comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rur sum defipiuit :¬
quia hab& aliquid
sapiens : Non solũ
amplius aiumento
sed &iã ab homine
stulto:
indicat: quia hic ho¬
minum uita nonẽ:
quã ee alibitestatur:
Hab& ergo hoc homo
amplius iumentis.
quod illã post mor¬
dẽ non uiuunt. hic
uerotunc uiuert
inchoat cũ ꝑmor¬
temcarnis hane uit¬
fibilẽuitã consum¬
mat: qui&ia lon¬
geinferius dicit:
quod cumq potest
manus tua facere
instanter operare
uia nec opus Necro¬
tio. Nec sapientia
Nec scientiaerit
apud inseros quo
tu properas

Expanded text:
rursum definivit rursum definivit quod habeat aliquid sapiens non solum amplius a jumento, sed etiam ab homine stulto, indicat quia hic hominum vita non est, quam esse alibi testatur. Habet ergo homo hoc amplius jumentis quod illa post mortem non vivunt, hic vero tunc vivere inchoat, cum per mortem carnis hanc visibilem vitam consummat. Qui etiam longe inferius dicit: Quodcunque potest manus tua facere, instquia nec opus nec ratio nec sapientia nec scientia erunt apud inferos, quo tu properas.
Abbreviated transcription (Latin):
Haec uero ex iudicii
ueritate subiunc¬
xit sicut ergo
delectationẽ prius
carnaliũ exprimens:
curis postpositis
denuntiatbonum ee.
manducare & bibere :
quod tamen postmo¬
dum exiudicuratio¬
ire ad domum luctus
quã addomumcon¬
iiuii.. Et sicut
La&andebere iuue¬
nẽ in adulis centia sua
quasi ex deliberatione
carnalium proponie :¬
Citamen post modũ
perdefinitionem
sententiae. Adeͦle¬
centiã &uoluptate
uanã cẽredar guit
taciã contionator
noster: uelut exmen¬
te infirmantium
humanae suspitio¬
nis sententiã pro¬
ponit. dumdicit:
sVlnus interitus est¬
S hominis &iumentou
& aequa ut risq con
S dicio sicut moritur
homo: sic & illamori¬
Suntur
Similiter spiraent om¬
nia: & nihil hab& homo
Slumentis amplius:
Quitamen ex difinitio¬
neractionis suam
post modum senten¬
tiã protulit dicens
quid hab& amplius
sapienistulto:
& quid pauper : Nisi
ut pergat illuc ubi
est uita
Quiigitur dixit. Nibil
hab& homo iumen¬
tis amplius Ipse

Expanded text:
haec vero ex judicii haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpositis, denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratioire ad domum luctus quam ad domum convivii; et sicut laetari debere juvenem in adolescentia sua, quasi ex deliberatione carnalium proponit, et tamen postmodum per definitionem sententiae adolescentiam et voluptatem vana esse redarguit; ita etiam concionator noster, velut ex mente infirmantium humanae suspicionis sententiam proponit, dum dicit: Unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque c sicut moritur homo, sic et illa moriuntur: similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius . Qui tamen ex definitione rationis suam postmodum sententiam protulit, dicens: Quid habet amplius sapiens a stulto? et quid pauper? Nisi ut pergat illuc, ubi est vita ? Qui igitur dixit: Nihil habet homo jumentis amplius, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
disserat: Atque
animũ adelectatio¬
ne conpescat:
Ibinam que ait:
Hoc itaq mihi uisũ ẽ
bonum : ut comedat
Squis&bibat & frua¬
turlanitia exlabo
Iresuo: Et longe
inferius subiungit:
Melius ẽ ire addomũ
luctus : quã addo¬
mum conuiuii
Sienimbonumẽ man¬
ducase & bibert.
melius fuisse uideba¬
tur addomũ conuiun
ꝑgert : quã ad domũ
luctus
Exqua re ostenditur
quia illud ex infir¬
mantiũ ꝑ sona intu¬
lit: hoc uero exratio¬
nis disinitione sub¬
iuncxit:
Nam ipsas protinus
sictionis causas edis¬
serit : & dedomoluc¬
tus quae sit utilitas
ostendit dicens :
In illa enim finis
cunctorũ ad mone¬
÷turhominum. &
:uiuens cogitat quid
futurussit:
Rur sum illic scriptũ
ẽ : lacase iuuenis
in adcͦlescentiatua :
Et paulo post subditiR
Aduͦlescentia enim
S& uoluptas uana sun:
Quidum hoc post mo¬
dum uanũ eẽ sedar¬
guit: quod prius ad¬
monuis seuidebacir:
Paten¬
ter
indi¬
cat.
quia illa quasiex
des iderio Carnali
uerba intulit

Expanded text:
disserat, atque disserat, atque animum a delectatione compescat. Ibi namque Hoc itaque mihi visum est bonum ut comedat quis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit, dicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subditur: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Qui dum hoc postmodum vanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenter indicat, quia illa quasi ex desiderio carnali verba intulit,
Abbreviated transcription (Latin):
GRECORIUS
SALOMOPISLABER
inquoharescripta
sunt. ecclesiastes¬
appellatus .ẽ
Eccles iastes autẽ
propri econtiona¬
tor dicitur:
INcontione uero:
sententia promitur:
perquã tumultuos &
tur bae seditio con¬
primatur :
Et cum multi deuersa
sentiunt. percon¬
tionantis rationẽ:
adunã sententia ꝑ¬
ducuntur
Hic igiturliber id cir¬
co contionator dicit᷑
quia salomon in eo
quasitumultuan¬
tes turbae suscepit
sensum: Vt eaper
inquisitionẽ dicat :
quae fostasse per
temptationemu
inperita mens sentiat ::
Nam quod sententias
quasi per in quis itio¬
ne moud quasi
tot in sepersonas
diuersorum suscepit:
sed contionator uerox
uelut extens a manu
omnium tumuleds
sedat: eosq ad unã
sententiã feuocat :
Cumin eius dẽ libri
termino. Ait
homo:
Sienim in libro eodẽ
multorũ ꝑsonas
Curad audiendũ¬
loquendifinẽ secũ
pariter omnes¬
admonebat.
ips es ibitestis ẽ quia
atq: ad huc huius
mundi delectationib
dediti:
Alia uero inquib: ea
quaeractionis sunt

Expanded text:
GREGORIUS. Salomonis liber in quo haec scripta sunt, Ecclesiastesappellatus est. Ecclesiastes autem proprie concionator dicitur. In concione vero sententia promitur, per quam tumultuosae turbae sedi io comprimatur. Et cum multi diversa sentiunt, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat, quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias quasi per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax velut extensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem termino ait: homo . Si enim in libro eodem multorum personas cur ad audiendloquendi finem secum pariter omnesadmonebat? ipse sibi testis est quia, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero, in quibus ea quae rationis sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
S Dixi incorde meo de
filiis hominum: uit
probar& eos dr̃ &
ostender& similer
essebestiis
Id circo unus interi¬
tus est hominis
& iumentorum: &
aequa ut risq: condicio
Quiadhuc eandem
sententiã suã sub¬
tiliter exsequens
adiungit
sicut moritur homo:
sic & illa moriuntus:
similiter spirant
omnia: & nihilha¬
b& homo iumentis
amplius
Quib: adhuc uerbis
generalẽ dfinitio¬
nẽ sub infest dicens:
Cuncta subiacent
uanitati: &omnia
ꝑgunt ad unũ locũ .:

Expanded text:
 Dixi in corde meo de  Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos Deus, et ostenderet similes esse bestiis; idcirco unus interitus est hominis t jumentorum, et aequa utriusque conditio ? Qui adhuc eamdem suam sententiam subtiliter exsequens, adjungit: Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur, similiter spirant omnia, et nihil habet homo jumentis amplius . Quibus adhuc verbis generalem definitionem subinfert dicens: Cuncta subjacent vanitati, et omnia pergunt ad
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃snamq: est qui
carne non tegitur
angelorum :
sps quicarne regit᷑
sed cuicarnenon
moritur:
homitium:
Sp̃i quicar ne tegitur
& cumcarne moritur.
lumentorum: omniũ¬
q: brutorũ animaliũ :
Homoitaq sicut iN
medio creatus ẽ : ut
es s& inferior angelo:
superior iumento :
Ita aliquid hab& com¬
mune cum summo:
aliquid commune
cum infimon
Inmostalitatẽ scilic&
sp̃s cum angelo.
IHostalitatẽ uerocar¬
nis: Cum iumento:
Quousq: & ipsã mosta¬
Hlitatem carnis glo¬
ria sesurrectionis
absorbeat : & in hae¬
rendo spui: Caro
Quia ipse spsinhae¬
rendo carni serua¬
tur in dm̃:
Quae tamencaro: nec
in repr obis inter
scipplicia ꝑfecte
deffcit. Quae semꝑ
deficiendo subsistit.
Vt qui spũ & carne
peccauerunt: semꝑ
essentialiter uiuen¬
tes. & carne & sp̃u
sine fine moriantur.
PETRUS
Pat ionifideliũ
placent cuncta
quaedicis sed quacso
te dumsp̃s hominũ
atq: iumentorum.
Tanta distinctione
discernis : quid ẽ.
quod sdlomon. ait:¬

Expanded text:
Spiritus namque est qui Spiritus namque est qui carne non tegitur, angelorum; spiritus qui carne tegitur, sed cum carne non moritur, hominum; spiritus qui carne tegitur, et cum carne moritur, jumentorum omniumque brutorum animalium. Homo itaque sicut in medio creatus est, ut esset inferior angelo, superior jumento, ita aliquid habet commune cum summo, aliquid commune cum infimo: immortalitatem scilicet spiritus cum angelo, mortalitatem vero carnis cum jumento; 376 quousque et ipsam mortalitatem carnis gloria resurrectionis absorbeat, et inhaerendo spiritui caro quia et ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro nec in reprobis inter supplicia perfecte deficit, quia semper deficiendo subsistit; ut qui spiritu et carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spiritu sine fine moriantur. PETR. Rationi fidelium placent cuncta quae dicis. Sed quaeso te, dum spiritus hominum atque jumentorum tanta distinctione discernas, quid est quod Salomon ait:
Abbreviated transcription (Latin):
UDENTER DICO
Aquia sine fide
Neq: infidelis uiuit :
Nam sieundẽ infidelẽ
percunctari uoluero
quẽ patrẽ uel quam
matre habuerit :
protinus sespondet
illum atq: illã
Quẽ sistatim ie quixẽ
utruri nenouerit
quando conceptus
sit uel uiderit quan¬
donatus: Nibil
horã se uel nosse¬
uel uidirse fatebit᷑
& tamen quod non
uidet credit.:
Namillũ patrẽ: illã¬
q: s ehabuis sematrẽ.
absq: dubitatione
testatur:
ateor quia nunc
usq: nesciui: quod
infide lirhaber&
fidem .
IABENT ET IÃ
infideles fidẽ : sed
utinã in dm̃: quã
siutiq haberent :
infideles ñ essent
sedhinc insua ꝑfidia
sedarguendi sunt:
hinc ad fideigne¬
tiã prouocandi:
quias i deipsosuo
uis ibilicorpore
credunt quodminis¬
me uiderunt
Cur inuis ibilia non
credunt quae cor¬
ponrliter uidere
non possunt.
amquia post
mostẽ carnis uiuat
anima pat& ractio
sed fidei admixta
tegitur : Alium
qui carne tegitur.
sed noncum carne
moritur.:
Testium quicarne
tegitur : & cum
carnemoritur .

Expanded text:
udenter dicunt, quia sine fide neque infidelis vivit. Nam si infidelem percunctari velis, quem patrem vel quam matrem habuerit, protinus respondet illum atque illam. Quem si statim requiram utrumne noverit quando conceptus sit, vel viderit quando natus, nihil horum se vel nossevel vidisse fatebitur, et tamen quod non vidit, credit. Nam illum patrem illamque se habuisse matrem absque dubitatione testatur. Fateor quia nunc usque nescivi quod infidelis haberet fidem. Habent etiam infideles fidem, sed utinam in Deum. Quam si utique habeinfideles non essent. Sed hinc in sua perfidia redarguendi sunt, hinc ad fidei gratiam provocandi: quia si de ipso suo visibili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporaliter videri non possunt? quia post mortem carnis vivat anima, patet ratio, sed fidei admista.tegitur; alium qui carne tegitur, sed non cum carne moritur; tertium qui carne tegitur, et cum carne moritur.
Abbreviated transcription (Latin):
caecitate natiho¬
mines : dum ee. sum¬
ma & inuisibilia
audiunt: diffidunt.
Aueracsi nt quia
solabaec infirma
inquib natisunt
uisibilia nouerunt.
Vnde factũ ẽ. ut ipse
inuis ibilium & cusi¬
biliũ creator: ad
nostracmittes&
quat enus percum
lusuificati crederemis:
Quot quot ergohunc
sp̃m hereditatis nr̃ ae
pignus accepimus:
deuita in uisibilium
non dubiamus:
Iuisquis ergo inhac
addilitate ad huc
solidus non ẽ: deb&
procul dubio maio¬

Expanded text:
caecitate nati hocaecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint: quia sola haec in quibus nati suntvisibilia noverunt. Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium Creator ad hnostra mitteret, quatenus per eum vivificati crederemus, Quotquot ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepimus, de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet procul dubio majo
Abbreviated transcription (Latin):
dem eẽ caelestem
patriã: Audimus
eius ciues angelos dĩ.
Audimus eorumdẽ
angelorim socios
spiritus iustorum
& ꝑfectorum.
Sedcarnales quique
quia illa in uisibilia
scire non ualent
Perexperimentũ :
dubitant utrũne
sit quodcorportlib
oculis non iident :
Quaenimirum dubi&as.
primo parentinostro
ee non potuti: quia
exclusus a panedi¬
sig audiis. hoc quod
amis erat : qnmui
deroct recolebat:
Hi autẽ sentise uel
recolere audita non
possunt : quia eoru
nullum sicut illes al¬
tim de prac&erito
experimentũ ten&
Acsienim pracegnans¬
mulier mittatur
incartere: ibiq: pue¬
rum pariat : quina¬
tus puer incarcere
nutriatur & crescat:
Cui si fostasse mater
quac hunc genuit.
sole lunã stellas
mont es. & campos.
uolantes aues: cur¬
rentes equos nomi¬
n&: ille uero quic.
incarterenatus
& nutritus: Nibil
aliud qua tenełines
carcenssciat. &
haec quide. ee audia
sed quia eaper expe¬
rimencum notino
uereriter. ẽẽ. diffi¬
dat
Ita in hac exilii sau

Expanded text:
dem esse coelestem dem esse coelestem patriam, audimus ejus cives angelos Dei, audimus eorumdem angelorum socios spiritus justorum et perfectorum, sed carnales quique quia illa invisibilia scire non valent per experimentum, dubitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro inesse non potuit, quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amiserat, quoniam viderat, recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt, quia eorum nullum, sicut ille saltem, de praeterito experimentum tenent. Ac si enim pramulier mittatur in carcerem, ibique puerum pariat, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat, cui si fortasse mater quae eum genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus, nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse audiat, sed quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffidat, ita in hac exilii sui
Abbreviated transcription (Latin):
dubitar: quaeso
ut debeas uel qu& ex
roctione sub p&unt.
uel siqua animarũ
exempla animooc¬
currunt. promul¬
torum ac dificatio¬
ne dicere: ut hi
quisuspicantur
discant cum carne
anima non finiri:
LaBORIOSuM
ualde hoc opus
e: & maxĩmae occu¬
pata animo. atq:
adalia tendenti
sedsunt quib: pro¬
desseualeat : uo¬
luntatem meam
proculdubio post¬
pono utilitati
proximorum ⁊
Et inquantũ do lar¬
giente ualuero :
quod anima post
carnem uiuat.
subsequenti hoc
quarto uolumine
de monstrabo
OST QUAMDE
par disi gaudis
Oculpa exigente.
expulsus ẽ primus
humani generis pa¬
rens in huius exilii
ATq: caecitatis quam
patimur aerumnã
uenit
Iuia peccando extroc
sem& ipsum fusus
lamilla caelestis pa¬
triae gaudia quae
prius contemplaba
beatorum angelo¬
rum spiritib cordis
munditia & celsitu¬
dine uis ionis inter¬
ẽẽ. Sed post quam
haiccaecidit : ab illo
quo implebatur men¬
tis lumine rec essit:
Excuius uidelic&
carne . nos in huius
exilii caecitate
nati : Audimus qui¬

Expanded text:
dubitare, quaeso ut debeas, vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. Laboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod anima post carnem vivat subsequenti hoc quarto volumine demonstraboPostquam de paradisi gaudiis culpa exigente pulsus est primus humani generis parens, in hujus exsilii atque caecitatis quam patimur aerumnam venit, quia peccando extra semetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatet beatorum angelorum spiritibus cordis munditia, et celsitudine visionis interesse; sed postquam huc cecidit, ab illo quo implebatur mentis lumine recessit. Ex cujus videlicet carne, nos in hujus exsilii caecitate nati audimus qui
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipserihil aliud
duã tenebrtes carce¬
is agnouit:
PEERIS.
LACCTUALDE
quod dicisssed qui
eẽ inuis ibilia ñ credit
profecto infidelis ẽ:
quiuero infidelis est
in eoquod dubitat:
fidem non quaerit :
sed ractionẽ¬

Expanded text:
ihil aliud quam tenebras carceris agnovit. PETR. Placet valde quod dicis. Sed qui esse invisibilia non credit, profecto infidelis est; qui vero infidelis est, in eo quod dubitat, fidem non quaerit, sed ratione
Abbreviated transcription (Latin):
tionum dicer& : recog¬
noscentes cuncta quae
egerãnt : ad eius pe¬
des tremefacti ceci¬
derunt : sed eliquisse
confessisunt. Ipse
autem culpam proti
nus pepercit. perpen¬
dens quod in eius absen¬
tia ultra non facerent:
quem proces entemsibi
esse in sp̃uscirent.

Expanded text:
tionum diceret, recogtionum diceret, recognoscentes cuncta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti ceciderunt, et se deliquisse confessi sunt. Ipse autem protinus culpam pepercit, perpendens quod in ejus absentia ultra non facerent, quem praesentem sibi esse in spiritu sciren
Abbreviated transcription (Latin):
borem misit: ut ipse
quoq pari&em cum
fratrib perficer&:
De cuius se interitu
antiquus hostis be¬
nedicto insultare
crededis s&. Coepit
tiare :¬
oset enioncella
Afuit : ut quotiens
ad res ponsum aliquod
egrederentur fratres
cibum potumq extrde
cellam minime sume¬
rent: Cumꝰ que hoc
deusuregulae sollici¬
te seruaretur : quadã
die ad responsum fr&¬
tres egressisunt. iN
quotar diori conpul¬
si sunt horee demorari
quimanere iuxta
religios am feminã
nouerant: Cuius in¬
gressi habitaculum :¬
sumpserunt cibum :
Cumq: iam tardius ad
cellã redissent. bene¬
dictionem patris ex
more p&ierunt Ille
protinus percuncta¬
tus ẽ diçens: ubi come¬
distis: qui responde¬
Quib illeait: quare
ita mentimini: Num¬
quid illius feminae
habitaculum non in¬
trecstis: Num quid hos
atq: illos cibos non ac¬
cepistis: Num quid
totcalices non bibistis:
Cumq: eis uenerabilis
pater et hos picium
mulieris et genera cibo¬
rum. et numerum po¬

Expanded text:
borem misit, ut ipse borem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insultare credidisset. CAPUT tiareetenim cellae fuit, ut quoties ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent. Cumque hoc de usu regulae sollicite servaretur, quadam die ad responsum fratres egressi sunt, et in eo tardiori compulsi sunt hora demorari. Qui manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam tardius ad cellam rediissent, benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus percontatus est, dicens: Ubi comedistis? Qui respondeQuibus ille ait: Quare ita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium mulieris, et genera ciborum, et numerum po
Abbreviated transcription (Latin):
SANATO
URSUM DUM FRS¬
A parietem quiares
ita ex igebat paulo al¬
tius aedificarent : uir
dĩ orationis studio.
intra cellȩ suae claus¬
tr& moreebatur: Cui
antiquus hostis insul¬
tans apparuit: et
quia adlaborantes
fractres pergeret in¬
dicauit.: Quoduir dĩ
pernuntium celerri¬
me fr& trib: indicauit
dicens: fractres: caute
uos agite : quia ad uos
hachonee malignus sp̃s
uenit: Is quimandatũ
deculit : uix uerba con¬
pleuerat: & malignus
sp̃s eundem parietem
qui aedificabatur euer¬
tit : atq unum puerũ¬
lum monachum cuius¬
dam curialis filium
opprimens ruina con¬
triuit: contristati
omnes acuehementer
adflicti : Nondampuo
parietis. sed contritio¬
nerabili patribene dic¬
to. studuerunt cele¬
riter cumgreuilustu
nisi in sago potuerunt:
quia conlapsi saxa pa
membre. sed ossa con
Missisq foras fratri¬
b:: cellam clausit.
qui orctione instanti¬
us quam solebat incu¬
buit. Miraeres: hore
eadem hunc in columẽ
atq ut prius ualentẽ
ad eundem iterum la¬

Expanded text:
sanato. Rursus dum fratres parietem, quia res ita exigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret indicavit. Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, caute vos agite, quia ad vos hac hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus spiritus eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unum puerulum monachum cujusdam curialis filium opprimens, ruina contrivit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non damno parietis, sed contritionerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa parmembra, sed etiam ossa contmissisque foras fratribus cellam clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum la
Abbreviated transcription (Latin):
ubi uero are eiusdẽ
apollinis fuit : ora¬
culum scĩ iohannis
construxit : Et com¬
moraentem circum¬
quaq: multitudinẽ
pracedicatione conti¬
nua ad fidem uocabat.
sed haec antiquus hos¬
tis tacite nonferens.
Non occulte uel per sõp¬
nium: sed a pesta uisio¬
ne eiusdem patrisse
oculis ingerebat : &
magnis clamoribus
uim se per peci conque¬
rebatur: It aut uoces
illius &iam fr&tres
audirent : Quamuis
imaginem mini mecer¬
nerent: Vt enim disci¬
pulis suis uenerabilis
pat̃er dicebat: Cor¬
poralib eius ocu¬
lis sdem antiquus
hostis tederrimus &
succensus apparebat
qui incum oreoculis¬
q: flammantib seuus¬
re uidebatur
Iam uero quae dicer&:
audiebant omnes:
prius enim hunc uocabat
ex nomine : Cuicum
uir dĩ minimae respon¬
der& : ad cius mox con¬
tumelias erum pebat :
Nam cum clamar& dicens :
benedicte benedicte :¬
& eum sibi nullo modo
res pondere conspice¬
r&. protinus adiun¬
gebat: Maledicte
non benedicte : quid
mecum habes: quidme

Expanded text:
ubi vero ara ejusdem ubi vero ara ejusdem Apollinis, fuit oraculum sancti Joannis construxit, et commorantem circumquaque multitudinem praedicatione continua ad fidem vocabat. Sed haec antiquus hostis tacite non ferens, non occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis clamoribus vim se perpeti conquerebatur, ita ut voces illius etiam fratres audirent, quamvis imaginem minime cernerent. Ut enim discipulis suis venerabilis Pater dicebat, corporalibus ejus oculis idem antiquus hostis teterrimus et succensus apparebat, qui in eum ore oculisque flammantibus saevire videbatur. Jam vero quae diceret audiebant omnes: prius enim hunc vocabat ex nomine. Cui cum vir Dei minime responderet, ad ejus mox contumelias erumpebat. Nam cum clamaret, dicens: Benedicte, Benedicte, et eum sibi nullo modo respondere conspiceret, protinus adjungebat: Maledicte, non Benedicte, quid mecum habes? quid me
Abbreviated transcription (Latin):
Vt dum superbi aspici¬
unt dis pectum mostis:
humiles contrec mostẽ
acciperent gloriã potes¬
Iuaes o reposthȩc
Tad quae locauir
sc̃s migrecuit: uel si ali
GREGORIUS¬
TC̃ SUIRADALIA DEMI¬
gnans loca non hostẽ
mutauit: Namtanto
post gracuiont proela
pertulit : quanto con¬
trec se a peste pugnan¬
tem ipsum magistrũ
malitiae inuenit:
Castrum namq: quod
casinum dicitur. Inex¬
celsi montis lateresitũ
ẽ: qui uidelic& mons
distensosinu. hoc idẽ
castrum receͥpit : sed
pertra milia in altũ
sessubrigens: uelut
ad aeroe cacumen
tendit: ubi uecustis¬
simum fanum fuit
in quo ex antiquorum
more gentilium ab
stulto rusticorũ po¬
pulo apollo coleba¬
tur: Cir cumquaque
&iam incultu daemo¬
num luci suc creueretr̃it
inquib adhuc eodem
tempore infidelium
insana multitudo:
sacrificiis sacrilegis
insudabat . Ibiitaq
uirdĩ per ueniens : con¬
triuit idolum. subuer¬
tit antm. suc cendit
lucos : atq: in ips otẽ¬
plo apollisnis oraẽcu¬
lum beati mastini

Expanded text:
ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra mortem acciperent gloriam potesQuaeso te post haec, ad quae loca vir sanctus migraverit, vel si aliqGregor. Sanctus vir ad alia demigrans loca non hostem mutavit. Nam tanto post graviora praelia pertulit, quantum contra se aperte pugnantem ipsum malitiae magistrum invenit. Castrum namque quod Cassinum dicitur, in excelsi montis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, sed per tria millia in altum se subrigens, velut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimum fanum fuit, in quo ex antiquorum more gentilium a stulto rusticorum populo Apollo colebatur. Circumquaque etiam in cultu daemonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apollinis oraculum beati Martini,
Abbreviated transcription (Latin):
SUNT ET MULTUMSTU¬
PENDAQUAE DICIS
Nam in aqua expeire pro¬
ducta moysen: Infer¬
rouero quod exbro fun¬
do aquae rediit heliseũ:
Inaquae it inere p&rũ ÷
Incor ui oboedientia
heliam In luctu autẽ
mostis inimici Dauid :¬
Vt uideo & perpendo uir
iste spũ iustorum omni¬
um plenus fuit.
GRCGORIUS. UIR
DÑIBENEDICIUS PETRE

Expanded text:
sunt et multum stupenda quae dicis. Nam in aqua ex petra producta, Moysen ; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum ; in aquae itinere, Petrum ; in corvi obedientia, Eliam ; in luctu autem mortis inimici, David video . Ut perpendo, vir iste spiritu justorum omnium plenus fuit. Gregor. Vir Dei Benedictus, Petre,
Abbreviated transcription (Latin):
consumereeur ostendit:
Cumq iaciendo aquã
edignem quasi extin¬
guendo perstrepe¬
rent: pulsatus codẽ
tumultur uir dñi ad¬
uenit: qui eundem ig¬
nem in oculis fr&trũ
ẽẽ. In suis uero Non
eẽ consideraens : caput
protinus in orationẽ
flexit : & eos quos fan¬
tafreo os repperit igne
tres ut oculos suos: &¬
signarent monuit.
sanum illud coquinae
aedificium adsistere
cernerent: & flam mas
quas antiquus hostis
finixerat. non uider eN

Expanded text:
consumeretur ostendit. consumeretur ostendit. Cumque jaciendo aquam, et ignem quasi exstinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne tres, ut oculos suos signarent monuit, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammas quas antiquus hostis finxerat, non videren
Abbreviated transcription (Latin):
IuabAMDie Duc
frectres habitacula
eius demcellae cons¬
truerent: lapis inme¬
dium iacebat: quem
in pedificium leuare
decreuerunt: Cum¬
q: eum duo uel tres
mouere non possent:
plures adiuncti sunt:
sed ita in mobilis mansit
acsi redicitus interra
temer&ur : Vt palam
daretur intellegi : quod
super eum ipse ꝑse an¬
tiquus hostis seder&e:
quem tantorum uirorũ
manus mouere non pos¬
sent. Difficultate
igitur facta : adieum
dĩmis sum ẽ ut ueniret
& Oreendo hostem r epelle¬
rit ut lapidem leuare
potuissent. qui mox
uenit: orationem faci¬
ens benedictionem
dedit: Et tanta lapis
celeritate leuatus ẽ.
acsinullum prius pon¬
dus habuirs &.
DEFANTASLICO
COQUINAC INCENDIO
UNC INCONSPECTU
Quiri dĩ placuit: ut in
eodẽ loco terram
foderent: quamdũ
fodiendo altius pene¬
trarent : ereumillic
idolum frctres in ue¬
nerunt: quo adhorã
casu incoquinã proiec¬
to. exire ignis repen¬
te uisus ẽ: atq: incunc¬
torum monachorũ
oculis. quia omne eius¬
dem coquinae aedificiũ

Expanded text:
Quadam die dum fratres habitacula ejusdem cellae construerent, lapis in medio jacebat quem in aedificium levare decreverant. Cumque eum duo vel tres movere non possent, plures adjuncti sunt, sed ita immobilis mansit, ac si radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum ipse per se antiquus hostis sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent. Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritate levatus est, ac si nullum prius pondus habuisset.De phantastico coquinae incendio. Tunc in conspectu viri Dei placuit ut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad horam casu in coquinam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cunctorum monachorum oculis quia omne ejusdem coquinae aedificium
Abbreviated transcription (Latin):
concess& redemptionis
gratiã : electorũcor¬
da omnium in pleũit
De quo iohannes dicit:
Eraet lux uera : quaent
Iluminat omnem homi¬
nem uenientem inhunc
mundum: De quorur¬
sum scriptum ẽ: Deple¬
nitudine eius. nos omnes
accepimus : Nam scĩdĩ
homines potuerunt a
dño uistutes habere
Non &iam aliis tredere :
Ille autẽ signa uistutis
dedit subditis: qui se
daturũ signũ ionae
promisit inimicis: ut
cor&m superbis mori
dignar&ur : Core in
humilib: resurgere :
quat inus & illi uidereNT
quod contempnerent.
Et isti quod uenenenter
amare debuissent:
Ex quo misterio actũ ẽ¬

Expanded text:
concessae redemptionis gratiam electorum corda omnium implevit, de quo Joannes dicit: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . De quo rursus scriptum est: De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes amare debuissent. Ex quo mysterio actum e
Abbreviated transcription (Latin):
Quando ab omniuitio
corruptionis exuti:
ipsi lamiustitiae
uicinius atq astius
inhacrebunt:
Sic quippe eorum
mentes per hoc
quod iustissimo
uis districtionis ab¬
sorb&: ut omnino
eis non libeat. quic¬
quid ab illius aer¬
nae segulae subti¬
litate discordat :¬
PETRUS
NONeSt Iacnquid
espondere debeã
anestae rationi :
sedhaec Nunc quaes¬
tio mentem mou&:
quomodo anima in¬
mostalis dicitur.
dum constet quod
in ꝑp&uo igne mori¬
atur
GRECORIUS
uia duosus
modis uita dicitur:
mors deb& intellegi
Aluid ẽ nam que
quod indm̃ iuuimus
Aliud uerõ quod in
hoc quod conditi
uel creati sumus.:
Id est aliudbeatae
uiuere : atq aliud
es sentialiter
ANima itaq: &mor.¬
talis eẽ intellegitur
& inmostalis
Mostalisquippe
quiabeatae uiuest
amittit:
IN mostalis autem.
quia essentialiter
uiuere num quam
desinit : & naturoce
suae uitã ꝑdere
non ual& Neccũ
in ꝑpecua fuerit
moste clamnata:
illic enim posita
beatae esse ꝑdidet:
Ex quare semper
cotur. ut & mostẽ

Expanded text:
quando ab omni vitio quando ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt. Sic quippe eorum mentes per hoc, quod justissimo vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat, quidquid ab illius aeternae regulae subtilitate viderint PETRUS. -Non est jam quod responderi debeat apertae rationi, sed haec nunc quaestio mentem movet: Quomodo anima immortalis dicitur, dum constat quod in perpetuo igne moriatur? GREGORIUS. - Quia duobus modis vita dicitur, mors debet intelligi. Aliud est namque quod in Domino vivimus, aliud vero quod in hoc quod conditi vel creati sumus, id est, aliud beate vivere, et aliud essentialiter. Anima itaque et mortalis esse intelligitur et immortalis. Mortalis quippe, quia beate vivere amittit. Immortalis autem, quia essentialiter vivere nunquam desinit, et naturae suae vitam perdere non valet, nec cum in perpetua fuerit morte damnata. Illic enim pbeata esse perdidit, Ex qua re semper cogitur, ut et mortem
Abbreviated transcription (Latin):
Quidenim aliud pro
inimicis ortendũ ẽ.
Nisi hoc quod apos¬
tolus. Ait
Vt d& illis ds̃ paeni¬
tentiã. ad cognos¬
cendam ueritatẽ .
&resipiscant a
diaboli laquaeis.
aquo captitenen¬
tur ad ipsius uo¬
Ilacet quoddicis
& quomodo proillis
tunc orabitur. qͣui
opera ab iniquita¬
de commutari:¬
GRECORIUS
ad em it aque
causa ẽ : Cur non
or&ur tunc proho¬
minibus acernoig¬
nedamnatis : quae
Nunc &iam causa
est ut non or&ur
prodiabalo ange¬
lis q: eius a&erno
supplicio deputatis.
Iuaenunc &iam cau¬
sa e. ut non orent
scihomines pro
hominib infidelib
impiisq: defunctis :
Misiquia de &is utiq
quos auerno sup¬
plicio deputat cis
lamnouerunt: an.¬
te illum iudicis iusti
cons pectum oratio¬
nis suae meritum
cass arirefugiunt:
Quodsinunc quoque
uiuentes iusti mor¬
tuis & damnatis in¬
iustis minime con¬
patiuntur : quando
adhuc aliquid iudi
seseperp&i &iã
ipsi nouerunt:
quanitodis¬
trictius tunc ini¬
quorum torment a
respiciunt:

Expanded text:
Quid enim aliud pro Quid enim aliud pro inimicis orandum est, nisi hoc quod Apostolus ait, ut det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, et resipiscant a diaboli laqueis , a quo capti tenentur ad ipsius voPlacet quod dicis. Et quomodo pro illis tunc orabitur al., opera ab iniquitate commutari?--GREGORIUSadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est, ut non oretur pro diabolo, angelisque ejus aeterno supplicio deputatis. Quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines, pro hominibus in fidelibus impiisque defunctis: nisi quia de eis utique quos aeterno supplicio deputatos jam noverunt, ante illum judicis justi conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt: quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicsese perpeti etiam ipsi noverunt, quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
SedRullus iuStis
crudelitate pasci¬
tur : & delinquens
seruus. aiustodo¬
mino idcir cocaedi
pracecipitur: ut
anequitia corriga¬
tur.: Ad hocergo
uapulat: ut emen¬
danł debeat
Iniqui autem gehen¬
nae ignibus trocdi¬
ti: si ad correptio¬
nem non ꝑueniunt :
quo fine semꝑ ardeb
MMIPOTENSOS
quiapius ẽ: mise¬
rorumcruciatu
non pascitur:
ab iniquorum ultio¬
ne inꝑp&uum non
sedatur : sed iniqui
omnes aernosup¬
plicio deputati. sua
quidem iniquitate
puniuntur: &ta¬
menad aliquid ar¬
debunt : scilic&
ut iustiomnes & in
do uideant gaudia
quae ꝑcipiunt : &
in illis respiciant
supplicia quae eua¬
serunit:
quat dͥnus tanto ma¬
gis in a&ernum
debitoses se ee.
cognos cunt : quan¬
to inaernum ma¬
la punir conspi¬
ciunt : quae eius
adiut orio uiceruil.
TUBIeST quod
sci sunt si prolni¬
micis suis quos tunc
ardese uiderint
non orabunt : qui
tris osate:
cis suis eo tempo¬
re quopos sunt ad
fruccuos am pae¬
nitentiam eorũ
corda conuestere:
atq ipsa conuersi¬
one saluare

Expanded text:
Sed nullus justus crudelitate pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur; ad hoc ergo vapulat, ut emendari debeat. Iniqui autem gehennae ignibus traditi, si ad correctionem non perveniunt, quo fine semper ardebunt? mnipotens Deus, quia pius est, miserorum cruciatu non pascitur; ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia quae evaserunt, quatenus tanto magis in aeternum debitores se esse cognoscant, quanto in aeternum mala puniri conspiciunt quae ejus adjutorio vicerunt. Et ubi est quod sancti sint, si pro inimicis suis quos tunc ardere vinon orabunt? quibutris orate? t pro inimicis suis eo tempore quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, atque in ipsa conversione salvare.
Abbreviated transcription (Latin):
nis inuenimus
Somnia &enimnisi
plerumq ab occul¬
tohoste perinlu¬
sionemfuereit:
Nequaqua hoc uir
sapiens indicar&
dicens:
Multos &enimer¬
racre fecerunt som¬
nia & exciderunt
sperantes in illis:
uel ceste non augu¬
rocbimini. Nec ob¬
seruabitis somnia
quibus profectouer¬
bis cuius sint de¬
testationis ostendi
quae auguriis eon¬
iunguntur
Rursum nisi aliquan¬
do excogitatione¬
simul & inlusione
procedereit
uursapiens minime
dixirs& : multas
curaes secuntur
somnia .
tnisi aliquando som
Nec mariae sponsum
ut ablatopuerõ in
acgrpt d fuge per
somnium angelus
admonero
Rur sum nisi aliquan¬
dosomina cogitatio¬
ne simuł & reuelatio
ne progederent:
Nequaquam danihel
propbea Nabucho¬
donosor uisionem
dicserens: anxdice
cogitationis inehoas
dicens.
Turex cogita
pisti instrat
quides s& futua
post haec:
Et qui reuelat mister
ostendittibi quae
uentura surit .
Et paulo post Vides
cerequasi statua
unagraendis staua
illa magna eeseatu¬

Expanded text:
nis invenimus. nis invenimus. » Somnia etenim nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: « Multos enim errare fecerunt somnia, et exciderunt sperantes in illis, vel certe non augurabimini, nec observabitis somnia. Quibus profecto verbis cujus sint detestationis ostenditur, quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitationesimul et illusione procederent, vir sapiens minime dixisset: « Multas curas sequuntur somnia: » et nisi aliquando somneret ; nec Mariae sponsum, ut ablato puero in Aegyptum fugeret, per somnium angelus admoneret . Rursum nisi aliquando somnia a cogitatione simderent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu, rex, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendet tibi quae ventura sunt . Et paulo post: Videbas, et ecce quasi statua una grandis, statua illa magna, et statu
Abbreviated transcription (Latin):
repente sanatus . ẽ:
atq: conualuit : rẽ
quã uide roct narra¬
Seque perbiennium
indiseruitio sicut
proce dixi: ultro
anatis suae annos
exhibuit.
Ante hoc autẽ tri¬
ennium. cũ quidã
frcter fuiss& mor¬
tuus. atq: in eius¬
demmonasterii
cim&erio a nobis
sepultus : cunctis
nobis ab codem cime¬
terio exeuntibus:
isdem iohannes sicut
post modum palbens
& tremens indicauit
Illic nobis discendenti¬
bus inuentus abeo¬
demfractre quimor¬
tuus fuertet dese¬
pulchrouocatus e.x
Quod mox &iam sub¬
sequens finis edocuit:
Nam post dies decem
inuasus febribus.
ostenditur debe
at obseruari.⁊
est quia sex modis
tangunt animum
imnagines somniorũ :
Aliquando nanquc
somnia uentris ple¬
nitudine uel in ani¬
Aliquando uero in¬
lusione:
Aliquando cogitatio
ne simul & in lusione
Aliquando reuela¬
tione:
Vliquando autem
coritatione simul
& seuelatione
generaentur .
Sedduo quae prima
diximus omnes
experimento
cog noscimus
Sub iuncta aut em
scripturce pagi¬

Expanded text:
repente sanatus est, repente sanatus est, atque convaluit. Rem quam viderat narraseque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit. Ante hoc autem triennium, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in ejusdem monasterii coemeterio a nobis sepultus, cunctis nobis ab eodem coemeterio exeuntibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens indicavit, illic nobis discedentibus inventus, ab eodem fratre qui mortuus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis edocuit. Nam post dies decem, invasus febribus costenat observari, iest quia sex modis tangunt animum imagines somniorum: aliquando namque somnia ventris plenitudine vel inanialiquando illusione, ae simul et illusione, aliquando revelatione, aliquando autem cogitatione simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus, omnes experimento cognoscimus: subjuncta autem Scripturae pagi
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Excepto aut
cum aliment dcor¬
pori. aut membro
dediss & sopori:
Huic noctur nauisio¬
ne apparuit : quia
exalbis floribus co¬
rona decaelo in ca¬
put illius discende¬
bat
Iui mox molestiacor¬
poris occupatus :
cum magna securi¬
tate animae atq
hilaritate de func¬
tus est.:
Ad cuius sepulchrũ
dum p&rus quitiunc
monasterio price est.
sibisepulturam face¬
re post annos quat¬
tuor decim uoluiss&.
Tanta ut ad serit de
codem sepulchro illus
flagrantia suauita¬
tis emanabat : Ac
si illic florum omni¬
um fuissent odora¬
menta congregata:
Exquare manifeste
nes dictus e. magnae
indolis adcilescens.
qui a&atem suam
intellectu & humili¬
tate & dulcidine
& grocuitate troen¬
si bat.⁊
Huic ergo lacenti
atq: ad extremum
deducto per noctur¬
nam uisionem quidã
senex apparuit : &
hunc uirga t&igit.
eiq dixit
surge exhac enim
molestia modomini¬
me morieris: sed
parctus esto quia
longum tempus hic
facturus noneris .:
Quidumiam ess& a
medicis desperoctus:

Expanded text:
rat, excepto cum rat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum dum Petrus, qui nunc monasterio 456 praeest, sibi sepulturam facere post annos quatuordecim voluisset, tanta, ut asserit, de eodem sepulcro illius fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congregata. Qua ex re manifeste oannes dictus est, magnae indolis adolescens, qui aetatem suam intellectu et humilitate, dulcedine et gravitate transibat. Huic aegrotanti atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem quidam senex apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge, ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus,
Abbreviated transcription (Latin):
ONNUM QUaM
uero omnipotens
ds̃ trepidantium
mentes quibus dam
prius seuclationib:
roborat: ut in mor¬
te minime ꝑtimes¬
cant :
Namquidam mecũ
inmonasterio froc¬
ter antonius nomi¬
ne uiuebat: qui mul¬
tis cotidianisq: lacri¬
mis adgaudia patri¬
ae caclestis anhela¬
bat
Cumq studiosissime
& cummagnoferuo¬
re desiderii sacra
eloquia meditar&ur:
Nonin eis uerba scien¬
tiae. sed fl&um con¬
punctionis inquire¬
bat : quat ͥnus per
haec excitata mens
eius in ardescer& :
& ima desesens ad
regionem caelestis
patriae per contẽ
sesumptus admigraens¬
dumdicer&: respon¬
sum proteͥnus audi¬
uit dicens:
Sidepeccatistuis agi¬
tur: dimissa sunt :
Quod dum semel audis¬
adhuc m&u trepida¬
M& Nocte quoque
alia in eisdem est¬
uerbis ad monitus
Cum post quinq: dies
febsecorreptus
q: defunctus . ẽ.
Alius &iam faixter
in eodem monasterio
merdlus dicebatur :
uehementer lacri¬
intentus : ps almo¬
dia uero exore illius
paene nullo tempo¬
re cessare consueue¬

Expanded text:
onnunquam vero omnipotens Deus trepidantium mentes quibusdam prius revelationibus roborat, ut in morte minime pertimescant. Nam quidam mecum in monasterio frater Antonius nomine, vivebat, qui multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditaretur, non in eis verba scientiae, sed fletum compunctionis inquirebat, quatenus per haec excitata mens ejus inardesceret, et ima deserens, ad regionem coelestis patriae per contempse sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisadhuc metu trepidaret, nocte quoque alia eisdem verbis est admonitus. Tunc post quinque dies febre correptus, defunctus est. Alius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacryintentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueve
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nimirum cum
somnia tot rerrim qualita¬
tib alternent. tauto eis dif¬
ficiltꝰ credi debet. quato ex
quo impulsu uemant faci¬
hus non elucet. Sc̃i aut̃e
uiri int̾ elusiones at̾q reue¬
lationes ipsas infion ũ uo¬
ces. aut imagines quodam
intimo sapore discernunt.
ut sciant uel quid abono
sp̃u ꝑcipiant. nel qͥd abillu¬
sore paciantur. Namsi erga
hec mens cauta non fuerit.
ꝑ deceptorem spiritũ. mul

Expanded text:
Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant, facilius non elucet. Sancti autem viri inter illusiones atque revelationes ipsas visionum voces aut imagines quodam intimo sapore discernunt, ut sciant vel quid a bono spiritu percipiant, vel quid ab illusione patiantur. Nam si erga haec mens cauta non fuerit, per deceptorem spi
Abbreviated transcription (Latin):
UIS HANCTAM
in explicabilem
damnationis sen¬
tentiam cuius lib&
sit operis adexitũ
ueniens non ꝑtimis¬
cat quando & silam
Nouit qu degit
adhuctamen acca
illius quam suhtili¬
ter ludicentur ignosoc¬
sed plerumq: decul¬
pis minimis ips esolus
pauor egredientes
gat:
Sicut narracrł de
quodam scõuir ome¬
cum frequenter au¬
disti: qui admostẽ
ueniens uehemen¬
tertimuit:
Sed post mostem dis¬
cipulis instola alba
apparuit: & quam
prceclase sit sus¬
ceptus indicauit: :¬

Expanded text:
uis hanc tam inexplicabilem damnationis sententiam, cujuslibet sit operis, ad exitum veniens non pertimescat, quando etsi jam novit quod egit, adhuc tamen facta illius quam subtiliter judicentur ignoSed plerumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes gat, sicut narrari de quodam sancto viro mecum frequenter audisti. Qui ad mortem veniens vehementer timuit, sed post mortem discipulis in stola alba apparuit, et quam praeclare sit susceptus indicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
um grauia peccata nõ
depͥmunt ħ prodest mor¬
Tus si in ecclesiis sepelian¬
tur. qd̃ eoꝵ prox smi quoti¬
ens ad eadem sacra con ueni.¬
unt suoꝵ quorum sepulcra
aspitiunt recordantur. et
pro eis dño precis effumd¬
unt. Nam quos peccata
grauia depͥmunt nõ adab¬
solutionem potius quam
ad maiorem dampnationis
cumulum. eorum corpora

Expanded text:
um gravia peccata non deprimunt, hoc, prodest mortuis, si in ecclesia sepeliantur, quod eorum proximi, quoties ad eadem sacra loca veniunt, suorum, quorum sepulcra aspiciunt, recordantur, et pro eis Domino preces fundunt. Nam quos peccata gravia deprimunt, non ad absolutionem potius, quam ad majorem damnationis cumulum eorum corpora
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑet qd̾ ei caritatis gr̃a offerret.
Cui ille merens atq afflictꝰ res¬
pondit. Mͥ ista quare das pater:
Iste panis sc̃s est. Egohũc mandu¬
care nõ possũ. Me et enĩ quem u¬
pro me offer hũc panem ut ꝓ pc̃is
meis ĩt̾uenias. et tunc erauditũte
ec̃ cognosce cũ ħ ad lauandũ ueru̾s
⁊ me minime inuen̾is. In qͥbꝰ ũ¬
bis disparuit ⁊ his qͥhͦ ẽẽ uidebat᷑
inuanescendo in nocuit quia sp̃c
fuit. Isd ẽ uͦ p̃sb̃r ebdomada conti¬
nua se ꝓ eo inlacͥmis afflip̃ sa¬
lutarẽ hostiã cotidie obtulit. et
ĩuenit. Qua in re÷ prosit a¬

Expanded text:
peret quod ei gratia charitatis offerret. peret quod ei gratia charitatis offerret. Cui ille moerens afflictusque respondit: Mihi ista quare das, Pater? Iste panis sanctus est, ego hunc manducare non possum. Ego etenim quem vpro me offer hunc panem, ut pro peccatis meis intervenias, et tunc exauditum te esse cognosce, cum huc ad lavandum veneris, et me minime inveneris: in quibus verbis disparuit, et is qui esse homo videbatur, evanescendo innotuit quia spiritus fuit. Idem vero presbyter hebdomada continua sese pro eo in lacrymis afflixit, salutarem hostiam quotidie obtulit, et invenit. Qua ex re quantum prosit a