comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ presens est in regimine qͥ auctor
extitit in creatione: curã nr̃i ñ preterit.
etm cor suũ: spm̃ illius & flatũ ad se
trahet. Curuũ cor est cũ una appetit.
dirigit᷑ cum ad suꝑna subleuatur.
Si gͦ homo cor fuũ ad anm̃ dirigit.
spm̃ & flatum illius dñs ad se trahit:
spm uidelic& ꝓ internis cogitationib.
flatũ uͦ qui ꝑ corpus trahitur. ꝓ ex¬
ternis actionib p̃onit. Dõ gͦ spm̃
homnitis & flatum ad se trahere est.
ad conuersationẽ sui desiderii & inte¬
riora ur̃a & exteriora cõmutare: ut
nichil iam menti exterius libeat: me-¬
hil caro inferius uel si appetit. adipisci
conet᷑: sed om̃e qd̾ homo ẽ. ad eũ uide¬
licor a quo est. & interius desiderando
ferueat: & exterius se edomando constrm¬
omĩs caro sunul: & homo in cinerẽ re¬
uertet᷑. Simul enim omĩs caro deficit.
quando iam nullis suis motib seruit.
quia presidens sp̃s cuncta eius fluxa

Expanded text:
Quia ergo praesens est in regimine qui auctor Quia ergo praesens est in regimine qui auctor exstitit in creatione, ideo curam nostri eum cor suum, spiritum illius et flatum ad se trahit. - Curvum cor est, cum ima appetit, dirigitur cum ad superna sublevatur. Si ergo homo cor suum ad Dominum dirigit, spiritum et flatum illius Dominus ad se trahit: spiritum videlicet pro internis cogitationibus; flatum vero quo corpus trahitur, pro externis actionibus ponit. Deum ergo spiritum hominis et flatum ad se trahere est, ad conversionem sui desiderii, et interiora nostra et exteriora commutare, ut nihil jam menti exterius libeat, nihil caro inferius vel si appetit, adipisci conetur. Sed omne quod homo est, ad eum videlicet a quo est et interius desiderando ferveat, et exterius se edomando constriomnis caro simul, et homo in cinerem revertetur. - Simul enim omnis caro deficit, quando jam nullis suis motibus servit, quia praesidens spiritus cuncta ejus fluxa
Abbreviated transcription (Latin):
dñs frustra. Qd̃ utiq discordare dic¬
tis ueritatis credit᷑: nisi subtili conside.¬
ratione penset᷑. Aliud namq ẽ dãpnare:
aliud affligere. Affligit gͦ iuxta aliqͥd
frustra: sed frustra non dampnat. An
ñ iuxta aliquid frustra iob afflixerat:
cũ ñ delebat uitium. seo meritũ auge¬
bat us Frustra enim condempnare non
potest: quia dampnatio fieri ñ ex parte
ad aliquid potest. quȩ uidelicae in extre¬
mo punit. om̃e qd̾ hic quisq inique
timur. recta tam̃ in occulto examine
decernunt᷑. Sequit᷑. Quẽ constituit
orbem quẽ fabricatus est. Ut uideli¬
c& subaudias nullum: ꝑ se quippe
mundũ regit. quẽ ꝑ se condidit: nec
eget alienis adiutoriis ad regendum:
qui ñ eguit ad faciendũ. Sed hec ia¬
circo colligunt᷑: ut liquido indic&. qr¬
git. qd̾ creauit. Qͦd bene creauit utiq
b̾ene regit : qr qd pie condidit impie
ñ disponit: & qui necdũ facta curauit
ut essent : quę sunt facta ñ deserit.

Expanded text:
ique discordare dictis Veritatis creditur, nisi subtili consideratione pensetur. Aliud namque est damnare, aliud affligere. Affligit ergo juxta aliquid frustra, sed frustra non damnat. An non juxta aliquid frustra Job afflixerat, cum non delebatur vitium, sed meritum augebatur? Frustra enim condemnare non potest, quia damnatio fieri non ex parte ad aliquid potest, quae videlicet in extremo punit omne quod hic quisque inique timur, recte tamen in occulto examine decernuntur. Sequitur: CAPUT orbem quem fabricatus est? - Ut videlicet subaudias, nullum. Per se quippe mundum regit, quem per se condidit, nec eget alienis adjutoriis ad regendum, qui non eguit ad faciendum. Sed haec idcirco colliguntur, ut liquido indicet qgit quod creavit, quod bene creavit utique bene regit, quia quod pie condidit impie non disponit; et qui necdum facta curavit ut essent, quae sunt facta non deserit.
Abbreviated transcription (Latin):
noris sui singularitate lȩtat᷑. Sub quo
enĩ sit non considerat: & qd̾ ȩqualib
quasi ñ sit ęqualis exultat. Vnde aũ
hec uitioꝵ radix pullulat in corde.
regentium : nisi ex imitatione illius
qui despectis angłoꝵ societatib dixit.
ascendã suꝑ altitudinẽ nubiũ. & similis
ero altissimo: Quia gͦ unusquisq rector¬
quotiẽs extollit᷑ in eõ qd̾ ceteros regit
tociẽs ꝑ lapsum suꝑbiȩ a sũmi rectoris
seruitio separat᷑ : & cum ęquales sibi
subditos dẽspicit. eius suꝑ se dominiũ
sub quo omes ȩquales sunt ũ agnoscit:¬

Expanded text:
noris sui singularitate laetatur. Sub quo noris sui singularitate laetatur. Sub quo enim sit non considerat, et quod aequalibus quasi non sit aequalis exsultat. Unde autem haec vitiorum radix pullulat in corde regentium, nisi ex imitatione illius qui, despectis angelorum societatibus, dixit: Ascendam super altitudinem nubium, et similis ero Altissimo ? Quia ergo unusquisqquoties extollitur, in eo quod caeteros regit, toties per lapsum superbiae a summi rectoris servitio separatur; et cum aequales sibi subditos despicit, ejus super se dominium, sub quo omnes aequales sunt, non agnoscit
Abbreviated transcription (Latin):
despiciunt: nec condescendendo consu¬
lunt. sed dominando premunt: quia
uidelic& alta cogitatione se erigunt.
& ȩquales se illis quib eos preesse con-¬
tigit non agnoscunt. Contra hunc tu¬
morẽ ꝑ ȩcclesiasticũ librum dr̃. Ducẽ
te constituerunt: noli extolli: sed esto
in illis quasi unus ex illis. Hunc tumo
rẽ ꝑ ꝓpħam dñs in pastorib ĩncrepaus
ait. Nos aũ cũ austeritatȩ imperabatis
eis: & cum potentia. Ip̃sa enĩ bona
quȩ subitis dicunt. dominando potiꝰ
quã consulendo ꝓferunt: qr uidelic&
quicquã eis quasi ex ęquo dicere. seince¬
ipsos existimant deiecisse. S ingulari¬
tate enim gaudent culminis : &. non
ȩqualitate conditionis. Sed quia hec
tumentia corda rectoꝵ subtilit̾ dñs
pensat: bene contra eos dr̃. Qui dicit
regi apostata. U nusquisq enĩ suꝑbus
rector. totiẽs ad culpã apostasiȩ dilabit᷑:
quotiẽs p̃esse hominib delectat᷑. & ho¬

Expanded text:
despiciunt; nec condescendendo consudespiciunt; nec condescendendo consulunt, sed dominando praesumunt: qui videlicet alta cogitatione se erigunt, et aequales se illis quibus eos praeesse contigit, non agnoscunt. Contra hunc tumorem per Ecclesiasticum librum dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unper prophetam in pastoribus increpans ait: Vos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia . Ipsa enim bona quae subditis dicunt dominando potius quam consulendo proferunt, quia videlicet quidquam eis quasi ex aequo dicere semetipsos existimant dejecisse. Singularitate enim gaudent culminis, et non aequalitate conditionis. Sed quia haec tumentia corda rectorum subtiliter Dominus pensat, bene contra eos dicitur: Qui dicit regi, apostata. Unusquisque enim superbus rector toties ad culpam apostasiae dilabitur, quoties, praeesse hominibus delectatus, ho
Abbreviated transcription (Latin):
re intuendũ est quid dicat᷑: cui dicat᷑:
quando dicat᷑ : quomodo dicat᷑. Heliu
aũ adtendit qd̾ dicer&: sed cui dicer&
ñ adtendit. Beatꝰ quippe iob amabat
iudicium: qr causas suas cũ dño pensa¬
re subtiliter nouerat. Nec condempna¬
uerat eum qui iustus est: sed cur sine
peccato ꝑcussus fuerat. in dolore posi¬
tus cũ humilitate requirebat. Amat
iudiciũ quisqͥs uias suas subtilit̾ discu¬
tit: & secretariũ cordis ingressus quid
dñs ipsi tribuat. quid ipse dño debe¬
at pensat. Qd̾ beatus iob quomodo ñ
fecerat: qui tam crebra sacrificia in expi-¬
atione filioꝵ etiã ꝓ cogitationib offere¬
bat .s Quia gͥ heliu dixit. qd̃ is qui u¬
dicium ñ am̾at sanari ñ possit. argu¬
ens beatũ iob qd iudiciũ ũ amarce. &
qr eum qui iustus ẽ condempuass&e: ilico
dicens. Qui dicit regi apostata: qui
uocat duces impios. Sepe nouimus.
qd̾ pleriq qui presunt in ordinatũ sibi
cunctosq subditos in sui cõparatione

Expanded text:
tuendum est quid dicatur, cui dicatur, quando dicatur, quomodo dicatur. Eliu autem attendit quid diceret, sed cui diceret non attendit. Beatus quippe Job amabat judicium, 785 quia causas suas cum Domino pensare subtiliter noverat. Nec condemnaverat eum qui justus est, sed cur sine peccato percussus fuerat in dolore positus cum humilitate requirebat. Amat judicium quisquis vias suas subtiliter discutit, et secretarium cordis ingressus, quid Dominus ipsi tribuat, quid ipse Domino debeat pensat. Quod beatus Job quomodo non fecerat, qui tam crebra sacrificia in expiatione filiorum etiam pro cogitationibus offerebat? Quia ergo Eliu dixit quod is qui judicium non amat sanari non possit, arguens beatum Job quod judicium non amaret, et quia eum qui justus est condemnasset, illico . Qui dicit regi: Apostata; qui vocat duces impios. - Saepe novimus quod plerique qui praesunt inordinatum sibi cunctos subditos in sui comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ dũ dominando presunt. exemplo suȩ
suꝑbie sub ditts ad ĩpietatẽ traħ̾t: apte sub¬
iungit᷑ Qui uocat duces impios. Ad
uiã namq pietatis ducerent: si subdi¬
rent. Dux añ ẽ ĩpiꝰ. qui ꝑ tumorẽ a tͣmite
ueritatis exorbitat: & dũ ipse in p̾ceps
ruit. ad abruꝑta sequentes inuitat.
Dux ẽ impius: qui ꝑ tumoris exempla
uiã ostenddit erroris. Paulus dux impiꝰ
ẽẽ metuebat: cũ potestatis suȩ celsitu¬
dinẽ reprimebat dicens. Nec queren¬
tes ab hominib głam. neq a uob̃ neq
ab aliis. cũ possemus honori eẽ ut
factus fuerat: quia timebat. ne inter
discipulos si honorẽ suȩ celsitudinis
uenddicar&: exempla elationis osten¬
der&. Tinebat uimirũ ne dũ ipse si¬
bi potestatẽ pastoralis potentiȩ quere¬
r&. grex subditꝰ ꝑ abrupta sequeret᷑:¬
& ad impietatẽ sequentes aucer&. qͥ
pietatis officium suscepiss&. Unde¬
ui

Expanded text:
dominando praesunt, exemplo suae superbiae subditos ad impietatem trahunt, apte subjungitur. Qui vocat duces impios. Ad viam namque pietatis ducerent, si subdirent. Dux quippe est impius, qui a tramite veritatis exorbitat, et dum ipse in praeceps ruit, ad abrupta sequentes invitat. Dux est impius, qui per tumoris exempla viam ostendit erroris. Paulus dux impius esse metuebat, cum potestatis suae celsitudinem reprimebat dicens: « Non quaerentes ab hominibus gloriam neque a vobis, neque ab aliis, cum possemus oneri esse utfactus fuerat, quia timebat ne si inter discipulos honorem suae celsitudinis vindicaret, exempla elationis ostenderet. Timebat nimirum ne dum ipse sibi potestatem pastoralis potentiae quaereret, grex subditus per abrupta sequeretur, et ad impietatem sequentes duceret, qui pietatis officium suscepisset. 54bi
Abbreviated transcription (Latin):
ut id ipsũ dicatis om̃s: & ñ sint in uob̃
scismata. Rursũ humilitatẽ tenuit:
cũ eisdem chorinthiis loquens paulo
latius fortasse quã uoluerat. sem& ipsũ
reprehendit dicens. factus sum insipiens.
Seo disciplinã in hac humilitate ñ ꝑdidit:
quia ilico adiunxit. Uos me coegistis.
Exemplum magnę humilitatis exhibuit:
cũ discipulis dixit. Non enim nosin&e ip¬

Expanded text:
ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . Rursum humilitatem tenuit, cum eisdem Corinthiis loquens paulo latius fortasse quam voluerat, semetipsum reprehendit, dicens: Factus sum insipiens . Sed disciplinam in hac humilitate non perdidit, quiExemplum magnae humilitatis exhibuit cum discipulis dixit: Non enim nosmetip
Abbreviated transcription (Latin):
auditores suos magis districte cortipe¬
re appetant. quã blande refouere.
Plus enim student ut mala olnurgan¬
do increpent: quã bona laudando con¬
firment. Superioreᷤᷤ quippe uideri de¬
siderant: & magis gaudent cũ eor ani¬
mũ ira leuat. quã caritas exẽquat.
Semꝑ inuenire optant: qd̾ increpando
rigide feriant. Vnde scriptũ est. In
ore stulti: uirga suꝑbiȩ. Quia uidelicee
ꝑ cutere rigide scit : seo cõpati humilit̃¬
nescit. Solent enim p̃dicatores iusti
auditores suos obiurgando corripere.
solent in eoꝵ uitiis districta increpati¬
one seuire. Unde scriptũ ẽ. Uerba sa¬
pientium quasi stimuli: & qͦs claui in
altũ defixi. Recte aũ eoꝵ uerba claui
uocati sunt: qr culpas delinquentiũ
nesciunt palpare seo pungere. An
iohaimis uerba claui ñ erant: cũ dice¬
bat. ꝓgenies iuperarũ. qͥs uob demon¬
strauit fugere ab ira uentura s An uer

Expanded text:
auditores suos magis districte corripeauditores suos magis districte corripere appetant, quam blande refovere. Plus enim student, ut mala objurgando increpent, quam bona laudando confirment. Superiores quippe videri desiderant, et magis gaudent cum eorum animum ira elevat, quam cum charitas exaequat. Semper invenire optant quod increpando rigide feriant. Unde scriptum est: In ore stulti virga superbiae , quia videlicet percutere rigide scit, sed conescit. Solent etiam praedicatores justi, auditores suos objurgando corrigere, solent in eorum vitiis districta increpatione saevire. Unde scriptum est: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Recte autem eorum verba clavi vocati sunt, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. An Joannis verba clavi non erant, cum dicebat: Progenies viperarum, quis vobis demonstravi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ gradit᷑ cũ operantib iniqͥtatẽ. & am¬
gationẽ suã. nulla beati iob expectata
sententia. eũ dampnatione dignũ. ex tͣe¬
ꝓboꝵ societate iudicauit. Ait enĩ. Quic
ẽ uir ut est iob is ut utiq subaudiamus
nullus: eque subiungit. Qui bibit sub¬
sannationẽ quasi aqua. Aqua aũ cum
bibit᷑: ita liquide sumit᷑. ut ad sorbendũ
nulla sui pinguedine retardet᷑. Subsan¬
nationẽ uero ut aquã bibere ẽ. dm̃ siue
aliquo obstaculo cogitationis irridere:
ut in eo qd̾ suꝑbit lingua uł conscien¬
tia. nulla trepidatio contradicat. Hȩc
aũ eius sententia suꝑ beatũ iob quantũ
ã tramite ueritatis exorbit&: illa dñi
attestatione cognoscimus. qua ad diabo¬
lũ dicit. Nũquid considerasti seruũ
meũ iob. qd̾ non sit ei similis in terra.s
Ecce quẽ ueritas dicit absq cõparatione
iustum: eũ helui asserit absq cõparatio¬
ne peccatorẽ. Sed hȩc ẽẽ ꝓpria arrogan¬
tium p̾dicatoꝵ solent: ut etiã afflictos

Expanded text:
raditur cum operationibus iniquitatum? - gationem suam nulla beati Job exspectata sententia, eum damnatione dignum ex reproborum societate judicavit. Ait enim: Quis est vir, ut est Job? Ut utique subaudiamus, nullus. Atque subjungit: Qui bibit subsannationem quasi aquam. Aqua autem cum bibitur, ita liquide sumitur, ut ad sorbendum nulla sui pinguedine retardetur. Subsannationem vero ut aquam bibere est Deum sine aliquo obstaculo cogitationis irridere, ut in eo quod superbit lingua vel conscientia, nulla trepidatio contradicat. Haec autem ejus sententia super beatum Job quantum a tramite veritatis exorbitet, illa Domini attestatione cognoscimus, qua ad diabolum dicit: Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis in terra ? Ecce quem Veritas dicit absque comparatione justum, eum Eliu asserit absque comparatione peccatorem. Sed haec esse propria arrogantium praedicatorum solent, ut etiam afflictos
Abbreviated transcription (Latin):
Uniuersum stratũ eius. uersasti in infirmi¬
tate eius. Cum enim quisq curis scłarib
fatigatur ⁊ deserere ꝑ diuinã gr̾am huiꝰ
mundi itiera laboriosa cõpungit᷑.⁊
cogitare sol& quomodo p̾sentis uite
desideria fugiat. & ab enus laboribus
requiescat : sibiq mox desideratȩ quietis
ordinẽ querit: & uelut quodam stratu.
sic a cunctis laborib cessationis locum
inuenire concupiscit. Sed qr in hac uita
adhue homo positus. in euius lib& or¬
dinis loco. in cuiuslib& secreti recessu.
uiuere sine temptationib nullatenus
potest: pleruiq in id qd̾ ad requiem
construitur. maior dolor temptationis
inuenit᷑. Unde recte ꝑ ꝓpħam dicitur:

Expanded text:
nfirmitate ejus 754 . Cum enim quisque curis saecularibus fatigatus deserere per divinam gratiam hujus mundi itinera laboriosa compungitur, cogitare solet quomodo praesentis vitae desideria fugiat, et ab ejus laboribus requiescat, sibique mox desideratae quietis ordinem quaerit, et velut quoddam stratum, sic a cunctis laboribus cessationis locum invenire concupiscit. Sed quia in hac vita adhuc homo positus, in cujuslibet ordinis loco, in cujuslibet secreti secessu vivere sine tentationibus nullatenus potest, plerumque in id quod ad requiem construitur, major dolor tentationis invenitur. Unde recte per Prophetam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ adsunt ꝓspera: cerm uiriũ docu¬
menta non possunt. Unde aliãs scrip¬
tum ẽ. In die mandau̾it dñs miscdiã
suã. & nocte declarauit: quia uide¬
lic& unusquisq suꝑni doni grãm in
tranquillitate quietis ꝑcipit: seo quan¬
tũ ꝑceꝑit in aduersitate ꝑturbationis
ostendit. Tabescat gͦ caro ut nudent᷑
ossa: feriamur paternis correptionib.
ut quantũ ꝓficimus agnoscamus. Fla-¬
gellis enim dñi pinguedo carnalis de¬
lectationis atterit᷑: sed uirtutũ nr̃aꝵ
ossa patefiunt. decus nrm exterius.
ipsa huius mundi aduersitate fedat᷑:
Iseo quid in nobis intrinsecus latebat
ostendit᷑. Cesis namq apłis denuntia¬
tum ẽ. ne ultra loquerent᷑ in nomine
iħu: sed magna exultatione gauisi st̃.
qd̃ digni habiti st̃ ꝓ eius nomine con¬
tumelias pati: suisq aduersariis cum
fidutia responderunt. Obedire opor¬
t& đo. magis quã hominib. Ecce int̾
aduersa ualidius fidei robur emicuit:

Expanded text:
enim adsunt prospera, cerni virium docuenim adsunt prospera, cerni virium documenta non possunt. Unde alias scriptum est: In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declaravit ; quia videlicet unusquisque superni doni gratiam in tranquillitate quietis percipit, sed quantum perceperit, in adversitate perturbationis ostendit. Tabescat ergo caro, ut nudentur ossa. Feriamur paternis correptionibus, ut quantum proficimus agnoscamus. Flagellis enim Domini pinguedo carnalis delectationis atteritur, sed virtutum nostrarum ossa patefiunt. Decus nostrum exterius ipsa hujus mundi adversitate foedatur, sed quid in nobis intrinsecus latebat ostenditur. Caesis namque apostolis denuntiatum est ne loquerentur ultra in nomine Jesu, sed magna exsultatione gavisi sunt, quod digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati, suisque adversariis cum fiducia responderunt: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Ecce inter adversa validius fidei robur emicuit;
Abbreviated transcription (Latin):
secus extollam᷑ : ꝑ ista cõprimim᷑. ne
qͥd extrinsecus appetamꝰ. In hac gͦ uita
dũ sumus: & flagellis atteri. & ali¬
quando uitiis temptari necesse est.
Siue enĩ in laborib flagelloꝵ. seu in
certamine uitioꝵ. ñ solum nobis nr̃a
infirmitas innotescit: seo etiã in quan
Si enĩ bella desunt: uirtutũ experim̃ta
ñ ꝓdeunt. Imꝓuidus miles ẽ: qͥ fortẽ
apte helui subiungit. dicens. Tabescit¬
caro illius: & ossa quȩ̨ tecta fuerant
tib omĩs exterior uoluptas atteritur:
internę fortitudinis ossa nudant᷑. Qd
aũ hoc loco carnis uomine: nͥ ipsa
delectatio carnalis accipit᷑. Uel qͥd ꝑ
ossa: nisi uirtutes anime designanturas
Tabescit gͦ caro ut ossa nudent᷑: qr dũ
flagellis urgentibus carnalis delecta¬
tio extenuatur : ea quȩ dudũ quasi
sub carne latuerant. uirtutũ fortia
patefiunt. Nemo quippe quantũ ꝓfe¬
cerit: ñ inter aduersa cognoscit. Cũ

Expanded text:
secus extollamur, per ista comprimimur ne secus extollamur, per ista comprimimur ne quid exstrinsecus appetamus. In hac ergo vita dum sumus, et flagellis atteri, et aliquando tentari vitiis necesse est. Sive enim in laboribus flagellorum, seu in certamine vitiorum, non solum nobis nostra infirmitas innotescit, sed etiam in quantSi enim bella desunt, 758 virtutum experimenta non prodeunt. Improvidus miles est, qui fortem apte Eliu subjungit, dicens: Ccaro illius, et ossa quae tecta fuerant tibus omnis exterior voluptas atteritur, internae fortitudinis ossa nudantur. Quid autem hoc loco carnis nomine nisi ipsa delectatio carnalis accipitur? Vel quid per ossa nisi virtutes animae designantur? Tabescit ergo caro, et ossa nudantur, quia dum flagellis arguentibus carnalis delectatio extenuatur, ea quae dudum quasi sub carne latuerant virtutum fortia patefiunt. Nemo quippe quantum profecerit nisi inter adversa cognoscit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
diximus. id circo moderamine occul¬
tȩ dispensationis ita temptari ꝑmitti¬
mur: ut qui ex diuino munere in uir¬
tute ꝓficimus. etiã qͥd sumꝰ ex ꝓpria
infirmitate memoremur: & q̃ ex ꝑcep¬
tione muneris oꝑa uirtutis inferimꝰ:
ex infirmitatis nr̃e memoria sacrificiũ
humilitatis offeramꝰ. Aliquando autẽ
post ꝓfectũ uirium. ñ solum temptant
uitia: sed etiam flagella castigant.
Cũ autẽ temptamur uitiis: pia dispen¬
satione nobiscũ agit᷑. ne in his uirtuti.¬
b quib ꝓficimus extollamur. Cum uͦ
flagellis atterimur: malis increpanti¬
b ammonemur. ne mundo blandien¬
te seducamur. Uitia dũ nos tẽptant:
ꝑficientes in nos uirtutes humiliant.
F lagella dũ temptant: surgentes in
corde huius mundi uoluptates era¬
dicant. ꝑ temptantia uitia discimus
hd de nobis nascat᷑: ꝑ ferientia flagella
cognoscimus. qͥd de hoc mundo fugi¬
amus. ꝑ illa restringimur. ne intrin¬

Expanded text:
diximus , idcirco moderamine occuldiximus , idcirco moderamine occultae dispensationis ita tentari permittimur, ut qui ex divino munere in virtute proficimus, etiam quid sumus ex propria infirmitate memoremur; et qui ex perceptione muneris opera viex infirmitatis nostrae memoria sacrificium humilitatis offeramus. Aliquando autem post profectum virium, non solum tentant vitia, sed etiam flagella castigant. Cum autem tentamur vitiis, pia dispensatione nobiscum agitur, ne his virtutibus quibus proficimus extollamur. Cum vero flagellis atterimur, malis increpantibus admonemur, ne mundo blandiente seducamur. Vitia dum nos tentant, proficientes in nos virtutes humiliant. Flagella dum tentant, surgentes in corde hujus mundi voluptates eradicant. Per tentantia vitia discimus quid de nobis simus, per ferientia flagella cognoscimus quid de hoc mundo fugiamus, per illa restringimur ne intrin
Abbreviated transcription (Latin):
possidet᷑. Cũ enĩ paulo uehementius
impulsu temptationis afficit᷑: quia ex¬
erere uim solitȩ fortitudinis ñ ual&.
eã iam uelut ꝑditã dol&: seq ex se
uacuum sentiens. infirmitatẽ suã ex ip¬
sa sua inanitate cognoscit. Unde ab
om̃i mox iocunditate quasi frangitur:
& escas prioris leticię respuens. eo
que solum libenter appetit luctu saciat᷑.
Unusquisq enĩ cum sibi bene uiuendi ꝓ¬
speritas arrid&. hilarescit: atq ipsã
hilaritas animũ uelut desiderabilis
cib reficit. Sed cũ temptatione paulo
amplius imminente pulsat᷑: a mente
eiꝰ ꝑ meroris fastidium gaudiũ om̃e
respuit᷑: quȩ prius eodem gaudio qͣsi
saciata letabatur. Quia gͥ homo tẽp¬
tatus ab ore cordis omnẽ cibũ respu¬
it delectationis: nichilq ei aliud quã
sema ipsum & cognoscere & flere
delectat: bene dt̃ꝰ. abͥominabilis ei fit
in uita sua panis. & animȩ illius cib
ante desiderabilis. Sed sic̃ superius¬

Expanded text:
possidetur. Cum enim paulo vehementius possidetur. Cum enim paulo vehementius tentationis afficitur, quia exerere vim solitae fortitudinis non valet, eam jam velut perditam dolet, seque ex se vacuum sentiens, infirmitatem suam ex ipsa sua inanitate cognoscit. Unde ab omni mox jucunditate quasi frangitur; et escas prioris laetitiae respuens, eo quem solum libenter appetit luctu satiatur. Unusquisque enim cum sibi bene vivendi prosperitas arridet hilarescit, atque ipsa hilaritas animum velut desiderabilis cibus reficit. Sed cum tentatione paulo amplius imminente pulsatur, a mente ejus per moeroris fastidium gaudium omne respuitur, quae prius eodem gaudio quasi satiata laetabatur. Quia igitur homo tentatus ab ore cordis omnem cibum respuit delectationis, nihilque eum aliud quam semetipsum et cognoscere et flere delectat, bene dicitur: Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis. 51.
Abbreviated transcription (Latin):
r&e : dixit. Om̃is popłs eius gemens.
& querens panem: dederunt p̾ciosa
quęq ꝓ cỹbo. ad refocillandã animam.
Gemens enim popłs querit panẽ: cũ
praua hominum multitudo affligit᷑.
qr ñ ad uotum de p̾sentis uitȩ iocundi¬
tate saciatur. Sea & preciosa queq ꝓ
cibo dat: quia uirtutes mentis in ap
nat. Et refocillare animã nititur:
qr ꝑuersis suis desideriis satiffacere
añe ⁊ considera.quia facta sũ uilis
Uilis quippe plebs dĩ efficit᷑: quando
prauoꝵ numero crescente in eis. ñ
sũma & cȩlestia. sed abiecta & terrena
quã presentis uitę delectationẽ uocat d
Qui postquã uim temptationis expres¬
sit : ilico subdidit. Abhominabilis ei
fit in uita sua panis: & animȩ illiꝰ
cib ante desiderabilis: qr uidelic&
om̃e qd̾ prius de ipsa ꝓsperitate uiuen-¬
di dulce sapiebat: postmodũ ꝑ um
temptationis amarescit. Non num quã
nis amittit᷑: & quasi euacuatis eisdem
uirtutib tristis animus solo merore

Expanded text:
dixit: Omnis populus ejus gemens et quaerens panem: dederunt pretiosa quaeque pro cibo ad refocillandam animam . Gemens enim populus quaerit panem, dum prava hominum multitudo affligitur, quia non ad votum de praesentis vitae jucunditate satiatur. Sed et pretiosa quaeque pro cibo dat, quia virtutes mentis in appnat. Et refocillare animam 757 nititur, quia perversis suis desideriis satisfacere Domine, et considera quia facta sum vilis . Vilis quippe plebs Dei efficitur, quando pravorum numero crescente, in eis non summa et coelestia, sed abjecta et terrena quam praesentis vitae delectationem vocat? Qui postquam vim tentationis expressit, illico subdidit: Abominabilis ei fit in vita sua panis, et animae illius cibus ante desiderabilis, quia videlicet omne quod prius de ipsa prosperitate vivendi dulce sapiebat, postmodum per vim tentationis amarescit. Nonnunquam venis amittitur, et quasi evacuatus eisdem virtutibus tristis animus solo moerore
Abbreviated transcription (Latin):
nec cogitant quid iiuendo imitari de¬
beant:. seo quȩ stipendia ꝑcipiendo. sa¬
tient᷑. Satiatos quippe de panib dñm
sequi ẽ: de scã ęccłia temporalia alũ¬
ta sumpsisse. Et ñ ꝓ signis ẽ dnm̃
seo ꝓ panib querere᷑: ad religionis of¬
ficium. non ꝓ augendis uirtutib seo
ꝓ requirendis subsidiis inhiare. Rur¬
sum ꝑ panẽ: iocunditas humanȩ dele

Expanded text:
nec cogitant quid vivendo imitari debeant, sed quae compendia percipiendo satientur. Satiatos quippe de panibus Dominum sequi est de sancta Ecclesia temporalia alimenta sumpsisse. Et non pro signis est Dominum, sed pro panibus quaerere, ad religionis officium, non pro augendis virtutibus, sed pro requirendis subsidiis inhiare. Rursum per panem jucunditas humanae dele
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s caritate ꝑflantur. fu̾git aũ: qͥ huiꝰ
mundi mala euadere concupiscit. Qui
gͦ in t̾ra australi habitat. fugienti cũ panib
occurrat : id ẽ is qui iam scõ spũ intra
ȩccłiam plenus est: eum qui mala sua
euadere iutit᷑. eruditionis alloquio
consolet᷑. Fugienti scilic& cum panib
occurrere est: metuenti ȩterna supplicia
doctrinȩ sacrȩ escas offerre: et modo
tumorem terrore cõprunere: mͦ pauo¬
rẽ exhortatione refouere. Quia pa-¬
nis. refectio scripturȩ sacrę non uicon¬
uenienter accipitur: ꝑ euudem ꝓpħam
iudeis solam litterã seruantib dicitur.
Quare appenditis argentũ. & ñ in panib os
Ac si dicer&. Pensatis sacra eloquia. seo
ũ in refectione: qr dũ solam speciem
litterȩ custoditis: de spiritali intelli¬
gentia piuguedinẽ internȩ refectionis

Expanded text:
spiritus charitate perflantur; fugit autem qui hujus spiritus charitate perflantur; fugit autem qui hujus mundi mala evadere concupiscit. Qui ergo in terra Australi habitat, fugienti cum panibus occurrat, id est is qui jam sancto Spiritu intra Ecclesiam positus est, eum qui mala sua evadere nititur eruditionis eloquio consoletur. Fugienti scilicet cum panibus occurrere, est metuenti aeterna supplicia doctrinae sacrae escas offerre, et modo tumorem terrore comprimere, modo pavorem exhortatione refovere. Quia panis refectio Scripturae sacrae non inconvenienter accipitur, per eumdem prophetam Judaeis solam litteram servantibus dicitur: Quare appenditis argentum, et non in panibus ? Ac si diceret: Pensatis sacra eloquia, sed non in refectione, quia dum solam speciem litterae custoditis, de spirituali intelligentia pinguedinem internae refectionis
Abbreviated transcription (Latin):
est enĩ opturare aures suas ne audiat
sanguinẽ: nͥ peccatis suadentib quȩ de
sanguiue & carue nascunt᷑. non prebere
consensum as Et quid ẽ. ne malũ uideat
oculos claudere: n om̃e qd̾ rectitudini
feriorib retin&: mentẽ ĩa in sublimitatib¬
fixit. Munimenta saxoꝵ sublimitas eiꝰ:
qr qͥ abiecta desideria terrenę conuersati¬
onis calcat: ad suꝑnã patriam ꝑ p̾ceden¬
tiũ patrũ exempla se subleuat. Et quia
ꝑ contemplationis donum grã spiritali
saciatur : apte subiungit᷑. P anis ei datꝰ ẽ.
id ÷ refectionẽ spiritalis grȩ ꝑcipit: qr
se a bonis infimis cęlestia sperando sus-¬
pendit. Hinc etiam de scã ęccłia ꝑ da¬
uid dñs dicit. pauperes eius saturabo
spiritalium implent᷑ refectione donoꝵ.
Rursum ꝑ panẽ diuinȩ doctrine eruditio
bitatis in terra australi. cũ panib occurri¬
te fugienti. In terra quippe australiha¬
bitant : qui in scã ȩccłia positi. suꝑni

Expanded text:
est autem obturare aures suas, ne audiat sanguinem, nisi peccatis suadentibus quae de sanguine et carne nascuntur non praebere consensum? Et quid est ne malum videat oculos claudere, nisi omne quod referioribus retinet, mentem tamen sublimibus junxit. Munimenta saxorum sublimitas ejus, quia qui abjecta desideria terrenae conversationis calcat, ad supernam patriam per praecedentium patrum exempla se sublevat: et quia per contemplationis donum gratia spirituali satiatur, apte subjungitur: Panis ei datus est, id est refectionem spiritalis gratiae percipit, quia se a bonis infimis coelestia sperando suspendit. Hinc etiam de sancta Ecclesia per David Dominus dicit: Pauperes ejus saturabo spiritalium implentur refectione donorum. Rursum per panem divinae doctrinae eruditio bitatis in terra Australi, cum panibus occurrite fugienti. In terra Australi habitant qui in sancta Ecclesia positi, superni
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ꝑ panem hereticoꝵ predicatio desig¬
natur: sicut ꝑ salomonẽ mulier here¬
ticȩ eccłiȩ typum gestans. & stultos con¬
uocans dicit. Panes occultos libent̃
edite.Uel sicut in nr̃a trans latione
scriptum ẽ. aquȩ furtiuȩ dulciores st̃:
& panis absconditus suauior. Sunt enĩ
ñ nullȩ hereses quȩ aꝑte metuunt p̃¬
dicare q̃d̃ sentiunt: & apud infirmoꝵs
mentes uerba sua tantomagis condua.
quanto quasi amplius reuerenter ab¬
scondunt. Vnde ñ in merito dr: paues
occultos libenter edite. Miseris enĩ cor¬
dib. occulta hereticoꝵ uerba eo magis
sapiunt : quo cũ reliquis cõmumt᷑ non
habent᷑. Rursum ꝑ pauẽ subsidiũ uite¬
p̃sentis accipit᷑: sicut iacob ad labati tran¬
siens ait. dñe ds̃ si dederis mͥ panẽ ad
mancducandũ: & uestem ad induendũ.
Et sicut in eugłio dñs turbis se sequentib
dicit. Queritis me. non quia uidistis
signa: seo qr manducastis ex panib
illos intra scam ęccłiam detestat᷑ : qui

Expanded text:
anem haereticorum praedicatio designatur, sicut per Salomonem mulier haereticae ecclesiae typum gestans, et stultos convocans, dicit: Panes occultos libenter edite . Vel, sicut in nostra translatione scriptum est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Sunt enim nonnullae haereses quae aperte metuunt praedicare quod sentiunt, et apud infirmorum mentes verba sua tanto magis condiunt, quanto quasi amplius reverenter abscondunt. Unde non immerito dicitur: Panes occultos libenter edite. Miseris enim cordibus occulta haereticorum verba eo magis sapiunt, quo cum reliquis communiter non habentur. Rursum per panem subsidium praesentis vitae accipitur, sicut Jacob ad Laban transiens, ait: Domine Deus, si dederis mihi panem ad manducandum, et vestem ad induendum . Et sicut in Evangelio Dominus turbis se sequentibus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis ex panibus, am Dominus illos intra sanctam Ecclesiam detestatur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ad memoriã reuocat. quadã delecta¬
tione pascit᷑. & quasi gratulatione ꝓpriȩ
plenituclinis impinguat᷑ : bene đr. qd̾
temptatione pulsante marcescunt ossa:
qr dũ ꝓpria infirmitas temptatione in ter¬
rogante cognoscit᷑ : omis illa nr̃arũ uiriũ
uelut pinguis uiridisq gratulatio. subito
auxietati merore siccat᷑. Et qui nos alicuiꝰ
e momenti bona nr̃a pensando credidimꝰ:
pulsati paulo amplius. perituros nos iam
iãq formidamus. Tunc om̃e bonoꝵs nr̃oꝵ
gaudium uertit᷑ in pauorẽ pęnarũ: tunc
iniqͦs nos eẽ dep̃hendimus. qui scõs pau¬
loante credebamus. Tabescit mens. stu¬
pent oculi: om̃e qd̾ prius ꝓsperũ arride¬
bat euanescit: lux ipsa fastidio ẽ. ⁊ sole
se in animo tenebrȩ meroris effundunt.
N ichil qd̾ delect& aspicit᷑ : triste ẽ quicqͥd
occurrit. Unde & apte sequit᷑. Abͥomi¬

Expanded text:
sibi ad memoriam revocat, quadam delectasibi ad memoriam revocat, quadam delectatione pascitur, et quasi gratulatione propriae plenitudinis impinguatur, bene dicitur quod tentatione pulsante marcescunt ossa, quia dum propria infirmitas tentatione interrogante cognoscitur, omnis illa nostrarum virium, velut pinguis viridisque gratulatio, subito anxietatis moerore siccatur, et qui nos alicujus esse momenti bona nostra pensando credidimus, pulsati paulo amplius perituros nos jam jamque formidamus. Tunc omne bonorum nostrorum gaudium vertitur in pavorem poenarum. Tunc iniquos nos esse deprehendimus, qui sanctos paulo ante credebamus. Tabescit mens, stupent oculi, omne quod prius prosperum arridebat evanescit; lux ipsa fastidio est, et solae se in animo tenebrae moeroris effundunt; nihil quod delectet aspicitur, triste est quidquid occurrit. Unde et apte sequit
Abbreviated transcription (Latin):
latronis alterius in cruce crura fregerunt.
Cũ gͣ increpat ꝑ dolorẽ in lectulo. omĩa ossa
uufacit marcessere: qr cũ in ea requię
quã nobis ab hoc scło preparamus. fla¬
gello temptatioiuis afficimur: qui fortasse
de uirtutib nr̃is inflari potuimus. cog¬
intȩ infirmitatis nr̃ȩ tedio extenuamur.
Cũ enim sicut cupimus ad diñ ꝓficimus. si
ꝓfectum nrm temptatio nulla pulsar&e:
alicuiꝰ nos fortitudinis ẽẽ crederemꝰ. Seo
qr nobiscũ suꝑna dispensatione agit᷑. ut
infirmitatis nr̃ȩ quia ꝓficientes obliuiscu᷑
de diuino munere: & in tẽptatione cog¬
noscimꝰ. ꝗͥd de ꝓpriis uirib sumus. Que
nos ꝑfecto temptatio ad plenum raperc&.
nͥ ptectio suꝑna seruar&. Sed pulsat nec
frangit. impellit nec mou&. quatit
nec deicit. ut de nr̃a infirmitate sentia¬
mus esse quod quatunur: & de diuino
munere eẽ qd̾ stamus. Et qr sepe anima
alicuius bom sibi cõnscĩa. cũ uirtutes suaꝰ

Expanded text:
latronis alterius in cruce crura fregerunt. latronis alterius in cruce crura fregerunt. Cum ergo increpat per dolorem in lectulo, omnia ossa facit marcescere, quia cum in ea requie quam nobis ab hoc saeculo praeparamus flagello tentationis afficimur, qui fortasse de virtutibus nostris inflari potuimus, cognitae infirmitatis nostrae taedio extenuamur. Cum enim sicut cupimus ad Deum proficimus, si profectum nostrum tentatio nulla pulsaret, alicujus nos fortitudinis esse crederemus. Sed quia nobiscum superna dispensatione agitur, ut infde divino munere, et in tentatione cognoscimus quid de propriis viribus sumus. Quae nos profecto tentatio ad plenum raperet, nisi protectio superna servaret. Sed pulsat, nec frangit; impellit, nec movet; quatit, nec dejicit, ut de nostra infirmitate sentiamus esse quod quatimur, et de divino munere esse quod stamus. Et quia saepe anima alicujus boni sibi conscia, cum virtutes suas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ dolorem in lectulo: id est in presentis
uite requiȩ. uel temptationis nos stimu¬
lis. uel flagelli afflictione conturbat.
Nam sepe humanus animus quãlib& bre¬
ui tempore sine temptatione in bonis stu¬
dus fuerit: mox de eisdem studiis in qͥb
quiescendo se exerit. de ipsis uirtutibus
quib multiplicari nitit᷑. dũ ꝓficere se
sentit eleuat᷑. Unde pio rectoris nr̃i mo¬
deramine. impulsu temptationis afficitur:
ut in eo ipsa ꝓfectus sui elatio cõprimat᷑.
Quapropter postquã dixit. increpat quoq
ꝑ dolorem in lectulo: apte subiunxit. Et¬
scriptura sacra uirtutes accipimus: sic̃
scriptũ ẽ. Dtĩs custodit omĩa ossa eoꝵ:
unũ ex eis non conteret᷑. Qd̃ utiq ũ de
ossib corporis: sed de uirib dr̃ mentis.
Nã certo nouimꝰ qd̾ & multoꝵs martyrum
corporaliter ossa confracta sunt: & ꝑse-¬
quutores dni. latronis illius cui dictũ
est. hodie mecũ eris in paradyso. sicut

Expanded text:
per dolorem in lectulo, id est, in praesentis per dolorem in lectulo, id est, in praesentis vitae requie vel tentationis nos stimulis vel flagelli afflictione conturbat. Nam saepe humanus animus quamlibet brevi tempore sine tentatione in bonis studiis fuerit, mox de eisdem studiis in quibus quiescendo se exerit, de ipsis virtutibus quibus multiplicari nititur, dum proficere se sentit, elevatur. Unde pio rectoris nostri moderamine, impulsu tentationis afficitur, ut in eo ipsa profectus sui elatio comprimatur. Quapropter postquam dixit: Increpat quoque per dolorem in lectulo, apte subjunxit Scriptura sacra virtutes accipimus, sicut scriptum est. Dominus custodit omnia ossa eorum, unum ex eis non conteretur . Quod utique non de ossibus corporis, sed de viribus dicitur mentis. Nam certe novimus quod et multorum martyrum corporaliter ossa confracta sunt, et persecutores Domini, latronis illius, cui dictum est, Hodie mecum eris in paradiso , sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersum stratum eius uersasti in infir¬
untate eius. Ac si dicer&. Omẽ qd̾ hic
sibi parauit ad requiem: hoc ei mutasti
occulto iudicio ad ꝑturbationẽ. Qd̃ pio
quide consilio agit᷑: ut huius peregrina¬
tionis tempore. electoꝵ uita turbetur.
Uia quippe ẽ uita presens. qua ad patriam
tendimus: & id circo hic occulto iudicio
frequenti ꝑturbatione concutimͦ: ne uiã
ꝓ patria diligamus. Solent enum ñ nulli
uiatores. cũ amena fortasse in itinere
prata conspiciunt. ꝑgendi moras innec¬
tere. & ã cepti itineris rectitudine decli¬
itineris dum delectat. E lectis gͦ suis
ad se ꝑgentib dñs huius mundi iter
asperum facit: nedũ quisq uitȩ p̃sentis
requiȩ quasi uiȩ amenitate pascit᷑. magiꝰ
eũ du ꝑgere: quã citius ꝑuenire delec̃¬
tae ÷ ne clum oblectat᷑ in uia. obliuiscat᷑
qd̾ desiderabat in patria. Quia gͦ in hac
uita om̃is nr̃a quã fortasse parauimus
requies ꝑturbat᷑: recte dr̃. Increpat qͦq

Expanded text:
Universum stratum ejus versasti in infirmitate ejus. Ac si diceret: Omne quod hic sibi paravit ad requiem, hoc ei mutasti occulto judicio ad perturbationem. Quod pio quidem Dei consilio agitur, ut hujus peregrinationis tempore electorum vita turbetur. Via quippe est vita praesens qua ad patrtendimus; et idcirco hic occulto judicio frequenti perturbatione conterimur, ne viam pro patria diligamus. Solent etenim nonnulli viatores, cum amoena fortasse in itinere prata conspiciunt, pergendi moras innectere, et a coepti itineris rectitudine decliitineris, dum delectat. Unde electis suis ad se pergentibus Dominus hujus mundi iter asperum facit; ne dum quisque vitae praesentis requie quasi vitae amoenitate pascitur, magis eum diu pergere, quam citius pervenire delectet; ne, dum oblectatur in via, obliviscatur quod desiderabat in patria. Quia ergo in hac vita omnis nostra, quam fortasse paravimus, requies turbatur, recte dicitur: Increpat quoque
Abbreviated transcription (Latin):
debeas operare: ut & deserat surgen¬
do qd̃ fecit. & inueniat sternentdo qd̾
p̾hendit. dicens. declina ã malo: &
fac bonũ. Declinare quippe a malo ẽ:
ab eo quo iacuit surgere. Sonũ uͦ face¬
re est: mercedis opera in quib reqͥes¬
cere debeat preparare. Qui enĩ decli¬
nat inala. sed bona adhuc non facit:
surrexit quidẽ ab eo quo iacuit: sed
ubi requiescere debeat nec dũ strauit.

Expanded text:
debeas operare, ut et deserat surgendo quod fecit, et inveniat sternendo quod prehendit, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Declinare quippe a malo est ab eo quo jacuit surgere; bonum vero facere est mercedis opera in quibus requiescere debeat praeparare. Qui enim declinat a malo, sed bona adhuc non facit, surrexit quidem ab eo quo jacuit, sed ubi requiescere debeat necdum stravit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. A fflicta mens sibi in amaritudiuẽ
uerti considerat: quicqͥd se antea blande
panis aliquando ipse dñs. aliquando
spiritalis gr̃a. aliquando diuinȩ doctrinę
eruditio. aliquando hereticoꝵ predicatio.
aliquando subsidium uitȩ presentis : ali¬
quando iocunditas humanȩ delectationis
accipit᷑. In pane dũs designat᷑: sicut ipse
in euglio dicit. Ego sũ panis uiuus: qͥ de

Expanded text:
dicat: Afflicta mens sibi in amaritudinem verti considerat quidquid se antea blande ra enim sacra panis aliquando ipse Dominus, aliquando spiritualis gratia, aliquando divinae doctrinae eruditio, aliquando haereticorum praedicatio, aliquando subsidium vitae praesentis, aliquando jucunditas humanae delectationis accipitur. In pane Dominus signatur, sicut ipse in Evangelio di
Abbreviated transcription (Latin):
humanas mentes in quod̾a feruore ĩ saniȩ
concutit: s ꝑ aꝑta opera qualit̾ concussi
animũ euertat ostendit. Intus uãq pri-¬
us ebuillit in elatione: qd̃ foras postmo¬
de suꝑbiȩ disputatione se prebuit. debe¬
mus hanc subtilius sollicitiusq discutere:
atq ad humanas mentes quanta uel
demonstrare. Alia qͥppe uitia eas solũmͦ
uirtutes impetunt. quib ipsa destruunt᷑:
ut uideł ira pacientiã: castrimargia absti
nentiã: libido continentiã expugnet.
Suꝑbia aũ qũa uitioꝵ radicẽ diximus:
nequaꝗͣ unius uirtutis extinctione
contenta. contͣ cuncta animȩ mẽbra
se erigit. Et quasi generalis ac pesti¬
fer morbus corpus om̃e corrũpit: ut¬

Expanded text:
humanas mentes in quodam fervore insaniae humanas mentes in quodam fervore insaniae concutit, sed per aperta opera qualiter concussi animam evertat ostendit. Intus namque prius ebullit in elatione, quod foris postmode superbiae disputatione se praebuit, debemus hanc subtilius sollicitiusque discutere, atque ad humanas mentes quanta vel demonstrare. Alia quippe vitia eas solummodo virtutes impetunt quibus ipsa destruuntur, ut videlicet ira patientiam, gastrimargia abstinentia, libido continentiam expugnet. Superbia autem, quam vitiorum radicem diximus, nequaquam unius virtutis exstinctione contenta, contra cuncta animae membra se erigit, et quasi generalis ac pestifer morbus, corpus omne corrumpit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut leuiathan iste in cunctis quȩ superius
dicła sunt caderet: sola se suꝑbia ꝑculit.
N eq enun ꝑ tot illos uitioꝵ ramos aresceret:
nͥ ꝑ hanc prius in radice putruisset. Sc̾ptũ
enĩ ipse succubuit: ꝑ hanc se sequentẽ ho¬
minẽ strauit. Eo & enĩ telo salutẽ nr̃e
ĩ mortalitatis impetiit: qͦ uitã suȩ beati¬
tudinis extinxit. Seo ideirco hanc dñs
fini suȩ locutionis inseruit: ut cũ post
mala om̃ia leuiathan istius suꝑbiã dice¬
ret. qͥd esset malis om̃ib deterius indi¬
caret. Quãuis etiã ꝑ hoc qd̾ in imo po¬
nit᷑: uitioꝵ radix ẽẽ monstrat᷑. Sic̃ enim
inferus radix tegit᷑. s ab illa rami extrin¬
secus expandunt᷑: ita se suꝑbia intrinse.¬
cus celat: s ab illa ꝓtinꝰ aꝑta uitia pul¬
lulant. Nulla quippe mala ad publicũ
ꝓdirent: nͥ hȩc mentẽ in occulto constrin¬
geret. Hȩc ẽ quȩ leuiathan istius sen¬
sũ feruescere sicut ollã facit᷑: unde &

Expanded text:
Ut Leviathan iste in cunctis quae superius dicta sunt caderet, sola se superbia perculit. Neque enim per tot illos vitiorum ramos aresceret, nisi per hanc prius in radice putruisset. Scriptumr hanc enim ipse succubuit, per hanc se sequentem hominem stravit. Eo etenim telo salutem nostrae immortalitatis impetiit, quo vitam suae beatitudinis exstinxit. Sed idcirco hanc Dominus fini suae locutionis inseruit, ut cum post mala omnia Leviathan istius superbiam diceret, quid esset malis omnibus deterius indicaret. Quamvis etiam per hoc quod in imo ponitur vitiorum radix esse monstretur. Sicut enim inferius radix tegitur, sed ab illa rami extrinsecus expanduntur, ita se superbia intrinsecus celat, sed ab illa protinus aperta vitia pullulant. Nulla quippe mala ad publicum prodirent, nisi haec mentem in occulto constringeret. Haec est quae Leviathan istius sensum fervescere sicut ollam facit. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia ẽ: at contra humilitas electorum.
Cũ gͥ quã quisq habeat agnoscit᷑: sub quo
rege militet inuenit᷑. Unusquisq enim
quasi quendã titulum portat oꝑis: quo
facile ostendat sub cuius seruiat potesta¬
fructib eoꝵ cognoscetis eos. Ne gͥ nos le¬
uiathan istius membra uel mira faciendo
fallerent: aꝑtũ signum dñs qͦ deprehendi
ualeant demonstrauit dicens: ipse ẽ rex
suꝑ unuersos filios suꝑbiȩ: qui & si qͣndo
fictam speciem humilitatis assumunt: se¬
met ipsos tam̃ celare in om̃ib nequaquã
possunt : qr eoꝵ suꝑbia diu latere non
sustinens. & cũ ex alia tegit᷑. ex alia actio¬
ne denudat᷑. Qui uͦ sub rege humilitatis
militant. semꝑ pauidi atq ex om̃i latere
circũspecti. aduersum iacula elationis
pugnant: & quasi contra uenientes ictꝰ
solum magis in suo corpore oculũ custo¬
diunt: dum in semet ipsis principalit̃
humilitatem tuentur

Expanded text:
reproborum, at contra humilitas electorum. Cum ergo quam quisque habeat cognoscitur, sub quo rege militet invenitur. Unusquisque enim quasi quemdam titulum portat operis, quo facile ostendat sub cujus serviat potestafructibus eorum cognoscetis eos . Ne igitur nos Leviathan istius membra vel mira faciendo fallerent, apertum signum Dominus quo deprehendi valeant demonstravit, dicens: Ipse est rex super universos filios superbiae. Qui etsi quando fictam speciem humilitatis assumunt, semetipsos tamen celare in omnibus nequaquam possunt, quia eorum superbia diu latere non sustinens, cum ex alia tegitur, ex alia actione denudatur. Qui vero sub rege humilitatimilitant, semper pavidi atque ex omni latere circumspecti, adversum jacula elationis pugnant, et quasi contra venientes ictus solum magis in suo corpore oculum custodiunt, dum in semetipsis principaliter humilitatem tuentur
Abbreviated transcription (Latin):
post miracula dr̃. nescio uos unde sitis:
discedite a me om̃s oꝑarii iniquitatis.
Audiant illi: diuitiȩ si affluant nolite
corapponere. Audiant isti quia fatue
uirgines que cũ uaciuᷤᷤ uasculis ueniunt:
ab internis nuptiis excludunt᷑. Rursũ
qr aliter temptari prelatos atq aliter
subditos prefati sumus: audiant illi

Expanded text:
post miracula dicitur: Nescio vos unde sitis, post miracula dicitur: Nescio vos unde sitis, discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Audiant illi: Divitiae si affluant, nolite cor apponere . Audiant isti quia fatuae virgines, quae cum vacuis vasculis veniunt, ab internis nuptiis excluduntur . Rursum, quia aliter tentari praelatos, atque aliter subditos praefati sumus, audiant illi
Abbreviated transcription (Latin):
fundamina ñ ꝓcurant. Quos bene ab
intimis ꝓdimus: si paucis in exteriorib
se cogitatione tumentib. in est clamor
in loquutione: amaritudo in silentio ⁊
dissolutio in hilaritate: furor in tristicia.
in honestas in actione: honestas in ima¬
gine. erectio in incessu: rancor in res¬
ponsione. Hoꝵ mens semꝑ ẽ ad irro¬
gandas contumelias ualida: ad tolerati¬
das infirma. ad obediendũ pigra: ad
lacessiendos uͦ alios importuna. Ad ea
quȩ facere & debet & preualet ignaua:
ad ea aũ quȩ facere nͨ debet nec pͣual&
parata. Hec in eo qd̾ sponte ñ appetit
nullis exhortationib flectit᷑: ad hoc
aũ qd̾ latenter desiderat. quęrit ut
cogatur: quia dũ metuit ex desiderio
suo uilescere: optat uim in ipsa sua¬
uoluntate tolerare. Igit᷑ qr humanos
animos aliter temptari ex reb carnalib
atq aliter ex spiritalib diximus: audiant
flos fęni. Audiant isti qd̃ quibusdã

Expanded text:
fundamina non procurant. Quos bene ab fundamina non procurant. Quos bene ab intimis prodimus, si paucis in exterioribusse cogitatione tumentibus inest clamor in locutione, amaritudo in silentio, dissolutio in hilaritate, furor in tristitia, inhonestas in actione, honestas in imagine, erectio in incessu, rancor in responsione. Horum mens semper est ad irrogandas contumelias valida, ad tolerandas infirma; ab obediendum pigra, ad lacessendos vero alios importuna; ad ea quae facere et debet et praevalet ignava, ad ea autem quae facere non debet nec praevalet parata. Haec in eo quod sponte non appetit nulla exhortatione flectitur, ad hoc autem quod latenter desiderat quaerit ut cogatur, quia dum metuit ex desiderio suo voluntate tolerare. Igitur quia humanos animos aliter tentari ex rebus carnalibus, atque aliter ex spiritalibus diximus, audiant us sicut flos feni . Audiant isti quod quibusdam