comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onis meȩ damaui adce: qm̃ exaudisti me.
Causa est ut exaudires me: qͥa indie tri¬
bulationis mee clamaui adte. Paulo an¬
intelleximꝰ. Totadie tribulat᷑. Qd ergo
tribulatio est: ⁊ qͣdo bene est utiq tri¬
bulatio. Unde tribulatio: quia q̃ dru
inc habundet: nondum sumꝰ in illa pa¬
tria. qͦ redire festinamꝰ. Cui ꝑegͥnatio ãul¬
cis est: ñ amat patͥam. Si dulcis ẽ patͥ.
amara est ꝑegͥnatio. Si amara ẽ ꝑ egrin¬
tio: totadie tribulatio. Quando non es
tribulatio: qͣdo inpatria delectacio.
Delectaciones in dextera tua: usq infinẽ.
Inpleb̃ me leticia ait cũ uultu tuo: ut cõ¬
templer delectacionẽ dnĩ. Ibi tnͣsiet li¬
bor: ⁊gemitꝰ.: ibi ñ oratio s laudatio.⁊ ĩbi
alła. am̃ ibi. ⁊ uox consonat cũ angẽlis.
Ibi uisio fine defectu: ⁊amor sine fastidio
Quãdiu gͦ non ibi uidetis: qͥa ñ inbonio

Expanded text:
onis meae clamavi ad te, quoniam exaudisti me.» Causa ut exaudires me, quia «in die tribulationis meae clamavi ad te.» Paulo anintelleximus: tota die tribulatur. Quid ergo, tribulatio est et quando bene est? Utique tribulatio. Unde tribulatio? Quia quamdiu hic abundet, nondum sumus in illa patria quo redire festinamus. Cui peregrinatio dulcis est, non amat patriam: si dulcis est patria, amara est peregrinatio; si amara peregrinatio, tota die tribulatio. Quando non est tribulatio? Quando in patria delectatio. «Delectationes in dextera tua usque in finem. Implebis me laetitia,» ait, «cum vultu tuo» , «ut contempler delectationem Domini» . Ibi transiet labor et gemitus: ibi non oratio, sed laudatio; ibi Alleluia, Amen ibi, vox consona cum Angelis; ibi visio sine defectu, et amor sine fastidio. Quamdiu ergo non ibi, videtis quia non in bono.
Abbreviated transcription (Latin):
engant sͥ dõs qͦs uolunt pagani: addu¬
an tibros argentarios. aurifices. expoli¬
na sculptores: fatiant dõs. Quales
sus octulos habentes ⁊ iuidentes. ⁊ cetã¬
ne aicis psalmista consequent̃. S ista
u. illud aliquid peiꝰ: qĩ du gentium
motua. Et quid: nec demonia inqͥuiu
rum. Hane nicħ aliud habetis incempli.
uenl aliud implet uares ur̃os. ⁊ ꝗͣ demo¬
nũ. Si qͥd dicitis: anglos colunꝰ: anglos
uenti dõs. Non plaue uostis auglos. An

Expanded text:
ngant sibi deos quos volunt Pagani; adducant fabros argentarios, aurifices, expolitores, sculptores, faciant deos. Quales deos? Oculos habentes, et non videntes ; et ista tis? Aliud aliquid pejus: «Quoniam dii Gentium daemonia» . Et quid? Nec daemonia, inquiunt, colimus. Plane nihil aliud habetis in templis, nihil aliud implet vates vestros quam daemonium. Sed quid dicitis? Angelos colimus, Angelos habemus deos. Non plane nostis Ang
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝗͣ dm̃: securꝰ esto exaudiris. ⁊ ꝑtines
adipsum u̾sũ. ⁊ multũ misericors om̃ib
inuocantib fe. Noli gͦ dicẽ: illud mͥ nõ
dedit. Redi ad conscientiam tuam. in
troga uoli parce illi noli. Si uere dm̃
inuocasti certus esto: quia id forte qđ
ꝓderat. A dificet᷑ in hoc cor ur̃m fratre
cor xͥanũ. cor fidele: ne incipiatis tristes
ad scͥptitras. exaudit᷑ diabolꝰ. iñ exaii¬
ditur apłs. Quid uob̃ uidet᷑. ⁊ qͥuomͦ
exaudiant᷑ demones: petiert̃ se ire in

Expanded text:
ris; pertines ad istum versum, «Et multum misericors omnibus invocantibus te.» 9. Noli ergo dicere: Illud mihi non dedit. Redi ad conscientiam tuam; libra, interroga, parcere illi noli. Si vere Deum invocasti, certus esto quia id forte quod proderat. Aedificetur in hoc cor vestrum, fratrechristianum, cor fidele; ne incipiatis tristes ad Scripturas. Exauditur diabolus, et non exauditur Apostolus: quid vobis videtur? Quomodo exaudiuntur daemones? P
Abbreviated transcription (Latin):
unc̃a. ipsum concupisce. Uule niuo¬
caae aͥmi: malio psalmo. Unam pe
ieuo hiane reqͥram. Quul est quod
⁊ om̃i dies uire mee. He quid hoc.
amator di ẽẽ uis. siucerissiuis medullis.
castisq suspirus ipsum dilige. ipsum a¬
ma. illi flag̃. illi iuhia. qͦiocondiꝰ nicħ.
inuenis. qͦ meliꝰ. qͦ lectiꝰ. quo dntͣnus.
Quid enĩ tam dut᷑uum ꝗͣ id quod est¬

Expanded text:
a, ipsum concupisce. Vide invocantem Deum in alio psalmo: «Unam petii a Domino hanc requiram.» Quid est quod per omnes dies vitae meae.» Utquid hoc? amator Dei esse vis, sincerissimis medullis castisque suspiriis ipsum dilige, ipsum ama, illi flagra, illi inhia quo jucundius nihil invenis, quo melius, quo laetius, quo diuturnius Quid enim tam diutu
Abbreviated transcription (Latin):
qui boc ferat: aut si forte int̃pelles ui¬
dicem. ⁊ constituas eum locũ ut te au¬
diat. ⁊ subito cum adeum loqueris di¬
mittas illum. ⁊incipias fabulari. cũ a¬
mico tuo. ꝗͣdo te tolerat: Et tolerat
ds̃ tot corda peccantium: et diu̾sas res
cogitacionum. Omitto dice̾ ⁊ noxias.
omitto dicẽ aliꝗͣdo ꝑu̾sas ⁊ immicas dõ
ipsas suꝑfluas cogitare. inuiria ẽ eiꝰ
cũ quo loqͥ ceꝑas. Oratio tua: locutioẽ
ad dm̃. Quando legis: ds̃ tͥ loqͥt᷑. Quan¬
do oras: cũ dõ loqueris. S qͥd desꝑan¬
dum ẽ de generi huinano ⁊ dicendũ.
iam addampnatiouẽ ꝑtine omnem
hominẽ. cui subierit aliqͣ cogitacio o

Expanded text:
qui hoc ferat? Aut si forte interpelles judicem, et constituas eum loco ut te audiat, et subito cum ad eum loqueris, dimittas eum, et incipias fabulari cum amico tuo; quando te tolerat? Et tolerat Deus tot corda precantium, et diversas res cogitantium: omitto dicere et noxias, omitto dicere aliquando perversas et inimicas Deo; ipsas superfluas cogitare injuria est ejus, cum quo loqui coeperas. Oratio tua locutio est ad Deum: quando legis, Deus tibi loquitur; quando oras, Deo loqueris. Sed quid? desperandum est de genere humano, et dicendum jam ad damnationem pertinere omnem hominem cui su
Abbreviated transcription (Latin):
Erant᷑ quidam qͥ timebant illum: ingen¬
te uideoꝵ. ꝑ om̃s t̃ras uͥq idola colebant᷑.
demonia timebant᷑ ⁊ñ ds̃. Illa ingente:
timebat᷑ ds̃. S ꝓpt quoͥd timebatur:
inuet̾ĩ testam̃to. timebat᷑ ne daret illos
in captiuitatẽ. ne tolleret illis t̾ram. ne
gñdiue contundet uites ipsorum: ne fa¬
ceres steriles uxores ipsorũ. ne auferret
ab eis filios ip̃soꝵ. Hec enĩ carnalia p¬
missa dĩ. tenẽbant ad huc paruas aĩas:
qui uel ꝓpter hec ipsum timebant.
Terram pecebat paganꝰ adiabolo: tram
petebat uideus adõ. Unũ erat qđ pete¬
bant: s non unus aquo petebant. Pe¬
tendo iste quod paganiis pecebat: dis¬
cernebat᷑ tam̃ apagano. qͥ ab illo ista pe¬
tebat. qui omia fecerat. ⁊ ꝓpe illis erac
ads̃. q̃ gentib non ppe eratꝰ. Tam̃ respex̃
⁊ eos qͥ longe erant. ⁊ eos qͥ ꝓpe erant. sic̃
Quos dix qui erant ꝑꝑe: iudcos. qͥ unũ

Expanded text:
Erant quidam qui jam timebant eum in genErant quidam qui jam timebant eum in gente Judaeorum. Per omnes terras ubique idola colebantur; daemonia timebantur, non Deus: in illa gente timebatur Deus. Sed propter quid timebatur? In Veteri Testamento timebatur, ne daret illos in captivitatem, ne tolleret illis terram, ne grandine contunderet vites ipsorum, ne faceret steriles uxores eorum, ne auferret ab eis filios ipsorum. Haec enim carnalia promissa Dei tenebant adhuc parvas animas, qui vel propter haec ipsum timebant. Terram petebat Paganus a diabolo; terram petebat Judaeus a Deo: unum erat quod petebant; sed non unus a quo petebant. Petendo iste quod Paganus petebat, discernebatur tamen a Pagano, quia ab illo ista petebat, qui omnia fecerat. Et prope illis erat Deus, qui Gentibus longe erat; tamen respexit et eos qui longe erant, et eos qui prope erant, sicut Quos dixit qui erant prope? Judaeos, quia unum
Abbreviated transcription (Latin):
null temptator est. nullus seditiosus.
nultus diuidens popłm dĩ. nullus fa¬
aigans eccłiam. in mustĩo diaboli.
uando ipse pͥnceps ipsorum mutit᷑
iiguẽ etnum. ⁊ hic cũ illo qͥcumq
isti consentiunt. ⁊ recede abeo nolunt.
łtic gͦ pax purgata infiliis dĩ: om̃ib
amantib se. Uidentib se plenos dõ:
cũ trit ds̃ omĩa in om̃ib. Cõmune
Hanc loquit᷑ inplebem suam. hauc
uolebat andire ille qͥ ait. Aucdiam
dece in plebẽ suã. Et suꝑ scos suos. ⁊
in eos qui com̃itunt᷑ adcor ipsum.
Ha fr̃s: uultis ut aduos ꝑtineat ista
par qua loquat̾ as : conitite cor ad
tpiũ t̃ adine. Aut ad illũ: aut adque¬
qua homine. Oiuisqͥs cui lio uoluit
conũtere ad se corda homimim: cadit cũ
ipsis. Quid ẽ meliꝰ ut cadas cũ illo adquẽ
conũteris. an ut stes cũ illo cũ qͦ conu̾teris.
finis om̃ium molestiarũ: ñ est nisi as̃.
Beati qͥ conu̾tunt cor adipsũ. Uerump

Expanded text:
nullus tentator est, nullus seditiosus, nullus tentator est, nullus seditiosus, nullus dividens populum Dei, nullus fatigans Ecclesiam in ministerio diaboli; quando ipse princeps ipsorum mittitur in ignem aeternum, et hi cum illo quicumque illi consentiunt, et recedere ab eo nolunt? Erit ergo pax purgata in filiis Dei, omnibus amantibus se, videntibus se plenos Deo, cum erit Deus omnia in omnibus . Commune Hanc loquitur in plebem suam; hanc volebat audire ille qui ait: «Audiam  in plebem suam, et super sanctos suos, et in eos qui convertunt cor ad ipsum.» Eia, fratres, vultis ut ad vos pertineat ista pax quam loquitur Deus? Convertite cor ad ipsum; non ad me, aut ad illum, aut ad quemquam hominem. Quisquis enim homo voluerit convertere ad se corda hominum, cadit cum ipsis. Quid est melius, ut cadas cum illo ad quem converteris, an ut stes cum illo cum quo converteris? finis omnium molestiarum, non est nisi Deus: beati «qui convertunt cor ad ipsum.»
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc fiet sermo qͥ scͥptus est: ab sorta
est mors in uictoria. U est mors aculeꝰ
tuus: uͥ mors contemptio tua ubi
enĩ adhuc mors. quomͣ est plena par
⁊ enĩ de morte aii uenit lassitudo ĩ¬
ta : ꝗͣ inuenimꝰ in om̃ib refectionĩb
nr̃is. De morte est: quia corpꝰ morta¬
le portamiis. Quod quidẽ mortuũ
dicit apłs: ⁊ante amie resolutionẽ.
orpus quidem inquid mortuũ est.¬
Quod ieficis: etiam morieris. ꝑ seuera
niinltũ manducando: ipsa res te int̃¬
hu ꝑ seuera inmultũ ieiunando:
nae uorieris. Sedsemꝑ ut noł surgẽ:¬
mae moeieris. Ambula semꝑ ut nolis
quies&e morieris inde. Uigila semꝑ
ut nolis dormire: morieris inde. dor¬
mi scmꝑ ut nolis uigilare: morieris
md̃s. Quando g assumpta fur̾t mors
inuctoria. ⁊ ñ er̃t ista. ⁊ erit pax ple
Quando de illa loquor: finire uolo.
st marine qͣdo scandala crebrescent.
qͥs ñ ddesidet illam pacẽ. ⁊ unde amicꝰ
ñ cat. ⁊ quo inimicus ñ uitrauit: uͥ

Expanded text:
c fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, aculeus tuus? ubi est, mors, contentio tua» ? Ubi enim adhuc mortalitas, quomodo est plena pax? Etenim de morte venit lassitudo ista, quam invenimus in omnibus refectionibus nostris. De morte est, quia corpus mortale portamus; quod quidem mortuum dicit Apostolus et ante animae resolutionem: «Corpus quidem,» inquit, «mortuum estquo te reficis, etiam morieris. Persevera in multum manducando; ipsa res te intpersevera in multum jejunando; inde morieris: sede semper, ut nolis surgere; morieris inde: ambula semper, ut nolis quiescere; morieris inde: vigila semper, ut nolis dormire; morieris inde: dormi semper, ut nolis vigilare; morieris inde. Quando ergo absorpta fuerit mors in victoriam, non erunt ista; et erit pax plena quando de illa loquor, finire nolo, et maxime quando scandala crebrescunt. Quis non desideret illam civitatem, unde amicus non exit, quo inimicus non intrat, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Onii ii inuocaueri. Inuocanit: s non¬
am̃ inuocant. Inuocas quicqͥd amas. inuo¬
as quicqͥd inte uocas. inuocas qͥdqͥd uis. ut
acniat adte. Porro si dm̃ ꝓptẽa inuocas
nt ueniat adte. peccunia. ⁊ ut uenias ad
x heretitas. ⁊ ut ueniat adte scłaris dig¬
ritas: illa uocas que ius ut uemant ad
⁊ s dñi tͥ adiutorem ponis cupiditatũ.:
non crauditorem desiiorũ. Ds bonus
idec quod uis. ⁊ quid si male uis: non¬
ne ccti magis non dando misericors:
pitat tuam: qui te creauit. ipse ⁊llũ:
homo es. homo est. Ille autẽ ds̃ uidex
ał. auitit ambos. ⁊ñ exaudit ambos.
irutii cĩ quia ñ exauditꝰ es contͣ illum:
aauhe.: quia non est exauditꝰ contͣ te.
lgo inqͥd non hoc petebam: ñ inunici
ni pecebam mortẽ: s uitam petebam
ĩm nei. Quid mali petebam: nichil
nali oecebas: sic̃ tu sentiebas. Nũqͥd
rille taptus est. ne malitia mutaret
neletum illiꝰ: s peccõr inquis erat.

Expanded text:
nt, sed non Deum. Invocas quidquid amas; invocas quidquid in te vocas, invocas quidquid vis ut veniat ad te. Porro, si Deum propterea invocas, ut veniat ad te pecunia, ut veniat ad te haereditas, ut veniat ad te saecularis dignitas; illa invocas quae vis ut veniant ad te: sed Deum tibi adjutorem ponis cupiditatum, non exauditorem desideriorum. Deus bonus, si det quod vis. Quid, si male vis, nonne erit magis non dando misericors? petebat tuam? Qui te creavit, ipse et illum; homo es, homo est et ille: Deus autem judex est; audit ambos, et non exaudit ambos. Tristis es, quia non es exauditus contra illum; gaude, quia non est exauditus contra te. Ego, inquis, non hoc petebam; non inimici mei petebam mortem, sed vitam petebam filii mei: quid mali petebam? Nihil mali petebas, sicut tu sentiebas. Nam quid, si ille raptus est, ne malitia mutaret intellectum il
Abbreviated transcription (Latin):
apud ipsos inferos ẽ aliꝗͣ pars inferior: quo
trudunt᷑ impii qui płimum peccauert.
Uenim apud inferos utrum inlocis qͥb
dam fuiss abraham: ñ satis possumꝰ defi¬
nire. Hondum eñ dñs uenerat adinfernũ
ut erueret inde omium scorum p̃cedentiũ
animas: ⁊ tam̃ abraham in reqͥe ibi erat.
Et quidam diues cum torqu̾et᷑ apud inferos.
cũ uucet abraham leuauit occłos. Non eiũ
poslet leuatis occłis uide: nisi ille eẽt suꝑdĩ.
ille interiꝰ. ⁊ qͥd ei respondit ab raham
cũ enc̃. pat̃ abraham mitte lazarũ ut in¬
tragar sigitũ suum. ⁊ stillet inlinguam
meam. qm̃ crutionr inhac famma: fili au:
mers̃ito quia recrpasti bona ii uita tua. la¬
caxꝰ ainẽ mala. Nc̃ autẽ hic reqͥesct: tu uͦ
torqueris. Et suꝑ hec au. ⁊ int̃ uos ⁊uos ca¬
ol iagnũ firinatum est. ut nec nos possi¬
iã uenrre acuol. nec inde aliqs uenu ad
nol.
Cipo int̃ ista fortasse duo inferna. quorũ

Expanded text:
apud ipsos inferos est aliqua pars inferior, quo apud ipsos inferos est aliqua pars inferior, quo truduntur impii, qui plurimum peccauerunt. etenim apud inferos utrum in locis quibusdam iam fuisset Abraham non satis possumus definire. nondum enim dominus uenerat ad infernum, ut erueret inde omnium sanctorum praecedentium animas; et tamen Abraham in requie ibi erat. et quidam diues cum torqueretur apud inferos, cum uideret Abraham, leuauit oculos. non eum posset leuatis oculis uidere, nisi ille esset superius, ille inferius. et quid ei respondit Abraham, cum diceret: pater Abraham, mitte Lazarum ut intinguat digitum suum et stillet in linguam meam, quoniam crucior in hac flamma? fili, ait, memento quia percepisti bona in uita tua, Lazarus autem mala; nunc autem hic requiescit, tu uero torqueris. et super haec, ait, inter uos et nos chaos magnum firmatum est, ut nec nos possimus uenire ad uos nec inde aliquis uenire ad nos. ergo inter ista fortasse duo inferna, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ⁊ hic sunt mortui: ut non mireris qi
infernũ dicit᷑ si mortius habundat. Non
Adhuc ht̃ uitam utiq corpꝰ nr̃m: ⁊ tamen
cõꝑatum corꝑi illi quod sutiñ est. qͣlia fc̃
angelorum corꝑa. inuenit᷑ corpꝰ hauiaͥnis
mortuum: ꝗͣuis ad huc habens amunam.
S rursus ad hoc inferno .i. abhac parte in¬
ferm est aliud inferuis. quo eunt mortui:
unde uoluit ds̃ eruere animas nr̃as. etiam
illuc mitens filiũ suũ. Et euim fr̃s ꝓpter is¬
ta duo inferna: missus est filius dĩ undiq
libans. Ad hoc infernũ missus ẽ uasceudo:
ad illũ moriendo. Proptea uox est eius in
illo psalmo non quoꝗͣ homine conitiente:
s apło exponente uͥ ait. Qm̃ non delinques
antinam meam in inferno. Ergo aut ipsiꝰ
uox est. ⁊ hic. eruisti ammam meã ex ini¬
ferno euiferiori. aut nẽa uox ꝑtpsum do¬
minum nr̃m. Quia idõ ille ꝑuenit usq
adinfernum: ne nos remaueremꝰ in inferno.
Aliam eiã opimonẽ dicam. fortassis enun

Expanded text:
ergo et hic sunt mortui, ut non mireris quia infernum dicitur, si mortuis abundat. non adhuc habet uitam utique corpus nostrum; et tamen comparatum corpori illi, quod futurum est qualia sunt angelorum corpora, inuenitur corpus hominis mortuum, quamuis adhuc habens animam. sed rursus ab hoc inferno, id est ab hac parte inferni, est aliud inferius, quo eunt mortui; unde uoluit deus eruere animas nostras etiam illuc mittendo filium suum. etenim, fratres, propter ista duo inferna missus est filius dei undique liberans; ad hoc infernum missus est nascendo, ad illud moriendo. propterea uox eius est in illo psalmo, non quoquam homine coniciente, sed apostolo exponente, ubi ait: quoniam non derelinques animam meam in inferno. ergo aut ipsius uox est et hic: eruisti animam meam ex inferno inferiore, aut nostra uox per minum nostrum, quia ideo ille peruenit usque ad infernum, ne nos remaneremus in inferno. Aliam etiam opinionem dicam. fortassis enim
Abbreviated transcription (Latin):
mundꝰ. Certe recte ammonet m̃bra sua:
ut sursũ cor habeant. dudiant gͦ ⁊ fatiant.
leuent ad illũ quod male ẽ int̾ra. Ibi etĩ
ñ ꝓutrescit cor: si leuet᷑ ad dm̃. frum̃tum
si habes in inferioribꝰ: ne putresceret le¬
uasses adsuꝑiora. Frum̃to tuo mutare¬
queris loc̃. ⁊ cor ꝑmittis int̾ra putresce̾:
frum̃tũ leuares insupiora: cor leua inglũ.
Et unde inquis possum. ⁊ qͥ funes. qͦ ma¬
chiue.⁊ que scale op̾sunt: grad affectꝰ sũt
it̃ tuũ uoluntas tua est. Amando accedis:
negligendo discedis. ⁊ Stans incelo intra
mutat. Cor ut leuet᷑: uoluntatẽ mutat.

Expanded text:
mundus. Certe recte admonet membra sua mundus. Certe recte admonet membra sua ut sursum cor habeant. Audiant ergo, et faciant; levent ad illum quod male est in terra. Ibi enim non putrescit cor, si levetur ad Deum. Frumentum si haberes in inferioribus, ne putresceret, levares ad superiora. Frumento mutares locum, et cor permittis in terra putrescere? Frumentum levares in superiora; cor leva in coelum. Et unde, inquis, possum? Qui funes, quae machinae, quae scalae opus sunt? Gradus, affectus sunt; iter tuum, voluntas tua est. Amando ascendis, negligendo descendis. Stans in terra, in coelo mutat; cor ut levetur, voluntatem mutat.
Abbreviated transcription (Latin):
na die. Totadie omĩ temꝑe incellige:
ci quo corpꝰ xͥ gemit inp̃ssuris: usq in
sine scłi quo tñseunt p̃sfure. Gemit iste
positione habet clatiorẽ suũ. In toto
uto corꝑe clamasti tu dieb tiurs. ⁊ tnͣsier̃
dies tui. Successit tͥ alius: ⁊ clamabit
dicb tuis. Et tu lnc ille ibi: ille alibi.
⁊ succedentib menbͥs: unꝰ ho usq infinẽ
scłi ertendit᷑. Eadẽ mbra xͥ clamiant: ⁊
quedam m̃bra iam in illo reqͥescunt.
Quedam mͦ clamant: quedã uͭ cũ ipsi
noi reqͥeuimꝰ clamabt̃. ⁊ pꝰ illa alia cla¬
dicentis. ad te clamaui totadie. Caput aũ
nr̃m: ad dextãm patris interpellat ꝓnob̃.
alia m̃bra recipit. ⁊ alia flagellat. alia muni¬
alia corrigit. alia redintegrat. Iocunda a
lntra enĩ erat: ⁊mt̾ra a maritudines senti¬
ebat. He inamaritudine contabesceret.
ne om̃em tue gr̃e suauitatẽ amitteret.⁊
leua eam adte: ioconda eam apud te. Solꝰ
enĩ tues iocũditas: a maritudine plenꝰ est

Expanded text:
ta die,» omni tempore intellige: ex quo corpus Christi gemit in pressuris, usque in finem saeculi quo transeunt pressurae, gemit iste proportione habet clamorem suum in toto isto corpore. Clamasti tu diebus tuis, et transierunt dies tui; successit tibi alius, et clamavit diebus suis; et tu hic, ille ibi, ille alibi: et succedentibus membris. Unus homo usque in finem saeculi extenditur: eadem membra Christi clamant, et quaedam membra jam in illo requiescunt, quaedam modo clamant, quaedam vero cum ipsi nos requieverimus clamabunt, et post illa alia cladicentis: «Ad te clamavi tota die.» Caput autem nostrum ad dexteram Patris interpellat pro nobis : alia membra recipit, alia flagellat, alia munalia corrigit, alia redintegrat. 6. «vers.In terra enim erat, et in terra amaritudinem sentiebat: ne in amaritudine contabesceret, ne omnem tuae gratiae suavitatem amitteret, levavi eam ad te; jucunda eam apud te. Solus enim tu es jucunditas: amaritudine plenus est
Abbreviated transcription (Latin):
ra ditae: ⁊iusticia de celo prospex̃. Possu¬
mus añ dicere altm̃n sensũ. Ueritas de t̾ra
&ita est confessio ab homine. Homo enĩ
pator cras otra: qͥ qͣdo peccasti audisti.
ueta es. ⁊ int̾ram ibis. Oriatur de te ue¬
rital. nt respitiat de celo iusticia. Quomͦ
ate orit᷑ ueritas. cũ tu pecc̃or sis. cũ tu mni
quiis sis: confit̾e̾ peccã tua: ⁊ oriet᷑ de te
ucticas. Si enĩ cum sis iniquus dicis te
cũ i tniquus. ⁊ dicis te iniquũ: uĩtas
&e ta orta ẽ. Incende illum publicanũ
longe aphariseo in templo orautem. ⁊
qͥnec occłos adcelũ audebat leuare: s ꝑ¬
cutichac pectus suũ dicens. Dne ꝓpitilis

Expanded text:
a est, et justitia de coelo prospexit.» 14. Possumus hinc dicere alterum sensum. «Veritas de terra orta est:» confessio ab homine. Homo enim peccator eras. O terra, qui quando peccasti, audisti, «Terra es, et in terram ibis» , oriatur de te veritas, ut respiciat de coelo justitia. Quomodo a te oritur veritas, cum tu peccator sis, cum tu te veritas. Si enim cum sis iniquus, dicis te cum sis iniquus, dicis te iniquum; «veritas de terra orta est.» Intende illum Publicanum longe a Pharisaeo in templo orantem, qui neque oculos ad coelum audebat levare, sed percutiebat pectus suum, dicens, «Domine, propitius
Abbreviated transcription (Latin):
ab angłis. ⁊ diues aũ ille peccõ diuitiarium
suarũ adcorm̃ta missus ẽ : in illo pauꝑe
humilitas intelligit᷑ honorificata: in illo
diuite suꝑbia dampnata. Bieuit̃ ꝓbo:
quia ñ diuitie s suꝑbia in illo diuite
crutiabat᷑. Certe ille pauꝑ: insinu abra¬
he sublat̾ ẽ. De ipso abraham dic̃ scͥptura
qͥa habebat hic płimũ auri ⁊ argenti:
⁊diues fuit int̾ra. Siqͥs diues ẽ ad torm̃ta
rapit᷑: qͦmͦ abraham p̃cesserat pauꝑem
ut ablatũ insinũ suũ susciꝑet: s erat a¬
braham indiuitiis pauꝑ. humił. trem̃s.
omĩa p̃cepta ⁊ obedieus. Usq ad eo autẽ
ꝑnichilo habebat illas diuitias: ut uissꝰ
addnõ filiũ suũ in molaret cui seruabat
diuitias. Discite gͦ ẽẽ inopes ⁊ pauꝑes. si

Expanded text:
autem ille peccato divitiarum suarum ad tormenta missus est? In illo paupere humilitas intelligitur honorificata, in illo divite superbia damnata. Breviter probo quia non divitiae, sed superbia in illo divite cruciabatur. Certe ille pauper in sinum Abrahae sublatus est: de ipso Abraham dicit Scriptura quia habebat hic plurimum auri et argenti, et dives fuit in terra . Si qui dives est, ad tormenta rapitur; quomodo Abraham praecesserat pauperem, ut ablatum in sinum suum susciperet? Sed erat Abraham in divitiis pauper, humilis, tremens omnia praecepta, et obaudiens. Usque adeo autem pro nihilo habebat illas divitias, ut jussus a Domino filium suum immolaret , cui servabat divitias. Discite ergo esse inop
Abbreviated transcription (Latin):
dñe cor meũ: ut orare adte. Inuenire se
dix̃ cor suũ. qͣsi soleret ab eo fuge̾.⁊ ille
sequi quasi fugituuũ. ⁊ ñ posse cõpre¬
hene ⁊ ⁊ clamare ad dĩ : qm̃ cor meũ
hic ait. suais tues ac mittis: uideor
mͥ ud̃e hic quod ait. mutis. Ioconda
amirã serui tui: qm̃ adte leuaui aĩam

Expanded text:
 cor meum, ut orarem ad te» . Invenire se dixit cor suum, quasi soleret ab eo fugere, et ille sequi quasi fugitivum, et non posse comprehendere, et clamare ad Deum, «Quoniam cor meum hic ait, «Suavis es tu et mitis;» videor mihi videre hic quod ait, «mitis. Jucunda animam servi tui, quoniam ad te levavi
Abbreviated transcription (Latin):
clamans afinib tr̃e cũ capite suo. ⁊ sub
apłs: enumeranis multa pecc̃ã. ⁊ lcuia.
igrauia. ⁊ usitata. ⁊ horribilia. Et hec
estis Si gͦ scĩficatos dic̃: dicat ⁊ unꝰqͥsq
fideliũ sc̃s sum. Non ẽ ista suꝑbia elali.
s confessio ñ ingrati. Si enĩ dixeritis te

Expanded text:
clamans a finibus terrae , cum capite suo, et sub Apostolus, enumerans multa peccata, et levia et gravia, et usitata et horribilia: «Et haec estis» . Si ergo sanctificatos dicit, dicat et unusquisque fidelium, «Sanctus sum.» Non est ista superbia elati, sed confessio non ingrati. Si enim dixeris te ex
Abbreviated transcription (Latin):
brptuati estis: xp̃m induistis. Si m̾brti
sune sati corꝑis eius. ⁊ dicunt se scã ñ eẽ:
apiti ipsi faciunt inuiriam: cuiꝰ m̃bra
sa nonsunt. Iam uide uͥsis: ⁊de capice
de diqnitatẽ cape. Et eiũ eras intenebris:

Expanded text:
baptizati estis, Christum induistis» ; si membra sunt facti corporis ejus, et dicunt se sancta non esse, capiti ipsi faciunt injuriam, cujus membra sancta non sunt. Jam vide ubi sis, et de capite tuo dignitatem cape. Etenim eras in
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ur̃ scdm caruẽ filiꝰ dd̃: scđm uero
diuinitatẽ dñs dđ̃. ⁊ creator dđ̃. Et ñ
solũ ante dđ s ante abraham exquo
db̃: s ⁊ aute adam ex quo ħͥi omines.⁊
s iance celũ ⁊ tram. inqͦ omis creatura
est. Nemo gͦ cũ audit hec u̾ba dicat.
non xͦ dicit. aut rursus dicat. ñ ego
dico. imino si se inxͥ corꝑe agnoscit. u
Noli aliqͥd dic̾ẽ sine illo: ⁊ ñ dic̃ aliqͥd
sine te. Nonne habemꝰ in euangelio.
uͥ certe scͥptũ ẽ. inpͥncipio erat u̾bum.

Expanded text:
m carnem filius David: secundum vero divinitatem Dominus David, et creator David; et non solum ante David, sed et ante Abraham, ex quo David; sed et ante Adam, ex quo omnes homines; sed et ante coelum et terram, in quo omnis creatura est. Nemo ergo cum audit haec verba, dicat, Non Christus dicit; aut rursus dicat, Non ego dico: imo si se in Christi corpore agnoscit, utNoli aliquid dicere sine illo, et non dicit aliquid sine te. Nonne habemus in Evangelio? Ubi certe scriptum est, «In principio erat Verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
seus iactabat mĩta sua: in obs publica¬
nus conficebat᷑ peccã sua. Nec sic acci¬
piatis fr̃s qđ dixi addiuitẽ ñ inclinac
aure suam. tamꝗͣ ñ exaudiat eos ds̃.
qͥ habent aurũ ⁊ argentũ. ⁊ familiã.
⁊ fundos: s sic forte nati s. aut loc̃ reR
humanarũ tenent. tantũ memiuerĩt
qđ ait apłs. Precipe diuitib huiꝰ
mundi: ñ suꝑbe saꝑe. Qui enĩ non
suꝑbe sapiunt: indõ pauꝑes sunt.
nat aurẽ suam. Norunt etũ sp̃e suã
ñ ẽe inauro aut argento: neq m iłt
reb qͥb ad temp̃ curũ fluere iudent᷑.¬
S̾uffiẽ ut diuitie ñ illos ꝑdant. ut ñ stnt

Expanded text:
saeus jactabat merita sua: inops Publicasaeus jactabat merita sua: inops Publicanus confitebatur peccata sua . 3. Nec sic accipiatis, fratres, quod dixi, Ad divitem non inclinat aurem suam, tanquam non exaudiat Deus eos qui habent aurum et argentum, et familiam et fundos: si sic forte nati sunt, aut eum locum rerum humanarum tenent; tantum meminerint quod ait Apostolus, «Praecipe divitibus hujus mundi non superbe sapere» . Qui enim non superbe sapiunt, in Deo pauperes sunt; nat aurem suam. Norunt enim spem suam non esse in auro et argento, neque in illis rebus quibus ad tempus circumfluere videntSufficit ut divitiae non illos perdant; u
Abbreviated transcription (Latin):
informa serui dic̃: tu serue informa dni¬
dĩ tui. Indina dnẽ aurẽ tuã. In clinã au¬
rem tuã: si tu ñ erigas ceruioẽ. Humilia¬
to enĩ appinquat. ⁊ exaltato longe disce
sursum est: nos deorsũ. Ille maltitudine.
nos inhumilitate. s ñ relicti. Ostenit
eiĩ dilectionẽ suam in nob ds̃. Si enim
nr̃ ꝓ impus mortuus est. Neq emĩ me¬
rit᷑a nr̃a p̃cessert̃. ⁊ ꝓ quibꝰ filius dĩ mo¬
reret᷑. s magis quia nulla mi̾ta. mag¬
na erat miscłia. Quã certa gͦ. ꝗͣ firma
ꝓmissione seruat iustis uitã suã. qͥ do¬
nauit inrustis mortẽ suã: Inclina dñe
aur̃ẽ tuam ⁊ exaudi me : qm̃ egenus
⁊ mops sum ego. Ergo ñ inclinat aure
ad diuitem: adinopẽ ⁊egenũ inclinat
aurẽ: id est ad humilẽ ad confitentem.
ad indigentẽ iniscłia. ñ ad saturatum
⁊ extollentẽ se ⁊ iactantẽ quasi mclul ei
desit. ⁊ dicentẽ. Grãs tͥ: quia ñ sum
sic̃ publicanus iste. Diues enĩ phari¬

Expanded text:
orma servi dicit; tu, serve, in forma Domini tui: «Inclina, Domine, aurem tuam.» Inclinat aurem, si tu non erigas cervicem: humiliato enim appropinquat; ab exaltato longe discedsursum est, nos deorsum; ille in altitudine, nos in humilitate, sed non relicti. «Ostendit» enim «dilectionem suam Deus in nobis: etenim pro impiis mortuus est» . Neque enim merita nostra praecesserant, pro quibus Filius Dei moreretur; sed magis quia nulla erant merita, magna erat misericordia. Quam certa ergo, quam firma promissione servat justis vitam suam, qui donavit injustis mortem suam? «Inclina, Domine, aurem tuam, et exaudi me; quoniam egenus et inops ego sum.» Ergo non inclinat aurem ad divitem: ad inopem et egenum inclinat aurem, id est, ad humilem et ad confitentem, ad indigentem misericordia: non ad saturatum et extollentem se, et jactantem, quasi nihil ei desit, et dicentem, «Gratias tibi, quia non sum sicut Publicanus iste.» Dives enim Phari
Abbreviated transcription (Latin):
ticibꝰ. Ergo lex ꝓdẽbat: egrotos: ñ saua¬
bat. S benectictione tłi turbat᷑ aqua
tamꝗͣ angelo descendente: uisa aqua
turbata. qui potãt uiius descendebat
⁊ sauabat᷑. Aqua illa cirta qͥnq porti¬
cib: popłs uideoꝵ erat longe conclus.
hunc ꝑturbauit dns p̃sentia sua: ut
occidet᷑. Iisi euĩ descensu suo dũs per¬
turbaret popłi uideoꝵ.⁊ numqͥd cru¬
cifiget᷑: itaq turbata aq̃ passionẽ diũ
significat. que facta est ꝑturbata est

Expanded text:
ticibus. Ergo lex prodebat aegrotos, non sanaticibus. Ergo lex prodebat aegrotos, non sanabat; sed benedictione Dei turbabatur aqua, tanquam angelo descendente: visa aqua turbata, qui poterat unus descendebat et sanabatur. Aqua illa cincta quinque porticibus, populus Judaeorum erat Lege conclusus: hunc perturbavit Donimus praesentia sua, ut occideretur. Nisi enim descensu suo Dominus perturbaret populum Judaeorum, numquid crucifigeretur? Itaque turbata aqua passionem Domini significabat, quae facta est perturbat
Abbreviated transcription (Latin):
lum iacentẽ .s. etiam iam conficentẽ ⁊ di¬
dentẽ. ⁊ miser ego hõ. qͥs me libabit de cor¬
ꝑe mortis liuiꝰ: ⁊ o portune ueniret me¬
dicus ad conuallẽ plorationis ⁊ diceret.
Certe cognouisti: quia cecidisti. Audi me
ut surgas: qͥ me contempsisti ut caderes.
Data gͦ est lex ut egrum de morbo conuin¬
ceret qui sͥ sanus uidebat᷑: ut peccata de¬
monstrarent᷑ ut auferrent᷑. Demonstra¬
to peccato ꝑdatam legem: auctũ pecc̃m.
accepta peccatũ ꝑmandatũ. oꝑatũ ẽ in
me omẽm concupiscentiã. Quid est occa¬
sione accepta ꝑmandatũ: acceptum man¬
datum qͣsi uirib suis conati sunt facere
homines. uicti concupiscentia etiã ipsiꝰ
tr̃s qͥnq ille porticus salomonis. nũqͥd
curabant egrotos. uͥ erat piscina in me
inquinq porticib: in euangłio lectũ
habemus. Quinq ille porticꝰ lex est:
inqͥnq libris moysi. Ad hoc ꝓ ducebãt᷑
egroti de domib suis: ut iacerent in por¬

Expanded text:
iam confitentem et dicentem, «Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» et opportune veniret medicus ad convallem plorationis, et diceret, Certe cognovisti quia cecidisti; audi me ut surgas, qui me contempsisti ut caderes. Data est ergo Lex ut aegrum de morbo convinceret, qui sibi sanus videbatur; ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Demonstrato peccato per datam Legem, auctum est pecc«accepta, peccatum per mandatum operatum est in me omnem concupiscentiam» . Quid est, «occasione accepta per mandatum?» Acceptum mandatum quasi viribus suis conati sunt facere homines; victi concupiscentia, mandati eti, quinque illae porticus Salomonis, numquid curabant aegrotos, ubi erat piscina in medinque porticibus» ; in Evangelio lectum habemus. Quinque illae porticus, Lex est in quinque libris Moysi. Ad hoc producebantur aegroti de domibus suis, ut jacerent in por
Abbreviated transcription (Latin):
uiam : in confessione peccõrum. Idõ tio¬
hannes cũ baptuaret inaqͣ penitencie.⁊
tiellet ad se ueniret penitentes de suis p̾¬
orib factis : hoc dicebat. Eate uiam dño.
rectas facite semitas eiꝰ. Placebas tͥ inpec¬
catis tuis ohõ: displiceat tͥ quod eras.
ut possis ẽẽ quod ñ eras. Fate itiã dño.
Precedat iusticia ista: ut confitearis peccã¬
tua. Uemet ille ⁊uisitabit te: quia pouet
in uia gressꝰ suos. Est etiã uͥ iã ponat gress
suos: est uͥ adte ueniat. Aute autẽ qͣ confitere¬
tis peccã. int̾ cluseras ate uiam dĩ: ñ erat
os. ⁊ ut te informet uestigns suis: plie¬
ullũ maiꝰ donũ p̃stare pos¬
set ds hominibꝰ. ꝗͣ ut uer¬
bũ suũ ꝑ quod condidit
omĩa. facet ilł caput. ⁊ illos
ei tamꝗͣ menbͣ coaptaret. ut ẽẽt filiꝰ di
i filius hominis unꝰ ds̃ cũ patre. unꝰ hom
cũ hominbꝰ. Ut ⁊ ꝗͣdo loquim᷑ ad dñ

Expanded text:
viam, in confessione peccatorum. Ideo et Jviam, in confessione peccatorum. Ideo et Joannes cum baptizaret in aqua poenitentiae, et vellet ad se venire poenitentes de suis prioribus factis, hoc dicebat: «Parate viam Domino, rectas facite semitas ejus» . Placebas tibi in peccatis tuis, o homo; displiceat tibi quod eras, ut possis esse quod non eras. «Parate viam Domino:» praecedat ista justitia, ut confitearis peccata: veniet ille et visitabit te, quia «ponet in via gressus suos;» est enim jam ubi ponat gressus suos, est ubi ad te veniat. Ante autem quam confitereris peccata, intercluseras ad te viam Dei; non erat os,» ut te informet vestigiis suis. I majus donum praestare posset Deus hominibus, quam ut verbum suum, per quod condidit omnia, faceret illis caput, et illos ei tanquam membra coaptaret ut esset Filius Dei t filius hominis, unus Deus cum Patre, unus homo cum hominibus: ut et quando loquimur ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝗͣ sulcata inuenientes pectora nr̃a. aratro
confessionis. Deuotione uintencione susce¬
pistis semen: cogitate de u̾bo qđ audistis.
tamꝗͣ glebas frangentes. ne sem̃ rapiant uo¬
latilia. ut possit tͥ germinare qđ seminatũ.
est. Et nisi ds̃ pluerit. qͥd ꝓdest qđ seminat᷑:
Ille enĩ iustificationibꝰ suis. inocio. in nego¬
tio. indomo. unlecto. inconuiuio. incollo¬
catione. ⁊ indeambulatione uisitet corda
tificet quod ibi seminatũ ẽ. Et uͥ ñ sumꝰ
nos. et securi quiescimꝰ. aut aliud agimꝰ.
dat ds̃ in crem̃tũ seminib que spaisimꝰ.
ut adtendentes pꝰea bouos mores ur̃os. &̃
de fructu gaudeamꝰ. Qm̃ dñs dabit fua
⁊ ponet inuia gressus suos. Iusticia illa ẽ
que est inconfessione peccorum: uitas .N.
ipsa ẽ. Iustus enĩ debes ẽẽ inte: ut pu¬
nias te. Ipsa est pͥma hoĩs iusticia: ut pu¬
nias te malum. ⁊ fatiat te ds̃ bonũ. Quia
gͦ ipsa est pͥma hominis iusticia. ipsa sit
itia dõ. ut ueniat adte ds. Ibi illi fac

Expanded text:
uam sulcata invenientes pectora vestra aratro confessionis; devotione et intentione suscepistis semen, cogitate de verbo quod audistis, tanquam glebas frangentes, ne semen rapiant volatilia, ut possit ibi germinare quod seminatum est; et nisi Deus pluerit, quid prodest quod seminatur? Ille enim visitationibus suis, in otio, in negotio, in domo, in lecto, in convivio, in collocutione, in deambulatione visitet corda tificet quod ibi seminatum est; et ubi non sumus nos, et securi quiescimus, aut aliud agimus, Deus det incrementum seminibus quae sparsimus, ut attendentes postea bonos mores vestros, etiam de fructu et ponet in; via gressus suos.» Justitia illa est quae est in confessione peccatorum: veritas enim ipsa est. Justus enim debes esse in te, ut punias te: ipsa est prima hominis justitia, ut punias te malum, et faciat te Deus bonum. Quia ergo ipsa est prima hominis justitia, ipsa fit via Deo, ut veniat ad te Deus: ibi illi fac
Abbreviated transcription (Latin):
Indiuite ex uoluntate ⁊ oꝑe: in pauꝑe ex
sola uoluntate. Cumgͦ talis est contem̃pnẽs
inse quicquid ẽ unde suꝑbia solet inflari:
pauꝑ dĩ est. Inclinat illi aurẽ suam: noũ
enĩ contribulatũ cor eiꝰ. Certe fr̃s ille pau¬
ꝑ ante iamiam diuitis ulcerosus qͥiacebat
ab angelis ablatꝰ ẽ insinũ abrahe sic legi¬
mus. sic credimꝰ. Niues aũ ille qͥ indueba¬
tur purꝑa ⁊ bisso. ⁊ epłabat᷑ cotidie spleu¬
dide abłat̾ ẽ adinferos ad corm̃ta. Nũqͥd

Expanded text:
voluntate et opere, in paupere ex sola voluntate. Cum ergo talis est contemnens in se quidquid est unde superbia solet inflari, pauper Dei est: inclinat illi aurem suam, novit enim contribulatum cor ejus. Certe, fratres, ille pauper ante januam divitis ulcerosus qui jacebat, ab Angelis ablatus est in sinum Abrahae, sic legimus, sic credimus: dives autem ille qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, ablatus est ad inferos
Abbreviated transcription (Latin):
neat uelut ad ꝗͣdam humilitatẽ indig¬
nã dõ dubitemꝰ eam illi tribuere. qͥñ
dubitauit se nob iunge̾. Ei quippe ser¬
uit uniu̾sa creatura: quia ꝑipsũ facta
s̃ uniu̾sa creatura. Q ꝓptẽa cũ eiꝰ fublim¬
tatẽ diuinitatemq intuem᷑. ꝗͣdo audi

Expanded text:
neat velut ad quamdam humilitatem indignam Deo, dubitemus eam illi tribuere, qui non dubitavit se nobis adjungere. Ei quippe servit universa creatura, quia per ipsum facta est universa creatura. Et propterea, cum ejus sublimitatem d
Abbreviated transcription (Latin):
quia iusticia ⁊ pax osculant᷑. ñ litigant.¬
Tu quare litigas cũ iusticia: Ecce iusticia
micus es amice mȩe: dic̃ tͥ pax. Quid me
queris: amica sũ iusticie. Quẽcũq inue¬
nero immicum amice mee: ñ ad illum
accedo. Nis gͦ uenire ad pacẽ: facis iusticiã.
Idõ aliꝰ psalmꝰ dic̃ tͥ. Declina amalo ⁊ fac
bonum: hoc ẽ amare iusticiam. Et cũ¬
ĩa declinauis amalo ⁊ fec̾is bonũ: quere
pacẽ ⁊ ꝑsequere eã. Iam enĩ ñ dui illam

Expanded text:
quia justitia et pax se osculantquia justitia et pax se osculantTu quare litigas cum justitia? Ecce justitia micus es amicae meae, dicit tibi pax, quid me quaeris? Amica sum justitiae. Quemcunque invenero inimicum amicae meae, non ad illum accedo. Vis ergo venire ad pacem? fac justitiam. Ideo alius psalmus dicit tibi: Declina a malo et fac bonum , hoc est ama justitiam; et cum declinaveris a malo, et feceris bonum, quaere pacem, et sequere eam, e
Abbreviated transcription (Latin):
ricordia ⁊ueritas occurrer̃t sibi. Ueritas in
gentiũ. Ueritas enĩ ibi: uͥ erant eloquia
dĩ. Misc̃ia ubi: in illis qui dimisert̃
am̃ suũ: ⁊ conu̾ter̃t se ad demonia. Num¬
qͥd ⁊ ipsos defpexit. quomͦi sic dicẽt uoca
⁊ istos longe fugituos. qui multũ ame
recesser̃t. uoca. inueniant me querentẽs
se. quia ipsi nolebant querere me. Ergo
Amant se duo ista iusticia ⁊pax. ⁊ osculã¬
turse : ut qui fecit uisticiam. inueniac
pacem osculantẽ iusticiam. Due anuce
sunt. tu forte unam uis. ⁊altam ñ facis.
Nemo est enĩ qui ñ uult pacẽ: s ñ om̃s
uolunt oꝑari iusticiam. Introga om̃s
homines. Uis pacem: uno ore tͥ respon¬
det: totũ genus humanũ. Opto.⁊ cupio.
uolo. amo. Ama iusticiam: quia due ami¬
ce sunt iusticia ipax. ipse se obsculant᷑.
Si anticam pacis ñ amauis: ñ te amabit
ipsa pax nec ueniet adte. Qd enĩ magnũ
desidare pacem: qui uis malus : defidat
pacẽ. Bona enĩ res est pax. S fac iusticiã.

Expanded text:
currerunt sibi.» Veritas in Gentium. Veritas enim ubi? Ubi erant eloquia Dei. Misericordia ubi? In illis qui dimiserant Deum suum, et converterant se ad daemonia. Numquid et ipsos despexit? Quomodo si diceret: Voca et istos longe fugitivos, qui multum a me recesserunt; voca, inveniant me quaerentem se, quia ipsi nolebant quaerere me. Ergo,amant enim se duo ista, justitia et pax, et osculantur se; ut qui fecerit justitiam, inveniat pacem osculantem justitiam. Duae amicae sunt; tu forte unam vis, et alteram non facis: nemo est enim qui non vult pacem; sed non omnes volunt operari justitiam. Interroga omnes homines: Vis pacem? Uno ore tibi respondet totum genus humanum: Opto, cupio, volo, amo. Ama et justitiam; quia duae amicae sunt justitia et pax; ipsae se osculantur: si amicam pacis non amaveris, non te amabit ipsa pax, nec veniet ad te. Quid enim magnum est desiderare pacem? Quivis malus desiderat pacem. Bona enim res est pax. Sed fac justitiam;
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ puidimus ad refectionẽ: illi rurs
inuẽnimꝰ defectionẽ. Esuris. die tͥ aliqͥs
respondes esurio. Ponit ante cibum.
adrefectionẽ posueras. ꝑ seuera in eo qđ̃
posuit. Certe reficere te uolebas: hoca¬
ge semꝑ. Hoc agendo in eo quod adhi¬
bueras adresumptionẽ: ibi inuemes
lassitudinẽ. Multum sedendo defatig¬
tus eras: surgis de ambuilando reficeris
ꝑsetiera meo quo reficeris. Multum
de ambulando lassab̃is. sedere itm qͥ¬
ris. Inueni mͥ aliqͥd unde te reficias:
ines. tantis resistentibꝰ malis moles¬
tus. cupiditatibꝰ. indigentus. lassitu¬
dinibꝰ. non est ista uera. ñ est ꝑfecta

Expanded text:
nobis providerimus ad refectionem, illic rursus nobis providerimus ad refectionem, illic rursus invenimus defectionem. Esuris, dicit tibi aliquis? respondes, Esurio. Ponit ante te cibum; ad refectionem posuerat: persevera in eo quod posuit; certe reficere te volebas, hoc age semper; hoc agendo, in eo quod adhibueras ad refectionem, ibi invenis lassitudinem. Multum sedendo fatigatus eras; surgis, deambulando reficeris: persevera in eo quo reficeris, multum deambulando lassaris; sedere iterum quaeris. Inveni mihi aliquid unde te reficias, ines tantis resistentibus molestiis, cupiditatibus, indigentiis, lassitudinibus? Non est ista vera, non est perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
factus cũ diabolo. ⁊ uidete si ñ om̃s sci
⁊tideles cũ pͥnape demoniorũ luctaut᷑.
Et quomͦ cũ illo luctantur.⁊ quẽ ñui¬
aent: luctant᷑ cũ cupiscentus suis: qͥb
ille suggerit peccata. ⁊ ñ consentiendo
quod suggerit. ⁊ In uincunt tam̃ pug¬
nant. Nonctũ ẽ gͦ pax: u pugna est.
Aut daie mͥ homine̾ qͥ uich temptacio¬
nis patit̃ incarne sua. ipossic in dicẽ
quia iaui pax est. Nichil quidẽ tempta¬
cionis forte patit᷑ in illicitis uoluptatibꝰ.
saltẽ suggestiones ipsas patit᷑. uel suggeri᷑
illi quod respuit. uel delectat unde conti¬
neat. S ecce iam uichil delectat in licitũ.
uel contͣ fam̃ isitm pugnat cotidie. Qs
eñ iustus hinc alienus: pugne̾t gͦ fames
i sitis: pugnat contͣ nos lassitudo caruis.
pugnat delectacio sompni. ⁊ pugnat
oppressio. Uigilare uolumꝰ : dormitamꝰ.
Ieninare uolumꝰ: esurimus. sitimus.
Stare uolum̃: defatigam᷑: querimꝰ sede
Si ihoc diu facimus: deficimꝰ. Qtucqͥd

Expanded text:
flictus cum diabolo, videte si non omnes sancti et fideles cum principe daemoniorum luctantur. Et quomodo cum illo luctantur, quem non vident? Luctantur cum concupiscentiis suis, quibus ille suggerit peccata: et non consentiendo quod suggerit, etsi non vincuntur, tamen pugnant. Nondum est ergo pax, ubi pugna est. Aut date mihi hominem qui nihil tentationis patitur in carne sua, ut possit mihi dicere quia jam pax est. Nihil quidem tentationis forte patitur in illicitis voluptatibus, saltem suggestiones ipsas patitur: vel suggeritur illi quod respuit, vel delectat unde contineat. Sed ecce jam nihil delectat illicitum; vel contra famem et sitim pugnat quotidie: quis enim justus hinc alienus? Pugnat ergo fames et sitis, pugnat contra nos lassitudo carnis, pugnat delectatio somni, pugnat oppressio. Vigilare volumus; dormitamus: jejunare volumus; esurimus et sitimus: stare volumus; defatigamur: quaerimus sedere; si et hoc diu facimus, deficimus. Quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
humano: quẽadmodũ ipse plerumq
orationes impediant᷑. ⁊anis cogitacioni¬
b. ita ut uix stet cor ad dm̃ suũ. Et uult
se tenere ut stet. ⁊ quodammͦ fugit ase.
nec inuenit cancellos qͥb se indudat. ⁊¬
aut obities qͦsdam quibꝰ retineat auolati¬
ones suas ⁊ uagos qͦsdam motꝰ. s stet ioẽ¬
dari adõ suo. Uix est ut occurrat talis¬

Expanded text:
humano; quemadmodum ipsae plerumque humano; quemadmodum ipsae plerumque orationes impediantur vanis cogitationibus, ita ut vix stet cor ad Deum suum: et vult se tenere ut stet, et quodammodo fugit a se, nec invenit cancellos quibus se includat, aut obices quosdam quibus retineat avolationes suas et vagos quosdam motus, et stet jucundari a Deo suo.
Abbreviated transcription (Latin):
lamqͣ tectio affect̾ examaritudine t̃reuoꝵ
indulcari uoluit: ⁊ quesunt fontẽ dulce¬
ddinis.: ⁊ intr̃a ñ inuenit. Quacumq enĩ
se u̾tebat: scandala. timores. triblationes.
temptaciones inuemebat. In quo liomine
sccuritas: De qͦ certũ gaudiũ: nec de se
ipso utiq: qͣto magis de alio. Aut mali
sunt ⁊ neceẽ est cos pati. ⁊ s sꝑare quia
mutari posfunt: aut boni sunt. ⁊ sic cos
oportet dilig̾e ut tuncamꝰ qr possunt
mutari. ne mali sint. Ibi malitia corum
fae amaritudinẽ aĩe. hic sollicituilo ⁊¬
tunor. ne labatur qui bene ambulat. Qo¬
cũq gͦ se conu̾tit: int̾renis rebꝰ amaritu¬
dimibs inuenit. Unde dulcescat non habet:
ꝑfitias me. Uere ciuĩ fr̃s mei dicã: tamqꝗͣ
homo in hominibꝰ ⁊ ex hominbꝰ. Querat
quisq cor suũ ⁊ intueat᷑ se: sine adulatio¬
ne ⁊ sine palpatione. Nicħ ẽ enĩ stultius:
quã ut se ipsũ qͥsq palpet atq seducat.
Actendat gͦ ⁊uideat ꝗͣta agunt᷑ incorde

Expanded text:
io affectus ex amaritudine terrenorum indulcari voluit, et quaesivit fontem dulcedinis, et in terra non invenit. Quacumque enim se vertebat, scandala, timores, tribulationes, tentationes inveniebat. In quo homine securitas? de quo certum gaudium? Nec de se ipso utique; quanto magis de alio? Aut mali sunt, et necesse est eos pati, et sperare quia mutari possunt; aut boni sunt, et sic eos oportet diligere, ut timeamus quia possunt mutari ne mali sint: ibi malitia eorum facit amaritudinem animae; hic sollicitudo timor, ne labatur qui bene ambulat. Quocumque ergo se converterit, in terrenis rebus amaritudinem invenit; unde dulcescat non habet, perficias me. Vere enim, fratres mei, dicam tanquam homo in hominibus, et ex hominibus: ferat quisque cor suum, et intueatur se sine adulatione, et sine palpatione. Nihil est enim stultius quam ut seipsum quisque palpet atque seducat. Attendat ergo et videat quanta aguntur in corde
Abbreviated transcription (Latin):
inuͥtutẽ. Negi abici indomo dui: ma¬
gis ꝗͣ habitare in tab̃naculis peccorũ.
Inueint iste conuallẽ plorationis. in¬
uenit iste humilitatẽ. uude ascendat.
Scit quia si se excolłe uolui̾t: cadet.
si se humiliaui̾t eriget᷑. Eligit abici
ut subleuetur. Quam multi p̃ter tab¬
mances honores suos. nolunt cognosoẽ
ueritatẽ. si cẽt illis incorde u̾sus iste.
elogi abici indomo di. magis qͣ habi¬
tare in tabnaculis peccoꝵ. nonue abi

Expanded text:
ici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum.» Invenit enim iste convallem plorationis, invenit iste humilitatem unde ascendat: scit quia si se extollere voluerit, cadet, si se humiliaverit, erigetur; elegit abjici, ut sublevetur. Quam multi praeter tabamantes honores suos, nolunt cognoscere veritatem? Si esset illis in corde versus iste, «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tab
Abbreviated transcription (Latin):
ieude s̃e nob. ⁊ qualis e pusẽtudo illiui¬
fr̃s: cogitate omiã ista pulchra que uidetiꝰ.
que amatis: ipse fecit. Si hec pulc̾ sunt:
quid est ipse: si hec magna sunt. qͣtus est
ipse: Ergo ex istis que hic amamꝰ. illũ ma¬
gis desideremꝰ. ut contempnentes ista illu
diligamꝰ.⁊ ut ipsa dilectione ꝑfidẽ cor mun¬
demus: ⁊ mundatum cor nr̃m inueniat
aspectꝰ illiꝰ. Lux que nob̃ ostendit᷑: sanos noᷤ
debet in uenire. Hoc ait mͦ fidelis. hoc gͦ¬

Expanded text:
ere se nobis. Qualis est pulchritudo ejures, cogitate. Omnia ista pulchra quae videtis, quae amatis, ipse fecit. Si haec pulchra sunt, quid est ipse? si haec magna sunt, quantus est ipse? Ergo ex istis quae hic amamus, illum magis desideremus; et contemnentes ista, illum diligamus: ut ipsa dilectione per fidem cor mundemus, et mundatum cor nostrum inveniat aspectus illius. Lux quae nobis ostendetur, sanos nos debet invenire: hoc agit modo fides. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ nos hicic hͦttrini: quia ipse sͥ ñ peꝑc̃.
gnoscamꝰ: qͥa ipse agnosẽ. Coniis ÷ adpu¬
⁊ tra nra dabit fructũ suũ. Unus u̾sus res¬
tat: peto ut sine tedio sit qđ dicturus sum.
attendite rem necessariani fr̃s mei : attencti¬
te.⁊ ꝑcipite. ⁊ ferte uobc̃. ⁊ ⁊ñ sit in ane
sem̃ dĩ. incordib ur̃is. Ueritas inqͥt de
tra orta est: confessio peccõꝵ abhomine.
Et iusticia de celo ꝓfpex̃: id est adño dõ
data ẽ iustificatio confitenti. ut ipse se¬
agnoscat impus. piũ se fieri ñ posse. ⁊ nͥ
ille fecerit cui confitet᷑ credendo in eum
qͥ iustificat impiũ. Tua gͦ peccã potes ha¬
be. fructum bonũ ñ habeb̾. nͥ ille deđit
cui confit̾is. Idõ cũ dixisset uĩtas de t̾ra or¬
ta ẽ. ⁊ iusticia de ceło ꝓspex̃. tamꝗͣ dice̾t᷑

Expanded text:
mus huic homini, quia ipse sibi non pepercit; ignoscamus, quia ipse agnoscit. Conversus est ad puet terra nostra dabit fructum suum.» Unus versus restat, peto sine taedio sit quod dicturus sum. Attendite rem necessariam, fratres mei; attendite, percipite, auferte vobiscum, et non sit inane semen Dei in cordibus vestris. «Veritas,» inquit, «de terra orta est,» confessio peccatorum ab homine; «et justitia de coelo prospexit,» id est, a Domino Deo data est justificatio confitenti, ut ipse agnoscat impius pium se fieri non posse, nisi ille fecerit cui confitetur, credendo in eum qui justificat impium . Tua ergo peccata potes habere; fructum bonum non habebis, nisi ille dederit cui confiteris. Ideo cum dixisset, «Veritas de terra orta e