comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nomnib
exhibuistis
uos contami¬
natos esseĩ
negotio. Igi¬
tur et si scri¬
psi uobis nõ
poter eum
qui fecit in¬
iuriam nec
propter eum
qui passus
est set ad ma¬
nifestendam
sollicitudiem
nobis habe
mus coram
deo Ideo et cõ¬
solati sumuᷤ¬

Expanded text:
omnibus exhibuistis vos incontaminatos esse negotio igitur et si scripsi vobis non propter eum qui fecit iniuriam nec propter eum qui passus est sed ad manifestandam sollicitudinem vobis habemus ad vos coram Deo ideo consolati sumu
Abbreviated transcription (Latin):
tis in coͣtaminati in
do .i. in omnib offi¬
nis. agendis ł ostẽ.
distis pimendo illũ¬
serat. nos eẽ incõta¬
mina a negotio..
qui uxorem pr̃is ħu¬
is cui consentiendo
inquiati eratis. Ig

Expanded text:
tis incontaminati, in id est in omnibus offinis agendis. Vel, distis puniendo illuvos esse incontaminatos a negotio, id quam uxorem patris habuit, cui consentiendo contaminati eratis. Igi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt extra eccłiam .s ab apectis iumicis sũt
pugne .i tribulationes. De his autem .s. fi
ne mou̾entur. Uł de his qui sunt intus .i. ec
desia. incorpore nõ mente nonime nõ mini¬
enim pestis efficatior quam familiaris in¬
uncus. et inimici hominis domestici eius.
miles .i. afflicos.¬
aduentu tyti

Expanded text:
sunt extra Ecclesiam, scilicet apertis inimicis sunt pugnae, id est tribulationes. De his autem, scilicne moveantur. Vel de his qui sunt intus, id est in Ecclesia corpore non mente, nomine non numienim pestis efficacior quam familiaris inimicus, et inimici hominis domestici ejus .miles, id est afflictos,adve
Abbreviated transcription (Latin):
mulationem
pro me. ita
ut magis ga¬
uderem. Quo¬
niam et si cõ¬
tristaui uos
inepistola ñ
me penitet. ⁊¬
si peniteret ui¬
dens quod epiᷤ¬
tola illa et si
ad horam uoᷤ
contristauit
nunc gaudeo
Non quia con¬
tristati estiss
quia contris¬
tati estis ad
penitentiam

Expanded text:
mulationem pro me, ita ut magis gauderem. Quoniam etsi contristavi vos in epistola, non me poenitet: etsi poeniteret, videns quod epistola illa etsi ad horam vos contristavit; nunc gaudeo: non quia contristati estis, sed quia contristati estis ad poenitentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dap̃num patum¬
ni. Nam potuis cõmo¬
dum. quĩtristicia q̃
ẽ secumdum deum
i. dum peccator tristiᷤ
est quia peccauit dũ
deus odit. operatur
ad correctionemi s. d̾
pecrator dolet se. de

Expanded text:
non damnum patimur; nam potius commodum, quia tristitia quae est secundum Deum, scilicet dum peccator tristis est quia peccavit, dum Deus odit, operatur ad correctionem, scilicet dum peccator dolet se de
Abbreviated transcription (Latin):
nim tristicia
tiam insalu¬
tem stabilem
operatur. Se¬
culi autem
tristicia ope
um contrista¬
riuos quan¬
tam in uobis
operatur sol¬
licitudinem

Expanded text:
m tristitia tiam in salutem stabilem operatur: saeculi autem tristitia mortum contristari uos, quantam in uobis operatur sollicitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
uo. głiacio ad alios.
uidete ne sit̃ uana est
et̃ nichi consolaciõ
Unde subdit repletus
sum cõsolatione. au¬
dita correpticẽ ur̃a.
ꝑ iam correpͤtos inui¬
t̾at alios ad correpͤtio
latiorm que partimĩ
erat
dum enim uidet pro¬
ficere eos proquib
causa credentium ut

Expanded text:
vobis gloriatio ad alios. Videte ne sit vana; est etiam mihi consolatio. Unde subdit: Repletus sum consolatione, audita correctione vestra. Per jam correctos invitat alios ad correctionelationem, quae partim erat Dum enim videt proficere eos pro quibus causa credentium ut
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ ait concristati
enim estis secumd̾ de
lntatem dei et in¬
spiratiõem. ita ut ĩ
nullo nec etiam in
asperis patiamuir. de¬
trimentium. ex nob̾.
quia oninia nostra

Expanded text:
est quod ait: Contristati enim estis secundum Deum, luntatem Dei, et inspirationem, ita ut in nullo, nec etiam in asperis, patiamini detrimentum ex nobis, quia omnia nostra
Abbreviated transcription (Latin):
sio ilud ꝙ fuguĩ fugiendo cõminaidem malorum
tat deus pecca sua quia nõ feat aliena nõ quna
nõ arprobauit non negligentiam quia nõ tacu¬
io noͣ suꝑbiam quia inimuitate permansit. Si
autiin corporaliter recedit superbus est. et scisina
lias hocponit ut etiam debiliores indudat. et ħ
et bene promittit i¬
gitur ħutes has pro
spuitus ut ẽ ira. In¬
quinamentum car¬
mi multiphariẽ intł¬
igitur. Ideoq dixit
ab omni quia mul¬
ta sunt uicia carna¬
lia. ut omnia fugi¬
amus nos dico ꝑfici¬
entes bona operatõe
ceptam. et ħ intimo¬
redei ut deumuea¬

Expanded text:
sit illud quod fugimus fugiendo communionem malorum.tat Deus peccata sua, quia non fecit; aliena non, quia non approbavit; non negligentiam, quia non tacuit, non superbiam, quia in unitate permansit. Si autem corporaliter recedit, superbus est, et schismatlias. Hoc ponit, ut etiam debiliores includat. Et hoc et bene promittit, igitur nos habentes has promspiritus, ut est ira. Inquinamentum carnis multifarie intelligitur. Ideoque dixit, ab omni, quia multa sunt vitia carnalia, ut omnia fugiamus. Nos dico perficientes bona operatione coeptam. Et hoc in timore Dei, ut Deum
Abbreviated transcription (Latin):
bilone inter quos hi¬
templum dei estis ex
tis. set increpetis eoꝵ¬
scelera. tolerandi enĩ
sunt mali pro pace.¬
nec corporalit̾ ab eis
tualit̃. exire u̾o̾ est
facere quod ꝑtinet

Expanded text:
byloniis inter quos htemplum Dei estis, extis, sed increpetis eoscelera. Tolerandi enim sunt mali pro pace,nec corporaliter ab eis ualiter. Exire vero est f
Abbreviated transcription (Latin):
piritus .i mentis. que
tunt fit si sumus inti. dei .i. si timorem dei seqͥ¬
mur quia qui sine deo ħ agit sanctus mundi
est et nõ dei .⁊. et adħ si forma exempli neccia
est. Caꝑite nos .i. ħete nos exemplum nõ il¬
nos uemiinem ut̃r lesi
udo faciunt neminẽ
ad condep̃na¬
tionem. ues¬
tramdico pre¬
in cordib noᷤ¬
tris estis ad
commoriend¬
ulta mi¬
cbi fidunia
est apudues
multa michi
gloriatio pro
uobis. Reple¬
tus sum con¬
solatione su¬
perhabundo
gaudio in
omnitribula¬
tione nostra
Namet cum
uenissemus
macedonam¬

Expanded text:
piritus, id est mentis, quae tunc fit, si sumus in timore Dei, id est si timorem Dei sequimur. Quia qui sine Deo hoc agit, sanctus mundi est et non Dei. Et ad haec si forma exempli necessaria est, capite nos, id est habete nos exemplum, nos neminem vestri laesius, neminem ad condemnationem vestram dico. Praein cordibus nostris estis, ad commorienulta mihi fiducia est apud vos, multa mihi gloriatio pro vobis, repletus sum consolatione, superabundo gaudio in omni tribulatione nostra. Nam et cum venissemus in Macedoniam
Abbreviated transcription (Latin):
de probari pos̾ quod
ripuisse. et hoc est ꝙ
ait. quouiamet si ꝯ¬
tris. nos in prima e¬
pistola nõ modo me
penit quia correcti
estis et si prins peni¬
de tristicia aliorum
gaudet. Uidens. qui¬

Expanded text:
de probari potest quoripuisse. Et hoc est quod ait, quoniam etsi contristavi vos in prima Epistola, non modo me poenitet, quia correcti estis; etsi prius poenide tristitia aliorum gaudet. Videns qu
Abbreviated transcription (Latin):
du cuꝰq salua pace
et cum exieritis sepa¬
ra .ii. abeis ut nec cõ¬
sensum cum eis habe
tis. et ħ dicit domimꝰ¬

Expanded text:
du cujusque salva pace. Et exieritis, separamini ab eis, ut nec consensum cum eis habeatis. Et hoc dicit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
de ambulat emin
in nobis presentia
maiestatis si lati¬
tudiuem inuenit¬
caritatis qũa tñ
in nobis nõ nisi¬
deus facit. et est
sensus inter cos i¬

Expanded text:
Deambulat enim in nobis praesentia majestatis, si latitudinem invencharitatis, quam tamen in nobis non nisieus facit. Et est sensus: Inter eos i
Abbreviated transcription (Latin):
tatet clausi oculi lucem ñ capiũt aures uł la uoce
pacescunt oĩa menbrorũ offiã ꝯquieũnt nõ est qͥ
moneat gressus ad ambulandũ manꝰ ad operaud̾¬
Nõne ista ẽ domꝰ qm nescio quis iniusibilis habi¬
tator ornabat discessit qui nõ u̾r remansit. Qd̾
aũ dolore indetur ista ẽ cã tͥsticie s huins cͥsticie sit
consolatio qd̃ seqr̃¬

Expanded text:
tacet; clausi oculi, lucem non capiunt; aures nulla voce tacet; clausi oculi, lucem non capiunt; aures nulla voce patescunt; omnia membrorum officia conquieverunt; non est qui moveat gressus ad ambulandum, manus ad operandNonne ista est domus quam nescio quis invisibilis habitator ornabat? Discessit qui non videtur, remansit quod cum dolore videatur; ista est causa tristitiae, sed hujus tristitiae sit consolatio, quod seq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsolabiles sacrimas. findant dondicione mortali
qiͣ tñ repͥmat fidei gaudiũ qͣ credũtur fideles qñ
morultur aliquͣ tulũ auobis abire et ad melio¬
ra transire sit ꝓuirib cura sepelioi ⁊ sopiat᷑
Construendi qr hoc ĩ scripturis scĩs ĩter bõa
sũt qui ssta fecett. In pleant gͥ hec hoĩes erga suos
dentib ut nec issuis experirẽtur corporis mortem
s si hoc fecis carni quedam felicitas ad deretur
minueretut autẽ fide ĩ fortitudo sic enĩ hoĩes inor¬
dem istã tim̃t ut ñ ob aliud felices dr̃eut cẽ xp̃ia
suis quid. eis magñ eẽt uidendo nõ mori eos qͥ
ciederent tredere seño morturũ qñto maius est
qͣnts fortius qnͣco laudab il ins ita credere ut scperet
moriturũ sine fine uicturũ uñ et cari eiꝰ superstites
consolati q̃unt intristicia mortis amici quid .sl.
mir̃ si constͥtaris ubi corpꝰ ꝙ uiuit exaĩa fit exa¬
mine discedẽte aĩa qui abulabat iacit qui loquelnt᷑

Expanded text:
solabiles lacrymas fundant conditione mortali, quas tamen reprimat fidei gaudium, qua creduntur fideles quando moriuntur, aliquando tandem a nobis abire, et ad meliora transire. Sit pro viribus cura sepeliendi et sepulcra construendi, quia haec in Scripturis inter opera sunt qui ista fecerunt. Impleant igitur haec homines erga suos dentibus, ut nec istius experirentur corporis mortem; sed si hoc fecisset, carni quaedam felicitas adderetur, minueretur autem fidei fortitudo. sic enim homines mortem istam timent, ut non ob aliud felices dicerent esse Chrsuis. Quid enim magnum erat, videndo non mori eos qui crederent, credere se non moriturum? Quanto majus est  fortius, quanto laudabilius ita credere, ut se speret moriturum, quia sine fine victurum? Unde et chari ejus superstites consolari queunt in tristitia mortis amici. Quid enim mirum si contristaris, ubi corpus quod vivit ex anima, fit exanime discedente anima? Qui ambulabat, jacet; qui loquebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s resurgemꝰ. et cũ xp̃o erimꝰ. Ita cõsolamini.
demorte amicorsi. inucem alter alterũ. ⁊nu̾bis is¬
tis. cante spei pereat ꝯstritatio ubi est tãta ꝯsola¬
tio decergatur luctus exaĩo fides expessat cllorẽ
lcauta spe ño decet ex̃ triste tempłu dei. Ibi habrtat
bonus ꝯsolator ibi qui ñ falsit ꝓmissor quid enmm
mortuũ duu plangimꝰ ĩquiet qr mors amata. ẽ s
perissã trãsiuit et dñs cõsolemur gͦ nos s dicens¬

Expanded text:
omnes resurgemus, et cum Christo erimus. Itaque consolamini, de morte amicorum, invicem, alter alterum in verbis istis tantae spei. Pereat contristatio, ubi est tanta consolatio. Detergatur luctus ex animo, fides expellat dolorem. In tanta spe non decet esse triste templum Dei; ibi habitat bonus consolator, ibi qui non fallit promissor. Quid enim mortuum diu plangimus? inquies, quia mors amara est, sed per illam transivit et Dominus. Consolemur ergo nos
Abbreviated transcription (Latin):
puo qmͣ facile oes exci
nõ p̃uemient mortuos
et si illos magis pute¬
tis cũ ihũ ad ducendos ⁊
hoc est qd̾ ait. ħoc enĩ
dicimꝰ uobis. ĩ uerbo do¬
mini. qr hoc deꝰ uos docu¬
it: qr nos qui uiui ⁊ qͥ.

Expanded text:
uam facile omnes excitnon praevenient mortuos, et si illos magis putatis cum Jesu adducendos: et hoc est quod ait, hos enim dicimus vobis in verbo Domini, quia hoc Deus nos docuit, quia nos qui
Abbreviated transcription (Latin):
qr quasi ad bellũ ueniet sicut tuba inbelli so¬
nat qr tũc inimudos debellabit et sic tuba infes¬
tis souabat sic amicos ad sollenpuitatẽ ct̃ne glo¬
rie ĩuitabit uos gͦ illa erit quasi tube .s. suos
tui resurgens. primi
enide nos

Expanded text:
quia quasi ad bellum veniet sicut tuba in bellis sonat, quia tunc inimicos debellabit; et sicut tuba infestis sonat, sic amicos ad solemnitatem aeternae gloriae invitabit. Vox ergo illa erit quasi tubae suos tui resurgent primi, deinde nos
Abbreviated transcription (Latin):
copporis secuta est dese̾nte aĩa hac descrũt dm̃ uo¬
lons hac coarta ẽ deserere corpus noleus ac si illi
diceretur recessisti ab eo quẽ diligere debiusti et
recede abeo quẽ dilexisti quis euĩ uult mori ꝓr¬
sus uemo et ita uenio ut pecro dr̃etur alius teq̃¬
get et ducet quo tu nõ uis si nulla esset mortis
amaritudo nulla ꝓfecto eet marcirũ fornitudo
Iõ nõ ait tm̃. ut nõ ꝯtristemini set addit sicut
st ceñ. qui spem. nõ hñt. Proĩde pompafun̾it

Expanded text:
corporis secuta est deserente anima. Hac deseruit Deum volens, hac coacta est deserere corpus nolens. Ac si illi diceretur: recessisti ab eo quem diligere debuisti, recede ab eo quod dilexisti. Quis enim vult mori prorsus? Nemo, et ita nemo ut Petro diceretur: Alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Si nulla esset mortis amaritudo, nulla esset martyrum fortitudo. Ideo non ait tantum, ut non contristemini, sed addidit, sicut et caeteri qui s
Abbreviated transcription (Latin):
cum ¶O nõ solũ suscitabit si .⁊̃. addicet et si iun¬
gͦ apellat mortuũ ut dũ audinimꝰ illũ mortuum
fuisse ⁊ resurrexisse nos quoqi sꝑnemꝰ resurcecturos
feriurtutẽ diuinitatis eius electos autem ideo dicit
dornuente qr uemo tã facile post sociũ excitare asũ¬

Expanded text:
atis, non solum suscitabit, sed etiam adducet: et si incinergo appellat mortuum, ut dum audimus illum mortuum fuisse, et resurrexisse, nos quoque speremus resurrecturos per virtutem divinitatis ejus. Electos autem ideo dicit dormientes, quia nemo tam facile potest socium excitare a
Abbreviated transcription (Latin):
. et cet̃i qui sꝑem non
hñt. s. resurrectionis
Necc̃e est enĩ ut con¬
tristeris s ut ꝯtrista¬
ris ꝯsoletur te spes.
nam ĩo et dormien
is eis qͥ diliguntut
quedã tristicia quo¬
dam mͦ naturalis.
mortem quippe hor¬
qmͣ natura refugit
cõ occupa dilectũ cõ¬
tristat ĩnobis ipius
diłcctionis. affcm.¬

Expanded text:
 et caeteri qui spem non habent, id est resurrectionis. Necesse est enim ut contristeris, sed ubi contristaris, consoletur te spes; nam ideo et dormientis eis qui diliguntur quaedam tristitia quodammodo naturalis. Mortem quippe horrs ipsa quam natura refugit cum occupat dilectum, contristat in nobis ipsius dilectionis aff
Abbreviated transcription (Latin):
um testimoniõ satis demõstratur ⁊ mortem
istam corpons princi¬
pe atq auctore diabo
ꝑsuasit accidisse nec e¬
nim ob aluid potestatẽ¬
here mortis u̾issime di¬
ceretur. Unde ille qui
sine ullo pecc̾o. ł origi

Expanded text:
m testimonio satis monstratur etiam mortem istam corporis principe atque auctore diabolo, suasit, accidisse. Nec enim ob aliud potestatbere mortis verissime diceretur. Unde ille qui sine ullo peccato vel origi
Abbreviated transcription (Latin):
deñ. ut quodã modo eas offerant deo ⁊ dehis ꝯ
rint hoc uobis uł euidentet. uł latencer repor¬
tent uñ ⁊ augl̃i loqũs hoĩb ait cũ orareties.
or̃onẽ uestrã optuli deo ad oĩa quipe scienda
que nesciat s bonũ eoꝵ est deoꝑil suis euis¬

Expanded text:
deum, ut quodam modo eas offerant deo et de his rint, hoc nobis uel euidenter uel latentent. Unde et angelus loquens hominibus, ait: Cum oraretis, orationem vestram obtuli Deo . Ad omnia quippe scienda quod nescit
Abbreviated transcription (Latin):
mułes rogat qr hec
resigio se p̃dicantes
sucipere sobebant:⁊ o
germane ꝓpriũ no
memoratas mułes
nedeficiant. q̃ ĩeuan¬
głio mecũ laborauet̃¬

Expanded text:
er rogat, quia hae religiosae praedicatores suscipere solebant. Et, o Germane, proprium nommemoratas mulieres, ne deficiant. Quae in Evangelio mecum laborave
Abbreviated transcription (Latin):
onalis cratura obtemꝑans deo tp̃ales cãs adct̃¬
nã uitatem referre sum petendo qͥd erga sefi¬
at siue ꝯsulendo quid faciat ĩ quo ⁊ contesta¬
tur ꝙ ñ sibi ip̃a sit boñ quo beata fiat s illud
incõsmutabłe cꝰ patricipatiõe st sapiens efficit᷑
pax dei q̃

Expanded text:
onabilis creatura obtemperans Deo, temporales causas ad aeternam veritatem referre, sive petendo quid erga se fiat, sive consulendo quid faciat: in quo et contestatur quod non sibi ipsa sit bonum quo beata fiat, sed incommutabile, cujus participatione etiam sapiens efficitur. Et pax Dei. Q
Abbreviated transcription (Latin):
fimatur gaudiũ ĩ scło illud semper augeat syc
sepen minuatur donoc finiatur quid est scli ga¬
udrũ breuit dico scli lecicia est ĩpuinita naqiisia
.s. luxuriari ĩ spectałis ungari ebriositate nigu¬
rgitari. turpitudiue fere ⁊ nicħ uiali pati ecce
oĩa ĩ terũ hũdãcia ĩpace carius. ĩ securitate ma¬
scło ⁊ ue cogatur. inexcremo geheue dampnare
modo flagleslo digniatur castigate bonũ est nob̾
ut subueniat castigando: gͦ. gau. nido ñ infcło .i. ĩ
te dico. indño ũ ut quedã alia semiel hoc. ĩo facite
qr hec est modestia .i. rectus modus ut i dño sit om̃e

Expanded text:
iatur gaudium in saeculo. Illud semper augeatur, hoc semper minuatur, donec finiatur. Quid est saeculi gaudium? breviter dico, saeculi laetitia est impunita nequitia, scilicet luxuriari, in spectaculis nugari; ebriositate ingurgitari, turpitudine fetere, nihil mali pati. Ecce ia in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate mesaeculo; et ne cogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare: bonum est nobis ut subveniat castigando. Ergo gaudete in Domino, ino, non ut quaedam alia semel. Ideo hoc facite, quia haec est modestia, et rectus modus ut in Domino sit omne
Abbreviated transcription (Latin):
trahebat et se¬
gregabat se
tunens eos qͥ
ex circumcisio¬
ne erant. et
simulationi
euis consense¬
runt ceteri u¬
dei. ita ut bar¬
nabas ducere¬
tur ab eis m il

Expanded text:
trahebat et segregabat se timens eos qui ex circumcisione erant. Et simulationi eius consenserunt cęteri Iudei, ita ut Barnabas duceretur ab eis in il
Abbreviated transcription (Latin):
ed̾ possũt scire exeo
qr ip̃e et alii apłi qͥ ĩ
legalib fuerant eis
iat qr pater qui ⁊ĩ nos gontiles sicut nos uideos fec̾
dei ĩ hũano gn̾e sors est ap̃ ꝙ̃ nõ est iniquitas s
omĩa facit periustitam et si occultũ per ꝙ hẽditas ec̃¬
na dacur quil uult rraide ⁊ ip̃a hereditas sors dei q̃

Expanded text:
quod possunt scire ex eo, quia ipse et alii apostoli qui in legalibus fuerant, eisvult, quia Pater; qui etiam vos, gentiles, sicut nos Judaeos fecit Dei in humano genere sors est, apud quem non est iniquitas, sed omnia facit per justitiam, etsi occultam; per quam haereditas aeterna datur, quibus vult. Unde et ipsa haereditas sors dicitur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ĩlege ẜ ĩ lumine .i. per eũ qui est lum̃ delumine cuiꝰ
grã illuminanuit qd̾ lex nõ potuit unꝙͣ prestare
uł dignos uos fecit ponendo nos inlimune .i. in
clara cogninone aqua deiuãs cadit incenebra s¬
it nos depo¬
testate tenebraꝵ .i. ig

Expanded text:
lumine, id est per eum qui est lumen de lumine, cujus gratia illuminantur quod lex non potuit praestare. Vel, dignos nos fecit, ponendo nos in lumine, in clara cognitione, a qua devians cadit in tenebrasit nos de potestate
Abbreviated transcription (Latin):
ignorant fidei sue sp̃e
.i. rem. speratã qmͣ cre¬
biles erunt si adu̾tant
q̃profide ꝓmissa surit.
inoĩ. qiͣ oramꝰ ut ita
impleamini es ꝓmo¬
ucamini et post hanc
promonone̾ oramui
ne relabamini nos di¬
co: confortati adeo ĩ oĩ
rirtute .s. incastitate ⁊̃¬

Expanded text:
ignorent fidei suae spem, id est rem speratam quam crebiles erunt, si advertant quae pro fide promissa sunt. In omni, etc. Oramus ut ita impleamini et promoveamini, et post hanc promotionem oramus ne relabamini. Vos, dico, confortati a Deo in omni virtute, id est in castitate
Abbreviated transcription (Latin):
nõ iungit cũ hãt po¬
testatẽ sue uolũtatis
meliꝰ facit. qr et apud
dm̃ m̃itũ illi collocat
et ascłi sollicitudine
lib̾at illam et ideo rec¬
te ait meliꝰ fac̃. meliꝰ¬
tur hõ malo ibi u̾o be¬
ne utitur bono. duo
bimet ad nuicta mͦis¬
n᷑i diffencias faciũt. bñ
ntitur aliquis bono ꝯtmenciã deducans decana¬
lo uititur quis bono ꝯtinentiã dedicans ydolo.
male ntitur quis malo ꝯcũpiscenciã relaxaus.
asiuit̾io. b ñutitir quis malo ꝯcupiscenciã rest̾n¬
gens cõnribio. sicut gͦ meliꝰ est bñ uti bono qm̃

Expanded text:
non jungit, cum habeat potestatem suae voluntatis, melius facit, quia apud Deum meritum illi collocat, et a saeculi sollicitudine liberat illam, et ideo recte ait, melius facit. Augtur homo malo, ibi vero bene utitur bono. Duo bimet adjuncta, quatuor differentias faciunt. Bene utitur aliquis bono continentiam dedicans Deo. Male utitur quis bono continentiam dedicans idolo. Male utitur quis malo concupiscentiam relaxans adulterio. Bene utitur malo concupiscentiam restringens connubio. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
quo no gu̾atione car¬
nali ꝓpagandus est po¬
lie est płs dei s̃ regn̾atione spũali colligen¬
dus. et qr dẽpꝰ breue est. Reliquũ. est .i. hoc solũ
restat agend̾ ut qui hñt upores sint tanqim
ñ hñtes suidendo dei sernicio nõ oꝑi carnis.
qd̾ utiq fac̾ qui hñs uxorẽ reddit᷑ no exigit
debitũ. et qui pp̃ infiripitatẽ ꝓpriam ducit
uxorem plangens pociꝰ qr sñ nͣxore ẽẽ nõ poni¬
it qmͣ gaudens qr dix̃ et uraxĩe qui pari con

Expanded text:
quo non generatione carnali propagandus est populus Dei, sed regeneratione spirituali colligendus. Et quia tempus breve reliquum est, id est hoc solum restat agendum, ut qui habent uxores sint tanquam non habentes, studendo Dei servitio, non operi carnis: Quod utique facit, qui habet uxorem; reddit, non exigit debitum. Et qui propter infirmitatem propriam ducit uxorem plangens potius, quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens, quia duxit, et maxime qui pari con
Abbreviated transcription (Latin):
giũ qd̾ ce tñ concedo. s
inhis ego patco uobis
ħ que tribulationes
carnis ⁊ solicitudines
memoratas hñt: ⁊ dũ
conaado uobis qd̾ nul¬

Expanded text:
gium, quod et tamen concedo. Sed in his ego parco vobis,  quae tribulationes carnis et sollicitudines memoratas habent, vel dum concedo vobis quod vul
Abbreviated transcription (Latin):
pectat custos si nubat¬
uirgo. peccat ideo dico
si oportẽt nõ pectat.
Nam deisto alio pa
it ĩcor. su. ser. iurginẽ
suam ñ ĩgerens ei fo
it dico sirmus. ĩ pro¬
posito ñ curans uł so

Expanded text:
peccat, custos ejus videatur peccare. Ideo dico, si oportet, non peccat. Nam de isto alio patit in corde suo servare virginem suam, non ingerens ei fomit, dico, firmus in proposito suo, non curans, vel so
Abbreviated transcription (Latin):
necur a deo ꝙ facitti¬
mor custos malorũ.
cura cogitat tm̃que¬
pore .i. actionib que
gͣnutur minist̾io cor
fidelis et casta facit

Expanded text:
netur a Deo, quod facit timor custos malorum. cura, cogitat tantupore, id est actionibus quae geruntur ministerio corpfidelis, et casta facit:
Abbreviated transcription (Latin):
ħ a ꝯsulo ñ nubere
s lxs. dico ad uestrã
ututatẽ maiorem.
uiatis nõ ut. si inꝯ¬
tinentes estis. u̾ciã
dico. ad io tendens qd̾
honestũ est. s. ut ho
sit castus aĩo et cor¬

Expanded text:
n nubere, sed hoc dico ad vestram utilitatem majorem, viatis, non ut, si incontinentes estis, injiciadico, ad id tendens quod honestum est, scilicet ut homo sit castus animo et cor
Abbreviated transcription (Latin):
iꝰtũ est qr empti estis.
ponatis seruiciũ dei
hii sũt serm hom̃ũ
qui hũans se subici¬
unt supersticionib.
qd̾ ꝯtingit uobis si
dicatis ego sũ pauli
ego appollo et huiꝰm᷑a¬

Expanded text:
ti. Et quia empti estis, ponatis servitium Dei.Hi sunt servi hominum qui humanis se subjiciunt superstitionibus, quod contingit vobis si dicatis: Ego sum Pauli, ego Apollo, et hu
Abbreviated transcription (Latin):
pr. Et qui emunt
ut facuit ꝯuigati qui
ꝓuident filus sint tan¬
nb apponant corꝑitu
et ut umu̾saliter col
mali fiant q̃ bona ne
pritentur mala bonis
dantur Itemq tollũt᷑
ut ꝓbentur. ne ud pu¬
tẽcur magna uł sũma
dantur ⁊ malis Itemꝙ.¬

Expanded text:
pi; et qui emunt, ut faciunt conjugati, qui provident filiis, sint tannon apponant cor periEt ut universaliter collmali fiant: quae bona ne putentur mala, bonis dantur. Itemque tollentur ut probentur, ne vero putentur magna vel summa, dantur et malis. Item
Abbreviated transcription (Latin):
deo. aquo ħ bona st̃
sĩ auobis age̾ dico.¬
Ita. ut dignũ. est: q
meccliis dei
propaciencia
ur̃a et fide in
om̃ib persem¬
tiomibus ur̃is
et tribubatio¬
nibus quas
sustinetis in
exempłu iusti
iudicii dei ut
digni h̾ami
rĩ regno dei
proquo etpa¬
tñ ustũ et ap̃
dm̃ retribue¬
re tribulatio¬
nem hiis qui
uos tribula¬
uobiscũ reue

Expanded text:
Deo, a quo haec bona sunt, non a vobis. Agere dico,ta ut dignum est, quia Ecclesiis Dei pro patientia vestra, et fide, in omnibus persecutionibus vestris et tribulationibus quas sustinetis in exemplum justi judicii Dei, ut digni habeamini in regno Dei, pro quo et paen justum est apud Dominum retribuere retributionem his qui vos tribulavobi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯbustionem qui nõ
parcit uisti pp̃ perficiẽ¬
dam purgationem
ynde pecrus ait auobis¬
erit eis qui ñcredunt

Expanded text:
bustionem, qui non parcit justis propter perficiendam purgationem. Unde Petrus ait: Si initerit eis qui non creden
Abbreviated transcription (Latin):
natura et solus creat
qd̃ de ip̃a trimtate in¬
tesrgicur nõ desolo
pr̃e ut quidã uolunt
qr ño ait soli prĩ sec
soli deo unuis enĩ et so¬
lus deꝰ anobis predica¬
genitus quippe scd̾m¬

Expanded text:
s creat, quod de ipsa Trinitate intelligitur, non de solo Patre, ut quidam volunt, quia non ait, soli Patri, sed soli Deo. Unus enim et solus Deus nobis praedicagenitus: quippe s
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ iuł um quid ad iustũ ppłm pettinent par¬
uuli percinẽt plane sic credite cũ ista fide ꝑuulo
ad grãm xp̃i portare quid mͥ dicis sanꝰ est non
ħt iutiũ quare cũ illo curris admedicũ sinon
ht̃ uiciũ si sanꝰ esset ñ clamaret iłx si nute ꝑmi¬
qr ucilis est et ñ uiu tm̃ s oñĩ huia hic et ĩ fucuro
saluat corpus et aĩam s corpꝰ ĩ fututo aiãm hic et

Expanded text:
eorum . Nunquid ad istum populum pertinent parvuli? pertinent plane. Sic credite cum ista fide parvulos ad gratiam Christi portare. Quid mihi dicis: sanus est; non habet vitium; quare cum illo curris ad medicum, si non habet vitium? Si sanus esset non clamaret Jesus: Sinite parquia utilis est: et non una tantum, sed omni, quia hic et in futuro salvat co
Abbreviated transcription (Latin):
pec quoscuꝙ ⁊̃ paruulos qui et si aluptratis na¬
ti sint carne tanĩ uati sũ ñ spũ nõ exeo qd̾ reno¬
uatur nulla cã ueniendi fuit xp̃o dño nisi petiẽ¬
res saluos facere tollere iorbos tosłe uuln̾a et nui¬
la cã ẽ iodicine siuenit decło manus medicius.
magnus per catũ orbem t̾re iacełat egrotus ip̃s
egrotus genus humanũ est qd̾ totũ ꝑicrit exqͣ
peccauit. Unus ĩ quo erat totũ s uenit uiꝰ sine
pecc̃o quisaluos faceret apect̃o. uenit eiũ filius
hominis q̃uerere et saluare qd̾ perierat. uenit ꝓ
qd̾ homo erat. Nlam. per qd̾ deus erat semꝑ hic
eraiqui dixit celũ et t̾ram ego ĩpleo gͦ ⁊ ĩniũdo
erat ⁊ uenit hic erat perdiuinã maiestatẽ uenit
perhumanã ĩfirmitatẽ quare uenit pectatores
saluos facere nõ eũ decelo adc̾ram mita nr̃a s

Expanded text:
ue, etiam parvulos, quia etsi a baptizatis nati sunt, carne tamen nati sunt non spiritu, non eo quod renovatur. Nulla causa veniendi fuit Christo Domino, nisi peccatores salvos facere. Tolle morbos, tolle vulnera, et nulla causa est medicinae. Si venit de coelo magnus medicus, magnus per totum orbem terrae jacebat aegrotus. Ipse aegrotus genus humanum est, quod totum perierat, ex quo peccavit unus, in quo erat totum; sed venit unus sine peccato, qui salvos faceret a peccato. Venit enim filius hominis quaerere et salvare quod perierat . Venit per quod homo erat. Nam per quod Deus erat semper hic erat, qui dixit: Coelum et terram ego impleo . Ergo et in mundo erat et venit. Hic erat per divinam majestatem, venit per humanam infirmitatem. Quare venit? peccatores salvos facere. Non eum de coel
Abbreviated transcription (Latin):
impus quos dui patibͣ
ostend̾et dico ad ĩforma¬
tionem corũ qui credi¬
turi sũt illi .i. ut mei
extempli forma p̾stta
mico qui hoc fecit ini¬
mico credituri sũt dico
tendentes ĩuitam et̃nã¬

Expanded text:
impiis quos diu patitur. Ostenderet, dico, ad informationem eorum qui credituri sunt illi, id est ut mei exempli forma praebitmico, qui hoc fecit inimico? Credituri sunt dico, tendentes in vitam aet
Abbreviated transcription (Latin):
ope. soc deasienis curio¬
se agentes hoc modo.
m̾entur pasci qd̾ fcm̃
abhorret discipsina dñĩ
est qui feda cura uecc¬
ria sibi prouideant.

Expanded text:
 sed de alienis, curiose agentes. Hoc modo merentur pasci, quod factum abhorret disciplina Dominiest qui foeda cura necessaria sibi provident.
Abbreviated transcription (Latin):
tertempus etatis . i.
cum eẽt sterilis. et uise¬
no hac utiq fide quo¬
niã cumdidit eum eẽ¬
fidelem. qui repromi¬
sit prius quid̃ ruĩt
et si ex gaudio nõ ta¬
men plena fide. s ꝑso
de solida fuit. riserat
emortuo emortuum
dicit ad opus ct̃ipi
tempus eta¬
tis quoniam
fidelem credi¬
dit esse qui¬
repromiserat
propter quod
et abuno or¬
ti sunt et hoc
emortuo tam¬
quam sidera
celi in multi¬
tudme. et si¬
cut harena
que est ad ho¬
ram maris
innumera

Expanded text:
ter tempus aetatis, scilicet cum esset sterilis et in senio; hac utique fide, quoniam credidit eum fidelem qui repromiserat. Prius quidem risit, et si ex gaudio non tamen plena fide, sed pode solidata est. Riserat emortuo, emortuum dicit ad opus concipitempus aetatis: quoniam fidelem credidit esse curepromiserat. Propter quod et ab uno orti sunt et hoc emortuo tamquam sidera coeli in multitudinem, et sicut arena, quae est ad oram maris, innumera
Abbreviated transcription (Latin):
ad eo. credebat des cui
obediuit dicenti. exi de
terra tua. et cognatiõe
et c̾. hoc autem iam fe¬
cerat. hoc enim dictum¬
est ei iam egresso de tͥ¬
ra caldcorum. iam cõ¬
stituto in mesopota.
si redeuiti tenebatur
desiderio. ꝙ desideriũ
deo iubente. ac uiuã¬
te. et illo obediente
fuerat autem putan

Expanded text:
Adeo credebat Deo cui obedivit, dicenti: Exi de terra et de cognatione, etc. . Hoc autem jam fecerat. Hoc enim dictum ei jam egresso de terra Chaldaeorum, et jam constituto in Mesopotanisi redeundi tenebatur desiderio: quod desiderium Deo jubente ac juvante et illo obediente fuerat amputan
Abbreviated transcription (Latin):
eos docibilem .s. qui
ł doceatur. si opus
ẽ in aliquo patien¬
tem quelib aduer¬
sa. cum modestia .i.
mentis lenitatem
borripientem eos d
enim homines cum
a sop̃no excitantur
litigare uolunt aut
rursus dormire. cũ¬

Expanded text:
eos; docibilem, scilicet qui l doceatur si opus est in aliquo; patientem quaelibet adversa cum modestia, id est mentis lenitate; corripientem eos quenim homines cum a somno excitantur, litigare volunt, aut rursus dormire cu
Abbreviated transcription (Latin):
ualet correctio. ne
prodest. correptio ni¬
si suꝑnus meduis
respiciat .i. nisi fa¬
displicendi alliis int̾dum inpeditur. dumm
plus delectat hominem aliorum existimato
quam iusticia qua se quisq humiliat peni¬
ut agatur dei miscd̾ia neccessaria ẽ. ut enĩ
petrus amare fleret. respexit eum dominus.¬
⁊ ideo apostolus hic dicit. det illis deus penitẽ.
ta resipiscant. alaqueis. diabolui. recedant ab
piscere est qͣi res sapere. aquo .s. ad iabolo. ũ mͦ
ligantur. s etiam captiui teuentur. quasi exͣ
patriam. ad ipsuis uoluntatem erequendam.

Expanded text:
valet correctio. Neqprodest correctio, nisi supernus medicus respiciat, id est nisi fadisplicendi aliis interdum impeditur, dum plus delectat hominem aliorum existimatio quam justitia, qua se quisque humiliat poeniut agatur Dei misericordia necessaria est, ut enim Petrus amare fleret, respexit eum Dominus ideo Apostolus hic dicit: det illis Deus poenitentta resipiscant a laqueis diaboli, id est recedant abpere est quasi re sapere. A quo, scilicet diabolo, non modo ligantur, sed etiam captivi tenentur, quasi extra patriam ad ipsius voluntatem exsequendam.
Abbreviated transcription (Latin):
sine disciplina sũt
i in quib nõ est ꝓ¬
uentus scientiẽ. ⁊ si
utiles. et sine disci¬
plina deuita dico
sciens qi generant
strepunt ccͣ dicentes
Ne ergo seruus dei si¬
bi obstrepat studio
alt̾candi. et cõtendẽ¬

Expanded text:
sine disciplina sunt, id est in quibus non est proventus scientiae, etsi sed inutiles. Et sine disciplina. Devita dico, sciens quia generant strepunt contradicentes. Ne ergo servus Dei sibi obstrepat studio altercandi, et contende
Abbreviated transcription (Latin):
ri ⁊ cecas horas hr̃e lib̾as adlegendũ ⁊ orand̾ uł
agend̾ aliquid dediuinis litt̃is qmͣ timultuosis¬
dis. dico ꝯstitate ꝯtemptibiles. hoc autẽ adren̾ẽ¬
intnent qui ꝯt̾ioꝵ rerũ sap̃iã perceꝑunt. qui aũ
spũalib donis ditati st terreuis uo̾ debent nego¬
cus nuplicati. ut dñ ño coguntur infiora bona
disponere ualeant bonis suꝑiorib desuire. s cñ
magno oꝑe cau̾edñ est ut hii qui donis sp̃ualily
omicãt neqmqni ꝓximorũ uifirmantiũ negocia

Expanded text:
ri et ceteras horas habere ad legendum et orandum aut aliquid de diuinis litteris agendum lidis. Dico constituite contemptibiles. Hoc autem ad reveam perceperunt. Qui autem spiritualibus donis ditati sunt, terrenis non debent negotiis implicari, ut dum non coguntur inferiora bona disponere, valeant bonis superioribus deservire. Sed curandum magnopere est ut hi qui donis spiritualibus emicant nequaquam proximorum infirmantium negotia
Abbreviated transcription (Latin):
h scłi. Secularia
hendit eos qui cãs a¬
gebant apd̾ infideles
ꝯtemptis fidelib ita
nũc reprchendit eos
ꝙ ꝯtemptibiles iudi¬
ces licet fideles ꝯstiru¬
ebant. quasi et qr de¬
betis iudicate. gͥ. si. ha

Expanded text:
culi? Saecularia ehendit eos, qui causas agebant apud infideles, contemptis fidelibus, ita nunc reprehendit eos quod contemptibiles judices, licet fideles constituebant. Quasi dicat: Et quia debetis judicare, igitur si ha
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et dominusa¬
it siquis uolu̾it tu¬
nicam tuam tolłe et
iudicio tecum cõtend̾e:
diicte ei et pallui̾¬

Expanded text:
uod Dominus ait: « Si quis voluerit tunicam tuam tollere, judicio tecum contendere, dimitte ei et palli
Abbreviated transcription (Latin):
tis. erubescẽ. qr ñ est ĩt
uos quisqm̃. sic .i. adeo
sapiens. qui possit indi¬
care intet frẽm. et fr̾ẽ
suum ut ita neccẽ sit
ut stultos statuatis
usdices. et hii tñ pocus
statuendi st̃ qmͣ ad in¬
fidelos udices eatur si

Expanded text:
tis erubescere, quia non est inter vos quisquam sic, id est adeo sapiens, qui possit judicare inter fratrem et fratrem suum, ut ita necesse sit ut stultos statuatis judices. Et hi tamen potius statuendi sunt, quam ad infideles judices catur, si
Abbreviated transcription (Latin):
sũdititur ĩ cessigu̾tur qui militant ead̾ captiuita¬
tem axp̃s captiuatã dicit ut sie captuitas feli por¬
funt cĩ hoses ad bonũ capi unde petro dc̃m est et
hoc iam hoĩes capiens etis captiuati ergo dicũtur
qr captuiãquia subiugati subleue iugũ missi lib̾a¬
tiapecto serui fã sũt iusticie et dedit. oĩb. rationa¬
post resureõne ascendiss incelñ dedisse sp̃m scm̃
quo ĩpleti credentes loqlãtur om̃ib linguis Im

Expanded text:
ilitant. Eamdem captivitatem a Christo captivam dicit, ut sit captivitas felix. Possunt enim homines ad bonum capi. Unde Petro dictum est: Ex hoc jam eris homines capiens . Captivati ergo dicuntur quia capti, quia subjugati, sub leve jugum missi, liberati a peccato, servi facti justitiae. Et dedit hominibus rationapost resurrectionem ascendisset in coelum, dedisse Spiritum sanctum, quo impleti credentes loquebantur omnibus linguis. In
Abbreviated transcription (Latin):
iulxmini cred̾e et eodẽ
modo operari qr unũ
et id̾ est ꝙ creditur. a
cuntis fidelib unde fi¬
des catholica d̾r .i. nu

Expanded text:
jubemini credere, et eodem modo operari, quia unum et idem est quod creditur a cunctis fidelibus. Unde fides catholica dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
amalo est᷑. ibi enĩ ꝓhibuit dñs quod est malũ. sua¬
sit bonũ qd̃ est appetndũ. indulsit qd̃ est necessita¬
te prohibuit ħ falsũ uel sñ necesitate iutare. suasit
um loqui ĩ duilsit utram̃tum qd̃ est necciũ t̾ ait
quod amplius est. niram̃tũ .n. faciend̾ ẽ ĩ ncccu̾s. s.
cum pigͥ sũt hoĩes crede qd̾ eis est utile. ñ .n. est
uiratio bona .i. appetenda ñ tñ mala ꝓhibita c̃ est
dicitur. si .n. urare cogmoĩs scias de necef sitate ue¬
nite ĩfirmitatis corũ quib aliquid persuades q̃
infi̾nutas unq malũ est iuide nos cominue liba¬
ri p̾camur dicentes lib̾a. nos amalo iõq ñ dixit
dñs quod ampliꝰ est malũ ẽ ñ eiũ facis malũ qͥ
bñ ut̃is uiratione ut alti suades qd̾ utile est s a
malo est illus ⁊ notandũ qr multũ ĩter est qui.
erigit uirationẽ si nouit illum uirate fal̃sũ uel
nõ qui ã nescit ⁊ iõ dicit iira michi ut ei fides sre

Expanded text:
a malo est . Ibi enim prohibuit Dominus quod est malum, suasit bonum, quod est appetendum, indulsit quod est necessarium; prohibuit enim falsum, vel sine necessitate jurare, suasit verum loqui: indulsit juramentum, quod est necessarium, cum ait, quod amplius est. Juramentum enim faciendum est in necessariis, cum pigri sint homines credere quod eis est utile; non est juratio bona, id est appetenda, non tamen mala, id estdicitur. Si enim jurare cogeris, scias de necessitate venire infirmitatis eorum quibus aliquid persuades, quae infirmitas utique malum est unde nos quotidie liberari precamur, dicentes: Libera nos a malo . Ideoque non dixit Dominus quod amplius est, malum est: tu enim non facis malum qui bene uteris juratione, ut alteri suadeas quod utile est, sed a malo est illius. Et notandum quia multum interest, si exigit jurationem, qui novit illum juraturum falsum, an non. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
in fide ⁊ qui ñ crediderant facile poterãt credere
coꝵ etemplo ꝓmpte .i. facit inferior qd̃ indecie
ẽ. eui ago grãs deo meo. quem . s. meum facio ꝙ
ñ nos romani facitis ñ est hoc occiõse accipiend̾ũ
uiũ unis sit deus petnaturã eo qd̾ sit creator oĩ¬

Expanded text:
in fide, et qui non crediderant, facile poterant credere eorum exemplo, prompte enim facit inferior quod viderit est, cui ago gratias. Deo meo, quem scilicet meum facio, quod non vos, Romani facitis. Non est otiose accipiendum, nium unus sit Deus per naturam, eo quod sit Creator omni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtãs agẽ ñc dicie sepeisde orate ĩquo ⁊̃ affetũ
suũ cura illos ostendit. ut suadeat illis catnatẽ
ad hoc aũ dñ testẽ dat. cͥ seruit dicens testis est
m deꝰ ut meliꝰ sibi c̾d̾atur qd̾ dicturus est p̃missa
est hic auitoritas .⁊. iuram̃tura quo sit fides di

Expanded text:
gratias agere, nunc dicit se pro eisdem orare, in quo etiam affectum suum circa illos ostendit, ut suadeat illis charitatem. Ad hoc autem Deum testem dat cui servit, dicens: Testis est enim Deus ut melius sibi credatur quod dicturus est. Praemissa est igitur auctoritas, id est juramentum quo sit
Abbreviated transcription (Latin):
bengnatatem dei pocius qm̃ minũ illoꝵ. nͭ eiũ aiti
Disige̾tly dm̃ s dilectis da. Prior .n. dilexit nos añ
ꝯmĩa mĩta uͭ nos eum dileti diligẽmꝰ uñ ⁊̃ addi¬
dit uocatis. scĩs ut nemo sibi tribuat qd̾ uocatus
uocaret. qua scĩ eẽtit scificati ꝑbaptismũ. Restat
ã ut apłs dicat salutẽ ⁊ conpleatur usitatum e¬

Expanded text:
itum illorum. Non enim ait diligentibus Deum, sed dilectis Dei. Prior enim dilexit nos ante omnia merita, ut nos eum dilecti diligeremus. Unde etiam addidit, vocatis sanctis, ut nemo sibi tribuat quod vocatus vocaret, qua sancti essent sanctificati per baptismum. Restat autem ut Apostolus dicat salutem et compleatur usitatum E
Abbreviated transcription (Latin):
accepit formã serui ut abiceret formãdei ĩqͣ eqͥlis
patri. Ut ĩforma der ⁊ ĩ forma serui idẽ ipe sit unige¬
tus dei filius. est gͦ dei filius deo patri natura oqua¬
lis habitiminor. Informa enĩ serui qmͣ accipit mi¬
nor est pr̃e. ĩ forma dei u̾bũ ĩqͣ erat añ ꝙͣ haut acce¬

Expanded text:
accepit formam servi, ut abjiceret formam Dei, in qua aequalis Patri, ut in forma servi, et in forma Dei idem ipse sit unigenitus Filius. Est ergo Dei Filius Deo Patri natura aequalis, habitu minor: in forma enim servi quam accepit minor est Patre; in forma Dei, in qua erat antequam hanc acce
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑsona an de nanira.
⁊ fideꝑsona est postea¬
accendendũ est scd̾m ꝙͣ¬
natio est gr̾e p̾patatio
q̃ ab eterno deus hoĩ xp̃o
⁊ curitas quos p̾fiit cõ¬
formes ficti ymaginis¬

Expanded text:
persona, an de natura: et, si de persona est, posteaattendendum est, secundum qnatio est gratiae praeparatio, qua ab aeterno Deus homini t cunctis quos praescivit conformes fieri imagini
Abbreviated transcription (Latin):
tũ aualo cũ ille sit ꝑsona ⁊ ꝑsona ñ sit assũpta.
alibi quoq expressiꝰ idem dicit quo magis mone¬
afilio dei assũptũ nõ suisse anacħ̾a sit. Et ita uide¬
tur ꝙ ꝑsona aꝑsona sit assũpta. ꝙ qr nefas est dre
aut sentire. p̾dc̃aꝵ autoritamĩ ubasic itelligi possunt¬

Expanded text:
tum a Verbo, cum ille sit persona, et persona non sit assumpta. Alibi quoque expressius idem dicit quo magis moveristum a Filio Dei assumptum non fuisse, anathema sit. Et ita videtur quod persona a persona sit assumpta, quod nefas est dicere aut sentire. Praedictarum auctoritatum verba sic intelligi san
Abbreviated transcription (Latin):
i. reconciliatio ad dm̃
⁊ dranquilitas m̃tis sic̃
aũ grã dei est qua do¬
nantur nobis peccata
ita par est q̃ ex inimi¬
cis reconciliam᷑ dõ. tñ

Expanded text:
 reconciliatio ad Deum et tranquillitas mentis. Sicut enim gratia Dei est, qua donantur nobis peccata, ita pax est qua ex inimicis reconciliamur Deo; tamen
Abbreviated transcription (Latin):
assũptũ dicis. Item q̃ri solet utctũ hõ ille ceꝑit eẽ uł
Itẽ. Sit nos electi quõ ille cdatificatus qr priꝰꝙͣ mũdus
deis alibi añ legitur ꝙ puer ille creauit stellas ⁊ ꝑ
se xĩt ait Ego priciprũ qui ⁊ loquor uobis. hus itaz
auctoritanl ĩmullo refragantes dm̃s ꝙ homo ille

Expanded text:
assumptum dicis. Item, quaeri solet utrum homo ille coepit esse, vel Item, sic nos electi, quomodo ille clarificatus, quia, priusquam mundus Deus est. Alibi autem legitur quod puer ille creaverit stellas, et ipse Christus ait: Ego principium qui et loquor vobis . His itaque auctoritatibus in nullo refrag
Abbreviated transcription (Latin):
de unigenitis c̾t imñi hos meruit ꝙ cauis boni qͣle¬
tũq prcessaait ad hanc ĩ efłabłem atallenciam pre¬
uesuirtur faciente ac susciptente deo ntõ ñe homo
creo ce ceꝑit filuis dei unicꝰ ai cepit. filiũ dei uni¬
cũ femina illa gra plena concepit desp̃u sõ. eruie.¬
te matia deus iuuicꝰ natꝰ est no catras cupidine s
solo dei num̃e. liba millo homine uoluntas erat. et
tanto magis. qnͣto magis patare ñ pot̾at. appara
itaq nobus ĩ nr̃o capite ip̃e fons gre acruo incunta
mbꝵ eiiis gra diffimdit. ita enĩ ab initio nͣdei sue
ho quituqr gra fit. ꝓp̾ianus sic̃ gr̃a hõ ille ab tracio

Expanded text:
nde hoc meruit? quod ejus bonum qualecunque praecessit, ut ad hanc ineffabilem excellentiam perveniret? Faciente ac suscipiente Verbo, ipse homo, ex quo esse coepit, Filius Dei unicus esse coepit. Filium Dei unicum femina illa gratia concepit. De Spirie Maria Deus unicus natus est, non carnis cupiditate, sed solo Dei munere. Libera in illo voluntas erat, et tanto magis, quanto magis peccare non poterat. Apparet itaque nobis in nostro capite ipse fons gratiae, a quo in cuncta membra ejus gratia diffunditur. Ita enim ab initio fidei suae homo quicunque grati
Abbreviated transcription (Latin):
lũ est. illu̾rius predestinationis exẽplũ ꝙ ip̃e.
mediator. quisquis gͦ fidelis uult eam bñ ĩtelli¬
u̾bo ita sublimatã ut quisuscepit ⁊ qd̾ suscepit. u¬
na cẽt ĩtrinitate persona sloqꝵ enĩ hoĩe assũpto qͥ¬
t̾nitas fcã estẜ trinitas mansit assmptione illa ĩ¬
effabilit̾ factente ꝑsone umꝰ ĩdeo ⁊ hoi̾em u̾tatem
hoc de ip̃a p̾destinatione sufficiat. deuide uideamus
rmatio ⁊ utrũ deꝑsona an derntura emidẽ sane ip¬
sñ qui scd̾m catne fc̾frest exsc̾e dauid p̾destinatum
dicit filiu̾ dei nurtute Ĩtẽ recte quippe dr̃ fluis deus
natũ negat hunc eiudẽ filiũ hõis negat stedestina¬

Expanded text:
ur est illustrius praedestinationis exemplum, quam ipse mediator. Quisquis ergo fidelis vult eam bene intelliepit et quod suscepit, una esset in Trinitate persona. Neque enim in homine assumpto Trinitas facta est, sed Trinitas mansit, assumptione illa ineffabili faciente personae unius in Deo et homine veritatem. Hoc de ipsa praedestinatione sufficiat. Deinde videamus, tinatio, et utrum de persona an de natura. Eumdem sane ipsum, qui secundum carnem factus est ex semine David, praedestinatum dicit Filium Dei in virtute. Item, recte quippe dicitur Filius Dei destinatum negat, hunc eumdem filium hominis negat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
relligitur mandaͭ uel
scribit Inhac aũ salu¬
tanonẽ prius ꝑsona¬
dicione adignitatae
ab officio. anoi̾e di¬
cens. paulus. aconditi¬
ne seriis. adignitate
apłs. ab officio. segregatus. ĩ ewͣngłm dei. exnoĩe
au laude sortiur. siluis ip̃ius noĩs ⁊ rõ impõnes ai

Expanded text:
telligitur, mandat, vel scribit. In hac autem salutatione primum personaditione, a dignitate, ab officio. A nomicens, Paulus; a conditione, servus; a dignitate, apostolus; ab officio, segregatus in Evangelium Dei. Ex nomine autem laudem sortitur; si vis ipsius nominis et ratio imposi
Abbreviated transcription (Latin):
huic inͣ dirimens: ⁊ qiͣ bonus ꝯtionator uoce sonora
illos aloqñs adimã om̃s concordiam adduxit. ostẽ¬
dei ⁊ gentiles sub pecc̃o tenebantur. s ꝑgrãm dei li¬
berati sũt. ꝓ alt̾catione itaq p̃dc̃a scribit romanis
ati ut omĩa atribuant grã dei et ostendens oĩbꝰ

Expanded text:
hinc inde dirimens, et quasi bonus concionator voce sonora illos alloquens, ad unam omnes concordiam adduxit, ostendaei et gentiles sub peccato tenebantur, sed per gratiam Dei. Pro altercatione itaque praedicta scribit Romanis,ari, ut omnia attribuant gratiae Dei, et ostendens omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ic aũ sentĩe denoĩe pauli consentit augꝰ sit dices.
õn ob aliud hoc nom̃ qnͣtũ mͥ uidetur pau¬
dictus est ñ qĩ iactantia aliqua mutauit sibi
modicus .i. humil. paulũ enĩ modicũ est. Im̃mu¬
do uł temptatio paulũ sedict .÷ quictũ qui n ali
uirtutib ꝓficientes mutato noĩe sũt uocati it
hiꝰ Uñ ⁊ scã eccł̃ia iam ĩ consuctudine duxit. ut
quos incathedra beati petri sublimat noĩa eis mi¬

Expanded text:
ic autem sententiae de nomine Pauli, consentit Augustinus sic dicens: Non ob aliud hoc nomen, quantum mihi videtur, Paudictus est: nec quasi jactantia aliqua nomen sibi mumodicus, id est humilis; paulum enim modicum est. Amdo vel tentatio, Paulum se dicit, id est quietum. Qui enim virtutibus proficientes mutato nomine sunt vocati, ut nde et Romana Ecclesia jam in consuetudine duxit, ut quos in cathedram beati Petri sublimat, nomina eis mu
Abbreviated transcription (Latin):
qui parchos snꝑanit ⁊ germanicꝰ quigmant ã
uitit est dictꝰ. sit ab co pͥncipe qta priꝰ sub iugaũ
nr̃a consuetudine freqñt᷑ reꝑitur Inuenimus em̃
inscriptutis alios binis ałios t̾nis usos ẽẽ noibus.
⁊ hoc ntiꝙ ĩ utroq. tũt salomon qͦui eccłiastes
⁊ ꝓdida nocatꝰ est. ⁊ matheus qͣui ⁊ leui dictꝰ estri

Expanded text:
qui Parthos superavit, et Germanicus, qui Germaniam vicit, est dictus, sic ab eo principe quem prius subjugavit nostra consuetudine frequenter reperitur. Invenimus enim in Scripturis, alios binis, alios ternis usos esse nominibus, et hoc utique in utroque, ut Salomon qui Ecclesiastes et Idida vocatus est; et Matthaeus qui et Levi dictus est, et
Abbreviated transcription (Latin):
hortatur nitia coꝵdem increpare ⁊ ad nerã pacem ⁊
stat᷑nam ꝯcordiam sub maim gr̃e humilare. Mo
suam ⁊ negonũ ⁊ auctorem negocii. in quib con
tali rõe ⁊ iudeos alege exhorbitasse. demide pͥluribꝰ
modis ostendit iusticiã et salutem qq̃ utriq ce̾.¬
⁊ insola fide xp̃i cos constiuat erea finẽ u̾o mora¬
lis subditur instrucio. atq inactione graciatum
fine tenet epła. p̾minit autẽ salutatiou̾e dicens:

Expanded text:
o, vitia eorumdem increpare et ad veram pacem et fraternam concordiam sub manu gratiae humiliare. Modsuam et negotium et auctorem negotii: in quibus conrali ratione, et Judaeos a lege exorbitasse. Deinde pluribus modis ostendit justitiam et salutem aeque utrisque in sola fide Christi eos constituat. Circa finem vero moralis subditur instructio, atque in actione gratiarum finem tenet Epistola. Praemittit autem salutationem, dicens: