comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que nee turgintatem ab illicitis seruat. nec bona
opera uolens habere in tenebris ambulad S De¬
istis gͦ srẽs mei. de istis potiꝰ disputemꝰ Q ui
non uult qͣuod malum est. qui ñ uult audire
quod malum est. ab illicitis sacrificioꝵ nidorib
auertit odorattm. ab illicitis sacrificioꝵ aibiq̃
auertit gustattm. fugit complexum alienȩ.
frangit panem esurienti. hospitem inducit in do¬
mum. uestit nuadum concos dat litigiosum. uisitat
egrotom. sepelit mortuũ. ecce turgo: ecte habet
lampades. Quid querimꝰ ampliꝰ.: ahuc que¬
ro. Quid adhuc queris: Inquis quid aahuc quȩ¬
ro r Intentum me fecit ȩuũgłm scm̃. etiam tpsas
uirgines & ferentes lampades. alias aixit pruden¬
tes alias stultas. Unde intuemur. unde discerni¬
mus. De oleo. Aliquid magnũ significat. ual¬
de magnum. Putas non caritas est Querendo
dicimꝰ. non sententiã p̃cipitamꝰ Unae mñ iude¬
atur oleo caritas signisicari. dicam uobis. Apłs
dicit. Aahuc suꝑeminentiorem uob uam de¬

Expanded text:
qui nec virginitatem ab illicitis servat, nec opera bona volens habere in tenebris ambulat? istis ergo, fratres mei, de istis potius disputemus. Qui non vult videre quod malum est, qui non vult audire quod malum est, qui ab illicitis sacrificiorum nidoribus avertit odoratum, ab illicitis sacrificiorum cibis avertit gustatum, fugit complexum alienae, frangit panem esurienti, hospitem inducit in domum, vestit nudum, concordat litigiosum, visitat aegrotum, sepelit mortuum: ecce virgo, ecce habet lampades. Quid quaerimus amplius? Adhuc quaero. Quid adhuc quaeris, inquit? Adhuc quaero: intentum me fecit Evangelium sanctum. Etiam ipsas virgines et ferentes lampades, alias dixit prudentes, alias stultas. Unde intuemur? unde discernimus? De oleo. Aliquid magnum significat oleum, valde magnum. Putas, non charitas est? Quaerendo dicimus, non sententiam praecipitamus. Unde mihi videatur oleo charitas significari, dicam vobis. Apostolus dicit, Adhuc supereminentiorem vobis viam de
Abbreviated transcription (Latin):
tando. aut tangendo. Qui g̾ se abstinet ab il¬
licito iusu. ab illicito auditu. ab illicito odo¬
ratu. ab ilicito gustatii. ab illicito tactu. ꝓpt̾
ipsam integiit atem iurginis nomen accepit᷑.
motib & id̃o unaqueq anima ap̃iana uitgi¬
ius nomen habet. quare qͥnq amimituntir
& quinq repelluntur: Parum est quia iurgi

Expanded text:
tando, aut tangendo. Qui ergo se abstinet ab iltando, aut tangendo. Qui ergo se abstinet ab illicito visu, ab illicito auditu, ab illicito odoratu, ab illicito gustatu, ab illicito tactu, propter ipsam integritatem, virginis nomen accepit. 3motibus, et ideo unaquaeque anima christiana virginis nomen accepit; quare quinque admittuntur, et quinque repelluntur
Abbreviated transcription (Latin):
non ibi ostenderet quinq fattias. Si enim mil¬
tȩ sunt uirgines quȩ uocant᷑. quare contra qͥuꝙ
ostia domꝰ magnȩ claudunt᷑: Intelligamꝰ gͦ
ȩccłiam istam parabolam ꝑtinere. ñ ad solos
p̃positos de quib hesteruo die locuti sumꝰ. nd
ac̃ solas plebes. s prorsꝰ ad om̃s. Quare gͦ
om̃s om̃ino sunt animȩ xp̃ianoꝵ. S ut al¬
camꝰ uobis quod deo inspirante sentimnꝰ. noll
qualescumq animȩ sea tales animȩ quȩ habcl
catholicam fidem. & habere iudentur bonil
opera in ȩcłia dĩ. & tamen ex ipsis quinq sunt
prudentes & quinq fatuȩ. Quare gͦ appellatȩ
sunt quinq & quare uirgines priꝰ uideamtis.
& deinde cetera consideremꝰ. Om̃is anima in
corpore ideo quinario numero censetur. qura.
quiq sensib utttur. Nihil est enim quoa sen¬
timus ex corpore nͥ ianua quinꝙ ꝑtita. aut ui¬
dendo. aut audiendo. aut odorando. aut gus¬

Expanded text:
non ibi ostenderet quinque fatuas. Si enim mulnon ibi ostenderet quinque fatuas. Si enim multae sunt virgines quae vocantur, quare contra quinque ostia domus magnae claudunere istam parabolam, non ad solos praepositos, de quibus hesterno die locuti sumus; nec ad solas plebes; sed prorsus ad omnes. Quare ergo omnes omnino sunt animae Christianorum. Sed ut dicamus vobis, quod Deo inspirante sentimus, non qualescumque animae, sed tales animae quae habent catholicam fidem, et habere videntur bona opera in Ecclesia Dei: et tamen ex ipsis quinque sunt prudentes, et quinque fatuae. Quare ergo appellatae sunt quinque, et quare virgines, prius videamus; et deinde caetera consideremus. Omnis anima in corpore ideo quinario numero censetur, quia quinque sensibus utitur. Nihil est enim quod sentimus ex corpore, nisi janua quinquepartita, aut videndo, aut audiendo, aut odorando, aut gus
Abbreviated transcription (Latin):
esterno die qui affuistis ꝓmissionẽ nr̃am
tenetis. quȩ hodie ñ solis uobis s plu¬
rib etiam qui conuenerunt dño adiuuante red-¬
denda est. Quȩ sint decem uirgines quarũ suit
quinq prudentes qͥnq stultȩ. non facile indaga¬
ri potest. Uerũptamen scđłm ea quȩ continet ipsa
lectio quam caritati ur̃ȩ etiam hodie uolu reci¬
tari. qͣntum mͥ dñs intellectum donare dignatus
non mͥ uidettr ista parabola uel similitudo ad
cas solas ꝑtinere quȩ ꝓpria & excellentiore sc̃ita¬
te urgines in ȩccłia nominantur. quas etiã uisita¬
tiore uocabulo scimoniales appellare consueuimꝰ
S nisi fallor. hec similitudo ad uniuersam
remꝰ quȩ scimoniales uocant᷑. nunqͥd decẽ sunt
Absit ut tanta urginũ multitudo. ad tam exi¬
gcum numerũ reuocetur. Forte autẽ dicat aliꝙͣ
Quia si multȩ sunt nomine. & tam pan& st̾
in ueritate ut uix decem inueniantur:: Non elt
ita. Nam si solas decem tiellet intelligi bonas.

Expanded text:
esterno die qui adfuistis, promissionem nostram tenetis: quae hodie non solis vobis, sed pluribus etiam qui convenerunt, Domino adjuvante, reddenda est. Quae sint decem virgines, quarum sint quinque prudentes et quinque stultae, non facile indagari potest. Verumtamen secundum ea quae continet ipsa lectio quam Charitati vestrae etiam hodie volui recitari, quantum mihi Dominus intellectum donare dignatur, non mihi videtur ista parabola vel similitudo ad eas solas pertinere, quae propria et excellentiori sanctitate virgines in Ecclesia nominantur, quas etiam usitatiore vocabulo Sanctimoniales appellare consuevimus: sed, nisi fallor, haec similitudo ad universam remus, quae Sanctimoniales vocantur, numquid decem sunt? Absit ut tanta virginum multitudo ad tam exiguum numerum revocetur. Forte autem dicat aliquis: Quid si multae sunt nomine, et tam paucae sunt in veritate, ut vix decem inveniantur? Non ita est. Nam si solas decem intelligi vellet bonas,
Abbreviated transcription (Latin):
ex illo pignore contigit quod accepit uirgo
eccłia humili aduentu sponsi sui. quȩ illo ulti¬
mo aduentu cum ueniet in daritate nuptura.
est. cum iam facie ad faciem contuebitur. De¬
dit enĩ nobis pignus sp̃m. sicut dicit apłs. &
ideo ista expositio nichil certũ intuetur ñ ut
scđm fidem sit. neq alũs preuidicat quȩ n¬
chilominꝰ scđm fidem esse potuerint. tem¬

Expanded text:
ex illo pignore contingit, quod accepit uirgo ex illo pignore contingit, quod accepit uirgo ecclesia humili aduentu sponsi sui, quae illo ultimo aduentu, cum ueniet in claritate, nuptura est, cum iam facie ad faciem contuebitur. dedit enim nobis pignus spiritum, sicut dicit apostolus. et ideo ista expositio nihil certum intuetur, nisi ut secundum fidem sit, neque aliis praeiudicat, quae nihilominus secundum fidem esse potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sonuerit. qua om̃s eiugilaturi sumꝰ Quod uͦ
sponso dixit obuiã uenire uirgines. sic intelli¬
gendum puto ut ex ipsis uirginib constet ea
am concurrentib filũ ad matrẽ concurrere di¬
cantur. cum ipsis filũs congregatis constet ea¬
÷ quȩ dicitur mater. Nunc enĩ desponsata est
eccłia. & uirgo est ad nuptias ꝑducenda. id est
cum se contineat a corruptione scłari: illo au-¬
tem tempore nubet quo unuersa mortalita¬
te pretereunte immortali coniunctione fetat᷑.
Desponsaui uos inquit uni uiro uirginem
castam exhibere xp̃o. Uos inquit uuginẽ.: a pli¬
tali ad singularem concludens. Ideo & uirgines
dlici possunt. & uirgo. Cur autẽ quenq. ut¬
mͥ uidetur expositum est. S uidemꝰ nunc in
enigmate. tunc autẽ facie ad facien: & nunc
ex parte. tanc autẽ ex toto. Ipsum autem in
enigmate & ex parte nunc in scͥpturis aliquid
cernere qd̃ tamen sit sodm catholicam fidem.

Expanded text:
sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sponso dixit obuiam uenisse uirgines, sic intellegendum puto, ut ex ipsis uirginibus constet ea am concurrentibus filii ad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. nunc ergo desponsata est ecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinqumihi videtur expositum est. Sed videmus nunc in aenigmate, tunc autem facie ad faciem; et nunc ex parte, tunc autem ex toto . Ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in Scripturis aliquid cernere, q
Abbreviated transcription (Latin):
patet precũ aut meritoꝵ locus. Nouissime au¬
tem ueniunt reliquȩ iuirgines dicentes. Dñe
dñe. aperi nobis. Non dictũ est qd̃ emerint
oleum. & ideo intelligendȩ sunt nullo iam re
⁊ flictationib redire ad implorationẽ dĩ. Sed
magna est eiꝰ seueritas post iudiciũ. cuiꝰ ante
uidicium ineffabilis miscłia prerogata est. Itaq
respondens ait. Amen dico uobis. nescio uos:.
ex illa scilicet regula qł non habet ars d̃i hoc
est sapientia dĩ. ut intrent in gaudiũ eiꝰ. qui
non coram dõ s ut placerent hominibꝰ uisi st̃
aliquid scłm precepta eiꝰ oꝑari:. atq ita conclu¬
dit. Uigilate gͦ. quia nescitis diem neq horã
Non m illiꝰ ultimi temporis quo uenturꝰ est
sponsus. s suȩ quisq dormitionis diem & ho-¬
ram nescit. Quisqͥs autẽ paratꝰ est. usq ad
somnũ idest usq ad mortẽ quȩ om̃ib debetur.
paratꝰ inuenet᷑. etiam cum illa uox media nocte

Expanded text:
patet precum aut meritorum locus. nouissime aupatet precum aut meritorum locus. nouissime autem ueniunt et reliquae uirgines dicentes: domine, domine, aperi nobis. non dictum est, quod emerint oleum, et ideo intellegendae sunt nullo iam remflictionibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudicium ineffabilis misericordia praerogata est. itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiam cum illa uox media nocte
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. Mliꝰ est autem obuirgari a iusto. qm
a pecratore laudari. Emendabit me inquit
iustꝰ in miscc̾ia & arguet me: oleum autẽ pecca¬
toris non impinguet. caput meũ. Ite gͦ ad uen¬
bentes magis & emite uobis. iã est uideamas
nunc quid uos adiuuant. qui uob̃ laudes uen¬
dere consueuert & uos in errorem inducere. ut
non cotam deo s ab hominib głam querere.¬
tis. Euntib autem illis emere uenit sponsus.
id est incdinantib se illis in ea quȩ foris sunt.¬
& solitis gaudere querentib quia gaudia
interna non nouerant: uenit ille qui iudicat
& quȩ paratȩ erant. id est quib bonũ corã
deo testimonium conscientia ꝑhibebat intra¬
runt cum eo ad nuptias. id est ubi munda
anima sempiterno dei uerbo fecunda copulat᷑.
Clausa est ianta. id est receptis illis qͥ sunt.
in angłicam uitam immutandi. om̃s enim re
est aditus regni celoꝵ. Non enim post iudiciũ.

Expanded text:
tunt. melius est autem obiurgari a iusto quam tunt. melius est autem obiurgari a iusto quam a peccatore laudari. us in misericordia et arguet me: oleum autem peccatoris non inpinguabit caput meum. maludentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae erant, id est quibus bonum coram deo testimonium conscientia perhibebat, intrarunt cum eo in nuptias, id est ubi munda anima sempiterno dei uerbo fecundanda copuletur. clausa est ianua, id est receptis illis qui sunt in angelicam uitam immutati — omnes enim reest aditus ad regnum caelorum. non enim post iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
bis. Unũsquisq enim ꝓ se rationem reddet.
nec alieno testimonio quisqͣm adiuuatur apud
dm̃ cui secreta cordis apparent. & uix sibi qͥsq
sufficit ut ei testimoniũ ꝑhibeat conscientia
est ut a uobis diudicer. aut ab humano die. s
neq meipsum iudico. Quaꝑpter cum de se
quisq aut non om̃ino aut uix possit ueram ꝑ-¬
ferre sententiã. quom potest de alio iudicare.
cum sciat nemo quid agatur in homine insi sp̃s
hominis. Ite magis ad uendentes & emte uob̃.
Non consilium dedisse putandȩ sunt. sed crimen
earum ex obliquo commnemorasse. Uendunt enĩ¬
oleum adulatores. qui siue falsa siue ignorata
laudando in errores animas mittunt. & eis ua¬
na gaudia tanqͣm fatuis conciliando. aliquam
de hũs mercedem siue ciboꝵ. siue pecunȩ. siue
honoris. siue alicuiꝰ cominodi temporalis acci¬
punt: non intelligentib quod dictum est
qui uos felices dicunt. in errorem uos mit¬

Expanded text:
bis. Unusquisque enim pro se rationem reddet, bis. Unusquisque enim pro se rationem reddet, nec alieno testimonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia est, ut a vobis judicer, aut ab humano die; sed neque memetipsum judico . Quapropter cum de seipso quisque aut non omnino aut vix possit veram ferre sententiam, quomodo potest de alio judicare, cum sciat nemo quid agatur in homine, nisi spiritus hominis ? Ite magis ad vendentes, et emite vobis. Non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex obliquo commoleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in errorem uos mit
Abbreviated transcription (Latin):
quirpe cum ipse dicat dñs. de die autem illa
&e hora nemo scit: & apłs dicit. dies dĩci tan¬
q̃m fur in nocte ita ueniet. ex quo significat
penitꝰ latere cum uenerit. clamor factus est:
ctoe sponsus uenit surgite obiuam ei. In ictu ocu¬
li. in nouissima taba om̃s resurgemꝰ. Sigo fur¬
rexeruuit om̃s illȩ urgines & aptauerunt lam¬
pades suas. id est rationes reddendas oꝑum suo
rum. Oportet enim nos exhiberi ante tribunal
xp̃i. ut illic recipiat unusquisq quod gessit
M corpore siue bonum siue malum. & dixer̃t
stultt. ad sapientes. Date nobis de oleo uro. qͥa
lampades nr̃ȩ extinguuntur. Quoꝵ enim fac¬
ta aliena laude fulciuntur. eadem subtracta de¬
ficiunt. & de consuetudine id semꝑ inquirit
unde gaudere animꝰ solet. Itaq hominũ qui
conla non uident testimoniũ uolunt habere.
apud dm̃. qui cordis inspector est. S quid res-¬
ponderunt sapientes: Ne forte non sufficiat no-¬

Expanded text:
quippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa quippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit; et apostolus dicit: dies domini tamquam fur in nocte ita ueniet; ex quo significat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lamparum. Oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, sive bonum, sive malum . Et dixerunt stultae ad sapientes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. Itaque hominum, qui corda non vident, testimonium volunt habere apud Deum, qui cordis inspector est. Sed quid responderunt sapientes? Ne forte non sufficiat nobis et vo
Abbreviated transcription (Latin):
stum. Multi enim qm̃us de xp̃i bonitate
plirimnũ sperent. gaudiũ tam̃ ñ habent dum
datnenter uiuunt᷑. nͥ in laudib hominum.
Son g̃ habent oleum secũ. nam ipsam leticiam
Seo significari arbitior. Ptopterea inquit un¬
a tẽ d̾s d̾s tuus oleo leticiȩ. Qui autem ñ
as beta gaudet quia deo intriñsecꝰ placet. non
baliet oleum secum. Prudentes autem acceperunt
tiam secum i uasis cam lampadib suis. id est¬
siciam bonoꝵ opum : in corde atq conscien¬
di posuerunt. Sic & apħ monet. ł robet se ho¬
lio inquit. & tune in semeupso habebit glan
orn non in altero. Bardaute gͥ sponso dormiert ⁊̃
om̃s. quia ex utioq genere continentium ho-¬
minum. siuie eoꝵ qui coram deo exultant. si¬
ue eoꝵ qui ui laudib hominũ aqquiescunt. ano¬
riuntur hoc uiteruallo temꝑis. donec sub ad¬
uentu dñi fiat resutrectio mortuoꝵ. Nedia Aũ¬
tem nocde id est nullo sentiente aut sperante.

Expanded text:
secum. multi enim quamuis de Christi bonitate secum. multi enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter uiuunt, nisi in laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: propterea unxit te deus, deus tuus oleo exsultationis. qui autem non propterea gaudet, quia deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. prudentes autem acceperunt oleum secum in uasis cum lampadibus suis: laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt. sic et apostolus monet: probet mo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero . Tardante vero sponso dormitaverunt omnes: quia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante —
Abbreviated transcription (Latin):
quinq uirgines significare qͥnq pertitam
contiuentiam a carnis illecebris. Continendꝰ
et enĩ animi appetitꝰ a uoluptate oculoꝵ. a
uoluptate auriũ. ã uoluptate olfaciendi. ga¬
standi tangendi. S quia ista continentia par-¬
tin coram tleo fit ut illi placeat interiore gau-¬
dio conscientiȩ. partim coram hominib tantũ
ut gła humana capiatur: qͥnq dicunt᷑ sapien¬
tis & quinq stultȩ. utrȩq tamen uirgines. qͥa
utraq continentia est: qmius diuerso fomiite
saudeat. Lampades autem sunt quȩ manib
portantur oꝑa. quȩ scłm istam continentiam
fuunt. Dictum est autẽ. Luceant oꝑa ur̃a co¬
ram hominib. Om̃s uͦ acceperunt lampades
suas & uenerunt obuiam sponso. Intelligen¬
dum et gͦ xp̃i nomine eos censeri de quib agi¬
tur. ñ enim possunt qui xp̃iam ñ sunt. spon¬
so ap̃o uenire obuiam. Sed quinq fatuȩ ac¬
spis lampadib sius. ñ sumpserunt oleum

Expanded text:
quinque virgines significare quinquepartitam quinque virgines significare quinquepartitam continentiam a carnis illecebris. Continendus est enim animi appetitus a voluptate oculorum, a voluptate aurium, a voluptate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum
Abbreviated transcription (Latin):
gines dicentes. Dñe dñe. aperi nobis. At ille
respondens ait. Amen dico uobis. nescio uos
Uigilate gͦ. quia nescitis diem neq horam
Decem utiq uirginum quod qͥnq ammituns̃
quinꝙ excluduntur. bonoꝵ & maloꝵ discretio¬
nem significat. Quappter si uirginitatis nomen
honorabile est. cur receptis exclusisq cominu¬
ne est: Deniꝙ quid sibi uult numerꝰ in utraq
parte quinariꝰ Quicqͥtd autem significat oleũs
mirum uidetur quod sapientes petentib non
cõmumcant. eum & in uidere fas ñ sit eas quȩ
ita ꝑfectȩ. sunt ut ab sponso recipiantur. quo
ex eo qd̾ habent. p̃scribente illa sententia eus.¬
dem dñi dicentis: om̃i petenti te tribue. Quid
est autẽ quod possit dando ñ sufficere utsq:
Hec maxime augent questionis difficultatem
q̃mqm & cecera diligenter considerata. ut om¬
na in unã rationẽ concurrant. nichilq in
unã partẽ dicatur qd̾ impediat aliam. mag¬
na cautio est adhibenda. Uilentur itaq m

Expanded text:
eri nobis. At ille respondens ait: Amen dico vobis, nescio vos. Vigilate ergo, quia nescitis diem, neque horam . Decem utique virginum quod quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. Quapropter si virginitatis nomen honorabile est, cur receptis exclusisque commune est? Deinde quid sibi vult numerus in utraque parte quinarius? Quid autem significat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sex eo quod habent, praescribente illa sententia ejusdem Domini dicentis, Omni poscenti te, tribue . Quid est autem quod possit dando non sufficere utrisque? Haec maxime augent quaestionis difficultatem: quanquam et caetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem concurrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat aliam, magna cautio adhibenda est. 3. Videntur itaque mihi
Abbreviated transcription (Latin):
nter parabolas a dño dictas. solet. x¬
querentes multum exercere ista quȩ de decem uir-¬
ginib posita est: & multi quidem multa hinc
senserunt quȩ ñ sunt p̃ter fidem. sed quom
partib eiꝰ om̃ib conueniat expositio. id elaboran-¬
dum est. Tegi etiam in quadã scͥptura ex earũ
genere quȩ apocriphȩ nominant᷑. quod ñ sit
contra catholicam fidem. sed huic loco mͥ minꝰ
congruere uisa est. consideranti om̃s huiꝰ simili¬
tudinis partes. de qua tam̃ expositione temere
nichil audeo uidicare. ne forte non eiꝰ inconue-¬
nientia mͥ angustiam fecerit. sed mea tarditas
in eam conuenientiã non uenerit. Quid autẽ mͥ
uideatur ñ absurde de hoc loco accipi. quantũ
inter multa quȩ locutus est hoc quoq dixit.
Nunc simile estimabitur regnũ celoꝵ decem
uirginib. quȩ acceper̃t lampades suas & uene¬
runt obuiam sponso. Quinq ex eis erant fa-¬
tuȩ & qͥnq prudentes. sed quinq fatuȩ acceptis

Expanded text:
nter parabolas a Domino dictas solet quaerentes multum exercere ista, quae de decem virginibus posita est. Et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sunt praeter fidem: sed quomodo partibus omnibus ejus conveniat expositio, id elaborandum est. Legi etiam in quadam scriptura, ex earum genere quae apocryphae nominantur, non quod sit contra catholicam fidem; sed huic loco mihi minus congruere visa est, consideranti omnes hujus simulitudinis partes. De qua tamen expositione temere nihil audeo judicare, ne forte non ejus inconvenientia mihi angustias fecerit, sed mea tarditas in ea convenientiam non invenerit. Quid autem mihi videatur non absurde hoc loco accipi, quantum inter multa alia quae locutus est, hoc quoque dixit: Tunc simile aestimabitur regnum coelorum decem virginibus, quae acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso. Quinque autem ex eis erant fatuae, et quinque prudentes. Sed quinque fatuae acceptis
Abbreviated transcription (Latin):
dicat .I uceant opera ũa cortam hominib. ut
uleant bona facta uta. & głificent patrem
uĩm qui in cęlis est. Item disciptilis dicit Sint
luibi ur̃i accindi. & lucernȩ ardentes. In lum¬
bis acundis uiginitas. in lucernis andentibus
coniugatis. tam̃ etiam ibi est fidei uarginitas:
que eelibet pudiciciam coniugalem. Eam ut
salii integiiatẽ fidei. qua etiã fide ab illicitis
abstiunctar & bona oꝑa fiunt. unumquẽq uel
anainqũi ammã iurginẽ adici: cota ȩcłia
e conistat ec uirginib & ꝑtieris. & maritatis

Expanded text:
 Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Item discipulis dicit: Sint lumbi vestri accincti, et lucernae ardentes . In lumbis accinctis, virginitas: in lucernis ardentibus,conjugatis: tamen etiam ibi est fidei virginitas, quae exhibet pudicitiam conjugalem. Nam ut  integritatem fidei, qua etiam fide ab illicitis abstinetur, et bona opera fiunt, unumquemque vel unamquamque animam virginem dici; tota Ecclesia quae constat ex virginibus et pueris, et maritati
Abbreviated transcription (Latin):
pesurgemꝰ & cum xp̃o regnabimꝰ. Nam & un¬
pii resurrectari sunt. sed in ignem ituri. Uita
itaq ñ est. nisi beata. & beata uita esse non
potest nisi exerna. ubi sunt dies boni. nec
multi sed unꝰ. Ex consuetudine huiꝰ uite. ap¬
pellati sunt dies. Dies ille nescit ortũ. nescit
occasum: Illi diei ñ succedit crastinꝰ. quia ñ eum
uitam & uerã uitã. in ꝓmissis habemꝰ. Alictuus
gͦ operis. merces est. Si enim mercedem amamus
in oꝑe ñ deficiamꝰ. & in ȩternũ cam xp̃o regna¬

Expanded text:
resurgemus et cum Christo regnabimus. Nam et imresurgemus et cum Christo regnabimus. Nam et impii resurrecturi sunt, sed in ignem ituri. Vita itaque non est, nisi beata. Et vita beata esse non potest, nisi aeterna, ubi sunt dies boni; nec multi, sed unus. Ex consuetudine hujus vitae appellati sunt dies. occasum; illi diei non succedit crastinus, quia non vitam, et veram vitam in promissis habemus. Alicujus ergo operis merces est. Si enim mercedem amamus, in opere non deficiamus: et in aeternum cum Christo regna
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ubi falsa uoluntas. nulla securitas gaudii. ti¬
mor torquens. cupiditas auida. tͥsticia arida: Et¬
ce qm malos dies. & nemo uult finire ipsos ma¬
los dies multumq hinc rogant homines dm
ut dui uiuant. Quid est autẽ diu uiuere. nisi
duui torqueri: Quid est aliud du uuere. qͣm
malos dies malis dieb addere: & cum crescant
pueri quasi accedunt illis dies. & nesciunt quia
minuuntur. & ipsa est falsa computatio. Cres¬
bentib enim decedunt dies potiꝰ qm aecedunt.
Constitue alicui homini nato. uerbi gr̃a octo¬
ginta annos. quicquid uiuit: de summa minu¬
it. Et inepti homines gratulant᷑ pluriinis na¬
talitus. tam suis qͣm filioꝵ suoꝵ. O uirum prũ¬
bentem. Si tibi uinũ minuatur in buite trista¬
ris. dies ꝑdis & gaudes. Mali gͦ sunt dies. &
eo peiores quia diliguntur. Sic blandit᷑ hic
mundus. ut nemo uelit finire erumnosam ui¬
tam. Uera enim uita uel beata. hȩc est cum

Expanded text:
tes, ubi falsa voluptas, nulla securitas gaudii, tites, ubi falsa voluptas, nulla securitas gaudii, timor torquens, cupiditas avida, tristitia arida? Ecce quam malos dies: et nemo vult finire ipsos malos dies, multumque hinc rogant homines Deum, ut diu vivant. Quid est autem diu vivere, nisi diu torqueri? Quid est aliud diu vivere, quam malos dies malis diebus addere? Et cum crescunt pueri, quasi accedunt illis dies; et nesciunt quia minuuntur: et ipsa est falsa computatio. Crescentibus enim decedunt dies potius, quam accedunt. Constitue alicui homini nato, verbi gratia, octoginta annos: quidquid vivit, de summa minuit. Et inepti homines gratulantur plurimis natalitiis, tam suis, quam filiorum suorum. O virum prudentem! Si tibi vinum minuatur in utre, tristaris: dies perdis, et gaudes? Mali ergo sunt dies: et eo pejores, quia diliguntur. Sic blanditur hic mundus, ut nemo velit finire aerumnosam vitam. Vera enim vita vel beata haec est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ount. & homo se nunq̃m putat moriturum:
Discite gͦ frẽs querere ȩternam uitã ubi ista ñ
tolerabitis. sed in ȩternum cum do regnabitis.Q
enim uult uitam sicut dicit ꝓpħa. diligit uidere
dies bonos. Nam in dieb malis. mors potiꝰ op¬
tatur qͣm uita. Nonne audimꝰ & uidemꝰ homi¬
nes. in aliquib tribulationib & angustiis. con¬
flctationib & egritudinib dum sunt consti¬
tuti. & uident se laborare. nichil aliud dicere.
d̃s mute michi mortem. accelera dies meos:
& aliq̃ndo uenit egritudo. cuiritur. adducun¬
tur medici. solidi & munera ꝓmittunt᷑. Dicit
tibi ipsa mors. Ecce assum. quam paulo ante
a dño petebas. Quid me mͦ fugere ius. Inueni
te falsatorem. & miserȩ uitȩ amatorem. De hus
tempꝰ. qm̃ dies mali sunt. Non funt gͥ mali di¬
es quos agimꝰ in corruptela huiꝰ carnis. in tan¬
ta uel sub tanta corruptibilis corporis sarcina.
inter tantas tẽptationes. inter tantas difficulta¬

Expanded text:
dunt: et homo nunquam se putat moriturum? dunt: et homo nunquam se putat moriturum? Discite ergo, fratres, quaerere aeternam vitam, ubi ista non tolerabitis, sed in aeternum cum Deo regnabitis. Qui enim vult vitam, sicut dicit propheta, diligit videre dies bonos . Nam in diebus malis mors potius optatur, quam vita. Nonne audimus et videmus homines in aliquibus tribulationibus et angustiis, conflictationibus et aegritudinibus dum sunt constituti, et vident se laborare, nihil aliud dicere nisi, Deus mitte mihi mortem, accelera dies meos? Et aliquando venit aegritudo; curritur, adducuntur medici, solidi et munera promittuntur. Dicit tibi ipsa mors: Ecce adsum, quam paulo ante a Domino petebas; quid me modo fugere vis? Inveni te falsatorem, et miserae vitae amatorem. 2. Mali tempus, quoniam dies mali sunt . Non sunt ergo dies mali quos agimus in corruptela hujus carnis, in tanta vel sub tanta sarcina corruptibilis corporis, inter tantas tentationes, inter tantas difficulta
Abbreviated transcription (Latin):
ixit dñs cuidã adolescenti:smandata. xuii.
Si us uenire ad uitam. serua mandata.
Non dixit si ius ad uitã ȩternam uenire. s
si uis uenire ad uitam. eam definiens uitam que
fuerit eterna uita. Huiꝰ gͦ uitȩ amorem. nos pri-¬
mitꝰ comm̃demꝰ. Etenim amatur & qualiscumq
uita ista. & ipsam qualencũq ertimnosam iinserã
finire homines tinent & pauescunt. Hunc tudendũ ⁊¬
est. hinc considerandum quẽ admodum amanda sit
eterna uita. quando sic amattr nnsera ista & q̃n¬
doq fimenda uita. C onsiderate frẽs q̃ntum aman¬
da sit uita. ubi nunq̃m finias uitam. Amas gͦ
istam uitam ubi tantum laboras. curris. satagis.
hanelas. & ux enumerantur que necessaria st̃.
in misera uita. seminare. arare. nouellare. na¬
iugare. molere. coquere. tȩxere. & post hec
om̃ia finire habes uitam. Ecre que pateris in mise¬
fa ista quam diligis uita. & putas te semper-
uicturum & nunqͣ̃m moriturũ ⁊ Templa. saxa.
marmora ferto plumboq consolidata tamen ca¬

Expanded text:
ixit Dominus cuidam adolescenti: Si vis venire ad vitam, serva mandata. Non dixit, Si vis venire ad vitam aeternam: sed, Si vis venire ad vitam; eam definiens vitam, quae fuerit aeterna vita. Hujus ergo vitae amorem nos primitus commendemus. Etenim amatur et qualiscumque vita ista; et ipsam qualemcumque, aerumnosam, miseram, finire homines timent, et pavescunt. Hinc videndum est, hinc considerandum, quemadmodum amanda sit aeterna vita; quando sic amatur misera ista et quandoque finienda vita. Considerate, fratres, quantum amanda sit vita, ubi nunquam finias vitam. Amas ergo istam vitam, ubi tantum laboras, curris, satagis, anhelas; et vix enumerantur quae necessaria sunt in misera vita; seminare, arare, novellare, navigare, molere, coquere, texere: et post haec omnia finire habes vitam. Ecce quae pateris in misera ista quam diligis vita: et putas te semper victurum, et nunquam moriturum? Templa, saxa, marmora, ferro plumboque consolidata, tamen ca
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete quẽ ad modum utrũq complexus est. no¬
lite cõmunicare. magis autẽ redarguite. Quid
est nolite cõmunicare: Nolite consentire. nolite
laudare. nolite approbare. Quid est magis autẽ
& redarguite: Rep̃hendite. corripite. cohercẽte.
noꝵ peccatoꝵ. cauendum est ne se extollat qui
alterum corripit. & apłica illa cogitanda senten-¬
tia est. Quaꝓpter qui se putat stare. uideat ne¬
i cadat. Foris terribiliter ꝑsonet increpatio. intꝰ
lenitatis teneatur dilectio. Si preoccupatꝰ fuerit
homo in aliquo delicto sicut idem dicit apłs. uos

Expanded text:
Videte quemadmodum utrumque complexus est, NoVidete quemadmodum utrumque complexus est, Nolite communicare: magis autem et redarguite. Quid est, Nolite communicare? Nolite consentire, nolite laudare, nolite approbare. Quid est, Magis autem et redarguite? Reprehendite, corripite, coercete. 20norum peccatorum cavendum est, ne se extollat qui alterum corripit; et apostolica illa cogitanda sententia est: Quapropter qui se putat stare, videat ne cadat . Foris terribiliter personet increpatio; intus lenitatis teneatur dilectio. Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, sicut dicit idem apos
Abbreviated transcription (Latin):
ret paleam in tritura. toleret in area: quod enĩ
toleret in horreo ñ habebit. Ueniet uentilator
qui duudit malos a bonis. erit etiã corpotalis
separatio quam mͦ sp̃italis precedit: A malis corde
semꝑ disuingimini ad tempꝰ. caute corꝑe copula.¬
mini: nec tam̃ negligentes sitis in corrigendis ut̃is.
potestis agite. ne cum inuenits in scͥpturis & in ex¬
emplis scõꝵ. siue qui ante siue qui post dñi aduen-¬
tum in hac uita fuerunt. qđ mali bonos in unitate
non maculant: efficiamini pigri ad corrigendos
malos. Duob modis non te maculat malus. si non¬
consentias & si redarguas: hoc est ñ cõmunicare.
non consentire. Communicat᷑ quippe. quando fac-¬
to eiꝰ consortium uoluntatis uł approbationis
adiungitur. Hoc gͦ nos ammonens apl̃s ait. No-¬
lite cõmunicare oꝑib infruduosis tenebrarũ. &
quia parum erat ñ consentire si sequeret᷑ negligen.
tia disciplinȩ. magis autẽ inquit & redarguite.

Expanded text:
ret paleam in tritura, toleret in area. Quod enim ret paleam in tritura, toleret in area. Quod enim toleret, in horreo non habebit. Veniet ventilator, qui dividet malos a bonis. Erit etiam corporalis separatio, quam modo spiritualis praecedit. A malis corde semper disjungimini; ad tempus caute corpore copulamini. Nec tamen negligentes sitis in corrigendis vestris, potestis, agite. Nec, cum invenitis in Scripturis et in exemplis sanctorum, sive qui ante, sive qui post Domini adventum in hac vita fuerunt, quod mali bonos in unitate non maculant, efficiamini pigri ad corrigendos malos. Duobconsentias, et si redarguas; hoc est non communicare, non consentire. Communicatur quippe, quando facto eius consortium voluntatis vel approbationis adiungitur. Hoc ergo nos admonens apostolus ait: 'Nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum'. Et quia parum erat non constia disciplinae: Magis autem, inquit, et redarguite .
Abbreviated transcription (Latin):
bat ne ceci clamarent. sed postqm ita illi clama¬
uerunt ut mererentur audiri & impetrare mi-¬
scłiam dñi. ipsa turba. rursum dicit. Uocat uos
uãc. Iam & hortatores fiunt. qui paulo ante
corripiebant ut tacerent. Solus autem ille ñ uo
in hac uita non laborat in peccatis. & iniquita¬
tib suis: Si autem om̃s labotant. om̃ib dictũ
est. Uenite ad me om̃s qui laboratis. Si autẽ om̃ib
dictum est. quare culpam tuã tribuis inuitatori
tuo: Ueni. non tͥ sit angusta domꝰ eiꝰ. pariter
ab om̃ib. totum a singulis possidetur regnũ dĩ
Crescente possessoꝵ numero ñ minuitur. quia ñ
diuiditur. Unicuiq integrũ est. qđ concorditer
habetur a multis. Hoc tam̃ in mysterio lectionis¬
huiꝰ cognouimꝰ frẽs. qđ aliis libroꝵ sc̃õꝵ locis
aꝑtissime sonat. esse intꝰ in ęccłia bonos
& malos. qđ sepe diciiꝰ frumentum
& paleam. Nemo ante tempꝰ deserat aream. tole¬

Expanded text:
bat ne caeci clamarent: sed postquam illi ita clamabat ne caeci clamarent: sed postquam illi ita clamaverunt, ut mererentur audiri et impetrare misericordiam Domini, ipsa turba rursum dicit, Vocat vos Jesus. Jam et hortatores fiunt, qui paulo ante corripiebant ut tacerent. Solus autem ille non vod quis in hac vita non laborat in peccatis et in iniquitatibus suis? Si autem omnes laborant, omnibus dictum est, Venite ad me, omnes qui laboratis . Si autem omnibus dictum est, quare culpam tuam tribuis invitatori tuo? Veni. Non tibi fit angusta domus ejus: pariter ab omnibus, totum a singulis possidetur regnum Dei; crescente possessorum numero non minuitur, quia non dividitur. Unicuique integrum est, quod concorditer habetur a multis. CAPUT hujus cognovimus, fratres, quod aliis Librorum sanctorum locis apertissime sonat, esse intus in Ecclesia et bonos et malos, quod saepe dicimus frumentum et paleam. Nemo ante tempus deserat aream, tole
Abbreviated transcription (Latin):
aliam partem clamare ad dñm. nolite ad hereti¬
cos ire & ibi clamare ad dm̃. Aitendite frẽs. qͥa in
illa turba quȩ cdamare. ꝓhibebat ibi sanati sunt
quid sit ꝑseuerare in damando. Dicam qđ multi
metum exꝑti sunt in nomine xp̃i ñ enim cessat
eccłia tales parere. Cum quisq xp̃ianꝰ ceperit
bene uiuere. feruere bonis oꝑib. mundumq con-¬
temnere. in ipsa nouitate suoꝵ oꝑum patitur re-¬
prehensores & contradictores frigidos xp̃ianos.
Si autem ꝑseuerauerit & eos suꝑauerit ꝑdu-¬
rando. & ñ defecerit a bonis oꝑib. idemipsi iam
obsequentur qui ante ꝓhibebant: Tam du enim
corripiut: ꝑturbant & uerant. qͣm dui sibi ce-¬
di posse p̃sumunt. Si autẽ uicti fueriit ꝑseue¬
rantia ꝓfitientium. conuertunt se & dicere incipi-¬
unt. Magnꝰ homo. sc̃s homo. felix cui d̃s concessit:
honorant. gratulantur. benedicunt. laudant: quo-¬
modo illa turba quȩ cum dño erat ipsa ꝓhibe¬

Expanded text:
aliam partem clamare ad Dominum, nolite ad haeretialiam partem clamare ad Dominum, nolite ad haereticos ire, et ibi clamare ad Dominum. Attendite, fratres, quia in illa turba quae clamare prohibebat, ibi sanati sunt quid sit perseverare in clamando. Dicam quod multi mecum experti sunt in nomine Christi: non enim cessat Ecclesia tales parere. Cum quisque Christianus coeperit bene vivere, fervere bonis operibus, mundumque contemnere; in ipsa novitate operum suorum patitur reprehensores et contradictores frigidos Christianos. Si autem perseveraverit, et eos superaverit perdurando, et non defecerit a bonis operibus; iidem ipsi jam obsequentur, qui ante prohibebant. Tamdiu enim corripiunt et perturbant et vetant, quamdiu sibi cedi posse praesumunt. Si autem victi fuerint perseverantia proficientium, convertunt se, et dicere incipiunt: Magnus homo, sanctus homo: felix cui Deus concessit. Honorant, gratulantur, benedicunt, laudant: quomodo illa turba quae cum Domino erat. Ipsa prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
sed & malis oꝑib Non uult bonꝰ xp̃ianos ire
spectate hocipsum quo frenat concupiscentiã suã.
ne ꝑgat ad theatrum. clamet post xp̃m. clamet
ut sanetur. Alii concurrunt. sed forte pagani.
forte uidei: inimo uͦ tam pauci essent in thea¬
tris ut erubescendo discederent. si xp̃iani
ad theatra ñ accederent. Ctrrunt gͦ & il¬
li. portantes scm nomen ad penã suam. Clama
gͦ. & in eundo p̃mens in corde tuo temporalem
concupiscentiam. & tene te in clamore forti &
ꝑseueranti ad aures saluatoris. ut stet mñc &
curet te. Inter ipsas turbas clama. ne desperes
de aurib dñi. Non em̃ & illi cȩci ex illa parte
clamauerunt ubi turba ñ erat. ut ex ea parte
audirent᷑ ubi ñ esset impedim̃tum ꝓhibentium.
Inter ipsas turbas clamauert̃. & tam̃ dñs au-¬
diuit. Sic & uos etiã inter peccatores & luxuri¬
antes. inter amatores scłarium uanitatum ibi¬
clamate. ibi clamate ut sanet uos dñs. Nolite ꝑ

Expanded text:
sed et malis operibus. Non vult bonus Christianus ire sed et malis operibus. Non vult bonus Christianus ire spectare. Hoc ipsum quod frenat concupiscentiam suam, ne pergat ad theatrum; clamat post Christum, clamat ut sanetur. Alii concurrunt, sed forte Pagani, forte Judaei. Imo vero tam pauci essent in theatris, ut erubescendo discederent, si Christiani ad theatra non accederent. Currunt ergo et illi, portantes sanctum nomen ad poenam suam. Clama ergo non eundo, premens in corde tuo temporalem concupiscentiam; et tene te in clamore forti et perseveranti ad aures Salvatoris, ut stet Jesus, et curet te. Inter ipsas turbas clama, ne desperes de auribus Domini. Non enim et illi caeci ex illa parte clamaverunt, ubi turba non erat, ut ex ea parte audirentur, ubi non esset impedimentum prohibentium. Inter ipsas turbas clamaverunt: et tamen Dominus audivit. Sic et vos etiam inter peccatores et luxuriantes, inter amatores saecularium vanitatum, ibi clamate, ut sanet vos Dominus. Nolite per
Abbreviated transcription (Latin):
na opera monebat. Dicebat illi ut. daret pauꝑib.
paipiebat ut demosinas faceret indigentib &
docebat dicens. Fili. elemosinȩ ñ siñt ite in tene-¬
bias Consiliũ ꝑcipiendȩ atq: optinendȩ lucis cecus
dabat. demosine inquit ñ suñt ite in tenebris. Si
ci filiꝰ tesponderet mniratus. quid gͣ pater tu elemo¬
sinas non fecisti ut m̃ cecus loquaris. tu nanc nons-¬
ne in tenebris es qui dicis mn elemosinȩ ñ snunt ite
mrnebras. Nouerat ille de qua luce doceret filiũ.
ponerat i iteriore homine quod uidebꝗ. ẜ iliꝰ
pani potrigebat manũ ut ambularet et ram.
s̃ d pares filio ut habitaret in celo. ẜ reiute fres¬
sanum tangit atq angit. uidete esse iibas quȩ
corapiant gtos damantes. Om̃is qui un hac tubas
a bonis oꝑib. Clamate inter turbas compescen¬
tes. reuocantes. insultantes. male uiuentes: non
eium solis uocib compͥmunt bonos ap̃ianos mali.

Expanded text:
na opera monebat. Dicebat illi ut daret pauperibus, na opera monebat. Dicebat illi ut daret pauperibus, praecipiebat ut eleemosynas faceret indigentibus, et docebat dicens: Fili, eleemosynae non sinunt ire in tenebras . Consilium percipiendae atque obtdabat. Eleemosynae, inquit, non sinunt ire in tenebras. Si ei filius responderet miratus, Quid ergo, pater, tu eleemosynas non fecisti, ut modo caecus loquaris? tu nunc nonne in tenebris es, qui mihi dicis, Eleemosynae non sinunt ire in tenebras? Noverat ille de qua luce doceret filium, noverat in interiore homine quod videbat. Filius patri porrigebat manum, ut ambularet per terram; et pater filio, ut habitaret in coelo. 1angit, videte esse turbas quae corripiant caecos clamantes. Omnes qui in hac turba a bonis operibus. Clamate inter turbas compescentes, revocantes, insultantes, male viventes. Non enim solis vocibus comprimunt bonos Christianos mali,
Abbreviated transcription (Latin):
uideatis. Quanta putatur infelicitas hominũ.
qui lucem istam corporalem ñ uident: Excecatꝰ
est aliquis. continuo dicitur. Tratũ dm̃ habuit.
aliquid mali commisit. Hoc uxor tobiȩ dicebat
iuiro. Clamabat ille. ꝓpter hedum ne de furto es¬
set. nolebat sonum furti audire in domo sua.
Illa defendens factum scũ. opprobrio ꝑcatiebat
maritum. Et cum ille diceret reddite si de furto
est. illa respondebat insultans. Ubi sunt iusti¬
cȩ tuȩ:. Quam cȩca erat si furtũ defendebat. q
quam lucem uidebat. qui furtũ reddi imperabat
Iua erat foris in luce solis. ille erat intus in lux
iusticiȩ. Quis eoꝵ erat in luce meliore: Ad harc
ut dametis oꝑib cũm dñs ttansit. Sonet uox fi¬
dei. ut stans mñc id est incommutabilis manens di
sapientia. & maiestas uerbi di ꝑ quod facta sunt
om̃ia. apiat oculos ur̃os. Idem tobias monens fili-¬
um suum ad hoc monebat ut cdamaret. id est bo¬

Expanded text:
videatis. Quanta putatur infelicitas hominum, videatis. Quanta putatur infelicitas hominum, qui lucem istam corporalem non vident? Excaecatus est aliquis: continuo dicitur, Iratum Deum habuit, aliquid mali commisit. Hoc uxor Tobiae dicebat viro. Clamabat ille propter haedum, ne de furto esset; nolebat sonum furti audire in domo sua: illa defendens factum suum, opprobrio percutiebat maritum: et cum ille diceret, Reddite, si de furto est; illa respondebat insultans, Ubi sunt justitiae tuae ? Quam caeca erat, quae furtum defendebat: et quam lucem videbat, qui furtum reddi imperabat! Illa erat foris in luce solis: ille erat intus in luce justitiae. Quis eorum erat in luce meliore? CAPUT XVut clametis operibus, cum Dominus transit: sonet vox fidei; ut stans Jesus, id est, incommutabilis manens Dei Sapientia, et majestas Verbi Dei, per quod facta sunt omnia, aperiat oculos vestros. Idem Tobias monens filium suum, ad hoc monebat ut clamaret: id est, ad bo
Abbreviated transcription (Latin):
Est diunitas xp̃i. est humanitas xp̃i. Diuin¬
tas stat. humanitas transit. Ouid est diunitas
stat: Non mutatur. non conuellitur. ñ receii.
non enim sic ad nos uenit ut a patre discederes
nec ita ascendit ut loco moueretur. Assumpła
carne locitm mutauit. d̃s autem assumens
carnem quia in loco ñ est: nec mutat locũ. Tan¬
gamꝰ stantem ap̃m. sanentur oculi nr̃i. S quoꝵ
oculi: Clamantiũ scł cum tnsit id est bene oꝑ¬
antium ꝑ eam fidem quȩ dispensata est tempora¬
liter ad erudiendos nos partulos. Sanatis autens
oculis. quid p̃tiosiꝰ habere poterimꝰ. Erẽs. hmen
hoc qui uident qd̃ factum est qd fulget de celo.
uł qd̃ exhibetur de lucerna: gaudent. & quom
miseri uidentur. qui hoc uidere ñ possunt: Ego
autem quare loquor. quare ista dico. nͥ ut horter
om̃s nos ad amandum cum tͣnsit iñc: uce̾ com¬
mendo sc̃itati ũȩ amandam. quam forte ñ uide¬
tis. Credite dum nondum uidetis. & clamate ut

Expanded text:
Est divinitas Christi, est humanitas Christi. Divinitas stat, humanitas transit. Quid est, Divinitas stat? Non mutatur, non convellitur, non recedit. Non enim sic ad nos venit, ut a Patre discederet: nec ita ascendit, ut loco moveretur. Assumpta carne, locum mutavit: Deus autem assumens carnem, quia in loco non est, nec mutat locum. Tangamur stante Christo, sanentur oculi nostri. Sed quorum oculi? Clamantium scilicet, cum transit: id est, bene operantium per eam fidem, quae dispensata est temporaliter ad erudiendos nos parvulos. 15. Sanatis autem oculis, quid pretiosius habere poterimus, fratres? Lumen hoc qui vident quod factum est, quod fulget de coelo, vel quod exhibetur de lucerna, gaudent. Et quomodo miseri videntur, qui hoc videre non possunt? Ego autem quare loquor, quare ista dico, nisi ut horter omnes vos ad clamandum, cum transit Jesus? Lucem commendo Sanctitati vestrae amandam, quam forte non videtis. Credite, dum nondum videtis; et clamate, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ut apiantur oculi nr̃i. Pro fide ipsoꝵ dñs fecit.
instaurauit oculos eoꝵ. Si intellȩximꝰ iam interiorẽ
egrotum. interiorem surdum. interiorẽ mortuum
ibi queramꝰ & interiorem cȩcum. C lausi sunt oculi
conlis. transit mñc ut clamemꝰ. Quid est transit iñc:
Agit temꝑalia ir̃e. Quid est transit m̃c: Agit
transitoria ũc. Aitendite & uidete. quanta eiꝰ
gesta ttansierint. Natꝰ est de turgine maria nun-¬
qina semꝑ nascitur: Infans lactatꝰ est. nunqͥd
semp sugit: Per etates cucurrit usq ad uiuen¬
fanm nunquid semꝑ corporaliter crescit: In¬
fantis puertia. pueritiȩ adolescentia. adolescen¬
de uurientus transeanti cedentiq sucressit. ipsa
gtiam que fecit miracula transierunt. legunt᷑
& creduntur. Quia enim talia sc̃pta sunt ut le¬
S bossuit. transiebant cum fierent. Postremo ne

Expanded text:
Ut aperiantur oculi nostri. Pro fide ipsorum fecit Ut aperiantur oculi nostri. Pro fide ipsorum fecit Dominus, instauravit oculos eorum. Si intelleximus jam interiorem aegrotum, interiorem surdum, interiorem mortuum; ibi quaeramus et interiorem caecum. Clausi sunt oculi cordis: transit Jesus, ut clamemus. Quid est, transit Jesus? Agit temporalia Jesus. Quid est, transit Jesus? Agit transitoria Jesus. Attendite et videte quanta ejus gesta transierint. Natus est de virgine Maria: numquid semper nascitur? Infans lactatus est: numquid semper sugit? Per aetates cucurrit usque ad juventutem: numquid semper corporaliter crescit? Infantiae pueritia, pueritiae adolescentia, adolescentiae juventus transeunti cedentique successit. Ipsa etiam quae fecit miracula, transierunt: leguntur et creduntur. Quia enim talia scripta sunt ut legi possint, transibant cum fierent. Postremo ne