durior

Expanded text:
rarent, miseros se fatentes, si qui diutius rarent, miseros se fatentes, si qui diutius in congregatione multorum, ubi humana esset patienda conuersatio, resedissent. In hoc monasterio duos ego senes uidi, qui iam per quadraginta annos ibi degere, ita ut numquam inde discesserint, ferebantur. quorum praetereunda mihi commemoratio non uidetur, siquidem id ipsius testimonio et omnium fratrum audierim sermone celebrari, quod unum eorum sol numquam uidisset epulantem, alterum numquam uidisset iratum. Ad haec Gallus me intuens: o si uester ille — nolo nomen dicere - nunc adesset, uellem admodum istud audiret exemplum, quem in multorum saepe personis nimium experti sumus uehementer irasci: sed tamen, quia inimicis suis, quantum audio, nuper ignouit, si istud audiret, magis magisque proposito confirmaretur exemplo, praeclaram esse uirtutem iracundia non moueri. nec uero infitiabor iustas illi causas irarum fuisse: sed ubi durior
Abbreviated transcription (Latin):
monitꝰ abbas ille ꝑ sp̃m. ut discipulũ
uifitaret: pia sollicitudine cognoscere
cupiens. qua intȩ substantia uir fidelis
aleret᷑. qui ministrari sibi panẽ ab ho.¬
mine noluisset: ad requirendũ eum
ipse ꝓficiscit᷑ Ille ubi emmꝰ senẽ uenire
conspexit. occurrit : agit grãs. ducit
ad cellula. Tũ ingressi parit̃ ambo.
adfixã de poste pendere: ac pͥmũ ca¬
lici panis odor sentit᷑: tactu uͦ ac sian.¬
te paululũ focis essec ereptꝰ ostendit᷑.
egoptii tamen panis forma ñ cerint᷑.
obscupefacti ambo: munꝰ cȩleste cognos¬
cunt. Cũ ille hoc abbatis aduentuipre¬
stitũ fateret᷑. abbas uͦ illius fidei ac uir.¬
tuti ia potiꝰ ad seriberet: ita ambo cęle¬
stẽ panẽ cũ multa exultatione frege¬
runt. Qd cũ senex ad monasteriũ pꝰ
regressus fr̃ibꝰ retulisset: tantꝰ om̃iũ
incendebat ardor animos. ut certatĩ
ad heremũ ⁊ sacras solitudines ire ꝓpe¬

Expanded text:
monitus abbas ille per spiritum ut discipulum monitus abbas ille per spiritum ut discipulum uisitaret, pia sollicitudine cognoscere cupiens, qua uitae substantia fidelis aleretur, qui ministrari sibi panem ab homine noluisset, ad requirendum eum ipse proficiscitur. ille ubi eminus senem uenire conspexit, occurrit, agit gratias, ducit ad cellulam. cum ingressi pariter ambo, adfixam ante postem pendere. ac primum calidi panis odor sentitur, tactu uero ac si ante paululum focis esset ereptus, ostenditur: Aegyptii tamen panis forma non cernitur. obstupefacti ambo munus caeleste cognoscunt. cum ille hoc abbatis aduentui praestitum fateretur, abbas uero illius fidei ac uirtuti id potius adscriberet: ita ambo caelestem panem cum multa exultatione fregerunt. quod cum senex ad monasterium post regressus fratribus rettulisset, tantus omnes incesserat ardor animorum, ut certatim ad eremum et sacras solitudines ire prope
Abbreviated transcription (Latin):
tunore deposuit. S cũ in fantiũfidẽ
atq uirtutẽ p̃ ceteri p̃dicarent: abbas
ille altiore consilio. ne infirma etas in¬
solesceret. uirgis utrũq cõpeseuit: mul¬
tũ obirgatos. cur ipsi quod ꝑ eos dñs
operatꝰ fuerat ꝓdidissent : opus illud
non suȩ fidei. s diumȩ fuisse u̾tutis:
discerent potius do in humilitate ser.¬
uire. ⁊ ñ in signis ⁊ uͥtutibꝰ gl oriari:
qr melior esͤset infirmitatis consei.¬
enta. uirtutũ uanitate. hoc ubi ille
nonacdhis aucduntꝰ ⁊ perielitato sinfan¬
ados sirpentis occursu. ⁊ rpsos insere
musta uerbera uicto serpente meru¬
ma abatẽ obseerat ne sibi post dixe
pams blaus aut̃ cibꝰ aliqͥuis mitered
panis octauins dies fuerat emensus
quose homo xp̃i intra periculũ famis
ipse concluserat. Arebant mẽbra ie.¬
iuinio : s deficere mens cȩlo intenta
non poterat. Corpus inȩdia fatiscebat
Sides firma durabat. Cũ interĩ am.¬

Expanded text:
tumore deposuit. sed cum infantium fidem tumore deposuit. sed cum infantium fidem adque uirtutem ceteri praedicarent, abbas ille altiore consilio, ne infirma aetas insolesceret, uirgis.utrumque conpescuit, multum obiurgatos, cur ipsi, quod per eos Dominus operatus fuerat, prodidissent. opus illud non suae fidei, sed diuinae fuisse uirtutis: discerent potius Deo in humilitate seruire, non in signis et uirtutibus gloriari, quia melior esset infirmitatis conscientia uirtutum uanitate. Hoc ubi ille monachus audiuit, et periclitatos infantulos serpentis occursu et ipsos insuper multa uerbera uicto serpente meruisse, abbatem obsecrat ne sibi post haec panis ullus aut cibus aliqui mitteretur. iamque octauus dies fuerat emensus, quo se homo Christi intra periculum famis ipse concluserat - arebant membra ieiunio, sed deficere mens caelo intenta non poterat: corpus inedia fatiscebat, fides firma durabat-cmn interim ad
Abbreviated transcription (Latin):
mente concupiuerint. ut acturi sol¬
riam uitã se ad heremũ conferant.
non nisi ꝑmittente abbate discedunt.
hȩc illoꝵ pͥma uirtꝰ ẽ: parere alieno nͥ¬
perio. Trans gressis ad heremũ. abban
illiꝰ ordinatione. panis uel quilibet c
alius ministrat᷑. Casu ꝑ illos dies quibo
illo aduenerã. cuidã qui nuꝑ adheroi
secesserat. neq amplius ab hoc moni¬
terio quã sex milibus tabernaculĩ
sibi constituerat. panẽ abbas ꝑ duos
pueros miserat : quoꝵ maior habelat
ȩtatis annos quindecĩ. minor duodeni¬
nis erat. his gͦ inde redeunabꝰ aspis
mirȩ magnitudinis fit obuiã. cuius
occursu nichil ꝑterriti: ubi ante pe.¬
des eoꝵ uenit. quasi incantata carm.¬
nibꝰ. cerulea colla deposuit : minoris
pueri manu app̃hensa. ac pallio in¬
uoluta ferri cepit. dem monasterũ
quasi uictor ingressus. in occur sum
fracrũ expectantibus cunctis captiuã
bestiã resoluto pallio. ñ sine iactantȩ

Expanded text:
mente conceperint, ut acturi solmente conceperint, ut acturi solitariam uitam se ad eremum conferant, nonnisi permittente abbate discedunt. haec illorum prima uirtus est, parere alieno imperio. transgressis ad eremum abbatis illius ordinatione panis uel quilibet cibus alius ministratur. casu per illos dies quibus illo adueneram cuidam, qui nuper ad eremum secesserat neque amplius ab hoc monasterio quam sex milibus tabernaculum sibi constituerat, panem abbas per duos pueros miserat, quorum maior habebat aetatis annos quindecim, minor duodecim erat. his ergo inde redeuntibus aspis mirae magnitudinis fit obuiam, cuius occursu nihil perterriti, ubi ante pedes eorum uenit, quasi incantata carminibus caerula colla deposuit. minor e pueris manu adprehensam ac pallio inuolutam ferre coepit. dein monasterium quasi uictor ingressus in occursum fratrum, inspectantibus cunctis, captiuam bestiam resoluto pallio non sine iactantiae
Abbreviated transcription (Latin):
ligunt. Na qui eũ hereticũ esie arbi¬
trantur. insaniunt. Uere dixeri catho¬
lica hominis scientia sana doctrinateo
Totꝰ semꝑ in lectione: totꝰ in libriee
Non die. ñ nocte requieseit: aut iegit
aliquit semꝑ. aut scribit: Quod nisi
mͥ fuissec fixũ animo⁊ ꝑmissũđo te¬
ste ꝓpositũ heremũ adire: uel fexigu
tẽporis punctd̾ a tanto uiro discede
contra uoluntatẽ animi mei secu̾ta
regressus alexandriã. uisitatis ibi fr̃ibꝰ
ad superiorẽ inde thebaidẽ id ẽ adȩ¬
gypti extrema contendi. Ibi enĩ uaste
patentes heremi solicudines. pluriniũ
ferebantur habere monachorum.
ongũ est si omĩa
cupiam referre quȩ indi: tamen¬
pauca ꝑstringã e pluribꝰ. hant lorge
ab heremo: contigua nilo multa sue
monasteria. habitant uno in locops
centeni : quibus summũ ius ẽ subaa¬
batis imperio uiuere: nichil arbitio¬
suo agere :omĩa ad nutũ illiꝰ potelao
pendere. Ex his siqui maiorẽ uirtur

Expanded text:
diligunt, nam qui eum haereticum esse arbidiligunt, nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insaniunt. Vere dixerim, catholica hominis scientia, sana doctrina est. Totus semper in lectione, totus in libris est, non die, non nocte requiescit; aut legit aliquid semper, aut scribit. Quod nisi mihi fuisset fixum animo et promissum, Deo tete propositam eremum adire, uel exiguum temporis punctum a tanto uiro discedercontra uoluntatem animi mei secuta tregressus ad Alexandriam, uisitatis ibi fratribus ad superiorem inde Thebaidem, id est ad Aegypti extrema contendi. ibi enim uaste patentes eremi solitudines plurimum ferebantur habere monachorum. longum est, si omnia cupiam referre quae uidi: pauca perstringam. Haut longe ab eremo contigua Nilo multa sunt monasteria. habitant uno loco plerumque centeni: quibus summum ius est, abbatis imperio uiuere, nihil suo arbitrio agere, per omnia ad nutum illius potestatemque pendere. ex his si qui maiorem uirtutem
Abbreviated transcription (Latin):
qũa uera. quã fortia disputaiit. Unde
ã quibusdã. quos nominare nolo. dicit᷑
ñ amari. Nã fieut belgicus nr̃ irascit᷑
ȩdacgis nimiş nos notatos. ita illi
fregre dicunt᷑. cũ m illo opusculo
sctũ legunt. Cȩlibẽ sꝑnit uirgo ger¬
Inũ frm : quȩrit ex traneũ. Ad hȩc
go nimiũ inquã galle ꝓgrederis.
cane ne nte aliquis qui hȩc fortantis¬
agnoseit exaudiat. teq una cũ bie¬
onimo icipnat ñ amare idã q ine
scolasticus es non inmerito te uersa
conuer illius ad monebo. Obseqursi
ami cos ueritas odiũ parit Tua nobis
potꝰ ut ceperas postummiane repecbt
onientalis oratio. Ego inquit ut dicere
usticuerã. aput hieronimũ sex nen¬
ibus fni cui iugis aduersus malos pug¬
na. ꝑpetuũq certamen consenuitꝰ oclus
ꝑdicoꝵ. Oderunt eũ hereqcis quia ets
impugnare ñ desinit: Oderunueleo¬
iei qr uitã eoꝵ insectat᷑ ÷ erimina.
s plane eũ boni om̃s admirant᷑  da

Expanded text:
quam uera, quam fortia disputauit! unde quam uera, quam fortia disputauit! unde a quibusdam, quos nominare nolo, dicitur non amari. nam sicut Belgicus noster irascitur, edacitatis nimiae nos notatos, ita illi fremere dicuntur, cum in illo opusculo scriptum legunt: caelibem spernit uirgo germanum, fratrem quaerit extraneum. Ad haec ego, nimium, inquam, Galle, progrederis: caue ne et te aliquis, qui haec agnoscat, exaudiat teque una cum Hieronymo incipiat non amare. nam quia scolasticus es, non inmerito te uersu comici illius admonebo: obsequium amicos, ueritas odium parit. tua nobis potius, ut coeperas, Postumiane, repetatur orientalis oratio. Ego, inquit, ut dicere institueram, apud Hieronymum sex mensibus fui: cui iugis aduersum malos pugna perpetuumque certamen conciuit odia perditorum. oderunt eum haeretici, quia eos inpugnare non desinit, oderunt e insectatur et crimina. Sed plane eum boni omnes admirantur et