comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b uiris. s et aliquib de popło. etiã
et non nullis mulierib eque in an¬
gelis loqui et apparere dignatus sit.
Uel colles dicit aetias potestates.
que inter montes qui dem minime
iam numerantur. pro eo quod ad
uirtutum celsitudine persuꝑbiam
milia uallium. siue ad ualles hu¬
milium ꝑpenitentiam detumescũt.
de his arbitror illud dictum inps al¬
mis. Montes sicut cera fluxerunt
a fatie domini. Hos itaq tumentes
aosteriles colles. tanquam medi os
positos inter montes perfectorum
et ualles penitentium proculdubi¬
Otransilit quiin montib salit. his¬
q preteritis et despectis descendit
ad ualles: ut ualles habundent fru¬
mento. Porro illi eterna e regione
auiditate ac sterilitate dampnant᷑
uia descendent suꝑ uos. Atoꝵ ut no¬
ueris quod ad angelos qui preua¬
ricati sunt. subfigura montium gel¬
boe ista loquatur: ubi inquit ceci¬
derunt uubuerati multi. Quam mul¬

Expanded text:
bus viris, sed et aliquibus de populo, etiam bus viris, sed et aliquibus de populo, etiam et nonnullis mulieribus aeque in angelis loqui et apparere dignatus est. Vel colles dicit aerias potestates, quae inter montes quidem minime jam numerantur, pro eo quod a virtutum celsitudine defluxeruntmilia vallium, sive ad valles humilium per poenitentiam detumescunt. De his arbitror illud dictum in psalmis: Montes, sicut cera, fluxerunt a facie Domini . Hos itaque tumentes ac steriles colles, tanquam medios positos inter montes perfectorum et valles poenitentium, procul dubio transiliit, qui in montibus salit; hisque praeteritis et despectis descendit ad valles, ut valles abundent frumento. Porro illi e regione aeterna ariditate ac sterilitate damnantur, via descendant super vos. Atque ut noveris quod ad angelos qui praevaricati sunt sub figura montium Gelboe ista loquatur, Ubi, inquit, ceciderunt vulnerati multi . Quam mul
Abbreviated transcription (Latin):
gis conuenire uidetur. Non enim
ait saliens in montes. sed inmon¬
qui facit et dat ut salient. quẽ¬
ad modum loquitur in propħis.
operatur inustis: cum illis uerba
istis opera tribuit. Adde quoda¬
liquid illorum ꝑsonam eius gere¬
bant: ita ut loqueretur quisq il¬
lorum non tanquam angelus. s
tanquam dominus. Uerbi gr̃a.
ille angelus qui cum moyse lo¬
quebatur. dicebat non ego domi¬
ni.sed ego dominus: atq id fre¬
quentius iterabat. Saliebat ex¬
go inmontib. id est in angelis:
inquib et loquebatur: et suam
hominib exhibebat presentiã.
Ad homines enim saliebat: sed
in angelis. non inse.Non insua
natura: s in subiecta creatura.
Qui enim salit. de loco ad locum
uadit. quod non eadit indeum.
Ergo inmontib id est mangelis
saliebat qui inse nõ poterat: et sali¬
ebat usad collos. id est patriarchaᷤ
et prophas ceterosꝙ sp̃itales uiros
de terras. S transiliebat et colles:
cum non solum magnis et spͣitali¬

Expanded text:
gis convenire videtur. Non enim gis convenire videtur. Non enim ait, saliens in montes; sed, in monqui facit et dat ut saliant; quemadmodum loquitur in prophetis, operatur in justis, cum illis verba, et istis opera tribuit. Adde quod aliqui eorum personam ejus gerebant, ita ut loqueretur quisque illorum, non tanquam angelus, sed tanquam Dominus. Verbi gratia, ille angelus qui cum Moyse loquebatur, dicebat, non, Ego Domini, sed, Ego Dominus, atque id frequentius iterabat. Saliebat ergo in montibus, id est in angelis, in quibus et loquebatur, et suam hominibus exhibebat praesentiam. Ad homines enim saliebat, sed in angelis, non in se; non in sua natura, sed in subjecta creatura. Qui enim salit, de loco ad locum vadit: quod non cadit in Deum. Ergo in montibus, id est in angelis, saliebat, qui in se non poterat; et saliebat usque ad colles, id est patriarchas et prophetas, caeterosque spirituales viros de terra. Sed transiliebat et colles, cum non solum magnis et spirituali
Abbreviated transcription (Latin):
iuriam. et accumulans grãm. Sed au¬
di ipsum. Non ueni inquit ministrari
sed ministrare: et animam meam da¬
re pro multis. Quod quidem cetero¬
rum nemo fecisse inuentus est: ut
omnes quotquod ministrasse ui si
sunt: ip̃e deuotis transsierit fidelib¬
qobsequiis. Sonus minister qui car¬
nem suam incibum. sanguinem in
potum: animam ministrauit inpre¬
cium. Bonus plane. qui spũ alacer.
caritate feruens pietate deuotus. nõ
solum salit inmontib. s et transilit
colles id est suꝑat et uincit alacrita¬
te ininstrandi: ut pote quam uirẽ
deus deus suus oleo leticie precõ¬
preuenit ad uirginem.eodem ar¬
changelo attestante cum ait.Aue
grã plena: dominus tecum. Quid:
inutero reperis: Quonam modo uo¬
lauit. et preuolauit suꝑ pannas
uentorum. Uictus es o archange¬
le: transilut te qui premisit te.
aut certe saliebat inmontib eũ
in angelis olim patrib apparebat:
quod utiq proprietati littere ma¬

Expanded text:
juriam, accumulans gratiam. Sed aujuriam, accumulans gratiam. Sed audi ipsum. Non veni, inquit, ministrari, sed ministrare, et animam meam dare pro multis . Quod quidem caeterorum nemo fecisse inventus est, ut omnes quotquot ministrasse visi sunt, ipse devotis transierit fidelibusque obsequiis. Bonus minister, qui carnem suam in cibum, sanguinem in potum, animam ministravit in pretium. Bonus plane, qui spiritu alacer, charitate fervens, pietate devotus, non solum salit in montibus, sed et transilit colles, id est superat et vincit alacritate ministrandi, utpote quem unxit Deus Deus suus oleo laetitiae prae conpraevenit ad Virginem, eodem archangelo attestante, cum ait: Ave, gratia plena, Dominus tecum . Quid? in utero reperis. Quonam modo? Volavit et praevolavit super pennas ventorum. Victus es, o archangele: transiliit te qui praemisit te. 2. Aut certe saliebat in montibus, cum in angelis olim patribus apparebat: quod utique proprietati litterae ma
Abbreviated transcription (Latin):
dicturus sum alium intellectum que
hodiero seruaui: uos probate et eli¬
gite potiora. Non est opus suꝑiora
repetere: que exciclis se non arbitror
in tam breui. Si quo minus tamen.
scripta sunt ut dicta sunt. excepta
stilo sicut et sermones ceteri. ut facile
recuperetur quod forte exciderit. Qua¬
ꝓptet accipite alia. Ecce uenit is inqͥt
saliens. inmontib. transiliens colles.
Sponsum loquitut. qui profecto tũc
inmontib saliit. cum missus apatre
ad euͣu gelizandum pauꝑib angelo¬
rum fungi non est dedignatus officio
factus magni consilii angelus. qui
dominiꝰ erat. ꝑ se descendit ad terras
qui alios delegare solebat. ꝑse notum
fecit dominus salutare suum: ꝑse in
conspectun gentium reuelauit iustici¬
am suam. Cum itaq omnes iuxta pau¬
lisententiam amministratorii sunit
sp̃c. misi inministerium ꝓpter eos qͥ
hereclitatem capiunt salutis. qui e¬
rat suꝑ illos factus et inter illos tan¬
quam unus ex illis: clissimulans in¬

Expanded text:
dicturus sum et alium intellectum quem hodierno servavi: vos probate, et eligite potiora. Non est opus superiora repetere quae excidisse non arbitror in tam brevi. Si quominus tamen, scripta sunt ut dicta sunt, et excepta stylo, sicut et sermones caeteri, ut facile recuperetur quod forte exciderit. Quapropter accipite alia. Ecce venit is, inquit, saliens in montibus, transiliens colles . Sponsum loquitur: qui profecto tunc in montibus saliit, cum missus a Patre ad evangelizandum pauperibus, Angelorum fungi non est dedignatus officio, factus magni consilii Angelus, qui Dominus erat. Per se descendit ad terras, qui 1451 alios delegare solebat: per se notum fecit Dominus salutare suum, per se in conspectu gentium revelavit justitiam suam . Cum itaque omnes, juxta Pauli sententiam, administratorii spiritus sint, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis ; qui erat super illos, factus est inter illos tanquam unus ex illis, dissimulans in
Abbreviated transcription (Latin):
latibulum suum. et sermo abscondi¬
tus est a nobis. tta ut nemo sciat si di¬
gnus sit amore uel oclio: iustius tu¬
tiusq profecto iusta ipsius ueritatis
consilium. norussimum locuns nobis
eligimus. de quo post modum cum ho¬
nore superius eclucamur: quam pre¬
sumimus altiorem unde cedere mox
oporteat cum rubore. Non est ergo
ꝑiculum quantumcumq te humili¬
es: quantumcumq reputes minorẽ
qm sis. hoc est quam te ueritas ha¬
beat: est autem grande malum hor¬
rendumq ꝑiculum. si uel moclice plꝰ
uero extolꝰ as. si uel uni uidelicet in
tua cogitatione te preferas. quem for¬
te param tibi ueritas iuclicat aut eti¬
am superiorem: quemadmoclum si
postium transeas euius suꝑlimina¬
re ut ad intelligentiam lociuar nimiũ
bassum sit non nocet qͣnͣtum tumꝙ te

Expanded text:
latibulum suum, et sermo abscondilatibulum suum, et sermo absconditus est a nobis, ita ut nemo sciat si dignus sit amore vel odio ; justius tutiusque profecto, juxta ipsius Veritatis consilium, novissimum nobis locum eligimus, de quo postmodum cum honore superius educamur, quam praesumimus altiorem, unde cedere mox oporteat cum rubore . 7. Non est ergo periculum, quantumcunque te humilies, quantumcunque reputes minorem quam sis, hoc est, quam te veritas habeat. Est autem grande malum, horrendumque periculum, si vel modice plus vero te extollas, si vel uni videlicet in tua cogitatione te praeferas quem forte parem tibi veritas judicat, aut etiam superiorem. Quemadmodum enim si per ostium transeas, cujus superliminare, ut ad intelligentiam loquar, nimium bassum sit, non nocet quantumcunque te
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia ac de dei ignorantia uenit
desperatio. Sic autem superbiam
parit tͥ ignorantia tui: cum melio¬
rem qm sis decepta et deceptri x tua
cogitatio te ẽẽ mentitur. Hoc quippe
est superbieo. hoc mitium omnis pes¬
can cum maior intius es oculis quam
apud deum. qm inueritate. Et ideo qͥ
prius peccauit hoc grande peccatum.
cdiabolum loquor. de ip̃o dictum est. qͥa
inueritate non stetit s mendax est ab
inctio. qm̃ quo insua fuit cogitatione
non fuit inueritate. Quid sit in eo clis¬
cordaret aueritate ut minorem se infe¬
rioremq putaret quam ueritas habe¬
ret: Excusaret eum sua procul dubio
ignorantia. et minime reputaretur su¬
ꝑb. nec tam inueniretur inquitas eiꝰ
ad odium. quam humilitas fortassis
eto gram. si enim inquo uam statu u¬
numquemq nr̃m habeat deus liqui¬
do cognosceremus. nec supra sane nec
infra secedere deberemus: ueritati in
omnib acquiescentes. Nunc autem
quia consilium hoc posuit tenebras

Expanded text:
superbia, ac de Dei ignorantia venit superbia, ac de Dei ignorantia venit desperatio. Sic autem superbiam parit tibi ignorantia tui, cum meliorem quam sis, decepta et deceptrix tua cogitatio te esse mentitur. Hoc quippe et superbia, hoc initium omnis peccati, cum major es in tuis oculis quam apud Deum, quam in veritate. Et ideo qui primus peccavit hoc grande peccatum diabolum loquor, de ipso dictum est quia in veritate non stetit, sed mendax est ab initio ; quoniam, quod in sua fuit cogitatione, non fuit in veritate. Quid, si in eo discordaret a veritate, ut minorem se inferioremque putaret, quam veritas haberet? Excusaret eum sua procul dubio ignorantia, et minime reputaretur superbus, nec tam inveniretur iniquitas ejus ad odium, quam humilitas fortassis ad gratiam. Si enim in quonam statu unumquemque nostrum habeat Deus, liquido cognosceremus; nec supra sane, nec infra secedere deberemus, veritati in omnibus acquiescentes. Nunc autem, quia consilium hoc posuit tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
Eeterum si nos ignorantia dei tenet
quo modo speramus in eum quein
ignoramus: si nr̃i quomodo humi¬
les erimus. putantes nos aliquid
eẽ cum nichil simnus: Scimus autẽ
nec suꝑbis. nec desperatis partem ẽe
uel societatem insorte scõrum. Intue¬
re ergo nunc mecum quanta cura
et sollicitudine ambas istas repelłe
a nobis ignorantias debeamus. qͣꝵ
omnis peccati altera inttium parit:
alt̾a consummatõem. sicut duaꝵ
eregione notitiarum. initium sapi¬
entie una: ꝑfectionem altera gig¬
nit illa timorem domini ista carita¬
tem. At istud denoticus supra osten¬
sum est. Nunc de ignorantus uide.
Et enim sicut initium sapientie ti¬
mor domini: sic initium omnis pec¬
cati suꝑbia. Et quomodo ꝑfectionẽ
sibi sapientie uendicat amor dei:
ita desperatio sibi omnem malicie
consummatõem. Et quem ad modũ
ex noticia cui uenit rate timor dei
ateꝵ exdei noticia dei rridem amor.
sic est contrario de ignorantia tui

Expanded text:
Caeterum, si nos ignorantia Dei tenet, Caeterum, si nos ignorantia Dei tenet, quomodo speramus in eum quem ignoramus? si nostri, quomodo humiles erimus, putantes nos aliquid esse, cum nihil simus? Scimus autem nec superbis, nec desperatis partem esse vel societatem in sorte sanctorum. 6. Intuere ergo nunc mecum, quanta cura et sollicitudine ambas istas repellere a nobis ignorantias debeamus, quarum omnis peccati altera initium parit, altera consummationem: sicut duarum e regione notitiarum initium sapientiae una, perfectionem altera gignit; illa timorem Domini, ista charitatem. At istud de notitiis supra ostensum est. Nunc de ignorantiis vide. Etenim, sicut initium sapientiae timor Domini , sic initium omnis peccati superbia : et quomodo perfectionem sibi sapientiae vindicat amor Dei, ita desperatio sibi omnem malitiae consummationem. Et quemadmodum ex notitia tui venit in te timor Dei, atque ex Dei notitia Dei itidem amor; sic e contrario de ignorantia tui
Abbreviated transcription (Latin):
semmant in lacrims: in exulta¬
tione metent. Ubi breuiter com¬
prehensa utraꝙ cognitio est: et
nr̃i quidera inlacrimis serens que
autem dei. metens ingaudio. Hac
gͦ in nobis gemina preeunte no¬
ticia iam ea que forte super creue¬
rit scientia mimime inflat. ut¬
pote quenichil afferre ualeat ter¬
reni commodi uel honoris. quod
non sit sane inferius spe concep¬
ta. leticiaꝙ spei iam altius racli¬
cata manimo. Spes autem non
confundit. quia caritas dei clif¬
fusa est incordib nrĩs per sp̃m̃
lanctum qui datus est nobis.
deo illa non confundit: quia ista
infundit certitudinem. Shane
enim ipse sp̃s testimonium per¬
hibet spĩ nẽo quod filii dei sumꝰ
Quid nam igitur nobis de nr̃a qnͣtacũꝙ
scientia ꝓuenire possit. quod nõ sit mi¬
nus hac gloria qua inter fidei filios
numeramur: Parum clixi. nec respici
ineius comparatione potest orb̃ ip̃e
et plenitudo eius: etiam si totus ce¬
dat uni cui uis nr̃m impossessionem.

Expanded text:
seminant 1403 in lacrymis, in exsultaseminant 1403 in lacrymis, in exsultatione metent . Ubi breviter comprehensa utraque cognitio est: et nostri quidem in lacrymis serens; quae autem Dei, metens in gaudio. 5. Hac ergo in gobis gemina praecunte notitia, jam ea quae forte supercreverit scientia minime inflat, utpote quae nihil afferre valeat terreni commodi vel honoris, quod non sit sane inferius spe concepta, laetitiaque spei jam altius radicata in animo. Spes autem non confundit; quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis . Ideo illa non confundit, quia ista infundit certitudinem. Per hanc enim ipse Spiritus testimonium perhibet spiritui nostro, quod filii Dei sumus . Quidnam igitur nobis de nostra quantacunque scientia provenire possit quod non sit minus hac gloria, qua inter Dei filios numeramur? Parum dixi: nec respici in ejus comparatione potest orbis ipse et plenitudo ejus, etiamsi totus cedat unicuivis nostrum in possessionem.
Abbreviated transcription (Latin):
uult: alis quidem loqui. aliis autẽ
operari quod bonum est. Quis quis
ttaq ũm post illa amara et lacri¬
mosa conuersionis sue primorclia
respirasse inspem. atq inquoddam
serenum suꝑne consolationis penius
gre subleuatum se euolasse letatur
is ꝑfecto iam metit suarum recipi¬
ens fructum temporaneum lacrima¬
rum. et ipse iudit deum et audiuut
uocem licentis. Date ei defructibͤma¬
nuum suarum. Nam quomodo nõ
uidit deum. qui gustauit et iudit
qm̃ suaiuis dominus: Quam dulcẽ
et suanem te sensit domine ihesu eui
a te non modo peccata donata sunt
ad cumulum bonorum uite eterne
promissio. felix qui tantum iam mes¬
suit habens interim quidem fruc¬
tum suum insanctificationem: finẽ
uero uitam eternam. Mercto qui se
inuento fleuit gauisus ẽs iuso do¬
mino: ad cuius utiq miserationis
intuitum. tantos iam leuauit ma¬
ipulos remissionem. s anctificatõ¬
nem spem uite. O quam uerus est
sermo qui inpropheta legitur. Qͥ

Expanded text:
vult : aliis quidem loqui, aliis autem vult : aliis quidem loqui, aliis autem operari quod bonum est. 4. Quisquis itaque vestrum post illa amara et lacrymosa conversionis suae primordia respirasse in spem atque in quoddam serenum supernae consolationis pennis gratiae sublevatum se evolasse laetatur; is profecto jam metit, suarum recipiens fructum temporaneum lacrymarum; et ipse vidit Deum, et audivit vocem dicentis: Date ei de fructibus manuum suarum . Nam, quomodo non vidit Deum, qui gustavit et vidit quoniam suavis est Dominus? Quam dulcem et suavem te sensit, Domine Jesu, cui a te non modo peccata donata sunt,ad cumulum bonorum vitae aeternae promissio! Felix qui tantum jam messuit, habens interim quidem fructum suum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam! Merito qui se invento flevit, gavisus est viso Domino: ad cujus utique miserationis intuitum tantos jam levavit manipulos, remissionem, sanctificationem, spem vitae. O quam verus est sermo qui in Propheta legitur: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tatio multa nimis: cum uita uenerit
S nunquid tante leticie spes erit sine
leticia: spe gaudentes ait apostolus.
Et dauid non letaturum s letatumse
clixit. quod indomum domini sꝑaret
iturum. Nondum uitam tenebat. s
spem profecto uite messuerat. atq in
semetip̃o experiebatur ueritatem scͥp¬
ture ꝑhibentis. quia non modo remu¬
ueratio. s ipsa ꝙͦ expectatio iustorũ
letitia. Hanc parit in animo illius
qui sibi adiusticiam seminauit pre¬
sumpta indulgentia delictorum: si
tamen ipsam indulgentiam effica¬
tia atestatur accepte gr̃e adiuuen¬
clum sanctius deinceps. Omuns in
uobis qui hec sentit intrase actita¬
ti scit qui loquitur sp̃s: cuius uox
ate operatio minime inter se unꝙͣ
dissentiumt Propterea ergo intelli¬
git que clicuntur: qm̃ que foris au¬
clit intus sentit. Nam qui mnobis lo¬
quitur.operatur inuobis. unus ato
idem sp̃s. cliuidens singulis prout

Expanded text:
tatio multa et nimis, cum vita venerit. tatio multa et nimis, cum vita venerit. 3. Sed nunquid tantae laetitiae spes erit sine laetitia? Spe gaudentes, ait Apostolus . Et David non laetaturum, sed laetatum se dixit, quod in domum Domini se speraret iturum . Nondum vitam tenebat, sed spem profecto vitae messuerat; atque in semetipso experiebatur veritatem Scripturae perhibentis quia non modo remuneratio, sed ipsa quoque exspectatio justorum laetitia. Hanc parit in animo illius qui sibi ad justitiam seminavit, praesumpta indulgentia delictorum, si tamen ipsam indulgentiam efficacia attestatur acceptae gratiae ad vivendum sanctius deinceps. Omnis in vobis qui haec sentit intra se actitari, scit quid loquitur Spiritus, cujus vox atque operatio minime inter se unquam dissentiunt. Propterea ergo intelligit quae dicuntur, quoniam quae foris audit, intus sentit. Nam, qui in nobis loquitur, operatur in vobis unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout
Abbreviated transcription (Latin):
temet ipsum humiliasti. fudisti lacri¬
mas elemosinas profudisti ceterisꝙ de
pietatis actionib mansipasti: si ieium¬
is et iugiliis afflixisti corpus. si pec¬
tus tunsionib. celos clamorib fasti¬
gasti. Hoc siquidem seminare adiusti¬
ciam est. semina sunt bona operabo¬
na studia: semina lacrime sunt. Ibãt
inaquit et flebant: mittentes semina
sua. s quid: semper flebant: Ab sit.
S uenient cum exultatione : portã¬
tes mamipulos suos. Merito cum ex¬
ultatione: cum reportant manipu¬
los glorie. At istud inquicͥ inresur¬
rectione innouissimo clie ⁊ et est ni¬
mis longa expectatio.Noli animo
frangi: noli deficere apusillanimi¬
tate sp̃s. Habes interim depruniciis
sp̃s quod apresens mexultatione me¬
tas. Seminate ait uobis adiusticiam
metite spemuite. Non te modo mittit
acl diem nouissimum. quando res iam
erit ire et non inspe: s depresenti lo¬
quitur. Prorsus magna leticia et exul¬

Expanded text:
temetipsum humiliasti, fudisti lacrytemetipsum humiliasti, fudisti lacrymas, eleemosynas profudisti, caeterisque te pietatis actionibus mancipasti, si jejuniis et vigiliis afflixisti corpus, si pectus tunsionibus, coelos clamoribus fatigasti. Hoc siquidem seminare est ad justitiam. Semina sunt bona opera, bona studia; semina lacrymae sunt. Ibant, inquit, et flebant mittentes semina sua. Sed quid? semper flebunt? Absit! Sed venient cum exsultatione portantes manipulos suos . Merito cum exsultatione, cum reportant manipulos gloriae. Ad istud, inquis, in resurrectione in novissimo die, et est nimis longa exspectatio. Noli animo frangi, noli deficere a pusillanimitate spiritus; habes interim de primitiis spiritus, quod ad praesens in exsultatione metas. Seminate, ait, vobis ad justitiam, metite spem vitae. Non te modo mittit ad diem novissimum, quando res jam erit in re, et non in spe; sed de praesenti loquitur. Prorsus magna laetitia et exsul
Abbreviated transcription (Latin):
ne timore et amore dei salus eẽ nõ
potest. Cetera indifferentia sunt:
nec salutem si sciantur nec dampna¬
tionem si nesciantur habentia. Nec
tamen lico condempnandem aut negli¬
gendam scientiam litterarum que ornat
animam et erudit eam: et facit ut
possit etiam alios erudire. S duo illa
oportet. et expedit ut precedant: in
quib sumina salutis constitui superi¬
or ratio declarauit. Et uide si non in¬
tuebatur. et si non docebat hunc ordi¬
nem qui dicebat. Semmate uobis ad
iusticiam. metite spem iute : et tunc
demum illuminate uobis ait lumen
scientie.Utimam posuit scientiam tã¬
quam picturam que statum habere ne¬
queat super mnane. et ideo illa duo p̃¬
misit. et subrecit illi tanquam si soli¬
dum aliquid picture substerneret. se¬
curus iam intendam scientie si uite priᷤ
ꝑbeneficium spei securitatem accepero.
Tu ergo seminasti t̾ ad iusticiam. si ex
uera notitia tui eiugilasti timere deũ.

Expanded text:
ne timore et amore Dei salus esse non ne timore et amore Dei salus esse non potest. Caetera indifferentia sunt, nec salutem, si sciantur, nec damnationem, si nesciantur, habentia. 2. Non tamen dico contemnendam aut negligendam scientiam litterarum, quae ornat animam, et erudit eam, et facit ut possit etiam alios erudire. Sed duo illa oportet et expedit ut praecedant, in quibus summam salutis constitui superior ratio declaravit. Et vide, si non intuebatur, et si non docebat hunc ordinem qui dicebat: Seminate vobis ad justitiam, metite spem vitae; et tunc demum illuminate vobis, ait, lumen scientiae . Ultimam posuit scientiam, tanquam picturam, quae statum habere nequeat super inane: et ideo illa duo praemisit et subjecit illi, tanquam si solidum aliquid picturae substerneret. Securus jam intendam scientiae, si vitae prius per beneficium spei securitatem accepero. Tu ergo seminasti tibi ad justitiam, si ex vera notitia tui evigilasti timere Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
nunc opus hortari adiugilan¬
dum. cum absq lubio sermo ille sug¬
gillatorius uigilet. ut pote ad huc
recens. qui heri anobis cautatine ꝓ¬
latus. bene aliquos experge fecit᷑.
Ergo tenetis memoria quod tene¬
am assensum ur̃m neminem absq
sui cognitione saluari: de qua nimi¬
rum mater salutis humilitas oritͤ
et timor domini qui et ipse sicut in¬
itium sapientie ita est et salutis.
Nemo dico absꝙ illa cognitione sal¬
uatur: qui tamen etateur habeat
ac facultatem cognoscendi. Quod
propter paruulos loquor. et prop¬
ter fatuos: quorum alia ratio est.
Quid si ignoras deum: Poterit ne
spes ẽẽ salutis. cum dei ignorantia:
Ie hoc quidem. Nec enim potes aut
amare quem nescias: aut habere ꝙͣ
non amaueris. Noueris pro inde te
ut deum tuneas. noueris ipsum:
ut eque ipsum diligas. In alteroin¬
itiaris ad sapientiam: in altero ⁊
consummaris. quia initium sapien¬
tie timor domini est: et plenitudo
legis est caritas. Tam ergo utraꝙ
ignorantia cauenda est tͥ: quam si¬

Expanded text:
nunc opus hortari ad vigilandum, cum absque dubio sermo ille suggillatorius vigilet, utpote adhuc recens, qui heri a nobis charitative prolatus, bene aliquos expergefecit. Ergo tenetis memoria quod teneam assensum vestrum, neminem absque sui cognitione salvari: de qua nimirum mater salutis humilitas oritur, et timor Domini, qui et ipse sicut initium sapientiae, ita est et salutis. Nemo, dico, absque illa cognitione salvatur, qui tamen aetatem habeat ac facultatem cognoscendi. Quod propter parvulos loquor, et propter fatuos, quorum alia ratio est. Quid, si ignoras Deum? poteritne spes esse salutis cum Dei ignorantia? Ne hoc quidem. Nec enim potes aut amare quem nescias, aut habere quem non amaveris. Noveris proinde te, ut Deum timeas; noveris ipsum, ut aeque ipsum mitigas. In altero initiaris ad sapientiam, 1402 in altero et consummaris quia initium sapientiae timor Domini, est , et plenitudo legis est charitas . Tam ergo utraque ignorantia cavenda est tibi, quam si
Abbreviated transcription (Latin):
sufficit tetigisse. Puto quodmeliꝰ
deinceps ugilabunt: nr̃e obserua¬
tionis cauterium uerituri. In haͨ spe
gerimus eis hac uice morem: et
qd̾ continuendum ratio exigebat
eorum canitate pendente licet dispu¬
tatione partimur facientes finem u¬
bi non erat funs. Ipsuu̾o suꝑ sibi
fcã indulgengẽtia nobiscum głificẽt

Expanded text:
sufficit tetigisse. Puto quod melius sufficit tetigisse. Puto quod melius deinceps vigilabunt, nostrae observationis cauterium verituri. In hac spe gerimus eis hac vice morem; et quod continuandum ratio exigebat, eorum charitate, pendente licet disputatione, partimur, facientes finem, ubi non erat finis. Ipsi vero super sibi facta indulgentia nobiscum glorificent
Abbreviated transcription (Latin):
ginem tranfformaris. de claritate
inclaritatem: tanquam auten do¬
mini sp̃u. S iam demum ad uerte
quomodo utrac cognitio sit tibi
necessaria ad salutem: ita ut neu¬
tra carere ualeas cum salute.Nã
si ignoras te. non habebis timorẽ
deiinte. non humilitatem. An uero
sine timore dei. et sine humilitate
de salute presumas : tu iuderis.Se¬
nefecistis grunniendo signific are
quod minime ita sapiatis. inmo
quod non ita desipiatis: ne mneo
quod planum est immor emur.S
attendite cetera. An potius pau¬
sandum est nobis ꝓpter sompno¬
lentos: Putabam me uno sermone
implere quod promisi de duplicug¬
norantia: et fecissem nͥ fastidiosis
longior uiderenir. Quosdam si qͥ¬
dem oscitantes: quosdam et dormi¬
entes intueor.Nec mirum.Prece¬
dentis noctis iugilie longissune qͥp¬
pe fuerunt. excusant eos. Uerum
illis quid dicam. qui et tunc dor¬
nuerunt. et modo nichilominus.
dormiunt: S non ꝑgo nunc ulte¬
rius exagitare uereciundiam eoꝵ

Expanded text:
ginem transformaris de claritate ginem transformaris de claritate in claritatem tanquam a Domini Spiritu sancto. Jam demum adverte quomodo utraque cognitio sit tibi necessaria ad salutem, ita ut neutra carere valeas cum salute. Nam si ignoras te, non habebis timorem Dei in te, non humilitatem. An vero sine timde salute praesumas, tu videris. Bene fecistis grunniendo significare quod minime ita sapiatis, imo quod non ita desipiatis, ne in eo quod planum est immoremur. Sed attendite caetera. An potius pausandum est nobis propter somnolentos? Putabam me uno sermone implere quod promisi de duplici ignorantia; et fecissem, nisi fastidiosis longior videretur. Quosdam siquidem oscitantes, quosdam et dormitantes intueor. Nec mirum: praecedentis noctis vigiliae longissimae quippe fuerunt excusant eos. Verum illis quid dicam, qui et tunc dormierunt, et modo nihilominus dormiunt? Sed non pergo nunc ulterius exagitare verecundiam eorum:
Abbreviated transcription (Latin):
uertetur ad dominum. et in humilita¬
te clamabrt: Cana animam meam quia
peccaui tibi. Porro conuersa ad dominũ
recipiet consolationem: quia pater est
miscd̾iarum et deus totius consolatio¬
nis. Ego quam liu in me respicio: mnama¬
ritudine moratur oculus meus. Si autem
suspexero. et leuauero oculos meos ad
diuine iserationis aucilium:tempe¬
rabit more amaram uisionem mei leta
dei: tui et dico.Ad me ipsum anima mea
conturbata est: ꝓpterea memor ero tui
Nec mediocris dei uisio pium et depreca¬
bilem exꝑiri. sicut reuera benignus. et
cui ꝓprium est misereri semper et parce¬
re.Tali itaꝙ experimento. et tali ordi¬
ne salubriter innotescit deus: cum priꝰ
se homo nouerit innecessitate positũ.
et clamabit ad dominum et exaudiet
eum et dicet. eruam te et honorifica¬
bis me. Atq hoc modo erit gradus
ad noticiam dei. tui cognitio. et
eximagine sua que inte renoua¬
tur ipse uidebitur. clum tu quidẽ
reuelata facie gloriam domini cum

Expanded text:
vertetur ad Dominum, et in humilitavertetur ad Dominum, et in humilitate clamabit: Sana animum meam, quia peccavi tibi . Porro conversa ad Dominum recipiet consolationem, quia Pater est misericordiarum, et Deus totius consolationis. 6. Ego quandiu in me respicio, in amaritudine moratur oculus meus. Si autem suspexero et levavero oculos ad divinae miserationis auxilium; temperabit mox amaram visionem mei visio laeta Dei, cui et dico: Ad me ipsum anima mea conturbata est, propterea memor ero tui . Nec mediocris Dei visio, pium et deprecabilem experiri, sicut revera benignus et cui proprium est misereri semper et parcere. Tali itaque experimento et tali ordine salubriter innotescit Deus, cum prius se homo noverit in necessitate positum, et clamabit ad Dominum, et exaudiet eum, et dicet: Eruam te, et honorificabis me . Atque hoc modo erit gradus ad notitiam Dei cognitio tui; et ex imagine sua, quae in te renovatur, ipse videbitur, dum tu quidem revelata facie gloriam Domini cum
Abbreviated transcription (Latin):
at se ante faciem suam nec se a se ad¬
uertere abducatur. Nonne ita se in¬
tuens clara luce ueritatis. inueniet se
iuregione dissimilitudinis. et suspi¬
rans misera quam iã latere non po¬
terit: quod uere misera sit: non ne
cum proph̾a clamabit ad dominura.
in uertate tua humiliasti me:Nam
quomodo non uere humilabitur inhac
uera cognitione sui. cum se ꝑceperit ho¬
neratam peccatis. mole huius mortaliᷤ
corporis aggrauatam terrenis intrica¬
tam curis carnalium desideriorum fece
infectam cecam. curuam. infirmam. im¬
plicitam multis errorib: expositam
mille ꝑiculis mille timorib trepidam
mille difficultatib anxiam. mille sus¬
pitionib obnoxiam. mille necessitati¬
b erumpnosam. pro cliuem ad uitia
inualidam ad uirtutes ⁊ Unde huic iã
extollentia oculorum. unde leuare ca¬
put. Nonne magis conuertetur ine¬
rumpna sua. dum configrtur spina:
Conuertetur inquam alacrimas con¬
uercetur ad planctus et gemitus. con¬

Expanded text:
at se ante faciem suam, nec se a se avat se ante faciem suam, nec se a se avertere abducatur. Nonne se ita intuens clara luce veritatis, inveniet se in regione dissimilitudinis: et suspirans misera, quam jam latere non poterit quod vere misera sit, nonne cum Propheta clamabit ad Dominum: In veritate tua humiliasti me? Nam quomodo non vere humiliabitur in hac vera cognitione sui, cum se perceperit oneratam peccatis, mole hujus mortalis corporis aggravatam, terrenis intricatam curis, carnalium desideriorum faece infectam, caecam, curvam, infirmam, implicitam multis erroribus, expositam mille periculis, mille timoribus trepidam, mille 1401 difficultatibus anxiam, mille suspicionibus obnoxiam, mille necessitatibus aerumnosam, proclivem ad vitia, invalidam ad virtutes? Unde huic jam extollentia oculorum, unde levare caput? Nonne magis convertetur in aerumna sua, dum configitur spina . Convertetur, inquam, ad lacrymas, convertetur ad planctus et gemitus, con
Abbreviated transcription (Latin):
nus. et estuans caritate. et omnino ef¬
fundere cupiens non inueniret qui cu¬
raret audire. et sic quasi honeri suasͥ
scientia erat: quam commuicare po
terat non. Plangit itaq pius eccłie
doctor tam illos qui scire contempnũt
quomo sit uiuendum : quam illos
qui scientes male nichilominus uiuũt
Et hoc pro eo quod eundem sermonẽ
ꝓph̃a reppetit. Auertis ne iam quam
uerum sensit apostolus quia scientia
inflat: uolo proinde anunam primo
omnium scire se iplam quod id po¬
stulet ratio et utilitatis et ordinis
Et ordinis quideni: qm̃ quod nos su¬
mus primum est nobis. Utilitatis
uero: quia talis scientia non inflat
s humiliat. et est quedam prepara¬
tio ad edificandum. Nisi enim supes
humilitatis stabile fundamentum
sp̃uale edificium stare minime potest
Porro ad se humiliendam nichil a¬
nima inuenire uiuatuis. seu accom¬
modatius potest. quam si se inueri¬
tate inuenerit: tantum non dissimu¬
let: non sit inspũ eius dolus: statu¬

Expanded text:
nus, et aestuans charitate, et omnino effundere cupiens non inveniret, qui curaret audire, et sic quasi oneri sibi sua scientia erat, quam communicare non poterat. Plangit itaque pius Ecclesiae doctor tam illos, qui scire contemnunt quomodo sit vivendum, quam ilqui scientes, male nihilominus vivunt. Et hoc pro eo quod eumdem sermonem Propheta repetit. 5. Advertisne jam quam verum sensit Apostolus, quia scientia inflat? Volo proinde animam primo omnium scire se ipsam, quod id postulet ratio et utilitatis et ordinis. Et ordinis quidem, quoniam quod nos sumus primum est nobis; utilitatis vero, quia talis scientia non inflat, sed humiliat. et est quaedam praeparatio ad aedificandum. Nisi enim super humilitatis stabile fundamentum, spirituale aedificium stare minime potest. Porro ad se humiliandum nihil anima invenire vivacius seu accommodatius potest, quam si se in veritate invenerit: tantum non dissimulet, non sit in spiritu ejus dolus, statu
Abbreviated transcription (Latin):
quod letificat cor hominis. ꝑfecta aut̃
caritas foras mittit timorem: ut ubi
aqua fuerat. uinum ẽẽ incipiat: ad
laudem et gloriam sponsi eccłie ib̃u
xp̃i domini nr̃i: qui est suꝑ omnia d̾s
beneclictus insecula amen. Smo .luꝰ.¬
imilis est clilectus meus capree
hinnuloq ceruorum. Exp̾cedẽ¬
ti uersiculo pendet. Quem enim sa¬
lientem et properantem modo des¬
criplerat: consequenter comparat
capree humnuloq ceruorum. Apte qͥ¬
dem: quod hoc genus ammantium
cursu uelox et saltu agile sit. Por¬
ro sermo desponso est: et sermo spon¬
sus est. Et propħa dicit de deo quia ue¬
loctter currit sermo eius: sane congru¬
ens huic loco ubi sponsus qui sermo
dei est saliens transilienser descubit̾
similis ꝑiide factus capree hinu¬
locs ceruorum. Et hec ratio simi¬
litudinis. Adde tamen ne ulla si

Expanded text:
quod laetificat cor hominis . Perfecta autem quod laetificat cor hominis . Perfecta autem charitas foras mittit timorem, ut ubi aqua fuerat, vinum esse incipiat ad laudem eChristi Domini nostri, qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Amen.imilis est dilectus meus capreae hinnuloque cervorum . Ex praecedenti versiculo pendet. Quem enim salientem et properantem modo descripserat, consequenter comparat capreae hinnuloque cervorum. Apte quidem, quod hoc genus animantium cursu velox, et saltu agile sit. Porro sermo de sponso est, et sermo sponsus est. Et Propheta dicit de Deo quia velociter currit sermo ejus ; sane congruens huic loco, ubi sponsus, qui sermo Dei est, saliens transiliensque describitur, similis proinde factus capreae hinnuloque cervorum. Et haec ratio similitudinis. Adde tamen, ne nulla si
Abbreviated transcription (Latin):
mores tres. Et impleuerunt eas ait
usq adsummum. Non unus timor
non cluo quoq: s toti tres simul re¬
plent usq ad summum. Omni tem¬
pore time deum. et exomni corde tuo:
et implesti hydriam usq ad summum.
Amat deul integrum munus affectum
plemim: ꝑfectum sacrificium. Cura ꝓ¬
inde nuptuis celestib plenam inferre
hydriam: ut dete quoq dicatur. quia
repleuit eum sp̃s tunoris domumi. Qui
sic timet: nichi negligit. Unde namos
negligentia intret imꝑlenitudine :
Alioquin quod capere ad huc aliquid
potest: plenum non est. Eadem sane
ratione. non potes simul et sic timere:
et altum sapere. Non est ͤnim quo ad¬
mittas superbiam: repletus tunore
domini. Et sic deceteris uicus sentien¬
clum: quia necesse est omnia plenitu¬
cline timoris excludi. Tunc demum si
plene. si ꝑfecte tuueris: dabit saporẽ
caritas aquis tius ad domim benedio¬
tionem. Sine caritate enim: timor pe¬
nam habet. Et quidem caritas uinũ:

Expanded text:
mores tres. Et impleverunt eas, inquit, mores tres. Et impleverunt eas, inquit, usque ad summum . Non unus timor, non duo quoque, sed toti tres simul replent usque ad summum. Omni tempore time Deum, et ex omni corde tuo, et implesti hydriam tuam usque ad summum. Amat Deus integrum munus, affectum plenum, perfectum sacrificium. Cura proinde nuptiis coelestibus plenam inferre hydriam, ut de te quoque dicatur: Quia replevit eum spiritu timoris Domini . Qui sic timet, nihil negligit. Unde namque negligentia intret in plenitudinem? Alioquin quod capere adhuc aliquid potest, plenum non est. Eadem sane ratione non potest simul et sic timere, et altum sapere. Non est enim quo admittas superbiam, repletus timore Domini. Et sic de caeteris vitiis sentiendum, quia necesse est omnia plenitudine timoris excludi. Tunc demum si plene, si perfecte timueris, dabit charitas saporem aquis tuis ad Domini benedictionem. Sine charitate enim timor poenam habet. Et quidem charitas vinum,
Abbreviated transcription (Latin):
peccare: ne aliquid deterius tibi con¬
tingat. Audis recidere quam incidere
ẽẽ det̾ius: Promde inualescente ꝑitu¬
lo: inualescat et metus. Deatus es. si
cor tuum triplici isto timore repleue¬
ris: ut timeas quidem proaccepta grã
amplius pro amissa: Longe plus pro
recuperata. Hoc fac. et eus hydria in
xpisti comniiuo impleta usq ad sum¬
mum: continens nimirum metretas
non binas tantum s ternas. ut xpisti
merearis benedictionem que aquas
tuas conuertat inuinum leticie: et
perfecta caritas foras mutat timo¬
rem. Quod dico: tale est. Aqua timor
est: qm̃ ab estu refrigerat desideri oꝵ
carnalium. Initium inquit sapien¬
tie timor domini. Et habes. Aqua
sapientie salutaris potauit illum
si timor sapientia et sapientia aqͣ:
timor aqua est. Deniq timor domini
inquit fons uite. Porro hydria: mens
tua. Capientes inquit singule metre¬
tas binas uel ternas. Tres metrete: ti¬

Expanded text:
peccare, ne aliquid deterius tibi conpeccare, ne aliquid deterius tibi contingat . Audis recidere quam incidere esse deterius. Proinde invalescente periculo, invalescat et metus. Beatus es, si cor tuum triplici isto timore repleveris, ut timeas quidem pro accepta gratia, amplius pro amissa, longe plus pro recuperata. Hoc fac, et eris hydria in 1455 Christi convivio, impleta usque ad summum, continens ni mirum metretas, non binas tantum, sed et ternas, ut Christi merearis benedictionem, quae aquas tuas convertat in vinum laetitiae, et perfecta charitas foras mittat timorem . 12. Quod dico, tale est. Aqua timor est, quoniam ab aestu refrigerat desideriorum carnalium. Initium, inquit, sapientiae timor Domini ; et habes: Aqua sapientiae salutaris potavit illum . Si timor sapientia, et sapientia aqua; timor aqua est; denique: Timor Domini, inquit, fons vitae . Porro hydria mens tua. Capientes, inquit, singulae metretas binas vel ternas. Tres metretae, ti
Abbreviated transcription (Latin):
te custodia tua. Nec clubites incau¬
sa ẽẽ suꝑbiam: etiam si non appareat
etiam si nil tibi conscius fis. Quode
nuim tu nescis. seit deus: et qui te iudi¬
cat ipse est. s nec qui se ipsum comniẽ¬
dat ille probatus est: s quem deus
commendat. Numquid commendat
te deus et cum gr̃a priuat: Aut num¬
quid qui humilib dat grãm. humili
auferret datam: Ergo argumentũ
tamen interdum subtrahitur grati¬
a siue retrahiturr. nõ ꝓsuꝑbia que
iam est: s que futura est. nisi sub¬
trahatur. Habes huius rei eudens docu¬
mentum de apło qui stimuloᷤ carius sue
sustinebat inuitus non quia extolleret᷑.
s ne extollereturs ed siue iam existens
siue non clum suꝑbia tamen semper cau¬
sa erit subtracte grẽ. Iam si grã repropici¬
ata reclierit. multo amplius tunc timen¬
dum. ne forte contingat reciduu pa¬
ti ⁊ uxta illud de enuangelio. Ecce sa¬
nus factus efi : uade et amplius noli

Expanded text:
te custodia tua. Nec dubites in caute custodia tua. Nec dubites in causa esse superbiam, etiamsi non appareat, etiamsi nihil tibi conscius sis. Quod enim tu nescis, scit Deus; et qui te judicat, ipse est. Sed nec qui se ipsum commendat, ille probatus est, sed quem Deus commendat . Nunquid commendat te Deus, cum gratia privat? Aut nunquid qui humilibus dat gratiam , humili auferet datam? Ergo argumentum tamen interdum subtrahitur gratia, sive retrahitur, non pro superbia quae jam est, sed quae futura est, nisi subtrahatur. Habes hujus rei evidens documentum de Apostolo, qui stimulos carnis suae sustinebat invitus, non quia extolleretur, sed ne extolleretur . Sed sive jam existens, sive nondum, superbia tamen semper causa erit subtractae gratiae. 11. Jam si gratia repropitiata redierit, multo amplius tunc timendum, ne forte contingat recidivum pati, juxta illud de Evangelio. Ecce sanus factus es, vade et amplius jam noli
Abbreviated transcription (Latin):
num negligere. nec expendere ad
quod donatum est: idq intollera¬
bilem ẽẽ suꝑbiam iudicabat. et
ꝓpterca studiosissime hoc malum et
ipse cauebat. dicebatq cauendum.
q rursum latet fouea hic. que nolo
uos lateat. dequa is ipse suꝑbie sp̃s¬
to occultius: sicut habetis inpsalmo
inspelunca sua. sam si impedire non
preualet actionem. temptat intem¬
tionem: suggerens et suadens qua¬
tinus effectum gr̃e arroges tibi. Quod
quidem suꝑbie genus: longe illo pri¬
ore intolerabilius eẽ non ambigas
Quid enim ocliosius illa uoce qua
quidam dixerunt manus nr̃a excelsa
et non dominus fecit hec omnia: Sic
ergo timenclum manente gr̃a. Quid
si recesserit: Num multo magis tunc
timendum: plane multomagis: qr¬
ubi tibi deficit gr̃a : deficis et tu. Au¬
cli et enim quid dator gr̃e clicat. Si¬
ne me ait nichil potestis facere.Tunc
ergo subtracta grã: tanqͣm mox ca¬
surus. Time et contremisce: deo tibi
ut sentis irato. ẽ ume quia reliquit

Expanded text:
num negligere, nec expendere ad num negligere, nec expendere ad quod donatum est; idque intolerabilem esse superbiam judicabat: et propterea studiosissime hoc malum et ipse cavebat, docebatque cavendum. Sed rursum latet fovea hic, quae nolo vos lateat, de qua is ipse superbiae spto occultius, sicut habetis in psalmo, in spelunca sua . Nam si impedire non praevalet actionem, tentat intentionem, suggerens et suadens, quatenus effectum gratiae arroges tibi. Quod quidem superbiae genus longe illo priore intolerabilius esse non ambigas. Quid enim odiosius illa voce, qua quidam dixerunt: Manus nostra excelsa, et non Dominus, fecit haec omnia? 10. Si ergo timendum manente gratia; quid, si recesserit? num multo magis tunc timendum? Plane multo magis; quia ubi deficit tibi gratia, deficis tu. Audi etenim quid dator gratiae dicat. Sine me, ait, nihil potestis facere . Time ergo subtracta gratia, tanquam mox casurus; time et contremisce, Deo tibi, ut sentis, irato; time, quia reliquit
Abbreviated transcription (Latin):
cumspector est sui. et scrutator ui¬
arum suarum ac stucliorum: atos
in omnib semper suspectum habet
arrogantie uitium ne surrepat. In
ueritate didici. nil eque efficax ẽẽ
ad grãm promerendam. retinendã
recuperandam: quam si omni tem¬
pore coram deo inueniaris non altũ
papere. s timere. Seatus homo qui
semper est pauidus. Tune ergo cum
arrserit grã tune cum abierit. time
cum denuo reuercetur. et hoc est sem¬
per pauidum ẽẽ. s uccedant uicissi
sibi mnanimo tres isti timores: secũ¬
clum quod gr̃a uel ad ẽẽ dignant᷑.
uel offensa recedere.seu iterum redi¬
re placata sentietur. Cum ad est. ti¬
me ne inligne oꝑeris ex ea. nam
hoc monet apostolus uidete inqui¬
ens ne inuacuum gr̃am dei recipia¬
tis. Et ad discipulum. Noli inquit
negligere grãm que inte est. Et
desemetip̃o dicebat: quia grã dei
in me uacua non fuit. Sciebat ho¬
mo consilium dei habens recdum¬
dare incontemptum donantis do¬

Expanded text:
cumspector est sui, et scrutator vicumspector est sui, et scrutator viarum suarum ac studiorum, atque in omnibus semper suspectum habet arrogantiae vitium ne subrepat. In veritate didici, nil aeque efficax esse ad gratiam promerendam, retinendam, recuperandam, quam si omni tempore coram Deo inveniaris non altum sapere, sed timere. Beatus homo qui semper est pavidus . Time ergo cum arriserit gratia, time cum abierit, time cum denuo revertetur; et hoc est semper pavidum esse. Succedant vicissim sibi in animo tres isti timores, secundum quod gratia vel adesse dignatur, vel offensa recedere, seu iterum redire placata sentietur. Cum adest, time ne non digne opereris ex ea: nam hoc monet Apostolus: Videte, inquiens, ne in vacuum gratiam Dei recipiatis ; et ad discipulum: Noli, inquit, negligere gratiam quae in te est ; et de semetipso dicebat: Quia gratia Dei in me vacua non fuit . Sciebat homo, consilium Dei habens, redundare in contemptum donantis do
Abbreviated transcription (Latin):
nis celestib et grã affluentes. tanꝙͣ
sp̃itales reuera montes qui a domi¬
no uisitantur: et sponsum inse sali¬
entera frequenter recipiunt. Ego aũt
qui horum in me inuenio nichil. qͥd
me aliud putem quem untim et mõ¬
tib gelboe. quem preterit inira et
indignatione sua. ille ceterorum om¬
nium benignissimus uisitator: fili¬
oli hec cogitatio tollit extollentiam
oculorum: conciliat gr̃am: sponsi sal¬
tib preparat. Hec ego inme transfigu¬
raui ꝓpter uos: ut et uos ita facietis.
Imitatores mei estote. Quod non de
exerutior dico modo urcutum aut
morum disciplina. aut gloria sc̃ĩ¬
tatis: nec enim de huiusmodi quic¬
quam michi eemere arrogauetun
imitatione dignum. S uolo uos ñ
parcere uobis. s accusare uosmetip̃õ .
quotiens forte inuobis uel ad modi¬
cum tepere grãm. uirtutem langues¬
cere deprehenditis: siuit et ego pro
huiusmodi memetipsum accuso. Hoc
facere hominis est. qui cunosus tir¬

Expanded text:
nis coelestibus et gratia affluentes, tanquam nis coelestibus et gratia affluentes, tanquam spirituales revera montes qui a Domino visitantur, et sponsum in se salientem frequenter recipiunt. Ego autem, qui horum in me invenio nihil, quid me aliud putem quam unum 1454 de montibus Gelboe, quem praeterit in ira et indignatione sua ille caeterorum omnium benignissimus visitator? 9. Filioli, haec cogitatio tollit extollentiam oculorum, conciliat gratiam, sponsi saltibus praeparat. Haec ego in me transfiguravi propter vos, ut et vos ita faciatis. Imitatores mei estote. Quod non de exercitio dico modo virtutum, aut morum disciplina, aut gloria sanctitatis nec enim de hujusmodi quidquam mihi temere arrogaverim imitatione dignum; sed volo vos non parcere vobis, sed accusare vosmetipsos, quoties forte in vobis, vel ad modicum tepere gratiam, virtutem languescere deprehenditis, sicut et ego pro hujusmodi memetipsum accuso. Hoc facere hominis est, qui curiosus cir
Abbreviated transcription (Latin):
edagulatũ est sicut las. factum est
sient terra sine a qua: Nec compun¬
gi ad lacrimas queo: tanta est duritia
cordis: Non sapit psalmus: non legere
libet: non orare delectat. Meditationes
solitas. non inuenio. Ubi illa mebria¬
tio sp̃s : ubi mentis serenitas. et pax
et gaudium in sp̃u scõ: Ideo ad opus
manuum piger: ad iugilas somnolẽ¬
tus. ad iam precepᷤ ad odium ꝑtinax
lingue et gule inlulgentior: segnior
obtusiorq ad predicationem. Heu om̃s
montes incircuitu meo iusitat dominꝰ:
ad me autem non appropinquat. Nõ
collis onon sum ex his quos transilit
sponsus: Iam alium quidem intueor
singularis abstinentie. alium uero pa¬
tientie ammirande: alium autem sum¬
me humilitatis et mansuetuclus:
alium multe miscd̃̾ie et pretatis: ali¬
um incontemplatione frequenter ex¬
cedere: hunc pulsare et penetrare ce¬
los orationum instantia: aliosq in
aliis preminere uirtutib. Hos in¬
quam considero omnes feruentes.õs de

Expanded text:
coagulatum est sicut lac, factum est coagulatum est sicut lac, factum est sicut terra sine aqua? Nec compungi ad lacrymas queo; tanta est duritia cordis. Non sapit psalmus, non legere libet, non orare delectat, meditationes solitas non invenio. Ubi illa inebriatio spiritus? ubi mentis serenitas, et pax, et gaudium in Spiritu sancto? Ideo ad opus manuum piger, ad vigilias somnolentus, ad iram praeceps, ad odium pertinax, linguae et gulae indulgentior, segnior obtusiorque ad praedicationem. Heu! omnes montes in circuitu meo visitat Dominus, ad me autem non appropinquat. Num collis non sum ex his quos transilit sponsus? Nam alium quidem intueor singularis abstinentiae, alium vero patientiae admirandae, alium autem summae humilitatis et mansuetudinis, alium multae misericordiae et pietatis; illum in contemplatione frequenter excedere, hunc pulsare et penetrare coelos orationum instantia, aliosque in aliis praeeminere virtutibus. Hos, inquam, considero omnes ferventes, omnes