comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num sanguinẽ uouit. ficut postea
legimus regem moab filium suum
inmolasse suꝑ muros. Hic gͦ contͣ
legem nisi forte occulto instinctu
diuino excusetur. ut recte ab apło
inter scõs numeratus sitt. ẜ Per¬
cusseruntq uiri galaad effrai. quia
dixerat. fugitiuus ẽ galaad de effrai.
& habitat in medio effrem & mauasse.
In hebreo sic habetur atemgalaad.
quod interp̃r uos galaad. ꝗd ẽ cum
indignatione ꝓnuntiatum. Quasi di¬
ceretur. Uos qui estis. aut quales in¬
ter uos habitetis: Atemgalaad inter
ẽẽ cum eo in castris dan. Uł sic intel¬
ligendum ẽ qd̾ dr in castris dan. ac
si diceret᷑. in exercitu. siue in muliitu¬
castra dan nomen loci fignatur. ubi
mansit sam son pͥmum. &ꝰ forte per
antiupationẽ dictum. qͥa postea locũ
ubi sexcenti uiri de tͥbu dan in caria¬
thiarim iude manserunt legimꝰ ex
eo castroꝵ dan nom̃ accepisse. isi forte
idcireo hic locum illum conuentre in¬

Expanded text:
num sanguinem vovit, sicut postea num sanguinem vovit, sicut postea legimus regem Moab filium suum immolasse super muros. Hoc ergo contra legem, nisi forte occulto instinctu divino excusetur, ut recte ab Apostolo inter sanctos numeratus sit . Percusseruntque viri Galaad Ephraim; quia dixerat: Fugitivus est Galaad de Ephraim, et habitat in medio Ephraim et Manasse. In Hebraeo sic habetur Atem Galaad, quod interpretatur vos Galaad, quod est cum indignatione pronuntiatum. Quasi diceretur: Vos qui estis? aut quales inter nos habitatis? Atem Galaad inter s Domini esse cum eo in castris Dan. Vel sic intelligendum est, quod dicitur in castris Dan; ac si diceretur in exercitu sive in castra Dan nomen loci signatur, ubi mansit Samson primum. Et forte per anticipationem dictum; quia postea locum ubi sexcenti viri de tribu Dan in Cariathiarim Judae manserunt, legimus ex eo castrorum Dan nomen accepisse. Nisi forte idcirco hic locum illum convenienter in
Abbreviated transcription (Latin):
dam & uilem constituit pͥncipem suꝑ
nobiles uiros. ¶Locutus est iepte
om̃s sermones suos. coram dño in
maspha Sermones dicit uerba que
facta fuerant inter ipsum & pͥncipes
galaad de pͥncipatu fuo. hec lotutus
ẽ coram dño ad confirmationẽ pac¬
ti qd̾ erat iter eos. Nisi forte melior
es balach filio sephor. qui. s. hoc repe¬
tetis. qd̾ magis utris illus eẽ uidebat᷑.¬
qm̃ hec tra eus fuit. quam illi tulimꝰ
concedente. dño nr̃o. guã sublatã tam̃
ille numqmͣ repetisse cognoscititr. nͥ¬
tu forte docere & monstrare potes.
qd̾ ipse umiqmͣ uirgatus sit. ꝓ repe¬
tenda t̾ra ista contra ifrł. aut̾ pug¬
uauerit contra eum .s. ifrł̃. omni illo
temꝑe qñ ifrł habitauit. in esebon.
& uiculis euis. & cęt̾. qd iam ẽ ꝑ tre¬
centos annos. Si tradideris in manꝰ
meas filios ammon. quicũq pͥmus
fuerit egressus. holocaustum offerã
dno. Ritum gentiliũ sectitus. hitma¬

Expanded text:
dam, et vilem constituit principem super dam, et vilem constituit principem super nobiles viros. Locutus est Jephte omnes sermones suos coram Domino in Maspha. Sermones dicit verba, quae facta fuerant inter ipsum, et principes Galaad de principatu suo. Haec locutus est coram Domino ad confirmationem pacti quod erat inter eos. Nisi forte melior es Balac filio Sophor, qui scilicet hoc repetis, quod magis juris illius esse videbatm haec terra ejus fuit, quam illi abstulimus, concedente Deo nostro: quam sublatam tamen ille nunquam repetisse cognoscitur: nisi forte tu docere et monstrare potes, quod ipse unquam jurgatus sit pro repetenda terra ista contra Israel, aut pugnaverit contra eum; scilicet Israel omni illo tempore quando Israel habitavit in Hesebon, et vinculis ejus, etc., quod jam est per trecentos annos. Si tradideris in manus meas filios Amon, quicunque primus fuerit egressus, holocaustum offeram Domino. Ritum gentilium secutus huma
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsa hec loca fecisse dicunt᷑. que ab
hominib in eis facta sunt. sic & stelle
m telo ds fecit S tellȩ manentes in or¬
dine suo pugnauerunt. Intentionẽ
& rationẽ ostendit: in eo qd̾ ait. ma¬
nentes in ordine suo. Manent. enim
ubi moram faciunt. & uehementer
intendunt. In ordine autẽ manent.
bis ex parte euis. ut maledicatis t̾re
Maleticite habitatorib euis. Subdit cau
patrem familie erri. Patrem hic dicit
maicrem seniorem honorabiliorem
inter alios illus familie de qua & ip¬
se fuit. De fano baal berith. Berith.
conuratio interpr. Hinc baalberith.
idolum conutrationis. Occidit fr̃s
suos filios ierobaal septuagnita ui¬
ros si om̃s septuagnita occidit. qͦ¬
mͦ remansit unus illoꝵ: S sit dic¬
qui remansit. Umum meũ qd leci¬
ficat dm̃ tum salficatur. & homines
tum bibitur. Quis ẽ abimelech: Qua
si. nulluis p̃tii est. &ͦ ͦ adhuc aliud.
quia seruum ⁊ebul. abiectum quen¬

Expanded text:
et ipsa haec loca fecisse dicuntur, quae ab et ipsa haec loca fecisse dicuntur, quae ab hominibus in eis facta sunt; sic, et stellae in coelo Deus fecit. Stellae manentes in ordine suo pugnaverunt. Intentionem et rationem ostendit in eo quod ait: Manentes in ordine suo. Manent enim, ubi moram faciunt, et vehementer intendunt. In ordine autem manent, bis ex parte ejus, ut maledicatis terrae Maledicite habitatoribus ejus. Subdit causpatrem familiae Ezri Ozri . Patrem hic dicit, majorem, seniorem, honorabiliorem inter alios illius familiae, de qua et ipse fuit. De fano Baalberith. Berith conjuratio interpretatur hinc Baalberith idolum conjurationis. Occidit fratres suos filios Jerobaal, septuaginta viros. Si omnes septuaginta occidit, quomodo remansit unus illorum? Sed sic dicqui remansit. Vinum meum, quod laetificat Deum, cum sacrificatur, et homines cum bibitur. Quid est iste Abimelec? Quasi dicat nullius pretii est. Et adhuc aliud: quia servum suum Zebul abjectum quem
Abbreviated transcription (Latin):
isti uacabant. s ⁊ abulon & neptalim
obtulerunt antinas suas morti in regi
one romȩ. Locum notat. ubi ptignatũ
est. In hebreo habetur rome. rache.
qͣͥd interpͥr suꝑ aliitudinem campi.
S ignificatitr autẽ qd in tampo ubi p̃li¬
atum ẽ imnricis suꝑiores facti sunt.
ubi se dederunt discrimini. Sic itaq
rome ñ nomen intelligendum ẽ. sed
altitudinẽ significat. in quo errauit
tnͣslatio. Stelle manentes in ordine
suo & curfu. aduersus sysaram pug¬
nauerunt. Non ut mathematici pu¬
tant. ꝑ constellationis fatum uittum
sysaram scͥpͥturam assirmat. s figu¬
ratiue celestia ipsa ad eus opp̃ssionẽ
quasi intendisse dicit. qͥa dñs cębi
ut uiceret᷑ sua ꝓuidentia disposuit.
Quemadmodũ gͦ in terra montes. siue
ualles. siue quelibet alia t̾rena argu¬
untur. uł laudant᷑. cum ab hominib
in eis manentib. & eis p̃sidentib re¬
p̃hensibile siue laudabile qͥd agitur.

Expanded text:
Isti vacabant, sed Zabulon, et Nephthalim Isti vacabant, sed Zabulon, et Nephthalim obtulerunt animas suas morti in regione Romae Merome . Locum notat ubi pugnandum est. In Hebraeo habetur: Romae Zachae quod interpretatur super altitudinem campi. Significatur autem quod in campo ubi praeliatum est, inimicis superiores facti sunt, ubi se dederunt discrimini. Sic itaque Romae non nomen loci intelligendum est, sed altitudinem significat, in quo erravit translatio. Stellae manentes in ordine, et cursu suo adversus Sisaram pugnaverunt. Non ut mathematici putant per constellationis fatum victum Sisaram scriptura affirmat, sed figurative coelestia ipsa ad ejus oppresionem quasi intendisse dicit; quia Dominus coeli, ut vinceretur sua providentia disposuit. Quemadmodum ergo in terra montes, sive valles, sive quaelibet alia terrena arguuntur, vel laudantur, cum ab hominibus in eis manentibus, et eis praesidentibus reprehensibile, sive laudabile quid agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quentia belloꝵ in tali diuisione ab
utraq parte. ut undecũq siue hinc
siue nide bella surgerent. ad eum se¬
ture quiescentẽ. ñ pondus p̃lii. s fibi¬
lus tantum leuis fame ꝑuentret. Uñ
bilos .i. lenem famam. tm̃ securus de
longe. sibilos umqmͣ gregũ .i. castroꝵ
& exercituum. Audias dico. & nichil
fatis. Unde iterum ad irrisionẽ eius
repetit. diuisiones Ruben. magna
Ruben eẽt diuisus contra semetipsum
.i. cum dubitaret. & in semetipso uariis
cogitationib & contrariis desid̾us flut¬
tuaret. & secum ricaret᷑. utru ad bellũ
ꝑgeret necne. atq in hac dubitatione
moram faceret. magnammi de ⁊abu¬
lon & neptalim. ꝓmpti ad contentio¬
nem & certamen inuenti sunt. Uel
Ruben diuiso ab aliis. & recedente ne
ꝑgeret ad p̃lurm. qͦd tam̃ contra se erai.
.i. contra honorẽ suum. magnanimoꝵ
reꝑta contentio est. Post ad filios qͦ
irrisionẽ conueriit. G alaad. dan. aser.

Expanded text:
quentia bellorum in tali divisione ab quentia bellorum in tali divisione ab utraque parte, ut undecunque sive hinc sive illinc bella surgerent, ad eum secure quiescentem, non pondus praelii, sed sibilus tantum levis famae perveniret. Unde bilos, id est levem famam tantum, securus de longe; sibilos inquam gregum, id est castrorum et exercituum, audias dico, et nihil facias, unde iterum ad irrisionem ejus repetit: divisiones Ruben magna cRuben esset divisus contra semetipsum, id est cum dubitaret, et in semetipso variis cogitationibus, et contrariis desideriis fluctuaret, et secum rixaretur utrum ad bellum pergeret necne, atque in hac dubitatione moram faceret: magnanimi de Zabulon, et Nephthalim, prompti ad contentionem, et certamen inventi sunt. Vel Ruben diviso ab aliis, et recedente ne pergeret ad praelium, quod tamen contra ipsum erat, id est contra honorem ejus: magnanimorum reperta contentio est. Post ad alios quoque irrisionem convertit. Galaad, Dan, Aser.
Abbreviated transcription (Latin):
lech. ut sit sensus. deleuit eos qui eraił
in amalech. sicut supra. Notat quomͦ
temꝑe moysi. iosue qui erat ex effratm
dimicante ꝑ euͣ & in eo dño. amalech
suꝑauit: hoc de p̃terito. De futuro aũ
subuingit. significans qͦd adhuc dñs ꝑ
saulem qͥ de beniamm nascititrus est
& de ⁊ abulon qui exercitũ ducerent
ad bellandum. Hoc ad p̃sentem hysto¬
riam spectat. Laudat enm illos qͥ de
machir siue ⁊abulon. siue de ysachar
ꝓ ppło suo distrim̃ belli. subtre ñ dubi¬
tauerunt. E contrario arguit eos. qͥ se
subtraxerunt.i. ruben. & gad. & gala¬
ad .&. dan. & aser. & dignos trrifione
ꝑ sua disfimulatione notat. hoc ẽ qd̾
sequitur. Diuisio contra se ruben. ma¬
gnanimoꝵ reꝑta contentio ẽ. In hebreo
sic habetur. Biflagoth ruuen. gotholim
helchiche. leu .i. diuisiones Ruben. ma¬
gna calliditas cordis. Quod sic intelli¬
gendum putant. Ex magna callicdi¬
tate cordis diuisit se ruben ab aliis
& terminos suos longe posuit a fre¬

Expanded text:
lec, ut sit sensus: Delevi eos qui erant in Amalec, sicut supra. Notat quomodo tempore Moysi, Josue qui erat ex Ephraim, dimicante per eum et in eo Domino, Amalec superavit, et hoc de praeterito. De futuro autem subjungit, significans quod adhuc Dominus per Saulem qui de Benjamin nasciturus est, et de Zabulon qui exercitum ducerent ad bellandum. Hoc ad praesentem historiam spectat. Laudat enim illos, qui de Machir, sive de Zabulon, sive de Issachar, pro populo suo discrimen belli subire non dubitaverunt. E contrario arguit eos, qui se subtraxerunt, id est Ruben et Gad, vel Galaad, et Dan, et Aser, et dignos irrisione pro sua dissimulatione notat. Hoc est quod sequitur: Diviso contra se Ruben, magnanimorum reperta est contentio. In Hebraeo sic habetur: Biflagoth ruben gotholib helchiche lem ; id est divisiones Ruben magna calliditas cordis. Quod sic intelligendum putant. Ex magna calliditate cordis divisit se Ruben ab aliis, et terminos suos longe posuit a fre
Abbreviated transcription (Latin):
potest. ut .uii. dieb fleuisse legat᷑ ꝓ
solutione ꝓpositionis. Itaq sicut scͥp¬
tum ẽ. suscepta ꝓpositione ꝑ tres dies
laborantes soluere illam conati sunt.
Quarta autẽ die locuti sunt ad uxorẽ¬
samson. ut solutionẽ eius inuestigaret.
& illa .iiii. dieb qui suꝑfuerunt impor¬
tuna uiro existens. tande die .uii. solutione

Expanded text:
 diebus flevisse legatur pro solutione propositionis. Itaque si, ut scriptum est, suscepta propositione per tres dies laborantes solvere illam conati sunt, quarta autem die ad eam locuti sunt: quoSamson, ut solutionem ejus investigaret, et illa quatuor diebus qui superfuerunt, importuna viro suo existens, tandem die septima solutionem
Abbreviated transcription (Latin):
ta. ꝑ tres dies in soluenda ea laboran¬
tes. nichilq ꝓficientes: tandem sicut
legitur. cum dies septimꝰ adeẽt. adipxo¬
rem saison locuti funt. illa uͦ tã p̃cib
qmͣ comininatione illoꝵ flexa: tunc
demũ ab ipso samsone. ut fibi ꝓpositio
solueret᷑. lacrimis extorfit. qͦm stare
potest quodq ꝑ septem dies conuuii
dies conuiuii solutionẽ ꝓpositionis
postulans fleuit: que septima die pͥ¬
mum. rogare cepit: Si autem post tres
dies quib frustra in soluendo ꝓblema¬
te laborauerant. quarta die ad eam lo¬

Expanded text:
res dies in solvenda ea laborantes, nihil proficientes tandem, sicut legitur, cum dies septimus adesset, ad uxorem Samson locuti sunt. Illa vero tam precibus, quam comminatione illorum flexa, tunc demum ab ipso Samsone, ut sibi propositio solveretur, lacrymis extorsit: quomodo stare potest, quod per septem dies convivii dies convivii, solutionem propositionis postulans flevit, quae septima die primum rogare coepit? Si autem post tres dies quibus frustra in solvendo problemate laboraverant, quarta die lo
Abbreviated transcription (Latin):
uult agnosci. aꝑte subdit᷑ dilectꝰ m̃s. Quasi.
ꝑtimesco qͥdem scłi ꝯu̾sationẽ. s intelligo
qͦd caritas oꝑit multitudinẽ peccatoꝵ ⁊ con¬
fido in dilecti mei auxilio. a quo iam sunt
compuncta corda eorum.
intremiscit. qͥa infirmmtas gaudens de telesti
intellectu. in sua exultatione turbatur. &
¶Tenter .i. mollis ⁊ fluxa pars inter nos. uel
uentͥs nomine cor designat᷑. ⁊ sicut tibi in
uentre. ita cogitationes in corde ex coquinit᷑.
cor tremiscit. si facere recusat ꝑxrins. qͦd¬

Expanded text:
s, quasi: Pertimesco quidem saeculi conversationem; sed intelligo, quod charitas operit multitudinem peccatorum; et confido in dilecti mei auxilio, a quo jam sunt compuncta corda eorum. intremiscit, quia infirmitas gaudens de coelesti intellectu in sua exsultatione turbatur, et est molles et fluxa pars inter nos; vel, ventris nomine cor designatur, qui sicut cibi in ventre, ita cogitationes in corde excoquuntur. Cor contremiscit, si facere recusat pro
Abbreviated transcription (Latin):
pectarem : & postqm̃ locutus ẽ: anma mea li
Ecce iam tertiꝰ gradꝰ pͥmitiua fuit eccł̃ia ex ui¬
deis comĩsa ꝑ quã.⁊ post quã hec gentilis de
qua hactenus actum ẽ. que gentilis ut docimꝰ¬
t̾tiam hant instituit. de qua mͦ exequitur. qͣ
usq ad nouissimã intrationẽ reliquiaꝵ isrł
ditrabit successu p̃latorum ⁊ subditorum.

Expanded text:
 Anima mea, etc. Ecce jam tertius gradus: primitiva fuit ex Judaeis conversa; per quam, et postquam haec gentilis, de qua hactenus actum est; quae Gentilis ut diximus, hanc tertiam instituit, de qua modo exsequitur: quae usque ad novissimam intrationem reliquiarum Israel durabit successu praelatorum et subditorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Eccłia ñ obediens de inuncto officio sed
metuens in assum̃da frm cura. ne corruat.
templationis egrediens. rursꝯ mundi sor¬
dib polluar: qͥa recepta sollicitudine tem¬
poralium subsidiorum. quamilibet eximnis
doctor. difficile pectatum uitet:¬

Expanded text:
Ecclesia non inobediens de injuncto officio, sed metuens in assumenda fratrum cura, ne corruat templationis egrediens, rursus mundi sordibus polluar, quia recepta sollicitudine temporalium subsidiorum, quamlibet eximius doctor, difficile vitat pe
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Surrexi. a dormitione ad laborem. qͥa neces¬
se ẽ. ut qͥ ueritatem p̃dicare disponit. pͥus
ad agenda ea que p̃dicat assurgat. ne aliis
p̃dicans. ipse reꝑbus efficiatur. cui subiunc¬
ta uerba conueniunt. manus iee¬
¶Pessulum. Dixerat quia dilectus missa manu
ꝑ foramen se tetigerit. at tremore concusserit.
cuius tactu uehementer inflaminata. cupit
ñ iam ꝑ angustiam foraminis eus manu
contingi: s patefacta cordis ianua felicissimo
amplexii erus ꝑfrin .i. suauitate diume illus¬
trationis quam raptim senserat plemus sa¬
ciari: s quia nulli electorum in hac titra con¬
ceditur ꝑfecta uisio eternorum. qͦd in uita
alia reseruatur. recte subditur. at ille decli¬

Expanded text:
 Surrexi a dormitione ad laborem; quia necesse est ut qui veritatem praedicare disponit, prius ad agenda ea quae praedicat assurgat, ne aliis praedicans ipse reprobus efficiatur; cui subjuncta verba conveniunt, Manus meChristo. Dixerat, quia dilectus manu missa per foramen se tetigerit ac tremore concusserit: cujus tactu vehementer inflammata, cupit jam non per angustiam foraminis ejus manu contingi, sed patefacta cordis janua felicissimo ejus amplexu perfrui, id est suavitate divinae illustrationis, quam raptim senserat, plenius satiari, sed quia nulli electorum in hac vita conceditur perfecta visio aeternorum, quae in alia vita reservatur, subditur recte: At ille decli
Abbreviated transcription (Latin):
concupistentiȩ. mactauit ꝑ penitentiam
in hoc naturam ut sitiens ñ bib̾et ⁊ret
suo exemplo omnis exertitus tolerare

Expanded text:
concupiscentiae mactavit per poenitentiam ergo naturam, ut sitiens non biberet, quo suo exemplo omnis exercitus tolerare
Abbreviated transcription (Latin):
Isti tres fuerunt abisai filius sariue. &
sobochai. ari achites. & ionathan filiꝰ sem¬
maa frĩs dauid: hii etiam tres irrum¬
pentes castra philistinoꝵ hatiserunt aꝙ̃
De tisterna bechleem. Desiderauit gͥ da¬
iud. om̃s scõs patres qui ante legẽ sub
lege fuerunt. quti aduentũ saluatoris
pstolantes. ad eiꝰ psentiam ꝑuemre neq̃¬
uerinit illum .s. fontẽ sitientes in quo
ẽ cremissio peccatoꝵ: ñ quti ꝑicłis quere

Expanded text:
isti fuerunt, Abisai filius Sarviae et sub hoc Hai Usatites, et Jonathan filius Sammaa fratris David. « Hi etiam tres irruperunt castra Philisthinorum, et hauserunt aquam de cisterna Bethlehem. Et de tribus iisi omnes sanctos Patres, qui ante legem, vel sub lege fuerunt, qui adventum Salvatoris praestolantes, ad ejus praesentiam pervenire nequiverunt? Illum videlicet fontem sitientes, in quo est remissio peccatorum: non qui
Abbreviated transcription (Latin):
ex ppło uideoꝵ exhibitum ẽ. p̃sigurasse
ñ dubium ẽ. Siccatio torrentis aboli¬
tionẽ significat legis. quã aduemente
saluatore in carnalib obseruationib
defetisse certũ ẽ. Nonnulli uolunt
alit̃ intelligi. qͦd nob̃ dissonũ ẽẽ uidet᷑.
quibdam in locis. Absconditus ẽ in¬
quiunt helyas nr̃ in torrente carith
qui interp̃r caluus. & ibi de torrente
bibit. cum in caluarie loco. uͥ abscon¬
dita ẽ uirtus głȩ eiꝰ. de torrente mor¬
talitatis nr̃e dñs gustauit. Coru aũ
pascebant helyam. deferentes ei carnẽ
& panes. mane & uesꝑi. cũ gentilitas
carnis resurredione uenienti udici
mors ñ erit. neq luctus. neq clamor.
qͥa pͥma abierunt. Hant etenim intel¬
ligentiã prudenti lectori relinquimꝰ
si hanc sibi eligere uolu̾it. qͥa nob de

Expanded text:
ex populo Judaeorum exhibitum est, praefigurasse ex populo Judaeorum exhibitum est, praefigurasse non dubium est. Siccatio torrentis abolitionem significat legis, quam, adveniente Salvatore, in carnalibus observationibus defecisse certum est. Nonnulli volunt aliter intelligi, quod nobis dissonum esse videtur, quibusdam in locis. Absconditus est inquiunt Elias noster in torrente Carith, qui interpretatur calvus, et ibi de torrente bibit, cum in calvariae loco, ubi abscondita est virtus gloriae ejus, de torrente mortalitatis nostrae Dominus gustavit. Corvi autem pascebant Eliam, deferentes ei panem et carnes mane et vesperi, cum gentilitas carnis resurrectione venienti judici mors non erit, neque luctus, neque clamor, quae prima abierunt . » Hanc etenim intelligentiam prudenti lectori relinquimus, si hanc sibi eligere voluerit, quia nobis de
Abbreviated transcription (Latin):
in cuiuis conspecta sto. Hic utistus in
conspectu dm̃ stat. ut fidelit̾ uiuat:
illic ut ueratiter coronã uite accipiat.
G̃hesbi gͥ. unde helyas thesbites dicit᷑.
ciuitas ẽ galaaditidis regionis. Cet̾m
spiritalit᷑ helyas rectius dĩ filio assimi¬
latus ẽ. cui & auctoritas. & nom̃ ueridice
tongruit Helyas enim dominꝰ ds̃ int̾¬
p̃tatur. siue fortis d̾s. Quod nom̃ sub̾ali¬
ter dei filio mest. auctoritate sibi uideł.
faciendi quod uelit naturalit̃ uendicais.
conũtens interpr̃. sicut & de domino
qui utiq tẏpum gessit saluatoris ori¬
go tacetur. ita & helye in illius p̃figu¬
ratione genus minime narrat᷑. tum
subito nomen illius intͦducit. ex qua
tͥbu uł familia ortus sit mimime ꝓfert᷑.
Gorrens cyson. qui & carith. qͥ interpr
cognitio. siue contisio. uł diuisio:. ui
daico ppło congruere certissimũ ẽ. Pa¬
nes uͦ & carnes ex quib helyas mini¬
strantib coruis pastus ẽ. oꝑa pietatis.
& obsequiũ quod eidẽ dño a fidelib

Expanded text:
in cujus conspectu sto. » His justus in conspectu Domini stat ut fideliter vivat, illic ut veraciter coronam vitae accipiat. Thesbi igitur unde Elias Thesbites dicitur, civitas est Galaaditis regionis. Caeterum spiritaliter Elias rectius Dei Filio assimilatus est, cui et auctoritas et nomen veri Dei congruit: Elias enim Dominus Deus interpretatur, sive fortis Deus, quod nomen substantialiter Dei Filio inest, auctoritatem sibi videlicet faciendi quid velit naturaliter vindicans.convertens interpretatur, sicut et de Domino qui utique typum gessit Salvatoris origo tacetur, ita et Eliae; in illius enim praefiguratione genus minime narratur, cum subito nomen illius introducitur, ex quo tribu vel familia ortus sit minime profertur. Torrens Cison qui et Carith interpretatur cognitio, sive concisio, vel divisio, quod Judaico populo congruere certissimum est. Panes vero et carnes ex quibus Elias, ministrantibus corvis, pastus est, opera pietatis et obsequium, quod eidem Domino a fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ingrati. apd̾ scłi potestates cont᷑ eum
isidiando meditabant᷑. Unde cheila u
alibi. stultus ut luna mutatur. xxu
orro dauid erat in deserto xtph.
squalidus. & caligans & nebolosꝰ. In quo
sedit dauid ꝓꝑter chermel. qͥm scpturiᷤᷤ
charmelus appellatur. Sic em̃ appellatur
uicus hodie uideoꝵ: unde fuit nabal
charmelus. S & unus de posteris chabeb.

Expanded text:
tentes, apud saeculi potestates contra eum insidiando meditabantur. Interpretatur alibi: « Stultus ut luna mutatur . » « Porro David erat in deserto Ziph squalidussedit David prope Charmelum, qui in Scripturis Carmelus appellatur. Sic enim appellatur vicus hodie Judaeorum: unde fuit Nabal Carmelius. Sed et unus de posteris Caleb
Abbreviated transcription (Latin):
& penitendum. Diluculo autẽ cũ digessis¬
set nabal uinum. inditauit ei uxor sua
qd̾ iracundos melius corrigimꝰ. fim ip¬
sa irȩ sue commotione declinamꝰ. Per¬
turbati qͥppe. qͥd audiunt nesciunt.
s ad se reducti. tanto libentius exhortati¬
oms uerba recipiunt. qnͣto se tnͣquilliꝰ
toleratos erubescunt. Uñ & recte nabal
ebrio culpam suam abigail laudabili¬
ter tacuit: qmͣ digesto umo laudabili¬
tes dixit. Iicirco enim malum quod
fecerat cognoscere potitit. quia hoc ebrius
pulit. decaloguin legis tñs grediendo in
euugłio lapsꝯ ẽ: atq in peccato suo mor¬

Expanded text:
 mane. Diluculo autem, cum digessisset Nabal vinum, indicavit ei uxor sua  Iracundos melius corrigimus, si in ipsa ira commotionem declinamus. Perturbati quippe quid audiant ignorant; sed cum ad se redeunt tanto libentius exhortationis verba recipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti ebrio culpam suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit. Idcirco enim malum, quod fecerat, cognoscere potuit, quia hoc ebrius pulit, decalogum legis transgrediendo, in Evangelio lapsus est, atque in peccato suo mor
Abbreviated transcription (Latin):
lat. Patet naq sensus. qͥa antma dauid
ꝑsequentib licet hostib custodita semꝑ
fuerit in sorte uiuentiũ. porro riminicieiꝰ
infistentib sibi adu̾sitatib ficut. lapis fun¬
da circumactus. sic iistabili motu ꝑtur
etiam ab humanis reb auferendi. Non¬

Expanded text:
litterae sensus, quia anima David persequentibus licet hostibus custodita semper fuit in sorte viventium. Porro inimici ejus insistentibus sibi adversitatibus sicut lapis funda circumactus, sic instabili motu pertudi, vel etiam ab humanis rebus auferendi.
Abbreviated transcription (Latin):
i nobe ad abimelech sacerdotem.
&̃ obstupuit abimelech eoqͦd uenisset
dauid solus. N obe .i. latrans. abimelech.
tpse ẽ aia.filus achitob. filii finees. filu
heli Abmmelech interrogat utrũ dauid
& pueri fui quos in illum & illum locum
condixisse se dixerat mundi eeñt: da¬
uid uͦ enigmatue pluraliter. & de seip¬
so respondit. dicens. & fuerunt uasa pu
eroꝵ scã .s. a contubitu comugali. Quod
uͭ ait. porro uia hȩc polluta ẽ. & in he¬
ẽ. ut extraneus ñ comedat ex eis: & tu
interrogas utrum mundi sit pueri:
Qui etiam si imundi eeñt. nequaqmͣ eis
uesci deberent. Ie circo uia ẽ laica: quia
tu laicaliter interrogas. S & ipsa hodie
culo uite urgente. nequaqmͣ uesceretur

Expanded text:
m, et obstupuit Achimelech eo quod venisset David solus, » et reliqua. Achimelech ipse est Aia filius Achitob, filii Phinees, filii Heli. Achimelech interrogat, utrum David, num pueri sui, quos in illum et illum locum condixisse dixerat, mundi essent? David vero aenigmatice pluraliter de seipso respondit, dicens: « Et fuerunt vasa pua, » scilicet, a concubitu conjugali. Quod vero ait: « Porro via haec polluta est, » et in Heest ut extraneus non comedat ex eis; et tu interrogas, utrum mundi sint pueri, qui etiamsi mundi essent, nequaquam eis vesci deberent? Idcirco via laica est, quia tu laicaliter interrogas. Quod vero culo vitae urgente, nequaquam vesceretur
Abbreviated transcription (Latin):
tur ignorantia. & uerbum mirantis. &
ñ agnoscentis. Quod in gente iudeoꝵ
impletum est. qui dum uiderunt xp̃m.
ñ agnouerunt. Coram quib mutauit
os suum . & abiit. Erant enm ibi p̃cepta
legis carnalia. erat & sacͥficium scđm or¬
dinem a aron. & postea tpse de corpore
& sanguine suo instituit sal̾ficiũ scđm
ordinẽ melchisedech. Mutauit gͦ os su¬
um in sac̾dotio. mutauit in p̃ceptis. danᷤ
aliud testam̃tum euacuata carnali oꝑa¬
tione. atq inde collapsus ẽ in manib
eoꝵ. qnͣdo eũ comp̃hendentes crucifice¬
runt. & ꝓcedebat ad ostium portę. hoc
ut cũ credit ea quȩ ñ uidet. mereatur
ꝑfrui ilł. cum eũ uidere facie ad faciem

Expanded text:
tur ignorantia, et verbum mirantis, et non agnoscentis. Quod in gente Judaeorum impletum est, qui dum viderunt Christum, non agnoverunt: coram quibus mutavit os suum, et abiit. Erant enim ibi praecepta legis carnalia, erat sacrificium secundum ordinem Aaron, et postea ipse de corpore t sanguine suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedech. Mutavit ergo os suum in sacerdotio, mutavit in praeceptis, dans aliud testamentum, evacuata carnali operatione, atque inde collapsus est in manibus eorum, quando eum comprehendentes crucifixerunt. Et procedebat ad ostium portae, hoc ut cum credit ea, quae non videt, mereatur perfrui, cum eum videre facie ad faciem
Abbreviated transcription (Latin):
cognouit eam phalti: qm̃ si eam cognouis¬
set. numqmͣ dauid fibi eam postea socias¬
set: quia in lege penitus huilemodi coi¬
tus ꝓhibetur. Phalti namq de gallim .i.
de inundatione erat. Hȩc mundatio lex
intelligit᷑: legis em̃ doctor erat debaurim
.i. de electis. Qnͣdo enim a saule nicol ei
eam. ne fieret tnsgressor legis. Uñ in se

Expanded text:
cognovit eam Phalti: quoniam si cognovisset, nunquam David sibi eam postea sociasset, quia in lege penitus hujuscemodi prohibetur coitus: Phalti, inquit, de Gallim, id est inundatione: Inundatio lex intelligitur. Legis enim doctor erat de Baurim, id est de electis. Quando enim a Saule Michol ei eam, ne fieret transgressor legis. Unde licet
Abbreviated transcription (Latin):
Ly Dñs dedit in his agendum ut bellarent
uec haberent misericordiaoi
HI Machinei exterminati.
lyriN omina regũ interfectoꝵ. a moyIe.
Iuiii Reges quos isłe interfecit¬
Ixtiis erra cxpugnata & in hereditate diuisa.
l Dnusio terre qͣm moyses duab & dunidis
lxi Sors tribus xubens.
btir Soes dimidiȩ tribiui manassȩ.
beutil łc cdeatar & princeps terre nouem tri¬
bubus partiuntur.
Hxu Caleb ad ihesum.
brrinC aleb ꝓpter ciutetẽ lit̾arũ axam pilia suã
dedit othomelo.
lxix Filia caleb partẽ agri apatre postulat.
LxXI Nomina ciuitatum iuda.
bexii Nomiina ciuitatum quȩ sunt in ca̾pestrib
hextii ł ebusciłquẽ iuda expugnare nͨ potuit.

Expanded text:
Dominus dedit in his agendum, ut bellarent, Dominus dedit in his agendum, ut bellarent, nec haberent misericordiam. LVI. Enacim exterminati. LVII. Nomina regum interfectorum a Moyse. LVIII. Reges quos Jesus interfecit. LIX. Terra expugnata, et in haereditatem divisa. LX. Divisio terrae quam Moyses duabus et dimidiLXI. Sors tribus Ruben. LXIII. Sors dimidiae tribus Manasse. LXIV. Hic Eleazar et principes terram novem tribubus partiuntur. LXV. Chaleb ad Jesum. Chaleb propter civitatem litterarum, Axam filiam suam dedit Othoniel. LXX. Filia Chaleb partem agri a patre postulat. LXXI. Nomina civitatum Juda. LXXII. Nomina civitatum quae sunt in campestribus. LXXIII. Jebusaeum Juda expugnare non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
xceii G entes aduerhus i łłm collects.
xxxiri ł ħe altare ecdificat & ibi dent̾ononiũ sebit.
xccinil se leg̃e bũdictionũ e malldictionũ oi ppło legit
xxxy Gabaonitȩ audientes Famam iosuȩ.
xxxui Ubi acceperunt gabaonitȩ pacem & dm̃ nͦ
inuocauerunt.
xxxui  abaonitȩ ligni cẽores Facti.
xxxuini Rex ierłm aduersus gabaonitas cum aliis
regibus pugnat.
xXXIx G abaonite auxiliu̾ petunt iłłm.
XI Lapidib celi reges gentium iuterfecti.
xli Stat Iol ingabaon .& luna in ualle ahialon.
XLII Reges in spelunca.
xliii Reges de spelunca ꝓductiatq interfecti.
xliiii P edes Iuꝑ ceruices regum.
Xly Regiones q̃s accepit ilłc cũ suis regib mace¬
da ee om̃s habitatores eixs.
xlyt De lempna in lachis
xlxii Hiram auxiliator lachis.
xlytii E glon expugnata.
Il Ebron capta.
IDabiram cepit atq uastauit
L Terram montuosam.
liiE qui gentium Iubneruati.
lin Ciuitates mmunitas nͨ Iuccendit uł depictas.

Expanded text:
XXXII. Gentes adversum Jesum collectae. XXXII. Gentes adversum Jesum collectae. XXXIII. Jesus altare aedificat, et ibi Deuteronomium scribit. XXXIV. Jesus legem benedictionum et maledictionum omni populo legit. XXXV. Gabaonitae audientes famam Josue. XXXVI. Ubi acceperunt Gabaonitae pacem, et Deum non invocaverunt. XXXVII. Gabaonitae ligni caesores facti. XXXVIII. Rex Jerusalem adversus Gabaonitas cum aliis regibus pugnat. XXXIX. Gabaonitae auxilium petunt a Jesu. XL. Lapidibus coeli reges gentium interfecti. XLI. Sol stat in Gabaon, et luna in valle Aialon. XLII. Reges in spelunca. XLIII. Reges de spelunca producti atque interfecti. XLIV. Sedes super cervices regum. XLV. Regiones quas accepit Jesus cum suis regibus, Macedam et omnes habitatores ejus. XLVI. De Lebna in Lachis. XLVII. Hiram auxiliator Lachis. XLVIII. Eglon expugnatur. XLIX. Hebron capta. L. Dabiram cepit atque vastavit. LI. Terram montuosam pLIII. Equi gentium subnervati. LIV. Civitates muratas non succendit. LV.
Abbreviated transcription (Latin):
ransite ꝑ media castra.
I Exploratores missi de sarchim.
III Exploratores raab testatirr
IIII Ihesus ppło dicit purificate.
U Ubi dñs dicit ad ilłm incipiã te exaltare.
UI Lordanis siccatus.
UII. Parate duodecim uiros ad tollendos lapides.
yiii Lapides. sublati.
UX De istructione filiorum.
Xhesus exaltatus.
XI Sacerdotes de iordane excesserunt.
XTI Item filii instruendi
XIII G entiũ reges territi
xiiii De culltessis petͥnis
X Circumcisio
XUIMaledictum ablatum.
xyni Pascha
XUIIIanna defecit.
xix Angelus uisus.
XXherico circumdari iubetur
XXIIhesus dicit ppło ne clamaueritis.
XXII De anathemate.
XXIIIMuri iericho ceciderunt.
xXIIIIDe raab seruanda.
xxu. Maledict qͥ edificauerit ciuitatẽ iherico.
XXUI De anathemate qui concupunt.
xyii Populus fugatus
xcyiti P eccauit plebs.
xxix Thesus de anathemate scrutatur.
xxx Achar de anatheinate confusui.
xoci Prima pugna ilłle ai ciuitatẽ ꝑ insidiã capit.

Expanded text:
ransite per media castra. II. Exploratores missi de Settim. III. Exploratores Rahab testatur. IV. Hic populo dicit: Purificate. V. Ubi Dominus dicit ad Jesum: Incipiam te exaltare. VI. Jordanis siccatus. VII. Parate duodecim viros ad lapides tollendos. VIII. Lapides sublati. IX. De instructione filiorum. X. Jesus exaltatus. XI. Sacerdotes de Jordane excesserunt. XII. Item filii instruendi. XIII. Gentium reges territi. XIV. De cultellis petrinis. XV. Circumcisio. XVI. Maledictum ablatum. XVII. Pascha. XVIII. Manna defecit. XIX. Angelus visus. XX. Jericho circumdari jubetur. XXI. Jesus dicit populo: Nec clamaveritis. XXII. De anathemate. XXIII. Muri Jericho ceciderunt. XXIV. De Rahab servanda. XXV. Maledictus qui aedificaverit civitatem Jericho. XXVI. De anathemate, qui concupivit. XXVII. Populus fugatus. XXVIII. Peccavit plebs. XXIX. Jesus de anathemate scrutatur. XXX. Achar de anathemate confusus. XXXI. Prima pugna Jesus, Ahi civitatem per insidiam capit.
Abbreviated transcription (Latin):
nobis uicia passionũ. qͣmius relictis idolis
de egẏpto exisse uideam᷑: obꝓbriũ tamen
inuidiş. libidinis. & huiꝰmodi. abstergent᷑
obꝓbria egypti: & tͣnslatꝰ in terrã ꝓmissi¬
onis celestem hereditatẽ accipies: ꝑ cdłm¬

Expanded text:
nobis vitia passionum, quamvis relictis idolis ab Aegypto exisse videamur, opprobrium tamen invidiae, libidinis et hujusmodi, abstergentur opprobria Aegypti, et translatus in terram promissionis, coelestem haereditatem accipies
Abbreviated transcription (Latin):
oere. ⁊ ꝓ siti a ueneno concepta ad
fontem ꝓperare.:⁊ inde potandon
ueniscere cadentib pilis ⁊ cormb
fumus ex igne natus in ałta conscen
fsnenta in puluerẽ redasta ualent
hionem ꝑducunt.
Der seragnta. tiniuersos accipimus

Expanded text:
et pro siti a veneno concepta, ad fontem properare, et inde potando juvenescere, cadentibus pilis et cornibus: Fumus ex igne natus ad alta conscenddens paulatim se humanis subtrahita terrenis abstracta ad invisibilia coeli rapiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ dicunt. tuiꝰ guita uiridis atq amara uñ nom̃
accĩp̃ mirra. guita eiꝰ sponte manans p̃ciofior ẽ. corticiᷤᷤ
ub̾a ñ frangunt᷑. s meretͥtũ laxis pellib irrugant᷑.
Uñ ierechiel. megypto fracte sunt mamime .I Botrꝰ cipͥ.
recte subdr. Botrꝰ qͥ fuit fascids mirre in amarituc̃¬

Expanded text:
tque amara, unde nomen accepit myrrha. Gutta ejus sponte manans, pretiosior est, corticis ubera non franguntur; sed meretricum, laxis pellibus irrugantur. Unde Ezechiel: In Aegypto fractae sunt mammae tuae . recte subditur, Botrus, qui fuit fasciculus myrrhae in amaritu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qñ amina mt̾ pectatores posita ad auctoris fin
imagm̃e se ꝯditam meminit. uixta ꝑcepte fimibi¬
tudinis ordmẽ incectit. que se ñ agnoscit. egͥditur
a secreto cordis. in ext̾iores contupiscentias.⁊ ad
latam uiam ducta: sequitur exempla ppłoꝵ.¬
¶Qina sponsa ditm auxiltum p̃sentie dĩ requi¬
reret in tͥbulatiomib. ex ꝑsona infirmantiutm
subiunxerat. ne uagari incipiam.statim ean¬
dem trepidationem illus sponsus imploratus
benigna intrepatione redargiit. scdm illud
Quasi. Tttimes in tͥbulatione a me deseri:⁊ in
setuore dengratam te quereris. s ego ꝑ tͥbu¬
lationes te pulchriorem efficere constitui: qͦd
si forte hoc ignoras. net reminisceris qͦd nemo
coronatur. nisi qui legitime tertauerit: egre¬
dere a meo consortio.

Expanded text:
 animo inter peccatores posita, ad auctoris sui imaginem se conditam meminit et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit; quod si non cognoscit, egreditur a secreto cordis in exteriores concupiscentias, et ad latam viam ducta, sequitur exempla poia sponsa dum auxilia praesentiae Dei requireret in tribulationibus, ex persona infirmantium subjunxerat, Ne vagari incipiam: statim eamdem trepidationem illius sponsus imploratus benigna increpatione redarguit, secundum illud tu times in tribulatione a me deleri, et in fervore denigratam te conquereris: sed ego per tribulationes te pulchriorem efficere constitui. Quod si forte hoc ignoras, nec reminisceris quod nemo coronatur, nisi qui legitime certaverit, egredere a meo consortio.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uox intipientis eccłie de gentib ad sponsam. qͥa
multi pseudo ꝓpħe exeuint in mundũ dicentes ecce
hic xp̃c. ecte illic. exorat ut. possit disc̾en̾e in quoꝵ
ꝓfessione ⁊ oꝑe posfit inueniri. Indica mͥ pastorẽ
meũ quẽ tota anima diligo ⁊ in qͥb reqͥem ⁊ ꝑascua
habeat. ne estu ꝑturbata tẽptationũ. ꝑ sodaliũ.i.¬

Expanded text:
Vox incipientis Ecclesiae de gentibus ad sponsam, quia multi pseudoprophetae exeunt in mundum, dicentes: Ecce hic Christus, ecce illic; exorat ut possit discernere, in quorum professione et opere possit inveniri. Indica mihi, pastorem meum, quem tota anima diligo, et in quibus requiem et pascua habeat, ne aestu turbata tentationum, per sodaliu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ascensum purpireum. Ascensus
fuit illi ꝑ quos aliquis ascende pets
pͥmum ad uͥtutes. postea ad sc̃ã sõ
qui sunt purpurei .i. ad martyrim
ꝓmpti. Uł. ipse uͥtutes sunt ascensis
que sunt uera purpura. qua den

Expanded text:
Ascensum purpureum. Ascensus sunt illi, per quos aliquis potest scandere primum ad virtutes, postea ad sancta sanctorum: qui sunt purpurei, id est ad martyrium prompti. Vel, ipsae virtutes, sunt ascensus, quae sunt vera purpura: quibus d
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑ tm̃ sunt duo milia bati in siccis ꝑ cu¬
mulum. qnͣtum tͥa milia i liquidis ꝑ pla¬
num C umulata em̃ planã mensurã con
tinent. totã ⁊ cͥimidiũ eiꝰ.I fecit .x. bases
eneas. Iste bases ñ ad mare. s ad alios litte.

Expanded text:
legitur, tantum sunt duo millia bati in siccis per culegitur, tantum sunt duo millia bati in siccis per cumulum; quantum tria millia in liquidis per planum. Cumulata enim mensura, planam continet totam et dimidium ejus. Et fecit decem bases aereas. Istae bases non ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
cata sit. que fune rante longitudinis pos¬
set ambiari. uł restem intellige torquẽ
eream. ex ip̃o oꝑe fusam. in ftmilitudine
restis ip̃m mare ambientẽ. Scułptitra subt̃
labiũ circuibat illud .x. cubitis. Quomͦ x
cubitis circurre poterat cũ dictum fit ip̃m
ambitũ tͥginta fuisse cubitoꝵ: Nnñ totũ
cirtuibat. s .x. tm̃ cubitis ipfiꝰ ambitꝰ scub¬
ti fuerunt: An deorsum ambitus artabat
subt̾ labiũ. ut .x. cubitis subt̾ labitm poss
ambiri. uͥ sculptura erat in cireuitu in du¬
ob ordinib circa inferiorẽ partẽ luteris
uͭͥ .xii. bones ex ere fusos suꝑ quos pofius
fuerat contingebat. Si eñ uidet᷑ qd̾ bafis
luteris significata sit quadrata .x. cubitoꝵ
in fingłis laterib in qͣ erant duo ordies
autẽ luteris .i. spissitudo erat tͥum unciaꝵ.
Duo milia batos tapiebat luter: ⁊ tͥa milia
metretas. Par qñtitas in dissimili numero.
Idem enim ualent. uł si de eade mensura

Expanded text:
cata sit, cum fune tantae longitudinis poscata sit, cum fune tantae longitudinis posset ambiri; vel restem intellige torquem aeream ex ipso opere fusam in similitudinem restis ipsum mare ambientem. Sculptura subter labium circumibat illud decem cubitis. Quomodo decem cubitis circuire poterat, cum dictum sit ipsum ambitum triginta fuisse cubitorum? Annon totum circuibat, sed decem tantum cubitis ipsius ambitus sculpti fuerunt. An deorsum ambitus arctabatur subter labium, ut decem cubitis subter labium posset ambiri, ubi sculptura erat in circuitu in duobus ordinibus circa inferiorem partem luteris, ubi duodecim boves ex aere fusos super quos positus fuerat, contingebat. Sic enim videtur, quod basis luteris significata sit quadrata decem cubitorum in singulis lateribus, in qua erant duo ordinesautem luteris, id est spissitudo erat trium unciarum: duo millia batos capiebat luter; et tria millia metretas. Par quantitas in dissimili numero. Idem enim valent, vel si de eadem mensura
Abbreviated transcription (Latin):
erant .i. in eisde. capitelis cũ malog̃natis fimilit¬
do folioꝵ lił̃ii facta erat desuꝑ in ipsis. Qlo
seqͥtur in poetitu quatuor cubitoꝵ. obsci¬
rum ẽ &ͦͦ fortassis sic intelligi potest. qͥo
ip̃a capitella defiꝑ ñ rotunda ad fimliti¬
dmẽ columpnaꝵ qͥb suꝑposita erant .s
qͣdrata fuerunt hñtia in singłis lat̾ib am
cubitos. Quod gͦ ait in portitu . iiii. cubitos
ñ sic legendum. ut ip̃a porticus. ini. tubia
hũisse dicat᷑ S potius ip̃a capitella. imai
bitos hñtia. fabricata fuisse in portitu.
Irursum alia capitella in summitate colup¬
naꝵ desuꝑ iuxta mensurã columpne tont̃
retiacula. Utrum hec scda capitella pͥorib
manifestat. Fecitq mare fusile. Iuterem
magnũ significat fusilem ex ere. rotuncũ
sum decem. Quod dicit resticuła tͥgnita
cubitoꝵ anxisse luterẽ. uł sic actipiendũ
ẽ qͦd simpliciter qñtitas ambitus signisi¬

Expanded text:
erant, id est, in eisdem capitellis cum malogranatis similiterant, id est, in eisdem capitellis cum malogranatis similitudo foliorum lilii facta erat desuper in ipsis. Quod sequitur: In porticu quatuor cubitorum, obscurum est. Et fortassis sic intelligi potest, quod ipsa capitella desuper non rotunda ad similitudinem columnarum quibus superposita erant, sed quadrata fuerunt habentia in singulis lateribus quatuor cubitos. Quod ergo ait: In porticu quatuor cubitorum; non sic legendum ut ipsa porticus quauisse dicatur; sed potius ipsa capitella quatuor cubitos habentia fabricata fuisse in porticu. Et rursum alia capitella in summitate columnarum desuper juxta mensuram columnae contra retiacula. Utrum haec secunda capitella prioribumanifestat. Fecit quoque mare fusile. Luterem magnum significat fusilem ex aere rotundum sum decem. Quod dicit resticulam triginta cubitorum cinxisse luterem; vel sic accipiendum est, quod simpliciter quantitas ambitus signifi
Abbreviated transcription (Latin):
ad ornatũ facte. sunt. ⁊ in porticu tempti
cubitoꝵ. ambiebat columpnam utramq
hec ẽ mensura rotunditatis. Si linea xii. cu¬
bitoꝵ cingeret᷑. ambiret eam:⁊ tota rotundi¬
tatẽ eiꝰ complecteret᷑. uł. ambitus columpne
nea fusili oꝑe illi circumducta ambiebat
eam .xii. cubitoꝵ. Capitella summitatib co¬
lumpnaꝵ suꝑposita magna erant. altitudi¬
ne qnq cubitoꝵ. quoꝵ opꝰ ⁊ factura talis
apparet. ip̃a capitella ñ solida. s ꝑforata un¬
diq fusa funt. ut conexiones esꝰ introrsum
⁊ ext̾ius retis formã expͥmerent. Que conexi¬
ones ⁊ ꝑplexitates .uii. modis ab io sursũ
in capitelli ambiti uarietate sunt. qͦs mo¬
dos. uii.uersus uocat. Demde duo ord̾mes
malogranatoꝵ in cireuitu capitellum am¬
biebant ut tp̃a malogranata extͥnsecus pen¬
dentia. qͣi regere uiderent᷑ retiacłã capitelloꝵ.
i tp̃a capitella q̃ erant suꝑ summmitatẽ tolitpna

Expanded text:
ad ornatum factae sunt, et in porticu templi ad ornatum factae sunt, et in porticu templi cubitorum ambiebat columnam utramque, haec erat mensura rotunditatis. Si linea duodecim cubitorum cingeretur, ambiret eam et totam rotunditatem ejus complecteretur. Vel ambitus columnae nea fusili opere illi circumducta, ambiebat eam duodecim cubitorum. Capitella summitatibus columnarum superposita magna erant singula altitudine quinque cubitorum, quorum opus, et factura talis apparet ipsa capitella non solida, sed perforata undique fusa sunt, ut connexiones eorum introrsum, et exterius retis formam exprimerent. Quae connexiones et perplexitates septem modis ab imo sursum in capitelli ambitu variatae sunt, quos modos septem versus notant. Deinde duo ordines malogranatarum in circuitu capitellum ambiebant, ut ipsa malogranata extrinsecus pendentia quasi tegere viderentur retiacula capitellorum, id est ipsa capitella, quae erant super summitatem columnarum.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ solĩ in qua tͥbunal fecit. Solĩ regnan¬
tis. tͥbinal iudicantis: ⁊ ẽ domuncła in qͣ
sedet᷑ ad iudicandum. Seorsum ad dictan¬
dam sententi̾a. tił palam ad ꝓferendam.
s̃am intͥnsecus qm̃ extͥnsetus serrati .a. secti
⁊ politi in utraq suꝑficie parietis aͦ ͦ ext̾n¬
setus usq ad marus atͥum porrecto tali oꝑe.
Maius atͥum extͥnsecus. minꝰ atͥum interius.
Necũ ⁊ i atͥo domꝰ dni int̾iori. ⁊ in portieu
domꝰ dm̃. tale opus factum ẽ. Quod autẽ in
structura parietũ ꝑ uarios ordines ñc q̃dra¬
tos siue politos lapides posuit. ñc cedros
.i. ligna impittͥbilia ictireo factum. ut strue¬
ture ip̃a uarietas gratior fieret atq de¬
centior. Alia autẽ fuerunt atͥa domꝰ dm̃i.
alia domꝰ regis. siue extͥnseca. siue intͥnseca.
I fixit .i. artificiose composuit. uł forma¬
uit. duas columpnas ereas.i. ex ere fusas.
Istȩ columpnȩ ñ ad portandã fabricã.s

Expanded text:
quoque solii in qua tribunal fecit. Solium regnanquoque solii in qua tribunal fecit. Solium regnantis, tribunal judicantis, et est domuncula in qua sedetur ad judicandum; seorsum ad dictandam sententiam, vel palam ad proferendam. Tam intrinsecus, quam extrinsecus serrati, id est secti et politi in utraque superficie parietis. Et extrinsecus usque ad majus atrium porrecto tali opere. Majus atrium extrinsecus, minus atrium interius. Necnon, et in atrio domus Domini interiori; et in porticu domus Domini, tale opus factum est. Quod autem in structura parietum per varios ordines, nunc quadratos, sive politos lapides posuit, nunc cedros, id est ligna imputribilia; idcirco factum, ut varietas ipsa structurae gratior fieret atque decentior. Alia autem fuerunt atria domus Domini; alia domus regis, sive extrinseca, sive intrinseca. Et finxit, id est artificiose composuit vel formavit duas columnas aereas, id est ex aere fusas. Istae columnae non ad portandam fabricam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
.xlu. qͥb tabulatũ compactum ẽẽ dicamꝰ &
tres ordines in tabulato. quoꝵ singłi.xu. ta
bulas continebant. hoc ẽ qͦd dicit. cooꝑtura
tres ordmes subaudit᷑ habebat inspitientes
alt̾m ad altm ter. In ipsis ordmnib fingle
tabule ordinis umꝰ singłas tabulas alt̾rus
ordinis oppositas respiciebant. tta qͦd alra
ad altam iungebat᷑ ter.i. tres. in singłis
ordinib aliis tͥb alt̾ius cedinis oppositis co¬
necterent᷑. insertis capitib alt̾us ad altam.
Isitꝑ columpnas quadrangulata ligna n cune¬
tis equalia. In ebreo hoc sic habetur. cͦ ͦ omĩa
ostia ⁊ postes quadrata. imũ cont̃ alt̾m. Quod
autẽ dicit hic. ostia quadrata .i. desuꝑ ñ ro
eoꝵ que erant in intͣitu oraculi sit formata.
Iporticũ columpnaꝵ fecit .i. porticũ in qua
similiter columpnas posuit. que porticꝰ lon¬
ga erat gnquaginta tubitoꝵ scdm latitudi¬
nem domꝰ & altam porticũ in facĩe maio¬
ris porticus .i. añ maiorem porticũ. Porticũ

Expanded text:
us tabulatum compactum est esse dicamus; et tres ordines in tabulato, quorum singuli quindecim tabulas continebant. Hoc est quod dicit, cooperatura tres ordines, subauditur habebat, respicientes alterum ad alterum ter. In ipsis ordinibus singulae tabulae ordinis unius singulas tabulas alterius ordinis oppositas respiciebant; ita, quod altera ad alteram jungebatur ter, id est, tres in singulis ordinibus aliis tribus alterius ordinis oppositis connecterentur, insertis capitibus alterius ad alteram. Et super columnas quadrangulata ligna in cunctis aequalia. In Hebraeo hoc sic habetur. Et omnia ostia et postes quadrata unum contra alterum. Quod autem dicit hic, ostia quadrata, id est, desupereorum quae erant in introitu oraculi sic formata. Et porticum columnarum fecit, id est, porticum in qua similiter columnas posuit, quae porticus longa erat quinquaginta cubitorum secundum latitudinem domus: et alteram porticum in facie mris porticus, id est ante majorem porticum. Porticum
Abbreviated transcription (Latin):
anguł. Fortassis humerulos significat qͥ ta
anguł erant columpnaꝵ in qͥb similit̃ sculp¬
ture facte sunt. Mare autẽ posint ad dex¬
teram partem tempłi contͣ oxientẽ ad me¬
ridiem. i. in angulo uͭ orientał ⁊ meridiona¬
lis paries domꝰ iungebat᷑. Columꝑnas du¬
as ⁊ funculos capitelloꝵ suꝑ capitella co¬
lumpnaꝵ duos. In ebreo sic ẽ. columpnas
⁊ coronas suꝑ capita columpnaꝵ:⁊ recia¬
cła duo. ꝑ coronas suꝑ capita columpnaꝵ
aliqͥs fortassis intelligat. nicħ aliud signi¬
ficari. nͥ ip̃a capitella rotunda columpnis
supposita. Qui autẽ funicłos nominauit.
aliud uoluisse uidet᷑. qͦd tñ ñ satis patet.
cum ducti & ambientis.

Expanded text:
angulis; fortassis humerulos significat, qui in angulis; fortassis humerulos significat, qui in angulis erant columnarum, in quibus similiter sculpturae factae sunt. Mare autem posuit ad dexteram partem templi contra orientem ad meridiem, id est in angulo, ubi orientalis et meridionalis paries domus jungebatur. Columnas duas, et funiculos capitellorum super capitella columnarum duos. In Hebraeo sic est: Columnas duas et coronas super capita columnarum, et retiacula duo. Per coronas super capita columnarum aliquis fortassis intelligat, nihil aliud significari nisi ipsa capitella rotunda, columnis superposita. Quia autem funiculos nominavit, aliud voluisse videtur, quod tamen non satis patet ncumducti et ambientis.