comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignis uł nubis. Si do patͥ hocas¬
signabis:m redi ad illam ratioei¬
nationẽ tuam: & dic mͥ quȩ sit
melior natura. ignis. nubis aut
hominis. Si dixeris ignis uł nu¬
bis:irrideris ñ solum ab homini¬
b qui certa ratione sunt p̾diti.
ũ qui ur̃a uana seductione decep¬
ti. s etiam ab ipsis pecorib:. qui¬
b &e si ñ est rationalis intellectus:
in est tam̾ naturalis sensus:. qͥ ñ ẽ
attributus igni uł nubib. Si aũ
dixeris hominis ẽ melior: filiꝰ a te.
demonstrat᷑ patre maior: qͥa filiꝰ
apparuit in hoĩe: pat̾ apparuit in
igne. Hoc arriani scđm uos dictũ
sit: scdm rectam autẽ ueramq doctͥ
qͥa in specie apparuit columbȩ. Di¬
iuna illa substantia tͥnitatis. ma¬
nens in seipsa sicuti ẽ. ut innouarit
ꝑdita. nrãmq restauraret ruinã:
ꝓ captii hominũ & ꝓ congruentia
sui ciuiꝰq rei se inuisibilit̾ demon¬
strauit: unitatẽ equalitatẽq suã

Expanded text:
ignis vel nubis. Si Deo Patri hoc asignis vel nubis. Si Deo Patri hoc assignabis, redi modo ad illam ratiocinationem tuam; et dic mihi quae sit melior natura, ignis, nubis, aut hominis. Et si dixeris, ignis, vel, nubis, irrideris non solum ab hominibus, qui certa ratione sunt praediti, non qui vestra vana seductione decepti; sed etiam ab ipsis pecoribus, quibus etsi non est rationalis intellectus, inest tamen naturalis sensus, qui non est attributus igni vel nubibus. Si autem dixeris, Hominis est melior: Filius a te demonstratur Patre major; quia Filius apparuit in homine, Pater apparuit in igne. Hoc, Ariani, secundum vos dictum sit: secundum rectam autem veramque doctrquia in specie apparuit columbae. Divina illa substantia Trinitatis manens in se ipsa sicuti est, ut innovaret perdita, nostramque restauraret ruinam, pro captu hominum, et pro congruentia cujuslibet rei se visibiliter demonstravit; unitatem, aequalitatemque suam
Abbreviated transcription (Latin):
descendente subu̾tat: ut subuersũ¬
q fiat ruina magna: quãuis nos
inuisibilẽ totam tͥnitatẽ nouerimꝰ.
credamus. teneamus. Dic tu nobis
heretice. qui sit ille qui apparuit
moysi in flamma ignis in monte
sina: cuiꝰ posti̾ora uidit moyses. ip¬
so se domino demonstrante. Nam
cũ ille quereret faciem di uidere
dicens. si mueni grãm ante te. ostẽ¬
de mͥ faciem tuã. hoc ei dñs respon-¬
dit. Ascende in oreb. &e sta suꝑ pe¬
tramt̃ &e transiet claritas mea ante
te. & postĩora mea uidebis: facies
b ex egypto: Ds̃ aũ ait liber exo¬
di preibat illos: die qͥdem in co¬
lumpna nubis: nocte autẽ in co-¬
lumpna ignis. Quis ẽ iste: pater
ẽ an filius: Si dixeris pat̾ est. ui¬
sus ẽ gͦ &e pat̾ in aliqua specie. Nõ
autẽ audes dicere filius ẽ:ne rur¬
sus ipsius testimonio moysi obru¬
aris. Tu es d̾s solus: & aliũ ñ no¬
uimus absq te. Cigo do patͥ assig¬
nabis: qͦd apparuit in columpna

Expanded text:
descendente subvertat, subversumdescendente subvertat, subversumque fiat ruina magna. Quamvis nos invisibilem totam Trinitatem noverimus, credamus, teneamus: dic tu nobis, haeretice, quis sit ille qui apparuit Moysi in flamma ignis in monte Sina, cujus posteriora vidit Moyses ipso se Domino demonstrante. Nam cum ille quaereret faciem Dei videre, dicens, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi faciem tuam; hoc ei Dominus respondit: Ascende in Horeb, et sta super petram, et transiet claritas mea ante te, et posteriora mea videbis, facies bus de Aegypto? Deus, ait liber Exodi, praeibat illos, die quidem in columna nubis, nocte autem in columna ignis . Quis est iste? Pater est, an Filius? Si dixeris, Pater est: visus est ergo et Pater in aliqua specie. Non autem audes dicere, Filius est: ne rursus ipsius testimonio Moysi obruaris, Tu es Deus solus, et alium non novimus absque te . Ergo Deo Patri assignabis quod apparuit in columna
Abbreviated transcription (Latin):
ioħ es baptista dicit. Eoce agnus di:
ecce qui tollit peccata mundi. Et
ẏsaias ꝓpħa dicit. Sicut ouis ad
immolandum ductꝰ ẽ: & sicut ag¬
nus coram tondente se. sic ñ aꝑuit
os suũ. Et ioh̾es apłs in apocalipsi
dicit. Uidi agnum stantem: qͣsi ocei¬
sum. Dic mͥ si ualiieris tu exponere.
qͣre sit dictus agnus filius di: expo¬
nam tͥ & ego columbe speciem sp̃c
sc̃i. Si mͥ dixeris agnus filius di ꝓp¬
ter innocentiã. hoc ce ego tͥ de sp̃ui
sc̃o referam. idõ columba sp̃c ꝓpt̾
centiã: eustodi & tu innocentiam.¬
&e uide equitatẽ. Uides equitatẽ:
si patris & filii ce sp̃c sc̃i intelligis
unitatẽ. S adhuc uanas tuas ma-¬
chinas. diu̾sasq comparationes. de
patris & filii & sp̃c sc̃i substantia. ca¬
tholica doctna suffodiat: ut edifi-¬
cium tuũ qͦd suꝑ arenã ñ suꝑ pe¬
tram edificas. flatu uentoꝵ. diuino¬
rũ scilicet eloquioꝵ. ac pluuia gr̾e

Expanded text:
Joannes Baptista dicit: Ecce Agnus Dei, Joannes Baptista dicit: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Et Isaias pet sicut agnus coram tondente se, sic non aperuit os suum . Et Joannes apostolus in Apocalypsi dicit: Vidi Agnum stantem quasi occisum . Dic mihi, si valueris tu exponere, quare sit dictus agnus Filius Dei: exponam tibi et ego columbae speciem Spiritus sancti. Si mihi dixeris, Agnus Filius Dei propter innocentiam: hoc et ego tibi de Spiritu sancto referam, Ideo columba Spiritus centiam, eet vide aequitatem . Vides aequitatem, si Patris et Filii et Spiritus sancti intelligis unitatem. 20. Sed adhuc vanas tuas machinas diversasque comparationes de Patris et Filii et Spiritus sancti substantia, catholica doctrina suffodiat; ut aedificium tuum, quod super arenam non super petram aedificas, flatu ventorum, divinorum scilicet eloquiorum, et pluvia gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
in circuitu in qͥt impii ambulant.
Qui talia credunt uł p̾dicant: im¬
pii sunt. Et tanquã ei ds diceret:
Quid tu de ꝓpagine hominũ sentiᷤ:
secutꝰ adiunxit. Scđm altitudinẽ
tuam: multiplicasti filios homi¬
num. S hȩc alia questio ẽ: in qua
nc̃ ñ opus ẽ diutiꝰ immorari. Uerũ¬
tamen qͥa de specie hominis & co¬
lumbe. nr̃a tecum heretice ẽ discep¬
tatio: in hoc enim filium ampliorẽ
eẽ a sp̃u sc̃o dicis: qͥa ꝓ dignitate gͣ¬
dus sui. sicut multũ distat inter
naturã hominis & colum bȩ: tant̾a
distantiã uis eẽ filii & sp̃c sc̃i. Possẽ
qͥdem tͥ respondere: qͥa innocentĩã
quã habet columba. ñ habet homo.
S ñ dico. De illo enim homine agi¬
mus: qui uenit sine peccato. S si
hoc te mouet. qͥa filius hominẽ
suscepit. sp̃c in columba apparuit:
mouere te ce hoc debet. qͥa & ipse
homo a filio di susceptꝰ a scͥptura
diuina dictus ẽ agnus. Nam ce

Expanded text:
In circuitu, inquit, impii ambulant. In circuitu, inquit, impii ambulant. Qui talia credunt vel praedicant, impii sunt. Et tanquam ei Deus diceret, Quid tu de propagine hominum sentis? secutus adjunxit, Secundum altitudinem tuam multiplicasti filios hominum . Sed haec alia quaestio est, in qua nunc non opus est diutius immorari. Verumtamen quia de specie hominis et columbae nostra tecum, haeretice, est disceptatio: in hoc enim Filium ampliorem esse Spiritu sancto dicis, quia pro dignitate gradus sui, sicut multum distat inter naturam hominis et columbae, tantam distantiam vis esse Filii et Spiritus sancti: possem quidem tibi respondere, quia innocentiam quam habet columba, non habet homo: sed non dico; de illo enim homine agimus qui venit sine peccato. Sed si hoc te movet, quia Filius hominem suscepit, Spiritus in columba apparuit; movere te et hoc debet, quia et ipse homo a Filio Dei susceptus a Scriptura divina dictus est agnus. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
colũbȩ: uoxq facta ẽ dicens. Hic ẽ
filius meus dilectus: in quo mͥ be¬
ne complacui. Hec tu heretice arri¬
ane cum audis. uł legis filium cla¬
rificatum. sp̃m sc̃m̃ in specie colũ¬
bȩ de celis eẽ transmissũ: hac aucto¬
ritate carnalis tua cogitatio et
phantasia sp̃c mali.quȩ oꝑatur in
filiis diffidentiȩ. ñ t̾reris: Patrem
Ainducis maiorem. qͥ a uisus ñ ẽ. filiũ
minore. quia uisus ẽ in homine. sp̃m
scm̃ filio multo inferiorẽ. quia in
tͥ & ꝑuerse ratiocinaris: qͣntũ distat
uisibilis ab inuisibili. tantũ distat
filius a patre: &e quantũ distat spe¬
cies hominis a specie columbȩ. tan¬
tum distat honor filii ab honore
sp̃c scĩ. Hȩc cogitans ille ꝓximus ẽ
p̾cipitio erroris. Neq enĩ defuert̃.
qui hoc sentirent de anima huma¬
na: qͦd tu uis asserere de substantia
diuina. Introduxerunt enĩ qͥdam
ꝓ meritis animas dari corporib &
ẽẽ reuolutiones &̃ circłos. Proph̾a
dauid diuina uoce dirumpens:

Expanded text:
 voxque facta est dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo bene complacui . 19. Haec tu, haeretice ariane, cum audis vel legis, Filium clarificatum, Spiritum sanctum in specie columbae de coelis esse transmissum: hac auctoritate carnalis tua cogitatio, et phantasia spiritus mali qui operatur in filiis diffidentiae, Patrem inducit majorem, quia visus non est; Filium minorem, quia visus est in homine; Spiritum sanctum Filio multo inferiorem, quia in  tibi, et perverse ratiocinaris: Quantum distat visibilis ab invisibili, tantum distat Filius a Patre; et quantum distat species hominis ab specie columbae, tantum distat honor Filii ab honore Spiritus sancti. Haec cogitans illi proximus es praecipitio erroris. Neque enim defuerunt qui hoc sentirent de anima humana, quod tu vis asserere de substantia divina. Introduxerunt enim quidam, pro meritis animas dari corporibus, et esse revolutiones et circulos. Propheta David divina voce disrumpens,
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ idem ipse sp̃c patͥs &e filii ꝓ¬
cedens a patre & filio attestat᷑ filiũ
suscepisse carnẽ : Ioħes euangłista
dicit. Sp̃c inquit ñdum erat datꝰ.
quia iħc nondũ erat clarificatus.
Quando autẽ clarificatꝰ ẽ filiusap¬
se dicit: aꝑti sunt celi & descendit¬

Expanded text:
Quomodo idem ipse Spiritus Patris et Filii procedens a Patre et Filio attestatur Filium suscepisse carnem? Joannes evangelista dicit: Spiritus, inquit, nondum erat datus, quia Jesus nondum erat clarificatus . Quando autem clarificatus est Filius, ipse dicit: Aperti sunt, ait, coeli
Abbreviated transcription (Latin):
fictum: &e auferet se a cogitationib
quȩ sunt sine intellectu. Audisi¬
ne intellectu deserere hominẽ. spi¬
ritũ sc̃m. Quando ista idem ipse
debat. Ecce tam̃ illa inseparabiliᷤ
trinitas. testimoniis diuinarum
scripturarũ demonstrat᷑: qͦd si¬
mul habitet. simul regnet. simul
possideat. simul deserat: quã uos
arriani seꝑando. & ꝑ diuersos
gradus filio & sp̃ui sc̃o iniurias
irrogando. ñ in uobis habitat:¬
qͣm &e ds pat̾ auferet se a cogitati¬
onib ꝑu̾sis. quȩ sunt in uobis. Et
in maliuolã animã ñ introibit
sapientia: quia ꝑ uĩx anime ma¬
liciam sicut filium a patre: ita
gregem separatis a summo pasto¬
re. Et sp̃c sc̃s effugiet fictum. id est

Expanded text:
a cogitationibus quae sunt sine intellectu . Audi, sine intellectu deserere hominem Spiritum sanctum. Quando ista idem ipse debat. Ecce jam illa inseparabilis Trinitas testimoniis divinarum Scripturarum demonstratur, quod simul habitet, simul regnet, simul possideat, simul deserat: quam vos, Ariani, separando et per diversos gradus Filio et Spiritui sancto injurias irrogando, non in vobis habita Deus Pater aufert se a cogitationibus perversis quae sunt in vobis: et in malevolam animam non introibit sapientia; quia per vestrae animae malitiam sicut Filium a Patre, ita gregem separatis a summo pastore: et Spiritus sanctus effugiet fictum, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
felle. more columbino ñ coruino.
Unde uenit in mentẽ fr̃s mei. dice̾
uobis q̃uia illi uiolatores caritatis.
scisma fecerunt. Quomͦ oderunt ip¬
sam caritatẽ: sic oderunt & colum¬
bam. S conuincit illos columba.
Procedit de celo. aꝑuintur cęli: et
manet suꝑ caput dñi. Ut quid
hoc: Ut audiat:. hic ẽ qui baptirat.
Recedite p̾dones: recedite inuasoreᷤ
possessionis xp̃i an possessionibꝰ uriˢ.
Ubi dominari uultis. titulos poten¬
tis ausi estis infigere. Cognoscit il¬
le titulos suos: uendicat sibi posses¬
sionem suam. Non delet titulos:
s intrat. & possidet. Sicad catholi¬
cam uenienti ñ deletur baptismꝰ:
ne titulus imꝑatoris deleatur. S
quid fit in catholicaꝰ Agnoscit᷑
titulus. intrat possessor sub titulis
sius quo intrabat predo sub titu¬
lis aliens¬

Expanded text:
felle, more columbino, non corvino. felle, more columbino, non corvino. Unde venit in mentem, fratres mei, dicere vobis quia illi violatores charitatis schisma fecerunt: quomodo oderunt ipsam charitatem, sic oderunt et columbam. Sed convincit illos columba: procedit de coelo, aperiuntur coeli, et manet super caput Domini. Utquid hoc? Ut audiat, Hic est qui baptizat . Recedite, praedones; recedite, invasores possessionis Christi. In possessionibus vestris, ubi dominari vultis, titulos potentis ausi estis infigere. Cognoscit ille titulos suos; vindicat sibi possessionem suam: non delet titulos, sed intrat et possidet. Sic ad Catholicam venienti, non deletur Baptismus, ne titulus imperatoris deleatur. Sed quid fit in Catholica? Agnoscitur titulus; intrat possessor sub titulis suis, quo intrabat praedo sub titulis alien
Abbreviated transcription (Latin):
homo fecit. Ama illud qd̾ d̾s fecit:
noli amare quod ipse homo fecit.
Cum illud amas. illud tollis cũ il¬
lud diligiᷤ illud emendas: et si se¬
uis aliquando ꝓpter correctionis
dilectionẽ. P ropterea in columba
demonstrata ẽ caritas: quȩ uenit
suꝑ dñm. Species illa columbe ẽ.
in qua specie uenit sp̃c sc̃s: quo
nobis caritas infunderet᷑. Quare
hoc: fel columba ñ habet:. tamen
rostro &e pennis pro nido pugnat:
sine amaritudine seuit. Hoc facit
seductor ut uendat. cũ amaritudi¬
ne blandit᷑. pat̾ ut corrigat. sine
felle castigat. Tales estote ad om̃s.
Uidete frsᷤ magnũ docum̃tum ma¬
gnam regłam. U nusquisq habet
filios: aut habere uult. Aut si omĩ¬
no decreuit filios ñ habere carna¬
liter: uł sp̾ualiter cupit habere.
Quis ẽ qui ñ corrigat filium suũ:
Quis ẽ cui ñ det disciplinam pater:
Et tam̃ seuire uidet᷑. Amor seuit: ca¬
ritas seuit. Seuit quodamm sine

Expanded text:
homo fecit. Ama illud quod Deus fecit, homo fecit. Ama illud quod Deus fecit, noli amare quod ipse homo fecit. Cum illud amas, illud tollis: cum illud diligis, illud emendas. Sed etsi saevis aliquando, propter correctionis dilectionem. Propterea de columba demonstrata est charitas, quae venit super Dominum . Species illa columbae, in qua specie venit Spiritus sanctus quo nobis charitas infunderetur. Quare hoc? Fel columba non habet: tamen rostro et pennis pro nido pugnat, sine amaritudine saevit. Hoc facit seductor ut vendat, cum amaritudine blanditur: pater ut corrigat, sine felle castigat. Tales estote ad omnes. Videte, fratres, magnum documentum, magnam regulam: Unusquisque habet filios, aut habere vult; aut si omnino decrevit filios non habere carnaliter, vel spiritualiter cupit habere: quis est qui non corrigit filium suum? quis est cui non det disciplinam pater ? Et tamen saevire videtur. Amor saevit, charitas saevit: saevit quodam modo sine
Abbreviated transcription (Latin):
mo aliena furari. Laudat᷑ caritaᷤ
uobis. si placet habete. possidete:
ñ opus ẽ ut furtum alicui facia¬
tis: non opus ẽ ut emere cogitetis.
Gratis constatꝰ. tenete eam: ample-¬
ctimini eam. Dulcius illa nichil
ẽ. Si cum cõmemorat᷑ talis ẽ. cũ
habet᷑ qualis ẽ Si qui forte uultiᷤᷤ
seruare caritatẽ fr̃s. ante omĩa ne
putetis abiectam. & desidiosam:
nec quadam mansuetudine.im¬
mo ñ mansuetudine. s remissioẽ
&e negligentia. seruari caritatẽ.
Non sic seruat᷑. Non putes t̃c te
amare seruũ tuũ qͣndo eũ ñ cediˢ:
aut tunc te amare filiũ tuũ. qͣn¬
do ei non das disciplinã: aut tũc
te amare uicinũ tuũ. quando eũ
ñ corripis. Non est ista caritas: s
languor. ferueat caritas ad corri¬
gendum: ad emendandũ. S si stͥ
boni mores delectent: si sunt mali.
em̃dentur. corrigant᷑. Noli in ho¬
mine amare errorem.s hominẽ:
hominẽ enim d̾s fecit: errorẽ ipse

Expanded text:
mo aliena furari. Laudatur charitas mo aliena furari. Laudatur charitas vobis; si placet, habete, possidete: non opus est ut furtum alicui faciatis, non opus est ut emere cogitetis; gratis constat. Tenete eam, amplectimini eam; dulcius illa nihil est. Si cum commemoratur talis est, cum habetur qualis est? 11. Si qui forte vultis servare charitatem, fratres, ante omnia ne putetis abjectam et desidiosam; nec quadam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligentia servari charitatem. Non sic servatur. Non putes tunc te amare servum tuum, quando eum non caedis; aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam; aut tunc te amare vicinum tuum, quando eum non corripis: non est ista charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum: sed si sunt boni mores, delectent; si sunt mali, emendentur, corrigantur. Noli in homine amare errorem, sed hominem: hominem enim Deus fecit, errorem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
acclamatis. laudatis: Quid uo¬
bis ostendiꝰ Aliquos colores ꝓtuli:
aurum & argentũ ꝓposui: gem¬
mas de thesauris effodi: Quid ta¬
le ostendi ocłis urĩs: Nunquid fa¬
cies mea mutata ẽ.cum loquor:
Carnẽ gero: in ipsa forma sum in qͣ
ꝓcessi. In ipsa forma estis: in qua ue¬
nistis. Laudat᷑ caritas: &e clamatis.
Certe nichil uidistis. S quomͦ nobi ᷤᷤ
placet quando laudatis: sie uobis
placeat ut in corde seruetis. Inten¬
dite enim quid dicam frr̃s. Exhor¬
tor uos quantũ dat dñs. ad mag¬
num thesaurũ. Si uobis ostende¬
ret᷑ aliquod uasculũ anaglyphũ
inauratũ. oꝑose factum. & illice̾t
ocłos ur̃os. & duceret in se inten¬
tionem cordis ur̃i. & placeret uo¬
bis manus artificis & pondus ar¬
genti &e splendor metalliꝰ nonne
unusquisq ur̃m diceret. o si ha¬
berem uasculum istud: Et sine
causa diceretis: in potestate enĩ
ur̃a non erat. Aut si quisquã uel¬
let habere: cogitaret illud dedo¬

Expanded text:
acclamatis, laudatis? Quid voacclamatis, laudatis? Quid vobis ostendi? aliquos colores protuli? aurum et argentum proposui? gemmas de thesauris effodi? Quid tale ostendi oculis vestris? numquid facies mea mutata est cum loquor? Carnem gero, in ipsa forma sum in qua processi, in ipsa forma estis in qua venistis: laudatur charitas, et clamatis. Certe nihil videtis. Sed quomodo vobis placet quando laudatis, sic vobis placeat ut in corde servetis. Intendite enim quid dicam, fratres; exhortor vos, quantum dat Dominus, ad magnum thesaurum. Si vobis ostenderetur aliquod vasculum anaglyphum, inauratum, operose factum, et illiceret oculos vestros, et duceret in se intentionem cordis vestri, et placeret vobis manus artificis, et pondus argenti, et splendor metalli; nonne unusquisque vestrum diceret, O si haberem vasculum istud? Et sine causa diceretis, in potestate enim vestra non erat. Aut si quisquam vellet habere, cogitaret illud de do
Abbreviated transcription (Latin):
mosͥ ꝓ ꝯcupiscentia ocłoꝵ. cogitet dm̃. fe¬
aut magnitudinẽ aliquã in estima¬
bilem distendit ꝑ loca. uelut lucẽ
istam ꝗͣ uidet his: ocłis: auget
ꝑ campos quantũ potest᷑ aut facit
sibi aliquẽ quasi uenerabilis formȩ
senem. Nichil hoꝵ cogites. E st qͦd
cogites siuis uidere d̾m. Ds̃ dilectioẽ.
Qualem faciem habet dilectio: Q᷑¬
lem formam habet: Qualem sta¬
turam habet: Quales pedes haber:
Quales manus habet: Nemo potest
dicere. Habet tam̃ pedes nam ip¬
siducunt ad eccłiam. Habet manꝰ:
nam ipse pauꝑi porrigunt. Habet
ocłosnam inde intelligit᷑ ille qͥ
eget. Beatus inquit. qui intelligit
suꝑ egenum & pauꝑem. Habet
aures. de quib dicit dñs. Qui ha¬
bet aures audiendi. audiat. Nõ
sunt membra distincta ꝑ loca. s¬
in intellectu. Totum simul uidet:
qui habet caritatẽ. Habita: & inha¬
bitaberis. Mane d&e manebitur
in te. Quid enim fratres mei: Quis
amat. quod non uidet: Quare aũ
quando laudat᷑ caritas. erigimini.

Expanded text:
oculorum cogitet Deum. Faaut magnitudinem aliquam inaestimabilem distendit per locos, velut lucem istam quam videt his oculis, auget per campos quantum potest; aut facit sibi aliquem quasi venerabilis formae senem. Nihil horum cogites. Est quod cogites, si vis videre Deum: Deus Dilectio est. Qualem faciem habet dilectio? qualem formam habet? qualem staturam habet? quales pedes habet? quales manus habet? Nemo potest dicere. Habet tamen pedes; nam ipsi ducunt ad Ecclesiam: habet manus; nam ipsae pauperi porrigunt: habet oculos; nam inde intelligitur ille qui eget: Beatus, inquit, qui intelligit super egenum et pauperem . Habet aures, de quibus dicit Dominus, Qui habet aures audiendi, audiat . Non sunt membra distincta per locos, sed intellectu totum simul videt qui habet charitatem. Habita, et inhabitaberis; mane, et manebitur in te. Quid enim, fratres mei, quis amat quod non videt? Quare autem quando laudatur charitas, erigimini,
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Quom possemus illum dili¬
gere:. nisi prior ille diligeret: Si pi¬
gri eramus ad amandum: ñ simꝰ
pigriad redamandũ. Prior amauit
nos: nec sic nos amamus.Iniquos
amauit: s iniquitatẽ soluit. Ini¬
quos amauit: s non ad iniqͥtatẽ
congregauit. E grotos amauit: s
sanandos uisitauit. Ds̃ gͦ dilectio
ẽ. In hoc manifestata ẽ dilectio dĩ¬

Expanded text:
mus. Possemus illum dilimus. Possemus illum diligere, nisi prior ille diligeret? Si pigri eramus ad amandum, non simus pigri ad redamandum. Prior amavit nos; nec sic nos amamus. Iniquos amavit, sed iniquitatem solvit: iniquos amavit, sed non ad iniquitatem congregavit. Aegrotos amavit, sed sanandos visitavit. Deus ergo dilectio est. In hoc manifestata est dilectio D
Abbreviated transcription (Latin):
tura. fõns aquȩ tue sit tͥ ꝓpͥus: &
nemo alienus communicet tͥ. Om̃s
enim qui ñ diligunt d̃m alieni st̃:
antixp̃i sunt. Et quamius intrent
basilicas ñ possunt numerari int̾
filios di: ñ ad illos ꝑtinet fons ille
potest. habere ꝓpħiã. & malus ẽẽ po-¬
test. Inuenimus saulem regem ha
corporis & sanguinis dñi. & malꝰ
potest. Nam de talib dictum est.
Qui manducat &e bibit indigne.:
iudiciũ sibi manducat & bibit.
Habere nom̃ xp̃i c& malus eẽ potest:
id est xp̃ianus uocari & malus eẽ¬
potest. De quib dictũ ẽ. P olluert̃
nom̃ dĩ sui. Ergo habere sacram̃ta
ista omĩa. &e malus eẽ potest: habere
autẽ caritatẽ & malus eẽ. ñ potest.
hoc ẽ gͦ ꝓpͥum donum: ipse ẽ singu¬
laris fons. Ad hunc bibendum uoᷤ
hortatur sp̃c dĩ: ad sebibendum
uos hortatur sp̃c di. In hoc mani¬
festata ẽ dilectio di in nobis. Eece
ut diligamꝰ dm hortationẽ habe¬

Expanded text:
tura, Fons aquae tuae sit tibi proprius, et tura, Fons aquae tuae sit tibi proprius, et nemo alienus communicet tibi . Omnes enim qui non diligunt Deum, alieni sunt, antichristi sunt. Et quamvis intrent basilicas, non possunt numerari inter filios Dei; non ad illos pertinet fons ille potest; habere prophetiam et malus potest. Invenimus Saülem regem habcorporis et sanguinis Domini et malus potest: nam de talibus dictum est, Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Habere nomen Christi et malus potest; id est, christianus vocari et malus potest. De quibus dictum est: Polluebant nomen Dei sui . Ergo habere sacramenta ista omnia et malus potest; habere autem charitatem, et malus esse, non potest. Hoc est ergo proprium donum; ipse est singularis fons. Ad hunc bibendum, vos hortatur Spiritus Dei; ad se bibendum vos hortatur Spiritus Dei. 7. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis. Ecce, ut diligamus Deum, hortationem habe
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diligo fratrem meũ intendite. ce
facile ẽ peccatũ in hominẽ: in d̾m
solum ñ peccem. Quomͦ ñ peccas in
dmͥ qͣndo in dilectionẽ peccas.
Ds̃ dilectio ẽ. Nunquid nos dicimꝰ:
Si nos diceremꝰ ds dilectio ẽ. forte
scandalitaret᷑ aliquis ex uobis & di¬
ceret. Quid dixit: Qd uoluit dicere:
quia dilectio ẽ: Dedit dilectionẽ
dsᷤ. donauit dilectionẽ ds: ex dõ ẽ
dilectio. Ds̃ dilectio ẽ. Eoce habe¬
tis fr̃s scͥpturas dĩ. Canonica ẽ ista
epłã ꝑ om̃s gentes recitatur: orbis
terre auctoritate retinet᷑: orbem
terrarũ ipsa edificauit. Audis hic
a spũ di: ds dilectio ẽ. Iam si au¬
des fac contra dm: &e noli diligere
ctio ex do ẽ. & dilectio ds ẽ. De so¬
ex do est. Cum autẽ audis ex deo:
aut filius intelligitur. aut sp̃c sc̃s.
Quia uͦ dicit apłs. caritas dĩ diffu¬
sa est in cordibus nris ꝑ sp̃m sc̃m
mali. Ipse est fons de quo dicit scͥp¬

Expanded text:
n diligo fratrem meum intendite; et n diligo fratrem meum intendite; et facile est peccatum in hominem, in Deum solum non peccem. Quomodo non peccas in Deum, quando in dilectionem peccas? Deus dilectio est. Numquid nos dicimus? Si nos diceremus, Deus dilectio est; forte scandalizaretur aliquis ex vobis, et diceret. Quid dixit? quid voluit dicere, quia Deus dilectio est? Dedit dilectionem Deus, donavit Deus dilectionem. Ex Deo est dilectio: Deus dilectio est. Ecce habetis, fratres, Scripturas Dei: canonica est ista Epistola; per omnes gentes recitatur, orbis terrae auctoritate retinetur, orbem terrarum ipsa aedificavit. Audis hic ab Spiritu Dei, Deus dilectio est. Jam si audes, fac contra Deum, et noli diligere ctio ex Deo est, et, Dilectio Deus est. De soex Deo est. Cum autem audis, ex Deo; aut Filius intelligitur, aut Spiritus sanctus. Quia vero dicit Apostolus, Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per mali; ipse est ille fons de quo dicit Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Nos ex do nati sumus: qui nouit
d̾m audit nos: qͥ ñ ẽ ex do. ñ nos
audit. Ex hoc cognoscit᷑ sp̃c ueri¬
tatis. & erroris. Iam gͦ intentos noᷤ
fecit: quia qui nouit dm ipse au¬
dit. qui autẽ ñ nouit. ñ audit: &
hȩc discretio est sp̃c ueritatis & er¬
roris. Uideamus quid moniturus
ẽ in quo illum audire debeamuᷤ.
Dilectissimi diligamus inuicem.
Quare: Quia homo monet:quia
dilectio ex dõ est. Multũ comm̃¬
dauit dilectionẽ: quia dixit ex
deo est. Plus dicturus ẽ. Intente
audiamꝰ. Modo dixit dilectio ex
deo ẽ. ce om̃is qui diligit ex do natꝰ
est. & cognoscit dm: qui ñ diligit.
ñ cognouit dm. Quare: Quia ds̾
dilectio est. Qd ampliꝰ dici potuit fr̃s:
Si nicħ de laude dilectionis diceret᷑.
ꝑ om̃s istas paginas huiꝰ eple̾. sim
chil omĩno ꝑ cȩteras paginas scͥp¬
turaꝵ: &e hoc solum unum audi-
tra dilectionẽ. facere contra d̾m ẽ.
Nemo dicat in hominẽ pecco. qͣndo¬

Expanded text:
Nos ex Deo sumus. Qui novit Nos ex Deo sumus. Qui novit Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non nos audit. Ex hoc cognoscitur spiritus veritatis et erroris. Jam ergo intentos nos fecit: quia qui novit Deum, ipse audit; qui autem non novit, non audit: et haec discretio est spiritus veritatis et erroris. Videamus quid moniturus est, in quo illum audire debeamus. Dilectissimi, diligamus invicem. Quare? quia homo monet? Quia dilectio ex Deo est. Multum commendavit dilectionem, quia dixit ex Deo est: plus dicturus est, intente audiamus. Modo dixit, Dilectio ex Deo est: et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Deum. Qui non diligit, non novit Deum. Quare? Quia Deus dilectio est. Quid amplius dici potuit, fratres? Si nihil de laude dilectionis diceretur per omnes istas paginas hujus Epistolae, si nihil omnino per caeteras paginas Scripturarum, et hoc solum unum audiretra dilectionem, facere contra Deum est. Nemo dicat: In hominem pecco, quando no
Abbreviated transcription (Latin):
Nec dicunt ista. nͥ qui diligunt
mundum: neq audiunt᷑ ista nͥ
ab eis qui diligunt mundum.
Et qui diligit mundu. & negli¬
git caritatẽ: audistis qͥa negat
iħ̃m xp̃m in carne uenisse. Aut si
fecit illud in carne ipse dñs. si cum
expalmaret᷑ uoluit se uindicare:
si cum in cruce penderet. nonne
quid inflaris. in potestate aliena
constitutꝰ: Ille quia uoluit mor¬
tuus ẽ. ce non minabat᷑.: tu nescis
quando morieris. & minaris: Noᷤ
ex do sumus. Uideamus quare. Ui¬
dete siꝓpter aliud quã ꝓpter carita¬
teminos ex deo sumus. Qui nouit
dm̃: audit nos. Qui non ẽ ex donͣ
nos audit. Ex hoc cognoscimꝰ sp̃m
ueritatis. & sp̃m erroris: quia qui
audit nos sp̃m habet ueritatis. qͥ¬
nos non audit. sp̃m habet erroris.
Uideamꝰ quid monet. & audiamꝰ
eũ potiꝰ in sp̃u ueritatis monentẽ.
ñ antixp̃os. ñ amatores mundi
ñ mundum: si ex donati sumꝰ di¬
lectissimi Sequit᷑. suprauidẽte. Qd:

Expanded text:
Nec dicunt ista nisi qui diligunt Nec dicunt ista nisi qui diligunt mundum; neque audiuntur ista nisi ab his qui diligunt mundum. Et qui diligit mundum, et negligit charitatem, audistis quia negat Jesum in carne venisse. Aut si fecit illud in carne ipse Dominus? Si cum expalmaretur, voluit se vindicari? Si cum in cruce penderet, non diquid sufflas in potestate aliena constitutus? Ille quia voluit mortuus est, et non minabatur; tu nescis quando morieris, et minaris? 4. Nos ex Deo sumus. Videamus quare: videte si propter aliud quam propter charitatem. Nos ex Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non nos audit. Ex hoc cognoscimus spiritum veritatis et erroris. Quia qui audit nos, spiritum habet veritatis: qui non audit nos, spiritum habet erroris. Videamus quid monet, et audiamus eum potius in spiritu veritatis monentem; non antichristos, non amatores mundi, non mundum: si ex Deo nati sumus, Dilectissimi, sequitur supra, videte quid:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habueris. ceruicẽ erigere potesͥ
calces potes mittere: s ue tͥ sine re¬
ctore: quia libertas ista in bestias te
mittit comedendũ. Hi de mundo
sunt: quia antixpĩ sunt. Iam au¬
distis qͥ sint. &e si ñ estis. cognosci¬
tis eos. Quisquis autẽ hoc est: non
cognoscit. Hi de mundo sunt. ido
de mundo locunt᷑: & mundus eos
audit. Qui sunt qui de mundo
loquunt᷑ : Attendite. Q contͣ cari¬
tatẽ. Ecce audistis dnm dicentem.
Si dimiseritis peccata hominib:
dimittet uobis &e pater u̾r cȩlestiᷤ
peccata urã. Si autẽ ñ dimiseritis:
nec pater ur̃ dimittet uobis pecca¬
ta ur̃a. Sententia ẽ ueritatis. Aut
si non ueritas loquit᷑. contradie.
Si xp̃ianus es ce credis xp̃o: ipse
dixit. Ego sum ueritas. Senten¬
tia ista uera ẽ.firma ẽ. Iam audi
homines de mundo loquentes. Et ñ te
umdicaturꝰ es. dicturꝰ ẽ ille: quia fe¬
dicunt᷑ ista. Demundo locunt᷑. qͥa
ista dicunt. & mundus eos audit.

Expanded text:
non habueris, cervicem erigere potes, non habueris, cervicem erigere potes, calces potes mittere: sed vae tibi sine rectore; quia libertas ista in bestias te mittit comedendum. 3. Hi de mundo sunt. Qui? Antichristi. Jam audistis qui sint. Et si non estis, cognoscitis eos: quisquis autem hoc est, non cognoscit. Hi de mundo sunt: ideo de mundo loquuntur, et mundus eos audit. Qui sunt qui de mundo loquuntur? Attendite qui contra charitatem. Ecce audistis Dominum dicentem, Si dimiseritis peccata hominibus, dimittet vobis et Pater vester coelestis peccata vestra: si autem non dimiseritis, nec Pater vester dimittet vobis peccata vestra . Sententia est veritatis: aut si non veritas loquitur, contradic. Si christianus es, et credis Christo, ipse dixit, Ego sum veritas . Sententia ista vera est, firma est. Jam audi homines de mundo loquentes. Et non te vindicaturus es, et dicturus est ille quia fedicuntur ista. De mundo loquuntur qui ista dicunt; et mundus eos audit.
Abbreviated transcription (Latin):
suam ponat ꝓ amicis siuis. Quomͦ
poterat filius dĩ animã suam po¬
nere pro nobis: nͥ carne indueret᷑.
uͥ mori posset. Quisquis gͦ uiolat
caritatẽ: quod libet dicat lingua:
uita ipsus negat xp̃m in carne
uenisse. Et iste est antixp̃c ubicũ¬
q fuerit. quocunq intrauerit. S
quid dicit illis: qui ciues sunt illiꝰ
patriȩ cui suspiramus: Uicistis
eum. Et unde uicerunt: Quia
maior ẽ qui ẽ in uobis: quã qui
in hoc mundo. S ne uictoriã ii
rib suis tribuerent. & arrogan¬
tia suꝑbie uincerent᷑. quẽcũq enĩ
diabolus suꝑbum fecerit. uincit:
uolens eos seruare humilitatem:
quid ait: Uicistis eum. Iam oĩs
homo qui audit. uicistis: erigit
caput. erigit ceruicẽ: laudari se
uult. Noli te extollere. Uide quis
in te uincit. Quare uicisti: Quia
maior ẽ qui ẽ in uobis: quam qui
in hoc mundo. Esto humilis. por¬
ta dñm tuũ: esto ium̃tum sessoriͤ
tui. Bonum ẽ tͥ: ut ipse regat. c
ipse ducat. Nam si ipsũ sefsorem

Expanded text:
suam ponat pro amicis suis . Quomodo poterat Filius Dei animam suam ponere pro nobis, nisi carne inducretur, ubi mori posset? Quisquis ergo violat charitatem, quodlibet dicat lingua, vita ipsius negat Christum in carne venisse; et iste est antichristus, ubicumque fuerit, quocumque intraverit. Sed quid dicit eis qui cives sunt illius patriae cui suspiramus? Vicistis eum. Et unde vicerunt? Quia major est qui est in vobis, quam qui in hoc mundo. Ne victoriam suis viribus tribuerent, et arrogantia superbiae vincerentur quemcumque enim diabolus superbum fecerit, vincit, volens eos servare humilitatem, quid ait? Vicistis eum. Jam omnis homo qui audit, Vicistis, erigit caput, erigit cervicem, laudari se vult. Noli te extollere, vide quis in te vicit. Quare vicisti? Quia major est qui est in vobis, quam qui in hoc mundo. Esto humilis, porta Dominum tuum; esto jumentum sessoris tui. Bonum tibi est ut ipse regat, et ipse ducat. Nam si ipsum sessorem
Abbreviated transcription (Latin):
clamas dilectione clames. siue em̃¬
das. dilectione em̃des: siue parciᷤ dile¬
ctione parra s Radix sit intꝰ dilectioniᷤ:
ñ pot̾ de ista radice nͥ bonũ exist̾e̾. In
hoc ẽ dilectio. In hoc manifestata ẽ dile¬
ctio di in nobis: quia ds filium
ut uiuamus ꝑ ipsum. In hoc est
dilectio: non quia nos dileximꝰ dm̃:
s quia ipse dilexit nos. Non illum
dileximus pͥus. Nam ad hoc nos dĩ¬
lexit: ut diligamus eum. Et misit
filium suũ litatorẽ ꝓ peccatis nrĩs.
Litatorem. sacrificatorẽ. sacrificauit
pro peccatis nrĩs. Ubi inuenit hosti¬
am ubi inuenit uictimam: quã
puram uolebat offerre: Aliud ñ
inuenit: seipsum obtulit. Dilectis¬
simisi ita ds dilexit nos debemꝰ &
nos inuicem diligere. Petre in qͥt
amas me: Et ille dixit amo. Pasce
oues meas. Dm̃ nemo uidit unꝗͣ
Res ẽ inuisibilis: ñ ocło. s corde que¬
rendus est. S quẽadmodũ si sole

Expanded text:
clames, dilectione clames; sive emeclames, dilectione clames; sive emendes, dilectione emendes; sive parcas, dilectione parcas: radix sit intus dilectionis, non potest de ista radice nisi bonum existere. 9. In hoc est dilectio. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis, quia Deus Filium ut vivamus per ipsum. In hoc est dilectio, non quia nos dileximus, sed quia ipse dilexit nos. Non illum dileximus prius: nam ad hoc nos dilexit, ut diligamus eum. Et misit Filium suum litatorem pro peccatis nostris: litatorem, sacrificatorem. Sacrificavit pro peccatis nostris. Ubi invenit hostiam? ubi invenit victimam quam puram volebat offerre? Aliud non invenit, seipsum obtulit. Dilectissimi, si ita Deus dilexit nos, debemus et nos invicem diligere. Petre, inquit, amas me? Et ille dixit: Amo. Pasce oves meas . 10. Deum nemo vidit unquam: res est invisibilis; non oculo, sed corde quaerendus est. Sed quemadmod
Abbreviated transcription (Latin):
unum amandũ. alterũ dampnã¬
dum: unũ glorificandu alterum
detestandũ. inuenimꝰ. Tantũ ua¬
let caritas. Uidete quia sola dis¬
cernit: uidete quia facta homi¬
num sola distinguit. Hoc dixi¬
mus in similib factis. In diu̾sis
factis. inuenimus seuientẽ homi¬
nẽ factum de caritate: & blandu
factum de iniquitate. Puerũ cedit
pater& mango blanditur. Si duas
res ꝓponamus. plagas & blandũ¬
ta: quis ñ diligit blandim̾ta & fu-¬
giat plagas: Si ꝑsonas attendas:
caritas cedit: blandit᷑ miquitas. Ui¬
dete quid comm̃damus: quia non
discernunt᷑ facta hominũ. nͥ de ra¬
dice caritatiᷤᷤ : ã multa fieri posst̃ qͦ
speciẽ hñt bonã: ce ñ ꝓcedunt de ra¬
dice caritatis. Habent enĩ &e spinȩ
flores. Quedã uͦ uident᷑ asꝑa uident᷑
truculenta. s fiunt ad disciplinã.
dictante caritate. Semel gͦ breue
p̾ceptũ tͥ p̾cipit᷑. Dilige: &e quod uiᷤ
fac. Siue taces dilectione taceas. siue

Expanded text:
unum amandum, alterum damnanunum amandum, alterum damnandum; unum glorificandum, alterum detestandum invenimus. Tantum valet charitas. Videte quia sola discernit, videte quia facta hominum sola distinguit. 8. Hoc diximus in similibus factis. In diversis factis, invenimus saevientem hominem factum de charitate; et blandum factum de iniquitate. Puerum caedit pater, et mango blanditur. Si duas res proponas, plagas et blandimenta; quis non eligat blandimenta, et fugiat plagas? Si personas attendas, charitas caedit, blanditur iniquitas. Videte quid commendamus, quia non discernuntur facta hominum, nisi de radice charitatis. Nam multa fieri possunt quae speciem habent bonam, et non procedunt de radice charitatis. Habent enim et spinae flores: quaedam vero videntur aspera, videntur truculenta; sed fiunt ad disciplinam dictante charitate. Semel ergo breve praeceptum tibi praecipitur, Dilige, et quod vis fac: sive taceas, dilectione taceas; sive
Abbreviated transcription (Latin):
S quȩ res discernit patrem tradẽ¬
tem filium: seipsum filium tra¬
dentem: & udam discipulũ tra¬
dentem magistrũ suũ: Quia hoc
fecit pater &e filius in caritate. fe¬
cit autẽ hoc uidas in ꝓditione.
Uidetis quia ñ quid faciat homo
considerandu ẽ. s qͦ animo & uo¬
luntate faciat. In eodẽ facto inuenimꝰ
d̾m patrẽ. in qͦ inuenimꝰ iudã. Patrẽ
benedicimꝰ iudã detestam᷑. Qͣre patrẽ¬
bñdicimꝰ. ludã detestam̃: Benedicimꝰ
caritatẽ: detestam iniqͥtatẽ. Qͣntũ enĩ
p̾stitum ẽ generi humano. de tra¬
dito xp̃o: Nunquid hoc cogita¬
uit udas ut traderet: Ds̃ cogita¬
uit salutẽ nrãm qua redempti su¬
mus: uidas cogitauit p̾cium quo
uendidit dñm. filius ipse p̾cium
cogitauit quod dedit pro nobis:
uidas cogitauit p̾ciũ qd̾ accepit
ut uenderet. Diuersa gͦ intentiodi¬
u̾sa facta fecit. Cum sit una res. ex
diu̾sis intentionib eam si metiam᷑:

Expanded text:
sed quae res discernit Patrem tradensed quae res discernit Patrem tradentem Filium, seipsum Filium tradentem, et Judam discipulum tradentem magistrum suum? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate; fecit autem hoc Judas in proditione. Videtis quia non quid faciat homo, considerandum est; sed quo animo et voluntate faciat. In eodem facto invenimus Deum Patrem, in quo invenimus Judam; Patrem benedicimus, Judam detestamur. Quare Patrebenedicimus, Judam detestamur? Benedicimus charitatem, detestamur iniquitatem. Quantum enim praestitum est generi humano de tradito Christo? Numquid hoc cogitavit Judas ut traderet? Deus cogitavit salutem nostram qua redempti sumus; Judas cogitavit pretium quo vendidit Dominum. Filius ipse cogitavit pretium quod dedit pro nobis; Judas cogitavit pretium quod accepit ut venderet. Diversa ergo intentio diversa facta fecit. Cum sit una res, ex diversis eam intentionibus si metiamur,
Abbreviated transcription (Latin):
Maiorem dilectionẽ nemo potest
habere: quam ut animã suam po¬
nat pro amicis siuis. Et ibi ꝓbata
ẽ dilectio xp̃i in nos: quia mortuuᷤ
ẽ pro nobis. Dilectio patrisꝰ unde
ꝓbata ẽ in nobis: Quia filiũ suũ
unicũ misit mori ꝓ nobis. Sic et
paulus apłs dicit. Qui filio ꝓpͥoñ
peꝑcit:. s pro nobis omĩb tradi¬
dit eum. Quomͦ ñ etiã cum illo
omĩa nobis donauit: Ecce xp̃m
tradidit pat̾: tradidit uidas. Nun¬
quid non quasi simile factũ uide¬
tur: T̃raditor ẽ iudas. Ergo tra¬
diditor ẽ. & d̾s pat̾: Absit inquis.
Non dico. s apłs dicit: qui filio
ꝓpͥo non peꝑcit. s pro nobis omĩb
tradidit eum. Et pater illum tra¬
didit: &e ipse se tradidit. Ait idem
apls. Qui dilexit me: &e tradidit se¬
ipsum ꝓ me. Si pater tradidit fili¬
um. & tradidit seipsum filius. ui¬
das quid fecit: facta ẽ traditio a pa¬
tre. facta ẽ traditio a filio: facta est
traditio a uida. Una res facta est.

Expanded text:
tionem nemo potest habere, quam ut animam suam ponat pro amicis suis; et ibi probata est dilectio Christi in nos, quia mortuus est pro nobis. Dilectio Patris unde probata est in nos? Quia Filium suum unicum misit mori pro nobis: sic et Paulus apostolus dicit, Qui Filio proprio non peporcit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis donavit ? Ecce Christum tradidit Pater, tradidit Judas; numquid non quasi simile factum videtur? Traditor est Judas: ergo traditor est et Deus Pater? Absit, inquis. Non dico, sed Apostolus dicit: Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. Et Pater illum tradidit, et ipse se tradidit. Ait idem apostolus: Qui me dilexit, et tradidit seipsum pro me . Si Pater tradidit Filium, et tradidit seipsum Filius, Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda; una res facta est:
Abbreviated transcription (Latin):
pactum fecimus cum dño nr̃o in ora¬
tione. ut siuolumus ut dimittat
peccata nr̃a dimittamꝰ & nos pec¬
cata. quȩ in nos fuerint commissa:
Non autẽ dimittit. nͥ caritas. Tol¬
le caritatẽ de corde: odium tenet:
ignoscere ñ nouit. Sit ibi caritas:
secura ignoscit. que ñ angustatur
Epła autẽ ista tota quam suscepi¬
mus tractandam uobiscũ: iudete
si aliud aliquid cõmendat. quam
ipsam unam caritatẽ. Nec tim̃¬
dum ẽ. ne sepe dicendo in odium
ueniat. Quid enim amat᷑. si caritaᷤᷤ
in odium ueniat. Quia caritate
fit: ut cetera bene ament᷑. Ipsa qͦ¬
modo amanda ẽ Res gͦ quȩ nũ¬
quam debet decorde discedere: nͨ ab
ore discedat. Iam uos inquit ex do
estis filioli: & uicistis eum. Quẽ nͥ
suimus autẽ si memmistis. quia
om̃s negant iħ̃m xp̃m in carne
uenisse:qui uiolant caritatẽ. Ihc
enim ñ opus erat ut ueniret: nisi

Expanded text:
pactum fecimus cum Deo nostro in orapactum fecimus cum Deo nostro in oratione, ut si volumus ut dimittat nobis peccata nostra, dimittamus et nos peccata quae in nos fuerint commissa . Non autem dimittit nisi charitas. Tolle charitatem de corde; odium tenet, ignoscere non novit. Sit ibi charitas, secura ignoscit, quae non angustatur. Epistola autem ista tota, quam suscepimus tractandam vobis, videte si aliud aliquid commendat quam ipsam unam charitatem. Nec timendum est ne saepe dicendo in odium veniat. Quid enim amatur, si charitas in odium veniat? Qua charitate fit ut caetera bene amentur, ipsa quomodo amanda est? Res ergo quae nunquam debet de corde discedere, nec ab ore discedat. 2. Jam vos, inquit, ex Deo estis filioli, et vicistis eum: quem, nisuimus autem, si meministis, quia omnes negant Jesum Christum in carne venisse, qui violant charitatem. Jesus enim non opus erat ut veniret, ni
Abbreviated transcription (Latin):
rentib patriã.
sic ẽ. quomͦ fuit
heremꝰ populo
isrłi. Errabant qͥdem adhuc & pa-¬
tam querebant: s duce deo errare
ñ poterant. Uia illis fuit uisio di.
Nam uͥ ꝑ quadraginta annos cir-¬
cuierunt. paucissimis mansionib
conficit᷑ iter ipsum: & notũ ẽ om¬
nibꝰ. Tardabant᷑ quia exerceban¬
tur: ñ quia deserebant᷑. Quod gͦ
nobis ꝓmittit ds. in effabilis dul¬
cedo est: & bonum sicut scͥptura
dicit. & sepe cõmemorantib nobi ᷤ¬
audistis. qͦd oculus ñ uidit. nec au¬
ris audiuit. nec in cor hominis as¬
cendit. Laborib autẽ temporali¬
b exercemur. temptationibꝰ uitȩ
p̾sentis erudimur. S si ñ uultis
in ista heremo siti mori: bibite ca¬
ritatem. fons ẽ. quẽ uoluit dñs
hic ponere. ne deficiamꝰ in uia: &
abundantius eum bibemꝰ cũ ad
patriam uenerimꝰ. Aodo euͣgłm
lectum ẽ. ut de ipsis uerbis quib
lectio t̾minata ẽ. dicam. qͥd aliud
nͥ de caritate audistis qͣndoqͥdẽ

Expanded text:
ntibus patriam sic est, quomodo fuit eremus populo Israel. Errabant quidem adhuc, et patriam quaerebant: sed duce Deo errare non poterant. Via illis fuit jussio Dei. Nam ubi per quadraginta annos circumierunt, paucissimis mansionibus conficitur iter ipsum, et notum est omnibus. Tardabantur, quia exercebantur, non quia deserebantur. Quod ergo nobis promittit Deus, ineffabilis dulcedo est, et bonum, sicut Scriptura dicit, et saepe nobis commemorantibus audistis, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Laboribus autem temporalibus exercemur, et tentationibus vitae praesentis erudimur. Sed si non vultis in ista eremo siti mori, bibite charitatem. Fons est quem voluit Dominus hic ponere, ne deficiamus in via: et abundantius eum bibemus, cum ad patriam venerimus. Modo Evangelium lectum est; ut de ipsis verbis, quibus lectio terminata est dicam, quid aliud nisi de charitate audistis? Quandoquidem
Abbreviated transcription (Latin):
ti ur̃e dicemus. Quid ẽ diabolus:
Angłs ꝑsuꝑbiam separatus a do.
qui in ueritate ñ stetit: auctor m̾¬
dacii:. & asemetipso deceptꝰ. alterũ
decipere concupiuit. Iste adu̾sariꝰ
effectus generis humani. inuentor
mortis. suꝑbiȩ institutor. radix
maliciȩ. scelerum caput. pͥnceps
um uoluptatũ. Hic dum illũ
pͥmum hominẽ a do factũ. adã
scilicet patrem omniũ nr̃m intu¬

Expanded text:
 35 Diabolus. Quid est diabolus? Angelus per superbiam separatus a deo, qui in veritate non stetit, autor mendacii et a semetipso deceptus decipere alterum concupivit, ipse adversarius effectus generis humani, inventor mortis, superbie institutor, radix malicie, scelerum caput, princeps um voluptatum. Hic ergo cum illum primum hominem a Deo factum, Adam scilicet, patrem omnium nostrum intu
Abbreviated transcription (Latin):
sus sibillȩ. Dabunt autẽ alapas dõ¬
manib incestis: &e impurato ore ex¬
puent uenenata sputa. Dabit uͦ
ad uerbera simplicit̾ scm̃ dorsum:
& colaphos accipiens tacebit: ne
quis agnoscat quod uerbũ uł unde
ueniat: ut inferis loquat᷑ & corona
spinea coronetur. Ad cibum autẽ
fel. ad sitim acetum dabunt. In hoᷤᷤ¬
pitalitatis hanc demonstrabunt
mensam. Ipsa enim insipiens¬
gens tuum dñm ñ intellexisti. me¬
dentẽ mortaliũ sensib s spinis
coronasti: &e horridum fel miscu-¬
isti. Templi uͦ uelum scindetur. &e
medio die nox erit tenebrosa nimiᷤ
in trib horis: & morte morietur.
trib dieb sompno suscepto: &e tc̃
ab inferis regressus ad lucem ueni¬
et pͥmus resurrectionis pͥncipio re¬

Expanded text:
ueniet; dabunt autem Deo alapas manibus incestis et inpurato ore exspuent uenenatos sputus; dabit uero ad uerbera simpliciter sanctum dorsum. Et colaphos accipiens tacebit, ne quis agnoscat, quod uerbum uel unde uenit, ut inferis loquatur et corona spinea coronetur. Ad cibum autem fel et ad sitim acetum dederunt; inhospitalitatis hanc monstrabunt mensam. Ipsa enim insipiens tuum Deum non intellexisti, ludentem mortalium mentibus, sed spinis coronasti et horridum fel miscuisti. Templi uero uelum scindetur; et medio die nox erit tenebrosa nimis in tribus horis. Et morte morietur tribus diebus somno suscepto; et tunc ab inferis regressus ad lucem ueniet primus resurrectionis principio re
Abbreviated transcription (Latin):
dic nobis palam: Ille autẽ ad con¬
siderationem miraculoꝵ mitte¬
bat. dicens. Oꝑa quȩ ego facio. ipsa
testimonium ꝑhibent de me:ut
xp̃o testimoniũ dicerent ñ uerba
s facta. uosautẽ ñ agnoscentes sal

Expanded text:
dic nobis palam . Ille autem vos ad considerationem miraculorum mittebat, dicens: Opera quae ego facio, ipsa testimonium perhibent de me, ut Christo testimonium dicerent non verba, sed facta. Vos autem non agnoscentes Sal
Abbreviated transcription (Latin):
lis: celsum cum scĩs eui iam t̾mino
in ipso.Sic animȩ cum carne ade¬
runt: quas udicat ipse. Cum ia¬
cet incultus densis in uepͥb orbis:
reicient simiilachra uiri: cunctã
quoq gazam. Exuret terras igniˢ.
pontumq polumq inquirens
tetri portas effringet auerni. Sc̃oꝵ
s enim cunctȩ lux libera carni tra¬
detur: sontes et̾naq flamina cre¬
mabit. Occultos actus retegens
tunc quisq loquetur secreta: atq
d̾s reserabit pectora luci. Tunc e¬
rit &e luctus: stridebunt dentib
om̃s. Eripitur solis iubar: &e cho¬
rus interit astris. Uoluetur celum:
lunaris splendor obibit. D eiciet
colles: ualles extollet ab imo. Non
erit in reb hominũ. sublime u̾el
altum. Iam equantur campis mõ¬
tes: &e cerula ponti. Omĩa cessabt̃:
tellus confracta ꝑibit. Sic pariter
fontes torrent᷑. fluminaq igni. S
tuba tum sonitum tristem demit¬
tet ab alto orbe: gemens facinus
miserum. uariosq labores. Tarta¬

Expanded text:
lis Celsum cum sanctis, aevi jam termino lis Celsum cum sanctis, aevi jam termino in ipso. Sic animae cum carne aderunt quas judicat ipse. Cum jacet incultus densis in vepribus orbis, Rejicient simulacra viri, cunctam quoque gazam Exuret terras ignis pontumque polumque Inquirens, tetri portas effringet Averni. Sanctorum sed enim cunctae lux libera carni Tradetur, sontes aeternaque flamma cremabit. Occultos actus retegens, tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pectora luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis jubar, et chorus interit astris. Volvetur coelum, lunaris splendor obibit. Dejiciet colles, valles extollet ab imo. Non erit in rebus hominum sublime vel altum. Jam aequantur campis montes, et caerula ponti Omnia cessabunt, tellus confracta peribit. Sic pariter fontes torrentur, fluminaque igni. Et tuba tunc sonitum tristem demittet ab alto Orbe, gemens facinus miserum variosque labores. Tarta