comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unquia si temere iudicauerimus. temere
ils dc nobis iudicabit: Absit. S ead intel¬
ligendum ẽ. qm̃ temeritas qua punis alium.
cum gladio ferreo committit. Dimittite &
dimittemini: date & dabitur uobis B e da.¬
imittite in uirias & date beneficia. ut pec¬
cata ur̃a uobis dimittantur. & uita detͣ
eterna. Mensuram bonam & conferta & coa¬
gitatam. & suꝑefflucntem: dabunt in sinũ
ur̃m. Huic sinile ẽ. quod alibi dr̃. ut &
ipsi recipiant uos in ȩterna tabernacła. Mas̾.¬
lli quib elemosinas aabitis ilabunt. ul ẽ. causa
erunt. quare ds̃ labit insimim ur̃m. il ẽ. in
magnam securitatẽ. mensuram bonam. uitã
seilicet ȩternam. confertam. om̃ib uidelicet scĩs
collatã. & cum angelis cagitatã. id ẽ. conun¬
ctam. & suꝑeffluentem. hoc ẽ. suꝑ meritum
ur̃m habundantem. S inus ideo accipitur
ꝓ securitate. quia ualde securi sumus de huis
que in sinu recondimus. Uel ꝑ sinum istelli
g conscientiam. siue cȩtum scõꝵ. M.l. R.

Expanded text:
unquid si temere judicaverimus, temere Deus de nobis judicabit? Absit! Sed intelligendum est quoniam temeritas, qua punis alium, cum gladio ferreo committit. « Dimittite et dimittemini, date et dabitur vobis. » Dimittite injurias et date beneficia, ut peccata vestra vobis dimittantur, et vita detur aeterna. « Mensuram bonam et refertam et coagitatam et supereffluentem dabunt in sinum vestrum; » Huic simile est quod alibi ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . » Illi quibus eleemosynas dabitis dabunt, id est causa erunt quare Dominus dabit in sinum vestrum, id est in magnam securitatem; mensuram bonam, vitam scilicet aeternam, confertam, omnibus videlicet sanctis collatam et cum angelis coagitatam, id est conjunctam; et supereffluentem, hoc est super meritum nostrum abundantem. Sinus ideo accipitur pro securitate, quia valde securi sumus de his quge conscientiam sive coetum sanctorum. M: L: R:
Abbreviated transcription (Latin):
iun plagȩ mundi crebreseunt. & terror
iudicii commotis uirtutib ostenditur. leua¬
te capita idẽ. exbilarate corda. quia dum fi¬
nitur mundus cui amici non estis. ꝓpe . ẽ. te¬
demptio quam quesistis. In scriptura sacra
sepe caput ꝓmente ponitur. quia sieut capi¬
te reguntur inenbra. ita cogitationes mente
disponuntur.

Expanded text:
Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes mente disponuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
hominis sedentem a dextris uututis dĩ & ue.¬
iuentem in nubib cȩli. Sed ideo tunc cum po¬
testate magna & maiestate ueniet. quia maior
potestas & maiestas illius apparebit scĩs. quibus
magnam uirtutem dabit. ne tanta ꝑsecutione
uincantur. Et mittet angłos suos idẽ. p̃dica¬
tores. intuba. id ẽ. in manifestatione. In lege
enin p̃cipiuntur fieri tubȩ ductiles ex auro. ere
argento. ut sublimia doctrinarum resonent sa¬
cramenta. Et congregabunt electos eius de
quatuor mnundi partib. ud ẽ. de toto orbe terra¬
rum. Haut dubie magna erit sc̃orum constan¬
tia. cum auditum fuerit quod antixꝑc sp̃u oris

Expanded text:
hominis sedentem a dextris virtutis Dei, et venhominis sedentem a dextris virtutis Dei, et venientem in nubibus coeli. Sed ideo tunc cum potestate magna et majestate veniet, quia major potestas et majestas illius apparebit sanctis, quibus magnam virtutem dabit, ne tanta persecutione vincantur. Et mittet angelos suos, id est, praedicatores; in tuba, id est, in manifestatione. In lege enim praecipiuntur fieri tubae ductiles ex auro, aere, argento, ut sublimia doctrinarum resonent sacramenta, et congregabunt electos ejus de quatuor mundi partibus, id est, de toto orbe terrarum. Haud dubie magna erit sanctorum constantia, cum auditum fuerit quod Antichris
Abbreviated transcription (Latin):
mouebuntur. quia quidam fideles fortis¬
simi turbabuntur. impiis ultra modum seuien¬
tib U elangeli mouebuntur ad iram iundictȩ.
qui cum tuba mittendi sunt a filio homuus. In
tuba enim dĩ desccndere. hoc. ẽ. dĩ nomine bellũ
gerere. Ham ꝑ nouissimam tubam intelligitur
atremum bellum malignorum sp̃uum. qui sepe
michael & angłes eius in cȩlo pugnantes aduersꝰ
araconem. Extremum bellum tunc erit:
quia in gehennam mittentur. Temꝑe tribula¬
tionis antixp̃i apparebit iignum filũ hominis
in cȩlo. subaudis & non in terra. E fficatia enim¬
crucis tunc latitabit in tertis. sed non in milib
sc̃orum mnanifestissima. ẽ. incȩlis. Tunc plan¬
gent omnes tribus terrȩ. ub ẽ. digna planctu fa¬
cient. & quȩ planctus necessario iequetur. Hul¬
uim enim malum unpunitum. Et tandem
uidebunt filium hominis uenientem in nubi¬
buis cęli. i ẽ in scĩs. sicut etiam nunc uenire ñ
cesat scałm id quod ait. Amodo uidebitis filiũ

Expanded text:
movebuntur, quia quidam fideles fortissimi turbabuntur, impiis ultra modum saevientibus. Vel angeli movebuntur ad iram vindictae, qui cum tuba mittendi sunt a Filio hominis. In tuba enim dicuntur descendere, hoc est nomine Dei bellum ingerere, quia per novissimam tubam intelligitur ultimum bellum malignorum spirituum qui saepe Michael et angelos in coelo pugnantes adversus draconem . » Extremum bellum tunc erit, quia in gehennam mittentur. Tempore tribulationis Antichristi apparebit signum Filii hominis, in coelo subaudis, et non in terra. Efficacrucis tunc latitabit in terris, sed in millibus sanctorum manifestissima est in coelis. Tunc plangent omnes tribus terrae, id est, digna planctu facient, et quae planctus necessario sequetur. Nullum enim malum impunitum. Et tandem videbunt Filium hominis venientem in nubibus coeli, id est, in sanctis, sicut etiam nunc venire non cessat, secundum id quod ait: Amodo videbitis Filium
Abbreviated transcription (Latin):
congregentur. mãmona iniquitatis dicũ¬
tur. & fallunt. quia uel deseruntur uel¬
deserunt. Celestes uͦ & sp̃uales diuitiȩ
uerȩ sunt. quas cum habuerimus. ꝑdere
nͨ possumus. Et si in alieno fideles
a nobis alienȩ. id .ẽ. extra naturã nr̃am
sitȩ. Nichil enim intulimus in hunc
mundum. & nichil hinc auferemus.
Nr̃a autẽ sunt. que ꝓpͥe homini depui
tes nr̃e sunt: quia teste salomone. redẽp¬
gͥ aliena. ut suscipiamus nr̃a. p̃beamus
parua ut recipiamus magna. semine mus
in benedictione. ut metamus benedic᷑tio¬
nem. Qui enim paree seminat. parce &¬
ꝯ metet.¬

Expanded text:
congregentur, mammona iniquitatis dicuntur, et fallunt, quia vel deserunt, vel deseruntur. Coelestes vero et spirituales divitiae verae sunt, quas cum habuerimus, perdere non possumus. Et si in alieno fideles a nobis alienae, id est extra naturam nostram sitae. Nihil enim intulimus in hunc mundum, et nihil hinc auferemus . Nostra autem sunt, quae proprie homini deputaVirtutes nostrae sunt, quia teste Salomone, Redempergo aliena, ut suscipiamus nostra; praebeamus parva, ut recipiamus magna; seminemus in benedictione, ut metamus benedictionem. Qui enim parce seminat, parce et metet
Abbreviated transcription (Latin):
tas & duo p̃cepta. ita unus sp̃c & duo data. Ante
sed non ita manifeste ut pꝰ resurrectionem. u nde
illud. Hondum erat sp̃c datꝰ quia irĩc nondũ
fuerat glificatꝰ. Ũnde & ꝑ moysen dr̃. Suxerunt
mel depetra. & oleum de firma petra. Nichil
tale uixta bẏstoriam leguur. si tota series uete¬
ris testamenti recenseatur. Sed quia iuxta pau¬
lum petra erat xp̃c. mel de petra suxerunt. qͥ
redemptoris miracula uiderunt. Oieumũ de
firina petra. qui pꝰ resurrectionem ex effusione
sc̃i sp̃e ungiu meruerunt. In firma petra dedit
mel. cum adhuc eẽt mortalis. firma uͭ petra ole¬
um fudit. cum pꝰ resurrectionem fuit impas¬
sibilis.

Expanded text:
tas et duo praecepta, ita unus est Spiritus et duo data. Ante tas et duo praecepta, ita unus est Spiritus et duo data. Ante d fidem, sed non ita manifeste ut post resurrectionem. Unde illud: Nondum erat Spiritus datus, quia Jesus nondum erat glorificatus . Unde et per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Nihil tale juxta historiam legitur, si tota series Veteris Testamenti recenseatur. Sed quia juxta Paulum: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui Redemptoris miracula viderunt; oleum vero de firma petra, qui post resurrectionem ejus effusione sancti Spiritus ungi meruerunt. In firma petra dedit mel. cum adhuc esset mortalis; firma vero petra oleum fudit, cum post resurrectionem fuit impassibilis.
Abbreviated transcription (Latin):
misit eum pati. & dñs amans apłos mi-¬
sit cos non ad mundi gaudium. sed ad passio-¬
nem. Mitti etiam filium a patre uixta natu-¬
ram diunam. potest intelligi. eo enim mͦ a
patre filius mittitur quo generatur. Si enim
missio solunitn incarnatio deberet intelligi
incarnatus ẽ. S ed ciꝰ missio. ipsa ꝓcessio ẽ. a
dit. ita filius qui generatur. Hoc cum dix¬
isset. insufflauit & dicit eis.A.Cc xu.¬
Quoꝵ remiscritis peccata remittuntur
cis. ꝙ quoꝵ retinueritis retenta sunt. Ausꝰ.
nsufflaudo significauit sp̃m sc̃m non patris
soluis ẽẽ. sp̃m. sed & suuim. E ccłȩ caritas quȩ¬
ꝑ sp̃m sc̃m diffunditur incordib nr̃is. parti¬
cipum suoꝵ peccata dimittit: eoꝵ autẽ qui ñ
dixit accipite sp̃m sc̃m. continno de peccatoꝵ
remissione ac retentione subiecit. G regorrꝰ.¬
n terra quidem datur sp̃s. ut diligatur. ꝓximꝰ.
e cȩlo autẽ ut diligatur ds̃. Et sicut una ẽ. cari¬

Expanded text:
misit eum pati, et Dominus amans apostolos mimisit eum pati, et Dominus amans apostolos misit eos, non ad mundi gaudium, sed ad passionem. Mitti etiam Filium a Patre juxta naturam divinam potest intelligi. Eo enim modo a Patre Filius mittitur quo generatur. Si enim missio, solummodo incarnatio deberet intelligi,incarnatus est. Sed ejus missio ipsa processio est a dit, ita Filius qui generatur. « Hoc cum dixisset, insufflavit et dixit eis: AQuorum remiseritis peccata remeis, et quorum retinueritis, retenta sunt. AUGUST. Insufflando significavit Spiritum sanctum non Patris solius esse Spiritum, sed et suum. Ecclesiae charitas qu sanctum diffunditur in cordibus nostris, participum suorum peccata dimittit; eorum autem quia non dixit: Accipite Spiritum sanctum, continuo de peccatorum remissione ac retentione subjecit. In terra quidem datur spiritus, ut diligatur proximus; et coelo autem, ut diligatur Deus: et sicut una est chari
Abbreviated transcription (Latin):
is. die tercia. & p̃dicari in nomine erꝰ peniten¬
tiam. & remissionem peccatoꝵ in omnes gentes.
incipientib a ierosolima. Commendata
sui corꝑis ueritate. cominendat unitatẽ ecls
uult p̃dicari penitentiã & remissionem pecra¬
toꝵ in omnes gentes. ita ut p̃dicaturi uicip¬
ent ab ierosolimis. non solum mͦ p̃dicantes ul¬
deis. sed etiam ꝑ̃dicatio extenderetur ad gen-¬
tium ertores. U os autẽ testes estis hoꝵ &
ego mittam ꝓmissum patris mei in uos.
Sos qui uidistis & audlistis. bor quȩ pdi¬
canda sunt testes estis. & ut sufficiatis ad ce¬
standum. mitam uobis ꝓmissum patris.
auisi sunt gͦ discipuli uiso dño. Dix̃ g̾
eis iterum. Pax uobis. Augustinus.¬
acem offert. qui ꝓpt̃ pacem uenerat. Ite¬
ratio. confirmatio.ẽ. Dat enim pacem suꝑ
ut monstret pacificata ꝑ suum sangunem
quȩ in celo & quȩ interra. Sicut misit me
pater. & ego mitto uos. Sicrit misit me pat
ds̃ dm̃. & ego mito uos homo homines.
ater amando filium. Gregorius.¬

Expanded text:
i in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, incipiens ab Hierusalem. » Commendata sui corporis veritate commendat unitatem Ecclesiae, vult praedicari poenitentiam et remissionem peccatorum in omnes gentes, ita ut praedicaturi inciperent ab Hierosolymis: non solummodo praedicantes Judaeis, sed etiam praedicatio extenderetur ad gentium errores. « Vos autem testes estis horum, et ego mitto promissum Patris mei in vos. » Vos qui vidistis et audistis, horum quae praedicanda sunt testes estis, ut sufficiatis ad testandum, mittam vobis promissum Patris, avisi sunt ergo discipuli viso Domino. Dixit ergo eis iterum: Pax vobis. AUGUST. Pacem offert, qui propter pacem venerat. Iteratio confirmatio est. Dat enim pacem supeut monstret pacificata per suum sanguinem, quae in coelo et quae in terra. Sicut misit me Pater, et ego mitto vos. » Sicut misit me Pater Deus Deum, et ego mitto vos homo homines. Pater amando Filium
Abbreviated transcription (Latin):
piscis assi. & fauum mellis. Et cum mandu¬
casset coram eis. sumens reliquias dedit eis.
Pic sentiendum ẽ. quia pꝰ resurrectionem diu
cybi quos sumpsit nullum saginȩ adiuũ¬
tum ei p̃bucrunt. sea quoin in iguem missa
aqua absiunitur. ita mox comesti. sp̃uali eiꝰ uir¬
tute sunt absumpti. ꝑfecto non indigunt
cỹbo pꝰ resuriectionem. sicut nec nos indige¬
binuis. sed ueram uitam uoluit ostendere
non imaginariam. Alit̾ enim absorbet aqͣm
terra sitiens. alit̾ exsiceat solis raduis candens
Luc absorbet indigentia. iste exsiccat potentia
mediatorem nr̃m qui latere dignatꝰ ẽ
in aquis humani geñis. & capi uoluit laqueo
mortis & assari tribulatione passionis. Scaqͥ
piscis assus fuit in passione. fauus mellis exti¬
tit in resurrectione. Fauus ẽ. mel in cera. id ẽ.
dulcedo diunitatis in humanitate. In cybo
suo. pisci asso coniungere fauũ uoluit q illodm
suo corꝑe ad eteruam requiem suscipit. qͥ eum
hic tribulationes sentiunt ab amore initeruiȩ

Expanded text:
manducasset coram eis, sumens reliquias, dedit illis. Pie sentiendum est quia post resurrectionem Domini cibi, quos sumpsit, nullam saginae adjumentum ei praebuerunt; sed quomodo in ignem missa aqua absumitur, ita mox comesti, spirituali ejus virtute sunt absumpti. Profecto non indiguit cibo post resurrectionem, sicut nec nos indigebimus, sed veram vitam voluit ostendere, non imaginariam. Aliter enim absorbet aquam terra sitiens, aliter exsiccat solis radius candens. Illa absorbet indigentia, iste exsiccat potentia.mediatorem nostrum, qui latere dignatus est in aquis humani generis, et capi voluit laqueo mortis, et assari tribulatione passionis. Sed qui piscis assus fuit in passione, favus mellis exstitit in resurrectione. Favus est mel in cera, id est, dulcedo divinitatis in humanitate. In cibo suo pisci asso conjungere favum noluit; quia illos in suo corpore ad aeternam requiem suscipit, qui cum hic tribulationes sentiunt, ab amore internae
Abbreviated transcription (Latin):
quam iuste dampnari debeant in ignibꝰ etcr¬
nis. Siquis miles fortissimus uibente suo re¬
ge. ꝓsalute sus gentis hostem inter ficeret
multis uulnerib acceptis ospolia suȩ genti
reportaret ab hoste suꝑato & interrogaretur
a medico an ita uellet curari ut uestigia uul¬
nerum nula apparerent. an ita pote itt cica¬
trices remauerent. sine aliqua deformitate.
ipse responderet se uelle sanari. ita uit ineo
manerent signa triuphi. si hoc absq defor¬
mitate corꝑis posset fieri. Sic ꝓfecto fecit dũs
Hong̃ ex impotentia curandi eicatrices ser¬
uauit. sed ut ꝑpetuum uictoriȩ suȩ circum¬
ferret triumphum.  CCCXLII. A ce¬
ahuc autem illis non eredentib & mirantibꝰ
p̃ gaudio. idixit. Habetis hic aliquuid quod

Expanded text:
quam juste damnari debeant in ignibus aeterquam juste damnari debeant in ignibus aeternis. Si quis miles fortissimus, jubente suo rege, pro salute suae gentis hostem interficeret, multis vulneribus acceptis, et spolia suae gentis reportaret ab hoste superato, et interrogaretur a medico, an ita vellet curari ut vestigia vulnerum nulla apparerent, an ita potius, ut cicatrices remanerent sine aliqua deformitate; ipse responderet se velle sanari, ita ut in eo manerent signa triumphi, si hoc absque corporis deformitate posset fieri. Sic profecto fecit Dominus. Non ergo ex impotentia curandi cicatrices servavit, sed ut perpetuum victoriae suae circumferret triumphum. L. 34Adhuc autem illis non credentibus, et mirantibus prae gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ. p̃bendo se & oculis udendum
& manib contrectandum. Qui diun palpan¬
da ossa carnemq monstrat. statum suȩ uel ur̃e
resurrectionis significat. in qua corpꝰ nr̃m &
suptile erit peffectum ip̃ualis potentiȩ. &
palpabile ꝑ ueritatem naturȩ. Ũ nde beatꝰ ios.¬
Et rursum circiundabor pelle mea. & in carne
mea nudebo dm̃. Et sciendum quia sicut dis¬
cipulis dignatus ẽ. dñs pandere loca clauorũ
& lancee. ita in die uidicii moustrabit & eadẽ
indicia suȩ passionis. & ipsam parit̃ erucẽ. ut
confiudat supboꝵ infidelitatẽ. Ob multas
quippe causas. uoluit cicatriees in corꝑe suo re¬
manere. Pruna causa fuit. ut astrueret dis¬
cipulis fidẽ snȩ resurcectionis. sccda. ut patri
ꝓ nobũ supplicans. quale genus mortis ꝑtule¬
rit ꝓ homine semꝑ ostendat. tercia. ut mise¬
ricordiam suam nobis innouaret talib indi¬
cus. quarta. ut in die iuidicii ostendat ꝑfidis

Expanded text:
resurrectionem, praebendo se et oculis videndum resurrectionem, praebendo se et oculis videndum et manibus contrectandum. Qui cum palpando ossa carnemque praemonstrat, statum suae ac nostrae resurrectionis significat; in qua corpus nostrum et subtile erit per effectum spiritualis potentiae, et palpabile per veritatem naturae. Ad insEt rursum circumdabor pelle mea, et in carne mea videbo Deum . » Et sciendum quia sicut discipulis dignatus est Dominus pandere loca clavorum et lanceae, ita in die judicii monstrabit et eadem judicia suae passionis confundat superborum infidelitatem. Ob multas quippe causas voluit cicatrices in corpore suo remanere. Prima causa fuit, ut astrueret discipulis fidem suae resurrectionis. Secunda, ut Patri pro nobis supplicans, quale genus mortis pertulerit pro homine, semper ostendat. Tertia, ut misericordiam suam nobis innovaret talibus indiciis. Quarta, ut in die judicii ostendat perfidis,
Abbreviated transcription (Latin):
Aredebant apłi sed tam̃ turbantur. pͥmo¬
I quia paucoꝵ opinionẽ sententia maioris
partis excludit. deniq quia pettus & si crederet
resuseitatũ turbari potuit. quod clausis ostiis
dñs cum corꝑe sc inpuisus infuderit. B era.
utant g̃ sc sꝑm uidere non carnem. qͥ a
nondum credunt uel tercio die potuisse
ueram carnem de sepulebro resurgere uel resu-¬
scitatum clausis ianus ad eos posse penetra¬
re. Et dixit eis. Quid turbati estis. & cogi¬
tationes ascendunt incorda ur̃a: Cogitati¬
ones illȩ non desuꝑ descenderunt: sed de imo
corde ascenderunt. sicut herba mala de terta.
Fidem quam in uob̃ plantaui erigo. quod ex
uob̾ ortum ẽ. condempno. Sinon ẽ ueritas re-¬
surrectionis. ꝑpditꝰ ẽ fructus passiouis. U̾ ide
te manus meas & pedes. quia ipse ego sum.
Palpate & uidete quia sp̃e carnem & ossa non
habet. sicutt ine iudetis habere. L. A. E. t
sananda uulnerum sunt seruata uestigia:
ultis itaq documentis ꝑsuadet. B eda.¬

Expanded text:
redebant apostoli, sed tamen turbantur primo, quia paucorum opinionem sententia majoris partis excludit. Denique quia Petrus, et si crederet resuscitatum, turbari potuit, quod clausis ostiis Dominus cum corpore se improvisus infuderit BEDA. Putant ergo se spiritum videre, non carnem. Quia nondum credunt vel tertio die potuisse veram carnem de sepulcro resurgere, vel resuscitatam clausis januis ad eos posse penetrare. Et dixit eis: Quid turbati estis, et cogitationes ascendunt in corda vestra? Cogitationes illae non desuper descenderunt, sed de imo corde ascenderunt, sicut herba mala de terra. Fidem quam in vobis plantavi, exigo; quod ex vobis ortum est condemno. Si non est veritas resurmeas et pedes, quia ipse ego sum. Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. L. A. Et cunanda, vulnerum sunt servata vestigia. Multis itaque documentis persuadet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgĩa. R edit euangłista ail testinonium suȩ
assertionis. Uidimus pleniun gr̃ȩ. & de bac ple-¬
nitudine donorũ quã habuit. om̃s nos electi qͤsi
ꝑ partes riuulos quosdã accepimus. scilicet gr̃am
illi homini collatã. etiã nobis tanquam huiꝰ
capitis m̃bris. gr̃a qua saluati sumus collata ẽ.
id ẽ. dona scĩ sp̃s supͣ merita nĩa impetrauit.
nobis illa tanta aduocati nr̃i gr̃a. qui ĩ om̃ĩb
p sua reuerentia exaudiri meruit a patre.
el grãm accepimus ab eo Augustiuis.¬
ꝓ gr̃a. ul ẽ. fidem. dilectionẽ. sacramenta ꝓuita
dedi. ita intelliginus boc. Quia ꝑ moy sem
fidelẽ famulum data ẽ.a dõ lex. in qua coguitio
boni & mali. in qua ꝓmissio & umbra futurorũ bo
qua declinamus a mialo &. facimus bonui. facta ẽ.
ierum ueritas. in lege ꝓmissa & figurata. Uel intel¬
S uge ueritatẽ supnȩ beatitiuliuis incõmutabilitatẽ
in qua dõ similes erimnus.uiII.¬

Expanded text:
7X Redit evangelista ad testimonium suae assertionis. Vidimus plenum gratiae, et de hac plenitudine donorum quam habuit, omnes nos electi, quasi per partes rivulos quosdam accepimus, scilicet gratiailli homini collatam, etiam nobis tanquam hujus capitis membris, gratia qua salvati sumus, collata est, id est dona sancti Spiritus supra merita nostra impetravit nobis illa tanta advocati nostri gratia, quid in omnibus pro sua reverentia exaudiri meruit a Patre. Vel gratiam accepimus ab eo pro gratia, id est fidem, dilectionem, sacramenta, pro vita dedi; ita intelligimus hoc, quia per Moysen famulum fidelem data est a Deo lex, in qua cognitio boni et mali, in qua promissio et umbra futurorum boqua declinamus a malo et facimus bonum, facta est rerum veritas, in lege promissa et figurata. Vel intellige veritatem supernae beatitudinis incommutabilitatem, in qua D
Abbreviated transcription (Latin):
Non putat petrus fieri posse ut filius dĩ occi¬
datur. Assunitq eum in affectum suum. uel
separatim ducit. ne p̃sentibꝰ cȩteris condisri-¬
płis magistrum uidcatur arguere. Qui
conuersus dixit petro. Uade pꝰ me satbana
scaudalum michi es. quia non sapis ea quȩ
dĩ sunt. s ea quȩ hominum. Quia con¬
traria loqueris uoluntati mcȩ. debes aduersa-¬
rius appellari. Sathanas interpretatur ad¬
uersarius siue contrarius. Multi putant
quod petrus non sit correptus s malignus
sp̃s. hec dicere suggerens ei. s mͥ nunquam
uidebitur incentuum diaboli ercor de pie¬
tatis affectu ueniens. Uade post me. id ẽ. se¬
quere meam sententiam. ut granum tritici

Expanded text:
Non putat Petrus fieri posse, ut Filius Dei occiNon putat Petrus fieri posse, ut Filius Dei occidatur, assumitque eum in affectum suum, vel separatim ducit, ne praesentibus caeteris condiscipulis magistrum videatur arguere. Qui conversus dixit Petro: Vade post me, Satana; scandalum es mihi, quia non sapis ea quae Dei sunt, sed ea quae hominum. Quia contraria loqueris voluntati meae, debes adversarius appellari. Satanas interpretatur adversarius sive contrarius. Multi putant, quod non sit Petrus correctus sed malignus spiritus haec dicere suggerens ei. Sed mihi nunquam videbitur incentivum diaboli, error de pietatis affectu veniens. Vade post me, id est sequere meam sententiam, ut granum tritici
Abbreviated transcription (Latin):
apientia dĩ bominem ad exemplum
auo recte uiueremus susce pit. ꝑtinet
antẽ ai uitam rectam. ea quȩ non sunt me¬
tuenda non metuere. Mors autem metuen-¬
danonẽ. O portue gͦ ulipsum illius homi¬
nis quem dĩ sapientia suscepit. morte mon¬
strari. S unt autem bomines qui quamus
ipsam mortẽ non tuncant. genus tam̃ aliqͦd
mortis horrescunt. N ichilominus autem
ut ipsa mors. ita etiam nullum genus mortis.
bono & recte uiuenti homini metuendum ẽ.
N ichilominus gͥ. hoc quoq illius hominis
cruce ostendendum fuit. N ichil enim erat
int̾ omnia genera mortis. illo genere execrabi¬
lius & formidolosius. Ideoquoq uenit diis
in carne. ut spem resurgendi nobis ostenderet.
Quod auter non poterat. fieri nisi carnem
indueret mortalem. D s̃ enum mori non po¬
It assumens eum petrus. cepit incre pare
illum dicens. Absit ate dñe ñ erit tͥ hoc.
ñ greco habetur ꝓpituis tibi Ieronimus.
sis dñe. quoil melus ẽ. quam absit ãte dũe.

Expanded text:
apientia Dei hominem ad exemplum quo recte viveremus, suscepit, pertinet autem ad vitam rectam ea quae non sunt metuenda, non metuere. Mors autem metuenda non est. Oportuit ergo idipsum illius hominis quem Dei sapientia suscepit, morte monstrari. Sunt autem homines qui, quamvis mortem ipsam non timeant, genus tamen aliquid mortis horrescunt. Nihilominus autem ut ipsa mors, ita etiam nullum genus mortis bono et recte viventi homini metuendum est. Nihilominus igitur hoc quoque illius hominis cruce ostendendum fuit. Nihil enim erat inter omnia genera mortis, illo genere exsecrabilius et formidolosius. Ideo quoque venit Dominus in carne, ut spem resurgendi nobis ostenderet. Quod aliter non poterat fieri, nisi carnem indueret mortalem. Deus enim mori non poEt assumens eum Petrus, coepit increpare illun Graeco habetur: Propitius tibi sis, Domine. Quod melius est, quam absit a te, Domine
Abbreviated transcription (Latin):
unt. & laudant. significat fidelem sy¬
nagogam. quȩ pꝰ longam expectationẽ ꝓmis¬
sionum. ñ ficta fide enm receꝑunt qui p̃minti¬
abatur. Et ut ꝑfecerunt omĩa scdm̃ legẽ
dm̃. reuersi sunt uigalileam incuutatem

Expanded text:
t laudant, significat fidelem Synagogam, quae post longam exspectationem promissionum non ficta fide eum receperunt qui praenuntiabatur. « Et ut perfecerunt omnia secundum legem Domini, reversi sunt in Galilaeam in civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ueri etiam potest. cur dũs discipulis ĩ
mare laborantib pꝰ resurrectionem suã
in litore stetit. qui ante resurtectionem coeã¬
eis suꝑ mare ambulauit. Sed mare signifi¬
cat p̃sens seculum in quo adhuc discipuli la¬
borabant. soliditas autẽ litoris ꝑpetuitatẽ quie
gelio dñi iussisse retia muti ad piscandum
ante passionem &s post. Sed ante. utrũ in
dextera uel sinistra. non iubet. In illa piscati¬
one p̃ multitudine piscium retia rupta sunt.
in ista non. E reo illa piscatio p̃sentem ȩcele¬
siam signauit. bonos & malos colligentem.
hȩc autem piscatio significat solam ȩcclam
electoꝵ quȩ nullis heresib scinditur. in con¬
tinua pace sui auctoris requiescens. A osꝰ
uid ẽ. autẽ quod discipuli rete non ua¬
iebant trahere. nisi quia illi qui ꝑti¬
nent ad resurrectionem. & ponendi sunt ad
dexteram. non apparebunt nisi cum resur-¬
gent: Hes enum h̃t ȩccła pꝰ finem uite lacen¬
tes in somno pacis. uelut in ꝓfundo. donec ap¬

Expanded text:
eri etiam potest cur, discipulis in mari laborantibus, post resurrectionem suam Dominus in littore stetit, qui ante resurrectionem suaeis super mare ambulavit; sed mare significat praesens saeculum, in quo adhuc discipuli laborabant; soliditas autem littoris, perpetuitatem quietitur Dominum jussisse retia mitti ad piscandum, ante passionem et post. Sed ante, utrum in dextra vel sinistra, non jubet. In illa piscatione prae multitudine piscium retia multa sunt, in ista non. Ergo illa piscatio praesentem Ecclesiam significavit, bonos et malos colligentem. Haec autem piscatio significat solam Ecclesiam electorum, quae nullis haeresibus scinditur, in continua pace sui auctoris requiescens. AUGUST. Quid est autem, quod discipuli rete non valebant trahere, nisi quia illi qui pertinent ad resurrectionem, et ponendi sunt ad dexteram, non apparebunt nisi cum resurgent? Hos enim habet Ecclesia post finem vitae latentes in somno pacis velut in profundo, donec ap
Abbreviated transcription (Latin):
nauiculis ꝓpt̃ circumcisionem & p̃putiun
hoc in isto loco ducentis eubitis existimo aigl¬
tatum. ꝓpt̃ utriusꝙ geñis dlectes circumcil¬
onis & p̃putu tanquam centum ac centum.
quia de sinistra centenarii numerus ad dexte¬

Expanded text:
naviculis, propter circumcisionem et praeputium; hoc isto loco ducentis cubitis existimo figuratum, propter utriusque generis electos, et circumcisionis et praeputii, tanquam centum et centum; quia in summa centenarii numerus ad dexte
Abbreviated transcription (Latin):
uirginib id ẽ. eccłasticis: a pͥmordio ecclȩ
usq ad finem eius. Remiguis.¬
eminatus quinarius facit denarium.
quia ex utroq sexu colligitur multitu¬
do fidelium. Acceptio lampadum. ostensio .ẽ.
bonorum oꝑum. quib ȩque suꝑsticiosi ut ne¬
re religiosi estimantur occurrere sponso & spon-
tidie officiis buius uitȩ. p̃paramur occurtere
el sponsum & sponsam intellige dm̃ ĩ
ro sponsa. ẽ. D eniq tuba excitante obuiam
sponso tantum ꝓditur. quia iam in głant
sp̃ualem humilitas xp̃i excessit in xp̃o
Quinq autẽ ex eis erant fatuȩ. & quinq
prudentes. Sed quinq fatuȩ acccptis lampa

Expanded text:
irginibus, id est ecclesiasticis, a primordio Ecclesiae usque ad finem ejus. REMIG. Geminatus quinarius facit denarium, qiua ex utroque sexu colligitur multitudo fidelium. Acceptio lampadum, ostensio est bonorum operum, quibus aeque superstitiosi ut vere religiosi, aestimantur occurrere sponso et sponstidie officiis hujus vitae praeparamur occurrere el sponsum et sponsam intellige Deum inponsa est. Denique tuba excitante obviam sponso tantum proditur, quia jam in gloriam spiritualem humilitas carnis excessit in Christo Quinque autem ex eis erant fatuae, et quinque prudentes. Sed quinque fatuae,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit de caritate. Si lugius hominum loquar
& angłorum. caritatẽ autem non habeam.
ꝯfactus sum uelut es sonans aut cymbalum
tinniens. Omnib humorib suꝑcminet ole¬
um. sicut suꝑeminens uia. ẽ. caritas ꝑueni¬
ũtteram sic lege. Tune scilieet in fine

Expanded text:
uis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans aut cymbalum tinniens . Omnibus humoribus supereminet oleum, sicut supereminens via est charitas pervenitteram sic lege: Tunc, scilicet in fine
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ non sumpserunt olcum. ul .ẽ. gaudium.
nisi in laudib hominun. Non gͦ habent
oleum. ud ẽ. leticiam de qua dr̃. unxit te ds̃
d̃s tuus oleo leticiȩ. In uasis sius id . ẽ. in cordi

Expanded text:
tuae non sumpserunt oleum, id est gaudium, tuae non sumpserunt oleum, id est gaudium, nisi in laudibus hominum. Non ergo habent oleum, id est laetitiam de qua dicitur: Unxit te Deus Deus tuus oleo laetitiae . In vasis suis, id est in cordi
Abbreviated transcription (Latin):
uidimus quod audiuimus. quod oculis nr̃is
ꝑspex imus. & manus nr̃e palpauerunt. De
gustu. gustate & uidete qm̃ suauis. ẽ. dñs.
scĩmonialib s uniuersȩ eccłȩ. E t quia hũtꝰ
uirginitatis. corruptor. ẽ. diabolus. continuo
adiuinxit. Tueo ne sicut serpens euani se¬
duxit uersutia sua. sic a& ur̃i sensus corrũ¬
pantur. a castitate quȩ. ẽ. in xp̃o. In corꝑe.i¬
habere debent. Igitur quinq iurgines ui-¬
dentur significare quinq ꝑtitam continen-¬
tiam: oculorum. auriũ. olfaciendi. gustandi.
tangendi. Quȩ continentia quia parti
fit coram dõ. ut illi placeatur interiori gaudio
conseicntiȩ. partim coram homunib ad głam
humanam. quinq dicuntur sapientes & qͥnq
stultȩ. Utrȩq tam̃ uirgines. ꝓpt̃ continenti¬
am. Quod dicit exire obuiam sponso & spon
sȩ. intelligendum.ẽ. de xꝑianis. non enim
sunt oꝑa. ꝑ continentiam lucida. Quinq fa¬

Expanded text:
vidimus, quod audivimus, quod oculis nostris vidimus, quod audivimus, quod oculis nostris perspeximus, et manus nostrae palpaverunt . De gustu: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . sanctimonialibus, sed universae Ecclesiae, et quia hujus virginitatis corruptor est diabolus, continuo adjunxit: Timeo ne sicut serpens Evam seduxit versutia sua, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate quae est in Christo . In corhabere debent. Igitur quinque virgines videntur significare quinquepartitam continentiam oculorum, aurium, olfaciendi, gustandi, tangendi. Quae continentia quia partim fit coram Deo, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus ad gloriam humanam, quinque dicuntur sapientes, et quinque stultae; utraeque tamen virgines, propter continentiam. Quod dicit, obviam sponso et sponsae exire, intelligendum est de Christianis: non enim sunt opera per continentiam lucida. Quinque fa
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlorum decem uirginib
quȩ accipientes lampades
suas exierunt obuam spon¬
so & sponsȩ. Leronimus.
Hanc parabolam qui¬
dam simpliciter in
uirginib accipiunt. quarum aliȩ corꝑe
& mente uirgines sunt. aliȩ tantum corꝑe
sue non bene oꝑantes. siue custodia patrũ
seruatȩ. & mente nuptȩ. Magis antem hec
comꝑatio uidetur ꝑtinere ad humanum ge¬
nus. confistens in eccła & insinagoga. sicut
suꝑius duo inagro. duȩ molentes. & duo in
lecto significabant omnes eccłasticos. tam
iustos quam inuistos & iudeos. Qui iccirco
omnes uirgines appellantur. quia unus
dĩ noticiam habent. nec mens eorum idola-¬
tria constupͣtur. Olcum autem habent or¬
nantes fidem oꝑib oleo carent non ornantes.
Possumus quinq uirgines quinq sensus
interp̃tari. quib alii festinant. ad cęlestia.
alii terrenis fecib inhantes. fomenta ñ habent
ueritatis. quib sua corda illuminent. De uisu.
auditu & tactu. sp̃ualit̃ dicꝰtum. ẽ. Quod

Expanded text:
decem virginibus, quae accipientes lampades suas, exierunt obviam sponso et sponsae. HIERON. Hanc parabolam quidam simpliciter in virginibus accipiunt, quarum aliae corpore et mente virgines sunt, aliae tantum corpore, sive non bene operantes, sive custodia patrum servatae, et mente nuptae. Magis autem haec comparatio videtur pertinere ad humanum genus, consistens in Ecclesia et Synagoga, sicut superius duo in agro, duae molentes, duo in lecto, significabant omnes ecclesiasticos tam justos, quam injustos et Judaeos. Qui idcirco omnes virgines appellantur, quia unius Dei notitiam habent, nec mens eorum idololatria constupratur. Oleum autem habent ornantes fidem operibus; oleo carent, non ornantes. Possumus quinque virgines quinque sensus interpretari, quibus alii festinant ad coelestia: alii terrenis faecibus inhiantes, fomenta non habent veritatis, quibus sua corda illuminent. De visu, auditu, et tactu spiritualiter dictum est: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
misit duos discipulos dicens
eis. Ite in castellum quod
contra uos. ẽ. & statim inuenietis asinam alli¬
gatam. & pullum cum ea alligatum: cui ne¬
mo unquam hominum sedit. Soluite illũ
& adducite eum mͥ. Et siquis uobis aliquid
dixerit. dicite eiqͥa dñs oꝑam eius desiderat.
confestim dimitet eos. Teronimus &

Expanded text:
ipulos, dicens eis: Ite in castellum quod contra vos est, et statim invenietis asinam alligatam, et pullum cum ea alligatum, cui nemo hominum unquam sedit: solvite illum, et adducite eum mihi. Et si quis vobis aliquid dixerit, dicite ei: quia Dominus operam ejus desiderat: et confestim dimittet eos. Euntes
Abbreviated transcription (Latin):
eum in titulo quem demonstrat tituli sub¬
notatione. continuo seire poceris ex suꝑserip¬
tioneb. quas in fronte notas inueiues. quia¬
ut quot de his que inquiris similia dixeriit.
ueniens etiam ad ieliqua cũglia. ꝑ cundem
numerum quem continens uidebis adposi¬
tos ꝑ singulos mimeros. atq cos in suis ꝓprusq
locis similies dixisse reppies

Expanded text:
eum in titulo quem demonstrat tituli subeum in titulo quem demonstrat tituli subnotatio, continuo scire potes ex suprascriptionibus, quas in fronte notatas invenies: qui, aut quot de his quae inquiris, similia dixerint. Veniens etiam ad reliqua Evangelia per eumdem numerum, quem continent, videbis appositos per singulos numeros, atque eos in suis propriisque locis similia dixisse repe
Abbreviated transcription (Latin):
duo. matħ. luc̃. Sextus in quibus dio.
matħ. marcus. Septimus. in quib duo
matħs. iohannes. Octauus. in quib duo.
marcꝰ. lucas. Nonus. in quib duo. lucis
iohanties. Decimus. in quib singuli de
quib dam ꝓpͥe scͥpsetunt. Et quidem srib¬
iectorum ittulorum. id ẽ. argumentaiu
clara uͭ eorum narratio hȩc c̃. Et enim ꝑ
singula loca eũgłiorum. quidam numerꝰ
iudetur ad positus. paulatim incipicns a
pͥmo. deinde scdo. pꝰtiemo tres. & ꝑ ordi¬
nem librorum finem usq ꝓgrediens. Itaq
ꝑ singulos numeros supputatio ꝑ minei
distinctionem inuenitur. incerta signi¬
ficans ciu decem titulis adpositus numetꝰ.
dinoscitur. ueluti siquidem pͥmum cer
ad decem. Si igitur euoluto uno quali¬
cumꝙ de quatuor eiigł̃iis ciulibet capło
uelis insistere. & tescire qui similia dixerint
& loca ꝓpria agnosccre singłorum. In quib
eadem sunt ꝓlocuti eiꝰdem sensꝰ quem tenes
relegens ꝓpositum numerum. quesitum q

Expanded text:
duo, Matthaeus Lucas. Sextus, in quibus duo, Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo, Matthaeus, Joannes. Octavus, in quibus duo, Marcus, Lucas. Nonus, in quibus duo, Lucas, Joannes. Decimus, in quibus singuli de qubusdam proprie scripserunt. Et quidem subjectorum titulorum id est argumentum, clara vero eorum narratio haec est: etenim per singula loca Evangeliorum quidam numerus videtur appositus, paulatim incipiens a primo, deinde secundo, postremo tertio, et per ordinem librorum ad finem usque progrediens. Itaque per singulos numeros supputatio, per lineae distinctionem invenitur inserta, significans cui de decem titulis appositus numerus assignetur. Veluti siquidem primum, cerm modo usque ad decem. Si igitur evoluto uno qualicumque cum quatuor Evangeliis, cuilibet capitulo velis insistere, et rescire qui similia dixerint, et loca propria agnoscere singulorum, in quibus eadem sunt prolocuti ejusdem sensus quem tenes, relegens propositum numerum, quesitumque
Abbreviated transcription (Latin):
imonius quidem alexandrinus magno
studio atq industria unum nobis pro
les contentusq mathei euangłio. quasi ad
unum congestos annexuit. ita ut eorumd̃
quantum ad tenorem ꝑtinet leconis. se¬
quens iam stilus int̾ruptꝰ cẽ. uideatur.
Uerum ut saluo corꝑe siue textu cecorũ
hoc ẽ. euangelium ꝓpria & familiaria loca.
in quib eadem similit quȩ dixerint scires
possis ac ucre disseiere. accepta occasione ex
p̃dicti uiri studio. alia ratione decem nu¬
muro tͥ titulos designauit. Quorum pͥmꝰ
quatuor in se continet mimeros. in quib
similia ab uniũsis dicta sunt. matheo. mar̃¬
caluea. ioþanne. Secundꝰ. in quib tres.

Expanded text:
monius quidam Alexandrinus, magno studio atque industria unum nobis pro les contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum congestos, annexuit: ita ut eorumdem, quantum ad tenorem pertinet lectionis, sequens jam stylus interruptus esse videatur. Verum ut salvo corpore, sive textu caeterorum hic Evangeliorum propria et familiaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se continet numeros, in quibus similia ab universis dicta sunt, Matthaeo, Marco, Luca, Joanne. Secundus, in quibus tres,
Abbreviated transcription (Latin):
io nauit. hoc ẽ. signum posuit ipse xp̃c.
in corde eius. quasi singulare & speciale
aliquid. se ẽẽ dm̃ uerum. qui missus ẽ. nobis
apatre dõ. Unde sequitur:. Quem enun mi¬
sit ils̃. uerba dĩ loquitur. Nonenim ad mensu¬
ram dat łs sp̃m

Expanded text:
ignavit, hoc est, signum posuit ipse Christus in corde ejus, quasi singulare et speciale aliquid, se esse Deum verum, qui missus est nobis a Patre Deo. Unde sequitur: Quem enim misit Deus, verba Dei loquitur. Non enim ad mensuram dat Deus
Abbreviated transcription (Latin):
done nudus aufugit ab cis. A.CI xIIII.
equebatur autem itũm symon petrus
Ialonge & alius discipulꝰ. usq in atͥum
etrus negationi ꝓximus. alonge seque¬
batur: neq enim negare posset. si xp̃o
ꝓximus.ẽẽt. Nuis unuir duplex ani¬
mo inconstans.ẽ. in omio uiis suis. & timor
retrahit quem caritas trahit. Quod itĩm se¬
quitur deuotionis . ẽ. quod tunet. naturȩ: quod
negat obreptionis. quod penitet. fidei. Signifi¬
cat autem ȩcclam sccuturam quidem. hoc. ẽ.
imitaturam dñi passiones. sed longe different̃.

Expanded text:
done, nudus aufugit ab eis. A. 164V done, nudus aufugit ab eis. A. 164V equebatur autem Jesum Simon Petrus a longe, et alius discipulus, usque in atrium etrus negationi proximus, a longe sequebatur, neque enim negare posset, si Christo proximus esset. Nunc autem vir duplex animo, inconstans est in omnibus viis suis , et timor retrahit quem charitas trahit. Quod Jesum sequitur, devotionis est; quod timet, naturae; quod negat, obreptionis; quod poenitet, fidei. Significat autem Ecclesiam secuturam quidem, hoc est, imitaturam Domini passiones, sed longe differenter.
Abbreviated transcription (Latin):
ducentium itĩm. quasi unus exipsis miscu¬
erit. donec ad atrium pontificis cui notꝰ crãt
pueniret. ut ipse cominemorat in centesimo
sexagesimo quinto capitulo. Sicut autẽ pe¬
trus qui negationẽ confessione extirpaiuit ex-¬
emplum ostendit recuꝑationis labentibꝰ. &
cȩteri discipuli fugientes docent minus ido¬
neos ad toleranda supplicia tutiꝰ. ẽẽ. petere p̃¬
sidia latebrarum. quam sc cliscrimini certa¬
miniũ exponere. ita etiam iste adolescens qui
reiecta sẏndone nudus ꝓfugit ab impiis. ił¬
los designat qui ut securiores ab incursibꝰ
hostium fiant. quicquid in hoc mundo possi¬
dent abiciunt. ut dño famulentur iuxta be¬
atum ioscph. qͥ relicto pallio in manib adultere
maluit foras nudꝰ exire. quam meret̾ci serui¬
re. Leronimus in maiori breuiario psalmo
tresimo septimo. Et ium faciebant qui que¬
rebant animam meam. Iudei faciebant
uim uel petro cum dicerent. nam & tu ex illis

Expanded text:
ducentium Jesum, quasi unus ex ipsis miscuducentium Jesum, quasi unus ex ipsis miscuerit, donec ad atrium pontificis cui ipse erat notus, perveniret, ut ipse commemorat in centesimo sexagesimo quinto capitulo. Sicut autem Petrus qui negationem confessione exstirpavit, exemplum ostendit recuperationis labentibus, et caeteri discipuli fugientes docent minus idoneos ad toleranda supplicia, tutius esse petere praesidia latebrarum, quam se discrimini certaminum exponere; ita etiam iste adolescens qui, rejecta sindone nudus profugit ab impiis, illos designat, qui ut securiores ab incursibus hostium fiant, quidquid in hoc mundo possident abjiciunt, ut Domino famulentur, juxta beatum Joseph, qui relicto pallio in manibus adulterae, maluit foras nudus exsilire, quam meretrici servire . Hieronymus in majori Breviario, psalmo tricesimo septimo: Et vim faciebant, qui quaerebant animam meam . Judaei faciebant vim vel Petro cum dicerent, nam et tu ex illis
Abbreviated transcription (Latin):
uolescens autem quidam sequebatur
eum amictus syndone suꝑnudo. & te¬
nuerunt cum. At ille reiecta syndo¬
Inc nudus ꝓfugit ab eis. B eoa in
ic subauditur cor marcum.¬
ꝑe. ut intelligatur corꝑe suꝑ
nudo. quia non aliud indumentũ
habebat suꝑiꝰ quam solam syndo.¬
nem. Quis iste adolescens fuerit.
euangłista non dicit. Sed quis¬
quis fuit maiorem amorem dñi comꝓbat ĩ
se ꝑmansisse. quam in cȩteris qui fugerunt.
quamius nec ipse ꝑfectam habuit caritatẽ.
quandoquidẽ pꝰea fugit. Sicut enim ꝑfecta
caritas foras mittit timorem. ita timor imꝑ¬
fectam arguit caritatẽ. Non dicit tam̃ euan¬
głista hunc adolescentem fugisse a comitatu
dñi. scd ab hostib fugit. Neq aliquid uetat
intelligi bunc fusse iobanem dilectum p̃
cȩteris. nam illum eo temꝑe frusse adolescen¬
tem. longa pꝰ uita eiꝰ indicio. ẽ. Potuit enim
ficri. ut clapsꝰ manibꝰ tenentium. mox resũp¬
to indum̃to redierit. & sub nocte sese turbis

Expanded text:
quidam sequebatur eum, amictus sindone super nudo, et tenuerunt eum. At ille rejecta sindone, nudus profugit ab eis. BEDA. Hic subauditur corpore, ut intelligatur corpore super nudo; quia non aliud indumentum habebat superius, quam solam sindonem. Quis iste adolescens fuerit, evangelista non dicit, sed quisquis fuerit, majorem amorem Domini comprobat in se permansisse, quam in caeteris qui fugerunt, quamvis nec ipse perfectam habuit charitatem, quandoquidem postea fugit. Sicut enim perfecta charitas foras mittit timorem , ita timor imperfectam arguit charitatem. Non dicit tamen evangelista hunc adolescentem fugisse a comitatu Domini, sed ab hostibus fugit. Neque aliquid vetat hunc intelligi fuisse Joannem dilectum prae caeteris. Nam illum eo tempore fuisse adolescentem, longa post vita ejus indicio est. Potuit enim fieri, ut elapsus manibus tenentium, mox resumpto indumento redierit, et sub nocte sese turbis
Abbreviated transcription (Latin):
uem cum uidisset an .cCXC.I.¬
cilla ostiaria. & eum fuisset intuita.
dixit. Numquid & tu ex discipulis es homi¬
nis istius: Dicit ille mulieri. Non noui il¬
lum. neq scio quid dicas. Beba supra ca¬

Expanded text:
uem cum vidisset ancilla ostiaria, et eum fuisset intuita, dixit: Nunquid et tu ex discipulis es hominis istius? Dicit ille: Mulier, non novi illum, neque scio quid dicas. BEDA.
Abbreviated transcription (Latin):
ius ille discipłs fuerit.. Augustinꝰ.¬
quia hic tacctur. non temere diffiniat᷑.
Fortasse iobanues fuit. solet enr̃ ita loqui dese
stabat adhostium foris. ACi xUII.
Ixiuuit gͥ alius discipulꝰ qui erat notꝰ pon¬
tifici. & dix̃ ostiariȩ & introdux̃ petrum.

Expanded text:
is ille discipulus fuerit, quia hic tacetur non temere diffiniatur. Fortasse Joannes fuit. Solet enim ita loqui de se stabat ad ostium foris. A. 167X Exivit ergo discipulus alius qui erat notus pontifici, et dixit ostiariae, et introduxit Petrum
Abbreviated transcription (Latin):
quia significabatur de genere abrabe dm̃ cȩ¬
ii uenturum in carne: Qui rep̃hendunt
carnem xp̃i. rep̃hendunt factum abrabȩ.
cum in figura summȩ tͥnitatis tres angłos
hospitio recepit. Dixerunt gͦ udei ad
eum. Quinquaguita annos nondum habes
& abrabam uidisti: Dix̃ eis itĩc. Amen am̃
dico uobis. antequam abrabam fieret ego sũ.
Non ait fuis: sum. quia diunitas tempꝰ
non habet. Ab intuitu carnis ad diuinitatẽ
trahit. s duri ut lapides. putant hoc. ẽẽ. blas¬
phenuam. Tulerunt gͦ lapides. ut iace¬
rent incum. Iñc autem abscondit se & exi¬
uit de templo. Quem iuntelligere non po¬
terant obrucre quereb̾ant. s dñs sc iundicare
noluit qui pati uenerat. Et ideo se abscondit.
ut daret nobis exemplum dandi locum ire:
uel ideo ut ostenderet quia ipsa ueritas eis ab¬
sconditur. qui euis uerba sequi contempnunt.
& sugit mentem quam non inuenit humilẽ.
ota quia inconsiderati. Mag̃ is ter

Expanded text:
quia significabatur de genere Abrahae Deum coequia significabatur de genere Abrahae Deum coeli venturum in carne. Qui reprehendunt carnem Christi, reprehendunt factum Abrahae cum in figura summae Trinitatis tres angelos hospitio suscepit. Dixerunt ergo Judaei ad eum: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Dixit eis Jesus: Amen, amen, dico vobis, antequam Abraham fieret, ego sum. Non ait: fui, sed: sum, quia divinitas tempus non habet, ab intuitu carnis ad divinitatem trahit, sed duri ut lapides, putant hoc esse blasphemiam. « Tulerunt ergo lapides ut jacerent in eum. Jesus autem abscondit se, et exivit de templo. » Quem intelligere non poterant obruere quaerebant: sed Dominus se vindicare noluit, quia pati venerat. Et ideo se abscondit ut daret nobis exemplum dare locum irae, vel ideo ut ostenderet quia ipsa veritas eis absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt, et fugit mentem, quia non invenit humilem. Nota quia inconsiderate
Abbreviated transcription (Latin):
& non cognouistis eum. Ego autem noui eũ.
Et si dixeto quia nonscio eum. ero sunilis
uobis mendax. S ead scio eum. ie sermonẽ eiꝰ
seruo. Sermonem patris ut filius loque¬
batur. & ipse erat uerbum pats qui homini¬
bo loquebatur. S i ergo cognouissent patrẽ
filium euis recepissent. quem uox patͥs gli¬
ficat in baptisiate: in monte. in aliis huiꝰ¬
modi. Ideo contra hoc quod dicunt quem te¬
ipsum facis. refert głãm suam ad pattem di¬
cens. S i ego solus sine patre glifico meipium.
sicut simusatores. gła mea nichil .ẽ. A bra¬
ham pat̾ ur̃ exultauit ut uideret diem ie¬
um. iudit & gauisus. ẽ. Credens erul¬
tauit spando. ite uideret intellugendo. Dd¬
ait diem meum. incertum potest. ẽẽ. unde
dixerit. utrum diem dñi temꝑalem in carne.
an diem qui nec ortum scit nec occasum. Sed
utrumq ab raham uidit. Quando enim
misit seruum suum petere uxorẽ filio suo
ysaãc. ait. Pone manum sub femore meo.
& iura ꝑ dm̃ cęli. Quid hoc sibi uult. nisi

Expanded text:
. Et si dixero quia non scio eum, ero similis vobis mendax. Sed scio eum, et sermonem ejus servo. Sermonem Patris ut Filius loqubatur et ipse erat Verbum Patris, qui hominibus loquebatur. Si ergo cognovissent Patrem, Filium ejus recepissent, quem vox Patris glorificat in baptismate, in monte, in aliis hujusmodi. Ideo contra hoc quod dicunt: quem teipsum facis, refert gloriam suam ad Patrem, dicens: Si ego solus sine Patre glorifico meipsum sicut simulatores, gloria mea nihil est. Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum: vidit, et gavisus est. Credens exsultavit sperando, ut videret intelligendo. Qait: diem meum, incertum potest esse unde dixerit, utrum diem Domini temporalem in carne, an diem qui nec ortum scit nec occasum, sed utrumque Abraham vidit. Quando enim misit servum suum petere, uxorem filio suo Isaac, ait: Pone manum sub femore meo, et jura per Deum coeli . Quid hoc sibi vult, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
xemplo suo nos ammonet. ne cum ma¬
iorum ꝑuersitas crescit p̃dicare cessemꝰ.
qͣuuia & boni meliores ꝑ cumtumelias fuint.
& reꝓbi de beneficio peiores. Dixerunt gͦ
iudei. Nunc cognouimus quia demonium

Expanded text:
xemplo suo nos admonet, ne, cum malorum perversitas crescit, praedicare cessemus; quia et boni meliores per contumelias fiunt, et reprobi de beneficio pejores. Dixerunt ergo Judaei: Nun