comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que diuisitdicens seruierunt creatura poti¬
us quam creatori simulcreatoriam mon& ser¬
uiendum damnando eor quiseruiunt creatu¬
rae cum crecctori seruitium debeamus & qnin
creatorem sp̃sꝰ norat doc& eidem seruiendum di¬
cens Vid&ecanes uid&ẽmedos operarior. uidec
concisionem nos enim sumus circumeisio. qui
dum est : quod siquis delatinorum codicum
uari&ate contendit quorũ aliquos persis
falsauerunt. Craecorins piciat codices o

Expanded text:
que divisit dicens: Servierunt creaturae potique divisit dicens: Servierunt creaturae potius quam creatori . 45. Simul creatori admonet seriendum, damnando eos qui serviunt creaturae, cum creatori servitium debeamus. Et quoniam creatorem Spiritum noverat, docet eidem serviendum, dicens: Videte canes, videte malos operarios, videte concisionem; nos enim sumus circumcisio, qui . 46. Quod si quis de Latinorum codicum varietate contendit, quorum aliquos perfidi falsaverunt, Graecos inspiciat codices, et
Abbreviated transcription (Latin):
mundo misteria diuinȩ relationis & gratiã
caelestib altaribus super effundens. Dubita¬
reergo non possumus spmcreatorem quẽ
dominicȩ cognoscimus incar nationis auct¬
rem quis enim dubit& cum in principio eus¬
sgeliihabeces. quia xpigeneratio sicerat cũ
desponsa ess& maria ioseph antequam¬
s conuenirent inuenta est inutero habens
despũsco Namlic& plerique habeant despũ.
grecus tamen und& ranstulerunt latini. ern
aliquo est. autex substanticcest. aut expotestate ci:
ex substantiac sicutsilius quiait . exorealtis simi
lius ille medccrificauit quicde meo accipi& ex
habuit maricc ex spũ sco siquastex substantia.
ergo sps incarne &ossac conuersus est Nonutiq:
siqua si ex operatione & potestate eius uir gocon¬
cepit : Quis neg& spm̃ crecctorem : quid quod eu¬
am iobcreatorem suum spm̃ euidenter osten¬
dit dicens : Sp̃sdiuinus quifecit me Et diuinũ
utique & crecctorem. unouersiculo demons

Expanded text:
mundo, mysteria divinae generationis, et gratiam mundo, mysteria divinae generationis, et gratiam coelestibus altaribus superfundens. 41. Dubitare ergo non possumus Spiritum creatorem, quem Dominicae cognoscimus incarnationis auctorem. Quis enim dubitet, cum in principio Evangelii habeas, quia Christi generatio 642 sic erat: Cum desponsata esset Maria Joseph, antequam con42. Nam licet plerique habeant, de Spiritu, Graecus tamen unde transtulerunt Latini, ἐκ Πaliquo est, aut ex substantia est, aut ex potestate ejus. Ex substantia, sicut Filius, qui ait: Ex ore Altissimi lius: Ille me clarificabit; quia de meo accipiet . Ex habuit Maria ex Spiritu sancto? Si quasi ex substantia: ergo Spiritus in carnem et ossa conversus est? Non utique. Si quasi ex operatione et potestate ejus Virgo concepit; quis neget Spiritum creatorem? 44. Quid quod etiam Job creatorem suum Spiritum evidenter ostendit dicens: Spiritus divinus, qui fecit me ? Et divinum utique et creatorem uno versiculo demonst
Abbreviated transcription (Latin):
mattheum. adiosephangelus dixit : Iosephfilidoc¬
uid nolitimere accipere mcriã coniugemtuã
tris secundũ quod scriptum est. Benedictatu int̃
mulieres & benedictus fructus uentristui opus
sps flos radicis est: Ille inquam flos de quobene
est proph&cctum : exi& uirgaderadice iesse &
flos dera dice eius ascendst padixiesse patriaschȩ
familicc iudȩ orũ uirgamaria: Flos mariae
xp̃s qui bonorum odoremfidentotos ꝓcessusur
beuir ginedi ex utero germinauit sicutipsedixit
Egoflos campi & lilium conuallium: Florodo¬
illo patibulo crucis. nec contristatus e marcu¬
it nec auulsus cuanuit et illam landa punc¬
tionem succisus racro speciosior fusicoloris
cruore uernauit moriipse nescius & mortu¬
is adernȩ uitȩ munus exhalans In hocigitur
uirgec ut quidam putant & caro dñi quȩdera¬
dice terraena ad superna se subrigens odori¬
feror sacrȩ fructus relegionis circumtulit

Expanded text:
Matthaeum ad Joseph angelus dixit: Joseph, fili DaMatthaeum ad Joseph angelus dixit: Joseph, fili David, noli timere accipere Mariam uxorem tuam; tris, secundum quod scriptum est: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui . Opus Spiritus flos radicis est: ille, inquam, flos, de quo bene est prophetatum: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Radix Jesse patriarchae familia Judaeorum, virga Maria, flos Mariae Christus; qui bonum odorem fidei toto sparsurus orbe, virginali ex utero germinavit, sicut ipse dixit: Ego flos campi, et lilium convallium . 39. Flos odoillo patibulo crucis, nec contritus emarcuit, nec avulsus evanuit; et illa lanceae punctione succisus, sacro speciosior fusi cruoris colore vernavit, mori ipse nescius, et mortuis aeternae vitae munus exhalans. In hoc igiturvirga, ut quidam putant, est caro Domini, quae de radice terrena ad superna se subrigens, odoriferos sacrae fructus religionis circumtulit
Abbreviated transcription (Latin):
iustutem cȩlorum cdipin espereferendacm:
Quienim superferebatur aptequam terra fi¬
er& quomodocum terrafier& ferebatur gen¬
tiles homines perumbram quandam nostros
secuti quia ueritatem sp̃s aurire non poterant
Quocelum acterras lunȩ quoque stellccrum¬
que micancium globos sps intus cel& suis uer¬
sib indiderunt ergo illiperspm̃ non negan
uistutem subsistere creaturae. Nosquilegin
denegamus sed flatilem putatis ab illis spñ
designatum Illi aucto remoninium flecti¬
lem spm̃ declcrarunt. Nos dubita nus
spmdi es seomniũ creatorem sed quid alie¬
nis imioror. accipiant documentũ . Uidens ni¬
deangelis . Nec decerchangelis Necd&rhonis nec de
dominationibus pos sedubitari quod euis opera¬
tone subsistant . quando quidem ipsesecundum
carnẽ dñs cuiangeli seruiebant spũ inuirgine su¬
per ueniente generatus sit. Sicut & secundum

Expanded text:
virtutem coelorum ad Spiritum esse referendam. virtutem coelorum ad Spiritum esse referendam. Qui enim superferebatur, antequam terra fieret, quomodo cum terra fieret, feriabatur? 36. Gentiles homines per umbram quamdam nostros secuti, quia veritatem Spiritus haurire non poterant; quod coelum ac terras, lunae 641 quoque stellarumque micantium globos Spiritus intus alat, suis versibus indiderunt. Ergo illi per Spiritum non negant virtutem subsistere creaturae: nos qui legimus, denegamus? Sed flatilem putatis ab illis spiritum designatum. Si illi auctorem omnium flatilem Spiritum declararunt, nos dubitamus Spiritum Dei esse omnium creatorem? 37. Sed quid alienis immoror? Accipiant documentum evidens, nide Angelis, nec de Archangelis, nec de Thronis, nec de Dominationibus posse dubitari, quod ejus operatione subsistant; quandoquidem ipse secundum carnem Dominus, cui angeli serviebant, Spiritu in Virginem superveniente, genitus sit; sicut et secundum
Abbreviated transcription (Latin):
igitur sinespũdocuit omnemcreaturam stec¬
renonposse sed &iam crectorem totius essespim
creaturae. Et quis neg&opus esse spr̃scĩ quod
creata est terra: cuius opus est quodnouatur
Nam sine gecrecupiant quod perspm sit crea¬
ta cumper spm̃ nouanda negere nonpos¬
sint. Meliorem ergo operationem spssciꝰqͥã
quod aborr&caiero Nequeenim dubiumest.
quod nouata terra melior quã creccta sit aut
siprimo si neoperatione ip̃s scĩ terrampater
fecit & filius. posteccuero sp̃r scĩ operatio copu¬
lcebitur. Videbitur id quod factum est cius
quodacces sit eguirse prȩsidio Sed absit
ut hoc quis quam aestim& ut operatio diuina
uari&cctem crecctoris quam manicheus indu¬
cit haberecredatur apuero sineo pere sp̃s sc̃
substantiam putamus es seterrarum. sinecuius
opere neccȩli conuexa subsistit scriptũ est enim
erbo dñi caelisirmatisunt c& spũoriseius omnis
uir tis eorum. aduerte quid dicat omnem inqid

Expanded text:
igitur sine Spiritu docuit omnem creaturam stare non posse, sed etiam creatorem totius esse Spiritum creaturae. 34. Et quis neget opus esse Spiritus sancti quod creata est terra, cujus opus est quod novatur? Nam si negare cupiant quod per Spiritum sit creata; cum per Spiritum novandam negare non possint; meliorem ergo operationem Spiritus sanquod abhorret a vero; neque enim dubium est quod novata terra melior, quam creata sit. Aut si primo sine operatione Spiritus sancti terram Pater fecit et Filius: postea vero Spiritus sancti operatio copulabatur; videbitur id quod factum est, ejus quod accessit eguisse praesidio. Sed absit ut hoc quisquam existimet, ut operatio divina varietatem creatoris quam Manichaeus inducit, habere credatur. 35. An vero sine opere Spiritus sancti substantiam putamus esse terrarum, sine cujus opere nec coeli convexa subsistunt? Scriptum est enim: Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Adverte quid dicat: Omnem, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
creatũ spm sem quia plerique eorum ad ar¬
gumenta adstruende suȩ impi&atis ad sciscunt
Illuid quodamos deflatu uentorum locutus est.

Expanded text:
ritum sanctum, quia plerique eorum ad argumentum astruendae suae impietatis adsciscunt illud, quod Amos de flatu ventorum locutus est,
Abbreviated transcription (Latin):
iestatis a&ernȩ scriptum est enim uiuifi coc
seruumtuũ Viuificatur ergo qui seruus est:
Hoc est homo qui uitam ante non hebuit. sed
ut hader& accepit Vide cemus igitur utrũ ui¬
uific&ur spis anipseuiuific& sed scriptum estlit¬
teraoccidit sp̃s autem iuiuificat ergo uiuifi

Expanded text:
jestatis aeternae? Scriptum est enim: Vivifica jestatis aeternae? Scriptum est enim: Vivifica servum tuum . Vivificatur ergo qui servus est, hoc est, homo, qui vitam ante non habuit, sed ut haberet, accepit. 30. Videamus igitur utrum vivificetur Spiritus, an ipse vivificet. Sed scriptum est: Littera occidit, Spiritus autem vivificat . Ergo vivifi
Abbreviated transcription (Latin):
s dabituobis ut maneat uobiscum in &ernũ
spinueritatis quenimundus non potest ac¬
cipere quia nonud& eum Neccognosciteum
auernam quia non acceperat spm̃ ubi au
solo & uerodo arrianimoueant quȩ stionẽ
Sicut enim uita cderna est cognoscere so
ad modũ patrem sic non scit que madmo¬
dumfiliũ Filius autem de hocmunde non
est hab&uitam mernam & cũipsoman&
gosi hoc confert cognitio soliueridi quod con¬
fert filisps que cognitio. Curfilium & spma ueri
di honorem secernis cuma magnitudine be¬
neficii non secernas autenim credas necesscest
solius uerȩ diuinitatis esse hocmaximum mu¬
nus & solam & ueram diuinitatem sicut patris
ncides ut patrimagis derogare uideariscui
opus non potest iolius uere diuinitatis es seprȩ¬
cipuum sed creature operibus conferendum
Quid autem mirum sisproperator estuitae:
qui uitificat sicut pater uiuificat sicut filius.¬
& sps scs uiuificat autem quis abnuat esse ma¬

Expanded text:
vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere; quia non videt eum, nec cognoscit eum: aeternam, quia non acceperat Spiritum: ubsolo et vero Deo Ariani moveant quaestionem. Sicut enim vita aeterna est cognoscere soladmodum Patrem: sic non cognoscit, quemadmodum Filium. Qui autem de hoc mundo non est, habet vitam aeternam, et cum ipso manet go si hoc confert cognitio solius veri Dei, quod confert Filii Spiritusque cognitio, cur Filium et Spiritum a veri Dei honore secernis, cum a magnitudine beneficii non secernas? Aut enim credas necesse est solius verae divinitatis esse hoc maximum munus, et solam et veram divinitatem sicut et Patris,  Deus non sit; incides ut Patri magis derogare videaris, cujus opus non putes solius verae divinitatis esse praecipuum, sed creaturae operibus conferendumQuid autem mirum si Spiritus operator est vitae, qui vivificat sicut Pater, vivificat sicut Fs ? Vivificare autem quis abnuat esse ma
Abbreviated transcription (Latin):
Nacm si pateres se epit dr̃ergoprimoerat pos¬
teoc pater factusest: Quomodo ergo miutecbi¬
lis dr̃. Sienim centeds̃ postecc pater. utiquege ne¬
sectionis accessione mutatus est: sed auer tat dr̃
hanc amenticm̃ : Nosenim codimpi& cctemeorũ
redar guendam hanc raui limus questionemiqui
cepiamens generationem sine tempore codse¬
rit : ut & sempiternum patremcum silio dicat
pec aliquando ad serat es se mutatum. Iungat
igitur honori ficenticcpatrifilium quẽ diumi¬
tas iunxit non sepccre impi& ces quem generatio¬
nis propria ces copulacuit: Honorisice mus fi¬
lium ut honorificemus & pcetrem sicut ineuan¬
gelio scriptumest Sempiter intas sili pacter¬
nȩ nicciestatis in signeest: suste non semꝑ fuit.
ergo ille mutatus est: set hem ꝑ fuit filius. Ergo
nec pater aliquando mutatus est. qui in mutabi¬
lr semper est: Itocque uidemus quodilliquiuo¬
lunt negccre filium sempiternum uolunt pa¬

Expanded text:
Nam si Pater esse coepit, Deus ergo primo erat, posNam si Pater esse coepit, Deus ergo primo erat, postea Pater factus est. Quomodo ergo immutabilis Deus? Si enim ante Deus, postea Pater: utique generationis accessione mutatus est. 60. Sed avertat Deus hanc amentiam; nos enim ad impietatem eorum redarguendam, hanc retulimus quaestionem. Pia namque mens generationem sine tempore asserit; ut et sempiternum Patrem cum Filio dicat, nec aliquando asserat esse mutatum. 61. Jungat igitur honorificentia Patri Filium, quem divinitas junxit: non separet impietas, quem generationis proprietas copulavit. Honorificemus Filium, ut honorificemus et Patrem, sicut et in Evangelio scriptum est . Sempiternitas Filii Paternae majestatis insigne est. Si iste non semper fuit, ergo ille mutatus est: sed semper fuit Filius, ergo nec Pater aliquando mutatus est; quia immutabilis semper est. Itaque videmus quod illi qui volunt negare Filium sempiternum, volunt Pa
Abbreviated transcription (Latin):
bonus intraunum omnes ree condusit ut face¬
r& in hecbiles fraudi quamuisessent inutiles
mentis simus imperator iut tenonconloquen¬
distudio Necaudiendi cupiditate sedexponendi
graticc ꝓcculis per cedloquar: Dicmihumnqueem:
fuit nealiquando tempus quo omni potens ds̃pa¬
ter nonerat &dserat: tempus inquid noncads¬
truobene & argute: Sienimtempus dixeriste
ipsum conuincer quia neces seest codseras fuis setẽ¬
pus antesilium cumisilius temporis auctor sit &cͥre¬
ator: Nonpotest enim postopus suum ipsec epis¬
se neces seest iitur auctorem operis suies sefatea¬
ris: Ante temporac inquid non nego filium sedcũ
filium dico ostendo priorem patrem quicopater
inquis filio priorest quid est hoc Negeeses se tem¬
pus centefilium & tamen nescio quidante silium
us praecessisse quodtemporis sit & ostendis me¬
dia nescio quamoliminac siuis se generandimquo
generationem patris significas temporalem :

Expanded text:
bonus intra unum omnes rete conclusit; ut facebonus intra unum omnes rete conclusit; ut faceret inhabiles fraudi, quamvis essent inutiles mentissimus imperator, ut te non colloquendi studio, nec audiendi cupiditate, sed exponendi gratia, paulisper alloquar: dic mihi, inquam, fuitne aliquando tempus quo omnipotens Deus Pater non erat, et Deus erat? Tempus, inquis, non astruo. Bene et argute. Si enim tempus dixeris, te ipse convinces: quia necesse est asseras fuisse tempus ante Filium, cum Filius temporis auctor sit et creator; non potest enim post opus suum ipse coepisse: necesse est igitur auctorem operis sui esse fatearis. 59. Ante tempora, inquis, non nego Filium: sed cum Filium dico, ostendo priorem Patrem, quia Pater, inquis, Filio prior. Quid est hoc? Negas esse tempus ante Filium, et tamen nescio quid ante Filium vis praecessise, quod temporis sit; et ostendis media nescio quae molimina fuisse generandi, in quo generationem Patris significas temporalem.
Abbreviated transcription (Latin):
erat erat erat: eccequatererat: Ybumpius in¬
uenit quod nonerat: Alibi quoque io haennes in
epistulc sua dicit quoderet in principio: Indesi¬
nite tenditur erat quid quid ex cogita ue risserat
pluis Omnes ccutem hȩreses hoc capitulobre¬
uipiscator noster exclusit: quodenimerat m
principio non includitur tempore non prin¬
cipio prȩuenitur : Ergo arrius conticis catqu
autemerat cepuddmꝰ non conmixtione confun¬
ditur sedmanentis uerbicpud patrem solides¬
perfectione distinguitur : Ut rabellius ommutescat.
& ds̃erat uerbum : Nonergo inpeo latione sermo¬
nis hoc uerbumest: sedmilloc caelestis designectione
iuistutis. ut confut&ur fotinus. Quoduero erat in prin¬
cipio ceputdmꝰ sempiter nȩ diuinitatis in pcctre
& filio insepcerccbilis unita sedoc&ur : Uterubescat¬
cudoxius & eunomius postremo cumom nicoper
eumi facta dicantur : Ipse conditor noui utique tes¬
tamenti & u&eris de signatur : ut manicheus locũ
temptationis habere non possit. Itccpiscator

Expanded text:
erat, erat, erat: ecce quater erat. Ubi impius invenit quod non erat? Alibi quoque Joannes in epistola sua dicit: Quod erat in principio ; indefinite tenditur, erat: quidquid excogitaveris, erat Filius. 57. Omnes autem haereses hoc capitulo brevi piscator noster exclusit. Quod enim erat in principio, non includitur tempore, non principio praevenitur. Ergo Arius conticescat. Quod autem erat apud Deum, non permixtione confunditur: sed manentis Verbi apud Patrem solidperfectione distinguitur, ut Sabellius obmutescat. Et Deus erat Verbum. Non ergo in prolatione sermonis hoc Verbum est, sed in illa coelestis designatione virtutis, ut confutetur 455 Photinus. Quod vero erat in principio apud Deum, sempiternae divinitatis in Patre et Filio inseparabilis unitas edocetur ut erubescat Eunomius. Postremo cum omnia per ipsum facta dicantur, ipse conditor novi utique Testamenti et veteris designatur; ut Manichaeus locum tentationis habere non possit. Ita piscator
Abbreviated transcription (Latin):
gemus quispudiplenus hacs prircuidens quaestiones.
generaliter contrigentes spccialiter contraarria¬
nos locutusait Diui mnoiudicio cosessedã nectos quiser¬
uirent creaturae potius quac creatori: Denique sicha¬
bes: Fradidit illor dr in desideriac cordis corumut
contumelus cedficiant corporae suec inter rem& ipsos
qui conmutauerunt ueritatemdi mmendacio&co
luerunt & seruierunt creatura potius quamerea¬
tori. quiest dy benedictus insaculac: prohibuit ita¬
que me pcculus creaturae seruire sedx poedmone
secreature seruirenos prohib& : Quemcadmodum
ergoxpo ipseserur& : si ceaturam xpmmputar & aut
igitur desincent colere quemereaturamappellant:
Aut desinant que nicolere sesimulant dicere crea¬
turam nesubceppellatione cultorum sacrilegiec
grauiora committant : D& estabilior enim domes¬

Expanded text:
gemus, qui Spiritu Dei plenus has praevidens quaestiones; gemus, qui Spiritu Dei plenus has praevidens quaestiones; generaliter contra gentes, specialiter contra Arianos locutus, ait divino judicio eos esse damnatos, qui serirent creaturae potius quam Creatori. Denique sic habes: Tradidit illos Deus in desideria cordis ipsorum, ut contumeliis afficiant corpora sua inter semetipsos: qui commutaverunt veritatem Dei in mendacium, et coluerunt, et servierunt creaturae potius quam Creatori, qui est Deus benedictus in saecula . 104. Prohibet itaque me Paulus creaturae servire, et Christo admonet se creaturae servire nos prohibet: quemadmodum ergo Christo ipse serviret, si creaturam Christum putaret? Aut igitur desinant colere quem creaturam appellant, aut desinant quem colere se simulant, dicere creaturam; ne sub appellatione cultorum sacrilegia graviora committant. Detestabilior enim domes
Abbreviated transcription (Latin):
tum uideri Sed nonme inuoluolibris noractatus
uideatur esse diffusior: Nuncipsos arrianos interro
go utru̾idem putent es segenitum quod creatum: Sieni
idemdicunt : Nihilutique distoet inter genercere&cre¬
ccre : Ergo quin & nos creatisumus internos&ixpm̃ In¬
ter xpm &elementec nulledistanticcest: scd quamuis
imentes sint idtamen non audebunt dicere postremo
ut insipientiae eorum quoduerum non est indulgeam
Sinihil utputant distat inuerbo curnoncum que meo¬
lunt meliorem cppellent nomine Cur uerbo nꝰ
utuntur patris Curabicunt quod honorificentia est
ccdsumunt quodiniuriae Si autem distat intercrea¬
tum & genitum ut ego ar bitror cumlegerimus gem¬
tum nonuti que idem & genitum intellegimus & crea¬
tum. Dicantigitur generatũ ex patre exur gine pro¬
creatum Autdicant quomodo difilius & genitus &cre¬
cctusi unanatura : Et mcxime dsdiuersitatem nonre¬
cepit Ceste facessa nostra sententice Pcculũ mterro¬

Expanded text:
ta videri: sed non me involvo libris, ne tractatus ta videri: sed non me involvo libris, ne tractatus videatur esse diffusior. go, utrum idem putent esse genitum, quod creatum? Si enim idem dicunt, nihil utique distat inter generare et creare. Ergo quoniam et nos creati sumus, inter nos et Christum et elementa nulla distantia est. Sed quamvis amentes sint, id tamen non audebunt dicere. 101. Postremo ut insipientiae eorum quod verum non est, indulgeam; si nihil, ut putant, distat in verbo: cur non eum quem colunt, meliore appellant nomine? cur verbo non utuntur Patris? cur abjiciunt quod honorificentiae est, assumunt quod injuriae? 102. Si autem distat inter creatum et genitum, ut ego arbitror, cum legerimus genitum, non utique idem et genitum intelligimus et creatum. Dicant igitur generatum ex Patre, ex Virgine procreatum: aut dicant quomodo Dei Filius et genitus et creatus. Una natura, et maxime Deus diversitatem non recipit. 103. Certe facessat nostra sententia: Paulum interro
Abbreviated transcription (Latin):
parsionis proph&atumesse significat : Dõenim
qua sunt futurir praesentia sunt & eicui prȩcognitasi T
omniccuentura profactis sunł sicut seriptum est qui
fecit queuentura sunt: Necmirum siantesȩcula funda¬
tumseesse dicit cum legeris praedestincctum ante tẽ¬
posr racularia : Quãuer̃ dem carnatione idiudea¬
tur expressum declarant sequentia Sapientiec
in quĩ aedificauit sibidomum & subdidit colum nas
septem: & inter ducer hostias miscuit incratere uniũ
suum & parauit suam menscm & misit suos seruos
conuocans cumccltissima pradicatione dicens qui
estinsipiens declin& cedme : Nonne in euangeliopost
mcar ncctionem hȩc ominec uidemus esse compleice
cedine & bibat: Er gosequenticc. respondent prio¬
rib: & totius cursum incarnationis uidemus prophe¬
tiae expositione digestũ: MMuliccalia docume ntre
precestoes sepossunt huius modidem carnationedic¬

Expanded text:
passionis prophetatum esse significat; Deo enim passionis prophetatum esse significat; Deo enim quae sunt futura, praesentia sunt: et ei cui praecognita sunt omnia, ventura pro factis sunt, sicut scriptum est: Qui fecit quae ventura sunt . 98. Nec mirum si ante saecula fundatum se esse dicit, cum legeris praedestinatum ante tempora saecularia. Quam vere de incarnatione id videatur expressum, declarant sequentia: Sapientia, inquit, aedificavit sibi domum, et subdidit columnas septem, et interfecit suas hostias: miscuit in cratera vinum suum, et paravit suam mensam; et misit suos servos, convocans cum altissima praedicatione, dicens: Qui est insipiens declinet ad me . Nonne in Evangelio post incarnationem haec omnia videmus esse completa, veniat ad me, et bibat ? Ergo sequentia respondent prioribus, et totius cursum incarnationis videmus prophetiae expositione digestum. 99. Multa alia documenta praesto esse possent hujusmodi de incarnatione dic
Abbreviated transcription (Latin):
&dnineum &xpmfecitdi huncihm quemuos cru¬
cifixistis non diuinites crucifixa sed caroest. hoc
utique fierio postit quod potuit crucifigi: Noner¬
gofacturadi filius : faces soct Igitur &illud dequocedum¬
niccrisolent & discant que mcdmodum dictumsit.
Dñs creccuit me: Nondixit pater creccuit sed dnscre¬
auit me : Cccro dniecgnoscit: Cloricc patrem signi¬
ficat : Creatura nostra dnm confit&ur. Cocritas
patrem nouit : Itecque quis ignor& quicc obcaussã
incorporationis hocdicitur Ineo igitur secreatũ
dicit in quo & hominem testificatur dicens: quid
mequeritis occidere hominem: in quo &erucisi¬
xusertꝰ mostuus & repultus est nec dubitandũ
quod praeritum posuit quoderat futurum : Hec
enim consu&udo est proph&iae utquȩ futusec
sunt uel quasi praesentiac uelquasi factecdicantur:
Denique inpseclmo uicensimo primo legistitau¬
ripingues obsederunt me: Legisti &em diui serũ
sibi uestimenta mecc: quodeuan gelista deempose

Expanded text:
Christum fecit Deus hunc Jesum, quem vos crucifixistis . Non divinitas crucifixa, sed caro est. Hoc utique fieri potuit, quod potuit crucifigi. Non ergo factura Dei Filius. 96. Facessat igitur et illud, de quo calumniari solent, et discant quemadmodum dictum sit: Dominus creavit me. . Non dixit: Pater creavit, sed Dominus creavit me. Caro Dominum agnoscit, gloria Patrem significat: creatura nostra Dominum confitetur, charitas Patrem novit. Itaque quis ignoret quia ob causam incorporationis hoc dicitur? In eo igitur se creatum dicit, in quo et hominem testificatur dicens: Quid me quaeritis occidere hominem, qui verixus et mortuus, et sepultus est. 97. Nec dubitandum quod praeteritum posuit, quod erat futurum: haec enim consuetudo est prophetiae, ut quae futura sunt, vel quasi praesentia, vel quasi facta dicantur. Denique in psalmo XXI legisti: Tauri pingues obsederunt me ; legisti etiam: Diviserunt sibi vestimenta mea : quod evangelista de tempore
Abbreviated transcription (Latin):
um guum cumdicit generationis aernae pro¬
pri&cctem signecuit: hunc postecfactum exmu¬
liere cedseruit : ut factura non diuinitati sed ad¬
sumptioni corporis ad scriber&ur : Factum ex
muliere percarnis susceptionem Factum sub
lege perobseruantiam legis : Ceneratio autem
illec caelestis antelegemista post legem¬

Expanded text:
um. Suum cum dicit, generationis aeternae proum. Suum cum dicit, generationis aeternae proprietatem significavit. Hunc postea factum ex muliere astruxit, ut factura non Divinitatis, sed assumptionis corporis ascriberetur. Factum ex muliere per carnis susceptionem, factum sub lege per observantiam legis. Generatio autem illa coelestis ante legem, ista post legem
Abbreviated transcription (Latin):
cedocent . Nr̃dr̃ mcus rerpiceme quare medere¬
liquisti &c dib deuentre matris mea dr̃meures
tu & suprec quar homo patitur Et infrechomo
est quiex mnatris uentre iactatur Ita quecũ di¬
cit deuentre matris meae dr̃meus estu significat
cum quipater semꝑerat ex illodm sibies se:exquo¬
deuentre matris iactatus est. Cumigitur ineuan
gelio inecpostolo mn propheas generatione mxp̃i
legerimus. Vindeccudent dicere creatumes se
uel factum in quocreatum legerint inquo sactũ
considerare deberent : Edoctum estenim difiliũ
dedões segenitũ dedonatum factumccutem in quo
legerint diligenter coduestant: Nonemm dĩ fac¬
tus sed di difilius natus est. posteccautem secundũ
carnem homosactus ex mariccest : Simihi non
credunt: credaentapostolo dicenti. Post quam
uero uenit plenitudo temporis misit dr̃ filum suum
factum ex muliere factum sublege. Filium inquit
suum nonunũ demultis noncumiminem sed su¬

Expanded text:
a docent: Deus, Deus meus, respice me; quare me derea docent: Deus, Deus meus, respice me; quare me dereliquisti ? Et alibi: De ventre matris meae Deus meus es tu . Et supra quasi homo patitur: et infra homo est, qui ex matris ventre jactatur. Itaque cum dicit: De ventre matris meae Deus meus es tu; significat cum qui Pater semper erat, ex eode matris ventre jactatus est. Cum igitur gengelio, in Apostolo, in prophetis generationem Christi legerimus, unde audent dicere creatum esse  factum? Et quidem in quo creatum legerint, in quo factum, considerare deberent. Edoctum est enim Dei Filium de Deo esse genitum, de Deo natum: factum autem in quo legerint, diligenter advertant; non enim Deus factus, sed Deus Dei Filius natus est: postea autem secundum carnem homo factus ex Maria est. 94. Si mihi non credunt, credant Apostovero venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege . Filium, inquit, suum, non unum ex multis, non communem, sed su
Abbreviated transcription (Latin):
mopost ipsum : Legimus &uiam generationem
non creationem quid histantis actedibus con¬
ferri potest ostendit &iam difilius distanti¬
cem generationis & gratiaedicens: Acendoad
patremincũ & patrem uestrum dm̃ meum
&dm̃ uestrum Nondixit ascendo codpatrem
nostrum seda scendocodpatrem incum cipa¬
tremuestrum separatio istcdiuersitatem
ostendit: quodillius generator noster creator
sit: Et addidit dm̃ꝰicum & dm̃uestrum quialico
ipse & paterunum sint. Et illipater sit proprioã¬
te naturae . Nobis dr̃ pater coeperit erse perfi¬
lium nonnaturae iure sed gratiae Tamenutrã¬
que naturam hic significare uideur inxpo &
diuinitatis & carnis : Diumnitatis expatre carnis
exmatre : Illccmquȩ anteomniec istc̃quȩ exuir¬
gine : Denique antẽpatrem ut filius nominauit.
Dm̃ postecc uthomo nuncupauit: uibiqueautẽ
diñ suum quod experronec dicathominis. testimoni¬

Expanded text:
mo post ipsum: legimus etiam: Generationem mo post ipsum: legimus etiam: Generationem non creationem. Quid his tantis ac talibus conferri potest. 90. Ostendit etiam Dei Filius distantiam generationis et gratiae, dicens: Ascendo ad Patrem meum, et Patrem vestrum: Deum meum, et Deum vestrum . Non dixit: Ascendo ad Patrem nostrum, sed: Ascendo ad Patremmeum, et Patrem vestrum. Separatio ista diversitatem ostendit, quod illius generator, noster creator sit. 91. Et addidit: Deum meum, et Deum vestrum; quia licet ipse et Pater unum sint, et illi Pater sit proprietate naturae, nobis Deus Pater coeperit esse per Filium, non naturae jure, sed gratiae; tamen utramque naturam hic significare videtur in Christo et divinitatis et carnis, divinitatis ex Patre, carnis ex matre, illamque ante omnia, istamque ex Virgine. Denique ante Patrem ut Filius nominavit, Deum postea ut homo nuncupavit. 92. Ubique autem Deum suum quod ex persona dicat hominis, testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
non creatura xps : uanitatienim creatura ruib¬
iecta est : sicut ccpostolus dixit : Num quider goxp̃s
subiecturest ucenitecti Rursur iuxteccundem a¬
postolum creatura congemescit & com pasturit
urquenunc: Num quider goxps congemescit
& compasturit qui nostros cmoste gemitus li¬
berauit Greatura in qui liberabitur a serui¬
tute corruptionis: Videmus igitur magnam
inter creaturam & dninerse distantiam: qui¬
aseruitus creatura est: Dr̃s autem spr est ubi
autem spis dmest ibilibestas quis hunc induxit
errorem ut eum quicreauit omniec qui fectom¬
silectum est quod negari non potest quicediꝰ in sa¬
pientcc fecit omniec num quiducrissmile unde¬
ripotest quiam seiprecest factec sapienticc ł egi¬
mus genitum quia pater dixit ego exutero ante
luciserum genuite. Leginus primoge nitum
filium. Hegimus unigenitum primogenitu
quia nemo ante ipsum : unigenitum quia ne¬

Expanded text:
Non creatura Christus: Vanitati enim creatura subNon creatura Christus: Vanitati enim creatura subjecta est, sicut Apostolus dixit . Numquid ergo Christus subjectus est vanitati? Rursus juxta eumdem Apostolum: Creatura congemiscit et comparturit usque nunc . Numquid ergo Christus congemiscit et comparturit, qui nostros a morte gemitus liberavit? Creatura, inquit, liberabitur a servitute corruptionis . Videmus igitur magnam inter creaturam et Dominum esse distantiam; quia servitus creatura est; Dominus autem spiritus est; ubi autem spiritus Domini est, ibi libertas . 88. Quis hunc induxit errorem, ut eum qui creavit omnia, qui fecit omSi lectum est, quod negari non potest, quia Deus in sapientia fecit omnia: numquid verisimile videri potest quia in se ipsa est facta sapientia ? 89. Legimus genitum; quia Pater dixit: Ego ex utero ante Luciferum genui te . Legimus primogenitum : Filium, legimus unigenitum ? primogenitum, quia nemo ante ipsum: unigenitum, quia ne
Abbreviated transcription (Latin):
istitrinitatẽ codserunt differentis diuinitatis.
& dissimilis potestatis : Illideorum suorum prin¬
cipium codserunt temporale: Etistix pmn cocpis¬
se extempore mentiuntur: Nonne exphilo sophi¬
ec omnemimpi&ctis suae traxerunt colorem
Illitamen quoduenerantur complificant istidi fili¬
um creaturam cdserunt esse quidr est :¬
tror scẽ imperator nequedis similem es sepatris.
peque extempore essednimn ihin : Restaet ut illud
quoque sacrilegium redar guatur & ꝓbemuscreatu¬
ram nones sedifilium in quonobis praesentis oracu¬
lum lectionis cedipirat : Audiuimus enim legidicen¬
tedno Ite morbem uniuer sum & prȩdicate euan¬
gelium uniuersȩ creccturȩ qui uniuersecmcrea¬
turam dicit. nullam excipit Et ideo ubisunt qui
creaturam xpm cppellant : Ncc̃ si creccturaess&
num quidipre sibi mandar& euangelium prȩdi¬
cari Nonigitur creatura est sedereator. quidocen¬
dȩ creaturae discipulis sius mandat officium

Expanded text:
isti Trinitatem asserunt differentis divinitatis, isti Trinitatem asserunt differentis divinitatis, et dissimilis potestatis. Illi deorum suorum principium asseverant temporale; et isti Christum coepisse ex tempore mentiuntur. Nonne ex philosophia omnem impietatis suae traxerunt colorem? Illi tamen quod venerantur, amplificant: isti Dei Filium creaturam asserunt esse, qui Deus tror, sancte Imperator, neque dissimilem Patri, neque ex tempore esse Dominum Jesum. Restat ut illud quoque sacrilegium redarguatur, et probemus creaturam non esse Dei Filium: in quo nobis praesentis oraculum lectionis aspirat; audivimus enim legi, dicente Domino: Ite in orbem universum, et praedicate Evangelium universae creaturae . Qui universam creaturam dicit, nullam excipit. Et ideo ubi sunt, qui creaturam Christum appellant? Nam si creatura esset, numquid ipse sibi mandaret Evangelium praedicari? Non igitur creatura est, sed creator, qui docendae creaturae discipulis suis mandat officium. 87.
Abbreviated transcription (Latin):
ter inheremo sed silus morsi locutur est: Denique
tus est morsidicens : Egosum ds ecbraham drisaac
d̃ acob hicest dr̃ patriarcharum: hicest di prophe¬
tarum : F ilium ergolegimus menstua percipitlec¬
cionem. Sdat lingua confessione m: auserhinc
argumenta ubi fides queritur in ipsis gimna sus
suis iamdialectica taceat : Non quaero quiedloqan¬
tur philo sophi requiro quid faciant soli in suis q in¬
nasiis remanserunt : uidequã fides ar gumients
preponder&: illicor tidie a suis consortib dese¬
runtꝰ quicopiosae disputant: Isti cottidie ere sad
qui simpliciter credunt: non creditur filosophis
creditur piscatoribus. Noncreditur dialecticis¬
creditur publicanis: illi uoluptatibus &delicus
orbem ligarunt : Istue iunus & dolorib exsuerut
plures iteque iam coepit inlicere iniuricoquã
uoluptas: quodistcnt agentilib arriani illideos
ceppellant dispares sexudis similes potestate

Expanded text:
ter in eremo: sed Filius Moysi locutus est. Denique ter in eremo: sed Filius Moysi locutus est. Denique tus est Moysi, dicens: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob . Hic est ergo Deus patriarcharum, hic Deus est prophetarum. 84. Filium ergo legimus: mens tua percipit lectionem, edat lingua confessionem. Aufer hinc argumenta, ubi fides quaeritur: in ipsis gymnasiis suis jam dialectica taceat. Non quaero quid loquantur philosophi, requiro quid faciant. Soli in suis gymnasiis remanserunt. Vide 461 quam fides argumentis praeponderet. Illi quotidie a suis consortibus deseruntur, qui copiose disputant: isti quotidie crescunt, qui simpliciter credunt. Non creditur philosophis, creditur piscatoribus: noncreditur publicanis. Illi uoluptatibus et deliciis orbem ligarunt, isti ieiuniis et doloribus exuerunt. Plures itaque iam cepit illicere iniuria quam us quo distant a gentilibus Ariani. Illi deos appellant dispares sexu, dissimiles potestate:
Abbreviated transcription (Latin):
uoce & filiclaritate sedeleuatur a filioquuacentes
erigere consucuit. Tinũuide solum uide dfilium
reces serunt enimreruuli ut solus dñs quisolus desig¬
nebatur filius uidereur : Quidigitur sibiuoluit illa
uisio nonȩqualitatem xp̃i seruorum que significans
sed misterium signans nisiutapparere nobis quod
lex & ꝓph& ecum e uangelio congruentes sempiter¬
numdĩfilium quemcednuntiauerantreuela rent
Ergo & nos cumaudimus exutero filium ex corde
uerbum credamus quia nom plas matus manibur sed
ex patrenatus nonartificis opus sed progenies est pa¬
rentis: Etideo quidicit hicest filius meus nondixit
hicest temporalis : Nondixit hecest creaturamea
hec factura mecc̃ hic seruus meus sed hic silius me¬
us que muid&ir ingloriec : hicest dr̃ abraham dĩnsa¬
ac dria cobquiapparuit in rubo mos s̃ dequomos¬
ses ait. quiest misitme: Non pater in rubo non pa¬

Expanded text:
voce, et Filii claritate: sed sublevatur a Filio, qui jacentes voce, et Filii claritate: sed sublevatur a Filio, qui jacentes erigere consuevit. Unum vidit, solum vidit Dei Filium. Recesserunt enim servuli, ut solus Dominus, qui solus designabatur Filius, videretur. 82. Quid igitur sibi voluit illa visio, non aequalitatem Christi servorumque significans, sed mysterium signans, nisi ut appareret nobis quod Lex et Prophetae cum Evangelio congruentes, sempiternum Dei Filium, quem annuntiaverant, revelarent? Ergo et nos cum audimus ex utero Filium, ex corde Verbum, credamus quia non plasmatus manibus, sed ex Patre natus: non artificis opus, sed progenies est parentis. 83. Et ideo qui dicit: Hic est Filius meus, non dixit: Hic est temporalis; non dixit: Haec est creatura mea, haec factura mea, hic servus meus; sed hic Filius meus, quem videtis in gloria. Hic est Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob, qui apparuit in rubo Moysi, de quo Moyses ait: Qui est, misit me . Non Pater in rubo, non Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ane ex nostris aestimere diuinc̃ sed diuina crede
ubi humcena non inuenis: Rexgentilis inignecũ
pueris hȩbreis quarti quasi angeli uidit figuram
Et quia praestare putabat angelis difilium quem
non legise deredi iudicauit : Abraham quoque
tres indit & unum codorauit: P&rus in monte
mos sen& heliam cum filiodi uidit nocerrauit
mnatures necerrauit ingloriae deniquet uie
patere deb ier& non illos echxpm interrogauit
Nã &sitribus parabat obsequium uniustamen
expectabit imperium Sed qnm̃ ueltaber naui¬
iorum numerum deferendum tribus rmpli¬
diter aestimauit emendetur dĩpatris auctori¬
tate dicentis: Hic est filius incus dilecti s̃ simus
ipsum audite: Idest quid conseruos tuos cum dño
sociastuo ħicest filius non moy ses filius Non
helias filius sed hic filius: sensit emendationem
a postolus procidit infaciem conster natus patris

Expanded text:
ane, ex nostris aestimare divina: sed divina crede, ane, ex nostris aestimare divina: sed divina crede, ubi humana non invenis. 80. Rex gentilis in igne cum tribus pueris Hebraeis quarti quasi angeli vidit figuram: et quia praestare putabat angelis, Dei Filium, quem non legit, sed credidit, judicavit . Abraham quoque tres vidit, et unum adoravit . 81. Petrus in monte Moysen et Eliam cum Filio Dei vidit, nec erravit in natura, nec erravit in gloria. Denique quid facere deberet, non illos, sed Christum interrogavit; nam etsi tribus parabat obsequium, unius tamen exspectabat imperium. Sed quoniam vel tabernaculorum numerum deferendum tribus simpliciter aestimavit, emendatur Dei Patris auctoritate dicentis: Hic est Filius meus dilectissimus, ipsum audite , id est: Quid conservos tuos cum Domino socias tuo? Hic est Filius meus. Non Moyses filius, non Elias filius: sed hic Filius. Sensit emendationem apostolus, procidit in faciem, consternatus Patris
Abbreviated transcription (Latin):
ante so&us quam copulc uxoris expestec c̃ausa deeras
& generabatur filius : undeer golegis nouatȩ pastus
Sugitur murgine ususdefuit generationis humco¬
nȩ quemcadimodum indõpatre propriȩ generatio¬
nis asum requiris Cesteusus in sexuest quia sexusi
cr neest: ubiergo caronon est que meed modũcasiuis
infirmitatem exigis nemomeliorem discutit Cre¬
dere tibi iussumest & nondiscutere permis sum
lum ingeneratione sili sermo defecit. sed &uiamm
operibus diꝰ scriptum est enim: Omniccopera cius
nfide Operaergo infide generatio sine fide &dis¬
cutimus quȩ nonuidemur quiiubemur credere
magis quam discutere quȩ uidemus : Dicea liquis
quomodo generatus est Falius quasi sempiternus.
qua si uerbum quasi iplendor lucis aernȩ quucc
simul splendor operatur ut nascitur : a postoli
istut exemplum est non meum: Nolier gocrede¬
requod fuerit uel momentũ aliquod quo fuerit
sine sapienticc dr aut sinepplendore lux: poliarri¬

Expanded text:
ante fetus, quam copulam ut uxor experta? Causa deerat, ante fetus, quam copulam ut uxor experta? Causa deerat, et generabatur filius. Unde ergo legis novatae partus? 78. Si igitur in Virgine usus defuit generationis humanae, quemadmodum in Deo Patre propriae generationis usum requiris? Certe usus in sexu est, quia sexus in carne est: ubi ergo caro non est, quemadmodum carnis infirmitatem exigis? Nemo meliorem discutit: credere tibi jussum est, non discutere permissum lum in generatione Filii sermo deficit, sed etiam in operibus Dei. Scriptum est enim: Omnia opera ejus in fide . Opera ergo in fide, generatio sine fide? Et discutimus quae non videmus, qui jubemur credere magis quam discutere, quae videmus. CAPUT XIII. Qquasi Verbum, 460 quasi splendor lucis aeternae, quia simul splendor operatur, ut nascitur. Apostoli istud exemplum est, non est meum. Noli ergo credere quod fuerit vel momentum aliquod quo fuerit sine sapientia Deus, aut sine splendore lux . Noli, Ari
Abbreviated transcription (Latin):
simihi non credis eruberte ueldiuocem dicen¬
ts cuime similem ex istimatis: &iterum quia
non sicut homo itedi : Etenimsio peratiodip̃¬
cipucc est quia non inanib: operatur aliquid
non lcbore conficit. Non dieb cobsoluit Ipsce
nim dixit & facta sunt ipse mandauit & creata sĩ
Cur noncredamus prȩcipuam generationem
esse eius infilio cuius praecipuam generationẽ
moperibus eius agnoscimus. Dignum cesteest ut spe¬
cialiter & praecipue uideatur generas sefilium:
Hebeat generationes inusitate gloriam quihab&
potestatis inusitate gratiam: non sola ad miradi¬
lis expatregeneratioxpi omirabilis &iam ipsa
generatio eius exuirgine : Nullcc̃dicis nostrae simi¬
lem conceptionis &ego proboistam nostraces sedis¬
similem: immo teipsum cogam fateri : Dicquemad¬
modum sitnatus exmaric quousu uterus eum hecbu¬
erit uirginalis: quo modo sine semine uiri pastus im¬
de uirgo praegnans: que mad modum puella matris

Expanded text:
si mihi non credis, erubesce vel Dei vocem dicensi mihi non credis, erubesce vel Dei vocem dicentis: Cui me similem aestimastis ? Et iterum: Quia non sicut homo, ita et Deus . Etenim si operatio Dei praecipua est, quia non manibus operatur aliquid, non labore conficit, non diebus absolvit; Ipse enim dixit, et facta sunt, ipse mandavit, et creata sunt cur non credamus praecipuam generationem esse ejus in Filio, cujus praecipuam creationem in operibus agnoscimus? Dignum certe est ut specialiter et praecipue videatur generasse Filium. Habeat generationis inusitatae gloriam, qui habet potestatis inusitatae gratiam. 77. Non sola admirabilis ex Patre generatio Christi, admirabilis etiam ipsa generatio ejus ex Virgine. Tu illam dicis nostrae similem conceptionis, et ego probo et istam nostrae esse dissimilem, immo te ipsum cogam fateri. Dic quemadmodum sit natus ex Maria, quo usu uterus eum habuerit virginalis, quomodo sine semine viri partus, unde virgo praegnans, quemadmodum puella mater
Abbreviated transcription (Latin):
re ergoaut desinite quaetreaturarum sunt aptase
dumitatis aut si comparare contenditis conside¬
rate quouestra procedat impi&ces. Quod absit
uel in sensus nostros aliquando ueniat nosenim
piacm responsionem tenemus. Nãque omni¬
potens drest & ideonullo eorum pater indiga
quia non heb& mutationem sui cliqueem uelpsꝰ¬
sectum quo nos egemus quorum in fir mite ces
ex huius modi rebus profectum ceccipit suuau¬
tem omnipotens est: uti que noncreatur oesi¬
ndoco & sopratemporaest: Pihilemimanterlin.
immo hocipsum uerbumaentedm̃ dcereersea¬
liquid graue ergossita est quian hilhorumestm
dõ patrequȩ profectum significent quiceds et
nihil horum ceptari potest &iccm difilio utuel
mitium accipiat uel profectum quiadruerusec
dõ uero est Ergo quiccusitatum nonrepperi¬
pius ordinem aed quiesce arriane precipucm
pligenerationem fuis se ced quiesee in quoem&

Expanded text:
re. Ergo aut desinite, quae creaturarum sunt, aptare re. Ergo aut desinite, quae creaturarum sunt, aptare divinitati: aut si comparare contenditis, considerate quo vestra procedat impietas; quod absit ut vel in sensus nostros aliquando veniat. 75. Nos enim piam responsionem tenemus. Namque omnipotens Deus est, et ideo nullo eorum Pater indiget, qui non habet mutationem sui aliquam, vel profectum quo nos egemus, quorum infirmitas ex hujusmodi rebus profectum accipit. Qui autem omnipotens est, 459 utique non creatus, et sine loco, et supra tempora est. Nihil enim ante Deum, immo hoc ipsum Verbum, ante Deum dicere esse aliquid, grave. Ergo si ita est, quia nihil horum est in Deo Patre, quae profectum significent; quia Deus est: nihil horum aptari etiam potest Dei Filio, ut vel initium accipiat, vel profectum; quia Deus verus ex Deo vero est. 76. Ergo quia usitatum non reperimus ordinem, acquiesce, Ariane, praecipuam Filii generationem fuisse. Acquiesce, inquam; et
Abbreviated transcription (Latin):
suum curriculis Onusuexit sed quomodo sine sexu
cdtero generationis usu uides sollemnem gene¬
rationis seriem non coepisse & tupartus cuiusdã
corporei necessitates putas fuis se sollemnes : su
usum quaeris egosexum: sutempus exigis egoor¬
dinem : Tlfinem discutis ego quȩro principium
nemplefinis ex principio non principium pen¬
d& exfine : Omnemqui quodnatum est princi¬
pium hab& : Etideo quiccfilius est principium ha¬
b& & ex tempore essecoepit quodipsorum ore
sit dictum: Ego autem filium natumesse profite¬
or quod reliqum est impieectis horresdo: Dm̃con¬
fiteris homo &tedicircũs cribis calumnia ds̃ hanca¬
semper Sunt&iam creatura prodispositione di¬
uinec estergo aliquideorum quod non subiectum
sit aut locis aut temporib autcreationi autcausa
alicui uelccuctori profectꝰ nihil Quider godicitis
Ethorum cliquid quoegeat pater impium est dice¬

Expanded text:
sium curriculis onus vexit. Sed quomodo sine sexu sium curriculis onus vexit. Sed quomodo sine sexu altero generationis usus? Vides solemnem generationis seriem non coepisse, et tu partus cujusdam corporeae necessitatis putas fuisse solemnes. Tu usum quaeris, ego sexum: tu tempus exigis, ego ordinem: tu finem discutis, ego quaero principium, Nempe finis ex principio, non principium penet ex fine. 73. Omne, inquis, quod natum est, principium habet; et ideo quia Filius est, principium habet, et ex tempore esse coepit. Quod ipsorum ore sit dictum. Ego autem Filium natum esse profiteor: quod reliquum est impietatis, horresco. Deum confiteris, homo, et tali circumscribis calumnia? Deus hanc asemper: sunt etiam creaturae pro dispositione divina. Est ergo aliquid earum quod non subjectum sit aut locis, aut temporibus, aut creationi, aut causae alicui vel auctori? Profecto nihil. Quid ergo dicitis? Est horum aliquid quo egeat Pater? Impium est dice
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur prioremes se quigenerat: Per seque¬
re igitur omniccuestigia consu&udinis & sic&e¬
ra conueniunt non obsisto quin &stud requiras:
Siautem nulla concordant que madmodum
cum desint c&era hoc solum exigis . Ergoquia
usum requiris quando generatus est expatre
paruulus fuit : Nidistimcimis infantulum ucegien¬
tem proces ros cliquos accepit a&cctis Sienim
infirmitatem generationis haebint neces seestut
non solum ncescendi sed &iam uniendi inciderit
infirmitatem : Sed fortasse eoprolaueris amen¬
tiae ut defilio istec nonam nuccs. quieum exinfis¬
mitate m&iris humanec: Quidsi dm̃ negoerenꝰ
potes nomine insirmitate tamen hominem
uis probare: quid sidum filium discutis patrem
arguis & dimixpo prȩiudicces patrem cadiudicas:
Nocm si diuina generatio subieta tempori suit eud
exusu generationis usuirpectur humnȩ ergo &
pater corporali uteropor tauit silium decemimen¬

Expanded text:
nascitur, priorem esse qui generat. Persequenascitur, priorem esse qui generat. Persequere igitur omnia vestigia consuetudinis, et sicaetera conveniunt, non obsisto quin et istud requiras: si autem nulla concordant, quemadmodum cum desint caetera, hoc solum exigis? Ergo quia usum requiris, quando generatus est ex Patre, parvulus fuit. Vidisti in cunis infantulum vagientem, processus aliquos accepit aetatis; si enim infirmitatem generationis habuit, necesse est 458 ut non solum nascendi, sed etiam vivendi inciderit infirmitatem. 71. Sed fortasse eo prolabaris amentiae, ut de Dei Filio ista non abnuas, qui eum ex infirmitate metiris humana; quid si Deum negare non potes nomine, infirmitate tamen hominem vis probare? Quid si dum Filium discutis, Patrem arguis: et dum Christo praejudicas, Patrem adjudicas? 72. Nam si divina generatio subjecta tempori fuit, et id ex usu generationis usurpatur humanae; ergo et Pater corporali utero portavit Filium, decem men