comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ollã siue in caccabũ. & omne
qͦđ leuabat fuscinula. Tollebat
sacerdos sibi Dic faciebant
uniũsoisrabeli: uenientiũ in silo
Etiã antequã adoleͬrent adipẽ
lleniebat puer sacerdotis. & di¬
cebat immolanti Da in carnẽ.
ut coquã sacerdoti: Non eiũ
accipiã a te carnẽ coctam: sed̃
crudã: Dicebatq illi immo¬
lans Incendatur primũ iuxta
more̾ hodie ad eps: & tolle tibi
quantũcũq desiderat animatu:
Qui respondens aiebat ei:
Nequaquam. nunc enim dabis:
aut̃ ministrabat ante faciẽ diũi
puer: accinctus ephod lineo &
laret hostiam sollemnem:
t benedix̃ heli helchanȩ & uxo¬
qđ cõmodasti dño Et abier̃t̃
in locũ suũ. Uisitauit ergo dñs
Annã. & concepit: & peperit
tres filios. & duas filias & mag¬
nificatꝰ ẽ puer samuhel apđ dñm:
eli autẽ erat senex ualde : Et
audiuit om̃a quę faciebant filii
sui uniũso israheli: & quomodo
dormiebant cũ mulierib quȩ
obseruabant ad ostiũ tab̾naculi

Expanded text:
um: et omne quod levabat fuscinula, tollebat sacerdos sibi. Sic faciebant universo Israeli venientium in Silo. Etiam antequam adolerent adipem, veniebat puer sacerdotis, et dicebat immolanti: Da mihi carnem, ut coquam sacerdoti: non enim accipiam a te carnem coctam, sed crudam. Dicebatque illi immolans: Incendatur primum juxta morem hodie adeps, et tolle tibi quantumcumque desiderat anima tua. Qui respondens aiebat ei: Nequaquam: nunc enim dabis, autem ministrabat ante faciem Domini, puer, accinctus ephod lineo. Tlaret hostiam solemnem. Et benedixit Heli Elcanae et uxoquod commodasti Domino et abierunt in locum suum visitavit ergo Dominus Annam et concepit et peperit tres filios et duas filias et magnificatus est puer Samuhel apud Dominum Heli autem erat senex valde et audivit omnia quae faciebant filii sui universo Israheli et quomodo dormiebant cum mulieribus quae observabant ad ostium tabernaculi
Abbreviated transcription (Latin):
çȩsi sunt a facie isrł: Egressiq
iuiri isrł de masfath ꝑsecuti sus
phylistheos. & ꝑcusser cos usq
ad locũ qui erat subt̾ bethchar
Tulit aut̃ Samuhei lapidẽ unũ.
& posuit cũ int̾ masfath. & int̾
pis adiutorii. Dix̃que: Huc usq
auxiliatꝰ ẽ nob̾ dñs Et humili¬
ati st̃ phylisthum: nec apposuer
ultra ut uenirent int̾minos isrł:
Facta ẽ itaq manꝰ dñi suꝑ phy¬
liftheos cunctis dieb Samuhel:
& redditę sunt urbes quas tule¬
rant phylisthum ab isrł israheli
ab accharon usq geth: & t̾minos
suos Liberauitq isrł de ianu
phylisthinoꝵ. Eratq pax inter
isrł & amorrȩũ: Iudicabat quoq
Samuhel isrł cunctis dieb uitę
suȩ: & ibat ꝑ singulos annos cir¬
cũ iens bethel & galgal & mas¬
phath: & iudicabat issahelẽ in

Expanded text:
egressique viri Israhel de Masphat persecuti sunt Philistheos et percusserunt eos usque ad locum qui erat subter Bethchar tulit autem Samuhel lapidem unum et posuit eum inter Masphat et inter pis Adiutorii dixitque hucusque auxiliatus est nobis Dominus et humiliati sunt Philisthim nec adposuerunt ultra ut venirent in terminos Israhel facta est itaque manus Domini super Philistheos cunctis diebus Samuhel et redditae sunt urbes quas tulerant Philisthim ab Israhel Israheli ab Accaron usque Geth et terminos suos liberavit Israhel de manu Philisthinorum eratque pax inter Israhel et Amorreum iudicabat quoque Samuhel Israhel cunctis diebus vitae suae et ibat per singulos annos circumiens Bethel et Galgal et Masphat et iud
Abbreviated transcription (Latin):
xpisti sui:
tabut helchana in ramatha. in
domũ sua: Puer autem erat
minister in conspectu dñi: ante
faciem heli sacerdotis: oaco
orro filii helĩ. filu belial. nesci¬
entes dñm. neq officiũ sacerdo¬
tũ ad popłm: sed quicũq mino¬

Expanded text:
isti sui. Et abiit Elcana Ramatha in domum suam: puer autem erat minister in conspectu Domini ante faciem Heli sacerdotis. T. V. Porro filii Heli, filii Belial, nescientes Dominum, neque officium sacerdotum ad pop
Abbreviated transcription (Latin):
fȩderis dñi exercituũ sedentissuꝑ
cherubun Erantq duofilui heli
cũ arca fęderis di: ofni & finees:
Cũq uenisset arca fȩderis dñ
in castra: uociferatꝰ est om̃is isrł
clamore grandi. & ꝑsonuit terra:
Et audier̃ philistum uocẽ clamo¬
uox clamoris magni in caftris he¬
breoꝵ: & cognouer̃ qͦđ arca dii¬

Expanded text:
xercituum sedentis super cherubin erantque duo filii Heli cum arca foederis Domini Ofni et Finees cumque venisset arca foederis Domini in castra vociferatus est omnis Israhel clamore grandi et personuit terra et audierunt Philisthim vocem clamovox clamoris magni in castris Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
cima die m̃sis duodecimi qui uo¬
catur adar: Hanc enĩ diẽ om̃i
& cęlebrate cã cũ om̃i lȩtitia. ut
& ip posterũ cognoscatur om̃s
qui fidelit̾ ꝑsis obȩdiunt dignã
ꝓ fide recipere mercedẽ. qui aut̃
insidiantur regno eor perire
ꝓscelere Omnis aut̃ ꝓuinçia
& ciuitas quȩ poluerit sollẽni¬¬
tatis huius esse particeps: gla¬
dio & igne pereat. & sic delea.¬
tur. ut non solum hominibus
sed etiam bestiis inuia sit ip sẽ.¬
piternum: pro exemplo cop¬
temptus & in oboedientiae .
FXPIEET LIBER.¬

Expanded text:
cima die mensis duodecimi, qui vocima die mensis duodecimi, qui vocatur ADAR. Hunc enim diem, omniet celebrate eam cum omni laetitia, ut et in posterum cognoscatur, omnes, qui fideliter Persis obediunt, dignam pro fide recipere mercedem: qui autem insidiantur regno eorum, perire pro scelere. Omnis autem provincia et civitas, quae noluerit solemnitatis hujus esse particeps, gladio et igne pereat, et sic deleatur, ut non solum hominibus, sed etiam bestiis invia sit in sempiternum, pro exemplo contemptus, et inobedientiae. ÷ Explicit liber
Abbreviated transcription (Latin):
regni pr̃i Hester. cũ om̃i gente
sua nouis quib dã atq inauditiᷤᷤ
machinis expetiuit in mortem:
Hoc cogitans. ut illis interfectis
insidiaretur nr̃ȩ solitudini. & reg¬
nũ ꝑsarũ transferret in macedo¬
nas: Nos aut̃ a pessimo mortaliũ
iudȩos ueci destinatos in pulla
penitꝰ culpa repperimꝰ. sed eẽtra¬
rio iustis utentes legibus. & filioᷤ
tis dĩ. cuiꝰ beneficio & patrib pris
& nob̾ regnũ ẽ traditũ: & usq
hodie custoditur: Vnde eas lit¬
teras quas sub nomine ur̃o ille
direxerat sciatis e̾ẽ irritas: ꝓ qͦ
scelere ante portas huius urbis
id est Susis & ipse qͥmachiuatꝰ ẽ¬
& om̃is cognatio eiꝰ pendet in pa¬
tibulis: ñ pob̃ sed dõ ei reddente
qđ mneruit Hoc aut̃ edictũ qͦđ
Nc̃ mitcimiꝰ: in cunctis urbib pro¬
ponatur. ut liceat iudȩis uti legib:
suis: quib debetis ẽẽ ad miniculo.
ut cos qui se ad pecẽ eors paraue¬
rant possint int̾ficere: tertia de¬

Expanded text:
regni nostri Esther, cum omni gente regni nostri Esther, cum omni gente sua, novis quibusdam atque inauditis machinis expetivit in mortem: hoc cogitans, ut illis interfectis, insidiaretur nostrae solitudini, et regnum Persarum transferret in Macedonas. Nos autem, a pessimo mortalium Judaeos neci destinatos, in nulla penitus culpa reperimus, sed econtrario jutis Dei, cujus beneficio et patribus nostris et nobis regnum est traditum, et usque hodie custoditur. Unde eas litteras, quas sub nomine nostro ille direxerat, sciatis esse irritas. Pro quo scelere ante portas hujus urbis, id est, Susis, et ipse qui machinatus eet omnis cognatio ejus pendet in patibulis: non nobis, sed Deo ei reddente quod meruit. Hoc autem edictum, quod nunc mittimus, in cunctis urbibus proponatur, ut liceat Judaeis uti legibus suis. Quibus debetis esse adminiculo, ut eos, qui se ad necem eorum paraverant, possint interficere tertia de
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ laude sint digni. menda¬
cioꝵ cuniculis conentur subuer¬
tere: dũ aures principũ simplices
& ex sua natura alios estimantes
callida fraude decipiunt: Quȩ
res & ex ueterib ꝓbat᷑ hystoruis:
& ex his quȩ geruntur cotidie.
quomodo malis quorundã sug.¬
gestionibus regũ studia depra.¬
uentur: Unde ꝓuidendum est
paci omniũ ꝓuinciarũ. nec puta¬
ie debetis si diuersa iubeamus
ex animi nr̃i uenire leuitate . sed
ꝓ qualitate & pecessitate tẽpor.
ut rei publicȩ poscit utilitas ferre
sententiã Et ut manifestius quod
dicimꝰ intelligatis: Aman filius
Amadathi & animo & gente ma¬
cedo: alienꝰq a ꝑsarum sanguine.
& pietatẽ prãm sua crudelitate
c̃maculans: peregrinus a nobis
humanitatẽ. ut pater ñr uocare¬
tur. & ad oraretur ab omnib post
regẽ secundus Qui iutantũ ar¬
rogantiȩ tumorẽ stbi sublatus ẽ
ut regno nos priuare piteretur &
spiritu Nã Mardo chȩum cuius

Expanded text:
omnium laude digni sint, mendaomnium laude digni sint, mendaciorum cuniculis conentur subvertere, dum aures principum simplices, et ex sua natura alios aestimantes, callida fraude decipiunt. Quae res et ex veteribus probatur historiis, et ex his quae geruntur quotidie, quomodo malis quorumdam suggestionibus regum studia depraventur. Unde providendum est paci omnium provinciarum. Nec putare debetis, si diversa jubeamus, ex animi nostri venire levitate, sed pro qualitate et necessitate temporum, ut reipublicae poscit utilitas, ferre sententiam. Et ut manifestius, quod dicimus, intelligatis, Aman filius Amadathi, et animo et gente Macedo, alienusque a Persarum sanguine, et pietatem nostram sua crudelitate commaculans, peregrinus susceptuhumanitatem, ut pater noster vocaretur, et adoraretur ab omnibus post regem secundus: qui in tantum arrogantiae tumorem sublatus est, ut regno privare nos niteretur et spiritu. Nam Mardo
Abbreviated transcription (Latin):
gratiarũ Cũq loqueretur rus¬
sus corruit. & pene exanimata
est: Rex aut̃ turbabat᷑ & oũs
ministri eiꝰ consolabantur eam:
XIMELAR FPISTOLE REOINEIA¬
XERSIS: QUÃ PRO IUDATIS AD
TOTAS REGNI SUI PROUINCIAS
MISIT. QUOD ET IPSŨ IN HEBRA¬
ICO UOLUMINE NON HABITVR
REX MAGNUS ARIARXERXIS. AB
India usq ȩthiopiã: centũ ui¬
ginti septe ꝓuinciarũ ducibus
ac principib qui pr̃ȩ obȩdiunt
iussioni: salutem dicit :
Mutt bonitate principũ & honore
qui in eoꝰ collatus ẽ abusi sunt
ip suꝑbiã. & ñ solũ subiectos regi¬
bus nituntur opprimere: sed da¬
tã sibi głam ñ ferentes. in ipsos
qui dederunt moliunt᷑ insidias:
Nec c̃tenti st̃ gr̃as non agere
beneficus. & humanitatis ip se
iura uiolare : sed dĩ quoq cuncꝰ¬
ta cernentis arbitrantur se fu-¬
gere posse sententiã: & in tantũ
uesaniȩ ꝓruperunt. ut cos qui
credita sibi officia diligent᷑ ob¬
seruant: & ita cuncta agunt ute

Expanded text:
gratiarum. Cumque loqueretur, rurgratiarum. Cumque loqueretur, rursus corruit, et pene exanimata est. Rex autem turbabatur, et omnes ministri ejus consolabantur eam. Exemplar epistolae regis Artaxerxis, quam pro Judaeis ad totas regni sui provincias misit: quod et ipsum in Hebraico volumine non habetur.Cap. XVI. Rex magnus Artaxerxes ab India usque Aethiopiam, centum viginti septem provinciarum ducibus ac principibus, qui nostrae obediunt jussioni, salutem dicit. Multi bonitate principum, et honore qui in eos collatus est, abusi sunt in superbiam: et non solum subjectos regibus nituntur opprimere, sed datam sibi gloriam non ferentes, in ipsos, qui dederunt, moliuntur insidias. Nec contenti sunt gratias non agere beneficiis, et humanitatis in se jura violare; sed Dei quoque cuncta cernentis arbitrantur se fugere posse sententiam. Et in tantum vesaniae proruperunt, ut eos, qui credita sibi officia diligenter observant, et ita cuncta agunt ut
Abbreviated transcription (Latin):
offia: stetit c̃trã regẽ ubi ille re¬
fidebat suꝑ soliũ regni sui. indutꝰ
uestib regiis: auroq fulgens et
p̃tiofis lapidibus. eratq terribilis
aspectu: Cũq eleuasset faciẽ
& ardentib oculis furorẽ pectoris
indicass&: Regina corruit. & in
pallorẽ colore mutato: lassũ suꝑ
ancillulã reclinauit caput Con¬
uertitq ds̃ spiritũ regis ip mansu.¬
etudinẽ : & festinꝰ ac metuens exi.¬
liuit de solio. & sustentans eã ul¬¬
nissuis donec rediret adse: his
uerbis blandiebatur: Quid hale
hester: Ego sũ frat̾ tuus. poli
metuere : ñ morieris Non eũꝓ
Accede igitur: & tange sceptrũ:
Cũq illa retice̾ret: tulit aurc̃a
uirgã. & posuit suꝑ collũ eius. &
osculatus ẽ eã & ait Cur mibi
ñ loquęris : Ouȩ respondit: Uidi
te domine quasi angłm di: & con¬
turbatũ ẽ cor meũ prȩ timore
głȩ tuȩ: U alde eñi mirabilis
es domine: & facies tua plena ẽ

Expanded text:
ostia, stetit contra regem, ubi ille reostia, stetit contra regem, ubi ille residebat super solium regni sui, indutus vestibus regiis, auroque fulgens, et pretiosis lapidibus, eratque terribilis aspectu. Cumque elevasset faciem, et ardentibus oculis furorem pectoris indicasset, regina corruit, et, in pallorem colore mutato, lassum super ancillulam reclinavit caput. Convertitque Deus spiritum regis in mansuetudinem, et festinus ac metuens exilivit de solio, et sustentans eam ulnis suis, donec rediret ad se, his verbis blandiebatur: Quid habes, Esther? Ego sum frater tuus, noli metuere. Non morieris: non enim pro Accede igitur, et tange sceptrum. Cumque illa reticeret, tulit auream virgam, et posuit super collum ejus, et osculatus est eam, et ait: Cur mihi non loqueris? Quae respondit: Vide te, domine, quasi angelum Dei, et conturbatum est cor meum prae timore gloriae tuae. Valde enim mirabilis es, domine, et facies tua plena est
Abbreviated transcription (Latin):
iniquors. & erue me atimore meo:
Hester Mardo chȩus. ut ingrede¬
retur ad regẽ. & rogaret ꝓpopło
suo & ꝓpatria sua: Memor inqͣt
dierũ humilitatis tuȩ : quomodo
uutrita sis in manu mea. qͥa aman
secundus a rege locutꝰ ẽ c̃tra pos
ip mortẽ. & tu in uoca dñm: & loque¬
re regi ꝓ nob̃. & libera nos de morte :
NECNONET ISTA QUE SUBDITA SINT
Die aut̃ tertio deposuit uestimenta
ornatꝰ sui: & circũdata ẽ gła sua:
Cũq regio fulgeret habitu. & in¬
uocasset omniũ rectorẽ & saluato¬
rẽ dm̃: asfũpsit duas famulas. &
suꝑ unã quidem innitebatur. qua¬¬
si prę delitus & nimia teneritudi¬
ne corpus suũ ferre non sustinenꝰ.
Ałtera aut̃ famularũ sequebatur
douiuiã: defluentia ip humũ in¬
duñita sustentans: Apsa aut̃ resco
uultũ colore. ꝑfusa & gratis ac
uitentib oculis: tristem celabat
animũ. & pimio timore ẽtractũ:
Ingressa igitur cuncta ꝑ ordinẽ

Expanded text:
iniquorum, et erue me a timore meo. iniquorum, et erue me a timore meo. Estheri Mardochaeus  ut ingrederetur ad regem, et rogaret pro populo suo et pro patria sua. Memorare, inquit, dierum humilitatis tuae, quomodo nutrita sis in manu mea, quia Aman secundus a rege locutus est contra nos in mortem: et tu invoca Dominum, et loquere regi pro nobis, et libera nos de morte. Necnon et ista quae subdita sunt. Die autem tertio deposuit vestimenta ornatus sui, et circumdata est gloria sua. Cumque regio fulgeret habitu, et invocasset omnium rectorem et salvatorem Deum, assumpsit duas famulas, et super unam quidem innitebatur, quasi prae deliciis et nimia teneritudine corpus suum ferre non sustinens: altera autem famularum sequebatur dominam, defluentia in humum indumenta sustentans. Ipsa autem roseo vultum colore perfusa, et gratis ac nitentibus oculis, tristem celabat animum, et nimio timore contractum. Ingressa igitur cuncta per ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
cent carnalẽ rege̾ in sempit̾num:
Ne tradas dñe sceptrũ tuũ his
qui ñ sunt : pe rideant ad riunã
uram. sed c̃uerte c̃siliũ eor suꝑ
Mem̃to dñe: & ostende te uob
in tẽpore tribulationis pr̃ȩ. &
monẽ cõpositũ inore meo in cons¬
pectu leonis: & transfercor illius
in odiũ hostis nr̃i. ut & ipse pere¬
at. & cęteri qui ei consentiunt.
pos aut̃ libera manu tua: & ad
niũ scientiã: & posti quia oderã
głam iniquors. & decester cubile
incircũ cisors: & om̃is alienigenȩ :¬
Tu scis necessitatẽ meã: quod ab
quasi pannũ menstruatȩ. & ñ portẽ
I dieb silenti mei: & qͦđ ñ come¬
deri ip m̃sa Aman. uec mihi pla¬
cuerit c̃uluiũ regis: & ñ biberim
uinũ libaminũ & nũquã lȩtata sit
ancilla tua: ex quo huc trans lata
sũ usq in p̾sentẽ diẽ. uisi in te dñe
đs abrahã: ds fortis super omnes:
Exaudi uocẽ eors qui uullã aliã
spẽ habent: & libera nos de manu

Expanded text:
cent carnalem regem in sempiternum. cent carnalem regem in sempiternum. Ne tradas, Domine, sceptrum tuum his, qui non sunt, ne rideant ad ruinam nostram: sed converte consilium eorum Memento, Domine, et ostende te nobis in tempore tribulationis nostrae, et monem compositum in ore meo in conspectu leonis, et transfer cor illius in odium hostis nostri, ut et ipse pereat, et caeteri qui ei consentiunt. Nos autem libera manu tua, et adnium scientiam, et nosti quia oderim gloriam iniquorum, et detester cubile incircumcisorum, et omnis alienigenae. Tu scis necessitatem meam, quod aboquasi pannum menstruatae, et non portem in diebus silentii mei, et quod non comederim in mensa Aman, nec mihi placuerit convivium regis, et non biberim vinum libaminum: et numquam laetata sit ancilla tua, ex quo huc translata sum usque in praesentem diem, nisi in te, Domine Deus Abraham. Deus fortis super omnes, exaudi vocem eorum qui nullam aliam spem habent, et libera nos de manu
Abbreviated transcription (Latin):
leiunus: om̃aq loca in qͥb lȩtari
ante c̃sueuerat criniũ laceratio¬
ne cõpleuit : & dep̾cabatur dñm
dm̃ isrł dicens: ¶ue mi qui rex
ũr essolus : adiuua me solitariã.
& cuiꝰ prȩt̾ te pullus auxiliator
ẽ alius: periculũ meũ ip manib
meis ẽ: Audiui a patre meo:
qͦđ tu dñe tulisses isrł de cuncꝰ¬
ls gentibus. & patres pr̃os ex
om̃ib retro maiorib suis: ut
possideres hereditate sẽpit̾nam.
fecistiq eis sic̃ locutꝰ es: Peccauimꝰ
in c̃spectu tuo: & idcirco tradidisti
uos in manꝰ inimicoꝵ pr̃or. colui¬
mus enĩ deos eoꝵ: Iustus es dñe
& nc̃ ñ eis sufficit qͦđ durissima põ
opprimunt seruitute : sed robur
manuũ suarũ idolors potentiae
deputantes. uolunt tua mutare
ꝓmissa: & delere hereditatẽ tuã.
& claudere ora te laudantiũ: atq
extinguere głam tẽpli & altaris
tui. ut aperiant ora gentiũ: & lau¬
dent idolors fortitudinẽ. & p̾di¬

Expanded text:
jejuniis, omniaque loca, in quibus laetari jejuniis, omniaque loca, in quibus laetari ante consueverat, crinium laceratione complevit. Et deprecabatur Dominum Deum Israel, dicens: Domine mi, qui rex noster es solus, adjuva me solitariam, et cujus praeter te nullus auxiliator est alius. Periculum meum in manibus meis est. Audivi a patre meo, quod tu, Domine, tulisses Israel de cunctis gentibus, et patres nostros ex omnibus retro majoribus suis, ut possideres haereditatem sempiternam, fecistique eis sicut locutus es. Peccavimus in conspectu tuo, et idcirco tradidisti nos in manus inimicorum nostrorum: coluimus enim deos eorum. Justus es, Domine: et nunc eis sufficit, quod durissima nos opprimunt servitute; sed robur manuum suarum, idolorum potentiae deputantes, volunt tua mutare promissa, et delere haereditatem tuam, et claudere ora te laudantium, atque exstinguere gloriam templi et altaris tui, ut aperiant ora gentium, et laudent idolorum fortitudinem, et praedi
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditate fecerĩ hoc: ut ñ ad¬
oraueri aman suꝑbissimũ libeit̃
eni ꝓsalute isrł etiam uestigia
pedũ eiꝰ deosculari paratꝰ essem.
sed timui ne honorẽ dĩ mei trans¬
ferrẽ ad hominẽ. & pe quẽquam
adorarẽ excepto dõ meo: Et pẽ
Oue rex õs abrahã miserere po¬
puli tui. quia uolunt pos in imici
ꝑdere: & hereditatẽ tuã delere:
Ne despicias partẽ tuã : quã re¬
demisti de egypto: Exaudi de¬
p̃cationẽ meã: & ꝓpitius esto sor¬
ti & funiculo tuo. & c̃uerte lucꝰ¬
tũ pr̃m in gaudiũ: ut uiuentes
laudemꝰ nom̃ tuũ dñe. & ñ clauda
ora te canentiũ: Om̃is qͦq isrł
pari m̃te & obsecratione clamauit
ad dm̃. eo qͦđ eis certa mors ĩpenden&::
HEST QUOQ REGINA C̃fugit ETIIO
ad dnm̃: pauens periculũ quod
imminebat: Cũq deposuisset
uestes regias : fletib & luctui apta
indum̃ta suscepit. & ꝓ unguentis
uarus. cinere & stercore impleuit
caput. & corpus suu̾ humiliauit

Expanded text:
fecerim hoc ut non adorarem Aman superbissimum libenter enim pro salute Israel etiam vestigia pedum ejus deosculari paratus essem, sed timui ne honorem Dei mei transferrem ad hominem, et ne quemquam adorarem excepto Deo meo. Et nunc, Domine rex Deus Abraham, miserere populi tui, quia volunt nos inimici perdere, et haereditatem tuam delere. Ne despicias partem tuam, quam redemisti tibi de Aegypto. Exaudi deprecationem meam, et propitius esto sorti et funiculo tuo: et converte luctum nostrum in gaudium, ut viventes laudemus nomen tuum, Domine, et ne claudas ora te canentium. Omnis quoque Israel pari mente et obsecratione clamavit ad Dominum, eo quod eis certa mors impenderet. her quoque regina confugit ad Dominum, pavens periculum, quod imminebat. Cumque deposuisset vestes regias, fletibus et luctui apta indumenta suscepit, et pro unguentis variis, cinere et stercore implevit caput, et corpus suum humiliavit
Abbreviated transcription (Latin):
solẽq c̃uersus ẽ & in aquas pluri¬
inas redundauit: Iester est quã
rex accepit uxorẽ. & uoluit esse
reginã. Duo aut̃ dracones : ego
sum & aman: Gentes quȩ c̃uẽne¬
mea isrł ẽ: qui clamauit ad dm̃
& saluũ fecit dñs popłm suũ: libe

Expanded text:
solemque conversus est, et in aquas plursolemque conversus est, et in aquas plurimas redundavit; Esther est, quam rex accepit uxorem, et voluit esse reginam. Duo autem dracones: ego sum, et Aman. Gentes, quae convenemea: Israel est, quae clamavit ad Dominum, et salvum fecit Dominus populum suum: l
Abbreviated transcription (Latin):
a semine suo. leiunia atq clamo¬
res & sortiũ dies. & om̃a quȩ libri
huiꝰ qui uocatur hester hystoria
cunentur: Rex uero Asuerus
omnẽ terrã & cunctas maris iñ¬
sulas fecit tributarias cuꝰ fortitudo
& imperiũ & dignitas atq subli¬
mitas qua exaltauit Mardochȩũ.
scripta st̃ in libris medoꝵ atq ꝑ.¬
sarũ. & quomodo Mardochȩus lu-¬
daici generis secundus a rege Asu¬
ero fuerit: & magnꝰ apud uidȩos.
& acceptabilis plebi fratrũ suorũ.
de expressi. Hȩc aut̃ quȩ secuntur:
scripta repperi in editione uulgi¬
ta. quȩ grecoꝵ lingua & litteris
c̃tinentur: Et interim post fiuẽ
libri hoc capitulũ ferebatur qͦd
iuxta c̃suetudinẽ prãm. oboelo
ldest uerũ praenotauimus:
OIEITO M ARDOCHEUS
AD̃O EACTA SUNTISTA
Recordatus sũ sõni qͦđ uiderã
hȩc eadẽ significantis. nec eorum
quicquã irritũ fuit: Paruus fons
qui creuit in fluuiũ: & in lucem

Expanded text:
a semine suo ieiunia atque clamoa semine suo ieiunia atque clamores et Sortium dies et omnia quae libri huius qui vocatur Hester historia continentur rex vero Asuerus omnem terram et cunctas maris insulas fecit tributarias cuius fortitudo et imperium et dignitas atque sublimitas qua exaltavit Mardocheum scripta sunt in libris Medorum atque Persarum et quomodo Mardocheus daici generis secundus a rege Assuero fuerit, et magnus apud Judaeos, et acceptabilis plebi fratrum suorum, de expressi. Haec autem, quae sequuntur, scripta reperi in editione Vulgata, quae Graecorum lingua et litteris continetur, et interim post finem libri hoc capitulum ferebatur: quod juxta consuetudinem nostram obelo ÷, id est, veru praenotavimus. ÷ Dixitque Mardochaeus: A Deo facta sunt ista. Recordatus sum somnii, quod videram, haec eadem significantis; nec eorum quidquam irritum fuit. Parvus fons, qui crevit in fluvium, et in lucem
Abbreviated transcription (Latin):
ta sint. suscepere iudȩi super se
& sem̃ suũ. & suꝑ cunctos qui reli¬
gioni eoꝵ uoluerint copulari: ut
uulli liceat duos hos dies absque
sollẽnitate transigere. quos scrip¬
tura testatur: & cętera expetunt
tẽpora. annis sibi iugit̃ succedentibꝰ:
sti sunt dies quos pulla uinquã
delebit obliuio: & ꝑ singulas gene.¬
rationes cunctȩ ip̾toto orbe cele-
brabunt nec ẽ ulla ciuitas in qua
dies phurim id ẽ sortiũ non obser¬
quae his cęrimonus obligata est:
Scripser̃q hester regina filia abi¬
ahel & Mardo chȩus ludȩus etiã
secundã epłam: ut om̃i studio dies
ista sollẽnis sanciretur inposterũ.
& miser̃ ad om̃s iudȩos qͥincentũ
uiginti septẽ regis Asueri ꝓuincuꝰ
uersabantur: ut haberent pacẽ
& susciperent ueritatẽ. obseruan¬
tes diessortiũ: & suo tẽpore cũ gau¬
dio cęlebrarent. sic̃ constituerant
Mardo chȩus & hester Et illi
obseruanda susceperant ase &

Expanded text:
ta sint suscepere Iudaei super se ta sint suscepere Iudaei super se et semen suum et super cunctos qui religioni eorum voluerint copulari ut nulli liceat duos hos dies absque sollemnitate transigere quam scriptura testatur et certa expetunt tempora annis sibi iugiter succedentibus isti sunt dies quos nulla umquam delebit oblivio et per singulas generationes cunbrabunt: nec est ulla civitas, in qua dies PHURIM, id est, sortium, non obserquae his caeremoniis obligata est. Scripseruntque Esther regina filia Abihail et Mardochaeus Judaeus, etiam secundam epistolam, ut omni studio dies ista solemnis sanciretur in posterum. Et miserunt ad omnes Judaeos, qui in centum viginti septem regis Assueri provinciis versabantur, ut haberent pacem et susciperent veritatem. Observantes dies Sortium, et suo tempore cum gaudio celebrarent sicut constituerat Mardocheus et Hester et illi observanda susceperant a se et
Abbreviated transcription (Latin):
atq lȩtitię : & mitterent sibi inui¬
cẽ ciboꝵ partes. & pauperib mu¬
nuscula largirentur : Susceper̃q
iudȩi in sollemnẽ ritũ cuncta quȩ
eo tẽpore. facere cȩperant. & quȩ
Mardo chȩus litteris facienda man¬
dauerat: Aman enĩ filius Ama¬
dathi sti̾rpis agag. hostis & aduer¬
sarius iudȩors. cogitauit contra
eos malũ. ut occideret illos atq
deleret : & misit phur qͦđ pr̃a
lingua uertitur ip sortem : et
postra ingressa ẽ hester ad regẽ
obsecrans ut conatꝰ eius litteris
regis irriti fierent : & malũ quod
ẽtra uidęos cogitauerat reuerte¬
retur in caput eius: Deniq &
ipsũ & filios eiꝰ affixerunt cruci:
atq ex illo tẽpore dies isti appel¬
lati sunt phurim. id ẽ sortium.
eo qͦđ phur id ẽ sors inurnam
missa fuerit: & cuncti quae
gesta sunt. & epłe. idẽ. libri huius
uolumine c̃tinentur. quęq susti¬
uuerint. & quȩ deinceps inmuta¬¬

Expanded text:
atque laetitiae et mitterent sibi inviatque laetitiae et mitterent sibi invicem ciborum partes et pauperibus munuscula largirentur susceperuntque Iudaei in sollemnem ritum cuncta quae eo tempore facere coeperant et quae Mardocheus litteris facienda mandaverat Aman enim filius Amadathi stirpis Agag hostis et adversarius Iudaeorum cogitavit contra eos malum ut occideret illos atque deleret et misit phur quod nostra lingua vertitur in sortem et postea ingressa est Hester ad regem obsecrans ut conatus eius litteris regis irriti fierent et malum quod contra Iudaeos cogitaverat reverteretur in caput eius denique et ipsum et filios eius adfixerunt cruci atque ex illo tempore dies isti appellati sunt Phurim id est Sortium eo quod phur id est sors in urnam missa fuerit et cuncta quae gesta sunt epistulae id est libri huius volumine continentur quaeque sustinuerint et quae deinceps inmuta
Abbreviated transcription (Latin):
Susis cedẽ exercuerant: tertio¬
decimo & quarto decimo eiusdẽ
m̃sis dic incȩde uersati st̃. quinto¬
decimo autẽ die ꝑcutere desieit̃.
& idcirco eundẽ diẽ constitue̾re
sollemnẽ. epularũ atq lecitiae :¬
Hiuero iudȩi qui ip oppidis ñ
muratis ac iullis morabant᷑: quar¬
dũdecimũ diẽ m̃sis adar c̃uuuoꝵ
& gaudii decreuer̃t: ita ut exul¬
dent in eo. & mittant sibi mutuo
partes ȩpularũ & ciboꝵ: Scrip¬
sit itaq Mardo chȩus om̃a hȩc: &
litteris cõp̾hensa misit ad uideos
qui in om̃ib regis ꝓuinciis mora¬
bantur : tã in uicino positis quã
ꝓcul. ut quartã decimã & quintã¬
decimã diẽ m̃sis adar pro festis
susciperent: & reuertente semper
anno sollẽmi honore cę̧lebrarent:
quia ip ipsis dieb se ulti stͣ iudȩi
de inimicis suis. & luctus atq tris¬
titia ip hilaritatẽ gaudiũq con¬
uersȩ sint. e̾e̾ntq isti dies epularũ

Expanded text:
Susis caedem exercuerant tertioSusis caedem exercuerant tertiodecimo et quartodecimo eiusdem mensis die in caede versati sunt quintodecimo autem die percutere desierunt et idcirco eandem diem constituere sollemnem epularum atque laetitiae hii vero Iudaei qui in opmorabantur quartumdecimum diem mensis adar conviviorum et gaudii decreverunt ita ut exultent in eo et mittant sibi mutuo partes epularum et ciborum scripsit itaque Mardocheus omnia haec et litteris conprehensa misit ad Iudaeos qui in omnibus regis provinciis morabantur tam in vicino positis quam procul ut quartamdecimam et quintamdecimam diem mensis adar pro festis susciperent et revertente semper anno sollemni honore celebrarent quia in ipsis diebus se ulti sunt Iudaei de inimicis suis et luctus atque tristitia in hilaritatem gaudiumque conversa sint essentque istae dies epularum
Abbreviated transcription (Latin):
illa respondit: Si regi placet
detur potestas iudȩis. ut sic̃ hodie
fecer̃ IN Susis: sic & cras faciant.
& decẽ filii Aman ip patibulis sus¬
pendantur: Prȩcepitq rex : ut
ita fieret: Statĩq in susis pepen¬
dit edictũ: & decẽ aman filii sus¬
pensi sunt: Congregatis iudȩis
quarta decima Ad ar mensis die:
int̾fecti sunt in susis trecenti ui¬
ri. nec eors ab illis direpta substan¬
tia ẽ: Sed & ꝑ om̃s ꝓuincias quȩ
dicioni regis subiacebant: ꝓ ani¬
mab suis fecẽre iudei. int̾fectis
hostib ac ꝑsecutorib suis: intan¬
tũ ut septuaginta quinq milia
occisoꝵs implerentur. & pullus
de substantiis eor quicquã con¬
tingeret: Dies aut̃ tertius decinꝰ
mensis Adar unꝰ apud om̃s int̾fecꝰ¬
tionis fuit. & quarto decimo die
cedere desierunt. quẽ c̃stituer̃t
esse sollemnẽ: ut ip eo om̃i dein¬
ceps tẽpore uacarent ȩpulis. gau¬
dio atq c̃uiuiis: Athi qͥ ipurbe

Expanded text:
illa respondit si regi placet illa respondit si regi placet detur potestas Iudaeis ut sicut hodie fecerunt in Susis sic et cras faciant et decem filii Aman in patibulis suspendantur praecepitque rex ut ita fieret statimque in Susis pependit edictum et decem Aman filii suspensi sunt congregatis Iudaeis quartadecima adar mensis die interfecti sunt in Susis trecenti viri nec eorum ab illis direpta substantia est sed et per omnes provincias quae dicioni regis subiacebant pro animabus suis stetere Iudaei interfectis hostibus ac persecutoribus suis in tantum ut septuaginta quinque milia occisorum implerentur et nullus de substantiis eorum quicquam contingeret dies autem tertiusdecimus mensis adar unus apud omnes interfectionis fuit et quartodecimo die caedere desierunt quem constituerunt esse sollemnem ut in eo omni deinceps tempore vacarent epulis gaudio atque conviviis at hii qui in urbe
Abbreviated transcription (Latin):
eors formido penetraret: Nam
& ꝓuinciarũ iudices. duces & ꝓ¬
curatores. om̃isq dignitas quȩ
singulis locis & operib prȩerat.
extollebant iudȩos timore Mar¬
dochȩi. quẽ principẽ ee̾ palatu
& plurimum posse cognoueruq̃:
Fama qͦq nominis eius crescebat
cotidie: & ꝑcunctor ora uolita.¬
bat: Itaq ꝑcussert̃ iudȩi inimi¬
cos suos plaga magna: & occider
eos. reddentes eis quod sibi parã¬
uerant facere : Intantũ ut etam
in Susis quingentos uiros urt̃ia
uomina: Pharsandatha & Delya
& Esphata & Phoratha & Adali
& Aridatha & Ephermestha &
Arisai. & Aridai. & uaizatha:
Quos cũ occidissent: p̃das de
substantus eoꝵ agere polucruts:
Statĩq numerꝰ eoꝵ qui occisi
erant in susis: ad regẽ relatus ẽ:
Qui dix̃ reginȩ: Iu urbe dusiꝰ
int̾fecere uidȩi quingentos. &
alios decẽ filios Aman: quantã
putas eos exercere cȩdẽ in uniũ¬
sis ꝓuincus: Quid ultra postulas
& quid uis ut fieri iubeã: Cui

Expanded text:
t nam et provinciarum iudices duces et procuratores omnisque dignitas quae singulis locis et operibus praeerat extollebant Iudaeos timore Mardochei quem principem esse palatii et plurimum posse cognoverant fama quoque nominis eius crescebat cotidie et per cunctorum ora volitabat itaque percusserunt Iudaei inimicos suos plaga magna et occiderunt eos reddentes eis quod sibi paraverant facere in tantum ut etiam in Susis quingentos viros interfita sunt nomina Pharsandatha et Delphon et Esphata et Phorata et Adalia et Aridatha et Ephermesta et Arisai et Aridai et Vaizatha quos cum occidissent praedas de substantiis eorum agere noluerunt statimque numerus eorum qui occisi erant in Squi dixit reginae in urbe Susis interfecere Iudaei quingentos viros et alios decem filios Aman quantam putas eos exercere caedem in universis provinciis quid ultra postulas et quid vis ut fieri iubeam cui
Abbreviated transcription (Latin):
uitã silentio transigentes. optata
cunctis mortalib pace fruerent᷑:
Quęrente aut̃ me a c̾siliarus
meis quomͦ hoc posset impleri:
unꝰ qui sapientia & fide cęteros
p̾cellebat. & erat post regem se¬¬
cundus Aman nomine: Indicauit
mihi. intoto orbe t̾rarũ popłm ẽẽ
disꝑsũ. qͥ nouis uteretur legibus:
& contra omniũ gentiũ faciens con¬
suetudinẽ regũ ussa c̃tẽpneret:
& uniuersarũ concordiã patio¬
nũ sua dissensione uiolaret: Qđ
cũ didicissemus: uidentes unam
gentẽ rebellẽ aduersum omne
hominũ genꝰ ꝑuersis uti legibus:
nr̃isq iussionib ẽtraire. & tur¬
bare subiectarũ nob̃ ꝓuinciarũ
pacẽ atq concordiã: iussimꝰ ut¬

Expanded text:
o transigentes, optata cunctis mortalibus pace fruerentur. Quaerente autem me a consiliariis meis, quomodo hoc posset impleri, unus qui sapientia et fide caeteros praecellebat, et erat post regem secundus, Aman nomine, indicavit mihi in toto orbe terrarum populum esse dispersum, qui novis uteretur legibus, et contra omnium gentium consueet universarum concordiam nationum sua dissensione violaret. Quod cum didicissemus, videntes unam gentem rebellem adversus omne hominum genus perversis uti legibus, nostrisque jussionibus contraire, et turbare subjectarum nobis provinciarum pacem atque concordiam, jussim
Abbreviated transcription (Latin):
creuit in fluuiũ maximum. & ip
aquas plurimas redundauit: Lux
& sol ortus ẽ: & humiles exaltati
st̃. & deuorauer̃ inlytos: Quod
cũ uidisset Mardochȩus. & iurre¬
xisset de stratu: cogitabat qͥd dĩ
facere uellec. & fixũ habebat ip
tẽpore in aula regis. cũ Bagatha
& Thara eunuchis regis : qui lani¬
tores erant palatu Cũq intel¬
lexisset cogitationes eoꝵ & curas
diligentius ꝑuidisset: didicit qͦđ
conarentur ip regẽ Artarxerxen
manꝰ inittere. & puntiauit super
eo regi: Qui de utroq habita quęs¬
tione. confessos duci iussit ad mor¬
tẽ: Rex aut̃ quod gestum erat
scripsit in cõmentariis: sed et
Mardo chȩus rei memoriã litte¬
ris tradidit. pͣcepitq ei rex ut ip
aula palati moraretur: datis ei
ꝓ delatione muneribus: Aman
uero fiulius amadathi bũgeus erat
gloriosissimꝰ corã rege: & uoliit
nocere Mardochȩo & popło eiꝰ ꝓ
duob regis eunuchis qui fuerant
int̾fecti: HUC USQ PROHOE¬
MIUM. QUE SECVNTUR: IN IO

Expanded text:
maximum, et in aquas plurimas redundavit. Lux et sol ortus est, et humiles exaltati sunt, et devoraverunt inclytos. Quod cum vidisset Mardochaeus, et surrexisset de strato, cogitabat quid Deus facere vellet, et fixum habebat in r autem eo tempore in aula regis, cum Bagatha et Thara eunuchis regis, qui janitores erant palatii. Cumque intellexisset cogitationes eorum, et curas diligentius pervidisset, didicit quod conarentur in regem Artaxerxem manus mittere, nuntiavit super eo regi. Qui de utroque habita quaestione, confessos duci jussit ad mortem. Rex autem quod gestum erat, scripsit in commentariis: sed et Mardochaeus rei memoriam litteris tradidit. Praecepitque ei rex, ut in aula palatii moraretur, datis ei pro delatione muneribus. Aman vero filius Amadathi Bugaeus, erat gloriosissimus coram rege, et voluit nocere Mardochaeo et populo ejus, pro duobus regis eunuchis qui fuerant interfecti. Hucusque Prooemium. Quae sequuntur, in eo
Abbreviated transcription (Latin):
tonitrua : & t̾rȩmotꝰ & c̃turbatio
suꝑ terrã & ecce duo dracones
magni paratiq c̨̾tra se ip pręlui:
ad quoꝵ clamorẽ cunctȩ concita¬
tȩ stͣ uationes. ut pugnarent c̃tra
gentẽ iustoꝵ : Euitq dies illa te¬
nebrarũ & discriminis: tribulatio¬
nis & angustiȩ & ingens formido

Expanded text:
tonitrua et terraemotus, et conturbatio super terram; et ecce duo dracones magni, paratique contra se in praelium, ad quorum clamorem cunctae concitatae sunt nationes, ut pugnarent contra gentem justorum, fuitque dies illa tenebrarum et discriminis, tribulationis et angusti
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ: Ulenitq utraq sors in sta¬
tutũ ex illo iã tẽpore corã dõ uni¬
uersis gentibus: & recordatꝰ ẽ dñs
popłi sui. ac misertꝰ hereditati suȩ:
Et obseruabuntur dies isti ii
m̃ se Adar : quartadecima & qͥnta
decima die eiusdẽ m̃sis. cũ omni
studio & gaudio ipunũ eetũ po¬
puli c̃gregati: incunctas deincepꝰ
generationes populi israhel:
qui se sacerdotẽ & lȩuitici geners
ferebat. & Etholomeus filius eius
hanc epłam phurim: quã dixer̃
interp̾tatũ eͥe lẏsimachũ Etholo¬
mei filiũ in hierłm: Hoc quoq
principiũ erat ipeditione uulga¬
ta: qͦđ nec in hebrȩo. pec apudul.¬
lũ fertur int̾prȩtũ : Apno secun¬
do regnante artarxerxe maxi¬
mo. prima die m̃sis iusan: uidit
somniũ Mardochȩus filius lahi¬
ri. filii Semei. filii Cis. de tribu
Beniamin: homo iudȩus qui habi¬
tabat ip urbe Susis. uir magnus.
& inter primos aulȩ regiȩ: Erat

Expanded text:
utraque sors in statutum ex illo jam tempore diem coram Deo universis gentibus: et recordatus est Dominus populi sui, ac misertus est haereditatis suae. Et observabuntur dies isti in mense ADAR, quarta decima et quinta decima die ejusdem mensis, cum omni studio et gaudio in unum coetum. populi congregati, in cunctas deinceps generationes populi Israel. qui se sacerdotem et Levitici generis ferebat, et Ptolemaeus filius ejus, hanc epistolam PHURIM, quam dixerunt interpretum esse Lysimachum Ptolemaei filium in Jerusalem. Hoc quoque principium erat in editione Vulgata, quod nec in Hebraeo, nec apud ullum fertur interpretatum. Anno secundo, regnante Artaxerxe maximo, prima die mensis NISAN, vidit somnium Mardochaeus filius Jairi, filii Semel, filii Cis, de tribu Benjamin: homo Judaeus, qui habitabat in urbe Susis, vir magnus, et inte
Abbreviated transcription (Latin):
ri uisa ẽ: gaudiũ honor & tripudiũ.
apud om̃s popłos. urbes atq ꝓuip¬
cias. quocũq regis iussa ueniebats:
mira exultatio. epulȩ atq c̃iuuia :¬
& festi dies. In tantũ ut plures
alterius gentis & sectȩ. eoꝵ reli-¬
gioni & cęrimonus iungerentur:
Grandis enĩ cunctos: iudaici po¬
minis terror inuaserat: Igitur
duodecimi m̃sis quẽ Ad ar uocari
ante ia diximꝰ tercia decima die.
quando cunctis iuidȩis int̾fectio
parabatur. & hostes eoꝵ insidia¬
bantur sanguini: uersa uice ludȩi
superiores esse cȩperunt: & se de
aduersariis uindicare: Congre¬

Expanded text:
ri visa est, gaudium, honor, ri visa est, gaudium, honor, apud omnes populos urbes atque provincias quocumque regis iussa veniebant mira exultatio epulae atque convivia et festus dies in tantum ut plures alterius gentis et sectae eorum religioni et caerimoniis iungerentur grandis enim cunctos iudaici nominis terror invaserat igitur duodecimi mensis quem adar vocari ante iam diximus tertiadecima die quando cunctis Iudaeis interfectio parabatur et hostes eorum inhiabant sanguini versa vice Iudaei superiores esse coeperunt et se de ad
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ꝓuincias discurrentes. ueteres
litteras nouis nuntiis p̾uenirent:
Quib imperauit rex: ut c̃uenini
iudȩos ꝑ singulas ciuitates. & in u¬
nũ p̃ciperent c̃gregari: ut starca
ꝓ animab suis. & onĩs in imicos suos
cũ c̃iugib acliberis & uniuersis¬
domibus int̾ficerent atq deleres :
Et c̃stituta ẽ ꝑ om̃s ꝓuincias una
ultionis dies : id ẽ tertia decinia
m̃sis duodecuni Adar: Summaq
epłş fuit: ut in om̃ib t̾ris ac popłis
qui regis Asueri imperiᷤꝰ subiace¬
bant notũ fieret. paratos ẽẽ iudȩ¬
os ad capiendã uindictã de hostib
suis: Egressiq sunt ueredarii ce¬
leres nuntios ꝑferentes: & edictũ
regis pependit ip susis Mardo.¬
chȩus aut̃ de palatio & de c̃spectu
regis egrediens: fulgebat uestib
regiis. Hẏacinctinis uidelicet & aeri¬
nis: coronã aureã portans in capite.
pureo : om̃isq ciuitas exultauit atq
lȩtata ẽ: Iudeis aut̃ noua lux ori¬¬

Expanded text:
omnes provincias discurrentes veteres omnes provincias discurrentes veteres litteras novis nuntiis praevenirent quibus imperavit rex ut convenirent Iudaeos per singulas civitates et in unum praeciperent congregari ut starent pro animabus suis et omnes inimicos suos cum coniugibus ac liberis et universisdomibus interficerent atque delerent et constituta est per omnes provincias una ultionis dies id est tertiadecima mensis duodecimi adar summaque epistulae fuit ut in omnibus terris ac populis qui regis Asueri imperio subiacebant notum fieret paratos esse Iudaeos ad capiendam vindictam de hostibus suis egressique sunt veredarii celeres nuntios perferentes et edictum regis pependit in Susis Mardocheus autem de palatio et de conspectu regis eregiis, hyacinthinis videlicet et aereis, coronam auream portans in capite, pureo. Omnisque civitas exsultavit, atque laetata est. Judaeis autem nova lux ori
Abbreviated transcription (Latin):
modo enĩ potero sustinere nicem
& int̾fectionc̃ popłi mei: Respon¬
ditq rex Asuerꝰ hester regine &
Mardo chȩo iudȩo Domũ aman
concessi hester: & ipsũ iussi affig
cruci. qui ausus c̃ mauũ ip iudeos
mittere Scribite ergo iudȩis sic̃
uob̾ plac& ex regis pomine: sig¬
nantes litteras anulo meo Hȩc
eiũ c̃suetudo erat: ut epłis quae
ex regis pomine mittebantur. &
illius anulo signatȩ erant : nemo
auderet c̾tradicere: Accitisque
scribis & librariis regis: erat autẽ
tẽpꝰ terti m̃sis qͥ appellatur Sibon
uicesima & terdia illius die. scrix¬
tȩ sunt epłȩ ut Mardochȩus uolu¬
erat ad iudȩos & ad piincipes ꝓ¬
curatoresq & uidices. qui centũ
iuiginti septẽ ꝓuicuis ab iñdia
usq ȩthiopiam p̾sidebant: ꝓun¬
iuxta luiguas & lutcras suas. & iu¬
dȩis ut legere poterant & audire:
pseq epłȩ quȩ ex regis pomine
mittebantur. anulo illius signate
sunt. & missȩ ꝑ ueredarios. qui ꝑ

Expanded text:
necem et interfectionem populi mei responditque rex Asuerus Hester reginae et Mardocheo Iudaeo domum Aman concessi Hester et ipsum iussi adfigi cruci qui ausus est manum in Iudaeos mittere scribite ergo Iudaeis sicut vobis placet ex regis nomine signantes litteras anulo meo haec enim consuetudo erat ut epistulis quae ex regis nomine mittebantur et illius anulo signatae erant nemo auderet contradicere accitisque scribis et librariis regis erat autem tempus tertii mensis qui appellatur siban vicesima et tertia illius die scriptae sunt epistulae ut Mardocheus voluerat ad Iudaeos et ad principes procuratoresque et iudices qui centum viginti septem provinciis ab India usque Aethiopiam praesidebant proviniuxta linguas et litteras suas et Iudaeis ut legere poterant et audire ipsaeque epistulae quae ex regis nomine mittebantur anulo illius obsignatae sunt et missae per veredarios qui per
Abbreviated transcription (Latin):
in patibulo qͦđ parauerat Mar¬
dochȩo: & regis ira requieuit:
Die illo dedit rex Asuerꝰ hest᷑ UUI
reginȩ domũ Aman aduersaru
iudȩoꝵ: & Mardochȩus ingres¬
sus ẽ ante faciẽ regis: Confessa
ẽ enĩ ei hester: quod e̾e̾t patruuꝰ
eiꝰ: Tulitq rex anulũ quẽ ab
aman recipi usserat: & tradi¬
dit Mardo chȩo: Hester autẽ
ẽstituit Mardochȩũ suꝑ domũ
suã: Nec his contenta ꝓcidit
ad pedes regis. fleuitque: & locu¬
ta ad eũ orauit. ut malitiã Aman
Agagitȩ & machinationes eiꝰ pes¬
simas quas excogitauerat contra
iudeos. iuberet irritas fieri:Atille
ex more sceptrũ aureũ prȩtendit
manu: quo signũ clem̃tiȩ monstra¬
batur : Illaq c̃surgens. steat ante
cũ & ait: Si placet regi: & inueni
grãm corã oculis eiꝰ. & deprȩcatio¬

Expanded text:
in patibulo quod paraverat Marin patibulo quod paraverat Mardocheo et regis ira quievit die illo dedit rex Asuerus Hester reginae domum Aman adversarii Iudaeorum et Mardocheus ingressus est ante faciem regis confessa est enim ei Hester quod esset patruus suus tulitque rex anulum quem ab Aman recipi iusserat et tradidit Mardocheo Hester autem constituit Mardocheum super domum suam nec his contenta procidit ad pedes regis flevitque et locuta ad eum oravit ut malitiam Aman Agagitae et machinationes eius pessimas quas excogitaverat contra Iudaeos iuberet irritas fieri at ille ex more sceptrum aureum protendit manu quo signum clementiae monstrabatur illaque consurgens stetit ante eum et ait si placet regi et inveni gra
Abbreviated transcription (Latin):
Respondensq rex Assuerꝰ ait:
Duis ẽ iste. & cuius potentiȩ it
hȩc audeat facere: Dix̃ hester.
Hostis & inimicꝰ post̾ pessimus
iste ẽ Aman: Quod ille. audiens:
ilico obstupuit. uultũ regis acre¬
gunȩ ferre ñ sustinens: Rex aut̃
surrex̃ iratꝰ : & de loco conuiuii.
intrauit in hortũ arborib c̃sitũ:
Aman qͦq surrex̃ : ut rogaret
hester reginã pro aninia sua :¬
Aptellex̃ enĩ a rege sibi paratum
malũ: Qui cũ reuersus eet de
horto nemorib consito. & intris¬
set c̃uuui locũ: repperit ꝰ am i
suꝑlectulũ corruisse in qͦ iacebat
hester & ait: Ftiã reginã uult
mea: Necdũ uerbũ de ore regs
exierat: & statĩ operuert̃ faciẽ
eiꝰ. Dix̃q Arbonã unꝰ de eunu¬
chis: qui stabant in ministerio
regis: En lignũ qͦđ parauerat
Mardochȩo qui locutꝰ ẽ ꝓ rege
stat in domu Aman: habens al¬
atudinis quinquaginta cubitos:
Cui dix̃ rex : Aꝑpendite eum
in eo: Suspensus ẽ itaq Aman

Expanded text:
ait: Quis est iste, et cujus potentiae, ut haec audeat facere? Dixit Esther: Hostis et inimicus noster pessimus iste est Aman. Quod ille audiens, illico obstupuit, vultum regis ac reginae ferre non sustinens. Rex autem iratus surrexit iratus et de loco convivii intravit in hortum arboribus consitum Aman quoque surrexit ut rogaret Hester reginam pro anima sua intellexit enim a rege sibi paratum malum qui cum reversus esset de horto nemoribus consito et intrasset convivii locum repperit Aman super lectulum corruisse in quo iacebat Hester mea necdum verbum de ore regis exierat et statim operuerunt faciem eius dixitque Arbona unus de eunuchis qui stabant in ministerio regis en lignum quod paraverat Mardocheo qui locutus est pro rege stat in domo Aman habens altitudinis quinquaginta cubitos cui dixit rex adpendite eum in eo suspensus est itaque Aman
Abbreviated transcription (Latin):
iussit excelsa parari crucẽ Noc
afferri sibi hẏstorias & annales
prioꝵ tẽpoꝵ Qui cũ illo p̾sente
legerentur: uentũ ẽ ad eũ locũ
ubi scriptũ erat. quomͦ punti ass&
Mardochȩus insidias Bagathan
& Thares eunuchoꝵ : regẽ Asuerũ
iugulare cupientiũ: Quod cum
rex audisset ait: Qu̾id ꝓhacfide
honoris ac p̃mi Mardo cheus con¬
secutꝰ ẽ: Dixer̃tq ei serui illius
ac ministri: Nihil om̃ino mer
interius atriũ domꝰ regiȩ intra¬
uerat : ut suggereret regi. ut iu¬
beret Mardochȩũ affigi patibu¬
lo. qͦđ ei fuerat p̃paratũ. Res¬
ponder̃t pueri: Gman stat ip
atrio Dix̾q rex: Ingrediatur:¬

Expanded text:
jussit excelsam parari crucem. Capjussit excelsam parari crucem. Cap jussitque afferri sibi historias, et annales priorum temporum. Quae cum, illo praesente, legerentur, ventum est ad illum locum, ubi scriptum erat, quomodo nuntiasMardochaeus insidias Bagathan et Thares eunuchorum, regem Assuerum jugulare cupientium. Quod cum rex audisset ait: Quid pro hac fide honoris ac praemii Mardochaeus consecutus est? Dixeruntque ei servi illius ac ministri: Nihil omnino mercinterius atrium domus regiae intraverat, ut suggereret regi et juberet Mardochaeum affigi patibulo quod ei fuerat praeparatum. Responderuntque pueri: Aman stat in atrio; dix
Abbreviated transcription (Latin):
& alacer: Cũq uidisset Mardo¬
chȩũ sedentẽ ante fores palatu:
Qñ solũ ñ assurrexisse sibi. sed
pec motũ quidẽ de loco sessionis
suȩ: indignatꝰ ẽ ualde. & dissimu¬
lata ira reuersus indomũ suam
conuocauit ad se amicos & Zares
uxorẽ suã: & exposuit illis mag¬
nitudinẽ diuitiarũ suarũ. filioꝵq
turbã: & quanta eũ gła suꝑ om̃s
principes & seruos suos rex eleuas¬
set. & post hec ait Regina qͦq
hester pullũ aliũ uocauit cũ re¬
ge ad c̃uiuiũ prȩt̾ me. apud quã
edã eras cũ rege pransurus sum:
Et cũ hȩc omnia habeã iuihil me
habere puto. quãdiu uidero mar¬
docheũ ludęũ sedentẽ ante fores
regias: Respondertq ei Laresu¬
xor eiꝰ : & cęteri amici Iube para¬
ri excelsa trabẽ: habentẽ altitu¬
dinis quinquaginta cubitos & dic
mane regi ut appendatur suꝑ eã¬
Mardochȩus: & sic ibis cũ rege lȩt᷑
ad c̃uiuiũ: Elacuit ei c̃siliũ: de

Expanded text:
et alacer cumque vidisset Mardoet alacer cumque vidisset Mardocheum sedentem ante fores palatii et non solum non assurrexisse sibi, sed nec motum quidem de loco sessionis suae, indignatus est valde: et dissimulata ira, reversus in domum suam, convocavit ad se amicos suos, et Zares uxorem suam: et exposuit illis magnitudinem divitiarum suarum filiorumque turbam et quanta eum gloria super omnes principes et servos suos rex elevasset et post haec ait regina quoque Hester nullum alium vocavit cum rege ad convivium praeter me apud quam etiam cras cum rege pransurus sum et cum haec omnia habeam nihil me habere puto quamdiu videro Mardocheum Iudaeum sedentem ante fores regias responderuntque ei Zares uxor eius et ceteri amici iube parari excelsam trabem habentem altitudinem quinquaginta cubitos et dic mane regi ut adpendatur suMardochaeus, et sic ibis cum rege laetus ad convivium. Placuit ei consilium, et