comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
principantur. Quo ergo isti sortẽ suam:
nisi inter principatuũ numeros accepe
a se ordinato in atrabato. medardo in
uiromannis. lupo in suessione. genebau¬
do in lauduno. et reliquis in subiectis sibi
ciuitatibus electis fratrib principatus: sor¬
tem suam inter principatuũ numeros ac¬
cepit. Et sunt nonnulli qui sic in semet
ipsis cunctis uiciis om̃ibusq desideriis do¬
minantur: ut ipso iure mundicie. dii
inter homines uocentur. Unde et ad mo¬
ysen dicitur: ecce constitui te dm̃ phara¬
onis. Quo ergo isti quorũ cõparacione
ceteri homines ut ita dixerim serui sunt:
nis̃ inter numeros dominanciũ curr̃t:
Et beatus remigius cunctis uiciis õibq
desideriis in semetipso dominatus. iure
mundicie solus faciem xp̃i uidere potu¬
it: quando ad eum et ad regem lugdo¬
uicum ac reginã ceterosq astantes in
oratorio sancti petri ut supra est demõs¬
tratum aduenit: et ut seruo sibi subiee¬

Expanded text:
principantur. Quo ergo isti sortem suam, principantur. Quo ergo isti sortem suam, nisi inter principatuum numeros accepera se ordinato in Atrabato, Medardo in Viromandis, Lupo in Suessionis, Genebaudo in Lauduno et reliquis in subiectis sibi civitatibus electis fratribus, principatus, sortem suam inter principatuum numeros accepit. Et sunt nonnulli, qui sic in semet ipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso iure munditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce! constitui te deum Pharaonis. Quo ergo isti, quorum comparatione ceteri homines, ut ita dixerim, servi sunt, nisi inter numeros dominationum currunt? Et beatus Remigius cunctis vitiis omnibusque desideriis in semet ipso dominatus, iure munditiae solus faciem Christi videre potuit, quando ad eum et ad regem Hludowicum ac reginam ceterosque astantes in oratorio sancti Petri, ut supra est demonstratum, advenit, et, ut servo sibi subiec
Abbreviated transcription (Latin):
in archangelorũ numero meruit cõpu¬
tari. Et sunt nonnulli qui mira faciũt:
signa ualenter operantur. Quo gͦ isti:
nisi ad supernarum uirtutũ sortem et
numerũ congruunt: Et beatus remi¬
gius in corpore positus. et pꝰ obitum
ut supra ostendimus mira fecit. signa
ualenter operatus est: ad supernarum
igitur uirtutũ sortem et numerum
congruit. Et sunt non nulli qui etiã
de obsessis corporibus malignos sp̃e
fugant: eosq uirtute or̃onis et ui
accepte potestatis eiciunt. Quo itaq
isti meritũ suum: nisi inter potestatũ
celestium numerũ sortiuntur: Et sc̃s
remigius uirtute or̃onis et ii accep¬
te potestatis ut supra ostendimus:
de obsessis corporibus malignos sp̃e effu¬
gauit. Ergo inter potestatũ celestiũ nu¬
merum: sortem accepit. Et sunt ĩ mnulli
qui acceptis uirtutib. etiam electorũ ho¬
minum merita transcendunt. Cumq et
honis meliores sunt: electis quoq fr̃ibus

Expanded text:
in archangelorum numero meruit depuin archangelorum numero meruit deputari. IV. Et sunt nonnulli qui mira faciunt, signa valenter operantur. Quo igitur isti, nisi ad supernarum virtutum et numerum et sortem congruunt? Et beatus Remigius, et in corpore positus, et post obitum, ut supra osvalenter operatus est; ad supernarum igitur virtutum sortem et numerum congruit. Et sunt nonnulli, qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant eosque virtute orationis et vi accepte potestatis eiciunt. Quo itaque isti meritum suum, nisi inter potestatum caelestium numerum sortiuntur? Et sanctus Remigius virtute orationis et vi acceptae potestatis, ut supra ostendimus, de obsessis corporibus malignos spiritus effugavit; ergo inter potestatum caelestium numerum sortem accepit. Et sunt nonnulli, qui, acceptis virtutibus, etiam electorum hominum merita transcendunt, cumque et bonis meliores sunt, electis quoque fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
in eorum sortem per conuersationis simi¬
litudinem deputantur. Nam sunt pleriq
qui parua capiunt: sed tamen hec eadẽ
parua. pie adnunciare fratribus ñ desis¬
tunt. Isti itaq in angelorũ numerũ cur¬
runt. Et beatus remigius licet multiplex
sciencia dei in eo esset. ut fidelis seruus
et prudens conseruis suis in tẽpore men¬
suram tritici id est pro captu audienciũ
ministrauit: et secutus apłm. prius bar¬
baris lac potum dedit non escam. Et tes¬
te malachia: quia sacerdos angelus dñi ẽ.
Unde et sanctus remigius sacerdos mag¬
nus: angelorũ consorciũ meruit. Et st̃
nonnulli qui diuine largitatis munere
referti: sacram̃torũ celestium sũma et
capere p̃ualent et nunciare. Quo ergo
isti: nisi inter archangelorũ numero de¬
putantur: Et beatus remigius sapien¬
ciam loquens inter ꝑfectos. quando ma-¬
le sencientẽ hereticũ de uero dei filio in
sinodo catholicorũ ep̃orum conuertit:

Expanded text:
in eorum sortem per conversationis simiin eorum sortem per conversationis similitudinem deputantur. Nam sunt plerique, qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie adnuntiare tratribus non desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et beatus Remigius, licet muscientia Dei dono in eo esset, ut fidelis servus et prudens, conservis suis in tempore mensuram tritici, id est pro captu audientium, ministravit : et secutus Apostolum, prius barbaris lac potum dedit, non escam . Et teste Malachia, quia sacerdos angelus Domini est : unde et sanctus Remigius sacerdos magnus angelorum consortium meruit. III. Et sunt nonnulli, qui divinae largitatis munere referti sacramentorum coelestium summa et capere praevalent, et nuntiare. Quo ergo isti, nisi inter archangelorum numerum deputantur? Et beatus Remigius sapientiam loquens inter perfectos, quando male sentientem haereticum de vero Dei Filio in synodo catholicorum episcoporum convertit,
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit nemo cognoseit:xuiii.
ideamus etiam quomͦ hic beatꝰ¬
pater et pastor ñr benedictio¬
nibus sibi a legis latore deo
datis. ipsius auxilio in seculi
huius conualle lacrimarũ ascensiones in
corde suo disposuit. et de uirtute in uir¬
tutem gracia dei ꝓuectus excreuit: usq¬
quo eum quem semper desiderauit sp̃u.
facie ad faciem uidere ꝓmeruit. Idem nãq
dñs in euuangelio dicit. In domo patris
mei mansiones multe sunt. Quod quasi
exponens apłs ait. Alia claritas solis. alia
claritas lune: alia claritas stellarũ. Stella
enim a stella d̾iffert in claritate: sic et
resurrectio mortuorũ. Quia in illa ẽtne
beatitudinis uita. non dispari. unusquisq
iuxta dispar meritũ locũ disparẽ ꝑcipit:
sed eiusdem disparilitatis dãpna ñ sentit.
quia tantũ sibi quantũ perceperit sufficit.
Et catholica doctrina didicimꝰ q distincte
conuersationes hominum singulorũ agmi¬
num celestium ordinibus congruunt: et

Expanded text:
fuerit, nemo cognoscit. 31. fuerit, nemo cognoscit. 31. Videamus etiam, quomodo hic beatPater et pastor noster benedictionibus sibi a legislatore Deo datis, ipsius auxilio in saeculi hujus convalle lacrymarum ascensiones in corde suo disposuit, et de virtute in virtutem gratia Dei provectus excrevit, usquequo eum, quem semper desideravit spiritu, facie ad faciem videre promeruit. Idem namque Dominus in Evangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Quod quasi exponens Apostolus dicit: Alia claritas solis, alia claritas lunae, alia claritas stellarum. Stella enim ab stella differt in claritate; sic et resurrectio mortuorum. Quia in illa aeternae beatitudinis vita non dispari unusquisque iuxta dispar meritum locum disparem percipit, sed eiusdem disparilitatis dampna non sentit, quia tantum sibi, quantum perceperit, sufficit. Et catholica doctrina didicimus, quia distincte conversationes hominum singulorum agminum caelestium ordinibus congruunt et
Abbreviated transcription (Latin):
die sui recessus cognito. per missarum
celebracionẽ filiis suis ualefecit et obiit:¬
beatum iohannem apłm et cuuangelistam.
In eo quod palla sepuleri sui cladem ingui¬
nariam restuxit ac reppulit: egregium
paulum. cuius sudario ac semiemens sa¬
nabantur egroti. In eo quod zelo iusticie
et uiuens in corpore. et post obitũ in de¬
linquentes uindictas exercuit: item moy¬
sen. finees. iosue. et heliam. petrũ simonis
magi. ananie et saphire ꝑcussorem. et
paulum elime magi excecatorẽ. In eo qd̾
sanctissimũ corpus illius prius in designa¬
ta nutu diuino ecclesia sepultum. et pꝰea
angelico ministerio de loco ad locum est
deportatũ: abacuc propħam. qui manu
angeli de iudea super lacum babilonis
est deportatus. indeq: in iudeã reuectus:
et moysen qui a dño angelico utiq mi¬
nisterio fuit sepultus: cuius sipulcrum
sicut nemo usq in presens nouit. ita cuiꝰ¬
modi ordine. sepulerũ istius scĩ tͣns latũ

Expanded text:
die sui recessus cognito, per missarum die sui recessus cognito, per missarum celebrationem filiis suis valefecit et obiit,beatum Iohannem apostolum et euvangelistam. In eo, quod palla sepulchri sui cladem inguinariam restincxit ac reppulit, egregium Paulum, cuius sudario ac semicintiis sanabantur aegroti. In eo, quod zelo iustitiae et vivens in corpore et post obitum in delinquentes vindictas exercuit, item Moysen, Fineen, Iosue et Heliam, Petrum Symonis Magi, Annaniae et Saphirae percussorem et Paulum Elimae Magi excecatorem. In eo, quod sanctissimum corpus illius prius in designata nutu divino aecclesia sepultum et postea angelico ministerio de loco ad locum est deportatum, Abbacuc prophetam, qui manu angeli de Iudaea super lacum Babilonis est deportatus, indeque in Iudaeam revectus, et Moysen, qui a Domino angelico utique ministerio fuit sepultus; cuius sepulchrum sicut nemo usque in presens novit, ita, cuiusmodi ordine sepulchrum istius sancti translatum
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. In eo quod longe positus corpore.
prescns sp̃u obitum regis cognouit: iti¬
dem heliseum. qui corpore presens non¬
erat. quando naaman in occursu giexi
de curru suo descendit. In eo qd̾ reuelan¬
te sibi sc̃o sp̃u famem secuturã p̃noscens.
prouidentiã quomͦ laboraturo fame po¬
pulo subueniret adhibuit: ioseph. In eo
quod ut iustus iustificaret᷑ adhuc. corpo¬
ralium lumen oculorũ aliquãdiu amisit.
et postea uisum recepit: tobiam. S quia
uitis uere palines. fructũ ferens purgatus
est quo fructũ plus afferret : cum mentis
lumine qd non amiserat. lumen corpora¬
lium oculorũ quod aliquãdiu amiserat
recepit. In tẽptacione paciens. et laudes
referens: post tẽptacionẽ autẽ ꝓbatus.
lumine corporaliũ oculorũ recepto. sicut
et in amissione dñm benedix̃: iob consi¬
deramus. qui paciens in tẽptacione no¬
men dñi benedix̃: et post tẽptacionem
probatus. duplicia sua possedit. In eo qͦ

Expanded text:
dixit. In eo, quod longe positus corpore, dixit. In eo, quod longe positus corpore, presens spiritu, obitum regis cognovit, itidem Heliseum, cuius cor presens erat, quando Naaman in occursum Giezi de curru suo descendit. In eo, quod, revelante sibi sancto Spiritu, famem secuturam prenoscens, providentiam, quomodo laboraturo fame populo subveniret, adhibuit, Ioseph. In eo, quod, ut iustus iustificaretur, adhuc corporalium lumen oculorum aliquandiu amisit et postea visum recepit, Tobiam; sed et, – quia vitis vere palmes fructum ferens purgatus est, quo fructum plus afferret, cum oculorum mentis lumine, quod non amiserat, lumen corporalium oculorum, quod aliquandiu amiserat, recepit; in temptatione patiens et laudes referens, post temptationem autem probatus, lumine corporalium oculorum recepto, sicut et in amissione, Dominum benedixit, – Iob consideramus, qui patiens in temptatione nomen Domini benedixit, et post temptationem probatus, duplicia sua possedit. In eo, quod,
Abbreviated transcription (Latin):
tum eterne salutis gubernauit: noe
eo quod inter flãmas et residua que
necdũ ignis uorauerat stetit. et incendi¬
um se transire prohibuit: a aron. In eo
quod rebus insensibilib maledicens. cul¬
tores eorum dãpnauit sterilitate: dauid.
In eo quod tria milia uirorũ p̃dicacione
sua conuersorũ. uigilia sc̃ĩ pasche bapti¬
zauit. et puellam a morte suscitauit:
titari fecit: et dorcham a morte resus¬
citauit. In eo quod ferocissimos barbarõ
a ferocitate sua mitigauit. et remis ad
baptizandũ conclusit. quib post sacrũ
baptisma panem celi et sp̃ualem potum
dedit: heliseum qui hostes uenientes in
samaria conclusit: quib cibũ et potum
dari precepit. In eo quod paruissimos li¬
quores suꝑhabundari fecit: heliam. et¬
item heliseum. In eo quod regi lugdouico
p̃dixcit prophico sp̃u que sibi suisq pos¬
teris erant uentura: ysaiam. qui regi
ezechie. que illi ac suis erant futura p̃¬

Expanded text:
tum aeternae lucis gubernavit, Noe,tum aeternae lucis gubernavit, Noe,eo, quod inter flammas et residua, quae necdum ignis voraverat, stetit, et incendium se transire prohibuit, Aaron : in eo, quod rebus insensibilibus maledicens, cultores earum damnavit sterilitate, David : in eo, quod tria millia virorum, praedicatione sua conversorum, vigilia sancti Paschae baptizavit, et puellam a morte resuscitavit, tizari fecit, et Dorcam a morte resuscitavit : in eo, quod ferocissimos barbaros a feritate sua mitigavit et Rhemis ad baptizandum conclusit, quibus post sacrum baptisma panem coeli et spiritualem potum dedit, Eliseum, qui hostes venientes in Samaria conclusit, quibus cibum et potum dari praecepit : in eo, quod parvissimos liquores suitem Heliseum. In eo, quod regi Hludowico predixit prophetico spiritu, quae sibi suisque posteris erant Ventura, Esaiam, qui regi Ezechiae, quae illi ac suis erant futura, pre
Abbreviated transcription (Latin):
uia ex digestis uirtutib ab un¬
dantissime claret quã insigne
illum dñs gloria et honore dig¬
natus sit coronare. et ut erat
in conspectu eius mirabilem hominib de¬
qualiter hnc beatissimꝰ patronꝰ et ꝓtector
noster. scõrum tam ueteris testamenti ꝗͣ¬
racionum unius eiusdemq sp̃e. a diuersis
accepta uiuens in corpore plenus fuerit:
et post obitũ consors miraculis claruit.
In eo nãq quod celitus p̃nunciatus. et ex
nomine designatus extitit: rep̃sentatos
necdum natus. et in reclusione populi de¬
uitauit p̾sentiã: item ieremiã. et ioħem
baptistam. In eo quod ab ep̃is prouincie
remensis et clero ac populo electus. et sig¬
nis super eum diuinitus ostensis est ordi¬
natus ep̃c: mathiam qui ab apłis et cete¬
ris fidelibus electus et oblatus dño. diui¬
na est sorte ordinatus apłs. In eo qd̾ inter
amarissimos huius seculi fluctus meri¬
torum atq uirtutũ. or̃onum ac p̃dica¬
tionum remigiis. scãm eccłam ad por¬

Expanded text:
uia ex digestis virtutibus abundantissime claret, quam insigne illum Dominus gloria et honore dignatus sit coronare et, ut erat in conspectu eius, mirabilem hominibus dequaliter hic beatissimus patronus ac protector noster sanctorum tam veteris quam novi terationum, unius ejusdemque spiritus a diversis accepta, vivens in corpore plenus fuerit, et post obitum consors miraculis claruit. In eo namque quod coelitus praenuntiatus, et ex nomine designatus exstitit, repraesentatos necdum natus, et ab adolescentia in reclusione populi devitavit praesentiam, item Jeremiam et Joannem Baptistam : in eo, quod ab episcopis provinciae Rhemensis et clero ac populo electus, et signis super eum divinitus ostensis, est ordinatus episcopus, Matthiam, qui ab apostolis, et caeteris fidelibus electus et oblatus Domino, divina est sorte ordinatus apostolus : in eo, quod inter amarissimos hujus saeculi fluctus, meritorum atque virtutum, orationum ac praedicationum remigio sanctam Ecclesiam ad por
Abbreviated transcription (Latin):
signa eius. Faciebat enĩ serpentẽ ereum mo¬
uere. se ipsum autẽ currere: et subito in ae¬
re uideri. Contra hec petrus infirmos cura
demonia iussu fugabat: interea et ipsos
mortuos suscitabat. Dicebat autẽ ad popu¬

Expanded text:
ur. Faciebat enim serpentem aereum moveri; se autem currere et subito in aera videri. Contra haec Petrus infirmos verboonia solo jussu fugabat. Interea et ipsos mortuos suscitabat, et omnes quo
Abbreviated transcription (Latin):
ficium stude: ut nullus omĩno p̃termittat᷑
dies. quo pro absolutione illius salutaris
hostia ñ mactet᷑. Qui ꝓtinꝰ abscessit: et paru¬
it. Gregorio autẽ alia cutante. atq euolutos
dies minime numerante: isdem fr̃ qui fuerat
defũctus. nocte quadã fr̃i suo copiose ꝑ uisie¬
nem apparuit. Quẽ ille cũ uidisset. ni qͥsunt
dicens. Quid est fr̃: Quomͦ es: Cui ipiẽ res¬
pondit. Nũcusq male fui. s iam tͦ bene sũ.
qr hodie cõmunionẽ recepi. Quoo isdem co

Expanded text:
ficium stude, ut nullus omnino praetermittatur ficium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies quo pro absolutione illius salutaris hostia non mactetur. » Qui protinus abscessit, et dictis paruit. Gregorio autem curante, atque evolutos dies minime numerante, idem frater qui defunctus fuerat nocte quadam fratri suo Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit, dicens: Quid est frater? Quomodo es? Cui ipse respondit: Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie communionem
Abbreviated transcription (Latin):
reatu suo uehem̃ter ingemuit: atq in ipsa
tristicia de corpore exiuit. Qui ita est sepul¬
tus ut gregorius iusserat: sed fr̃s om̃s endẽ
sentencia eius ꝑterriti. ceperũt singuli ectre¬
ma queq et uilia. et que eis habere regula¬
riter semꝑ licuerat ad mediũ ꝓferre: uie¬
menterq formidare. ne quid apud se sse
unde reprehendi potuisent:
um uͦ post mortẽ frĩs trigin
iam essent dies euoluti. op̃ic auuimꝰ¬
beati gregorii misericordi. er id
pati: eiusq cũ graui merere supplicia pin¬
sare: et si qd̃ esset ereptionis eius remedium
querere. Tũc euocato ad se eodem p̃cioso mo¬
nasterii sui p̃posito: tristis dix̃. Dui ẽ qd̾ fr̃
iustus qui defũctus est in igne cruciatur: de¬
bemus ei aliquid caritatis impendere: et ei
in quantũ possumꝰ ut eripiatur adiutoriũ
cõmodare. Uade itaq. et ab hodierna die
continuis triginta dieb offerre pro eosacri¬

Expanded text:
reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus, ut Gregorius jusserat. Sed fratres omnes eadem ejus sententia conturbati, coeperunt singuli extrema quaeque et vilia, et quae eis regulariter semper habere licuerat, ad medium proferre, vehementerque formidare ne quid apud se esset unde reprehendi potuissent. 16. Cum vero post mortem fratris triginta jam essent dies evoluti, coepit animus Gregorii misericorditer ei compati, ejusque cum gravi moerore supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus 28 remedium quaerere. Tunc evocato ad se eodem Pretioso, monasterii sui praeposito, tristis dixit: « Diu est quod frater Justus, qui defunctus est, in igne cruciatur; debemus ei aliquid caritatis impendere, et ei, inquantum possumus, ut eripiatur, adjutorium commodare. Vade itaque, et ab hodierna die continuis triginta diebus offerre pro eo sacri
Abbreviated transcription (Latin):
Precioso igitur eiusdem monasterii p̃posito:
ad se accersito: dixit. Uide ut nullus ex fr̃ib
se ad eũ morientẽ iungat: nec sermonẽ con¬
solationis ex cuiuslibet eorũ ore percipiat.
S cum in morte cõstitutus fr̃s quesierit. ei
suus fr̃ carnalis dicat. quia pro solidis quos
occulte habuit. a cũctis fr̃ib abominatus
sit: ut saltẽ in morte de culpa sua mentem
illius amaritudo tͣnsuerberet: atq a peccato
quod ꝑpetrauerat purget. Cum uͦ mortuus
fuerit: corpus illius cum fr̃m corporib non
aureos quos reliquit iactate. simul om̃s ela¬
mantes. pecunia tua tecũ sit in ꝑdicione:
et sic eũ terra cooperite. In quib utrisq reb
sollei tissimꝰ pater gregorius unã morienti.
ut et illũ amaritudo mortis a culpa solu¬
bilem faceret: et istos auaricie tanta dãp¬
taret: ei carnalis fr̾ cur ab om̃ib esset ab omi¬
nabilis aperuit. Ille protinus ut audiuit. de

Expanded text:
Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad se accersito, dixit: « Vide ut nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non aureos quos reliquit jactate, simul omnes clamantes: Pecunia tua tecum sit in perditionem, et sic eum terra cooperite. » In quibus utrisque rebus solertissimus Pater Gregorius unam morienti, ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damtaret, ei carnalis frater, cur ab omnibus esset abominatus aperuit. Ille protinus ut audivit, de
Abbreviated transcription (Latin):
egritudinib eius excubare consueuerat. Hic
itaq corporis languore p̾uentus: ad extrema
ductus est. Cui in ipsa molestia fr̃ germanus.
copiosus nõmine seruiebat. S: p̃dictus iustus
cũ iam se ad extrema ꝑuenisse cognosceret:
eidem copioso fr̃i suo quia occultos tres aurcos
haberet innotuit. Quod nimirũ fr̃ib celari
ñ potuit. Qui subtiliter indagantes. atq illiꝰ
medicam̃ta omĩa ꝑscrutantes: eosdem tres au¬
reos inuener̃t in medicamine absconditos. Qd̃
mox ut gregorio nunciatũ est tantũ malũ de
fratre qui secũ ꝯmuniter uixerat: equanimit̃
ferre ñ ualuit: quippe quia qui eidem monas¬
terio iam dudũ regulã constituerat. ut cũcti
fratres ita cõmuniter uiuerent: quatinus eis
singulariter nulla habere ꝓpria liceret. Tũc
gregorius nimio merore cõpulsus: cogitare
cepit uel quid ad purgationẽ morientis faci¬
ret: uel quid ad exemplũ uiuentib ꝓuiderci

Expanded text:
aegritudinibus ejus excubare consueverat. Hic aegritudinibus ejus excubare consueverat. Hic itaque corporis languore praeventus, ad extrema deductus est, cui in ipsa molestia frater germanus, Copiosus nomine, serviebat . Sed praedictus Justus, cum jam se ad extrema parvenisse cognosceret, eidem Copioso fratri suo quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus celari non potuit, qui subtiliter indagantes, atque illius medicamenta omnia perscrutantes, eosdem tres aureos invenerunt in medicamine absconditos. Quod mox ubi Gregorio nuntiatum est, tantum malum de fratre qui secum communiter vixerat aequanimiter ferre non valuit, quippe quia eidem monasterio jam dudum regulam constituerat, ut cuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc Gregorius, nimio moerore percussus, cogitare coepit, vel quid ad purgationem morientis faceret, vel quid ad exemplum viventibus provideret.
Abbreviated transcription (Latin):
uetere eos non inuenientes. per portã flãmi¬
neam deci euer̃t redire.Cũq reuerterentur.
max ut equi ante criptas illas uenerũt in qͥ¬
bus se monachi absconderant. fix er̃t gradũ:
pulsati et cõpulsi. passũ mouere noluerunt.
Considerauerũt equites. rem talem sine miste¬
rio esse non posse. Adtender̃t ad criptas: uide¬
runt earũ aditus missa maceria p̃dãpnatos.
S: caballis suis nusquã ire uolentib descin¬
derunt: lapides qui in ora criptarũ cõpositi
fuerant deponentes. ingressi sunt: eosq in eis¬
dem tenebrosis latibulis consternatos terre in¬
uener̃t. Qui ad monasteriũ reducti: tam
st ipore miraculi. quã exhortacione uenera¬
bilis patris gregorii sic meliorati sũt: ut eis
multũ ꝑfuerit ad paruum temporis de mo¬
nasterio indigne recessisse:u.
lio quoq tẽpore quidã monachus
iustus nomine. medicm ali imbiitus
arte: gregorio sedule obsequi. atq in assidiuis

Expanded text:
eos veteri non invenientes, per portam Flamieos veteri non invenientes, per portam Flaminiam decreverunt redire. Cumque reverterentur, mox ut equi ante cryptas illas venerunt in quibus se monachi absconderant, fixerunt gradum; pulsati et compulsi, passum movere noluerunt. Consideraverunt equites rem talem sine mysterio esse non posse, attenderunt ad cryptas, viderunt earum aditus missa maceria praedamnatos: sed caballis suis nusquam ire volentibus, descenderunt, et lapides qui in ora cryptarum compositi fuerant deponentes, ingressi sunt, eosque in eisdem tenebrosis latibulis consternatos terrae invenerunt. Qui ad monasterium reducti, tam stupore miraculi quam exhortatione 27 venerabilis Patris Gregorii sic meliorati sunt, ut eis multum profuerit ad parvum temporis de monasterio recessisse. 15. Alio quoque tempore quidam monachus, Justus nomine, medicinae arte imbutus, beato Gregorio sedule obsequi, atque in assiduis
Abbreviated transcription (Latin):
fieret. tandem gregorio disquirente se de mo¬
nasterio fugere uoluisse confessus est: eiusq per
triduũ simul cũ fr̃m̃ precib. ita dñi pietate
curatus est.: ut ad eum post modũ malignus
sp̃c nũquam accedere tẽptauisset:
lio quoq tẽpore. duo fr̃s de euisdem pa¬
tris menasterio fugerũt. Qui aliqua
quod per appiam descendentes. iherosolimã ten¬
derent. Hi exeuntes. diuerter̃t de itinere: et
ut a sequentib inueniri minime potuissent.
retrusas criptas iuxta flãmineã portã inue¬
nientes. in cis se occultauer̃t. Cũ uero uesꝑtins
horis iussu beati gregorii requistti. minime in
congregatione inuenti fuissent: ascensis cabal¬
lis eos quidam fr̃s secuti sunt. per metroui por¬
tam exeuntes. ut eos in latinã uel appiã uiã
sequerent᷑: subito eis consiliũ ortũ ẽ. ut eos in
salaria uia extra ciuitatẽ requirere debuissent.
Igitur ꝑgentes deflexerũt iter: et in salar ia

Expanded text:
fieret, tandem, Gregorio inquirente, se de mofieret, tandem, Gregorio inquirente, se de monasterio fugere voluisse confessus est, ejusque per triduum simul cum fratrum precibus ita pietate divina curatus est, ut ad eum postmodum malignus spiritus nunquam accedere tentavisset. 14. Alio quoque tempore duo fratres ex ejusdem Patris monasterio fugerunt, qui aliqua quod per Appiam descendentes, Jerosolymam tenderent. Hi exeuntes diverterunt de itinere, et ut a sequentibus inveniri minime possent, retrusas cryptas juxta Flaminiam portam invenientes, in eis se occultaverunt. Cum vero vespertinis horis jussu Gregorii requisiti, minime in congregatione inventi fuissent, ascensis caballis, eos quidam fratres secuti sunt, per Metronii portam exeuntes, ut eos in Latinam vel Appiam viam sequerentur: subito eis consilium ortum est ut eos in Salariam viam extra civitatem requirere debuissent. Igitur pergentes deflexerunt iter, et in Salaria
Abbreviated transcription (Latin):
tem. et a p̃sentib alienũ: nichilq qd̾ foris
agi poterat sentientẽ. Hunc in manib leua¬
uerunt: atq ante altare scĩ andree apostoli
iussu beati gregorii ꝓiecerũt: ipsiq pro eo
in oracione ꝓstrati sunt. Qui statim ad se
reuersus. confessus est quia senex qͥdam ei
apparuit: et canẽ nigrũ ad se dilacerandum
dimisit dicens. Quare fugere uoluisti de
monasterio isto: Cũq euadere de canis mor¬
sibus nullomͦ potuissem: uenerũt quidam
monachi. et eundẽ senẽ pro me rogauerũt.
Qui statim iussit canẽ abscedere: et ipse ad
me reuersus sũ. Hic etiã sepe confessus est
postea dicens: qd̾ eo die quo ista ꝑtulerat. con¬
silium habuerit de monasterio fugiendi:.
lius quoq monachus discedere ex eo¬
dem monasterio latenter uoluit ora
ne quiuit. Relinquebat᷑ a deomone: quamdiu
extia oratoriũ stabat. Si ingredi conabat᷑: stati
maligno spũ traditus uexabat᷑. Hoc dũ sepius

Expanded text:
tem, et a praesentibus alienum, nihilque quod foris tem, et a praesentibus alienum, nihilque quod foris agi poterat sentientem. Hunc in manibus levarunt, atque ante altare sancti Andreae apostoli, jussu Gregorii, projecerunt, ipsique pro eo in orationem prostrati sunt. Qui statim ad se reversus, confessus est quia senex quidam ei apparuit, et canem nigrum ad eum dilacerandum dimisit, dicens: Quare fugere voluisti de monasterio isto? Cumque evadere de canis morsibus nullo modo potuissem, venerunt quidam monachi, et eumdem senem pro me rogaverunt, qui statim jussit canem abscedere, et ipse ad me reversus sum. Hic etiam saepe confessus est postea, dicens quod eo die quo ista pertulerat, consilium habuerit de monasterio fugiendi. 13. Alius quoque monachus discedere ex eodem monasterio latenter voluit; cumnequivit. Relinquebatur a daemone quamdiu extra oratorium stabat; si ingredi conabatur, statim maligno spiritui traditus, vexabatur. Hoc dum saepius
Abbreviated transcription (Latin):
reucrsi. atq ante oratorii limen uenerunt.
arreptus a demonio is qui furtũ fecerat cecidit.
Dimissus autẽ a demonio. concurrentibus
monachis. abbatis iussu requisitus est. ne for¬
te de eo qd̾ acceperat furtũ fecisset: nega¬
uit. Itcrũ uexatus est. Dimissus. atq iterum
requisitus negauit. Atq iterũ uexatus est.
Octo itaq uicib negauit: octo uicibus est¬
uxatiis. sost actauã uero negationẽ grego¬
tor terrogante. confessus est quod nũinos
furto abstulerit: eiq prostratus se pectasse
testitus est: perceptaq penitencia. ulterius
au ein. demoniũ non accessit:
lio quoq tẽpore dũ in die natalicio
uuscłã apłi. iam meridianis horis fr̃s¬
requiescerent. subito quidã fr̃ aꝑtis
oculis cecatus. cepit tremere. uoces ingentes
emittere: quib uocib testabat᷑. ferre se non
posse quod paciebatur. Concurrerũt fratres.
uiderũt cecũ aꝑtis oculis. trementẽ et claman¬

Expanded text:
reversi, atque ante oratorii limen venerunt, reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus a daemonio is qui furtum fecerat, cecidit. Dimissus autem a daemonio is, concurrentibus monachis, abbatis jussu requisitus est ne forte de eo quod acceperat furtum fecisset. Negavit, et iterum vexatus est. Dimissus, atque iterum requisitus, negavit, atque iterum vexatus est. Octo itaque vicibus negavit, octo vicibus vexatus est. Post octavam vero negationem, Gregorio interrogante, confessus est quod nummos furto abstulerat, eique prostratus se peccasse 26 testatus est, perceptaque poenitentia, ulterius ad eum daemonium non accessit. 12. Alio quoque tempore, dum in die natalitio ejusdem apostoli jam meridianis horis fratres quiescerent, subito quidam frater, apertis oculis caecatus, coepit tremere, voces ingentes emittere, quibus vocibus testabatur ferre se non posse quod patiebatur. Concurrerunt fratres, viderunt caecum apertis oculis trementem et claman
Abbreviated transcription (Latin):
Max alacrior factus. ergo inquit fr̃ hanc
defer ÷ ne tristis abeat qui consolari queritur
pauꝑ. Itaq delatã scutellam gregorio satis
hilariter largiente: pauꝑ qui putabat᷑ letus
amplectitur: non iam ad expetenda. sed ad
conferenda suffragia rediturus. A quo uide¬
licet angelice uisitacionis tẽpore. tantis mira¬
culis tantis est uirtutib publicatus. ut oĩb
secũ uiuentib et exemplo fuerit et terrori:
quippe qui non solus. sed socialiter cũ beato
andrea apło. suo monasterio signis euiden¬
tibus sit prefuisse putatus. Nam ut
pauca de multis loquar. quadam die duos
exinde fr̃s tͣnsmisit: qui aliquid emere ꝓ
eiusdem monasterii utilitate debuissent.
Unus iunior qui prudentior uidebatur:
alter senior qui custos iunioris esset. Perrexe¬
runt utriq: et de p̃cio quod acceperunt.
ipse qui custos missus fuerat nesciente altero
furtũ fecit. Qui mox ut in mouasteriũ sunt

Expanded text:
Mox alacrior factus, Ergo, inquit, frater, hanc Mox alacrior factus, Ergo, inquit, frater, hanc defer, ne tristis abeat qui consolari quaerit pauper. Itaque delatam scutellam, Gregorio satis hilariter largiente, pauper, qui putabatur, laetus amplectitur, non jam ad expetenda, sed ad conferenda suffragia rediturus. A quo videlicet angelicae visitationis tempore tantis miraculis, tantis est virtutibus publicatus, ut omnibus secum viventibus, et exemplo fuerit, et terrori, quippe qui non solus, sed socialiter cum beato Andrea apostolo, suo monasterio, signis evidentibus, sit praefuisse putatus. 11. Nam ut pauca de multis loquar, quadam die duos exinde fratres misit, qui aliquid emere pro ejusdem monasterii utilitate debuissent, unus junior, qui prudentior videbatur, alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique; et de pretio, quod acceperunt, ipse qui custos missus fuerat, nesciente altero, furtum fecit. Qui mox ut in monasterium sunt
Abbreviated transcription (Latin):
biliter. sub habitu naufragi postulabat. Cui gre¬
gorius ex intimo corde cõpatiens: bis ternis
nũmisinatib datis. abire precepit. Nec multo
post eadem die idem naufragus rediit: seq
multa ꝑdidisse. pauca uero se suscepisse ꝑhibu¬
it. A quo senis pari mͦ nũmismatib sũptis:
letabundus abscessit. S et die tercia rediens:
identidẽ adiutoriũ naufragus importunis
uocib requirebat. Cui liberalissimus pater
accersito uestiario. alia sex nũmismata dari
precipiens: cognouit in uestiario nichil nũ¬
mismatũ. unde posset consolari naufragum
remansisse: et qͥd faceret nesciebat. Estuabat
dño deuoti pectoris pietas: non sufferens ua¬
cuam ꝓximi reliquisse miseriã. Rursus ues¬
tiariũ suũ si forte uas quodlibet aut uestim̃¬
tum haberet interrogans: audiuit nil penitꝰ
remansisse preter matris argenteã. que cũ
infusis leguminib mitti solita erat scutellam.

Expanded text:
biliter sub habitu naufragi postulabat. Cui Grebiliter sub habitu naufragi postulabat. Cui Gregorius ex intimo corde compatiens, bis ternis numismatibus datis, abire praecepit . Nec multo post, eadem die idem naufragus rediit, seque multa perdidisse, pauca vero suscepisse perhibuit. A quo, pari modo senis numismatibus sumptis, laetabundus abscessit. Sed die tertia rediens, identidem adjutorium naufragus importunis vocibus requirebat. Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. Quid faceret nesciebat. Aestuabat Deo devoti pectoris pietas, non sufferens vacuam proximi reliquisse miseriam. Rursus vestiarium suum, si forte vas quodlibet aut vestimentum haberet, interrogans, audivit nil penitus remansisse praeter matris argenteam, quae cum infusis leguminibus mitti solita erat, scutellam.
Abbreviated transcription (Latin):
ex his que meminerat recognoscere p̃ualebat.
Cũq in dispositione monasterii occupata menꝰ
esset: obliuiscebatur funditus egritudinis
sue. Si uero rediret egritudo ad memoriã:
cũ tã fortẽ se esse sentiret. mirabat᷑ si ñ come¬
tantã fortitudinẽ ꝑmanere: ut ad diem al
pene languore tabesceret. nullã tam̃ corpo¬
ri suo cupiebat cõmodare quietẽ: quo minus
aut oraret. aut legeret. aut scriberet. aut
dictaret. In huius sacri monasterii pene¬
trabilib. idem uir om̃ipotentis dei gregoriꝰ.
a matre siluia tunc tẽporis iuxta portã b̾i
pauli apłi. loco qui dicitur cella noua. quo
actenus oratoriũ nomini eius dedicatum.
et famosũ scĩ sabe confessoris xͥ monasteriũ.
cuius laus est in sexta et septima sinodo constitu¬
tum uidetur degente: crudis leguminibus pas¬
cebatur. Ubi hunc demore quedam seri¬
bentem angelus dei repperiens: misereri sibi fle¬

Expanded text:
ex his quae meminerat recognoscere praevalebat. ex his quae meminerat recognoscere praevalebat. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebatur funditus aegritudinis suae. Si vero rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem se esse sentiret, mirabatur si non 25 cometantam fortitudinem permanere, ut ad diem alt pene quotidiano languore tabesceret, nullam tamen corpori suo cupiebat commodare quietem, quo minus aut oraret, aut legeret, aut scriberet, aut dictaret. 9. In hujus sacri monasterii penetralibus idem vir omnipotentis Dei Gregorius, a matre Silvia, tunc temporis juxta portam beati Pauli apostoli, loco qui dicitur Cella nova, quo hactenus oratorium nomini ejus dedicatum est, et famosum sancti Babae confessoris Christi monasterium, cujus laus in sexta et septima synodo, constitutum videtur, degente, crudis leguminibus pascebatur. 10. Ubi hunc de more quaedam scribentem angelus Dei reperiens, misereri sibi fle
Abbreviated transcription (Latin):
rum librorum: ut infirmato stomacho laces¬
situs. uix subsistere ꝓculddubio uideret᷑. Nam
cum quodã tẽpore incisionẽ uitaliũ quã greci
sincopin dicunt pateretur. crebrisq angusti¬
is per horarũ mom̃ta ad exitũ ꝓpinquaret:
ac nisi eũ fr̃s frequenter cibo reficerent. ui¬
talis ei sp̃c funditus intercipi uideret᷑: pascha¬
lis suꝑuenit dies. Et dum sacratissimo sabba¬
to in quo om̃s etiam paruuli pueri ieiunant.
ipse ieiunare non posset:cepit plus merore
quã infirmitate deficere. Mox accersi¬
to uiro scĩssimo eleuterio. dudum penes spo¬
letum multis p̃posito. tunc uero eiusdem sui
monasterii monacho. a quo uidelicet audierat
seq cum lacrimis ut saltẽ die illo ad ieiunan¬
dum sibi uirtus daretur. in oracionẽ dedit.
Et post paululũ cõpleta or̃one digressus.
Cepit secũ mirari quis esset. quis fuerit. Et
cũ ad animũ redibat infirmitas: nichil in se

Expanded text:
rum librorum, ut infirmato stomacho lacesrum librorum, ut infirmato stomacho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nam cum quodam tempore incisionem vitalium, quam Graeci συγκοπὴν dicunt, pateretur, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur, paschalis supervenit dies. Et dum sacratissimo Sabbato, in quo omnes, etiam parvuli pueri, jejunant, ipse jejunare non posset, coepit plus moerore quam infirmitate deficere . 8. Mox accersito viro sanctissimo Eleutherio, dudum penes Spoletum multis praeposito, tunc vero ejusdem sui monasterii monacho, a quo videlicet audierat seque cum lacrymis, ut saltem die illo ad jejunandum sibi virtus daretur, in orationem dedit. Et post paululum, completa oratione, digressus, Coepit secum mirari quis esset, quis fuerit; et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in se
Abbreviated transcription (Latin):
bus fr̃ib cumulauit. Quib tantũ p̃diorũ
contulit: quantũ posset ad uictũ cotidianũ
deo militanciũ illie. sine indigentia fuffra¬
gari. Septimũ intra romane urbis me¬
nia sub honore sc̃i andree apłi: iuxta basilicã
scõrũ ioħis et pauli. ad cliuũ scauri. monaste¬
rium in ꝓpͥo domate fabricauit. In qͦ relictis
sericis. auro gẽmisq radiantib togis. simul¬
q suppellectilib reliquis in usũ pauperum
prerogatis. ex huius mundi nauftagio nudus
euasit: diu desideratũ monach ile capiens in¬
dum̃tũ. Frimo sub hilarionis. deinde subiu
maximiani uenerabiliũ patrũ regimine:
multis sibi sociatis fr̾ib. regulari tramite
militauit. Post uͦ cũ subesse mallet. fr̃m uo
tiua concordia ĩminente. p̃esse ñ renuit:
sicut in consequentib apparebit. Erat ei¬
abstinencia tanta ciborũ. sedulitas or̃onum.
et ieiuniorũ. studiositas tam desiderata sacro¬

Expanded text:
bus fratribus 24 cumulavit, quibus tantum praediorum bus fratribus 24 cumulavit, quibus tantum praediorum contulit, quantum posset ad victum quotidianum Deo illic militantium sine indigentia suffragari . 6. Septimum, intra Romanae urbis moenia, sub honore sancti Andreae apostoli, juxta basilicam sanctorum Joannis et Pauli ad clivum Scauri, monasterium in proprio domate fabricavit. In quo, relictis sericis, auro gemmisque radiantibus togis, simulque supellectilibus reliquis in usum pauperum praerogatis, ex hujus mundi naufragio nudus evasit, diuque desideratum monachicum capiens indumentum, primo sub Hilarionis deinde sub Maximiani, venerabilium Patrum, regimine, multis sibi sociatis fratribus, regulari tramite militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum votiva concordia imminente, praeesse non renuit, sicut in consequentibus apparebit. 7. Erat eabstinentia tanta ciborum, sedulitas oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacro
Abbreviated transcription (Latin):
cũ acerba etate matura iam studia: et audi¬
turus incognita. religiosis senib indagator
sollertissimus adherebat: sũptaq doctrine
semina. tenaci memorie ruminanda. que pꝰ
in populos mellito declamaret gutture con¬
gerebat. Deniq dͥꝯcibilis adolescens. cũ tͣns¬
misso cõmuniter stilo surgentis infancie.
ad biuium pitagorice littere ꝑuenisset:
incũctanter sinistrũ ramũ cũ seculi uolup¬
tate relinquere. et ad dextrũ cepit cũ celesti
desiderio totis uirib anhelare. Sed dũ
conuersionis sue grãm longius ꝓtrahens.
potius se xp̃o famulaturũ putaret. si sub p̃¬
toris urbani habitu. mundo specietenꝰ deser¬
uiret: ceperũt multa contra eũ ex eiusdem
seculi cura succrescere: ita ut ñ iam sicut ꝓ¬
posuerat specie in eo retineret᷑. sed et mente.
andem patre defũcto ubi liberã dispo¬
nendarũ rerũ suarũ nactus est facultatem:
sex monasteria in sicilia fabricans. sufficienti¬

Expanded text:
cum acerba aetate, matura jam studia; et audicum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relinquere, et ad dextrum coepit cum coelesti desiderio totis viribus anhelare. 4. Sed, dum conversionis suae gratiam longius protrahens, tutius se Christo famulaturum putaret, si sub praetoris urbani habitu mundo specie tenus serviret, coeperunt multa contra eum ex ejusdem saeculi cura succrescere; ita ut non jam, sicut proposuerat, specie, sed in eo retineretur et mente. 5. Tandem patre orbatus, ubi liberam disponendarum rerum suarum nactus est facultatem, sex monasteria in Sicilia fabricans, sufficienti
Abbreviated transcription (Latin):
regorius genere
romanus. arte phi¬
losophus. gordiani
uiri clarissimi. et
porib tiberii mau¬
ricii. et foce augustorum. Iste senatoria
stirpe ꝓgenitus. tam nobilissimã quã etiã
religiosissimã genealogiã dux̃: ita ut qͣrtꝰ
feliae sedis apłice pontifex. uir magne in
xp̃i ecclesia reuerencie: qui basilicã scõrũ
cosme et damiani mr̃m. uia sacra iuxta
tẽplũ romuli sicut hactenꝰ cernit᷑ uenustis¬
sime fabricauit. eius attauus fuerit: et
ad se recipiendã uidere meruit: amita
nichilominꝰ eius extiterit. Quam gre¬
gorius gemine nobilitatis lineam piis
morib extulit. ꝓbis actib exornauit:
adeo ut p̃sagio quodã grece gregorius.
qd̾ latine uigilans resonat uocaret᷑. Nam
recta que docturus erat. dũ uiuis oꝑibus
adimpleuit: sibimet ipsi utiq se uigilasse ꝑdo¬
cuit. Dum uero recta que faciebat. docendo qͦ
disseruit. uigilasse dinoscitur: non solũ sui. s
futuri tẽporis xͥanis. Siquidem inerãt ei

Expanded text:
regorius genere Romanus, arte Philosophus, Gordiani, viri clarissimi, et poribus Tiberii Mauricii, et Phocae Augustorum. Iste, senatoria stirpe progenitus, tam nobilissimam quam etiam religiosissimam genealogiam duxit, ita ut quartus Felix sedis apostolicae pontifex, vir magnae in Christi Ecclesia reverentiae, qui basilicam sanctorum Cosmae et Damiani martyrum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et um Christum ad se recipiendam videre meruit, amita nihilominus ejus exstiterit gorius geminae nobilitatis lineam piis moribus extulit, probis actibus exornavit, adeo ut praesagio quodam Graece Γρηγόριος, quod Latine vigilantius resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitur, non solum sui, sed etiam futuri temporis Christianis. 3. Siquidem inerant ei,
Abbreviated transcription (Latin):
suauitatis emanauit: ac si illic florum om̃ium
fuissent odoram̃ta congesta. Ex qua re mani¬
feste patuit: quia uerũ fuit qd̃ ꝑ nocturnam
uisionẽ tanti patris discipulus uidit:
lius quoq in eodem monasterio iołs

Expanded text:
suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congesta. Ex qua re manifeste patuit quia verum fuit quod per nocturnam visionem tanti Patris discipulus vidit . 20. Alius quoque in eodem mo
Abbreviated transcription (Latin):
ex eodem monasterio morituri: seq illos ꝯtinuo
secitiurũ. Tum die alio p̃dicti fr̃s mori ceperũt:
atq sub eodem ordine se in mortẽ secuti sunt.
quo fuerant in descriptione nominati. Ad ulti¬
mum uero et ipse obut: qui eosdem fratres
morituros preuidit: uiiii.
lius etiã fr̃ in eodẽ monasterio me¬
rulus dicebatur. uehementer lacrimis
gorii uiri uenerabilis doctrina intentus. Psal¬
modia uero ex ore illius pene nullo tempore
cessare consueuerat: excepto cũ aut alimentũ
corpori. aut m̃bra dedisset sopori. Huic noctur¬
na uisione apparuit: quia ex albis florib coro
na in caput illius descendebat. Qui mox moles¬
tia corporis occupatus: cũ magna securitate ani¬
ii. atq hilaritate defu̾ctus est. Ad cuius sepul¬
crum dũ post annos quatuordeci. petrus qui
pontificatus istius gregorii tẽpore monasterio
eidem prefuit. sibi sepulturã facere uoluisset:
tanta de eodẽ sepulcto fr̃is meruli fraglantia

Expanded text:
ex eodem monasterio morituri, seque illos continuo ex eodem monasterio morituri, seque illos continuo secuturum. Cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in mortem secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati, ad extremum vero et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. 19. Alius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis gorii viri venerabilis doctrina, intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat, qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum, dum, post annos quatuordecim, Petrus, qui pontificatus istius Gregorii tempore monasterio eidem praefuit, sibi sepulturam facere voluisset, tanta de eodem sepulcro fratris Meruli fragrantia
Abbreviated transcription (Latin):
non habere se sũptus ad migrandũ diceret:
responsũ ꝓtinꝰ audiuit dicens. Si de peccatis
tuis agitur: dimissa sũt. Quod dum semel
audisset. et magno adhuc metu trepidasset:
Post quinq uero dies febre correptus: cũctis
fr̃ib flentibus orantibusq defungitur.¬
dicebatur. Qui dũ graui molestia corporis
fuisset dep̾ssus: in uisione nocturna alba¬
tos uiros. et clari omimͦ habitus. in hoc ip¬
sum monasteriũ descendere de suꝑioribus as¬
pexit. Qͥ dum corã lecto iacentis assisterent:
unus eorũ dix̃. Ad hoc uenimꝰ: ut de monas¬
terio beati gregorii quosdã fr̃s in miliciam
mittamꝰ: atq alteri p̃cipiens adiunx̃. Scri¬
be marcellũ. ualentinianũ. agnellũ: adq
alios. quorũ ego cognitionẽ ñ habeo. Q b
expletis: addidit dicens. Seribe et huinc ipsũ. qͥ nos
aspicit. Ex qua uisione geroncius certus effectꝰ.
facto mane innotuit fr̃ibus. quot et qui essent

Expanded text:
non habere se sumptus ad migrandum diceret, non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, unc post quinque dies febre correptus, cunctis fratribus orantibus flentibusque, defunctudicebatur, qui dum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens, adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, 29 Agnellum, atque alios, quorum cognitionem ego non habeo. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione Gerontius certus effectus, facto mane, innotuit fratribus quot et qui essent