comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uerisimã quippe sententiã dixit apłs: ple-¬
nus lumine ueritatis. Animalis in qͥt ħo.
ñ ꝑcipit quȩ sunt sp̃c dĩ. Et tam̃ dehiꝰ hoc
dicebat: qͦs ĩa fuisse baptizatos ipse mani¬
rati estis: Habebant gͦ isti baptismi sacra retcta¬
m̃tũ. Et tam̃ carnalit̾ sapiendo qͥd pote tionũ¬
rant de dõ credẽ nͥ scdm sensũ carnis¬

Expanded text:
uerissimam quippe sententiam dixit apostolus pleuerissimam quippe sententiam dixit apostolus plenus lumine ueritatis: animalis, inquit, homo non percipit quae sunt spiritus dei. et tamen de his hoc dicebat, quos iam fuisse baptizatos ipse maniati estis? habebant ergo isti baptismi sacramentum, et tamen carnaliter sapiendo quid poterant de d
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ em̃ in sacram̃tis uet̾is testam̃ti. iuebant
quid̾a spĩtales ad nouũ sciłicet testamentũ
Qd̾ tunc occultabat᷑ occulte ꝑtinentes: sic
& nunc in sacram̃to noui testam̃ti. qd iam
reuelatũ ẽ pleriq uiuunt animales. Q ꝓsi¬
cero sinolunt ad ꝑcipienda quȩ st̃ spc di
punebunt. Si aut̾e ꝓsiciunt: & anteqͣm ca¬
piant. pso ꝓsectu & acce̾su ad nontũ ꝑtinent
Et si priꝰ qͣm spritales fiant ex hacita ra¬
punt᷑. custoditi ꝑsacranti sc̃itatẽ. interiu
uiuentiũ cõputabunt᷑: uͥ est spes nr̃a &
portio dñs. Nec inuenio quid ueriꝰ intel¬
ligat᷑. in eo qd̾ scͥptũ : imꝑfectũ meum Ex lib̃ d̾¬
uiderunt ocłi tui: quandoqͥdẽ sequitur blasphe
& inlibro tuo om̃s scribent᷑.
uis qutẽ carnalis & animalis homo s ci
ñ ꝑphantasmata sui cordis euagetur. &
constituat sibi dm̃. qͥlis ci ꝓsuo sensu car-¬
nali placuerit: atq ita credat tantũ lon¬
ge alit̃ qͣm ds c̃. quantũ aueritate differt :

Expanded text:
sicut enim in sacramentis ueteris testamenti uiuebant quidam spiritales, ad nouum scilicet testamentum, quod tunc occultabatur, occulte pertinentes, sic et nunc in sacramento noui testamenti, quod iam reuelatum est, plerique uiuunt animales. qui proficere si nolunt ad percipienda quae sunt spipertinebunt: si autem proficiunt, et antequam capiant ipso profectu et accessu, ad Novum pertinent; et si priusquam spiritales fiant, ex hac vita rapiantur, custoditi per sacramenti sanctitatem, in terra uiuentium computantur, ubi est spes nostra et portio dominus. nec inuenio quid uerius intellegatur in eo quod scriptum est: inperfectum meum uiderunt oculi tui, quando quidem sequitur: t in libro tuo omnes scribentur. uis autem carnalis et animalis homo non per phantasmata sui cordis euagetur et constituat sibi deum, qualis ei pro suo carnali sensu placuerit, adque ita credat tantum longe aliter quam deus est, quantum a ueritate uanitas differt?
Abbreviated transcription (Latin):
pater. ñ enĩ minꝰ ÷ qͣmipse: & id̾o q̃ pater
iudicat. ꝑ ipsam iudicat. Omña enĩ quȩ
appetunt unitatẽ. hanc habent regłam
uł formã. ł exemplũ. ł si qͦ alio u̾bo dicise sint
qmͣ sola eius similitudint̃ a qͦ illa ẽẽ accepit
impleuit. Si tam̃accepit. ñ in congruc dr̃.
ꝓ ea significatione qͣfilius appellat᷑: qr ñ de
seipso ẽ. s de primo sũmoq pͥncipio. qͥ pat̃
dicit᷑: ex qͦ om̃ĩs paternitas incelo & interra
nominatur. Pat̃ gͦ ñ iuidicat quẽqͣm . s omẽ
iudiciũ dedit filio. & spiritalis homo iu¬
dicat omĩa. ipse autẽ a nemine iudicat᷑.

Expanded text:
Pater, non enim minor est quam ipse, et ideo quae Pater judicat, per ipsam judicat. Omnia enim quae appetunt unitatem, hanc habent regulam, vel formam, vel exemplum, vel si quo alio verbo dici se sinit; quoniam sola ejus similitudinem a quo esse accepit, implevit: si tamen, accepit, non incongrue dicitur, pro ea significatione, qua Filius appellatur, quia non de seipso est, sed de primo summoque principio, qui Pater dicitur; ex quo omnis paternitas in coelo et in terra nominatur . Pater ergo non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio : et, spiritualis homo judicat omnia, ipse au
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ hominẽ nouũ. pęnitentia ueteris par-¬
turit cũ dolore & gemitu. Iste ꝗͣ uis nouus.
tam̃ ad huc carnalis dicitur. cũ lacte nitͥtur.
ꝓbratione audit qd homosit. Nonne ho¬
mines estis in quit. & scdm hominẽ ãbulatis :
psis libent̃ audientib discere cupientibus
ueritatis cybo inhiantib dñs ait. Stohuc

Expanded text:
id est hominem novum, poenitentia veteris parid est hominem novum, poenitentia veteris parturit cum dolore et gemitu. Iste quamvis novus, tamen adhuc carnalis dicitur, cum lacte nutritur,probratione audit quod homo sit: Nonne homines estis, inquit, et secundum hominem ambulatis . psis libenter audientibus, discere cupientibus, veritatis cibo inhiantibus, avide ac
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalib s qͣsi carnalib: quia io sic̃ sp̃ales
bant. spiritali intellectu ipsi capiebant: ut sic
incelligat᷑ qd̾ ait. ñ potui uobis loqui qͥsi
potiustis qͣsi sp̾ales. s qͣsi carnales caꝑe quod
loquebar. Animalis autẽ homo. id ÷ qͥ scđm
hominẽ sapit. animalis quippe ab anima.
carnalis a carne dr. quia ex anima ⁊carne
constat totus homo. ñ ꝑcipit que st̃ sp̃c di.¬
to: qͥd gratie credentib conferat crux xp̃i.
& putat hoc de illa cruce actũ tantũ mͦ ẽẽ
ut nobis usq ad mortẽ ꝓueritate certantibꝰ
imitandũ p̃beretur exemplum: Na siscirent
huiusmodi homines qͥ nolunt nͥ homines ẽẽ
quẽ admodũ xp̃c crucifixus facꝰtꝰ sit nobis
sapientia a do. ⁊ iusticia. nsc̾ificatio. &
redemptio. ut quẽ admodũ scriptũ ÷ qͥ głat᷑
in domino glorietur. ꝓculdubio ñ gloriarent᷑
in homine: nec carnaliter dicerent. ego
quidẽ sũ pauli. ego autẽ apollo. ego uͦ cephȩ.

Expanded text:
ritualibus, sed quasi carnalibus, quia id sicut spirituales bant, spirituali intellectu ipsi capiebant, ut sic intelligatur quod ait: Non potui loqui quasi potuistis quasi spirituales, sed quasi carnales capere quod loquebar. Animalis enim homo, id est qui secundum hominem sapit animalis quippe dicitur ab anima, carnalis a carne, quia ex anima et carne constat totus homo, non percipit quae sunt Spit, quid gratiae credentibus crux conferat Christi; et putat hoc illa cruce actum esse tantummodo, ut nobis usque ad mortem pro veritate certantibus imitandum praeberetur exemplum. Nam si scirent hujusmodi homines, qui nolunt esse nisi homines, quemadmodum Christus crucifixus factus sit nobis sapientia a Deo, et justitia, et sanctificatio, et redemptio, ut quemadmodum scriptum est, in Domino glorietur ; procul dubio non gloriarentur in homine, nec carnaliter dicerent, Ego quidem sum Pauli; ego autem Apollo; ego vero Cephae:
Abbreviated transcription (Latin):
inquib quidẽ spãlia sigurant᷑: s animalis
homo ñ ꝑcipit ea quȩ sunc sp̃c cłĩ. Quocũq gͦ
tempore tales homines eẽ ceꝑint in hacuita
imbuti. ad huic tam̃ carnalit̾ sapiant. & car¬
nalia de do siue in hac uita. siue post hanc uicã
sꝑent atq desiderent: animales st̃. E ccła
antiqua res ẽ: in aliis hominib habens ani¬
malẽ portionẽ: in aliis spiritalem. Ad am¬
males ꝑtinet uetus testam̃tũ: ad sp̃ales nouũ.
S pͥmis temporib utrũꝙ occultũ fuit. ap
adam usq ad moy sen. A moise autẽ mani¬
festatũ uetꝰ.⁊ in eoipso occultabat᷑ nonũ:
qr occulte significabat᷑. Postea uͭ quã in carne
dis uenit. reuelatũ: nouũ. ueteris autem
sacramta cessarunt. s concupiscentiȩ tales
Ñ cessarunt. In illis em̃ sunt quios apłs iam
psariam̃tũ noui cestam̃ti natos. adhuctam̃

Expanded text:
in quibus quidem spiritalia figurantur, sed animalis homo non percipit quae sunt spiritus dei. Quocumque ergo tempore tales homines esse coeperint in hac uitainbuti adhuc tamen carnaliter sapiant et carnalia de deo siue in hac uita siue post hanc uitam sperent adque desiderent, animales sunt. eccles peregrinatione antiqua res est, in aliis hominibus habens animalem portionem, in aliis autem spiritalem. ad animales pertinet uetus testamentum, ad spiritales nouum. sed primis temporibus utrumque occultum fuit ab Adam usque ad Moysen. a Moyse autem manifestatum est uetus et in eo ipso occultabatur nouum, quia occulte significabatur. postea uero quam in carne dominus uenit reuelatum est nouum. ueteris autem sacramenta cessarunt, sed concupiscentiae tales non cessauerunt. in illis enim sunt quos apostolus iam per sacramentum noui testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
Qasi paruulis in xp̃o lac uobis potũ
dedi ñ escam. N ondũ enĩ poteratis:
s nec qͥdẽ adhuc potestis. Adhuc enim
estis carnales. Tales enim circũferunt᷑
om̃i uento doctrine: de quib ait. Ut
ultra ñ simus paruuli: iacꝰtati. ⁊ circũ¬
lati omni uento doctrinȩ¬
ui gͦ uiuit ex corpore. carnalis hõ
lia sectat᷑. Animalis autem: qr fertur d uera¬
dissoluta lasciuia animȩ suȩ. ꝙͣ non religiõe¬
regit sp̃c: neq cohercet intra metas
naturalis ordinis. qr & ipse se ñ subdit

Expanded text:
c uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales. tales etiam circumferuntur omni uento doctrinae de quibus dicit: ut ultra non simus paruuli, iactati et circumlati omni uento doctrinis homo lia sectatur; animalis autem, quia fertur dissoluta lascivia animae suae, quam non regit spiritus, neque coercet intra metas naturalis ordinis; quia et ipse se non subdit
Abbreviated transcription (Latin):
ego qͥdẽ sũ pauli. alius autẽ. ego apollo. nonne
homines estis: Qͥd gͦ ÷ apollo: quid aũ paulꝰ.
¶sinistri ꝑ qͦs credidistis. Hii gͦ. so: paulus &
pacis. Et tam̃ qr eos isti intͣse diuidere. ⁊ pro
alt̾o inflari adu̾sꝰ alt̾um cȩꝑant. dicuntur¬
& homines. ⁊ carnales. ⁊ animales. ñ ualentes
ꝑcipere quȩ sunt sp̃c d̾i. Et tam̃ qr ñ sunt ab
eccła segregati: paruuli appellant᷑ in xp̃o.
Qe sutiq ł angłos. ł d̾os ẽt̃ cupiebat. qͦs argu¬
ebat qr homines erant: io ÷ in his contentiõib¬

Expanded text:
quit, sum Pauli; alius autem, ego Apollo; nonne homines estis? Quid ergo Apollo? quid autem Paulus? Ministri, per quos credidistis . Hi ergo, id est, Paulus et pacis; et tamen quia eos isti inter se dividere, et pro altero inflari adversus alterum coeperant, dicuntur homines et carnales et animales, non valentes percipere quae sunt Spiritus Dei: et tamen quia non sunt ab Ecclesia segregati, parvuli appellantur in Christo; quos utique vel angelos vel deos esse cupiebat, quos arguebat quia homines erant
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc spm̃ qd̾ illi nͣ habeant qui st̃ ab eccłã
segregati: iudas apłs aꝑtissime declarauit
dicens. Qͥ seipsos segregant. animales:
illos qͥꝑ nomina hominum qͣmuis in gꝰ¬
unitate constitutoꝵ quedã scismata moli¬
Animalis autẽ homo. ñ ꝑcipit ea quȩ sunt
sp̃c dĩ. Stulticia ÷ enĩ illi. & ñ potest scire
qm̃ spiritalit̃ diiudicat᷑. Ostendit quid
dixerit. ñ ꝑcipit: id÷ scientia ñ capit u̾bũ:
Hos in eccła constitutos paruulos dicit.
ñdũ spiritales s ad huc carnales: Lacꝰte

Expanded text:
Hunc spiritum quod illi non habeant, qui sunt ab aecclesia segregati, Iudas apostolus apertissime declaravit dicens: 'Qui se ipsos segregant, spiritum illos qui per nomina hominum, quamvis in unitate ejus constitutorum, quaedam schismata moliit quae sunt Spiritus Dei; stultitia enim est illi, et non potest scire, quoniam spiritualiter dijudicatur . Ostendit quid dixerit, non percipit, id est, scientiae non capit verbum. Hos in Ecclesia constitutos parvulos, dicit nondum spirituales, sed adhuc carnales, et lacte
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo cũ spiritalib spiritales locuntur.
dies dici cructat uerbum. Cũ ũ ⁊ipsi
carnales. ñ tacent fidẽ crucifixi. xpĩ
quã possunt caꝑe parui: nõx nocti
annuntiat scientiã. Tuus ẽ dies. & tua
ẽ nox. Adte ꝑtinent spiritales: ad te
ꝑtinent carnales. Illos illustras sapien
laris carnis manifestatione: tanquam
luna consolans nocꝰtẽ. Animalis autem¬

Expanded text:
Ergo cum spirituales spiritualibus loquuntur, Dies diei eructat verbum: cum vero et ipsi carnales non tacent fidem crucifixi Christi, quam possunt capere parvi, Nox nocti annuntiat scientiam . Tuus est dies, et tua est nox. Ad te pertinent spirituales, ad te pertinent carnales: illos illustras incommularis carnis manifestatione, tanquam luna consolans noctem. Tuus es
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalia comparantes. Animalis autẽ homo
sic audit quecũq audit de di nat᷑a. ut aliud
qͣm corpus cogitare ñ possit: quãlibet
amplissimũ ł inmensum: qͣmlibet luci¬
dũ & speciosũ. corpꝰ tam̃. Id̃o ꝓuerbia
illi sunt quȩtũq dicta sapientiȩ. de in¬
corporea ĩmutabiliq substantia: ñ quod
ea tanqͣm ꝓu̾bia deputat. s quia sic
cogitat quomͦ qͥ ꝓu̾bia solent audire
neq intelligere. Cũ uͦ spiritalis cȩperit
om̃ia diudicare. ipse autẽ a nemine di¬
iudicari : etiã simhac uita adhuc uelut ꝑ
speculũ & ex parte ꝑspicit: tam̃ nͣ ullo
corporis sensu. ñ ulla imaginaria cogi¬
tatione que capit aut fingit qͣlescumq
similitudines corporũ. s m̃tis certissima
intelligentia. dm̃ ñ corpꝰ et̾ s spm̃. ita¬

Expanded text:
omparantes. Animalis autem homo sic audit quaecumque audit de Dei natura, ut aliud quam corpus cogitare non possit, quamlibet amplissimum vel immensum, quamlibet lucidum ac speciosum, corpus tamen: ideo proverbia illi sunt quaecumque dicta sapientiae de incorporea immutabilique substantia; non quod ea tanquam proverbia deputat, sed quia sic cogitat, quomodo qui proverbia solent audire neque intelligere. Cum vero spiritualis coeperit omnia dijudicare, ipse autem a nemine dijudicari , etiamsi in hac vita adhuc velut per speculum ex parte, perspicit tamen non ullo corporis sensu, non ulla imaginaria cogitatione quae capit aut fingit qualiumcumque similitudines corporum, sed mentis certissima intelligentia, Deum non corpus esse, sed spirit
Abbreviated transcription (Latin):
unũ. ꝓpter qd̾ etiã. nemo inquit ascendet in
celũ. nͥ qͥde celo descendit. filiꝰ hominis qͥ:
incelo. Si gͦ attendas distincꝰtionẽ substan¬
tiarũ: filius dĩ de celo descendit: filiꝰ hõis
crucifixꝰ ẽ. Si unitatẽ ꝑsone. & filiꝰ hominis

Expanded text:
Propter quod etiam: Nemo, inquit, ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Si ergo attendas distinctionem substantiarum, Filius Dei de coelo descendit, Filius hominis crucifixus est: si unitatem person
Abbreviated transcription (Latin):
qus hoc nomine uocat᷑ intelligunt: nec baptism¬
amui uanitate ł infirmitate confingunt. primo¬
tanqͣm in alio loco patrẽ. inalio filiũ ante
patrẽ stantem. & ꝓ nobis rogantem. spacia
sua queq amboꝵ occupantib molib. & u̾bũ
ad eũ citius: u̾bum facere u̾ba ꝓnobis. int̃¬
uallo postto int̾ os loquentis. & auriculas
audientis: & alia talia quȩ sibi animales
idẽq carnales in cordib fabricantur. Qc¬
quid eñ tale sp̃italib de do cogitantibus
ex corpoꝵꝰ consuetudine occurrit n egan¬
do atq respuendo. tanqͣm ĩportunas
muscas ab int̾iorib ocłis abigunt. & since¬
ritati lucis eius ad quiescunt᷑: qua teste ac
tudice. has ipsas imagines corpoꝵ sius in¬
ternis aspectib irruentes. falsas om̃ino
Spiritales. Et tua: nox. qui sunt isti.
Carnales. Tuus: dies. & tua : nox. Lo¬
quant᷑ spiritales spiritalia spiritabus.
Dictũ: eñ. Spiritalib spiritalia com¬
parantes. Sapientiã loquim̃ int̃ꝑfectos.

Expanded text:
oc nomine vocatur, intelligunt, nec animi vanitate vel infirmitate confingunt tanquam in alio loco Patrem, in alio Filium ante Patrem stantem, et pro nobis rogantem, spatia sua quaeque amborum occupantibus molibus, et Verbum ad eum cujus est Verbum facere verba pro nobis, intervallo interposito inter os loquentis et auriculas audientis; et alia talia quae sibi animales, iidemque carnales in cordibus fabricantur. Quidquid enim tale spiritualibus de Deo cogitantibus ex corporum consuetudine occurrit, negando atque respuendo, tanquam importunas muscas, ab interioribus oculis abigunt; et sinceritati ejus lucis acquiescunt, qua teste ac judice has ipsas imagines corporum suis internis aspectibus irruentes, falsas omnino Spirituales. Et tua est nox. Qui sunt isti? Carnales, Tuus est dies; et tua est nox. Loquantur spirituales spiritualia spiritualibus; dictum est enim: Spiritualibus spiritualia comparantes, sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
ingratus. qr & illud qd̾ int̾ sacra miste¬
ria cor habere sursum iubem᷑. ipso ad¬
iuuante id ualemus. qͦ iubente ãmone¬
mͦ. Et ideo sequit᷑ ut de hoc tanto bo¬
no sursum leuati cordis ñ nobis głam
monem᷑ : qr hoc dignũ ẽ hoc iustumẽ.
Recordaris hȩc u̾ba unde sint: Int̾ qͦs
actiones & quanta sc̃itate conmn̾dent᷑

Expanded text:
ingratus. Quia et illud quod inter sacra mysteingratus. Quia et illud quod inter sacra mysteria cor habere sursum jubemur, ipso adjuvante id valemus, quo jubente admonemur: et ideo sequitur, ut de hoc tanto bono sursum levati cordis, non nobis glomonemur, quia hoc dignum est, hoc justum est. Recordaris haec verba unde sint, intus qua sanctione et quanta sanctitate commendentur
Abbreviated transcription (Latin):
Nos aũ kin̾i ut amici dm̃ ẽẽ possimꝰ.: quid
nr̃ dñs faciat sciamus. Nonsolum enĩ ho¬
mines. uerumetiã iustos ipse facit nos: &
non ipsi nos. & ut hoc sciamus. qͥs nͥ ipse fa¬
cit: Nonemm sp̃m huius mundi accepi¬
mꝰ. s sp̃m qui exdeoẽ ut sciamus q̃ ad̾o
donata st̃ nobis. Ab ipso quioquid bo¬
niẽ donat᷑. Ergo quia & hoc bonum
ẽ. ab ipso utiq donatur. ut sciat᷑ a quo
bonum om̃e donatur: ut om̃ino deom Ex tr̃c¬
nib bonis. qui głatur: indno głetur: euũgłii
Sec dona dei eẽ quantomagis nosti. tã S ioħem¬
tomagis es eisdem donis beata inmoa oxc uiui¬
lit̾ nones. nͥ quod habes noris a quoha¬
beas. Attende enim qͥd de hac re apłs di¬
xerit. Nos aũ non sp̃m huius mundi ac¬
cepimus s spm qui exdeoẽ. ut sciamꝰ quȩ
adeo donata sunt nobis. Multi qͥppe ha
bent multa dona dei. & nesciendo a qͦ
han̾t. impia uanitate iactant᷑. Nemoẽ
aũ donis dei beatus. qͥ donanti eristit

Expanded text:
simi, ut amici Domini esse possimus, quid noster Dominus faciat sciamus. Non solum enim homines, verum etiam justos ipse facit nos, et non ipsi nos. Et ut hoc sciamus, quis nisi ipse facit? Non enim spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobis . Ab ipso quidquid boni est, donatur. Ergo quia et hoc bonum est, ab ipso utique donatur ut sciatur a quo bonum omne donetur; ut omnino de omnibus bonis, qui gloriatur, in Domino glorietur Id ec dona dei esse quanto magis nosti, tanto magis es eiusdem donis beata; immo aliter non es, nisi quod habes noris a quo habeas. attende enim, quid de hac re apostolus dixerit: nos autem non spiritum huius mundi accepimus, sed spiritum qui ex deo est, ut sciamus quae a deo donata sbent multa Dei dona, et nesciendo a quo habent, impia vanitate jactantur. Nemo est autem donis Dei beatus, qui donanti existit
Abbreviated transcription (Latin):
getis. Sp̃c enim omĩa scrutat᷑ etiam altitudi¬
nes dei. nisi forte quia scrutari dictꝰ ẽ. nega¬
t᷑ ap̃phendere. Negetur gͦ xp̃c app̃bendere cor¬
da & renes hominum. Scͥptum est enim. Scru¬
tans corda & renes deus. Nos aũ non sp̃mhu

Expanded text:
gatis. Spiritus enim omnia scrutatur, etiam altitudines Dei . Nisi forte quia scrutator dictus est, negatur apprehendere: negetur ergo Deus apprehendere corda et renes hominum; scriptum est enim, Scrutans corda et renes Deus . Ita ergo dictu
Abbreviated transcription (Latin):
helias. hoc de moyse intelligendum est :
cum ait ei dñs. Tollam de spũ tuo. & da
boeis. hoc ẽ dabo illis de sp̃u sc̃o qũe iam
in nobis. Nam scd̾m qd̾ credimus nec uidemꝰ.
& multos fideles ẽẽ nouimꝰ. & multis noti

Expanded text:
Elias. Hoc et de Moyse intelligendum est, cum ait ei Dominus, Tollam de spiritu tuo, bo eis : hoc est, dabo illis de Spiritu sancto, quem in nobis; nam secundum id, quod credimus nec uidemus, et multos fideles esse nouimus et multis noti
Abbreviated transcription (Latin):
carnales. quid habeant ꝑciꝑe ñ ualentes:
io est intelligere & nosse. Nã quomͦ essent
paruuli in xp̃o. nͥ renati ex sp̃u scõ: Nec
mirũ uideri debet. qd̾ quisq aliquid habet:
& qd̾ habet ignorat. Ut enĩ taceã de omni¬
potentis diuinitate. atq ĩ cõmutabilis tͥnitatis
unitate: quis facile scientia ꝑcipit qͥd sit
anima: Et quis ñ habet animã : Postremo
ut certissime nouerimus. qd̾ paruuli ĩ xp̃o
dicꝰti st̃ sp̃m ñ habentes. S nec ille dicen

Expanded text:
s, quid habeant percipere non valentes, id est, intelligere et nosse. Nam quomodo essent parvuli in Christo, nisi renati ex Spiritu sancto? Nec mirum videri debet, quod quisque aliquid habet, et quod habet ignorat. Ut enim taceam de omnipotentis divinitate atque incommutabilis Trinitatis unitate; quis facile scientia percipiat quid sit anima? et quis non habet animam? Postremo ut certissime noverimus quod parvuli in Christo dicti sunt Spiritum non habentes. Sed nec ille dicen
Abbreviated transcription (Latin):
nec auris audiuit. nec incor hominis asc̾ndit.
Suncor hominis ñ ascendit: quomͦ ascendit.
in cor ioħis: Annͣ erat homo iohannes: An
forte nec incor iohis ascendit: s cor iohannis
in illã ascendit : Qd̃ enĩ ascendit incor hõĩs:
de imo ẽ ad hominẽ. Qͦ autẽ ascendit cor
hominis: sursũ ÷ ab homine. Etiã sic fr̃s dici
potest. Qa si ascendit in cor iohannis. si aliqͦ
mͦ potest dici. intantũ ascendit incor iohis
in quantũ ipse ioħes ñ erat homo. Qto ẽ
ñ erat homo : In quantum ceꝑat ẽe̾ angłs.
Quia om̃s sc̃ĩ angłi. qr annuntiatores dei.
Ioo carnalib & animalib ñ ualentib per¬
cipere que sunt sp̃c dĩ. quid ait apłs: Cũ
enĩ dicitis ego sũ pauli. ego apollo: nonne
homines estis: Qd eos uolebat facere. qͥb
exꝓbrabat qr homines erant : Uultis nosse
quid eos facert uolebat: Aydite in psalmis.
Ego dixi estis. & filii altissimi om̃s. Ad hoc
gͦ nosuocat ds.: ne simus homines. S:

Expanded text:
in cor hominis ascendit . Si in cor hominis non ascendit, quomodo ascendit in cor Joannis? An non erat homo Joannes? An forte nec in cor Joannis ascendit, sed cor Joannis in illam ascendit? Quod enim ascendit in cor hominis, de imo est ad hominem: quo autem ascendit cor hominis, sursum est ab homine. Etiam sic, fratres, dici potest quia si ascendit in cor Joannis, si aliquo modo potest dici, in tantum ascendit in cor Joannis, in quantum ipse Joannes non erat homo. Quid est, Non erat homo? In quantum coeperat esse angelus: quia omnes sancti, angeli; quia annuntiatores Dei. Ideo carnalibus et animalibus non valentibus percipere quae sunt Dei, quid ait Apostolus? Cum enim dicitis, Ego sum Pauli, ego Apollo, nonne homines estis ? Quid eos volebat facere, quibus exprobrabat quia homines erant? Vultis nosse quid eos facere volebat? audite in Psalmis: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . Ad hoc ergo vocat nos Deus, ne simus homines. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
gitamꝰ.&. cogitationũ uniꝰcuiusq hominis
ipsiꝰ sp̃s testis ẽ. Sic & q̃ dei stͥ nemoscit nͥ
sp̃s dei. Nos cum spũ nr̃o. deus ctim suo. lta
tñ ut ds̃ cum suo spũ sciat eciam qͥd agatur
innobis. Nos aũ sine eius spu scire ñ pͥossu¬
mꝰ. qͥd agatur indeo. Ds̃ aũ scit innobis.
& qd̾ ipsi nescimꝰ in nobis. Nam infirmita
medicꝰ aũ egrũ sciebat. St̃ gͦ quedã q̃ ds
nouit innobis. nescientib nobis. Tamen
quantũ adhomu̾es ꝑtinet. nemo se sic no¬
uit qͦmͦ ipse homo. Alius nescit qͥd in illo
agat᷑. s sp̃s euis nouit. Accepto aũ sp̃u di

Expanded text:
gitamus; et cogitationum uniuscujusque hominis ipsius spiritus testis est. Sic et quae Dei sunt, nemo scit, nisi Spiritus Dei. Nos cum spiritu nostro, Deus cum suo: ita tamen ut Deus cum suo Spiritu sciat etiam quid agatur in nobis; nos autem sine ejus Spiritu scire non possumus quid agatur in Deo. Deus autem scit in nobis et quod ipsi nescimus in nobis. Nam infirmitatmedicus aegrum sciebat. Sunt ergo quaedam quae Deus novit in nobis, nescientibus nobis. Tamen quantum ad homines pertinet, nemo sic se novit quomodo ipse homo: alius nescit quid in illo agatur, sed spiritus ejus novit. Accepto autem Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
los suos de carnalib uł anmalibꝰ se sp̃a¬
leꝰ ꝑmisisse facturum: quãuis nondũ ta¬
les quales erimus. qñ & spale etiam coepꝰ
habebimꝰ: s qualis erat qͥ dicebat. sapienti¬
ã loquim᷑ uit̾ ꝑfẽc̃tos. &. ñ potui uobis lo¬

Expanded text:
los suos de carnalibus vel animalibus se spirituales promisisse facturum, quamvis nondum tales quales erimus, quando spirituale etiam corpus habebimus; sed qualis erat qui dicebat, « Sapientiam loquimur inter perfectos
Abbreviated transcription (Latin):
seruet bonis: si bona tanta largitur & bonis
& malis. Et cũ dicerẽ qd ocłs ñ uidit nec au¬
ris audiuit. nec in cor hominis ascendit: non
desunt qͥ dicant. Putas quid ẽ : Ecce qͥd est
qd̾ seruat d̾s solis bonis. quos tam̃ fecerit ipse¬
ꝓmittit aurũ gauderes: se ꝓmittit & tristiꝰ es
Si diues dm̃ non habet. quid habet: Nolite
aliqͥd a cdõ querere. nͥ dm̃. Gratis amate.¬
Nolititimere inopiam. Da te nobis. & sufficit
nobis. Det se ipsum nobis: & sufficit nobis.
Philippũ apłm audi in euuangłio. Domine
ostende nobis patrem. & sufficit nobi

Expanded text:
argitur et malis et bonis. Et cum dicerem, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, non desunt qui dicant, Putas quid est? Ecce quid est quod servat Deus solis bonis, quos tamen ipse fecerit Promisit aurum; gauderes: se promisit, et tristis es? Si dives Deum non habet, quid habet? Nolite aliquid a Deo quaerere; nisi Deum. Gratis amate,Nolite timere inopiam: dat se ipsum nobis, et sufficit nobis. Det se ipsum nobis, et sufficiat nobis. Philippum apostolum audite in Evangelio: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobi
Abbreviated transcription (Latin):
ad eam ȩtatem. ut iam possit capax ẽẽ
rationis. siu̾itate stat̃i cõp̃hend̾e potue¬
rit. ñ iam illis sensib rectorib utetur
s habebit uirum sp̃m rationalẽ. ouisẽ¬
sus illos infamulatũ redigat. seruitu¬
ti subiciens corpꝰ suũ: cũ & ipse sp̃c ho

Expanded text:
ad eam aetatem, ut jam possit capax esse rationis, si veritatem statim comprehendere potuerit, non jam illis sensibus rectoribus utetur; sed habebit virum, spiritum rationalem, cui sensus illos in famulatum redigat, servituti subjiciens corpus suum: cum anima no
Abbreviated transcription (Latin):
neq de hoc mundo÷ neq in ea felicitate
qͣ excecant᷑ homines. qͥ obliuiscunt᷑ dm.
Hoc nosse primitus & xp̃iano corde te¬
nere debemus. ñ ad p̃sentis temporis bona
De hoc enim bono dictum ÷.: qd̾ oculus
ñ uidit. necͣ asidliuit. nec incor hominis
ascendit. quȩ p̃parauit d̾s diligentib se.¬

Expanded text:
neque de hoc mundo est, neque in ea felicitate qua excaecantur homines qui obliviscuntur Deum. Hoc nosse primitus et christiano corde tenere debemus, non ad praesentis temporis bona De hoc enim bono dictum est, Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit D
Abbreviated transcription (Latin):
scientia. E xultabunt sci in gła: leta¬
bunt᷑ incubilib suis. Non intheatͥs. non
in amphitheatͥs . ñ in circis. ñ in nugi&
ñ inforis: s incubilib suis. Qͥd ẽ in cubi¬
libꝰ suis : In cordib suis. Audi apłm paulũ
exultantẽ in cubili suo. Faͣ gła nr̃a hec ẽ:
testimoniũ conscientie nr̃e. Rursũ tim̃¬
dũ ẽ. ne quisq apd̾ se ipsum fiat sibi pla¬
cens: & qͣsi suꝑb de conscientia sua glo¬
riet᷑. Debet enim qͥsq cũ tremore exul¬
tare : qr dĩ donũ : unde exultat: non
meritũ suum. Et enĩ sunt multi sibi pla¬
centes. ⁊ iustos se e̾e̾ arbitrantes: & ꝓcedit
adu̾sos illos alia pagina dicens. Qis glo¬
riabitur castum se habere cor: Aut qͥs
głabit᷑ mundũ se ẽẽ a peccato : Est g̾
quidã modꝰ głandi in conscientia : ut

Expanded text:
sum: «Exsultabunt sancti in gloria: laetabuntur in cubilibus suis.» Non in theatris, non in amphitheatris, non in circis, non in nugis, non in foris; sed, «in cubilibus suis.» Quid est, «in cubilibus suis?» In cordibus suis. Audi apostolum Paulum exsultantem in cubili suo: «Nam gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae» . Rursum timendum est ne quisque apud seipsum fiat sibi placens, et quasi superbus de conscientia sua glorietur. Debet enim quisque cum tremore exsultare ; quia donum Dei est unde exsultat, non meritum suum. Etenim sunt multi sibi placentes, et justos se esse arbitrantes; et procedit adversus illos alia pagina dicens: «Quis gloriabitur castum se habere cor; aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato» ? Est ergo quidam mo
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ nr̃ȩ. Suꝑba anima in conspectu
hominũ uult place̾:. humił anima in oc¬
culto uͥ d̾s uidet uult plasere: ut si placu¬
erit hominib de bono oꝑe. illis gratu¬
letur quib placet opꝰ bonũ: ñ sibi en
sufficere debet qr fec̾ opꝰ bonum. Gła nr̃a¬

Expanded text:
tu tuo. Superba anima in conspectu hominum vult placere: humilis anima in occulto, ubi Deus videt, vult placere; ut si placuerit hominibus de bono opere, illis gratuletur quibus placet bonum opus, non sibi cui sufficere debet quia fecit bonum
Abbreviated transcription (Latin):
Posta de saulo factus ẽ paulul. Per
paulus: Modicus. Ergo qnͣdo saulus. suꝑ¬
bꝰ. elatꝰ. qͥndo paulus. humilis. modicꝰ
Id̾o sic loquimur. Paulopꝰ uidebote. id:
post modicũ. Audi qr modicꝰ factꝰ ẽ.

Expanded text:
postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Modicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videbo te, id est, post modicum. Audi quia modicus factus est:
Abbreviated transcription (Latin):
onom̃s qͦs eccła g̾en erat ad eiꝰ ꝑtinent
unitatẽ: quȩ usq infinẽ ꝑseuerantes sal¬
uabit. Neq enĩsolũ hii ad eã ñ ꝑtinent
qͥ separationis aꝑto sacͥlegio. manifesti sunt:
s etiã illi qͥm eiꝰ unitate corporalit̾ mixti
ꝑuitã pessimã separant᷑. Et enĩ symoriẽ
magũ ꝑbaptismũ ipsa pepererat: cui Ex tr̃e¬
tam̃ dictũ ẽ. qd̾ ñ haberet part̃ẽ in he epłe¬
eũgłm : nũqͥd sacram̃ta defuerunt.
S qr caritas defuit frustra natꝰ ẽ: &
ei expediebat fortasse ñ nasci. Numqͥo¬
ñ erant nati quib apłs dicit: tanqͣm
paruulis in xp̃o lac uobis potum dedi
ñ escam: Eos tam̃ a sacͥlegio scismatis re-¬
uocat: in qd̾ ido irruebant. qͥa carna¬
leserant. Oasi paruulis inqͥt in xp̃o.
lac uob̃ potũ dedi ñ escam. Nondum
cñ poteratis: s nec quidẽ ad huc potestis.
Adhuc enim estis carnales. Cũ enĩ int̃ uos

Expanded text:
on omnes quos generat ad eius pertineant unitatem, quae usque in finem perseuerantes saluabit. neque enim hi solum ad eam non pertinent qui separationis aperto sacrilegio manifesti sunt, sed etiam illi qui in eius unitate corporaliter mixti per uitam pessimam separantur. etenim Simonem magum n dictum est, quod non haberet partem in heelium, numquid sacramenta defuerunt? sed quia ei caritas defuit, frustra natus est et ei expediebat fortasse non nasci. numquid non erant nati quibus apostolus dicit: tamquam paruulis in Christo lac uobis potum dedi, non escam? eos tamen a sacrilegio schismatis reuocat, in quod ideo irruebant, quia carnales erant: quasi paruulis, inquit, in Christo lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. sed nec adhuc quidem potestis; adhu
Abbreviated transcription (Latin):
tͥa etiã in solitudine sine codicib ui¬
uunt: unde in illis arbitror ia implecũ
eẽ. qd̾ dictũ ẽ. Siue ꝓphetie euacua¬
buntur. siue lingue cessabunt. siue sci-¬
entia destruetur: qͥb tam̃ qͣsi machinis
structio: ut ꝑfectum aliquid tenentes
ea q̃ st̃ ex parte ñ querant. ꝑfectũ sane.
qͣntum in hac uita potest. Nã in compa-
fides. spes. caritas. tͥa hec. maior autẽ his
ẽ karitas : qr ⁊ cũ quisq ad et̃na ꝑuenerit.
duob istis decedentib karitas auctior
uiuat. finisq precepti sit caritas decorde
puro. ⁊ conscientia pura. ⁊ fide ñ ficꝰta.
maneantq ad formandã uitã fideliũ tͥa hec
fides. spes caritas: unde fieri potest ut pares
cũ aliquo mores habeat. qͥhec tͥa paria cũ
illo nͣ habet: Qͥ enim aliud credit. aliud
sꝑat. aliud amat: necesse ẽ ut alit uiuat.
Et siusꝰ qͣꝵdã rerũ similis uidetur nob
esse cũ gentibꝰ. sic̃ cibi ⁊ potus. tectoꝵs.

Expanded text:
tria etiam in solitudine sine codicibus vitria etiam in solitudine sine codicibus vivunt. Unde in illis arbitror jam impletum esse quod dictum est: Sive prophetiae evacuabuntur, sine linguae, cessabunt, siue scientia, euacuabitur, quibus tamen quasi machinis structio, ut perfectum aliquid tenentes ea quae sunt ex parte non quaerant: perfectum sane, quantum in hac uita potest; nam in comparafides, spes, caritas, tria haec: maior autem horum est caritas, quia et cum quisque ad aeterna peruenerit, duobus istis decedentibus caritas auctior et uiuat finisque praecepti sit caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta maneantque ad formandam uitam fidelium tria haec: fides, spes, caritas: unde fieri potest, ut pares cum aliquo mores habeat, qui haec tria cum illo paria non habet? qui enim aliud credit, aliud sperat, aliud amat, necesse est, ut aliter uiuat. et si usus quarundam rerum similis uidetur nobis esse cum gentibus, sicut cibi et potus, tectorum.
Abbreviated transcription (Latin):
& scientia om̃is ⁊ ꝓpħia militat. fide ᷤᷤ spes
bimꝰ: ⁊ spei succedit beatitudo ip̃sa adꝙͣ
ꝑuent̾i sumꝰ: caritas autͣ etiã deceden-¬
tib istis augebit᷑ potiꝰ. Si emĩ credendo
diligimꝰ qd̾ ñ dũ uidemꝰ: qͣntomagis¬
cũ uidere ceꝑimus: Et si sꝑando dili¬
gimꝰ qͦ ñdum ꝑuenimus: quanto mago
cũ ꝑuenerimꝰ: Int̾ temporalia quippe
atq ętͣna hoc inter t̃: qd̾ temporale
aliqͥd plꝰ diligitur anteqͣm habeatur.
uilescit autẽ cũ aduenerit. Nem̃ satiat
animã. cui uera ⁊ certa ÷ sedes ẽt̃nitatis.
Ctͣnũ aut̃ ardentius diligitur adeptum.
ꝙͣ desideratũ. Nulli em̃ desideranti con-¬
cedit᷑ plꝰ de illo existimare ꝙͣ se habet.
ut ei uilescat cũ minꝰ inuencrit: sed
qͣntum quisq ueniens existimare potu¬
erit: plus ꝑueniens inuenturꝰ ẽ. Homo
itaq spe. fide. karitate subnixꝰ. eaq
inconcusse retinens. ñ indiget scͥpt̾is
nͥ ad alios instruendos. Itaq multi ꝑ hec

Expanded text:
t scientia omnis et prophetia militat, fides, spes, bimus; et spei succedit beatitudo ipsa, ad quam perventuri sumus: charitas autem etiam istis decedentibus augebitur potius. Si enim credendo diligimcum uidere coeperimus? et si sperando diligimus quo nondum peruenimus, quanto magis, cum peruenerimus ? inter temporalia quippe atque aeterna hoc interest, quod temporale aliquid plus diligitur, antequam habeatur, uilescit autem, cum aduenerit — non enim satiat animam, cui uera est et certa sedes aeternitatis — aeternum autem ardentius diligitur adeptum quam desideratum. nulli enim desideranti conceditur plus de illo existimare quam se habet, ut ei uilescat, cum minus inuenerit, sed quantum quisque ueniens existimare potuerit, plus perueniens inuenturus est. Homo itaque fide, spe et caritate subnixus eaque incnisi ad alios instruendos. Itaque multi per haec
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ in ea: ñ parua questio ẽ. Durũ ẽ enĩ
dicere qd̃ sci talia corpora tc̾ habebt̃
ut ñ possint oculos claudere atq aꝑi-¬
re cũ uolent: durius autẽ qd̾ ibi dm̃
quisq cũ oculos clauserit ñ uidebit.
Si enim ꝓpħa helyseus puerum suum
giezi. absens corpore uidit accipientẽ
munera que dedit ei naaman sẏrus:
qͣntomagis in illo corpore spiritali ui-¬
debunt sc̃i omia. ñ solum si oculos
claudant. uerũ etiã unde st̃ corpore
quit qd̾ ait apłs facie ad faciẽ. ñ cogit
ut dm̃ ꝑ hanc faciẽ corporalẽ. uͥ sunt
oculi corporales nos uisuros ẽẽ credamꝰ:
que sꝑu sine int̾missione uidebimus
Nisi enĩ e̾ẽt etiã int̃ioris hominis facies.
ñ dicẽt idẽ apłs. Nos autem reuelata
facie głam domini speculantes in eandẽ
ymaginẽ transformamur de gła ĩ głam¬
fruemur. cũ uidĩmus facie ad faciem.
qr ⁊ hoc ꝓmittitur nobis. Nã qͥs ax¬
deret sꝑare. qd̾ d̾s ñ dignatꝰ c̾ẽt uel

Expanded text:
t in ea, non parva quaestio est. Durum est enim dicere, quod sancti talia corpora tunc habebunt, ut non possint oculos claudere atque aperire cum volunt: durius autem, quod ibi Deum quisquis oculos clauserit non videbit. Si enim propheta Elisaeus puerum suum Giezi absens corpore vidit accipientem munera, quae dedit ei Naaman Syrus, quanto magis in illo corpore spiritali videbunt sancti omnia, non solum si oculos claudant, verum etiam unde sunt corpore quod ait apostolus: Facie ad faciem, non cogit ut Deum per hanc faciem corporalem, ubi sunt oculi corporales, nos uisuros esse credamus, quem spiritu sine intermissione uidebimus. Nisi enim esset etiam interioris hominis facies, non diceret idem apostolus: Nos autem reuelata facie gloriam Domini speculantes in eandem imaginem transformamur, de gloriafruemur, cum viderimus facie ad faciem; quia et hoc promittitur nobis. Nam quis auderet sperare quod Deus non dignatus esset vel
Abbreviated transcription (Latin):
Nũqͥd linguis angłoꝵ locutus es: Et tam̃ silin¬
guis angłoꝵ loquereris. caritatẽ ñ habens:
audirẽ era sonantia: ⁊ cẏmbala tinnientia:
Soliditatẽ aliqͣm quero. fructum in foliis in¬
ueniã: ñ sint sola u̾ba. Habent ohũa: redeant
ad archam. S: inquie s habeo sacramentum.
Uerũ dicis. Sacram̃tũ diuinũ ẽ. Habes baptisimũ
& ego confiteor. S qͥd dic̃ idẽ apłs: Si sciero
om̃ia sacram̃ta. & habuero ꝓpħiam. ⁊ om̃em¬

Expanded text:
numquid linguis Angelorum locutus es? Et tamen si linnumquid linguis Angelorum locutus es? Et tamen si linguis Angelorum loquereris, charitatem non habens, audirem aera sonantia et cymbala tinnientia. Soliditatem aliquam quaero, fructum in foliis inveniam: non sint sola verba, habeant olivam, redeant ad arcam. 21. Sed, inquies, habeo sacramentum. Verum dicis: Sacramentum divinum est; habes Baptisma, et ego confiteor. Sed quid dicit idem apostolus? Si sciero omnia sacram
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ. Qmͣ egenus atq indigꝰ amor
ita diligit. ut reb qͣs diligit subiciatur:
suꝑ ferri dictꝰ ẽ: ne faciendo oꝑa sua ꝑ
indigentie necessitatẽ potiꝰ ꝙͣ ꝑhabun¬
dantiã beneficientiȩ d̾s amare putaret᷑.
Cuiꝰ rei memor apłs: dicturꝰ de karitate
sicꝑ eminentiorẽ uia demonstraturũ seait.
Et alio loco. Suꝑeminentẽ inqͥt scientie Kari¬
Vñ hoc ꝓbamus: Qe mͦ enĩ oleũ nullo humore
p̃mitur. s diruptis om̃ib exilit ⁊ suꝑeminet:
sic ẽ caritas. Ñ potest p̃mi in ima: necesse eͣ ut
adsuꝑna emicet. ꝓpt̃ea de illa dic̃ apł̃s. Adhus
suꝑ eminentiorẽ uiaͣ uob̃ demonstro. Quia
diximꝰ de oleo qr suꝑeminet: ne forte ñ de
demonstͦ: audiams qd̾ sequit᷑. Silingͥs hominũ
loqͣr ⁊ angłoꝵ. caritatẽ autẽ nͣ habeã. factꝰ sũ
tanqͣm eram̃tũ sonans. ⁊ ꝙymbalum tnniens
.I. nunc dona te: ⁊ clama disertus sũ :.I. ⁊ clama
doctꝰ sũ. Qantũ disertꝰ : Qrantũ doctus:

Expanded text:
oniam egenus atque indigus amor ita diligit, ut rebus quas diligit, subjiciatur; superferri dictus est, ne facienda opera sua per indigentiae necessitatem potius quam per abundantiam beneficientiae deus amare putaretur? cuius rei memor apostolus dicturus de caritate supereminentem uiam demonstraturum se ait et alio loco, supereminentem, inquit, scientiae cariUnde hoc probamus? Quomodo enim oleum a nullo humore premitur, sed disruptis omnibus exsilit et supereminet: sic et charitas non potest premi in ima; necesse est ut ad superna emineat. Propterea de illa dicit Apostolus, Adhuc supereminentiorem viam vobis demonstro. Quia diximus de oleo, quia supereminet, ne forte non de s hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum tanquam aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens . I nunc, Donate, et clama, Disertus sum: i nunc, et clama, Doctus sum. Quantum disertus? quantum doctus?
Abbreviated transcription (Latin):
fera intrepida p̃sentia ad sui dñi funꝰ lxxxu.
adstante. Qo mirabili signo apparet ho¬
mine̾ dĩ coercitũ potiꝰ tpr̃alit̃ usq ad
mortẽ: ꝙ̃ punitũ ẽẽ pꝰ mortẽ. Deqͣre apłs
cũ ꝓ qͥdã offensa cõmemorasset infir.¬
mitates mortesq maltoꝵ: si enĩ nosipsos
inqͥt iudicaremꝰ. a domino ñ iydicarem
Cum iudicam̃ autẽ a dnõ corripimur.
ne cũ hoc mundo dampnemur
odo parcit mał. adducens illos adpem¬
tentiam. fagellat bonos. erudiens illos ad
tẽ dicet᷑ positis ad sinistram. Ite in ignẽ et̃nũ.
qͥ paratus ẽ diabolo ⁊ angeł eiꝰ En uꝓpits

Expanded text:
fera intrepida praesentia ad sui Domini funus fera intrepida praesentia ad sui Domini funus adstante, quo mirabili signo apparet hominem Dei coercitum potius temporaliter usque ad mortem, quam punitum esse post mortem. De qua re Aposuasdam offensas commemorasset infirmitates mortesque multorum: Si enim nos ipsos, inquit, judicaremus, a Domino non judicaremur. Cum judicamur autem, a Domino corripimur, ne cum mundo damnemur odo parcit malis, adducens illos ad poenitentiam; flagellat bonos, erudiens illos ad tunc dicetur positis ad sinistram: «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
precepit tͥ necomederes pane̾ neq bib̃es
a qͣm: ñ inferetur cadauer tuũ in sepul¬
chrum patrũ tuoꝵs. Quanti hec pena pen¬
denda sit. si scdm cuuangłm cogitemꝰ
uͥ pꝰ corpꝰ occisum nichil metuendũ ẽẽ
didicimꝰ. ne m̃bra exanima patiantur:
nec pena dicenda ẽ. Si aut̃ humanum
erga suã carne̾ consideremus affectum.
potuit inde t̃reri ł contͥstari uiuus. qd̾
sensurꝰ ñ erat mortuus. ⁊ hec erat pena Exepła¬
cũ dolebat animus to de suo corpore adi anua¬
Hactenus enĩ uoluit dñs seruũ suum
plectere: qͥ ñ sua contumacia spreuerat
preceptum eiꝰ implere. s aliena decipi¬
ente fallacia. ob edire se credidit qͣndo
ñ ob ȩdiuit. Neq enim putandum ẽ. ita¬
eũ fuisse int̃emptũ morsu bestiȩ. ut ad
suppliciũ tartarcũ eiꝰ deinde anima ra-¬
ꝑetur: qnͣqͥdẽ ipsum eiꝰ corpꝰ idẽleo
qͥ occroerat custodiuit. ium̃to etiã quo
uehebatur illeso. ⁊ simul cũ illa ĩmani Ex tr̃c p¬

Expanded text:
mederes panem neque biberes aquam, non inferetur cadauer tuum in sepulcrum patrum tuorum. quanti haec poena pendenda sit, si secundum euangelium cogitemus, ubi post corpus occisum nihil metuendum esse didicimus, ne membra exanima patiantur, nec poena dicenda est. si autem humanum erga suam carnem consideremus affectum, potuit inde terreri uel contristari uiuus, quod sensurus non erat mortuus; et haec erat poena, quoniam dolebat animus id de suo corpore fuhactenus enim voluit Dominus servum suum plectere, qui non sua contumacia spreverat praeceptum ejus implere, sed aliena decipiente fallacia obedire se credidit, quando non obedivit. Neque enim putandum est, ita fuisse interemptum morsu bestiae, ut ad supplicium tartareum, ejus deinde anima raperetur, quando quidem ipsum ejus corpus idem leo qui occiderat, custodivit, jumento etiam, quo vehebatur, illaeso, et simul cum illa immani
Abbreviated transcription (Latin):
sũ in magnis: neq in mirabilib suꝑ me.
Qd̃ enim excessit uires meas ait ñ q̃siuii:
ñ ibi me extendi: nolui ibi magnificar.
płs cũ de spũalibꝰ diu̾sis muneribꝰ
⁊ tam̃ ad unitatẽ consonis rẽ plane mag¬
nã. ⁊ diuinã. ⁊ abditã nos doceret: de
ista ipsa carne nr̃a similitudinẽ dedit:
cuiꝰ artificẽ dm̃ cũ hec loq̃ret᷑ om̃ino

Expanded text:
sum in magnis, neque in mirabilibus super me.» Quod enim excessit vires meas, ait, non quaesivi, non ibi me extendi, nolui ibi magnificari. cum de spiritualibus diversis muneribus, et tamen ad unitatem consonis, rem plane magnam et divinam et abditam nos doceret, de ista ipsa carne nostra similitudinem dedit, cujus artificem Deum, cum haec loqueretur, omnino
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. qm̃ unꝰ ex uob̾ tradet me. Post
enĩ tradidit sacram̃tũ: ⁊ liqͥdo paret.
q̃n pͥmo acceꝑunt discipuli corpꝰ ⁊ san¬
gumẽ dñi ñ eos accepisse ieuinos. Nũ qͥd
tam̃ ꝓpterea calumpniandũ ẽ uniu̾sȩ
eccłe. qd̾ a ieiunis semꝑ accipitur. Ex
hoc enĩ placuit spiu sc̃o ut inhonorẽ
tanti sacram̃tiinos xp̃iani pͥꝰ dominicũ
corpꝰ intraret qͣm cęteri ꝙbi. Nã id̾o
ꝑunu̾sũ orbẽ mos iste seruatur. Neq
enĩ qr pꝰ eybos dedit dñs: ꝓpt̃ea pͣnsi aut
cenati fr̃s. ad illuo sacram̃tũ accipiendũ
conuenire debebunt: aut sicͣ faciebant
qͥs apłs arguit ⁊ em̃dat. m̃sis suiᷤꝰ ista mssce
Nãq saluator qͥuehem̃tius cõmendaret.
mysterii illiꝰ altitudinẽ. ultimũ hoc uo¬
luit infigere cordib ⁊ memorie disci-¬
puloꝵ: a quibꝰ ad passionẽ digressurꝰ

Expanded text:
dixit: quoniam unus ex uobis tradet me. post enim tradidit sacramentum; et liquido apparet, quando primo acceperunt discipuli corpus et sanguinem domini, non eos accepisse ieiunos. Numquid tamen propterea calumniandum est uniuersae ecclesiae, quod a ieiunis semper accipitur? ex hoc enim placuit spiritui sancto, ut in honore tanti sacramenti in os christiani prius dominicum corpus intraret quam ceteri cibi; nam ideo per uniuersum orbem mos iste seruatur. neque enim quia post cibos dedit dominus, propterea pransi aut cenati fratres ad illud sacramentum accipiendum conuenire debeant aut, sicut faciebant quos apostolus arguit et emendanamque quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus
Abbreviated transcription (Latin):
ldicꝰtioe cientiȩ. q solent hereticoꝵ ferucre pri¬
ĩfilio eiꝰ inusum çedunt ꝓficientium: iuxta a Ex trc̃
manifesti fiant inuobis. Unͣ etiã scͥptũ ÷. sep
filius eruditꝰ sapiens erit: impruden¬
te aut̃ ministroutetur. Multa quippe
adfidẽ catholicã ꝑtinentia. dũ here¬
ticoꝵ callida in quietudine exagitant᷑
ut adu̾sus eos defendi possint ⁊ consi-¬
derant᷑ diligentiꝰ. ⁊ intelligunt᷑ clariꝰ.
& instantiꝰ p̃dicantur: ⁊ ab ad usario¬

Expanded text:
ientiae, quo solent haereticorum feruere prhaec in usum cedunt proficientium, iuxta illud manifesti fiant in uobis. Unde etiam scriptum est: Filius eruditus sapiens erit, inprudente autem ministro utetur. Multa quippe ad fidem catholicam pertinentia, dum haereticorum calida inquietudine exagitantur, ut aduersus eos defendi possint, et considerantur diligentius et intelleguntur clarius et instantius praedicantur, et ab adu
Abbreviated transcription (Latin):
luciferianos. aliosq si qͥ sunt qͥsimili errore
a uitate dissentiũt. ꝙͣ multi contͣ cet̾os hetico
qͦs enumerare ł cõmenorare nimis longũẽ
& p̃senti oꝑi non necessariũ. Quoꝵ tamen
sensuũ ꝓbati assertores. aut ꝓrsꝰ laterent
aut ñ ita eminerent ut eos emiere fecert
suꝑboꝵ contradicꝰtiones: qͦs uelut tauros
to: iugo discipline pacifico leniq ñ subdi¬
tos cõmemorat apłs: uͥ tałẽ dic̃ eligendũ
ad ep̾atũ. ut potens sit exhortari in doc

Expanded text:
Luciferianos aliosque, si qui sunt, qui simili errore Luciferianos aliosque, si qui sunt, qui simili errore a veritate dissentiunt! quam multi contra caeteros haereticos, quos enumerare vel commemorare nimis longum est, et praesenti operi non necessarium! Quorum tamen sensuum probati assertores, aut prorsus laterent, aut non ita eminerent, ut eos eminere fecerunt superborum contradictiones, quos velut tauros, id est jugo disciplinae pacifico lenique non subditos, commemorat Apostolus, ubi talem dixit eligendum ad episcopatum, ut potens sit exhortari in doc
Abbreviated transcription (Latin):
batisunt eloquiis dñi. Eloqͥa qͥppe domini
eloqͥa casta: argentũ igne ꝓbatum terre.
Nã excludantur dictum ẽ appareant n emi¬
neant: qd̾ ait ille manifesti fiant. Uñ ⁊ inar
te argentaria exclusores uocantur: qͥ de com¬
fusione masse: nouerunt formã uasis exp̃¬
latent. & paucis intelligentioribꝰ noti st̃.
nec asseruntur cõmodiꝰ ⁊ acceptabilius. nͥ
cũ respondendi hereticis cura compellit.
Tc̾ enĩ etiã qͥ negligunt studia docꝰtrine
sopore discusso ad audiendi excitantur d̃i¬
ligentiã: ut adu̾sarii repellantur. Deniq
qͣm multi scͥpturarũ sc̃aꝵ sensꝰ de xp̃o deo
asserti sunt contͣ fotinũ: ꝙͣ multi de hoĩc x
contͣ manicheũ: ꝙͣ multi de tͥnitate contra
sabelliũ. ꝙͣ multi de unitate tͥnitatiᷤ adu̾s ar
rianos: eunominiano. macedonianoᷤ. ꝙ mult
de catholica toto orbe diffusa. ⁊ de maloꝵ ã¬
mixtiõe usq ĩfinẽ scłi. qͦd bonis in sacͣm̃toꝵ
ciꝰ societate ñ obsint. adu̾sꝰ donastitas &

Expanded text:
bati sunt eloquiis Domini. Eloquia quippe Domini, eloquia casta, argentum igne probatum terrae . Nam excludantur dictum est, appareant, emineant; quod ait ille, manifesti fiant. Unde te argentaria exclusores vocantur, qui de confusione massae noverunt formam vasis exprlatent, et paucis intelligentioribus noti sunt; nec asseruntur commodius et acceptabilius, nisi cum respondendi haereticis cura compellit. Tunc enim etiam qui negligunt studia doctrinae, sopore discusso, ad audiendi excitantur diligentiam, ut adversarii refellantur. Denique quam multi Scripturarum sanctarum sensus de Christo Deo asserti sunt contra Photinum! quam multi de homine Christo contra Manichaeum! quam multi de Trinitate contra Sabellium! quam multi de unitate Trinitatis contra Arianos, Eunomianos, Macedonianos! quam multi de catholica Ecclesia toto orbe diffusa, et de malorum commixtione usque in finem saeculi, quod bonis in sacramentorum ejus societate non obsint, adversus Donatistas et
Abbreviated transcription (Latin):
cenã uocat. Illud itaq mouere potuit
homines. utrũ iã refecti die illo. uel
auferrent ł sumerent eucaristiã: qd̾ in
euũgło dic̃. Cũ aut̃ illi manducarent.
accepit itłc panẽ ⁊ benedixit: cũ etiam

Expanded text:
CAPUT VI. Illud magis movere potuit homines, utrum jam refecti die illa vel offerrent vel sumerent Eucharistiam, quod in Evangelio dicitur, Cum autem illi manducarent, accepit Jesus panem et benedixit; cum etiam