comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lut ẽẽt ꝑfetum sic loquitur. Uñ etiam subdit. & consedere fẽt
ut iudicet nos & uos incelestib noninantter sed fideliter. Iam
in celestib xp̃c iam sedet. mundum autẽ nos sed spe certa tene¬
indie uidicii. quod ita dicit ut ostend̾et inre inseculis suꝑ¬
uenientib idẽ indie iudicii. habundantes diuitias głe sue
id est habundantia bona gr̃e. Infuturo enim scło apparebit
do num dei inremuñatione credentum. quod ocłs ñ uidit
nec auris audiuit: ce hee sunt habunddantes diuitie. ut tan¬
tum detur qͣntum mens inuestigare ñ potest. Gł ita. ut de¬
p̃senti accipiatur sic. Quasi. Ideo conuiuificauit nos pͥuis
mortuos. ut ost̾nderet inscłis suꝑuemientib id est post̾is no¬
stris habundantes diuitias gr̃e sue. idest habundantia do
na que hic largiur. Deinde ittramq sententiam ꝓsequere
simul. Qnasi. Sinitias dico datas nob̾ hic uł infuturo ñ
meritis nr̃is sed inbonitate dei: diuitias dico existentes suꝑ

Expanded text:
et, sic loquitur. Unde etiam subdit: Et consedere fecit, ut judices, nos et vos, in coelestibus, non inaniter, sed fideliter jam in coelestibus Christus jam sedet, nondum autem nos, sed spe certa tenein die judicii. Quod ita dicit ut ostenderet, in re, in saeculis supervenientibus, id est in die judicii, abundantes divitias gratiae suae, ibus abundantes, etc. In futuro enim saeculo, apparebit donum Dei, in remuneratione credentium; quod oculus non vidit, nec auris audivit. Et haec sunt abundantes divitiae, ut tantum detur qpraesenti accipiatur, sic quasi dicat: Ideo convivificavit nos prius mortuos ut ostenderet in saeculis supervenientibus, id est posteris nostris, abundantes divitias gratiae suae, id est abundantia dona gratiae quae hic largitur. Deinde utramque sententiam progredere simul, quasi dicat: Divitias, dico, datas vobis hic vel in futuro, non meritis nostris, sed in bonitate Dei. Divitias dico, existentes super
Abbreviated transcription (Latin):
ciis huiꝰ scłi stude¬
at: quia ñ solum¬
sibi ip̃i. sed ceteris
obest. quib cont᷑¬
riam dat formã.
faciendo uniciiq
quod iusexigit.
tidem de deo habet. ñ cupit inmiseriis fieri diues. nec¬
ei pluris est mundus qͣm deus. karitatem dei ce ꝓrimi
qu apenitus caret cupidus. patientiam. mansuetudinẽ.
quib caret cupidus. qui nec patienter fert aduersa. nͥ
alii est mansuetus. Certa. Quasi. Hec inte habe. ꝓaliis

Expanded text:
iis hujus saeculi studeat; quia non solumibi ipsi, sed et caeteris obest, quibus contriam dat formam. faciendo unicuique quod jus exigit dem de Deo habet, non cupit in miseriis fieri dives, nec pluris est ei mundus quam Deus. Charitatem Dei et proximi qua penitus caret cupidus; patientiam, mansuetudinem, quibus caret cupidus, quia nec patienter fert adversa, nec alii est mansuetus. Certa. Quasi dicat: Haec in te habe pro aliis
Abbreviated transcription (Latin):
leo quia non M quod ꝓficit istis. Necessi¬
tate compulsus iurat. qͥa nͥ hoc faceret non crede¬
IOR. rent ei. quib ñ expedit ut noncrelant. imino ex¬
pedit ut credant: & iudeo quia plus est hic. qͣm est est. ñ.
credentis. Iaeoq ñ ait. siquis amplius facit malum est. sea
quod ampluris est. malo est. Sequitur. Deinde ueni p̃di¬
facie id est p̃sentia corporis

Expanded text:
cit quod proficit istis. Necessitate compulsus jurat, quia nisi hoc faceret, non crederent ei, quibus non expedit ut non credant, imo expedit ut credant. Et video quia plus est hoc quam, est, est; nonon credentis. Ideoque non ait, si quis amplius facit, malum est; sed, quod amplius est, a malo est. Deinde veni praediem ignotus facie, id est praesentia corporis
Abbreviated transcription (Latin):
terre uba cOꝵ.dita st̃. Tempore autẽ
implendum in posteris. Qm̃uis gͦ locutus sit p̃¬
ẽ teste. ñ ait exiturꝰ ẽ. s exiit sonus eoꝵ: qd̾ utiq ñ¬
dum erat factum. Dicendo gͦ eoꝵ ñ solum de apłis
s de eor posteris intelligi uoluit. sic̾ ⁊ illud ñ solis¬

Expanded text:
parte audita sunt. Tempore autem implendum in posteris. Quamvis ergo locutus sit prest teste, non ait exiturus est. Sed exiit sonus eorum, quod utique nondum erat factum. Dicendo ergo, eorum non solum de apostolis, sed de eorum praeteritis intelligi voluit, sicut et illud non sol
Abbreviated transcription (Latin):
ita precipit. gͦ nẽcesse
est exemplaria qui¬
dem idest figuras
celestium. id est ecclie¬
que ad celum ducitur
id est sc̃orum dequibꝰ¬
dr̃ nr̃a conuersatio
incelis est mundari¬
corꝑaliter hiispredi¬
ctis ip̃a autem cele¬
stia id est significa¬
ta per illa. scił eccł̃iã
que licet sit interra tamen celestis est¬
hostiis. necesse est mundari meliorib hostiis
quam istis idest hostia xp̃i. Pluraliter tamendicit ho¬
guit mundari. sedom̃s su: sed tamen signa eius quia
intab̾naculo nsum ministrationis p̃stabant. sanguine
mundata sunt. Non enim. Probat quod xp̃c munda

Expanded text:
ita praecipit, ergo necesse est exemplardem, id est figuras coelestium, id est Ecquae ad coelum ducitur, id est sanctorum de quibVestra conversatio in coelis est . Mundariporaliter his praedictis. Ipsa autem coestia, id est significata per illa, scilicet Ecclesiam quae, licet sit in terra tamen coelestis est. Necesse est mundari melioribus hostiis quam istis, id est hostia Christi. Pluraliter tamen dicit, hoguit mundari, sed omnes sui, sed tamen signa ejus, quia in tabernaculo usum ministrationis praestabant, sanguine mundata sunt. Non enim. Remigius Proba
Abbreviated transcription (Latin):
dierant. Quod subsequenter ostendit. Quem ad mo
id est templo: est hic celum. Differt etiam magnus sacer¬
dos qui assistit uultui dei. semꝑunus ad interpellan¬
dum ꝓnob̾. Ibi sepe offerebat hic semel. ibi in sanguine
alieno. hic in ꝓprio. Idem est gͦ sacerdos oe hostia. alio¬
quin. Quasi. Non¬

Expanded text:
endi quod subsequenter ostendit: Quemaendi quod subsequenter ostendit: Quemai erat, est hic coelum. Differt etiam magnus sacerdos quia consistit vultui Dei semper vivus ad interpellandum pro nobis. Ibi saepe offerebat, hic semel, ibi in sanguine alieno, hic in proprio. Idem ergo est sacerdos et hostia. Alioquin. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
idest presentie dei
ꝑnobis. id est ut ꝓ nob̾ interpellet ibiubi presentia dei
inͣdetur sicut est & post se trahat adeandem uidendam
Ecce aꝑte inhiis uerbis exponit apłs meliores hostias. que
est unaidest xp̃c. Et nõta quia usus loquendi sic uellet
&e appbaret scriptum esse hic scił inmanufactis sanctis¬
exemplarib uerorum. uł inmanuifacta sanc̾ta exempla¬
raueroru. que littera etiamin codicib grecis repꝑitur
Neq ut sepe. Probauit quod xp̃c per hostiam suam ce¬
lestia mundauit. mͦ probat quod meliorib hostiis. idẽ.
quo sua hostia fuit dignior & efficatior omnib aliis
quiaille hostie sepe tterate sunt sine consummatione.ħ
semel oblata adpatriam reducit. Quasi. Nunc apꝑa¬
ret uultui dei. neq uero ut sepe offerat semet ipsum id
est sepe patiatur incruce qͥa sufficit oĩbꝰ semel oblatus.
& non ost opus ꝑsingulas generationes iterari. Quod
si hiis non sufficeret. nec antiquis similiter qui redum̃¬

Expanded text:
id est praesentiae Dei pro nobis, id est ut pro nobis interpellat, ibi, ut praesentia Dei videatur sicut est, et post se trahat nos ad eamdem videndam. Ecce aperte in his verbis exponit Apostolus meliores hostias, quae est una, id est Christus, et nota quia usus loquendi sic vellet et approbaret scriptum esse hic, sciliexemplaribus verorum, vel in manufacta sancta exemplaria verorum, qualiter et in codicibus Graecis reperitur. Neque ut saepe probavit, quia Christus per hostiam suam coelestia mundavit, modo probat quod melioribus hostiis, id est quod sua hostia fuerit dignior et efficacior omnibus aliis, quia illae hostiae saepe iteratae sunt, sine consummatione. Haec semel oblata ad patriam reducit, quasi nunc apparet vultui Dei. Neque vero ita ut saepe offerat semetipsum, id est saepe patiatur in cruce, quia sufficit omnibus semel oblatus, et non est opus per singulas generationes iterari. Quod si his non sufficeret, neque antiquis qui similiter erant redim
Abbreviated transcription (Latin):
manittactis s anctis¬
scõrm. Curnon:
uera sancta. sed tm̃
sunt exemplaria
rus sacerdos non in
umbratilia. sed in¬
uera intrare debu¬
it. Unde addit: s¬
telum per illa signi¬
ficatum. ad quod:
consummationem
appareat uultu

Expanded text:
manufactis sanctistorum. Cur non? vera sancta, sed tantum, sunt exemplaria, rus sacerdos non in umbratilia, sed inera intrare debuit. Unde addit: Scoelum, per illa sigficatum; ad quid? consummationem, appareat vult
Abbreviated transcription (Latin):
unde priꝰ agebatur.
ne scił legales obseruantie te¬
manu mea. neantur. Nequis antẽ iam sub
nomine eius fillat incantos cauet. finem apłe. manꝰ sue an¬
notatione complens: ab hoc enim loco manu sua usꝙ ad finẽ
sam. & per hoc magis obediatis. Qnicũꝙ enim. Quasi opꝰ
fuit ut scberem. q pseudo instant. &e hoc est: quicum q enĩ
uolunt placere iuideis infidelib. incarne idẽ incarna lib

Expanded text:
unde prius agebatur: ne scilicet legales observantiae teneantur. Ne quis autem sub nomine ejus fallat incautos, cavet finem epistolae manus suae annotatione complens. Ab hoc enim loco sua usque ad finem sam, et per hoc magis obediatis. Quicunque enim. Quasi dicat: Opus fuit ut scriberem, quia pseudo instant. Et hoc est: Quicunque enim volunt placer
Abbreviated transcription (Latin):
erat. In hac gͦ deformitate głemur. cuiꝰ signum infronte por¬
tamus. De hac defounitate ñ erubescamus. sed gaudeamꝰ cum
apło qui dicit se głari incrnce. Poterat dicere insapientia.
inpotestate. in maiestate: &e uerum diceret. S ñ est mag
est ut me non teneat. & ego mundo ut eum non teneam. q¬
me sicut dominꝰ ait. Uenit princeps mundi huiꝰ & inme ñ
habet qͥsqmͣ. Et est sensus. Per crucem xp̃i mundi concupis¬
centie. non habent in me dominũ. nec mundus iam se. mͥ in¬
gerit. & ego contra eum sum fortis. Et nota quia ñ sine
causa utrumꝙ dix̃. scił &e sibi mundum crucifixum & se
mundo. Plerumq enim contingit. ut ħo mundum m̃te
non teneat. sed tamen mundus eum suis cupiditatib uł
occupationib astringit. & mortuus est ħo mundo. & muri¬
dus eum quasi uiuus conspiit. dum alio intentum in suis
actib ipe contendit. S neo paulus mundum cupit nec

Expanded text:
erat. In hac ergo deformitate gloriemur, cujus signum in fronte porerat. In hac ergo deformitate gloriemur, cujus signum in fronte portamus. De hac deformitate non erubescamus, sed gaudeamus cum Apostolo, qui dicit se gloriari in Christi cruce. Poterat dicere, in sapientia, in potestate, in majestate: et verum diceret. Sed est magnest, ut me non teneat, et ego mundo, ut eum non teneam. Qusicut Dominus ait: Venit princeps mundi hujus et in me non habet quidquam . Et est sensus: Per crucem Christi mundi concupiscentiae non habent in me dominium, nec mundus jam se mihi ingerit, et ego contra eum sum fortis. Et nota quia non sine causa utrumque dixit, scilicet et sibi mundum crucifixum et se mundo. Plerumque enim contingit ut homo mundum mente non teneat, sed tamen mundus eum suis cupiditatibus vel occupationibus astringit. Et mortuus est homo mundo, et mundus cum quasi vivus concupiscit, dum alio intentum in suis actibus rapere contendit. Sed nec Paulus mundum cupit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
it ibi apłs thescurum
repꝑit. quod illi insum
tem triam: ne linguam ex pauescas alienam. De qͣ¬
¶. truce. ut nonerubes cẽmꝰ eãm imp̃a fronte idẽ inpudo¬
ris domialio locauimꝰ. Ileo enim trux infronte credentium
nͥ sedes est ueretundie figctur. ut de nomine eiꝰ fides noneru¬
bescat. & magis dei głam qmͣ hominũ diligat. Signum ue¬
teris tessam̃ti cͥtumcisio mlatenti carne. signum noui testa¬
m̃tti crux in libera fronte: ibi enim occultatio. hic reuelatio
est: ideo illud subuelamine. hic reuelata facie. Crucem au¬
tem ut ineagłemur dñs suo gestaus humero ꝓ uirga regai
nobis cõmendauit. quod est grande ludibͥum impiis. grande
mift̾ium piis. Hocg opprobͥum xp̃i & dełormitatem ñ erubes¬
catus. sed ueneremur. deformitas enim ͥ reformat. Nisi de¬
formis esse uoluisset tu formam qm perilidisti ñ recepisses. Pen¬
debat gͦ in cruce deformis. s defocmitas illiꝰ puleritudo ñr̃a

Expanded text:
it, ibi Apostolus thesaurum reperit: quod illi visum am, ne linguam expavescas alienam: de qua cruce ut non erubesceremus, eam in ipsa fronte, id est pudoris domicilio locavimus. Ideo enim crux in fronte credentium, ubi sedes est verecundiae figitur, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam quam hominum diligat. Signum veteris Testamenti circumcisio in latenti carne, signum novi Testamenti crux in libera fronte. Ibi enim occultatio, hic revelatio est: ibi sub velamine, hic revelata facie. Crucem autem ut in ea gloriemur Dominus suo gestans humero, pro virga regni nobis commendavit: quod est grande ludibrium impiis, grande mysterium piis. Hic ergo opprobrium et deformitatem Christi non erubescamus, sed veneremur. Deformitas enim Christi te format; nisi deformis ille esse voluisset, tu formam quam perdidisti non recepisses. Pendebat enim in cruce deformis, sed deformitas illius pulchritudo nostra
Abbreviated transcription (Latin):
mundus eum. ut induob mortuis neut̃ neutrum uidet.
Quasi gͦ paulus nec mundi głam querebat. nec amundi
neq cirtumcisio.
Quasi: equalia sunt
creatura id est rege¬
dit̾ nouam nitam ꝑ

Expanded text:
mundus eum, ut in duobus mortuis neuter neutrum videt. Quia ergo nec Paulus mundi gloriam quaerebat, nec a mundi neque circumcisio at: Aequalia sunt  creatura, id est regeit novam vitam per
Abbreviated transcription (Latin):
tilium fidelium. & iudeorum cralentium. Et de celo idẽ
ter fidem scił de legalib nemo sit mͥ molestus ut itum
tiones telium sibi fieri. Ae re qͣntum satis erat exposita.
De cetero nemo

Expanded text:
tilium fidelium et Judaeorum credentium. Et de caetero, iter fidem, scilicet de legalibus, nemo sit molestus, ut itertiones taedium sibi fieri de re quae tum satis erat exposita. etero nemo
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiam legem seruandam docerent. Crucem p̃dicabant.
obsernantiis. hii
cogunt uos cͥcumci¬
di idẽ imꝓbitate non
ratione dͦucunt. &
id ꝓpter hoc tantum
faciunt ut ñ patian
ce octͥonianꝰ. & augustꝰ leges ꝓ mulgauert̃: ut iudei uͥcumq
eẽnit ꝓprio ritu uiuerent. & patriis cerimoniis deseruirent.
Quicumq gͥ cͥcumtisus erat. licet ixp̃m crederet qͣuasi iud̾s
habebatur ingentib : quiuͦin cͥcumcisus se non ẽẽ iudm p̃pu¬
cio p̾ferebat ꝑsecutionib tam gentilium qm uid̾orum fiebat
obnoxiꝰ. Has gͥ ꝑsecutiones hii quigalathas depͣuauerant
a eclinare cupientes. cͥcumtisionem ꝓ defensione discipulis
ꝑsuadebant. Nam nec iudi ꝑsequi eos pot̾ant nec genti¬
les. quos uidebant & proselitos circumcidẽ. & ipsos legalia

Expanded text:
ut et legem servandam docerent. Crucem praedicabant, observantiis, hi cogunt vos circumcidi, improbitate non ratione ducuntur. Et id propter hoc tantum faciunt, ut non patiantctavianus Augustus leges promulgaverunt, ut Judaei, ubicunque essent, proprio ritu viverent et patriis caeremoniis deservirent. Quicunque igitur circumcisus erat, licet in Christum crederet, quasi Judaeus habebatur in gentibus; qui vero incircumcisus se non esse Judaeum praeputio praeferebat, persecutionibus tam gentilium quam Judaeorum fiebat obnoxius. Has igitur persecutiones hi qui Galatas depravaverant declinare cupientes, circumcisionem pro defensione discipulis persuadebant. Nam nec Judaei persequi eos poterant nec gentiles quos videbant et proselytos circumcidere, et ipsos legalia
Abbreviated transcription (Latin):
pietatem. & patris
uis modestis ut non
habens timoris angu
legalis pontificis.¬
qui habet spetiem¬
ignis. Ignis autem

Expanded text:
pietatem et patris vis modestis · ut non habens timoris angullegalis pontificisqui habet speignis. Ignis autem
Abbreviated transcription (Latin):
ita continua. Ideo ta
agite. quia grauis¬
pugna est &e hoc est
quod ait. caroenim
per noua inhoc existens adũsus sp̃m hoc inbonis manife
diffidendum. quia sp̃c idest ratio gratia dei adiuta. con
uicium. cum caro concupiscit ad uersus sp̃m. cui uicio con¬
traria uirtus est: cum spiritus concupiscit ad uersus car
nem. Caro autem dicta est concupiscere. quia hoc scłm
ipsam agit anima. sic̃ auris dẽ audire. & oculus uidere:
Caro enim nichil nͥ per animam concmpiscit̾. sed concupisce¬
re dicitur. cumanima carnali concupiscentia sp̃iu reluctat᷑.
carnem igitur concupiscentem dicit carnalem delectationem
quamdecarne & acarne sp̃c habet aduersus delectationem.
quam solus habet sine carne. Ip̃ius autem carnalis concupis¬
centie causañ ẽ. inanima sola. nec in carne sola. exutroq
enim fit. quia sine utroq delectatio nulla sentitur. Hec
enim. Quasi hec contra se adũsantur & concupiscunit. quia
usq adeo. Hec sibi inuicem adñsantur ut non quecumꝙ bona

Expanded text:
ita continua, ideo ita agite, quia graviugna est. Et hoc est quod ait, caro enim per nova in hoc existens, adversus spiritum, hoc in bonis manifesdiffidendum, quia spiritus, id est ratio gratia Dei adjuta concuvitium, cum caro concupiscit adversus spiritum: cui vitio contraria virtus est, cum spiritus concupiscit adversnem. Caro autem dicta est concupiscere, quia secundum ipsam agit anima, sicut auris dicitur audire, et oculus videre, Caro enim nihil nisi per animam concre dicitur, cum anima carnali concupiscentia spiritui reluctatur. Carnem igitur concupiscentem dicit carnalem delectationem, quam de carne et a carne spiritus habet, adversus delectationem quam solus habet. Ipsius autem carnalis concupiscentiae causa non est in anima sola, nec in carne sola. Ex utroque enim fit, quia sine utroque delectatio nulla sentitur. Haec enim. Quasi dicat: Haec contra se concupiscunt, quia usque adeo, haec sibi invicem adversantur, ut non quaecunque bona
Abbreviated transcription (Latin):
tunc eritis seru. Et
est sensus. Cauete ne¬
andito nomine liber¬
tatis. impune uobis
pectandum ẽẽ arbitre¬
uicem quia tunc libieritis. Nõta quia non ꝑ affectum car¬
nis caritas est habenda. sed ꝑsp̃m: ut subiecti suit in nicem.
Omnis enim. Quasi. Ideo caritas est habendda. quia omnns
lex impletur in uno sermone idẽ. uno p̃cepto caritatis. quia

Expanded text:
tunc eritis servi. Et est sensus: Cavete udito nomine libertatis, impune vobis candum esse arbitreancto, servite invicem, quia tunc liberi eritis. Nota quia non per affectum carnis charitas est habenda, sed per spiritum, ut subjecti sint invicem. Omnis enim. Quasi dicat: Ideo charitas est habenda, quia omnis lex im
Abbreviated transcription (Latin):
qñ appareb̾ quid erimꝰ. qd̾ nc̃ adoptõne mẽmur. Itaq
ñ nature alteriꝰ s alteriꝰ qualitatis diu̾sitate. a cre¬
atura qͣi filios distinguens ait. Expectatio creatu
expectandi ẽ geminatio nãq assiduitatẽ notat.
bit qualis futura ẽ. Don enim creatura reuelatio¬
qn sit qͣlis futura ẽ. ut si diceret᷑ oꝑante pictore sub¬
iectis sͥ colorib ⁊ ad opus eius ꝑatis expectatio co
erunt. aut ñ colores ert. s qr aliam dignitatẽ habẽ
bunt. Uł simplicit̾ creatura du̾r boni: eo q̃d ma¬
nent in creatioẽ dĩ. Nł idem boni ꝑ excellentiam
dñr creatura: qr st̃ causa omĩum. Hec gͦ creatura
erpectat qr ñdum apparet qd̾ erit in reuelatione¬

Expanded text:
 apparebit quid erimus, quod nunc adoptione meremur. Itaque non naturae alterius, sed alterius qualitatis diversitate a creatura filios, quasi distinguens ait: Exspectatio creaturae, exspectandi est; geminatio namque assiduitatem notat. bit qualis futura est. Non enim creatura revelatioquando sit qualis futura est. Tanquam si diceretur: Operante pictore, subjectis sibi coloribus, et ad opus ejus paratis, exspectatio colerunt aut bunt. Vel simpliciter creatura dicuntur boni, eo quod manent in creatione Dei; vel iidem boni per excellentiam dicuntur creatura, quia sunt causa omnium. Haec ergo creatura exspectat
Abbreviated transcription (Latin):
ibi spe enim salui. Hoc capi¬
tulum obscurũ ẽ. qr ñ satis
apparet hic qͥd nẽ uocet crea¬
turã. Dicit᷑ aũ scd̾m catholi¬
cã disciplinã creatura. qͥcqͣd
fec̃ ⁊ condidit d̾s pat̾ ꝑ filiũ

Expanded text:
ibi, spe enim salvi. Hoc capitulum obscurum est, quia non satis apparet, quid nunc vocet creaturam. Dicitur autem secundam catholicam disciplinam creatura quidquid fecit et condidit Deus Pat
Abbreviated transcription (Latin):
ad
dum gͦ q̃d nos ipsi dicimͣ ⁊ ciratura ꝙ filii. s q̃d su¬
mꝰ creatura apparet. qd̾ autẽ filii. ñdum apparet. sic̾¬
ta carnis ꝑ abstinentiã mortificamꝰ. dũ adu̾soꝵ acu¬
leos ꝑ patientiã sustinemꝰ. quales nẽ apparemꝰ. fiuii

Expanded text:
d dum ergo quod nosipsi dicimur creatura et filii, sed quod sumus creatura, apparet; quod autem filii Dei, nondum apparet, sicta carnis per abstinentiam mortificamus, dum adversorum aculeos per patientiam sustinem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbaremur adoptati ẽẽ
mantem. Quasi. Sp̃m dico. clamantem. id est qui facit
quod o pater. & hanc consuetudinem in płib locis scrip¬
nat. Duo namq sunt uerba que posuit. ut posteriore in¬
t̃pretaretur pͥmum. nam hoc est abba qđ pater. Elegant̃
autẽ intelligitur ñ frustra dnarum linguarum uerba
posuisse idem significantia. ꝓpter unnersum popłm
qui de nidis && gentib inunit᷑atem fidei uocatus est. ut
autẽ uerbi eadem signifitatio. ad esdem fidei sp̃s q unitã¬
tem. Nõtandum enam quia clamor in scͥpturis nonmag
ficit ut clamemus. Misit gͦ sp̃m filii sui clamantem ab

Expanded text:
probaremur adoptati esse mantem, quasi dicat: Spiritum, dico, clamantem, id est qui facit quod et pater. Et hanc consuetudinem in pluribus locis Scripr. Duo sunt verba, quae posuit, ut posteriore interpretaretur primum. Nam hoc est abba, quod pater. Eleganter autem intelligitur, non frustra duarum linguarum verba posuisse idem significantia propter universum populum, qui de Judaeis et gentibus in unitatem fidei vocatus est, utautem verbi eadem significatio, ad ejusdem fidei spiritusque unitatem. Notandum quia clamor in Scripturis non magficit ut clamemus. Misit ergo Spiritum Filii sui clamantem Ab
Abbreviated transcription (Latin):
estimo ip̃m ꝓprie uocari sp̃m scm. Cum etiam si de sin¬
&e singłi hoc porte oportunt eum. qui ñ est uniꝰ eoium. s
in quo cõmim̾itas apparet amborum. Cur gͦ non credamꝰ.
quod etiam de filio ꝓcedat sp̃c sc̃s. cum filii quoq ip̃e sit
sp̃c : Sienim abeo non ꝓcederet. ñ post resurrectionem se
rep̃sentans. discipłis in sufflasset dicens: accipite sp̃m sc̃m.
Quid enim aliud significauit illa insufflatio. nͥ qł ꝓcedit
liere fluxum sanguinis patiente. teagit me aliquis. ego
enimsensi de me lͥtutem exisse. N am uͥtutis nomine ap¬

Expanded text:
existimo ipsum vocari proprie Spiritum, cum etiam si de sinroprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas apparet amborum. Cur ergo non credamus quod etiam de Filio procedat Spiritus sanctus, cum Filii quoque ipse sit Spiritus? Si enim ab eo non procederet, non post resurrectionem se repraesentans discipulis insufflasset eis, dicens: Accipite Spiritum sanctum . Quid enim aliud significavit illa insufflatio, nisi quod proliere fluxum sanguinis patiente: Tetigit me aliquis. Ego enim sensi virtutem de me exisse , nam virtutis nomine ap
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos intrauit non¬
sine sangume. Nel
tabernaculura quod¬
foris erat significauit
uetus testamentum.¬
o est figura figure qi
figura est ueteris testa¬
menti. Tab̾naculum
uͦ quod intus erat sig

Expanded text:
er intravit nonine sanguine. Vel tabernaculum quodforis erat significavit Vetus Testamentum.t est figura figurae, quia figura est Veteris Testai. Tabernaculum vero quod intus erat sig
Abbreviated transcription (Latin):
bulum quo significa¬
tur xp̃c igne caritatis
plenus. inquo offerun
circuttu. non extra¬
tantun sed etiamin¬
tus. que significat
xp̃m incuius cogitatio¬
ne ce sermone ce oꝑe

Expanded text:
aureum, quo significatur Christus igne charitatis plenus, id est quo offeruntcircuitu, non extratantum, sed etiam intus, quae signifiat in cujus cogitatione, et sermone et ope
Abbreviated transcription (Latin):
passiontm xp̃i iest quȩ xp̃c sustinuit. uł que me sustinere p̃¬
cepit. quẽ adhuc desunt adimpleo. id est ꝑatus sum pati & h
ñ inmeis. sed incarne mea uel desunt ñ incarne ip̃ius xp̃i. s
lia. minister dico sca̾m dispensationem dei que data est min
nob̾ idẽ adhoc factussum minister ut ei dm̃ dispensem actu ꝑ¬

Expanded text:
sti, id est quae Christus sustinuit, vel quae me sustinere praecepit. Quae adhuc, desunt adimpleo, id est paratus sum pati. Et hoc non in meis, sed in carne mea. Vel, desunt non in carne ipsius Christi, lia. Minister dico, secundum dispensationem Dei, quae data est mihi in vobis, id est ad hoc factus sum minister, ut ei demum dispensem actu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩm nnus homo una¬
ꝑsona est caput cum
qui ñ sunt in meubris xp̃i dde erat passionib xp̃i. Ideo addit᷑¬
quia de erat mñsuram implens ñ suꝑfundens. Lantum pat̾is
qͣntum expassionib tuis infecendum euit umũse passiom
xp̃i qui pasfus est incapite nr̃o. & patitur im ebris sins
Ad cõminem hanc quasi rem publicam ur̃am quisq ꝓmo
dulo suo exsoluit quoddebet. & ꝓpossessione uiriumi nr̃a rũ
quasi canonem passionum inferimus. Paritoria plenaria

Expanded text:
enim unus homo unasona est caput cum qui non sunt in membris Christi, deerat passionibquia deerat; mensuram imples, non superfundis: tantum pateris, quantum ex passionibus tuis inferendum erat universae passioni Christi, qui passus est in capite nostro, et patitur in membris suisAd communem hanc quasi rempublicam nostram, quisque pro modulo nostro exsolvimus quod debemus, et passione virium nostrarum quasi canonem passionum nostrarum inferimus. Paritio plenaria
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc enĩ mortale erat. s ñ
mortuũ: qr poterat mori
si peccaret homo.S ñ ha¬
bebat in se necessitatẽ mo¬
riendi. sic̃ hoc corpus nrm̃
potest ẽẽ egrotabile. qͣm¬
corpꝰ iam tunc erat
mortale. s ꝓpt̾ pecc̾m
necessario moriturũ
Ante pecc̾ni gͦ corpus

Expanded text:
Tunc enim mortale erat, sed non mortuum, quia poterat mori si peccaret homo, sed non habebat in se necessitatem moendi, sicut hoc corpus nostrum potest esse aegrotabile, qcorpus jam tunc erat mortale, sed propter peccatum necessario moriturum. Ante
Abbreviated transcription (Latin):
nam pietatem correcta aliqͣndo uoluntate conũti. Qa
autẽ oꝑatur hic pͥnceps in filios diffidentie. nͥoꝑa sua mala
& inpͥmis marimeq ip̃am distidentiam. & infidelitatẽ.
quasint inunci fidei ꝑ quam scit eos posse mundari: Ini
qmͣ gͦ abstinationem qͣm deus plerumq facere dr᷑ non in¬
stigando. & inspirando. sed deserendo facit. ut illi idẽ
sp̃t maligni oꝑantur infiliis diffidentie. quod d̾s debite
iusteq ꝑmutit. Sequitur. In quib peccatis & nos om̃s
uidei scił ut gentes aliqͥndo comisati sumus agentes
uitam nr̃am in desideriis carnis nr̃e idẽ inmalis con¬
cupiscentiis que excarne sunt : & etiam fatientes actu
uoluntates carnis. idẽ ea inquib caro delectatur. ut est
luxuria & huiꝰ modi: & uoluntatem cogitationũ uł meu¬
tum. idẽ ea inquib caro non delectatur. sed anima cogitat

Expanded text:
nam pietatem correcta aliquando voluntate converti. Quid nam pietatem correcta aliquando voluntate converti. Quid autem operatur hic princeps in filios diffidentiae, nisi opera sua mala? et in primis maximeque ipsam diffidentiam et infidelitatem qua sint inimici fidei, per quam scit eos posse mundari? In quam ergo obstinationem cum Deus plerumque facere dicitur non instigando et inspirando, sed deserendo facit, ut illi, id est spiritus maligni, operentur in filiis diffidentiae: quod Deus debite justeque permittit, in quibus, peccatis, et nos omnes Judaei, scilicet ut gentes, aliquando conversati sumus, agentes vitam nostram in desideriis carnis nostrae, id est in malis concupiscentiis quae ex carne sunt, et etiam facientes actu voluntates carnis, id est ea in quibus caro delectatur, ut est luxuria, et hujusmodi, et voluntatem cogitationum, vel mentium, id est ea in quibus caro non delectatur, sed anima cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
Qui pͥnceps minc etiam adhuc oꝑatur qͣntum ds̃ sunt in
filios. diffidentie. id est meis qui diffidunt de et̃nis. uel
de quorum salute nos diffidimus: & ideo ereꝑti ei sint
grati ereptori xp̃o. qui intranit indomum fortis in suo
dominatu genus humanum habeitas. & priꝰ ip̃m alliga¬
uit. idest eius cohertuit & cohibuit potestatem potestatis
sue fortiorib uinculis. & su eripuit uasa eiꝰ quecumq ꝑre¬
destinanit exipere. arbitum eorum ab eiꝰ liberans potesta¬
te. ut iłlo ũ impediente credant in xp̃m libera uoluntate
Oinde hoc opꝰ est gr̃e qͣm attulit sccłs adam. ñ nature
qͣm corrupit primus adam. filios autem diffidentie regit
iste pͥnceps idest diabolus ad arbitum suum. quod nec
ip̃e liberum ad bñfaciendum habet sed inmaximam
maliuolentiam sins scelerib obduratum. Unde nemo
sane fidei credit uł dicit hos apostatas angłos ad p̾sti¬

Expanded text:
Qui principes nunc etiam adhuc operantur, quantum Deus sinit, in Qui principes nunc etiam adhuc operantur, quantum Deus sinit, in filiis diffidentiae, id est in eis qui diffidunt de aeternis, vel de quorum salute nos diffidimus, et ideo erepti ei sint grati ereptori Christo. Qui intravit in domum fortis in suo dominatu genus humanum habentis, et prius ipsum alligavit, id est ejus coercuit et cohibuit potestatem, potestatis suae fortioribus vinculis, et sic eripuit vasa ejus quaecunque praedestinavit eripere. Arbitrium eorum ab ejus liberans potestate, ut illo non impediente credant in istum libera voluntate. Proinde hoc opus est gratiae quam attulit secundus Adam, non naturae quam corrupit primus Adam. Filios autem diffidentiae regit princeps iste, id est diabolus, ad arbitrium suum, quod nec ipsum habet liberum ad faciendum, sed in maximam malevolentiam suis sceleribus obduratum. Unde nemo sanae fidei credit vel dicit hos apostatas angelos ad pristi
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ qmuis ẽẽtis olim
scił nec etiam sentien¬
tui dico delictis. scił
dimittendo que iu¬
bentur. & peccatis
hibita. inquib de¬
lictis & peccatis ali¬
N. q̃i aũ fidem longo
usu ambulastis. de alio adalnuid declinantes: ambulastis
enim singłaris genitiuus ꝓ plurali. Ille est beekrebnb. qͥ
est pͥnceps malignorum spuum. Uł intransitiue scd̾m
aliam lttt̃am que est scđm pͥncipem sp̃m. pͥncipem dico
potestatis aeris huiꝰ id est qui habet potestatem in hoc
aere caliginoso. ñ cumom̃inib inmudo qui adista
caliginosa. de apparatu suꝑiorum angłorum. cum anglis
apostatis lapsus est tanqmͣ ad carcerem. Caliginosus
enĩ aer infernus est demonumusq ad iuditium unde
inianonica epła petri dr᷑ carterib caliginis inferni ce¬
trusus indicio sernari puniendus. Sp̃m gͦ erroris dicit
pͥncipem a eris. quia in hoc aere dominatur. Hanc enim
partem sibi usurpauit adexercendam dñationem. Et qr

Expanded text:
id est quamvis, essetis, olim scilicet nec etiam sentientui dico, delictis, scilicet dimittendo quae juet peccatis hibita, in quibus delictis et peccatis al ante fidem, longo usu, ambulastis, de alio ad aliud declinantes. Ambulastis enim singularis genitivus pro plurali. Ille est Beelzebub qui est princeps malignorum spirituum. Vel intransitive secundum aliam litteram, quae est secundum principem spirituum. Principem dico, potestatis aeris hujus, id est qui habet potestatem in hoc aere caliginoso, non cum hominibus in mundo, qui ad ista caliginosa de apparatu supernorum angelorum cum angelis apostatis lapsus est tanquam ad carcerem. Caliginosus enim aer infernus est daemonum usque ad judicium. Unde in canonica Epistola dicitur: Carceribus caliginis inferni retrusus in judicio servaretur perimendus. Spiritum ergo erroris dicit principem aeris, quia in hoc aere dominatur. Hanc enim partem sibi usurpavit ad exercendam dominationem; et quia
Abbreviated transcription (Latin):
pant᷑ uicia & estis eclificatio di impositiõe uͥtutũ.
Aꝑͥtissime ostendit᷑ ex hid u̾bis qd̾ d̾s ẽ agricola.
nos aũ dĩ agͥcultura sumꝰ qͥa colit nos ad fructum
& di edificium qr qͥ colit nos habitat in nob̾. & ita
idem ẽ ager et edificium. qd̾ ñ ẽ in reb uisibilib¬

Expanded text:
ntur vitia. Et estis Dei aedificatio, impositione virtutum. Apertissime ostenditur ex his verbis quod Deus est agricola, nos autem Dei agricultura sumus, quia colit nos ad fructum, et Dei aedificium, quia qui colit nos, habitat in nobis; et ita idem est ager, et aedificium, quod non est in rebus visibilib
Abbreviated transcription (Latin):
esset filius dei. di¬
dicit exhis que
passus est obedi¬
entiam. et con¬
summatus factuᷤ
est omnib obtem¬
perantib sibicau¬
sasalutis eterne.
appellatus adeo
pontifex scdmor¬
dinemmelchise
tus. quando indextera dei collocatus est:
H. & ipse qui consuminatus est per obedien¬
tiam passionis. fattus est sufficiens. causa salutis eterne
idest glorie eterne omnib optemꝑantib sibi. Tantum
enim ualet eiuspassio. quod omnib sufficit ad salutẽ.
que salus bene potest per eumesse. quia ip̃e est appellatꝰ
a deo qui realiter ostendit hoc non mentitur. pontifex
iuxta ordinem melchisedech. De quo id est dequa re. scił¬

Expanded text:
esset filius, didicit ex his quae passus est obedientiam, et consummatus, factus est in omnibus optemperantibus sibi causa salutis aeternae, appellatus a Deo pontifex iuxta ordinem Melchisetus quando in dextera Dei collocatus est; et ipse qui consummatus est per obedientiam passionis, factus est sufficiens causa salutis aeternae, id est gloriae aeternae omnibus obtemperantibus sibi; tantum enim valet ejus passio quod omnibus sufficit ad salutem. Quae salus bene potest per eum esse, quia ipse appellatus est a Deo, qui realiter hoc ostendit, non mentitur, pontifex juxta ordinem Melchisedech. De quo, id est de qua re, sci
Abbreviated transcription (Latin):
habere quia incer¬
te sunt. & ideo ñ est suꝑbiendum¬
cernam. inde sedtimendum. Nota qͦd non
expauit apłs diuicias sed morbum dinitiarum. ide suꝑbi¬
am. que est ũmis druntum. Grandis aumiuis est quinter di¬
uitias rsto morbo ñ temptatur. Magnus est qui ñ seideo
magnum putat quia a ies est. Quiautem id eo se magnĩ
putat. suꝑbus &e egenus est in carne crepat. incorde men-¬
ditat. inflatus est ñ plenus. Et ne sespemꝑdidisse arbitra
ab unde scił sinẽ diminutione adfruendum in ct̃nitate
dum. eternaadfruendum: illa unde bona faciamus.
ista unde boniefficiamur. Siuͦ quid fatiãt. de sins diui¬
tiis querant pcipediuites. bene agere. & diuites fieri
inopibus bonis id est p̾cipe illos bene oꝑari. ita &e dun¬
tessint inoꝑib bonis. & precipe illis tribuere sua: & hoc
muniare idẽ. communia putare que habent. & thes¬
auriare sibi fundam̃tum tonum. id est uirtutes fir
presentis sed futuri boni. aci qͦd p̃mittuntur diuitie. ñ¬

Expanded text:
habere, quia incertae sunt. Et ideo non est superbiendum inde, sed timendum. Nota quod non expavit Apostolus divitias, sed morbum divitiarum, id est superbiam, quae est vermis divitum. Grandis animus est qui inter divitias isto morbo non tentatur, magnus est qui non se ideo magnum putat quia dives est. Qui autem ideo se magnum putat, superbus et egenus est, in carne crepat, in corde mendicat, inflatus est non plenus. Et ne se spem perdidisse arbitrenabunde, scilicet sine diminutione, ad fruendum in aeternitatdum, aeterna ad fruendum: illa, unde bona faciamus; ista, unde boni efficiamur. Si vero quid faciant de suis divitiis quaerant, praecipe divites bene agere, et divites fieri in operibus bonis, id est praecipe illos bene operari, ita ut divites sint in operibus. Et praecipe illis tribuere sua: et hocmunicare, id est communia putare quae habent, et thesaurizare sibi fundamentum bonum, id est virtutes firmpraesentis, sed futuri boni, ad quod divitiae
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi .i.esau ꝑficiet frĩ suo iacob ꝑsequendo
cum. boni &̃ ex afflictionib maloꝵ ꝓficiunt:
dũ eoꝵ pacientia exercet᷑. ħł ad litt̾am hoc etiam
alit̾ potest dici. qͣr idum ei qui de esau descend̾ũt
eis tempore dauid seruiert̾.S magis in hac ꝓ¬
phia intenditur qd̃ ppłs iudõꝵ maior .i. in cultu
grã dictum est in genesi. cum ñdum nati eẽnt.
ł nascituri. sic̃ malachias dic̃ de eisde fr̃ib iã
p̃t̾itis. scił qd̾ ia cob grã sit electus ñ mito. esauuͦ
subtracta grã sit reꝑbatꝰ. Et hoc ẽ quod ait. sic̃
scͥptum ẽ in malachia. Iacob dilexi: esau autẽ

Expanded text:
sequendo eum; boni enim ex afflictionibus malorum proficiunt, dum eorum patientia exercetur. Vel ad litteram, hoc etiam aliter potest dici, quia Idumaei qui de Esau descenderuntin tempore David eis servierunt; sed magis in hac prophetia intenditur, quod gratia dictum est in Genesi, cum nondum nati essent, sed nascituri, sicut Malachias dicit de eisdem jam praeteritis scilicet quod Jacob gratia sit electus, non merito, Esau vero subtracta gratia sit reprobatus. Et hoc est quod ait, sicut scriptum est in Malachia. Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
gendos ip̃e facit ñ inuenit.
ñ ex oꝑib sicut ostendit. ñ
ꝑ meritis p̾cedentib illd̾¬
fuisse dictum. ita nec pro
futuris meritis amboꝵ¬
dictum fuisse hic ostendit.
tib mertus illud dictũ ẽ.
nͥ apposita grã ł fubtrac¬
ta. s exuocante łex uocati¬

Expanded text:
n invenit, n ex operibus, sicut ostendit: non pro meritis praecedentibus illfuisse dictum, ita nec pro futuris meritis ambdictum fuisse hic ostendit. tibus meritis, illud dictum esse. Isi apposita gratia, vel subtracta, sed ex vocante, vel ex vocat
Abbreviated transcription (Latin):
tR. fundatur idẽ erubesca¬
imicumexistima¬
re. sed corripite ut
Audiuimꝰ enim. Hic
ostenditur ratio.
cur laboris sui men¬
tionem fecerit. Qiͣ
hoc ideo p̃cipio. qͥa
inter nos ambula

Expanded text:
ut confundatum, » erubescaimicum existimare, sed corripite ut Audivimus enim. Hic ostenditur ratio, cur laboris sui mentionem fecerit. Quasi dicat: Hoc ideo praecipio, quia inter vos quosda
Abbreviated transcription (Latin):
incarnationis. Nõtũ dĩ ẽ hoc qd̾ ⁊ huiꝰ mundi disposi
ad hoc ꝓfuit. s ⁊̃ d̃s̃ illiᷤᷤ reuelauit ł manifestarut ꝑ opꝰsu¬
um ꝑ qd̾ eos aditunt. Hoc dicit ne sola
natura sufficere uicderet᷑. Ut eñi cds qͥ ẽ
natura inuisibilis. etiã a uisibilib sci¬

Expanded text:
Orig. Notum Dei est, hoc quod ex hujus mundi dispositad hoc profuit, sed et Deus illis revelavit, vel manifestavit per opus suum, per quod eos adjuvit. Hoc dicit, ne sola natura sufficere videretur. Ut enim Deus, qui natura invisibilis est, etiam a visibilibus
Abbreviated transcription (Latin):
Uel ita lege. Ira cłi uentura suꝑ omñe impietatẽ ⁊ inui¬
sticiã reuelatur de celo. qd accusat eos. qr indicauit eish
creator̃ẽ uł saluatorẽ. Ex ipsa eñĩ celi fabrica iratꝰ illio d̾s
ostencdit᷑ qui id̾o tã pulchra astra ꝯdidit. ut ꝰ ĩhis quant᷑
⁊ qm admirabilis creator eoꝵ sit. possit agnosci. ⁊ solus
tuir dep̃hendere fabricã mundi testificantẽ auẽtore dm̃
sołu diligendu. S iniusticia ⁊ impietas in eis apparet. dũ
uidentes ħ lissimulant a ui̾tate. ñ farentes unũ dm ũn hã
subdit. Eoꝵ qui uitatẽ di in iusticiã detinent qĩ qͥs dieat.¬

Expanded text:
el ita lege: Ira Dei, ventura super omnem impietatem et injustitiam, revelatur de coelo. Quod accusat eos quia indicavit eis Creatorem vel Salvatorem. Ex ipsa enim coeli fabrica iratus illis Deus ostenditur, qui ideo tam pulchra astra condidit, ut ex his quantus et quam admirabilis Creator eorum est possit agnosci, et solus , per quam potuit deprehendere fabrica mundi testificante auctorem Deum solum diligendum; sed injustitia et impietas in eis apparet, dum haec videntes dissimulant a veritate, non fatentes unum Deum. Unde subdit: Eorum qui veritatem D
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe. Dõnũ ẽ qd̾ tenent. s malũ ẽ ubi tenent. u̾tatẽ enĩ
tenent. s in iniquitate. Inuenisti er̃ dm o tu gentilis. o¬
tu philosophe. ⁊ colis ĩdołu. Inuenisti ui̾tatẽ. ⁊ eã detines
guram daret ⁊ cor. ab ipso ĩdolo faber adoret᷑ gͦ ħo quomꝰ
faber tuus ds ñ ẽ. si ħo ĩdoli faber ẽ⁊ Quis ẽ ds tinis. Q
fecit te. Qs ẽ fabri ds. Qui fecit illũ. Ergo si idołu haberet
cor ñne fabrũ adoraret qui fecit illud. Ec̃ce qͣmͣ dennent¬

Expanded text:
onum est quod tenent, sed malum est ubi tenent. Veritatem enim tenent, sed in iniquitate. Invenisti enim Deum, o tu gentilis, o philosophe, et colis idolum; invenisti veritatem, et ipsam detines guram, daret et cor, ab ipso idolo faber adoraretur. Quomodo ergo homo faber tuus Deus non est, si homo idoli faber est? Quis est Deus tuus qui fecit te? Quis est Deus fabri? Qui fecit illum. Ergo si idolum cor
Abbreviated transcription (Latin):
quam dei doctnam
commendare uole¬
głam ñad presens.
bat. sehumilem faci
ebat ut dei p̃dicatio
exaltaretur. Enm
cat. Non in occasio¬
mus. eum idest qͣm¬
ius possemus quod ñ
psendo esse uobis om̃¬
ut nobis ministrare

Expanded text:
quam Dei doctrinam commendare volgloriam non ad praesens, bat, se humilem faciebat, ut Dei praedicatio exaltaretur. Cum non in occasiomus, cum, id est qis possemus, quod non pseudo, esse vobis out nobis ministraret
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam sumus queren¬
tes głam ab honini¬
bus neq auob̾. neq
ab aliis sed adeo tãm̃i¬
Inhoc tangit pseudo¬
apłos. qui se potuis¬

Expanded text:
tiam sumus quaerentes gloriam ab hominibus, neque a vobis, neque ab aliis, sed a Deo taIn hoc tangit pseudoapostolos, qui se poti
Abbreviated transcription (Latin):
usi patientia dĩ oꝑan-¬
tur bona. reddet głam
qr fulgebunt ut solin
regno patͥs sui.⁊ honorẽ
qr ad dexterã cłĩ facti er̃t.
⁊ incorruptionẽ qr qd
habebunt ꝑmanebit
sine fine. Hõc ĩd̾o adie¬
eit. ut alia gła ⁊ alter
honor ille intelligeret᷑
ꝙͣ. in p̃senti habet᷑. In p̃¬
sent enĩ honor ⁊ gła fre
int̾ se. ut uos romani
facitis. uł qui ꝯtendũt
cũ dõ nolentes peniiere
cũ ip̃e multis modis ad
penitentiã uocet: ⁊ qͥ ñ
acquiescũt u̾tati. eñ ei ᷤ
ti .i. impunirati. diffi an¬
dentes de iudicio futo.
His inq̃m talib erit pꝰ
iudiciũ ira .i. pena ma¬
sõ die iudieii erit eis in¬
dignatio. qr sͥipsis indi¬
gnabunt᷑. ⁊ inti̾m anre
iudiciũ ptꝰ carnis absolu¬
tionẽ eis erit tͥbulatio
⁊ augustia. in anima
sola. Post iudiciũ aũe
rit ira ⁊ indignationt
addens suꝑirã. imuriã suã d̾m uindicaturũ signi¬
ficat. Uñ p̾dicta exponens. subd̃ tͥbulatio ⁊ angustia

Expanded text:
usi patientia Dei operantur bona, reddet gloriam, quia fulgebunt ut sol in regno Patris sui; et honorem, quia ad dexteram Dei sancti erunt. Et incorruptionem, quia quod habebunt permanebit sine fine. Hoc ideo adjecit, ut alia gloria et alter honor ille intelligeretur, quam in praesenti habetur. In praesenti enim honor et gloria freinter se, ut vos Romani facitis, vel qui contendunt cum Deo nolentes poenitere, cum ipse multis modis ad poenitentiam vocet. Et qui non acquiescunt veritati, cum eis id est impunitati diffidentes de Dei judicio futuro. His, inquam, talibus erit post judicium ira, id est poena maipso die judicii erit ejus indignatio, quia sibi ipsis indignabuntur; et interim ante judicium post carnis absolutionem erit eis tribulatio et angustia, in anima sola; post judicium autem erit ira et indignatio, ut addens supra iram, injuriam suam Deum vindicaturum significat. Unde praedicta exponens subdit, tribulatio et angustia.
Abbreviated transcription (Latin):
in necessaruis ad sustentatiõem: s in desid̾iis ulici¬
tis. Sic cnĩsum̃da st̃ alim̃ta: quẽ admodũ medicam̃¬
ta. fames enĩ ⁊ sitis quidã dolores st̃. urunt. ⁊ sic̃ fe¬
bres necant. nͥ alim̃toꝵ medicina succurrat q̃ p̃sto
ex consolatione munerũ d̾ĩ qͥ regnũ dĩ q̃rentib omĩa
adicienda ꝓmisit. Sic gͦ sum̃da ẽ alimonia ut medi¬
cina. s dum ad quietẽ satietatis ab indigentia tnsi¬
tur. in ip̃o tͣnsitu insidiat᷑ laqueus concupiscentie
q cũ salus cẽ debeat causa edendi. adiungit se tãqͣm
pectisseqͣm ꝑiculosa iocunditas. ⁊ sepe conat᷑ p̾ire. ut
eiꝰ causa fiat qd̃ salutis causa faciendũ erat. ⁊ sepe in¬
certũ fit utrũ adhuc necessaria corporis cura subsi¬
dium petat. an uoluptaria cupiditas fallacie mi¬
nist̾ium suppetat. Ad hoc incertũ hilarescit infelix
anima. gaudẽs ñ apparere qͥd satis sit mod̾atiomi
ualitudims. ut obtentu salutis obumbret negoci¬

Expanded text:
is ad sustentationem, sed in desideriis illicitis. Sic enim sumenda sunt alimenta quemadmodum medicamenta. Fames enim et sitis ut quidam dolores urunt, et sicut febres necant, nisi alimentorum medicina succurrat, quae praestoex consolatione munerum Dei, qui regnum Dei quaerentibus omnia adjicienda promisit. Sic ergo sumenda est alimonia ut medicina, sed dum ad quietem satietatis ab indigentia transitur in ipso transitu insidiatur laqueus concupiscentiae, et cum salus debeat esse causa edendi adjungit se tanquam pedissequa periculosa jucunditas, et saepe conatur praeire, ut ejus causa fiat quod salutis causa faciendum erat, et saepe incertum fit, utrum necessaria corporis cura subsidium petat, an voluptaria cupiditas fallaciae ministerium suppetat. Ad hoc incertum hilarescit infelix 60 anima gaudens non apparere quid satis est moderationi valetudinis, ut obtentu salutis obumbret negoti
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. ⁊ idõptꝰ cõmessationẽ ⁊ eb̾etatẽ posuit. ñ in
contentioẽ ⁊ emulati oẽ ambulemꝰ sic̃ solebant fa¬
cere se inuicẽ p̃ferendo. in quo minor inuidebat
maiori. ⁊ ita int̾ eos contentio erat ⁊ emulatio. Et
nota romanos in his tangi: ⁊ id̾o ñ ẽ cis ius glori¬
andi. hor aũ morboꝵ suꝑbia ẽ mat̾ & humane
laudis auuiditas: que c̃ hypocrisim sepe generat.
huic ñ resistitur. nisi crebris dutnoꝵ libroꝵ tes

Expanded text:
. Et ideo post commessationem et ebrietatem posuit, non in contentione et aemulatione, ambulemus, sicut solebant facere se invicem praeferendo, in quo minor invidebat majori, et ita erat contentio, id est aemulatio. Et nota Romanos in his tangi, et ideo non est eis jus gloriandi. Horum autem morborum superbia est mater, et humanae laudis aviditas, quae etiam hypocrisim saepe generat. Huic non resistitur nisi crebris divinorum librorum
Abbreviated transcription (Latin):
iest tiliis isr ł. iħi idest iosue qui duxit interram ꝓmis
ueram. nrmquam idest nullo temꝑe post hanc idest
insequenti temꝑe loqueretur sp̃c sanctuis indauid. de
secd locutus est dealia. Itaꝙ relinquitur idẽ. seruatur
adeo ꝓmittente ppło

Expanded text:
id est filiis Israel, Jesus, id est Josue qui duxit in terram promid est filiis Israel, Jesus, id est Josue qui duxit in terram promveram, nunquam, nullo tempore, posthac, id est in praesenti tempore, loqueretur Spiritus sanctus in David, de sed locutus est de alia. Itaque relinquitur, id est reservatur a Deo promittente, po
Abbreviated transcription (Latin):
Uel alio nerborum ordine. potest legi hec ltttera. qm̃
celestis. gͦ suꝑ est quosdam introire in illam. Et qͣm hoc
est. & quia hoc ñ sutficeret ad inferendum quod illatu¬
rus est addit aliud. scił & hiĩ &e cetera: ut ex hiis duob
tertium necessario inferatur. hoc modo. Quasi. Et quia
pͥorib nuntiatum est non introierurit ꝓpter increduli¬
tatem adeo it̾um determinat diem qͣndam. Quasi. qͥa
necessarium erat dicendo in dauid. hodie post tantuir
temꝑis ex quoilla dicta sunt patrib. & filii isrł inter¬
ran ꝓmissionis intrauerunt. Gñ patet qnod hec est
alia requies. Sicut & cetera: que non mutantur. Nam
si. Quasi. Uere hec est alia requies quam illa adqm̃¬
direit iosue. nam si
illa esset ñ loquere¬
tur dauid de alia¬
sea loeutuis est. E rgo
certum est ẽẽ aliam
que ꝑ islam in pale¬
stina significabat᷑.
Et hoc est quod ait: namsieis. &t¬
cetera. Uł tra continua. Nere suꝑest
quosdam intrare sicut cdauid det̾minat. namsi eis

Expanded text:
el alio verborum ordine potest legi haec littera. Quoncoelestis. Ergo superest, quosdam introire. Et quoniam, hoc est et quia hoc non sufficit ad inferendum quod illaturus est addit aliud, scilicet et hi, etc., ut ex his duobus tertium necessario inferatur hoc modo. Quasi dicat: Et quia atum est non introierunt propter incredulitatem, ideo determinat diem quemdam, quia necessarium erat, dicendo in David, hodie, post tantum temporis, ex quo illa dicta sunt patribus et filii Israel in terram promissionis intraverant. Unde patet quod haec est alia requies. Sicut, etc. Quae non mutantur. Nam si. Quasi dicat: Vere haec est alia requies quam illa ad quit Josue. Nam si illa esset, non loqueretur David de aliased locutus est. Ergo certum est esse aliam per illam in Palstina signabatur. Et hoc est quod ait: Nam si eis, etVel ita continua: Vere superest quosdam introire, sicut David terminat. Nam si eis,