comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infantiȩ obuoluerẽ: qr unde eius teneri¬
tudinis infirma ꝑtulit: inde altã signi¬
ficationẽ spirit᷑alium nubẽ fȩcit Quem¬
qr preceptoꝵ limite ab ĩmoderatis ani-¬
mi euagationib cinxit: recte subicit.
Circũdedi illud terminis meis. Et quia
huiꝰ humani generis motus misso me¬
diatore cohercuit. apte subiungit :
& posui uectem & ostia. Vectẽ qͥppe
& ostia posuit: qr redemptore nr̃o con¬
tra culpas delinquentium misso. nouȩ
uitȩ predicamenta firmauit. Clausa
nãq ostia. opposito uecte roborant᷑. Uec-¬
tem gͥ ds opposuit: qr contra lasciuos
motus humani generis unigenitũ misit᷑
qͥ precepta spiritalia quȩ loquendo do-¬
cuit. agendo solidauit. Bene aũ subdit᷑.
Et dixi. huc usq uenies. & ñ ꝓcedes ampli¬
us : & hic confringes tumentes fluctus tuos.
Hoc quippe mare ostia priora transcenderat:
quia claustra legis opposite. humani tumoris
unda tͣnsiliebat. At postquã mundus oppo-¬

Expanded text:
infantiae obvolverem, quia unde ejus teneriinfantiae obvolverem, quia unde ejus teneritudinis infirma pertulit, inde altam significationum spiritalium nubem fecit. Vequia praeceptorum limite ab immoderatis animi evagationibus cinxit, recte subjicit: Circumdedi illud terminis meis. Et quia hujus humani generis motus misso Mediatore coercuit, apte subjungit: Et posui vectem et ostia. Vectem quippe et ostia posuit, quia Redemptore nostro contra culpas delinquentium misso, novae vitae praedicamenta firmavit. Clausa namque ostia opposito vecte roborantur. Vectem ergo Deus opposuit, quia contra lascivos motus humani generis unigenitum misit, qui praecepta spiritalia, quae loquendo docuit, agendo solidavit. Bene autem subditur: Et dixi: Hucusque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos. Hoc quippe mare ostia priora transcenderat, quia claustra legis oppositae humani tumoris unda transiliebat. At postquam mundus oppo
Abbreviated transcription (Latin):
ea & multiplicata sponte tolerare. Hinc
est qd eundẽ rudẽ popłm a quibusdã
ꝓhibuit. quędã uͦ ei in usu pristino ser¬
lauit: sed hȩc ipsa tam̃ in melioris uitȩ
figura cõposuit. Bruta nãq animalia
yddolis in egypto mactabant: eiq in uium
postmodũ animaliũ mactationẽ retinuit.
sed idoloꝵ cultũ uerauit: ut dũ de usu
suo aliquid amitter&: consolaret᷑ eius
infirmitas. ꝑ hoc qd̾ de usu suo aliquid
haber&. Mira aũ dispensatione consilii.
qd̾ ei dñs de consuetudine carnali reti¬
nuit: hoc in figura sp̃s potentius uertit.
Quid enĩ sacrificia illoꝵ animalium: nisi
unigeniti mortẽ designant  Quid sacri-¬
ficia illoꝵ animaliũ: ñ extinctionẽ car-¬
nalis nr̃e uitȩ significant d Unde gͦ im¬
becillitati popłi rudis condescenditur:
inde ei ꝑ obumbratas allegoriarũ speci¬
es. maior fortitudo sp̃s nuntiat᷑. Recte
itaq dr̃. & caligine illud quasi pannis

Expanded text:
ea et multiplicata sponte tolerare. Hinc ea et multiplicata sponte tolerare. Hinc est quod eumdem rudem populum a quibusdam prohibuit, quaedam vero ei in usu pristino servavit; sed haec ipsa tamen in meliori vitae figura composuit. Bruta namque animalia idolis in Aegypto mactabant eique in usu postmodum animalium mactationem retinuit, sed idolorum cultum vetavit, ut dum de usu suo aliquid amitteret, consolaretur ejus infirmitas per hoc quod de usu suo aliquid haberet. Mira autem dispensatione consilii, quod ei Dominus de consuetudine carnali retinuit, hoc in figuram spiritus potentius vertit. Quid enim sacrificia illorum animalium nisi unigeniti mortem designant? Quid sacrificia illorum animalium nisi exstinctionem carnalis nostrae vitae significant? Unde ergo imbecillitati populi rudis condescenditur, inde ei per obumbratas allegoriarum species major fortitudo spiritus nuntiatur. Recte itaque dicitur: Et caligine illud quasi pannis
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. iustificasti sorores tuas in om̃ib ab¬
hominationib tuis quas oꝑata es: ita
meliorib testamenti noui preceptis sub¬
sequentib. precepta bona quȩ rudibus
data st̃. non bona ẽẽ memorant᷑. Neq
enĩ mentes usui uitȩ carnalis inherentes
euelli ab infimis possent: nisi gradatim
ducta p̾dicatione ꝓficerent. Hinc qͥppe
est. qd̾ in egyptum positis. pio iustoq
moderamine latenti eoꝵ concupiscentie
condescendit᷑. & uicinoꝵ suoꝵ uasis aureis
argenteisq sublatis discedere iubent᷑ :
qui ad syna montẽ ducti. accepta lege
mox audiunt. ñ concupisces rem proximi
tui. Hinc ẽ qd̾ in eadem lege oculũ ꝓ
oculo. dentẽ ꝓ dente precipiunt᷑ exigere:
& quandoq tamen reuelata gr̃a ꝑcussi max¬
illam. alteram iubent᷑ prebere. Quia enĩ
plus semꝑ ira in uindicta exigit. quamĩ
in iuria accepit: dũ discunt mala non
multiplicius reddere. quandoq disceres

Expanded text:
dicitur: Justificasti sorores tuas in omnibus abdicitur: Justificasti sorores tuas in omnibus abominationibus tuis, quas operata es , ita melioribus Novi Testamenti praeceptis subsequentibus praecepta bona quae rudibus data sunt non bona esse memorantur. Neque enim mentes usui vitae carnalis inhaerentes evehi ab infimis possent, nisi gradatim ducta praedicatione proficerent. Hinc quippe est quod, in Aegypto positis pio justoque moderamine latenti eorum concupiscentiae condescenditur, et vicinorum suorum vasis aureis argenteisque sublatis, discedere jubentur . Qui ad Sina montem ducti, accepta lege, mox audiunt: Non concupisces rem proximi t 914 quod in eadem lege oculum pro oculo, dentem pro dente praecipiuntur exigere , et quandoque tamen, revelata gratia, percussi maxillam alteram jubentur praebere . Quia enim plus semper ira in vindicta exigit quam injuria accepit, dum discunt mala non multip
Abbreviated transcription (Latin):
apte subdit᷑. Et caligine illud quasi pan¬
nis infantiȩ obuoluerem. dũ enĩ rudem
popłm ñ aꝑta sp̃s predicatione edocuit.
sed figurata loquutione preceptis littere
astrinxit ÷ adhuc infirma sapientes. uer¬
boꝵ suoꝵ caligine. quasi pannis infantie
obuoluit: ut mandatis grossiorib ligati
crescerent. ne male liberi in suis uolup¬
tatib perirent. Quos ad uiã iusticiȩ dũ
ñ iam caritas. sed adhuc timor astringerae:
diuina dispensatio quasi presit ut nu¬
trir&. Infirmus nãq popłs. cũ p̾ceptoꝵ
pannos nolens ꝑtulit: ad firmiorẽ statũ
ex ipsa sua ligatione ꝑuenit. Quia enĩ
timor eum prius a culpa cohercuit:
cõpetenter postmodũ in libertatẽ sp̃s
exiuit. Hos pannos infantiȩ qͦs incho-
Mala enim quasi mala ẽẽ desinunt cõpara¬
tione peioꝵ : & bona quasi bona ñ st̃ com¬
paratione melioꝵ. Nam sicut peius de¬
linquenti uideȩ de sodoma atq samaria

Expanded text:
apte subditur: Et caligine illud quasi panapte subditur: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem. Dum enim rudperta spiritus praedicatione edocuit, sed figurata locutione praeceptis litterae astrinxit, adhuc infirma sapientes verborum suorum caligine quasi pannis infantiae obvolvit, ut mandatis grossioribus ligati crescerent, ne male liberi in suis voluptatibus perirent. Quos ad viam justitiae dum non jam charitas, sed adhuc timor astringeret, divina dispensatio quasi pressit ut nutriret. Infirmus namque populus cum praeceptorum pannos nolens pertulit, ad firmiorem statum ex ipsa sua ligatione pervenit. Quia enim timor eum prius a culpa coercuit, competenter postmodum in libertatem spiritus exivit. Hos pannos infantiae, quos inchoMala enim quasi mala esse desinunt comparatione pejorum, et bona quasi bona non sunt comparatione meliorum. Nam sicut pejus delinquenti Judaeae de Sodoma atque Samaria
Abbreviated transcription (Latin):
& odio habebis inimicũ tuũ. Ego aũ dico
uobis: diligite inimicos urõs. & bene facite
his qͥ uos oderunt. Qui gͥ prius neqͥtias
operis ꝓhib&e. postmodum culpas cordis
exhaurit: nimirũ tumenti mari ne circũ¬
ducta iusticiȩ littora transeat. bis ostia
dicens. quando erũpebat quasi de uulua
ꝓcedens : quia uidelic& tẽ humano generi
preceptis legis obuiauit: quando adhuc
scłm suȩ origini uicinũ. quasi ab ortu ꝓ¬
prio ad ꝓfectũ uitȩ carnalis exi bat. de
uulua quippe ꝓcedere est: in lucẽ p̃sentis
gle carnaliter apparere. Et recte subiun¬
git᷑. cũ ponerẽ nubem uestimentũ eius:
quia nimirũ ds hominib ñ tẽ aꝑta osten¬
sione se intulit: seo dũ eos ab errore ꝑfi¬
diȩ eripuit. nec tam̃ illis claritatẽ sui lu¬
minis patefecit. quasi ex tenebris eos abstu¬
lit. sed adhuc nube uestiuit: ut & pristina
prauitatis acta relinquerent. & tam̃ uent̾a
bona adhuc certius ñ uiderent. Ubi &

Expanded text:
um; ego autem dico vobis, diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos . Qui igitur prius nequitias operis prohibet, et postmodum culpas cordis exhaurit, nimirum tumenti mari, ne circumducta justitiae littora transeat, bis ostia dicens: Quando erumpebat, quasi de vulva procedens. Quia videlicet tunc humano generi praeceptis legis obviavit, quando adhuc saeculum suae origini vicinum, quasi ab ortu proprio ad profectum vitae carnalis exibat. De vulva quippe procedere est in luce praesentis gloriae carnaliter apparere. Et recte subjungitur: Cum ponerem nubem vestimentum ejus. Quia nimirum Deus hominibus non tunc aperta ostensione se intulit, sed dum eos ab errore perfidiae eripuit, nec tamen illis claritatem sui luminis patefecit, quasi ex tenebris eos abstulit, sed adhuc nube vestivit, ut et pristina pravitatis acta relinquerent, et tamen ventura bona adhuc certius non viderent. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ diuersa in caritate ꝑagunt: diuersũ
ẽẽ ꝓhibent ubi continent᷑. Si aũ unum
qͥd cuncti agerent. corpuᷤ utiq qd̾ ex mul¬
tis continet᷑ ñ essent: qr uidelic& multipli¬
cit̾ cõpactũ non existeret. si hoc concors mẽ¬
broꝵ diuersitas ñ teneret. Quia gͦ scĩs mẽbris

Expanded text:
Et cum diversa in charitate peragunt, divisum Et cum diversa in charitate peragunt, divisum esse prohibent ubi continentur. Si autem unum quid cuncti agerent, corpus utique, quod ex multis continetur, non esset. Quia, videlicet, multipliciter compactum non existeret si hanc concordiam membrorum diversitas non teneret. Quia ergo sanctis membris
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uicissim nos nr̃o ꝑ amorẽ seruitio subicit.
cũ & aliena bona nr̃a credimꝰ: & nr̃a aliis
quasi sua offerentes ex hibemus. Hinc rursũ
ꝑ paulũ dr̃. Nam &e corpus ñ ẽ unũ mbrũ:
sed multa. Si dixerit pes qm̃ ñ sũ manus.
ñ sũ de corpore. ñ ideo non ẽ de corpore.as
Et si dixerit auris qm̃ ñ sũ oculus. ñ sũ de¬
corpore: ñ ideo ñ ẽ de corpore. Si totũ corpꝰ
oculus: ubi auditꝰ. s Si totũ auditus: ubi odo¬
ratus as E paulo post. Qd̾ si essent omĩa unũ
membrũ: ubi corpus d Nunc aũ multa qͥdẽ
m̃bra: unũ uͦ corpus. Quid enĩ sca ęccłia.
nͥ suꝑni sui capitis corpus est a In qua alius
alta uidendo oculus. alius recta oꝑando¬
manus. alius ad iniuncta discurrendo pes.
alius p̃ceptoꝵ uocẽ intelligendo auris: aliꝰ
inaloꝵ fetorẽ bonoꝵq fraglantiã disceruen¬
do. naris est. Qui corporaliũ more m̃broꝵ
dũ uicissim sibi accepta officia impendunt:
unũ de sem&e ipsis om̃ib corpus reddunt.

Expanded text:
cum vicissim nos nostro per amorem servitio subjicit, cum et aliena bona nostra credimus, et nostra aliis quasi sua offerentes exhibemus. Hinc rursum per Paulum dicitur: Nam et corpus non est unum membrum, sed multa. Si dixerit pes: Quoniam non sum manus, non sum de corpore, num ideo non est de corpore? Et si dixerit aurisde corpore? Si totum corpus oculus, ubi auditus? Si totum auditus, ubi odoratus? Et paulo post: Quod si essent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa quidem membra, unum vero corpus . Quid enim sancta Ecclesia nisi superni sui capitis est corpus, in qua alius alta videndo oculus, alius recta omanus; alius ad injuncta recurrendo, pes; alius praeceptorum vocem intelligendo, auris; alius malorum fetorem bonorumque fragrantiam discernendo, nasus est. Qui corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt.
Abbreviated transcription (Latin):
B ene gͦ dr̃: posui uectem & ostia. & dixi.
H uc usq uenies. & ñ ꝓcedes amplius.
hic confringes tumentes fluctus tuos: qr
dum electus quisq & temptat᷑ a uitiis. &
tamen facere mala suggesta renitit᷑. quasi
mare clausum tenetur. Qd̃ & si intus tu¬
multuosis cogitationũ fluctib mentẽ ꝑcu¬
tit: statuta tam̃ bene uiuendi littora non
excedit. Qd̃ mare quĩdẽ in tumorẽ se eri¬
git: sed dum fixa deliberatione cordis
illidit᷑. fractum redit. Beatus gͥ iob ne
sibi tribuat qd̾ contra ꝓcellas cordis for-¬
titer stat: uoce diuina audiat. Quis con¬
clusit ostiis mare: quando erũpebat quasi
de uulua ꝑcedens.s Et cetera. Ac si ei
aꝑte diceret᷑. Incassum te exterius in bonis
operib pensas: si non me interius qui in
te temptationis undas cõpesco consideras.
Ut enim tu fluctus ferre possis in opere:
meȩ uirtutis ẽ qui fluctus frango temp¬
tationis in corde¬

Expanded text:
Bene ergo dicitur: Posui vectem et ostia, et dixi: Bene ergo dicitur: Posui vectem et ostia, et dixi: Hucusque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos, quia dum electus quisque et tentatur vitiis, et tamen facere male suggesta renititur, quasi mare clausum tenetur. Quod 918 etsi intus tumultuosis cogitationum fluctibus mentem percutit, statuta tamen bene vivendi littora non excedit. Quod mare quidem in tumore se erigit, sed dum fixa deliberatione cordis illiditur, fractum redit. Beatus igitur Job ne sibi tribuat quod contra procellas cordis fortiter stat, voce divina audiat: Quis conclusit ostiis mare, quando erumpebat, quasi de vulva procedens, et caetera. Ac si ei aperte diceretur: Incassum te exterius in bonis operibus pensas, si non me interius, qui in te tentationis undas compesco, consideras. Ut enim tu fluctus ferre possis in opere, meae virtutis est, qui fluctus frango tentationis in corde
Abbreviated transcription (Latin):
surgentis maris impetũ ꝑ obserata
claustra cõpescit. Ira fortasse in occulto
ex asꝑat: sed ne quies suꝑna ꝑdat᷑. in¬
ꝑturbatione mentis officiũ linguȩ sub¬
trahit᷑: ne usq ad uocẽ exeat. qd̾ in si¬
mi cordis tumultuosũ sonat. Luxuria
in occultis cogitationib accendit: sed ne
suꝑnã munditiã mens amittat. concepte
ĩmunditiȩ ea quę famulari poterant
mẽbra castigat: neusq ad
corruptionem exhalet corporis.
fȩtor cordis. Auaritia stimulat: sed ne
cȩlesti regno mens careat. intra claustra
se parsimoniȩ contenta ꝓpriis ligat:
ne in prauo se opere dilat&. & usq ad
exteriores actus internȩ concupiscentiȩ
estus exsudet. Suꝑbia inflat: seo ne
ueram celsitudinẽ amittat. consideran¬
do quoq quia puluis est. ab altitudine
se conceptȩ elationis humiliat: certans
nimirũ ne qd̾ in suggestione cogitationis
tolerat. in exercitatione oꝑis erumpat.

Expanded text:
surgentis maris impetum per obserata surgentis maris impetum per obserata claustra compescit. Ira fortasse in occulto exasperat; sed ne quies superna perdatur, perturbationi mentis officium linguae subtrahitur, ne usque ad vocem exeat, quod in sinu cordis tumultuosum sonat. Luxuria in occultis cogitationibus accenditur; sed ne supernam munditiam mens amittat, conceptae immunditiae ea quae famulari poterant membra castigat, ne usque ad corruptionem corporis exhalet fetor cordis. Avaritia stimulat; sed ne coelesti regno mens careat, 917 intra claustra se parcimoniae contenta propriis ligat, ne in pravo se opere dilatet, et usque ad exteriores actus internae concupiscentiae aestus exsudet. Superbia inflat; sed ne veram celsitudinem amittat, considerando quisque quia pulvis est ab altitudine se conceptae elationis humiliat, certans nimirum ne quod in suggestione cogitationis tolerat in exercitationem operis erumpat.
Abbreviated transcription (Latin):
tus tuos. Quid enim moralit̾ ꝑ ostia:
nͥ uirtutes . Quid ꝑ uectẽ nisi robur cari¬
tatis accipimus s Hȩc itaq ostia scilic&¬
nͥ eas ex occulto mentis opposita caritao
astringat. facile autẽ om̃e uirtutum
honum temptatione cordis irruente
destruit᷑: nisi ab intimis fixa caritate
solidet᷑. Vnde & paulus in suis predi¬
cationib dũ quidã uirtutũ ostia mari
tẽptationis opponeret: ilico eisde ostiis
quasi robur uectis adiunxit dicens.
S uꝑ omĩa aũ hec caritatẽ habentes: qd̾
ẽ uinculum ꝑfectionis. ꝑ fectionis enĩ
uinculũ caritas dr: quia om̃e bonũ qd̃
agit᷑. nimirum ꝑ illã ne pereat ligat᷑.
Atemptatore namq citius qđ̃ libet opus
euellit᷑: si solutũ a uinculo caritatis in¬
uenit᷑. Si autẽ mens dĩ ac proximi di¬
lectione constringit᷑: cũ temptationum
motus quelibet ei iniusta suggesserint.
obicem se illis ipsa dilectio opponit:
& prauȩ suasionis undã. uirtutũ ostus
ac uecte intimi amoris frangit. Quia

Expanded text:
tur.---Quid enim moraliter per ostia, nisi virtutes; quid per vectem, nisi robur charitatis accipimus? Haec itaque ostia, scilicsi eas ex occulto mentis opposita charitas astringat. Facile autem omne virtutum bonum tentatione cordis irruente destruitur, nisi ab intimis fixa charitate solidetur. Unde et Paulus in suis praedicationibus dum quaedam virtutum ostia mari tentationis opponeret, illico eisdem ostiis quasi robur vectis adjunxit, dicens: Super omnia autem haec charitatem habentes, quod est vinculum perfectionis . Perfectionis enim vinculum charitas dicitur, quia omne bonum quod agitur nimirum per illam ne pereat ligatur. A tentatore namque citius quodlibet opus evellitur, si solutum a vinculo charitatis invenitur; si autem mens Dei ac proximi dilectione constringitur, cum tentationum motus quaelibet ei injusta suggesserint, obicem se illis ipsa dilectio opponit, et pravae suasionis undas virtutum ostiis ac vecte intimi amoris frangit. Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis eius ante & post non habet: cui
dũ semꝑ eẽ est ꝑ ęternitatẽ. dũ om̃e qd̾
labitur circũscribit. intra sem& ipsum
tempoꝵ discursus claudit. Ortus uͦ
humanitatis eius quia & cępit & de¬
siit: & ante & post habere a tẽpore
accepit. Seo quia dũ ipse umbras nr̃e
temporalitatis suscepit. Lumen nobis
suȩ ȩternitatis infudit: recte ꝑ hunc
ortum qu̾e creator sibi in tp̃r condidit.
locũ suũ sine tp̃r aurora cegnouit. Qun
euim diluculũ uel aurora a tenebris in
lucẽ uertit᷑: ñ ĩmerito diluculi uł auro¬
re nomine om̃is electoꝵ ȩxcłia designat᷑.
psa nãq dũ ab infidelitatis nocte ad
lucẽ fidei ducit᷑: uelut aurorȩ morȩ in
diem post tenebras. splendore suꝑnȩ cla¬
ritatis aꝑit᷑ Vnde & bene in canticis can¬

Expanded text:
tatis ejus ante et post non habet, cui dum semper esse est per aeternitatem, dum omne, quod labitur, circumscribit; intra semetipsum temporum discursus claudit. Ortus vera humanitatis ejus, quia et coepit, et desiit, et ante et post habere a tempore accepit. Sed quia, dum ipse umbras nostrae temporalitatis suscepit, lumen nobis suae aeternitatis infudit, recte post hunc ortum quem creator sibi in tempore condidit locum suum sine tempore aurora cognovit. Quia enim diluculum vel aurora a tenebris in lucem vertitur, non immerito diluculi vel aurorae nomino omnis electorum Ecclesia designatur. Ipsa namque dum ab infidelitatis nocte ad lucem fidei ducitur, velut aurorae more in diem post tenebras splendore supernae claritatis aperitur. Unde et bene in Canticis can
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis insonare: ut credatur qd̾ dicta do-¬
minica quȩ sequunt᷑. ipse ian ꝑ uerba ꝓ¬
tulit: qui repletus dõ hȩc sine uerbis au-¬
suꝑiori parte iam dixinus: prima expro¬
bratio est talis interrogatio qua dr̃. Quis ẽ
fuerat. Et quis ẽ iste ñ dicimus: nͥ de
eo utiq quẽ nescimus. Scire aũ dĩ appro-¬
bare ẽ: uescire reꝓbare. Vnde quibusdã
quos reꝓbat dicit. Nescio uos unde sitis:

Expanded text:
verbis insonare, ut credatur quod dicta doverbis insonare, ut credatur quod dicta dominica quae sequuntur ipse jam per verba protulit, qui, repletus Deo, haec sine verbis ausuperiori parte jam diximus, prima exprobratio est talis interrogatio, qua dicitur: 897fuerat. Et quis est iste? non dicimus nisi de eo utique quem nescimus. Scire autem Dei approbare est, nescire reprobare. Unde quibusdam quos reprobat dicit: Nescio vos unde sit
Abbreviated transcription (Latin):
habitabit᷑ hierłm. Non ẽ itaq ds angłs
qui mitit᷑: cui uerba ab angło quȩ dicere
debeat iubent᷑. Sed quia in conspectu
conditoris anglica ministeria ordinata gra¬
duũ dispositione distincta sunt. ut & ꝓ
cõmuni felicitate beatitudinis opificem
suũ simul uidentes gaudeant. & tam̃ ꝓ
dispositione dignitatis. aliis alii subminis¬
trent: ad ꝓpħam angłs angłm mutit. Et
quẽ secũ de dõ gaudere cõmunit̃ conspi-¬
cit. & docae & dirigit: qr eũ & ꝑ superio¬
rẽ scientiã uirtute cognitionis. & ꝑ pres¬
tantiorẽ gram culmine potestatis excedit.
ds hominib monstraret᷑. Cũ uͦ beato iob
respondisse dñs de turbine dr̃: utrũ ꝑ
sem& ipsũ. an ei ꝑ angłm sit loquutus
ambigit᷑. Potuerunt quippe ꝑ angłm
cõmotiones aeris fieri: & hȩc ei quȩ sub¬
iuncta sunt ꝑ eum uerba mandari. Rur¬
sũq potuit & exterius angłs in turbine
aerem excutere: & tñ interius ꝑ sem& ip¬
sũ dũs uim suȩ sententie cordi eiꝰ sine

Expanded text:
bitabitur Jerusalem . Non est itaque Deus Angelus qui mittitur, cui verba ab angelo quae dicere debeat, jubentur. Sed quia in conspectu Conditoris angelica ministeria ordinata graduum dispositione distincta sunt, ut et pro communi felicitate beatitudinis opificem suum simul videntes gaudeant, et tamen pro dispositione dignitatis aliis alii subministrent, ad prophetam angelum angelus mittit; et quem secum de Deo gaudere communiter conspicit, et docet, et dirigit, quia eum et per superiorem scientiam virtute cognitionis, et per praestantiorem gratiam culmine potestatis excedit. Deus hominibus demonstraretur. Cum vero beato Job respondisse Dominus de turbine dicitur, utrum per semetipsum, an ei per angelum sit locutus ambigitur. Potuerunt quippe per angelum commotiones aeris fieri, et haec ei quae subjuncta sunt per eum verba mandari. Rursumque potuit et exterius angelus in turbine aerem excutere, et tamen interius per semetipsum Dominus vim suae sententiae cordi ejus sine
Abbreviated transcription (Latin):
ã delectatione restringit. nimirũ furenti
mari terminos imponit:
utnequaquã in oꝑe exeat. seo
intra sinum mentis. temptationũ submur¬
murans se unda collidat. Quȩ quia tẽ
ualenter constringit᷑. cũ ei dilectione
dĩ atq inspiratis uirtutib obuiat᷑: recte

Expanded text:
a delectatione restringit, nimirum furenti a delectatione restringit, nimirum furenti mari terminos imponit, ut nequaquam in opere exeat, sed intra sinum mentis tentationum submurmurans se unda collidat. Quae quia tunc valenter restringitur, cum ei delectatione Dei atque inspiratis virtutibus obviatur, rec
Abbreviated transcription (Latin):
premisiss& dicens. Cũ essem paruulus lo¬
quebar ut paruulus. sapiebã ut paruu¬
lus: cogitabam ut paruulus. Tune gͦ
ad robur iuuenile ꝯscendimus: cũ forti
sensu eam ad quã tendimus uitã uidemꝰ.
Nunc aũ quia intentionis nr̃ȩ acies. ꝑ infir¬
mitatẽ suã ab interna luce retundit᷑: mens
nr̃a ligata infantiȩ pannis tenet᷑. Uñ apte
Terminis enim suis dñs hoc mare circũdat:
quia cor nr̃m adhuc corruptionis suȩ
molestia & cura turbulentũ. sub mensura
contemplationis humiliat: ut licet plus
appetat. ultra tamen quã sibi conceditur
ni ascendat. Uel certe terminis suis dñs
hoc mare cireuindat: quia cor nr̃m tẽp¬
tationib tumidũ. occultis donoꝵ distri¬
butionib mitigat: modo agens ne pra-¬
ua suggestio ad delectationẽ ueniat: mͦ
ne praua delectatio usq ad consensũ ꝓrum¬
pat. Qui gͦ illicitos motus cordis respi¬
cit. & in quibusdã eos usq ad consensũ
uenire ꝓhib&. in quibusdã uͦ illos etiã

Expanded text:
us, loquebar ut parvulus, sapiebam ut parvulus, cogitabam ut parvulus. Tunc ergo ad robur juvenile conscendimus, cum forti sensu eam ad quam tendimus vitam videmus; nunc autem quia intentionis nostrae acies per infirmitatem suam ab interna luce retunditur, mens nostra ligata infantiae pannis tenetur. Ubi apte Terminis enim suis Dominus hoc mare circumdat, quia cor nostrum adhuc corruptionis suae molestia et cura turbulentum sub mensura contemplationis humiliat, ut licet plus appetat, ultra tamen quam sibi conceditur non ascendat. Vel certe terminis suis Dominus hoc mare circumdat, quia cor nostrum tentationibus tumidum occultis donorum distributionibus mitigat, modo agens ne prava suggestio ad delectationem veniat, modo ne prava delectatio usque ad consensum prorumpat. Qui ergo illicitos motus cordis respicit, et in quibusdam eos usque ad consensum venire prohibet, in quibusdam vero illos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
b cor nr̃m nube uestit᷑: quia ne internam
quietẽ in tempore conspiciat. inquietudi-¬
nis suȩ confusioue tenebrat᷑. Hoc mare
caligine quasi infantiȩ pannis obuoluit᷑:
qr contẽplandis sublimib adhuc teneris
sensib suȩ infirmitatis ligat᷑. Uideamus

Expanded text:
bus cor nostrum nube vestitur, quia ne in terrenam quietem pure conspiciat, inquietudinis suae confusione tenebratur. Hoc mare caligine, quasi infantia pannis obvolvitur, quia a contemplandis sublimibus adhuc terrenis sensibus suae infirmitatis ligatur. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
it : s in suꝑbiȩ culpa crescendo. iam se
erit aduentu ferienda. sic̃ scriptum ẽ.
destruet illustratione aduentus sui: recte
Cuncta tam̃ hȩc quȩ bis discussa sunt: Mora¬
adhuc intelligi & alit̾ possunt. Uerba litas.¬
enĩ dĩ: quasi pigmenta quȩdã nr̃i st̃
adiutorii. Et sicut pigmentũ quanto
plus terit᷑. tanto in poculũ eiꝰ uirtus
auget᷑: ita diuina eloquia quo magis
exponendo conterimus. eo audientes
amplius quasi bibentes iuuam᷑. Quia
plerumq mentes peccantiũ immutat:
recte de se uim tantȩ pietatis insinuats

Expanded text:
it, sed in superbiae culpa crescendo, jam se it, sed in superbiae culpa crescendo, jam se erit adventu ferienda, sicut scriptum est: destruet illustratione adventus sui , recte---Cuncta tamen haec, quae bis discussa sunt, adhuc intelligi et aliter possunt. Verba enim Dei quasi pigmenta quaedam nostri sunt adjutorii. Et sicut pigmentum quanto plus teritur, tanto plus in poculo ejus virtus augetur, ita divina eloquia quo magis exponendo conterimus, eo audientes amplius quasi bibentes juvamus. Vetplerumque mentes peccantium immutat, recte de se, vim tantae pietatis insinuans
Abbreviated transcription (Latin):
ent᷑ oculi ur̃i. & eritis sic̃ dii. Idcirco gͦ
uterq cecidit: quia ẽẽ dõ similis non pͦ
iusticiã. s ꝑ potentiam concupiuit. Sed
homo ꝑ gram liberatus. qui dĩ similitu-¬
dinẽ ꝑuerse appetendo ceciderat: in re¬
atu crimuns sui longe dõ imparẽ se ẽẽ
coguoscens clamat. Dũe quis similis tibi d
Diabolus uͦ in lapsus sui crimine iuste
dimissus. in mensurã ruine suȩ mini¬
me ꝑmansit: s quanto dii ab om̃ipoten¬
tis grã defuit: tanto magis reatũ crimi¬
nis cumulauit. Nam qui ideo cecidit
qr ꝑuerso ordine dõ ẽẽ similis uoluit.
eousq ꝑductus ẽ. ut in antixp̃m ueni¬
ens. uideri dõ similis dedignet᷑: atq
eũ quẽ habere ñ potuit suꝑb ȩqualẽ.
dãpnatus inferiorẽ putat. Nã cũ de illo
hoc qd̾ iã premisimus dr̃. extollens se
monstrat᷑. qr appetendo dudũ di simili¬
tudinẽ. quasi iuxta dm̃ se erigere uolu¬

Expanded text:
entur oculi vestri, et eritis sicut dii . Idcirco ergo entur oculi vestri, et eritis sicut dii . Idcirco ergo uterque cecidit, quia esse Deo similis non per justitiam, sed per potentiam concupivit; sed homo per gratiam liberatus qui Dei similitudinem perverse appetendo ceciderat, in reatu criminis sui longe Deo imparem se esse cognoscens, clamat: Domine, quis similis tibi ? Diabolus vero in lapsus sui crimine juste dimissus, in mensura ruinae suae minime permansit, sed quanto diu ab omnipotentis gratia defuit, tanto magis reatum criminis cumulavit. Nam qui ideo cecidit, quia perverso ordine Deo esse similis voluit, eo usque perductus est, ut in Antichristum veniens, videri Deo esse similis dedignetur, atque eum quem habere non potuit superbus aequalem, damnatus inferiorem putet. Nam cum de illo hoc quod jam praemisimus, dicitur: Extollens se monstratur quia appetendo dudum Dei similitudinem, quasi juxta Deum erigere se volu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid nãq aliud excelsũ brachium accipitur.
bas mentes hominũ fastu głȩ scłaris eri¬
git᷑: ita ut homo peccator. & tam̃ esti¬
mari homo despiciens. dm̃ se suꝑ homi¬
nes mentiat᷑ .Unde paulus apłs dicit.
Ita ut in templo dĩ sedeat: ostendens se
nius ostender&e: premisit. Qui aduersat᷑
colit᷑. Ds̃ enim dici aliquando et homo
potest. iuxta qd̾ ad moysen đr. ecce
constitui te dm̃ pharaonis: ds̃ uͦ coli pu¬
rus homo ñ potest. Qa uͦ se antixp̃e &¬
suꝑ scõs quosq homines. & suꝑ ipsius
potentiam diuinitatis extollit: ꝑ erac¬
tum sibi nomen głȩ. & hoc qd̾ ds dicit᷑.
& hoc qd̾ ds colit᷑ transire conat᷑. Notan¬
dũ uͦ est. in quantã suꝑbiȩ foueã cecidit:
qui in mensuram ruinȩ qua lapsus est
ñ ꝑmansit. Diabolus quippe uel homo.
ab statu conditionis ꝓpriȩ elata mente
corruerunt: ut uel ille dicer&. ascenda
suꝑ altitudinẽ nubium. similis ero altis¬
simo: uel iste audiens crederet. aperi¬

Expanded text:
Quid namque aliud excelsum brachium accipitur, bas mentes hominum fastu gloriae saecularis erigitur, ita ut homo peccator, et tamen aestimari homo despiciens, Deum se super homines mentiatur? Unde et Paulus apostolus dicit: Ita ut in templo Dei sedeat, ostendens se nius ostenderet, praemisit: Qui adversatur colitur. Deus enim dici aliquando et homo potest juxta quod ad Moysen dicitur: Ecce constitui te Deum Pharaonis . Deus vero coli purus homo non potest. Quia vero se Antisanctos quosque homines, et super ipsius potentiam divinitatis extollit, per exactum sibi nomen gloriae, et hoc quod Deus dicitur, et hoc quod Deus colitur, transire conatur. Notandum vero est in quantam superbiae foveam cecidit, qui in mensura ruinae qua lapsus est, non permansit. Diabolus quippe vel homo ab statu conditionis propriae elata mente corruerunt, ut vel ille diceret: Ascendam super altitudinem nubium; similis ero Altissimo . Vel iste audiens crederet: Aperi
Abbreviated transcription (Latin):
id ÷ aꝑta conuersationi humilium. & clau¬
sa terrorib suꝑboꝵ. Non ĩmerito ostia uocant᷑.
quia & ingressum fidelib aperiunt: & rursũ
sese ꝑfidis ne ingrediant᷑ opponunt. Pensemus
quale eccłiȩ ostium extitit petrus : qͥ inuesti¬
gantẽ fidem cornelium recepit: pretio que¬
rentẽ miracula symonẽ reppulit. Illi dicens
in ueritate cõperi qm̃ non ẽ ꝑsonarũ accep¬
tor ds. secreta regni benigne aꝑit: huic
inquiens. pecunia tua tecum sit in ꝑditio¬
ne. ꝑ districte dampnationis sententiã. cȩlestiᷤ
aulȩ aditum claudit. Quid cuncti apłi.
nisi sc̃ȩ eccl̃iȩ ostia existunt. cũ uoce redẽp¬
toris sui audiunt. accipite spm̃ scm̃. quoꝵ¬

Expanded text:
id est aperta conversationi humilium, et clausa terroribus superborum. Non immerito ostia vocantur, quia et ingressum fidelibus aperiunt, et rursum sese perfidis ne ingrediantur opponunt. Pensemus quale Ecclesiae ostium exstitit Petrus, qui investigantem fidem Cornelium recepit, pretio quaerentem miracula Simonem repulit. Illi dicens: In veritate comperi quoniam non est personarum acceptor Deus , secreta regni benigne aperuit. Huic inquiens: Pecunia tua tecum sit in perditionem , per districtae damnationis sententiam coelestis aulae aditum claudit. Quid cuncti apostoli nisi sanctae Ecclesiae ostia existunt, cum voce Redemptoris sui audiunt: Accipite Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
obligati. contemplationis studia dereluiquant :
sed sic in utrisq mentẽ parciendo coniungan.
quatinus nec amorẽ dĩ prepediat amor
proximi÷ nec amorẽ proximi qr transcendit
abiciat amor di. Quia gͥ humano cordi qͥd
ager& ignoranti. di atq hominis mediator
apparuit. qͥ & agendo transitoria dispone¬
r&. & contẽplando ostender&. unde cuncta
penderent: recte dr̃. Uel quis dimisit la¬
pidem angularẽ eius d Ac si aꝑte dñs dicẽt.
Nisi ego. qui unicũ quẽ sine tempore genui.
seruandis hominib cũ tp̃r ostendi. in cuiꝰ
uita discerent etiã diuersa uiuendi studia
ii discrepare: Et notandũ qd̾ eũ se ñ emi¬
sisse. s dimisisse asserit: quia ꝓfecto humanã
naturã filius suscipiens. ad ina de sublimi¬
b uenit. Cuius incarnationis mysterium

Expanded text:
obligati contemplationis studia derelinquant; obligati contemplationis studia derelinquant; sed sic in utrisque mentem partiendo conjungant, quatenus nec amorem Dei praepediat amor proximi, nec amorem proximi, quia transcendit, abjiciat amor Dei. Quia igitur humano cordi quid ageret ignoranti Dei atque hominis Mediator apparuit, qui et agendo transitoria disponeret, et contemplando ostenderet unde cuncta penderent, recte dicitur: Vel quis dimisit lapidem angularem ejus? Ac si aperte Dominus diceret: Nisi ego, qui unicum quem sine tempore genui servandis hominibus cum tempore ostendi, in cujus vita discerent etiam diversa vivendi studia non discrepare. Et notandum quod eum non se emisisse, sed dimisisse asserit, quia profecto humanam naturam Filius suscipiens ad ima de sublimibus venit. Cujus incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
Lapis quippe angularis ẽ: ad sacra eloquia
intellectus duplex. Q tẽ diuinitꝰ dimirtitur:¬
quando nequaquã districto iudicio ignorantiȩ
suȩ tenebris illigat᷑: sed quadã libertate ꝑfru¬
it᷑ : dũ in preceptis dĩ sufficit uel exsequendo
exteriora agere. uel contemplando interna
sentire. Ad qd̾ nuinꝗͣ nr̃ intellectus assurge¬
ra&:. si ad suscipiendã naturã nrãm ipse nr̃
conditor ñ uenir&. Qui aliter angularis la¬
pis dr̃. qr duos in se popłos iunxit: atq
aliter quia coniuncte utriusq uitȩ. actiue
uidelic& & contemplatiue in se exempla
monstrauit. Ab actiua enĩ uita longe
contẽplatiua distabat: sed incarnatꝰ redeptor
nr̃ ueniens. dũ utrãq exhibuit. in se utr̃aq
sociauit. Nam cũ in urbe miracula facer&e.
in monte uͦ orando continue ꝑnoctarce:
exemplum suis fidelib prebuit. ut nec con¬
templationis studio proximoꝵ curã negli¬
gant. nec rursũ cura proximoꝵ ĩmoderatiꝰ

Expanded text:
Lapis quippe angularis est ad sacra eloquia intellectus duplex. Qui tunc divinitus dimittitur,quando nequaquam districto judicio ignorantiae suae tenebris illigatur; sed quadam libertate perfruitur, dum in praeceptis Dei sufficit vel exsequendo exteriora agere, vel contemplando interna sentire. Ad quod nunquam noster intellectus assurgeret, si ad suscipiendam naturam nostram ipse noster conditor non veniret. Qui aliter angularis lapis dicitur, quia duos in se populos junxit; atque aliter, quia conjunctae utriusque vitae, activae videlicet et contemplativae, in se exempla monstravit. Ab activa enim vita longe contemplativa distat; sed incarnatus Redemptor noster veniens, dum utramque exhibuit, in se utramque sociavit. Nam cum in urbe miracula faceret, in monte vero orando continue pernoctaret, exemplum suis fidelibus praebuit, ut nec contemplationis studio proximorum curam negligant, nec rursum cura proximorum immoderatius
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est. restituet᷑ ut lutũ signaculũ.
& stabit sicut uestimentũ. & auferetur
ab impiis lux sua. qd̾ utiq in illa est
antixp̃i ꝑsequutione faciendũ: mox de
eiusdem antixp̃i ꝑditione nos consolans

Expanded text:
estituetur ut lutum signaculum, et stabit sicut vestimentum, et auferetur ab impiis lux sua, quod utique in illa est Antichristi persecutione faciendum, mox, de ejusdem Antichristi perditione nos consolans
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat᷑ itaq ei. Ubi eras quando ponebã fun¬
dam̃ta terrȩ : Ac si aꝑte diceret᷑. Cirtutẽ for¬
tium considera: meq eoꝵ ante scła auctorem
pensa. Et cũ eos quos in tẽpore condidi mi¬
rabiles suspicis: ꝑpende quantũ mͥ subd̾e̾ te¬
debeas. quẽ auctorẽ inirabiliũ sine tp̃r ẽẽ
iudicii subtilitate distinxit. Huius terre¬

Expanded text:
Dicitur itaque ei: Ubi eras quando ponebam fundamenta terrae? Ac si aperte diceretur: Virtutem fortium considera, meque eorum ante saecula auctorem pensa; et cum eos quos in tempore condidi mirabiles suspicis, perpende quantum mihi subdi debeas, quem auctorem mirabilium sine tempore esse judicii subtilitate distinxit. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
int̾na non penetrat: & graue exteriꝰ iacce.
qr leuantẽ manũ interius ñ hab&. Vnde
fit sicut dictũ est. ut ꝓphetarũ sensib ipsa
ut est subtilitas angłicȩ uirtutis appareat᷑.
eoꝵ q mens quo subtili spũ tangit᷑ leuet᷑:
& ñ iam pigra torpensq in una iaceat. sed
repleta intimis afflatib ad suꝑna conscen¬
dat ͥ atq inde quasi de qͦda rerũ uertice.
quȩ infra se uentura sunt uideat. Sed ne
quis in predictis zachariȩ uerbis angłi
crȩ considerat. qd̾ sentit uelocit̃ emendat:

Expanded text:
interna non penetrat, et grave exterius jacet, interna non penetrat, et grave exterius jacet, quia levantem manum interius non habet. Unde fit, sicut dictum est, ut prophetarum sensibus ipsa ut est subtilitas angelicae virtutis appareat, eorumque mens quo subtili spiritu tangitur, levetur; et non jam pigra torpensque in imis jaceat, sed repleta intimis afflatibus, ad superna conscendat, atque inde quasi de quodam rerum vertice, quae infra se ventura sunt videat. Sed ne quis in praedictis Zachariae verbis angelicrae considerat, quod sentit velociter emendat,
Abbreviated transcription (Latin):
per&. & tam̃ peccati spinã nequaꝗͣ uitar& :
N el qd̾ ex illo popło exir&. qui in igne dĩta¬
tis. carnis nr̃ȩ peccata quasi rubi spinas
accipera: & in consumptã humanitatis nr̃ȩ
substantiam. etiã in ipsa diuinitatis fłama
etiã ꝑ angłos ds secreta eoꝵ presentia. uir-¬
tutẽ suȩ aspirationis infundit. Vnde za-¬
charias ait. Dixit ad me angłs: qͥ loque¬
bat᷑ in me. dũ ad se quidẽ sed tam̃ in se lo-¬
qui angłm dicit: liquido ostendit qd̃ is qͥ
ad ipsũ uerba facerae. ꝑ corporeã speciem
extra non ess&. Vnde & paulo post subdi-¬
sed sicut sunt angłici sp̃s. uoluntatẽ dĩ ꝓ-¬
phetarũ sensib innotescunt. atq ita eos
ad sublimia subleuant: & queq in reb fu-¬
tura sunt. in causis originalib presentia
demonstrant. Humanũ nãq cor ipso car¬
nis corruptibilis pondere grauatũ. hanc
ipsam corpulentiã suã quasi obicẽ sustinens.

Expanded text:
peret, et tamen peccati spinam nequaquam vitaret? peret, et tamen peccati spinam nequaquam vitaret? Vel quod ex illo populo exiret, qui in igne deitatis, carnis nostrae dolores quasi rubi spinas acciperet, et inconsumptam humanitatis nostrae substantiam, etiam in ipsa divinitatis flamma etiam per angelos, secreta eorum praesentia, virtutem suae aspirationis infundit, unde Zacharias ait: Dixit ad me angelus, qui loquebatur in me . Dum ad se quidem, sed tamen in se loqui angelum dicit, liquido ostendit quod is qui ad ipsum verba faceret per corpoream speciem extra non esset. Unde et paulo post subdised sicut sunt angelici spiritus, voluntatem Dei prophetarum sensibus innotescunt; atque ita eos ad sublimia sublevant, ut quaeque in rebus futura sunt, in causis originalibus praesentia demonstrent. Humanum videlicet cor ipso carnis corruptibilis pondere gravatum, ac ipsam corpulentiam suam quasi obicem sustinens
Abbreviated transcription (Latin):
ex cęlesti elem̃to gestarent. Nec mirũ qd̾ illic
ministrabat: & appellatione dñi ostendit᷑
qͥ eis interius preerat : ut ꝑ hoc p̾̃sidentis
imperiũ. & ꝑ illud clarescer& officiũ minis
trantiũ. Aliquando cȩlestib substantiis ꝑ
angłos loquit᷑ ds̃: sicut baptirato dño scrip¬
tũ est. qr de nube uox sonuit dicens. Hic
ẽ filiꝰ ms dilectus: in quo mͥ cõplacui. Ali¬
quando terrenis substantiis ꝑ angłos loqͥt᷑
ds: sicut cũ balaam corripuit. in ore asinȩ
humana uerba formauit. Aliqͣndo simul
quit᷑ ds̃ : sicut ad moysen in monte cũ iussi¬
onis suȩ uerba edidit. ignẽ rubũq sociauitꝰ.
atq aliud suꝑius. aliud inferius iunxit.
Qd̾ tam̃ tẽ solũ agit᷑: cũ ex ipsa aliqͥd coniun¬
ctione signat᷑. Nã ꝑ succensũ rubũ moysen
alloquens quid aliud ostendit: nͥ qd̾ eius
popłi ductor fierce. qui & legis flãmã ꝑci-¬

Expanded text:
ex coelesti elemento gestarent. Nec mirum quod illi ex coelesti elemento gestarent. Nec mirum quod illi ministrabant, et appellatione Domini ostenditur, qui eis interius praeerat, ut per hoc praesidentis imperium, et per illud claresceret officium minisquando coelestibus substantiis per angelos loquitur Deus, sicut baptizato Domino scriptum est quia de nube vox sonuit dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Aliquando terrenis substantiis per angelos loquitur Deus, sicut cum Balaam corripuit, in ore asinae humana verba formavit . Aliquando simul quitur Deus, sicut ad Moysen in monte, cum jussionis suae verba edidit, ignem rubumque sociavit, atque aliud superius, aliud inferius junxit. Quod tamen tunc solum agitur, cum ex ipsa aliquid conjunctione signatur. Nam per succensum rubum Moysen alloquens, quid aliud ostendit nisi quod ejus populi ductor fieret, qui et legis flammam perci
Abbreviated transcription (Latin):
tis expulso torporẽ suũ animaduerter&:
& ꝑ declinationẽ solis cognoscer& qd̾ ad tene¬
bras ꝓpinquarae. Aliquando imaginib cordis ocłis
ostensis ꝑ angłos loquit᷑ ds̃. sicut iacob sub¬
nixam cȩlo scalã dormiens uidit: sicut petrus
linteũ reptilib ac quadrupedib plenũ in
extasi raptus aspexit: qui nͥ incorporeis hȩc¬
oeulis cerner&. in extasi ñ fuiss&: sicut pau¬
lo in uisione noctis uir macedo apparuit.
qui transire eũ macedoniã rogauit. Aliqͣn¬
do unaginib & ante corporeos oculos ad
tempus ex aere assumptis. ꝑ angłos loqͥt᷑ ds:
sic̃ abrahã ñ solũ tres uiros uidere potuit ÷
sed &̃ habitaculo terreno susciꝑe. Non solũ
enĩ angłi quȩdã nob̃ int̾na nuntiantes. ad tẽ¬
pus ex aere corpora sumerent: exteriorib
ꝓfecto nr̃is optutib ñ apparerent. Nec ciboᷤᷤ
cũ abraham caperent: nͥ ꝓpt̾ nos solidũ aliqͥd

Expanded text:
tis expulso, torporem suum animadverteret, tis expulso, torporem suum animadverteret, et per declinationem solis cognosceret quod ad tene IV. 7. Aliquando imaginibus cordis oculis ostensis per angelos loquitur Deus, sicut Jacob subnixam coelo scalam dormiens vidit ; sicut Petrus linteum reptilibus ac quadrupedibus plenum in ecstasi raptus aspexit , qui nisi incorporeis oculis haec cerneret, in ecstasi non fuisset; sicut Paulo in visione noctis vir Macedo apparuit , qui transire eum in Macedoniam rogavit. Aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumsicut Abraham non solum tres viros videre potuit, sed etiam habitaculo terreno suscipere: et non senim angeli quaedam nobis in terra nuntiantes, ad tempus ex aere corpus assumerent, exterioribus profecto nostris obtutibus non apparerent, nec cibos cum Abraham sumerent, nisi propter nos solidum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquando ꝑ angłos uerbis simul & reb lo¬
quit᷑ ds : cũ quibusda motib insinuat hoc
qd̾ sermonib narrat. Neq enĩ ada pꝰ culpã
in diuinitatis substantia uidere dm̃ potuit:
sed increpationis uerba ꝑ angłm audiuit.
De qͦ scriptũ ẽ. Cũ audiss&e uocẽ dũi dĩ deã¬
bulantis in paradyso ad aurã pꝰ meridiem:
abscondit se uit̾ ligna paradysi. Qd ẽ enĩ
qd̾ post peccatũ hominis in paradỹso dñs
ñ iam stat sed deãbulat: nͥ qd̾ irruente culpa
se a corde hominis motũ demonstrat
Qd ẽ enĩ qd̾ ad aurã pꝰ meridiẽ: nͥ qd̾ lux fer¬
uentior ueritatis abscesserat. & peccatricẽ
animã culpȩ suȩ frigora constringebant as
Increpauit gͦ adã deambulans. ut cecis m̃tib
nequitiã suã ñ solũ sermonib sed etiã reb
aperir&e: quãtenus peccator homo. & ꝑ uer¬
ba qd̾ fecerat audir&. & ꝑ deãbulationẽ
amisso ȩternitatis statu mutabilitatis suȩ in¬
constantiã cerner&: & ꝑ aurã feruore carita¬

Expanded text:
quam per angelos verbis simul et rebus loquitur Deus, cum quibusdam motibus insinuat hoc quod sermonibus narrat. Neque enim Adam post culpam in divinitatis substantia videre Dominum potuit, sed increpationis verba per angelum audivit, de quo scriptum est: Cum audisset vocem Domini Dei deambulantis in paradiso, ad auram post meridiem, abscondit se inter ligna paradisi. Quid est enim quod post peccatum hominis in paradiso Dominus non jam stat, sed deambulat, nisi quod irruente culpa, se a corde hominis motum demonstrat? Quid est quod ad auram post meridiem, nisi quod lux ferventior veritatis absceanimam culpae suae frigora constringebant? Increpavit ergo Adam deambulans, ut caecis mentibus nequitiam suam non solum sermonibus, sed etiam rebus aperiret; quatenus peccator homo, et per verba quod fecerat audiret, et per deambulationem, amisso aeternitatis statu, mutabilitatis suae inconstantiam cerneret, et per auram fervore charita
Abbreviated transcription (Latin):
uuluȩ noię. occulta & malitiosa carnaliũ cogi¬
tatio designat᷑. Quȩ uulua ñ ad ꝓferendã ꝓlẽ
concipit substantiã corporis: sed ad explendã
nequitiã causam doloris. De hac uulua cordis
iniquoꝵ. alias đr. Concepit dolorẽ: & peperit
iniquitatẽ. ꝑ hanc uuluã praui concipiunt:
cũ mala cogitant. ꝑhanc uuluã pariunt:
cũ mala quȩ cogitauerint oꝑant᷑. E rũpebat
gͦ mare quasi de uulua ꝓcedens: cũ minarũ
scłarium fluctus de carnalis cogitationis ini¬
quitate concepti. in sc̃ȩ eccłiȩ interitũ seuire
Seo auctore dõ ostiis hoc mare conclusũ est:
qr contra tumores ꝑsequentiũ. scĩ uiri quasi
quȩdã ostia oppositi sunt. ut eoꝵ miraculis
atq reuerentia irȩ ꝑsequentiũ frangerentur.
Humiliatis quippe dñs terrems principib. ꝑ eos
scam̃ ȩccłiam supra mundi culm̃ euexit: & se¬
uientes maris impetꝰ. erecta eiusdẽ eccłiȩ po-¬
testate cohercuit. Sed huic seuienti mari:

Expanded text:
ulvae nomine occulta et malitiosa carnalium cogitatio designatur. Quae vulva non ad proferendam prolem concipit substantiam corporis, sed ad explendam nequitiam, causam doloris. De hac vulva cordis iniquorum alias dicitur: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Per hanc vulvam pravi concipiunt, cum mala cogitant. Per hanc vulvam pariunt, cum mala quae cogitaverint operantur. Erumpebat ergo mare quasi de vulva procedens, cum minarum saecularium fluctus de carnalis cogitationis iniquitate concepti, in sanctae Ecclesiae interitum saevirent. Sed auctore Deo, ostiis hoc mare conclusum est, quia contra tumores persequentium sancti viri quasi quaedam ostia oppositi sunt, ut eorum miraculis atque reverentia irae persequentium frangerentur. Humiliatis quippe Dominus terrenis principibus, per eos sanctam Ecclesiam supra mundi culmen evexit, et saevientis maris impetus, crecta ejusdem Ecclesiae potestate, coercuit. Sed huic saevienti mari
Abbreviated transcription (Latin):
nae. Qui dũ se pre ceteris peritos credt̃.
diuino iuditio de imperitia redarguunt᷑:
ñdũ cognouit quẽ admodũ oporteat eum
scire. Quia enĩ prima stulticia angłi. elatio
cordis fuit: uera sapientia efficit᷑ hominis
humilitas suȩ estimationis. Quã quisqͥs uł
magna sapiendo deserit: eo ipso uehem̃t
desipit : qͦ sema ipsũ nescit. Unde heliu¬
& sententias ꝓtulit. & imperitis sermonib
inuolutas: qr & de dõ rectũ qd̾ dicer& no¬
uerat: & tam̃ de sem& ipso dicta illius ela¬
tio stulta fatuabat. Hoc itaq despecto ad
erudiendũ iob uerba uertunt᷑: ac dicitur.¬
uocare consueuit: qͥ nimirũ uias dñi fortib
& ñ dissolutis gressib sequunt᷑. Vnde ꝑ¬
urm̃. Unde paulus ait. Remissas manus.
& dissoluta genua erigite. Unde sapientia
in ꝓuerbiis dicit. O uiri ad uos clamito.¬
Ac si aꝑte dicerae. Ego ñ feminis s uiris lo¬
quor: qr hii qͥ fluxa mente st̃. mea uerba
ꝑciꝑe nequaꝗͣ posst̃. Lumbos uͦ accingere

Expanded text:
net: qui dum se prae caeteris peritos credunt, divino judicio de imperitia redarguuntur, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire . Quia enim prima stultitia angeli elatio cordis fuit, vera sapientia efficitur hominis humilitas suae aestimationis: quam quisquis vel magna sapiendo deserit, eo ipso vehementer desipit quod semetipsum nescit. CAP. VIias protulit et imperitis sermonibus involutas, quia et de Deo rectum quod diceret noverat, et tamen de semetipso dicta illius elatio stulta infatuabat. Hoc itaque despecto, ad erudiendum Job verba vertuntur: CAPUvocare consuevit, qui nimirum vias Domini fortibus et non dissolutis gressibus sequunPaulus ait: Remissas manus et dissoluta genua erigite . Unde et Sapientia in Proverbiis dicit: O viri, ad Ac si aperte diceret: Ego non feminis, sed viris loquor, quia hi qui fluxa mente sunt mea verba percipere nequaquam possunt. Lumbos vero accingere
Abbreviated transcription (Latin):
erigere. ut tam̃ sibim&e ipsi ñ creder& ĩ his
quȩ ñ recte sentira&: ut & libertate fortitu¬
dinis tumentes potestates exceder&: & hu¬
militate mansuetudinis. obedientiã in recto
consilio etiã minorib fr̃ib exhiber&: & mͦ
ꝑ semae ipsũ aliis. mͦ & sibim& ipsi cũ aliis

Expanded text:
erigere, ut tamen sibimetipsi non crederet in his erigere, ut tamen sibimetipsi non crederet in his quae non recte sentiret, ut et libertate fortitudinis tumentes potestates excederet, et humilitate mansuetudinis obedientiam in recto consilio etiam minoribus fratribus exhiberet, et modo per semetipsum aliis, modo sibimetipsi cum aliis