comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ingigantas. simul que quia
su predixerat. mortui uitam non
uidebunt. ut manifestius
de mons trar&. non dicit ui
de mortius. leginaturae se
paratione animae accorpo¬
ris. sed de his qui peccatom
mortui sunt. Nunc contra¬
rio dicit. addm̃ uiuent mor¬
tui tui. qui inter fecti sunt
prop terte. qui non absolute
mortu. Vt Lxx transtu¬
lerunt sed iuxta hebraicum
ubi dicitur hie iuii. me thecha
mor tui tui appellantur
uade populus meus intra
Sincubi culatua. claude¬
S ostia tua superte abscon¬
sdere modicum ad monen¬
S tum donec per transe at
indignatio. ecce enim
s dñs egreditur deloco
Ssuo. ut uisitet ini qui¬
Statem habitato res ter¬
rae contraeum. Et¬
s reuelabit terra san¬
Sguinem suum et non¬
S operiet ultra inter¬
fectos suos. Lxx. uade po¬
s pulus meus ingredere in¬
scubi cula tua. cdaude osti¬
sum tuum. abs condere pau¬
lulum quantulum donec per¬
Stranseat iradñi : ecce enim
dñs descõ inducet iram suꝑ
habitatores terrae. et re¬

Expanded text:
gigantes. Simulque quia gigantes. Simulque quia supra dixerat: Mortui vitam non videbunt, ut manifestius demonstraret non dici ibi de mortuis lege naturae, et separatione animae ac corporis; sed de his qui peccato mortui sunt: nunc e contrario dicit ad Deum: Vivent mortui tui, qui interfecti sunt propter te, qui non absolute mortui, ut LXX transtulerunt; sed juxta Hebraicum ubi dicitur JEJU METHECA , mortui tui appellantur. Vade, populus meus, intra in cubicula tua, claude ostia tua super te: abscondere modicum ad momentum, donec pertranseat indignatio. Ecce enim Dominus egredietur de loco suo, ut visitet iniquitatem habitatoris terrae contra eum, et revelabit terra sanguinem suum, et non operiet ultra interfectos suos. LXX: Vade, populus meus, ingredere cubicula tua, claude ostium tuum: abscondere paululum quantulumcumque, donec pertranseat ira Domini. Ecce enim Dominus de sancto inducet iram super habitatores terrae, et re
Abbreviated transcription (Latin):
tur quibona fecerunt in
resurrectionem uitae et
qui mala inresurrectionẽ
iudicii. Ros enim dñi iux¬
ta fabulas poetarum uin¬
cens omnes herbas paeoni¬
as iuuificabit corporamor¬
tuorum et quo modo lac¬
tis in terra sementibus ros
paulati crescere facit her¬
bas et ad fruges sui generis
peruenire sic dñc ros. qui
promisericordia ponitur.
ros enim luminum pluri¬
morum quod hebraice dicit᷑.
corpora. rasamm gigantũ
ui delicet et impiorum dñs
inpoenas detrahet sempiter¬
nas denique pro rapħaim̃
soli lxx impios transtule¬
runt et quia supralegimx.
mor tui ui tam non uidebunt
nec medici suscitabunt pro
quo aquila et simmachur.
raphaim et gigantes inter¬
praetati sunt quaerimus
quae terroris causa sit ut pro
raphami ebraico. alii gi gan¬
tas. alii medicos posuerint
uerbum hebraicum raphaim
si post. Rẽs primamlitte¬
rãrun sequentem habeat
significat medicor. sinau¬
tem abs que. iuuũ littera
scribatur Legitur
raphaim. et tranfertur¬

Expanded text:
tur qui bona fecerunt in tur qui bona fecerunt in resurrectionem vitae, et qui mala, in resurrectionem judicii . Ros enim Domini, juxta fabulas Poetarum vincens omnes herbas Paeonias, vivificabit corpora mortuorum. Et quomodo jactis in terram seminibus, ros paulatim crescere facit herbas, et ad fruges sui generis pervenire: sic Domini ros qui pro misericordia ponitur, ros erit luminum plurimorum, quod Hebraice 357 dicitur corpora Raphaim, gigantium videlicet et impiorum, Dominus in poenas detrahet sempiternas. Denique pro RAPHAIM   soli LXX impios transtulerunt. Et quia supra legimus: Mortui vitam non videbunt, nec medici suscitabunt, pro quo Aquila et Symmachus, Raphaim et gigantes interpretati sunt: quaerimus quae erroris causa sit, ut pro RAPHAIM Hebraico, alii gigantes, alii medicos posuerint. Verbum Hebraicum RAPHAIM si post RES primam litteram sequentem habeat significat medicos; sin autem absque VAU littera scribatur, legitur RAPHAIM, et transfertur
Abbreviated transcription (Latin):
re surgent desepulchris. et
laetabuntur qui sunt in
terra. ros enimtuus. sani¬
tas eorum terra autem
impiorum cadet: scĩs par¬
turientibus. et parienti¬
bus sp̃m et habitatoribur
terrae corruentibus : quia
salutes non fecerunt In
terra his quos in xp̃o mor¬
tuos a postolus uocat. et
propter nomen dñi in¬
ter fecti sunt: resurgent
ingloria: quia mors
eorum samnus est: ne¬
qua quam iuxta. Lxx re¬
surgere sed expergisci
et euigilare dicuntur
unde & lazarus qui e¬
iuigilaturus erat adño
dormiens appellatur. om¬
nes igitur martyres et sc̃i
uri qui pro xp̃o fuderunt
san guinem. et quorum
tota uita martyrium ẽ re¬
sur gent. et euigila bunt
at que laudabunt dñm
creatorem suum: quinunc
habitant inpuluerem re
nam et hu in ob probrium¬
S et con fu sionem sempiter¬
S nam : et in lohanne euan¬
gelista legimus. ueniet
hora & nuno est quando
qui in se pul chris sunt
dudiant uocem filiidĩ. et¬
÷ qui audierint & egredien¬

Expanded text:
resurgent de sepulcris, et resurgent de sepulcris, et laetabuntur qui sunt in terra. Ros enim tuus sanitas eorum, terra autem impiorum cadet. Sanctis parturientibus et parientibus spiritum, et habitatoribus terrae corruentibus, quia salutes non fecerunt in terra, hi quos in Christo mortuos Apostolus vocat, et propter nomen Domini interfecti sunt, resurgent in gloria . Et quia mors eorum somnus est, nequaquam juxta LXX resurgere, sed expergisci et evigilare dicuntur. Unde et Lazarus qui evigilandus erat, a Domino dormiens appellatur . Omnes igitur martyres et sancti viri, qui pro Christo fuderunt sanguinem, et quorum fuit tota vita martyrium, resurgent et evigilabunt, atque laudabunt Deum Creatorem suum, qui nunc habitant in pulvere, de nam, et hi in opprobrium, et confusionem sempiternam . Et in Joanne Evangelista legimus: Veniet hora, et nunc est, quando qui in sepulcris sunt audient vocem Filii Dei, et qui audierint vivent, et egredien
Abbreviated transcription (Latin):
et in luminetur cornos¬
trum dicentium: sig¬
natum est super nos lu¬
men uultus tui dñe. &
ostende faciem tuam &
salui erimus: salutĩs non f&¬
cimus interram. Ideo non
ceciderunt habitatores or
tores terrae diuersa inter¬
pretatio: Ne ucesse est ut
diuersum habeat & sensũ:
iuxta hebraicum hoc dicitur.
quianihil dignum tua fecim
misericordia: propterealm¬
pii non corruerunt. sedus¬
que hodie p̃ualent et pos¬
sident terram: Lxx autẽ
hoc ad serunt quod facient
ram hii qui terrae habitato¬
res sunt corruant. licet in¬
ter orbem qui hebraice
IneDeL et grece dicitur
diuersitas: siccadent ergo
quicum que habitationi ter¬
rae sedederint & interre¬
nis operibus fixa radice
funda ti sunt et non cadent
in or beterrarum. Et requi¬
escant in ec desia quae
habitaculum patris
sur gent. exper giscimini et
laudate quihabitatir inpul¬
uerem. quiaros luminum
ros tuus. et terram gigan¬
tum detrahens in riunam:
lxx. resur gant mortui. et

Expanded text:
et illuminetur cor noset illuminetur cor nostrum dicentium: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Et, ostende faciem tuam, et salvi erimus . Salutes non fecimus in terra: ideo non ceciderunt habitatores orbtores terrae. Diversa interpretatio necesse est ut diversum habeat et sensum. Juxta Hebraicum hoc dicitur: Quia nihil dignum tua fecimus misericordia, propterea impii non corruerunt, sed usque hodie praevalent et possident terram. LXX autem hoc asserunt, quod facientiram, qui terrae habitatores sunt corruant, licet inter orbem, qui Hebraice THEBEL , et Graece dicitur diversitas sit. Cadent ergo quicumque habitationi terrae se dederunt, et in terrenis operibus fixa radice fundati sunt; et non cadent qui sedent in orbe terrarum et requiescunt in Ecclesia, quae habitaculum Patris,surgant: expergiscimini et laudate, qui habitatis in pulvere, quia ros luminum ros tuus, et terram gigantium detrahes in ruinam. LXX: Resurgent mortui, et
Abbreviated transcription (Latin):
et parturiuimus & parimus.
Non carnis liberor sed sp̃s ut
tota intemente credamus.
ut quem per beneficia. non
sensimus. pertormenta dis¬
camus: hoc quod. Lex ad di¬
derunt. sic facti sumus dilec¬
totuo. pro quoceteri trans¬
tulerunt : factisumus a fa¬
ciae tua dñe oboelo prae¬
notandum est: possumus
autem dilectum dñi xp̃m
terram: potest hoc &
a postolicus uir dicere quan¬
do populas erudit. & imita¬
tur apostolum paulum.
filiolimei quos iterum par¬
turio donec xp̃s formetur
inuobis. Andubi tandum
est quod paulur apostolur
sp̃m salutis fecerit superter¬
ram quide hierusalem usque
edilliricum euan gelium prae¬
dicauit & quasi sapiens ar¬
chitactus fundamentum po¬
suit extra quod nullus alius
potest ponere qui est xp̃rihr̃¬
tertimorem tuum dñe in
utero accipimus. si ue
iuxta hebraicum a facie tua
dñe concepimus. Et inute¬
ro accepimus. Vtrum que
ad id pertin& ut extimore
et recor datione dñi. ser¬
monem concipiamus dñi.

Expanded text:
et parturivimus, et peperimus, et parturivimus, et peperimus, non carnis liberos, sed spiritus: ut tota in te mente credamus, ut quem per beneficia non sensimus, per tormenta discamus. Hoc quod LXX addiderunt, sic facti sumus dilecto tuo; pro quo caeteri transtulerunt, sic facti sumus a facie tua, Domine, obelo praenotandum est. Possumus autem dilectum Domini Chrterram. Potest hoc et Apostolicus vir dicere, quando populos erudit et imitatur apostolum Paulum: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . An dubitandum est quod Paulus apostolus spiritum salutis fecerit super terram, qui de Jerusalem usque ad Illyricum Evangelium praedicavit , et quasi sapiens architectus fundamentum posuit, extra quod nullus alius potest ponere, qui est Chrter timorem tuum, Domine, in utero accepimus: sive juxta Hebraicum, a facie tua, Domine, concepimus, et in utero accepimus, utrumque ad id pertinet, ut ex timore et recordatione Domini sermonem concipiamus Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
phetadñi recordatur iuxta illuo
quod in psal modicitur. In tri¬
bulatione in uocauidñm. et
ex audiuit me in latitudine
÷ et in alio loco. addnm cum
÷. tribularer. clamaui. & exau¬
diuitme. Vnde & apostolur
lo quitur tribulamur sed ñ¬
co angustiamur. per secutio¬
nem patimur. et nondere¬
linquimur: et alioloco: non
sunt condigne passiones hu¬
ius temporis. ad futuram glo¬
riam quaereue labitur in no¬
bis: si autem parua tribula¬
tio doc&. emendat & corripit
quantomagir magna cum ad¬
monemur conditionis nr̃ae
et dĩ potentiam recor damur.
Si cut quȩ concepit cum ad
propinquauerit ad partũ
dolens clamat indoloribus
suis. sic facti sumus a facietua
dñe. concepimus & quasi
parturiuimus. & peperi¬
mus spms alutis non fecimus
parturiens cum ad pro¬
pinquat adpar tum
indolore suo clamat sic fac¬
partum mulier ad propin¬
quans indolore cogitur ex¬
clamare: sic nos in angustia
re quiri muste: et a faciae
formidinis tuae concepimus

Expanded text:
pheta Domini recordatur, juxta illud pheta Domini recordatur, juxta illud quod in psalmo dicitur: De tribulatione invocavi Dominum, et exaudivit me in latitudine . Et in alio loco: Ad Dominum cum tribularer clamavi, et exaudivit me . Unde Apostolus loquitur: Tribulamur, sed non angustiamur: persecutionem patimur, sed non derelinquimur . Et in alio loco: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad venturam gloriam quae revelabitur in nobis . Si autem parva tribulatio docet, et emendat, et corripit, quanto magis magna, cum admonemur conditionis nostrae, et Dei potentiae recordamur! Sicut quae copropinquaverit ad partum dolens, clamat in doloribus suis: sic facti sumus a facie tua, Domine. Concepimus, et quasi parturivimus, et peperimus spiritum: salutes non fecimus parturiens cum appropinquat ad partum in dolore suo clamat: sic facpartum mulier appropinquans, dolore cogitur exclamare: sic nos in angustia requirimus te, et a facie formidinis tuae concepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
impii autem & superbi non
uiuant nec resurgant inglo¬
ria. sed conterre omnem me¬
moriam eorum: causasque red¬
dit cur eos cupiat interire: in¬
dulsisti genti dñe indulsistigen¬
ti num quid glorisicatus es et
est sensus sepȩ misertur es gen¬
tibus idẽ. humano generi᷑ exer¬
ciustimeas in credibilem clemen¬
tiam Num quidte cognoueruntꝰ.
Num quid glori ficauerunt no¬
mentuum : Nonne e contrario
ritas enim neglegentiae. con
tionem murmoris. doc trina
tua eis . Lxx. dñe intribula¬
tionem recordatussum tui.
tribulatione parua doc trina¬
S tua nobis. quia indul gens
sepae contemptus es Ne
glorificatur sede contrario
omnes. a tui scientia reces¬
serunt: propterea dñe
per cute eos. ut in an gustia
te re quirant. et intri¬
bulatione murmoris. doc¬
trina tua sit eis. quandotan¬
tum eis. malorum pon¬
dus incumb&. ut nec
clamare quidem audeant.
confidentem. sed dolo rem
suum silentio deuorent: lux¬
ta .lxx. intribulatione pro¬

Expanded text:
Impii autem et superbi non Impii autem et superbi non vivant, nec resurgant in gloria, sed contere omnem memoriam eorum. Causasque reddit, cur eos cupiat interire. Indulsisti genti, Domine, indulsisti genti, numquid glorificatus es? Et est sensus: Saepe misertus es gentibus, id est, humano generi, et exercuisti in eas incredibilem clementiam, numquid te cognoverunt? numquid glorificaverunt nomen tuum? Nonne e contrario ritas enim negligentiam, negltione murmuris doctrina tua eis. LXX: Domine, in tribulatione recordatus sum tui, in tribulatione parva doctrina tua nobis. Quia indulgens saepe contemptus es, nec glorificatus; sed e contrario omnes a tua scientia recesserunt; propterea, Domine, percute eos, ut in angustia te requirant, et in tribulatione murmuris doctrina tua sit eis: quando tantum eis malorum pondus incumbet, ut ne clamare quidem audeant confidenter, sed dolorem suum silentio devorent. Juxta LXX, in tribulatione Pro
Abbreviated transcription (Latin):
prae ductus cupidine mas¬
culus inter pretatus est
N es i entes illud aposto¬
li Nolite errare ds̃ non in¬
ridetur. indulsisti genti
dñe indulsisti genti. num¬
quid glorificatus es elon¬
gasti omnes terminos ter¬
rae. Lxx addeis mala
terrae. mala quae lxx se¬
cundum posuerunt in hebra¬
ico non habentur. sed quia
supra dixerant. Ideo
cuti addiderunt desuo mala.
ut qui gloriosi interra sunt ma¬
lis duplicibus opprimentur:
porro iuxta hebracos. mul¬
to alter est sensus & priori
disputationi congruens.
dixerat dñs misere amur
impio. propheta respon de¬
rat. et ubi est iustitia tua pre¬
sertim cum tanta mala in sc̃s
tuos operatur sit. ad quod dm̃:
et non uidebit in quit gloriã
dñi: rursum propheta: ex¬
saltetur manus tua. ad per¬
cutiendum. et nonui deant
gloriam tuam quam non me¬
rentur aspicere: ad quod dñr
uideant magis & confundan¬
tur. Rursum propheta : dñe
pacem da nobis. et posside nor
quitui nominis recordamur:

Expanded text:
praedae seductus cupidine, maspraedae seductus cupidine, masculos interpretatus est, nesciens illud Apostoli: Nolite errare, Deus non irridetur . Indulsisti genti, Domine, indulsisti genti. Numquid glorificatus es? elongasti omnes terminos terrae. LXX: Adde eis mala, terrae. Mala quae LXX secundo posuerunt, in Hebraico non habentur; sed quia supra dixerat, Ideo cuti, addiderunt de suo, mala: ut qui gloriosi in terra sunt, malis duplicibus opprimantur. Porro juxta Hebraeos multo aliter est sensus, et priori disputationi congruens. Dixerat Dominus: Misereamur impio. Propheta responderat: Et ubi est justitia tua? praesertim cum tanta mala in sanctos tuos operatus sit. Ad quod Dominus: Et non videbit, inquit, gloriam Domini. Rursum Propheta: Exaltetur manus tua ad percutiendum, et non videant gloriam tuam, quam non merentur aspicere. Ad quod Dominus: Videant magis et confundantur. Rursum Propheta: Domine, pacem da nobis, et posside nos, qui tui nominis recordamur.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoris. et gigantes id est.
raphcum Non suscitabunt ali¬
os qui ipsi iuxta gene seis librum
appellantur cadentes uisitat que
cos dñr ut & mor tuorum et gi¬
gantium omnis deleatur me¬
moria: solus enim est quisus ci¬
tat mortuos de quodicitur. Si¬
cut pater suscitat mortuos.
Set uui ficat. sic & filius uiui¬
ficat quos uult. possumus
mortuos simula cra appel¬
lare hominum mortuorum.
et gigantes dae monum. qui
simulacras eorum ad sident
nec terrere nos deb& quare
Ixx masculum: et ceteri in¬
ter pretes memoriam trans¬
tulerint cum his dem tribus
litteris. ⁊ui & chaph et
res utrum que scriba¬
tur apud he braeos. sed
quando me moriale di¬
cimus. legitur. za¬
char quando mas culũ
rochor. et hac uerbi ⁊¬
ambiguitate deceptum
arbi trantur : saul quando
pugnauit contra amalech
et inter feait omnem mas¬
culinum eorum dño enim
prȩcipiente ut deler&
omnem me moriam amaleh
sub caelo ille prome mo¬
ria non tam errore quam

Expanded text:
peccatoris. Et gigantes, id est, peccatoris. Et gigantes, id est, RAPHAIM , non suscitabunt alios, qui ipsi juxta Geneseos librum appellantur cadentes. Visitatque eos Dominus, ut et mortuorum et gigantium omnis deleatur memoria. Solus enim est qui suscitat mortuos de quo dicitur: Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius vivificat quos vult . Possumus mortuos simulacra appellare hominum mortuorum, et gigantes daemones, qui simulacris eorum assident. Nec terrere nos debet, quare LXX masculum, et caeteri Interpretes memoriam transtulerunt, cum eisdem tribus litteris ZAI , et CHAPH , et RES utrumque scribatur apud Hebraeos. Sed quando memoriale dicimus, legitur ZACHAR; quando masculum, ZOCHOR. Et hac verbi ambiguitate deceptum arbitrantur Saul, quando pugnavit contra Amalech et interfecit omne masculinum eorum . Deo enim praecipiente, ut deleret omnem memoriam Amalech sub coelo, ille pro memoria, non tam errore, quam
Abbreviated transcription (Latin):
dierit ciuitatem frustra
uigilabit quicustodit eam
Sicnisi dñs languorem
cur. a uerit inuanum labo¬
rant me dici qui cupiunt sa¬
nare languentes. Nisi dñs cus¬
todierit sanitatem. Inuanũ
custodiunt. qui etiam praecep¬
ta custodiendae salutis. pro¬
prus. edunt libris. semperq:
dicendum est. Non solum in
corporis sed etiam in animae
sanitate. benedic anima mea
dño qui sanat omnes lan guo¬
restuos. porro qui peccato
mortui per seuerant. et nulla
arte medicinae possunt reci¬
pere animae sanitatem isti
disperdentur et tollentur
adño et quidquid robustum
in eis est quod masculinum
uocatur. paenitus auferetur.
unde & pharao non uult inter¬
ficere sexum femineum qui
perse fragilis est & facile inte¬
rire potest. sed omnem mascu¬
linum quod si adultum fuerit
et inuirilem aetatem perue¬
nerit difficulter occiditur:
lux ta sym ma chum
mor tui non uificabunt.
qui peccato mor tiu ali¬
os uiui ficare non pos sunt nec
pulchra laudatio est. Inore

Expanded text:
dierit civitatem, in vanum dierit civitatem, in vanum vigilabit qui cust. Sic nisi Dominus languorem curaverit, in vanum laborant medici qui cupiunt sanare languentes. Nisi Dominus custodierit sanitatem, in vanum custodiunt, qui etiam praecepta custodiendae salutis propriis edunt libris: semperque discendum est non solum in corporis, sed etiam in animae sanitate: Benedic, anima mea, Domino, qui sanat omnes languores tuos . Porro qui peccato mortui perseverant, et nulla arte medicinae possunt recipere animae sanitatem, isti disperdentur et tollentur a Domino, et quidquid robustum est in eis, quod masculinum vocatur, penitus auferetur. Unde et Pharao non vult interficere sexum femineum, qui per se fragilis est et facile interire potest, sed omne masculinum, quod si adultum fuerit, et in virilem aetatem pervenerit, difficulter occiditur . Juxta Symmachum, mortui non vivificabunt, quia peccato mortui, alios vivificare non possunt, nec pulchra est laudatio in ore
Abbreviated transcription (Latin):
cus nonuidet lumen quã¬
dui caecus est sinautem rece¬
perit sanitatem lumen as pici¬
& sic & qui ini qui tate mor¬
tuus est. atque peccatis
ante quam uiui ficetur iusti¬
tia atque uirtutibus
per eum qui di cit.
egosum uita iuiuere non
poterit: unde &ds̃ iuuo¬
rum dicitur non mortuo¬
rum. Anime enim quae pec¬
cauerit ipsa morietur legi¬
mus in epis tola quae ad
hebraeos scribitur. Nerur¬
Isum fundamentum i a cien¬
tes paenitentiae. ab operi¬
bus mortus: sin autem pecca¬
ta appellantur operamor tua
quare non e contrario uirtuter
appellentur operauiua. quod¬
que sequitur . Nec me dicisus¬
citabunt sensus perspicuus
est. condemnari fabulas poe¬
tarum qui ab ae sculapio lactant
uerbium suscitatum Non so¬
lum autem hoc demortius.
sedde omni in fir mitate dicen¬
dum est. quod absque dimi¬
sericordia nihil me dendi ars
ualeat sed quomodo nisi dñr
aedi ficauerit domum inua¬
nolabor auerunt qui ae difi
canteam Nisi dñs custo¬

Expanded text:
cus non videt lumen quamcus non videt lumen quamdiu caecus est; sin autem receperit sanitatem, lumen aspiciet: sic et qui iniquitate mortuus est atque peccatis, antequam vivificetur justitia atque virtutibus, per eum qui dicit, Ego sum vita , vivere non poterit. Unde et Deus vivorum dicitur, non mortuorum . Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . Legimus in Epistola quae ad Hebraeos scribitur: Ne rursum fundamentum jaciamus poenitentiae ab operibus mortuis . Sin autem peccata appellantur opera mortua: quare non e contrario virtutes appellentur opera viva? Quodque sequitur, Nec medici suscitabunt, sensus perspicuus est, condemnari fabulas poetarum, qui ab Aesculapio jactant Virbium suscitatum. Non solum autem hoc de mortuis, sed de omni infirmitate dicendum est, quod absque Dei misericordia nihil medendi ars valeat. Sed quomodo? Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laboravecant eam; nisi Dominus custo
Abbreviated transcription (Latin):
uitte. et hoc consideran¬
dum quod non dixerit dñs
siue ds̃ posse d&te. & fecit
te creauitte. sed pater
ut clementia nominis aus¬
teritatem potentiae mi¬
ti gar&. quod que sequi tur
Dñe abs quete alium non
nouimus. non exdudet
filium sed iungit patri
neque enim dixit alium
non nouimus. sed extra
te alium non nouimus
Cum autem dicat filius
ego inpatre & pater in
me. extra patrem non no¬
uimus filium qui a
in patre cognos cimus eũ
Denique & nomen illius
nomina mus: dicentes in
oratione dominica pater
noster qui es in caelis. mo¬
rientes non uiuant gigan¬
tes non resurgunt. propterea
uisi tasti & contriuisti eos & ꝑ
di distiomnem memoriam eo¬
rum .lxx mortui enim uitã
non uidebunt ne que medi¬
S ci suscitabunt. idurco indu
rum. dicamus primum lux¬
ta lxx quaestio uidetur esse
difsicilis. quomodo mortiu
uitam non uideant. quae
sic soluitur tam diu eosuitam
non uidere quam diumortiu
sunt. quomodo sidicamus cae¬

Expanded text:
vit te ? Et hoc consideranvit te ? Et hoc considerandum, quod non dixerit, Dominus, sive Deus, possedit te, et fecit te, et creavit te; sed pater, ut clementia nominis austeritatem potentiae mitigaret. Quodque sequitur: Domine, absque te alium non novimus, non excludit Filium, sed jungit Patri, neque enim dixit « Alium non novimus, » sed « Extra te alium non novimus. » Cum autem dicat Filius: Ego in Patre et Pater in me, extra Patrem non novimus Filium , quia in Patre cognoscimus eum. Denique et nomen illius nominamus dicentes in Oratione Dominica: Pater noster qui es in coelis . . Morientes non vivant: gigantes non resurgant. Propterea visitasti et contrivisti eos, et erdidisti omnem memoriam eorum. LXX: Mortui enim vitam non videbunt: neque medici suscitabunt. Idcirco induxrum. Dicamus primum juxta LXX: Quaestio videtur esse difficilis, quomodo mortui vitam non videant? Quae sic solvitur: tamdiu eos vitam non videre, quamdiu mortui sunt. Quomodo si dicamus, cae
Abbreviated transcription (Latin):
runtnos dominiabs que te
tantum intere cor demur no¬
ministui. Lxx dñe dĩ noster
possi denos dñe extrate aliũ nes¬
cimus nomentuũ in uoca mus
idcir comiscricor diam quae¬
sumus. & pacem quae post
cuncta tribuenda est. qui a
nos absque te dñi possi derunt.
Idola uidelic& uel de mones
idolis adsidentes. Nihil¬
que aliud postulamus
nisi ut dignissimus. post
errores plurimas. Vt tui
nominis recor demur: Iux¬
ta Lxx qui dixerunt
dñe ds̃ possi denos. hoc prȩ¬
cantur ut postpacem sibi
redditam. di possessio fiant
quod quidem & desapientia
legimus quae iuxta hebrai¬
cum loquitur in pro uerbus
dspossed & me lnitium ui a¬
rum suarum. lic& quȩ dam
exemplaria malepossessio¬
ne habeant creaturam. de¬
nique sequitur. Ante om¬
nes aactem colles generat me
quomodo enim creato¬
ri generatio poterit co¬
aptari. quae magis
pos sessiomi congruit
Serip tum est¬
et in de utero nomio non¬
ne istepater tuus posse¬
ditte et fecit te & crea¬

Expanded text:
runt nos Domini absque te: runt nos Domini absque te: tantum in te recordemur nominis tui. LXX: Dominus Deus noster, posside nos: Domine; extra te alium nescimus, nomen tuum invocamus. Idcirco misericordiam quaesumus et pacem, quae post cuncta tribuenda est, quia nos absque te domini possederunt, idola videlicet, vel daemones idolis assidentes: nihilque aliud postulamus, nisi ut digni simus post errores plurimos, qui tui nominis recordemur. Juxta LXX, qui dixerunt: Domine Deus, posside nos, hoc precantur, ut post pacem sibi redditam Dei possessio fiant. Quod quidem et de Sapientia legimus, quae juxta Hebraicum loquitur in Proverbiis: Deus possedit me initium viarum suarum , licet quaedam exemplaria male pro pos sessione habeant creaturam. Denique sequitur: Ante omnes autem colles generavit me. Quomodo enim creaturae generatio poterit coaptari, quae magis pos sessioni congruit? Scriptum est in Deuteronomio: Nonne iste pater tuus possedit te, et fecit te, et crea
Abbreviated transcription (Latin):
confixerunt. confundentur
tunc ineruditus populus
et nesciens legem dĩ ⁊eli
stimulis incitabitur
quando uiderit nationes
in suum successisse locum
&igne paenitudinis arserrte
siue dolore sup plicu quan¬
do audierit illud quod
scriptum est ite inignem
Saeternum qui praepara¬
tus. est diabulo. et ange¬
lis eius. dñe dabis pacem
nobis omnia enim operatus
es nobis lax dñe dr̃noster
pacem da nobis omnia enim
redde distinobis. notan
dum post quanr nobis ope¬
ra nostra reddiderit pacem
daturus sit. et quomodo ex¬
ponat causas. curpos tu¬
let pacem procunctis enim
operibus quae operati sunt
superterram dicunt se
sustinuisse tormenta. etius¬
tum esse ut post sup plicia
at que cruciatus misericor¬
diam consequantur. siue
aliter qui auenit mundi
consummatio & omni aq̃
perprophetas locutus es
rebi expleta sunt. & reddi¬
disti uniuersa. quae pollici¬
tus es. tribue nobis pacem
quae ex superat omnem sen¬
sum. Dñe dr̃ noster possede¬

Expanded text:
affixerant, confundentur. affixerant, confundentur. Tunc ineruditus populus et nesciens legem Dei, zeli stimulis incitabitur, quando viderit nationes in suum successisse locum, et igne poenitudinis arserit, sive dolore supplicii, quando audierit illud quod scriptum est: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo, et angelis ejus . Domine, dabis pacem nobis: omnia enim opera nostra operatus es nobis. LXX: Domine Deus noster, pacem da nobis: omnia enim reddidisti nobis. Notandum quod postquam nobis opera nostra reddiderit, pacem daturus sit, et quomodo exponat causas, cur postulet pacem. Pro cunctis enim operibus quae operati sunt super terram, dicunt se sustinuisse tormenta, et justum esse ut post supplicia atque cruciatus, misericordiam consequantur. Sive aliter: Quia venit mundi consummatio, et omnia quae per Prophetas locutus es, rebus expleta sunt, et reddidisti universa quae pollicitus es, tribue nobis pacem, quae exsuperat omnem sensum. Domine Deus noster, possede
Abbreviated transcription (Latin):
& nesciebant. scientes
autem confundantur.
zelus ad praehendat po¬
pulum ineruditum. et
nuncignis aduersarios
comedet. hoc quod supra
dixerat et nonui debit
gloriam dñi potest & sicm
tellegi postulas oprophe¬
ta. ut non miserear impio.
nesimisertus eius. fuero in ci¬
piat nescire iustitiam. qui
interrascõrum ini quae
gessit. egoabi res pondeo
ergo neglori am dñi nonui¬
trium phos meos. quimagis
me deb& uidere. regnan¬
tem ut sciat quandobono
careat. et hoc pressius
uoce interrogantes. legen¬
dum est. ad quod pro¬
pheta respondit. dñe ex¬
altetur manus tua. exten¬
datur ad percutiendum
ut te nonuide ant impis.
& tuae gloriae. nead
pȩnitentiam quidem lu¬
mine. per fruantur
Cuires pondit dñs. uide ant
magis. & confundantur
uel telus populi. uelzelan¬
tes populi. & ignis ad¬
uersarios tuos id est sc̃o¬
rum populi deuoret. at¬
que consumat. Ignis au¬
tem paenitentiae quie o¬
rum corda excruci& quod
que eum uiderint at que cog¬
nouerint quempatibulo

Expanded text:
 nesciebant, scientes autem confundentur: zelus apprehendet populum ineruditum, et nunc ignis adversarios comedet. Hoc quod supra dixerat: et non videbit gloriam Domini, potest sic intelligi: Postulas, o Propheta, ut non miserear impio, ne si misertus ejus fuero, incipiat nescire justitiam, qui in terra sanctorum inique gessit; ego tibi respondeo, ergone gloriam Domini non vitriumphos meos, qui magis me debet videre regnantem, ut sciat quanto bono careat? et hoc pressius voce interrogantis legendum est. Ad quod Propheta respondit: Domine, exaltetur manus tua, et extendatur ad percutiendum, ut te non videant impii, et tuae gloriae, ne ad poenitendum quidem, lumine perfruantur. Cui respondit Dominus: Videant magis et confundantur, vel zelus populi, vel zelantes populi, et ignis adversarios tuos, id est, sanctorum populi, devoret atque consumat. Ignis autem poenitentiae, qui eorum corda excruciet, quod que viderint eum atque cognoverint, quem patibulo
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ cisoa. proquo aquila
inter praetatus est. uomitum
sordium ⁊ Et symmachurit
apud grecos lectum sit inue¬
nire non potui. neforte no¬
uue rei nouum finxerit no¬
men: Si quidem et apudhe¬
brȩos conpositum ẽ. quiauo¬
Amitus dicitur .c̃i. et sõa sordi
facit. et uomitum. ancama
appellari potest.⁊ Quemdo¬
cebit scientiam. et quem in¬
tellegere faciet auditum ab
lactatur alacte apulsus ab ube¬
ribus quia manda remanda
enim labu. et lingua altera
lo quetur ad populum istum
cuidixit haecrequiescerẽ¬
facite lãssum tethoc ẽ meum
refrigerium. u et noluerun
audire. Eterit eis uerbum

Expanded text:
dicitur, CISOA , pro quo Aquila dicitur, CISOA , pro quo Aquila interpretatus est, vomitum sordium, et Symmachus apud Graecos lectum sit, invenire non potui, nisi forte novae rei novum finxerit nomen. Siquidem et apud Hebraeos compositum est, quia vomitus dicitur CI et SOA sordidufacit et vomitum, δυσαλία appellari potest. Quem docebit scientiam, et quem intlactatos a lacte apulsos ab uberibus quia manda remanda enim labii et lingua altera loquetur ad populum istum cui dixit haec requies reficite lassum et hoc est meum refrigerium et noluerunt audire et erit eis verbum
Abbreviated transcription (Latin):
das ipse qui prodidit. se¬
cit propter pecuniam ec
sacerdoter qui proditorẽ
pecuma corruperunt
propterine cemioblectionis
suue Ipse enim flagellũ
defuniculis faciens : Cicit
de templo eos qui uendebañ
bo uenetouer Et cathedras
uendentiumi columbas. ct
nũmulariorum mensus sua
auctoritate sub uertit dicens
Tadcos. scriptum ẽ. Domus
Epatris meil domus orationis
uocabitur. llos autem secis¬
tis eam domũs pegotiationis
siue speluncam latronum
Iuxta a nagogen illud hebra¬
icum in quo diximus omnes
enim mensae eorum reple¬
tue sunt uomitu sordiumq
ita ut nonsit ultra locus
adhereticor et ad scribus
acpharisucos. sic reserripo¬
test. ut uniuersam doctri¬
nam corum cuncta misteri¬
a dicamus uomitu plena et
sordium dumscripturarũ
uni uerso corpore faciunt
esse. uitales sed in maturor
ut setentesr egerunt
Ita ut uullum incis dñ repi¬
pereat locum : miror autẽ
quid uoluerĩt theo dotio
Iut pro uerbo ebraico quod

Expanded text:
das ipse qui prodidit, fedas ipse qui prodidit, fecit propter pecuniam, et sacerdotes qui proditorem pecunia corruperunt propter metum abjectionis suae. Ipse enim flagellum de funiculis faciens, ejecit de templo eos qui vendebant boves et oves, et cathedras vendentium columbas, et nummulariorum mensas sua auctoritate subvertit, dicens ad eos: Scriptum est: Domus Patris mei, domus orationis vocabitur, vos autem fecistis eam domum negotiationis, sive speluncam latronum . Juxta anagogen illud Hebraicum, in quo diximus: Omnes enim mensae eorum repletae sunt vomitu sordiumque, ita ut non sit ultra locus, ad haereticos, et Scribas, ac Pharisaeos sic referri potest, ut universam doctrinam eorum et cuncta mysteria dicamus vomitu plena et sordium, dum scripturarum universo corpori faciunt esse vitales; sed immaturos et fetentes egerunt, ita ut nullum in eis Deus reperiat locum. Miror autem quid voluerit Theodotio, ut pro verbo Hebraico quod
Abbreviated transcription (Latin):
ticulis quae nontam iunicu¬
la sunt appellanda quam
& imagines quaecito pere¬
unt atque soluuntur. isti¬
us modi consilium maledic¬
tio possidebit. quiquues¬
tum putant esse pi&atem
& cuncta faciunt propter
auaritiã. De hoc. fasmate
& apostolus loquebatur
adtendentes spiritibus
erroris et doctrinis due¬
moniorum. In hypocrisi
loquentium  mendatium.
Tertia ex planatio ẽ. quod
post quam dñs scribas.a
pharisueos que sub uertei¬
rit et sotium eorum ludã
proditorem qui abinitio
fuerat. loculos enim pecu¬
niae pauperum ipse porta¬
bat. Tuncsit inspem et
ingloriae coronam his
qui de iudaeis in dñmcre¬
diderunt: Haud dubium
quin apostolos signific&
quos ad praedicationem
euangelii reseruar&.
Et non statim permiserit
proxp̃o sanguinem fun¬
dere : Omnes enim scri¬
bue & pharisuei uino et
sicera de quibus supra
diximus in ebriati sunt.
Tam sacerdos . pseddo pro¬
phetue. sed tendiculȩ co¬
ruma atque insidiae fue¬
re pronihilo. quia et lu¬

Expanded text:
diculis, quae non tam vincudiculis, quae non tam vincula sunt appellanda, quamet imagines, quae cito pereunt atque solvuntur. Istius modi consilium maledictio possidebit, qui quaestum putant esse pietatem, et cuncta faciunt propter avaritiam. De hoc phasmate et Apostolus loquebatur: Attendentes spiritibus erroris, et doctrinis daemoniorum, in hypocrisi loquentium mendacium . Tertia explanatio est, quod postquam Dominus Scribas Pharisaeosque subverterit, et socium eorum Judam proditorem, qui ab initio fur fuerat, loculos enim pecuniae pauperum ipse portabat : tunc sit in spem et in gloriae coronam his qui de Judaeis in Dominum crediderint, haud dublum quin apostolos significet, quos ad praedicationem Evangelii reservarit, et non statim permiserit pro Christo sanguinem fundere. Omnes enim Scribae et Pharisaei vino et sicera, de quibus supra diximus, inebriati sunt, tam sacerdotes quam pseudoprophetae. Sed tendiculae eorum atque insidiae fuere pro nihilo, quia et Ju
Abbreviated transcription (Latin):
conparati. parius pumero
Erit autem inspũ ludicu
super iudicium. quia laua¬
bit dñs sordos filiorum et
filiarum sion spũ iudicui.
siquis autem sanguinem
habuerit. Nequaquam
spũ iudicii sed conbustio¬
nis igne purgabitur Crit¬
q populi fortitudo. et pro
quiuino draconum in ebri¬
atisunt Et errauerunt
propter siceram. Suepe di¬
deuineis sit isideram autem
omnem potionem quae in¬
ebriare. potest et statum
mentis cuertere. quam ꝓ¬
prie aquila ebrictatem
transtulit. siue illa frumen¬
to siueordeo. siuemilio. po¬
morumq suco. et palmarũ
fructu. Et alio quolib& gene¬
re conficitur. Igitur & sa¬
cerdoter et proph&ae here¬
ticorum exciderunt mente
propter siceram et absorti
sunti propter uinum.
quales fuerunt prisca etma¬
ximilla earumque princeps
montanus quiquid dicerent
nesciebant uino in ebrian¬
tur. Quando scripturar
scũs male intellegunt atq
peruertunt: sicera quando
sac culari ab utuntur sapi¬
entia. Et dialecticorum ten¬

Expanded text:
comparati, parvi sunt numero. comparati, parvi sunt numero. Erit autem in spiritu judicii super judicium: quia lavabit Dominus sordes filiorum et filiarum Sion spiritu judicii. Si quis autem sanguinem habuerit, nequaquam spiritu judicii, sed combustionis igne purgabitur, eritque populo fortitudo, et prohqui vino draconum inebriati sunt, et erraverunt propter siceram. Saepe dide vineis fit. Siceram autem omnem potionem, quae inebriare potest, et statum mentis evertere, quam proprie Aquila ebrietatem transtulit, sive illa frumento, sive hordeo, sive millio, pomorumque succo, et palmarum fructu, et alio quolibet genere conficiatur. Igitur sacerdotes et prophetae haereticorum exciderunt mente propter siceram, et absorpti sunt propter vinum, quales fuerunt Prisca et Maximilla earumque princeps Montanus: et quid dicerent, nesciebant. Vino inebriantur, quando Scripturas sanctas male intelligunt, atque pervertunt. Sicera, quando saeculari abutuntur sapientia et dialecticorum ten
Abbreviated transcription (Latin):
rum quicuncta regione
populata de proelio reuer¬
tentes. seurbe clauserunt.
quod in hoc eodem prophe¬
ta lecturisumus. quan¬
do centum octogintat
quinq: milia armatorũ
de assprii exercitu. angelo
percuente deleta sunt.
Verum hi quoq: idẽ iudas
& beniamin: In ebriati sunt
uino idolatriae et contemp¬
ta religione templi dȩmonũ
simulacra uenerati. & nesci¬
erunt uidentem dnm qui
cuncta considerat. Omnes
enim mensae corum & uni¬
uersa relegio. repletuesunt
uomitu sordiumq: ut non
solum intemplo sed inuerti¬
ce montium. Et nemorosis
locis ido latriae sordibus
cuncta complerent Et dñs
ineis non haber& habitatio¬
nis locum: Hoc luxta littere¬
ram dictum sit. Porro lux¬
ta tropologiam priorem
sequamur intellegentiam
nec intactos lxex interpra&es
relinquamus. her&icis enim
ore diaboli deuoratis qui
montem superbiae pinguis¬
simum conscenderunt.
Dñrerit corona gloriae
his qui inecclesia cõmoran¬
turet ad multitudinem
plurimorum errantium

Expanded text:
rum, qui cuncta regione rum, qui cuncta regione populata, de praelio revertentes, se urbe clauserunt. Quod in hoc eodem propheta lecturi sumus , quando centum octoginta quinque millia armatorum de Assyriorum exercitu Angelo percutiente deleta sunt. Verum hi quoque, id est, Judas et Benjamin, inebriati sunt vino idololatriae, et contempta religione templi, daemonum simulacra venerati, et nescierunt videntem Dominum, qui cuncta considerat. Omnes enim mensae eorum, et universa religio repletae sunt vomitu sordiumque, ut non solum in templo, sed in vertice montium, et nemorosis locis idololatriae sordibus cuncta complerent, et Dominus in eis non haberet habitationis locum. Hoc juxta litteram dictum sit. Porro juxta tropologiam, priorem sequamur intelligentiam, nec intactos LXX Interpretes relinquamus. Haereticis enim ore diaboli devoratis, qui montem superbiae pinguissimum conscenderunt, Dominus erit corona gloriae, his qui in Ecclesia commorantur, et ad multitudinem plurimorum errantium
Abbreviated transcription (Latin):
ab sorti sunt auino errauẽ¬
uerunt in ebri&ate. Nesci¬
erunt uidentem : ignora¬
uerunt iudicium siue mi¬
rabiliter. Omnes enim
mensae repletae sunt uo
indie illo erit dñs sabaoth
corona specieri quaecom¬
pactaẽ i gloriae reliquiis
populi qui relinquenturio
inspũ sudicii super iudicium
& fortitudi nemuaetans
interficere Isti enim ui¬
noi deceptisunt. errantat
propterusiceram:: sacerdos.
& proph&a exciderunt
mente propter siceramin
Ab sorti sunt propteriunũ
uacilla uerunt e propteru
maledictio  comed& hoc¬
÷ consilium siquidem istud
consilium propter auariti
Eamẽ Post quam omnis
terra samariae. id est de¬
cim tribuum assyrio fue¬
rit inundante. deleta &
conculcata pedibus coro¬
na superbiae ebriorum
ephraim. & immodumu
ficus temporaneae deuo¬
rata. Tunc resi dus popu¬
lis isrł hoc ẽ. duarum tri¬
bũum iudae & beniamin.
ipse dñs erit corona uicto¬
riae. & sp̃s iudiciia seden¬
tis super iudicium: Haud
dubium quin ez echiae
regisiudae & fortitudo eo¬

Expanded text:
sunt a vino, erraverunt in ebrietate: nescierunt videntem, ignoraverunt judicium, sive mirabiliter. Omnes enim mensae repletae sunt vomilla erit Dominus Sabaoth corona spei, quae compacta est gloriae reliquiis populi. Relinquentur in spiritu judicii super judicium, et fortitudinem vetans interficere. Isti enim vino decepti sunt: errant propter siceram; sacerdos et propheta exciderunt mente propter siceram; absorpti sunt propter vinum, vacillaverunt, homaledictio comedet hoc consilium: siquidem istud consilium propter avaritiam est. Postquam omnis terra Samariae, id est, decem tribuum Assyrio fuerit inundante deleta, et conculcata pedibus corona superbiae ebriorum Ephraim, et in modum ficus temporaneae devorata: tunc residui populi Israel, hoc est duarum tribuum, Judae et Benjamin, ipse Dominus erit corona victoriae; et spiritus judicii sedenti super judicium, haud dubium quin Ezechiae regi Judae; et fortitudo eo
Abbreviated transcription (Latin):
÷motione. Et uoce magna
÷tempertus uulida Et¬
÷ flãmaignis deuoruns
Et erunt quomodo uiden¬
tes somnium noe diuitiae
omnium gentium quuemili¬
tuuerunt contra arihel. et
omnes quipugnauerunt
contra hierusulem. Etuni¬
uersi qui congregati sunt
super eum et adflixerun
eam eruntq sicut qui in
somnis esuriunt et come¬
dunt. Cumq: surrexerint
uanum ẽ. somnium. Et si¬
cut quipersomnium sitit
etbibit Cum surrexerit.
adhuc sitit. Et anima eius
frustra sperabit: sic erunt
diuitiae omnium gentiũ
quae militauerunt contru
montem sron.

Expanded text:
motione et voce magna, motione et voce magna, tempestas valida, et flamma ignis devorans. Et erunt quomodo videntis somnium nocte, divitiae omnium gentium quae militaverunt contra Ariel: et omnes qui pugnaverunt contra Jerusalem, et universi qui congregati sunt super eam, et afflixerunt eam. Eruntque sicut qui in somnis esuriunt et comedunt: cumque surrexerint, vanum est somnium eorum, et sicut qui per somnium sitit et bibit, cum surrexerit, adhuc sitiet, et anima ejus frustra speravit: sic erunt divitiae omnium gentium quae militaverunt contra montem Sion.
Abbreviated transcription (Latin):
et prae uaduerunt aduer¬
sus eum sicut somni ut
esuriens et comedit: cum
fuerit expertus uacua ẽ
anima eĩ Et sicut somniut
sitiens et bibit: post quum
sitit. et animaeius uacua ẽ
sicerit multitudo omnium
gentium quaedimicuuer
contra montemsion. Lxx
ex pugnuuit dauid. Cõn¬
÷greguuit genimina. annum¬
÷ super annum. comedite. Co¬
÷ med&is enim cum moab Co¬
⁊ angustubo enim arihel ete¬
rit fortitudo illius et diui¬
÷ tiue mihi: Et circum dubo¬
÷ sicut duuid superte. Et¬
÷ mittum uullum incircui¬
÷ tutuo. Ponum pergrrum
÷tui turres. Et humiliabunt᷑
interrum sermonestui. Et¬
÷ interrum occident uerba¬
÷ tua. Et erit sicut loquenti¬
÷um de terra uox tua etus
÷ que ad pauimentum uoxtu¬
÷a insirmabitur: Eterunt
÷sicut puluis derotu diuiti¬
Cae impiorum. Et sicut fauil¬
÷la quae rapitur. multitudo
eorum quite oppresserun¬
Teritq inpunito repente
÷ adño sabaoth. uisitatio eiũ¬
÷ erit cum tonitruo Et com

Expanded text:
et praevaluerunt adveret praevaluerunt adversus eam et sicuti somniat esuriens et comedit cum autem fuerit expertus vacua est anima eius et sicut somniat sitiens et bibit et postquam sitit, et anima ejus vacua est: sic erit multitudo omnium gentium quae dimicaverunt contra montem Sion. LXX: expugnavit David. Congregate genimina, annum super annum comedite, comedetis enim cum Moab: coangustabo enim Ariel, et erit fortitudo illius et divitiae mihi, et circumdabo sicut D mittam vallum in circuitu tuo, et ponam per gyrum tui turres, et humiliabuntur in terram sermones tui: et in terram occident verba tua. Et erit sicut loquentium de terra vox tua, et usque ad pavimentum vox tua infirmabitur. Et erunt sicut pulvis 388 de rota divitiae impiorum: et sicut favilla quae rapitur, multitudo eorum qui te oppresserunt: eritque in puncto repente a Domino sabaoth. Visitatio enim erit cum tonitru, et c
Abbreviated transcription (Latin):
quam uanum. ut inlxx. ad¬
ditum ẽ s ed absolute consola¬
tionem: Num quũ enim dr̃
prucciper& ut exulturent
uanam consolationem suam
quue eis non erat profutura:
ditus ẽ. annus ad annum
solemnitutes euolutae sunt.
Circum uallabo arihel eteris
÷tristis et merens. Eterit mihi
÷quusi arihel. et circum dabo
÷quusi spherum incircuitutuo¬
÷ et luciam contrute aggerem¬
÷ et munimentu ponum in ob¬
÷ si dionem tuum humiliube¬
÷ris. deterra loqueris. et dehu
÷ mo audi&ur eloquium tu¬
÷um: Eterit quusi phitonis¬
÷ de terra uox tuu. et humo¬
÷ eloquium tuum musi tubit¬
: Cterit sicut pulus tenuis
multitudo uentiluntium.
et sicut fuuillu pertransi¬
ens multitudo eorum qui
ex ercituum uisi tubitur
intonitruo. et in commotio¬
ne terrue et uoce magna
turbinis. et tempestatis¬
et flummue ignis deuorun¬
uisionis nocturnue multi¬
: tudo omnium gentium¬
÷ quuedimicauerunt contra
:urihel. Etomnes quimili¬
÷tuuerunt et obsederunt

Expanded text:
quam vanam, ut a LXX adquam vanam, ut a LXX additum est, sed absolute consolationem. Numquam enim Deus praeciperet, ut exaltarent vanam consolationem suam, quae eis non erat profutura. ditus est annus ad annum, solemnitates evolutae sunt. Circumvallabo Ariel, et erit tristis et moerens; et erit mihi quasi Ariel. Et circumdabo quasi sphaeram in circuitu tuo, et jaciam contra te aggerem, et munimenta ponam in obsidionem tuam. Humiliaberis, de terra loqueris, et de humo audietur eloquium tuum, et erit quasi pythonis de terra vox tua, et de humo eloquium tuum mussitabit. Et erit sicut pulvis tenuis multitudo ventilantium te, et sicut favilla pertransiitudo eorum qui exercituum visitabitur in tonitruo, et commotione terrae, et voce magna turbinis et tempestaflammae ignis devoranisionis nocturnae multitudo omnium gentium quae dimicaverunt contra Arihel et omnes qui militaverunt et obsederunt
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit incunctis mirubile
Consilium suum et lustitiue
ueritutem, Vt quiplus acce¬
perunt plus exigatur ubeis:
proeo quod nos interpru&u¬
tisumus inuirgu excuti&
gith. et erminum inbuculo:
nescio quiduolentes. Lxx
truns tulerunt. crminum au¬
tem cumpane comedetur
Deniq: et ueteres grueciue
interpru&es hebruicum disse¬
rentes dehocsermone tucuer̃:
quia forsitun quod dicerens
non habebant. illud autem
inquonos iuxtu hebricicum
posuimus uerum non in ꝑ¬
p&uum triturans triturubi
illum neque uexubit illum
rotu pluustri. nec ungulis su¬
is comminuet eum. Lxx non
iuxtu uerbum sediuxtu sen¬
sum iit erpra&ati sunt:
Neque enim insempiter¬
num ego iruscar uobis nec
uox a maritudinis meae
conculcabit uos Ostenden¬
tes futura peccatores post
tormentu refrigeria
Et haec portenta atque
mirubiliae gressa essea
dño. Vnde praecipitur
peccatoribus quipostea pu¬
niendi sunt. ut ineunt
consilium. et exultent con¬
solutionem suum Nequu¬

Expanded text:
ostendit in cunctis mirabile ostendit in cunctis mirabile consilium suum et justitiae veritatem, ut qui plus acceperunt, plus exigatur ab eis. Pro eo quod nos interpretati sumus: in virga excutietur gith, et cyminum in baculo, nescio quid volentes LXX transtulerunt: cyminum autem cum pane comeditur. Denique et veteres Graeciae interpretes Hebraicum disserentes, de hoc sermone tacuerunt, quia forsitan quid dicerent non habebant. Illud autem in quo nos juxta Hebraicum posuimus: Verum non in perpetuum triturans triturabit illum, neque vexabit illum rota plaustri, nec ungulis suis comminuet eum, LXX non juxta verbum, sed juxta sensum interpretati sunt: Neque enim ego in sempiternum irascar vobis, nec vox amaritudinis meae conculcabit vos: ostendentes futura peccatoribus, post tormenta, refrigeria, et haec quasi portenta atque mirabilia egressa esse a Domino. Unde praecipitur peccatoribus qui postea puniendi sunt, ut ineant consilium, et exaltent consolationem suam, nequa