comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut altus sit pinde agiẽ ut nonsit Hinc rursus scriptum : dt ñs pone
illos ut rotam Nota quippe ex posteriori parte ad collit̃ : in sterasib
caditis ostemora autem nobis sunt p̃sentis mundi bona: quȩ relinquimꝰ:
nceriora uerosunt : eterna & ꝑmanentia ad que uocamur: paulo
ad cestance quiait. Que retro s̃ oblit̾: inea quȩ sunt uͣceriora excen¬
dens me. Peccator ergͥo cũ inpresenci uica ꝓfecerit ut roca ponitur
quia i nͣceriorib corruens. exposteriorib el euat᷑: Nam cũ in hac uita
glam ꝑcipie qua reliquuidd: abilla cadit quȩ post haneuenit. Ecquidem
multis quisic exteriores ꝓfectus¬
quam interius corruant Unde scriptũm ÷. Dĩ potentes non abicit: cum &
ipse sit potens: Ecꝑsalomonem dicie᷑: Et intelligens gubernacula posside¬
bit. Sed mid hȩc difficilia sunt: quia & ualde onẽrosa: Etquod mens

Expanded text:
ut altus sit, inde agitur ut non sit. Hinc rursum scriptum est, Deus meus, pone ut altus sit, inde agitur ut non sit. Hinc rursum scriptum est, Deus meus, pone illos ut rotam . Rota quippe ex posteriori parte attollitur, et in anterioribus cadit. Posteriora autem nobis sunt bona praesentis mundi quae relinquimus; anteriora vero sunt aeterna et permanentia, ad quae vocamur, Paulo attestante, qui ait: Quae retro sunt oblitus, in ea quae sunt priora extendens me . Peccator ergo cum in praesenti vita profecerit, ut rota ponitur, quia in anterioribus corruens, ex posterioribus elevatur. Nam cum in hac vita gloriam percipit quam reliquit, ab illa cadit quae post hanc venit. Et quidem multi sunt qui sic exteriorequam interius corruant. Unde scriptum est: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Et per Salomonem dicitur: Et intelligens gubernacula possidebit . Sed mihi haec difficilia sunt, quia et valde onerosa; et quod mens
Abbreviated transcription (Latin):
mimish conuncta s inocte. Acciua uidelic& uita fecunda: sedlippa
iminus uisns quamuis amplius pariens Sedere adpedes dñi cũ maria
restuiaui: uerba or is eius ꝑciperos : cecce cũ marcha compellor merce¬
poribum inistrare. atqerga multa sacagere hxpulsa ame it eredude
legione nemonum: uolui obli uisci quos noui. & adsal uatoris pedes quiesce¬
let . oret  mormi noleoti atq compulso dicit᷑ Nreuertere in domum
tua & adnuntia quanta tibi fecerit dñs: Sed quis inc̃̾toe terrenas
cur s ualcatdĩ mracula pre dicare. cumiam michi difficile sie saltem
iuros eralesessum namq e in hochonere tumultu seculariũ negotioꝵ
quiq dumseelari honore suffulai foris uident᷑ surgere : incus
ciaunt unleuatio ergo ipsa rumnas: quia dũ gła falsa subrri sune¬
a ueragła uacuant᷑. Hinc iterũ dicit. Deficientes ucfumus deficien
auers quippe ascendendo deficit. & sȩͤ dilacando euanescit. Sic uide
lu fiqr iupeccatoris uicã pͥsens felicitas cõmitat᷑: Q uia unde ostendis

Expanded text:
 conjuncta est, activa videlicet vita fecunda, sed lippa, minus videns, quamvis amplius pariens. Sedere ad pedes Domini cum Maria festinavi, verba oris ejus percipere; et ecce cum Martha compellor in exterioribus ministrare, atque erga multa satagere. Expulsa a me, ut credidi, legione daemonum, volui oblivisci quos novi, et ad Salvatoris pedes quiescere; et ecce mihi nolenti atque compulso dicitur: Revertere in 40 domum tuam, et annuntia quanta tibi fecerit Dominus . Sed quis inter tot terrenas curas valeat Dei miracula praedicare, cum jam mihi difficile sit saltem recolere? Pressus namque in hoc honore tumultu saecularium negotiorum, quique dum, temporali honore suffulti, foris videntur surgere, intus cadunt. Allevatio ergo ipsa ruina est, quia dum gloria falsa subnixi sunus cadunt; hinc iterum dicit: Deficientes ut fumus deficiant . Fumus quippe, ascelicet fit, cum peccatoris vitam praesens felicitas comitatur, quia unde ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
eis camen quimichi comiissisunt : mulcũ formido Undiq causarũ
Quinol qiruadiont marempefteri pestas de mer sit me Redire post
oiuuna qdcorse suserio: sed uanis abeo cogitationũ tumiltib exdusus.
uuire nonpossu:. Etho ergo michi longe faccime. qd intra me ests ata
ueobe dion nefueã pop heticemi uociqua dr̃ R. edite ꝓuaricatores adcor

Expanded text:
eis tamen qui mihi commissi sunt multum formido. Undique causarueis tamen qui mihi commissi sunt multum formido. Undique causaruVeni in altitudinem maris, et tempestas demersit me . Redire post causas ad cor desidero; sed vanis ab eo cogitationum tumultibus exclusus, redire non possum. Et hoc ergo mihi longe factum est, quod intra me est, ita ut obedire nequeam propheticae voci, qua dicitur: Redite, praevaricatores, ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
quantis me inuita layca nequaquam deseruisse reminiscor. Alta eium
quiȩtis meȩ gaudiã ꝑdidi. &x intus corruens ascendisse exterius uideor.
undeme a conditoris mei facie longe expulsum deploro Conabar namq
mentis ab igere: & suꝑna gaudia incorporalit̃ uidere. & non solũ uocibus:
sed cotis medullis cordis addi spetiem anhelans dicebam. libi dixit cormeũ
quesuu uultum tuum. uultum tuũ dñe requirã Nichil aut̃ in hoc mundo
appetens. nił ꝑcimescens : uidebar michi in quodam rerũ uertice stare.
ita ut inme pene impletũ crederem. qđ pollicitante dño ex ꝓpheta didi¬
cissem Sustollamte suꝑ altitudinem terre. Suꝑ altitudine̾ & enim terrȩ
sustolliẽ: qui & ipsa quȩ alta ac gloriosa p̃sencis uident᷑ sđi: ꝑmencis
despectũ caleat. Sed repente arerũ uertice temptationis huius turbine
inpulsus. ad timores pauoresq corrui : quia & simichi nichil timeo.

Expanded text:
quantis me in vita laica nequaquam deservisse reminiscor. Alta enim quantis me in vita laica nequaquam deservisse reminiscor. Alta enim quietis meae gaudia perdidi, et intus corruens, ascendisse exterius videor, unde me a Conditoris mei facie longe expulsum deploro. Conabar namquementis abigere, et superna gaudia incorporaliter videre, et non solum vocibus, sed totis medullis cordis ad Dei speciem anhelans, dicebam: Tibi dixit cor meum: Quaesivi vultum tuum, vultum tuum, Domine, requiram . Nihil autem in hoc mundo appetens, nihil pertimescens, videbar mihi in quodam rerum vertice stare, ita ut in me pene impletum crederem quod, pollicente Domino, ex propheta didicissem: Sustollam te super altitudines terrae . Super altitudines etenim terrae sustollitur, qui et ipsa quae alta et gloriosdespectum calcat. Sed repente a rerum vertice tentationis hujus turbine impulsus, ad timores pavoresque corrui, quia et si mihi nihil timeo,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uobis imponi noluistis: Sedquia uetustam nauim uehementer̃q
confractam. indignus ego infirmusq suscepi: undiq enim fluctus intrane.
& cotidiana ac ualida tempestatȩ quassate. putride naufragium tabulȩ
sonant: ꝑ omnipotentem dñm rogo. ut in hoc michi periculo orationis
tuȩ manum porrigas : Quia tanto enixius potestis exorare: quanto &
aconfusione: cribulationũ. quas in hac terra patimur. longius statis. Iltm.
ReGoRius theocthiste sorori imperatoris. Mens mea ur̃ȩ uerationi
quanta deuotione substernic᷑: explere uerbis nequeo. Nectamen
me prodere laboro: quia a me tacente inuro corde legitis. qđ demea deuo¬
tione sentiatis Miror autem qđ inme collatas dudum continentias ur̃as
ex hac moderna pastoralis officu continentia distraxistis: inqua sub colore
episcopatꝰ ad słm sum reductꝰ. inqua tantis terrenis curis inseruio.

Expanded text:
quae vobis imponi noluistis. Sed quia vetustam navim, vehementerque quae vobis imponi noluistis. Sed quia vetustam navim, vehementerque confractam indignus ego infirmusque suscepi; undique enim fluctus intrant, et quotidiana ac valida tempestate quassatae putridae naufragium tabulae sonant, per omnipotentem Dominum rogo ut in hoc mihi periculo orationis tuae manum porrigas, quia tanto enixius potestis exorare, quanto et a confusione tribulationum quas in hac terra patimur longius statis. » 47. Item Gregorius Theoctistae sorori imperatoris: « Mens mea vestrae venerationi quanta devotione substernitur explere verbis nequeo; nec tamen me prodere laboro, quia et me tacente, in vestro corde legitis quid de mea devotione sentiatis. Miror autem quod in me collatas dudum continentias vestras ex hac moderna pastoralis officii continentia distraxistis, in qua sub colore episcopatus ad saeculum sum reductus, in qua tantis terrae curis inservio,
Abbreviated transcription (Latin):
quia honoris huius inciuitate teneor romana uinculis religatus: habeo
honore religatꝰ rome retineri ceperis. qͥd meroris. qͥd amaritudinis
ego patior. agnosces Ueniente aut̃ uiro magnifico domno mauritio
cartulario: ei queso inromanȩ urbis necessitate concurrite. Quia
hostilib gladis foris. sine cessatione confodimur : sed se ditione
militũ interno periculo grauius urguȩmur
URtoorius iohanni patriarche constantinopolitano. Si caritatis
uirtus in proximi dilectione consistic. sisic diligere ꝓximos sicut nos
iubemur. quid ÷ qđ me beaticudo urã non ita ut se diligit: quo enim ardore.
quostudio episcopatꝰ pondera fugerȩ uoluert᷑.: scio. Ee tamen hȩc eadem
episcopatus pondera: nemichi deberent imponi non resticit. Constac
ergo quia non me sicut uos diligitis: quia illa me uoluistis onera susciꝑe.

Expanded text:
quia honoris nunc hujus vinculis in civitate teneor Romana religatus, habeo quia honoris nunc hujus vinculis in civitate teneor Romana religatus, habeo honore religatus Romae retineri coeperis, quid moeroris, quid amaritudinis ego patiar, agnosces. Veniente autem viro magnifico domno Maurentio Chartulario, ei, quaeso, in Romanae urbis necessitate concurrite, quia hostilibus gladiis foris sine cessatione confodimur, sed seditione militum interno periculo gravius urgemur. » 46. Item Gregorius Joanni patriarchae Constantinopolitano: « Si charitatis virtus in proximi dilectione consistit, si sic diligere proximos sicut nos jubemur, quid est quod me beatitudo vestra non ita ut se diligit? Quo enim ardore, quo studio episcopatus pondera fugere volueritis scio, et tamen haec eadem episcopatus pondera ne mihi deberent imponi non restitistis. Constat ergo quia non me sicut vos diligitis, quia illa me voluistis 39 onera suscipere
Abbreviated transcription (Latin):
solicitudine quereretur: indicio columpnȩ fulgidȩ suꝑse iugicer
No quia sunt non nulli langobardoꝵ ꝑfidi. qui gregorium
appetisse magis poncificiũ autument quã fugisse: opere p̃cium
reor pauca demultis in serere: quib eum inquantũ sine ꝑtinatiȩ uitio
potuit noluisse poncificiũ: immo quasi pondus inportabile penicus cauere
uoluissẽ. Luce darius manifestem. Ait enim pene in ipso consecrationis suȩ
principio: inepla paulo scolastico. Quicquid michi ex honore sacerdo¬
talis officu extranei arrident: non ualde penso. Deuobis aut̃ michi
hac exre arridentib non minimũ doleo : qui desideri ũ meũ plenissime
scitis : & tamen ꝓfecisse me creditis Summus enim michi ꝓfectꝰ fuerat.
si potuissem implere quod uolui : siuoluntatẽ meam quã dudum
cognitam habetis ꝑficere optatȩ quiȩtis ꝑcepcione ualussem. At nunc¬

Expanded text:
sollicitudine quaereretur, indicio columnae fulgidae, super se jugiter sollicitudine quaereretur, indicio columnae fulgidae, super se jugiter  45. Verum, quia sunt nonnulli Langobardorum perfidi, qui Gregorium appetisse magis pontificium autument quam fugisse, operae pretium reor pauca de multis inserere, quibus eum, in quantum sine pertinaciae vitio potuit, noluisse pontificium, imo quasi pondus importabile penitus cavere voluisse, luce clarius manifestem. Ait enim pene in ipso consecrationis suae principio, in epistola Paulo scholastico: « Quidquid mihi ex honore sacerdotalis officii extranei arrident, non valde penso: de vobis autem mihi hac in re arridentibus, non minimum doleo, qui desiderium meum plenissime scitis, et tamen profecisse me creditis. Summus enim mihi profectus fuerat, si potuissem implere quod volui, si voluntatem meam, quam dudum cognitam habetis, perficere optatae quietis perceptione valuissem. At
Abbreviated transcription (Latin):
primi martris stephani. Lecania uiduarũ: abeccła beati martris
uixta p̃ceptione leuitȩ gregoru. die consticuta dñm rogatura
uenissa: intantũ lues ipsa tudicio diumo deseuie: ut incra unius hore spa¬
tium. dum uoces plebs addnm subplicationis emicter& : octoginta
homines adterrã corruentes. sp̃m exalarent. Ssdnequaquam destitit
diuina pestis ipsa quiescer&
napat is cum adhuc futurus antistes putar& se principem acon¬
sensu consecrationis suȩ penitꝰ auertisse: cognouit tandem suas
litteras agermano p̃fecto urbis incerceptas fuisse Cuius rei grã imperiale
responsum qđ uidel ic& uoluntati suȩ contrariũ ferebat᷑ prȩ ueniens:
quia palam egredi portas ciuitatis non pocerat. a negotiacorib exponen¬
aum pe difsi mulato ufere habitu callidus impetrauit᷑. Sil uarum saltꝰ
enpecut s cauernarũ latibula requisiuit Inquib dũ ab omnib summa

Expanded text:
primi martyris Stephani; litania viduarum ab ecclesia martyris primi martyris Stephani; litania viduarum ab ecclesia martyris juxta praeceptionem levitae Gregorii, die constituta, Dominum rogatura venisset, in tantum lues ipsa judicio divino desaevit, ut intra unius horae spatium, dum voces plebs ad Dominum supplicationis emitteret, octoginta homines ad terram corruentes spiritum exhalarent. Sed nequaquam destitit eratione divina pestis ipsa quiesceret. 44. Enimvero, cum adhuc futurus antistes putaret se principem a consensu consecrationis suae penitus avertisse, cognovit tandem suas litteras a Germano praefecto urbis interceptas fuisse. Cujus rei gratia imperiale responsum, quod videlicet voluntati suae contrarium rebatur, praeveniens, quia palam egredi portas civitatis non poterat, a negotiatoribus exponendum se, dissimulato, ut fertur, habitu, callidus impetravit, silvarum saltus expetiit, cavernarum latibula requisivit. In quibus dum ab omnibus summa
Abbreviated transcription (Latin):
nos in portunis precib insistamus: Fanamq. quȩ ingrata eẽ hominib
inportunitas sol&: iudicio ueritatis placa. Quia pius ac misericors
dpanilt ase p̾cib ueniam exigi: quia quantũ meremur non uult
misereri desiderat. qui iam mon& ut inuocet᷑: Pro inde fr̃s lm̃i : contri
corde & correptis opib crastina die primo diluculo ad septi formem
letaniam uixta distributionem inferius designatam : deuoca cum lacrimis
simus om̃s mala quȩ fecimus deploremus: ut distrietꝰ uidex cum culpas
nras nos punisse considerat: ipse asententia ꝓposite dampnationis parcat
S equt &pum Cierania cdericoꝵ exeat abeccła scĩ ioħis bapcistȩ Letama
iurorum: ab eccła scĩ margris marcelli. Letania monachorũ : abeccła¬
scoꝵ margrum icħis &e pauli. Letania ancillarũ dĩ: ab ȩccła beatorum
mar tau cosime cedamiani Letania feminarũ coniugatarũ: abecda¬

Expanded text:
nos inportunis fletibus insistamus. Ea namque, quae ingrata esse hominibus nos inportunis fletibus insistamus. Ea namque, quae ingrata esse hominibus inportunitas solet, iudicio veritatis placet, quia pius ac misericors Deus vult a se praecibus veniam exigi, qui quantum meremur non vult miserere desiderat, qui ammonet, ut invocetur. Proinde, fratres karicorde, et correctis operibus crastina die, primo diluculo, ad septiformem litaniam, juxta distributionem inferius designatam, devota cum lacrymis simul omnes male quae facimus, deploremus, ut districtus judex dum culpas nostras nos punire considerat, ipse a sententia propositae damnationis parcat. Sequitur: Litania clericorum exeat ab ecclesia B. Joannis Baptistae. Litania virorum, ab ecclesia sancti martyris Marcelli. Litania monachorum, ab ecclesia martyrum Joannis et Pauli. Litania ancillarum Dei, ab ecclesia beatorum martyrum Cosmae et Damiani. Litania feminarum conjugatarum, ab ec
Abbreviated transcription (Latin):
flere ande ꝑcussionem uacat Reuocemus ante oculos mentis. quicquid
errando commisimus : & qđ nequiter egimus flendo puniamus:
P reueniamus fatiem eius in confessione : &e sicut ꝓpheta ammon&. leue¬
mus corda nr̃a cum manib addm̃. Addnm quippe corda cum manib
leuare ẽ : orationis nr̃ȩ studium cũ merito bone oꝑations erigere:. Dat
ꝓfecto dat tremori nr̃o fidutiam: quiꝑ ꝓphȩtam damat. Nolo mortẽ
peccatoris : sedut conuertatur & uiuat Nullus autem: deiniquitatum
suarum unmanitate desperae. Ueternosas niniuitarũ culpas. triduana
penitentia abstersit : & conuersus latro. uitȩ prȩmia etiam imipsa p̃sen¬
tia suȩ mortis emeruit. Mutemus igitur corda : & p̃sumamus nosiam
ꝑcepise quod pecimus: Citius ad p̃cem udex flectitur: si a prauitate
sua pecitor eõ rrigat. In minente ergotante anim aduersionis gladio:

Expanded text:
flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid errando commisimus; et quod nequiter egimus, flendo puniamus. Praeveniamus faciem ejus in confessione; et sicut propheta admonet: Levemus corda nostra cum manibus ad Deum'. Ad Deum quippe corda cum manibus levare est orationis nostrae studium cum merito bonae operationis eregere. Dat profecto, dat tremore nostro fiduciam, qui per profetam clamat: 'Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat'. Nullus autem de iniquitatum suarum inmanitate disperet; veternosas namque Ninnivitarum culpas triduana paenitentia abstersit, et conversus latro vitae praemia etiam in ipsa sententia suae mortis emeruit. Mutemus igitur corda et praesumamus nos iam percepisse, quod petimus. Citius ad praecem iudex flectitur, si a pravitate sua petitur corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio,
Abbreviated transcription (Latin):
assensus: & lues ipsum popłm uehementius deuastar&: uener abilis leuita
gregorius uerbum adplebem exorsus : dicens
saltim presentia & exꝑta timeamꝰ: Conuersionis nobis aditum
dolor aperiat: & cordis nr̃i duriciam. ipsa quam patimur pena dissolua
Ut enim ꝓpha teste p̃dictum ÷: ꝑuenit gladius usq ad auimas nr̃as:
Ecce & enim cuncta plebs cȩlestis irȩ mucrone ꝑcutitur: & repentina
singuli cede uastantur. nec languor mortem p̃uenit. sed languoris
moras ut cernitis. mors ipsa p̃curric Percussus quisq ante rapitur: quam
adlamenca penitentię conuertat᷑ Pensate ergo qualis ante conspectum
districti iudicis ꝑ̃uenit: cui nonlic& flere qđ fecit Ethabitatores quidem
non exparte subtrahunt̾: sed parit̾ corruunt. Domus uacuȩ relinquunt᷑
filior funera parentes aspiciunt. & sui eos adinteritũ heredes
p̃cedunt: Unus quisꝙ ergo nr̃m adpenitentiȩ lamenta confugiat : dum

Expanded text:
assensus, et lues ipsa populum vehementius devastaret, venerabilis levita assensus, et lues ipsa populum vehementius devastaret, venerabilis levita Gregorius verbum ad plebem exorsus est, dicesaltem praesentia et experta timeamus. Conversionis nobdolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa quam patimur poena dissolvat. Ut enim propheta teste praedictum est: Pervenit gladius usque ad animam . Ecce etenim cuncta plebs, coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur. Nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur, quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo, qualis ad conspectum districti judicis pervenit, cui non vacat flere quod fecit. Habitatores quique non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt; domus vacuae relinquuntur; filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum haeredes aecedunt. Unusquisque ergo nostrum ad poenitentiae lamenta confugiat, dum
Abbreviated transcription (Latin):
totis uirib euitare decernens: sese indignũ omnino tali honore dami¬
tabat Uidelic& metuens nemundi gła quam prius abiecerat. ei sub
excdastici colore regiminis aliquomodo subripere potuiss&
IUbi decretum generalitatis euadere nequiuit: consensurum se
tandem aliquando simulauit. & imperatorimauritio cuius filium
exsauaero sc̃o susceperac latenẽ litteras destinauit. adiurans & multa
p̾cȩ deposcens. neumquam assensum popłis p̃beret. ut se huius honoris
ła sublimara. Sed pfectus urbis germanus nomine : eius nuncium anti¬
cipauit: Comp̃hensũq ac disruptis epłis: consensũ quem popłs fecerat
imperatori direxit: Atille gr̃ãs agens dõ ꝓamicitia diaconi. eo qđ locum
deferendi ei honoris ut cupierat repperiss& : data p̾ceptione. ipsum
ordinari p̃cepit: Incerim dum aburbe regia imperatorius p̃stolaretur

Expanded text:
totis viribus evitare decernens, sese indignum omnino tali honore clamitotis viribus evitare decernens, sese indignum omnino tali honore clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere potuisset. 40. At ubi decretum generalitatis evadere nequivit, consensurum se tandem aliquando simulavit, et imperatori Mauricio, cujus filium ex lavacro sancto susceperat, latenter litteras destinavit, adjurans, et multa prece deposcens, ne unquam assensum populis praeberet ut se hujus honoris gloria sublimaret. Sed praefectus urbis, Germanus nomine, ejus nuntium anticipavit, comprehensumque ac, diruptis epistolis, consensum quem populus fecerat imperatori direxit. At ille gratias agens Deo pro amicitia diaconi, eo quod locum deferendi ei honoris, ut cupierat, reperisset, data praeceptione ipsum ordinari praecepit. 41. Interim dum ab urbe regia imperatorius praestolaretur
Abbreviated transcription (Latin):
gregorio cȩper dicere Quid qđ loqueris fr̃ Signũ tibi scẽ crucis un¬
prime Respondebat ille cũ magnis clamorib dicens Uolo me signare
seđd non possũ : quia squamis huius draconis premor. Cumq hoc fris
audire rc : unacum ieuita di gregorio interra ꝓstrati cum lacrimis
ceperunt ꝓereptione illius uehementius dnm dep̃cari: Ececce subito
cȩpt eger cũ magnis uocib clamare dicens i Gr̃as dõ. E cce draco
quime addeuorandũ susceperat fugit. Orationib ur̃is expulsus e: stare
non potuit P ropeccatis meis modo int̃cedite. quia conuerti & secularem
uitam relinquere funditꝰ paracꝰ sum. Homo ergo quisicut dictum ⁊
abextrema parte fuerat p̃mortuus gregorii p̃cib. & morte corporis
caruit : & salutem animȩ adquisiuit
eẽ. non poterat: gregoriũ lic& tocis uirib rentencem. derus. senatꝰ
popłsq romanus : sibi concordit᷑ poncificem delegerunt: Quem ille apicem

Expanded text:
re: « Quid est quod loqueris, frater? signum tibi sanctae crucis imprime. » Respondit ille cum magnis clamoribus, dicens: « Volo me signare, sed non possum, quia squammis hujus draconis premor. » Cumque hoc fratres audirent, una cum levita Dei Gregorio in terram prostrati, cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius vehementius Dominum deprecari. Et ecce subito coepit aeger cum magnis vocibus clamare, dicens: « Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum susceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti et saecularem vitam relinquere funditus sum paratus. » Homo ergo qui, sicut jam dictum est, ab extrema parte fuerat praemortuus, Gregorii precibus et morte corporis caruit, et salutem animae acquisivit esse non poterat, Gregorium, licet totis viribus renitentem, clerus, senatus populusque Romanus sibi concorditer pontificem delegerunt. Quem ille apicem
Abbreviated transcription (Latin):
natũ depacre. omniũ uisibiliũ & inuisibiliũ conditorẽ. Lumen
ralunne. dm̃ uerũ dc dõ uera Splendorem głe: figurã substantiae
Qui manens uerbũ ande scła: ꝑfeceꝰ homo creacus: uxta finem sđorꝵ
anc peccatos: & sul pontio pilato crucifixuse. & sepultꝰ tertia die
resu preeit amortuia: Die aut̃ quadragesimo. ascendit incelum.¬
selaradderteram pͥatris. unde uenturus: iudicare uiuos & mertuosi
baptisma una aplicam at uniuersilem eclam: inqua sola possint
lapari peccata in nomine patris a filii & sp̃s scĩ aortta¬

Expanded text:
bilium et invisibilium Conditorem, lumen ex lumine, Deum verum de Deo vero, splendorem gloriae, figuram substantiae; qui manens Verbum ante saecula, perfectus homo creatus est juxta finem saeculabsque peccato; et sub Pontio Pilato crucifixus est, et sepultus tertia die resurrexit aet ad dexteram Patris. Unde venturus est judicare vivos et mortuos, baptisma, unam apostolicam, et universalem Ecclesiam, in qua sola possunt laxari peccata in nomine Patris, et Filii, et Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
cuntin sip suecessorib documentũ suş humilitatis. tam in hoc quam
inmnediocrib pentificalib induments. qđ uidelic& accenꝰ inscã romaꝵ.
mmedda conseruas: hereditariũ dereliquid
esia onsocculo sc̃ uniuersalis ȩccłȩ uur totius humilitatis. auctori¬
tans ac orchodoxiȩ unde uderi & audiri cdarius euangłicus prȩco
ualera consistens oris sui diuinissimo gladio erectã fidem munintesi
ualenet as haereses uno simbolo dissipauĩt. Quod uidelic& sacre confessio¬
nas simbolum: ita sehab&
sando imunũ dm̃ omnipotentẽ patrẽ: & filiũ & spiritũ scm̃
Tres psonas ⁊ unã substantiã. patrem ingenitũ. filium genitum sp̃m¬

Expanded text:
cunctisque suis successoribus documentum suae humilitatis tam in hoc quam cunctisque suis successoribus documentum suae humilitatis tam in hoc quam in mediocribus pontificalibus indumentis, quod videlicet hactenus in sancta Romana Ecclesia conservatur, haereditariuus humilitatis, auctoritatis, ac orthodoxiae, unde videri et audiri clarius evangelicus praeco valeret, consistens, oris sui divinissimo gladio et rectam fidem munivit et cunctas haereses uno symbolo dissipavit. Quod videlicet sacrae confessionis symbolum ita se habet: Credo in unum Deum omnipotentem, Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum, tres personas, unam substantia
Abbreviated transcription (Latin):
consticuens in monte syna monachis. annualia stipendia mandat. Luii Ubisinguli
patrimonus singulos rectores constituit. Liu Ubi uni ꝑsone duo ministeria nullo¬
modo committenda diffinit. LU Ubi elemosinas localit̃ acꝑsonalit̃ ordinat. LUI
Quodomni petenti se uoluntarie tribuit. Lii Qđ &iam non petenti necessaria
ministrauit: LIII Ubiliberalitatis eiꝰ innocentia comꝓbat᷑ luuitybi ꝓele-¬
Or uor nunc qm̃ ad lete xp̃i gregorii uirilit̾ ingrmnasio sc̃ȩ ipsius
eccłe desudacis p̃laco libello: torosa membra descriptasunt: qualit̾
inpalestra quȩ conflixerit aspirante dño ꝓferat᷑. Siquidem mox
ut sũ mũ pontifictũ felicissime romanȩ urbis xp̃o morcalib consulent
soraitus est: suꝑ sticiosum uniuersalis uocabulũ. qđ ioħs constantinopolitanus
ops insosent᷑ sbituns te mporis usurpabat : more antecessoꝵ suoꝵ pontficum
sub distrutissune interminationis sententia refutauit. It primus omnium

Expanded text:
i et in monte Sina monachis annualia stipendia assignavit.--53. Singulis patrimoniis singulos rectores constituit.--54. Uni personae duo ministeria nullomodo committenda definit.--55. Eleemosynas localiter ac personaliter ordinat.--56. Quod omni petenti se voluntarie tribuit.--57. Quod etiam non petenti necessaria ministravit.--58. Liberalitatis ejus innocentia comprobatur.--quoniam athletae Christi Gregorii, viriliter in gymnasio sanctae ipsius Ecclesiae desudantis, praelato libello, torosa membra descripta sunt, qualiter in palaestra quoque conflixerit, aspirante Domino, proferatur. Si quidem mox ut summum pontificium felicissimae Romanae urbis, Christo mortalibus consulente, sortitus est, superstitiosum Universalis vocabulum, quod Joannes Constantinopolitanus episcopus insolenter sibi tunc temporis usurpabat, more antecessorum suorum pontificum, sub districtissimae interminationis sententia refutavit, et primus omnium
Abbreviated transcription (Latin):
Quem locusta suꝑ ueniens coegit: cepit paululum alegendo quiesci¬
re: Et ex consideratione sui nominis: docuit eũ in eodem loco stare
S ed p̃uenientib apłicis nunciis. lic& magnopere tristaret᷑: redire
ad ꝓpriam compulsus ÷ monasteru curam

Expanded text:
Quem locusta superveniens coegit paululum a legendo quiesceQuem locusta superveniens coegit paululum a legendo quiescere, et ex consideratione sui nominis docuit eum in eodem loco se stare sed praevenientibus apostolicis nuntiis, licet magnopere tristaretur, redire tamen ad proprii compulsus est monasterii curam
Abbreviated transcription (Latin):
Uox naq accedens adbenedictũ aplicȩ sedis pontificem. cepit
uchement̃ expetere: ut inbrittaniã aliquos uerbi ministros
mitterae Quocũ neminẽ reuelle cognoscera. semoe ipsũ quoq non
dubitauit ingerere: dũ modo pontifex sibi licentiã cõmodar&. Quilica cum
magna cunctatione totius deri acpopłi gregoriũ sponte ꝓficisci cupientẽ.
abire ꝑmisit. imprecatꝰ ei diuinitꝰ ꝓspera ministrari
ieprs absientiã romani plurimũ ꝑturbati: deliberaco consilio trifariȩ
partunt. eumq turmatim talit̃ allo quune᷑. Petrũ offendisti: Romam
destruxisti: quia gregoriũ dimisisti: Quib sentencus omnino papa ꝑ¬
territꝰ. misit continuo nuncios qui uirũ dñi reuocarent gregorium
Quodipse sibi commeantib: iam p̃dixerat fore futurũ
uam& trium dierũ itinere ꝓfligato: ad quenidam locũ requieturi
forte diuerterant. Quo singulis quiescentib : gregorius lectitabat

Expanded text:
Mox itaque accedens ad Benedictum, apostolicae sedis pontificem, coepit Mox itaque accedens ad Benedictum, apostolicae sedis pontificem, coepit vehementer expetere ut in Britanniam aliquos verbi ministros mitteret. Quo cum neminem ire velle cognosceret, semetipsum quoque non dubitavit ingerere, dummodo sibi pontifex licentiam commodaret. Qui licet cum magna cunctatione totius cleri ac populi Gregorium sponte proficisci cupientem abire permisit, imprecatus ei divinitus prospera ministrari. 23. De cujus absentia Romani plurimum perturbati, deliberato consilio, trifarie rat, partiuntur, eumque turmatim taliter alloquuntur: Petrum offendisti, Romam destruxisti, quia Gregorium dimisisti. Quibus sententiis omnino papa perterritus, misit continuo nuntios, qui virum Domini revocarent Gregorium. Quod ipse sibi commeantibus jam praedixerat fore futurum. 24. Jamque trium dierum itinere profligato, ad quemdam locum requieturi, forte diverterant, quo singulis quiescentibus, Gregorius lectitabat.
Abbreviated transcription (Latin):
sunili candore fulgescit Gregorius dix̃. xp̃ianisunt idem insulan an adhuc
pagans denent᷑ errerib implicati Mercacor respondit: Nonsunt xp̃iani
sea paganis tenene᷑ laqueis inretiti. Tunc gregorius acrit᷑ ingemiscens heu
Prodolor inquit: quam spl endidas facies princeps tenebrarũ nunc possid&.
tontaq frontisspetiosi grã. uacuam ab int̾ na grã mentem gestat᷑ : Rursus
quia a anglicos uult᷑ habent. & tases incelis angłoꝵ dec& eẽ. concies
terũ ergo inter rogat. qđ nomen haber& ipsa ꝓiuntia Mercator respon¬
dit ł uintiales illideiri uocanẽ: Et gregorius: bene inquit deiri. quia
deira disunt eru e endi. & adxp̃i grãm conuocaridi. Rex ait illius ꝓuinciȩ
quomodo nuncupat: Mercator respondit Elle uocat᷑ Et gregorius
alludens ad nomen dixit bene quia rex elle uocat᷑ Alleluia a enim
in laude creatoris oporea& illis in partib decantari ie

Expanded text:
simili candore fulgescit. Gregorius dixit: Christiani sunt iidem insulani, an adhuc simili candore fulgescit. Gregorius dixit: Christiani sunt iidem insulani, an adhuc paganis tenentur erroribus implicati? Mercator respondit: Non sunt Christiani, sed paganis tenentur laqueis irretiti. Tunc Gregorius acriter ingemiscens: Heu! proh dolor! inquit, quam splendidas facies princeps tenebrarum nunc possidet, tantaque frontis species vacuam ab interna Dei gratia mentem gestat. Rursum inquia et angelicos vultus habent, et tales in coelis angelorum decet esse concives. Iterum ergo interrogavit quod nomen haberet ipsa provincia. Mercator respondit: Provinciales illi Deiri vocantur. Et Gregorius: Bene, inquit, Deiri, quia de ira sunt eruendi, et ad Christi gratiam convocandi. Rex, ait, illius provinciae quomodo nuncupatur? Mercator respondit: Aelle vocatur. Et Gregorius alludens ad nomen, dixit: Bene, quia rex dicitur Aelle. Alleluia etenim in laude Creatoris in partibus illis oportet decantari .
Abbreviated transcription (Latin):
solus inueneꝰ ab eodem fr̃ȩ qui sepulẽ fuerat deseprilchro uocatus : & uod
moretiam : subsequens finis ostendit Nam post dies decem correptꝰ febrib.
moriendo uocante secutꝰ:. Uerũ quia longum ÷ & multa restant. quȩ de
huius uri scimoria cerais possunt adcestationib p̃dicari. quȩ etiam ex relatione
maiorũ scripce suȩ priorũ compererim his inserenda decreui
padam die cum aduenientib nuꝑ negotiatorib multa uenalia in
orũ romane urbis fuissent ꝓposita: multiq ademendum undiq
confluxissent: concigit & gregoriũ uirum dõ dignissimũ p̃cerire. Quicernens
int alia putros. corpore candidos. forma pulcherrimos: iultu uenustos. capilloꝵ
quoq nicore ꝑspicuos eẽ. uenales: interrogauit merc̃atorem dequa patria
llos actulissa. Iue respondit Debritania ensula: cuius incolarũ omniũ facies

Expanded text:
solus inventus, ab eodem fratre qui sepultus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod solus inventus, ab eodem fratre qui sepultus fuerat de sepulcro vocatus est. Quod mox etiam subsequens finis ostendit. Nam post dies decem correptus febribus, moriendo vocantem secutus est. Verum quia longum est et multa restant quae de hujus viri sanctimonia certis possunt attestationibus praedicari, quae etiam ex relatione majorum, scriptisve priorum compererim, his inserenda decrevi. 21. Quadam die, cum advenientibus nuper negotiatoribus, multa venalia in foro Romanae urbis fuissent proposita, multique ad emendum undique confluxissent, contigit et Gregorium virum Deo dignissimum praeterire: qui cernens inter alia pueros corpore candidos, forma pulcherrimos, vultu 30 venustos, capillorum quoque nitore perspicuos esse venales, interrogavit mercatorem de qua patria illos attulisset. Ille respondit: De Britanniae insula, cujus incolarum omnium facies
Abbreviated transcription (Latin):
cia suauitatis emanauit: acsi illic florũ om̃ium fuissent odoramenta con¬
gesta. Ex quarẽ manufeste pacuit: quia uerũ fuit. qđ ꝑ noctur nã usionem tanti
patris discipłs uidit
inminente gregorio transcendebat. Huic egrotanti atq ad extremum de¬
ducto ꝑ noctur nã uisionem sub habitu senis beatꝰ apł̃s andreas apparuit
& hunc urga tetigit eiq dix̃. Setrge Exhacentm molestia: modo muirime
morieris Sed parae̾ esto: quia longum tempus hic facturus noneris: Q uidumũ
ẽt. amedicis desperat᷑: repente sanatꝰ ÷ atq conualuit Rem quam uiderat
narrauit: seq pbienniũ indĩ seruitio sicut p̃dixi ultra etatis suȩ annos ꝑ¬
dux̃ ł uolutis aut̃ duob annis cum quidam fr̃ fuiss& mortuts. acq
inmnonasterii eiusdem cimiterio agregorio fr̃ibq sepult̃. cunctis inde discẽdencib
isdem iolis sicut post modum pallens & tremens gregorio & fr̃ib indicauit.

Expanded text:
tia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta contia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congesta. Ex qua re manifeste patuit quia verum fuit quod per nocturnam visionem tanti Patris discipulus vidiimminente Gregorio, transcendebat. Huic aegrotanti, atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem sub habitu senis beatus apostolus Andreas apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge; ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est atque convaluit. Rem quam viderat narravit, seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit: Evolutis autem duobus annis, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in monasterii ejusdem coemeterio a Gregorio fratribusque sepultus, cunctis inde discedentibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens Gregorio et fratribus indicavit,
Abbreviated transcription (Latin):
essent ex codem monasteriomorituri : seq illos concinuo secuturũ. Qum die
alio p̃̾dicti fr̃s mori cȩperunt: atq ab eodem ordine seinmortẽ secuti sunt:
quo fuerant indescriptione nominaci. ad extremũ uero & ipse obut qui
lacrimis atq elemosinis exgregorii uiri uenerabilis doctrina intentꝰ
Psal modia uero exore illius. pene nullo tempore cessare consueuerat. excepco
cum auc alimentum corpori. aut membra dediss& sopori. Huic nocturna
uisione a paruit : quia ex albis florib corona decelo incapud illius descende¬
bat. Quimox molestia corporis occupatus : cum magna securitate animi
atq hylaritate defunctus : Adcuius sepulchrũ dumpost annos quattuor¬
decim perus qui pontificatꝰ istius gregoru tempore. monasterio eidem p̃fuit
sibi sepulturam facere uoluissa: tanta de codem sepulchro frĩs meruli flagran¬

Expanded text:
essent ex eodem monasterio morituri, seque illos continuo secuturum. Cum die essent ex eodem monasterio morituri, seque illos continuo secuturum. Cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in mortem secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati, ad extremum vero et ipse obiit, qui lacrymis atque eleemosynis, ex Gregorii viri venerabilis doctrina, intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat, qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum, dum, post annos quatuordecim, Petrus, qui pontificatus istius Gregorii tempore monasterio eidem praefuit, sibi sepulturam facere voluisset, tanta de eodem sepulcro fratris Meruli fragran
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ÷ Paracꝰ esto. & quia dñs iussic migra: Cumq ille non habere se
sumpdus ad migrandũ dicer&. resporistũꝰ ꝓtetius audiuit dicens. Si . le
depeccatis tuis agẽ: dimissasunt. Quoddum semel audiss&. & magno
aeshuc metu trepidara&: nocte quoq alia ineisdem est uerbis ad monit
dicebat᷑: quidum graui molestia corporis fuiss& depressus inuisione
nocturna albatos uiros & clari omnimodo habitus in hoc ipsum monaste¬
riũ descendere desuperiorib aspexit. Quidũ coram lecto iacentis
ad sisterent : unus eoꝵ dix̃: Ad hoc ueramꝰ. ut de monasterio gregorui
quosdam fr̃s inmiliciam mictamus Acq alteri p̾cipiens: adiunxitꝰ. Seribȩ
marcellum: uialentinianũ. agnellum. acq alios quorũ cognitionem ego non
habeo. Quib expletis. addidit dicens. Scribȩ & hunc ipsum quinos aspicit¬
s̃ x qua uisione gerontius certus effectus: facto mane in notuit fr̃ib quot & qui

Expanded text:
dictum est: Paratus esto, et quia Dominus jussit, migra. Cumque ille non habere se dictum est: Paratus esto, et quia Dominus jussit, migra. Cumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quoque alia in eisdem est verbis admonitus. dicebatur, qui dum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens, adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, 29 Agnellum, atque alios, quorum cognitionem ego non habeo. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione Gerontius certus effectus, facto mane, innotuit fratribus quot et qui
Abbreviated transcription (Latin):
agerent: & fr̃s ignorarenc quiddeeo copiosus uidissa. Uno eodemq cem¬
pore dum agnoscit ille oblationem : isti audiunt somniũ cricesimũq
liem cognoscunt concordance simul uisione & sacrificio. res aꝑte claruic
quia fies que si sub anim aduersione sententiȩ gregorius mori ꝑmiserat.
psalutarẽ hostiam a supplicio liberat
exparte iam s etegi : qualit eiꝰ exemplis idẽm ꝓfecerine breuit᷑ indican
nomie. sedulus adherebat. Quitanti pacris uerbis exemplisq commo¬
notus : mulcis cotidianis lacrimis ad gaudia pacriȩ çelestis anhelabac
uimq studio sissime &cũ magno feruore desiderii sacra eloquia duce¬
aregorio serutaret᷑: non incis uerba scienciȩ sed fletũ compunctionis
inquirebat. quatinꝰ ꝑhec incicata menseius exardescer&. & ima deserens
arlcom tem plationẽ celestis patriȩ ꝑuolar&. Huic : ꝑ nocturnã usionem

Expanded text:
agerent, et fratres ignorarent quid de eo Copiosus vidisset, uno eodemque temagerent, et fratres ignorarent quid de eo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum agnoscit ille oblationem, illi audiunt somnium, trigesimumque diem cognoscunt; concordante simul visione et sacrificio, res aperte claruit, quia frater quem sub animadversione sententiae Gregorius mori permiserat, per salutarem hostiam a supplicio liberaraex parte jam tetigi, qualiter ejus exemplis iidem profecerint, breviter indicandato Gregorio sedulus adhaerebat, qui, tanti Patris verbis exemplisque commonitus, multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelesCumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditaretur, non in eis verba scientiae, sed fletum compunctionis inquirebat, qervolaret. Huic per nocturnam visionem
Abbreviated transcription (Latin):
codem precioso monasteru sui p̃posito: tristis dixit. Diu÷ qđ fr̃ ille
&ei inquantũ possumus uteripiat᷑ adiucoriũ commodare. Uade itaq
& abhodierna die concinuis triginta dieb offerre ꝓeo sacrificiũ stude : ut
mullus omnino p̃ẽmitta ẽ dies quopro abso lucione illius salutaris
hostia non mactetur. Qqu ꝓanus abscessit. & paruit. Gregorio alia curante
acq euolutos dies minime numerante : adem fr̃ quidefunctꝰ fuerat nocte
quadam fr̃i suo spetioso ꝑuisionem apparuit. Quem ille cum uidisso in¬
quisuiit dicens Quids fr̃: quomodo es : Cui ille respondit. Nunc usq
male fui sediam modo bene sum. quia hodie communionẽ recepi: Q uod
computauerunt dies & ipsum diem inuenerunt fuisse quo ꝓeo tricesima
oblatio fuerau impleta: cum & copiosus nescir& quid ꝓeo fr̃s auctore gregerio

Expanded text:
eodem Pretioso, monasterii sui praeposito, tristis dixit: « Diu est quod freodem Pretioso, monasterii sui praeposito, tristis dixit: « Diu est quod fret ei, inquantum possumus, ut eripiatur, adjutorium commodare. Vade itaque, et ab hodierna die continuis triginta diebus offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies quo pro absolutione illius salutaris hostia non mactetur. » Qui protinus abscessit, et dictis paruit. Gregorio autem curante, atque evolutos dies minime numerante, idem frater qui defunctus fuerat nocte quadam fratri suo Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit, dicens: Quid est frater? Quomodo es? Cui ipse respondit: Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie communionem recepi. Quod computaverunt dies, et ipsum diem fuisse invenerunt quo pro eo trigesima oblatio fuerat completa; cum et Copiosus nesciret quid pro eo fratres, auctore Gregorio,
Abbreviated transcription (Latin):
reliquid iactate simul om̃s damantes. pecimia tua tecũ sit in ꝑdicione.
&e siceũ terra cooperite. Inquib utrisq rebus sollertissimꝰ pat̃ gregorius
unã morienti. alceram uero uiuentib fr̃ib prod eẽ. decreuit᷑ ut &uim
illũ amaritudo mortis aculpa solubilem facer&: & istos auariciȩ tanto
monachius ꝑuenissa ad mortẽ: acq anxiȩ sequerera fr̃ib cõmend.¬
reonullusꝙ fr̃m ei applicari ułloqui cemptara: eisuus carnalis
fr̃ cur ab omnib eẽt. ab hominatꝰ aperuit: Ille ꝓrocinus ut auduit.
dereatu suo uehement̃ ingemuit. atq. in ipsa tristicia decorpore
exiuit: Qui itaest sepultus: ut gregorius iusserat: Sed fr̃ꝰ omnes
eadem eius sencentia ꝑcurbati: ceperunt singuli extrema queq. &
gregoriu  misericor dic̃ ei compati. eiusq cũ graui merore supplicia
p̃ensare. & siqđ ea erepcionis eius remediũ querere. Iunc euocato adse

Expanded text:
reliquit jactate, simul omnes clamantes: Pecunia tua tecum sit in perditionem, reliquit jactate, simul omnes clamantes: Pecunia tua tecum sit in perditionem, et sic eum terra cooperite. » In quibus utrisque rebus solertissimus Pater Gregorius unam morienti, alteram vero viventibus prodesse voluit, ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta monachus pervenisset ad mortem, atque anxie se quaereret fratribus commendari, nullusque fratrum ei applicari vel loqui tentaret, ei carnalis frater, cur ab omnibus esset abominatus aperuit. Ille protinus ut audivit, de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus, ut Gregorius jusserat. Sed fratres omnes eadem ejus sententia conturbati, coeperunt singuli extrema quaeque Gregorii misericorditer ei compati, ejusque cum gravi moerore supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus 28 remedium quaerere. Tunc evocato ad se
Abbreviated transcription (Latin):
absconsos: Quod mor ubi gregorio nunciatũ ÷ tantũ malũ de fr̃ȩ qui
secũ cõmunit̾ uirerat: ęquanimit̃ ferre nonualuit. quippe quia
eidem monasterio iam dudum regulam constituerat ut cuncti fr̃s
ita ecõmunit᷑ uiuerent. quatinus eis singulis nulla habere ꝓpria
licera. Iunc gregorius nimio merore compulsus:̃ cogitare cȩpit
uł quid ad purgationẽ morientis facer&: uł quid ad exemplum uiuen¬
dixit. Uide ut nullus ex fr̃ib se ad eũ morientẽ iungat: nec sermonẽ
consolacionis excuius libet eoꝵ oreꝑcipiat. Sedcũ inmorte constitucꝰ
fr̃s que sierit eisuus fr̃ carnalis dicat: quia prosolidis quos occulte habuit
acunctis fr̃ib ab hominatꝰ sc: ut uł in morte deculpa sua mentem illius
amaritudo transuerber&. acq apeccato qđ ꝑpetrauerat purga li Qum
uero morcuus fuerit corpus illius cũ fracrũ corporib nonponatur.

Expanded text:
absconditos. Quod mox ubi Gregorio nuntiatum est, tantum malum de fratre qui absconditos. Quod mox ubi Gregorio nuntiatum est, tantum malum de fratre qui secum communiter vixerat aequanimiter ferre non valuit, quippe quia eidem monasterio jam dudum regulam constituerat, ut cuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc Gregorius, nimio moerore percussus, cogitare coepit, vel quid ad purgationem morientis faceret, vel quid ad exemplum vivendixit: « Vide ut nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur;
Abbreviated transcription (Latin):
dampnatos. Sed caballis suis nusquã ire uolentib descenderunt lapides
qui mnora criptarũ compositi fuerant i deponentes ingressisunt: eosq
incisdem tenebrosis latibulis : consternatos terre inuenerunt: Qui ad
monasteriũ reducti : tan stupore miraculi quã exortatione uenera¬
bilis patris gregoru. sic melioratisun: ut eis multũ ꝓfuerit ad par¬
uum temporis demonasterio recessisse lnu argata imitatio
Alio quo tempore quidam monachus iustus nomine medicina arte
imbutus beato gregorio sedule obsequi acq massidius egritudinib eius
Sed p̃dicc᷑ iustus cum iamseꝰ adextrema puenisse cognoscer& : eidem copiosã
fr̃isuo quia occultos tres aureos haber& in notuit. Quod nimirũ
fr̃ib celari non pͥotuit: Q ui subtilit᷑ indagances atq illius medicamenta
omina pserutantes. eoslem tres aureos inuenerunt in medicamine

Expanded text:
damnatos: sed caballis suis nusquam ire volentibus, descenderunt, et lapides damnatos: sed caballis suis nusquam ire volentibus, descenderunt, et lapides qui in ora cryptarum compositi fuerant deponentes, ingressi sunt, eosque in eisdem tenebrosis latibulis consternatos terrae invenerunt. Qui ad monasterium reducti, tam stupore miraculi quam exhortatione 27 venerabilis Patris Gregorii sic meliorati sunt, ut eis multum profuerit ad parvum temporis de monasterio recessisse. 15. Alio quoque tempore quidam monachus, Justus nomine, medicinae arte imbutus, beato Gregorio sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus ejus Sed praedictus Justus, cum jam se ad extrema parvenisse cognosceret, eidem Copioso fratri suo quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus celari non potuit, qui subtiliter indagantes, atque illius medicamenta omnia perscrutantes, eosdem tres aureos invenerunt in medicamine