comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ pec ⁊ catoꝵ remissionẽ uniũso p̃stitit
abel usti usq ad sanguinẽ zachariae ꝓ¬
phete. qͥ ut̾fectus est int̾ edem et altare.
Alterius quidẽ sanguis sic̃ uitule. alteriꝰ
sic̃ hẏrci aut capre. aut alicuiꝰ hoꝵ fusus
est ad expiandũ ꝓ parte aliqͣ ppłm. Siue

Expanded text:
tus peccatorum remissionem universo praestitit tus peccatorum remissionem universo praestitit Abel justi usque ad sanguinem Zachariae prophetae, qui interfectus est inter aedem et altare ; alterius quidem sanguis sicut vitulae, alterius sicut hirci aut caprae, aut alicujus horum fusus est ad expiandum pro parte aliqua populum. Sive
Abbreviated transcription (Latin):
nem diseutere sũmatĩ de sacrificioꝵ ritu
aliqͣ temptabunꝰ. In pasche festiuitate
agnꝰ scribit᷑ eẽ qui purificat᷑ popłiu. in aliis
uitulus. in aliis hẏrcus aut aries. uł capra
uł uitula. sic̃ ex his quȩ recitata st̃ didicistiˢ.
Unũ gͦ ex his animalib quȩ ad purificandũ
popłm̃ sumuit᷑ est agnꝰ. Qͥ agnus. ipse adr̃¬
dñs & saluator nr̃. Sic enĩ uitellexit ioh̃s
qͥ est maior om̃iũ ꝓpħarũ. & signauit de
ipso dicens. Pece agnꝰ dĩ. ecce qui tollit pec¬
cata mundi. Ed si agnꝰ qui ad purificandũ
ppłm datꝰ est: ad ꝑsonã dñi & saluatoris
nostri refertur. consequens uidet᷑ qͦd etiam
cetã animalia quȩ in his eisdem purificatiõis
usib deputata st̃ referri debeant. similit̃¬
& ad aliqͦs ꝑsonas qͦ purificationis aliquid
humano generi conferant. Uide gͦ ne forte
sic̃ dñs et saluator nr̃ qͥ qͣsi agnus ad oc¬
cisionẽ ductꝰ est in sacrificiũ altaris obla¬

Expanded text:
nem, discutere summatim de sacrificiorum ritu aliqua tentabimus. In paschae festivitate agnus scribitur esse, qui purificat populum, in aliis vitulus, in aliis hircus, aut aries, vel capra, vel vitula, sicut ex his, quae recitata sunt, didicistis. Unus ergo ex his animalibus, quae ad purificandum populum sumuntur, est agnus, qui agnus ipse nus et Salvator noster: sic enim intellexit Joannes, qui est major omnium prophetarum, et signavit de ipso dicens: « Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . . » Quod si agnus, qui ad purificandum populum datus est, ad personam Domini et Salvatoris nostri refertur, consequens videtur, quod etiam caetera animalia, quae his ejusdem purificationis usibus deputata sunt, referri debeant, similiter ad aliquas personas, quae purificationis aliquid humano generi conferant. Vide ergo ne forte sicut Dominus et Salvator noster « quasi agnus ad occisionem ductus , » et in sacrificium altaris obla
Abbreviated transcription (Latin):
sibi utilitatis ẽferre huiꝰ modi litteras uidicãt.
qͣntũ ad ipsũ spectat audicũ. Si uͦ qͥs inueni¬
at᷑ qui possit uelam̃ qͦd est positũ in lectioẽ
uetĩs destam̃ti remouere atq inde ꝑquirere
qͦ suit uera sacrificia qͦ purificent populũ
in dieb festis. cunc uidebit quã magnifica
rantib ac suꝑstitiosa dicunt᷑. S hec quidẽ
paulus & si qui ei similes st̃. pleniꝰ ab ipsa
sapientia ⁊ ũbo di ꝑfectiꝰq cognouerunt.
llos aut̃ qͦntũ ex ipsoꝵ litteris colligere possu

Expanded text:
sibi utilitatis conferre hujusmodi litteras indicat, quantum ad ipsum spectat auditum. Si vero quis inveniatur, qui possit velamen quod est positum in lectione Veteris Testamenti removere, atque in die requirere, quae sint vera sacrificia quae purificent populum in diebus festis, tunc videbit quam mira et marantibus atque superstitiosa dicuntur. Sed haec quidem Paulus, etsi qui ei similes sunt plenius ab ipsa sapientia et verbo Dei, perfectiusque cognoverint. Nos autem quantum ex ipsorum litteris
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. Paulus qͦq apłs sciens eẽ qͤdam pͥma
imbuendi initia. tũ deinde ꝑ tempꝰ etiam
ad ꝑfectionẽ ueniri. seribens quib dã dicebat.
Etenĩ cũ deberetis magistri eẽ ꝓpt̃ tempꝰ.
rursus indigetis ut doceamini qͦ sint elem̃ta
exordu sermonũ dĩ. & facti estis quib lacte
opus sit. ñ cibo forti. Omnis enĩ qui lacte
alit᷑. expers est sermonis iustitie. paruulꝰ
enĩ est. ꝑfectoꝵ uͦ est cib solidꝰ. qui ꝓ
possibilitate sum̃di exercitatos habent

Expanded text:
. Paulus quoque apostolus sciens esse quaedam prima imbuendi initia, tunc deinde per tempus etiam ad perfectionem venire, scribens quibusdam dicebat: Etenim cum deberetis jam magistri esse propter tempus, rursus indigetis ut doceamini quae sint elementa exordii sermonum Dei, et facti estis quibus lacte opus sit non cibo forti. Omnis enim qui lacte alitur, expers est sermonis justitiae: parvulus enim est. Perfectorum vero est cibus solidus, qui pro possibilitate sumendi, exercitato
Abbreviated transcription (Latin):
riculũ generant. Margarita uera est. s si
cit pedib eoꝵ. S uixta nos aliqͦd pona¬
mus exemplũ. Collectiones iste ñ solum in
elia. ñ tantũ rome. ñ in alexandria. s in
uniu̾so semel orbe similitudinẽ referunt
sagene quȩ om̃e genꝰ pisciũ capit. Non post̃ uniu̾sa
bona eẽ quȩ incidle̾ ĩ eã. Ait quippe saluator. Cũ
ex traxerint eã et secus litꝰ sederint: eligent bo¬
na quidẽ ĩ uasculis. mala uͦ foris ꝓicient. Opor¬
t& gͦ in sagena totiꝰ ȩccłẽ ẽẽ & bona. eẽ ⁊ mala.
Si iã uniũsa munda st̃: quid derelinqͥmꝰ uidicio
dĩ : & iuxta aliã parabolã & frum̃tũ⁊ palee
in area c̃tinent᷑. cũ frum̃tũ tantũ in xꝑi hor¬
reis c̃gregandũ sit: & discernant᷑ paleȩ ab eo
cuiꝰ uentilabrũ in manu eiꝰ ẽ: & mundabit areã
suã. & c̃gregabit frum̃tũ in horreũ. paleas uͦ
c̃sumet igni in extingiubili. Neq uͦ ego nc̃ asse¬

Expanded text:
riculum generant. Margarita vera est, sed si riculum generant. Margarita vera est, sed si cit pedibus eorum. Et ut juxta nos aliquod ponamus exemplum, collectiones istae non solum in Aelia, non tantum Romae, non in Alexandria, sed in omni semel orbe 892 similitudinem referunt sagenae, quae ex omni genere piscium capit. Non possunt universa bona esse quae incidunt in eam. Ait quippe Salvator: Cum extraxerint, et secus littus sederint, eligent bona quidem in vasa sua, mala vero foras projicient. Oportet ergo in sagena totius Ecclesiae esse et bona et mala. Si jam universa munda sunt, quid derelinquimus judicio Dei? Et juxta aliam parabolam, et frumentum et paleae in area continentur, cum frumentum tantuegandum sit, et discernantur paleae ab eo, cujus ventilabrum in manu ejus, et mundabit aream suam, et congregabit frumentum in horreum, paleas vero consumet in igne inextinguibili . Neque enim asse
Abbreviated transcription (Latin):
septima. Et ĩ medio animaliũ qͣsi carbones
ignis: octaua. Quis potest ista minutatĩ expo¬
nere: Quis ita ẽ capax sp̃s dĩ. ut hec sacram̃ta
dilucidet : Oportebat accusatores creatoris
& dĩ ꝓpħarũ. primũ intelligere quȩ dicunt᷑
a ꝓphetis: & postea criminari. Qui enĩ uere
accusat: ea debet accusare que nouit. Si uͦ
heretici nec ꝓpe quidẽ st̃ incellectiu diuino.
qͦmͦ rationabilit̾ accusant. qđ eos nescire con¬
uucinꝰ : Discant qͥs ii hac uisione sit sensuᷤ.
Primũ apparet sp̃s auferens. sedo nubes magna
eiꝰ sic̃ uisio electri. haud dubiũ quin ĩ medio
ignis: sexto splendor in eodem electro. Con¬
fiteor libent̃ a sapiente & fideli uiro dictã
sententiã. quã sepe suscipio de dõ. & uere
dicere ꝑiculum ẽ. Neq enĩ ea tantũ pericu¬
losa st̃ quȩ falso de eo dicunt᷑. s etiam quȩ
uera st̃ & ñ oportune ꝓferunt᷑. dicenti pe¬

Expanded text:
ecce septem. Et in medio animalium, quasi carbones ecce septem. Et in medio animalium, quasi carbones ignis: ecce octo. Quis potest ista minutatim exponere? Quis ita est capax spiritus Dei, ut haec Sacramenta dilucidet? Oportebat accusatores Creatoris, et Dei prophetarum primum intelligere quae dicuntur a prophetis, et postea criminari. Qui enim vere accusat, ea debet accusare, quae novit. Si vero haeretici ne prope quidem sunt intellectui divino, quomodo rationabiliter accusant, quos eos nescire convincimus? Discant, quis in hac visione sit sensus. Primum apparet spiritus auferens; secundo nubes magna ejus sicut visio electri, haud dubium quin in medio ignis; sexto splendor in eodem electro. Confiteor libenter a sapiente, et fideli viro dictam sententiam, quam saepe suscipio. De Deo et vera dicere periculum est. Neque enim ea tantum periculosa sunt quae falsa de eo dicuntur: sed etiam quae vera sunt, et non opportune proferuntur, dicenti pe
Abbreviated transcription (Latin):
tur. In t̃r̃a chaldeoꝵ. Quasi dicat. eoꝵ qͥ assert̃
figuralit̃ ĩ chaldeoꝵ t̃ra significat᷑. En t̃ra
chaldeoꝵ. secuᷤ flum̃ chobar. Et fact᷑a ẽ illie
suꝑ me manꝰ dñi. Et sermo diũ factꝰ ẽ ad pro¬
phetã.⁊ manuᷤ. ut et factis ornaret᷑ et u̾bis.
t uidi uisiones Aliqua ꝑstringã. & lico& pro
angustia tẽporis ea quȩ dixi possint sufficere.
cam̃ etiã de toto corpore uisionis summa queq
libabo Et uidi. et ecce sꝑs surgens ueniebat ab a¬
quilone. Diligent̃ considera rerũ numerũ quȩ di¬
cunt᷑. Sp̃s surgens siue anferens ueniebat ab
aquilone. Ecce una res. Et nubes magna erat in
eo. Ecce duȩ. Et splondor in circuitu eiꝰ. Ecce
tres. Et ignis refulgens. qͣtuor. Et in medio
eiꝰ sic̃ uisio electri in medio ignis: quinq Et
lum̃ in eo. sexta. Post hec similitudo quatuor
animaliũ et uisio eoꝵ. & narratio uisionis

Expanded text:
tur. In terra Chaldaeorum, quasi si dicat, eorum qui asserunt tur. In terra Chaldaeorum, quasi si dicat, eorum qui asserunt figuraliter in Chaldaeorum terra significatur. In terra Chaldaeorum secus flumen Chobar. Et facta est illic super me manus Domini. Et sermo Domini factus est ad prophetam et manus, ut et factis ornaretur et verbis. Et vidi visiones. Aliqua perstringam, et licet pro angustia temporis ea, quae dixi, possint sufficere, tamen etiam de toto corpore visionis summa quaeque libabo. Et vidi, et ecce spiritus surgens veniebat ab Aquilone. Diligenter considera rerum numerum quae dicuntur: Spiritus surgens, sive auferens veniebat ab Aquilone, ecce una res. Et nubes magna erat in eo: ecce duae. Et splendor in circuitu ejus: ecce tres. Et ignis refulgens: ecce quatuor. Et in medio ejus sicut visio electri in medio ignis: ecce quinque. Et lumen in eo: ecce sex. Post haec similitudo quatuor animalium, et visio eorum, et narratio visionis:
Abbreviated transcription (Latin):
s in nr̃o peccato & ĩ nr̃o scelere ẽsistit qͣdar̃¬
Uos aut̃ ut homines moriemini. & quasi unꝰ de pͥn¬
cipib cadetis. Multi pͥncipes erant. & unꝰ ex
eis corruit. de quo et in genesi seribit᷑. Lece adã
factꝰ est ñ quasi nos: s quasi unꝰ ex nob̃. Frgo
qͣndo peccauit adã : tẽ factꝰ est quasi unꝰ cadenᷤꝰ
Et factꝰ est sermo dñi ad hie zechiel filiũ buri.
Etiã si de saluatore hec dicta uolueris intellige¬
re. ne timeas. Hab&e et sic allegoria ĩcellectũ
suũ. Uenit sermo dñi ad eũ qui de uirgine nas¬
ut fierent utraq unñ. & consociaret᷑ homo
quẽ ob sacram̃tũ & salutẽ uniũse humanitatiᷤ
induerat. diuinitati eiꝰ et naturȩ unigeniti di¬
Factꝰ est sermo dĩ ad hiez echiel filiũ buzi sacer¬
Idotẽ in t̾ra chaldeoꝵ C haldei de celestib dis¬
putant. chaldei natiuitates hominũ ratiocinan¬

Expanded text:
sed in nsed in nVos autem ut homines moriemini, et quasi unus de principibus cadetis. Multi principes erant et unus ex eis corruit, de quo et in Genesi scribitur: Ecce Adam factus est, non, quasi nos, sed quasi unus ex nobis . Ergo quando peccavit Adam, tunc factus est quasi unus. Et factus est sermo Domini ad Ezechielem filium Buzi. Etiamsi de Salvatore haec dicta volueris intelligere, ne timeas, habet et sic allegoria intellectum suum: venit sermo Domini ad eum, qui de Virgine nasut fierent utraque unum, et consociaretur homo, quem ob sacramentum et salutem universae humanitatis indueret, divinitati eFactus est sermo Domini ad Ezechielem filium Buzi sacerdotem in terra Chaldaeorum. Chaldaei de coelestibus disputant: Chaldaei nativitates hominum ratiocinan
Abbreviated transcription (Latin):
illos dix̃ deos ad qͦs sermo dĩ factꝰ ẽ. & ñ potest
solui seriptura. & ad qͦscũq sermo dĩ factus est
facti st̃ dui. hie zechiel qͦq ds̃ fuit. qr factꝰ est
sermo dĩ ad eũ. Ego dixi dii estis ⁊ filii altissini
om̃s: uos uͦ ut homines moriemini. & qͣsi unꝰ ex
pͥncipib cadetis. Ubi habes in nouo testamento
istimodi reꝓmissionẽ : Si oportet instrumenta
distinguere. & dicere int̃ se dissidentes deos.
qͦd qͥdẽ nefas ẽ etiã suspicari. s uixta abusionẽ
dicimꝰ. audacter ꝓfecto dicã multo maiorẽ
in uet̃i testam̃to ostendi humanitatẽ quã ĩ nouo.
Ego dixi du estis. ⁊ fili altissimi om̃s. Hon ait
quidã dii estis. & qͥdã ñ estis: uerũ om̃s di estis.
Si aũ peccaueritis: ausculta qͦd sequit᷑. Uosu̾it
homines moriemini. Non ẽ hie eulpa uocan¬
tis ad salutem. ñ ipse ẽ causa mortis. qͥ ĩuicat
ad diuinitatẽ. & ad celestis nature adoptionẽ

Expanded text:
dixit illos deos, ad quos sermo dei factus est, et non potest dixit illos deos, ad quos sermo dei factus est, et non potest solvi Scriptura, ad quoscumque sermo Dei factus est, facti sunt dii. Ezechiel quoque Deus fuit, quia factus est sermo Dei aomnes. Vos vero ut homines moriemini, et quasi unus ex principibus cadetis . Ubi habetis in novo Testamento istiusmodi repromissionem? Si oportet instrumenta distinguere, et dicere inter se dissidentes deos, quod quidem nefas est etiam suspicari, sed juxta abusionem dicimus, audacter profecto dicam, multo majorem in veteri Testamento ostendi humanitatem, quam in novo: Ego dixi, Dii estis et filii altissimi omnes. Non ait, quidam dii estis, et quidam non estis: verum omnes dii estis. Si autem peccaveritis, ausculta quid sequitur: Vos vero ut homines moriemini. Non est haec culpa vocantis ad salutem, non ipse causa mortis, qui invitat ad divinitatem, et ad coelestis naturae adoptionem,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ saluandi st̃. Nã expectatio ereature reuela¬
tionẽ filioꝵ dĩ expectat. Ec lic& noluit hui
qͥ seripturas apostolicas int̾polauerunt istimo¬
nerent᷑ a xꝑo. Herũ iã tempꝰ est. ut et de
p̃senti loco aliqua tanganꝰ. Uidit ꝓpħa ñ uisionen
s uisiones dĩ. Quare ñ uidit unã s plurimas uis¬
ones: Audi dm̃ pollicentẽ atq dicentẽ. E go uiso
nes multiplicaui Quinta m̃sis: hic annꝰ quintꝰ
captiuitatis regis ioachi. GRicesimo anno ȩtatis
hiezechielis & qͥnto captiuitatis ioachĩ: ꝓpheta
mittit᷑ ad iudeos. Non despex̃ clem̃tissimus pat̃:
nec longo tẽpore incõmonitũ ppłm dereliquit.
Qntꝰ ẽ aunꝰ. Quantũ tẽporis int̃cessit: Quinq
bant᷑ cordis oculis. quȩ ille etiã oculis carnis aspȩit
rat. Et factꝰ est sermo dñi ad hie zechiel filiũ
buri sac̃dotem. Serno dĩ qͥ in pͥncipio erat pa
trẽ ds̃ uͣbũ. seruioqͥ credentes efficit deos. Si emĩ

Expanded text:
 salvandi sunt. Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat . Et licet nolint ii, qui Scripturas Apostolicas interpolaverunt, istiusmonerentur a Christo. Verum jam tempus est, ut de praesenti loco aliqua tangamus. Vidit Propheta non visionem, sed visiones Dei. Quare non vidit unam, sed plurimas visiones? Audi Dominum polluintus captivitatis regis Joachim: trigesimo anno aetatis Ezechielis, et quinto captivitatis Joachim, Propheta mittitur ad Judaeos. Non despexit clementissimus pater, nec longo tempore incommonitum populum dereliquit. Quintus est annus. Quantum temporis intercessit? Quinque bantur oculis cordis, quae ille etiam oculis carnis aspexerat: 890 Et factus est sermo Domini ad Ezechielem filium Buzii sacerdotem. Sermo Domini, qui in principio eratrem, Deus Verbum, sermo qui credentes efficit Deos. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
ens erat quasi tͥginta annoꝵ secꝰ flum̃ iordanẽ.
& aꝑti st̃ ei celi. Et ꝑ omnẽ ꝓphetiã hiezechi
natiuitatẽ illiꝰ in phantasmate eludiuit. quare
xp̃c filiꝰ hominis appellet᷑. Ego affirmo filiũ¬
eũ hominis fuisse. Nã qͥ passiones assũpsit huna¬
nas: necesse ẽ ut ante passiones susceꝑit natiui¬
tatẽ. Neq enĩ potuit humanos affectꝰ. ũba.
c̃suetudines. crucẽ. mortẽ reciꝑe. si ñ reciꝑet
humanitatis exordiũ. Et c̃sequens erat.: naci¬
uitatẽ eiꝰ auferentes: auferre etiã passionem. &
simplicit̃ dicere. ñ ẽ crucifixus iħe. Nẽ uͦ crucẽ
c̃ficeris. & ñ erubescis: uideis scandalũ p̃dicanꝰ
crucifixũ. & gentib stultitiã. Ec minꝰ scanda¬
lũ in passione uł morte. erubescis natiuitatẽ
eiꝰ c̃ficeri: Nimirũ plus scandali ẽ iħm natum
fuisse quã mortuũ. Aut si scandalũ xp̃iana fi¬
des ñ ueret᷑. cur times dicere nunora. qͥ maiora¬

Expanded text:
ens erat quasi triginta annorum secus fluvium Jordanem, et aperti sunt coeli . Et per omnem prophetiam Ezechienativitatem illius ut phantasma eludunt, quare Christus filius hominis appellatur? Ego affirmo filium hominis eum fuisse. Nam qui passiones assumpsit humanas, necesse est ut ante passionem susceperit nativitatem. Neque enim potuit humanos affectus, verba, consuetudines, crucem, mortem recipere, si non reciperet humanitatis exordium. Et consequens erat, nativitatem ejus auferentes, auferrent etiam passionem, et simpliciter dicere: Non est crucifixus Jesus. Nunc vero crucem confiteris, et non erucrucifixum, et gentibus stultitiam , et minus scandalum passione vel morte, erubescis nativitatem ejus confiteri. Nimirum minus scandali est, Jesum natum fuisse, quam mortuum, aut si scandalum Christiana fides non veretur, cur times dicere minora, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nentes. Auriga qͣtuor animaliũ ñ totꝰ ẽ igneus.
s pubetenꝰ apedib. & exinde usq ad sũmũ.
electri fulgore rutilat. Non enĩ solũ torm̃ta ht̃
ds̃. St̃ in eo etiã refrigeria. Punit peccatores:
s ꝑ ea ministeria quȩ deorsũ st̃. Neq enim
ꝓpheta ignẽ uidit in capite. aut in his m̃bris
eos qͥ ingñatione ũsant᷑ igne indigere. Renes
qͥppe coitꝰ significatioẽ. Adhuc ui lũbis abra

Expanded text:
nentes. Auriga quatuor animalia non totus est igneus, nentes. Auriga quatuor animalia non totus est igneus, sed pubetenus a pedibus, et exinde usque ad summum electri fulgore rutilat. Non enim solum tormenta habet Deus; sunt in eo etiam refrigeria. Punit peccatores; sed per ea mysteria, quae deorsum sunt. Neque enim Propheta ignem vidit in capite, aut in his membris, eos, qui in generatione versantur, igne indigere. Renis quippe coitus significatio est. Adhuc in lumbis
Abbreviated transcription (Latin):
restituta sint sodome ⁊ gomorre malasua ĩ uita
sua ͤ Audi cestimoniũ scripturarũ. Uis cestam̃ti
ueteris testimonio discere. us noui edoceriͤ
Restituet᷑ sodoma ĩ antiquũ. Et ahue dubitas an
bonꝰ sit ds̃ punuenᷤ sodomitas: Tolerabiliꝰ erit t̾rȩ
miserans sodomitaᷤᷤ. Benignꝰ gͦ ẽ ds̃. elemenꝰ ẽ ds̃.
solẽ suũ uere oriri facit suꝑbonos ⁊ malos. pluit
uere suꝑ iustos & ĩiuistos. ñ solũ hẽ quẽ oculis
cernimꝰ solẽ. s illũ solem qͥ oculis m̃tis aspicitur.
erã. ⁊ uenit suꝑ me pluuia iustitiȩ. Bonitas dĩ ẽ
lores sentiat captiuitatis. Deorsũ uidet labores.
s sursũ eleuans õculos aꝑtos suspicit cęlos.
cernit sibi reserata cȩlestia. uidet similitudinẽ
głe dĩ uidet qͣtuor animalia. de quib multꝰ
sermo ⁊ difficilis int̃p̃tatio ẽ : cernit aurigã
qͣtuor animaliũ. cernit rotas se inuicẽ conti¬

Expanded text:
restituta sint Sodomae et Gomorrhae mala sua in vita restituta sint Sodomae et Gomorrhae mala sua in vita sua? Audi testimonium Scripturarum. Vis Testamenti veteris testimonium discere? vis novi edocere? Restituetur Sodoma in antiquum: et adhuc dubitas an bonus sit Dominus puniens Sodomitas? Tolerabilius erit terrae miserans Sodomitas . Benignus ergo est Deus, clemens est Deus. Solem suum vere oriri facit super bonos et malos: et pluit vere super justos et injustos: non solum hunc, quem oculis cernimus solem, sed et illum solem, qui oculis mentis aspicitur. eram et venit super me pluvia justitiae . Bonitas Dei est lores sentiat captivitatis . Deorsum videt labores, sed sursum elevans oculos, apertos suspicit coelos, cernit sibi reserata coelestia, videt similitudinem gloriae Dei, videt quatuor animalia, de quibus multus sermo, et difficilis interpretatio est. Cernit aurigam quatuor animalium. Cernit rotas se invicem conti
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ peccata eoꝵ. Si aũ ⁊ post hec conũsi non
fuerint: em̃dabo eos. Om̃ĩa dĩ quȩ uident᷑ ama¬
ra eẽ. ad eruditionẽ ⁊ remedia ꝓficiunt. Me
quia scripturarũ: cõpone scripturas scripturis.
ubi amarissimna existiant᷑. Scriptũ ẽ in ꝓph̃a.
Nonbis iudicab̃ in idipsũ in iudicio. Uindicauit
semel ĩ iudicio ꝑ diluuiũ: iundicauit semel ĩ iudi
cio suꝑ sodomã et gomorrã. uindicauit semel ĩ
iudicio suꝑ egẏptũ. ⁊ suꝑ sexcenta milia israhe¬
litarũ. Noli estimare qr hec ultio pęna tantum
fuerit peccatorib. qͣsi pꝰ mortẽ et supplicia. ite¬
rũ a supplicio excipiendi sint. Puniti st̃ ĩ p̃senti:
ne ĩ futuro iugit̃ punirent᷑. Cerne pauꝑem in
eugł̃io. Squalore et penuria p̃mit᷑ : et postea
ĩ abrahã sinu requiescit. Recepit mala sua ĩ uita
sua. Unde scis an receꝑint qͥ in diluuo st̃ ne¬
cati mala sua ĩ uita sua  Unde nosti utrũne

Expanded text:
super peccata eorum. Si autem post haec conversi non super peccata eorum. Si autem post haec conversi non fuerint, emendabo eos . Omnia Dei, quae videntur amara esse, in eruditionem et remedia proficiunt. Medquia Scripturarum, compone Scripturas Scripturis, ima esse, ubi amarissima existimantur. Scriptum est in propheta: Non vindicat bis in idipsum in judicio . Vindicavit semel in juit semel in judicio super Aegyptum, et sexcenta millia Israelitarum . Noli existimare quod haec ultio poena tantum fuerit peccatoribus, quasi post mortem, et supplicia iterum a supplicio excipiendi sint. Puniti sunt in praesenti, ne in futuro jugiter punirentur. Cerne pauperem in Evangelio, squalore et penuria premitur, et postea in Abrahae sinu requiescit. Recepit mala sua in vita sua . Unde scis an receperint, qui in diluvio sunt necati, mala sua in vita? Unde nosti utrumne
Abbreviated transcription (Latin):
criminet᷑ eam in dõ. Cui respondebimꝰ. ñ cã
irã eẽ irã dĩ. quã necessariã dispensationem.
Audi qͦd sit opꝰ ire dĩ. ut arguat. ut corrigat
ut em̃det. Dne ne in ira tua arguas me: neq
in furore tuo corripias me. Qⁱ hec loquit᷑. scit
furorem dĩ ñ eẽ inutilẽ ad sanicatẽ. s adhoc¬
adhiberi ut cur& egrotantes: ut em̃det eos
qͥ sermionẽ eiꝰ audire c̃tempserint. & ideirco
nẽ dep̃cat᷑ ne talib remeduis em̃det᷑. ne cũ
penali medela recipiat pͥstinã sanitatem.
dicat. dñe ne ĩ iratua arguas me: neq in
furore cuo corripiasme. Onĩa qͦ di st̃. bona sc̃.
Et merem̃ corripi. Ausculta qͥd dicat. Arguã
eos ĩ auditu angustiȩ eoꝵ. Idõ audiuimꝰ ea quȩ
tͥbulationis st̃: ut enĩdem᷑. In maledictis qͦq
leuitici scriptũ ẽ. Si pꝰ ista ñ obedierint neq
conũsi fuerint ad me. apponã eis plagas septẽ

Expanded text:
criminetur eam in Deo. Cui respondebimus, non tam criminetur eam in Deo. Cui respondebimus, non tam iram esse iram Dei, quam necessariam dispensationem. Audi quod sit opus irae Dei, ut arguat, ut corrigat, ut emendet: Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me . Qui haec loquitur scit Dei furorem os, qui sermonem ejus audire contempserunt. Idcirco nec deprecatur ne talibus remediis emendetur, ne cum poenali medela recipiat pristinam sanitatem, dicat: Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me. Omnia quae Dei sunt, bona sunt, et meremur corripi. Ausculta quid dicat: Arguam eos in auditu angustiae eorum. Ideo audivimus ea, quae de tribulatione sunt, ut emendemur. In maledictis quoque Levitici scriptum est: Si post ista non obedierint, neque conversi fuerint ad me, apponam eis plagas septem
Abbreviated transcription (Latin):
in m̃surã. Non ait indifferent̃ in lacrimis. s in
lacrinus in m̃surã. Miscłia qͥppe dĩ in pondera.
Si ñ eẽt utile c̃u̾sioni peccantiũ. adhibere tor¬
m̃ta peccantib. nũꝗͣ misericors ⁊ benignꝰ deus
penis scelera punir&. S qͣsi indulgentissimꝰ pat̃
ad hoc corripit filiũ ut erudiat. qͣsi ꝓuidentissi¬
mꝰ magister seueritate frontis lascuiũ discipł̃m
castigat. ne amari se sentiens. ꝑeat. Uide salo¬
monẽ sapientissimũ om̃iũ. qͥd de dĩ correptio¬
nib suspicet᷑. Fili noli eẽ pusillaniis ĩ discipli¬
na dĩ. neq deficias correptꝰ ab eo. Quẽ enĩ di¬
ligit dñs corripit. flagellat aũ oninẽ filiũ quẽ
uerit ñ flagellet᷑ apatre. Et adhoc muirabilit̃
addidit dicens. In disciplina ꝑseuerate: tãꝗͣ
filus uob offert se ds̃. Qͥs enĩ filiꝰ. quẽ ñ corri¬
pit pat̃ . Qͦdsi extͣ disciplinã estis euiꝰ partiei
forsitan aliqͥs. qͥ ipso nomine ire offensus.

Expanded text:
ferenter, in lacrymis; sed, in lacrymis et in mensura. Misericordia quippe Dei in pondere. Si non esset utile conversioni peccantium adhibere tormenta peccantibus, nunquam misericors et benignus Deus poenis scelera puniret: sed quasi indulgentissimus pater ob hoc corripit filium, ut erudiat: quasi providentissimus magister ita severitate frontis lascivum discipulum castigat, ne amari se sentiens pereat. Vide Salomonem sapientissimum omnium, quid de Dei correptionibus suspicetur: Fili, noli esse pusillanimis in disciplina Dei, neque deficias correptus ab eo . Quem enim diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem i cum peccaverit, non flagelletur a patre. Et ad hoc mirabiliter addidit dicens: In disciplina perseverate. Tamquam filiis vobis offert se Deus . Quis enim filius, quem non corripit pater? Quod si eforsitan aliquis, qui ipso nomine irae offensus
Abbreviated transcription (Latin):
rio si bona uinea fueris pluat suꝑ te nebula.
t splendor ĩ circuitu eiꝰ. deuide ignis fulgenᷤ.
& in medio eiꝰ quasi uisio electri. Duplicit̾ au¬
fert a nob̃ mala ds̃. spũ ⁊ igne. Si boni et inten¬
ti ad p̃cepta eiꝰ sumꝰ. & sermonib illiꝰ erudi¬
mur. spũ mala nr̃a aufert. sedm illud qͦd scrip¬
tũ est. Si aũ spũ mala carnis mortificatis.
uiuetis. Sin uͦ sp̃s mala ñ abstulerit a nobis:
purgatione ignis undigemꝰ. Idcireo diligent̃
obserna c̃iunctiones singulas. Prima c̃iunctios
sp̃s. & nebulȩ. scdã ignis ⁊ luminis. t̾eia elec¬
tri & splendoris: ac singula quȩq qͦsi si tristia
uidentur. iocundioꝵ ucinitate pensantur.
Siue enĩ sp̃s oritur. statĩ sequit᷑ nebula. siue
ignis appar&. adiunctũ ẽ ei lum̃. siue electrũ
p̃cedit. splendor in cireuitu eiꝰ est. Oportet
quippe nos qͣsi aurũ in fornace & electrum ue¬
hem̃tissimo igne conflari. S in hoc ꝓpha quẽ

Expanded text:
rio si bona vinea fueris, pluat super te nebula. rio si bona vinea fueris, pluat super te nebula. Et splendor in circuitu ejus. Deinde: Ignis fulgens, et in medio ejus quasi visio electri. Dupliciter aufert a nobis mala Deus, spiritu et igni. Si boni et intenti ad praecepta Dei simus, et sermonibus illius erudiamur, spiritu mala nostra aufert, secundum illud, quod scriptum est: Si autem spiritu opera carnis mortificaveritis, vivetis. Si vero spiritus mala non abstulerit a nobis, purgatione ignis indigemus . Idcirco diligenter observa conjunctiones singulas. Prima conjunctio est spiritus et nebulae, secunda ignis et luminis, tertia electri et splendoris, ac singula, quae quasi tristitia videntur, jucundiorum vicinitate pensantur. Sive enim spiritus oritur, statim sequitur nebula: sive ignis apparet, adjunctum est ei lumen: sive electrum praecedit, splendor in circuitu ejus est. Oportet quippe nos quasi aurum in fornace, et electrum vehementissimo igne conflari. Et in hoc propheta, quem
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ uolunt inspicere qr tͥstia queq prima
dicunt᷑. & scda quȩ leta sunt. Quare nc̃ ista
memoramꝰ: Uidelic& ut manifestemꝰ dĩ ser¬
monẽ subũtere mala. & edificare optima.
eradicare uicia qͣsi agricolã bonũ. ut in pur¬
gato cãpo ub̃rina uirtutũ messis oriatur.
Qͣ udo purgatꝰ fueris ab auferente spũ. ĩ tantũ
ut auferat᷑ a te omẽ malũ o om̃e qͦd ĩ tua
anina nequitiȩ u̾sat᷑. tc̃ incipies etiã magna
nebula frui. quȩ i spũ auferente c̃sistit.
que nebula ꝓxima ẽ ei nebulȩ quã ĩ eugło
legimꝰ de qua uenit nͣox: hic ẽ filiꝰ meus in¬
nebula magna ĩ eo. postea splendidissimũ
lum̃ in circuitu eiꝰ. Ablatũ ẽ ate malum.
data ẽ tͥ nebula magua. ut pluat imbren
dabo nubib meis ne pluant suꝑ eã imbrẽ.
suꝑ pessimã scilic& uineã. Si aut̃ hoc de
mala uibetur. haud dubiũ ẽ quin e contra¬

Expanded text:
Neque enim volunt inspicere, quia tristia quaeque prima Neque enim volunt inspicere, quia tristia quaeque prima dicuntur, et secunda quae laeta sunt. Quare nunc ista memoramus? Videlicet ut manifestetur Dei sermo subvertere mala, et aedificare optima, eradicare vitia, quasi agricola bonus, ut in purgato campo uberrima virtutum messis oriatur. ab auferente spiritu, tantum ut auferatur omne malum a te, et omne quod in tua anima nequitiae versatur, tunc incipies etiam magna nebula frui, quae in spiritu auferente consistit. Quae nebula proxima est ei nebulae, quam in Evangelio legimus, de qua venit vox: Hic est filius meus nebula magna in eo, postea splendidissimum lumen in circuitu ejus. Ablatum est a te malum. Data est tibi nebula magna, ut pluat imbrem dabo nubibus, ne pluant super eam imbrem , super pessimam videlicet vineam. Si autem hoc de mala jubetur, haud dubium est quin econtra
Abbreviated transcription (Latin):
te hodie suꝑ gentes & regna. eradicare et
effodere & disꝑdere & ȩdificare ⁊ plantare.
Bbenignus et ds̃. dans sermones ad eradicandũ. Uerũ
quid ẽ qđ eradicari debeat et subũti : Si qͣ plan¬
tatio in animo mala ẽ. si qͣ secta nequã. hanc
eradicat. hanc subũtit sermo ꝓpheticꝰ. Utinã
aut̃ c̃tingat ut ⁊ mͥ talis sermo donet᷑. qͥ eradi¬
e& hereticoꝵ semina. & doctrinã ex diaboli
fonte manantẽ. qͥ de eiꝰ anima qͥ nc̃ pͥmũ ecclẽ¬
siã iugredit᷑ idolatriȩ auferat plantationem.
Dedi sermones meos inos cuũ. ecce constituice
eradicare et suffodere: scilio& ut si qͣ ȩdificatio
pessima est destruat᷑. Quã uelim et ego suffode¬
re qͥcquid martion in aurib deceptoꝵ edifica¬
uit. eradicare & subũtere & disꝑdere. Et ia¬
cob disꝑdit idola usq ad hodiernũ diẽ. &
disꝑdere & edificare. Heretici disꝑdere & sub¬
ũtere tantũ audiert̃. in edificationis autem
plantationisq sermone surdas aures auerter̃t.

Expanded text:
e super gentes et regna eradicare, et suffodere, et disperdere, et aedificare, et plantare . Benignus est Deus, dans sermones ad eradicandum. Verum quid est quod eradicari debeat, et subverti? Si qua plantatio in animo mala est: si qua secta nequam, hanc eradicat, hanc subvertit sermo propheticus. Utinam autem contingat ut mihi talis sermo donetur, qui eradicet haereticorum semina, et doctrinam ex Zabuli fonte manantem, qui de ejus anima, qui nunc primum Ecclesiam ingreditur, idololatriae auferat plantationem. Dedi sermones meos in os tuum. Ecce constitui te eradicare, et suffodere: scilicet ut si qua aedificatio pessima est, destruatur. Quam vellem et ego suffodere, quidquid Marcion in auribus deceptorum aedificavit, eradicare, et subvertere, et disperdere, ut Jacob disperdidit idola. Usque ad hodiernum diem est disperdere et aedificare. Haeretici disperdere et subvertere tantum audierunt, in aedificationis autem plantationisque sermone surdas aures averterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
appare. Cherubim int̾p̃tant᷑ plenitudo cogiuti¬
onis. Et quicũq scientia plenꝰ est: efficit᷑ cheru¬
bim quȩ regit ds̃. Qͥd sibi audẽ uolunt qͦtuor
facies: Quȩ saluanda st̃ genu flectunt dño ihũ

Expanded text:
appare. Cherubim interpretatur, plenitudo scientiappare. Cherubim interpretatur, plenitudo scientiae, et quicumque scientia plenus est, efficitur Cherubim, quem regit Deus. Quid sibi autem volunt quatuor facies? Quae salvanda sunt genuflectunt Domino Jesu,
Abbreviated transcription (Latin):
meris seribit᷑. huiꝰ rei optinet figurã. Nouis¬
sima enĩ castra ad aqͥlonẽ ponunt᷑ dan: pͥma
castra uida contͣ orientẽ. deinde pꝰ eũ ruben
postea scđm mare ephraim: extremo ut dixitꝰ
ad aqͥlonẽ dan. Et olla quȩ succensa deseribt᷑
a facie aqͥlonis accendit᷑. Aquilo qͥppe figu¬
ralit̃ dr̃ contraria fortitudo. idẽ diabolus.
qͥ ẽ uere durissimꝰ uentꝰ. Uenit gͦ ab aqͥlone
eo ut iã exposuimꝰ. & splendor in cireuitu
eiꝰ. & ignis fulgens. Potuit dicere ignis ex¬
urens: uerũ piguit scripturã tͥstia nominare.
& opus eiꝰ asseribere. ldeoq ꝓ penali uisu splen¬
dorem tantũ ignis apposuit. Et in medio
ignis. qͣsi similitudo quatuor animnaliũ. Ita
uisio eoꝵ. Similitudo hominis in ilłis. ⁊ quatuor
facies uni. ⁊ qͣtuor pennȩ uni: & crura eoꝵ recta.
et pennati pedes eoꝵ. Uides qualia sint quȩ
regant᷑ a dõ. ut ibi. qͥ sedesait suꝑ cherubum

Expanded text:
meris scribitur , hujus rei obtinet figuram. Novismeris scribitur , hujus rei obtinet figuram. Novissima enim castra ad Aquilonem ponuntur Dan; prima castra Juda ad Orientem, deinde pone eum Ruben, postea secundum mare Effrem, in extremo, ut diximus, ad Aquilonem Dan. Et olla, quae succensa describitur, a facie Aquilonis accenditur. Aquilo quippe figuraliter dicitur contraria fortitudo, id est, Zabulus, qui est vere durissimus ventus. Venit enim ab Aquilone e exposuimus. Et splendor in circuitu ejus, et ignis fulgens. Potuit dicere, ignis exurens, verum piguit Scripturam tristitiam nominare, et opus ejus ascribere, ideoque pro penali vi splendorem tantum apposuit. Et in medio ejus, quasi similitudo quatuor animalium. Ista visio eorum. Similitudo hominis in illis. Et quatuor facies uni, et quatuor pennae uni, et crura eorum recta, et pennati pedes eorum. Vides qualia sint quae regantur a Deo, ut ibi: Qui sedes super Cherubim
Abbreviated transcription (Latin):
materiȩ uilioriᷤ. Argentũ inqͥt cõnuxtũ fach
estis. & tanquã granũ de uua reꝓbũ argentũ
facti estis. Quando enĩ ereaturt dĩ quȩ ab in¬
itio bona ẽ suꝑ inducimꝰ de malitus nrĩs
uicia ac passiones: tẽ auro et argento. es. stag¬
nuͣ. plu̾biunq miscemꝰ. & necessariꝰ ẽ ignis
ad purgandũ. Idõq sollicite ꝓuidendũ ẽ
ut cũ uenerimꝰ ad ignẽ istũ securi transeamꝰ
ꝑ eum. & ad instar auri & argenti ⁊ lapidis
p̃ciosi quȩ sine fuco adulterũ st̃ ñ tã uramͣ¬
incendio quã ꝓbemi᷑. Ecce sp̃s auferens
ueniebat ab aquilone. Et hoc qͦd ab aqui¬
lone ueniebat sp̃s auferens. & postea redit:
habet rationẽ. Ab aquilone qͥppe exardes¬
cent mala suꝑ habitantes q̃am. Aquilo uio¬
lentissimꝰ uentꝰ quẽ alio nomine dextrũ uocamꝰ.
qͥ in qͦtuor cardinib cȩli de qͥb uenti spirare
dicunt᷑. frigidior ẽ atq uehenentior. Necñ
& illud qͦd de ordine castroꝵ apud isrł in nu¬

Expanded text:
xtum facti estis, et tamquam granumde uva reprobum argentum facti estis . Quando enim creaturae Dei, quae ab initio bona est, superinducimus de malis nostris vitia ac passiones: tunc argento et auro aes, stannum plumbumque miscemus, et necessarius est ignis ad purgandum. Ideoque sollicite providendum est, ut cum venerimus ad ignem istum, securi transeamus per eum, ad instar auri argentique, et lapidis pretiosi, quae sine foco adultera sunt, incendio, quam probemur. Ecce spiritus auferens veniebat ab Aquilone. Et hoc quod ab Aquilone veniebat spiritus auferens, et postea redit, habet 895 rationem. Ab Aquilone quippe exardescunt mala super habitantes terram. Aquilo violentissimus ventus, quem alio nomine Dextrum vocamus, qui in quatuor cardinibus coeli, de quibus venti spirare dicuntur, frigidior est atque vehementior. Nec non et illud quod de ordine castrorum apud Israel in Nu
Abbreviated transcription (Latin):
aquilã sp̃m p̃sidentẽ animȩ signific&. spm̃
Aũ hominis dico qͥ in eo ẽ. Atq ita omĩa ducun¬
t᷑ dĩ nutu. celestia & t̃restria && inferua. et ea
qͦ sub pedib dĩ sunt: quib c̃iunctȩ st̃ rocae¬
neq sub scł̃i ditione rebq u̾samur. eñ iã ꝑ
passionẽ xp̃i simus a mundi negotiis liberati.
Et rota in medio rotȩ. Si consideres qͦmͦ ꝑ
contrarios euentꝰ uoluat᷑ uniuisitas rerũ. siue
in his qͥ putant᷑ errare. siue in his qui ab

Expanded text:
aquilam, spiritum praesidentem animae significet. Spiritum aquilam, spiritum praesidentem animae significet. Spiritum autem hominis dico, qui in eo est. Atque ita omnia ducuntur nutu Dei, coelestia, terrestria et inferna, et ea quae sub pedibus Dei sunt, quibus conjunctae sunt rotaeneque sub saeculi ditione rebusque versamur, cum jam per passionem Christi sumus a mundi negotiis liberati. Et rota in medio rotae. Si consideres quomodo per contrarios eventus salvatur universitas rerum, sive in his, qui putantur errare, sive in his, qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s inimieos suos sub pedib eiꝰ. Qiud ẽ gͦ
quartũ : Cȩlestia. t̃rena et inferua tria cai¬
tum st̃. Nempe illud. Laudate dnm̃ cȩli cȩlo
& aquȩ que suꝑ celos st̃ laudent nom̃ dñi.
Omĩa ista reguntur adõ. & ducunt᷑ a maiestate
eiꝰ. Quocũq sp̃s ibat. ibant ⁊ animałia. Hec
ipsa animalia habent similitudinẽ suꝑ se ho¬
minis. cũ sint qͣtuor facierũ. Nec ẽ dictũ in
pͥncipio qi facierũ qͣtuor sint. s qr int̾ qua¬
tuor. facies emineat. & pͥncipatũ teneat
humana. & facies leonis a dextris quatuor
partiũ. & facies uituli a sinistris quatuor. ⁊
facies aquilȩ qͣtuor partib Uideamꝰ ergo
an tͥꝑtitam̃ animam signific&. de qua etiã
alioꝵ opinionib disputatũ ẽ : & animȩ tri¬
ꝑtite alia qͣrta fortitudo p̃sideat. Que est
ñ ẽ adextriᷤᷤ ut homo uł leo. ñ ẽ a sinistris
ut uitulus. s suꝑ om̃s tres facies consistit.
Aquila quippe in loco alio nuncupat᷑. ut ꝑ

Expanded text:
inimicos suos sub pedibus ejus . Quid est ergo quartum? Coelestia, terrestria, et inferna tria tantum sunt. 896 Nempe illud: Laudate Dominum, coeli coelorum, et aqua, quae super coelos est, laudet nomen Domini . Omnia ista reguntur a Deo, et ducuntur a majestate ejus. Quocumque spiritus ibat, ibant et animalia. Haec ipsa animalia habent similitudinem super se hominis, cum sint quatuor facierum. Nec dictum est in principio, quia facierum quatuor sint, sed quia inter quatuor facies eminet, et principatum tenet humana, et facies leonis a dextris quatuor partium, et facies vituli a sinistris quatuor, et facies aquilae a quatuor partibus. Videamus ergo an tripartitam animam significet, de qua etiam aliorum opinionibus disputandum est, ut animae tripartitae alia quarta fortitudo praesideanon est a dextris, ut homo, vel leo: non est a sinistris, ut vitulus; sed super omnes tres facies consistit. Aquila quippe in alio loco nuncupatur, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
dio. alter aũ a pascha numero nonꝰ annꝰ. pͥnci¬
piũ m̃siũ iste uob̾erit ĩ m̃sib anni. Abhoc¬
gͦ anno numera mͥ qͣrtũ m̃sem. & ĩtellige bap¬
tizatũ iħm ĩ qͣrto mĩse noni anni. eo enĩ m̃se
qͥ apd̃ romanos ianuariꝰ nuncupat᷑ baptisma
dñi factũ ẽẽ cognoscunꝰ. qͥ ẽ m̃sis quartꝰ ab
anno nouo iuxta supputationẽ hebreoꝵ. Et
qr de qͦtuor elem̃tis mundi subsistenᷤ corpus
assũpserat. recipiens etiã sensus humanos. idõ
itus uisionẽ. Et ego erã in medio captiuita¬
tis. Uidet᷑ mͥ hyronicos dictũ. & ego erã in
medio captiuitatis. Et ego. qͣsi si dieat iuxta
hystoriã qudẽ ꝓpħa. Ec ego qͥ ñ detinebar in
uitatis. ueni ad eos fines ubi seruitia. ubi cap¬
tiui detinebant᷑. Habes istiꝰ modi saluatoris
nr̃i uoces in ꝓpħis. ĩdignantis qi ñ faciamꝰ nos
homines digna dispensatione eiꝰ. & maxime nos
utilitas ĩ sanguine meo. dũ descendo in corrup¬

Expanded text:
dio. Agitur autem pascha de numero novi anni. Principium mensium iste vobis erit in mensibus anni . Ab hoc anno numera mihi quartum mensem, et intellige baptizatum Jesum in quarto mense novi anni. Eo enim mense, qui apud Romanos Januarius nuncupatur, baptismum Domini factum esse cognoscimus, qui est mensis quartus ab anno novo juxta supputationem Hebraeorum. Et quia de quatuor elementis mundi subsistens corpus assumpserat, recipiens etiam sensus humanos, ideo sionem. Et ego eram in medio captivitatis. Videtur mihi ironic ῶs dictum: Et ego eram in medio captivitatis. Et ego, quasi si dicat juxta historiam quidem propheta, et ego qui non tenebar in tivitatis, veni ad eos fines, ubi servi, ubi captivi detinebantur. Habes istiusmodi Salvatoris nostri voces in Prophetis, indignantis, quia non faciamus homines digna dispensatione ejus, et maxime nos, utilitas in sanguine meo, dum descendo in corrup
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ eiꝰ : si a me pessuna queq sustulerit. Neq
uͦ putandũ ẽ finẽ eẽ beatitudinis. si a malis
liberemt᷑. Initiũ felicitatis ẽ: carere peccato.
Et in hieremia seribit᷑. Omĩa qͥppe quȩ in ꝓ¬
phetis scripta st̃: clem̃tissimi dĩ uindico. Ecce

Expanded text:
tem ejus, si a me pessima quaeque sustulerit. Neque tem ejus, si a me pessima quaeque sustulerit. Neque vero putandum est finem esse beatitudinis, si a malis liberemur, initium felicitatis est carere peccato; et in Jeremia scribitur omnia quippe quae in Prophet
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃tũ frum̃tũ est. Hic uͦ in tua potestate positũ
est: ut sis palea uel frum̃tũ. Hec docere nos de¬
bent. ut si qͣudo aliquis in c̃gregationib nrĩs ui¬
derit peccatorẽ ñ scandalizetur. neq dicat. Ecce
peccator in cȩtu scõꝵ est. Si hoc licoe. si hoc con¬
cedit᷑. qͣre & ego ñ peccem: Dũ in p̃senti scło sumꝰ
idẽ in area & in sagena. & bona ⁊ mala in eo
c̃tinent᷑. qͣndo aũ uenerit xp̃c. fiet discretio &
ꝓpͥa corporis sui quȩ gessit. siue bona siue mala.
Nec in ꝓemio. de int̃p̃tationib uisionũ estuanᷤ
aniꝰ est locutꝰ. & ambigens quȩ sileat quȩ ꝓ¬
ferat. que leuit̃ tacta dimictat. queue ex his
manifestiꝰ. que obscuriꝰ exponenda sint. si tam̃
potuerimꝰ implere qͦd cupimꝰ. Primũ gͦ uidet᷑
sp̃s auferenᷤ. lad qͦd paulo ante diximꝰ. qr ds̃ nrͣ
A me aufert et ab anima mea: ut merito aufe¬
rens p̃dicet᷑ : Utiq mala. Et cẽsentio bonica¬

Expanded text:
frumentum est hic vero in tua potestate positum est ut sis palea, vel frumentum. Haec nos docere debent, ut si aliquando aliquis in congregationibus nostris viderit peccatorem, non scandalizetur, neque dicat: Ecce peccator in coetu sancto est. Si hoc licet, si hoc conceditur, quare et ego non peccem? Dum in praesenti saeculo sumus, id est in area et in sagena, et boni et mali in ea continentur. Quando autem venerit Christus fiet discretio, epropria corporis sui, quae gessit sive bona sive mala . Haec in prooemio de interpretationibus visionum aestuans animus est locutus, et ambigens quae sileat, quae proferat, quae leviter tacta dimittat, quae ex iis manifestius, quae obscurius exponenda sint, si tamen poterimus implere quod cupimus. Primum ergo videtur spiritus auferens: id quod paulo ante diximusa me aufert, et ab anima mea, ut merito auferens praedicetur? Utique mala: et tunc sentio bonita
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi in medio aquȩ ut fenũ. & salix suꝑ aquã
fluentẽ. Et in sollemuitate dĩ qͣndo tab̃nacula
cõponunt᷑. salignos ramos ĩ tab̃naculoꝵ fixi¬
one c̃sticuunt. Secus flum̃ chobar. Secus
flum̃ istud grauissimũ scłi. Et aꝑti st̃ cęli.
Clausi erant celi. & ad aduentũ xp̃i aꝑti sunt.
ad suȩ nacure consortem descendisset. Ascendit iħe
in alcũ. captiuã dux̃ captiuitatẽ. accepit dona in
hominib. Qui descendit ipse ẽ & qͥ ascendit suꝑ om̃s
celos: ut impler& omĩa. Et ipse dedit alios apł̃os. &
alios ꝓpħas. alios euangłistas. alios pastores et ma-¬
gistros in ꝑfectione scõꝵ. Aꝑti sunt cȩli. Non
suffic̃ unũ celũ aꝑiri. aꝑiunt᷑ pluruni. ut descendãt

Expanded text:
dio aquae fenum, et salix super aquam fluentem . Et in solemnitate Dei, quando tabernacula ejus componuntur, salignos ramos in tabernaculorum fixione constituunt. Secus fluvium Chobar. Secus flumen istud gravissimum saeculi. Et aperti sunt coeli. Clausi erant coeli, et ad adventum Christi aperti sunt, ad suae naturae consortem descendisset. Ascendit Jesus in altum, captivam duxit captivitatem, accepit dona in hominibus. Qui descendit, ipse est, qui ascendit super omnes coelos, ut impleret omnia. Et ipse dedit alios apostolos, alios prophetas, alios evangelistas, alios pastores et magistros in perfectionem sanctorum . Aperti sunt coeli. Non sufficit unum coelum aperiri, aperiuntur plurimi, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
aberrore pͥstino. a doctrina demonioꝵ. ab ĩqͥtate
in alcũ loquente. & suscipiens eũ quasi medieꝰ bonꝰ
c̃fone atq ĩstitue. Paruulꝰ est: hodie nascitur¬
tͥbue ei baptisma sedẽ generationis. & aduoca
tͥ alios socios ministeru tui. ut cuncti parit̃
eos qͥ aliqͣndo decepti st̃ erudiatis ad fidem.
Gaudiũ enĩ ẽ magis in celis suꝑ unũ peccacorẽ
penitentiã agentẽ. quã suꝑ nonaguta et no¬
uem ustis. qͥb ñ ẽ opꝰ penitentia. Exultat¬

Expanded text:
 ab iniquitate in altum loquente, et suscipiens eum quasi medicus bonus, confove atque institue: parvulus est, hodie nasciturtribuens ei baptismum secundae regenerationis, et advoca tibi alios socios ministerii tui ut cuncti pariter eos, qui aliquando decepti sunt, erudiatis ad fidem. Gaudium enim est majus in coelis super unum peccatorem poenitentiam agentem, quam supra nonaginta novem just
Abbreviated transcription (Latin):
in trestrib locis cõmorari. tc̃ ꝑ aꝑtã uiã egressi
st̃: sequentes dnm̃ suũ. & parentes uoluntati eiꝰ.
qͥ distribuit eos custodes credentiũ nomini suo.
Cu heri sub demonio eras: hodie sub angło. Nolite
inquit dñs contemnere unũ de minimis istis qͥ st̃
saluci tue angłi. c̃fusi st̃ ad ministeriũ filii dĩ.
& dicunt int̾se. Si ille descendit. ⁊ descendit in
corpꝰ. si mortali indutꝰ est carne. & sustinuit
crueẽ. ⁊ ꝓ homine mortuus ẽ : quid nos qͥescimꝰ.
qͥd parcimꝰ nob̃ : Eia. om̃s angłi descendamꝰ¬

Expanded text:
ocis commorari, tunc per apertam viam ingressi sunt sequentes Dominum suum, et parentes voluntati ejus. Qui distribuit eos custodes credentium nomini suo. Tu heri sub daemonio eras, hodie sub Angelo. Nolite, inquit Dominus, contemnere unum de minimis istis, qui susaluti tuae Angeli, concessi sunt ad 889 ministerium filii Dei, et dicunt inter se: Si ille descendit, et descendit in corpus, si mortali indutus est carne, et sustinuit crucem, et pro hominibus mortuus est, quid nos quiescimus? quid parcimus nobis? Eia
Abbreviated transcription (Latin):
Grauis aut̃ ẽ huiꝰ scli fluuius. sic̃ & alibi saerate
dr̃. & uixta simplices qͦsq hẏstoriã replicat.
iuxta eos uͦ qͥ sꝑitalit̃ scripturas audiunt de
anima significat. quȩ in uitȩ istiꝰ inciderit
turbines. Suꝑ flumina babyloniᷤᷤ ibi sedimꝰ
et fleuimꝰ cũ recordarem᷑ syon: ĩ salicib in me¬
dio eiꝰ suspendimꝰ organa nr̃a. qr illic in t̾ro¬
gauert̃ nos qͥ captiuos duxert̃ nos ũba canti¬
coꝵ. Ista st̃ flumina babylonis. iuxta que se¬
dentes ⁊ reminiscentes patͥȩ cȩlestis lugent
atq deplorant. Ubi suspendunt organa sua:
In salicib. in salicib legis et mysterioꝵ dĩ. Scrip¬
tũ ẽ enĩ in qͦdã libro. quasi salignã om̃s creden

Expanded text:
 alibi sacrate dicitur. Et juxta simplices quoque historiam explicat: juxta eos vero, qui spiritaliter Scripturas audiunt, de anima significat, quae in vitae istius inciderit turbines. Super flumina Babylonis ibi sedimus, et flevimus, dum recordaremur Sion: in salicibus, in medio ejus suspendimus organa nostra, quia illic interrogaverunt nos, qui captivos duxerunt 888 nos, verba canticorum . Ista sunt flumina Babylonis, juxta quae sedentes, et reminiscentes patriae coelestis, lugent atque deplorant, ubi suspendunt organa sua, in salicibus Legis et mysteriorum Dei. Scriptum est in quodam libro, quia salignam omnes cred
Abbreviated transcription (Latin):
rũ de cȩlo ruentẽ: Qd ad rem ꝑtinet. oñ
c̃sonantia de cadente ẽ. Ds̃ quippe mortẽ
ñ fecit. nec malitiã oꝑatꝰ est. Lib̃o arbi¬
trio ⁊ hominũ & angeloꝵ ad uniũsa per¬
misit. Hic iã intelligendũ ẽ qͦmͦ ꝑ arbitrui
lib̾tatẽ alii adhonoꝵ c̃scenderinit sũ micatẽ.
alii corruerint ĩ malitie ꝓfundũ. lu uͦ¬
o homo qͦͣre ñ uis arbirio te tuo derelictũ :
Quare egre fers niti labore contendere. et
ꝑbona oꝑa te ipsũ causã tuȩ fieri salutis :
An magis ce delectat dormientẽ & in ocio ẽstitutũ.
et̃na ꝓspitate requiescere : Pat̃ nĩs usq mͦ oꝑat᷑.¬

Expanded text:
rum de coelo ruentem? Quod ad rem pertinet, omnis consonantia de cadente est. Deus quippe mortem non fecit, nec malitiam operatus est. Liberum arbitrium et homini, et Angelo ad universa permisit. Hic jam intelligendum est, quomodo per arbitrii libertatem, alii ad bonorum conscenderint summitatem, alii corruerint in malitiae profundum. Tu vero, homo, quare non vis arbitrio te tuo derelictum? Quare aegre fers niti, laborare, contendere, et per bona opera teipsum causam tuae fieri salutis? An magis te delectabit dormientem, et in otio constitutum aeterna prosperitate requiescere? Pater meus, inquit