comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
parcas. Protende funicłos : cla¬
uos tuõs conforta: adhuc in der¬
tris tuis. ⁊ in smistris dilata: &
semen tuũ possidebit gr̃s & ciui¬
tates desertas habitare facies.
Cui dixcerat. lauda sterił q̃ non
paris. rũpe funicłos qͥbꝰ prius
tenebaris astricta. ⁊ clama in con¬
fessiõe dñi q̃ liberos ñ habebas:
ñc eidem p̃cipit᷑ insimilitudinẽ
tabernacħ moysi. qͦd quondam
habuit in deserto. ut dilatet
tentoriũ suũ. pellesq distentet.
i funicłos faciat longiores ⁊ cla¬
uos quibꝰ firmat᷑ om̃e tentoriũ.
in altũ defigat ⁊ roboret. ne uen¬
torũ flatibus. dissipet᷑: ad dexte
angustias. quod centũ longitudi¬
nis cubita ⁊ quinquaginta latitu¬
dinis ambiebat: nec tẽpl breuita¬
te claudat᷑. quod seraginta cubi¬
ta habebat in longũ ⁊ uiginti in
latũ: s ad deccterã ⁊ sinistrã lo¬
cum capere ñ cesset. Ac ne pute¬
mus hoc iuxta friuolã hebreoꝵ
contentionẽ dici de syon. qͥman
tiquu statũ a dño restituenda

Expanded text:
parcas. Protende funiculos, et clavos tuos conforta adhuc in dextris, et in sinistris dilata, et semen tuum possidebit gentes, et civitates desertas habitare facies. Cui dixerat: Lauda, sterilis, quae non paris; rumpe vincula, quibus prius tenebaris astricta, et clama in confessionem Domini, quae liberos non habebas, nunc eidem praecipitur in similitudinem tabernaculi Moysi, quod quondam habuit in deserto, ut dilatet tentorium suum, pellesque distentet; et funiculos faciat longiores, et clavos, quibus formatur omne tentorium, in altum defigat, et roboret, ne ventorum flatibus dissipetur. Ad dextratur angustias, quod centum longitudinis cubitorum, et quinquaginta latitudinis ambiebat, nec Templi brevitate claudatur, quod sexaginta cubita habebat in longum, et viginti in latum. Sed ad dexteram et ad sinistram locum capere ne cesset . Ac ne putemus hoc juxta frivolam Hebraeorum contentionem dici de Sion, quae in antiquum statum a Domino restituenda
Abbreviated transcription (Latin):
scđm saphẏrũ. terciũ calcedo
prassũ. undecimũ iacinctum: duo¬
decimũ ametistũ. Qs legentes: ex¬
clamamꝰ illud ⁊ dicimꝰ. O ꝓfundũ
sapientiȩ ⁊ scientiȩ d: quã inscru¬
tabilia nidicia eiꝰ ⁊ inuesticabiles
uie eiꝰ. ¶s eñ cognoũ sensũ dñi aut
qͥs consihariꝰ eiꝰ fuit: & iterũ. Qs
sapiens ⁊ intelliget ħ. intelhgetis
n cognoscet ea: Respondeat ama¬
tores tantũ occidentis litt̾e. & in
mille annos exqͥsitos cybos gulȩ
ac litrurie p̃parantes quoꝵ d̃s uen¬
ter ẽ. ⁊ gła in confusione eor qͥ

Expanded text:
secundum sapphirum, tertium chalcedonsecundum sapphirum, tertium chalcedonprasum, undecimum hiacynthum, duodecimum amethystum; quod legentes, exclamamus illud, et dicimus: O profundum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia judicia ejus, et investigagnovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Et iterum: Quis sapiens, et intelliget haec: intelligens, et cognoscet ea ? Respondeant amatores tantum occidentis litterae, et in mille annis exquisitos cibos gulae ac luxuriae praeparantes, quorum Deus venter est, et gloria in confusione eorum
Abbreviated transcription (Latin):
uixta sensũ sonat. Diu̾sitatẽ trans¬
lationis diximꝰ : ueniamꝰ ad sensũ.
Adhuc loquit᷑ ad ȩccłam humiłe
prius atq pauꝑculã que ñ ha¬
bebat legẽ ⁊ ꝓpħas. nec sermonẽ
cd̾. ⁊ tẽpestate conuulsã siue in¬
stabilem. que multos scħ t᷑bmes
sustinuerat: & int̾ uanos idoloꝵ
fluctuat errores q̃ nullũ habu¬
it consolatorẽ: ⁊ frustra omnẽ
substantiã suã in medicis ꝑdidit.
quod ipse ueniat. ipse descendat. ⁊
edificet in terris. cȩlestẽ iherłm
que in apochalypsi ioħis uocat᷑
sponsa ⁊ uxor agni. habens lum
simile lapidis p̾ciosi. sicut lapidis
cristalli ⁊ murũ magnũ. ⁊ por¬
tas duodec̃i scͥptas nominibꝰ tri¬
buum isrł. Quar̃ tres erãt ab
oriente. ⁊ tres ab aquilone. & tres
ab austro. ⁊ tres ab occasu solis:
murus q fultus duodeq̃ funda¬
mentis. Cuius om̃is ȩdficatio
ex lapide iaspide: ⁊ singła fun¬
dam̃ta muroꝵ. habebant singu¬
los lapides. Primũ iaspidem.

Expanded text:
translationis diximus: veniamus ad sensum. Adhuc loquitur ad Ecclesiam, humilem prius atque pauperculam, quae non habebat Legem, nec Prophetas, nec sermonem Dei: et tempestate convulsam sive instabilem, quae multos saeculi turbines sustinuerat, et inter varios idolorum fluctuabat errores: quae nullum habuit consolatorem, et frustra omnem substantiam suam in medicis perdidit; quod ipse veniat, ipse descendat, et aedificet in terris coelestem Jerusalem, quae in Apocalypsi Joannis vocatur sponsa et uxor Agni, habens lumen simile lapidis pretiosi, sicut jaspidis et crystalli, et murum magnum, et portas duodecim inscriptas nominibus tribuum Israel, quarum tres erant ab Oriente, et tres ab Aquilone, et tres ab Austro, et tres ab Occasu solis : murusque fultus duodecim fundamentis, cujus omnis aedificatio ex lapide jaspide, et singula fundamenta murorum habebant singulos lapides, primum jaspidem,
Abbreviated transcription (Latin):
acceptã ninam duplcauerint.
Dextera aũ ⁊ sinistra inscriptu¬
ris scĩs tc̃ in bonã partẽ accipiunt᷑.
qñ eas ⁊ iuxta sp̃m intelligimus.
uiurta litterã ꝑ arma iusticie a
dextris n a sinistris. ut ⁊ humil¬
or intelligentia uite teneat insti
nos ferat ad futura. Hoc ẽ quod
u dñs phariseis int̾rogantibus lo¬
quebatur reddite que st̃ cesaris
scesari.i que st̃ d̾ dõ. ut ⁊ potes¬
tatibus huiꝰ scħ subiciam᷑ que ñ
iniuste tenent gladiũ in uindic᷑
p̃ciosũ cõparari potest. quod in
dert̾a sua habeat longitudmem.
Longitudo aũ uite . anni plurimi.
ȩt̃nã uitã significant. que p̃sen¬
tia negligens ad futura festmat.
Noh timere quia ñ confunderis neq
erubesces. Non enĩ te pudebit. ꝙr
confusionis adolescentie tue obli¬
insceris ⁊ opprobrii uiduitatis tue
ñ recordaberis amphus: quia do

Expanded text:
accepit qui mnam duplicaverat. accepit qui mnam duplicaverat. Dextera autem et sinistra in Scripturis sanctis tunc in bonam partem actelligimus, et juxta litteram per arma justitiae a dextris et a sinistris , ut et humilior intelligentia vitae teneat institnos transferat ad futura. Hoc est quod et Dominus Pharisaeis interrogantibus loquebatur: Reddite quae sunt Caesaris Caesari et quae sunt Dei Deo : ut et potestatibus istius saeculi subjiciamur, quae non injuste tenent gladium in vindictaretiosum comparari potest, quod in dextera sua vitae habeat longitudinem,longitudo autem vitae et anni plurimi, aeternam vitam significent, quae praesentia negligens, ad futura festinat. Noli timere, quia non confunderis, neque erubesces: non enim te pudebit, quia confusionis adolescentiae tuae oblivisceris, et opprobrii viduitatis tuae non recorda
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ. concupiscit & deficit anima
mea in atͥa dñi. Postq dicit. Bea¬
ti qui habitant indomotua: in
scła scłoꝵ laudabt̃ te. Fiis enim
tabernacłoꝵ ȩt̾nȩ domꝰ possessio ẽ.
q̃ fundam̃ta ñ mutat. nec transfert᷑
de loco ad ahũ locũ. Qui enĩ plan¬
tati in domo st̃ cħ. priꝰ in atriis illꝰ
effloruert: ut de floribus ad fru¬
gem ueniãt. possintq dicere.
Ego aũ sic̃ ohua fructifera in do¬
mo dñi. Beniq uir sc̃s tabernacła
p̃terire festinans. i domũ di uide¬
re desiderans: imũ uotũ habere
se dicit. ut nũquã de domo dñi ex¬
eat. Unũ petiui a dño hoc requira
ut in habitẽ in domo dñi om̃ibus
diebus uite mee. Dilatandũ est gͦ
tabernacłm. ⁊ aulea pellesq tenden¬
de ⁊ funicħ multipliciũ uariorũq
sermoñ longius ꝓducench: ⁊ claui
rationũ firmandi in dertͥs ⁊ insi¬
nistris. ut sem̃ sermonis. id⁊ doc̾¬
trina dĩ. gentes ualeat possidere.
⁊ cuiitates habitabiles facere: que

Expanded text:
t anima mea in atria Domini . Postque infert: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Finis enim tabernaculorum, aeternae domus possessio est, quae fundamenta non mutat, nec transfertur de alio in alium locum. Qui enim plantati in domo sunt Domini, prius in atriis illius effloruerunt, ut de floribus ad frugem veniant, possintque dicere: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei . Denique vir sanctus tabernacula praeterire festinans, et domum Dei videre desiderans, unum votum habere se dicit, ut numquam de domo Dei exeat: Unum petivi a Domino, hoc requiram: ut inhabitem in domo Domini omnibus dieulaea pellesque tendendae, et funiculi multiplicium variorumque sermonum longius producendi, et clavi ratione firmandi in dextris et sinistris, ut semen sermonis, id est, doctrinae Dei, gentes valeat possidere; et civitates habitabiles facere, quas
Abbreviated transcription (Latin):
imperat᷑. afferte dño filii d̃i af¬
ferte dño filios arietũ. E omĩa
baptismi salutaris. ⁊ eccłiȩ mys¬
teria concinunt᷑. Uax dñi suꝑ
aquas d̾s maiestatis intonuit.
dñs suꝑ aquas multas. Uarr dñi.
in uͥtute. Et post paululum.
Uex dñi p̃parantis ceruos ⁊ re¬
uelabit condensa: ⁊ in tẽplo eiꝰ
om̃s dicent głam. Atq ut multi¬
tudinẽ credentiũ demonstraret:
intulit. Dñs diluuiũ in habitare fa-¬
cit : a sedebit dñs rex in ȩt̃nũ. Rur¬
sũq octauo addito sacram̃to. tricesi¬
mũ sextũ psalmũ efficit litterarũ.
cuiꝰ pͥncipiũ ẽ. Noli emulari mia
lignantibꝰ: neq relaueris facientes
inqͥtatẽ. Cuius expositio. ñ pre¬
facionis.s ꝓprii uoluminis est.
Et ne multa nc̃ replicemꝰ. usq ad
qͥntũ decimũ numerũ ꝑ augm̃ta
succrescens. in qͦ psalmi graduum
st̃. & uas elechonis apud petrum.
ere credentes & cũ apłis cenacłm
fidei conscenderũt. descenditq

Expanded text:
eratur: Afferte Domino filii Dei: afferte Domino filios arietum. Et omnia baptismi salutaris et Ecclesiae mysteria concinuntur: Vox Domini super aquas: Deus majestatis intonuit: Dominus super aquas multas, vox Domini in virtute : Et post paululum: Vox Domini praeparantis servos, et revelavit condensa, et in Templo ejus omnes dicent gloriam . Atque ut multitudinem credentium demonstraret, intulit: Dominus diluvium inhabitare fecit: et sedebit Dominus rex in aeternum. Rursumque octavo addito sacramento, tricesimum sextum psalmum efficit litteratum, cujus principium est: Noli aemulari in malignantibus, neque zelaveris facientes iniquitatem. Cujus expositio, non praefationis, sed proprii voluminis est. Et ne multa nunc replicemus, usque ad quintum decimum numerum per augmenta succrescens, in quo psalmi graduum sunt, et vas electionis apud Petrum Here credentes et cum Apostolis coenaculum fidei conscenderunt : descenditq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ claudicauer̃t a semitis suis.
Quibꝰ ⁊ helias dixerat. Usqueq
claudicatis utroq pede : Deniq
quod difficile in aliis repperitur.:
hic psalmꝰ tã in samuhelis quã
in dierũ hẏstoria continetur.
Qͥ de uno numero ad ebdoma¬
dã ꝑ increm̃ta ꝓficiens. uenit ad
uicesimũ octauũ psalmũ: qui
n ipse inscͥbit᷑ dauid. in consum

Expanded text:
et claudicaverunt a semitis suis ; et claudicaverunt a semitis suis ; quibus et Elias dixerat: Usquequo claudicatis utroque pede ? Denique quod difficile in aliis reperitur, hic psalmus tam in Samuelis, quam in Dierum historia continetur . Qui de uno numero ad hebdomadem per incrementa proficiens, venit ad vicesimum octavum psalmum, qui et ipse inscribitur David,
Abbreviated transcription (Latin):
ta
myste¬
ria sep¬
timus
post
decimũ numerus ad quẽ nc̃ ex¬
planatioñ in ysaiam ꝑuenit lib
in scͥpturis sc̃ĩs contineat. uellẽ
uͥgo &ͥ eustochiũ breui sermone
ꝑcurre. Sed quia ñ possũ omĩa
in om̃ĩbꝰ locis dice̾. hoc strictim
ammoneo. qͦd psalmꝰ qͥ huiꝰ nu¬
meri titulo p̾notat᷑. sit pueri
dñi dauid. & cecinerit u̾ba canti¬
ci. in die qua eripuit eũ dñs de
mĩ ille ẽ: cui pat̃ loquit᷑ in ysa¬
iam. Magñ tͥ ẽ uocari puer m̃s.
int̾pretat᷑ fortis manu. in die
qua liberauit eũ dñs de manu
saul. qͥ in lingua nra expetitũ
uel infernũ sonat: ⁊ ab om̃ibus
mimicis suis. qͥ clamauert̃ con¬
tra eũ. crucifige crucifige tałe.¬
uis uestibꝰ de bosra. int̃ cetera
trumphantis locutꝰ ẽ u̾ba. Eri¬
pe me de contradictionibꝰ pͦpł
constitues me in caput gentiũ.
Popuł quẽ ñ cognoui serui¬
uit mͥ: in auditu auris obe
diuit mͥ. filii alien mentiti st̃
mͥ : filii alien inueterauerũt

Expanded text:
ta mysteria septimus post decimum numerus, ad quem nunc Explanationum in Isaiam pervenit liber, in Scripturis sanctis contineat, vellem, virgo Christi Eustochium brevi sermone percurrere. Sed quia non possum omnia in omnibus locis dicere, hoc strictim admoneo, quod psalmus, qui hujus numeri titulo praenotatur, sit pueri Domini David, et cecinerit verba Cantici, in die qua eripuit eum Dominus Domini ille est, cui Pater loquitur in Isaia: Magnum tibi est vocari puerum meum . interpretatur, fortis manu, in die qua liberavit eum Dominus de manu Saul; qui in lingua nostra, expetitum, vel infernum sonat, et ab omnibus inimicis suis, qui clamaverunt contra eum: Crucifige, crucifige tavis vestibus de Bosra, inter caetera triumphantis locutus est verba: Eripe me de contradictionibus populi: constitues me in caput gentium. Populus quem non cognovi, servivit mihi: in auditu a Filii alieni mentiti sunt mihi: filii alieni inveteraverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fluuiꝰ uiolentꝰ ira dñi. ueniet cũ
furore. ⁊ ueniet de syon quilib̾et.
⁊ conuertat impietates ab iacob:
n hoc erit eis a me testam̃tum
Postquã dñs lorica iusticiȩ ⁊ ga¬
lea salutis. & uestibꝰ ultionis.
reliq pallio fuerit indutus ad
pugnã ⁊ uenerit ad certamen
atq ad undictam. ut retͥbuat
hostibꝰ ⁊ reddat inimicis suis
⁊ insulas eoꝵ id⁊ urbes uiculoꝰq
subu̾tat: tc̃ alienigene qͥ de oc¬
cidente ⁊ oriente uenturi sunt.

Expanded text:
iolentus ira Domini, ÷ veniet cum furore  et veniet de Sion qui liberet. Et avertet impietates a Jacob, et hoc erit eis a me testamentumPostquam Dominus lorica justitiae, et galea salutis, et vestibus ultioniszelique pallio fuerit indutus ad pugnam, et venerit ad certamen atque 712 vindictam, ut retribuat hostibus, et reddat inimicis suis, et insulas eorum, id est, urbes viculosque subvertat, tunc alienigenae qui de Occidente et Oriente ventu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s fluuiꝰ uiolentꝰ sit. apłoꝵ ac̃¬
ta relegamꝰ. in qͥbus scriptũ ẽ.
Cũ aũ ꝯgregati essẽt pariter.
factus ẽ subito de cęlo sonis.
quasi sp̃c uiolenti. ⁊ impleuit
uniu̾sã domũ ubi erãt seden¬
tes : apparuert̃q illis diu̾se hn

Expanded text:
s fluvius violentus sit, Apostolorum acta relegamus, in quibus scriptum est: Cum autem congregati essent pariter, factus est subito de coelo sonus quasi spiritus violentus, et implevit universam domum ubi erant sedentes. A
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ conu̾sũ ẽ retrorsũ iuditiũ.⁊ iusti¬
cia longe stegit. Quia corruit in
platea ueritas. ⁊ ȩquitas ñ potuit
ingredi. Et facta ẽ u̾itas in obliui¬
onẽ: ⁊ qui recessit a malo p̃de pa¬
tuit. Lxx. Multa enĩ ẽ iniqͥtas
nr̃a in conspectu tuo: & peccata
nr̃a restitert̃ nobis. Iniquitates
nr̃as cognouimꝰ. Impie egimꝰ et
mentit sumꝰ: ⁊ recessimꝰ adõ nr̃o.

Expanded text:
retrorsum judicium, et justitia longe stetit, quia corruit in platea veritas, et aequitas non potuit ingredi. Et facta est veritas in oblivionem, et qui recessit a malo, praedae patuit. LXX: Multa est enim iniquitas nostra in conspectu tuo, et peccata nostra restiterunt nobis. Iniquitates nostras cognovimus. Impie egimus, et mentiti sumus, et rec
Abbreviated transcription (Latin):
sonat. Ac ne putemꝰ omne re¬
dimi syon ⁊ eã de scȩleribus
entata ẽ. significant᷑ adiunc̃.
His qͥ redeunt ab iniqͥtate. si
uoluerit agere penitentiam:
in qͥbus oratio dñi cõpleatur.
Pat̾ ignosce illis: quod enĩ fac¬
unt. nesciunt. Eoꝵ gͥ in syon
redemptio ẽ ⁊ ꝓpinquus. qui eũ
susceꝑint ex iacob: ⁊ illis polli

Expanded text:
sonat. Ac ne putemus omnem redimi Sion et eam de sceleribus entata est, significanter adjunxit: his qui redeunt ab iniquitate, si voluerint agere poenitentiam, in quibus oratio Domini compleatur: Pater, ignosce eis, quod enim faciunt, nesciunt . Eorum igitur in Sion redemptio est: et propinquus, qui eum susc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona cor ꝓpħa respondit. qͥd loqͥ
debeant penitentes: si tam̃ uelĩt
loquatur. ⁊ ñ ipsi ad ꝓpħe u̾ba
cũ in consequentibꝰ uitate supe¬
rati. hoc idem fecerint dicentes.
Exxpectauimꝰ uiditiũ ⁊ ñ ẽ: salus
longe recessit a nob̾. Multa enĩ
iniquitas nr̃a in ꝯspectutuo: &
gatũ iudiciũ ẽ aiudeis: quod gen¬
tibꝰ nuntiatũ ẽ. Et ñ apprehen¬
dit eos iusticia: que a nationibꝰ
cõprebensa ẽ. Expectauerũt
lucẽ dicentes. emitte lucẽ tuã
erat repmissa: ⁊ erroris tenebris
occupati st̃. Sustinebant splen¬
dorẽ ⁊ ambulauert̃ in tenebris.
ita scͥpturas scãs quasi ceci pal¬
pantes parietẽ. uerba tantũ
tes qͥtenet᷑ in litteriᷤ. Deniq iung̃:¬

Expanded text:
sona eorum Propheta respondit, quid loqui debeant poenitentes, si tamen velint loquatur, et non ipsi ad Prophetae verba cum in consequentibus veritate superati, hoc idem fecerint, dicentes: Exspectavimus judicium, et non est; salus longe recessit a nobis. Multa enim iniquitas nostra in conspegatum est judicium a Judaeis, quod gentibus nuntiatum est. Et non apprehendet eos justitia, quae a nationibus comprehensa est. Exspectaverunt lucem, dicentes: Emitte lucem tuam erat repromissa, et erroris tenebris occupati sunt. Sustinebant splendorem; et ambulaverunt in tenebris. Ita Scripturas sanctas, quasi caeci palpantes parietem, verba tantum in rentes, qui tenetur in litteris. Denique jung
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s declinauert̃ simul inutiles
facti st̃. ⁊ ñ ẽ qͥ faciat bonũ. non
ẽ usq adunũ: brachio suo atq
iustitia siue miscłia confirma¬
uit eũ: ut qi uoluerint ab erro¬
re conu̾ti. ñ suo merito. s dei
clementia conseruent᷑. Deniq
indutꝰ ẽ iusticiȩ lorica. & galea
salutis ⁊ uestibꝰ ultionis. &. reli
pallio circũdatus. Sicq arma¬
tus ꝓcessit ad bellũ: ut redde¬
ret ultione inimicis suss. haud
dubiũ quin iudeos significet.
ꝑseuerantes in blasphemiis.
⁊ uicissitudinẽ hostibꝰ. suis. qn
eos romanꝰ cincxit exercitꝰ. qͥbꝰ
uincentibꝰ dñs pugnasse mou¬
strat᷑. Hoc testimonio usus est
paulus. scͥbens ad ephesios. uo¬
lens nos indui armatura xꝑi.
quo possimꝰ ignitis diaboli ia¬
culis resistere. Q uodq in latr
interp̃tibꝰ ñ habet᷑. insulis uice
reddet: urbes iudeȩ significat.
quas romanus uastauit exer¬
citus. Nã ⁊ supͣ habitatoribus

Expanded text:
omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: et non est qui faciat bonum, non est usque ad unum , brachio suo atque justitia, sive misericordia confirmavit eum, ut qui voluerint ab errore converti, non suo merito, sed Dei clementia conserventur. Denique indutus est justitiae lorica, et galea salutis, et vestibus ultionis, et zeli pallio circumdatus: sicque armatus processit ad bellum, ut redderet ultionem inimicis suis: haud dubium quin Judaeos significet, perseverantes in blasphemiis: et vicissitudinem hostibus suis, quando eos Romanus cinxit exercitus. Quibus vincentibus, Dominus pugnasse monstratur. Hoc testimonio usus est Paulus scribens ad Ephesios: et volens nos indui armatura Christi, quo possimus ignitis diaboli jaculis resistere . Quodque in Septuaginta Interpretibus non habetur: Insulis vicem reddet, urbes Judaeae significat, quas Romanus vastavit exercitus. Nam et supra habitatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
tes fuimus. Peperimus ⁊ medita¬
tisumꝰ de cordibꝰ nr̃is u̾ba iniqͣ
n recessimꝰ a iuditio. ⁊ iusticia
longe stetit. quia consũpta est
lata ẽ: & transtulert̃ mentem.
ut ñ intelligerẽt. R eddit cau¬
sas quare rugierit quas ursi.
⁊ meditati sint ut colũbȩ. expec̃¬
tauerint iuditũ quod ñ erat.
salutẽ que transiuit ad gentẽ.
Quia multiplicate st̃ dicentes.
iniqͥtates nr̃ȩ in conspectu tuo: a
quibus multo tp̃r auerteras faci¬
em ne eas cerneres. ne ferires.
Et pecc̃a nr̃a responderunt nobis:
ut reciꝑemꝰ quod meruimꝰ. Et scc¬
lera nr̃a nobiscũ st̃: iniqͥtates q
cognouimus: quas multo tp̃r per¬
petrantes putabamꝰ esse iusticiã.
Que st̃ aũ ini qͥtates: Peccare &
mentiri contͣ dñm. siue ut iuxta
hebrahicũ aqͥla transtulit nega¬
re dm̃: quod ad saluatorẽ refert᷑.
& reliquimꝰ inquiunt dnm̃ nrm
dicentes. Scimꝰ quod moysi locutꝰ
est ds : hunc aũ nescimꝰ un sit.
Ut loquerem᷑ calũniã. hic si ex

Expanded text:
s. Parturivimus et meditati sumus de cordibus nostris verba iniqua. Et recessimus a judicio, et justitia longe stetit, quia consumpta est lata est: et transtulerunt mentem ut non intelligerent. Reddit causas quare rugierint quasi ursi, et meditati sunt ut columbae; exspectaverint judicium quod non erat, salutem quae transivit ad gentes: quia multiplicatae sunt, dicentes, iniquitates nostrae in conspectu tuo: a quibus multo tempore averteras faciem, ne eas cerneres, ne ferires. Et peccata nostra responderunt nobis, ut reciperemus quod meruimus. Et scelera nostra nobiscum sunt: iniquitatesque cognovimus, quas multo tempore perpetrantes putabamus esse justitiam. Quae sunt autem iniquitates? Peccare et mentiri contra Deum: sive ut juxta Hebraicum, Aquila transtulit, negare Deum: quod ad Salvatorem refertur. Et reliquimus, inquiunt, Deum nostrum dicentes: Scimus quod Moysi locutus sit Deus: hunc autem nescimus, unde sit , ut loqueremur calumniam, Hic si ex
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. Ueritas de t̾ra orta ẽ : & ius¬
ticia de cȩlo ꝓspeã. In qͦ animad¬
uertendũ quã crebro uitas nomi¬
nata sit. ut &ͥ ꝑsona monstraret᷑:
quã deserentes secuti st̃ m̃datũ.
Et qui recessit a malo: p̃de patuit.
Quod nequaquã uideat᷑ obscu¬
rũ: sic edisseri potest. Nobis men¬
datum de nr̃o corde fingentibus.
⁊ descrentibꝰ legẽ dĩ: iusticia lon¬
ge stetit. ⁊ uitas corruit in plate¬
is. ⁊ eqͥtas ad nos intrare ñ potuit.
Et filius dħ qͥ ẽ u̾itas. factꝰ ẽ mob¬
liuionẽ: in tantũ ut qͥc̃q a tͣditi¬
omibus iudeoꝵ cuperet recedere.
statim pateret insidiis. & ꝑsecuti¬
onibꝰ. ita ut cecũ anatiuitate. qͥ
ocłos receꝑat. expulerint de syna¬
gogis ⁊ post resurrectionẽ dñi
saluatoris. om̃s qͥ in eo credebãt
ꝑsequuti sint. atq nudauerut:
quibꝰ de toto orbe gentiũ ȩccłȩ
ministeria dirigebant. que ꝑ

Expanded text:
 Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit . In quo animadvertendum quod crebro veritas nominata sit, ut Christi persona monstraretur, quam deserentes, secuti sunt mendacium. Et qui recessit a malo, praedae patuit. Quod quamquam videatur obscurum, sic edisseri potest: nobis mendacium de nostro corde fingentibus et deserentibus legem Dei, justitia longe stetit, et veritas corruit in plateis, et aequitas ad nos intrare non potuit, et Filius Dei, qui est veritas, factus est in oblivionem: in tantum ut quicumque a traditionibus Judaeorum cupierit recedere, statim pateret insidiis et persecutionibus: ita ut caecum a nativitate, qui oculos receperat, expulerint de synagogis . Et post resurrectionem Domini Salvatoris, omnes, qui in eo credebant, persecuti sint atque nudaverint: quibus de toto orbe gentium Ecclesiae ministeria dirigebant, quae per
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ inquid ds iter̃ inserẽ illos. Nõ
contra naturã ex oleastro. sicut
gentiũ inserta ẽ mulgtudo. sed
sccłm naturã in bonã id⁊ in suã
oliuã. Et ad extremũ posuit ut
ad presens capłm ꝑueniret. No¬
hoc. ut ñ sitis apuduosmetipsos
sapientes: quia cecitas ex parte
inisrł contigit. donec plenitu¬
do gentiũ subintraret. ⁊ sic omis
isrł saluus fieret. sicut scriptut
Ueniet ex syon qͥ liberet ⁊ auer

Expanded text:
 inquit, Deus, iterum inserere illos , non contra naturam ex oleastro, sicut gentium inserta est multitudo; sed secundum naturam in bonam, id est, in suam olivam. Et ad extremum posuit, ut ad praesens capitulum perveniret: Nohoc, ut non sitis apud vosmetipsos sapientes. Quia caecitas ex parte Israel contigit, donec plenitudo gentium subintraret: et sic omnis Israel salvus fieret, sicut scriptum est: Veniet ex Sion qui lib
Abbreviated transcription (Latin):
abrahã. de tͥbu beniamin. Nõ
reppulit ds plebem suã quam
p̃sciuit. Et post paululũ. cũ
heliȩ posuisset exẽplũ queren¬
tis ad dnm. qͥd soł ess relictꝰ.
n audientis ab eo quod reliqͥss
sͥ dñs septẽ milia uirori. quiñ
curuassẽt genua añ baal.: intu¬
ut. Sic gͥ ⁊ in hoc tp̃r reliquie¬

Expanded text:
njamin. Non repulit Deus plebem suam quam praescivit . Et post paululum, cum Eliae posuisset exemplum, querentis ad Dominum quod solus esset relictus, et audientis ab eo quod reliquisset sibi Dominus septem millia virorum, qui non curvassent genua ante Baal , intulit: Sic igitur et in hoc t
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥbꝰ ⁊ supͣ dictũ ẽ. eoce isti de
longe ueniũt. alii ab occiden¬
te. ⁊ alii ab aqͥlone. ⁊ alii de
t̾ra persarũ: timebt̃ dñm eo
timore qͥ ẽ initiũ sapientie.
De quo in multis locis legimꝰ. e
quibus pauca ponamꝰ. Beatus
uir qͥ timet dnm̃. E ñ ẽ inopia
timentibꝰ eũ. &. timor dñi disci¬
plna. ⁊ sapientia. & uenite fi¬
lii audite me: timorẽ dñi doce¬
bo uos. R. beatꝰ hõ qͥ timet dñm.
Et timor dñi addit die s. ¶ͦs aũ
repulso isrł. gentiũ turba suc¬
cedat. malachias ꝓpħa p̾lenus
docet. in quo dictur ad iudeos
Non ẽ uoluntas mea in uobis
de multitudine nationũ. Ab or¬
tu enĩ solis usq ad occasũ. glori¬
ficatũ ẽ nom̃ meũ in gentibus.
Huius beatitudinis ille auctor.
ẽ. qui ueniet quasi fluuꝰ uio
angustũ. sp̃c dñi signacłm eius.
aut theodotio quasi fluuius op
in hebraico ñ habet᷑. Neq enĩ
in reꝓmissionibꝰ dĩ ira furorq
ponend̾ ẽ: cũ in ceteris que se¬

Expanded text:
e isti de longe venient, alii de Occidente, et alii ab Aquilone, et alii de terra Persarum, timebunt Dominum, eo timore qui est initium sapientiae . De quo in multis locis legimus, ex quibus pauca ponamus: Beatus vir qui timet Dominum . Et: Non est inopia timentibus eum . Et: Timor Domini disciplina et sapientia . Et: Venite, filii, audite me: timorem Domini docebo vos . Et: Beatus homo qui timet Dominum . Et: Timor Domini addit dies . Quod autem repulso Israel, gentium turba succedat, Malachias propheta plenius docet, in quo dicitur ad Judaeos: Non est voluntas mea in vobis, de multitudine nationum: Ab ortu enim solis usque ad occasum, glorificatum est nomen meum in gentibus. Hujus beatitudinis ille auctor est, qui veniet quasi fluvius viangustum, spiritus Domini signaculum ejus. Aut Theodotio, quasi fluvius oppin Hebraico non habetur. Neque enim in repromissionibus Dei, ira furorque ponendus est: cum in caeteris quae se
Abbreviated transcription (Latin):
Laxx. U̾ idit dñs ⁊ ñ placuit ei:
erat uir. E considerauit: & non
erat qͥ defenderet. Et ultus est
cos brachio suo: ⁊̃ misccłiã susti¬
nebit. Et indutꝰ ẽ iusticiã quasi
loricã : ⁊ posuit galeã salutis in
capite. Et circundatꝰ ẽ uestim̃to
umdictȩ : ⁊ pallio quasi tͥbuens:
ultionẽ obpbriũ adu̾sariis.

Expanded text:
non placuit ei: erat vir. Et consideravit, et non erat qui defenderet. Et ultus est eos brachio suo, et misericordia sustinuit. Et indutus est justitiam quasi loricam, et posuit galeam salutis in capite. Et circumdatus est vestimento vindictae, et pallio, quasi retribuens ultionem opprobrium adversariis.
Abbreviated transcription (Latin):
tibus: uidit dñs quod peniten¬
tiam ore iactarẽt ⁊ corde ñ age¬
rent: ⁊ ñ placuit ei. Quesiuit
enĩ in eis iuditii uitatẽ: quod ad
gentes translatũ. fuerat ⁊ non
repperit. Desiderauit aliquem
iustũ uix̃. qͥ sͥ irato posset oc¬
curre & ñ inuenit. Qͥ supͣ dixe¬
rat. ueni: ⁊ ñ erat uͥ qͥ audiret.¬

Expanded text:
itentiam ore jactarent, et corde non agerent, et non placuit ei. Quaesivit enim in eis judicii veritatem, quod ad gentes translatum fuerat, et non reperit. Desideravit aliquem justum virum, qui sibi irato possit occurrere, et non invenit; qui et supra dixerat: Veni, et n
Abbreviated transcription (Latin):
ad malitiam currunt. ueloces ad
effundendũ sanguinẽ. innoriũ:¬
& cogitationes eoꝵ cogtationes
stultoꝵ. Contͥtio ⁊ miseria in
uiis eoꝵ. & uiã pacis ñ cognoue¬

Expanded text:
ad nequitiam currunt ueloces ad effundendum sanguinem, et cogitationes eorum cogitationes insipientium. contritio et miseria in uiis eorum, et uiam pacis non cognoue
Abbreviated transcription (Latin):
iiditiũ . ñ ẽ: salutẽ. sub auditur.
expectabt̃ ⁊ ñ erit: quia longe
migrauit ad gentes. In quo no¬
tandũ quod omĩa de futuro di¬
cant᷑ tp̃r: ut qͦd nc̃ uidei sustinẽt
indicetur. Multiphcate st̃ eni
inqͥtates nr̃e corã te. ⁊ pecca nr̃a
responder̃t nob̾. Quia scelera nr̃a
nobiscũ. ⁊ iniqͥtates nr̃as cognoui¬

Expanded text:
judicium, et non erit: salutem, subauditur, judicium, et non erit: salutem, subauditur, exspectabunt et non erit, quia longe migravit ad gentes. In quo notandum, quod omnia futuro dicantur tempore, ut quod nunc Judaei sustinent, indicetur. Multiplicatae sunt iniquitates nostrae coram te, et peccata nostra responderunt nobis: quia scelera nostra nobiscu
Abbreviated transcription (Latin):
In toto enĩ orbe solis iusticiȩ splendore
rutilante. illi morant᷑ ĩ tenebͥs. uidelcet
pecc̃o mortui. Rugiemꝰ ait qͣs ursi õs.
⁊qͣsi colũbe meditantes gememus
ut et crudeles sint parit̃:
miseri. feri ⁊ mnimanes: ad humi¬
les atq subiectos. Pauidi atq
trepidantes. ad eos qͥ fortiores st̃.
quos quasi accipitres ꝑhorrescũt.
Legimꝰ ⁊ in alio loco: quasi ursa
raptis catulis. Et in danhele
regñ cruentũ. in qͦ tres st̃ ordines
dentiũ. urse ferocissime cõꝑari.
Et quasi colũbe meditantes ge¬
memꝰ: absq sensu ⁊ intelligentia
scripturar̃. tantũ uerba mechtan¬
tes: que decantant memoriter.
Sed qͦmͦ colũbȩ de quibꝰ scͥptum ẽ.
ephraim quasi colũba ñ habens
sensũ ⁊ quomͦ in eugħio contra
serpentis malitã. simplicitas po¬
nitur colũbarũ. sic in p̃senti loco.
simplicitas absq prudentia. que
uicina stulticȩ ẽ. in sola u̾boꝵ
meditatiõe monstrat᷑. Expectabt̃

Expanded text:
In toto enim orbe, sole justitiae splendorem rutilante, illi morantur in tenebris, videlicet ut peccato mortui. Rugiemus, ait, quasi ursi omnes, et quasi columbae meditantes gememus; ut et crudeles sint pariter et miseri: feri et immanes ad humiles atque subjectos: pavidi atque trepidantes ad eos qui fortiores sunt, quos quasi accipitres perhorrescunt. Legimus et in alio loco: Quasi ursa raptis catulis. Et in Daniele, regnum cruentum in quo sunt tres ordines dentium, ursae ferocissimae comparatum . Et quasi columbae meditantes gememus, absque sensu et intelligentia Scripturarum, tantum verba meditantes, quae decantant memoriter. Sed quomodo columbae, de quibus scriptum est: Ephraim quasi columba non habens sensum ; et quomodo in Evangelio contra serpentum malitiam, simplicitas ponitur columbarum : sic in praesenti loco, simplicitas absque prudentia, quae vicina stultitiae est, in sola verborum meditatione monstratur. Exspectabunt
Abbreviated transcription (Latin):
que posui in ore tuo. ꝑ quẽ uen¬
tura p̾dicas. nec de ore tuo disce¬
dant. nec de filioꝵ tuoꝵ ac nepo¬
tum ⁊ seminis tui. ut oĩs ꝑ seriẽ
gn̾atio demonstret᷑: quod scilicet
qui de isrł ꝑ apłos credituri sũt.
Quod aũ infert amͦ ⁊ usq insẽ¬

Expanded text:
quae posui in ore tuo, per quae ventura praedices, non de tuo ore discedant, nec de filiorum tuorum ac nepotum, et seminis tui, ut omnis per seriem generatio demonstretur: quoqui de Israel crediderint. Quod autem infert: Amodo et usque in sem
Abbreviated transcription (Latin):
mira ex ore tuo: in hebraico ñ
peccator onera deponentes. sab
temꝰ qͦd sc̃s pene sustinuisse se di¬
cit: mei uͦ pene moti st̃ pedes.
Tunc delectab̾is suꝑ dñm. & sus¬

Expanded text:
ira ex ore tuo, in Hebraico non peccatorum onera deponentes, sabbtemus quod sanctus pene sustinuisse se dicit, Mei vero pene moti sunt pedes . Tunc delectaberis super Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
medio faciat cõqͥe sc̾e̾. Hec iudei
⁊ amiq tantũ occidentis litterȩ
ad instaurationẽ refert̃ urbiũ
palestinȩ. & uel facta sub zoroba¬
bel. ⁊ ezdra. & neemia. uel in ul¬
timo tp̃r futura contendunt. &
ad instaurationẽ ihrłm. ⁊ in cir¬
cuitu ciuitatũ altissima funda¬
m̃ta iacienda: & tã excelsos mu¬
ros ȩdificandos. ut nullus hostiũ
possit intrare. & om̃ium in eas
mimicoꝵ ꝓibeat᷑ ingressus. Nos
aũ sequentes ceptã explanatio
nẽ. que deserta fuerant in uide¬
is: dicimꝰ edificari in ȩccła. non
ad breue tẽpus. s in ꝑpetuũ. Et
fundam̃ta illius ex utroq p̾pło:
id in duabꝰ generationibꝰ susci¬
tanda. Uñ dicebat apłs. Quasi
sapiens architectꝰ fundam̃tum
posui. ahus suꝑ edificat: unꝰqͥsꝙ
aũ uideat qͥd suꝑ edificet. Ꝙ in

Expanded text:
medio faciat conquiescere. Haec Judaei et amici tantum occidentis litterae, ad instaurationem referunt urbium Palaestinae. Et vel facta sub Zorobabel et Ezra, et Neemia, vel in ultimo tempore futura contendunt: et ad instaurationem Jerusalem et in circuitu civitatum altissima fundamenta jacienda, et tam excelsos muros aedificandos, ut nullus hostium possit intrare, et omnium in eas inimicorum prohibeatur ingressus. Nos autem sequentes coeptae explanationis ordinem, quae deserta fuerant in Judaeis, dicimus aedificari in Ecclesia, non ad breve tempus, sed in perpetuum, et fundamenta illius ex utroque populo, id est, in duabus generationibus suscitanda. Unde dicebat Apostolus: Quasi sapiens architectus fundamentum posui: alius superaedificat: unusquisque autem videat
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa iniquitatis. st̃. Que apłs in¬
fructuosa cognomiinat: id fruc̾¬
effundendũ sanguinẽ innociũ.
Hanc enĩ ⁊ in ꝓpħar̃ occisionẽ
habuert consuetuoinẽ: ad quos
stephanus loquebat᷑. Quẽ enĩ

Expanded text:
a iniquitatis sunt, quae Apostolus infructuosa cognominat, id est fruceffundendum sanguinem innoxium . Hanc enim et in Prophetarum occisione habuerunt consuetudinem. Ad quos Stephanus loquebatur: Quem enim
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciamus in tela oꝑa demonstͣ¬
ri. intulit. Neq oꝑientur oꝑibꝰ
suis. Quidã locũ istũ ita dissert̃.
Oua aspidũ sciderunt farder̃t
siue rupert᷑. id⁊ mordentes ꝓpb̾a¬
rũ relquere sermones a blan¬
da sib pseudo ꝓpħarũ eloqui a
texuert̃. De quibꝰ qui comederit
a serpente percutiet᷑ et intelli¬
get nichil sibi u̾ba ꝓfuisse men¬
⁊ opus miquitatis in manibus¬

Expanded text:
ut sciamus in tela opera demonstraut sciamus in tela opera demonstrari, intulit: Neque operientur operibus suis. Quidam locum istum sic edisserunt: Ova aspidum sciderunt, sive ruperunt, id est, mordentes Prophetarum reliquere sermones omnes, et blanda sibi pseudoprophetarum eloquia texuerunt: de quibus qui comederit, a serpente ferietur; et intelliget nihil sibi verba profuisse menet opus
Abbreviated transcription (Latin):
rit anteꝗͣ comederit. statĩ puto¬
rẽ teterrimũ. & fetorẽ cognos
icas. ad escas se mille annor uo¬
luerit p̃parare. ⁊ ꝓmissionum
deliciis irretitꝰ. manũ ad cibũ
extendere. si anteqͣ. comedat.
hoc ẽ mortiferis ad quiescat. uo¬
luerit prius ꝯsiderare quod di¬
citur. ⁊ singłos sermones discu¬
tere eoꝵ q tractare racionẽ. sta¬
uidere quid lateat. repperiet fe¬
torẽ teterrimũ. ⁊ pͥncipẽ om̃iũ
serpentiũ diabolũ in eoꝵ latitare
traditionibꝰ. Et qr supra dixerat.
telas aranee texunt: exponit qͦ
telar̃ istar̃ textura ꝓficiat. Labor
inquit eoꝵ. om̃ĩs q doctrina. ñ
ꝙͥ efficit uestm̃tũ. nec pallium
quo nuditas aĩe ꝓtegat᷑. s casso
labore desudant. dicente hoc eo¬
dem ꝓpħa. Populus hic labiis me
honorat. cor aũ eoꝵ. longe ẽ ame.
frustra aũ me colunt. docentes
doctrinas. ⁊ precepta hominũ. q̃
sequentes negligunt legẽ ch. Et

Expanded text:
rit antequam comedat, statim putorit antequam comedat, statim putorem teterrimum fetoremque cognoscicas, ad escas se mille annorum voluerit praeparare, et repromissionum deliciis irretitus, manum ad ovum extendere: si antequam comedat, hoc est verbis mortiferis acquiescat, voluerit prius considerare quod dicitur, et singulos sermones discutere, eorumque tractare rationem, stavidere quid latitet, reperiet fetorem teterrimum, et principem omnium serpentem diabolum, in eorum latitare traditionibus. Et quia supra dixerat: Telas araneae texunt, exponit quod telarum istarum textura non proficiat. Labor, inquit, eorum omnisque doctrina non Christi efficit vestimentum, nec pallium quo nuditas animae protegatur, sed casso labore desudant, dicente hoc eodem Propheta: Populus hic labiis me honorat; cor vero eorum longe est a me. Frustra autem me colunt, docentes doctrinas et praecepta hominum : quae sequentes, negligunt legem Dei. Et
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtate suscipiant. De qͦ scͥptũ ÷.
dolorẽ. ⁊ peperit iniqͥtatẽ. Isti
frangunt atq difrũpunt oua
aspidũ. ut earũ uenena in suam̃te
suscipiant. de quibꝰ in eugłio le¬
gitur. Serpentes genimina uipe¬
rarum. Pulchreq oua aspidũ¬
posuit atq serpentũ: que oua
prius generare dicunt᷑. Et qr ñ
solũ maltiȩ uenena in cordibus
suis retinẽt. s nec in lege dñi me¬
ditantur. die ac nocte: ad aniles
fabulas musitantes: ꝓpterea digt᷑
& telas aranee texunt. quibus
muscas & culices & parua capiũt
animantia. Ad quas cũ forte qͥs
uenerit: quasi ꝑ aerẽ uacuũ trans¬
uolat. Qͥ comederit inqͥt de ouis
eoꝵ moriet᷑. hoc ẽ qͥ consiliis eoꝵ
ad quieuerit. quomodo abel adqͥ¬
euĩt cayn dicenti. transeamꝰ incã
uis eoꝵ comedere. conterens in¬
ueniet putͥdũ:. in ipso regulũ.
Q enĩ pͥma fronte deceptꝰ. ouapu¬
taui̾t gallinar̃ & aliar̃ uolucrũ
quant᷑ esus innaxius ẽ: si frege¬

Expanded text:
tate suscipiant; de quorum scriptum est dolorem, et peperit iniquitatem . Isti frangunt atque disrumpunt ova aspidum, ut earum venena in sua mente suscipiant, quibus in Evangelio dicitur: Serpentes, genimina viperarum . Pulchreque ova posuit aspidum atque serpentum, quae ova prius generare dicuntur. Et quia non solum malitiae venena in cordibus suis retinent, sed in lege Domini die ac nocte meditantur, aniles fabulas mussitantes, propterea dicitur: Et telas araneae texunt: quibus muscas et culices et parva capiunt animantia; ad quas cum forte quid venerit, quasi per aerem vacuum transvolat. Qui comederit, inquit, de ovis eorum, morietur, hoc est, qui consiliis eorum acquieverit, quomodo Abel acquievit Cain dicenti, Transeamus in cavis eorum comedere, conterens inveniet putridum, et in ipso regulum. Qui enim prima fronte deceptus, ova putaverit gallinarum et aliarum volucrum, quarum esus innoxius est: si frege
Abbreviated transcription (Latin):
retrorsũ iuditũ: ⁊ iusticia lon¬
ge stetit. Que enĩ pars iusticiȩ
lial : Stetit iusticia in gentibꝰ.
⁊ recessit a nob̾: quia corruit
inplatea ueritas. Lata enĩ ⁊spaci¬
osa uia que ducit ad mortẽ: quia
angustã uiã in qua uitas cõmo¬
rant᷑. intrare nolebãt. Et facta ẽ

Expanded text:
retrorsum judicium, et justitia longe stetit. Quae enim pars justitiae lial? Stetit justitia in gentibus, et recessit a nobis, quia corruit in platea veritas. Lata enim et spatiosa via quae ducit ad mortem : quia angustam viam, in qua veritas commoratur, intrare noleba
Abbreviated transcription (Latin):
moriet᷑. & qͦd confotũ ẽ erũpet in
regulum. Et tele eoꝵ ñ ert̃ in uesti¬
mentũ: neq operient᷑ oꝑibꝰ suis.
Latr. Quia parturiunt dolorẽ
& generant iniqͥtatẽ. Qua aspidũ
fregerunt: & telam aranee texu¬
runt. Et de ouis eoꝵ. qͥ comede uo¬
luerit. frangens repperiet putri¬
dum: ⁊ in ipso regulũ. Tela eoꝵ
ñ erit in uestim̃tũ: nec oꝑient᷑
oꝑibꝰ suis. Oui antixp̃i presto

Expanded text:
erumpet in regulum. Telae eorum non erunt in vestimentum, neque operientur operibus suis. LXX: Quia parturiunt dolorem, et generant iniquitatem. Ova aspidum fregerunt: et telam araneae texuerunt. Et qui de ovis eorum comedere voluerit, frangens reperiet putridum, et in ipso regulum: tela eorum non erit in vestimentum, nec operientur operibus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
chili. & loquunt᷑ uanitates. Let
Manus enĩ ur̃e pollute st̃ san¬
guine. & digiti ur̃i peccatisila¬
bia ur̃a polluta st̃ iniqͥtate. li
gua ur̃a iniusticiã meditatur.
Nullus loqͥt᷑ iusta : neq ẽ iustũ
iudiciũ. Confidũt in uanis: et
loquunt᷑ uacua. Iniqͥtates at
pecc̃a que supra generahit̃ no¬
minauit : nc̃ exponit in partibꝰ.
Et cõsiderandũ. qͦd nequaꝗͣ. eis
obiciat idolatriã. qua isaic tp̃ri¬
bus tenebant᷑: s effusionem
sanguinis: de quo iã ante dixerat.
Iustꝰ perit ⁊ ñ ẽ qͥ recogitet. Et ui¬
ri iusti tollunt᷑: ⁊ nemo corde in¬
telligit. A facie eñĩ miqͥtatis sub¬
latus ẽ iustꝰ: erit in pace sepult᷑a
eiꝰ. tollet᷑q de medio. Et quãquã
ipsi manus ñ miserĩt in dñm sal¬
uatorẽ. tam̃ consona impietatis
uoce clamantes. sanguis eiꝰ suꝑ
nos ⁊ suꝑ filios nr̃os: mortis eiꝰ
rei st̃. & habent pollutas manꝰ.
eraudiam: manꝰ enĩ ur̃ȩ sangui¬

Expanded text:
 loquuntur vanitates. LXX: Manus enim vestrae pollutae sunt sanguine, et digiti vestri peccatis. Labia vestra polluta sunt iniquitate, et lingua vestra injustitiam meditatur. Nullus loquitur justa: neque est justum judicium. Confidunt in vanis, et loquuntur vacua, iniquitates atque peccata. Quae supra generaliter nominavit, nunc exponit in partibus. Et considerandum quod nequaquam eis objiciat idololatriam qua Isaiae temporibus tenebantur, sed effusionem sanguinis, de quo ante jam dixerat: Justus perit, et non est qui recogitet. Et viri justi tolluntur, et nemo corde intelligit. A facie enim iniquitatis sublatus est justus: erit in pace sepultura ejus, tolleturque de medio . Et quamquam ipsi manus non miserint in Dominum Salvatorem, tamen consona impietatis voce clamantes: Sanguis ejus super nos et super filios nostros , mortis ejus rei sunt, et habent pollutas manus.exaudiam. Manus vestrae sangui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uent̃ escis. ds aũ & hunc ⁊ illã
destruet: qͦmͦ rursũ in incorrup¬
to ⁊ sꝑuali. in mortaliq corpore.
carnis pͥstinȩ mortalis atq cor¬
ruptȩ uitia queremꝰ : Et ħ dicimꝰ:
ñ quo substantiã glorificati cor¬
poris denegemꝰ: s qͦ oꝑa pͥstina in
his qͥ angłoꝵ st̃ similes penitus
auferamꝰ. Auoqͥn ⁊ in isto corꝑe¬

Expanded text:
venter escis: Deus autem et hunc et illam destruet , quomodo rursum incorrupto et spirituali immortalique corpore, carnis pristinae mortalis atque corruptae vitia quaeremus? Et haec dicimus, non quo substantiam glorificati corporis denegemus, sed quo opera pristina in his qui Angelorum sunt similes, penitus auferamus. Alioquin et in isto
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ peccatoꝵ & iniquitates eoꝵ
ferre ñ potuerit. & adu̾terit faci¬
em suam ne eoꝵ turpitudinem
cerneret. & statm ꝑcutere coge¬
retur. Uñ peccator. dñi uultum
uidere desiderans. dicit in psal¬
mo. Usquequo dñe obliuisceris
me in finẽ. usq qͦ au̾tis faciem
tuã a me : Et ahbi. Ostende faci¬
em tuã ⁊ salui erimus. Manus
enĩ nr̃e pollute st̃ sanguine. &
digiti ur̃i iniquitate. Labia ur̃a

Expanded text:
torem peccatorum et iniquitates eorum torem peccatorum et iniquitates eorum ferre non potuerit, sed averterit faciem suam, ne eorum turpitudinem cerneret, et statim percutere cogeretur. Unde peccator Domini vultum videre desiderans, dicit in psalmo: Usquequo, Domine, oblivisceris me in finem, usquequo avertis faciem tuam a me ? Et alibi: Ostende faciem tuam, et salvi erimus . Manus enim vestrae pollutae sunt sanguine, et digiti vestri iniquitate: labia
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: ⁊ ꝓpt̾ pecc̃a ur̃a au̾tit faciem
a uobis ut ñ misereatur. P ote¬
rã que nc̃ facturũ me dixi. eris
atq contracta. ut eã ad liberan¬
dũ pͦpłm meũ extendere nequeã:
aut surdas aures habeo. ut exau¬
dire ñ possim. Ex quo ostendit᷑
aures dñi que iustos audiunt. &
ñ audiunt peccores nequaquã
esse nr̃arũ auriũ similes. que
emissam uocẽ siue iusticie. siue
iniusticiȩ equaht̃ audiunt. Sed
peccata inquit ur̃a quasi qͥdam
in medio murus oppositꝰ uos ⁊ dm̃
diuidunt. Uñ ⁊ saluator in pas¬
sione sua fecit utrũq unũ. & me¬
diũ parietẽ maceriȩ soluens ins¬
miciciã in carne sua destruxit:
ut qͦs paries diuiserat pecc̃oꝵ xp̃i
sanguis coniungeret. Qͥ aperuit
parady si ianuã que multo tp̃r
clausa erat:⁊ igneũ gladium
suo cruore extinxit: ut audi¬
ret latro. Hodie mecũ eris in
paradyso. Quodq sequit᷑ ⁊ ꝓpter
pecc̃a ur̃a. au̾tit faciem auobis ut
ñ misereret᷑. hoc ostendit. quod fe¬

Expanded text:
 propter peccata vestra avertit faciem ejus a vobis, ut non misereatur. Poteram quae nunc facturum esse me dixi: Eris atque contracta, ut eam ad liberandum populum meum extendere nequeam: aut surdas aures habeo, ut exaudire non possim. Ex quo ostenditur aures Domini, quae justos audiunt, et non audiunt peccatores, nequaquam esse nostrarum aurium similes, quae emissam vocem sive justitiae, sive injustitiae, aequaliter audiunt; sed peccata, inquit, vestra, quasi quidam in medio murus oppositus, vos et Deum dividunt. Unde et Salvator in passione sua fecit utrumque unum , et medium parietem maceriae solvens, inimicitiam in sua carne destruxit, ut quos paries diviserat peccatorum, Christi sanguis conjungeret. Qui aperuit paradisi januam, quae multo tempore clausa fuerat , et igneum gladium suo cruore restinxit, ut audiret latro: Hodie mecum eris in paradiso . Quodque sequitur: Et propter peccata vestra avertit faciem a vobis: ut n misereretur, hoc ostendit, quod fe
Abbreviated transcription (Latin):
titatẽ. imitam᷑ uͥtutes angħcas:
i tam̃ substantiã corpoꝵ. ñ amit¬
timus. Que ut om̃ia futura cre¬
damus. sciamꝰ a dõ ꝓmissa. cuius
os locutũ ẽ: ut qͦmͦ in manibus
opꝰ & in pedibus incessum ⁊ in
uentre generationẽ. & in auribꝰ
oculisq auditũ atq intuitum:
sic in ore sermonẽ dñi intelligamꝰ.¬

Expanded text:
itatem, imitamur virtutes Angelicas, et tamen substantiam corporum non amittimus. Quae ut omnia futura credamus, sciamus a Deo esse promissa, cujus os locutum est: ut quomodo in manibus opus, et in pedibus incessum, et in ventre generationem, et in auribus oculisque auditum atque intuitum: sic in ore sermonem Dei intelligam
Abbreviated transcription (Latin):
rit tͥ. Q uod iuixta litterã pentꝰ
stare ñ potest. Multi enĩ hono¬
rãt parentes & cito moriunt᷑:¬
⁊ alii parricide longuo uiuut
tẽꝑe. Ut aũ certius nouerimus
hac̃ terrã esse in subhmnibus
tͥcesimi sexti psalmi breuiter
recordem᷑: in qͦ scͥptũ ẽ. Mites
possidebt̃ terrã: ⁊ epulabuntur
in multitudine pacis. Post q̃ in¬
fertur. Expecta dñm & custodi
uias eiꝰ. & elcuabit te ut possideas
terram: et inhabitabunt in secu¬
lum seculi super eam. Quod et¬

Expanded text:
rit tibi . Quod juxta litteram penitus rit tibi . Quod juxta litteram penitus stare non potest. Multi enim honorant parentes, et cito moriuntur; et alii parricidae longo vivunt tempore. Ut autem certius noverimus hanc terram esse in sublimibus, tricesimi sexti psalmi breviter recordemur, in quo scriptum est: Mites possidebunt terram, et epulabuntur in multitudine pacis. Post quae infertur: Exspecta Dominum, et custodi vias ejus: et elevabit te, ut possideas  e possidebunt terram et inhabitabunt in saeculum saeculi super eam. his
Abbreviated transcription (Latin):
te herechitate iacob patͥs tui. Os
enĩ dñi locutũ ẽ. Postquã uoca¬
ueris sabb̾a delicata. ⁊ ñ mouis
in sabbo pedem tuum. ad opus
seruile faciendũ. neq uerbum
locutus fueris. id ÷ sẽꝑ tacueris.
impleuis quod p̃ceptũ ẽ. cohibe
linguã tuã amalo. ⁊ labia tua
ne loquant᷑ dolũ. tunc delectab̾is
in dño. & uidebis in te esse cõple¬
tũ. Delectare in dño: & dabit tͥ
peticiones cordis tui. Siue fidu¬
ciam habebis in dño: iuxta illud
qͦd scriptũ ẽ. Qͥ confidit in dño
beatus ẽ. Et in iheremia. Beatꝰ
hõ qui confidit in dño: & erit
dñs spes eius. & alibi. Bonũ ẽ con¬
fidere in dño. quã confidere in
homine. Et eleuabit te dñs: atii
sustollet. suꝑ altitudines ac bo
saluũ te fac. Ac quẽ postaꝗͣ per¬
uenit: ortus ẽ ei sol in segor. De
hac t̾ra dicebat dñs. Beati mites
qͣm ipsi possidebunt terrã. et
multa alia que crebro usurpi¬
uimꝰ: quoꝵ illud ẽ. Honora pa¬

Expanded text:
patris tui. Os enim Domini locutum est. Postquam vocaveris sabbata delicata, et non moveris in sabbato pedem tuum ad opus servile faciendum, neque verbum locutus fueris, id est, semper tacueris, et impleveris quod praeceptum est: Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum : tunc delectaberis in Domino, et videbis in te esse completum: Delectare in Domino, et dabit tibi petitiones cordis tui . Sive fiduciam habebis in Domino, juxta illud quod scriptum est: Qui confidit in Domino, beatus est. Et in Jeremia: Benedictus homo qui confidit in Domino, et erit Dominus spes ejus . Et alibi: Bonum est confidere in Domino, quam confidere in homine . Et elevabit te Dominus atque sustollet super altitudines ac bonsalvum te fac . Ad quem postquam pervenit, ortus est ei sol in Segor. De hac terra dicebat Dominus: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram : et multa alia quae crebro usurpavimus, quorum illud est: Honora pa
Abbreviated transcription (Latin):
quam᷑ sermonẽ: qͦ scilicet nec
sermone nec oꝑe peccemꝰ. Alio¬
qui si ħ tantũ ꝓhibent᷑ in sabb̾o.
gͦ in aliis sex diebus libertas nobis
tribuit᷑ delinquendi: Quod sistul¬
tum ẽ credere : suꝑ ẽ ut sabbatũ
qͦd int̾pretat᷑ requies om̃i tp̃r sit¬

Expanded text:
uamur sermonem, quo scilicet nec opere, nec sermone peccemus. Alioquin si haec tantum prohibentur in sabbato, ergo in aliis sex diebus libertas nobis tribuitur delinquendi. Quod si stultum est credere, superest ut sabbatum quod interpretatur requies, omni tempore s