comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in euangłio dic̃. homo bonus debono tesauro cor¬
dis sui ꝓfert̾ bona. S hoc quod dix̃ nemo bonus nͥ¬
bat. illi qui dm̃ hominẽ illũ arbitrabat᷑. dicens ma¬
gist̃ bone idõq sit respondit dicens quid me dicis bo¬
num: Nemo bonus nisi ds̃ solus. Idest ista forma as
sũpta quã cernis. quã uidebt̃ ⁊ boni ⁊ mali pii ⁊ im¬
pii ñ erit eis in bonum qui male agunt. Ergo ne
dicas scdm hanc formam bonum ꝗͣ uidebunt ⁊ il¬
li qui pupugert̃. Est alia forma quã ñ uidebunt
impii quam ñ uidebt̃ nͥ iusti. Sccłm hanc formã
bonus sum eis. qui digni fuerint me uidere. ouo¬
SiUS. Fons inquit scã scͥptura. ascendebat e terra. ir¬
rigans unuisam faciem derre. Suniu̾sam derrã
rigabat gͦ ⁊ montes rigabat qi n montes terra st̃. Si
i montes rigabat. diluuium erat. Et quomͦ terra
germinau̾at omnem herbam uirentẽ facientem
freq̃nt̃ reꝑeries habes nempe in psalmo. Misit in

Expanded text:
io dicit: Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona . Sed ut hoc diceret, Nemo bonus, nbat, illi qui tantum hominem arbitrabatur, dicens, Magister bone. Ideoque sic respondit, dicens, Quid me dicis bonum? Nemo bonus, nisi solus Deus: id est, Forma ista assumpta, quam cernis, quam videbunt boni et mali, pii et impii, non erit eis in bonum qui mala agunt. Ergo non me dicas secundum hanc formam bonum, quam videbunt illi qui pupugerunt. Est alia forma, quam non videbunt impii, quam non videbunt nisi justi; secundum hanc formam bonus sum eis qui digni fuerint me videre. QUAEST. XXX. Fons, inquit sancta Scriptura, ascendebat de terra, irrigans universam faciem terrae . Si universam terram irrigabat, ergo et monti montes rigabat, diluvium erat. Et quomodo terra germinaverat herbam virentem, et facientem frequenter reperies. Habes nempe in psalmo: Misit in
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m qđ supdiximꝰ senarius numerꝰ. Nam ⁊ triginta¬
sex hore quibꝰ dñs fuit in inferno: huic simplo ⁊ dupplo
congruunt. Duodecim gͥ hore fuerunt diurne. ⁊ uigui¬
ti .iiiͦiͬ. nocturne. Iste uiginti qͣtuor ad dupplã mortẽ nr̃am
concinunt: ⁊ ille duoclecim hore: ad mortẽ dñi simplam¬
Et reuera enim natiuitas eiuis senarium num̃um
habet. Quadraginta ⁊ sex annis edificatũ templũ
astruint. uidei in euangłio qđ incelligit᷑ de corꝑe dñi. Q
draginta ⁊ sex anni ꝓdiebꝰ positi st̃. Noraguita ⁊ sex die¬
bꝰ dicunt uifantẽ formari in uto. ⁊ subinde. usq in diẽ
tant ꝑsenariũ num̾um. Quid de illa muliere in euan
humanũ quam sexta etate scłi acaptiuitate diaboli

Expanded text:
secundum quod supra diximus, senarius numerus. Nam XXXVI horae quibus Dominus fuit in inferno, huic simplo et dupcongruunt. Duodecim ergo horae fuerunt diurnae, et viginti quatuor nocturnae. Item viginti quatuor ad duplam mortem nostram concinunt, et illae duodecim horae ad mortem Domini simplam. Revera enim et nativitas ejus senarium numerum habet. Quadraginta enim et sex annis aedificatum esse templum asserunt Judaei in Evangelio, quod intelligitur de corpore Domini . Quadraginta et sex anni pro diebus positi sunt. Quadraginta et sex diebus dicunt infantem formari in utero, et subinde in diem tant per senarium numerum. Quid de illa muliere in Evanghumanum, quam in sexta aeta
Abbreviated transcription (Latin):
dit. amboꝵ ocłos aꝑtos fuisse. Nec enĩ fas est pͥmos ho¬
mines cecos factos ii cur post paululũ post ligni ue¬
titi tactum eadẽ scͥpt᷑ura dic̃. aꝑti st̃ ocłi amboꝵ
6U Nisi ocłos haberent aꝑtos nec ille ammalibꝰ nomi¬
na imponeret. nec illa uideret pulchritudinem. Hoc
quippe uerum est. qđ ocłos apertos habebant. Et tñ
nisi ad aliquid ẽẽnt clausi nullatenꝰ diceret scͥptura a¬
inuicem concupiscendũ ut eẽt. Lex in m̃bris repugnas
legi m̃tis ut etiam in ipsis m̃bris eẽt non uoluntarius
motus uista dĩ scilicet uindicta ut homo qui noluit
ẽẽ subditꝰ dõ ñ haberet subditũ corpꝰ. Ergo in id aꝑti st̃
ocłi amboꝵ ut mou̾ent᷑ concupiscentialit m̃bra

Expanded text:
dit amborum oculos apertos fuisse. Nec enim fas est dicere primos homines caecos factos. Et cur post paululum post ligni vetiti tactum, eadem Scriptura dicit: Aperti sunt oculi amborum ? Nisi enim oculos haberent apertos, nec ille animalibus nomina imponeret, nec illa videret ligni pulchritudinem. RESP. Hoc quippe verum est, quia apertos oculos habebant; et tamen nisi ad aliquid invicem cognoscendum, ut esset lex in membris repugnans legi mentis, ut etiam in ipsis membris esset non voluntarius motus, justa scilicet vindicta Dei, ut homo qui noluit Deo esse subjectus, non haberet subditum corpus. Ergo in id aperti sunt oculi amborum ut moverentur concupiscentialiter membra
Abbreviated transcription (Latin):
bone sicut de luce dictum est : u Us̃ bona ⁊ in¬
cõmutabili uoluntate creauit om̃s bonos angłos. Et
tatem. p̃scientie sue dusit int̾ bonos ⁊ malos malos gͥ
appellans tenebras ⁊ bonos apellans lucem. In his uidens
cata que sunt tenebre approbare. uideret᷑. Primum¬
enim diem spũalem astrius. ẽẽ. creaturam ⁊ quomͦ ha¬
atura anteꝗͣ temꝑe ^ fieret in ipso dĩ uerbo prus erat
ab angłis cognoscenda ⁊ sic suo temꝑe facienda. Qua¬
ꝓpt̾ ea causa creature cognitio in semetipso uesꝑa erat.
in dõ aũ mane. quia plus uidet᷑ ipsa creatura in
dõ. quã in seipsa uidet᷑. Creatura plus uidet᷑ scili
cet a quo facta aest quam ipsa in seipsa que facta est
so uita erat. Omĩa gͥ que facta st̃ ⁊ uitam ñ hñt.
in ipso dĩ uerbo uita sunt. in seipsa non st̃ uita. Ce¬
lum ⁊ terra ⁊ lapis uitam ñ hñt ⁊ tam̃ in dõ uita st̃. Ui¬
uunt gͥ indõ sine uncio atq incõmutabilit̾ om̃s creat᷑e

Expanded text:
uod essent bonae, sicut de luce dictum est? RESP. Deus bona et incommutabili voluntate creavit omnes Angelos bonos. Et tatem praescientiae suae, divisit inter bonos et malos. Malos igitur appellans tenebras, bonos appellans lucem: de bonis dicencata, quae sunt tenebrae, approbare videretur. QUturam, et quomodo haatura, antequam tempore suo fieret, in ipso Dei verbo prius erat ab angelis cognoscenda, et sic suo tempore facienda. Quapropter ipsa creaturae cognitio in semetipsa vespera, in Deo erat mane: quia plus videtur ipsa creatura in Deo, quam in se ipsa videatur. Creatura plus scilicet videtur in arte qua facta est, quam ipsa in se ipsa quae facta est. so vita erat . Omnia ergo quae facta sunt, et vitam non habent, in ipso Verbo Dei vita sunt, in seipsa non sunt vita. Coelum, terra, lapis, vitam non habent, et tamen in Domino vita sunt; vivunt igitur in Deo sine initio, atque commutabiliter omnes ra
Abbreviated transcription (Latin):
quod eẽt bona ande eam nescuut ⁊ uisio ei contulit
clũ cogitamꝰ quid oꝑari debeamꝰ. Nemo enim ignoras
aliquid oꝑis fac̃. dum cogitat qualit̃ fiant q̃ facienda
cogitando disposuit. Et cum hoc in hoĩem cad̾e ñpos
sit. ut aliquid ignorans faciat. qͣntomagis in dm̃ qͥ

Expanded text:
quod esset bona , an ante nescivit, et visio ei contulit dum cogitamus quid operari debeamus. Nemo enim ignorans aliquid facit, dum cogitat qualiter fiant quae facienda cogitando disposit, ut aliquid ignorans faciat: quanto magis in Deum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
neq hoꝵ indiget. que fac̃. Indignꝰ quippe atq egenꝰ
amor subicit᷑ rebꝰ quas diligit. quamobrem ñ indignꝰ
nuit᷑. Uictio itaq dĩ: u̾bum ẽ dĩ. s diuina scͥpt᷑a par¬
uuł congruens. ⁊ quodãmͦ eos lactans. ut ꝓficiant.
si queris quomodo facta sit lux: audies. In uerbo dĩ
st̃: in u̾bo dĩ erant ut fierent: Hoc enĩ diẽ ds fiat.¬

Expanded text:
horum indiget quae facit. Indiguus quippe atque egenus amor, subjicitur rebus quas diligit: quamobrem non indiguunuit. Dictio itaque Dei verbum est. Sed divina Scriptura parvulis congruens et quodammodo eos lactans, ut proficiantrequiramus quomodo facta est lux, audies: In verbo Dei esunt: In verbo Dei erant ut fierent: hinc est enim: Dixit
Abbreviated transcription (Latin):
mo gͥ uoluit celũ ⁊ terrã uelud quandã spualẽ corporalẽ¬
q mat̾iam dice. n sic quemadmodũ singłatim facta st̃
ordinem terre. Q d enĩ dic̃ celum. hoc michi uidet᷑ drxi¬
se aquar̃ abyssum tenebrosam adhuc quodã modo fluc¬
tuantẽ uitã nisi conu̾tat᷑ ad creatorẽ. Et fiet lux ⁊ con¬
templetͣ tͥnitatẽ dm̃ ẽẽ indõ. Neq enĩ ita dicimꝰ ut is¬

Expanded text:
 voluit coelum et terram, velut quamdam spiritalem corporalemque materiam dicere, et sic quemadmodum singillatim facta sunt, ordinem texere. Quod enim dixit, coelum, hoc mihi dixisse videtur aquarum abyssum, tenebrosam Adae quodammodo fluitantem vitam, nisi convertatur ad Creatorem, et fiat lux, et contempletur Trinitatem Deum esse in Deum. Neque enim ita dicimus, ut is
Abbreviated transcription (Latin):
iħc xp̃c. post resurrectionẽ suam. dubitãtibꝰ discipłis ⁊
putantibꝰ se spm̃ uidere: respondit. Palpate ⁊ iudete
ac ꝑ hoc credimꝰ hominẽ nõ dm̃ cũ carne ⁊ ossibꝰ s etiã
cum sanguine uł qͥcquid ad nat᷑am eiꝰ ꝑtinet resurg̾e.
S sine ulla corrupdioẽ erit. ilł semꝑ uita et̾na. id est
eterna felicitas. contemplando tͥnitatẽ dm̃. Igit᷑ sic̃
iusti cũ sua carne adet̾nam felicitatẽ ita impii adet̾nã

Expanded text:
istus post resurrectionem suam dubitantibus discipulis, et putantibus se spiritum videre, respondit: Palpate et videte. Ac per hoc credimus hominem non tantum cum carne et ossibus, sed etiam cum sanguine, vel quidquid ad naturam ejus pertinet resurgere; sed sine ulla corruptione erit illi semper aeterna vita et aeterna felicitas, contemplando Trinitatem Deum. Igitur sicut justi cum sua carne ad aeternam felicitatem, ita impii ad aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
facta st̃ simł sid̾a ait scͥptura. Laudau̾unt me uoce¬
d̾a ⁊ iam erant angłi. Neq enim die tercia neq scd̃a
facta sunt. In hiis enĩ apparet. q̃ facia st̃. tercia scili¬
cet die t̾ra abaquis discreta ẽ. Socła ⁊⁊ enĩ factũ ẽ firma¬
m̃tum. uͥ sol⁊ luna discurrunt ⁊ sid̾a. Porro pͥmꝰ dies
ipse ẽ angłica nata. que pͥmo celi lumine nũcupata est

Expanded text:
 sidera, ait Scriptura: Laudaverunt me angedera, etiam erant angeli, neque enim die tertio neque secundo facti sunt. In his enim apparet quae facta sunt. Tertia die scilicet terra ab aquis discreta est: secunda factum est firmamentum, ubi sol et luna discurrunt, et sidera. Porro primus dies ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Ex hoc destimonio multi minꝰ intelligentes
ac ꝑ hoc heretici asserunt hominẽ ñ posse in eadẽ qua
defunctꝰ ẽ carne resurg̾e s tollentes uerã carnẽ nescio
quale corpꝰ aeriũ qđ nunquã haduit homini post re¬
surrectionẽ atͥbuunt quod ualde absurdũ consid̾antibꝰ
ipsam sententiam approbat᷑. Caro ⁊ sanguis inqͥt re
nũ dĩ ñ possidebt̃. Et hoc idẽ apłs paulꝰ exponens quo¬
dãm᷑. subsecutꝰ adiunx̃. neq corruptio incorruptibilitatẽ
possidebit Quibꝰ scͥbebat apłs: nempe eis qui dicebant
substantia carnis. accipienda ẽ: quid dicemꝰ de his quibꝰ
scͥbebat idem apłs. uos aũ in carne ñ estis s in spũ. N

Expanded text:
Ex hoc testimonio multi minus intelligentes, ac per hoc haeretice asserunt hominem non posse in eadem, qua defunctus est, carne resurgere; sed tollentes veram carnem, nescio quale corpus aerium quod nunquam habuit, homini post resurrectionem attribuunt. Quod valde absurdum considerantibus ipsam sententiam, approbatur. Caro et sanguist idem apostolus Paulus exponens quodam modo, subsecutus, adjunxit: Neque corruptio incorruptionem possidebit. Quibus scribebat Apostolus? Nempe his qui dicebant:substantia carnis accipienda est, quid dicent de his quibus scribit idem apostolus, Vos autem in carne non estis, s
Abbreviated transcription (Latin):
gregarent᷑ non totã terrã tegebat. Et quomodo scͥptura
dic̃ congͥgent᷑ aq̃ q̃ sub celo sunt in locum unum ⁊ appa¬
reat arida : AUGs Cotam t̾ram aqͣ tegebat. sic̃ rarissi¬
ma nebula que postea inunum redacta atq collecta ẽ
ut posset terre species apparere. quãquam ⁊ terra late
longeq subsidens potuit concauas partes p̃bere. q̃ flu¬
entes aquas susciꝑent. ut arida appareat. Cum dñs

Expanded text:
ptura dicit, Congregentur aquae quae sub coelo sunt, in locum unum, et appareat arida ? RESP. Totam terram aqua tegebat sicut rarissima nebula, quae postea in unum redacta atque collecta est, ut posset etiam terrae species apparere. Quamvis terra longe lateque subsidens, potuit concavas partes praebere, quae confluentes aquas susciperent, ut arida appareret. QUAES
Abbreviated transcription (Latin):
moriã culpã reducimꝰ: ⁊ mag̃ reos tc̃ nos ẽẽ cognoscimꝰ
¶dõq cũ dõ assistimꝰ geni̾e ⁊ flere debemꝰ. reminiscentes qͥ
gͣuia sint sccła q̃ cõmisimꝰ qͣq dura inferni supplicia q̃
timemiꝰ. Mens qͣlem se in oratiõe offert talẽ se oratioẽ
conseruet. nã nich ꝓfic̃ orõ sidenuo cõmittit᷑ unde ueni¬
a postulet᷑. Ile enĩ p̃cis desid̾a̾tũ effectum sinedubio ꝑcipit
qͥ qđ orando ablui postulat: delinq̃ndo ñ it̾at. Nens nr̃a¬

Expanded text:
mormorbemus, reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia, quae timemus. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur, unde jam venia postulatur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postulat, delinquendo non iterat. Tunc er
Abbreviated transcription (Latin):
oc est remedium eiꝰ qui iutioꝵ teptam̃tis exestuat
ut quotiens. quolibet tangit᷑ uitio dotiens adorationẽ
se subdat. qr freq̃ns or̃o uitioꝵ impugnationẽ extinguit
pulsando qͦusq importunas desidioꝵ carnalium sugges¬
tiones. q̃ nr̃is obstpunt sensibꝰ. fortissima intentiõe suꝑ¬
emꝰ: actãdui insist̾e qͦusꝙ ꝑsistendo iuncamꝰ. Nam nee¬
gentes orationes nec ab ipso homine impetͣre ualent qđ
uolt̃. Quãdo qͥsq orat sc̃m ad se sp̃m aduocat. At ubi
uen̾it: confestim tẽptam̃ta demonioꝵ qͥ se m̃tibꝰ humanis
cordis est ñ labioꝵ Neꝙ enim u̾ba dep̃cantis ds intendit
ẜ orantis cor aspic̃. Q đ si tacite cororet ⁊ uox sileat: qͣuis ho¬
minibꝰ lateat dm̃ tñ lat̾e ñ potest qui conscientie p̃sens:
Nelius ẽ aũ cũ silentio orare cordis sine sono uocis: q̃ sol
uerb̾ sine intuitu m̃tis. Nunꝙͣ ẽ sine gemtu orandũ: nã
pecratoꝵ recordatio m̃orem gignit. Oramꝰ enĩ dũ ad me¬

Expanded text:
oc est remedium ejus qui vitiorum tentamentis exaestuat, ut quoties quolibet tangitur vitio, toties ad orationem se subdat, quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguitpulsando, quousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrepunt sensibus, fortissima intentione superemus: ac tandiu insistere, quousque persistendo vincamus. Nam negligentes orationes nec ab ipso homine impetrare valent quod volunt. Quando quis orat, sanctum ad se spiritum advocat: at ubi venerit, confestimcordis est, non labiorum; neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis cor aspicit. Quod si tacite cor oret, et vox sileat, quamvis hominem lateat, Deum latere non potest, qui conscientiae praesens est. Melius est cum silentio orare corde sine sono vocis, quam solis verbis, sine intuitu mentis. Nunquam est sine gemitu orandum, nam peccatorum recordatio moerorem gignit; dum enim oramus, ad me
Abbreviated transcription (Latin):
in psalmo ait ꝓpt̾ inimicos meos eripe me. Rroinde tar¬
dius exaudiunt᷑ quorũdam orõnes ut dũ differunt᷑
fortuis excitate maioribꝰ p̃miis cumulent᷑. exemplo pru¬
mar̃ ⁊ rep̃ssioẽ messiũ. mͣ quanto tardiꝰ sata semina
exeunt: tantum ad frugem cumulatiꝰ crescunt. Quo¬
tiens. orantes ñ cito exaudim᷑ nr̃a nob̃ facta inocłis
ponamꝰ. ut hoc ipsum qđ differim᷑ diuine reputemꝰ

Expanded text:
in psalmis: « Propter inimicos meos eripe me . » Proinde tardius exaudiuntur quorumdam orationes, ut dum differuntur, fortius excitatae majoribus praemiis cumulentur, exemplo pruinarum et repressione messium; in quibus quanto tardius sata semina exeunt, tanto ad frugem cumulatius crescunt. Quoties orantes non cito exaudimur, nostra nobis facta in oculis proponamus, ut ipsum quo differtur, divinae rep
Abbreviated transcription (Latin):
orationũ fundant᷑ ut mitũ actiõis humilitas impetret p̃cii
sulpabilr̃ manꝰ addm̃ expandit qui facta sua orando iac¬
tant̃ ꝓdit. sic̃ phariseus in templo iactant᷑ orabat seq ma¬
gis qͣ dm̃ de oꝑibꝰ ustis laudare uolebat. Quoꝵdã orõ
t̃ orat laudem appetendo humanã nõ solũ eius orõ ñ de¬

Expanded text:
orationum fundantur, ut meritum actionis humilitas impetret precis. 20. Culpabiliter manus ad Deum expandit, qui facta sua orando jactanter prodit, sicut Pharisaeus in templo jactanter orabat, seseque magis quam Deum de operibus justis laudarter orat laudem appetendo humanam, non solum ejus oratio non de
Abbreviated transcription (Latin):
aũ mag̃ cliabłs cogitatioẽs curar̃ scłariũ humanis m̃tibꝰ
ing̾it: qͣndo orantẽ aspex̾it. Duobꝰ modis oratio impedit᷑
ne impetͣre qͥsq ualeat postulata. hoc est si aut qͥsq adhuc
mala cõmitit aut si delinqñti sͥ debita ñ dimitt. S d
geminũ malũ dũ quisq a semetipso abst̾serit ꝓtinꝰ sectirꝰ
studio orationis incũbit ⁊ adea q̃ impetͣre p̃cibꝰ eup̃: m̃tẽ
lib̾e erig̃. Qͥ ledit᷑ ñ desistat orare ꝓse ledentibꝰ Alioqͥn¬
iuxta sententiam dñi peccat qui ꝓmimicis ñorat. Sic̃
nullũ ꝓfic̃ uruuln̾e medicam̃tũ si adhuc ferr̃ meosit.
ita nichil ꝓfic̃ oratio illiꝰ cuiꝰ adhuc dolor in m̃te uł odiũ
filuciã ñ hm̃is Petat gͦ ut apłs ait. unꝰquisq in fide
nichil dubitans. Nã qui dubitat simił est unde maris
orata si se adhuc sentiat animꝰ cͥca peccandi affectionẽ
uersari. Nõ enim potest habere p̃cis certã fiduciã qui

Expanded text:
autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis mentibus ingerit, quando orantem aspexerit. 12. Duobus modis oratio impeditur, ne impetrare quisque valeat postulata: hoc est, si aut quisque adhuc mala committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit. Quod geminum malum, dum quisque a semetipso absterserit, protinus securus studio orationis 283 incumbit, et ad ea quae impetrare precibus cupit, mentem libere erigit. i sententiam, peccat qui pro inimicis non orat . 14. Sicut nullum proficit in vulnere medicamentum, si adhuc ferrum in eo sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor in mente, vel odinon habemus. Petat ergo, ut Apostolus ait, unusquisque in fide nihil dubitans ; nam qui dubitat similis est undae marorata, si se adhuc animus sentiat circa peccandi affectionem versari. Non enim potest habere precis certam fiduciam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
modulationis suauitate cõmoti sua cͥmina plangt̃. atq
exea parte magis flectunt᷑. ad lacͥnas exqͣ sallentis inso¬
nuit. dulcedo suauissima. Oratio in p̃senti tm̃ uta ꝓre-
medio peccoꝵ esfundr̃. psalmoꝵ aũ decantatio ꝑpetuã dĩ
laudẽ demonsit ingłam sempit̾nam sic̃ scͥptũ est. Seati

Expanded text:
qui cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque qui cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymas, ex qua psallendi insonuerit dulcedo suavissima. Oratio in praesenti tantum pro remedio peccatorum effunditur, psalmorum autem decantatio perpetuam Dei laudem demonstrat in
Abbreviated transcription (Latin):
uina. temꝑalr̃ eorũ desidio confulit. quia meliora il¬
lis inet̾num ꝓmittit. Oratio priuatis locis oportuniꝰ
fundit᷑ magisq obtentum impett. dũ dõ tm̃ teste deꝓ¬
mis eum u̾b̃ conent᷑ inflectẽ. neq conciliat eum orantis
sp̃ualibꝰ ymnis glorificare. Nich ẽ sola uoce can̾e. sinecor¬
dis intentione S sic̃ ait apłs. cantantes incordibꝰ ur̃is
hoc̃ non solum uoce s corde spsallentes. Unde ⁊ alibi ait
psallam spũ. psallã ⁊ m̃te. Sic̃ oratioibꝰ regimͣ ita psal¬
moꝵ studiis delectam᷑. Psallendi enim utilitas tristia
corda consolat᷑. Gratiores m̃tes fac̃. fastidiosos oblectat.
mertes exsuscitat peccõres ad lam̃ta inuitat. Nam qͣuis
dura sint carnalia corda statim ut psalmi dulcedo inso¬
nuit : ad affectum pietatis animũ eoꝵ inflectit. Dum
xp̃ianum ñ uocis modulatio s tantũ u̾ba diuina q̃ ibi
maior nascit᷑ conpunctio cordis. Multi enim reꝑunt᷑ qͥ

Expanded text:
iter eorum desiderio minime consulit, quia meliora illis in aeternum promittit. 27. Oratio privatis locis opportunius funditur, majusque obtentum impetrat, dum Deo tantum teste depmis eum verbis conentur inflectere. Neque enim conciliat eum multiplex orantis spiritualibus hymnis glorificare. Nihil est sola voce canere sine cordis intentione; sed, sicut ait Apostolus: Cantantes in cordibusde et alibi: Psallam spiritu, psallam et mente . Sicut orationibus regimur, ita psalmorum studiis delectamur. Psallendi enim utilitas tristia corda consolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos delectat, inertes exsuscitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo intonuerit, ad affectum pietatis animum eorum inflectit. Dumianum non vocis modulatio, sed tantum verba divina quae ibi major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ destrueret ne gloriet᷑ om̃is caro hoc ẽ carnał potentia
corã illo. Tuus enĩ dñs eqͣlit̃ ⁊ dñis fert ꝯsultũ ⁊ seruis
Melior ẽ  m liꝰ subiecta seruitꝰ ꝗͣ elata lib̾tas. Multi
enĩ inueniunt᷑ dõ lib̾e seruientes. sub dñis ostituti flagici¬

Expanded text:
nt, ut ea quae sunt destrueret, ne glorietur omnis caro , hoc est, carnalis potentia coram illo. Unus enim Dominus aequaliter et dominis fert consultum et servis. Melior est subjecta servitus quam elata libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere servientes sub dominis constituti flagiti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgenies eoꝵ ext̃ndit ita ꝙ splendor claritatis ipsoꝵ uniu̾sum
corpꝰ eccłie illustrauit. sarepͣna mulier ad eoꝵ uocẽ innu-¬
m̾a uasa de modico oleo qd̾ habuerat ĩ lechito replouit.
ut ñ degn̾etis ab eoꝵ uͥtutibꝰ. s qͣles fuistis ĩ g̾mine. sitis &̃
ĩ uͥgulto: & q̃ exeis uite semina suscepistis. idem cũ areis
gͥm̃ afferatis  fructũ. Intuemini qͣlit̃ illi quoꝵ lãpades ex¬
tingunt᷑. de oleo u̾ro exoptant acciꝑe.ꝯ multi qͥ computru¬
erãt si c̃ ium̃ta ĩ st̾core suo. ad respectũ suꝑ ne gr̃e regimi¬

Expanded text:
gines eorum extendit, ita quod splendor claritatis eorum universum corpus Ecclesiae illustravit; et Sareptana mulier ad eorum vocem innumera vasa de modico oleo, quod habuerat in lecytho, replevit . ut non degeneretis de eorum virtutibus, sed quales fuistis in germine, sitis etiam in virgulto: et qui ex eis vitae semina suscepistis, idem cum eis germen afferatis, et fructum. Intuemini qualiter illi, quorum lampades exstinguuntur, de oleo vestro exoptant accipere; et multi, qui computruerunt sicut jumenta in stercore suo, ad respectum supernae gratiae regimi
Abbreviated transcription (Latin):
saorũ oidinẽ statuert̃ : & ꝯsid̾ate quałr relicto mũ¬
do. ꝯtẽptis õib. mortuis mortuos suos sopelire dimi¬
ssis. ad solitudinẽ uolauer̃t. ut aliis cͥca frequeis mi¬
nist̾iũ satagentibꝰ. ip̃i ad pedes iħu cũ maria se¬
derẽt. & tanto ub̃iꝰ celeste manna ꝑciꝑent. qͣnto
longiꝰ ab egipto recessissen. E egͥ ipsi qͥdẽ eg̾ssi¬

Expanded text:
sacrum Ordinem statuerunt; et considerate, qualiter relicto munsacrum Ordinem statuerunt; et considerate, qualiter relicto mundo, et contemptis omnibus, mortuis mortuos suos sepelire dimissis, ad solitudinem volaverunt, unde aliis circa frequens ministerium satagentibus, ipsi ad pedes Jesu cum Maria sederunt , ut tanto uberius coeleste manna perciperent, quanto longius ab Aegypto discessissent. Ipsi quidem eg
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ualeamꝰ inuenire fiduciã. & qͥ nr̃is m̾itis ñ ualemꝰ
ur̃is int̾cessiõib asseqͣm᷑: optamꝰ caritatẽ ur̃am de his que
ad dm̃ st̃. de obseruantia ordinis. de custodiã discipline.
ita semꝑ fore sollicitã. n ꝯtẽptis q̃ retro st̃. ita se ĩ int̾io¬
ra unũ̾quẽq ur̃m extende: ut nulla nubes ĩ oꝑib ur̃i
appareat. que orones ũras quo minꝰ ad dm̃ penetrent uale¬
at ali q̃n p̃pedire. Qͦ ciens itaq filii dilectissimi ꝯuenitis ĩ
unũ : de corrigendiᷤᷤ q̃ in aliqͥb ur̃m corrigenda sũt.
statuenda. cõinunẽ curã habete. & qm̃ qͥ modica sꝑ-¬
nit: paulatĩ decidit: nec ea q̃ minora uident᷑ ĩ uob̾
incorrecta relinqͥte. In utilit̾ enĩ portas ciuitatis ob
seruat. qͥ uł unũ foram̃ un̾ ing̾diant᷑ hostes ħostibꝰ re¬
linqͥt aꝑtũ : dicente escͥpt᷑a. Idem facit sentina ne-
Uruaris arena. Respicite q̃s ad uet̾es p̃res. qͥ nr̃m

Expanded text:
 invenire fiduciam, et quod nostris meritis non valemus, vestris intercessionibus assequamur: optamus charitatem vestram de his quae ad Deum sunt, de observantia ordinis, de custodia disciplinae, ita semper fore sollicitam, et contemptis quae retro sunt, ita se in anteriora unumquemque vestrum extendere, ut nulla nubes in operibus vestris appareat, quae orationes vestras, quominus ad Deum penetrent, valeat aliquando praepedire. 2. Quoties itaque, filii dilectissimi, convenitis in unum, de corrigendis quae in aliquibus vestrum corrigenda sunt, erint statuenda, communem curam habete, quoniam qui modica spernit, paulatim decidit ; nec ea quae minora videntur in vobis, incorrecta relinquite. Inutiliter enim portas civitatis observat, qui vel unum foramen, unde ingrediantur, hostibus relinquit apertum, dicente scriptura, « Idem facit sentina negle ne obruaris arena. » Respicite, quaeso, ad veteres patres, qui nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
ab iedi e̾e̾ ĩ domo dm ꝗͣ habitare ĩ tab̾nacłis peccorꝑ¬
&q nicħ habetis qd̾ ñ accepistis. de dño ĩ bonitate. de:
uob̾ aut̃ ĩ humilitate sentite: ut illsꝰ uideamin uestigia
seqͥ. qͥ ait. Cũ oĩa bñfec̾itis: dicite q serui inutiles sumꝰ.
Si enĩ gn̾a linguarũ si gr̃am sanitatũ. si ꝓphandi scie

Expanded text:
abjecti esse in domo Dei, quam habitare in tentoriis pecc nihil habetis quod non accepistis; de Domino in bonitate, de vobis autem in humilitate sentite, unde illius videamini vestigia sequi, qui ait: Cum omnia bene feceritis, dicite, Quia servi inutiles sumus . Si e
Abbreviated transcription (Latin):
at scĩtatẽ. non enim nat᷑e humane uiribꝰ s ꝓpositi adu¬
m̃to. ꝑ dĩ grãm acqͥrimꝰ sc̃itatem. Et idõ ueracit̃ se om̃s
scĩ ꝓnuntiant peccatores: qͥa in u̾itate habent qđ plangant
Et si ñ rep̃hensione conscientie certe mobilitate ⁊ muta¬
bilitate yREUARICAT RICIS NACURE¬

Expanded text:
at sanctitatem. Non enim naturae humanae viribus, sed propositi adjumento per Dei gratiam acquirimus sanctitatem. Et ideo veraciter se omnes sancti pronuntiant peccatores, quia in veritate habent quod plangant, etsi non reprehensione conscientiae, certe mobilitate et mutabilitate praevaricatricis natur
Abbreviated transcription (Latin):
ronas ꝑ en̾giam ñ credimꝰ substantialit̃ illabi anime
s applicatione ⁊ opp̃ssione uniri. Illabi aũ m̃ti illi soli est
in nomine dñi facere ab ipso dño discimꝰ. Et cũ alios hac
p̃sumptione uiuent. sͥ ꝑ ambitionẽ humane głe nocent
quia głant᷑ indato falso: ñ m̾itis debito.
Signis n ꝓdigus. clarũ posse fieri xp̃ianũ ñ tñ scm̃ si¬

Expanded text:
ones per energiam non credimus substantialiter illabi animae: sed applicatione et oppressione uniri. Illabi autem menti illi soli ptores in nomine Domini facere ab ipso Deo didicimus: et cum alios hac praesumptione juvent, sibi per ambitionem humanae gloriae nocent: qui gloriantur in dato falso, non meritis debito. Signis et prodigiis ciarum posse fieri Christianum, non tamen s
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ mutari ñ potest abono qͥa nat᷑a possidet bonũ nec
potest aliud qͥd eẽ qͣ bonꝰ. Angeli ũ qͥ inilla q̃
creatist̃ beatitudine. ꝑseu̾ant: ñ nata possident bonũ
ut ĩmutent᷑ cũ cet̾is s arbitrii seruantes bonã uolun
arbitrio scĩtatẽ. nec socioꝵ exemplo abono deuiauint¬

Expanded text:
nec potest aliud esse quam bonus. Angeli vero, qui in illa, qua creati sunt, beatitudine perseverant, non natura possident bonum ut non mutarentur cum caeteris, sed arbitrii servantes bonam voluntarbitrii sanctitatem, nec sociorum exemplo deviaver
Abbreviated transcription (Latin):
tantes resurrectionẽ corꝑis sui. ut integͣ u ꝑpetua beatitu¬
dine cũ ipso parit̾ ĩmutent᷑. sic̃ ⁊ pecc̃oꝵ anime in infer¬
no sub timore posite expectant resurrectionẽ sui corꝑis ut
aboleri peccata indubitant̃ credimꝰ. etiã si multimo uite
spũ admissa peniteat. ⁊ publica lam̃tatiõe peocata ꝓdant᷑
Qa ꝓpositũ dĩ qͦ decreuit saluare qđ ꝑierat stat ĩmobile
Egideo qͥa uoluntas eiꝰ ñ mutat᷑ siuie em̃datione uite sitẽ¬

Expanded text:
nem corporis sui, ut ad integram et perpetuam beatitudinem cum ipso pariter immutentur; sicut et peccatorum animae in inferno sub timore positae, exspectant resurrectionem sui corporis, ut aboleri peccata indubitanter credimus, etiamsi in ultimo vitae spiritu admissorum poeniteat, et publica lamentatione 42 peccata prodantur, quia propositum Dei, quo decrevit salvare quod perierat , stat immobile; et ideo q
Abbreviated transcription (Latin):
ut gessit. siuie bonũ siue malũ In resurrectione ex mor¬
tus. sexꝰ forma ñ mutabit᷑ s uir mortuus resurget in
formauiri ⁊⁊ femina informa femine. Carens sexus tñ huiꝰ
id resurgit qđ caditNee passionem uł resurrectionẽ
dñi. om̃s scoꝵ anime in inferno subdebito p̃uaricationis
ade tenebant᷑ donec auctoritate dñi ꝑ indebitã eiꝰ mortẽ
deseruili conditione liberarent᷑. Post ascensionẽ dñi
ad celos om̃s scõꝵ anime cũ xp̃o st̃ n ereuntes de corꝑe adxͫ

Expanded text:
ut gessit, sive bonum, sive malum. In resurrectione ex mortuis sexus forma non mutabitur: sed vir mortuus resurget in forma viri: et femina in forma feminae non carens sexu, sed tamenid resurgit, quod cadit. Ante resurrectionem Domini omnes sanctorum animae in inferno sub debito praevaricationis Adae tenebantur, donec auctoritate Domini per indebitam ejus mortem de servili conditione liberarentur. Post ascensionem Domini ad coelos
Abbreviated transcription (Latin):
cõnfitet᷑ se mundi actibꝰ reñtiat᷑um. hic ipsi renontiat
uite. Illi peceata omĩa remitunt᷑ in isto extinguunt᷑
n eucaristia ñ debet aqͣ pur̃a offerri ut qͥdã sõbrie¬
tatis imagine fallunt᷑ s uinũ cũ aqͣ mixtũ qͥa ⁊ uinũ
fuit in redẽptionis nr̃e mystĩo cũ dicit. Nõ bibã amo¬

Expanded text:
confitetur se mundi actibus renunciaturum, hic ipsi renunciat confitetur se mundi actibus renunciaturum, hic ipsi renunciat vitae. Illi peccata omnia remittuntur; in isto exstinguuntur. In Eucharistia non debet aqua pura offerri, ut quidam sobrietatis imagine falluntur: sed vinum et aqua mistum, quia et vinum fuit in redemptionis nostrae mysterio, cum dicit: Non bibam amo
Abbreviated transcription (Latin):
dignatione aliqͣ uel iusto inuistoue cumore suꝑatꝰ
truncau̾it. Neq illũ qui usuras accepisse conluncit᷑
autt in schena lusisse ꝓbat᷑. Neq enim qui publica
penitentia mortalia cͥmina deflet. nec illũ qͥ aliqͣndo
in furiã uersus insaniuit. uel afflatioe diaboli ẽ uęxa¬
tus. neq eum qͥ ꝑimit᷑ationẽ. ad amibitionẽ symonis
cultui mancipatas effectu pussimo ⁊ deuotione fidelissi¬
ma adeundas. Siquis contͣ hanc sententiã uenit: ñ¬
Haptiratis tantũ iter ẽẽ saluti credimꝰ. nullũ cathecu¬
minũ qͣnius in bonis oꝑibꝰ defunctũ uitã et̾nam habere
credimꝰ excepto martyrio uͥ tota baptismi sacram̃ta cõ¬
plent᷑. Baptiratꝰ confitet᷑ fidẽ suã corã sacerdote:
int̾rogatꝰ respondet ille pꝰ confessionẽ. uel intinguit᷑ aqͣ
ne. Ille manꝰ impositioẽ pontificis accipit sp̃m. scm̃ hic¬
moratiõe mortis dñi in ipso. hic ipsi xp̃o cõmorit᷑. Ille

Expanded text:
el justo injustove timore superatus truncaverit; neque illum qui usuras accepisse convincitur aut in scena lusisse noscitur; neque eum qui publica poenitentia mortalia deflet; nec illum qui aliquando in furiam versus insanivit, vel afflatione diaboli vexatus est; neque eum qui per ambitionem ad imitationem Simonis cultui mancipata, affectu piissimo et devotione fidelissima adeundas. Si quis contra hanc sententiam venit, natis tantum iter esse salutis credimus. Nullum catechumenum, quamvis in bonis operibus defunctum, vitam aeternam habere credimus, excepto martyrio, ubi tota baptismi sacramenta complentur. Baptizandus confitetur fidem suam coram sacerdote, et interrogatus respne. Ille manus impositione pontificis accipit Spiritum morationem mortis Domini, hic ipsi Christo commoritur. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
mis n orationibꝰ confidens dedñi miseratiõe qͥ peccata pie
confessioni donare consueuit accedat ad eucharistiã. intͤ¬
pidus ⁊ securꝰ. S hocde illo dico quẽ capitalia peccata ñ
gͣuant. Nã quẽ mortalia cͥmina pꝰ baptismũ cõmissa p̃¬
munt hortor pͥmũ publica penitentia satisfac̾e ⁊ ita sac̃¬
dotis udicio reconciliatũ. cõmunioni sociari. si uult ñ
ad uidicium uel ad condẽpnationẽ sui eucharistiã ꝑcipe
S n secreta satisfactione solui mortalia cͥmina ñ negamꝰ
s mutato priꝰ seculari habitu ⁊ confesso religiõis stu¬
dio ꝓuite corruptionẽ ⁊ iugi immo ꝑpetuo luctu ltctit¬
miserante dõ ueniã consequat᷑. Ita dũ taxat. ut cont̾ria
deflere. Satissactio penitentie ẽ causas peccõꝵ excid̾e. nec

Expanded text:
m fecerit, confidens de Domini miseratione, qui peccata piae confessioni donare consuevit, accedat ad Eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico, quem capitalia peccata non gravant. Nam quem mortalia post baptismum commissa premunt, hortor primum publica poenitentia satisfacere, et ita sacerdotis judicio reconciliatum communad judicium et condemnationem sui Eucharistiam percipere.  secreta satisfactione solvi mortalia crimina non negamus, sed mutato prius saeculari habitu, et confesso religionis studio per vitae correctionem, et jugi imo perpetuo luctu miserante Deo veniam consequatur: ita duntaxat ut contraria deflere. Satisfactio poenitentiae est, causas peccatorum excidere, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ona ẽ cato nr̃a ut pote abono ⁊asolo dõ condita ⁊ ñ est
mala ut uolunt timothiani ⁊ opphiani. ⁊ patͥciani
Nec mali causa ut docuit flormꝰ. nec ex malo ⁊ bono
ꝯpacta. ut manicheꝰ blasphemat. s cũ sit creatioẽ bo¬
na: arbitͥo anime efficit᷑ nob̃ uł bona uł mala. ñ im¬
mutatione sebtentie. s executione cõmercii. Ipsa enum

Expanded text:
valde bona, utpote a bono solo Deo condita, et non est mala, ut volunt Sethianus, et Ophianus, et Patricianus; nec mali causa, ut docuit Florianus; nec ex malo et bono compacta, ut Manichaeus blasphemat. Sed cum sit creatione bona, arbitrio animae efficitur nobis vel bona, vel mala, non immutatione substantiae, sed exsecutionis mercede. Ips
Abbreviated transcription (Latin):
anꝰ ⁊ lactantiꝰ acqͥescunt. neq ꝓmille annos p refurrectio¬
nẽ requũ xpi interra fut̾um ⁊ scõs cũ illo in deliciis reg¬
tiones. g̃s ignorantes dm̃ inanglis terrar incarne re¬
seruandas. Q ꝑmille annos illiꝰ regni in terra uistoꝵ in¬
stigante diabolo mouende st̃ adpugnam contͣ iustos reg
aiq ita mortuas cũ cet̾is in impietate mortuis: adec̾na
supplicia in incorruptibili carne resuscitandas: q̃ suꝑ
pelectiõe arbitrii ne ingenuitas potestatis semel homini
attributa ad seruilẽ cogat᷑ necessitatẽ ¶Haixm uł
maliciã ñ eẽ adõ creatũ s adiabolo inuentũ. qͥ ⁊ ipse
bonꝰ adõ ereatꝰ ẽ. S qͥa lib̾o arbitrio ut pote rationabił
creatã comiissus ẽ: ⁊ cogitandi acceꝑat facultatẽ: scĩam
boni uertit ad malũ ⁊ multa cogitando factꝰ ẽ inuentor
mali. Et qđ in se ꝑdid̾at inuidit in aliis. nec contentꝰ
solus ꝑire. suasit aliis. ut qͥ eẽt sue malitie inuentor fi¬

Expanded text:
anus et Lactantius acquiescunt. Neque per mille annos post resurrectionem regnum Christi in terra futurum, et sanctos cum illo in deliciis regtiones gentes ignorantes Deum in angulis terrarum in carne servandas; quae post mille annos regni in terra justorum, instigante diabolo, movendae sunt ad pugnam contra justos regnatque ita mortuas cum caeteris in impietate ante mortuis ad aeterna supplicia in incorruptibili carne resuscitandas. CAP. pro electione arbitrii, ne ingenuitas potestatis, semel hominibus attributa, ad servilem cogatur necessitatem. Malum vel malitia non est a Deo creata, sed a diabolo inventa, qui et ipse bonus a Deo creatus est. Sed quia libero arbitrio, utpote rationalis creatura, a Deo commissus est, et cogitandi acceperat facultatem, scientiam boni vertit ad malum, et multa cogitando factus est inventor mali; et quod in se perdiderat invidit in aliis; nec contentus solus perire, suasit aliis ut qui esset suae malitiae inventor fi
Abbreviated transcription (Latin):
angustia temꝑis ⁊ festinatio portitoris compułit. nos a¬
liqͣ q̃ ꝓdiuersis heresibꝰ agnoscendis atq uitandis. fuert̃
inserenda p̃terire silentio. dñ si omĩa q̃ in hoc opꝰcło conti¬
nent᷑ recensere ⁊ notissima ꝓrsꝰ habere ñ neglegas exhis po¬
t̾is cauta discretiõe etiam decet̾is spũalit̃ iudicare. Apłs enĩ
at. ineo qd̃ ꝑuenit ambulet. idẽ in eo qd̵ certũ recipit.
fidelit̾ ꝑseueret. Et si quid aliqͥs alit̃ sapit. hoc qͦ illi
ds̃ reuelauit.¬

Expanded text:
angustia temporis, et festinatio portitoris compulerit nos aliqua quae pro diversis haeresibus agnoscendis atque vitandis fuerant inserenda praeterire silentio, tamen si omnia quae in hoc opusculo continentur recensere et notissima prorsus habere non negligas, ex his poteris cauta discretione etiam de caeteris spiritaliter judicare. Apostolus enim at, in eo quo pervenit ambulet, id est, in eo quod certum recepit, fideliter perseveret. Quod si quid aliter sapit, hoc quoque illi Deus revelabit
Abbreviated transcription (Latin):
mundo s multo ẽ meliꝰ uoluntate utrũq uͦ ꝑfecte
Ille gͦ ꝑfectus est qui huic scło ⁊ corꝑe ⁊ corde discret᷑
est. Onager ut ait iob contempnit cuutatẽ. ⁊ mo¬
nachi communẽ scłariũ ciuũ coniisationẽ Hi adũ¬
se uite tͥnqͥllitatẽ ñ appetunt. ꝓpera contempnunt. ut
dũ ab eis hec uita despicit᷑ fut᷑a inueniat᷑¬

Expanded text:
mundo, sed multo est melius voluntate. Utrumque autemundo, sed multo est melius voluntate. Utrumque auteille ergo perfectus est, qui huic saeculo et corpore et corde discretus est. 5. Onager, ut ait Job, contemnit civitatem, et monachi communem saecularium civium conversationem. Hi adversa vitae nostrae appetunt, prospera contemnunt, ut, dum ab eis haec vita despicitur, futura inveniat
Abbreviated transcription (Latin):
tione se subtͣhiuit: tanto int̾ne m̃tis acie p̃sentiam
dĩ ⁊ anglice societatis freq̃ntiam contemplant᷑ NT aloꝵ
tam pͥua sunt oꝑa manifesta ut hi qui ꝓ suꝑnam
patriam desidant non solum mores eorũ s ⁊ consortia
fugiant. Quidã aũ corꝑalĩ seꝑari desid̾ant ab iniqͥs
ut eorũ ñ in uoluant᷑ delictis. Nõnulli ⁊ si non corꝑali
munes sunt conu̾satiõe discreti tñ st̃ corde uł oꝑe. Et
licet sepe in medio carnaliũ uitã cłs ꝓtegat electorũ
tñ satis rar̃ est. ut qͥsqͥs int̾ scłi uoluptates ẽ posit᷑:
auitiis maneat illibatꝰ. Inqͥbꝰ ⁊ si ñ cito implicet᷑: atiꝗͣ
to dñ attrahit᷑. Neq enim dui tutꝰ eẽ potest. qͥ ꝑicło
ꝓrimꝰ est Uiasine offensioẽ: uita monachi sine cupi¬
ditatis ⁊ timoris impedim̃to Dũ enim qͥsꝙ aconsortio
mundi abstrahit᷑ ne cupiditas eũ obligat consentientẽ
nec cruciat sentientẽ. Bonũ ẽ corꝑalr̃ eẽ remotũ a

Expanded text:
tione se subtrahunt, tanto internae mentis acie praesentiam Dei, et angelicae societatis frequentiam contemplantur. 2. Malorum tam prava sunt opera manifesta, ut hi qui supernam patriam desiderant, non solum mores eorum, sed et consortia fugiant. Quidam etiam corporaliter separari desiderant ab iniquis, ut eorum non involvantur delictis. Nonnuli, etsi non corporali munes sunt conversatione, discreti tamen sunt corde vel opere. Et licet saepe in medio carnalium vitam Deus protegat electorum, tamen satis rarum est ut quis inter saeculi voluptates positus a vitiis maneat illibatus, in quibus etsi non cito implicetur, aliquando tamen attrahitur. Neque enim diuturnus esse poterit, quir. Via sine offendiculo, vita monachi, sine cupiditatis et amoris impedimento. Dum enim quisque a consortio mundi abstrahitur, nec cupiditas eum obligat consentientem, nec cruciat sentientem. Bonum est corporaliter remotum esse a
Abbreviated transcription (Latin):
rentibꝰ suis p̃stauit. Sic̃ gͦ in senibꝰ. sobrietas ⁊ moꝵ ꝑfec¬
tio requirit᷑ ita in adolescentibꝰ obsequiũ ⁊ subiectio ⁊ obe¬
dientia rite debet᷑. quaꝓpt̃ i in mandatis legis pͥmũ in
his. que ad om̃s ꝑtinent patͥs ⁊ matͥs honor imꝑat᷑. qr
quamuis carnał pat̾ ñ suꝑuix̾it aut indignus fuerit
alicui tñ patͥ digno ⁊ uiuenti. pat̾nus honor usq addig¬
nam etatẽ a filus p̃bendꝰ eẽ ostendit᷑. Quatuor enĩ mo¬
dis ꝑ scͥpturas diuinas patres uocant᷑. hoc ẽ nat᷑a. gente
ãmonitiõẽ. etate. De patre nãq nat᷑alr̃ ad laban iacod lo¬
quit᷑. nisi timor patͥs mei isaac affuisset. tulisses omĩa q̃
loq̃bat᷑. ego sũ inquiens ds̃ patrũ tuoꝵ ds̃ abrahã ds̃ isa¬
ac ds̃ iacob. Etate aũ pat̾ & ammonitione parͣit᷑: cã mor

Expanded text:
go in senibus sobrietas et morum per fectio requiritur, ita in adulescentibus obsequium et subiectio et oboedientia rite debetur. quapropter et in mandatis legis primum in his quae ad homines pertinent patris et matris honor imperatur, quia quamuis carnalis pater non superuixerit aut indignus fuerit, alicui tamen patri digno et uiuenti patnam aetatem a filiis praebendus esse ostenditur. Quatuor etenim modis per Scripturas divinas patres vocantur; hoc est, natura, gente, admonitione, et aetate. De patre namque naturali Jacob ad Laban loquitur: Nisi timor patris mei Isaac adfuisset, tulisses omnia qualoquebatur: Ego sum, inquiens, Deus patrum tuorum, Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob . Aetate autem et admo
Abbreviated transcription (Latin):
choatiois cum dulcedine medietatis cũ labore ꝑfec¬
tionis cum requie. S tam̃ plerumq alii. incipiunt. a
dulcedine. alqi atemptatione amaritudine. Omĩs con¬
u̾sus aute fletum inchoet peccõꝵ ⁊ sic tͣnseat addesid̾i¬
um suꝑnoꝵ. Priꝰ enim lacrimis purganda sunt uicia
gaudium contẽplamꝰ. ut dũ antea slendo peccĩ a nob̾
caligo det̾git᷑ mundatis cordis ocłis lib̾e suꝑna inspici¬
ant᷑ Ante neceẽ est timore conĩta ad dm̃: ut metu fu¬
t᷑ar̃ penar̃. carnales illecebre deuincant᷑ deinde opor¬
tet abiecto timore ad amorẽ uite et̾ne tͣnsire. Perfecta
enim caritas: foras nititit timorẽ. Qui aũ timet penã
habet u ñ ẽ ꝑfectꝰ. Unde ⁊ apls non enim inqͥt accepi¬

Expanded text:
choationis cum dulcedine, medietatis cum labore, perfectionis cum requie. Sed tamen plerumque alii incipiunt a dulcedine, alii a tentationum amaritudine. 2. Omnis conversus ante ex netu inchoet peccatorum, et sic transeat ad desiderium supernorum. Prius enim lacrymis purganda sunt vitia uaerimus contemplemur, ut dum antea flendo peccati a nobis caligo detergitur, mundatis cordis oculis libere superna inspiciantur. 3. Ante necesse est timore converti ad Deum, ut metu futurarum poenarum carnales illecebrae devincantur. Deinde oportet, abjecto timore, ad amorem vitae aeternae transire. Perfecta enim charitas foras mittit timorem ; qui autem timet, poenam habet, et non est perfectus. Unde et Apostolus: Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
optionis: ꝑ qũe scilicet iam ñ peccati pena. seruuos cõ¬
pͥmit: s amor tusticie liberos reddit. Necẽẽ ẽ om̃ĩ conũ¬
so ut post timorẽ consurg̾e ad caritatẽ dĩ debeat. qͣsi filiꝰ
ne semꝑ subtimore iaceat quasi seruus. Tunc enim a¬
morẽ nr̃e. cou̾sionis ostendimnꝰ: si denuo ut patrẽ diliginꝰ
qũe priꝰ sertuli m̃te uere ut dñm formidabamꝰ. Pruor¬
dia conu̾sorũ blandis resouenda st̃ modis: ne si abasꝑi
tate incipiant. exterriti ad priores lapsus recͣrant. Qui
enim sine lenitate erudit. exasꝑare potuis quam cor¬
est: postea uͦ acogitatione: ut priꝰ refrenet pͣuũ actũ¬
acdeinde appetitum acdelictũ ut qđ iã mope ñ ap¬
paret: incogitatione neqͣqͣ pluret Om̃is noua conusio¬

Expanded text:
cet jam non peccati poena servos comprimit, sed amor justitiae liberos reddit. 4. Necesse est omni converso ut post timorem consurgere ad charitatem Dei debeat, quasi filius, nec semper sub timore jaceat, quasi servus. Tunc enim amorem nostrae conversionis ostendimus, si denuo ut patrem diligimus, quem prius servili mente vere ut Dominum formidabamus. 5. Primordia conversorum blandis refovendatate incipiunt, exterriti ad priores lapsus decurrant. Qui conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corest, postea vero a cogitatione, ut prius refrenet pravum actum, deinde appetitum delictum, ut quod jam in opere non apparet, in cogitatione nequaquam perduret. 7. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
berat᷑. quã suꝑ eo qui nunꝗͣ nouit ꝑtcłm peccĩ. Quanto
enĩ contͥstat res ꝑdita tantomag̃ sifuerit inuenta le¬
tificat. sic̃ ineu̾gło pastor ille exultat: qui ꝑditã ouẽ
inuentã. hum̾is sius gaudens reportat. Nullus cdesꝑare
debet ueniã etiã sicutafinẽ uite adpenitentiã conuer¬
tat᷑. Ynumquẽq enĩ ds̃. desuo sine ñ deuta p̃cerita iu¬
dicat. ħ oc quippe nlegis destimonio edocet᷑: quod hõ de
suo extmo ustificet᷑ qͣndo ds̃ ꝓ asini pͥmogenito ouem
uissit offerri. hoc est ĩmundiciã uite pͥoris: mutandam
in intocentiã boni finis. Unde u cauda iubet᷑ offerri
in hostiam. idest uite extrema in penitentiã. Nulti su¬
bonis factis malegesta cõmutant. Quibꝰ ⁊ totũ qđ deliq̃ral¬
ignoscit᷑: quia ipsi quod male gesserunt: penitendo cog¬

Expanded text:
beratur quam de eo qui nunquam novit peccati periculum. Quanto beratur quam de eo qui nunquam novit peccati periculum. Quanto enim contristat res perdita, tanto magis, si fuerit inventa, laetificat: sicut in Evangelio pastor ille exsultat qui perditam ovem inventam humeris suis gaudens reportat . 6. Nullus desperare debet veniam, etiamsi circa finem vitae 213 ad poenitentiam convertatur. Unumquemque enim Deus de suo fine, non de vita praeterita judicat. Hoc quippe et legis testimonio edocetur, quod homo de suo extremo justificatur, quando Deus pro asini primogenito ovem jussit offerri, hoc est, immunditiam vitae prioris mutandam in innocentiam boni finis. Unde et cauda jubetur offerri in hostiam, id est, vitae extrema in poenitentiam. 7. Multi subonis factis mala gesta coignoscitur. Quia ipsi quod male gesserunt poenitendo cog
Abbreviated transcription (Latin):
anime est. contẽpne penitentiam ⁊ ꝑmane inculpa des¬
cendẽ in infernũ post mortem ẽ. Ergo peccare ad mortẽ ꝑ¬
tinet despare uͦ in infernũ cdescendẽ. Unde ⁊ scͥpt᷑a ait.
Impus dũ in ꝓfundũ maloꝵ uen̾it contẽpnit. Sepe enĩ
diabolꝰ quos coni̾ai ad penitentiã aspic̃: ĩmanitate scełũ
ꝑculsos. ad despationẽ deduc̃. ut subtͣcta spe uenie that
in diffidentiam quos ñ potuit recin̾e ꝑseu̾ant᷑ inculpa
S penitens p̃uide debet callidas contͣ se hostis insidias sicq
dĩ iusticiam metuat. ut tam̃ ꝗͣuis in magnis scełibꝰ de
misccłia eiꝰ conficlat. Fmpliꝰ letat᷑ ds̃ deanima desꝑata
aliqͣndo conu̾sa quã de ea q̃ nunꝙͣ exticit ꝑdita. sic̃ dep¬
digo filio qͥ mortuus fuerat ⁊ reuix̃: ꝑierat ⁊ inuentꝰ est
de cuiꝰ regͥssu magnũ fit gaudium patris. Nam alr̃ corã¬
dõ  angłis copiosiꝰ eẽ gaudiũ poterit deeo qui aꝑtcło li¬

Expanded text:
animae est; contemnere poenitentiam, et permanere in culpa, descendere in infernum post mortem est. Ergo peccare ad mortem pertinet, desperare vero in infernum descendere. Unde et Scriptura ait: Impius dum in profundum malorum venerit, contemnit . 3. Saepe diabolus eos quos converti ad poenitentiam aspicit, immanitate scelerum perculsos ad desperationem deducit, ut, subtracta spe veniae, trahat in diffidentiam quos non potuit retinere perseveranter in culpa. Sed poenitens praevidere debet callidas contra se hostis insidias; sicque Dei justitiam metuat, ut tamen, quamvis in magnis sceleribus, de misericordia ejus confidat. 4. Amplius laetatur Deus de anima desperata, et aliquando conversa, quam de ea quae nunquam exstitit perdita. Sicut de prodigo filio, qui mortuus fuerat, et revixit, perierat, et inventus est, de cujus regressu magnum fit gaudium patris .  de eo qui a periculo li
Abbreviated transcription (Latin):
Senex sine religiõe
Adolescens sineobedientia¬
diues sine elemosina¬
femina sine plidicicta¬
dñs sine untute

Expanded text:
senex sine religione, adolescens sine obedienciadives sine elemosinafemina sine pudicicianus sine virtute
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsoꝵ arbitrio pendet utrũ pauperes spu sint. nõ
quibcumq namq pauꝑibꝰ celi regna ꝓmittunt᷑ s hiscmm¬
qͥbꝰ diutiar̃ inopiã animoꝵ humilitas comitat᷑. pauꝑ enĩ
humił pauꝑ spũ appellat᷑. qui cũ egenus foris cernit᷑ nun¬
ꝗͣ in suꝑbiã eleuat᷑ qm̃ ad petenda regna celoꝵ plus ualet
humilitas quam p̃sentiũ diuitiarum temꝑał pauꝑtas. Et¬
enĩ humiles qui bene diuitias possessas hñt: posst̃ pauꝑes
spũ appellari.⁊ suꝑbos nicħ habentes haut dubium ẽ. bea¬
titudine pauꝑtatis pͥuari De quibꝰ ut̾sq scã scͥptã ita loquit᷑
ẽ quasi diues nicħ habens. ⁊ ẽ pauꝑ in multis diuitiis. Pau¬

Expanded text:
in ipsorum arbitrio pendet utrum pauperes spiritu sint. Non in ipsorum arbitrio pendet utrum pauperes spiritu sint. Non quibuscumque namque pauperibus coeli regna promittuntur, sed his animorum humilitas comitatur. pauper spiritu appellatur, qui cum egenus foris cernitur, numquam in superbiam eleuatur: quoniam ad petenda regna caelorum plus ualet mentis humilitas quam praesentium diuitiarum temporalis paupertas. etenim humiles qui bene diuitias possessas habent possunt pauperes spiritu appellari , et superbos nihil habentes haud dubium est beatitudine paupertatis priuari. de quibus utrisque sancta scriptura ita loquitur: est quasi diues