comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsiuasa itaq acõuicinis
mulierib se nudis pe¬
dib aditurã eccłiam¬
gloriose dei genitricis
Marie si ab instanti mor¬
tis pienlo lib̾aret᷑: uo¬
uit et lib̾ata ẽ. S orcli¬
ne stupendo. Primum
emisit exutero suo tres
nitudine anserini ouis.
Secuntꝰ fere ouigalli¬
ne. Tercius ũ minor
aliqua nuce erat. his
S lapicdib effusis: sta¬
tim sequit᷑ eos partus
infantis. qͥ et gratiam
baptismatis accepit: &
pauicos dies suꝑuixit. Quam¬
pmum g potuit ex qͣ abhac
infirmitare conualuit. nnchis
pedib & in lanieis ut pmise¬
rat discriminis sur testes
A. asserues diune oꝑis lapi¬
des secum portans. couicaner
comitantib secũ mulierih.
que uniuise rei geste adfue¬
mo totius generis humani
et regine angeloꝵ domum
expetut: et candelã cuins
lignũ et liniam̃tum ad m̃¬
suram corpis suĩ dũ adhue
par turiendo ꝑiclitaret᷑.
ꝓiluxerat: & seruatum e¬
tiam tune habebat ad
altare obtulit. ipsa sui
ꝑicũli & lib̾ationis ꝑbeatã

Expanded text:
icinis mulieribus se nudis pedibus adituram ecclesiamgloriosae Dei Genitricis Mariae, si ab instanti mortis periculo liberaretur, vovit et liberata est, sed ordine stupendo. Primum emisit ex utero suo tres nitudine anserini ovi, secundus fere ovi gallinae, tertius non minor Gallica nuce erat. His ergo lapidibus effusis, statim sequitur eos partus infantis, qui et gratiam baptismatis accepit, et paucos dies supervixit. Quamprimum ergo potuit ex quo ab hac infirmitate convaluit, nudis pedibus et in laneis, ut promiserat, discriminis sui testes et assertores divini operis lapides secum portans, convicinis comitantibus secum mulieribus quae universae rei gestae adfuemo totius generis humani, et Reginae angelorum domum expetiit, et candelam cujus licinum et lineamentum ad mensuram corporis sui, dum adhuc parturiendo periclitaretur, produxerat, et servatum etiam tunc habebat, ad altare obtulit, ipsa sui periculi et liberationis per beatam
Abbreviated transcription (Latin):
nientes: explicito quod
nouerant. cũ gauqio
redierunt ad propeia.
N on minus stupendũ
qͦd sequitur:

Expanded text:
nientes explicito quod voverant, cum gaudio redierunt ad propria. Non minus stupendum quod sequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. statuit q in ramesiensi
eccłia cui ipse pre eratꝰ ut hoc
festũ omni anno sollẽpniter
.uI. idꝰ decembris celebraretur¬
brantib huiꝰ sollempnitatis

Expanded text:
unt. Statuit quoque in Ramesiasensi Ecclesia, cui ipse abbas praeerat, ut hoc festum omni anno solemniter sexto Idus Decembris celebreturavit. Hujus solemnitati
Abbreviated transcription (Latin):
scãm dei genitricem
Mariam diligebat. et ꝓ¬
rentia eam honorabat:
In cuiꝰ laude. uolumen
complacuit: ut illi librum
ipsũ manu tenens aꝑiret:
honorare: constituit ut cele¬

Expanded text:
 Dei genitricem multum diligebat, erentia eam honorabat: in cujus laudem volumen placuit, ut librum ipsum manu tenens ei appaream altius honorare, constituit ut cele
Abbreviated transcription (Latin):
notabilem. plurimũ tam̃ blandi¬
menti magis quã horroris polli¬
centem. Et in medio splendoris
illiꝰ intuentur quasi ymaginẽ
femineam speciei uirginee euiꝰ
niuei candor indumenti. et ful¬
gar diuine et celestiᷤᷤ faciei. dis¬
eriminare et obumbrare suo
intuitu claritatẽ que officioso
obsequio ambiebat eam iudeba¬
tur. Tam certa ergo et tam aꝑta
hec uisio erat: ut intuentes hec
efficaeissuna mente tenerent
et gestũ et habitũ. et lintea ma¬
nicarum aura agente uentilari
mem¬
oriter narra¬
rent.
Uiderunt
e pre ad

Expanded text:
notabilem, plurimum tamen blandinotabilem, plurimum tamen blandimenti magis quam horroris pollicentem. Et in medio splendoris illius intuentur quasi imaginem femineam speciei Virgineae, cujus nivei candor indumenti, et fulgor divinae et coelestis faciei discriminatae et obumbratae suo intuitu claritatem, quae officioso obsequio ambiebat eam habere videbatur. Tam ergo certa et tam aperta haec visio erat, ut intuentes et haec efficacissima mente tenerent, et gestum, et habitum, et linteamina manicarum aura agente ventilari memoriter narrarent. Viderunt et prae ad
Abbreviated transcription (Latin):
carpebant iter qͦd ducit ad sem̃
quintinũ. Uumq propinqua
accelerarent iam nocte uiam:
timorq latronũ cogeret eosfesti¬
nare. quia regio illa raptoribus
exposita est. de uenerunt in quã¬
dam siluã ubi iam erpresentier
densissime noctis et ignorantia
uarũ iter rectum ꝑ diderunt:
et ob errantes non solum hospi¬
cium quod maturiꝰ apprehende¬
re se sꝑabant: s nec dum certi¬
tudine̾ euius libet et status aut
pro gressus tenuerunt. E rant
gͦ consternati om̃s nuirũq ex
longa dieta et usq in noctem ex¬
tensa fatigati et pluruũ femi¬
ne. et ex fatigatione &e tedio con¬
terebatur sp̃e eoꝵ in semet ipsis.
In aliquo igitur friticeto lassi
consederant alus omnia timen¬
tibus que poterant accidere. aliis
fortioribus et uegetioribus huc
illue q iter amissũ ꝑlustrantib
cũ ecce haut longe ab eo in quo
substiterant loco uident cando¬
rem claritatis un mense et ob
noctis caliginẽ multo amplius

Expanded text:
carpebant iter, quod ducit ad Sanctum carpebant iter, quod ducit ad Sanctum Quintinum. Dumque propinqua accelerant jam nocte, viam timor latronum cogit eos festinare, quia regio illa raptoribus exposita est; devenerunt in quamdam silvam ubi jam ex praesentia densissimae noctis et ignorantia viarum iter rectum perdiderunt, et oberrantes non solum hospitium quod maturius apprehendere se sperabant, sed nec certitudinem cujuslibet aut status aut progressus tenuerunt. Erant ergo consternati omnes, nimirum quia ex longa diaeta usque in noctem extensa fatigati, et plurimum feminae, et ex fatigatione et taedio conterebantur spiritus eorum in semetipsis. In aliquo igitur fruticeto lassi consederant, aliis omnia timentibus quae poterant accidere, et aliis fortioribus et vegetioribus huc illucque iter amissum perlustrantibus, cum ecce haud longe ab eo quo substiterant loco, vident candorem claritatis immensae, et ob noctis caliginem multo amplius
Abbreviated transcription (Latin):
his qui ibi ad erant. et quos do¬
mi reliquerat. ñ est opꝰ dicere.
Ex inde ut homo cõposite et
sane mentis se habens. ⁊ pruden¬
ter se gerens. ascenso equo cum
his qui eũ ad duxerant ad patͥ¬
am regreditur. & compos ani¬
mni factus. semel et perfecte red¬
ditus est uxori et familie et a¬
micis dolentibus et lugentibꝰ
illũ. Et non solũ suessione ubi
primũ lux orta est ei leticie. s
et in partibus illis reddite sunt
do laudes et cũ gaudio tanto
celebrata eiꝰ sanitas quasi reduee
uita ex mortus: ob amorẽ et glo¬
riam di et reuerentiam et hono¬
xp̃i. genitricis ac perpetue uir
ginis marieum
b hec et alia celeberrima
d̃i et xp̃i et uirginis
miracula. concursus et
occursus diuerse etatͥ s utriusq
sexus. diuerse conditionis et lon¬
ge lateq ad urbem suessionicã
ob amorẽ et pietatem scẽ uirgi
nis fiebat. lunc et exeiti homines
⁊ femine de montibꝰ ii hamaco
usq ad uiginti quinq numero

Expanded text:
his qui ibi aderant, et quos dohis qui ibi aderant, et quos domi reliquerat non est opus dicere. Exinde ut homo compositae et sanae mentis se habens et prudenter se gerens, ascenso equo, cum his qui eum reduxerant ad patriam regreditur, et compos animi factus semel et perfecte redditus est uxori, et familiae et amicis dolentibus et lugentibus illum: et non solum Suessione ubi primum lux orta est ei laetitiae, sed et in partibus illis redditae sunt Deo laudes et cum gaudio tanto celebrata est ejus sanitas, quasi reduce vita ex mortuis, ob amorem et gloriam Dei et reverentiam et honostri Genitricis ac perpetuae virginis Mariae. Mariam. Ob haec et alia celeberrima Dei Christi et Virginis miracula concursus et occursus diversae aetatis utriusque sexus, diversae conditionis longe lateque ad urbem Suessonicam ob fiebat. Tunc et exciti homines et feminae de montibus in Hainaco, usque ad viginti quinque numero,
Abbreviated transcription (Latin):
pudore confunderetur. siue ut
traditus sathane ꝓpeccatis suis
penas daret: quatinꝰ dũ ad uo¬
tũ suũ diabolus eum torque¬
ret. habita satisfactione facilius
eũ admittẽt. siue ut dum ama¬
ritudo in amabilis uisionis in
oculis omniũ ꝓtenditur. dul¬
cior esset et notior gr̃a liberati¬
onis. qua pre rogata deus cele¬
brius glorificaret᷑. Hic gͥ cathe¬
na maioribus eccłie scamnis
affixus. et funibus ut dictũ est
alligatus. tam̃ et scamna ꝑ sepe
trahebat. et custo des suos pene
euincebat. Sed quid opus est
in saniam uerborum eiꝰ et ferociã
actuum eiꝰ prosequi: Postquã
scẽ matri cohibita est ab eo ad¬
uersaria potestas. et redditus¬
gantes a suo fastu de ducere ce
eosdem statuere contra faciem
suam. Procedens gͦ et hic ad al¬
tare ut mos erat. quã de uote
et quã humilit etiam ymagiẽ
sue liberatricis quibꝰ uotis et sup¬
plicationibus potuit honorans.
si gaudiũ fecerit amicis suis &e.

Expanded text:
pudore confunderetur, sive ut pudore confunderetur, sive ut traditus Satanae pro peccatis suis poenas daret, quatenus dum ad votum suum adversarius eum torqueret, habita satisfactione facilius eum auritteret, sive ut dum amaritudo inamabilis visionis in oculis omnium protenditur, dulcior esset et notior gratia liberationis prorogata; Deus celebrius glorificatur. Hic ergo catena majoribus ecclesiae scamnis affixus, et funibus, ut dictum est, alligatus; tamen et scamna persaepe trahebat et custodes suos pene evincebat. Sed quid opus est insaniam verborum ejus et ferociam actuum persequi? Postquam et tuae sanctae Matri, cohibita est ab eo adversaria potestas, et redditugantes a suo fastu deducere, et eosdem statuere contra faciem suam. Procedens ergo et hic ad altare, ut mos erat, quam devote et quam humiliter etiam imaginem suae liberationis quibus votis et supplicationibus potuit honorans, si gaudium fecerit amicis suis et
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc uero fidi uiribus et cari¬
tatis. nec dũ te pescentibus. ite¬
rata diuine gr̃e benedictio
effusa. dat per seuerantiam
gaudiorũ: et totius saere noc¬
tis ercubus. fit quasi una res
reterea ex castro qd̃
pagum atrabatensẽ
quidã furiosus nomine guarmnꝰ.
ad ductus est uinctis a tergo ma¬
nibus. colla ferro et cathena un¬
inani alligatus: quẽ uix qͥnq
homines trahere poterant: quã¬
qͣm et flagellis et uerberibus
eum cũ pellerent. Frat enĩ plenꝰ¬
uiribus tam corporis quam ro¬
buste etatis et diues. homo un¬
de et hoc miraculum sui noti
celari non potest. Qua¬
cũq uero occasione
testatem accepisset. siue
ex ira siue ex dolore pecume gͥ
fraudate. ut quidã aiunt. ñ
satis comꝑtum habuimꝰ. In samia
uͦ eiꝰ et que postea ꝑ grãm dei
consecuta est. sauitas celeberri
ma habita. Sustinuit enĩ deus
furentẽ in eccłia ꝑ aliquod dies
ad omniũ spectaculũ iacere:
siue ut post receptam sanitatẽ

Expanded text:
Tunc ergo fidei viribus et chariTunc ergo fidei viribus et charitatis necdum tepescentibus, iterata divinae gratiae benedictio effusa dat perseverantiam gaudiorum et totius sacrae noctis excubiis fit quasi una respeterea ex castro quodpagum Atrebatensem, quidam furiosus nomine Guarinus adductus est vinctis a tergo manibus, colla ferro et catena immani alligatus, quem vix quinque homines trahere poterant, quanquam et flagellis et verberibus eum compellerent; erat enim plenviribus tam corporis quam robustae aetatis et dives homo, unde et hoc miraculum sui notitia celari non patitur. Quaque vero occasione tem in eum accepisset, sive ex ira, sive ex dolore pecuniae sibi fraudatae, ut quidam aiunt, non satis compertum habuimus; insania vero ejus, et quae postea per gratiam Dei consecuta est sanitas celeberrima est habita, sustinuit eum Deus furentem in ecclesia per aliquot dies ad omnium spectaculum jacere, sive ut post receptam sanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
deus. Hec ft̃ festa sollempnia:
qualia mandastiꝰ populo tuo exhi¬
beri tibi. Hi dies celebres inqͥb
ueri adoratores adorabunt pa¬
trem in spũ et ueritate. haudet
gͦ omnis eccłia: pariterq uota
erhibet pro his quoq qui sanan¬
di erant. triumphant patrini
pueri: quoꝵ fides et oꝑa eluce¬
bant. et ad ducunt eum ad ab¬
batissam ce ad alios quibꝰ pridie
hoc laudibus finitis. mulier
quedã ꝑua sa a demone. dum
uix: partu conualuerat. que in
eadem eccłia b̾e uirginis. in ma¬
nissime furen s iacuerat iam
ꝑ aliquod dies. ita ut pre assi¬
dua ueratione et in fiuitis ela¬
moribus. iam ad omniũ notieiã
et inportunitatem ad duceret᷑.
Taliᷤ gͦ oꝑante ł̃i gr̃a. et eo ope¬
rante beata matre mi sełie. a
demonio liberatur.
Procedit ad altare
non egens opis alie¬
ne. culpans se et
ream confitens qͦd ꝑignoran¬
tiam ore furioso contra dm̃ ce
matrẽ eiꝰ gloriosam. multa et dixe¬
rat et fecerat congaudentibus
amicis et pie collacrimantibꝰ

Expanded text:
em? Haec sunt festa solemnia qualia mandasti populo tuo exhiberi tibi, hi dies celebres in quibus veri adoratores adorant Patrem in spiritu et veritate. Gaudet ergo omnis Ecclesia pariterque vota exhibet pro his quoque qui sanandi erant; triumphant patroni pueri, quorum fides et opera elucebant, et adducunt eum ad abbatissam, et alios quibus pridie hoc laudibus finitis mulier quaedam pervasa a daemone dum vix a partu convaluerat, quae in eadem ecclesia Beatae Virginis immanissime furens jacuerat jam per aliquot dies; ita ut prae assidua vexatione et infinitis clamoribus jam ad omnium notitiam et importunitatem adduceretur. Tali ergo operante Dei gratia et cooperante beata matre misericordiae a daemonio liberatur procedit ad altare non egens opis alienae, culpans se et ream confitens quod per ignorantiam ore furioso contra Deum et matrem ejus gloriosam multa et dixerat et fecerat, congaudentibus amicis et pie collacrymantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
irascendo et comminando uel¬
licare. Hac gͦ uisione a facie ire
columbe ꝑ motus: subtilissima
et acutissima uoce que magis.
uidebatur sp̃c esse quã hominis:
ita ut et puellar ͤ s concentꝰ ce
strepitũ totius frequentie eiun¬
ceret erclamat. Sc̃a maria. scã
maria. Qui non ex pauit et ad¬
miratus est illã uocẽ angłicam
recensq creatã. et in ter om̃s di¬
uerse etatis diuersi sexus omni¬
no se discriminantẽ. et acutos.
et suꝑ acutos uirginũ modos e¬
uincentẽ:Statĩ illi qui propin¬
quius ad erant et causa d̃i ob¬
seruabant eũ. patrini eiꝰ pͥmi
exclamant. Ex clamat et omĩs
populus. conclamat et languen¬
tium multitudo simile suffra¬
gium sͥ deposcentiũ. fragor
totius eccłie uaxq tubarum
et era ꝯcrepant. et ardor di¬
ligencium te ds̃ ꝑrũpit ipsũ
celũ. Ducitur ad altare eũ gau¬
dio exultantis eccłie. Uñe iħu:
quis tẽ a lacͥmis tẽꝑauit: Quoꝵ
pectora uł saxea non scindeban¬

Expanded text:
irascendo et comminando velirascendo et comminando vellicare. Hac ergo visione a facie irae columbae permotus, subtilissima et acuta voce, quae magis videbatur Spiritus esse quam hominis, ita ut et puellares concentus et strepitum totius frequentiae evinceret, exclamat: Sancta Maria, Sancta Maria. Quis non expavit et admiratus est illam vocem angelicam recensque creatam, et inter omnes diversae aetatis, diversi sexus omnino se discriminantem, et acutos et super acutos virginum modos evincentem? Statim illi qui propinquius aderant, et causa Dei observabant eum patroni ejus, primi exclamabant, exclamat omnis populus, conclamat et languentium multitudo simile suffragium sibi deposcentium, fragor totius ecclesiae voxque tubarum modo aera concrepantia, et ardor diligentium te Deus perrumpit ipsum coelum, ducitur ad altare cum gaudio exsultantis Ecclesiae. Domine Jesu, quis tunc a lacrymis temperavit? Quorum pectora vel saxea non scindeban
Abbreviated transcription (Latin):
ed et quidã puer natio¬
ne colomiensis nutrieba¬
tur in pago beluacensi
apud castrũ clarum mon¬
tem nomine. Mlater enĩ sua pau¬
ꝑcula ad huc in fantem de par¬
tibus reni secũ aduererat: sed
munere loquendi a do non con¬
cesso ab in eunte etate: iam duo¬
dẽnis mutus euaserat. Uisum est
patriniᷤ pueri. cui puero nomen
Wascelunꝰ erat. de quoꝵ elemo¬
sina iam ꝑ quinq an nos uł am¬
plius alebatur: ut suessionẽ ad
memoriã sc̃e dĩ genitricis ma¬
rie secum deberent eum ad du¬
cere. Et ita factum est. Nocte gͥ illa
que est purificationis beate pu¬
sopore graui qualis est pueroꝵ
mergeretur: tamen secũ in ter¬
esse iugiluis compellunt. Nani ce
tota ugilantibus plena erat ex¬
cłia Iam gͦ de curso ex parte ma¬
tutinarum officio.: dũ illud res¬
ponsorium inchoatur. Uidete
iniracłm matris dñi. puer ille
de subito somimi pauore turba¬
tus: uisum enĩ sͥ fuerat colum¬
bam caput eiꝰ eireũ uolitare ac
de uide labia eiꝰ et linguam qͦsi

Expanded text:
ed et quidam puer natione Coloniensis nutriebatur in pago Belvacensi apud castrum Clarummontem nomine. Mater enim sua paupercula adhuc infantem de partibus Rheni secum adduxerat, sed munere loquendi a Deo non concesso, ab ineunte aetate jam duodenis mutus evaserat. Visum est patronis pueri puero nomen Vasselinus erat, de quorum eleemosyna jam per quinque annos vel amplius alebatur, ut Suessionem ad memoriam sanctae Dei Genitricis Mariae secum deberent eum adducere; et ita factum est. Nocte igitur illa quae est Purificationis beatsopore gravi qualis est puerorum mergeretur, tamen secum interesse vigiliis compellunt, nam et tota vigilantibus plena erat ecclesia. Jam ergo decurso ex parte Matutinorum officio, dum illud responsorium inchoatur: Videte miraculum matris Domini, puer ille de subito somnii pavore turbatur: visum enim sibi fuerat columbam caput ejus circumvolitare, ac deinde labia ejus et linguam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
me. ipsa uita apłiei ordinis ꝯ¬
funditur. qđ uirtutes uicus
suffocant᷑: ⁊ dũ culpa que
sub specie pietatis in trauit
in usu retinet᷑. ĩa quasi pro
lege recte uiuendi defendi¬
tur. Ideoq in occiduis regi¬
onib germanie uidelicet
⁊gallie: istius ordinis homi¬
nes ut ad uerã ap̃i humilita¬
in forment᷑ ãmonendi ft̃. ne
ribiliter ꝓnuitiante repe¬
lantur: Quanta etã uicon¬
gregationibus feminarum
ẽulpa excreuerit. ⁊ dãpiuu
do factũ in lucrũ ⁊ abolo ꝓfe¬
cerit. ardinatione onfusa
ñtacuit. Cũ enĩ in qͥt angłs.
mortue femine uiuis ꝓferuit¬
tur. qr uidua uiuens in de¬
licus mortua est: mortuis oꝑe¬
ribus. cõmunicando. ex uius
eis subiecte mortue fiunt.
mex plebilit opes t̃renas siti¬
entes. interrenas ⁊ pertturas
uoluptates ordie confuso uer¬

Expanded text:
me ipsa vita apostolici ordinis cme ipsa vita apostolici ordinis confunditur, quod virtutes vitiis suffocantur  Csub specie pietatis intravit, in usu retinetur, jam quasi pro lege recte vivendi defenditur. Ideoque in occiduis regionibus, Germaniae videlicet et Galliae, istius ordinis homines ut ad veram Christi humilitainformentur, admonendi sunt, ne ribiliter pronuntiante, repellantur. 15. Quanta etiam in congregationibus feminarum culpa excreverit, et damnum Deo factum in lucrum diaboli profecerit ordinatione confusa, non tacuit. Cum enim, inquit angelus, mortuae feminae vivis praeferuntur quia vidua vivens in deliciis mortua est, mortuis operibus communicando, ex vivis eis subjectae mortuae fiunt. inexplebiliter opes terrenas sitientes; in terrenas et perituras voluptates ordine confuso ver
Abbreviated transcription (Latin):
bus arefactis uirtutũ pos¬
sint germina pullulare:
qr maioris numeri frequen¬
tia reperit᷑ eoꝵ qui mimi¬
Ianis necessitatib quã qͥ
spũ cłi acti ad hec spiritu¬
alia castra se conferant. Aui¬
malis enĩ homo. ñ ꝑcipit
ea que ft̃ sp̃e dei. Et icło certan¬
dum est totis uiribus ne mul¬
titudine carnaliũ tepescat in¬
ta spiritaliũ ne abundante
iniquitate refrigescat caritaᷤᷤ
multoꝵ. Caueatur auaricia:
qua dominante ñ descendit᷑
ad paupertatẽ sp̃e: qua celor¬
ad ditus obseratur. Ciboꝵ ce
potus in gluuies: uertatur
In uix sufficentẽ necessitatẽ¬
uictus. Aqua in qͥt ualde ad
potandum utilis est: qr natu¬
ralis potus est. Nitor uestiũ
mutet᷑ in necessariũ arcen nͤ
ditatis ⁊ frigoris temꝑam̃tũ.
Suꝑbie tumor: mutandꝰ ẽ
in humilitatẽ ñ fictam. In
quibusda enĩ uidetur cerui¬
cũ in flerio: s ñ deponit᷑ in eiꝰ
cordis erectio. In hoc enĩ maxi¬

Expanded text:
bus arefactis, virtutum posbus arefactis, virtutum possint germina pullulare: quia majoris numeri frequentia reperitur eorum, qui mundanis necessitatibus, quam qui Spiritu Dei ad haec spiritalia castra se conferant. Animalis enim homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei. Et ideo certandum est totis viribus, ne multitudine carnalium tepescat vita spiritalium, ne abundante iniquitate refrigescat charitas multorum. Caveatur avaritia: qua dominante non descenditur ad paupertatem spiritus, qua coelorum aditus obseratur. Ciborum et potus ingluvies vertatur in vix sufficientem victus necessitatem. Aqua, inquit, valde ad potandum utilis est, quia naturalis potus est. Nitor vestium mutetur in necessarium arcendae nuditatis et frigoris temperamentum. Superbiae tumor mutandus est in humilitatem non fictam. In quibusdam enim videtur cervicum inflexio, sed non deponitur in eis cordis erectio. In hoc namque maxi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dices: etiam quantũ discri¬
men in luxu coneubinarum
hereat non celes. Quã diu
enĩ in illa obscenatione pol¬
luunt᷑. regni celoꝵ aditum.
non merentur. Cui ait. Dñe
hec ꝓferre in mechũ ñ audeo:
q ꝓpter uiliatẽ mee ꝑsone
ad hoc me aptũ non sentio.
Cui angłs magna eñ in lig¬
natione respondit. Quod ds̃
nult et ꝑme tibi iubet: tu ñ
audes ꝓferre: Post hec cepit¬
cepit eũ ammonere modo di¬
uerso: de emidatione sua.
fgo in qͥt angłs ad custodiã
tui depucatus sum. qui quon¬
dam sainson illi. quẽ liber
uidicũ describit. ab eiꝰ ortu
a deo sũ ordinatꝰ em omni
conatu oꝑum mirandoꝵ
đo fauente cooꝑator illi ex¬
titi: usq dũ carnis illecebris
emostitus in dalila d̃i offen¬
sam ini eurrens ⁊ consecratio¬
uẽ suã scorto uendens. a đdo
est derelictus. Tune aute re¬
cessi ab eo. Tu gͦ ui puericia
tua mͥ placiusti. Nẽ uͦ in me¬
rore ce pentrudine cordis. ad

Expanded text:
praedices: etiam quantum discripraedices: etiam quantum discrimen in luxu concubinarum haereat non celes. Quandiu enim in illa obscenitate polluuntur, regni coelorum aditum non merentur. Cui ait: Domine, haec proferre in medium non audeo, quia propter vilitatem meae personae ad hoc me aptum non sentio. Cui angelus magna cum indignatione respondit: Quod Deus vult et per me tibi jubet, tu non audes proferre? Post haec coepit eum admonere modo diverso de emendatione sua. Ego, inquit angelus, ad custodiam tui deputatus sum, qui quondam Samsoni illi quem liber Judicum describit, ab ejus ortu a Deo sum ordinatus, et in omni conatu operum mirandorum Deo favente cooperator illi exstiti, usque dum carnis illecebris emollitus, in Dalila Dei offensam incurrens, et consecrationem suam scorto vendens, a Deo est derelictus. Tunc autem recessi ab eo. Tu ergo in pueritia tua mihi placuisti: nunc vero in moerore et poenitudine cordis ad
Abbreviated transcription (Latin):
mala p̃buit corrigat. erit pe¬
ticio. ur̃a. Post hec in de rece¬
dentes. cepit ei angłs expone¬
re: in quantis uitioꝵ sordib
uoluptat᷑ humanitas. Licet
eiũ inquit in diuerłas cri¬
minũ numerositates ab aue¬
tore suo recedat humanum
genus diabolo se mancipan¬
do: in nullo tam̃ ds̃ magis of¬
fendit᷑ quã eum contra na¬
turam peceatur. Et ido mul¬
ta uigilantia certandũ est om¬
nib locis. ne scelere sodomiti¬
co di habitaculũ uertat᷑ in de¬
lubra demonũ. Nonsolũ in
qͥt hic morbus uirulenta con¬
tagione irrepens. inficit ani¬
mas inter se concubitu mas¬
culoꝵ pollutas: s etiam in con¬
ruigatis multipli peste con¬
cretus inuenitur: dñ in rabiem
ueratione libidinis uersi et
instiuctu demonũ agitati.
nature bonũ . ađo concessum.
ꝑd̃t. ita ut thoro in macula¬
to iustupri maculã uerso. am¬
bo ꝓstituti demonibꝰ fiant.
Unde precipio tibi ex aucto¬
ritate diumna. ut hec publice

Expanded text:
mala praebuit corrigat, erit pemala praebuit corrigat, erit petitio vestra. 13. Post haec inde recedentes, coepit ei angelus exponere in quantis vitiorum sordibus volutatur humanitas. Licet enim, inquit, in diversas criminum numerositates ab auctore suo recedat humanum genus, diabolo se mancipando, in nullo tamen Deus magis offenditur, quam cum contra naturam peccatur. Et ideo multa vigilantia certandum est omnibus locis, ne scelere sodomitico Dei habitaculum vertatur in delubra daemonum. Non solum enim, inquit, hic morbus virulenta contagione irrepens inficit animas, inter se concubitu masculorum pollutas, sed etiam in conjugatis multiplici peste concretus invenitur, dum in rabiem vexatione libidinis versi, et instinctu daemonum agitati, naturae bonum a Deo concessum perdunt: ita ut thoro immaculato in stupri maculam verso, ambo prostituti daemonibus fiant. Unde praecipio tibi ex auctoritate divina, ut haec publice
Abbreviated transcription (Latin):
omm potentẽ ce scõs om̃s ut
hec mala ulteriꝰ nec agant
nec doceant. illis in terim in
parte de longe stantibꝰ siẽ
in pͥori sacertotũ int̾cessiõe.
Inter quos scõs sebastianũ
et ualentimanũ agnouissese
fatebatur. Inde gͦ angło pre¬
ducente. tendentes ad locum
in quo in numerabilis nirati¬
tudo scarũ uirginũ morabat᷑
in eõparabili dignitate. ⁊ splen¬
dor chorusci luminis fulgens
Hee in quit st̃ sc̃e femine qͥbꝰ
uos famulatũ ad eccłiasticũ
ad honorem nominis xp̃i
in penditis. Nas ad urtercessi¬
onem apud dm̃ ꝓlongiutur¬
na uita p̃mitere debemius.
his dietis ut ante prostraue¬
runt se ante eas. Ille statim
sub omni festinatione ad tlro¬
nũ tendentes. ꝓ longiturna
eiꝰ uita postulantes: ipsis in te¬
rim ut pͥus in parte stantib
Ante quã uͦ solo ad preces ꝓ¬
steruerent᷑. apparuit maies¬
tas dm̃i obuia. Et eleuans
eas dixxit eis. Si bona doceat
erempla. bona agat. et eosqͥb

Expanded text:
omnipotentem et sanctos omnes, ut omnipotentem et sanctos omnes, ut haec mala ulterius nec agant, nec doceant: illis interim in parte de longe stantibus, sicut in priori sacerdotum intercessione. Inter quos sanctos Sebastianum et Valentinianum agnovisse fatebatur. 12. Inde ergo angelo perducente tendentes ad locum, in quo innumerabilis multitudo sanctarum virginum morabatur, incomparabili dignitate et splendore corusci luminis fulgens. Hae, inquit, sunt sanctae feminae, quibus vos famulatum ecclesiasticum ad honorem nominis Christi impenditis. Has ad intercessionem apud Deum pro longiturna vita praemittere debemus. His dictis, ut ante, prostraverunt se ante eas. Illae statim sub omni festinatione ad thronum tendentes, pro longiturna ejus vita postulantes, ipsis interim ut prius in parte stantibus. Antequam vero solo ad preces prosternerentur, apparuit majestas Domini obviam. Et elevans eas, dixit eis: Si bona doceat, et exempla bona agat, et eos quibus
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ beatoꝵ mr̃m multitudo in¬
numerabilis. in estimabili
gła fulgebat. Isti ft̃ ait. quos
głosus certaminis triumplu̾.
in ęcłia honore ex colitis ad ho¬
norem et laudẽ dĩ: quos inter
cessores ꝓ indulgentia peccato¬
rum tuoꝵ querere debemꝰ. s
cũ simul supplicatione humi
pstratos cernerent. statĩ sine ul¬
la dilatione ad thronũ diine
maiestatis tendentes. ꝓstrati ꝓ¬
uiam poposcerunt. Quib athro¬
no uox ut ante emissa est di¬
cenis. Si eos quos male docendo
exemplo sue prauitatis illererat.
et auia ueritatis in uiã erroris.
deprauando eos dedurerat.
sorrererit. et ad uã ueritatis
redurerit remissa sunt. Illis
autẽ iterũ interrogantibus
quomͦ hec correptio ab eo fieri
est ad eos facta. Connocet inqͥt
om̃s quos suo exemplo aut
Aoctrina. illietta agendo il¬
laqueauerat. prosternat se
ante eos et ꝓfiteatur se male
egisse aut docuisse. et postu¬
let ueniã ipsosq petat ꝑ dm̃

Expanded text:
ubi beatorum martyrum multitudo inubi beatorum martyrum multitudo innumerabilis inaestimabili gloria fulgebat. Isti sunt, ait, quos gloriosus certaminis triumphus in Ecclesia honore excolitis ad honorem et laudem Dei, quos inter intercessores pro indulgentia peccatorum tuorum quaerere debemus. Quos cum simili supplicatione humi prostratos cernerent, statim sine ulla dilatione ad thronum divinae majestatis tendentes, prniam poposcerunt. Quibus a throno vox ut ante emissa est dicens: Si eos quos male docendo, exemplo suae pravitatis illexerat, et a via veritatis in viam erroris depravando eos deduxerat, correxerit, et ad viam veritatis reduxerit, remissa sunt. Illis autem iterum interrogantibus, quomodo haec correctio ab eo fieri est ad eos facta: Convocet, inquit, omnes quos suo exemplo aut doctrina ad illicita agenda illaqueaverat, prosternat se ante eos, et profiteatur se male egisse aut docuisse, et postulet veniam, ipsosque petat per Deum
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ad eũ. Crastina migrri¬
re de bebas. s interim cer
Scõr sacer lotum. in gła ce
dignitate in estunabili fulge¬
bat. Tunc dixit ei. Isti ft̃ apud
ronati. quib uos officia eccle¬
siastica impenditis. Roganiꝰ
illos. ut tͥ miscdiã apud diñ
impetrent. His dictis. supplices
facti. orabant eos intercessores
fieri. Scĩ uͦ sacerdotes sine
mora surgentes. perrererutł
adthronũ. ⁊ ꝓstrati ante thro¬
nũ. misccłiam postulabant
p̃dicto fratri. Ile uͦ angłs cũ
eodem fratre: illis interceden¬
tibus delonge in parte stetit.
Quib ante t̾hronum supplicit̃
ꝓ miscłia postulantib uor
De throno auclita est in res¬
ponsũ eis data. E rempla edi¬
ficationis alus facere debuit
s non fecit. Hichilq ampliꝰ
in responsis auditũ est. In illo
gͥ tã p̃claro ordine sacerdotũ.
Scõs dionisiũ. martinũ. Ama¬
nũ. hylariũq se cognouisse
sseruit. Tum iterũ cohortan¬
te angło. simul perrexerunt

Expanded text:
dixit ad eum: Crastina migradixit ad eum: Crastina migrare debebas; sed interim certsanctorum sacerdotum in gloria et dignitate inaestimabili fulgebat. Tunc dixit ei: Isti sunt apud ronati, quibus vos officia ecclesiastica impenditis. Rogemus illos, ut tibi misericordiam apud Deum impetrent. His dictis, supplices facti, orabant eos intercessores fieri. Sancti vero sacerdotes sine mora surgentes perrexerunt ad thronum; et prostrati ante thronum, misericordiam postulabant praedicto fratri. Ille vero angelus cum eodem fratre, illis intercedentibus, de longe in parte stetit. Quibus ante thronum suppliciter pro misericordia postulantibus, vox de throno audita est in responsum eis data: Exempla aedificationis aliis facere debuit, sed non fecit: Nihilque amplius in responsis auditum est. In illo ergo tam praeclaro ordine sacerdotum sanctos Dionysium, Martinum, Annianum, Hilariumque se cognovisse asseruit. 11. Tunc iterum cohortante angelo simul perrexerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eã uenalem sic̃ s atrimã suam
portant. Quos dam enĩ iam
iudicatos nominat̃i dixerat:
sic̃ euuangłũ de increduł
ꝓloquit᷑ qui aũt ñ credit iã¬
Iudicatꝰ est. In numerabiles
etiã se uidisse retulit. tam de
plebe quam de ordine mona¬
chico diuersoꝵ cenobioꝵ &
regionũ. aliquos in gła: qͦs¬
dam eoꝵ in pena depressos
His gͦ et ceteris in nume¬
rabilib conspectis. que causa
cõpendii. stilo currente ex¬
clusimꝰ: duxit eũ ad loca
pulcherrima naturali con¬
structione fundata ar¬
cubus quasi aureis &
discreta. que tanta m̾agni¬
tudine et altitudine ⁊ etiã
pulchritudine in credibili
claruerant: ut nec mente
concipi. uec ore humano ꝓ¬
ferri. tanti in mensitas oꝑis.
possit. Tune ꝓcessit rerre¬
gum. et dñs dũantiũ. cum
multitudine scõꝵ. tanta gła
et maiestate fulgidus. ut
homo corporeis oculis iub¬
apparuit. sufferre nequiue¬
rit. Tunc ipse angłs qͥ eiꝰ
ductor ⁊ ostensor fuerat.

Expanded text:
eam venalem, sicut et animam suam, eam venalem, sicut et animam suam, portant. Quosdam enim jam judicatos nominatim dixerat, sicut Evangelium de incredulis proloquitur: Qui autem non credit, iudicatus est . Innumerabiles etiam se vidisse retulit, tam de plebeio, quam de ordine monachico diversorum coenobiorum et regionum, aliquos in gloria, quosdam eorum in poena depressos. 10. His ergo et caeteris innumerabilibus conspectis, quae causa compendii stylo currente exclusimus, duxit eum ad loca pulcherrima naturali constructione fundata, cum arcubus quasi aureis et discreta: quae tanta magnitudine et altitudine et tam pulchritudine incredibili claruerant, ut nec a mente concipi, nec ore humano proferri tanti immensitas operis posset. Tunc processit Rex regum et Dominus dominantium cum multitudine sanctorum, tanta gloria et majestate fulgidus, ut homo corporeis oculis jubapparuit, sufferre nequiverit. Tunc ipse angelus, qui ejus ductor et ostensor fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
iura regentiũ st̃. hec. ut huc
uenientes ea uiueniant: ce
sciant qr munerib rapi¬
nis.⁊ auaricia. congesta
sunt. Quoꝵ aliquos nomi¬
natun expͥmens: dixit ea
nũquã defectura. aut delen¬
da. priusquã ipsi uenirent.
et ea insinũ suũ reciperent.
Qriã terribilem uͦ sententiã
de conu̾satione comitũ uitu¬
lerit. quis enarrare sufficiat:
cũ quosdam eoꝵ ñ uindices
criminũ esse dixxrit: s uice
draboli persecutores homi¬
nũ. Iustos dãpnando. ⁊ reos
Iustificando. furib et scelera¬
tis cõmunicando: Mune rũ
in quit p̃uentione cecati. pro
mercede fuituroꝵ mebil agunt.
s cũ muncdanas leges ꝓcoher¬
cenda mali audatiã ad miuis¬
trant. dãpna legalia que debi¬
torib infligunt. absq miscđia
et quasi uire sibi debita sue
auaricie in uoirunt hic iterũ
in uenienda. Iusticiã uͦ spe fu¬
turoꝵ nũ quã agunt. scũ
eã gratis offerreᷤ om̃ib ꝓ et̾n¬
tatis mercede debeant. semper

Expanded text:
haec: ut huc venientes ea inveniant, et sciant quia muneribus, rapinis, et avaritia congesta sunt. Quorum aliquos nominatim exprimens, dixit ea nunquam defectura aut delenda prius quam ipsi venirent, et ea in sinum suum reciperent. Quam terribilem vero sententiam de conversatione comitum intulerit, quis enarrare sufficiat? cum quosdam eorum non vindices criminum esse dixerit, sed vice diaboli persecutores hominum, justos damnando, et reos justificando, furibus et sceleratis communicando. Munerum, inquit, praeventione caecati, pro mercede futurorum nihil agunt. Sed cum mundanas leges pro coercenda mali audacia administrant, damna legalia, quae debitoribus infligunt, absque misericordia et quasi sibi debita, suae avaritiae reponunt, hic iterum invenienda. Justitiam vero spe futurorum nunquam agunt: sed cum eam gratis offerre omnibus pro aeternitatis mercede debeant, semper
Abbreviated transcription (Latin):
p̃centor ordinans: pro se fecit
de cantare. His gͦ finitis pan¬
lulũ respirauit. frat᷑ib ad sua
strata redeuntib huc illueq
ininente ueloctte transitus
sui decidit in lectulũ: sũptoq
uiatico ultimam huiꝰ in sta¬
lis utte clausit horam: amei¬

Expanded text:
praecentor ordiens pro se fecit praecentor ordiens pro se fecit decantari. His ergo finitis, paululum respiravit, fratribus ad sua strata redeuntibus, huc illucque mminente velocitate transitus sui, decidit in lectulum; sumptoque viatico, ultimam hujus instabilis vitae clausit horam
Abbreviated transcription (Latin):
fierent exorans. Quẽ cũ cerne¬
rent nec pallore de formem nec¬
etiam matię tabescentẽ. nec
dolore menbroꝵ queritantẽ
nee tactu uene. aut ullius le¬
talis signi lesione p̃uentũ. uer¬
bis consolatoruis ad spem pre¬
sentis uite tota fiditia ani¬
mabant. Quibꝰ eadem respon¬
sa que supͣ retulit:in nullo
se dubiũ crastina migratu¬
rum. Totam gͦ diem illam¬
⁊ noctem subsequentẽ & spa¬
cuĩ totius dici succetlentis
usq ad uesꝑam in hoc consũp¬
serat: metũ uocationi̾s sue ex¬
ponendo gemitu ⁊ suspirus
laborando nẽ singulis quibꝰq
se cõmendando: breuibꝰ ad
diuersos destinatis ꝓ absoluti¬
one peccatoꝵ interressores que¬
rendo. Adertremũ erepusculo
uesꝑtino sub sequentis diei
in nocte iam uerso fribꝰ conuoca¬
ti ꝰ uice p̃sentis metas in se decur¬
sas esse ꝓuuntiauit: ⁊ iło psal¬
modie eos insistere omnims¬
dis postulauit. Antiphonas
om̃s ce psalmoꝵ initia quasi

Expanded text:
fierent exorabat. Quem cum cernefierent exorabat. Quem cum cernerent nec pallore deformem, nec macie tabescentem, nec dolore membrorum queritantem, nec tactu venae aut ullius lethalis signi laesione praeventum, verbis consolatoriis ad spem praesentis vitae tota fiducia animabant. Quibus eadem responsa quae supra retulit, in nullo se dubium crastina migraturum. Totam ergo diem et noctem subsequentem et spatium totius diei succedentis usque ad vesperam in hoc consumpserat, metum vocationis suae exponendo, gemitu et suspiriis laborando, nunc singulis quibusque se commendando, brevibus ad diversos destinatis, pro absolutione peccatorum intercessores quaerendo. Ad extremum, crepusculo vespertino subsequentis diei in noctem jam verso, fratribus convocatis, vitae praesentis metas in se decursas esse pronuntiavit; et ideo psalmodiae eos insistere omnimodis postulavit, antiphonas omnes et psalmorum initia quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tuneã: si meo filentio ita depe¬
reant ut ꝑ me publicata non
pateant. Namq illiuultima
scarũ uirginũ intercessio
que. ꝓlongruturna uita ad
dm̃ facta fuerat inancipiti me
positũ dereliquit. utrũ nam
pro longitudine etne aut istiꝰ
temporalis uite ꝓlata fuisset.
Si ergo eadem int̾ressione ut
omni scrupulositate post po¬
sita iuxta sponsionẽ angłi
dnctoriẜmei crastina sum
migraturus. His gͥ sermoni¬
bus cohortati: omina ꝑ ordi¬
niẽ ab eo excepta cere impres¬
sasunt. Interea matutinalib
finitis ymnis: uisitandi gr̃a
aduenit pat̃ monastern. eñ
quibꝰdã fr̃ibꝰ. Cui cũ iacenti
ad sisteret secrerũ petut.
Egressis ergo ceteris abbas
tus remansit. Prolatis gͦ une
diũ que nocturno filentio.
trepida uelocitate tabulis un¬
pressa fuerant u̾bo ⁊ scripto
recapit ulauit uniu̾sa. Et de
lectũ confurgens humi prostra¬
tus ꝓ cõmissis ueniã postulans:¬
& ut peo intercessores ad dĩ

Expanded text:
timeam, si meo silentio ita depetimeam, si meo silentio ita depereant, ut per me publicata non pateant. Namque illa ultima sanctarum virginum intercessio, quae pro longiturna vita ad Deum facta fuerat, in ancipiti me positum dereliquit, utrumnam pro longitudine aeternae aut istius temporalis vitae prolata fuisset. Si ergo eadem intercessione, qomni scrupulositate postposita juxta sponsionem angeli ductoris mei crastina sum migraturus. His igitur sermonibus cohortati, omnia per ordinem ab eo excepta cerae impressa sunt. 20. Interea matutinalibus finitis hymnis, visitandi gratia advenit pater monasterii cum quibusdam fratribus. Cui cum jacenti assisteret, secretum petiit. Egressis ergo caeteris, abbastus remansit. Prolatis igitur in medium quae nocturno silentio trepida velocitate tabulis impressa fuerant, verbo et scripto recapitulavit universa: et de lectulo consurgens, humi prostratus, pro commissis veniam postulans, et ut intercessores pro eo ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tedu aut negligentie sub rep¬
tione in eccłus agerent᷑. De ie
roldo uͦ quod̾a comitę. dixit idẽ
angłs. quod in requie esset: głe
martyriũ ad equatus. Delo enĩ
inquiens di in defensione sc̃e
eccłie in fideliũ turbis congres¬
sus temporalis uite dispendi¬
gelo ostensis ⁊ auditis que
huic seripto causa conpendu
exclusimus. idem fr̃. iterum
experge factus alitibꝰ iam u¬
cina diei concrepantibꝰ con¬
uocatis isclem fr̃ib qui in eiꝰ
excubus ꝑ noctauerant uisio¬
nis magntrudine ꝑmotus
et nitollerabilis inuoris anrieta¬
te iactatus. ꝑorline erposuit
secreta uisionis sue. cupieus sta¬
tun ut ueniente patre monaste¬
ri. eo p̃sente exciperent᷑ serino¬
nes eiꝰ. Cui eũ dicerent qđ fr̃s
meditatione noctarna decu¬
pati.elaustri silentia irrumꝑe
quenti cere hee imprimite: ut
aurora illucescente paratiora
reddantur: Tueo enĩ ue lingͣ
torpente uisa. ⁊ audita neque¬
ant ꝓpalari: quia eũ tanta
silentu buiꝰ. sine uenia feriri

Expanded text:
edii aut negligentiae subreptione in ecclesiis ageretur. 18. De Geroltovero quodam comite dixit idem angelus, quod in requie esset gloriae martyrum adaequatus. Zelo enim, inquiens, Dei in defensione sanctae Ecclesiae infidelium turbis congressus, temporalis vitae dispendigelo ostensis et auditis, quae huic scripto causa compendii exclusimus, idem frater iterum expergefactus est, alitibus jam vicina diei concrepantibus. Convocatis isdem fratribus qui in ejus excubiis pernoctaverant, visionis magnitudine permotus, et intolerabili timoris anxietate jactatus, per ordinem exposuit secreta visionis suae, cupiens statim ut veniente patre monasterii, eo praesente exciperentur sermones ejus. Cui cum dicerent quod fratres meditatione nocturna occupati, claustri silentia  Cod. Biquenti cerae haec imprimite, ut aurora illucescente paratiora reddantur. Timeo enim ne, lingua torpente, visa et audita nequeant propalari: quia cum tanto silentii hujus sine venia feriri
Abbreviated transcription (Latin):
bi grauedinẽ. Ui etiam osten¬
sa est ei euiꝰda montis altitudo.
et dictũ est ab angło de qͦdan
abbate ante decenniũ de fiuicto:
qđ in sumuntate eiꝰ esset ad pur¬
gationẽ suã deputatus non ad dãp¬
nationẽ ꝑpetuam. ibidemq eũ
omnẽ in clementiã aeris. & uento¬
rũ in cõmoditatẽ ymbriumq
pati. Ad uinaritq icde angłs de

Expanded text:
bi gravedinem. 6. Ibi etiam ostenbi gravedinem. 6. Ibi etiam ostensa est ei cujusdam montis altitudo. Et dictum est ab angelo de quodam abbate ante decennium defuncto, quod in summitate ejus esset ad purgationem suam deputatus, non ad damnationem perpetuam; ibidemque eum omnem inclementiam aeris et ventorum incommoditatem imbriumque pati. Adjunxitque idem ang
Abbreviated transcription (Latin):
in altũ uaporante. Cui in terro¬
ganti quio esset. et responsũ ẽ
ab angło habitationem fuisse
quorunlam mouachoꝵ clecdi¬
uers  locis et regionibus ui¬
unũ congregraorium ad prr¬
gationẽ suam. Qui de eodem
uumero unum specialiter no¬
niuauit: quẽ dirit ibidem
ni arelia plũbea in elusum p̃sto¬
lare debere diem magni iudi¬
cu ꝓpter opus peculiare: qđ
inauania ce saphira adcor¬
rũpenda cõmunuis uite inite¬
gritatem precesserat. Deque
fratre cdampuabilit in cluso.
cuidam peregrino mnectre¬
mitate uite ꝑ ex cessum rapta
aute decentm tempꝰ ostensũ
fuerat sicut tẽ fama uisiga¬
uerat. Iamq di obliteratũ
obliuione fuerat: isto fratre
liec ante minime audiente
ad menioriã eanđe causam. si¬
mili uiuisione reuocante.uii¬
de apparet i una re bina ite¬
ratione repetita. hoc qͦd male
pullulat erebrius succidi de¬
bere. ne his qui monachoꝵ no¬
mine censentur opus peculi¬
are ibidem uertatur in plum¬

Expanded text:
in altum vaporante. Cui interroin altum vaporante. Cui interroganti quid esset, responsum est ab angelo, habitationem fuisse quorumdam monachorum de diversis locis et regionibus congregatorum ad purgationem suam. Qui de eodem numero unum specialiter nominavit, quem dixit ibidem in arca plumbea inclusum praestolare debere diem magni judicii propter opus peculiare, quod in Anania et Saphira ad corrumpendam communis vitae integritatem praecesserat. De quo fratre damnabiliter incluso, cuidam peregrino in extremitate vitae per excessum rapto ante decennii tempus ostensum fuerat, sicut tunc fama vulgaverat, jamque diu obliteratum oblivione fuerat, isto fratre haec ante minime audiente, et ad memoriam eamdem causam simili visione revocante. Unde apparet in una re bina iteratione repetita hoc quod male pullulat, crebrius succidi debere; ne his qui monachorum nomine censentur, opus peculiare ibidem vertatur in plum
Abbreviated transcription (Latin):
eodem igue usq ad loca genita¬
liũ dimersas. Dictũ qr illi. ib an¬
gelo qđ siue intermissione u¬
no cie tantũ in tmissis die ter¬
cia semꝑ in locis genitalib uir¬
gis cederentur. Plures eoꝵ. sue
agnitioni notos dicebat. Sacer¬
dotũ in quit angłs marima
pars mundanis luciis in hian¬
do. ⁊ palatinis curis in serui¬
endo eultu uestiũ. ⁊ pompa
fereuloꝵ se extollendos questũ
putant esse & pretatent. Am¬
mabus luerandis non in ingi¬
lant. de ners affluente s. in
scorta pioruurt. Et ita eue¬
uit. ut nec sibi nec alus inter¬
cessores esse poisint. Seculo
enĩ pestilentia ce farne laboran¬
ti sua prece sueurrere potuis¬
sent. si lucrũ dõ tota uirtute
conferre uoluissent. Et ido suli
remuueratione infine̾ dãpnau¬
tur quia preceilentib meritis
talia patiuntur. Ibi se etiam q¬
dam opuis in modu castelli. lig¬
no et lapide ualle in ordinate
comectum. et fuligine de forme
uͥdisse fatebatur. fumo ex eo

Expanded text:
eodem igne usque ad loca genitaeodem igne usque ad loca genitalium dimersas. Dictumque est ei ab angelo, quod sine intermissione, uno die tantum intermisso, die tertia, semper in locis genitalibus virgis caederentur. Plures eorum suae agnitioni notos dicebat. Sacerdotum, inquit angelus, maxima pars mundanis lucris inhiando, et palatinis curis inserviendo, cultu vestium et pompa ferculorum se extollendo, quaestum putant esse et pietatem. Animabus lucrandis non invigilant. Deliciis affluentes in scorta proruunt; et ita evenit, ut nec sibi, nec aliis intercessores esse possint. Saeculo enim pestilentia et fame laboranti sua prece succurrere potuissent, si lucrum Deo tota virtute conferre voluissent. Et ideo tali remuneratione in fine damnantur, quia praecedentibus meritis talia patiuntur. 5. Ibi se etiam quoddam opus, in modum castelli ligno et lapide valde inordinate conjectum, et fuligine deforme vidisse fatebatur, fumo ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
ouis fecerat. hortans eñ de cetero
octauũ decimũ: qr moralis in eo
describitur uirtus sepe repeten¬
ilũ ad monuit. seq ualde delec¬
tari cũ aliquẽ instancia lectionis
et iteratione psalmodie n tentũ
iuderit: dmq ob hoc placabilẽ
fieri posse siusus iste ueraeiter
et non ficte teneatur. his gͦ dictis.
assũpsit eũ ide angłs: edurit
ꝑ uiã amenitatis in mensitate
p̃clarã. In qua dũ ꝑgerent os¬
tendit ei montes inmense alti¬
tudinis ⁊ incredibilis pule̾tu¬
dinis: qui quasi essent marmo¬
rei uidebantur. Quos cireũ ibat
marimꝰ fluuiꝰ igneus: in quo
multos se agnouisse fatebatur.
Et in ceteris locis in numeris
tormentis diuersi generis cru¬
ciatos aspererat. Inquib pluri¬
mos tam minoris quã maioris
ordinis sacerdotes stantes doeso
stipitib in berentes in igne stric¬
te loris ligatos uiderat: ipsas
quoq feminas ab eis stipratas
simili mͦ constrictas ante eos ii

Expanded text:
onis fecerat, hortans eum de caetero onis fecerat, hortans eum de caetero octavum decimum, quia moralis in eo describitur virtus, saepe repetendum admonuit: seque valde delectari, cum aliquem instantia lectionis et iteratione psalmodiae intentum viderit, Deumque ob hoc placabilem fieri posse, si usus iste veraciter et non ficte teneatur. His igitur dictis, assumpsit eum idem angelus, et duxit per viam amoenitatis immensitate praeclaram: in qua dum pergerent, ostendit ei montes immensae altitudinis et incredibilis pulchritudinis, qui quasi essent marmorei videbantur, quos circumibat maximus fluvius igneus, in quo multos se agnovisse fatebatur; et in caeteris locis, innumeris tormentis diversi generis cruciatos aspexerat: in quibus plurimos tam minoris quam majoris ordinis sacerdotes stantes, dorso stipitibus inhaerentes, in igne stricte loris ligatos viderat: ipsas quoque feminas ab eis stupratas, simili modo constrictas ante eos, in
Abbreviated transcription (Latin):
His gͦ fiuittis surrerit ⁊ rese¬
dit in lectulo. postulans dia¬
logum bi gregorni sibi legi.
Principia gͦ ultum libri eiꝰdẽ
dialogi audiente eo collecta
sunt usq ad consũpmationẽ
nouẽ aut decẽ folioꝵ. finita
ergo lectione. Hortatus est pre¬
dictos fr̃s ut lassitudinem
quã ꝓ eo iugilando contrare¬
raut quiete̾ corpoꝵ tempera¬
rent. sibiq paululũ noctis spa¬
ciũ. qđ suꝑ fuerat ad repau¬
sandi inducias concederent.
llis ergo recedentib ce iu par¬
te illius celle corporib ad quie¬
tem collocatis: ipso etiam post
tantã lassitudinẽ tam anime
quã corporis in sonũ resoluto.
uenit icdem angłs qui ei iu pri¬
ori uisione apparuit. ad pedes
stans purpurat᷑ candidis amic¬
tus in dumentis ad caput stans
splendore in credibili fulgidꝰ.
eũq blaudis alloquens sermo¬
nibus. laudauit confugium
eiꝰ qđ ad dm̃ in augustus positꝰ
tam studio psalmocdie quã lecti¬

Expanded text:
His ita finitis surrexit, et reseHis ita finitis surrexit, et resedit in lectulo, postulans Dialogum beati Gregorii sibi legi. Principia ergo ultimi libri ejusdem Dialogi audiente eo lecta sunt usque ad consummationem novem aut decem foliorum. Finita ergo lectione, hortatus est praedictos fratres, ut lassitudinem quam pro eo vigilando contraxerant, quiete corporum temperarent, sibique paululum noctis spatium quod superfuerat, ad repausandi inducias concederent. Illis ergo recedentibus, et in parte illius cellae corporibus ad quietem collocatis, ipso etiam post tantam lassitudinem tam animae quam corporis in somnum resoluto, venit idem angelus qui ei in priori visione ad pedes stans purpuratus apparuit, candidis amictus indumentis ad caput stans, splendore incredibili fulgidus, eumque blandis alloquens sermonibus, laudavit confugium ejus, quod ad Deum in angustiis positus, tam studio psalmodiae quam lecti