comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fraudati a desidio suo. fodit .i. fodendo t̾ram
fec̃. torcular uł lacũ. qr fodiendo corda ui¬
deoꝵ &e iñ eiciendo stercora uitioꝵ dedit eis
ꝓpħias. ꝑ qͦs bona discernerent a mał. sic̃t
intorculari mustũ discernit᷑ a uinatiis
& oleũ ab amurca. & ꝑ qͣs qͣsi a lacu mun¬
corde. qd̾ cap̃ dr cogitationũ. uł inxp̃o qͥ ẽ

Expanded text:
fraudati a desiderio suo . Fodit, id est, fodiendo terram, fraudati a desiderio suo . Fodit, id est, fodiendo terram, fecit torcular vel lacum, quia fodiendo corda Judaeorum, et inde ejiciendo stercora vitiorum, dedit eis prophetias, per quas bona discernerent a malis, sicut in torculari mustum discernitur a vinaceis, et oleum ab amurca: per quas quasi a lacu, muncorde, quod caput dic
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m peccã sua. aut ꝓpt̾ magnitudinẽ peccati
cͥminał. aut ꝓpt̾ altitudinẽ dignitatis. ut cle¬
rici. monachi. uiduȩ. uͥgines. Lapis uͦ. rxp̃c¬
cadit suꝑ uideos & paganos ñ credentes. qui
ñ scdm sua oꝑa ꝑeunt. neq scdm suas ꝑsonas.
tũ di cadit suꝑ lapioẽ & ꝯfringit᷑. ut ñ rectꝰ
ambulet. s ñ om̃ĩno ꝯt̾it᷑. Cuigͦ lapis iste
de suꝑ cũ pena ꝑditioĩs irruet. qm̃ negat
penit᷑ ꝯt̾et᷑. ut nec desta remaneat. Qd̃ matħs
torcnlar ponit. dic̃ mareꝰ lacũ. qi sic̃ intorcła¬
ri expͥmit᷑ uinũ. sic in lacu expͥmit᷑ aqͦ de
humo. Torcłar enĩ qͣsi uomit mustũ. & qͣsi
uomit humꝰ lacũ. Pastinauit .i. paxillauit
uł plantauit. seu qd̾ mͥmeliꝰ uidet᷑ pastum
dedit .i. fimo pauit. Pat̃ ds qi fimo pauit
filios isrł. qñ carnib qͦs ipsi cupiebant eos
satiauit. Uñ illuo. Marroucauert̃ & satura¬
ti st̃ nimis. & desidiũ eoꝵ attulit eis ñ st̃

Expanded text:
dum peccata sua, aut propter magnitudinem peccati criminalis, aut propter altitudinem dignitatis, ut clerici, monachi, viduae, virgines. Lapis ver Judaeos et paganos non credentes, qui non secundum sua opera pereunt, neque secundum suas personas; tum Dei cadit super lapidem, et confringitur ut non rectus ambulet, sed non omnino conteritur. Cui vero lapis iste desuper cum poena perditionis irruet, quam negat, penitus conteretur, ut nec testa remaneat. Quod Matthaeus torcular ponit, dicit Marcus lacum, quia sicut in torculari exprimitur vinum, sic in lacu exprimitur aqua de humo. Torcular enim quasi vomit mustum, et humus quasi vomit lacum. Pastinavit, id est, paxillavit vel plantavit, seu quod mihi melius videtur pastum dedit, id est, fimo pavit. Pater Deus quasi fimo pavit filios Israel, quando carnibus quas ipsi cupiebant, eos satiavit. Unde illud: Manducaverunt et saturati sunt nimis, et desiderium eorum attulit eis, non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ unus iheremias inquit. Ego plantaui te
luineã electã: qͣmͦ ꝯu̾sa es inuineã alienã᷑ his
tͥbꝰ seruoꝵ gradibꝰ. aꝑte imarco & luca distinctis
om̃s doctores qui sub lege fuert̃ intelligimꝰ. Unde
alibi. Necesse ẽ impleri omĩa que scͥpta st̃ in le¬
ge moysi & psalmis & ꝓpħis de me. N ouis¬
sime autẽ misit ad eos filiũ suũ dicens. forsitan
qͥds pat̃ hic intelligit᷑: S ido ambigero dr.
ut liba uoluntas homini reserist᷑. Opponamꝰ
arrio & eunomio. ecce pat̃ dr ignorare. & qͥcqͥd
ꝓ patre responõint. ħ intelligant ꝑfilio qͥ se dic̃
ignorare ꝯsũmatioĩs diem. Agͥcole aut̃ uiden¬
tes filiũ dixerunt intͣ se. hic ẽ heres. uenite oc

Expanded text:
plantavi te vineam electam, quomodo conversa es in vineam alienam? His tribus servorum gradibus aperte in Marco et Luca distinctis, omnes doctores qui sub lege fuerunt, intelligimus. Unde alibi: Necesse est impleri omnia quae scripta sunt in lege Moysi et psalmis et prophetis de me . Novissime autem misit qui Deus Pater hic intelligitur? Sed ideo ambigere dicitur, ut libera voluntas homini reservetur. Opponamus Ario et Eunomio. Ecce Pater dicitur ignorare, et quidquid pro Patre responderint, hoc intelligant pro Filio, qui se dicit ignorare consummationis diem. Agricolae autem videntes filium, d
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. Om̃is ħo scłm se estimat altm. Fornicariꝰ ne¬
minẽ existimat castũ. castꝰ ñ facile defornicario
suspicat᷑. Suꝑb neminẽ putat humilẽ: hu¬
nuił neminẽ suꝑbũ. Sic qͥ ñ ẽ exdo sac̃dos. nul¬
lius sac̃dotiũ putat ẽẽ ex deo. Inde ẽ ut contẽp¬

Expanded text:
 Omnis homo secundum se aestimat alium. Fornicarius neminem existimat castum; castus non facile de fornicario suspicatur. Superbus neminem putat humilem; humilis neminem superbum. Sic qui non est ex Deo sacerdos, nullius sacerdotium putat esse ex Deo. Inde est ut contem
Abbreviated transcription (Latin):
resuscitato a mortuis. dño p̃dicantib apłis
credẽ noluert̃. s qͣi cadauer uile ꝓiecert. quia
qͣntũ inse erat a suis eũ finibꝰ excludentes gen¬
tib suscipiendũ dedert̃. Utiq imudia occioit
ꝙ̃ in nulla culpa dep̃hendit filiũ dĩ. s si de¬
finite cognouissent qͦd eẽt filiꝰ di. nũꝙͣ dnm̃¬
Sciofr̃s qi ꝑ ignorantiã gessistis. hoc malũ.
sic̃ & pͥncipes ur̃i. Rem tam̃ impiã ẽẽ ꝙͦ facie¬
bant ñ nesciert̃. nec carnẽ tantũ ꝑ seq̃bantur.

Expanded text:
scitato a mortuis Domino, praedicantibus apostolis credere voluerunt, sed quasi cadaver vile projecerunt; quia quantum in se erat, a suis eum finibus excludentes, gentibus suscipiendum dederunt. Utique invidia occidit, quem in nulla culpa deprehendit Filium Dei, sed si definite cognovissent quod esset Filius Dei, nunScio fratres quia per ignorantiam fecistis hoc malum, sicut et principes vestri . Rem tamen impiam esse quam faciebant, non nescierunt, nec carnem tantum perseq
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑuałe. reu̾a aũt ꝯplectit᷑ uitã carnalẽ. Et
melior ẽ laicꝰ añ dm penitentiã agens. ꝗͣ cleticꝰ
ꝑmanens inpeccatis. Laicꝰ enĩ indie iudicis
stolam sac̾dotũ accipiet. id̃o em̃ inchrismate
om̃s ungunt᷑ insac̃dotio. sac̃dos aut peccator
spoliabit᷑ sac̾dotii dignitate ꝙͣ. habuit. &
erit int̾ infideles & hipoc̾tas. Qs aliqn uitet¬

Expanded text:
ualem, revera autem complectitur vitam carnalem. Et melior est laicus ante Deum poenitentiam agens, quam clericus permanens in peccatis. Laicus enim in die judicii stolam sacerdotum accipiet: ideo enim in chrismate omnes unguntur in sacerdotio, sacerdos autem peccator spoliabitur sacerdotii dignitate quam habuit, et erit int
Abbreviated transcription (Latin):
credit᷑is ẽ gentib p̃dicantꝰ. ut qͣi lapis an¬
głaris exut᷑q ppło duos inse parictes iungat.
unũq sͥ tẽplũ edificet ᷑ De hoc lapioe ait y¬
sayas. Immittã in fundam̃ta syon lapidem
electũ. p̃ciosũ. angłarẽ. & qui credidit in
eũ ñ ꝯfundet᷑. Quiaut̃ supͣ coloni. ħ edifi¬
cantes dicunt᷑. qr qͥ plebẽ ad deferendos fru

Expanded text:
credituris est gentibus praedicandus, ut quasi lapis angularis, ex utroque populo duos in se parietes jungat, unumque sibi templum aedificet? De hoc lapide ait Isaias: Immittam in fundamenta Sion lapidem electum, pretiosum, angularem, et qui crediderit in eum non confundetur . Qui autem supra coloni, hic aedificantes dicu
Abbreviated transcription (Latin):
ita declarat. Uua eoꝵ uua fellł. & botrꝰ ama¬
rissimꝰ. fel draconũ uinũ eoꝵ. & uenenũ as¬
pidũ insanabile. It̾ũ misit alios seruos
tentiã ꝓuocarent᷑. Alt̃ sebuus fuit dd. qͥ
pꝰ moysen cũ aliis psalmig᷑phis colonos psal¬
modia conat᷑ ẽ. excitare ad bonũ opꝰ. Ipse &̃
asfect᷑ ꝯtumelia. dimissus ẽ in anis dicentibͦ
colonis. Quȩ nob̾ pars in dõ. aut quȩ here¬
ditas infilio ysai: Qui ꝗͣuis cesꝰ sit. uene¬
nosis eoꝵ linguus. tam̃ ita exorauid. Os uir

Expanded text:
ita declarant. Uva eorum, uva fellis, et botrus amarissimus. Fel draconum vinum eorum, et venenum aspidum insanabile Iterum misit alios servos tentiam provocarentur. Alter servus fuit David, qui post Moysen cum aliis psalmographis colonos psalmodia conatus est excitare ad bonum opus. Ipse etiam affectus contumelia, dimissus et inanis, dicentibus colonis: Quae nobis pars in David? aut quae haereditas in filio Isai? Qui quamvis caesus sit veneno
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ȩccłia. corcular uideat᷑. quantũ u̾bũ ipsũ
qͦd traditũ ẽ inea fossũ. Si ciũ u̾bũ noui testa¬
m̃ti qd̾ leue ẽ crutiat hominẽ ꝯflicentẽ nat᷑e
carnis: qͣntomag̃ u̾bũ uet̾is qđ importabile
eratꝰ U̾ gͦ u̾bũ dipositũ erat in lege modũ ui¬
uendi ꝯstituers. torcular erat fossũ. U aũt de
ficde ꝓpħ arũ erat t̾ris edificata. Nã sic̃ inf̾ri ꝯsi¬
stentes & hostiũ irruptionẽ ñ facile patunt᷑
& ipsos hostes det̾ei facile ꝗtert̃. sic ꝯsistentes
infide &e uonsuꝑant᷑ ademonib & ipsos demo¬

Expanded text:
ipsa Ecclesia torcular videatur, quantum verbum ipsum, quod traditum est in ea fossum. Si enim verbum Novi Testamenti quod leve est, cruciat hominem contradicentem naturae carnis, quanto magis verbum Veteris, quod importabile erat? Ubi ergo verbum Dei positum erat in lege, modum vivendi constituens, torcular erat fossum. Ubi autem de fide prophetabatur, erat turris aedificata. Nam, sicut in turri consistentes et hostium irruptionem non facile patiuntur, et ipsos hostes de turri facile conterunt, sic consistentes fide, et non superantur a daemonibus et ipsos daemo
Abbreviated transcription (Latin):
dit moysi oĩa p̃cepta dñi faciemꝰ. Et ñ iuit
inuineã. q int̾fecto patͥs familiȩ felio se puta¬
uit heredẽ. Alii parabolã refert̃ ad peccatores
& iustos. ipso dño disserente. Am̃ dico uob̾ qi
publicam & mẽtrices .i. peccatores ꝑpenitẽ¬

Expanded text:
aecepta Domini faciemus . Et non ivit in vineam, quia interfecto patrisfamiliae filio, se putavit haeredem. Alii parabolam referunt ad peccatores et justos, ipso Domino disserente: Amen dico vobis, quia publicani et meretrices id est, peccatores pe
Abbreviated transcription (Latin):
dedit eam inlibro uideis. Cũ diuerse sint uites.
diu̾se st̃ species iusticiȩ. In qͣ uinea unꝰqͥsq scđm
uires oꝑat᷑ paucas uites. aut multas. nescio auͣt
si tocã uineam quis hominũ sufficiat oꝑari.
Nolo dix̃ incogitatui. Puco qđ ex ꝑsona omnũ
peccatoꝵ publicanus ponit᷑. & ex ꝑsona omniũ
peccatͥcũ meretͥx. E qͣuis sint multa peccã inu¬
troq sexii. tam̃ auaritia p̾cipue habundat ui
iuiris. fornicatio in mulierib In publicanis
& in meretͥcibꝰ. pot̾ intelligi gentiũ popłs.
Quasi dicat᷑. Gentiũ popłs magis ẽ placens
d̃o ꝙͣ. nos. Laici &̃ & sacerdotes dno filii possũt
intelligi. & popłs pͥor filius ẽ. de inde sac̃ddotes
regentes illũ. Deniq popłs di. ex temꝑr ab rahȩ
cep̃. Sac̃ dotes autẽ extꝑraaton. Saceraos & oĩs
clericꝰ & si spetialit᷑ ñ ꝓmittat. se obaudit᷑ũ do.
tam̃ ꝑ hoc qd̾ doctor constituit᷑ alioꝵ uidet᷑ hoibꝰ¬

Expanded text:
Cum diversae sint vires, diversae sunt species justitiae. In qua vinea unusquisque secundum vires operatur paucas vites aut multas; nescio autem si totam vineam quis hominum sufficiat operari. Nolo, dixit in cogitatu. Puto quod ex persona omnium peccatorum publicanus ponitur, et ex persona omnium peccatricum meretrix. Et quamvis sint multa peccata in utroque sexu, tamen avaritia praecipue abundat in viris, fornicatio in mulieribus. In publicanis et in meretricibus potest intelligi gentium populus. Quasi dicatur: Gentium populus est magis Deo placens quam vos. Laici etiam et sacerdotes, duo filii possunt intelligi, et populus prior, filius est, deinde, sacerdotes regentes illum. Denique populus Dei ex tempore Abrahae coepit, sacerdotes autem ex tempore Aaron. Sacerdos et omnis clericus etsi specialiter non promittat se obauditurum Deo, tamen per hoc quod doctor constituitur aliorum, vi
Abbreviated transcription (Latin):
cam & m̾etͥces p̃cedent uos in regno dĩ. Uenit
enĩ ad uos ioħs inuia iusticie: & ñ credidistis
ei. Publicani autẽ & metͥces credidert̃ ei. uos
autẽ uidentes nec penitentiã habuistis pꝰea.
de qͥb racharias ꝓpħa loquit᷑. Assum psi mͥ
duas uͥgas. unã uocaui decorẽ. & alt̾am uoca

Expanded text:
etrices praecedunt vos in regno Dei. Venit enim ad vos Joannes in via justitiae, et non credidistis ei. Publicani autem et meretrices crediderunt ei. Vos autem videntes, nec poenitentiam habuistis postea de quibus Zacharias propheta loquitur: Assumpsi mihi duas virgas, unam vocavi d
Abbreviated transcription (Latin):
rogat. ut ipsi uł suo silentio uł sua sententia
ꝯdepnent᷑. Ait ił s ipse. sice ego dico uob̃¬
inqua potestate ħ faciam. Nondixit nec scio qđ
consequens erat responsionieoꝵ. qi m̃titi u̾itas
ñ pot̃. sic̃ illi mentitist̃ dicentes se nescite:. Non
uob̾inquit dico qd̾ scio. q ñ uultis fateri quod
scitis udelicet ioħem de cęlo habuisse ꝓpħiam¬

Expanded text:
o silentio vel sua sententia condemnentur. Ait illis et ipse: Nec ego dico vobqua potestate haec faciam. Non dixit, nec ego scio, quod consequens erat responsioni eorum, quia mentiri veritas non potest, sicut illi mentiti sunt, dicentes se nescire. BEDA. Non vobis, inquit, dico quod scio, quia non vultis fateri quod scitis, videlicet Joannem de coelo habuisse p
Abbreviated transcription (Latin):
qͦsdã respondesse qd matħs ꝯmemorat. q̃sdã uͦ
qđ lucas. Tacuit nãq matħs breuitatis causa
qͦd lucas ñ tacet. parabolã scił ñ ad eos solos di¬
ctã qͥ de potestate int̾rogauert̃. s ad plebẽ. Qͦd
matħs ponit aiunt illi. ñ ẽ accipiendũ illi płalit.
tanquã eoꝵ sit ista tesponsio. qͥ dnm̃ de sua pote¬
state dolose introgauert̃. s qͦd incodicibꝰ grecis.
sine ulla ambiguitate apparet. illidictũ ẽ sin

Expanded text:
quosdam respondisse quod Matthaeus commemorat, quosdam vero quod Lucas. Tacuit namque Matthaeus brevitatis causa, quod Lucas non tacet, parabolam scilicet non ad eos solos dictam, qui de potestate interrogaverunt, sed ad plebem. Quod Matthaeus ponit, aiunt illi: non est accipiendum illi pluraliter, tanquam eorum sit ista responsio, qui Dominum de sua potestate dolose interrogaverunt; sed quod in codicibus Graecis sine ulla ambiguitate apparet, illi dictum est si
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃cibꝰ ꝑseuerare. & humilitate se ñ canibꝰ. s
catulis c̃õꝑauit. qͣpropt̾ lib̾ata ẽ filia. u̾ datur¬
exemplũ cathecizandi. & baptizandi infantes¬
qͥ ꝑ fid̾ẽ &. confessionẽ parentũ. in baptismo li¬
berant᷑ a diabolo. Qd̃ au̾t dns puerũ cent̾iomᷤ
& filiam chananee. ñ ueniens ad eos sanat. si¬
ginficat gentes ad q̃s ñ ueñ ꝑ p̾sentiã corꝑis sal¬

Expanded text:
in precibus perseverare, et humilitate se non canibus, sed in precibus perseverare, et humilitate se non canibus, sed catulis compaexemplum catechizandi et baptizandi infantesper fidem et confessionem parentum in baptismo liberantur diabolo. Quod autem Dominus puerorum centurionis et filiam Chananaeae, non veniens ad eos, sanat, significat, gentes ad quas non venit per praesentiam corporis, sal
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾e potes ña et ꝓ ⁊̃ .i. certe catelli edunt de
micis. G si sum indigna. cui integrũ panq̃ sał¬
tẽ da mͥ filie mee sanitatẽ. qͣsi micã ꝯꝑatione
miltoꝵ mirabiliũ q̃ fecisti. Mystice m̃sa ẽ scͥꝑ¬
tua sc̃a. pan̾e uite ministrans. hĩc eccłia dĩ.¬
fasti ĩ ꝯspectu meo m̃sã. Alice sunt int̾na
myssia scͥpturaꝵ. quib humiliũ corda refici¬
ins iuxta illud. ad ipe frum̃ti saciat te. Ng
crustaᷤ edunt catelli. qi conu̾si ad fid̾e de gen¬
lã. Et ħ sub m̃sa dñoꝵ. dũ u̾b̾ sac eloqui hum
lit subditi. officia cordis ae corꝑis supponunt
adimplenda p̃cepta. Uł d̃m m̃se possunt intel¬
ligi scͥpturaꝵ ꝯpositores. seu intptes. Et t̾r ait
ili. O muier magna e̾ fião tua. Nat t sicus
Q sanata ẽ filia illiꝰ ex illa hora. Sub ꝑsona mu¬
lieris chananitidis. magna fides eccłie. mag¬
na patientia ⁊ humilitas p̃dicatur. ꝗͣ cͥdidit
posse sanari filiã. & totienꝰ contẽpta passa ẽ

Expanded text:
am et pro etiam, id est certe catelli edunt de micis. Ergo si sum indigna cui integrum panem tem da mihi filiae meae sanitatem, quasi micam comparatione multorum mirabilium quae fecisti. Mystice mensa est Scriptura sacra, panem vitae ministrans. Hinc Ecclesia diasti in conspectu meo mensam . » Micae sunt interna mysteria Scripturarum, quibus humilium corda reficiuntur, juxta illud: « Adipe frumenti satiat te . » Non ergo crustas edunt catelli, quia versi ad fidem de genlam, et hoc sub mensa iliter subditi, officia corporis et cordis supponunt ad implenda praecepta. Vel Domini mensae possunt intelligi Scripturarum compositores seu interpretes. Et tunc ait illi: « O mulier, magna est fides tua. Fiat tibi sicut t sanata est filia ejus ex illa hora. » Sub persona mulieris Chananitidis magna fides Ecclesiae, magna patientia et humilitas praedicatur, quae credidit posse sanari filiam, et toties contempta passa est
Abbreviated transcription (Latin):
ebat. tantomag̃ plus p̾dicabant. & eo ampliꝰ
ene om̃ia ficit. & surdos fecit audre. &e
mutos loqui. N in uirtutib głandũ ẽẽ
docuit. s in cruce ⁊ humiliatione. Humilitaᷤᷤ
enĩ. p̃cedit sẽꝑ głam. Ordo u̾boꝵ ẽ. Quanto
aũt eis magis p̃cipiebat. tanto plꝰ p̃dicabant.
Ciuitas emĩ in monte posita undiq curu̾spe¬
cta. abscondi ñ potest. Sciebat gͥ qui om̃ia
nouit. anteꝗͣ. fiant. quia magis p̾dicarent.
s ħ p̃cipiendo uoluit pigͥs ostendere. qͣnto
studiosiꝰ. qͣntoꝙ freguentiꝰ p̾dicare debeant

Expanded text:
icabant, et eo amplius ene omnia fecit; et surdos fecit audire et mutos loqui. » Non in virtutibus gloriandum esse docuit, sed in cruce et humiliatione. Humilitas enim praecedit super gloriam. Ordo verborum est: Quanto autem eis praecipiebat, tanto plus praedicabant. Civitas enim in monte posita undique circumspecta abscondi non potest . Sciebat igitur qui omnia novit ante quam fiant quia magis praedicarent, sed hoc praecipiendo voluit pigris ostendere, quanto studiosius quantoque frequentius praedic
Abbreviated transcription (Latin):
plasto cecat᷑ du uidet. surdꝰ sit dũ audit. dũ odo¬
rat emungit᷑. obmutescit dũ loqͥt. manchꝰ fit
dũ manchũ erig̃. incͣuat᷑ dũ erigitur. Ydropicꝰ
morit᷑ morte. dũ audact̾ extusat. Patͥarche aũt ⁊¬
ꝓpħe. incarnationẽ desidantes. miscłie manũ
p̾cant᷑ imponi. Sẽꝑ a turbulentis cogitationibꝰ. ⁊
actis in ordinatis. sermonibꝰq inc̾opositis qͣsi de
turba educit᷑. qͥ sanari meret᷑. Digiti qͥ ĩ aures
⁊ oꝑa digitoꝵ tuoꝵ sunt celi. Sputũ ex capite
descendens ẽ. sapientia ex patre. que soluit la¬
bia humani generis ut dicat. Credo in dm pa¬
trẽ ⁊ cet̾a. Suspiciens in celũ ingemuit .i. ge
m̾e nos docuit. & in celũ thesaurũ nr̃i cordiᷤ
erig̾e. qd̾ post compunctione a friuola letitia
carnis purgat᷑. ut dr̃. Rugiebã a gemitu cor¬
dis mei. aꝑuint᷑ aures ad ymnos ⁊ cantica
⁊ psalmos. Soluit᷑ lingua. ut eructet u̾bũbo¬

Expanded text:
plasto caecatur, dum videt; surdus fit, dum audit; dum odoplasto caecatur, dum videt; surdus fit, dum audit; dum odorat, emungitur; obmutescit, dum loquitur; mancus fit, dum manum erigit; incurvatur, dum erigitur; hydropicus moritur morte, dum audacter excusat. Patriarchae aute incarnationem desiderantes, misericordiae manum precantur imponi. Semper a turbulentis cogitationibus et actis inordinatis, sermonibusque incompositis, quasi de turba educitur, qui sanari meretur. Digiti qui in aures a digitorum tuorum sunt coeli . Sputum ex capite descendens, est Sapientia ex Patre, quae solvit labia humani generis, ut dicat: Credo in Deum Patrem, etc. Suspiciens in coelum ingemuit, id est, gemere nos docuit, et in coelum thesaurum nostri cordis erigere: quod post compunctionem a frivola laetitia carnis purgatur, ut dicitur: Rugiebam a gemitu cordis mei . Aperiuntur aures ad hymnos et cantica et psalmos. Solvitur lingua, ut eructet verbum bo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mutꝰ ẽ. qͥ nec aures. nec os aꝑie. ad audienda uͥ¬
ba d̃i. ⁊ ꝓnuncianda. Pma salutis ianua ẽtinfir¬
mũ de turba seduci. Qd̃ sit cũ apyhendenꝰ dns
m̃t̾e peccatis languidã. euocat eã a consuietis
moribꝰ. & ꝓuocat ad sua p̾cepta. Mittit digitoᷤ
in auricłas. cũ ꝑ dona sc̃i sp̃c aures cordis aꝑit
ad intelligentiã. Expuens d̾ns linguã t̾agit
egͦti. cũ ad confessionẽ fidi ora cathecizatoꝵ
instruit. Sputũ nãq sapor ẽ sapientie. uñ il¬
lud. Ego ex ore altissimi ꝑdiui. Suspex̾ dñs in
celũ. ut inde mutis loquelã. surdis auditũ.
cunctis infirmis medelã doceret ẽt̃ querendã.
subdr̾. Q statĩ aꝑte sunt aures eiꝰ. ħ notat᷑ utͣq
radcptoris natura. Celũ suspic̃ ut hõ. curat ut ds̃
Q sic curat᷑. bñ pot̾ dicͥe. Dñe labia mea aꝑies. &
os ineũ annuntiabit laudẽ tuã. Alit̾. Genꝰ hu¬
manũ t̾ãꝗͣ uiꝰ h̃o uaria peste absũptꝰ in ꝓtho¬

Expanded text:
 mutus est qui nec aures nec os aperit ad audienda verba Dei et pronuntianda. Prima salutis janua est, infirmum de turba seduci. Quod fit cum apprehendens Dominus mentem peccatis languidam, evocat a consuetis moribus, et provocat ad sua praecepta. Mittit digitos in auriculas, cum per dona sancti Spiritus aures cordis aperit ad intelligentiam. Exspuens Dominus linguam tangit aegroti, cum ad confessionem fidei ora catechizatorum instruit. Sputum namque sapor est sapientiae. Unde illud: « Ego ex ore Altissimi prodivi . » Suspexit Dominus in coelum, ut inde mutis loquelam, surdis auditum, cunctis infirmis medelam doceret esse quaerendam. subditur: « Et statim apertae sunt aures ejus. » Hic notatur utraque Redemptoris natura. Coelum suscepit ute, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam . » Aliter. Genus humanum tanquam unus homo varia peste assumptus in proto
Abbreviated transcription (Latin):
uł bello ꝯsũpti. uł in loca uicina disꝑsi uł in
sa gen̾e. ħ ẽ ex syris & phenicib orta. Gentił
itaq ẽ. & si uideis ammirta ꝓselitoꝵ formã
p̃ferat. Merito ñaq existimatur. ex lege cogno
suꝑne pietati supplicat. ut a fraudib diabo¬
li soluantur bene uirta matħm de finibus
sus egressa fuit. ⁊ iuxta marcũ ad pedes d̾ni
ꝓtidit. ut ex utͦq colligatur. qd̾ illi recte ꝓ
errantib orant. qui pͥscas sue ꝑfidie man¬
siones relinqunnt. ⁊ in eccłiam se piadeuo¬
tione tͣnsferunt. Ihx aũt non respondit ei
u̾bũ. Ee accedentes discipłi eius: rogabant eũ
dicentes. Dumite eã. ꝙ clamat post nos. Post
ambulantẽ d̃nm mulier chananta dep̾̃catoriaᷤᷤ
uoces emittit. & pͥꝰ in domo ad pedes eiꝰ ꝓcid̾it
ut martꝰ ꝯmemorat. Qd au̾t dñs ñ respondit
ci. ñ fuit de suꝑcilio suꝑbie. s ne s̃ contͣriꝰ uidet᷑¬
tũ dixisset in uiã gentiũ ne abieritiᷤᷤ. & ne occasio

Expanded text:
ultimo bello consumpti uel in loca uicina dispersi uel in sa genere, hoc est, ex Syris et Phoenicibus orta. Gentilis itaque est, etsi Judaeis admista, proselytorum formam praeferat. Merito namque existimatur ex lege cognovsupernae pietati supplicat, ut a fraudibus diaboli solvantur, Bene juxta Matthaeum, de finibus suis egressa fuit, et juxta Marcum, ad pedes Domini procidit, ut ex utroque colligatur, quod illi recte pro errantibus orant, qui priscas suae perfidiae mansiones relinquunt, et in Ecclesiam se pia devotione transferunt. Jesus autem non respondit ei verbum. Et accedentes discipuli ejus rogabant eum dicentes: Dimitte eam, quia clamat post nos. » Post ambulantem Dominum mulier Chananaea deprecatorias voces emittit, et prius in domo ad pedes ejus procidit, ut Marcus commemorat. Quod autem Dominus non respondit ei non fuit de supercilio superbiae, sed ne sibi contrarius videret
Abbreviated transcription (Latin):
illicitꝰ carnis tactus. & turpia u̾ba. & turpiꝰ
cogitatus. Ocĩs malus intelligr̾ inuidiã.
Iẽ aliena felicitate toequeri. Suꝑbe anͣt spetiẽ
sunt. uelle p̾eẽ. nolle subeẽ. nolle patrẽ hab̾e
Int̾ stultum et insipientẽ ħ int̾est. quod qͣntꝰlib
philosophꝰ insipiens ẽ si dĩ sapientia pͥnetur.
stultꝰ uͦ. nec in temꝑalib astutiã ht̃. Marrꝰ ꝓ co¬
inqͥnat ponit cõmunicat. qd̾ ꝓpͥe scͥpturaꝵ ẽ.
s tam̃ publico sermone ñ t̾itur. Iudi ꝯmunes
cibos uocant. qͥbꝰ om̃s utunt᷑ homines. ut le¬
pores. ⁊ hiu̾modi animalia. q̃ ungulã ñ fin¬
dunt. nec ruminant. nec scquamosa sunt in
hñt. Cõmunicatio tñ apłica. ñ lota extendit
palmites suos usq ad mare: mundicia uͦ pha¬

Expanded text:
illicitus carnis tactus et turpia verba, et turpis illicitus carnis tactus et turpia verba, et turpis cogitatio. Oculus malus intelligitur invidia, quod est aliena facilitate torqueri. Superbiae autem species sunt, velle praeesse, nolle subesse, nolle parem habere. Inter stultum et insipientem hoc interest, quod quantuslibet philosophus insipiens est, si Dei sapientia privetur, stultus vero nec in temporalibus astutiam habet. Marcus pro coinquinat, ponit communicat , quod proprie Scripturarum est, sed tamen publico sermone non teritur. Judaei communes cibos vocant, quibus omnes utuntur homines, ut lepores et cujusmodi animalia quae ungulam non findunt, nec ruminant, nec squamosa sunt in habent. Communicatio tamen apostolica non lota extendit palmites suos usque ad mare; munditia vero Pha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmorari. Se aũt de corde exeunt cogitatione ma¬
le. gͦ aĩe pͥncipale ñ ẽ scdm platon̾e in cerebro s
uixta rꝑm in corde. Hic etiam arguunt᷑ q̃ cogi¬
tationes a diabolo immitti putant. qͥ adiutor
eẽ pot̾ ñ actor. Nem̃ occulta cordis rimat᷑. s
ex corꝑis habitu rẽ putat. ut si pulchrã mulie¬
rẽ nos crebͦ uid̃it respicere. intelligit cor nul¬
neratũ. Homicide sunt ⁊̃ illi. qui fr̃s odio ha
fornicatio uͦ ẽ amor a legitimo conubuo. solu
tꝰ & uagꝰ. ex plende libidinis. ꝯsectando licen¬
pagam suã turpitudinẽ exercebant. furtũ s̃
om̃e quod alt̾iꝰ d̃apno acquirit᷑. auaricia aũt
radix maloꝵ seruitꝰ ẽ ydoloꝵ. qi sic̃ uoranttũ
ds̃ uent̾ ẽ. ita cupidoꝵ qͦ iustissime pecunia
ds̃ dicipot̾. Neqͥtia ẽ defectus boni. qd̾ neqͣquã
seruus se dicit nequire fac̾e. Dolꝰ ẽ occulta ma¬
licia. blandis uerb̃ ordinata. Impudicitia ẽ.
oĩs incontinentia ad libidinẽ ꝑtinens. uelud

Expanded text:
autem de corde exeunt cogitationes malae, ergo animae principale non est secundum Platonem in cerebro, sed juxta Cratem in corde. Hic etiam arguuntur, qui cogitationes a diabolo immitti putant: qui adjutor esse potest, non actor. Non enim occulta cordis rimatur, sed ex corporis habitu rem putat, ut si pulchram mulierem nos crebro viderit respicere, intelligit cor vulneratum. Homicidae sunt etiam illi qui fratres odio habfotus et uagus, explendae libidinis consectando licenpagani suam turpitudinem exercebant. Furtum est omne quod alterius damno acquiritur. Avaritia autem radix malorum, servitus est idolorum ; quia sicut voracium deus venter est, ita cupidorum quoque justissime pecunia deus dici potest. Nequitia est defectus boni, quod nequam servus dicit se facere nequire. Dolus est occulta malitia, blandis verbis adornata; impudicitia est omnis incontinentia ad libidinem pertinens, velut
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s cibos in uentrẽ ire. ⁊ in secessũ digeri.
cũ statĩ infuse esce ꝑ aitꝰ & uenas. & medullas
neruosq fundant᷑. uñ ⁊ dicunt multos qͥ uicio
stomachi ꝑpet̾e sustinent uomitũ. pꝰ cenas ⁊
pͣndia statim uom̾e que ingesserint. ⁊ tñ eẽ
corpulentos. ꝙ ad pͥmũ tactũ liqͥdior cibꝰ ⁊
potꝰ ꝑ m̾ebra fundat᷑. s ꝗͣuis sit tenuissimꝰ humor
& liquens esca. tñ cũ in uenis. & artubꝰ concocta
fu̾it esca. & digesta cũ humore. per occultoᷤ meatꝰ
corꝑis. qͦs greci poros uocant. ad inferiora dila¬
bit᷑.⁊ in secessũ uadit. Quelib ⁊̃ humoꝵ pur¬
gatio ueluti ꝑ sudorẽ. seu per quelib alia non¬

Expanded text:
omnes cibos in ventrem ire et in secessum digeri, cum statim infusae escae, per artus et venas et medullas, nervosque fundantur. Unde et dicunt multos, qui vitio stomachi perpetem sustinent vomitum, post coenas et prandia statim evomere quae ingesserint, et tamen esse corpulentos, quia ad primum tactum liquidior cibus et potus per membra fundatur. Sed quamvis sit tenuissimus humor et liquens esca, tamen cum in venis et artubus concocta fuerit esca et digesta cum humore, per occultos meatus corporis quos Graeci poros vocant ad inferiora dilabitur et in secessum vadit. Quaelibet etiam humorum purgatio, veluti per sudorem, seu per quaelib
Abbreviated transcription (Latin):
eũ itͣsse significat. Neq em̃ mare tͣnsnauigasse
drꝰ s potiꝰ usq ad mare uenisse.⁊ ad ipsũ ꝑue¬
insse locũ. qͥ medios fines decapoł longe trans
int̾ medios fines. E ad ducunt ei stirdũ ⁊ mutũ
&e dep̾̃cant᷑ eũ. ut imponat illi manũ. Et appre¬
henbens cũ de tͣba sansũ imsit digitos suos in

Expanded text:
nsnavigasse dicitur, sed potius usque ad mare venisse, et ad ipsum pervenisse locum, qui medios fines Decapolis longe trans ae est inter medios fines. Et adducunt ei surdum et mutum, et deprecantur eum ut imponat illi manum. Et apprehendens eum de t
Abbreviated transcription (Latin):
t cũ intͦisset in domũ a turba: int̾roga¬
uit eũ pecrꝰ: edissere nob ꝑabolã istã
at ille dix. Adhuc & uos sine intellectu estis:
Qd̃ aꝑtũ erat. putabant apłi. ꝑabolice dictũ.
sũ ẽẽ auditorẽ. qui obscure manifesta. aut
manifeste obscura uelit intellig̾e. N intelli¬
gitis qi om̃e qd̾ intrat in os. inuentrẽ uadit
⁊ in secessu emittit᷑: hĩc calũpniant᷑ ħetici qͥ

Expanded text:
mum a turba interrogabat eum Petrus: Edissere nobis parabolam istam. At ille dixit: Adhuc et vos sine intellectu estis? Quod apertum erat, putabant apostoli parabolice dictum. sum esse auditorem qui obscure manifesta, aut manifeste obscura velit intelligere. Non intelligitis quia omne quod intrat in os, in ventrem vadit, et in sec
Abbreviated transcription (Latin):
leg̾e. c t̾ditꝰ ẽ illiliber ysaie ꝓpħe. Indiciũ
fuit humilitatis. susciꝑe lectous officium.
Uerũenam scͥpturade ipso. ꝑ ipsum erat no¬
b apienda. & adimplenda. Et utt reuoluit
librum inucnit locum in quo scͥptũ erat. Sp̃c¬

Expanded text:
 traditus est illi liber Isaiae prophetae. Indicium fuit humilitatis, suscipere lectoris officium. Verum etiam Scriptura de ipso per ipsum nobis erat aperienda et adimplenda. Et ut revolvit librum, invenit locum ubi scriptum erat: Sp
Abbreviated transcription (Latin):
Stabat iohannes .i. cessabat lex. tamen testi
imnmolandus p̃signatus in agno paschali
quomͦ peccata tollat. apłs petrus ostendit
dicens. Non corruptibili argento uł auro
redempti estis de uana ur̃a conu̾satione¬

Expanded text:
Stabat Joannes, id est, cessabat lex, tamen testimimmolandus praefiguratur in agno paschali. Quomodo peccata tollat, Apostolus Petrus ostendit, dicens: Non corruptibili argento vel auro redempti estis de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib misit me. p̃dicare captius remissionem
&e cecis iusum. dimitt̾e confractos in remis¬
sionẽ. p̃dicare annũ dñi acceptum. & diẽ ret¬
butionis. Librum ꝓpħe. clausum accepit.
s reuolutum legit. quia mistiũ incarnatio¬
nis suȩ in ꝓpħiis obscurũ. & pꝰ suscep̃ implẽ¬
dum. & post mortalib aꝑuit intelligendũ
Unctus fuit in utͥo matris sc̃o sp̃u p consor¬
tib suis. cuiꝰ unctionis sacm̃tum. & mani¬

Expanded text:
ionem, et caecis visum, dimittere confractos in remissionem, praedicare annum Domini acceptum et diem retributionis. Librum prophetae clausum accepit, sed revolutum legit; quia mysterium Incarnationis suae in prophetiis obscurum, et prius suscepit implendum, et post mortalibus aperuit intelligendum. Unctus fuit in utero matris sancto Spiritu prae consortibus suis, cujus unctionis sacramentum et mani
Abbreviated transcription (Latin):
u̾. sub qͣdam arbore. fici uocatus sit. a philep¬
po qd̃ ẽ iudicium d̾itatis. fatet᷑ ñ solũ rabbi
.i. magistrum. s dĩ filium ac regẽ isrł .i. xꝑm
sine dolo erat. hoc ẽ sine sumilatione. Si enĩ
peccata habebat. confitebatur ea. Pharisei uͦ
dolosi sunt. qui se bonos p̃dicant cum sint
mali. Inuenimꝰ arborẽ fici maledictã qr fru¬
dum ñ habuit. Ee cum adam & eua peccas¬
sent. de foliis ficulneis succinctoria sͥ fecert
nathanael sub arbore fici. tãꝗͣ. subumbra
mortis. quando lum̃ ortum ẽ ei. Nathanael

Expanded text:
uomodo et ubi sub quadam arbore fici vocatus sit a Philippo, quod est indicium Deitatis, fatetur non solum Rabbi, id est magistrum, sed et Dei Filium ac regem Israel, id essine dolo erat, hoc est, sine simulatione. Si enim peccata habebat, confitebatur ea. Pharisaei vero dolosi sunt, qui se bonos praedicant, cum sint mali. Invenimus arborem fici maledictam, quia fructum non habuit . Et cum Adam et Eva peccassent, de foliis ficulneis succinctoria sibi fecerNathanael sub arbore fici tanquam sub umbra mortis, quando lumen ortum est ei. Nathanael,
Abbreviated transcription (Latin):
Stans legit. & libro reddito sedit. q stando ĩ
mundo oꝑatꝰ ẽ nob̃ uiã ꝓficiendi. ⁊ sensũ do¬
cdrine. residens uͦ in dect̾a patͥs. docuit nos pꝰ
laborẽ habituros reqͥem Stare enim oꝑantis
ẽ. sedẽ uͦ qͥescentis uł iudicantis. Quic̃ꝙ ẽ gͦ¬

Expanded text:
Stans, legit, et libro reddito, sedit; quia stando in Stans, legit, et libro reddito, sedit; quia stando in mundo, operatus est nobis viam proficiendi et sensum doctrinae; residens vero in dextera Patris, docuit nos post laborem habituros requiem. Stare enim operantis est, sedere vero quiescentis vel judicantis. Quicunque
Abbreviated transcription (Latin):
cauit remissionẽ peccatoꝵ. cecis .i. phariseis ñ
intelligentib leg̃e. p̃dicauit insum. hoc ẽ in¬
tellectum scͥpturaꝵ. Confractos dicit. uł cor¬
de contritos. uł legis oncre p̃ssos. annumd̾ni.
tempꝰ p̃dicationis eius. diem retributionis
ultimum iudiciũ. hunic scͥptũ ẽ. Si uos filius
lib̾au̾it. uere lib̾i eritis. E de confractis. Sacͥ¬
ficium d̃o sp̃c contribulatus. cor coni̾tum &
humiliatum d̾s non despicies. Ee illud. Qui
sanat contritos corde. ce alligat contͥtiones
eoꝵ. De amnio d̃ñi dicit etiam. d. Benedices
corone anni benignitatis tue. De die retribu¬
tionis scͥptum ẽ. filius hominis uenturꝰ est
in głam patris sui cum angłis suis. & t̃c red̾¬
det uniciuq scd̃m oꝑa sua. E cum pliciuis¬
sec librũ. rłdit ministro & salit. Cũ eẽt in
mundo dns. locutꝰ ẽ docens in synagoga. s
ad celestia regressurꝰ. reliquit officium eugłi¬
randi minists eugłii. & resedit in dextͥa patͥs.

Expanded text:
atorum. Caecis, id est Pharisaeis non intelligentibus legem, praedicavit visum, hoc est intellectum Scripturarum. Confractos, dicit vel corde contritos, vel legis onere pressos; annum Domini, tempus praedicationis ejus; diem retributionis, ultimum judicium. Hinc scriptum est: Si vos Filius liberaverit, vere liberi eritis . Et de confractis: Sacrificium Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non despiciet . Et illud: Qui sanat contritos corde, et alligat contritiones eorum . De anno Domini dicit etiam David: Benedices coronae anni benignitatis tuae . De die retributionis scriptum est: Filius hominis venturus est in gloria sua cum angelis suis, et tunc reddet unicuique secundum opera sua . Et cum plicuisset librum, reddidit ministro, et sedit. Cum esset in mundo Dominus, locutus est docens in Synagoga; sed ad coelestia regna regressurus, reliquit officium evangelizandi ministris Evangelii, et resedit in dextera Patris.
Abbreviated transcription (Latin):
erat in scͥpturis. qñ audiuit a narareth. tũ
ex illiꝰ nominis inłp̾tatione. tũ qr scͥpt᷑e iħm
narare̾um uocant. statĩ enctus in spem cdixit
Anarareth potest aliqͥd bom eẽ: Hoc bene po¬
dest ꝓnunciari suie sub int̾rogatione siue
ñ. Narareth int̾p̾tat᷑ mundicie siue flos eiꝰ.
siue seꝑata. Propterea etiã nathanael ñ fuit¬
tas elegit. unde confunde̾t mundũ. Uł fortaᷤ¬
sis miratꝰ nathanael qd̾ de galilea ñ de uid̾a
surgͥer ꝓpħa. ait. a narareth potest aliquid¬

Expanded text:
Scripturis, quando audivit a Nazareth: tum ex illius nominis interpretatione, tum quia Scripturae Jesum Nazaraeum vocant, statim erectus in spem, dixit: A Nazareth potest aliquid boni esse? Hoc bene potest pronuntiari sive sub interrogatione, sive non. Nazareth interpretatur munditiae, sive flos ejus, sitas elegit, unde confunderet mundum. Vel fortassis miratus Nathanael quod de Galilaea, non a Judaea surgeret propheta, ait: A Na
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Iñ ẽ illud. Si uos ꝑsecuti fu̾int in u¬
nã ciuitatẽ fugite in aliã. Postꝗͣ ũ deficit
humana ꝓuidentia. si homo se totũ diui¬
It̾m assumpsit eũ diaboł i mõtẽ excelsũ ualde.
de ostendit ci om̃ia regna mundi. & głam
rau̾is me. In montẽ .i. supͣ montẽ ostendit
regna. ñ quod uisũ eiꝰ qui om̃ia iuidet am¬
plificauerit. s qͣntum in se fuit uerbo & pro¬
missione ostendit. uauitatẽ humane põ¬
pe ꝗͣ amabat. qͣsi spatiosam suadens ̃no ut
uł sic eũ sibi subiceret. Bene qd̾ lucas cõme¬
miorat. in mom̃to tẽꝑis temꝑalia monstrant᷑
qr cuo cadunt humane potestates. bicens ħ
om̃ia tͥ dabo. suꝑbe loquitur. ñ qͦd omĩa re¬
gua dare posset. Pcidens adoraueris dictũ
c̃. quia adoraturꝰ diabolum ante corruit.
Nota quia om̃is potestas & ordinatio potesta¬
tum a do ẽ. s a malo potestatis ambitio.
Potestas itaq diabolo ad tempus ꝑmissa
ñ mala ẽ s is qui ambiendo male utitur po¬

Expanded text:
Inde est illud: « Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . » Postquam vero defecit humana providentia, si homo se totum comm« Iterum assumpsit eum diabolus in montem excelsum valde, et ostendit ei omnia regna mundi et gloriam raveris me. In montem, id est, supra montem ostendit regna; non quod visum ejus, qui omnia videt, amplificaverit; sed quantum in se fuit, verbo et promissione ostendit vanitatem humanae pompae, quam amabat quasi speciosam, suadens Domino ut vel sic eum sibi subjiceret. Bene quod Lucas commemorat, in momento temporis temporalia monstrantur, quia cito cadunt humanae potestates. Dicens: Haec omnia tibi dabo, superbe loquitur, non quod omnia regna dare posset. Procidens adoraveris, dictum est quia adoraturus diabolum, ante corruit. AMBR. Nota quia omnis potestas et ordinatio potestatum a Deo est, sed a malo potestatis ambitio. Potestas itaque diabolo ad tempus permissa, non mala est; sed is qui ambiendo male utitur po
Abbreviated transcription (Latin):
me. qͥ contͣriꝰ es uoluntati mee. hic ñ dicit᷑
retro. ut subaudiatur. uade in ignẽ etͥnũ.
Om̃ hõi scͥptum ẽ. dm ad orare. eiq soli ser¬
iure. Grece latria dicitur seruitus illa que
soli do conuenit. ñ creature. uñ paolatrie
nuncupantur hii qui sactificia que uni¬
dõ debent. ydolis impendunt. Dulia aũt

Expanded text:
me, qui contrarius es voluntati meae. Hic non dicitur retro, ut subaudiatur, vade in ignem aeternum. Omni homini scriptum est Deum adorare eique soli servire. Graece latria dicitur servitus illa quae soli convenit Deo, non creaturae. Unde idololatrae nuncupantur hi qui sacrificia quae uni debent
Abbreviated transcription (Latin):
b. uł q̃n baptitamur in myst̾io passionis illiꝰ.
uerumetiam cotihie lauat nos insanguine
suo. cum eiusde beate passionis memoria ad
altare replicatur. cum panis & uni creat᷑a
in sacͣm̃tum carnis & sanguinis eiꝰ. ineffa¬
bili sp̃c sc̃ificatione tͣnsfertur. Peccatũ mun
di d̾r originale peccatũ. qđ pͥmum hominẽ
intͣuit in uiu̾sum genꝰ humanũ. Ut audie¬

Expanded text:
quando baptizamur in mysterio passionis illius; verum etiam quotidie lavat nos in sanguine suo, cum ejusdem beatae passionis memoria ad altare replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis ejus ineffabili Spiritus sanctificatione transfertur. Peccatum mundi dicitur originale peccatum, quod per primum hominem intravit in universum genus humanum. Et audie
Abbreviated transcription (Latin):
gem. cognoscit agnum quo redimitur. Am¬
bulatio cħu dispensationẽ incarnationiꝰ
qua nob̾ exempla uiuendi dedit insinuat.
sicut mansio eius etitatẽ diuinitatis. Sta¬
tio u iohannis & disciploꝵ euis ostendit. q

Expanded text:
gem, cognoscit Agnum quo redimitur. Ambulatio Jesu, dispensationem incarnationis qua nobis exempla vivendi dedit, insinuat, sicut mansio ejus, aeternitatem divinitatis. Stero Joannis et discipulorum ejus ostend
Abbreviated transcription (Latin):
sas diaboli sagittas de scͥpturis. qui ut
falsa ꝓponit. uł ueris falsa ꝑsuadere co¬
natur. Testumonia deutero nomii ꝓtulit
dñs. ut scde legis sacramenta monstiaret.
Suggerebatur ei quasi homini. ut signo
aliqͦ exploraret. qͣntum apud dm ualeret.

Expanded text:
sas diaboli sagittas de Scripturis, qui vel sas diaboli sagittas de Scripturis, qui vel falsa proponit vel veris falsa persuadere conatur. Testimonia de Deuteronomio protulit Dominus, ut sedem legis sacramenta monstraret. Suggerebatur ei quasi homini ut signo aliquo exploraret quantum apud Deum valeret.
Abbreviated transcription (Latin):
qr angłis sius mandauit de te. & in mamibꝰ
tollent te. ne forte offendas ad lapicde pedẽ
tuum. In om̃ib temptationibꝰ hoc agit dia¬
bolus. ut intelligat si filiꝰ di sit. S dns sic
responsi onem tr̃ꝑat. ut eũ relinqͣt ambigu¬
um. Dicens mnittẽ te deorsum. qui om̃s p̃ti¬
pitare satagit infirmꝰ ostenditur. nã ꝑsu¬
dere potest. p̃cipitare ñ potest. Testimoniũ
qd̃ inducit. non de xꝑo tantũ. s de om̃i ui¬
ro scõ. ꝓpb̃ia ẽ. Iheronimus psalmo nona¬
gesimo sic exponit. Quic̃q duas naturas dũi
&e hominis ꝑfectas credidit in saluatore:
ñ offendit pedem suum. qͥ lapis ẽ offensio¬
nis et petra scandali. Augustinus eodem
ruturꝰ erat .s quia obsequebant᷑ regi.
Qd̾ si dicas meliores sunt qui portant. quã
de sui conculcatione. ñ subiungens filiũ
dĩ. suꝑ aspidẽ ae basiliscũ ambulaturũ. &
conculcaturum leonẽ & draconẽ. At illi
dm̃ tuũ. Ueris scͥturaꝵ fangit chypeis. fal¬

Expanded text:
it de te, et in manibus tollent te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum . In omnibus tentationibus hoc agit diabolus, ut intelligat si Filius Dei sit. Sed Dominus sic responsionem temperat, ut eum relinquat ambiguum. Dicens, mitte te deorsum, qui omnes praecipitare satagit, infirmus ostenditur: nam persuadere potest, praecipitare non potest. Testimonium quod inducit non de Christo tantum, sed de omni viro sancto prophetia est. Hieronymus psalmo nonagesimo sic exponit: « Quicunque duas naturas Dei et hominis perfectas crediderit in Salvatore, est ad Christum non offendit pedem suum, qui lapis est offensionis et petra scandali . » Augustinus de eodem ruiturus erat, sed quia obsequebantur regi. » Quod si dicas, meliores sunt qui portant quam qde sui conculcatione, non subjungens Filium Dei super aspidem et basiliscum ambulaturum, et conculcaturum leonem et draconem. Ait illi Deum tuum. » Veris Scripturarum frangit clipeis fal
Abbreviated transcription (Latin):
ret gr̃acelesti ritum legis. Iudeoꝵ quippe sy¬
nagoga dia solet. qͣnis dicta sit eccł̃ia. Nrãm¬
uͦ apłi. ñiqͣ synagogam diperunt s semper
eccłiam. siue disc̾nendi causa. suie qͦd inter
congͥgationẽ ũn synagoga. & conuocationẽ
magis ẽ utentium ratione. ut st̃ homineᷤᷤ.

Expanded text:
ret gratia coelesti ritum legis. Judaeorum proprie Synagoga dici solet, quamvis dicta sit Ecclesia. Nostruam Synagogam dixerunt, sed semper Ecclesiam, sive discernendi causa, sive quod inter congregationem, unde Synagoga, et convocationem, magis est utentium ratione, sicut hominum.
Abbreviated transcription (Latin):
Plus ẽ qd̾ dñs nos uocatos iustificauit. ꝗͣ quod
nos uidit iacentes sub umbra mortis. Quando
iacob udit scalam. & angłos ascendentes &.
descendentes. & lapidem suppositũ capitisuo.
unx̃. significatio totum erat. lapis gͦ xp̃c i
telligitur. Angli boni p̃dicatores sunt. in ec¬
cłia. qui p̃dicando filium hõis. ascendt. &
descendt̃. cum sublimitate diunitatiꝰ euis.
& humanitatis infirma nunciant. Ascenlt̃¬

Expanded text:
Plus est quod Dominus nos vocatos justificavit, quam quod nos vidit jacentes sub umbra mortis. Quando Jacob vidit scalam et angelos ascendentes et descendentes, et lapidem suppositum capiti suo unxit, significatio totum erat . Lapis ergo Christus intelligitur. Angeli boni praedicatores sunt in Ecclesia, qui praedicando Filium hominis, ascendunt et descendunt, cum sublimitatem divinitatis ejus et humanitatis infirma nuntiant. AL
Abbreviated transcription (Latin):
diamcicia continere. ut d̃m seqͥ ualeamus. In
abstinentia autẽ q̃ dragenarꝰ mimerꝰ eustodit᷑
qr iurtꝰ decalogi ꝑ .iiii. libros eugłii impletur.
cũ eugłium custodit᷑. uł q per decalogũ dm
ex iiii. subsistit elem̃tis. caritas clĩ &s pri
uiolatur: apte ad diluenda peccata in qͣdra¬
genariũ numerũ t̾epꝰ penitentie surgit.
Et accedons tẽptator dix̃ ei. Si filiꝰ d̃i es: dic
ut lapicos isti panss fiant. Qui respondens dix̃
Scͥptum ẽ. N in solo pane uuit homo. s in oĩ
uerbo quod ꝓcedit de ore dĩ. Credidit aliqñ
diabolus. debellatorem suũ uenisse in mun¬
dum. sic̃ ꝑ obsessum hominẽ dix̃. Qd nob̾ &

Expanded text:
di amicitia continere, ut Deum sequi valeamus. In di amicitia continere, ut Deum sequi valeamus. In abstinentia autem quadragenarius numerus custoditur, quia virtus Decalogi per quatuor libros Evangelii impletur, cum Evangelium custoditur, vel quia per Decalogum Deum ex quatuor subsistit elementis, charitas Dei et proximi violatur, apte ad diluenda peccata in quadragenarium numerum tempus poenitentiae surgit. « Et accedens tentator dixit ei: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant. Qui respondens dixit: Scriptum est: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei. » Credidit aliquando diabolus debellatorem suum venisse in mundum, sicut per obsessum hominem dixit: « Quid no
Abbreviated transcription (Latin):
noctib postta esuriit. Obtulit se tẽpta
qr sinie hc ꝓsꝑa blandiantur: qͦd ad dies ꝑtinet
suie adu̾sa feriant qͦd noctis sigure congruit
semper fidelibꝰ ad est adu̾sariꝰ. non cessans eos
impedire temptando. Esuriit corꝑe. ut diabo¬
lo tribueretur temptandi occasio. & uinc̾etur
ab homine: cuiꝰ morte & calamitatib głabat᷑.
Alouebat᷑ diabolꝰ qͣdraginta dierũ ieiunio.
sciebat totidẽ dieb aquas abyssi effusas. explo¬
ratã reꝑmissionis t̾ram. moysi legẽ ad̾o datam
filios isrł totidem annis in heremo pane angłoꝵ
uxisse. Cum uͦ sensit pꝰ ieuiniũ esurire d̃min
qd̾ ñ de moyse uł helya legitur. ut pꝰ ieiuma
esurierint accessit tẽprando longe remotus
sam ꝑ mundũ. qͥ ieuinaute spacio.xͣl. dierũ. In
resurractionẽ uelut clamabat. eoce ego uob̾cũ
sum usq ad consũmationẽ scłi. Un gͣuis ñdum
ieiumum q̃dragesime. statutũ ẽ consine eẽ do¬
minice passioni. ꝙ signficat nos debere a mun¬

Expanded text:
noctibus, postea esuriit. » Obtulit se tentatoquia sive hic prospera blandiantur, quod ad dies pertinet, sive adversa feriant, quod noctis figurae congruit, semper fidelibus adest adversarius non cessans eos impedire tentando. Esuriit torpore, ut diabolo tribueretur tentandi occasio, et vinceretur ab homine, cujus morte et calamitatibus gloriabatur. Movebatur diabolsciebat totidem diebus aquas abyssi effusas, exploratam repromissionis terram, Moysi legem a Deo datam, filios Israel totidem annis in eremo pane angelorum vixisse. Cum vero sensit post jejunium esurire Dominum quod non de Moyse vel Elia legitur ut post jejunia esurierint, accessit tentando, longe remotus sam per mundum, qui jejunavit spatio XL dierum. In resurrectionem velut clamabat: « Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . » Unde jejunium Quadragesimae statutum est cum fine Dominicae passionis, quod significat nos debere a mun
Abbreviated transcription (Latin):
it. dum de maiestate descendit. ut posset ui¬
deri. dumꝓ umbͣ legis euuãgłis lucẽ exhibuit
Qui dixer̃t ei. Rabbi: quod dicitur int̾ptatũ
magist̾. u̾ habitas: Dicit eis. Uenite et uidete.
Nolebant tͣnsitorie magist̾io u̾itatis ꝑsrui.s
mansionem querebant. ut plemꝰ ab eo possess
instrui. Ammonent gͦ nos: ut qͦtiens incarna¬
tionis dni tnsitũ ad m̃tẽ reducimꝰ sollicito cor¬
de cum rogemꝰ. ut habitationẽ eĩne mansio¬
nis. nob̃ dignet᷑ ostendẽ. Uenite testimonio
ioħis a lege recedentes. uenite credendo. bo¬
nis oꝑib insistendo. & intelligetis. uener̃t
& inder̃t ulimaneret &e apud eũ mansert̃
die illo. Hora autem erat qͣsi decima. Man¬
serunt die illo apud dnm felicit᷑ uesꝑã expe¬
cdantes. q om̃s electi post oꝑm bonoꝵ ꝑfecti¬
onẽ cũillo sunt acturi dic̃ illũ. de qͦ ꝓpħadi¬
ct. Melior ẽ diss una inat̾is tuis suꝑ milia.
Metiro sccuti sunt cum hora detima. ꝙ uene

Expanded text:
it, dum de majestate descendit, ut posset videri, dum pro umbra legis Evangelii lucem exhibuit. Qui dixerunt ei: Rabbi, quod dicitur interpretatum, magister. Ubi habitas? Dicit eis: Venite et videte. Nolebant transitorie magistro veritatis perfrui, sed mansionem quaerebant, ut plenius ab eo possent instrui. Admonent ergo nos, ut quoties incarnationis Domini transitum ad mentem reducimus, sollicito corde eum rogemus, ut habitationem aeternae mansionis nobis dignetur ostendere. Venite testimonio Joannis a lege recedentes: venite credendo, bonis operibus insistendo, et intelligetis. Venerunt et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo. Hora autem erat quasi decima. Manserunt die illo apud Dominum, feliciter vesperam exspectantes; quia omnes electi post operum bonorum perfectionem, cum illo sunt acturi diem illum, de quo propheta dicit: Melior est dies una in atriis tuis super millia . Merito secuti sunt eum hora