comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid faciet ut pulchersit: expectat ut ueniat pulchricu¬
do: Immo expectando senectus additur. et turpior ei
facit. Non est ergo quid agere. non ẽ quomodo illi de
consiliũ : nisi ut cõpescat se & non audeat amare in ipa
imparem. Aut si forte amas ducere uxorem: opta ut il
castitatẽ am&: ñ carnis faciem. Anima uero nr̃a rr̃
mei foeda est ꝑ iniquitatẽ: Amando dm̃ : pulchraefficitur.
Qqualis amior ẽ qui reddit pulchr̃a amantẽ: ds̃ aut semper
pulcher est. nũ quã de formis. nũ quã cõmutabilis. Amauit
nos prior : qui sẽꝑ est pulcher. Et quales a mauit. nisi foe¬
dos & deformes: Non ideo tam̃ ut foedas dimit ter&.
sed ut mutar&: et ex deformib: pulchros facer&. Quo¬
nodo erim pulchri: amando eũ ꝗ sẽꝑ est pulcher.
uantũ inte crescit amor: tantũ crescit pulhritudo.
ꝓsa caritas est animȩ pulchritudo. Nos liligãm quia
ipse prior dilexitnos. Audi apłm paulum Gsendit aut di

Expanded text:
Quid faciet ut pulcher sit? Exspectat ut veniat pulchrituQuid faciet ut pulcher sit? Exspectat ut veniat pulchritudo? Imo exspectando senectus additur, et turpiorem facit. Non est ergo quid agere, non est quomodo illi des consilium, nisi ut compescat se, et non audeat amare impar imparem: aut si forte amat et ducere uxorem optat, in illa castitatem amet, non carnis faciem. Anima vero nostra, fratres mei, foeda est per iniquitatem: amando Deum pulchra efficitur. Qualis amor est qui reddit pulchram amantem? Deus autem semper pulcher est, nunquam deformis, nunquam commutabilis. Amavit nos prior qui semper est pulcher; et quales amavit, nisi foedos et deformes? Non ideo tamen ut foedos dimitteret; sed ut mutaret, et ex deformibus pulchros faceret. Quomodo erimus pulchri? Amando eum qui semper est pulcher. Quantum in te crescit amor, tantum crescit pulchritudo; quia ipsa charitas est animae pulchritudo. Nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos. Audi apostolum Paulum: Ostendit autem Deus
Abbreviated transcription (Latin):
uebit & obseruabit abiquitate sua ne lterũ peccet a
Non. Nemittatur in ignen : non. Sedne ab illo deserat᷑
Et erit in illa. Quid : timor castus permanens inscłm sclĩ.
Audiuimi duas tibias consonantes. Illa detimore dicit
anima : nedeseratur. Ille ẽ timor ꝑmanens insclm scłi.¬
Nos diligamꝑ : quia ipseprior dilexit nos Nã unde di¬
ligeremꝰ nisi ille prior dilexiss& nos: diligendo: a¬
mici factisumꝑ sed in imicos ille dilexit : ut amicie f¬
ficeremur. Prior dileait nos: et donauit nobis ut di¬
ligeremꝰ eũ: Non dũ diligebamus: diligendo pulchri
efficimur. Quid facit homo de formis & distorta faciȩ
siam& pulchram: Aut quid facit femina de formis &
distorta & nigra si am& pul chrum: Nũ ꝗd amande po¬
terit esse pulchra: nũꝗd & ille amando poterit esse
formosus: amat pulchram & quando se inspeculo uid&:
erubescit faciem leuare ad illã formosã suã quã amat.

Expanded text:
vebit, et observabit se ab iniquitate sua, ne iterum peccet: vebit, et observabit se ab iniquitate sua, ne iterum peccet: non ne mittatur in ignem, sed ne ab illo deseratur. Et erit in illa, quid? Timor castus, permanens in saeculum saeculi. Audivimus duas tibias cono timet anima ne deseratur. Ille est timor quem cNos diligamus, quia ipse prior nos dilexit. Nam unde diligeremus, nisi ille prior dilexisset nos? Diligendo amici facti sumus; sed inimicos ille dilexit, ut amici efficeremur. Prior dilexit nos, et donavit nobis ut diligeremus eum. Nondum diligebamus eum; diligendo pulchri efficimur. Quid facit homo deformis et distorta facie, si amet pulchram? Aut quid facit femina deformis et distorta et nigra, si amet pulchrum? Numquid amando poterit esse pulchra? Numquid et ille amando poterit esse formosus? Amat pulchram; et quando se in speculo videt, erubescit faciem suam levare ad illam formosam suam quam amat.
Abbreviated transcription (Latin):
sed lat&. Hiemps est In tus ẽ uiriditas in radice. For¬
te inuenim: sed aures illius. Sed ubicũq ẽ illa a¬
nima. utinã illã inuenirẽ & non aures eius pͣberẽ
mihi : sed aures meas illi. Illa me docer& aliquid pocius
quã ame discer& anima quȩ dã scã. ignea et deside¬
rans regnũ dĩ. Hanc ñ ego allo quor. sed ds̃ ipse.
et pacient̃ uiuentẽ in hac terralta consolatur. Lam
ueniam. et noui quia lãuis ut ueniam. Nouiqualis
es: ut secura expectes aduentũ meũ. Noui quia mo¬
lestia. ẽ tibi: sed magis expecta. tolera. Veniocito ue¬
nio : sed amanti tardũ est. Audi eã cantantẽ tã quã
liliũ demedio spinarũ : audi suspirantẽ & dicentem.
Psallã et intellegã inuia in maculata. quando uenies
ad me : sed inuia inmaculata merito nontim&: quia
ꝑ fecta caritas foras mittit timorem. Cũ uenerit ad
eius am pleaum tim& : sed securiter. Quidtimo: ca¬

Expanded text:
sed latet. Hiems est, intus est viriditas in radice. Forsed latet. Hiems est, intus est viriditas in radice. Forte invenimus aures illius. Sed ubicumque est illa anima, utinam illam invenirem, et non aures suas praeberet mihi, sed ego meas aures illi! Illa me doceret aliquid potius, quam a me disceret. Anima quaedam sancta, ignea, et desiderans regnum Dei: hanc non ego alloquor, sed Deus ipse, et patienter viventem in hac terra ita consolatur: Jam vis veniam, et ego novi quia jam vis ut veniam: novi qualis es, ut secura exspectes adventum meum; novi quia molestia est tibi: sed magis exspecta, tolera; venio et cito venio. Sed amanti tardum est. Audi eam cantantem tanquam lilium de medio spinarum: audi suspirantem, et dicentem, Psallam et intelligam in via immaculata; quando venies ad me ? Sed in via immaculata merito non timet; quia perfecta charitas foras mittit timorem. Et cum venerit ad ejus amplexum, timet, sed securiter. Quid timet? Ca
Abbreviated transcription (Latin):
Temperat se neꝑ ueniat ad hominẽ qui potest & nes¬
cire. qui potest & falli. qui potest et bonã suspicari
& malam : qui po test & castã suspicari quȩ adulte¬
ra est. Tu nontimes oculos eius quẽ fallere nemopo¬
test : tu ñ times eiꝰ prȩsentiã qui auertĩ ñ potest: Ro¬
ga dm̃ ut intueatur te: et auertat faciẽ a peccatistiuis
Auerte faciem tuã apeccatis meis. Sed unde mereris
ut ille faciem suã auertat apeccatis tuis. situ non in de¬
auertas faciẽ apeccatis tuis: Ipsa enĩ uox dicit in psal¬
mo. Qm̃ inlquitatẽ meã ãgnosco ẽgo. et peccatũ meum
corã me est sẽper. Tu agnosce: & ille ignoscit᷑. Ad lo cu
dit & foras mittit: Allo quamur & illã quȩ hab& lam
timorẽ castũ ꝑmanentẽ in scłm sclĩ. Putamꝰ inuenimus
illã ut alloqua mur illã : putas est in hoc populo: putas
in ista eredra : p̾utas est inhac terra: non potest nisi eẽ:

Expanded text:
Temperat se ne perveniat ad hominem, qui potest et nesTemperat se ne perveniat ad hominem, qui potest et nescire, qui potest et falli, qui potest et bonam suspicari etiam malam, qui potest et castam suspicari quae adultera est: tu non times oculos ejus quem fallere nemo potest? tu non times ejus praesentiam, qui averti a te non potest? Roga Deum ut intueatur te, et avertat faciem a peccatis tuis: Averte faciem tuam a peccatis meis. Sed unde mereris ut ille faciem suam avertat a peccatis tuis? Si tu non avertas faciem tuam a peccatis tuis. Ipsa enim vox dicit in Psalmo: Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum coram me est semper . Tu agnosce, et ildit et foras mittit; alloquamur et illam quae habet jam timorem castum, permanentem in saeculum saeculi. Putamus, invenimus illam, ut alloquamur illam? putas, est in hoc populo? putas, est in ista exedra? putas, est in hac terra? Non potest nisi esse,
Abbreviated transcription (Latin):
forte habes uxorẽ. nũ quid uis ut sic te timeat uxortua
ut dãpnetur abste : ut delect& illã nequicia : sed pon¬
dere timoris tui reprimatur. non dãpnatione iniqui¬
tatis. Castam eam uis ut tediligat: non ut te timeat.
E xibete talẽ dõ. qualẽ uis habere uxorẽ. & si nondũ
habes & habere uis: talẽ uis habere. Et ꝗd dicim fr̃s:
illa mulier quae ideotim& uirũ nedãpnet auiro.
forte ñ facit ad ulterium. neali quomo do ꝑueniat ad
uirũ. et tollat ei lucẽ istã temporalem. Potest aut̃
uir ille & falli. Homo est enĩ sicut & illa quȩ potest
fallere. Timet illa eũ extra cuius oculos potest esse.
tu non times semꝑ faciem suprate uiritui : uultus aũt̃
dñi suꝑ facientes mala. Captat illa ab sentiã uiri
sui. et incitatur forte delectatione ad ulterii: & di¬
cit sibi tamen. Non faciam. Ab sens est quidẽ ille :
sed difficile ẽ ut non ad illũ quo quo modo ꝑueniat

Expanded text:
forte habes uxorem, numquid vis ut sic tameat te uxor tua, forte habes uxorem, numquid vis ut sic tameat te uxor tua, ne damnetur abs te; ut delectet illam nequitia, sed pondere timoris tui reprimatur, non damnatione iniquitatis? Castam eam vis, ut te diligat, non ut te timeat. Exhibe te talem Deo, qualem vis habere uxorem. Et si nondum habes, et habere vis; talem vis habere. Et quid dicimus, fratres? Illa mulier quae ideo timet virum, ne damnetur a viro, forte non facit adulterium, ne aliquo modo perveniat ad virum, et tollat illi lucem istam temporalem. Potest autem vir ille et falli; homo est enim, sicut et illa quae potest fallere. Timet illa eum, extra cujus oculos potest esse: tu non times semper faciem supra te viri tui? Vultus autem Domini super facientes mala . Captat illa absentiam viri sui, et incitatur forte delectatione adulterii; et dicit sibi tamen, Non faciam: absens est quidem ille, sed difficile est ut non ad illum quoquo modo perveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
neueniat dies iudicii. Fac alterã amare uirũ. debere
illi castos amplexus: nulla se adulterina in mundicia
maculare. Optat pͣsentiã uiri. Et quo modo discernun¬
tur istiduo timores: tim& illa : tim& et illa. Inter¬
roga: quasi unũ tibi respondent. In terroga illã : limes
uirũ : respond& timeo. Interroga illã: Sitim& ui¬
rũ : respond& timeo. Una uox est: sed diuersus ani¬
mus: lã ergo in t̃rogentur. quare illa dicittimeo ui¬
rũ neueniat. Illa dicit timeo uirũ nediscedat. Illa di¬
cit. timeo nedãpner : illa dicit timeo nedeserar. Pone
Lo quamur ergo his primo qui sictiment. quo modo il¬
la mulier quã delectat nequitia. Timet enĩ uirũ ne
dãpnet illam. Talibus primũ loquamur. Oanima quȩ
sic times dm̃ ne dãpn& te ds̃. quo modo tim& mulier
quẽ delectat nequicia : tim& uirũ nedãpnet᷑ auiro.
Quo modo tibi displic& illa mulier: displice & tibitu. Si

Expanded text:
ne veniat dies judicii. Fac alteram amare virum, debere ne veniat dies judicii. Fac alteram amare virum, debere illi castos amplexus, nulla se adulterii immunditia maculare; optat praesentiam viri. Et quomodo discernuntur duo isti timores? timet illa, timet et illa. Interroga; quasi unum tibi respondent: interroga illam, Times virum? respondet, Timeo. Interroga et illam si timeat virum; respondet, Timeo. Una vox est, sed diversus animus. Jam ergo interrogentur, Quare? Illa dicit, Timeo virum ne veniat: illa dicit, Timeo virum ne discedat. Illa dicit, Timeo ne damner: illa dicit, Timeo ne deserar. Pone aeculi. 7. Loquamur ergo his primo qui sic timent Deum, quomodo illa mulier quam delectat nequitia; timet enim virum ne damnet illam: talibus primo loquamur. O anima quae sic times Deum, ne damnet te Deus, quomodo timet mulier quam delectat nequitia; timet virum, ne damnetur a viro: quomodo tibi displicet illa mulier, displice et tu tibi. Si
Abbreviated transcription (Latin):
propt̃ poenas times dm̃: non dũ amas quẽ sic times. non bona
de sideras : sed mala caues. Sed exeo qđ mala caues : cor¬
rigiste. et incipis bona desiderare. Cumbonadeside¬
rare coeperis : erit inte timor castus. Quis est timor
castus: neamittas ipsa bona. Intendite. Aliud est ti¬
mere dm̃. ne mittatae ingehennã cũ diabolo: aliud ẽ
timere dm̃ nerecedat ate. Ille timor quotimes ne in
gehennã mittaris cũ diabolo: non dũ est castus. Non enĩ
uenit ex amore dĩ : sed extimore poene. Cũ aut times
dm̃ nedeserat te. pͣsentiã eiꝰ am plecteris. cũ ipso frui
sipo nas duas mulieres maritatas. quarũ unã constitu¬
as uolentẽ facere adulteriũ. delectari nequicia: sed
timere nedãpnet᷑ amarito. Tim& maritũ. Sed quia
ad huc amat nequiciã: ideo tim& maritũ. Nuic non
grata: sed onerosa ẽ mariti pͣsentia. Et si forte uiuit
nequi t̃ : tim& maritũ neueniat. Tales sunt quitimeił

Expanded text:
propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times. Non bona propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times. Non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala caves, corrigis te, et incipis bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor castus. Quis est timor castus? Ne amittas ipsa bona. Intendite. Aliud est timere Deum, ne mittat te in gehennam cum diabolo; aliud est timere Deum, ne recedat a te. Ille timor quo times ne in gehennam mittaris cum diabolo, nondum est castus; non enim venit ex amore Dei, sed ex timore poenae: cum autem times Deum, ne deserat te praesentia ejus; amplecteris eum, ipso frui si ponas duas mulieres maritatas, quarum unam ita constituas volentem facere adulterium, delectari nequitia, sed timere ne damnetur a marito. Timet maritum, sed quia adhuc amat nequitiam, ideo timet maritum: huic non grata, sed onerosa est mariti praesentia; et si forte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt qui timent
Abbreviated transcription (Latin):
tibiȩ consonant. Impletȩ duȩ linguȩ spũ dĩ. dissonare pos¬
sunit: est ergo ibi quae dã consonantia est quadã concor¬
dia : sed auditorẽ desiderat. Ecce inspirauit : & impleuit
duo corda. duo ora. Mouit duas linguas sp̃s dĩ: & audi¬
uim ex una lingua. timor ñ ẽ incaritate : sed ꝑfecta
caritas foras mit tit timorem. Audiuimi ex alia. timor
nant : Non. Excute aures. intende melo diam. Nonsine
causa hic ad didit castus: illic ñ addidit. Nisi quia ẽ timor
alius ꝗ dr̃ castus: est aut̃ alius timor. qui ñ dicit᷑ castus.
Discernamꝰ istos duos timores: et intellegamꝰ consonan¬
tiã tibiarum. Quomodo intellegimꝰ. uł quomodo dis¬
cernimꝑ  attendat caritas ur̃a. Sunt homines qui ꝓp¬
terea timent dm̃. nemit tant᷑ ingehennã : ne forte arde¬
ant cũ diabolo in ignẽ aeternũ. Ipse timor: illequi in¬
tro ducit caritatẽ. Sed sic uenit: ut exreat. Si enĩ ad huc

Expanded text:
tibiae consonant; impletae duae linguae Spiritu Dei, dissonare postibiae consonant; impletae duae linguae Spiritu Dei, dissonare possunt? Est ergo ibi quaedam consonantia, est quaedam concordia, sed auditorem desiderat. Ecce inspiravit et implevit duo corda, duo ora, movit duas linguas Spiritus Dei: et audivimus ex una lingua, « Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem; » audivimus ex alia, « Timonant? Non: excute aures, intende melodiam. Non sine causa hic addidit, castus, illic non addidit: nisi quia est timor alius qui dicitur castus, est autem alius qui non dicitur castus. Discernamus istos duos timores, et intelligamus consonantiam tibiarum. Quomodo intelligimus, vel quomodo discernimus? Attendat Charitas vestra. Sunt homines qui propterea timent Deum, ne mittantur in gehennam, ne forte ardeant cum diabolo in igne aeterno. Ipse est timor ille qui introducit charitatem: sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
Sententia dicta est descripturis. Nam quisine timore ẽ :
non po terit iustificari. Opus ẽ ergo ut intrettimor pri¬
mo: ꝑ quẽ ueniat caritas. Timor medicam̃tũ : caritas
sanitas. Qui aũt tim&: non ẽ ꝑfectus indilectione. Qua¬
re : quia timor tormentũ hab&. Est aut alia sententia n¬
quae uidetur huic. eẽ. contraria: si non habeat intel¬
lectorem. Dicitur enĩ quodã loco inpsalmo. Timor dñi
nobis ostendit. nũ ꝗd contra dicit illi forte ista epistola
quae dicit. timor non est in caritate sed ꝑ fectacaritas
foras mittit timorem: In terrogemꝰ ambo aeloquia
dĩ. Sp̃s unus: et si codices duo. & siora duo: & silinguȩ
duae. Hloc enĩ dictũ ẽ ꝑ lohannẽ . ill. d dictũ ẽ ꝑ da ud
Sed nolite putare alium esse sp̃m. Siunus flatus inflat
duas tibi as. non potest unus sp̃s implere duo corda. agitare
duas linguas: sed si spũ uno id est uno flatu impletȩ duȩ

Expanded text:
Sententia dicta est de Scripturis: Nam qui sine timore est, Sententia dicta est de Scripturis: Nam qui sine timore est, non poterit justificari . Opus est ergo ut intret timor primo, per quem veniat charitas. Timor medicamentum, charitas sanitas. « Qui autem timet, non est perfectus in dilectione. » Quare? « Quia timor tormentum habet, » quomodo sectio quae videtur huic esse contraria, si non habeat intellectorem: dicitur enim quodam loco in Psalmo, Timor Dominorem ostendit, numquid contradicit illi forte ista Epistola quae dicit, Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem? Interrogemus ambo eloquia Dei. Spiritus unus est, etsi codices duo, etsi ora duo, etsi linguae duae. Hoc enim dictum est per Joannem, illud dictum est per David; sed nolite putare alium esse spiritum. Si unus flatus inflat duas tibias, non potest unus Spiritus implere duo corda, agitare duas linguas? Sed si spiritu uno, id est uno flatu, impletae duae
Abbreviated transcription (Latin):
uertisti luctũ meũ ingaudiũ mihi. consci disti saccũ meũ
& cinaisti me laeticia. ut cantẽ tibi głamea. & ñ conpungar
.Quid est non conpungar: non sqͣđ stimul& consci¬
entiã meã. Stimulat timor: sed noli timere Intrat cari¬
tas : qua sanat qđ uulnerat timor. Timor di Re uulnerat
quo modo ferra mentũ putredinẽ tollit. et quasi uidetur
uulnus augere. Ecce putredo quando erat in corpore
minus erat uulnus. sed peri culosum. Accedit ferra m̃ cũ
medici : minus dolebat illud uulnus quã dol& modo cũ
secatur. Plus dol& cũ eurar : quã sinon curaretur. Sedi¬
deo plus. Accedente medicina: ut nũquã doleat succeden¬
te salute. Occu: et ergo cortuũ timor: ut inducat carita¬
tem. Sucaedat cicatrix. ferramento medici. Talis est me¬
dicus: ut nec cicatrices appareant. Tu tantũ subde te dex¬
tere ipsius. nã sisine timore es. non poteris iustificari.

Expanded text:
vertisti luctum meum in gaudium mihi: concidisti saccum meum, vertisti luctum meum in gaudium mihi: concidisti saccum meum, et cinxisti me laetitia; ut cantet tibi gloria mea, et non compungar » . Quid est, « non compungar? » Non sit quod stimulet conscientiam meam. Stimulat timor: sed noli timere; intrat charitas quae sanat quod vulnerat timor Timor Dei sic vulnerat, quomodo medici ferramentum; putredinem tollit, et quasi videtur vulnus augere. Ecce putredo quando erat in corpore, minus erat vulnus, sed periculosum: accedit ferramentum medici; minus dolebat illud vulnus, quam dolet modo cum secatur. Plus dolet cum curatur, quam si non curaretur; sed ideo plus dolet accedente medicina, ut nunquam doleat succedente salute. Occupet ergo cor tuum timor, ut inducat charitatem; succedat cicatrix ferramento medici. Talis est medicus, ut nec cicatrices appareant: tu tantum subde te dexterae ipsius. Nam si sine timore es, non poteris justificari.
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Ti mor quasilo cũ prȩparat caritati. Cũ aut̃ coe¬
perit caritas habitare: pellitur timor. qui ei p̾parauit
locũ. Quantũ enĩ illa crescit: ille decrescit. Et quantũ
illa fit interior: timor pellit᷑ foras. Maior caritas : mi¬
nor timor. Minor caritas : maior timor. Si aut̃ nullus
timor: non est qua intr& caritas. Sicut uidemꝰ ꝑ setã
ibi reman& tmor. quia ideo intrauit : ut intro ducer&
caritatẽ. lã facta securitate in animo. qualegaudium¬
in nobis est uł in hoc uł in futuro scło . &. in hõc siło quis
nobis nocebit plenis caritate : uidetẽ quo modo exult&
bis nocere potest siboni a matores fueritis : timor non
est indilectione. sed ꝑ fecta dilectio foras mitat timorem.
Quia timor tormentũ habet. Torquet conscientia peccatoꝵ
non dũ facta ẽ iustificatio. E st ibi qđ titill& : quod purg&.
Ideo in psalmo de ipsa ꝑ feccione iusticia quid dicitꝰ con¬

Expanded text:
Domini. Timor quasi locum praeparat charitati. Cum autem coeDomini. Timor quasi locum praeparat charitati. Cum autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus timor, non est qua intret charitas. Sicut videmus per setam ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduceret charitatem. Jam facta securitate in animo, quale gaudium nobis est vel in hoc, vel in futuro saeculo? Et in hoc saeculo quis nobis nocebit plenis charitate? Videte quomodo exsultet bis nocere potest, si boni aemulatores fueritis » ? « Timor non est in dilectione: sed perfecta dilectio foras mittit timorem; quia timor tormentum habet. » Torquet cor conscientia peccatorum, nondum facta est justificatio. Est ibi quod titillet, quod pungat. Ideo in Psalmo de ipsa perfectione justitiae quid dicit? « Con
Abbreviated transcription (Latin):
fectionẽ nos in uitat ds̃ ut diligamꝰ inimicos nr̃os sicut
ipsediligit suos: ea nobis fiducia est indie iudicii. quia
sicut ille est & nossumꝰ in hoc mundo. quia sicut ille dili¬
git in imicos faciendo solem suũ oriri suꝑbonos & ma¬
los et ꝓsuendo suꝑ iustos & in iustos: ita nos quia in imicis
nr̃is non possumus prȩsta re solẽ & pluuiam: prȩstemꝑ
lacrimas cũ pro illis oramꝰ. lã ergo de ipsa fiducia uide¬
te quid dicat. Unde intellegitur ꝑ fecta caritas. Timor
non est in caritate. Quid ergo dicimꝰ de illo qui coepit
timere diem luditii: siperfecta in illo eẽt caritas: non
timer& : Perfecta enĩ caritas: facer& ꝑ fectã iusticiã.
& non haberet quare timer&. immo ha ber& qua de¬
siderar& : ut transeat iniquitas & ueniat regnum dĩ.
Ergo timor non ẽ incaritate. Sed inqua caritates non
timorem. Ergo incipiat : quia in itiũ sapientiae timor

Expanded text:
erfectionem nos invitat Deus, ut diligamus inimicos nostros sicut et erfectionem nos invitat Deus, ut diligamus inimicos nostros sicut et ipse dilexit suos; ea nobis fiducia est in die judicii, quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo: quia sicut ille diligit inimicos suos, faciendo solem suum oriri super bonos et malos, et pluendo super justos et injustos; ita nos quia inimicis nostris non possumus praestare solem et pluviam, praestamus lacrymas, cum pro illis oramus. 4. Jam ergo de ipsa fiducia videte quid dicat. Unde intelligitur perfecta charitas? Timor non est in charitate. Quid ergo dicimus de illo qui coepit timere diem judicii? Si perfecta in illo esset charitas, non timeret. Perfecta enim charitas faceret perfectam justitiam, et non haberet quare timeret: imo haberet quare desideraret ut transeat iniquitas, et veniat regnum Dei. Ergo timor non est in charitate. Sed in qua charitate? Non in timorem. Ergo incipiat timor; quia initium sapientiae timor
Abbreviated transcription (Latin):
res habeo ita hab& et imago: nũꝗt omnino sic: sed
tam̃ dicis sicut. Si enĩ facti sum⁊ ad imaginẽ dĩ. quare
ñ sicut ds̃ sumꝰ: Non ad &qualitatẽ sed promodo nr̃o.
Vnde ergo datꝰ nob̵ fiducia indie iudicus quia sicut
ille ẽ & nossumꝑ in hoc mundo. Debemꝰ hoc referre ad
ipsã caritatẽ. et intellegere quid dictũ sit. Dñs in eugło
dicit. Si diligitis eos qui uos diligunt. quã mercedẽ habe¬
bitis : Nonne & publicani hoc faciunt : quid ergo uult nos
ego aut̃ dico uobis. diligite in imicos ur̃os. et orate ꝓper¬
sequentib: uos. Siergo iub& nos diligere inimĩcos nr̃os
unde nobis dat exẽplũ : de ipso dõ. Ait enĩ. ut sitis filii
patris ur̃i qui in cȩlis est. Quomodo illud facit dr̃ di¬
ligit in imicossuos: qui facit solẽ suũ oriri suꝑbonos ::
malos et pluit suꝑ iustos & in iustos. Si aut̃ ad hane ꝑ¬

Expanded text:
res habeo, ita habet et imago? Numquid omnino sic? Sed res habeo, ita habet et imago? Numquid omnino sic? Sed tamen dicis, sicut. Si ergo facti sumus ad imaginem Dei, quare non sicut Deus sumus? Non ad aequalitatem, sed pro modo nostro. Unde ergo nobis datur fiducia in die judicii? Quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. Debemus hoc referre ad ipsam charitatem, et intelligere quid dictum sit. Dominus in Evangelio dicit, « Si diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani hoc faciunt? » Quid ergo vult nos? « Ego autem dico vobis, diligite inimicos vestros, et orate pro persequentibus vos. » Si ergo jubet nos diligere inimicos nostros, unde nobis dat exemplum? De ipso Deo: ait enim, « Ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est. » Quomodo illud facit Deus? Diligit inimicos suos, « qui facit solem suum oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos » . Si ergo ad hanc p
Abbreviated transcription (Latin):
pacient̃ moritur. Sed pacient̃ uiuit. delec tabilit̃ morit᷑.
Vide apłm pacient̃ uiuentẽ id ẽ. cũ pacientia hic ñ ama¬
re uitã sed tolerare. Dissolui in quit et ẽe cũ xp̃o: mul¬
to magis optimũ. Manere aut̃ in carne : necessarium
si deretis diem iuditii. Alit̃ ñ probatur ꝑ fecta caritas :
nisi cũ coeperit ille dies desiderari. Ille aut̃ eũ deside¬
dat in caritate perfecta atq sincera. In hoc ꝑ fecta est
dilectio eius in nobis: ut fiduciã habeamꝑ in die iudicii
Quare habebim fiduciã : quiasicut ille est & nossumꝰ in
hoc mundo. Audisti causam fidutia tuae : quia sicut ille ẽ
in quid& nossumꝑ in hoc munido. Nonne uidet᷑ in pos¬
sibile aliꝗd dixxisse : nũꝗđ potest eẽ homo sicut ds̃: iam
uob exposui quia ñ semꝑ ad &qualitatẽ dr̃. sicut: sed dr̃
ad quandã simili tudinem. Quomodo enĩ dicis. sicut au¬

Expanded text:
patienter moritur; sed patienter vivit, delectabiliter moritur. patienter moritur; sed patienter vivit, delectabiliter moritur. Vide Apostolum patienter viventem, id est, cum patientia hic non amare vitam, sed tolerare. Dissolvi, inquit, et esse cum Christo multo magis optimum manere autem in carne necessarium sideretis diem judicii. Aliter non probatur perfecta charitas, nisi cum coeperit ille dies desiderari. Ille autem eum desidedat in charitate perfecta atque sincera. 3. « In hoc perfecta est dilectio ejus in nobis, ut fiduciam habeamus in die judicii. » Quare habebimus fiduciam? « Quia sicut ille est, et nos sumus in hoc mundo. » Audisti causam fiduciae tuae: « Quia sicut ille est, inquit, et nos sumus in hoc mundo. » Nonne videtur aliquid impossibile dixisse? Numquid enim potest esse homo sicut Deus? Jam vobis exposui quia non semper ad aequalitatem dicitur, sicut; sed dicitur ad quamdam similitudinem. Quomodo enim dicis, Sicut au
Abbreviated transcription (Latin):
tiã indie iuditii. Non contrarepugnat. quando orat
et dicit adueniat regnũ tuũ. Qui enĩ timet neueniat
regnũ dĩ : timet ne exaudiatur. Qui aut̃ orat cũ fidu
cia: caritas optatlã ut ueniat. Deipso desiderio dicebat
quidã inpsalmo. Et tudñe usque quo : Conuertere dñe
erue animã meam. Vemebat sedifferri. Sunt enĩ homi¬
nes quicũ pacientia moriunt᷑ : sunt aut̃ quidã ꝑfecti
qui cũ pacientia uiuunt. Quid dixi : qui ad huc desiderat
istã uitã : quando illi uenerit di es mortis. pacient̃ tole¬
rat mortem. luctatur aduersusse ut sequatur uolunta¬
tẽ dĩ et hoc pocius agit animo: qđ elegit ds̃ non qđ ele¬
git uoluntas humana. Et ex desiderio uitȩ presentis:
fit lucta cũ morte. Et adhib& pacientiam & fortitudi¬
nẽ ut & quo animo moriatur. Iste pacient̃ morit᷑. Qui
aut̃ desiderat sicut dicit apłs dis solui et ẽẽ cũ ap̃o: non

Expanded text:
ciam in die judicii: non contra se pugnat quando orat, ciam in die judicii: non contra se pugnat quando orat, et dicit, Adveniat regnum tuum . Qui enim timet ne veniat regnum Dei, timet ne exaudiatur. Quomodo orcia charitatis, optat jam ut veniat. De ipso desiderio dicebat quidam in Psalmo, Et tu, Domine, usquequo? Convertere, Domine, et erue animam meam . Gemebat se differri. Sunt enim homines qui cum patientia moriuntur: sunt autem quidam perfecti qui cum patientia vivunt. Quid dixi? Qui adhuc desiderat istam vitam, quando illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem: luctatur adversum se, ut sequatur voluntatem Dei; et hoc potius agit animo, quod eligit Deus, non quod eligit voluntas humana: et ex desiderio vitae praesentis fit lucta cum morte; et adhibet patientiam et fortitudinem, ut aequo animo moriatur: iste patienter moritur. Qui autem desiderat, sicut dicit Apostolus, dissolvi et esse cum Christo, non
Abbreviated transcription (Latin):
rigãt se uigil& aduersus hostes suos. id est ad uersus pec¬
cata sua. Incipiat reui uescere interius. & mortificarȩ
membra sua quȩ sunt suꝑ terram. Sicut apł̃s paulus dicit.
mortificate membra ur̃a quȩ sunt suꝑterram. Spiritalia
nequitie membra dicit suꝑ terram. Nã seꝗt᷑ et ex ponit
Auariciam. in munditiã & cȩtera quȩ illic sequunt᷑. Quan¬
tũ aut mortificat iste quitimere coepit di em luditu mẽ¬
bra᷑ super terram : tantũ surgunt et corroborant᷑ mẽ bra
cȩlestia. Mẽ bra aut̃ cȩlestia: omã opera bona. Surgentib
caelestib mẽ bris : incipit desiderare qđ timebat. Time bat
enĩ neuenir& ap̃s et inueniret impiũ quẽ dãpnar& de¬
siderat ut ueniat quia inuenturus pium quẽ coronet
lam cũ coeperit desiderare uenientẽ ap̃m casta anima
qua desiderat amplexũ sponsi : renunciat adultero
fit uirgo interius ipsa: fide spe. & caritate. Hab& lã fidu¬

Expanded text:
rigat se; vigilet adversus hostes suos, id est, adversus pecrigat se; vigilet adversus hostes suos, id est, adversus peccata sua; incipiat reviviscere interius, et mortificare membra sua quae sunt super terram, sicut Apostolus dicit, Mortificate membra vestra quae sunt super terram. Spiritualia nequitiae dicit membra super terram: nam sequitur et exponit, Avaritiam, immunditiam , et caetera quae illic exsequitur. Quantum autem mortificat iste, qui timere coepit diem judicii, membra sua super terram, tantum surgunt et corroborantur membra coelestia. Membra autem coelestia, omnia opera bona. Surgentibus coelestibus membris, incipit desiderare quod timebat. Timebat enim ne veniret Christus, et inveniret impium quem damnaret; desiderat ut veniat, quia inventurus est pium quem coronet. Jam cum coeperit desiderare venientem Christum casta anima, quae desiderat amplexus sponsi, renuntiat adultero; fit virgo interius ipsa fide, spe, et charitate. Habet jam fidu
Abbreviated transcription (Latin):
pondeat cortuum. ut no ueris mensurã pro uectus tui.
Promisit enĩ ostendere nob̵ in quo cognoscamꝰ eũ: etat
In hoc per fecta ẽ dilectio in nobis. Quȩre inquo: ut
fiduciã habeamꝰ in die iuditii. Quis quis fiduciam
hab& in die iuditii: ꝑ fecta ẽ in illo caritas. Quid est
habere fiduciã indie iuditii: nontimere neueniat
dies iuditii. Sunt homines qui ñ credunt diem iudi¬
tii : isti fi duciã habere ñ possunt indiem quã uenturã
esse non credunt. Praetermit tamꝰ istos. ex cit& illos ds̃
ut uiuant. Demorcuis ut ꝗd loquimur: non credunt
non dũ hab& fiduciã indie iuditii. nondũ ẽ in illo ꝑ fec¬
ta caritas. Nũ ꝗd tam̃ desperandũ ẽ : In quo uides initiũ
quur desperas finẽ : quod in itiũ uideo inqui es. ipsum
timorem. Audi scripcurã dicentem. Initiũ sapientiȩ ti¬
mor dñi. Coepit ergo timere diem iuditii: timendo cor¬

Expanded text:
pondeat cor tuum, ut noveris mensuram profectus tui. pondeat cor tuum, ut noveris mensuram profectus tui. Promisit enim ostendere nobis in quo cognoscamus eum, et ait, In hoc perfecta est in nobis dilectio. Quaere, in quo? Ut fiduciam habeamus in die judicii. Quisquis fiduciam habet in die judicii, perfecta est in illo charitas. Quid est habere fiduciam in die judicii? Non timere ne veniat dies judicii. Sunt homines qui non credunt diem judicii; isti fiduciam non possunt habere in die quam venturam esse non credunt. Praetermittamus istos: excitet illos Deus, ut vivant; de mortuis utquid loquimur? Non credunt  fiduciam in die judicii, nondum est in illo perfecta charitas. Numquid tamen desperandum est? In quo vides initium, cur desperas finem? Quod initium video, inquis? Ipsum timorem. Audi Scripturam: Initium sapientiae timor Domini . Coepit ergo timere diem judicii: timendo cor
Abbreviated transcription (Latin):
ed si de sit filius qui sugat: mugitu uo ae qud abe di
seafgo est inuobis illa caritas spita lis dequa apis ili et
atus sũ p ar uulus in medio utmntam quã aoetrig fuo¬
uens filios suos : tunc uos diligimus quatodo edigtis
Pugros non ama mus : quia languentib e forũ selas eps
ripos set i quã ut diceretur dĩ caritas est Brenis taue
et pnagnalaus. Bi euis in sermone : et magna lr uo esle¬
tu quã cito dicit᷑. ds̃ dilectio estu et hoooreuduestu
Sinu metes : unũ est. Siappendas quantũ esto minde eto
est: d qui manet in quid in dilectione estdomun dĩ m¬
as inillo manet : Snt tibi domus ds̃ et esto loreius iti pa¬
at : manes in dõ ne cadas: quia sic de ipsi cartaute apłs nt
fecerit. Nam sicaritas ds̃ est : nec ꝓficit nec deficit ds̃.
Sic dr̃ ds̃ ꝓ ficere inte caritas: quia tu in ea ꝓficis. Inter¬
roga ergo quantũ incaritate pro feceris. et quid tibi res¬

Expanded text:
et si desit filius qui sugat, mugitu vocari ad ubera. et si desit filius qui sugat, mugitu vocari ad ubera. Si ergo est in nobis illa charitas spiritualis, de qua Apostolus dicit, Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos ; tunc vos diligimus quando exigitis. Pigros non amamus; quia languentibus formidamus. ri posset, quam ut diceretur, Deus charitas est. Brevis laus, et magna laus: brevis in sermone, et magna in intellectu. Quam cito dicitur, Deus dilectio est! Et hoc breve est: si numeres, unum est; si appendas, quantum est! Deus dilectio est. Et qui manet, inquit, in dilectione, in Deo manet et Deus in illo manet . Sit tibi domus Deus, et esto domus Dei; maat: manes in Deo, ne cadas; quia sic de ipsa charitate dicit fecerit. Nam si charitas Deus est, nec proficit nec deficit Deus: sic dicitur proficere in te charitas, quia tu in ea proficis. Interroga ergo quantum in charitate profeceris, et quid tibi res
Abbreviated transcription (Latin):
bis tractandã & ex ponendã uobis quantũ dñs donat.
fluius ergo debiti : nos memores sumus. Exactionis
aut̃ : uos memores eẽ debetis. Eadẽ quippe caritas quȩ
in ipsa epła maxime & prope sola cõmendatur : & nos
facit fidelissimos debitores. et uos dulcissimos ex actores.
Ideo dixi dulcissimos ex actores: quia ubi caritas ñ est.
est : et a quo exigitur. Et si aliquẽ laborẽ sus cipit : fa¬
cit eundẽ laborẽ ꝓpe nullũ. et leuẽ ipsa caritas . Non¬
ne uidemꝰ eciam in mutis animantib et in raciona¬
bi lib ubi ñ ẽ spiritalis caritas sed carnalis et natura¬
lis : exigit tam̃ magno affectu deuberib matris lac
apar uulis. Et quã uis sugens impetũ facit inubera:
melius tam̃ matri quã si non sugat nec eaigat qđ cari¬
tãte debetur. Saepe uidemꝰ ubera uaccarũ. &iam a
gran diusculis uitulis capite ꝑ cuti: et prope lpso impetu
leuari matrũ corpora. nec eos tamen calce repellere :

Expanded text:
bis tractandam, et exponendam vobis, quantum Dominus donat. Hujus ergo debiti nos memores sumus: exactionis autem vos memores esse debetis. Eadem quippe charitas quae in ipsa Epistola maxime et prope sola commendatur, et nos facit fidelissimos debitores, et vos dulcissimos exactores. Ideo dixi dulcissimos exatores, quia ubi charitas non est, est; et a quo exigitur, etsi aliquem laborem suscipit, facit eumdem laborem prope nullum et levem ipsa charitas. Nonne videmus etiam in mutis animantibus et irrationalibus ubi non est spiritualis charitas, sed carnalis et naturalis, exigi tamen magno affectu de uberibus matris lac a parvulis? Et quamvis sugens impetum faciat in ubera; melius est tamen matri quam si non sugat, nec exigat quod charitate debetur. Saepe videmus ubera vaccarum etiam a grandiusculis vitulis capite percuti, et prope ipso impetu levari matrum corpora, nec eos tamen calce repelli; sed
Abbreviated transcription (Latin):
dicas dm̃ solũ diligo. dm̃ patrẽ: mentiris. Sidiligis : non
solũ diligis sed diligis patrẽ : diligis & filium. Ecce inquis
diligo patrẽ : et diligo filium. Sed hoc solũ patrẽ dm̃. &
et uerbũ carofactũ ẽ et habitaut in nobis. hoc solũ diligo
mentiris. Si enĩ diligis caput : diligis et mẽbra. Si aut̃ mẽ¬
bra non diligis: nec caput diligis. Non expauescis uocẽ ca¬
pitis decȩlo clamantẽ promẽbris. saule saule ꝗd meꝑ se¬
queris : ꝑ secut irẽ suũ. uocauit ꝑ secutorẽ mẽ broꝵ. suorũ:
Dilectorẽ suũ : uocauit dilectorẽ mẽbroꝵ suoꝵ. Iãq sunt mẽ¬

Expanded text:
Dicas, Deum solum diligo, Deum Patrem. Mentiris: si diligis, non Dicas, Deum solum diligo, Deum Patrem. Mentiris: si diligis, non solum diligis; sed si diligis Patrem, diligis et Filium. Ecce, inquis, diligo Patrem, et diligo Filium: sed hoc solum, Patrem Deum eet Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; hoc solum diligo. Mentiris: si enim diligis caput, diligis et membra; si autem membra non diligis, nec caput diligis. Non expavescis vocem capitis de coelo clamantem pro membris, Saule, Saule, quid me persequeris ? Persecutorem suum vocavit persecutorem membrorum suorum: dilectorem suum
Abbreviated transcription (Latin):
quia diligimꝑ filios dĩ. Filios dĩ dicit: qui filiũ dĩ paulo ante
dicebant. Quia filii dĩ corpus st̃. unici filii dĩ. Et cũ ille caput
nos mẽ bra : unus ÷ filius dĩ. Ergo qui diligit filiosdĩ. fi¬
lium dĩ diligit. Et qui diligit filiũ dĩ : patrẽ diligit. Non potest
quis quã diligere pacrẽ : nisi diligat filium. Et ꝗdiligit filiũ
diligit filios dĩ. Quos filios dĩ : mẽ bra filii dĩ. Et diligendo
bra : corpus se amat. Et si patitur unũ mẽ brũ: conpaciunt᷑
om̃a mẽ bra. Et sigloriãtur unũ mẽbrũ : congaudent om̃a
membra. Et quid secutus ait: Nos aut̃ estis corpus ap̃i¬
& mẽ bra de mẽ bro. Dicebatpaulo ante de dilectione fra¬
t̃na : et ait. Qui non diligit fr̃m quẽ uid&: dm̃ quẽ ñ ui¬
d& quo modo poterit diligere : Siaut̃ diligis fr̃m. forte
fratrẽ diligis : et ap̃m ñ diligis. Quo modo: quando mem
dilectio. Elige tibi quid diligas. Sequunt᷑ te cetera. Si¬

Expanded text:
a diligimus Filium Dei: filios Dei dixit, qui Filium Dei paulo ante dicebat; quia filii Dei corpus sunt unici Filii Dei; et cum ille caput, nos membra, unus est Filius Dei. Ergo qui diligit filios Dei, Filium Dei diligit; et qui diligit Filium Dei, Patrem diligit: nec potest quisquam diligere Patrem, nisi diligat Filium; et qui diligit Filium, diligit et filios Dei. Quos filios Dei? Membra Filii Dei. Et diligendo bra, corpus se amat. Et si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra; et si gloriatur unum membrum, congaudent omnia membra. Et quid secutus ait? Vos autem estis corpus Christi et membra . Dicebat paulo ante de dilectione fraterna, et ait, Qui non diligit fratrem quem videt, Deum quem non videt quomodo poterit diligere ? Si autem diligis fratrem, forte fratrem diligis, et Christum non diligis? Quomodo, quando membdilectio. Elige tibi quid diligas; sequuntur te caetera.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum caput:: nolo honorẽtuũ : calcuare menoli lã
tudit sipotes: Quare tecalcaui : dicillud capiti Qel
osculari uoui. amplecti uolui: Sed non uides o stultẽ
quia qd is amplecti. ꝑ quandã conpaginẽ uniatis per¬
uenit adia qđ calcas E uscmeb ude quodhono
uenias Elus dolde quod calcas qua gaud& quodluomno¬
ras quiã & qđ honoras dol& ꝓeis quos caleas: Quomo¬
do clamat lingua: doletmichu : Nondic̃ dola pedi
meo: sead doletmichi dicit: O lingua quiste tecigt:
quis te ꝑcussit : quisstimulauit. ÷ quis puputea
nemo seddconiuncta sũ eis quicalcantur: Quomo do aũ
nondoleam. quand oñsũ separata : Dñs ergonr̃ ilis xp̃s

Expanded text:
ipsum caput, Nolo honorem tuum; calcare me noli? Jam ipsum caput, Nolo honorem tuum; calcare me noli? Jam tu dic, si potes, Quare te calcavi? dic illud capiti, Te osculari volui, amplecti volui. Sed non vides, o stulte, quia quod vis amplecti, per quamdam compagem unitatis pervenit ad id quod calcas? Susum me honoas. Plus dolet quod calcas, quam gaudet quod honoras; quia quod honoras, dolet pro eis quos calcas. Quomodo clamat lingua? Dolet mihi. Non dicit, Dolet pedi meo; sed, Dolet mihi, dicit. O lingua, quis te tetigit? quis percussit? quis stimulavit? quis pupugit? Nemo, sed conjuncta sum eis quae calcantur. Quomodo vis non doleam, quando non sum separata? 9. Dominus ergo noster
Abbreviated transcription (Latin):
bitauit ininobis: Completũ ẽ. ergo qđ scriptura sdixit: Opor¬
tebat xp̃m pati: & resurgere t̃ciadie amortuis: Corpꝰ ipsiuꝰ
ubilac& : menbraipsius ubilaborant: ubi eẽ debes ut sub
africa sines caritatis: Extende caritatẽ ꝑtotũ orbẽ. siuis
xp̃m amare. Quiam̃bra xp̃i . ꝑ orbẽ lacent: Siamas par
ꝓdest quia credis. & blasphemas : Ad oras illũ in capite:
blas phemas in corpore: Amat ille corpꝰ suũ: Situ tẽ
p̃cidisti acorpore ipsius: caput ñse precidit acorporer
suo: Sinecausa mehonoras clamat tibi caput desuper:
Sinecausa melionoras: Tanquã siuell& tibialiqͥs oscula¬
ricaput & calcare tibi pedes: fortecaligis clauatis con¬
tereret pedestuus: uolens tibi tenerĩ caput. &osculari:
Non ne interuerba honorantis clamares & diceres. quid
facis homo calcasme: Non diceres calias caput ieum
quia caput honorabat : sed plus clamaret copine &laua¬
bris caleatis: qua ꝓse quia honorabat᷑: Nonne elamat

Expanded text:
 Scriptura praedixit, Oportebat Christum pati, et resurgere tertia die a mortuis. Corpus ipsius ubi jacet? Membra ipsius ubi laborant? Ubi esse debes, ut sub Africa fines charitatis! Extende charitatem per totum orbem, si vis Christum amare; quia membra Christi per orbem jacent. Si amas partprodest quia credis, et blasphemas? Adoras illum in capite, blasphemas in corpore. Amat ille corpus suum. Si tu te praecidisti a corpore ipsius, caput non se praecidit a corpore suo. Sine causa me honoras, clamat tibi caput desuper; sine causa me honoras. Tanquam si velit tibi aliquis osculari caput, et calcare tibi pedes: forte caligis clavatis contereret pedes tuos, volens tibi tenere caput, et osculari; nonne inter verba honorantis clamares et diceres, Quid facis, homo? calcas me. Non diceres, Calcas caput meum; quia caput honorabat: sed plus clamaret caput pro membris calcatis, quam pro se, quia honorabatur. Nonne clamat
Abbreviated transcription (Latin):
ocdis fr̃m. O homiada quomodo diligis dm̃ Nonaudisti
superius inipsa epła quia quio dit fratrẽ suũ homicida est:
sed prorsus diligo dm̃: quã uis oderim fr̃m meũ. Prorsus
ñ diligis dm̃. si odis frẽm. Et modo probo alio docum̃to.
Ipsedix̃. Dedit nob̵ pͣceptũ ut diligamꝰ in ui cẽ. Quomo¬
do diligis eũ cuiꝰ odisti pͣ ceptũ : quis. ẽ. quidicat. diligo
imperatorẽ sed odileges eius : in hoc intellegit imperator
sidiligis eũ: si obseruent᷑ leges eius ꝑ pro uincias. Lex ini¬
peratoris nr̃i quae est: mandatũ nouũ do uob̾ ut uosin¬
uicẽ diligatis. Dicis ergo te diligere ap̃m. serua manda¬
ta eiꝰ: et fr̃m dilige. Si aut̃ fratrẽ ñ diligis. quomodo eũ
diligis cu iꝰ mandatũ c̃ tẽpnis: Frs. ego non sacior lo¬
quenido decaritate in nominexp̃i. Quantũ & uos habetis
huius rei auariciã : tantũ speram⁊ quia erescit in uob̾ ip¬
sa & foras mittit timorẽ. ut remaneat ille timor castus

Expanded text:
odis fratrem! O homicida, quomodo diligis Deum? Non audisti superius in ipsa Epistola, Qui odit fratrem suum, homicida est? Sed prorsus diligo Deum, quamvis oderim fratrem meum. Prorsus non diligis Deum, si odis fratrem. Et modo probo alio documento. Ipse dixit, Dedit nobis praeceptum, ut diligamus invicem : quomodo diligis eum, cujus odisti praeceptum? Quis est qui dicat, Diligo imperatorem, sed odi leges ejus? In hoc intelligit imperator si diligis eum, si observentur leges ejus per provincias. Lex imperatoris quae est? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Dicis ergo te diligere Christum; serva mandatum ejus, et fratrem dilige. Si autem fratrem non diligis; quomodo eum diligis, cujus mandatum contemnis? Fratres, ego non satior loquendo de charitate in nomine Christi. Quantum et vos habetis hujus rei avaritiam, tantum speramus quia crescit in vobis ipsa, et foras mittit timorem, ut remaneat ille timor castus
Abbreviated transcription (Latin):
me: Aurũ diligis. Quȩ siturus es aurũ. & forte ñ inuentur.:
Quis ꝗͥsme querit. cũ ulo sum Amaturus es honorẽ : & forte
non ꝑuenturus Quis me amauit et ñ ad meꝑuenit: dicit
tibi ds̃. Patronũ tibiuis facere. ut amicũ potentẽ ãbias
peralium inferiorem : Me ama dicit tibi ds̃: Non ad
me ambitur peraliquẽ: Ipse amor tibi prȩsentẽ mefacit
Quid dulcius dilectione ista fr̃s : Nonsine causa modo
audistis inpsalmo fr̃s: Narrauert̃ michi iniusti de¬
lectationes as sed nonsic̃ lextuadnẽ: Quȩẽ lexdĩ:¬

Expanded text:
me. Aurum diligis, quaesiturus es aurum, et forte non inventurus: me. Aurum diligis, quaesiturus es aurum, et forte non inventurus: quisquis me quaerit, cum illo sum. Amaturus es honorem, et forte non perventurus: quis mo amavit, et non ad me pervenit? Dicit tibi Deus, Patronum tibi vis facere, aut amicum potentem; ambis per alium inferiorem. Me ama, dicit tibi Deus: non ad me ambitur per aliquem; ipse amor praesentem me tibi facit. Quid dulcius dilectione ista, fratres? Non sine causa modo audistis in Psalmo, fratres, Narraverunt mihi injusti delectationes; sed non sicut lex tua, Domine . Quae est lex
Abbreviated transcription (Latin):
aliud sunt filii dĩ. aliud ds̃: sed qui dm̃ diligit: pͣcepta eiꝰ
diligit: Et quȩ sunt p̃ceptadĩ: mandatũ nouũ do
uobis. utuos inuicẽ diligatis Nemo seexcuset per
aliã dilectionẽ : ad aliã dilectionẽ: Omninosic seten&
ista dilectio : quomodo ipsa conpaginata ẽ. Inunũ:
Sicom̃s quiex illa pendent unũ fecit: et quasi conflat
illos ignis: Aurum est conflatũ inmassã: & fit unũ
aliꝗd : Sed nisi feruor caritatis accendat: exmultis in unũ
sequat᷑ Homo ꝗd laboras amando : amando a uariciam
cũ labore amat᷑ qđ amas: sine labore amat᷑ ds̃. Auaricia
ius sura est. labores. pericula. tristicias. tribulationes. &
obtemperaturus es Quo fine : ut habeas unde impleas arcam:
perdas securitatem. Securior forte eras antequã haberes: quã
cũ habere coepisti. Ecce quid tibi ius sit auaricia.: Implestidoniũ
timent᷑ ladrones. Ad qui sisti aurũ : ꝑ didisti somnũ: fcce ꝗd
tibi iussit auaricia. Fac et fecisti: quid tibi iub& ds̃: dilige

Expanded text:
m diligit, praecepta ejus diligit. Et quae sunt praecepta Dei? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Nemo se excuset per aliam dilectionem, ad aliam dilectionem; omnino sic se tenet ista dilectio: quomodo ipsa compaginata est in unum, sic omnes quae ex illa pendent, unum facit, et quasi conflat illos ignis. Aurum est, conflatur massa, et fit unum aliquid: sed nisi fervor charitatis accendat, ex multis in unum sequatur. Homo, quid laboras amando? Amando avaritiam. Cum labore amatur quod amas: sine labore amatur Deus. Avaritia jussura est labores, pericula, trituras, tribulationes; et obtemperaturus es. Quo fine? Ut habeas unde impleas arcam, perdas securitatem. Securior forte eras antequam haberes, quam cum habere coepisti. Ecce quid tibi jussit avaritia: implesti domum, timentur latrones; acquisisti aurum, perdidisti somnum. Ecce quid tibi jussit avaritia, Fac, et fecisti. Quid tibi jubet Deus? Dilige
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc est credere : quia ih̃s ap̃s est. Quo modo creduntap̃i ani
qui non solũ nomine xp̃i ani sunt sed et factis & iutas ĩ on
quo modo credunt dȩmones. Nã & daemones credunt : & con¬
tre mescunt. Sic dixit scriptura. Quuid potuer̃ plus credere
dȩmones quã ut dicerent. scimi quisis filius dĩ : qđ duert̃
daemones : hoc dix̃ & petrus. Cũ dñs quae rera quis esso
et quẽ illũ dicerent homines: iesponderunt illi discipuli.

Expanded text:
Hoc est credere quia Jesus Christus est, quomodo credunt christiani, Hoc est credere quia Jesus Christus est, quomodo credunt christiani, qui non solo nomine christiani sunt, sed et factis et vita: non quomodo credunt daemones. Nam et daemones credunt, et contremiscunt, sicut dicit Scriptura . Quid potuerunt plus credere daemones, quam ut dicerent, Scimus qui sis, Filius Dei? Quod dixerunt daemones, hoc dixit et Petrus. Cum Dominus quaereret quis esset, et quem illum dicerent homines, responderunt illi disci