comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Consideremꝰ quam moraliter e¬
gerit dñs. ut nos ñ solum fidem sed e¬
tiam mores doceret. Namq in forma
homunis constitutus. subditus erat io¬
sepl & mariȩ. Nunquid gͦ minor &
hominib quia subditus: uud pieta¬
tis aliud potestatis est: sed non p̃iudicat
pietas potestati. In eo gͦ legis subditũ
patri. in corpore scilicet. in quo erat sub¬
ditus matri. Agamꝰ & nos moraliter.
ꝑsua dcamus illis quod sͥ ꝓsit. obsecre¬
mus & ploremꝰ ante dnm qui fecit nos.
insidiose agimus. sed religiose mone¬
mus. Sepe flectit humanitas. quos
nec uirtus potuerit superare nec ratio.
Demq dñs illum hominem qui ex ie¬
richo descendens incidit in latrones.
quem non aspioribus legis medicam̃¬
tis. non ꝓpħico rigore curautrat. oleui
curauit & uino. Ueiuant ergo aa huie
om̃s qui sanari uolunt. accipiant me¬
dicamentũ. quod & apatre deculit. &
p̃parauit in celo. ex illis confectum ini¬

Expanded text:
tatur. 88. Consideremus quam moraliter etatur. 88. Consideremus quam moraliter egerit Dominus; ut nos non solum fidem, sed etiam mores doceret. Namque in forma hominis constitutus, subditus erat Joseph et Mariae . Numquid ergo minor et hominibus, quia subditus? Aliud pietatis, aliud potestatis est: sed non praejudicat pietas potestati. In quo ergo legis subditum Patri? In corpore scilicet, in quo erat subditus matri. CAPUT persuadeamus illis quod sibi prosit, obsecremus et ploremus ante Dominum qui fecit nos .insidiose agimus, sed religiose monemus. Saepe flectit humanitas, quos nec virtus potuerit superare, nec ratio. Denique Dominus illum hominem qui ex Hiericho descendens, incidit in latrones, quem non asperioribus Legis medicamentis, non prophetico rigore curaverat, oleo curavit et vino . 90. Veniant ergo ad hunc omnes qui sanari volunt; accipiant medicamentum, quod et a Patre detulit, et praeparavit in coelo, ex illis confectum im
Abbreviated transcription (Latin):
mendat᷑ sp̃c. ds quoq pater maxime
uoce signatur. Didicimꝰ unam patris
& filii esse inaginem. unam similitu¬
dinem. unam scificationem. didicimꝰ
unam esse oꝑationem. unam głam. u¬
nam quoq diuinitatem. Unus ergo &
solus as. quia scriptum est. Dñm d̾m
nium dorabis. & illi soli seruies. Unus
dr ion ut ipse sit pater & filius sieut
pius sabellius asserit. sed quia patͥs
& filii sp̃cq sancti una diuinitas sit.
Ubi una diuinitas. una uoluntas. una
filium esse. & unum opus patris & filii
esse: apłin sequere qui dixit. Ipse autẽ
filium loquitur. sed unitas directionis
est. quia unitas potestatis est. Sic & ali¬
ds̃ & pater nr̃. qui dilexit nos. & dedit
consolationem ȩternam & spem bonam
in grã. consoletur corda ur̃a & confir¬
met. Quantam unitatem ostendit. ut
consolationis unitas non pluralitas sit.
Conticescat gͦ ꝑfidia. aut si ñ ratione
non uincitur. morali humanitate flec¬

Expanded text:
mendatur spiritus, Deus quoque Pater maxima mendatur spiritus, Deus quoque Pater maxima voce signatur. Didicimus unam Patris et Filii esse imaginem, unam similitudinem, unam sanctificationem. Didicimus unam esse operationem, unam gloriam, unam quoque divinitatem. 86. Unus ergo et solus Deus; quia scriptum est: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Unus Deus, non ut ipse sit Pater et Filius, sicut impius Sabellius asserit: sed quia Patris et Filii, Spiritusque sancti una divinitas sit: ubi autem una divinitas, una voluntas, una Filium esse, et unum opus Patris et Filii esse, Apostolum sequere qui dixit: Ipse autem Filium loquitur: sed unitas directionis est; quia unitas potestatis est. Sic et alir qui dilexit nos, et dedit consolationem aeternam, et spem bonam in gratia; consoletur corda vestra, et confirmet . Quantam unitatem ostendit, ut consolationis unitas, non pluralitas sit! Conticescat ergo perfidia, aut si ratione non vincitur, morali humanitate flec
Abbreviated transcription (Latin):
eadem patris gła est. sicut scriptum ẽ.¬
Dñs uĩcxp̃c in gła est dei patris. Ita gͥ
scđ̾m diuinitatem dei filis suam głam
habet. ut patris filii. una sit gła. Non gͥ
est minor in claritate quia una gloria.
ñ minor diuinitate. quia plenitudo
scriptum est. pater uenit hora. clarifi¬
ca filium tuum: Qui hoc dicit. clari¬
ficatione quidem indiget. Huc usq
oculos habes. quod reliquũ est non
legisti: Sequitur enim. ut filius cla¬
rificet te. Nunquid & pater indiget.
quia clarificandus a filio est: Pari mͦ
scriptum est. Et spetie inuentus ut ho¬
mo. humiliauit semet ipsum factus o¬
bediens usq ad mortem. Et hominẽ
p̃misit & usq ad mortem dixit. ut in¬
telligeremꝰ obedientiam mortis non
diuinitatis fuisse sed incarnationis.
in qua & officia nr̃a suscepit & nomi¬
na. Didicimꝰ itaq unam ẽẽ potentiã
trinitatis. quam nos in ipsa atq post¬
ipsam docuit passionem. Flius enim

Expanded text:
eadem Patris gloria est, sicut scriptum eeadem Patris gloria est, sicut scriptum ein gloria est Dei Patris . Ita igitur secundum divinitatem Dei Filius suam gloriam habet, ut Patris et Filii una sit gloria. Non est ergo minor in claritate, quia una gloria: non minor divinitate, quia plenitudo scriptum est: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum ? Qui hoc dicit, clarificatione, inquis, indiget. Hucusque oculos habes: quod reliquum est non legisti; sequitur enim: Ut Filius tuus clarificet te . Numquid et Pater indiget, qui clarificandus a Filio est? CAPUT X. scriptum est : Et specie inventus ut homo, humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem. Et hominem praemisit, et usque ad mortem dixit, ut intelligeremus obedientiam mortis non divinitatis fuisse, sed humanitatis, in qua officia nostra suscepit et nomina. Dicimus itaque unam esse potentiam Trinitatis, quam nos in ipsa atqipsam docuit passionem; Filius enim
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ uiam disciplinę. Post hȩc in ter¬
ris uisus est. & cum hominib conuersa¬
tus est. Quomͦ ergo scđ̾m diuinitatẽ
doctrinam suam ñ habet. qui adinue¬
nit omnẽ uiam discipline antequam
uideretur in terris: Aut quomodo mi¬
nor de quo dictum est. ñ estimabitur a¬
lius ad cum: Utiq incomparabilis di¬
citur. ad quem nemo alius estimari po¬
test. Sed ita in comparabilis. ut & pat̾ neq̃¬
at anteferri. Quod si de patre dictum
putant. impietatem sabelli ñ euadent.
ut patri susceptionem humanȩ carnis
attribuant. ꝑsequamui. sequentia. O.
a seinet ipso inquit loquitur. głam su¬
am querit. Uide unitatem. quȩ & pa¬
trem signat & filium. Non potest ñ
esse qui loquitur. sed ñ potest a semet¬
ipso esse quod loquitur: in quo natura¬
uter exrpatre sunt omina. Quid est au¬
tem głam suam querit: Hoc est ñ di¬
iusam a patre głam. Nam utiq & uer¬
bum ds̃ habet głam. Deniq dicit. ut
uideant głam meam.S illa uerbi gła.

Expanded text:
. Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . Quomodo ergo secundum divinitatem doctrinam suam non habet, qui adinvenit omnem viam disciplinae, antequam videretur in terris? Aut quomodo minor, de quo dictum est: Non aestimabitur alius ad eum? Utique incomparabilis dicitur, ad quam nemo alius aestimari potest: sed ita incomparabilis, ut Patri nequeat anteferri. Quod si de Patre dictum putant, impietatem Sabellii non evadent, ut Patri susceptionem humanae carnis attribuant. 81. Persequamur sequentia: Qui a semetipso, inquit, loquitur, gloriam suam quaerit . Vide unitatem, quae et Patrem signat et Filium. Non potest non esse, qui loquitur: sed non potest a semetipso esse quod loquitur, in quo naturaliter ex Patre sunt omnia. 82. Quid est autem: Gloriam suam quaerit? Hoc est, non divisam a Patre gloriam; nam utique et Verbum Deus habet gloriam. Denique dicit: Ut videant gloriam meam . Sed illa verbi gloria
Abbreviated transcription (Latin):
bomim & uerũ dm̃ dei filium¬
denegatis. cum scriptum sit.
quod nullꝰ ds nisi untis. Nã
& si funt qui dicantur dii. an inter cos
ap̃m amiumeratis qui dicunt᷑ & ñ sũt.
cum spetiale sit euis ut semꝑsit. & p̾ter
ipsum bonꝰ & uerus alius ds non sit.
qm̃ in ipso est d̾s. spetiale autẽ etiã patͥs
sit. ut post ipsum uerus aliꝰ ds ñ sit. qͥa
uinis ds: Nex iuxta sabellianos patrẽ
filiumq confundens. nec uixta arria¬
nos patrem filiũq secernens. Pater e¬
ium & filiꝰ distinctionẽ habent. & pa¬
ter & filiꝰ separationem diuinitatis ñ
uerus & bonus dei filiꝰ. utiq omp̃s
ds dei filius. num hinc quoq dubita¬
ri potest: Supra diximo lectum. quia
dñs. dñs autem omp̃s: onĩpotens est
dei filiꝰ. Sed accipe etiam eam de qua
dubitare nequeas lectionem. Ecce ue¬
nit inquit cũ nubib. & uidebit eum
om̃is oculus & qui cum compunxerũt
& plangent se suꝑ cum om̃s trib tenȩ

Expanded text:
bonum et verum Deum Dei Filiumbonum et verum Deum Dei Filiumdenegatis; cum scriptum sit quod nullus Deus, nisi unus ? Nam etsi sunt qui dicantur dii, an inter eos Christum annumeratis, qui dicuntur, et non sunt? Cum speciale sit ejus, ut semper sit: et praeter ipsum bonus et verus alius Deus non sit; quoniam in ipso est Deus: speciale autem etiam Patris sit, ut post ipsum verus alius Deus non sit; quia unus Deus, nec juxta Sabellianos Patrem Filiumque confundens, nec juxta Arianos Patrem Filiumque secernens. Pater enim et Filius distinctionem habent, ut Pater et Fverus et bonus Dei Filius, utique omnipotens Deus Dei Filius: num hinc quoque dubitari potest? Supra diximus lectum quia Dominus, Dominus autem omnipotens; omnipotens est Dei Filius. 35. Sed accipe etiam eam de qua dubitare nequeas, lectionem: Ecce venit, inquit, cum nubibus, et videbit eum omnis oculus, et qui eum compunxerunt: et plangent se super eum omnes tribus terrae.
Abbreviated transcription (Latin):
cor ineum uerbum bonum. Bonum
gͦ uerbũ est uerbum hoc : de quo scrip¬
tum est. & uerbum erat apud dm̃. &
d̾s erat uerbum. Eigo si uerbum bonũ¬
est. filius autem dei uerbum est. bonꝰ
utiq est d̾s dei filius. etiam si ñ place¬
at arrianis. Erubescant aliquando. Iu
dei dicebant bonus est. Et si alii dice¬
bant non ẽ. alii dicebant bonus est:
& uos om̃s bonum negatis: Bonus
so enuim dictum est Ecce agnus dei
ecce qui tollit peccatum mundi. Sed
quid dubitamus: Credidit iã eccłia
bonum. & confessa est dicendo. Oscu¬
letur me ab osculo oris sui. qm̃ bona
ubera tua suꝑ uinum. Eit alibi. Et fau¬
ces tuȩ tanquã uinũ optimum. Bonis
ergo nos ille legis & grę nutriuit ube¬
rib. cęlesti curã hominum p̾dicatio¬
ne demulcens: & nos bonũ negamus.
cum sit umago bonitatis. exprimens etne
in se se bonitatis effigiem. sicut & supͣ
ostendumꝰ scriptum. quia ipse est spe¬
culum sine macula. & unago bonita¬
tis illius:

Expanded text:
cor meum Verbum bonum . Bonum cor meum Verbum bonum . Bonum ergo Verbum est, Verbum hoc de quo scriptum est: Et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Ergo si Verbum bonum, Filius autem Dei Verbum est: bonus utique Deus est Dei Filius; etiamsi non 476 placeat Arianis. Erubescant aliquando. 30. Judaei dicebant: Bonus est . Etsi alii dicebant: Non est, alii dicebant tamen: Bonus est; et vos omnes bonum negatis. 31. Boso enim dictum est: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . 32. Sed quid dubitamus? Credidit jam Ecclesia bonum, et confessa est dicendo: Osculetur me ab osculis oris sui; quoniam bona ubera tua super vinum ; et alibi: Et faux tua tamquam vinum est optimum . Bonus ergo ille nos Legis et gratiae nutrit uberibus, coelesti curas hominum praedicatione demulcens; et nos bonum negamus, cum sit imago bonitatis, exprimens aeternae in se bonitatis effigiem, sicut et supra ostendimus scriptum, quia ipse est speculum sine macula, et imago bonitatis illius
Abbreviated transcription (Latin):
do: Eargo ñ solum bonus. sed etiam pas¬
tor bonus. hoc est non sibi tantum sed
enam ouib suis bonus. Bonus enim
pastor amunam suam ponit ꝓ ouib
suis. Posuit plane auimam suam ut
nram leuaret. sed ꝓ diuinitatis potesta¬
te posuit & sumpsit sicut scriptum est.
Potestatem habeo ponendi aminã me¬
am. & potestatem habeo sumendi eam.
Nullus eam tollit a me. sed ego a me¬
met ipso pono eam. Uides bonitatem
quia sponte posuit. uides potestatẽ
quia sumpsit. & tu bonum negas cũ
ipse de se in eugłio dixerit. si ego bonꝰ
quare oculus tuus nequam: Ingrate
quid agis: Bonum negas ꝑ que bo¬
na speras.si tamen credas: Bonum
negas qui dedit nobis quȩ oculus
hom redam. bontun est enim confi
Psiĩo. & michi expedit ut dño con¬
itar. Scriptum est enim. Confitemi
si uidex dei filius. utiq qm̃ uidex dñis.
& d̾s bonus est. Iudex autem dei filiꝰ
tasse non credas aliis. ñ credas filio.
Audi patrem dicentem. Eructauit

Expanded text:
do? 25. Ergo non solum bonus, sed etiam pasdo? 25. Ergo non solum bonus, sed etiam pastor bonus, hoc est, non sibi tantum, sed etiam ovibus suis bonus: Bonus enim pastor animam suam ponit pro ovibus suis . Posuit plane animam suam, ut nostram levaret: sed pro divinitatis potestate posuit et sumpsit, sicut scriptum est: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo sumendi eam. Nullus eam tollit a me, sed ego a memetipso pono eam . 26. Vides bonitatem, quia sponte posuit: vides potestatem, quia sumpsit; et tu bonum negas, cum ipse de se in Evangelio dixerit: Si ego bonus, quare oculus tuus nequam ? Ingrate, quid agis? Bonum negas, per quem bona speras, si tamen credas? Bonum negas, qui dedit nobis quae oculus bonum credam: Bonum est enim confidere Domino . Mihi expedit ut Dominum confitear; scriptum est enim: Confiteminsi judex Dei Filius, utique quoniam judex Deus bonus, judex autem Dei Filiustasse non credas aliis, non credas Filio; audi Patrem dicentem: Eructavit
Abbreviated transcription (Latin):
indiuidua aquarũ mole diuisit. ut
fideles circumfusa unda muniret. in¬
fidos refusa demergeret: Hiccine ñ
bonus. cuius imꝑio maria solidata
fugientib. sara humefacta sicientib.
ut opus ueri agnosceretur auctoris.
cum humor rigesceret. petra uundaret:
Quod ut agnosceres opus xp̃i. apłs
ñ bonus. qui tam innumera ppłi mi¬
lia. ne qua incesseret fames. in deserto
pauit pane celesti. sine usu laboris cũ
fructu quietis. ita ut coꝵ ꝑ quadra¬
ginta annos nec uestimenta ueterasce¬
rent. nec calciamenta tererentur. in¬
star fidelib futurȩ resurrectionis osten¬
dens. qͦd ne a factoꝵ decore splendidoꝵ.
nec circum fusȩ uirtutis nitor. nec uitȩ
cursus periret humanȩ:Hiccine non
bonus. qui nobis cęlum fecit esse qͦd
terra est. ut sicut in cęlo quasi inspecu¬
lo quodam stellarũ lucentium reful¬
gent globi. ita etiam apłoꝵ & marty¬
rum & sacerdotum uice stellarum splen¬
dentium toto illucescerent chori mun¬

Expanded text:
individua aquarum mole divisit ; ut individua aquarum mole divisit ; ut fideles circumfusa unda muniret, infidos refusa demergeret? 22. Hiccine non bonus, cujus imperio maria solidata fugientibus, saxa humefacta sitientibus; ut opus veri agnosceretur auctoris, cum humor rigesceret, petra inundaret ? Quod ut agnosceres opus Christi, Ap. Hiccine non bonus, qui tam innumera populi millia, ne qua incesseret fames, in deserto pavit pane coelesti, sine usu laboris, cum fructu quietis : ita ut eorum per quadraginta annos nec vestimenta veterascerent, nec calceamenta tererentur , instar fidelibus futurae resurrectionis ostendens, quod nec factorum decor splendidorum, nec circumfusae virtutis nitor, nec vitae cursus periret humanae? 24. Hiccine non bonus, qui nobis coelum fecit esse, quod terra est; ut sicut in coelo, quasi in speculo quodam, stellarum lucentium refulgerent globi; ita etiam apostolorum et martyrum et sacerdotum, vice stellarum fulgentium, toto illucescerent chori mun
Abbreviated transcription (Latin):
ternitatis excludit. & ideo natura lau¬
datur. Hontas ergo in natura est di. &
in natura dĩ etiam dei filius. Et ideo
ñ qͦd singularitatis. sed quod unitatis
gatur. sed talis discipulus refutatur.
Nam cum scriba dixisset. magister bo¬
ne: respondit dñs. Quid me dicis uo¬
num: Id est quem d̾m non credis. non
est satis ut bonum dicas. Non tales ego
quero discipulos. qui me magis scdm
hominẽ magistrũ bonum. quã scđm
diuinitatẽ dm̃ bonum credant. Sed¬
nolo p̾rogatiua naturȩ suȩ. & pͥuile¬
gio potestatis utatur. Non dicatur bo¬
nus si ñ meretur a nobis. si hoc ñ me¬
retur oꝑibus. si beneficiis ñ meretur.
Abdicetur suȩ uire naturȩ. subdatur
nr̃o uiditio. Qui uidicaturus est de
nobis. ñ dedignatur uidicari. ut uisti¬
ficetur in sermonibus suas. & uincat
qui bona tribuit michi: Hiccine non
bonus. qui cum sexcenta milia ppłi
iuideoꝵ ꝑsecutorib siuis cederent. de¬
hiscentem subito rubri maris estum.

Expanded text:
Trinitatis excludit, et ideo natura lauTrinitatis excludit, et ideo natura laudatur. Bonitas ergo in natura est Dei, et in natura Dei etiam Dei Filius; et ideo non quod singularitatis, sed quod unitatis gatur, sed talis discipulus refutatur. Nam cum scriba dixisset: Magister bone, respondit Dominus: Quid me dicis bonum ? id est, quem Deum non credis, non est satis ut bonum dicas. Non tales ego quaero discipulos, qui me magis secundum hominem magistrum bonum, quam secundum divinitatem Deum bonum credant. nolo praerogativa naturae suae et privilegio potestatis utatur. Non dicatur bonus, si non meretur, a nobis. Si hoc non meretur operibus, si beneficiis non meretur, abdicetur suae jure naturae, subdatur nostro judicio. Qui judicaturus de nobis est, non dedignatur judicari; ut justificetur in sermonibus suis, et vincatqui bona tribuit mihi ? Hiccine non bonus, qui cum sexcenta millia populi Judaeorum persecutoribus suis cederent, dehiscentem subito Rubri maris aestum
Abbreviated transcription (Latin):
cognosco. sed littera errorem ñ habet.
utimnam arriana interp̃tatio ñ habe¬
ret. Apices sine crimine sunt: sensꝰ
in crimine. Dictum dñi saluatoris
agnosco. sed consideremꝰ quando di¬
cat. cui dicat. qua circumspectione
dicat. Dicit utiq in hominis forma
dei filius. & dicit scribȩ ei scilicet qui
magistrum bonum dei filium nomi¬
naret. d̃m negaret. Quod ille non
credidit ap̃c adiungit. ut dei filium
non ut bonum magistrũ sed ut bonũ
dm̃ credat. Nam sicubi unus d̾s dici¬
tur. nequaqͣm tamen dei filio a diui¬
nitatis plenitudine separatur. quomͦ
ubi unus ds bonus nuncupatur. a ple¬
nitudine diuinę potestatis ungenitꝰ¬
ñ ercluditur. Necesse est igitur. aut d̾m
negent dei filium. aut dm bonum esse
fateantur. Et ideo circumspectione
cȩlesti non dixit nemo bonus nisi uns
pater: sed nemo bonus nisi unus deus.
Pater enim ꝓprium generantis est nom̃.
d̾s autem unus. nequaqm ditatem ȩ¬

Expanded text:
agnosco: sed littera errorem non habet; agnosco: sed littera errorem non habet; utinam Ariana interpretatio non haberet! Apices sine crimine sunt, sensus in crimine. Dictum Domini Salvatoris agnosco: 474 sed consideremus quando dicat, cui dicat, qua circumspectione dicat. 17. Dicit utique in hominis forma Dei Filius, et dicit Scribae, ei scilicet qui magistrum bonum Dei Filium nominaret, Deum negaret. Quod ille non credit, Christus adjungit; ut Dei Filium non ut bonum magistrum, sed ut bonum Deum credat. Nam sicubi unus Deus dicitur, nequaquam tamen Dei Filius ab unitatis plenitudine separatur; quomodo ubi unus Deus bonus nuncupatur, a plenitudine divinae bonitatis unigenitus excluditur? Necesse est igitur aut Deum negent Dei Filium, aut Deum bonum esse fateantur. 18. Et ideo circumspectione coelesti non dixit: Nemo bonus, nisi unus Pater; sed: Nemo bonus, nisi unus Deus. Pater enim proprium generantis est nomen, Deus autem unus nequaquam deitatem
Abbreviated transcription (Latin):
fidei p̃cedenti conuenientia corponis
facta subnectas. siue facta p̃cedant &¬
fides astipuletur. comes religiosa fac¬
torum: hic religiosi ornatus antistitis.
hoc uelamen est sacerdotis. Bona ergo
fides. cum pulero oꝑum renitet orna¬
ti. De qua ut ad summã loquar. di¬
finitiones istȩ sunt. quȩ ñ queunt
solui. Si ex inchilo est non ẽ filus. si
creatura ẽ non est creator. si factura
est ñ ẽ om̃ium factor. si discens ñ pre¬
cognitor. si accipiens ñ est ꝑfectus.
si ꝓficiens ñ est d̾s. si dissimilis. non
umago. si ꝑ gr̃ãm non ꝑ naturam. si
bonitatis expers. auctor malitiȩ.¬
TUPE O itaq ad reliqua
sc̃e imꝑator. & toto corpo¬
re animoq defitio. esse a¬
liquos homines uel potiꝰ
ñ hõmines s humana adoꝑtos spetie
uitus autem dementiȩ bestialis. qui
post tanta dni & tam diuina bene¬
ficia. bonum negent esse auctorem
bonoꝵs. Scriptum est inquiunt. Ne¬
mo bonus insi unus ds. Scriptum

Expanded text:
fidei praecedenti concinentia corporis fidei praecedenti concinentia corporis facta subnectas: sive facta praecedant, et fides astipuletur comes religiosa factorum, hic religiosi ornatus antistitis, hoc velamen est sacerdotis. 14. Bona ergo fides, cum pulchro operum renitet ornatu: de qua, ut ad summam loquar, definitiones istae sunt, quae non queunt solvi. Si ex nihilo est, non est Filius: si creatura est, non est creator: si factura est, non est omnium factor: si discens, non praecognitor: si accipiens, non est perfectus: si proficiens, non est Deus: si dissimilis, non imago: si per gratiam, non per naturam: si divinitatis expers, auctor malititupeo itaque ad reliqua, sancte imperator, et toto corpore animoque deficio, esse aliquos homines, vel potius non homines, sed humana adopertos specie, intus autem dementiae bestialis; qui post tanta Domini et tam divina beneficia, bonum negent ipsum auctorem bonorum. 16. Scriptum est, inquiunt: Nemo bonus, nisi unus Deus. Scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
alteram mentis. fidei intexens factors¬
q uelamina. Itaq alibi sicut legimus
aurum p̾texit. & postea iacinctum ac
purpurã cum cocco subiungit & bis¬
so. rursusq alibi ex iacincto & cę̧te¬
ris prius flosculos format. aurumq
subnectit. Et unus est habitus sa¬
cerdotis. ut isdem colorib micans
gratiȩ decorisq diuersitas. ordinis di¬
uersitate resplendeat. Itaq ut etiam
rationis tẏpice series digeratur au¬
ro & argento ꝓbabili non est dubi¬
um eloquia dm̃ designari. quib fi¬
des constat. Scriptum est enim. Elo¬
quia dñi eloquia casta. argentum ig¬
ne examinatum. ꝓbatum terie pur̾¬
gatum septuplo. lacinctus autem a¬
eris habet similitudinẽ quem spira¬
mus & cinꝰ carpimꝰ flatum. purpura
quoq speciem aquarũ exprimit. per
coccũ ignis intelligitur. terra ꝑ byssũ.
hoc enum ex terra gignitur. Ex his
autem quatuor elementis. corpus
subsistit humanũ. Siue ergo mentis

Expanded text:
alteram mentis, fidei intexens factorualteram mentis, fidei intexens factorumque velamina. Itaque alibi, sicut legimus, aurum praetexit, et postea hyacinthum 473 ac purpuram cum cocco subjungit et bysso. Rursus alibi ex hyacintho et caeteris prius flosculos format, aurumque subnectit, et unus est habitus sacerdotis; ut iisdem coloribus micans, gratiae decorisque diversitas ordinis diversitate resplendeat. 12. Itaque ut etiam rationis typicae series digeratur, auro et argento probabili non est dubium eloquia Domini designari, quibus fides constat. Scriptum est enim: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum . Hyacinthus autem aeris habet similitudinem, quem spiramus, et cujus carpimus flatum: purpura quoque speciem aquarum exprimit: per coccum ignis intelligitur: terra per byssum; haec enim ex terra gignitur. Ex his autem quatuor elementis corpus subsistit humanum. 13. Sive ergo mentis
Abbreviated transcription (Latin):
contexere. Neq uilis ista textura est.
dit mulierib texturȩ sapientiam:
Nec cõmunes isti lapides. ut legimꝰ.
Supplementi enim omĩs in eo ꝑfec¬
tio est. si nchil desit. Lapides com¬
positi & circumdati auro. intelligi¬
bili scilicet natura: si eos bene mens
nr̃a componat. naturalisq sensus
ꝓbabili ratione compaginet. De¬
niq quam ñ mediocres lapides sit̃.
lectio doc uod cum alii alia uilio
clio aos istos tamen lapides super
m suos religiosi principes attu¬
luII ex quib fecerunt rationale opꝰ
abe. Textile enim opus est: quando
sidei facta concordant. Nec me aliqͥs
errare putet. quia supra triꝑtitã de
quaternis. subter uero quadriꝑtitam
de terins. feci distinctionem. Boni oꝑis
grã: ꝑ diuersas plus placet formas.
Bona enim & illa quę textrinuĩ indu¬
menti sacerdotis ostendit. uel lex scili¬
cet uel ęccłia quȩ binas uestes fecit
uiro suo sicut scriptum est: unã oꝑis.

Expanded text:
contexere. Neque vilis ista textura est, contexere. Neque vilis ista textura est, dit mulieribus texturae sapientiam . Nec communes isti lapides, lapides, ut legimus, supplementi: omnis enim in eo perfectio est, si nihil desit. Lapides compositi et circumdati auro, intelligibili scilicet natura; si eos bene mens nostra componat, naturalisque sensus probabili ratione compaginet. Denique quam non mediocres lapides sint, lectio docet , quod cum alii alia viliora deferrent; istos tamen lapides super humeros suos religiosi principes attulerunt, ex quibus fecerunt rationale, opus textile . Textile enim opus est, quando fidei facta concordant. 11. Nec me aliquis errare putet, quia supra tripartitam de quaternis, subter vero quadripartitam de ternis feci distinctionem. Boni operis gratia per diversas plus placet formas. Bona enim et illa quae textrinum indumenti sacerdotalis ostendit, vel lex scilicet, vel Ecclesia, quae binas vestes fecit viro suo, sicut scriptum est : unam operis,
Abbreviated transcription (Latin):
tus ñ est. nec filius est. Nee satis est dix¬
isse filium. nisi & unigenitum filium
designaueris. Si creatura est: ds ñ est.
Si deus non est: nec uita est. Si ñ est
uita. nec ueritas est. Eago tria illa
id est generatio. filius. unigenitus. pͥn¬
cipaliter & ꝓprie indicant ex deo fili¬
um. tria sequentia. idest d̾s. uita. ue¬
ritas. uirtutem eiꝰ manifestant. qua
condidit. & fecit subsistere creaturam.
illis trib ꝓprietas filii. in istis aliis pa-¬
terne ac filii oꝑationis unitas declara-¬
tur. Imago quoq & splendor & karac¬
ter dicitur dei filius. quia hec in com¬
p̃hensibilem & inuestigabilem pater¬
expressam similitudinẽ reuelarunt.
Hec quoq tria uidemo ad similitu¬
dinem ꝑtinere. Reliquũ est uirtus.
sapientia. iusticia. ut his singulis oꝑa-
adornatum. hic ueri amictus est sa¬
cerdotis. hȩc uestis nuptialis. Hic tex¬
tor ꝓpheticus. qui bene nouerit ista

Expanded text:
tus non est, nec Filius est. Nec satis est dixtus non est, nec Filius est. Nec satis est dixisse Filium, nisi et unigenitum Filium designaveris. Si creatura est, Deus non est: si Deus non est, nec vita est: si non est vita, nec veritas est. 6. Ergo tria illa, id est, generatio, Filius, unigenitus, principaliter et proprie indicant ex Deo Filium. 7. Tria sequentia, id est, Deus, vita, veritas, virtutem ejus manifestant, qua condidit et fecit subsistere creaturam: illis tribus proprietas Filii, in istis aliis paternae ac Filii operationis unitas declaratur. 8. Imago quoque et splendor et character dicitur Dei Filius, quia haec incomprehensibilem et investigabilem patereHaec quoque tria videmus ad similitudinem pertinere. 9. Reliquum est, virtus, sapientia, justitia; ut his singulis operasis lapidibus adornatum, hic veri amictus est sacerdotis, haec vestis nuptialis; hic textor propheticus, qui bene noverit ista
Abbreviated transcription (Latin):
no deus. ex patre filius. ex do uerbũ
splendor głȩ. caracter substantię. spe¬
culum dei. maiestatis unago. de bono
bonitas. de sapiente sapientia. de for¬
te untus. de uero ueritas. de uiuen¬
te uita. Concordant gͥ patris & filii
inditia. quib ñ discrepare inter se.
sed unius maiestatis esse nemo dubi¬
tauerit. Quoꝵ singuloꝵ ꝓferremꝰ
exempla nominũ. nisi coartandi ser¬
monis studio teneremur. His duode¬
cim tanquã lapidib p̾ciosis. fidei co-¬
lumna consurgit. Hii sunt enim prȩ¬
ciosi illi lapides. sardius. iaspis. sma¬
ragdus. crisolitus. & ceteri quib sc̃i
aaron. illius utiq qua figuram gerit
xp̃i. ueri scił uestimentũ sacerdotis in¬
texitur. circumdati auro lapides &
decim lapides sibi inuicem coheren¬
tes. Nam si eos aliquis separet atq
secernat: om̃is fidei structura dissol¬
uitur. Itaq principiũ fidei m̃ȩ est:
scur qd̾ genitus est dei filius. Si geni¬

Expanded text:
no Deus, ex Patre Filius, ex Deo Verbum, no Deus, ex Patre Filius, ex Deo Verbum, splendor gloriae, character substantiae, speculum Dei, majestatis imago, de bono bonitas, de sapiente sapientia, de forti virtus, de vero veritas, de vivente vita. Concordant igitur Patris et Filii indicia, quibus non discrepare inter se, sed unius majestatis esse nemo dubitaverit. Quorum singulorum proferremus exempla nominum, nisi coarctandi sermonis studio teneremur. 4. His duodecim tamquam lapidibus pretiosis fidei columna consurgit. Hi sunt enim pretiosi illi lapides , sardius, jaspis, smaragdus, chrysolithus, et caeteri, quibus sancti Aaron, illius utique qui figuram gerit Christi, veri scilicet vestimentum sacerdotis intexitur: circumdati auro lapides, et ael, duodecim lapides sibi invicem cohaerentes. Nam si eos aliquis separet atque secernat, omnis fidei structura dissolvitur. 5. Itaque principium fidei nostrae est scire quo genitus est Dei Filius: si geni
Abbreviated transcription (Latin):
AT.I.S.
ut arbitror¬
in libro suꝑi¬
perator. e¬
doctum est.
sempiternũ
esse dm̃. dei
filium non
cdissimilem
patri. genitum ñ creatum. Dm̃ quo¬
q uerum dei filium. scripturarũ lec¬
tionib approbauimꝰ. & aꝑtis maiesta¬
tis sue indiciis designatum. Itaq quã¬
uis ista ad fidem. copiose redundan¬
tia sint. quod ad fontis meatum mag¬
nitudo plerumq decurrentis flumi¬
nis estimatur : tamen quo purius ni
da distinclio. Sunt enim euidentia in¬
ditia. quę ꝓprietatem deitatis ostendt̃.
sunt quȩ similitudinem patris & fi¬
lii. sunt etiam quȩ ꝑspicuam diuinę
maiestatis exprimant unitatem. Pro¬
prietatis itaq sunt: generatio. dei fi¬
lius. uerbum. similitudinis: splendor
caracter. speculum. unago. uͦnitatis
ȩternę: sapientia. uirtus. ueritas. uita.
Hec inditia ita dei filium signant. ut
ex his & sempiternũ patrem ẽẽ cognos¬
cas. nec ab eo filium discrepantẽ. Ex
eo enim qui est generatio. ex sempiter¬

Expanded text:
atis, ut arbitror, libro superiperator, edoctum est sempiternum esse Dei Filium, non dissimilem Patri, genitum, non creatum: Deum quoque verum Dei Filium Scripturarum lectionibus approbavimus, et apertis majestatis suae indiciis designatum. 2. Itaque quamvis ista ad fidem copiose redundantia sint, quod a fontis meatu magnitudo plerumque decurrentis fluminis aestimatur; tamen quo purius nitda distinctio. Sunt enim evidentia indicia quae proprietatem deitatis ostendant: sunt quae similitudinem Patris et Filii: sunt etiam quae perspicuant divinae majestatis exprimant unitatem. Proprietatis itaque sunt, generatio, Deus, Filius, Verbum: similitudinis, splendor, character, speculum, imago: unitatis aeternae, sapientia, virtus, veritas, vita. 3. Haec indicia ita Dei Filium signant, ut ex his et sempiternum Patrem esse cognoscas, nec ab eo Filium discrepantem. Ex eo enim qui est, generatio; ex sempiter
Abbreviated transcription (Latin):
confessorũ neces. exilia sacerdotum. &
nefas tantȩ impietatis eluimus: satis
claruit eos qui iuolauerunt fidem. tu¬
tos ẽt ñ posse. Conuert ere dñe. fid̃iq
tuȩ attolle uexilla. Non hic aquile
militares. urq uolatus ainũ exercitũ
ducunt. s tuum dñe itũi nomen & cul¬
tus. Non hic infidelis aliqua regio.s
ea que confessores mittere solet italia.
aliqndo temptata. mutata nunquã.
quã dudũ ab hoste barbaro defendisti.
uẽ etiam iundicasti. Non hic in imꝑa¬
tore mens lubrica. s fides fixa. Osten¬
de nẽ euidens tuȩ maiestatis indicũ.
ut is qui te uerũ uirtutũ dñm & celes¬

Expanded text:
confessorum neces, exsilia sacerdotum, et confessorum neces, exsilia sacerdotum, et nefas tantae impietatis eluimus: satis claruit eos qui violaverint fidem, tutos esse non posse. Convertere, Domine, fideique tuae attolle vexilla. 142. Non hic aquilae militares, neque volatus avium exercitum ducunt: sed tuum, Domine Jesu, nomen et cultus. Non hic infidelis aliqua regio, sed ea quae confessores mittere solet Italia; Italia aliquando tentata, mutata numquam: quam dudum ab hoste barbaro defendisti, nunc etiam vindicasti. Non hic in Imperatore mens lubrica, sed fides fixa. 143. Ostende nunc evidens tuae majestatis indicium; ut is qui te verum virtutum Dom
Abbreviated transcription (Latin):
cum nominatũ. monim̃tũ isrł. multoꝵ
iuroꝵ congestũ. qui suꝑuenerunt ad
lis. & obruet illic gog. & totã multi¬
tudinẽ eius. & uocabitur. ge. polian¬
drrũ gog. & obruet cos domus isrł. ut
ambiguũ sc̃e imꝑator. qͦd qui ꝑfidie
aliene pugnã excepimꝰ.fidei catholi¬
ce in te uigentes habituri simꝰ auxili¬
um. Euidens enim ante hec diuine
indignationis causa p̾̃cessit. ut ibi pͥ¬
mũ fides romano imꝑio frangeretur.
ubi fracta est deo. Non libet confessoꝵ
neces. torm̃ta. exilia recordari. ꝑfidoꝵ
sacerdocia. ꝓditorũ munera. Nonne
de thracie partib ꝑ ripensem daci¬
am & moesiam omnẽq ualeriã. pan¬
nomoꝵ totũ illũ limitẽ. sacrilegis pa¬
riter uocib & barbaricis motib audi¬
iumꝰ inhorrentẽ: Quid poterat no¬
bis uicinia tam feralis inuehere:
Aut quẽ admodũ res romana. tali tri¬
ta poterat ẽt̃ eustodia. S iam satis sibꝑ¬

Expanded text:
cum nominatum, monumentum Israel multorum cum nominatum, monumentum Israel multorum virorum congestum, qui supervenerunt ad lis, et obruet illic Gog et totam multitudinem ejus, et vocabitur Ge Polyandrium Gog; et obruet eos domus Israel, ut ambiguum, sancte Imperator, quod qui perfidiae alienae pugnam excepimus, fidei catholicae in te vigentis habituri simus auxilium. Evidens enim antehac divinae indignationis causa praecessit; ut ibi primum fides Romano imperio frangeretur, ubi fracta est Deo. 140. Non libet confessorum neces, tormenta, exsilia recordari, piorum sacerdotia proditorum munera. Nonne de Thraciae partibus per Ripensem Daciam et Mysiam, omnemque Valeriam Pannoniorum, totum illum limitem sacrilegis pariter vocibus et Barbaricis motibus audivimus inhorrentem? Quid poterat nobis vicinia tam feralis invehere? aut quemadmodum res Romana tali tuta poterat esse custodia? 141. Sed jam satis s
Abbreviated transcription (Latin):
tendentem. & uictricia de barbatis
trophea meditantẽ ꝓgredete plane
scuto fidei septus. & gladiũ sp̃c habens.
ꝓgredere ad uictoriam suꝑiorib pro¬
missam temꝑib & diuinis oraculis
ꝓphetatam. Namq & fututã nr̃i depo¬
pulationẽ & bella gothorũ. iezechi¬
d illo iam temꝑe ꝓphetanit. Sic enĩ
habes. s ͭ a ꝓphetira sili hominis¬
istituetur habitare ppłs nĩs isrł
pace. surges & uenies de loco tuo.
ab extiemo aquilone. & gentes tecum
multe. hii sessores equoꝵ om̃s. congre¬
gatio multa & magna & uirtus copi¬
osa. Et ascendet ad ppłm meũ isrł. ut
nubes oꝑire terrã in nouissimis dieb.
& cet̾a. Gogh iste gothus est. quẽ iam
uidemꝰ exisse. de quo ꝓmitritur no¬
bis futura uictoria. dicente dño. Eit
dep̃dabunt᷑ eos qui depredati eos fue¬
rant. & despoliabunt eos qui sibi spo¬
lia detraxerunt dicit dñs. Eritq in
die illa dabo gog. hoc est gothis. lo¬

Expanded text:
tentum, et victricia de barbaris tentum, et victricia de barbaris trophaea meditantem. Progredere plane scuto fidei septus, et gladium spiritus habens: progredere ad victoriam superioribus promissam temporibus, et divinis oraculis prophetatam. 137. Namque et futuram nostri depopulationem, et bella Gothorum Ezechiel illo jam tempore prophetavit; sic enim habes: Propterea prophetiza, fili hominiscum constituetur habitare populus meus Israel in pace, surges et venies de loco tuo, ab extremo Aquilone: et gentes tecum multae, sessores equorum omnes, congregatio multa et magna, et virtus copiosa; et ascende ad populum meum Israel ut nubes operire terram in novissimis diebus, etc. . 138. Gog iste Gothus est, quem jam videmus exisse, de quo promittitur nobis futura victoria, dicente Domino: Et depraedabuntur eos, qui depraedati eos fuerant, et despoliabunt eos, qui sibi spolia detraxerant, dicit Dominus. Eritque in die illa, dabo Gog, hoc est, Gothis, lo
Abbreviated transcription (Latin):
uaniloquiũ. uobentes esse legis docto¬
res. ñ intelligentes neq que loquinit᷑
neq de quib affirnant. Aubi quoq
idem apłs dicit. Stultas autẽ & sine
disciplina questiones deuita. Tales de¬
serendos apłs dicit. qui questiones se¬
tunt. hos esse hereticos de quib alibi
dicit. qͦd discedent quidam a fide in¬
tendentes spiritib erroris. doctrinis
demonioꝵ. Et iohannes dicit hereti¬
cos esse antixp̃os. arrianos utiq de¬
signans. Hec enim heresis. post om̃s
hereses cepit. & ex om̃i herese uenena
collegit. Sicut em̃ de antixp̃o scriptũ
est. quia apuit os suũ in blasphemia
ad dm̃. blasphemare nomen eius. &
bellũ facere cum scĩs euis : ita & isti¬
& filio dei derogant. nec martyrib pe¬
ꝑcerunt: & qͦd fortasse ille ñ faciet.
scripturas falsauere diuinas.Itaq qui
Qui negat saluatorem mundi. negat
uĩm. Qui negat filiũ negat & pat̾rẽ.
quia scriptum est. Om̃is qui negat fi
tor te plurib detiuere debeo bello in¬

Expanded text:
se legis doctores, non intelligentes neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant . Alibi quoque idem Apostolus dicit: Stultas autem et sine disciplina quaestiones devita . 134. Tales deserendos Apostolus dicit, qui quaestiones serunt, hoc est, haereticos: de quibus et alibi dicit quod discedent quidam a fide, intendentes spiritibus erroris et doctrinis daemoniorum . 135. Et Joannes dicit haereticos esse Antichristos, Arianos utique designans . Haec enim haeresis post omnes haereses coepit, et ex omni haeresi venena collegit. Sicut enim de Antichristo scriptum est, quia aperuit os suum in blasphemiam ad Deum, blasphemare nomen ejus, et bellum facere cum sanctis ejus : ita et isti Filio Dei derogant, nec martyribus pepercerunt; et, quod fortasse ille non faciet, Scripturas falsavere divinas. Itaque quichristus: qui negat Salvatorem mundi, negat Jesum: qui negat Filium, negat et Patrem; quia scriptum est: 495 Omnis qui negat Fitor, pluribus tenere debeo bello in
Abbreviated transcription (Latin):
Por patris de celo audita est dicentis &
cdarificaui & itum clarificabo. infideles
hec audiebant & ñ credebãt. Dicebat filiꝰ
respondebat pat̃. Dicebãt uid̃i tonitruũ
factũ ẽ illi. alii dicebãt angls locutꝰ ẽ ei.
Paulus quoq sicut scriptũ est in actib¬
apłoꝵ cum uoce. xp̃i uocaretur ad gra¬
tam. pluresq comites pariter incede¬
rent: solus uocem ap̃i audisse se dirit.
Adeo scẽ imꝑator qui credit auilit. &¬
audit ut credat. qui ñ credit ñ audit.
sed nec uult nec potest audire ne credat
Atq utinam quod in me est audire uel¬
lent ut crederent. audire cũ bona cari¬
tate & mansuetudine. ut uerũ queren¬
tes. ñ ueritatem inpugnantes. Scrip¬
tũ est enĩ ut ñ intendams fabulis. &
genealogiis int̾minabilib. que questi¬
ones magis prestam quiã edificatio

Expanded text:
Vox Patris de coelo audita est dicentis: Et Vox Patris de coelo audita est dicentis: Et clarificavi, et iterum clarificabo . Infideles haec audiebant, sed non credebant. Dicebat Filius, respondebat Pater; et dicebant Judaei: Tonitruum factum est illi ; alii dicebant: Angelus locutus est ei . 132. Paulus quoque, sicut scriptum est in Actib cum voce Christi vocaretur ad gratiam, pluresque comites pariter incederent, solus vocem Christi audisse se dixit. Adeo, sancte Imperator, qui credit, audit; et audit, ut credat: qui non credit, non audit; sed nec vult, nec potest audire, ne credat! 133. Atque utinam, quod in me est, audire vellent, ut crederent: audire cum bona charitate et mansuetudine, ut verum quaerentes, non veritatem impugnantes. Scriptum est enim, ut non intendamus fabulis et genealogiis interminabilibus, quae quaestiones magis praesta
Abbreviated transcription (Latin):
lita magis ꝓposui. quã enodata diges¬
si. Quod siqua arrian incõsuminata
arbitrantur. ego uix fateor inchoasa
Siuua adhuc suꝑesse opinantur. ego
ꝓp̃e om̃ia. Infidelib enim totũ de est.¬
s habundat fidelib. Deniq una con¬
fessio peti. habundauit fide in ap̃o.
tu es ap̃e filius dei uiui. Sat est enim
generationẽ scire diuinã. ñ diuisam.
rani. Hoc etiam totis scripturarũ erpo¬
nitir libris. nec adhuc ab impiis tte¬
ditir. In erassatũ est ut scriptũ est cor
ppolibuius. & aurib suis grauit audnc¬
nuit. & oculos suos grauatierunt. nc
quando oculis sius uideant. & aurib
audiant. & corde intelligant. Namq
uidaico more aures suas arrian cau¬
dere solent aut serere tumultus. quo¬
cienscumq uerbũ salutis audit. Sa
quid mirũ si humanis uocib credere
ñ solent infideles. qui ñ credunt diui¬
nis: Filiꝰ dei dicebat sicut habes in
cugłio. Pater darifica nomen tuum.

Expanded text:
lita magis proposui, quam enodata digeslita magis proposui, quam enodata digessi. Quod si qua Ariani inconsummata arbitrantur, ego vix fateor inchoata: si qua adhuc superesse opinantur, ego prope omnia; infidelibus enim totum deest, abundat fidelibus. Denique una confessio Petri abundavit ad fidem Christo: Tu es Christus Filius Dei vivi ; sat est enim generationem scire divinam, non divisam,reatam. 494 130. Hoc etiam totis Scripturarum exponitur libris, nec adhuc ab impiis creditur: Incrassatum est enim, ut scriptum est, cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos gravaverunt; ne quando oculis suis videant, et auribus audiant, et corde intelligant . Namque, more Judaico, aures suas Ariani claudere solent, aut serere tumultus, quotiescumque verbum salutis auditur. 131. Et quid mirum si humanis vocibus credere non soleant infideles, qui non credunt divinis? Filius Dei dgelio: Pater, clarifica nomen tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
plicet sententia. appella ad patrẽ. re¬
scinde uidiciũ quod pater detulit. Du
quia dissimilẽ habet filiũ. respondebn
tibi. Eigo ergo mentitus sum qui dixi
respondebit tibi Cair gͦ adorasti. quẽ
creaturã putasti: Dic quia minorẽ ge¬
uerauit filium. respondebit. Metire.
Uideamus. Dic quia ei ñ debuisti cre¬
dere: referet ad hoc. Non tibi dixerã.
hic est filiꝰ m̃s dilectissimꝰ. in quo cõ¬
placui. ipsum audite: Quid est ipsũ
audite: Dicentẽ utiq Om̃ĩa que pa¬
ter habet mea sunt. Hoc audierunt
apłi. sicut scriptũ est: & ceciderunt
in faciem suam. & timuerunt ualde.
Si ceciderunt qui confessi sunt. quid
facient qui negauerunt: S illos iñc
tetigit & leuauit. uos iacere pacietur
ne uideatis głam quã negastis. Uida
mus gͦ. qm̃ quẽ filiꝰ daminat. & paite
dampnat. & ideo honorificem ꝯ filiũ.
sicut honorificamꝰ patrẽ. ut ꝑ filium
ad patr̃e uenire possimꝰ. Hȩc gͦ impt¬
rator auguste. carptim & breuit̃ impo¬

Expanded text:
plicet sententia, appella ad Patrem, rescinde judicium, quod Pater detulit. Dic quia dissimilem habet Filium. Respondebit tibi: Ego ergo mentitus sum, qui dixi Respondebit tibi: Cur ergo adorasti, quem creaturam putasti? 126. Dic quia minorem generavit Filium. Respondebit: Metire, videamus. 127. Dic quia ei non debuisti credere. Referet ad hoc: Non tibi dixeram: Hic est filius meus dilectissimus, in quo complacui, ipsum audite ? Quid est, ipsum audite? Dicentem utique: Omnia quae Pater habet, mea sunt . Hoc audierunt apostoli, sicut scriptum est: Et ceciderunt in faciem suam, et timuerunt valde . Si ceciderunt qui confessi sunt, quid facient qui negarunt? Sed illos Jesus tetigit et levavit: vos jacere patietur; ne videatis gloriam, quam uoniam quem Filius damnat, et Pater damnat. Et ideo honorificemus Filium, sicut honorificamus Patrem; ut per Filium ad Patrem pervenire possimus. CAPrator auguste, carptim ac breviter impo
Abbreviated transcription (Latin):
licet quemadmodũ ossa dudũ resolutor
menbroꝵ compage disꝑsa in formami
rediuiui corporis uiuificante spũ reũ¬
tantur. & in suos artus fauilla concrescat
sensu priꝰ animata coeundi. quã specie
reformata uiuendi N onne in facti simi¬
litudine. unitatem diuinȩ recognosci¬
mus potestatis. Sic suscitat sꝑs. sicut
cũ subito in mom̃to oculi defunctor ũ
sepulchra patuerunt: & rediuiua cor¬
pora surrexere de tumulis. mortisq fe¬
tore deterso ac uitȩ odore reparato.ex¬
spirantiũ fauillȩ spirantiũ faciem rece¬
perunt.

Expanded text:
licet quemadmodum ossa, dudum resolutorum licet quemadmodum ossa, dudum resolutorum membrorum compage dispersa, in formam redivivi corporis, vivificante Spiritu, revertantur; et in suos artus favilla concrescat, sensu prius animata coeundi, quam specie reformata vivendi. 151. Nonne in facti similitudine unitatem divinae recognoscimus potestatis? Sic suscitat Spiritus, scum subito in momento oculi defunctorum sepulcra patuerunt, et rediviva corpora surrexere de tumulis , mortisque fetore deterso, ac vitae odore reparato, exspirantium favillae spirantium faciem receperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
abes quod ds suscitat mortuos Si¬
cut enĩ pater suscitat mortuos ac uiui¬
ficat. sic & filius quos uult uiuificat.
Suscitat autem etiam sp̃s ꝑ quem deus
suscitat. quia scriptũ est Uunficabit &
mortalia cor pora ur̃a ꝑ inhabitanteni
sp̃meius in uobis. Tam ne infirmã grãm
puts. audi quia et sp̃s suscitatd icit
taui sicut mandauit mͥ. et intrauit in
eos sp̃s uitȩ & uixerunt et steterunt
in pedib suis. congregationimis multa.
Et infra ds̃ dicit. Scietis quod ego sũ dñs
cũ aꝑiam sepulchra ur̃a. & educam de
sepulchris popłm meũ. et dabo spm̃
ũ dixerit. nunquid aliũ preter spiritũ
scĩ nuncupauit. Neq enĩ flatilem sp̃m
suũ diceret nec hic sp̃s a quatuor mun¬
di posset uenire cardinib quia uentoꝵ
flatus hic quem uidemus partis ñ uni¬
uersitatis ẽ. Et hic sp̃s quo uiuimus singu¬
lorũ non uniuersorũ est: sꝑs autem scĩ est
ut et suꝑ om̃s & ꝑ om̃s et in omnibus sit.
taq ex uerbis propheticis spectare

Expanded text:
s quod suscitat mortuos: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat: sic et Filius quos vult, vivificat . Suscitat autem etiam Spiritus, per quem Deus suscitat, quia scriptum est: Vivificabit et mortalia corpora vestra per habitantem Spiritum ejus in vobis . Tamen ne infirmam gratiam putes, audi quia et Spiritus suscitat; dicittavi sicut mandavit mihi, et intravit in eos Spiritus vitae, et vixerunt, et steterunt in pedibus suis congregatio nimis multa . Et infra Deus dicit: Scietis quod ego sum Dominus, cum aperiam sepulcra vestra; ut educam de sepulcris populum meum: et dabo Spiritum um dixerit, numquid alium praeter Spiritum sanctum nuncupavit? Neque enim flatilem spiritum suum diceret, nec hic spiritus a quatuor mundi posset venire cardinibus; quia ventorum flatus hic, quem videmus, partis non universitatis est: et hic spiritus quo vivimus, singulorum non universorum est: Spiritus autem sancti est, ut et super omnes, et in omnibus sit. Itaque ex verbis propheticis spectare
Abbreviated transcription (Latin):
supplices ad xp̃i cunabula detuler̃t.
auro regem fatentes. & thure dm ue
nerantes. Thesaurus enim regis. sacri¬
gͥ uoluerunt sibi mystica munera
inter abiecta p̾sepia. nisi ut intelligere¬
mꝰ in xp̃o differentiã diuinitatiᷤᷤ & car¬
niᷤ. Ut ħo cernit᷑. ut dñs adorat᷑. Iacet
in panuis.s fulget ĩ celis. Cune uascentẽ
ĩdicant. stellȩ dñantem. Caro est que
inuoluitur. diumitas cui ab angłis
ministratur. Ita nec dignitas natu¬
ralis maiestatis amittitur. & assũpte
carnis ueritas comprobatur.
ȩc est fides nr̃a: sic se d̾s cog¬
nosci uoluit ab homi nibus.
Sic tres puen uidei credide Srunt.
nec incendia aircũiecta senseruis.
cum infidos noxius ignis exureret.
& fideles innoria flamma roraret. quib
alioꝵ incendia refrigeria crant. quia me¬
rito fidei ꝑdiderat suam pęna naturã.
Aderat enim in specie angłi. qui mone¬
bat ut in numero trimtatis. unius esset
laudatio potestatis. Denedicebatur ds.

Expanded text:
supplices ad Christi cunabula detulerunt, supplices ad Christi cunabula detulerunt, auro regem fatentes, ut Deum thure venerantes. Thesaurus enim regni, sacri. Quid igitur voluerunt sibi mystica munera inter abjecta praesepia, nisi ut intelligeremus in Christo differentiam divinitatis et carnis? 450 Ut homo cernitur, ut Dominus adoratur: jacet in pannis, sed fulget in stellis: cunae nascentem indicant, et stellae dominantem: caro est quae involvitur: divinitas, cui ab angelis ministratur. Ita nec dignitas naturalis majestatis amittitur, et assumptae carnis veritas comprobatur. 33. Haec est fides nostra. Sic se Deus cognosci voluit ab omnibus, sic tres pueri crediderunt, nec incendia circumjecta senserunt; cum infidos noxius ignis exureret, et fidelibus innoxia flamma roraret, quibus aliorum incendia refrigerabant; quia merito fidei perdiderat suam poena naturam. Aderat enim in specie angeli qui monebat ut in numero Trinitatis, unius esset laudatio potestatis. Benedicebatur Deus,