comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Stultitia hominis supplantat gressuseius : & contra
dm̃ ferue animosuo: Diuitiae addunt amicos plu¬
rimos : a paupere autem &hiquos habuit separantur:
Testis falsus nonerit hipunitus: & quimendacia loqui¬
tur non effugi& : Multi colunt personam potentis.
& amici sunt dona tribuentis : Fratres hominis paupe¬
ris odcrunt eum : insuper &amici procul recesserunt
ab eo: Quitantum uerba sectatur : nihil habebit. Quio utẽ
possessor ẽ mentisdiligit animan suam &custos pruden¬
tiae : inueni& bona : Testis falsus nonerit inpunit is &
qui loquitur menacia peribit: Nondecent stultum
delitiae : nec seruum dominari principibus : Doctrina
uiri perpatientiam noscitur : & gloria eius est iniqua
praeter gredi: Sicut fremitus leonis : Ita &regis ira
& sicut ros super herbam : Ita & hilaritas eius : Dolor
pacris: filius stultus & tecta iugiter perstillantia : litigi¬
samulier : Domus & diuitiae dantur a parentibus

Expanded text:
Stultitia hominis supplantat gressus ejus, et contra Stultitia hominis supplantat gressus ejus, et contra Deum fervet animo suo. Divitiae addunt amicos plurimos: a paupere autem et quos habuit separantur. Testis falsus non erit impunitus; et qui mendacia loquitur, non effugiet. Multi colunt personam potentis, et amici sunt dona tribuentis. Fratres hominis pauperis oderuab eo. Qui tantum verba sectatur, nihil habebit: qui autem possessor est mentis, diligit animam suam, et custos prudentiae inveniet bona. Testis falsus non erit impunitus: et qui loquitur mendacia, peribit. Non decent stultum deliciae, nec servum dominari principibus. Doctrina viri per patientiam noscitur: et gloria ejus est iniqua praetergredi. Sicut fremitus leonis, ita et regis ira: et sicut ros super herbam, ita hilaritas ejus. Dolor patris, filius stultus: et tecta jugiter perstillantia, litigiosa mulier, Domus, et divitiae dantur a patribus:
Abbreviated transcription (Latin):
cdansicolẽ quis poterit sustinero: Corprudens
possidebit scientiã : & auris sapientium quaer&
doctrinam : Donum hominis dilatatuiam eius.
& ante principes spatium ei facit : Iustus prior est
accusator sui: Uenit amicus eius & inuestigabit
eum: Contradictiones comprimit sors. & interpotei¬
tes quoque diiudicat: frater qui adiuuatur a fratrear
quasi ciuitas firma &iudicia quasi uectes urbium: ĩ¬
Defructuoris uiri replebitur uentereius & genimina
labiorum illius saturabunt eum : Mors &uita In ma¬
nu linguae : quidiligunt eam : comedent fructus euis:
uIII Quunuenit mulierem bonam : inuenit bonum & hauri¬
& iocunditatẽ adño: Cum obsecrationibus loqu&ur
pauper : & diues effabitur rigide : Viramabilis ad so¬
ci&atem : magis amicus erit quam frater : Melior est
pauper quiambulat in simplicitate sua : quamdiues
torquens labia insipiens: ubinon ẽ scientia animae :
non ẽ bonum. & qui festinus ẽ pedibus offend&:

Expanded text:
dum facilem quis poterit sustinere cor prudens dum facilem quis poterit sustinere cor prudens possidebit scientiam et auris sapientium quaerit doctrinam donum hominis dilatat viam eius et ante principes spatium ei facit iuaccusator sui: uenit amicus eius et inuestigabit eum. contradictiones conprimit sors, et inter potentes quoque diiudicat. frater, qui adiuuatur a fratre, quasi ciuitas firma, et iudicia quasi uectes urbium. Ide fructu oris viri replebitur venter eius et genimina labiorum illius saturabunt eum mors et vita in manu linguae qui diQui invenit mulierem bonam, invenit bonum; et hauriet jucunditatem a Domino. Cum obsecrationibus loquetur pauper; et dives effabitur rigide. Vir amicabilis ad societatem, magis amicus erit quam frater. XIX. Melior est pauper qui ambulat in simplicitate sua, quam dives torquens labia, et insipiens. Ubi non est scientia animae, non est bonum; et qui festinus est, pedibus offendit.
Abbreviated transcription (Latin):
ditus: Stultus quoque sitacuerit : sapiens reputabit᷑.
quaerit : quiuult recedere abamico. Omni tempore
erit ex probãbilis : Non recipit stultus uerba pru¬
dentiae : Nisi ea dixerit quȩ uersantur in cordeeius:
Impius cum in profundo uenerit peccatorum contẽ¬
n& : sed sequ&ureum ignominia & obprobrium
Aqua prosunda uerba exore uiri &torrensredun¬
dans fons sapientiae : Accipere personam impiuin¬
iudicio Non et bonum : ut delines aueritate iudicii:
Labia stclei in misce nt serixis : &oseuis iurgia prouo¬
cat: Os stulti contidio eius & labia ipsius ruina ani¬
lis & dissolutus ẽ in opere suo : frater ẽ sua opera
dissipantis: Turris fortissima Nomendñ adipsam
curit sustus & exaltabitur : Substantia diuitis
urbs roborii cius: & quasimurus ualidus circum¬
dans eum: Antequam conteratur exaltatur cor
cominis & ante quamglori fic&ur humiliatur:
duiprius respond& quam audiat stultum se esse

Expanded text:
ditus. Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur: ditus. Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur: quaerit qui vult recedere ab amico: omni tempore erit exprobrabilis. Non recipit stultus verba prudentiae: nisi ea dixeris, quae versantur in corde ejus. Impius, cum in profundum venerit peccatorum, contemnit: sed sequitur eum ignominia et opprobrium. Aqua profunda verba ex ore viri: et torrens redundans fons sapientiae. Accipere personam impii non est bonum, ut declines a veritate judicii. Labia stulti miscent se rixis: et os ejus jurgia provocat. Os stulti contritio ejus: et labia ipsius, ruina anilis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis. Turris fortissima, nomen Domini: ad ipsum currit iustus et exaltabitur substantia divitis urbs roboris eius et quasi murus validus circumdans eum antequam conteratur exaltatur cor hominis et antequam glorificetur humiliatur qui prius respondit quam audiat stultum se esse
Abbreviated transcription (Latin):
dedomucius. Quidimittit a quam caput ẽ iurgro¬
rum ne& antequam patiatur contumeliam iudicium
deserit: Et quiiustificat impium & qui condemnat
ustum. Ab hominabilis ẽ i terque apud dm̃  quid
gustus cõ probatur Homostultus plaud& ma¬
uibus: Cum spoponderit proamicosuo : Quimedi¬
tatur discordias diligitrixas. & qui exaltatõs suum
quaerit ruinam : Qui peruersi cordis ẽ : Noninue¬
nie honum & quiuertit linguam. incidet in malũ
Natus ẽ stultus inignominia sua : sed nec pater in fatuo
la&abitur Animus gaudens a &atem floridam
facit. sps tristis ex siccat ossa : munera desinu impius
ccipit ut peruertat semitas iudicii Infacie pruden¬
tis lic& sapientia. Oculi stultorum: infinibus cerrȩ:
q̃ tãpatris. filius stulcus &dolor matris quae genuit eũ:
Non ẽ bonum damnum inferre iusto : nec percutere
principem qui recta iudicat: Quimoderatur sermo¬
nessuos doctus & prudensẽ & pr&ciosi sp̃s uireru¬

Expanded text:
de domo eius. qui dimittit aquam, caput est iurgiode domo eius. qui dimittit aquam, caput est iurgiorum, et antequam patiatur contumeliam, iudicium deserit. et qui iustificat impium, et qui condemnat iustum abominabilis est uterque apud Dominum quid gustiis conprobatur homo stultus plaudet manibus cum spoponderit pro amico suo qui meditatur discordiam diligit rixas et qui exaltat ostium quaerit ruinam qui perversi cordis est non inveniet bonum et qui vertit linguam incidet in malum natus est stultus in ignominiam suam sed nec pater in fatuo laetabitur animus gaudens aetatem floridam facit spiritus tristis exsiccat ossa muneaccipit, ut pervertat semitas judicii. In facie prudentis lucet sapientia: oculi stultorum in finibus terrae. Ira patris, filius stultus: et dolor matris quae genuit eum. Non est bonum damnum inferre justo, nec percutere principem, qui recta judicat. Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est: et pretiosi spiritus vir eru
Abbreviated transcription (Latin):
plena uictimis cumiurgio: seriuis sapiens domina¬
bitur filuis stultis . Et interfratres hereditatem
diuid& : Sicut igne probatur argentum &aurum
camino : Ita corda probatdñs: Malus oboedit lin¬
guae iniquae : & falax obtemperat labus men¬
dacibus: Quidespicit pauperem ex probat facrori
eius  & qui inruina la&atur alterius ÷ iouerit
inpunitus : Corona senum filii filiorum & glor
filiorum patreseorum: Nondecent stultum
uerba composita ÷ nec principem labium meita¬
ens: gomma gratissima: expectitio praertt¬
iantis quocumq seuerterit : prudenter intel¬
leg&r  Quicaelat delictum quaerit amititias
qui altero sermone rep&it : sepurat foederatos:
plus proficit correptio apud prudentem : quarꝰ
centum plagae apud stultum : Semperiurgia
quaerit malus : angelus autem crudelis mitte¬
tur contraeum: Ex pedit magis ursae occu ter
raptis f&ibus : quam fatuo confidenti sibi instultitia
sua quireadit mala probonis Nonrecedit malũ

Expanded text:
plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominaplena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita corda probat dominus. malus oboedit linguae iniquae, et fallax obtemperat labiis mendacibus. qui despicit pauperem, exprobrat factori eius: et qui in ruina laetatur alterius, non erit inpunitus. corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres sui. non decent stultum uerba conposita, nec principem labium mentiens. gemma gratissima expectatio praestolantis: quocumque se uerterit, prudenter intelleget. qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. semper iurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum. expedit magis ursae occurrere raptis fetibus quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua. qui reddit mala pro bonis, non recedet malum
Abbreviated transcription (Latin):
repperi& bona: & qui in dñosperat beatus ẽ:
Qui sapiens corde ẽ : appellabitur prudens. & qui
dulcis eloquio: maiorarepperi& : Ton suitae eru¬
ditio possidentis : Coctrina stultorum fatuitas
Corsapientis erudi& oseius & labiis illius add&
gratiam: fauus mellis uerba conposita : duliedo
animae est sanitas ossuum : Est uia qua e uid &ur
homini recta: & nouissimum eius ducit ad mortẽ
Anima laborantis laboratsibi: quia conpulit
cum ossuum : Virimpiur fodit malum : &in lãbiis
eius ignis ardescit
Homoperuersus suscitat lites : & uerbo sus separat
principes : Viriniquus lactat amicum suuini&
ducit eum peruiam nonbonam: Quiat tonitis ocu¬
lis cogitã praua: mordens labia sua perficit ina¬
lum : Corona dignitatis senectus quae inuus ius¬
utiae repperi&ur : Melior ẽ patiens iuiro for¬
ti : & quidominatur animosuo expugnator eurbũ
Sortes mittuntur insinuis ed ad ño temperantus :
Melior ẽ buccella sicca cumgaudio : quamdomus

Expanded text:
repperiet bona et qui in Domino sperat beatus est repperiet bona et qui in Domino sperat beatus est qui sapiens corde est appellabitur prudens et qui dulcis eloquio maiora percipiet fons vitae eruditio possidentis doctrina stultorum fatuitas cor sapientis erudiet os eius et labiis illius addet gratiam favus mellis verba conposita dulcedo animae et sanitas ossuum est via quae videtur homini recta et novissimum eius ducit ad mortem anima laborantis laborat sibi quia conpulit eum os suum vir impius fodit malum et in labiis eius ignis ardescit homo perversus suscitat lites et verbosus separat principes vir iniquus lactat amicum suum et ducit eum per viam non bonam qui adtonitis oculis cogitat prava mordens labia sua perficit malum corona dignitatis senectus in viis iustitiae repperietur melior est patiens viro forte et qui dominsortes mittuntur in sinu, sed a domino temperantur. Melior est bucella sicca cum gaudio quam domus
Abbreviated transcription (Latin):
dñi dedinatur amalo : Cumplacuerint dño uiae
hominis : Inimicos quoque eius conuerto: ad pace
Melius ẽ parum cum la&itia: quam multifruccus
cum iniquitate : Corhominis dispon& uiam suam:
sed dñi e dirigere gressus eius: Diuinatio hn labus
regis : iniudicio non errabit oseius: Pondus &
stacera iudicia dñi sunt. Et opera eius omnes la¬
pides saeculi : Ab hominabiles regi quiagunt
Impie qm̃ iustitia firmatur solium : Voluntas
regum libia iusta quirecta loquitur dirigour:
Indignatioregis nuntui mortis : Etuirsapiens placa¬
bit eam: Inhilaritate uultus regis uita &clementia
eius quasuimber serotinus: Possidesapientiam quia
auro melior ẽ. &adquire prudentiam. qui a pre¬
tiosiorest argento : Semita iustorum: declin& mala
Custos anima esuae seruatuiam suam: Contritio¬
nem praecedit superbia. &anteruinam exal
tatur spr: Melius ẽ humiliari cummitibus: quã
diuidere spolia cum superbis: Eruditus in uerbo

Expanded text:
domini declinatur a malo. cum placuerint domino uiae domini declinatur a malo. cum placuerint domino uiae hominis, inimicos quoque eius conuertet ad pacem. melius est parum cum iustitia quam multi fructus cum iniquitate. cor hominis disponit uiam suam, sed domini est dirigere gressus eius. diuinatio in labiis regis: in iudicio non errabit os eius. pondus et statera iudicia domini sunt, et opera eius omnes lapides saeculi. abominabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nuntius mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapientiam, quia auro melior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior est argento. semita iustorum declinat mala: custos Animae suae seruat uiam suam. contritionem ptatur spiritus melius est humiliari cum mitibus quam dividere spolia cum superbis eruditus in verbo
Abbreviated transcription (Latin):
domum suam: qui seccatur auaritiam quiautẽ
odit munera uiu&: Nlens iusti meditatur oboe¬
dierciam: Osimpiorum redurdatmals. Lon xx
ẽ dñs abimpiis &orationes iustorũ exaudi&
ixoculorum la&ificat animam famabona
pinguat ossa: Suris quae audit increpationes
uitae in medio sapientium commorabitur
Qui abicit disciplinam: despicit animam suam
Qui autem ad quie scit increpationibus. possessor
cordis: Timordnĩ disciplina sapientia ei & glori¬
am̃ praecedit humilitas: Hominis ẽ animum prae¬
parare : & dñigubernare linguam : Om̃s uiae
hominum patent oculis eius: spirituum pondera¬
tor ẽ dñs : Reuela dño operatua & dirigentur
ogitationestuae : Vniuersa proptersem& ipsũ
operatus ẽ dñs : impium quoq: addiem malum:
Abhominatio dñi ẽ omnis ar̃gans &iam simanu
Admanum fuerit : nonerit in nocens : Misericor¬
dia &ueritate redimitur iniquitasi & intimore

Expanded text:
domum suam qui sectatur auaritiam: qui autem domum suam qui sectatur auaritiam: qui autem odit munera, uiuet. mens iusti meditabitur oboedientiam: os impiorum redundat malis. longe est dominus ab impiis, et orationes iustorum exaudiet. lux oculorum laetificat animam: fama bona inpinguat ossa. auris, quae audit increpationes uitae, in medio sapientium commorabitur. qui abicit disciplinam, despicit animam suam: qui autem adquiescit increpationibus, possessor est cordis. timor domini disciplina sapientiae, et gloriam praecedit humilitas. Hominis est animum praeparare, et dei gubernare linguam. omnes uiae hominum patent oculis eius: spirituum ponderator est dominus. reuela domino opera tua, et dirigentur cogitationes tuae. uniuersa propter semet ipsum operatus est dominus, impium quoque ad diem malum. abominatio domini omnis adrogans: etiamsi manu ad manum fuerit, non erit innocens. misericordia et ueritate redimitur iniquitas, et in timore
Abbreviated transcription (Latin):
qui se corripit : Nec adsapientes graditur : Corgau¬
dens ex hilarat faciem : in maerore animi dei .ci.¬
tur sps̃ : Corsapientis quaer& doctrinam : &os
stultorum pasc&ur iperitia : Omnes dies paupe¬
ris mali securamens quasiiuge conuiucum
melius ẽ parum cumtimoredñi : quamthesauri
magni & insatiabiles
prouocat rrcas. Quipatiens ẽ. mitigat suscita¬
tas : Iter impiorum quasi sepis spinarum : uia
iustorum absque offendiculo: Filius sapiens
la&i ficat patrem: & stultus homo despicit
matrem suam stultitia gaudium stulto: &uir
prudens dirig& gressus : Dissipantur cogitatio¬
nes ubi non est consilium ubi uero plures sunt
consiliarii: confirmantur : La&atur homo insci¬
entia orissui: & sermoo portunus ẽ optimus:
Semitauitae super eruditum ut declin& de inferno
uouissimo: Domos superborum demoli&urdñs.
& firmor faci& terminos uiduae:
bhominatiodñ cogitationes malae & purus

Expanded text:
qui se corripit: nec ad sapientes graditur. Cor gauqui se corripit: nec ad sapientes graditur. Cor gaudens exhilarat faciem: in moerore animi dejicitur spiritus. Cor sapientis quaerit doctrinam: et os stultorum pascitur imperitia. Omnes dies pauperis, mali: secura mens quasi juge convivium. Melius est parum cum timore Domini, quam thesauri magni et insatiabiles.provocat rixas: qui patiens est, mitigat suscitatas. Iter pigrorum quasi sepes spinarum: via justorum absque offendiculo. Filius sapiens laetificat patrem: et stultus homo despicit matrem suam: Stultitia gaudium stulto: et vir prudens dirigit gressus. Dissipantur cogitationes, ubi non est consilium. ubi vero sunt plures consiliarii, confirmantur. Laetatur homo in sententia oris sui: et sermo opportunus est optimus. Semita vitae super eruditum, ut declinet de inferno novissimo. Domum superborum demolietur Dominus: et firmos faciet terminos viduae. Abominatio Domini cogitationes malae, et purus
Abbreviated transcription (Latin):
tis requiescit sapientia: & indoctos quoque erudi&
Iustitia el euat gentem miseros ficit populos pecc¬
tum Acceptus ẽ regiminister intelle gens. Iracun¬
diam eius inutilis sustinebit. Responsio mollis
frangit iram. sermodurus suscitat furorem. Lin¬
gua sapientium ornat scientiam: osfatuorum ebu¬
lit stultiam: In omniloco oculidñi contemplantur
Quaeautem in moderata ẽ : conter& spm̃ : Stultus
irrid& disciplinam patris sui. Qui autem custodit
increpationes. astutiorfi&: Domus iusti pluri¬
ma fortitudo & infructibus impii conturbatio
Labia sapientium disseminabunt scientiam icor
stultorum dissimile erit : Victimae impiorum
ab hominabiles dño: uotaiustorum placabilia:
Ab hominatio ẽ dño uia impiiqui sequitur. iusti¬
tiam : diligitur abeo : Doctrina mala deserenti
uiam : quiincrepationes odit mori&ur
infernus &perditio coram dño quanto magis cor¬
da filiorum hominum: Non amat pestilens eũ

Expanded text:
tis requiescit sapientia et indoctos quoque erudiet tis requiescit sapientia et indoctos quoque erudiet iustitia elevat gentem miseros facit populos peccatum acceptus est regi minister intellegens iracundiam eius inutilis sustinebit responsio mollis frangit iram sermo durus suscitat furorem lingua sapientium ornat scientiam os fatuorum ebullit stultitiam in omni loco oculi Domini contemplantur quae autem immoderata est, conteret spiritum. Stultus irridet disciplinam patris sui: qui autem custodit increpationes, astutior fiet. Domus justi plurima fortitudo, et in fructibus impii conturbatio. Labia sapientium disseminabunt scientiam: cor stultorum dissimile erit. Victimae impiorum abominabiles Domino: vota justorum placabilia. Abominatio est Domino via impii: qui sequitur justitiam, diligitur ab eo. Doctrina mala deserenti viam: qui increpationes odit, morietur. Infernus, et perditio coram Domino: quanto magis corda filiorum hominum! Non amat pestilens eum,
Abbreviated transcription (Latin):
uero diuitum multi Quidespicit proximũ suũ pec
cat : qui autem miser&ur pauperi beatus erit:
qui operantur malum. Miseri cordia &ueritas prȩ¬
parant bona : In omni opere bono eritabundan¬
tia. Vbi autem uerba sunt plurima ibi frequenter
aegestas : Corona sapientium diuitiae corum
fatuitas stultorum in prudentia: Liberat animas
testis fidelis & profertmendacia uersi pellis:
Intimore dñĩ fiducia fortitudinis: & filiuis eius erit
spes: Timordñi fonsuitae : ut declinent aruinamor¬
tis : In multitudine populi dignitas regis & in pauci¬
tate plebis ignominia principis quipatiens est mut
gubernatur prudentia. Qui autem in patiens ẽ ex¬
altat stultitiam suam : Vita carnium sanitas cordis
Putredo osiuum inuidia: qui calumniatur egentem
exprobrat factorieius.. Honorat autem eum : quimise¬
recur pauperi: Inmalicia sua expell&ur impius
sperat autem iustus in mortesua. Incorde pruden¬

Expanded text:
vero divitum multi. Qui devero divitum multi. Qui decat, qui autem miseretur pauperi, beatus erit. qui operantur malum: misericordia et veritas praeparant bona. In omni opere erit abundantia: ubi autem verba sunt plurima, ibi frequenter egestas. Corona sapientium, divitiae eorum: fatuitas stultorum, imprudentia. Liberat animas testis fidelis: et profert mendacia versipellis. In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis. In multitudine populi dignitas regis: et in paucitate plebis ignominia principis. Qui patiens est, multa gubernatur prudentia: qui autem impatiens est, exaltat stultitiam suam. Vita carnium, sanitas cordis: putredo ossium, invidia. Qui calumniatur egentem, exprobrat factori eius honorat autem eum qui miseretur pauperis in malitia sua expelletur impius sperat autem iustus in morte sua in corde pruden
Abbreviated transcription (Latin):
Doctrino prudentium facilis : Vade contrauirum
stultum : & nescit labia prudentiae sapientia:
Callidiẽ intelli᷑re uiam suam : & in prudentia stul¬
torum errans : stultus ihludit peccatum: inter ius¬
tos mnorbitur gratia : Corquod nouit amaritudi¬
nem onimae suae : ingaudio eius non miscebitur
extraneus: Domus impiorum delebitur: taberna¬
cila iustorum germinabunt:
ituia quatuid&ur hominiiusta : Nouissima autẽ
eius deducunt ad mortem : Risus dolore miscebit᷑:
extrema gaudii luctus occupat : Vussuis reple¬
ditut scultus & super eum eriturbonus : In nocens
eredit omni uerbo : astutus considerat gressus suos:
Sapier stim& & dedinat amalo : stultus transilit
sieconfidit : Inpatiens operabitur stultitiam : &uir
uerdosur odiosus ẽ: Possidebunt paruuli stultitia
&astuti ex pectabunt scientiam : Tacebunt᷑
mali antebonos. &impii ante portas iustorum:
Etiam proximo suo pauper odiosus erit : amici

Expanded text:
doctrina prudentium facilis. Vade contra virum doctrina prudentium facilis. Vade contra virum stultum, et nescit labia prudentiae. Sapientia callidi est intelligere viam suam: et imprudentia stultorum errans. Stultus illudet peccatum, et inter justos morabitur gratia. Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio ejus non miscebitur extraneus. Domus impiorum delebitur: tabernacula vero justorum germinabunt. Est via, quae videtur homini justa: novissima autem ejus deducunt ad mortem. Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat. Viis suis replebitur stultus, et super eum erit vir bonus. Innocens credit omni verbo: astutus considerat gressus suos. Sapiens timet, et declinat a malo. stultus transilit, et confidit. Impatiens operabitur stultitiam: et vir versutus odiosus est. Possidebunt parvuli stultitiam. et astuti exspectabunt scientiam: Jacebuut mali ante bonos: et impii ante portas justorum. Etiam proximo suo pauper odiosus erit: amici
Abbreviated transcription (Latin):
tantur stultieos qui fugiunt mala: quicum sapientib:
gradicur : sapienserit. Amicus stultorum effici&ur
similis : Deccatores persequiturmalum: &iustifr&ri¬
buentur bona : Bonus relinqu& heredes filios & ne¬
potes & custoditar iusto substantia peccatoris
Multi cibi in noualibus patrum : & aliis congregant᷑
absque iudicio: qui parcit uirgae : odit filium suum
qui autem diligitillum: instanter erudit: Iustus
comede & repl& animam suam: uenter autem
impiorum in saturabilis:
Sapiens mulier : Aedificat domum suam insipiens
ex tructam quoque destru& manibus: Ambulans Axxu¬
recto itinere. &timensdm̃. Despicitur ab eo quiin¬
fami graditur uia: Inore stulti uirga superbiae:
labia sapientium custodiunt eos: Ubi non sunt.
boues: praesepe uacuum est. ubi autem plurimae
segeces : ibimanifesta forticudobouis : Testis fidelis
non mentieur: profert mendacium dolosustes¬
tis: quaerit derisor sapientiam & non inueni&:

Expanded text:
tantur stulti eos, qui fugiunt mala. Qui cum sapientibus tantur stulti eos, qui fugiunt mala. Qui cum sapientibus graditur, sapiens erit: amicus stultorum efficietur similis. Peccatores persequitur malum, et justis retribuentur bona. Bonus relinquit haeredes filios, et nepotes: et custoditur justo substantia peccatoris. Multi cibi in novalibus patrum: et aliis congregantur absque judicio. Qui pqui autem diligit illum. instanter erudit iustus comedit et replet animam suam: uenter auteimpiorum insaturabilis sapiens mulier aedificavit domum suam insipiens instructam quoque destrurecto itinere, et timens Deum, despicitur ab eo, qui infami graditur via. In ore stulti virga superbiae: labia autem sapientium custodiunt eos. Ubi non sunt boves, praesepe vacuum est; ubi autem plurimae segetes, ibi manifesta fortitudo bovis. Testis fidelis non mentitur: profert autem mendacium dolosus testis. Quaerit derisor sapientiam, et non inveniet:
Abbreviated transcription (Latin):
ram subplantat Est quasi diuerertun. Dedẽ
tio animae uiri diuitiae suae Qui autem paupci
E Sincrepationem nonsustin&: Luxiustorum lac¬
tificat. lacerna autem impiorum extingu&ur
Inter superbos semper iurgia sunt. quiaute ni
agunt cuncta consilio reguntur sapientia NSub¬
stantia festinata minuesur. qua eautem paulat̃
colligitur manu multiplicabitur. spesquae dif
sertur afflig& animam. lignum uitae desideri¬
um ueniens: quid & rahit alicui rei. Ipsese infutu¬
rum obligat. Qui autem tim& praeceptum in pa¬
ce uersabitur: Lex sapienti fonsuitae : ut dedin&
aruina mortis: Doc trinabona dabit gratiam In ite¬
nere contemptorum uorago: Astutus omnia agit
cum consilio quiautem fatuus ẽ a peri& stultitiã:
Nuntius impii cad& inmalum : legatus fidelis sani¬
tas : Aegestas &ignominia : ei quideserit disciplinã
qui autem ad quiescit arguenti : glorificabicur:
Desiderium si compleatur delectat animamd&es¬

Expanded text:
res supplantat. est quasi diues, cum nihil hres supplantat. est quasi diues, cum nihil htio animae uiri diuitiae suae: qui autem pauper est, increpationem non sustinet. lux iustorum laetificat: lucerna autem impiorum extinguetur. inter superbos semper iurgia sunt: qui autem agunt cuncta consilio, reguntur sapientia. substantia festinata minuetur: quae autem paulatim colligitur manu, multiplfertur, affligit animam: lignum vitae desiderium veniens. Qui detrahit alicui rei, ipse in futurum obligat se: qui autem timet praeceptum, in pace versabitur ÷ Lex sapientis fons vitae, ut declinet a ruina mortis. Doctrina bona dabit gratiam: in itinere contemptorum vorago. Astutus omnia agit cum consilio: qui autem fatuus est, aperit stultitiam. Nuntius impii cadet in malum. legatus fidelis sanitas. Egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam: qui acquiescit arguenti, glorificabitur. Desiderium si compleatur, delectat animam: detes
Abbreviated transcription (Latin):
buntur malo: Ab hominatio est dño labia men¬
dacia. Qui autem fideliter agunt placentei
Homouersutus celat scientiam: &cor insipientiũ
prouocat stulutiam: Manus fortium dominabit᷑
qua e autem remissa ẽ : tributis serui& : Maeror
incorde uiri humiliabit eum & sermonebono la &i¬
ficabitur Quinegligit damnum propteramicum
iustus ẽ. Iter autem impiorum decipi& eos:
Noninueni& fraudulentus lucrum. Et substantia
hominis erit auri pr&ium Insemita iustitiae
uita: lterautem deuium ducit ad mortem: filius
sapiens doctrina patris. quiautem in lusor est
uonaudit cumarguitur: Defructuoris homo sati¬
rabitur bonis: Anima autem praeuaricatorum
iniqua
quicustodit ossuum: custoditanimam suam. Quiauit
in consideratus ẽ adloquendum senti e tmala u
Vult & non uult piger. Anima autem operattauo
inpinguabitur : Verbum mendax iustus docestabiꝰ
impius autem confundit & confundeur: Iustitia
cuscodit in nocentisiu ani impi&as ueropi adeo¬

Expanded text:
buntur malo. Abominatio Domino labia menbuntur malo. Abominatio Domino labia mendacia: qui autem fideliter agunt, placent ei. Homo versutus celat scientiam: et cor insipientium provocat stultitiam. Manus fortium dominabitur: quae autem remissa est, tributis serviet. Moeror in corde viri humiliabit illum, et sermone bono laetificabitur. Qui negligit damnum propter amicum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum: et substantia hominis erit auri pretium. In semita juuita: iter autem deuium ducit ad mortem. Filius sapiens doctrina patris: qui autem inlusor est, non audit, cum arguitur. de fructu oris sui homo saturabitur bonis: anima autem praeuaricatorum iniqua. qui custodit 08 suum, custodit animam suam: qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam: impietas uero peccato
Abbreviated transcription (Latin):
terram suam saturabitur panibus. Qui autem sec¬
tatur otium stultissimus :ẽ. desiderium impu¬
monumentum ẽ pessimorum. radixautemiustorũ
profici&:
Propter peccata labiorum ruina proximat malo.
effugi& autem iustus deangustia: Defructu oris
sui unusquisque replebiturbonis. &iuxta o pera
manuum suarum r&ribu&urei: Via stulti recta
inoculis eius. Quiautem sapiens ẽ: audit consilia.
Fatuus statim indicat iram suam. qui autem dissi¬
mulat in iuriam callidus ẽ: Qui quod nouit loqui¬
tur: in dex iustitiae est. Quiautem mentitur testis
est fraudulentus. Est qui promittit. & qua sigla¬
dio pungitur conscientiae. lingua cutem sapi¬
entium sanitas est: Liabium ueritatis firmũ
erit inperp&uum. Qui autem testisest repenti¬
nus: concinnat linguam mendacii. Dolus incor¬
de cogitantium mala. qui autem inueniunt pacis
consilia sequitur eos gaudium: Non contristabi
iustum quicquidei acciderit: Impis autem reple¬

Expanded text:
terram suam, satiabitur panibus: qui autem secterram suam, satiabitur panibus: qui autem sectatur otium, stultissimus est. ÷ Desiderium impmunimentum est pessimorum: radix autem justorum proficiet. Propter peccata labiorum ruina proximat malo: effugiet autem justus de angustia. De fructu oris sui unusquisque replebitur bonis, et juxta opera manuum suarum retribuetur ei. Via stulti recta in oculis ejus: qui autem sapiens est, audit consilia. Fatuus statim indicat iram suam: qui autem dissimulat injuriam, callidus est: Qui quod novit loquitur, index justitiae est: qui autem mentitur, testis est fraudulentus. Est qui promittit, et quasi gladio pungitur conscientiae: lingua autem sapientium sanitas est. Labium veritatis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacii. Dolus in corde cogitantium mala, qui autem ineunt pacis consilia, sequitur eos gaudium. Non contristabit justum quidquid ei acciderit: impii autem reple
Abbreviated transcription (Latin):
& quistultus ẽ serui & sapienti.: Fructus iusti lignũ
uitae & qui suscipit animas sapiens ẽ. Suustus
interra recipit quanto magis impius & peccator
Quidiligit disciplinam diligit scientiam. quiaut̃
oditincrepationes insipiens ẽ. Quibonus est
hauri& ad ño gratiam. Qui autem confidit cogita
tionibus suis impieagit: Non roborabitur homo
eximpi&ate & radixiustorum non commouebit᷑
Mulier diligens corona ẽ uiro suo : & putredo
in ossibus eius quae confusione resdignas gerit :
Cogitationes iustorum iudicia: & consilia impi¬
orum fraudulenta : Verba impiorum insidiant᷑
sanguin: osiustorum liberabiteos. uerte impi¬
os & nonerunt domus autemiustorum perma¬
nebit doctrinasua noscituruir. quiautemuanus
& ex corsẽ patebit contemptui. melior ẽ pau¬
per & sufficiens sibi : quamgloriosus &indigens
pane: Nouitiustus animas iumentorum suorũ
Vffera autem impiorum crudelia. quio peratur

Expanded text:
et qui stultus est serviet sapienti fructus iusti lignum et qui stultus est serviet sapienti fructus iusti lignum vitae et qui suscipit animas sapiens est si iustus in terra recipit quanto magis impius et peccator qui diligit disciplinam diligit scientiam qui autem odit increpationes insipiens est qui bonus est hauriet a Domino gratiam qui autionibus suis, impie agit. Non roborabitur homo ex impietate: et radix justorum non commovebitur. Mulier diligens, corona est viro suo: et putredo in ossibus ejus, quae confusione res dignas gerit: Cogitationes justorum judicia: et consilia impiorum fraudulenta. Verba impiorum insidiantur sanguini: os justorum liberabit eos. Verte impios, et non erunt: domus autem justorum permanebit. Doctrina sua noscetur vir: qui autem vanus et excors est, patebit contemptui. Melior est pauper et sufficiens sibi, quam gloriosus et indigens pane. Novit justus animam jumentorum suorum: viscera autem impiorum crudelia. Qui operatur
Abbreviated transcription (Latin):
quos abicit. Impius facitopus in stabile. semi¬
nanti autem iustitiam merces fidelis Glementia
prae pirauit uitam & sectatiomalorum mortẽ
Ab hominabiled ño corprauum: & uoluntas eius
in his qui simpliciter ambulant: Manus inmanu
non erit in nocens malus: semen autem iustorum
salu abitur : Circulus aureus innaribus suis. mu¬
uerpulchra & fatua. Desiderium iustorum umn
bonum ẽ praescolatio impiorum furor.
Ali diuidunt propria & ditiores fiunt: alura piuNT
non sua & semperin e gestate sunt: Anima quae
benedicit inpinguobitur : & quiineoriat ipse quo¬
que iebriabitur: Qui abscondit frumenta male¬
ui&ur inpopulis. Benedictio autem supercaput
undentium Bene consurgit diluculo quiquaerit
uona. Qui autem inuestigator malorũ estõppri¬
netur ab eis : Qui confidit indiuitus suis corrus
ustiautem quasi uirens folium germinabunt:
Qui conturbat domum suam: possidebit uentos

Expanded text:
quos abjicit. Impius facit opus instabile: semiquos abjicit. Impius facit opus instabile: seminanti autem justitiam merces fidelis. Clementia praeparat vitam: et sectatio malorum mortem. Abominabile Domino pravum cor: et voluntas ejus in iis, qui simpliciter ambulant. Manus in manu non erit innocens malus. semen autem justorum salvabitur. Circulus aureus in naribus suis: mulier pulchra et fatua. Desiderium justorum omne bonum est: praestolatio impiorum furor. Alii dividunt propria, et ditiores fiunt: alii rapiunt non sua, et semper in egestate sunt. Anima, quae benedicit, impinguabitur: et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur. Qui abscondit frumenta, maledicetur in populis: benedictio autem super caput vendentium. Bene consurgit diluculo qui quaerit bona: qui autem investigator malorum est, opprimetur ab eis. Qui confidit in divitiis, corruet. justi autem quasi virens folium germinabunt. Qui conturbat domum suam, possidebit ventos
Abbreviated transcription (Latin):
illos : Non proderunt diuitiae indie ultionis
Iustiuia autem liberabit amorte: Iustitia sim¬
plicis dirig& uiam eius : & inimpi&ate sua cor¬
ru& impius : Iustitia rectorum liberabiteos
& in insidiis suis capientur iiqui : Mor tuo
homine immpio nullaerit ultra spes & expecta¬
tio sollicitorum peribit: Iustus de angustia
liberatus est & trad& urimpius proeo : Simu¬
lator oredecipit amicum suum : Iustiautom
liberabuntur scientia : In bonis iustorum exul¬
tabit ciuitas : Et inperditione impiorum¬
erit laudatio: Benedictione iustorum ex al¬
tabitur ciuitas : Et ore impiorum subuerte ur
Quides picit amicum suum indigens corde ẽ
uir autem prudens tacebit: quiambulatfral¬
dulenter reuelat arcana quia utem fidelissẽ
caelat animi cominissum. Vbinon ẽ guberpa¬
tor populus corru&. salus autem ubimul¬
ta consilia: Afflig&ur malo quifidem facit
pro extraneo quiautem cau& laqueos securus
uirmisericors. qui autem crudelis ẽ : & propin¬

Expanded text:
illos. non proderunt diuitiae in die ultionis: illos. non proderunt diuitiae in die ultionis: iustitia autem liberabit a morte. iustitia simplicis diriget uiam eius et in impietate sua corruet impius. iustet in insidiis suis capientur iniqui mortuo homine impio nulla erit ultra spes et expectatio sollicitorum peribit iustus de angustia liberatus est et tradetur impius pro eo simulator ore decipit amicum suum iusti autem liberabuntur scientia in bonis iustorum exultabit cierit laudatio. Benedictione justorum exaltabitur civitas: et ore impiorum subvertetur. Qui despicit amicum suum, indigens corde est: vir autem prudens tacebit. Qui ambulat fraudulenter, revelat arcana: Qui autem fidelis est animi, celat amici commissum: Ubi non est gubernator, populus corruet; salus autem ubi multa consilia. Affligetur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem cavet laqueos, securusvir misericors: qui autem crudelis est, et propin
Abbreviated transcription (Latin):
facit: Nec sociabitur eis afflictio : quasi perrisũ
stultus operatur scelus : Sapientia autem ẽ
uiro prudenti : Quodtim& impius uenio
supereum: Desiderium suum iustis dabitur
quasi tempestas transiens non erit impius.
Iusti autem quasi fundamentum sempi ternũ
sicut ac&um dentibus & fumus oculis. sicpiger
his quimiserunt eum Timor dñi apponedies
& anni impiorum breuiabuntur. Expectatio
iustorum la&itia. spesautem impiorum peri¬
bit: fortitudo simplicis uiadñi : & pauor his
qui operantur malum : Iustus in a&ernum non
commouebitur : Impii autem non habitabunt
super terram: Osiusti parturi& sapientiam
lingua prauorum peribit. Labia lusticonsi¬
derant placita: &osimpiorum peruersa
Statera dolosa abhominatio ẽ apud dm̃ & pon¬
dus aequum uoluntas eius: ubi fuerit superbia
ibierit & contumelia. ubi autem humilitas
ibi & sapientia. Simplicitas iustorum dirig&
eos & subplantatio peruersorum uastabit

Expanded text:
facit, nec sociabitur eis afflictio. Quasi per risum facit, nec sociabitur eis afflictio. Quasi per risum stultus operatur scelus: sapientia autem est viro prudentia. Quod timet impius, veniet super eum: desiderium suum justis dabitur. Quasi tempestas transiens, non erit impius: justus autem quasi fundamentum sempiternum. Sicut acetum dentibus, et fumus oculis, sic piger his qui miet anni impiorum adbreuiabuntur. expectatio iustorum laetitia: spes autem impiorum peribit. fortitudo simplicis uia domini, et pauor his qui operantur malum. iustus in aeternum non commouebitur: impii autem non habitabunt in terra. os iusti parturiet sapientiam: lingua prauorum peribit. labia iusti considerant placita, et os impiorum peruersa. Statera dolosa abominatio apud deum et pondus aequum uoluntas eius. ubi fuerit superbia, ibi erit contumelia: ubi autem humilitas, ibi et sapientia. simplicitas iustorum diriget eos et supplantatio peruersorum perdet
Abbreviated transcription (Latin):
bulat confidenter. Quiautem deprulat iuar
suas manifertus erit : Qui annuit oculo dabit
delorem. stultus labiis uerberabitur : Vena
uue dsiust &os impiorum operit miquitt
Odum su scitat rixas . &uniuersa delicta ope¬
rit caritas : In labiis sapientis inueni&ur sapien¬
da & uirga hedorso eius qui indig& corde
Sapientes ab iscondunt scientiam : Osautem¬
Sult confusioni proximum ẽ: Substantia
diuns urbrfortitudinis eius : pauor paupe¬
rum degestas eorum: opusiustiaduitams
fructus autem impii adpeccatum : uiauitae
cus todienti disciplinam. qui autem increpatio¬
nes relinquit errat: Abscondunt odium labia
mendacia qui profe t contum elias insipiens
est: Inmultiloquio peccatum non deerit
qui autem moderatur labia sua prudentissi¬
mus ẽ : Argentum electum lingua iusti
Corimpiorum pronihilo: labia iusti erudiur
plurimos. Qui autem indocti sunt : incordis
egestate morientur : Benedictio dñi diuites

Expanded text:
bulat confidenter: qui autem deprauat uias bulat confidenter: qui autem deprauat uias suas, manifestus erit. qui annuit oculo, dabit dolorem: stultus labiis uerberabitur. uena uitae os iusti: et os impiorum operiet iniquitatem. odium suscitat rixas, et uniuersa delicta operit caritas. in labiis sapientis inuenietur sapientia, et uirga in dorso eius qui indiget corde. sapientes abscondunt sstulti confusioni proximum est. Substantia divitis, urbs fortitudinis ejus: pavor pauperum, egestas eorum. Opus justi ad vitam: fructus autem impii ad peccatum. Via vitae, custodienti disciplinam: qui autem increpationes relinquit, errat. Abscondunt odium labia mendacia: qui profert contumeliam, insipiens est. In multiloquio peccatum non deerit; qui autem moderatur labia sua, prudentissimus est. Argentum electum, lingua justi: cor autem impiorum pro nihilo. Labia justi erudiunt plurimos: qui autem indocti sunt, in cordis egestate morientur. Benedictio Domini divites
Abbreviated transcription (Latin):
super sellam in excelso urbis loco. Vt uocar& tran¬
scuntes uiam : & pergentes itnere suo : Quis est
pariuilus declin& adme : Q ue cordi locuta est᷑:
Aquae furtiuae dulciores sunt: cpanis absconditus
suauior : Etignorauit quod gigantes ibisint : &
inprofundis inferni conuiuae eius:
PARABOLAE SALOMOUIS
ilius sapiens la&ificat patrem : filiu s uero stults
maestitia ẽ matrissuae : Non proderunt thesau¬
ri impieatis : Iustitia uero liberabitamorte
Non ađ flig& dnr fame animam iusti : &insdias .xxii¬
impiorum subuert& : Aegestatem operata ẽ
manus remissa : manus autem forcium diuitias
parat: Qui congregat inmesse. filius sapiensiẽ
qui autem sterait aestate filius confusionis
Benedictiodñi supercaput iusti: oĩ autem impio¬
tum oparit niquitatem Memoria iusticum
laudibus : et nom enimpiorum putresc&
Sapiens corde praecepta suscipies: stultus
puuditur labis. Quiambulat simpliciter am¬

Expanded text:
super sellam in excelso urbis loco ut vocaret transuper sellam in excelso urbis loco ut vocaret transeuntes viam et pergentes itinere suo quis est parvulus declinet ad me et vecordi locuta est aquae furtivae dulciores sunt et panis absconditus suavior et ignoravit quod gigantes ibi sint et in profundis inferni convivae eius parabolae Salomonis filius sapiens laetificat patrem filius vero stultus maestitia est matris suae non proderunt thesauri impietatis iustitia vero liberabit a morte non adfliget Dominus fame animam iusti et insidias impiorum subvertet egestatem operata est manus remissa manus autem fortium divitias parat qui congregat in messe filius sapiens est qui autem stertit aestate filius confusionis benedictio super caput iusti os autem impiorum operit iniquitatem memoria iusti cum laudibus et nomen impiorum putrescet sapicaeditur labiis. qui ambulat simpliciter, am
Abbreviated transcription (Latin):
adño Qui autem hme peccauerit laed & arim
suari: omines quime oderunt diligunt mortero :¬
apientia aedificauit sibi domum: excĩditcolũnas
septem Immolauit uictimassuas miscuitu¬
ut uocarent ad arcem & ad moenia ciuitatis:
Siquis est paruulus ueniat adme : & insipientibus¬
locuta ẽ : Venite comedite panem meum: &bibite
uinum quod miscui uobis: Relinquite infantiam
& uiuite : &ambulate inuias prudentiae: quieru¬
dit derisorem: Ipsesibi iniuri am facit. Et qui arguit
impium : generat maculam sibi: Noli arguere
derisorem : neoderitte Argue sapientem & dili¬
g&te : Da sapienti occasionem &add&ur ei sapien¬
tia Doceiustum : & festinabit accipere :¬
rincipium sapientiae timordñi &scientia scõrum
prudentia Perme enim multiplicabuntur diestu
& addentur tibi anniuitae: Si sapiens fueris tibi¬
m& ipsi eris si autem hrusor solus partabis malũ
Mulier stulta & clamosa plenaq hlecebris &
nihil omnino sciens: sedit inforibus domus suae :¬

Expanded text:
no. Qui autem in me peccaverit: ledet animam suam: et omnes qui me odorent diligant mortem. Sapientia edificavit sibi domum: excidit colunnas septem: immolavit victimas suas: miscuitut vocarent ad arcem et ad moenia civitatis, dicens: Si quis est parvulus veniat ad me; itemque insipientibus: Venite, comedite panem meum, et bibite I uersus: Relinquite infantiam et uiuite et ambulate per uias prudentiae. qui erudit derisorem, ipse sibi facit iniuriam: et qui arguit impium, generat maculam sibi. noli arguere derisorem ne oderit te argue sapientem et diliget te da sapienti et addetur ei sapientia doce iustum et festinabit accipere principium sapientiae timor Domini et scientia sanctorum prudentia per me enim multiplicabuntur dies tui et addentur tibi anni vitae si sapiens fueris tibimet ipsi eris si inlusor solus portabis malum mulier stulta et clamosa plenaque inlecebris et nihil omnino sciens sedit in foribus domus suae
Abbreviated transcription (Latin):
tempestas in gruerit. quando uenert superuor
tribulatio & angustia : tuncinuocabunt me
& non exaudiam. mane consurgent & nonin¬
uenient me : eo quod ex osam habuerint disc¬
plinam &tmorem dñi non susceperint : pecad¬
qui euerint consiliomeo & detraxerint uniuer¬
sae correptionimeae : Comedent igitur fruc¬
tus uiae suae : suisque consilus saturabuntur:
A uersio paruulorum interficieteos : Etprosperi¬
tas stultorum perd& illos : quiautem meapdi¬
erit : absque terrore requiest& et abundantio
perfruur malorum timore sihlatun lam¬
pilimi si susceperis sermones ineos : &mandata
mea absconderis peneste ut audiat sapientiam
auristua : Inclina cortuum adagnoscendam pru¬
dentiam: si enim sapientiam inuocaueris. & ĩn¬
clinaueris cortuum prudentiae : Siquaesieris eã
quasi pecuniam & sicut thesauros effoderiseam :
tuncintelloges timorem dñi & scientiam dĩ iue¬

Expanded text:
enerit super vos tribulatio, et angustia: Tunc invocabunt me, et non exaudiam: mane consurgent, et non invenient me: Eo quod exosam habuerint disciplinam, et timorem Domini non susceperint: Nec acquieverint consilio meo, et detraxerint universae correptioni meae. Comedent igitur fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur. Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum perdet illos. Qui autem me audierit, absque terrore requiescet, et abundantia perfruetur, malorum timore sublato. ili mi, si susceperis sermones meos, et mandata mea absconderis penes te: Ut audiat sapientiam auris tua: inclina cor tuum ad cognoscendam prudentiam. Si enim sapientiam invocaveris, et inclinaveris cor tuum prudentiae: Si ququasi pecuniam, et quasi thesauros investigaveris eam: tunc intelliges timorem Domini, et scientiam Dei repe
Abbreviated transcription (Latin):
tas omnilapide p̃tiosootnpca. fund amentũ primũ
ispao secuidus saphirus tertius cabtidonius
eueus smaragdus quintus sardonix. Sextus
ardius Sepamus chrrsoltus: Octauur berillus
uoner topatiu orimuschriso prassus unde¬
stplartactuitatis a uronilindo tamquã uitrum
ꝑplardũ iuFetem plum nonuidiinea. dñs enim
ał̃ omnipotens ter plimillius ẽ et agnus : Etciuitas
uoniro ꝑsole sequeluna uduceant inea. Namclari¬
uodi inluminabiteam: elucerna eius agnus e  tam¬
bilabunt gentes hiluminecius. etregesterrae afferent
nloriamsiem ethonoreminillam. Et por caecius
nondiuidentut perdiem : Nexerum non eritillie¬

Expanded text:
itatis omni lapide pretioso ornata fundamentum primum itatis omni lapide pretioso ornata fundamentum primum iaspis secundus sapphyrus tertius carcedonius quartus zmaragdus quintus sardonix sextus sardinus septimus chrysolitus octavus berillus nonus topazius decimus chrysoprassus undendum tanquam vitrum perlucidum, et templum non vidi in ea. Dominus enim Deus omnipotens, templum illius est et Agnus. Et civitas non eget sole, neque luna, ut luceant in ea. Jam claritas Dei illuminabit eam, et lucerna ejus est Agnus, et ambulabunt gentes in lumine ejus, et reges terrae afferent gloriam suam et honorem inillam, et portae ejus non claudentur per diem. Nox enim non erit illi
Abbreviated transcription (Latin):
tem dec ielo adõ: habentem claritatem dĩ: lum̃ ẽĩ
simile lapidi pretioso : tam quam lapidi laspidis
sicut cristallum : Et habebat murum magnũ & altũ
habens portas duodecim. Etportis angulos duo¬
decim : Et nomina scripta quae sunt nomina
duodecim tribuum filiorum isrł: Ab oriente portȩ
tres : It ab aquilone portetres. Et abaustropdrtȩ
tres : Etab occasu portae tres: Etmurus ciuitatis:
habens fundamenta duodecim. et inipsis duode cĩ
nomina duo decim a postolorum & agni : Etquiloque¬
batur mecum habebatmensuramharunnine aliꝓcã
ut in &ir&ur ciuitatem : & portas eius  muerta
etciuitas i quadro posita ẽ. longitudo
est quanta & latitudo : Et mensus ẽ ciusa
deharundine : ꝑstadia duo decimmilia. Lona
Etdatitudo & altitudo : ȩ qualia sunt : et mensus &¬
nurosge centum quadraginta quattuortubitorum
oStas ominis quat t̃ augeli: e terat structura
tuis e dpde laspide Ipsa uerociuitas auro
mundo similif uiro mundo: fundamenta muricun¬

Expanded text:
laritatem Dei: lumen ejus simile lapidi pretioso, tanquam lapidis jaspidis, sicut cristallum; et habebat murum magnum et altum, habens portas duodecim, et in portis angelos duodecim, et nomina scripta, quae sunt nomina duodecim tribuum filiorum Israel. Ab oriente portae tres, ab aquilone portae tres, ab austro portae tres, et ab occasu portae tres; et murus civitatis habens fundamenta duonomina duodecim apostolorum agni et qui loquebatur mecum habebat mensuram harundinem auream ut metiretur civitatem et portas eius et murum et civitas in quadro posita est et longitudo est, quanta et altitudo. et mensus est ciuitatem de harundine per stadia duodecim milia. longitudo et latitudo et altitudo eius aequalia sunt. et mensus emuros eius centum quadraginta quattuor cubitorum mensura hominis, quae est angeli. et erat structura muri eius ex lapide iaspide, ipsa uero ciuitas auro mundo simile vitro mundo fundamenta muri civ