comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquas irem coem fecit siue
socius eius aliquid ex ea reluce¬
atus est ueluci oꝑas fui m̾cedes¬
l. p. ¶Aedes cões sint aut parie
ud̾oS erit agendũ aut int̾d¬
icto uit possidetis exꝑiem᷑. d.

Expanded text:
aliquas in rem communem fecit, siue socius eius solus aliquid ex ea re lucratus est, uelut operas serui mercedes Si aedes communes sint aut pariesiudicio erit agendum, aut interdicto uti possidetis experimur.
Abbreviated transcription (Latin):
cõnemat ne oĩo dinisio fiat hiꝰ
pactũ mulas nires hre maifesti¬
ssimũ est ¶ Si aũ intͣ certu tẽpꝰ¬
est quod q̃ ip̃ius rei qualitati ꝓ¬
dest ualet. ¶ Si inter sotios cõue¬
niss ne nitra certũ tempus soci¬
etas diuid̾etur quin uende lice¬
at ei qui cõuetione tenet᷑ nõ e
dubini. quare ep̃tor quoꝙ coĩ
dimoũdo agendo ead exceptio
sumonebitur qua actorenis su

Expanded text:
iuisio fiat, huiusmodi pactum nullas uires habere manifestissimum est. sin autem intra certum tempus, quod etiam ipsius rei qualitati prodest, ualet. Si inter socios conuenisset, ne intra certum tempus societas diuideretur, quin uendere liceat ei, qui tali conuentione tenetur, non est dubium: quare emptor quoque communi diuidundo agendo eadem exceptione summouebitur, qua auctor eius su
Abbreviated transcription (Latin):
is icaturis redẽpturis q faci¬
et si ĩ mensa hunt quis ẜuũ ppo¬
fitũ nõie eius tenebit᷑. si etias
eos ĩstirores dicendos placuit qͥ¬
b uestiaru. Plintearudant uestẽ
circũferẽdã et disfhendã quos iui¬
igocereitores appilamus. s et mu

Expanded text:
edempturisque faciet si in mensa habuit quis seruum praepositum, nomine eius tenebitur. sed etiam eos institores dicendos placuit, quibus uestiarii uel lintearii dant uestem circumferendam et distrahendam, quos uolgo circitores appellamus
Abbreviated transcription (Latin):
necñ siañ aditã h̃rdicatẽ cũ eo
cocctũ est equ est ignoratidan
ĩsticoria act̾onẽ ¶ S et si ꝓcura¬
tor meus tutoe curator ue ĩstito¬
rẽ i̾posu̾it dicẽd̃ erit ueluti am
e ĩpositodandã ĩstitoriã act̃o

Expanded text:
 si ante aditam hereditatem cum eo contractum est, aequum est ignoranti dari institoriam actionem. et si procurator meus, tutor, curator institorem praeposuerit, dicendum erit veluti a me praeposito dandam institoriam actio
Abbreviated transcription (Latin):
s qͣi ꝓcurator fuit relictus. si n̾o
qiͣ ĩsticorcem̾i cũ. plane si affir¬
mau̾it michi recte me cred̾ẽ oꝑa¬
rus sins ñ isticoria s ex locato te¬
re gerit᷑ ñ obliget eũ quiprepo¬
suit. s ita fieius rei gr̃acu p̃po¬
ad m̃tiũ distractonẽ teneor nõie
eius er ẽ ptoact̾one. ¶It si forte
ad cmẽd̾ eũ ĩposuero tenebordũ¬
tarat eruẽdito. S n si ademẽd̾
et ille uedid̃it. n si. aduẽdõõ et
iue emerit debebo tem. id̃ casfis
did̾it ĩstitori ademẽdas m̃ces p̃¬

Expanded text:
si procurator fuit relictus: sin uero quasi institor, teneri eum. plane si adfirmauerit mihi recte me credere operariis suis, non institoria, sed ex locato tere geritur, obligat eum qui praeposuit, sed ita, si eius rei gratia, cui praepoad mercium distractionem, tenebor nomine eius ex empto actione: item si forte ad emendum eum praeposuero, tenebor dumtaxat ex vendito: sed neque si ad emendum, et ille vendiderit, neque si ad vendendum, et ille emerit, debebit teneri, idque Cassius ediderit institori ad emendas merces
Abbreviated transcription (Latin):
pel. ant non deb cõductori dãp¬
noesse si plus ꝙͣ tollerabue est
lesi fuerint fructus. alioquim
odicũ dãpnũ equo aĩo ferte debet
colonus cui imodicũ luctũ nõ
aufertur. ¶Apriret aĩ de eo no
colonũ dicere qui ad pectuma
num̾atam edueit. alioqui parci
tandam cõdurit sic dũ tollitur
aut portatur. aut reponitur fi¬
R

Expanded text:
pellant, non debet conductori damnosa esse, si plus, quam tolerabile est, laesi fuerint fructus: alioquin modicum damnum aequo animo ferre debet colonus, cui immodicum lucrum non aufertur. apparet autem de eo nos colono dicere, qui ad pecuniam numeratam conduxit: alioquin partiatandam conduxit, si ea, dum tollitur aut portatur aut reponitur, frr
Abbreviated transcription (Latin):
at. ⁊ cõductione qiͣ nulla mer¬
cede statuta. ¶Qui fũdũ fruen¬
dum ł habitationem alicui lo¬
caiu̾t si aliqͣ ex cã fũdũł edes
uendat curare d ut apus ẽpto¬
rem quor ead̾ paccione ⁊ colono
fru a inquilmo habitare lice¬
at. alioquim is ꝓbibitus aget
cũ eo ex cõducto. ¶S iuitmo edi¬
ficante obscurentur lumina ce¬
naculi tem̾ locatorem mquin
linocerte quinlicet colono ł in¬
quil mo rel inquere coductionẽ
nuulla dubitatio est de mertedi¬
b quoꝙ si cũ eo agatur reputa¬
tionis rõsͥnda est. ¶Ea uem inte¬
lliginius si hostia fenetras ue
nmui coruptas locator non re¬
tituat ¶e cductor oia scdm legẽ
cõductionis face deb. ⁊ anoĩa co¬
lonus curate d ut oꝑa rustica fu¬
o quo tempore faciat ne intẽ¬
pestiuua cultura det̾iorem fũdũ
facet ¶p̾tea uillarũ curancurrã
agere d ut eas incortuptas ħat¬
¶Culpe au ip̃isus a ulud ammie¬
uicinus abores excidĩt. nõ solu¬

Expanded text:
sse conductionem quasi nulla mercede statuta. Qui fundum fruendum vel habitationem alicui locavit, si aliqua ex causa fundum vel aedes vendat, curare debet, ut apud emptorem quoque eadem pactione et colono frui et inquilino habitare liceat: alioquin prohibitus is aget cum eo ex conducto. Si vicino aedificante obscurentur lumina cenaculi, teneri locatorem inlino: certe quin liceat colono uel inquilino relinquere conductionem, nulla dubitatio est. de mercedibus quoque si cum eo agatur, reputationis ratio habenda est. eadem intellegemus, si ostia fenestrasue nimium corruptas locator non restituat.Conductor omnia secundum legem conductionis facere debet. et ante omnia colonus curare debet, ut opera rustica suo quoque tempore faciat, ne intempestiua cultura deteriorem fundum faceret. praeterea uillarum curam agere debet, ut eas incorruptas habeat.Culpae autem ipsius et illud adnumeuicinus arbores excid
Abbreviated transcription (Latin):
eratius querit si is qui dotem
ded̾it. ꝓ muliere stipulatus est
duas ꝑtes dotis roddi tertiam ap̃
maritum rem anere pactus sit
ne quid maritus infunus cõfer¬
ret.an funeraria maritus tene¬
atur. ⁊ ait si quidem ip̃e stipsat¬
or mulierem fini̾auit locũ esse
pacto. ⁊ ĩntilem funerariam to¬
cũ maritũ cõuenire.qr pacto hoc
publicũ uic infrigi non possit
oliid tam̃ si quiꝰdotem bac lege
dedit ꝓ muuere non ad ipm̃ redi¬
ret. ⁊ si in matrimonio mortua
eẽt aut quoquomodo soluto i¬
acrimonio. nõquid bic in funus
nõ cõferat. s ⁊ cũ morte mulie¬
ris dos ad eũ ꝑuen̾it potest dicis
ferri eum. ¶ Si maritus luctau¬
it dotem couemetur funeratia
pr̾ aũ non s in hainc casum pu¬
cosi dos qr ꝑ modica fut in funus
non fufficit in suꝑauũ in prm
debe accionem dati. ¶Cu m̃r fa.
decedit. nec eius est soluendo hã¬
ditas. funeraria eilm ex dote tam̃

Expanded text:
eratius quaerit, si is, qui dotem dederat pro muliere, stipulatus est duas partes dotis reddi, tertiam apud maritum remanere, pactus sit, ne quid maritus in funus conferret, an funeraria maritus teneatur. et ait, si quidem ipse stipulator mulierem funeravit, locum esse pacto et inutilem ei funerariam foeum maritum convenire, quia pacto hoc publicum ius infringi non possit. quid tamen si quis dotem hac lege dederit pro muliere, ut ad ipsum rediret, si in matrimonio mortua esset, aut quoquo modo soluto matrimonio? numquid hic in funus non conferat? sed cum dos morte mulieris ad eum pervenerit, potest dici conferre eum. Si maritus lucratur dotem, convenietur funeraria, pater autem non. sed in hunc casum puto, si dos, quia permodica fuit, in funus non sufficit, in superfluum in patrem debere actionem dari. Cum mater familias decedit nec est eius solvendo hereditas, funerari e
Abbreviated transcription (Latin):
cohisti ea cõd̾oe ut nua anncus
cõĩs ꝑtes societatis cõstituet. nẽ¬
uacõstitiuit. ut tuextrience so¬
cius cẽs. ego ex besse. qr utr̾ ra¬
tũ idiure societatis sic. an nicħoꝰ
ex equis ꝑtib socii simus. existi¬
mo aũ te melius qsiturũ fuisse
utrũ ex hiis partib socii essemus
quasis cõstitiuss an exhiis quas¬
ut uirũ bonũ cõstituere opportu¬
iss. ¶arbitroxũ eĩgn̾a st̃ douo. y¬
nũhiꝰ ut siue eqũ sit siue ĩmiqũ
parere debeamus. qd̾ obsuat᷑ cũ
ex cõꝓmisso ad arbitriũ it ũ est.
alt̾m eiusmodi. ut abom uiri ar¬
bit̾iũ redigi debeat. etiã si nõiatĩ
ꝑsona sit cophensa curus arbit

Expanded text:
one, ut Nerua amicus communis parte‹s› societatis constitueret: Nerua constituit, ut tu ex triente socius esses, ego ex besse: quaeris, utrum ratum id iure societatis sit an nihilo minus ex aequis partibus socii simus. existimo autem melius te quaesiturum fuisse, utrum ex his partibus socii essemus quas is constituisset, an ex his quas uirum bonum constituere oportuisset. arbitrorum enim genera sunt duo, i, ut siue aequum sit siue iniquum, parere debeamus quod obseruatur, cum ex compromisso ad arbitrum itum est, alterum eiusmodi, ut ad boni uiri arbitrium redigi debeat, etsi nominatim persona sit comprehensa, cuius arbitr
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. a id̾o int̾dum uttaq ac¬
tio cocurrit.⁊ legis aquilie ⁊ĩ¬
iuriaꝵ. ¶ Sic due̾ erũt extimã¬
tiones alia dapm alia cotume¬
lie. Igit᷑ miuriam hic daipnũ ac¬
cipiemus culpa dacũ ⁊̃ ab eo qͥ
nocere noluit. et io q̃rimus si
furiosus dãpnũ dedit anlegis
aquilie acto sit. ⁊ pegasus nega¬
uit. ¶ Que ei meo culpa sic cũ
sue mencis nõ sit. ⁊ hoc est yissi¬
rit. aquilia cessat aut si tegla
cocidit. ¶S a si infans dampnũ
dedit id erit dicendũ qd si ĩpu¬
bec id fec̾it labeo ait. qr fuitite¬
necur.cem̃ ⁊ aquilia eũ ⁊ hoc pu
toum si sit iam inutie capax¬
Si mgr in diciplina uul nauit

Expanded text:
ciderit: et ideo interdum utraque actio concurrit et legis Aquiliae et iniuriarum, sed duae erunt aestimationes, alia damni, alia contumeliae. igitur iniuriam hic damnum accipiemus culpa datum etiam ab eo, qui nocere noluit.Et ideo quaerimus, si furiosus damnum dederit, an legis Aquiliae actio sit? et Pegasus negauit: quae enim in eo culpa sit, cum suae mentis non sit? et hoc est uerissirit, Aquilia cessat, aut si tegula ceciderit. sed et si infans damnum dederit, idem erit dicendum. quo‹dsi› inpubes id fecerit, Labeo ait, quia furti tenetur, teneri et Aquilia eum: et hoc puto uerum, si sit iam iniuriae capax.Si magister in disciplina uulnerauer
Abbreviated transcription (Latin):
legib que an se dedapno
inuria locutest deroga¬
que fuit. quas leges nunc
referre no e necce. que ler aqu¬
ilia plebicitumẽ.cum ea aq¬
uilius tribuꝰ pleba plebe rog
Ai. IEge aquilia capi au̾it¬
te primo cauetur. ut qui ẜuũ
fuuam uealienũ alienã ue
quadrupedemł bipedem ĩui¬
ria occidit qnͣti id in eo anno

Expanded text:
legibus, quae ante se de damno iniuria locutae sunt, derogaquae fuit: quas leges nunc referre non est necesse.Quae lex Aquilia plebiscitum est, cum eam Aquilius tribunus plebis a plebe rog.Lege Aquilia capite primo cauetur: 'ut qui seruum seruamue alienum alienamue quadrupedem uel pecudem iniuria occiderit, quanti id in eo anno
Abbreviated transcription (Latin):
metu quis mortis furem occi¬
dit non dubitibit᷑ qui n lege
aquilia nõteneatur. ¶Sinaũcõ
poss apprehendere non maluit
nebit᷑. ¶Inuiriam aũ hic acci

Expanded text:
 quis noctu furem occiderit, non dubitamus, quin lege Aquilia non teneatur: sin autem, cum posset adprehendere, maluit nebitur. Iniuriam autem acci
Abbreviated transcription (Latin):
a an suec peccudũ appellatoe cõ¬
tinentur qͣr. ⁊ recte labeom p¬
lacet cõtim. s canic int̾ pecu¬
des non est. longe mag̾ besti¬
e in eonũo nonst̃. ueluti ur¬
si. leonec panthere. elephanti
iumentoꝵ oꝑam p̾stant ⁊ na¬
tͣa eoꝵ feta est. ⁊ ido primo cap¬
ire cõtineri eas oportet.
occisus occisa ue fu̾it lex aqui¬
lia locum ħt iniura eẽ occisum
merito adicit᷑. Hon ei sufficit
ai ¶Taq si ẜuũ tuũlatr¬
nem infidiantem michi occidõ
securus ero. Aam adusus picu¬
lũ natutał tatio ꝑrittit se de¬
fendere. ¶Lex.xii. tab̾. furem

Expanded text:
d an sues pecudum appellatione continentur, quaeritur: et recte Labeoni placet contineri. sed canis inter pecudes non est. longe magis bestiae in eo numero non sunt, ueluti ursi leones pantherae. elefanti iumentorum operam praestant et natura eorum fera est et ideo primo capite contineri eas oportet. occisus occisaue fuerit, lex Aquilia locum habet. iniuria occisum esse merito adicitur: non enim sufficit  Itaque si servum tuum latronem insidiantem mihi occidero, securus ero: nam adversus periculum naturalis ratio permittit se defendere. Lex duodecim tabularum
Abbreviated transcription (Latin):
dabo. ¶ Noc edcm iusta ex cã ppor¬
tum est ut qui funauit ꝑsequa¬
tur id quod impendit. Sic ei fieri
ne insepulta corpora iacerent.
nene quis de alieno funeretur
funus au facere oportet ꝙ dece¬
dens elegit. s si non ille fecit
ullam esse huis rei penam insi
aliquid ꝓ hoc emolumento ei re¬
liccum est tunc eĩ si nũ parueit
uolutati defuncii abboc ropeli¬
tur ¶Sinaut de hac re defitucto
noncauit. nec uili oclegatind
mumis est. scriptos hides caror
cõtingit. si nemo scciptos es le¬
gitimos rcognatos quosꝙ suo
ordine quo fuccedũt. ¶Suptus
funeris arbitrantur ꝓfacuca¬
tib a dignitatib defimcti.ꝓto
ł magistratus murcipalic ad
fumis suptus decernered ¶ di¬

Expanded text:
dabo.' Hoc edictum iusta ex causa propositum est, ut qui funerauit persequatur id quod impendit: sic enim fieri, ne insepulta corpora iacerent neue quis de alieno funeretur. Funus autem eum facere oportet, quem decedens elegit: sed si non ille fecit, nullam esse huius rei poenam, nisi aliquid pro hoc emolumentum ei relictum est: tunc enim, si non paruerit uoluntati defuncti, ab hoc repellitur. sin autem de hac re defunctus non cauit, nec ulli delegatum id munus est, scriptos heredes ea res contingit: si nemo scriptus est, legitimos uel cognatos: quosque suo ordine quo succedunt. Sumptus funeris arbitrantur pro facultatibus uel dignitate defuncti. Praetor uel magistratus municipalis ad funus sumptum decernere
Abbreviated transcription (Latin):
icre ut quotiens non debetur
mipetretur ab eo qui fũdu ad¬
nictũ hat. non tam hoc reptu
quid impettandi dat facultat
num patiatur detrimenturn
Senatus cõsul cocauetirneu¬
suc sẽ puichror ꝑmucationib
conuer sationis usũ accipiãt

Expanded text:
lere, ut quotiens non debetur, impetretur ab eo, qui fundum adiunctum habeat. non tamen hoc rescriptum, quod impe trandi dat facultatenum patiatur detrimentum. Senatus consulto cauetur, ne usus sepulchrorum permutationibus c
Abbreviated transcription (Latin):
officiosi libe̾orũ ł parentũ qͥre¬
lam ꝑtinet nicħ int̾est quis sic
sirs scriptus erlib̾is. merͣneis
emunicipib. ¶ Sisas erstiteri
ei qui eo testo institutus est qd̾
de mofficioso arguere uolo nõ
michii nocebit maxime sicamp¬
ortionem nõ possideoã. ł uire suo
possideam diusũ dic̾emus ¶Si le¬
gauit micinean remiꝙͣ quis er
co testo acceperat. Namsi e. ama¬
g noscam. repeilar ab accusati¬
one. ¶Qiud ergosi aliac uolũ¬
cates cestatoris ꝓbauerim. puta
lb accusatione. Id .l.¬

Expanded text:
rellam pertinet, nihil interest, quis sit heres scriptus ex liberis an extraneis vel municipibus. Si heres extiterim ei, qui eo testamento institutus est quod de inofficioso arguere volo, non mihi nocebit, maxime si eam portionem non possideam vel iure suo possideam. Diversum dicemus, si legaverit mihi eam rem, quam quis ex eo testamento acceperat: nam si eam adgnoscam, repellar ab accusatione. Quid ergo si alias voluntatem testatoris probaverim? puta ab accusatione. Id
Abbreviated transcription (Latin):
ccusatione certu est eĩ uidm de¬
functi. ⁊ rursuc mesiei extest̾o
relictũ uerũ est tutius tñfecĩt
si se abstimuit a petionelegati
ꝑtinet aut uet̾i iure aut
nouo. uet̾i. er lege.uii. tabsaru¬

Expanded text:
ccusatione: certum est enim iudicium defuncti et rursus nihil ei ex testamento relictum uerum est. tutius tamen fecerit, si se abstinuerit a petitione legatipertinet aut uetere iure aut nouo. uetere e lege duodecim tabularu
Abbreviated transcription (Latin):
I subhac cõdoe fuit lus institutus
fui ptũ amaumisso accipiat. re
nec fides ab lirde tͣnsactioni p̾sta¬
t᷑. in officiosicam integram esse
placuit. ¶Ei quise filiũ eius affi
rimat qui test̾o id denegauit. tñ¬
ca suꝑest. ¶De mofficioso testo
milicis dice nec nules potest.¬
¶ D̾ inofficioso testo nepos ccͣ patru¬
ũ sun . ł aliu scriptũ ħ̾rdem ꝓ por¬
cione egerat ⁊ optinuerat. s scri¬
ꝑtus hac appellauerat. piacuit ĩ¬
terim pꝑ inopiam puyilli alimẽ¬
ta ꝓ modo facultatũ q̃ ꝑ mofficio¬
si testi accusatione ꝓꝑte ci uen¬

Expanded text:
i sub hac condicione fuerit heres institutus servi pretium a manumisso accipiat, ne nec fides ab herede transactioni praestatur, inofficiosi causam integram esse placuit.Ei, qui se filium eius esse adfirmat, qui testamento id denegauit, ta superest.De inofficioso testamento militis dicere nec miles potest.De inofficioso testamento nepos contra patruum suum uel alium scriptum heredem pro portione egerat et optinuerat, sed scriptus heres appellauerat: placuit interim propter inopiam pupilli alimenta pro modo facultatium, quae per inofficiosi testamenti accusatione
Abbreviated transcription (Latin):
tamento uberũ dicit. s aliasł
a uiuo testatore manumissũ ñ
deb̾e impediti lib̾tatem libalem¬
cãmi. licet iudicium testmo mo¬
ueri speretur. diuus prus rescri¬
psit. adiecit sane in rescripto du¬
modo poicatur uidici libal ic cae
ne ullum ad miniculũ lib̾tatis

Expanded text:
 alias uel a uiuo testatore manumissum, non debere impediri liberalem causam, licet iudicium de testamento moueri speretur, diuus Pius rescripsit: adiecit plane in rescripto, dummodo praedicatur iudici liberalis causae, ne ullum adminiculum libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
cur. ⁊ aquerela excludutur.¬
¶ Si duo sint filu exhadati ⁊ am¬
bo de mofficiosotesto egerint ⁊
ums postea cõstituit nonag̾e
pars eius alt̾i accressit. Idemq
erit ⁊ si tepore exclusus sit.
si uiris fueruit. qd si fu̾it ꝓ ꝑ
te testatus ꝓꝑte intestatus d̾¬
cessisse udebit᷑. Id̾. lai.

Expanded text:
uerella excluduntur.Si duo sint filii exheredati et ambo de inofficioso testamento egerunt et unus postea constituit non agere, pars eius alteri adcrescit. idemque erit, et si tempore exclusus sit. rsi iuris fuerunt? quod si fuerit, pro parte testatus, pro parte intestatus decessisse uidebitur. 25
Abbreviated transcription (Latin):
gitur ⁊ incliuandũ est ñ ꝑdere
prem fibi datũ si scd̃m testamẽ¬
tũ ꝓnũciatũ fuiss. multo mag̾
si michi legatũ testator dedit.
cuiic de mofficioso test̾o filius
agens decessit me hrde relicto
ego q sirditariam cam pegi. q
iuctus sum id qd̾ michi ercoce¬
stamento relictũ est nõ ꝑdam
itaq si iam defunctus ag̾e cepe¬
perat. Eltem si adrogauieu
qui insticuerat lictem de in¬
officioso restamento eius qui
michi legatũ dedit. licem q p¬
egero nõie fui nec optinue
ichi a fisco id qd̾ derelictũ est
cuno ꝓprio noie s iure ciiusdã
successionis egi.

Expanded text:
st non perdere patrem sibi datum, si secundum testamentum pronuntiatum fuisset. Multo magis si mihi legatum testator dedit, cuius de inofficioso testamento filius agens decessit me herede relicto, egoque hereditariam causam peregi et uictus sum: id quod mihi eo testamento relictum est, non perdam: utique si iam defunctus agere coeperat. Item si adrogaui eum, qui instituerat litem de inofficioso testamenmihi legatum dedit, litemque peregero nomine filii nec optinuerihi a fisco id quod derelictum est: cum non proprio nomine, sed iure cuiusdam successionis egi.
Abbreviated transcription (Latin):
cam acrionem. ¶ltem q̃sitũ est
anħ̾rs audiendus sit ante mo
fficiosi q̃relam actam defiderãs
qui sciens indebitu fideicõmis¬
sũ soluit nullam repetitionẽ
er eacã cõpetere. Idem rendit e
uicta hirdicate ꝑ mofficiosi q̃ re¬
lam ab eo quiłas insticutus
eẽt. ꝑm om̃ia obfuari oportere
ac si brditas adita nõ fuiss. ⁊ io
⁊ pecitionẽ integram debiti

Expanded text:
am actionem. Item quaesitum est, an heres audiendus est, ante de inofficiosi querellam actam desiderans ndit ei, qui sciens indebitum fideicommissum solvit, nullam repetitionem ex ea causa competere. Idem reuicta hereditate per inofficiosi querellam ab eo qui heres institutus esset, perinde omnia obseruari oportere, ac si hereditas adita non fuisset: et ideo et petitionem
Abbreviated transcription (Latin):
em ñ ds acciꝑe. totiens eĩ caindul¬
gensia est. quocienc si uere filius
eẽt has eẽt au bonorũ possessor ut
interim ⁊ possideat ⁊ alatͣ.⁊ acci¬
onib piudiciũ nõ paciat᷑. ¶ Qui
uo de inofficioso dicit. nec actones
mouere d. nec aliamullam ꝙͣ ł̾ir¬
ditatis petitom excerce. nec alias
unꝙͣ melioris sit cõdonis ꝙͣ si cõ¬
ficet aduersarius.

Expanded text:
em non debet accipere totiens enim ea indulgenda est, quotiens, si vere filius esset, heres esset aut bonorum possessor, ut interim et possideat et alatur et actionibus praeiudicium non patiatur: qui vero de inofficioso dicit, nec actiones movere debet nec aliam ullam quam hereditatis petitionem exercere nec ali, ne umquam melioris sit condicionis, quam si confitetur adversarius.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtestata efficit᷑. licet qͣi furiose iud¬
icui eius ultimũ dampnet᷑. ¶ Ee¬
t̾m si quis putau̾it fili aoptinẽte
totũ testamentũ infirmari dicen¬
dũ est q̃ istitutam ab intestato po
re legitimã badicatẽ uidet᷑. q̃ quid̃
nescit sibi deferri cũ. ⁊ hu qui sci¬
ant uis suũ eligentec id qd̾ put¬
ant sibicõpetere non admittant
qd̾ euenit in pr̃ono qui iudiciũ¬

Expanded text:
intestata efficitur, licet quasi furiosae iudicium ultimum eius damnetur. ceterum si quis putauerit filia optinente totum testamentum infirmari, dicendum est etiam institutam ab intestato posre legitimam hereditatem uidetur, quam quidem nescit sibi deferri: cum et hi qui sciant ius suum, eligentes id quod putant sibi competere, non amittant. quod euenit in p
Abbreviated transcription (Latin):
p̾scriptione suouebit᷑. qin ĩ si
id institutufuu priusꝙͣ adiret ħ¬
ditite iuberet. mau̾misẜit ut il¬
le suo. arbitrio adeat h ditatead
q fraudulento cõsilio fec̾it sum¬
ouebit̃ ab act̾oe. Si a statu libero
ersirdatus peccuniam petere cepis
uideri agnouisse parenticiudiciũ¬
¶ Si cũfilius adẽptũ legatũ insti¬
ut merito repellendus no sit ¶ Fi¬
lius testatoris qui cũ titio eiund
peccure reus fuerat libatione
titio legati ꝑ acceptillatione ti¬
tu libatus ab accusatione moffi
instituit. filio legatu dedit eodẽ
olo. ab oi sir de bonorũ ue posses¬
sore. qui michi erit etiã iure in¬
testati. Item que dari iussero cau¬
cident̃ fiant qͥ fidei eius cõmitto
¶Quesitu est si soror ercentũ uira¬
li iudicio optinuerit. an fidicon¬
missa ercapite supͣ scripto debean¬
tͣ. R. si hoc querat᷑ an iurc eorũ qu¬
o quis sibi ab intestato bades bo¬
noru ne possessores successuros c̃¬
dat. fidei cõmitere possit.r. pos

Expanded text:
scriptione submouebitur. quin etiam si idem institutum seruum priusquam adire hereditatem iuberet manumiserit, ut ille suo arbitrio adeat hereditatem, idque fraudulento consilio fecerit, summouebitur ab actione.Si a statulibero exheredatus pecuniam petere coeperit, uideri adgnouisse parentis iudicium.Si cum filius ademptum legatum instiut merito repellendus non sit.Filius testatoris, qui cum Titio eiusdem pecuniae reus fuerat, liberatione Titio legata per acceptilationem Titii liberatus ab actione inoffiinstituit, filio legatum dedit: eodeolo ab omni herede bonorumue possessore qui mihi erit etiam iure intestato: item quae dari iussero, ea uti dentur fiantque, fidei eius committo.' quaesitum est, si soror centumuirali iudicio optinuerit, an fideicommissa ex capite supra scripto debeantur. respondi: si hoc quaeratur, an iure eorum, quos quis sibi ab intestato heredes bonorumue possessores successuros credat, fidei committere possit, respondi
Abbreviated transcription (Latin):
andũ est oblatcautione .ł q̃red̾
indebeat᷑. ⁊ si testimentũ fal suce
dicat᷑. ei tam qui falsi accusat si
suscepta negotia cognitio est n
tisse dicat. nõ debebit uider deli¬
b̾tare sinãm dicere. noc puidiciu
de test̾o cognituro fiat. ⁊ itasena¬
tus sensuit. s ⁊ diuns tragianꝰ
rescripsit diffendũ de libertate
iudiciũ donoc demofficioso indi¬
tiũ aut inducat᷑ aut finẽ accipi¬
at. ¶Ita demũ aũ sõstinentur
libalia iudicia si iam de mosfici¬
oso indicm̃ cõtestatu est. ¶ Eete¬
rũ si nõ co̾testet᷑ non erpectant̃
liberalia iudicia ⁊ ita dinus piꝰ

Expanded text:
andum est oblata cautione vel quaerendum an debeatur, etsi testamentum falsum esse dicatur. ei tamen qui falsi accusat, si suscepta cognitio est, ntisse dicat, non debebit iudex de libertate sententiam dicere, ne praeiudicium de testamento cognituro faciat: et ita senatus censuit: sed et divus Traianus rescripsit differendum de libertate iudicium, donec de inofficioso iudicium aut inducatur aut finem accipiat. Ita demum autem sustinentur liberalia iudicia, si iam de inofficioso iudicium contestatum est: ceterum si non contestetur, non exspectantur liberalia iudici
Abbreviated transcription (Latin):
suditic p̃p uotũ parentũ ⁊ nat̾alẽ
ergͥ filios caricatem turbatot m̃i
ordine mortalitatis no mimis pa¬
rentib ꝙͣ liberis pie relinqui debe¬
¶Heredi cius qui post lictem de mo¬
fficioso p̃patam mucata uolũtate
decesfit ñ dat sibi de mofficioso q¬
rcia. non ei susficit lictem iastitu¬
ere si nõ in ea pecueret. If iliuic qͥ
de inofficiosi act̾one adũsus duo:

Expanded text:
ditas propter uotum parentium et naturalem erga filios caritatem: turbato tamen ordine mortalitatis non minus parentibus quam liberis pie relinqui debet.Heredi eius, qui post litem de inofficioso praeparatam mutata uoluntate decessit, non datur de inofficioso querella: non enim sufficit litem instituere, si non in ea perseueret.Filius, qui de inofficiosi actione aduersus duos
Abbreviated transcription (Latin):
quid suerũt ꝓscriptũ. aut ꝯid
cõuem̾t dũ mosciamus. et si qͥd
fu̾it ꝓscriptu. dolũ tam̃ eos p̾sta¬
turos qui receꝑunt qui solus ĩ
depõitũ uenit. ¶Si te rogauout
cibi depoiti.ꝙͣ act̾onẽ michi pͥsta
recepit. uidend̾ est utr̃ depoiti tĩ
anet mãdati acc̾o sit. et põp̃ dubi¬
plenius fuit mandatu hñs et cu
mandauo ut rẽ. ab aliquo tu eo
noĩe receptã custodias. idq fecis
mandati an depõĩti tenearis. et
mag̾ ꝓbat mandatieẽ act̾one. qr

Expanded text:
quid habuerunt proscriptum aut quid conuenerit, dummodo sciamus et si quid fuit proscriptum, dolum tamen eos praestaturos qui receperunt, qui solus in depositum uenit.Si te rogauero, ut tibi depositi, quam actionem mihi praestabrecepit, uidendum est, utrum depositi tantum an et mandati actio sit. et Pomponius dubiplenius fuit mandatum habens et mandauero, ut rem ab aliquo meo nomine receptam custodias, idque feceris, mandati an depositi tenearis. et magis probat mandati esse actionem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tens ꝙ̃ adm ei satisfiat. uidend̾ ẽ
ꝓmenda peccunia est. ł corã p̾to¬
re. ł intuementib honestis ꝑsonis
et exsoluenda ꝓ ꝑte ħrditaria.¬
¶ Se et si res signet᷑ ñ cͣc legem depõi¬
ti fiet cũł p̾tore actore. ł honestis

Expanded text:
tens, quemadmodum ei satisfiat, uidendum est. tens, quemadmodum ei satisfiat, uidendum est. promenda pecunia est uel coram praetore uel interuenientibus honestis personis et exsoluenda pro parte he reditaria: sed et si resignetur, non contra legem depositi fiet, cum uel praetore auctore uel honesti
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. qr dolofecit quominus posside̾t¬
¶Elegãt ap̃ ulianũ qͥrit᷑. si peccumã
fuus ap̃ me deposuit. itaut dño ꝓ
libtate eiusd̃ ego q dedo. an tenear
depõitã. teq certiorauo. ñ cõpetͥe
tibi depõiti acc̾onẽ. qr sciens rece¬
pisti. careo igit᷑ dolo. ¶ Si uo qiͣ¬
incã ꝓ lib̾tate eius numerauo
detur.huic eĩ nõ tm̃ sñ doloma.
ñ reddit. s nec reddidit. aliud est
eĩ redde. aliud qĩ de suo dare. ¶ Si
peccuma. ap̃te ab mit̾o hac lege
depõita sit ut si tu noluisszes utͥe¬
ris penisꝙͣ utaris de põiti teneb̾is
¶Sepẽ euenit utres depõita ł nũ¬
ut puta si hoc m̾atim cõuenit.
¶ S ex si quis depõito optulit idez
iuł. scribit ꝑicło se depõiti alligaᷤ¬
se. Ita tñ ut ñ solũ dolũ s etiã cul
pã et custodiãp̾stet. ñ tm̃ caũs for¬
tuicos. ¶ Si peccuma in sacło sig¬
nato depõita sic. et unus ex ħ̾rdi¬
br eius qui deposint uenot repe¬

Expanded text:
bitur, quia dolo fecit quo minus possideret.Eleganter apud Iulianum quaeritur, si pecuniam seruus apud me deposuit ita, ut domino pro libertate eius dem, egoque dedero, an tenear depositam teque certiorauero, non competere tibi depositi actionem, quia sciens recepisti, careo igitur dolo: si uero quasi meam pro libertate eius numerauero, detur: hic enim non tantum sine dolo malo non reddidit, sed nec reddidit: aliud est enim reddere, aliud quasi de suo dare. Si pecunia apud te ab initio hac lege deposita sit, ut si uoluisses utereris, prius quam utaris depositi teneberis. Saepe euenit, ut res deposita uel numut puta si hoc nominatim conuenit. sed et si se quis deposito obtulit, idem Iulianus scribit periculo se depositi illigassepam et custodiam praestet, non tamen casus fortuitos.Si pecunia in sacculo signato deposita sit et unus ex heredibus eius qui deposuit ueniat repe
Abbreviated transcription (Latin):
rũq ñ est ꝑmittend̾ offm qd se¬
mł suscepit ccͣ legem deposit̾ois
depone. nsi iustissima cã int̾ue¬
niente. et cũ ꝑmittit᷑ raro eires
restituenda est qui uenit.s oz eã
arbitratu iudicis ap̃ edẽaliꝙ̃ d̾po¬

Expanded text:
rumque non est permittendum officium, quod serumque non est permittendum officium, quod semel suscepit, contra legem depositionis deponere, nisi iustissima caniente: et cum permittitur, raro ei res restituenda est qui uenit, sed oportet eam arbitratu iudicis apud aedem aliquam depo
Abbreviated transcription (Latin):
Lĩ Pa ne si possit rem redime et p̾s¬
tate. nec uelit. ñ caret culpa. ꝙͣad̾m
si redẽptã. ł alia rõne suã fcãm uo¬
luit p̾stare. causatus quod semel
ignarus uendid̾it.
se hedem eẽ et uendidit sisi modo
luctũ ci extorq̃bitum.
sũ iudiciũ depõĩti dat᷑. in quo iud̾o
m̾ito ĩlitrẽ ñ uirat᷑. ñ eĩ de fide rup¬
ta agif. si de indepnitate er qui de¬
põitũ fuscepit. ¶In seq̃strum de¬
positi act̃o cõpetit. si tamen cum
sequestro cõuenit. ut certo loco rẽ
depõitam eribet. nsi ibi exibeat
tem̾ eũ palam est. ¶Quod si de płi¬
b locis cõuenit. ĩ arbit̾io eius est
quoloco eribeat. S fi nicħi cõue¬
nit denũtiand̾ est ei ut ap̃ p̾torẽ
eribeat. ¶ Si uelit sequestre offi¬
tiũ depone. quid ei faciend̾ sit. et
ait põp̃. adire eũ p̾torẽ oportere
et ex eius auctoritate denũtiat᷑o¬
ne fca hus qui eũ elegerant ei rẽ
restituendã. qui p̃sens fuerit. s
hoc ñ sempu̾m puto. ¶ Nam ple¬

Expanded text:
lane si possit rem redimere et praestare nec uelit, non caret culpa, quemadmodum si redemptam uel alia ratione suam factam noluit praestare causatus, quod semel ignarus uendiderit.se heredem et uendidit, simili modo lucrum ei extorquebitur.rarium iudicium depositi datur, in quo iudicio merito in litem non iuratur: non enim de fide rupta agitur, sed de indemnitate eius qui depositum suscepit. In sequestrem depositi actio competit. si tamen cum sequestre conuenit, ut certo loco rem depositam exhiberet, nec ibi exhibeat, teneri eum palam est: quod si de pluribus locis conuenit, in arbitrio eius est, quo loci exhibeat: sed si nihil conuenit, denuntiandum est ei, ut apud praetorem exhibeat. Si uelit sequester officium deponere, quid ei faciendum sit? et ait Pomponius adire eum praetorem oportere et ex eius auctoritate denuntiatione facta his qui eum elegerant, ei rem restituendam qui praesens fuerit. sed hoc non semper uerum puto: nam ple
Abbreviated transcription (Latin):
et si res ostense st̾. et sic depoite adi¬
ciende st̾. et sp̃es et uestes. labeo at
ait eũ qui cistam de ponit singła
uit is qui depoitũ suscipiebat res
ibi eẽ ñ multũ fac̾e cũ suscepit d̾po¬
tũ ¶Ego et rerũ depoiti agi posse
existimo. qnius signata cista d̾põi¬
ta sit. ¶ filiũ fam̃. tem̃ depõiti con¬
stat. qr et cet̾is acconib tenet᷑. S et
cũ pr̃e eius agipotest dũtarat de
pecclio. Id̾ et in ẜuo. nã cũ dño age
at ĩ ud̾m. et si quid peũ in cuius
uite st̃ captũ fraudatũ ue sit ẽ. ut
et dolus corũ ueniat. ñ cm̃ ipõrũ

Expanded text:
et si res ostensae sunt et sic depositae, adiet si res ostensae sunt et sic depositae, adiciendae sunt et species uestis. Labeo autem ait eum verit is, qui depositum suscipiebat, res ibi esse? non multum facere, cum suscepit depositum. ergo et rerum depositi agi posse existimo, quamvis signata cista deposita sit. Filium familias teneri depositi constat, quia et ceteris actionibus tenetur: sed et cum patre eius agi potest dumtaxat de peculio. idem et in servo: nam cum domino agetat in iudicium et si quid per eum in cuius iure sunt captus fraudatusve est, ut et dolus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
rem depom mede aliq̃ donec dełx¬
ditate iudicet᷑ ¶Si quis tabuias
testamenti ap se depõitas płib p̾¬
sentib leg̾it. ait labeo depoiti ac¬
tone recte de cabur agi posse ¶ Ego
arbitor et inuriaru agi posse si
hoc aĩo recitatũ test̾m ẽ. quibedã p̃¬
sentib ut iudicia secreta eius qui
testatus est diuulgare̾nt᷑. ¶ Si p̾do
ł fur deposuerint. et hos marceuꝰ
ros. na int̾est corũ eo qd̾ teneantur¬
¶ Si ꝯiuis argentuł aurũ depõitũ pe¬
tat. utc̃ spem anet spondus cõple¬
cti debeat. et mag̾ est ut utrũq qͥs
cõplectat᷑. cifũ force ł lancẽ r pache¬
rã dicendo et mat̾ia et pondus ad¬
dendo ¶ S et si purpura sit ĩfectal¬
lana. pondus simlt adiciendũ sal¬
uoco ut si deqnͣtitate pond̾is incer¬
tũ est. iuranti succurrat᷑. ¶ Si cista
signata depõita sit. utr̃ cista tm̃peta¬
cͣ. an et spes cõphende sint. et ait tre¬
batius et male cistã repetendã. nõ
singiarũ rerũ depõiti agend ¶Qd̾

Expanded text:
aede aliqua, donec de hereditate iudicetur.Si quis tabulas testamenti apud se depositas pluribus praesentibus legit, ait Labeo depositi actione recte de tabulis agi posse. ego arbitror et iniuriarum agi posse, si hoc animo recitatum testamentum est quibusdam praesentibus, ut iudicia secreta eius qui testatus est diuulgarentur.Si praedo uel fur deposuerint, et hos Marcelluros: nam interest eorum eo, quod teneantur.Si quis argentum uel aurum depositum petat, utrum speciem an et pondus complecti debeat? et magis est, ut utrumque complectatur, scyphum forte uel lancem uel pateram dicendo et materiam et pondus addendo. slana, pondus similiter adiciendum saluo eo, ut, si de quantitate ponderis incertum est, iuranti succurratur. Si cista signata deposita sit, utrum cista tantum petatur an et species comprehendendae sint? et ait Trebatius cistam repetendam, non singularum rerum depositi agendum: quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuintia res fit. ł ĩ horreis quorũ api¬
endorũ codẽpnat̾onis tꝑee ñ fit facł¬
tas. ł cõdo depoit̾omis tẽpore ñ extitit.¬
Lianc actone bone fidei ẽẽ dubitari
It̃ ox. et iofructus ĩ hanc act̾onẽ ue¬
nre.et omne cãm. et partũ dicend̾
est. ne nuda res ueniat ¶Si rem depo¬
sitã uendidisti. eã q postea redemis¬
tiĩ cãm depõiti. ctia si sñ dolo ma¬
lo postea ꝑierit. temͥ ce depoi. qr se¬
mł dolũ fecisti cũ uend̾es. ¶Inpõiti

Expanded text:
prouincia res sit uel in horreis, quorum aperiendorum condemnationis tempore non sit facultas? uel condicio depositionis non exstitit?Hanc acideo et fructus in hanc actionem venire et omnem causam et partum, dicendum est, ne nuda res veniat. Si rem depositam vendidisti eamque postea redemisti in causam depositi, etiamsi sine dolo malo postea perierit, teneri te depositi, quia semel dolo fecisti, cum venderes. In depositi
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ tuã reddas. et tecũ et cũ sud̾
tuo possũ depõiti ag̾e ¶ꝑ ofsũ einz
mutare uolũtatẽ et añ mortẽ tuã
depoitũ repete.ꝓĩ. et si sic deposuo
uolũtate. ¶ Qd̾ aũ dolus dũtarat ĩ
hanc acc̃oneuenit. q̃sitũ est si h̃rs ap̃
cestatorẽ rem depoitã ł cõmodatã

Expanded text:
de tuo possum depositi agere: possum enim mutare uoluntatem et ante mortem tuam depositum repetere.Proinde et si sic deposueruoluntate.Quia autem dolus dumtaxat in hanc actionem uenit, quaesitum est, si heres rem apud testatorem depo
Abbreviated transcription (Latin):
erit michi dari actonẽ. si rẽ a me ꝑti¬
nẽtem depofu̾it ¶ Simli mõ et fi
usũfructũ ĩ fuohebam. si idꝙ depo¬
suit cr eo pecclio fu̾it. quod ad meꝑ
tinebat.ł res mea fuit ¶ cad act̾oe
age pot̾o. Itẽ si ẜuus seditarius d̾¬
posuit sirdi postea adeũti cõpetit
act̾o. ¶Si ẜuus deposuit siue ii¬
uat. siue decessit. utilit dñs hac ac¬
tone erpictur. Ip̃c aũ fuus maũmis¬
sus ñ potit ag̾e. S et si fuit alienatꝰ
adhuc ei cõpetit act̾o cuius fuit set¬
uus cũ deponet. mitiũ eĩ ccͣctus syec¬
tandũ est ¶Si duorũ fuus fit qui
deposut unicui q dñoeũ i parrẽ cõ¬
petit act̃o depoiti. ¶Si rem a fuod̾¬
poita titio ꝙ̃ dñn eius putasti. cũ¬

Expanded text:
rem ad me pertinentem deposuit.Simili modo et si usum fructum in seruo habeam, si id quod deposuit ex eo peculio fuit quod ad me pertinebat uel res mea fuit, eadem actione agere potero.Item si seruus hereditarius deposuerit, heredi postea adeunti competit actio.Si seruus deposuit, siue uiuat siue decesserit, utiliter dominus hac actione experietur. ipse autem seruus manumissus non poterit agere: sed et si fuerit alienatus, adhuc ei competit actio cuius fuit seruus cum deponeret: initium enim contractus spectandum est.Si duorum seruus sit qui deposuit, unicuique dominorum in partem competit depositi.Si rem a seruo deposita
Abbreviated transcription (Latin):
relata est. ait eĩ si depõitor deces¬
sit. et duo existant qui int̾ se cõ¬
tendant. unusquisq solũ se hrd̾e
dicens ei tradendã rem qui ꝑato
est adu̾sus alc̾m reũ defendere
ħ est eũ qui depoitũ suscepit. sid̾
si neut̃ hoc honus suscipiat. cõmo

Expanded text:
relata est: ait enim, si depositor decesserit et duo existant, qui inter se contendant unusquisque solum se heredem dicens, ei tradendam rem, qui paratus est adversus alterum reum defendere, hoc est eum qui depositum suscepit: quod si neuter h
Abbreviated transcription (Latin):
doli mali ia capacem deposin̾s.
agi posse si dolũ cũmisit. nã et in
ꝙͣtu locupletior factus est. datur
acto meũ. et si dolus ñ int̾uenit¬
Si res depõita det̾ior reddat᷑. qͣi nõ
redd̾etur agi depõiti potest. cũ eĩ
det̾ior redditur. potest dici dolo
malo redditã non eẽ ¶ Si ẜuus
tͣ. erit igit᷑ ad alias actones cõpe¬
tentes recurrend̾. ¶Hact̃o bonoꝵ
possessorib. cet̾isq fuccessorib. ⁊
ei cui ex trebellianosenatus cõsui¬
torestituta est hirditas cõpetit.¬
Non tm̃ ptitus dolus ĩ depõiti ac¬
t̾onẽ ueniet. S etiã futurus .i. pꝰ
licem cõtestatã. iñ scribit neratiꝰ
si põita res sine dolomalo amissa
cõpelli. nec deb̾e absolui nsi testitu¬
at. ¶d neratius ait. ut ꝙͣius dep

Expanded text:
doli mali iam capacem deposueris, agi posse, si dolum commisit: nam et in quantum locupletior factus est, datur actio in eum et si dolus non interuenit.Si res deposita deterior reddatur, quasi non reddita agi depositi potest: cum enim deterior redditur, potest dici dolo malo redditam non esse.Si seruus ntur: erit igitur ad alias actiones competentes decurrendum.Haec actio bonorum possessoribus ceterisque successoribus et ei, cui ex Trebelliano senatus consulto restituta est hereditas, competit.Non tantum praeteritus dolus in depositi actione ueniet, sed etiam futurus, id est post litem contestatam.Inde scribit Neratius, si res deposita sine dolo malo amissa compelli nec debere absolui, nisi restituat. idem Neratius ait, quamuis tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ac si cauendõce senatus cõfulcũ
factafit. et ħi ꝓcedit sine ip̃e credi¬
toremñt. siue int̾posiut aliũ. quo
tus cõsulto fit. qui rogatumu¬
łris id face̾t.totus eĩ ẜmo senatꝰ
cõsuiti ad pet̾onẽ ñ dandã adũ¬
sus ipãm mułrm spectat. et pu¬
to rem ita eẽ distinguendã. ut
si quid̾ creditor cuime obligam
mandãte mułre ħ infraudꝰ sena¬
tus cõsulti egiss. ne ip̃a int̾uem¬
ret cc senatus cõsulcũ. daret aũ
aliũ excludend̃ eũ ercept̃one
fraudis senatus cõsulto fc̃e. ¶Sĩ
uõ is ignorass ego aũ scissem
tune mãdati me agentẽ cũ nu
ercludend̾ eẽ. me aũ creditorite¬

Expanded text:
atus consultum facta sit.' et hoc procedit, siue ipse creditor emerit siue interposuerit alium, quo tus consulto sit, qui rogatu mulieris id faceret? totus enim sermo senatus consulti ad petitionem non dandam aduersus ipsam mulierem spectat. et puto rem ita esse distinguendam, ut, si quidem creditor, cui me obligaui mandante muliere, hoc in fraudem senatus consulti egisset, ne ipsa interueniret contra senatus consultum, daret autem alium, excludendum eum exceptione fraudis senatus consulti factae: si uero is ignorasset, ego autem scissem, tunc mandati me agentem cum muliere excludendum esse, me autem creditori te
Abbreviated transcription (Latin):
in simplũ. earũ aũ rerũ q̃ sup̃cõ¬
p̾hense st̃ ĩ ip̃m ĩ duplũ. ĩ ħrde er
qd dolomalo eius fc̾m ẽẽ dicetur
qui mortuus fit ĩ simplũ. qd ip̃r
in duplũ iud̾m dabo.¶Outohas
cãs deponendi seꝑauit ptor q̃ cõ¬
tinent fortuitã cãm depõit̾ois
ex neccesfitate descendẽtẽ. ñ er
uoĩtate ꝓfisiscentẽ. eũ tm̃ de¬

Expanded text:
 earum autem rerum, quae supra comprehensae sunt, in ipsum in duplum, in heredem eius, quod dolo malo eius factum esse dicetur qui mortuus sit, in simplum, quod ipsius, in duplum iudicium dabo.' Merito has causas deponendi separauit praetor, quae continent fortuitam causam depositionis ex necessitate descendentem, non ex uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
cande reipublice cã. est eĩ ĩucile
Que depõicis reb accedũt. ñ st̾
depoita ueluci si h̾o uestitus de¬
ponat᷑. uestis eĩ nõ est depoita.
nec si equs cũ capistro. nã solus
equs depoitus est. ¶Si cõueniat
ut ĩ depõito dolus et culpa p̾stet᷑
rata e cõuent̾o. ccͣctus eĩ legẽ er

Expanded text:
utile .Quae depositis rebus accedunt, non sunt deposita, ut puta si homo uestitus deponatur, uestis enim non est deposita: nec si equus cum capistro, nam solus equus depositus est.Si conuenit, ut in deposito et culpa praestetur, rata est conuentio: c
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. EIcũ militi castrensiũbonoꝵ
alius cetorũ. Alius ħes exsticit. et de¬
bitor alt̾i fe̾dũ obligatus. nlt cõ¬
pensare. qd ab alio debet᷑. ñ audiet᷑¬
¶ Eũ intͣ diẽ adiudicatiexcetutonẽ
datũ iudicatus titio agit cũ eode
titio qd et ipẽ prid̾ illi iudicatus
est cõpensat̾o admictet᷑ aliud est
eĩ diẽ obligatonis ñ uenisse. alid̾
humantatis gr̃a temp̃ indul¬
geri solutionis. ¶d̾ .ꝙ.m

Expanded text:
bonorum alius, ceterorum alius heres exstitit et debitor alteri heredum obligatus uult compensare quod ab alio debetur, non audietur.Cum intra diem ad iudicati exsecutionem datum iudicatus Titio agit cum eodem Titio, qui et ipse pridem illi iudicatus est, compensatio admittetur: aliud est enim diem obligationis non uenisse, aliud humanitatis gratia tempus indulgeri solutionis. 17 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
uod ĩ diẽ debet᷑. ñ cõpensabit᷑ añ¬
ꝙͣ diesueniat. qͣnꝙͣ dari oporte¬
at. ¶ Si rõnẽ cõpensat̃õis uider
ñ huit saluamanet pet̾o. fiec eĩ
reuudicate ercept̾o obici potest
aliud dicam si reꝓbauit cõpẽsa¬
t̃onẽ qĩ ñeristente debico. tũc eĩ
rei iuidicate ncħ nocebit ercepto¬
dis Icõpẽsaconẽ etiã id dedu¬
cit̾ quo nõie cũ actore lis cõtesta¬
ta est. ne diligentior quisq deti¬
oris cõd̾onis habeat. si compensa¬
tio ei denegetum.
pr̃. solidũ ꝑ cõpensat̃one suamus
ꝙͣuis si agͥemus dũtarat de pec¬

Expanded text:
uod in diem debetur, non compensabitur, antequam dies uenit, quamquam dari oporteat.Si rationem compensationis iudex non habuerit, salua manet petitio: nec enim rei iudicatae exceptio obici potest. aliud dicam, si reprobauit pensationem quasi non existente debito: tunc enim rei iudicatae mihi nocebit exceptIn compensationem etiam id deducitur, quo nomine cum actore lis contestata est, ne diligentior quisque deterioris condicionis habeatur, si compensatio ei denegetur. pater, solidum per compensationem seruamus, quamuis, si ageremus, dumtaxat de pec
Abbreviated transcription (Latin):
ti eẽ acc̾onẽ. ¶ Sin uosuasis mͥ
ut mag̃ ap̃ eũ depona tecũ mi¬
lã eẽ actonẽ. cũ illouõ depõiti ẽ¬
acc̃o. nec mandati tenerisq rẽ
meã gessis. ¶ S si mandasti mich̃
ut ꝑicło tuo ap̃ eũ deponã. cur
ñ sit mandati acc̾o ñ uideo ¶ pl¬
ne si fideiusisti ꝓ eo. labeo omõ¬
fideiussorẽ tem̾ ait. ñ cm̃ si dolofe¬
cit is qui depoĩtũ susceꝑit. s si ñ fe¬
cit. est tam̃ res ap̃ eũ. ¶ Quid eĩ fi
fueret is ap̃ꝙ depõitu fit. ł pupu

Expanded text:
si uero suaseris mihi, ut magis apud eum deponam, tecum nullam esse actionem, cum illo depositi actio est: nec mandati teneris, quia rem meam gessi. sed si mandasti mihi, ut periculo tuo apud eum deponam, cur non sit mandati actio, non uideo. plane si fideiussisti pro eo, Labeo omnifideiussorem teneri ait, non tantum si dolo fecit is qui depositum suscepit, sed et si non fecit, est tamen res apud eum. quid enim si fureret is, apud quem depositum sit, uel pu
Abbreviated transcription (Latin):
seqñda est. ¶ Si uestimenta ẜuã¬
da balneatori data pierint. si qͥd̃
nulla m̃cedẽ fuandorũ uesti¬
mentorũ accepit. depõici eum
tem̾. et dolũ dũcarat p̾stare de¬
b̾e puco. ꝙ si accepit excõducco¬
¶Si quis fuũ custodiend̾ cõiet̾it
forte ĩ peist̾mũ siquid̾ m̃ces ĩ¬
teruem̾t custodie puto ee acc̾o¬
nẽ. adũsus pistrinariũ excõduc
at ex locato me agͥe posse. Qd̾si
oꝑe eius fui cũ custodia pensa¬
bũt᷑ qiͣ genus locati et cõducti
int̾uenit. s qr peccumañ dat᷑¬

Expanded text:
t.Si uestimenta seruanda balneatori data perierunt, si quidem nullam mercedem seruandorum uestimentorum accepit, depositi eum teneri et dolum dumtaxat praestare debere puto: quod si accepit, ex conducto.Si quis seruum custodiendum coniecerit forte in pistrinum, si quidem merces interuenit custodiae, puto esse actionem aduersus pistrinarium ex conducat, ex locato me agere posse: quod si operae eius serui cum custodia pensabantur, quasi genus locati et conducti interuenit, sed quia pecunia non dat
Abbreviated transcription (Latin):
nec eĩ locominoris .xxx. annis cir¬
cũscripti ꝑ oĩa ħ̾nda est mułr ¶ Sĩ
mułr rem a se pignori datã pider¬
cessõnẽ recipe uelit. fructus etiã
libos recipit. et si res det̾ioꝵ fc̃a fu¬
erit eo nõie mag̾ extimet᷑. ¶ S si
creditor quipignus ꝑ int̾cessonẽ
accepit. ħ alu uendidit. uera est
corũ opĩo. qui petitonẽ ei dandã
putant et adusus bone fidi ẽpto¬
rẽ. ne melioris cõoonis ẽptor fit ꝙͣ
fu̾it uenditor ¶ Si mułr itẽ credi¬
tori uen fudũ uendidit. ea cõd̾oe

Expanded text:
 annis circumscripti per omnia habenda est mulier.Si mulier rem a se pignori datam per intercessionem recipere uelit, fructus etiam liberos recipit et, si res deterior facta fuerit, eo nomine magis aestimetur. sed si creditor, qui pignus per intercessionem acceperit, hoc alii uendidit, uera est eorum opinio, qui petitionem dandam ei putant et aduersus bonae fidei emptorem, ne melioris condicionis emptor sit, quam fuerit uenditor.Item si mulier credito
Abbreviated transcription (Latin):
lũ E ãbo socuuirem diligenti¬
a societati adhibumis. dicendẽ
desine nos inuicem cẽ obligatos.
ip̃ouire cõpensat̾oe negligentie
fc̃a. Simlimodo ꝓbat᷑. Si alt ex re
cõi aliquid ꝑceꝑit. alt̾ tãtã negli

Expanded text:
um Si ambo socii parem neglegentiam societati adhibuimus, dicendum est desinere nos invicem esse obligatos ipso iure compensatione neglegentiae facta. simili modo probatur, si alter ex re communi aliquid perceperit, alter tant
Abbreviated transcription (Latin):
Ilue. Uerũ est qd̾ et nerat̾o pl¬
acebat. et põp̃ant. ip̃o iure eo
minus fidenissorẽ ex oĩ ccͣctu d̾¬
be. qd̾ ex cõpẽ satone reus reti¬
nͥc potest. sicut eĩ cũ cotũ peto argo
malepeto. ita fideiussor ñ tenet᷑
ip̃o iure ĩ maiorẽ qnͣtitatẽ ꝙͣ te¬
us condempnari pocest.

Expanded text:
inum.Uerum est, quod et Neratio placebat et Pomponius ait, ipso iure eo minus fideiussorem ex omni contractu debere, quod ex compensatione reus retinere potest: sicut enim, cum totum peto a reo, male peto, ita et fideiussor non tenetur ipso iure in maiorem quantitatem quam reus condemnari potest.