comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos debenius habere radiceni. Radix nr̃a
ibi sit. In occulto est radix. fructus iudei pos¬
sunt: radix uide̾i non potest. Radix nr̃a.
caritas nr̃a: fructus nr̃i oꝑa nr̃a. Opus est
ut opera tua de caritate procedant. Tunc
ẽ radix tua in terra uiuentium. Inde era¬
dicabitur iste doech hec omĩno poterit
permanere ibi. quia nec altius ibi figit
radicem᷑. sed quomͦ illa semina in petra. &¬
si radicem eiciunt. tam̃ quia humorem ñ
habẽt: sole orto continuo arescunt. At ue¬
ro illi qui altius figunt radicem: quid au¬
diunt ab apło: flecto genua mea ꝓuobis
scire etiam super eminentem scientiam
caritatis xp̃i. ut impleanuni in omnem
plenitudinem dei. Talib fructib digna
est tanta radix. tam simplex. tam germi¬
uans. in germine tam alte & fundata et¬
profunda. At uero huius radix eradicatur
do timebunt. quando ridebunt: Intelli¬
gamus ergo et discernamus. duo ista tẽ¬
ꝑa. satis utilit̾. timendi et ridendi. Qũa¬

Expanded text:
bere radicem. Radix nostra ibi sit. In occulto est radix: fructus videri possunt, radix videri non potest. Radix nostra charitas nostra, fructus nostri opera nostra: opus est ut opera tua de charitate procedant, tunc est radix tua in terra viventium. Inde eradicabitur iste Doech, nec omnino poterit ibi permanere, quia nec altius ibi fixit radicem: sed quomodo illa semina in petra, etsi radicem ejiciant, tamen quia humorem non habent, sole orto continuo arescunt . At vero illi qui altius figunt radicem, quid audiunt ab Apostolo? Flecto genua mea pro vobscire etiam supereminentem scientiam charitatis Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem Dei . Talibus fructibus digna est tanta radix, tam simplex, tam germinans, in germina tam alte fundata. At vero hujus radix eradicatur um ridebunt. Quando timebunt? quando ridebunt? Intelligamus ergo et discernamus duo ista tempora satis utiliter timendi et ridendi. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
loco caluarie crucifixiis ẽ. facit et filiũ
chore. quod int̾pretatur caluitium. Nã
isti capilli super flua rerum temꝑalium
significant. Qui quidem capilli non suꝑ¬
flue factisunt adeo in corpore hominum
sed ad aliquod ornam̃tum. Tamen quia
sine sensu preciduntur: illi qui adherent
corde indo. sic habent ista terrena tangͣ

Expanded text:
Calvariae crucifixus est. Facit et filium Core, quod interpretatur Calvitium. Nam isti capilli superflua rerum temporalium significant. Qui quidem capilli non superflue facti sunt a Deo in corpore hominum, sed ad aliquod ornamentum: tamen quia sine sensu praeciduntur, illi qui haerent corde in Domino, sic habent ista t
Abbreviated transcription (Latin):
tantium. aliud ore promentium. Sed in hiˢ
rere tanquam fenum inagro. ande estum
solis. Omnis eram caro femir. ⁊ oĩs claritas
hominũ. ut flos feni. fenum aruit. et flos de
cidit: uerbum autem dni manet inet̃num.
Ecce quo te teneas. ad quod maneat inȩter¬
num: Ham ad fenum: ad flos feni. si tetenue¬
ris. qm̃ fȩnum arescet et flos decidet. destru¬
et de deus infĩnem. Q si modo non. certe
infinem destruet: quando illud uentilabrũ
uenerit. et aceruus paleȩ amassa fuerit se
paratus. Nonne massa inhorreo. & palea in
igne: nonne totus iste doech ad sinistram
stabit: quando dicturus est dominus ite in
ignem ȩternum. qui proꝑatus est diabolo
& angelis eiꝰ : Destruet ergs te deus infinẽ:
euell& de & emigrabit te de tabernaculo tuo.
Modo ergo doech iste idumeus est intab̃¬
naculo: sed seruus non manet indomo in
ȩt̃num. Oꝑatur et iste aliquid boni et si ñ
faclis suis saltem uerbis dei. ut in ȩccła qͣn¬

Expanded text:
tantium, aliud ore promentium. Sed in his tantium, aliud ore promentium. Sed in his rere tanquam fenum in agro ante aestum solis. Omnis enim caro fenum, et claritas hominis ut flos feni: fenum bum autem Domini manet in aeternum . Ecce quo te teneas, ad quod manet in aeternum. Nam ad fenum et ad florem feni si te tenueris, quoniam fenum arescet, et flos decidet, destruet te Deus in finem: etsi non modo, certe in finem destruet, quando illud ventilabrum venerit, et acervus paleae a massa separatus fuerit. Nonne massa in horrea, et palea in ignem ? Nonne totus iste Doech ad sinistram stabit, quando dicturus est Dominus, Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus ? Destruet ergo te Deus in finem: evellet te, et emigrabit te de tabernaculo tuo. Modo ergo Doech iste Idumaeus est in tabernaculo: sed servus non manet in domo in aeternum . Operatur et iste aliquid boni, etsi non factis suis, saltem verbis Dei, ut in Ecclesia quan
Abbreviated transcription (Latin):
uertis. Quare ergo potius adiniquitatẽ:
& non ad ȩquitateni: Cibos amaritudinis
ñ das uentri tuo. & cibos iniquitatis das lin¬
guȩ tuȩ maligne : sicut eligis quod uescare:
sic elige quod loquaris. Preponis ergo iniqͥ¬
tatem ȩquitati: & preponis malitiam benig¬
nitati ᷑ Tu quidem preponis: sed supra esse
quid potest nisi benignitas & ȩquitas : Sed
tu imponendo te quodam mͦ suꝑ ea quȩ
necesse est ut deorsum eaut. non illa facras
esse supra bonaͬ. sed tu cum eis mergeris in
mala. Propter hoc sequitur inpsalmo. Di¬
lexisti omnia uerba submersionis. Eripe
ergo te sipotes. asubinet sione. Haufragiũ
fugis. & plumbum amplecteris : si non uis
mergi tabulam apprehende: ligno portare:
crux te ꝑducat. Nunc ergo quia doech es idu¬
meus. motus et terrenus: quid facis: Dile¬
xisti omnia uerba submersionis. lingua do¬
losa. Hec precessit. Herba submersionis sunt pꝰ
linguã dolosã. Quid est lingua dolosa: Minis¬
tra fallacie lingua dolosa: aluid incorde ges¬

Expanded text:
o potius ad iniquitatem, et non ad aequitatem? Cibos amaritudinis non das ventri tuo, et cibos iniquitatis das linguae tuae malignae? Sicut eligis quo vescaris, sic elige quod loquaris. Praeponis ergo iniquitatem aequitati, et praeponis malitiam benignitati: tu quidem praeponis, sed supra esse quid potest nisi benignitas et aequitas? Sed tu imponendo te quodammodo super ea quae necesse est ut deorsum eant, non illa facies esse supra bona, sed tu cum eis mergeris in mala. 11. vers. 6. Propter hoc sequitur in Psalmo, Dilexisti omnia verba submersionis. Eripe ergo te, si potes, a submersione. Naufragium fugis, et plumbum amplecteris! Si non vis mergi, tabulam apprehende, ligno portare, crux te perducat. Nunc vero quia Doech es Idumaeus, motus et terrenus, quid facis? Dilexisti omnia verba submersionis, linguam dolosam. Haec praecessit, verba submersionis secuta sunt linguam dolosam. Quid est lingua dolosa? Ministra fallaciae est lingua dolosa, aliud in corde ges
Abbreviated transcription (Latin):
nitatem malitia suꝑabit. Bilexisti malitrã
suꝑ benignitatem: iniquitatem magis ꝗͣ.
loqui equitatem. Ante de est equitas. ante te
unqͥtas. U nam linguam habes: quauis eã
uertis. Quare ergo potius adiniquitatẽ:
& non ad ȩquitatem: Cibos amaritudinis
ñ das uentri tuo. & cibos iniquitatis das lin

Expanded text:
malitiam super benignitatem: iniquitatem magis quam loqui aequitatem. Ante te est aequitas, ante te est iniquitas: unam linguam habes, quo vis eam vertis; quare ergo potius ad iniquitatem, et non ad aequitatem? Cibos amaritudinis non das ventri tuo, et cibos iniquitatis das lin
Abbreviated transcription (Latin):
subiectus estbestiis Inse ipsum peiorẽ
bestiis. Bestia enim lacerare corpus eiꝰ
potest: ipse corsuum sanum relinquere ñ
potest. Interius inse ipse seuit: et tuexte¬
rius plagas in qͥris : immo ora pro illout
liberetur a se. Ueruntamen in hoc psalmo
fr̃s non oratio est ꝑmalis. aut contra maloᷤ
sed proph̃ia quid sit euenturum malis.
putetis ex maliuolentra psal¬
indut aliquid dicere. Dicitur enim inspũ¬

Expanded text:
subjecturus es bestiis: in seipsum pejor est subjecturus es bestiis: in seipsum pejor est bestiis. Bestia enim lacerare corpus ejus potest: ipse cor suum sanum relinquere non potest. Interius in se ipse saevit, et tu exterius plagas inquiris? Imo ora Deum pro illo, ut liberetur a se. Verumtamen in hoc psalmo, fratres mei, non oratio est pro malis, aut contra malos, sed prophetia quid sit eventurum malis. Non itaque putetis ex malevolentia Psalmum aliquid dicere: dicitur enim in sp
Abbreviated transcription (Latin):
recdacta est. omnis potentia tua. ut malo
fungo coȩquet᷑ : Hoc ergo faciunt boni
ciues ierłm. qui non in malitia sed inbo¬
nitate głantur: primo ut non uise sed in
domino głantur: de inde ut ea quȩ ade¬
dificationem faciunt. studiose faciant: &
talia faciant quȩ ualeant ad ꝑmanendũ
Quȩ autem faciunt ad destructionẽ faci¬
ant propt̾ disciplinam proficientium: ñ
propt̾ oppress̃onem in nocentium. Huic
gͦ potentiȩ cõparatum corpus illud terre
pore. sine lassitudine. sine int̾uallo. sine
pausatione. E quando non facis. cogitas ut
quando aliquid mali ab est amanibus: a
corde non absit. Aut facis malum: aut dũ
non potes facere dicis malum. hoc est ma¬
le dicis. autinec hoc potes. uis & cogitas
malum. Totadie gͦ. idest sine int̃missione:
expectamus huic homini pęnam. Parua
sibi pena est imiparis eitu. Cum ei mina¬
ris: quo eum uis mittere : In malum. Di¬
mitte illum inse. Ibi multum seuierib

Expanded text:
redacta est omnis potentia tua, ut malo redacta est omnis potentia tua, ut malo fungo coaequetur? Hoc ergo faciunt boni cives Jerusalem, qui non in malitia, sed in bonitate gloriantur: primo ut non in se, sed in Domino glorientur; deinde ut ea quae ad aedificationem faciunt, studiose faciant, et talia faciant quae valeant ad permanendum; quae autem faciunt ad destructionem, faciant propter disciplinam proficientium, non propter oppressionem innocentium. Huic ergo potentiae comparatum corpus illud terrenpore, sine lassitudine, sine intervallo, sine pausatione. Et quando non facis, cogitas; ut quando aliquid mali abest a manibus, a corde non absit: aut facis malum, aut dum non potes facere, dicis malum, hoc est, maledicis: aut quando nec hoc potes, vis et cogitas malum. Tota die ergo, id est sine intermissione. Exspectamus huic homini poenam. Parva sibi poena est? Minaris ei: tu eum ei minaris, quo cum vis mittere in malum? Dimitte illum in se. Ut multum saevias,
Abbreviated transcription (Latin):
uid sloniator inmalitia
qui potens est: Attendite
fr̃s mei głam maligni¬
tatis: głam hominum
malorum. Que gła:
in malitia potens e. quid głatur : Opus
est potentem esse: sed inbonitate non in na¬
litia. Aliquid magnum est głari in mali¬
tia E dificare domum paucorum cit.
ere multorum quiuis ignarus potest semi¬
nare fru m̃ta. excollere segetem. ex pectart
donec maturescat. et in e̾ius fructu inqͦ
laborauit gaudere: paucorum ẽ. Una scin¬
tilla omnem segetem incendẽ: qui uispotest:
suscipere in fantem natum:. nutrire . edu¬
care. ad iuuenilem. ȩtatem ꝑducere: mag¬
num officium ẽ. Occidere illum uno pune¬
to temꝑis. quiius potest. Ergo eaquȩ ad des¬
tructionem fuuit: facillime fiunt. Qui glo¬
riatur: indomino głetur. Qui głatur. i
bonitate głetur. Głaris. qr potens es minalo: qͥd
facturꝰ es õpotens: Qd facturꝰ es multu̾te iactans:
Occisurus es hominem᷑ hoc et scorpuis: hoc
et una febris. hoc et fungus malus: hiccine

Expanded text:
uid gloriatur in malitia qui potens est? Attendite, fratres mei, gloriam malignitatis, gloriam hominum malorum. Quae est  id est, qui in malitia potens est, quid gloriatur? Opus est potentem esse, sed in bonitate, non in malitia. Aliquid magnum est gloriari in malitia? Aedificare domum paucorum est, destruere quivis ignarus potest. Seminare frumenta, excolere segetem, exspectare donec maturescat, et in ejus fructu in quo laboravit gaudere, paucorum est: una scintilla omnem segetem incendere quivis potest. Suscipere infantem, natum nutrire, educare, ad juvenilem aetatem perducere, magnum officium est: occidere illum uno puncto temporis quivis potest. Ergo ea quae ad destructionem fiunt, facillime fiunt. Qui gloriatur, in Domino glorietur : qui gloriatur, in bonitate glorietur. Gloriaris, quia potens es in malo. Quid facturus es, o potens, quid facturus es, multum te jactans? Occisurus es hominem: hoc et scorpius, hoc et una febris, hoc et fungus malus. Hucne
Abbreviated transcription (Latin):
ei uoccat ꝑcorpales molestias. ꝑ febres. pegri¬
tulmes. ꝑ alignos labores corꝑis: sicut labo.¬
raunt iob. Onabolum non mlebat: s potestate
dłĩ intelligebat. Nouerat quia diabolus ineo
nebil posset: nsi ab illo cuius simmma potes¬
tas ẽ ꝑmitteretur. Totam głam do dabao:
potentiã iiabolo nonilabat. Nam et quanle
ab stulit diabolus omnia: hoc diett. Pominꝰ
dedit: dominus absttilit: Hondixit dñs dedito
diabolus abstulit: quia nichil absttiliss. drabo
ius. nisiꝑmisisset dominꝰ. Ias autẽ ꝑmisit do¬
muꝰ. ut homo ꝓbaret᷑. diabolus uinceretur:
Et quando eum plaga ꝑcussit. ille ꝑmistt: qͥa
cum acapite usq ad pedes inputredine uẽrmi¬
um fl̾ueret. nec cunc tribuit diabolo aliqnã
potentiam iob. S cum ei suggessinses uroreiꝰ
quam solam reliquerat draboltis. ñ consolatͥ¬
cem mariti. s adiutͥtem sui. et dixisset ei. dic
aliqnoa uerbum indm. et morere: dixit ei

Expanded text:
ei noceat per corporales molestias, per febres, per aegriei noceat per corporales molestias, per febres, per aegritudines, per aliquos labores corporis, sicut laboravit Job. Diabolum non videbat, sed potestatem Dei intelligebat. Noverat quia diabolus in eum nihil posset, nisi ab illo cujus summa potestas est, permitteretur: totam gloriam Deo dabat, potentiam diabolo non dabat. Nam et quando abstulit diabolus omnia, hoc dixit: «Dominus dedit, Dominus abstulit.» Non dixit, Dominus dedit, diabolus abstulit: quia nihil abstullus, nisi permisisset Dominus. Ideo autem permisit Dominus, ut homo probaretur, diabolus vinceretur. Et quando eum plaga percussit, ille permisit. Quia cum a capite usque ad pedes in putredine vermium flueret, nec tunc tribuit diabolo aliquam potestatem Job: sed cum ei suggessisset uxor ejus, quam solam reliquerat diabolus, non consolatricem mariti, sed adjutricem sui, et dixisset ei, «Dic aliquod verbum in Deum, et morere;» dixit ei
Abbreviated transcription (Latin):
Mon. cruefigi et humiluri non posset: ise
homo. Si ergo et tir cum molestias hunus seli
pateris quas fecit chiabolus. siuc aꝑte ꝑhoĩes.
siue occutte sicut iob: si fortis sis tolerans. ha¬
bitabis madutorio altissimi. sic̃ dicit iste psal¬
mus: quia si recedas ab adnitorio altessimi
te ipsum nonualens adiuare. cades. Gult
enim fortes sunt quando ab hominib paci¬
untur ꝑsecutionẽ. et uident eos aꝑte seu̾ire
in ser et puitant quia tunc imitantur passio.¬
nes xp̃i. si aꝑte eos homines ꝑsequantur: si
autẽ occulta diaboli ꝑsecutione feriantur.
putant se non coronari a xpͥo: Holitimere. qͣn¬
do nitaris. xpͥm. Nam et quando demptauit
diabolus dominum: nullus homo fuit in he¬
remo. Occulte illum temptauit: s suꝑatus ẽ.
Et aꝑte seuiens: suꝑatus : Sic et tu fac fims
intrare ꝑ iamiã. quando occulte temptat ini¬
micus÷ quando postulat hominẽ ut aliquid

Expanded text:
Mori et crucifigi et humiliari non posset, nisi Mori et crucifigi et humiliari non posset, nisi homo. Sic ergo et tu molestias hujus saeculi cum pateris, quas facit diabolus, sive aperte per homines, sive occulte sicut Job, sis fortis, sis tolerans in adjutorio Altissimi, sicut dicit iste psalmus: quia si recedas ab adjutorio Altissimi, te ipsum non valens adjuvare, cades. 2. Multi enim fortes sunt, quando ab hominibus patiuntur persecutionem, et vident eos aperte saevire in se; et putant quia tunc imitantur passiones Christi, si aperte eos homines persequantur: si autem occulta diaboli persecutione feriantur, putant se non coronari a Christo. Noli timere quando imitaris Christum. Nam et quando tentavit diabolus Dominum, nullus homo fuit in eremo, occulte illum tentavit; sed superatus est, et aperte saeviens superatus est . Sic et tu fac, si vis intrare per januam, quando occulte tentat inimicus, quando postulat hominem ut aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
facit mirabilia magna solus: In ipsius em̃
uirtute: et antea qui fecerunt. potuerunt
aliquid facere. Inuirtute xp̃i. helias monuũ
suscitauit. Nisi forte maior ẽ petrus quã xp̃c¬
quia xp̃c uoce suscitauit egrotante̾ ⁊ petrus
autem cum transiret umbra ipsius tangen¬
di ꝓ ferebantur egroti. Potentior ergo petrꝰ
quam xp̃cꝰ Quis hoc dementissimus dixerit:
Quare ergo tanta potentia inpetro: Qma
xpc inpecro. Iđo dixit. omnes qui uenert
fures sunt et latrones: idest qui uenerta
sua sponte. Ame non sunt missi: qͥ uene¬
ego non sin ⁊ quos ego non introduxi. Quotoi:
ergo miracula facta sunt. sine a p̾cedarib
sie a subsequentib: ipse idem ilominꝰ fecit.
qui fecit. et p̾sentia sua. Nec adipsa ergo mi¬
racula hortatur: quȩ ipse fecco et antequari
cĩt homo. S quid te hortazar ut untierar
Quoa non posset: nsi factꝰ homo. Colegare
enim passiones nunqͥd posset uisi homor

Expanded text:
facit mirabilia magna solus» ? In ipsius enim facit mirabilia magna solus» ? In ipsius enim virtute, et antea qui fecerunt, potuerunt aliquid facere: in virtute Christi Elias mortuum suscitavit . Nisi forte major est Petrus quam us voce suscitavit aegrotantem , Petrus autem cum transiret, umbra ipsius tangendi proferebantur aegroti . Potentior ergo Petrus quam Christus? Quis hoc dementissimus dixerit? Quare ergo tanta potentia in Petro? Quia Christus in Petro. Ideo dixit, «Omnes qui venerunt, fures sunt et latrones» : id est, qui venerunt sua sponte, a me non sunt missi, qui veneego non fui, quos ego non introduxi. Quotquot ergo miracula facta sunt, sive a praecedentibus, sive a consequentibus, idem ipse Dominus fecit, qui fecit et praesentia sua. Nec ad ipsa ergo miracula hortatur, quae ipse fecit et antequam esset homo: sed quo te hortatur? Ut imiteris quod non posset, nisi factus homo. Tolerare enim passiones numquid posset, nisi homo?
Abbreviated transcription (Latin):
Inquo imitati sumus uias xp̃ie Nunquid
mea magnificentia. qua ds̃ erat mcarne:
ut adhoc nos exhortamur. aut hoc a nob
exigit: ut talia miracula qualia fecit ppse
gub̾nat: Et mumquid uel adhoc uocat
hominẽ faciens eum imitatorẽ fuum ut
cum illo gub̾net celum et t̾ram. et omnia
quȩ meis sunt: Aut ut sit et ipse creator:
ꝑ quem fiant omina: sicut ꝑ xp̃m facta st̃
ommae Heq ad ista oꝑa te inuitat ds.
initio. de quib scͥptum ẽ. omia ꝑ ipsũ facta
sunt: neq adilla quȩ fecit int̾ra: Non hos
tͥ dicit: non eris discipulus mñs nͥ ambula¬
ueris suꝑ mareant nͥ suscitaueris mortun᷑
quatriduanum: aut nisi oculos cȩci nati
aꝑueris. Hec hoc. Qidt̃ ergo intrare ꝑ iamiã:
Discite ã me: quonam mitis sum et humił
corde. Quod factus ẽ ꝓpt̾ te: boc in eo debes
attendere ut imitẽris. Miracula enim et
ñdum natus desarsa fecit. Quis enim
us quam fecit nisi ipse de quo dictum ẽ qui

Expanded text:
In quo imitaturi sumus vias Christi? numquid in ea magnificentia qua Deus erat in carne? aut ad hoc nos exhortatur, aut hoc a nobis exigit, ut talia miracula, qualia fecit ipse,gubernat? Et numquid vel ad hoc vocat hominem faciens eum imitatorem suum, ut cum illo gubernet coelum et terram, et omnia quae in eis sunt; aut ut sit et ipse creator, per quem fiant omnia, sicut per Christum facta sunt omnia? Neque ad ista opera te invitat Deus initio, de quibus scriptum est, «Omnia per ipsum facta sunt» , neque ad illa quae fecit in terra. Non hoc tibi dicit, Non eris discipulus meus, nisi ambulaveris super mare , aut nisi suscitaveris mortuum quatriduanum , aut nisi oculos caeci nati aperueris . Nec hoc. Quid est ergo intrare per januam? «Discite a me quia mitis sum et humilis corde» . Quod factus est propter te, hoc in eo debes attendere, ut imiteris. Miracula enim et nondum natus de Maria fecit: quis enim unquam fecit, nisi ipse de quo dictum est, «Qui
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m diabolus temptare
ausus c̃. Audiannis gͦ. ut possimꝰ instructi re¬
sistere temptatori: non psumentes in nob̾.
s in ipso qui prior temptatus e ne nos in
temptatione uincerenuir. Illi enim temp.
ponderit diabolo. ut nos et hoc respondea¬
mus quando similit᷑ temptat: intramus ꝑ
ranuam. sicut audistis lectionẽ exigłi. Quid
ẽ enim intrare ꝑianuã: Intrare ꝑxp̃m:¬

Expanded text:
tum diabolus tentare ausus est. Audiamus ergo, ut possimus instructi resistere tentatori, non praesumentes in nobis, sed in ipso qui prior tentatus est, ne nos in tentatione vinceremur. Illi enim tentatponderit diabolo, ut hoc et nos respondeamus, quando similiter tentat; intramus per januam, sicut audistis lectionem Evangelii. Quid est enim intrare per januam? Intrare p
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Aliquando autẽ dimssis omnibꝰ omĩno
directe e unt indm: et quando peccant dic̃t
d̾s hoc uoluit. Si nollet d̾s: ñ peccarẽ. Ergõne¬
ad hoc monet ds ÷ ut non solum nͥ audiatur
ut non pecces. s accusetur quia peccas Quid
ergo nos docet psalmus iste :¬
ouest . conl

Expanded text:
fecit. Aliquando autem, dimissis omnibus, omnino fecit. Aliquando autem, dimissis omnibus, omnino directe eunt in Deum; et quando peccant, dicunt: Deus hoc voluit; si nollet Deus, non peccarem. Ad hoc monet ut non solum non audiatur ut non pecces, sed accusetur quia peccas? Quid ergo nos docet psalmus iste? «Bonum est con
Abbreviated transcription (Latin):
sentire aut non consentire. Si aliquid ꝑsua¬
dente sathana mali feceris. dimitte sathanan.
accusa te: ut accusatione tua łi int̾scłiam me.¬
rearis. Expectas illum accusare qui nͥ habet
ueniame Te accusa: et acuipis inatilgentiam.
Demde multi non accusant sathanam: s accu¬
sant fatum. fatum meũ me duxit. dicit. Cum
dixeris illi quare fecisti. quare peccasti: et ile.
fato meo. Ne dicat ego feci: iam manꝰ adłm ten¬
d̃it. lingua blasphema. Nondum quidẽ boc
aꝑte dicit: s tam̃ attende et uide quia hoc
dicit. Queris ab illo qͥd sit fatum et dicit. Stelle
male. Queris ab illo quis fecit stellas: quis oh¬
dmauit stellas: non habet quid tͥ respondeat
inspde. Restat ergo ut siue ꝑtransennã siuel
ꝑ cannã ioligam siunc ꝑ primum. dm actusetͥ
et cum.  pumat peccata. dm facie̾t auctorẽ
peccatoium. suoꝵ. Non potest enm fieri: ut
puniat qđ fecit. Punit qđ facis: ut liberet qd̃

Expanded text:
sentire, aut non consentire. Si aliquid persuasentire, aut non consentire. Si aliquid persuadente satana mali feceris; dimitte satanam, accusa te, ut accusatione tua Dei misericordiam merearis. Expetis illum accusare qui non habet veniam? Te accusa, et accipis indulgentiam. Deinde multi non accusant satanam, sed accusant fatum. Fatum meum me duxit, dicit. Cum dixeris illi, Quare fecisti? quare peccasti? Et ille: Fato meo malo. Ne dicat, Ego feci, jam manus ad Deum tendit; lingua blasphemat. Nondum quidem hoc aperte dicit, sed tamen attende, et vide quia hoc dicit. Quaeris ab illo quid sit fatum; et dicit, Stellae malae. Quaeris ab illo quis fecit stellas, quis ordinavit stellas; non habet quid tibi respondeat, nisi Deus, Restat ergo ut sive per transennam, sive per cannam longam, sive per proximum, Deum accuset; et cum Deus puniat peccata, Deum faciat auctorem peccatorum suorum. Non potest enim fieri ut puniat quod fecit: punit quod facis, ut liberet quod
Abbreviated transcription (Latin):
turbari homines: et docet te agere sabbatũ
cipe sabbatum ÷ non tͥ tribuendo quasinon
acceꝑis qđ accepisti: neq excusando te ab eo
quod facis maliz quia ipsa sunt tua. Puersi
enim homines et ꝑturbati qui ñ agunt sab.¬
batum. mala sua dõ tribuunt: bona suas.
Si quid boni fecerit : egp fecidicit. Siquid
mali fecerit: querit quem accuset: ne confi¬
teatur do. Et quidẽ querit quẽ accuset
Si nonẽ ualde imꝑius: ad manũ habet sa¬
thanan quem accuset. Sathanas fecit dicit̃
ipse mͥ ꝑsuasit: quasi sathanas habeat
potestatem cogendi. Astutiam suadendi ha¬
bet. Si si sachanas loqueretur ẜ taceret ds̃.
haberes te unde excusares. Modo aures tuȩ
posite sunt inter monentt̃ dm : et suggerente᷑
serpentem. Quare huc flectuntur: hint auer-¬
tuntur Non cessat sathauas suadere malum.
s nec as cessat amonere bonum. Sichanas
autẽ non cogit inuitũ. In tua potestate ẽ con¬

Expanded text:
turbari homines, et docet te agere sabbatum turbari homines, et docet te agere sabbatum cipe sabbatum, non tibi tribuendo quasi non acceperis quod accepisti ; neque excusando te ab eo quod facis mali, quia ipsa sunt tua. Perversi enim homines et perturbati, qui non agunt sabbatum, mala sua Deo tribuunt, bona sua sibi. Si quid boni fecerit, Ego feci, dicit: si quid mali fecerit, quaerit quem accuset, ne confiteatur Deo. Et quid est, Quaerit quem accuset? Si non est valde impius, ad manum habet satanam quem accuset: Satanas fecit, dicit, ipse mihi persuasit: quasi satanas habeat potestatem cogendi. Astutiam suadendi habet. Sed si satanas loqueretur, et taceret Deus, haberes unde te excusares: modo aures tuae positae sunt inter monentem Deum, et suggerentem serpentem. Quare huc flectuntur, hinc avertuntur? Non cessat satanas suadere malum; sed nec Deus cessat admonere bonum. Satanas autem non cogit invitum: in tua potestate est con
Abbreviated transcription (Latin):
malis oꝑib: uacatio illorum abonis oꝑibꝰ eͣ
Alelius ẽ enim arare: quam psaltare. Illi ãbo
sabbatum indicit dominꝰ. Quare: Primo ubi
sit uidece. Intus c̃. incorde eͣ sabbatum nr̾m.
Multi enim uacant menbris: et tu multuant᷑
conscientia. Omnis homo malus: sabbatum
habere non potest. Nusquam enim illius con.¬
quiescit conscientia : necesse ẽ in ꝓturbationibꝰ
iuat. Cui autem bona ẽ conscientia: tranquil¬
lus ẽ Ipsa tranquillitas. sabbatum ẽ coidis. At.¬
tendie enim ꝓmissorẽ dominũ: et si laborat in
p̾senti. extenditur spe futuri: et serenat᷑ om̃e
nubilum tristiciȩ. sicut dicit apłs: spe gaudẽ¬
tes. Ipsum autem gaudium intranquillitate
spei nr̃e: sabbatum nrͣm ẽ. Hoc comm̃datur.
hoc cantatur in isto psalmo: quomͦ sit xp̃ianꝰ
homo insabbato cordis suit idest inuacatione
et tranquillitate et serenitate conscientiȩ suȩ
imꝑturbatus. Inde dicit hic. unde solent per¬

Expanded text:
malis operibus, vacatio illorum a bonis operibus est. malis operibus, vacatio illorum a bonis operibus est. Melius est enim arare, quam saltare. Illi ab opsabbatum indicit Deus. Quale? Primo ubi sit videte. Intus est, in corde est sabbatum nostrum. Multi enim vacant membris, et tumultuantur conscientia. Omnis homo malus, sabbatum habere non potest: nusquam enim illi conquiescit conscientia; necesse est in perturbationibus vivat. Cui autem bona est conscientia, tranquillus est; et ipsa tranquillitas sabbatum est cordis. Attendit enim promissorem Dominum; et si laborat in praesenti, extenditur spe futuri, et serenatur omne nubilum tristitiae; sicut dicit Apostolus, «Spe gaudentes» . Ipsum autem gaudium in tranquillitate spei nostrae, sabbatum nostrum est. Hoc commendatur, hoc cantatur in isto psalmo, quomodo sit homo christianus in sabbato cordis sui, id est, in vacatione et tranquillitate et serenitate conscientiae suae non perturbatus. Inde dicit hic, unde solent per
Abbreviated transcription (Latin):
autem speties cum uisȩ fuerint: et spes rei
ẽ quȩ non tenetur. Aduemente. ipsare. ñ
erit iam spes: quia tenebimꝰ ñ sꝑabimus.
Caritas autem non nouit crescere: nisi ma¬
gis magisq. Si enim amamus quẽ ñ uidemꝰ:
quomͦ amnaturi sumus cum uiderimus : De¬
futurum scłm. Nemo p̾sentia bona speret. ⁊¬
nemos ibi ꝓmictat felicitatẽ mundi. qͥa xp̃i¬
anus ẽ: s utatur felicitate p̃senti ut potest.
quomͦ potest: quando potest: quantũ potest:
Cum ad est. consolationi dĩ gr̃ãs agat: cũ
deest. iusticiȩ di grãs agat. Ubiq sit gratꝰ:
nusquã sit ingratus. Et patri consolanti
et blandienti gratus sit: et patri em̃danti.
et flagellanti. et disciplinam danti gratus site
Amat enim ille semꝑ. siue blandiatur. siue mi¬
netur÷ et dicat qđ audistis inpsalmo: bonu̾c᷑
enim ad nugas. Et cum ds̃ pre¬
ceꝑit sabbatum : illi in bis quȩ
łs ꝓhibet exercent sabbatum. Uacatio nr̃a a

Expanded text:
autem species cum visae fuerint: et spes rei autem species cum visae fuerint: et spes rei est quae non tenetur; quae adveniente ipsa re, non erit jam spes, quia tenebimus, non sperabimus: charitas autem non novit nisi crescere magis magisque. Si enim amamus quem non videmus, quomodo amaturi sumus cum viderimus? Defuturum saeculum: nemo praesentia bona speret, nemo sibi promittat felicitatem mundi, quia christianus est; sed utatur felicitate praesenti, ut potest, quomodo potest, quando potest, quantum potest. Cum adest, consolationi Dei gratias agat: cum deest, justitiae Dei gratias agat. Ubique sit gratus, nusquam ingratus: et Patri consolanti et blandienti gratus sit; et Patri emendanti et flagellanti et disciplinam danti gratus sit; amat enim ille semper, sive blandiatur, sive minetur: et dicat quod audistis in Psalmo, «Bonum eenim ad nugas; et cum Deus praeceperit sabbatum , illi in his quae Deus prohibet exercent sabbatum. Vacatio nostra a
Abbreviated transcription (Latin):
Quando exigitur de homine patientia: i
malis agit. Quando dicitur patiens esto. to¬
lera. sustine: molestia ẽ sub qua te d̾s uult
ẽẽ fortem: tolerante᷑. longaminẽ. patientẽ
S numquid decipit qui ꝓmisit e Medicus
ererit ferrum ad secandã uulnera ⁊ et dicit
ei quem secturus ẽ. patiens esto: sustine. tole¬
ra. Indolorib exigit patientiam: S pꝰ doloreᷤ
ꝓmittit salutem. Et ille quitolerat doloreᷤ
inferro medici: nisi sibi ꝓponat sanitatem
quam u̾bum habet. deficit indolore quẽ
patitur. Multa ergo mala sunt in isto scło:
intus. foris. ꝓrsus non cessant Abundant
scandala: nemo illa sentit. nisi qui graditur
uiam dĩ. Ei dicitur iomnib diuinis pagini
ut toleret p̾sentia : speret futura: amet quẽ
non uidet. ut amplectatur cum uiderit. Ca¬
ritas enim quȩ t̾cia nobis adiungitur ad fi¬
dem et ad spem. maior ẽ supra fidem et spẽ:
quia fides rerum ẽ. quȩ non uidentur ÷ erũt

Expanded text:
Quando exigitur de homine patientia, in Quando exigitur de homine patientia, in malis agit: quando dicitur, Patiens esto, tolera, sustine, molestia est, sub qua te Deus vult esse fortem, tolerantem, longanimem, patientem. Sed numquid decipit qui promisit? Medicus exserit ferrum ad secandum vulnera, et dicit ei quem secturus est, Patiens esto, sustine, tolera: in doloribus exigit patientiam, sed post dolores promittit salutem. Et ille qui tolerat dolores in ferro medici, nisi sibi proponat sanitatem, quam nondum habet, deficit in dolore quem patitur. Multa ergo mala sunt in isto saeculo, intus, foris; prorsus non cessant, abundant scandala: nemo illa sentit, nisi qui graditur viam Dei. Ei dicitur in omnibus divinis paginis, ut toleret praesentia, speret futura, amet quem non videt, ut amplectatur cum viderit. Charitas enim quae tertia nobis adjungitur ad fidem et spem, major est supra fidem et spem : quia fides rerum est quae non videntur; erit
Abbreviated transcription (Latin):
Det nobis dominus aꝑire miftia
quȩ hic continentur: quoniam¬
ꝓpter fastidium animorũ. eadẽ
diuerse uarieq tractantur. Nã
nullum aliud canticum nos docet ds. nisi fidi.
spei. et caritatis: ut fides nr̃a firma sit impso.
quandiu illum ñ uidemus. credentes in eum
quem non uidemus: ut gaudeamus cũ uide.¬
rimꝰ. et fidi nr̃e succedat species lutis enis
ubi iam non nobis dicetur crede quod uides.
s gaude quia uides. Spes etiam nr̃a incõ¬
mutabilis sit. et figatur millo⁊ et ñ mtet
et non fluctuet. non agitetur: sicut ipse ds̃
in quo figitur non potest agitari. Spes em̃¬
quȩ modo uocatur tunc non spes: s reserit.
Taendu enim uocatur spes quandui ñ uide¬
tur quod sꝑatur: dicente apło. Spes autẽ
quȩ indetur: nonẽ spes. Qd enim uidet qͥs
quid sꝑat: Si autem qͦd ñ uidemus sꝑamꝰ.
ꝑ patientiã expectamus. Modo ergo patien¬
tia necessaria ẽ: quandui ueniat qđ ꝓmis¬
sum eͣ. Nemo autem patiens ẽ i bonis:

Expanded text:
det nobis Dominus aperire mysteria quae hic continentur; cum propter fastidium animorum eadem diverse varieque tractantur. Nam nullum aliud canticum nos docet Deus, nisi fidei, spei, et charitatis: ut fides nostra firma sit in ipso, quamdiu non illum videmus, credentes in eum quem non videmus, ut gaudeamus cum viderimus, et fidei nostrae succedat species lucis ejus, ubi jam non nobis dicetur, Crede quod non vides; sed, gaude quia vides. Spes etiam nostra incommutabilis sit, et figatur in illo, et non nutet et fluctuet, non agitetur; sicut ipse Deus in quo figitur, non potest agitari. Spes enim modo vocatur; tunc non spes, sed res erit. Tamdiu enim vocatur spes, quamdiu non videtur quod speratur, dicente Apostolo: «Spes autem ququid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus» . Modo ergo patientia necessaria est, quamdiu veniat quod promissum est. Nemo autem patiens est in bonis.
Abbreviated transcription (Latin):
Sͦ incelo cor eius siincelo cor cius: omnes iniqͥta.¬
tes que fiunt ini̾ra ad tempꝰ. om̃s felictates
malorum hominũ. om̃s labores i̾toꝵ. meditau¬
ti die ac nocte legemdi. nullȩ sunt: et patienter
tolerat omnia ÷ et exit bc̃atꝰ eruditus adõ. Et qͦmͦ
infir mamͣto cęlie Quialex firmam̃tũ e᷑. Beatus
uir quẽ tu erudieris domine÷ et ex lege tua do¬
cueris eum: ut mnitiges eum a dieb malignis.
donec fodiatur peccatori fouea. Accendite gͦ lumi¬
naria quomͦ ꝓcedunt. et oc̃cidunt. et redeunt.
gunt cursus suos. diftingunt dic et noctẽ: uol¬
uunt annos et temꝑa: et tanta mala fiunt ĩt̾ra.
ulł quiecẽ incęlo habentib. Qd ẽ gͦ qd̾ docet nos

Expanded text:
go in coelo cor ejus: si in coelo cor ejus, omnes iniquitates quae fiunt in terra ad tempus, omnes felicitates malorum hominum, omnes labores justorum meditanti die ac nocte legem Dei, nulli sunt; et patienter tolerat omnia, et erit beatus eruditus a Deo. Et quomodo in firmamento coeli? Quia lex firmamentum est. «Beatus vir quem tu erudieris, Domine, et ex lege tua docueris eum: ut mitiges eum a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea.» Attendite ergo luminaria quomodo procedunt, et occidunt, et redeunt, agunt cursus suos, distinguunt diem et noctem, volvunt annos et tempora; et tanta mala fiunt in terra, illis quietem in coelo habentibus. Quid est ergo quod nos
Abbreviated transcription (Latin):
let talia murmurantes et dicit sͥ: Ds nouit
qͥd agat ÷ nos nͥ possumꝰ nosse consiliũ ipliꝰ.
quare parcit malis ad tempꝰ: uł qͣre laborẽt
bom ad tempꝰ. Sufficit tam̃ mͥ hoc scire: qͥa
et ad tempꝰ laborat bonus. et ad tempꝰ floret
malꝰ. Qui gͦ tał ẽ securꝰ ẽ: et patienter fert
omnes felicitates maloꝵ ⁊ et labores bonoꝵ
patient̾ fert. Tolerat donec fimatur hoc
scłm: donec tanseat iniquitas. Iam talis
beatus ẽ: et crudiuit eum ds de lege sua. &
mitigauit eum a dieb malignis: donec fo¬
diatur peccatori fouea. Qui uero nondumẽ
tał: audiat ꝑ nos qđ domino placet. Plura
autẽ ipse dicat incorde: qui meliꝰ uidet uulnꝰ
qđ curet. Psalmus hunc habet titulũ. id÷¬

Expanded text:
let talia murmurantes, et dicit sibi: Deus novit let talia murmurantes, et dicit sibi: Deus novit quid agat, nos non possumus nosse consilium ipsius, quare parcit malis ad tempus, vel quare laborant boni ad tempus; sufficit mihi tamen hoc scire, quia et ad tempus laborat bonus, et ad tempus floret malus. Qui ergo talis est, securus est; et patienter fert omnes felicitates malorum, et labores bonorum patienter fert, tolerat, donec finiatur hoc saeculum, donec transeat iniquitas. Jam talis beatus est, et erudivit eum Deus de lege sua, et mitigavit eum a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea. Qui vero nondum est talis, audiat per nos quod Domino placet. Plura autem ipse dicat in corde, qui melius videt vulnus quod curet. 3. Psalmus hunc titulum
Abbreviated transcription (Latin):
aut quia non audent. Nam qͥd uelit cor: lin¬
gua testatur. Et quidem etiam silingna ob-¬
mutesceret. et ipsa timore compressa: ds ui¬
dẽcet intꝰ quid cogitaret homo: si etiã alium
homine̾ lateret. Tacitas gͦ cogitationes homi¬
nũtaleꝰ aut etiam erumpentes inu̾ba uł facta.
curat iste psalmus: si curariuelint. Inten¬
dant gͦ et curentur. Atq utinam in hac intl¬
titudine quȩ nunc eͣ int̾ parietes istos et au¬
dit ꝑ nos u̾bum domini: nulla sint talia uul¬
nera quȩ curentur. Utinam nulla sint. Non
tam̃ rem suꝑsluam facimus dicere: si nulla
ibi sunt uulnera. Instruantur corda ad sa¬
nandos alios: cum audire ceꝑint. Credo
enim quia unusqͥs q: xp̃ianus cũ audierit
aliquẽ talia dicentẽ. si bonus fideł ẽ. et be¬
ne credit do. et spes eius e̾ infut᷑o scło ⁊ non
inhac t̾ra non inhac uita ẽ. et non frustra
audit ut sursum cor habeat: irridet et do¬

Expanded text:
aut quia non audent. Nam quid velit cor, linaut quia non audent. Nam quid velit cor, lingua testatur: et quidem, etiamsi lingua obmutesceret et ipsa timore compressa, Deus videret intus quid cogitaret homo, etiamsi alium hominem lateret. Tacitas ergo cogitationes hominum tales, aut etiam erumpentes in verba vel facta, curat iste psalmus, si curari velint. Intendant ergo, et curentur. Atque utinam in hac multitudine tota quae nunc est inter istos parietes, et audit per nos verbum Domini, nulla sint talia vulnera quae curentur; utinam nulla sint. Non tamen rem superfluam facimus dicere, si nulla ibi sunt vulnera. Instruantur corda ad sanandos alios, cum audire talia coeperint. Credo enim quia unusquisque christianus, cum audierit aliquem talia dicentem, si bonus fidelis est, et bene credit Deo, et spes ejus est in futuro saeculo, non in hac terra, non in hac vita est, et non frustra audit ut sursum cor habeat; irridet et do
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inscło diliguntur p̃ponant ⁊ cont᷑ istam
doctrinã talia murmura sunt hominũ: et
si ñ ꝓcedunt in uoce. roduntur incorde. Qͣd
ergõ dicunt : Uere placiturus sũ dõ ꝑ iꝰticiã:
aut iusti illi placent. subtuiꝰ imꝑio maliflo-¬
rent: Tanta mala cõmittunt: et nichil ilł
euenit mali. Aut si forte euenit aliqͥd mali:
quid tͥ dicunt illi cum eis cȩꝑis dicere. ecce
quanta fecit mala qͦmͦ illi redditum ẽ qͣlẽ
exitum habuit: Incipiunt illi cogitare
iustos quib mala ȩuenerunt ⁊ et opponũt
nob̃. et dicunt. Si illi ꝓpt̾ea mali accidit
quia iniquus fuit ÷ uli quare accidit qͥ ta
iuste uix̃. qͥ elemosinas tantas fecit. qͥ tã
multa bona oꝑatus ẽ mȩccła ÷ quare talẽ
sortem inuenit: Quare talẽ exitum habuit.
qualẽ ille homo qui multa iniqua cõmisit:
Ad hoc autẽ ista dicunt: ut ostendant de
ꝓpt̾ea non facere mala quia non possunt:

Expanded text:
quae in saeculo diliguntur praeponant: contra istam quae in saeculo diliguntur praeponant: contra istam doctrinam talia murmura sunt hominum; et si non procedunt in voce, roduntur in corde. Quid ergo dicunt? Vere placiturus sum Deo per justitiam? aut justi illi placent, sub cujus imperio mali florent? Tanta mala committunt, et nihil illis evenit mali. Aut si forte evenit aliquid mali; quid tibi dicunt illi, cum eis coeperis dicere: Ecce quanta fecit mala, quomodo illi redditum est? qualem exitum habui? Incipiunt illi cogitare justos quibus mala evenerunt, et opponunt nobis, et dicunt: Si illi propterea mali aliquid accidit, quia iniquus fuit; illi quare accidit, qui tam juste vixit? Qui eleemosynas tantas fecit, qui tam multa bona operatus est in Ecclesia, quare talem sortem invenit? quare talem exitum habuit, qualem ille homo qui multa iniqua commisit? Ad hoc autem ista dicunt, ut ostendant se propterea non facere male, quia non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autẽ timore innocens eͣ. non eͣ in nocens:
quamuis nͣ noceat cui uult. Non emm nocet
alti ꝑ effectum malum: s sibi plurimũ ꝑcu
piditatẽm mnalam. Nam qͦmͦ sibinoceat. audi
scͥpturã. Qui autẽ amat iniquitate: odit ani¬
mam suã Et reuera multũ errant homines:
qui putant iniusticiã sua aliis nocere. et sibi
non nocere. Ad alios ꝓcedit iniquitas cuilibz.
ut corꝑi noceat ⁊ ut rem familiare̾ ledat. uo
uillam inuadat ÷ ut mancipiũ abducat: ut
aurum auferat aut argentum. uł si qͥd aliud
possidet. Adhoc ꝓfertur ad alt̾um: illa mi¬
quitas. Ergo iiquitas tua alieno corꝑi nocit:
tuo animo non nocet: Contra istam simpli¬
cem ueracc̃q doctrinam. qͣ infinuat᷑ homini¬
b bonis ut ipsam iusticiã diligant. et ex ea
placere dõ uelint. ab illo intelligant luce
quadam intelligibili ꝑ fundi anma suã. ut
t̃aciant iussa oꝑa. et illam luce̾̃ sapientie o̾ĩb

Expanded text:
Qui autem timore innocens, fit, non est innocens, Qui autem timore innocens, fit, non est innocens, quamvis non noceat cui vult nocere. Non enim nocet alteri per factum malum, sed sibi plurimum per cupiditatem malam. Nam quomodo sibi noceat, audi Scripturam: «Qui autem amat» «iniquitatem, odit animam suam» . Et revera multum errant homines qui putant injustitiam suam aliis nocere, et sibi non nocere. Ad alios procedit iniquitas cujuslibet, ut corpori noceat, ut rem familiarem laedat, ut villam invadat, ut mancipium abducat, ut aurum auferat, aut argentum, vel si quid aliud possidet. Ad hoc profertur ad alterum illa iniquitas. Ergo iniquitas tua alieno corpori nocet, tuo animo non nocet? 2. Contra istam simplicem veracemque doctrinam, qua insinuatur hominibus bonis, ut ipsam justitiam diligant, et ex ea placere Deo velint; ab illo intelligant luce quadam intelligibili perfundi animam suam, ut faciant justa opera, et illam lucem sapientiae omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
rabant de ipsa domo: et ab eis talia homines
patiebantur. qualia se pati ipsi atalib Paulo
ante querebantur. Bonꝰ gͦ ille ẽ qui et qnͣdo
potest male facere non facit. De quo scͥptumẽ.
qui potuit trangredi et ñ eͥ trans gressus : et
facere mala et non fecit. Qui sẽ hic et lau¬
dabimus eum : fecit enim mirabilia muitasia.
Loquebatur scriptura de potentib innocentib
Et lupꝰ enim tantum uult nocere quantũ leo.
Dissimilit̾ nocent: s nͨ dissimilit̾ cupiunt. Leo
enim nͥ solum contempnit cane̾ latrantt᷑. sed
etiam fugat: et uenit ad ouile : et omutescen-¬
tib canib rapit quod potest. Lupꝰ non audet
int̾ latratus canum. Nunqͥd ꝓpt̾ea quia nͨ potu¬
it auferre acanib territus ⁊ innocentior rcme¬
auit : Docet ergo mͣc innocentiã: ut quisq
innocens sit non timore penȩ s amore iusticiȩ.
Tunc enim liber eͣ innocens: et uerꝰ ẽ innoceis.

Expanded text:
rabant de ipsa domo; et ab eis talia homines rabant de ipsa domo; et ab eis talia homines patiebantur, qualia se pati ipsi a talibus paulo ante querebantur. Bonus ergo ille est, qui et quando potest male facere, non facit; de quo scriptum est: «Qui potuit transgredi, et non est transgressus; et facere mala, et non fecit. Quis est hic, et laudabimus eum? Fecit enim mirabilia in vita sua» . Loquebatur Scriptura de potentibus innocentibus. Et lupus enim tantum vult nocere, quantum leo: dissimiliter nocent, sed non dissimiliter cupiunt. Leo enim non solum contemnit canem latrantem; sed etiam fugat, et venit ad ovile, et obmutescentibus canibus rapit quod potest: lupus non audet inter latratus canum. Numquid propterea quia non potuit auferre a canibus territus, innocentior remeavit? Docet ergo Deus innocentiam, ut quisque innocens sit non timore poenae, sed amore justitiae. Tunc enim liber est innocens et verus est innocens.
Abbreviated transcription (Latin):
eorum. fraudes et rapinas eorum uidet d̃s: et
punit incogitationib eorum. Quid enim uelint
ille accendit: cuiꝰ oculus nͥ repellitur carne. ut
nͣ uideat uoluntatẽ. Tales si occasiones inueni¬
ant. ñ mali fiunt s manifestant᷑: n ut sentias
qd natum sit manifestum ÷ s ut intelligas qͥd
latebat indusum. Paucis his annis et ꝓpe hest̾no
die uiderunt hȩc homines: et ꝓbauerunt etiã
qui tarde intelligunt. Erat enim hic una domiꝰ
potentissima ad tempꝰ. de qua flagellum fecerat
d̾s generi humano ⁊ et castigatum ẽ inde genꝰ
humanũ: si cognoscat flagellum pat̾s et timeat
sententiam iudicis. Cum gͦ etͣt hic eadem domꝰ
magna. multi sub illa gemebant ÷ murmura-¬
bant. rep̾hendebant: detestabant᷑. blasphema¬
bant. Quomꝰ se artant homines: et dant᷑ diui¬
no illo iudicio. Multi inconcupiscentiã cordis
sui subito euertebant ipsiꝰ domꝰ illi qͥ murmu¬

Expanded text:
eorum, fraudes et rapinas eorum videt Deus, et eorum, fraudes et rapinas eorum videt Deus, et punit in cogitationibus eorum. Quid enim velint, ille attendit, cujus oculus non repellitur carne, ut non videat voluntatem. Tales si occasiones inveniant, non mali fiunt, sed manifestantur: non ut sentias quod natum sit manifestum, sed ut intelligas quod latebat inclusum. Paucis his annis, et prope hesterno die viderunt haec homines, et probaverunt etiam qui tarde intelligunt. Erat enim hic una domus potentissima ad tempus, de qua flagellum fecerat Deus generi humano, et castigatum est inde genus humanum; si cognoscat flagellum patris, et timeat sententiam judicis. Cum ergo esset hic eadem domus magna, multi sub illa gemebant, murmurabant, reprehendebant, detestabantur, blasphemabant. Quomodo se arctant homines, et dantur divino illo judicio multi in concupiscentias cordis sui ? Subito fiebant ipsius domus illi qui murmu
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere. aut murtantur ad imitandã malicrã
eorum quos quasi florere conspiciunt: aut si
ꝑ infirmitatem uł ꝑsonȩ suȩ uł animi timent
male facere. ne aliquid illis scdm legem scłi
mali ac̃cidat ÷ non quia iusticiam diligiit. s
ut dicam aꝑtius timentes dampnari inter bo¬
mines. uł ab hominibꝰ. abstinent se quidem a
factis malis. s non se abstinent acogitationibꝰ
mał: et int̾ cogitationes eorum inquas. p̃cipue
caput miquitatis illa tenet impiẽtas: qua ui¬
decur eis ds̃ negligere. et non curare res huma¬
nas: et aut ȩqualiter habere bonos et malos.
aut etiã qđ ẽ ꝑnitiosius cogitare. insectari bo.¬
nos : malis fauere. Qui talia cogitat. et si nicħ
mali alicui faciat. facit plurimum sͥ. et in se¬
ipsum impius ẽ. et iniquitate sua nͣ ledit dm.
s int̾sicit se: neq nocent hominib qͥa timidi sc̃
qͥ talia cogitant ÷ s tam̃ homicidia eorũ ad ult̾ia

Expanded text:
vivere, aut invitantur ad imitandam malitiam vivere, aut invitantur ad imitandam malitiam eorum quos quasi florere conspiciunt: aut si per infirmitatem vel personae suae vel animi, timent male facere, ne aliquid illis secundum leges saeculi mali accidat; non quia justitiam diligunt, sed, ut dicam apertius, timentes damnari inter homines ab hominibus, abstinent se quidem a factis malis, sed non se abstinent a cogitationibus malis. Et inter cogitationes eorum iniquas, praecipue caput iniquitatis illa tenet impietas, qua videtur eis Deus negligere et non curare res humanas; et aut aequaliter habere bonos et malos; aut etiam, quod est perniciosius cogitare, insectari bonos et malis favere. Qui talia cogitat, etsi nihil mali alicui faciat, facit plurimum sibi, et in seipsum impius est; et iniquitate sua non laedit Deum, sed interficit se. Neque nocent hominibus, quia timidi sunt qui talia cogitant; sed tamen homicidia eorum, adulteria
Abbreviated transcription (Latin):
lim audiuimus cum psalmus iste¬
u. Ni legeretur: intente audiamꝰ
cum reuelat dominꝰ quȩ hic
dignatus ẽ opacare misteria.
Adhoc enim clauduntur
quedam sacram̃ta scripturarum : non ut
denegentur. s ut pulsantib apantur. Si er.¬
go affectu pio et sincera cordis caritare pulse¬
tis: ille aꝑiet. qui uidet unde pulsetis. Notu
eͣ uob̾ omnib. atq utinam de numero eoꝵ
non simus. multos murmurare aduersus
dĩ patientiam et dolere iniquos homines
et impios uł uniere in hac t̾ra. uel etiam
plurimum posse: et quod ẽ amplus plerũq
plurimũ posse malos aduersus bonos : et
sepe malos p̾mere bonos: malos exultare.
bonos laborare ⁊ malos suꝑbite. bonos humilta¬
ri. Attendentes talia ingenere humano. ab un¬
dant enim. ꝑuertuntur ipatientes. et in fir.¬
mi animi : quasi frustra si. nt boni. quia ds auiͥ.¬
tit uł auertere uidetur oculos suos abonis oꝑibꝰ
piorum et fidelium: et augere malos mhis quȩ
diligunt. Putantes gͦ insirmi frustra se bene

Expanded text:
ime audivimus, cum psalmus iste legeretur; ita intente audiamus, cum revelat Dominus quae hic dignatus est opacare mysteria. Ad hoc enim clauduntur quaedam sacramenta Scripturarum, non ut denegentur, sed ut pulsantibus aperiantur. Si ergo affectu pio et sincera cordis charitate pulsetis, ille aperiet qui videt unde pulsetis. Notum est omnibus nobis atque utinam de numero eorum non simus, multos murmurare adversus Dei patientiam, et dolere iniquos homines et impios vel vivere in hac terra, vel etiam plurimum posse; et quod est amplius, plerumque plurimum posse malos adversus bonos, et saepe malos premere bonos; malos exsultare, bonos laborare; malos superbire, bonos humiliari. Attendentes talia in genere humano abundant enim, pervertuntur impatientes et infirmi animi, quasi frustra sint boni; quia Deus avertit vel avertere videtur oculos suos a bonis operibus piorum et fidelium, et augere malos in his quae diligunt. Putantes ergo infirmi frustra se bene