comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
custodia carceris clausus. qr ire ꝑ semet¬
ipsũ ad philippenses non ꝑmitit᷑: trans-¬
mnittere se discipulũ pollicet᷑ dicens. Spero
in dño iħu. timotheum cito me mittere
ad uos: ut & ego bono animo sim. cognitiᷤ
quȩ circa uos st̃. Constrictus etiã uinculis
atq ephesi retentus : colosensib scribit. Nã
si corpore absens sũ: s spũ uobiscũ sũ. Ecce
quomodo scõ desiderio quasi uagat᷑: hic
corpore tenet᷑: illuc spũ ducit᷑. Et paterni
opera: audientib exprunit uota. Efficit᷑
presens eis cũ quib erat: nec tam̃ illis ab¬
sens cũ quib ñ erat. Cuius uagationẽ me¬
lius cognoscimus: si eius adhuc ad corun¬
thios uerba pensamus. Ait enĩ. Ueniam
ad uos cũ macedoniã ꝑtransiero. Nã mace¬
doniã ꝑtransibo: apud uos aũ forsitan ma
nebo. u̾el etiã hiemabo. ꝑ pendamꝰ quȩso:
quȩ sit ista uagatio. Ecce alio interĩ man&e:

Expanded text:
custodia carceris clausus, quia ire per semetcustodia carceris clausus, quia ire per semetipsum ad Philippenses non permittitur, transmittere se discipulum pollicetur, dicens: Spero in Domino Jesu, Timotheum cito me mittere ad vos, ut et ego bono animo sim, cognitis quae circa vos sunt . Constrictus etiam vinculis, atque Ephesi retentus, Colossensibus scribit: Nam etsi corpore absens sum, sed spiritu vobiscum sum . Ecce quomodo sancto desiderio quasi vagatur, hic corpore tenetur, illuc spiritu ducitur, et paterni opera, audientibus exprimit vota, efficaciter praesens eis cum quibus erat, nec tamen illis absens cum quibus non erat. Cujus vagationem melius agnoscimus, si ejus adhuc ad Corinthios verba pensamus, ait enim: Veniam ad vos, cum Macedoniam pertransiero. Nam Macedoniam pertransibo: apud vos autem forsitan manebo, vel etiam hiemabo . Perpendamus, quaeso, quae sit ista vagatio. Ecce alio interim manet,
Abbreviated transcription (Latin):
derium mittunt. Quasi quedã qͥppe uagatio
ẽ: ipsa cogitationis estuatio. Et uelut ad loca
uaria mutatis nutib transeunt: dũ ꝓ adunan¬
dis animab in modos innumeros. in partes
diuersas. esurienti mente discurrunt. Hauc¬
uagationẽ pulli coruoꝵ id ẽ filii gentiliũ:
ab ipso gentiũ magistro didicerunt. Ipse
quippe quã ualida caritate flagrat: tam
nunia ex locis ad loca se uagatione ꝑmutat.
Transire ad alia ex aliis appetit: quia ipsa
eũ quȩ implet caritas impellit. Longe
nãq a romains positus: se̾bit dicẽs. Memoriã
ur̃i facio semꝑ in orationib meis: obsecrans
si quomͦ tandẽ aliquando ꝓsperũ iter habe
am in uoluntate di ueniendi ad uos: desi-¬
dero enĩ uidere uos. Retentus ȩ̃phesi: co-¬
rinthiis scribit. Ecce tercio hoc paratꝰ sũ
uenire ad uos. Rursum ephesi cõmorans:
galatis loquit᷑ dicens. Uellem mͦ ẽẽ apud
uos . & mutare uocẽ meã. Rome quoq

Expanded text:
derium mittunt. Quasi quaedam quippe vagatio derium mittunt. Quasi quaedam quippe vagatio est ipsa cogitationis aestuatio; et velut ad loca varia mutatis nutibus transeunt, dum pro adunandis animabus in modos innumeros ac in partes diversas esurienti mente discurrunt. agationem pulli corvorum, id est filii gentilium, ab ipso gentium magistro didicerunt. Ipse quippe quam valida charitate flagrat, tam nimia ex locis ad loca se vagatione permutat; transire ad alia ex aliis appetit, quia ipsa eum quae implet charitas impellit. Longe namque a Romanis positus scribit: Memoriam vestri facio semper in orationibus meis, obsecrans si qam in voluntate Dei veniendi ad vos: desidero enim videre vos . Retentus Ephesi, Corinthiis scribit: Ecce tertio hoc paratus sum venire ad vos . Rursum Ephesi commorans, Galatis loquitur, dicens: Vellem modo esse apud vos, et mutare vocem meam . Romae quoque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpħam cir. Qui dat iumentis escã ipsoꝵ.
&e pullis coruoꝵ inuocantib eũ. Ium̃ta qppe
escam accipiunt: dũ sacrȩ scripturȩ pabulo
mentes dudũ brute saciant᷑. Pullis uͦ cor¬
uoꝵ filiis scilicet gentium esca dat᷑: cũ eoꝵ
desideriũ nrã conuersione reficit᷑. Iste cor¬
nunc escam accipit: quia ipse ad conuer¬
predicatores ex eo editi. ñ in se p̾sumunt: seo
in uirib redemptoris sui. Vnde bene dr:
quando pulli eus ad dm̃ clamant. Nichil
enĩ sua uirtute posse se sciunt: & quãus
animarũ lucra piis uocib sẽꝑ esuriãt: ab illo
tam̃ qui cuncta intrinsecus oꝑat᷑ hȩc fieri
exoptant. Uera eñ fide cõprehendunt. qr
neq qͥ plantat est aliqͥo. neq qͥ rigat: sed
gautes eo qd̾ non habeant cibos: in hac
uagatione nil aliud quã estuantiũ p̃dicatoꝵ
uota signant᷑. Qui dũ in ȩccłiȩ sinũ reci¬
pere popłos ambiunt. magno ardore succen¬
si. nẽ ad hos nunc ad illos colligendos desi¬

Expanded text:
 dicitur: Qui dat jumentis escam ipsorum, et pullis corvorum invocantibus eum . Jumenta quippe escam accipiunt, dum sacrae Scripturae pabulo mentes dudum brutae satiantur. Pullis vero cervorum, filiis scilicet gentium esca datur, cum eorum desiderium nostra conversatione reficitur. Iste cornunc escam accipit, quia ipse ad converpraedicin viribus Redemptoris sui. Unde bene dicitur: Quando pulli ejus ad Deum clamant, nihil enim sua virtute posse se sciunt. Et quamvis animarum lucra piis vocibus esuriant ab illo tamen qui cuncta intrinsecus operatur, haec fieri exoptant. Vera enim fide comprehendunt, quod neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed gantes eo quod non habeant cibos, in hac vagatione nihil aliud quam aestuantium praedicatorum vota signantur. Qui dum in Ecclesiae sinum recipere populos ambiunt, magno ardore succensi, nunc ad hos, nunc ad illos colligendos desi
Abbreviated transcription (Latin):
se diffidunt: maioꝵ uitã conspiciant.
atq in eoꝵ considerata fortitudine. bonoꝵ
operũ fetus ponant. Ut enĩ pauca de
multis loquar. quatenus studiosus lector
multa in paucis intelligat: iste uerboꝵ
contumeliis pressus. cuꝰ uirtutẽ pacien-¬
tiȩ seruare non sufficit. dauid factũ ad
memoriã reducit. Quẽ cũ se mei tot
conuitiis urgeret. & armati ꝓceres ul¬
cisci contenderent: ait. Quid mͥ & uob̃
filii saruiȩ as dimittite eũ ut maledicat:
dñs enĩ precepit ei ut inalediceret da

Expanded text:
se diffidunt, majorum vitam conspiciant, se diffidunt, majorum vitam conspiciant, atque in eorum considerata fortitudine bonorum operum fetus ponant. Ut enim pauca de multis loquar, quatenus studiomulta in paucis intelligat, quisquis, verborum contumeliis pressus, cum virtutem patientiae servare non sufficit, David factum ad memoriam reducat; quem cum Semei tot conviciis urgeret, et armati proceres ulcisci contenderent, ait: Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Dimittite eum ut maledicat; Dominus enim praecepit ei ut malediceret Da
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑. eiq dr̃. Nũqͥd nosti tẽpus partus ibicũ
in petris: uł parturientes ceruas obseruastios
Acsi dicat᷑ ei. Idcirco te egisse aliqͥd sublimi¬
ter credis: qr illud tẽpus necdũ preuides.
qͦ spiritales magistri in mundũ missi. ꝑ
doctrinã antiquoꝵ patrũ filios generant᷑:
suisq mͥ laborib animaꝵ luera cõportant.
Nam si illoꝵ fructũ quasi ibicũ ceruarũq
partus aspiceres: ualde humilit̾ de tua
uirtute sentires. Magna quippe quȩ agi-¬
mus quasi minima ducimus: cũ hȩc ꝑ for¬
tiora exempla pensamꝰ. Sed tẽ apud diñ
crescunt ꝑ meritũ: cũ apud nosiet ipsoᷤᷤ
ꝑ humilitatẽ de crescunt. Possunt uͦ¬
ceruarũ significatione doctores: appel¬
latione aũ ibicũ qͥ animalia st̃ minima.
auditores intelligi. In petris uͦ ibices
pariunt. qr ad exertenda scã oꝑa ꝑ exem¬
pla patrũ precedentiũ fecundant᷑: ut cũ
fortasse p̃cepta sublimia audiunt. & in¬
firmitatis ꝓpriȩ conscii ea se implere pos-¬

Expanded text:
r: Nunquid nosti tempus partus ibicum in petris, vel parturientes cervas observasti? Ac si dicatur ei: Idcirco te egisse aliquid sublimiter credis, quia illud tempus necdum praevides quo spiritales magistri in mundum missi per doctrinam antiquorum patrum filios generant, suisque laboribus animarum mihi lucra comportant. Nam si illorum fructum quasi ibicum cervarumque partus aspiceres, valde humiliter de tua virtute sentires. Magna quippe quae agimus quasi minima ducimus, cum haec per fortiora exempla pensamus. Sed tunc apud Deum crescunt per meritum, cum apud nosmetipsos per humilitatem decrescunt. cervarum significatione doctores, appellatione autem ibicum, qui animalia sunt minima, auditores intelligi. In petris vero ibices pariunt, quia ad exercenda sancta opera per exempla patrum praecedentium fecundantur, ut cum fortasse praecepta sublimia audiunt, et, infirmitatis propriae conscii, ea se implere pos
Abbreviated transcription (Latin):
nis innotescit. Non enun considerare
illã desiderabilem suꝑnoꝵ ciuiũ frequen¬
tiam student: nullo ardoris radio illa
sollempnitatis internę festa conspiciunt:
nulla in initimis contemplationis penna
subleuant᷑. Solis namq uisibilib serui¬
unt: & idcirco nil suꝑnȩ suauitatis in-¬
trinsecus audiunt: quia eos sicut &¬
superius diximus. in aure cordis cura¬
rũ scłarium surdi tumultus p̾munt.
Quia gͥ occulti dispensatione iudicii qd̾
aliis aperitur aliis claudit᷑: qd aliis
detegit᷑. aliis occultat᷑: dicat᷑ recte.
Quis en arrauit cęloꝵ rationẽ: & concentũ
celi quis dorinire faciet as Qd̾ tam̃ tẽ
nobis latius innotuit: cũ redẽptor nr̃
ꝑ dispensationis mysterium appãrens. &.
qui digni uidebant᷑ exclusit. Unde hic

Expanded text:
nis innotescit. Non enim considerare nis innotescit. Non enim considerare illam desiderabilem supernorum civium frequentiam student, nullo ardoris radio illa solemnitatis internae festa conspiciunt, nulla in intimis contemplationis penna sublevantur. Solis namque visibilibus serviunt, et idcirco nihil supernae suavitatis intrinsecus audiunt, quia eos, sicut superius diximus, in aure cordis curarum saecularium surdi tumultus premunt. Quia igitur occulti dispensatione judicii quod aliis aperitur aliis clauditur, quod aliis detegitur aliis occultatur, dicatur recte: Quis enarrabit coelorum rationem, et concentum coeli quis dormire faciet? Quod tamen tunc nobis latius innotuit, cum Redemptor noster per dispensationis 966 mysterium apparens, et qui digni videbantur exclusit. Unde hic
Abbreviated transcription (Latin):
centus cęli ñ dormit: quia eoꝵ mens quȩ
sit laudis suꝑnę suauitas apposita amoris
aure cognoscit. Intus enim qd̾ appetant
audiunt: & de celestiũ bonoꝵ premiis
ipso desiderio diuinitatis instruuntur.
Unde & presentẽ uitã ñ solũ aduersantẽ
sed etiam fauentẽ grauit̃ tolerant: qr
eis onerosũ ẽ om̃e qd̾ cernit᷑ : dũ ab eo
qd̾ intus audiunt differunt᷑. Om̃e qd̾
sibi presto ẽ graue estimant: quia illud
ñ ẽ ad quod auhelant. Indesinent̃ aũ
eoꝵ mens ipsis temporalitatis laboribus
fessa. in illud cȩ̨leste gaudium resumñda
suspendit᷑: dũ in aure cordis intro erum¬
pente concentu. societatẽ sibi cotidie
suꝑnoꝵ ciuium prestolant᷑. Iste concen¬
tus suꝑnȩ laudis in aure illius crupe¬
rat: qui dicebat. Ingrediar in locũ ta-
ciuitatis epulantis audierat: qͥd illũ
aliud nisi cęli concentus excitabat us
eoꝵ cordib nequaꝗͣ ꝑ uocẽ compunctio¬

Expanded text:
centus coeli non dormit, quia eorum mens quae centus coeli non dormit, quia eorum mens quae sit laudis supernae suavitas, apposita amoris aure, cognoscit. Intus enim quod appetunt audiunt, et de coelestium bonorum praemiis ipso desiderio Divinitatis instruuntur. Unde et praesentem vitam non solum adversantem, sed etiam faventem graviter tolerant, quia eis onerosum est omne quod cernitur, dum ab eo quod intus audiunt differuntur. Omne quod sibi praesto est grave aestimant, quia illud non est ad quod anhelant; indesinenter autem eorum mens ipsis temporalitatis laboribus fessa in illud coeleste gaudium resumenda suspenditur, dum, in aure cordis intro erumpente concentu coeli, societatem sibi quotidie supernorum civium praestolantur. Iste concentus supernae laudis in illius aure eruperat, qui dicebat: Ingrediar in locum tabecivitatis epulantis audierat, quid illum aliud nisi coeli concentus excitabat? 21eorum cordibus nequaquam per vocem compunctio
Abbreviated transcription (Latin):
cus uigilet: in ipsa tam̃ reꝓboꝵ ignoran¬
tia extrinsecus dormit. Et narrat᷑ gͦ
secreti cȩlestis ratio: & tam̃ concentꝰ cęli
dormire ꝑmittit᷑: quia & aliis ꝑ inspira¬
tionẽ suꝑnȩ retributionis scientia pandit᷑:
& aliis quȩ sit internȩ laudis suauitas
mentib quȩ sit suꝑnoꝵ retributio inde¬
sinent̃ aperit᷑: ut nimirũ sine cessatione
ꝓficiant: & transcurrentes uisibilia sese
ad inuisibilia extendant. Om̃e enĩ uisi¬
bile qd̃ in hac uita reꝓbos figit. hoc ele¬
ctos ad aliã impellit: quia dũ bona quȩ
facta sunt respiciunt: in eũ a quo facta
sunt in ardescunt. Tantdq eũ prestan¬
tius amant: quanto illũ hoc qd̃ ipse
bonũ condidit. preire considerant. Lo¬
quit᷑ quippe hoc eis intrinsecus: silenter
sonans inuisibilis lingua compunctionis.
Quam tanto plenius intus audiunt:
quanto ab exteriorum desiderioꝵ stre¬
pitu ꝑfectius auertunt᷑. his itaq con¬

Expanded text:
in se vigilet, in ipsa tamen reproborum ignoranin se vigilet, in ipsa tamen reproborum ignorantia extrinsecus dormit. Narratur ergo secreti coelestis ratio, et tamen concentus coeli dormire permittitur, quia et aliis per inspirationem supernae retributionis scientia panditur, et aliis quae sit internae laudis suavitas sit supernorum retributio indesinenter aperitur, ut nimirum sine cessatione proficiant, et transcurrentes visibilia sese ad invisibilia extendant. Omne enim visibile quod in hac vita reprobos figit, hoc electos ad alia impellit, quia dum bona quae facta sunt respiciunt, in eum a quo facta sunt inardescunt; tantoque eum praestantius amant, quanto illum hoc quod ipse bonum condidit praeire considerant. Loquitur quippe hoc eis intrinsecus silenter sonans invisibilis lingua compunctionis. Quam tanto plenius intus audiunt, quanto ab exteriorum desideriorum strepitu perfectius avertuntur. His itaque con
Abbreviated transcription (Latin):
tationũ iã uerba cessabunt. Vnde & ap¬
te ipsũ resurrectionis tempus adiungit᷑:
cũ ilico ꝓfert᷑. Quando fundabat᷑ pulius
enim suo quȩ adhuc futura sunt. quasi
iã p̃terita sint diuinuᷤᷤ sermo describit: hoc
in se uidelicet seruans qd̾ ꝑ eũ dr̃. qui fe¬
cit quȩ futura sunt. Puluis itaq tunc
in terra fundat᷑: quia in solida mẽbra
reducit᷑. Et glebe conpingunt᷑: qr nimi¬
rũ firma corpora ex puluere collecta con¬
surgunt. Sed postquã uerba hȩc domini¬
ca quomodo de futuro intelligenda sint
dixinus: nunc etiã quid de presenti in¬
faciet as Cȩloꝵ rationẽ dñs narrat: dũ
nunc insinuando suꝑna secreta. electoꝵ
suoꝵ mentes illuminat. Concentũ uͦ cęli
dormire facit: dũ concordes hẏmnos
angłoꝵ. atq illa cęlestiũ uirtutũ gaudia.
repboꝵ cordib iusto iudicio abscondit.
Qui concentus cęli. quãuis in se intrinse

Expanded text:
tationum jam verba cessabunt. Unde et aptationum jam verba cessabunt. Unde et aperte ipsum resurrectionis tempus adjungitur, cum illicenim suo quae adhuc futura sunt quasi jam praeterita divinus sermo describit, hoc in se videlicet servans quod per eum dicitur: Qui fecit quae futura sunt . Pulvis itaque tunc in terram fundatur, quia in solida membra reducitur. Et glebae compinguntur, quia nimirum firma corpora ex pulvere collecta consurgunt. Sed postquam verba haec dominica quomodo de futuro intelligenda sint diximus, nunc etiam quid de praesenti inALITER. Coelorum rationem Dominus narrat, dum nunc insinuando superna secreta, electorum suorum mentes illuminat; concentum vero coeli dormire facit, dum concordes hymnos angelorum, atque illa coelestium virtutum gaudia reproborum cordibus justo judicio abscondit. Qui concentus coeli, quamvis intrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
aturaꝵ. Tc̃ gͦ cȩloꝵ rationẽ dñs narrat: cũ se¬
met ipsũ nob̃ qͦmͦ electiᷤ spiritib p̃sit ĩsinuat.
Tc̃ celoꝵ rõnẽ narrat: cũ detersa mentis nr̃e
caligine. clara se uisione mauifestat. Vnde
& in euangłio dicit. Ueuit hora cũ iam
non in parabolis loquar uobis: s palam
de patre annuntiabo uobis. Palam qͥppe
de patre annutiare se asserit: quia ꝑ
patefactam tunc maiestatis suȩ speciem.
& quomodo ipse gignenti ñ impar oria¬
t᷑. & quomͦ utrorũq sp̃s utriq coeternus
ꝓcedat ostendit. Aꝑte namq tunc uide¬
bunus. quomͦ hoc qd̾ oriendo est ei de
quo oritur. subsequens ñ est: quomͦ is
qui ꝑ ꝓcessionẽ ꝓducit᷑. a ꝓferentib non
preit᷑. Aꝑte tuuc uidebimus. quomͦ &
unũ diuisibiliter tria sint: & indiuisibi-¬
liter tria unum. Lingua gͦ tunc narran-¬
tis di est: uisa claritas subleuantis. Et
concentus cęli tunc doriniunt: qr appa¬
rente in iudicio retributore operũ. exhor¬

Expanded text:
s narrat, cum semetipsum nobis quomodo electis spiritibus praesit insinuat. Tunc coelorum rationem narrat, cum detersa mentis nostrae caligine clara se visione manifestat. Unde et in Evangelio dicit: Venit hora cum jam non in parabolis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis . Palam quippe de Patre annuntiare se asserit, quia per patefactam tunc majestatis suae speciem, et quomodo ipse gignenti non impar oriat quomodo utriusque Spiritus utrique coaeternus procedat, ostendet; aperte namque tunc videbimus, quando hoc quod oriendo est ei de quo oritur subsequens non est, quomodo is qui processione producitur a proferentibus non preitur; aperte tunc videbimus, quomodo unum divisibiliter tria sint et indivisibiliter tria unum. Lingua ergo tunc narrantis Dei est visa claritas sublevantis. Et concentus coeli tunc dormiet, quia apparente in judicio retributore operum, exhor
Abbreviated transcription (Latin):
temptationes erubescat admittere:
qua redemptor suus & uagantẽ ñ ces-¬
sat amare. Hoc in nobis ꝑ semet ipsũ
tolerat: hoc ab infidelib ꝑ suos cotidie
predicatores portat. Eius enim donũ
suborta in nobis temptatione repellit᷑:
& tamen ab infundendo intrinsecus mu-¬
nere. nequaꝗͣ nr̃a infirmitate reuocat᷑.
Eius publice uerba respuunt᷑: & tam̃ ab
erogande gr̃ȩ largitate. nulla infideliũ
iniquitate cõpescitur. Nam cũ praui
homines predicamenta despiciunt: ad¬
iungit etiam miracula quȩ uenerent᷑.
Unde post editam uocem. post inundan¬
tium aquarũ impetũ: apte subiungit᷑.¬

Expanded text:
tentationes erubescat admittere, quam Redemptor suus et vagantem non cessat amare. Hoc in nobis per semetipsum tolerat, hoc ab infidelibus per suos quotidie praedicatores portat. Ejus enim donum suborta in nobis tentatione repellitur, et tamen ab infundendo intrinsecus munere nequaquam nostra infirmitate revocatur. Ejus publice verba respuuntur, et tamen ab eroganda gratiae largitate nulla infidelium iniquitate compescitur. Nam cum pravi homines praedicamenta despiciunt, adjungit etiam miracula quae venerentur. Unde post editam vocem, post inundantium aquarum impetum, apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
EAT US
ios talia utrũne
fecerit. dũo inter-¬
rogante requirit᷑.
qualia utiq face¬
re ũ potest homo:
ut dũ se ista face¬
Ore ũ posse dep̾hen-¬
dit. ad eum refu¬
giat que solum talia quia facere possit
intelligit: atq ante oculos iudicis sui
magis potens appareat. si sua uerius cog¬
fieri non ignoratur. de eo diuina iob uoce

Expanded text:
eatus Job talia utrumne fecerit, Domino interrogante, requiritur, qualia utique facere non potest homo, ut dum se ista facere non posse deprehendit, ad eum refugiat quem solum talia quia facere possit intelligit, atque ante oculos judicis sui magis potens appareat, si sua verius inffieri non ignoratur, de eo divina Job voce
Abbreviated transcription (Latin):
exprimer&. ilico adiunxit. Nec multitu¬
do locoꝵ inclin& te. In tot quippe locis
inclinamur: in quot suꝑuacuis curis ex¬
tendimur. Nã sicut locus est corporis spaci¬
um corporale: ita locus ẽ mentis unaqueq
intentio cogitationis. Que dũ huc illucq
impellit᷑: si delectatiõe aliqua cogitationuis
suȩ libenter occupat᷑. uelut ii quodã loco
ponit᷑ ut quiescat. Nam quoties uicti tedio
a cogitatione in cogitationẽ ducimur: quasi
fessa mente de loco ad locum migramus.
Cot itaq loca culmen mentis inclinant: quot
suborte cogitationes unitatẽ bonȩ intentio¬
nis dissipant. Recta & enm mens star&:
si uni cui debuerat cogitationi semꝑ in he¬
rer&. Recta mens staroe : si ñ se innumeris
motib fluxa mutabilitate ꝓsternerae .S dũ
nunc ista ꝑtractat. nẽ ad alia labit᷑. quasi

Expanded text:
exprimeret, illico adjunxit: CAPUTexprimeret, illico adjunxit: CAPUT. Moraliter: In tot quippe locis inclinamur, in quot supervacuis curis extendimur. Nam sicut locus est corporis, spatium corporale, ita locus est mentis unaquaeque intentio cogitationis. Quae dum huc illucque impellitur, si dilectione aliqua cogitationis suae libenter occupatur, velut in quodam loco ponitur ut quiescat. Nam quoties victi taedio a cogitatione in cogitationem ducimur, quasi fessa mente de loco ad locum migramus. Tot itaque loca culmen mentis inclinant, quot subortae cogitationes unitatem bonae intentionis dissipant. Recta etenim mens staret, si uni cui debuerat cogitationi semper inhaereret. Recta mens staret, si non se innumeris motibus fluxa mutabilitate prosterneret. Sed dum nunc ista pertractat, nunc ad al
Abbreviated transcription (Latin):
ñ preesse: ut exsequutionẽ iusticiȩ ñ domi¬
nando preueniat. sed famulando subsequat᷑:
quẽ opprimas: quia uidelic& si is qui corri.¬
gere nitit᷑ ira superat᷑. opprimit ante quam
corrigat. Nam dũ plus quã deb& accendit᷑:
sub iustȩ ultionis optentu ad immanitatẽ
crudelitatis effrenat᷑. Qd̾ plerumq idcireo
euenit: quia corda rectoꝵ minus amori st̃
solius creatoris intenta. Nam dũ multa in
hac uita appetunt. in ĩnuineris cogitationib
disꝑgunt᷑ͥ & cũ subito subditoꝵ culpas
repperiunt. digne cũ dõ eas iudicare ueque¬
unt: qr corda sua in curis transitoriis spar¬
sa. ad discretionis culm̃ colligere repente
ñ possunt. Cõmoti gͦ tanto minus ad ulcis¬
cenda peccata libram equitatis inueniunt:
quanto eam tratiquillitatis suȩ tempore ñ
requirunt. Vnde cum heliu dicer&. ñ
te super& ira. ut aliquẽ opprimas: quatinꝰ
easdem causas iniusticie & ire superantis

Expanded text:
non praeesse, ut exsecutionem justitiae non dominon praeesse, ut exsecutionem justitiae non dominando praeveniat, sed famulando subsequatur, ra, ut aliquem opprimas. Quia videlicet si is qui corrigere nititur ira superatur, opprimit antequam corrigat. Nam dum plus quam debet accenditur, sub justae ultionis obtentu ad immanitatem crudelitatis effrenatur. Quod plerumque idcirco evenit, quia corda rectorum minus amori sunt solius creatoris intenta. Nam dum multa in hac vita appetunt, innumeris cogitationibus disperguntur; et cum subito subditorum culpas reperiunt, digne cum Deo eas judicare nequeunt, quia corda sua in curis transitoriis sparsa ad districtionis culmen colligere repente non possunt. Commoti ergo tanto minus ad ulciscenda peccata libram aequitatis inveniunt, quanto eam tranquillitatis suae tempore non requirunt. Unde cum Eliu diceret: Non te superet ira, ut aliquem opprimas, quatenus easdem causas injustitiae et irae superantis
Abbreviated transcription (Latin):
est aliena uitia corrigi. sem& ipsum
prius deb& sollerter intueri: ne dum
alioꝵs culpas ulciscit᷑. ipse ulciscendi furo¬
re superet᷑. Plerumq enĩ mentẽ sub op¬
tentu iusticiȩ ire ĩmanitas uastat: & dũ
quasi sęuit zelo rectitudinis. rabiem explet
furoris : iusteq se facere ęstimat: quicquid ira
nequiter dictat. Vnde & modũ sepe ulcis¬
cendi transgredit᷑: quia m̃sura iusticiȩ ñ fre¬
nat᷑. Dignum quippe est. ut cũ aliena cor¬
rigimus. prius nr̃a metiamur: ut prius
mens a sua accensione deferueat: prius intra
sem& ipsam zeli sui impetũ tranquilla ȩqͥta¬
te cõponat: ne si ad animaduertenda uitia
abrupto furore trahimur. peccatũ corrigen¬
do peccemus: & qui culpã diiudicando in¬
sequimur: immoderate feriendo faciamus.
Non aũ iam correctio delinquentes. seo ma¬
gis oppressio sequit᷑: si in ultione ira ultra
quã culpa meret᷑ extendit᷑. In correptione
quippe uitioꝵ subesse menti deb& iracundia

Expanded text:
est aliena vitia corrigi semetipsum prius debet solerter intueri, ne dum aliorum culpas ulciscitur, ipse ulciscendi furore superetur. Plerumque enim mentem sub obtentu justitiae irae immanitas vastat, et dum quasi saevit zelo rectitudinis, rabiem explet furoris, justeque se facere aestimat, quidquid ira nequiter dictat. Unde et modum saepe ulciscendi transgreditur, quia mensura justitiae non frenatur. Dignum quippe est ut cum aliena corrigimus prius nostra metiamur, ut prius mens a sua accensione deferveat, prius intra semetipsam zeli sui impetum tranquilla aequitate componat, ne si ad animadvertenda vitia abrupto furore trahimur, peccatum corrigendo peccemus, et qui culpam dijudicando insequimur, immoderate feriendo faciamus. Non autem jam correctio delinquentis, sed magis oppressio sequitur, si in ultione ira ultra quam culpa meretur extenditur. In correptione quippe vitiorum subesse menti debet iracundia,
Abbreviated transcription (Latin):
in ipsa intentionis suȩ arce consistit. dum
ab om̃i mutabilitatis sparsione se colligit
dũ quicqͥd in se suꝑflue oborit᷑ premit:
ipsa sue rectitudinis gła tangit᷑. & in tumo¬
rẽ ꝓprię presumptionis eleuat᷑. Qui eium
magna agit : quãuis de se humilia sentiat.
seit tam̃ magna ẽẽ quȩ agit. Nam si magna
ẽẽ nescit: ea ꝓculdubio minime custodit.
Quȩ dũ custodire negligit: aut in eis minus
ꝓficit. aut ea funditus amittit. Dũ gͦ bo¬
na nr̃a oꝑa scire necesse est ut custodiamꝰ.
ex ipsa eoꝵ scientia elationis aditus pandit᷑:¬
& ad operantis cor culpȩ manus admutit᷑.
qua uastante rapiant᷑. Mira aũ dispensa-¬
tione agit᷑. ut conditor ur̃ subleuatũ ꝓ¬
speris animũ subita concuti temptatione
ꝑmittat. quatinus sem& ipsũ in infirmi¬
tate uerius uideat: & ab eo quẽ de uirtu¬
tib sumpserat. iam se ipso melior elationis

Expanded text:
in ipsa intentionis suae arce consistit, dum in ipsa intentionis suae arce consistit, dum ab omni mutabilitatis se sparsione colligit, dum quidquid in se superflue oboritur premit; ipsa suae rectitudinis gloria tangitur, et in tumore propriae praesumptionis elevatur. Qui enim magna agit, quamvis de se humilia sentiat, scit tamen magna esse quae agit. Nam si magna esse nescit, ea procul dubio minime custodit. Quae dum custodire negligit, aut in eis minus proficit, aut ea funditus amittit. Dum ergo bona nostra opera scire necesse est ut custodiamus, ex ipsa eorum scientia elationis aditus panditur, et ad operantis cor culpae manus admittitur, qua vastante rapiantur. Mira autem dispensatione agitur, ut conditor noster sublevatum prosperis animum subita concuti tentatione permittat, quatenus semetipsum in infirmitate verius videat, et ab eo quem de virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
n contemplatione namq creatoris hoc accep¬
turi st̃: ut una semꝑ mentis stabilitate ꝑfru¬
ant᷑. Nulla eos tunc mutabilitas dissipat:
quia scił eoꝵ cogitatio sibim& ipsi semꝑ indis¬
similis ꝑseuerat. Hoc gͦ cũ labore nunc co¬
nantes imitant᷑: qd̾ post̾ in munere gauden¬
tes accipiunt. Cui se ꝓpħa immutabilitati
uirtute amoris astrinxerat: cũ dicebat. Unã
petii a dũo hanc requirã: ut in habitem in
domo dũi. Huic paulus unitati intentio¬
uis adheserat: dicens. Unum aũ quȩ retro
oblitus. ad ea quȩ ante st̃ extentus: sequor
corde humanitus defluit. mox hoc discus.¬
sio seuera restringit: &: quasi c̾ũ pueriliter
cogitatio labit᷑. uuenili mox cohertione
refrenat᷑. Unde fit. ut sparsam nientem
continue colligant: & in una quantũ pre¬
ualent cogitatione cõponant. Quia gͥ statꝰ
mentis cogitationũ mutabilitate curuat᷑:
recte ab heliui dr̃. nec multitudo locorum¬

Expanded text:
In contemplatione namque creatoris hoc accepIn contemplatione namque creatoris hoc accepturi sunt, ut una semper mentis stabilitate perfruantur. 850 Nulla eos tunc mutabilitas dissipat, quia scilicet eorum cogitatio sibimetipsi semper indissimilis perseverat. Hoc ergo cum labore nunc conantes imitantur, quod post in munere gaudentes accipiunt. Cui se Propheta immutabilitati virtute amoris astrinxerat, cum dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Huic Paulus unitati intentione adhaeserat, dicens: Unum autem, quae retro sunt oblitus, ad ea quae ante sunt extentus, sequor m si quid in eorum corde humanitus diffluit, mox hoc discussio severa restringit; et cum quasi pueriliter cogitatio labitur, juvenili mox coercitione refrenatur. Unde fit ut sparsam mentem continuo colligant, et in una quantum praevalent cogitatione componant. Quia igitur status mentis cogitationum mutabilitate curvatur, recte ab Eliu dic
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Nam cũ stare anunus in sem& ipso ni¬
tit᷑ : a sema&e ipso aliquo mͦ etiã nesciendo
diriuat᷑. Humana namq anima: ab unaquaq
re cui intendit᷑. fastidio unpellente remouet᷑.
Sed dũ inhianter cogitanda appetit. & repen-¬
te cogitata fastidit: doc& qd̾ aliunde peud&.
que quolib& posita ũ requiescit. Ad illum
quippe suspensa est: a quo formata. Et qr
ad dm̃ solum appetendum facta ẽ. om̃e aũ
qd infra appetit mitius est : iure ei ñ sufficit
qđ ds uon est. Hinc est qd̾ huc illucq spar¬
git᷑ : & ab unaquaq re ut diximus fastidio
impellente remouetur. Delectationis uideli¬
c& auida quęrit quo paus&: unũ uͦ quem
sufficienter habere poterat amisit. Vnde
nc̃ ꝑ multa ducit᷑: ut quia qualitate rerum
ñ potest. saltem uarietate sacietur. Scĩ aũ¬
uiri quia cauta se obseruatione custodiunt.
ne ab intentione sua mutabiliter dissoluant᷑.
& quia idem ẽẽ appetunt: ad cogitationem
qua dm̃ diligunt se sollerter astringunt.

Expanded text:
nit. Nam cum stare animus in semetipso nititur, a semetipso aliquo modo etiam nesciendo derivatur. Humana namque anima ab unaquaque re cui intenditur fastidio impellente removetur. Sed dum inhianter cogitanda appetit, et repente cogitata fastidit, docet quod aliunde pendet, quae quolibet posita non requiescit. Ad illum quippe suspensa est a quo formata. Et quia ad Deum solum appetendum facta est, omne autem quod infra appetit minus est, jure ei non sufficit quod Deus non est. Hinc est quod huc illucque spargitur, et ab unaquaque re, ut diximus, fastidio impellente removetur. Delectationis videlicet avida, quaerit quo pauset, unum vero quem sufficienter habere poterat amisit. Unde nunc per multa ducitur, ut quia qualitate rerum non potest, saltem varietate satietur. viri causa se observatione custodiunt, ne ab intentione sua mutabiliter dissolvantur, et quia idem esse appetunt, ad cogitationem qua Deum diligunt se solerter astringunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nes alia quȩ preeunt oꝑa demonstrant.
Plerũq ab auditoꝵ suoꝵ cordib ea uitia
quȩ nec dũ ꝓlata sunt manu correptionis
eradicant: sed iam illa subsequi conspici-¬
unt. ex aliis quȩ precedunt. Sicut enun
corporales medici quasdam egritudiues iã
uenisse inueniunt. quasdã uͦ ue ueniant
medent᷑: ita doctores scĩ aliquando inuen-¬
ta uulnera saluti restituunt: aliquando
uͦ agunt in mentib ne uulterent᷑. In qͥb¬
hoc sollerter intuendũ est: quia sicut cer¬
ta plerumq cũ aspetitate redarguunt :
ita incertis uitiis cũ tranquillitate contra¬
dicunt. Certa ferientes increpant: incer¬
ta premunientes deuitant. Quã quia
arrogantes uiri discretionis regulã nesci¬
unt: sententiarũ suarũ iaculis sicut nota
sic incognita. sicut certa sic etiã incerta
configunt. Vnde nunc ab heliu dicitur :
caue ne declines ad iniquitatẽ. haue enĩ
cepisti sequi post miseriam. Quia uͦ ea

Expanded text:
nes aliqua quae praeeunt opera demonstrant, nes aliqua quae praeeunt opera demonstrant, plerumque ab auditorum suorum cordibus ea vitia quae necdum prolata sunt manu correptionis eradicant, sed jam illa subsequi conspiciunt ex aliis quae praecedunt. Sicut enim corporales medici quasdam aegritudines jam venisse inveniunt, quasdam vero ne veniant medentur, ita doctores sancti aliquando inventa vulnera saluti restituunt, aliquando vero agunt in mentibus ne vulnerentur. In quibus solerter intuendum est, quia sicut certa plerumque cum asperitate redarguunt, ita incertis vitiis et cum tranquillitate contradicunt; certa ferientes increpant, incerta praemunientes devitant. Quam quia arrogantes viri discretionis regulam nesciunt, sententiarum suarum jaculis sicut nota, sic incognita; sicut certa, sic etiam incerta configunt. Unde nunc ab Eliu dicitur: Cave ne declines ad iniquitatem; hanc enim coepisti sequi post miseriam. Quia vero ea
Abbreviated transcription (Latin):
miseriã. Iniquitatẽ post mniseriã sequit᷑
qui post mala quȩ ꝓ cotreptione sustins.
feruenti corde impacientię se facib uflam¬
mat. Qd beatum iob ꝑpetrasse helui cre¬
didit. quia eum uter flagella positũ libe.¬
ris effari uocib audiuit: uidelic& nesciens.
quia om̃e qd̾ dixit. ñ hoc de iniquitate im¬
pacientiȩ. sed de uirtute ueritatis ꝓtulit:
qui ab interni iudicis sententia nec cũ se
de est. quomodo cum dicet& ne declines
ad iniquitatẽ. de eadem iniquitate ꝓtinus
declinari uetat. de ea ꝓtuius quasi ad quã
declinatũ iam fuerit dampnat : nͥ qd̾ arro.¬
gantes uiri plus uideri uidices quã con¬
sultores uolunt d Vnde & ñnumꝗͣ. ea dis¬
trictis sententiis feriuint. quȩ nata in corde
suspicant᷑: & prius quã certa sit culpa de¬
linquentium. ꝓfert᷑ inuectio districta uer¬
boꝵ : & ante ꝑ sententiam ꝑcutit᷑. quã ꝓ¬
plerumq prauis & occultis cogitationib
arguendo obuiant: sed cũ easdẽ cogitatio¬

Expanded text:
iter: Iniquitatem post miseriam sequitur, qui post mala quae post correctionem sustinet ferventi corde, impatientiae fastibus inflammatur. Quod beatum Job perpetrasse Eliu credidit, quia eum, inter flagella positum, liberis effari vocibus audivit; videlicet nesciens quia, omne quod dixit, non hoc de iniquitate impatientiae, sed de virtute veritatis protulit, qui ab interni judicis sententia nec cum se de est quomodo cum diceret: Ne declines ad iniquitatem, de eadem iniquitate protinus declinare vetat, de ea protinus quasi ad quam declinatum jam fuerit damnat, nisi quod arrogantes viri plus videri judices quam consolatores volunt? Unde et nonnunquam ea districtis sententiis feriunt, quae nata in corde suspicantur et priusquam certa sit culpa delinquentium, profertur invectio districta verborum; et ante per sententiam percutitur, quam pis et occultis cogitationibus arguendo obviant; sed cum easdem cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa sulngere se posse presumpserat: cum
dicebat. Protector uis̃ & in ipso sperabo:
subiciens popłos sub me. Scĩs quippe men¬
tibus ppłi subigunt᷑. cũ ab eis ꝑ districte
seueritatis presentiã cogitationes stulte dis¬
siliunt: ut ñ ꝑ abrupta fautasinatũ rapi¬
ant: seo rationi subdite. a corde humilit
conquiescant. Quia gͦ positus in tẽptatio¬
ne animus. qui de se in ꝓsperis maiora p̾su¬
mebat. tumultꝰ spei desꝑatõnisq tolerat : recte
nẽ dr̃. ne ꝓtrahas nocteni. ut ascendant
popłi ꝓ eis. Ac si aꝑte diceret᷑. In temp¬
tatione deprehensus citius tenebras mero¬
ris incide: ne qui in tranquillitate de te
alta senseras: in ꝑturbatione quoq deteriꝰ
cogitationũ te caligine confundas. Quod
recte heliu dicera: si tam̃ cui dicer& sci¬
r&. Nam hȩc beato iob tanto muius
congriuint: quanto ab illo altius omĩa
sciunt᷑. Quia uͦ ut sepe diximus. arrogan¬

Expanded text:
Propheta subigere se posse praesumpserat, cum Propheta subigere se posse praesumpserat, cum dicebat: Protector meus, et in ipso sperabo, subjiciens populos sub me . Sanctis quippe mentibus populi subiguntur, cum ab eis per districtae severitatis praesentiam cogitationes stultae dissiliunt, ut non per abrupta phantasmatum rapiant, sed rationi subditae a corde humiliter conquiescant. Quia ergo positus in tentatione animus, qui de se in prosperis majora praesumebat, tumultus spei desperationisque tolerat, recteNe protrahas noctem, ut ascendant populi pro eis. Ac si aperte diceretur: In tentatione deprehensus, citius tenebras moeroris incide, ne qui in tranquillitate 852 de te alta senseras, in perturbatione quoque deterius cogitationum te caligine confundas. Quod recte Eliu diceret, si tamen cui diceret sciret. Nam haec beato Job tanto minus congruunt, quanto ab illo omnia altius sciuntur. Quia vero, ut saepe diximus, arrogan
Abbreviated transcription (Latin):
ne considerat. qd̾ a uirtutis suȩ pristiua
soliditate repellit᷑. suꝑductis meroribus
quasi quibusdã tenebris cecat᷑: atq ab om̃
luce gaudii eius oculus clauditur. dũ
funditus amittat. Vnde & bene dr̃. qd̾ in
hac uocte ꝓ robustis popłi ascendiuit: quia
uidelic& iii hoc merore temptationis ꝓ robus
incorde ꝓsiluĩt Nã dũ se in ꝑtbatõne ꝯspic̃ iã pene
amisisse qd fuerat. ftuctꝰ in se innumeros tumul-¬
tusq coaceruat: modo tranquillitatẽ suã
quia ꝑdidit dola. mͦ ne usq ad praua oꝑa
corruat ꝑtunescit: mͦ in quo culituue stete¬
rat menunit. mͦ in qͦ uitioꝵ ꝓfundo ꝑ de¬
lectationẽ iaceat attendit: mͦ ad resumendas
uires se reparat ⁊ m se eas posse resuinere
quasi uictus iam fractusq desperat. Cũ gͦ¬
suꝑ addictam mentẽ tam multiplices cogi¬
tationes ꝓdeunt: hanc quasi in nocte popłi
consurgentes premunt. Quos nimirũ popło
ñ ꝑ se. seo ꝑ diuinę ꝓtectionis auxilium.

Expanded text:
ne considerat quod a virtutis suae pristina soliditate repellitur, superductis moeroribus, quasi quibusdam tenebris caecatur, atque ab omni luce gaudii ejus oculus clauditur, dum funditus amihac nocte pro robustis populi ascendunt, quia videlicet in hoc moerore tentationis pro robustin corde prosiliunt. Nam dum se in perturbatione conspicit jam pene amisisse quod fuerat, fluctus in se innumeros tumultusque coacervat, modo tranquillitatem suam quia perdidit dolet; modo ne usque ad prava opera corruat pertimescit; modo in quo culmine steterat meminit; modo in quo vitiorum profundo per delectationem jaceat attendit; modo ad resumendas vires se reparat; modo se eas posse resumere quasi victus jam fractusque desperat. 84.  addictam mentem tam multiplices cogitationes prodeunt, hanc quasi in nocte populi consurgentes premunt. Quos nimirum populos non per se, sed per divinae protectionis auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
ras. qm̃ frustra prius de te magna elatus
estimabas. Quȩ uidelic& magnitudo ia¬
circo absq tribulatione deponenda dicit᷑:
qr nimirũ cũ ꝑ temptationẽ humilitas ꝓ¬
ficit. ꝓspera est ipsa aduersitas. quȩ m̃tẽ
tribulatione non agit᷑: cũ tranquilla mens
irruente temptatione. quasi repentino hoste
turbat᷑. Ipsa namq temptationis adu̾sitas
dũ se inti inserit. quasdã in illa tenebras
gignit:. eamq obscuritate suȩ amaritudi¬

Expanded text:
ras quam frustra prius de te magna elatus ras quam frustra prius de te magna elatus aestimabas. Quae videlicet magnitudo idcirco absque tribulatione deponenda dicitur, quia nimirum cum per tentationem humilitas proficit, prospera est ipsa adversitas quae mentem tribulatione non agitur, cum tranquilla mens irruente tentatione quasi repentino hoste turbatur. Ipsa namque tentationis adversitas dum se menti inserit, quasdam in illa tenebras gignit, eamq
Abbreviated transcription (Latin):
quia nieror animi confusis cogitationib
elongat᷑. Nam dũ mens posita in tẽptatio
formidamus. Multuni namq de se animus
confidit: quando sibi ad uotũ uires suppe¬
tere conspicit. Iam sibi fiduciam scitatis
arrogat: iam se idoneum etiam ad euucta
uirtutũ culmiua. quę sola cogitatione con¬
ceꝑit putat. Sed cũ temptatio hunc subito
oborta transuerberat: eas quȩ natȩ de uirtu¬
tib fuerant elatis cogitationes funditus
turbat. Quasi securam quippe urbẽ in opi¬
uatus hostis ingredit᷑: & repentino gladio
suꝑboꝵ cuiium colla feriunt᷑. Nichil gͥ tẽ
nisi continuus luctus agit᷑: dũ capta urbs
a nimia magnatoꝵ suoꝵ gła. cȩde int̾uenien¬
te uacuat᷑. Uude nc̃ ar̃. depone maguitu¬
ainẽ tuã absq tribulatione: & om̃s robustos
fortitudine. Ac si aꝑte diceret᷑. Onĩe quod
intrinsecus de bona actione intumueras
reprime. & cordis motus quos ex recto
opere robustos habueras depone: qr iam
in ipsa aduersitatis temptatione conside¬

Expanded text:
quia moeror animi confusis cogitationibus elongatur. Nam, dum mens posita in tentatioformidamus. Multum namque de se animus confidit quando sibi ad votum vires suppetere conspicit. Jam sibi fiduciam sanctitatis arrogat, jam se idoneum etiam ad cuncta virtutum culmina quae sola cogitatione conceperit putat. Sed cum hunc tentatio subito oborta transverberat, eas quae natae de virtutibus fuerant, elatas cogitationes funditus turbat. Quasi securam quippe urbem inopinatus hostis ingreditur, et repentino gladio superborum civium colla feriuntur. Nihil ergo tunc nisi continuus luctus agitur, dum capta urbs animi a magnatum suorum gloria caede interveniente vacuatur. Unde nunc dicitur: Depone magnitudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudine. Ac si aperte diceretur: Omne quod intrinsecus de bona actione intumueras 851 reprime, et cordis motus quos ex recto opere robustos habueras depone, quia jam in ipsa adversitatis tentatione conside
Abbreviated transcription (Latin):
quippe sunt motus cordis: cũ nulla nisi
que uirtutis st̃ sentiunt. Sed magnitu-¬
dinẽ & robustos motus deponimꝰ: quando
pulsaute uitio cõgim᷑ pensare qͥd sumus.
Robustos motus deponius. quando ñ iã
de uirtute attollun : sed in culpa consentien¬
do obrui de ipsa qua quatimur infirmitate

Expanded text:
quippe sunt motus cordis, cum nulla, nisi quae virtutis sunt, sentiunt. Sed magnitudinem et robustos motus deponimus, quando pulsante vitio cogimur pensare quod sumus. Robustos motus deponimus, quando non jam de virtute attollimur, sed in culpa consentiendo obruendi ipsa qua quatimur, infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
strictionẽ carnis reuelatę gr̃ę districtior
censura ꝓcesserat: que non solũ corporis
seo & cordis lasciuiã reprehendit. Nec¬
dũ multoꝵ contiuentium castitatis bona
imitanda ꝓdierant: & tamen beatꝰ iob
exempla munditiȩ quȩ non acceperat
tracdebat. A multis aũ nunc etiã post
phibitionẽ dĩ: carnis inmunditia ꝑpe-¬
trat᷑. Hinc gͦ colligendũ est. quia cum
quanta culpa nc̃ etiã post preceptum
in grauib delinquit᷑: cũ tanta lauoe
antea a gͣuib abstinebat᷑. Q hoc si umquam
fecerit: eandẽ culpam uerti sibi expetit

Expanded text:
strictionem carnis revelatae gratiae districtior strictionem carnis revelatae gratiae districtior censura processerat, quae non solum corporis, sed et cordis lasciviam reprehendit. Necdum multorum continentium castitatis bona imitanda prodierant, et tamen beatus Job exempla munditiae, quae non acceperat, tradebat. A multis autem nunc etiam post prohibitionem Dei carnis immunditia perpetratur. Hinc ergo colligendum est, cum tanta culpa nunc etiam post praeceptum in gravibus delinquitur, cum quanta laude antea a gravibus abstinebatur. Qui si hoc unquam fecerit, eamdem culpam verti sibi expetit
Abbreviated transcription (Latin):
adulterii inquinat culpa. In ꝑsonis tam̃
ñ dissimilib i dem luxuriȩ distinguitur
reatus : in quib fornicationis culpa quia
ab adulterii reatu discernit᷑. predicatoris
egregii lingua testat᷑. quȩ inier cetera
asserit dicens. Neq fornicarii. neq idolis
seruientes. neq adulteri: regnum dĩ pos-¬
sidebunt. Qđ enim disiuncte reatui
sententiȩ subdidit: qm̃ ualde a se dissi¬
dat. ostendit. ꝑ hoc gͣ qđ dr̃. si decep¬
tum est cor meum suꝑ muliere: nec co¬
gitasse uir scõ de foruicationis macula
demonstrat᷑. ꝑ hoc autẽ qđ subicit. & si
ad ostium amici mei insidiatus sũ. patent̃
innotescit: qđ a reatu adulterii liber fuit
Seo adhęc fortasse aliquis dicat. Quid de
se mirũ sc̃s uir asserit: si non solũ ab ad¬
ulterii crimine. uerũ etiã a fornicationis
inquinatione se liberũ seruauit .s Hȩc
aũ paruipendiuius: si uirtutũ eius tẽpo¬
ra minime pensamus. Nec dũ enĩ ad re¬

Expanded text:
adulterii inquinat culpa. In personis tamen non dissimilibus idem luxuriae distinguitur reatus, in quibus fornicationis culpa, quia ab adulterii reatu discernitur, praedicatoris egregii lingua testatur, qui inter caetera asserit, dicens: Neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri, regnum Dei possidebunt . Quod enim disjuncto reatui sententiam subdit, quam valde a se dissideat ostendit. Per hoc ergo quod dicitum est cor meum sugitasse de fornicationis macula demonstratur; per hoc quod subjicit, « et si ad ostium amici mei insidiatus sum, » patenter innotescit quod a reatu adulterii liber fuit. Sed ad haec fortasse aliquis dicat: Quid de se mirum sanctus vir asserit, si non solum ab adulterii crimine, verum etiam a fornicationis inquinatione se liberum servavit? Haec autem parvipendimus, si virtutum ejus tempora minime pensamus. Necdum enim ad re
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ut ita dicam: fenestras luminis ad
tenebras aperit cecitatis. Unde sc̃ĩ uiri
cum sinistra pulsari delectatione se sen¬
tiunt: ipsa ꝑ quȩ foriȩ species ad men¬
tẽ ingredit᷑. disciplinȩ magisterio lumi.¬
na restringunt: ne praue cogitationi
uisio lenocinata famulet᷑. Quȩ si uinꝗͣ.
subtiliter custodiri negligitur: cogita¬
tionis inmunditia ꝓtinus ad operatio¬
nẽ transit. Unde & mox subditur.¬

Expanded text:
atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa per quae formae species ad mentem ingreditur disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationi visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia protinus ad operationem transit. Unde et mox subditur
Abbreviated transcription (Latin):
iterum ꝑ interioris uigoris custodiã
ad exterioꝵ mẽbroꝵ disciplinã rediit:
ut si quid fortasse cor illicitũ concu¬
piscera&: pressus ꝑ disciplinę magiste¬
rium oculus uidere recusar&. Sicut
enum sepe temptatio ꝑ oculos trahit᷑:
sic ũnũquã concepta intrinsecus. com¬
pellit sibi extrinsecus oculos deserui-
re. Nam plerumq res quelib& inno-¬
centi mente respicit᷑: seo ipso conspec¬
tu aninus concupiscentiȩ gladio con¬
fõditur. Non eiũ ut exempli causa
iam diximus. dauid uriȩ coniugem
ideo studiose respexerat quia concupi¬
uerat: sed potius ideo concupiuit
quia in caute respexit. Fit uͦ rectȩ
retributionis examine: ut qui exte¬
riori negligent᷑ utit᷑. in int̾iorioculo non
iniuste cecet᷑. Sepe autẽ iam itrinsecus
concupiscentia dominat᷑ & illecebratꝰ
animus ad usus suos sensus corporeos
famulari more tẏrannidis exigit: susq
uoluptatib oculos seruire compellit.

Expanded text:
iterum per interioris vigoris custodiam, iterum per interioris vigoris custodiam, ad exteriorum membra disciplina redit, ut si quid fortasse cor illicitum concupisceret, pressus per disciplinae magisterium oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus compellit sibi extrre. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim, ut exempli causa jam diximus, 685 David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe autem intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit,
Abbreviated transcription (Latin):
reprehendenda iam uideo. Seo nisi me¬
diator dĩ & hominũ cum suptilioris
uitȩ preceptis appareat: quantũ adhuc
a uera simplicitate discrepem ũ cognos¬
co. Rectus uͦ ordo seruatur: si prius in
uanitate. & postinodum pes in dolo
festinas se dr. Uanitas quippe ad leuitatẽ:
dolus uͦ ad malitiam ꝑtin&. Et plerũq
nonnulli ad quędã post malitiosa ꝑue¬
niunt: quia prius leuia non declinant.
ens nr̃a cogitatio iter rectitudinis ꝑ¬
consensum relinquit erroris. Quasi uͦ
tot gressus extra uiam ponimus: quot
ꝑuersis desideriis a cęlestis uitȩ delecta¬
tione separamur. Ut enim prefati sumꝰ. sui
adhuc carus corruptibilis pondere gra¬
uati. nequaꝗͣ. ualemus sic uiuere: ut
nulla nos possit culpȩ delectatio pul-¬
sare. Sed aliud est nolentẽ tangi: aliud
consentientẽ animã perimi. Scĩ autẽ
uiri tanto uigilantiori se circũspectio¬
ne custodiunt: quanto se pulsari si-¬
nistris motib uel transitorie dedig¬
est oculus meus cor meum. Et.

Expanded text:
reprehendenda jam video; sed nisi Mediator Dei et hominum cum subtilioris vitae praeceptis appareat, quantum adhuc a vera simplicitate discrepem, non cognosco. Rectus vero ordo servatur, si prius in vanitate, et postmodum pes in dolo festinasse dicatur. Vanitas quippe ad levitatem, dolus vero ad malitiam pertinet. Et nonnulli plerumque ad quaedam post malitiosa perveniunt, quia prius levia non dees nostra cogitatio iter rectitudinis per sensum relinquit erroris. Quasi vero tot gressus extra viam ponimus, quot perversis desideriis coelestis vitae delectatione separamur. Ut enim praefati sumus, adhuc carnis corruptibilis pondere gravati nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpa delectatione pulsare. Sed aconsentientem animum perimi. Sancti autem viri tanto vigilantiores se circumspectione custodiunt, quanto se pulsari sinistris motibus vel transitoriae deest oculus meus cor meum. - Ecce