comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑am. ł nata᷑ ꝑsonam assumpserit : ⁊
an ita oueniat dici diuinã nat᷑am
eẽ incarnatam. sic̃ ds̃ incarnatꝰ ⁊ u̾
bum incarnatum᷑ sane dr̃. ħ inquisi¬
tio siue inquirendi rõ iuxta sacͣrum
a uctoritatũ testimonia partim impli¬
cata atq ꝑplexa. partim uͦ explicata

Expanded text:
naturam, vel natura personam assumpserit. Et an ita conveniat dici divinam naturam esse incarnatam, sicut Deus incarnatus, et Verbum incarnatum sane dicitur. Haec inquisitio sive quaerendi ratio, juxta sacrarum auctoritatum testimonia, partim implicita atque perplexa, partim vero explicita
Abbreviated transcription (Latin):
S quia ald̾ subticuit atq locõnis
modus nimiã uid̾et᷑ face̾̃ ex p̾ssio¬
nem. Si nat᷑a diuina dr̃ẽt᷑ caro fc̃a.
assere ne si illd̾ dicat᷑. ꝯu̾sibilii nat᷑e ĩ
nat᷑am significari putet᷑. Ex p̃missis in¬

Expanded text:
itas subticuit, atque locutionis modus nimiam videretur facere expressionem si natura divina diceretur caro facta, asserere; ne, si illud dicatur, convertibilitas naturae in naturam significari putetur. Ex praemissis in
Abbreviated transcription (Latin):
matris. ẜuid ꝙ ubum caro fc̃m ÷ Illa
enĩ nat᷑a q̃ semꝑ genita manet
ex pr̃e. nat᷑am nr̃am sñ peccõ susce¬
pit ut nasce̾t᷑ ex uirgine. hac aue¬
toritate uidr̃ tradi ꝙ diuina nata
humanã suscep̃. u uehem̃t̾ mo¬
ũi possumꝰ ꝙ eam gentã et̾nalẽ¬

Expanded text:
m id quod Verbum caro factum est. Illa enim natura quae semper genita manet ex Patre, naturam nostram sine peccato suscepit, ut nasceretur ex Virgine. Hac auctoritate videtur tradi quod divina natura humanam suscepit. Ubi vehementer moveri possumus, quod eam genitam aet
Abbreviated transcription (Latin):
ineumdas nuptias. tͥa q̃damst̃ ꝯsanguinitaᷤ
affinitas ⁊ spũ ał germanitas. Consanguini¬
tas est int̾eos qui tungunt᷑ scd̾m lineam
t. s mediante genere st̃ sociati. Ybigrãyxor
filii frĩs mei q̃ ñ est degenere meo ꝑꝓ ip̃m qͥ
est de genere meo mͥ asfinis fc̃a esb ⁊ ego illi:
Sp̃ualis ꝓximitas est int̾ cõpatremet cõ¬
matrem. et int̾ eos quoꝵ unꝰ altm desacͦ
forte leuauit. ł in cathe tratione aut cõ¬

Expanded text:
ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, ineundas nuptias. Tria quidem sunt: consanguinitas, affinitas, et spiritualis germanitas. Consanguinitas est inter eos qui junguntur secundum lineam ti, sed mediante genere sunt sociati, verbi gratia, uxor filii fratris mei quae non est de genere meo, per ipsum qui est de genere meo, mihi affinis facta est, et ego illi. Spiritualis proximitas est inter compatrem et commatrem; et inter eos quorum unus alterum de sacro fonte levavit, vel in catechizatione aut Con
Abbreviated transcription (Latin):
ic dicendum est. ꝙ aliud est fornicat̾a aliud
strriprũ. aliud adult̾um. aliud incestusi
aliud raptꝰ fornicatõ licet sit gͦ omĩs illiciti
coitus qͥfit extrauxorem tñsp̃alit̾ intelligit᷑
inusu uiduat᷑. ł meretͥcum uł concubinarũ.
Stuprum ͥe est uͥginum illicita defloratio.
adult̾um est alienithori iuolatio. Uñ adul¬
g̃um dicitur qiͣ alt̾tus thori accessio. Incestꝰ
est consanguinearum uł affinium abnsus.
Unde incestuosi dnr᷑ quicon sanguineis
ł affinib suis abtituntur: Raptiis admitit᷑
cum puella iuolenter a domo patris edugt᷑
ut corrupta inuxorem habeatur. sine puelle
siue parentib uis illata constiterit hic morte
mulctatur s si ad eccłiam cum rapta ꝯfugĩt
pͥuilegio eccłie mortis impunitatẽ meret᷑¬
Accẽdend̾ est etiam ilłd̾ alexandri ꝙ ait. ꝙ
fr̃ soror ue uxoris tue cognati dnt᷑. Eqͥuocato¬
nis uire fit. et noq̃tate uulgaris appellat̃õniͤ
appellatur: Sororis aut̾e uir non habet sp̃ã

Expanded text:
ic dicendum est quod aliud est fornicatio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud raptus. Fornicatio, licet sit genus omnis illiciti coitus qui fit extra uxorem, tamen specialiter intelligitur in usu viduarum, vel meretricum, vel concubinarum. Stuprum proprie est virginum illicita defloratio. Adulterium est alieni thori violatio, unde adulterium dicitur quasi alterius thori accessio. Incestus est consanguineorum, vel affinium abusus. Unde incestuosi dicuntur, qui consanguineis vel affinibus suis abutuntur. Raptus admittitur, cum puella violenter a domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur; sed si ad Ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio Ecclesiae mortis impunitatem meretur. Addendum est etiam illud Alexandri, qui ait: Quod frater sororve uxoris tuae cognati dicuntur, aequivocationis jure fit, et necessitate vulgaris appellationis pappellatur. Sororis autem vir non habet specia
Abbreviated transcription (Latin):
ensebitis emissenus Inuisibilis sac̃dos insibi¬
les ceͤaturas instbstanciam corꝑis. ⁊ sangui¬
nissui. U̾bosuo secreta potestate conmutat.
Exhis aliisq płib constat uer̃ corpus xp̃iet
Si autem q̃ritur qualis sit illa comisio
anformalis an substancialis uł ałt̾iusge¬
neris: diffinire non sufficio. formalem tũuͤ
esse cognosco. quia spẽs rerum q̃ ante fue¬
rant remanent. sapor et pondiis qͥ bdam
Qui sensu p̃misse auctoritates consentre
conũti sudstancialit̃. incorpus ułsangui¬
nem xp̃i cotidie sit aliqͣ sub̾a corpꝰ uł sangiĩ.

Expanded text:
is sacerdos visibiles creaturas in substantiam corporis et sanguinis sui, verbo suo, secreta potestate, commutat. Ex his aliisque pluribus constat verum corpus Christi et Si autem quaeritur qualis sit illa conversio: an formalis, an substantialis, vel alterius generis, definire non sufficio. Formalem tamen non esse cognosco, quia species rerum quae ante fuerant remanent, et sapor, et pondus. Quibusdam Cui sensui praemissae auctoritates consentireconvertitur substantialiter in corpus vel sanguinem Christi. quotidie fit aliqua substantia corpus
Abbreviated transcription (Latin):
illam cẽ intelligendam ut sub ilł acciĩ corpꝰ xͥ¬
dentibꝰ sub quib erat pͥus substancia panis
et uini. post consecratõnem sit sub̾a corꝑis et
sanguinis sic tñ ut non eis afficiatur: etfic
asserunt dictũ panẽ transsire incorpꝰ xp̃i
quiaubienit panis mĩc est corpꝰ .xͥ. Ꝙꝙ siẽ :
dicunt uł inp̃iacentem materiam resolui.
uel innichiltm redigi. ¶lii nͦ putaũnt
ibi substantiam panis et uĩnĩ remañe. et ibi¬
dem corpꝰ xͥ. eẽ et sanguinem. Et hac rõne
mirũ ẽ. et ip̃im subam panis uł niui di¬
cunt esse sacramentũ. S ꝙ ñ sit ibisubstan¬
cia nisi corpꝰ xͥ et sanguis. Exp̃dictis ⁊ sub¬
ditis aꝑte ostenditur: Ait enĩ ambrosins.

Expanded text:
illam esse intelligendam, ut sub illis accidentibus, sub quibus erat prius substantia panis et vini, post consecrationem sit substantia corporis et sanguinis; sic tamen, ut non eis afficiatur, et sic asserunt dictum panem transire in corpus Christi quia ubi erat panis, nunc est corpus Christi. dicunt vel in praejacentem materiam resolvi, vel in nihilum redigi. Alii vero putaverunt ibi substantiam panis et vini remanere, et ibidem corpus Christi esse et sanguinem, et hac ratione mirum est; et ipsam substantiam panis vel vini dicunt esse sacramentum. Sed quod non sit ibi substantia, nisi corpus Christi et sanguis, ex praedictis et subditis aperte ostenditur. Ait enim Ambros.
Abbreviated transcription (Latin):
et igne pissioris decoctus in ara craci pani
enim angelorum factus est cib hominum.
Unde ait. Ego sum panis uite qui descendi
decelo. Et item panis quem ego dedero caro
mea est. ꝓmundi uita. Exhis itaq duabus
sentenciis aꝑte datur intelligi quia panis
ille et iste non duos unus panis et unacaro.
ꝓcul dubio uñ efficitur corpus. Illud tiere
illud sane qd̾ sup̃tum est de uͥgine. ꝙ resur¬
rexit. Et incelum ascendit. Item gg̃. Quis fi
delium habere dubium possit. in ip̃aĩmo¬
latõnis hora ad sacerdotis celos aꝑiri. in
illo xͥ mistio. angłorum coros adeẽ: sũma
et imasociari. Unũ quidem ex inuisibi¬
lib atq nsibilib fieri. Idemi eodem mom̃to¬
et incelum rapitur miuist̾i̾o angłoꝵ cꝑi
ficut diuinitas u̾bi totum implet mñdũ.
piat. omnes equaliter corpꝰ xp̃i integerri¬
me simaunt. Post consecratõnem gͦ. ñ est ibi
substancia panis uł uniii: licet spẽs remane¬
ant. Est i ibi species panis et nim. sic̃ et sapor.

Expanded text:
et igne passionis decoctus in ara crucis. Panis enim angelorum factus est cibus hominum, unde ipse ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi et item: Panis, quem ego dabo, caro mea est, pro mundi vita. Ex his namque duabus sententiis aperte datur intelille et iste, non duo, sed unus panis, una caro procul dubio unum efficitur corpus. Illud vere, illud sane quod sumptum est de Virgine, quod resurrexit, et in coelum ascendit. Item Greg. in Hom. paschali: Quis fidelium habere dubium possit, in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, in illo Christi mysterio angelorum choros adesse, summa et ima sociari, unum quid ex invisibilibus atque visibilibus fieri? Idem: Eodem momet in coelum rapitur ministerio angelorum cSicut divinitas Verbi totum implet mundum, piat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime sumunt. Post consecrationem ergo non est ibi substantia panis vel vini, licet species remaneant. Est enim ibi species panis et vini, sicut et sapor.
Abbreviated transcription (Latin):
nis uł ꝙ erat panis modo est corpꝰ xp̃i. Manẽs¬
enĩ panis non est corpͣ xp̃i s mutata i id qd̾
fcã est. est corpꝰ xͥ. Nec dicimiis substantiam
panis uł uini materiamẽẽ corꝑis uł sangniniᷤ¬
qr non deeaut demat̾ia format᷑ corpꝰ s tp̃a
formatur millud. Et efficitur illd̾. uñ augꝰ.

Expanded text:
id quod erat panis, modo est corpus Chrisenim panis non est corpus Christi, sed mutata in id quod facta est, est corpus Christi. Nec dicimus substantiam panis vel vini materiam esse corporis vel sanguini non de ea ut de materia conformatur corpus; sed ipsa formatur in illud, et efficitur illud, unde Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
ttende his diligent̾ qr tͦpo premissoꝵ
quodam hicutitur augꝰ quo solent res
signisicantes rerum sortiri uocabula quas
significant. ħ ii itisibiis spẽ panis uocat᷑
noĩe carnis. Et insibilis spes uini noĩe sangͥ¬
quia scd̾m illam spẽm. nonuidet᷑ s intelligr᷑
ita et sangitis Earo inusibilis dicit᷑ de isacra¬
mentum carnis uisibilis. qrspẽs panis scd̾m
quam illa nonuidetur caro: est sacͥmẽtũ
carnis uisibilis. quia carne inuisibili .i sp̃e
catir corpus xp̃i. ꝙ est uisibile et palpabile
ubi insua forma apparet. ita et desangnine
accipi debet. Quem sensum affirmat ang.
aꝑiens qualiter p̃dicta intelligenda sint qr
obscure dixerat consequent̃ dicens ita pa¬
nem uocari corpꝰ xp̃i cumuere sit sacra¬
mentum corꝑis xp̃i. qcđ incruce positũ
est. ficut ip̃a inmolatio quefit manib sac̃¬
dotis uocatur xp̃i passio. non rei uerstate.
s significantimisfĩo. Et sicut sac̃mentũ fides
dicitur fides. Satis responsum est heticis ob

Expanded text:
tende his diligenter quia tropo quodam utitur hic Aug., quo solent res significantes rerum sortiri vocabula quas significant. Hic enim visibilis species panis vocatur nomine carnis, et visibilis species vini nomine sangusignificantes rerum sortiri vocabula quas ita et sanguis. Caro ergo invisibilis dicitur esse sacramentum carnis visibilis, quia species panis, secundum quam illa non videtur caro, est sacramentum carnis visibilis, quia carne invisibili, id est,icatur corpus Christi, quod est visibile et palpabile, ubi in sua forma apparet. Ita et de sanguine accipi debet. Quem sensum confirmat Aug., aperiens qualiter praedicta intelligenda sint, quia obscure dixerat: consequenter dicens ita pnem vocari corpus Christi, cum vere sit sacramentum corporis Christi quod in cruce positum est; sicut ipsa immolatio quae fit manibus sacerdotis, vocatur Christi passio, non rei veritate, sed significandi mysterio; et sicut sacramentum fidei dicitur fides. Satis responsum est haereticis et
Abbreviated transcription (Latin):
conceptione non fuit factim: qͦ mͦ dr̃ corpꝰ¬
formatũ de inceps formetur. s qr substancia
panis nel uini q̃ añ non fuerant corpꝰ p̃i
uł sanguis ñbo celesti fit corpꝰ et sanguis et
caro. et sub̾auini fit sangnis xͥ. nec tam̃
aliquid addit᷑ corꝑi uł sangnini ne auget᷑
salubrit̃ potest. inuestigari salubrit̃ ñ p.
augm̃tatur: nec sangnis ex uini conũ sione
eiꝰ uoluntati et potencie ascͥbatur qͥ idem
corpꝰ de uͥgineduxit. Fregͦ sub̾a ilła istali¬

Expanded text:
conceptione non fuit factum. Qformatum deinceps formetur, sed quia substantia panis vel vini, quae ante non fuerat corpus Christi vel sanguis, verbo coelesti fit corpus et sanguis. Et caro, et substantia vini fit sanguis Christi; nec tamen aliquid additur corpori vel sanguini, nec augetur salubriter potest, investigari salubriter non paugmentatur, nec sanguis ex vini conversione, ejus voluntati et potentiae adscribatur, qui idem corpus de Virgine eduxit; fit ergo substantia il
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinem sumamꝰ ut ita et ũitas nõ
De sit et ridicłm nullum fiat apaganis: qd̾
cruorem occisi hominis bibamus. Ne igitur
mentum. xp̃missis iam liquet quare
subalia specie et quare sub ista: hoc sacra¬
mentum dominus celebraũit: et celebra¬
ri qnob̾ institũt: Qre sub duplici specie

Expanded text:
similitudinem sumamus; ut et ita veritas non desit, et ridiculum nullum fiat a paganis, quod cruorem occisi hominis bibamus. Ne ergo mentum. Ex praemissis jam liquet, quare sub alia specie, et quare sub ista hoc sacramentum Dominus celebraverit, et celebrari a nobis instituerit. 6. Quare sub duplici specie
Abbreviated transcription (Latin):
fit sangnis consecratõne ñbi celestis. Item agͥꝰ¬
itaꝑ eumdem ex sub̾a panis et uini idem
corpus xp̃i et sangiis consecratur: Corpus
xp̃i et uitas est. et figura. u̾itas. dũ corpꝰ. xp̃i

Expanded text:
fit sanguis consecratione verbi cfit sanguis consecratione verbi cita per eumdem ex substantia panis et vini idem corpus Christi et sanguis consecratur. Corpus Christi et veritas est, et figura. Veritas, dum corpus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
nominatur. post consecratõnem corpussig-
ꝑost consecratõnem sangis nuncupatur.
Tu dicis amen hoc est uerum est. ꝙ ĩmo so¬
nat: affectus senteit̃. Item augͦ. Inspecie pa¬
.i. earnem et sanguimnemꝰ^ ramtis ne similit̃
pendimꝰ has dnas sp̃es. sic̃ ante ꝯsecratõnem
pendebamꝰ. Cum fideliter fateamur ante cõ¬
secratonem panem eẽ et uinum qd̾ nat᷑a for¬
mauit. Poft consecratõnem nͦ caruẽ xp̃iet
sanguinem. ꝙ bñ dictio consecrauit. Item
ambrosiꝰ. Panis est in altari usitatus ante
ybasacra. ubi accessit consecratio: depane
fit .x. caro. Quomodo autem potest ꝙ pa¬
nis est eẽ corpꝰ xp̃i consecrat᷑one: q̃ fit xp̃i¬
ut inciꝑent ẽẽ q̃ nouerant. qnͣto magisoꝑa¬
toris est ut sint q̃ erant. et ĩnaliud ꝯmutẽ.¬
dur: Et sic ꝙ erat panis. inte consectatõnẽ:
iam corp xp̃i est post consecratonem. qri s̃mo
xp̃i creat᷑am mutat. Etsic ex pane fit cocpꝰ
x. Et uinum cũ aqua incalicẽ missum. fit¬

Expanded text:
nominatur, post consecrationem corpus signpost consecrationem sanguis nuncupatur. Tu dicis: Amen, hoc est, verum est. Quod sermo sonat, affectus sentiat. Item. Sicut veid est, carnem et sanguinem, honoramus; nec similiter pendimus has duas species, sicut ante consecrationem pendebamus, cum fideliter fateamur ante consecrationem panem esse et vinum, quod natura formavit; post consecrationem vero carnem Christi et sanguinem, quod benedictio consam., c. 4: Panis est in altari usitatus, ante verba sacra; ubi accessit consecratio, de pane fit Christi caro. Quomodo autem potest quod panis est, esse corpus Christi? Consecratione, quae fit ut inciperent esse quae non erant: quanto magis operatorius est, ut sint quae erant, et in aliud commutentur? Et sic quod erat panis ante consecrationem jam corpus Christi est post consecrationem, quia sermo Christi creaturam mutat, et sic ex pane fit corpus Christi, et vinum cum aqua in calice missum
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃a p̃cedentium patrũ ad par¬
uulos tͣnseant. sic̃ illd̾ pͥmi hoĩs peccõ
in om̃s carnalit̾ genitos diximꝰ redun¬
dasse. ⁊ si peccã parentum tͣnseunt in
paruulos. utrum om̃ĩum qͥ fuert̃ ab
adam usq ad ip̃os. an aliquoꝵ ⁊ nõ
bigue disserit. uidp̃ enĩ approbare
peccã parentum p̃cedentiũ impu¬
tari paruuł. ñ omĩum tñ qui fuer̃
ab adam. ne importabili & ninia sar¬
cina in pena et̾na gͣuarent᷑ paruuli.
s tm̃ eoꝵ parentũ qui eos aqͣrta gn̾a¬
tione p̃cesserunt. ꝙ ꝯfirmat illis u̾b̾

Expanded text:
peccata praecedentium patrum ad parvulos transeant, sicut illud primi hominis delictum in omnes carnaliter genitos diximus redundasse. Et si peccata parentum transeant in parvulos, utrum omnium qui fuerunt ab Adam usque ad ipsos. an aliquorum et non bigue disserit; videtur enim approbare peccata parentum praecedentium imputari parvulis, non omnium tamen qui fuerunt ab Adam, ne importabili et nimia sarcina in poena aeterna gravarentur parvuli; sed tantum eorum parentum qui eos a quarta generatione praecesserunt. Quod confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
insufflando daret. ut ase quoq ꝓcede
significans aꝑte ostũdet flando. ꝙͣ spirã¬
do dabat occulte. Quiagͦ si nasce̾t᷑ ñ tm̃
de pr̃e. nec tm̃ de filio. s de ambob. utiq
nasce̾t᷑. sine dubio filiꝰ drẽt᷑ amboꝵ. Ac
ꝑ ħ quia filiꝰ amboꝵ nullo mͦ eẽt. nͭ opor¬
& ꝓced̾e int̾sit. de illa excellentis¬
cedit qd̾ nascit᷑. Sic̃ ñ om̃e ꝙ bipes ẽ.
scio. Distingu̾e aũ int̾ illam gn̾ationẽ
⁊ hanc ꝓcessionẽ nescio. ñ ualeo. ñ suf¬
fitio. Ac ꝑ hoc quia de illa ⁊ ista ẽ.¬

Expanded text:
insufflando daret , ut a se quoque procedere significans, aperte ostenderet flando, quod spirando dabat occulte. Quia ergo si nasceretur, non tantum de Patre, nec tantum de Filio, sed de ambobus utique nasceretur; sine dubio filius diceretur amborum. Ac per hoc quia filius amborum nullo modo est, non oporprocedere intersit, de illa excellentisrocedat quod nascitur; sicut non omne quod bipes est scio: distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem nescio, non valeo, non sufficio. Ac per hoc quia e
Abbreviated transcription (Latin):
confitebor et tu. remissisti. Mãgna pietas
et d̾s dimitiit qi hoc ip̃m dicẽ qͣ dãm ꝓnũ¬
ciare est corde. sumdum est uox in orent
homo audiat confessionem. et d̃s audit.
Item. sacͥficium deo sp̃c contribulatꝰ. ⁊ c̃.¬

Expanded text:
confitebor, et tu remisisti. Magna pietas Det Deus dimittit; quia hoc ipsum dicere, quoddam pronuntiare est corde. Nondum est vox in ore ut homo audiat confessionem, et Deus audit. Item: Sacrificium Deo spiritus contribulatus; c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ñ ore tacente ueniam int̃dutm ꝯseqͥniur:
hĩc etiam leꝑsi illi quib dñs p̃cepit ut ostea¬
d̾ent se sac̃dotib initinere añqm̃ ad sac̃do¬
tes uenirẽt. mundatifunt. Ex quo insimal᷑
etiam non pͥis demonim̃to ẽ ad ductus.¬
fessionem. Nemo enim potest confiteri nifi
suscitatus. quia amortuo ueludillo qui ũ est
ꝑit confessio. Nullus gͦ confitetur nͥ resuscita¬
tus. Nemo nͦ resuscitatur nisi lapecc̃o soluitur.
quia peccatum mors anime est. que ut est ui¬
ta corꝑis: ita eius uita deꝰ est. his aliisq pluri¬
bnis auctoritatib ꝓbatur ante confessionem

Expanded text:
e veniam interdum consequimur. Hinc etiam leprosi illi quibus Dominus praecepit ut ostenderent se sacerdotibus, in itinere, antequam ad sacerdotes venirent, mundati sunt. Ex quo insinuatuetiam non prius de monumento est eductufessionem. Nemo enim potest confiteri, nisi suscitatus, quia a mortuo, velut qui non est, perit confessio. Nullus ergo confitetur, nisi resuscitatus. Nemo autem suscitatur, nisi qui a peccato solvitur, quia peccatum mors animae est, quae ut est vita corporis, ita ejus vita Deus est. His aliisque pluribus auctoritatibus probat
Abbreviated transcription (Latin):
ic oritur questio multiplex ꝯfessione dimittat᷑¬
pͥmo enim queritur utrumsine satiffactõ ꝓecc̃m.¬
ne et oris confessione: ꝑsolam cordis contͥcionẽ
peccatum alic ui dimiitatur. Scd̾o. an
aliquando fufficiat confiteri deosine sac̃¬
dote. Tercio anlaico fideli facta ualeã ꝯfessio.
In his eninĩ docti diuersa sentire inuentunt᷑.
quia suꝑ his uaria ac pene adu̾sa tradidis¬
se uidentur doctores. Dicunt enimdoctores
quidam sine confessione oris et satiffactõne
oꝑis. neminem apeccato mundari. sitempus
dimitti adõ. si tamenuotum confitendi

Expanded text:
ic oritur quaestio multiplex. Primo enim quaeritur utrum absque satisfactione et oris confessione, per solam cordis contritionem peccatum alicui dimittatur; secundo an alicui sufficiat confiteri Deo sine sacerdote; tertio, an laico fideli facta valeat confessio. In his etiam docti diversa sentire inveniuntur, quia super his varia ac pene adversa tradidisse videntur doctores. Dicunt enim quidam, sine confessione oris et satisfactione operis neminem a peccato mundari. si tempus dimitti a Deo, si tamen votum confitendi
Abbreviated transcription (Latin):
latun surrepens aqua in senti ⁊ a uam ꝑ¬
negligentium culpam impleat nauem et sub¬
mergat: Ideo ieiunium et elemosine et orõ¬
nes inuigilent. In quib cum dicimus dimit¬
te. nob̾ debita nr̃a ⁊c̃. Manifestamiis noshr̃e
ꝙ nob̾ dimittatur. Et in his uerbis humilian¬
t̾es animas nr̃as. cotidianã agere penitentiam
non cessamtis: desatiffactione uenialium
e autem ꝓuemalib sit satiffactosufficiens.
Augustinꝰ insinuat. ita inquiens ĩench̾. de¬

Expanded text:
latim subrepens aqua in sentinam per latim subrepens aqua in sentinam per negligentium culpam impleat navem, et submergatur? Ideo jejunium, et eleemosyna, et orationes invigilent, in quibus cum dicimus: Dimitte nobis debita nostra, etc., manifestamus nos habere quod nobis dimittatur; et his verbis humiliantes animas nostras, quotidianam agere poenitentiam non cessamus. 4. De satisfactione venialium. Quae autem pro venialibus sit satisfactio sufficiens, Aug. insinuat ita inquiens in Ench.
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ trib modis agitur penitenti¬
mittuntuntur. Est enĩ penitencia uenia¬
lium cotidiana. q̃. ⁊̃ humilium est et ꝑfec¬
toꝵ. ynde augꝰ. Tres sunt actiones peui¬
tencie. quas mec̃ itr̃a erudicio recognoseit
Una est q̃ nouũ hominem parturit donec ꝑ
qr nullus sue uoluntatis arbit̃ nͥ peniteat
eumi uet̾is uite nouam inchoare non potest.
aqua paruuli sunt inmunes cum baptixan¬
bap̃m depeccatis pͥorib. ita tñ ut᷑ baptitent᷑.
tur unusquisq itr̃m. innomine dñi ⁊c̾. agũt
⁊̃ penitenciam. si post bap̃m ita peccauerĩt
ut exconmunicari et post reconciliari mẽan¬
tur. Est etum penitencia bonoꝵ et humiliti¬
fidelium pene cotidiana inqua pectora tundimꝰ
oubitams. s ilła quehumane fragilitati qmͣ¬
us parua tamen crebra surrepunt. qͥ sic col¬
lecta contranos fĩnt ita nos grauabunt et
oppͥment. sicut unĩ aliquod grande peccatũ¬
Qtud enim int̾est ad naufragium anio gnͣ¬
di fluctu nauis oꝑiatur et obruatur: anpau¬

Expanded text:
od tribus modis agitur poenimittuntur. Est etiam poenitentia venialium quotidiana, quae etiam humilium est, et perfectorum; unde Aug. tentiae, quas mecum eruditio vestra recognoscit. Una est quae novum hominem parturit, donec per  nullus suae voluntatis arbiter, nisi poeniteat eum veteris vitae, novam inchoare potest; a qua parvuli sunt immunes cum baptizanBaptismum de peccatis prioribus, ita tamen trpoenitentiam, si post Baptismum ita peccaverunt, ut excommunicari et reconciliari postea mereantur. Est etiam poenitentia bonorum et humilifidelium poena quotidiana, in qua pectora tundimus illa utique, quae humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppQuid enim inter est ad naufragium an uno grandi fluctu navis operiatur et obruatur, an pau
Abbreviated transcription (Latin):
Exultauit infide s exultauit mut̃o meo.
et potuit esse ħ sanddificatio. tante rei ab¬
ip̃o maiori cognoscende indicium. non a
paruulo cognite: absq afsercõne de hac
sanctificatone loquitur non diffiniens. qͣ¬
liter intelligenda sit illa sanctificat᷑o. ansig
mim fut᷑e rei. anueritas iustificatõnis per
sp̃m fce̾. S meliꝰ est ut dicaniris illos p̃ter
conmunem legem mut̾is ĩustificatos et gr̃a
p̃uentos dimissis om̃ibꝰ pecc̃is ꝙ mrultis scoꝵ¬

Expanded text:
Exultavit in fide, sed: Exultavit in utero meo. Exultavit in fide, sed: Exultavit in utero meo. Et potuit esse haec sanctificatio, tantae rei a majori cognoscendae indicium, non a parvulo cognitae. Absque assertione de hac sanctificatione loquitur, non definiens qualiter intelligenda sit illa sanctificatio, an sit signum futurae rei, an veritas justificationis per Spiritum factae. Sed melius est ut dicamus illos praeter communem legem in uteris justificatos, et gratia praeventos dimissis omnibus peccatis; quo
Abbreviated transcription (Latin):
ynde ysidorꝰ. Qu inmat̾nis nt̾is funt. ĩõbap¬
tirari non possunt. Qiuiaᷤnatꝰ adhuc scd̾m
ci. ante quam natus sit. Si nͦ opꝑonitur deie¬
e remia et de iohanne baptista quia abutero
sauctificatilegnutur. quod etiam de iacob qͥ¬
dam putant. dicimꝰ di scificat̾o ibi accipitur:
int̃ior emundatio inmiractilis diuine potẽ¬
cie ẽẽ habendum. ut augꝰ att. ambigue suꝑ
hoc loquens. Suiq adeo inquit in illo pu¬
ero. accełatus est usus rationis et uoluntatis
ut inntra mat̾na uscera. iam posset agnost̾e
ut possint. in miracłis est hñdum diuine po¬
tencie. non ad hñae trahendum exempluum
nature. ¶Iam quando noluit deus etiam iu¬
ment̃ locut̃ est. Idem deierenia legitar pꝰꝙͣ
exires deuentie sanctificaui te. Illa tñ sc̃ĩfica¬
tio qͣ efficimur templũ dei. ñ nͥ renatorum
illa scificatio potest scd̃m p̃destmationem
ineodem dic̃ Non dictum est quia coidit ĩ¬
fanis innto s ex ult auit n elirabeht dic̃

Expanded text:
no, c. 24. Qui in maternis uteris sunt, ideo baptizari non possunt, quia qui natus adhuc secundum ci antequam natus sit. Si vero opponitur de Jeremia et de Joanne Baptista, qui ab utero sanctificati leguntur, quod etiam de Jacob quidam putant, dicimus, si sanctificatio ibi accipitur interior emundatio, in miraculis divinae potentiae esse habendum, ut Aug. ait, ambigue super hoc loquens. Si usque adeo, inquit, in illo puero acceleratus est usus rationis et voluntatis, ut intra materna viscera jam posset agnoscereut possint, in miraculis habendum esse divinae potentiae, non ad humanae trahendum exemplum naturae. Nam quando voluit Deus, etiam jumentum locutum est. Idem: De Jeremia legitur: Priusquam exires de ventre, sanctificavi te; illa tamen sanctificatio qua efficimur templum Dei, non nisi renatorum illa sanctificatio potest secundum praedestinationem dicit: Non dictum est quia credidit infans in utero, sed exultavit; nec Elisabeth dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
uerietiam solet si corrupte rorrupte ꝓlati.¬
ꝓferantur uerba illa anbaptismꝰ sit
De hoc racharias bñfacio sc̾bit. Retulerũt
latinam linguam penitus ignoraũit. et dũ
baptuaret nesciꝰ latini eloquii. Infringẽs
zare. S si ille qui baptiauit nõ erroxem
intͦducens. uͭł heresim. s ꝓsola ignorantia
romane locutõnis infringendo lingiam

Expanded text:
eri etiam solet si corrupte proferantur verba illa, an Baptismus sit. De hoc Zacharias Bonifacio scribit: Retulerunt Latinam linguam penitus ignorabat; et dum baptizaret, nescius Latini eloquii, infringens zare. Sed si ille qui baptizavit, non errorem inducens vel haeresim, sed pro sola ignorantia Romanae lo
Abbreviated transcription (Latin):
uult intelligiut si dimiserit ꝙ causa fornicatõ.¬
nis ꝑmitcitur. maneat sine uxore. aut reconei¬
lietur uxori. Idem. Si nec illi nubere concedit᷑
uitioniro aqͦ recessit. nec huic alt̾am duc̃e uiua
ixore quam dimisit: multo minꝰ fas est illici¬
ta cum quibꝰ lidͥet stupra connitt̾e. Idemũt̃
non facile dimittatur uxor. dñs solamforni¬
cat̾onis causam excepit. cet̾as uniu̾sas moleᷤ¬
tias si que exstitĩnt uibet ꝓfide coniugali
et ꝓcastitate fortiter sustineri et mechum
oyx̃ qui auiro solirtam duxĩt. Exhis oftẽ¬
ditur ꝙ si causa fornicationis sit seꝑatio.
non potest uir uł mulier in aliam trassire
copulam. Possunt autem reconciliaR et
cohabitare sicut pͥꝰ. si dimissum alter reuo¬
care uoluerit. Qe predictis uidentur

Expanded text:
vult intelligi? ut si dimiserit quod causa fornicationis permittitur, maneat sine uxore, aut reconcilietur uxori. Idem: Si nec nubere illi conceditur, vivo viro a quo recessit, nec huic alteram ducere viva uxore quam dimisit, multo minus fas est illicita cum quibuslibet stupra committere. Idem, ibid: Ut non facile dimittatur uxor, Dominus solam fornicationis causam excepit; caeteras vero universas molestias, si quae extiterint, jubet pro fide conjugali et pro castitate fortiter sustineri, et moechum dixit, qui a viro solutam duxit. Ex his ostenditur quod si causa fornicationis fit separatio, non potest vir nec mulier in aliam transire copulam. Possunt autem reconciliari et cohabitare sicut prius, si dimissam alter revocare voluerit. 4. Quae praedictis videntur
Abbreviated transcription (Latin):
oc etiam notandum est ꝙ utit᷑ uir et¬
dñs concedat uxorẽ diritti cã mulier.
fornicatõnis uiro. eademlicencia non tolli¬
dimissafiĩmit. man̾e innuptã: qͥcqͥd urri
p̃cipitur ħ conseqnt̃ rediidat ad feminiᷤ
Non enĩ adult̾a uror dimittenda est ⁊uir
mechꝰ cenend̾. Item ap̃nos ꝙ ñlicet fentais
eq̃ nonlicet uiris ⁊ eadem seruitus pari
condicione censet᷑. sxhisostẽdit᷑ ꝙ muhet
Potest suꝑfornicatione nur̃ comienire ut
condempnat.s uiros suos mulieres ñ fagle
deadult̾io acctisant. uiri autẽ lib̾iusuro¬
res suas adult̾as apitd sac̃dotes deferrecon¬
sueuerũt. et iõ mulier ib ꝓdito eoꝵ cͥmi¬
ne. conmunio negatur: uiroꝵr autẽ laten¬

Expanded text:
oc etiam notandum est, quod Dominus concedat uxorem dimitti causa fornicationis viro, eadem licentia non tollidimissa fuerit, manere innuptam. Quidquid viris praecipitur, hoc consequenter redundat ad feminas. Non enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus tenendus. Item: Apud nos quod non licet feminis, aeque non licet viris; et eadem servitus pari conditione censetur. Ex his ostenditur, quod mulier potest super fornicatione virum convenire, ut condemnat; sed viros suos mulieres non facile de adulterio accusant, viri autem liberius uxores suas adulteras apud sacerdotes deferre consueverunt, et ideo mulieribus prodito earum crimine communio denegatur, virorum autem, laten
Abbreviated transcription (Latin):
posfit dimitt̾e cansa fornicatonis nͥ ip̾e¬
drãs quia nequid ad ult̾a uxor dimiti
aniro nͥ ⁊ ip̃e ex ꝑs fornicatõnis existat et
nicatõnis dimitt̃e ixorem. si et ip̃e cõrinci¬
tur. fornicari. Occurrit enĩ ilłd. In quo alte¬
nicatõnis causa uult abic̾e ixmnem pͥordib
eẽ afornicatõne pͣgatus. Qd̃ similiter. ⁊ de
si audiant ad ultõs uiros pendere similes
adult̾is feminis penas cum tanto granius¬
e eos puniri oportuerit qnͣto mag̾ ad cos
ꝑtinet et uͥtute nincere ⁊ exemplo regere
feminas. Exhis apparet ꝙ ad ult ad ult̾am
exꝑs fornicariam dimiserit nicõis se¬
alii copulari nonpotest s contin̾e paran
oportet. ł ad dimissam redire. sic ⁊ de tuR¬

Expanded text:
sa fornicationis, dicimus quia nequit adultera uxor dimitti a viro, nisi et ipse expers fornicationis existat, etnicationis dimittere uxorem, si et ipse convincitur fornicari. Occurrit enim illud Rom. 2: In quo altenicationis causa vult abjicere uxorem, prior debet esse fornicatione purgatus, quod similiter et de si audiant adulteros viros pendere similes adulteris feminis poenas, cum tanto gravius eos puniri oportuerit, quanto magis ad eos pertinet et virtute vincere, et exemplo regere feminas. Ex his apparet quod adulter adulteram s fornicariam dimiserit, alii copulari non potest, sed continere oportet, vel ad dimissam redire, sic et de
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ institutum fuit in pͥmis parentib. Item
Si ext̾ior. penicencia sacͣmentũ est. et int̾orreᷤᷤ
sacramenti. sepiꝰ p̃cedit res sacramentũ ꝙͣ
sacramentum rem. S nec ħ inconuemiens
est. ¶Iamet in aliis sacͣmentis q̃ efficiunt
ꝙ figurant. hoc sepe contingit. Quidam ã
dicunt ext̾iorẽ penitenciam et int̾iorem
eẽ sacramentum. nec duo sacͣmenta set uñ.
Ut sp̾es panis et nimi non duo sunt sacͣm̃ta
set untim. Et sic̃ insacͣmento corꝑis. ita ⁊̃ ĩ
sacramenti. i extĩoris penitenqe. et sacͣmt̃
remissionis pecq̃i ꝙ et signat. Et facit. Exq̃¬
or qͦ penitencia. ⁊ int̾ioris sigñ est: et remis

Expanded text:
t in primis parentibus. Item, si exterior Poenitentia sacramentum est, et interior res sacramenti, saepius praecedit res sacramentum, quam sacramentum rem. Sed nec hoc inconveniens est. Nam et in aliis sacramentis quae efficiunt quod figurant, hoc saepe contingit. Quidam autem dicunt exteriorem Poenitentiam et interiorem esse sacramentum, nec duo sacramenta, sed unum, ut species panis et vini non duo sunt sacramenta, sed unum. Et sicut in sacramento Corporis, ita etiam in sacramenti, id est, exterioris Poenitentiae; et sacramentum remissionis peccati, quam signat et facit. Exterior quoque Poenitentia et interioris signum est, et remiss
Abbreviated transcription (Latin):
humiliatõnis.  si est. non omne sac̃mentũ
eitͣngłicum. idefficit ꝙ figurat. Ex fior is
penitencia non efficit int̾iorem. pociꝰ nsto.
causa est ext̾ioris. S ad hoc in quiunt
bap̃i confirmatõnis et corꝑis xͥ. Sacͣment̃¬

Expanded text:
humilitatis. Quod si est, non omne sacramentum evangelicum id efficit quod figurat. Exterior enim Poenitentia non efficit interiorem; potius interior causa est exterioris. Sed ad hoc, inquiunt Baptismi, Confirmationis, et Corporis Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ł partim de capite partim de m̃bris. de
capite ñ ÷ tͣnsgressus. ⁊ ñ fec̃ malã. dem̃¬
bris. potuit tͣnsgredi ⁊ fac̾e̾ malum Si ds̃
potuit assume hoĩem in sexu muliebri.
olet etiam q̃ri qͣmuis curiose a ñ¬
millꝰ. si ds̃ humanã naturam po¬
tuit assum̾e. ẜ muliebrẽ sexum. Quidam
arbitͣntur eum potuisse assum̾e hoĩem in
femineo sexn. ut assumpsit ĩ uirili. S opor¬
sexu debuit appar̾e̾. gͦ qr uirum oporte¬
bat susciꝑe. qui sexus honorabilior ÷ sse

Expanded text:
vel partim de capite, partim de membris. De capite, non est transgressus, et non fecit malum. De membris, potuit transgredi, et facere malum. 5. Si Deus potuerit assumere hominem in sexu muliebri. Solet etiam quaeri, quamvis curiose, a nonnullis, si Deus humanam naturam potuit assumere secundum muliebrem sexum. Quidam arbitrantur eum potuisse assumere hominem in femineo sexu, ut assumpsit in virili. Sed opporsexu debuit apparere; ergo quia virum oportebat suscipere, qui sexus honorabilior est,
Abbreviated transcription (Latin):
carnatꝰ hominib apparẽe. Nõ ẽnim
missus ÷ mutando loc̃. qr in mun¬
do erat. Qua ꝓpt̾ pr̃ inuisibił una
cum filio sec̃ inuisibili. eund̾ filiũ
uisibilem faciendo. misisse eum dic¬
tus ẽ. qui si ita uisibił fieret. ut cũ

Expanded text:
carnatus hominibus appareret. Non enim missus est mutando locum, quia in mundo erat. Quapropter Pater invisibilis una cum Filio secum invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo, misisse eum dictus est, qui si ita visibilis fieret, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
memorass ioħs qͣ dilexit nos. ⁊ hic oͥrta¬
tus ẽẽt ut ⁊ nos inuicẽ diligamꝰ. atq
ita in nob̾ ds̃ maneat. qr utiq dilec¬
tionẽ dm̃ dixerat. statĩ uolens de hac
re aꝑtiꝰ aliqͥd eloqui inqͥd̾. In hoc cog̃¬
noscimꝰ qr in ip̃o manemꝰ. i ip̃e in no¬
bis. quia de spũ suo dedit nob̾. Spẽ ÷¬

Expanded text:
hinc hortatus esset ut nos invicem diligamus, atque ita Deus in nobis maneat; quia utique dilectionem Deum dixerat, statim volens de hac re apertius aliquid eloqui, inquit: In hoc cognoscimus, quia in ipso manemus et ipse in nobis, quia de suo Spiritu dedit nobis. Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ducat p̾sd̾ros eccłie et orent suꝑ enͣ. ungenteᷤᷤ¬
eum oleo in nomine dñi et alleniabit eum
dominꝰ. Et si inpeccatis sit dunitt̃et᷑ ei. In qͦ
infirmitatis alleui ationẽ. unde constat
eum qui hanc unctionem fideliter deuote¬
q ꝑcipit. et in corꝑe et inanima aleuiari.
si tamen expedit. ut inutͦq alleuietur
q. si forte corꝑis ualitudinem illi hr̃e non expe¬
dit. illam q̃ est anime sanitatẽ in hoc sacͣmen¬
to acquirit. Et sic̃ in altᷤ sacͣmentis ita et in
isto aliud est sacramentum. aliudres facra¬
ꝑficiti: et si excontemptu uł negligencia hoc

Expanded text:
ducat presbyteros Ecclesiae, et orent super eum, ungenteum oleo in nomine Domini, et alleviabit eum Dominus; et si in peccatis fuerit, dimittentur ei. In quo infirmitatis alleviationem. Unde constat eum qui hanc Unctionem fideliter devoteque percipit, et in corpore et in anima alleviari, si tamen expetit ut in utroque allevietur. Quod si forte corporis valetudinem illi habere non expedit, illam quae est animae sanitatem in hoc sacramento acquirit. Et sicut in aliis sacramentis, ita et in isto, aliud est sacramentum, aliud res sacraperficitur. Et si ex contemptu vel negligentia sac
Abbreviated transcription (Latin):
datur. ynde et ꝓpt̾ habundantiam gr̃e du¬
os liquores mixtos ht̃ oleum .s. et balsamũ.
ad unctionẽ scĩficatum cͥsma uocatur. s ilid̾
solum ꝙ miscetur cumbalsamo. qͦ capita
regum et pontificum unguntur. qͦ etiam
baptuatos. sac̃dos ungit inũtice. ⁊ pontifex
ꝑ impositõnẽ manꝰ ꝯfirmandos ungit ĩ fron¬
te. ẽ⁊ alia unctio qͣ catecumini ⁊ neophiti
nngunt᷑ s̃pectore et int̾ scapulas ĩ ꝑceptõe
baptismi. t̃cia nͦ unctio est q̃ dicitur oleum
infirmoꝵ ab apłis institutũ legitur. Lac̃ m̃¬

Expanded text:
datur. Unde et propter abundantiam gratiae duos liquores mixtos habet, oleum scilicet et balsamum, ad Unctionem sanctificatum chrisma vocatur, sed illud solum quod miscetur cum balsamo, quo capita regum et pontificum unguntur, quo etiam baptizatos sacerdos ungit in vertice, et Pontifex per impositionem manus confirmandos ungit in fronte. Est et alia unctio qua catechumeni et neophyti unguntur in pectore et inter scapulas, in perceptione Baptismi. Tertia vero unctio est quae dicitur oleum rum ab apostolis institutum legitur. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
lentibus erede sufficit baptusmꝰ. multo
magis suffic̃ sides adultis uolentibꝰ s ñ
ualentib baptitari. Uñ augꝰ. Queris. Qͥdͥ
sit maiꝰ. sides an aqua. ñ dubito qͥn respõ¬
deam. fidem. Sigͦ qđ minꝰ ẽ sc̃ificare po¬

Expanded text:
lis sufficit Baptismus, multo magis sufficit fides adultis volentibus, sed non valentibus baptizari; unde Aug.: Quaeris quid sit majus, fides an aqua? non dubito quin respondeam, fides. Si ergo quod minus est sanctificare po
Abbreviated transcription (Latin):
crede. uł caritatẽ hr̃e. sine baptis mo.
nͥ sanguinẽ sundat ꝓ dño. subclita in¬
Ex illo temꝑe qͦ saluator dixit. nͥ .q. r.f.
mi p̾ter eos qͥ meccłia sangͥnem sum¬
dunt. aliquis uitam et̾nam accipere
ñ potest. It̾.Nulłm catecuminũ ꝗͣuis

Expanded text:
credere vel charitatem habere sine baptismo, nisi sanguinem fundat pro Domino, subdita inEx illo tempore quo Salvator dixit: Nisi quis mi, praeter ejus qui in Ecclesia sanguinem fundunt, aliquis vitam aeternam accipere non potest. Item: Nullum catechum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ impleũ mistĩum. Qd uͦ ait. nor̃atis
tͥbus nacuum ẽẽ mistĩum. si baptitãs
le sentiat de pot̾ncia alicuiꝰ hor̃. non
eredens imam pocentiã trium: intei¬
ligendum ÷ super eũ qͥ ñ int̾nd̾. nec

Expanded text:
non complet mysterium. Quod vero ait, nominatis tribus vacuum esse mysterium, si baptizans le sentiat de potentia alicujus horum, non credens unam potentiam trium, intelligendum est hoc super eum qui non intendit ne
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ augustinꝰ. Pariuilũ. nsiñdũ fides illa
q̃ inciedentium uoluntate ꝯsistit. iã tñ ipsiꝰ
fidei sacram̃tum.i. baptismꝰ fidelem facit.
ipsius rei sacram̃tum ꝑcipiendo.
Quid ꝓsit baptism his qui cũ fide accedunt.
olet queri de illis qui iam
sc̃ĩficati sp̃u ꝯfide ⁊ caritate ad baptis¬
mum accedunt. qͥd eis ꝯferat baptismꝰ. Nicħ

Expanded text:
ndum fides illa quae in credentium voluntate consistit, jam tamen ipsius fidei sacramentum, id est baptismus fidelem facit. ipsius rei sacramentum percipiendo.Quid prosit Baptismus his qui cum fide accedunt. Solet etiam quaeri de illis qui jam sanctificati Spiritu cum fide et charitate ad Baptismum accedunt, quid eis conferat Baptismus. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtraxerunt mundant᷑. nab exteriori satis
sit. fomes qͦ pec̾ei mneo amplius debilitat᷑.
iaquis baptismi dat᷑ uł nutͥtur. qr ñ hñ¬
ti aliqͣn ibi dat᷑. nã hñti:. ut pleniꝰ habeat᷑.¬
sic ide aliis intelligend̾ ÷. Qui gͦ mũdꝰ
accedit. ibi fit mundioi. oĩ hx̃tti ibi am¬
plius datur Quodd u omis extioi satisfac¬
Gra cdei inbaptismo ñ reqͥrit gemitum
nat. Quod qͥ d̾ de ext̾iori gemituł. planctu
accipiendũ ÷. Nam sine intĩori. nemo ad
ramus acolu̾ba portat᷑ in archam. ant̃ intꝰ
erat iudicio dei. s n̾c &̃ iudicio eccłie ĩtꝰ
ẽ. Cũ sͦi inbaptismo pecem deleat᷑. ⁊ satis¬
factio extĩor ñ imputet᷑. q̃ritur eur pe¬
nalitas cui ꝓpecc̃o ad dicti sumꝰ. ñ tol¬
baptismi p̾cium. ñ et̾num regnũ. Io solutoreatu
ta studiosius querat᷑. q̃ erit apenis omnib
aliena. Iõ &̃ manet. ut sit fideli cõẽtandi
mat̾ia.⁊ uncendi occasio. qͥ nõ iunc̾et.
siñ pugnaret nͦ pugnaret simbapõ i

Expanded text:
traxerunt, mundantur, et ab exteriori satisfsit. Fomes quoque peccati in eo amin aquis baptismi datur, vel nutritur, quia non habenti aliquando ibi datur, et habenti ut plenius habeatsic et de aliis intelligendum est. Qui ergo mundus accedit, ibi fit mundior, et omni habenti ibi amplius datur. Quod vero omnis exterior satisfacGratia Dei in Baptismo non requirit gemitum nat. Quod quidem de exteriori gemitu vel planctu accipiendum est. Nam sine interiore nemo aduramus a columba portatur in arcam; qui ante intus erat judicio Dei, sed nunc etiam judicio Ecclesiae intus est. Cum vero in Baptismo peccatum deleatur, et satisfactio exterior non imputetur, quaeritur cur poenalitas cui pro peccato addicti sumus non tolbaptismi pretium, non illud aeternum. Ergo soluto reatu ta studiosius quaeratur, quae erit a poenis omnibus aliena. Ideo etiam manet, ut sit fideli et certandi materia, et vincendi occasio, qui non vinceret si non pugnaret, nec pugnaret si in
Abbreviated transcription (Latin):
illo latͦne declaratum est. s tẽ implet᷑
inuisibiłr c̃ mist̾ium baptismi ñ ꝯtẽptꝰ
religionis s articulus neccessitatis ex-¬
cludit. Et baptismꝰ quicł potest. c̃ ẽẽ
ubi ꝯu̾iisio cordis de fuerit. ꝯu̾sio aũ
cordis potest quide ineẽ ñ ꝑcepto
baptismo.s c̃tempto bapõ ñ potest.
nec ullo mͦ dicenda est ꝯu̾sio cordis ad
dm̃ c̃ di sacramentũ ꝯtenpnit᷑. Cece hic
onẽ. ꝯferre remissionẽ. uͥ ñec ꝯtempnit᷑
sacram̃tum. ut in latͦne illo ostñditur.
qͥ ñ ꝑpassionẽ s ꝑ fidem saluatꝰ est sñ
plum. s ñ sententiam. Ait enĩ sic in¬
baptismi posse hr̃e passionẽ. ñsatis po¬
sui idoneum illiꝰ latͦnis exemplum.
qͥa utrũ ñ fu̾it baptiratꝰ incertũ est. Cõ¬
stat gͥ sine baptismo aliqͦs uistificari
⁊ saluari. Uñ ambrosiꝰ deualentinia¬
no. uentrem meũ doleo. ut ꝓpħico utar
eloqͥo: qr quem regn̾aturꝰ eram amisi.¬

Expanded text:
t; sed tunc impletur invisibiliter, cum mysterium Baptismi non contemptus religionis, sed articulus necessitatis, excludit. Et Baptismus quidem potest esse ubi conversio cordis defuerit; conversio autem cordis potest quidem inesse non percepto Baptismo; sed contempto Baptismo non potest, nec ullo modo dicenda est conversio cordis ad Deum, cum Dei sacramentum contemnitur. Ecce hic onem conferre remissionem, ubi non contemnitur sacramentum, ut in latrone illo ostenditur, qui non per passionem, sed per fidem salvatus est sine sed non sententiam. Ait enim inBaptismi posse habere passionem, non satis idoneum posui illius latronis exemplum; quia utrum non fuerit baptizatus, incertum est. Constat ergo sine Baptismo aliquos justificari et salvari; unde Amb. de Valentiniano: Ventrem meum doleo, ut prophetico utar eloquio, quia quem regeneraturus eram, amisi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ inuisibilis afuit ꝓfuit. nec tm̃ ualet
fides aliena paruulo. quantũ ꝓpͥa adulto.
Paruuł enĩ. ñ sufficit eccłie fides. sine sacra¬
m̃to. Qui si absq baptismo suerint defunc̾¬
ti. &ẽ c̃ deferunt᷑ ad hapm. dampnabunt᷑.
tene. paruulos qͥ uł inut̾is matrũ uiuere
incipiuint. ⁊ ͥ moriunt᷑. uł de matͥbus na-¬
ti sũ sacram̃to baptismi. de hoc scło tnͣse

Expanded text:
quibus invisibilis affuit, profuit; nec tantum valet fides aliena parvulo, quantum propria adulto. Parvulis enim non sufficit fides Ecclesiae sine sacramento, quia, si absque baptismo fuerint defuncti, etiam cum deferuntur ad baptismum, damnabuntur, tene parvulos qui vel in uteris matrum vivere incipiunt et ibi moriuntur, vel de matribus nati sine sacramento Ba
Abbreviated transcription (Latin):
moxredeant. S ñ hoc asserendo
poris puncto ꝑ ium sacram̃ti dimis¬
sa it̾m ꝑfictionẽ replicant᷑. ut illud¬
ñ uerum sit. Quot qͦt inxͦ. baptirati
fictionis. Nam redire dimissa pecc̃a
iͥ fr̃na caritas non ÷ aperte dñs docet.¬
millo seruo aqͦ dñs dimissũ debitũ
petiit. qͥa ille ꝯseruo dimitt̾e noluit.
Sie ñ impeditur baptismi gr̃a quo
num odium ineiꝰ dimiituntt᷑ animo
ꝑ seuerat. Soluit᷑ enim hesternꝰ dies.
m̃itumq ante baptimũ. ⁊mbaptiᷤmo.
Deinceps aũ continuo reus ẽẽ incipit.
dierum. horar̾. mom̃torum. redeũti¬
bus omnib q̃ dimissa sunt: hoc aũt
ut p̃diximꝰ ñ sub assertione dixit. Qd
ostñditur exeo quod ait meodem libͦ
sic. Si ad baptismum fictꝰ acce dit.
dimissa sunt ei peceata. aut ñ sunt
dimissa: Eligat quod uoluerit. Ecce
aꝑte cernis si tñ in tñdis id dixisse au¬
gustinũ. ñ asserendo s q̃rendo. n ali¬
orum opmionẽ referendo. Idem enĩ

Expanded text:
mox redeant. Sed non hoc asserendo poris puncto per vim sacramenti dimissa, iterum per fictionem replicantur; ut etiam illud verum sit: Quotquot in Christo baptizati fictionis. Nam redire dimissa peccata ubi fraterna charitas non est, aperte Dominus docetillo servo, a quo Dominus dimissum debitum petiit, quia ille conservo dimittere noluit. Sic non impeditur baptismi gratia qunum odium in ejus cui dimittuntur, animo perseveret. Solvitur enim hesternus dies, momentumque ante baptismum, et in baptismo. Deinceps autem continuo reus incipit esse nritorum dierum, horarum, momentorum redeuntibus omnibus quae dimissa sunt. Hoc autem, ut praediximus, non sub assertione dixit; quod ostenditur ex eo quod ait in eodem libro sic: Si ad baptismum fictus accedit, dimissa sunt ei peccata, aut non sunt dimissa; eligant quod voluerint. Ecce aperte cernis, si tamen attendis id dixisse Aug. non asserendo, sed quaerendo, et aliorum opinionem referendo. Idem enim
Abbreviated transcription (Latin):
sionis oblata fuissce illius temporis
homines in reg̃nintrassent. Res ergo
Qd alii suscipiunt sacram̃tum
tum. Sacram̃tum ⁊ rem. simul
suscipunt õs paruuli. qͥ inbaptis¬
mo ab originali mundant᷑ pecẽo. ꝙͣ¬
uis qͥdam disfiteant᷑. ilł qui ꝑituri
sc̃ paruulis. inbaptismo dimitti pec¬
sigant. ñ intelligentes illud ita ẽẽ

Expanded text:
sionis oblata fuisset, illius temporis homines regnum intrassent. Res ergo QUOD ALII SUSCIPIUNT SACRAMENTUM ET ntum. Sacramentum et rem simul suscipiunt omnes parvuli, qui in baptismo ab originali mundantur peccato; quamvis quidam diffiteantur illis qui perituri sunt parvulis, in baptismo dimitti pecfigurant; non intelligentes illud ita esse
Abbreviated transcription (Latin):
scĩficationem.
De ilis qͥ suscipiunt rem. ⁊ ñ sacramentũ.
Unt ⁊ alii ut supͣ posuimꝰ qͥ sus¬
cipiunt rem. ⁊ ñ sacram̃tum. Qui
enim effundunt sãgͥnẽ ꝓnomine shu:
isiñ sacram̃tum. rẽ tñ ꝑcipiunt.
ualet addimittanda pecẽa qͣntum
si abluerentur sacͦ fonte baptismi.
& ꝯtricio. iͥ nec resi̾tas exeludit sacram̃¬
Baptismi uicẽ aliqñ implere passionẽ
de latrone illo cui ñ baptirato dictum:
supplere s &̃ fidem ⁊ ꝯuersionem cordiᷤᷤ.
si forte ad celebrandum misf̾ium bap¬
tismi mangustiis temꝑm succurri ñ¬

Expanded text:
ificationem. 4. De illis qui suscipiunt rem et non sacramentum. Sunt et alii, ut supra posuimus, qui suscipiunt rem et non sacramentum. Qui enim effundunt sanguinem pro nomine Jesu, etsi non sacramentum, rem tamen accipiunt.valet ad dimittenda peccata, quantum si abluerentur sacro fonte baptismi. et contritio, ubi necessitas excludit sacrameBaptismi vicem aliquando implere passionem de latrone illo, cui non baptizato dictus est: supplere; sed etiam fidem conversionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium baptismi
Abbreviated transcription (Latin):
uobuent baptrari ⁊ ñ potest neces¬
p̾tientꝰ. supplae oĩpotũtis bengnitas. qͦ saera¬
m̃to defuerat. Dum enim soluẽ potest nͥ
putat ei deus qͥ suam potñciam sacram̃¬
tis ñ alligauit. Quod uͦ inuisibilis scifica¬
tio sine uisibili sacram̃to quibusdam in¬

Expanded text:
uerit baptizari, et non valet necesraeventus, supplet Omnipotentis benignitas quod sacramento defuerat. Dum enim solvere potest, nputat ei Deus, qui suam potentiam sacramentis non alligavit. Quod vero invisibilis sanctificatio sine visibili sacram