comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reliquiȩ ꝑ electionẽ gr̃e saluȩ factȩ sunt.
illi tunc helye dixit. reliqui mͥ. Quid est
reliqui mͥ: Ego illos elegi. quia uidi
m̃tes eoꝵ de me p̾sumentes. ñ de se. nec
de baal. Non sunt mutati. sic sunt ut
a me facti sunt. Et tu qui loqueris. nisi
de me p̃sumeres ubi esses: Nisi grã mea
plenꝰ esses. ñ ne ante baal etiã ipse genu
flecteres: Grã autẽ mea plenꝰ es. quia
nichil de tua uiruite. s totum de mea
grã p̃sumpsisti. Noli gͦ in hoc głari.
ut putes te in seruitio tuo ñ habere con¬
seruos. Sunt quos elegi sicut & te. de me
scilicet p̃sumentes. sicut ait apłs. Et nc̃
enĩ imitator scõꝵ sis: totum semꝑ gr̃e
reputa. quia ut esset aliqͥd reliquũ. gr̃a
inte dĩ ñ tuum meritũ fecit. De ipsis
deniq reliquiis dixerat ꝓpħa ysaias
cõmemorans. nisi dñs sabaoth reliquis¬
set nobis semen. sicut sodoma facti esse¬
mus. & sicut gomorra similes fuissemꝰ

Expanded text:
reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt: reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt: illi tunc Eliae dixit, Reliqui mihi. Quid est, Reliqui mihi? Ego illos elegi, quia vidi mentes illorum de me praesumentes, non de se, nec de Baal. Non sunt mutati, sic sunt ut a me facti sunt. Et tu qui loqueris, nisi de me praesumeres, ubi esses? Nisi gratia mea plenus esses, nonne ante Baal etiam ipse genu flecteres? Gratia autem mea plenus es; quia nihil de tua virtute, sed totum de mea gratia praesumpsisti. Noli ergo in hoc gloriari, ut putes te in servitio tuo non habere conservos: sunt quos elegi, sicut et te, de me scilicet praesumentes: sicut ait Apostolus, Etenim imitator sanctorum sis, totum semper gratiae reputa: quia ut esset aliquid reliquum, gratia in te Dei, non tuum meritum fecit. De ipsis denique reliquiis dixerat propheta Isaias commemorans, Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma facti essemus, et sicut Gomorrha similes fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
sin ñ repellet añs plebem suam. Nam
hoc testimonio psalmi cũ huic loquere¬
ex semine abraham. de tribu beniamin.
Non reppulit ds̃ plebem suam qmͣ p̾sciuit.
admodũ scriptum est. reliquiȩ saluȩ fi¬
ent. Non in omĩb. s area uentilata.
massa intromissa est. palea iacet. Gotũ
quicqͥd uides udeoꝵ reꝓboꝵ : paleam
uides. Unde uides paleam istam. iam
inde exiit massa. iam in horreo recondi¬
erba apłi. Attendite inquit. quid
tuos occiderunt. altaria tua eu̾terunt.
& ego relictus sum solus. & querunt ani¬
mã meam. S quid illi dicit diuinum
responsũ: Reliqui mͥ septẽ milia uiroꝵ.
qui ñ curuauerunt genua ante baal.
Solũ te putas esse seruũ benc laborantẽ :
Sunt & alii me timentes. & ñ pauci. Nam
septẽ milia ibi habeo. Et adiunxit.
Sic gͦ & in hoc tempore. Crediderunt
aliqui iudei & multi fuerant reꝓbati.
sicut & ille qui uulpiũ foueas gestabat
in animo. Sic gͦ inquit & in hoc tẽpore

Expanded text:
non repellet Dominus plebem suam.» Nam hoc testimonio Psalmi, cum hinc loquereex semine Abrahae, de tribu Benjamin. Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit» . admodum scriptum est, «Reliquiae salvae erunt» . Non in omnibus; sed area ventilata, massa intro missa est, palea jacet . Totum quidquid vides Judaeorum reproborum, paleam vides. Unde vides istam paleam, jam inde exiit massa, jam in horreo recondierba Apostoli: Attendite, inquit, quid tuos occiderunt, altaria tua everterunt, et ego relictus sum solus, et quaerunt animam meam. Sed quid illi dicit responsum divinum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal. Solum te putas esse servum bene laborantem: sunt et alli me timentes, et non pauci. Nam septem millia ibi habeo. Et adjunxit: Sic ergo et in hoc tempore. Crediderunt enim aliqui Judaei, et multi fuerunt reprobati: sicut et ille qui vulpium foveas gestabat in animo. Sic ergo, inquit, et in hoc tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
diceret apłs. supra cõmemorauerat ꝓphi¬
cum testimoniũ. de p̾nuntiata futura
incredulitate. ppłi isrł. Tota die expan¬
di manꝰ meas ad ppłm ñ credentem. &
contradicentẽ. Hic gͦ ne quisqm male
intelligens uniũsum illũ ppłm crimine
incredulitatis & contͣdictionis arbitrare¬
tur esse damnatũ: continuo subiecit.
Dico gͦ. Nunqͥd reppulit ds plebem suã:
Absit. Nam & ego israhelita sum ex gene¬
re isrł. de tribu beniamin. Hic osten¬
dit qd̃ plebem dixerit utiq ppłi prioris.
Quã si totam ds̃ repbasset atq damnasset.
semine abraham. tribu beniamin. Ad¬
hibet autẽ ualde. necessarium testimo¬
nium dicens. An nescitis in helya quid
dicit scͥptura. quẽ ad modũ interpellat

Expanded text:
diceret Apostolus, supra commemoraverat prophetidiceret Apostolus, supra commemoraverat propheticum testimonium de praenuntiata futura incredulitate populi Israel: Tota die expandi manus meas ad populum non credentem et contradicentem . Hic ergo ne quisquam male intelligens, universum illum populum crimine incredulitatis et contradictionis arbitretur esse damnatum, continuo subjecit: Dico ergo, Numquid repulit Deus plebem suam? Absit. Nam et ego Israelita sum ex genere Israel, de tribu Benjamin. Hic ostendit quam plebem dixerit, utique populi prioris, quam si totam Deus reprobasset atque damnasset, semine Abraham, de tribu Benjamin. Adhibet autem valde necessarium testimonium, dicens: « An nescitis in Elia quid dicit Scriptura, quemadmodum interpellat
Abbreviated transcription (Latin):
cor unũ caritatis lege conflati. quoꝵ ne¬
mo dicebat aliquid ꝓpͥum : s erant illis
omĩa cõmunia. Hinc sc̃i diaconi: quoꝵ
stephanꝰ ante apłos martẏrio coronatꝰ¬
autẽ seuitia famosissima. s notior xp̃i
miscdissima gr̃a. Hinc & ipse scdm̃ p̃¬
missam de se ꝓphetiã lupꝰ rapax. mane
rapiens & ad uesꝑum diuidens escas. id
est priꝰ rapiens ꝑsecutor ad mortẽ. postea
pascens p̃dicator ad uitam. Hi gͦ erant
ex illo ppło hereditas dĩ. unde & ait ip
ne isrł. de tribu beniamin. Non reppu¬
lit ds̃ plebem suã quã p̃sciuit. Hec plebs
quȩ ex illa gente xp̃i corpori accessit.
hereditas dĩ est. Nam qd̃ ait apłs non
reppulit ds̃ plebem suam qͣm p̃sciuit:
iui psalmo utiq respondet ubi scriptũ
est. qm̃ ñ repellet dñs plebem suã. Ibi
autẽ sequit᷑. & hereditatẽ suam ñ dere¬
linquet. ubi euidenter apparet talem
plebem esse hereditatem dĩ. Ut enĩ hoc

Expanded text:
cor unum charitatis igne conflati; quorum necor unum charitatis igne conflati; quorum nemo dicebat aliquid proprium, sed erant illis omnia communia : hinc sancti diaconi, quorum Stephanus ante Apostolos martyrio est coronatautem saevitia famosissima, sed notior Christi misericordissima gratia: hinc et ipse secundum praemissam de se prophetiam, Lupus rapax, mane rapiens, et ad vesperum dividens escas , id est, prius rapiens persecutor ad mortem, postea pascens praedicator ad vitam. Hi erant ex illo populo haereditas Dei. Unde et ait ipsne Israel, de tribu Benjamin. Non repulit Deus plebem suam quam praescivit. » Haec plebs quae ex illa gente Christi corpori accessit, haereditas Dei est. Nam quod ait Apostolus, Non repulit Deus plebem suam quam praescivit, illi psalmo utique respondet, ubi scriptum est, Quoniam non repellet Dominus plebem suam: ibi autem sequitur, Et haereditatem suam non derelinquet ; ubi evidenter apparet, talem plebem esse haereditatem Dei. Ut enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
x illo enĩ ppło isrł quicũq in xp̃ouiii.
crediderunt quibꝰ facta est xp̃i pre¬
iniatio. & quodãm ꝓmissi redditio sa¬
lubris atq fructuosa. de quib & ipse
nes dicit. ñ sum missꝰ nisi ad oues quȩ
pierunt domꝰ isrł. ipsi ex illis sunt filii
pmissionis. ipsi deputantur in semen.
psi punent ad hereditatẽ di. Hinc fĩ
ioseph homo iustus. & uirgo maria
amicus sponsi: & parentes eiꝰ ⁊ achari-¬
as & elisabeth. Hinc symeon senex &
anna uidua. qui xp̃m ñ loquentẽ sensu
beati apłi. Hinc nathaniel: in quo do¬
lus ñ erat. Hinc aliꝰ ioseph. qui & expe¬
ctabat etiã ipse regnum dĩ. Hinc tanta
illa multitudo quȩ p̃cedebat & sequeba-¬
tur uim̃tũ eiꝰ dicens. benedictꝰ qui ue¬
nit in nomine dm̃. in qua erat congre¬
gatio pueroꝵ. in quib dixit impletum.
ex ore infantium & lactentiũ ꝑfecisti
laudem. Hinc etiã illi post ciꝰ resurre¬
ctionẽ quoꝵ die uno tria. & alio quinq
milia baptizati sunt. in animã unã &

Expanded text:
illo enim populo Israel quicumque in Christum crediderunt, quibus facta est Christi praesentatio, et quodammodo promissi redditio salubris atque fructuosa, de quibus et ipse Dominus dicit, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel , ipsi ex illis sunt filii promissionis, ipsi deputantur in semine , ipsi pertinent ad haereditatem Dei. Hinc sunt Joseph, homo justus, et virgo Maria amicus sponsi, et parentes ejus Zacharias et Elizabeth : hinc Simeon senex et Anna vidua, qui Christum non loquentem sensu beati Apostoli: hinc Nathanael in quo dolus non erat : hinc alius Joseph qui exspectabat etiam ipse regnum Dei : hinc tanta illa multitudo quae praecedebat et sequebatur jumentum ejus, dicens, Benedictus qui venit in nomine Domini ; in qua erat et congregatio puerorum in quibus dixit impletum, Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem . Hinc etiam illi post ejus resurrectionem, quorum die uno tria, et alio quinque millia baptizati sunt , in animam unam et
Abbreviated transcription (Latin):
isses oleaster: sic isti correcti faciliꝰ suȩ
uiuȩ naturalit̾ inserentur: Hoc de illis
apłs. Ergo ipsa est arbor. Et si aliqui
ex ramis fracti sunt: ñ om̃s. Nam si om̃s
rami frangerentur: unde petrus. unde
paulus apls qui loquebatur: & suo fru¬
du oliuam testabatur: Nonne isti om̃s
inde: Unde etiã qͥngenti illi fr̃s: quib
dñs post resurrectionẽ apparuit: Unde
tot milia ad uocẽ petri. qnͣdo spũ scõ
npleti aplĩ om̃ium gentiũ linguis locu
nsunt. tanta auiditate dĩ laudis & suę
accusationis conu̾sa sunt: ut qui pͥmo
sanguinẽ dñi fuderunt seuientes. bibere
discerent iam credentes: Sic autẽ omĩa
illa conu̾sa sunt milia hominũ. ut res
suas uenderent. & p̃cia rerum suarum
ante pedes apłoꝵ ponerent. Qd̾ diues

Expanded text:
esses oleaster; sic isti correcti facilius suae esses oleaster; sic isti correcti facilius suae olivae naturaliter inserantur: hoc de illis Apostolus. Ergo ipsa est arbor; etsi aliqui ex ramis fracti sunt, non omnes. Nam si omnes rami frangerentur, unde Petrus? unde Paulus apostolus qui loquebatur, et suo fructu olivam testabatur? Nonne isti omnes inde? Unde etiam quingenti illi fratres quibus Dominus post resurrectionem apparuit ? unde tot millia ad vocem Petri, quando Spiritu sancto repleti Apostoli omnium gentium linguis locuti sunt, tanta aviditate Dei laudis et suae accusationis conversi sunt, ut qui primo sanguinem Domini fuderunt saevientes, bibere discerent jam credentes? Sic autem omnia illa conversa sunt millia hominum, ut res suas venderent, et pretia rerum suarum ante pedes A
Abbreviated transcription (Latin):
pellet dñs plebem suam. Laus illi
iubilatio illi. Quã plebem ñ repelletꝰ
Hic nobis int̾pretari aliquid ñ licet. Pie¬
scͥptum habemꝰ ab apło. Exposuit hos
apłs unde sit dictum. Erat enĩ plebs
uidee. plebs ubi fuerunt ꝓphȩ. plebs
ubi fuerunt patriarchȩ. plebs etiã sdm
carne ꝓpagata de semine abrahe.plcbs
inqua p̃cesserunt omĩa sacram̃ta salua-¬
pore nr̃m ꝓmittentia. plebs ubi institu¬
tũ est templũ. unctio sacerdotis. ad figu¬
ram: ut cum om̃s ipse umbre p̃terirent.
ppsa lux adueniret. Erat gͦ ista plebs dĩ.
ad cam ꝓphȩ missi. in illa nati qui missi.
ei tradita & credita eloquia dĩ. Quid gͦ:¬
p̃ otum illud damnatũ est: Absit. Arbor
oliuȩ ipsa dicta est ab apło. Cepit enim
ista arbor a patriarchis. S fuerunt illi
naturã insertus es in bonam oliuã. qnͣto
magis qui scdm naturã sunt inserentur
sue oluiȩ. ut quomͦ tu ñ ꝑmanens in in¬
fidelitate meriusti inseri in oliuam cũ

Expanded text:
pellet Dominus plebem suam:» laus illi, jubilatio illi, Quam plebem non repellet? Hic nobis interpretari aliquid non licet: praescriptum habemus ab Apostolo, exposuit hoc Apostolus unde sit dictum . Erat enim plebs Judaea, plebs ubi fuerunt Prophetae, plebs ubi fuerunt Patriarchae, plebs etiam secundum carnem propagata de semine Abrahae; plebs in qua praecesserunt omnia sacramenta Salvatorem nostrum promittentia; plebs ubi institutum est templum, unctio, sacerdos ad figuram, ut cum omnes ipsae umbrae praeterirent, ipsa lux adveniret: erat ergo ista plebs Dei; ad eam Prophetae missi in illa nati qui missi; ei tradita et credita eloquia Dei. Quid ergo? totum illud damnatum est? Absit. Arbor olivae ipsa dicta est Apostolo, coepit enim ista arbor a Patriarchis: sed fuerunt ibi naturam insertus es in bonam olivam; quanto magis qui secundum naturam sunt, inserentur suae olivae» ? Ut quomodo tu non permanens in infidelitate, meruisti inseri in olivam, cum
Abbreviated transcription (Latin):
factȩ sunt. Si autẽ gr̃a: iam ñ ex oꝑib
Alioquin gr̃a: iam ñ est grã. Et connei¬
tens illa quȩ iam supra int̾posui. quid
g. & huic int̾rogationi respondens.
qd̃ querebat inquit isrł hoc ñ est con¬
secutus. electio autẽ consecuta est. cȩt̾i uͭ
excecati sunt. In hac electione & in his
reliquiis quȩ ꝑ electionẽ gr̃ȩ
saluȩ factȩ sunt. uoluit intel¬
ligi plebem qm ꝓpt̾ea ds ñ reppulit qͥa
p̃sciuit. Hec est illa electio qua cos uolu¬
it eligi in xp̃o ante mundi constitutio
nẽ. ut essent scĩ & immnaculati in con¬
spectu ciꝰ in caritate. p̃destinans eos in
adoptionẽ filioꝵ. Nullus gͥ qui hec in¬
telligit. negare uł dubitare. ꝑmittitur
ubi ait apłs. ñ reppulit ds plebẽ suam.
qm p̃sciuit. p̃destinationẽ significare
uoluisse. Presciuit enim reliquias. quas
scdm electionẽ gr̃e fuerat ipse facturus
Hoc est gͦ p̃destinauit. Sine dubio enim

Expanded text:
factae sunt. Si autem gratia, jam non ex operibus, alioquin gratia jam non est gratia. Et connectens illa, quae jam supra interposui: Quid ergo? Et huic interrogationi respondens: quod quaerebat, inquit, Israel, hoc non est consecutus, electio autem consecuta est, ceteri vero excaecati sunt. In hac ergo electione, et in his reliquiis, quae per electionem gratiae salvae factae sunt, voluit intelligi plebem, quam propterea Deus non repulit, quia praescivit. Haec est illa electio, qua eos, quos voluit, elegit in Christo ante constitutionem mundi, ut essent sancti et immaculati in conspectu ejus in caritate, praedestinans eos in adoptionem filiorum. Nullus igitur, qui haec intelligit, negare vel dubitare permittitur, ubi ait Apostolus: Non repulit Deus plebem suam, quam praescivit, praedestinationem significare voluisse. Praescivit enim reliquias, quas secundum electionem gratiae fuerat ipse facturus. Hoc est ergo praedestinavit: sine dubio enim
Abbreviated transcription (Latin):
plebem suam qmͣ p̃sciuit. Hic qd̾ ait
p̃sciuit ñ recte intelligitur nsi p̃desti¬
nauit. qd̾ circũstantia ipsiꝰ lectionis
ostendit. Loquebat᷑ enim de reliquiis
uideoꝵ. quȩ saluȩ facte sunt. percuntib
cetis. Nam suꝑiꝰ dixerat. ad isrł dixisse
ꝓpħam. Tota die expandi manus meas
ad ꝓpłm ñ credentẽ. & contradicentem:
Et tanqͣm responderet᷑. ubi sunt gͦ facte
ꝓmissiones dĩ ad isrł: continuo subiun¬
xit. Dicogͦ. Nunqͥd reppulit ds̃ ple-
bem suam: Absit. Nam & ego israheli¬
ta sum ex semine abraham. tribu ben¬
iamin. Tanq̃m diceret. Nam & go
ex ipsa plebe. sum. Deinde addiat
undenunc agimus. Non reppulit as
plebem suã. quã p̃sciuit. Atq ut osfen¬
deret dĩ grã fuisse relitas reliquias. ñ
meritis opum eoꝵ. secutus adiunxit
An nescitis in helya quid dicit scͥptura
quẽadiodũ int̾pellat dm adu̾sus isrt.
Et cet̾a. S quid dicit illi responsũ ditunũ.

Expanded text:
t. Hic quod ait, praescivit, non recte intelligitur, nisi, praedestinavit: quod circumstantia ipsius lectionis ostendit. Loquebatur enim de reliquiis Judaeorum, quae salvae factae sunt, pereuntibus caeteris. Nam superius dixerat, ad Israel dixisse prophetam, Tota die extendi manus meas ad populum non credentem et contradicentem: et tanquam responderetur, Ubi sunt ergo factae promissiones Dei ad Israel? continuo subjunxit, Dico ergo, Numquid rebem suam? Absit; nam et ego Israelita sum, ex semine Abraham, tribu Benjamin. Tanquam diceret: Nam et ego ex ipsa plebe sum. Deinde addidit, unde nunc agimus: non repulit Deus plebem suam, quam praescivit. Atque ut ostenderet, Dei gratia fuisse relictas reliquias, non meritis operum eorum, seculus adjunxit: An nescitis in Helia quod dicit Scriptura, quemadmodum inter, ellat Deum adversus Israel et cetera. Sed quid dicit i
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat: Eccl̃ia quippe tunc assume¬
tur in gla. qnͣdo dicetur uenite bene¬
dicti patris mei. ꝑcipite regnũ. & tam̃
tanqm fadũ fuisset est dictum. qd̾ certo
sciebatur futurũ. Multominꝰ miran¬
dum est qd̃ etiam u̾bis p̃sentis tẽporis
usus est. in eo qd̃ illũ identidẽ dixisse ma¬
nifestauit. ꝓpter spem quȩ reposita est
uobis qua ante audistis in u̾bo ueritati
eugłii qd̃ aduenit in uos sicut & in
om̃i mundo est fructificans & cres¬
cens: qmuis eugłm ñdum mundũ it¬
nebat uniu̾sum. S fructificare illud
in uniu̾so mundo dixit & crescere. ut
ita significaret quo usq fuisset frudi¬
ficando & crescendo uenturũ. Aa istł

Expanded text:
dicebat? Ecclesia quippe tunc assumedicebat? Ecclesia quippe tunc assumetur in gloria, quando dicetur, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum : et tamen tanquam factum fuisset dictum est, quod certo sciebatur futurum. 51. Multo minus mirandum est quod etiam verbis praesentis temporis usus est in eo quod illum identidem dixisse memorasti, Propter spem, quae reposita est nobis, quam ante auin omni mundo est fructificans et crescens, quamuis euangelium nondum mundum tenebat uniuersum; sed fructificare illud in uniuerso mundo dixit et crescere, ut ita significaret, quousque fuisset fructificando et crescendo uenturum. si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cadem actio seruaretur: Od autẽ dixt
apis. nũqͥd ũ audierunt. inomne lam
geuitt sonus eor. & in fines orbis cerre
u̾ba eoꝵ:. qm̃uis locutus sit p̃teriti tẽpo¬
ris u̾bis. tam̃ qd̾ futurũ erat dixit. non
qd̾ iam factũ atq cõpletum. siciut & upse
ꝓpħ̾a quo usus est teste ñ ait. in omnem
qd̾ utiq ñ dũ erat factum. Quale est
etiam illud. foderunt manꝰ meas & pe¬
des. qd̾ tam longe postea factũ nouimꝰ
S ne istas. ꝓpħicas tantũ locutiones non
& apłicas fuisse credamꝰ. ñne idem ip¬
se apłs ait. quȩ est ecclia dĩ uiui. colũna
& firmam̃tũ ueritatis. sine dubio ma¬
gnũ est pietatis sacram̃tũ qd̾ manifesta
tũ est incarne. iustificatũ est in spũ.
apparuit anglis. p̃dicatum est ingen¬
tib. creditũ est in mundo. assũptũ est
in gła: Nempe manifestũ est hoc qd̾
in extremo posuit etiã nunc ñ dum esse
cõpletum. qntomagis tunc qñdo ista

Expanded text:
eadem actio servaretur? 50. Quod autem dixit eadem actio servaretur? 50. Quod autem dixit s: Numquid non audierunt? \'in omnem terram exiit sonus eorum et in fines orbis terrae uerba eorum\', quamuis locutus sit praeteriti temporis uerbis, tamen, quod futurum fuerat, dixit, non quod iam factum atque completum, sicut ipse propheta, quo usus est teste, non ait \'in omnem quod utique nondum erat factum: quale est etiam illud: Foderunt manus meas et pedes, quod tam longe postea factum nouimus. sed ne istas propheticas tantum locutiones non et apostolicas fuisse credamus. nonne idem ipse apostolus ait: Quae est ecclesia dei uiui, columna et firmamentum ueritatis. et sine dubio magnum est pietat est in spiritu, apparuit Angelis, praedicatum est in gentibus, creditum est in mundo, assumptum est in gloria ? Nempe manifestum est hoc, quod in extremo posuit, etiam nunc nondum esse completum; quanto magis tunc quando ista
Abbreviated transcription (Latin):
catio ista completa. qnͣdo adhuc usq
sunt gentes qd̾ certissimũ est nobis. in qͥb
mͦ cepit. & in quib ñdum cepit impleri:
Non itaq sic dictũ est apłis. eritis mͥ testes
in ierłm & in tota uidea & samaria. &
usq ad ultimũ t̾rȩ. tanqm ipsi soli qͥb
tunc loquebatur totũ munꝰ fuerint im¬
pleturi: s sicut cis solis uidetur dixisse
qd̃ dixit. ecce uobiscũ sum usq ad con¬
sũmationẽ scłi. qd̾ tam̃ eum uniuer se
ecclĩȩ ꝓmisisse. quȩ aliis morientib.
aliis nascentib hic usq in scłi consũma¬
tionẽ futura est. quis ñ intelligat: Siẽ
eis & illud ait qd̃ ad eos omĩno ñ ꝑtine¬
at: & tam̃ sic dictum est. tanqm ad so-¬
los etiã ꝑtineret. Cum uideritis hec om¬
nia: scitote quia ꝓpe est in ianuis. Ad
quos enĩ hoc ꝑtinet. nisi ad eos qui in
carne tunc erunt. cũ om̃ia cõplebunt̃:
qñto magis illud qd̾ ex magna parte
ꝑcos agendũ fuit. qm̃uis & posterise

Expanded text:
catio ista completa, quando adhuc usque sunt gentes quod certissimum est nobis in quibus modo coepit, et in quibus nondum coepit impleri? Non itaque sic dictum est Apostolis, Eritis mihi testes in Hierusalem et in tota Iudaea et Samaria et usque ad extremum terrae, tamquam ipsi soli, quibus tunc loquebatur, tantum munus fuerint impleturi, sed sicut eis solis uidetur dixisse, quod dixit: Ecce ego uobiscum sum usque in consummationem saeculi, quod tamen eum uniuersae ecclealiis nascentibus hic usque in saeculi consummationem futura est, quis non intelligat? sicut eis et illud ait, quod ad eos omnino non pertinet, et tamen sic dictum est tanquam ad solos etiam pertineret, Cum videritis haec omnia, scitote quia prope est in januis : ad quos enim hoc pertinet, nisi ad eos qui in carne tunc erunt, cum omnia complebuntur? quanto magis illud quod ex magna parte per eos agendum fuit, quamvis et posteris eorum
Abbreviated transcription (Latin):
i in eo qd̃ att extendi manus meas
Icrucis patibulũ intellierimꝰ. qͥs
intellecturi sumꝰ tota dic: Nunqull
tota die pependit in ligno: cũ & nox
A totum diem ꝑtineat: Si autem hoc
loco diem uoluit intelligi qui p̃ter no¬
dem dies appellari solet: etiã talis diei
qndo crucifixus est. iam pars pͥma ce ñ
parua transierat. Si autẽ dicm ꝓ tẽpore
positum uelimꝰ accipe. maxime quia
hoc nom̃ genere feminino posuit. qd̃ in
latino eloquio ñ nisi tempꝰ significare
eum toto tẽpore. si nec saltem uno toto
dit manꝰ extendit in cruce. Porro si
totum ꝓ parte accipiendũ esse dicamꝰ.
quia isto genere locutionis uti etiã sc̃a
sipͥtura consueuit. ñ mͥ occurrit exem¬
plum. totũ ꝓ parte etiã tunc posse acci¬
pi. qnͣdo ipsum u̾bum additur. & dicit᷑
totum. Nam & in eo qd̃ dixit dñs in ȩugłio.
sic erit filiꝰ hominis in corde t̾rȩ trib
aieb & trib noctibꝰ. ideo totũ ꝓ parte
ñ insolenter accipitur. quia ñ ait totis

Expanded text:
d ait, «Expandi manus meas,» crucis patibulum intellexerimus; quomodo intellecturi sumus, «Tota die?» Numquid tota die pependit in ligno, cum et nox ad totum diem pertineat? Si autem hoc loco diem voluit intelligi, qui praeter noctem dies appellari solet; etiam talis diei, quando crucifixus est, jam pars prima et non parva transierat. Si autem diem pro tempore positum velimus accipere maxime quia hoc nomen genere feminino posuit, quod in latino eloquio nonnisi tempus significare enim toto tempore, si nec saltem uno toto die manus extendit in cruce? Porro si totum pro parte accipiendum esse dicamus, quia isto genere locutionis uti etiam sancta Scriptura consuevit; non mihi occurrit exemplum, totum pro parte etiam tunc posse accipi, quando ipsum verbum additur et dicitur totum. Nam et in eo quod dixit Dominus in Evangelio, «Sic erit et Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus» ; ideo totum pro parte non insolenter accipitur, quia non ait, Totis
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt: s ego elegi uos. Hec est illa
ineffabilis gr̃a. Quid enĩ eramꝰ. qndo
bamꝰ: Nam qui eũ ñ eligit. quomͦ dili¬
git: Nunqͥd iam in nobis erat qd̃ in
psalmo canitur. elegi abiectꝰ esse in do¬
mo dĩ mei. magis qm habitare in taber¬
naculis peccatoꝵ: Non utiq Quid gͦ
credideramꝰ in eum. ut eligeret nos.
Nam si iam credentes elegit: electos elegit.
Curg̃ diceret. ñ uos me elegistis. nisi quia
uana illoꝵ ratiotinatio. qui p̾scientiam
dĩ defendunt contra grãm dĩ. & idõ nos
dicunt electos ante mundi constitutio¬
nẽ. quia p̾sciuit nos d̾s futuros bonos.
ñ seipsum nos facturos bonos. Non hoc
ꝓpt̾ea nos elegisset quia bonos futuros
esse p̃scierat. simul etiã p̃scisset. qd̃ eum
nos fuissemꝰ priꝰ electuri. Non cnĩ alit̾
esse possemꝰ boni: nisi forte dicendus
est bonus qui ñ eligit bonũ. Quid gͦ cle¬
git in ñbonis: Non enĩ electi sunt quia
boni fuerunt. qui boni ñ essent nͥ electi

Expanded text:
is, sed ego elegi vos , haec est illa ineffabilis gratia. Quid enim eramus quando bamus? nam qui eum non eligit, quomodo non diligit? Nunquid jam in nobis erat quod in psalmo canitur: Elegi abjectus esse in domo Dei mei, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum ? Non utique. Quid ergo credideramus in eum, ut eligeret nos: nam si jam credentes elegit, electus elegit. Cur ergo diceret, Non vos me elegistis, nisi quia vana illorum ratiocinatio, qui praescientiam Dei defendunt contra gratiam Dei, et ideo dicunt nos electos ante mundi constitutionem , quia praescivit nos Deus futuros bonos, non seipsum nos factuuoniam si propterea nos elegisset, quia bonos futuros esse praesciverat, simul etiam praescisset quod eum nos fuissemus prius electuri. Non enim aliter esse possemus boni: nisi forte dicendus est bonus, qui non eligit bonum. Quid ergo eligit in non bonis; non enim electi sunt, quia boni fuerunt, qui boni non essent nisi electi
Abbreviated transcription (Latin):
runt genua ante baal. Sic gͦ & in hoc tẽ¬
pore. reliquiȩ ꝑ electionẽ grẽ saluȩ factȩ
sunt. Istȩ reliquiȩ sunt ex illa gente. he¬
reditas dĩ. ñ illi de quib paulopost di¬
cit: cet̾ uͦ excecati sunt. Sic enim ait.
Quid gͦ: Qd̃ querebat isrł: hoc ñ est con¬
secutus. Electio autẽ consecuta est. cęt̾i
uͦ excecati sunt. Non reppulit ds̃ ple

Expanded text:
a ante Baal. Sic ergo et in hoc tempore reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. » Istae reliquiae sunt ex illa gente haereditatis Dei; non illi de quibus paulo post dicit: « Caeteri vero excaecati sunt. » Sic enim ait: « Quid ergo? Quod quaerebat Israel, hoc non est consecutus: electio autem consecuta est; caeteri vero excaecati s
Abbreviated transcription (Latin):
ait tota die expandi manꝰ meas ad te:
quia om̃ia oꝑa sua ñ nisi ad uoluntatẽ
patris referat. sepissime contestans ido
se uenisse ut uoluntatẽ patris impleret.
ita quia eadem oꝑa etrã infidelis ppłs
uidit: aliꝰ ꝓpħa dicit. Tota die expan¬
di manꝰ meas ad ppłm ñ credentẽ & contͣ¬

Expanded text:
ait, «Tota die expandi manus meas ad te;» quia omnia opera sua nonnisi ad voluntatem referat Patris, saepissime contestans ideo se venisse, ut voluntatem Patris impleret : ita, quia eadem opera etiam infidelis populus vidit, alius propheta dicit, «Tota die expandi manus meas ad populum non credentem
Abbreviated transcription (Latin):
setus. tam̃ fides ex auditu est. Et
quom̃ audient sine p̃dicante: Neq
enim quia ds dat increm̃tũ. ideo ñ est
plantandũ neq rigandum. Ex libro¬
fideles uocantur. & qui ñ habent
infideles. sicut hi qui uenientẽ in ꝓpria
dĩ filium ñ recepunt. qm̃uis ex auditu
in nobis facta sit. ñ tam̃ ad eũ sensum
corporis ꝑtinet qui appellatur auditꝰ.
qm̃ ñ est sonus. nec ad oculos huiꝰ car¬
nis. qm̃ ñ est color aut corporis forma.
nec ad eum qui dicit᷑ tactꝰ. qm̃ corpu¬
lentiȩ nichil habet. nec ad ullũ om̃ino
sensum corporis. qm̃ cordis est res ista ñ
corporis. Nec foris est a nobis. s in inti¬
mis nr̃is. nec eã quisqm hominũ uidet
in alio. s unꝰ quisq in semetipso. Deniq
potest & simulatione consingi. & puta-¬
ri esse in quo ñ est. Suam gͥ quisq fidẽ
apud semetipsum uidet: in altero au¬
tem credit eã esse. ñ uidet. & tanto firmiꝰ
credit qnͣto fructus eiꝰ magis nouit. qͦs

Expanded text:
secus; tamen fides ex auditu est: et quomodo audiunt sine praedicante ? Neque enim quia Deus dat incrementum , ideo non est plantandum et rigandum. 5. fideles vocantur, et qui non habent, infideles, sicut ii qui venientem in propria Dei Filium non receperunt, quamvis ex auditu in nobis facta sit, non tamen ad eum sensum corporis pertinet qui appellatur auditus, quoniam non est sonus; nec ad oculos hujus carnis, quoniam non est color aut corporis forma; nec ad eum qui dicitur tactus, quoniam corpulentiae nihil habet; nec ad ullum omnino sensum corporis, quoniam cordis est res ista, non corporis; nec foris est a nobis, sed in intimis nobis; nec eam quisquam hominum videt in alio, sed unusquisque in semetipso. Denique potest et simulatione confingi, et putari esse in quo non est. Suam igitur quisque fidem apud se ipsum videt: in altero autem credit esse eam, non videt; et tanto firmius credit, quanto fructus ejus magis novit, quos
Abbreviated transcription (Latin):
enim hi solũ ad eam ñ ꝑtinent qui sepa¬
rationis aꝑto sacrilegio manifesti sunt.
s etiã illi qui in eiꝰ unitate corporaliter
mixti ꝑ uitam pessimã separantur. Et¬
enĩ symonẽ magũ ꝑ baptisma ipsa pe¬
ꝑerat. cui tam̃ dictũ est qd̃ ñ haberet
partem in hereditate xp̃i. Nunqͥd ci
sacram̃ta defuerunt. S quia caritas de-¬
fuit. frustra natus est. & ei expediebat
forsitan ñ nasci. Nunqͥd ñ erant nati
quib apls dicit. tanqͣm paruulis in
xp̃o lac uobis potũ dedi ñ escam: Eos
tam̃ a sacrilegio scismatis reuocat. in qd̃
idõ irruebant quia carnales erant. Qua¬
si paruulis inqͥt in xp̃o lac uobis potum
dedi ñ escam. ñdũ enĩ poteratis nec adhuc
quidẽ potestis. adhuc carnales estis. Cũ¬

Expanded text:
enim hi solum ad eam non pertinent qui sepaenim hi solum ad eam non pertinent qui separationis aperto sacrilegio manifesti sunt, sed etiam illi qui in eius unitate corporaliter mixti per uitam pessimam separantur. etenim Simonem Magum per baptisma ipsa pepererat; cui tamen dictum est, quod non haberet partem in hereditate Christi. numquid ei sacramenta defuerunt? sed quia ei caritas defuit, frustra natus est et ei expediebat fortasse non nasci. numquid non erant nati quibus apostolus dicit: tamquam paruulis in Christo lac uobis potum dedi, non escam? eos tamen a sacrilegio schismatis reuocat, in quod ideo irruebant, quia carnales erant: quasi paruulis, inquit, in Christo lac uobis potum dedi, non escam; nondum enim poteratis. sed nec adhuc quidem potestis; adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
bet. etiã sciendo ꝑcipiat qd̃ habet. Ha¬
bent gͦ istũ spm̃ in eccłia constituti par¬
iuili in xp̃o. ad huic animales atq carna¬
les. qd̾ habcant ꝑcipere. ñ ualentes: id est
intelligere & nosse. Nam quom essent
paruuli in xp̃o. nisi renati ex sp̃u sc̃o:
Nec mirũ uideri debet. qd̾ quisq aliquid
habet: & qd̾ habet ignoret. Ut enim
taceam de om̃ipotentis diuinitate. atq
incõmutabili trinitatis unitate: qͥs faci¬
le scientia ꝑcipit. quid sit anima. & quis
ñ habet animam: Postremo ut certissi¬
me nouerimꝰ qd̾ paruuli in xp̃o ñ ꝑcipi¬
entes quȩ sunt sp̃c d̾i. habent tam̃ spm̃
gatis. qui dicti sunt spm̃ ñ habentes:¬
S nec ille dicendꝰ est ẽẽ in eccłia. & ad istã
societatem  sp̃c ꝑtinere. qui ouibꝰ xp̃i
cor porali tantũ cõmixtione
ficto corde mscetur. Sp̃s enim sc̃s disci¬
rat ad eius ꝑtinent unitatẽ: quȩ
usq in finẽ ꝑseuerantes saluabit. Neq

Expanded text:
bet, etiam sciendo percipiat quod habet. bet, etiam sciendo percipiat quod habet. ergo istum Spiritum in Ecclesia constituti parvuli in Christo, adhuc animales atque carnales, quid habeant percipere non valentes, id est, intelligere et nosse. Nam quomodo essent parvuli in Christo, nisi renati ex Spiritu sancto? Nec mirum videri debet, quod quisque aliquid habet, et quod habet ignorat. Ut enim taceam de omnipotentis divinitate atque incommutabilis Trinitatis unitate; quis facile scientia percipiat quid sit anima? et quis non habet animam? Postremo ut certissime noverimus quod parvuli in Christo non percipientes quae sunt Spiritus Dei, habent tamen Spirgatis, qui dicti sunt Spiritum non habentesSed nec ille dicendus est esse in Ecclesia, et ad istam societatem Spiritus pertinere, qui ovibus Christi corporali tantum commixtione ficto corde miscetur. Sanctus enim Spiritus discirat, ad eius pertineant unitatem, quae usque in finem perseuerantes saluabit. neque
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc. ꝓfecto ñ desꝑatur. s eo
atuir ut sit aliqñdo qd̾ ñdum ẽ. Ad¬
is enim in qͥt estis carnales. Ostendens
autẽ qd̾ sint carnales. cũ enim sit inqͥt
planiꝰ aꝑiens. cum enĩ quis dicat. ego
quidẽ sum pauli. aliꝰ autẽ ego apollo.
ñne homines estis: Quid gͦ est apollo
quid autẽ paulus: Ministri ꝑ quos credi¬
distis. Hii gͦ id est paulus & apollo con¬
cordes erant in unitate sp̃c. & iunculo
pacis. & tam̃ quia eos isti inter se diuidere.
& ꝓ altero inflari aduersus alterum ce¬
ꝑant: dicuntur & homines & carnales &
animales. ñ ualentes ꝑcipere. quȩ sunt
sp̃c di. Et tam̃ quia ñ sunt ab ȩccłia se¬
gregati: paruuli appellantur in xp̃o.
Quos utiq uł angłos. uł deos ẽẽ cupiebat
quos arguebat quia homines crant. id ẽ
in his contentionib ñ quȩ dĩ sunt. s quȩ
hominũ sapiebant. De illis uͦ qui sunt
nem referretur: s dictũ est spm̃ ñ haben¬
tes. Non est autẽ consequens. ut qui ha¬

Expanded text:
adhuc, profecto non desperatur; si eo tenditur, ut sit aliquando quod nondum est. Adhuc enim estis, inquit, carnales. Et ostendens unde sint carnales: Cum enim sit, inquiplanius aperiens: Cum enim quis dicat, Ego quidem, inquit, sum Pauli; alius autem, ego Apollo; nonne homines estis? Quid ergo Apollo? quid autem Paulus? Ministri, per quos credidistis . Hi ergo, id est, Paulus et Apollo, concordes erant in unitate Spiritus et vinculo pacis; et tamen quia eos isti inter se dividere, et pro altero inflari adversus alterum coeperant, dicuntur homines et carnales et animales, non valentes percipere quae sunt Spiritus Dei: et tamen quia non sunt ab Ecclesia segregati, parvuli appellantur in Christo; quos utique vel angelos vel deos esse cupiebat, quos arguebat quia homines erant, id est, in his contentionibus non quae Dei sunt, sed quae hominum sapiebant. De illis vero qui sunnem referretur: sed dictum est, Spiritum non habentes. Non est autem consequens ut qui ha
Abbreviated transcription (Latin):
lib. quȩ lucent in firmam̃to. Non enĩ
oportet de tam sublimi auctoritate iudi¬
care. neq de ipso libro tuo etiã si qͥd ibi
tum. certũq habemꝰ etiã qd̾ clausum est
aspectib nr̃is. recte ueraciterq dictũ esse.
Sic enim homo licet iam sp̃ualis & renoua¬
tus in agnitionẽ dĩ scdm imaginem euis.
qui creauit eum. factor tam̃ legis debet
eẽ ñ iudex. Neq de illa distinctione u¬
dicat spũalium uidelicet atq carnaliũ
hominũ qui tuis ds̃ nr̃ oculis noti sunt.¬
& nullis adhuc nobis apparuerunt oꝑib.
ex fructib eoꝵ cognoscamus cos. S tui
dñe iam scis eos. & diuisisti & uocasti in
occulto: anteqͣm fieret firmam̃tũ. Neq
in turbidis huiꝰ scłi ppłis. quẽqͣm spũa¬
lis homo iudicat. Quid enim ei de his
qui foris sunt iudicare ignoranti quis
inde uenturꝰ sit in dulcedinẽ gr̃e tuȩ.¬
& quis in ꝑpetua impietatis a maritudi¬

Expanded text:
libus, quae lucent in firmamento — non enim libus, quae lucent in firmamento — non enim oportet de tam sublimi auctoritate iudicare — neque de ipso libro tuo, etiamsi quid ibitum certumque habemus etiam quod clausum est aspectibus nostris, recte ueraciterque dictum esse — sic enim homo, licet iam spiritalis et renouatus in agnitione dei secandam imaginem eius, qui creauit eum, factor tamen legis debet esse, non index - neque de illa distinctione iudicat spiritalium uidelicet atque carnalium hominum, qui tuis, deus noster, oculis noti sunt et nullis adhuc nobis apparuerunt operibus, ut ex fructibus eorum cognoscamus eos, spd tu, domine, iam scis eos et diuisisti et uocasti in occulto, antequam fieret firmamentum. neque de turbidis huius saeculi populis quamquam spiritalis homo iudicat. quid enim ei de his, qui foris sunt, indicare ignoranti, quis inde uenturus sit in dulcedinem gratiae tuae et quis in perpetua inpietatis amaritudi
Abbreviated transcription (Latin):
e sp̃ũalis homo iudicat. omĩa ipse autẽ.
ancmine iudicatur. id est a nullo homi¬
ne. s a sola ipsa lege scd̃m quã iudicat
om̃ia. qm̃ & illud uerissime. dictum est.
oportet nos om̃s exhiberi ante tribunal
qͣnͣdo cum do est. Cum illo est autem qͣn¬
do purissime intelligit. & tota caritate
qd̾ intelligit diligit. ita etiã qͣntũ potest
lex ipsa etiam ipse fit. scd̾m qm iudicat
omĩa. & de qua iudicare nullus potest. si¬
tuit in his temporalib legib. qmqͣm de
his homines uidicent cum eas instituunt.
tam̃ cum fucrint institutȩ atq firmatȩ.
nlicebit iudici de ipsis iudicare. s scđm
. Conditor tam̃ legum temporaliũ
uir bonus est & sapiens. illam ipsam
nsulit et̾nam. de qua nulli animȩ u¬
are datum est. ut scm eiꝰ incõmuta¬
es ngulas quid sit ꝓ tempore iben¬
u uenerandumq discernat. Eternã
lagem mundis animis fas est cognosce¬
sunt. siue qui obtemꝑant. spũali¬
ter iudicant. Non de cognitionib sp̃ua¬

Expanded text:
ritualis homo judicat omnia, ipse autem a nemine judicatur, id est a nullo homine, sed a sola ipsa lege, secundum quam judicat omnia, quoniam et illud verissime dictum est: Oportet nos omnes exhiberi ante tribunal quando cum Deo est. Cum illo autem est, quando purissime intelligit, et tota charitate quod intelligit diligit. Ita etiam quantum potest lex ipsa etiam ipse fit, secundum quam judicat omnia, et de qua judicare nullus potest. Sicut in istis temporalibus legibus, quanquam de his homines judicent cum eas instituunt, tamen cum fuerint institutae atque firmatae, non licebit judici de ipsis judicare, sed secundum ipsas. Conditor tamen legum temporalium, si vir bonus est et sapiens, illam ipsam consulit aeternam, de qua nulli animae judicare datum est; ut secundum ejus incommutabiles regulas, quid sit pro tempore jubendum vetandumque discernat. Aeternam igitur legem mundis animis fas est cognoscesunt siue qui obtemperant, spiritaliter iudicant, non de cognitionibus spirita
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ potest scire qm̃ spiritalit̾ duudicat᷑.
Ostendit quid dixerit ñ ꝑcipit. id est sci¬
entiȩ ñ capit u̾bum. Hos in eccłia con¬
stitutos paruulos dicit. ñdum spiritalis.
s adhuc carnales & lacte alendos ñ esca

Expanded text:
et non potest scire, quoniam spiritualiter dijudicatur . et non potest scire, quoniam spiritualiter dijudicatur . Ostendit quid dixerit, non percipit, id est, scientiae non capit verbum. Hos in Ecclesia constitutos parvulos, dicit nondum spirituales, sed adhuc carnales, et lacte alendos, non esca
Abbreviated transcription (Latin):
ñ simus pariuili lactati. & circumlati
carnalis homo uł animalis uocat᷑.
Carnalis. quia carnalia sectatur. Amina¬
lis autẽ. quia fertur dissoluta lascira
animȩ suȩ quã ñ regit sp̃c. neq coheret
intra metas naturalis ordinis. quia &e ipse
se ñ subdit regendum dõ. Qui autẽ spũ
animã regit. & ꝑ animã corpꝰ qd̾ facere
qm̃ sicut caput mulieris uir. tta caput.
uiri xp̃c est: uocatur spiritalis. Quę
uita cum aliqua molestia nunc agitur.
post autẽ nullam patietur. Ex sermone¬
qd̃ illi ñ habeant. qui sunt ab eccłia
segregati: iudas apłs aꝑtissime declara¬
uit dicens. Qui seipsos segregant anima-¬
les. spm̃ ñ habentes. Unde. in ipsa eccł̃ia
etiã illos qui ꝑ nomina hominũ qmͣuis in
eiꝰ unitate constitutoꝵ qued̃a scismata
moliebantur. paulꝰ apls arguens inter cȩ¬
tera ait. Animalis autẽ homo ñ ꝑcipit
quȩ sunt sp̃c dĩ. Stulticia est enim illi.

Expanded text:
non simus parvuli, jactati et circumlati non simus parvuli, jactati et circumlati carnalis homo vel animalis vocatur: carnalis, quia carnalia sectatur; animalis autem, quia fertur dissoluta lascivia animae suae, quam non regit spiritus, neque coercet intra metas naturalis ordinis, quia et ipse non se subdit regendum Deo. Qui autem spiritu animam regit, et per animam corpus, quod facere potest caput mulieris vir esse, ita caput viri Christus est, vocatur spiritalis, quia et vita cum aliqua molestia nunc agitur: post autem nullam patietur. Et quond illi non habeant, qui sunt ab Ecclesia segregati, Judas apostolus apertissime declaravit, dicens: Qui se ipsos segregant, animales, Spiritum non habentes . Unde in ipsa Ecclesia etiam illos qui per nomina hominum, quamvis in unitate ejus constitutorum, quaedam schismata moliebantur, Paulus Apostolus arguens, inter caetera ait: Animalis autem homo non percipit quae sunt Spiritus Dei; stultitia enim est illi,
Abbreviated transcription (Latin):
animalis homo ñ ꝑ fantasmata
sui cordis euagetur. & constituat sibi d̾m
qualis ei ꝓ suo carnali sensu placuerit.
atq ita credat. tantũ longe aliter qͣm
ds̃ est. qnͣtum a ueritate differt. Uerissi¬
mã quippe sententiam dixit apłs plenꝰ
lumine ueritatis. Animalis inqͥt homo
ñ ꝑcipit quȩ sunt sp̃c dĩ. & tam̃ de his
hoc dicebat quos iam fuisse baptizatos
ipse manifestat. E is enim dicit. Nun-¬
quid paulꝰ crucifixus est ꝓ uobis. aut in
nomine pauli baptizati estis: Habebañ
gͦ isti baptismi sacram̃tũ. Et tam̃ car¬
nalit̾ sapiendo quid poterant de dõ cre¬
dere. nisi scdm sensum carnis suȩ. ubi
animalis homo ñ ꝑcipit quȩ sunt sp̃c
dĩ: Galib dicit ñ potu uobis loqui
qͣsi spiritalib qͥuasi carnalib. quasi
paruulis in xp̃o lac uobis potum dedi
ñ estam. Nondũ enim poteratis .s. nei
adhuc quidẽ potestis. Adhuc enis nto
carnales. Bales etiam cutũferunt᷑. om
uento dodrine. de quib dicit ut ubra

Expanded text:
animalis homo non per phantasmata sui cordis euagetur et constituat sibi deum, qualis ei pro suo carnali sensu placuerit, adque ita credat tantum longe aliter quam deus est, quantum a ueritate uanitas differt? uerissimam quippe sententiam dixit apostolus plenus lumine ueritatis: animalis, inquit, homo non percipit quae sunt spiritus dei. et tamen de his hoc dicebat, quos iam fuisse baptizatos ipse manifestat. eis enim dicit: numquid Paulus crucifixus est pro uobis aut in nomine Pauli baptizati estis? habebant ergo isti baptismi sacramentum, et tamen carnaliter sapiendo quid poterant de deo credere nisi secundum sensum carnis suae, ubi animalis homo non percipit quae sunt spiritus dei? talibus dicit: non potui uobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalpotum dedi, non escam; nondum enim poteratis: sed nec adhuc quidem potestis; adhuc enim estis carnales . Tales etiam circumferuntur omni vento doctrinae de qualibus dicit: Ut ultra
Abbreviated transcription (Latin):
estis: Isti gͦ si in hac obstinatione & ꝑuer¬
sitate remanerent: certe quidẽ nati crais.
nec tam̃ ad ipsam ȩccliam de qua nati e¬
rant ꝑ pacis atq unitatis uinculũ ꝑti¬
oc magnis & sp̃ualib uiris eccłiȩ ca¬
tholicȩ alumnis uideo cautissime
ꝓuideri. ne qͥd populant̾ agant. qd̃ ñ-¬
dũ esse temporis ut cũ ppło agatur intelli-¬
gunt. Alim̃ta lactea large auidis in fun¬

Expanded text:
estis ? Isti ergo si in hac obstinatione et perversitate remanerent, certe quidem nati erant, nec tamen ad ipsam Ecclesiam de qua nati erant, per pacis atque unitatis vinculum perti magnis et spiritualibus viris Ecclesiae catholicae alumnis video cautissime provideri: ne quid populariter agant, quod nondum esse temporis, ut cum populo agatur, intelligunt; alimenta lactea large avidis infirm
Abbreviated transcription (Latin):
locutio notanda est. ubi aliqua sig
Petra autẽ erat xp̃c. Non ait petra signi-¬
eiꝰdem rei nomine qͣm significat
nuncupari. sicut scͥptum est. Septem
spicȩ. septẽ anni sunt. Non enĩ dixit. sep¬
tem annos significant. Et septẽ boues
septẽ anni sunt. & multa huiꝰ modi.
Hinc est qd̾ dictum est. petra erat xp̃c. Non
enĩ dixit petra significabat xp̃m. s tan¬
qͣm hoc esset. Qd̾ utiq ꝑ substantiam ñ
hoc erat. s ꝑ significationem. Ex libro¬

Expanded text:
Locutio notanda est, ubi aliqua signPetra autem erat Christus , non ait: Petra signis rei nomine quam significat nuncupari; sicut scriptum est: septem spicae septem anni sunt; non enim dixit: septem annos significant, et: septem boues septem anni sunt et multa huius modi. hinc est quod dictum est: petra erat Christus; non enim dixit: petra significabat Christum, sed tamquam hoc esset, quod utique per substantiam non hoc erat, sed per significationem. si
Abbreviated transcription (Latin):
tunc fiet: Sermo qui scriptꝰ est. absor¬
ta est mors in uictoriã. Ubi est conten¬
tio tua. uhi est mors aculeus tuus: Tunc
fiet ut nusqmͣ sit aculeus mortis. nusqͣm
inueniri possit peccatum. Qͥd festinas:
Tunc fiet. Mereatur in te humilitas. ut
tunc in te fiat. ne suꝑbia ñ ꝑmittat ut
uł tunc in te fiat. Tunc fict̾. mͦ interĩ
dum pugnas. dũ laboras. dũ ꝑiclitafis.
dic. dic. Dimitte nobis debita nr̃a
Dic omino cũ pugnas. Uerũ dic. ex animo
dic. Si diccrimꝰ qͥa peccatũ ñ habemꝰ. nosipsos
seducimꝰ. Tu tͥ diabolꝰ eris. nos ipsos seducimꝰ.
& ueritas in nobis ñ ẽ. Non eñ uerũ dicimꝰ
dicendo nos ñ habere peccatũ. cũ hic
ñ simꝰ sine peccato. Dicamꝰ gͦ uerita¬
tem. ut aliqñdo inueniamꝰ securitatẽ.
Sit ueritas in pugna. ut adquirat᷑ securi¬
tas in uictoria. sunc fiet. ubi est mors
aculeus tuus: Aculeus enĩ mortis est pec¬
lex. & datũ est tibi p̃ceptũ. Bonũ est tibi
ut sp̃c te uiuificet. ne littera occidat.

Expanded text:
fiet? Sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Tunc fiet ut nusquam sit aculeus mortis, nusquam possit inveniri peccatum. Quid festinas? Tunc fiet, tunc fiet. Mereatur in te humilitas, ut tunc in te fiat; ne superbia non permittat ut vel tunc in te fiat. Tunc fiet. Modo interim dum pugnas, dum laboras, dum periclitaris, dic, dic, Dimitte nobis debita nostra . Dic omnino dum pugnas, dic, verum dic, ex animo dic: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus . Tu tibi diabolus eris. Nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Non enim verum dicimus, dicendo nos non habere peccatum; cum hic non simus sine peccato. Dicamus ergo veritatem, ut aliquando inveniamus securitatem. Sit veritas in pugna, ut acquiratur securitas in victoria. Tunc fiet, Ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus enim mortis est peclex, et datum est tibi praeceptum. Bonum est tibi ut Spiritus te vivificet, ne littera occidat.
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc autẽ mortẽ peccato meruimꝰ. Qd̃
peccatũ erat om̃imͦ in libero arbitrio.
cum in paradẏso nullꝰ dolor denegate
delectationis uoluntati bonȩ hominis
mͦ liber est utrũ uelit uenari an nolit.
nec eum cruciat. quisqͥs hoc ꝓhibet.
At si ista libertate male usus uenatus fu¬
erit contra ꝓhibentis imꝑium. paula¬
tim subrepens delectatio mortificat
animã. ut si se abstinere uelit sine mo¬
lestia & angore ñ possit. cum id ante
tota sanitate ñ ageret. Ergo aculeus
mortis peccatum est: quia peccato fada
est delectatio quȩ iam possit resistu.
uoluntati & cum dolore cohiberi. Qũ
delectationẽ quia in defectũ est animȩ
deterioris effectȩ: uire mortẽ uocamꝰ.
sceleratiꝰ & flagitiosiꝰ quȩ lex ꝓhibet cõ¬
mittunt᷑. qm si nulla lege. phiberent᷑.
T unc itaq absorta erit mbrs in uictoriã.
cum ꝑ scĩficationẽ in omĩ hominis par

Expanded text:
hanc autem mortem peccato meruimus, quod hanc autem mortem peccato meruimus, quod peccatum erat omnimodo in libero arbitrio, cum in paradiso nullus dolor denegatae delectationis voluntati bonae hominis modo liber est utrum venari velit an nolit, nec eum cruciat quisquis hoc prohibet; at si ista libertate male usus venatus fuerit contra prohibentis imperium, paulatim subrepens delectatio mortificat animam, ut si se abstinere velit, sine molestia et angore non possit, cum id ante tota sanitate non ageret. Ergo aculeus mortis peccatum est, quia peccato facta est delectatio, quae jam possit resistere voluntati et cum dolore cohiberi. Quam delectationem quia in defectu est animae deterioris effectae, jure mortem vocat vsceleratius et flagitiosius quae lex prohibet committuntur, quam si nulla lege prohiberentur. Tunc itaque absorpta erit mors in victoria, cum per sanctificationem in omni hominis pa