comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mysteria. quȩ in canticis canticoꝵ sanctus
Salomon repletus añi spu resultauit.
Constitue dñm um recumbentẽ in con¬
uiuio. reclinantem se loħm supra pectꝰ euis.
mirantes alios quod seruus supͣ dñm re¬
dinaret: qđ caro illa peccatrix supͣ templũ
uerbi recumberet. quod anima illa carnis
uinculis innexa. aulam diuinȩ plenitu
dinis scrutaretur. Hȩc gͦ mirantib aliis:
respondit anima loħis: Eusca sum & de¬
cora. filiȩ ierusalem. Eusca ꝑ culpam: de¬
cora ꝑ grãm. Dicit & caro. fusca sum &
decora. Fusca puluere. scłari quem certan¬
do collegit. decora oculo sp̃itali qͦ mundi
huiꝰ puluerem squaloremq detersit:
Fusca ꝑ uicium. sed decora iam ꝑ lauachrũ.
quo abluit om̃e delictum. Fusca sum qͥa
peccaui. decora quia iam me diligit xp̃c.
Q uam religauerat in eua. recepit ex
uirgine: suscepit ex maria. Dicit etiam
sẏnagoga. cuiꝰ mysteria hoc loco plerisq¬

Expanded text:
mysteria, quae in Canticis canticorum sanctus mysteria, quae in Canticis canticorum sanctus Salomon repletus domini spiritu resultauit. constitue dominum Iesum recumbentem in conuiuio, reclinantem se lohannem supra pectus eius. mirantes alios, quod seruus se supra dominum reclinaret. quod caro illa peccatrix supra templum uerbi recumberet. quod anima illa carnis uidinis scrutaretur. Haec ergo mirantibus aliis, respondit anima Joannis: Fusca sum et decora, filiae Jerusalem; fusca per culpam, decora per gratiam. Dicit et caro, fusca sum et decora; fusca pulvere saeculari, quem certando collegit, decora oculo spiritali, quo mundi hujus pulverem squaloremque detersit: fusca per vitium, sed decora jam per lavacrum, quod abluit omne delictum: fusca sum quia peccavi, decora quia jam me diligit Christus; quam relegaverat enim in Eva, recipit in virgine, suscipit ex Maria. 23. Dicit etiam Synagoga, cujus mysteria hoc loco plerisq
Abbreviated transcription (Latin):
in iuuentute correxit. Piscator erat cũ
frẽ suo. uidit dnm̃ um cum plicaret
retia sua. & audiuit dicentem: uenite. fa¬
ciam uos piscatores hominum: Et reli¬
ctis retib suis & patre: secutus est eum:
Uiam scłi ceꝑat currere: sed auditis impe¬
riis deseruit uiam mundi. secutꝰ ẽ xp̃m.
Probauit quia in eo corrigit iuuenior
uiam suam. si xp̃i uerba custodiat: dicens
ad eum. diligamꝰ ubera tua suꝑ uinum.
sic tam̃ bibens: ut ñ absorberetur uino.s
grã eius leticiam cordis hauriret: ñ corpo¬
ris ebrietate titubaret. Deniq bibens
hoc uinum aꝑuit oculos suos. & uidit
uian rectam: reliquit tortuosas uias di¬
cens: equitas dilexit te: Hoc est: ñ flexu¬
osa itinera te sequuntur. sed solus ad te
potest iusticiȩ trames ꝑuenire. Q ui
enim diligit iusticiam: ñ se auertit axp̃o.
Q uom̾ enim arbitrium iusti remunera¬
torẽq meritoꝵ: innocens metuat consci¬
entia: In hoc gͦ uiuene spectato magna

Expanded text:
in iuuentute correxit! piscator erat cum in iuuentute correxit! piscator erat cum fratre suo; uidit dominum Iesum, cum plicaret retia sua, et audiuit dicentem: uenite, faciam uos piscatores hominum, et relictis retibus suis et patre secutus est eum. uiam saeculi coeperat currere, sed auditis imperiis deseruit uitam mundi, secutus est Christum, probauit, quia in eo corrigit iuuenior uiam suam, si Christi uerba custodiat, dicens ad eum: diligamus ubera tua super uinum, sic tamen bibens, ut non absorberetur uino, sed gratia eius laetitiam cordis hauriret, non corporis ebrietate titubaret. denique bibens hoc uinum aperuit oculos suos et uidit uiam rectam, reliquit tortuosas uias, dicens: aequitas dilexit te, hoc est: \'non flexuosa itinera te sequuntur, sed solus ad te potest iustitiae trames peruenire\'. qui enim diligit iustitiam, non se auertit a Christo; quomodo enim arbitrum iusti remuneratoremque meritorum innocens metuat conscientia? In hoc ergo iuuene spectato magna
Abbreviated transcription (Latin):
quid clamare deberet. R espondit enim.
Quid clamabo: Unde dictum esꝰ ł ei:
Om̃is caro fenum. uerbum autẽ dñi ma¬
net in ȩternum: Et ꝓphetica uoce clama¬
uit. Uterq igitur iuiuenis predicandus.
ille tam̃ serus: Hic cautꝰ. Iile seipso con¬
tentus & nunquã sibi solus. iste pulchr̃a¬
ȩtati lubricȩ disciplinam assciscens silen¬
tii: nec adhuc sibi abundans. sed aliis se
timens credere. quęrens tam̃ a iuuentu¬
te congregare. quȩ in senectute & sibi
& ꝓximis suis ꝓsint. ne dicatur ei: quȩ
in iuuentute ñ collegisti quomͦ inueni¬
es in senectute. Ergo is si in consilio sed̾it
senioꝵ. manũ adhibebit orisuo. ut audi¬
ens sententias. colligat quod sibi ad ma¬
turiorem seruet ȩtatem. quẽ admodũ
maria cum uerba xp̃i audiret. confere¬
bat ea omĩa in corde suo: quẽ admodum
lołis cum caput suum supͣ pectꝰ inu dñi
reclinaret: hauriebat ꝓfunda secreta
sapientiȩ: En tͥ iuuenem qͥ uiam suam

Expanded text:
quid clamare deberet; respondit enim: quid clamare deberet; respondit enim: quid clamabo? unde dictum est ei: omnis caro faenum, uerbum autem domini manet in aeternum, et prophetica uoce clamauit. Uterque igitur iuuenis praedicandus. ille tamen serius, hic cautus; ille se ipso contentus et numquam sibi solus, iste pulchram aetati lubricae disciplinam adsciscens silentii nec adhuc sibi abundans, sed aliis se timens credere, quaerens tamen a iuuentute congregare. quae in senectute et sibi et proximis suis prosint, ne dicatur ei: quae in iuuentute non collegisti, quomodo inuenies in senectute? ergo is, si in consilio seniorum sederit, manum adhibebit ori suo, ut audiens sententias colligat, quod sibi ad maturiorem seruet aetatem: quemadmodum Maria, cum uerba Christi audiret, conferebat ea omnia in corde suo; quemadmodum Iohannes, cum caput suum supra pectus Iesu domini reclinaret, hauriebat profunda secreta sapientiae. En tibi iuuenem, qui uiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
mores bonos: & contagia uolens fugere
peccantium. ita intelligi: singulariter
sedere & silere: ne rudis ȩtatis facilitate.
labatur. sed intendere senioꝵ preceptis.
ꝓpħarum oraculis. apłoꝵ magisteriis.
laudandꝰ eo quia prius uult loquenda
cognoscere. qũa ꝓferre quȩ sentiat. ante¬
quã loqui discat᷑. timens ne. in multilo¬
quio peccatũ contrabat. Unde puto &
pythagoram illum phylosophum. imi¬
tatorem iuuenis huius ꝓphetici. instituis¬
se sectam ut discipuli sui quinquennio
non loquentes. tanto silentio loqui di¬
scerent. cum preserti & dauid suꝑioriᷤᷤ etatis
quam pitagoram fuisse ñ dubium sit:
qui ait. Dixi custodiam uias meas ut ñ
delinquã in lingua mea: posui ori meo
cuitodiam. Et quia forte aliquando
aliquid locutꝰ eẽt incautius: idõ postea
a dõ poniorisuo custodiam postulabat.
lsaiam quoq pitagoricis anteriorem
fuisse. quis nesciat. qui cum audisset
clama. ñ prius clamauerit quã audiret

Expanded text:
mores bonos, et contagia uolens fugere mores bonos, et contagia uolens fugere peccantium ita intellegi singulariter sedere et silere, ne rudis aetatis facilitate labatur, sed intendere seniorum praeceptis, prophetarum oraculis, apostolorum magisteriis, laudandus eo, quia prius uult loquenda cognoscere quam proferre quae sentiat antequam loqui discat, timens, ne in multiloquio peccatum contrahat. unde puto et Pythagoram illum philosophum imitatorem iuuenis huius prophetici instituisse sectam, ut discipuli sui quinquennio non loquentes tanto silentio loqui discerent, cum praesertim et Dauid superioris aetatis quam Pythagoram fuisse non dubium sit, qui ait: dixi: custodiam uias meas, ut non delinquam in lingua mea; posui ori meo custodiam. et quia forte aliquando aliquid locutus esset incautius, ideo postea a deo poni ori suo custodiam postulabat. Esaiam quoque Pythagoricis anteriorem fuisse quis nesciat ? qui cum audisset: clama, non prius clamauerit, quam audiret
Abbreviated transcription (Latin):
niq ille singularit᷑ sedebit. quasi is qui
facile. non inueniat ȩqualem: singularibꝰ
donatur premiis. Et silebit quietꝰ & fe¬
riatꝰ ab om̃i interpellatione mundane sol¬
licitudinis & uoluptatis: & diuinis uaca¬
bit oraculis. quȩ solent singularit᷑ seden¬
hic quidem non in secreto solus sedebat.
sed cum preeẽt populis singulari tamen
grã prȩminebat. Helias solus sedebat.
cum ab angło uel etiam coruis cibum
deferentib pasceretur. Solus: ñ solum
secretꝰ a turbis. uerum etiam segregatus
a meritis plurimoꝵ Deniq reuelatio¬
nes illi diuine gr̃ȩ refulgebant. cuius
muneris fructũ ꝓ mercede. adipisceba-¬
tur. quia ã iuuentute sua iugũ uerbi
suscipiendũ putauit. ne trahenda eẽnt
longo dutius fune. peccata. Potest u¬
uenior iste. qui fecit bonũ tollendo in
iuuentute. uigum uerbi. nondũ ꝑfectus
quia adhuc uinior. segregans se a colloqͥ¬
is equalium: quȩ plerumq corrumpt̃

Expanded text:
nique sedebit ille singulariter, quasi is, qui nique sedebit ille singulariter, quasi is, qui facile non inueniat aequalem singularibus donatus praemiis, et silebit quietus et feriatus ab omni interpellatione mundanae sollicitudinis et uoluptatis et diuinis uacabit oraculis, quae solent singulariter sedenhic quidem non in secreto solus sedebat, sed cum praeesset po- 1, pulis, singulari tamen gratia praeminebat. Helias solus sedebat, cum ab angelo uel etiam coruis cibum deferentibus pasceretur; solus. non solum secretus a turbis, uerum etiam segregatus a meritis plurimorum. denique reuelationes illi diuinae gratiae refulgebant; cuius muneris fructum pro mercede adipiscebatur, quia a iuuentute sua iugum uerbi suscipiendum putauit, ne trahenda essent longo diutius fune peccata. Potest iuuenior iste, qui fecit bonum tollendo in iuuentute iugum uerbi, nondum perfectus, quia adhuc iunior, segregans uero se a conloquiis aequalium, quae plerumque corrumpunt
Abbreviated transcription (Latin):
cum tollit uigũ in uiuentute. sedebit
singularit᷑ & silebit: quia tulit in se
Non solum tollere iugũ uerbi. sed in iu¬
uentute debemꝰ tollere. Si enim sero tolla
habere: quã tenere gram. Preueniamꝰ
qͣ iuuentutis annos correctione congrua.
ut magis dicamꝰ singuli. Ds̃ qui pascit¬
me a iuuentute. mea: Quam recordatio¬
nem habentes lapsuum defleamꝰ dicentes:
delicta uiuentutis meȩ & ignorantie. meȩ
ne memineris: Hoc debilitatis ẽ remediũ.
illud robur salutis. Salutis medicina
uulneri quęritur. grã sanitati. Idoq ait:
Bonũ est uiro cũ tollit iugũ in uiuentute
Si autẽ qui post decursos iuuentutis
annos iugũ tulerit: non ẽ statim ꝑfe¬
dũ bonũ. Stimulant enim eum peccata
sua. exagitat conscientiam consuetudo
peccandi: & usus erroris instabilem facit.
Luctandũ est diu huiusmodi uiro. ut
abolere faciat inueterata atq diu t᷑na:
Huic in ꝑiculo res est: illi in bono. De¬

Expanded text:
cum tollit iugum in iuuentute; sedebit cum tollit iugum in iuuentute; sedebit singulariter et silebit, quia tulit in se. Non solum tollere iugum uerbi, sed in iuuentute debemus tollere; si enim sero tollamhabere quam tenere gratiam. praeueniamus ergo iuuentutis annos correctione congrua, ut magis dicamus singuli: deus qui pascitme a iuuentute mea, quam recordationem habentes lapsuum defleamus dicentes: delicta iuuentutis meae et ignorantiae meae ne memineris. hoc debilitatis est remedium, illud robur salutis. salutis medicina uulneri quaeritur, gratia sanitati. ideoque ait: bonum est uiro cum tollit iugum in iuuentute. ei autem, qui post decursae iuuentutis annos iugum tulerit, non est statim perfectum bonum: stimulant enim eum peccata sua, exagitat conscientiam consuetudo peccandi et usus erroris instabilem facit. luctandum est diu huiusmodi uiro, ut abolefaciat inueterata atque diuturna. huic in periculo res est, illi in bono. De
Abbreviated transcription (Latin):
Mens enim nr̃a uerboꝵ cęlestium consꝑ¬
sa seminib: quȩ ante degenerabat in stir¬
pib. meliores cultꝰ edere fructꝰ ꝙ afferre.
incipit. Dirigamꝰ gͥ semitas nrãs. nec
tortuosi serpentis sequamur anfractus.
Uiȩ enim dĩ recte. puerse autem uiȩ
errantium. De quib dicitur: o qui de¬
reliquerunt semitas rectas. In ordinem
seges leta porrigitur. atq in uersum qͣn¬
dam uinet a ponuntur. Ceruoꝵ cursꝰ
directior. uulpetulȩ. flexuosus. Ideo de he¬
rode dicitur. Ite dicite uulpi illi. quia de¬
flexerat a uia recta. nec iter suum in u¬
uentute correxerat. Dignꝰ Ieremiȩ. thre¬
no quo deflentur peccatores. qui iugum
uerbi in iuuentute suscipere recusarunt.
Ideo captiui ducti sunt. Idõ deplorantur
tanqua mortui. quia uitȩ nescierunt semi¬
tas: & digna oꝑa cadauerum busto non
declinauerunt. Elens gͦ mortẽ ꝑpetuam
iudeoꝵ: dicit ieremias. Bonum ẽ uiro

Expanded text:
mens enim nostra uerborum caelestium conspmens enim nostra uerborum caelestium conspersa seminibus, quae ante degenerabat in stirpibus, meliores cultus edere fructusque adferre incipit. dirigamus igitur semitas nostras nec tortuosi serpentis sequamur anfractus. uiae enim domini rectae, peruersae autem uiae errantium, de quibus dicitur: o qui dereliquerunt semitas rectas! m ordinem seges laeta porrigitur atque in uersum quendam uineta ponuntur; ceruorum cursus directior, uulpiculae flexuosus. ideo de Herode dicitur: ite dicite uulpi illi, quia deflexerat a uia recta nec iter suum in iuuentute correxerat, dignus Hieremiae threno, quo deflentur peccatores qui iugum uerbi in iuuentute suscipere recusarunt. ideo captiui ducti sunt, ideo deplorantur tamquam mortui, quia uitae nescierunt semitas et digna opera cadauerum busto non declinauerunt. flens ergo mortem perpetuam Iudaeorum dicit Hieremias: bonum est uiro
Abbreviated transcription (Latin):
cit. tanqmͣ confusꝰ animo quodam mo¬
do crubescenda deponat. & plena ꝓbita¬
tis assumat. diu secum uoluit. & diuersis
fluctuans cogitationib librat atq exami-¬
nat. posteriora obliuiscens: & ea quȩ st̾
priora appetens. que admodum uiam
suã corrigat. offensionẽq adolescentio¬
ris ętatis seria iuuentutis fronte. p̾texat:
Unde ne dui dubitet huiusmodi & incer¬
to hereat: dat ꝓpħa consilium. quasi
cum eo ipse deliberans. T unc enim salu¬
briora consilia credimꝰ. si ꝓpensiore medi¬
tatione examinata uideantur : Sed ip-¬
sa deliberationis susceptio. docta defini-¬
tione distinguitur. ut diuersarũ cogi¬
tationũ conuersꝰ auferat dicens In qͦ
corrigit adolescentior uiam suam. In¬
delib̾antis est fi. ¶nis: quo uiam
quasi prece. atq oratione delata. consili¬
um hoc dñi inspiratione reppererit. ut
non presumptionis humanȩ. sed digna¬
tionis diuine remedium crederetur

Expanded text:
cit, tamquam confusus animo, quonam mocit, tamquam confusus animo, quonam modo erubescenda deponat et plena probitatis adsumat, diu secum uoluit et diuersis fluctuans cogitationibus librat atque examinat posteriora obliuiscens et ea quae sunt priora appetens, quemadmodum uiam suam corrigat offensionemque adulescentioris aetatis seria iuuentutis fronte praetexat. unde ne diu dubitet huiusmodi et m incerto haereat, dat propheta consilium quasi cum eo ipse deliberans; tunc enim salubriora consilia credimus, si propensiore meditatione examinata uideantur. sed ipsa deliberationis susceptio docta definitione distinguitur, ut diuersarum cogitationum concursus auferat, dicens: in quo corrigit iuuenior uiam suamdeliberantis est finis, quo uiam quasi prece atque oratione delata consilium hoc domini inspiratione reppererit, ut non praesumptionis humanae, sed dignationis diuinae remedium crederetur.
Abbreviated transcription (Latin):
mini unusquisq: & me solũ relinquatis.
S non sum solus. qm̃ pater mecũ esł.
Sed scđm corpꝰ in quo ẽ traditꝰ passio¬
ni. uox ista ꝓ cessit: qm̃ dere.¬
uidetur. quia ñ peꝑcit qͥ tradidit morti.
Sed non penitꝰ dereliquit cui dicitur: Qͥa
ñ derelinques animã meã in inferno. nec
dabis scm̃ tuum uidere corruptionem.
N quo corrigit uiuenior uiã suam BETH
Suꝑioꝵ octo uersuum ñ absurda nobis
cecidit disputatio. idoq & sequentia ꝑseqͥ
studium fuit: Et primũ littere scde̾ hoc
est ẜeth: interpretatio consideranda esł:
quȩ in latino conuersa confusio declarat᷑.
Sed qui uiam suam corrigit: ñ confun¬
detur. Uerum quia is qui corrigit ante.
in errore fuit. quomͦ enim corrigitur.
nͥ quod ante deflexũ fuit auero. utiq in
lapso positꝰ & adolescentie. luxu. ac lasci¬
ue etatis captꝰ illecebris. ubi ad iuuentu¬
tis ꝓuectꝰ confinia. sobria mente resipis¬

Expanded text:
mini unusquisque in sua et me solum relinquatis; mini unusquisque in sua et me solum relinquatis; sed non sum solus, quoniam pater mecum est. sed secundum corpus, in quo est traditus passioni, uox ista processit, quoniam dereuidetur, quia non pepercit, qui tradidit morti; sed non penitus dereliquit, cui dicitur: quia non derelinques animam meam in inferno nec dabis sanctum tuum uidere corruptionem.n quo corrigit iuuenior uiam suam? superiorum octo uersuum non absurda nobis cecidit disputatio, ideoque et sequentia persequi studium fuit. et primum litterae secundae, hoc est \'Beth\', interpretatio consideranda est. quae in Latino conuersa \'confusio\' declaratur. sed qui uiam suam corrigit, non confundetur. uerum quia is, qui corrigit, ante in errore fuit — quomodo enim corrigitur, nisi quod ante deflexum fuit a uero ? —, utique in lapsu positus et adulescentiae luxu ac lasciuae aetatis captus inlecebris, ubi ad iuuentutis prouectus confinia sobria mente resipis
Abbreviated transcription (Latin):
Dereliquit em̃ penitꝰ. que sceleris sui per-¬
misit effectui. Alios autẽ apłos cũ uidis¬
set ẽẽ turbatos. quia dixerat. quo ego
uado uos non potestis uenire: addidit.
Non turbet᷑ cor ur̃m. Et infra. lterum
uenio & accersiam uos ad me ipsum. ut
ubi ego sum & uos sitis. Deniq turbatꝰ
Petrus qui derelinqui timeret: ait. Dñe
quo uadis: Uidit dñs turbari eũ. et
respondit ei. Quo ego uado ñ potesme
mͦ sequi. sequeris autẽ postea. Sic & in
mari cũ titubaret clamauit ad xp̃m. &
porrexit ei dexterã xp̃c. ne penitꝰ dere¬
lictꝰ ꝑiret. Nemo autẽ debet inflari qd̾
nunquã derelinquat᷑. uel dolere. quod
aliquando derelinquatur. Siquidem
ipse filius se dicit derelictũ sicut habes:
Us̃ as nĩs respice me: quare me dereliqͥ¬
sti: Et ille. quidem nunqũa derelictꝰ est
a patre. cũ quo pat̾ semꝑ est. Scriptũ
ẽ enim: Ecce iam uenit hora. ut disꝑga¬

Expanded text:
dereliquit enim penitus. quem sceleris sui perdereliquit enim penitus. quem sceleris sui permisit effectui. alios autem apostolos cum uidisset esse turbatos, quia dixerat: quo ego uado , uos non potestis uenire. addidit: non turbetur cor uestrum, et infra: iterum uenio et accersio uos ad me ipsum, ut ubi sum ego et uos sitis. denique turbatus Petrus, qui derelinqui timeret, ait: domine. quo uadis? uidit dominus turbari eum et respondit ei: quo ego uado non potes me modo sequi, sequeris autem postea. sic et in mari cum titubaret, clamauit ad Christum et porrexit ei dexteram Christus, ne penitus derelictus periret. Nemo autem debet inflari, quod numquam derelinquatur, uel dolere. quod aliquando derelinquatur, siquidem ipse filius se dicit derelictum, sicut habes: deus deus meus, respice m e; quare me dereliquisti? et ille quidem numquam derelictus a patre est, cum quo pater semper est; scriptum est enim: ecce iam uenit hora ut disperga
Abbreviated transcription (Latin):
dor. Et quia nullꝰ potest ꝑfectus esse. si¬
ne fauore. dĩ neq tutꝰ. ido rogare debet ne.
penitꝰ eum relinquat ds. Nam sup̃ roga¬
uit dauid ne derelinqueretur dicens. ne
derelinquas me dñe d̾s m̃s. Hic ait: ne
derelinquas me usquequaq. hoc ẽ multũ:
Supra forte. quasi adhuc imꝑfectus &
in magnis ꝑturbationib positꝰ. ne. dere.¬
linqueretur timebat. hic aut̾ẽ fortior¬
iam non timet derelinqui ut temptet᷑:
sed rogat ne penitꝰ derelinquat᷑. Plerũq
enim derelinquit ds. quos uult ꝓbari.
Penitꝰ aut̾ẽ derelinquit: quo ᷤ deserit.
Dereliquit penitꝰ uidam. ñ dereliquit
autẽ scm̃ iob: in cuiꝰ patrimonium. in
cuiꝰ corpꝰ potestatẽ diabolo dedit. in a-¬
nimã non dedit. Nam si dedisset in ani¬
mam. penitꝰ dereliquisset eum: Nunqͥd
non ido relictꝰ est iob: ut relictꝰ ꝓbaret᷑.
ꝓbatus coronaretur: Dereliquit aut̃e.
iudam. cui ait. Quod facis fac celerius.

Expanded text:
dar. Et quia nullus potest perfectus esse sidar. Et quia nullus potest perfectus esse sine fauore dei neque tutus, ideo rogare debet, ne penitus eum relinquat deus. nam supra rogauit Dauid, ne derelinqueretur, dicens: ne derelinquas me, domine deus meus, hic ait: ne derelinquas me usque quaque, hoc est \'multum\'. supra forte quasi adhuc inperfectus et in magnis perturbationibus positus. ne derelinqueretur, timebat, hic autem iam fortior non timet derelinqui, ut temptetur, sed rogat. ne penitus derelinquatur. plerumque enim derelinquit deus quos uult probari, penitus autem derelinquit quos deserit. dereliquit penitus ludam. non derehquit autem sanctum Iob. in cuius patrimonium, in cuius corpus potestatem diabolo dedit. in animam non dedit; nam si dedisset in animam, penitus dereliquisset eum. numquid non ideo relictus est Iob, ut relictus probaretur, probatus coronaretur? dereliquit igitur ludam. cui ait: quod facis, fac celerius;
Abbreviated transcription (Latin):
ret. cognosceret quietis grãm. defucti
somnũ. uirtut̾ẽ resurrectionis. In illo
cubiculo: iusticias dñi inĩu nupta rep¬
perit. Quȩ sunt illȩ iusticiȩ  Utiq sa¬
cramenta baptismatis. sicut legimꝰ qͥa
cum uenienti ad baptismũ diceret io¬
hannes. ego ate debeo baptuari & tu ue¬
nis ad me:. respondit uĩc: Sine modo. sic
enim decet nos implere. omẽm iusticiam:
In illo cubiculo iustificationes didicit. con¬
silium dĩ cognouit. sicut scriptum est:
quia om̃is popls̃ audiens & publicam:
iustificauerunt dm baptizati baptismo
ioħis. Pharisei aut̃e & legis ꝑiti consiliũ
dĩ spreuerunt in se: ñ baptirati ab eo
Quod illi spreuerunt nos eligamꝰ. & se¬
quam᷑ consilium di: quia nichil ẽẽ po
test sublimius: Hoc enim diuinum: qͦ
fit remissio peccatoꝵ. Cum didicerit
itaq iusticias dñi. dm̃ timens ñ confunde¬
tur. Deniq & paulus ait. In nullo confun¬

Expanded text:
ret, cognosceret quietis gratiam, defuncti ret, cognosceret quietis gratiam, defuncti somnum, uirtutem resurrectionis. In illo cubiculo iustitias domini Iesu nupta repperit. quae sunt illae iustitiae ? utique sacramenta baptismatis, sicut legimus, quia, cum uenienti ad baptismum diceret Iohannes: ego a te debeo baptizari, et tu uenis ad me?, respondit Iesus: sine modo; sic enim decet nos implere omnem iustitiam. in illo cubiculo iustificationes didicit, consilium dei cognouit, sicut scriptum est, quia omnis populus audiens et publicani iustificauerunt deum, baptizati baptismo Iohannis; Pharisaei autem et legis periti consilium dei spreuerunt in se, non baptizati ab eo. quod illi spreuerunt, nos elegimus et sequimur consilium dei, quia nihil potest esse sublimius; hoc enim diuinum, quo fit remissio peccatorum. cum didicerit itaque iustitias domini, deum timens non confundetur. denique et Paulus ait: in nullo confun
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ. os culetur me ab osculoͣ oris sui. si
tibi. Quando autẽ introduxit eã rex
in cubiculũ suum. passionis tempꝰ. late¬
ris compunctio declaratur. sanguinis
effusio. sepulturȩ ungentũ. resurrectio¬
nis mysteriũ: ut osculũ quasi sponsa
acceꝑit. In cubiculũ autẽ. xp̃i sit intro¬
ducta eccl̃ia. non iam quasi tantũ modo
desponsata: sed etiam quasi nupta: N ec
solum thalamũ sit ingressa. sed etiam
legitimȩ claues copulȩ consecuta sit
Ideoq quasi in thalamo sita: ait. Colli¬
gatio guitȩ frat᷑ m̃s michi. int̾ media u¬
bera requiescit. Qd si cubiculũ quęrimꝰ:
ipse nos edoceat qui ait. Tu autẽ cum
orabis intra in cubiculũ tuum. & clauso
ostio ora patr̃e tuum in abscondito Cubi¬
culũ eccłiȩ: corpꝰ est xp̃i Introduxit eam
rex in omĩa interiora mystrria. dedit ei
elaues. ut apiret sibi thesauros scientiȩ.
sacramentoꝵ clausas antea fores pande.¬

Expanded text:
supra: osculetur me ab osculis oris sui, sigsupra: osculetur me ab osculis oris sui, sigobumbrabit tibi. quando autem introduxit eam rex in cubiculum suum, passionis tempus, lateris conpunctio declaratur, sanguinis effusio, sepulturae unguentum, resurrectionis mysterium, ut osculum quasi sponsa acceperit, in cubiculum autem Christi sit introducta ecclesia non iam quasi tantummodo desponsata, sed etiam quasi nupta, nec solum thalamum sit ingressa, sed etiam legitimae claues copulae consecuta sit. ideoque quasi in thalamo sita ait: colligatio guttae frater meus mihi, inter media ubera re- quiescit. quodsi cubiculum quaerimus, ipse nos edoceat, qui ait: tu autem cum orabis, intra in cubiculum tuum etclauso ostio ora patrem tuum in abscondito. cubiculum ecclesiae corpus est Christi; introduxit eam rex in omnia interiora mysteria, dedit ei claues, ut aperiret sibi thesauros scientiae sacramentorum, clausas ante fores pande
Abbreviated transcription (Latin):
abscondisti te a conspectu dĩ. quia crube¬
scebas. ita ut diceret tͥ ds. Adam ubi es:
Cum illi dicit: tibi dicit. Adam enim
interpretatione. latina: homo dicitur
Hoc est. homo ubi es: Et ad̃a respondit.
Timens quia nudꝰ eram & tota mente conł¬
fusus. ante conspetũ tuum uenire non
ausus sum: Ergo ne confundam᷑ custodi¬
amꝰ mandata dñi. & custodiamꝰ omnia.
Nam si quis unum mandatũ custodiat
& aliud preuaricetur. nichil ei ꝓdes T.
Custodiuit se aliquis a sanguine. non
custodiuit ab Aulterio: utiq in uno con¬
uictus punitur etiam legib scłaribus.
Nec ꝓdest ei alteriꝰ criminis abstinentua
si in altero fuerit deprehensꝰ. Confi
iudicia iusticiȩ tue. Iustificationes tuas
custodiam. ne derelinquas me usq qͣq
Hoc loco mistica plenius cognoscere se
uelle testatur. ut ingrediatur penetra¬
curremꝰ. Introduxit me rex̾ in cubicu¬
lum suum. Et fortasse illud quod ait

Expanded text:
abscondisti te a conspectu dei, quia erubeabscondisti te a conspectu dei, quia erubescebas, ita ut diceret tibi deus: Adam, ubi es? cum illi dicit, tibi dicit; Adam enim interpretatione Latina \'homo\' dicitur, hoc est: homo, ubi es?\' et Adam respondit: timens, quia nudus eram et tota mente confusus, ante conspectum tuum uenire non ausus sum\\ ergo ne confundamur, custodiamus mandata domini et custodiamus omnia; nam si quis unum mandatum custodiat et aliud praeuaricetur. nihil ei prodest. custodiuit se aliquis a sanguine, non custodiuit ab adulterio; utique in uno conuictus punitur etiam legibus saecularibus nec prodest ei alterius criminis abstinentia, si in altero fuerit deprehensus. C on iudicia iustitiae tuae. iusti iustificationes tuas custodiam, non derelinquas me usque quaque. hoc loco mystica plenius cognoscere se uelle testatur, ut ingrediatur penetracurremus. introduxit me rex in cubiculum suum. et fortasse illud, quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenit eum serpens extra uiam. & ex¬
poliauit om̃ib. nudum reliquit. Ideo
dñs quia lapsus erat qui in paradyso e
mandata dñi di tui. Om̃e inquit uerbũ
qd̃ locutꝰ fueris. reddes ꝓ eo rationem
N oli dissimulare. ab aliquo mandato lo¬
ta unũ. uel apex unꝰ non prȩterit. Noli
recedere de uia. Si in uia ambulans uix
tutꝰ es a latrone. qͥd facies si te extra ui¬
am uagantẽ inuenerit: Dirigantur
gressus tui Et ne infirmꝰ sis ad dirigen¬
dũ. precare ut dñs dirigat uias tuas.
Hic optat. utinã dirigant᷑ uiȩ meȩ. ali¬
bi dicit. Expectans expectaui dñm. &
exaudiuit me: & statuit pedes meos in
petra. & direxit gressus meos. Roga gͦ
& tu: ut dñs dirigat uestigia mentis
tuȩ. quo possis dñi custodire iustifica¬
tiones. Non confunderis. cuni respexe¬
ris in õmĩa mandata. Ante enĩ confusꝰ
es in adam & eua. Ueniq nudꝰ factus es
Opiusti te foliis quia confundebaris.

Expanded text:
inuenit eum serpens extra uiam et exinuenit eum serpens extra uiam et expoliauit omnibus, nudum reliquit. ideo dominus, quia lapsus erat qui in paradiso ermandata domini dei tui. omne. inquit, uerbum quod locutus fueris, reddes pro eo rationem. noli dissimulare; ab aliquo mandato iota unum uel unus apex non praeterit. noli recedere de uia. si in uia ambulans uix tutus es a latrone, quid facies, si te extra uiam uagantem inuenerit? dirigantur gressus tui et, ne infirmus sis ad dirigendum, precare, ut dominus dirigat uias tuas. Hic optat: utinam dirigantur uiae meae! alibi dicit: expectans expectaui dominum, et exaudiuit me; et statuit pedes meos in petra et direxit gressus meos. roga ergo et tu, ut dominus dirigat uestigia mentis tuae. quo possis domini custodire iustificationes. non confunderis, cum respexeris in omnia mandata; ante enim confusus es in Adam et Eua. denique nudus factus es, operuisti te foliis, quia confundebaris,
Abbreviated transcription (Latin):
uit. non se. absoluit. Qui respondit dñs:
Nonne preceꝑam ne gustaretis de. ligno
solo. qđ est in medio paradysi: Respon¬
debit gͦ & plurib Diabolum audistis
sua dentẽnoxia. me ñ potiustis audire ui¬
talia mandantẽ: Et id̾o oꝑemur iustici-¬
as: Non enim qui oꝑantur iniquita¬
tem. in uiis eiꝰ ambulauerunt. Iu man
dasti mandata tua custodiri nimis. U ti¬
nam dirigant᷑ uiȩ mee. ad custodiendas
iustificationes tuas. Iunc non confun¬
dar. cum respiciam in om̃ia mandata tua.
Non solum mandasti inquit custodire.
mandata tua. sed etiam custodire nimis.
Q uando hoc mandauit: In paradyso¬
inquitt mandauit ade: ut custodiret
mandata: Sed fortasse ñ mandauerat
minis custodire. & id̾o lapsus est: ideo
inflexus uoce mulieris suȩ: Ideo decep¬
tus erat a serpente. putans qđ si in par¬
te aliqua recederet a mandato: ñ peni¬
tus erraret. Sed quia semel a semita man-¬
datoꝵ recessit. totam deseruit uiam:

Expanded text:
uit, non se absoluit, cui respondit dominus: uit, non se absoluit, cui respondit dominus: \'non praeceperam, ne gustaretis de ligno solo, quod est in medio paradiso?\' respondebit ergo et pluribus: \'diabolum audistis suadentem noxia; me non potuistis audire uitalia mandantem?\' Et ideo operemur iustitias. non enim qui operantur iniquitate in uiis eius ambulauerunt.tua custodire nimis. utinam dirigantur uiae meae ad custodiendas iusti iustificationes tuas!tunc non c o confundar. cum respiciam in omnia mandata tua. non solum: mandasti, inquit. custodire m a ndata tua , sed etiam: custodire nimis. quando hoc mandauit ? in paradisquidem mandauit Adae, ut custodiret mandata: sed fortasse non mandauerat nimis custodire et ideo lapsus est. ideo inflexus uoce mulieris suae, ideo deceptus erat a serpente putans quod, si in parte aliqua recederet a mandato. non penitus erraret. sed quia semel a semita mandatorum recessit. totam deseruit uiam,
Abbreviated transcription (Latin):
iam adulterauit eam in corde suo: Unde.
tam̃ tam religiosus in opinione. qui tam
ꝓbrosus in crimine: Sed adquiesco tibi.
qd ũc te nolit uidere. nolit reuincere.
qui nolit accusare: Nolint uidere & angłi.
Sed uidet diabolus qui tecũ introiuit.
imino qui te introduxit. Uident mini¬
strieiꝰ qͥ te circumdederunt ne uideres
angłos di. uidit belial. uidit legio. qui
te. impulerunt ne quis reuocaret. ne
quis teneret: Noli putare. qđ colludium
tͥ prestet & sisentium. qui uult tecum
supplicii habere consortium: Studet plu¬
res similes sui uidere. & in eo habet głam:
qđ plures ꝑditos fecerit. Ipse est incentor.
ipse accusator. Ipse. in iudam introiit.
ipse eum ad ꝓditionẽ impulit: ipse misit
ad laqueum: Quanti dicturi sunt in illo
die aduersꝰ eum. tu nos circumuenisti.
tu impulisti: Exemplum quęxis: Acci¬
pe dicent̾e euam. preuaricationis suȩ. au-¬
ctorem fuisse serpentẽ: Sed illũ implica

Expanded text:
iam adulterauit eam in corde suo. unde iam adulterauit eam in corde suo. unde tamen tam religiosus in opinione. qui tam probrosus in crimine? Sed adquiesco tibi. quod Iesus te nolit uidere. nolit reuincere qui nolit acc-usare, nolint uidere et angeli; sed uidet diabolus qui tecum introiuit, immo qui te introduxit, uident ministri eius qui te circumdederunt, ne uideres angelos dei, uidet Belial, ute impulerunt; ne quis revocaret, ne quis teneret. Noli putare quod colludium tibi praestet silentii, qui vult tecum supplicii habere consortium. Studet plures similes sui videre; et in eo habet gloriam, quod plures perditos fecerit. Ipse est incentor, ipse accusator, ipse in Judam introivit, ipse eum ad proditionem impulit, ipse misit ad laqueum. Quanti dicturi sunt in illo die adversus eum: Tu nos circumvenisti, tu impulisti ! Exemplum quaeris? Accipe dicentem Evam praevaricationis suae auctorem fuisse serpentem. Sed illum i
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. sc̃s.plena ẽ terra gła maiestatis tuȩ.
Plenus ẽ mundus sc̃arum uirtutũ. quia
plenꝰ est nequitiarũ. plenꝰ est orbis terrarũ
remediis. quia plenus ẽ laqueis: Putas qd̃
in lupanari xp̃c te non uideat. quem
uidet lupanar intrare: Putas quod in
adulterio te non deprehendat. que uidet
adulteriũ cogitantẽ: Num parietes re¬
fugit. qui spectat errores: Et secretum
criminis auersatur. qͥ scenam criminis
intuetur. An putas tunc primũ te int᷑re.
meritoriũ. cũ fornicem meretricis ingre¬
deris: Intrasti iam: quando cogitationeᷤᷤ
tuas meretrix introiuit. intrasti iam
quando ad potiendȩ ꝓstibulȩ. cupiditatẽ.
gressu mentis intrasti. Pulsasti lupanaris
fores. quando ad mulieris concupiscendȩ
decorẽ. oculos mentis aꝑuisti: Et si ue¬
rum audire. uis: quando te inlupanari
non uidit xp̃c. quando te uidit qui ad¬
ulterando in corde tuo te ipsum lupanar
eẽ fecisti: Deniq ipse dicit dñs iñc: qui
uiderit mulierem ad concupiscendũ eam.

Expanded text:
sanctus, plena est terra maiestatis tuae. plenus est mundus sanctarum uirtutum. quia plenus est nequitiarum; plenus est orbis terrarum remediis. quia plenus est laqueis. putas quod in lupanari Christus te non uideat, quem uidet lupanar intrare ? putas quod in adulterio te non deprehendat, quem uidet adulterium cogitantem? num parietes refugit, qui spectat errores, et secretum criminis auersatur. qui sc-enam criminis intuetur? an putas tunc primum te intrare meritorium, cum fornicem meretricis ingrederis? intrasti iam. quando cogitationes tuas meretrix introiuit, intrasti iam, quando ad potiendae prostibulae cupiditatem gressu mentis intrasti, pulsasti lupanaris fores, quando ad mulieris concupiscendae decorem oculos mentis aperuisti. et si uerum audire uis, quomodo te in lupanan non uidit Christus, quando te uidit, quia adulterando in corde tuo te ipsum lupanar esse fecisti? denique ipse dicit dominus Iesus: qui uiderit mulierem ad concupiscendum e a m,
Abbreviated transcription (Latin):
infers cordi tuo qđ est grauius uolunta¬
riam. ut uidens non uideas: audiens
non audias. Putas te solum ẽẽ cũ fornica¬
ris. & non recordaris quia oculi dñi uideit̃
orbem terrarũ. non audis dicentẽ ecce.
uenit hora ut disꝑgamini unꝰ quisq in
sua. & me solũ relinquatis. sed non sũ

Expanded text:
infers cordi tuo, quod est grauius, uoluntainfers cordi tuo, quod est grauius, uoluntariam, ut uidens non uideas, audiens non audias. Putas te solum esse, cum fornicaris, et non recordaris, quia oculi domini uident orbem terrarum? non audis dicentem: ecce uenit hora ut dispergamini unus quisque in sua
Abbreviated transcription (Latin):
tu nr̃o angłĩ sunt: attolle m̃tis oculos
& uidebis non solũ angłos sed etiam dm̃
qͥ dicat tͥ. aꝑi michi soror mea. ꝓxima
mea. Pulsat ad ianuam & quando tu
dorinis. si tam̃ uel excitatꝰ euigiles. uel
uocatꝰ ianuam tui pectoris aperias:
introibit. Quod si fugias lectionẽ ꝓphe.¬
ticam. si domi ñ legas: in ecłia audire.
nolis. nonne sicut ille qui aduerso cobi¬
bet obtutu. ne uideat qđ̃ possit uidere.
claudit oculos ne aspiciat cui potestas
uidendi e : aut sicut in furore ple¬
riq micere manꝰ oculis suis. ita & tu pͥmo
auerteris. cohibenti magis dissimulatione
qua refragatione prȩrup̾ta: Nam cum ad
eccłiam uenis si xp̃ianũ te asseris. sanus
uideris. aꝑis oculos quibꝰ possis uidere.
sea dũ audire dissimulas quȩ leguntur:
claudis ne uideas tͥ. & si aliis uidere uideriᷤᷤ.
Inicis etiam quasdam ꝑfidiȩ & intemꝑan-¬
tiȩ manꝰ oculis animȩ tuȩ: & cecitatem

Expanded text:
tu nostro angeli sunt, attolle oculos mentis tu nostro angeli sunt, attolle oculos mentis et uidebis non solum angelos, sed etiam deum, qui dicat tibi: aperi mihi, soror mea, proxima mea. pulsat ad ianuam et quando tu dormis; si tamen uel excitatus euigiles uel uocatus ianuam tui pectoris aperias, introibit. quodsi fugias lectionem propheticam, si domi non legas, in ecclesia audire nolis, nonne, sicut ille, qui auerso coniuet obtutu, ne uideat quod possit uidere, claudit oculos, ne aspiciat, cui potestas uidendi est, aut sicut in furore plerique iniecere manus oculis suis, ita et tu primo auerteris coniuenti magis dissimulatione quam refragatione praerupta? nam cum ad ecclesiam uenis et christianum te adseris, sanus uideris, aperis oculos, quibus possis uidere; sed dum audire dissimulas quae leguntur, claudis, ne uideas tibi, etsi aliis uidere uideris, inicis etiam quasdam perfidiae et intemperantiae manus oculis animae tuae et caecitatem
Abbreviated transcription (Latin):
quas. quia hominis presentiam declina¬
re potiusti. Plures sunt qͥ redarguant.
quã quos cauere potiusti. Ipsũ te fuge.¬
re tui accusatorẽ non potes. que conue¬
nit ꝓpria conscientia. Et si negas aliis.
tibi non negas: Et si homini inficiaris:
dõ fateris. Et si uolueris negare: tus
te cogitationes reuincunt. Heliseo assi¬
stebant angłi quos uidebat. & ido agmi¬
na hostium ñ timebat. Sed timebat᷑
puer eiꝰ. qui angłos ñ uidebat. Aꝑuit
oculos eiꝰ ad uocem ꝓphete. gr̃a di. uidit
angloꝵ exercitũ. & credidit eẽ presen¬
tes. quos antea quia ñ uidebat putabat
absentes. Et tu lege ꝓpħam ut uideas.
lege ut aꝑiat oculos tuos. ne te hostilis
legio ꝑterreat: & obsessum te ẽẽ credas
qui liber es: qui munitꝰ es spiritalib
turmis. Si ꝓpħam ñ derelinquas. cum
tͥ. ꝓpheta loquitur quia d̾s dixit. ego cȩ¬
lum & terrã ĩmplẽo. cũ tibi ꝓpħa dicit
quia plures nobiscũ sunt. quia in circui¬

Expanded text:
quas. quia hominis praesentiam declinaquas. quia hominis praesentiam declinare potuisti; plures sunt qui redarguant quam quos cauere potuisti. ipsum te fugere tui accusatorem non potes, quem conuenit propria conscientia, et si negas aliis, tibi non negas, et si homini infitiaris. deo fateris, et si uolueris negare, tuae te cogitationes reuincunt. Heliseo adsistebant angeli quos uidebat, et ideo agmina hostium non timebat; sed timebat puer eius, qui angelos non uidebat. aperuit oculos eius ad uocem prophetae gratia dei, uidit angelorum exercitus et credidit esse praesentes, quos antea, quia non uidebat, putabat absentes. et tu lege prophetam, ut uideas, lege. ut aperiat oculos tuos, ne te hostilis legio perterreat et obsessum esse te credas qui liber es, qui munitus es spiritalibus turmis, si prophetam non derelinquas. cum tibi propheta loquitur, quia deus dixit: ego caelum et terram compleo, cum tibi propheta dicit: quia plures nobiscum sunt, quia in circui
Abbreviated transcription (Latin):
non metueres non dicã facere sed loqui aut
etiam cogitare qđ prauum est: Si tͥ diuina
scriptura suasisset quia ds̃ cogitationum
arbiter secretoꝵ testis ẽ uerax. sicut ipseait.
estote mͥ testes. & ego testis dicit dñs deus.
& puer meus que elegi: Homine uereris
presentẽ. di patris & filii non uereris pre¬
sentiam: Sed non uis credere. ne possis
cauere. Non uis audire cum legit. quia
d̾s nouit occulta hominũ: ne incipias
scire. qđ timeas. & timere ne pecces.
Audi gͦ scripturã diuinam. ut conuerta¬
ris a uia praua & maligna. Noli sicut
cecus oculis corporalibꝰ. aut sicut surdus.
qui eoquod ñ potest uidere. aut audire.
presentes. solum esse. se credit. & in pluri¬
moꝵ cetu dũ putat nullũ eẽ presentem
ꝓpetrare adoritur qđ̃ arbitratur esse.
secretum. ñ enim potest uidentes uidere
qui ñ uidet. similit᷑ & tu mentis cęcatus
oculis. noli estimare qđ sine teste delin¬

Expanded text:
non metueres non dicam facere, sed loqui aut non metueres non dicam facere, sed loqui aut etiam cogitare quod prauum est, si tibi scriptura diuina suasisset, quia deus cogitationum arbiter, secretorum testis est uerax, sicut ipse ait: estote mihi testes, et ego testis, dicit dominus deus, et puer meus quem elegi? hominem uereris praesentem, dei patris et filii non uereris praesentiam ? sed non uis credere, ne possis cauere; non uis audire, cum legitur. quia deus nouit occulta hominum, ne incipias scire quod timeas et timere ne pecces. audi ergo scripturam diuinam, ut conuertaris a uia praua et maligna. noli, sicut caecus oculis corporalibus aut sicut surdus, qui eo, quod non potest uidere aut audire praesentes, solum esse se credit et in plurimorum coetu, dum putat nullum esse praesentem, perpetrare adoritur quod arbitratur esse secretum — non enim potest uidentes uidere qui non uidet —, similiter et tu mentis caecatus oculis noli aestimare quod sine teste delin
Abbreviated transcription (Latin):
facinoris sui. uerecundia sequestrat intem¬
perantiam. & qu̾auis cum ancilla uel mere¬
trice uulgari ubi nullum sit deprehenden¬
di ꝑiculum temptamenta moliatur libi¬
dinis. pudore tam̃ inceptũ deserit: auantõ
magis si quis alleuet mentis oculos. & con¬
sideret plena ẽe̾ angłoꝵ om̃ia. aera. terras.
mare. eccłias quib angłi presunt. mittit
enim dñs angłos suos ad defensionẽ. eoꝵ
qui heredes futuri sunt ꝓmissoꝵ cȩlestiũ.
concepto potest renuntiare peccato: Un¬
de ista turba innocentiũ. nͥ ex illis peccato¬
rib. Eadem natura ẽ om̃ium. sed diuer¬
sa disciplina. Circumcisio nichil est: & gen¬
tilitas nichil est: sed obseruatio mandatoꝵ
d̃i naturȩ ipsius auget grãm. merita com¬
mutat. Ille qͥ dicit. tenebre in circuitu. &
parietes me oꝑiuit. peccatoꝵ meoꝵ non
erit memor altissimꝰ. ñ reueretur esse an¬
głoꝵ presentiam. Si presentes ẽe crederes.

Expanded text:
facinoris sui, uerecundia sequestrat intemfacinoris sui, uerecundia sequestrat intemperantiam et, quamuis cum ancilla uel meretrice uulgari, ubi nullum sit deprehendendi periculum. temptamenta moliatur libidinis, pudore tamen inceptum deserit, quanto magis, si quis alleuet mentis oculos et consideret plena esse angelorum omnia, aera terras mare ecclesias, quibus angeli praesunt - mittit enim dominus angelos suos ad defensionem eorum. quiheredesfuturisunt promissorum caelestium -, concepto potest renuntiare peccato! unde ista turba innocentium, nisi ex illis peccatoribus ? eadem natura est omnium, sed diuersa disciplina. circumcisio nihil est et gentilitas nihil est, sed obseruatio mandatorum dei naturae ipsius auget gratiam. an merita commutat ille, qui dicit: tenebrae in circuitu, et parietes me operiunt; peccatorum meorum non erit memor altissimus? Non reueritus esses angelorum praesentiam, si praesentes esse crederes ?
Abbreviated transcription (Latin):
nem. Finis enim legis est xp̃c. Multi
uolunt ambulare. in uia. sed non usq
ad finem. Non ambulant iudei usq ad
finem. qui ñ usq ad xp̃m ambulant.
Non ambulat manicheus in uia. qui
legem refutat. Sed ambulat uera fides.
quȩ & legem suscipit. & plenitudinem
legis agnoscit. Si quis gͦ in uia ambu¬
lat. scrutetur testimonia dñi. Quȩ.
licet mustica sit: tam̃ etiam moralia
in se habent. qm̃ melius potest ambu¬
lare inuia: qui scrutatur dñi testimo¬
uia. Nam ut quis intenꝑantissimus
captꝰ adulterinȩ cupiditatis ȩstu. &
uictꝰ libidine uel indulgens flagitiis.
qui repugnare nolit appetentie suȩ
carnis. conuersꝰ huc atq illuc si nemi¬
nem forte uidẽat in facinꝰ ruit. idem
tam̃ qũauis paratã occasionẽ potiendi
ocułos suos incuriosus iusticiȩ. sollicitꝰ
fame detorquet. frequent̾ erubescit
testimonium erroris qͥ non erubescit erro¬
rem. ac si qu̾e forte spectatorẽ. cognouerit

Expanded text:
nem; finis enim legis est Christus. multi nem; finis enim legis est Christus. multi uolunt ambulare in uia, sed non usque ad finem. non ambulant Iudaei usque ad finem, qui non usque ad Christum ambulant, non ambulat Manicheus in uia, qui legem refutat, sed ambulat uera fides, quae et legem suscipit et plenitudinem legis agnoscit. Si quis ergo in uia ambulat, scrutetur testimonia domini. quod licet mysticum sit, tamen etiam moralia in se habet, quoniam melius potest ambulare in uia, qui scrutatur domini testimonia. nam ut quis intemperantissimus, captus adulterinae cupiditatis aestu et uictus libidine uel indulgens flagitiis, qui repugnare nolit adpetentiae suae carnis, conuersus huc atque illuc, si neminem forte uideat. in facinus ruit, idem tamen quamuis parata occasione potiendi oculos suos incuriosus iustitiae, sollicitus famae detorquet frequenter, erubescit testimonium erroris. qui non erubescit errorem, ac si quem forte spectatorem cognouerit
Abbreviated transcription (Latin):
nem sacramentoꝵ. exclamauit dicens:
seati immaculati in uia qui ambulant in
lege dñi. hoc est: ecce maledicta terra in
adam cȩpit habere. beatitudinẽ. si tamen
legem dñi non derelinquat. Ecce imma¬
culatus ẽ homo. qui erat ante pollutus
Q uã preciosum ẽ eciam custodire pre¬
ceptũ dm̃. qũa preciosum etiam precep-¬
ti ipsiꝰ scire mysterium. Sed quis est
unmaculatꝰ: Non utiq qui in quacũq
uia ambulat. sed qui in xp̃o ambulat.
Ipse enim dixit. ego sum uiax In hac uia
qui ambulat errare ñ potest.si tam̃ ab
hac uia nunqu̾a recedat. Est & uia: lex.
Et ido dũ inmaculatꝰ est: in lege dñi
ambulat. Nec ambulare in hac uia desi¬
nat. ne immaculatꝰ ẽẽ desistat. Non de.¬
elinet in dexterã aut leuam. ñ titubet
aut resistat. ñ expectet sed ambulet.
Supiora obliuiscens. & ea quȩ sunt pri-¬
ora appetens. ad destinatũ sequatur. ad
brauium festinet. contendat usq ad fi¬

Expanded text:
nem sacramentorum, exclamauit dicens: nem sacramentorum, exclamauit dicens: beati inmaculati in uia, qui ambulant in lege domini, hoc est: ecce maledicta terra in Adam coepit habere beatitudinem, si tamen legem domini non derelinquat; ecce inmaculatus est homo, qui erat ante pollutus. quam pretiosum est iam custodire praeceptum domini, quam pretiosum etiam praecepti ipsius scire mysterium! Sed quis est inmaculatus? non utique qui in quacumque uia ambulat, sed qui in Christo ambulat. ipse enim dixit: ego sum u i a. in hac uia qui ambulat, errare non nouit, si tamen ab hac uia numquam recedat. est et uia lex, et ideo, dum inmaculatus est. in lege domini ambulat; nec ambulare uia hac desinat. ne inmaculatus esse desistat. non declinet in dexteram aut laeuam. non titubet, non resistat, non expectet, sed ambulet superiora obliuiscens et ea quae sunt priora appetens ad destinatum sequatur, ad brauium festinet, contendat usque ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq intꝰ mundauerit. etiam si fo-¬
ris spetiosus uideatur.& iustꝰ. similis erit
dealbatis sepulchris. ut foris quidem iustꝰ
uideatur. intꝰ uͦ sit fetidꝰ. Sic est doctrina:
sine. uitȩ innocentia. Sed nec ipsa doctri¬
na potest mercedem habere. ubi gr̃a ñ
habet innocentiam. Peccatori aut̾em
dixit ds. quare tuenarras iusticias meas.
Sed reuertam᷑ ad ꝓpositum psalmum.
Ieati immaculati inquit in uia. qui
ambulant in lege dñi. Beati qui scru-¬
tantur testimonia eiꝰ. in toto corde ex-¬
quirunt eum. Primꝰ uersꝰ moralis. scd̃s
mysticꝰ. Quis hoc dicit: Propħa utiq.
qui fungebatur carnis alloquio. Et di¬
cit hoc post eum psalmũ. quo descripta
na sacramenta reuelata sunt: & induit
dñicȩ resurrectionis leticiam. & passioniᷤ
degustauit grãm. uidit iustoꝵ congre.¬
gationes. popꝰulos redemptoꝵ. ꝑditorum
salutẽ. mortuoꝵ resurrectionẽ. scificatio¬

Expanded text:
unusquisque intus mundauerit, etiamsi founusquisque intus mundauerit, etiamsi foris speciosus uideatur et iustus, similis erit dealbatis sepulchris, ut foris quidem iustus uideatur. intus uero sit faetidus. sic est doctrina sine uitae innocentia. sed nec ipsa doctrina potest mercedem habere, ubi gratiam non habet innocentia. peccatori autem dixit deus: quare tu enarras iustitias meas? sed reuertamur ad propositum psalmum. Beati, inquit, inmaculati in u i a, qui a ambulant in lege domini. beati qui scrutantur testimonia eius, in toto corde exquirunt eum. primus uersus moralis, secundus mysticus. quis hoc dicit? propheta utique, qui fungebatur carnis alloquio, et dicit hoc post eum psalmum, quo descripta na sacramenta reuelata sunt et induit dominicae resurrectionis laetitiam et passionis degustauit gratiam, uidit iustorum congregationes, populos redemptorum, perditorum salutem, mortuorum resurrectionem, sanctificatio