comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ .&. sȩxaginta duȩ ebdomades
idest quadringenti octoginta tres
supputant᷑ anni: sic possumꝰ app¬
dis pͥmo anno. hoc ẽ darii sexto.
cõpleta ẽ tẽpli edificacio. & cen¬
tesimȩ octogesimȩ scd̾e olẏmpia¬
dis anno tͣcio. idest augusti deci¬
mo. he rodes in iudȩos suscepit
imꝑiũ: qͥ faciunt annos quadrin¬
gentos octoginta qͥ tuor. ꝑ singłas
olympiadas quadriennio suppu¬
tato. Dicit idem eusebius & aliã
opinionẽ quȩ ex parte ñ reꝓbat᷑.
qͦd pleriq unã ebdomada annoꝵ
in septuaginta annos extenduñs.
ꝑ singłos ebdomadis annos decen¬
nio supputato: &. uolunt a passio¬
ne xꝑi usq ad neronis imꝑur an¬
nos e̾e̾ triginta qͥnq qͣndo ẽtra
iudȩos romana pͥmũ arma cõmo¬
ta st̾ .&. hãc ẽẽ dimidiã ebdomada
annor. septuaginta. Postea uͦ a ues¬
pasiano & tito & de inceps. qͣndo
iherosoluna tẽplũq succensũ est.
usq ad traianũ alios ẽẽ triginta

Expanded text:
tem et sexaginta duae hebdomadae, tem et sexaginta duae hebdomadae, id est, quadringenti octoginta tres supputentur anni, sic possumus approdis primo anno, hoc est, Darii sexto, completa est templi aedificatio, et centesimae octogesimae sextae Olympiadis anno tertio, id est, Augusti decimo, Herodes in Judaeos cepit imperium: qui faciunt annos quadringentos octoginta tres, per singulas Olympiades, quadriennio supputato. Dicit idem Eusebius, et aliam opinionem, quam ex parte non reprobo: quod plerique unam hebdomadem annorum in septuaginta annos extendant, per singulos hebdomadis annos, decennio supputato. Et volunt a passione Domini usque ad Neronis imperium, annos esse triginta quinque; quando contra Judaeos Romana primum 689 arma commota sunt, et hanc esse dimidiam hebdomadam annorum septuaginta. Postea vero a Vespasiano et Tito, et deinceps quando Jerosolyma templumque succensum est, usque ad Trajanum, alios esse annos triginta
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsũ scũariũ. sub duce romano
romanꝰ uastauit exercitꝰ. siue ip¬
se herodes qͥ ꝑ ambicionẽ in debitũ
in iudȩos arripuit imꝑiũ. Quodq
infert. ẽfirmabit aũ pactũ multis
pud iudeã. & augusto apud roma¬
nos. x ꝑs natus sit qͥ tribꝰ annis &
sex m̃sibꝰ uixta euangelista iohan¬
nẽ. euangeliũ predicauit .&̾ c̃firma¬
uit ueri dei cultũ multis. haud
dubiũ quin apłis & credentibꝰ qͣn¬
do post passionẽ dñi in dimidia
rursũ ebdomada. defecit hostia
& sacrificiũ. Quicqd enͣi in tẽplo
postea factũ ẽ. ñ fuit sacrificiũ
di. s cultꝰ diaboli cunctis in cõ¬
mune clamantibꝰ. Sanguis eiꝰ suꝑ
nos .&. suꝑ filios nr̃os: &. ñ habemꝰ
reg̾e nͥ cȩsar̾e. Quẽ locũ in chro¬
nicho eide eusebii quẽ ante an¬
nos plurimos in latmã lingũa
tẽpli usq ad decimũ august imn¬
ꝑatoris annũ qͣndo int̃ fecto hyr¬
cano herodes iudeã optmnuit. sep¬

Expanded text:
et ipsum sanctuarium sub duce Romano, et ipsum sanctuarium sub duce Romano, Romanus vastavit exercitus, sive ipse Herodes, qui per Romanos indebitum in Judaeos arripuit imperium. Quodque infert: Confirmabit enim pactum multis pud Judaeos, et Augusto apud Romanos, Christus natus sit, qui tribus annis et sex mensibus juxta Evangelistam Joannem Evangelium praedicavit, et confirmavit veri Dei cultum multis: haud dubium cum apostolis, et credentibus, quando post passionem Domini in dimidia rursum hebdomada defecit hostia, et sacrificium. Quidquid enim in templo postea factum est, non fuit sacrificium Dei, sed cultus diaboli, cunctis in commune clamantibus: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Et: Non habemus regem, nisi Caesarem. Quem locum in Chronico ejusdem Eusebii, quem ante annos plurimos in Latinam linguamtempli usque ad decimum Augusti imperatoris annum, quando, interfecto Hircano Herodes Judaeam obtinuit, sep
Abbreviated transcription (Latin):
filius antipatri. int̾fecto hẏr¬
cano. regnũ uidȩoꝵ senatꝰ con¬
sultu accepit: & pͥmꝰ alienigena
uideis prȩfuit. Qui pontificatũ
qͦq nequaꝗͣ. iuxta legẽ moysi
mortius parentibꝰ tradebat li¬
beris. s alienis. &. nec ipsis mul¬
to tẽpore. ob grãm & pręciũ.
diumȩ legis nssa contẽpnẽs.
Ponit aliam idem euse bius
exposictonẽ: quã si uolue¬
rimꝰ in latinũ sermonẽ uerte¬
re. extendemꝰ libri magnitu¬
dine̾. Hȩc est gͦ int̃prȩtaci¬
onis enis sentencia. A sexto
anno darii qui post cyrum
& cambisem filiũ eiꝰ regna¬
uit in ꝑsis. quando tͣepli oꝑa
c̃sũmata st̾. usq ad herodẽ &
cesarẽ augustũ. numerat eb
domadas septẽ & sexaginta
qͥnq: que factunt annos qua¬
dringentos octoginta tres qͣndo
rꝑs. hoc ẽ hyrcanꝰ nouissimꝰ pontifex
de genere machabeor ab herode iu¬
gulatꝰ ẽ. & cessauit iuxta legẽ dei
pontificũ successio. Ciuitatẽ quoq

Expanded text:
filius Antipatris, interfecto Hirfilius Antipatris, interfecto Hircano, regnum Judaeorum senatusconsulto accepit, et primus alienigena Judaeis praefuit. Qui pontificatum quoque nequaquam juxta legem Moysi, mortuis parentibus, tradebat liberis, sed alienis, et nec ipsis multo tempore, nisi ob gratiam et pretium, divinae legis jussa contemnens. » Ponit et aliam idem Eusebius explanationem, quam si voluerimus in Latinum sermonem vertere, extendemus libri magnitudinem. Haec est ergo interpretationis ejus sententia: A sexto anno Darii, qui post Cyrum, et Cambysen filium ejus regnavit in Persis, quando templi opera consummata sunt, usque ad Herodem, et Caesaxaginta duas, quae faciunt annos quadringentos 688 octoginta tres: quando Christus, hoc est, Hircanus, novissimus pontifex de genere Machabaeorum, ab Herode jugulatus est, et cessavit juxta legem Dei pontificum successio. Civitatem quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑ anni quadringent octogin¬
ta tres. qͦs septe & sexaginta duȩ
ebdomades. idest sexaginta no¬
uẽ simul efficiunt. Ex hoc omni
t̃epore. pontifices rexert po¬
płm iudȩor.: quos ego ñc arbitror
uocari ꝓ ꝑos duces. Mor tuo aũ
noussime eoꝵ alexandro. huc
atq illuc in uarias partes absq
ullo duce gens iudeoꝵ sedicio¬
nib uexabatur. in tantũ ut
alexandria que & salina uoca¬
bat᷑: eiusdẽ alexandri uxor. obti¬
neret imꝑiũ: & pontificatũ qͥdem
hyrcano filio reseruaret. aristobo¬
lo aũ alteri filio. regnũ traderet.
qͦd obtinuit annis dece̾. Pugnan¬
tibꝰ aũ contra se intestina sediciõe
germanis. & gentẽ iudȩoꝵ. indi¬
uersa studia trahentibꝰ. suꝑ uenit
gneus pompeius dux romani ex¬
ercitꝰ᷑ c̾aptaq iherosolima. usq
ad abdita tͣȩͣpli ingressus ẽ. quȩ
aristobolũ romã misit. triũpho
cano fr̃i eiꝰ tradidit. Tunc pͥmũ.
gens iuideoꝵ romanis facta est
tributaria. Postquẽ herodes

Expanded text:
 anni quadringenti octoginta tres: quos septem, et sexaginta duae hebdomadae, id est, sexaginta novem simul efficiunt. Et hoc omni tempore pontifices rexerunt populum Judaeorum, quos ego nunc arbitror vocari Christos duces. Mortuo autem novissimo eorum Alexandro, huc atque illuc in varias partes absque ullo duce gens Judaeorum seditionibus vexabatur, in tantum ut Alexandra, quae et Salina vocabatur, ejusdem Alexandri uxor, obtineret imperium, et pontificatum quidem Hircano filio reservaret: Aristobolo autem alteri filio regnum traderet, quod obtinuit annis decem. Pugnantibus autem contra se intestina seditione germanis, et gentem Judaeorum in diversa studia trahentibus, supervenit Cneus Pompeius dux Romani exercitus, captaque Jerosolyma, usque ad adyta templi ingressus est, quae Aristobolum Romam misit servans triumpho cano fratri ejus tradidit. Tunc primum gens Judaeorum Romanis facta est tributaria. Post quem Herodes
Abbreviated transcription (Latin):
gl̾ȩ crucifixissent. Restitit aũ
pͥnceps. idest angelus ꝑsarũ. faci¬
ens ꝓ credita sibi ꝓuincia: ne
captiuoꝵ om̃is popłs dimittere¬
t᷑. Eẜ forsitan cũ pͥma die ex qͣ
posuit cor suũ ꝓpheta ad intel¬
ligendũ exauditꝰ sit a dño. io¬
cireo ñ statͣ missus ẽ angelus.
qͥ ei dei indulgenciã nuncia¬
ret: qͥa iuigint &uno dlebꝰ resti¬
tt ei princeps ꝑ sarũ: enu¬
merans peccata popħ iudę¬
or. qͦd iuste tenerentur cap¬
tiusa dimitti ñ deberent.
E ecce michael unꝰ de prin¬
cipib primis: uenit in adiu¬
toriũ mͥ. Resistente ꝑsarũ an

Expanded text:
gloriae crucifixissent . Restitit autem princeps, id est, angelus Persarum, faciens pro credita sibi provincia, ne captivorum omnis populus dimitteretur. Et forsitan cum prima die ex quo posuit cor suum propheta ad intelligendum, exauditus sit a Deo, idcirco non statim missus est angelus qui ei Dei indulgentiam nuntiaret: quia viginti et uno diebus restitit ei princeps Persarum, enumerans peccata populi Judaeorum, quod juste tenerentur captivi, et dimitti non deberent. Et ecce Michael unus de principibus primis venit in adjutorium m
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ septimꝰ regni sẏriȩ impletꝰ ẽ
annꝰ & usq ad hoc tẽpus macha¬
beor pͥmꝰ liber hystoriã conti¬
net. supputant᷑q a primo anno cyri
regis ꝑsarũ usq ad fine pͥmi ma¬
chabeoꝵ. uoluminis .&. mort̾e sy¬
monis pontificis. anni quadrin¬
genti uiginti qͥnq Postquẽ tenu¬
it iobannes pontificatũ. annis ui¬
ginti nouẽ. Quo mortuo. aristo¬
bolus uno anno prefuit popło. qͥ
pͥmꝰ reuersus de babilone. ade
ma in signe regiȩ potestatis cũ ho¬
nore pontificatꝰ assũpsit. Huiꝰ suc¬
cessor fuit alexander. rex parit &
pontifex: qͥ rexit popłm annis ui¬
no regis cyri .& captiuoꝵ. reditu.¬

Expanded text:
simus septimus regni Syriae impletus est annus: et usque ad hoc tempus, Machabaeorum primus liber historiam continet. Supputanturque a primo anno Cyri regis Persarum, usque ad finem primi Machabaeorum voluminis, et mortem Simonis pontificis, anni quadringenti viginti quinque. Post quem Joannes tenuit Pontificatum, annis viginti novem: quo mortuo Aristobolus, uno anno praefuit populo: qui primus reversus de Babylone, ma insigne regiae potestatis cum honore pontificatus adsumpsit. Hujus successor fuit Alexander rex pariter et pontifex, qui rexit populum annis XXno regis Cyri et captivo
Abbreviated transcription (Latin):
iihel usq ad annũ pͥmũ eyri re¬
gis: Fuisse gͦ eũ apud chaldeos
in pͥstina dignitate. purpura bys¬
cyri regis intelligimꝰ. qͣndo sub¬
uertit chaldeos. & postea cępit
ee̾ cũ dario filio assueri de semine
medor: qͥ imꝑauit suꝑ regnũ
chaldeor. Aut cęrte iã dario ma¬
tuo. cuiꝰ anno pͥmo septuagin

Expanded text:
niel usque ad annum primum Cyri regis? Fuisse ergo eum apud Chaldaeos in pristina dignitate purpura bysCyri regis intelligimus, quando subvertit Chaldaeos, et postea coepit esse cum Dario filio Assueri de semine Medorum, qui imperavit super regnum Chaldaeorum. Aut certe jam Dario mortuo, cujus anno primo septuag
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dici panẽ desidabilẽ: nec carnẽ
comedere. nec uinũ bib̾e. insup ꝓ
ungenta ñ q̃rere: qͥ usus apud ꝑsas
&. indos. Hodieq seruat᷑. ut ꝓ bal¬
neis utant᷑ ungentis. Tres aũ iun¬
git ebdomadas. affligens anim̃a siũ
ne transitoria & fortuita uideat᷑ de¬
p̃cacio S cdm anagogen uͦ hoc di¬

Expanded text:
desiderabilem, nec carnem comedere, nec vinum bibere: 697 insuper et unguenta non quaerere. Qui mos apud Persas et Indos hodie quoque servatur, ut pro balneis utantur unguentis. Tres autem jungit hebdomadas affligens animam suam: ne transitoria et fortuita videatur deprecatio. Secundum Anagogen vero hoc di
Abbreviated transcription (Latin):
ciis ad aqͥlonẽ. syris ad austrũ est.
Inito gͦ certamine iuxta opidũ ra¬
phie qͦd in foribꝰ egypti ẽ. omm̃e an¬
thiocꝰamisit exercitũ. &. ꝑ deserta
fugiens. pene captꝰ ẽ. Cũq cessis¬
set syria: ad extremũ federe & qͥ¬
b̾dã c̃dicionibꝰ. pugna finita ẽ. Eẜ boc
ẽ qͦd scriptura nẽ dicit. deiciet mut¬
ta milia phtolomeus philopator.
s ñ preualebit: aduersarũ eñĩ suuĩ
caꝑe ñ potuit. Quodq seqͥt᷑ & con¬
uertet᷑ rex aqͥlonis. q. preꝑabit

Expanded text:
is ad austrum est. Inito ergo certamine juxta oppidum Raphiae, quod in foribus Aegypti est, omnem Antiochus amisit exercitum, et per deserta fugiens, pene captus est. Cumque cessisset Syria, ad extremum foedere et quibusdam conditionibus pugna finita est. Et hoc est quod Scriptura nunc dicit: Dejiciet multa millia, Ptolemaeus Philopator; sed non praevalebit. Adversarium enim suum capere non potuit. Quodque sequitur. Et convertetur rex Aquilonis,
Abbreviated transcription (Latin):
los meos & uidi. Eleuacione opus
ẽ ocłoꝵ ut uisionẽ mysticã cernere
ualeamꝰ. CRecce uir unꝰ uestitꝰ lne¬
is. Pro lineis qͦd intͣpretatꝰ ẽ aquila.
theodocio baddim posuit. seꝑtua¬
ẽ p̃cipua. Pro eo aũ qͦd nos iuxta
hebraicũ uertimꝰ ecce uir: sẏmmna¬
chus posuit. qͣsi uir. N eñĩ uir e¬
rat. s uiri habebat similitudinẽ.
Cẜrenes eiꝰ accincti auro obriro.
qͦd aqͥla ita intͣpretatꝰ ẽ.: & lũbi

Expanded text:
eos, et vidi. Elevatione opus est oculorum, ut visionem mysticam cernere valeamus. Et ecce vir unus vestitus lineis. Pro lineis, quod interpretatus est Aquila, Theodotio BADDIM posuit, Septuaest praecipua. Pro eo autem, quod nos juxta Hebraicum vertimus: ecce vir, Symmachus posuit, quasi vir: non enim vir erat, sed viri habebat similitudinem. Et renes ejus accincti auro obryso. quod Aquila ita
Abbreviated transcription (Latin):
sidabilẽ qͥ de cȩlo descendit. neq
solidũ capit cybũ qͥ intelligit᷑ in
carne: nec uinũ bibit qͦd letificat
cor hominis: nec exhylarat faciem
in oleo: iuxta qͦd inpsalmis legimꝰ.
ut exhylaret faciem in oleo. Hoc
aũ ieiun io faciat impe trabiles la
crimas. qͦndo sponsus fuerit abla¬
tꝰ ab eo. Pecte qͦq danihel audet
dñm dep̃cari:. qͥa ĩã ex parte pͥmo

Expanded text:
lo descendit; neque solidum capit cibum, qui intelligitur in carne, nec bibit vinum, quod laetificat cor hominis, nec exhilarat faciem in oleo, juxta illud quod in psalmis legimus: Ut exhilaret faciem in oleo . Hoc autem jejunio sponsa impetrabiles facit lacrymas, quando sponsus fuerit ablatus ab ea. Recte quoque Daniel audet Dominum deprecari, quia jam ex parte primo
Abbreviated transcription (Latin):
mũ s unꝰ anthiocꝰ magnꝰ uene¬
rit de babilone insyriã. quȩ eo
tẽpore tenebat᷑ a phtolomeo
ꝓhilopatore filio euergetis. qͥ
qrtꝰ regnabat megẏpto. Cũq
regnasset ad uersũ duces eiꝰ im¬
mo ꝓdicione theodoti obtinu¬
isset syriã. quȩ ꝑ successionẽ
tantã uenit audaciã contẽpta
luxuria philo patoris .&. magi¬
cis artili qͥbꝰ in seruire dicebu¬
t: ut ultro egypciis bellũ
conaret᷑ inferre. Et ꝓuocatꝰ
rex austri. egrediet᷑ & pugna¬
bit aduersũ regẽ a qͥlonis &
piepabit multitudinẽ nimiã.
P dñabit᷑ multitudo in manu
esꝰ .s. capiet multitudine. s ex¬
al tabit᷑ cor nuesꝰ & deiciet mul¬
ta milia: s ñ prȩualebit. Phtolome

Expanded text:
uod unus Antiochus Magnus venerit de Babylone in Syriam, quae eo tempore tenebatur a Ptolemaeo Philopatore filio Evergetis, qui quartus regnavit in Aegypto; cumque pugnasset adversum duces ejus, immo proditione Theodotii obtinuisset Syriam, quae per successionem tantam venit audaciam, contempta luxuria Philopatoris, et magicis artibus, quibus inservire dicebatur, ut ultro Aegyptiis bellum conaretur inferre. Et ri egredietur, et pugnabit adversus regem aquilonis; et praeparabit multitudinem nimiam, et dabitur multitudo in manu ejus. Et capiet multitudinem, et exaltabitur cor ejus. et dejiciet multa millia, sed non praevalebit. Conve
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ tẽpli. ebdomades numerent᷑
sexaginta duȩ. nec nͣ ẜ aliȩ septẽ
ebdomades. in qͥbꝰ iuxta ordinẽ su¬
ũ duȩ resfient. de qͥbꝰ ante iam
dixi. qͦd reuertat᷑ popłs & edifi¬
cet᷑ platea aneemia & eszra. In
fine gͦ ebdomadarũ cõplebit᷑ qi
sentencia in angustia tẽpoꝵ: qͣn¬
do rursũ destruet᷑ tẽplũ & ca¬
piet᷑ ciuitas. Nã post sexaginta
duas ebdomadas occidet᷑ xꝑs
tenturũ. e qͥd dico de xꝑo occi¬
dendo. & popło penitꝰ deserendo
auxilio deiꝰ cũ &. eiuitatẽ & sc̃uari¬
ũ dissipaturꝰ sit popłs romanꝰ cũ
duce uenturo uespasidno. qͦ mor
tis. idest annis qͣdraginta nouẽ.
helius adrianꝰ a qͦ postea de ruinis
ihrłm urbs elia ẽdita ẽ. rebel¬
lantes iudeos tinio rufo magis¬
tro exercitꝰ pugnante suꝑauit:&
tũc defecit hostia & sac rificiũ. &
usq ad c̃sũmacionẽ mundi & fi¬
enĩ idioma sermonis hebraici.
& antiquoꝵ sermonis latini.
ut ante minorẽ numerũ sup¬

Expanded text:
onem templi, hebdomades numerentur sexaginta duae, necnon et aliae septem hebdomadae, in quibus juxta ordinem suum duae res fient, de quibus et ante jam dixi, quod revertatur populus, et aedificetur platea a Neemia et Esdra. In fine ergo hebdomadarum complebitur Dei sententia in angustia temporum, quando rursum destruetur templum, et capietur civitas. Nam post sexaginta duas hebdomadas occidetur Chrtenturos. Et quid dico de Christo occidendo, et populo penitus deserendo auxilio Dei, cum civitatem, et sanctuarium dissipaturus sit populus Romanus, cum duce venturo Vespasiano? Quo morus, id est annis quadraginta novem, Aelius Adrianus, a quo postea de ruinis Jerusalem urbs Aelia condita est, rebellantes Judaeos, Rufo magistro exercitus pugnante, superavit, et tunc defecit hostia et sacrificium, et usque ad consummationem mundi co Est enim hoc idioma sermonis Hebraici, et antiquorum sermonis Latini, ut ante minorem numerum sup
Abbreviated transcription (Latin):
loquor. erat aũ annꝰ pͥmꝰ darii qͥoe¬
cidit balthasar. & regnũ chaldeor
inꝑsas medosq transtulit. usq
ad septuagesim̃a annor ebdoma¬
de. hoc ẽ annos quadringentos
nonaginta: hec popło tuo ꝑ par¬
tes accident. Primũ ꝓpiciabit᷑
tͥ ds quẽ nẽ magnoꝑe dep̾caris.
.s. delebit᷑ peccatũ &. finẽ accipi¬
et puaricacio. Nũc eñi urbe de¬
serta .s tẽplo usq ad fundam̃ta
destructo. in luctu ẽ popłs ẽsti¬
tutꝰ. sed ñ p ost grande tẽpus in¬
staurabit᷑ . E. ñ solũ hoc fiet in
his septuaginta ebdomadibꝰ ut
edificet᷑ ciuitas. & tẽplũ instau¬
ret: sed nascet᷑ xꝑs. idest iusticia
sempit᷑na &. signabit᷑ iuisio ae¬

Expanded text:
loquor erat autem annus primus Darii, qui ocloquor erat autem annus primus Darii, qui occidit Balthasar, et regnum Chaldaeorum in Persas Medosque transtulit usque ad septuagesimam annorum hebdomadam, hoc est annos quadringentos nonaginta, haec populo tuo per partes Deus, quem nunc magnopere deprecaris, et delebitur peccatum, et finem accipiet praevaricatio. Nunc enim urbe deserta, et templo usque ad fundamenta destructo, in luctu est populus constitutus: sed non post grande tempus instaurabitur. Et non solum hoc fiet in his septuaginta hebdomadibus ut aedificetur civitas, et templum instauretur, sed nascatur Christus, id est, justitia sempit
Abbreviated transcription (Latin):
te̾ & dimidia ebdomades quȩ st̃
sub diuisȩ in abscisiõe pͥoꝵ ebdo¬
madarũ in qͦ actu st̃ ad imple¬
tȩ. Post augustũ enĩ qͥ suꝑuirit
cĩ efficiunt᷑. Cui successit tybe¬
rius cȩsar & imꝑiũ habuit an
nos habens qͦsi triginta cũ pa¬
teret᷑. Itẽ gaius cesar qͥ & caligu
la. annis tribꝰ. mñsibꝰ octo : diebꝰ
tredec̃i Nero annis nouẽ: m̃sibꝰ
nouẽ: diebꝰ sedec̃i. Galba. m̃sibꝰ sep¬
tẽ: diebꝰ uiginti octo. Otho. m̃sibꝰ tri¬
bꝰ diebꝰ qͥnq Uitellius m̃sibꝰ octo:
diebꝰ iuginti octo. Uespasianꝰ. anno
pͥmo imꝑii sui debellauit udeos:
& fiunt anni numero qͥnqͣginta
qͥnq & m̃ses sex. Nã imꝑauit annis
undec̾i. atq ita indiem suȩ expu¬
madas septuaginta pͣdictas ada¬
nihele. Hebrei qͥd de hoc loco sen¬
ciant. breui sermone ꝑstruixi:¬
fid̾ẽ dictoꝵ his a qͥbꝰ dicta st̃ dere¬
yc ut sensus manifestior fiat. O da¬
nihel. scito qͦd a die hac qua tͥ nẽ

Expanded text:
tem, et dimidia hebdomades quae sunt subdivisae in abscissione priorum hebdomadarum, in quo actu sint adimpletae. Post Augustum enim, qui superXV efficiuntur: cui successit Tiberius Caesar, et imperium habuit annnos habens quasi XXX cum pateretur. Item Caius Caesar, qui la, annis tribus, mensibus octo, diebus tredecim. Nero annis novem, mensibus novem diebus tredecim. Galba mensibus septem, diebus viginti octo. Otho mensibus tribus, diebus quinque. Vitellius mensibus octo, diebus viginti octo. Vespasianus anno primo imperii sui debellavit Judaeos, et fiunt anni numero quinquaginta duo, menses sex. Nam imperavit annis undecim, atque ita in diem expumadas septuaginta praedictas a Daniele. » Hebraei quid de hoc loco sentiant brevi sermone pertrifidem dictorum his a quibus dicta sunt dere, ut sensus manifestior fiat. O Daniel, scito quod a die hac qua tibi nunc
Abbreviated transcription (Latin):
die natiuitatis .xꝑi. in annũ
domades & dimidia. quȩ effici¬
sept̾ẽ. menses sex. in die natiuita¬
tis xꝑi: & manifestata ẽ iusticia
&. signata ẽ uisio & ꝓphetes. & di¬
missa st̃ peccata: quȩ ꝑ fidem
nominis xꝑi om̃ib in eũ cre¬
dentibꝰ tribuunt᷑. Quid est aũ
qͦd dicit. signari uisũ & ꝓphe
haberet. Igit᷑ qm ad impleta ẽ
signari uisionẽ & ꝓpheciã dice¬
bat: qm ipse ẽ signacłm omniũ
ꝓphetarũ. adimplens omnia ꝗͣ
retro de eo. ꝓphete nunciarunt.
Post aduentũ eñi & passionẽ eiꝰ.¬

Expanded text:
annum domades & dimidia, quæ efficij. menses sex in die Natiuitatis Christi. Et manifestata est iustitia dimissa sunt peccata, quae per fidem nominis Christi omnibus in eum credentibus tribuuntur. Quid est autem quod dicit, signari visum et prophaberet. Igitur quoniam impleta est signari visionem, et prophetiam dicebat, quoniam ipse est signaculum omnium prophetarum, adimplens omnia quae retro de eo prophetae nuntiabant. Post adventum enim, et passionem e
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cogitacionib meis ẽtur babar.
&. facies mea inmnutata ẽ in me:
uerbũ auͣ in corde meo ẽserua¬
ui. Hactenꝰ liber danihelis chal¬
daico syriacoq sermone ẽserip¬
tꝰ ẽ. cetera quę secunt᷑ usq ad
finẽ uoluminis. hebraicȩ legimꝰ.¬

Expanded text:
turbabar, et facies mea mutata est in me verbum autem in corde meo conservavi. Hactenus liber Danielis Chaldaico Syriacoque sermone conscriptus est. Caetera quae sequuntur usque ad finem voluminis, Hebraice legim
Abbreviated transcription (Latin):
fortasti me. Nisi eũ c̃fortasset
tactꝰ qͣsi filii hominis & pauor re¬
cessisset a corde. sacram̃ta di au¬
dire ñ ꝑoterat. C. id circo nc̃ait
Quia ẽfortasti me. nc̃ loq̃re dñe.
lueni fecisti. ut possim &. audire &
sentire quȩ loq̃ris. E ait. Nunqͥd
sois qͣre uenerim ad te:Eẜ nẽ re¬
uertar ut p̃lier aduersus pͥncip̃e
ꝑsarũ. Quod dicit. hoc ẽ. Ueni qͥ¬
de ut docerẽ te exauditas preces

Expanded text:
ait. Nisi enim confortasset eum tactus quasi filii hominis, et pavor recessisset ex corde, sacramenta Dei audire non poterat, et idcirco nunc ait: Quia confortasti me, loquere, Domine. Tu enim fecisti ut possim, et audire, et sentire quae loqueris. Numquid scis quare venerim ad te? et nunc revertar ut praelier adversum principem Persarum. Quod dicit hoc est: Veni quidem ut docerem te
Abbreviated transcription (Latin):
Ego inqͥt egrediebar de ẽspectu
di. ut tͥ nunciarẽ quȩ uentura
licet ad huc ñ sim securꝰ stante ꝑ¬
sarũ pͥncipe .&. c̃tradicente tu¬
is prȩcibꝰ. & legacioni meȩ. & ecce
pͥnceps grecori. idest macedonũ
ueniebat. & ingressus ẽ in ẽspec¬
tu des: ut accusaret ꝑsarũ pͥnci¬
pe atq medoꝵ. ut in loco eor
regnũ macedonũ succederet. E
reuera. mira sacram̃ta dei. Laxato
eñi de captiuitate popło uidȩ¬
oꝵ ꝑsarũ regnũ atq medoꝵ. in¬
t̃fecto dario sub uertit alexan¬
der rer macedonũ. .& pͥnceps gre¬
cor iucit pͥncipẽ ꝑsarũ. Uerun¬
tam̃ anmunciabo tibi. qͦd expres¬
sũ ẽ inscriptura ueritatis. Nic or¬
do ẽ lectionis. Ad huc res in dubi¬
o ẽ.Te enĩ prȩcante dñm. & me
offerente oraciones tuas. stat e
regione pͥnceps ꝑsarũ s n uult
popłm tuũ de captiuitate laxare.
Ego au qͥa uenit pͥnceps grecor. &

Expanded text:
Ego, inquit, egrediebar de conspectu Dei, ut tibi nuntiarem quae ventura licet adhuc non sim securus, stante Persarum principe, et contradicente tuis precibus ac meae legationi. Et ecce princeps Graecorum, id est, Macedonum, veniebat, et ingressus est in conspectu Dei, ut accusaret Persarum principem atque Medorum: ut in locum eoregnum Macedonum succederet. Et revera mira sacramenta Dei, laxato enim de captivitate populo Judaeorum, Persarum regnum atque Medorum, interfecto Dario, subvertit Alexander rex Macedonum, et princeps Graecorum vicit principem Persarum. tamen annuntiabo tibi quod expressum est in scriptura veritatis. Hic ordo lectionis est: Adhuc res in dubio est. Te enim precante Dominum, 701 et me offerente orationes tuas, stat e regione princeps Persarum, et non vult populum tuum de captivitate laxari. Ego autem, quia venit princeps Graecorum,
Abbreviated transcription (Latin):
libro. tale nescio qͥd suspicat᷑. Non
mͥ uidet᷑ frustra septuaginta eb¬
domadarũ facta diuisio: ut pͥmũ
dicerent᷑ septẽ : deinde sexaginta
&. que .&. ultima ad deret᷑ ebdo¬
mas una. quȩ & ipsa in duas par¬
tes secta ẽ Scriptũ ẽ eñi. Scies¬
q &. intelliges ab ex itu sermonis.
ut respondeat᷑ & edificet᷑ ihrłm.¬
usq ad xꝑm duc̃ẽ. ebdomades
septe: & eb domades sexuginta
duas.&. post alia quȩ enarrant᷑
in medio. ponit in fine. Confir
una. Hȩc ñ frustra & absq inspi¬
racione dei. angelũ respondis¬
se manifestũ ẽ. Quȩ obseruacio.
cautã atq sollicitã uidet᷑ expe¬
tere racionẽ: ut lector diligen¬
tͣ attendat: &. causas diuisionis

Expanded text:
 tale nescio quid suspicatur: « Non mihi videtur frustra septuaginta hebdomadarum facta divisio: ut primum diceretur septem, deinde sexaginta duae, et ultima adderetur hebdomas una, quae et ipsa in duas partes secta est. Scriptum est enim: Scies et intelliges ab exitu sermonis: ut respondeatur, et aedificeturusque ad Christum ducem hebdomadas septem, et hebdomadas sexaginta duas. Et post alia quae narravit in medio, ponit in fine: confirmuna. Haec non frustra et absque inspiratione Dei Angelum respondisse manifestum est. Quae observatio cautam atque sollicitam videtur expetere rationem, ut lector diligenter attendat, et causam divisionis
Abbreviated transcription (Latin):
ad qͦdragesimũ nonũ annũ. idest
finẽ septẽ ebdomadarũ. israhelis
expectatã penitenciã. postea uͦ
ab octauo claudii cęsaris anno. ẽ¬
tra uidȩos romana arma correpta.
Tricesimo eñi iuxta euangelistã
duos postea impleuit annos. &
exinde sex tyberii supputantur
annii .&. qͣtuo gaũ cesaris cogno¬
into caligulȩ & octo claudii. idest
simul anni qͦd raginta nouẽ: qͥ fa¬
ciunt ebdomadas annoꝵ septẽ.
Cũ aũ qͥdringent triginta qͥtu¬
or anni post hȩc fuerint euolu¬
ti idest sexaginta duȩ ebdoma¬
des: tũc ab helya qͥ uenturꝰ est.
iuxta sermonẽ dñi saluatoris.
ut restituat cor patrũ ad fili¬
os in ultima ebdomade edifican

Expanded text:
num, id est, finem septem hebdomadarum, Israelis exspectatam poenitentiam. Postea vero ab octavo Claudii Caesaris anno, contra Judaeos Romana arma correpta. Tricesimo enim juxta evangelistam duos postea implevit annos, et exinde sex Tiberii supputantur anni, et quatuor C. Caesaris cognomento Caligulae, et octo Claudii, id est, simul anni quadraginta novem, qui faciunt hebdomadas annorum septem. Cum autem quadringenti triginta quatuor anni post hoc fuerint evoluti, id est, sexaginta duae hebdomadae, tunc ab Elia, qui venturus est juxta sermonem Domini Salvatoris , ut restituat cor patrum ad filios, in ultima hebdomade aedifican
Abbreviated transcription (Latin):
uersat᷑. in eo qͦd angelus ait. ab
exitu sermonis ut respondeat᷑
cipes qͥ post hanc. ꝓpheciã & re¬
uersionẽ de babilone. iudaico
popło prefuerant. hoc est any

Expanded text:
uirat, in eo quod angelus ait: Ab exitu sermonis ut respondeaturcipes, qui post hanc prophetiam et reversionem de Babylone, Judaico populo praefuerunt. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
sa ẽ. & iudeoꝵ gens catuatim
cesa. ita ut uidȩe qͦq finib
pellerent᷑. Hȩc locunt᷑ hebrei
ñ magnope curantes a pͥmo
anno darii regis ꝑsarũ. usq ad ex¬
tremã euersionẽ ihrłm quȩ sub
adriano eis accidit. supputari o¬
lympiadas centũ septuaginta
qͣtuor. id est annos sexcentos no¬
naginta &̾ sȩx. qͥ faciunt ebdo¬
madas hebraicas nonaginta no¬
uẽ .&. annos tres: qͣndo cocha¬
bas dux uidȩoꝵ. oppressus .&. ihe
rusalẽ usq ad solũ diruta est

Expanded text:
et Judaeorum gens catervatim caesa; ita ut Judaeae quoque finibus pellerentur. Haec loquuntur Hebraei, non magnopere curantes a primo anno Darii regis Persarum, usque ad extremam subversionem Jerusalem, quae sub Hadriano eis accidit, supputari Olympiades centum septuaginta quatuor, id est, annos sexcentos nonaginta sex, qui faciunt hebdomadas Hebraicas nonaginta novem, et annos tres: quando Cochebas dux Judaeorum oppressus est, et Jerusalem usque ad solum diruta est
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt annos qͥngentos nonagin¬
ta. ita ut centũ suꝑsint anni. Aui¬
cesimo aũ anno artaxersis regis
usq ad xꝑm. cõplentur ebdoma¬
hebreoꝵ supputacionẽ: qͥ menses
ñ iuxta solis s iuxta lunȩ cursũ
numerant. Na a centesimo qͥnto
decimo anno regni ꝑsarũ. quando
artaxerses rex eiꝰdẽ imꝑii uicesimũ
regni sui habebat annũ. & erat oc¬
⁊t ogesimȩ & t̃ciȩ olimpiadis annus
ta. iuxta limares ut dix imꝰ m̃ses.
qͥ scđ̃m illoꝵ supputacionẽ possuit
facere ꝑ singłos m̃ses. dies uiginti¬
nou̾e semis: ita ut solis eirtłs ꝑ an¬
ta qͥnq & quart̾a diei partẽ: & ꝑ
duodec̃i m̃ses singłoꝵ. annoꝵ. un¬
decĩ dies .&. quarta diei pars. am¬
plius repꝑiant᷑. Unde greci & iudei.
ꝑ octo annos. triũ mensiũ ereoͦye¬
foyc faciunt. Si eñ octies unde¬
cĩ & qͣrtã part̾ẽ uolueris supputa¬
re. nonaginta dies. hoc est tres m̃
repꝑient᷑ anni. qͥnquaginta nouẽ

Expanded text:
faciunt annos quingentos nonaginfaciunt annos quingentos nonaginta, ita ut centum supersint anni. Acesimo autem anno Artaxerxis regis, usque ad Christum, complentur hebdomaHebraeorum subputationem, qui menses non juxta solis, sed juxta lunae cursum numerant. Nam a centesimo et quinto decimo anno regni Persarum, quando Artaxerxes ejusdem imperii vicesimum regni sui habebat annum, et erat octuagesimae et tertiae Olympiadis annus XC, juxta lunares, ut diximus, menses, qui secundum illorum supputationem possunt facere per singulos menses dies XXIX semis, ita ut solis circulus ta quinque, et quartam diei partem: et per duodecim menses singulorum annorum undecim dies et quarta diei pars amplius reperiatur. Unde Graeci et Judaei, per octo annos trium mensium ἐμβολίσμους faciunt. 684 Si enim octies undecim, et quartam partem volueris supputare, nonaginta dies, hoc est, tres mereperientur anni quinquaginta novem,
Abbreviated transcription (Latin):
artaxerses iussit muros extrui ihrłm.
Cui oꝑi prȩfuit neemias. &. edifica¬
ta ẽ platea .a. muri circũdati. Ex il¬
lo tẽpore sinumerare uelis. septu¬
aginta annoꝵ ebdomadas. usq ad
xꝑ̃m poteris inuenire. Quod si ha¬
rũ pͥncipiũ ab illo tẽpore nolue¬
rimꝰ sumere. & tẽpora ñ concur¬
rent: & multa repꝑiemꝰ ẽtraria.
Nã si aeyro & pͥma eiꝰ indulgen¬
cia qua iudȩor. ẽ laxata captiui¬
tas. septuaginta numerent᷑ ebdo¬
mades. centũ & eo amplius inueni¬
emꝰ annos. qͥ statutũ septuaginta
ebdomadarũ excedant numerũ
&. multo plus. si exqua die dani¬
plior numerꝰ : si captiuitatis exor¬
diũ uolueris ebdomadarũ habere
pͥncipiũ. ꝑmansit eñ regnũ ꝑsarũ
usq ad iniciũ macedonũ. annis du
centis triginta: &. ipsi macedones
regnauert annis trecentis. atq ex
inde usq ad annũ qͥntũ decimũ
tyberii cȩsaris qͣndo passus ẽ rꝑs.
numerant᷑ anni sexaginta. qͥ simul

Expanded text:
Artaxerxes jussit muros exstrui Jerusalem: cui operi praefuit Neemias, et aedificata est platea, et muri circumdati: et ex illo tempore si numerare velis septuaginta 683 annorum hebdomadas usque ad Christum poteris invenire. Quod si harum principium ab alio tempore voluerimus sumere, et tempora non concurrent, et multa reperiemus contraria. Nam si a Cyro, et prima ejus indulgentia, quae Judaeorum est laxata captivitas, septuaginta numerentur hebdomadae, centum et eo amplius inveniemus annos, qui statutum septuaginta hebdomadarum excedant numerum: et multo plus si ex qua die locuplior numerus, si captivitatis exordium volueris hebdomadarum habere principium. Permansit enim regnum Persarum, usqcentos triginta, et Macedonum regnarunt annis trecentis, atque inde usque ad annum quintum decimum Tiberii Caesaris, quando passus est Christus, numerantur anni sexaginta, qui simul
Abbreviated transcription (Latin):
Capitulũ qͦd in damihele de
septuaginta ebdomadibꝰ legimꝰ
multa & ammiranda cͣtimet:
quȩ nc̃ longũ ẽ dicere. Ergo qͦd
ad presens opus ꝑtinet. de tẽ¬
porib disserendũ est. Nulliq
qubiũ quin de aduentu xꝑi¬

Expanded text:
« Capitulum quod in Daniele de « Capitulum quod in Daniele de septuaginta hebdomadibus legimus multa et mirabilia continet, quae nunc longum est dicere: ergo quod ad praesens opus pertinet, de temporibus disserendum est. Nullique dubium quin de adventu
Abbreviated transcription (Latin):
tuã. Q uia ꝓpheta dixẽrat. edu¬
xisti popłm tuũ. & nom̃ tuũ in¬
uocatũ ẽ suꝑ ciuitatẽ tuã. & suꝑ
popłm tuu: ꝓpt̾ea ex ꝑsona dei
loquit᷑ gabrihel. Nequaꝗͣ. po¬
płs dei ẽ s popłs tuus. nec urbs
le qͥd & in exodo legimꝰ quando
d̾s loqͥt᷑ ad moy sen. Deseende.
peccauit eñĩ popłs tuus. hoc est ñ po¬
płs meus. qͥa me ileseruit. Quia igit᷑
iudeor audi qͦd in septuaginta
annor. ebdomadibꝰ futura st̃ po¬
pło tuo & urbi tuȩ quȩ sequunt᷑
Scio de hac questione ab erudi¬
tissimis uiris uarie disputatũ. &
unũquenq ꝓ captu ingenis sui
dixisse qͦd senserat. Quia gͥ ꝑicło¬
sũ ẽ de aliquoꝵ magistror. ȩccłȩ
uidicare sentenciis .&. alterũ prȩ¬
ferre alteri:dicã qͥd unꝰ qͥsq sense¬
rit. lectoris arbitrio derelin¬
quens. cuiꝰ exposicionẽ sequi de¬
beat. Affricanꝰ in qͥnto tẽpor. uo¬
lumine. de septuaginta ebdo¬
madibꝰ. hȩc locutꝰ ad uerbũ est.

Expanded text:
t: Eduxisti populum tuum, et nomen tuum invocatum est super civitatem tuam, et super populum tuum, propterea ex persona Dei loquitur Gabriel: Nequaquam populus Dei est, sed populus tuus: nec urbs le quid et in Exodo legimus, quando Deus loquitur ad Moysen: Descende, peccavit enim populus tuus , hoc est, non populus meus, quia me deseruit. Quia igitur Judaeorum, audi quid in septuaginta annorum hebdomadibus futurum sit populo tuo, et urbi tuae quae sequuntur. Scio de hac quaestione ab eruditissimis viris varie disputatum, et unumquemque pro captu ingenii sui dixisse quod senserat. Quia igitur periculosum est de magistrorum Ecclesiae judicare sententiis, et alterum praeferre alteri, dicam quid unusquisque senserit, lectoris arbitrio derelinquens, cujus expositionem sequi debeat. Africanus in quinto Temporum volumine, de septuaginta hebdomadibus haec locutus 682 ad verbum est.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia priusꝗͣ. xꝑs humanũ eor¬
pus assumeret sꝑabant᷑ magis.
quã tenebant᷑. Dicit aũ ipse an¬
gelus. septuaginta annor ebdo¬
madas. id est annos quadringen¬
tos nonaginta. ab exitu sermo¬
nis ut respondeat᷑. & edificet᷑¬
ihrłm: uicesimũ artaxersis regis
ꝑsarũ. annũ habere pͥncipium.
Neemias qͥppe huiꝰ pincerna siẽ
in estre libro legimꝰ rogauit
reg̾e̾. accepitq responsũ. ut ȩdi¬
ficaret᷑ ihrłm. E iste egressus ẽ
sermo. qͥ exstruendȩ urbis & eir¬
cundande muris daret licenciã.
quȩ usq ad illud tẽpꝰ uicinarũ
genciũ patebat incursibꝰ. Siqͥdẽ
ad cyri regis imꝑiũ qͥ uolentibꝰ
reuerti iherosolunã dederat po¬
testatẽ. iħs pontifex &. zoroba¬
bel & postea eszras sacerdos. &

Expanded text:
omnia priusquam Christus humanum corpus assumeret, sperabantur magis quam tenebantur. Dicit autem ipse Angelus septuaginta annorum hebdomadas, id est, annos quadringentos nonaginta, ab exitu sermonis, ut respondeatur, et ut aedificetm vicesimum Artaxerxis regis Persarum annum habere principium. Neemias quippe hujus pincerna; sicut in Esdrae libro legimus, rogavit regem, accepitque responsum ut aedificaretur Hierusalem; et iste egressus est sermo, qui extruendae urbis et circumdandae muris daret licentiam, quae usque ad illud tempus vicinarum gentium patebat incursibus. Siquidem ad Cyri regis imperium, qui volentibus reverti Hierosolymam dederat potestatem, Jesus pontifex et Zorobabel et postea Es
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ correpcione dñi. tuc̃ dormi¬
re dicit᷑. Unde & inpsalmis legi¬
mꝰ Surrexit quas dormiens añs
& quasi erapulatꝰ aumo. Malicia
eñĩ & iniqͥtas nr̃a in ebriat dm.
quȩ qͣndo in nobis corripit᷑. eui¬
gilare dr. & de sua ebrietate
c̃surgere ut nos peccato ebrios.
euigilare faciat iusticie. W nẽ
Memor est ant qui beneficii:

Expanded text:
sumus correptione Domini, tunc dormisumus correptione Domini, tunc dormire dicitur. Unde et in Psalmis legimus: Surrexit quasi dormiens Dominus, et quasi crapulatus a vino . Malitia enim et iniquitas nostra inebriat Deum: quae quando in nobis corripitur, evigilare dicitur, et de sua ebrietate consurgere; ut nos peccato ebrios evigilare faciat justitiae. Et Memor est antiqui beneficii,
Abbreviated transcription (Latin):
acio. Ne qͦ supra dixerat. tibi do¬
mine iustieia. nc̃ qͥa dñs nͣ solũ
iustꝰ sed & misericors est: dicit. tibi
domine miscđia: ut post senten¬
ciã iudicantis. eũ ꝓuocet ad cle¬
innos effudist ira tuã quã fer¬
re ñ poteramꝰ. s stillã furoris
tiii. ut correpti in plaga ad te¬
testacio: quȩ scripta ẽ in libro
moysi seru dei. Indeuterono¬
mio maledictiones & benedic¬
Hones dei legimꝰ. quȩ post ea
dictȩ st̃ in monte garizim &
Omne malũ hoc uenit super
ab iniqͥtatibꝰ nr̃is. & cogitare¬
mꝰ ueritatẽ tuã. Grandis
duricia: ut & in plagis positi. dñm
ñ rogarent. Quod & si rogart. ⁊ deo
ñ rogarũt. qͥa ñ st̃ reuersi ab ini¬
qͥtatibꝰ suis. Reuersio aũ ab iniqta¬
te ẽ.cogitare ueritatẽ dei eẜ ui¬
gilauit dñs suꝑ maliciã. & ad du¬
xit eã suꝑ nos. Quando ꝓptͣ pec¬
cata corripim᷑. uigilat suꝑ nos
d̾s. &. uisitat nos. qͣndo uͦ a deo
deserimꝰ s. ñ udicam᷑. indigniq

Expanded text:
c. De quo supra dixerat: Tibi, Domine, justitia; nunc quia Dominus non solum justus, sed et misericors est, dicit: Tibi, Domine, misericordia, ut post sententiam judicantis, eum provocet ad clein nos effudisti iram, quam ferre non poteramus; sed stillam furoris tui, ut correpti in plaga, revertetestatio quae scripta est in libro Moysi servi Dei, etc. In Deuteronomio maledictiones et benedictiones Dei legimus , quae postea dictae sunt in monte Garizim, et Omne malum hoc venit super ab iniquitatibus nostris, et cogitaremus veritatem tuam. Grandis duritia, ut in plagis positi, Deum non rogarent, quod et si rogarunt, ideo non rogarunt, quia non sunt reversi ab iniquitatibus suis. Reversio autem ab iniquitate est cogitare veritatem Dei. Et vigilavit Dominus super malitiam, et adduxit eam super nos, etc. Quando propter peccata corripimur, vigilat super nos Deus, et visitat nos. Quando vero a Deo deserimur, et non judicamur, indignique
Abbreviated transcription (Latin):
s in genesi legimꝰ. centũ uiginti
nis. noluert agere pęnitenciã.
neqͦ quã expectat ut & iuginti
alii compleant᷑: sed infertante
qͦd postea fuerat cõminatꝰ. Eẜ ad
iheremiã dicit. ob duriciã cor-¬
dis popłi iudȩor Ne ores ꝓ po¬
pło hoc qͥa ñ ex audiã te eẜ add¬
gͥ & sacco postulat impleri qͦd
ꝓmiserat d̾s ñ qͦ esset in credu¬
lus futuroꝵ.. sed ne securitas ne¬
gligenciã. & negligencia pare
pactũ &. miscdi̾am diligentibꝰ te:.&.
custodientibꝰ mandata tua. Non
eñĩ qͦd pollicet᷑ ds. statim futu¬
rũ ẽ. sed in eos sua ꝓmissa com¬
plet. qͥ custodiunt mandata illi¬
us. Peccauimꝰ. iniq egimꝰ: impie

Expanded text:
e in Genesi legimus , centum viginti nis, noluerunt agere poenitentiam, nequaquam exspectat ut et viginti alii compleantur: sed infert ante, quod postea fuerat comminatus. Unde et ad Jeremiam dicitur, ob duritiam cordis populi Judaeorum: Ne ores pro populo hoc: quia non exigitur et sacco postulat impleri quod promiserat Deus: non quo esset incredulus futurorum; sed ne securitas negligentiam, et negligentia parerpactum et misericordiam diligentibus te, et custodientibus mandata tua. Non ergo quod pollicetur Deus statim futurum est; sed in eos sua promissa complet, qui custodiunt mandata illius. Peccavimus, inique egimus, impie
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ int̃pretaret᷑: quomͦ supra int̃pre¬
tatꝰ ẽ angeliis: Sed qͦd dicit. hoc ẽ
Reges audierat. & eoꝵ nomina
nesciebat. Futura cognouerat.
us fluc tuabat. Itaq qͦd solũ fa¬
cere poterat. stupebat ad uisio¬

Expanded text:
qui interpretaretur, quomodo supra interprequi interpretaretur, quomodo supra interpretatus est angelus? Sed quod dicit, hoc est, reges audierat, et eorum nomina nesciebat: futura cognoverat, us fluctuabat. Itaque quod solum facere poterat, stupebat ad visio
Abbreviated transcription (Latin):
collapsus. quadrupes & ꝓmis ia¬
cebat interia. ad tactũ angeli
erigit᷑: ut possit absq formidine
audire & intelligere quȩ dicunt᷑.
Iu gͦ signa uisionẽ: qͥa post dies
multos erit. Exposita gabrihel
angelus uisione. quã supra ut
potimꝰ edisseruimꝰ. ponit in fi¬
ne. Tugͦ signa uisionẽ. qͥa post
dles multos erit: ex uerbo osten¬
dens signacħ. obseura ẽe̾ quȩ
dicebant᷑. & ñ patere multoꝵ
auditui:ͥ nec posse ante intelligi.
nisi rebꝰ &. oꝑibꝰ impleant᷑. Eẜe¬
go danihel langui .&. egrotaui
nesi de abrahã legimꝰ. qͦd postꝗͣ.
dm audierit loquentẽ sibi: ter¬
rã &. cinerẽ eẽ se dixerit. Ergo
danihel ad uisionis horror̃e lan¬
guisse &. egrotasse se dicit .&. cũ sur¬
rerisset. fecisse oꝑa quȩ sibi a rege
fuerant imꝑata : reddens omnib
om̃ia: & euangelicũ illud sciens.
reddite quę st̾ cȩsaris. cȩsari. sq̃
st̾ dei. deo.4. stupebã ad iusionẽ
ꝙ ñ erat qͥ int̾pretaret᷑. Si ñ erat

Expanded text:
lapsus, quadrupes et pronus jacebat in terra: ad tactum angeli erigitur, ut possit absque formidine audire et intelligere quae dicuntur. Tu ergo signa Visionem: quia post dies multos erit. Exposita Gabriel Angelus Visione, quam supra ut potuimus disseruimus, ponit in fine: Tu ergo signa Visionem: quia post dies multos erit. Ex verbo ostendens signaculi, obscura esse quae dicebantur, et non patere multorum auditui, nec posse ante intelligi, nisi rebus et operibus impleantur. Et ego Daniel langui et aegrotavi nesi de Abraham legimus: quod postquam Dominum audierit loquentem sibi, terram et cinerem esse se dixerit . Ergo Daniel ad visionis horrorem languisse, et aegrotasse se dicit: et cum surrexisset, fecisse opera quae sibi a rege fuerant imperata, reddens omnibus omnia, et Evangelicum illud sciens: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo . Et stupebam ad visionem, et non erat qui interpretaretur. Si non erat
Abbreviated transcription (Latin):
lus. qͥ cũ cyro chaldeos babilo¬
niosq suꝑauit. ne putemꝰ illũ
catũ ẽ: qͦd porfirius suspicat᷑. ut
annos d anihelis extendat: uel
eũ qͥ ab alexandro macẽdonũ re¬
ge suꝑatꝰ ẽ. Ad dit gͦ nom̃ patris.
additq uictoriã. qua pͥmꝰ de se¬
mine medoꝵ subuertit regnũ
chaldeor. ut auferat. ꝓpt̃ simili¬
tudinẽ nominis. lectionis erro¬
rẽ. Ego damihel intellexi in
lbris numerũ annoꝵ de qͦ facłꝰ est
sermo dñi ad iheremiã ꝓpħam. ut

Expanded text:
eos Babyloniosque superavit, ne putemus illum catum est quod Porphyrius suspicatur, ut annos Danielis extendat vel eum qui ab Alexandro Macedonum rege superatus est. Addit ergo nomen patris, additque victoriam, quia primus de semine Medorum, subvertit regnum Chaldaeorum, ut auferat propter similitudinem nominis, lectionis errorem. Ego Daniel intellexi in libris numerum annorum de quo factus est sermo Domini ad Jeremia
Abbreviated transcription (Latin):
ligamꝰ. Scee sretit in conspectu
meo: quasi species uiri. Honergo
uiri st̃ angeli. sed in specie uident᷑
uiror: ncut ab raħa ad quęrcũ
manbre. tres uisi st̾ uiri. qui utiq
uiri ñ erant: e qͥbꝰ unꝰ adorat᷑ ut
dñs. Unde & saluator loqͥt᷑ in euan¬
gelio. abraha uidit diem meũ. &
fac intelligere istũ uisionẽ. Uirũ
istũ qͥ gabrihelẽ precepit ut da
nihelẽ faciat intelligere uisionẽ.
iudei mic hahelem autumant.
Consequent aũ qͥa uisio de prę¬
liis erat regũq certaminibus.
immo regnor. successionibꝰ. ga¬
brihel qͥ prȩpositꝰ ẽ prȩliis. hui
officio mancipat᷑. Gabrihel eñ

Expanded text:
it: Et ecce stetit in conspectu meo quasi species viri ? Non enim viri sunt angeli, sed in specie virorum videntur, sicut Abraham ad quercum Mambre tres visi sunt viri, qui utique viri non erant, e quibus unus adoratur ut Dominus, unde et Salvator loquitur in Evangelio: Abraham vidit diem meum, etfac intelligere istam visionem ? quis ille est qui Gabrieli prnielem faciat intelligere visionem, Judaei Michael autumant. Consequenter autem, quia visio de praeliis erat regumque certaminibus, imo regnorum successionibus, Gabriel, qui praepositus est praeliis huic officio man
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ. qͣrtũ decimũ dariũ arxama
fil iuͣ. qͥ ab alexandro macedonũ re¬
ge suꝑatꝰ ẽ: qͦmͦ tres reges ꝑsarũ fu¬
isse dicimꝰ nͥ forte eligamꝰ aliqͦs se¬
uissimos qͦs ex hystorus repꝑire nͣ
possumꝰ: Ergo tres ordines inore
regni ꝑsarũ. & indentib eiꝰ tria
regna debemꝰ acciꝑe. babylomoꝵ
medoꝵ. atq ꝑsarułꝰ quȩ in unũ re¬
dacta st̾ regnũ. Quodq infertur.
& sic dicebant ei. surge comede car¬
nes plurimas: illud tẽpꝰ significat.
qͣndo sub assuero quẽ septuaginta
artaxerxen uocant. ad suggestionẽ
aman agagitȩ. una die omnes iudȩ
iussi st̃ trucidari. Eẜ pulchre. ñ ait
deuorabat eos. sed sic dicebant ei ut
conatꝰ tantũ fuerit: &. neqͣꝗͣ. rei exitꝰ
c̃secutꝰ. P ost hoc aspicieba. ꝙͥ ecce alia
quasi pardꝰ &s alas habebat quatuor
quasi auis suꝑ se. & qͣtuor capita ernit
in bestia: & potestas data ẽ ei. Terei

Expanded text:
Arsami filium, qui ab Alexandro Macedonum rege superatus est: Quomodo tres reges Persarum fuisse dicemus? nisi forte eligamus aliquos saevissimos, quos ex historiis reperire non possumus. Ergo tres ordines in ore regni Persarum, et in dentibus ejus, tria regna debemus accipere, Babyloniorum, Medorum, atque Persarum: quae in unum redacta sunt regnum. Quodque infertur. Et sic dicebant ei: comede carnes plurimas, illud tempus significat, quando sub Assuero, quem Septuaginta Artaxerxem vocant, ad suggestionem Aman Agagitae, una die omnes Judaei jussi sunt trucidari . Et pulchre non ait, devorabat eos; sed, sic dicebant ei: ut conatus tantum fuerit, et nequaquam rei exitus sit consecutus. Post hoc aspiciebam, et ecce alia quasi pardus, et alas habebat avis quatuor 666 super se, et quatuor capita erant in bestia, et potestas dat
Abbreviated transcription (Latin):
uel robustꝰ dei. Unde & eo tẽpo¬
re qͦ erat dñs nasciturꝰ. & indic¬
t urꝰ bellũ dȩ monibꝰ & trium¬
phaturꝰ de mundo: gabrihel
uenit ad zachariam .&. ad ori¬
Riam: & postea in psalmis de
dño legimꝰ triũphante. Quis ẽ
iste rex głȩ: Dñs fortis & potens.
głe. Ubicũq añ medicina &
sanacio necessaria ẽ. raphahel
uel medicina dei: sicui tamen
placet tobiȩ librũ reciꝑe. Por¬
ro ubi popło ꝓspera ꝓmittunt᷑
cionẽ. uel expiacionẽ. possumꝰ dice¬
re. necessarie michahel dirigit᷑. qͥ

Expanded text:
s Dei. Unde et eo tempore, quo erat Dominus nasciturus, et indicturus bellum daemonibus, et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Zachariam et ad Mariam , et postea in psalmis de Domino legimus triumphante: « Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens, . Ubicumque autem medicina, et sanatio necessaria est, Raphael vel medicina Dei: si cui tamen placet Tobiae librum recipere. Porro ubi populo prospera promittuntur, tionem, vel 677 expiationem possumus dicere, necess
Abbreviated transcription (Latin):
liũ signor. acciderit. In his uͦ nar¬
rant᷑ somnia quȩ singłis sint uisa
tẽ poribꝰ. quoꝵ solus ꝓpheta ẽsci¬
us ẽ.& nulłã habent apud barba
ro signi uel reue lacionis magnitu¬
dinẽ: sed tantũ seribunt᷑. ut apud
posteros eoꝵ quȩ uisa st̃ memoria
rseueret. Uidebã inuisione mea nocte:
&ecce qͦtuor uenti cȩli pugnabant
in mari magno. &. qͣ tuor bestię gran¬
des ascendebant de mari. diuerse in¬
tͣ se. Quatuor uentos cȩli. qͣtuor
arbitror angelicas potestates. qͥbꝰ
pͥncipalia regna cõmissa st̾: iuxta
illud qͦd in deutero nomio legimꝰ.
Quando diuidebat altissimꝰ gentes.
qͣndo separabat filios ad̾a. cͣstituit

Expanded text:
his vero narrantur somnia quae singulis sint visa temporibus: quorum solus propheta conscius est, et nullam habent apud barbaras nationes signi vel revelationis magnitudinem; sed tantum scribuntur, ut apud posteros eorum quae visa sunt, memoria erseveret. Videbam in visione mea nocte: et ecce quatuor venti coeli pi magno, et quatuor bestiae grandes ascendebant de mari diversae inter se. Quatuor ventos coeli, quatuor arbitror angelicas potestates, quibus principalia regna commissa sunt, juxta illud quod in Deuteronomio legimus: Quando dividebat Altissimus gentes: quando separ
Abbreviated transcription (Latin):
dri uictoria uelocius finit. qͥ ab ilhri¬
co &. adriatico mari. usq ad indieu
occeanũ. & gangen fluuiũ. ñ tam
pͣliis quã uictoriis ꝑeueurrit. &
sex annis europe parte̾. &. omnẽ si¬
capita eosdẽ dicit duces eiꝰ. qͥ post¬
ea successores regni extiterͣt.: pto¬
lomeũ. se leueũ. philippũ. antigo¬
ẽ ei. ostendit ñ alexandri fortitu¬
dinis: s dñi uoluntatis fuisse.
⁊ is. & ecce bestia qͣrta tͣribilis at¬
q mirabilis. &. fortis nimis. Den¬
tes ferreos habebat magnos. co

Expanded text:
dri, qua nihil velocius fuit: qui ab Illyrico et Adriatico mari usque ad Indicum oceanum et Gangem fluvium, non tam praeliis quam victoriis percucurrit, et sex annis Europae partem et omnem sir quatuor capita? Eosdem dicit duces ejus, qui postea successores regni exstiterunt, Ptolomeum, Seleucum, Philippum, Antigoest ei? Ostenditur non Alexandri fortitudinis, sed Domini voluntatis fuisse. tis, et ecce bestia quarta terribilis atque mirabilis, et fortis nimis, dentes ferr