comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis noiũ ꝓtinus blasphema¬
uit et animã reddidit. ut enĩ omp̃c¬
d̾s ostend̾et pro quo reatu talib fu¬
isset executorib tradit᷑ un de uiuen¬
tem pat̾ suus noluit corrig̾e. hoc
morientẽ ꝑ misit iterare. ut qͥ diu
ꝑdiuiuitatis paciem blasphemꝰ ui¬
xerat. quandoq ꝑduunitatis iudici¬
ũ blasphemaret et moreret᷑ quati¬
nus reatũ suũ pat̾ eiꝰ agnoscẽt. qui
ꝑuuli filii auimã negligens ñ ꝑui¬
lũ peccatorẽ gehenne ignib nutris¬
set. S interim hoc triste se pouenteᷤ
ad ea quenarrare ce. ꝑam leta rede¬
redicto et enĩ probo aliisq reli¬
giosis uris narrantib agnoui
ea que indicare audientib deuenera¬
bili patre stephano in omeliis euuͣge¬
lii curaui. fuit et enĩuir sic̃ isdẽꝓb
et multi alii testant᷑. nichilin hoc
mũdo possidens. nichil querens. solã
cũ deo panꝑtatẽ diligens int̾ adu̾sa
semꝑ patĩam ãplectens. conuentꝰ se¬

Expanded text:
majestatis nomen protinus blasphemamajestatis nomen protinus blasphemavit, et animam reddidit. Ut enim Omnipotens ostenderet pro quo reatu talibus fuisset exauctoribus traditus, unde viventem pater suus noluit corrigere, hoc morientem permisit iterare; ut qui diu per Divinitatis patientiam blasphemus vixerat, quandoque per Divinitatis judicium blasphemaret et moreretur; quatenus reatum suum pater ejus agnosceret, qui parvuli filii animam negligens, non parvulum peccatorem gehennae ignibus nutrisset. Sed interim hoc triste seponentes, ad ea quae narrare coeperamus laeta redePraedicto etenim Probo aliisque religiosis narrantibus viris agnovi ea quae indicare audientibus de venerabili Patre Stephano in Homiliis Evangelii curavi . Fuit enim vir, sicut idem Probus et multi alii testantur, nihil in hoc mundo possidens, nihil requirens; solam cum Deo paupertatem diligens, inter adversa semper patientiam amplectens, conventus sae
Abbreviated transcription (Latin):
t si om̃s baptiratos in fantes
atq ineadẽ in fantia morientes
regnũ celeste ingredi credendũ ẽ
oñs tam̃ paruulos quiscilicet i am
loqui possũt: regna celestia ingredi
credendũ nõ est quia nõ nullis ꝑuuł
enisdẽ regui celestis aditꝰ aparentib
clanditꝰ simale nutriant᷑. Nam qͥdã
uir cunctis in hac urbe notissimꝰ
añ trientuũ filiũ habuit annoꝵ si¬
cut arbitror qͥnq. Qñe nimis carna¬
lit̾ diligens remisse nutriebat: atꝙ
isdem ꝑunlus qͦd dictu graue est.
mox ut eius animo aliquid obsti¬
tisset. maiestatẽ d̃i blasphemare
cõsueuerat. Qui ui hac ante trien¬
uiũ mortalitate ꝑcussus: uenit ad
mortẽ Cumq eñ suus pat̾ in sinute¬
neret sicut hii testati sũt qui pre¬
sentes fuerũt: malignos ad se ue
nisse sp̃s trementib oculis pueras
obsta pat̾. Qui clamans declinabat
facieni: ut se ab eis in sinu patris ab¬
scond̾et. Quẽ cumille tremẽtẽrequi
me tollere uolũt. Qui cũ hoc dixiss

Expanded text:
tsi omnes baptizatos infantes, atque in eadem infantia morientes ingredi regnum coeleste credendum est, omnes tamen parvulos qui scilicet jam loqui possunt, regna coelestia ingredi credendum non est, quia nonnullis parvulis ejusdem regni coelestis aditus a parentibus clauditur, si male nutriantur. Nam quidam vir cunctis in hac ante triduum filium habuit annorum, sicut arbitror, quinque. Quem nimis carnaliter diligens remisse nutriebat. Atque idem parvulus, quod dictu grave est, mox ut ejus animo aliquid obstitisset, majestatem Dei blasphemare consueverat. Qui in hac ante triennium mortalitate percussus venit ad mortem. Cumque eum suus pater in sinu teneret, sicut hi testati sunt, qui praesentes fuerunt, malignos ad se spiritus venisse trementibus oculis puer asobsta, pater. Qui clamans declinavit faciem, ut se ab eis in sinu patris absconderet. Quem cum ille trementem quid me tollere volunt. Qui cum hoc dixisset
Abbreviated transcription (Latin):
uiebat. Cuiꝰ scĩtatis opinio. sese ad
noticiã hõiũ longe lateq tetend̾at.
quia idẽ uir funditꝰ t̾rena despiciẽs
toto ad nisu m̃tis adsola celesti᷑. fla¬
grabat. Quadã uͦ die. dũ in eadem
eccł̃ia oleum deesset. ⁊ p̾dictus di
famulꝰ unde lãpades accend̾et ot̃¬
mͦ ũ hẽret: om̃s sampades. eccłie ĩple¬
uit aqua. atq ex more ĩmedio pa¬
pirũ posuit. quas allato igne succẽ¬
dit: sicꝙ aqua arsit ĩ lãpadib ac si
oleũ fuisset. ꝑpende gͥ petre cuius
mi̾ti iste uir fui̾t: qͥ necessitate cõ¬
pulsus. elementi naturã mutauit.
pecrꝰ Mirũ est ualde qͦd andio. Sed
uellem nosse. cuiꝰ humilitatis apud
se intꝰ ẽẽ potuit iste: qui tante excel¬
lentie foris fuit. 6̃g̾. Int̾ uirtutes a¬
nimũ c̃grue requiris: qr multũ ual¬

Expanded text:
viebat : cujus sanctitatis opinio sese ad viebat : cujus sanctitatis opinio sese ad notitiam hominum longe lateque tetenderat, quia idem vir funditus terrena despiciens, toto annisu mentis ad sola coelestia flagrabat. Quadam vero die dum in eadem Ecclesia oleum deesset, et praedictus Dei famulus unde lampades accenderet omnino non haberet, omnes lampades Ecclesiae implevit aqua, atque ex more in medio papyrum posuit; quas allato igne succendit, sicque aqua arsit in lampadibus ac si oleum fuisset. Perpende igitur, Petre, cujus meriti vir iste fuerit, qui necessitate compulsus, elementi naturam mutavit. PETR. Mirum est valde quod audio; sed nosse vellem cujus humilitatis apud se esse intus potuit iste, qui tantae excellentiae foris fuit. 176 GREGOR. Inter virtutes animum congrue requiris, quia multum val
Abbreviated transcription (Latin):
aut gladiis uecarent. e uoꝵ unꝰ in¬
genuit. atq acri dolore cõmotꝰ cda¬
mauit. Eheu sce equici. placet tͥ qd̃
traham. ⁊ ñ nos defendas: Ad cuiꝰ
uocẽ ꝓtinꝰ seuientes langobardos
inmũdꝰ sp̃c inuasit: qui corruentes
in t̾ram tã diu uexati sũt. quousq
hoc cuncti etiam qui foris erant lã¬
gobardi cõguosc̾e̾nt: quatinꝰ locũ sa¬
crũ temerare ulteriꝰ nõ aud̾ent. Sic¬
ꝙ uir sc̃s dũ discipulos defendit: ⁊̃¬
pꝰ multis remediũ illue fugiẽtib p̾stitit
didici relatõne qd̃ uarro: nasti̾s
qͥ m achonitana urbe ꝑ annos mł̾tos
ĩmonachico hĩtu deguit. ibiꝙ uitam
ñ medioc̾ter religiosam dux̃: cuietiã
quidã nr̃i iã ꝓuectioris etatis qͥ exeis¬
dẽ sũt ꝑtib adtestant᷑. Iuxta eã nãꝙ
ciuitatẽ. eccłia bĩ mris stepħt sita ẽ
inqua uir uenerabił constantiꝰ no. ĩe.
manstonarii functus officio. deser¬

Expanded text:
aut gladiis necarent. Quorum unus inaut gladiis necarent. Quorum unus ingemuit atque acri dolore commotus clamavit: 'E, sancte Equiti, placet tibi, ut trahamur, et non nos defendas'? Ad cuius vocem protinus saevientes Langobardos inmundus spiritus invasit. Qui corruentes in terram, tandiu vexati sunt, quousque hoc cuncti, etiam qui foris erant, Langobardi cognoscerent, quatenus locum sacrum temerare ulterius non auderent. Sicque vir sanctus dum discipulos defendit, etiam multis post remedium illuc fugientibus praestetitdidici relatione quod narro: qui in Anconitana urbe per annos multos in monachico habitu deguit, ibique vitam non mediocriter religiosam duxit; cui etiam quidam nostri jam provectioris aetatis, qui ex eisdem sunt partibus, attestantur. Juxta eam namque citae venerabilis, Constantius nomine, mansionarii functus officio deser
Abbreviated transcription (Latin):
qͦndam meo reu̾entissimo ualentio
uarrante cognoui. Aiebat nãꝙ qr
corpus eiꝰ dũ ĩbeati laurẽntii mr̃is
oratorio eẽt humatũ. suꝑ sepulcrũ
illiꝰ rusticꝰ quidã archã cũ frum̃to
posuit nec qͣntꝰ ql ꝙ uir illic iaceret
ꝑpend̾e ac uereri curauit. Tũ repẽ¬
te turbo celitꝰ factus reb illic oĩb
ĩsua stabłitate mauentib archã q̃
suꝑposita sepulchro eiꝰ fuerat extu¬
lit longeꝙ ꝓiecit: ut palam cũcti
coguosce̾nt. ꝙͣti eẽt meriti is cuiut
illic corpꝰ iac̾et. ea etiam q̃ sub iũgo.
p̃dicti uenãbił fortunati. qui ualde
mͥ etate oꝑe ⁊ simplicitate placet
relatõne cognoui. Paudẽ ualerie
ꝓuinciam langobardis intrantib:
ex monasti̾o reuentissimi uiri eqͥcii.
iupdicto oratorio ad sepulchrũ eiꝰ
monachi fugerũt. Cũꝙ langobar¬
di seuientes oratoriũ intrassẽt. ce¬
punt eosdẽ monachos foras cõtra¬
h̾e. ut eos aut ꝑtormẽta discut̾ent

Expanded text:
m meo reverentissimo Valentino narrante, agnovi. Aiebat namque quia corpus ejus dum in beati Laurentii martyris oratorio esset humatum, super sepulcrum illius rusticus quidam arcam cum frumento posuit, nec quantus qualisque vir illic jaceret, perpendere 173 ac vereri curavit. Tunc repente turbo coelitus factus, rebus illic omnibus in sua stabilitate manentibus, arcam, quae superposita sepulcro ejus fuerat, extulit, longeque projecit, ut palam cuncti cognoscerent quanti esset meriti is cujus illic corpus jaceret. Etiam ea quae subjungo, is viri Fortunati, qui valde mihi aetate, opere et simplicitate placet, relatione cognovi. Eandem Valeriae provinciam Langobardis intrantibus, ex monasterio reverentissimi viri Equitii in praedicto oratorio ad sepulchrum eius monachi fugierunt. Cumque Langobardi saevientes oratorium intrassent, coeperunt eosdem monachos foras trahere, ut eos aut per tormenta discuterent
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ aliquãdo ĩ aliuo ducunꝰ. qui ꝓphe
lis nientẽ: curarũ densitas deuastat.¬
Cũq animꝰ diuidit᷑ admulta fit mi¬
uor ad singula: tantoꝙ ei in unã qͣli¬
bet re subripit᷑. qnͣto latiꝰ iumultis

Expanded text:
iquando in aliud ducimur, qui prophete lis mentem curarum densitas devastat,cumque animus dividitur ad multa, fit minor ad singula, tantoque in unaqualibet re surripitur, quanto latius in multis
Abbreviated transcription (Latin):
se. Opꝰ petre ex dono est: ñ domĩ
ex oꝑe: alioquin grã. iã nõ ẽ. grã . Oẽ
quippe opus dona p̾ueniũt. ꝙͣuis ex
subsequenti oꝑe. ip̃a etiã dona suc¬
crescũt. Netamẽ uite eius cognitõ¬
ne frand̾is bñ hunc reu̾entissimꝰ
uir albiuꝰ. reatine antistes eccłie

Expanded text:
. Opus, Petre, ex dono est, non donum ex opere, alioquin gratia jam non est gratia. Omne quippe opus dona praeveniunt, quamvis ex subsequenti opere ipsa etiam dona succrescunt; ne tamen vitae ejus cognitione frauderis, bene hunc reverentissimus vir Albinus Reatinae antistes E
Abbreviated transcription (Latin):
to. s nocte quadã speciosꝰ mͥ ꝑuisionẽ
dicinale ferram̃tic̃ id est flec otomũ
posuit dicens. Ecce posui u̾ba mea
in ore tuo: egred̾̃e ad p̾dicandũ. atꝙ
exillo die etiã cũ uoluero. ded̾o tac̾e

Expanded text:
isionem dicinale ferramentum flebotomum posuit dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo, egredere ad praedicundum, atque ex illo die, etiam cum voluero, de Deo tacere
Abbreviated transcription (Latin):
raris petreq fallun qui homines su¬
mus: anmente excidit qͦd dd̾ qͥ ꝓphe
centẽ ionate filium sententiã dedit.
cũ u̾ba pueri mentientis audiuit: ed̾
tam̃ qr ꝑ dauid factũ est. et occulto
d̾i iudicio iustũ credimꝰ: et tam̃ hu¬
mana ratione qualit̾ iustũ fu̾it nõ

Expanded text:
raris, Petre, quia fallimur qui homines suraris, Petre, quia fallimur qui homines sumus? An mente excidit quod David, qui centem Jonathae filium sententiam dedit, cum verba pueri mentientis audivit? Quod tamen quia per David factum est, et occulto Dei judicio justum credimus, et tamen humana ration
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex fuerit uehem̃t̾ ext̾ritus:
quur ad ad hibendũ d̾i hominẽ mit¬
tere p̾sũpsiss. Qui ꝓtinꝰ surrexit.
daus ait. Rogat pat̾ ur. ne fatigari
debeatis. Cũꝙ hoc d̾i famusꝰ audis¬
s c̃tristatꝰ ait Nũqͥd ñ die esteruo di
nime lic̾et: Tũc ꝓcaritatis exhibitõ¬
ne aliquãtulũ executorẽ suũ incel¬
la retinuit: ei ꝙ laboris sui cõmodũ
coacto renitentiq dedit. Cognosce
gͥ petre in qnͣta dei custodiasũt. qͥĩ
hac uita seip̃os despicere nouerunt:
cũ quib intꝰ ciuib in honore nume¬
rant᷑. qui despecti foris hominib eẽ
nõ erubescunt. euia econt᷑ in d̾i ocuł
iacent. qui apud suos ⁊ ꝑximoꝵ ocu¬
los ꝑinauis glie appetitũ tument.
Unoe ⁊ quibdã ueritas dicit. uos estis
qui iustificatis uos coram hominib
d̃s aũt nouit corda ur̃a: qr qͦd hõilius
al tũ est ab hominabile ẽ. añ dm̃. pect̾
Miror ualde quod tali deuira sũbripi
pontifici tanto potuerit. Gs. Qͥd mi¬

Expanded text:
pontifex fuerat vehementer exterritus, cur ad exhibendum Dei hominem mittere praesumpsisset. Qui protinus surrexit, nibus, ait: Rogat Pater noster ne fatigari debeatis. Cumque hoc Dei famulus audisset, contristatus ait: Nunquid non die hesterno dixi nime liceret? Tunc pro charitatis exhibitione aliquantulum exsecutorem suum in cella detinuit, eique laboris sui commodum coacto renitentique dedit. Cognosce igitur, Petre, in quanta Dei custodia sunt qui in hac vita seipsos despicere noverunt; cum quibus intus civibus in honore numerantur, qui despecti foris hominibus esse non erubescunt; quia econtra in Dei oculis jacent, qui apud suos et proximorum oculos per inanis gloriae appetitum tument. Unde et quibusdam Veritas dicit: Vos estis qui justorda vestra: quia quod hominibus altum est, abominabile est ante Deum . PETR. Miror valde quod de tali viro subripi pontifici tanto potuerit. GREGOR. Quid mi
Abbreviated transcription (Latin):
uit uiraũt uenerandꝰ equitiꝰ cepit
inmensas grãs oĩpotenti d̾o ag̾e.
assens qd se ꝑsũmũ pontificẽ gr̃a
suꝑna uisitasset. Ilico uocauit frẽs.
p̾cepit hora eadem ium̃ta p̾ꝑari. at¬
ꝙ executorẽ suũ cepit uehem̃tissi¬
me urgere. ut statim exire debuis¬
sent. Cui iulianꝰ ait. Hoc fieri nulla¬
tenꝰ potest: qr lassatus exitinere ho¬
die nõ ualeo exire. ẽunc ille respõdit.
Contristas me. fili: quia si hodierna
die nõ egredim᷑. iã crastina uõ eximꝰ.
Si itaq famulus. exequutoris sui las¬
situdine coactus: in monastĩo suo
eadem uocte demoratꝰ ẽ. Tũ eccese¬
qnti die sub ip̃o lucis crepuscłoue¬
hem̃ter equo incursu fatigato ad

Expanded text:
randus Equitius coepit immensas gratias omnipotenti Deo agere, asserens quod se per summum pontificem gratia superna visitasset. Illico vocavit fratres, praecepit hora eadem jumenta praeparari, atque exsecutorem suum coepit vehementer 172 urgere ut statim exire debuissent. Cui Julianus ait: Hoc fieri nullatenus potest, quia lassatus ex itinere hodie non valeo exire. Tunc ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non egredimur, jam crastina non exibimus. Dei itaque famulus exsecutoris sui lassitudine coactus, in monasterio suo eadem nocte demoratus est. Cum ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo vehementer equo in cursu fatigato ad
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i cominꝰ affuit. eusdẽ iuliani ani¬
mũ incolerabilis pauor inuasit. ita
ut tremeret: atq ad insinuandũ hoc
ip̃m ꝓpt̾ qͦd uenerat uix suffic̾e̾ lin¬
gua potuisset. Qui humiliato mox
sp̃n ad eiꝰ genua cucurrit. oratiouẽ
ꝓ se fieri petiit: et quia pat̾ eiꝰ ponti¬

Expanded text:
Dei cominus adfuit, ejusdem Juliani aniDei cominus adfuit, ejusdem Juliani animum intolerabilis pavor invasit, ita ut tremeret, atque ad insinuandum hoc ipsum quod venerat, vix sufficere lingua potuisset. Qui humiliato mox spiritu ad ejus genua cucurrit, orationem pro se fieri petiit, et quia pater ejus apost
Abbreviated transcription (Latin):
suũꝙ dnm̃ ei occͣrisse ñtiauit. Cui re¬
salutato d̾i famuł p̾cepit dicens.Le¬
ua fenũ uiride. porta paluilũ ium̃tis
in quib uenistis: ecce ego qr parum
suꝑ ẽ. oꝑe expleto te subsequor. Is aũt
qui missus fuerat iulianꝰ defensor mi¬
rabatur ualde qͥd nam eẽt. qͦd redire
moraret᷑ puer. Tũ ecce reu̾tentẽ pue¬
rum aspexit: atꝙ in collo fenũ expra¬
to defe̾ntẽ. Qui ut uehem̃t̾ iratꝰ c epit
clamare dicens. Quid ẽ hoc: Egotemi¬
si hominẽ deduc̾e̾ nõ fenũ poetare. Cui
respondit puer. Q uẽ querts. ecce subse¬
quit᷑. Cum ecce uir d̾i clauatis calcia¬
tus caligis: falcẽ fenariã incollo de¬
ferens ueniebat. Quẽ adhuc longe
positũ puer suo dño qr ip̃e ẽẽt quẽ q̃¬
reret indicanit. Isdẽ u̾o iulianꝰ repen¬
te ut uidit difamulũ ex ip̃o hĩtu des¬
pexit: eũꝙ qualit̾ deb̾e̾t alloqͥ ꝓt̾ua
mente p̾parabat. Mox u̾o ut ẜmus

Expanded text:
suumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resuumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resalutato Dei famulus praecepit, dicens: Leva fenum viride, porta pabulum jumentis in quibus venistis: ecce ego, quia parum superest, opere expleto te subsequor. Is autem qui missus fuerat, Julianus defensor mirabatur valde quidnam esset quod redire moraretur puer: cum ecce revertentem puerum conspicit, atque in collo fenum ex prato deferentem; qui vehementer iratus coepit clamare, dicens: Quid est hoc? Ego te misi hominem deducere, non fenum portare. Cui puer respondit: Quem quaeris, ecce subsequitur. Tum ecce vir Dei, clavatis calceatus caligis, falcem fenariam in collo deferens, veniebat: quem adhuc longe positum puer suo domino quia ipse esset quem quaereret indicavit. Idem vero Julianus repente ut vidit Dei famulum, ex ipso habitu despexit, eumque qualiter deberet alloqui proterva mente praeparabat. Mox vero ut servus
Abbreviated transcription (Latin):
pulsa: suadentib clericis c̃sensũ p̾buit
pontifex ut ad romanã urbẽ dedncide.¬
buisset. et que nam sua eẽt mensura
cognoscẽt: iulianũ tam̃ tñc defensorẽ
lus exc̃uentione eadẽ ĩ uirie sentiret.
Qͥ parere deeo cłicoꝵ uotis cõcitꝰ uo¬
lens. festinꝰ ad eius monast̾ium
cuturrit. ibiꝙ absente illo antiqͣrios
scribentes repperit: ubi alb̾s. eẽt. inqui¬
siuit. e ui dixerũt. In ualle hac que
monastĩo subiacet. fenũ secat. Isdem
uͦ iulianꝰ suꝑbũ ualde atꝙ cõtumacẽ
puerum habuit qui uix poterat uel
ip̃e dñari. Hũc ergo misit: ut eñ ad se.
sinit quidͥ nam eẽt eqͥtiꝰ. Mox ꝙ ut au¬
diuit qͥs ẽẽt. eñ ad huc longe positus
aspexit. et in menso timore corrreptꝰ.
ctepit timere. lassessere. seꝙ ip̃m nu¬
tanti gressu uix posse portare. O tre¬
mens ad d̃i hominẽ ꝑuenit. atꝙ uluiᷤ
humilit̾ eiꝰ genua deosculans striux̃:

Expanded text:
pulsa, suadentibus se clericis consensum pontifex pulsa, suadentibus se clericis consensum pontifex praebuit, ut ad Romanam urbem deduci debuisset, et quaenam sua esset mensura cognosceret. Julianum tamen tunc defensorem lus ex conventione eadem injuriae sentiret. Qui parere de eo clericorum votis concitus volens, festine ad ejus monasterium cucurrit, ibique absente illo antiquarios scribentes reperit, ubi abbas esset inquisivit. Qui dixerunt: In valle hac quae monasterio subjacet, fenum secat. Idem vero Julianus superbum valde atque contumacem puerum habuit, cui vix poterat vel ipse dominari. Hunc ergo misit, ut ipsum ad se sisivit quisnam esset Equitius. Moxque ut audivit quis esset, eum adhuc longe positus aspexit, et immenso timore correptus, coepit tremere, lassescere, seque ipsum nutanti gressu vix posse portare. Qui tremens ad Dei hominem pervenit, atque ulnis humiliter ejus genua deosculans, strinxit,
Abbreviated transcription (Latin):
guloꝵ ꝙͣ. fideliũ domos. cirtũquaꝙ
discurreret. et corda audientiũ ad
amorẽ patrie celestis excitaret. Erat
tus. ut siquis illũ fortasse nesciret.
salutatꝰ etiã resalutare despicẽt.
ium̃tis om̃ib ĩ cella potuisset re¬
piri in quo etiã capistro ꝓfreno.
⁊ ueruecũ pellib ꝓselsa utebat᷑ Suꝑse
met ip̃m sacros codices inpelli  saccuł
tẽ: et rigabat pratamentiũ. Huiꝰ ꝙͦ opi¬
nio p̾dicatõis ad romane urb̾ noticiã ꝑ¬
uenit: atꝙ ut ẽ lingua adulantiũ. au¬
dĩtoris ͥ niã ãplectendo necans. eo tp̃re
clerici huiꝰ apłice sedis antistiti adu¬
lando questi sũt. dicentes. Quis ẽ. iste
uir rusticꝰ qui auctoritatẽ sibi p̾dicatõ¬
nis arripuit: ⁊ officiũ apostolici nr̃i
Mittat᷑ gͥ si placet qͥ huc eũ exhibeat:
ut quis sit eccłiasticꝰ uigor agnoscat
sicut aũt moris est ut occupato ĩ mul¬
tis aĩo adulatio ualde subrẽpat. si ab
ip̃o cordis ostio neqͣquã fuerit ciciusre¬

Expanded text:
uoque fidelium domos circumquaque discurreret, et corda audientium ad amorem patriae coelestis excitaret. Erat ctus, ut si quis illum fortasse nesciret, salutatus etiam resalutare despiceret,omnibus jumentis in cella potuisset reperiri; in quo etiam capistro pro freno, et vervecum pellibus pro sella utebatur. Super semetipsum sacros codices in pelliceis sacculis tem, et rigabat prata mentium. Hujus quoque opinio praedicationis ad Romanae urbis notitiam pervenit; atque ut est lingua adulantium auditoris sui animam amplectendo necans, eodem tempore clerici hujus apostolicae sedis antistiti adulando questi sunt, dicentes: Quis est iste vir rusticus, qui auctoritatem sibi praedicationis arripuit, et officMittatur ergo, si placet, qui huc eum exhibeat, ut quis sit ecclesiasticus vigor agnoscat. Sicut autem moris est ut occupato in multis animo adulatio valde subrepat, si ab ipso cordis ostio nequaquam 169 fuerit citius re
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eiũ pectus uõ eẽt: si hoc pietas uõ
uiciss. Itaq descendit. genua flexit.
ad celum manus tetendit. ligulã de
sinu ꝓtulit. suꝑ extincti pueri pectꝰ
posuit. Q uo orante. aĩa pueri ad corpꝰ
rediit: quẽ manu cõprehendit ⁊ flẽti
matri uiuentẽ reddidit: atq iter qd
ceꝑat ꝑegit petiꝰ Qͣd nã hoc ẽẽ dicimꝰ¬

Expanded text:
 enim pectus non esset, si hoc pietas non  enim pectus non esset, si hoc pietas non vicisset. Itaque descendit, genua flexit, ad coelum manus tetendit, caligulam de sinu protulit, et super exstincti pueri pectus posuit. Quo orante, anima pueri ad corpus rediit: quem manu comprehendit, ac flenti matri viventem reddidit, atque iter quod coeperat peregit. PETR. Quidnam hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tꝑr. ꝓcausa
monast̾ii. albatis iussu qui hono¬
rato eius magr̃o successerat: rauẽña
ꝑgebat. ꝓ amiore uͦ euisd̃ ẽ uenerabił
houorati. quocũq lib̾tmiꝰ ibat: eius
semꝑligulã in sinui portare consue¬
uerat. Itaq dũ ꝑgeret: accidit ut q̃¬
dam mulier extincti filii corpuscu¬
lũ ferret. Que dum sernũ d̾i eẽt in¬
tuita: auore filii succensa ium̃tũ eiꝰ
ꝑfrenũ tenuit. atq cũ iuram̃to dix̃.
Nullatenꝰ recedes: nisi filiũ meũ sus¬
citaueris. At ille inusitatũ habens
tale iniracłm. expauit peticionis
illiꝰ iuram̃tũ declinare mulcerẽ uo¬
consid̾are libet: quale qu̾atũꝙ eiꝰ in
pectore certaiũ fu̾it. Ii qd̃ipe pugna¬
bãt int̾ se humilitas conu̾satõis et
pietas matris. Timor ne inusitata p̾¬
sumeret: dolor ne orbate mulieri nõ
subueniret. S ad maiorẽ d̾igłam: ui¬
cit pietas illud pectꝰ uirtutis. Qd̃idõ
fuit ualidũ: quia deuictũ. uirtutis¬

Expanded text:
lio quoque tempore pro causa monasterii, abbatis jussu, qui Honorato ejus magistro successerat, Ravennam pergebat. Pro amore vero ejusdem venerabilis Honorati, quocunque Libertinus ibat, ejus semper caligulam in sinu portare consueverat. Itaque dum pergeret, accidit ut quaedam mulier exstincti filii corpusculum ferret. Quae dum servum Dei fuisset intuita, amore filii succensa, jumentum ejus per frenum tenuit, atque cum juramento dixit: Nullatenus recedes, nisi filium meum suscitaveris. At ille inusitatum habens tale miraculum, expavit petitionis illius juramentum: declinare 160 mulierem voConsiderare libet quale quantumque in ejus pectore certamen fuerit. Ibi quippe pugnabat inter se humilitas conversationis, ac pietas matris: timor ne inusitata praesumeret, dolor ne orbatae mulieri non subveniret. Sed ad majorem Dei gloriam vicit pietas illud pectus virtutis, quod ideo fuit validum, quia devictum; virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
uans inpectore honorẽ ueritatis ⁊ ina¬
gistri: nec patris ꝓdebat uiciũ. nec fal¬
sitatis incͣrebat pcc̃m petiꝰ Putas¬
ne uir iste uenerabił lib̾tiꝰ. de quo tot
signa et miracula retulisti. intã ampla
congregatõne imitatores suos ĩuirtu

Expanded text:
vans in pectore honorem veritatis et mavans in pectore honorem veritatis et magistri, nec patris prodebat vitium, nec falsitatis incurrebat peccatum. PETR. Putasne vir iste venerabilis Libertinus, de quo tot signa et miracula retulisti, in tam ampla congregatione imitatores suos in virtu
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ ⁊ duritiã suã. humilitatẽ ac mã¬
suetudinẽ lib̾tini: ex lecto ꝓsiluit. pe¬
des lib̾tini tenuit: se peccasse. sereũ eẽ.
testatꝰ.ẽ. qui tanto taliq uiro. tã crude¬
lẽ fac̾e c̃tumeliã p̾sũpsiss. At cõtrali¬
b̾tuuꝰ sese int̾ram ꝓst̾nens. eiꝰq pedib
ꝓuolut᷑. sue culpe nõ illiꝰ seuitie fuisse
referebat. qd̃ ꝑtulerat. Sicꝙ actũ est:
ut ad magnã mansuetudinẽ ꝑduc̾e¬
tur pat̾. ⁊ humilitas discipłi magr̃a
fieret magr̃i. Cumq ꝓutilitate mona¬
sterii ad cõstitutõnẽ cause egressꝰ fuiss.
multi uiri noti ac nobiles qͥ eñ semꝑ
ualde honorabant. uehem̃t̾ admira¬
ti sollicite requirebãt. qͥd uã hoc ẽẽt.
qͦd tã tumentẽ acliuidã faciẽ hẽret.
eͣb ille dicebat. Esteruo sero pccĩs ine¬
is facientibi inscabello sb̃pedaneo ĩ¬
pegr: atq hoc ꝑtuli. Sicq uir sc̃s ser¬

Expanded text:
tatem et duritiam suam, humilitatem ac mantatem et duritiam suam, humilitatem ac mansuetudinem Libertini, ex lecto 161 prosiliit, pedes Libertini tenuit, se peccasse, seque reum esse testatus est, qui tanto talique viro tam crudelem facere contumeliam praesumpsisset. At contra Libertinus sese in terram prosternens, ejusque pedibus provolutus, suae culpae, non illius saevitiae fuisse referebat quod pertulerat. Sicque actum est ut ad magnam mansuetudinem perduceretur Pater, et humilitas discipuli magistra fieret magistri. Cumque pro utilitate monasterii ad constitutionem causae egressus fuisset, multi viri noti ac nobiles qui eum valde honorabant, vehementer admirati, sollicite requirebant quidnam hoc esset, quod tam tumentem ac lividam haberet faciem. Quibus ille dicebat: Hesterno die sero, peccatis meis facientibus, in scabello suppedaneo impegi, atque hoc pertuli. Sicque vir sanctus ser
Abbreviated transcription (Latin):
die is qͥ post uenabil honorati exitũ
monast̾ii regim̃ tenebat contra eũdẽ
uenerabilẽ lib̾tinũ iugraui iracũdia
exarsit. ita ut eũ manib ced̾et. Et qr
uirgã qua eum ferire posset minime
inuenit: cõp̾henso scabello sb̃pedanco.
eiꝰ caput ac faciem tutudit. ẽ otũq illiꝰ
uultũ tum̃tẽ ac liuidũ reddidit.
Qui uehem̃t̾ cesus. adstratũ ꝓpͥum
tacitꝰ recessit. Dieuͦ altera: erat pro
utilitate monastii causa cõstitutã.
Expletis gͥ hymnis matutinalib lib̾¬
tuiꝰ ad lectum abb̃is uenit: orationẽ
sibi humilit̾ petiit. Sciens uͦ illeqnͣ¬
tũ acũctis honoraret᷑. qnͣtũ ꝙ dilig̾e¬
t᷑. ꝓ iniuria quã ingesserat recedere
eũ uelle exmonastĩo putabat. atꝙ
requisiuit dicens. ubi uis ire: Cuiille
respouoit. Monast̾ii causa constituta
ẽ pat̾. quã declinare neq̃o: qr est̾nodie
me hodie iturũ ꝓmisi. ibi ire disposui
ẽũc ille a fundo cordis consid̾ans asꝑi¬

Expanded text:
die is qui post venerabilis Honorati exitum die is qui post venerabilis Honorati exitum monasterii regimen tenebat, contra eumdem venerabilem Libertinum gravi iracundia exarsit, ita ut eum manibus caederet. Et quia virgam qua eum ferire posset, minime invenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei caput ac faciem tutudit, totumque illius vultum tumentem ac lividum reddidit: qui vehementer caesus, ad stratum proprium tacitus recessit. Die vero altera erat pro utilitate monasterii causa constituta. Expletis igitur hymnis matutinalibus, Libertinus ad lectum abbatis venit, orationem sibi humiliter petiit. Sciens vero ille quantum a cunctis honoraretur, quantumque diligeretur, pro injuria quam ei ingesserat, recedere eum a monasterio velle putabat, atque requisivit, dicens: Ubi vis ire? Cui ille respondit: Monasterii causa constituta est, Pater, quam declinare nequeo, quia hesterno die me hodie iturum promisi, illuc ire disposui. Tunc ille a fundo cordis considerans asperi
Abbreviated transcription (Latin):
meritũ. an petitio libertini: MInostẽsione
tã ãmirabił signi: cũ fide femine uir¬
tus cõuenit utroꝵq. atꝙ id̾o lib̾tinũ
existimo ista potuisse: qr plus didice¬
rat de magr̃i quã de sua uirtute con¬
fid̾e. Cuiꝰ enĩ ligulã in pectore extincti
corpꝰcłi posuit. eiꝰ nimirũ animã ob¬
tinere qd petebat estimauit. Nam he
liseꝰ ꝙͦ magr̃i palliũ ferens. atq adior¬
dane ueniens: ꝑcussit semel ⁊ aquas
minime diuisit. S cũ repente diceret.
pendis petre: quantũ in exhibendis
uirtutib humilitas ualet. Cũc ex hi¬
bere magr̃i uirtutẽ potuit: quãdo
magr̃i nom̃ ad iemoriã reduxit Qa
enĩ ad humilitatẽ sb̾ magr̃o rediit: qd̃
magr̃ fecerat ⁊ ip̃e fecit. ꝓetr libet qd̃
dicis. S queso te ẽ ne aliqͥd aliud: qd̾̃
ad huc de ip̃o ad ur̃am edificatõnẽ nar¬
res: uo Est plaue. s si sit qͥ uelit imita¬
ri. Ego enĩ uirtutẽ patientie. signis
⁊ miraculis maiorẽ crede: Quadã nãq

Expanded text:
In ostensione tam admirabilis signi cum fide feminae virtus convenit utrorumque; atque ideo Libertinum existimo ista potuisse, quia plus didicerat de magistri, quam de sua virtute confidere. Cujus enim caligulam in pectore exstincti corpusculi posuit, ejus nimirum animam obtinere quod petebat aestimavit. Nam Eistri pallium ferens, atque ad Jordanem veniens, percussit semel, et aquas minime divisit. Sed cum repente diceret: as fecit. Perpendis, Petre, quantum in exhibendis virtutibus humilitas valet? Tunc exhibere magistri virtutem potuit, quando magistri nomen ad memoriam reduxit. Quia enim ad humilitatem sub magistro rediit, quod magister fecerat et ipse fecit. PETR. Libet quod dicis; sed, quaeso te, estne aliquid aliud quod adhuc de ipso ad nostram aedificationem narres? GREGOR. Est plane, sed si sit qui velit imitari. Ego enim virtutem patientiae signis et miraculis majorem credo. Quadam namque
Abbreviated transcription (Latin):
ablaca ẽ. At illa ꝓtuꝰ cuncte con¬
gregationis ad sciuit matrẽ. ei ꝙ
quid iuderit quidue audierit indi¬
cauit. eercio aũt die. cum ea que
iussa fuerat sorore defucta ẽ Illa
qͣm ip̃a poposcerat: die ẽ. tricessino
subsequuta. Qd̃ fcm nũc usq in eo¬
dẽ monastĩo manet memorabile:

Expanded text:
ablata est. At illa protinus cunctae conablata est. At illa protinus cunctae congregationis accivit Matrem, eique quid viderit, quidve audierit, indicavit. Tertio autem die cum ea quae jussa fuerat sorore defuncta est; illa vero quam ipsa poposcerat die est trigesimo subsecuta. Quod factum nunc usque in eodem monasterio manet 393 memorabile
Abbreviated transcription (Latin):
defunctꝰ ẽ: ab iecto scłari hĩtu ad
om̃ipotentis dei seruitiũ sese apd̃
bĩ petri apłi eccl̃iam monastĩo tra¬
didit: ibiq multis annis simplici¬
tati cordis atq oratioui dedita lar¬
gaindigentib elemosinarũ oꝑa
la ꝑcussa ẽ. Noctaruo autẽ tẽpe
añ lectum illiꝰ duo caudelaba lucere
cõsueuerant: quia uidelicet ami¬
ca lucis nõ solũ sp̃uales sed etiã
tẽꝑales tebras odio habebat: Que
dum uocte quadã ex hac eadem ia
delabra ante suũ lectulũ cõstitis¬
se. Nec ꝑt̾rita timuit: s examore
ut ẽ uultꝰ incliuato capite ãmu¬
it dicens. Dimissa. ueni.Sed qͥa
qͥudã scĩmonialẽ feminã in eodẽ
monastĩo p̾ceti̾s diligebat. ilico
galla subiũxit. Rogo: ut sororbe¬
nedicta mecũ ueniat. Cu ille res¬
pondit. Nou. s illa talis ueniat
tecũ. Hec uͦ quã petis: die tricesi
mo te erit secutura. his gͥ expletĩ
uisio apłi assistentis et colloq̃ntis

Expanded text:
defunctus est, abjecto saeculari habitu, ad defunctus est, abjecto saeculari habitu, ad omnipotentis Dei servitium sese apud beati Petri apostoli ecclesiam monasterio tradidit, ibique multis annis simplicitati cordis atque orationi dedita, larga indigentibus eleemosynarum opera la percussa est. Nocturno autem tempore ante lectum ejus duo candelabra lucere consueverant, quia videlicet amica lucis, non solum spiritales, sed etiam corporales tenebras odio habebat. Quae dum nocte quadam ex hac eadem jacaque candelabra ante suum lectum consistentem; nec perterrita timuit, sed ex amore ut est vultus, inclinato capite annuit, dicens: Dimissa; veni. Sed quia quamdam sanctimonialem feminam in eodem monasterio prae caeteris diligebat, illico Galla subjunxit: Rogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille respondit: Non, sed illa talis veniat tecum; haec vero quam petis, die erit trigesimo secutura. His itaque expletis, visio apostoli assistentis et colloquentis ei
Abbreviated transcription (Latin):
hoc silendũ arbitror: qd̃ mͥ ꝑsona¬
run grauiũ atq fideliũ ẽ relatione
cõpertũ Gotħorum nãq temporib
galla huiꝰ urbis nobilissima puel¬
filia. intra adolescentie tempora
marito tradita inintꝰ anni spacio
eius ẽ morte uiduata. Quã dum
feruente inũdi copula aditerand̾
thalauiũ et opes etas uocaret: ele¬
git magis sp̃ualib mptiis copu¬
lari deo. inquib aluctu incipit᷑
s ad gandia et̾na ꝑuenit᷑. quã car¬
nalib nuptiis subict. qu e aletici¬
a semꝑ incipiunt et ad fuiẽ cum
luctu tendunt. Huic aũt cũ ual¬
de iguea consꝑsio corꝑis in eẽt: ce¬
perunt medici dicere quia uͥ ad ã¬
plexꝰ uiriles rediret: calore nimio
coutra naturã barbas eẽt. hĩtura.
Quod ita quoq pꝰ fc̃m est S scã mu¬
lier nichil ext̾ioris deformitatis
timuit. que intioris sponsi speciẽ
amauit: nec uerita ẽ. si hoc ualla
fedaret᷑ qd a celesti sponso in ea ñ
amaretur Mox gͦ ut eius coniurge

Expanded text:
sonarum gravium atque fidelium est relatione compertum. Gothorum namque temporibus Galla hujus urbis nobilissima puelfilia, intra adolescentiae tempora marito tradita, in unius anni spatio ejus est morte viduata. Quam dum, fervente mundi copia, ad iterandum thalamum et opes et aetas vocarent, elegit magis spiritalibus nuptiis copulari Deo, in quibus a luctu incipitur, sed ad gaudia aeterna pervenitur, quam carnalibus nuptiis subjici, quae a laetitia semper incipiunt, et ad finem cum luctu tendunt. Huic autem cum valde ignea conspersio corporis inesset, coeperunt medici dicere, quia nisi ad amplexus viriles rediret, calore nimio contra naturam barbas esset habitura, quod ita quoque post factum est. Sed sancta mulier nihil exterioris deformitatis timuit, quae interioris sponsi speciem amavit, nec verita est si hoc in illa foedaretur, quod a coelesti sponso in ea non amaretur. Mox ergo ut ejus maritus
Abbreviated transcription (Latin):
sioms nouitatẽ non fereus cursu
c̃cito extra fores fugit. atq eos qͦs
uiderat patri ac medicis nũtiauit.
Qui c̃cite descenderũt. s egrũ quẽ
reliquerant iam defunctũ inue¬
nerunt:. quia illi eum secum tule¬
rant quoꝵ uisionẽ puer ferre nõ
potiit: qui hic remansit. Se transi¬

Expanded text:
sionis novitatem non ferens, cursu sionis novitatem non ferens, cursu concito extra fores fugit, atque eos quos viderat patri ac medicis nuntiavit. Qui concite descenderunt; sed aegrum quem reliquerant jam defunctum invenerunt, quia illi eum secum tulerant, quorum visionem puer ferre non potuit, qui hic remansit.
Abbreviated transcription (Latin):
rũt eius exitũ citius ad futurũ.
Cum uͦ iam tẽpus refectionis in¬
cũberet atꝙ diei hora tardior ex¬
creuisset. uenerandꝰ ep̃c de illoꝵ.
pociꝰ quã de sua salute sollicitꝰ eos
quiaderant admonuit cũsuo pa¬
tre in suꝑiores episcopii sui ꝑtes
ascende: seꝙ pꝰ laborem reficien¬
do reꝑare. Om̃s gͥ ascenderunt
doniũ inius ei tantũ mͦ pariulꝰ
relictus ẽ. puer: quẽ nũc quoq
p̾dictus ꝓb asserit suꝑ ẽẽ. Qui dũ
lecto iacentis assisteret: subito as¬
pexit intrantes aduirũ di quosdã
uiros stolis candidis amictos:
qui eundẽ quoq candorẽ nestium
nultuũ suoꝵ luce uincebant: Qui
splendore et eorum claritate ꝑcus¬
sus: qui nã illi eeñt. emissa co epit
uoce clamare. Qua uoce etiamꝑ
et agnouit: atq eumdẽ stridẽtẽ¬
atq uagientẽ puerum consolari.
c epit dicens. Noli timere: qr sc̃s¬
ad me uenerũt. Ille aũt tante ui¬

Expanded text:
runt ejus exitum citius adfuturum. runt ejus exitum citius adfuturum. Sed cum jam tempus refectionis incumberet, atque diei hora tardior excrevisset, venerandus episcopus de illorum potius quam de sua salute sollicitus, eos qui aderant admonuit cum suo patre in superioris episcopii sui partes ascendere, seque post laborem reficiendo reparare. Omnes igitur ascenderunt domum, unus ei tantummodo parvulus relictus est puer, quem nunc quoque praedictus Probus asserit superesse. Qui dum lecto jacentis assisteret, subito aspexit intrantes ad virum Dei quosdam viros stolis candidis amictos, qui eumdem quoque candorem vestium, vultuum suorum luce vincebant. Qua splendoris etiam claritate perculsus, quinam illi essent, emissa coepit voce clamare. Qua voce etiam Pet agnovit, atque eumdem stridentem vagientemque puerum consolari coepit, dicens: Noli timere,  venerunt. Ille autem tantae vi
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. Ecce uenio: ecce uenio
atq int̾ hec u̾ba aninã reddi¬
dit: et quia ueracit̾ scõs apłos
uiderat. eos etiam sequendo testa¬
tus est. Quod plerũq c̃tingit iꝰ¬
tis ut inmorte sua scõꝵ p̾cedenti¬
ũ uisiones aspiciant. ne ip̃am mor¬
tis sue penalẽ sententiã ꝑtimes¬
cant: s dum eorũ menti int̾noꝵ
ciuiũ societas ostenditur: a car¬
nis sue copula sine doloris ⁊ for¬
midinis fatigatõne soluant᷑. de¬
neq hoc sileã quod ꝓb om̃ipotẽ¬
tis d̾i famulus qui nũc in hac urbe
monastĩo presto ẽ quod appellat᷑
reatini. deprobo patruo suo reatĩe
ciuitatis ep̃o mͥ narrare c̃sueuit
dicens: quia ꝓpinquante uite eius
t̾mino. eũ grauissima dep̾ssit egͥ¬
tudo. Cuiꝰ ꝑat̾ noĩe maximꝰ pue¬
ris cirtũꝙͣ transmissis colligere
medicos studuit: si fortasse eiusmo¬
lestie subuenire potuissent Sed
congͣrati exuicinis locis undiq
medici: ad tactũuene denũtiaue¬

Expanded text:
at: Ecce venio, ecce venio; atque inter haec verba animam reddidit. Et quia veraciter sanctos apostolos viderit, eos etiam sequendo testatus est. Quod plerumque contingit justis, ut in morte sua sanctorum praecedentium visiones aspiciant, ne ipsam mortis suae poenalem sententiam pertimescant, sed dum eorum menti internorum civium societas ostenditur, a carnis suae copula sine doloris et formidinis fatigatione solvantur. e hoc sileam, quod Probus omnipotentis Dei famulus, qui nunc in hac urbe monasterio praeest, quod appellatur Renati, de Probo patruo suo Reatinae civitatis episcopo mihi narrare consuevit, dicens quia, appropinquante vitae ejus termino, eum gravissima depressit aegritudo. Cujus pater nomine Maximus, pueris circumquaque transmissis colligere medicos studuit, si fortasse ejus molestiae subvenire potuisset. Sed congregati ex vicinis locis undique medici, ad tactum venae denuntiave
Abbreviated transcription (Latin):
curauit dinoscere. Q uod ille sẽ¬
tieus cui tenuissimꝰ iuerat flatꝰ
quãtulo ad nisu ualuit ut loqͥ
potuisset. inferuestente sp̃u col¬
legit uocem: atq erupit dicens.
Recede ame mulier: ad huc igni¬
culus uiuit: paleã tolle. Illa gͥ
recedente ccrescente iurtute cor¬
ꝑis cum magna cepit leticia cla¬
mare dicens. Sene ueniũt dñi
ad tantillũ seruulũ ur̃m. estis
dignati cõuenire: uenio uenio:
gras ago. grãs ago. Cumq hoc
itererata crebro uoce repeteret:
quibꝰ hoc diceret noti sui qͥ illũ
circũsteterant requirebant:
Quibz ille admirando respond̾

Expanded text:
it aure dignoscere. Quod ille senit aure dignoscere. Quod ille sentiens, cui tenuissimus inerat flatus, quantulo adnisu valuit, ut loqui potuisset, infervescente spiritu collegit vocem atque erupit, dicens: Recede a me, mulier, adhuc igniculus vivit, paleam tolle. Illa igitur recedente, crescente virtute corporis, cum magna coepit laetitia clamare, dicens: Bene veniant domini ad tantillum servulum vestrum estis dignati convenire? venio, venio, gratias ago, gratias ago. Cumque hoc iterata crebro voce repeteret, quibus hoc diceret noti sui, qui illum circumsteterant, requirebant. Quibus ille admirando respondit,
Abbreviated transcription (Latin):
nus qui n̾o longe añ hoc in hacur¬
be defunctus ẽ. quẽ ip̃e etiam bñ
nostrin eadem prouincia mirsie
cõtigisse referebat Aiebat enĩ.
qd̃ illic pb̃r quidam cõmissã sibi
cum magno tunore dñi regebat
ligens. s qͣiͣ hostem cauens. ad
se ꝓpius acced̾e̾ nũquã sinebat. eã¬
q sibimet ꝓpin quare nulla occa¬
sione ꝑmittens. ab ea sibi cõmu¬
nionẽ funditus familiaritatis
absciderat: Habent quippe scĩui
ri hoc ꝓpͥmm: uã ut semꝑ ab illici¬
tis longe sint. a se plerũq etiam
licita abscidunt. Unde isdẽ uir ne
umquã ꝑ eam incurreret culpã
sabat necessaria. Hic ergo uene¬
rabilis pb̃r. cum longam uite ĩ¬
plesset etatem: anno quadrage¬
simo ordinationis sue. in ardescẽ¬
te grauit̾ febre correptus ad extͤ¬
nia deductus ẽ: S cum eñ presbi¬
tera sua conspiceret. solutis iam
menbris quasi inmorte distensũ:
si quod ad huc ei uitale spiram̃
inẽẽt. narib euis apposita aure.¬

Expanded text:
i non longe ante hoc tempus in hac urbe defunctus est, quem ipse etiam bene nosti, in eadem provincia Nursiae contigisse referebat. Aiebat enim quod illic presbyter quidam commissam sibi cum magno timore Domini regebat ligens, sed quasi hostem cavens, ad se propius accedere nunquam sinebat, eamque sibimet propinquare nulla occasione permittens, ab ea sibi communionem funditus familiaritatis absciderat. Habent quippe sancti viri hoc proprium; nam ut semper ab illicitis longe sint, a se plerumque etiam licita abscindunt. Unde idem vir, ne in aliquam per eam incurreret culpam, sabat necessaria. Hic ergo venerabilis presbyter cum longam vitae implesset aetatem, anno quadragesimo ordinationis suae inardescente graviter febre correptus, ad extrema deductus est. Sed cum eum presbytera sua conspiceret solutis jam membris, quasi in morte distentum, si quod adhuc ei vitale spiramen inesset, naribus ejus apposita curav
Abbreviated transcription (Latin):
Ed inter hec scienoũ
ẽ quia ille recte uidelicet
ueniã postulat: qui prius
hoc qd̃ in ip̃m delinquitur
relaxat. Munꝰ. enĩ non
accipit̾. nisi ante discordia
ab aĩo repellat᷑. dicente ne¬
ritate.Si offers munꝰ. tuum

Expanded text:
ed inter haec sciendum est quia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo repellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum
Abbreviated transcription (Latin):
uadis: ne septẽ dies suꝑ te in hoc
mũdo faciam aute cuiꝰ septimũ di¬
em: etiam ip̃e defũctus est: Q ui ta¬
men uulla nocte int̾ cetos nõ fuerat
uocatus: ut aꝑte claresce̾t. qr eiꝰ obi¬
tu. sola uenerabilis anastasii int̾ce¬
ssio obtinere potuisset. ꝓetrꝰ dũ isdẽ
possũt que p̾destinata nõ fuerĩt s
ea que scĩ uiri orando efficiũt. ita p̾¬

Expanded text:
dies super te in hoc mundo faciam; ante cujus septimum diem etiam ipse defunctus est, qui tamen in illa nocte inter caeteros non fuerat vocatus, ut aperte claresceret, quia ejus obitum sola venerabilis Anastasii intercessio obtinere potuisset. PETR. Cum idem fpossunt quae praedestinata non fuerint ; sed ea quae sancti viri orando efficiunt, ita p
Abbreviated transcription (Latin):
de est. ꝙͣ temptatõne sua intus
mentẽ lacescũt: mira ꝙ̃ foris fi¬
ũt. s si huiꝰ ꝯstantu uen erabilis
unũ qd̃ fecit audis: cuiꝰ humilita¬
tis sit citiꝰ agnoscis. petoꝰ Post ꝙͣ
fcĩ illiꝰ tale miraculũ dixisti: suꝑ¬
ẽ. ut me etiam de humilitate m̃tis
euis edifices GG Q uia ualde opi¬
nio scĩtatis eius excreu̾at: inulti
hũc ex diu̾sis ꝓuintiis anxie uid̾e̾
sitiebant. Quadãuͦ die: ex longĩqͦ
loco aduidendũ eũ quidã rusticꝰ
uenit. Eadẽ uͦ hora casu c̃tigerat.
despecta. Cumꝙ is qui aduidẽdũ eũ
uenerat qͥs nã eẽt. inquireret. atꝙ
obnixe pet̾et ut sibi debuisset ostẽ¬
di. hiqͥ illũ nouerãt monstrauerũt
qͥs eẽt. s sic̃ stultem̃tis hoĩes meri¬
tũ exqͣlitate corꝑis metiũt᷑ eũ ꝑ
uulũ atq despectũ uid eus ip̃m hũc
ẽẽ cepit om̃ino ñ cred̾e. In mẽte et¬
eiũ rustica. int̾ hoc qd̃ audierat et
uidebat. quasi facta fuerat quedã

Expanded text:
de est quod tentatione sua intus mentem lacessunt mira quae foris fiunt. Sed si hujus Constantii venerabilis unum quod fecit audis, cujus humilitatis fuerit, citius agnosces. PETR. Postquam facti illius tale miraculum dixisti, superest etiam ut me de humilitate mentis ejus aedifices. GREGOR. Quia valde opinio sanctitatis ejus excreverat, multi hunc ex diversis provinciis anxie videre sitiebant. Quadam vero die ex longinquo loco ad videndum eum quidam rusticus venit. Eadem vero hora casu contigerat, despecta. Cumque is qui ad videndum eum venerat quisnam esset inquireret, atque obnixe peteret ut sibi debuisset ostendi, hi qui illum noverant monstrarunt quis esset. Sed sicut stultae mentis homines merita ex qualitate carvulum atque despectum videns, ipsum hunc esse coepit omnino non credere. In mente etenim rustica inter hoc quod audierat et videbat, quasi facta fuerat quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
credidi: iste aũt dehoĩe nichil hẽt.
Qd̾ ut uir di ꝯstantiꝰ audiuit. lãpa¬
des qs reficiebat ꝓtinꝰ letꝰ relĩqũs.
c̃citus descendit: atꝙ in eiꝰ rustici ã¬
plexũ ruit: eũq ex amore nimio cõ¬
string̾e̾ cyepit brachiis ⁊ osculari.
magnasq grãs age̾: qd̃ dese talia
iudicass dicens. Tu solus es: qͥ ĩme¬

Expanded text:
homine nihil habet. Quod ut vir Dei Constantius audivit, lampades quas reficiebat protinus laetus relinquens, concitus descendit, atque in ejusdem rustici amplexum ruit, eumque ex amore nimio constringere coepit brachiis, et osculari, magnasque gratias agere quod is de se talia judicasset, dicens: Tu solus in me ape
Abbreviated transcription (Latin):
altare posuit. cũctisq egredientib
orauit: atq accersitis pꝰmodũ fr̃i.¬
b p̾cepit. ut hoc qd̾̃ detulerant ole¬
um leuarent. et ꝑcuncta uasa mo¬
nastii. exigue funoendo diuiderẽt.
quatinꝰ bñdictõne euisdẽ olei. oĩa
infusa uid̾entur. Que ꝓtinꝰ ut erãt
uacua. claudi fecit: die uo̾ alia aꝑ¬
ta oĩa plena reꝑta sũt petrꝰ ꝓbamꝰ
cotidie impleri u̾ba uitatis q̃ are

Expanded text:
altare posuit, cunctisque egredientibus altare posuit, cunctisque egredientibus oravit, atque accersitis postmodum fratribus praecepit, ut hoc quod detulerant oleum levarent, et per cuncta vasa monasterii exigue fundendo dividerent, quatenus benedictione ejusdem olei omnia infusa viderentur: quae protinus ut erant vacua claudi fecit. Die vero altera aperta omnia plena reperta sunt. PETR. Probamus quotidie impleri verba Veritatis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uideo. de exẽplis ueterib noua mi¬
ne ñnosi. de imitatõne ꝙͦ helisei co¬
guosc̃̾e: petrꝰ uolo atq ĩhiant᷑ cupio
sg̃. Dum qͣdam die inmonastĩo uetꝰ
oleum deeẽt. iãq colligende oliue
tẽpus incũbe̾t. s fructꝰ in oliuis nu¬
llus appareret: uisũ patri monas¬
terii fuerat. ut circũqͣq frẽs incolli¬
gendis oliuis. ad exhibenda extra¬
neis oꝑa ꝑge̾nt: quatinꝰ exm̾cede
sui oꝑis aliquantulũ monastĩo ole¬
um deportarẽt. Qd̃ uir dñi ñ nosus
fieri cũ magna humilitate ꝓhibu¬
it: ue exeuntes frẽs ex monast̾i̾o.
dũ lucra olei q̃rerent. aĩaꝵ. dãpua
paterentur: Sed qr inmonastii ar¬
borib oliue pance inẽẽ uidebant᷑
eas p̾cepit colligi. inp̾lo mitti: ⁊ qͣm¬
libet parũ olei exire potuiss sibim
deferri. factumq ẽ: et susceptũ in
ꝑuulo uasculo oleũ frẽs ñnoso d̾i
famulo detulerũt. Q d̾ ip̃e ꝓtinꝰ añ

Expanded text:
video, de exemplis veteribus nova mivideo, de exemplis veteribus nova mine Nonnosi de imitatione quoque Elisaei cognoscere? PETR. Volo, atque inhianter cupio. GREGOR. Dum quadam die in monasterio vetus oleum deesset, jamque colligendae olivae tempus incumberet, sed fructus in oleis nullus appareret, visum Patri monasterii fuerat ut circumquaque fratres in colligendis olivis ad exhibenda extraneis opera pergerent, quatenus ex mercede sui operis aliquantulum monasterio oleum deportarent. Quod vir Domini Nonnosus fieri cum magna humilitate prohibuit, ne exeuntes fratres ex monasterio dum lucra olei quaererent, animarum damna paterentur. Sed quia in monasterii arboribus olivae paucae inesse videbantur, eas libet parum olei exire potuisset, sibimet deferri. Factumque est, et susceptum in parvo vasculo oleum fratres Nonnoso Dei famulo detulerunt: quod ipse protinus ante
Abbreviated transcription (Latin):
potuusset existere. si h̾c moles saxi
illiꝰ nõ teneret: occurrit. aĩo qr ean¬
dẽ molẽ qͥnquaguita boũ paria
ioue ñ possent. Cumꝙ de huma¬
no labore ẽẽt. facta desꝑatio:addi¬
uinũ se solatiũ c̃tulit. seq illic noc¬
turno silentio. in orationẽ dedit eũ
mane facto ad eundẽ locũ frẽs ue¬
nerunt: atq inuenerũt molẽ tã¬
te magnitudis ab eodẽ loco longiꝰ
recessisse:. suoq recessu largũ frĩb
oratorio lauaret: una ex eius ma¬
nib cecidit: que ꝑ innumeras par¬
tes fracta desiluit. Q ui uehemẽ
ne dedit. Cumq ab oratione caput
leuasset: sanã lãpadẽ repperit. quã
timens ꝑfragnina collegerat: sic¬
ꝙ ĩ duob miraculis. duoꝵ patrũ est.¬
uirtutes imitat. Inmole scilicet sa¬
xi. factũ gregorii qui montẽ mouit:
inreparationẽ uͦ lampadis uirtutẽ
donati: qui fradtũ calicẽ pͥstine in¬
columitati restituit. pet: Habemꝰ ut

Expanded text:
potuisset existere, si hunc moles saxi potuisset existere, si hunc moles saxi illius non teneret, occurrit animo, quod eamdem molem quinquaginta boum paria movere non possent. Cumque de humano labore facta esset desperatio, ad divinum se solatium contulit, seque illic nocturno silentio in orationem dedit. Cumque mane facto ad eumdem locum fratres venirent, invenerunt molem tantae magnitudinis 180 ab eodem loco longius recessisse, suoque secessu largum fratribus oratorio lavaret, una ex ejus manibus cecidit, quae per innumeras partes fracta dissiluit: qui vehementnem dedit. Cumque ab oratione caput levasset, sanam lampadem reperit, quam timens per fragmenta collegerat. Sicque in duobus miraculis duorum Patrum virtutes imitatus est: in mole scilicet saxi, factum Gregorii qui montem movit; in reparatione vero lampadis, virtutem Donati, qui fractum calicem pristinae incolumitati restituit. PETR. Habemus, ut