comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gare posset. non solũ ne occid̾etur:da¬
toiam dicto p̃tio de thesautis tuis.
sed ne pecuma eiꝰ publicaret᷑: unara
tecum obtinui. ⁊ ideo ut p̃fatasꝑna¬
cus ꝑpetualit̾ tibi adrestituendũ
thesauꝵ. stipendiisq tuipontificis
deseruiat. lib̾ali sanctione fu maui.
Duodeciacus u̾o sicut a ludouualdo
nobilissime uidolis puero ꝯfirma¬
tum est:tibiheres mea ppetualit̾ fa¬
mulet᷑ uillas quas mͥ dñs illustris¬
ꝙ memorie ludouuicus rex. quẽ de
sacro baptismatis fonte suscepr: cũ
ad hucpaganus d̾m ignoraret ad
ꝓprium tradidit. locis pauꝑiorib de¬
putaui. ne forte cum esset infidelis.
cupidum t̾renaꝵ rey mearbitrau pꝰ¬
set: ⁊ nõ potius sue salutem anime:
quam ext̾ĩora ab ip̃o bona requit̾e. Qd
⁊ admiratus: int̾cede̾ me ꝑ quibcũq
necc̃itatem pacientib ⁊ fidelis. ⁊ añ
fidem benigne liberalit̾q concessit.
Et quia exomnib epĩs galliaꝵ pro

Expanded text:
gare posset, non solum ne occideretur, dagare posset, non solum ne occideretur, dato iam dicto pretio de thesauris suis, sed ne pecunia eius publicaretur, una tecum obtinui, et ideo, ut prefata Spernacus perpetualiter tibi ad restituendum thesaurum stipendiisque tui pontificis deserviat, liberali sanctione firmavi. Duodeciacus vero, sicut a Ludowaldo nobilissimae indolis puero confirmatum est, tibi, heres mea, perpetualiter famuletur. Villas, quas mihi domnus illustrisque memoriae Hludowicus rex, quem de sacro baptismatis fonte suscepi, cum adhuc paganus Deum ignoraret, ad proprium tradidit, locis pauperioribus deputavi, ne forte, cum esset infidelis, cupidum terrenarum rerum me arbitrari posset et non potius suae salutem animae quam exteriora ab ipso bona requirere; quod et admiratus, intercedere me pro quibuscumque necessitatem patientibus et fidelis et ante fidem benigne liberaliterque concessit. Et quia ex omnibus episcopis Galliarum pro
Abbreviated transcription (Latin):
regularib: tam a me qͣm ab antecessori¬
b meis ordinatis. siue infuturo ab e¬
p̃is successorib meis ordinandis:pro
necessitate locoꝵ. aduascula uinaria cõ¬
ponenda annuatim distribuat. Cruci
natũ uero ⁊ faram: siue uillas quas
scĩssima uurgo xp̃i genouefa. a regex
anissima ludouuico: pro ꝯpendio iti¬
neris sui. cũ rem̃sem eccłiam sepissĩe
uisitare soleret: adipisci ꝓmeruit ali¬
moniisq ibidem dõ famulantiũ depu¬
tauit: sic̃ abea sic̃ ordinatum est. ita
ꝯfirmo: i ta ut crucimacꝰ futi ep̃i suc
cłie deputet᷑. Faram uͦ: eidem ep̃o ⁊ sara¬
tectis eccłie ubuacuero: ꝑpetualit̾ ser¬
uire iubeo. Spernacꝰ uilla: quani datiᷤ
quinq milia libras argenti abeu¬
logio comparaui. tua sc̃issima heres
mea. non extraneoꝵ h̃edum meorum
esse cernit᷑: eo quod cum crimuus ac¬
cusatione. regie maiestatis idem te¬
nẽtur obnoxius: et seminime pur¬

Expanded text:
regularibus, tam a me, quam ab antecessoriregularibus, tam a me, quam ab antecessoribus meis ordinatis, sive in futuro ab episcopis successoribus meis ordinandis, pro necessitate locorum ad vascula vinaria componenda annuatim distribuat. Crusciacum vero et Faram sive villas, quas sanctissima virgo Christi Genovefa a rege christianissimo Hludowico pro compendio itineris sui, cum Remensem ecclesiam sepissime visitare soleret, adipisci promeruit alimoniisque ibidem Deo famulantium deputavit, sicut ab ea ordinatum est, ita confirmo, ut Crusciniacus futuri episcopi succclesiae deputetur; Faram vero eidem episcopo et sartatectis ecclesiae, ubi iacuero, perpetualiter servire iubeo. Spernacus villa, quam datis quinque milia libras argenti ab Eulogio comparavi, tua, sanctissima heres mea, non extraneorum heredum meorum esse cernitur, eo quod, cum criminis accusatione regiae maiestatis idem teneretur obnoxius et se minime pur
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis deseruiant. sicq locus ille successo¬
nib meis Remoꝵ ep̃is petuliarit̾ pro¬
priis. ⁊ malimoniis ibidem deo mili¬
tantiũ: uicus exꝓprio inporcensi ⁊
uillaris quoꝙ ex episcopio ĩ ne¬
mensi deseniuant. Blandibactius uil¬
la inporcensi quã a coheredib meis.
benedicto ⁊ hilario datis p̃tiis emi de
thesauro eccłie. ⁊ albiniacus exepis¬
copio in alimoniis cłicoꝵ remensis
eccłie ꝯmunit̾ deputent᷑. Quib eti¬
am berna exepiscopio: q̃ peculiaris
p̃decessorib meis esse solebat cũ
duab ullis qͣs ludo incus a me sa¬
cco baptismatis fonte susceptus: a¬
more nois mei. piscofeshim: sua lui¬
gua uocatis. michi tradidit. siue cũ
collo. ⁊ glem. uel om̃ib siluis. pratis.
pasciuis. quecũꝙ ꝑ diu̾sos ministros.
inuosago. rafra ciccũ ⁊ extra. tamultͣ
quã citra reũ pretio dato compaaui:
picem annuatim ministret cunctiq locis

Expanded text:
mentis deserviant, sitque locus ille successomentis deserviant, sitque locus ille successoribus meis, Remorum episcopis, peculiariter proprius; et in alimoniis ibidem Deo militantium Vicus ex proprio in Portensi et Villaris quoque ex episcopio in Remensi deserviant. Blandibatius villa in Portensi, quam a coheredibus meis Benedicto et Hilario datis pretiis emi de thesauro ecclesiae, et Albiniacus ex episcopio in alimoniis clericorum Remensis ecclesiae communiter deputentur. Quibus etiam Berna ex episcopio, quae peculiaris praedecessoribus meis esse solebat, cum duabus villis, quas Ludowicus, a me sacro baptismatis fonte susceptus, amore nominis mei Piscofesheim sua lingua vocatis, mihi tradidit, sive cum Coslo et Gleni vel omnibus silvis, pratis, pascuin Vosago infra, circum, et extra; tam ultra quam citra Rhenum pretio dato comparavi, picem annuatim ministret, cunctisque locis
Abbreviated transcription (Latin):
niam. colonas. Amoriũ quoq ser¬
uũ. cum om̃ib quos intestatõs reli¬
quero:tuo dominino uindicahis.
Nec non uillas agrosq: qͦs possideo ĩ
atũ. uel quecumq in eodẽ solo portĩ¬
si qualibet auctoritate possedi: iñ¬
tegre cumomĩib campis. pͣtis. pascius.
siluis: aute testam̃ti huius auctoritate
reuocabis S̾imili modo scĩssima heres
mea: q̃cumꝙ tͥ appropinquis ⁊̃ amicis
meis. inquocũꝙ solo ⁊ t̾ritorio collata
sunt: sicuti disposuero. intochiis. ceno
biismtͣiis diacomiis. zenodochiis Om¬
nib matriculis: sub tua ditione de¬
gentib. ordinationẽ meam futumi
successores mei:ordinis sui memores.
sicut ego p̃decessoꝵ meoꝵ ita quoꝙ in¬
ꝯuulse ⁊ absꝙ ulla refragatione ser¬
uabunt. Ex quib celtus quã ꝑ ma¬
nũ meã celsa sobrina mea t̾ tradidit:¬
⁊ huldriciaca uilla. quã huldesicus co¬
dioceseos tue ponenda elefint: integu¬

Expanded text:
niam colonas; Amorinum quoque serniam colonas; Amorinum quoque servum, cum omnibus quos intestatos reliquero, tuo dominio vindicabis. Necnon villas, agrosque, quos possideo in acum, vel quaecunque in eodem solo Portensi qualibet auctoritate possedi, integre cum omnibus campis, pratis, pascuis, silvis, ad te testamenti hujus auctoritate revocabis. Simili modo, sanctissima haeres mea, quaecunque tibi a propinquis et amicis meis, in quocunque solo et territorio collata sunt, sicuti disposuero inbiis, martiriis, diaconiis, xenodochiis, omnibus matriculis sub tua ditione degentibus, ordinationem meam futuri successores mei, ordinis sui memores, sicut ego predecessorum meorum, ita quoque inconvulse et absque ulla refragatione servabunt. Ex quibus Celtus, quam per manum meam Celsa, sobrina mea, tibi tradidit, et Huldriciaca villa, quam Huldericus codioceseos tuae ponenda elegerint, in tegu
Abbreviated transcription (Latin):
Go Nemigiꝰ ep̃s ciuitatis remoꝵ
sacerdotiĩ ꝯpos. testam̃tum mcũ
ꝯdidi. ture p̾torio: atq id codicelloꝵ
uice ualere p̃cepi fieti.iuris aliquid
uidebit᷑ affuisse. Qñq ego remigiuᷤ
ep̃s de hac luce tͣnsiero: tu michi here ᷤᷤ
esto sc̃a ⁊ uen̾abił eccł̃ia catholica ur¬
bis remoꝵ. ⁊ tu fili frĩs mei lupe ep̃e
quẽ precipuo semꝑ amore dilexi.⁊
tunepos nĩs agricolap̃sbit̾: quimͥ
obsequio tuo a pu̾itia placuisti.
in omni substantia mea. que mea
sorte obuenit. antequã moriar: p̃¬
ter id qd̾ unicuiq. donau̾o. legau̾o.
dariue ussero: uelunum quemq ue¬
strum uoluero habere p̃cipuum Tu
scã heres mea remensis eccl̃ia: colonos
quos inportensi habeo t̾ritorio. uel
de pat̾na mat̾naq substantia: uelqͦs
cũ fr̃e meo sc̃e memorie pͥncipio ep̃o ꝵ¬
mutaui. uel donatos habeo possidebiˢ
dagare dũ ꝓfutuꝵ prudentiũ. tem¬
naicũ. maurilionẽ. baudolei. ꝓuin¬
ciolum. nauiatenã. lautam. suffio¬

Expanded text:
go Remigius episcopus civitatis Remorum sacerdotii compos testamentum meum condidi iure pretorio atque id codicellorum vice valere precepi fieri: iuris aliquid videbitur defuisse? Quandoque ego Remigius episcopus de hac luce transiero, tu mihi heres esto, sancta et venerabilis aecclesia catholica urbis Remorum, et tu, fili fratris mei, Lupe episcope, quem precipuo semper amore dilexi, et tu, nepos metis Agricola presbyter, qui michi obsequio tuo a puericia placuisti, in omni substantia mea, que mea sorte obvenit, antequam moriar, preter id quod unicuique donavero, legavero darive iussero, vel unumquemque vestrum voluero habere precipuum. Tu, sancta heres mea Remensis aecclesia, colonos, quos in Portensi habeo territorio vel de paterna maternaque substantia, vel quos cum fratre meo sanctae memoriae Principio epcommutavi, vel donatos habeo, possidebis, Dagaredum, Profuturum, Prudentium, Temnaicum, Maurilionem, Baudoleifum, Provinciolum: Naviatenam, Lautam, Suffro
Abbreviated transcription (Latin):
cerneret t̾minũ. intro ingredinon¬
est ausa. sed etiam q̃ inpͥncipio ꝓuase¬
rat: huiꝰ uirtutis repulsu reliquit.
Multa deniq post modũ ad ip̃ius se¬
pulchrum sunt diuinitus ostensa
miracula: q̃ ꝑ negligentiã ñ haben¬

Expanded text:
cerneret terminum, intro ingredi noncerneret terminum, intro ingredi nonest ausa, sed etiam quae in principio pervaserat, hujus virtutis repulsu reliquit. » Multa denique postmodum ad ipsius sepulcrum sunt divinitus ostensa miracula, quae per negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
ost e ⁊ cet̾is ꝑ ipsum collatis
cum lues inguinaria ueluti g̾goriꝰ
turonẽsis enarrat: ppłm pͥme germa¬
nie deuastaret: ⁊ onĩs huiꝰ dadis t̾re¬
rent᷑ auditu: concurtit rem̃sis ppłs
ad sci sepulchrũ. congruũ huiꝰ cau¬
se flagitare remedium. Accensis ce¬
reis lignisq accensis nõ paucis:hỹ¬
nis psalmisq celestib ꝑ totam excu¬
bat noctem. Mane autem facto:
quid ad huc p̃catui desit: intracta¬
tunimat᷑. Neꝑiunt ⁊ enimreuelã¬
te deo qualit̾ oratione p̃missa maio¬
ri adhuc ꝓpugnaculo:urbis ꝓpug¬
nacła munirent᷑. Assũptam igitur
pallam de beati sepulchro: ꝯpoñt
ĩmodũ feretri. Accensisq suꝑ cruces
cereis atq ceroferariis:Dant uoces ĩ
canticis cirtũ eunt urbem cũ uicis:
nec p̃tereunt ullum hospiciũ. quẽ
non hac cirtũitione ꝯcludant. Nec
post multos dies: fines huiꝰ ciuita¬
tis lues aggredit᷑ memorata. Ue¬
rũptñ usq adeũ locũ accedens. qͦ
bĩ pignꝰ accessit: ac si constitutum

Expanded text:
 et caeteris per ipsum collatis.cum lues inguinaria, » veluti Gregorius Turonensis enarrat , « populum primae Germaniae devastaret, et omnes hujus cladis terrerentur auditu, concurrit Remensis populus ad sancti sepulcrum, congruum hujus causae flagitare remedium. Accensis cereis, lychnisque accensis non paucis, hymnis, psalmisque coelestibus per totam excubat noctem. Mane autem facto quid adhuc precatui desit in tractatu rimatur. Reperiunt etenim, revelante Deo, qualiter oratione praemissa, majori adhuc propugnaculo urbis propugnacula munirentur. Assumptam igitur pallam de beati sepulcro componunt in modum feretri, accensisque super cruces cereis, atque ceroferariis, dant voces in canticis; circumeunt urbem cum vicis, nec praetereunt ullum hospitium, quod non hac circumitione concludant. Nec post multos dies fines hujus civitatis lues aggreditur memorata. Verumtamen usque ad eum locum accedens, quo beati pignus accessit, ac si constitutum
Abbreviated transcription (Latin):
uinciam uenire cogat᷑: ⁊ illic se esti¬
tuto p̃sentare uditio. ⁊ qͥcquiddil¬
lo dixeint ꝓuincie ep̃i decernendũ.
cũ adeum relatũ foret. sua firmarit᷑
auctoritate: qͣtinꝰ ut idem ad illarm̃
scribit: metropolitani sui una qui:
ꝓuincia in om̃ib reb: ordinatõem
semꝑ expectet. sicut scͥptum est. ĩm
ceno ꝯcilio. ut sicut apud alexandri
similit̾ ⁊ apud antiochiam. cet̾asq
ꝓuincias: sius pͥuilegia seruent᷑
eccł̃iis. Unde bene placuit: annis si

Expanded text:
inciam venire cogatur, et illic se constituto praesentare judicio, et quidquid de illo duxerint provinciae episcopi decernendum, cum ad eum relatum foret, sua firmaretur auctoritate: quatenus, ut idem ad Hilarium scribit, metropolitani sui unaquaeque provincia in omnibus rebus ordinationem semper exspectet, sicut scriptum est in Nicaeno concilio , ut sicut apud AlexandriaSimiliter et apud Antiochiam, caeterasque provincias, suis privilegia serventur Ecclesiis. » « Unde bene placuit annis si
Abbreviated transcription (Latin):
luit. ⁊ absꝙ ꝓfessione: uel subsqͥptõe
sue correctõnis ⁊ obedientie. coram
frĩb suis. quoꝵ młtotiens regłania
spreuerat monita: cum inde płali¬
ter ileonis ⁊ g̾gorii ẽpłis relegat᷑.
sietiam ut illa pret̾camus: q̃ obsac̃¬
dotiiu̾ecundiam ⁊ obpbriũ scl̃ari¬
um. sequentes africanũ ꝯciliũ: nec
sonoĩationẽ. insynodũ deduciper¬
misimꝰ: paripensis. ⁊ sine aliqua cor¬
rectõne dimissis eis capitulis: aucto¬
ritati ur̃e subfidei astipulatõne di¬
ad quoꝵ iũditium prouccau̾at: scd̾m
exp̃sia sacroꝵ canonũ ⁊ apłice sedis de¬
creta: celestino dicente. que enu a nob̾
res digna seruabit᷑. si decretaliũ norma
ꝯstitutũ ꝓ aliquoꝵ libitu licentia po¬
uenit: equo aĩo feram. Credo tñ dili¬
gentissimã discretõnem ur̃am ꝓuis¬
uir̃a. ꝯtẽptũ ac ꝯtumaciã subiectoꝵ
erga p̾latos suos: ⁊ libertatẽ impu¬
ne de linq̃ndi contͣ canones sacros.
q̃ huic in ur̃is sacris regionib pote¬

Expanded text:
one, vel suscriptione suae correctionis et obedientiae, coram fratribus suis, quorum multoties regularia spreverat monita, cum inde pluraliter in Leonis et Gregorii epistolis relegatur. Si etiam, ut illa praetereamus quae ob sacerdotii verecundiam et opprobrium saecularium, sequentes Africanum concilium, nec ad nominationem in synodum deduci permisimus, parvipensis et sine aliqua correctione dimissis eis capitulis, auctoritati vestrae sub fidei astipulatione diad quorum judicium provocaverat, secundum expressa sacrorum canonum et apostolicae sedis decreta, Coelestino dicente : « Quae enim a nobis res digna servabitur, si decretalium norma constitutorum pro aliquorum libitu licentia povenit, aequo animo feram. Credo tamen diligentissimam discretionem vestram provisuram contemptum ac contumaciam subjectorum erga praelatos suos, et libertatem impune delinquendi contra canones sacros, quae hinc in nostris regionibus pote
Abbreviated transcription (Latin):
tum circumcisionis. oꝑatus fit ⁊ pau¬
lo int̾gentes tñ uixta conditum iaco¬
bi caephe ⁊ iohannis. gentiũ magi¬
st̾ium: una cum barnaba paulus ac¬
cepit. i dest quoꝙ paulus aput cũchi¬
os negligentib rectorebꝰ de incestuoso
scͥpsit. Congregatis uob̃ ⁊ meo sp̃u:
traditum hmm in int̾itũ carnis satha¬
ne: ut sp̃s saluus sit in die dñi. ip̃e
enim corithioꝵ rectores. illum tͣdide¬
runt inint̾itum carnis sachane:⁊
paulus cognito eius oꝑe sua audo¬
ritate cum illis. ⁊ cõꝑta eiꝰ peniten¬
tia: ip̃i enim restituerũt. ⁊ paulus
sua auctoritate cumillis. Cui inqui
ñ dissentio oeum sit qd̃ ip̃e fecistis.
Cuiuelut si dic̃e p̃sumamꝰ. quare ita
caute discipulis te copulas: Quare
tam sollicita mente ꝯformans: ut
ñ cutũueniam̃ inqͥt a satana. ñ enĩ
ignoramꝰ cogitatõnes eiꝰ. idest ne hoc
qd bene mens inchoat: ip̃e ĩ malitie
finẽ u̾tat. ⁊ innocentiꝰ. Nec ad corin¬
thios apłi apłica est declarata benig¬

Expanded text:
tum circumcisionis, operatus sit et Paulo inter gentes, tamen juxta condictum Jacobi, Cephae et Joannis, gentium magisterium una cum Barnaba Paulus accepit. Idem quoque Paulus apud Corinthios negligentibus rectoribus de incestuoso scripsit: Congregatis vobis, et meo spiritu, traditum hujusmodi interitum carnis, Satanae, ut spiritus salvus sit in die Domini . Ipsi enim Corinthiorum rectores illum tradiderunt in interitum carnis Satanae, et Paulus cognito ejus opere, sua auctoritate cum illis: et comperta ejus poenitentia, ipsi eum restituerunt, et Paulus sua auctoritate cum illis: Cui inquienon dissentio. Meum sit quod ipsi fecistis. Cui velut si dicere praesumamus, quare ita caute discipulis te copulas? quare tam sollicita mente conformas? ut non circumveniamur, inquit, a Satana: non enim ignoramus cogitationes ejus id est, ne hoc quod bene mens inchoat ipse in malitiae finem vertat. Et Innocentius : Haec ad Corinthios apostolica est declarata benig
Abbreviated transcription (Latin):
pora. pluresq ad monitõnes. qͣsi co¬
phinos puiguedinis dͥ appositos
ñ recipientẽ. sed ffilem ꝑmanen¬
tẽ: ñ sine dolore cordis succidendũ
ꝓuidimꝰ. Et cum ħ̃ ita se habeant.
absq dubitatõne ꝯfido qi illud qd̾
ĩprefato carthaginensis ꝯsilii ca¬
pitulo sine ulla int̾polatõne sub

Expanded text:
pora, pluresque admonitiones, quasi copora, pluresque admonitiones, quasi cophinos pinguedinis sibi appositos non recipientem, sed sterilem permanentem, non sine dolore cordis succidendum providimus. Et cum haec ita se habeant, absque dubitatione confido, quia illud, quod in praefato Carthaginensis concilii capitulo sine ulla interpolatione sub
Abbreviated transcription (Latin):
inspirante ꝓmulgati st̃. Cum eo ꝙ̃
cortig̾e nequibamꝰ. dãpnari parit̃ ñ
timeremꝰ. Et idcirco nullo ininico aĩo
nulla cupiditate aut grã deprauati:
flentes illiꝰ incorngibilem socordiã.
⁊ in reuocabilem ꝑtinatiam regłar ia
ineum uiditia executi sumꝰ: q̃ ab eo
sapiens ⁊ sũma auctoritatis: inde cer¬
nendo attendet apłm docentẽ. qͥa qͦꝵ¬
Dam peccata p̾cedentia sunt ad iuidi¬
Que sicut b̃s̃ exponit ambrosius.
ac si positas iubilance: inuiditõ st̃
examinanda utrum bona oꝑa am¬
plius pensando remuneranda p̃ce¬
Dant. ⁊ mala facta minima miscd̃it̃
dimittenda demonstent. Amalefcã
ampliꝰ pensando p̃cedant: ut mere¬
ant᷑ dampnatõnis iuditiũ. ⁊ bona
paucula suffocent.qͥa ⁊ nos ꝓmodu¬
lo nr̃o non solũ inutilitatẽ ueꝵ ⁊
noxitatẽ. in rothado cum fcĩs siuis
pensauim᷑: ⁊ uelut ficulneam ĩ fruc¬
tuosam t̾ram rationalẽ duitius ĩ¬
utilit occupantẽ: ⁊ etiã pꝰ plura tẽ¬

Expanded text:
inspirante promulgati sunt, cum eo quem corrigere nequibamus, damnari pariter non timeremus. Et idcirco nullo inimico animo, nulla cupiditate aut gratia depravati, flentes illius incorrigibilem socordiam, et irrevocabilem pertinaciam, regularia in eum judicia exsecuti sumus, quae ab eo iam et summa auctoritas in decernendo attendet Apostolum docentem, quia quorumdam peccata praecedentia sunt ad judiQuae, sicut beatus exponit Ambrosius , ac si posita in bilance, in judicio sunt examinanda, utrum bona opera amplius pensando remuneranda praecedant, et male facta minima misericorditer dimittenda demonstrent: an male facta amplius pensando praecedant, ut mereantur damnationis judicium, et bona paucula suffocent. Quia et nos pro modulo nostro non solum inutilitatem, verum et noxietatem in Rothado cum factis suis pensavimus: et velut ficulneam infructuosam, terram rationalem diutius inutiliter occupantem, et etiam post plura tem
Abbreviated transcription (Latin):
quo. cui in om̃ib sũ sicut rectũce
obedire paratꝰ: s quia sũme auito¬
ritati ut̃e obseqͥum p̾stare me puto.
cum ea q̃sentio. aut ad ꝓbatõnem
aut ad correctionẽ. humilit sapĩe
ut̃i magist̾ii pando:⁊ rochadimore
uob intimare. ꝓcuro: ne mea negligẽ¬
tia quieos nomi uos lateant. qͣtinus
anus qd̾uobis placu̾̃it de illo. Nt̾a au¬
tontas decerñe ualeat. Quẽ si nũc
dereuerit: scimus debenignitate ⁊
medestia. ac pietate filii ur̃i domni
nr̃itegis karoli: qm̃ quiͥd de illo p̃¬
fatofilio ur̃o p̾ceperitis. ⁊ ratõnabi¬
ht̃ pot̾it adimplere: sine ulla retͣcta¬
tine obediet. Sed ⁊ coep̃i nt̃i. de ecl̃i¬
ar suaꝵ stipendiis: abundantissiẽ
illuimpendent. mea etiã exiguitas:
ꝑuenire uolui. ita quicqͥd benignita¬
tis potero. libentissime abundantiꝰ
etiã qͣm unq̃m fecerim: impend̾e ꝓ¬
curabo. Si uo̾ sine ulla satisfactõne
tã diutini ꝯtẽptus sacroꝵ canonũ.
i sedis apłice decrecoꝵ. ac sue metro¬

Expanded text:
 cui in omnibus sum, sicut rectum est, obedire paratus: sed quia summum auctoritati vestrae obsequium praestare me puto, cum ea quae sentio, aut ad probationem, aut ad correctionem humiliter sapientiae vestri magisterii pando, et Rothadi mores vobis intimare procuro, ne mea negligentia, qui eos novi, vos lateant, quatenus certius quod vobis placuerit de illo vestra auctoritas decernere valeat. Quem si nunc decreverit, scimus de benignitate et modestia ac pietate filii vestri domni regis Caroli, quoniam quidquid de illo praefato filio vestro praeceperitis, et rationabiliter poterit adimplere, sine ulla retractatione obediet. Sed et coepiscopi nostri de Ecclesiarum suarum stipendiis abundantissime illi impendent. Mea etiam exiguitas, pervenire volui: ita quidquid benignitatis potero, libentissime abundantius etiam quam unquam fecerim, impendere procurabo. Si vero sine ulla satisfactione tam diutini contemptus sacrorum canonum, et sedis apostolicae decretorum, ac suae metro
Abbreviated transcription (Latin):
mansuetudinis non fuiss. Humili
engo eos ratõne placauit. atꝙ incau¬
sarep̃hensionis sue: humilit̾ ratõnẽ
nedidit. ⁊ tam testes adhibuit dicens.
uenerunt autẽ mecũ. ⁊ sex fr̃s isti. Cu¬
ĩ humilem auctoritatẽ: ⁊ mansuetis¬
simã potestatem: ⁊ rectissimã p̃dicati¬
onem dicentis. Non dominantes in
dero: sed forma facti gregi. secutus
beatus gelasius indecretis suis: ad
om̃s ep̃os. de institutis eccł̃iasticis di¬
et. sumq nob̃ cont̾ salutariũ rene¬
rentiam regulaꝵ. Cupiamꝰ temi̾e nil
b fauente dño. que pat̾ns canonib
sunt p̃fixa. pio deuotoq. studeat stit¬
tenere ꝓposito: satis indignũ est quẽ¬
qͣm. uł pontificũ. uł ordinũ subseq̃n¬
tium. hanc obseruantiã refutare:
quã beati petͥ sedem. ⁊ seqͥ uideat et
nem concordet: quam illic iugere cõ¬
spicet. ⁊ uͥ dñs eccl̃ie totius posuit
pͥnapatũ. de barnaba quoq ⁊ saulo

Expanded text:
mansuetudinis non fuisset. Humili mansuetudinis non fuisset. Humili ergo eos ratione placavit, atque in causa reprehensionis suae humiliter rationem reddidit, et etiam testes adhibuit, dicens: Venerunt autem mecum et sex fratres isti . Cujus humilem auctoritatem, et mansuetissimam potestatem, et rectissimam praedicationem dicentis: Non dominantes in clero, sed forma facti gregi , secutus B. Gelasius in decretis suis ad omnes episcopos, de institutis ecclesiasticis dicit: Cumque nobis contra salutarium reverentiam regularium cupiamus temere nihil bus, favente Domino, quae paternis canonibus sunt praefixa, pio, devotoque studeat tenere proposito, satis indignum est, quemquam vel pontificum, vel ordinum subsequentium, hanc observantiam refutare, quam B. Petri sedem, et sequi videat et ne concordet, quam illi vigere conspiciet, ubi Dominus Ecclesiae totius posuit principatum . De Barnaba quoque et Saulo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣre dñs de celo alloquens paulũ ⁊
dicenti. quid me iubes dũc facere
non om̃ia que agenda. illierant
exposuit:sedut ananiam aquol
genda auditurꝰ ⁊ accepturꝰ erat il¬
lum duexit. Sic ⁊ angłs cornelium.
p̾qͣm illum exauditũ ẽẽ denũtiauit:
ad petͥ doctrinam atq obedientiam
misit. Quem licet aute baptismũ.
scõut ita dicamꝰ spũ baptizatũ: bea¬
tus petrus illius baptismate. qui
baptizat in sp̃u scõ: ⁊ inquo creden¬
tium corda fide putificant᷑. baptizi
rip̃cepit. Unde facta q̃stione ꝯtrac
um:etiam aminorib suis tamell
fidelib. cur ad gentes intrauent:
donoꝵ. repletus: ⁊ innumerabili¬
um miraculoꝵ potestate suffultꝰ.
querele non expotestate: sedexta¬
tione respondit. Causamq ꝑ ordi¬
nem ea mansuetudine expofuit:
Ethumilitate p̾fato cornelio sead¬
uare uolenti dixit. Nide ne feceris. nã
i ego ip̃e homosum sicut ⁊ tu Sieninũ
qͣtla fidelium ut g̾gorius dicit. aliqͥd
de sua pocestate diceret: profecto doctor

Expanded text:
quare Dominus de coelo alloquens Paulum et dicenti: Quid me jubes, Domine facere? non omnia quae agenda erant exposuit: sed ad Ananiam, a quo agenda auditurus et accepturus erat, illum direxit. Sic et angelus Cornelium, postquam illum exauditum esse denuntiavit, ad Petri doctrinam atque obedientiam misit . Quem licet ante baptismum sancto, ut ita dicamus, Spiritu baptizatum, beatus Petrus illius baptismate, qui baptizat in Spiritu sancto, et in quo credentium corda fide purificantur, baptizari praecepit . Unde facta quaestione contra eum etiam a minoribus suis, tamen fidelibus, cur ad gentes intraverit, donorum repletus et innumerabilium miraculorum potestate suffultus, querelae non ex potestate, sed ex ratione respondit, causamque per ordinem ea mansuetudine exposuit, qua humilitate praefato Cornelio se adorare volenti dixit: Vide ne feceris. Nam et ego ipse homo sum, sicut et tu . Si enim in querela fidelium, ut Gregorius dicit, aliquid de sua potestate diceret, profecto doctor
Abbreviated transcription (Latin):
impudent᷑. quia scientib cunctis mẽ¬
dacit̾ synodo misit. ⁊ sic adiudiciũ ꝓ¬
uocauit: que se seruaturũ ne iudica¬
ret᷑ subscribere detractauit. Qd̃ id̃o
sicut pꝰea nob̃ dixũnt. qui ab ip̃o au¬
dierunt subscribere noluit: qd̾ et
nos ꝑcepimꝰ ne uinceret᷑. S si in ña
rex ⁊ ep̃i ꝑmaneremꝰ sententia. ro¬
mam iret anteqͣm uinceret᷑. Et q̃n

Expanded text:
impudenter, quia scientibus cunctis mendaciter, synodo misit, et sic ad judicium provocavit, quae se servaturum ne judicaretur, subscribere detrectavit. Quod ideo, sicut postea nobis dixerunt, qui ab ipso audierunt, subscribere noluit, quod et nos percepimus, ne vinceretur: sed si in nostra rex et episcopi permaneremus sententia, Roma
Abbreviated transcription (Latin):
tũ puer qͥdam p̾uatus oculoꝵ abe¬
tate pͥmeua lumine. aunegi selus nõie.
antefores excubaret ip̃ius. duodecĩõ
sue cecitatis anno. lapsa u̾tute celitus.
orante uiro dei. luminis est. honore do¬
natꝰ. Qd̃ diuuine claritatis miraculũ.
cõperientes monachi: magnis gr̃ax ac¬
tõnib d̾m głificant. inclarificatõne fi¬
delis serui sui.
scidit etiã. quodã uenatore. aitila
nõie: in saltu eiꝰ cellule etiguo. aprum
inseq̃nte: ut usq ad ip̃iꝰ p̾sentiã feraꝑ
ueniret. ⁊ quasi lib̾andã se ꝑ ip̃m credẽs:
ad pedes eiꝰ de posita feritate ꝓcũberet.
canesq naturalis obliti sagacitatis.
eam inseqͥ parcerent. Exinde mos ĩmo
u̾ͥtus xͥ. ad honorẽ dilecti famuli sui
ad huc modo seruat᷑: ut ꝓmota q̃libet

Expanded text:
cum puer quidam privatus oculorum ab aetate primaeva lumine, Annegiselus nomine, ante fores excubaret ipsius, duodecimo suo caecitatis anno, lapsa virtute coelitus, orante viro Dei, luminis est honore donatus. Quod divinae claritatis miraculum comperientes monachi, magnis gratiarum actionibus Deum glorificant in clarificatione fidelis servi sui. Accidit etiam quodam venatore, Attila nomine, in saltu ejus cellulae contiuo aptum insequente, ut usque ad ipsius praesentiam fera perveniret, et quasi liberandam se per ipsum credens, ad pedes ejus, deposita feritate, procumberet, canesque naturalis obliti sagacitatis, eam insequi parcerent. Exinde mos, imo virtus Christi, ad honorem dilecti famuli sui, adhuc modo servatur, ut promota
Abbreviated transcription (Latin):
ne semꝑgr̃as agere: Laudib hỹmuiᷤ¬
ꝙ deo dieb ac noctib uacare: fideli
mente ꝑtractans. qm̃ qui pacienter
humilit̾ꝙ flagella suscipiũt. post fla
ostende̾ priusqͣm deced̾e̾t. ei uisũ re¬
stituit. Unde sic̃ ⁊ de amissione. no¬
men dr̃ benedixit. Et non post lõ¬
gum spatiũ. sciens adesse sui transi¬
tus diem: ꝑmissaꝵ celebrationẽ ⁊
sacre cõmunionis ꝑticipationẽ: ua¬
lefaciens ⁊ dans pacem filiis suis. pꝰ¬
qͣm septuaginta qͣtuor. annos. ĩ ep̃a¬
tu religiosissime fidelis seruꝰ ⁊ prudẽs
dño ministrau̾at: nonagesimo sex
cum multiplicibonoꝵ oꝑum frus¬
tu ⁊ aĩaꝵ lucro. ut dui desid̾auit a¬
nima celos penetͣus: t̾re corpus re¬
liquid. accipiens stolã candidam:
beatitudinẽ scil anime sempit̾nã.
ꝑcepturus inresurrectõne alt̾am:
beatam uidel ad głam resuscitati cor¬
poris inmortalitatẽ. possessurꝰ ꝑtẽ

Expanded text:
ne semper gratias agere, laudibus, hymnisne semper gratias agere, laudibus, hymnisque Deo diebus ac noctibus vacare, fideli mente pertractans: Quoniam qui patienter humiliterque flagella suscipiunt, post flagostendere, priusquam decederet, ei visum restituit. Unde, sicut et de amissione, nomen Domini benedixit. Et non post longum spatium, sciens adesse sui transitus diem, per missarum celebrationem, et sacrae communionis participationem, valefaciens, et dans pacem filiis suis, postquam septuaginta quatuor annos in episcopatu religiosissime fidelis servus et prudens Domino ministraverat, nonagesimo sextcum multiplici bonorum operum fructu, et animarum lucro, ut diu desideravit, anima coelos penetrans, terrae corpus reliquit; accipiens stolam candidam, beatitudinem scilicet animae sempiternam, percapturus in resurrectione alteram, beatam videlicet ad gloriam resuscitati corporis immortalitatem; possessurus partem
Abbreviated transcription (Latin):
uari ꝑ hunc fidelem suũ famulsi
dignatus est: gemitus illius ex¬
audiens atq suspirta. quib dice̾
consueu̾at:qñ ueniam ⁊ parebo
aũ faciem d̃i. satiabor dũ manife¬
stabit᷑ gła eius: illi pia consolatõ¬
ne. dñs obitꝰ sui diem reuelauit
immin̾e. Qua reuelatione fretꝰ:
reꝵ suaꝵ condidit testam̃tum.
ad illam ꝑtinge festinans hedita¬
tem: de qua dicit ꝓpħa. Cum de¬
derit dilectis suis sompnũ: hecẽ
hereditas dm̃i. Sic ergo sc̃s Hic uir
dei. t̾renam delinquens hẽditatẽ.
ꝑcepit et̾nam. Condito siquidẽ
testam̃to: ⁊ siuis om̃ib rite dispo¬
sitis. qͥa uerꝰ agricola: omnẽ ui¬
tis uere palmitẽ fructũ fe̾ntem
purgat. ut fructũ plus affenat.
oculoꝵ corporaliũ lumine pͥuatꝰ esta¬
liquãdiu quo suꝑnamentis ocubis
ad que toto anhelabat desid̾io:con¬
templari ualeret aitentius. Ip̃e u̾o
studebat in sue ꝓbatõnis temptatõ¬

Expanded text:
rari per hunc fidelem suum famulum rari per hunc fidelem suum famulum dignatus est, gemitus illius exaudiens atque suspiria, quibus dicere consueverat: Quando veniam, et apparebo ante faciem Dei? Satiabor dum manifestabitur gloria ejus ; illi pia consolatione Dominus obitus sui diem revelavit imminere. Qua revelatione fretus, rerum suarum condidit testamentum, ad illam pertingere festinans haereditatem, de qua dicit Propheta: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Sic ergo sanctus hic vir Dei, terrenam derelinquens haereditatem percepit aeternam. Condito siquidem testamento, et suis omnibus rite dispositis, quia verus agricola omnem vitis verae palmitem fructum ferentem purgat, ut fructum plus afferat , oculorum corporalium lumine privatus est aliquandiu, quo superna, mentis oculis, ad quae toto anhelabat desiderio, contemplari valeret attentius. Ipse vero studebat in suae probationis tentatio
Abbreviated transcription (Latin):
ce̾ se cepit ignẽ. Semꝑinquiens ẽ
bonus focus: si non suꝑ potest. Ue¬
rũptamen om̃s qui hoc egerunt. ⁊ qͥ
de ip̃oꝵ germine nati fu̾nt: uiripõ¬
derosi fiant. ⁊ femine guituris cala¬
mitate plectant᷑. Quod ita quoq cõ¬
stat impletum. Usq ad tempora siqͥd̃
magni karoli: qui huiꝰcemodi hõĩes
sis in eadem uilla necarunt ext̾mi¬
nauit: cedis auctorib int̾fectis. ⁊ cõ¬
sentientib ꝑ diu̾sas prouincias dis¬
ꝑsis: atꝙ ꝓpetuo condempnatis exi¬
lio. ac de cet̾is huiꝰ episcopii iullis:
eandein restaurari fecit. ita uiri fe¬
mineq gen̾ationis huiꝰ multatiꝑ
manserũt: ut sci uiri sententia ꝓ¬
mulgauit. Et apte quidẽ uir dei.
qm̃ posteros eoꝵ rebelles ac seditio¬
sos fore ꝑuidit huiꝰmodi uindicta
non solũ p̃sumptores: sed etiã genꝰ
ip̃oꝵ plecti detreuit.
ost hec igit᷑ aliaq multaꝵ ma¬
gnalia uirtutũ que dñs ope¬

Expanded text:
cere se coepit ignem; semper, inquiens, est cere se coepit ignem; semper, inquiens, est bonus focus, si non super potest. Verumtamen omnes qui hoc egerunt, et qui de ipsorum germine nati fuerint, viri ponderosi fiant, et feminae gutturis calamitate plectantur. Quod ita quoque constat impletum. Usque ad tempora siquidem Caroli Magni, qui hujuscemodi homines sis in eadem villa necarunt, exterminavit, caedis auctoribus interfectis, et consentientibus per diversas provincias dispersis, atque perpetuo condemnatis exsilio: ac de caeteris hujus episcopii villis eamdem restaurari fecit. Ita viri feminaeque generationis hujus multati permanserunt, ut sancti viri sententia promulgavit. Et apte quidem vir Dei quoniam posteros eorum rebelles ac seditiosos fore praevidit hujusmodi vindicta non solum praesumptores, sed etiam genus ipsorum plecti decrevit. Post haec igitur, aliaque multarum magnalia virtutum, quae Dominus ope
Abbreviated transcription (Latin):
iam sc̃o nemigio deiq spu sibi
reuelante. qd̃ habundantiã tunc pre¬
sentẽ fames secutura foret: defirgi¬
b uillaꝵ episcopii. nõ nullos iussit
aceruos fieri: fame laborature p̾mo¬
dum ꝓfucuros plebi. Quoꝵ in uil¬
la que celtus uocatur. facti st̃ plu¬
res. At homines ip̃ius uille seditio¬
si.⁊rebelles erant.Qui die quadam
in ebriati: ceperunt int̾ se dicere. quid
ille iubeleus. ita uirsi sc̃m ꝓpt̾ etatis
prolixitatẽ uocitantes: fac̾e uellet
ex his quas aggregauenat metis.
an ciuitatem de ip̃is fac̾e cogitaret:
quia sicut turres ꝑmuros ciuitatiˢ.
ita ꝑ cirtuitum cortis. dispositi cer¬
nebantur acerui. Tandem suadẽ¬
te diabolo: se mutuo cohortati:mi¬
serunt m̃eos ignem. Quod cũ bea
to p̾suli nunciatum fuisset:ĩ ꝓpin¬
cant.tunc forte ꝯsistenti:ascenso
protinꝰ. equo celerit̾. ad tantam cõ¬
pescendam p̃sũptõnem: deuenit
celtum. Quo cum ꝑueniss ardenteᷤᷤ¬
ꝙ fruges reperisset: ad ip̃m calefa¬

Expanded text:
jam S. Remigio, Deique Spiritu sibi revelante quod abundantiam tunc praesentem, fames secutura foret, de frugibus villarum episcopii nonnullos jussit acervos fieri fame laboraturae postmodum profuturos plebi; quorum in villa, quae Celtus vocatur, facti sunt plures. At homines ipsius villae seditiosi et rebelles erant; qui die quadam inebriati coeperunt inter se dicere: Quid ille Jubilaeus ita virum sanctum propter aetatis prolixitatem vocitantes facere vellet ex his quas aggregaverat metis? An civitatem de ipsis facere cogitaret: quia sicut turres per muros civitatis, ita per circuitum cortis dispositi cernebantur acervi. Tandem suadente diabolo se mutuo cohortati, miserunt in eos ignem. Quod cum B. praesuli nuntiatum fuisset in propincant, tunc forte consistenti; ascenso protinus equo, celeriter ad tantam compescendam praesumptionem devenit Celtum. Quo cum pervenisset, ardentesque fruges reperisset, ad ipsum calefa
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ loco ubi nũc habet᷑ altare beate
uirginis genouefe. Obi uere fere¬
trum constat ip̃iꝰ aggͣuatũ. młta
ferent᷑ ostensa miracula post mo¬
dũ. Hic etiam crux extat ab inde
posita: colũpne monim̃tis his in¬
signite p̃fixa cum tͣnsisset ex lyc
mundo ad celestem patriam: p̃sul
magnus b̃s remignis. huc aple¬
be sc̃a digne delatus est corpore in
eccl̃ia condendꝰ tymochei mrͣis.
Tunc hoc loco morã fecit: nec mou̾i po¬
tuit: donec quo locandus ess reuela¬
uit dũs: ubi nunc. fauente xp̃o p̃poll
uirtutib. Prestans hic deo deuotis
apta bñficia. cesis uisum. claudis gͦs¬
sum:⁊ egris remedium. Igit᷑ ꝓfusis
uotis exoremꝰ dñm: ueniam ut delic¬
toꝵ piis eius p̃cib. nieamur adipis

Expanded text:
in loco ubi nunc habetur altare beatae in loco ubi nunc habetur altare beatae virginis Genovefae. Ubi vero feretrum constat ipsius aggravatum, multa feruntur ostensa miracula postmodum. Hic etiam crux exstat abinde posita, columnae monumentis his insignitae praefixa. Cum transisset ex hoc mundo ad coelestem patriam. Praesul magnus beatus Remigius huc A plebe sancta digne delatus est, corpore In ecclesia condendus Timothei martyris. Tunc hoc loco moram fecit; nec moveri potuit, Donec quo locandus esset revelavit Dominus: Ubi nunc favente Christo praepollet virtutibus, Praestans hic Deo devotis apta beneficia, Caecis visum, claudis gressum, et aegris remedium. Igitur profusis votis exoremus Dominum, Veniam ut delictorum piis ejus precibus Mereamur adipis
Abbreviated transcription (Latin):
mamlonganimitas pacientie. ⁊lon¬
geuitate ip̃iꝰ uite. confessionis gła:
ortodoxe fidei p̃dicatio. magnaliũ¬
ꝙ tã inuita temporis: qͣm post obitũ
p̃clera manifestatio. Cum u̾o funus
ꝑatã. ita feretrũ in medio uico est aggͣ¬
uatum. ut nlło mͦ poss hõib qd̃ lib¬
deiq mĩam postulantib. ut digna¬
ret᷑ ostende̾: qͣm̃ loco sc̃i siu uellet recõ¬
di corpus. designaut ad basilicã p̃fa
Poponunt ad eccl̃iam sc̃i suchasii:
nec capulũ ualet attolli. Decetuũt
ad edem sc̃õꝵ syxti ⁊ sinicii. ne sicpot̃
inea sci: cutũiacentib tamen atriis
ectłe cunit̾ium ferebat᷑ exantiquo
remensis petietũt ut dñs declararet:
utrum nam ĩ eadem eccł̃iola. pignuᷤ
illd̃ sacratissimũ reponi dec̾neret. At
ꝙ uota tanta facilitate loculũ le¬
uãt ut nullũ portantes onus serti¬
rent. Necondita sunt autẽ teu̾entis¬
simi pat̾s huiꝰmenbra in hac eccl̃io¬
la. diuina moderante dispositione:

Expanded text:
ma, longanimitas patientiae in longaevitate ipsius vitae, confessionis gloria, orthodoxae fidei praedicatio, magnaliumque tam in vita corporis, quam post obitum praeclara manifestatio. Cum vero funusaeparatam, ita feretrum in medio vico est aggravatum, ut nullo modo posset, hominibdiam postulantibus, ut dignaretur ostendere, quo in loco sancti sui vellet recondi corpus, designant ad basilicam praefProponunt ad ecclesiam sancti Nicasii, nec capulum valet attolli. Decernunt ad aedem sanctorum Sixti et Sinicii, nec sic potest in ea sancti, circumjacentibus tamen atriis ecclesiae coemeterium ferebatur ex antiquo Remense, petierunt ut Dominus declararet, utrumnam in eadem ecclesiola pignus illud sacratissimum reponi decerneret. Ad quae vota tanta facilitate loculum levant, ut nullum portantes onus sentirent. Recondita sunt autem reverendissimi Patris hujus membra in hac ecclesiola, divina moderante dispositione,
Abbreviated transcription (Latin):
bam: ecce sub hoc tumulo. Quinto
me septemb̾ mensis. kalendax ra¬
puit. Ouiatꝯ esto caustus: semꝑab
recessib. fateor nou ꝓfussse: tit de¬
buidum potui. ueniam dic ꝓuin¬
dicta: da deus peccantib.m
uiꝰ p̃sulis hortatu: alitgarius
camaracensis ep̃t. sexlibellos de
remediis̃ peccatoꝵ: ⁊ ordine uelitdi¬
tiis penitentia conscͥpsit ad quẽ taliᷤ

Expanded text:
bam; ecce sub hoc tumulo Quinto bam; ecce sub hoc tumulo Quinto me September mensis Kalendarum rapuit. Oviator, esto cautus semper ab excessibus. Faleor non profuisse, ut debui, dum potui: Veniam, dic pro vindicta, da Deus, peccantibus. Hujus praesulis hortatu Halitgarius Camaracensis episcopus sex libellos De remediis peccatorum, et ordine vel judiciis poenitentiae conscripsit. Ad quem tali
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ eccl̃ie punacłm: talẽ uidet᷑
p̃monstrare titulum. ꝓsons
etiam uł imaginib stephi pape
acludoWiciimꝑatoris insignitũ
ludouicus cesar factus:coronã¬
te stepho. hac insede papa magno:
tunc ⁊ ebo pontifex. fundam̃ta re¬
nouauit: cuncta loci istius. Hrbi
uira sͥ subdens: p̃sul auxit om̃a.
Matris eiusdem ebonis: huiꝰmdi
habet᷑ epitaphium. Mea forte si
requirs: temporis mitia scito ba¬
roli fuisse regni sub pͥmordia. lu¬
dowico tͥumphante duiẽs fluxit
ultima. siemis primos lauit
mores alueus germanicꝰ. Hinc
nutͥuit ⁊ scd̃o ligerãnis gallit.
Sequana fouit inuentã: sordes
sordens uidula. Presulerat ui¬
bis huiꝰ. michi natus unicus.
demme cõduxit sibi sociam labo¬
tib. Proxime tuine locum reno¬
uando cupidus. decem ferune nuꝑ
annos: simul hic ꝑegimus. Ebo rẽc¬
tor ebo mater: hi miltrudis humi¬
lis fundamenta sedis sce: parit̾ e¬
teximꝰ. Deo debitum laborẽ: dũge¬
iebat pontifex fessa quietem q̃re¬

Expanded text:
us ecclesiae pinnaculum talem videtur praemonstrare titulum, personis etiam vel imaginibus Stephani papae, ac Ludovici imperatoris insignitum. Ludovicus Caesar factus coronante Stephano Hac in sede, papa magno, tunc et Ebo pontifex Fundamenta renovavit cuncta loci istius, Urbis jura sibi subdens, praesul auxit omnia. Matris ejusdem Ebonis hujusmodi habetur epitaphium. Mea forte si requiris temporis initia, Scito Karoli fuisse regni sub primordia; Ludovico triumphante dies fluxit ultima. Rhenus primos lavit mores, alveus Germanicus. Hinc nutrivit et secundos Liger amnis Gallicus. Sequana fovit juventam, sordes sordens Vidula. Praesul erat urbis hujus mihi natus unicus, Idem me conduxit sibi sociam laboribus, Proximum ruinae locum renovandi cupidus, Decem ferme nuper annos simul hic peregimus. Ebo rector, ego mater Himiltrudis humilis, Fundamenta sedis sanctae pariter ereximus, Deo debitum laborem dum gerebat pontifex, Fessa quietem quaere
Abbreviated transcription (Latin):
magna necc̾itate. ⁊ ꝑ omĩa inuitidũ
apastore scã sedes illa uataret. fidelib
nt̃is ad tempꝰ. unde qd̃dam temporale
solatium. innr̃o haberent seruitõ cõ¬
mendauimꝰ: electo ⁊ ordinato munere
auctoritatis p̃cepto cũ integͥtate. qͥc¬
qͥd exinde nos fidelib nr̃is beneficia¬
uimus p̾sentialit̾ restituimꝰ. tam spar¬
nacũ eiuliacũ. uł quicqͥd ex eodem ẽ¬
p̃ator Richuimuis habuit: ł qͥcquid ex¬
inde odo comes habuit. qͣm ⁊ uillam
culmisciacsi: cum capella qͣm rabanꝰ
pb̃r habuit. Seu ⁊ illa que pardulus:
kabanus. atque pusillus pumilio.
p remboldus. uel donatꝰ seugilbinnus
habuersit. siue etiam illa oĩa q̃ tam
cłici qͣm laici. qͥ in nr̃a dominatõne a¬
liqͣm diu fũant. quosꝙ iam dicto ep̃o¬
de manu fulconis illud recepimꝰ ali¬
ꝯfirmatõnis auctoritatẽ. inspecto co¬
ram cetusideliũ nr̃oꝵ tam eccl̃iastici
qͣm laicalis ordinis testam̃to scire¬
inigii p̃sentialit̾ case sc̃e marie. ⁊ sc̃i

Expanded text:
na necessitate et per omnia inviti, dum a pastore sedes illa sancta vacaret, fidelibus nostris ad tempus, unde quoddam temporale solatium a nostro haberent servitio, commendavimus, electo et ordinato munere auctoritatis praecepto cum integritate quidquid exinde nos fidelibus nostris beneficiavimus, praesentaliter restituimus, tum Sparnacum et Juliacum, vel quidquid ex eodem episcopatu Richuinus habuit, vel quidquid exinde Odo comes habuit: quam et villam Culmiciacum, cum capella quam Rabanus presbyter babuit; seu et illa, quae Pardulus, Rabanus, atque pusillus Pumilio, renboldus, vel Donatus, seu Gilbuinus habuerunt; sive etiam illa omnia, quae tam clerici quam laici, qui in nostra dominatione aliquandiu fuerant, quosque jam dicto epde manu Fulconis illum recepimus, aliconfirmationis auctoritatem, inspecto coram coetu fidelium nostrorum, tam ecclesiastici quam laicalis ordinis testamento sancti Remigii, praesentialiter casae sanctae Mariae, et sancti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmissam ip̃i diripiendam ꝓderit.
quialiaꝵ res non nullas urbiũ¬
iam diripuisset. Adhec karolus
cõminatus asseritur furibun¬
de qd̾ si reuteret᷑ uictor in pace.
non ultraidem uir d̾i tut uo
maneret in eadem ciuitate. Supͣ
portam siqͥdem que dr̃ basilica¬
ris. uel̃ qd̃ basilicis ingiro sui dis¬
positis habundauerit: uł qdeũ¬
tib ad basilicas. inuico sc̃i renigii sitaᷤᷤ
pina fũit. hic benedictus dñi esue¬
iusse tradit᷑ cõmorari. qd̾ aꝑtis cenacłi
sui fenestris. loca scõꝵ. beati remigii

Expanded text:
commissam ipsi diripiendam proderet, commissam ipsi diripiendam proderet, qui aliarum res nonnullas urbium diripuisset. Ad haec Karolus cominatus asseritur furibunde, quod si reverteretur victor in pace, non ultra idem vir Dei tutus maneret in eadem civitate. Supra portam siquidem, quae dicitur Basilicaris, vel quod basilicis in gyro sui dispositis abundaverit, vel quod euntibus ad basilicas in vico sancti Remigii sitas pervia fuerit, hic benedictus Domini consuevisse traditur commorari, quod apertis coenaculi sui fenestris, loca sanctorum beati Remigii
Abbreviated transcription (Latin):
Gairefredus ⁊austreb̾ta:in pago
laudunensi: inuilla uuarocio: mã¬
sos cum t̾ris adiacentib uineis. ac
mancipiis. Abbores suas: sitas in
pagoportense uilla augusta. lan¬
demarus.incainartiaco: inpago
remensi: mansos cũ edificiis. mã¬
cipiis. rurib uineis.silius pra¬
tis. ⁊ cet̾is adiacentuss scodoma¬
rus: res suas sitas inuico. in pa¬
go. castricensi. Item austreb̾cus
suas: in eadem uilla. Quaꝵ ad¬
huc exemplaria traditõnum:
apud nos condita reseruantur.
orta De expulsione ipsius
pippini filium maioremq domꝰ
rage infridũ. Rarolus iste ꝓp e
urbem transiens remoꝵ.clamas¬
se fertur ad beatum rigob̾tum:
supͣportam cuutatis sicũ. ut
ei iuberet candem portam apeti¬
ri: quatinus ad eccł̃iam sc̃e dei
genitͥtis oratum poss abire. sui
crebris inidip̃m uocib instan¬
ti: respondisse uir dñi ꝑhibetur.
qd̃ non nulli eam prius aꝑiret:
donec sciret quẽ finem lis cep¬
ta ꝑciꝑet. ne forte urbem sibi

Expanded text:
Gairefredus et Austreberta in pago Laudunensi, in villa Warocio, masos cum terris adjacentibus, vineis ac mancipiis. Abbo res suas sitas in pago Porcensi, villa Augusta. Landemarus in Camarciaco, in pago Remensi, mansos cum aedificiis, mancipiis, ruribus, vineis, silvis, pratis, et caeteris adjacentiis. Rodemarus res suas sitas in vico Castricensi. Item Austrebertus suas in eadem villa. Quarum adhuc exemplaria traditionum apud nos condita reservantur. CAPUT XII. De expulsione ipsius Pippini filium, majoremque domus Ragemfridum, Karolus iste prope urbem transiens Remorum, clamasse fertur ad beatum Rigobertum supra portam civitatis situm, ut ei juberet eamdem portam aperiri, quatenus ad ecclesiam sanctae Dei Genitricis oratum posset abire. Cui crebris in idipsum vocibus instanti respondisse vir Domini perhibetur, quod non illi eam prius aperiret, donec sciret quem finem lis coepta perciperet; ne forte urbem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
sacͣ iurgo passa est lancinatm eiꝰ
tictõnarus ꝑ urbẽ remoꝵ tͣnsiens ⁊
quosoam xͥanos adculturã deoꝵ cõ¬
pellens ut eos suꝑare neqͥuit truci¬
Dari p̃cepit ⁊ eg̾ssus inde repperit du¬
os quosdã uiros rufinũ ⁊ uałium
fide xp̃i robust os regaliũ tũ horre¬
oꝵ custodes. qͦs comp̾hensos uͭ cõperit
xp̃i diłctione ⁊ confessione firmissi¬
mos plagis afflictos diut᷑na carceri
macerauit retrusione uͥ anglicauisi¬
tatõne acꝯsolatõne releuati ⁊ ꝯforta¬
ti st̃ Sic inuicti tandẽ reꝑti capitalẽ
subiẽe snĩam. Cumꝙ ñ post longa
tpr̃is int̾ualla adiirbẽ remoꝵ sacͣtis¬
sima deducerent᷑ eoꝵ menbra feretͥs ĩ¬
posita in loco illo uͥ nunc tumulata pp̃o¬
rent ⁊ ita d̾o iubente factũ eẽ ꝓbat᷑.
ut uͥ pauꝑib elemosine distribuetĩ
largitatẽ ibidẽ suoꝵ corꝑum gratam
barbara nordmãnoꝵ seuitura segi¬
lus infudiss obuitandã hꝰ ꝑsecutõ¬

Expanded text:
sacra virgo passa est, lancinator ejus Rictiovarus per urbem Remorum transiens, et quosdam Christianos ad culturam deorum compellens, ut eos superare nequivit, trucidari praecepit. Et egressus inde reperit duos quosdam viros Rufinum et Valerium, fide Christi robustos, regalium tamen horreorum custodes. Quos comprehensos, ubi comperit Christi dilectione et confessione firmissimos, plagis afflictos diuturna carceris maceravit retrusione: ubi angelica visitatione ac consolatione relevati et confortati sunt. Sic invicti tandem reperti, capitalem subire sententiam. Cumque non post longa temporis intervalla ad urbem Remorum sacratissima deducerentur eorum membra feretris imposita, in loco illo, ubi nunc tumulata ipsolerent. Et ita Deo jubente factum esse probatur, ut ubi pauperibus eleemosynae distribuerant largitatem, ibidem suorum corporum gratam  saevitura se Galliis infudisset, ob vitandam hujus persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
claudig̾ssum. surdi auditũ dño eiꝰ ob¬
bra regnante magno imꝑatore ka¬
rolo u nõ minima qͦ dño p̾stante se¬
idem barbarici succẽdere cupientes
aceruos quosdã frugũ magnosꝙ
parieti eiꝰdem adheserant incẽdũt
exustisꝙ segetib flãma scil eccł̃iã

Expanded text:
claudi gressum, surdi auditum, Domino ejus obclaudi gressum, surdi auditum, Domino ejus obbra, regnante magno imperatore Carolo; ubi non minima quoque Domino praestante, siidem barbari succendere cupientes, acervos quosdam frugum magnos, qui parieti ejusdem adhaeserant, incendunt, exustisque segetibus, flamma licet ec