comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat̃raꝵ: qͣs glaties hyb̃na consirmaerit: Nor̃t
gͣ arboꝵ occulta itim caloris uł frigoris adcouͭ
radices arboꝵ. aut urant᷑ frigore: aut fotu soł
urescant. Demq ubi dem̃tia celi arriserit: ua¬
uaꝵ obicib q̃minꝰ penetret impedit᷑: qͦmͦ ñ pot̃
ipse fic̃ ñindet.:⁊ fec̃ ut meliora sint q̃ sac ła st̃
⁊ potentiora. qũa ipseẽ. qui ca sec̃: ut possint qnͣdo
uolunt cogitationẽ su oꝑa iatere: Tantã gͥ uir¬
tutẽ ⁊ potestatẽ inseruit mentib nr̃is: ut ea cõp̃¬
arbitram᷑ ñ in congrue nob̾ huiꝰmodi cecidit dis¬
putatio. Cerciũ genꝰ questionis rendet huiꝰmodi:
cur peccatores habundant opib ⁊ diuitus. epu¬
lent᷑ iugit̃ sine merore. sine luc lu. ĩusti atit̃e ege¬
ant ⁊ afficiant᷑. aut conuigũ amissione aut liberoꝵ
Quib sadisfacere debuit illa eũgłii parabola: qd̾
diues bysso ⁊pur pura induebat᷑ ⁊ epulas copiosas
exhibebat cotidie: pauꝑ aut̃ẽ plenꝰ ulcer̃i. m̃se

Expanded text:
na constrinxerit? Norunt ergo arborum occultam vim caloris vel frigoris, adeo ut radices arborum aut urantur frigore, aut fotu solis virescant. Denique ubi clementia coeli arriserit, vavarum obicibus, quominus penetret, impeditur; quomodo non potest ipse fecit, non videt, et fecit ut meliora sint quae facta sunt, et potentiora, quam ipse est qui ea fecit, ut possint quando volunt, cognitionem sui operatoris latere? Tantam ergo virtutem et potestatem inseruit mentibus nostris; ut eam comprarbitramur, non incongrue nobis hujusmodi cecidit disputatio. Tertium genus quaestionis residet hujusmodi: cur peccatores abundent opibus et divitiis, epulentur jugiter, sine moerore, sine luctu; justi autem egeant, et afficiantur aut conjugum amissione, aut liberorum? Quibus satisfacere debuit illa Evangelii parabola, quod dives bysso et purpura induebatur, et epulas copiosas exhibebat quotidie: pauper autem plenus ulcerum de mensa
Abbreviated transcription (Latin):
deferebat patͥ: castꝰ ita. ut nͨ sermonẽ quidẽ
audire uellet nͥ pudicũ: humiłusq ad serui¬
tutẽ. uerccundꝰ usq ad sugã. patiens usq ad car¬
cerẽ. remissor iniuriȩ usq ad remunerationẽ.
cundiã depone̾. Noyses qͦ ⁊ hicremias elecłia
dño ut oracula di p̃dicarent ppło. qñ poterail
ꝑ gr̃am: ex cusabant ꝑuerecumdiã. Pulchirag¬
uirtꝰ uerecundia ⁊ suauis gr̃a. quȩ ñ solu infacꝰ¬
tis s: etiã impsis spectat᷑ sermonib: ne modũ ꝓ¬
grediaris loqndi: nequid indecor sermo reson:
tuus. speculũ enim m̃tis plerũq inũb̃ resulget.¬
indõ ipsui uocis sonũ libet modestia: ne cuiꝰ offen¬
dat aur̃ẽ uorc fortior. Peniq inipso canendi ge¬
nere pͥma disciplina uerecundia ẽ: immo etiã in
om̃i usu loqͣndi. ut sensim quis aut psallere aut
canere. aut postremo loqͥ incipiat: nͭ uerecund a
pͥncipia. cõm̃dent ꝓcessũ. Silentiũ q̃ ipñĩ in quo

Expanded text:
ut ne sermonem quidem audire vellet nisi pudicum: humilis usque ad servitutem, verecundus usque ad fugam, patiens usque ad carcerem, remissor injuriae usque ad remunerationem. cundiam deponere . Moyses quoque et Hieremias electi a Domino, ut oracula Dei praedicarent populo, quod poterant per gratiam, excusabant per verecundiam . CAt verecundiae, et suavis gratia, quae non solum in factis, sed etiam in ipsis spectatur sermonibus; ne modum progrediaris loquendi, ne quid indecorum sermo resonet tuus. Speculum enim mentis plerumque in verbis refulget. Ipsum vocis sonum librat modestia, ne cujusquam offendat aurem vox fortior. Denique in ipso canendi genere prima disciplina verecundia est: immo etiam in omni usu loquendi; ut sensim quis aut psallere, aut canere, aut postremo loqui incipiat; ut verecunda principia commendent processum. 68. Silentium quoque ipsum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
udut quada dote cõm̃dat᷑ nature. Erat ysaac
dñm timens ut pote abrahe indoles deserens
patͥ. usq ad eo ut adũs: pat̾na uoluntatẽ. nec
mortẽ recusaret. Ioseph q̃: cũ soniasset q sol &

Expanded text:
velut quadam dote commendatur naturae. 66. Erat Isaac velut quadam dote commendatur naturae. 66. Erat Isaac Dominum timens, utpote Abrahae indoles, deferens patri usque adeo, ut adversus paternam voluntatem nec mortem recusaret . Joseph quoque cum somniasse
Abbreviated transcription (Latin):
secutꝰ eis p̃cepta mea. famulȩ m̃s. ¶ ͥd fecit᷑. aut
qͥd confristaui te: Nonne ego libos tͥ dedi. hono¬
res contuli. salutẽ donam: Curme negabas:
Cur ȩstimabas q adscientiã meã q̃ gereres ñ ꝑ¬
uenirent: Cur tencbas dona mea. despiciebas
ne uidẽt᷑ quasi in honorꝰ aut quasi egenꝰ dñm
ꝓdidisse: nd̾o ut iustificaret᷑ in eo dñs. hȩc ei
contulit: ut ñ quasi iniuria exasꝑatꝰ: s quasi
c p̃uaricatꝰ grãm maiorĩs ec̾t̾ offensȩ obnoxuis¬
Qm̃ gͥ ⁊ penã imꝓbitatis nurtutis fore p̃miũ
satis daruit: de officiis aggrediam᷑ dicere. q̃ nob̾
ad adolescentiã spec tanda st̃: ut cũȩtate accres¬
cant simul. Est gͥ bonoꝵ ad olescentiũ. timor̃e
d̃i habere. deferre parentib: honorẽ habere
seniorib castitatẽ tueri. ñ asꝑnari bumilita¬
tẽ. diligere dem̃tiã ac uerccundiã: quȩ ornam̃to
st̃ minori ȩtati. Ut enim insenib grauitas. in u¬
uenib alacritas: ita inadolescentib uerecumdia

Expanded text:
secutus es praecepta mea? Famule meus, quid feci tibi, aut quid contristavi te? Nonne ego tibi liberos dedi, honores contuli, salutem donavi; cur me negabas? Cur aestimabas quod ad scientiam meam quae gereres non pervenirent: cur tenebas dona mea, despiciebas ne videretur aut quasi inhonorus, aut quasi egenus Dominum prodidisse. Et ideo ut justificaretur in eo Dominus, haec ei contulit; ut non quasi injuria exasperatus, sed quasi praevaricatus gratiam, majori esset offensae obnoxi et poenam improbitati, et virtuti fore praemium satis claruit, de Officiis aggrediamur dicere; quae nobis ab adolescentia spectanda sunt, ut cum aetate accrescant simul. Est igitur bonorum adolescentium timorem Dei habere, deferre parentibus, honorem habere senioribus, castitatem tueri, 19 non aspernari humilitatem, diligere clementiam ac verecundiam, quae ornamento sunt minori aetati. Ut enim in senibus gravitas, in juvenibus alacritas; ita in adolescentibus verecundia,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ płures nob̾cum sunt qũa cum illis. Et gogate
itaq gieri totum montẽ equis repletũ ⁊ currib
trato ad syrios dix̃. Uenite post me: ⁊ ducam
nos ad hominẽ qũẽ queritis. Et uider̃t helyscũ
quẽ ccer iꝑe gestiebant: ⁊ uolentes tenere ñ
res appellatione nominabant: ĩꝑegrmos
nocatͣnt. Hostes enim antiq̃ situ ꝑegr mi
dicibant᷑: qd eaue ccã ipium de nt̃is assũp.¬
tum docer e pouionꝰ. Ao ũsarios enmis bebrti

Expanded text:
cum sunt, quam cum illis. Et rogante itaque Giezi totum montem equis repletum et curributrato, dixit ad Syros: Venite post me, et ducam vos ad hominem quem quaeritis. Et viderunt Elisaeum, quem corripere gestiebant: et videntes, tenere non res appellatione nominabant, ut peregrinos vocarent; hostes enim antiquo ritu peregrini dicebantur. Quod aeque etiam ipsum de nostris assumptum dicere possumus; adversarios en
Abbreviated transcription (Latin):
sunt̃ oleo: ñ oblin̾unt puluere. Qs manet gła.
espectat iniuria. Ungentati spectare solent. ñ
decertare: ñ solent estꝰ. pulucrẽ ymbresq ꝑpeti
Dicant gͦ upsi athlete. Uenite. nob̾cũ laborate
S respondebt̃ spectatores. Nos hic int̾m de uob̃
scrã licet nequitiȩ suȩ pęnã. Hoꝵ reqͥes in infer
dẏso. Uñ pulcbre uigilare cos intumulo i ob
diõc: qr soporẽ qͥctis habere ñ posst̃: quẽ ille

Expanded text:
unt oleo, non oblinunt pulvere. Quos manet gloria, exspectat injuria. Unguentati spectare solent, non decertare: non solem, aestus, pulverem, imbresque perpeti. Dicant ergo et ipsis athletae: Venite, nobiscum laborate. Sed respondebunt spectatores: Nos hic interim de vobseram licet, nequitiae suae poenam. Horum requies in inferndiso. Unde pulchre vigilare eos in tumulo Job dixit ; quia soporem quietis habere non possunt, quem ille
Abbreviated transcription (Latin):
tet: uibi ñ putaui̾t cop̃bendit᷑. Et erit inquit de de¬
cus. qd̾ ñ intellex̾it amorẽ dm̃. Quid autẽ tam
stolitũ qũa putare qd̾ dm quicꝗͣ. p̃te̾at. cũ sol

Expanded text:
tet, ubi non putaverit, comprehenditur. Et erit, inquit, dedetet, ubi non putaverit, comprehenditur. Et erit, inquit, dedecus, quod non intellexerit timorem Dei . 55. Quid autem tam stolidum, quam putare quod Deum quidquam praetereat; cum s
Abbreviated transcription (Latin):
uana sunt dep̃hendit. ea quȩ sc̃a sunt nescit.
iignorat. qd ipse fcc̃: Potest opꝰ suũ ignorare
arasta: homo ẽ . i ioꝑe suo latentia dep̃hendit.
i ds opus suũ nescit: Altius gͦ ꝓfundũ inopere.
qua in auctore: Et fec̃ aliquid qdͥ sup̃ sc er̾t: cuiꝰ
meritũ ignoraret auctor. cuiꝰ affecłũ nesciret
arbiter. Hȩc illis: cȩcerum nob̾ satis ẽ. ipsiis tes¬
timoniũ quiait. Egosum scrutans corda ⁊ renes.
b ur̃is. Sciebat enim qd cogitabant mala. Ueniq
euigłista testat᷑ dicens. Sciebat enim iħs cogitatio
coꝵ consideremꝰ. Nolunt sup̃se habere iudicẽ. qũe
nicħ fallit: nolunt ei dare occultoꝵ scientiã: qui
tradidit eos intenebras. Iͥnoc te inquit erit fur
nioculus adult̃ seritabit tenebras dicens. N confi¬
derabit me oculus. ⁊ latibulũ ꝑsone posuit suȩ.
¶m̃is em̃ qͥlucẽ fugit amat tenebras: studens la
uenda cognoscit. Deniq ⁊ ille qͥ dic̃ mȩcłastico.

Expanded text:
ana sunt deprehendit, ea quae sancta sunt, nescit, et ignorat quod ipse fecit? Potest opus suum ignorare artifex? Homo est, et in opere suo latentia deprehendit; et Deus opus suum nescit? Altius ergo profundum in opere, quam in auctore. Et fecit aliquid quod supra se esset, cujus meritum ignoraret auctor, cujus affectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, qui ait: Ego sum scrutans corda et renes .in cordibus vestris ? Sciebat enim quod cogitarent mala. Denique Evangelista testatur dicens: Sciebat enim Jesus cogitatieorum consideremus. Nolunt supra se esse judicem, quem nihil fallat: nolunt ei dare occultorum scientiam, qupera eorum, tradidit eos in tenebras. In nocte, inquit, erit fur. Et oculus adulteri servabit tenebras, dicens: Non considerabit me oculus: et latibulum personae posuit suae . 16 Omnis enim qui lucem fugit, diligit tenebras, studens latvenda cognoscit. Denique et ille qui dicit in Ecclesiastico:
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis possis cognosce: ũ qua causa ille diues Ide Iosi
fuerit. qͥerat imꝑb iraptar alicni. qua causa po¬
tens aliꝰ. qua causa ille habundauit libis. ille ful
Diues eras. qͣ causa aliena raprebas: Egestas ñ com¬
pulit: in opia ñ coegit. Non ne ido diuitẽ te feci.
ut ex cusationẽ habere ñ possis: Dicat᷑ ctiã poten
subuenire: Id̃o te fecipotentẽ. ut ñ inferres
uiolentiã .s repelleres. Non t scͥotũ ẽ: eripe m¬
de manu peccatorns libãt: Picat᷑ etiã habim

Expanded text:
veritatis possis agnoscere. Tunc qua causa ille dives fuerit, qui erat improbus et raptor alieni, qua causa potens alius, qua causa ille abundaverit liberis, ille fultDives eras, qua causa aliena rapiebas? Egestas non compulit, inopia non coegit. Nonne ideo te divitem feci, ut excusationem habere non possis? Dicatur etiam potentsubvenire? Ideo te feci potentem, ut non inferres violentiam, sed repelleres. Non tibi scriptum est: Eripe ide manu peccatoris lib
Abbreviated transcription (Latin):
se aut̃ẽ atteri. dic̃ dño. Discede ame. uras tuas
scire nolo. Quid ꝓdest. qr seruiuimꝰ ips: Aut
quȩ utilitas. qr occurrimꝰ ipsi : In manib eoꝵ
om̃ia bona: oꝑa autẽ impioꝵ ñ uidet. Laudat᷑
inplatone qd inpolitia sua posuit eũ qͥ contͣ
iustitiã disputandi parces recepisset postulare
ueniã dicꝰtoꝵ quȩ ñ ꝓbaret: ⁊ ueri inueniendi
atq ex aminandȩ disputationis grãm. illã sibi
imposita ꝑsoña dicere. qd̾ eo usq tulliꝰ ꝓbauit:
ut ipse in libris qͦs scͥꝑsit dere publica in eam
sententiã dicendã putauerit. Quanto antiqͥor
illis iob qͥhȩc pͥmꝰ repperit: nec eloquentiȩ fa-¬
lerande gr̃a. s ui̾tatis ꝓbandȩ p̃mittenda ȩsti¬
manit : Stat̃ĩq ipse questionẽ enodẽ reddidit

Expanded text:
se autem alteri, dicit Domino: Discede a me, vias tuas se autem alteri, dicit Domino: Discede a me, vias tuas scire nolo . Quid prodest, quia servivimus ipsi: aut quae utilitas, quia occurrimus ipsi? In manibus ipsorum omnia bona, opera autem impiorum non videt. 43. Laudatur in Platone, quod in Politia sua 13 posuit eum qui contra justitiam disputandi partes recepisset, postulare veniam dictorum quae non probaret, et veri inveniendi atque examinandae disputationis gratia, illam sibi impositam personam dicere. Quod eousque Tullius probavit, ut ipse in libris quos scripsit de Republica, in eam sententiam dicendum putaverit. 44. Quanto antiquior illis Job, qui haec primus reperit, nec eloquentiae phalerandae gratia, sed veritatis probandae, praemittenda aestimavit? Statimque ipse quaestionem en
Abbreviated transcription (Latin):
rente. ꝑfusum ulcerib. in horrentẽq uili cibo.
ex aratũ uulnerib a capite usq ad pedes ui-¬
debant. Quib hanc sc̃s iob ꝓponit assercionẽ
Siego ꝓpt̾ peccata mea hȩc p̾atior. cur impii ui¬
uult. Inueterauer̃t autẽ. ⁊ indiuitiis.: sem̃ eoꝵ.
scdm uoluntatẽ: filii eoꝵ: in ocłis. domꝰ ipsoꝵ
tat᷑: ⁊ studiũ aũtit suũ. Cuiꝰ dic lurꝰ sermoneᷤ
ante sc̃s p̃misit iob dicens. Portate me. ego
autẽ loquar. deinde ridete me. Na ⁊ si argu¬
or. quasi hõ arguor. Portate gͣ onꝰ sermonũ
Dic turꝰ enim sũ qd ñ ꝓbo. s. ad uos redarguendo ᷤᷤ¬
ꝓferam sermones iniquos. aut certe qr ita ẽ ũsꝰ.
Quid autẽ. Numꝗd ab homine arguor : Hoc ẽ homo
argui dignꝰ sũ. qr ñ euidenti culpa me arguitis.
s ex iniurus estinatis merita delictoꝵ. Uidens
gͦ insirmꝰ habundare iniustos successib ꝓsꝑis.

Expanded text:
rente, perfusum ulceribus, inhorrentemque vibicibus, rente, perfusum ulceribus, inhorrentemque vibicibus, exaratum vulneribus a capite usque ad pedes videbant . Quibus hanc sanctus Job proponit assertionem: Si ego propter peccata mea haec patior, Cur impii vivunt? Inveteraverunt autem, et in divitiis semen eorum secundum voluntatem, filii eorum in oculis, domus ipsorum tatur, et studium avertit suum. Cujus dicturus sermones, ante sanctus praemisit Job, dicens: Portate me, ego autem loquar, deinde videte me. Nam et si arguor, quasi homo arguor. Portate ergo onus sermonum Dicturus enim sum quod non probo: sed ad vos redarguendos proferam sermonis iniquos. Aut certe; quia ita est versus. Quid autem? Numquid ab homine arguor? hoc est, homo argui dignus sum; quia non ex evidenti culpa me arguitis, sed ex injuriis aestimatis merita delictorum. Videns ergo infirmus abundare injustos successibus prosperis,
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃: uellerib agnoꝵ meoꝵ calefacti st̃ hinne¬
ricoꝵ Foris ñ habitabat ꝑ egͥnꝰ: ostiũ aut̃e me¬
ũ om̃i uemienti patebat. B eatꝰ plane. de cuius
domo nũꝗͣ uacuo sinu pauꝑ exiuit. Neq eñi
qͥsꝗͣ magis beatꝰ. qũa qͥ intelligit suꝑ pau¬
ꝑis necessitatẽ ⁊ infirmi. atq in opis erũpnam:
in die iuditii habebit salutẽ adño: qũe habe¬
ab officio dispensatricis miscd̾iȩ. dũ putant ho¬
minis acꝰtas ñ curare dñm: aut nescire eum
quid moccultis geramꝰ qͥd tencat nr̃a. conscien¬
tia: aut iuditiũ eiꝰ neqͣꝗͣ. iustũ uideri : quando
peccatores diuitiis habundare uident: gaude¬
re honorib. sanitate. libi̾s: econt᷑ aut̃e ius¬
tos inopes degere. inhonores. sine libi̾s. infir¬
mos corꝑe. lucꝰ tu frequenti. Nec mediocris ea
questio. quando qͥdẽ tres illi reges amiciiob
ꝓptẽa eũ peccatorẽ ꝓnuntiabant : qr mop̃e
fac lũ ex diuite. orbatũ libis. ex fecundo pa¬

Expanded text:
ribus agnorum meorum calefacti sunt humeri eorum. Foris non habitabat peregrinus: ostium autem meum omni venienti patebat . Beatus plane, de cujus domo numquam vacuo sinu pauper exivit; neque enim quisquam magis beatus, quam qui intelligit super pauperis necessitatem et infirmi atque inopis aerumnam. In die judicii habebit salutem a Domino, quem habeab officio dispensatricis misericordiae, dum putant hominis actus non curare Dominum, aut nescire eum quid in occultis geramus, quid teneat nostra conscientia: aut judicium ejus nequaquam justum videri, quando peccatores divitiis abundare vident, gaudere honoribus, sanitate, liberis: contra autem, justos inopes degere, inhonoros, sine liberis, infirmos corpore, luctu frequenti. 41. Nec mediocris ea quaestio, quando quidem tres illi reges amici Job, propterea eum peccatorem pronuntiabant, quia inopem factum ex divite, orbatum liberis ex fecundo pa
Abbreviated transcription (Latin):
tronũ. ipsi quiputant᷑ sobrii irrident phylo¬
sophi. sam de aristotelis opinone qͥd loquar.
qͥ putat dm̃ suis contẽptum sinib ẽẽ: ⁊ p̃scͥpto
regni modo degere. ut poetarum loquunt᷑
celũ. alii mare. alii inferna coercenda imꝑio
sorte obuenerint: eos quoq cauere. ne usurpa¬
ta alienaꝵ partium sollicitudine inter se bellũ
excitent: Similit̃ gͦ asserit : qͥd̾ t̾raꝵ curam
ñ babeat. sic̃ maris uł inferm ñ habeat. Et qͥm̾
ipsi exdudunt q̃s secunt᷑ potestade: Sequit᷑
p̃tereat scientia. Gͣ qui plantauit aur̃e ñ audit:
Quifinait oculũ ñ uidet. Nonp̃duit hȩc uana¬
opmio scõs ꝓpħas. Deniq dauio inducit eos
loquentes: qͦs suꝑbia inflatos asserit:. Qd enim
tã suꝑbum: qũa cum ipsi sub peccato sint. alios
indigne ferant peccatores uniere. dicentes: usq¬
quo peccatores adñe. usqueqͦ pecatores głabiuił:

Expanded text:
tronum, ipsi qui putantur sobrii, irrident philotronum, ipsi qui putantur sobrii, irrident philosophi? Nam de Aristotelis opinione quid loquar, qui putat Deum suis contentum esse finibus, et praescripto regni modo degere, ut poetarum loquunturt alii coelum, alii mare, alii inferna coercenda imperio, sorte obvenerint: eosque cavere ne usurpata alienarum partium sollicitudine, inter se bellum excitent. Similiter ergo asserit quod terrarum curam non habeat, sicut maris vel inferni non habet. Et quomodo ipsi excluduntraeterierit, praetereat scientia. Ergo qui plantavit aurem, non audit: qui finxit oculum, non videt, non conopinio sanctos prophetas. Denique David inducit eos loquentes, quos superbia inflatos asserit. Quid enim tam superbum, quam cum ipsi sub peccato sint, alios indigne ferant peccatores vivere, dicentes: Usquequo peccatores, Domine, usquequo peccatores gloriabuntur ?
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ assertionẽ. qͥ dm̃ putant cur̃ã mundi neq̃ꝗͣ
habere : sic̃ aristoteles asserit. usq ad lunã eiꝰ
descendere ꝓuidentiã. Et quis oꝑator negligat
oꝑis sui curam: Quis deserat ⁊ destituat. qd
ipse condendũ putauit. s i iniuria ẽ. regere.
ñ ne maior ẽ inuiria fecisse: cum aliꝗͥd ñ fecisse
nulla iustitia sit: Noncurare qd̾ feceris.
sũma indem̃tia:. ¶ d̾ si aut dm̃ creator̃e suũ
abnegant. aut ferarũ ⁊ bestiaꝵ se haberi nume¬
rocensent: quid de illis dicamꝰ. qͥhac se con¬
teͤpnant inuria. ut ꝑ omia ire dm̃ ipsi asse¬
rant: ⁊ omĩa inuirtute eiꝰ consistere. uim et
maiestatẽ eiꝰ ꝑ om̃ia elem̃ta penetrare. terras.
cęlum. maria.⁊ putant iniuriã ciꝰ. si mendem
hominis qͣꝵ nicb̾ nob ipse p̃stantius dedit penc¬
tret: ⁊ diuinȩ maiestatis ingrediat᷑ scientia:
S hor magistrũ uelut ebrium ⁊ uoluptatis pa¬

Expanded text:
eorum assertionem, qui Deum putant curam mundi nequaquam eorum assertionem, qui Deum putant curam mundi nequaquam habere, sicut Aristoteles asserit usque ad lunam ejus descendere providentiam. Et quis operator negligat operis sui curam? Quis deserat et destituat quod ipse condendum putavit? Si injuria est regere, nonne est major injuria fecisse; cum aliquid non fecisse nulla injustitia sit, non curare quod feceris, summa inclementia? 49. Quod si aut Deum creatorem suum abnegant, aut ferarum et bestiarum se haberi numero censent: quid de illis dicamus, qui hac se condemnant injuria? Per omnia Deum ire ipsi asserunt, et omnia in virtute ejus consistere, vim et majestatem ejus per omnia elementa penetrare, terras, coelum, maria: et putant injuriam ejus, si mentem hominis qua nihil nobis ipse praestantius dedit, penetret, et divinae majestatis ingrediatur scientia? 50. Sed horum magistrum velut ebrium, et 15 voluptatis pa
Abbreviated transcription (Latin):
um suo refellet: De multitudine qͦ filioꝵ:⁊ de
indolentia quid loquar: cum se ipse lugeat:⁊
sine herede futurũ iudicet: cũ imitatores sui
successores suos ẽẽ nolit: Nulla cnim hereditaᷤ
peccatoris. Gͣ impius ipse sibi pena ẽ: iustꝰ autẽ
ipse sibi gr̃a: ⁊ utͥq aut bonoꝵ aut maloꝵ ope¬
ne diuisione facta pͣttrisse uideam᷑: qua occur¬
rimꝰ opimom eoꝵ. qͥ uidentes sceleratos quosq
diuites lȩtos. honoratos. potentes: cũ pleriq
iustoꝵ egeant atq infirmi sint: putantq uel
nichil de nob̾ dm̃ curare ut epicurei di.¬
cunt. uł nescire actꝰ hominũ ut flagition pu¬
tant: uł siscit omia iniquũ ẽẽ iudicẽ: ut bonoᷤᷤ
egere patratur. habundare imꝓbos. N ec suꝑ¬
fluus uelut qͥdam excursus fuit: ut opimoni
huiꝰmodi ipsoꝵ assictꝰ responderet qͣs beatos
iudicant: cum ipsi se miseros putant. Arbitratꝰ
enĩ sum: qd ipsi sibi faciliꝰ qũã nob̾ croderent

Expanded text:
 suo refellat? De multitudine quoque filiorum, et de indolentia quid loquar; cum se ipse lugeat, et sine haerede futurum judicet, cum imitatores sui successores suos esse nolit? Nulla enim haereditas peccatoris. Ergo impius ipse sibi poena est: justus autem ipse sibi gratia; et utrique aut bonorum aut malorum opene divisionem factam praeteriisse videamur, quia occurrimus opinioni eorum qui videntes sceleratos quosque divites, laetos, honoratos, potentes, cum plerique justorum egeant, atque infirmi sint, putant vel nihil Deum curare de nobis, ut Epicurei dicunt: vel nescire actus hominum, ut flagitiosi putant: vel si scit omnia, iniquum esse judicem; ut bonos egere patiatur, abundare improbos. Nec superfluus velut quidam excursus fuit, ut opinioni hujusmodi ipsorum affectus responderet, quos beatos judicant, cum ipsi se miseros putent. Arbitratus enim sum quod ipsi sibi facilius quam nobis crederent
Abbreviated transcription (Latin):
studet uł remis ducere: priꝰ in fluuio p̃ludit.
Qui canendi suauitatẽ ⁊ uocis affectant p̃stanti¬
am: prꝰ sensim canendo uocẽ excitant: ⁊ qͥ uiri¬
b corꝑis legitimoq luctandi certamine coro¬
na petunt : cotidiano usu palestre durantes m̃¬
bra nud̾entes patientiȩ laborẽ assuescunt. Nec
ipsa natura nos in paruulis docet. qd̾ priꝰ sonos
meditant᷑ loquendi: ut loqͥ distant. Itaq sonꝰ
exercitatio quedamẽ : ⁊ palestra uocis ẽ. Ita gͦ &
qͥ uolunt discere cautionẽ loquendi: qd̾ naturȩ
ẽ ñ negent: qd̾ custodic ẽ exercant: ut qͥ inspe¬
enĩ res ꝓpriis ac domesticis exercitis auget᷑. ergo¬
s irritanti adũsario ꝓuocanti peccatori ñ respon¬
debat : ⁊ fic̃ alibiait. loquentes uanitat̃e. ⁊ cogi¬
tantes dolũ ñ audicbat quasi sirdus: ⁊ quasi
mutꝰ ñ aꝑiebat ilł os suũ: qr ⁊ alibi habes. Noli
respondere in prudenti ad inprudentiã eiꝰ: ne

Expanded text:
studet, vel remis ducere, prius in fluvio praeludit. studet, vel remis ducere, prius in fluvio praeludit. Qui canendi suavitatem et vocis affectant praestantiam, prius sensim canendo vocem excitant. Et qui viribus corporis, legitimoque luctandi certamine coronam petunt, quotidiano usu palaestrae durantes membra, nutrientes patientiam, laborem assuescunt. 33. Haec ipsa natura nos in parvulis docet, quod prius sonos meditantur loquendi, ut loqui discant. Itaque sonus exercitatio quaedam et palaestra vocis est. Ita ergo et qui volunt discere cautionem loquendi, quod naturae est, non negent: quod custodiae est, exerceant; ut qui in speenim res propriis ac domesticis exercitiis augetursed irritanti adversario, provocanti peccatori non respondebat. Et, sicut alibi ait , loquentes vanitatem, et cogitantes dolum, non audiebat quasi surdus, et quasi mutus non aperiebat illis os suum; quia et alibi habes: Noli respondere imprudenti ad imprudentiam ejus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
uiuium peccatoris : Introga eiꝰ conscientiã. Non¬
ne grauiꝰ om̃ib fecit sepulchris: Intueris lȩtitiã
eiꝰ : ⁊ salubritat̃ẽ miraris corꝑis. filioꝵ atq opum
habundantiã: in trospice ulcera. i uiuces animȩ
eiꝰ. cordis mestitudinẽ. Nam de opib qͥd loquar.
cum legeris qr ñ in habundantia ẽ. uita q̃: cum

Expanded text:
vivium peccatoris, interroga conscientiam ejus. Nonvivium peccatoris, interroga conscientiam ejus. Nonne gravius omnibus fetet sepulcris? Intueris laetitiam ejus, et salubritatem miraris corporis filiorum atque opum abundantiam: introspice ulcera et vibices animae ejus, et cordis moestitudinem. Nam de opibus quid loquar, cum legeris: Quia non in abundant
Abbreviated transcription (Latin):
centiũ ⁊ flagitiosoꝵ merita disc̾nit: uera atq
incorrupta penar. p̃miorq arbitra. Uorit᷑
innocens inpotestate simplicitatis suȩ. in habun¬
dantia ꝓpͥe uoluntatis.: sic̃ adipe repletam
ammã gerens. At uͦ peccator qũauis foris ha-¬
bundet. ⁊ delitiis asfluat. odorib fraglet:
inamaritudine ammȩ suȩ uita exigit. ⁊ ult¬
mũ diẽ claudit : nicħ eor quȩ epulatꝰ suerit
suoꝵ. Hec cogitans nega sipotes diuini ẽẽ iudi¬
tii remunerationẽ. Ille suo asfecꝰ lubeatꝰ. hic
miser. Ille suo iuditio absolutꝰ : hic reus. Ille
meritu letus: hic merens. Cui absolui potest.
qͥ nec sibi innocens ẽ: Dicite inquit mͥ. ubi ẽ.
ꝓtec lio tab̾naculoꝵ eiꝰ: Signũ eiꝰ ñ inueniet᷑. Ui¬
ta enim facinorosi ut sõmũ. Aꝑuit ocłos. transiũ
requies eiꝰ: euanuit ddectatio. Licet. ipsa quȩ ui¬
dent᷑ etiam dũ uiunt impioꝵ reqͥes ininstrno
ẽ: uiuentes eñĩ ininferna descendunt. Uides con¬

Expanded text:
centium et flagitiosorum merita discernit, vera atque incorrupta poenarum praemiorumque arbitra. Moritur innocens in potestate simplicitatis suae, in abundantia propriae voluntatis, sicut adipe repletam animam gerens . At vero peccator quamvis foris abundet, deliciis diffluat, et odoribus fragret, in amaritudine animae suae vitam exigit, et ultimum diem claudit, ni45. Haec cogitans nega, si potes, divini esse judicii remunerationem. Ille suo affectu beatus, hic miser: ille suo judicio absolutus, hic reus: ille in exitu laetus, hic moerens. Cui absolvi potest, ui nec sibi innocens est? Dicite, inquit, mihi, ubi est protectio tabernaculorum ejus ? Signum ejus non invenietur. Vita etenim facinorosi, ut somnium. Aperuit oculos, transivit requies ejus, evanuit delectatio: licet ipsa quae videtur, etiam dum vivunt, impiorum requies in inferno sit: viventes enim in inferna descendunt. 46. Vides con
Abbreviated transcription (Latin):
iustꝰ tacet᷑. Et si pauꝑ cͥminet᷑.: iustꝰ ñ res¬
pondeat. Hȩc st̃ arma iusti. ut cedendo
uincat : sic̃ ꝑiti iaculati discedentes solent
uincere: ⁊ fugientes grauiorib. sequentem

Expanded text:
justus tacet: etsi pauper criminetur, justus non resjustus tacet: etsi pauper criminetur, justus non respondet. Haec sunt arma justi, ut cedendo vincat. Sicut periti jaculandi cedentes solent vincere, et fugientes gravioribus sequentem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enim silere abonis: qr bene sibi conscius fal¬
sis ñ debet moueri: nec estimare plus ponders
mnalieno c̃ẽ conuitio. quã in suo testimonio.
Ita sit: ut eciam humilitatẽ custodiat. Si aut̃
nolit humilior uideri talia tracꝰtat. ⁊ dicit
ipse secum. Hic gͦ ut me contẽpnat: uinconspe¬
tu meo loquet᷑ talia ad ũsum me quasiñ pos¬
simego ei aꝑire osmeũ: Cur ñ ego eciam
dicã. in quib eũ mestificare possim: Hic
gͣ ut mͥ iniurias faciat quasiuir ñ sim.
quasi uidicare me ñ possim: hic ut me
cͥminet᷑. quasi ego ñ possim grauiora in co
componere qͥ talia dic̃. ñ ẽ. mitis atq hu¬
milis. ñ ẽ. sine tẽptatione: tẽptator eũ ea¬
agitat: ipse ei tales opioͥnes inserit.: ple¬
rũq adhibet hominẽ. atq apponit neꝗͣ
sp̃s qui hec illi dicat: s tumpetra fixum
uestigium tene. Et siseruus conuitiũ dicat.
iustꝰ tacet: ⁊ sifirmꝰ contumeliã faciat.

Expanded text:
est enim silere a bonis; quia bene sibi conscius, falest enim silere a bonis; quia bene sibi conscius, falsis non debet moveri: nec aestimare plus ponderis in alieno esse convicio, quam in suo testimonio. 19. Ita fit ut etiam humilitatem custodiat. Si autem nolit humilior videri, talia tractat, et dicit ipse secum: Hic ergo ut me contemnat, et in conspectu meo loquatur talia adversum me, quasi non possim ego ei aperire os meum? Cur non etiam ergo dicam, in quibus eum moestificare possim? Hic ergo ut mihi injurias faciat, quasi vir non sim, quasi vindicare me non possim? Hic ut me criminetur, quasi ego non possim graviora in eum componere? 20. Qui talia dicit, non est mitis atque humilis, non est sine tentatione. Tentator eum exagitat, ipse ei tales opiniones inserit. Plerumque adhibet hominem, atque apponit nequam spiritus, qui haec illi dicat: sed tu in petra fixum vestigium tene. Etsi servus convicium dicat, justus tacet; etsi infirmus contumeliam faciat,
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ꝓuocat. ad iurgium uocat: tc̃ silentiũ exer¬
ccamꝰ: tc̃ muti ficriñ erubescamꝰ. Peccatorẽ. eñi
qͥ nos ꝓuocatꝰ. q miurrã fac̃: inos similes sui fie¬
eri desiderat. Deniq si taccas. si dissimules. solet
dicere. Quid taces : Loquere siaudes: s: ñ audes.
Mutus es: elingũẽ te feci. Sigͣ taccas. plus rumpit᷑. Uicꝰ tum
ses̃ẽ putat irrisum. post habitũ atq illusum.
si respondeas. suꝑiorẽ se factum arbitratur.
qr par̃ẽ inuenit. Si enim taccas: dicit᷑ ille son¬
uitiatꝰ ẽ. huic: contempsit iste. Si referas con¬
tumeliam: dicit᷑. Ambo conuitiati st̃: uderq
condempnat᷑: nemo absoluit᷑. G illiꝰ ẽ. studi¬
um ut irritet. ut similia illi loquar. similia
agam. Iusti ẽ. aut̃ẽ dissimulare. nich loqui.
tenere bone fructum conscientie: plus com¬
mittere bonoꝵ uditio. qũa crimanantis inso¬
lentiȩ. contẽptum ẽẽ grauitate moꝵ suoꝵ. Hac

Expanded text:
tiam provocat, ad jurgium vocat: tunc silentium exertiam provocat, ad jurgium vocat: tunc silentium exerceamus, tunc muti fieri non erubescamus. Peccator est enim qui nos provocat, qui injuriam facit, et nos similes sui fieri desiderat. 18. Denique si taceas, si dissimules, solet dicere: Quid taces? Loquere, si audes. Sed non audes: mutus es, elinguem te feci. Si ergo taceas, plus rumpitur: victum sese putat, irrisum, posthabitum atque illusum. Si respondeas, superiorem se factum arbitratur, quia parem invenit. Si enim taceas, dicetur: Ille conviciatus est, hunc contempsit iste. Si referas contumeliam, dicetur: Ambo conviciati sunt. Uterque condemnatur, nemo absolvitur. Ergo illius est studium, ut irritet, ut similia illi loquar, similia agam: justi est autem dissimulare, nihil loqui, tenere bonae fructum conscientiae, plus committere bonorum judicio, quam criminantis insolentiae, 7 contentum esse gravitate morum suorum. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
me de laqueo uenantiũ. ⁊ aũbo asꝑo. Symmachꝰ
irrationee ũbiͣ diã. alii ꝑturbationis: laqueus ad¬
u̾sarii sermo ñr ẽ: s etiã ipse ñ minꝰ adũsariꝰ nob̾.
Loquimur plerumq qd excipiat inimicus. ae
quasi nr̃o gladio nos uulneret: quanto tolerabi¬
rit moueri me inserit aculeos suos: ut semina¬
ria iugioꝵ excitet. Si emisero ũbũ in decoꝵ: la¬
queũ suũ stringit interdũ mͥ: quasi escã ꝓponit
uindicꝰtȩ possibilitatẽ : ut dum uidicari cupio
ipse me inseram laqueo: ⁊ nodum mortis astrm¬
gã mͥ. Si quis gͦ hunc adũsarium sentit p̃sentẽ
cẽ: tc̃ magis custodiã adhibe deba ori suo:
ne det locum adũsario. S ñ multi hc̃ uideã.
S etiã ille cauendus ẽ. qui uideri pot̾ quicũq
irritat quic̃q incitat. qͥcũq exasꝑat. quic̃q
incentiua lirxurie aut libidinis suggerit. Qnͣ¬
do gͦ nob̾ aliquis conuitiat᷑. lacessit. ad uiolen¬

Expanded text:
me de laqueo venantium et a verbo aspero . Symmachus me de laqueo venantium et a verbo aspero . Symmachus irritationis verbum dixit, alii perturbationis. Laqueus adversarii est sermo noster: sed etiam ipse non minus adversarius nobis. Loquimur plerumque quod excipiat inimicus, et quasi nostro gladio nos vulneret. Quanto tolerabirit moveri me, inserit aculeos suos, ut seminaria jurgiorum excitet. Si emisero verbum indecorum, laqueum suum stringit. Interdum mihi quasi escam proponit vindictae possibilitatem; ut dum vindicari cupio, ipse me inseram laqueo, et nodum mortis astringam mihi. Si quis ergo hunc adversarium sentit praesentem esse, tunc magis custodiam adhibere debet ori suo, ne det locum adversario: sed non multi hunc vident. etiam ille cavendus est, qui videri potest, quicumque irritat, quicumque incitat, quicumque exasperat, quicumque incentiva luxuriae aut libidinis suggerit. Quando ergo aliquis nobis conviciatur, lacessit, ad violen
Abbreviated transcription (Latin):
tua m̃ti subdita sit. Restringat᷑ habenȩ um¬
cuł. frenos habeat suos. quib reuocaripossit:
adm̃sur̃a sermones ꝓserat libra ex aminatos
iustitiȩ: ut sit grauitas insensu: insermone pon¬
mitis. mansuctꝰ modestꝰ. Custoendo enĩ os suũ.
⁊ retmendo linguã sitã. nec priꝰ loquendum
quam int̾roget.⁊ expendat atq exammat ũba
sua: si custo diendum hoc. si dicendũ adũsũ hc̃
si tẽpꝰ sermonis huiꝰ. is ꝓsecto exercet modestiam
ac mansuetudinẽ ⁊ pacientiã: ut ñ ex indignati¬
one. ⁊ ira insermonẽ crumpat: ñ alicuiꝰ passionis
inditium det inũb̾ suis: ñ ardorẽ libidinis flã¬
mare in sermone suo indicet: ⁊ inc̃e dicꝰtis suis
stimulos iracundiȩ: ne sermo postremo qͥ com̃da
quando uidet nob̾ passiones aliquas generari:
t̃c fomites mouet. la queos parat. Uñ ñ in merito
sic̃ audisti hodie legi ꝓpħa dic̃: qr ipse liberabis

Expanded text:
tua menti subdita sit. Restringatur habenae vitua menti subdita sit. Restringatur habenae vinculis, frenos habeat suos, quibus revocari possit ad mensuram: sermones proferat libra examinatos justitiae: ut sit gravitas in sensu, in sermone ponmansuetus, modestus. Custodiendo enim os suum, et retinendo linguam suam, nec prius loquendo quam interroget, et expendat atque examinet verba sua, si dicendum hoc, si dicendum adversus hunc, si tempus sermonis hujus est: is profecto exercet modestiam, ac mansuetudinem, et patientiam; ut non ex indignatione et ira in sermonem erumpat, non alicujus passionis indicium det in verbis suis, non ardorem libidinis flammare in sermone suo indicet, 6 et inesse dictis suis stimulos iracundiae: ne sermo postremo qui commenquando videt nobis passiones aliquas generari: tunc fomites movet, laqueos parat. Unde non immerito, sicut audisti hodie legi, Propheta dicit: Quia ipse liberavit
Abbreviated transcription (Latin):
ac fastidire: qr p̃ciosa possessio ẽ. Et merito
et̃nȩ salutis ẽ. Cole gͦ possessionẽ tuã ut sint tͥ
agri: alliga sermonẽ tuũ. ne luxuriet. ne las¬
cruet: ⁊ multilo quio peccata sibi colligat. Sit
restricꝰtior: iripis suis cotrocat᷑. Cito lutũ colli¬
git. amnis exundans. Alliga sensum tuũ: ñ sit
remissus ac defluus: ne dicat᷑ de de. Nonẽ. opꝰ
malagina apponere: neq oleum. neq alligatu¬
ram. Ht̃ suas habenas mentis sobrietas: quib
regit᷑. ⁊gub̃nat᷑. Sit orituo hostium. ut cdauda¬
tur ubi oportit ⁊ obserat᷑ diligentius: nequis
miracundiã excitet uoc̃ẽ tuã: ⁊ contumdiam
rependas contumeliȩ. Audisti hodie lecꝰtum.
Irascimim ⁊ nolite peccare. Gͦ ⁊ surascim᷑ qr affccłꝰ
nature ẽ. ñ potestatis : malũ ser monẽ ñ ꝓferamꝰ
de ore nr̃o ne inculpã ruamꝰ: s iugũ sit u̾b̾ titis
⁊ statera. hoc ẽ. humilitas atq m̃sura: ut lingia

Expanded text:
ac fastidire, quia pretiosa possessio est. Et merito ac fastidire, quia pretiosa possessio est. Et merito ernae salutis est. Cole ergo possessionem tuam, ut sint tibi agri. 12. Alliga sermonem tuum, ne luxuriet, ne lasciviat, et multiloquio peccata sibi colligat. Sit restrictior, et ripis suis coerceatur. Cito lutum colligit amnis exundans. Alliga sensum tuum, non sit remissus ac defluus, ne dicatur de te: Non est malagma apponere, neque oleum, neque alligaturam . Habet suas habenas mentis sobrietas, quibus regitur et gubernatur. 13. Sit ori tuo ostium, ut claudatur ubi oportet: et obseretur diligentius; ne quis in iracundiam excitet vocem tuam, et contumeliam rependas contumeliae. Audisti hodie lectum: Irascimini et nolite peccare . Ergo etsi irascimur, quia affectus naturae est, non potestatis; malum sermonem non proferamus de ore nostro, ne in culpam ruamus: sed jugum sit verbis tuis et statera, hoc est, humilitas atque mensura; ut lingua
Abbreviated transcription (Latin):
Utrũq enim scͥptũ ẽ. hic ut cͦustodiamꝰ.: alibi
tͥ dr̃. om̃i custodia serua cortuũ. Si custodi¬
ebat dđ. cu ñ custodias: Si immunda labra
habebat ysaias qͥ dix̃. o miser ego. qm̃ com-¬
punc tꝰ sũ: qr cũ sim hõ ⁊ immunda labia
habeã: si ꝓpħa dñi immunda habebat labia.
nr̃m scͥptumẽ. sepi possessionẽ tuã spinis. ⁊ argen¬
tum ⁊ aurũ tuũ alliga: ⁊orituo fac hostium
mens tua ẽ: aurũ tuũ cortuum ẽ: argentũ tuũ
eloquiũ tuũ ẽ. Eloquia dñi doquia casta.
argentũ igne ex aminatũ. Bona ctiã possessio:
mens bona. Deniq possessio p̃ciosa: hõ mundꝰ.
Sepi hanc gͦ possessionẽ: ⁊ circũuallato cogita¬
tionib. muito spinis sollicitudinis ne in cam
irruant: icaptiũa ducant inrationabiles corꝑis
passiones: ne incursent motꝰ graues: ne diri¬
piant uidemiã eiꝰ transeuntes uiã. Custodi in¬
t̾iorẽ hominẽ tuũ: noli eũ quasiuilẽ negligere

Expanded text:
 hic, ut os custodiamus, alibi tibi dicitur: Omni custodia serva cor tuum . Si custodiebat David, tu non custodies? Si immunda labia habebat Esaias, qui dixit: O miser ego, quoniam compunctus sum, quia cum sim homo, et immunda labia habeam : si propheta Domini immunda habebat labia, trum scriptum est: Sepi possessionem tuam spinis . . . et argentum 5 et aurum tuum alliga, et ori tuo fac ostium argentum tuum eloquium tuum est: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum . Bona etiam possessio mens bona. Denique possessio pretiosa homo mundus. Sepi ergo hanc possessionem, et circumvallato cogitationibus, munito spinis, sollicitudinibus; ne in eam irruant, et captivam ducant irrationabiles corporis passiones, ne incursent motus graves, ne diripiant vindemiam ejus, transeuntes viam. Custodi interiorem hominem tuum. Noli eum quasi vilem negligere
Abbreviated transcription (Latin):
berẽ. Et sic̃ tullius ad erudiendũ filũ: ita
ego qͦ: aduos informandos filios meor. Neq
cm̃ mmꝰuos diligo qͦs in eu̾głio genui: qũa si
comugio suscepissem. N eñ uchem̃tior ẽ. natura
addiligendũ. qũã gr̃a. Plus certe dilige̾ debe¬
mꝰ qͦs ꝑpetuo nob̾cũ putamꝰ futuros: qũa qͦs
inhoc tantũ scło. Illi degeneres nascunt᷑ fre¬
qͣnt̃ qͥ deseant patr̃e: uos autẽ cligimꝰ ut di¬
liganꝰ. Itaq illi nccessitate diligunt᷑: quȩ ñ
satis idonea atq diutͣna c̃. ad ꝑpecuitat̾ẽ dili¬
genadi magistra. Uos iuditio qͦ magnũ caritati
pondꝰ ad ũ diligendi diligendi ad iungitur.

Expanded text:
berem. Et sicut Tullius ad erudiendum filium, ita berem. Et sicut Tullius ad erudiendum filium, ita ego quoque ad vos informandos filios meos; neque enim minus vos diligo quos in Evangelio genui, quam si conjugio suscepissem. Non enim vehementior est natura ad diligendum, quam gratia. Plus certe diligere debemus quos perpetuo nobiscum putamus futuros, quam quos in hoc tantum saeculo. Illi degeneres nascuntur frequenter, qui dedeceant patrem: vos ante elegimus, ut diligamus. Itaque illi necessitate diliguntur, quae non satis idonea atque diuturna est ad perpetuitatem diligendi magistra: vos judicio, quo magnum charitatis pondus ad vim dil
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ conintiis. cui habundabat honor:  oꝑum
conscientia. Itaq is qͥ cito iniuria mouet᷑ fac̃
e dignũ uideri contumelia: dũ uult ea indig¬
nꝰ ꝓbari. ¶elior̃ itaq qͥ contẽpnit iniuriam.
quã qͥ dolet. Qui eñ contẽpnit: quasi ñ senti¬
at. ita despicit. ¶ui autẽ dolet quasi senserit.¬
neq in ꝓuide ad uos filios meos scribens. huiꝰ
psalmi ꝓemio usus sũ. Quẽ psalmũ ꝓpħa dd̾.
suadeo delectatꝰ eiꝰ sensu ꝓfundo. ⁊iuirtute.
sententiaꝵ. Adũtimꝰ em̃ ex his quȩ breuiter
libauimꝰ ⁊ silendi patientiã.⁊ oportunitatem
loquendi: impostĩorib contẽpt̃u diuitaꝵ:
quȩ maxima uirtutũ fundam̃ta st̃ hoc psalmo
doceri. Dum gͥ hc̃ psalmũ considero: successit
animo de officiis scribere. De quib etrã si qͥ¬
dam philosophiȩ studentes scͥpserint. ut pa¬
necuis ⁊ filiꝰ eiꝰ ap̃ grecos. tullius ap̃ latinos.
ñ alienũ duxi nr̃o mimere. ut etiã ipse scri¬

Expanded text:
conviciis, cui abundabat bonorum operum conscientia. 22. Itaque is qui cito injuria movetur, facit se dignum videri contumelia, dum vult ea indignus probari. Melior est itaque qui contemnit injuriam, quam qui dolet; qui enim contemnit, quasi non sentiat, ita despicit: qui autem dolet, quasi senseritNeque improvide ad vos filios meos scribens, hujus psalmi prooemio usus sum. Quem psalmum propheta Dnendum suadeo, delectatus ejus sensu profundo et virtute sententiarum. Advertimus enim ex his quae breviter libavimus, et silendi patientiam, et opportunitatem loquendi, et in posterioribus contemptum divitiarum, quae maxima virtutum fundamenta sunt, hoc psalmo doceri. Dum igitur hunc psalmum considero, successit animo de Officiis scribere. 24. De quibus etiamsi quidam Philosophiae studentes scripserint, ut Panaetius, et filius ejus apud Graecos, Tullius apud Latinos; non alienum duxi a nostro munere, ut etiam ipse scri
Abbreviated transcription (Latin):
gendos immicos ⁊ orandũ dic̃ ꝓ calũpniantib
⁊i ꝑsequentib nos: ⁊ benedicere maledicentes:
hoc nos faccre debere. si uolumꝰ ꝑfecꝰti eẽ. sic̃ pat̃
nr̃ qͥ incelo ẽ: qui suꝑbonos ⁊ malos solem
iubet radios suos fundere.: ⁊pluuiã ⁊ ros. &¬
t̾ras umũsoꝵ sine ulla discrecione pinguesce̾.
dixert̃ greci: qͦ corrigunt᷑ omia: quȩ aliquos
potucrt lapsus habere. Bona etiã misccłia: q̃
⁊ ipsa ꝑsec tos fac̃: quia imitat᷑ ꝑsec lũ patr̃e.
Nicħ enĩ tam cõm̃dat xp̃ianã animã ꝙ̃ miscõu¬
dices. quȩ om̃ib adusũ generat fruc łꝰ t̾rarũ:
ut qd̾ habes largiaris pauꝑi: ⁊ consortẽ. a
confoemẽ tuũ adiuues. Tu nĩm̃ũ largiris:
ille uitã accipit. Tu pecuniã das: ille fubstar¬
Sinudu uestias. te ipsũ indius iustitiã. Si ꝑ egͥ¬
nũ subtec tũ inducas tirũ. si suscipias egentẽ.
ille tͥ ad quirãt scoꝵ amicitias. ⁊ et̃na tab̃nacła.

Expanded text:
gendos inimicos, et orandum dicit pro calumniantibus et persequentibus nos, et benedicere maledicentes; hoc nos facere debemus, si volumus perfecti esse, sicut Pater noster qui in coelo est, qui super bonos et malos solem jubet radios suos fundere, et pluvia et rore terras universorum sine ulla discretione pinguescere. dixerunt Graeci, quo corriguntur omnia, quae aliquos potuerunt lapsus habere. 38. Bona etiam misericordia, quae et ipsa perfectos facit, quia imitatur perfectum Patrem. Nihil tam commendat Christianam animam quam misae, quae omnibus ad usum generat fructus terrarum; ut quod habes, largiaris pauperi, et consortem et conformem tuum adjuves. Tu nummum largiris, ille vitam accipit: tu pecuniam das, ille substanSi nudum vestias, te ipsum induis justitiam. Si peregrinum sub tectum inducas tuum, si suscipias egentem: ille tibi acquirit sanctorum amicitias et aeterna tabernacula.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑandiq usus ẽẽt rapatior obiuas atq aꝑtas re¬
liquit: eas uͦ in quib ce̾t naturał obsequium
necessitatis. ne deforme sui p̃berent specꝰtacłm:
partim tanꝗͣ. inipso em̃dauit atq abscondit
corꝑe: partim docuit: ⁊ suasit. tegendas. Nonne
gͥ ipsa natura ẽ. magistra uerecundiȩ: Cuns
ex empla modestie hominũ quoda modo scien¬
tiȩ ꝗo deceret appdlatã arbitror: hic qd̾ in
hac nr̃i corꝑis fabrica ad ditum repꝑit oꝑuit
idexit: ut ostium istud qd extnͣsũso faciendũ
marcha illa noe nisto dictum ẽ: inqua ł eccłȩ¬

Expanded text:
operandique usus esset paratior, obvias atque apertas reoperandique usus esset paratior, obvias atque apertas reliquit: eas vero in quibus esset naturalis obsequium necessitatis, ne deforme sui praeberent spectaculum, partim tamquam in ipso amandavit atque abscondit corpore, partim docuit et suasit tegendas. 78. Nonne igitur ipsa natura est magistra verecundiae? Cujus exemplo modestia hominum quam a modo scientiae quid deceret appellatam arbitror id quod in hac nostri corporis fabrica abditum reperit, operuit et texit; ut ostium illud quod ex transverso faciendum in arca illa Noe justo dictum est ; in qua vel Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
altius: quantomagis cauendũ ẽ. neqͥd turpe ore
exeat : Hoc enim grauit̃ quoinquinat. hominẽ:
ñ eñi cib inquinat: s. iniusta obtrectatio .s. ũboꝵ
obscenitas. Hȩc etiam uulgo pudoris funt: in nr̃o
u officio nullũ ũbum qd̾ inhoneste cadat. nincucit᷑
uerecundiã: syñ solum nicłi ipsi indecor. loqui. s
ne aur̃e qͥdẽ debemꝰ hinismodi p̃bere diclis: sicut
ioseph ne incongrua suȩ audiret uerecundiȩ ues¬
le fugit relicta: qm̃ qũc delectat audire. alterũ
loqui ꝓuocat. Intelligere quoq qd̾ turpe sit
pudori maximo c̃: spec lare uͦ siquid huiꝰ modi sUetu¬
fortuitu accidat quanti horroris ẽ: Qd̾ gͦ malus
nos docet. quȩ ꝑfecte qͥde om̃s partes nr̃i cor¬
ꝑis explicauit: ut ⁊ necessitati consuleret.: ⁊ gr̃ãm
uenustaret. S tam̃ eas quȩ decore ad aspectum
forent. inquib: forme apex quasi mnarce quad̃a
locatꝰ ⁊ sigure suauitas ⁊ uultꝰ species emineret

Expanded text:
altius, quanto magis cavendum est ne quid turpe ore altius, quanto magis cavendum est ne quid turpe ore exeat; hoc enim graviter coinquinat hominem. Non enim cibus coinquinat, sed injusta obtrectatio, sed verborum obscoenitas. Haec etiam vulgo pudori sunt. In nostro vero officio nullum verbum quod inhoneste cadat, non incutiat verecundiam. Et non solum nihil ipsi indecorum loqui, sed ne aurem quidem debemus hujusmodi praebere dictis: sicut Joseph ne incongrua suae audiret verecundiae, veste fugit relicta ; quoniam quem delectat audire, alterum loqui provocat. 77. Intelligere quoque quod turpe sit, pudori maximo est. Spectare vero si quid hujusmodi fortuitu accidat, quanti horroris est! Quod ergo innos docet? quae perfecte quidem omnes partes nostri corporis explicavit; ut et necessitati consuleret, et gratiam venustaret. Sed tamen eas quae decorae ad aspectum forent, in quibus formae apex quasi in arce quadam locatus, et figurae suavitas, et 22 vultus specie semineret,
Abbreviated transcription (Latin):
imagoleuitatis. species qued̾a scurraꝵ ꝑcur santi
um. Sut etiã qͥ sensim ambulando imitent᷑ strio¬
nicos gestꝰ. ⁊ quasi queda sercula põparũ: ⁊ statuaꝵ
motꝰ nutantium: ut quotienscũq gradũ tnͣsfert̃:
modulos quosda seruare uideant᷑. Nec cursim
nantes anhelos uidemꝰ torquere ora: quib scausa
desit festinationis necessar lȩ: neuus iuste offensi¬
oms ẽ. S: ñ dels dico quib rara ꝓperatio ex cau¬
sa nascit᷑: s quib ugis ⁊ continua mnnraturam
ũtit᷑: nec in ilł ego tanꝙ̃. simulachroꝵ essigies ꝓbo.
nec mnistis tanꝗ̃ ex cussoꝵ ruinas. Est etiã g̃ssus
ꝓbabilis inqͥst speties anc boritatis. gͣuitatisq
pondus. tranquillitatis uestigium: ita tam̃si studi¬
ũ desit atq affectatio. s motus sit purꝰ ac simplex.
Nicdul enim fucatũ placet: motũ natura insormet.
Siquidsane in natura uitii ẽ. industria em̃det.

Expanded text:
imago levitatis, species quaedam scurrarum percursantium. imago levitatis, species quaedam scurrarum percursantium. 73. Sunt etiam qui sensim ambulando imitantur histrionicos gestus, et quasi quaedam fercula pomparum, et statuarum motus nutantium, ut quotiescumque gradum transferunt, modulos quosdam servare videantur. 74. Nec cursim nantes anbelos videmus torquere ora, quibus si causa desit festinationis necessariae, naevus est justae offensionis. Sed non de his dico, quibus rara properatio ex causa nascitur: sed quibus jugis et continua in naturam vertitur. Nec in illis ego tamquam simulacrorum effigies probo, nec in istis tamquam excussorum ruinas. 75. Est etiam gressus probabilis, in quo sit species auctoritatis, gravitatisque pondus, tranquillitatis vestigium; ita tamen si studium desit atque affectatio, sed motus sit purus ac simplex; nihil enim fucatum placet. Motum natura informet. Si quid sane in natura vitii est, industria emendet;