comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uinis frequent᷑ promitat exempla: quibus iustos inculpã perbib&
in cidis sedicens si for teinstupris fuerit dephensus: & habraham
cũ ancilla concubuit: & dlauid alienã ad amauit: & sibi ad scuit uxor
Ad suit cni quȩdã sibi quȩlã exempla deproph&i carum serieserip¬
turarum: fructũerum non puta t requirendum: Non n&ibiui¬
dentur &iã udei folia ad suere : dũ legis spiritalis uerbacor poralĩ
intpr&antur : quorum int̃prȩatio fructũ omñeuiriditatis
ami ttis dãnatam aledicto ariditatis gerne: bona
igitur int̃precatio : hoc eo spiritalis ficus est fruc¬
tuosa: sub qua iusti scĩquere quiescunt:
quã qui platauerit : in animis sin¬
gulorum sicut paulus ait: ego plun¬
taui. appollo rigauit : manduca¬
Quodigitur grausest. hae
se ad aminter pr& atione suc cin x̃ eolo co. ubi fruc tum magis casta¬
tatis se suc cingere debuis set: inlum bifenĩ quibus precingitur:

Expanded text:
uinis frequenter promit exempla, quibus iustos in culpam perhibet uinis frequenter promit exempla, quibus iustos in culpam perhibet incidisse dicens, si forte in stupris fuerit deprehensus: et Abraham cum ancilla concubuit et Dauid alienam adamauit et sibi adsciuit uxorem\': adsuit enim quaedam sibi exempla de propheticarum serie scripturarum, fructum earum non putat requirendum. nonne tibi uidentur etiam Iudaei folia adsuere, dum legis spiritalis uerba corporaliter interpretantur? quorum interpretatio fructum omnem uiriditatis amittit damnata maledicto ariditatis aeternae. bona igitur interpretatio, hoc est spiritalis ficus, est fructuosa, sub qua iusti sanctique requiescunt. quam qui plantauerit in animis singulorum, sicut Paulus ait: ego plantaui, Apollo rigauit, manducaquod igitur grauius est hac se Adam interpretatione succinxit eo loci, ubi fructu magis castitatis se succingere debuisset. in lumbis enim quibus praecingimur
Abbreviated transcription (Latin):
sub enecorium : quide fructibus magis cius
gustare debuerit: iustus fuctũ degitꝰ
flolia pec cator quiest fructus
fructus inquid sp̃rest: caritas
gaudium pax patientia:
benignitas: modestia
continentia dilectio
non habe fu̾ctum
quigaudiũno n habeꝵ
non hab& fidem quipeuaricatus erat mandatũdi non habebat continentiã
quideint̃ dictosibigustiuerat ligno: er goquicũ que ui p̃uaricaturmanda¬
tumdi. spoliatur at quenudatur: & fit ipsesibi turpis: uultscoperire quibusdã
ficus folus fortasse quibusdã in anibus uelumbratilibus ser monibus quos
conpositis mendaciis ad suens : & uerbũ de uerbo struens ad operiendum
conscientiã suementis : facti queuelam̃ peccator intex̃ utpuden dasua
contegit: Iacĩẽñ suprase folia: quicul pã uelare desiderans autdi¬
ab olum delictimemorat auctorem: aut carnis p̃tendit in lecebras
aut aliũ quempiã persuasorem proditerroris : & descripturisdi¬

Expanded text:
succinctorium, qui de fructibus magis ejus succinctorium, qui de fructibus magis ejus gustare debuerit. Justus fructum eligit, folia peccator. Quis est fructus? Fructus, inquit, spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, benignitas, modestia, continentia, dilectio . Non habebat fructum, qui gaudium non habebat. Non habebat fidem, qui praevaricatus erat mandatum Dei. Non habebat continentiam, qui de interdicto sibi gusttum dei spoliatur atque nudatur et fit ipse sibi turpis. uult se operire quibusdam ficus foliis, fortasse quibusdam inanibus uel umbratilibus sermonibus, quos conpositis mendaciis adsuens et uerbum de uerbo struens ad operiendam conscientiam suae mentis factique uelamen peccator intexit, ut pudenda sua contegat. iacit enim supra se folia qui culpam uelare desiderans aut diabolum delicti memorat auctorem aut carnis praetendit inlecebras aut alium quempiam persuasorem prodit erroris. et de scripturis di
Abbreviated transcription (Latin):
quenature : querere mundana . & manufacta coeperunt : n¬
quibus huda suementis operirent delectationes delectionibus: & mundi
huius umbratiles uoluptates: uelut folia foluis ad sucntes quibus
obumbrarent genitale secr&um : Nam quomodo clausosoculos
corporis habuit adã quomnia animancia itauidit ut hiso
nomen in ponerent : quo modo cognouerunt idẽ interiore
& aluiore scientia: non tunicam sibi seduirtutumde eẽ uelamina
& ad suerunt in quied folia ficis & fecerunt sibi subcinctoria:
Ficum hoc loco ꝓquaspeciȩ debeamus accipere : diuin arum nos
doc& series lectionum : quando quidem scõs eẽ qui subuitaro¬
& ficu requi escunt : scriptura requie scunt memorauerit : & salo:
mondixerit : quis plantat ficu & deficueius non manducat: &
dñs ad ficum uenerit : sedideo sit offensus : qui a non in uenerit
iuuui sedsoliatatum: docet ergome adã quid sint flolia
quiposlea quã peccauit defolus ficus: fcceriisibi

Expanded text:
que naturae, quaerere mundana et manu facta coeperunt, que naturae, quaerere mundana et manu facta coeperunt, quibus nuda suae mentis operirent, delectationes delectationibus et mundi huius umbratiles uoluptates uelut folia foliis adsuentes, quibus obumbrarent genitale secretum. nam quomodo clausos oculos corporis habuit Adam, qui omnia animantia ita uidit, ut his et nomen inponeret? quomodo cognouerunt, id est interiore et altiore scientia non tunicam sibi, sed uirtutum deesse uelamina. et adsuerunt inquit folia ficus et fecerunt sibi subcinctoria. ficum hoc loco pro qua specie debeamus accipere diuinarum nos docet series lectionum, quandoquidem sanctos esse qui sub uite et ficu requiescunt scriptura memorauerit et Smon dixerit: Quis plantat ficum, et de fructu ejus non manducat , et Dominus ad ficum venerit; sed ideo sit offensus, quia non invenerit fructum, sed folia tantum. Docet ergo me Adam quid sint folia, qui posteaquam peccavit, de foliis ficus fecerit sibi
Abbreviated transcription (Latin):
suigratiã pera diderunt : & uidit mulier quia bonum estlignũ
admanducandum & quia gratum oculis aduidendum: orspocio¬
sumest adintuendum: Infir.ma auctor iuditii: quȩ deoo quõ
non gustauerat iudicabat: &ideo non facile nisi quod diligentius
pertractauerimus : quod interiore probauerimus asfoctui
uid&ur adopus ali quodesse sumendum: accipiens in quid
defructueius maducauit & dedit iuro suo : simul & manduca¬
uerunt ambo benep̃termis sum est ubi decipitur adam
qui anon sua tulpa seduicio lapsis uxorioest : & apertist
inquid oculi corum: & cognouerunt quod nudiessent : Saler
quidem nudrerant: sed non sineuirtutũ integim̃ atis. Nudieran
ꝓpt̃ morũ siplicitatt᷑ &l qđ amietũ stiũdisi atur eaescarent nunec auit milts
simulationum in uolucris : mens humana uelatur: ego postea quã
spoliatos seilla sinceritate & simplicitate uiderunt : integrȩ incor rupte¬

Expanded text:
sui gratiam perdiderunt. Et uidit mulier quia bonum est lignum sui gratiam perdiderunt. Et uidit mulier quia bonum est lignum ad manducandum et quia gratum oculis ad uidendum et speciosum est ad intuendum. infirma auctor iudicii. quae de eo quod non gustauerat iudicabat. et ideo non facile nisi quod diligentius pertractauerimus, quod interiore probauerimus affectu uidetur ad opus aliquod esse sumendum. accipiens inquit de fructu eius manducauit et dedit uiro suo simul. et manducauerunt ambo. bene praetermissum est ubi decipitur Adam, quia non sua culpa, sed uitio lapsus uxorio est. et aperti sunt inquit oculi eorum, et cognouerunt quod nudi essent. et ante quidem nudi erant, sed non sine uirtutum integimentis. nudi erant propter morum simplicitatem et quod amictum fraudis natura nesciret; nunc autem multis simulationum inuolucris mens humana uelatur. ergo posteaquam spoliatos se illa sinceritate et simplicitate uiderunt integrae incorruptae
Abbreviated transcription (Latin):
uitia ut opor tebat ex ercere non poterat : Dis camusigitur
temptam̃ tadi aboli plena essemendati: uix enĩ unũ uerum uide&ur
exis que pollicitus est : reliqua falsa composut sicem̃ habes & dix̃
serpens mulieri : nonmor tẽmoriemini: ecceunũ falsum nãmorte
mor tuus est homo qui secutus est promissa serpentis: deinde
a d didit sciebat enim ds̃ : quia quacum quedie: manduca ueritis
exeo ad aperientur oculiur̃i : hoc solũ uerũ quiain frahabes
qui amandu cauerunt umbo & apertisunt oculieorum sed
hocuerum quod nocer&: deniqueno nomnibus aperire oculos
utile quia scriptũc est. uidebunt & non uidebunt: sedstatĩ ad glu¬
tinatum mendaciũ est : quia adiunxit : & eritis sicut duscientes bo¬
num & malum: In quo lic& aduertere idolatriȩ auctorem es seser¬
sicut dinon
solum enĩ sicut dii ẽe homines desierunt: sed
&iđ quiqr sidi erant quibus dic tum est: ego dixiduestis.

Expanded text:
uitia ut oportebat exercere non poterat. discamus igitur uitia ut oportebat exercere non poterat. discamus igitur temptamenta diaboli plena esse mendacii; uix enim unum uerum uidetur iis quae pollicitus est, reliqua falsa conposuit. sic enim habes: et dixit serpens mulieri: non morte moriemini. ecce unum falsum; nam morte mortuus est homo, qui secutus est promissa serpentis. deinde addidit: sciebat enim inquit deus quia quacumque die manducaueritis ex eo adaperientur oculi uestri. hoc solum uerum, quia infra habes quia manducauerunt ambo et aperti sunt oculi eorum, sed hoc uerum quod noceret. denique non omnibus aperire oculos utile, quia scriptum est: uidebunt et non uidebunt sed statim adglutinatum mendacium est, quia adiunxit:et eritis sicut dii scientes bonum et malum. in quo licet aduertere idolatriae auctorem esse sersicut dii; non solum enim sicut dii esse homines desierunt, sed etiam qui quasi dii erant, quibus dictum est: ego dixi: dii estis,
Abbreviated transcription (Latin):
edendum esseprecerit : Nã & sibona scientia perfecto: in pe¬
fecto tamen in utiliest: inperfectum auserim omnem hominẽ
dicere quando ipsepaulus qua simper fectus dicat: Non quo
iã acceperr̃ autiã ꝑfectus sim: sequor autem si conprȩhendã
Et id eoinper fectis dicit dñs: noliteiudi careut noniudicemmi:
er gomper fecto : inutilis scientia: deniq
legem carnis sue repugnatem legimentis suȩ : & captiuari se
in lege peccati : Nec de conscientiȩ̃ sua p̃sum sit sex per xp̃i
gratiã considit scamiotis corpore liberandum: & tuquẽ quã
opinares scentem non pos sepec care: paulus dict: non enĩ
quo duolo faciobonũ sed quod nolo malum hocago : & tuar¬
bitraris hominiꝓdesse scientiam : que delicti augeat inuidiã
estotam̃ ut per fectus peccaro non possit : in adã ds̃: omncho¬
mines prȩuidebat: & ideo promisce gene ri non conueni¬
ebat humano habere scientiã boni &mali : quam per carnis

Expanded text:
edendum esse praeceperit. nam etsi bona scientia perfecto, inperedendum esse praeceperit. nam etsi bona scientia perfecto, inperfecto tamen inutilis est. inperfectum auserim omnem hominem dicere, quando ipse Paulus quasi inperfectus dicat: non quo iam acceperim aut iam perfectus sim, sequor autem si conprehendam, et ideo inperfectis dicit dominus: nolite iudicare, ut non iudicemini. ergo inperfecto inutilis scientia. deniquelegem carnis suae repugnantem legi mentis suae et captiuari se in lege peccati, nec de conscientia sua praesumit, sed per Christi gratiam confidit se a mortis corpore liberandum : et tu quemquam opinaris scientem non posse peccare? Paulus dicit: non enim quod uolo facio bonum, sed quod nolo malum hoc ago: et tu arbitraris homini prodesse scientiam, quae delicti augeat inuidiam? esto tamen ut perfectus peccare non possit: in Adam deus omnes homines praeuidebat et ideo promisce generi non conueniebat humano habere scientiam boni et mali, quam per carnis
Abbreviated transcription (Latin):
dicente serpente : quid uti qued ix̃ ds̃ necdatis abom ligno quod
est in paradiso respondiss& : quod est in medio para disi: dix̃
ds̃ non manducabitis ex eo: in quo quãuis mulieris prȩuari¬
cature fidesuideatur infirmior : tam̃ non onnibus ada
spoliabouirtutibus. ut uideatur in paradi sonullã ad se¬
cutus fuis seuir tutem nihil deceteris gustauis selignis pri¬
usquem culpã incidisse: quã fructus eẽ aliquos conꝰ¬
secutum: non spoliabo ergo adaꝰ genus huma nũdis
omne dispoliens quod in nocens est ante quã sensum accipiat:
scientiȩ boni & mali: neque enĩ occio sum dictũ est : nisi conuersi fue¬
ritis. & efficiamini sicut puer iste : non in trabitis in regnũ caelorũ:
Puer enĩ cumimaledicitur non remaledicit : cumper cutitur non
repercutit: ambitionum & rapinarum tem tamenta non nouit :
ergo uerius poto: quod necum aliis quidem fructibus lignum

Expanded text:
dicente serpente: quid utique dixit deus, ne edatis ab omni ligno quod dicente serpente: quid utique dixit deus, ne edatis ab omni ligno quod est in paradiso? respondisset: quod est in medio paradisi, dixit deus: non manducabitis ex eo. in quo quamuis mulieris praeuaricaturae fides uideatur infirmior, tamen non omnibus Adam spoliabo uirtutibus, ut uideatur in paradiso nullam adsecutus fuisse uirtutem, nihil de ceteris gustauisse lignis priusque culpam incidisse quam fructus esse aliquos consecutus. non spoliabo ergo Adam, ne genus humanum omne dispoliem, quod innocens est, antequam sensum accipiat scientiae boni et mali. neque enim otiose dictum est: nisi conuersi fueritis et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum caelorum. puer enim cum maledicitur, non remaledicit, cum percutitur, non repercutit, ambitionum et rapinarum temptamenta non nouit. ergo uerius puto quod ne cum aliis quidem fructibus lignum
Abbreviated transcription (Latin):
sedut docti instructique caueamus: sunt hoc locoqui dubita¬
tionem habeant: utrũ exomniligno itadixerit ds̃ eẽgustan¬
dum: aut cumd eomni ligno ita descientiaboni &malignogusta¬
putant inutilis esse rationis: quod quãuis noxia escahuius ligni
fuerit: tamen sicum c&eris eder&ur noxia esse non poss&
quando quidem anthidotũ theriacũ decor pore serpentis
conficisolere dicatur: Quodutique uiruscorpusque ser¬
pentis : cum solũ sumitur noc& : cum ad misc&ur aliis sani¬
tatiest & saluti: scientia quo quebom & mali: siquissapi¬
entiae habeat : siquis uitȩ semper intendat : siquis c&tra¬
es uirtutũ genera consequatur: nequaquã in utilis aestima¬
tur: hac igitur ratione pleriqueput auerunt posse &iã
hoc ideo putant dictum quia ait dĩ ad adã Quistibi
indicauit qm̃nus dus es nisi deligno a quo preceperã
tibi: ab hoc solonemanducares manducasti: quod uide¬
r&ur dare aliquẽ int̃p̃tandilocũ : nisimulier insuperiorib:

Expanded text:
sed ut docti instructique caueamus. Sunt hoc loco qui dubitationem habeant utrum ex omni ligno ita dixerit deus esse gustandum, ut cum de omni ligno ita de scientiae boni et mali ligno gustaputant inutilis esse rationis quod, quamuis noxia esca huius ligni fuerit, tamen si cum ceteris ederetur, noxia esse non posset, quandoquidem antidotum theriacum de corpore serpentis confici solere dicatur, quod utique uirus corpusque serpentis, cum solum sumitur, nocet, cum admiscetur aliis, sanitati est et saluti. scientia quoque boni et mali, si quis sapientiam habeat, si quis uitae semper intendat, si quis cetera uirtutum genera consequatur, nequaquam inutilis aestimatur. hac igitur ratione plerique putauerant posse etiam hoc ideo putant dictum. quia ait deus ad Adam: quis tibi indicauit quoniam nudus es, nisi de ligno a quo praeceperam tibi, ab hoc solo ne manducares, manducasti? quod uideretur dare aliquem interpretandi locum, nisi mulier in superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
est: quã medicabilis secuta señtia est: bonũ est condemnari
inpeccato & flagellari indelicto : utcũ hominibus flagellemur
Denique cam qui a uoluit crimen negare in dignus iudicatus est
qui punir&ur inpeccato : sed remissus est sineprescripto pene:
fortas se: non tã maiori crimine par ricidii illud em̃ cõmisit
in fratem quã sacrilegii quod dõ credidit mentiendum di¬
cens nescio: nũquid ego custo fratris meisum: &ideo accu¬
satori diabo lo eius accusatore seruata est : ut cumeius angelis
X quoteplixert̃ peccatatua ut fugias dmñ tuũ quemante ꝙ eteb. Is
for tassemoueat

Expanded text:
est, quam medicabilis secuta sententia est. bonum est condemnari est, quam medicabilis secuta sententia est. bonum est condemnari in peccato et flagellari in delicto, ut cum hominibus flagellemur. denique Cain quia uoluit crimen negare indignus iudicatus est qui puniretur m peccato, sed remissus est sine praescripto poenae, fortasse non tam maiori crimine.. parricidii — illud enim conmisit in fratrem — quam sacrilegii, quod deo credidit mentiendum dicens: nescio:numquid ego custos fratris mei sum? et ideo accusatori diabolo eius accusatio reseruata est, ut cum eius angelis quo te perduxerunt peccata tua, ut fugias deum tuum. quem ante quaerebas? fortasse moueat
Abbreviated transcription (Latin):
quod ante quã peccaremus non puta bamus eẽpeccatum: certe non
quasi pec catum putabamus eẽ dãnandũ Nã sidãnaremus non
admit teremus: ds autem omnium uid& culpas & omniũ delicta cog¬
noscit super omnium animã super omniũ occulta oculos hab& : Quid
in crepatio: dequibus in quidbonis dequa beatitudine dequa gratia
in quã miseriã recidisti : dereli quistiuitã a& ernã : & ad tumula
esmorti: conpultus er rori: ubies illatua benesibi consua cõnfi¬
dentia timor iste culpã fatetur: latebra praeuaricationem
patur adã cum mulier antegustauerit : sed a preuaricationesexus
infirmior ceperit auerecundia & ox cusatione forcior : ut femina erroris
causa fuerit : uirpudoris: & dix̃ mulier serpens decepitie & mandu¬
caui: ueni abilis culpa quã sequitur professio delictorum: id eo ñ
desperatamulier que non r&i cuit dõ sed magis confessapeccatũ

Expanded text:
quod antequam peccaremus non putabamus esse peccatum, certe non quod antequam peccaremus non putabamus esse peccatum, certe non quasi peccatum putabamus esse damnandum; nam si damnaremus, non admitteremus. deus autem omnium uidet culpas et omnium delicta cognoscit; super omnium animam, super omnium occulta oculos habet. quid increpatio. de quibus, inquit, bonis, de qua beatitudine, de qua gratia in quam miseriam recidisti? dereliquisti uitam aeternam et adtumulatus es morti, consepultus errori. ubi est illa tua bene sibi conscia confidentia? timor iste culpam fatetur, latebra praeuaricationem. patur Adam, cum mulier ante gustauerit? sed a praeuaricatione sexus infirmior coeperit, a uerecundia et excusatione fortior, ut femina erroris causa fuerit, uir pudoris. Et dixit mulier: serpens decepit me, et manducaui. ueniabilis culpa, quam sequitur professio delictorum. ideo non desperata mulier, quae non reticuit deo, sed magis confessa peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
illier gosicut suprahabes quia sentiebatur deabulasdis: quinon
deambulabat : sic audiebał loquens ds̃: quinon lo quebatur sed
quidlo quatur consideremus ad ãubies: ad huc inbis remediũ
sc̃i tatis est : quia auddiunt di uerbum: dem que iudei quisibi
cdauꝰ serunt aures neaudirent: hodie que non merentur audire
deinde habent remediũ quiscabsconderunt : Nã qui ab sconditur
eru bescit: quie rubesct conuertiur sicut scriptũ est : confundan¬
tur & conuertantur omnes ualdeuelociter: dem dehoc ipsum
quod uocat : in dicium sanaturiest: qui adñs quo miseratur& luo¬
cat: di cendo autem ubies: non locum quȩrit quinotuit ar chanũ
ne queds̃ el ausos oculos habebatut ñiudero latenẽ denquedixit
factus est adã unus ex nobis: quia aperuit oculos rutculpã suã uider&¬
quãuitare non poterat: magisenĩ post quã pec cauimus nescimus quo¬
modo nostradelicta cognoscimus: & tunc pec catum eẽ intellegimus

Expanded text:
illic ergo sicut supra habes quia sentiebatur deambulans deus qui non illic ergo sicut supra habes quia sentiebatur deambulans deus qui non deambulabat, sic audiebatur loquens deus qui non loquebatur. sed quid loquatur consideremus: Adam ubi es? adhuc in his remedium sanitatis est qui audiunt dei uerbum. denique Iudaei, qui sibi clauserunt aures ne audirent, hodieque non merentur audire. deinde habent remedium qui se absconderunt. nam qui absconditur erubescit, qui erubescit conuertitur, sicut scriptum est: confundantur et conuertantur omnes ualde uelociter. deinde hoc ipsum quod uocat indicium sanaturi est, quia dominus quos miseratur et uocat. dicendo autem: ubi es? non locum quaerit qui nouit arcanum; neque enim deus clausos oculos habebat, ut non uideret latentem. denique ideo factus est Adam unus ex nobis, quia aperuit oculos. et hic quidequam uitare non potuit; magis enim postquam peccauimus, nescio quomodo nostra delicta cognoscimus et tunc peccatum esse intellegimus,
Abbreviated transcription (Latin):
non cogitat u : dđtn sensus errantis: hocest non audit dm̃ ambulantem in
scripturis diuinis: ambulantem in mentibus singulorum: dicitenim
ds̃ Quoniam in habitabo in illis & inter cos ambul abo &eroillorumdĩ
Ergocũ manimȩ sensũ redierit potestatis formido diunȩ tunc eru¬
bescimus tunc nos gestimus abscondere : tunc anpec catorum nos tro¬
rum positi cogitatiobus: in medio ligniparadisi ubi peccauimus de¬
prahendimur latere cupientibus & arbitrantes quo d dĩ non requi¬
rat occulta: sed scrutator. animorum & cogitationum usque addi¬
uisionum animȩ pen&rans : dicit: adã ubies : quo modo loquitur
ds̃ numquiduocetorporea non atique : seduir tute quadam
praestantiore : quã uox corporis potest esse: fundit oracula:
hancudcemeius proph&ȩ audierunt: hanc uocem fideles audiunt
impii nonintellegunt: deni que ineuangelio habes. quia audiuit
euan gelista dicentem patrem: & darificaui & interum darificabo
sediud ȩinon audierunt. denique dicebant: tonitruum factũ est:

Expanded text:
non cogitat deum sensus errantis, hoc est non audit deum ambulantem in scripturis diuinis, ambulantem in mentibus singulorum. dicit enim deus: quoniam inhabitabo in illis et inter eos ambulabo et ero illorum deus. ergo cum in animae sensum redierit potestatis formido diuinae, tunc erubescimus, tunc nos gestimus abscondere, tunc peccatorum nostrorum positi cogitationibus in medio ligni paradisi, ubi peccauimus, deprehendimur latere cupientes et arbitrantes quod deus non requirat occulta. sed scrutator animorum et cogitationum usque ad diuisionem animae penetrans dicit: Adam, ubi es? quomodo loquitur deus? numquid uoce corporea? non utique, sed uirtute quadam praestantiore quam uox corporis potest esse fundit oracula. hanc uocem eius prophetae audierunt, hanc uocem fideles audiunt, impii non intellegunt. denique in euangelio habes quia audiuit euangelista dicentem patrem: et clarificaui et iterum clarificabo, sed Iudaei non audierunt. denique dicebant: tonitruum factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
quod autem non prohi buerit quid intellegã accipe: sunt
multa quȩ noceant : si ante uoluerimus aurire quãquȩ sin¬
tilla cognoscere: Nam& decibis & potuplerũ que usuuenit :
quispe siid quodd arumest ante cognoscas : induespatientiã
Et suntellegas illa quȩ sunt amara prodes se : induestolleran¬
tiam neoffendat a maritudote repentina & incipias reice¬
reprofuturã: prodestergo ante cognoscere : ut exeo
quod cognouerit profuturum: nec amara fastidias sedhaec
minus nocerepos sunt : illud quod magis nisi pro uideatur no¬
cerepos sit aduerte: gentilis quidã est : ad fidemtendit
cathicuminus. & uult maiorem accipere doctrine. & fidei
Plenitudinem caueat nedum uult discere maledis cati: & discat
a fotino: discat ab arrio: discat as abellio : tradat sehuiusmodi
sensibus in pressadiudicare non nouerint: Prius igitur oculis
mentis perspiciat qui sequatur uid eat ubiuitasit : tangat deniqd

Expanded text:
quod autem non prohibuerit, quid intellegam accipe. sunt quod autem non prohibuerit, quid intellegam accipe. sunt multa quae noceant, si ante uoluerimus haurire quam quae sint illa cognoscere. nam et de cibis et potu plerumque usu uenit, quippe si id quod amarum est ante cognoscas, indues patientiam et si intellegas illa quae sunt amara prodesse, indues tolerantiam, ne offendat amaritudo te repentina et incipias reicere profutura. prodest ergo ante cognoscere, ut ex eo quod cognoueris profuturum nec amara fastidias. sed haec minus nocere possunt, illud quod magis, nisi prouideatur, nocere possit aduerte. gentilis quidam est, ad fidem tendit: catechumenus est, uult maiorem accipere doctrinae et fidei plenitudinem: caueat ne dum uult discere male discat et discat a Photino, discat ab Ario, discat a Sabellio, tradat se huiusmodi sensibus inpressa diiudicare non nouerit. prius igitur oculis mentis perspiciat quid sequatur, uideat ubi uita sit, tangat denique
Abbreviated transcription (Latin):
enim mulier non mulieriuir auctor erroris est: unde & pau¬
lusant adam inquid non est deccptus: mulier autem seductain p̃¬
uaricatione fuit : Nuncuideamus utrum pr&er adiectionem
quȩmandato es ł adplicata quod ad ditum est obfuis seuideatur
amreuera sibonumest neque tange tis exeo: ad cautionem
proficiebat curds̃ hocminime inter dixerit immonon inter¬
dicendo permisis seuideatur : ita queutrũ que: Querendumquara¬
tione nel per miserit nec inter dixerit: sunt enimquidicant:
Quaratione quod fecit ederinonius sit & tangi: uerum cum ineo
ligno audieris natura fuiss& scientiae boni & mali: potest
estimari qui anoluit temalum tangero : satis es t nobis uidere
satan ansicut fulguł decelo cadentem secundum uocem dñi
&dantem escam non luminis sed noctis: & tenebrarum filis:
quia scriptũ est: dediteum ine scam populis ae thi opum
Hocigitur deodictum est quod nonmandauerit tangi ÷

Expanded text:
enim mulier, non mulieri uir auctor erroris est. unde et Pauenim mulier, non mulieri uir auctor erroris est. unde et Paulus ait: Adam inquit non est deceptus, mulier autem seducta in praeuaricatione fuit. Nunc uideamus utrum praeter adiectionem, quae mandato est adplicata, quod additum est obfuisse uideatur. nam re uera si bonum est neque tangetis ex eo et ad cautionem proficiebat, cur deus hoc minime interdixerit, immo non intericendo permisisse uideatur? itaque utrumque quaerendum, qua ratione nec permiserit nec interdixerit. sunt enim qui dicant: qua ratione quod fecit uideri non iussit et tangi? uerum cum in eo ligno audieris naturam fuisse scientiae boni et mali, potest aestimari quia noluit te malum tangere. satis enim nobis uidere Satanan sicut fulgur de caelo cadentem secundum uocem domini et dantem escam non luminis, sed noctis et tenebrarum filiis, quia scriptum est: dedit eum in escam populis Aethiopum. hoc igitur de eo dictum est quod non mandauerit tangi;
Abbreviated transcription (Latin):
demserit deuerbis his proph&iehuius. delebit ds̃ partem illus
delibro uitȩ: Qt antum nihildiuinis mandatis est d&rahendũ
hinc ergo copit prȩuaricatio primaes semandati: & plerique
putant non mulieris hocuitium esse sed ad &fuisse : ita adam
dixiss& mulieri : dumeam uell& facerecautiorem ut adder&
mandas sedm̃ : neque tang&is ex eo quicquã: Habemus enim
quiãdã non euamandatum acceperit adõnon enĩ mulier for¬
mata fuerat : Ipsa quidem uerba ada: quibus mulieri dieit for¬
mam seriem quemandati non proditlectio: sed intellegimus per
uirum: admulierem seriem transis semandati: Uiderotamen
quid alii sentiant: mihi tamen uid&ur amuliere cepisseuitium :
incho assemendatium : nam & sideduobus uideatur incertum:
tamen sexus prodit : qui potuerit errare : Ad de qui a p̃iuditio illa
constringitur : cuius & postcaprior error inuentus est: Viro

Expanded text:
dempserit de uerbis his prophetiae huius, delebit deus partem illius dempserit de uerbis his prophetiae huius, delebit deus partem illius de libro uitae, quanto nihil diuinis mandatis est detrahendum! hinc ergo coepit praeuaricatio prima esse mandati. et plerique putant non mulieris hoc uitium esse, sed Adae fuisse. ita Adam dixisse mulieri, dum eam uellet facere cautiorem, ut adderet mandasse deum: neque tangetis ex eo quicquam. habemus enim quia Adam, non Eua mandatum acceperit a deo; non enim mulier formata fuerat. ipsa quidem uerba Adae, quibus mulieri dicit formam seriemque mandati, non prodit lectio, sed intellegimus per uirum ad mulierem seriem transisse mandati. uidero tamen quid alii sentiant; mihi tamen uidetur a muliere coepisse uitium, inchoasse mendacium. nam etsi de duobus uideatur incertum, tamen sexus prodit qui prius potuerit errare. adde quia praeiudicio illa constringitur, cuius et postea prior error inuentus est. uiro
Abbreviated transcription (Latin):
remandato: si quidenĩ uel ad das uel d&raas p̃uaricatioque¬
dã uid&ur essemandati : Pura em̃ & simplexmandati for¬
ma seruanda : uel testi momiserie s intimanda est : plerũ que testis
dumaliquid adseriem gestorum ex suo adicit: totã testimoni
fidem partis mendatio decolorat: Nihil igitur : uel quodbonũ
uid&ur ad denduest : Nãque hic quid offensioms hab&
prima specie quod ad didit mulier nequ& ang&is ex ea quic¬
quam : ten eetis enidĩ non dixerat: sed non edocis. sedtamem
lapsus incipit esse principium: Nã que ad didit uel suꝑfluum
addidit : uel addendo deproprio semiplenum intellexit dĩ
essemandatum: doc&igitur nos presentis series lectionis. neque
deraere aliquid diuinis deberemandatis neque addere : Namsi io han¬
nes hoc iudi cauit desuis scriptis: siquis ad posuerit inquid ad
haec adici& mn illũds̃ plagasquae scriptã sunt in libro isto: & qui

Expanded text:
re mandato. si quid enim uel addas uel detrahas, praeuaricatio quaere mandato. si quid enim uel addas uel detrahas, praeuaricatio quaedam uidetur esse mandati. pura enim et simplex mandati forma seruanda uel testimoni series intimanda est. plerumque testis dum aliquid ad seriem gestorum ex suo adicit, totam testimonii fidem partis mendacio decolorat. nihil igitur uel quod bonum uidetur addendum est. namque hic quid offensionis habet prima specie quod addidit mulier: neque tangetis ex eo quicquam? — tangetis enim deus non dixerat, sed non edetis — sed tamen lapsus incipit esse principium. nam quae addidit uel superfluum addidit uel addendo de proprio semiplenum intellexit dei esse mandatum. docet igitur nos praesentis series lectionis neque detrahere aliquid diuinis debere mandatis neque addere. nam si Iohannes hoc micam ae suis scriptis: si quis adposuerit inquit ad haec, adiciet in illum deus plagas, quae scriptae sunt in libro isto, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
disoed&is ad escam deligno autem quod est scientiȩ bom & mnaliñ ẽdatis :
quadieaut̃ manducabitis ex eomor temoriemini : serpens quasimt̃¬
rogans mulierem cũ dixiss& ds̃ : ex omni ligno quod est in paradoso
ed &is : deligno aut̃ unononed&is: in seruit mendaciũ : ut dicer& ab
omni ligno non edois : cum delino tantũ ligno scientieboni & mali
preceperit ds̃ non sesegustandum : Quaratione aut̃ fefellerit
nihilmirũ : quia his qui aliquem circũ scribere conatui: consu¬
&udo est fallere : Non esł igitur inter rogatio otiosaserpentis:
Cedutscias inmandato nullum uitiumes se potus se : respondit mu¬
lier & ait : ex omniligno para disimanducabimus : defructuaut̃
ligni quod est in medio paradiso dix̃ ds̃ non mandu cabitis exeo
nullũ uicium est sed in reuelationemandato: & enĩ quantum presens
lectiodo e& : discimus ni hil uel cautionis gratia: iungerenos debe¬

Expanded text:
diso edetis ad escam, de ligno autem quod est scientiae boni et mali non edetis, diso edetis ad escam, de ligno autem quod est scientiae boni et mali non edetis, qua die autem manducabitis ex eo, morte moriemini, serpens quasi interrogans mulierem, cum dixisset deus: ex omni ligno quod est in paradiso edetis, de ligno autem uno non edetis\', inseruit mendacium, ut diceret: ab omni ligno non edetis\', cum de uno tantum ligno scientiae boni et mali praeceperit deus non esse gustandum. qua ratione autem fefellerit nihil mirum, quia iis qui aliquem circumscribere conantur consuetudo est fallere. non est igitur interrogatio otiosa serpentis. sed ut scias in mandato nullum uitium esse potuisse, respondit mulier et ait: ex omni ligno paradisi manducabiligni, quod est in medio paradisi, dixit Deus: Non edetis ex eo nullum uitium est, sed in relatione mandati. etenim quantum praesens lectio docet. discimus nihil uel cautionis gratia iungere nos debe
Abbreviated transcription (Latin):
pus elidere : unde & paulus quasi bonus atl&a : non solum ictus ad¬
uersantiũ potestatum uitare cognouerat uerum &iã aduersantes fe¬
rire : unde & ait: percuto pugnis nonut aracedens: & ideo quasi
bonus atd&a ad coronãmeru it peruenire: ergo multiplicia temp¬
tam̃ta sunt diaboli : &id eobili nguis serpens hab&ur at quelatalis :
eo quod diaboli minister aliud lingua loquitur aliud corde meditatur
Sunt & aluministri : qui& cordis & uocissuae infectas ueneno : uelutiuer¬
borum suorum iactant sagittas : quibus dñs ait : Ceneratio uiperarũ:
quo modo potestibona loqui cumsitis mali : & dix̃ serpens mulieri ꝗd
uti que dix̃ ds̃ needatis exomni ligno quod est in para disoc & dix̃ mulier
exeo: nemoriamini: Cum audierits sapi entiorem bestus omibusesse
serpentem hic : eiusi amque uero uersutiã simulat seuerbadĩ dicere : &¬
ꝓprios intex̃dolos : cumemĩ dixis s& ds̃ ex omniligno quodest in para¬

Expanded text:
pus elidere. unde et Paulus quasi bonus athleta non solum ictus adpus elidere. unde et Paulus quasi bonus athleta non solum ictus aduersantium potestatum uitare cognouerat, uerum etiam aduersantes ferire. unde et ait: percutio pugnis, non ut aera caedens. et ideo quasi bonus athleta ad coronam meruit peruenire. ergo multiplicia temptamenta sunt diaboli. et ideo bilinguis serpens habetur atque letalis, eo quod diaboli minister aliud lingua loquitur aliud corde meditatur. sunt et alii ministri, qui et cordis et uocis suae infectas ueneno ueluti uerborum suorum iactant sagittas, quibus dominus ait: generatio uiperarum, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali? Et dixit serpens mulierinus deus ne edatis ex omni ligno quod est in paradiso? et dixit mulier ex eo, ne moriamini. cum audieris sapientiorem bestiis omnibus esse serpentem, hic eius iam quaere uersutiam. simulat se uerba dei dicere et proprios intexit dolos. cum enim dixisset deus: ex omni ligno quod est in para
Abbreviated transcription (Latin):
temtamenti genus plurima &iam aliis locis tamptamenta genera
reperies : alia sunt per principem is tius mundi: qui qued ã uenena sapi¬
entiae in hunc mundũ euomuit: ut uera putarent homines essequȩ falsa
sunt: & speciequedã hominum caper&ur affectus noneñ semper quasi
apertus ostis ingreditur sed sunt qued ã potestates quȩ amorem simulent
gratiã que pretendant ut paulatim cogitationibur nr̃is uenenum suȩ
iniquitatis in fundant : a quibusoriuntur illa peccata : que uel ex delacta¬
tione: uel ex quedãmentis facilitate nascuntur : sunt &iã aliae potesta¬
tes que ueluti conluetantur nobiscum : unde& apostolus art: Quianon
estnobis conluctatio aduersus carnem & sanguinem: seduersus princi¬
patus & potestates: & rectorehuius mundi tenebrarum harum: aduer¬
susne quitiã spiritalium qua sunt incȩlestibus:  Uolunt enĩ hac
quadã contentione nos frangere : & ueluti quoddã animȩ nostrecor¬

Expanded text:
temptamenti genus plurima etiam aliis locis temptamenti genera temptamenti genus plurima etiam aliis locis temptamenti genera repperies. alia sunt per principem istius mundi, qui quaedam uenena sapientiae in hunc mundum euomuit, ut uera putarent homines esse quae falsa sunt et specie quadam hominum caperetur affectus. non enim semper quasi apertus hostis ingreditur, sed sunt quaedam potestates quae amorem simulent gratiamque praetendant, ut paulatim cogitationibus nostris uenenum suae iniquitatis infundant, a quibus oriuntur illa peccata, quae uel ex delectatione uel ex quadam mentis facilitate nascuntur. sunt etiam aliae potestates, quae ueluti conluctantur nobiscum. unde et apostolus ait: quia non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus . principatus et potestates et rectores huius mun di, tenebrarum harum, aduersus nequitiam spiritalium, quae sunt in caelestibus; uolunt enim hac quadam contentione nos frangere et ueluti quoddam animae nostrae cor
Abbreviated transcription (Latin):
habeo : quibus hominem decipere possom: Delimofactus est ter raei
mater est: cor ruptibilibus in uolutus est : & si anima superioris natu¬
rȩ : tamen & ipsa lapsui potest esse ob noxia incorporis carcere consti¬
tuta : quando egolapsum uit are non potui: est igitur ui a prima ut
decipiatur dum conditio nesua maiora desiderat: hic enim quid a est
conatus indus triȩ : deinde carnis est quod non habeat desiderare : postre¬
mo in quo uideor ego omnibus essesapientior : nisicir cũ sirqbã hominẽ
& uer sutia & fraude contendat : itaque machinatus est : ut non primo
adã adorir&ur s& adã permulierem urcũ scribere conar&ur:
Non ador sus est cum quicurã acceperat cȩlestemandatum : sedeam ado¬
sus est. que aui ro cdudicerat non adõ. qui obser uar& aiceperat
Ne eque cnim habes quia mulieri dixit ds̃: sed quia adedix̃ .&i deo
peradã cogno uissemulier estimanda est: cognoscensigitur hoc lo co

Expanded text:
habeo quibus hominem decipere possim. de limo factus est, terra ei habeo quibus hominem decipere possim. de limo factus est, terra ei mater est, coruptibilibus inuolutus est. etsi anima superioris naturae, tamen et ipsa lapsui potest esse obnoxia in corporis carcere constituta, quando ego lapsum uitare non potui. est igitur uia prima, ut decipiatur. dum condicione sua maiora desiderat. hic enim quidam est conatus industriae. deinde carnis est quod non habeat desiderare. postremo in quo uideor ego omnibus esse sapientior, nisi circumscribam hominem et uersutia et fraude contendam?1 itaque machinatus est ut non primo Adam adoriretur, sed Adam per mulierem circumscribere conaretur. non adorsus est eum qui coram acceperat caeleste mandatum. sed eam adorsus est quae a uiro didicerat, non a deo quid obseruaret acceperat. neque enim habes quia mulieri dixit deus, sed quia Adae dixit, et ideo per Adam cognouisse mulier aestimanda est. cognoscens igitur hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
diuino aduersamanto : & inimica sensibus nostris : unde sespaulus ait
ideo aliã legem in menbris meis repugnantem legimentis meae: & capti¬
uantem me in legepeccatisi autem ad dibolum referas : uerus inimicus est
generis humani: quȩcausa autem inimicici arum : nisi in uidia: si cut
salo monait: Quia mnuidia diaboli: morsintrouit in or bemter rarum:
nuidiae autem causebeatitudo hominis inparadiso positi: &ideo qm̃ ipse
diabolus acceptã gratiã tenere non potuit : inuidit homini: eo quod figura¬
tus climo : ut in colaparadisi ess& clectus est: Considerabat enĩdiabolus
quodipsequi fuistet superioris naturȩ : in haec secularia & mundana decideras
homo autemin ferior creaturȩ sperabat &eha: Hoc estergo quod inui¬
d& dicens : isteinferior adipiscitur quod ego seruare non potui:i sted&er¬
risimigrabit ad caelum: cumegodecȩlo lapsus interra sim: multas uias

Expanded text:
diuino aduersa mandato et inimica sensibus nostris, unde sanctus Paulus ait: diuino aduersa mandato et inimica sensibus nostris, unde sanctus Paulus ait: uideo aliam legem m membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuantem me in lege peccati, si autem ad diabolum referas, uerus inimicus est generis humani. quae causa autem inimicitiarum nisi inuidia? sicut Solomon ait quia inuidia diaboli mors introiuit in orbem terrarum. inuidiae autem causa beatitudo hominis in paradiso positi et ideo, quoniam ipse. diabolus acceptam gratiam tenere non potuit, inuidit homini eo quod figuratus e limo, ut incola paradisi esset, electus est. considerabat enim diabolus quod ipse, qui fuisset superioris naturae, in haec saecularia et mundana deciderat, homo autem inferioris creaturae sperabat aeterna. hoc est ergo quod inuidit dicens: \'iste inferior adipiscetur quod ego seruare non potui? iste de terris migrabit ad caelum, cum ego de caelo lapsus in terras sim? multas uias
Abbreviated transcription (Latin):
posthanc futurela queos formidemus: ergo quicum que:
fuerit in pa radoso ascensionis uir tutis: audit misteriadĩ archana illa
adque secr&a audi& dicentem dñm: Tam quã latroniili : ascelere
ad confessionem : & ad fidei latro cinium reuertenti: hodie mecũ eris
in paradiso: serpens aut̃ erat sapientior omnium bestiarum. quae
erant super ter rã quam fecit dñs ds̃ : & dix̃ serpens mulieri :
Quidutique dix̃ ds̃ needatis ab omni ligno quod est in para diso
cũ dicit sapientiorem serpentem: intellegis quem lo quatur: idest
illum aduersariũ nr̃m : qui tamen hab& huius sapientiã mundi
Sedo uoluptas d quedelet tatio benesapiens diaitus quadleurtas¬
appellatur sapientia sicut habes : qua sapientia huius carcisinimica
est dõ & ad ex quirenda delectationũ genera astutisunt quiad p&en¬
tes sunc uoluptatum : siueergo delectationem intellegas quaedã est

Expanded text:
posthac futurae laqueos formidemus. ergo quicumque posthac futurae laqueos formidemus. ergo quicumque fuerit in paradiso ascensione uirtutis audiet mysteria dei arcana illa atque secreta, audiet dicentem dominum tamquam latroni illi a scelere ad confessionem et ad fidem a latrocinio reuertenti: hodie mecum eris in paradiso. Serpens autem erat sapientior omnium besterant super terram, quas fecerat Dominus Deus. Et dixit serpens ad mulierem: Quare dixit Deus ne edatis ab omni ligno quod est in paradiso? Cum dicit sapientiorem serpentem, intelligis quem loquatur, id est, illum adversarium nostrum qui tantum habet hujus sapientiam mundi . Sed et voluptas atque delectatio bene sapiens dicitur, quia et sappellatur sapieest deo et ad exquirenda delectationum genera astuti sunt qui adpetentes sunt uoluptatum. siue ergo delectationem intellegas, quaedam est
Abbreviated transcription (Latin):
a primo celo adsecundum: a sccundo celo adter eiumi ments uae
ui gorerapiaris: hoc est quia primũ hunus quis que homo est cor¬
corporalis. secundo animalis tercio spiritalis : suta rapiaris
ad terciumcelũ : ut uideas fulgorem gratiaespiritalis : animalis
enĩ homo quae sunt sprritus nescit : &ideo tercuceli ascensio tibi
est necessaria : Rapieris in paradisum: rapieris iã sine periculo
ut possis diiudicareomnia : Qui a spiritalis diiudicat omnia
ipseaut̃ anemine diuidicatur: & fortas se quasi adhuc fãgilis
audies uerba in effabilia. quȩ nonliceat hominiloqui: & tunc
quod acceperis reseruato & quod audieris custodi: Paulus
apostolus custo diebat ne laber&ur uel alioscertefacer& errare
Aut fortasse ideo dix̃ paulus quia non lic& homimi loqui : quierat
adhuc in corpore constitutus hoc est uidebat istiuscorporispas¬
amur : quendã adhuc futuri periculi iactare ter rorem: sicut
enĩ uel propter hanc uitam securitas : ut nullos preuaricationis

Expanded text:
a primo caelo ad secundum, a secundo caelo ad tertium mentis tuae uigore rapiaris, hoc est quia primum unusquisque homo est corporalis, secundo animalis, tertio spiritalis, si ita rapiaris ad tertium caelum, ut uideas fulgorem gratiae spiritalis — animalis enim homo quae sunt spiritus nescit, et ideo tertii caeli ascensio tibi est necessaria, ut rapiaris in paradisum — rapieris iam sine periculo, ut possis diiudicare omnia, quia spiritalis diiudicat omnia, ipse autem a nemine diiudicatur, et fortasse quasi adhuc fragilis audies uerba ineffabilia, quae non liceat homini loqui, et tunc quod acceperis reseruato et quod audieris custodi. Paulus apostolus custodiebat, ne laberetur uel alios certe faceret errare. aut fortasse ideo dixit Paulus: quae non licet h omini loqui, quia erat adhuc in corpore constitutus, hoc est uidebat istius corporis pasamur quendam adhuc futuri periculi iactare terrorem; sit enim uel propter hanc uitam securitas, ut nullos praeuaricationis
Abbreviated transcription (Latin):
ante t&igis sent : Infirma enĩ per tractando & diligentius re¬
qur rendo : uniuscuius que quã non intellegunt possunt inuesti¬
garenaturã : certeilli in firmi idlignum in quoscientiã malieẽ
cognouerent : ante quem ad nodũ tangerent debuerant per¬
scrutari: nã & mali sȩpe nobis potest ꝓdessecognitio: & ideo
diaboli fraudes uel in haclegimus lectione uelin ꝓph&ia: ut
Edscamus quem ad modum artes eius cauere possimus:
ognoscenda sunt enĩ tamptamen tacius non ut sequamur

Expanded text:
ante tetigissent; infirmi enim pertractando et diligentius reante tetigissent; infirmi enim pertractando et diligentius requirendo uniuscuiusque quam non intellegunt possunt inuestigare naturam. certe illi infirmi id lignum, in quo scientiam mali esse cognouerant, ante quemadmodum tangerent, debuerant perscrutari. nam et mali saepe nobis potest prodesse cognitio. et ideo diaboli fraudes uel in hac legimus lectione uel prophetia, ut discamus quemadmodum artes eius cauere possimus; cognoscenda sunt enim temptamenta eius non ut sequamur
Abbreviated transcription (Latin):
le git illi s abellius egompatre & pater in me : & dicit unã esseper¬
sonam: Iegitꝰ fotinus qui a mediator dĩ & hominum homox p̃s
ratione dictũ sit deb& anteper tractare secum: utrationum dic¬
torum possit aduertere : dicitur quidã magistrorũ auctoritate:
& profuis s& tinon quesiss& quã talem inuenisse doctorem: sed
&iã gentilis si quis scripturas accipiat: legit oculũ poculo demt
prodente: legit &iã siscandali r auerit it dexteratua abscide
illã : non intellegit sensum : non aduertit diuini sermonis achana:
peius labitur quã sinon legis sed: & idco docuit quemadmodum
dĩ uerbum in uestigare deberent: non por functorie : non in pro¬
uide : sed diligenter ad que sollicite: quod erat inquid abinitio :
quod audiuimus & quoduidimus oculis nr̃is perspeximus deuer
ante manibus quibusdã perscrutatus sit dĩ uerbum: & postea
ad nunciauerit : & id eonihil adã & euã fortas se nocuiss: &
uerbum: siper tractantibus dilienter mentis quibublã manib:

Expanded text:
legit illi Sabellius: ego in patre et pater in me et dicit unam esse personam. legit Photinus quia mediator dei et hominum homo Christus ratione dictum sit debet ante pertractare secum, ut rationem dictorum possit aduertere. ducitur quadam magistrorum auctoritate, et profuisset ei non quaesisse quam talem inuenisse doctorem. sed etiam gentilis si quis scripturas accipiat, legit: oculum pro oculo, dentem pro dente, legit etiam: si scandalizauerit te dextera tua, abscide illam: non intellegit sensum, non aduertit diuini sermonis arcana, peius labitur quam si non legisset. et ideo docuit quemadmodum dei uerbum inuestigare deberent, non perfunctorie, non inprouide, sed diligenter atque sollicite. quod erat inquit ab initio, quod audiuimus et quod uidimus oculis nostris, perspeximus et manante manibus quibusdam perscrutatus sit dei uerbum et postea adnuntiauerit. et ideo nihil Adam et Euam fortasse nocuisset uerbum, si pertractantibus diligenter mentis quibusdam manibus
Abbreviated transcription (Latin):
desa gre cia tuses quia nom potiuisti seruaremandatu sciotrr
eni ds es se fra gilem sciebat iudicare nom posse ides elhr̃e qua ai fran¬
uoribus nolite mlicare ut noniudicemim Ergoqua sc̃ ue
nsirt bias te este aduidicandim: uoluit obedientẽ es sem udetinue
pse caponu posut Quocdsi nonpreuaridtuses sos. ouifulltoe¬

Expanded text:
adisi agro ejectus es, quia non potuisti servare mandatum. Sciebat adisi agro ejectus es, quia non potuisti servare mandatum. Sciebat enim Deus esse te fragilem, sciebat judicare non posse; ideo dixit quasi fragilioribus: Nolite judicare ut non judicemini . Ergo quia scivit infirmum te esse ad judicandum, voluit obedientem esse mandato; ideo praeceptum posuit. Quod si non praevaricatus esses, pericul
Abbreviated transcription (Latin):
aliud estimamus msi in anescogitationes : que uelut uolatilium more
nostram cir cum uolant animamꝰ÷ & huc at que illuc uarios motus sepe
tanis ducant propterea nulus inuentus est mentinostre siilis adiutor
nisisensus boc est aestesis similemsi bi solanors noster potut inuerur
Seaforte ar guas quiahȩo quo queds̃ intali paradiso locaut hocest
possessiones corporis &uanitatem quand ã fluctu antium uel in anium
cogitationum quodipsi nostri fuerint auctor erroris: Conderu quiddu
hab &in quihpotes tatem piscium maris & uo latilunegli e& omniuem tepen
qular opunt super ter ram: Uidebr quo dillẽitribu erit potestatem
utd eomnibus iudicare debeas : singulo rũ genera iud icutuui sobria de¬
finitione discerme re: Uocauit ad teomni ads̃ iae supra omuni a ñ te
tua es secognoscres Cur que& ibi similia mimime repperistiadsus
nosceras uddecoginis iudicaros: Merito que doillo fecundopar¬

Expanded text:
aliud aestimamus nisi inanes cogitationes, quae uelut uolatilium more aliud aestimamus nisi inanes cogitationes, quae uelut uolatilium more nostram circumuolant animam et huc atque illuc uario motu saepe transducunt? propterea nullus inuentus est menti nostrae similis adiutor nisi sensus, hoc est αἴσθησις. similem sibi solam voo? noster potuit inuenire. Sed forte arguas quia haec quoque deus in tali paradiso locauit, hoc est passiones corporis et uanitatem quandam fluctuantium uel inanium cogitationum, quod ipse nostri fuerit auctor erroris. considera quid dicat. habete inquit potestatem piscium maris et uolatilium caeli et omnium repentium, quae repunt super terram. uides quod ille tibi tribuerit poteut de omnibus judicare tu debeas, singulorum genera judicii tui sobria definitione discernere. Vocavit ad te omnia Deus; ut supra omnia mentem tuam cognosceres. Cur quae tibi similia minime reperisti, adsccognosceres, et de cognitis judicares, meritoque de illo fecundo par