comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim possumus quȩ uidimꝰ & audiuimꝰ
ñ loqͥ. At ille dudũ debilis & presentia dãpna
formidans. dũ exempla tantȩ fortitudinis
contemplat᷑ : in auctoritate uerbi iã petri
lineam sequit᷑: iã nil aduersitatis metuit:
iã resistentes dõ potestates scłi. etiã cũ cor¬
poris laceratione contemput: sed tam̃ qͣnto
uires ꝑsequentium paciendo fortit̃ destruit.
quanto inter aduersa nullis terrorib cedit᷑:
tanto plerumq & in his etiã quȩ inter
fideles positus senserit. se ceteris preponit:
sua magis consilia eligit. & sibi potius quã
aliis credit. Hic nimirũ dũ iniustis ob
etiã recta alioꝵ consilia ñ recipiens. pedẽ
extra limitẽ tendit. Hunc petrus intra
mensurȩ lineam reuocat: qͥ postꝗͣ libertate
uocis auctoritatẽ principũ pressit. ꝑ hu¬
militatẽ cordis de ñ circũcidendis gentib
pauli consilium audiuit. Sic enĩ semoe ipsũ
contra aduersarios ex auctoritate curabat

Expanded text:
Non enim possumus quae vidimus et audivimus, non loqui. At ille dudum debilis et praesentia damna formidans, dum exempla tantae fortitudinis contemplatur in auctoritate verbi, jam Petri lineam sequitur; jam nil adversitatis metuit; jam resistentes Deo potestates saeculi, etiam cum corporis laceratione contemnit. Sed tamen quanto vires persequentium patiendo fortiter destruit, quanto inter adversa nullis terroribus cedit, tanto plerumque et in his etiam quae inter fideles positus senserit, se caeteris praeponit; sua magis consilia eligit, et sibi potius quam aliis credit. Hic nimirum dum injustis objetiam recta aliorum consilia non recipiens, pedem extra limitem tendit. Hunc Petrus intra mensurae lineam revocat, qui postquam libertate vocis auctoritatem principum pressit, per humilitatem cordis de non circumcidendis gentibus Pauli consilium audivit . Sic enim semetipsum contra adversarios ex auctoritate curabat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ figunt: qr uidelic& ds uel honestȩ uitȩ
ȩdificium ñ inhabitat. qd̾ extͣ se positum
uniuscuiusq amimȩ. spei ȩteruitatis inni-¬
tunt᷑: recte uoce dominica de hac terra dr̃.
Suꝑ quo bases illius solidate sunt .S Ac si
apte dicer&. Nisi suꝑ me d Cui dũ iusta
quȩq anima intendit: om̃e qd tẽporalit̃
facit. in me ꝓcul dubio ñ temporalit̃ con¬
struit᷑. Quia u tunc robustius in fundam̃it
solidamur. cũ uerba dĩ & in exterioribus
p̃ceptis sequim. & in intimis sensib subti-¬
lius intelligendo pensamus: recte subiun

Expanded text:
n figunt, quia videlicet Deus vel honestae vitae aedificium non inhabitat quod extra se positum uniuscujusque animae spei aeternitatis innituntur, recte voce 909 Dominica de hac terra dicitur: Super quo bases illius solidatae sunt? Ac si aperte diceret, Nisi super me. Cui dum justa quaeque anima intendit, omne quod temporaliter facit, in me procul dubio non temporaliter construit. Quia vero tunc robustius in fundamento solidamur, cum verba Dei et in exterioribus praeceptis sequimur, et in intimis sensibus subtilius intelligendo pensamus, recte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
usib ñ aptant᷑: & sua officia deserunt. &
ad extranea ñ assurgunt. Bene itaq dauid¬
intra acceptas ex diuina largitate m̃suras.
pedẽ cordis presserat: cũ dicebat. Neq
ambulaui in magnis: neq in mirabilib
suꝑ me. Suꝑ se quippe in mirabilib am¬
bular&e: si apparere magnus ultra quã po¬
terat querer&. Suꝑ se namq in mirabilib
attollit᷑: qͥ & in his ad quȩ ñ sufficit uideri
conat᷑. Bene intra has mensuras etiã in
ipsa paulus predicationis suȩ se latitudi¬
ne coartabat: cũ dicer&. Non enĩ audeo
aliquid loqui eoꝵ: quȩ ꝑ me ñ efficit xp̃c.¬

Expanded text:
usibus non aptantur, et sua officia deserunt, et usibus non aptantur, et sua officia deserunt, et ad extranea nintra acceptas ex divina largitate mensuras, pedem cordis presserat, cum dicebat: Neque ambulari in magnis, neque in mirabilibus super me . Super se quippe in mirabilibus ambularet, si apparere magnus ultra quam poterat quaereret. Super se namque in mirabilibus attollitur, qui et in his ad quae non sufficit, videconatur. Bene intra has mensuras etiam in ipsa Paulus praedicationis suae se latitudine coarctabat, cum diceret: Non enim audeo aliquid loqui eorum quae per me non efficit C
Abbreviated transcription (Latin):
sui ĩ caritate. S cũ miro consilio auctor ac dispo¬
sitor nrͣ huic illa largit᷑ quȩ alii denegat. alii
hec denegat q̃ isti largitur: mensuras.
sibi positas egredi nitit᷑. quisqͥs posse plus
quã acceꝑit conat᷑: ut fortasse is eui tan¬
tũmodo datum est p̃ceptoꝵ occulta disse¬
rere. tempt&x etiã miraculis coruscare:
aut is quẽ suꝑnȩ uirtutis donũ ad sola
miracula roborat. etiã diuinȩ legis pan¬
dere occulta contendat. In precipiti enĩ
pedem porrigit: qui mensurarũ suarũ luni¬
tẽ ñ attendit. Et plerumq amittit & qd̾
poterat: qui audacter ea ad quȩ ꝑtingere
tc̃ bene ministeriis utim᷑: cũ sua eis officia
distincte seruamus. Lucẽ quippe oculis
cernimꝰ: uocẽ uͦ aurib audimus. Si qͥs aũ
mutato ordine uoci oculos. luci aures ac¬
cõmod&: huic utraq incassũ patent. Si qͥs
odores uelit ore discernere. sapores nare
gustare: utriusq sensus sibi ministerium
qr ꝑuertit interunit. Dũ enĩ ꝓpriis hec

Expanded text:
surpent.---Sed cum miro consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur, mensuras sibi positas egredi nititur quisquis posse plus quam acceperit conatur, ut si fortasse is cui tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere tentet etiam miraculis coruscare, aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat etiam divinae legis pandere occulta contendat. In praecipitio enim pedem porrigit qui mensurarum suarum limitem non attendit. Et plerumque amittit et quod poterat qui audacter ea ad quae pertingerum nostrorum tunc bene ministeriis utimur cum sua eis officia distincte servamus. Lucem quippe oculis cernimus, vocem vero auribus audimus. Si quis autem mutato ordine voci oculos, luci aures accommodet, huic incassum utraque patent. Si quis odores velit ore discernere, sapores nare gustare, utriusque sensus sibi ministerium, quia pervertit. interimit. Dum enim propriis haec
Abbreviated transcription (Latin):
lestis uitȩ premia appetens. aurora uo¬
cata est: qr dũ peccators tenebras deserit:
iusticiȩ luce fulgescit. Habemus tamen
subtilius aliquid: qd considerata quali¬
tate diluculi uł aurorȩ pensemus. Au¬
rora nãq uel diluculum noctem qͥdem¬
preterisse nuntiant: nec tam̃ diei clari¬
tatẽ integram ostentant. Sed dũ illa m
pelbunt hanc suscipiunt: lucẽ tenebris
ꝑmixtã tenent. Quid itaq in hac uita
oiñs qui ueritatẽ sequim᷑: nͥ aurora uel
diluculũ sumus os Quia & quȩdã iam
quȩ lucis st̃ agimus: & tñ in quibdam

Expanded text:
lestis vitae praemia appetens, aurora vocata est: quia dum peccatorum tenebras deserit, justitiae luce fulgescit. Habemus tamen subtilius aliquid, quod considerata qualitate diluculi vel aurorae, pensemus. Aurora namque vel diluculum noctem praeteriisse nuntiant, nec tamen diei claritatem integram ostentant; sed dum illam pellunt, hanc suscipiunt, lucem tenebris mixtam tenent. Quid itaque in hac vita omnes, qui veritatem sequimur, nisi aurora vel diluculum sumus? Quia et quaedam jam, q
Abbreviated transcription (Latin):
infirma humanitatis eius: dõ hȩc indig¬
na iudicantes. Cui tanto magis homo
debitor fuit: quanto ꝓ illo ds̃ etiã in¬
digna suscepit. Quia enim ñ cognouit
mundus ꝑ sapientiam dm̃ : placuit dõ
ꝑ stulticiam predicationis saluos facere
credentes in se. Ac si dicer&. Cũ dm̃
qui est sapientia nequaꝗͣ ꝑ sapientiam
suã mundus inuenir&e: placuit ut dm̃
hominẽ factũ ꝑ humanitatis stulta cog¬
noscer&: quatinus eius sapientia ad
nr̃a stulta descender&. & lucẽ suꝑnę
prudentiȩ. luto suȩ carnis illuminata
nr̃a cecitas uideret. Natus gͣ ex patre
sine tempore. ex matre nasci ẽ dignatꝰ
in tempore: ut ꝑ hoc qd̾ ortum suum
inter initium finemq coneluderet:
humane mentis oculis. ortum qui nec
initio sunit᷑ nec fine angustat᷑ aꝑiret.

Expanded text:
infirma humanitatis ejus, Deo haec indiginfirma humanitatis ejus, Deo haec indigna judicantes, cui tanto magis homo debitor fuit, quanto pro illo Deus etiam indigna suscepit. Quia enim non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credui est sapientia, nequaquam per sapientiam suam mundus inveniret, placuit ut Deum hominem factum per humanitatis stulta cognosceret, quatenus ejus sapientia ad nostra stulta descenderet, et lucem supernae prudentiae luto suae carnis illuminata nostra caecitas videret. Natus igitur ex Patre sine tempore, ex matre nasci dignatus est in tempore, ut per hoc, quod ortum suum inter initium finemque concluderet, humanae mentis oculis, ortum, qui nec initio sumitur, nec fine angustatur, aperiret.
Abbreviated transcription (Latin):
in eo qd̾ uirtus
& sapientia dĩ
est. de patre
ante tempora.
natus est: uel
potius quia nec cępit nasci nec desiit.
dicamus uerius semꝑ natus. Non autẽ
possumus dicere semꝑ nascit᷑: ne imꝑfe
ctus ẽẽ uideat᷑. At uͦ ut ęternus desig¬
nari ualeat & ꝑfectus. & semꝑ dicamus
& natus: quãtinus & natus ad ꝑfectio¬
nẽ ꝑtineat. & semꝑ ad ęternitate: ut
quocũq modo illa essentia sine tempore.
temporali ualeat designari sermone: qua¬
is hoc ipsum qd̾ ꝑfectum dicimus.
multum ab illius ueritatis expressione
deuiamus: quia qd̾ factum ñ est. ñ po¬
test dici ꝑfectum. Et tamen infirmita¬
tis nr̃ȩ uerbis dñs condescendens. ait.
Estote ꝑfecti: sicut & pater ur̃ cȩlestis ꝑ¬
fectus est. In illa itaq natiuitate diui¬
na. ab humano genere cognosci ñ po¬
terat: ꝓinde in humanitate uenit. ut
uideret᷑: uideri uoluit ut imitaretur.
Quȩ carnis natiuitas: despecta uisa est
sapientib mundi. Contempserunt nãq

Expanded text:
in eo quod virtus et sapientia Dei est, de Patre ante tempora natus est ; vel potius quia nec coepit nasci, nec desiit, dicamus verius semper natus. Non autem possumuctus esse videatur. At vero ut aeternus designari valeat et perfectus, et semper dicamus et natus, quatinus et natus ad perfectionem pertineat, et semper ad aeternitatem, ut quocunque modo illa essentia sine tempore, temporali valeat designari sermone. Quamvis hoc ipsum, quod perfectum dicimus, multum ab illius veritatis expressione deveniamus, quia quod factum non est, non potest dici perfectum, et tamen infirmitatis nostrae verbis Dominus condescendens ait: Estote perfecti, sicut et Pater vester coelestis perfectus est . In illa itaque nativitate divina ab humano genere cognosci non poterat, proinde in humilitatem venit, ut videretur: videri voluit, ut imitaretur. Quae carnis nativitas despecta visa est sapientibus mundi. Contempserunt namque
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ discretione definit᷑. Ecce aliquis¬
uel dampna rerum. uel afflictionẽ cor¬
poris metuens. minas terrene potentiȩ
ꝑtimescit: & contra uim resistentium
ueritatẽ defendere ñ presumit. hunc
petrus quia in timore angustũ respicit:
ostensa exemploꝵ suoꝵ linea. ad uirtu¬
tis latitudinẽ tendit. Ipse quippe flagel
latꝰ a principib popłi. cũ idcirco se re-¬
laxari conspicer&. ut a predicatione
cessar&: cũ ꝓhiberet᷑ loqui in posterum.
nequaꝗͣ saltẽ in presens cessit. Ilam res¬
pondit ꝓtinus dicens. O będire opor¬
toe dõ magis quã hominib. Et rursũ.

Expanded text:
illorum discretione definitur. Quillorum discretione definitur. Quvel damna rerum, vel afflictionem corporis metuens, minas terrenae potentiae pertimescit, et contra vim resistentium veritatem defendere non praesumit. Hunc Petrus, quia in timore angustum respicit, ostensa exemplorum suorum linea, ad virtutis latitudinem tendit. Iplatus a Principibus populi, cum idcirco se relaxari conspiceret, ut a praedicatione cessaret; cum prohiberetur loqui in posterum, nequaquam saltem in praesens cessit. Nam respondit protinus, dicens: Obedire oportet Deo, magis quam hominibus ; et rursum:
Abbreviated transcription (Latin):
tendit᷑. quando electe unicuiq animȩ
ad assumendã uiuendi regulam. patrum
precedentiũ exempla monstrant᷑: ut ex
illoꝵs uita consider& qͥd in suis actib ser¬
u&. quatinꝰ respecto iusti limitis tramite.
nec infra minuna negligens deficiat. nec
ultra maxima suꝑbiens tendat: nec minꝰ
conet᷑ explere quã sufficit. nec plus arri-¬
piat quã accipit: ne aut ad mensurã quã
deb& ñ ꝑueniat: aut eandẽ mensuram
deserens extra limitẽ cadat. Angusta qͥp-¬
pe porta est: quȩ ducit ad uitã. Et ille
hanc ingredit᷑: qui in cunctis quȩ agit. dis-¬
cretionis subtilitate propt̃ hanc sollicite
coartat᷑. Nam qui ꝑ uoluntates ꝓprias
secura mente se dilatat: angustȩ sibi por-¬
tȩ aclitũ dampnat. Ut gͦ huius terrȩ
mensura seruet᷑. suꝑ eam diuinitꝰ linea
tendit᷑: qr ut nr̃a oꝑa uel minora ꝓficiañ
uel maiora moderent᷑. ꝑ sacra eloquia
subtilis ante nos scõꝵ uita expanditur:
& qͥd nobis quantũq agendũ sit. ostensa

Expanded text:
tur, quando electae unicuique animae ad sumendam vivendi regulam, patrum praecedentium exempla monstrantur; ut ex illorum vita consideret quid in suis actibus servet, quatenus respecto justi limitis tramite: nec infra minima negligens deficiat, nec ultra maxima superbiens tendat; nec minus conetur explere quam sufficit, nec plus arripiat quam accepit: ne aut ad mensuram quam debet non perveniat, aut eamdem mensuram deserens, extra limitem cadat. Angusta quippe porta est quae ducit ad vitam; et ille hanc ingreditur, qui in cunctis quae agit discretionis subtilitate propter hanc sollicite coarctatur: nam qui per voluntates proprias secura mente se dilatat, angustae sibi portae aditum damnat. Ut ergo hujus terrae mensura servetur, super eam divinitus linea tenditur. Quia ut nostra opera vel minora proficiant, vel majora moderentur, per sacra eloquia subtilis ante nos sanctorum vita expanditur; et quid nobis quantumque agendum sit, ostensa
Abbreviated transcription (Latin):
iñsurã ipsis ur̃is ꝓfectib imponit: ut habe¬
amus quȩdã uirtutũ bona quȩ nũꝗͣ. quesi¬
uimus : & queramꝰ quȩdã nec tam̃ habere
ualeamus: quati nꝰ mens nr̃a dũ hȩc ñ potest
habere quȩ appetit: & illa se intelligat de
sem&e ipsa ñ habere quȩ hab&: et ꝑ ea quȩ
st̃ considerent᷑ illa quȩ dẽsunt: & ꝑ ea quȩ
utilit desunt. seruent᷑ humilit̃ bona quȩ st̃.

Expanded text:
nostris profectibus imponit, ut habeamus quaedam virtutum bona, quae nunquam quaesivimus, et quaeramus quaedam, nec tamen habere valeamus, quatenus mens nostra dum haec non potest habere quae appetit, illa se intelligat de semetipsa non habere quae habet; per ea quae sunt considerentur illa quae desunt, et per ea quae utilite
Abbreviated transcription (Latin):
que suꝑat se in aliis postponat. Sic cuncta
moderat᷑. ut dũ singula queq st̃ om̃ium:
int̃posita quadã caritatis necessitate fiant
omĩa singuloꝵ. Et unusqͥsq sic qd̾ ñ accipit
in altero possideat: ut ipse alteri possiden-¬
dũ qd̾ accipit humilit̾ impendat. Hinc enĩ
ꝑ petrum đr̃. Unusquisq sic̃ accepit graĩ
in alterutrũ illã ãministrantes: sic̃ bomꝰ dis¬
pensatores multiformis gr̃ę dĩ. Tunc nãq

Expanded text:
quem superat se in aliis postponat. Sic cuncta quem superat se in aliis postponat. Sic cuncta moderatur, ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia in altero possideat, ut ipse alteri possidendum quod accepit humiliter impendat. Hinc enim per Petrum dicitur: Unusquisque sicut accepit gratiam in alterutrum illam administrantes, sicut boni disp
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃sentẽ uitã etiã mortuos reuocat. & tñ
ꝓphetiȩ gram non habens quȩ sibi uentura
st̃ ignorat : ille uentura queq uelut pre¬
sentia attendit. & tñ in nulla signoꝵ oꝑati¬
one se exerit. Iste ꝑ discretionẽ spũũ in factiˢ
subtilit̾ mentes conspicit. s tam̃ diuersi ge¬
neris linguas nescit: ille diuersi generis
linguas examinat. s tñ in reb similib dis¬
similia corda ñ pensat. Alius in una lingua
quã nouit. sermonũ pondera interp̃tando
prudenter discutit: & tñ reliquis bonis quȩ
ñ hab& pacienter car&. Sic itaq creator nr̃
ac dispositor cuncta moderat᷑. ut qͥ extolli
poterat ex dono qd̾ ht̃: humiliet᷑ ex uirtute
quã ñ hab&. Sic cuncta moderat᷑. ut cũ ꝑ
impensam grãm unũquẽq subleuat. &̃ ꝑ
disparẽ alteri alterũ subdat: & meliorẽ qͥsq
dono alio eũ qui sibi subicit᷑ attendat. Ae
lic& se preire ex aliis adsentiat: eidẽ tam̃

Expanded text:
ad praesentem vitam etiam mortuos revocat, et tamen, ad praesentem vitam etiam mortuos revocat, et tamen, prophetiae gratiam non habens, quae sibsunt ignorat. Ille ventura quaeque velut praesentia attendit, et tamen in nulla signorum operatione se exerit. Iste per discretionem spirituum in factis subtiliter mentes conspicit sed tamen diversi generis linguas nescit. Ille diversi generis linguas examinat, sed tamen in rebus similibus dissimilia corda non pensat. Alius in una lingua quam novit sermonum pondera interpretando prudenter discutit, et tamen reliquis bonis quae non habet patienter caret. Sic itaque Creator noster ac dispositor cuncta moderatur, ut qui extolli poterat ex bono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. Sic cuncta moderatur, ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alteri alterum subdat; et meliorem quisque dono alio eum qui sibi subjicitur attendat, ac licet se praeire et aliis sentiat, eidem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uł qͥs tetendit suꝑ eã lineã ᷤ Quis enĩ nisi
conditor tr̃. huiꝰ terrȩ mensuras ponit a
Qui interni iudiciĩ secreto moderamine. alii
sermonẽ sapientiȩ. alii sermonẽ scientiȩ
alii plenã fidem. alii gram sanitatũ. alii
oꝑationẽ uirtutũ. alii ꝓphetiã. alii discretio¬
nẽ sp̃uũ. alii genera linguarũ. alii int̾pre¬
tationẽ sermonũ tribuit: quatenꝰ in uno
eodemnq spũ. iste uerbo sapientiȩ polleat.
nec tam̃ sermone scientiȩ. id ÷ doctrine ful¬
ciat᷑. qr sentire atq inuenire sufficit. etiam
qd̾ ꝑ discendi studiũ ñ apprehendit: ille ser¬
mone scientiȩ fulgeat. nec tam̃ in uerbo sa¬
quantũ didicit. & tam̃ ad sentiendũ ex se¬
ince ipso subtile aliqͥd ñ assurgit. Iste ꝑ fidẽ¬
& elementis imꝑat. nec tam̃ ꝑ sauitatũ gram̃
infirmitates corpoꝵ curat: ille orationis
ope morbos subtrahit. nec tam̃ arenti t̃rȩ
uerbo pluuias reddit. Iste oꝑatione uirtutũ

Expanded text:
s tetendit super eam lineam ? Quis enim nisi Conditor noster hujus terrae mensuras ponit, qui interni judicii secreto moderamine, alii sermonem sapientiae; alii sermonem scientiae; alii plenam fidem; alii gratiam sanitatum; alii operationem virtutum; alii prophetiam; alii discretionem spirituum; alii genera linguarum; alii interpretationem sermonum tribuit ? Quatenus in uno eodem spiritu iste verbo sapientiae polleat, nec tamen sermone scientiae, id est doctrinae fulciatur, quia sentire atque invenire sufficit etiam quod per discendi studium non apprehendit; ille sermone scientiae fulgeat, nec tamen in verbo saquantum didicit, et tamen ad sentiendum ex semetipso subtile aliquid non assurgit. Iste per fidem elementis imperat, nec tamen per sanitatum gratiam infirmitates corporum curat; ille orationis ope morbos subtrahit, nec tamen arenti terrae verbo pluvias reddit. Iste operatione virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
reducit᷑: & ne de uirtutib głari audeat.
de ante acta uita memorat᷑. eiq dr̃. Vbi
eras quando ponebã fundam̃ta terrȩ as
Ac si iustificato peccatori. aꝑte ueritas di¬
cat. Uirtutes a me acceptas tͥ ñ tribuas:
noli contra me de meo munere extolli.
fundam̃ta uirtutũ posui. Recole ubi te
inueni: quando meo te timore solidaui
Ut gͦ ego in te ñ destruã qd̾ construxi: ipse
ñ cesses considerare qd̾ repperi. Quẽ enim
ueritas. nͥ aut in flagitiis aut in excessib
inuenit as Sed postꝰ hȩc bene possumus
seruare qd̾ sumus: si nũꝗͣ negligimꝰ pensa¬
re qd̾ fuimus. Nonnũꝗͣ. tam̃ clandestina
ut bonoꝵ cogitatio licae subtilis ac pressa.
cũ ualde in uirtutib crescit. oblita infirmita¬
tis ꝓpriȩ. nequaꝗͣ ad memoriã reuoc& qͥd in

Expanded text:
reducitur, et ne de virtutibus gloriari audeat, reducitur, et ne de virtutibus gloriari audeat, de anteacta vita memoratur, eique dicitur: Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae? Ac si justificato peccatori aperte Veritas dicat: Virtutes a me acceptas tibi non tribuas, noli contra me de meo munere extolli. fundamenta virtutum posui. Recole ubi te inveni quando meo te timore solidavi. Ut ergo ego in te non destruam quod construxi, ipse non cesses considerare quod reperi. Quem enim Veritas nisi aut in flagitiis aut in excessibus invenit? Sed post haec bene possumus servare quod sumus, si nunquam negligimus pensare quod fuimus. Nonnunquam tamen clandestina ut bonorum cogitatio, licet subtilis sit ac pressa, cum valde in virtutibus crescit, oblita infirmitatis propriae, nequaquam ad memoriam revocet quid in
Abbreviated transcription (Latin):
damtũ : fides est. huiꝰ terrȩ fundam̃tũ iacit᷑.
quando in occultis cordis prima soliditatis
causa diuinꝰ timor inspirat᷑. Iste nec dũ cre¬
dit ȩterna quȩ audit: huic cũ fides dat᷑.
ad ȩdificium subsequentis oꝑis iã fundam̃¬
tũ ponit᷑. Ille ȩt̾na iã credit. nec tamen
metuit: uent᷑i iudiciĩ terrorẽ despicit ̃ pec¬
catis se carnis & sp̃s audent̃ inuoluit. Huic¬
cũ repente futurorũ timor infundit᷑: ut
bonȩ uite surgat ȩdificium. iã fundam̃ta
construunt᷑. Posito itaq ꝓspere formidinis
fundam̃to: cũ uirtutũ fabrica in altũ ducit᷑.
necesse ẽ unusquisq ꝓficiens uires suas cau¬
te metiat᷑: ut cũ diuina constructione
magnus eẽ iã ceꝑit. sem& ipsũ respiciat
sine cessatione qd fuit : quatenꝰ attendens
humilit̾ qd̾ ꝑ meritũ inuentꝰ ẽ. nequaquã
sibi arrogae. qd̾ ꝑ gram̃ factus ẽ. Vnde &
nc̃ beatus iob ꝑ suꝑnã uocẽ ad semce ipsũ

Expanded text:
damentum fides est. Hujus terrae fundamentum jacitur, quando in occultis cordis prima soliditatis causa divinus timor inspiratur. Iste necdum credit aeterna quae audit; huic cum fides datur, ad aedificium subsequentis operis jam fundamentum ponitur. Ille aeterna jam credit, nec tamen metuit, venturi judicii terrorem despicit, peccatis se carnis et spiritus audenter involvit; huic repente cum futurorum timor infunditur, ut bonae vitae surgat aedificium, jam fundamenta construuntur. Posito itaque prosperae formidinis fundamento, cum virtutum fabrica in altum ducitur, necesse est ut unusquisque proficiens vires suas caute metiatur, ut cum divina constructione magnus esse jam coeperit, semetipsum respiciat sine cessatione quod fuit, quatenus attendens humiliter quod per meritum inventus est, nequaquam sibi arroget quod per gratiam factus est. Unde et nunc beatus Job per supernam vocem ad semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. eusde magistri uoce responsũ est. Sine
ut mortui sepeliant mortuos suos: tu autẽ
uade annuntia regnũ dĩ. Ecce alius secutu¬
rũ se ꝓmittit & repellit᷑: alius relaxandũ
tendebant᷑ : ut & hunc intus incõprehensi¬
biles mensure constringerent. & ille foras
ñ iniuste remaner&. & Sed cũ nullus nesciat.
qr ds has occultoꝵ iudicioꝵ lineas tendat᷑:
cur ad iob dr. indica mͥ si habes intelligentiã.
qͥs posuit mensuras eiꝰ si uosti. uł qͥs tetendit
suꝑ eam lineam  An id circo requirit᷑. ut
qd̃ nosse sed tam̃ pret̾mittere poterat me-¬
moret᷑ ÷ quat̾enus pondus secretoꝵ dĩ solli¬
citiuᷤ pens&. dispositionẽ uidelic&e hominis
ñ in humanis uirib. seo in manu consistere
conditoris: ut dũ considerat inuisibilit̃ ista
quis agat. suȩ uirtuti nil tribuat: nec iã
de se aliquid audeat. cũ dĩ iudicia occulta
formidat: sed ꝑpendens desuꝑ mensuras &
lineas incõprehensibilit̾ tensas. sit tantoma¬

Expanded text:
magistri voce responsum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos; tu autem vade, annuntia regnum Dei . Ecce alius secuturum se promittit, et repellitur: alius relaxandum tendebantur, ut et hunc intus incomprehensibiles mensurae constringerent, et ille foris non injuste remaneret? Sed cum nullus nesciat quia Deus has occultorum judiciorum lineas tendat, cur ad Job dicitur: Indica mihi, si habes intelligentiam, quis posuit mensuras ejus, si nosti, vel quis tetendit super eam lineam? An idcirco requiritur, ut quod nosse, sed tamen praetermittere poterat, memoretur, quatenus pondus secretorum Dei sollicitius penset, dispositionem videlicet hominis non in humanis viribus, sed in manu consistere conditoris, ut dum considerat invisibiliter ista quis agat, suae virtuti nihil tribuat, nec jam de se audeat aliquid, cum Dei judicia occulta formidat; sed perpendens desuper mensuras et lineas incomprehensibiliter tensas, tanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
hercuit: & post ab intellectu carnali gra
reuelata correxit. Scdo mare ostia accepit:
qr humanũ genus prius d̾s ab oꝑib unqͥ¬
tatis ꝓhibuit: postinodũ uͦ etiã a cogitati¬
onis culpa constrinxit. Uideamus quẽ admo¬
dũ prima tumenti mari dñs ostia imponat.
furtũ facies: non falsum testimoniũ dices.
Uideainus quẽ ad iodũ scđis hoc mare diĩs
ostiis claudat. Ecce in eugłio dicit. Au¬
distis qr dictum est antiquis: ñ mechaberis.
Ego aũ dico uobis: qm̃ om̃is qui uiderit
mulierẽ ad concupiscendũ eã. iã mechatꝰ

Expanded text:
ercuit, et post ab intellectu carnali gratia ercuit, et post ab intellectu carnali gratia revelata correxit. Secundo mare ostia accepit, quia humanum genus prius Deus ab operibus iniquitatis prohibuit, postmodum vero etiam a cogitationis culpa constrinxit. Videamus quemadmodum prima tumenti mari Dominus ostia imponat. furtum facies, non falsum testimonium dices . Videamus quemadmodum secundis hoc mare Dominus ostiis claudat. Ecce in Evangelio dicit: Audistis quia dictum est antiquis: Non moechaberis; ego autem dico vobis, quoniam omnis qui viderit mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
uim quã intulerat recipit: quia de pra¬
uitate quã gesserat. reatus sui stimulos
sentit. Vnde quibusdã ꝑ paulũ dicitur.
Quẽ gͦ fructum habiustis tunc in illis: in qͥb
nunc erubescitis us Ac si diceret᷑. Quid se
in altũ fluctus ur̃ȩ prauitatis extulexunt᷑:
qui nunc in semae ipsis fracti. unde ꝑ u̾sos
uos inflauerant. conuersos inde confiudus.
Recte itaq dr̃. Et hic confringes tu mentes¬
ũ fluctus tuos. Qd̾ u in hac conclusione maris
scđo de ostiis dr: more sacri eloquii res semel
dicta ꝓ confirmatione replicat᷑. Si aũ hoc¬
in loco mare accipere non specialit̾ turbam
ꝑsequentium. sed generaliter scłm debemus.
scđo contra hoc mare dñs ostia opposuit: qr
& prius humano generi precepta legis. &
postmodũ nouȩ gr̃e testamentũ dedit. Scd̃o
obiectis ostiis huius maris impetũ clausit:
quia eos quos ad obsequium sui cultus as¬
sumpsit. & prius ab idolis data lege co¬

Expanded text:
vim quam intulerat recipit, quia de pravim quam intulerat recipit, quia de pravitate quam gesserat reatus sui stimulos sentit. Unde quibusdam per Paulum dicitur: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis in quibus nunc erubescitis ? Ac si diceretur: Quid se in altum fluctus vestrae pravitatis extulerunt, qui nunc in semetipsis fracti, unde perversos vos inflaverant, conversos inde confundunt? Recte itaque dicitur: Et hic confringes tumentes fluctus tuos. Quod vero in hac conclusione maris secundo de ostiis dicitur, more sacri eloquii, res semel dicta pro confirmatione replicatur. 40. in loco mare accipere non specialiter turbam persequentium, sed generaliter saeculum debemus, secundo contra hoc mare Dominus ostia opposuit, quia et prius humano generi praecepta legis, et postmodum novae gratiae testamentum dedit. Secundo objectis ostiis hujus maris impetum clausit, quia eos quos ad obsequium sui cultus assumpsit, et prius ab idolis data lege co
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. ꝑ uos ingredient᷑ ad me hii quib uos¬
in&e ipsos pauditis: & repellent᷑ quib obse-¬
ratis. Igit᷑ dũ mare sȩ̨uit. dñs uectem &
ostia opponit: quia ab amaris & ꝑfidis
cordib. dũ ꝑsequutionis ꝓcella se dilatat
in mundo: ds unigeniti sui głam. predica¬
torũq eius reuerentiã exaltat. Et dũ inno¬
tescit mysteria diuinȩ fortituduns: frangit
in impiis fluctus furoris. Bene aũ dr̃. huc-¬
usq uenies. & ñ ꝓcedes amplius: qr nuni¬
rum iudicii occulti mensura ests. & qͣndo
ꝑsequutionis ꝓcella ꝓsiliat. & quando con¬
quiescat: ne aut ñ exagitata electos ñ exer¬
ceat. aut non moderata in ꝓfundũ mergat.
Cũ uͦ noticia fidei usq ad ꝑsequentes exten¬
ditur: turbati maris tumor sedat᷑. Ibiq
fluctus suos mare frangit: quia ad cogni¬
tionẽ ueritatis ueniens. om̃e qd nequiter
egit erubescit. fracta quippe unda in se
reliditur: quia uicta nequitia etiã ꝑ cog¬
nitionẽ sui cordis accusatur. Et quasi ipsa

Expanded text:
uibus vosmetipsos panditis; et repellentur quibus obseratis. Igitur dum mare saevit, Dominus vectem et ostia opponit, quia ab amaris et perfidis cordibus dum persecutionis procella se dilatat in mundo, Deus unigeniti sui gloriam praedicatorumque ejus reverentiam exaltat; et dum innotescit mysteria divinae fortitudinis, frangit in impiis fluctus furoris. 39. usque venies, et non procedes amplius. Quia nimirum judicii occulti mensura est, et quando persecutionis procella prosiliat, et quando conquiescat, ne aut non exagitata electos non exerceat, aut non moderata in profundum mergat. Cum vero notitia fidei usque ad persequentes extenditur, turbati maris tumor sedatur; ibique fluctus suos mare frangit, quia ad cognitionem veritatis veniens, omne quod nequiter egit erubescit. Fracta quippe unda in se reliditur, quia victa nequitia etiam per cogitationem sui cordis accusatur; et quasi ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃teritũ describit᷑: qi quicqͥe foras futurũ est
in oꝑe. intus iã factũ ẽ in predestinatione.
lineȩ in terrarũ partitione tendunt᷑: ut dim̃¬
sionis equitas ex ipsa linearũ tensione teneat᷑.¬

Expanded text:
praeteritum describitur, quia quidquid foras futurum est praeteritum describitur, quia quidquid foras futurum est in opere, intus jam factum est in praedestinatione.lineae in terrarum partitione tenduntur, ut dimensionis aequitas ex ipsa linearum tensione teneat
Abbreviated transcription (Latin):
fex nr̃. duꝰ fortes in ipso exordio predica¬
tores exhibuit: duodecĩ lapides sub capite
in prima sui corporis parte portauit. Scĩ
lapides st̃ in pectore: & ꝓ prima soliditate
edificii in solo fundamenta. Vnde dauid
mentib poni edificariq conspicer&: dixit.¬
Fundam̃ta eiꝰ in montib scĩs. Cũ uͦ in sacro
eloquio non fundam̃ta. sed singulari nume-¬
ro fundam̃tũ đr̃. nullus alius nͥ ipse dñs
designat᷑: ꝑ cuius diumitatis potentiã nu¬
tantia infirmitatis nr̃ȩ corda solidantur.
ẽ: qr & origo est inchoantiũ. & constantia
robustoꝵ. Quia gͥ fundam̃ta nr̃a st̃ hiĩ qͥ
iniquitatũ nr̃aꝵ pondera portauerunt: ne
beatus iob in suꝑbia de uirtutũ suaꝵ poten¬
tia subleuet᷑. in ipsa dominici prima parte
sermonis. de scoꝵs p̾dicatoꝵ cõmemoratione
discutit᷑: ut quanto illos ãmirabiles ueni¬
re conspicer&. tanto in eoꝵs cõparatione de¬

Expanded text:
fex noster, dum fortes in ipso exordio praedicafex noster, dum fortes in ipso exordio praedicatores exhibuit, duodecim lapides sub capite in prima sui corporis parte portavit. Sanctlapides sunt in pectore, et pro prima soliditate aedificii in solo fundamenta. Unde David mentibus poni aedificarique conspicerFundamenta ejus in montibus sanctis . Cum vero in sacro eloquio non fundamro fundamentum dicitur, nullus alius nisi ipse Dominus designatur, per cujus divinitatis potentiam, nutantia infirmitatis nostrae corda solidantur. rum est, quia et origo est inchoantium, et constantia 900 robustorum. Quia igitur fundamenta nostra sunt hi qui iniquitatum nostrarum pondera portaverunt, ne beatus Job in superbiam de virtutum suarum potentia sublevetur, in ipsa dominici prima parte sermonis de sanctorum praedicatorum commemoratione discutitur, ut quanto illos admirabiles venire conspicer
Abbreviated transcription (Latin):
narratione hystorica contexunt᷑ : repente uͦ sub¬
iungit᷑. qd̾ ñ de mundi. sed de eccłiȩ dictum
conditione uideat᷑. Nam dr̃. Aut qͥo dimisit
lapidẽ angularẽ eius d ꝑ hoc enĩ qd̾ ñ in
mundi origine factũ est: & illud suꝑius osten¬
dit᷑. qr de mundi origine dictũ ñ est. Iocirco
nãq reb planis ac patentib obscura quȩdã
ac dissona ꝑmiscent᷑: ut ꝑ hoc qd̾ ab intellec-¬
tu litterȩ discrepat. & illud inqͥrat᷑ mystice
qd̾ dictũ iuxta litterã sonat. Namq sic̃ aliis
aꝑtis reb alia clausa cognoscimus: ita aliis
clausis cõpellimur & illa altiori intellectu
pulsare. quȩ aꝑta credebamus. Dicat gͦ.
p̃̾dicatores accipimus s Quos dũ primos dit̃s
in scã ȩccłia posuit: tota in eis sequentis fa¬
bricȩ structura surrexit. Vnde & sacerdos
qui tabernaculũ ingredit᷑. duodecim lapi¬
des portare in pecłore iubet᷑: qr uidelic&
sem& ipsũ ꝑ nobis sacrificiũ offerens ponti¬

Expanded text:
narratione historica contexuntur. Repente vero subjungitur quod non de mundi, sed de Ecclesiae dictum conditione videatur. Nam dicitur: Aut quis dimisit lapidem angularem ejus? Per hoc enim quod non in mundi origine factum est, et illud superius ostenditur, quia de mundi origine dictum non est. Idcirco namque rebus planis ac patentibus obscura quaedam ac dissona permiscentur, ut per hoc quod ab intellectu litterae discrepat et illud inquiratur mystice quod dictum juxta litteram sonat. Namque sicut aliis apertis rebus alia clausa cognoscimus, ita aliis clausis compellimur et illa altiori intellectu pulsare quae aperta credebamus. Dicat ergopraedicatores accipimus? Quos dum primos Dominus in sancta Ecclesia posuit, tota in eis sequentis fabricae structura surrexit. Unde et sacerdos cum tabernaculum ingreditur duodecim lapides portare in pectore jubetur, quia videlicet semetipsum pro nobis sacrificium offerens ponti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatores scĩ agente sp̃ũ in aliis partib
mundi uocabant᷑ ut irent: ad alias uͦ par¬
tes arcebant᷑ ne accederent. Paulus nãq apłs
cũ macedoniã p̃dicare negliger&: ꝑ uisum¬
illi apparuit uir machedo qui dicer&.¬

Expanded text:
entia, gente, spiritu, in alias partes mundi vocabantur, ut irent; ab aliis partibus arcebantur, ne accederent. Paulus namque apostolus cum Macedoniae praedicare negligeret, per visum apparuit illi vir Macedo, qui dicer
Abbreviated transcription (Latin):
humilis stetit. Et qd̾ intꝰ cõprehendere ñ po¬
tuit : foris tuñdo laudauit. Vnde nẽ quoq
beatꝰ iob post interrogationẽ uerberis. discu¬
tit᷑ interrogatione sermonis: ut quȩ sint
suꝑna consider&e. Quȩ dũ minime cõprehen¬
dit. ad sem&e ipsũ redeat: & quã sit iuxta ni-¬
chilũ in suꝑnoꝵ cõparatione cognoscat. Audi-¬
at itaq. Int̾rogabo te: & responde mͥ. Ac si
ei aꝑtius dicat᷑. Uerbis meis ad sublimia con¬
sideranda te excito: & dũ ea quȩ suꝑ te sunt
nescire te ꝑspicis. tibin& ipsi te nociorem
reddo. Tunc enĩ mͥ uere resꝑondes: si quȩ
ignoras intelligis. Sequit᷑. Ubi eras quando¬

Expanded text:
humilis stetit; et quod intus comprehendere non pohumilis stetit; et quod intus comprehendere non potuit, foris timendo laudavit. Unde nunc quoque beatus Job post interrogationem verberis discutitur interrogatione sermonis, ut quae sint superna consideret; quae dum minime comprehendit, ad semetipsum redeat, et quam sit juxta nihilum in supernorum comparatione cognoscat. Audiat itaque: Interrogabo te, et responde mihi. Ac si apertius dicatur: Verbis meis ad sublimia consideranda te excito, et dum ea quae super te sunt nescire te perspicis, tibimetipsi te notiorem reddo. Tunc enim mihi vere respondes, si quae ignoras intelligis. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
quia sufficientes sumus cogitare aliquid
a nob̃ quasi ex nobis: sed sufficientia nr̃a ex dõ ẽ.
Aꝑtis gͦ palpebris dĩ int̾rogatꝰ paulus recte res¬
pondit: qͥ & suꝑna secreta attigit:̃ & tam̃ in
humilitate cordis sublimit᷑ stetit. Qui rursũ
cũ secreta di udicia. de repulsione iudeoꝵ &
gentiũ uocatione discuter&e. atq ad ea ꝑuenire
ñ possae : quasi clausis di palpebris int̾rogatꝰ
ẽ. Sed rectũ ualde responsũ reddidit: qui dõ
se in ipsa sua ignorantia scient̃ inelinauit di-¬
cens. O altitudo diuitiarũ sapientiȩ & scientiȩ
di: quã incõprehensibilia st̃ iudicia eiꝰ. & in
uestigabiles uiȩ eius. Quis enĩ cognouit sensũ
dñi: aut qͥs consiliarius eiꝰ fuit is Ecce enum
absconsis mysteriis quasi clausis palpebris in¬
quisitꝰ. placita ac recta respondit: qͥ secreti adi¬
tũ pulsans. qr ꝑ cognitionẽ intromitti ad in-¬
teriora ñ ualuit. ꝑ confessionẽ ante ianuas

Expanded text:
e aliquid a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Apertis ergo palpebris Dei interrogatus Paulus recte respondit, qui et superna secreta attigit, et tamen in humilitate cordis sublimiter stetit. Qui rursum cum secreta Dei judicia de repulsione Judaeorum, et Gentium vocatione discuteret, atque ad ea pervenire non posset, quasi clausis Dei palpebris interrogatus est. Sed rectum valde responsum reddidit, qui Deo se in ipsa sua ignorantia scienter inclinavit, dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam incomprehvestigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Ecce enim absconsis mysteriis quasi clausis palpebris inquisitus placita ac recta respondit, qui secreti aditum pulsans, quia per cognitionem intromitti ad interiora non valuit, per confessionem ante januas
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ noluut imitari ꝑsequunt᷑. S Sed tamen
inter hȩc etiam qui redemit ñ relinqͥt. Scrip¬
tũ quippe est. fi̾delis aũ ds qui ñ paciet᷑ uos
temptari supra quã potestis: s facioe cũ tẽp¬
Nouit enĩ conditor nr̃ quando exsurgere ꝑse¬
quutionis ꝓcellam sinat: quando exsurgentẽ
reprimat. Nouit ꝓ custodia nr̃a restringere.
qd̾ contra nos egredi ꝓ nr̃a exercitatione ꝑmit¬
tit: ut seuiens nos diluat ꝓcella ñ mergat.

Expanded text:
quia nolunt imitari, persequuntur? Sed tamen quia nolunt imitari, persequuntur? Sed tamen inter haec etiam qui redemit, non relinquit. Scriptum quippe est: Fidelis autem Deus, qui non patietur vos tentari supra quam potestis, sed faciet etiam cum tenNovit autem Conditor noster, quando exsurgere persecutionis procellam sinat, quando exsurgentem reprimat. Novit pro custodia nostra restringere quod contra nos egredi pro nostra exercitatione permittit, ut saeviens nos diluat procella, non mergat.
Abbreviated transcription (Latin):
bras fugant. Sed ecce angłi diuinã potentiã
laudant: qi ipsa eos tantę claritatis uisio di¬
latat. Nos aũ qui redimimur. sed tam̃ corrup¬
tione adhuc carnis grauam᷑: donũ qd̃ ꝑcepimꝰ
qua uirtute laudamus as Quomodo enĩ uale¬
bit lingua dicere: qd̾ ñ sufficit mens nr̃a sen¬
Iubilatio quippe dr̃. cũ cordis leticia oris effica¬
tia ñ explet᷑. s quibusdã modis gaudiũ ꝓdit:
qd̾ ipse qui gaud& nec tẽgere preual&e nec ex-¬
plere. Laudent itaq angłi. qui iã tante cla-¬
ritatis latitudinẽ in sublimib uident: iubilent
uͦ homines. qui adhuc in inferiorib oris sui
angustias sustinent. Que qr certo fut᷑a dñs
nouerat: ñ tã facienda insinuat. quã facta
narrat. Sed quid agimus. qd̾ cũ boni de re¬
dẽptionis suȩ mysterio iubilant. malos inui¬
dia inflaminat: dũ electi ꝓficiunt. reꝓbi
ad rabiem furoris excitant᷑ : & bona nascentia

Expanded text:
bras fugant. Sed ecce angeli divinam potentiam bras fugant. Sed ecce angeli divinam potentiam laudant, quia ipsa eos tantae claritatis visio dilatat. Nos autem qui redimimur, sed tamen corruptione adhuc carnis gravamur, donum quod percipimus, qua virtute laudamus? Quomodo enim valebit lingua dicere, quod non sufficit mens nostra senubilatio quippe dicitur cum cordis laetitia oris efficacia non expletur; sed quibusdam modis gaudium prodit, quod ipse qui gaudet, nec tegere praevalet, nec explere. Laudent itaque angeli, qui jam tantae claritatis altitudinem in sublimibus vident. Jubilent vero homines, qui adhuc in inferioribus oris sui angustias sustinent. Quae quia certo futura Dominus noverat, non tam facienda insinuat, quam facta narrat. Sed quid agimus, quod cum boni de redemptionis suae mysterio jubilant, malos invidia inflammat; dum electi proficiunt, reprobi ad rabiem furoris excitantur, et bona nascentia,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enĩ prima in tp̃r condita natura racio¬
nabilium spirituũ credit᷑: ñ ĩmerito matu¬
tina astra angłi uocant᷑. Qui si ita ẽ. dum
terra essce inuisibilis & incõposita. dũ tene¬
bre essent suꝑ abyssũ: uenturũ diẽ subse-¬
quentis scłi. ꝑ lucẽ sapientiȩ existendo p̃ue¬
nerunt. Nec negligent̾ audiendũ est. qd̃ ad di-¬
tͣ simul: quia nimirũ matutina astra. etĩã cũ
uesꝑtinis redemptoris potentiam laudant :
dum electi angłi etiã cũ redeptis in mundi fine
Ipsi quippe ut nos ad laudem conditoris accen¬
luce clamauerunt. Gła in excelsis dõ: & in
terra pax hominib bone uoluntatis. Simul
gͦ laudant: quia redemptioni nr̃ȩ uoces suȩ
exultationis accõmodant. Simul laudant :
qr dũ nos conspiciunt recipi. suũ gaudent
numerũ repleri. Qui & fortasse ideo matu¬
tina astra memorant᷑ : qr sepe ad exhortandos
homines missi st̃. Et dũ uenturũ mane nunti¬
ant: ab humanis cordib presentis uitȩ tene¬

Expanded text:
Quia enim prima in tempore condita natura rationabilium spirituum creditur, non immerito matutina astra angeli vocantur. Quod si ita est, dum terra esset invisibilis et incomposita, dum tenebrae essent super abyssum , venturum diem subsequentis saeculi per lucem sapientiae existendo praevenerunt. Nec negligenter audiendum est quod additur, Simul, quia nimirum astra matutina etiam cum vespertinis Redemptoris potentiam laudant, duIpsi quippe ut nos ad laudem Conditoris accenluce, clamaverunt: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Simul ergo 910 laudant, quia redemptioni nostrae voces suae exultationis accommodant. Simul laudant; quia dum nos conspiciunt recipi, suum numerum gaudent repleri. Qui et fortasse ideo matutina astra memorantur, quia saepe ad exhortandos homines missi sunt; et dum venturum mane nuntiant, ab humanis cordibus praesentis vitae tene
Abbreviated transcription (Latin):
eius ẽ: nr̃ãm obedientiã nosse nos facere.
Aperiendo uͦ nob̃ quedã atq claudendo nos
int̾rogat ds̃. sic̃ ꝑ psaliistã dr. Palpebre eius
int̾rogant filios hominũ. P alpebris quippe
aꝑtis cernimꝰ: clausis nichil uidemꝰ. Quid gͦ¬
ꝑ palpebras di: nͥ eiꝰ iudicia accipimꝰ  Quȩ
uxta aliqͥd claudunt᷑ hominib. & iuxta
aliqͥd reserant᷑: ut hoĩes qͥ se nesciunt sibi¬
m&e ipsis innotescantͥ quatmuꝰ dũ quȩdã in¬
telligendo cõprehendunt. quedã uͦ cognosce̾
omino ñ posst̾: eoꝵ corda sese latent̃ ĩ qͣrant.
si illos diuina iudicia uł clausa ñ stimulant.
uł aꝑta non inflant. Hac em̃ paulꝰ int̾rogatiõe

Expanded text:
ejus, nostram obedientiam nosse nos facere. ejus, nostram obedientiam nosse nos facere. Aperiendo nobis quaedam atque claudendo nos interrogat Deus, sicut per Psalmistam dicitur: Palpebrae ejus interrogant filios hominum . Palpebris quippe apertis cernimus, clausis nihil videmus. Quid ergo palpebras Dei, nisi ejus judicia accipimus? Quae juxta aliquid clauduntur hominibus, et juxta aliquid reserantur, ut homines qui se nesciunt sibimetipsis innotescant, quatenus dum quaedam intelligendo comprehendunt, quaedam vero cognoscere omnino non possunt, eorum corda sese latenter inquirant, si illos divina judicia vel clausa non stimulant, vel aperta non inflant. Hac enim interrogatione
Abbreviated transcription (Latin):
gabo te: & responde mͥ. Trib modis nos con¬
ditor nr̃ int̾rogare consueuit: cũ aut flagel¬
li districtione nos ꝑcutit. & quanta nobis
insit uel desit pacientia ostendit: aut quȩ¬
dã quȩ nolumus p̃cipit. & nr̃am nob̾ obe¬
dientiã uł inobedientiã patefacit: aut aliqͣ
nob̾ occulta aꝑit & aliqua abscondit: & men-¬
surã nobis nr̃ę humilitatis innotescit. Fla
isde iob & laudat᷑ attestatione iudicis. & tñ
ictib concedit᷑ ꝑcussoris: ut eius pacientia
tanto uerius clarescerae: quanto inquisita
durius fuiss&e. Precipiendo aũ dura nos
int̾rogat: sicut abrahã terrã suã iubet᷑ e-¬
gredi & ꝑgere quo nesciebatꝰ: in montẽ uincũ
filiũ ducere. & quẽ ad consolationẽ senectutis
acceꝑat ĩ molare. Cui nimirũ ad int̾rogatio¬
nẽ bene respondenti id ÷ ad iussionẽ obedi¬
enti đr: nc̃ cognoui. qr times dm̃. Uel sicut
si diligitis eum. Temptare quippe di est:
magnis nos uissionib int̾rogare. Scire quoq

Expanded text:
a nobis abscondendo.---Tribus modis nos conditor noster interrogare consuevit, cum aut flagelli districtione nos percutit, et quanta nobis insit, vel desit patientia ostendit: aut quaedam quae nolumus pdientiam vel inobedientiam patefacit; aut aliqua nobis occulta aperit et aliqua abscondit, et mensuram nobis nostrae humilitatis innotescit. Flagbeatus Job et laudatur attestatione Judicis , et tamen ictibus conceditur percussoris, ut ejus patientia tanto verius claresceret, quanto inquisita durius fuisset. Praecipiendo nonnunquam dura nos interrogat Deus: sicut Abraham terram suam jubetur egredi et pergere quo nesciebat; in montem unicum filium ducere, et quem ad consolationem senex acceperat immolare . Cui nimirum Abrahae ad interrogationem bene respondenti, id est, ad jussionem obedienti, dicitur: Nunc cognovi, quia times Deum . Vel sicut  sciat si diligitis eum . Tentare quippe Dei est magnis nos ejus jussionibus interrogare. Scire quoque
Abbreviated transcription (Latin):
brachia ñ extendunt. Et si cuncta mala
ꝑ petrare leuiter appetunt: nequaꝗͣ tamen
implere cuncta quȩ appetunt ꝑmittunt᷑.¬
sequentium iudicioꝵ suoꝵ dispensatione
modificat᷑: ut insani tumida unda feruoriᷤᷤ. s. xxi¬
plano frangat᷑ littore occultȩ dispositionis.

Expanded text:
brachia non extebrachia non exteperpetrare leviter appetunt, nequaquam tamen implere cuncta quae appetunt permittunturersequentium judiciorum suorum dispensatione modificat, ut insani tumidi unda fervoris, pleno frangantur littore occultae dispensationis.
Abbreviated transcription (Latin):
tendit᷑. ipso a te cogitationũ suaꝵ nubilo
reflectatur. Et quȩ terrena hȩc assidue
cogitat quia uult: hec etiam tolerce in
oratione cũ non uult. Quia gͥ ipsa ꝑsequutoꝵ
nequitia suꝑna dispensatione constringitur.
ne contra scõs uiros in quantũ uoluerit ef¬
frenet᷑: postquã dixit cũ ponerẽ nubem
uestimentũ eius. apte subdidit. Et caligine
illud quasi panrus infantiȩ obuoluerem.
Pannis quippe infantiȩ pedes ac brachia con¬
stringuntur: ne huc atq illuc dissoluta
libertate iactent᷑. Quia gͦ ꝑsequutores scȩ
ȩccłiȩ in stabilitate cordis inquieti. atq
huic scło dediti. ñ graudeua seo puerilia
sapiunt. qui quidẽ obscuritate atq caligi¬
ne ñ intellectu suꝑni iudicii constringunt᷑.
ne tantũ ꝑsequi ualeant quantũ uolunt.
panuis infantiȩ referunt᷑ obuoluti: quia
sic̃ dictũ est puerilia quidem sapiunt
seo diuina dispensatiõne constricti. qͥ uolut

Expanded text:
tenditur, ipso a te cogitationum suarum nubilo tenditur, ipso a te cogitationum suarum nubilo reflectatur; et quae terrena haec assidue cogitat quia vult, haec etiam toleret in oratione cum non vult. Quia igitur ipsa persecutorum nequitia superna dispensatione constringitur, ne contra sanctos viros inquantum voluerit effrenetur, postquam dixit: Cum ponerem nubem vestimentum ejus; apte subdidit: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem. Pannis quippe infantiae pedes ac brachia constringuntur, ne huc atque illuc dissoluta libertate jactentur. Quia ergo persecutores sanctae Ecclesiae instabilitate cordis inquieti, atque huic saeculo dediti, non grandaeva, sed puerilia sapiunt, qui quidem obscuritate atque caligine, non intellectu superni judicii constringuntur, ne tantum persequi valeant quantum volunt, pannis infantiae referuntur obvoluti, quia, sicut dictum est, puerilia quidem sapiunt, sed divina dispensatione constricti, quo volunt