comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuit monasteriũ: qd̾ ad głiam xp̃i
& laudem nc̃ usq sui ꝑ manet confes¬
soris.Monachus qͥdã clemers no¬
mine: ꝑ tres iugit̃ annos qͣrtanis febri¬
bꝰ urebat᷑. Atterebat enĩ illũ nimius es¬
tꝰ cũ frigore: & erat ei horror cibi cũ fati¬
gato febre p̃dolore deficeret uirtꝰ stoma¬
chi. Cũq tali dolore deficeret. iãq de
p̃senti uita omĩmodis desꝑaret: amicoꝵ
monitu ad beatũ uirũ se transferri p̃¬
cepit. Iui ut eiꝰ p̃sentiã uide ꝓmeruit:
eulogias salutis sibi dari ab eodẽ fide¬
lit̃ postulauit. Quas dũ beatꝰ sacerdos
scĩficatas illi demore porrigeret: languor
qͥ monachũ diutius fatigau̾ãt ut fumꝰ
euanuit. Alarq om̃i uirtute roboratꝰ ꝓ¬
priis regressus ẽ uestigus. qͥ ad beatũ ui¬
rũ adminiculis uenerat alienis.
Praximis sane exinde diebꝰ dũ ne¬
gotiatores int̾ diu̾sarũ specierũ et mertiũ
copias scitos utriusq sexus iuuenes uena¬

Expanded text:
tuit monasterium, quod ad gloriam Christi tuit monasterium, quod ad gloriam Christi et laudem nunc usque sui permanet confessoris. 31 Monachus quidam Clemens nomine per tres iugiter annos quartanis febribus urebatur. Atterebat enim illum nimius aestus curn frigore et erat ei horror cibi, cum fatigato febre prae dolore deficeret virtus stomachi. 32 Cumque tali dolore deficeret iamque de praesenti vita omnimodis desperaret, amicorum monitu ad beatum virum se transferri praecepit. Qui ut eius praesentiam videre promeruit, eulogias salutis sibi dari ab eodem fideliter postulavit. 33 Quas dum beatus sacerdos sanctificatas illi de more porrigeret, languor qui monachum diutius fatigaverat ut fumus evanuit, moxque omni virtute roboratus propriis regressus est vestigiis qui ad beatum virum adminiculis venerat alienis. 34 Proximis sane exinde diebus dum negotiatores inter diversarum specierum et mercium copias scitos utriusque sexus iuvenes vena
Abbreviated transcription (Latin):
riliũ postqͣm sc̃ȩ̃ andecauensis ęccłiȩ ep̃atꝰ
honorẽ accepit oꝑatꝰ e̾ puerũ. ad corro¬
borandam fidẽ fideliũ : licet illud beatꝰ
fortunatꝰ ꝓpt̃ minꝰ credentes omiserit.
immo qr uerũ ẽ. & res e̾ digna memoria.
erat qͥdam collis prisciatꝰ nomine. di¬
uersis idoloꝵ titulis decoratꝰ. Maurilius
uͦ dolens illã longius manere suꝑstitionẽ.
ubi diuersarũ aninarũ credebat in eẽ ꝑ¬
ditionẽ: qͣdã die adhibitis secũ paucis fide
ad idolũ ut illud euerteret: dȩmoniaque
ibi latebant statim clamare cȩꝑunt dicen¬
tia. Iuid nos & hic maurili ꝑsequeris.¬
In his regionibꝰ nullus ẽ locꝰ: qͦ te euadere
ualeamꝰ. llico nãq in adu̾sum signo sc̃ȩ
crucis opposito. dȩmonia repente eleuato
magno rugitu non sine imm̃so fetore fu¬
gerunt. Ille aut̃ om̃iũ idoloꝵ simulacra
co adunari p̃cepit: & ignibꝰ concremans¬
infauillã redegit. Deinde mundans di¬
ligentius locũ. ibide honorabile sta¬

Expanded text:
 Andecavensis ecclesiae episcopatus honorem accepit, operatus est puerum ad corroborandam fidem fidelium, licet illud beatus Fortunatus propter minus credentes omiserit, immo quia verum est et res est digna memoria, erat quidam collis Prisciacus nomine diversis idolorum titulis decoratus. Maurilius vero dolens illam longius manere superstitionem, ubi diversarum animarum credebat inesse perditionem, quadam die adhibitis secum paucis fidelad idolum, ut illud everteret, daemonia quae ibi latebant statim clamare coeperunt dicentia: Quid nos et hic, MauriliIn his regionibus nullus est locus quo te evadere valeamus. Illico autem in adversum signo sanctae crucis opposito, daemonia repente elevato magno rugitu, non sine immenso fetore fugerunt. Ille autem omnium idolorum simulacra coadunari praecepit, et ignibin favillam redegit. Deinde mundans diligentius locum ibidem honorabile sta
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. Beatior inqͥt erit si sic ꝑmanserit. scd̾m
meũ consiliũ. Puto enĩ ait qđ & ego sp̃m di ha¬
beo. euident̃ uolens exprimere. qͥd int̃sit int̾
eã quȩ ad huc iuncta e̾ lege uro. & int̃ eã quȩ
iam soluto uinculo beatior predicat᷑. Qđ si
uirginibꝰ bene copulant᷑. ut ait apłs. Mulier
innupta. & uirgo cogitat quȩ sunt dñi. ut sit
sc̃ã corpore & spũ. Quodãmodo eñĩ magisteriũ

Expanded text:
inquit, erit, si sic permanserit secundum meum consilium. Puto enim, ait, quod et ego spiritum Dei habeo: evidenter volens exprimere, quid intersit inter eam, quae adhuc est juncta lege viro, et inter eam, quae jam soluta vinculo beatior praedicatur. Quod si virginibus bene copulantur, ut ait Apostolus: Mulier innupta, et virgo, cogitat quae sunt Domini, ut sit sancta corpore et spiritu : quodammodo enim magisterium
Abbreviated transcription (Latin):
die festũ colimꝰ. Rogemꝰ uotis om̃ibꝰ. implore¬
mꝰ p̃cibꝰ ut & ipsa ꝓnobis rogare dignet᷑ eũ quẽ
genuit : qr & si ñsumꝰ tanti meriti ut moyses &
quȩ gesta sunt uisa & credita qm̃ uera sunt:
ut ad ea quȩ reꝓmissa sunt ꝑtingere ualeamꝰ
Sed qr digne laudare nequimꝰ. beatã uirginẽ.
qr inferior ẽ ei nr̃a laus: uenerem᷑ & amemꝰ qͣn

Expanded text:
die festum colimus. Rogemus votis omnibus, imploredie festum colimus. Rogemus votis omnibus, imploremus precibus, ut ipsa pro nobis rogare dignetur apud eum quem genuit; quia etsi non sumus tanti meriti ut Moyses, equae gesta sunt, visa, et credita, quoniam vera sunt, ut ad ea quae repromissa sunt pertingere valeamus. Sed quia laudare digne nequimus beatam Virginem, quia inferior e
Abbreviated transcription (Latin):
tis quẽ splendere recolitis in maria: qm̃ ipse ẽ
ds abraham & ds̃ isaac. & d̾s iacob. uex ut de
rubo sonuit qui natus ẽ ex ea. Ergo pluris ẽ
res quã completam cernimꝰ. & ꝑmanet insalu¬
tem. quã uisio & figura quȩ ꝑtransut ad tẽpꝰ
ueritate exhibita. Hinc qͦq beatũ dicimꝰ moi¬
sen qͥ talia a longe & magna futura conspexit:
sed beatior maria dequa ipsa uisio fuit. Deqͣ
sane uisione ꝓphaꝵ ex imins sc̃s ab bacuc treme
factꝰ eanit dicens. Dñe audiui auditũ tuũ & ti¬
mui. consideraui oꝑa tua & expaui. Expauit aut̃
tale aliquid ut uidit. expauit & moyses. eo qd̃
incõpͣhensibile erat homini utriq qd̃ uidebat
Paueamꝰ gͦ & nos. ne forte ꝑeffluamꝰ a tanto
mysterio redẽptionis nr̃ȩ : & ad eamꝰ mente cũ
fiducia ꝑ interuentũ sacratissimȩ uirginis usq
ad thronũ summipontificis. ubi ꝓnobis e̾ hos¬
tia ipse & sacerdos aduocatꝰ & iudex. & qr minꝰ

Expanded text:
tis, quem resplendere recolitis in Maria, quoniam ipse est tis, quem resplendere recolitis in Maria, quoniam ipse est Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob, ut vox de rubo sonuit, qui natus est ex ea. Ergo pluris est res quam completam cernimus, et permanet in salutem, quam figura quae pertransiit ad tempus veritate exhibita. Hinc quoque beatum dicimus Moysen, qui talia a longe et magna futura conspexit; sed beatior Maria, de qua ipsa visio fuit. De qua sane visione prophetarum eximius Habacuc tremens factus canit dicens: Domine, audivi auditum tuum, et timui; consideravi opera tua, et expavi . Expavit autem, tale aliquid ut vidit; expavit et Moyses, eo quod incomprehensibile erat homini quod utrique videbant. Paveamus ergo et nos, ne forte pereffluamus a tanto mysterio redemptionis nostrae; et adeamus mente cum fiducia per interventum sacratissimae Virginis usque ad thronum summi Pontificis, ubi pro nobis est hostia ipse, et sacerdos, advocatus, et judex. Et quia minus
Abbreviated transcription (Latin):
in rubo & angłs uocabat᷑. Erat qͥppe uisio corpo¬
rea ualde mirabilis: sed longe mirabilius qd̾ in¬
telligebatur inspũ d̃ presens totus infłama. &
ma deficeret. nec rubꝰ ignibꝰ consumeret᷑ in nocu¬
us. Quo nimirũ in combusto manente. uirgini¬
tatẽ beatȩ mariȩ conseruatã credimꝰ corde &
totam infłãmauit & incanduit. ita ut materfi¬
eret xp̃i. & templũ diuinȩ maiestatis. Non enĩ
prebebat calori iuncta materies rubi alim̃ta i¬
cendii. neq sentiebat frutex dampna naturȩ.
possessa flãmis. ita & beata uirgo maria qͦnuis
nemo qui dm̃ uideat. ipso teste uiuere possit.
intacta felicius deinceps uirgo & incorrupta
ꝑmansit. Hȩc gͦ erat uisio magna quã ꝑtransi¬
ens moyses in sp̃ũ pͣuidebat: unde tremefactꝰ ñ
audebat accedere. qm in effabile erat totũ uisu
qd̾ cernebat. ꝓpt̾ea & uos sc̃imoniales xp̃i nolite
paruipendere uisũ intelligentiȩ. ignẽ diuinita¬

Expanded text:
in rubo, et angelus vocabatur. Erat quippe visio corpoin rubo, et angelus vocabatur. Erat quippe visio corporea valde mirabilis, sed longe mirabilius quod intelligebatur in spiritu, quia praesens totus erat in flama deficeret, nec rubus ignibus consumeretur innocuis. Quo nimirum incombusto manente, virginitatem beatae Mariae contotam inflammavit et incanduit, ita ut mater fieret Christi, et templum divinae majestatis. Non enim praebebat calori juncta materies rebus alimenta incendii, neque sentiebat frutex damna naturae possessa flammis. Ita et beata virgo Maria, quamvis nemo qui Deum videat, ipso teste, vivere possit um quem genuit, vixit intacta; felicius deinceps virgo et incorrupta permansit. Haec erat visio magna, quam pertransiens Moyses in spiritu praevidebat; unde tremefactus non audebat accedere, quoniam ineffabile erat totum visu quod cernebat. Propterea et vos, sanctimoniales Christi, nolite parvipendere visum intelligentiae, ignem divinita
Abbreviated transcription (Latin):
merus: qr & si gaudiũ ẽ in cęlo suꝑ uno peccatore
conuertente int̾ris: multomagis gaudere creden¬
dũ ẽ incęlo de aduentu & głia tantȩ uirginis.
Ideo & nos quȩso gaudeamꝰ cũ ymnis & canticis
sꝑitalibꝰ. iubilemꝰ do cũ om̃i exultatione qͥ tantũ
dilexit nos. ut ipse fieret ꝓpt̾ nos qd nos sumꝰ homo.
ac deinde qui eramꝰ filu irȩ om̃s uirta apłm. fecit
accedite & uidete uisionẽ magnã cũ moyse. qͣm
uidit ipse in rubo: uidete in quã iã completum
& ãmiramini. qd pͣuidebat ipse tantꝰ patriarcha
inspũ futurũ. Alioquin nͥ inspũ uideri n potest
&ian res gesta. qr uisio magna est. quã digne p̃iu¬
dere & ãmirari nemo potest. Unde moyses ait. Ibo
& ꝑtransibo ac uidebo inqͥt uisionẽ hanc mag¬
nã. Uere magnã. Uidebat enĩ qđ arderet rubus
siluestris. & non consumebat᷑. qd̃ erat multũ mi¬
rabile: sed longe mirabilius erat qr dserat totꝰ

Expanded text:
merus; quia et si gaudium est in coelo super uno peccatore merus; quia et si gaudium est in coelo super uno peccatore convertente in terris , multo magis gaudere credendum in coelo de adventu et gloria tantae Virginis. Ideo et nos, quaeso, gaudeamus in hymnis et canticis spiritualibus; jubilemus Deo cum exsultatione, qui tantum dilexit nos, ut ipse fieret, propter quod nos sumus, homo. Ac deinde qui eramus filii irae omnes, juxta Apostolum , accedite, et videte visionem magnam cum Moyse, quam vidit in rubo. Videte, inquam, jam completum, et admiramini quod praevidebat ipse tantus patriarcha in spiritu futurum. Alioquin nisi in spiritu videri non potest etiam res gesta, quia visio magna est, quam digne praevidere et annuntiare nemo potest. Unde Moyses ait: Ibo, et pertransibo, et videbo inquit visionem hanc magnam . Vere magnam; videbat enim quod arderet rubus silvestris, et non consumebatur, quod erat multum mirabile. Sed longe mirabilius erat, quia Deus erat totus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ euacuat᷑ tanto tulit honore. qm̃ hȩc rerũ figu¬
ratarũ gesta sunt : quantomagis archa di uiuentis
futuroꝵ : in maria uͦ manifesta ueritas. ante quã
xp̃c rex subsiliendo ꝑtransit demorte aduitam.
de corruptione ad incorruptionẽ : sicq ȩccłiam una
cũ matre redurit ad suꝑos. qmͣ ipsa ẽ di templũ
& archa noui testam̃ti. in qua uerꝰ ds uersat᷑. ñ in
figura & enigiate. sed inueritate ꝓsalute om̃iũ
ds homo immaculatꝰ. In cuiꝰ ꝓfecto sanguine te
ns latũ. quȩ nimirũ uirgo acsi archa hodie de
captiuitate huiꝰ scłi. angłoꝵ exequiis glorificata
caldeoꝵ exercitꝰ. sed in illã uerã & cę̧lestẽ quam
laudibꝰ ꝓsequi debeamꝰ dĩ genitricẽ ad cȩli pala¬
tiũ ꝓcedentẽ. quã hodie cęlestis uenerat᷑ exercitꝰ.
cui comitant᷑ legiones angłicȩ. in cuiꝰ aduentu
tripudiat om̃is ordo cęloꝵ. & exultat scõꝵ nu¬

Expanded text:
quae evacuatur tanto tulit honore, quoniam haec rerum figuquae evacuatur tanto tulit honore, quoniam haec rerum figuratarum gesta sunt; quanto magis arca Dei viventis,futurorum; in Maria vero manifesta veritas, ante quam Christus rex subsiliendo pertransiit de morte ad vitam, de corruptione ad incorruptionem; sicque Ecclesiam una cum matre reduxit ad superos, quoniam ipsa est Dei templum, et arca novi testamenti, in qua verus Deus versatur; non in figura et in aenigmate; sed in veritate pro salute omnium Deus homo immolatur. In cujus profecto sanguine tesnslatum. Quae nimirum Virgo, ac si arca, hodie de captivitate hujus saeculi angelorum exsequiis glorificata Chaldaeorum exercitus, sed in illam veram et coelestem, quam laudibus prosequi debeamus Dei genitricem, ad coeli palatium procedentem, quam hodie coelestis veneratur exercitus; cui comitantur legiones angelicae; in cujus adventu tripudiat ordo coelorum, et exsultat sanctorum nu
Abbreviated transcription (Latin):
urtutũ armonia dõ cotidie offert᷑ cũ iubilo inuoce
exultationis. ac lȩtitiȩ. Quȩ omĩa hodie musici ge¬
neris cantica sonuerunt fragose in cęlis obuiant be¬
atȩ uirgini tanquã uoces eytharizantiũ. Forte oc¬
currit primũ ei uirginũ chorꝰ: intͣqͣs ut reor flos
purpureus. tecla scilicet & cecilia. agnes qͦq ac ꝑ
petua. deinde uiduarũ cũ laudibꝰ laudabilis nu¬
merꝰ : ubi iudith & anna filia phanuelis. una cũ
cȩteris om̃ibꝰ : sara qͦq mat̾ nr̃a. rebecca atq rachel.
cũ ꝓnubis scĩs. Qd plura: Cuncti greges uniuer¬
si ordinis. hodie lȩti eã suscipiunt. osanna preci¬
nentes sub dragniatȩ iubilationis ante matrem
sũmi regis. quȩ uerũ fuit templũ diuiui. & archa
testam̃ti. Ante quã sane archã infigura xp̃i re¬
gẽ deuotissime nudũ saltasse legimꝰ: & post sex
passus hostias immolasse. Qd̃ si dauid głam illius

Expanded text:
virtutum harmonia Deo quotidie offertur cum jubilo in voce virtutum harmonia Deo quotidie offertur cum jubilo in voce exsultationis ac laetitiae. Quae omnia hodie musici generis cantica sonuerunt fragose in coelis obviam Virgini, tanquam voces citharizantium. Forte occurrit primum ei virginum chorus, inter quas, ut reor, flos purpureus, Tecla scilicet et Caecilia, Agnes quoque atque Perpetua; deinde viduarum laudabilis numerus, ubi vadit et Anna filia Phanuelis una cum caeteris omnibus; Sara quoque mater nostra, Rebecca atque Rachel cum pronubis sanctis. Quid plura? cuncti greges universi ordinis hodie laeti eam suscipiunt, Hosanna praecinentes sub dramate jubilationis ante Matrem summi Regis, quae verum fuit templum Dei vivi, et arca testamenti. Ante quam sane arcam in figura Christi regem devotissime nudum saltasse legimus, et post sex passus hostias immolasse. Quod si David gloriam illius
Abbreviated transcription (Latin):
gura officiosissime tanta confertꝰ głia: qͥd putat
hodie ante beatã uirginẽ quando in illã cȩlestens
bierłm euehitꝰ. quantꝰ exercitꝰ scõꝵ precucurrit al
yminis & canticis : Nec dubiũ quin illa centũ xliii
milia qui in conspectu throni & senioꝵ sunt tene¬
tes cytharas suas cecinere cũ om̃i fragore cȩli. can¬
ticũ nouũ qđ nemo potest dicere nͥ hi qui hodie
festiui ueniunt obuiam cũ cytharis suis. ac lȩti
in suo choro beatã excipiunt uirginẽ: non qͥlem¬
cũq sed unã ex numero prudentũ. & primã om
niũ int̃ primas: quȩ uadit post agnũ ꝓrimior
qͦcũq ierit. Canit autẽ & illa cũ essdẽ canticũ dri¬
gmatis nouũ. qd̾ nemo nͥ eo inchoro dicere ualet.
nant carmina. habent psalteria & tympana. ha¬
bent & tubas. cũ cymbalis & sistris. in qͥbꝰ ꝑsonant
dõ digne laudes singuli in cordibꝰ suis: unde una

Expanded text:
gura officiosissime tanta confertur gloria, quid putas gura officiosissime tanta confertur gloria, quid putas hodie ante beatam Virginem, quando illa in coelestem Jerusalem evehitur, quantus exercitus sanctorum praecucurrit cum hymnis et canticis? Nec dubium quin illa centum quadraginta quatuor millia, qui in conspectu throni et seniorum sunt, tenentes citharas suas, cecinere cum omni fragore coeli canticum novum, quod nemo potest dicere, nisi ipsi qui hodie festivi veniunt obviam cum citharis suis, ac laeti in suo beatam choro excipiunt Virginem, non qualemcnium inter primos, quae vadit post agnum proximior quocunque ierit. Canit autem et ipsa cum eisdem canticum dramatis novum, quod nemo nisi eo in choro dicere valet. nant carmina; habent psalteria et tympana; habent et tubas cum cymbalis, et sistris, in quibus personant Deo digne laudes singuli in cordibus suis. Unde una
Abbreviated transcription (Latin):
complacuit. ipsũ audite. ꝓpt̾ea audite ipsũ lo¬
quentẽ in euangłio: audite inseripturis sacrisi
qbꝰ ab initio uoluntas patris ꝑfiliũ monstrat᷑. Et
quia hodie introducta ẽ archa testam̃ti dĩ in
herłm illã celestẽ cũ gaudio exultationis. quȩ so
cũ ymnis & canticis deuotissime agite diem festũ¬
cũ om̃i frequentia popłi. Qd̾ si dauid una cũ omi
popło dignũ duxit archã ueteris testam̃ti cũtan¬
dohonore ꝓsequi ut scriptura testat᷑: multo reli¬
giosius ẽ hanc dignis laudibꝰ cõm̃dari: Ait nãq
sermo diuinꝰ qd̾ ascenderit dauid & omis populus
cũ eo ut efferrent archã di suꝑ quã inuocatũ ẽ na
di exercituũ. sedentis suꝑ cherubin: Ac de inde
Dauid inqͥt & omĩs popłs ludebant corã dño or
uirtute. incanticis & cytharis. & psalteriis. & q̃¬
panis. & systris. cũ cymbalis & tubis: Rogo si insi¬

Expanded text:
complacui; ipsum audite . Propterea audite ipsum locomplacui; ipsum audite . Propterea audite ipsum loquentem in Evangelio, audite in Scripturis sacris, in quibus ab initio voluntas Patris per Filium monstratur. Et quia hodie introducta est arca testamenti Dei in Jerusalem illam coelestem cum gaudio exsultationis, quaeso cum hymnis e populi. Quod si David una cum omni populo dignum duxit arcam veteris testamenti cum tanto honore prosequi, ut Scriptura testatur, multo religiosius est hanc dignis laudibus commendari. Ait namque sermo divinus, quod ascendit David, et omnis populus cum eo, ut ferrent arcam Dei, super quam invocatum est nomen Dei exercituum sedentis super cherubim. Ac deinde David, inquit, et omnis populus ludebant coram Domino omni virtute in canticis, citharis, et psalteriis, tympanis et sistris, cum cymbalis et tubis . Rogo, si in fi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: qr ipse ꝓpitiatio nr̃a. suꝑ omĩa e̾ d̾s benedictꝰ in
scła. Et ideo carissimȩ sursũ corda erigite. quo ho¬
die ut ita fatear archatestam̃ti ab angłis głosissi¬
me ad sublimia deportat᷑: illo m̃tẽ figite. qͦ ꝑuenit
serꝰ femineus. & uirginitas dño consecrata. habens
suprase illũ aqͦ diuinitꝰ demedio cherubin responsa
dantꝰ fidelibꝰ. & in quo reppitiatio p̃sentat᷑ recte ere¬
dentibꝰ ft ideo qđ̾cũq dõ m̃te offerre uultis. illue fide
transinittite: illuc uota inferte. inde p̃cibꝰ impetrata
reportate: qm̃ ñ aliunde ẽ exqͦ do patri placere pos¬
sitis. nͥ ineo in qͦ pat̃ totũ constituit placitũ suũ. Hinc
rogo de ꝓpitiatorio uobis cotidie loquentẽ audite:
q in ipso & ex ipso ẽ sũma redẽptionis nr̃ȩ. Etsiqua
&s placere decreuit: qm̃ aliunde ñ e̾ unde place¬
re possimꝰ. Hic e̾ inqͥt filius m̃s dilectꝰ inqͦmͥ beue

Expanded text:
est, quia ipse propitiatio nostra super omnia est benedictus est, quia ipse propitiatio nostra super omnia est benedictus Deus. Et ideo, charissimae, sursum corda erigite, quo hodie, ut ita fatear, arca testamenti ab angelis gloriosissime ad sublimia deportatur. Illo mentem figite quo pervenit sexus femineus, et virginitas Domino consecrata, habens supra se illum a quo divinitus de medio cherubim responsa dantur fidelibus, et in quo repropitiatio praestatur recte credentibus. Et ideo quodcunque Deo mente offerre vultis, illuc fide transmittite, illuc vota inferte, inde precibus impetrata reportate, quoniam non aliunde est ex quo Deo Patri placere possitis, nisi in quo Pater totum constituit placitum suum. Hinc rogo de propitiatorio vobis quotidie loquentem audite, quia in ipso et ex ipso est summa redemptionis nostrae. Et si qua quo sibi Deus placere decrevit; quoniam aliunde non est unde placere possimus. Hic est, inquit, filius meus dilectus, in quo mihi bene
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc itaq granũ manna fuit: & ideo onis homine
ppetua cȩlestiũ munerũ messe saturauit. Unde da¬
uid. cibauit eos inqͥt ex adipe frum̃ti: & de petra
melle saturauit eos. In hoc gͦ grano. etiã liliũ ẽẽ
testant᷑ diuina eloquia. Ego sũ in qͥt flos campi.
& liliũ conualliũ. Propt̃ qd̾ uterus ciusdẽ uirgi¬
nis ꝑ archam figurat᷑: quȩ cuncta sacram̃toꝵ ca
rismata inse habuit. Habuit enĩ panẽ uiuũ il¬
lũ qui decelo descendit: habuit & legẽ nomi tes¬
tamenti. qr legis latorẽ genuit. in quo sunt om¬
nes thesauri sapientiȩ atq scientiȩ. Et̃ ideo recte
archa sacram̃toꝵ dĩ uirgo maria fuit: supra quã
sane ꝓpitiatoriũ & cherubin hinc inde obũbrantia
figurant᷑ : qr mariȩ nullũ extrinsecꝰ oppressit
peccati contagiũ. sed intꝰ omĩs custodia legis
& manna fuit. qd̃ ẽ̾ mirabile sacram̃tũ. ac ꝓpi¬
tiatio humanȩ salutis. Supra quidem recte positũ

Expanded text:
Hoc itaque granum manna fuit, et ideo omnes homines Hoc itaque granum manna fuit, et ideo omnes homines perpetua coelestium munerum messe saturavit. Unde David: Cibavit eos inquit ex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos . In hoc ergo grano etiam lilium esse testantur divina eloquia. Ego, inquit, flos campi, et lilium convallium . Propter quod uterus ejusdem Virginis per arcam figuratur, quae cuncta sacramentorum arcana in se habuit; habuit enim panem vivum illum qui de coelo descendit ; habuit et legem Testamenti Novi, quia legislatorem genuit, in quo sunt omnes thesauri sapientiae atque scientiae . Et ideo recte arca sacramentorum Dei virgo Maria fuit, supra quam sane propitiatorium et cherubim hinc inde obumbrantia figurantur, quia Mariae nullum extrinsecus obrepsit peccati contagium, sed intus omnis custodia legis et manna fuit, quod est mirabile sacramentum, ac propitiatio humanae salutis. Supra quidem propitiatorium recte positum
Abbreviated transcription (Latin):
tis placatissimũ. qui ad tempꝰ infra uterũ uirginis
mysticũ germinauit sacram̃tũ. Hinc qͦq deea in
canticis. umbilicꝰ tuus erat̃ tornatilis. ñ indigenspo¬
culis: euent̃ tuus aceruus tritici. uallatꝰ lilus. eo qd̃
concinat sibi in om̃ibꝰ xp̃i ortꝰ ex uirgine. Uere alius
ille crat̃ tornatilis fuit. qr in eo sapientia se influ¬
xit. quȩ miscuit incratere uinũ suũ. indeficientẽ
cognitionis grãm habens. & diuinitatis suȩ pleni¬
tudinẽ subministrans. in qͦ nimirũ uirginis ut̃o
simul aceruos tritici & lilii flores axp̃i grãpigermi¬
quidẽ. scđm qͦd ait. am̃ anĩ dico uobis. Ngranum
frum̃ti cadens int̾ra mortuũ fuerit. ipsũ solum
manet. Uerũ qr deuno eodẽq grano tritici. acer¬
ui creuerunt frum̃ti. hinc completũ ẽ illud ꝓ¬
pheticũ. & ualles habundabunt frum̃to. qr
granũ illud mortuũ plurimũ fructũ attulit.

Expanded text:
tis pacatissimum, qui ad tempus intra uterum Virginis tis pacatissimum, qui ad tempus intra uterum Virginis mysticum germinavit sacramentum. Hinc quoque de ea in Canticis: Umbilicus tuus tornatilis, non indigens poculis; et venter tuus acervus tritici, vallatus liliis , eo quod concinat sibi in omnibus Christi ortus ex Virgine. Vere alvus ille tornatilis fuit, quia in eo sapientia se influia, quae miscuit in cratere vinum suum, indeficientem cognitionis piae gratiam divinitatis suae plenitudine subministrans . 91. In quo virginis utero simul acervus tritici, et lilii floris gratia germidico vobis, nisi granum frumenti cadens in terra mortuum fuerit, ipsum solum manet . Verum quia de uno eodemque grano tritici acervi creverunt frumenti, hinc completum est illud propheticum: Et valles abundabunt frumento , quia granum illud mortuum plurimum fructum attulit.
Abbreviated transcription (Latin):
tris tius in uestitu de aurato. circundata uare¬
tate uirtutũ. Hinc qͦq ciues hierłm qͥcunq estĩ
iuri. quȩcũq uirgines. quecunq uiduȩ. pueri uł
puellȩ. uenite ac uidete cũ omĩ puritate cordis
conspicite diligentius matrẽ dñi in ȩthereissedibꝰ
cũ corona diadematis renitentẽ. Uenite inquã
mente. deuotione. fide. & uidete coronatã indie
sollẽnitatis etꝰ ac lȩtitiȩ. corona iocunditatis ac
decoris. qua coronauit eam dñs sponsꝰ uirginũ.
rex głiȩ ac remunerator bonoꝵ. om̃iũ. Uenite
quęso & uidete. qm̃ hodie translata ẽ archa te¬
stam̃ti dĩ ad supos exterius in aurata uirtutibꝰ.
& fabricata interrꝰ auro mundissimo maiestatis.
inqua lex testam̃ti di. & manna fuit quȩ de cȩlo
fluxerat: uirga qͦq aaron quȩ floruerat. Dequani¬
ad eandem. dũare ait in medio inimicoꝵ tuoꝵ.
Quȩ ꝓfecto uirga nobis florens attulit fructũ salu¬

Expanded text:
tris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate virtutum . Hviri, quaecunque virgines, quaecunque viduae, pueri vel puellae, venite et videte cum omni puritate cordis, conspicite diligentius Matrem Domini in aethereis sedibus cum corona diadematis renitentem. Venite, inquam, mente, fide, devotione, et videte coronatam in die solemnitatis ejus ac laetitiae corona jucunditatis et decoris, qua coronavit eam Dominus sponsus virginum, rex gloriae, ac remunerator omnium bonorum. Venite, quaeso, et videte, quoniam hodie translata est arca testamenti Dei ad superos, exterius inaurata virtutibus, et fabricata interius auro purissimae majestatis; in qua lex testamenti Dei et manna fuit, quae de coelo fluxerat, virga quoque Aaron quae floruerat. De qua niad eamdem, Dominare inquit in medio inimicorum tuorum . Quae profecto virga nobis florens attulit fructum salu
Abbreviated transcription (Latin):
Eece qͥ seruiunt mͥ & qui comportant illud bibent
in atrus scĩs meis. uos aut̃ sitietis. Ecce qui seruiunt
mͥ lȩtabunt᷑ : uos aut̃ confundemini: Ecce qͥseruiunt
mͥ exultabunt p̃ gaudio: uos cͦlamabitis ob dolorẽ
cordis. & ꝓpt̃ contͥtionẽ sp̃s ululabitis. Habetis itaq
ofiliȩ gaudia ȩt̃nȩ uitȩ. adquȩ ꝑuenit hodie
beata & intemerata uirginitas. Contendite &
uos intrare ꝑ angustã portã. ad thalamũ spon¬
si ur̃i. cuiꝰ dotẽ & arras ꝓmunere accepistis.
Satagite ac ꝓcurate ꝓmereri bona quȩ uobis
sunt reꝓmissa. ut accipiatis cũ reliquis saeris¬
qͥsq unã pecii ad nõ hanc reqͥram: &. credo uide¬
re bona dñi interra uiuentiũ Quȩ nimirũ bo¬
na beata uirgo maria hodie lȩtissima ꝑcepit
sine fine fruitura cũ angłis: hodie coronat᷑ n
regno qͦđ olim ei paratũ e̾ una cũ scĩs a constitu¬
tione mundi. Hodie collocat᷑ inregno adextris
dĩ. sicut canit᷑ in psalmis. Asstitit regina adex¬

Expanded text:
 qui serviunt mihi, et qui comportant illud, bibent in atriis sanctis meis; vos autem sitietis. Ecce qui serviunt mihi laetabuntur; vos vero confundemini. Ecce qui serviunt mihi, exsultabunt prae gaudio; vos vero clamabitis ob dolorem cordis, et propter contritionem spiritus ululabitis . Habetis igitur, filiae, gaudia aeternae vitae, ad quae pervenit hodie beata et intemerata virginitas. Contendite et vos intrare per angustam portam ad thalamum Sponsi vestri, cujus dotem et arrhas pro munere accepistis. Satagite ac procurate promereri bona quae vobis sunt repromissa, ut accipiatis cum reliquis, de qelis: Unam petii a Domino, hanc requiram , et: Credo videre bona Domini in terra viventium . Quae nimirum bona beata virgo Maria hodie laetissima percepit, fruitura sine fine cum angelis: hodie coronatur in regno, quod olim ei praeparatum est una cum sanctis a constitutione mundi; hodie collocatur in throno a dextris Dei, sicut canitur in Psalmis: Astitit regina a dex
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm̃ impossibile ẽẽ confidens: qͥ
partũ uetulȩ & ad petitionẽ heli sacer¬
dotis filiũ samuelẽ scilicet ꝓpħam sub
sponso uoto sterili concessit anne dñm
ꝓ femina p̃caturꝰ accessit. Ex audiuitq
dñs uirũ : & dep̃canti feminȩ conceptũ
dedit & partũ. Quẽ illa sicut ꝓmiserat.
dño consecrauit habendũ. Iuale uͦ qͣntũ¬

Expanded text:
bile esse confidens. qui partum vetulae Sarae et ad petitionem Heli sacerdotis filium Samuhelem scilicet prophetam sub sponso voto sterili concessit Annae, dominum pro femina precaturus accessit. 25 Exaudivitque dominus virum et deprecanti feminae conceptum dedit et partum, quem illa sicut promiserat domino consecravit habendum. 26 Qu
Abbreviated transcription (Latin):
rat. fanũ fore antiqͥssimũ diu̾sis ido
culturis.¬
loꝵ. dedicatũ: uti maiori illic iniuria
qͣ teret᷑. & simul animans ut ipsũ qr
ñ pauca ibi uulgariũ suꝑstitio serua¬
bat᷑ euerteret. ibidẽ aduenit. Uidens
dignitatẽ loci tenebat. humana ñ pos
expetiit ut qͥ ad petitionẽ quondam
heliȩ ꝓpħȩ ignẽ desublimi deposuit.
qͥ infideles qͥnqͣgenos pͥmo ac scdo exus¬
sit. ipse fanũ dęmoniis consecratũ ubi
diu̾sis erroribꝰ mentes fraudabant᷑ huma¬
nȩ. qd̾ ille ñ pot̾at ipse destrueret. Max
uͦ diuinꝰ ignis ecȩlo demissus. Icqͥd simu¬
lacroꝵ & immunditiȩ ibidẽ reppit. sub
mom̃ti hora consũpsit. Climinata gͥ
omũ spurcitia. honorabilẽ xp̃i ibi fun¬
dauit ȩccłãm. & ut dedicaret᷑ obtinu¬
it . ip.o sãq postmodũ fore uicũ insti¬
tuit. Ibi enĩ bissenos degens ꝑ annos:
multis se ieiuniis & orationibꝰ sedule
dño mancipabat. Quantas qͣlesue

Expanded text:
rat fanum fore antiquissimum diversis idolorum rat fanum fore antiquissimum diversis idolorum culturis dedicatum, uti maiori illic iniuria quateretur, et simul animans, ut ipsum, quia non pauca ibi vulgarium superstitio servabatur, everteret, ibidem advenit. 7 Viddignitatem loci tenebat, humana non possconversus expetiit, ut qui ad petitionem quondam Heliae prophetae ignem de sublimi deposuit, qui infideles quinquagenos primo ac secundo exussit, ipse fanum daemoniis consecratum, ubi diversis erroribus mentes fraudabantur humanae, quod ille non poterat ipse destrueret. 8 Mox vero divinus ignis e caelo dimissus quicquid simulacrorum et inmunditiae ibidem repperit sub momenti hora consumpsit. Eliminata igitur omni spurcitia honorabilem Christi ibi fundavit ecclesiam et ut dedicaretur obtinuit ipsamque postmodum fore vicum instituit. 9 Ibi enim bis senos degens per annos multis se ieiuniis et orationibus sedule domino mancipabat. Quantas qualesve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ totũ ꝓpe romanoꝵ diuulgabat᷑ im¬
ꝑiũ : qͥq cogentibꝰ pͦpłis turonicã in
gallia iã regebat metropolim expe¬
tiit. Et tã diu cũ eodẽ moratꝰ ẽ. diui¬
nis sẽꝑ occupatꝰ officus: dũ cęt̾os ec¬
cłiasticos gradus. grãniq sacerdotii
inuitꝰ martino cogente susciꝑet.
Adepto nãq sacerdotii honore. ar¬
tiorẽ quã int̾ monachos duceret dili¬
gens uitã. ut solus solũ lib̾ius dñm seqͥ
ualeret : martini ad modũ doctrinis
eruditꝰ. & ȩq benedicꝰ tionibꝰ roboratꝰ sese
inuicẽ osculantes & multũ flentes: ab eo¬
dẽ ipsonolente discessit.I .iII.¬
reciosus deniq di sacerdos maurilius
turonis egressus. qͦ solitariã quã
potius diligebat si posset sibi uitam
eligeret: andegauoꝵ aggressus e̾ urbẽ.
Audiens aut̾ haud longe ab ipsa suꝑ li¬
gerim fluuiũ. in uilla qua dã cui
prisca uetustas calonnȩ nom̃ indide¬

Expanded text:
per totum prope Romanorum divulgabantur imper totum prope Romanorum divulgabantur imperium quique cogentibus populis Turonicam in Gallia iam regebat metropolim, expetiit et tam diu cum eodem commoratus est divinis semper occupatus offitiis, dum caeteros ecclesiasticos gradus gratiamque sacerdotii invitus Martino cogente susciperet. 4 Adepto namque sacerdotii honore artiorem quam inter monachos duceret diligens vitam, ut solus solum liberius dominum sequi valeret, Martini admodum doctrinis eruditus et aeque benedictionibus roboratus, se se invicem osculantes et multum flentes, ab eodem ipso nolente discessit. 5 Pretiosus denique dei sacerdos Maurilius Turonis egressus, quo solitariam quam potius diligebat si posset sibi vitam eligeret, Andecavorum aggressus est urbem. 6 Audiens autem haud longe ab ipsa super Ligerim fluvium in villa quadam cui prisca vetustas Calonnae nomen indide
Abbreviated transcription (Latin):
gitur marilius medio lanensis op¬
spidi indigena extitit. parentibꝰ
splendidissimis. & ab ipsis pęne cu¬
nabulis abeato maRtiNo qui illis
tẽporibꝰ mediolani sibi monastium
collocauerat. sacris lit̾tis & libalibꝰ
studis institutꝰ ẽ. S beato martino
arrianoꝵ ꝑfidia de ciuitate illa ex¬
pulso. sc̃s iã maurilius tã amore quã
magnoꝵ. p̃ceptis parentũ. qͥ martinũ
prius seqͥ concupierat. ibidẽ demorat᷑
ẽ: qͦusq ab eato ambrosio ipsius ciui¬
tatis ep̃o officiũ lectoris accepit. In
t̾ea pat̾ ipsius qͥ nobilitate ac uiribꝰ
totã pene regebat hesꝑiã. cõmuni
sorte p̃uentus : hominẽ exiuit
Mlaurilius uͦ uerissimꝰ iã ęuangłi¬
ci cultor prȩcepti dicentis. qͥ relique¬
rit patr̃ẽ aut matr̃e. uel agros ꝓpter
me. centuplũ accipiet. & uitam ȩt̃¬
nã possidebit: relicta matre. om̃iuq
rerũ suarũ cupiditate habendi. sub
iuliano tc̃ cęsare. martinũ cuiꝰ pͥmo
ꝓfecerat instrumtis. cuiusq uirtutes

Expanded text:
gitur Maurilius Mediolanensis oppidi indigena extitit parentibus splendidissimis procreatus et ab ipsis pene cunabulis a beato Martino, qui illis temporibus Mediolani sibi monasterium collocaverat, sacris litteris et liberalibus studiis institutus est. 2 Sed beato Martino Arrianorum perfidia de civitate illa expulso, sanctus iam Maurilius tam amore quam magnorum praeceptis parentum qui Martinum prius sequi concupierat ibidem demoratus est, quousque a beato Ambrosio ipsius civitatis episcopo offitium lectoris accepit. 3 Interea pater ipsius, qui nobilitate ac viribus totam pene regebat Hesperiam, communi sorte praeventus hominem exivit. Maurilius vero verissimus iam evangelici cultor praecepti dicentis: Qui reliquerit patrem aut matrem aut agros propter me centuplum accipiet et vitam aeternam possidebit, relicta matre omniumque rerum suarum cupiditate habendi, sub Iuliano tunc caesare Martinum, cuius primo profecerat instrumentis cuiusque virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
one carnali. ne sollicitudo presentis uitȩ acuo
luptas. suffocent in uobis uerbũ uitȩ. qd̾ semina¬
tũ ẽ incorde. Peregrinamini magis acorpore ut
cũ do adeẽ possitis: qm̃ qui incarne sunt dõ place¬
re ñ possunt. Uos aut̾ carissimȩ iã in carne ñ estis.
dilatamini uos. & erigite mentẽ ad sublimia:
ut possitis cõprehendere ea inquo xp̃c sponsus urꝰ
oretis eũ inthrono ubi ipse e̾. qr iã extra mundũ
ẽ: ubi & incircuitu thronieiꝰ uiginti quatuor se¬
niores sedere legunt᷑. ante conspectũ dĩ insedibꝰ
suis: & ad orant xp̃m regẽ uiuentẽ in scła scłoꝵ.¬

Expanded text:
onluptatis suffocet in vobis verbum vitae, quod seminatum est in corde. Peregrinamini magis a corpore, ut cum Deo adesse possitis , quoniam qui in carne sunt Deo placere non possunt . Vos autem, charissimae, jam in carne non estis, dilatamini vos, et erigite mentem ad sublimia, ut possitis comprehendere ea in quibus Christus sponoretis eum in throno ubi est ipse, quia jam extra mundum est, ubi in circuitu throni ejus viginti quatuor seniores sedere leguntur ante conspectum Dei in sedibus suis, et adorant Christum regem viventem in saec
Abbreviated transcription (Latin):
Añs humilia respicit: & alta alonge cognoscit.
Qd si incęlo humilia requirit. int̃ angłos: qͥd pu¬
tatis ofilię in t̾ris: ubi ñ nͥ cũ peccato cinis & uer¬
mes sumꝰ. Iccirco imitamini matr̃e dñi. & obedi¬
te patribꝰ: humiliamini int̾ uirgineos flores.
qr ex grã dĩ sunt pudicitiarũ dona. muneraq
uirtutũ. Implorate p̃cibꝰ: dicite cũ ꝓpħa. Non
nobis dñe non nobis: sed nomini tuo da głiam:
qr qd̾ cũq estis. siestis qđ uouistis. di muneris e̾.
& gr̃a redẽptoris. Eiꝰ inquã sunt dona. cuiꝰ hodie
mat̃ cęlos głosa conscendit. & penetrauit locũ
tabernaculi ammirabilis usq ad domũ di. inuoce
exultationis ac lȩtitiȩ: ubi iugit̃ sonus ẽ epulan¬

Expanded text:
n terra , et alta a longe cognoscit. Quod si in coelo humilia requirit inter angelos, quid putatis, o filii, in terris, ubi non nisi cum peccato cinis et vermes sumus? Idcirco imitamini Matrem Domini, et obedite patribus; humiliamini inter virgineos flores, quia ex gratia Dei sunt pudicitiarum dona muneraque virtutum. Implorate precibus; dicite cum Propheta: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Quotcunque estis, si estis quod vovistis, Dei muneris est, et gratia Redemptoris. Ejus, inquam, sunt dona, cujus hodie mater coelos gloriosa conscendit, et penetravit locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei in voce exsultationis ac laetiti
Abbreviated transcription (Latin):
testamenti uisa e̾ Quȩ ꝓfecto archa nͣ illa moysi
fabre facta. sed beata uirgo maria ẽ: quȩ hinc
iã transposita erat: quã beatꝰ ioħs euangłista
testis ueritatis cui cõmissa e̾ forte recognoscens.
uenebilit̃ affat᷑. qr incęlo uisa ẽ. Monstrat᷑ autẽ
species ingenere. sicuti & genꝰ ꝑspeciẽ declaratur.
qm̃ beata maria intempło di uisa e̾. scilicet pen
eccłia xp̃i. Eccłia uͦ in eiꝰ uirginitatis fructu dño¬

Expanded text:
enti ejus visa est . Quae profecto arca non illa Moysi fabricata, sed beata virgo Maria est, quae hinc jam transposita erat; quam beatus Joannes evangelista, testis veritatis, cui commissa est, forte recognoscens venerabiliter affatur. Quia in coelo visa est, monstratur species in genere, sicuti et genus per speciem declaratur. Quoniam beata Maria in templo Dei visa est, scilicet in Ecclesia Dei; Ecclesia vero in ejus virginitatis fructu
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ patris ut sorores. xp̃i & matres sitis: sicut
ipse ait. Quicũq fecerit uoluntatẽ patris mei
qui in cęlis ẽ. ipse ms frat̃ & soror & mat᷑ ẽ. facite
gͦ uoluntatẽ patris qr iã sponsȩ estis:. amate sp¬
onsũ cui uos uouistis: ut qr filiȩ ꝑ adoptionẽ
estis sorores uos recognoscat summi regis filiꝰ.
Sed neforte inde aliqua ur̃m magis lasciuire
uelit qr altũ nom̃ ẽ qd quȩsistis. memisse de¬
cet qr eiꝰ sanguine magna ꝓdote emptȩ estis.
& ideo uixta apłm. glorificate & portate dm
ir corpore ur̃o. Imitamuini sponsũ & amate: qr spos¬

Expanded text:
tatem Patris, ut sorores Christi et matres sitis, sicut tatem Patris, ut sorores Christi et matres sitis, sicut ipse ait: Quicunque fecerit voluntatem Patris mei, qui in coelis est, ipse meus frater et soror et mater est . Facite ergo voluntatem Patris mei. Quia jam sponsae estis, amate sponsum cui vos vovistis; et quia filiae per adoptionem estis, sorores vos cognoscat summi regis Filius. Sed ne forte inde aliqua vestrum magis lascivire velit, quia altum nomen est quod quaesistis, meminisse decet quia ejus sanguine magno pro dote emptae estis. Et ideo, juxta Apostolum: Glorificate et portate Deum in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
terra uiuentiũ. Bona siqͥdem olim scĩs rȩꝓnusa
bona quȩ sunt in xp̃o ihũ: quẽ genui. quẽ aliu¬
quẽ nutriui. ad quẽ longe diu sitiuit anima
mea uenire ad dm̃ fontẽ uiuũ: & ecce hodie tan¬
dẽ aliquando gaudens uocata uenio. & parebo
ante faciem dñi. Unde paratũ in qͥt cor meũ d̃.
paratũ cormeũ: cantabo & psallã ingła mea. Acsi
secura conuert̾e anima mea uirequiẽ tuã: qr
dñs bene fecit tibi. unde placebo inregione ui¬
uoꝵ. Beata gͥnimiũ & felix uirginitas. quȩ ta¬
libꝰ tantisq in extremis uitȩ decorat᷑ oraculis. &
tantis coaceruata uirtutibꝰ exaltatur. ita ut cũ
iubilo illud dauiticũ hodie iocundans decantet.
Quã dilecta tabernacula tua dñe uirtutũ. con¬
cupiscit & deficit anima mea in atria d̃u. Acsi
trirẽ: dũq ad increm̃ta ꝑducerẽ. Nc̃ autẽ ipse ẽ
rex m̃s & ds meus: quẽ genui. & fide credidi. cor¬
de desideraui. Qua ꝓpt̾ & uos ofiliȩ facite uolun¬

Expanded text:
idem olim sanctis repromissa, bona quae sunt in Christo Jesu, quem genui, quem alui et nutrivi, ad quem longe diu sitivit anima mea venire ad Deum fontem vivum , et ecce hodie tandem aliquando gaudens vocata venio, et parebo ante faciem Dei. Unde paratum, inquit, cor meum Deus, paratum cor meum, cantabo et psallam in gloria mea . Ac si secura, convertere, anima mea, in requiem tuam, quia Dominus benefecit tibi; unde placebo ei in regione vivorum . Beata igitur nimium et felix virginitas, quae talibus tantisque in extremo decoratur donis, et tantis coacervata virtutibus exaltatur, ita ut cum jubilo istud Davidicum hodie jucundans decantet: Quam dilecta tabernacula tua, Domine virtutum, concupiscit et deficit anima mea in atria Domini trirem, dumque ad incrementa perducerem; nunc autem ipse est rex meus, et Deus meus, quem genui, et fide credidi, corde desideravi. Quapropter et vos, o filiae, facite volun
Abbreviated transcription (Latin):
giis eoꝵ ꝑtingere. ad quȩ illos ꝑuenisse cũ beata
uirgine corde credimꝰ adiustitiã. & ore ꝓfitem᷑ ad
salutẽ: qr tunc ueri laudatores sumꝰ. si ea sectam
quȩ & ipsi sectati sunt: & adea fide quȩ ꝑdilecti¬
onẽ ẽ festine̾mꝰ uenire quantotiꝰ. Alioquin in sche¬
mate uani inspectatores sumꝰ. & laudatores inꝓbi
cũ ipsi coronant᷑ & accipiunt palmas. eo qd̾ inago¬
ne legitume certauerint: si non & ipsi ꝓmodulo
nr̃o digne adea ꝑtingere laboramꝰ: Qui enĩ dicit
se in xp̃o manere. debet sicut ipse ambulauit.
& ipse ambulare: Ppt̃ea ut sepe dictũ ẽ imitami
ni matrẽ dñi. quȩ uobis sponsũ genuit immor¬
talẽ: imitamini & scõs quoꝵ exempla fauente do
plurima legunt᷑. Seqͥmini sponsũ. & festinate in¬
gredi qͦ hodie ingressa ẽ beata uirgo ad ȩt̾nas nup¬
tias. Preparate lampades ur̃as.: ut cũ uenerit spons
& pulsauerit uos uigilantes inueniat. Psallite¬

Expanded text:
quae illos pervenisse cum beata Virgine credimus corde ad justitiam, et ore profitemur ad salutem, quia tunc veri laudatores sumus, si ea sectamur quae et ipsi sectati sunt, et ad eam fidem, quae per dilectionem est, festinemus venire quantocius. Alioquin incaute vani inspectores sumus et laudatores improbi, cum ipsi coronantur et accipiunt palmas, eo quod in agone legitime certaverint, si non et ipsi pro modulo nostro digne ad ea pertingere laboramus. Qui enim dicit se in Christo manere, debet, sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . Propterea, ut saepe ni matrem Domini, quae vobis sponsum genuit immortalem; imitamini et sanctos, quorum exempla, favente Deo, plurima leguntur. Sequimini sponsum, et festinate ingredi, quo hodie ingressa est beata Virgo ad aeternas nuptias. Praeparate lampades vestras, ut cum venerit sponsus, et pulsaverit, vos vigilantes inveniat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dtũ ꝓficit mens & accendit᷑ igne diuini amoris.
salidatꝰi fundam̃to uerȩ humilitatis. Qua ꝓfe¬
cto humilitate in xp̃o beata mat̃ & iurgo fun¬
data pꝰ omĩa sibi diuinitꝰ reꝓmissa. ecce in qͥt
ancilla dñi : fiat mͥ scđm uerbũ tuũ. Hinc qͦq
incantico. qr respexit humilitatẽ ancillȩ suȩ¬

Expanded text:
divini amoris, solidaturque fundamento verae humilitatis. Qua profecto humilitate in Christo beata mater Virgo fundata post omnia sibi divinitus repromissa: Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Hinc quoque ipsa in cantico: Quia respexit humilitatem ancill
Abbreviated transcription (Latin):
Restat gͦ ut homo mendacit̾ non fingat aꝑtũ. qđ
ds uoluit manere occultum. Uera aut̃ de eius
mͦ aliqͥd ulaudibꝰ sacratissimȩ uirginis. Sed qͥd
nos tantilli. qͥd actione pusilli. ꝗͥd in eiꝰ laudibꝰ
referamꝰ. cũ etiã si om̃iũ nr̃m membra uert᷑ent᷑
inlinguas. eam laudare sufficeret nullus: Altior
enĩ cȩlo ẽ dequa loqͥ nitim̾: abisso ꝓfundior: eui
laudes dicere conamͣ. Dm̃ enĩ quẽ om̃is creatu¬
ra non capit. ipsa immaculato utero clausum
gestauit. Hȩc enĩ ẽ.: quȩ sola meruit mater &
sponsa uocari. Hec primȩ matris dampna
resoluit. hȩc homini ꝑdito redẽptionẽ dđ¬
duxit. Mat̾ enuĩ generis nr̃i penã intulit mun
Qo. genitrix dñi nr̃i salutẽ eddit mundo.
NNucꝰtrir peccati ȩua: auctrix meriti maria.
fua occidendo offuit. mapia uiuificando ꝓfuit
Illa ꝑcussit: ista sanauit. Hȩc enĩ mirabili

Expanded text:
Restat ergo ut homo mendaciter non fingat apertum, quod Restat ergo ut homo mendaciter non fingat apertum, quod Deus voluit manere occultum. Vera autem de ejusmur aliquid in laudibus sacratissimae Virginis. Sed quid nos tantilli, quid actione pusilli, quid in ejus laudibus referemus, cum etsi omnium nostrum membra verterentur in linguas, eam laudare sufficeret nullus? Altior enim coelo est, de qua loquimur; abysso profundior, cui laudes dicere conamur. Deum enim quem omnis creatura non capit, ipsa immaculato utero clausum gestavit. Haec est enim quae sola meruit mater et sponsa vocari, haec primae matris damna resolvit, haec homini perdito redemptionem adduxit. Mdo; Genitrix Domini nostri salutem attulit mundo. Auctrix peccati Eva; auctrix meriti Maria; Eva occidendo obfuit, Maria vivificando profuit. Illa percussit; ista sanavit. Pro inobedi
Abbreviated transcription (Latin):
uatã cũ xp̃o regnare. Sufficere debet tantũ
notitiȩ humanę hanc uere fateri reginam
cȩlor : ꝓeo qđ regẽ pepit angłor. Sednec in¬
uenit᷑ apud latinos aliqͥs tractator. de eiꝰ mor¬
te quippiã aꝑte dixisse. Nam cũ illũ euan¬
głii uersiculũ quo symeondicit ad dñi matr̃e
& tuã ipsius animã ꝑtransibit gladius beatȩ
recordationis tractaret ambrosius. ait. Nec histo¬
ria nec litterȩ docent. mariã gladio uitã finis¬
se. Hinc & isidorꝰ. incertũ ẽ inqͥt ꝑ hoc dictũ. utrũ
gladiũ sp̃s. angladiũ dixerit ꝑsecutionis. Sed qͥd
de his qͥbꝰ loquor dicã: cũ nec ipse qui hanc ante
crucẽ dñi accepit insuam. id ẽ ioħs eu. angłista de
hoc posteris aliqͥd retinendũ scriptis mandauit:
Nullus enĩ hoc fideliꝰ narrare potuit si illud đs ma¬
nifestari uoluisset: quã ille utiq qui hanc nutrien¬
dam suscepit. nec contra morẽ filiꝰ matrẽ reliqͥt.

Expanded text:
vatam cum Christo regnare. Suffivatam cum Christo regnare. Suffinotitiae humanae, hanc vere fateri reginam angelorum, pro eo quod Regem peperit angelorum. Sed nec invenitur apud Latinos aliquis tractatorum de ejus morte quidpiam aperte dixisse. Nam cum illum Evangelii versiculum, in quo Simeon dicit ad Domini matrem, Et tuam ipsius animam pertransibit gladius, beatae recordationis tractaret Ambrosius, ait: Nec historia, nec littera docet Mariam gladio vitam finisse. Hinc et Isidorus: Incertum est, inquit, per hoc dictum, utrum gladium spiritus, an gladium dixerit persecutionis. Sed quid de his de quibus loquor dicam; cum nec ipse qui hanc accepit ante crucem Domini in sua, id est, Joannes evangelista, de hoc posteris aliquid retinendum scriptis mandaverit? Nullus enim hoc fidelius narrare potuit, si illud Deus manifestari voluisset, quam ille utique qui hanc nutriendam suscepit, nec contra morem filius matrem reliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
hodierna die ad celos assũpta fuisse tradit᷑ uirgo
maria. Sed quo ordine hinc ad suꝑna transie¬
rit regna. uulla catholica narrat historia. Non
solũ aut̾ respuere a pochrifam. uerũ etiã ignora¬
re dicit᷑ hȩc eadẽ di eccłia. Et̃ qͥdem sunt non nulla
sine auctoris nomine de eiꝰ assũptione conscripta.
quȩ ut dixi ita cauent᷑. ut ad confirmandã rei ue¬
ritatẽ legi minime ꝑmittant᷑. Hinc sane pulsan¬
t᷑ ñ nulli. qr nec corpꝰ eiꝰ interra inuenit᷑. nec assũp¬
tio eiꝰ cũ carne ut inapochrifa legit᷑. incatholica
historia repꝑit᷑. Quibꝰ dicendũ e̾: qr si moysi corpꝰ
abhomine ñ inuenit᷑ int̾ris. cũ quo locutꝰ ẽ ds̾
facie ad faciem: illiꝰ quȩrere dementiȩ ẽ. ꝑ quam
idẽ maiestatis ds incarnatꝰ effulsit in terris.
Neq enĩ dignũ ẽ de corporis eiꝰ notitia sollicitũ
qũe piam eẽ. quã non dubitat suꝑ angłos ele¬

Expanded text:
hodierna die ad coelos assumpta fuisse traditur virgo hodierna die ad coelos assumpta fuisse traditur virgo Maria. Sed quo ordine hinc ad superna transierit regna, nulla catholica narrat historia. Non solum autem respuere apocrypha, verum etiam ignorare dicitur haec eadem Dei Ecclesia. Et quidem sunt nonnulla sine auctoris nomine de ejus assumptione conscripta; quae, ut dixi, ita caventur, ut ad confirmandam rei veritatem legi minime permittantur. Hinc sane pulsantur nonnulli, quia nec corpus ejus in terra invenitur, nec assumptio ejus cum carne, ut in apocrypha legitur, in catholica historia reperitur. Quibus dicendum est, quia si Moysi corpus ab homine non invenitur in terris, cum quo locutus est Deus facie ad faciem; illius quaerere dementiae est, per quam idem majestatis Deus incarnatus effulsit in terris. Neque enim dignum est de corporis ejus notitia sollicitum quempiam esse, quam non dubitat super Angelos ele