comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
martyrii głam ꝑuenisse:
Non enĩ sine causa factum
putemus: quod una die.
uno in loco. unius tyranni
tolerauere sententiam:
Una die passi sunt: ut ad
Uno in loco: ne alteri roma
deess& Sub uno ꝑsecutõre:
ut ȩ̨qualis crudelitas utrũq
constringeret: Dies ergo
ꝓ merito. locus ꝓ gloria :¬
ꝑsequutor decretus est pro
uirtute Et in quo tandẽ
loco martyriũ ꝑtulerunt &
In urbe roma. quȩ princi¬
patũ e caput obtine: nati¬
onĩt. Scilice᷑ ut ubi caput
suꝑflcionis erat : ulic caput
quiesceret sc̃itatis It ubi
gentiliũ principes habita¬
bant : illic eccłarũ princi¬
pes morarent᷑ Cuius autẽ

Expanded text:
martyrii gloriam pervenisse. Non enim sine causa factum putemus quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam. Uno die passi sunt, ut ad uno in loco, ne alteri Roma deesset; sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret: dies ergo o merito, locus pro gloria, persecutor decretus est pro virtute. Et in quo tandem loco martyrium pertulerunt? In urbe Romana, quae principatum et caput obtinet nationum: scilicet ut ubi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis; et ubi gentilium principes habitarent, illic Ecclesiarum principes morarentur. Cujus aute
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłam Ecce discipulus
uxorẽ diligendã prȩdicat.
cũ magister dicat. qui
uxorẽ non odit : Non potest
meus esse discipulus.
Nunquid aliud iudex̾ nun¬
tiat. aliud preco clamat. a¬
In simul & odisse possumꝰ
& diligere. Sed si uim
prȩcepti ꝓpendimꝰ. utrũq
agere ꝑdiscretionẽ ualemꝰ:

Expanded text:
 Ecce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum Magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. . Nunquid aliud judex nuntiat, et aliud praeco clamat? An simul odisse possumus et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valem
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ timere ꝓxp̃o: Item
alio modo: Qui amat ani¬
mã suã : ꝑdet eã Noli ama¬
re : ne perdas Noli amare
in hac uita: Ne ꝑdas in ęt̃na
uita Hoc autẽ quod poste¬
rius dixi : magis habere

Expanded text:
mortem timere pro Christo. Item alio modo: Qui amat animam suam, perdet eam. Noli amare, ne perdas; noli amare in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Hoc autem quod posterius dixi, magis habere
Abbreviated transcription (Latin):
Qui & si quȩdam bona
aliquando ꝓ honestate
inchoat. in eius tamen
intentione non debet
ꝑmanere nec per bona
opera pręsentis mundi
gloriam quęrere. sed
totã spẽ in redẽptoris
sui aduentu constituat:
Vnde & ꝓtinus subdit:
Et uos similes hominib
expectantib dñm suũ:
quando reuertatur a
nuptus: Ad nuptias quip¬
pe dñs abiit: quia resur
gens amortuis ascendens
nouus homo copulauit
Qui tunc reuertitur :¬
cum nobis iam ꝑ uidiciũ
manifestatur: Bene aut̃
de seruis expectantibus
subditur. Ut cũ uenerit
& pulsauerit : confestim
aperiant ei Uenit
quippe: cum ad iudiciũ

Expanded text:
Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspequando revertatur a nuptiis. Ad nuptias quippe Dominus abiit, quia resurgens a mortuis ascendens novus homo copulavit. Qui tunc revertitur cum nobis jam per judicium manifestatur. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe cum ad judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
aspectu: sed discreto ab eis
discipulatu: apostoli per¬
uenerunt Iam uero illud.
qđ die tertio. in carne in
qua occisus fuerat de sepul¬
chro se reddidit uiuum.
& nunquã deinde mori¬
turus cũ illa ascendit in
celũ: superat etiã cuncta
que fecit Sed neq hoc
factũ ẽ in iudȩis: neq corã
eis Et dũ non hoc fecerat
quando dicebat: si opera
Non fecissem in eis quae
nemo alius fecit Nimirũ
ergo illa sunt. quȩ in eoꝵ
ualitudinib. tanta mira¬
cula salutis ostendit: quan¬
ta illis antea nemo dona¬
uit: Hȩc enĩ uiderunt.¬
& hoc eis exprobrans: ad¬
iungit & dicit: Nunc aut̃
& uiderunt. & oderunt
& me & patrẽ meũ: Sed
ut impleatur sermo qui
in lege eorũ scriptus est:
quia odio me habuerunt
gratis Eorũ legẽ dicit.
non ab ipsis inuentã: sed

Expanded text:
aspectu, sed discreto ab eis discipulatu apostoli pervenerunt. Jam vero illud, quod die tertio in carne, in qua occisus fuerat, de sepulcro se reddidit vivum, et nunquam deinde moriturus, cum illa ascendit in coelum, super etiam cuncta quae fecit. Sed neque hoc factum est in Judaeis, neque coram eis: et nondum hoc fecerat, quando dicebat: Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit. Nimirum ergo illa sunt, quae in eorum valetudinibus tanta miracula salutis ostendit, quanta illis antea nemo donavit; haec enim viderunt, et hoc eis exprobrans adjunxit, et dicit: Nunc autem et viderunt, et oderunt et me, et Patrem meum, sed ut impleatur sermo, qui inQuia odio habuerunt me gratis . « Eorum legem dicit non ab ipsis inventam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
PaIUUI sibi in presenti
& fatura uita sentiat
contrarios. atq in inferno
inferiori concrematus.
cum diabolo & omnib
deficiat impiis: Huius
uero imperialis decreti
nr̃i paginam propruis
manib roborantes suꝑ
uenerandũ corpus beati
PETRI principis apłoꝵ
pysuimus. ibiq eidem
Q apło spondentes nos
onnĩa inuiolabiliter
conseruari. & nr̃is suc¬
cessorib imperatorib¬

Expanded text:
 sibi in presenti et in futura vita senciat contrarios atque in inferno inferiori concrematus cum dyabolo et omnibus deficiat impiis. Huius vero imperialis decreti nmanibus roborantes, super venerandum corpus beati Petri principis apostolorum posuimus, ibique eidem cum apostolo spondentes nos cuncta inviolabiliter conservare, et nostris successoribus imperatorib
Abbreviated transcription (Latin):
bilia deputamꝰ. Ut intel¬
ligatur unigenitus dĩ:
nec a pat̾na maiestate
dispar. nec a materna
carne dissimilis Per
hanc fidẽ lm̃i. a patrib
nr̃is arriana est confu¬
tata ꝑfidia. qui utiq
arrius : beati Iohannis
euangelio contra dicens.
dũ uerbũ dĩ dm̃. & apud:
dm̃ esse negat. infidelita¬
tis suȩ cȩcatus obscuro.
nec patrẽ potuit uidere xc.

Expanded text:
bilia deputamus, ut intelligatur Unigenitus Dei nec a paterna majestate dispar, nec a materna carne dissimilis. Per hanc fidem, carissimi, a patribus nostris Ariana est confutata perfidia; qui utique Arius beati Joannis Evangelio contradicens, dum Verbum Dei Deum, et apud Deum esse negat, infidelitatis suae caecatus obscuritate, nec Patrem potuit videre
Abbreviated transcription (Latin):
uitus est quod perdimus
Cum ergo aliquid exteruiᷤ
a ꝓximo patimur: contra
occultũ raptorẽ interius
uigilemꝰ. Qui nunquam

Expanded text:
tus est quod perdimus. Cum ergo aliquid exterius a proximo patimur, contra occultum raptorem interius 1561 vigilemus, qui nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicate dicentes: quia ap¬
propinquauit regnum
lectissimi etiã si euange¬
liũ taceat: mundus ela¬
mat Ruinȩ nãq illius
uoces eius sunt: Qui enĩ
tot attritus ꝑcussionibus

Expanded text:
ate, dicentes, quia appropinquavit regnum charissimi, etiam si Evangelium taceat, mundus clamat. Ruinae namque illius voces ejus sunt. Qui enim tot attritus percussionibus
Abbreviated transcription (Latin):
datur priuilegio: & in¬
menso ditatur mercimo¬
nio: Iccirco dilectissimȩ
amate quam coltes.
colite quam amatis: qr
tunc eam uere colitis
& amatis si imitari uesi¬
tis de toto corde quam
laudatis. Haec namq i
bis uita de cęlo fluxit.
quam professȩ estis:
Supra usum naturȩ hall
uita est quam tenetise
sus. quẽ sequi unã cũm¬
matre debetis: Nec imme¬
rito uiuendi usum de
cȩlo quȩsistis: que uobis

Expanded text:
ndatur privilegio, et imndatur privilegio, et immenso dicatur mercimonio. Idcirco, dilectissimae, amate quam colitis, et colite quam amatis: quia tunc eam vere colitis et amatis, si imitari velitis de toto corde quam laudatis. Haec namque vita vobis de coelo fluxit, quam professae estis: supra usum naturae haec vita est, quam tenetis: sus, quem sequi cummatre debetis: nec immerito vivendi usum de coelo quaesistis, quae vobis
Abbreviated transcription (Latin):
qua illustrantur omnia:
dcires beata dĩ genitrix.
quȩ adhuc tantis in terra
prȩdicatur laudibus. non
immerito creditur hodi
rificata: quantum nouit
ille. qui eam elegit in
sua sapientia: & disponit
omnia. Quod si in domo
patris mansiones multȩ
sunt. credimus splendidi¬
orem matri hodie filiũ
prestitisse : quam sibi olim
edificauit domũ. subnixã
columnis septem: In qua
nimirũ domo. parantur
nuptiȩ ecclesiarum dĩ:
& federantur terrenis
cęlestia: In eo namq ute¬
ro uirginis. sponio im¬
mortali uirginitas con¬
secratur: ut sit totum celt¬
ste commertium: Et ideo
karissimȩ celebra te sol¬
lempniter uirginis festĩ.
quȩ cȩlestem nobis uitam
in terris ostendit: qm̃ qui
non nubent. neq nubet᷑
erunt sicut angeli incele
Nec mirum si angelis co¬
paratur uirginitas: que
angelorũ dño federe co¬
puiatur Nuptiarũ: Et
si quȩlibet uirginitas tan¬
tum erigitur. ut angelis
comparetur : multoma.¬
gis beata & gloriosa ur
go. quȩ singulari comm̃¬

Expanded text:
qua illustrantur omnia. Idcirco beata Dei genitrix, quae adhuc tantis in terra praedicatur laudibus, non immerito creditur hodierificata, quantum novit ille qui eam elegit in sua sapientia, qua disposuit omnia. Quod si in domo patris mansiones multae sunt, credimus splendidiorem matri hodie filium praestitisse, quam sibi olim aedificavit domum, subnixam columnis septem: in qua domo nimirum parantur nuptiae Ecclesiarum Dei, et foederantur terrenis coelestia. In eo namque utero Virginis, sponso immortali virginitas consecratur, ut sit totum coeleste commercium. XVI. Et ideo, charissimae, celebrate solemniter Virginis festum, quae coelestem vobis vitam in terris ostendit: quoniam qui non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo. Nec mirum si angelis comparatur virginitas, quae angelorum Domino, foedere copulatur nuptiarum. Et si quaelibet virginitas tantum erigitur, ut angelis comparetur, multo magis beata et gloriosa virgo Maria, quae singulari comme
Abbreviated transcription (Latin):
de qua gloriatur: quia
respexit inquit humili¬
tate ancillȩ̨ suȩ. ecce
enĩ exhoc beatam me
dicent omnes generatio¬
nes: Ergo primũ discen

Expanded text:
de qua gloriatur: Quia respexit, inquit, humilitatem ancillae suae: ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Ergo primum discen
Abbreviated transcription (Latin):
& ad sepulturas quorum¬
lib& scõrũ angelos ad¬
uenisse. & ad exequias eoꝵ
obsequia pręstitisse. nec¬
non & animas electorũ
usque ad cęlos cũ ymnis
& laudibs detulisse: ubi
& utriusq sexus chori.

Expanded text:
 ad sepulturas quorumlibet sanctorum angelos advenisse, et exsequiis eorum obsequia praestitisse: necnon et animas electorum usque ad coelos, cum hymnis et laudibus detulisse: ubi et utriusque sexus chori
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ mittere sed gla¬
dium : & diuidere ho¬
mines. aduersus patrẽ
& matrẽ & socrũ. ne
quis pi&atẽ religioni ante.¬
ferret : subiecit dicens:
Qui amat patrẽ aut matrẽ
plusquã me Et in can¬
tico legimꝰ canticorum 

Expanded text:
em mittere, sed gladium, et dividere homines adversus patrem, et matrem, et socrum, ne quis pietatem religioni anteferret, subjecit dicens: Qui amat patrem aut matrem plus quam me. Et in Cantico legimus canticorum
Abbreviated transcription (Latin):
uersus socrũ suã: & ini¬
mici hominis domestici
eius Hic locus ꝓpe isdẽ
uerbis in michea ꝓpħa
scribitur Et notandũ.
ubicũq de ueteri instrua¬
mento testimoniũ ponit᷑:
utrũ sensus tantũ
sermo consentiat Qui
amat patrẽ aut matrẽ
plusquã me: Non ẽ me
dignus: Et rqͣ Qui ante¬

Expanded text:
ersus socrum suam; et inimici hominis, domestici ejus. Hic locus prope eisdem verbis in Michaea propheta scribitur . Et notandum ubicumque de veteri Testamento testimonium ponitur, utrum sensus tantum, an et sermo consentiat. Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus. Et qui a
Abbreviated transcription (Latin):
de finib terrȩ ultimis :¬
ad sc̃ȩ̃ eccłȩ societatẽ prę¬
dicando conuertit. Ablu¬
tamq fonte baptismatis:
de fusca formosam reddi¬
dit: quia uitiorũ nigre¬
dine exuit: Ac uirtutum
decorauit ornatu Doc&
ipsũ euangeliũ : in quo
scrbendo: noui testamenti
consecrauit exordium:
Cui speciali priuilegio do¬
natum est: ut dñicȩ in¬
carnationis mysteria:
quȩ cuncti a scło ꝓphetę
futura p̃cinebant: ipse pri¬
mus omniũ iam facta de¬
scripserit : & credentibus
legenda transmiserit:
Quod uidelicet euangeliũ:
ad edificandã fidẽ eccłȩ
primitiue: quȩ exhebreoꝵ
maxime populo collecta
est: hebreo sermone com¬
posuit: Dilatata autem
ꝑ orbem eccła & grecis
ac barbaris in eiusdem
fidei unitatẽ. confluen¬
tibus: curauerunt p̃sules

Expanded text:
de finibus terrae ultimis ad sanctae Ecclesiae societatem praedicando convertit, ablutamque fonte baptismatis, de fusca formosam reddidit, quia vitiorum nigredinem exuit, ac virtutum decoravit ornatu: docet ipsum Evangelium, in quo scribendo Novi Testamenti consecravit exordium, cui speciali privilegio donatum est ut dominicae incarnationis mysteria, quae cuncti a saeculo prophetae futura praecinebant, ipse primus omnium jam facta descripserit, et credentibus legenda transmiserit. Quod, videlicet, Evangelium ad aedificandam fidem Ecclesiae primitivae, quae ex Hebraeorum maxime populo collecta est, Hebraeo sermone composuit. Dilatata autem per orbem Ecclesia, et Graecis ac Barbaris in ejusdem fidei unitatem confluentibus, curaverunt praesules
Abbreviated transcription (Latin):
cantantẽ. audisti: & radian¬
tẽ stellã uidisti: pastoribus
insuper euangelizantibus
credidisti: Magos preterti
tria deferentes munera.
inuisione beatis oculis con¬
spexisti: ipsa eadẽ munea
bene intelligendo. uotis
om̃ib fia̾e dõ obtulisti
Nam & cũ eisdẽ magis dñ
puerũ in prȩsepi adorq.
Sed forte conquesta. me
celatũ. eẽ. uolebas: teste
conscientia. michi narras
ante prȩsepiũ. ubi pluri¬
mũ lacrimata es non ade¬
beres Quod ut uerum
fatear. xp̃i prȩconia etũ¬
si uoluero ad iuratus. nen
tuas laudes. omnino tactꝰ¬
re queo Iccirco tuȩ te
interrogent filiȩ quas lacte
nutris: tu ea melius resera¬
bis: quȩ nescio si ꝑspeciẽ

Expanded text:
cantantium audivisti, et radiantem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquesta me dSi celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per specie
Abbreviated transcription (Latin):
nem apertius dixerat:
Ego autẽ rogaui ꝓte ut
non deficiat fides tua: &
tu aliquando conuersus.
confirma fratres tuos:
ascere ergo oues xp̃i est :¬
credentes xp̃o ne a fide
deficiant confirmare. &
ut in fide magis magisq
ꝓficiant : instanter operam
dare. Quamuis sollertius
intuendum quod eadem
pastio gregis dñici : non
uni formi. sed multimoda
est sollicitudine gerenda:
Iam & terrena subsidi a
Niecesse.ẽ. ut subditis rec¬
tor ne desint. diligenter
prȩuideat: & exempla
uirtutis simui cũ uerbo
p̃dicationis. ei slẽ sollicitus
impendat. Et si quos aut
spualibus aut etiam com¬
munibus eorũ commodis
aduersantes dep̃henderit :
horũ uiolentiȩ quantum
ual&e obsistat᷑: Ipsos quoq.
cũ forte errauerint subies¬
tos: iuxta psalmistę uocẽ.
Corripiat iustus in misedĩa
& increpet. neque oleo no¬
xiȩ consensionis eorũ corda

Expanded text:
t: Ego autem rogavi pro te, ut non deficiat fides tua: et tu aliquando conversus, confirma fratres tuos . Pascere ergo oves Christi est credentes Christo, ne a fide deficiant, confirmare, et ut in fide magis magisque proficiant instanter operam dare. Quamvis solertius intuendum quod eadem pastio gregis Dominici non uniformi, sed multimoda est sollicitudine gerenda. Nam et terrena subsidia necesse est ut subditis rector ne desint diligenter praevideat, et exempla virtutis simul cum verbo praedicationis eisdem sollicitus impendat; et si quos aut spiritualibus, aut etiam communibus eorum commodis adversantes deprehenderit, horum violentiae quantum valet obsistat: ipsos quoque cum forte erraverint subjectos, juxta Psalmistae vocem: Corripiat justus in misericordia et increpet, neque oleo noxiae consensionis eorum corda
Abbreviated transcription (Latin):
sissimũ etiam paulum : ad
fidem nominis sui xp̃s uo
cauit. e cȩlo Qui quod ꝑ¬
sequi uidebatur eccłam.
Non impietate irreligiosi

Expanded text:
sissimum etiam Paulum ad fidem nominis sui Christus vocavit e coelo; qui quod persequi videbatur Ecclesiam, non impietate irreligiosi
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ legis dm̃ in honora
Nomen enĩ dĩ ꝑ uos blasphe¬
matur Non sic apłs petri.
qui primꝰ dñicȩ executor
sententiȩ: ut ostenderet
Non inuacuũ dñi effusa
mandata. cũ posceretur a
paupere ut ei aliquid pe¬
cunie largiretur: ait:
Argentũ atq aurũ non ba¬
beo Ille gloriatur quod
non habeat argentũ neque
aurũ. uobis pudori est mi¬
nus adhuc habere quam
cupitis Est gͦ & pauperia
gloriosa. quia est & beata
pauꝑtas: sicut scriptũ est
Beati pauperes sp̃u: Iamei
non tam hoc gloriatur
petrus. quod argentũ &
aurũ Non habeat: quam
quod seruet dñi mandati
qui precepit. Nolite aurĩ
possidere : Hoc est dicere:
Uides me xp̃i discipulũ eẽ.¬
&̃ aurũ a me requiris.
Aliud nobis multo pretio¬
sius auro donauit: ut in
nomine eius operemur.
Itaq Non habeo quod non
dedit. sed quod aedit habes
in nomine dñi iħu.ssurge
& ambula Sicut gͦ qui
horrea uult congerendis
ȩdificare frumentis. dñicȩ

Expanded text:
tionem legis deum inhonoras? nomen enim dei per uos blasphematur. non sic apostolus Petrus, qui primus dominicae exsecutor sententiae, ut ostenderet non in uacuum domini effusa mandata, cum posceretur a paupere, ut ei aliquid pecuniae largiretur, ait: argentum atque aurum non habeo. ille gloriatur quod non habeat argentum atque aurum, uobis pudori est minus adhuc habere quam cupitis? est ergo et pauperies gloriosa, quia est et beata paupertas, sicut scriptum est: beati pauperes spiritu; tamen non tam hoc gloriatur Petrus quod argentum et aurum non habeat quam quod seruet domini mandatum, qui praecepit: nolite aurum possidere, hoc est dicere: uides me Christi esse discipulum et aurum a me requiris? aliud nobis multo pretiosius auro donauit, ut in nomine eius operemur. itaque non habeo quod non dedit. sed quod dedit habeo: in nomine domini Iesu surge et ambula. sicut ergo qui horrea uult congerendis aedificare frumentis domi
Abbreviated transcription (Latin):
re: Igitur qui necdum
consummatȩ uirtutis
arcẽ conscendere ualent.
generalis interim perse¬
quutionis sunt beatitu¬
dine ꝑfouendi: quatidus
a bonis paulatim ad
meliora ꝓgressi: dũ con¬
sistentẽ in planitiȩ dñm
libenter auscultant
ad hunc quandoq in
monte sedentẽ: sublimi¬
ter ascendant: Nam
quorũ adhuc edoman¬
dis instruendisq cordib
insistit. hos quasi stans.
quisitus est laborantis
affatur Quos uero lon¬
o studii spualis exerettis
promptos iamiamq
ac dociles inuenit: his
libertate ac dignitate
magistri. quasi quietus
saluator residens: mysti¬
ca queq de supernis in¬
timat Quȩ sp̃ualium
differentia ꝓfectuum :
in israhelitice plebis est
habitu pulcherrimis
expressa figuris. ubi uul¬
giis omne quibus libet

Expanded text:
re. Igitur, qui necdum re. Igitur, qui necdum consummatae virtutis arcem conscendere valent, generalis interim perfectionis sunt beatitudine perfovendi. Quatenus a bonis paulatim ad meliora progressi, dum consistenti in planitie Domino libenter auscultant, ad hunc quandoque in monte sedentem sublimiter ascendant. Nam quorum adhuc edomandis instruendisque cordibus insistit, hos quasi stans, qui situs est laborantis, affatur. Quos vero longo studii spiritalis exercitio promptos jam ac dociles invenit, his libertate ac dignitate magistri, quasi quietus Salvator residens, mystica quaeque de supernis intimat. Quae spiritalium differentia profectuum, in Israeliticae plebis est habitu pulcherrimis expressa figuris. Ubi vulgus omne quibuslibet
Abbreviated transcription (Latin):
prophetis patres eorum:
Bene exemplo adhortatus
est. quia uera dicentes.
solent ꝓsequutionẽ pati
nec tamen ideo prophetȩ
antiqui timore ꝑsequũ¬
tionis a ueritatis prȩdi¬
catione defecerunt :
Notandũ sane. quia sicut
matheus ꝑ octo quas po¬
suit beatitudines: octauã
spei nr̃e ꝑfectionẽ quae
resurrectionis gła dedica¬
tur insinuat. Ita lucas
ꝑ quattuor uirtutes am¬
plectitur cardinales:
Beati enim pauperes: qui
ꝑ temperantiã a mundi
refrenantur illecebris:
Beati esurientes: qui sua
fame commoniti. esure¬
entib esse miserendũ. &
ipsi per iustitiã miseren¬
tur ut ualent: Nam ele¬
mosynam qua xp̃o non
nr̃a donamus. sed sua red¬
dimus: iustitiã recte dici:
testatur psalmista qui
ait: Dispersit dedit
tribuimus. nemini quic¬
quam debentes: Nisi ut
inuicẽ diligamus: Beati
qui ꝑ prudentiam inter
bonum dinoscentes &
malum: occidua flere. &
ad ȩterna norunt anhe¬
lare : Beati qui ꝑ forti¬
tudinem fidei. omnia
ualent molesta tolera¬

Expanded text:
prophetis patres eorum. Bene exemplo adhortatus est, quia vera dicentes solent persecutionem pati. Nec tamen ideo prophetae antiqui timore persecutionis, a veritatis praedicatione defecerunt. Notandum sane quia sicut Matthaeus per octo quas posuit beatitudines octavam spei nostrae perfectionem quae resurrectionis gloria dedicatur insinuat, ita Lucas per quatuor virtutes amplectitur cardinales. Beati enim pauperes, qui per temperantiam a mundi refrenantur illecebris. Beati esurientes, qui sua fame commoniti esurientibus esse miserendum, et ipsi per justitiam miserentur ut valent. Nam eleemosynam qua Christo non nostra donamus, sed sua reddimus, justitiam recte dici testatur Psalmista, qui ait: Disperdit paupertribuimus, nemini quidquam debentes, nisi ut invicem diligamus. Beati qui per prudentiam inter bonum dignoscentes et malum, occidua flere, et ad aeterna norunt anhelare. Beati qui per fortitudinem fidei omnia valent molesta tolera
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ eit creatoris: Nichil
nobilus fr̃s dĩ matre in¬
uentar. quȩ se ꝓfitetur
aullã: Nichil splendidius.
ũsplendor elegit głae:
uurat enĩ beata uirgo
qua humilitas dõ semꝑ
pacet : & ideo ex nuntio
humilis ad dm̃ intendit.
cui totũ cõmittit quod
est : & quod audit. Qua ꝓpt̃¬
& nos discamꝰ do deferre.

Expanded text:
mater erat Creatoris. Nihil nobilius, fratres, Dei matre invenitur, quae se profitetur ancillam; nihil splendidius quam splendor elegit gloriae. Noverat enim beata Virgo quia humilitas Deo semper placet; et ideo ex nuntio humilis ad Deum intendit, cui totum deputat quod est, et quod audit. Quapropter et nos discamus Deo deferre
Abbreviated transcription (Latin):
ftrans xp̃o: ut in ȩternum
sit cũ ipso: Nam &̾ illam
maximã passionis ministra¬
tionẽ: multi ex ur̃o nume¬
ro ministrarunt. multi
ron ep̃i neq clerici: uine¬
nes & uirgines. seniores cũ
iunioribus: multi conui¬
gati & coniugatȩ. multi

Expanded text:
trans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationem multi ex vestro numero ministrarunt: multi non episcopi neque clerici, juvenes et virgines, seniores cum junioribus, multi conjugati et conjugatae, multi
Abbreviated transcription (Latin):
rant. facultatẽ: Nuchil. di¬
uersum nichil debemus
sentire discretũ Quia
illos & electio pares &
labor similes & finis fe¬
cit aequales .:.¬

Expanded text:
ndi facultatem, nihil diversum, nihil debemus sentire discretum, quia illos et electio pares, et labor similes, et fecit aequales
Abbreviated transcription (Latin):
& quȩ in quamlib&̾ partẽ
interpretari possunt: di¬
uino potius examini re¬
seruare iubemur Dicit
nanq apłs Nolite ante
tempus iudicare : quo ad¬
usq ueniat dñs. qui &
illuminabit abscondita
tenebrarũ : & manifesta¬
bit consilia cordium:
Si quidem & ipse petrus.
id circo se in hac dñica in¬
terrogatione cautius re
spondendo cohibebat.
quia meminit se pridẽ
inminente eius passione.
plus sibi constantie tri¬
buisse quã haberet:
spondendo uidelicet. se
esse paratũ & in carcerẽ
& in mortẽ ire cũ illo:
qui necdum erat idone¬
us instante periculo:
saltẽ confiteri quia nos¬
set illũ. uel quia fuiss&e
aliquando cum illoꝵ
nstructus ergo periculo
priore. cautius loqui
cum dño. quẽ bene di¬
dicerat humanȩ conscien¬
tiȩ statũ melius nosse.
quam ipsa se conscientia
ullateniis nosse sufficeret.
de frat̃ni quidem cordis
occultis Nichil prorsus
audet definire : de sui

Expanded text:
et quae in quamlibet partem et quae in quamlibet partem interpretari possunt, divino potius examine reservare jubemur. Dicit namque Apostolus: Nolite ante tempus judicare, quoadusque veniat Dominus, qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium . Siquidem et ipse Petrus idcirco se in hac Dominica interrspondendo cohibebat, quia meminit se pridem, imminente ejus passione, plus sibi constantiae tribuisse quam haberet, spondendo videlicet se esse paratum et in carcerem et in mortem ire cum illo, qui necdum erat idoneus instante periculo saltem confiteri, quia nosset illum, vel quia fuisset aliquando cum illo. Instructus ergo periculo priore cautius loqui cum Domino, quem bene ddicerat humanae conscientiae statum  melius nosse quam ipsa se conscientia ullatenus nosse sufficeret; de fraterni quidem cordis occultis nihil prorsus audet definire: de sui
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tamen ipse. Notandũ
quã caure & circũspecte
plus aliis diligeret: non est
ausus respondẽre. tu scis
quia amo te plus his : sed
temperata ac simplici uoce.
etiam inquit dñe: tu scis
quia amo te: Quod est
aꝑte dicere: Scĩo quidem
quia ipse te ut tu melius
nosti integro corde diligo
quantũ uero te alii dili¬
gant. michi quidẽ ignõtũ
Sed tibi sunt om̃a nota.
Cuius cautela responsionis
Nr̃ȩ ꝓfecto.ẽ. institutio
loquutionis. simul & cogi¬
tationis: ut uidelicet eus
exemplo. discamus minu
de nr̃ȩ conscientiȩ purita
prȩsumere : minus temere
de fraternȩ conscientiae
occultis iudicare. indubii
qua intentione uel neces¬
sitate gerantur inspicere
nequimꝰ: Nam de apertis
fratrũ erratibus. non solũ
potestatẽ . sed & p̃ceptũ
iudicandi ut corrigantus
habemus: dicente dño
Si peccauerit frater tuus.
increpa illũ: & si ꝑoeniteñ¬
tiam egerit: dimitte illi
Imbigua autẽ eoꝵ gesta.

Expanded text:
Qui tamen ipse notandum Qui tamen ipse notandum quam caute et circumspecte plus aliis diligeret, non est ausus respondere, Tu scis quia amo te plus his, sed temperata ac simplici voce, Etiam, inquit, Domine, tu scis quia amo te. Quod est aperte dicere: Scio quidem, quia ipse te, ut tu melius nosti, integro corde diligo: quantum vero te alii diligant, mihi quidem ignotum, sed tibi omnia sunt nota. Cujus cautela responsionis nostrae profecto est institutio locutionis simul et cogitationis, ut videlicet ejus exemplo discamus minus de nostrae conscientiae puritate praesumere, minus temere de fraternae conscientiae occultis judicare, in dubiis qua intentione vel necessitate gerantur, inspicere nequimus. Nam de apertis fratrum erratibus, non solum potestatem, sed et praeceptum judicandi ut corrigantur habemus, dicente Domino: Si peccaverit frater tuus, increpa illum: et si poenitentiam egerit, dimitte illi . Ambigua autem eorum gesta,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit iohannis diligis me
plus his: Vbi quamuis
simplicit᷑ mentio facta
terreni parentis eius pos¬
sit imelligi: non tamen
ab rẽ est. si quis nomine
iohannis. donũ supernae
generationis mysticȩ indi¬
catum uelit accipere: de
nendo testatur Rm̃i. dili¬
gamꝰ inuicem : qm̃ caritas
ex dõ est Et omnis qui.
diligit. ex dõ natus. ẽ: & co¬
gnoscit dm̃. Symon nanq
oboediens: iõhannes dicitur
dĩ gratia Et propterea rec¬
te primus apłoꝵ. cum de
amore suo requiritur.
symon iohannis. idest
ut liquido cunctis osten¬
datur . hoc. quod maiore
prȩ cęteris obdedientia dñi
ussis obsẽquitur. quod ar¬
dentiore illũ caritate am¬
plectitur. non humani
meriti: sed muneris esse
diuini. Unde & apostolus
paulus : eãdem gratia con
fortatus aiebat. quia ca
ceteris flagrãntius dnm̃
amare ꝓbatur. filius io¬
hannis cognominatur :
quia nimirũ uirtus eius¬
dem amoris. Non nisi per
gratiã sp̃c percipitur

Expanded text:
inquit, Joannis, diligis me inquit, Joannis, diligis me plus his? Ubi quamvis simpliciter mentio facta terreni parentis ejus possit intelligi, non tamen ab re est si quis nomine Joannis domum supernae generationis mystyce indicatum velit accipere, de nendo testatur: Charissimi, diligamex Deo est: et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognoscit Deum . Simon namque obediens, Joannes dicitur Dei gratia: et propterea recte primus apostolorum, cum de amore suo requiritur, Simon Joannis, id estut liquido cunctis ostendatur, hoc quod majore prae caeteris obedientia Domini jussis obsequitur, quod ardentiori illum charitate amplectitur, non humani meriti, sed muneris esse divini. Unde et apostolus Paulus eadem gfortatus aiebat: Quia chacaeteris flagrantius Dominum amare probatur, filius Joannis cognominatur, quia nimirum virtus ejusdem amoris non nisi per gratiam Spiritus percipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
qua dm̃ extoto corde.
tota anima. tota uirtute:
pximũ autẽ. tanquã nos¬
ipsos diligere iubẽmur:
t neutra harũ dilectio
sine altera ualet. eẽ. per¬
fecta: quia nec ds̃ uere
sine ꝓximo. Nec sine dõ
uere potest proximus
amnari: Unde dñs totiens
interrogato petro an se
diligeret: Et illo respon¬
dente. quod eũ ipso teste
dilgeret : Ad iungebat
ꝑsingula ita conludens
pasce oues meas: siue pa¬
sce agnos meos Acsi aꝑte
diceret Hȩc sola & ueri
est ꝓbatio integri in dnm
amoris : si erga fr̃s studue¬
ris curã solliciti exercere
laboris: Nam qui cunque
fratri opus pietatis quod
ualet impendere negligit.
minus iusto se conditorem
diligere ostendit: cuius
mandatũ in sustentanda
proximi necessitate con¬
tempnit : Quȩ profecto
caritas. qm̃ sine diuinae
gr̃ae inspiratione minime
possit haberi. tacite quo¬
dammodo dñs insinuat:
qui petrũ de illa inter¬
rogans. symonem eum
aohannis. quod nunquam
alias̃ cognominauit: Symon

Expanded text:
um ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum autem tanquam nosipsos diligere jubemur: et neutra harum dilectio sine altera valet esse perfecta; quia nec Deus vere sine proximo, nec sine Deo vere potest proximus amari. Unde Dominus toties interrogato Petro an se diligeret, et illo respondente quod eum ipso teste diligeret, adjungebat per singula ita concludens: Pasce 644 oves meas, sive pasce agnos meos. Ac si aperte diceret: Haec sola et vera est probatio integri in Dominum amoris, si erga fratres studueris curam solliciti exercerlaboris. Nam quicunque fratri opus pietatis quod valet impendere negligit, minus justo se Conditorem diligere ostendit, cujus mandatum in sustentanda proximi necessitate contemnit. Quae profecto charitas, quoniam sine divinae gratia inspirationis minime possit haberi, tacite quodammodo Dominus insinuat, qui Petrum de illa interrogans, Simonem eum Joannis, quod nusquam alias, cognominat. Simon,
Abbreviated transcription (Latin):
hic orbis: & ipsa sibi elemen.¬
torũ succedentiũ mom̃tanea
uicissitudo testatur Uidẽte
ergo si potest aliquid esse.
cui possit pat̾ & filius com¬
parari: quia talis est filius.
qualis & pater: Non enim
ipse unum cum patre se¬
diceret: nisi talẽ se de patre
qualis est pat̾ sciret: Ratio
quidem quȩ apud grecos
logos runcupatur: quȩ in¬
ter patrẽ uel filiũ ꝑsonas
uel uocabula distinguit.
Quia & ipse filius ratio di¬
citur: quȩ tam̃ ratio multis
nominibus appellatur :
Modo uerbũ. modo uirtus
modo sapientia. modo dex¬
tera. modo brãchiũ. modo
margarita. modo thesauru
modo retia. modo arãtrũ.
modo fons. modo petra.
modo lapis angularis.
modo homo. modo agnus.
modo uitulus. modo ãquila.
modo leo. modo uia ueritas
& uita. Cum sit ds̃ omnia
in om̃nibus: ut ꝑhȩc uoca¬
bula diuinarũ dispositionũ
mysteria cognoscantur. ⁊ion
ut ipsa maiestas filii dĩ prõ.¬
priȩ definita monstrẽtur:

Expanded text:
hic orbis, et ipsa elemenhic orbis, et ipsa elementorum sibi succedentium momentanea vicissitudo testatur. Vide ergo si potest aliquid esse cui possit Pater et Filius comparari; quia talis est Filius qualis et Pater. Non enim ipse se unum cum Patre diceret, nisi talem se de Patre, qualis est Pater, sciret. Ratio quaedam, quae apud Graecos λόγος nuncupatur, quae inter Patrem et Filium personas vel vocabula distinguit, quia et ipse Filius ratio dicitur: quae tamen ratio multis nominibus appellatur, modo verbum, modo virtus, modo sapientia, modo dextera, modo brachium, modo margarita, modo thesaurus, modo retia, modo aratrum, modo fons, modo petra, modo lapis angularis, modo homo, modo agnus, modo vitulus, modo aquila, modo leo, modo via, veritas et vita, cum sit Deus omnia in omnibus: ut per haec vocabula divinarum dispositionum mysteria cognoscantur, non ut ipsa majestas Filii Dei proprie definita monstretur
Abbreviated transcription (Latin):
dor est enĩ lucis ę̧ternȩ &
imago inuisibilis dĩ: Eoquod
& imago solis lux sua sit. quȩ
de eõdẽ sole ꝓcedit: Quip¬
pe cũ constet lumen illud
deitatis estimari. conp̾hendi
& definiri non posse: Et¬
ideo pręmoneo ut tantum
de unitãte substantiȩ spua¬
liter credatis: & uerũ filiũ
de uero patre cognoscatis:
De qualitate autem rei re¬
quirere non debeatis: quia
ds̃ credi se uoluit non iudi¬
cãri nec examinari: quia
qualis aut quantus sit sciri
Non potest: Hoc enĩ ꝓpħȩ :
hoc apłi predicarunt:
Deniq ꝓ captu: ꝓ uiribus:
ꝓ fide nr̃a intueamur ds̃
quid sit: & uideãmus anei
possit aliquid comparari:
Certe hoc est ds̃: quod &
cum dicit᷑ non potest dici:
Cum estimat᷑: Non potest
estimari. Cum comparat᷑:
Non potest comparari Cũ
definitur. Ipsa definitione
crescit: quia cęlũ manu
sua cooperit : pugno omnẽ
mundi ambitum elaudit:
quẽ totũ om̃ia nesciunt : &¬
metuendo sciunt: Cuius no.¬
mini & uirtũti famulatur

Expanded text:
dor est enim lucis aeternae, et imago invisibilis Dei, eo quod et imago solis lux sua sit, quae de eodem sole procedit. Quippe cum constet, lumen istud divinitatis aestimari, comprehendi et definiri non posse, ideo praemoneo ut tantum de unitate substantiae spiritualiter credatis, et Filium verum de vero Patre cognoscatis. De qualitate autem rei requirere non debetis: quia Deus credi se voluit, non dijudicari, nec examinari; quia qualis aut quantus sit, sciri non potest. Hoc enim Prophetae hoc Apostoli praedicaverunt. Denique pro captu, pro viribus, pro fide nquid sit, et videamus an ei possit aliquid comparari. Certe hic est de quo et cum dicitur, non potest dici; cum aestimatur, non potest aestimari; cum comparatur, non potest comparari; cum definitur, ipsa definitione sua crescit. Qui coelum manu sua operit, pugno omnem mundi ambitum claudit. Quem totum omnia nesciunt, et metuendo sciunt. Cujus nomini et virtuti famulatur
Abbreviated transcription (Latin):
choat. cũ ipsũ quẽ amat
uiderit. in amore ampliꝰ
ignescit Contẽplatiua gͦ
uita minime aufertur:
quia subtracta prȩsentis

Expanded text:
cipit, cum ipsum quem amat viderit, in amore amplius ignescit. Contemplativa ergo vita minime aufertur, quia subtracta praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
quia in effabilit̾ gr̃a repleta
est: Quã dep̃cantes uene¬
ramur. & uenerantes depre¬
cam᷑: ut ipsa ꝓ nob̾ inter¬
cedere dignetur apud dñm
nr̃m dĩ filiũ quẽ de se ge¬
nuit incarnatũ : qͥcum dõ
gnat ds̃. ꝑ om̃a scła scłoꝵ. am̃:

Expanded text:
iam ineffabiliter gratia repleta est. Quam deprecantes veneramur, et venerantes deprecamur; ut ipsa pro nobis intercedere dignetur apud Dominum nostrum, Dei Filium, quem de se genuit incarnatum, qui cum Deo gnat D
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ in gła sedere ad dexte¬
ram patris non ignoras:
O̾ beatissima & gloriosa
celebratio Noctis huius.
in qua uirgo mirabilis
MARia cum laudib cęle¬
stis militiȩ poli aula cũ
in effabili triumpho exci

Expanded text:
ua gloria sedere ad dexteram Patris non ignoras. O beatissima et gloriosa celebratio noctis hujus! in qua virgo venerabilis Maria cum laudibus coelestis militiae poli aulam cum ineffabili triump
Abbreviated transcription (Latin):
credere si non iã cõpleta
sunt om̃ia quȩcũq prȩ¬
dixit ꝑ eam qui ipsam
repleuerat. sp̃c ueritatis
Ecẽs enĩ inquit exhoc
beatã me dicent omnes
generationes: Ergo quando
hec scã & uenerabilis uirgo
dicebat: Nescio fr̃s uel si
paucis in eadẽ gente iudę¬
orũ Nota fuisset: Loque¬
batur tam̃ cũ fide : & prȩ¬
dicabat quȩ futura noue¬
rat Dicebat aut̃ humilis
ancilla quȩ se beatã noue¬
rat: ecce enĩ exhoc beatã
me dicent om̃s generati¬
ones: Qua ꝓpt̃ quȩso.
respicite terras quas cũq
sol suo Illustrat lumine :¬
& udete qm̃ Nulla iam
pene est natio nullaq

Expanded text:
credere, si non jam completa sunt omnia, quaecunque praedixit per eam, qui ipsam repleverat Spiritus veritatis. Ecce enim, inquit, ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Ergo quando haec sancta et venerabilis Virgo dicebat, nescio, fratres, vel si paucis in eadem gente Judaeorum nota fuisset; loquebatur tamen cum fide, et praedicabat quae futura noverat. Dicebat autem humilis et ancilla, quae se beatam noverat: Ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes. Quapropter, quaeso, respicite terras quascunque sol suo illustrat lumine, et videte, quoniam nulla jam pene est natio, nullaqu
Abbreviated transcription (Latin):
sua carne : sed ut cũ dia¬
Utrũ sane cũ uitiis & de¬
formitatib suorũ corpoꝵ
resurgant: quicũq in eis
uitiosa & deformia mem¬
bra gestarunt. in reqͥrendo
laborare quid opus est a
Neq enĩ enĩ fatigare nos
deb& incerta ẽoꝵ habitu¬
do uel pulchritudo: quoꝵ
erit certa & sempiterna
damnatio: Nec moueat.
quomodo erit in eis corpꝰ
incorruptibile : si dolere
poterit. aut quomodo
corruptibile : si mori non
poterit: Non est enim
uera uita FNisi ubi felicit᷑̃
uiuit᷑. nec uera incorrup.¬
tio : nisi ubi salus nullo

Expanded text:
sed ut cum diaUtrum sane ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quicunque in eis vitiosa et deformia membra gestarunt, inquirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat, quomodo in eis erit corpus incorruptibile, si dolere poterit; aut quomodo corruptibile, si mori non poterit. Non est enim vera vita, nisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo
Abbreviated transcription (Latin):
nunc corpus animale di¬
citur. quod tamen corpus
quantũ attinet ad corrup¬
tionẽ quȩ nunc ad grauat
animã. & uitia qͥb caro
aduersus sp̃m concupiscit.
tunc non erit caro sed
corpus. qr cȩlestia corpora
ꝑhibentur: Propter quod
dictũ ẽ: Caro & sanguis
regnũ dĩ non possidebunt:
Et tanquã exponens quid
dixerit : Neq corruptio
inquit incorruptionem
possidebit: Quod prius
dixit caro & sanguis. hoc
posterius dixit corruptio
Et qđ primũ regnũ dĩ. hoc
posterius dixit᷑ incorrup¬
tionẽ: Quantũ autem
attin& ad substantiam:
etiam tunc caro erit.
ꝓpt̃ quod & post resur¬
rectionẽ corpus xp̃i caro
appellata ẽ Sed ideo ait
apłs: seminatur corpus
animale ÷ resurget corp
tunc concordia carnis &
sp̃s : uiuificante sp̃u sine
sustentaculi alicuus in¬
dulgentia subditã carnẽ.
ut nichil nobis repugn&
ex nobis Sed sicut fõris
neminẽ: ita nec intus nos
ipsos patiamur inimicos:¬

Expanded text:
unc corpus animale dicitur, quod tamen corpus,quantum attinet ad corruptionem, quae nunc aggravat animam, et vitia quibus caro adversus spiritum concupiscit, tunc non erit caro, sed corpus, quia et coelestia corpora perhibentur. Propter quod dictum est, Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt: et tanquam exponens quid dixerit, neque corruptio, inquit, incorruptionem possidebit . Quod prius dixit, caro et sanguis; hoc posterius dixit, corruptio: et quod prius, regnum Dei: hoc posterius, incorruptionem. Quantum autem attinet ad substantiam, etiam tunc caro erit. Propter quod et post resurrectionem corpus Christi, caro appellata est . Sed ideo ait Apostolus, Seminatur corpus animale, resurget corpus tunc concordia carnis et spiritus, vivificante spiritu sine sustentaculi alicujus indigentia subditam carnem, ut nihil nobis repugnet ex nobis; sed sicut foris neminem, ita nec intus nos ipsos patiamur inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
statura pusillus erat Et
prȩcurrens ascendit in ar̾¬
borẽ sẏchomorũ ut uidẽ¬
ret illũ: quia inde erat
transiturus Quȩ impossibi¬
lia sunt apud homines. pos¬
sibilia sunt apud dm̃ Ecce
enĩ camelus deposita gybbi
sarcina. ꝑ foramen acus
transit: hoc est diues & pu¬
blicanus. relicto onere di

Expanded text:
usillus erat, et praecurrens, ascendit in arborem sycomorum, ut videret illum, quia inde erat transiturus. Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum . Ecce namque camelus deposita gibbi sarcina per foramen acus transit , hoc est, dives et publicanus, relicto onere di
Abbreviated transcription (Latin):
ut. ex ipsis uirginib con¬
stet ea quȩ dicitur sponsa:
Tanquã si om̃ib xp̃lanis
in eccłam concurrentib:
filui ad matrẽ concurrere
dicant᷑. cũ ipsis filiis con¬
gregatis: constet ea quȩ
dicitur mater Nunc enĩ
desponsata est eccła. &
uirgo est ad nuptias ꝑ¬
ducenda: idest cum se
contineat a corruptione.
sȩculari Illo autẽ tem¬
pore nub&: qua uni¬
uersa mortalitate prę¬
tereunte immortali con-¬
iunctione fȩtatur:
Desponsaui inquit uos:
uni uiro uirginẽ castã
uirginẽ. a plurali ad sin-¬
gularem concludens.
ideo & uirgines dici
possunt: & uirgo: Cur
Sed uidemus nunc in eni¬
giate : tunc autẽ facie
ad faciem: Et nunc ex

Expanded text:
ut ex ipsis uirginibus constet ea quae dicitur sponsa, tamquam si omnibus christianis in ecclesiam concurrentibus filii ad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. nunc ergo desponsata est ecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur sed uidemus nunc in aenigmate, tunc autem facie ad faciem; et nunc ex
Abbreviated transcription (Latin):
impenderit: Omni gene¬
ri atq ordini hominũ.
datur in hac uirtute
consortiũ: quia possunt
esse ꝓposito paress et in¬
pares censu: Nec inter¬
est quantũ sint in ter¬
qui in sp̃ualib bonis in¬
ueniuntur ęquales :
Beata igit᷑ illa pauꝑtas. .iiii.¬
quȩ rerũ temporalium
amore non capitur. nec
mundi opib augeri ap¬
pecit : sed cȩlestib bonis
ditescere concupiscit:

Expanded text:
impenderit. Omni geneimpenderit. Omni generi atque ordini hominum datur in hac virtute consortium, quia possunt esse proposito pares, et impares censu; nec interest quantum sint in facqui in spiritalibus bonis inveniuntur aequales. Beata igitur illa paupertas, quae rerum temporalium amore non capitur, nec mundi opibus augeri appetit, sed coelestibus bonis ditescere concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
auferret formidinem ser.
ipsius sententiȩ ꝓtestant᷑.
ut qui ad ȩternã beati¬
tudinẽ ꝑuenire deside¬
rant: gradus felicissime
ascensionis agnoscant:
ess& ambiguum: si dicens
beati pauperes: Nichil
adderet de intelligenda
pauperũ qualitatẽ Et
sufficere uideretur ad
ꝓmerendũ regnũ cȩlorũ.
ea sola inopia.: quã multi
sub dura & graui necessi¬
tate patiuntur Sed cũ
ait bẽati pauperes sp̃u.
ostendit eis regnũ cęloꝵ
tribuendũ: quos humilitaᷤᷤ
comendat animorũ magiᷤ
quã indigentia facultatũ:
Dubitari autẽ non potest̃.
qđ humilitatis istius bonũ.
facilius pauperes quam
diuites assequantur : dum
& illis intenuitate ami¬
ca est mansuetudo: & istiᷤ
in diuitiis familiaris ela¬
tio Uerumtam̃ & inple¬
risq diuitib inuenitur
hic animꝰ. qui abundan¬
tia sua Non ad tumorẽ
superbiȩ.  sed ad opera
benignitatis utatur: idq
ꝓlucris maximis nume¬
ret  quod ad releuandã
miseriã alieni laboris

Expanded text:
auferret formidinem serviipsius sententiae protestantur: ut qui ad aeternam beatitudinem pervenire desiderant, gradus felicissimae ascensionis agnoscant. esset ambiguum, si dicens, Beati pauperes, nihil adderet de intelligenda pauperum qualitate; et sufficere videretur ad promerendum regnum coelorum ea sola inopia quam multi sub gravi et dura necessitate patiuntur. Sed cum dicit, Beati pauperes spiritu, ostendit eis regnum coelorum tribuendum quos humilitas commendat animorum magis quam indigentia facultatum. Dubitari autem non potest quod humilitatis istius bonum facilius pauperes quam divites assequantur: dum et illis in tenuitate amica est mansuetudo, et istis in divitiis familiaris elatio. Verumtamen et in plerisque divitibus invenitur hic animus qui abundantia sua 368 non ad tumorem superbiae, sed ad opera benignitatis utatur, idque pro lucris maximis numeret quod ad relevandam miseriam alieni laboris
Abbreviated transcription (Latin):
exercendũ : omne quidẽ
tẽpus promptũ. sed illud
est studiosius obseruan¬
dũ: quod apostolicis
accipimꝰ traditionibus
consecratũ: Sicut etiã
decimꝰ hic mensis morẽ
refert ueteris instituti.
ut tria illa de quibus
locutꝰ sum: diligentius
ex equamur Oratione
enĩ. ꝓpitiatio dĩ quęrit᷑.
ieunio concupiscentia
carnis extinguit᷑: elemo¬
sẏnis : peccatã redimunt᷑.
Simulq ꝑ om̃a dĩ in nobis
imago renouatur: si & in
laudẽ eiꝰ semꝑ paratii &
ad purificationẽ nr̃am sine
cessatione sollicite & ad
sustentationẽ ꝓximi in¬
desinent̾er sumꝰ intenti:
Hȩc triplex obseruantia
dilectissimi: omniũ uirtu¬
tũ cõprehendit effectꝰ:
inseparabiles facit: quia
in orationib ꝑmanet fideᷤ
recta : in ieuiniis in no¬
cens uita: in elemosynis
mens benigna Quarta
igit᷑ & sexta feria ieiune¬
mus. sabbato autẽ ad
beatissimũ U apo¬
stolũ uigilias celebremꝰ.

Expanded text:
exercendis omne quidem exercendis omne quidem tempus acceptum, sed illud est studiosius observandum, quod apostolicis accepimus traditionibus consecratum; sicut etiam decimus hic mensis morem refert veteris instituti, ut tria illa de quibus locutus sum diligentius exsequamur. Oratione enim propitiatio Dei quaeritur, jejunio concupiscentia carnis exstinguitur, eleemosynis peccata redimuntur ; simulque per omnia Dei in nobis imago renovatur, si et in laudem ejus semper parati, et ad 43 purificationem nostram sine cessatione solliciti, et ad sustentationem proximi indesinenter simus intenti. Haec triplex observantia, dilectissimi, omnium virtutum comprehendit effectus. sancto inseparabiles facit. Quia in orationibus permanet fides recta, in jejuniis innocens vita, in eleemosynis mens benigna. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatissimum apostolum Petrum vigilias cele
Abbreviated transcription (Latin):
directꝰ in dm̃. nec inter
secunda suꝑbiat: nec int̃
aduersa deficiat. Quod
placet dõ. placeat & nobiᷤᷤ
de om̃i m̃sura munerũ
ipsius gaudeamꝰ: Qui bene
usus ẽ magnis. bene̾ utat᷑
& modicis Iam nob̾ co-¬
pia÷ quã parcitate con-¬
sulit᷑. nec in sp̃ualib lu¬
cris. angustia grauabim᷑
fructuum : si fecunditas
non arescat animorũ:
Oriat᷑ de cordis agro. qđ
t̃ra non dedit: semꝑ illi
qđ largiatir occurrit
cui bene uelle ñ deficit:
Ad om̃ia gͥ. dilectissimi ope¬
ra pietatis: omniũ nobis
qualitas prosit annorĩ:
nec beniuolentiã xp̃ianã
difficultas tẽporalis i¬
pediat: Nouit dñs uasa
hospitalis uiduȩ in opus
pictatis suȩ uacuata cõ¬
plere Nouit in aquas
uina conuertere. nouit
de paucissimis panibus.
milia esurientiũ satura
tuit augere dando. po¬
test multiplicare sum̃
maximȩ ad religiosas
ꝑtinent actionẽs. oratio
scilic& et ieiuniũ. &
elemosyna: Quib ad

Expanded text:
directus in Deum nec inter directus in Deum nec inter secunda superbiat, nec inter adversa deficiat. Quod placet Deo, placeat et nobis. De omni mensura munerum ejus gaudeamus. Qui bene usus est magnis, bene utatur et modicis. Tam nobis copia quam parcitate consulitur. Nec in spiritalibus lucris angustia gravabimur fructuum, si fecunditas non arescat animorum. Oriatur de cordis agro, quod terra non edidit. SEMBER ILLI, quod largiatur, occurrit, cui bene velle non deficit. Ad omnia igitur, dilectissimi, opera pietatis, omnium nobis qualitas prosit annorum, nec benevolentiam christianam difficultas temporalis impediat. Novit Dominus vasa hospitalis viduae in opus pietatis suae vacuata complere ; novit aquas in vina convertere ; novit de paucissimis panibus quinque millia esurientium saturartuit augere dando, potest multiplicare sumenmaxime ad religiosas pertinent actiones, oratio scilicet, jejunium, et eleemosyna, quibus