comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩ uiri nec exelatioẽ stͣ uberi nec ex
timore subm̾xi. s cũ rectitudo eos ad lib¬
tatẽ uocis erigit. ꝯsid̾atio infirmitatis pn¬
p̾ȩ mhumilitate custodit. Culpas qͥppe
de linquentisi & si ex alto increpantes fer¬
unt. semet ipsos tam̃ apuo se subtiliꝰ iudi¬
cantes qͣsi in abiectis ponunt. ⁊ qͦ p̃ua in
aliis insecunt᷑. eo adrepͥm̃dosse atrocio¬
ĩportuna ualde ⁊ noxia generi humane
Unũ qoͦ curat & iã ꝑuersa laudare. ali¬
ud qd studet sẽꝑ & iã recta corriꝑe Sepe
dũ ab otiosis u̾bis nequaquã linguã ꝯpescit᷑.
ad temeritatẽ qͦq stulte increpatiõĩs effrena¬
tur. Qrib dã enĩ rumȩ suȩ gͣdib desidiosa
au̾e u̾ba negligimꝰ. ad noxia ꝑuenimꝰ : ut
pus loqͥ aliena libeat. & post modũ decͣctiõib
orũ uitã deqͥb loqͥm᷑ lingua mordeat. qnͣ

Expanded text:
im viri, nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi; sed cum rectitudo eos ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi ex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad repimportuna valde et noxia generi humano, unum quod curat etiam perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripedum ab otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus decavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Qui gͥ moictis suis reꝓbari mȩtuit. ipse
or s linguã equus qͥdã discretꝰq arbiter
edeat : subtilit̾᷑ pensanssi recta ũba cor offe¬
lat: quȩ utilit̃ suscipiens. ad auditorũ iudi¬
ẽ cui ex semet ipsa nascit᷑. uñ ꝑimiatur.
Que ⁊si sẽꝑ ex uirtute succidit. qd ex insir¬
mit̾ate generat. seꝑ tam̃ ex infirmitate
generat. qͥͦ ex uitute suctidat. Tẽptatio
uta hois suꝑ t̾rã.q̃ aut aliena auirtutibꝰ
id cȩloste p̃miũ surge̾ ñ ualet aut ditata
donis sꝑalib aliquando deteriꝰ ex occasioẽ

Expanded text:
ur in dictis suis reprobationem metuit, ipse cor et linguam, aequus discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans si recta verba offerat, quae utiliter suscipiens ad auditorum judiest, cui ex semetipsa nascitur unde perimatur. Quae etsi semper ex virtute succidit, quod ex infirmitate generat, semper tamen ex infirmitate generat, quod ex virtute succidat. 9. Quois super terram, quae aut aliena a virtutibus ad coeleste praemium surgere non valet, aut ditata donis spiritalibus aliquando deterius ex occasione
Abbreviated transcription (Latin):
sũmoꝑe ẽ.ne hȩc eade que instrum̃to
uirtutis assumit᷑. m̃ti ira dnẽt᷑. ne qͣsi
dnã pereat. sed uelud ancilla ad obse¬
qͥũ ꝑata. aratiõĩs tergo ñꝗͣ recedat.
Rinc enũ robustiꝰ ꝯtra incia erigit᷑
cũ subdita rationi famulatur. Boni¬
uiri freno ꝯsilu retinent p̃cipitationẽ
ũbi. ⁊ caute ꝯsiderant ne laxantes lin¬
gue lasciã auditorũ ꝯcientiã incau¬
ta locutione transfigant. Unͣ bene ꝑ
salomonẽ dr̃. Qyi dimittit aquã
capud ẽ uirgiorũ. Aqua qͥppe dimi¬
titur cũ linguȩ fluxus effrenatur.
sensu leues sunt: Ita inlocutiõe p̃cipi¬
tes. Wrecicere ꝑtractando negligt̃
quȩ loquantur : sea qͥd leuis ꝰ scientia
ꝯcipitꝰ leuior ꝓtinus lingua ꝓdit.

Expanded text:
 ne haec eadem, quae in instrumento virtutis adsumitur, menti ira dominetur, ne quasi domina pręeat, sed velut ancilla, ad obsequium parata,/ a rationis tergo numquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Niri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aqua quippe dimittitur, cum linguae fsensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua prodit.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã facta melioꝵ deteriorib displicent.
neqͣ quã hoc qͦd m̃tem mouet reiciendũ ẽ.
sed cũ magna humilitate ꝓferendũ. qͣti¬
niis intentio piȩ sentientis eo uere seru&
formã rectitudinis. qͦ ꝑiter gradit᷑ humilo¬
tatis ¶ libere gͦ dicendast̃ quȩ sentimus: ⁊

Expanded text:
quaedam facta meliorum deterioribus displicent, nequaquam hoc quod mentem movet est reticendum, sed cum humilitate magna proferendum, quatenus intentio pie sentientis, eo vere servet formam rectitudinis, quo per iter graditur humilitatis. Et libere ergo dicenda sunt quae sentimus
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rena. Ut aut in hoc ꝓuectu animus
religiosus excellat. & iis sue dñatio¬
nis obtineat. subigendo corpori
oastigationẽ. ad hibenda ieunu.¬
n& & ablis quȩ male in terior sub¬
stantia concup̾iscit. Pessimꝰ animȩ
delectatio est. quȩ aut turpilucor
pascit᷑. aut suꝑbiã extolit᷑ aut ad¬
adimaginẽ & similitudine sui
creatoris intelligat. nec ita demise¬
rus quas per peccatũ illud̃ maximũ
& cõmine incru rit expauescat.
ut ñ se ad miscdam sui reparatoris
qͦd amo. amate qͦd facio. Et cũ uide¬
tur difficile c̾e̾ qͦd uibeo. adiubentẽ
recurrite. ut unde dat᷑ p̃ceptum.
p̃stet᷑ auxiliũ. Non negabo op̃e qui
tribui uoluntatẽ. Non potest app̾¬

Expanded text:
terrena. Ut autem in hoc provectu animus terrena. Ut autem in hoc provectu animus religiosus excellat et jus suae dominationis obtineat, subigendo corpori castigatio est adhibenda jejunet et ab iis quae male interior substantia concupiscit. PESSIMUS enim adelectatio est, quae aut turpi lucro pascitur, aut superbia extollitur, aut ad imaginem et similitudinem sui Creatoris intelligat; nec ita de miseriis quas per peccatum illud maximum et commune incidit expavescat, ut non se ad misericordiam sui Reparatoris quod amo, amate quod facio. Et cum videtur esse difficile quod jubeo, ad jubentem accurrite; ut unde datur praeceptum, praestetur auxilium; non negabo opem qui tribui voluntatem. Jejunate a
Abbreviated transcription (Latin):
diumorũ eruditio p̃ceptoꝵ hoc ma¬
xime agit. apud corda credentiũ ut
amor prauis recto amore supetur
oelectatioẽ iustitiȩ pec candi cupi di¬
dite timere ne cadat. & habere qd̾ ui¬
cat qm̃ uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑
a̾ qd nos exercet ꝯtinentia. hoc ꝑdu¬
tionalis hõ coparet. om̃sq suoꝵ actu¬
ũt qualitates uera inspechiõe difudic&
nuiqͥd inintimis ꝯscientiȩ suȩ hoc delec¬
tgtioĩs inueniet. de mniqͥtate ꝯmissa
qs de ęquitate seruata.  Aut tantũ et
iocunditatis carnalis uoluptas. quan¬
tũ sp̃alis pariet appetitus : Hidul
ꝓͥrsus deuirtutũ bonis attigit. nchil
depietatis suauitates gustauit. qͥ mag̾
qua inbis splend̾e quȩ sca st̃. Ni sinit
ratio ut cordib nõ usquequaq captiiᷤ
ita placeat. saciata ira : ut remissa
uindicta. aut tantũ generent gaudi¬
ũ mala quesita dealieno. qua hona
mesis quȩ int̃ ꝓhibita atq ꝓmissa cet¬
tius hab&e sꝑare cȩlestia. quã amate

Expanded text:
inorum eruditio praeceptorum hoc maxime agit apud corda credentium, ut amor pravus recto amore superetur, et delectatione justitiae peccandi cupididitae timere ne cadat, et habere quod vincat, quoniam virtus in infirmitate perficitur; et quod nos exercet ad continentiam, hoc perdutionalis homo comparet, omnesque suorum actuum qualitates vera inspectione dijudicet, numquid in intimis conscientiae suae hoc delectationis inveniet de iniquitate commissa, quod de aequitate servata? aut tantum ei jucunditatis carnalis voluptas, quantum spiritalis pariet appetitus? Nihil prorsus de virtutum bonis attigit, nihil de pietatis suavitate gustavit, qui magis quam in iis splendere quae sancta sunt. Non sinit ratio ut cordibus non usquequaque captivis ita placeat satiata ira, ut remissa vindicta; aut tantum generent gaudium male quaesita de alieno, quantum bene mens quae inter prohibita atque permissa certius habet sperare coelestia, quam amare
Abbreviated transcription (Latin):
amonet : Uanitati qͥppe creatur
ñ uolens subdit᷑. qͥa hõ qͥ ingenite ꝯsti¬
ntiȩ statũ uolens deseruit. pressus ius¬
te mortalitatis pond̾e. nolens mutal¬
litati sue corrẽptionis seruit. S creat
hȩc to aseruitute corruptiois eripitꝰ¬

Expanded text:
m Dei. Vanitati quippe creatura non volens subditur, quia homo qui ingenitae constantiae statum volens deseruit, pressus justae mortalitatis pondere, nolens mutabilitatis suae corruptioni servit. Sed creatura haec tunc a servitute corruptionis exut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hed sciendũ ẽ qͥa ille culpã suã uera¬
cit in seqͥt᷑. qͥ iã ad amore p̃sentis scłi
nullo appetitu ꝓsꝑitatis instigatur.
qͣ huius mandi biandim̃ta quã sint
fraudulenta ꝯsiderat fauoresq eius
bã pninima uicia nr̃a ret̾mentꝰ. ut
sese nraintentio sollicita icetta¬
mine sẽꝑ ererceat ut eo de uictoria
non suꝑbiat. qͦ uitiere in se hostes ꝯspic̾:¬

Expanded text:
 haec sciendum est, quia ille culpam suam veraciter insequitur, qui jam ad amorem praesentis saeculi nullo appetitu prosperitatis instigatur; qui hujus mundi blandimenta quam sint fraudulenta considerat, favoresque ejus  minima vitia nostra retinentur ut se nostra intentio sollicita in certamine semper exerceat, et eo de victoria non superbiat, quod vivere in se hostes conspic
Abbreviated transcription (Latin):
beant᷑ ignorant. ita mortui uitã in car¬
ne uiuentiũ post eos qͣlit̃ disponat᷑ nesci¬
unt. qͥa ⁊ inta sp̃s. longe ẽ auita carnis.
Et sicut corꝑea atq incorꝑea diũsa st̃ ge¬
nere. ita & iã distincta cogitatiõe. Quod
tam̃. de ammab scĩs sentiendũ ẽ non
Quia quȩ intus omĩpotentis di clarita¬
tẽ uident nullo modo credendũ ẽ. qͥ a

Expanded text:
ui, vita in carne viventium post eos qualiter disponantur nesciunt, quia vita spiritus longe est a vita carnis. Et sicut corporea atque incorporea diversa sunt genere, ita etiam distincta cogitatione. Quod tamen de animabus sanctis sentiendum non est, quia quae intus omnipotentis Dei claritatem vi
Abbreviated transcription (Latin):
totis cogitatiõib sperat. nͥ ut i po¬
pestate ceteros transeat. cunotosre.¬
rũ multiplicitate transcendat. ad¬
ũsantes dominando subitiat. ob seqͣn¬
db mirand̾ in notescat ire ad uotũ sa¬
tisfaciat. henignũ se cũ laudatur os¬
tendat. qͥd qͥd gula appetit offerat.
Adhoc qd uoluptat ĩꝑat oꝑis exple¬
tione concurrat: Iti umbra mor

Expanded text:
totis cogitationibus sperat, nisi ut potestate caeteros transeat, cunctos rerum multiplicitate transcendat, adversantes dominando subjiciat, obsequentibus mirandus innotescat, irae ad votum satisfaciat, benignum se, cum laudatur, ostendat; quidquid gula appetit, offerat; ad hoc quod voluptas imperat, operis expletione concurrat? Bene ergo
Abbreviated transcription (Latin):
boms ingerant pͥusꝗͣ de eis ipsił ueraci¬
ter accusent᷑. Q̾ dũ metuunt increpa¬
ri dehis q̃ faciunt ad ũsantes suis pͣiita¬
dictũ ẽ ꝯsolatores onerosi om̃s uos. quid
aliud beati iob magisterio docem᷑ nͥ ut
tẽꝑ& uerba increpatiõis inferat: Si enĩ
st̃ queda ꝙ iufte increpari debeant maf¬
flictioe̾ tam̃ post ponenda stͣ. ne ꝯsolator
Existunt qualitates morũ que certis
inciis ftͣ uicinȩ. Nãq mores asperi. aut
crudelitati. aut suꝑbiȩ solent ee̾ ꝯunc¬
ti. Mores aut̃ blandi : qͣ decet plulo am¬
plius letiores. m̃nũq luxurie ꝯdissolutiõi

Expanded text:
bonis ingerant, priusquam de his ipsis veraciter accusentur. Et dum metuunt increpari de his quae faciunt, adversantes suis pravitadictum est: Consolatores onerosi omnes vos estis, quid aliud beati Job magisterio docemur, nisi ut tempore verba increpationis inferat? Si enim sunt quaedam quae increpari jure debeant, in afflictione postponenda sunt, ne consolator enim qualitates morum, quae certis vitiis sunt vicinae. Nam mores asperi, aut crudelitati, aut superbiae solent esse conjuncti; mores autem blandi, et quam decet paulo amplius laetiores, nonnunquam luxuriae et dissolutioni
Abbreviated transcription (Latin):
regerationis unda ñ soluit᷑. reatu
pͥmi uinculi ligatꝰ tenet᷑. Qd̾ uero
ap̃ nos ual& aqua babtismatis. hoc
egit ap̃ ueteres uł ꝓparuulis sola
fides uł ꝓmaiorib uirtus sacrificu
uel ꝓ his qui ex abrabȩ stripe ꝓdie¬
rant misteriũ cirtũcisionis. Item
runt. ñ ad hanc exuoto ultionis. s eae
iustitiȩ ex amine ꝓrũpunt. Intus enĩ
subtile di iudicium aspiciunt. & mala
foris exurgentia qr maledicto debeãt
ferire cognoscunt. & eo in maledicto
ñ peccant. qͦ ab int̾no iudicio ñ discor¬
taus ut mori possit. Nã beatȩ uiue siue
ꝑuitiũ. seu ꝑsuppliciũ ꝑdit. Essentialit̃
pͥdit. Itẽ. Inscrip̾tura sacra umbra mor
imitatio diaboli. aliqnͣdo mors carnis acci¬

Expanded text:
regenerationis unda non solvitur, reatu primi vinculi ligatus tenetur; quod vero apud nos valet aqua baptismatis, hoc egit apud veteres, vel pro parvulis sola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahae stirpe prodierant mysterium circumcisionis. Nam runt, non ad hanc ex voto ultionis sed ex justitia examinis erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foris exsurgentia, quia maledicto debeant ferire, cognoscunt, et eo in maledicto non peccant, quo ab interno judicio non discortalis, ut mori non possit. Nam beate vivere, sive per vitium, seu per supplicium perdit: essentialiter pitur. --In Scriptura enim sacra umbra mortimitatio diaboli, aliquando mors carnis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩponere. nisi ante etate maturitatis anto
tẽpus ex aminis ante meritũ loboris.
ante experientiã disciplinȩ. sac̾dotalem
honorẽ tͥbuere ñ ꝓbatis: Et quide cõ¬
municare peccatis alienis. nͥ talẽ effici
ordinantẽ. qualis ille ẽ qui ñ meruit
ordinari ᷑ Sic̃ enĩ boni operis sibi cõpa¬
rat fructũ qͥ rectũ sectat᷑ meligendo
sac̾dote iudiciũ. ita graui semet ipsũ

Expanded text:
imponere, nisi ante aetatem maturitatis, ante tempus examinis, ante meritum laboris, ante experientiam disciplinae, sacerdotalem honorem tribuere non probatis? et quid est communicare peccatis alienis, nisi talem effici ordinantem qualis ille est qui non meruit ordinari? Sicut enim boni operis sibi comparat fructum, qui rectum sectatur in eligendo sacerdote judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
generant᷑.NIlle seire dm̃ famili arit̃
appetit. qͥ p̃amore pietatis nescire desi¬
derat qͦs carnalit̃ scuut. Graiui & enĩ
dãp̃no scientia diuma minuit᷑. si cũ car¬
nis notitia partitꝰ. Debemꝰ qͥd̾ẽ ⁊ tẽpo

Expanded text:
etc.--Ille scire Deum familiarius appetit, qui prae amore pietatis nescire desiderat, quos carnaliter scivit. Gravi etenim damno scientia divina minuitur, si cum carnis notitia partitur. Extra cognatos ergo
Abbreviated transcription (Latin):
orib p̃sit. int̃ ip̃sas tam̃ curas atq m̃ fu¬
ras regende curã &alende. nimis ei sc̃ꝑ
uicina tẽptatio ẽ. Qiͥs enĩ ita se aut uto¬
luptate corꝑis aut adolore se ungit: ut
ad ipsã m̃te ñ ꝑtineat. qd extrinsecus
aut blandit᷑ aũt cruciar᷑ Indiuisũ est
gandiũ. in secreta tristitia. Nichil in
hõĩe iracundia ñ accendit. nichil letitia
ñ resoluit. nichil egritu do non afficit.
& quȩ illic declmatio potest eeͣ peccati.
ubi una ẽ passio ⁊ regentis ⁊ subditi:
Merito dñs ꝓtestatur qo sp̃s qͥdẽ ꝓnitus
mertẽ desidiã desꝑatione ducamur. qͣ
possibilia spondet ex uirtute diuma¬

Expanded text:
raesit, inter ipsas tamen curas atque mensuras regendae carnis et alendae, nimis ei semper vicina tentatio est. Quis enim ita se aut a voluptate corporis aut a dolore sejungit ut ad ipsam mentem non pertineat, quod extrinsecus aut blanditur aut cruciat? Indivisum est gaudium, indiscreta tristitia: nihil in homine iracundia non accendit, nihil laetitia non resolvit, nihil 352 aegritudo non afficit. Et quae illic declinatio potest esse peccati, ubi una passio est et regentis et subditi? Merito Dominus protestatur quod spiritusinertem desidiam desperatione ducamur, qua propria, possibilia spondet ex virtute di
Abbreviated transcription (Latin):
¶⁊ per illecebrã cibi irrepserit pͥma
causa peccati. qͦ salubriore di munere
utit᷑ redẽpta lib̾tas. quã ut nouerit
abstinere a concessis. quȩ frenare se
nesciuit auetitis : Omis qͥde creatura
dibona ẽ. & nichil abiciendũ qͦd cũ grã¬
rũ actione ꝑcipit᷑. s ñ ad hoc creati sumꝰ.
ut fȩda & imprudenti auiditate om̃s.
noscat rationalis animꝰ. maiores deli¬
quȩ sensib corporis blandunit᷑. tẽperan¬
tiȩꝰ sectandã ee uirtutẽ ꝑ quã dum
exterioris hominis uoluntas repͥmit᷑
sapientia interioris auget᷑. Non idẽ
leuitate ierunii. nec eundẽ sensum
potest satietas generare quẽ parcitã.
qr cũ caro concupiscit adu̾sus spm
spuali cupiditate superat᷑. & lib̾ra ob¬
tinet᷑ sanitas. ⁊ sanalib̾tas. ut & caro

Expanded text:
 per illecebram cibi irrepserit prima causa peccati, quo salubriore Dei munere utitur redempta libertas, quam ut noverit abstinere concessis, quae frenare se nescivit a vetitis? Omnis quidem creatura Dei bona est, et nihil est abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur ; sed non ad hoc creati sumus ut foeda et impudenti aviditate omnes NOSCAT rationalis animus majores deliquae sensibus corporeis blandiuntur, temperantiae sectandam esse virtutem, per quam, dum exterioris hominis voluptas minuitur, sapientia interioris augetur. Non enimlevitate jejunii; nec eumdem sensum potest satietas generare quem parcitas. QUIA CUM caro concupiscens adversus spiritum spiritali cupiditate superatur , libera obtinetur s
Abbreviated transcription (Latin):
ens potentiȩ auidã. neo abstinere nouit
uetitis. nec gaud̾e ꝯcessis. dũ in ordinato
prauoq ꝓcessu ĩ punitaxũ tranꝰgressio¬
gnis sudoribꝰ ad quirunt᷑. Et minus boñ¬
uideri solet. pax continuata ꝑ otiũ quã
neglegentes ⁊ desides fr̃s quȩ oporte¬
at maiore auctoritate cutari sic
tam̃ ẽ adhibenda correctio ut sẽꝑ sit
salua dilectio. Uñ ⁊ beatꝰ apłs pauluᷤᷤ¬

Expanded text:
ens potentiae avida, nec abstinere novit a vetitis, nec gaudere concessis, dum inordinato pravoque processu impunitarum transgressiognis sudoribus acquiruntur, et minus videri bonum solet pax continuata per otium quam negligentes vel desides fratres, quae oporteat majore austeritate curari, sic tamen est adhibenda correctio, ut semper sit salva dilectio. Unde et beatus apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
studio contra uicioꝵ incentiua strin¬
gimꝰ. ipsa etiã uiciã ad usũ uirtutis
imimuutamus Nonnullos nãq ira
possid &. s hanc ratiom subicut.
in sc̃i zeli ministeriũ uertunt.
Non nullos suꝑbia erigit. s dum
diuine formidini animũ inclinant
hanc addefensionẽ iustitiȩ in uoce
liberȩ auctoritatis ĩnuttant. Non¬
nullos fortitudo carnis illecebrat.
passi st̃i inde pietatis lucramerent᷑¬

Expanded text:
studio contra vitiorum incentiva stringimus, ipsa etiam vitia ad usum virtutis immutamus. Nonnullos namque ira possidet: sed hanc, dum rationi subjiciunt, in sancti zeli ministerium vertunt. Nonnullos superbia erigit; sed dum divinae formidini animum inclinant, hanc ad defensionem justitiae in vocem liberae auctoritatis immutant. Nonnullos fortitudo carnis illecebrat; passi sunt, inde pietatis lucra merca
Abbreviated transcription (Latin):
gua sub magni mod̾aminis liberatio¬
ne frenanda ẽ. ñ in solubilit̃ obligan¬
da ne aut laxata inuitio defluat ne
aut restricta aiã ab utilitate torpes¬
cat hinc salomon ait. tẽpꝰ tacendi.
ꝯtẽpꝰ loguendi. Discrete qͥppe uicu¬
situdinũ pensenda st̃ tẽꝑa. aut cũro¬
tringi lingua dehos ꝑ uerba. se muti¬
lit̃ soluat aut cũ loq̾ utilit̃ possit. se¬
met ipsã pigre restringat. Benede¬
reꝓbis dt̃. In uolutȩ st̃ semitȩ gressi¬
erando appetunt. s ad ꝯsueta sẽꝑ mala
eplicant᷑. Et qͣsi itͣ se extensi ad semet ipso ᷤ
ꝯcircuitũ redeunt. qͥ bona qͥdẽ cuptunt.s
imalis ñꝗͣ recedunt. Esse qͥppe humiles
essitate. c̃c̾ casti. s sine maceratiõe corꝑis
ip̃sumunt. ita hanc nec blanda corrupt̃¬

Expanded text:
gua sub magni moderaminis libratione frenanda est, non insolubiliter obliganda, ne aut laxata in vitium defluat, aut restricta etiam ab utilitate torpesctempus loquendi . Discreta quippe vicissitudine pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi lingua debet, per verba se inutiliter solvat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. reprobis dicitur: Involutae sunt semitae gressuerando appetunt, sed ad consueta semper mala replicantur, et quasi extra se tensi, ad semetipsos per circuitum redeunt. Qui bona quidem cupiunt, sed a malis nunquam recedunt. Esse quippe humiles,cessitate; esse casti, sed sine maceratione corporis; esse ejus tristia non premunt, ita hanc nec blanda corru
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitissima meditatio deb& ee̾ sapi¬
entis ut qm̃ breues dies istiꝰ uitȩ .&.
incerta stꝰ spacia. nũꝗͣ sit mors in ꝓui¬
sa morituro. nec m ordinarũ incidat
finẽ qͥ se nouit e̾e mortalẽ  Cũ ait
beati pauꝑes spũ. ostendit eis regñ
celorũ tͥhuendũ. qͥos hnimilitas cõ¬
m̃dat animoꝵ. magis quã indigen¬
quȩ rerũ tẽporaliũ amore ñea¬
pitur. nec mundi opib augeri
appetit. s cęlestib bonis ditescere
ipsi consolabuntur. luctus hio
dilectissimi oui consolatio et̃na
affectione cõmunis: nec beatum
tius humani generis deplorat̾ione
fundinit᷑. Alia ratio ẽ seoꝵ gemi¬
tuũ alia beatarũ causa lac̾rimarũ.
Religiosa t̾sticia aut alienũ pec¬
catu luget. aut ꝓpriũ. Nec de hoc
dolet. qd diuina iustitia agit᷑. sed de eome¬
ret qd humana iniqͥtate ꝯmittit᷑ ubi ma¬
gis plangendus ẽ facie
maligna quã patiens.
qͥa iniustũ malitia sua demergit adpe¬
nã. iustũ aut̃ tolerantia ducit ad głam¬

Expanded text:
sollicitissima meditatio debet esse sapientis, ut quoniam breves dies istius vitae et incerta sunt spatia, numquam sit mors improvisa morituro, nec inordinatum incidat finem, qui se novit esse mortalem. Quod itBeati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigenquae rerum temporalium amore non capitur, nec mundi opibus augeri appetit, sed coelestibus bonis ditescere buntur . Luctus hic, dilectissimi, cui consolatio aeterna afflictione communis; nec beatum tius humani generis deploratione funduntur. Alia ratio est sanctorum gemituum, alia beatarum causa lacrymarum. RELIGIOSA tristitia aut alienum peccatum luget aut proprium; nec de hoc dolet quod divina justitia agitur, sed de eo moeret quod humana iniquitate committitur; ubi magis plangendus est faciens maligna quam patiens, quia injustum malitia sua demergit ad poenam, justum autem tolerantia ducit ad g
Abbreviated transcription (Latin):
aspera corꝑis sensibus. seo nimiũ carni ut
inimȩ noc̾eant blandiunt᷑. Trahunt o¬
łos ad uarias cupiditates. ut demundi
pulchritudi aut concupiscentiȩ accendan¬
t᷑ faces. aut suꝑstitionũ gignant᷑ erroreᷤ.
Insidiosa etiã sono mollib ictib pulsat᷑
uuditus. ut animi soliditas illecebros a
modulatio ẽ soluatur. ⁊ lecaliũ ꝯsuetu¬
dine suauitatũ incapta & parũ sobria cor¬
da capiantur. S hos diaboli dolos. inef¬
ficaces &e irritos faciunt diuinȩ pͣsidia
gr̃e. & eu angłicȩ p̃cepta doctrin̾e

Expanded text:
aspera corporis sensibus, sed nimium carni, ut aspera corporis sensibus, sed nimium carni, ut animae noceant, blandiuntur. Trahunt oculos ad varias cupiditates, ut de mundi pulchritudine aut concupiscentiae accendantur faces, aut superstitionum gignantur errores. Per insidiosos etiam sonos mollibus ictibus pulsatur auditus, ut animi soliditas illecebrosa modulatione solvatur, et lethalium consuetudine suavitatum incauta et parum sobria corda capiantur. Sed hos diaboli dolos inefficaces et irritos faciunt divinae praesidia gratiae, et evangelicae praecepta doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
Geneant diligentiã suã obseruan¬
tiȩ singuloꝵ. et contra neqͥciȩ sꝑita¬
lis insidias. ĩplorato diuinȩ ꝓtecti¬
onis auxilio. celestia quisq arma
arripiat. S eccłasticꝰ miles et iãsi
sp̃alib p̃lus possit fortit᷑ facere.
titiꝰ tam̃ & feliciuus dimicabit. si
contra hosfe palã iacie steterit.
uͥ ñ suis tantũ uirib certam̃ ĩ eat
s sub iniuicti regis ĩꝑio. frat̃nis le¬
consociatꝰ agminib bellũ uniu̾sas
aficiat. Minore enĩ discrimine plures con¬
eligt̃ cũ hoste. ꝗͣ singłi. Nec facile patet
uulneri. quẽ opposito scuto fidei. ñ sua tan¬
tũ sed & iã alioꝵ fortitudo defendit. ut
ubi una ẽ om̃iũ causa. sit una uictoria.
tẽptationũ arte ñ definit. & hecẽ una ũsu¬
ciarũ eius intentio ut redẽptos xꝑi sangͥne.
imandatis di possit abducere: om̃is dili¬
gentia p̃cauendũ est. ut nullis immiciia¬
sulis tulneremut. Tela enĩ ipsius ñ st̃

Expanded text:
gitur diligentiam suam observantia singulorum, et contra nequitiae 349 spiritalis insidias, implorato divinae protectionis auxilio, coelestia quisque arma corripiat. Sed ecclesiasticus miles, etiamsi specialibus praeliis possit fortiter facere, tutius tamen et felicius dimicabit, si contra hostem palam in acie steterit: ubi non suis tantum viribus certamen ineat, sed sub invicti Regis imperio fraternis consociatus agminibus bellum universale conficiat. Minori enim discrimine plures confligunt cum hoste quam singuli; nec facile patet vulneri, quem opposito scuto fidei, non sua tantum, sed etiam aliorum fortitudo defendit: ut ubi una est omnium causa, sit una victoria. tentationum arte non desinit, et haec est una versutiarum ejus intentio, ut redemptos Christi sanguine a mandatis Dei possit abducere, omni diligentia praecavendum est ut nullis inimici jaculis vulneremur. Tela enim ipsius non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lio. ⁊ Terra carnis nr̃ȩ nͥ assiduis
fuerit subiecta culturis. eito de seg¬
ni ocio spinas tͥbulosq ꝓducit. & par¬
tu degeneri dabit fructũ ñ horreis
inferendũ. s ignib coneremandũ dicen¬
te dño. omĩs plantatio quã ñ planta¬
in conspectu dñi mors scoꝵ euis. nec
ullo credulitatis genere destruic
potest sacram̃to crucis aep̃iferudo¬
rareligio. Non minuitur ꝑsecutionib
ȩccła sed auget᷑. Et sẽꝑ dñicus ager segete
ditiori uestit᷑. dũ gͣna quȩ sigła catłunt
multiplicata nascuntur. IF acilis ader

Expanded text:
 enim carnis nostrae, nisi assiduis fuerit subacta culturis, cito de segni otio spinas tribulosque producit, et partu degeneri dabit fructum non horreis inferendum, sed ignibus concremandum, dicente Domino: Omnis plantatio quam non plantain conspectu Domini mors sanctorum ejus ; nec ullo crudelitatis genere destrui potest sacramento crucis Christi fundata religio. Non minuitur persecutionibus Ecclesia, sed augetur; et semper Dominicus ager segete ditiori vestitur, 326 dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista pr
Abbreviated transcription (Latin):
res st̃ ex qͥb om̃s ꝓdeunt uoluntates. ita
diũsi qualitatib. sic̃ diuidunt᷑ autorib
Rationalis aut̃ animꝰ
qui sine dilectiõe ẽe ñ
potest. aut dĩ ẽ amator aut mundi. In
dilectioẽ dĩ nulla nnria. indilectioẽ
aut̃ mundi cimeta ft ngxia. Ꝙ ideo
ȩtnis honis inseꝑabilit̃ inherendũ.

Expanded text:
res sunt ex quibus omnes prodeunt voluntates, ita diversae qualitatibus, sicut dividuntur auctoribus. Rationalis enim animus, qui sine dilectione esse non potest, aut Dei est amator aut mundi. In dilectione Dei nulla nimia, in dilectione autem mundi cuncta sunt noxia. Et ideo aeternis bonis inseparabiliter i
Abbreviated transcription (Latin):
cũ xp̃o participatio. nͥ ut d̾esinamꝰ ẽẽ qd
fuimꝰ. aut quȩ similitudo resurratiõis
nͥ depositio uetustatis Uñ qͥ sac̃m̃ti
suȩ reꝑatiõis agnoscit: carnis se uttis
debet ẽxuere : a. om̃is sordes abicere pacea¬
torũ. ut intraturus nuptiale ꝯuiuiũ
splendeat ueste uirtutũ ¶ Quã uis

Expanded text:
o participatio, nisi ut desinamus esse quod fuimus? aut quae similitudo resurrectionis, nisi depositio vetustatis? Unde qui sacramentum suae reparationis intelligit, carnis se vitiis debet exuere, et omnes sordes abjicere peccatorum: ut intraturus nuptiale convivium, splendeat veste virtutum. Quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
S hunꝰ uirtutis sublimitas ñ pͥus app̃hen¬
lorũ germ̃ emergit Que nͥ in suis fomitab
enecetur : necesse ẽ ut in agro cordis illius.
in quo huiꝰ mali planta ꝯualuit. spinẽ
potius tribuliq uitioꝵ quã nullũ uere
nichil dissimile i nichil ĩpar ẽ. & omĩa
Siqͥd̾e cũ & de patre sit filius unigenit᷑¬

Expanded text:
Sed hujus virtutis sublimitas non prius apprehenlorum germen emergit? quae nisi in suis fomitibus enecetur, necesse est ut in agro illius in quo hujus mali plantatio convaluit, spinae potius tribulique vitiorum quam ullum verae nihil dissimile, nihil impar est; et omnia Siquidem cum et de Patre sit Filius unigenit
Abbreviated transcription (Latin):
unt̃ hac fragili carnę circundatꝰ ⁊ masto
mortis corꝑe ꝯstitutꝰ. &iã qͥ multũ ualde
ꝙ ꝓfecerit: ita iã defaa salute securus sit
ut se ab om̃iũ il lebebrarũ pericło credat
auenũ: Donec licet sc̃is sus cotidiatĩa
gra dnuna uictoriã. ñ affert tam dumx

Expanded text:
autem hac fragili carne circumdatus, et in isto autem hac fragili carne circumdatus, et in isto mortis corpore constitutus, etiam qui multum valideque profecerit, ita jam de sua salute securus sit, ut ab omnium se illecebrarum periculo credat alienum? Donet licet sanctis suis quotidianam gr
Abbreviated transcription (Latin):
munio. qr hoc ẽ ibi habere. qͦd̾ ẽ sempet
existere. Nulla ibi tẽpora. nulli grad
nullȩ differentie cogitent᷑. Ssi de dõ
nemo potest ex plicare qd ẽ. netno aude¬
at affirmare qd ñ ẽ. Excusabiliꝰ enĩẽ de
natura in effabili ñ eloqͥ digna : quã si¬
finire ꝯtͣria. Qcqd itaq desẽpit̃na ⁊ ina¬
nutabili gła patris piã possunt corda
uolimtatis. nec oꝑatiõis. est ulla diũsitas
ob hoc enĩ ꝯtiȩdã siue sub patris. siuo sub
silii. siue sub sp̃s scĩ appellatiõe ꝓmunt᷑.
ut ꝯfessio credentiũ intrinitat̾e ñ er ret
Quȩ cũ sit inseꝑabdis nũquã intellig̾etꝰ¬
qe trinitas. si seꝑ inseꝑ abiter dic̾et᷑. A¬
It uisibiles adũsarii & in corꝑales hos¬
tes ñ ert̃ ꝯtra nos ualidi si nullis carnali¬
b desiđiis fuerimus ĩ mersi. Cupidita
quidẽ nocendi intẽptatore ꝑpetua ẽ ser
mermis atq mefficax erit. si nichil inno¬
bis im contͣ nos pugnet inuenerit. ds

Expanded text:
munio, quia hoc est ibi omnia habere, quod semper existere. Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda voluntatis, nec operationis est ulla diversitasOb hoc enim quaedam sive sub Patris, sive sub Filii, sive sub Spiritus sancti appellatione promuntur, ut confessio credentium in Trinitate non erret. Quae cum sit inseparabilis, nunquam intelligeretur Trinitas, si semper inseparabilis diceretur. Invisibiles enim adversarii et incorporales hostes non erunt contra nos validi, si nullis carnalibus desideriis fuerimus immersi. Cupiditas quidem nocendi in tentatore perpetua est, sed inermis atque inefficax erit, si nihil in nobis unde contra nos pugnet invenerit. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
didisse faciendũ.Non parũ estim¬
andi st̃ ꝓfecisse. qͥ de his que audi¬
unt non̾ dubitant : ut ciam si ñ¬
dũ liquide aliqͥs ualeant script᷑arũ caꝑe sac̃m̃¬
tũ firmissime tam̃ credant indiuinis libris
nullũ eẽ m̃datiũ. Ne turbatos discipłe
animos longa mestitudo cruciaret denunti¬
atã tͥdui morã tã mira celeritate breuiauit.
tit dũ ad integrũ scdm diẽ pars pͥmi nouis¬
sima. & par t̃tii pͥma concurrit. ⁊ aliqͣntũ

Expanded text:
estimandi sunt profecisse, qui de iis quae audiere non dubitant, ut etiamsi nondum liquide aliquod valeant Scripturarum capere sacramentum, firmissime tamen credant in divinis libris nullum esse mendacium. animos longa moestitudo cruciaret, denuntiatam tridui moram tam mira celeritate breviavit, ut dum ad integrum secundum diem pars primi novissima et pars tertii prima concurrit, et aliquant
Abbreviated transcription (Latin):
tie. nnchił pͥus ꝑtinet. quã aberrorib
abstinẽ. qͥa tc̃ demũ bene ãbulatur cũ
ꝑuiã ueritatis inceditur. Nã qͥa angu̾¬
ta ⁊ ardua declinantes ꝓelua ⁊ latã
sectantur. cito in ꝑditionẽ deueniunt.
melior ẽ gradtis lentior ꝑiter rectũ
quã uelocitas festina ꝑ deuũ. Cauendũ¬
est nehona quȩ face̾ sine bonitate ñ
possumꝰ. elatioẽ ꝑdamꝰ. Nã om̃i se
merito laude dispoliat. qui de studi¬
is nadustriȩ sue in se magis. quã in

Expanded text:
tiae nihil prius pertinet quam ab erroribus abstinere, quia tunc demum bene ambulatur, cum per viam veritatis inceditur. Nam quia angusta et ardua declinantes, proclivia et lata sectando, cito in perditionem deveniunt, MELIOR est gradus lentior per iter rectum, quam velocitas festina per devium. CAest ne bona quae facere sine bonitate non possumus, elatione perdamus. NAM OMNI se merito laude dispoliat qui 318 de studiis industriae suae in se magis quam in
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectic̃is eiꝰ meream᷑ ẽẽ ꝯsorces: hu¬
militati ⁊ pacientiȩ ipsius ꝑ oĩa ꝯ grua¬
mus. Magni nominis milteiã magne
ꝓfessioĩs suscepimus disciplinã. Secta¬
tores xp̃i discecłe a regia ñ licet ua:
sed dignũ ẽ tẽꝑalib ñ occu pari ad et̃¬
na tendentes. P Nit̃ om̃ia dilec¬
saluti st̃ impensa mortaliũ nichib
est mortalius nichilq sublimius.
quã quod ꝓmundo crucifixus ẽ xp̃s.
Huic enĩ sacram̃to uniũsa p̃cedentiũ
õt uariatũ ẽ. hoc p̃nuntiauit dispo¬
sicũ hoc ꝓmisit ĩplendũ. ut nc̃ mia¬
ginib figurisq cessantib. hoc ꝓsit

Expanded text:
resurrectionis ejus mereamur esse consortes, humilitati et patientiae ipsius per omnia congruamus. Magni nominis militiam, magnae professionis suscepimus disciplinam. Sectatores Christi discedere a regia non licet via, sed dignum est temporalibus non occupari, ad aeterna tendentes. Et quia presaluti sunt 204 impensa mortalium, nihil est mirabilius, nihilque sublimius, quam quod pro mundo crucifixus est Christus. Huic enim sacramento universa praecedentium one variatum est, hoc praenuntiavit dispositum, hoc promisit implendum: ut nunc imaginibus figuri
Abbreviated transcription (Latin):
rere desiłatis. quã hãbundat᷑e ꝯcessiꝰ.
Insidie st̃ indiuiti arũ aplitudine. in¬
sidie in panꝑtatis angustuis. Illȩ ele¬
uant ad su ꝑbiã hec incitat ad quere¬
lã. Tep̃tat sanitas tẽptat in firmitã.
dũ & illa materia ẽ negligentiȩ. & hec
causa tristitie. Laqueus in securitate. la¬
queus intimore. Hec int̾ ẽ utrũ ani¬
mus qͥ t̾reno tenetur affectu gaudus oc¬
cupetur an curis. cũ par morb sit. uł
sub uana delectatioẽ languere. uel sub
anxia sollicitudine laborare. Preterit¬
figura huius mundi. Beata gͥ mens. qͣ
ꝑegrinatiõis sue tẽpora casta sobrietate
transcurrit ⁊ in his quȩ ꝑ eã necesse ẽ
ambulare ñ remanet. ut hospita ma¬
gis quã dña t̃renoꝵ. nec affectib desit
humanis. ⁊ ꝓmissioĩb sit innixa diuiuᷤ.¬

Expanded text:
carere desideratis quam abundare concessis. Insidiae sunt in divitiarum amplitudine, insidiae in paupertatis angustiis. Illae elevant ad superbiam, hae incitant ad querelam. Tentat sanitas, tentat infirmitas, dum et illa materia est negligentiae, et haec causa tristitiae. Laqueus est in securitate, laqueus est in timore; nec interest utrum animus, qui terreno tenetur affectu, gaudiis occupetur an curis, cum par morbus sit vel sub vana delectatione languescere, vel sub anxia sollicitudine laborare. CAP. Ifigura mundi hujus . Beata igitur mens quae peregrinationis suae tempora casta sobrietate transcurrit, et in iis per quae necesse est eam ambulare non remanet, ut hospita magis quam domina terrenorum, nec affectibus desit humanis, et promissionibus sit innixa divi
Abbreviated transcription (Latin):
nti dm̃ sufficit ei placere quẽ diligit.
qͥa nulla maior expetenda est remnera¬
tio. quã ipsa
erit & cor tuũ. Quis aut̃ ẽ thessaurꝰ
hominis. nͥ quedã fructuũ eiꝰ ꝯgregatio
laborũq collectio Qͦo enĩ semina uerit
q̃s. hoc ꝯmetet. Et quale cuiꝰq opus.
talis & questus. & ubi oblectatio fruen¬
di ꝯstituitur. ibi cura cordis obstruigi¬

Expanded text:
NTI Deum sufficit ei placere quem diligit: quia nulla major expetenda est remuneratio, quam ipsa erit et cor tuum . Quis autem est thesaurus hominis nisi quaedam fructuum ejus congregatio laborumque collectio? Quod enim seminaverit quis, hoc et metet; et quale cujusque opus talis et quaestus: et ubi oblectatio fruendi constituitur, ibi cura cordis obstringi
Abbreviated transcription (Latin):
summi iudicis iste ẽ trem̃dus aspectꝰ.
cui puiũ est om̃e solidũ. & apertũ
om̃e̾ secretũ. cui obscura clarent. muta
respondent. silentiũ ꝯfitetut. & sine
uoce mens loqͥtur. Nemo pacientiã
bonitatis dĩ depeccatorũ suorũ ĩpu¬
nitate contẽpnat. nec ideo illũ esti¬
met non offensũ. qͥa necdũ ẽ exꝑtꝰ

Expanded text:
summi judicis, iste est tremendus aspectus, summi judicis, iste est tremendus aspectus, cui pervium est omne solidum, et apertum omne secretum; cui obscura clarent, muta respondent; silentium confitetur, et sine voce mens loquitur. Nemo patientiam bonitatis Dei de peccatorum suorum impunitate contemnat: nec ideo illum aestimet non offensum, quia necdum est expertus
Abbreviated transcription (Latin):
confinia. suibtilissimi discriminis potu¬
erit seruare mensuras. difficile sit ut be¬
ne sibi ꝯsciã ꝓbitatẽ obtrectantiũ lingua
ñ mordeat. &. in iquorũ euadat opꝓbria
lib& caste ⁊ sobrie mortalis hec ducat᷑¬
uita. quodã tam̃ puluere terrenȩ ꝯũ¬
satioĩs asꝑgitur. & titor mentium
ad dĩ imãginẽ conditarũ. non ita afu¬
mo totius uanitatis alienus ẽ. ut mal¬
la possit sorde fuscari. & ñ sẽꝑ in digeat
ex poliri. Qͦ si anã cautissistus animiᷤ
necessariũ ẽ. quanto illis amplius est
expetendũ qui tota forte anni spacia
aut securuis aut neglegentius transiert̃.
Quos caritate debita cõmonemus. ut
non ideo sibimet blandiãtur. qͥa nobis ꝯsci¬
entie singłorũ patert ñ possunt. cũ ocłos
cł simui uniuersa cernentes. ñ abdita
locorũ. ñ parietũ septa secludunt. nec
solũ ei acta & cogitata. uerũ & agenda &
cogitanda st̃ cognita. Ista gͦ scientia

Expanded text:
confinia, subtilissimi discriminis potuconfinia, subtilissimi discriminis potuerit servare mensuras, difficile sit ut bene sibi consciam probitatem obtrectantium lingua non mordeat, et iniquorum evadat opprobria, im caste et sobrie mortalis haec vita ducatur, quodam tamen pulvere terrenae conversationis aspergitur: et nitor mentium ad Dei imaginem conditarum non ita a fumo totius vanitatis alienus est, ut nulla possit sorde fuscari, et non semper indigeat expoliri. Quod si etiam cautissimis animis necessarium est, quanto illis amplius est expetendum, qui tota forte anni spatia aut securius aut negligentius transegerunt? Quos charitate debita commonemus, ut non ideo sibimet blandiantur, quia nobis conscientiae singulorum patere non possunt: cum oculos Dei simul universa cernentis non abdita locorum, non parietum septa secludant; nec solum ei acta et cogitata, verum et agenda et cogitanda sint cognita. Ista ergo scientia
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ. Ex affectibus piorũ benignitatis m̃¬
sura taxatur. & nũquã eũ miseretidi effi¬
catia deserit. in quo miscłia ipsa ñ defic᷑¬
non subsistat artificis. nec fabrica nr̃a ẽẽ
possit incolumis nͥ ei ꝓtectio p̃fuerit
conditoris : tam̃ qͥa rationales lapides.
sumus. & uiua materies. sic nos auctoris
nr̃i extruit manus. ut cũ opifice suo &iã
entia se humana ñ subtraat : nec ab illo
hono sine qͦ non potest ẽẽ bona. deficiat.
At siqd impossibile aut arduũ inma¬
ndatorũ effectib oͣꝑitur. non inse ma¬
neat. sed ad iubentẽ recurrat. qͥ ideo
plena st̃ laqueis. Incitant cupidita¬
tes: insidiantur il lecebre: blandut᷑
lucra: damna deterrent. Amare st̃ ob¬
loquentiũ linguȩ. nec senꝑ ueracia st̃
ora laudantiũ: Inde seuit odiũ hinc
decipit m̃dax officiũ: ut faciliꝰ sit
uitare discorde. quã declinare fallacẽ
tã cdubius modus. & tã incerta discre¬
tio ẽ: ut si qͥsquã int̃ bonoꝵ maloꝵꝙ

Expanded text:
io . Ex affectibus enim piorum benignitatis mensura taxatur; et numquam eum miserendi efficacia deserit, in quo misericordia ipsa non deficnon subsistat artificis, nec fabrica nostra possit esse incolumis, nisi ei protectio praefuerit conditoris: tamen quia rationabiles lapides sumus, et viva materies, sic nos auctoris nostri exstruit manus, ut cum opifice suo etiamentia se humana non subtrahat, nec ab illo bono, sine quo non potest bona esse, deficiat; ac si quid sibi impossibile aut arduum in mandatorum effectibus experitur, non in se remaneat, sed ad adjuvantem recurrat: qui ideo plena sunt laqueis. Incitant cupiditates, insidiantur illecebrae, blandiuntur lucra, damna deterrent, amarae sunt obloquentium linguae, nec semper veracia sunt ora laudantium. Inde saevit odium, hinc decipit mendax officium: ut facilius sit vitare discordem, quam declinare fallacem.tam 164 dubius modus et tam incerta discretio est, ut si quisquam inter bonorum malorumque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrsus & benigna ꝯditio. qua diuinȩ poten¬
tiȩ. fit particeps hõ. ut sententiã di ex
suo libret arbitrio. & eo sibi inditio obstr¬
ngat dñm. qͦ iudicauerit ipse ꝯseruũ. ẜ¬
on qͥa scdm inscrutabile ꝓpositũ sapi¬
entiȩ dĩ nouissimis dieb uerbũ caro fac¬
tũ est. i dõ salutifere uirginis partus.
extremi tantũ tẽꝑis generatiõib ꝓ fuit
ñ se &iã inp̃teritas refudit ȩtates
om̃is ꝓrsus antiqͥtas colentiũ dm̃ uerñ
fide uixit nplacuit & neq patͥarchis

Expanded text:
rsus et benigna conditio, qua divinae potentiae fit particeps homo, ut sententiam Dei ex suo libret arbitrio, et eo sibi judicio obstringat Dominum, quo judicaverit ipse conservum. tabile propositum sapientiae Dei novissimis diebus Verbum caro factum est , ideo salutiferae Virginis partus, extremi tantum temporis generationibus profuit, et non se etiam in praeteritas refudit aetates. Omnis prorsus antiquitas colentium Deum verum, fide vixit et placuit; et neque patriarchis,
Abbreviated transcription (Latin):
uiat̾i: ut nos & miscd̾ia di msericordes.
& uoritas faciat ee̾ ueraces. Sic̃t itaq
ꝑuiã ueritatis mens iusta ita ꝑ uian
miscdie ambulat mens benignã. Mec
tam̃ ũquã itinera ista diuisa st̃ : quasi
hoꝵ bonorũ singła aũsis tramitib ex¬
pectant᷑. & aliud sit misd̾ia cresc̾e̾. aliud
ueritate ꝓficere. Non ẽ nusericors ueri¬
tatis alienus: nec iustitiȩ capax ẽ pietati
extraneus. nec utraq uirtute utitur. qͥ ñ
utraq ditatur. Caritas robur fidei fide̾
fortitudo est caritatis. Et tcͣ uerũ ẽ nom̃
ac uerus ẽ fructus ambarũ: cũ insolubi¬
lis manet utrisq conexio. Itẽ. Hic est¬
enĩ qͥdaͣ efficacissimꝰ geminarũ. alarun
uolatus. quo ad ꝓmerendũ & uidendũ
dm̃. puritas m̃tis attollitur. ne oneretu¬
rarum carnaliũ deprimatur. Itẽ. Pia ui

Expanded text:
misericordes, et veritas faciat esse veraces. Sicut itaque per viam veritatis mens justa, ita per viam misericordiae ambulat mens benigna. Nec tamen umquam itinera ista divisa sunt, quasi horum bonorum singula diversis tramitibus expetantur, et aliud sit misericordia crescere, aliud veritate proficere. Non est misericors, veritatis alienus; nec justitiae capax est, pietatis extraneus. Neutra virtute utitur, qui non utraque ditatur. Charitas robur fidei, fides fortitudo est charitatis. Et tunc verum nomen ac verus est fructus ambarum, cum insolubilis manet utriusque connexio. Ubi eenim quidam efficacissimus geminarum alarum volatus, quo ad promerendum et videndum Deum puritas mentis attollitur, ne onere curarum carnalium deprimatur. Nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
uere : ita totiꝰ ẽ tẽꝑis crucẽ ferre. Quę
ferri unicuiq sua detur. qͥa ꝓ pͥis modiꝰ
atq m̃suris. ab unoqͦ toleratur. Unũ no¬
m̃ ẽ ꝑsecutioĩs. sed non una ẽ causa cerca¬
minis & plus plerũq ꝑiculũ ẽ insidiato¬
re occulto. quã hoste manifesto. Qm̃ ñ
solis dolorib corꝑis atq suppliciis. anina
ĩ petitur. uerũ & tã salua in columitate
membrorũ. graui morbo urgetur. si
naus inttruitur. nec eupiditatib uariis
illecta. consentit. qm̃ ꝯtinentie clauis.
& di timore transfigit᷑. In bono gͦ. ꝓpo¬
sito ꝯstitutis. inimicitie dissimiliũ dia¬
holo instigante ñ desunt : & facile modi
i prũbunt. quer ĩꝓbi mores detestabi¬
liores fiunt ꝯꝑatioe rectorũ. Itẽ. Tã¬
ptinacos habet̾ diũ̾sitas ista donflictus.
ũt aeiã si exteriꝰ conquiescat. ipsa tam̃ pi¬
oꝵ cordiũ penetralia inqͥetare ñ desinat.
nt uerũ sit. qd qͥ uoluerint in xp̃o pie

Expanded text:
vere, ita totius est temporis crucem ferre: quae merito unicuique sua dicitur, quia propriis modis atque mensuris ab unoquoque toleratur. Unum nomen est persecutionis, sed non una est causa certaminis, et plus plerumque periculi est in insidiatore occulto quam in hoste manifesto. solis doloribus corporis atque suppliciis anima fidelis impetitur, verum etiam salva incolumitate membrorum, gravi morbo urgetur, si nalis instruitur: nec cupiditatibus noxiis illecta consentit, quoniam continentiae clavis et Dei timore transfigitur. In bono ergo proposito constitutis inimicitiae dissimilium diabolo instigante non desunt, et facile in odia prorumpunt, quorum improbi mores detestabiliores fiunt comparatione rectorum. Iniquitatinaces habet diversitas ista conflictus, ut etiamsi exterius conquiescat, ipsa tamen piorum cordium penetralia inquietare non desinat; ut verum sit quod qui voluerint in Christo pie
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ ur̃ qui icelis ẽ delicta ur̃a: ñ
longe ẽ ab uno qͣq ꝗd poscit. cũ de
benignitate supplicis. sententia pen¬
deat iudicantis. qui humanarũ p̃¬
cũ misericors & iustus auditor ȩqui¬
tati suȩ de nr̃a lenitate p̃ scrip̾sit.
ut ñ haberet meos ius seueritatis.
quos ñ inuenisset cupidos ultionis.
Itẽ. Cũ ad hoc ieumn casticatio ista
sumatur. ut carnaliũ desidioꝵ fomi¬
tes subtrahantur. nullũ magis sectan¬
dũ est ꝯtinentiȩ genus. qũã ut sẽper
simus ab iniusta uoluntate sobrii. &
ab in honesta actione ieiuni. Que
deuotio ñ omittit egros. ñ secernit
inualidos. quia & iam in languido
atq in utili corꝑx. potest animi inte¬
gritas repperiri si ubi fuit sedes pra¬
uitatis. ibi confirm̃tur fundam̃ta
debetur. nullis umquã ita ĩpeditur obs¬
tacłis. ut ñ ei sẽꝑ hene uelle sit liberũ.
Itẽ. Uirtus dilectissimi & sapientia fid̾i
q ullo caret piecatis offitio cui studiũ

Expanded text:
ter, qui in coelis est, delicta vestra : non longe est ab unoquoque quod poscit, cum de benignitate supplicis sententia pendeat judicantis: qui humanarum precum misericors et justus auditor, aequitati suae de nostra lenitate praescripsit, ut non haberet in eos jus severitatis, quos non invenisset cupidos ultionis.Nam cum ob hoc castigatio ista sumatur, ut carnalium desideriorum fomites subtrahantur, nullum magis sectandum est continentiae genus, quam ut semper simus ab injusta voluntate sobrii, et ab inhonesta actione jejuni. Quae devotio non omittit aegros, non secernit invalidos: quia etiam in languido atque inutili corpore potest animi integritas reperiri, si ubi fuit sedes pravitatis, ibi confirmentur fundamenta debetur, nullis umquam ita impeditur obstaculis, ut non ei semper bene velle sit liberum.I. Virtus, dilectissimi, et sapientia fidei que ullo caret pietatis officio, cui studium
Abbreviated transcription (Latin):
sunt : qui intiorũ desidĩis ñ resistuT
Cor hominũ de operũ ostenditur
qualitate. & forinas mentiũ speci¬
es detegit actionũ. Nã sunt qͥdã
factis aut̃ negant. Uere enĩ reatꝰ
negatioĩs incurrit᷑ : quando bonũ qd
insono uocis auditur. in ꝯscientia
mi xꝑiane disciplina. non in habun¬
dantia ũbi ñ mastutia disputandi
neq in appetitu laudis & głe. sed
inuera & uoluntaria humilit̾ate con
usq ad supplitiũ crucis ꝓ om̃i for¬
titudine & elegit. & docuit.

Expanded text:
qui vitiorum desideriis non resistunt. COR HOMINUM de operum ostenditur qualitate, et formas mentium species detegit actionum. Nam sunt quidamfactis autem negant . Vere enim reatus negationis incurritur, quando bonum quod in sono vocis auditur, in conscientia ientiae disciplina, non in abundantia verbi, non in astutia 138 disputandi, neque in appetitu laudis et gloriae, sed in vera et voluntaria humilitate consiusque ad supplicium crucis, pro omni fortitudine et elegit et docuit.
Abbreviated transcription (Latin):
quunt᷑ exẽplũ. Serui aut̃ dĩ & discipłi
ueritatis. & iã dissimiles sui diligt̃. &
bellũ uiciis potiꝰ quã hominib indigẽ.
nulli malũ ꝓ malo reddentes. sed correp¬
tionẽ peccantiũ sẽꝑ optantes. Pulcrum
dũ sui quẽq in altero meminissẽ. da
mare ꝓpriam aeiã in hoste naturã siqͥ¬
dẽ plurimos nouimus m optimos mores
transisse depessimis. & ex ebriosis sobri¬
os ex crudelib miscricordes. ex rapacib
largos. ex in ꝯtinentib castos. ex ferocib
factos ẽẽ tranquillos. Si enĩ dilectio ds¬

Expanded text:
quuntur exemplum. Servi autem Dei et discipuli veritatis etiam dissimiles sui diligunt, et bellum vitiis potius quam hominibus indicunt, nulli malum pro malo reddentes , sed correctionem peccantium semper optantes. Pulchrum dum, sui quemque in altero meminisse, et amare propriam etiam in hoste naturam. Siquidem plurimos novimus in optimos mores transiisse de pessimis, ex ebriosis sobrios, ex crudelibus misericordes, ex rapacibus largos, ex incontinentibus castos, ex ferocibus factos esse tranquillos. Dicente autem D