comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes in tanta insidiarum tergiuersatione. se ex¬
hibet. cuiꝰ naturȩ. cuiꝰ sit conditionis audia¬
mus. Neq eñi tam mira uel in maligna opatio¬
ne posset. si ñ ex magna conditione subsisteret.
Unde & mox mira pietate dñs acsi causas
tante astutiȩ tanteq fortitudinis redderet.
rum d̃i. Uelut si aꝑte diceret: iccirco ad tam
multa fortiter sufficit. quia in natura rerum
hunc creando ꝑ substantiã conditor primum
fecit. Quid emĩ uias di. nisi eiꝰ actiones accipi¬
mus: De quib ꝑ ꝓpħam dicit: ñ enim sunt
uiȩ meȩ. sicut uiȩ ur̃e. Et pͥncipium uia¬
rũ dĩ behemoth dicitur: quia nimirum cũ
cuncta creans ageret. hunc pͥmũ condidit
quẽ reliquis angłis eminentiorem fecit. Huiꝰ
primatus eminentiã conspicit ꝓpha cũ dicit.
Cedri ñ fuerunt altiores illo in paradyso dĩ:
abietes ñ adequauerunt sũmitatem eiꝰ. pla¬
tani ñ fuerunt ęque frondib illiꝰ. Omne

Expanded text:
tes in tanta insidiarum tergiversatione se extes in tanta insidiarum tergiversatione se exhibet, cujus naturae, cujus sit conditionis audiamus. Neque enim tam mira vel in maligna operatione posset, si non ex magna conditione subsisteret. Unde et mox mira pietate Dominus, ac si causas tantae astutiae tantaeque fortitudinis redderet, r: Velut si aperte diceret: Idcirco ad tam multa fortiter sufficit, quia in natura rerum hunc creando per substantiam Conditor primum fecit. Quid enim vias Domini nisi ejus actiones accipimus, de quibus per prophetam dicit: Non enim sunt viae meae sicut viae vestrae . Et principium viarum Dei Behemoth dicitur, quia nimirum cum cuncta creans ageret, hunc primum condidit, quem reliquis angelis eminentiorem fecit. Hujus primatus eminentiam conspicit propheta cum dicit: Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei; abietes non adaequaverunt summitatem ejus; platani non fuer
Abbreviated transcription (Latin):
cutis eoꝵ ossib. Quid in osse nisi duricia for-¬
titudinis: quid in cute nisi mollicies exprimit᷑
infirmitatis: Cutis gͦ eoꝵ adherere ossib di-¬
citur. quia ab eis praua sentientib infirmitas
uitii. duricia uirtutis putatur. Infirma enĩ
sunt quȩ faciunt. s elationis fiducia decepti
fortib ea suspitionib iungunt. & quo de se
magna sentiunt. eo de sua nequicia emendari
contemnunt. Unde & recte adiungitur: aruit
& facta est quasi lignum. Culpa quippe coꝵ
tanto insensibilior redditur. qͣnto apud eos
etiam laudabilis habetur. Quã recte aridam
asserit: quia nulla sui cognitione iuridescit.
Qd̃ gͥ apud ieremiam ꝑ infirmitatẽ. cutis. hoc.
apud beatum ioh ꝑ fragilitatem dicitur car-¬
tilago: & quod illic ossa ꝑ duriciam. Hoc hic
moth iste qui ꝑ membra sua extremo tempore
contra electos dĩ tanta se arte inquitatis exer¬
cet. qui etiam ꝑ semetipsum ad decipiendas men-¬

Expanded text:
cutis eorum ossibus. » Quid in osse nisi duritia forcutis eorum ossibus. » Quid in osse nisi duritia fortitudinis, quid in cute nisi mollities exprimitur infirmitatis? Cutis ergo eorum adhaerere ossibus dicitur, quia ab eis prava sentientibus, infirmitas vitii duritia virtutis putatur. Infirma enim sunt quae faciunt: sed, elationis fiducia decepti, fortibus ea suspicionibus jungunt, et quo de se magna sentiunt, eo de sua nequitia emendari contemnunt. Unde et recte subjungitur: « Aruit et facta est quasi lignum. » Culpa quippe eorum tanto insensibilior redditur: quanto apud eos etiam laudabilis habetur. Quam recte aridam asserit, quQuod ergo apud Jeremiam per infirmitatem cutis, hoc apud beatum Job per fragilitatem dicitur cartilago; et quod illic ossa per duritiam, hoc hic V. Sed Behemoth iste, qui per membra sua extremo tempore contra electos Dei tanta se arte iniquitatis exercet, qui etiam per semetipsum ad decipiendas men
Abbreviated transcription (Latin):
de se p̃sumunt. in ea etiã quȩ ñ intelligunt
peccata dilabuntur. Et quia. post amoris ig-¬
nem ad frigus torporis ueniunt. extinctis car-¬
bonib ex comparatione p̃feruntur. Nonnum¬
qͣm enĩ dũ timorem dĩ ꝑ sui fiduciam deseruis.
etiã frigidis mentib frigidiores funt. De
quib recte subiungitur. ñ sunt cogniti in pla-¬
teis. Platra quippe sermonis greci ratione. ꝓ
latitudine dicitur. Quid uͦ est humanȩ men-¬
ti angustiꝰ. quã uoluntates ꝓpͥas frangere
De qua fractione ueritas dicit: intrate ꝑ an¬
gustam portam. Quid autem latius. quam
nullis ꝓpriis uoluntatib reluctari. & quaqua¬
uersum impulsus arbitrii duxerit. sesine. re¬
tractatione diffundere: Qui gͦ ꝑ fiduciam
sc̃itatis postposito melioꝵ iudicio se sequunt᷑.
quasi ꝑ plateas ꝑgunt. S ñ sunt cogniti in
plateis. quia de uita sua aliud ostenderant.
se salle retinebant. Et bene additur. adhesit

Expanded text:
de se praesumunt, in ea etiam quae non intelligunt, de se praesumunt, in ea etiam quae non intelligunt, peccata dilabuntur; et quia post amoris ignem ad frigus torporis veniunt, exstinctis carbonibus ex comparatione, praeferuntur. Nonnunquam enim dum timorem Dei per sui fiduciam deserunt, etiam frigidis mentibus frigidiores fiunt. De quibus recte subjungitur: Non sunt cogniti in plateis. Platea quippe sermonis Graeci ratione pro latitudine dicitur. Quid vero est humanae menti angustius quam voluntates proprias frangere? De qua fractione Veritas dicit: Intrate per angustam portam . Quid autem latius quam nullis propriis voluntatibus reluctari, et quaquaversum impulsus arbitrii duxerit se sine retractione diffundere? Qui ergo per fiduciam sanctitatis postposito meliorum judicio se sequuntur, quasi per plateas pergunt. Sed non sunt cogniti in plateis, quia de vita sua aliud ostenderant se calle retinebant. Et bene additur: « Adhaesit
Abbreviated transcription (Latin):
uincere. uitam uidentur. recte adiungitur.
rubicundiores ebore antiquo. Dum enĩ ru-¬
bõris nomen imprimitur. scĩ desiderii flãma
signatur. Ebur uͦ esse os magnoꝵ animaliũ
ñ ignoramꝰ. Ebore itaq antiquo rubicun¬
diores sunt: quia sepe. ante humanos oculos
ñnullis p̃cedentib patrib studii feruentio¬
ris existunt. De quib ut totum simul osten-¬
datur adiungitur: saphiro pulchriores. Ethe¬
rei qͥppe coloris est saphyrus. Et quia p̃ceden¬
tes multos atq ad suꝑna tendentes ꝑ cȩlestem
conuersationem uidentur uincere. narrantur
saphyro pulchriores extitisse. S plerũq dũ
uirtutum copia etiã plusqͣm expetit ꝓsperat᷑
in quadã sui fiducia mens adducitur. & decep¬
ta p̃sumptione ꝓpͥa. repente peccato subripien¬
te fuscatur. Unde recte subiungitur: denigra¬
ta est suꝑ carbones facies eoꝵ. Nigri enĩ post
candorem fiunt. quia amissa d̃i iusticia cum

Expanded text:
vincere vitam videntur, recte subjungitur: vincere vitam videntur, recte subjungitur: Rubicundiores ebore antiquo. Dum enim ruboris nomen imprimitur, sancti desiderii flamma signatur. Ebur vero esse os magnorum animalium non ignoramus. Ebore itaque antiquo rubicundiores sunt, quia saepe ante humanos oculos nonnullis praecedentibus patribus studii ferventioris existunt. De quibus ut totum simul ostendatur, adjungitur: Sapphiro pulchriores. Aetherei quippe coloris est sapphirus. Et quia praecedentes multos, atque ad superna tendentes per coelestem conversationem 1071 videntur vincere, narrantur sapphiro pulchriores exstitisse. Sed plerumque dum virtutum copia etiam plus quam expedit prosperatur, in quamdam sui fiduciam mens adducitur, et decepta praesumptione propria, repente peccato subripiente fuscatur; unde recte subjungitur: Denigrata est super carbones facies eorum. Nigri enim post candorem fiunt, quia, amissa Dei justitia, cum
Abbreviated transcription (Latin):
didiores nazarei eiꝰ niue. nitidiores lacte.
rubicundiores ebore antiquo. saphiro pul¬
chiores. denigrata est suꝑ carbones facies eoꝵ.
& ñ sunt cogniti in plateis. ilico adiunxit.
ad hesit cutis eoꝵ ossib. aruit & facta est q̃si
lignũ. Quid enĩ nazareoꝵ nomine. nisi ab¬
stinentiũ & continentiũ uita signatur: Quȩ
niue & lacte intidior dicitur. Nix enim ex
aqua congelescit quȩ desuꝑ uenit. Lac autem
ex carne expͥmitur. quȩ in inferiorib nutrit᷑.
Quid enĩ ꝑ muem nisi candor uitȩ cęlestis: qͥd
ꝑ lac nisi temporalis dispensationis ammini¬
stratio demonstratur: Et quia plerumq con¬
tinentes uiri in ȩccli̾a tam mira oꝑa faciunt.
ut ab eis multi qui cȩlestem uitam tenuerunt.
multi qui terrena bene dispensauerant supe¬
rare uideantur. & candidiores niue. & nitidi¬
ores lacte referuntur. Qui etiam quia ꝑ feruo¬
rem sp̃s antiquoꝵ ac fortium patrũ ñnumqͣm

Expanded text:
didiores Nazaraei ejus nive, nitidiores lacte, didiores Nazaraei ejus nive, nitidiores lacte, rubicundiores ebore antiquo, sapphiro pulchriores; denigrata est super carbones facies eorum, et non sunt cogniti in plateis, illico adjunxit: Adhaesit culis eorum ossibus, aruit, et facta est quasi lignum . Quid enim Nazaraeorum nomine, nisi abstinentium et continentium vita signatur, quae nive et lacte nitidior dicitur? Nix enim ex aqua congelascit quae desuper venit, lac autem ex carne exprimitur quae in inferioribus nutritur. Quid ergo per nivem nisi candor vitae coelestis, quid per lac nisi temporalis dispensationis administratio demonstratur? Et quia plerumque continentes viri in Ecclesia tam mira opera faciunt, ut ab eis multi qui coelestem vitam tenuerunt, multi qui terrena bene dispensaverunt, superari videantur, et candidiores nive, et nitidiores lacte referuntur. Qui etiam, quia per fervorem spiritus, antiquorum ac fortium patrum nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
estimatur. Sepe. accelerandi boni tarditas con-¬
silium putatur. & cum expectatur ut ex tracta-¬
tione ꝓficiat. hoc insidians mora supplantat.
rio pensandum est. quia tanto tardiꝰ mens ui¬
tium suũ deserit. qͣnto hoc quod ꝑpetrat ñ eru¬
bescit. Tanto tardiꝰ mens uitium deserit. qͣnͣto
ꝑ uirtutis speciem decepta. p̃mioꝵ etiam de eo
retributionẽ quȩrit. Facile autem culpa cor¬
rigitur. quȩ & erubescitur: quia esse culpa sen¬
titur. Quia itaq error cum uirtus creditur.
difficiliꝰ emendatur. recte dicitur. cartilago
eius quasi lamminȩ ferreȩ. Bchemoth enim
iste quo sub p̃textu boni calliditatem suam
fraudulentiꝰ exhibet. eo in culpa mentem du¬
diꝰ emendantur. Rectum qͥppe estimant esse
qd̃ agunt. & sicut excolenda uirtuti. sic uitio
ꝑseuerantiam iungunt. Rectum estimant
esse qd̃ agunt. & iccirco suo iudicio enixiꝰ ser¬
uiunt. Unde bene ieremias cũ diceret. can¬

Expanded text:
aestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas conaestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas consilium putatur; et cum exspectatur ut ex retractatione proficiat, hoc insidians mora supplantat rio pensandum est quia tanto tardius mens vitium suum deserit, quanto hoc quod perpetrat, non erubescit; et tanto mens tardius vitium deserit, quanto, per virtutis speciem decepta, praemiorum etiam de eo retributionem quaerit. Facile autem culpa corrigitur quae et erubescitur quia esse culpa sentitur. Quia itaque error cum virtus creditur difficilius emendatur, recte dicitur: Cartilago ejus quasi laminae ferreae. Behemoth enim iste que sub praetextu boni calliditatem suam fraudulentius exhibet, eo in culpa mentem dudius emendantur. Rectum quippe aestimant esse quod agunt, et sicut excolendae virtuti, sic vitio perseverantiam jungunt. Rectum existimant quod agunt, et idcirco suo judicio enixius serviunt. Unde bene Jeremias cum diceret: Can
Abbreviated transcription (Latin):
amicum om̃ib estimat. Aliqͣndo timor incõ¬
petens humilitas creditur. & cũ temporali for¬
midine p̃ssus quisq a defensione ueritatis ta¬
cet. arbitratur qd̾ iuxta dĩ ordinem humilem
se potiorib exhibet. Aliqͣndo uocis suꝑbia
uere libertas estimatur. & cũ ꝑelationem ue¬
ritati contradicitur. loquendi ꝓcacitas ueri¬
tats defensio putatur. Plerumq pigricia qͣsi
continentia quietis attenditur. & cum grauis
culpȩ sit recta studiose ñ agere. magnȩ uirtu-¬
tis meritũ creditur. a praua tantũ actione cessa¬
re. Plerumq inquictudo sp̃s uigilans sollici-¬
tudo nominatur. & cum quietem quisq ñ tole¬
rat. agendo quȩ appetit uirtutis debitȩ implere.
se exercitium putat. Sepe ad ea quȩ agenda sug
incauta p̃cipitatio laudandi studii feruor cre¬
ditur. & cum desideratum bonum intempesti¬
ua actione corrũpitur. eo agi melius quo celeriꝰ

Expanded text:
amicum se hominibus aestimat. Aliquando timor incomamicum se hominibus aestimat. Aliquando timor incompetens humilitas creditur, et cum temporali formidine pressus quisque a defensione veritatis tacet, arbitratur quod juxta Dei ordinem humilem se potioribus exhibeat. 1070 Aliquando vocis superbia veri libertas aestimatur, et cum per elationem veritati contradicitur, loquendi procacitas veritatis defensio putatur. Plerumque pigritia quasi continentia quietis attenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non agere, magnae virtutis meritum creditur a prava tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem quisque non tolerat, agendo quae appetit, virtutis debitae implere se exercitium putat. Saepe ad ea quae agenda sunt incauta praecipitatio laudandi studii fervor creditur; et cum desideratum bonum intempestiva actione corrumpitur, eo agi melius quo celerius
Abbreviated transcription (Latin):
mia. uide ȩterna dignus est inuenire tor¬
menta. Plerumq enĩ in ulciscendis uitiis cru¬
delitas agitur & iusticia putatur. atq immo¬
derata ira iusti ⁊ eli meritum creditur. Et cũ
a distortis morib peccantes dirigi caute debe¬
ant. uiolenta inflexione. franguntur. Plerũq
dissoluta remissio qͣsi mansuetudo ac pietas
habetur. & dum plusqͣm decet delinquentib
temporaliter parcitur. ad ȩterna supplicia cru-¬
deliter reseruantur. Nonnumqͣm effusio mi¬
scdia creditur. & dũ male seruare. culpa sit:
peiꝰ spargi qd̾ acceptum est ñ timetur. Non¬
numqͣm tenacia parcitas putatur. & cũ graue
sit uitium ñ tribuere. uirtus creditur accepta
retinere. Sepe maloꝵ ꝑtinatia qͣsi constantia
dicitur. & dũ mens a prauitate sua flecti non
patitur. qͣsi ex recti defensione gloriatur. Se¬
pe inconstantia qͣsi tractabilitas habetur: &
quo quisq fidem integram nulli seruat. eo se¬

Expanded text:
mia, unde dignus est aeterna invenire tormia, unde dignus est aeterna invenire tormenta. Plerumque enim in ulciscendis vitiis crudelitas agitur, et justitia putatur, atque immoderata ira justi zeli meritum creditur; et cum a distortis moribus peccantes dirigi caute debeant, violenta inflexione franguntur. Plerumque dissoluta remissio quasi mansuetudo ac pietas habetur; et dum plus quam decet delinquentibus temporaliter parcitur, ad aeterna supplicia crudeliter reservantur. Nonnunquam effusio misericordia creditur, et dum male servare culpa sit, pejus spargi quod acceptum est non timetur. Nonnunquam tenacia parcitas putatur, et cum grave sit vitium non tribuere, virtus creditur accepta retinere. Saepe malorum pertinacia constantia dicitur, et dum mens a pravitate sua flecti non patitur, quasi ex recti defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi tractabilitas habetur, et quo quisque fidem integram nulli servat, eo
Abbreviated transcription (Latin):
est ut sic eoꝵ ⁊elo contra uicia. sicuti nr̃o fla¬
gremus. Quia gͥ dum suauiter consulit mentẽ
ab intentione ꝓpria alienã reddit. recte dicit᷑.
ossa cius sicut fistulȩ exis. Qnͣdo enim ꝑ frau¬
dulenta consilia audientis animo blandum
sonat. qͣsi cum fistula exis cantat. ut unde mul¬
lius certamen mouet. qͣndo se in insidiis sub
p̃textu infirmitatis exercet. Tunc autẽ durio
res temptationes excitat. qnͣdo ante temptati
oculos iniquitatis laqueos sub specie uirtutis
occultat. Vnde & recte subiungitur: cartila¬
cartilaginem. nisi simulatio eiꝰ accipitur: Car¬
tilago namq ossis ostendit speciem. s ossis ñ
habet firmitatẽ. Et sunt ñ nulla uicia quȩ¬
inse. Nostendunt rectitudinis speciem. s ex
prauitatis ꝓdeunt infirmitate. Hostis
enĩ nr̃i malicia tanta arte se palliat. ut ple-¬
rumq ante deceptȩ mentis oculos culpas uir-¬
tutes fingat.: ut inde quisq qͣsi expectet pre¬

Expanded text:
est ut sic eorum zelo contra vitia, sicut et nostro, flaest ut sic eorum zelo contra vitia, sicut et nostro, flagremus. Quia igitur dum suaviter consulit, mentem ab intentione propria alienam reddit, recte dicitur: Ossa ejus sicut fistulae aeris. Quando enim per fraudulenta consilia audientis animo blandum sonat, quasi cum fistula aeris cantat, ut unde mullius certamen movet, quando se in insidiis sub praetextu infirmitatis exercet. Tunc aures tentationes excitat, quando ante tentati oculos iniquitatis laqueos sub specie virtutis occultat. Unde et subditur: « Cartilacartilaginem, nisi simulatio ejus accipitur? Cartilago namque ossis ostendit speciem, sed ossis non habet firmitatem. Et sunt nonnulla vitia quae ostendunt in se rectitudinis speciem, sed ex pravitatis prodeunt infirmitate. Hostis enim nostri malitia tanta se arte palliat, ut plerumque ante deceptae mentis oculos culpas virtutes fingat, ut inde quisque quasi exspectet prae
Abbreviated transcription (Latin):
dat corde intestina rectitudine. inuestigat cal-¬
lide ubi subruat in prauitate. Ossa itaq eiꝰ
sicut fistulȩ. eris sunt. quia clandestina cius
uetusti hominis uicia. & immutatione uitȩ
& lamentatione penitentiȩ excoxit. & tanto
maiori zelo contra aliena peccata accenditur.
qͣnto sibimetipsi funditus mortuus iniquita¬
tib ꝓpͥis ñ tenetur. Hunc hostis callidus quia
zelo iusticiȩ etiã cȩteris ꝓdesse cognoscit. quasi
ꝓsꝑa consulentib uerbis appent dicens. Quid
te ad aliena curanda dilatas: Utinam tua
considerare conualescas. Anñ ꝑpendis quia
cum ad aliena extenderis. erga curanda quȩ
tua sunt minor inueneris : Et quid ꝓdest ali¬
eni uulneris cruorem tergerȩ. & putredinem
ꝓprii negligendo dilatare: Hȩc dum quasi con-¬
sulens dicit. ⁊ elũ caritatis adimit. & om̃e bo¬
nũ qd̃ ꝓdire ex caritate poterat. gladio subin¬
troducti torporis extinguit. Si enim ꝓxunos

Expanded text:
dat cor de intestina rectitudine, investigat caldat cor de intestina rectitudine, investigat callide ubi subruat in pravitate. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia clandestina ejus vetusti hominis vitia et mutatione vitae, et lamentatione poenitentiae correxit; et tanto majori zelo contra aliena peccata accenditur, quanto sibimetipsi funditus mortuus, iniquitatibus propriis non tenetur. Hunc hostis callidus, quia zelo justitiae etiam caeteris prodesse cognoscit, quasi prospera consulentibus verbis impetit, dicens: Quid te ad aliena curanda dilatas? Utinam tua considerare convalescas. An non perpendis quia cum ad aliena extenderis, erga ea curanda quae tua sunt minor inveniris? Et quid prodest alieni vulneris cruorem tergere, et putredinem proprii negligendo dilatare? Haec dum quasi consulens dicit, zelum charitatis adimit, et omne bonum quod prodire ex charitate poterat, gladio subintroducti torporis exstinguit. Si enim proximo
Abbreviated transcription (Latin):
luntates parat: ut rectiorib se alteriꝰ uolunta¬
tib subdens. ñ solum prauis desideriis. s ad ꝑ-¬
fectionis cumulũ etiã in bonis uotis sibimetipsis
renuntiet. & cuncta quȩ sibi agenda sunt. ex
alieno arbitrio obseruet. Hunc hostis callidꝰ
tanto molliꝰ alloquitur. qͣnto ab excelsiore lo-¬
co deicere ardentiꝰ conatur. moxq uirulenta
suggestione blandiens dicit. O qͣnta ꝑtemet-¬
ipsum agere miranda poteris. si nequaqͣm te-
iudicio alteriꝰ subdis. Cur ꝓuectum tuum
sub studio meliorationis imminuis: Cur in¬
tentionis tuȩ bonum dũ ułtra quã necesse est
extendere niteris frangis: Quȩ enĩ dũ uolun-¬
tate. ꝓpria usus es. puersa ppetrasti: Qui gͦ
tibi plene ad bene uiuendũ sufficis: alienũ
suꝑte iudicium cur requiris: Hȩc blandi¬
ens intimat. Seorsum uͦ in uoluntatib eius
ꝓpͥis exercendȩ suꝑbiȩ causas parat. & dũ lau¬

Expanded text:
luntates parat, ut rectioribus se alterius voluntaluntates parat, ut rectioribus se alterius voluntatibus subdens, non solum pravis desideriis, sed ad perfectionis cumulum etiam in bonis votis sibimetipsi renuntiet, et cuncta quae sibi agenda sunt ex alieno arbitrio observet. Hunc hostis callidus tanto mollius alloquitur, quanto ab excelsiori loco dejicere ardentius conatur, moxque virulenta suggestione blandiens, dicit: O quanta per temetipsum miranda agere poteris, si nequaquam te judicio alterius subdis! Cur profectum tuum sub studio meliorationis imminuis? Cur intentionis tuae bonum, dum ultra quam necesse est extendere niteris, frangis? Quae enim dum voluntate propria usus es, perversa perpetrasti? Qui ergo tibi plene ad bene vivendum sufficis, alienum super te judicium cur requiris? Haec blandiens intimat, seorsum vero in voluntatibus ejus propriis exercendae superbiae causas parat; et dum lau
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mere poterant deserens calcat. Huiꝰ cor ho¬
stis insidians. occulta suggestione alloquitur
dicens. Unde hȩc temeritautantȩ surrexit auda-¬
cia. ut gedere audeas qd̾ om̃ia relinquendo
subsistas: Aliter te creator condidit. atq ali¬
ter tu te ipse disponis. Ualentiorem te robusti-¬
oremq faceret. si sequi te sua uestigia cũ inopiȩ
necessitate uoluisset. Annon pleriq & terrena
cantur: Hȩc blandiens suggerit. Scorsum uͦ
in eisdem reb quas retineri ammonet. ante re-¬
tinentis oculos delectationes pestiferas decipi¬
ens apponit: quatenus seductum cor ad blanda
exteriora ꝑtrahat. & intima ꝑfectionis uota
ꝑuertat. Ossa itaq ciꝰ sicut fistulȩ cris sunt:
quia dolosa eius consilia dũ blandũ de exterio¬
rib sonum reddunt. ꝑnitiosum dispendium
exteriꝰ possederat. ut ordinẽ sublimioris disci¬
pulatus app̃hendat. etiã intimas frangere uo¬

Expanded text:
premere poterant deserens calcat. Hujus cor hopremere poterant deserens calcat. Hujus cor hostis insidians occulta suggestione alloquitur, dicens: Unde haec temeritatis tantae surrexit audacia, ut credere audeas quod omnia relinquendo subsistas? Aliter te creator condidit, atque aliter tu teipsum disponis; valentiorem te robustioremque faceret, si sequiste sua vestigia cum inopiae necessitate voluisset. An non plerique et terrena cantur? Haec blandiens suggerit, seorsum vero in eisdem rebus quas retinere admonet ante retinentis oculos delectationes pestiferas decipiens apponit, quatenus seductum cor ad blandimenta exteriora pertrahat, in intima perfectionis vota pervertat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia dolosa ejus consilia dum blandum ex exterioribus sonum reddunt, perniciosum dispendium exterius possederat, ut ordinem sublimioris discipulatus apprehendat, etiam intimas frangere vo
Abbreviated transcription (Latin):
at. qͣsi utilitatis consiliũ subministrat dicens.
Ea quidẽ quȩ sunt in p̃senti sufficiunt: sed
his deficientib quid acturus es. si etiam post
hȩc nulla ꝓuidentur: Assunt que ad p̃sens
impendenda sunt filiis. s tam̃ paranda suns
quȩ seruentur. Deesse potest citiꝰ etiam qd̾ est:
si sollicitudo ꝓuida cesset. parare. qd deest.
Anñ & terrena potest actio pagi. & tamen
in actione culpa declinari. quatenꝰ & exterio¬
ra stipendia p̃beat. & tamen internã rectitudi¬
nem ñ inflectat: Hȩc interim blandiens insi¬
nuat. & seorsum iam in negotio terreno quod
ꝓuidet peccati laqueos occultat. Ossa itaq eiꝰ
sicut fistulȩ eris sunt: quia ꝑnitiosa eiꝰ con¬
silia auditori suo consulentis uocis suauita¬
cõmoda terrena ñ querere. s etiam cunctis
quȩ possidet renuntiare. ut in discipulatu
celestis magisterii. tanto se liberius exerceat.
qͣnto & expeditior redditus ea quȩ possidentẽ

Expanded text:
at, quasi utilitatis consilium subministrat, dicens: at, quasi utilitatis consilium subministrat, dicens: Ea quidem quae habes, in praesenti sufficiunt, sed his deficientibus quid acturus es? Si enim post haec nulla providentur, adsunt quae ad praesens impendenda sunt filiis, sed tamen paranda sunt quae serventur. Deesse potest citius etiam quod adest, si sollicitudo provida cesset parare quod deest. An non et terrena potest actio peragi, et tamen in actione culpa declinari, quatenus et exteriora stipendia praebeat, et tamen internam rectitudinem non inflectat? Haec interim blandiens insinuat, et seorsum jam in negotio terreno quod providet peccati laqueos occultat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia perniciosa ejus consilia auditori suo consulentis vocis suavitaterrena commoda non quaerere, sed etiam cunctis quae possidet renuntiare ut in discipulatu coelestis magisterii tanto se liberior exerceat, quanto et expeditior redditus, ea quae possidentem
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis eneruatur. Ita qͦq a statu eiꝰ consilia
dum qͣsi blanda ꝓuisione consolant: cor a for¬
ti intentione ꝑuertunt. & dum dulcia resonats.
ad noxia indinant. Quasi gͦ eris sunt fistulȩ
quȩ dum libenter audiuntur. ab interna in¬
tentione animũ in exterioris uitȩ delectatio¬
ne deiciunt. Hoc enim behemoch iste magno¬
pere ad exequendã deceptionẽ satagit. ut dũ
ꝑuersitatis suȩ consiliũ quasi utile ostendit.
suauiter ualeat sonare. qd̃ dicit. quatenus &
ostensa utilitate mentẽ mulceat. & absconsa
iniquitate corrũpat. Que aꝑtiꝰ in cunctis¬
ostendimꝰ: si pauca breuiter consilioꝵ ciꝰ ar¬
gum̃ta pandamꝰ. Ecce enĩ quidã reb contentꝰ
ꝓpriis. decreuit nullis mundi huiꝰ occupatio¬
nib implicari. ualde formidans quictis suȩ
cõmoda ꝑdere. & ualde despiciens cũ peccatis
lucra cumulare. Ad hunc hostis callidus ue¬
niens. ut intentionẽ bonȩ deuotionis subru-¬

Expanded text:
tudinis enervatur. Ita quoque astuta ejus consilia tudinis enervatur. Ita quoque astuta ejus consilia dum quasi blanda provisione consulunt, cor a forti intentione invertunt; et dum dulcia resonant, ad noxia inclinant. Quasi ergo aeris fistulae sunt, quae dum libenter audiuntur, ab interna intentione animum in exterioris vitae delectationem dejiciunt. Hoc enim Behemoth iste magnopere ad exsequendam deceptionem satagit, ut dum perversitatis suae consilium quasi utile ostendit, suaviter valeat sonare quod dicit, quatenus et ostensa utilitate mentem mulceat, et absconsa iniquitate corrumpat. Vet. ostendimus, si pauca breviter consiliorum ejus argumenta pandamus. Ecce enim quidam rebus contentus propriis, decrevit nullis mundi hujus occupationibus implicari, valde formidans quietis suae commoda perdere, et valde despiciens cum peccatis lucra cumulare. 1068 Ad hunc hostis callidus veniens, ut intentionem bonae devotionis subru
Abbreviated transcription (Latin):
se cius malicia erigit. Neq enim ui quẽpiã
premit. s calliditate pestiferȩ ꝑsuasionis
interficit. Et rursum sicut ossa quia irrigag
medullȩ confortant. ita eiꝰ consilia ꝑ spiri¬
talis naturȩ potentiã infusa ingenii subtili¬
tas roborat. Hoc uͦ testiculi eiꝰ ab ossib. id
est suggestiones a consiliis distant. qd̾ ꝑ illas
aꝑte noxia inserit: ꝑ hec autem qͣsi ex bono
consulens ad culpam trahit. Per illas pug¬
nando suꝑat. ꝑ hȩc uelut consulendo sup-¬
plantat. Unde & bene ciꝰ ossa. id est hȩc eadẽ
consilia. exis fistulis cõparantur. Eris qͥppe
fistulȩ sonoris aptari cantib solent. quȩ ad¬
motȩ aurib dum blandũ carmen suptiliter
concinunt. interiora mentis in exteriora de¬
lectationis trahunt. Et dum dulce est quod
aurib sonant. uirilitatẽ cordis in uolupta¬
ts fluxi debilitant. Cumq auditus ad de¬
lectationẽ trahitur. sensus ab statu suę forti¬

Expanded text:
se ejus malitia erigit. Neque enim vi quempiam se ejus malitia erigit. Neque enim vi quempiam premit, sed calliditate pestiferae persuasionis interficit. Et rursum, sicut ossa quae irrigant medullae confortant, ita ejus consilia per spiritalis naturae potentiam infusa ingenii subtilitas roborat. Hoc vero testiculi ejus ab ossibus, id est suggestiones a consiliis, distant, quod per illas aperte noxia inserit, per haec autem quasi ex bono consulens ad culpam trahit, per illas pugnando superat, per haec velut consulendo supplantat. Unde et bene ejus ossa, id est haec eadem consilia, aeris fistulis comparantur. Aeris quippe listulae sonoris aptari cantibus solent, quae admotae auribus dum blandum carmen subtiliter concinunt, interiora mentis in exteriora delectationis trahunt; et dum dulce est quod auribus sonant, virilitatem cordis in voluptatis fluxu debilitant. Cumque auditus ad delectationem trabitur, sensus a statu suae forti
Abbreviated transcription (Latin):
ubi breuior murus inuenitur. Et paulus cũ
quosdã in ȩccłia incontinentes aspiceret. conces¬
sit minima: ut maiora declinaret dicens: ꝓp¬
ter fornicationes autẽ. uiꝰ quisq suam uxorem
habeat. Et quia tunc solũ comuges in ammix¬
tione sine culpa sunt. cũ non ꝓ explenda libi¬
dine. s ꝓ suscipienda ꝓle miscentur. ut hoc
etiã qd̾ concesserat sine culpa qͣmus minima
ñ esse monstraret. ilico adiunxit: hoc autem
dico scdm̃ indulgentiam. ñ scdm imꝑium.
Non enĩ est sine uicio. qd̾ ignoscitur & ñ p̃cipi¬
tur. Peccatũ ꝓfecto uidit. qd̾ posse in dulgeri
p̃uidit. S cum in dubiis constringimur. uti¬
liter minimis subdiur. ne in magnis sine
uenia peccemus. Ita plerumq neruoꝵ behe¬
moth istiꝰ ꝑplexitas soluitur. dũ ad uirtu ꝓꝰ tes
maximas ꝑ cõmissa minora transitur. Sequi¬
Nam sicut in ossib positio corporis roburq
subsistit. ita in fraudulentis consiliis tota

Expanded text:
ubi brevior murus invenitur. Et Paulus dum ubi brevior murus invenitur. Et Paulus dum quosdam in Ecclesia incontinentes aspiceret, concessit minima, ut majora declinarent, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque uxorem suam habeat . Et quia tunc solum conjuges in admistione sine culpa sunt cum non pro explenda libidine, sed pro suspicienda prole miscentur, ut hoc etiam quod concesserat sine culpa, quamvis minima, non esse monstraret, illico adjunxit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Non enim est sine vitio quod ignoscitur, et non praecipitur. Peccatum profecto vidit, quod posse indulgere praevidit. Sed cum in dubiis constringimur, utiliter minimis subdimur, ne in magnis sine venia peccemus. Itaque plerumque nervorum Behemoth istius perplexitas solvitur dum ad virtutes maximas per commissa minora transitur. SequiNam sicut in ossibus positio corporis roburque subsistit, ita in fraudulentis consiliis tota
Abbreviated transcription (Latin):
aut rursum sacra actio scłariter empta tenca¬
tur. Undiq metuit. & suspectus latus om̃e
ꝑtimescit. ne aut stans in empto regimine
ñ digne lugeat. qd̾ ñ etiam deserens emendat.
aut certe regimen deserens. dũ aliud flere n¬
titur. rursus aliud de ipsa gregis destitutio¬
ne cõmittat. Quia gͦ behemoth iste ita in ex¬
plicabilib nodis ligat. ut plerumq mens in
dubio adducta unde se a culpa soluere nitit᷑.
inde inculpa. artiꝰ asstringatur: recte dicit᷑.
nerui testiculoꝵ eiꝰ ꝑplexi sunt. Argumenta
namq machinationũ illiꝰ. qͣsi quo laxantur
ut relinquant. eo magis implicantur ut tene
ant. Est tam̃ qd̾ ad destruendas eiꝰ uersutias.
utiliter fiat. ut cum mens inter minora & maxi¬
ma peccata constringitur. si om̃ino nullus sine
peccato euadendi aditus patet. minora semꝑ
eligantur: quia & qui muroꝵ undiq ambitu
ne fugiat clauditur. ibi se in fuga p̃cipitat.

Expanded text:
aut rursum sacra actio saeculariter empta teneaaut rursum sacra actio saeculariter empta teneatur. Undique metuit, et suspectus latus omne pertimescit, ne aut stans in empto regimine non digne lugeat, quod non etiam deserens emendat; aut certe regimen deserens, dum aliud flere nititur, rursus aliud de ipsa gregis destitutione committat. Quia ergo Behemoth iste ita inexplicabilibus nodis ligat, ut plerumque mens in dubium adducta, unde se a culpa solvere nititur, inde in culpa arctius astringatur, recte dicitur. Nervi testiculorum ejus perplexi sunt. Argumenta namque machinationum ejus quasi quo laxantur 1067 ut relinquant, eo magis implant. Est tamen quod ad destruendas ejus versutias utiliter fiat, ut cum mens inter minora et maxima peccata constrpeccato evadendi aditus patet, minora semper eligantur, quia et qui murorum undique ambitu ne fugiat clauditur, ibi se in fugam praecipitat,
Abbreviated transcription (Latin):
redire. Perplexi itaq nerui sunt. cũ sic nos
argum̃ta hostis illigant. ut culparũ nodi quo
queruntur solui. duriꝰ asstringant. Alius
pensare pondus honoris ȩccliastici negligens.
ad locũ regiminis p̃miis ascendit. s quia om̃e
qd̾ hic eminet plus merorib afficitur. quam
honorib gaudet. dũ cortribulatione p̃mi¬
tur. ad memoriam culpa reuocatur: doletq
se ad laborem cũ culpa ꝑuenisse. & quam sit
iniquũ qd̃ ammiserit. ex ipsa fractus difficul¬
tate cognoscit. Reum se gͥ cum impensis
p̃miis agnoscens. uult adeptȩ sublimitatis
locum deserere. s timet ne grauiꝰ delictum
sit. suscepti gregis custodiam reliquisse.
Uult suscepti gregis curam gerere. s for¬
midat ne deterior culpa sit. regimina pasto¬
ralis gr̃ȩ empta possidere. Per honoris gͦ
ambitũ. ligatum culpa hinc inde se conspi-¬
cit. Esse quippe sine reatu criminis neutrũ
uidet. si aut susceptus semel grex relinquitur.

Expanded text:
redire. Perplexi itaque nervi sunt, cum sic nos redire. Perplexi itaque nervi sunt, cum sic nos argumenta hostis illigant, ut culparum nodi quo quaeruntur solvi, durius astringant. 38. Alius pensare pondus honoris ecclesiastici negligens, ad locum regiminis praemiis ascendit. Sed quia omne quod hic eminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet, dum cor tribulationibus premitur, ad memoriam culpa revocatur, doletque se ad laborem cum culpa pervenisse, et quam sit iniquum quod admiserit ex ipsa fractus difficultate agnoscit. Reum igitur se cum impensis praemiis agnoscens, vult adeptae sublimitatis locum deserere, sed timet ne gravius delictum sit suscepti gregis custodiam reliquisse; vult suscepti gregis curam gerere, sed formidat ne deterior culpa sit regimina pastoralis gratiae empta possidere. Per honoris ergo ambitum ligatum culpa hinc inde se conspicit. Esse quippe sine reatu criminis neutrum videt, si aut susceptus semel grex relinquatur,
Abbreviated transcription (Latin):
C. Cui fortasse is qui sine iudicio eligitur. cum
p̃esse iam ceꝑit. agi quȩ dĩ sunt ꝓhibet. quȩ
mundi sunt iubet. Pensans itaq subditus
uel quȩ sit culpa mnobedientiȩ. uel qd̾ conta¬
gium scłaris uitȩ. & obedire trepidat. & non
obedire formidat. ne aut obediens d̃m in suis
p̃ceptis deserat. aut rursũ ñ obediens d̾m in
electo priore contẽpnat: & aut illicitis obtem¬
perans. hoc qd̃ ꝓ dõ appetiit contra dm̃ exerceat.
aut rursum ñ obtemꝑans. cum quẽ suum ui-¬
dicem quesierat. suo iudicio supponat. Aꝑte
gͣ iste ꝑ indiscretionis suȩ uitium pplexis testi¬
culoꝵ neruis astringitur. qui aut obtemꝑais
aut certe ñ obtemꝑans. in culpa transgressio¬
nis ligatur. Studebat ꝓpͥas uoluntates fran-¬
gere. & curat eas etiam contẽpto pͥore solidare.
Decreuit mundũ funditus relinquere. & ad
curas mundi uel ex aliena uoluntate cõpellitur

Expanded text:
. Cui fortasse is qui sine judicio eligitur, cum . Cui fortasse is qui sine judicio eligitur, cum praeesse jam coeperit, agi quae Dei sunt prohibet, quae mundi sunt jubet. Pensans itaque subditus vel quae sit culpa inobedientiae, vel quod contagium saecularis vitae, et obedire trepidat, et non obedire formidat, ne aut obediens Deum in suis praeceptis deserat, aut rursum non obediens Deum in electo priore contemnat; et aut, illicitis obtemperans, hoc quod pro Deo appetit contra Deum exerceat, aut rursum, non obtemperans, eum quem suum judicem quaesierat suo judicio supponat. Aperte ergo iste per indiscretionis suae vitium perplexis testiculorum nervis astringitur, quia aut obtemperans, aut certe non obtemperans, in culpa transgressionis ligatur. Studebat proprias voluntates frangere, et curat eas etiam contempto priore solidare. Decrevit mundum funditus relinquere, et ad mundi curas vel ex aliena voluntate compellitur
Abbreviated transcription (Latin):
alios in agro. alios in lecto. atq esse alios in
ordines ostendit: liquido satisfacimꝰ si sin¬
gula ex singulis exquiramꝰ. Ecce enĩ quidam¬
dũ mundi huiꝰ amicitias appett. cuilibet
alteri similem sibi uitã ducenti. qd̃ secreta
illiꝰ om̃i silentio contegat se iurciurando
constringit. S is cui uiratũ est adulterium
ꝑpetrare cognoscitur. ita ut ctiã marttũ ad¬
ulterȩ occidere conctur. Is autẽ qui iusiu¬
randũ p̃buit ad mentẽ reuertitur. & diuer¬
sis hinc inde cogitationib impugnatur. atq
hoc silere formidat. ne silendo adulterii si¬
mul & homicidii particeps fiat. ꝓdere trepi¬
dat. ne reatu se ꝑurii obstringat. ꝑplexis
gͦ testiculoꝵ neruis ligatus est. qui in quãli¬
bet partem declinet. metuit ne a transgressi¬
mundi sunt deserens: ac ꝑ omĩa frangere. p¬
ꝓprias uoluntates querens. alieno se subdere
regimini appetit. s cum qui sibi ad dm̃ p̃esse
debeat. minus cauta inquisitione discernit.¬

Expanded text:
alios in agro, alios in lecto, atque esse in molenordines ostendit; liquido satisfacimus, si singula ex singulis exquiramus. 36. Tentadum mundi hujus amicitias appetit, cuilibet alteri similem sibi vitam ducenti quod secreta illius omni silentio contegat se jurejurando constringit; sed is cui juratum est adulterium perpetrare cognoscitur, ita ut etiam maritum adulterae occidere conetur. Is autem qui jusjurandum praebuit ad mentem revertitur, et 1066 diversis hinc inde cogitationibus impugnatur, atque hoc silere formidat, ne silendo, adulterii simul et homicidii particeps fiat; et prodere trepidat, ne reatu se perjurii obstringat. Perplexis ergo testiculorum nervis ligatus est, quia in quamlibet partem declinet, metuit ne a transgressimundi sunt deserens, atque per omnia frangere proprias voluntates quaerens, alieno se subdere regimini appetit, sed eum qui sibi apud Deum praeesse debeat minus cauta inquisitione discernit
Abbreviated transcription (Latin):
de cȩlo oritur. simul quicqͥd de terra ꝓducit᷑¬
factum indicatur. Sol quippe. luna & syde¬
ra quarto die in cęlo facta ꝑhibentur. s qd̃
quarto die ꝓcessit in specie. pͥmo die in celi
substantia exttit ꝑ conditionem. Primo die
creata terra dicitur. & tertio arbusta condita
& cuncta terrȩ uirentia describuntur. s hoc
qd̃ die tercio se in specie ꝓtulit. nimirũ pri
mo in ipsa de qua ortum est terrȩ substantia
conditum fuit. Hinc est qd̃. moyses¬
& distincte ꝑ dies singulos condita om̃ia re¬
tulit: & tam̃ simul om̃ia creata subiunxit
dicens. Istȩ generationes cȩli & terrȩ quando

Expanded text:
de coelo oritur, simul factum quidquid de terra producide coelo oritur, simul factum quidquid de terra producitur indicatur. Sol quippe, luna et sidera quarto die in coelo facta perhibentur, sed quod quarto die processit in specie primo die in coeli substantia exstitit per conditionem. Primo die creata terra dicitur, et tertio arbusta condita, et cuncta terrae virentia describuntur; sed hoc quod die tertio se in specie protulit, nimirum primo die in ipsa de qua ortum est terrae substantia conditum fuit. Hinc est quod Moyses distincte per dies singulos condita omnia retulit, et tamen simul omnia creata subjunxit, dicens: Istae sunt generationes coeli et terrae, quando
Abbreviated transcription (Latin):
nis eiꝰ certamina. exoritur dicens. Ecce¬
behemoth quem feci tecum. Quem sub behe¬
moth nomine. nisi antiquum hostem insi-¬
nuat. qui interp̃tatus ex hebrea uoce in lati¬
na lingua animal sonat: Cuiꝰ inferiꝰ dum
malicia subditur. patenter ꝑsona monstrat᷑.
S cum d̾o scriptũ sit. quia fecit om̃ĩa simul.
cur hoc animal cum homine fecisse se indi¬
cat. dum cuncta quia simul fecerit constat:
Rursum quȩrendũ est. quomͦ d̃s simul cunc
ta condidit. dum moyses ex dierũ mutatione.
uariante distincte creata describit. Qd̃ tam̃
citius agnoscimus. si ipsas causas originum
suptiliter indagemꝰ. Rerum qͥppe substantia
simul creata est: s simul species formata ñ
est. Et qd̾ simul extitit ꝑ substantiam mate¬
riȩ. ñ simul apparuit ꝑ speciem formȩ. Cũ
cĩ simul factum cęlum terraq describitur. si¬
mul spiritalia atq corporalia. simul quicquid

Expanded text:
nis ejus certamina exorditur, dicens: Cnis ejus certamina exorditur, dicens: CBehemoth quem feci tecum. - Quem sub Behemoth nomine, nisi antiquum hostem insinuat, qui interpretatus ex Hebraea voce, in Latina lingua animal sonat? Cujus inferius, dum malitia subditur, patenter persona monstratur. Sed cum de Deo scriptum sit quia fecit omnia simul , cur hoc animal cum homine fecisse se indicat, dum cuncta quia simul fecerit constat? Rursum quaerendum est, quomodo Deus cuncta simul condidit, dum Moyses sex dierum mutatione variante distincte creata describat . Quod tamen citius agnoscimus, si ipsas causas originum subtiliter indagamus. Rerum quippe substantia simul creata est, sed simul species formata non est, et quod simul exstitit per substantiam materiae non simul apparuit per speciem formae. Cum enim simul factum coelum terraque describitur, simul spiritalia atque corporalia, simul quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
quo infirmitatem ꝓpriam sentiens. uirtutẽ
meam te esse cognosco. Hinc rursum ait.
mirifica miscdi̾as tuas qui saluos facis spe¬
mirȩ apud nosmetipsos qui eripimur fiunt.
cum ꝑ easdem miscdi̾as quã grauia fuerut
pericula quȩ euasimus agnoscuntur. Et qͥa¬
sermone p̃cedente dñs beato iob mira opera
scõꝵ sequentium patefecit. ut his auditis dis-¬
ceret de iurtutũ suarũ culmine. quã humilia
sentire debuisset. nunc ei cum quo hoste bel¬
lum gerat ostenditur: & uires fraudesq illiꝰ
suptiliꝰ indicantur: ut quia ad colloquium
auctoris sui ꝑductus est. argumenta aduer¬
sarii aꝑte cognoscat. Uerbis enim sequentibꝰ
fideli famulo dñs cunctas hostis callidi ma¬
chinationes insinuat. om̃e qd oppͥmendo ra¬
pit. om̃e qd̃ insidiando cirtumuolat. om̃e
qd̾ minando terret. om̃e qd̃ suadendo blan-¬
ditur. om̃e qd̃ desꝑando frangit. om̃e qd̃
ꝓmittendo decipit. Cuncta gͦ tergiuersatio¬

Expanded text:
quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum ait: Mirifica misericordias tuas, qui salvos facis spee Domini mirae apud nosmetipsos qui eripimur fiunt, cum per easdem misericordias quam gravia fuerint pericula quae evasimus, agnoscuntur. sermone praecedenti Dominus beato Job mira opera sanctorum sequentium patefecit, ut his auditis disceret de virtutum suarum culmine quam humilia sentire debuisset, nunc ei cum quo hoste bellum gerat ostenditur, et vires fraudesque illius subtilius indicantur, ut qui ad colloquium auctoris sui perductus est, argumenta adversarii aperte cognoscat. Verbis enim sequentibus fideli famulo Dominus cunctas hostis callidi machinationes insinuat, omne quod opprimendo rapit, omne quod insidiando circumvolat, omne quod minando terret, omne quod suadendo blanditur, omne quod desperando frangit, omne quod promittendo decipit. Cuncta ergo tergiversatio
Abbreviated transcription (Latin):
in subsequentib nequiciam antiqui hostis
ostendit. ut bonus famulus & auditis pͥus
uirtutib dñi sciret qͣntũ diligeret. & cogni¬
ta post calliditate diaboli disceret qͣntum
timeret. Unde bene & ꝑ ꝓpħ̾am dicitur.
leo rugiet. quis ñ timebit: Dñs d̾s̃ locutꝰ
est. quis ñ ꝓphetabit: Postqͣm enĩ uirtus
ci sui conditoris innotuit. nequaqͣm illum
uires aduersarii latere debuerunt. ut eo ma¬
gis defensori suo se humiliꝰ subderet. quo
hostis sui nequicias suptiliꝰ agnouisset. ꝓte.¬
ctoremq suum tanto ardentius quereret: qͣn¬
to terribiliorem hostem cognosceret quẽ uita¬
ret. Certum quippe est. quia minꝰ diligit
ereptorem suũ: qui minꝰ intelligit periculũ
qd̃ euasit. Et uile solacium defensoris de¬
putat: qui uirtutẽ aduersarii debilem pu¬
tat. Unde bene ereptionem suam dño tribu¬
ens. ꝓpħa dicebat: diligam te dñe uirtus mea:
aꝑte uidelicet dicens. eo te magis diligo.

Expanded text:
in subsequentibus nequitiam antiqui hostis in subsequentibus nequitiam antiqui hostis ostendit, ut bonus famulus et, auditis prius virtutibus Domini, sciret quantum diligeret, et, cognita post calliditate diaboli, disceret quantum timeret. Unde bene per prophetam dicitur: Leo rugiet, quis non timebit? Dominus Deus ocutus est, quis non prophetabit ? Postquam enim virtus ei sui conditoris innotuit, nequaquam illum vires adversarii latere debuerunt, ut eo magis defensori suo se humilius subderet quo hostis sui nequitias subtilius agnovisset, protectoremque suum tanto ardentius quaereret, quanto terribiliorem hostem cognosceret quem vitaret. Certum quippe est quia minus diligit ereptorem suum qui minus intelligit periculum quod evasit, et vile solatium deputat defensoris qui virtutem adversarii debilem putat. Unde bene ereptionem suam Domino tribuens propheta dicebat: Diligam te, Domine, virtus mea , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo,
Abbreviated transcription (Latin):
sus est. ut ei diceretur. si habes brachiũ sicut
ds. & si uoce simili tonas. disꝑge suꝑbo ᷤ in fu¬
rore tuo. & respiciens omnẽ arrogantem hu¬
milia. & cȩtera quȩ d̾s quidẽ facere. s homo
uix sufficit audire. cuncta hȩc qua dñs in¬
tentione p̃miserit. fine subditȩ condusionis
saluare te possit dextera tua. Acsi aꝑte di¬
ceret: si potes terribilia hȩc facere ipse quȩ
ptuli. tibi & ñ michi deputo bona omĩa quȩ
fecisti. Si uͦ peccantes alios respiciendo ñ po¬
tes ꝑdere. liquet qd̃ a reatu nequiciȩ tua te
ñ uales uirtute liberare. Ecce diuina uoce
ad beatum iob dicitur qd̃ sua dextera ñ salue¬
tur: & tamen ñ nulli hominũ qui ab huiꝰ
uiri uirib longe sunt. despecto d̾i aduto¬
rio sua se fortitudine saluare posse confiduis.
Pro quib quid dep̃cari aliud debemꝰ. nisi
discant: Quia autẽ p̃missis uerbis dñs po¬
tentiam suȩ magnitudinis intulit. nunc

Expanded text:
sus est, ut ei diceretur: Si habes brachium ut sus est, ut ei diceretur: Si habes brachium ut Deus, et si voce simili tonas, disperge superbos in furore tuo, et respiciens omnem arrogantem humilia, et caetera quae Deus quidem facere, sed homo vix sufficit audire, cuncta haec qua Dominus intentione praemiserit, fine subditae conclusionis salvare te possit dextera tua. - Ac si aperte diceret: Si potes terribilia haec facere ipsa quae pertuli, tibi et non mihi deputo bona omnia quae fecisti. Si vero peccantes alios respiciendo non potes perdere, liquet qnon vales virtute liberare. Ecce divina voce ad beatum Job dicitur quod sua dextera non salvetur, et tamen nonnulli hominum, qui ab hujus viri viribus longe sunt, despecto Dei adjutorio, sua se fortitudine salvari posse confidunt. Pro quibus quid deprecari aliud debemus, nisi discant? Quia autem praemissis verbis Dominus potentiam suae magnitudinis intulit, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ac diuerso modo res agitur. ut humiles cȩ¬
lum petant. dum se infra deiciunt. suꝑbi
infima appetant. dum despiciendo çȩteros
qͣsi in altiorib extolluntur. Isti se dum de¬
spiciunt celestib ungunt: illi dũ se eri¬
gunt. a suꝑiorib diuiduntur. atq ut ita
dixerim illi se eleuantes depͥmunt: isti depri¬
mentes leuant. Et bene de suꝑbientib ꝑ
psalmistam dicitur. humiliat autẽ pecca¬
tores usq ad terram : quia ea quȩ infra sunt
ambientes dum extollendo se erigunt. amis¬
so cȩlo quid aliud quã terrã petunt: Quib
hocipsum iam nimis cecidisse est: relictis
suꝑiorib una quesisse. Recte gͦ coꝵ facies
in foueam demergi ꝑhibetur. quia sequentes
insima ad inferni baratrum tendunt. Iusto
enim iudicio agitur. ut quos hic uoluntaria
auersio excecat. illic ab intuitu ueri luminis
digna supplicii fouea abscondat. Igitur qͥa
uir sc̃s tanto diuinȩ potentiȩ terrore discus¬

Expanded text:
et diverso modo res agitur, ut humiles coeet diverso modo res agitur, ut humiles coelum petant, dum se inferius dejiciunt; superbi infima appetant, dum despiciendo caeteros quasi in altioribus extolluntur. Isti se, dum despiciunt, coelestibus junguntur; illi, dum se erigunt, a superioribus dividuntur, atque, ut ita dixerim, illi se elevantes deprimunt, isti deprimentes elevant. Et bene de superbientibus per Psalmistam dicitur: Humiliat autem peccatores usque ad terram , quia ea quae infra sunt ambientes, dum extollendo se erigunt, amisso coelo quid aliud quam terram petunt? Quibus hoc ipsum jam in imis cecidisse est relictis superioribus ima quaesisse. Recte ergo eorum facies in foveam demergi perhibentur, quia sequentes infima, ad inferni barathrum tendunt. Justo enim judicio agitur, ut quos hic voluntaria aversio excaecat, illic ab intuitu veri luminis digna supplicii fovea abscondat. Igitur quia vir sanctus tanto divinae potentiae terrore discus