comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ectio fancti euͣnglii qͣm
Amodo fratres audistis: expositione
non indiget. S ne hãc eandẽ tacite p̃¬
terisse uideamur. exhortando potiꝰ quã
exponendo in ea aliquid loqmur. Hoc
autẽ nobis solũmodo de expositione
uideo ẽe requirendũ. cur is qui ad sa¬
lutẽ petendam uenerat audunt: nisi
signa et ꝓdigia uideritis ñ creditis. Q

Expanded text:
Evangelii, quam modo, fratres, audistis, expositione non indiget. Sed ne hanc taciti praeterisse videamur, exhortando potius quam exponendo in ea aliquid loquamur. Hoc autem nobis solummodo de expositione video esse requirendum, cur is qui ad salutem filio petendam venerat audivit: Nisi signa et prodigia
Abbreviated transcription (Latin):
finib domin. Porro saul ⁊ uiri isrl. con¬
gregati uenerunt in uallẽ theribinchi.
et direxerunt aciem ad pugnandũ contͣ
philistiim. Et philistiim stabant super
monte ex hac parce. ⁊ isrł stabat suꝑ
montem ex altera parte. uallisqs erat
uit̾ eos. Et egressus est uir spurtꝰ de
castris philistinoꝵ. nomine goliach de

Expanded text:
finibus Dommim porro Saul et viri Israhel congregati venerunt in valle Terebinthi et direxerunt aciem ad pugnandum contra Philisthim et Philisthim stabant super montem ex hac parte et Israhel stabat super montem ex altera parte vallisque erat inter eos et egressus est vir spurius de castris Philisthinorum nomine Golia
Abbreviated transcription (Latin):
rib eiciendi: qmiuis ⁊ ad litterã rectissi¬
me possit accipi. Deniq ⁊ paulꝰ inuasꝰ
ut. eccłiastica hystoria tradit. hausto
ueneno ñ leditur. Hoc sane int̾ serpenteᷤ
qui dente. ⁊scorpiones qui cauda nocẽt
distare arbitror. qd̃ serpentes aꝑte seui¬
entes: scorpiones clanculo insidiantes.
uł homines uł demones significant:
Serpentes qui inchoandis uirtutibus
uenena pͣue ꝑsuasionis obiciunt: scor¬
piones qui consũmatas uirtutes ad fi¬
nẽ uiciare contendunt.

Expanded text:
ribus ejiciendi. Quamvis et ad litteram rectissiribus ejiciendi. Quamvis et ad litteram rectissime possit accipi. Siquidem et Paulus t Joannes, ut historia tradit, hausto veneno, non laeditur. Hoc sane inter serpentes qui dente, et scorpiones qui cauda nocent distare arbitror, quod serpentes aperte saevientes, scorpiones clanculo insidiantes, vel homines, vel daemones, significent; serpentes qui inchoandis virtutibus venena pravae persuasionis objiciunt, scorpiones qui consummatas virtutes ad finem vitiare contendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Deu̾si sunt aũt septuaginita duo
cum gaudio dicentes. Dñe etiam
demonia subiciunt᷑ nobis ii nõie tuo.
Bene quidẽ confessi sunt: deferentes ho¬
norem nõi xp̃i. Sed quia infirmi adhuc¬
in fide gaudebant in uircutib: uide qͥd
audiant. Et ait illis. Uidebam satha¬
nan. sicut fulgur de celo cadentẽ. Non
modo uideo: sed prius uidebam qndo cor¬
uod cuitẽ ait sicut fulgur uł p̃ci¬
pitẽ de superus ad ima lapsum
siguificat: uł quia deiectꝰ adhuc tͣns¬
figurat se in angelum lucis. Quia ergo
discipulos de signoꝵ operatione uidit
elatos: exemplo eos t̾ret. atq ad hu¬
militatẽ reuocat eius qui primꝰ suꝑ¬
biendo cecidit: ut qui hunc ob suꝑbiã
celo recordarent᷑ eiectum. multomagiᷤᷤ
se de terra editos. si suꝑbierint. hu¬
miliaudos agnoscant. Ecce dedi uobis
potestatẽ calcandi supͣ serpentes ⁊ scor¬
piones: ⁊ supͣ omnẽ uirtutẽ inimici.¬
⁊ nemo uobis nocebit: hoc ẽ om̃e ge¬
nus ĩmundoꝵ spũum de obsessis corpo¬

Expanded text:
ersi sunt autem septuaginta duo cum gaudio, dicentes: Domine, etiam daemonia subjiciuntur nobis in nomine tuo. Bene quidem confessi sunt, deferentes honorem nomini Christi, sed quia infirma adhuc fide gaudebant in virtutibus, vide quid audiunt. Et ait illis: Videbam Satanam, sicut fulgur de coelo cadentem. Non modo video, sed prius videbam, quando coutem ait: Sicut fulgur, vel praecipitem de supernis ad ima lapsum significat, vel quia dejectus, adhuc transfigurat se in angelum lucis. Quia ergo discipulos de signorum operatione vidit elatos, exemplo eos terret, atque ad humanitatem revocat ejus qui primus superbiendo cecidit, ut qui hunc ob superbiam de coelo recordarentur ejectum, multo magis se de terra editos, si superbierint humiliandos agnoscant. Ecce, dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones, et supra omnem virtutem inimiciet nihil vobis nocebit. Hoc est omne genus immundorum spirituum de obsessis corpo
Abbreviated transcription (Latin):
seruis exhibeat audiamꝰ. Am̃ dico
uobis: qd p̃cinget se. ⁊ faciet illos discũ¬
bere: et transiens ministrabit illis. Pre¬
cinget se: idest ad retributionẽ p̃parat.
Faciet illos discumbere: idest in et̾na qͥe¬
te refoueri. Discumbere quippe nr̃m: in
regno quiescere ẽ. Unde et rursũ dñs di¬
cit. uenient et recũbent. cũ abraham
ysaac. et iacob.Latio tertia¬

Expanded text:
 Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet eos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget se, id est ad retributionem praeparabit; et faciet illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
gros ꝓpt̾ nom̃ meum: centuplũ reci¬
piet. ⁊ uitam et̾nam possidebit. Mꝑ¬
ti autẽ exunt primi nouissimi. ⁊ no¬
uissimi primi. Locꝰ iste cum illa sen¬
tentia congruit in qua saluator loqͥ¬
tur. Non ueni pacem mittere: s gladi¬
um. Ueni enim separare hominem
a patre suo. ⁊ matrẽ a filia. ⁊ nurũ
a socru ⁊ inimici hõis domestici eiꝰ.
⁊ p̃dicationẽ eunglii om̃es af¬
fectus contempserint atq diuitias
⁊ scli uoluptates: isti centuplũ reci¬
piẽt: et uitam et̾nam possidebunt.
Ex occasione huiꝰ sententie. quidã in¬
troducunt nulle annos post resur¬
dectionẽ: dicentes nobis tunc centu¬
plum omniũ rerũ qͣs dimisimꝰ. ⁊ uitã
etnam ẽẽ reddendam: non intelligenteᷤ
Qd̾ si in ceteris digna sit repinissio: ĩ
uxorib apparea turpitudo: ut qͥ unam
pro domino dimiserit. centũ recipiat ĩ fut᷑o
Sensus gͦ iste ẽ. Qͥ carnalia. ꝓ dño dimiserit: sp̃n¬

Expanded text:
 meum, centuplum accipiet et vitam aeternam possidebit. Multi autem erunt primi novissimi et novissimi primi. Locus iste cum illa sententia congruit in qua Salvator loquitur, non veni pacem mittere, sed gladium, veni quippe separare hominem a patre suo et matrem a filia, et nurum a socru, et inimici hominis domestici ejus. praedicationem evangelii omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates, isti centuplum recipient, et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae quidam introducunt mille annos post resurrectionem, dicentes nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimisimus, et vitam aeternam reddendam, non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo, ut qui unam pro Domino dimiserit centuplum recipiat in futuro. Sensus igitur iste est, qui carnalia pro Salvatore dimiserit spir
Abbreviated transcription (Latin):
piuqua ad prorimam iumo adn
norem. Non selũ ueiit sed etiam prier
salaitauit. Decet qium ut quato
castior uirgo sit. tanto hũilior sit. nouit¬
unore de ferre semoribus. Dit magistiti bui¬
mulitans in q̃ est professio castitatis.
Est ⁊ causa pietatis est criam norma doc¬
trine. Contuendũ est einm q supior
uenit ad infcriorcui ut iofcrior adiu¬
uentur maria ad clirabeth. xp̃s ad
iohnnẽ. Demq etiam postea ut sanc¬

Expanded text:
pinqua ad proximam, iunior ad seniorem nec solum uenit, sed etiam prior salutauit; decet enim ut quanto castior uirgo tanto humilior sit. nouerit deferre senioribus, sit magistra humilitatis, in qua est professio castitatis. est et causa pietatis, est etiam norma doctrinae. contuendum est enim quia superior uenit ad inferiorem, ut inferior adiuuetur, Maria ad Elisabet, Christus ad Iohannem, denique etiam postea, ut sanc
Abbreviated transcription (Latin):
dite uos sacerdotib. Et factum ẽ dũ
irent. mundati sunt. Nullum dñs eoꝵ
quib hec corporalia bñficia p̃sticit in¬
uenitur misisse ad sacerdotes: nisi leꝑ¬
sos: quia uidelicet sacerdotiũ indeorũ.
figum erat futuri sacerdotii regalis
quod ẽ in cocłia quo consecͣntur mis
om̃s ꝑtinentes ad corpus xp̃i sũmi ⁊
ueri principis sacerdotum. Et quisqͥs
uel heretica prauitate. uł suꝑstitione
gentili. uł uidaica ꝑfidia. uel etiã scis¬
mate fraterno quasi uario colore ꝑ do¬
mini grãm caruerit. necesse ẽ ut ad ec¬
clesiam urniat: colorẽq fidei uerum
quẽ acceperit ostendatect xiͨ.¬
etera uero uicia tanqͣm ualitudi¬
nes. ⁊ quasi membroꝵ anime at¬
q sensuũ ꝑ scipsum interiꝰ in conscien¬
tia et intellectu dominꝰ sanat ⁊ corrigit.
Seuiq et paulꝰ uoce dñi audita qͥd me
ꝑsequeris. ego sum ihc quem tu ꝑseq̃¬

Expanded text:
dite vos sacerdotibus. Et factum est dum dite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt. Nullum Dominus eorum quibus haec corporalia beneficia praestitit invenitur misisse ad sacerdotes nisi leprosos, quia, videlicet, sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi summi et veri principis sacerdotum. Et quisquis vel haeretica pravitate, vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruerit, necesse est ad Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem acceperit, ostendat. Caetera vero vitia tanquam valetudinis et quasi membrorum animae atque sensuum, per seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Denique et Paulus voce Domini audita: Quid me persequeris? Et: Ego sum Jesus quem tu pe
Abbreviated transcription (Latin):
uarias doctrinas ꝓfitentꝰ erroris. Nõ
enim abscondũt imꝑitiã suã: s ꝓ sũ¬
ma ꝑicia ꝓferunt in lucẽ: ⁊ iactantiã
sermonis ostentant. Nulla porro falla
doctrina est: q̃ ñ aliqͣ uera int̾misceas.
Uera ergo falsis ĩ ordinate ꝑmixta. in
una dispositione disputatione uel nar¬
ratione hominis: tanqͣm ĩ uniꝰ corpis¬
colore apparentia significant lepram
tanqm ueris falsisq coloꝵ locis hu¬
mana corpora uariantẽ ata maculao¬
tẽ. Hii autẽ tam uitandi sunt ecclie
ut si fieri potest longiꝰ remoti. magno
clamore xp̃m interpellent. Unde ⁊ apte
subiungitur. Qui steterunt alonge:⁊
leuauerunt uocem dicentes. Ih̾u pre¬
ceꝑtor miserere nr̃i.
It bene ut saluentur: ih̾m p̃cep¬
Itorẽ uocant. Quia enim ĩ eiꝰ uer¬
bis se errasse significant: hunc saluã¬
di humilit̾ ỹceptorẽ uocant. Cumq
ad cognitionẽ p̃ceptoris redeunt: mox
ad formam salutis recurrunt. Nã se¬
quitur. Quos ut uidit dixit. Ite. ostẽ¬

Expanded text:
trinas profitentur erroris. Non enim vel abscondunt imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantia sermonis ostentant. Nulla porro falsa doctrina est quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis inordinate permixta, in una disputatione vel narratione hominis, tanquam in unius corpcolore apparentia, significant lepram tanquam veris falsisque colorum locis humana corpora variantem atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut, si fieri potest, longius remoti, magno clamore Christum interpellent. Unde et apte subjungitur: Qui steterunt a longe et levaverunt vocem, dicentes Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant: cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Nam sequitur: Quos ut vidit, dixit: Ite, osten
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Quam bene ihericho q̃ luua inter¬
p̃tat᷑ significat: uariis udelicet defec¬
tuum laborib. errorib qr semꝑ incertã.
Et incidit ĩ latrones. Latrones diabo¬
lum et angłos eiꝰ intellige: in quos qͥa
descendebat incidit. Nisi enĩ priꝰ intus
intumesceret: foris temptatꝰ tã facile
non caderet. Uera ẽ enim sententia q̃
dicit. Ante ruinã erim: exaltabitꝰ cor.
Qui etiã despoliauerunt eum. Gła ui¬
delicet ĩmortalitatis et innocentie ueste
priuarunt. Hec ẽ prima stolar. qua uix¬
ta aliam parabolã lururiosꝰ filiꝰ ꝑ pe¬
nitentiã rediens ornat᷑. ⁊ qͣ ꝓthoplasti
amissa cognouerunt se ẽẽ nudos: tuni¬
cas q pellicias nature mortalis induti
sunt. Et plagis impositis abierunt se¬
miuiuo relicto. Plage peccata sunt: qui¬
b nature humane integritatẽ uolan¬
do seminariũ quoddã ut ita dicã auge¬
de mortis. fessis indidere uiscerib.¬

Expanded text:
nit. Quam bene Jericho, quae luna internit. Quam bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis, videlicet, defectuum laboribus erroribusque semper incertam. Et incidit in latrones. Latrones diabolum et angelos ejus intellige, in quos, quia descendebat, incidit. Nam nisi prius intus intumesceret, foris tentatus tam facile non caderet. Vera est enim satis sententia, quae dicit: Ante ruinam enim exaltatur cor . Qui etiam despoliaverunt eum. Gloria videlicet immortalitatis et innocentiae veste privarunt. Haec est enim prima stola, quam, juxta aliam parabolam, luxuriosus filius per poenitentiam rediens ornatur, et qua protoplasti amissa, cognoverunt esse se nudos, tunicasque pelliceas naturae mortalis induti sunt. Et plagis impositis, abierunt, semivivo relicto. Plagae peccata sunt, quibus naturae humanae integritatem violando, seminarium quoddam ut ita dicam augendae mortis, fessis indidere viscerib
Abbreviated transcription (Latin):
anis glie dem̃tia. Legis ꝑitꝰ ob iuil¬
gi fauorẽ captandũ. quo sapient̾ respõ¬
disse iactaretur: primum se legis fate¬
tur ignorare mandatũ. Uere iuxta sal¬
uatoris sententiam. sapiens et prudens
oculos columbarum innocentie lacte lo¬
tarum quib xp̃i archana uidere possit
accipere recusans. Cui ꝓfecto dñs ita reᷤ¬
ponsũ temperauit suum: ut et omnẽ
doceret: et tam̃ hac eadẽ parabola spe¬
cialiter ipsum dei filium qͥ nobis ꝑ hu¬
manitatẽ. ꝓximꝰ fieri dignatꝰ ẽ desig¬
naret. Neq enim ita. ꝓximũ quẽ sic̃
nos diligere iubemur suꝑ xp̃o interp̃ta¬
ri debemus: ut moralia mutue frat̾nita¬
tis instituta. sub allegorie regulis exte¬
nuare et auferre conem. LctiO .xIͭ¬
uspiciens aũt ih̾c dixit. Homo qͥ¬
dam desceudebat ab ihrlm in ihe¬
rico. homo iste: adam intelligit᷑ in ge¬
nere humano: ihrłm ciuitas pacis uł¬
la celestis. a cuius beatitudine lapsus
ĩ hanc mortalẽ miseramq uitã deue¬

Expanded text:
anis gloriae dementia, legisperitus, ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se Legis fatetur ignorare mandatum: vere, juxta Salvatoris sententiam sapiens et prudens oculos columbarum, innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusat. Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut et omnem doceret; et tamen haec eadem parabola specialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est, designaret. Neque enim ita proximum, quem sicut nos diligere jubemur, super Christo interpretari debemus, ut moralia mutuae fraternitatis instituta sub allegoriae regulis extenuare et auferre conemur. Suspiciens autem Jesus dixit: Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur in genere humano: Hierusalem civitas pacis illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus in hanc mortalem miseramque vitam deve
Abbreviated transcription (Latin):
is ⁊ ex omni m̃te tua: ⁊ ꝓximũ tuũ sic̃
teipsum.
um legis ꝑito respondet. ꝑfectũ no¬
bis saluator iter uite celestis osten¬
dit. Cui primo de dilectione dei ⁊.ꝓxi¬
mi. legis scripta ꝓponenti dixit. Recte
respondisti: hoc fac et uiues. Seinde p̾t
inductam parabolam respondenti illum
fuisse ꝓximum uuluerato. qui fecit mi¬
sericordiã in illum: adiecit. uade ⁊ tu
fac similit̾: idest tali miscd̃ie studio. uxi
mum necesse habentẽ diligere ⁊ sustentare
mem̃to: aptissime declaraus. solã ẽẽ dilee¬
tionẽ. et ipsã non uerbotenꝰ ostentatam
sed operis executione ꝓbatam: q̃ perpetũ¬

Expanded text:
proximum tuum sicut teipsum. Dum legisperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit. Cui primo de dilectione Dei et proximi legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti: Hoc fac, et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjicit: Vade, et tu fac similiter, id est, tali misericordiae studio proximum tuum necesse habentem diligere et sustentare memento. Apertissime declarans solam esse dilectionem, et ipsam non verbo tenus ostentatam, sed operis ex
Abbreviated transcription (Latin):
t ecce quidã legis ꝑitꝰ surrexit:
temptans eũ et dicens. Magist̾ qͥd
faciendo uitã et̾nam possidebo: Legis
occasionẽ ut peor temptandi de ipsis do¬
mini sermonib sumpsit. ubi ait. Gaude
ra sit illa dñi confessio qͣ patri loquitur.
qd̃ abscondisti hec a sapientib ⁊ pruden¬
tib et reuelasti ea parilis. At ille dix̃

Expanded text:
t ecce quidam legisperitus surrexit, tentans eum, et dicens: Magister quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legispoccasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudetat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quod abscondisti haec a sapientibus, et prudentibus, et revelasti ea p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ idoneum totꝰ mundꝰ agnoscat. Gaudẽt
ergo: ⁊ quasi p̾mum sequentes de eius
nutu pendent: ⁊ cordis aciem in cum defi
audent quia ꝑ eiꝰ E gunt
magisterium ad celestis milicie ty¬
rocinium sunt adsciti: sperant se sub ciꝰ
ducatu militantes ad superni regis pala¬
adipisci confidunt. Ad banc itaq lucer¬
nam quasi in caliginoso uite huiꝰ stadio
micantẽ subinde respicuint: ⁊ in ipsa ui¬
dent quo gressum oꝑis tendant. Lucer
na igitur est beatissimꝰ bñdictꝰ Lucer¬
na inauã ad boc suꝑ candelabrum posi¬
ta. ut ardẽs. ⁊ lucens. sicut de iohanne tes
resplendeat. An iste superno amore non
uehement̾ arsit: An et iste cum uerbo ⁊
opere tum signorum splendore ñ reluxit:

Expanded text:
et idoneum totus mundus agnoscat. Gaudent et idoneum totus mundus agnoscat. Gaudent ergo, et quasi praevium sequentes, de ejus nutu pendent, et cordis aciem in eum defigunt. Gaudent, quia per ejus magisterium, ad coelestis militiae tirocinium sunt asciti. Sperant sub ejus ducatu militantes, ad superni regis palaadipisci confidunt. Ad hanc itaque lucernam, quasi in caliginoso vitae hujus stadio micantem, subinde respiciunt, et in ipsa vident quo gressum operis tendant. Lucerna est igitur beatissimus Benedictus. Lucerna, inquam, ad hoc super candelabrum posita, ut ardens et lucens, sicut de suo praecursmo Dei sunt, resplendeat . An et iste superno amore non vehementer arsit? An et iste, cum verbo et opere, tum signorum splendore non reluxit
Abbreviated transcription (Latin):
currere fecit. dum planc in utroq facto¬
rerum liqueat obstare natura. Uideris¬
itaq quid hoꝵ p̃cellat utrum uł cãle
sit a quas diuisisse. aut suꝑ aq̃s sico ues¬
tigio cucurrisse. Die scda. Lectio.¬
ulta dici p̃terea possent: quib ista¬
rum personarum conuenientia
pituisset. at equidẽ beatissimũ patrẽ
legislatio specialit̾ moysi comparat. s
magnitudo uirtutum / atq signorum qͥ¬
b qr etiam excellentissimis uiris. conser¬
tum nichilominꝰ ostendit. sicut ille mi¬
rabilis eius uite relator papa uidelicet
gregorius astruit. qui assignant̾ ex qui¬
buidam factis ipsum aliquib nõiatĩ
plurima superni murus karismata ad¬
pͥme disertus fuerit.⁊ qd̾ monachorũ re¬
gulam. luculento sermone ⁊discretione
p̾cipua scripserit. letabundis aurib coꝵ
enarrat. Letabundis inquam. qͥa gran¬
de gaudium quibusq sana sapientibus
hoc affert. qd̃ eis suꝑna. ꝓuidentia dalẽ

Expanded text:
currere fecit. Dum plane in vtroque factocurrere fecit. Dum plane in vtroque facto, liqueat rerum obstare naturam: videris quid horum præcellat. Vtrum vel æquale sit, aquas diuisisse: aut super eas sicco vestigio cucurrisse. Ille iulta dici praeterea possent, quibus istarum personarum convenientia patuisset. Et hunc quidem beatissimum patrem legislatio specialiter Moysi comparat. Sed magnitudo virtutum, atque signorum, quibusque etiam excellentissimis viris, consertum nihilominus ostendit. Sicut ille mirabilis ejus vitae relator, papa videlicet Gregorius astruit, qui assignanter ex quibusdam factis, ipsum aliquibus nominatim plurima superni muneris charismata, apprime disertus fuerit; et quod monachorum regulam, sermone luculento, et discretione praecipua scripserit, laetabundis auribus eorum narrat. Laetabundis, inquam, quia grande gaudium quibusque sanum sapientibus hoc affert; quod eis superna providentia, talem
Abbreviated transcription (Latin):
umi et ante moysen sacrificiorũ ceri¬
mouie. ⁊ circuncisionis ritꝰ frequen¬
tissimo uiguit usu. qui tam̃ specialiter
ꝑ eundẽ moysen inculcatꝰ ẽ. Sic ergo ⁊
huic beatissimo legislatori ñ p̃iudicãt
alii patres qui sc̃e regule munia descrip¬
serunt. s magis ut assertores eiꝰ sanccita
confirmant. Neq enim ab re sẽs iste
moysi comparatur: qͣndo quidẽ ñ pauca
magnalia pene similit̾ ab utrisq gerũ
iestate separata qua sub illo om̃ia
in figura contĩgebant. decetero multare¬
peries. que similia tanqͣm sub uno sp̃u
gesta nr̃ iste patrauit. Et hoc equidẽ
pruilegium utrisq ẽ cõmune: qd̾ am¬
bo sunt legislatores. Ille q̃ rulas hebres¬
rum turbas de egypto exire suasit. iste
uero quasi de genuinis carnalium deside¬
ciorum tenebris multas ex ppło adquisi¬
tionis cateruas suo ducatu abstractas ad
terram uiuentiũ introducit. Ille mare
rubrum diuisit: iste post petrũ inusita¬
To mira culo discipulum equidẽ suꝑ aqͣs

Expanded text:
m ante Moysen, sacrificiorum caeremoniae, et circumcisionis ritus frequentissimo viguit usu: qui tamen specialiter per eumdem Moysen inculcatus est huic Beatissimo Legislatori non præiudicent alij Patres, qui sanctæ Regulæ munia descripserunt: sed magis vt assertores eius sancita confirment. Neque enim abs re, sanctus iste Moysi comparatur, quādoquidem, non pauca magnalia pene similiter, ab vtrisque geruntur. iestate separata, qua sub Moyse, omnia in figura contingebant. De cætero multa reperies, quæ similia, tamquam sub vno spiritu gesta, noster iste patrauit. Et hoc equidē priuilegium vtrisque est commune; quod ambo sunt legislatores. Ille querulas Hebræorum turbas, de Ægypto exire suasit: iste vero, quasi de genuinis carnalium desideriorum tenebris multas ex populo acquisitionis cateruas, suo ducatu abstractas, ad terram viuentium introducit. Ille mare rubrum diuisit: iste post Petrum, inusitato miraculo, discipulum equidem super aquas
Abbreviated transcription (Latin):
habetur p̃termisimꝰ pro hiis omnibꝰ ma¬
ledicta ab eniuilis presi tolantes: quib me
necesse ẽ ꝑ singula opuscula respondere.
Et hoc patior: quia uos cogitis: Ceterũ
ad compendiũ mali rectꝰ fuerat. modum
furori eoꝵ silentio meo ponere. qͣm coti¬
die noui aliquid scriptitantẽ inuidoꝵ in¬
saniam ꝓuocare. Lectio Secund
erba iheremnie filii helchie de sacer¬
dotib qui fuerunt in anathot. in
terra beniamur. Qd̃ factum ẽ uerbũ do¬
mini ad eum. ĩ dieb iosie filii amon re¬
gis uida. in tertio decimo anno regni eiꝰ.
Et factum ẽ in dieb ioachim. filii iosie
regis iuda. usq ad consũmatione᷑ undeci

Expanded text:
 pro his omnibus ma pro his omnibus maledicta ab aemulis praestolantes, quibus me necesse est per singula opuscula respondere. Et hoc patior, quia vos cogitis. Caeterum ad compendium mali, rectius fuerat modum furori eorum silentio meo ponere, quam quotidie novi aliquid scriptitantem invidorum insaniam provocare.  filli Helciae, de sacerdotibus, qui fuerunt in Anathoth, in terra Benjamin. Quod factum est verbum Domini ad eum in diebus Josiae filii Amon regis Juda, in tertio decimo anno regni ejus. Et factum est in diebus Joachim filii Josiae regis Juda, usque ad consummatio
Abbreviated transcription (Latin):
phetis uidet᷑ ẽẽ rusticior sed sensib par est.
quippe qui eodẽ sp̃u ꝓphauerit. Porro sĩ¬
plicitas eloquii de loco ei in quo natꝰ ẽ
accidit. Fuit enim a nathothites: qͥ est
usq hodie uicuiꝰ. trib ab iherosolimis
distans milib: sacerdos ex sacerdotib
et in matris utero sanctificatꝰ: uirgini¬
tate sua eungłicum uirum xp̃i ecclesie
dedicans. Hic uaticinari exorsus est pu¬
er et captiuitatẽ urbis atq iide ñ so¬
lum sp̃n. s ⁊ oculis carnis intuitꝰ ẽ. Iã
decem tribus isrł assyrii ĩ medos trans¬
tulerant: iam terras eoꝵ colonie genti¬
um possidebant᷑. Unde et ĩ uida tantũ
et beniamm ꝓph̃auit: et ciuitatis sue
ruinas qͣdruplici plauxit alphabeto qd̾
nos mensure metri uersib qr reddidimꝰ
Preterea ordinẽ uisionũ. qui apud grecos
et latinos omniuo confusꝰ ẽ: ad pristinã
fidẽ correximꝰ. Librum autẽ baruc no¬
tarii eiꝰ. qui apud hebreos nec legitꝰ. uec

Expanded text:
ar est: quippe qui eodem spiritu prophetaverit. Porro simplicitas eloquii, de loco ei in quo natus est accidit. Fuit enim Anathothites, qui est usque hodie viculus, tribus ab Jerosolymis distans millibus; sacerdos ex sacerdotibus, et in matris utero sanctificatus: virginitate sua evangelicum virum Christi Ecclesiae dedicans. Hic vaticinari exorsus est puer: et captivitatem urbis atque Judaeae, non solum spiritu, sed et oculis carnis intuitus est. Jam decem tribus Israel Assyrii in Medos transtulerant: jam terras earum, coloniae gentium possidebant. Unde in Juda tantum, et in Benjamin prophetavit: et civitatis suae ruinas quadruplici planxit alphabeto, quod nos mensurae metri versibusque reddidimus. Praeterea ordinem Visionum, qui apud Graecos et Latinos omnino confusus est, ad pristinam fidem correximus. Librum autem Baruch, notarii ejus, qui apud Hebraeos nec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nobis: ut nos sua pauꝑtate simul ⁊ hu¬
manitate diuitiaꝵ ⁊ diuinitatis sue dona-¬
ret eẽ participes. Sed libet paulisꝑ intueri:
cur hec maxime uolucres. in hostiã dñi
iubentur offerri. Nam et abraham patri¬
archa tanto aute legem tempore. has ĩ ho¬
locaustum domini legit᷑ optulisse: ⁊ ĩ ple¬
risq legis cerimoniis qui mundandꝰ eẽt.
ꝑ has iubebatꝰ mundari. Columba ergo sĩ¬
plicitatẽ. turtur iudicat castitatẽ: quia
⁊ columba simplicitatis. ⁊ castitatis amator
est turtur: ita ut si conuigẽ casu ꝑdiderit.
ñ aliam ultͣ querere curet. Unde in laudi¬
b ecclie loquitur dominꝰ. Pulchre funt ge¬
ne tue sicut turturis. Et iterum. Ecce tu
pulchra es amica mea. ecce tu pulchra: o¬
culi tui columbarum. Genas quippe ut tur¬
turis habet. q̃ ab omni impudicitie peste
castam se custodit ⁊ ĩmunẽ. Oculos habet
colranbarum. que nulli nocere desiderans.

Expanded text:
 nobis, ut nos sua paupertate, simul et humanitate divitiarum, et divinitatis suae donaret esse participes. Sed libet paulisper intueri cur hae maxime volucres in hostiam Domini jubentur offerri. Nam et Abraham patriarcha tanto ante legem tempore has in holocaustum Domino legitur obtulisse, et in plerisque legis caeremoniis, qui mundandus esset, per has jubebatur mundari. Columba ergo simplicitatem, turtur indicat castitatem; quia et columba simplicitatis, et castitatis amator est turtur, ita ut si conjugem casu perdiderit, non aliam ultra quaerere curet. Unde in laudibus Ecclesiae loquitur Dominus: Pulchrae sunt genae tuae, sicut turturis . Et iterum: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra, oculi tui columbarum. Genas quippe ut  Al. om. ut turturis habet, qui ab omni impudicitiae peste castum se custodit et immunem; oculos habet columbarum, qui nulli nocere desiderans
Abbreviated transcription (Latin):
uita: ne ꝑdas in et̾na uita. Hoc aũt qd̾
posterius dixi: magis habere uidetꝰ sensꝰ
eũngelicus. Sequitur enim. Et qͥ odit a¬
nimam suam in hoc mundo: ĩ uitam eter¬
nam custodit eã. Lectõ decima.¬
rgo qd supͣdictum ẽ. qui amat. sub

Expanded text:
e perdas in aeterna vita. Hoc autem quod posterius dixi, magis habere videtur evangelicus sensus. Sequitur enim: Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit eam. Ergo quod supra dict
Abbreviated transcription (Latin):
ritis patrem in nomine meo. der
uobis. tunc utiq dabit nobis. si diliga¬
mus inuicẽ: cum ⁊ hocipsum ipse de¬
derit nobis. qui nos elegit ñ habenteᷤᷤ
fructum: auia ñ nos eum elegeramꝰ
et posuit nos ut fructũ afferamꝰ: hoc
ẽ inuicẽ diligamꝰ. Quem fructum si¬
ne illo afferre ñ possumꝰ: sicut palmiteᷤ
sine uite facere nichil possunt. Carita¬
tis ergo fructꝰ est nr̃: quã diffiniuit
apłs de corde puro. ⁊ conscientia bona.
⁊ fide non ficta. hac diligimꝰ inuicem:

Expanded text:
ritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non
Abbreviated transcription (Latin):
salomonẽ filium meũ suꝑ mulã me¬
am. ⁊ ducite eum in gyon. ⁊ uugat eũ
ibi sadoch saçerdos ⁊ nathan ꝓph̾a i
regẽ super isrłꝰ. ⁊ canctis bucina atq
dicetis: uiuat rex salomon. Et ascende¬
tis post eum et uenietis et sedebit su¬
ꝑ soliuim meum: et ipse regnabit ꝓ
me. iliq p̃cipiã ut sit dux suꝑ iudã¬
deus domini mei regis. Quomodo fu¬
it domunꝰ cum dño meo rege. sic sit cũ
salomone: ⁊ sublimius faciat soliũ
eiꝰ a solio dñi mei regis dauid. Lc. uiii.¬
escendit ergo sadoch sacerdos ⁊
nathan propha. et banaias fi¬
lius ioiade ⁊ cerethi. ⁊ pherechi. et
imposuerunt salomonẽ suꝑ mulã
regis dauid ⁊ adduxerunt cum ĩgi¬
on. Sumpsitq sadoch sacerdos cor¬
nu olei de tabernaculo. ⁊ auixit salo¬
monem: ⁊ cecinerunt bucina: ⁊ dixit
omnis ppls .U. uiat rex salomon. Et
ascendit uniuersa mititudo post.
eum: ⁊ ppłs camentiũ tibiis ⁊ letantiũ

Expanded text:
Salomonem filium meum super mulam meam et ducite eum in Gion et unguat eum ibi Sadoc sacerdos et Nathan propheta in regem super Israhel et canetis bucina atque dicetis vivat rex Salomon et ascendetis post eum et veniet et sedebit super solium meum et ipse regnabit pro me illique praecipiam ut sit dux supeDeus domini mei regis. Quomodo fuit Dominus cum domino meo rege, sic sit cum Salomone, et sublimius faciat solium ejus a solio domini mei regis David. Descendit ergo Sadoc sacerdos, et Nathan propheta, et Banaias filius Joiadae, et Cerethi, et Phelethi: et imposuerunt Salomonem super mulam regis David, et adduxerunt eum in Gihon. Sumpsitque Sadoc sacerdos cornu olei de tabernaculo, et unxit Salomonem: et cecinerunt buccina, et dixit omnis populus: Vivat rex Salomon. Et ascendit universa multitudo post eum, et populus canentium tibiis, et laetan
Abbreviated transcription (Latin):
tunc inuocabunt me et ñ exaudiã. ma¬
ue consurgent. ⁊ ñ inuenient me. eo
qd̃ erosam habuerint disciplinã. ⁊ ti¬
morẽ dñi ñ susceperint. nec ad quieue¬
rint consilio meo. ⁊ decrarerint uniu̾se
correptioni mee. Comedent igit᷑ fruct̾
uie sue: suisq consiliis saturabunt᷑ Au̾¬
sio paruuloꝵ interficiet eos: ⁊ ꝓsꝑitas¬

Expanded text:
Mane consurgent: et non invenient me. Eo quod exosam habuerint disciplinam: et timorem Domini susceperint: nec adquieverint consilio meo: et detraxerint universe correctioni mee. Comedent igitur fructus vie sue: suisque consiliis saturabuntur. Aversio parvulorum interficiet eos: et
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet illuc terror spinarũ ⁊ uepriũ. Et
erit in pascua bouis: ⁊ in conculcatione pe
t dixit dñs ad me: Sume tibi li¬
brum grandem. et scribe in eo stilo
hominis. uelociter spolia detrahe: cito p̃¬
dare Et adhibui michi testes fideles: uri¬
am sacerdotẽ. et ⁊achariã filium barachie
⁊ accessi ad prophecissam. et concepit. et
peperit filium. Et dixit dominꝰ ad me.
Uoca nomen eiꝰ. accelera spolia detrahere.
festina p̃dari. Quia antequã sciat puer

Expanded text:
veniet illuc terror spinarum et veprium, Et veniet illuc terror spinarum et veprium, Et erit in pascuat dixit Dominus ad me: Sume tibi librum grandem, et scribe in eo stilo hominis: Velociter spolia detrahe, cito praedare. Et adhibui mihi testes fideles, Uriam Sacerdotem, et Zachariam filium Barachiae: et accessi ad prophetissam, et concepit, et peperit filium. Et dixit Dominus ad me: Voca nomen ejus: Accelera spolia detrahe: Festina
Abbreviated transcription (Latin):
Adducet dñs super populum tuũ. et
suꝑ domum patris tui lies qui ñ ue¬
uerunt a dieb separationis effraim
a uida cum rege assyrioꝵ. Et erit ĩ die
illa sibilabit dominꝰ musce q̃ est in extre¬
mo fluminũ egypti. ⁊ api que ẽ in ter¬
ra assur: et uenient et requiescent om¬
nes in torrentib uallium ⁊ cauernis
pecraꝵ. ⁊ in omnib frucectis. ⁊ ĩ uni¬
uersis forammib
Ndie illa radet dũs in nouacula con¬
ducta in his qui trans flumen sunt in
rege assyrioꝵ caput et pilos pecdũ: et
barbam uniuersã. Et erit in die illa
nutriet homo uaccam boum: ⁊ luas
oues: et p̃ ubertate lactis comedet bu¬
tyrum. Hutyrum enim et mel manclu¬
cabit: omnis qui relictꝰ fuerit ĩ medio
terre. Et erit in die illa omnis locꝰ ubi
fuerint mille uites mille argenteis: ⁊ in
spinas. ⁊ in uepres erunt. Cum sagittis
⁊ arcu ingredientur illuc. Uepres enim
et spine erunt in unuersa terra. Et
omes montes qui in sarculo sarient᷑. ñ

Expanded text:
er populum tuum, et super domum patris tui, dies qui non venerunt a diebus separationis Ephraim a Juda cum rege Assyriorum. Et erit in die illa: Sibilabit Dominus muscae, quae est in extremo fluminum Aegypti, et api, quae est in terra Assur, et venient, et requiescent omnes in torrentibus vallium, et in cavernis petrarum, et in omnibus frutetis, et in universis foraminibus. In die illa radet Dominus in novacula conducta, in his qui trans flumen sunt, in rege Assyriorum, caput et pilos pedum, et barbam universam. Et erit in die illa: Nutriet homo vaccam boum et duas oves, et prae ubertate lactis comedet butyrum: Butyrum enim, et mel manducabit omnis qui relictus fuerit in medio terrae. Et erit in die illa: Omnis locus ubi fuerint mille vites, mille argenteis, et in spinas et in vepres erunt. Cum sagittis et arcu ingredientur illuc: Vepres enim et spinae erunt in universa terra, et omnes montes, qui in sarculo sarrientur, non
Abbreviated transcription (Latin):
ras linguarum positꝰ. stet inflexibiliꝰ sta¬
tus mentis. Nulla nas detractio ad urã
ꝓuocet: atq ad remissionẽ inutilis gracie
nuliꝰ fauor inclinet. Non nos ꝓspera ele¬
uent ñ aduersa ꝑturbent: ut qui in so¬
uditate fidei figimur: nequaqͣm rerum
transeuntium mutabilitate moueamͦ¬

Expanded text:
ras linguarum positum, stet inflexibilis staras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveam
Abbreviated transcription (Latin):
lis: quid de codẽ iohanne turbis di¬
cat. aucliamꝰ. Quid existis in deserto ui¬
dere: Arundinẽ uento agitatã : Quod
uidelicet non asserendo: i negando intu¬
lit. Arundinẽ quippe mox ut aura teti¬
gerit: in partẽ alterã inflectit. Et quidy
arundinẽ nisi carnalis animꝰ designatur.
Qui mox ut fauore uł detractione tan¬
gitur: in partem qͣmlibet inclinat. Si
enim ab humano ore aura fauoris fla¬
uerit. hilarescit. excollitur: totumq se
quasi ad grãm infiectit. Sed si inde uen¬
tus detractionis eruperit unde laudis au¬
ra ueniebat. mox hunc quasi in partem
alterã ad ium furoris inclinat. S arun¬
do uento agitata iohannes ñ erat: quia
hunc nec blandum gi. nec cunissibet de¬
tractio in ia aspe ni faciebat. Nec ꝓspe¬
ra hunc erigere: ne. aduersa nouerant ⁊¬
clinare. Aruido ergo uente agitata iob̃s
ñ erat: quẽ ab stedu: sui fortitudine
nulla rerum uariet is in flectebat. Disca
tata ñ esse Solidemꝰ animũ. Inter au¬

Expanded text:
lis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid existis in desertum videre? Arundinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratia, nec cujus libet detractio ira asperum faciebat. Nec prospera hunc erigere, nec adversa noverant inclinare. Arundo ergo vento agitata Joannes non erat, quem a status sui rectitudine nulla rerum varietas inflectebat. Discamento agitatam non esse; solidemus animum inter au
Abbreviated transcription (Latin):
nata animalia subtilitꝰ describunt᷑
ut hec eungłist arum significare ꝑsonas
ipsa nobis subtilitas descriptionis apiat
nichilq sermo dei nr̃o intellectui dubie¬
tatis relinquat. Eoce enim dicitꝰ Simi¬

Expanded text:
nata animalia subtiliter describuntur, ut per haec Evangelistarum significari personas ipsa nobis subtilitas descriptionis aperiat, nihilque sermo Dei nostro intellectui dubietatis relinquat. Ecce enim dicit
Abbreviated transcription (Latin):
In aua tam̃ forma optinenda. maiores
⁊ p̃cessores. idest doctores eccłie. ñ mi¬
nima discretione opus habent. ne uide¬
licet regum gentium instar dñari sb̃¬
iectis. seq ab eis gaudeant suꝑuacuis
laudib extolli: s ad exemplum regis
et̾ni quasi iuniores eis quib regendis
p̃sunt. efficiantꝰ ac ministri: quia nimi¬
rum necesse est. ut sic bene agentib ꝑ
humilitatem sint socii: qͣtinus contra
delinauentium uicia. ꝑ zelum iusticie
sint erecti: ut et bonis in nullo se p̃¬
ferant: ⁊ cum prauorũ culꝑa exigit.
potestatẽ ꝓtinus sui prioratꝰ agnoscãt.
De eium p̃sidentis ani

Expanded text:
In qua tamen forma obtinenda, majores In qua tamen forma obtinenda, majores et praecessores, id est, doctores Ecclesiae non minima discretione opus habent, ne videlicet regum gentium instar dominari subjectis, seque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, sed ad eaeterni, quasi juniores eis quibus regendis praesunt efficiantur ac ministri. Quia nimirum necesse est ut sic bene agentibus per humilitatem sint socii, quatenus contra delinquentium vitia per zelum justitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscant. Ne enim praesidentis ani
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ idem pauiꝰ ait. cum enim sit int
uos zelꝰ ⁊ contentio ñne carnales
estis. nonne hõies estis: quasi nobis
infirmitas scõꝵ unitanda ꝓponat᷑ ⁊
ñ illud potius. quia conualuer̃t de in¬
firinitate. fortes facti sunt in bello:
hoc maxime in loco ubi ⁊ ipsa conten¬
tionis eorum causa ẽ nobis incognita.
Neq eium incredibile est. quia iuxta
hoc qd̾ alibi p̃cipitꝰ contendite intrare
ꝑ angustam portam. honore se inuicẽ
erum qualibet ex causa contende¬
rint. nos potuis ñ carnales adhuc
discipłi quid gesserint. sed sp̃ualis ma¬
gister quid iusserit audiamꝰ. Dixit
autẽ cis. Reges gentium dominant᷑
eoꝵ: ⁊ qui potestatem hadent suꝑ eos
benefici uocantͫ uos autem ñ sic: sed
qui maior est in uobis. fiat sicut iu¬
nior. Et qui pcessor est. sicut minis¬
trator. Certantib de prioratu discipłis.
piꝰ magister eos ñ irite contentioniꝰ
arguit᷑: sed formam quam seqͣntꝰ hu¬
militatis modesta ratione describit.

Expanded text:
d idem Paulus ait: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis? nonne homines estis ? quasi nobis infirmitas sanctorum imitanda proponatur, et non illud potius quia convaluerunt de infirmitate, fortes facti sunt in bello , hoc maxime in loco, ubi et ipsa contentionis eorum causa est nobis incognita. Neque enim credibile est quia juxta hoc quod alibi praecipitur: Contendite intrare per angustam portam , honore se invicem erum qualibet ex causa contenderint, nos potius non carnales adhuc discipuli quid gesserint, sed spiritalis Magister quid jusserit, videamus. Dixit autem eis: Reges gentium dominantur eorum, et qui potesantur. Vos autem non sic. Sed qui major est in vobis, fiat sicut junior, et qui praecessor est, sicut ministrator. Certantibus de prioratu discipulis, pius magister eos non initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitatis modesta ratione describit.
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos domini ih̃u: quis eoꝵ uidere¬
soiet inscripturis semꝑ exempla
patrum p̃cedentium. quib ad melio¬
ra ꝓficiant. quib agnitis de suis ac¬
tib bumilient᷑ in quirere: sic e cont᷑¬
rio repbi liquid forte in electis rep̃¬
hensibile reperuint. quasi suas ex eo
nequitias obtecturi. ac ꝓ iusto defen¬
suri. libentissime solent amplecti: ido¬
q multo ardentiꝰ legunt. qd̾ facta ẽ
contentio uit̾ discipłos xp̃i. quis eoꝵ
uideret᷑ eẽ maior: qͣm qd̃ multitudi

Expanded text:
uis eorum videresolet in Scripturis semper exempla Patrum praecedentium, quibus ad meliora proficiant, quibus agnitis, de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque multo ardentius legunt quod facta est contentio inter discipulos Christi quis eorum videretur esse majo
Abbreviated transcription (Latin):
extente de suꝑ fãcies ⁊ penne ex¬
tente desuper describuntꝰ: quia om¬
nis intentio. omnisq contemplatio
scõrum suꝑ se tendit: ut illud pos¬
sit adipisci. qđ in celestib appecit
Siue enim bono oꝑi. siue uero ĩui¬
gilet contemplationi. tunc ueracit̾¬
hoc qd̾ agit bonum est: qͣnͣdo ei pla¬
cere concupiscit a quo ẽ. Nam qui bo¬
na agere uidetur. ⁊ ꝑ hoc ñ deo sed
hominib placere ⁊̃ desiderat: inden¬
tionis sue faciem deorsum p̃mit. Et
qui idcirco in sacro eloquio ea q̃ di¬
uiuitatis sunt contemplatꝰ. ut ꝑhoc
qd̃ intelligit occupari ad questiones
possit: qͥa ñ dulcedine quesite beati¬
tudinis satiari appetit. sed doctꝰ uide¬
u: iste nimirum intellectꝰ sui pennaᷤ
desuꝑ ñ extendit. Sed qm̃ sensus sui
uigilantiam in t̾reno appetitu occu¬
pat. pennas quas subleuare in altũ.
⁊ quib subleuari ipse potuit ĩ unis
deponit. Qua in re pensandum est.

Expanded text:
extentae desuper. 4. Facies et pennae exextentae desuper. 4. Facies et pennae extentae desuper describuntur, quia omnis intentio omnisque contemplatio sanctorum super se tendit, ut illud possit adipisci quod in coelestibus appetit. Sive enim bono operi, sive vero invigilet contemplationi, tunc veracithoc quod agit bonum est, quando ei complacere concupiscit a quo est. Nam qui bona agere videtur, et per haec non Deo, sed hominibus placere desiderat, intentionis suae faciem deorsum premit. Et qui idcirco in sacro eloquio ea quae divinitatis sunt contemplatur, ut per hoc quod intelligit occupari ad quaestiones possit, quia non dulcedine quaesitae beatitudinis satiari appetit, sed doctus videri, iste nimirum intellectus sui pennas desuper non extendit; sed quoniam sensus sui vigilantiam in terreno appetitu occupat, pennas quas sublevare in altum et quibus sublevari ipse potuit in imis deponit. Qua in re pensandum est,
Abbreviated transcription (Latin):
homo eego et leo eis a dextris ẽ: quia
redemptoris nr̃i eos incarnatio letifi¬
cauit. resurrectio confirmauit: sed ui¬
tulꝰ a sinistris: quia mors illiꝰ eos ad
mom̃itum temporis ĩ infidelitate ꝓst̾uit.
ure autem locus aquile ñ Lect .uii.
iuxta sed desuꝑ ẽẽ describitꝰ᷑: quia siue
hoc qd̃ eius ascensionem signat. seu
auia uerbum patris dm̃ apud patrẽ
ẽẽ deuiuitiat: suꝑ eimglistas ceteros
uirtute contemplationis excreuit. Cũ
quib ⁊ simul de eius deitate loquitꝰ:
tur. S si aquila cum trib aliis ad¬
uincha. quatuor anmalia eẽ memo¬
rantur: mirum quomͦ desuꝑ ipsoꝵ qͣ¬
tuor eẽ describitur: nisi quia iohan¬
nes ꝑhoc qđ in principio uerbũ ui
dit. etiam suꝑ semecipsum transiit.
Nam nisi et ie transisset: uerbũ in
principio ñ uidisset. Quia ergo ⁊ se¬
ipsum transgressꝰ ẽ: non iam solum¬
modo suꝑ tria. s adiuncto ⁊ se iuper
quatuor fuit. ectio

Expanded text:
Homo ergo et leo eis a dextris est, quia Homo ergo et leo eis a dextris est, quia Redemptoris nostri eos incarnatio vivificavit, resurrectio confirmavit. Sed vitulus a sinistris: quia mors illius eos ad momentum temporis in infidelitate prostravit. Jure autem locus aquilae non juxta sed desuper esse describitur, quia sive per hoc, quod ejus ascensionem signat, seu quia verbum Patris Deum apud Patrem esse denuntiat, super evangelistas caeteros virtute contemplationis excrevit; cum quibus etsi simul de ejus Deitate loquitur,platur. Sed si aquila cum tribus aliis adjuncta, quatuor animalia esse memorantur, mirum quomodo desuper ipsorum quatuor esse describitur, nisi quia Joannes per hoc quod in principio Verbum vidit, etiam super semetipsum transiit. Nam nisi et se transisset, Verbum in principio non vidisset. Qui ergo et seipsum trangressus est, non jam solummodo super tria, sed adjuncto et se super quatuor fuit. « Et
Abbreviated transcription (Latin):
tione est: cur duo ille ⁊dextris. ⁊ unũ
hoc a sinistris ẽẽ dicitur. Et rurlum
querendum. cur aquila ñ a dextris
uł sinistris: sed desuyer ipsorum qͣ¬
tuor ẽẽ memoratꝰ. Duas itao nobiᷤ¬
et leo a dextris. uitulꝰ uero a sinistris
ẽẽ ꝑhibetur. A dextris enim leta. asi¬
nistris uero tristia habemꝰ. Unde et
sinistrum nobis ẽẽ dicimꝰ hoc qd̃ ad¬
uersum ẽẽ deputamꝰ. Et sicut p̃fati
sumus. ꝑ hominem incarnatio: ꝑ uitu¬
lum passio. ꝑ leonem uero auctoris nũ
electi letati sunt: de morte u̾o illius
tati: qui iterum de eiꝰ resurrectione
gauisi sunt. Quia ergo ⁊ natiuitas.
resurrectio leticiam disciplis p̃buit.
quos eius passio contristauit: Homo
et leo a dextris. uitulꝰ uero a sinistris
eis fuisse describitur. Ipsi namq enͣn¬
geliste sancti de eiꝰ natiuitate gauisi
sunt: de eius resurrectione confirma¬
ti: qui de eiꝰ passione fuerant ꝯtristati.

Expanded text:
tione est, cur duo illa a dextris et unum tione est, cur duo illa a dextris et unum hoc esse a sinistris dicitur. Et rursus quaerendum cur aquila non a dextris vel a sinistris, sed desuper ipsorum quatuor esse memoratur. Duas itaque quet leo a dextris, vitulus vero a sinistris esse perhibetur; a dextris enim laeta, a sinistris vero tristia habemus. Unde et sinistrum nobis esse dicimus hoc, quod adversum esse deputamus: et sicut praefati sumus per hominem incarnatio, lum passio, per leonem vero auctoris nostelecti laetati sunt. De morte vero illius tati, qui iterum et ejus resurrectione gavisi sunt. Quia ergo ejus et nativitas et resurrectio laetitiam discipulis praebuit quos ejus passio contristavit, homo et leo a dextris, vitulus vero a sinistris eis fuisse describitur. Ipsi namque evangelistae sancti de ejus humanitate gavisi sunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati.
Abbreviated transcription (Latin):
solis radiis intendit. Lectio Qrta¬
innis itaq qui in ratione ꝑfectꝰ
est: homo ẽ. Et qm̃ semetipsum
ab huiꝰ mundi uoluptate mortificat.
uitulꝰ ẽ. Quia uero ipsa sua sponta¬
nea mortificatione contra adu̾sa om¬
nia fortitudinem securit atis habet.
uude scriptum est iustꝰ quasi leo con¬
fidens. abso t̾rore erit: leo ẽ. Quia no
sublimit̾ contemplatꝰ᷑ ea q̃ celestia aty
et̾na sunt. aquila ẽ. Igitur qm̃ iustus
quisq ꝑ rationẽ homo. ꝑ sacrificium
mortificationis sue uitulꝰ. ꝑ fortitudins
securitatis leo. ꝑ contemplationẽ uero
efficitur aquila: recte ꝑ hec sc̃a anima¬
lia signari unusquisq ꝑfectꝰ potest. ad
iccirco dicimꝰ: ut ea q̃ de auatuor anima¬
lib dicta sunt: ꝑtinere quoq ad ꝑtes
edmagna nobͥ de eiꝰdẽ euͣngłistiͦ ⁊ sc̃is p̃di¬
tatoribꝰ q̃stio orit᷑. cͣ homo ⁊ leo a dext̃s ip¬
ẽẽ ꝑhibetur. Neq enim siue ammira¬

Expanded text:
solis radiis intendit. Osolis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est, homo est. Et quoniam semetipsum ab hujus mundi voluptate mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, unde scriptum est: Justus autem quasi leo confidens absque terrore erit , leo est. Quia vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna sunt, aquila est. Igitur quoniam justus quisque per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem securitas leo, per contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. Quod idcirco dicimus, ut ea quae de quatuor animalibus dicta sunt, pertinere quoque etiam aed magna nobis de eisdem evangelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur homo et leo a dextris ipesse perhibetur: neque enim sine admira