comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reat. Si male amaueris.
tunc odisti: si bene oderis
tunc amasti. Felices qui
oderunt custodiendo: ne
ꝑdant amando. Sed uide
ne tibi subrẽpat. ut de ip¬
sum uelis interimere. sic
intelligendo. quod debes
odisse in hoc mundo ani¬
mam tuam..

Expanded text:
reat! Si male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
undus igit᷑ odit
mundũ. inimicus
reconciliatũ. dãpnatus
saluatũ: inquinatꝰ mun¬
datum. S iste mundus
quem ds in xp̃o reconci¬
liat sibi. & qui ꝑ xp̃m¬

Expanded text:
undus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum. Sed iste mundus quem Deus in Christo reconciliat sibi, et qui p
Abbreviated transcription (Latin):
spuitali est generatione sci-¬
endũ: nequaquã uidelicet
eam postquã semel exꝑle¬
ta fuerit: posse repeci. Si

Expanded text:
spiritali est generatione sentiendum: nequaquam videlicet eam, postquam semel expleta fuerit, posse repeti. Si
Abbreviated transcription (Latin):
adiit: merito ad agnitio¬
nem diinitatis eius ꝑfecte
doctus subiit: mercto utriꝰq
natiuitatis eiꝰ duune scili¬
cet et humane. s & passi

Expanded text:
it, merito ad agnitionem divinitatis ejus perfecte doctus subiit; merito utriusque nativitatis ejus, divinae, scilicet, et humanae, sed et Passi
Abbreviated transcription (Latin):
obaudiuit me. Quem
nimirũ in scĩs eiuus lau¬
dare iubemur. Sed qua¬
les eum laucdare debeart:
scriptura non tacet. di

Expanded text:
obaudiunt mihi, quē nimirum in Sanctis eius, laudare iubemur. Sed quales eum laudare debeant, Scriptura non tacet, di
Abbreviated transcription (Latin):
inuidiam: reuocando illic
fidem. et castitadem et mi¬
sccłiam. Quantosuir ille
apostolicus. penitentie me¬
dicamentis a peccatorũ mor¬
de resuscitauit: custos ani¬
marũ. cupiditates resecans:
iras comprimens: maliciaᷤᷤ
stirpans. His magis uir il¬
rat: quib tanta iniquitas.
sumptis cotidie deficiente
iusticia uirib. conualescit.
tquidem ille .ii.

Expanded text:
invidiam revocando illic fidem et castitatem atque misericordiam! Quantos vir ille apostolicus penitentiae medicamentis a peccatorum morte resuscitavit, custos animarum, cupiditates resecans, iras comprimens, malitias extirpans! His magis vir ilrat, quibus tanta iniquitas, sumptis cotidie, deficiente iustitia, viribus, convalescit. Et quidem ille i
Abbreviated transcription (Latin):
sufficere utrisq: Hec ma¬
xime augent questionis
difficultatẽ: quamquã
& cetera diligenter consi¬
derata. ut omnia in una
rationem currant: nichił¬
q ui unam partem dica¬
tur quod impediat aliã:
magna cautio est adhi¬
benda. Uidentur itaq
michi quinq uirgines:
significare quinq ꝑtitã
continentiã. a carnis illece¬
bris. Continendus est
enim animi appedicus a
uoluptate ocułoꝵ. auo¬
luptate aurium: auolup¬
tate olfaciendi.gustandi.
tangendi.Sed quia ista
continentia partim corã
deo fit. ut ilii placeatur
interiore gaudio consci¬
entie: partin coram ho¬
minib. tantũ ut głabu

Expanded text:
sufficere utrisque? Haec maxime augent quaestionis difficultatem, quanquam et caetera diligenter considerata ut omnia in unam rationem concurrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videntur itaque mihi quinque virgines significare quinquepartitam continentiam a carnis illecebris: continendus est enim animi appetitus a voluptate oculorum, a voluptate aurium, a voluptate olfaciendi, gustandi, tangendi; sed quia ista continentia partim coram Deo fit, ut illi placeatur in interiore gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut g
Abbreviated transcription (Latin):
celtum ueniret. Quo
cum ꝑuenit: iam ipse
mete arcdebant. Beatus
autem remiguis & etate
& uesꝑtino frigore sicut
in autumno fieri solet.
frigidus de equo descen¬
dit. & alonge se caleface¬
re cepit: tranquillo cor¬
de ce ore clicens. Semꝑ

Expanded text:
Celtum veniret. Quo cum pervenit, iam ipsae metae ardebant. Beatus autem Remigius et aetate et vespertino frigore, sicut in autumno fieri solet, frigidus de equo descendit et a longe se calefacere cepit, tranquillo corde et ore dicens: 'Sem
Abbreviated transcription (Latin):
na cum luce ad eum in
oratorium. ubi ꝓnus ia¬
cebat: & ait ad eũ. Ge¬
nebalde. exaudice sunt
pro te orationes patris
tui remi gii: susce

Expanded text:
na cum luce ad eum in oratorium, ubi pronus iacebat, et ait ad eum: ' Genebaude, exaudite sunt pro te orationes patris tui Remigii, susce
Abbreviated transcription (Latin):
tixp̃i signa potius faciert:
ut coram eis qui uolun¬
tarie peccant. ut scrip¬
tum est offendiculum
ponant. Necdum tam̃
eadem miracula penitꝰ

Expanded text:
ti signa potius facient, ut coram eis qui voluntarie peccant, ut scriptum est, offendiculum ponatur . Necdum tamen eadem miracula penit
Abbreviated transcription (Latin):
benerandi
sti ponti¬
ficis atra¬
batum
urbis. memoriã posteris
commendare ratũ du¬
cuuis: ut unde origi¬
nem duxerit. uel sane
uite cursum ꝑegerit.

Expanded text:
Venerandi sti pontificis Atrapatum urbis memoriam posteris commendare ratum ducimus, ut, unde originem duxerit, uel sane uitae cursum peregerit
Abbreviated transcription (Latin):
credidisti: & ego credam.
ermes dixit.ii1¬
Sẽs alexander qui
habet᷑ in uinculis. hic me
docuit. Audiens hec qui¬
rinus:maledicere cepit a¬
lexandro dicens. Uñe mi

Expanded text:
credis et credam». Hermes dixit: «Sanctus Alexander qui habetur in uinculis hoc me docuit». Audiens hec Quirinus cepit maledicere Alexandro dicens: «Ego ti
Abbreviated transcription (Latin):
latraueris: pene poteruit
uindicare.Dic tamen
aute quam ad tormen¬
ta ꝑuenias: cur deorũ
sca contempnas. Aga¬
tha dixit. Noli dicere de

Expanded text:
aueris . poenae poterunt uindicare. Dic ta| men antequam ad tormenta uenias . cur deorum sancta contem| nis. Agathe dixit noli dicere de
Abbreviated transcription (Latin):
ualde uiro. qui ei in mo¬
nasterii regimine successit.
ualentiniano quoq. qui
annis multis lateranensi

Expanded text:
alde viro, qui ei in monasterii regimine successit; Valentiniano quoque, qui annis multis Lateranensi
Abbreviated transcription (Latin):
ximo ꝑ fontem baptis¬
matis innouando. exti¬
tit munere xp̃i electus.
Nterea eundi . x.¬
uia ad baptisterium. a

Expanded text:
ximo per fontem baptismatis innovando extitit munere Christi electus. 15. Interea eundi via ad baptisterium a
Abbreviated transcription (Latin):
habitabo in eis. Ladens
deo est fides pectoris. et
ampla possessio: ut in¬
habitet &e in ambulet.
S qui inhabitat & inã¬
bulat. qͥd derciũ addidit:
& ero illoꝵ ds. Ecce ꝓmis¬
sam nob̃ ab eo portionẽ:
ut simꝰ habitatio di. Et
dum in nob̃ ambulat. sit
nob̃ ipse possessio: si secu¬
lum relinquamus: si pos¬
sessioni terrene labiliq
renuntiemus: si heredi¬
tatem caducam respuamꝰ.
si uiuentes de scło exeamꝰ
Que enim merces est. mor
tuis corporib. & exeunte
anima. dissolutis scłm re¬
liquisse: Carendum est
eo: ꝑ contemptum eius.
Nesciendum est : ignorati

Expanded text:
ambulabo in his. patens deo est fidelis pectoris et ampla possessio. ut inhabitet, ut ambulet. sed qui inhabitat, qui inambulat, quid tertium addidit? et ego ero illorum deus. ecce promissam nobis ab eo portionem, ut simus deo habitatio, et, dum in nobis ambulat, sit nobis ipse possessio, si saeculum relinquamus, si possessionis terrenae labi renuntiemus, si hereditatem caducorum respuamus, si uiuentes de saeculo exeamus. quid etuis corporibus et exeunte anima dissolutis saeculum reliquisse? Carendum est eo per contemptum ejus. Nesciendum est ignorati
Abbreviated transcription (Latin):
inoceros ergo iste.
Qnare gestabat cor
postquã presentes inter¬
fecerat: absentes quere¬
bat. Sed ecce ante illũ¬
omnis uenator abscon¬
ditur: omnis homo id
est rationale sapiens. o
pinione timoris eius ef¬
fugatur. It ergo hunc
rinocerotam capiat. si

Expanded text:
inoceros ergo iste nare gestabat cornpostquam praesentes interfecerat, absentes quaerebat. Sed ecce omnis ante illum venator absconditur, omnis homo, id est rapinione timoris ejus effugatur. Ut ergo hunc rhinocerotem capiat, si
Abbreviated transcription (Latin):
ti. ubi lumen scien¬
tie nascebatur : & accedt̃
ad eum discipuli secreto:
qui mysteria. et futurorũ
reuelationẽ nosse cupie¬
bant. Et interrogant tͥa:
quo tempore ierlin de¬
struenda: quo uenturus
xp̃c: quo consummatio
seculi sit futura. x.

Expanded text:
um lumen scientiae nascebatur, et accedunt ad eum 193 discipuli secreto, qui mysteria et futurorum revelationem nosse cupiebant, et interrogant tria: Quo tempore Jerusalem destruenda sit; quo venturus Christus; quo consummatio saeculi futura
Abbreviated transcription (Latin):
ed cum audiunt in
domo patris mei
mansiones multe sunt:
siquominus. dixissem
uobis.quia uado parare
uobis locum. aꝑturbati¬
one recreantur: certi ac
fidentes. etiam post ꝑicu¬
la temptationũ se apud
dm̃ cum xp̃o esse mansu¬
ros: quia etsi alius ẽ alio
fortior. alius alio sapien¬
tior. alius alio iustior. altꝰ
alio sanctior: in domo pa¬
tris mei mansiones multe¬
sunt. nullus eorum alie¬
nabitur ab illa domo.ubi
mansionẽ pro suo quisq
accepturus est merito.
Denarius quide ille equa¬
lis est omnib. quem pa¬
terfamillas eis qui oꝑati
sunt in uinea iubet dari
omnib: non in eo cliscer¬
nens. qui minus et qui
amplius laborart̃. Quo
utiq denario: uita signi¬
ficatur eterna. Ubi ampliꝰ

Expanded text:
ed cum audiunt: In domo Patris mei mansiones multae sunt, Si quominus dixissem vobis quia vado parare vobis locum, a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros: quia et si alius alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior, in domo Patris mei multae mansiones sunt. Nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea, jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus, et qui amplius laborarunt . Quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius
Abbreviated transcription (Latin):
gionis cultu uitam de¬
gere: quem mox sibim
icinere iunxit. Cum
pariter ꝑgerent: quadã
die uenerunt in pͥagũ
uunginse. ad locũ qui
dicitur grancde ponte
iuxta uillam regulia¬
cam: suꝑ fluuium axo¬
nam obiuiam haben¬
des cecum. ꝑ multorũ
annoꝵ spãcia ab hac

Expanded text:
gionis cultu uitam degere, quem mox sibi itinere iunxit. Cum pariter pergerent, quadam diae uenerunt in pago Vungense ad locum qui dicitur Grandeponte, iuxta uilla Riguliaco, super fluuium Axona. Obuium habens caecum, multorum annorum spatia ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
nia ecclie menbra ꝓuexit:
ut eos in corpore cũi caput
xp̃c est. quasi geminũ con¬
strueret lumen oculorum.
De quorũ meritis atq uir

Expanded text:
nia Ecclesiae membra provexit, ut eos in corpore, cui caput est Christus , quasi geminum constituerit lumen oculorum. De quorum meritis atque vir
Abbreviated transcription (Latin):
li mei. salutare tuũ. Sa¬
Annuruate diem ex die.
salutare eius. Habetis er¬
go pueri puerum xp̃m:
sci senes. senem symeonẽ.
i autem queU¬
ritis. ut de coniuga

Expanded text:
li mei salutare tuum . SaAnnuntiate diem ex die, salutare ejus. Habetis ergo pueri puerum Christum, sancti senes senem Simeonem. Si autem quaeritis, ut de conjuga
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualia haberent colo¬
quia: uenit minister ip¬
sius celse. ad auriculam
eius dicens. quod uilli¬
cus eius uinum quod in
eadem uilla fuerat. uen¬
ditum iam habebat: ex¬
cepta paruula quanti¬
tate. quam pro saluan¬
do uasculo. reseruauit.
Cuius uultum sanctus
remigius uidens rubo

Expanded text:
alia haberent colloquia, venit minister ipsius Celsae, ad auriculam eius dicens, quod villicus eius vinum quod in eadem villa fuerat venditum iam habebat, excepta parvula quantitate, quam pro salvando vasculo reservavit. Cuius vultum sanctus Remigius videns rubo
Abbreviated transcription (Latin):
moleuit. Qd enim per
colorem buxeum. nisi
abstinentie pallor expri¬
mitur: Cui ipse se te¬
naciter adherere desta¬
tur dicens. Castigo cor¬
pus meũ. & seruituti
subicio: ne forte aliis p̃¬
dicans. ipse repb effici¬
ar. Qui diuin̾e legis
eruditione preditus. dũ
ingluuiem redarguit:
cornu elefantes in uen
trem ferit. In uentrem¬
quippe elefantes ꝑcusse¬
rat: cum dicebat. Mul¬
ti ambulant: quos sepe
dicebam uobis. Nunc
autem et flens dico. ini¬
micos crucis xp̃i: quoꝵ
finis interitus: &e quoꝵ
deus uenter est: &e glaͣ
in confusione ipsorũ.

Expanded text:
olevit Quid enim per colorem buxeum, nisi abstinentiae pallor exprimitur? Cui ipse se tenaciter adhaerere testatur, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Qui divinae legis eruditione praeditus, dum aliorum ingluviem redarguit, cornu elephantes trem ferit. In uentremque elephantos percusserat, cum dicebat: "Multi ambulant," quos saepe dicebam uobis. Nunc autem et flens dico, inimicos crucis Christi. "Quorum finis interitus, quorum Deus uenter est, et gloria in confusione i
Abbreviated transcription (Latin):
ea philippo dicitur. Qui
iudet me uidet et patrẽ.
non quod ipse sit pater
et filius: quod in sabelli¬
anis qui uocantur etiam
patrispasiani. catholica fi¬
des dampnat:sed quod
tam similes sint. pater
et filiuis: ut qui unum

Expanded text:
ea Philippo dicitur, Qui videt me, videt et Patrem: non quod ipse sit et Pater, et Filius: quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, catholica fides damnat; sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum
Abbreviated transcription (Latin):
bi dum quidam cecus
ꝑ interualla temporũ.
occultantis se clemonis
inuasione possessus: ab
lasset: qm̃ ante ipsuis
sancti uiri presentiam
occultari non potuit. e
rat enim illuis generis.
de quo in euangelio do¬
minus dicit. quod non
eicitur nisi in oratione
& ieiuno: cepit qua
dudum captus fuerat
demonis inuasione. iode
cecus corporis uexatione

Expanded text:
bi dum quidam cecus, per intervalla temporum occultantis se daemonis invasione possessus, ab lasset, quoniam ante ipsius sancti viri presentiam occultari non potuit, – erat enim illius generis, de quo in euvangelio Dominus dicit, quod non eicitur, nisi in oratione et ieiunio, – cepit qua dudum captus fuerat daemonis infestatione isdem cecus corporis vexatione
Abbreviated transcription (Latin):
quod ait. ego et pater u¬
num sumus: et ipse agri¬
cola est.Nec talis. quales
sunt qui extrinsecus oꝑan¬
do exhibent ministeriũ.
sed talis. ut dec etiam in

Expanded text:
quod ait, ego et Pater unum sumus, et ipse agricola est; nec talis quales sunt qui extrinsecus operando exhibent ministerium; sed talis ut det etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
mens esset : obliuiscebat᷑
fundicus egritudinis suẽ.
Si uero rediret egritudo ad
memoriam: cum tam for¬
dem se esse sentiret: mira¬
batur si non comeclisset.

Expanded text:
mens esset, obliviscebatur funditus aegritudinis suae. Si vero rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem se esse sentiret, mirabatur si non 25 comedisset.
Abbreviated transcription (Latin):
humane infirmitatis
contemplatione rimamͣ:
Sciuit paulus. quod in
istis magis offendiculum
questionis. quam edifica¬
tionis prosectus esset: et
scire. nisi xp̃m ihm. Sci¬
uit petrus. quod in filio
dei omnia sunt: omnia
enim dedit pater filio.
Si omma dedit: eterni¬
tatem quam habet ma¬
iestatemq transfudit.
xp̃e: finis fidei mee dei

Expanded text:
humanae infirmitatis contemplatione rimamur. sciuit Paulus quod in istis magis offendiculum quaestionis quam aedificationis profectuscire nisi Christum Jesum. Scivit Petrus quod in Filio Dei omnia sint: Omnia enim dedit Pater Filio . Si omnia dedit, aeternitatem quam habet, majestatemque transfudit. s est, finis fidei meae Dei
Abbreviated transcription (Latin):
reuelauit tibi. aplice nar¬
rationi compara: inqua
ait. continuo non acqui¬
eui carni et sanguini:car¬
nem ibi ce sanguinẽ uide¬
os significans: ut hic qͦq
sub alio sensu demonstre

Expanded text:
revelavit tibi, Apostolicae narrationi comparatur, in qua ait: Continuo non acquievi carni et sanguini , carnem ibi et sanguinem, Judaeos significans, ut hic quoque sub alio sensu demonstre
Abbreviated transcription (Latin):
est bonus focus: si non
suꝑpotest. Uerũtamen
omnes qui hoc egerunt
& qui de corum germine
nati fuerint: uiri ponde¬
rosi fiant: ce femine gut¬
turnose sint.
uod ita implecũ est.

Expanded text:
est bonus focus, si non super potest; veruntamen omnes qui hoc egerunt et qui de eorum germine nati fuerint, viri ponderosi fiaut et feminae gutturnosae sient. Quod ita impletum est.
Abbreviated transcription (Latin):
gi fugienti. Erat autem
cursus zosime uelocior: &
paululum efficiebat᷑ ꝓpin¬
quior. Ubi autem appro¬
pinquauit. ut iam etiã¬
uox posset audiri. cepit
has uoces emittens clama¬
re zosimas cum lacrimis.
Cur me fugis decreprtũ

Expanded text:
grediebatur. Erat autem cursus Zosimae velocior, et paulo efficiebatur propinquior. Ubi autem appropiavit, ut jam etiam posset vox audiri, coepit, has voces emittens, clamare Zosimas cum lacrymis: Cur me fugis decrepitu
Abbreviated transcription (Latin):
ui: hominẽ utiq qui est¬
& rationis capax. qui ce
pare & ambulare potest.
& flore lucis huiuscum
bonis ꝑfrui: si ergo hunc
causa amorixp̃i. nulla
possum ratione respicere:
quomodo possum idola
muta &e surda. & sine
sensu. & sine anima cole¬
re. & ad iniuriã summi
dei. ceruices meas uams
lapidib inclinare:

Expanded text:
i: hominem utique qui est rationis capax, qui et pare, et ambulare potest, et fulgore lucis hujus cum bonis perfrui: si ergo hunc causa amoris Christi nulla possum ratione respicere; quomodo possum idola muta et surda, et sine sensu et sine anima colere, et ad injuriam summi Dei cervicem meam vanis lapidibus inclinare
Abbreviated transcription (Latin):
usci non potest: uosqui
ad imaginem facti estiscre¬
atoris. non debetis terreri
ab his qui occidunt corpꝰ.
quia qui irrationabilia
gubernat: rationabilia
curare non desinit. Di¬
pondius quo quinq paᷤ

Expanded text:
sci non potest, vos qui ad imaginem facti estis Creatoris, non debetis terreri ab iis qui occidunt corpus, quia qui irrationabilia gubernat, rationabilia curare non desinit. Dipondius quo quinque pa
Abbreviated transcription (Latin):
ne asemet ipsis putarent esse
bona oꝑa sua. mox addidit:
& glorificent patrem uestrũ
qui in celis est. In hoc enim
glorificatur pater. ut fruc¬
tum plurimũ afferamus:
& efficiamur xp̃i discipuli.
Aquo efficiamur: nisi ab

Expanded text:
ne a semetipsis putarent esse bona opera sua, mox addidit, Et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . In hoc enim glorificatur Pater, ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli. A quo efficiamur, nisi ab
Abbreviated transcription (Latin):
foras ciuitatẽ miserunt:
diripientes omnem sub¬
stantiam euis. Ego uero
& hunc feci colligi. et ad
possessionem meam dedu¬
ci: precipiens dispensatori
mẽo. ut̃ quicquid illi ne¬
cessarium fuisset. presta¬
ret. Qui cum aliquandui¬
suꝑiuxisset: dormiuit in
dño. Quem feci sepeliri ad
pedes beati stephani: tan¬
quam pro nomine confes¬
soris. ile uero tercius qui
mecum iacet. ipse est abi¬
bas filius meus. qui mecũ
pariter credidit xp̃i pre¬
ceptis: mecum parit᷑ bap¬
tisma consecutus est. a su¬
pradictis aplis: ui cesimũ
circiter agens annum. ple¬
nissimam habens scienti¬
am. castus corpore. et nul¬
lam mulierum sciensma¬
culam: sed semꝑ templo dei
uacans. cum paulo discipu¬
lo meo. Precesserat enim ad

Expanded text:
foras civitatem miserunt, diripientes omnem substantiam ejus. Ego vero et hunc feci collegi, et in possessionem meam deduci, praecipiens dispensatori meo, ut quidquid illi necessarium fuisset, praestaret. Qui cum paululum supervixisset, dormivit in Domino. Quem feci sepeliri ad pedes beati Stephani, tanquam pro nomine confessoris. Ille vero tertius, qui mecum jacet, ipse est Abibas filius meus, qui mecum pariter credidit Christi praeceptis, et mecum pariter Baptismum consecutus est a sanctis Apostolis, vigesimum circiter agens annum, Legis multam habens scientiam, castus corpore, et nullam mulieris sciens maculam: sed semper templo Dei vacans cum Paulo discipulo meo. Praecesserat enim ad
Abbreviated transcription (Latin):
on est gͦ clauis ista Uill¬
mortalis artificis apta¬
potestas iudicandi. De¬
niq ait. Quoꝵ dimiseri¬
tis peccata remissa erunt.

Expanded text:
on est ergo clavis ista mortalis artificis aptapotestas judicandi. Denique ait ei: Quorum remiseritis peccata, remissa erunt
Abbreviated transcription (Latin):
gruentuis translatio¬
nem legalis. et substitutio¬
nem euangelici sacerdo¬
tii. quam summi iuxtale¬
gem sacerdotis filius. ꝓpħa¬
ret: Qui cum et ipsẽ sum¬
mus sacerdos scd̃m legem
existere posse uideretur. ma¬
luit docente intrinsecus
incommutabili ratione.
ueritatis. noui sacerdotii
preco. quam successor et he¬
res existere ueteris. Maluit
doctus in sp̃u uocatis in de¬
sertum populis. noui testa¬
menti sacramenta predica¬
re: quam ad se uenientib
in templum glosissimo illo
tunc temporis sacerdotii ue¬
teris officio. preesse. Uil

Expanded text:
gruentius translationem legalis, ut substitutionem evangelici sacerdotii, quam summi juxta legem sacerdotis filius prophetaret? Qui cum et ipse summus sacerdos secundum legem existere videretur posse, maluit docente intrinsecus incommutabili ratione veritatis novi sacerdotis praeco, quam successor et haeres existere veteris. Maluit doctus in spiritu vocatis in desertum populis Novi Testamenti sacramenta praedicare, quam ad se venientibus in templum, gloriosissimo illo tunc temporis sacerdotii veteris officio praeesse.
Abbreviated transcription (Latin):
que ittilitas in utrisq:
Quid uero per peram.
nisi onera scłi: & quid
hoc loco calciamenta ni¬
si mortuorũ exempla sig

Expanded text:
quae utilitas in utrisque? Quid vero per peram, nisi onera saeculi; et quid hoc loco per calceamenta, nisi mortuorum operum exempla sig
Abbreviated transcription (Latin):
bitur gloria tua. XI.
otest & simpliciter
accipi. beati qui nẽ
esuritis. qui castigatis cor¬
pus uestrum. & seruituti
subicitis: qui in fame et
siti uerbo oꝑam datis:
quia celestium gaudioꝵ

Expanded text:
bitur gloria tua . Potest et simpliciter accipi: Beati qui nunc esuritis, qui castigatis corpus vestrum, et servituti subjicitis, qui in fame et siti verbo operam datis, quia coelestium tu
Abbreviated transcription (Latin):
raciter dicat. talentum
minime accepi:non est
unde reddere rationes
cogar. Talenti et enim
nomine:cuilibet pau¬
peri etiam hoc ipsum re

Expanded text:
raciter dicat: Talentum minime accepi, non est unde ponere rationes cogar. Talenti enim nomine quilibet pauperi etiam hoc ipsum re
Abbreviated transcription (Latin):
consortii uderetur: de¬
sponsata: ne intemera¬
te uirginitatis adurere¬
tur insamia: cui grauis
aliuis corruptelẽ uidere¬
tur insigne preferre. .¬
aliuit autẽ dñs ali¬
quos de suo ortu:
quam de matris pudo¬
re dubitare. Sciebat e¬
nim deneram uirginis¬
esse uerecundiam : et lu¬
bricam famam pudoris.
Nec putauit ortus sui si

Expanded text:
consorti uideretur, desponsata, ne temeratae uirginitatis adureretur infamia, cui grauis aluus corruptelae uideretur insigne praeferre. maluit autem dominus aliquos de suo ortu quam de matris pudore dubitare — sciebat enim teneram esse uirginis uerecundiam et lubricam famam pudoris — nec putauit ortus sui fi
Abbreviated transcription (Latin):
enq cõniugem
habens. & filiam
ita plenitudine dñi ue¬
nerabiles earum animoᷤ.
eccłiastice regule tracdi¬
dit. informandos: ut
adhuc in laicali ꝓposito
constitutus. diuino nutu

Expanded text:
e coniugem habens et filiam ita plenitudine domini venerabiles animos ecclesiasticae regulae tradidit informandos, ut adhuc in laicali proposito constitutus divino nutu
Abbreviated transcription (Latin):
discipulus dubitans et pal¬
pans testis uere resurrectio¬
nis: sicut sponsus matris
fuerat custos integerrime
uirginitatis. Palpauit au

Expanded text:
discipulus dubitans et palpans, testis verae 639 resurrectionis, sicut sponsus matris fuerat custos integerrimae virginitatis. Palpavit au
Abbreviated transcription (Latin):
lidissima inuictaq nobis
credendi fundamenta con¬
stituit. Nam ꝑcuneti cdño qͥs
esse ab hominib crederet᷑:
respondit. Tu es xp̃c filius
dei uiui. Id est tu dñe de
carne uirginis factus es xp̃c.

Expanded text:
lidissima invictaque nobis credendi fundamenta constituit. Nam percunctanti Domino quis esse ab hominibus diceretur, respondit: Tu es Christus Filius Dei vivi ; id est, tu, Domine, de carne Virginis factus es C
Abbreviated transcription (Latin):
ad se uenisse. destata est.
Et ad pedes eius accurrens:
non cessauit petere. nisi
signum crucis ab ipso si¬
bi ficri sideliter impetras¬
set. Quam florentuis pat̃
secutus & cuncta familia:
in nomine domini merue¬
runt pariter baptirari.
Que florentia relictis paren¬
tib. uestigiis eus inherens:
usq pictauis ꝑducta est.
generata est: sed ꝑquem

Expanded text:
advenisse testata est: et ad pedes ejus accurrens, non cessavit petere, nisi signum crucis ab ipso sibi fieri fideliter impetrasset. Quam Florentius pater secutus est, et cuncta familia in nomine Domini meruerunt pariter baptizari. Quae Florentia, relictis parentibus, vestigiis ejus inhaerens, usque Pictavos perducta est: generata est, sed pe
Abbreviated transcription (Latin):
uocaret: ac inter aliqͦs
regis amicos. uenerabilẽ
uirum uedastum ponti¬
ficem inuitaret. At ille¬
eis consentiendo gule
fauerit: sed ut coaduna¬
tam ad regis prandium
turbam. suis salubrib
doctrinis edocẽret: ac per
regiam auctoritatẽ ple¬
rosq ad sacrum baptis

Expanded text:
uocaret ac inter aulicos regis uenerabilem uirum Vedastem pontificem inuitaret. At illeis consentiendo gulae fauerit, sed quoadunatam ad regis prandium turbam suis salubribus doctrinis edocerit ac per regiam auctoritatem plerosque ad sacrum baptis
Abbreviated transcription (Latin):
desiderio: primo quietis
somino ꝑcepto. stratu sese
excutiens. preceptorum
haut segnis obtemꝑator.
extitit. Iamq predicte
solitudinis plagam respi¬
ciens. conspicit eminus

Expanded text:
desiderio, primo quietis somno percepto stratu sese excutiens, praeceptorum senis haud segnis obtemperator exstitit. Namque praedictae solitudinis plagam respiciens conspicit eminus
Abbreviated transcription (Latin):
obtinenda: maiores et pre¬
cessores id est doctores eccle¬
sie. non minima discretio¬
ne opus habent:ne uide¬
licet regum gentiũ instar.
dominari subiectis. seq ab
eis gaudeant suꝑuacuis lau¬
dib laudib extolli: sed ad
exemplum regis eterni. qua¬
si iuniores eis quib regen¬
dis presunt: efficiantur ac
magistri. Quia nimirum
necesse est ut sic bene agen¬
tib ꝑ humilitatẽ sint socii:
quatinus contra delinquen

Expanded text:
obtinenda majores et praecessores, id est doctores Ecclesiae, non minima discretione opus habent, ne, videlicet, regum gentium instar, dominari subjectis, seque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, sed, ad exemplum Regis aeterni, quasi juniores eis quibus regendis praesunt efficiantur ac ministri. Quia nimirum necesse est ut sic bene agentibus per humilitatem sint socii, quatenus contra delinquen
Abbreviated transcription (Latin):
d illuminandũ
humanũ genus.
in hoc mundo
spiitales lucer¬
natus est illuminare: ex
quib bone memorie scĩssi¬
mũ seruatiũ. urbi treiecten¬
si pietas diuina concessit.
Eo tempore quo beatꝰ ser¬
uatiꝰ regimen tenebat cathe¬

Expanded text:
d inluminandum humanum genus multas in hoc mundo spiritales lucernatus est inluminare, ex quibus bonae memoriae sanctissimum Servatium huic urbi Treiectensi pietas divina concessit. 2. Eo tempore, quo beatus Servatius regimen tenebat cathe
Abbreviated transcription (Latin):
etiam cantores statuit:
qui tempore sacrificui coti¬
die psalmos cum melo¬
dia ꝑsonarent: atq ani¬
mos populi circumstan¬
tis ad memoriã amorẽq
celestium. non solum sub

Expanded text:
etiam cantores statuit qui tempore sacrificii quotidie psalmos cum melodia resonarent, atque animos populi circumstantis ad memoriam amoremque coelestium, non solum sub
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Et exemplo ur̃o ce¬
teris relinquentib cunc¬
ta spoponderat.quod
centuplum acciperent:
& dehinc uitam eternã
possessuri essent. xͣ

Expanded text:
. Et exemplo vestro caeteris relinquentibus cuncta spoponderat, quod et centuplum acciperent, et dehinc vitam aeternam possessuri essent.
Abbreviated transcription (Latin):
hominum. Nam sicut unꝰ
amicorum beati iob. ue¬
rissime ait. laus impioꝵ
breuis est. & gaudim hy¬
pochrite ad instar puncti:
si ascenderit usq ad celũ

Expanded text:
hominum. Nam sicut unus amicorum beati Job verissime dixit: Laus impiorum brevis est, et gaudium hypocritae ad instar puncti, si ascenderit usque ad coelu
Abbreviated transcription (Latin):
conterriti: quid age¬
rent nesciebant. Dicit eis
post hoc triduum. natalis
episcopatus eius esse con¬
sueuerat: Forsitan et in

Expanded text:
territi, quid facerent nesciebant. Dicit eis post hoc triduum natalis episcopatus ejus esse consueverat: et forsitan in
Abbreviated transcription (Latin):
t quod adiunxit. ut
quodcũq petieritis.
patrẽ in nomine meo det
uobis: tunc utiq dabit
nobis si cdiligamus iniui¬
cem: cum et hoc ipsũ ip̃e
dederit nob̃. qui nos ele¬
git non habentes fructũ.
quia non eum nos elcge¬
ramus: & posuit nos ut
fructũ afferamus: hoc est
inuicem diligamꝰ. Quẽ
fructũ sine illo afferre ñ
possumus: sicut palmices
sunt. Raritas ergo fructꝰ
est nr̃. quam definiuit
apls decorde puro. & con¬
scientia bona. et fide non
ficta. Hac diligimus inui¬
cem: Hac diligimꝰ dm.

Expanded text:
t quod adjunxit, Ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites sunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus D
Abbreviated transcription (Latin):
cum aliis xp̃ianis cõmu¬
ad subeundũ celsiorem
gradum. ꝑ eunde patrẽ
insticutũ: qui in uacuum
gr̃am hanc nequaquam
accipiunt: sed que eis a
deo donata sunt nort̃.

Expanded text:
cum aliis Christianis commuad subeundum celsiorem gradum, per eumdem patrem institutum, qui in vacuum gratiam hanc nequaquam accipiunt, sed quae a Deo donata sunt , nor
Abbreviated transcription (Latin):
sit apud dm̃ crumi¬
nis. peccatoꝵ precium
manducare: & nichil
contra peccata predical¬
do agere.Audiamus
quid beati iob uoce di¬
citur. Si aduersum me
terra mea clamat: et

Expanded text:
sit apud Deum criminis peccatorum pretium manducare, et nihil contra peccata praedicando agere. Audiamus quid beati Job voce dicitur: Si adversum me terra mea clamat, et
Abbreviated transcription (Latin):
audeamus ergo: &
Serga dnin nr̃m. quo
ualemus annisu. dilecti¬
onis affectum exhibeamꝰ.
dimissa peccata multa:
qm̃ dilexit multũ. C ete¬
rum ad laudem princi¬
pis dei. semꝑ iuxta psal¬
mistam adicere. cuiquã
desiderandum est. Sed
nos affectum quide exhi¬
bere possumus: effectum
uero tante rei nequaqͣm
explere sufficimus. ¶¬
uaꝓpter casdem il¬
lu̾s laudes. ñ una
uox. non una congrega¬
mat: sed̾ ubicum᷑q sc̃ã

Expanded text:
audeamus ergo, et erga Dominum nostrum, quo valemus adnisu dilectionis affectum exhibeamus. Mariae peccata multa, quia dilexit multum . Caeterum ad laudes ejusdem principis Dei semper, juxta Psalmistam, adjicere, cuiquam desiderandum est. Sed nos affectum quidem exhibere possumus, perfectionem vero tantae rei nequaquam explere sufficimus. Quapropter easdem illius laudes, non una vox, non una congregamat; sed ubicunque sa
Abbreviated transcription (Latin):
mus quis sis: ih̾c filius
dei.Quid uenisti ante dẽ¬
pus corquere nos: Et
icleo uenisse cognouert:
quia precognitum habe¬
bant esse uenturũ. Drin¬
cipes audem seculi non
cognouisse: quo maiore
possumus. quam aplice
sententie probare docum̃¬
to: Sienim cognouissẽt:
nunquã dñm maiestatis
crucifixissent. Demonũ
enim malitia: facile etiã
occulta deprehendit. At
uero qui secularib ua¬
nitatib occupantur: sci¬
re duiina non possunt.
Bene autem sibi diuise¬
runt euangliste: ut sc̃s
matheus iõseph abange¬
lo moneri induceret. ne
dimitteret mariam: Lu¬
cas euangłista illi testimo¬
nium ferret: quod non
conuenissent. Hoc ipsa
maria facetur: cum cdi¬
cit ad angelum. Quomͦ
fiet istud: qm̃ uirum ñ
lucas uirginem declara¬
uit. dicens. Et nomen
uirginis maria. Et pro¬
phẽta manifestauit qui
ait. Ecce uirgo in utero
concipiet. Et ioseph de¬
signauit: qui qm̃ preg¬
nantem inuenit. quam
non cognouerat. climit¬
tere gestiebat. Et dñs ip¬

Expanded text:
mus qui sis, Iesus, filius dei. quid uenisti ante tempus torquere nos?\' et ideo uenisse cognouerunt, quia praecognitum habebant esse uenturum. principes autem saeculi non cognouisse, quo maiore possumus quam apostolicae sententiae probare documento: si enim cognouissent, numquam dominum maiestatis crucifixissent? daemonum enim malitia facile etiam occulta deprehendit, at uero qui saecularibus uanitatibus occupantur scire diuina non possunt. Bene autem sibi diuiserunt euangelistae, ut sanctus Matthaeus Ioseph ab angelo moneri induceret ne dimitteret Mariam, Lucas illic euangelista testimonium ferret quod non conuenissent, hic ipsa Maria fateretur, cum dicit angelo: quomodo fiet istud, quoniam uirum non Lucas uirginem declarauit dicens: et nomen uirginis Maria, et propheta edocuit, qui ait: ecce uirgo in utero accipiet, et Ioseph designauit, qui quoniam praegnatem uidebat quam non cognouerat dimittere gestiebat, et dominus ip
Abbreviated transcription (Latin):
adoriũtur ꝓfectib Duplici¬
q miracło prophetant mr̃es spũ
paruuloꝵ. exultaint infans. re¬
pleta mater est: non prius mater
repleta ꝙͣ filius. s cum filius esset

Expanded text:
adoriuntur profectibus duplicique miraculo prophetant matres spiritu paruulorum. exsultauit infans, repleta mater est. non prius mater repleta quam filius, sed cum filius esset
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. Castigo corpus
meum & in seruitutem re¬
digo: ne forte aliis predi¬
cans. ipse reprob efficiar.
Ecce in afflictione corporis.
audiuimus crucem car¬
nis:audiamus nunc in cõ¬
passione proximi. crucem
mentis. Ait enim. Quis

Expanded text:
dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, audiamus nunc in compassione proximi crucem mentis. Ait enim: Quis
Abbreviated transcription (Latin):
uo cognito de sc̃o
hylario. qm̃ tantũ
lumen & si uoluisset la¬
tere non potuit:quip¬
pe necessarius. ut alie¬
nas tenebras etiam in lucẽ
transferret:concordante
fauore populi. aut potiꝰ

Expanded text:
uo cognito de sancto Hilario, quoniam tantum lumen etsi voluisset latere non posset, quippe necessarius, ut alienas tenebras in lucem transferret, concordante favore populi aut poti
Abbreviated transcription (Latin):
tia tanto aꝑtius cunctis fi¬
delib lucet: quanto con¬
stat quia sine huius luce.
fideles esse non queunt.

Expanded text:
tia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat, quia sine hujus luce fideles esse nequeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
comburent᷑: Ammo¬
ta igni palea. id est car¬
nis muliebrif materia:. li¬
bidinis ignem suasione
diabolicã. quasi uento
uehementi exagitante.
ardor luxurie in flam:¬
mas erupit: & concum¬
bens cum eãdem quon

Expanded text:
comburentur? admota igni palea, id est carnis muliebris materia, libidinis ignem suasione diabolica, quasi vento vehementi, exagitante, ardor luxuriae in flammas erupit, et concumbens cum eadem quon
Abbreviated transcription (Latin):
plo insibilium. se ad in¬
uisibilia rapiat: & ꝑ ea
que usu didicit. quasi
confricatus incalescat:
ut ꝑ hoc quod scit no¬
tum diligere: discat &
incognita amare. Ecce
enim celorum regnum.
chesauro abscondito in
agro comparatur: quem
qui inuenit homo abs¬
condit: & pre gaudio
illiuis uadit & uendit
omnia que habet: et e¬
mit agrum illũ. Qua¬

Expanded text:
plo visibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut per hoc quod scit notum diligere, discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro abscondito in agro comparatur, quem qui invenit homo, abscondit, et prae gaudio illius vadit et vendit universa quae habet, et emit agrum illu
Abbreviated transcription (Latin):
trus ex ꝑsona omniũ apło¬
lius ddei uiui. Dm uinũ
appellat. ad comparatio¬
nem illoꝵ deoꝵ. qui pu¬

Expanded text:
trus ex persona omnium apostolius Dei vivi. Deum vivum appellat, ad distinctionem eorum deorum, qui pu
Abbreviated transcription (Latin):
tutum: aromata scĩficatio¬
nis. & grãꝵ suaꝵ supra om¬
nem hanc eccłiam infudit.
Neglector quietis. refuga
uoluptatis: appetitor labo¬
ris: patiens abiectionis. im¬
patiens honoris. Dauꝑ in
pecunia. diues in conscien¬
tia: humilis ad merita. su¬

Expanded text:
tutum, aromata sanctificationis, et gratiarum suarum supra omnem hanc Ecclesiam effudit. Neglector quietis, refuga voluptatis, appetitor laboris, patiens abjectionis, impatiens honoris, pauper in pecunia, dives in conscientia, humilis ad merita, su
Abbreviated transcription (Latin):
in amministratione pre¬
fecture galliaꝵ patre euis
ambrosio: natus ambro¬
suis est. Qui infans in
area precorii in cunis po¬
situs cum dormiret:aꝑ¬
to ore subito examen a¬
pum adueniens. faciem
eius atq ora compleuit:
ita ut ingrediendi in os.
egrediendio frequenta¬
rent uices. Quas pater
qui ꝓp e cum matre uel
filia deambulabat. ne
abigerentur ab ancilla qͤ
curãm nutriendi infantis
susceperat. prohibens: sol
licita enim erat ne infan¬
ti nocerent: expectabat
tamen patrio affectu. quo
fine illud miraculũ clau¬
deretur. At ille post ali¬
quandui euolantes. in tai

Expanded text:
in administratione praefecturae Galliarum patre ejus Ambrosio, natus est Ambrosius. Qui infans in area praetorii in cuna positus, cum dormiret aperto ore, subito examen apum adveniens, faciem ejus atque ora complevit; ita ut ingrediendi in os, egrediendique vices frequentarent. Quae pater, qui propter cum matre vel filia deambulabat, ne abigerentur ab ancilla, quae curam nutriendi infantis susceperat, prohibens sollicita enim erat, ne infanti nocerent; exspectabant tamen patrio affectu quo fine illud miraculum clauderetur. At illae post aliquandiu volitantes in ta
Abbreviated transcription (Latin):
ost premis Xii¬
sas autem et alias
multas uirtutes.
quas dominus ꝑ hunc
sanctum suum operari
cdignatus est: gemitus
& suspiria illuis exaudi¬
ens. quib dicebat. qͣn¬
do ueniam &e parebo an¬
te faciem dei: satiabor
dum manifestabitur
gloria eius: reuelauit
ei dominus consolans
illum. imminere diem
obitus sui. Qua de re.
scdm sacros canones.te¬
stamentum rerum sua¬
rum condidit: ad here¬
ditatem illam festinais.
de qua ꝓpheta dicit. Cũ
dederit᷑ dilectis suis som¬
num: hec est hereditas
dñi. Omnis qui dormit.
in morte: ꝑdit heredita¬
tem. Sed cum dederit
dilectis suis somnũ. hec
est hereditas dñi: quia
electi dei postquã ꝑueni¬
unt ad mortem. tũnc in¬
ueniunt hereditatẽ: si¬
cut sanctus remigius. der¬
renam derelinquens he¬
reditatem. accepit eter.¬
nam: quia oliua fructi¬
fera ꝑ lucida miscłie o¬
pera extitit in domo. ui

Expanded text:
ost premissas autem et alias multas virtutes, quas Dominus per hunc sanctum suum operari dignatus est, gemitus et suspiria illius exaudiens, quibus dicebat: 'Quando veniam et parebo ante faciem Dei? Satiabor, dum manifestabitur gloria eius', revelavit ei Dominus, consolans illum, imminere diem obitus sui. Qua de re secundum sacros canones testamentum rerum suarum condidit, ad hereditatem illam festinans, de qua propheta dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini. Omnis qui dormit in morte perdit hereditatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini, quia electi Dei, postquam pervenerint ad mortem, tunc inveniunt hereditatem. Sicut sanctus Remigius terrenam derelinquens hereditatem accepit aeternam, quia oliva fructifera per lucida misericordiae opera extitit in domo, vi
Abbreviated transcription (Latin):
ta similitudo translata ẽ:
Sic enim dicitur uicis per
similitudinẽ. non ꝑ ꝓprie¬
tatem: quemadmodũ dici¬
tur ouis. agnus. leo. petra.
lapis angularis. & cetera
huiusmodi: que magis
ipsa sunt uera. ex quĩb di¬
cuntur iste similitudines.
non pprietatesi

Expanded text:
ta similitudo translata est? Sic enim dicitur vitis, per similitudinem, non per proprietatem; quemadmodum dicitur ovis, agnus, leo, petra, lapis angularis, et caetera hujusmodi, quae magis ipsa sunt vera, ex quibus ducuntur istae similitudines, non proprietates
Abbreviated transcription (Latin):
Dei. hoc est, tu es uita oeter¬
ipse alibi dicit. Hac est
autem uita aeterna: ut cor¬
gnoscant te. uerum Deum
& quem misisti lesum

Expanded text:
. et quae est uita aeterita alibi dicit: Haec est autem uita aeterna, ut cognoscant te unum deum uerum et, quem misisti, legum
Abbreviated transcription (Latin):
rii nolendo uoluisset:
sicut nos quoq cũ gau¬
dium querimus salutis.
amarum poculũ sumi¬
mus purgationis. Ama¬
ritudo quidẽ in poculo
displicet: sed restituen¬
da ꝑ amaritudinẽ salus
placet:. A mauit enim
iuxta carnem filios suos
felicitas: sed pro amore

Expanded text:
rii nolendo voluisset. Sic nos quoque cum gaudium quaerimus salutis, amarum poculum sumimus purgationis. Amaritudo quidem in poculo displicet, sed restituenda per amaritudinem salus placet. Amavit ergo juxta carnem Felicitas filios suos, sed pro amore
Abbreviated transcription (Latin):
ptima apłorum no¬
mina petra et uas¬
culum: necessaria domui
saluatoris. Domusem̃
struitur : utilitate uasis
ornatur. Petra ad firmi¬
tatem ne labantur su

Expanded text:
ptima Apostolorum nmina, petra et vasculum, necessaria domui Salvatoris. Domus eninstruitur, utilitate vasis ornatur. Petra ad firmitatem, ne labantur, su
Abbreviated transcription (Latin):
audire: qui marie saluta¬
tionem antequam nasce¬
retur auduiit. Sciebat ꝓ¬
pha alias esse aures ꝓpħe.
etade reserantur. Habebat
entelligendi sensum: qui
exultandi habebat affec¬
tum. Simul illud aduer¬
de. quam paucis elisabech.
quam multis ⁊acharias ꝓ¬
phecet: & uterq scõ imple¬
tus sp̃u loquebatur: s dis¬
ciplina seruabatur: ut mu¬
lier discere magis studeat.
cere. Nec facile ulia ꝓpħas¬
se uberus. quam ddñi ma¬
trem repperimus. Prophe¬
tissa maxia soror aaron:
quam cito cantici uerba
conclusit. Eademq ubi
plixius est locuta cum fr̃e.
nequaquã sui penã sermo¬

Expanded text:
audire, qui Mariae salutationem antequam nasceretur, audivit. Sciebat propheta alias esse aures propheaetate reserantur. Habebat intelligendi sensum, qui exsultandi habebat affectum. 35. Simul illud adverte quam paucis Elizabeth, quam multis Zacharias prophetet; et uterque sancto impletus Spiritu loquebatur: sed disciplina servatur, ut mulier discere magis quae divicere. Nec facile ullam prophetasse uberius quam matrem Domini reperimus. Prophetissa ipsa Maria soror Aaron quam cito cantici verba conclusit ! Eademque ubi prolixius est locuta cum fratre, nequaquam sui poenam sermo
Abbreviated transcription (Latin):
est natus de uirgine. sed
uisus in fantãsmate: quo¬
modo nunc apłi timent.
ne fantasma uideant:
Et prȩ dmore clamauert̃.
AConfusus clamor. et
incerta uox: magnitimo¬
ris indicium est. Statĩq
iħc. locutus est eis dicens.
HTabete fidutiam. Ego
sum. Nolite timere. Et
quid sequitur: Ego sũ.
ec subiungit quis sit: qm̃¬
uel ex uoce sibi nota pote¬
rant eum intelligere. qui
ꝑ obscuras noctis denebraᷤ
loquebatur: uel ipsum
esse reputabant. quem
locutum ad moysen no¬
uerant. Hec dices filiis
isxt: qui est misit me
ad uos. Respondens aut̃
petrus: dixit. Dñe situ¬

Expanded text:
est natus ex Virgine, sed visus in phantasmate: quomodo nunc apostoli timent ne phantasma videant? Et prae timore clamaverunt. Confusus clamor et incerta vox, magni timoris indicium est. Statimque Jesus locutus est eis, dicens: Habete fiduciam, ego sum, nolitquod sequitur, Ego sum, nec subjungit quis sit, vel ex voce sibi nota poterant eum intelligere, qui per obscurae noctis tenebras loquebatur, vel ipsum esse repetebant, quem locutum ad Moysen noverant: Haec dices filiis Israel: qui est, misit me ad vos . Respondens autem Petrus, dixit: Domi
Abbreviated transcription (Latin):
cis. ardentissimȩ ficdei in¬
uenitur petrus. Interro¬
gatis discipulis. quem
homines dicerent iħm:
dei filium confitet᷑. Uo¬
lentem ad passionem ꝑ¬
gere. licet erret inre. ta¬
men non errat in affec¬
tu nolens eum mori:quẽ
filium dei fuerat paulo

Expanded text:
cis ardentissimae fidei invenitur Petrus. Interrogatis discipulis, quem homines dicerent Jesum, Dei filium confitetur. Volente ad passionem pergere, licet erret in re, tamen non errat in affectu; nolens eum mori quem filium Dei fuerat paulo
Abbreviated transcription (Latin):
idendo ergo credidit:
qui considerando ue¬
rum hominem. hunc de¬
um quem uidere non po¬
terat. exclamauit. Letifi¬
cat ualde quod sequitur.
Beati qui non iuderunt.
et crediderunt. In qua
nimirum sententia. nos
specialiter signati sumus.
qui eum quem carne non
uidimus. mente recinemꝰ.
Nos signati sumus: sed si
fidem nostram oꝑib sequi¬
mur. Ille et enim uere cre¬
dit: qui exercet operando
quod credit. Quo contra
de his qui fidem nomine
tenus retinent: paulus
dicit. Confitentur se nos

Expanded text:
idendo ergo credidit, qui considerando verum hominem, hunc Deum, quem videre non poterat, exclamavit 9. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem carne non vidimus mente retinemus. Nos signati sumus, sed si fidem nostram operibus sequimur. Ille etenim vere credit, qui exercet operando quod credit. Quo contra de his qui fidem nomine tenus retinent Paulus dicit: Confitentur se nos
Abbreviated transcription (Latin):
inc enim quidam
maligni atq puer¬
si. & in semet ipsis crude¬
liores & sceleratiores bo¬
micide. flammis se cto¬
nant. aquis prefõcant.
precipitio collidunt. & pe¬
reunt. Noc xp̃c non do

Expanded text:
inc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, praecipitio collidunt, et pereunt. Hoc Christus non do
Abbreviated transcription (Latin):
tam uiam. ad hanc ꝑue¬
niendum esse decernat.
nde ait. Contendite
intrare ꝑangustam por¬
tam. Contentione etenĩ
non parua opus est: siqͥs
ad alta uelit ascendere.
Nam cum tanto sudore
uertices montium subea¬
mus:quantum necesse
est conari. ut conuersati¬
onem in celis habere. et
in monde scõ dei. dequo
canit psalmista merea¬
mur quiescere:x

Expanded text:
tam viam ad hanc perveniendum esse decernat; unde ait: Contendite intrare per angustam portam . Contentione etenim non parva opus est, si quis ad alta velit ascendere. Nam cum tanto sudore vertices montium subeamus, quantum necesse est conari ut conversationem in coelis habere et in monte sancto Domini, de quo canit Psalmista, mereamur quiescere
Abbreviated transcription (Latin):
dendum est autẽ quod
illa maxime causa.muli¬
ebrem matris affectum.
uel carnales adhuc disci¬
pulorum animos.acd
hec postulanda concita¬
uerat: quia meminis¬
sent sermonis dñi quo
ait. Cum sederit filius

Expanded text:
dendum est autem quod illa maxime causa, vel muliebrem matris affectum, vel carnales adhuc discipulorum animos ad haec postulanda concitaverit, quia meminissent sermonis Domini, quem ai
Abbreviated transcription (Latin):
hac die se transferri uosam¬
monet. Tunc ieumniis et
orationib ac iugi silentio
die noctuq insistentes. tri¬
duum illud continuatio¬
ne duxerunt. Quarta au¬
tem cdie accedentes. ponen¬
desq manus: non uale¬
bant penitus mouere se¬
pulchrum. Ulli¬
auore audem omnes

Expanded text:
hac die se transferri vos admonet'. Tunc ieiuniis et orationibus ac iugi psallentio die noctuque insistentes, triduum illud continuatione duxerunt. Quarta autem die accedentes ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulchrum. Pavore autem omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ generi humano ostiũ
miscdie sue. Instat enim
tempus ut hic mundus
intereat. Pre muttitudi¬
ne iniquitatum suarũ:
quas cotidie facuint.

Expanded text:
s generi humano ostium icordiae suae. Instat enim tempus, ut hic mundus intereat, prae multitudine iniquitatum suarum, quas quotidie faciunt.