comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽt aliis u̾bis. Pro om̃ib quȩ suꝑuiᷤᷤ com¬
memorata sunt. queq dixi me odio habere:
euͣgłii placet religio. ut baptiremini in noĩe
sc̃e trinitatis. iccirco lauamini sanguine me¬
o & a qua baptismatis. Mundi estote post
baptismi grãm manentes in innocentia uite
uł etiã lauamini ꝑ penitentiã &e lacͥmas cõ¬
punctionis. Alundi estote. ne iterũ inqͥne¬
mini: ruendo in laqueũ cenũq peccatorũ.
Beati enĩ mundo corde. qm ipsi dm̃ ude¬
iam noli peccare. Auferte malũ cogitatio¬
nũ ur̃aꝵ ab ocłis meis. P recepit ut lauarẽ¬
tur essentq mundi: nc̃ docet quẽadmodu
sit illud agendum dicens. Auferte malu
sentia mea. ut si cogitatis aliqͥd mali ñ ꝑfi¬
ciatis: ipsamq cogitationẽ prauã funditus
a cordib ur̃is eradicate. & abstirpate. Qui¬
escite agere ꝑu̾se discite benefacere. Hoc est
qͦd psalmista eodem sensu s ñ eisdem u̾bis
p̾cepit declina inquiens a malo &e fac bonũ.

Expanded text:
diceret aliis verbis: Pro omnibus quae superius commemorata sunt, quae dixi odio me habere, Evangelii placet religio, ut baptizemini in nomine S. Trinitatis. Idcirco lavamini sanguine meo, et aqua baptismatis. Mundi estote, post baptismi gratiam manentes in innocentia vitae. Vel etiam lavamini per poenitentiam, et per lacrymas compunctionis. Mundi estote, ne iterum inquinemini ruendo in laqueum coenumque peccatorum. « Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videjam noli peccare. » « Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis. » Praeceperat ut lavarentur essentque mundi, nunc docet quemadmodum modum sit illis agendum dicens: Auferte malum sentia mea, ut si cogitatis aliquid mali, non perficiatis, ipsamque cogitationem pravam funditus a cordibus vestris eradicate, et destruite. « Quiescite agere perverse, discite benefacere. » Hoc est, quod Psalmista eodem sensu, et non eisdem verbis praecipit: « Declina, inquiens, a malo, et fac bonum
Abbreviated transcription (Latin):
congrius disciplinis. Querite iudiciũ. A
quib ẽ querendũ iudiciũ: Utiq a sapienti¬
b qͥa ñ omniũ ẽ iudicare. neq consiliũ salu¬
bredare. & reuera ñ nͥ sapientiũ. Subuem¬
te opp̾sso id est de manu potenti ᷤᷤ uiolentiã
pauꝑi inferentiᷤᷤ. liberate eũ. Iudicate pu¬
pillo. hoc ẽ in iudicio subuenite illi. Defen

Expanded text:
icium. » A quibus quaerendum est judicium? Utique a sapientibus, quia non omnium est judicare, neque consilium salubre dare. Et revera nonnisi sapientium. « Subvenite oppresso, » id est, de manu potentis, violentiam pauperi inferentis, liberate eum. « Judicate pupillo, » hoc est, in judicio subvenite illi, « e
Abbreviated transcription (Latin):
siuit iccirco omp̃c ds. ut ipse illis indigeret: s
ne idolis immolarent. &e ut ꝑ carnales typi¬
cas uictimas ad sp̃uale uerũq sacrificiũ faci¬
luis ꝑuenirent. e offeratis ultra sacͥficium
frustra. Incensũ abhominatio ẽ mͥ. id est de¬
testor. & ꝓ nichilo deputo illud qͦd ñ sit mun¬
da intentione. N eomeniã &e sabbatũ & festi¬
uitates alias ñ feram. id est ñ sustinebo adhoc
ut placeant mͥ. Neo. nouũ. mene. dicit᷑ luna. In¬
de cõposito nomine dicit᷑ neomenia festiui¬
tas nouȩ lunȩ. quã celebrant iudei in mnitiis

Expanded text:
aesivit idcirco omnipotens Deus, ut ipse illis indigeret, sed aesivit idcirco omnipotens Deus, ut ipse illis indigeret, sed ne idolis immolarent, et ut per carnales typicasque medicinas, ad spirituale verumque sacrificium facilius pervenirent. « Ne offeratis ultra sacrificium frustra. Incensum abominatio est mihi, » id est, detestor et pro nihilo deputo illud: quia non fit munda intentione. « Neomeniam, et sabbatum, et festivitates alias non feram, » id est, non sustinebo ad hoc ut placeant mihi. Neo novum, menne dicitur luna. Inde componitur hoc nomen, ut dicatur Neomenia festivitas novae lunae,
Abbreviated transcription (Latin):
Ut qͥd mͥ multitudiẽ uictimaꝵ. offertis: An
putatis me indigere his: Atq ꝓtinus subdit.
Plenus sũ id est nulla re indigeo. Mea ẽ enim
omis &e plenitudo eiꝰ. Uel etiam qͦd dicit plenꝰ
sum. sub hoc sensu potest accipi. ut dicat᷑ plenꝰ
fertis eas simplici & puro corde. olocausta
arietũ. & adipẽ pinguiũ & sanguinẽ uituloꝵ.
&e arietũ. & hyrcoꝵ nolui. Continentia huius
capituli usq ad illum locũ. uͥ ait. iudicate pu¬
pillo defendite uiduã: respuit sacrificia uideoꝵ.
&e docet obedientiã ȩuangłii. Q ꝑ hoc qͦd dicit
nolui. u̾bo p̾teriti tẽporis utens: ostendit nũ
cũ fide purissima liberat. Possunt hec de his ac¬
cipi. qͥ cũ di p̾cepta ñ faciant: uolunt illũ sͥ pla¬
care uariis donis atq munerib quȩ de rapma
adqͥsiert̾. um ueneritis ante. conspectũ meũ
qͥs quesuuit hec de manib urĩs. ut ambularetiᷤ
in atriis meis: Hostiaᷤ & sacͥficia udeoꝵ ñ qͦ¬

Expanded text:
Ut quid mihi multitudinem victimarum offertis? An putatis me indigere his? Atque protinus subdit: « Plenus sum, » id est, nulla re indigeo. « Mea est enim terra, et plenitudo ejus » . Vel etiam quod dicit plenus sum, sub hoc sensu potest accipi: ut dicatur plenus fertis eas simplici et pura mente. « Holocausta arietum, et adipem pinguium, et sanguinem vitulorum, et agnorum, et hircorum nolui. » Continentia hujus capituli usque ad eum locum, ubi ait: Judicate pupillo, defendite viduam, respuit sacrificia Judaeorum, et docet obedientiam Evangelii. Et per hoc quod dicit nolui, verbo praeteriti temporis utens, ostendit nunqcum fide purissima liberat. Postest hoc et de his accipi qui, cum Dei praecepta non faciant, volunt illum placare variis donis atque muneribus, quae de rapina acquisierunt. « Cum veniretis ante conspectum meum, quis quaesivit haec de manibus vestris, ut ambularetis in atriis meis? » Hostias et sacrificia Judaeorum non qu
Abbreviated transcription (Latin):
eã. dereliquit illam dicens ad apłos. surgite
domꝰ ur̃a deserta. Uocat aũ eunde ppłm filiã
sẏon. ut ostendat affectũ piissimi patͥs se hab̾e.
Nec nurũ si syon appellat᷑ filia cũ etiã babylon
sepissime filia nuncupet᷑. Om̃s enĩ natura filii
dei sumꝰ. s nr̃o uicio aliem. efficim᷑. Moralit̾ aũ
ꝑsyon quȩ int̾pretat᷑ speculatio & nomine uinç
incontẽplatione di debet consistere: afferens
fructꝰ acceptabiles. Quȩ anima qͣmdiu ratio¬
nabilit̾ uunt. ꝓferendo scił fructꝰ bonos: habet

Expanded text:
it: s vestra deserta . » Vocat autem eumdem populum filiam Sion, ut ostendat affectum piissimi patris se habere. Nec mirum si Sion appellatur filia, cum etiam Babylon saepissime filia nuncupetur. Omnes enim natura filii Dei sumus, sed nostro vitio alieni efficimur. Moraliter autem per Sion, quae interpretatur speculatio, et nomine vinin contemplatione Dei debet consistere, afferens fructus acceptabiles. Quae anima quandiu rationabiliter vivit proferendo, scilicet fructus bonos, habet
Abbreviated transcription (Latin):
una die credidert̃ tͥa milia. alia die qͥnq mi-¬
lia: ac deinceps multa milia. E gregius qͦq pre¬
dicator in ȩpła ad romanos de eisde reliquiis
q fideliũ ex eadem plebe. Nisi dñs exercituũ
cui seruiunt exercitꝰ angłoꝵ. reliquisset nobis
sem̃ in apłis eoꝵq sequacib sicut sodomitȩ &
gomorritȩ qͥ ꝓpt̾ peccata sua ꝑierunt: ita ut

Expanded text:
una die crediderunt tria millia, alia die quinque millia, et deinceps multa millia. Egregius quoque praedicator, in Epistola ad Romanos de iisdem reliquiis mque fidelium ex eadem plebe: Nisi Dominus exercituum, cui serviunt exercitus angelorum, reliquisset nobis semen, in apostolis eorumque sequacibus, sicut Sodomitae et Gomorrhitae propter pec
Abbreviated transcription (Latin):
te qͥ ñ habet qͥd ultra custodiat: remanet aren¬
tia umbracła fruticũ. casulȩq destructe. Si¬
ppłm qͦq dereliquit. eo qͦd ñ ferret iam fruc¬
tus bom oꝑis. Cuiꝰ custos qͣndam fuerat ipse:
qͣndo fructus bonoꝵ. oꝑum ꝓferebant. ¶ ͦ
aũ uiea appellatus sit idem ppłs: ostendit
idem ꝓpħ̾a ysaias. inqͥens paulo inferiꝰ. Uinea
inqͥt de egypto transtulisti. Ista uinea qͣmdiu
uberrimos attulit fructus: habuit custode.

Expanded text:
te, quia non habet quod ultra ibi servet, remanent arente, quia non habet quod ultra ibi servet, remanent arentia umbracula fruticum casulaeque destructae. Sim quoque dereliquit, eo quod non ferret jam fructus boni operis, cujus custos quondam ipse fuerat, quando fructus bonorum operum proferebat. Quod autem vinea appellatus sit idem populus, ostendit idem propheta Isaias, inquiens paulo inferius: « Vineainquit, de Aegypto transtulisti . » Ista vinea quandiu uberrimos attulit fructus, habuit custodem
Abbreviated transcription (Latin):
tates uĩȩ succense igni. Regionem urãm cora
uobis alieni deuorant. ꝓ eo qͦd deuorabunt c&
desolabit᷑ sic̃ in uastitate hostili. Hȩc sub baby¬
lonis ex parte completa st̃. incensis ciuitatib
incolentib totaq t̾ra desolata a iudeis intã¬
tum ut a leonib uastaretur. S plenius atq
ꝑfectius sub romanoꝵ. aduentu completa st̃.
Quȩ uastatio usq ad finẽ mundi ꝑmanebit.
regionemq iudeoꝵ. alieni corã eis comedent.
Et derelinquet᷑ filia syon ut umbracułu
in uinea &e sicut tuguriũ in cucumerario.
sicut ciuitas quȩ uastat᷑. Similitudo uasta¬
tionis templi & iherłm sumit᷑ ab agricolis qͥ
qͣmdui uinea plena ẽ uius: ponunt custodeᷤ
in umbracłis. Incucumerario qͦq ꝓ qͦ septua¬
ginta pomoꝵ. custodiam transtulerunt. fiunt
tuguria idest parue casule ꝓpter ardorem soliᷤ
repellunt. quȩ solent natis frugib nocere. Col¬
lectis aũ istiusmodi frugib & custode receden-¬

Expanded text:
e igni. Regionem vestram coram vobis alieni devorant » pro eo quod est devorabunt, « et desolabitur sicut in vastitate hostili. » Haec sub Babyloniis ex parte completa sunt, incensis civitatibusincolentibus, totaque terra desolata, intantum ut a leonibus vastaretur. Sed plenius atque perfectius sub Romanorum adventu completa sunt, quae vastatio usque ad finem mundi permanebit, regionemque Judaeorum alieni coram eis comedent. « Et derelinquentur filia Sion ut umbraculum in vinea, et sicut tugurium in cucumerario, et sicut civitas quae vastatur. » Similitudo vastationis templi et Hierusalem sumitur ab agricolis, qui quandiu vinea plena est uvis, ponunt custodes in umbraculis. In cucumerario quoque pro quo Septuaginta pomorum custodiam transtulerunt fiunt tuguria, id est, parvae casulae, propter ardorem solis repellunt, quae nocere solent natis frugibus. Collectis autem istiusmodi fructibus, et custode receden
Abbreviated transcription (Latin):
morre eos appellauerit: uł qͦd dicente d̾o ad¬
moysen ñ enĩuidebit me homo &e uuet. iste
ausus sit dic̾e. Uidi dñm sabaoth sedentẽ su¬
ꝑ soliũ excelsũ. ꝑossunt aũ hȩc uerba refer¬
ri ad uideos illiꝰ temporis. s specialit̾ ad scri¬
bas &e phariseos ꝑtinent ad ppłm succlaman¬

Expanded text:
ae eos appellaverit, et qMosen: « Non enim videbit me homo et vivet , » iste ausus est dicere: Vidi Dominum sabaoth sedentem super solium excelsum. Possunt autem haec verba referri ad Judaeos illius temporis: sed specialiter ab scribas et Pharisaeos pertinent, et populum sic claman
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinere ad dñi aduentũ & ad ultimã uastatio¬
nem iudeoꝵ. Siqͥdem plaga impietatis eoꝵ. ꝓ
qua ducti sunt in babylonẽ curata ẽ. P ostea
qui sub rorobabel aliisq ducib reu̾si sunt de
captiuitate. tempłi postmodu reedificauert̃
Quaꝑpt̾ ista ad extremam captiuitatẽ referẽ¬
da st̃: post quã nulłu remedium meruert̃. S
nec curatũ aliquo medicamine bonoꝵ. oꝑũ.

Expanded text:
pertinent ad Domini adventum, et ad ultimam vastatiopertinent ad Domini adventum, et ad ultimam vastationem Judaeorum. Siquidem plaga impietatis eorum, pro qua ducti sunt in Babylonem, posteab Zorobabel aliisque ducibus reversi sunt de captivitate, templumque postmodum reaedificaverunt . Quapropter ad extremam captivitatem referenda sunt, postquam nullum remedium meruerunt. Senec curatum aliquo medicamine bonorum operum,
Abbreviated transcription (Latin):
tib suis. Sicut gͦ leticia animi int̾dum dolores
corporis temꝑat. & si ad egrotationẽ corporis ac¬
cedat languor mentis duplicat᷑ infirmitas: &
si caput doluerit omĩa m̃bra dolent & debilia
sunt. ita ppło infirmante in suis impietatib
si pͥncipes & doctores statũ rectitudinis seruaᷤ¬
sent. utcũq medelam mereret᷑ idẽ ppłs. S qͦ¬
niam simul om̃s debilitati sunt. iccirro ꝓlon¬
gata ẽ ab eis salus. & medicina animaꝵ. Un¬
de & sequit᷑. A planta pedis usq ad u̾ticem ñ ẽ
in eo sanitas. Seruat metaphoram &e dicit a
planta pedis usq ad uertice id est ab humil¬
linis usq ad summos &e ab extremis usq ad
pͥmos ñ eẽ aliquẽ sanitate m̃tis florentẽ.
Uulnꝰ & liuor &e plaga tumens ñ ẽ cucũli¬
g̾ata. nec curata medicamine. neq fota oleo.
Uulnꝰ ꝓpͥe e. ut ferunt qͦd fit cũ bacło. Liuor qͦ¬
ga qͦq tumens siue inflata: fit plerũq gladio
plerumq bacło. Notandũ hȩc uerba specialit̾

Expanded text:
tibus suis. Sicut ergo laetitia animi interdum dolores corporis temperat; et si ad aegrotationem corporis accedat languor mentis, duplicatur infirmitas; et si caput doluerit, omnia membra debilia sunt: ita quoque populo infirmante in suis impietatibus, si principes et doctores statum rectitudinis servassent, utcunque medelam salutis mereretur idem populus. Sed quoniam simul omnes debilitati sunt, idcirco prolongata est ab eis salus, et medicina animarum. Unde et sequitur: « A planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas. » Servat metaphoram, et dicit, a planta pedis usque ad verticem. Id est ab humillimis usque ad summos, et ab extremis usque ad primos, non esse aliquem sanitate mentis florentem. « Vulnus, et livor, et plaga tumens: non est circumliga est, quod fit cum baculo. Livor ga quoque tumens, sive inflata, fit plerumque gladio, plerumque baculo. Notandum, quod haec verba specialiter
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uͦ dereliquert̾ dm & blasphemauerunt
xp̃m. abalienati st̃ retrorsum. id est cũ debuis¬
sent gressus oꝑum suoꝵ ad ant̾iora dirige. &
p̃cepta mandatoꝵ cdi sequi. scdm qͦd eis dictũ
iniquitates suas facientes contra id qͦd p̾cipit
saluator. ne app̾henso aratro respiciat qͥs retro.¬

Expanded text:
Quia vero dereliquerunt Deum, et blasphemaverunt Christum, abalienati sunt retrorsum, id est, cum debuissent gressus operum suorum ad anteriora dirigere, et praecepta mandatorum Dei sequi, secundum quod eis dictum iniquitates suas: facientes contra id quod praecipit Salvator: Ne, apprehenso aratro, respiciat quis po
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ qͥ rationabiles a deo creati ratione de¬
buerunt uti. bruta & insensibilia. stultissi¬
maq animalia adducunt᷑ in testimoniũ.
qͦd illa fecerint quȩ isti ñ fecerunt. scił ut
pastorẽ nutͥtoremq suũ recognoscerent.
qͦd utiq bos & asinus facit. Altiore aũ in¬
tellectu ꝑ bouem qͥ assuetꝰ ẽ. ferre uigũ. &
ẽ mundũ animal. significat᷑ ppłs isrłiticuᷤ.
qͥ legis portauit iugũ: mundiciã m̃tis ac cor¬
poris custo diuit. Asinꝰ uͭ lascuius & ĩmundꝰ
qui similit̾ onus portat. significat gentilem
ppłm pondẽ peccatoꝵ grauatũ. Cognouit
gͣ bos possessorẽ suũ. id est uidei qͥ credere uo
is possessi fuerant. illi utiq de quib legitur:
qͥa una die credidert̃ tͥa milia ad p̾dicatio¬
nẽ apłoꝵ: alia die qͥnq milia. ac deinceps.
multa milia. Cognouit & asmꝰ p̃sepe dñi.

Expanded text:
orum, qui rationabiles a Deo creati ratione deorum, qui rationabiles a Deo creati ratione debuerant uti, bruta et insensibilia stultissimaque animalia adducuntur in testimonium, quod illa fecerint quae isti non fecerunt, scilicet ut pastorem nutritoremque suum recognoscerent, quod utique bos et asinus facit. Altiori autem intellectu, per bovem, qui assuetus est ferre jugum, et est mundum animal, significatur populus Israeliticus, qui legis portavit jugum, munditiamque mentis ac corporis custodivit. Asinus vero lascivus et immundus qui similiter onus portat, significat gentilem populum pondere peccatorum gravatum. Cognovit ergo bos possessorem suum, id est Judaei qui creis possessi fuerant. Illi utique de quibus loquitur: Quia una die crediderunt tria millia ad praedicationem apostolorum, alia die quinque millia, et deinceps multa millia. Cognovi
Abbreviated transcription (Latin):
uit miseratione atq exaltauit: educens illos
de seruitute graui egyptioꝵ. uͥ seruiebant in
luto & laterib s illi d̾e beneficiis eiꝰ ingrati: spe¬
adorando. Siqͥs gͦ querit qͦm enutͥerit eos atq
exaltauerit. anmadu̾tat qualiter in signis &
& ꝓdigiis multis eduxerit eos de egypto.
siccoq pede mare transire fecerit: inimicos
eoꝵ in ipsis aqͥs iuoluens. & qͦmͦ ꝑ quadra¬
ginta annos manna eis ministrauerit illoꝵ
mores prauos. murmurationesq atq re¬
belliones patientissime tolerans. necñ et
quemad modũ deleuerit septẽ gentes a fa¬
cle illoꝵ introducens eos in t̾ram omĩbus
meliorẽ. utpote lacte & melle manantem.
multaq his similia recolat. quȩ m̃ ꝑlongũ
ẽ retexere. Prudens aũ lector sagaci m̃te p̾¬
uideat. melius ẽẽ iuxta hebraicã ueritatem
legendu. filios enutͥui qͣm genui. teste bea
deo ñ peccat. Cognouit bos possessorẽ
ppłs ms̃ ñ intellexit. Ad contumeliam uide¬

Expanded text:
utrivit, atque exaltavit, educens eos de servitute gravi Aegyptiorum, ubi serviebant in luto et lateribus. Sed illi beneficiorum ejus ingrati spreadorando. Si quis ergo quaerit quomodo enutriverit eos, atque exaltaverit, animadvertat qualiter in signis et prodigiis multis eduxerit eos de Aegypto, siccoque pede mare transire fecerit , inimicos eorum in ipsis aquis involvens, et quomodo per quadraginta annos manna eis ministraverit, illorum mores pravos, murmurationesque, atque rebelliones, patientissime tolerans : necnon et quemadmodum deleverit septem gentes a facie illorum, introducens eos in terram omnibus meliorem, utpote lacte et melle manantem , multaque his similia recolat, quae modo perlongum est retexere. Prudens autem lector sagaci mente praevideat, melius esse juxta Hebraicam veritatem legendum, filios enutrivi quam genui, teste beatDeo, non peccat . » « Cognovit bos possessorem s me non intellexit. » Ad contumeliam Judae
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑: a uoluntate dei deuiantes. minat᷑q et̾nam
dampnationẽ. et̾num int̾itum. eo qͦd noluert̃
cognosc̾e̾ ic filiũ di uemientẽ ad redẽptionẽ su¬
am in mundũ. Sic etiã ab ipso saluatore fi¬
lii diaboli & genimina iuꝑarĩt uocant᷑. di¬
cente illo in ęuangłio. Uos ex patre diabolo

Expanded text:
am damnationem, aeternumque interitum: eo quod noluerunt cognoscere Filium Dei, venientem ad redemptionem suam in mundum. Sic etiam ab ipso Salvatore filii diaboli, et genimina viperarum, vocantur, dicente illo in Evangelio: « Vos ex patre diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
dit dñs benedictiones: ita post p̾uaricationẽ
ppłi. eadem rursus in testimoniũ uocat ysauᷤ:
ut cuncta elem̃ta cognoscant. iuste d̾m in ul¬
tionẽ mandatoꝵ. suoꝵ. ad iracundiam motum.
Metonomicos uͦ hoc ẽ. ꝑ hec quȩ continent ea
quȩ continent᷑ accipientes: possumꝰ ñ in congru-¬
e celoꝵ nomine suꝑnas angłicasq uirtutes ac¬
cipere ꝑ t̾ram aũ homines t̾re scił habitatores:
qͥ precipiunt᷑ audire e aurib ꝑciꝑe qm̃ dñs lo

Expanded text:
t maledictionem: ita post praevaricationem populi eadem rursus in testimonium vocat Isaias: ut cuncta elementa cognoscant juste Deum in ultionem mandatorum suorum ad iracundiam motum. Metonomicos vero, id est per haec quae continent ea quae continentur accipientes, possumus non incongrue coelorum nomine supernas angelicasque virtutes accipere: per terram autem homines, terrae scilicet habitatores. Qui praecipiuntur audire et auribus percipere, quo
Abbreviated transcription (Latin):
subinqͥens. Audi inqͥt cȩlũ. & aurib ꝑcipe t̾ra.
num. Si qͥdem pͥmũ genꝰ uisionis ẽ corporale. qͦ
uidemꝰ cęlum & t̾ram. & omĩa corporalia: scđm
sp̃uale qͦ uidemꝰ in sompnis montes arbores:
homines ambulantes. atq int̾ se dimicantes
&e euigilantes ignoramꝰ penitꝰ qͥd fuerit illud
qͦd uidimꝰ. Tercũ uͦ genꝰ uisionis ẽ intellectua¬
le qͦd consistit in rationabilitate animȩ. & per
qͦd coguoscentes cieatorẽ nr̃m intelligimꝰ quid
debeamꝰ loqͥ scd̾m eiꝰ uoluntatẽ. sp̃u scõ nobis
uł illud. id est intelligat. Propħe qͦq qͥ intel¬
ligebant ea quȩ uentura erant. & poterant

Expanded text:
inquiens: « Audi, coelum, et auribus percipe, terra. num. Siquidem primum genus visionis corporale est, quo videmus coelum, et terram, et omnia corporalia. Secundum spirituale, quo videmus in somniis montes, arbores, homines ambulantes atque inter se dimicantes: et evigilantes ignoramus penitus quid fuerit illud quod vidimus. Tertium vero genus visionis est intellectuale, quo consistit rationabilitas animae, quod cognoscentes creatorem nostrum, intelligimus quid debeamus loqui secundum ejus voluntatem: Spiritu sancto nobis el illud, id est utrum intelligat. Prophetae quoque, qui intelligebant ea quae ventura erant, et poterant
Abbreviated transcription (Latin):
S Al As ꝓpħ̃a nobili
litteris scribitur ille. atq
iohel. & amos sub regib uidelicet quoꝵ m̃¬
tionẽ in exordio libri sui facit. sub manas¬
se qͦq qͥ filiam illiꝰ habuit uxore. a qͦ accusan¬
tib uideis serra lignea sectus ẽ. eo qͦd dixiss
de illis. audite pͥncipes sodomoꝵ. & ppłs go¬
morrȩ. occasionẽ accipientes ex eo qͦd dixerit
debit me homo &e uiuet. Et qͥcqͥd sub imoqͦ¬
q rege ꝓpħauit: diligentissime in suo ipso li¬
bro distinguere curauit. fuit aũ ñ solum ꝓ¬
ph̃a ob hoc qͥa uentura p̾dixit. s etiã apłs. qͥ
latine dicit᷑ missus: qͥa ipse a dño meruit
mitti dicente sibi illo. Quẽ mittam: Cui ille
respondisset mitte me. ait ei dñs. Uade ad
ppłm istum. Qui qͥdem ñ solũ de decẽ tͥbub
assirioꝵ uastari iam ceꝑant: regnante apud
tib ac regnis multa ẽ locutus. Specialit̾ ta¬
m̃ de iuida &e ierłm uaticinatꝰ ẽ. ꝑ quã intel¬

Expanded text:
saias propheta, nobili litteris scribitur ille, atque Joel et Amos, sub regibus videlicet quorum mentionem in exordio libri sui facit. Sed sub Manasse quoque, qui filiam ejus habuit in uxorem: a quo, accusantibus Judaeis, serra lignea sectus est, eo quod dixisset de illis: Audite, principes Sodomorum, et populus Gomorrhae , occasionem accipientibus exinde quod dixerit debit me homo, et vivet . Et quidquid sub unoquoque rege prophetavit, diligentissime in suo libro distinguere curavit. Fuit autem non solum propheta ob hoc quia ventura praedixit, sed etiam apostolus qui Latine dicitur missus: quia ipse a Domino meruit mitti dicente sibi: Quem mittam? Cui cum ille respondisset, Mitte me, ait illi Dominus: Vade ad populum istum . Qui quidem non solum de decem tribubus, rusalem vastari jam coeperant, regnante apud is gentibus ac regnis multa est locutus. Specialiter tamen de Juda et Hierusalem vaticinavit, per quam intel
Abbreviated transcription (Latin):
orie. loathan achar. erechie re¬
gum uda. Mos & usitata est¬
consuetudo scͥptoꝵ. qui nob̾
saeras litteras ministrarunt: ut quando ab ali¬
quo eoꝵ. narrat᷑ aliquid. cũ de se ipso loquen¬
dum ẽ: sic de se tanquã de alio loquat᷑. Sic fecit
moyses qui dixit. Erat aũ moyses uir mitissimꝰ.
Non dixit. Eram ego mitissimꝰ. Sic etiam iob.
ysaias ppha. qͥ noluit dicere uisio quã ego ysai¬
as uidi: s sic se inseruit ordini narrationis suȩ:
tanquã rerũ gestaꝵ scͥptor: ñ tanqͣm sui ipsiꝰ pre¬
dicator. S qͥ de se in pͥmordio. supp̾sso uocabu
lo loquit᷑: in sequentib iam roboratꝰ fiducialit̾
loquens dicit. se dm uidisse. Notandũ deniq
ẽ. ac dignũ quesitu. quare dicat ꝓpħa. uisioy
saiȩ filii amos quã uidit suꝑ iudam &e iherłm¬

Expanded text:
Osiae, Joatham, Achaz, Ezechiae, regum Juda. Mos et usitata consuetudo est scriptorum, qui nobis sacras litteras ministrant, ut quando ab aliquo eorum narratur aliquid, cum ad seipsum venerit, sic de se tanquam de alio loquatur. Sic fecit Moses, qui dixit: Erat autem Moses vir mitissimus. Non dixit: Eram ego mitissimus. Sic etiam Job Isaias propheta, qui noluit dicere: Visio quam ego Isaias vidi: sed sic se inseruit ordini narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor: non tanquam sui ipsius praedicator. Sed qui de se in primordio  postremo in sequentibus roboratus, fiducialiter loquens, dicit Dominum se vidisse. Notandum denique est, ac dignum quaesitu, quare dicat propheta: Visio Isaiae filii Amos, quam vidit super Judam et Hier
Abbreviated transcription (Latin):
ne desꝑent. pli̾b infert adu̾sa. ꝑ hoc filios chore᷑ .i. mar¬
tyres xp̃i ad hũc ꝓuocas ĩtellectũ: ut sola ȩt̾na desid̾ent.
Sciendũ aũ qͦd ꝑ illa q̃ ppło rudi fiebãt ut crederent:
hȩc spualia p̃figurabant᷑. Agit gͥ in ħ psalmo de mar¬
tyrib.⁊ pͥmo distĩguit bñficia di. ostendẽs q̃ incipiẽ¬
tibe data st̃ in mũdo. ⁊ q̃ ꝑfectis in celo. Sodo: q̃

Expanded text:
martyres Christi ad hunc provocans intellectum, ut sola aeterna desiderent. Sciendum quod per illa, quae populo rudi fiebant, ut crederent, haec spiritalia praefigurabantur. Ait igitur in hoc psalmo de martyribus, et primo distinguit beneficia Dei, ostendens quae incipientibus data sunt in mundo et quae perfectis in
Abbreviated transcription (Latin):
petit ĩ pͥma ꝑte hic scłm causã. in fut᷑o scł̃m
locũ seꝑarari. Sccła: ꝯfidit se ad beatitudinẽ in¬
tͣturũ. Unde int̾ molestias huiꝰ scłi ꝯfortat aĩam
ibi. ⁊ intͦibo. In quo patet ĩtentio. Ergo int̾
p̃ssuras huiꝰ secul ne trahatur ab illis: erelamat

Expanded text:
Petit in prima parte hic secundum causam, et in futuro secundum locum separari. In secunda confidit se ad beatitudinem intraturum. Unde inter molestias hujus saeculi confortat animam ibi: Et introibo, in quo patet intentio. Ergo contra pressuras hujus saeculi ne trahatur ab illis, clamat:
Abbreviated transcription (Latin):
Legitur in libro regum quod dauid cum queretur
a saule. fugit ad loca tutissima engaddi: ubi abscõ¬
& tectus carne & positus in sepulchro. latuit ne a ui
sc̃m ꝓpha loquitur dicens. Opilate: uel tu quicumꝙ. ne corrumpas alicͥd
siquis ex eo quod est & incarnatus & passus regem negaret. Quam ꝓphe¬
diam pilatus implendam significans: ait. Quod scripsi scͥpsi. hic igtur

Expanded text:
Legitur in libro Regum, quod David, cum quaereretur a Saule, fugit ad loca tutissima Engaddi, ubi absconm, qui et tectus carne, et positus in sepulcro latuit, ne a Judur, dicens: o Pilate, vel tu quicunque, ne corrumpas aliquidsi quis ex eo, quod incarnatus est et passus, Regem negaret. Quam prophetiam Pilatus implendam significans, ait: « Quod scripsi, scripsi . » Hic igitur
Abbreviated transcription (Latin):
sultationi de priscillianistis. & de quibrclam
origenis sensib quos catholica fides impro¬
bat: quanta potui breuitate ac ꝑspicuitate

Expanded text:
sultationi de Priscillianistis, et de quibusdam Origenis sensibus quos catholica fides improbat, quanta potui brevitate ac perspicuitate
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. ⁊ id̾o ĩ ipso sꝑauit cor meũ ⁊ adutꝰ sũ.
t sic refloruit caro mea ĩmunis a pecco.
q̃ defloruit ĩ adã ex peccõ. uł q̃ pͥus floru¬
it peccati ĩmunitatẽ. refloruit . ĩ. iterum
floruit ĩ resurrectiõe. ꝓpt̾ qͦd metu mortis
ꝯsũpto: ꝯfitebunt᷑ eiꝰ illi in qͥb ego sũ. ⁊ ego
id̃o ꝯfitebor ei. ⁊ ħ ex uolũtate mea .s. ñ ex

Expanded text:
et ideo In ipso speravit cor meum, et adjutus sum, et sic refloruit caro mea immunis a peccato, quae defloruit in Adam ex peccato. Vel quae prius floruit peccati immunitate, refloruit, id est, iterum floruit in Resurrectione. Propter quod metu mortis consumpto confitebuntur ei illi, in quibus ego sum, et ideo Confitebor ei, et hoc ex voluntate mea, n
Abbreviated transcription (Latin):
su. ne ui. ĩ fi .i. nͥe uideat ea q̃ in t̾ra ⁊ ĩ h mũdo aguntar.
In finẽ nogãt dm̃ uidere: qͥ dicũt eũ ñ curare humanaᷤ
res. qi terra finis est rerum ⁊ ultimũ elementũ. in quo
nichil agitur sine ordine. s homines etm ñ uident. qui
ꝑtinet ad occulta filii. Laborans ergo eccłia in illo quasi
nauis in magnis fluctib ⁊ procellis: uelut dormientẽ
excitat dũm: ut imꝑet uentis. ⁊ tranquillitas ueni¬

Expanded text:
id est ne videat ea quae in terra et in mundo aguntur. Aug. In finem negant Deum videre, qui dicunt eum non curare humanas res, quia terra finis est rerum, et ultimum elementum, in quo nihil agitur sine ordine; sed homines eum non vident, quoniam pertinet ad occulta filii. Laborans ergo Ecclesia illo tempore, quasi navis in magnis fluctibus et procellis velut dormientem excitat Dominum, ut imperet ventis et tranquillitas veni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tu dñe differs. s usꝙ qͦ : Innuit iste se diu luctari c̃ uitiiᷤ.
Non ẽ aũ crudelitas dilatio d̾i. s id̾o differt: ũ ꝑsuadeãt
aĩe ĩ quȩ mala se p̃cipitauit. ⁊ id̾o etiã. qi ñdũ tã ꝑfecte orat
cultate sanatiõis : iñ magis caueat sibi. ꝙ enĩ facile sanat᷑:
ñ multũ cauet᷑. ex difficłtate aũ sanatioĩs: sit diligentior
custodia receptȩ sanitatis. ⁊ eriã id̾o: u ostendat᷑ q̃ pena sit
ñ ou̾sis. si tanta difficultas ẽ ꝯu̾sis. Uñ alibi.: Si iux uistꝰ sal¬

Expanded text:
 quin sanes? « Usquequo. » Innuit se diu luctari cum vitiis. Non est autem crudelitas dilatio Dei, sed ut persuadeat animae, in quae mala se praecipitavit. Nondum enim tam perfecte orat, cultate sanationis, inde magis caveat sibi. Quod enim facile sanatur, non multum cavetur. Ex difficultate autem sanationis, fit diligentior custodia receptae sanitatis. Et ideo, ut ostendatur quae poena sit non conversis, si tanta difficultas est conversis. Unde alibi: Si justus vix sal
Abbreviated transcription (Latin):
Legitur in primo regum libro quod saul misit satellites
e sic euasio. Mystice dauid xpo domus dauid: sepulchrũ
xpi. Saul regnum iuudeoꝵ qui miserunt ad custodiendum sepulchriu. sed non
conuenit ut ad int̾ficiendum xꝑm eiꝰ custodiret sepulchrum. Unde magis ad corpus
eus quod est eccłia referendum est quod dicitur. ut int̾ficeret eum. Eristum en in
int̾ficere erat ꝑ mendatium custodum nomen & fidem resurrectionis eius extingue¬
re. Quod tam̃: non effecerunt iudei. Uiuit enuim rex suꝑ iudeos e gentes. quod
& pilatus significans dixit. Quod scripsi scripsi. Ex ꝓpħa pͣdixit. Ne corrumpas ⁊ c̃.
Quod nunc quoꝙ ꝓpħe monet intentio. frustra uero temꝑtat aliquis disꝑdere qd̾
auctoritas diu̾ina totiens ꝑhibet. Loquitur hic integer xꝑe. ⁊ primo ꝓsualibe

Expanded text:
Legitur in primo libro Regum, quod Saul misit satellites et sic evasit . Mystice David Christus, domus David sepulcrum Christi, Saul regnum Judaeorum, qui miserunt ad custodiendum sepulcrum. Sed non convenit ut ad interficiendum Christum ejus custodiretur sepulcrum. Unde magis ad corpus ejus, quod est Ecclesia, referendum est quod dicitur: ut interficerent eum. Christum autem interficere erat per mendacium custodum nomen et fidem resurrectionis ejus exstinguere, quod tamen non effecerunt Judaei. Vivit enim rex super Judaeos et gentes, quod et Pilatus significans dixit: Quod scripsi, scripsi, et Propheta praedixit: Ne corrumpas, etc. Quod nunc Prophetae quoque monet intentio. Frustra vero tentat aliquis disperdere, quod auctoritas divina toties prohibet. Loquitur hic integer Christus, et primo pro
Abbreviated transcription (Latin):
de uitula rufa quȩ tota incendebat᷑: ⁊ ꝑro ꝑeccato
tionem ueteris legis probat apłs dicens. Ideo ingrediẽs mundum dicit.
hostiam & oblationem nolusti. ⁊ c̾. Sciendũ quod uera sacrificia exant qua¬
si uerba dei ꝓmitentis. qui cum in figuris diceret dabo: postqͣm res uenit
iudeos durare ueterem ritum. & ita siguras non esse ablatas: non est uerũ
Pon enim habent regem neque sacerdotem. et ablata funt sacrificia. qͣm¬
ius sicut in cain deus posuit signum ut nemo occideret eum: ita uideris¬
adhuc in signum retinuerit circumtisionem et arima. et huiusmõdi. et ha¬
bens hoc in signum: non occiditur. sed maledictus est cain a terra quȩ san¬
guinem fratris eius quem ipse fudit: excepit .i. uideus maledictus est ab
ecclesia. quȩ excepit sanguinem xp̃i. Hȩc est enim terra de qua dixit ds.
Uox sanguinis fratͥs tui clamat ad me de terra. Clamat utiq s uideus qͥ¬

Expanded text:
de vitula rufa, quae tota incendebatur, et pro peccattionem veteris legis probat Apostolus dicens: Ideo ingrediens mundum dicit: Hostiam et oblationem noluisti . Sciendum quod vetera sacrificia erant quasi verba Dei promittentis, qui cum in figuris diceret: Dabo, et: Mittam FiliumJudaeos durare veterem ritum, et ita figuras non esse ablatas, non est verum. Non enim habent regem, neque sacerdotem, et ablata sunt sacrificia, quamvis sicut Cain Deus posuit signum, ut nemo eum occideret, ita Judaeus retinuerit circumcisionem et azyma, et hujusmodi, et habens hoc signum non occiditur, sed maledictus est Cain a terra, quae sanguinem fratris, quem ipse fudit, excepit, id est maledictus est ab Ecclesia, quae excepit sanguinem Christi. Haec est enim terra, de qua dixit Deus: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra . Clamat utique, sed Judaeus, q
Abbreviated transcription (Latin):
lȩticiȩ: xp̃s mane resurrexit. Sigͥcat᷑ etiã pͥma resur¬
rectio aĩȩ in eod̾. Siẽ enĩ xp̃s ñ culpa s pena ĩ uesꝑe
sepult᷑. mane die t̾cia resurrexit: sic hõ qͥ uesꝑe pec¬
cans ĩ paradyso qiͣ sepultꝰ est. qr morte dapnat᷑ : post
gr̃e : fidei lucẽ suscipit. ⁊ ħ mane. a morte peccati in

Expanded text:
ma resurrectio animae in eodem. Sicut enim Christus non culpa, sed poena in vespere sepultus, mane tertia die resurrexit; sic homo, qui vespere peccans in paradiso quasi sepultus est, quia morte damnatus est, post st tempore gratiae fidei lucem suscepit, et hoc mane a morte peccati in
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitatẽ qͣm de peccatorib xp̃s aecepit. ħ sacco
duunitas: tanqm frum̃tũ occultabat᷑. Uñ ĩ alio psal¬
mo. Ego induebar cilicio. ut occulta lateret ĩ carne
diuinitas. Scissus ẽ aũ saccꝰ moriendo. ⁊ q̃ pͥus celaba¬
tur: manifestata ẽ in resurrectione diuinitas. Quõd¬

Expanded text:
alitatem, quam de peccatoribus Christus accepit. Hoc sacco Divinitas tanquam frumentum occultabatur. Unde in alio psalmo: Ego induebar cilicio , ut occulta lateret in carne Divinitas. Scissus est autem saccus moriendo, et quae prius celabatur, manifestata est resurrectione Divinitas,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. neuideat ea q̃ in t̾ra
⁊ in mundo aguntim. In finem negant d̾mui
uide qui dñt eum ñ curare humanas res. qr i̾ra
finis ẽ ierum ⁊ uitimum elmm̃tum. inquonid
agr si ne ordine. s homines eum ñ uident qui
ꝑtinet ad occuita. filii. Laboranis gͦ. acca. illo tp̃r
cũ nauis in magnis fluctib ⁊ procesł. uelut dor¬
nuentem excitat dominum ut imꝑt uartis ⁊

Expanded text:
est ne videat ea quae in terra et in mundo aguntur. Aug. In finem negant Deum videre, qui dicunt eum non curare humanas res, quia terra finis est rerum, et ultimum elementum, in quo nihil agitur sine ordine; sed homines eum non vident, quoniam pertinet ad occulta filii. Laborans ergo Ecclesia illo tempore, quasi navis in magnis fluctibus et procellis velut dormientem excitat Dominum, ut imperet ventis et
Abbreviated transcription (Latin):
corde suo .o. est. deus pan¬
ut eos saluet. uł obli.
est deus mei ad puni
⁊ casus. Item clixit. a¬
ne uideat me ur ilios
ne uideat in

Expanded text:
cordo suo. Oblitus est Deus put eos salvet. Vel, oblitus est Deus mei ad punie casus. Item dixit, ane videat me vel illos. m, id est in
Abbreviated transcription (Latin):
.I. ñ sint stabiles in
co ꝙ cogitant. x sit̃
rota. ab his qui ret᷑
sunt. surg̃. ⁊ anͣt
cad̾ tta⁊ ip̃i ex his

Expanded text:
n sint stabiles, in eo quod cogitant. Vel sicut rota ab his quae retro sunt surgit et ante cadit, ita et ipsi ex his
Abbreviated transcription (Latin):
cund efficiat uinum ⁊ olenm sbo: Quid if¬
fitiat panis. tuins effectus supra non ostẽ
⁊ oleum ut exhilaret fatitm. ⁊ panis educr
ut confir. cor . ho. temporalis panis stomat᷑
confirmat. uentrem replet. S hic ẽ spñał¬

Expanded text:
quid efficiat vinum et oleum, subdit quid efficiat panis, cujus effectus supra non ostendt cor, et oleum ut exhilaret faciem. Et panis educitur, ut confirmet cor hominis, Temporalis panis stomachum confirmat, ventrem replet; sed hic est spiri
Abbreviated transcription (Latin):
ł ꝙ corrumpr ⁊ aggͣuat animam .i. cortuptis
eius queuenit expactato. carcer ẽ de qͣ corruptĩe
isteurit educi. ut fiat incorruptibił ⁊ inincoe¬
ruptibui carne qmescat amma. q̃ minc incor¬
ruptibili carneger̃t ⁊ angustiatur nunc g̾
corpꝰ anme carcer ẽ pp̃ corruptõera infuturs et̃
rem fatiunit. sic̃ unũ hĩtaculum. incluso cartͥ
est. custodi domus. libertas domum facitisntꝰ
tarcem. itagͦ noncaro q̃ deus focit. s corruptõ ⁊tel¬

Expanded text:
corrumpitur et aggravat animam , id est corruptio ejus, quae venit ex peccato carcer est; de qua corruptione iste vult educi, ut fiat incorruptibilis, et incorruptibili carne quiescat anima, quae nunc in corruptibili carne gemit et angustiatur. Nunc ergo corpus animae carcer est propter corruptionem; in futuro erit rem faciunt. Unde habitaculum incluso carcer est, custodi domus. Libertas domum facit, servitus carcerem. Ita non caro, quam Deus fecit; sed corruptio e
Abbreviated transcription (Latin):
.i. xp̃m qui est fons
aquaꝵx uriguus. Uñ omuia bona fiuunt¬
iuum. non ad mortua simulatra gen¬
tio inperegrinatõe. sitio incuisu. satiabor
in aduentiurs qũ uemam. hoc idco ait. quia
ꝙ citis ẽ deo tardũ est desiderio. ⁊ apparreb
qr tunc ⁊ nos apparebumis. qui modo la¬
temus antefanem dĩ. qr tuic iudebimus
cum sicuti ẽ. tar estantem ceruus dum
currit patitur infultantes unde sequitur

Expanded text:
ristum, qui est fons aquarum irriguus, unde omnia bona fluunt, non ad mortua simulacra gentio in peregrinatione, sitio in cursu; satiabor in adventu, sed quando veniam! Hoc ideo ait, quia quod citius est Deo, tardum est hominis desiderio, et apparebo, quia et tunc et nos apparebimus, qui modo latemus ante faciem Dei, quia tunc videbimus eum sicuti est . Talis autem cervus, dum currit patitur insultantes. VERS. 3.-- «
Abbreviated transcription (Latin):
scit . Seq̃. ⁊ complacui micħ intus ubi non ides
mebõa tua. ⁊ placctt. ⁊ diõ hoc a sirli. tta erini
uettiis complacet .. quis ie pulcium insꝑenlo
nideat. ⁊ attende ꝙ non ait platui. s complatus
cu cum displicet mendaninm suum ⁊ placet
u̾itas dei. placos ip̃os cumilla ⁊ in illa. Ne¬
onsecli cum

Expanded text:
. Et complacui mihi intus ubi vides: me bona tua, et placent. Et dicit hoc a simili. Ita enim sibi intus complacet, quasi quis sepulcrum in speculo videat. Et attende quod non ait placui, sed complacui. Cui enim displicet mendacium suum, et placet veritas Dei, placet ipse sibi cum illa, et in illa. VEon sedi cum
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa tua. que talein
me fecit attendo ne¬
illo igne consumar
⁊ ꝓbame domine et
us meas inspice ⁊ tt̃
ut ferre ualeo tempta¬
ri ꝑmitte ⁊ ure reuos
Pamando. malas absur̃do. ⁊ ure cormeum

Expanded text:
m tuam, quae talem me fecit. Attendo illo igne consumar. proba me, Domine, et s meas inspice, et tunc ut ferre valeo tenrmitte, et, Ure renes flammando, malas absumendo. Et ure cor meum
Abbreviated transcription (Latin):
passionos corporis quo acdlucenturã¬
qmͣ uiui iapides intemplum re. nou
solum ad conspectum s in penctabii¬
reif .i. in ecc̃ani presentan. non est sans
plum quia sunt ⁊ heretite turgines. exͣ
hoc templum cuius iunctura est caritas¬
Ro patrib

Expanded text:
passiones corporis, quo adducentur tanquam vivi lapides, in templum regis, non solum ad conspectum, sed in penetraliregis, id est in Ecclesiam praesentem. Non est satis templum, quia sunt et haereticae virgines extra hoc templum, cujus junctura est charitaso patrib
Abbreviated transcription (Latin):
.i. t̾ram corum comier¬
tit in ranas qr tot¬
fucrunt rane. ut hoc
yperbolice dicatur.⁊
crant rane iupenct᷑¬
ranarum fuint. ꝓrin

Expanded text:
est terram eorum convertit in ranas, quia totfuerunt ranae, ut hoc hyperbolice dicatur, rant ranae in penetranarum fiunt prin
Abbreviated transcription (Latin):
ũ int̾pollat p̾ro nob̃. ł om̃sa generã penitan¬
tium. notat phas aues. pellicano enim ai
matiei urmie. ⁊ solinage comparanttur ha¬
mite. inticorati u̾d smmslatur ille quia pub¬
lico remotus. dum alii nocte ħuius dormi
qui in nocte dormiunt. ne passer est ille qui
sagax ad alta urtutum frig̃. ubitittusa

Expanded text:
ubi interpellat pro nobis. Vel diversa genera poenitentium notat per has aves. Pellicano enim avi maciei nimiae et solivagae comparantur eremitae. Nycticoraci vero similatur ille qui a publico remotus, dum alii nocte hujus saeculQui in nocte dormiunt. Vere passer est ille qui sagax ad alta virtutum fugit, ubi tutus est a
Abbreviated transcription (Latin):
ĩicilo. tres aues ⁊ tͥa
loca hic distingunt᷑.¬
anes pellicarais iti¬
corax ⁊ passer. soca so¬
litudo paritana. ⁊ toc¬
tum. ⁊ dr̃ pellicanus¬
in solitud̾ie. inticorax
in parictinis. passerĩ
tecto. pellicanuis autͦ
c̃ que in solttudine ha¬
bitat. inticorax. que÷¬

Expanded text:
micilio. Tres aves, et tria loca hic distinguAves: pellicanus, nycticorax et passer; localitudo, parietina et tectum. Et dicitur pellicanusn solitudine, nycticorax in parietinis, passer tecto. Pellicanus avis est quae in solitudine hbitat. Nycticorax, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit utrꝰ int̃ttus. qui
ei ĩminet ẽtmus. cum sa¬
piens tnsit ad uitam. S
insipiens .i. qui sͥ non ꝓ¬
spicit in futuro ⁊ stultus
atrend̃ ñ cauet simł peri.¬

Expanded text:
t verus interitus, qui ei eminet aeternus, tamen sapiens transit ad vitam, sed insipiens, id est qui sibi non prospicit in futuro; et stultus, attendit, non cavet, simul peri
Abbreviated transcription (Latin):
audate D gentes .i. gentiles.
ut sit in unum oĩ¬
ur redacta laudatõ¬
ꝙ est catholice ecc̾e.
io uere licit omẽs.
gentes oumes ꝓpͥ. ne
quis pretereatur de
suic omnis ppłs. unde in precedenti psõ egit
sisoli uidei cun illa s̾ arrogare conantur dico
mata est suꝑ¬

Expanded text:
entiles. ut sit in unum omnium redacta laudatid est catholicae Ecclesiae. Ideo vere dicit omnes gentes, omnes populi, ne quis praetereatur de ille omnis populus. Unde in praecedenti psalmo egit, non soli Judaei qui illa sibi arrogare conantur. Dico rmata est su
Abbreviated transcription (Latin):
omins ppłi .e. publice enim d laudari qui ꝑ
omnib patiuoluit. ut plures elifitentur
⁊ apertius adhuc nominat. ip̃am mr̃em no¬
cille nonsunt. bellum potius qmͣ pacem a
mauerint s ne quis pitet ierłm cdici id̾o
solos. qui hoc noniie głantur. ancliat płm¬
secuentem.¬

Expanded text:
jus Publice enim debet laudari, qui pro omnibus pati voluit, ut plures aedificentur, et apertius adhuc nominat ipsam matrem noejus non sunt, bellum quam pacem potius amaverunt. Sed ne quis putet Jerusalem dici Judaeos solos, qui hoc nomine gloriantur, audiat psequentem
Abbreviated transcription (Latin):
alła. Quint᷑ est sp̃s iste de primo ad¬
uentu. multis fignrs decoratus. ut̃ enim
qͦsdam u̾sus unifmes quosdam unris prin¬
cipii quocdam int̾scalares ⁊ huuismõi ornatꝰ.
tõnes. primo fideł pp pec̃cis solutus monet

Expanded text:
a. Quintus est psalmus iste de primo adventu, multis figuris decoratus. Habet enim quosdam versus unifines, quosdam unius principii, quosdam interscalares, et hujusmodi ornatus. ones. Primo, fidelis populus peccatis solutus monet
Abbreviated transcription (Latin):
quid agam alias res curat. de. ia.i. x̾anoꝵ
cͣcͣ blasphemos in¬
uehitur ostendeus
d̾m scire hec. ⁊ cura¬
re. prudenter ⁊ iuste
disponendo. de mai
ucain ⁊ de bonis
qui patientes ef
stiti stulti. sunt. qr te blasphemant di¬
uurendo estis in po .i. in nurmero bonoꝵ
⁊ nos stuiti .es. improuidi ⁊ si scitis aliqñ
Qui plantaũ

Expanded text:
quid agam, alias res curat, Deus Jacob, Casscontra blasphemos invehitur, ostendens Deum scire haec et curare, prudenter et juste disponendo de malis, vea, et de bonis qui patientes affstulti, stulti sunt qui aperte blasphemant, divivendo, estis in populo, id est in numero bonorum, et vos, stulti, id est improvidi; et si scitis, aliquando Qui planta
Abbreviated transcription (Latin):
Ui mensib ⁊ ꝑeusi suit plaga ncheraentti ebui¬
lierunt enim unures de tra ⁊ demoliebantur
ces atq corrodebant extalos corum ꝓminentes.
hac igitur plaga ꝑcussi⁊ compulsi tande recule¬
riuit archani in gabai. atq ꝓ poct̃i plagasananda
miscrunt. cum archa. uixtanũm ꝓumciarum

Expanded text:
 mensibus, et percussi sunt plaga vehementi. Ebullierunt enim mures de terra, et demoliebantur eos atque corrodebant extales eorum proeminentes. Hac igitur plaga percussi et compulsi, tandem retulerunt arcam in Gabaa, atque pro peccati plaga sananda, miserunt cum arca juxta numerum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tempore heli sacerdotis dimicaunt fiiiꝰ isrĩ. cͤ¬
cha doninicapta a philisteis. ⁊ translata est ĩ
arotum. posuerit eamphilistei uixta ydolũ
dagon. incrastino anter inuenerunt. dagon
ante archani prostratum. ⁊ erexerunt. ⁊ simili
secundo intrastinomuenerunt ꝓstratum. ꝙ̃
tt̾mi crexeruut. ⁊ intro inuenerunt. item aute¬

Expanded text:
sacerdotis dimicaverunt filii Israel cca Domini capta est a Philisthaeis, et translata est in Azotum. Posueruntque eam Philisthaei juxta idolum Dagon. In crastino autem invenerunt Dagon ante arcam prostratum, et erexerunt. Et similiter secundum in crastino invenerunt prostratum, quem iterum erexerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iadent fac̃e. de quib
dit̃ ysaras. Ue his quitͣ
huntpec̃ta sic̃ restent
ut qui defend̾ ꝙ maleeg̃ ⁊ pleruq aliis pecc̃is
uictt d̃e mnunitus. p̃p̃ illa q̃ cominisit fec̃ ad¬
ulium ⁊ ne occidatur parat homicidium add̾
deretais o detortis taus uto sit ci. uñ ini fine ligeu¬
turmanus ⁊ pedes ⁊ mittãtur intenebras extĩores

Expanded text:
adent facere, de quibus dicit Isaias: Vae his qui hunt peccata, sicut restem ut qui defendit quod male egit, et plerumque aliis peccatis vult esse munitus propter illa quae commisit; fecit adulterium: et ne occidatur parat homicidium; addide rectis, sed de tortis filiis, ut sit ei unde in fine ligentur manus et pedes, et mittatur in te
Abbreviated transcription (Latin):
bit paulus qui pl̃ omnib laborauit. si ñ
ĩ sedebunt nisi duodecim .xii. gͦ sodes ꝑfit¬
.s. qui omĩa reliq̃rnt. ⁊ secuti sunt ip̃m
confidentes deeo ñ de se qui alte fixerunt ra
aũt multi qui putant seindicat᷑os cum
domino. ⁊ mltos plues qͥ putant collorã¬
dos a dextris. tunc saluandos. s qr de se presu¬
munt si hñtes in alto tadicem. catitatis de¬
fixam decidñt a cogitõnsb suns. ⁊ qr pau¬
ciores sunt qui putant se udicat᷑es ⁊ płis
qui putant sesaluandos. c̃ mñ nonsint ĩo ibi
summunt setet̃ iudicaturos. ⁊ płes qui p̃suiit
sea dextͥs tins futuros. cadent ꝑ demonirm
m̾idianũ .i. per gͣuem estum. tribułonis.
es. qui in membris uis es. ñ aꝓpinqͣbit
demoniũ. ⁊ sieum corpꝰ᷑ dedat. carem affi¬
gat ñ tñ fidem lesit.

Expanded text:
bit Paulus qui plus omnibus laboravit, si non ibi sedebunt nisi duodecim? Duodeci qui omnia reliquerunt, et secuti sunt Christum confidentes de eo, non de se; qui alte fixerunt radtudo. Sunt autem multi qui putant se judicaturos cum Domino, et multo plures qui putant se collocandos a dextris tunc salvandos. Sed quia de se praesumunt, non habentes in alto radicem charitatis defixam, decidunt a cogitationibus suis; et quia pauciores sunt qui putant se judicaturos, et plures qui putant se salvandos, cum tamen non sint, ideo ibi aesumunt se tecum judicaturos, et plures qui praesumunt se a dextris tuis futuros, cadent per daemonium meridianum, id est per gravem aestum tribulationis. es, qui in membris veris es, non appropinquabit daemonium; etsi enim corpus laedat, carnem affligat, non tamen fidem laesit.
Abbreviated transcription (Latin):
.i. iuitiis innocen¬
tie ⁊ sp̃ualib thesau¬
ris. ditatus sum. ⁊ ĩõ
relime me. uidet iste
precium sanguinis

Expanded text:
ivitiis innocentiae et spiritualibus thesauris ditatus sum. Et ideo ait redime me. Videt iste pretium sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
.i. intorcinari. log̃r ad litt̾am dd̾ in ilła ni
ex semme narut non solum olim in se s
ritiles s̃. ut nna ante cortular integͣ eẽt
nicħ inde emanat. cum premitur itenł
p̃s. pͦrimo erat ecc̃a uelut nita aballo¬
phił pressa. suminatim tangens tri¬
bułces in quib sunt ꝑ spẽm dei fruit. se
ñ tumere .i. in fine prime partis aicitie

Expanded text:
id est in torculari. Legitur ad litteram David in illa ci semine natus, non solum olim in se, seutiles sunt, ut uva ante torcular integra est, sed nihil inde emanat, cum premitur sterilpsalmus. Primo orat Ecclesia, velut uva ab Allophylis pressa, summatim tangens tribulationes, in quibus sit, per spem Dei finit se non timere, id est in fine primae partis dicit se
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑ spuritum sanctum in ttuuł alioꝵ ps̾orũ.
ne corrumpas ittim inscriptõem qrxͨ rex oĩ
um monstrabatur. hoc de crłͣngaio ẽ. Legr̃
autem in libro regum ꝙ dauid fugiens sa¬
ulem uenit ad achis regem gech. qͦne ⁊ ciui¬
tas allophilorum uͥ legͣr fuctie ꝑegͥntis s ñ

Expanded text:
er Spiritum sanctum in titulis aliorum psalmorum: Ne corrumpas tituli inscriptionem, qua Christus rex monstrabatur: hoc de Evangelio est. Legitur autem in libro Regum quod David fugiens Saulem venit ad Achis regem Geth, quae est civitas Allophylorum, ubi legitur fuisse peregrinus, sed non