comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit miscdam. seruat ueritatẽ. Unde seruat
ueritatẽ : Qũ a redd& mihi dñs in illo die iustꝰ
iudex. Indulgentiã donauit. coronã redd&.
Donator est indulgentiȩ. debitor coronȩ. Unde
uidemus quia ten& eũ debitorẽ paulus. consecutꝰ
b&: Unde tibi deb&: Quid ei dedisti:
Quisprior dedit ei & retribuet᷑ illi: Debitorem
dñs ipse se fecit. non accipieudo sed ꝓmittendo.
Non ei dicit᷑. redde quod accepisti: sed redde qͦđ
promisisti. Miscd̾am inquit mihi erogauit. ut
facer& me in nocentẽ. Nlam prius fui blasphe mꝰ
& iniuriosus. sed ex illius gr̃a factus sũ in nocens.
Ille autẽ qui prȩrogauit miscdam. negare pote¬
rit debitũ: Diligit miscdam & ueritatẽ. grãm
in innocentiã. Quare ergo homines non uultis
signat᷑: Aurũ uult habere. & ꝑdit in nocentiã.
Quid lucrat᷑: Quid dãpnificat᷑: Hab& lucrũ
auri. passus est dãpnũ innocentiȩ. Est aliquid
preciosius innocentia : Sedsi in nocentiã reti¬

Expanded text:
tribuit misericordiam, servat veritatem. Unde servat veritatem? «Quam reddet mihi Dominus in illo die justus judex» . Indulgentiam donavit, coronam reddet: donator est indulgentiae, debitor coronae. Unde Deus? Ecce videmus quia tenet eum debitorem Paulus, consecutus bet? Unde tibi debet? quid ei dedisti? Quis prior dedit illi, et retribuetur ei ? Debitorem Dominus ipse se fecit, non accipiendo, sed promittendo: non ei dicitur, Redde quod accepisti; sed, Redde quod promisisti. Misericordiam mihi erogavit, inquit, ut faceret me innocentem: nam prius fui blasphemus et injuriosus; sed ex illius gratia factus sum innocens. Ille autem qui praerogavit misericordiam, negare poterit debitum? «Diligit misericordiam et veritatem. Gratiam in innocentia.» Quare ergo homines non vultis signatur: aurum vult habere et perdit innocentiam. Quid lucratur? quid damnificatur? Habet lucrum auri, passus est damnum innocentiae. Est aliquid pretiosius innocentia? Sed si innocentiam reti
Abbreviated transcription (Latin):
uidit. nec auris audiuit. nec in cor hominis as¬
cendit. Collis est. mons est. terra est. pratũ est.
Prope om̃a ista. dictus est locus ille. Sed qͥđ sit ꝑ
uit. Quo ipse nouit qui disposuit: Quo te ducat
cuius ascensus in corde disposuit. Quid timesasñ¬
cendere. ne err& qui te ducit : Ecce in conualle
plorationis disposuit ascensus in locũ quẽ disposuit.
Ploramus modo Unde Ubi dispositi sunt ascen ⁊̃¬
sus nr̃i. Unde ploramꝰ nisi inde unde se miserũ
exclamabat apłs. quia uidebat aliã legẽ in m̃e¬
bris suis tepugnantẽ legi mentis suȩ : Et unde s̃¬
hoc nobis: Ex pena petcati. E putabamꝰ facile s̃¬
nos iustos esse posse quasi uirib tir̃is. ante quam
acciperemꝰ mandatũ. Adueniente autẽ manda¬
to peccatũ reuixit. Ego autẽ mortuus sũ. hoc¬

Expanded text:
vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis asvidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . Collis est, mons est, terra est, pratum est, prope omnia ista dictus est locus ille. Sed quid sit pvit quo, ipse novit qui disposuit quo te ducat cujus ascensus in corde disposuit. Quid? times ascendere, ne erret qui te ducit? Ecce in convalle plorationis disposuit ascensus, «In locum quem disposuit.» Ploramus modo. Unde? Ubi dispositi sunt nostri ascensus. Unde ploramus, nisi inde unde se miserum exclamabat Apostolus, quia videbat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae? Et unde hoc nobis? Ex poena peccati. Et putabamus nos facile justos esse posse quasi viribus nostris, antequam acciperemus mandatum; adveniente autem mandato, peccatum revixit
Abbreviated transcription (Latin):
crimae piȩ contribulatorum. mustum sunt
amantium. ascensus in corde eius difposuit
Ubi ergo disposuit: In conualle plo¬
rationis. Hic disposuit ascensus. in con¬
ualle plorationis. hic enim ploratur ubi
seminatur. Cuntes enim ibant & fle¬
bant. mittentes semina sua. Ergo as¬
census in corde tuo sint dispositi adõ:
per gratiam ipsius. Amando ascende :
inde cantatur canticum graduum. Et
ubi tibi disposuit hos ascensus in corde:
In conualle plorationis. Dixit ubi disposuit. quo
disposuit. Quid disposuit: Ascensus. Ubi:⁊
Intus in corde. In qua regione & quasi habitati¬
onis loco: In conualle plorationis. Ut quo ascen¬
dat In locũ quẽ disposuit. Quid est hoc fr̃sin
locũ que dispofuit : Quẽ locũ dicereꝰque dispo :¬
suit : Si dici poss&. dictũ est tibi. ascensus dis¬
posuit in corde. in conualle plorationis. Quȩris
quo quid tibi dicturus est: Quod oculus non

Expanded text:
crymae piae contribulatorum, mustum sunt crymae piae contribulatorum, mustum sunt amantium. «Ascensus in corde ejus disposuit.» Ubi ergo disposuit? «In convalle plorationis.» Hic enim disposuit ascensus, «in convalle plorationis;» hic enim ploratur ubi seminatur: «Euntes,» inquit, «ibant et flebant, mittentes semina sua» . Ergo ascensus in corde tuo sint dispositi a Deo per gratiam ipsius. Amando ascende: inde cantatur Canticum graduum. Et ubi tibi disposuit hos ascensus? «In corde, in convalle plorationis.» Dixit ubi disposuit, quod disposuit. Quid disposuit? «Ascensus.» Ubi? Intus, «in corde.» In qua regione, et quasi habitationis loco? «In convalle plorationis.» Ut quo ascendatur? «In locum quem disposuit.» Quid est hoc, fratres, «In locum quem disposuit?» Quem locum diceret quem disposuit, si dici posset. Dictum tibi est, «Ascensus disposuit in corde, in convalle plorationis.» Quaeris quo? Quid tibi dicturus est? «Quod oculus non
Abbreviated transcription (Latin):
delector enĩ legi dĩ. scđm interiorẽ hominem
Sed quid faciã quomodo uolabo: Quomodo ꝑ¬
ueniã : Uideo aliã legẽ in mẽbris meis. re¬
pugnantẽ legi mentis meȩ. Dixit se infelicẽ¬
ti & quasi in extricabili lucte subuenit quod
illas laudes dĩ considerata grauedine corporis sui.
& mole carnis suȩ & desperatione quadã suborta.
ds̃ in hac gratia ei quem suscipit perducen¬
dum: Sequitur & dicit. Ascensus in corde
eius Facit illi gradus. quibus ascendat
Ubi illi facit gradus: In corde. Quanto
ergo plus amaueris. tanto plus ascendes.
Ascensus inquit in corde eius disposuit. Quis:
Qui suscipit eum. Beatus enim cuius est
susceptio eius abste dñe. Quia perse non
potest. opus est ut gratia tua suscipiat. Q
quid facit gratia tua : Disponit ascensus in
corde. Ubi disponit ascensus : In corde
in conualle plorationis. Ecce habetis
tortular conuallem plorationis. Ipsae la¬

Expanded text:
delector enim legi Dei secundum interiorem hominem.» delector enim legi Dei secundum interiorem hominem.» Sed quid faciam? quomodo volabo? quomodo perveniam? «Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae.» Dixit se infelicemti et quasi inextricabili luctae subvenit quod illas laudes Dei, considerata gravedine corporis sui et mole carnis suae, et desperatione quadam suborta, d ergo praestat Deus in hac gratia, ei quem suscepit perducendum? Sequitur, et dicit: «Ascensus in corde ejus.» Facit illi gradus quibus ascendat. Ubi illi facit gradus? In corde. Quanto ergo plus amaveris, tanto plus ascendes. «Ascensus,» inquit, «in corde ejus disposuit.» Quis? Qui suscepit eum: «Beatus» enim «cujus est susceptio ejus abs te, Domine.» Quia per se non potest, opus est ut gratia tua suscipiat. Et quid facit gratia tua? Disponit ascensus in corde. Ubi disponit ascensus? «In corde, in convalle plorationis.» Ecce habetis torcular convallem plorationis: ipsae la
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ uolare non poss&. Circũ spexit pon¬
dera sua. quia dicit᷑ alio loco. Corpus enim
quod corrũpit᷑ ad grauat animã. & deprimit
terrena in babitatio sensũ multa cogitantẽ.
Sp̃s sursũ uocat. pondus carnis deorsum re¬
uocat. Int̾ duos conatus suspensionis & pon¬
deris. conluctatio quędã est. & ipsa conluc¬
tatio ad pressurã ꝑtin& torcularis. Audi ip¬
sam luctã de torculari ab apło expressam.
quia & ipse ibi conterebat᷑. ibi premebat᷑
Condelector inquit legi dĩ. scđm interiorẽ
hominẽ. Uideo aliã legẽ in mẽbris meis.
repugnantẽ legi mentis meȩ. & captiuum me
ducentẽ in lege peccati. quȩ est in mẽbris meis.
Magna lucta & euadendi magna desperatio. nisi
psalmo isto uidit illa gaudia. cogitauit animo
laudabunt te. Sed quis illuc ascend&: Quid
facio de carnis pondere: Beati qui habitant
in domo tua. in scła scłoꝵ laudabunt te. Con¬

Expanded text:
dinem volare non posset: circumspexit pondinem volare non posset: circumspexit pondera sua; quia dicitur alio loco, «Corpus enim quod corrumpitur, aggravat animam; et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem» . Spiritus sursum vocat, pondus carnis deorsum revocat: inter duos conatus suspensionis et ponderis colluctatio quaedam est; et ipsa colluctatio ad pressuram pertinet torcularis. Audi ipsam luctam de torculari ab Apostolo expressam; quia et ipse ibi conterebatur, ibi premebatur: «Condelector,» inquit, «legi Dei secundum interiorem hominem: video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis.» Magna lucta, et evadendi magna desperatio, nisi psalmo isto vidit illa gaudia, cogitavit animo:ula saeculorum laudabunt te.» Sed quis illuc ascendet? quid facio de carnis pondere? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te. Con
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriã & mortale hoc inducrit in morta¬
litatẽ. & corruptibile hoc induerit incor¬
ruptionẽ: Nemo dic& diusteti. nemo dic&
diu ieiunaui. diu uigilaui. Stabilitas enĩ
magna ibi. & ipsa in mortalitas iam corporis
nr̃i suspendet̾ in contẽplatione dĩ. Ꝙ si modo
uerbũ hoc quod uobis crogauimus tam diu
fragilitatẽ carnis urẽ stantẽ ten&. quid
nobis facio illud gaudiũ: quomodo nos mu¬
tabit: Similes enĩ ei erimus. qm̃ uidebimꝰ
cũ sicutiest. lã similes illi quando deficiemꝰ
quo auertem᷑: Securi ergo simꝰ fr̃s. non
nos saciabit nisi laus dĩ. amor dĩ. Si defici¬
es ab amore. deficies a laude. Si autẽ amor
sempiternus erit quia insatiabilis pulchritu¬
do erit. noli timere ne non possis sẽꝑ lauda¬
re : quẽ semꝑ poteris amare. Ergo beati
qui babitant in domo tua. in scła scłorum
susceptio eius abste dnẽ. Intellexit ubiess&.
quia ꝑ fragilitatẽ carnis suȩ ad illã beatitu¬

Expanded text:
victoriam, cum mortale hoc induerit immortavictoriam, cum mortale hoc induerit immortalitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem , nemo dicet, Diu steti; nemo dicet, Diu jejunavi, diu vigilavi. Stabilitas enim magna ibi, et ipsa immortalitas jam corporis nostri suspendetur in contemplationem Dei. Etsi modo verbum hoc quod vobis erogamus, tam diu fragilitatem carnis nostrae stantem tenet; quid nobis faciet illud gaudium? quomodo nos mutabit? Similes enim ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Jam similes illi, quando deficiemus? quo avertemur? Securi ergo simus, fratres; non nos satiabit laus Dei, amor Dei. Si deficies ab amore, deficies a laude: si autem amor sempiternus erit, quia illa insatiabilis pulchritudo erit; noli timere ne non possis semper laudare, quem semper poteris amare. Ergo, «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum susceptio ejus abs te, Domine.» Intellexit ubi esset, quia per fragilitatem carnis suae ad illam beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
non ibi uideo aliquas necessitates. quȩ me impel¬
lant ad agendũ. Ecce modo quod loquor & dis¬
puto. necessitas parit. Nũ quid enĩ ibi talis dis¬
putatio erit. quasi quȩ doceat ignaros: Quasi
quȩ cõmemorat obliuiosos: Aut uero in illa
patria euangeliũ recitabit᷑: ubi ipsũ dĩ uer¬
bũ contẽplabit᷑: Ergo quia dixit iste deside¬
rans & suspirans ex uoce nr̃a. quid habituri
sumus in illa patria cui suspirat᷑. & ait. beati
qui habitant in doino tua. dicat. & quid actu¬
risumus. In scła scłoꝵ laudabunt te. Hoc
totũ negotiũ nrm̃. sine defectu alleluia.
Non uobis fr̃s uideat᷑ quasi fastidi ũibi futurũ.
quia modo si hoc diudicatis non duratis. Ab
illo gaudio necessitas uos auertit quia non
tantũ delectat. quod non uidet᷑. Si tanta
alacritate in ipsa pressura & fragilitate carnis
laudamus qͦđ credimꝰ : quomodo laudabimus
quod uidebimus. cũ absup̃ta fuerit mors in

Expanded text:
non ibi video aliquas necessitates quae me impelnon ibi video aliquas necessitates quae me impellant ad agendum. Ecce modo quod loquor et disputo, necessitas parit. Numquid enim ibi talis disputatio erit, quasi quae doceat ignaros, quasi quae commemoret obliviosos? aut vero in illa patria Evangelium recitabitur, ubi ipsum Dei Verbum contemplabitur? Ergo quia dixit iste desiderans et suspirans ex voce nostra, quid habituri sumus in illa patria cui suspiratur, et ait, «Beati qui habitant in domo tua;» dicat et quid acturi sumus. «In saecula saeculorum laudabunt te.» Hoc erit totum negotium nostrum, sine defectu Alleluia. Non vobis, fratres, videatur quasi fastidium ibi futurum: quia si modo hoc diu dicatis, non duratis; ab illo gaudio necessitas vos avertit. Et quia non tantum delectat quod non videtur; si tanta alacritate in ipsa pressura et fragilitate carnis laudamus quod credimus, quomodo laudabimus quod videbimus? Cum absorpta fuerit mors in
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nobis iubent᷑ bona opera: nam ista quȩ cõ¬
memoraui. honesta sunt. sed om̃iũ hominum
exceptis operib pessimis. Loquor de detes
effracturis. adulterus. illa nec deputo inter
actiones humanas. Hȩc honesta loquor. non
parit nisi necessitas. necessitas fragilitatis car¬
nalis. Hȩc &iam quȩ dixi iuberi nobis. frange
esurienti panẽ tuũ: Cui frangis ubi nemo
csurit: Egenũ sine tecto induc in domũ tuã.
Quẽ hospitẽ suscipis. ubi om̃s uiuunt in patria
sua: Quẽ uisitas egrũ. ubi ꝑpetua sanitate
gaudent: Quẽ concordas litigiosũ. ubi pax
sẽpiterna est Quẽ sepelis mortuũ. ubi semꝑ
uiuit᷑: Nihil ergo horũ acturus es exoperib
honestis illis om̃iũ hominũ. nihil acturus es
ex istis bonis operibus. quia isti pulli turturis
iam uolabunt de nido. Quid ergo iã dixisti :¬
quid habituri sumus: Iui habitant in domo
tua. beati sunt. Dic &iam quid acturi sunt qͥa

Expanded text:
quae nobis jubentur bona opera: nam ista quae comquae nobis jubentur bona opera: nam ista quae commemoravi, honesta sunt, sed omnium hominum exceptis operibus pessimis loquor, detestabieffracturis, adulteriis; illa nec deputo inter actiones humanas; haec honesta loquor, non parit nisi necessitas fragilitatis carnalis. Haec etiam quae dixi juberi nobis, «Frange esurienti panem tuum:» cui frangis, ubi nemo esurit? «Egenum sine tecto induc in domum tuam:» quem hospitem suscipis, ubi omnes in patria sua vivunt? quem visitas aegrotum, ubi perpetua sanitate gaudent? quem concordas litigiosum, ubi pax sempiterna est? quem sepelis mortuum, ubi semper vivitur? Nihil ergo horum acturus es ex operibus honestis illis omnium hominum: nihil acturus es ex istis bonis operibus; quia isti pulli turturis jam volabunt de nido. Quid ergo? Jam dixisti quid habituri sumus: «Qui habitant in domo tua, beati» sunt. Dic etiam quid acturi sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
in domo tua. possident hierłm cȩlestẽ sine an¬
gustia. sine pressura. sine diuersitate & diuisio¬
ne limitũ om̃s habent eam. & singuli habent
totam. Magnę ille diuitię. Non angustat frat̃¬
frattẽ. nulla ibi indigentia est. Quid ergo ibi
acturi: Omniũ enĩ actionũ humanarũ mat̃.
necessitas. lam fr̃s breuit̾ dixi. currite animo
per quaslib& actiones. uidete si eas parit nisi
netessitas. Ipsȩ memorabiles artes quȩ magne
uident̾ in subueniendo: patrocinia liaguę &
in hoc scło actiones. Tolle ligatores quib oppi¬
tulatur aduotatus : Tolle uulnera & morbos.
quid curat medicus: Ꝙ om̃s istȩ actiones nr̃ȩ.
ad cotidianã uitã quae exigunt᷑ & fiunt. ex
necessitate ueniunt. Arare. seminare. nouella¬
re. nauigare. talia om̃a opera quę parit. nisi
necessitas & indigentia: lolle famẽ. situn.
nuditatẽ. cui opus sunt ista: Oma hec & iam

Expanded text:
in domo tua.» Possident Jerusalem coelestem sine anin domo tua.» Possident Jerusalem coelestem sine angustia, sine pressura, sine diversitate et divisione limitum: omnes habent eam, et singuli habent totam. Magnae illae divitiae. Non angustat fratfratrem; nulla ibi indigentia est. Quid ergo ibi acturi? Omnium enim actionum humanarum mater necessitas. Jam, fratres, breviter dixi: currite animo per quaslibet actiones, videte, si eas parit, nisi necessitas. Ipsae memorabiles artes quae magnae videntur in subveniendo, patrocinia linguae et lo excellentes actiones: tolle litigatores; quibus opitulatur advocatus? tolle vulnera et morbos; quid curat medicus? Et omnes istae actiones nostrae ad quotidianam vitam quae exiguntur et fiunt, ex necessitate veniunt. Arare, seminare, novellare, navigare; talia omnia opera quae parit, nisi necessitas et indigentia? Tolle famem, sitim, nuditatem; cui opus sunt ista omnia? Haec etiam
Abbreviated transcription (Latin):
quia hic torcular. Quid est autẽ qͦđ defiderat: quid
concupiscit: Quo it quo tendit desideriũ nr̃m:
Quo nos rapit: Hic positus illa meditat᷑. positus int̃
tẽptationes. positꝰ int̾ pressuras. positꝰ in torculari¬
bus. suspirans in suꝑ na ꝓmissa. quasi quid ibi acturus.
iã prȩmeditat᷑ gaudia futura. Beati inquit qui ha¬
bitant in domo tua. Unde beati: Quid habituri.
quid acturi : Om̃s qui beati dicunt᷑ in terra aliqͥd
babent & agunt aliquid. Beatꝰ est homo ille. tot
preduis. tanta familia. tanto auro & argento habendo.
beatus diit᷑ beatus est. Ad illos honores ꝑuenit.
ad ꝓconsulatũ. ad prefecturã agendo beatus dicit᷑.
Aut ergo habendo aut agendo. Unde autẽ ibi
beati: Quid habituri quid acturi : Quid habitu¬
ri iam supra dixi. beati qui habitant in domo tua.
dĩ diues es. In domo tua timebis latrones. domui
dĩ murus ipse ds̃ est. Beati ergo qui habitant

Expanded text:
quia hic torcular: quid est autem quod desiderat? quid quia hic torcular: quid est autem quod desiderat? quid concupiscit? quo it? quo tendit desiderium nostrum? quo nos rapit? Hic positus illa meditatur, positus inter tentationes, positus inter pressuras, positus in torcularibus, suspirans in superna promissa; quasi quid ibi acturus, jam praemeditatur gaudia futura. «Beati,» inquit, «qui habitant in domo tua.» Unde beati? quid habituri? quid acturi? Omnes qui beati dicuntur in terra, habent aliquid et agunt aliquid. Beatus est homo ille, tot praediis, tanta familia, tanto auro et argento: habendo beatus dicitur. Beatus est; ad illos honores pervenit, ad proconsulatum, ad praefecturam: agendo beatus dicitur. Ergo aut habendo, aut agendo. Unde autem ibi beati? quid habituri? quid acturi? Quid habituri, jam supra dixi: «Beati qui habitant in domo tua.»  dives es. In domo tua timebis latrones; domui Dei murus ipse Deus est. «Beati» ergo «qui habitant
Abbreviated transcription (Latin):
Sed non ubicũq turtur inueniat nidũ sibi: ubi
ponat pullos suos. In fide uera. in fide catholica. nͣ¬
in societate unitatis acccłȩ. pariat opera sua.
Propterea & de illa cũ loqueret᷑ apłs: ita subiecit
rit infide & dilectione & scĩficatione cũ sobrietate
ꝑmanendo gͦ in fide. ipsa fides nidus est pulloꝵ tuoꝵ. nͣ
lã ꝓpt̃ infirmitatẽ pulloꝵ turturis tuȩ dignatus
est dñs prebere tibi unde nidũ faceres. Indutus
enĩ est feno carnis. ut ad te uenir&. In ista fide
pone pullos tuos. in isto uido operare opera tua. Qui
sunt enĩ nidi. uł quis est nidus: Sequitur statim
Altaria tua dnẽ uirtutũ. Cũ dixiss& & turtur
inuenit sibi indũ ubi ponat pullos suos. quasi quȩ-¬
sisses quẽ nidũ: Altaria tua dñe uirtutũ. rex
m̃s &t ds̃ m̃s. Quid est rex m̃s & ds̃ m̃s: qui regisme
tio & hic suspiriũ. & hic tritura. & hic pressura.

Expanded text:
Sed non ubicumque turtur inveniat nidum sibi, ubi Sed non ubicumque turtur inveniat nidum sibi, ubi ponat pullos suos: in fide vera, in fide catholica, in societate unitatis Ecclesiae pariat opera sua. Propterea et de illa cum loqueretur Apostolus, ita subjecit:  sobrietate» . Permanendo ergo in fide, ipsa fides nidus est pullorum tuorum. Nam propter infirmitatem pullorum turturis tuae dignatus est Dominus praebere tibi unde nidum faceres: indutus est enim feno carnis, ut ad te veniret. In ista fide pone pullos tuos; in isto nido operare opera tua. Qui enim sunt nidi, vel quis est nidus, sequitur statim; «Altaria tua, Domine virtutum.» Cum dixisset, «Et turtur invenit sibi nidum, ubi ponat pullos suos;» quasi quaesisses, Quem nidum? «Altaria tua, Domine virtutum, rex meus et Deus meus.» Quid est, «rex meus et Deus meus?» Qui regis metio, et hic suspirium, et hic tritura, et hic pressura,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. non seruabunt᷑ non custodient᷑. In huius ñ¬
enĩ carnis operatricis ꝑsona posita est quȩdã inuli¬
er ab apło paulo cũ ait. adam non est seductus.
mulier autẽ seducta est. Postea enĩ adam con¬
sensit mulieri. nam aserpente mulier seducta
est Nec modo potest aliqua mala suasio. nisi
carnis tuȩ primo desideriũ cõmouere. cui postea
si mente consenseris cecidit & passer. Si autem
uincunt᷑ desideria carnis. tenent᷑ mẽbra ad opera
bona. auferunt᷑ arma concupiscentiȩ. & incipit
turtur babere pullos. Propterea quid ibi ait apłs:
Salua autẽ erit per filiorũ generationẽ. Mulier:
uidua sine filus si ꝑseuer&. nonne beatior erit :
Nũ quid salua non erit. quia non parit filios:
Uirgo dĩ non melior erit: Nũquid salua non⁊
erit. quia filios non hab&: Aut ad dm̃. ñ. ꝑtin&:
Salua ergo erit mulier quȩ in typo carnis accipit᷑.
per filiorũ generationẽ. idest sifaciat operabona

Expanded text:
tur; non servabuntur, non custodientur. In hujus tur; non servabuntur, non custodientur. In hujus enim carnis operatricis persona posita est quaedam mulier ab apostolo Paulo, cum ait: «Adam non est seductus; mulier autem seducta est.» Postea enim Adam consensit mulieri: nam a serpente mulier seducta est . Nec modo potest aliqua mala suasio nisi carnis tuae primo desiderium commovere, cui postea si mente consenseris, cecidit et passer: si autem vincuntur desideria carnis, tenentur membra ad opera bona, arma concupiscentiae auferuntur; et incipit turtur habere pullos. Propterea quid ibi ait Apostolus? «Salva autem erit per filiorum generationem.» Mulier vidua sine filiis, si perseveret, nonne beatior erit ? numquid salva non erit, quia non parit filios? Virgo Dei non melior erit? numquid salva non erit, quia filios non habet? aut ad Deum non pertinet? Salva ergo erit mulier, quae in typo carnis accipitur, per filiorum generationem, id est, si faciat opera bona.
Abbreviated transcription (Latin):
domũ. carne autẽ agimꝰ opera bona. Uidetis
enĩ ꝑ carnẽ scõrũ. quanta bona fiant: Per
hancenĩ operamur. quia eius si sumus operarui.
quib adiuuamͣ in bac uita Frange esurienti
panẽ : egenũ sine tecto induc in domũ tuã.
Si uideris nudũ uesti: & cetera talia quȩ nob̾
precepta sunt : non operam̾ nisi per carnem.
Passer ergo ille qui cogitat domũ suã: non
recedit aturture quę̧rente sibi nidũ : ubi
ponat pullos suos. Non enĩ abicit illos ubicũq.
sed inuenit sibi nidũ ubi cosponat. Dicimꝰ
autẽ fr̃s qͦđ nostis. Quanti uidentur preter
aeccłam bona operari. quã multi &iã pagani
pascunt esurientẽ. uestiunt nudũ. suscipiunt
hospitẽ. uisitant egrũ. consolant᷑ inclusum.
Quã multi hȩc faciunt. quasi uidet᷑ parere
turtur. sed non sibi inuenit nidũ. Quã multa
multi heretici non in aeccła operant᷑. non in
nido pullos ponunt. Conculcabunt᷑ & conteren¬

Expanded text:
domum; carne autem agimus opera bona. Videtis domum; carne autem agimus opera bona. Videtis enim per carnem sanctorum quanta bona fiant: per hanc enim operamur quae jussi sumus operari, quibus adjuvamur in hac vita. «Frange esurienti panem tuum, et egenum sine tecto induc in domum tuam; si videris nudum, vesti» ; et caetera talia quae nobis praecepta sunt, non operamur nisi per carnem. Passer ergo ille qui cogitat domum suam, non recedit a turture quaerente sibi nidum, ubi ponat pullos suos: non enim abjicit illos ubicumque, sed invenit sibi nidum, ubi eos ponat. Dicimus autem, fratres, quod nostis: quanti videntur praeter Ecclesiam bona operari? quam multi etiam Pagani pascunt esurientem, vestiunt nudum, suscipiunt hospitem, visitant aegrotum, consolantur inclusum? quam multi haec faciunt? Quasi videtur parere turtur; sed non sibi invenit nidum. Quam multa multi haeretici non in Ecclesia operantur, non in nido pullo ponunt? Conculcabuntur et conteren
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat exultasse cor suũ & carnẽ suam. &
his duob reddidit passerem & turturẽ. Cor
tã quã passer. caro tãquã turtur. Inuenit sibi
domũ passer. in uenit sibi domũ cor meuni.
Exerc& pennas in uirtutib huius tẽporis. in
ipsa fide & spe & caritate quib uol& in domũ
suã. & cũ uenerit ꝑmanebit. &iam querula
uox passeris quȩ hic est non erit ibi. Nam
ipse est querulus passer. de quo in alio psalmo
dicit. sicut passer singularis in tecto. De
tecto uolat ad domũ. iam sit in tecto calc&
domũ carnalẽ. habebit quendã celestẽ locũ.
ꝑpetuã domũ. Passer iste fini& querelas suas.
turturi autẽ dedit & pullos. idest carni.
Inuenit nidũ turtur. ubi ponat pullos suos.
Passer domũ. turtur nidũ. & nidũ utiq ubi
ponat pullos suos. Domus tãquã ad sempiter¬
nũ eligit᷑. indus ad tẽpus congerit᷑. Corde
cogitamus dm̃. tã quã uolante passere ad suã

Expanded text:
dixerat exsultasse cor suum, et carnem suam, et dixerat exsultasse cor suum, et carnem suam, et his duobus reddidit passerem et turturem; cor tanquam passer, caro tanquam turtur. Invenit sibi domum passer, invenit sibi domum cor meum. Exercet pennas in virtutibus hujus temporis, in ipsa fide, et spe, et charitate, quibus volet in domum suam: et cum venerit permanebit, et jam querula vox passeris quae hic est, non erit ibi. Nam ipse est querulus passer, de quo in alio psalmo dicit, «Sicut passer singularis in tecto» . De tecto volat ad domum. Jam sit in tecto, calcet domum carnalem: habebit quemdam coelestem locum, perpetuam domum; passer iste finiet querelas suas. Turturi autem dedit et pullos, id est carni: «invenit nidum turtur, ubi ponat pullos suos.» Passer domum, turtur nidum, et nidum utique ubi ponat pullos suos. Domus tanquam ad sempiternum eligitur, nidus ad tempus congeritur: corde cogitamus Deum, tanquam volante passere ad suam
Abbreviated transcription (Latin):
rant in torculari om̃s pressuras. Propterea &
ipse apłs cũ dixiss& spe gaudentes quasi his
loqueret᷑ qui iam in torculari sunt. addidit
statim. in tribulatione patientes. In tribula.¬
tione inquit patientes. Quid deinde: In
oratione tolerantes. Quid est tolerantes:
Quia differimini. oratis & diferimini. tole¬
rate quod differimini. Toleretur quod dif¬
fertur. Quia cũ uenerit non aufertur
Audistis gemitũ in torculari. deficit & de¬
siderat anima mea in atria dñi. Audi unde
dur&. spe gaudentes. Cor meũ & caro mea
exultauerunt in dm̃ uiuum. Exultauerunt
hic in illud Unde exultatio nisi de spe:
Quo exultauerunt: In dm̃ uiuum. quia &¬
ibi exultauerunt cor meum & caro mea.
Unde exultauerunt: Nam & passer inquit
inuenit sibi domũ. & turtur uidũ sibi ubi
ponat pullos suos. Quid est hoc: Duo dixe¬
rat. & duo reddidit. In similitudinib auiũ

Expanded text:
rant in torculari omnes pressuras. Propterea et rant in torculari omnes pressuras. Propterea et ipse apostolus cum dixisset, «Spe gaudentes;» quasi his loqueretur, qui jam in torculari sunt, addidit statim: «In tribulatione patientes. In tribulatione,» inquit, «patientes:» quid deinde? «In oratione tolerantes» . Quid est, «tolerantes?» Quia differimini. Oratis et differimini; tolerate quod differimini: toleretur quod differtur; quia cum venerit, non aufertur. 7. Audisti gemitum in torculari, «Desiderat et deficit anima mea in atria Domini;» audi unde duret, spe gaudens: «Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum.» Exsultaverunt hic in illud. Unde exsultatio, nisi de spe? Quo exsultaverunt? «In Deum vivum.» Quae tibi exsultaverunt? «Cor meum et caro mea.» Unde exsultaverunt? «Nam et passer,» inquit, «invenit sibi domum, et turtur nidum sibi, ubi ponat pullos suos.» Quid est hoc? Duo dixerat, et duo reddidit in similitudinibus avium:
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. Si bene sapimus. si iam ad torcularia
uenimus. ergo in pressuris tẽptationũ consti¬
tuti edamus hanc uocẽ. & prȩmittamus desi
desiderabat talia
tabernacula. ubi nulla pressura est. In his
illuc suspirabat. ab his in illa ꝑ desideriũ car¬
nale quodammodo defluebat. Ꝙ quid sequit᷑ :
cit : In atria dñi. Deficit uua pressa. Sed quo
defecit : In uinũ & lacũ. & in a potecȩ requi¬
em seruandã inquiete magna. Hic desiderat᷑.
ibi capit᷑. Hic suspirat᷑. ibi gaudet᷑. Hic orat᷑.
ibi laudat᷑. Hic gemit᷑. ibi exaͣltat᷑. Ca quȩ
dixi quasi dura. hic nemo auerset᷑. nemo quasi
nolit pati. metuendũ est ne uuadũ tortular
tim&. ab auibus uł aferis comedat᷑. In magna
uidet᷑ tristicia esse cũ dicit: Concupiscit &
deficit anima mea in atria dni. Non enĩ hab&
quod desiderat. sed nũquid sine gaudio est:
re gaudebit. modo adhuc spe. Ideoq qui spe
gaudent. quia certi sunt se accepturos tole¬

Expanded text:
sumus: si bene sapimus, jam ad torcularia sumus: si bene sapimus, jam ad torcularia venimus. Ergo in pressuris tentationum constituti, edamus hanc vocem, et praemittamus desiddesiderabat alia tabernacula, ubi nulla pressura est: in his illuc suspirabat, ab his in illa per desiderii canalem quodam modo defluebat. 6. «vers.» 3, 4.cit? «In atria Domini.» Defecit uva pressa; sed quo defecit? In vinum et in lacum, et in apothecae requiem, servanda in quiete magna. Hic desideratur, ibi capitur, hic suspiratur, ibi gaudetur; hic oratur, ibi laudatur; hic gemitur, ibi exsultatur. Ea quae dixi quasi dura hic nemo aversetur; nemo quasi nolit pati. Metuendum est ne uva, dum torcular timet, ab avibus vel a feris comedatur. In magna videtur tristitia esse, cum dicit, «Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini;» non enim habet quod desiderat: sed numquid sine gaudio est? re gaudebit, modo adhuc spe. Ideoque qui spe gaudent, quia certi sunt se accepturos, tole
Abbreviated transcription (Latin):
adrideat. in pressura te cõputa ut dicas. tribula¬
tionẽ & dolorẽ inueni & nomen dñi in uocaui.
Non dixit in ueni tribulationẽ. nisi quandam
quȩ lat&. Quȩdam enĩ tribulatio quosdam in
hoc scło lat&e. qui putant sibi bene esse cum pere¬
⁊̃ grinent᷑ adño. Quãdiu enĩ sumus in corpore
inquit. peregrinamur adnõ. Si apatre tuo
homine peregrinareris. miser esses. Ad nõ
peregrinaris & felix es: Ergo sunt qui pu¬
tant bene sibi esse qui autẽ intelligunt in
qualib& circũ fluentia copiarũ & uoluptatum.
terreat. tamen in malo se esse quãdiu peregri¬
nant᷑ ad nõ acutissimo oculo tribulationẽ & do¬
lorẽ inuenerunt. & nomen dni inuocauert̃.
Talis est qui cantat in hoc psalmo. qui est cor¬
pus xp̃i. Quis est iste : Uossi uultis. Nos
om̃s si uolumus om̃s filii chore. & om̃s unus ho¬
mo. quia unũ corpus xp̃i. Quomodo non est
nos sumus. & om̃s in hac uita intortularibus

Expanded text:
arrideat, in pressura te computa, ut dicas, «Tribulaarrideat, in pressura te computa, ut dicas, «Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi» . Non dixit, «inveni tribulationem,» nisi quamdam quae latet: quaedam enim tribulatio quosdam in hoc saeculo latet, qui putant sibi bene esse, cum peregrinentur a Domino. «Quamdiu» enim «sumus in corpore,» inquit, «peregrinamur a Domino» . Si a patre tuo homine peregrinareris, miser esses: a Domino peregrinaris, et felix es? Ergo sunt qui putant bene sibi esse. Qui autem intelligunt in qualibet circumfluentia copiarum et voluptatum, terreat, tamen in malo se esse quamdiu peregrinantur a Domino; acutissimo oculo tribulationem et dolorem invenerunt, et nomen Domini invocaverunt. Talis est qui cantat in hoc psalmo. Quis est? Corpus Christi. Quis est iste? Vos, si vultis; nos omnes, si volumus; omnes filii Core, et omnes unus homo, quia unum Christi corpus. Quomodo non est nos sumus. Et omnes in hac vita in torcularibus
Abbreviated transcription (Latin):
non enĩ pedibus sed desiderio curtimꝰ. Nullus
autẽ in bac uita. ꝑuenisse sedicat. Quis enim
potest tam ꝑfectus esse quã paulus: & ait
Tamen fr̃s. ego me non arbitror apprehendisse
Unũ autẽ: quȩ retro oblitus. in ea quȩ ante sunt
extentus. scđm intentionẽ sequor. ad palmam
suꝑnę uocationis dĩ in xp̃o ihu. Uides paulum
Si ergo sentis pressuras huius mundi & iam cum
felix es. intellexisti te esse in torculari. suta¬
tis enĩ fr̃s mei infelicitatẽ scłi metuendã esse
& felicitatẽ non esse metuendã: Immo enim
nulla infelicitas frangit. quẽ felicitas nulla cor¬
rũpit. Quomodo ergo cauenda & timenda
est. ipsa corruptrix ne blandiendo seducat. ne
incũbas in baculũ harundinis : Nam & hoc scriptũ
est. quosdã in cũbere in baculum harundinis.
Noli te credere fragile est quod niteris. frangit᷑
& interimit te. Si ergo felicitate iste mundus

Expanded text:
non enim pedibus, sed desiderio currimus. Nullus non enim pedibus, sed desiderio currimus. Nullus autem in hac vita pervenisse se dicat. Quis enim potest tam perfectus esse quam Paulus? Et ait tamen, «Fratres, ego me non arbitror apprehendisse: unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu» . Vides Paulum e? 5. «vers.» 2. Si ergo sentis pressuras hujus mundi, etiam cum felix es, intellexisti te esse in torculari. Putatis enim, fratres mei, infelicitatem saeculi metuendam esse, et felicitatem non esse metuendam? Imo vero nulla infelicitas frangit, quem felicitas nulla corrumpit. Quomodo ergo, cavenda et timenda est ipsa corruptrix, ne te blandiendo seducat? Ne incumbas in baculum arundinis; nam et hoc scriptum est, quosdam incumbere in baculum arundinis. Noli te credere ; fragile est quo niteris, frangitur et interimit te. Si ergo felicitate tibi iste mundus
Abbreviated transcription (Latin):
natur : ille dãpnat᷑. Quare. nisi quia iste res¬
pexit retro: lam enĩ inante erat. iste autem il¬
lutc. non dũ ꝑuenerat. Sic uirgo quȩ si nuber&
non peccar&. Scimonialis si nupserit. xp̃i adul¬
tera deputabit᷑. Respexit enĩ retro. de loco
quo accesserat. Sic quib plac& relicta om̃i spe
seculari & om̃i actione terrena. conferre se in
societatẽ scõrũ. in cõmunẽ illã uitã. ubi non dicit
aliquis aliquid ꝓpriũ. sed sunt illis om̃a cõmunia.
& est illis anima una & cor unũ in dm̃: Quisquis
inde recedere uoluerit. non talis habet᷑ qualis
ille qui non intrauit. Ille enĩ non dũ accessit.
iste retro respexit. Qua ꝓpt̃ km̃i quo modo qͥsq
potest uouete & reddite dño dõ ur̃o qͦđ quisq
potuerit. nemo retro respiciat. nemo pristinis
suis delectet᷑. nemo auertat᷑ ab eo quod ante est.
ad id quod retro est. Currat donec ꝑueniat.

Expanded text:
natur, iste damnatur. Quare, nisi quia iste resnatur, iste damnatur. Quare, nisi quia iste respexit retro? Jam enim ante erat, iste autem illuc nondum pervenerat. Sic virgo, quae si nuberet, non peccaret , sanctimonialis si nupserit, Christi adultera deputabitur. Respexit enim retro de loco quo accesserat. Sic quibus placet, relicta omni spe saeculari et omni actione terrena, conferre se in societatem sanctorum, in communem illam vitam ubi non dicit aliquis aliquid proprium, sed sunt illis omnia communia, et est illis anima una et cor unum in Deum ; quisquis inde recedere voluerit, non talis habetur qualis ille qui non intravit: ille enim nondum accessit; iste retro respexit. Quapropter, charissimi, quomodo quisque potest, vovete, et reddite Domino Deo vestro quod quisque potuerit; nemo retro respiciat, nemo pristinis suis delectetur, nemo avertatur ab eo quod ante est, ad id quod retro est: currat donec perveniat;
Abbreviated transcription (Latin):
De talibus quid dicit apłs petrus: contigit illis
res ueri prouerbii. canis conuersus ad uomitũ suũ.
Premebat enĩ pectus conscientia peccatorũ accep¬
ta indulgentia quasi uomuisti. & releuatũ pectꝰ
tuũ. facta est bona conscientia ex mala conscientia
quid rursus conuerteris ad uomitũ tuũ : Si cauis
hoc faciens horr& oculis tuis. tu quid eris oculis dĩ:
quẽ ꝓficiendo ꝑuenit. & quẽ uouit dõ. inde respi¬
cit retro cũ ipsũ dimiserit. Uerbi gr̃a. statuit
castitatẽ coniugalẽ seruare. inde enĩ incipit ius¬
ticia. recessit afornicationibus. & ab illa inlicita
inmunditia. Quando se ad fornicationes conuer¬
terit. retro respexit. Alius ex munere dĩ. ma¬
gis aliquid uouit: statuit nec nuptias pati: qui
non dãp̃naret᷑ si duxiss& uxorẽ. Post uotũ quod
dõ promisit. si duxerit dã pnabit᷑. cũ hoc faciat
quod ille qui non ꝓmiserat:. Lamen ille: ñ. dap̃¬

Expanded text:
De talibus quid dicit apostolus Petrus? «Contingit illis De talibus quid dicit apostolus Petrus? «Contingit illis res veri proverbii: Canis conversus» «ad suum vomitum» . Premebat enim pectus conscientia peccatorum; accepta indulgentia quasi vomuisti, et relevatum est pectus tuum; facta est bona conscientia ex mala conscientia: quid rursus converteris ad vomitum tuum? Si canis hoc faciens horret oculis tuis, tu quid eris oculis Dei? quem proficiendo pervenit, et quem vovit Deo, inde respicit retro, cum ipsum dimiserit. Verbi gratia, statuit castitatem conjugalem servare inde enim incipit justitia; recessit a fornicationibus et ab illa illicita immunditia: quando se ad fornicationes converterit, retro respexit. Alius ex munere Dei majus aliquid vovit, statuit nec nuptias pati; qui non damnaretur, si duxisset uxorem, post votum quod Deo promisit si duxerit, damnabitur: cum hoc faciat quod ille qui non promiserat; tamen ille non dam
Abbreviated transcription (Latin):
nant : Qui conuersi ad dm̃. cũ hic non inuene¬
rint requiem quã quęrebant: & gaudia ꝓmit¬
tebant᷑: taquã in itinere deficientes. & longum
sibi quiddã donec hoc scłm uel hȩc uita finatur
restare arbitrantes: & quęrentes hic aliquam¬
iente srequiem. quȩ si habet̾ falsa est: respiciunt retro.
& decidunt aproposito: nec ad tendunt cũ quanto
terrore dictũ est. mementote uxoris loth.
Ut quid enĩ in statua salis effecta est. si non ho¬
mines condit ut sapiant: Exempłu ergo illius
malũ. tibi fit bonũ si cauearis. Mementote inqͥt
uxoris loth. Respexit enĩ retro. unde liberata
erat a sodomis. & ibi remansit unde respexit.
Ipsa in loco mansura. & transeuntes alios conditu¬
ra Liberati ergo a sodomis preteritȩ uitȩ. non res¬
piciamus retro. Nã hoc festinare est. non ad tenn¬
dere quod ꝓmisit ds̃. quia longe est. & respicere
ad id quod proximũ est. unde im liberatus es.

Expanded text:
nant? Qui conversi ad Deum, cum hic non invenenant? Qui conversi ad Deum, cum hic non invenerint requiem quam quaerebant, et gaudia quae promittebantur, tanquam in itinere deficientes, et longum sibi quiddam, donec hoc saeculum vel haec vita finiantur, restare arbitrantes, et quaerentes hic aliquam requiem, quae si habetur, falsa est, respiciunt retro, et decidunt a proposito; nec attendunt cum quanto terrore dictum est, «Mementote uxoris Lot» . Ut quid enim statua salis effecta est , si non homines condit, ut sapiant? Ergo exemplum illius malum, tibi fit bonum, si caveris. Mementote, inquit, uxoris Lot: respexit enim retro, unde liberata erat a Sodomis, et ibi remansit, unde respexit; ipsa in loco mansura, et transeuntes alios conditura. Liberati ergo a Sodomis praeteritae vitae, non respiciamus retro: nam hoc festinare est, non attendere quod promisit Deus, quia longe est, et respicere ad id quod proximum est, unde jam liberatus es.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fluunt. intelligunt quã incerta sint. & inge¬
miscentes ad dm̃. nihil habentes in hoc scło quo
delectent᷑. quo teneant᷑ in abundantia pressu¬
rarũ & tẽptationũ: tã quã in torcularibus consti¬
tuti. de fluant uinũ defluant oleum. Quae
sunt ista nisi bona desideria: Restat enĩ illis.
desiderandus ds̃. lam non amant terrã. amant¬
terrã. amant enĩ qui fecit cęlũ & terrã. Amant.
& non dũ cũ eo sunt. Desideriũ eorũ differtur ͦ
ut crescat. crescit ut capiat. Non enĩ parũ aliqͥđ
daturus est ds̃ desideranti. aut parũ exercendum
est ad capacitatẽ tanti boni. Non aliquid ds̃ quod:
fecit daturus est. sed se ipsũ qui fecit om̃a. Ad ⁊̃¬
capiendũ dm̃ exercere. quod semꝑ habiturus es.
diu desidera. Reꝓbati sunt in populo isrł qui ñ¬
festinauer̃ assidue affectus iste reprehenditur.
in scriptura festinantũ. Qui sunt enĩ qui festi ÷ͣ¬

Expanded text:
cumfluant, intelligunt quam incerta sint; et ingecumfluant, intelligunt quam incerta sint; et ingemiscentes ad Deum, nihil habentes in hoc saeculo quo delectentur, quo teneantur, in abundantia pressurarum et tentationum tanquam in torcularibus constituti, defluunt vinum, defluunt oleum. Quae sunt ista, nisi bona desideria? Restat enim illis desiderandus Deus; jam non amant terram. Amant enim qui fecit coelum et terram: amant, et nondum cum eo sunt. Desiderium eorum differtur, ut crescat; crescit, ut capiat. Non enim parvum aliquid daturus est Deus desideranti, aut parum exercendus est ad capacitatem tanti boni: non aliquid Deus quod fecit daturus est, sed seipsum qui fecit omnia. Ad capiendum Deum exercere; quod semper habiturus es diu desidera. Reprobati sunt in populo Israel, qui festinaverunt: assidue affectus iste reprehenditur in Scriptura festinantium. Qui sunt enim qui festi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ pauperibus ad est ds̃. quia homines & si
abundent pecuma in hac terra. respiciunt qͦđ
ait apostolus. Precipe diuitibus huius mundi
non fuperbe sapere. neq sperare in incerto
diuitiarũ : & considerant qua sit incertũ.
unde gaudebant Ante quã accederent ad
seruitutẽ dĩ. id ÷ ante quã iutroirent in tor¬
cularia. uident ex ipsis diuitus uel habere se
pressuras cogitationũ. quomodo ea gubernent᷑.
quomodo custodiant᷑. uel si paululũ inclina¬
uerint cupiditatẽ ut ea diligant. plus cos
impleri timoribus quã fructibus. Quid enĩ
tim incertũ quã res uolubiles: Nec in merito
ipsa petunia rotunda signat᷑. quia non stait. Taleᷤ
ergo & si habeant aliquid: pauperes sunt. Qui
uero nibil horũ habent & habere desiderant.:
inter reprobandos diuites cõputant᷑. Non enim ÷̃¬
adtendit ds̃ facultatẽ. sed uoluntatẽ. Pauperes
igit᷑ destituti om̃e ope seculari: quia & si ea cir¬

Expanded text:
enim pauperibus adest Deus. Quia, homines etsi enim pauperibus adest Deus. Quia, homines etsi abundent pecunia in hac terra, respiciunt quod ait Apostolus, «Praecipe divitibus hujus mundi non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum» : et considerantes quam sit incertum unde gaudebant, antequam accederent ad servitutem Dei, id est, antequam introirent in torcularia, vident ex ipsis divitiis vel habere se pressuras cogitationum, quomodo ea gubernentur, quomodo custodiantur; vel si paululum inclinaverint cupiditatem ut ea diligant, plus eos impleri timoribus quam fructibus. Quid enim tam incertum, quam res volubilis? Nec immerito ipsa pecunia rotunda signatur, quia non stat. Tales ergo, etsi habeant aliquid, pauperes sunt. Qui vero nihil horum habent, et habere desiderant, inter reprobandos divites computantur: non enim attendit Deus facultatem, sed voluntatem. Pauperes igitur destituti omni ope saeculari, quia etsi ea cir
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonã cuiusdã tunc gerebat. cuius filii sumus.¬
̃ filii chore. dñi scilica& nr̃i iħu xp̃i. lam oc¬
currit caritati ur̃ȩ ex euangelio. quare caluus
gerebat ꝑsonã dñi. Recordamini. quod in
caluarie loco crucifixus est. Siue ergo hoc
interpretat᷑ filiis chore. sicut secuti priores
diximus. siue aliud aliquid quod nos for sitan
lat& interim quod occurrit uidete. qͥa plenũ
est sacram̃to. Filii chore. filii xp̃i. Nlam &
suris autẽ constituti ad hoc conterimur. ut
amorẽ non quo ferebam᷑ in ista mundana se¬
cularia. tẽporalia. fluxa. atq peritura: passi
ineis in hac uita tormenta & tribulationes
pressurarũ. & abundantiã tẽptationũ. incipi¬
amus quȩrere illã quietae quȩ non est de
hac uita. nec de hac terra. & sit dñs ut scrip¬
stũ est refugiũ pauperi. Quid est pauperi:
Tãquã destituto. sine ope sine auxilio. sine
aliquare. de qua in terra pręsumat. lalib

Expanded text:
personam cujusdam tunc gerebat, cujus filii sumus,personam cujusdam tunc gerebat, cujus filii sumus, filii Core, Domini scilicet nostri Jesu Christi. Jam occurrit Charitati vestrae ex Evangelio, quare calvus, gerebat personam Christi; recordamini quod in Calvariae loco crucifixus est . Sive ergo hoc interpretatur «filiis Core,» sicut secuti priores diximus; sive aliud aliquid, quod nos forsitan latet; interim quod occurrit, videte quia plenum est sacramento. Filii Core, filii Christi: nam et suris autem constituti, ad hoc conterimur, ut amore nostro, quo ferebamur in ista mundana, saecularia, temporalia, fluxa atque peritura, passi in eis, in hac vita, tormenta et tribulationes pressurarum et abundantiam tentationum, incipiamus quaerere illam quietem quae non est de hac vita, nec de hac terra: et fit Dominus, ut scriptum est, «refugium pauperi» . Quid est «pauperi?» Tanquam destituto, sine ope, sine auxilio, sine aliqua re de qua in terra praesumat. Talibus
Abbreviated transcription (Latin):
torcularia nominant᷑. a ecđȩ dĩ huius tẽporis.
sed in torcularib positi. qui sumꝰ fili chore¬
Sic enĩ additũ est. ꝓ torcularib filiischore.
filios ohore interpretatos habemus filios cilui.
quantũ nobis qui illã linguã nouerunt per
ministeriũ quod dõ debebant. interpretari
potuerunt. Ꝙ in hoc non defugio magnum
misteriũ intueri. & adiuuante dño inuenire
uobiscũ Non enĩ tãquã afiliis pestilentiae.
om̃is est in ridenda caluities. ne cũ quisq sacra¬
tã caluitiem calui in riserit. ademonib dissipet᷑
Nam & heliscus ibat. & insensati pueri cla¬
mauerunt post cũ calue calue. & propter
sactamentũ implendũ: conuersus ad dnm̃ pe¬
tit ut eos ursi de silua ex euntes comederent.
A brepta est quidẽ illorũ infantia. in exitium
uitȩ de hoc scło. mortui sunt pueri. senes
quandoq morituri. Ueruntamen sacram̃ti
terror. datus est hominibus. Heliseus enim

Expanded text:
torcularia nominantur Ecclesiae Dei hujus temporis. 2. torcularia nominantur Ecclesiae Dei hujus temporis. 2. Sed in torcularibus positi qui sumus? Filii CoreSic enim additum est, «Pro torcularibus, filiis Core.» Filios Core interpretatos habemus filios Calvi, quantum nobis qui illam linguam noverunt, per ministerium quod Deo debebant, interpretari potuerunt: et in hoc non defugio magnum mysterium intueri, et adjuvante Domino invenire vobiscum. Non enim tanquam a filiis pestilentiae omnis est irridenda calvities; ne cum quisque sacratam calvitiem irriserit, a daemoniis dissipetur. Nam et Elisaeus ibat, et insensati pueri clamaverunt post eum, «Calve, calve;» et propter sacramentum implendum, conversus ad Dominum petivit ut eos ursi de silva exeuntes comederent . Abrepta est quidem illorum infantia in exitium vitae de hoc saeculo; mortui sunt pueri, senes quandoque morituri: verumtamen sacramenti terror datus est hominibus. Elisaeus enim
Abbreviated transcription (Latin):
in arboribus. His enĩ duobus fructib solent
torcularia prȩparari. & quãdiu pendent in
fructicibus suis : tãquã libero aere ꝑfruunt᷑.
& nec uua uinũ est. nec oliua oleum ante
pressurã. Sic sunt homines quos predestina¬
uit ds̃ ante scła conformes fieri imaginis filu
nus botrus expressus est. Huius modi ergo
homines ante quã accedant ad seruitutẽ dĩ.
fruunt᷑ in scło tãquã deliciosa libertate.
uelut uuȩ aut oliuȩ pendentes. Sȩd qm̃
dictũ est. fili accedens ad seruitutẽ. sta in
iusticia & timore. & prepara animã tuam
ad tẽptationẽ. accedens quisq ad seruitutem
dĩ. ad torcularia se uenisse cognoscat. Con¬
tribulabit᷑. conteret᷑. cõprimet᷑. non ut in hoc
sło pereat. sed ut in apothecã dĩ defluat
quasi uinacus. hoc enĩ eis contigit in deside
uos ueterẽ hominẽ. & induite nouum
Hoc totũ non fit nisi de pressura. Propterea

Expanded text:
in arboribus his enim duobus fructibus solent in arboribus his enim duobus fructibus solent torcularia praeparari; et quamdiu pendent in fruticibus suis, tanquam libero aere perfruuntur; et nec uva vinum est, nec oliva oleum, ante pressuram. Sic sunt homines quos praedestinavit Deus ante saecula conformes fieri imaginis unigenus botrus expressus est. Hujusmodi ergo homines antequam accedant ad servitutem Dei, fruuntur in saeculo tanquam deliciosa libertate, velut uvae aut olivae pendentes: sed quoniam dictum est, «Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem» ; accedens quisque ad servitutem Dei, ad torcularia se venisse cognoscat; contribulabitur, conteretur, comprimetur; non ut in hoc saeculo pereat, sed ut in apothecas Dei defluat.quasi vinaciis: hoc enim ei contigit in desidervos veterem hominem, et induite novum» . Hoc totum non fit nisi de pressura: propterea