comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lerumq pusillam¬
mes aptius ad iter
bene agendi reduci¬
mus. si corum bene
gesta memoramtis:
et si qua ab eis mor¬
dinate gesta sunt.
non iam tãquã per¬
petrata compimus. sed quasi adhuc ne ꝑpetrari
debeant prohibemꝰ: ut et illa que approbamus
illatus fauor augeat: et contra ea que rep̃hendi¬
mus. magis apud pusillanimes exhortacio uere¬
cunda conualescat. Unde paulus cũ thessalonicen¬
ses in accepta p̃dicatione ꝑdurantes. quasi de uici¬
no mundi termino. quadã cognosceret pusillani¬
initate turbatos. prius in eis que forcia prospicit
laudat: et caute monendo postinodũ. que sunt
infirmata roborat. Ait enim. Gracias agere debemꝰ
deo semper pro uobis fratres. ita ut dignũ est: qm̃
in ecclesiis dei pro paciencia ur̃a et fide. Qͥ cũ blan¬

Expanded text:
lerumque pusillanimes aptius ad iter bene agendi reducimus, si eorum bene gesta memoramus: et si qua ab eis inordinate gesta sunt, non jam tanquam perpetrata corripimus, sed quasi adhuc ne perpetrari debeant prohibemus, ut illa quae approbamus illatus favor augeat, et contra ea quae reprehendimus magis apud pusillanimes exhortatio verecunda convalescat. Unde Paulus, cum Thessalonicenses, in accepta praedicatione perdurantes, quasi de vicino mundi termino quadam cognosceret pusillanimitate turbatos, prius in eis quae fortia prospicit laudat, et caute monendo postmodum, quae sunt infirmata, roborat. Ait enim: Gratias agere debemus Deo semper pro vobis, fratres, ita ut dignum est: qin ecclesiis dei pro patientia uestra et fide in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
paulus admonet dicens. Si quis ñ obedit uerbo
nr̃o. per epłam hunc notate: et ñ ꝯmisceamini
cum illo ut confundat᷑. Atq ilico adiunõe. Et noli¬
te ut inimicũ estimare illũ : sed corripite ut frc̃m.
ac si diceret. Pacem cũ eo exteriorẽ soluite. s interi¬
orem circa illũ medullitus custodite: ut peccantis
m̃tẽ sic ur̃a discordia feriat: quatinꝰ pax a uestris
cordibiis nec abnegata discedat:¬

Expanded text:
t verbo nostro, per epistolam hunc notate: et non commisceamini cum illo, ut confundatur . Atque illico adjunxit: Et nolite ut inimicum existimare illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, quatenus pax a cordibus vestris nec abnegata discedat
Abbreviated transcription (Latin):
Contra principem principum consurget: et
dictum ẽ. contra principẽ principũ consurget:
hoc per paulum dicitur. ita ut in templo dei
sedeat: ostendens se tanquã sit deus. Et qd̾
pet danielem subiungitur. sine manu conti¬
retur: hoc per paulũ exprimit᷑. quẽ dñs
iħc interficiet spu oris sui: et destruet illustra¬
cione aduentus sui. Sine manu scilicet contere¬
tur: quia non angłorũ bello. ñ scõrum certa¬
mine. sed per aduentũ altissimi iudicis. solo
oris spiritu. eterna morte ferietur:¬

Expanded text:
Contra Principem Principum consurget, hocdictum est: Contra principem principum consurget, hoc per Paulum dicitur: Ita ut in templo Dei sedeat, ostendens se tanquam sit Deus. Et quod per Danielem subjungitur: Sine manu conteretur, hoc per Paulum exprimitur: Quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui. Sine manu scilicet conteretur, quia non angelorum bello, non sanctorum certamine, sed per adventum judicis solo oris spiritu aeterna morte ferietur
Abbreviated transcription (Latin):
t reueletur in suo tẽpore: nã misteriũ iam
oꝑatur iniquitatis. Sunt ñnulli qui eterna
que audiunt. ueraciter credũt: sed tam̃ iuxta p̃dicaci¬
onem fidei uiuere negligunt: et eidem fidei quã specie
tenus uenerantes tenent. male uiuendo contradicunt.
Qͥ dum plus terrena quã celestia. plus que uidẽt
quã que dudiũt diligũt: pulsante ꝑsecutioĩs arti¬
culo. qd̾ recte credere iidebant᷑ amittũt. Qd̃ illo
maxime tẽpore multiplicius aget᷑: qñ surgente
bat aperietur. Et qui nunc ore pii sunt. ⁊ corde un¬
pii sunt. publicata malicia corruent: et fidem quam

Expanded text:
etur in suo tempore; nam mysterium jam operatur iniquitatis . Sunt nonnulli qui aeterna quae audiunt veraciter credunt, sed tamen juxta praedicationem fidei vivere negligunt, et eidem fidei, quam specie tenus venerantes tenent, male vivendo contradicunt. Qui dum plus terrena quam coelestia, plus quae vident quam quae audiunt, diligunt, pulsante persecutionis articulo, quod rectum credere videbantur amittunt. Quod illo maxime tempore multiplicius agitur, quando, surgente bat aperitur; et qui nunc ore sunt pii, et corde sunt impii, publicata malitia corruunt, et lucem fidei quam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est species ei neq decor ꝑ humanitatẽ: ipse an
te scła de patre. sine matre: ipse in finc scłoꝵ. de
pli: ipse auctor operis. ipse opus auctoris. Ma¬
nens itaq unus ex utraq et in utraq natura.¬
nȩc naturarum ẽ copulatione confusus: nec natu¬
rarũ est distinctione geminatus.ui. De ꝓpħia.

Expanded text:
non est species ei neque decor per humanitatem; ipse anon est species ei neque decor per humanitatem; ipse ate saecula de Patre sine matre, ipse in fine saeculorum conditor templi, ipse auctor operis, ipse opus auctoris. Manens itaqnec naturarum copulatione confusus, nec naturarum 599 distinctione geminatus. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
meritũ ut ds̃ eẽt accepit: s nuntiante angło.
et aouemente sp̃u. mox uerbũ in utero. mox in¬
tra uterũ uerbũ caro. et manente in cõmutabili
essentia. quȩ ei ẽ cũ patre. et cũ sp̃u sẽo coȩterna.
assumpsit intra uirginea uscera. ubi et impassi¬
bilis pati. et immortalis mori. et ȩcernus aute
scła temporalis posset ẽẽ in fine scłoꝵ: ut ꝑ inef¬
fabile sacram̃tum conceptu sco et partu in molã
sabeth dicitur. Unde hoc mͥ ut ueniat mater
dm̃ mei ad me: Et ipsa uirgo concipiens dicit.
Ecce ancilla dm̃: fiat mͥ scd̾m uerbũ tuum.
Et quãuis ipse ẽ aliud ex patre: aliud ex uirgine:
ñ tam̃ alius ex patre. alius ex uirgine: si ipse ẽ
ȩternus ex patre: ipse temporalis ex matre. ipse
qui fecit. ipse qͥ factus ẽ: ipse speciosus forma p̃
filiis hominum. ꝑ diuinitatẽ: et ipse de quo
dictũ est. uidimus eũ et non erat aspectus. et

Expanded text:
meritum, ut Deus esset accepit, sed nuntiante angelo meritum, ut Deus esset accepit, sed nuntiante angelo et adveniente Spiritu, mox Verbum in utero, mox intra uterum Verbum caro, et manente incommutabili essentia, quae ei est cum Patre et cum Spiritu sancto coaeterna, assumpsit intra virginea viscera unde et impassibilis pati et immortalis mori, et aeternus ante sęcula temporalis posset esse in fine sęculorum, ut per ineffabile sacramentum, conceptu sancto et partu inviolabisabeth dicitur: Unde hoc mihi, ut veniat mater domini mei ad me? Et ipsa virgo concipiens dicit: Ecce ancilla domini: Fiat / mihi secundum verbum tuum. Et quamvis ipse aliud ex patre, aliud ex virgine, non tamen alius ex patre, alius ex virgine, sed ipse est aeternus ex patre, ipse temporalis ex matre; ipse, qui fecit, ipse, qui factus est; ipse speciosus forma prae filiis hominum per divinitatem et ipse, de quo dictum est: Vidimus eum, et non erat aspectus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ ꝓpħa dicamus. Ecce em̃ inr iniquitatib
conceptus sũ: et in delictis peperit me iater
mea. Ille aut̃ẽ ueraciter solus scs natus ẽ: qͥ ut ip¬
sam conditionẽ naturȩ corruptibilis uinceret.
ex cõmixtione carnalis cõpulȩ conceptus ũ
c̃. Huic se qͥdã heresiarches cquare uoluit:
dm̃ putauit: ꝑuersa allegatione astruens eũ
purũ hominẽ natũ. s ut d̾s ẽẽt. ꝑ meritũ pro¬
fetisse : atq ob hoc estimans ⁊ se et quoslibet
alios ei posse coequari: qͥ filii di ꝑ gr̃am funt:
ñ intelligens nȩc attendens. quia nemo potest
ei coequari. Aliud ẽ enim natos homines gr̃am
adoptionis ꝑcipere: aliud unũ singulariter ꝑ
diuinitatis potentiam dm̃ ex ipso conceptu pro¬
disse. slȩc equari potest głȩ unigeniti habite ꝑ
cus dẽsipit. alter in humanitate. alter in deita.
te ÷: ñ purus homo conceptus et ẽditus post ꝑ

Expanded text:
ut cum Propheta dicamus: Ecce enim in iniquitatibus ut cum Propheta dicamus: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Ille autem veraciter solus sanctus natus est qui ut ipsam conditionem naturae corruptibilis vinceret, ex commixtione carnalis copulae conceptus non est. Huic se quidaDeum putavit, perversa allegatione astruens eum purum hominem natum, sed ut Deus esset per meritum profecisse, atque ob hoc aestimans et se et quoslibet alios ei posse coaequari, qui filii Dei per gratiam fiunt, non intelligens nec attendens quia nemo potest ei coaequari. Aliud est enim natos homines gratiam adoptionis accipere, aliud unum singulariter per divinitatis potentiam Deum ex ipso conceptu prodiisse. Nec aequari potest gloria Unigeniti habita pecus desipit, alter in humanitate, alter in deitate est; non purus homo conceptus et editus, post, per
Abbreviated transcription (Latin):
irtus altissimi obumbrabit tibi. Obum¬
bratio in sacro eloquio. aliquando in¬
carnatio dñi ponitur. uel mentis refrigeriũ a
feruore carnaliũ cogitationum: qd̾ seruata ue¬
ritate historiȩ sermo testatur angłicus. qui ad
cabulum incarnandi di utraq natura signatur:
umbra eni a lumine ⁊ corpore formatur. Dñs
autẽ ꝑ diuinitatẽ lum̃ est: qui mediante anima
in uirginis utero fieri dignatus ẽ ꝑ humanita¬
tẽ corpus. Quia gͦ lum̃ incorporeũ in eius ute¬
ro erat corporandũ ei quȩ incorporeũ concepit
ad coĩpus dicitur. uirtus altissimi obumbrabit
tͥ. idẽ corpus in te humanitatis accipiet. incor.¬
poreũ lumen diuinitatis: ex qua uidelicet ob¬
umbratione. om̃e in te refrigerium accipies
libet uirtutibus plenus existat. equari
potest ei. de quo beatȩ mariȩ ab angło dictũ
ẽ. Qd̃ nascetur ex te scm. uoc abitur filius dei.
Nos quippe: et si sc̃i efficim᷑. ñ tam̃ nascim᷑: qr¬
ipsa naturȩ corruptibilis condicione. constrigi

Expanded text:
irtus Altissimi obumbrabit tibi . Obumbratio in sacro eloquio aliquando incarnatio Domini ponitur, vel mentis refrigerium a fervore carnalium cogitationum, quod servata veritate historiae sermo testatur angelicus, qui ad cabulum incarnandi Dei utraque natura signatur: umbra enim a lumine et corpore formatur. Dominus autem per divinitatem lumen est, qui mediante anima in Virginis utero fieri dignatus est per humanitatem corpus. Quia ergo lumen incorporeum in ejus utero erat corporandum, ei quae incorporeum concepit ad corpus dicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi, id est, corpus in te humanitatis accipiet incorporeum lumen divinitatis; ex qua videlicet obumbratione omne in te refrigerium accipies libet virtutibus plenus existat, aequari potest ei de quo beatae Mariae ab angelo dictum est: Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Nos quippe, etsi sancti efficimur, non tamen sancti ipsa naturae corruptibilis conditione constringimur,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ⁊ ñ cognouerunt eum: s fecerunt in eo.
quecũq uoluerunt. Et si uultis scire: ioħs ipse
ẽ helias. Requisitus autẽ ioħs a sacerdotib et
leuitis. si eẽt helias. dixit. Non sũ helias. Qd ẽ
hoc quia qd ueritas affirmat: hoc ꝓpħa ueri¬
tatis negat: S si subtiliter ueritas ipsa requi¬
ratur. hoc qd inter se contrariũ sonuit: quomͦ
ñ sit contrariũ inuenitur. Ioħis quippe in sp̃u he¬
lias erat: in ꝑsona helias ñ erat. Sicut eñ ille p̾¬
cursor uenturus ẽ iudicis: ita iste precursor fac¬
tus ẽ redemptoris. Qd gͦ dñs fatetur de sp̃u. ħ
ioħs denegat de ꝑsona: quia et iustũ sic erat. ut
discipłis dñs spũalem de ioħe sententiam dice¬
ret: ⁊ ioħ̃s isdem turbis carnalibus ñ de suo sp̃u
s: de corpore responderet. Contrariũ gͦ ueri¬
tati uidetur eẽ qđ̾ ioħs sonuit: s tam̃ a ueri¬
tatis tramite: ñ recessit .iii. De uocabuł angłor̃.

Expanded text:
et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eum quaecunque voluerunt. Et si vultis scire, Joannes ipse est Elias . Requisitus autem Joannes a sacerdotibus et Levitis si esset Elias, dixit: Non sum Elias. Quid est hoc quia quod Veritas affirmat hoc propheta Veritatis negat? Sed si subtiliter veritas ipsa requiritur, hoc quod inter se contrarium sonat, quomodo non sit contrarium, invenitur. Joannes quippe in spiritu Elias erat, in persona Elias non erat; sicut enim ille praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor factus est Redemptoris. Quod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum sic erat ut discipulis Dominus spiritualem de Joanne sententiam diceret, et Joannes eisdem turbis carnalibus non de suo spiritu, sed de corpore responderet. Contrarium ergo veritati videtur esse quod Joannes sonuit, sed tamen a veritatis tramite non reces
Abbreviated transcription (Latin):
issus est gabrihel angłs. Cęlestis pa¬
autẽ lingua angłi nuntii : archangłi uͦ sũmi
nuntii uocantur. Hii enĩ qui minma nun¬
tiant angłi: qui uͦ sũma annuntiant uocan¬
tui archangłi. Hinc ẽ qd ad mariam uirgi¬
nẽ ñ quilibet angłs: s gabriel archangłs
mittitur. Ad hoc quippe ministeriũ. sũmum
angłm dignum uenire fuerat: qui sũmũ om̃i¬
um nuntiabat. Babriel autẽ fortitudo di dr̃. Ad
mariam gͦ gabrihel mittitur: qui dĩ fortitudo
nominatur. Illũ quippe uemebat nuntiare. qui
ad debellandas aerias potestates humilis dig¬
natus ẽ apparere: de quo ꝑ psalmistã d̃r. Tolli¬
te portas principes ur̃as et eleuamini porte x¬
ternales. et introibit rex głe. Quis c̃ iste rex
gle. Dñs fortis et potens: dñs potens in yres¬
potens in prelio. ad debellandas aerias potesta¬

Expanded text:
lestis etenim lingua, angeli, nuntii, archangeli vero summi nuntii vocantur. Hi autem qui minima nuntiant, angeli; qui vero summa annuntiantur archangeli. Hinc est quod ad Mariam Virginem non quilibet angelus, sed Gabriel archangelus mittitur. Ad hoc quippe mysterium summum angelum dignum venire fuerat, qui summum omnium nuntiabat. Gabriel autem fortitudo Dei dicitur: ad Mariam ergo Gabriel mittitur qui Dei fortitudo nominatur. Illum quippe veniebat nuntiare qui ad debellandas aereas potestates humilis dignatus est apparere, de quo per Psalmistam dicitur: Tollite portas principes vestras, et elevamini portae aternales, et introibit rex glorie. Quis est iste rex glorie? Dominus fortis et potens, Dominus potens in prepotens in prelio ad debellandas potesta
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ post predicamenta fortia. infirmoꝵ cor¬
epe non nulli exire a prauis actibus
cupiunt: s quia eordẽ actuum pon¬
dere premuntur. in malȩ consuedinis
carcere inclusi. a semetipsis exire ñ possunt. Et
quidã culpas ꝓprias punire cupientes. hoc qd
recte se agere estimant. in grauioribus pecca
cant. hoc inclusionẽ inueniant. Sic uidelicet
reprobus udas cũ mortem sibi contra peccatũ
intulit. ad eternȩ mortis supplicia. ꝑuenit: et
peius de peccato penituit. quã peccauit.

Expanded text:
eorum post praedicamenta fortia infirmorum coreorum post praedicamenta fortia infirmorum coraepe nonnulli exire a pravicupiunt: sed, quia eorumdem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt; et quidem culpas proprias punire cupientes, hoc quod recte se agere aestimant, in gravioribus peccattant hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas, cum mortem sibi contra peccatum intulit , ad aeternae mortis supplicia pervenit, et pejus de peccato poenituit, quam peccavit.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ipsi certũ ac solidũ sentiunt. qua¬
si ex dubietate aliqͥd proferre: ut
iafirmor in se transferant uerba.S rursũ
ꝑ fortẽ sententiam infirmantiũ dubietati
om̃imͦ contradicunt: quatinus ꝑ hoc quod
dubie proferre cernuntur: infirmis aliqua¬
cenus condescendant: & ꝑ hoc qd certã sen¬
tentiam proferunt. iufirmoꝵ. m̃tes dubias.
ad soliditatẽ trahant. Ed nimirũ dũ faci¬
unt: eremplũ capitis ur̃i sequunitur. Passio¬
ni quippe dñs ꝓpinquans. infirmantiũ se uocẽ
sũpsit dicens. pater mi si possibile ẽ transe at
a me calix iste: eorq timorẽ ut abstraheret
suscepit. Et rursus ꝑ obedientiam uim fortitudi¬
nis ostendens ait. uerũtam̃ non sicut ego uolo.
s sicut tu: ut cũ hoc imminet qd fieri nolumꝰ
sic ꝑ infirmitatem petamus ut fiat.ñ. quati¬
nus ꝑ fortitudinem paratisimus. ut uoluntas
conditoris nr̃i. etiam contra nr̃am uolunta
infirmitatis uerba suscipienda sunt: ut per

Expanded text:
d ipsi certum ac solidum sentiunt, quasi ex dubietate aliquid proferre, ut infirmorum in se verba transferant. Sed rursum per fortem sententiam infirmantium dubietati omnimodo contradicunt, quatenus per hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferunt, infirmorum mentes dubias ad soliditatem trahant. Quod nimirum dum faciunt, exemplum capitis nostri sequuntur; passioni quippe Dominus propinquans, infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste; eorumque timorem ut abstraheret suscepit. Et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens, ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu; ut cum imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voluntas. Conditoris nostri etiam contra voluntatem infirmitatis illa verba suscipienda sunt, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cẽ filium dei fuerat ipse confessus.
uelut purũ tam̃ illum hominẽ mori
credidit: ad cuius mortẽ iudeoꝵ ꝑsequentiũ
animos concitauit. S in ipso tradicionis eius
tempore tarde iam cognouisse intelligitur. qu̾
illa eius morte puniretur. Inde et pilati conui¬
gẽ sõpnus terruit: ut uir illius a iusti ꝑsecu¬
tione cessaret. S interna res dispensatione
disposita: nulla ualuit refragari machinatio¬

Expanded text:
 cum Filium Dei fuerat ipse confessus , velut purum tamen illum hominem mori credidit, ad cujus mortem Judaeorum persequentium animos concitavit. Sed in ipso traditionis ejus tempore tarde jam cognovisse intelligitur quod illa ejus morte puniretur. Unde et Pilati conjugem somnus terruit, ut vir illius a justi persecutione cessaret . Sed res interna dispensatione disposita nulla valuit
Abbreviated transcription (Latin):
to nunc ad nisu in illoꝵ mortẽ se erigit.
quos contra se regeneratos tabescit: et qͥs
q xp̃ianus eius seruituti tociens se subicit.
quociens ad iniqͥtatẽ decurrit et defluit.
Si gͥ ambulandi cautela negligitur. in¬
cassũ credendo rectũ iter tenetur: qm̃ uia
quidẽ fidei ad cȩlestẽ patriam ꝓficit: sed
offendentes. et recte uiuere negligentes. mi¬
in terra. Aliquando ꝑ cęlos hu qui
in cȩlestibus sunt conditi angeli¬
ci sp̃c possunt designari. Unde et
in oratione nr̃a dicere uoce ueritatis ins¬
truimur: fiat uoluntas tua sicut in cęlo et
in terra: ut nimirũ uoluntas dei. sicut a su¬
periore creatura agitur: ita in om̃ib etiã
ab humana infirmitate seruetur

Expanded text:
to nunc adnisu in illorum mortem se erigit to nunc adnisu in illorum mortem se erigit quos contra se regnaturos tabescit; et quisque Christianus ejus servituti toties se subjicit, quoties ad iniquitatem decurrit et defluit. Si igitur ambulandi cautela negligitur, incassum credendo rectum iter tenetur, quoniam via quidem fidei ad coelestem patriam proficit, sed offendentes et recte vivere negligentes miin terra . Aliquando per coelos hi qui in coelestibus sunt conditi angelici spiritus possunt designari. Unde et in Oratione nostra dicere voce Veritatis instruimur: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra. Ut nimirum voluntas Dei sicut a superiore creatura agitur, ita in omnibus etiam ab humana infirmitate servetur
Abbreviated transcription (Latin):
bit in regnum cȩlor. antiquus hostis¬
post mediatoris et nr̃i redemptoris aduen¬
tũ. multos qͥ baptismatis sacram̃to sunt
signati. et sub xp̃ianitatis nomine positi.
quia recte uiuere negligunt. post cogni¬
tionẽ redemptoris suscipit: post lauacri
undã polluit: post saeramenta cęlestia ad
inferm ꝓfundum rapit. fidem enĩ tenent.
s uitã fidei ñ tenent: quia aut aꝑte illici¬
ta faciunt: aut ex ꝑuerso corde quȩ agunt¬
praua sunt: etiã si sc̃a uideantur. Quia eñi
ñ nulli confitendo fideles sunt non uiuen¬
catis me dñe dñe : et ñ facitis quȩ dico:
Hinc paulus ait. Confitentur se uosse dm̃:
factis autẽ negant. Hinc ioħs dicit. Qui
todit: mendax ẽ. Ninc ẽ qđ de ipsa pri¬
ma sua dñs plebe conqueritur dicens. Po¬
pulus hic labiis me honorat: cor aut̃e eoꝵ
longe ẽ a me. Hinc psalinista ait. Dilexe¬
runt eum in ore suo: et lingua sua men¬
titi sunt ei. Antiquus itaq aduersarius to¬

Expanded text:
bit in regnum coelorum . Antiquus hostispost Mediatoris et nostri Redemptoris adventum, multos qui baptismatis sacramento sunt signati, et sub Christianitatis nomine positi, quia recte vivere negligunt, post cognitionem Redemptoris suscipit, post lavacri undam polluit, post sacramenta coelestia ad inferni profundum rapit. Fidem enim tenent, sed vitam fidei non tenent, quia aut aperte illicita faciunt, aut ex prava sunt, etiam si sancta videantur. Quia enim nonnulli confitendo fideles sunt, non vivencatis me, Domine, Domine, et non facitis quae dico ? Hinc Paulus ait: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Joannes dicit: Qui todit, mendax est . Hinc est quod de ipsa prima sua Dominus plebe conqueritur, dicens: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Hinc Psalmista ait: Dilexerunt eum in ore suo, et lingua sua mentiti sunt ei . Antiquus itaque adversarius to
Abbreviated transcription (Latin):
demptionẽ nr̃am ueniens. quia infructuose
gentilitatis dulcedinẽ sũpsit: mel siluestre ẽ¬
dic. Quia uͦ udeor plebem in suo corpore ex
parte conuertit: in cibo locustas accepit. Ip¬
sos nãq locustȩ significant. subitos saltus dan¬
tes: s protinus ad terrã cadentes. Saltus e¬
nun dabant: cũ precepta dñi se implere pro¬
mitterent. S: cicius ad terrã cadebant: cũ per
praua opera hec se audisse deuegarent. Hide¬
amus in eis quasi quendã locustarũ saltũ.

Expanded text:
demptionem nostram veniens, quia infructuosae demptionem nostram veniens, quia infructuosae gentilitatis dulcedinem sumpsit, mel silvestre edit. Quia vero Judaeorum plebem in suo corpore ex parte convertit, in cibo locustas accepit. Ipsos namque locustae significant, subitos saltus dantes, sed protinus ad terram cadentes. Saltus enim dabant, cum praecepta Domini se implere promitterent; sed citius ad terram cadebant, cum per prava opera haec se audisse denegarent. Videamus in eis quasi quemdam locusticum saltu
Abbreviated transcription (Latin):
unt ñ nulli qui cultũ subtiliũ p̃cio¬
sarũq uestiũ non putant ẽẽ pecca¬
quaquã sermo dei tã ingilanter exprimeret.
qd̾ diues qui torquebatur.: apud inferos. bisso
& purpura indutus fuisset. Nemo quippe ues¬
timenta precipua. nͥ ad inauẽ głam querit:
uidelicet ut honorabilior. ceteris ẽẽ indeat᷑.
Nã quia pro sola mam gła uestim̃tũ preciosius
queritur: res ipsa testatur. qd̾ nemo uult ibi
p̃ciosis uestibus indii. ubi non possit ab alus
inderi. Qũa culpã possumus melius etiã ex di¬
uerso colligere: quia si abiectio uilis indum̃¬
ti uirtus ñ eẽt: eũgłista uigilanter de iohan¬
ne baptista ñ diceret. erat indutus pilis ca¬
siluestix edebat. locustarũ nomine
aliquando iudeor ppłs: aliquando
signat: de quo scriptũ est. quia locustas et
mel siluestre edebat. Iohannes quippe cum
quẽ ꝓphetie auctoritate proninitiat: etiam
specie cibor clamat. In semetipso enim desig¬
nauit dñm quẽ preuenit. Qui nimirũ in re¬

Expanded text:
lium pretiosarumque vestium non putant esse peccaquaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquebatur apud inferos bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta pretiosa nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet ut honorabilior caeteris esse videatur. Nam quod pro sola inani gloria vestimentum pretiosius quaeratur, res ipsa testatur: nemo enim vult ibi pretiosis vestibus indui ubi non possit ab aliis videri. Quam culpam possumus melius etiam ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne Baptista non diceret: Erat indutus pilis casilvestre edebat . Locustarum nomine aliquando Judaicus populus, aliquando signat, de quo scriptum est: Quia locustas et mel silvestre edebat. Joannes quippe eum quem prophetiae auctoritate pronuntiat etiam specie ciborum clamat. In semetipso enim designavit Dominum quem praevenit. Qui nimirum in re
Abbreviated transcription (Latin):
quor mala corrigimus. alia eor bona nob̾
ante oculos reuocemus. Quȩ si om̃ino nulla
sunt. ad occulta dĩ iudicia. recurramus: sic̃
nos quia nullis meritis hoc ipsũ bonũ qd̾ ha¬
bemus accepimus: ita illos qͦ potest gratia
suꝑnę uirtutis infundere: ut earitati poste¬
rius. et ipsa possint bona quȩ nos ante acce¬
pimus preuenire. Quis enĩ crederet qd per
apostolatus meritũ saulus lapidatũ stephanũ
precessurus erat: qui in morte eius lapidanti¬
ũ uestim̃ta seruabat : His gͦ primũ cogitatio¬
nibus humiliare cor debet: ⁊ tunc demũ in¬
crepare delinquentium iniquitates.ui. De¬

Expanded text:
quorum mala corrigimus, alia eorum bona nobis quorum mala corrigimus, alia eorum bona nobis ante oculos revocemus. Quae si omnino nulla sunt, ad occulta Dei judicia recurramus, quia sicut nos nullis meritis hoc ipsum bonum quod habemus accepimus, ita illos quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati posterius etiam ipsa possint bona quae nos ante accepimus praevenire. Quis enim crederet quod per apostolatus meritum Saulus lapidatum Stephanum praecessurus erat, qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat? His ergo primum cogitationibus humiliare cor debet, et tunc demum increpare delinquentium iniquitates.
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ docens. sicut potestatẽ habens: ñ sicut seri¬
be et pharisei.Singulariter ñaq et principa¬
liter solus ex potestate bona locutus ẽ: quia ex
infirmitate mala nulla cõmisit. Ex diuinita¬
tis quippe potentia habuit: id qd̾ nobis ꝑ hu¬
manitatis suȩ innocentiam ministrauit. Nos
eñi quia infirmi homines sumus. cũ de d̾o ho¬
minibus loquim᷑. debemus primũ meminis¬
se qd sumus: ut ex ꝓpria infirmitate pensemꝰ
qͦ docendi ordine infirmis fr̃ibus consulamꝰ
Consideremus gͥ. quia aut tales sumus. qua¬
les ñ nullos corrigimus. aut tales aliquan¬
do fuimus: & si iam diuina gr̃a operante ñ su¬
mus: ut tanto temperantius corde hũmili
corrigamus. quanto nos metipsos uerius in
his qͦs emendamus agnoscimus. Si autẽ tales
nec sumus nec fuimus. quales adhuc illi sunt.
quos emendare curamus: ne cor nr̃m forte
superbiat. & de ipsa innocentia peius ruat.

Expanded text:
enim docens, sicut potestatem habens, non sicut Scrienim docens, sicut potestatem habens, non sicut Scribae et Pharisaei. Singulariter namque et principaliter solus ex potestate bona locutus est, quia ex infirmitate mala nulla commisit. Ex divinitatis quippe potentia habuit id quod nobis per humanitatis suae innocentiam ministravit. Nos enim, quia infirmi homines sumus, cum de Deo hominibus loquimur, debemus primum meminisse quod sumus, ut ex propria infirmitate pensemus quo docendi ordine infirmis fratribus consulamus. Consideremus igitur quia aut tales sumus quales nonnullos corrigimus, aut tales aliquando fuimus, etsi jam divina gratia operante non sumus; ut tanto temperantius corde humili corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus agnoscimus. Si autem tales nec sumus nec fuimus quales adhuc illi sunt quos emendare quos curamus, ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa innocentia pejus ruat,
Abbreviated transcription (Latin):
sic dicitur. Hic ẽ filius m̃s dilectus: in quo mͥ
bene complacin. Qd est qd̾ pater de filio loqͥtur
dicens. in quo mͥ complacui: Om̃is eñi qui pe¬
intendo corrigit aliqua quȩ fecit. eo ipso quo
penitet. se sibi displicuisse uidicat. qͥ emendat
qd fecit. Et ita om̃ip̃c pater. sicut intelligi ab
om̃ib poterat. humano mͦ locutus ẽ de pecca¬
toribus dicens. penitet me fecisse hominẽ su¬
ꝑ terram: quasi sibimetipsi displicuit in pecca¬
toribus quos creauit. In solo aut̃e sibi unigeni
ter homines hominẽ creasse ñ penituit: in qͦ
peccatũ nullũ om̃imͦ inuenit: sicut de illo ꝑ
psalmistã d̾r. Iurauit dñs et ñ penitebit eum:
tu es sacerdos inȩternũ scdm ordinẽ melchi¬
sedech. In solo gͦ sibi redemptore nr̃o compla¬
cet pater: quia in eo solo ñ inuenit culpã. in
qua se reprehendat. quasi ꝑ penitentiam .u.
Bene a doctoribus docetur qd̾ prius
Iagitur quã dicatur. Nam doctrine
subtrahit fiduciam: quando conscientia p̃pe¬

Expanded text:
sic dicitur: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui. Quid est quod Pater de Filio loquitur, dicens: In quo mihi complacui? Omnis enim qui poenitendo corrigit aliqua quae fecit, eo ipso quo poenitet se sibi displicuisse indicat qui emendat quod fecit. Et quia omnipotens Pater, sicut intelligi ab omnibus poterat, humano modo locutus est de peccatoribus, dicens: Poenitet me fecisse hominem super terram , quasi sibimetipsi displicuit in peccatoribus, quos creavit. In solo autem sibi unigenitter homines hominem creasse non poenituit, in quo peccatum nullum omnimodo invenit, sicut de illo per Psalmistam dicitur: Juravit Dominus, et non poenitebit eum: tu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . In solo ergo sibi Redemptore nostro complacuit Pater, quia in eo solo non invenit culpam in qua se reprehendat quasi per poenitentiam. Bene a doctoribus docetur quod prius agitur quam dsubtrahit fiduciam, quando conscientia praepe
Abbreviated transcription (Latin):
Antiquus hostis filiũ dei incarnatũ
nouerat: s nr̃e redemptionis ordinẽ
nesciebat. Sciebat enim qđ pro redẽptione nr̃a
incarnatus dei filius fuerat: s om̃ino quod
redemptor. idem nr illum moriendo transfi¬
geret nesciebat. Illũ etiã aute se positũ uidit.
quẽ cognoscendo confessus. confitendo per¬
timuit dicens. Qbͥ nobis et tibi fili dei : He¬
nisti ante tempus torquere nos: Cogno¬
uit gͦ prius quẽ ꝑtunesceret: & tam̃ post ñ
tunuit cũ in illo quasi escã ꝓpriam. mortẽ
carns esuriret. Dñs quippe nr̃. ad humani
generis redemptionẽ ueniens. assumpsit
corpus: ut antiquus hostis in eo quasi escã
suam mortẽ carnis appeteret. Quã mortẽ
dũ in illo iniuste appecut: nos quos quasi
iuste tenebat amisit. Antequã autt̃ malignꝰ
sp̃c redemptorem nr̃m ꝑ mortẽ appeteret

Expanded text:
Antiquus hostis filium Dei incarnatum noverat, sed nostrae redemptionis ordinem nesciebat. Sciebat enim quod pro redemptione nostra incarnatus Dei Filius fuerat, sed omnino quod idem Redemptor illum moriendo transfigeret, nesciebat. Illum etiam ante se positum vidit quem, cognoscendo confessus, confitendo pertimuit, dicens: Quid nobis, et tibi, Fili Dei? venisti ante tempus torquere nos? Cognovit ergo prius quem pertimesceret, et tamen post non timuit, cum in illo quasi escam propriam mortem carnis esuriret. Dominus quippe noster ad humani generis redemptionem veniens, assumpsit corpus, ut antiquus hostis in eo quasi suam escam mortem carnis appeteret. Quam mortem dum in illo injuste appetiit, nos, quos quasi juste tenebat, amisit. Antequam autem malignus spiritus Redemptorem nostrum per mortem appeteret
Abbreviated transcription (Latin):
est. utrũ boni idcirco bona recipiant. ut ꝓuocati
ad aliquid melius crescant: an iusto latentiq iu¬
dicio hic suorũ oꝑum remunacionẽ ꝑcipiant.
ut a p̃miis uite sequentis inanescant: et utrũ
malos idcirco aduersa feriant. ut ab et̃nis suppli¬
ciis corrigencia defendãt: anhic eorũ pena mci¬
piat. ut quandoq cõplenda. eos ad ultima ge¬

Expanded text:
fit, utrum boni idcirco bona accipiant ut provocati fit, utrum boni idcirco bona accipiant ut provocati ad aliquid melius crescant, an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant. Et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigendo defendant: an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima ge
Abbreviated transcription (Latin):
inopiã. Uidemus enĩ in uerbis diurtis. ⁊ subti¬
lissimo dei iudicio: quã digna tali culpe pena res¬
ponderit. Agente nãq inopia. illic usq ad minima
petenda cõpulsus est : qui hic agente tenacia usq
ad neganda minima ꝑuenit. Quid retribui subtiliꝰ
quid districtius potest: Guttã aque petiit: qui
sint diuina iudicia. cur in hac uita ñnũꝗͣ
bonis male sit. atq malis bene: tũc occulciora sũt
cũ et bonis hic bene est. ⁊ malis male. Nam cum
bonis male est. malis bene. hoc fortasse dep̃hendit᷑.
quia et bomi si qua deliquerũt hic recipiũt. ut ab
eterna plenius dãpnatione liberent᷑: et mali bona
que prohac uita faciunt. hic inueniũt: ut ad sola
in posterũ torm̃ta ꝑtrahant᷑. Unde ⁊ ardenti in
inferno diuiti dicitur. Mem̃to fili quia recepisti
bona in uita tua: et lazarus similiter mala. At
cũ bonis hic bene ẽ. ⁊ malis male. incertũ ualde

Expanded text:
inopia. Videmus enim in verbis divitis, ex subtiinopia. Videmus enim in verbis divitis, ex subtilissimo Dei judicio, quam magna tali culpae poena responderit. Agente namque inopia, illic usque ad minima petenda compulsus est, qui hic agente tenacia usque ad neganda minima pervenit. Quid tribui subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petiit qui sint divina judicia, cur in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene: tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur: quia et boni, si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur: et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde
Abbreviated transcription (Latin):
te dispensãt: ut plerũq cum una tangit᷑. longe
alia ⁊ multis interiacentib posita corda quaciat᷑.
Cũq et ista sonitũ reddit: illa que in eodẽ cantu
tẽperata ẽ. aliis ĩꝑcussis tremit. Sic ergo scriptura
sacra plerũq de uirtutib. sic de uicus agit: ut
dum loquendo aliud insinuat. tacendo aliud ĩno¬
tescat. Nichil enĩ contra diuitẽ de loquacitate
memorat᷑: sed dũ pena in linguadicit᷑. que ĩ con¬
uiuio inter alias grauior fuerit culpa mõstrat᷑.¬
diuitis ardentis: cuius tanta fuit habundancia epu¬
lantis. Ait enĩ. Pater abrahã miserere mei. ⁊ mitte
lazarũ ut intinguat extremũ digiti sui in aqua
ut refrigeret linguã meã: qr crucior in hac flã¬
ma. Quib uerbis nobis ñ hoc ĩnotescit᷑. qr illic
in tanto ardore una ad sufficienciã tũc refrige¬
rii aque stilla requirat᷑: s qd̾ is qui de habun-¬
dancia peccauerit. illic estuanti nimis cremetur

Expanded text:
te dispensant, ut plerumque cum una tangitur, longe te dispensant, ut plerumque cum una tangitur, longe alia ex multis interjacentibus posita chorda quatiatur. Cumque ista sonitum reddit, illa quae in eodem cantu temperata est aliis impercussis tremit. Sic ergo Scriptura sacra plerumque de virtutibus, sic de vitiis agit, ut dum loquendo aliud insinuat, tacendo aliud innotescat. Nihil enim contra divitem de loquacitate memoratur, sed dum poena in lingua dicitur, quae in convivio inter alias gravior fuerit, culpa monstratdivitis ardentis cujus tanta fuit abundantia epulantis. Ait enim: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam: quia crucior in hac flamma. Quibus verbis nobis non hoc innotescitur quia illic in tanto ardore una tunc ad sufficientiam refrigerii aquae stilla requiratur, sed quod is qui de abundantia peccaverat illic aestuanti nimis cremetur
Abbreviated transcription (Latin):
dẽptus ascendit: illuc ꝓfecto si peccare noluisset
etiam sine redẽptione ꝑtingeret: lxuii. De loqͣ
ene semꝑ epulas sequit᷑ loquacitas: cũq
uenter reficitur. lingua diffrenat᷑. Nisi
ensi gule deditos ĩmoderata loquacitas raperet:
diues ille qui epulatus cotidie splendide dicitur.
in lingua grauius non arderet: nec aquã peteret
dicens. Pater abrahã miserere mei. ⁊ mitte lazarũ
ut intinguat extremũ digiti sui in aqua. ut refri¬
geret linguã ineã: qr crucior in hac flãma. Qͥb
in lingua peccauerat: qui totus ardens. refrigera¬
ri se p̃cipue in lingua requirebat. Prius quippe
epulatus cotidie splendide dicit᷑: et post aquã
petere in lingua inemorat᷑. Quia enĩ ut diximꝰ
inter epulas ualde defluere loquacitas solet: ex
pena indicat culpã. cũ eũ quẽ epulatũ splendide
ueritas dixerat. in lingua plus ardere ꝑhibebat.
Hii qui cordarũ armoniã tẽperãt. tanta hanc ar¬

Expanded text:
demptus ascendit, illuc profecto si peccare noluisset demptus ascendit, illuc profecto si peccare noluisset etiam sine redemptione pertingeret. CAP. LXIX.-- ene semper epulas sequitur loquecitas, cumque venter reficitur lingua disfrenatur. Nisi enim gulae deditos immoderata loquacitas raperet, dives ille qui epulatus quotidie splendide dicitur, in lingua gravius non arderet, nec aquam peteret, dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguin lingua peccaverat, qui totus ardens refrigerari se praecipue in lingua requirebat. Prius quippe epulatus quotidie splendide dicitur; et post aquam petere in lingua memoratur: quia enim, ut diximus, inter epulas valde defluere loquacitas solet, ex poena indicat culpam, cum eum quem epulatum splendide Veritas dixerat, in lingua plus ardere perhibebat. Hi qui chordarum harmoniam temperant, tanta hanc ar
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt᷑. Mox quippe ut a carnis colligaciõe exeũt.
in celesti sede requiescũt: attestante paulo qui ait.
Scimꝰ qm̃ si terrestris domꝰ nr̃a huius habitacioĩs
dissoluat᷑: qd̃ edificationẽ ex deo habemꝰ domũ nõ
manu factã cternã in celis. Prius aũ quã redẽptor
nr morte sua humani generis penã solueret. eos
etiam qui celestis patrie uias sectati sũt. pꝰ egressũ
carnis inferni claustra tenuer̃t: non ut pena qͣsi
peccatores plecteret: s ut eos in locis remociorib
quiescentes. qr necdũ int̾cessio mediatoris aduen̾at.
ab ingressu regni. reatus prime culpe ꝓhiberet.
Unde iuaxta eiusdem redẽptoris nr̃i testimoniũ.
diues qui apud inferos torquet᷑: in sinu abrahe
lazarũ roquiescere contẽplatur. Qui profecto
si adhuc in ĩmis non essent: hoc ille in torm̃tis positꝰ
debito occũbens. inferna penetrat: ut suos qui ei
inheserãt. ad celos reducat. S quo nunc homo re¬

Expanded text:
feruntur. Mox quippe ut a carnis colligatione exeunt, feruntur. Mox quippe ut a carnis colligatione exeunt, in coelesti sede requiescunt, attestante Paulo, qui ait: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam aeternam in coelis . Prius autem quam Redemptor noster morte sua humani generis poenam solveret, eos etiam qui coelestis patriae vias sectati sunt, post egressum carnis inferni claustra tenuerunt, non ut poena quasi peccatores plecteret, sed ut eos in locis remotioribus quiescentes, quia necdum intercessio Mediatoris advenerat, ab ingressu regni reatus primae culpae prohiberet. Unde juxta ejusdem Redemptoris nostri testimonium, dives qui apud inferos torquetur in sinu Abrahae Lazarum requiescere contemplatur. Qui profecto si adhuc in imis non essent, hos ille in tormentis positus debito occumbens, inferna penetrat, ut suos qui ei inhaeserant ad coelos reducat. Sed quo nunc homo re
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est. tanto bonis sua gaudia excrescũt: qͣnto
eorũ oculis dãpnatorũ mala subterracẽt que euase¬
runt. Quãuis enĩ sua gaudia plene sufficiãt ad
ꝑfruendũ. mala tam̃ repborũ absq dubio semꝑ
aspiciunt: qr qui creatoris sui claritatẽ uident.
nichil in creatura agitur qđ uidere non possint.
sciendũ ẽ: qm̃ sicut hii qui adhuc uiuẽtes sunt
mortuorũ animas quo loco habeant᷑ ignorant:
ita mortui uitã in carne uiuenciũ post eos qͣlit̃
disponat᷑ nesciũt: quia ⁊ uita sp̃c longe ẽ auita¬
carnis: et sicut corporea ⁊ incorporea diu̾sa sunt
genere. ita etiam distincta cognicione. Qd̃ tamen
de aminab sanctis senciendũ ñ ẽ: qr que intus
om̃ipotentis dei claritatẽ uidẽt. nullomͦ credendũ
est. qr sit foris aliquid qđ ignorẽt. Moraliũ libro
corporib transeũt: nequa ꝗͣ per morarũ spacia
sicut antiqui patres. a celestis patrie ꝑceptione dif¬

Expanded text:
dictum est, tanto bonis sua gaudia excrescunt, quanto dictum est, tanto bonis sua gaudia excrescunt, quanto eorum oculis damnatorum mala subterjacent. Quamvis eis sua gaudia plene sufficiant ad perfruendum, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt, quia cum Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possunt. sciendum est quoniam sicut ii qui adhuc viventes sunt mortuorum animas quo loco habeantur ignorant, ita mortui vitam in carne viventium post eos qualiter disponatur nesciunt, quia carnis, et sicut corporea atque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cognitione . Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vident, nullo modo credendum est quia sit foris aliquid quod ignorent. Omnipocorporibus transeunt, nequaquam per morarum spatia, sicut antiqui Patres, a coelestis patriae perceptione dif
Abbreviated transcription (Latin):
maiores ereptori suo grãs referãt. quanto uident
in aliis quod ipsi ꝑpeti si essent derelicti potuer̃..
Nec illam tante beatitudinis claritatẽ apud iusto¬
leticia ñ ualebit. Iustorũ enim anime. quãuis in
sue nature bonitate miscd̃iam habeant. etiam si
misereri uellẽt. iam tũc omĩno ñ possũt: qr iusti¬
cie auctoris sui coniũcte. tanta rectitudine ꝯstrm¬
guntur. ut nulla ad reꝓbos ꝯpassione moueant᷑:
et erecti iam per iusticiã iudien. eis nullomͦ misere¬
antur. Ipsi quippe iudici concordãt cui inherent. et
eis quos eripere ñ possunt. nec ex miscðia condescen¬
dunt: quia tantum illos tunc a se uidebt̃ extͣneos.
quanto et ab eo quẽ diligũt auctore suo ꝯspiciũt
repulsos. Quid aũ mirũ. si dum iusti iniustorum
torm̃ta conspiciũt. hoc eis eueniat in obsequio gau¬
diorũ: quando ⁊ in pictura nger color substerni-¬
tur. ut albus uel rubeus clarior uideat᷑: S sic̃

Expanded text:
majores Redemptori suo gratias referant, quanto vident majores Redemptori suo gratias referant, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti si essent derelicti potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud justolaetitia non valebit. Justorum enim animae quamvis in suae naturae bonitate misericordiam habeant, etiamsi misereri vellent, jam tunc omnino non possunt, quia justitiae auctoris sui conjunctae tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur, et erecti jam per justitiam judicii, eis nullomodo misereantur. Ipsi quippe judici concordant cui inhaerent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, quia tantum illos tunc a se videbunt esse extraneos, quanto ab eo quem diligunt auctore suo conspiciunt esse repulsos. Quid autem mirum si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis eveniat in obsequio gaudiorum, quando et in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur. Sed, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
hunc suꝑbum diuitẽ inferno tradidit. qr in sua
felicitate timidus non fuit: qr ꝑcepta dona ad
usum arrogantie inflex̃: qr uiscera pietatis igno¬
rauit: qr peccata sua redimere etiã cũ sibi habũ¬
daret preciũ noluit. Sero autẽ diues iste ocłos
eleuans aꝑuit: quando lazarũ requiescentẽ ui¬
dit. quẽ iacentẽ ante ianuã uidere contẽpsit.
Intellex̃ ibi quod hic facere noluit: in dãpnaciõe
octauo decimo. Propter hoc aũ quod de hoc diuite
in torm̃tis posito dicitur. quod uident abraham
et lazarũ in sinu eius. credendũ est quod ante
retribucionẽ extremi iudicii in iusti quosdam in
requiẽ iustos conspiciũt: ut eos uidentes ĩ gau¬
dio. ñ solũ de suo supplicio. sed etiã de illor̃ cru¬
cientur bono. Iusti uero in torm̃tis semꝑ intuen¬
tur iniustos: ut hinc eorũ gaudiũ crescat. quia
malũ cõspiciũt quod miscd̾iter euaserũt: tãtoq

Expanded text:
hunc superbum divitem inferno tradidit, quia in sua hunc superbum divitem inferno tradidit, quia in sua felicitate timidus non fuit; quia percepta dona ad usum arrogantiae inflexit, quia viscera pietatis ignoravit; quia peccata sua redimere, etiam cum sibi abundaret pretium, noluit. Sero autem dives iste oculos elevans aperuit, quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit. Intellexit ibi quod hic facere noluit, in damnatione st. Propter hoc autem quod de hoc divite in tormentis posito dicitur, quod viderit Abraham et Lazarum in sinu ejus, credendum est quod ante retributionem extremi judicii injusti quosdam in requie justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio non solum de suo supplicio sed etiam de illorum crucientur bono. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod misericorditer evaserunt, tantoque
Abbreviated transcription (Latin):
census per tumorẽ non eleuat: s ꝑ oꝑa
miscd̾ie exaltat: et sunt ñ nulli. qui dũ se t̾renis
opib habundare conspiciũt. ueras dei diuicias
non requirũt: atq patriã eternã non amant:
qm̃ hoc sibi sufficere quod reb fulennt᷑ tẽpotalib
putant. Non est ergo census in crimine sed affectus:
cũcta enim sũt bona que condidit deus. S qui bo¬
nis male utitur: ꝓfecto agit ut quasi ꝑ edacitatis
ingluuiẽ. eo per quẽ uiuere debuit pane moriat᷑.
Pauꝑ ad requiẽ lazarus uenerat: suꝑbũ uͦ diuitem
torm̃ta cruciabãt. S tamen diues abrahã fuerat
qui lazarũ in sinu tenebat: qui tam̃ auctori suo
colloquẽs dicit. Loquar ad dñm meũ: cum sim
puluis et cinis. Quid itaq iste diuicias suas esti¬
mare nouerat: qui semet ipsũ puluerẽ cinerẽq
pensabat : Aut quando res hunc extollerẽt posses¬
uenturi iudicis respectum ñ habent: dũ suꝑbis
apud se cogitacionib tument. Hoc gͦ fuit quod

Expanded text:
census per tumorem non elevat, sed per misericordię opera exaltat. Et sunt nonnulli, qui, dum se terrenis opibus abundare conspiciunt, veras dei divitias non requirunt atque aeternam patriam non amant, quia hoc sibi sufficntur, putant. Non est ergo census in crimine, sed affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt, sed qui bonis male utitur, profecto agit ut quasi per edacitatis ingluviem, eo per quem vivere debuit pane, moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum vero divitem tormenta cruciabant; sed tamen dives Abraham fuerat qui Lazarum in sinu tenebat, qui tamen auctori suo colloquens, dicit: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Quid itaque iste divitias suas aestimare noverat qui semetipsum pulverem cineremque pensabat? Aut quomodo res hunc extollerent possesi venturi Judicis respectum non habent, dum superbis apud se cogitationibus tument. Hoc ergo fuit quod
Abbreviated transcription (Latin):
aret. Qͥ igitur ad doloris sui cumulũ. ꝓpinqͦr̃¬
absentiũ meminit: constat ꝓculdubio. qr eos
ad augmentũ supplicii paulo post potuit etiã
p̃sentes uidere. Quid autẽ mirũ si secũ quoq
reꝓbos aspiciat cremari: quiꝰ doloris sui cumu¬
lum eũ quẽ despexerat in sinu abrahe lararũ
uidit. Is ergo cui ut pena cresceret uir elec
tus apparuit: cur non credendũ sit quod in
supplicio uidere eos etiã quos contra dm̃ dile¬
xerat possit: Qua re colligitur. qd eos qͦs
in ordinate nũc repbi diligunt. miro iudicu
ordine secũ tũc in tormentis uidebunt: ut
penã proprie punitionis exaggeret illa auc¬
tori preposita carnalis cognatio. pari ante ocu¬

Expanded text:
aret. Qaret. Qabsentium meminit, constat procul dubio quia eos ad augmentum supplicii paulo post potuit etiam praesentes videre. Quid autem mirum si secum quoque reprobos aspiciat cremari, qui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat in sinu Abrahae Lazarum vidit? Is ergo, cui ut ptus apparuit, cur non credendum sit quod in supplicio videre eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? Qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa auctori praeposita carnalis cognatio pari ante ocu