comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catem nultus eius respõto¬
inniiq constanciam pro¬
consu maximo stupore
iiraretur. misso gͥ curi
ore ne ad populum: iub
uoce maxima protestari
polycarpum tercio cõfes¬
audico uniuerla multitu¬
do cam gentilium quaiu
indeorum smyrnensium
ciuitatis: cum iugniti fu¬
rore ad clamancumi hic ẽ
tocius asie doctor et pa¬
ter xp̃ianorum: nr̃orum
autem subuersor deorũ
Ip̃e est qui multos docet
ne mimolent. Nene ador¬

Expanded text:
tatem vultus ejus, responsionumque constantiam proconsul maximo stupore miraretur. Misso igitur curione ad populum, jubet voce magna protestari Polycarpum tertio confesaudito, universa multitudo, tam gentilium quam Judaeorum Smyrnensis civitatis, cum ingenti furore acclamabat: Hic est totius Asiae doctor, et pater Christianorum, nostrorum autem subversor deorum. Ipse est qui multos docet ne immolent, neve ado
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc etiam nunt quiau¬
dierunt ab ip̃o. quod io¬
hannes distipulus domi¬
in apud ephesum cum
balneas lauandi grã fu¬
isset ingressus. et ibi in¬
disset cheriuthum: et si¬
luisse contuuo: et dicessis¬
se non lotus. dicens fugi¬
amus huic. ne et balnee
ip̃e corruant quibus che¬
rinthus lauat ueritatis
miiicus Idem eciam po¬
licarpus marcioni aliqua¬
do cum occurrisset dicen
ci sibi. agnoste nos: Respõ¬
dit agnosto agnosto primo¬
genitum sathane Tanta
tunc apostoli atq eorum
discipuli in religione caute¬
la utebantur. ut ne uer¬
bi quidem cõmunionem
cum aliquo eorum qui a
ueritate deuiauerant ha¬
bere paterentur: Sicut
et paulus dicit hecicum
hominem post unam al
teram correptõnem de in¬
ta: stiens quia peruersus
est hunis modi et peccat
tum sit a semet ip̃o damp¬

Expanded text:
 etiam nunc qui audierunt ab ipso, quod Joannes discipulus Domini, apud Ephesum cum balneas lavandi gratia fuisset ingressus, et vidisset ibi Cerinthum; exsiluisset continuo, et discessisset non lotus, dicens: Fugiamus hinc, ne et balneae ipsae corruant, in quibus Cerinthus lavat veritatis inimicus. Idem etiam Polycarpus Marcioni aliquando cum occurrisset, dicenti sibi: « Agnosce nos, » respondit: « Agnosco, agnosco primogenitum Satanae. » Tanta tunc apostoli atque eorum discipuli in religione cautela utebantur, ut ne verbi quidem communionem cum aliquo eorum qui a veritate deviaverant habere paterentur; sicut et Paulus dicit: Haereticum hominem, post primam et secundam correptionem, devita, sciens quia perversus est hujusmodi et peccat, cum sit a semetipso dam
Abbreviated transcription (Latin):
pus inquit qui non solũ
ab apostolis eruditus est¬
est cum his qui dominũ
uderant. s ab ipĩs apos¬
tolis ordinatus est sinyr¬
na eorum eccł̃ie epistopꝰ
quem nos quoq in pri¬
diu et enum permansit
in uita et longena etate
perdurans nobilis mĩe¬
do. s ⁊ moriendo nobili¬
or excitit Omppe qui ui¬
tam martyrio termina¬

Expanded text:
pus qui non solum ab apostolis eruditus estus cum his qui Dominum viderant, sed et ab ipsis apostolis ordinatus est Smyrnaeorum ecclesiae episcopus: quem nos quoque in pridiu etenim permansit, in vita et longaeva aetate perdurans nobilis vivendo, sed et moriendo nobilior exstitit; quippe qui vitam martyrio termina
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicto citius gererẽ
sa passione profundens:
Deus dilecti et benedicti¬
filn tin ihũ xp̃i pater ꝑ
quem tm agnicionem sus
cepimus: deus angelorũ
et iu tutum et unuerse
creature actocius iustorũ¬
te inliunt benedico te qui
me irhanc diem atq in
hanc horam perducere
dignatus es:. ut particepͥ
exsisterem martyrum
et calicis xp̃i tui mresur¬
rectione uite eterne au¬
rupcionem sp̃c stĩ Inqui
bus suscipiar inconspectu¬
tuo hodie tamquam sac
ficium pugne et accepta
Derus estu. et sine men¬
dacio deus: Proterea n
quem et cum quo tibi in
ignem homines ignis et̾
m: Cumq flamina ingẽs
reluxisset uidimus mi

Expanded text:
cum dicto citius gererenttur, ipsis populis ligna, vel de balneis, vel de publicis quibusque locis, et sarmenta congregantibus, praecipue Judaeis ardentius ad haec ex more ferventibus, cum omni velocitate exvivunt, benedico te, qui me in hanc diem et in hanc horam perducere dignatus es, ut particeps exsisterem martyrii et calicis Christi tui in resurrectione vitae aeternasueverant. Ita namque in omni reliqua vita sua venerabiliter etiam ab omnibus colebatur. Ut Verus es et sine mendacio Deus: propterea ltuum, per quem et cum quo tibi in s, velut electus aries, et ex magno grege assumptus, acceptabile holocaustum
Abbreviated transcription (Latin):
dit conturio tam obsti¬
natam indeoru contẽ¬
cionem. Positum in me¬
dio ipm̃ corpus exussit
Et ita nos post modũ am¬
busta ossa preciosissmmis
gemimis cariora. ⁊ ommi
auro ꝓbabiliora per ig¬
nem facta colegimus. Ac
sicut conueniebat exmo¬
re condidimuis. Qui iulo¬
co eciam nunc prestante
dño sollemnes agimus
celebres qr conuentus Ma¬
xime quidem in die passi¬
onis. sed̾tum eoꝵ memo¬
rias qui prins passi fue¬
rant celebramus: ut se

Expanded text:
dit centurio tam obstidit centurio tam obstinatam Judaeorum contentionem, positum in medio ipsum corpus exussit; et ita nos postmodum ambusta ossa, pretiosissimis gemmis chariora, et omni auro probabiliora per ignem facta, collegimus, ac, sicut conveniebat ex more, condidimus. Quo in loco etiam nunc praestante Domino solemnes agimus celebresque conventus; maxime quidem in die passionis ejus. Sed cum eorum memorias, qui prius passi fuerant, celebramus, ide
Abbreviated transcription (Latin):
gła et pro ite egregde nir¬
tutib coronatus estꝰ E÷ ꝑ¬
mortẽ premia ĩ mortali¬
tatis ad eptus satis age¬
re cepit. ut reliquias eiꝰ
ad sepulturam nrĩs de¬
siderantibus nemo cõ¬
cederet Instigabatur
ergo niceta herodis pa¬
ter. frater autem dalcae
adire iudicem. et petere
ab eo: ne humandum cõ¬
tederet corpus. Nequit
forte inquit relinquẽtes
illum qui crucifreus est
xp̃iam hunc colere inci¬
piant Iudeis maxnnie
ista machinantibus qui
et nrõs intentis oculis
ob seruarunt neeum e¬
flamnis ad huc ardenti¬
bus raperent Ignoran¬
tes miserrimi. quia ne
q xpm̃ aliquando possu¬
mus derelinquere qui mor¬
tem pro tocius mmdi sa¬
lute sustinnt quia neq
alium quen quam colere
qui uerum deum et qui
solus colendus sit noue¬
rimus. Martyres uero
tanquam discipulos domi¬
in diligamus et uenerem
quasi integram fidem
magistro seruantes ⁊ do¬
mino Quorum nos quo¬
Q infide perseuerancia
aritatis. optamus ẽe
participes Ubi ant̾e ni¬

Expanded text:
 et pro vitae egregiae virtutibus coronatus est, et mortem praemia immortalitatis indeptus, satis agere coepit ut reliquias ejus ad sepulturam nostris desiderantibus non concederet. Instigabatur ergo Niceta Herodis pater, frater autem Dalcae, adire judicem, ut peteret ab eo ne humandum concederet corpus; ne forte, inquit, relinquentes illum qui crucifixus est, Christiani hunc dolere incipiant; Judaeis maxime ista machinantibus, qui et nostros in tantis oculis observarunt, ne eum flammis adhuc ardentibus raperent, ignorantes miserrimi quia neque Christum aliquando possumus derelinquere, qui mortem pro totius mundi salute sustinuit, neque alium quemquam colere, quippe qui verum Deum, et qui solus colendus sit, noverimus; martyres vero tanquam discipulos Domini diligamus et veneremur, quasi integre fidem magistro servantes et Domino, quorum nos quoque in fide et perseverantia charitatis optamus esse participes. Ubi autem vi
Abbreviated transcription (Latin):
secula hysoria indaici belli: de¬
das nomine ad distessionent po¬
pules cogebat pessimũ fore eis
persuadens:. si adquiescerent sol¬
uere tribuca romaaus. et post
mortalem sustiperent dominatũ¬

Expanded text:
 historia Iudaici belli sedas nomine ad discessionem populos cogebat, pessimum fore eis persuadens, si acquiescerent solvere tributa Romanis et post Deum mortalem suscipere dominatu
Abbreviated transcription (Latin):
ria sua occano decimo antiqui tecum
libro: hoc modo mememorat. Eyri
autem iuir. uimis er consensu curie
romane ꝑsingulos. ad magistratus
usq ed gradum consulatus asten¬
dens: cetera quoq hon̾abilis cum
paucis sinam ueuit: a tesare ius
dare gentibus missis: et censor si¬
nul pat̾moniorum fucurus Eet pꝰ¬

Expanded text:
in octavo decimo Antiquitatum libro hoc modo memorat: Cyrinus autem vir unus ex consensu curiae Romanae per singulos magistratus usque ad gradum consulatus ascendens, per caetera quoque honorabilis, cum paucis Syriam venit, a Caesare jus dare gentibus missus, et censor simul patrimoniorum futurus.
Abbreviated transcription (Latin):
dam de nobilibus honore
et dignitate seculi inlus¬
sum cultores dei inforo
crudelia edicta pendere
calore ninno fidei igintꝰ
publite populo inspectan¬
ce. miecta mamirlibrum
iniq legis detrahit ac im

Expanded text:
 de nobilibus ortus honore et dignitate illusrsus cultores Dei in foro crudelia edicta pendere, calore nimis fidei ignitus, publice populo inspectante injecta manu, librum iniquae legis detraxit, ac m
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uel in ipm cominissi pia¬
tuli us perifucionis ma
postolos et necis in stepha¬
num: s et obtruncatiois
in apostolum iacobum. Et
in iacobum inchilonimus
frem̃ domini qui appellaba¬
tur iustus steleris ad missi.
ceterorumq ominum quos
propter fidem xp̃i Insidus
dolis: acq omni fraude ne¬
quicie circumuenerant pro
his inquam omnibus masis
penas dimnitus repostẽbãt
Et apostoli quidem ab il¬
lis prius fugati ac per om¬
nem lotum dispersi. sicut
supra dirmuis ꝑgebant ĩ
iuirtute xp̃i qui eis precepe¬
rat dicens: Euntes baptite¬
Sate omnes gentes in nomi¬
ne meo-
cclełia uero que in che¬
rosolimis fuerat con¬
gregata: responso accepto
adeo enugrare iubetur: et
transire ad oppiduni quod¬
dam pellam nomme traus
iordanem quo ablatis exur¬
be sanctis et iustis uiris:
indicte celesti fieret locꝰ.¬
locus. tam deurbe sacrile¬
ga qmͣ de populo mmpio: ꝑ
excidum patrie euersionẽ¬

Expanded text:
 vel in ipsum commissi piaculi vel persecutionis in apostolos, et necis in Stephanum, sed et obtruncationis in apostolum Jacobum, et in Jacobum nihilominus fratrem Domini, qui appellatur Justus, sceleris admissi, caeterorumque omnium quos propter fidem Christi, insidiis, dolis, atque omni fraude nequitiae circumvenerant, pro his, inquam, omnibus malis, poenae divinitus reposcebantur. Et apostoli quidem ab illis prius fugati, ac per omnem locum dispersi, sicut supra diximus, pergebant in virtute Christi, qui eis praeceperat, dicens: Euntes baptizate omnes in nomine meo. Ecclesia vero quae in Hierosolymis fuerat congregata, responso a Deo accepto, emigrare jubetur, et transire ad oppidum quoddam Pellam nomine trans Jordanem: quo ablatis ex urbe sanctis et justis viris, vindictae coelestis fieret locus, tam de urbe sacrilega, quam de populo impio, et excidium patriae eversion
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea cum ad bellum sar¬
mancicum ualentimanus de
gallie ꝑtibus uenisset illiricũ.
ibi uix dum cepto bello et egͥ¬
tudine subita oppressus. diem
obiit: relictis heredibus in ĩ¬
pcrio filius graciano augusto
ual enciuiauoq admodum par¬
uulo et ũ duuu regiis iusigni¬
bus initiato: queni tamen
uecessitas eoꝵ qui taiquã
uacuum imperii locum co
ra indui probo cunc profecto

Expanded text:
nterea cum ad bellum Sarmaticum Valentinianus de Galliae partibus venisset Illyricum, ibi vixdum coepto bello, aegritudine subita oppressus diem obiit, relictis haeredibus in Imperio filiis, Gratiano Augusto, Valentinianoque admodum parvulo, et nondum regiis insignibus initiato. Quem tamen necessitas eorum, qui tanquam vacuum imperii locum conra indui, Probo tunc Praefecto
Abbreviated transcription (Latin):
presentis nuraculi testimo¬
no phibebant: Et ecce mirã¬
tib ad huc et stupentibus cũc¬
tis: inoculis eorũ sensim su¬
pra basim suam: Nullo ꝯ¬
tingente columia deposia
sumina cũ liberacione con¬
merus colummarũ tanta
facilitate suspensus est. ut
oñis que suꝑfurant ip̃adie
locarentur Postea uero ꝙͣ
eccłia nragnifice construta
estiet populi fident dei ma¬
iore ardore siciebant: capti
ue mouitis ad mperatorẽ
coustanciuũ tocus gentis
legacio unctitur Res gesta
exponitur: sacerdotes ut¬
tere exorantur. Quiceptũ
erga se dei mmus implerẽt
Qu̾ib cũ oĩ gaudio et hono¬
re tͣusmissis multo am¬
plius ex hoc letatus est
qmͣ si incognitas romano
imperio gentes et regna
ignota uuxissent: hec no¬
bis gesta fidelissimus uir
bacuriꝰ gentis ip̃ns rex:
et apud nos domesticorũ
comes: cui sũma erat
cura religiomis et uerita¬
tis exposut. cum nobis¬
cum palestine cunc lum¬
cis diix in hierosoluns

Expanded text:
praesentis miraculi testimopraesentis miraculi testimonio perhibebant. Et ecce mirantibus adhuc et stupentibus cunctis, in oculis eorum sensim supra basim suam, nullo contingente, columna deposita, summa cum libratione conmerus columnarum tanta facilitate suspensus est, ut omnes quae superfuerant, ipsa die locarentur. Postea vero quam Ecclesia magnifice constructa est, et populi fidem Dei majore ardore sitiebant, captivae 236 monitis ad Imperatorem Constantinum totius gentis legatio mittitur: res gesta exponitur: sacerdotes mittere oratur, qui caeptum erga se Dei munus explerent. Quibus ille cum omni gaudio et honore transmissis, multo amplius ex hoc laetatus est, quam si incognitas Romano imperio gentes et regna ignota junxisset. Haec nobis ita gesta, fidelissimus vir Bacurius, gentis ipsius rex, et apud nos Domesticorum Comes cui summa erat cura et religionis et veritatis exposuit, cum nobiscum Palaestini tunc limitis Dux, in Jerosolymis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuicit̾ muroꝵ ambitu tempꝰ
erat: quo columue colloca¬
ri deberent ẽuiq erecta pͥ¬
ma uel secunda uentũ fuis¬
set ad terciam consimitis oĩ¬
bus machinis. ⁊ bouin homi¬
numq uiribus cum media
iam moblicum f̾uisset erec¬
ta: et pars reliqua nullis
machiis. erigeretur: repe¬
ritis secundo ⁊ tercio. ac sepiꝰ
uiribus. Nec loco quidem mo¬
ueri accentis oubus potu¬
it: Ad uuracio erat totus po¬
puli: regis aminositas ebes¬
cebat: quid fieri deberet Qui¬
nes simul latebat: S cũ in¬
deruentu noctis om̃s abstes¬
sissent: cuuctiq mortales
et ip̃a opera cessarent: cap¬
tiua sola moracione ꝑnoc¬
dãs: mausit intrinsecus:
cotmachine at cot populi
mouere nõ quiuerant erec¬
cã: et supra basem suamli¬
brare suspensam Nec tam̃
suꝑpositam. s quantũ imuͦ
pedis spacio manere pendẽ¬
tem: Tum uero om̃s popu¬
li contuentes et magnificã¬
tes deum: ueram ẽẽ regis fi¬
dem et captiue religionem

Expanded text:
perniciter murorum ambitu, tempus perniciter murorum ambitu, tempus erat quo columnae collocari deberent. Cumque erecta prima vel secunda, ventum fuisset ad tertiam, consumtis omnibus machinis, et boum hominumque viribus, cum media jam in obliquum fuisset erecta, et pars reliqua nullis machinis erigeretur, repetitis secundo et tertio ac saepius viribus, ne loco quidem moveri attritis omnibus potuit. Admiratio erat totius populi, regis animositas hebescebat: quid fieri deberet, omnes simul latebat. Sed cum interventu noctis omnes abscessissent, cunctique mortales et ipsa opera cessarent, captiva sola in oratione pernoctans mansit intrinsecus: tot machinae ac tot populi non quiverant, erectam, et supra basim suam librate suspensam, nec tamen superpositam, sed quantum unius pedis spatio in aere pendentem. Tunc vero omnes populi contuentes et magnificantes Deum, veram esse regis fidem, et captivae religionem
Abbreviated transcription (Latin):
Alius alio diuersi ex comi¬
tibus oberrant: Ip̃e solus
densissima obsturitate cur¬
cundatus. quid ageret quo
se uerteret nestiebat. Cumi
repente auxius salutis despe
predix̾at. Nunc se de his tene¬
bris liberet: ut ipm̃ ex hoc
omissis omissis onnubus cole¬
ret Ilito ut nec noudũ uer¬
bo: s sola mente deuouerat.
reddita uundo dies. regẽ ad
urbem ꝑducit incoluiem:
Quiq regine: rem protinus
ut gesta ẽ pandit Euocari
iamq captinam. et colendi
ricum ut sibi tradat expostit
Nec se ultra aliũ deuui quã
iuat. Ad ẽ captiua edocet do
quantum de his aperire fe¬
inie fas erat. pandit: fabͥ¬
cari taniẽ eccliam monet
formaniq destribit: Igitur
rex tocius gentis populo cõ¬
uocato: ren ab iuicio queer¬
ga se ac reginam gesta fu¬
erat ex ponit: fidemq edo¬
cec Et m̃dum iuiciatus
ui sacris fit sue gentis aposto¬
lus Credunt uiri ꝑ regem fe¬
mine ꝑ reginam: Cinctis q
itur instant̾. et eleuato iam

Expanded text:
Alius alio diversi ex comiAlius alio diversi ex comitibus oberrant, ipse solus densissima obscuritate circumdatus, quid ageret, quo se verteret nesciebat: cum repente anxios salutis desperpraedixerat, nunc se de his tenebris liberet, ut ipsum ex hoc omissis omnibus coleret. Illico ut haec nondum verbo, sed sola mente devoverat, reddita mundo dies, regem ad urbem perducit incolumem. Quique reginae rem protinus ut gesta est pandit. Evocari jam jamque captivam, et colendi ritum ut sibi tradat, exposcit: neque Al. nec se ultra alium Deum quam mat. Adest captiva, edocet Deum quantum de his 235 aperire feminae fas erat, pandit. Fabricari tamen Ecclesiam monet, formamque describit. Igitur rex, totius gentis populo convocato, rem ab initio quae erga se ac reginam gesta fuerat, exponit, fidemque edocet, et nondum initiatus in sacris, fit suae gentis Apostolus. Credunt viri per regem, feminae per reginam: cunctisque idem itur instanter: et elevato jam
Abbreviated transcription (Latin):
enni positã: inuocato xp̃i
noĩe continuo post precẽ
sairã et alacrã fecit exur
mi filium qui salutẽ hauc
contulerit docet: eumq
quem sibi arictorẽ. suesti¬
ret ẽẽ incolumitatis et
iuute. commonet inuocã¬
dum Ipm̃ namq ẽẽ qui
et regibus regua distribu¬
it: et mortalibus uitam:
At illa cumleticia domũ
regressa: marito ꝑcunc¬
tanti. cam̃ tam subite sa¬
intatis aperuit: Quiq cũ
prosalute conugis letis
mulieri munera differri
iuberet Illahorum inquit
srex. inchil captira digna¬
tur. Aurum despicit. argẽ¬
tum respuit Ieuinio quasi
cibo pasticur. Hoc solum ei
umieris dabimus: Sieũ qͥ
me illa inuocante sauait
xpm̃ duui colamus. Ad hoc
cunc rex senior fint ⁊ int̾i
distulit. sepius licet abuxo¬
re common̾itus donet acci¬
dit quadem die uenante eo
insiluis: cũ comitibus sius
obsturari deusissimis tene¬
bris diem et ꝑtetre noctis
orrorem luce sub ducta: ce¬
cis iter gressibus de negari

Expanded text:
um positam, invocato Christi um positam, invocato Christi nomine, continuo post precem, sanam et alacrem fecit exsurei summi Filium, qui salutem hanc contulerit, docet: eumque quem sibi auctorem suae sciret esse incolumitatis et vitae, commonet invocandum. Ipsum namque esse, qui et regibus regna distribuat, et mortalibus vitam. At illa cum laetitia domum regressa, marito percontanti caussam tam subitae sanitatis aperuit, quique cum pro salute conjugis laetus, et mulieri munera deferri juberet, illa: Horum, inquit, o rex, nihil captiva dignatur: aurum despicit, argentum respuit, jejunio quasi cibo pascitur: hoc solum ei muneris dabimus, si eum, qui me, illa invocante, sanavit, Christum Deum colamus. Ad hoc tunc rex segnior fuit, et interim distulit, saepius licet ab uxore commonitus, donec accidit quadam die venante eo in silvis cum comitibus suis, obscurari densissimis tenebris diem, et per tetrae noctis horrorem luce subducta, caecis iter gressibus denegari.
Abbreviated transcription (Latin):
cur: ut si paruulus egrotet
circuferatur a matre per
singulos dies: quo stilicet si
quis reꝑti aliquid remedii
nouerit: conferat laborã¬
ci Cuq nuilier quedam
ꝑuulum suum ꝑ om̃s cir¬
cuntulisset ex more nec a¬
liquid remedii nouerit cũc¬
cas domos lustrando cepisset.
leuit eciam ad captiuani
ut si quid stiret ostenderet
Illa se humam quid̃am re¬
medii nichil stire testatur.
colebat dare ei desperatam
ab om̃ibus salutem posse cõ¬
firmat: Cumq cilicio suo
paruulum suꝑ posuisset
atq ip̃a desuꝑoracionem
fudisset ad dimĩ. sanuĩ ma¬
tri reddidit infantẽ: Ser¬
mo defertur ad plures. fac¬
ciq famani magni faciens¬
que ad aures regine ꝑlabi¬
tur. que dolore quodamgͣ¬
iussimo corporis adflicta
nidesperatione maxima e¬
rat. rogat ad se captiuan
deduci. Illa ire abrunt.Ne
presunieret amplus aliqͥd.
qniͣ sexus smere inderet
Ipã se regina: deferri ad
captine cellulã iubet Qmͣ
similiter supra ciliciũ su¬

Expanded text:
tur, ut si parvulus aegrotet, tur, ut si parvulus aegrotet, circumferatur a matre per singulas domos, quo scilicet si quis experti aliquid remedii noverit, conferat laboranti. Cumque mulier quaedam parvulum suum per omnes circumtulisset ex more, nec aliquid remedii, cunctas domos lustrando, caepisset, venit etiam ad captivam, ut si quid sciret, ostenderet. Illa se humani quidem remedii nihil scire testatur, colebat, dare ei desperatam ab hominibus posse salutem, confirmat. Cumque cilicio suo parvulum superposuisset, atque ipsa desuper orationem fudisset ad Dominum, sanum matri reddidit infantem. Sermo defertur ad plures, factique fama magnifici usque ad aures reginae perlabitur. Quae dolore quodam gravissimo corporis afflicta, in desperatione maxima erat. Rogat ad se captivam deduci. Illa ire abnuit, ne praesumere amplius aliquid quam sexus sineret, videretur. Ipsam se regina 234 deferri ad captivae cellulam jubet. Quam similiter supra cilicium su
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quo iuindie partibus ⁊
populi xp̃ianoꝵ et ecclesie
fce sunt et sacerdociũ cepit.
que nos ita gesta nõ opimo¬
ne uulgi s ip̃o edisio tỹri
presbitero post modũ sto
qui frumencii comes prius
fuãt referente cognouimus
er idem tempus eciam
hiberoꝵ gens que sub
axe pontico iacec uerbi dei
federa: et fidem fuci᷑ suscipit
regni S huius cantibom pͥ¬
citit causam mulier quedam
captiua q̃ apud eos reꝑta.
cũ fidelem satis et sobriam
ac pudicam duceret intam
totisq diebus ac noctib ob¬
setr̾ationes deo ꝑuigiles ex¬
hiberet madmiracione ẽẽ ip̃a
rei nouitas barbaris cepit.
et quid hoc sibi uellet curio¬
sius ꝑquirebant illa ut res
hoc ritu colere fatebatur:. Ni¬
chil ex hoc amplius barbari
Preter uouitatẽ noĩs mira¬
bantur. Uerun ut fieriso¬
let: ip̃a ꝑseuerancia curiosi¬
tatem quandam mulierculis
inferebat. Si quid emolimẽ.¬
ci extanta deuocione capere¬
tur moris apud eos ẽẽ dici¬

Expanded text:
Ex quo in Indiae partibus et Ex quo in Indiae partibus et populi Christianorum et Ecclesiae factae sunt, et Sacerdotium caepit. Quae nos ita gesta, non opinione vulgi, sed ipso Edesio Tyri presbytero postmodum facto, qui Frumentii comes prius fuerat, referente cognovimuser idem tempus etiam Iberorum gens, quae sub axe Pontico jacet, verbi Dei foedera, et fidem futuri susceperat regni. Sed hujus tanti boni praestitit caussam mulier quaedam captiva, quae apud eos reperta, cum fidelem et sobriam satis ac pudicam duceret vitam, totisque diebus ac noctibus obsecrationes Deo pervigiles exhiberet, in admiratione esse ipsa rei novitas Barbaris caepit, et quid hoc sibi velit, curiosius perquirebant. Illa, ut res hoc ritu colere fatebatur. Nihil ex hoc amplius Barbari praeter novitatem nominis mirabantur. Verum ut fieri solet ipsa perseverantia curiositatem quandam mulierculis inferebat, si quid emolumenti ex tanta devotione caperetur. Moris apud eos esse dici
Abbreviated transcription (Latin):
ceteros cohortari fauore:⁊
beneficus inuitare: prestare
quitquid oportum̃ fuisset
loca edificiis: alia q neces¬
saria prebere et omnimͦ ges¬
tire ut xp̃ianorũ imbi sem̃e
erurgeret
ditis multum licet detinẽ¬
tibus et rogantibus ut ma¬
nerent regina uel filio: ad
orbemi tamen nr̃m denuo
renertuntur. et edesio fes¬
tinante tyrum parentes
ꝓpiiquos ꝙreuisere. fru¬
mentius alexandriam ꝑ
tur rem omnem ut gesta
ut prouideat uirum aliꝙͣ
digmun. quem congrega¬
tis iam plurimis xp̃ians
et eccłiis constructis: in
barbarico solo epꝯmictat:
frumencii dicta: gesta q cõ¬
siderans inconcilio saterdo¬
tum ait: Et quẽ alium ĩne¬
memius uirum talem inqͦ
sit sp̃s sc̃s ĩ ip̃o sicut inte
qui ħ ita possit implere. Et
tradito ei sacerdocio redire
iubet. Quiq cum ep̃s ꝑ rexis¬
set ad indiam: tanta ei data
ẽẽ adeo uirtutũ grã dicitur
ut signa ꝑ eum apłica fierẽt.
et infuntus nimerus barba¬
rorum conuerteretur ad fidem

Expanded text:
eteros cohortari, favore et beneficiis invitare, praestare quicquid opportunum fuisset, loca aedificiis, aliaque necessaria praebere, et omnimodo gestire, ut Christianorum inibi semen exsurgeret. ditis, multum licet detinentibus et rogantibus, ut manerent, regina vel filio, ad orbem tamen nostrum revertuntur. Et Edesio festinante Tyrum, parentes propinquosque revisere, Frumentius Alexandriam petur rem omnem, ut gesta ut provideat virum aliquem dignum, quem, congregatis jam plurimis Christianis, et Ecclesiis constructis in Barbarico solo, Episcopum Frumentii dicta gestaque considerans, in concilio sacerdotum ait: Et quem alium inveniemus virum talem, in quo sit spiritus Dei in ipso sicut in te, qui haec ita possit implere? Et tradito ei sacerdotio, redire jubet. Quique cum Episcopus perrexisset ad Indiam, tanta ei data esse a Deo virtutum gratia dicitur, ut signa per eum Apostolica fierent, et infinitus numerus Barbarorum converteretur ad fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
mentem et simpliciter ex hi
regni gubernacula frumen¬
cius haberet in manibus deo
mente eius et animos ĩsti¬
gante: requirere sollicitus ce¬
pit si qui uegociatores roma
testatem maximam dare ꝗc
mon̾e: ut conuenticula per
loca singula faterent: ad q̃
romano ritu orationis cã
confluerent. S et ip̃e mul¬
to magis eadem facere. ⁊ ita

Expanded text:
mentem simpliciter exhibmentem simpliciter exhibregni gubernacula Frumentius haberet in manibus, Deo mentem ejus et animos instigante 232 requirere sollicitius coepit, si qui inter negociatores Romanos testatem maximam dare, ac monere, ut conventicula per loca singula facerent, ad quae Romano ritu orationis caussa confluerent. Sed et ipse multo magis eadem facere, et ita
Abbreviated transcription (Latin):
barorum. ut si quando fedus
sibi cũ romanis turbatũ uici
uenti fuerunt. iugulantur
inuanduntur naues philoso¬
phi cuncti cum ip̃o pariter
ꝑimũtur: Pueruli reꝑti sb̃
arbore me. ditautes et lecti¬
ones scãs parentes barba¬
rorum useracione serua¬
ti. dicuntur ad regen. hor
ille altmn id est edesium: si¬
bi pinceruam fecit frumẽ¬
cio uero. ꝙͣ qͣsi per spicatem
de prehenderat et prudentẽ.
rationes suas striuiaq cõ¬
misit Ex quo et in honore
magno apud regem habiti¬
sunt et in amore. At uero
moriens rex: uxorem cũ ꝑ¬
uulo filio regni reliquid he¬
redem. Ad olestentibus autẽ.
quid uellent agendi de dit
liberam facultatem Quos
tamẽ regina suppliciter exo¬
rabat tamquã que nichil ha¬
beret in toto regno fidelius
ut secum usquequo adules¬
ceret filius. regendi regni
sollicitudinẽ partirentur.
et precipue frumenciꝰ cuiꝰ
prudencia ad moderandum
sufficeret regnum Naui ali¬
us fidem puram et sobriam

Expanded text:
barorum, ut siquando foedus barorum, ut siquando foedus sibi cum Romanis turbatum vicinventi fuerint jugulentur. Invaditur navis philosophi: cuncti cum ipso pariter perimuntur. Pueruli reperti sub arbore meditantes, et lectiones suas parantes, Barbarorum miseratione servati, ducuntur ad regem. Horum ille alterum, id est, Edesium sibi pincernam fecit. Frumentio vero, quem quasi perspicacem deprehenderat et prudentem, rationes suas scriniaque commisit. Ex quo et in honore magno apud regem habiti, et in amore. At vero moriens rex, uxorem cum parvulo filio regni dereliquit haeredem: adolescentibus autem quid vellent, agendi dedit liberam facultatem. Quos tamen regina suppliciter exorat, tanquam quae nihil haberet in toto regno fidelius, ut secum, usquequo adolesceret filius, regendi regni sollicitudinem partirentur: et praecipue Frumentium, cujus prudentia ad moderandum sufficeret regnum. Nam alius fidem puram, et sobriam
Abbreviated transcription (Latin):
N ea dunsione orbis terre
que ad predicandum uerbũ
dei sorte ꝑ apostolos celebrata
est. cum alie aliis prouincie
prouenissent. thome parchi¬
a et matheo echiͦpia ei que
ad erens Aterior india: Bar¬
tholomeo dicitur sorte decre
tu iudia ult̾ior iacet multis
uariisq lingnis et gentib
habitata ꝙͣ uelut longe re¬
mota nillus apsice predica¬
cioins uomer impresserat
Que tamen temporibus cõs¬
tantim tali quadam ex can¬
sa semina fidei prima sus¬
cepit: Metrodorus quidau
grã ulteriorem dicitur in¬
diam penetrasse: cuius ex¬
emplo inuitatus etiam me¬
ropius quidam tirius ph¬
losophus simili ex causa ad¬
ire indiam uolinit habens se¬
cum duos puerulos quos libe¬
ralibus licteris ut pote ꝓpinqͦs
insticuebat. Horum uinis qui
erat iumor eclesius. alter fru¬
mencius uocabatur Igitur ꝑ¬
uisis et innoticiam captis
his quibus animus pastebat᷑
cum philosophus redire cepis¬
set. aque uel ceterorum neces¬
sariorum cã ad portum quen¬
dam nauis qua uehebatur

Expanded text:
n ea divisione orbis terrae, quae ad praedicandum verbum Dei sorte per Apostolos celebrata est, cum aliae aliis provinciae obvenissent, Thomae Parthia, et Matthaeo Aethiopia, eique adhaerens citerior India Bartholomaeo dicitur sorte decrettu, India ulterior jacet, multis variisque linguis et gentibus habitata, quam velut longe remotam, nullus Apostolicae praedicationis vomer 231 impresserat, quae tamen temporibus Constantini tali quadam ex caussa semina fidei prima suscepit. Metrodorus quidam gratia, ulteriorem dicitur Indiam penetrasse. Cujus exemplo etiam invitatus Meropius quidam Tyrius philosophus simili ex caussa adire Indiam voluit, liabens secum duos puerulos, quos liberalibus litteris utpote propinquos instituebat. Quorum unus qui erat junior Edesius, alter Frumentius vocabatur. Igitur pervisis, et in notitiam captis his quibus animus pascebatur, cum philosophus redire caepisset, aquae vel caeterorum necessariorum caussa ad portum quendam navis, qua vehebatur
Abbreviated transcription (Latin):
rare uirtutes. expouere ro¬
bur constancie Nec mͥ copi¬
a canta sermoiis est. nec
puto aliis nͥ his solis qui
oculis suis intuebantur¬

Expanded text:
rare virtutes, et exponere robur constantiae, nec nobis copia tanti sermonis est, nec putamus aliis, nisi his solis qui oculis suis intuebantur
Abbreviated transcription (Latin):
quicumq hos descripseris li
stripseris et emendes adex¬
emplaria ea de quibus trãs¬
cripseris diligenter et hoc
ter transtribas et tremsfe¬
ras ineum codicem quem

Expanded text:
QUICUMQUE HOS DESCRIPSERIS LIBSCRIPSERIS, ET EMENDES AD EXEMPLARIA EA, DE QUIBUS SCRIPSERIS, DILIGENTER: ET HOC TRANSCRIBAS, ET TRANSFERAS IN EUM CODICEM, QUEM
Abbreviated transcription (Latin):
bum dei predicabat nemine
ꝓphibente Quem tamen ad¬
tuisse ibi defendisse se apud
neronem et rursuni profec¬
tum ẽẽ ad predicatõnis offici¬
uni sermo confirmat Est pꝰ
hec denuo reddisse ad supra
dictam urbem: ubi et marcy¬
rio consummatus est Tum cũ
inuniculis positus secund am
ad chimothecam stribebat e¬
pistolam in qua et de prima¬
sua defensione et de presenti
sunul indicat passione: Sus
paulus mea deffensione nemo
mͥchil affuit: s omnes me dere¬
linquerunt: non illis impute¬
tur. Dominus enim astitit mi
chi: et confortaint me: ut per
me predicacio compleretur:
Olt au dient oumes gentes:
et liberatus sum deore leo
ins: mainfestissime per hec
ut per ip̃m cepta preditacio
compleretur. liberatus deore
leomis neronem stilicet inleo¬
ne procrudelitate designifi¬

Expanded text:
rbum Dei praedicabat, nemine prohibente. Quem tamen adfuisse ibi et defendisse se apud Neronem, et rursum profectum esse ad praedicationis officium, sermo confirmat, et post haec denuo redisse ad supra dictam urbem, ubi et martyrio consummatus est; et tunc in vinculis positus, secundam ad Thimotheum scribit epistolam, in qua et de prima defensione, et de praesenti simul indicat passione ita: ma mea defensione nemo mihi affuit, sed omnes me dereliquerunt: non illis imputetur. Dominus autem mihi astitit, et confortavit me, ut per me praedicatio impleatur, et audiant omnes gentes: et liberatus sum de ore leonis: manifestissime per haec ut per ipsum coepta praedicatio compleretur, liberatus est de ore leonis. Neronem scilicet in leone pro crudelitate signifi
Abbreviated transcription (Latin):
Et iterum liberabit medo¬
ninius ab ommopere malo
et saluum faciet in reginm
suum celeste: significans ꝑ
hec quod eẽt confestim mar¬
tyrio coronandus De quo

Expanded text:
ecit. Liberabit me Dominus ab omni opere malo, et salvum faciet, in regnum suum coeleste; significans per haec quod esset confestim martyrio coronandus. No
Abbreviated transcription (Latin):
imperio perdurante: in
ipsa sollempnitate pasche. tã¬
tas iherosolimis accidit: ut ił
constipatione populi necati
s̾unt: trignnta milia iudeoꝵ
nuimerarentur: et conuersus
est dies festus eorum in luc¬
tum. Sed et alia qmͣ płima
iudeis mala inrogata iose¬
phus per hec designat¬

Expanded text:
imperio perdurante, in ipsa solemnitate Paschae, tantas Hierosolymis accidit ex sediconstipatione populi necati sunt, triginta millia Judaeorum numerarentur, et conversus est dies festus eorum in luctum. Sed et alia quamplurima Judaeis mala irrogata Josephus per haec verba
Abbreviated transcription (Latin):
illis que inapostolorum acti¬
bus designata sunt compa¬
rere: ubi fub felice tribimꝰ
qui in iherolimis erat ad pa¬
ulum in quem iudeorum fue¬
rat commota sedicio: dicit.
Nonne tu es egiptius ille qͥ
ante hos dies concitaueras
populum et eduxeras in de¬
sertum ad quatuor milia ho¬
mines sic cariorum. S suf¬
fi̾ant ista de felice

Expanded text:
illis quae in apostolorum Actiillis quae in apostolorum Actibus designata sunt comparare: ubi sub Felice tribunus qui in Hierosolymis erat ad Paulum, in quem Judaeorum fuerat commota seditio, dicit: Nonne tu es Aegyptius ille, qui ante hos dies concitaveras populum et eduxeras in desertum ad quatuor millia hominum sicariorum? Sed sufficiunt ista de Felice
Abbreviated transcription (Latin):
raret interfici. Post hec au¬
tem interiectus quibusdam.
ad dit eciam ista
ranius uero omm hac
uastacione afflirit iu¬
deos egipcius quidam: fallus
ꝓpħeta Quicum uenisset ad
indeam. homo magus: fidem
sibi ꝓphete ma: gita arte cons¬
tunt. et continuo adtrignita
mibia uirorum congregans.
et duitans eos ꝑ desertum ꝑ¬
uenit cum ip̃is ad montem
qui uocatur olmeti: paratus
inde iuruere iherosolimam :
et in ac potestate urbem te¬
nere: Simul q romanorũ
presidia ac plebem tiramdi
sue subinrgare: fretus per
omma his quos secum edux¬
erat satellitibus: Sed cona¬
tus eius preuenit felir qͥfes¬
timq cum armatis obinã
pergens secum eciam ple¬
be reliqua conspirante cõ¬
gressione facta: egipcium
quidem pantis cum paucis
in fugam uertit. Peremp¬
tis nero aluis: Alus eciam
captis tenere cͤapta facile
restureit Hec inscdo hysto¬
riarum libro: iosephus refert
Opere precium tamen est.
hec que deegypcio stribit cũ

Expanded text:
raret interfici. Cum raret interfici. Cum tem, interjectis quibusdam, addidit etiam ista: Gravius vero omni hac vastatione afflixit Judaeos Aegyptius quidam falsus propheta, qui cum venisset ad Judaeam homo magus, fidem sibi prophetae magica arte conscivit. Et continuo ad triginta millia virorum congregans et ductans eos per desertum, pervenit cum ipsis ad montem qui vocatur Oliveti, paratus inde irruere Hierosolymam, et vi ac potestate urbem tenere, simulque Romanorum praesidia ac plebem tyrannidi suae subjugare, fretus per omnia his quos secum eduxerat satellitibus. Sed conatus ejus praevenit Felix, confestimque cum armatis obviam pergens, secum etiam plebe reliqua conspirante, congressione facta, Aegyptium quidem cum paucis in fugam vertit, peremptis vero aliis, aliis etiam captis temere coepta facile restrinxit. Haec in secundo Historiarum libro Josephus refert. Operae pretium tamen est haec quae de Aegyptio scribit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
erat qui coherceret: s agebã¬
tur omma tamqũa in urbe nõ
habente rectorem Igitur pon¬
tifices intantam uenere ꝓpter¬
iuam: ut seruis sus ad aeras
missis inuaderent decimas q̃
sacerdotibus debebanti ac¬
cidebat ut non nulli exmino¬
ribus sacerdotibus quorum a¬
rat. Item post panca subum¬
git eciam hec Nominiquam
aitem etiam in mẽdia cunta¬
te octurrentes sibi trntidal ãt
precipne etiam in diebus fes¬
tis siccarn plebibus amirti oc¬
cultatis pugionibus: obseruã¬
tes ut quisq designatus eis
⁊ arte nefaria cum cornisset¬
corruisset. is que occulto mil¬
uere strauerant: tum idem ip¬
si ꝑcussores uelut indignari
simulabant aduersum eos
qui hec in media urbe cõmie¬
terent. Atq hoc modo: occul¬
ta eorum facmora ꝑmanebãt
Et primum ominum ab his
ionathas pontifex interficit᷑
post illum quam plurum iu¬
gulantur Ita ut iam ipsis
mortibus eẽt gramor metus
mortis: Dum unisquisq qua¬
si inprocinctu semper positus
ꝑ momenta singulore spe¬

Expanded text:
erat qui coerceret: sed agebantur omnia tanquam in urbe non habente rectorem. Igitur pontifices in tantam venere penuriam, ut, servis suis ad areas missis, invaderent decimas quae sacerdotibus debebantur; accidebat ut nonnulli ex minoribus sacerdotibus, quorum arat. Item post pauca subjungit et hoc: nonnunquam autem et in media civitate concurrentes se trucidabant; praecipue in diebus festis, sicarii plebibus admisti, occultatis pugionibus oberrantes, ut quisque designatus eis, arte nefaria cum corruisset is quem occulto vulnere straverunt, tumide ipsi percussores velut indignari se simulabant adversus eos qui hoc in media urbe committerent; atque hoc modo occulta eorum facinora permanebant, et primum omnium ab iis Jonathas pontifex interficitur, post illum quamplurimi jugulantur, ut jam ita ipsis mortibus esset gravior metus mortis, dum unusquisque quasi in procinctu semper positus, per momenta singula spe
Abbreviated transcription (Latin):
o egesippus qui post ip̃as sta¬
tim primas apostolorum suc¬
cessiones fuit: inquinto com¬
mentariorum suormi libro

Expanded text:
Aegesippus, qui post ipsas statim primas apostolorum successiones fuit, in quinto Commentariorum suorum libro,
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad illiricum preditatõ¬
nem uerbi donunici munstnͣ¬
te. claudius imperator iudeos
ur be depellit: Tunc aquila
et prista cum ceteris uideis
expulsi asyam ueniunt. ibi¬
q coh̾e̾nt apostolo. tunt pri¬
mum eccłie iibi fundamenta
iacienti sicut edocet liber de
accibus apostolorũ conscriptꝰ:¬
samarie quoqz et galilee et
regionis que dicitur transior¬
danem procuratorem misit
Est post pauta addit eciam
hec Inflaminatur autem et
sedicio accerbissima aponti¬
ficibus aduersum saterdotes
et primos plebis ieroso limo¬
rum: Quorum singuli conqͥ¬

Expanded text:
usque ad Illyricum praedicationem verbi Dominici ministrante, Claudius imperator Judaeos urbe depellit. Tunc Aquila et Prisca cum caeteris Judaeis urbe expulsi in Asiam veniunt, ibique cohaerent apostolo, tunc primum Ecclesiae fundamenta inibi facientes, sicut edocet liber de Actibus apostolorum conscriptSamariae quoque, Galilaeae et regionis quae dicitur trans Jordanem, procuratorem misit. Et post pauca addidit haec: Inflammatur autem et seditio acerbissima a pontificibus adversum sacerdotes et primos plebis Jerosolymorum, quorum singuli conqu
Abbreviated transcription (Latin):
eo tempore quo pauli actus
in urbe roma conclusit lucas:
martyrio ꝑfunctus est pari¬
lus potuit enim fien ut n¬
cus ad huc lenior eẽt nero:
ac defensionem pauli pronr̃o
dogmagte nouaspernanter

Expanded text:
eo tempore quo Pauli actus in urbe Roma conscripsit Lucas, martyrio perfunctus est Paulus, potuit enim fieri, ut inimicus adhuc lenior esset Nero, et defensionem Pauli pro nostro dogmate non aspernenter
Abbreviated transcription (Latin):
per omne corpus: dei mar¬
cyres carpebantur. Post
hec tradebantur ad besti¬
tias. ad hibebantur leones.
ursi pardi atq omne fe¬
rarum gemis apͥ quoq s
et tauri quibus ferro et
igne feritas ad debatur p̾¬

Expanded text:
per omne corpus martyres Dei carpebantur, post haec tradebantur ad bestias, adhibebantur leones, ursi, pardi, atque omne ferarum genus; apri quoque, sed et tauri, quibus ferro et igni feritas addebatur. S
Abbreviated transcription (Latin):
ipĩs effecte proriint de¬
clausis replent subito sta¬
dium circundant ecclesiam
martyrum: inmedio sitam
cirtuncunt sepius et oblus¬
trant. et diuine uirtutis ad¬
eẽ eis custodiam sencientes
procul abeorum corporibus
abstedunt. s ilico furor qui
reprimebatur nibeluis: tr̃a¬

Expanded text:
ipsis effectae, proruunt claustris, replent subito stadium, circumdant ecclesiam martyrum in medio sitam, circumeunt saepius et oblustrant; ac divinae virtutis adesse eis custodiam sentientes, procul ab eorum corporibus abscedunt. Sed illico furor, qui reprimebatur in belluis, tran
Abbreviated transcription (Latin):
bestiis iͦqunierunt: Et
ut iommibus se ostende¬
rent bestiis ẽẽ inquiores ꝓ¬
hibebant etiam cadauera
mandariterre: s inbebãt
fluctibus dari: hec apud¬

Expanded text:
bestiis nequiverunt, et ut in omnibus ostenderent se belluis esse nequiores, prohibebant etiam cadavera mandari terrae, sed jubebant fluctibus dari. Horu
Abbreviated transcription (Latin):
sit autem hebreo sermone cã¬
quam hebreis. aluta uero qͥ¬
erat pauli discipulus inter¬
pretata. ingrecum unde et sti¬
tur libello illi quem lucas de
quod autem supra stripcione
solitam imbi non habet. idest
paulus apostolus. hoc esse ra¬
catum hebreis erat de panli
perent ⁊ id circo prudenter
declinasse ne statim in princi¬
pio pauli nomine inspecta

Expanded text:
est in Hebraeo sermone tanquam Hebraeis, a Luca vero ejus discipulo interpretata in Graecum. Unde et stylis libello illi, quem idem Lucas de Quod autem subscriptionem solitam non hPaulus apostolus, ista racatum Hebraeis erat de Pauli perent; et idcirco prudenter declinavit, ne statim in principio Pauli nomine inspecto,
Abbreviated transcription (Latin):
qm cotidie fidei ad debantur
instructiomibus ad implendis
ex quibus omnbus ne respi¬
tare quidem ei unius saltim
hore liberum tempus dabat᷑
duni semper ex aluis malia uo¬
caretur. Ita ut a prima luce
usq ad profundam uesperã
numquam cessaret andito¬

Expanded text:
quotidie fidei reddebantur instructionibus adimplendis, ex quibus omnibus nec respirare quidem et unius horae saltem liberum tempus dabatur, dum semper in alia ex aliis vocaretur, ita ut a prima luce usque in profundam vesperam nunquam cessaret in va
Abbreviated transcription (Latin):
tur missus ad hebreos Pro
adgentes fuerat destinat᷑
nõ stripsit semet ipm̃ he¬
breoruni apostolum: uel pro¬
pter honorem domini que
semissum dixera ad ones is¬

Expanded text:
tur missus ad gentes praecad gentes fuerat destinatus, non scribit semetipsum Hebraeis apostolum, vel propter honorem Domini, qui se missum dixerat ad oves
Abbreviated transcription (Latin):
Unde maxime dignus indebat᷑
cui istud inpenderetur offici¬
um: et cui quid quid archamĩ
et abstonsum in satris licteris
tectum est penderetur Intere¬

Expanded text:
us, maxime dignus videbatur, cui istud impenderetur officii, et cui quicquid archanum et absconditum in Sacris Litteris tectum est panderetur. E
Abbreviated transcription (Latin):
tempore eciam origens con¬
stribendi cõmentarios instrip¬
turas stãs micium simnt: touui¬
pellente se ambrosio et multa
ui precum obseruatione qre

Expanded text:
tempora Fabiani Origenes conscribendi commentarios in Scripturas sanctas initium sumit compellente se Ambrosio, et multa vi praecum obsecrationumque
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝑlacebat epistopis quĩ
pocius ⁊ econtrario stribentes
ei nibebant: ut magis que
patis sunt ageret. ⁊ concordi¬
Denq extant etiam ip̃orũ
lictere quibus asperius ob¬
iurgant inctoremr: uelut in¬
utiliter eccłie commodis cõ¬

Expanded text:
bus hoc placebat episcopis, quin potius e contrario scribentes ei iubebant, ut magis quae pacis sunt ageret et concordi. Extant etiam ipsorum literae, quibus asperius obiurgant Victorem velud inutiliter ęcclesiae commodis con
Abbreviated transcription (Latin):
tibus meis per ordinem
fuerunt epistopi ego octa¬
uerunt hunc diem. ut cũ¬
uenirent cum illo. cum fer¬
mentum uideorum dominꝰ
aufert Onde fratres haris¬
simi sexagnita ⁊ quinq an¬
nos etatis gerens in nomi¬
ne domin: multorum quo¬
et scĩs scripturis intendẽs
non perturbabor ex his q̃
ad terrorem proferuntur Qͥ¬
a et maiores mei dixerunt.
gis quam hominibus Et¬

Expanded text:
i VII per ordinem fuerunt episcopi, ervo hunc diem, ut conveniret cum illo, quo fermentum Iudeorum populus aufert. Unde, fratres karissimi, sexaginta et quinque annos etate gerens in nomine Domini, multorum quoet sanctis scripturis intendens, non perturbabor ex his, quae ad terrorem proferuntur, quia et maiores mei dixerunt: 'Oportet gis quam hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
go inquit intemeratum pas¬
te colimus diem. neq ad¬
dentes neq auferentes ali¬
quid Et enum magna que¬
dam liminiaria apud asiã
dormierunt sumimi et elec¬

Expanded text:
go intemeratum paschae colimus diem neque addentes neque auferentes aliquid. Etenim magna quaedam luminaria apud Asiam dormierunt, summi et elec
Abbreviated transcription (Latin):
uenire quem quereret. Tã¬
qmͣ pretereuntes aliquos
interrogari iubet. ubi audis¬
sent cẽ atanasium Cumq
respondissent uidisse eum
nõ longe euntem: tota ce¬
leritatẽ pertransiens. ꝓpe¬
rat inianum. festiuans
capere quem ante oculos
positum uidere nõ potuit
Ille uero dei uirtute muni¬
tus alexandriam redit.i¬
biq cuto latebras usquequo
persecucio cessaret ex egit

Expanded text:
venire quem quaereret, tanvenire quem quaereret, tanquam praetereuntes aliquos interrogari jubet, ubi audissent esse Athanasium. Cumque respondissent vidisse se eum non longe euntem, tota celeritate pertransiens, properat in vanum, festinans capere, quem ante oculos positum videre non potuit. Ille vero Dei virtute monitus Alexandriam redit, ibique tuto latebras usquequo persecutio cessaret, exegit
Abbreviated transcription (Latin):
cerum nuctitur exci¬
tus itm̃ duces. iterũ
oppugnatur eccł̾ia cũ¬
q eum mesti et flentes po¬
puli circunstarent ꝓpheti¬
co apud eos usus sermo¬
mone probibetur: Nolite
inquit ofili conturbari:
qr nbecula ẽ et cito pertnͣ¬
sit: C̃ umq dicessisset et na¬
ui periulũ flumũ it̾ age¬
ret: comes qui ad hoc ipm̃
missus fuerat cognito eiꝰ
itenere: nistanter eum in¬
sequi cepit et cum for¬
te amplicuisset athanasii
nauicula ad quendam lo
cum comperit apretereũ¬
cibus post tergum ẽẽ ꝑcus¬
sorem suum eciam iamq
insi prospiceret inminierẽ
Conterriti om̃s qui simul
ad erant socu. heremum
suadebant ad fugr presidi¬
uni petendam Tum ille¬
nolite inquit ofilii decer¬
reri: camꝰ magis in occur¬
sum percussori nr̃o ut sti¬
at qr louge maior est qui nos
de fendit. ꝙͣ qui persequitur
Et conuersa nauicula. it̃
agere obunus ei qui se nisec¬
tabatur adgressus est: Ille
qui nullo genere suspica¬
ri possec moccursum sibi

Expanded text:
erum mittitur exercitus, iterum duces, iterum oppugnatur Ecclesia. Cumque eum moesti et flentes populi circumstarent, prophetico apud eos usus sermone perhibetur: Nolite inquit filii, conturbari, quia nubecula est, et cito pertransit. Cumque discessisset, et navi per Nilum fluvium iter ageret: Comes qui ad hoc ipsum missus fuerat, cognito ejus itinere, instanter eum insequi 260 caepit. Et cum forte applicuisset Athanasii navicula ad quendam lo cum, comperit a praetereuntibus post tergum esse percussorem suum, et jam jamque nisi prospiceret, imminere. Conterriti omnes qui simul aderant socii, eremum suadebant ad fugae praesidium petendam. Tum illeNolite, inquit, o filioli, deterreri: eamus magis in occursum percussori nostro, ut sciat quia louge major est qui nos defendit, quam qui persequitur. Et conversa navicula, iter agere obviam ei qui se insectabatur, adgressus est. Ille qui nullo genere suspicari posset in occursum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
presessoribus nr̃is penitus libellum hunc refutandum a canone scripturarũ. at que
abiciendum putarunt : singula quaeq eius capitula arguentes. & dixerunt: Praeti¬
tulationem libri non esse ueram sed alienȩ scripturȩ : Iohannis tantum nomen
positũ: unde neque iohannis hunc esse librum nec reuelationẽ uideri posse. quae
crasso quodam uelamine ignorantiae contegatur : addiderunt etiam haec quod¬

Expanded text:
r historia, penitus refutandum a canone Scripturarum atque abjiciendum putarunt, singula quaeque ejus capitula arguentes, et dixerunt, praetitulationem libri non esse veram, sed alienae scripturae Joannis tantum nomen impositum, unde neque Joannis hunc esse librum, nec revelationem videri posse, quae crasso quodam velamine ignorantiae contegatur. Inter hos Dio