comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ scli capciuitatẽ. et u̾icatus e¬
thropu a sabaim. excelsi iuri ad
eura tͣnsibũt. Et qui taudem existi¬
mandus labor egypci. ⁊ u̾cacus e¬
thyopũ ⁊ sabaim: Recordenur oui¬
entis magos adorantes dñm et
numantes: ⁊ laborem uemendi
usq inubethleem iude. cancutiuerᷤ
metiam. In pͥncipiũ em̃ labore toci
egypai labor demonstratꝰ est. Ma¬
gis uamq diuine uirtutis oꝑaci¬
ones falsa rerũ sp̃e mentientib
potissimus impie religionis ho¬
uor ascło oĩ deferebatur: hisdem
magis ex m̾catu ethyopũ ⁊ saba

Expanded text:
li calamitatem, et mercatus Aethiopum et Sabain viri excelsi ad cum transibunt. Et qui tandem existimandus labor Aegypti, et mercatus Aethiopum et Sabain? Recordemur Orientis Magos adorantes Dominum et munerantes, et laborem veniendi usque in Bethlehem Judae tanti itineris metiamur. In principum enim labore totius Aegypti labor demonstratus est. Magis namque divinae virtutis operationes falsa rerum specie mentientibus, potissimus impiae religionis honor a saeculo omni deferebatur. Iisdem Magis et mercat
Abbreviated transcription (Latin):
inipleuerit. p̾cabiunt᷑ inquit: quĩ
in ce ẽ deus. Dictũ itaq ab apło
recognosce: ⁊ recognitũ iitellige.
Deus in ip̃o erat mundũ recoua¬
lians sibi. De huic sequitur. Et
non est deus p̾ter ce. Quib cõti¬
nuo idem apłs ait. Unus ẽ em̃i

Expanded text:
pleverit. Precabuntur, inquit, quoniam in te est Deus . Dictum itaque ab Apostolo recognosce, et recognitum intellige: Deus in Christo erat mundum reconcilians sibi . Dehinc sequitur, Et non est Deus praeter te. Quibus continuo idem Apostolus ait, unus est eni
Abbreviated transcription (Latin):
eñi deo credidisti. P eam namq
fidem iusti ficatirs est ⁊ consticutꝰ
est abraham pater gentiũ: ꝑ quã
dũi cui crediderat adorauit. Ado¬
rauit ⁊ em̃ beatus ille ⁊ fidelis pa¬
criarcha deũ. Et accipe quã deu̾
uerũ: cui ut ip̃e de se ait non nu¬
possibile est om̃e ubũ. Aut nũꝙͥ
nou soli deo possibile est ouĩe uer
bũ: quero quid desit dedeo uero.
⁊ gomorre euersor; Pluit em̃ doꝰ¬

Expanded text:
enim Deo credidisti. Per eam namque fidem justificatus est, et constitutus est Abraham pater gentium, per quam Deum cui crediderat adoravit. Adoravit etenim beatus ille et fidelis patriarcha Deum ; et accipe quam Deum verum, cui, ut ipse de se ait, non impossibile est omne verbum. Aut numquid non sbum, quaero quid desit de Deo vero.et Gomorrhae eversor? Pluit enim Do
Abbreviated transcription (Latin):
do nũcupatus. duis inuisicatione
significatus: deus p̾dicatur in
facto. Locutũ certe iirũ noni¬
guorans. qui abrale ⁊ uisus ẽ
ĩ locucus ⁊ dm̃ quomͦ ignorabis.
scͥptura eadem que uirũ direrat
deũ conficence. Ip̃a eñi dir̃. Et
concepit q peperit sara abrahã

Expanded text:
do nuncupatus, Dominus 92 in visitatione do nuncupatus, Dominus 92 in visitatione significatus, Deus praedicatur in facto. Locutum certe virum non ignoras, qui Abrahae et visus est et locutus. Deum quomodo ignorabis, Scriptura eadem, quae virum dixerat, Deum confitente? Ipsa enim dixit, Et concepit et peperit Sara Abraha
Abbreviated transcription (Latin):
uinus. Dens istic ad abraha
loquit̾ paricurã sarã pollicetur
post hec uiri tres sedenci assistũc¬
unũ adorat. ⁊ dũm confitetur:
idemq ⁊ adoracus ⁊ confessus
ab illo temꝑe eodem in futurũ
rediturũ se ꝓnuctit. ⁊ sarc filiu̾
fucurũ. Deus abraham locucus
ẽ ; isdem ptꝰea de rebus eũdẽ uir
ab eo uisus alloquicur. Demu¬
tacio cantũ fit nominũ: nichil
tamen de confessione decessit.
Uirũ eñi licet conspectũ. abra¬
ham camẽ dñm a dorauit: sacra¬
mencũ scil fure corꝑationis agno¬
sceus: nec tamen tance fidei ces¬
cnuomio caruit: dũo in euãgliis
dicente. Abraham pat̾ ur ex ulca
redicurũ se tempe eodẽ pollicet᷑.
Contuere sponsioiis effectum.
memẽto camen uirũ eẽ qͥ spon¬
deat. Qͥd gͦ scͥptura dicit᷑ Et doꝰ
uisicauit saram .uir gͦ iste dñs
est: efficiens quod spopoudit. Qd
aut̃e sequitur: Et fecit deus sa¬
re sicut locutus ẽ. Uir in loqũe¬

Expanded text:
vinus, Deus isthic ad Abraham vinus, Deus isthic ad Abraham loquitur, parituram Saram pollicetur. Post haec unum adorat et Deum confitetur. Idemque adoratus et confessus ab illo tempore eodem in futurum redditurum se promittit, et Sarae filium futurum. Deus ad Abraham locutus est. Idem postea de rebus ipsis eumdem vir ab eo visus alloquitur. Demutatio tantum fit nominum, nihil tamen de confessione decessit. Virum enim licet conspectum, Abraham tamen Dominum adoravit : sacramentum scilicet futurae corporationis agnoscens. Nec tamen tantae fidei testimonio caruit; Domino in Evangeliis dicente, Abraham pater vester laerediturum se tempore eodem pollicetur. Contuere sponsionis effectum: memento tamen virum esse qui spondeat. Quid ergo Scriptura dicit, Et Dominus visitavit Saram ? Vir ergo iste Dominus est, efficiens quod spopondit. Quid autem sequitur? Et fecit Deus Sarae sicut locutus est . Vir in loquen
Abbreviated transcription (Latin):
posse ignorari docemꝰ: npiesa¬
tis eẽ crimẽ necesse est qd̃̾ ue¬
gantur. Augl̾s dei loqui ad a¬
gar cepit: hismahelem ingen¬
tem magnã ad aucturus ciq
in numerabilẽ gentis ꝓgenie
p̾stacurus: confessio audientis
em̃i erordiũ ab angło dei cepit:
s in confessione dei constitit. I¬
ta qui sub imstĩo magni consi¬
lii nũciandi. dei angl̾s est: ip̃e
⁊ uatura ⁊ nõie deus ẽ. ilomẽ
em̃ nature: nõ nounin uat᷑a
cõponitur. Isdem eciã de rebus
ad abraham deus loquit᷑ͥ bñ¬
dictũ iam hismahelem docet.
⁊ mulciplicandũ eudẽ cẽ in gẽ¬
tem. Benediri inquit ei. Non
icaq denitauit ꝑsone sue si¬
ginficationẽ: se eñi iam beue¬
dixisse demoustrat. Scͥptura
certe sacramenci ordinẽ ⁊ uere
p̾̃dicationis modũ ab augło di
mapieus: ⁊ postea isdem de re¬
bus eundẽ loquente dĩn cõfes
sa seruauit. Procedit aũt ple¬
more doctrine ꝓfectu. sermo di¬

Expanded text:
posse ignorari doceamus; impietaposse ignorari doceamus; impietatis esse crimen necesse est quod negatur. Angelus Dei loqui ad Agar coepit, Ismaelem in gentem magnam adaucturus, eique innumerabilem 91 gentis progeniem praestaturus. Confessio audientis enim exordium ab angelo Dei coepit, sed in confessione Dei constitit. Ita qui sub ministerio magni consilii nuntiandi, Dei angelus est, ipse et natura et nomine Deus est. Nomen enim naturae, non nomini natura componitur. Iisdem etibraham Deus loquitur: benedictum jam Ismaeli docetur, et multiplicandum eumdem esse in gentem: Benedixi, inquit, ei . Non itaque demutavit personae suae significationem: se enim jam benedixisse demonstrat. Scriptura certe sacramenti ordinem et verae praedicationis modum, ab angelo Dei incipiens, et postea iisdem de rebus eumdem loquent est. --Procedit autem pleniore doctrinae profectu sermo di
Abbreviated transcription (Latin):
mone ad loch frẽm abrahe:
scͥptura dicit. Et dñs pluit
suꝑ sodomã ⁊ gomorram sul¬
phur ⁊ ignẽ a dño de celo. Et
rursum. Et dicit iusicauit
sarrã sicut dixit. Et fecit ds̃
sare sicut locutꝰ ẽ : ⁊ cõcepit
⁊ peꝑit sara abrahe filiũ inse¬
uectute sua ⁊ ⁊ in cp̃e. sicut lo¬
Cutus est illi dũs. Et de huic
expulsa de abrahe domo cũ
filio suo aucilla ⁊ indeserto
ob aque mopiam int̾icũ pu¬
eri timeute cadẽ sc̃ͥptura a
pueri ubi eratͥ ⁊ uocauit
angłs dei agar de celo: ⁊ duẽ
ei. Qͥd est agar: Noli timere
exaudunt eñi deus noc̃e pueri
de loco in quo est. Sur ge. accipe
puerũ: ⁊ tene manũ eius. In gen¬
tem eñi magnam faciam eum.
Que ꝑfidie cecitas est. que nicͤ¬
duli cordis obtinisio ẽ. que irre¬
ligiositatis temeritas: aut igno¬
rare hec aut nõ ignorata uegli¬
gere: Certe ita comemorata ⁊
dicta sũt: ne intelligenciã ue¬
ritatis error aliquis aut ob¬
scuritas impediret. Que si nõ

Expanded text:
Lot fratrem Abrahae, Scriptura dicit, Et Dominus pluit super Sodomam et Gomorrham sulphur et ignem a Domino de coelo . Et rursum: Et Dominus visitavit Saram, sicut dixit, et fecit Deus Sarae sicut locutus est, et concepit et peperit Sara Abrahae filium in senectute sua, et in tempore sicut locutus est illi Dominus . Dehinc expulsa de Abrahae domo cum filio suo ancilla, et in deserto ob aquae inopiam interitum pueri timente, eadem Scriptura ais vocem pueri ubi erat, et vocavit angelus Dei Agar de coelo, et dixit ei, Quid est Agar? noli timere; exaudivit enim Deus vocem pueri de loco in quo est. Surge, et accipe puerum, et tene manum ejus; in gentem erfidiae caecitas est, quae increduli cordis obtusio est, quae irreligiositatis temeritas, aut ignorare haec, aut non ignorata negligere? Certe ita commemorata et dicta sunt, ne intelligentiam veritatis error aliquis aut obscuritas impediret. Quae si non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filius deus sit. qr ptꝰ deum. añ
postea deus fucurꝰ sit: totius ob
id dcĩ racio tractanda ẽ. Deus
ip̃e sermonis sui testis est. s et pu¬
er eius electus. una cũ eo cestis ẽ.
dm̃ aute se nõ ẽẽ ueq post se fu¬
turũ. Sufficiens quidem sibi ip̃i
cestis est: s testimonio dese suo.
testimoniũ pueri quẽ elegit ad¬
imscuit. Unũ gͦ duoꝵ cesfimoui¬
um ẽ. nullũ aute se dm̃ ẽẽ ⁊ ex
eo em̃i oĩa sunt: neq post se de¬
um futurũ ⁊̃ non uciq ex se non
fuisse. Erat em̃i iã puer in cesti¬
momio pacris hec loquens: puer
in tribu er qua gigni habebat
electus. Id ip̃m ita in euangłiis
de mousfrat. Ecce puer meus
quẽ elegi ⁊ dilectus meus: in qͦ
complacuit aĩe mee. Nõ est gͦ
auce me alius deus. ⁊ pꝰ me nõ
erit . et̾ne uideliq ⁊ indemucabi¬
lis iurtutis infiuitatẽ in eo qd̾
ante ⁊ pte̾a deus p̾t̾ se sit nullꝰ

Expanded text:
et Filius Deus sit, quia post Deum, ante postea Deus futurus sit: totius ob id dicti ratio tractanda est. Deus ipse sermonis sui testis est, sed et puer ejus electus una cum eo testis est, Deum ante se non esse, neque post se futurum. Sufficiens quidem sibi ipse testis est: sed testimonio de se suo, testimonium pueri quem elegit admiscuit. Unum ergo duum testimonium est, nullum ante se Deum esse; ex eo enim omnia sunt: neque post se Deum futurum; non utique ex se non fuisse. Erat enim jam puer in testimonio Patris haec loquens, puer in tribu ex qua gigni habebat electus. Idipsum ita in Evangeliis demonstrat: Ecce puer meus quem elegi, dilectus meus, in quo complacuit anima mea . Non est ergo ante me alius Deus, et post me non erit: aeternae videlicet et indemutabilis virtutis infinitatem in eo, quod ante et postea
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ⁊ dens nũcupatur: in houo¬
re nature sue ⁊ nõie p̾dicatur.
Habes gͦ angłii. qui de rubo
ad huc moysi cestuuouia: ⁊ in¬
cellige an occasione aliqua p̃¬
dicaudũ dñi ⁊ dm̃i negligat Te¬
nes nempe exdictis eius. Au¬
di isrl. dñs deus tuus unꝰ ẽ Te¬
ne nũc diuine illius caucionis
sue dc̃a. Ait namq. uidece. iii¬
dece. qũĩ ege sũ dñs: ⁊ nõ ẽ deus
p̃t̾ me. Et cũ om̃is sermo ei er
peͬsona dĩ usq ad finẽ cautiõis
ppło eius: ⁊ houorificent eũ õs
angli dei. Houorificandus est
adei angłis. ds̃. dicens. Qm̃
ego sũ dũs: ⁊ nõ ẽ deus p̃t̾ me.
Est emĩ uingenitus deus: ueq
consortẽ. uingeniti nouiẽ ad

Expanded text:
nus et Deus nuncupatur, in honore naturae suae et nomine praedicatur. Habes ergo angelum, qui de rubo adhuc Moysi testimonia; et intellige an occasionem aliquam praedicandi Deum et Dominum negligat. Tenes nempe ex dictis ejus, Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est . Tene nunc divinae illius cantionis suae dicta: ait namque, Videte, videte quoniam ego sum Dominus, et non est Deus praeter me . Et cum omnis sermo ei ex persona Dei usque ad finem cantionis populo ejus, et honorificent eum omnes angeli Dei . 95 Honorificandus est a Dei angelis Deus, dicens: Quoniam ego sum Dominus, et non est Deus praeter me. Est enim Unigenitus Deus: neque consorte
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ orignus. Ac sic ut̾q deus
unus est: eum int̾ unũ ⁊ unũ.
ide est ex uuo uirũ. diuinicacis
et̾ne nõ sit scd̾a nacura. Ado¬
randus gͦ est a filiis dei: ⁊ ho¬
uorificandus ab angłis dei.
Ica ⁊ honor ⁊ uenãcio: deo a di
filiis ⁊ angłis postulatur. Sa¬
gui ficacionẽ honorandi. ⁊ cor
Ac ne forte honorẽ dei nõ ua¬
turalis existimes postulari.
⁊ arbicreris hoc in loco moy¬
sen de honoraudo deo patre sẽ¬
sisse. cũ tñ pr̃ sit honorauduᷤ
ui fil io ⁊ camen bñdictõnẽ quã
sib eodẽ sermone iacob ad io¬
seph dispoinit: adu̾ti. Aic eñ
Et qu accepta sunt ei qui ap¬
paruit in rubo: ueniant super
caput ioseph ⁊ icrticẽ. Addran¬
dus gͦ a dei filiis. deus ẽ: s ds̃.

Expanded text:
ue Deus unus est; cum inter unum et unum, id est, ex uno unum, divinitatis aeternae non sit secunda natura. Adorandus ergo est a filiis Dei, et honorificandus ab Angelis Dei. Ita et honor et veneratio Deo a Dei filiis et Angelis postulatur. Significationem honorandi, et corum Ac ne forte honorem Dei non naturalis existimes postulari, et arbitreris hoc in loco Moysen de honorando Deo patre sensisse, cum tamen Pater sit honorandus in Filio; tamen benedictionem, quam sub eodem sermone ad Joseph disponit, adverte. Ait enim: Et quae accepta sunt ei qui apparuit in rubo, veniant super caput Joseph et verticem . Adorandus ergo a Dei filiis Deus est, sed Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsoua est: ⁊ eurs qui ex in nascibi¬
li est: honor consecratus est. Unric
te deus deus tuus. Id enĩ qd̾ ait cu¬
us. ad uatiuitatẽ refertur: ct̾m
non ꝑuiut uaturã. Et idarco ds̃
eius ẽ. qr ex deo uatus in dm̃ ẽ: No
tamen ꝑ id quod pat̾ deus ẽ: non
⁊ filius deus est. Unr eñi te deus
ds̃ cuus. Designaca uidelicet auc¬
toris et ex eo geniti significatiõe:
uno eodẽq dicto. utriiq illũ in
nature eusdem ⁊ dignitatis uũ¬
cupacione coristicicuit. Uerũ ne

Expanded text:
as; et ejus qui ex innascibili est, honor conservatus est: Unxit te, enim Deus, Deus tuus. Id enim, quod ait tuus, ad nativitatem refertur, caeterum non perimit naturam . Et idcirco Deus ejus est, quia ex eo natus in Deum est. Non tamen per id, quod Pater Deus est, non et Filius Deus est: Unxit enim te, Deus Deus tuus: designata videlicet et auctoris, et ex eo geniti significatione, uno eodemque dicto utrumque illum in naturae ejusdem et dignitatis nuncupatione co
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ auduĩt ab ant̾iorib ep̃is
p̃dicatũ. ut id subcilit̾ ꝑ spea¬
cm h̾etice opĩonis infirment.
dicences eos u̾bi huiꝰ signifi¬
cacione id est unuꝰ sb̾stãcie qd̾
grece omousion dicitur. Hoc
sensu usurpare acq eloqui.
tauꝙͣ ip̃e sit pat̾ qui et filius
ex infiuitace uidel sua ꝓten¬
sus inuirgiuẽ: ex qua corpꝰ¬

Expanded text:
Filium esse audiunt ab anterioribus episcopis praedicatum, ut id subtiliter per speciem haereticae opinionis infirment: dicentes eos verbi hujus significationem, id est, unius substantiae, quod graece ὁμοούσιον dicitur, hoc sensu usurpare atque eloqui, tamquam ipse sit pater qui et filius, ex infinitate videlicet sua protensus in Virgine
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ in quo stas: t̾ra sc̃a ẽ. Et diẽ
ei. Ego sũ deus abrahaui: ⁊ deus
ysaac. ⁊ deus iacob. Qui appuit
in rubo. de rubo loquitur ÷ ⁊ ui¬
sioius locus unus ⁊ uocis ẽ: uez
alius qua qui ẽ iusus auditur.
Qui angl̾s dei est cũ uidetur:
idem rursum cũ auditur ẽ dñs.
inde abrahie ⁊ ysaac ⁊ iacob esse
cognoscitur. Cũ angłs dei dicit᷑.

Expanded text:
nim, in quo stas, terra sancta est. Et dixit nim, in quo stas, terra sancta est. Et dixit ei: Ego sum Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Jacob . Qui apparuit in rubo, de rubo loquitur: et visionis locus unus et vocis est; neque alius, quam qui est visus, auditur. Qui angelus Dei est cum videtur, idem rursum cum auditur est Domininde Abrahae, Isaac et Jacob esse cognoscitur. Cum angelus Dei dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
iacob in hoĩe deus uenit. Neq
solũ uenit: s luccatus osteudit᷑.
Neq tantũ mͦ luccatus. s ecia
aduersus eũ cũ quo luctabat᷑ ĩ¬
firmus. ⁊ lũc de lucte sacramẽ¬
to: nõ ẽ. neq in cẽꝑe ueq ĩ ma¬
tĩa aliquid tractare. Deus c̾ce
est: qr iacob adu̾sus dm̃i in ua¬
nius aut̃e: an etiam alibi p̃t̾
qũa ad agar hic angłs dei. ds̃
ẽẽ sit coguitus. Cognitus pla¬
ne ẽ. Neq solũ deus: s etiã ds̃
abraham. ⁊ deus ysaac. ⁊ deus
iacob reꝑtus. Angłs eñĩ dñ
moysi de rubo apparuit: deus
de rubo loquitur. Uocẽ cuiꝰ in¬
celligendã eristuues i utrũ eiꝰ
qui uisus ẽ. an alicuiꝰ alt̾ius: Hic
mendacio locus nullus ẽ. Aic
eñi sqͥptura. Apparuit aũt illi
angłs dũi inflama igins de ru¬
bo. Et rursum. uocauit eñ dñs
de rubo. Moyses moyses. Et res¬
poudit. Quid est: Et dirit dñs.
ie accesseris huc. Solue calcia¬
mencũ de pedibus tuis ⁊ locus e¬

Expanded text:
venit. Neque solum venit, sed luctatus ostenditur : neque tantummodo luctatus, sed etiam adversus eum, cum quo luctabatur, infirmus. Nunc de luctae sacramento non est, neque in tempore, neque in materia, aliquid tractare. Deus certe est; quia Jacob adversus Deum invamus autem, an etiam alibi, praeter quam ad Agar, hic angelus Dei Deus esse sit cognitus. Cognitus plane est. Neque solum Deus, sed etiam Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Jacob repertus. Angelus enim Domini Moysde rubo loquitur: vocem cujus intelligendam existimas, utrum ejus qui visus est, an alicujus alterius? Hic mendacii locus nullus est. Ait enim Scriptura, Apparuit autem illi angelus Domini in flamma ignis de rubo . Et rursum, Vocavit eum Dominus de rubo, Moyses, Moyses. Et respondit: Quid est? Et dixit Dominus: Ne accesseris huc, solve calciamentum de pedibus tuis; locus e
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ hiis adiecit. Propte̾a uurit te
deus ds tuus. Deus gͦ regui et̾m.
ob meritũ dilecte iusticie ⁊ ꝑose
unquitatis a deo suo inictus est.
ilũquid intelligenciã urãm aliqͥ
saltẽ nominũ iut̾ualla confim¬
dũcꝰ ⁊ lam discretio tantũ ꝑsone
cationẽ. Est eñ deus et deo: pro¬
pheta eodem ordine conficence.
uurit te deus ds̃ cuus. ⁊ lon ẽ
aucẽ ance in nascibilem dm̃ ds̃
ullus: ip̃o dicente. Estote nͥ tes¬
tes. ⁊ ego cestis. dicit dñs deus.
⁊ puer meus quẽ elegri ut scia¬
tis ⁊ credacis. ⁊ incelligatis. qm̃

Expanded text:
ecit: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus. Deus ergo regni aeterni, ob meritum dilectae justitiae et perosae iniquitatis, a Deo suo unctus est. Numquid intelligentiam nostram aliqua saltem nominum intervalla confundunt? Nam discretio tantum personae cationem. Est enim Deus ex Deo, propheta eodem ordine confitente: Unxit te, Deus, Deus tuus. Non est autem ante innascibilem Deum Deus ullus, ipso dicente: Estote mihi testes, et ego testis, dicit Dominus Deus, et puer meus quem elegi, ut sciatis et credatis et inte
Abbreviated transcription (Latin):
accepisti in dño ⁊ dño iudicis
cognitionẽ: cognomiuis eius¬
dem in deo ⁊ deo cognosce cõsor¬
cuĩ Iacob descendens ob metũ
fr̃is sui. sonuuans uiderat sca¬
lam fundacã in t̾ra. ⁊ concuigẽ¬
tẽ cels. ⁊ ꝑ eam ascendentes et
desçendentes anglos der⁊ ⁊ do¬
minũ uncũbentem super illa:
sibiq om̃s benedictiones quas
abrahe ⁊ ysaac dederat imꝑ¬
tientem. Ad hũc postea calis
dei sermo ẽ. Dirit aũt ad ia¬
cob. durgens ascende un locũ
bechel . ⁊ habita ibi: ⁊ fac ibi
alcariũ deo qui apparuit tͥ cũ
fugeres: a facie frĩs tui. Deuᷤ
honorẽ deo postulat: ⁊ postulat
cũ alt̾ius significatione ꝑsone.
Qui inquit apparuit tͥ cũ fu¬
geres: uequa ꝑsone eidẽ con¬
fusio uasceretur. Deus gͦ ẽ qͥ
loquit᷑: deus ⁊ de quo loquitur.

Expanded text:
accepisti in Domino et Domino judicis cognitionem, cognominis ejusdem in Deo et Deo cognosce consortium. Jacob discedens ob metum fratris sui, somnians viderat scalam fundatam in terra et contingentem coelum, et per eam adscendentes et descendentes angelos Dei, et Dominum incumbentem super eam, sibique omnes benedictiones, quas Abrahae et Isaac dederat, impertientem . Ad hunc postea talis Dei sermo est: Dixit autem Deus ad Jacob, surgens adscende in locum Bethel, et habita ibi, et fac ibi altarium Deo, qui apparuit tibi cum fugeres a facie fratris tui . Deus honorem Deo postulat, et postulat cum alterius significatione personae: Qui, inquit, apparuit tibi cum fugeres; ne qua personae ejusdem confusio nasceretur. Deus ergo est qui loquitur, Deus et de qu
Abbreviated transcription (Latin):
ris. Inmorare dei u̾bis⁊ cõfitt̾
dei uocib: ⁊ fuge cõfusiouis de¬
nũciationẽ. Deũ em̃ dei filium
ab uegando: non deũ tam soli¬
tario głie honore ueneraris.
quã pacr̃e filii in honoracione
cõtẽpnes. Honoris fide inua¬
nullus sic: unigenito deo p̃di

Expanded text:
ris. Immorare Dei verbis, confitere Dei vocibus; et fuge confusionis denuntiationem. Deum enim Dei filium abnegando, non tam Deum tamquam solitarium gloriae honore veneraberis, quam Patrem Filii inhonoratione contemnes. Honoris fidem innanullus sit: unigenito D
Abbreviated transcription (Latin):
ordo reciiendus ẽ. Itaq que ci
reliqua suuc. in libro alto suo lo¬
co erequemur. Tantũ hoc uũc
indeo qui houorẽ deo postulat
demoustrandũ fuit ⁊ angłimn dei

Expanded text:
ordo retinendus est. Itaque quae ei reliqua sunt, in libro altero suo loco exsequemur. Tantum hoc nunc in Deo, qui honorem Deo postulat, demonstrandum fuit, angelum Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
ob id ueniet: ut sai a ⁊ concipi
at ⁊ pariat. Fidẽ disce. Dñs ⁊
deus ob hoc ueuit ut sara ⁊ cõ¬
cipet. ⁊ pareret. In potestat᷑ uir
dei locutus est: in effectu dei
deus p̃stitit. Ita se diu ⁊ loque¬
do ⁊ faciendo significat. uiris
demdo conspectis cribus. duo
abeut: s qui residet dus ⁊ ds ẽ¬

Expanded text:
ob id veniet, ut Sara et concipiat et pariat, Fidem disce. Dominus et Deus ob hoc venit, ut Sara et conciperet et pareret. In potestate Dei vir locutus est: in effectu Dei Deus praestitit. Ita se Deum et loquendo et faciendo significat. Viri deinde de conspectis tribus duo abeunt: sed qui residet,
Abbreviated transcription (Latin):
us sic: Et cui gͦ deus direrit. nõ
est deus p̾ter te: Subicẽ eñi hic
tͥ ꝑ souam solicarii nou licebit.
Dũs eñi dixit regi quẽ excitauit
licariũ res ista non recipit. In te
em̃i: p̃sentẽ. ueluci ad que sic ser¬
mo significat. Qd̃ aũt sequitur.
in te est deus ͥ non solũ eum qui
p̾sens est. s etiam eũ qui manz
in p̾sente demonstrat: habitan¬
cem ab eo in quo habicet discer¬
ueus ⁊ ꝑsone tamen tarũ disfĩs¬
cione non geueris. Deus eñi ĩ
eo ẽ: ⁊ in quo est deus. deus ẽ. Nõ
em̃ deus in dui̾se acqz aliene a
se nacure habitaculo ẽ : s in su

Expanded text:
ixerit, Non est Deus praeter te? subjicere enim hic personam solitarii non licebit. Dominus enim dixit regi quem excitavit,litarium res ista non recipit. In te enim praesentem, veluti ad quem sit sermo, significat. Quod autem sequitur, In te est Deus, non solum eum qui praesens est, sed etiam eum 100 qui maneat in praesente demonstrat: habitantem ab eo in quo habitet discernens, personae tamen tantum distinctione, non generis: Deus enim in eo est: et in quo est Deus, Deus est. Non enim Deus in diversae atque alienae a se naturae habitaculo
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ : d non ꝑ id quod ds̃ unꝰ sit:
dei filio accidit negari posse qd̃
religiomibus occupato. hoc con¬
sticuit pͥncipale mandatũ: ut
unũ crederent. Et uere ac m̾i̾¬
to constituit. Uuus em̃ ẽ deus:
ex quo oĩa. S iudeamus an idẽ
moyses eũ quoq ꝑ quẽ oĩa sũt
dm̃i ẽẽ confessus sic. ilõ eñi pa¬
ex se deus: Contra uͦ nõ minꝰ
ꝑid filius deus. qr pat̾ deus unꝰ
sit. Est eñi ungenitus filiuᷤ
derͥ nõ in nascibilis. ut patri
adimat qd̾ deus unꝰ sic. ne q
aliud ip̃e quã deus  qr ex deo na¬
tus est Dequo quͣiuis ambigi
non oporteat. qͥn uascendo ex
deo deus sit. ꝑ quod fidei nr̃e de¬
us unꝰ ẽ: tamẽ uiseamꝰ an mo¬
yses qui ad isrł dixerit dñs
deus tuus unꝰ ẽ. dei filium dm̃
p̾dicauerit. Uti eñi nos ad cõ
rebit: cuiꝰ autoritate h̾etici
unũ tantũ dm̃ cõficentes. fi¬
lio putant de negaudũ ẽe qd̾

Expanded text:
tatem? Sed non per id, quod Deus unus est, tatem? Sed non per id, quod Deus unus est, Dei filio accidit negari posse quod religionibus occupato, hoc constituit principale mandatum, ut unum Deum crederet: et vere ac merito constituit. Unus est enim Deus ex quo omnia. Sed videamus, an idem Moyses eum quoque, per quem omnia sunt, Deum esse confessus sit. Non enim Paex se Deus. Contra vero non minus per id Filius Deus, quia Pater Deus unus sit; est enim unigenitus filius Dei: non innascibilis, ut Patri adimat quod Deus unus sit; neque aliud ipse quam Deus, quia ex Deo natus est. De quo quamvis ambigi non oporteat, quin nascendo ex Deo Deus 83 sit, per quod fidei nostrae Deus unus est; tamen videamus an Moyses, qui ad Israel dixerit, Dominus Deus tuus unus est, Dei filium Deum praedicaverit. Uti enim nos ad conftebit, cujus auctoritate haeretici unum tantum Deum confitentes Filio putent negandum esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ de eo quã ut ip̃e ẽ de se tes¬
tatus incelligi. Cessent itaq
ꝓpͥe hõim op̃iones: neq se ulra
diuinam constitutionẽ huma¬
na iudicia extendant. Sequeni
gͦ adu̾sus irreligiosas ⁊ impias
de deo insticutiones. ip̃as illas
diuinoꝵ dc̃oꝵ auctoritatesͥ et
unũqd̾q eoꝵ ip̃o de quo querit᷑
auctore traccabimꝰ: nõ ad fallẽ¬
dam ⁊ male imbuendã audien¬
aciones. sb̾stͣctis eoꝵ causis co¬
apcances. In celligentia em̃ dc̃o¬
rũ ex causis est assumenda dicẽ¬
di: qr nõ sermoni res. s rei est
sermo subiectus. Uerũ oĩa edi¬
tis simul ⁊ dicendi causis ⁊ dc̃oꝵ
uircutibis ꝓsequemur. Igitur
singła scd̃m ꝓpositioins ordinẽ
unũ solũ deũ. moyse dicente.
audi isrł. dñs deus ciuis ds̃ unꝰ
est. S nũqͥd hinc qͥsqm fuic ausꝰ
ambigere ⁊ aut ũqmͣ alit̾ aqͦqͣm¬
oĩa. uniam uirtutẽ in nascibiłe.
⁊ unam hãc ẽẽ sine uucio poces¬

Expanded text:
aliter de eo, quam ut ipse est de se tesaliter de eo, quam ut ipse est de se testatus, intelligi. Cessent itaque propriae hominum opiniones, neque se ultra divinam constitutionem humana consilia extendant. Sequimur ergo, adversus irreligiosas et impias de Deo institutiones, ipsas illas divinorum dictorum auctoritates: et unumquodque eo ipso, de quo quaeritur, auctore tractabimus, non ad fallendam et male imbuendam audienationes subtractis eorum causis coaptantes. Intelligentia enim dictorum ex causis est assumenda dicendi : quia non sermoni res, sed rei est sermo subjectus. Verum omnia editis simul et dicendi causis et dictorum virtutibus prosequemur. Igitur singula secundum propositionis ordinem unum solum Deum, Moyse dicente, Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est . Sed numquid hinc quisquam fuit ausus ambigere? aut umquam aliter a q unam virtutem innascibilem, et unam hanc esse sine initio potes
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ error est. hec mortifera m̃¬
sticutio ͥ ad cuiꝰ confirmaciouẽ
corrupco incelligencie sensu di¬
uuoꝵ dc̃orũ cestimonia usur¬
pant: ⁊ de hiis sub occasione hu¬
mane iguorantie menciunt᷑.
Nlemnu aũt dubiũ ẽẽ oportet.
ad diuinaꝵ reꝵ coguiciorse. di¬
uinis ucendũ eẽ doctͥuis. Neq
eũi scieutiam celestiũ ꝑ semet
humaua ibecillitas conseq̃¬
tur: neq iuuisibiliũ intelligen¬
ciam ip̃e sibi corꝑaliũ sensus as¬
sumet. Non em̃ uł id qd̾ creatũ
in nobis acq carnale est. uł id
qd̾ musũ uite nr̃e ex deo datũ ẽ
suomiet iudicio naturã creato¬
ris sui. opusq discernet. Nou
subeunt ingenia nr̃a incelestẽ
scientiam: neq incomp̾hen sibi¬
lem uirtutẽ sensu aliquo ĩfir¬
mitas ur̃a concipiet. Ip̃i de se
deo credendũ ẽ: ⁊ hiis que co¬
guitioni nr̃e de se tribuit
obsequendũ. Aut eñi morc
gentiliũ de negandus ẽ si testi¬
monia eius improbãt᷑: aut si
cic est deus creditur÷ non potest

Expanded text:
eorum error est, haec mortifera institutio: ad cujus confirmationem corrupto intelligentiae sensu, divinorum dictorum testimonia usurpant, et de his sub occasione humanae ignorantiae mentiuntur. Nemini autem dubium esse oportet, ad divinarum rerum cognitionem divinis utendum esse doctrinis. Neque enim scientiam coelestium per semet humana imbecillitas consequetur, neque invisibilium intelligentiam ipse sibi corporalium sensus assumet. Non enim vel id quod creatum in nobis atque carnale est, vel id quod in usum vitae nostrae ex Deo datum est, suomet judicio naturam Creatoris sui opusque discernit. Non subeunt ingenia nostra in coelestem scientiam, neque incomprehensibilem virtutem sensu aliquo infirmitas nostra concipiet. Ipsi de se Deo credendum est: et iis, quae cognitioni nostrae de se tribuit, obsequendum. Aut enim more gentilium denegandus est, si testimonia ejus improbabuntur: 82 aut si ut est Deus creditur, non potest
Abbreviated transcription (Latin):
me inicio uiaꝵ suaꝵ : ẽẽ etiam
facturã ꝑfcãm. s non similẽ
cet̾is facturis ⁊ faccurã aũt per
id quod paulus ad hebreos dixe¬
rit: tanto melior fcus angłis.
quͣco excellentius ab hiis possi¬
det nomen. Et rursũ. Unde
fr̃s sc̃ĩ uocationis celestis ꝑtia¬
pes. cognosate aplui ⁊ princi¬
peta sacdotũ confessionis nr̃e
ih̾m xp̃m: qui fidelis ẽ. eiqͥ
fecit eum. Ad infirmãdam
uo filii ⁊ uircutẽ. ⁊ pocestate. et
diuinitatẽ: eo maxime utũtur¬
qd̾ dixerit. Pat̾ maior me est.
Idcrco aũt non esse eñ unũ ex

Expanded text:
 initium viarum suarum . Esse etiam facturam perfectam, sed non similem caeteris facturis: facturam autem per id quod Paulus ad Hebraeos dixit: Tanto melior factus angelis, quanto excellentius ab his possidet nomen . Et rursum: Unde fratres sancti, vocationis coelestis participes, cognoscite apostolum et principem sacerdotum confessioistum, qui fidelis est ei qui fecit eum . Ad infirmandum vero Filii et virtutem et potestatem et divinitatem, eo maxime utunturd dixerit: Pater major me est . Idcirco autem non esse eum unum ex
Abbreviated transcription (Latin):
sermonem quẽ breuicatis stu¬
dio p̾t̾uctimꝰ: cũ de iustis una
cũ in iustis ꝑdendis abra ham
eẽ sollicitus: ait. Nequaqm qͥ
iudicas t̾ram: facies hoc iudi¬
ciũ. Et dixit dũs. Simuenero
sodomis qͥuqͣguita iustos in

Expanded text:
sermonem, quem brevitatis stusermonem, quem brevitatis studio praetermittimus, cum de justis una cum injustis perdendis Abraham esset sollicitus, ait: Nequaquam, qui judicas terram, facies hoc judicium. Et dixit Dominus, Si invenero in Sodomis quinquaginta justos in
Abbreviated transcription (Latin):
Deus no idem demonstrat᷑: ne qͥ
deus eit. ẽe angło crede̾tur. Seqͣt᷑
sermo ordinem rex. Augłs dinu
ad agar locutus ẽ: idem ad abͣ¬
ham deus loquitur ͥ ex eoden
ad utrunq fit sermo. Beuedi¬
cit hiis hismahel ⁊ inigentem mag¬
ua amplicandus ẽẽ ꝓmutitur.
Sͥptura ⁊ ꝑ abraham dm̃i ẽẽ qͥ
loqueretur ostendit. Abrahe qͦ
ysaac filius ꝓuntitur. De huic
post ea assistũt uiri tres: et a¬
braham conspectis tribus unũ
adorat ⁊ dñm conficetur. Scͥp¬
cura asticisse uiros tres edidit:
s pacriarcha non ignorat qui
⁊ adorandus sit ⁊ confitendus.
In discreta asistentiũ species ẽ.
s ille dñm suũ fidei ocłis ⁊ iusu
mentis agnouit. De hinc sequi
nir:⁊ dixit ei. Reuertẽs uemã
ad te. ad hoc tempus uifucurũ:
⁊ habebit filiũ sara uxor tua. Et
post hec dixit ei dñs. ⁊ lou cela¬
bo ego abraham puero meo: q̃
Clamor sodomor ⁊ gomiorre un¬
pletus est: ⁊ p̾caca eoꝵ magna
ualde. Et rursũ. pꝰ młtũ aliũ

Expanded text:
dem postea demonstratus est, ne qui Deus est, esse angelus crederetur. Sequatur sermo ordinem rerum. Angelus Domini ad Agar locutus est; idem ad Abraham Deus loquitur, ex eodem ad utrumque fit sermo. Benedicitur Ismael, et in gentem magnam amplificandus esse promittitur.ptura et per Abraham, Deum esse qui loqueretur, ostendit. Abrahae quoque Isaac filius promittitur. Dehinc postea assistunt viri tres. Abraham conspectis tribus unum adorat, et Dominum confitetur. Scriptura adstitisse viros tres edidit: sed patriarcha non ignorat qui et adorandus sit et confitendus. Indiscreta assistentium species est; sed ille Dominum suum fidei oculis et visu mentis agnovit. Dehinc sequitur: Et 90 dixit ei, Revertens veniam ad te ad hoc tempus in futurum, et habebit filium Sara uxor tua . Et post haec dixit ei Dominus, Non celabo ego Abraham puerum meum quClamor Sodomorum et Gomorrhae impletus est, et peccata eorum magna valde . Et rursum post multum alium
Abbreviated transcription (Latin):
iunt confessionẽ: qd̾ enũtia¬
tio eius neq filiũ apatre di¬
stinguat ͥ ⁊ post̾iorem pacre
materia que sibi cũ filio sit
cõuuius ostendat. Tercio qͦq
hanc improbanidi omousii cau¬
sam cõminiscũtur : ꝙ scdm
u̾bi huiꝰ significacionem ex di¬
uisione pat̾ne sb̾stancie ẽẽ fi¬
lius existuet᷑. tanqmͣ desectꝰ
ex eo fu̾i̾t. ita ut induobus sit
res una diuisa⁊ ⁊ ido su̾stãcie
dicantur uniꝰ qr portio desec¬
ta de toto in natura ea sit ũ¬
de desecta est: nec posse in dm̃
cad̾e dunsionis passionẽ i qr⁊
de mucabilis erit. si ĩminucio¬
ui ꝑ diuisionẽ fiat ob norius:
⁊ ĩꝑfectus efficietur. ꝑfectiõis
suc inporcionẽ alt̾am decedẽ¬
lii naciutatẽ intͣ tp̃a p̾dicẽt
Cũ em̃ uifiose a nobis asse¬
rant dia filiũ sẽper fuisse:
uecesse ẽ in excludendo qd̾ sẽꝑ
fuerit. naciuitate ei confice¬
antur ex tp̃e. Si eñi nõ semꝑ

Expanded text:
nem, quod enuntiatio ejus neque Filium a Patre distinguat, et posteriorem Patrem materia, quae sibi cum filio sit communis, ostendat. Tertio quoque hanc improbandi homousii causam comminiscuntur, quod secundum verbi hujus significationem, ex divisione paternae substantiae esse Filius existimetur; tamquam desectus ex eo fuerit, ita ut in duos sit res una divisa; et ideo substantiae dicantur unius, quia portio desecta de toto, in natura ea sit unde desecta est: nec posse in Deum cadere divisionis passionem, quia et demutabilis erit, si imminutioni per divisionem fiat obnoxius: et imperfectus efficietur, perfectionis suae in portionem altlii nativitatem intra tempora praedicent. Cum enim vitiose a nobis asserant dici, Filium semper fuisse; necesse est, excludendo quod semper fuerit, nativitatem ejus confiteantur ex t
Abbreviated transcription (Latin):
bilicati nacuntacisq seusu ac
manfestaca sacrmentoꝵ celesti¬
um dispensanione. nõ solicari¬
um deũ docuit opinandũ ⁊ cura
angłm ⁊ filiũ dei dm̃ ⁊ augli et
silii dei adorabunt. Et he qͥdẽ
de moysi libris responsa a nob̾
suit: ul pocus moyses ip̃e res¬
ponderit. qr e h̾etici auctore u¬
si ꝑ iuꝰ dei confessiouẽ pucent ꝑ¬
si aderi posse ne deus eẽ dei siluiꝰ
predicetur: contra auctoris sui
testimoniũ impii⁊ qũ ille unum
deũ conficens. non desticerit de
dei filio docere quod deus est. S
consequeus ẽ mulciplices de eo¬
dem. ꝓphaꝵ seutentias ꝓferre.

Expanded text:
bilitatis nativitatisque sensu, ac manifestata sacramentorum coelestium dispensatione, non solitarium Deum docuit opinandum, cum angelum et filium Dei Deum, Dei et angeli et filii adorabunt. 34. Et haec quidem de Moysi libris responsa a nobis sint, vel potius Moyses ipse responderit: quia eo haeretici auctore usi, per unius Dei confessionem putent persuaderi posse, ne Deus esse Dei filius praedicetur; 96 contra auctoris sui testimonium impii, cum quando ille unum Deum confitens, non destiterit de Dei filio docere quod Deus est. Sed consequens est multiplices de eodem prophetarum sententias proferre.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã rerũ opatio consequatur.
Scͥptũ eñi est ita. Et fecit deus
hoĩem: ad ymagnñẽ dei fecit e¬
um. Quro si solitario atq ip̃i
ad se eũdem fuit sermo: quid
hic senciendũ existimes. uide¬
o em̃ nũc criꝑtitã fignificati¬
onẽ: ⁊ facientis. ⁊ fcĩ. ⁊ exẽpli

Expanded text:
erum operatio consequatur: scriptum enim ita est: Et fecit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit eum . Quaero, si solitario atque ipsi ad se eumdem fuit sermo, quid hic sentiendum existimes? Video enim nunc tripertitam significationem, et facientis, et facti, et exempli
Abbreviated transcription (Latin):
audi isrł. dñs deus cuus unꝰ ẽ:
cũ ab eo ip̃o qui hec locutꝰ ẽ ĩ ip̃a
coustutione mũdi deus fuerit
p̃dicatus ⁊ silius. S uideamus
mͥn quẽ ꝓfectũ hec distinctio iu¬
bentis dei ⁊ facientis dei agat᷑.
Nam cam ⁊ si sensus cõmuinis
intelligentie nr̃e nõ recipiat.
ut in eo qd̾ dc̃m eit. iussit ⁊ fc̃a
sunc. solicarius atq idem si¬
gnificatus ẽẽ credatur: cam̃
ue qͥd ambigi possit. oportet ea
que nũidi creationẽ consecuta
lis deo sermo est. Et dixit deuͤ
Faciamus hoĩem ad ymagi¬
nẽ ⁊ similitudinẽ uram. Et
rursũ. Et fecit deus hõie m
ad ymaginẽ dei fecit eũ. Q̾ro
nũc solũ ue sibi dm̃ Locutum
eristimes. an uero sermouez
hũc eiꝰ incelligas. nõ sibi sed
ad alt̾m extitisse: Si solũ fuisse
dicis: euis ip̃ius uoce argue¬
ris dicentis. E aciamꝰ hõie
ad ymaginẽ ⁊ sumlicudine
ur̃am. Deus eñi ꝑ legis lato

Expanded text:
Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est: cum ab eo ipso, qui haec est locutus, in ipsa constitutione mundi Deus fuerit praedicatus et Filius. Sed videamus, in quem profectum haec distinctio jubentis Dei, et facientis Dei augeatur. Nam tametsi sensus communis intelligentiae non recipiat, ut in eo quod dictum est: Jussit, et facta sunt, solitarius atque idem significatus esse credatur; tamen ne quid ambigi possit, oportet ea, quae mundi creationem consecuta lis de eo sermo est: Et dixit Deus, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Et rfecit eum . Quaero nunc, solumne sibi Deum locutum existimes, an vero sermonem hunc ejus intelligas non sibi, sed ad alterum exstitisse? Si solum fuisse dicis; ejus ipsius voce argueris dicentis, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Deus enim per legislato
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃e dixit ⁊ fc̃a suntc: ip̃e m̃ã¬
dauit ⁊ c̾ata sunc. Qd̾ ergo di¬
ccũ ẽ. fiat firmamentũ: ĩ eo
qd̾ pater sit locutus. ostẽ di¬
tur. Quod aũt adicitur. et
fcm est sic. ⁊ ꝙ fecisse ds̃ dicit᷑.
in eo ꝑsona efficientis ẽ intel¬
ligenda qͥ faciat. Dixit eñi⁊
gͦ fieri deus exquo oĩa sunt: ⁊ fa¬
cit deus ꝑ quẽ oĩa sunt. codẽ pa¬
riq noĩe ⁊ indicencis siguificati¬
out. ⁊ in efficiencis oꝑacione con

Expanded text:
pse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt. Quod ergo dictum est, Fiat firmamentum; in eo quod Pater sit locutus ostenditur. Quod autem adjicitur: Et factum est sic, et quod fecisse 84 Deus dicitur; in eo persona efficientis est intelligenda qui faciat. Dixit enim, ergo fieri Deus ex quo omnia sunt, et facit Deus per quem omnia, eodem parique nomine et in dicentis significatione et in efficientis operatione
Abbreviated transcription (Latin):
sti me. Et pͥmũ angłs der ͥ se¬
cũdo dũs. uocauit eñi nomen
dñi qͥ loquebatur secũ: de hinc¬
t̾cio deus ⁊ tu em̃ eni es deus
qui aspexisti me. Qui angł̾s dcũs
est: idem dñs ⁊ ds̃ est. Est aucez
scd̾m ꝓpħam: filius dei. magni
consilii augłs. Ut ꝑsonarũ distĩc¬
cio ab soluca ẽẽc: angls dei ẽ nũ¬
cupatus. Qui eñi est deus ex do̾:
ip̃e ⁊ augłs dei. ut u̾o honor debi¬
cus redderet᷑: ⁊ deus ⁊ dñs ẽ p̾di¬
catus. Et hic quidẽ pͥmũ angło¬
dei l deiide idem pt̾ea ⁊ dñs et
deus ad abraham uo̾ cautũ ds̃
Tuto eñi. iã ꝑsonaꝵ discreciõe
p̾missa ne solitarii error sb̾eẽt
ab solutũ ⁊ uerũ eius nomẽ edi¬
citur. Scͥptũ iramq est. Et dũ
dñs ad abrahani. Ecce sara

Expanded text:
s Dei, secundo Dominus; vocavit enim nomen domini qui loquebatur secum; tertio Deus: Tu enim es Deus qui aspexisti me. Qui angelus Dei dictus est, idem Dominus et Deus est. Est autem secundum prophetam Filius Dei magni consilii Angelus . Ut personarum distinctio absoluta esset, angelus Dei nuncupatus; qui enim est Deus ex Deo, ipse est angelus Dei. Ut vero honor debitus redderetur, et Deus et dominus est praedicatur. --Et hic quidem primum angelus, deinde idem postea et Dominus et Deus: ad Abraham vero tantum Deus. Tuto enim, jam personarum discretione praemissa, ne solitarii error subesset, absolutum et verum 89 ejus nomen edicitur. Scriptum namque est: Et dixit Deus ad Abraham, Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilem. solũ bonũ. solum
potentem solũ in morcalita¬
tem habencem: m eo solus ꝙ¬
hec sit a cõmuuione eorũ
scdui hos silius sepacur. So¬
li em̃ ut auĩt ꝓpͥa: nõ parti¬
cipantur ab altero. Que si
in pacre solo. nõ etiam in fi¬
lio eẽ existimabuntur: ne¬
cesse ẽ ut filius. ds̃ ⁊ falsus ⁊
insipiens. ⁊ scd̾m cõspicabi¬
les mat̾ias corꝑeus. ⁊ mn aliuo

Expanded text:
nvisibilem, solum bonum, solum nvisibilem, solum bonum, solum potentem, solum immortalitatem habentem; in eo quod solus haec sit, a communione eorum secundum hos Filius separatur. Soli enim, ut aiunt, propria non participantur ab altero. Quae si in Patre solo, non etiam in Filio esse existimabuntur; necesse est ut Filius Deus et falsus, et insipiens, et secundum conspicabiles materias corporeus, et malevo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ incelligat pleua fraudis ẽẽ.¬
⁊ plena fallatia: Que quãꝙͣ¬
sint sint subtilicer consa acz
pnuxta: tamen ab solute ar¬
cificiosam malicie stulticie
calliditatẽ in epcianq testã¬
tur Int̾ cecã eiũ addiderinit
solu̾ se pacrẽ in nascibilẽ cog.¬
uosce ÷ tanquã hinc quisquã
possit ambige̾: eũ ex quo ille
genicꝰ sic ꝑ quẽ oĩa sunit. id
qd ip̃e ẽ anemine consecutũ
genuit auctor ostendicur ⁊id
habens nomeu. ꝙ ueq pro¬
fectũ ex alio incelligatur: ⁊ ex
quo is qui geuicus est substi¬
tisse doccatur. Igitur id qd̾ do̾
patri ꝓpͥũ est. ꝓpͥũ ei ac secre¬
cũ reluiquamus: conficentes
meo et̾ue uirtutis in nasci¬
bilem potestatem. Nennuu
aũt dubiũ ẽẽ existimo. ob
eam causam in confessioue
dei pacris quedã eius tanqũa
peculiaria ⁊ pͥuaca memora¬
ri: ne p̾ter ipm eoꝵ quisqm
paraceps relinquatur. Cum
em̃ dicunt solũ uerũ. solum
iustũ. solũ sapiente. solũ u¬

Expanded text:
non intelligat plena fraudis esse et plena fallaciae? quae quamquam sint subtiliter confusa atque permixta, tamen absolute artificiosam malitiae et stultitiae calliditatem et ineptiam testantur. Inter caetera enim addiderunt, solum se Patrem innascibilem cognovisse: tamquam hinc quisquam possit ambigere, eum, ex quo ille genitus sit per quem omnia sunt, id quod ipse est a nemine consecutum.ejus quem genuit auctor ostenditur; id habens nomen quod neque profectum ex alio intelligatur, et ex quo is qui genitus est substitisse doceatur. Igitur id, quod Deo patri proprium est, proprium ei ac secretum relinquamus, confitentes in eo aeternae virtutis innascibilem potestatem. Nemini autem dubium esse existimo, ob eam causam in confessione Dei patris quaedam ejus tamquam peculiaria et privata memorari, ne praeter ipsum eorum quisquam particeps relinquatur. Cum enim dicunt, solum verum, solum justum, solum sapientem, solum i
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa docuit. Lecabacur ob leticiã
pacris: in ꝑfectione mũdi. ⁊ in fi¬
lus hõmi letancis. Scͥpcũ est eñi.
Et uidit deus qr bona sunt. pla¬
cere parri oꝑa sua gaudet: ꝑ se
exp̾cepto eius effecta. Gaudium
enim suũ hinc ẽẽ ꝓfitetur. quod
in consũmato orbe ⁊ in filiis ho¬
minũ pater letus existeret: ⁊ in
filiis hõimi ob id. qr iã in uno a¬
dam omnẽ humam generis ex¬
ordiũ consticisser. Non gͦ infab̾¬
catione nundi solicarius pater
sibi loquicur. sapĩa sua secũ co
oꝑance. ⁊ cõsũmata cooꝑatione
młta ⁊ maxima ad absolucionẽ
hoꝵ dc̃oꝵ ẽẽ reliqua: s dilaca a
nobis potius qũa dissimulata
habentur. Plenior nãq eorũ
cractatus ꝓpositiõib ceteris re¬
seruatur. ⁊ lũc em̃ cantũ ad id
respondetur: ꝙ in exposicione
fidei suc ul potius ꝑfidie. ab im¬
piis dictũ est. unũ cantũ deũ a
moyse p̾dicatũ. Et ue̾ ica p̾dica
quo oĩa: s nõ ꝓptea ignorandũ

Expanded text:
etitiam Patris, in perfectione mundi et in filiis hominum laetantis. Scriptum est enim: Et vidit Deus quia bona sunt . Placere Patri opera sua gaudet, per se ex praecepto ejus effecta. Gaudium enim suum hinc esse profitetur, quod in consummato orbe et in filiis hominum Pater laetus existeret: in filiis hominum ob id, quia jam in uno Adam omne humani generis exordium constitisset. Non ergo in fabricatione mundi solitarius Pater sibi loquitur, Sapientia sua secum et cooperante, et consummata cooperatione multa et maxima ad absolutionem horum dictorum esse reliqua: sed dilata a nobis potiusquam dissimulata habentur; plenior namque eorum tractatus propositionibus caeteris reservatur. Nunc enim tantum ad id respondetur, quod in expositione fidei suae, vel potius perfidiae, ab impiis dictum est, unum tantum Deum a Moysequo omnia: sed non propterea ignorandum
Abbreviated transcription (Latin):
stimanius quẽqm arbitracu¬
rũ omne hũc seruonẽ quo
lisuri erunꝰ ad dei patris cõ¬
tumeliam ꝑtine̾ ⁊ quasi ex eiꝰ
diguitate decedat. si quid eoꝵ
referetur ad siliũ: cũ potius
houor filii. dignitas sic pa¬
terna ⁊ ⁊ głosus auctor sit.
ex quo is qui tali gła sit dignꝰ
exstitĩt. ⁊Lichil eñi uͥ uatum
lic filius: ⁊ geuiti houoris ã¬
miracio ini honore genancis
est. Cesset gͦ opĩo concume¬
lie ⁊ cũ qͥcqͥd in ẽẽ filio maie¬
statis docebitur: id ad ampli¬
ficandã potestarem eius qui
istius modi geuuerit. redũ¬
coguitis iã hiis que ad de for¬
mationẽ filii de pacre cõfessi
sunt: id ip̃m illud qd̃ de filio pro¬
fessi sunt. audiatur. Respon
ligiosam eoꝵ doct̾nã ꝓdicuri de¬
lrmꝰ ad illa que de patre dc̃a sũt.
ea que deinceps de filio cõmemo¬
rata sunt subiũg̾e̾: ut de cõfes

Expanded text:
stimamus quemquam arbitraturum, omnem hunc sermonem, quo usuri erimus, ad Dei patris contumeliam pertinere, quasi ex ejus 78 dignitate decedat, si quid eorum referatur ad filium: cum potius honor filii dignitas sit paterna; et gloriosus auctor sit, ex quo is, qui tali gloria sit dignus, exstiterit. Nihil enim nisi natum habet filius, et geniti honoris admiratio in honore generantis est. Cessat ergo opinio contumeliae: cum quidquid inesse Filio majestatis docebitur, id ad amplificandam potestatem ejus, qui istiusmodi genuerit, reduncognitis jam iis, quae ad deformationem Filii de Patre confessi sunt, ipsum illud quod de Filio professi sunt audiatur. Responsligiosam eorum doctrinam prodituri, debemus ad illa, quae de Patre dicta sunt, ea quae deinceps de Filio sint commemorata su
Abbreviated transcription (Latin):
dicet. Post ulbas uãq dei ad a¬
braham allocutiones cũ aduer¬
sũ agar sara cõmoue̾tur. cou¬
ceptui aucille dũa st̾ilis inui¬
deus ⁊ cũq discessisset agar a cõ¬
spcũ eius: ita de ea sqͥptura lo¬
quicur. Et dixit angłs dñi
ad agar. Redi ad duãmi tuaui:
⁊ humilia ce sb̾ manib eius. Et
dixit ei angłs dñi. Mulciplic̃aᷤ
multiplicabo semen tuũ: ⁊ nõ

Expanded text:
Deus. --Post multas namque Dei ad Abraham allocutiones, cum adversum Agar Sara commoveretur, conceptui ancillae domina sterilis invidens, cumque discessisset a conspectu ejus, ita de ea Scriptura loquitur: Et dixit Angelus Domini ad Agar, Redi ad dominam tuam, et humilia te sub manibus ejus. Et dixit ei Angelus Domini, Multiplicans multiplicabo sem
Abbreviated transcription (Latin):
tur. dixit ad ymaginẽ ur̃amꝰ
cũ autẽ fc̃us homo ẽ. fecit deu
hor̃em ad ymaginem dei. Non
ignorauit utiq uerbi ꝓpͥetacem.
si sibi ip̃i loqueretur. ut diceret
feci ad ymaginẽ meã. Direras
em̃ ad demonstrandã uature
unitatẽ: faciamꝰ ad ymaginẽ¬
nrãm. Neq rursũ cõfudit de so¬
litario ac non solicario incelligẽ¬
tiam: cũ hoĩem deus faciens
ad ymaginem dei fecerit. Quod¬
locucũ fuisse affirmare uoles.
tanquã concẽdi cibi possit. ut
unus secũ uelut cũ alto sit locu¬
tus ⁊ credaturq in eo qd̾ ad yma¬
ginẽ dei fecit hoiẽm. ita uolu¬
isse intelligi. tantpuͣ ad ymagi¬
nem uieã feci hoĩem ⁊ primũ ip̃e

Expanded text:
tur, dixit ad imaginem nostram: tur, dixit ad imaginem nostram: cum autem factus homo est, Fecit Deum hominem ad imaginem Dei. Non ignoravit utique verbi proprietatem, si sibi ipse loqueretur, ut diceret, Feci ad imaginem meam. Dixerat enim ad demonstrandam naturae unitatem, Faciamus ad nostram. Neque rursum confudit de solitario ac non solitario intelligentiam: cum hominem Deus faciens, ad imaginem Dei fecerit. locutum fuisse affirmare voles, tamquam concedi tibi possit, ut unus secum velut cum altero sit locutus, credaturque in eo, quod ad imaginem Dei feci hominem, ita voluisse intelligi, tamquam, Ad imaginem mea