comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad unitatẽ. ad etͣnitatẽ. Locuturꝰ
tecũ sũ cũ honore regni. & fidi tu¬
ȩ om̃ia ad orientis &. occidentis pa¬
cẽ ꝓficienc ia: s publica c̃sciencia
sub synodo dissidenti. sub lite fa¬
mosa. Pret̾mito interim pignꝰ fu¬
turi apud te sermonis mei. Non
aliqua ad scandalũ: neq quȩ ex¬
tra euangeliũ st̾ defend̃a. Sed in¬
telliges a me in sacram̃to solius

Expanded text:
ad unitatem, ad aeternitatem. loquuturus ad unitatem, ad aeternitatem. loquuturus tecum sum cum honore regni et fidei tuae omnia ad Orientis et Occidentis pacem proficientia, sub publica conscientia, sub synodo dissidenti, sub lite famosa. Praemitto interim pignus futuri apud te sermonis mei. non aliqua ad scandalum neque, quae extra euangelium sunt, defendam; sed intelleges a me in sacramentorum \'solius
Abbreviated transcription (Latin):
uangelii doctrma. Non tã mͥ aũ
rogo dudie neiã. quã tͥ atq eccłiis
di . Ego eñĩ penes me habeo fidẽ:
exteriore ñ egeo. Quod accepi te¬
neo: nec demuto qͦd dei ẽ.Sed me¬
m̃to com̃ neminẽ hereticoꝵ. ẽẽ: qͥ
se nc̃ ñ scđ̾m scripturas p̃dicare
ea qͥbꝰ blasphemat m̃ciat᷑. Hinc
enĩ marcellus. uerbũ di. cũ le¬
git. nescit. Hinc fotinꝰ hominẽ
a sabellius. dũ qͦd & ego & pater
unũ sumꝰ. ñ intelligit: sine deo
patre. & sine do filio ẽ. Hine &. mon¬
tanꝰ ꝑ in sanas femimas suas parac htũ
aliũ defendit: hinc & manicheus
&. marcion lege̾ odit: qͥa littera oc¬
cidit .E. mundi pͥnceps: diabolus
ẽ. Om̃s scripturas. sine scripture
sensu locunt᷑ : &. fidẽ sine fide pre¬
tendunt. Seripture enĩ ñ in le¬
gendo st̃. s in intelligendo: neq
inp̃uaricacione st̃. s in caritate.
turꝰ sũ: aures tuas. Fidẽ tuã ad
dm erigas:. audi qͦd ꝓficit ad fidẽ

Expanded text:
uangelii doctrina. non tam mihi autem uangelii doctrina. non tam mihi autem rogo audientiam, quam tibi atque ecclesiis dei. ego enim penes me habeo fidem, exteriore non egeo: quod accepi, teneo nec demuto, quod dei est. Sed memento tamen neminem hereticorum esse, qui se nunc non secundum scripturas praedicare ca, quibus blasphemat, mentiatur. hinc enim Marcellus \'uerbum dei\' cum legit, nescit. hinc Fotinus \'hominet Sabellius, dum quod e t ego et pater unum sumus non intellegit, sine deo patre et sine deo filio est. hinc et Montanus per insanas feminas suas \'praedicare alium\' defendit. hinc et Manicheus et Marcion legem odit, quia littera occidit et mundi princeps diabolus est. omnes scripturas sine scripturae sensu loquuntur et fidem sine fide praetendunt. scripturae enim non in legendo sunt, sed in intellegendo neque in praeuaricatione sunt, sed in caritate. uturus sum, aures tuas. fidem tuam ad dcum erigas. audi, quod proficit ad fidem,
Abbreviated transcription (Latin):
religioseq uoluntatis uerũ te dñe
c̃stanti imꝑator: ad miror fide tan¬
tã: scđm ea que scripta st̃ desidan¬
tẽ.¶. merito plane ad illa ipsa uns
toriȩ sollicitudinis capax. pectꝰ
etiã diumor. dictoꝵ. c̃sciene ia
plenũ sit. Hoc qͥ repudiat. antichri¬
stꝰ ẽ. & qͥ simulat. anathema ẽ.Sed
umũ hoc ego ꝑ hane dignacionis
tuȩ sincerã audienciã rogo: ut prȩ¬
sente synodo quȩ ñc de fide litigat.
pauca me qͥe seripturis euangeli
uel sacerdos. Habent enĩ uasa tes¬
tea ñ ignobiles thesauros & infir¬
iniora corpor magis reuerenda st̃:¬
& apud nos modo đm in docti pis¬
catores allocuti st̾. Suꝑ humilem
&. trem̃tẽ uerba sua. scđ̾m ꝓphetã.
ds respicit. ẜidẽ imꝑator quęris:
audi eã. Non de nouis cartulis.s
de di libris scito & posse etiã in oc¬
cidente donari: unde uenientes
inregno dđi cũ ab raha &. ysaach . &.
iacob recũbent. Mem̃to eã ñ in
questione philosophiȩ e̾e̾: sed ine¬

Expanded text:
religiosaeque voluntatis vere te, domine Constanti Imperator, admiror, fidem tantum secundum ea quae scripta sunt desiderantem: et merito plane ad illa ipsa unigtoriae sollicitudinis capax pectus etiam divinorum dictorum conscientia plenum sit. Hoc qui repudiat, antichristus est, et qui simulat, anathema est. Sed unum hoc ego per hanc dignationis tuae sinceram audientiam rogo, ut praesente synodo , quae nunc de fide litigat, pauca me de Scruel sacerdos. habent enim uasa testea non ignobiles thesauros et infirmiora corporum magis reuerenda sunt et apud nos modo deum indocti piscatores loquuti sunt. super humilem et trementem uerba sua secundum prophetam deus respicit. fidem, imperator, quaeris: audi eam, non de nouis eartulis, sed de dt\'i libris. scito eam posse etiam in occidente donari, unde uenientes in regno dei cum Abraham et Isaac et Iacob recumbent. memento eam non in quaestione philosophiae esse, sed in e
Abbreviated transcription (Latin):
ds uerbũ: qͥ est imago dĩ inuisibi¬
lis in qͦ habitat omnis plenitudo
diuinitatis corporalit᷑. Q eũ infor¬
ma di e̾e̾t. humilians se salutis nr̃e
causa. formã serui ex conce ptu
sꝑs scĩ de uirgine accepit. factꝰ obȩdi¬
ens usq ad morte. morte̾ aũ crueis.
¶s. post resurrechonẽ mortis deinde
in cȩlestibꝰ sedens. aderit iudex ui¬

Expanded text:
dei inuisibilis, in quo habitat omnis plenitudo diuinitatis corporaliter, qui, cum in forma dei esset, humilians se salutis nostrae causa \'formam serui\' ex conceptu spiritus sancti de uirgine accepit, factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis et post resurrectionem mortis deinde \'in caelestibus\' sedens aderit \'iudex ui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊a in cͣscienciã plebis ẽ. Grauis om¬
niũ dolor ortꝰ ẽ. Impugnata ẽ a sacer¬
dotibꝰ fides. Uerentes illi gͥ popłi
iudiciũ: e dñico ad palaciũ transe¬
unt. Cuiꝰ modi sente nc iã in eusẽbi¬
ũ longe anteꝗͣ. eccłam ingrederen¬
t᷑: scripserint. de se loqͥt᷑ ipsa sen¬

Expanded text:
ta in conscientiam plebis est, grauis omta in conscientiam plebis est, grauis omnium dolor ortus est, inpugnata est a sacerdotibus fides. uerentes igitur illi populi iudicium e dominico ad palatium transeunt. cuiusmodi sententiam in Eusebium longe, antequam ecclesiam ingrederentur, scripserint, de se loquitur ipsa sen
Abbreviated transcription (Latin):
leribꝰ c̃tra isset. uenire mediolanũ
p̾cipit᷑ collecta ĩã illic malignan¬
ciũ synagoga. dece̾ diebꝰ ad eccłiã efi
uetitꝰ accedere: dũ aduersus tã
sc̃m uirũ maliciose ꝑ uersa c̃su¬
mit. Soporatis deinde cͣsiliñ om̃ibꝰ.
ubi libitũ ẽ aduocat᷑. Ad est una
cũ romanis clericis & lucifero sar¬
dine epõ. ẽuentis ut inathana¬
siũ subscriberent. ait. de sacerdo¬
tali fide pͥus debere constare: cõ¬
ꝑtos sibi qͦsda ex his qͥad e̾e̾nt he¬
retiea labe pollutos. Ex positã fi¬
dẽ apud niceã euiꝰ suꝑius memi¬
nimꝰ: posuit in medio spondens
omia que postrilarent ẽẽ facturũ.
si ꝓfidĩ. ꝓfessione scripsissent. Dioni¬
sius mediolanensis ep̃s: cart̾a pͥmꝰ
accepit. Ubi ꝓfitendo seribendo
cȩpit. ualens colamũ &. carta e ma¬
nibꝰ eiꝰ uolent᷑ extorsit: clamans
ñ posse fieri ut aliqͥd inde gerere¬
t᷑. Res post clamorẽ multũ: deduc¬

Expanded text:
leribus contraisset, uenire Mediolanium leribus contraisset, uenire Mediolanium praecipitur. collecta iam illic malignantium synagoga decem diebus ad ecclesiam est uetitus accedere, dum aduersus tam sanctum uirum malitia se peruersa consumit. soporatis deinde consiliis omnibus, ubi libitum est, aduocatur. adest una cum Romanis clericis et Lucifero Sardiniae episcopo, conuentus, ut in Athanasium subscriberet, ait : de sacerdotali fide prius oportere constare; compertos sibi quosdam ex his, qui adessent, heretica labe pollutos. expositam fidem apud Niceam, cuius superius meminimus, posuit in medio spondens omnia se, quae postularent, esse facturum, si fidei professionem scripsissent. Dionisius Mediolanensis episcopus cartam primus accepit. ubi profitenda scribere coepit, Ualens calamum et cartam e manibus eius uiolenter extorsit clamans scribere posse fieri, ut aliquid inde gereretur. res post clamorem multum deduc
Abbreviated transcription (Latin):
nacio: magniq ꝑicłi e̾e̾t iudiciũ.
simul cũ reatꝰ .&. in nocenciȩ. ñ sus¬
pecta rursũ inqͥsicione dissoluere.
totaq in patrociniũ suũ cũ fidi
doctrina quctoritas sibi antiqͥ¬
tatis assisteret. At cũ ipsi qͥ tũe
arriam heretiei dapͥnati ftͥ. rẽ
exagitent. turbent omia. om̃sq ex
pocestate & ambicione corrũpant:
& athanasius si fuit. ee̾ ad huc re¬
iis potest. ẽ estes loquant᷑ uide¬
ant iudices: fidi doctrina. p̃cep¬
tis euangelicis atq apłicis eluce¬
at. Quȩ obtunsio intelligencie est.
quȩ cordis hebitudo: quȩ obluuo
spei. quȩ mors scelerũ: qͦd odiũ ue¬
ritatis: In dãpͥnatoꝵ fauorẽ: di amo¬
rẽ traducunt. Uenio nc̃ ad id qͦd re¬
cens gestũ ẽ. In qͦs etiã. ꝓfessio sce¬
leris & secreto artis suȩ dedigna¬
ta ẽ continere. Eusebius uercel¬
lensis ep̃s: est uir om̃i uita đo ser¬
uiens. Hic post arelatensem sẏno¬
dũ. cũ paulinꝰ ep̃s tantis istoꝵ. sce¬

Expanded text:
 magnique periculi esset iudicium simul cum reatus et innocentiae non suscepta rursum inquisitione dissoluere totaque in patrocinium suum cum fidei doctrina auctoritas sibi antiquitatis assisteret. at cum ipsi, qui tunc Arriani heretici damnati sunt, regnum exagitent, turbent omnia omnesque ex potestate et ambitione corrumpant, et Athanasius, si fuit, esse adhuc reus potest. testes loquantur, uideant iudices, fidei doctrina praeceptis euangelicis atque apostolicis eluceat. quae obtunsio intellegentiae est ? quae cordis hebetudo? quae obliuio spei? qui amor scelerum? quod odium ueritatis? in damnatorum fauorem dei amorem transducunt. Uenio nunc ad id, quod recens gestum est, in quo so etiam professio sceleris et ex secreto artis suae dedignata est continere. Eusebius Uercellensis episcopus est uir omni uita deo seruiens. hic post Arelatensem synodum, cum Paulinus episcopus tantis istorum sce
Abbreviated transcription (Latin):
⁊acłi & quęstionis aptant᷑ Togunt
nẽpe. ñ ut xꝑiani om̃s sint. s ut
arriani.&. c̃fessã in d̾o fide. ad con¬
sorciũ piacli sui scelere cõpellunt.
.Auctoritate etiã nominis sui in
errorẽ imꝑatorẽ tradueunt rectũ
affirmantes. ut sub specie timoris
di. in hac ꝑuersitate subditos sibi
tradant: quȩstiones poscunt. iudi¬
cioꝵ subsidia desid̾ant: auctorita¬
te̾ regiã implorant.C. nec sie ꝑuer¬
sitatẽ sceleris sui erubescunt ex
torq̃re coniuenciã plebiũ. nec cogen¬
dinure potuer̃t. Hec si de ueterib
cartulis. ꝓlata etatis nr̃e tẽpꝰ instru¬
erent. ambigendũ ut opinor tan¬
tis de rebꝰ fuisset. E cũ ab aliis qͥbꝰꝙ
ꝓnunciari posceret᷑. reus qͣreret᷑
infide litterarũ. in iudicũ uita. in¬

Expanded text:
taculi et quaestionis aptantur. cogunt taculi et quaestionis aptantur. cogunt nempe, non ut Christiani omnes sint, sed ut Arriani, et confessam in deo fidem ad consortium piaculi sui scelere conpellunt. auctoritate etiam nominis sui in errorem imperatorem transducunt rectum affirmantes, ut sub specie timoris dei in hac peruersitate subditos sibi tradant. quaestiones poscunt, iudiciorum subsidia desiderant, auctoritatem regiam implorant. et nec sic peruersitatem sceleris sui erubescunt, quod extorquere coniuentiam plebium nec cogendi iure potuerunt. Haec si de ueteribus cartulis prolata aetatis nostrae tempus instruerent, ambigendum, ut opinor, tantis de rebus fuisset. et cum ab aliis quibusque pronuntiari posceretur reus, quaereretur in fidem litterarum, in iudicu
Abbreviated transcription (Latin):
uas etiã in reos questiones in hibe¬
ri. Peus cognicionẽ suã docint. po¬
cius quã exegit. Eẜ oꝑacionũ cȩle¬
stiũ admiracionẽ p̃ceptissuis con¬
eilians auct oritatẽ: coacta c̃fiten¬
di se asꝑnatꝰ ẽ uoluntatẽ.Si ad fi¬
d̾e uerã istiusmodi uis adhiberet᷑
episcopalis doctrina obunã ꝑge¬
ret: diceretq ds uniuersitatis est
dñs obseqͥo ñ eget necessario. nͣ
reqͥrit coactã c̃fessionẽ. Non fal¬
ñ sua causa: uenerandꝰ ẽ. Nonpos¬
sũ nͥ uolentẽ reciꝑe: nͥ orantẽ au¬
dire : nͥ ꝓfitentẽ signare S̾implit̾ate
qͣrendꝰ ẽ. confessione discendꝰ ẽ ca¬
ritate amandꝰ ẽ. timore uenerand̾
ẽ uoluntatis. ꝓbitate retinendus
đm uincłis cogunt᷑ penis iubent᷑
sacerdotes carceribꝰ continentur.
plebs in custodia cathenati ordinis
c̃stricta disponit᷑᷑ uirgines nudant᷑
ad penã . &. saerata dõ corꝑa publico
ex posita cͣspectur ad fructũ expec¬

Expanded text:
uas etiam in reos quaestiones inhibeuas etiam in reos quaestiones inhiberi ? deus cognitionem sui docuit potius quam exegit et operationum caelestium ammiratione praeceptis suis concilians auctoritatem coactam confitendi se aspernatus est uoluntatem. si ad fidem ueram istiusmodi uis adhiberetur, episcopalis doctrina obuiam pergeret diceretque: \'deus uniucrsitatis est dominus, obsequio non eget necessario, non requirit coactam confessionem; non falnon sua causa uenerandus est; non possum nisi uolentem recipere, nisi orantem audire, nisi profitentem signare; simplicitate quae-. rendus est, confessione discendus est, caritate amandus est, timore uenerandus est, uoluntatis probitate retinendus deum uinculis coguntur, poenis iubentur? sacerdotes carceribus continentur, plebs in custodia catenati ordinis constricta disponitur, uirgines nudantur ad poenam et sacrata deo corpora publico exposita conspectui ad fructum spec
Abbreviated transcription (Latin):
no & ab achaico & menofanto. &
imꝑitis atq im ꝓbis duobꝰ adoles¬
centibꝰ ursacio & ualente. quoꝵ. e¬
pistole ꝓferunt᷑ &. idoneis testib
etiã cõnungunt᷑. qͥ eos magis ob¬
latrantes quã disputantes audie¬
rint. Quibꝰ qͥ cõmunionẽ suã im¬
prudent &. in cautȩ cõmiscent. qr
fient socii scelerũ. participes cri¬
minũ: necesse ẽ eos qͥ iã in hoc se¬
cło abiecti st̃ & abdicati: cũ ad¬
uenerit dies iudicii. pati supplicia¬
sempit᷑na. Iã nemini dubiũ ẽ huiꝰ
cemodi cura in absolucionẽ anasta¬
sii sc̃i. illi uiri receper̃t: ut post sy¬
nodi sentencias quas. ꝓ sacerdotalis
iudicii reuerencia fas fuerat sacer
dotali uel ȩccłastica c̃sciencia ẽti¬
neri: scribi ad regẽ legacionẽq in¬
strui oportuerit. Sed qͥd aliud his
litteris quã libertatẽ fidi. &. c̃tagi¬
onẽ arriani nominis de pͣcantur :¬
Orantq uincła. carceres. tribuna¬
lia: &. omnẽ illũ feralẽ habitũ no¬

Expanded text:
o et Mcnofanto et imperitis atque improbis duobus adulescentibus Ursacio et Valente. quorum epistulae proferuntur et idoneis testibus etiam conuincuntur, qui eos magis oblatrantes quam disputantes audierint. quibus qui communionem suam inprudenter et incaute commiscent, quia fient socii scelerum, participes criminum necesse est eos, qui iam in hoc saeculo abiecti sunt et abdicati, cum aduenerit dies iudicii, pati supplicias. 6. Iam nemini dubium est, quod huiuscemodi curam in absolutionem Athanasi sancti illi uiri receperint, ut post synodi sententias, quas pro sacerdotalis iudicii reuerentia fas fuerat sacer- dotali uel ecclesiastica conscientia contineri, seribi ad regem legationemque instrui oportuerit. sed quid aliud his litteris quam libertatem fidei a contagione Arriani nominis deprecantur orantque uincula, carceres, tribunalia et omnem illum feralem habitum, no
Abbreviated transcription (Latin):
titꝰ sis. intelligenciã unde adeptꝰ
sis: quale sit qͦd inte ẽ odor sensus.
uisus auditꝰ. Certe nemo qͦd facit
nescit. Quero an de ista his qͥbꝰ re¬
tineris indulgeas:. qualit̾ sensũ in¬
feras. ocłos accendas: cor affligas:
hȩc ñ potes enarra. Habes gͦ qͦd nes¬
cis & tribuis quȩ ñ intelligis. E¬
quanimit᷑ imꝑitꝰ in tuis: insolen¬

Expanded text:
titus sis, intelligentiam unde adeptus titus sis, intelligentiam unde adeptus sis, quale sit quod in te est, odor, sensus, visus, auditus; certe nemo quod facit nescit: quaero unde ista his quos generas indulgeas, qualiter sensum inseras, oculos accendas, cor affigas. Haec, si potes, enarra. Habes ergo quod nescis, et tribuis quae non intelligis: aequanimiter imperitus in tuis, insolen
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ infidelitas nr̃a ꝓcurrit.
& uiolati in excidiũ di potestatis
irrũpimꝰ. Siliceret & corꝑa &
manꝰ ad cȩlũ. leuaremꝰ: solem.
astraq cetera. annui cursus
suis limitibꝰ ꝑtur baremꝰ: ꝓmis¬
ceremꝰ decessus occeani .& ac¬
cessus. Fluenta etiã fonciũ in¬
hiberemꝰ .& naturas fluminũ
refrenaremꝰ: concuteremꝰ funda¬
m̃ta t̾re. & toto in hoc oꝑe der.
parricidio deseuiremꝰ. Sed bene
ẽ qͦd nos in hanc molestiȩ neces¬
sitatẽ: natura corpoꝵ. detinet. Eer.¬
te ñ fallimꝰ qͥd. si lice ret esse mꝰ
acturi. Nãq qͥa possumꝰ ꝓfana
uoluntatis audacia. natura ueri
rũ. Nã te qͥsqͥs es qͥ hȩc reqͥris. ñ
nẽ tendo. ñ deduco in ꝓfundũ.
Nonne equanimit ignorabis cre¬
atoris natiuitatẽ: ignorans ori¬
ginẽ creaturȩ : Hoc saltim reqͥro.
sentisne te genitũ. & quȩ ex te
generent᷑ intelligis : Non quero
sensũ unde hauseris uit̾a. unde sor¬

Expanded text:
ritatem infidelitas nostra procurrit, ritatem infidelitas nostra procurrit, et violenti in excidium Dei potestatis irrumpimus. Si liceret, et corpora et manus ad coelum levaremus, solem astraque caetera annui cursus suis limitibus proturbaremus, permisceremus decessus Oceani et accessus, fluenta etiam fontium inhiberemus, et naturas fluminum referremus, concuteremus fundamenta terrae, et toto in haec opera Dei parricidio desaeviremus. Sed bene est, quod nos intra hanc modestiae necessitatem natura corporum detinet. Certe non fallimus, quid, si liceret, essemus acturi: namque quia possumus, profana voluntatis audacia naturam veritrum. Nam te, quisquis es qui haec requires, non nem tendo, non deduco in profundum. Nonne aequanimiter ignorabis Creatoris nativitatem, ignorans originem creaturae? Hoc saltem requiro, sentisne te genitum, et quae ex te generentur intelligis? Non quaero, sensum unde hauseris, vitam unde sor
Abbreviated transcription (Latin):
sese ñ deficit: ut se resumat
ex nichilo. Eẜ. unde qͥ assistit
in medio est:Cedit ad hȩc &
sensus & sermo: & extra racio¬
nẽ humana est ueritas facti.
Iccirco gͦ ut de natiuitate fal-¬
limur: Ita & de ingressu dñi
mentim᷑. Dicamꝰ factũ ñ fuis¬
se. qͥa intellige neiã facti ñ
apprehendimꝰ: & cesset sensu
nr̃o. facti ipsius cesset effectꝰ.
Sed m̃daciũ nrm: facti fides
uincit. Astitit dñs clausa domo
in medio discipłoꝵ: & filius est
natus ex patre. Noli negare qͦd
steterit. qͥa ꝑ intelligencie in¬
sirmitatẽ. consistentis ñ se qua¬
ris introitũ. Noli nescire qͦd ab
ingenito & ꝑfecto d̾o patre. u¬
nigenitꝰ ꝑfectꝰ filius dei natꝰ sit :
qͥa sensũ &. sermon̾ẽ humanȩ natu¬
rȩ. uirtꝰ generaciõis excedit. Cẜom
nia qd̾e insuꝑ mundi oꝑa ad esse
nobis intestimoniũ possent: ne
ambigere de di rebꝰ atq uirtu¬
tibꝰ fas crederemꝰ. Sed impsã ue¬

Expanded text:
sese non deficit, ut sese resumat sese non deficit, ut sese resumat ex nihilo: et unde qui assistit in medio est? Cedit ad haec et sensus et sermo, 586 et extra rationem humanam est veritas facti. Idcirco ergo ut de nativitate fallimus, ita et de ingressu Domini mentiamur. Dicamus factum non fuisse, quia intelligentiam facti non apprehendimus: et cessante sensu nostro, facti ipsius cesset effectus. Sed mendacium nostrum facti fides vincit. Adstitit Dominus clausa domo in medio discipulorum: et Filius est natus ex Patre. Noli negare quod steterit, quia per intelligentiae infirmitatem consistentis non consequaris introitum: noli nescire quod ab ingenito et perfecto Deo patre unigenitus et perfectus filius Deus natus sit, quia sensum et sermonem humanae naturae virtus generationis nia quidem insuper mundi opera adesse nobis in testimonium possent, ne ambigere de Dei rebus atque virtutibus fas crederemus. Sed in ipsam ve
Abbreviated transcription (Latin):
in uisibilis oꝑat᷑. Facti racionem
qͥsq heres cȩlestiũ rerũ scrutator
expone. Erant discipłi in elusi:
s. secreto post passionẽ dñi c̃iune¬
positis ẽdicionibꝰ c̃firmaturꝰ as¬
sistit: palpandi corporis &. con¬
trectandi muneris. obtulit fa¬
cultatẽ. E ut iq qͥ cõpunctus
recognoseendꝰ sit: necesse ẽ ut
corpus in qͦ ẽ cõpunctꝰ attulerit.
Quȩro gͦ ꝑ quas clausę domꝰ par¬
tes se se corporeus intulerit.Oi¬
ligent᷑ enĩ euangelista ex pres
& solid̃a lignoꝵ naturã impene¬
trabilẽ transcurrit : Stetit nãq
corporeus: ñ simulatꝰ aut fallax.
Sequant᷑ gͦ ocłi mͣtis tuȩ penetran
intelligenciȩ tuȩ mtsoeat. Inte¬
gra st̃ omĩa: &. obserata. Sed ecce
astitit medius: cui ꝑ uirtutẽ suã
un iuersa st̃ ꝑuia. In uisibilibus
calumpniaris. Ego a te uisibiliũ
ex posco racionẽ. Nichil cedit ex
solido: neq ꝑ naturã suã aliqͥd
tanꝗͣ. ad insensibilia ligna & la¬
pides admntunt. Corpus dñi ad

Expanded text:
invisibilis operatur: facti rationem, quisquis eris coelestium rerum scrutator, expone. Erant discipuli inclusi, et secreto post passionem Domini conjuncpropositis conditionibus confirmaturus assistit, palpandi corporis, et contrectandi vulneris obtulit facultatem: et utique qui compunctus recognoscendus sit, necesse est ut corpus in quo est compunctus attulerit. Quaero ergo per quas clausae domus partes sese corporeus intulerit. Diligenter enim Evangelista expressi solidam lignorum naturam impenetrabilem transcurrit? Stetit namque corporeus, non simulatus aut fallax. Sequantur ergo oculi mentis tuae penetrantintelligentiae tuae visus introeat. Integra sunt omnia et obserata: sed ecce assistit medius, cui per virtutem suam universa sunt pervia. Invisibilibus calumniaris: ego a te visibilium exposco rationem. Nihil cedit ex solido, neque per naturam suam aliquid tamquam lapsu insensibili ligna et lapides admittunt. Corpus Domini a
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ. martẏria & excessus fuerint
xꝑiani: nouella nẽ & teterrima
lues ñ corrupti aeris. s execran¬
dor blasphemoꝵ. arriana effusa
ẽ. Ita illi qͥ ante credider̃t: in anẽ
spem in mortalitatis habuerut.
Nuꝑ didic imꝰ cõmenta hȩc fuisse¬

Expanded text:
eorum martyria et excessus fuerint eorum martyria et excessus fuerint Christiani, nouella nunc et teterrima lues non corrupti aeris, sed exsecrandorum blasphemiorum Arriana effusa est. ita illi, qui ante crediderunt,. inanem spem immortalitatis habuerunt? nuper didicimus commenta h
Abbreviated transcription (Latin):
ne in qͥnati st̃. ñ cessant ore impio
& sacrilego animo euangelioꝵ.
sinceritatẽ corrũꝑe: ꝙ. rectã apłoꝵ
regłam deprauare. Diuinos ꝓpħas
ñ intelligunt: callidi & astuti arti¬
ficio qͦdã utunt᷑. Inclusã ꝑniciosã
corruptelã inqͥsitoꝵ. uerboꝵ uela¬
mine ẽtegunt. Non pͥus uenena¬
tũ uirꝰ effundant. q uã simplices
&. in nocentes sub p̃textu nomimis
xꝑ iani. raptosatq irretitos. neso¬
li ꝑeant.: s participes horrendi
criminis sui reos faciant. Eẜ hoc ob¬
secramꝰ pietate tuã. ut eos qͥ adhuc
e gregii ui delicet sacerdotes qͥ tanti
nominis prȩpollent dignitate. aut
in exilio. aut in desertis locis tenen¬
t᷑ iubeas ad sedes suas remeare: ut
ubi grata libertas sit .&. iocundã
lȩticia. Qͥs ñ uidet. qͥs ñ intelligit
post quadringentos fere annos.
postquã đi unigenitꝰ filius. huma¬
no generi ꝑeunti subuenire dig¬
natus ẽ: quasi ante ñ apłi. ñ post

Expanded text:
ne inquinati sunt, non cessant ore impio ne inquinati sunt, non cessant ore impio et sacrilego animo euangeliorum sinceritatem corrumpere et rectam apostolorum regulam deprauare. diumos prophetas non intellegunt. callidi et astuti artificio quodam utuntur, ut inclusam perniciosam corruptelam exquisitorum uerborum uelamine contegant, non prius uenenatum uirus effundant, quam simplices et innocentes sub praetextu nominis Christiani raptos atque inretitos, ne soli pereant, sed participes horrendi criminis sui, reos faciant. Et hoc obsecramus pietatem tuam, ut eos, qui adhuc — egregii uidelicet sacerdotes, qui tanti nominis praepollent dignitate — aut in exilio aut in desertis locis tenentur, iubeas ad sedes suas remeare, ut ubique grata libertas sit et iucunda laetitia. Quis non uidet, quis non intellegit? post quadringentos fere annos, postquam dei unigenitus filius humano generi pereunti subuenire dignatus est, quasi ante non apostoli, non post
Abbreviated transcription (Latin):
uant federa caritatis. & cupiunt
ꝑ petuã &. sincerã habere pacẽ. slec
fieri potest. nec racio patit᷑. ut re¬
pugnancia congruant. dissimilia
ẽglutinent᷑. uera & falsa misceant᷑:
lux &. te nebre c̃fundant᷑: dies qͦq
&. nox habeant aliꝗͣ. c̃iunctionem.
Sigͥ qͦd sine dubitacione &. sꝑamꝰ
& credimꝰ. hȩc ꝑmouent ñ insitã
s ingenitã tuã bonitat̾ẽ: p̃cipe
ut ñ studiũ. ñ grãm. ñ fauorẽ. locor.
rectores grauissimis hereticis prȩ¬
stent. ꝑmittat lenitas tua popłis
qͦs uolunt. qͦs putauerint. qͦs dele¬
gerint: audiant docentes. & diui¬
na mysterioꝵ. sollẽpnia concele¬
brent: ꝓ in columitate &. beatitu¬
dine tua offerãt p̾ces: ñ qͥsꝗͣ. ꝑuer¬
sus aut in uidꝰ maligna loquatur.
Nulla qͥd̾e suspicio erit: ñ modo
sedicionis. ñ asꝑe ob murmuraci¬
onis. Quieta st̃ om̃ia: &. uerecunda.
¶.ñe qͥ arriana &s pestifera ẽtagio¬

Expanded text:
uant foedera caritatis et cupiunt uant foedera caritatis et cupiunt perpetuam et sinceram habere pacem. nec fieri potest nec ratio patitur, ut repugnantia congruant, dissimilia conglutinentur, uera et falsa misceantur. lux et tenebrae confundantur, dies quoque et nox habeant aliquam coniunctionem. si igitur, quod sine dubitatione et speramus et credimus, haec permouent non insitam, sed ingenitam tuam bonitatem, praecipe, ut non studium, non gratiam, non fauorem locorum rectores grauissimis hereticis praestent. permittat lenitas tua populis, quos uoluerint, quos putauerint, quos delegerint, audiant docentes et diuina mysteriorum sollemnia concelebrent, pro incolumitate et beatitudine tua offerant preces. Non quisquam peruersus aut inuidus maligna loquatur. nulla quidem suspicio erit non modo seditionis, non asperae obmurmurationis. quieta sunt omnia et uerecunda. et nunc, qui Arriana et pestifera contagio
Abbreviated transcription (Latin):
& repugnantes ut se his subiciant.¬
& addicant ui oppressi: qͥ ñ cessant
adulterinę corrupta semina asꝑ¬
gere. Ic circo laboratis . & salutarib
c̃siliis rem publicã regnis excubatis
etiã & uigilatis: ut om̃s qͥbꝰ imꝑatis.
dulcimma libertate pociam᷑. Non
alia racione quȩ turbata st̃ cõponi
quȩ diuulsa st̃ coherceri possunt:
nͥ unꝰ qͥsq nulla seruitutis necessita¬
te astrictꝰ. integrũ habeat uiuen¬
di arbitriũ. Certe uox erelaman¬
ciũ: a tua mansuetudine exaudiri
debet. Catholicꝰ sũ. nolo ẽẽ hereticꝰ.
in hoc secło mori: quã alicuiꝰ pͥuati
potencia dominante. castã uerita¬
tis uirginitatẽ corrũꝑe. Equũq de¬
bet uideri sc̃itati tuȩ głosissime
auguste: ut qͥ timent dñm d̾m. & di¬
umũ iudiciũ. ñ polluant᷑ aut ẽta¬
minent᷑ execrandis blaspbemiis. s
habeant potestatẽ. ut eos sequant᷑
ep̃os &. p̃positos. qͥ&. inuiolata c̃ser¬

Expanded text:
et repugnantes, ut se his subiciant etet repugnantes, ut se his subiciant et addicant ui oppressi, qui non cessant adulterinae doctrinae corrupta semina aspargere. iccirco laboratis et salutaribus consiliis rem publicam regitis, excubatis etiam et uigilatis, ut omnes, quibus imperatis, dulcissima libertate potiantur. non alia ratione, quae turbata sunt, componi, quae diuulsa sunt, coherceri possint, nisi unusquisque nulla seruitutis necessitate astrictus integrum habeat uiuendi arbitrium. certe uox exclamantium a tua mansuetudine exaudiri debet: \'catholicus sum, nolo esse hereticus; mihi in hoc saeculo mori, quam alicuius priuati potentia dominante castam ueritatis uirginitatem corrumpere\'. aequumque debet uideri sanctitati tuae, gloriosissime Auguste, ut, qui timent dominum deum et diuinum iudicium, non polluantur aut contaminentur exsecrandis blasphemiis, sed habeant potestatem, ut eos sequantur episcopos et praepositos, qui et inuiolata conser
Abbreviated transcription (Latin):
ENE fica natura tua
dñe beatissimȩ augu¬
ste cũ benigna uo¬
luntate concordat.
& q̃m de fonte patͣne pietatis
tuȩ. miscđia largit᷑ ꝓfluit: qͦd ro¬
gamꝰ. facillime nos impetrare pos¬
se cͣfidimꝰ. Non solũ uerbis. sed eti¬
ã lacrimis depͣcam᷑. ne diucius ca¬
tholicȩ eccłȩ grauissimis in iuriis
afficiant᷑ . &. intole rabiles sustine¬
ant passiones ꝙ c̃tumelias: & qͦd est
nefariũ. a fr̃ibꝰ nr̃is. Prouideat &¬
decernat clem̃cia tua. ut om̃s se
ubiq iudices. qͥbꝰ. ꝓuineiarũ admi
nistraciones credite st̃: ad qͦs sola
cura &. sollicitudo publicoꝵ nego¬
cioꝵ ꝑtinere debet. a irreligiosa
se obseruaneria absineant. Neq
post bac pͣsumant atq usurpent . &
ƿutent se causas cognoscere clericor:
ꝙ in nocentes homines uariis afflic¬
tionibꝰ minis. uiolencia. t̃roribꝰ fran¬
gere atq uexare. Intelligit singłaris
& ammirabilis sapiencia tua. ñ dece¬
re. ñ oportere cogi & cõpelli mintos

Expanded text:
nifica natura tua, domine beatissime Auguste, cum benigna voluntate concordat. Et quoniam de fonte paternae pietatis tuae misericordia largiter profluit; quod rogamus, facile nos impetrare posse confidimus. non solum uerbis, sed etiam lacrimis deprecamur, ne diutius catholicae ecclesiae grauissimis iniuriis afficiantur et intolerabiles sustineant persecutiones et contumelias et, quod est nefarium, a fratribus nostris. prouideat et decernat clementia tua, ut omnes ubique iudices, quibus prouinciarum auntem mu tationis creditae sunt, ad quos sola cura et sollicitudo publicorum negotiorum pertinere debet, a religiosa se obseruantia abstineant neque posthac praesumant atque usurpent et putent se causas cognoscere clericorum et innocentes homines uariis afflictationibus, minis, uiolentia, terroribus frangere atque uexare. Intellegit singularis et ammirabilis sapientia tua non decere, non oportere cogi et conpelli inuitos
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibꝰ nichil uicioꝵ. subiacere
affirmet᷑: ñ tam̃ causa religiose
uoluntatis ine̾e̾t. qͥa mali medi¬
tacio ẽ bonoꝵ de mutacio: & ñ
necessaria em̃dacio. ꝑ uersitatis
occasio ẽ. Taceo cur nr̃a apudni¬
ceam a patribꝰ gesta recindis. Non
enĩ cũ his tͥ conuenit: hoc tan¬
tũ q̃ror cur tua dãpnas. Fidem
enĩ uña &. unũ baptismũ: apłs

Expanded text:
omnibus nihil vitiorum subjacere omnibus nihil vitiorum subjacere affirmetur, 581 non tamen causa religiosae voluntatis inesset: quia mali meditatio est, bonorum demutatio; et non necessaria emendatio, perversitatis occasio est. Taceo cur nostra apud Nicaeam a patribus gesta rescindis; non enim cum his tibi convenit: hoc tantum quaero, cur tua damnas? Fidem enim unam et unum baptisma Apos
Abbreviated transcription (Latin):
fotinũ sirmiũ catholicę doctri¬
nȩ tuȩ cõmoues cura. Sed tͥ statim
hoc qͦd utrũq fide c̃tinebat᷑. ex¬
horret. Eos aũ qͥ dicunt de ñ ex-¬
tantibꝰ e̾e̾ filiũ di uel ex alia sub¬
stanc ia. &. ñ ex deo: & qͦd erat ali¬
qͣndo tẽpꝰ aut secłm quando ñ e¬
rat: alienos nouit sc̃a &. catholi¬
ca ȩccła. Tuis ipsis dissides :& ad¬
uersus tuos. hostis rebellas. No¬
uis. uetera subuertis. Noua ipsa :¬
rursũ in nouata emendacione¬
scindis. Em̃data aũ. iterũ emen¬
dando condep̃nas. Suscipis etiã
aduersũ deliram̃ta osis: & increm̃¬
ta ursacii ac ualentis. emͣ̃dacionũ
tuarũ dãpnaciones. Sed mox e¬
mendanda tua om̃ia ee̾: uel po¬
cius dapͥnanda c̃stituis. Offende¬
ris enĩ his paucis in imicissimis
ł uerbis. &. siqͥs seniorẽ tẽporis
patrẽ. dicat filio ee̾ unigenito.
iuniorẽ aũ filiũ patre: anathema
institui cong̃rim᷑. Nã etiã si his

Expanded text:
Photinum Sirmium catholicae doctriPhotinum Sirmium catholicae doctrinae tuae commoves curam. Sed tibi statim hoc, quod utraque fide continebatur, exhorret: « Eos autem, qui dicunt de non exstantibus esse Filium Dei, vel ex alia substantia, et non ex Deo, et quod erat aliquando tempus aut saeculum quando non erat, alienos novit sancta et catholica Ecclesia. » Tuis ipsis dissides, et adversus tuos hostis rebellas. Novis vetera subvertis, nova ipsa rursum innovata emendatione rescindis, emendata autem iterum emendando condemnas. Suscipis etiam adversum deliramenta Osii et incrementa Ursacii ac Valentis, emendationum tuarum damnationes: sed mox emendanda tua omnia esse, vel potius damnanda constituis. Offenderis enim his paucis inimicissimis tibi verbis: « Et si quis seniorem tempore Patrem dicat Filio esse unigenito, juniorem autem Filium Patre, anathema institutis conquerimur. Nam etiamsi in his
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ꝑ demutacionis tuȩ tẽ pora. qͥbꝰ
qͥsq in imũ blasphemie tuȩ bara¬
trũ descendens: ꝑ gradꝰ pͣc ipites
cucurristi. Nãq post pͥmã uere
fidi sẏnodi niceni c̃gregato. rur¬
sũ antio chiȩ concilio. fidẽ tͥ reno¬
uas. S̾ ed accidit tͥ qͦd imꝑitis edifica¬
toribꝰ. qͥbꝰ sua semꝑ displicent acci¬
dere solet: ut semꝑ destruas qͦd semꝑ
edifices. Ac ne me iniquũ uolunta¬
tis tuȩ iudicẽ arguas: qͥd tͥ in eadẽ
encemioꝵ fide displiceat. renunci¬
abo. emime fallit illud qͦd tuũ
totũ de toto. inũ de uno. ꝑfec¬
tũ de ꝑfecto: reg̾e de rege: inẽ¬
uertibilẽ diuinitatis essenciȩq
uirtutis & głȩ. in cõmutabilem
imaginẽ. His qͥdẽ ego intra nicheã
c̃scripta a patribꝰ fid̾e. fundatꝰ
manens. quẽ ñ ego s tam̃ hȩc tu
emendando rescindis: ac sine fi¬
đi meȩ dãpno. tͥ reqͥris ꝑfidiȩ oc-¬
casionẽ. Post synodũ deinde ser¬
dicensẽ: omnñẽ rursũ aduersũ

Expanded text:
er demutationis tuae tempora, quibus usque in imum blasphemiae tuae barathrum descendens, per gradus praecipites cucurristi. Namque post primam vere fidem synodi Nicaenae, congregato rursum Antiochiae concilio, fidem tibi renovas. Sed accidit tibi, quod imperitis aedificatoribus, quibus sua semper displicent, accidere solet: ut semper destruas, quod semper aedifices. Ac ne me iniquum voluntatis tuae judicem arguas, quid tibi in eadem Encaeniorum fide displiceat renuntiabo. Ni me fallit, illud quod tuum totum de toto, unum de uno, perfectum a perfecto, regem de rege, inconvertibilem, divinitatis essentiaeque, virtutis et gloriae incommutabilem imaginem. » His quidem ego, intra Nicaeam scripta a patribus fide fundatus manensque, non egeo: sed tamen haec tu emandando rescindis, ac sine fidei meae damno tibi requiris perfidiae occasionem. Post synodum deinde Sardicensem , omnem rursum adversum
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ii ĩa &. ipse dãpnauit. Cui nũc
scor memoriȩ cõmunicabit᷑: ana¬
thema tͥ. Irecenti decẽ &. octo ẽ¬
uenientes apud niceam ep̃i: suns
anathema. Neinde om̃s qͥuariis
ex inde exposiciombꝰ affuert̃. Iy¬
se qͦq pride iã mortuus anathema
tͥ pat tuus ẽ: cui nicea sẏ nodꝰ fuit
cure. quã tu falsis opimionibꝰ in¬
famatã ꝑturbas. & c̃tra humanũ
diuinũq iudiciũ. cũ paucis satel¬
litibꝰ tuis. ꝓfanis impugnas. Sed
ñ licet tͥ ñc regno potenti: etiã
in postremo p̃udicare. Extant
enĩ litterȩ. qͥbꝰ id qͦd tu crimino¬
sũ putas: pie tũc ee̾ susceptũ do¬
cet᷑. Audi uerboꝵ scãm intelli¬
genciã : audi ȩccłȩ imꝑturbat᷑a
ẽstitucionẽ: audi patris tui ꝓfes

Expanded text:
sit, non jam et ipse damnavit. Cui nunc sit, non jam et ipse damnavit. Cui nunc sanctorum memoriae communicabitur? Anathema tibi trecenti decem et octo convenientes apud Nicaeam episcopi sunt: anathema deinde omnes, qui variis exinde expositionibus adfuerunt. Ipse quoque pridem jam mortuus anathema tibi pater tuus est, cui Nicaena synodus fuit curae, quam tu falsis opinionibus infamatam perturbas, et contra humanum divinumque judicium cum paucis satellitibus tuis profanis impugnas. Sed non licet tibi nunc regno potenti etiam in posterum praejudicare. Exstant enim litterae, quibus id, quod tu criminosum putas, pie tunc esse susceptum docetur. Audi verborum sanctam intelligentiam, audi Ecclesiae imperturbatam constitutio
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑm ñ nͥ ꝑ litterã iudicare. &. ad ar¬
guenda uoluntatẽ. egere cartula
d̾m : Aut qͦd semel scriptũ ẽ. & ꝑ te
uiolent᷑ arreptũ: id de c̃sciencia
posse diuine potestatis ab oleri :
Sequent᷑ eqͥdẽ te incineres cartu¬
le: s criminosoꝵ apud đm ueniens
dãp naciones. Unũ tantũ. ꝓficis:
ut posteritas qͥd decernere ieos
tis ad impie tatẽ ꝓficis increm̃tis:
Cẜcȩteri qͥde mortales semꝑ cũ
uiuis bella gesser̃t: dũ honini ad
hominẽ. ultra morte nichil causę
ẽ . xibiuͦ. inimiciciarũ nullus ẽ
finis. Receptos enĩ iã inȩt̾nam¬
ł quiete
patriã patres nr̃os lacessis: & in
decreta eoꝵ ꝑuersus irrũpis. Apo¬
stolus cõmunicate nos sc̃oꝵ. memo¬
riis docuit: tu eas dãpnare coegis¬
ti. Est ne aliqͥs hodie. aut uiuus. aut
mortuus: cuiꝰ tu nͣ dicta rescideris:
Episcopatꝰ ipsos qͥ nc̃ uident᷑ sus¬
tulisti penitꝰ qͥa nemo ñ ĩa ꝑ se dãp¬
natꝰ ẽ. & eũ a qͦ sacerdociũ sump¬

Expanded text:
non nisi per litteram judicare, et ad arguendam voluntatem egere chartula Deum? aut quod semel scriptum est, et per te violenter abreptum, id de conscientia posse divinae potestatis aboleri? Sequentur te quidem in cineres chartulae, sed criminosorum apud Deum vivent damnationes. Unum tantum proficis, ut posteritas quid decernere in eos tis ad impietatem proficis incrementis! Et caeteri quidem mortales semper cum vivis bella gesserunt, dum homini ad hominem ultra mortem nihil causae est: tibi vero inimicitiarum nullus est finis. Receptos enim jam in aeternam quietem patres 583 nostros lacessis, et in decreta eorum perversus irrumpis. Apostolus communicare nos sanctorum memoriis docuit : tu eas damnare coegisti. Estne aliquis hodie aut vivus, aut mortuus, cujus tu dicta non rescideris? Episcopatus ipsos, qui nunc videntur, sustulisti penitus: quia nemo non jam per se damnatus est, et eum, a quo sacerdotium sump
Abbreviated transcription (Latin):
niantes: qͦmͦ filius . & unde filius . &
qͦ dampno patris. uel exqua porei¬
one sit natꝰ inqͥrimꝰ. Habueras in
exẽplo oꝑacionũ: ut crederes dm
efficere posse. quoꝵ intelligere
corporeis rebꝰ int̾rogo. Non q̃ro
qͦmͦ natꝰ ex uirgine sit: an detrimͣ¬
to su caro ꝑfectã ex se carnẽ ge
nerans ꝑ pessa sit. e. certe ñ sus¬
cepit qͦd edidit. s caro carnẽ sine
& ꝑfectũ ipsa de suis ñ imminu
sectantẽ . & diuinoꝵ secretoꝵ al¬
q uirtutũ grauẽ arbitrũ consu¬
lo: ut m̾imꝑito.&. tantũ de om¬
nibꝰ d̾o. ut st̃ ab eo dicta. creden¬
ti racionẽ saltẽ facti istius affe¬
ras. Dnm audio: & qͥa his credo
que scripta st̃. scio ĩã post resur¬
rectionẽ frequent᷑ uidendũ se
incorpore p̃buisse multis nͣ cre¬
dentibꝰ. Certe thomas. ñ nͥ con¬
tractis eiꝰ uulneribꝰ crediturũ
seait. Nisi uidero in manibꝰ eius

Expanded text:
niantes. Quomodo Filius, et unde Filius, et niantes. Quomodo Filius, et unde Filius, et quo damno Patris, vel ex qua sit portione natus inquirimus. Habueras in exemplo operationum, ut crederes Deum efficere posse, quorum intelligere corporeis rebus interrogo. Non quaero quomodo natus ex virgine sit: an detrimentum sui caro perfectam ex se carnem 585 generans perpessa sit. Et certe non suscepit quod edidit: sed caro carnem sine et perfectum ipsa de suis non imminutsectantem, et divinorum secretorum atque virtutum gravem arbitrum consulo, ut mihi imperito, et tantum de omnibus Deo ut sunt ab eo dicta credenti, rationem saltem facti istius afferas. Dominum audio, et quia his credo quae scripta sunt, scio jam post resurrectionem frequenter videndum se in corpore praebuisse multis non credentibus; certe Thomae non nisi contrectatis ejus vulneribus credituro, sicut ait: Nisi videro in manibus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nobis posiit exempla. ꝑ mnenar¬
efficieneiã. de uirtute natunta¬
tis in enarrabilis docem᷑. cũ aqua
fit uinu̾: cũ qͥnq panes saturatis
.xu & ȩtate: reliqͦ replent fragm̃¬
tis cophinos duodec̃i. Res cerint᷑
&. nescit᷑: fit. & ñ intelligit᷑. Raci¬
o ñ apprehendit᷑: effectꝰ ingerit᷑.
Stultũ ẽ aũ calũpniã in eo inqͥsi¬
cionis intendere.: in qͦ cõ prehen¬
diidunde g̃rit᷑. ꝑ naturã suã ñ potest.
Ut enĩ in enarrabilis ẽ pat in eo qͦm
genitꝰ ẽ: ita enarrari filius in eo qͦd
unigenitꝰ ẽ. ñ potest: qͥa ingeniti ẽ
imago. qͥ genitꝰ ẽ .T.ũ eñĩ sensu atq
uerbis imagine apprehendimꝰ: neces¬
se ẽ cũ eo cuiꝰ imago ẽ consequatur.
Sed in uisibilia ꝑ seqͥm᷑ .&. in cõprę¬
hensibilia tẽptamꝰ: qͥbꝰ intelligenci¬
a ad conspicabiles res. & corporeas
coartam᷑. Non erubescimꝰ stulticiȩ.
ñ nosmet ipsos irreligiositatis argu¬
imꝰ. di archanis. di uirtutibꝰ calũp¬

Expanded text:
nobis posuit exempla, ut per inenarefficientiam de virtute nativitatis inenarrabilis doceremur: cum aqua fit vinum, cum quinque panes, saturatis t aetate reliqua, replent fragmentis cophinos duodecim. Res cernitur, et nescitur; fit, et non intelligitur; ratio non apprehenditur, effectus ingeritur. Stultum est autem, calumniam in eo inquisitionis intendere, quod comprehendi id unde quaeritur, per naturam suam non potest. Ut enim inenarrabilis est Pater in eo quod ingenitus est; ita enarrari Filius in eo quod unigenitus est non potest; quia ingeniti est imago qui genitus est. Cum enim sensu atque verbis imaginem apprehendimus, necesse est etiam eum cujus imago est consequamur. Sed invisibilia persequimur, et incohensibilia tentamus, quibus intelligentia ad conspicabiles res et corporeas coarctatur; non erubescimus stultitiae, non nosmetipsos irreligiositatis arguimus, Dei arcanis, Dei virtutibus calum
Abbreviated transcription (Latin):
tis rebellẽ. Pater est: ex qͦ omne
qͦd ẽ consistit. Ipse inxꝑo & ꝑxꝑo
ñ aliunde qͦd ẽ sumens. s id qͦd est
ex seͥ at᷑q inse continens. Infinitꝰ.
qͥa ñ ipse in aliqͦ s intra eũ om̃ia
semꝑ. Extia locũ: qͥa ñ continet᷑
in loco. Semꝑ ante euu: qͥa t̃ẽpus
ab eo ẽ. Curre sensu. Si qͥd ei pu
tas ultimũ ee̾. eũ semꝑ inuenies:
qͥa cũ semꝑ intendas. semꝑ ẽ qͦ in¬
tendas. Semꝑ aũ locũ eiꝰ intende¬
re. ita tͥ est. ut ei e̾e̾ sine fine est.
Sermo in eo deficiet: ñ natura elau¬
det̾.Iterũ reuolue tẽpora: ẽẽ semꝑ
mone defecerit: do tam̃ semꝑ e̾e̾ nͣ
de ficit. Intelligenciã cõmoue. &
totũ mente cõplectere. nichil te¬
nes. e otũ hoc habet reliquũ. Reli¬
quũ au hoc. semꝑ in toto ẽ. Ergo
neq totũ ẽ. cui reliquũ ẽ: neq re¬
liquu ẽ. cui ẽ omne qͦd totũ ẽ. Re¬
liquũ eni porcio ẽ. Omne uͦ qͦd to¬

Expanded text:
 6. Pater est, ex quo omne quod est consistit. Ipse in Christo etnon aliunde quod est sumens, sed id quod est, ex se atque in se obtinens; infinitus, quia non ipse in aliquo, sed intra eum omnia; semper extra locum, quia non continetur in loco; semper ante aevum, quia tempus ab eoultimum esse, eum semper invenies: quia cum semper intendas, semper est quod intendas. Semper autem locum ejus intendere ita tibi est, ut ei esse sine fine est. Sermo in eo deficiet, non natura claudetur. Iterum revolve tempora, esse semper mone defecerit, Deo tamen semper esse non deficit. Intelligentiam commove, et totum mente complectere; nihil tenes. Totum hoc habet reliquum, reliquum autem hoc semper in toto est. Ergo neque totum, cui reliquum est; neque reliquum est omne, quod totum est. Reliquum enim, portio est; omne vero, quod to
Abbreviated transcription (Latin):
rit: qͥa nouu ẽ: Pecernis simi¬
lẽ patri filiũ: euangelia ñ prę¬
dicant. Quid ẽ qͦd ñ refugis hac
uoce : In uno nouitas eligit᷑: in
alio summouet᷑. Ubi impietas
occasio patet: nouitas admittit᷑.
Ubi au religionis maxima .&. so¬
cilitatẽ. ñ tacebo.Similẽ quod
scriptũ ñ est patri filiũ decernis
pidicari: ut equalẽ xꝑm d̾m quod
scriptũ ẽ taceas. Dñi enĩ mortis
hec causa ẽ. Proptͣ hoc magis

Expanded text:
rit, quia novum est? Decernis simirit, quia novum est? Decernis similem Patri Filium. Evangelia non praedicant: quid est quod non refugis hanc vocem? In uno novitas eligitur, in alio submovetur. 576 Ubi impietatis occasio patet, novitas admittitur: ubi autem religionis maxima et sotilitatem non tacebo. Similem, quod scriptum non est, Patri Filium decernis praedicari: ut aequalem Christum Deum, quod scriptum est, taceas. Domini enim mortis haec causa
Abbreviated transcription (Latin):
tra palaciũ ꝑ maximas orientis
ciuitates hereticos epõs sub roga¬
tos. cõmumione heretica mums¬
int. Nic hil prorsus aliud egit.
ã nẽ. ut in ceteris ante artissuȩ
c̃ suetudine. ut ꝑ recti speciem
praua ẽfirmet. & ꝑ racionis no¬
mͣ. in sana ẽstituat. Nolo in quit
uerba quȩ ñ seripta st̾ dici.SSoc
tande rogo. qͥs ep̃is iubeat: &. qͥs
Dic pͥus. si recte dici potest pu¬
tas. Nolo aduersũ uenena. no¬
uas medicamͣtoꝵ cõpataciones.
Nolo aduersũ hostes nouos: noua
bella. Nolo aduersũ nouas insi¬
dias: c̃silia recencia. Si enĩ arri¬
ani heretiei. iccireo homo usion
hodie inuitant. qͥa pͥus negaue¬
rt: ñ ne tu hodie iccireo refugis.
ut hic nͣc qͦq denegent nouita¬
tes uocũ : Sed ad uenas deuitarẽ
apłs iubet. Tucur pias excludis:
cũ p̃sertim ab eo dictũ sit. om̃is
seriptura diuinitꝰ inspirata uti¬
lis ẽ. In nascibilẽ scriptũ: nũꝗͣ.
legis. Nunqͥd ex hoc negandũ e¬

Expanded text:
tra palatium, per maximas Orientis tra palatium, per maximas Orientis civitates haereticos episcopos subrogatos communione haeretica munivit. Nihil prorsus aliud egit, am nunc, ut in caeteris ante, artis suae consuetudine, ut per recti speciem prava confirmet, et per rationis nomen insana constituat. « Nolo, » inquit, « verba quae non scripta sunt dici. » Hoc tandem rogo quis episcopis jubeat? et quis Dic prius, si recte dici putas: Nolo adversum nova venena novas medicamentorum comparationes, nolo adversum novos hostes, nova bella, nolo adversum novas insidias consilia recentia. Si enim Ariani haeretici idcirco homoeusion hodie evitant, quia prius negaverunt; nonne tu hodie idcirco refugis, ut hi nunc quoque denegent? Novitates vocum, sed profanas devitare jubet Apostolus : tu cur pias excludis? cum praesertim ab eo dictum sit: Omnis Scriptura divinitus inspirata utilis est . Innascibilem scriptum nusquam legis: numquid ex hoc negandum e
Abbreviated transcription (Latin):
posse intelligi. quia pat̾ uoluisset
creaturã istiusmodi creare. quę
similia sibi uellet. & iccireo simi¬
lẽ patri eẽ: qͥa uoluntatis e̾e̾t po¬
cius filius quã diumitatis. Dissi¬
ex đo: idest de substancia dĩ natus
e̾e̾t. Hec audiens. hebui. neq cre¬
didi: donec eũ publice ex ẽsensu
om̃iũ eoꝵ. ꝓfanissimȩ huiꝰ simili¬
tudinis racio pͣdicaret᷑. Hi aũ qͥ¬
homo eousion pͣdicabant: om̃s e¬
os qͥ maxime sine aliqͦ impietatis
pudore impudentissime hec lo¬
qͣbant᷑ c̃ dẽpnauer̃t. Condẽpna
trad reg̾ẽ suũ conuolart. excep¬
tiq honorifice. impietates suas
quanta potuerͣt ambicione c̃fir¬
mart. similẽ do ẽe̾. uel ex do na¬
tũ. uel naturasẽ eẽ filiũ denegan¬
tes. Pauci pluriũ dñati st̃. Con¬
stancius res blasphemie suȩ. me¬
tu. extorsit exilii. Uicisse se iam
orientales głatꝰ. qͥa decẽ legatos
uoluntati suȩ subdidisset. Commi

Expanded text:
posse intelligi; quia Pater voluisset posse intelligi; quia Pater voluisset creaturam istiusmodi creare, quae similia sui vellet: et idcirco similem Patri esse, quia voluntatis esset potius filius, quam divinitatis; dissiex Deo, id est, de substantia Dei natus esset. » Haec audiens hebui, neque credidi, donec cum publice ex consensu omnium eorum profanissimae hujus similitudinis ratio praedicaretur. 15. homoeusion praedicabant, omnes eos, qui maxime sine aliquo impietatis pudore impudentissime haec loquebantur, condemnaverunt. Condemnati 575 ad regem suum advolaverunt: exceptique honorifice impietates suas quanta potuerunt ambitione confirmaverunt, similem Deo esse, vel ex Deo natum, vel naturalem esse filium denegantes. Pauci plurium dominati sunt. Constantius res blasphemiae suae, metu extorsit exsilii. Vicisse se jam Orientales gloriatus, quia decem legatos voluntati suae subdidisset, commin
Abbreviated transcription (Latin):
machinula. O miseras aures me¬
as: quȩ tã fimestȩ uocis sonũ au¬
diert. hȩc de do homine dici. &
de xꝑo in ȩecła p̃dieari. Post mul¬
tas aũ istius modi impietates. cũ
patrẽ &. filiũ ex nominbꝰ pocius
quã ex natura cõparasset. ait.
Quantũ enĩ filius se extendit
cognoscere patrẽ: tantũ patͣ suꝑ¬
extendit se. ne cognitꝰ filius sit.
Quibꝰ recitatis: tumultꝰ ex ortꝰ ẽ.¬
Cũ aũ intellexissent &. hi qͥ dis¬
similẽ d̾m dieunt. humanas au¬
res tante impietatis uerba ñ sus
su audienciũ ee̾t. ipse ego quendã
eoꝵ qͥ forte ad me ꝑ tẽptandũ ac¬
cesserat. quasi ignorans rerũ ge¬
starũ ꝑcunctatꝰ sũ qͥd sibi uellet
istud: ut qͥ uña substanciã filii eͥe̾
cũ patre dãpnassent. uel e̾e̾ similis
substanciȩ denegassent: dissimili¬
tudinẽ dampnarent. Tunc mͥait.
adhuc uidebat᷑. De qͦ cũ iterũ int̾¬
rogarẽ: tumc hec ita locutꝰ ẽ. Dico
eũ dissimilẽ d̾o ee̾: similẽ patri

Expanded text:
ures meas, quae tam funestae vocis sonum audierunt, haec de Deo ab homine dici, et de Christo in ecclesia praedicari! Post multas autem istiusmodi impietates, cum Patrem et Filium ex nominibus potius quam ex natura comparasset, ait: « Quantum enim Filius se extendit cognoscere Patrem, tantum Pater superextendit se ne cognitus Filio sit. » Quibus recitatis, tumultus exortus eCum autem intellexissent et hi, qui dissimilem Deum dicunt, humanas aures tantae impietatis verba non suscsu audientium esset: ipse ego quemdam eorum, qui forte ad me pertentandum accesserat, quasi ignorans rerum gestarum percontatus sum, quid sibi vellet istud, ut qui unam substantiam Filii esse cum Patre damnassent, vel esse similis substantiae denegassent, dissimilitudinem damnarent. Tunc mihi aiadhuc videbatur. De quo cum iterum interrogarem, tunc haec ita locutus est: « Dico eum dissimilem Deo esse, similem Patri