comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huuis modi homines beatissimis marty¬
ridus. quos putant de inlisũmis cereolis in¬
lustrandos: quos agnus qui est in medi¬
o throni cum onini fulgore maiestatis suę
quando martyres adorauit. Quis. homi¬
molare. sciderunt uestimenta sua & se
homines osse dexerunt: Non quo melio¬
res nonessent olim mortus hominibus
ioue atq mercurio: Sed quo sub gentilita¬
tis errore. honor eis deo debitus de ferte¬
tur Quod & de petro logimus. q̃ni cor¬
nelium se ad orare cupientem: manu sub¬
leuauit. & dixit. Surge. nam et ego ho
quod in modico uasculo transferendo co¬
lis : Quid est illud nescio quidi Scire de¬
sidero Expone manifestius. ut tota liber¬
tate blasphemes. Puluisculum in quid.
in modico uasculo precioso linteamine
circundatum dolet martyrum reliqui¬
as precioso operiri uelamine: et non
uel pannis & cilicio colligari. uel proi¬
ci int̾er quilimum: ut solus iugilanti¬
us ebrus & dormiens adoretur. Ergo

Expanded text:
hujusmodi homines beatissimis martyhujusmodi homines beatissimis martyribus, quos putant de vilissimis cereolis illustrandos; quos Agnus, qui est in medio throni cum omni fulgore majestatis suae,quando martyres adoravit? quis homimolare, sciderunt vestimenta sua, et se homines esse dixerunt? Non quod meliores non essent olim mortuis hominibus Jove atque Mercurio: sed quod sub gentilitatis errore, honor eis Deo debitus deferretur. Quod et de Petro legimus, qui Cornelium se adorare cupientem manu sublevavit, et dixit: Surge: nam et ego homquod in modico vasculo transferendo colis? » Quid est illud, nescio quid, scire desidero. « Expone manifestius, ut tota libertate blasphemes, pulvisculum nescio quod in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum. » Dolet martyrum reliquias pretioso operiri velamine: et non vel pannis, vel cilicio colligari, vel projici in sterquilinium; ut solus Vigilantius ebrius et dormiens adoretur. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
pompenis etiam morientis partibus: ut
cilieibus ꝙ isauris. pyratis latronibusq
superatis. sui nominis inter ciliciam &.
isauriam conderet cuitatem: Sed hec
urbs̃ hodie seruat scita maiorum. &
millus inea ortus est dormitantus. gal¬
lie uernaculum hostem sustinent. ꝙ ho¬
iinem moti captos atq hypocratis um¬
cislis alligandim sedentem cernunt in
eccła. Q intercetera uerba blasphemiȩ is¬
ta quoq aicentem: Quid necesse est tanto¬
te honore. non solum honorare. Sed etiam
adorare: illud nescio quid quodimio di¬
co uasculo transferendo colis: et rursum
inalem libro Quid puluerem linteami¬
ne circundatum adoranddo oscularis. D
u consequentibus. prope ritum gentiliũ
uidemus subprecextu religionis introduc¬
tum ingcclesiis. Sole ad huc sulgente mo¬
les cereorum accendi. Ubicumq puluiscu¬
lram nescio quid qnodiminodico uasculo
precioso linteamine circumlata osculan¬
tes adorant: Magnum honorem prebent

Expanded text:
Pompeius, etiam in Orientis partibus: ut Pompeius, etiam in Orientis partibus: ut Cilicibus et Isauris piratis, latronibusque superatis: sui nominis inter Ciliciam et Isauriam conderet civitatem. Sed haec urbs hodie servat scita majorum, et nullus in ea ortus est Dormitantius. Galliae vernaculum hostem sustinent, et hominem moti capitis, atque Hippocratis vinculis alligandum, sedentem cernunt in Ecclesia: et inter caetera verba blasphemiae, ista quoque dicentem: « Quid necesse est, te tanto honore, non solum honorare; sed etiam adorare illud nescio quid, quod in modico vasculo transferendo colis? » Et rursum in eodem libro: « Quid pulverem linteamine circumdatum, adorando oscularis? Et in consequentibus: Prope ritum gentilium videmus sub praetextu religionis introductum in Ecclesiis, sole adhuc fulgente, moles cereorum accendi, et ubicumque pulvisculum nescio quod, in modico vasculo pretioso linteamine circumdatum osculantes adorant. Magnum honorem praebent
Abbreviated transcription (Latin):
scribunt esse macilatas Miseruntq li¬
bros per tratrem sisiunmium quos inter
crapulam stertens euomuit. & ad se¬
runt repertos esse non nullos. qui fauen¬
tes uitis suis. illius blasphemiis ad qui¬
escant: e st quidem inperitus q. uerbis
& scientia. et sermo inconditus: ne uera
quidem pocest defendere Sed proꝑter ho¬
mines scłi et mulierculas oneratas pecra¬
tis Semper discentes  nuquam adsci¬
entiam ueritatis peruenientes. Una lucu¬
braticula illius sieniis responaebo. ne sc̃o¬
rum inrorum qui ut hoc facerem depre¬
rum respondet generi suo. ut qui de la¬
tronuim & conuenarum natus est semine
quos consul pompeuis edomita hispania
et adtriumphum redire festinans. depy
accepit. huc usq latrocinetur contra ec¬
clesiam dei: et de uectonibus aruacis cety¬
berisq descenddens. incurset galliarum e¬
clesias: portet q nequaquam uexillitm
crucis. Sed insigne cdiaboli fecit hoc idem

Expanded text:
scribunt esse maculatas, miseruntque liscribunt esse maculatas, miseruntque libros per fratrem Sisinnium, quos inter crapulam stertens evomuit. Et asserunt repertos esse nonnullos, qui, faventes vitiis suis, illius blasphemiis acquiescant. Est quidem imperitus, et verbis et scientia, et sermone inconditus; ne vera quidem potest defendere: sed propter homines saeculi et mulierculas oneratas peccatis, semper discentes et numquam ad scientiam veritatis pervenientes, una lucubratiuncula illius naeniis respondebo, ne sanctorum virorum qui ut haec facerem me deprerum respondet generi suo, ut qui de latronum et Convenarum natus est semine quos . Cn. Pompeius edomita Hispania, et ad triumphum redire festinans, de Py urbs nomen accepit hucusque latrocinetur contra Ecclesiam Dei, et de Vectonibus, Arrebacis, Celtiberisque descendens, incurset Galliarum Ecclesias, portetque nequaquam vexillum crucis, sed insigne diaboli. Fecit hoc idem
Abbreviated transcription (Latin):
ipcores habuerint. maritiesse desistunt:
hoc dociut dormitantius libidini frenaper¬
mittens. & naturalem caris ardorem
cortu feminarum:. ut nichil sit quodiste¬
mus aporcis: quo differamus abrittis a¬
minantibus: quo abequis. de quibus scrip¬
tum est ẽqui insamentes infeminas facti
sunt michi Unusqitisq inuxorem proxi¬
mi su hr nuebat: hoc est quod loquitur
per dauia sp̃c̃ sc̃s Nolite fieri sicut egmis
q mulus quibus non est intellectus. Et
rursum dedormitantio ac socĩs enis. In
freno ꝙ chamo maxillas eorum constrm¬
tempiis est ut ipsuis uerba ponentes: adsm¬
gula respondere nitamur ficri enim pot̃
ut rursum malignus interpres dicat. ficcã
ame materiam. cui rechorica. declamatio¬
ne respondeam. Sient illam quam scripsi
aa galliam. matris & flliȩ inter se dis¬
corddantium Auctores sunt huius dicta¬
tiuncule meȩ. sci prbti: Raparius & acsi¬
acruis. qui parrechias suas uicima istius

Expanded text:
uxores habuerint, mariti esse desistunt? uxores habuerint, mariti esse desistunt? Hoc docuit Dormitantius, libidini frena permittens, et naturalem carnis ardorem, coitu feminarum: ut nihil sit quo distemus a porcis, quo differamus a brutis animantibus, quo ab equis, de quibus scriptum est: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi: unusquisque in uxorem proximi sui hinniebat. . Hoc est quod loquitur per David Spiritus sanctus: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Et rursum de Dormitantio et sociis ejus: In chamo et freno maxillas eorum constritempus est, ut ipsius verba ponentes ad singula respondere nitamur. Fieri enim potest, ut rursum malignus interpres dicat fictam a me materiam, cui rhetorica declamatione respondeam: sicut illam quam scripsi ad Gallias, matris et filiae inter se discordantium. Auctores sunt hujus dictatiunculae meae sancti presbyteri Riparius et Desiderius, qui paroecias suas vicinia istius
Abbreviated transcription (Latin):
pristino. Suȩ uenena perfidiȩ catholioꝵ fidei
sociare conatur: in pugnare uirginatem. o¬
disse pudicitiam: inconinino scłarͥum contͣ
sanctorum ieunia proclamare. dum in¬
ter fialas phẏlosophatur et ad placentas
ligurriens psalmorum modulatione mul¬
cetur: ut tantum inter epulas. dauidd &:
idithim. &. asaph. filiorum chore cantica.
audire dignetur: hec dolentis magis ef¬
fudi animo quam ridentis: dum me co¬
hibere non possum: s. in uiriam apostolo.¬
rum ao martẏrum. surda nequeo aure
nominandi sunt quinon ordinant diaco¬
nos insi pruis uxores duxerint: nulli ce¬
libi credentes puditiciam: immo ostenden¬
tes quam sancre uiuant qui male deomni¬
bus suspicantur: et nisi pregnantes uxores
uiderint clerichorum. infantesq de ulnis
matrum uagientes: xpisti sacramenta non
tribuunt Quid facient orientis eccłe. quid
egypti & sedis apostolioe. Quȩ aut uirgi¬
nes clericos accipit aut continentes: aut̃ si

Expanded text:
pristino, suae venena perfidiae Catholicae fidei pristino, suae venena perfidiae Catholicae fidei sociare conatur, impugnare virginitatem, odisse pudicitiam, in convivio saecularium contra sanctorum jejunia proclamare: dum inter phialas philosophatur, et ad placentas liguriens, psalmorum modulatione mulcetur: ut tantum inter epulas, David et Idithun, et Asaph et filiorum Chore cantica audire dignetur. Haec dolentis magis effudi animo quam ridentis, dum me cohibere non possum, et injuriam apostolorum ac martyrum surda nequeo aure nominandi sunt, qui non ordinant diaconos, nisi prius uxores duxerint: nulli caelibi credentes pudicitiam, immo ostendentes quam sancte vivant, qui male de omnibus suspicantur: et nisi praegnantes uxores viderint clericorum, infantesque de ulnis matrum vagientes, Christi sacramenta non tribuant. Quid facient Orientis Ecclesiae? quid Aegypti et Sedis Apostolicae, quae aut virgines Clericos accipiunt, aut continentes: aut si
Abbreviated transcription (Latin):
ulta in orbe monstra generata sunt:.
senthauros. ꝙ Sirenał. ululas. et
onocrochalos inesaya legunis. lob leuia¬
Ethan & behemom mystico sermone descri¬
bit. cerberum & tympbalidas aprumq ẽ
runantium &. leonem ne meum. omera
atq ydram multorum capitum narrauit
us. triforinem gerionem hyspanie prodi¬
derunt Sola gallia monstra non habuit.
sed uixis semper fortibus et eloquentissintis
abuindauit: Ex hortus est subito uigilanti
tandum: continentiam heresim: pudiciti¬
am libicduns seminarͥum Et quomodo eu¬
phorbius in phytagoram renatus esse per¬
hibetur. Sic in isto iouiniani mens praua
surrexit. ut et in illo &̃ in hoc diaboli respon
men pessimum. para filios tulos acisioni:
peccatis patris ti Ille romane eccłe aucto¬
ritate dampnatus inter fasides aues et car¬
nes suillas nontam emisit sp̃m. quam erue.¬
tuauit: iste caupo calagurritanus & in per¬
uersum propter nomen inculimutus quin¬
tilianus miscet aquam uino: E de archificio

Expanded text:
ulta in orbe monstra generata sunt. Centauros, et sirenas, ululas, et onocrotalos in Isaia legimus. Job Leviathan et Behemoth mystico sermone describit . Cerberum et Stymphalidas, aprumque Erimanthium, et leonem Nemaeum, chimaeram atque hydram multorum capitum narrant us. . Triformem Geryonem Hispaniae prodiderunt. Sola Gallia monstra non habuit, sed viris semper fortibus, et eloquentissimis abundavit. Exortus est subito Vigilantiutandum: continentiam, haeresim; pudicitiam, libidinis seminarium. Et quomodo Euphorbus in Pythagora renatus esse perhibetur, sic in isto Joviniani mens prava surrexit: ut et in illo, et in hoc diaboli respondmen pessimum, para filios tuos occisioni peccatis patris tui . Ille Romanae Ecclesiae auctoritate damnatus, inter phasides aves et carnes suillas non tam emisit spiritum, quam eructavit. Iste caupo Calagurritanus, et in perversum propter nomen viculi mutus Quintilianus, miscet aquam 388 vino: et de artificio
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uolunt sola et priuata colloquia. et ar¬
bitros fugientes oculi : Sanctus amor: in¬
patientiam non habet: Quod de libidine dyxi¬
mus. referamus ad auariciam: ꝙ. ad omnia
uitia quȩ uitantur sõlitudine Et idciroo
uerbͥini frequentias declinamus : ne facere
compeslamar. quȩ nos uontam natura cogit
prb̃torum regatu unlus noctis lucubrati¬
one dictaui: festinante ad modum fratre
sisino. ꝙ propter sanctorum refrigeria¬
egyptum ire properante: Alioquin et ipsa
materia apertam habuit blasphemiam: que
indignationem magis scribentis. quam tes¬
timoniorum multitudinem flagitaret: Qd̃
si dormitantius in mea rursus maledicta
uigilarit. et eoclem ore blasphemo quo apłos
it martyres lacerat deme quoq putauerit
detrahendum: nequaquam illi breui lucubra¬
tiucula. sed tota nocte uigilabo: et sociis illi¬
us. unmo discipulis uelmagistris. qui nisi tu¬
mentes uteros uiderint feminarum: mari¬
tos earum xpisti ininisterio arbitrantur in

Expanded text:
sibi volunt sola et privata colloquia, et arbitros fugientes oculi? Sanctus amor impatientiam non habet. Quod de libidine diximus, referamus ad avaritiam, et ad omnia vitia quae vitantur solitudine. Et idcirco urbium frequentias declinamus, ne facere compellamur, quae nos non tam natura cogit presbyterorum rogatu, unius noctis lucubratione dictavi, festinante admodum 402 fratre Sisinnio, et propter Sanctorum refrigeria ad Aegyptum ire properante: alioquin et ipsa materia apertam habuit blasphemiam, quae indignationem magis scribentis, quam testimoniorum multitudinem flagitaret. Quod si Dormitantius in mea rursus maledicta vigilaverit, et eodem ore blasphemo, quo apostolos et martyres lacerat, de me quoque putaverit detrahendum, nequaquam illi brevi lucubratiuncula, sed tota nocte vigilabo, et sociis illius immo discipulis vel magistris, qui nisi tumentes uteros viderint feminarum, maritos earum Christi ministerio arbitrantur in
Abbreviated transcription (Latin):
us ad nos uoluisses muttere cantilenas. ut
scire possemus ad que rescribere deberemus.
Nunc autem aerem uerberauimus: & nontã
illuis in fidelitatem quȩ omnibus patet. quã
urãm fidem aperuimus seterum si uolue¬
ris longiorem nos aduersus eum librum
scribere: mitte nenias illuis &. ineptias. ut
iohannem baptistam audiat predicantem:
lam securis adradices arborum posita est.
omnis arbor que non facit fructitm bonum
excidetur. & in ignem mitcetur Item sc̃i

Expanded text:
us ad nos uoluisses mittere cantilenas, ut us ad nos uoluisses mittere cantilenas, ut scire possemus, ad quae rescribere deberemus. I nunc autem aerem uerberauimus et non tam illius infidelitatem. I quae omnibus patet, quam nostram fidem aperuimus. ceterum, si uolueris longiorem nos aduersum eum librum scribere, mitte nemas illius et ineptias, ut Iohannem Baptistam audiat praedicantem: iam securis ad radices arborum posita est. omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur. CX. EPI
Abbreviated transcription (Latin):
co propħadicit: Media nocte surge¬
bam. ut confiterer tibi super uidi¬
cia iusticiȩ tuȩ. Dominum quoq in
ȩuangelio legimus pernoctasse. &o
apostolos clausos carcere tota noc¬
te uigilasse ut illis psallentibus ter¬
ra quam teretur: custos carceris cre¬
deret.: magistratus q ciuitas. terre¬
rentur: loquitur paulus. Oratio¬
ni insistite. uigilantes in ea. S. in
alio loco: In uigiliis frequenter: dor¬
miat itaq uigilantius. &. abexter¬
minatore egẏpti cum egyptis dor¬
miens suft̃ocetur: Nos dicamus cũ
Aauiã. Non dormitabit neq dor¬
nuiet qui custodit urł. Ut ueniat
ad nos sc̃s echir qui interprecat᷑
uigil. et si quando propt̃ peccato
nr̃a dormmierit. dicamus ad eunit.
exirge quid dormitas domine.
exeitemusq illum. et nauicula flu¬
ctuante clamemus. magister salios nos
fac. perimus Plura dictare uolueram si
non epistolaris breuitas pudorem nobis
tacendi inponeret: & si tu librorum ipsi¬

Expanded text:
co propheta decantat: media nocte surgeco propheta decantat: media nocte surgebam, ut confiteei tibi super iudicia iustitiae tuae. dominum quoque in euangelio legimus pernoctasse et apostolos clausos carcere tota nocte uigilasse, ut illis psallentibus terra quateretur, custos carceris crederet, magistratus et ciuitas terrerentur. loquitur Paulus: orationi insistite uigilantes in ea et in alio loco: in uigiliis frequenter. donniat itaque Uigilantius et ab exterminatore Aegypti cum Aegyptiis dormiens suffocetur; nos dicamus cum Dauid: non dormitabit neque obdormiet, qui custodit Israhel, ut ueniat ad nos sanctus et Hir, qui interpretatur \'uigil\'. et si quando propter, peccata nostra dormierit, dicamus ad eum: exsurge, ut quid dormitas, domine? excitemusque illum et nauicula fluctuante clamemus: magister, saluos nos fac, perimus. Plura dictare uolueram, si non epistolaris breuitas pudorem nobis tacendi inponeret et si tu librorum ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
zelum sunonis cananei. petri seuerita¬
tem. anamam &̾. Faphyram trucidan¬
tis: pauli q constantiam. qui elimam
magum uiis domimi resistentem. e¬
terna ꝯcitate dampnauit: Non est
crudelitas. prodeo pietas Ende &in
lege dicitur:. Si frater tuiis &. amicus
ꝙ uxor quȩ est insum tuo. de praua¬
re te uoluerit aueritate. Sit manꝰ
tua super eos: &. effunde sangninẽ
eorum. & auferes malum de medio
isrł Iterum dicam: ergo martẏrum
inmunde sunt reliquie : Et quidpas¬
sisunt apostoli ut inmundum ste¬
pham corpus tanta funeris ambiti¬
one prxcederent. ẽt facerent ei plano¬
tum magnum ut illorum luctus.
in nr̃m gaudium uerteretur Nã
quod dicis cum uigilias erecrari. fa¬
cit s hoc contra uocabulum suum.
ut uelit dormire uigilantuis : et ñ
audiat saluatorem dicenten: Sic
non potiustis una hora iuigilare me¬
cum:igilate s orate ut non
intretis in temptationem. Sp̃c pron¬
tus: Sed caro infirma et inalio lo¬

Expanded text:
zelum Simonis Chananaei, Petri seueritazelum Simonis Chananaei, Petri seueritacem Ananiam et Sapphiram trucidantis Paulique constantiam, qui Elymam magum uiis domini resistentem aeterna caecitate damnauit. non est crudelitas pro deo pietas. unde et in lege dicitur: si frater tuus et amicus et uxor, quae est in sinu tuo, deprauare te uoluerit a ueritate, sit manus tua super eos et effundes sanguinem eorum et auferes malum de medio Israhel. iterum dicam: ergo martyrum inmundae sunt reliquiae ? et quid passi sunt apostoli, ut inmundum Stephani corpus tanta funeris ambitione praecederent et facerent ent ei planctum magnum, ut illorum luctus in nostrum gaudium uerteretur? nam quod dicis eum uigilias execrari, facit et hoc contra uocabulum suum, ut uelit dormire Uigilantius et non audiat saluatorem dicentem: sic non potuistis una hora uigilare mecum? uigilate et orate, ut non intretis in temptationem. spiritus promptus, sed caro infirma. et in alio lo
Abbreviated transcription (Latin):
citus & populi dei fuere in munda
quia ioseph &̾ patriarcharum cor¬
pora portabant in solitudine. & ad
scãm cerram in mundos cineres ꝑ
tulerunt: loseph quoq qui utty
ratus fuit. qui tanta ambitione
iacob in ebron ossa portauit: ut ri¬
mundum patrem auo & atrauo
sociaret ininundis. et mortuum
mortuus copularetᷤ Precidenda
lingua amedicis. unmo insanum cu¬
randum capud: ut qui loqui nes¬
cit. discat aliquando reticere: Ego
ego uidi hoc aliquando portentum:
et testimoniis scripturarum quasi
uinculis hypocratis uolui ligare su¬
riosum: Sedabiit. exoessit. euasit. eru¬
ꝑit: O. inter ad ris tluotus coctsq
regis alpes. in nos de clamnando cla¬
mauit. Quicqud enim amens laqui¬
tur: uociseratio et clamor est apptila¬
dum: sacita me forsitan cogitatione
reprehendendas: cur in absentem in¬
uehar: fateor tibi Aolorem meum.
sacrilegium est tantum. patienter
audirẽ non possum: lggi enum si¬
romasten finees. austeritatem helye.

Expanded text:
citus et populi dei fuere inmunda, citus et populi dei fuere inmunda, quia Ioseph et patriarcharum corpora portabant in solitudine et ad sanctam terram inmundos cineres retulerunt? Ioseph quoque in typo ratus fuit, quia tanta ambitione Iacob in Chebron ossa portauit, ut inmundum patrem auo et atauo sociaret inmundis et mortuum mortuis copularet? praecidenda lingua a medicis, immo insanum curandum caput. ut, loqui qui nescit, discat aliquando reticere. ego, ego uidi hoc aliquando portentum et testimoniis scripturarum quasi uinculis Hippocratis uolui ligare furiosum, sed abiit, excessit, euasit, erupit et inter Adriae fluctus Cottiique regis Alpes in nos declamando clamauit. quidquid enim amens loquitur, uociferatio et clamor est appellandus. Tacita me forsitan cogitatione reprehendas, cur in absentem inuehar. fateor tibi dolorem meum: sacrilegium tantum patienter audire non possum. legi enim siromasten Finees, austeritatem Heliae,
Abbreviated transcription (Latin):
cutore scorum basilicas aut destruers.
aut intempla conuerteret: Miror san¬
ctum episcopum incuius parrochia es¬
se prb̃t dicitur adquiescere furories.
et non iurga apostolica. iurgaq ferre¬
a non trigere uis inutile. et trade¬
re in interitum cirnis. ut spo saluus
fiat: Meminerit illius dicti: Uide
bas furem & currebas cumeo. et cũ
adulteris portionem tuam ponebas
& malio loco Inmatutino interfiti¬
ebam om̃s peceatores terrȩ : ut disꝑ¬
dderem deciuitate dm̃ omnos operan¬
tes imquitatem et iterum Nonne
alientes te domine lodio habui: et
super inimicos tuos tabesdebam: Per¬
fecto ocdio oderam illos: Si non sunt
honorandȩ reliquiȩ marteͥrum. quo¬
mocdo legimus. peeciosa in conspectu
domini mors sc̃orum enis: Si ossa
corum. polluunt contingentes: quo¬
modo helyseus mortuus mortuum
suscitauit q dedit uitam. quodiux.¬
ta uigilantium iacebat in mundũ:
Ergo omnia castra israhelitici exer¬

Expanded text:
cutore sanctorum, basilicas aut destrueret cutore sanctorum, basilicas aut destrueret aut in templa conuerteret? Miror sanctum episcopum, in cuius parrochia esse presbyter dicitur, adquiescere furori eius et non uirga apostolica uirgaque ferrea confringere uas inutile et tradere in interitum carnis, ut spiritus saluus fiat. meminerit illius dicti: uide bas furem et con currebas cum eo et cum adulteris portionem tuam ponebas. et in alio loco: in matutino interficiebam omnes peccatores terrae, ut disperderem de ciuitate domini omnes operantes iniquitatem, et iterum: nonne odientes te, domine, odio habui et super inimicos tuos tabescebam? perfecto odio oderam illos. si non sunt honorandae reliquiae martyrum, quomodo legimus: pretiosa in conspectu d omini mors sanctorum eius? si ossa eorum polluunt contingentes, quomodo Heliseus mortuus mortuum suscitauit et dedit uitam, quod iuxta Uigilantium iacebat inmundum? ergo omnia castra Israhelitici exer
Abbreviated transcription (Latin):
aturȩ potuis quam creatori. qui est be¬
nedictus inscła honoranus autem re¬
liquias martyrum: ut eum cuius sunt
martyres adoremus: honoramus ser¬
uos: ut honor seruorum redimdet ad
dominum qui ait Qui uos suscipit. me
suscipit Ergo petri & pauli inmundȩ
sunt reliquiȩ: Ergo moysi corpusculũ
in mundum erit. quod iuxta hebraica
ueritatem. ab ipso sepultum est domi.
gredimur. tociens idolorum templa ue¬
neramur. accensiq ante tumulos eorum
oerei. idolatriȩ insignia sunt : Plus ali¬
quid dicam quod redundet in auctoris
capud. & insanum cerebrum uel sanet
aliquando uel aeleat. netantis sacrilegi¬
is simplicium anime subuertantur: Er¬
goet domim corpus E insepulcro posi¬
tum unmundum fuit. et angeli qui can¬
didis uestibus utebantur mortuo cada¬
ueri atq polluto prebebant ęxcubias. ut
post multa scła dormitantius somnia¬
ret immo ructaret in mundissimam
crapulam: et cum iuliano augusto perse¬

Expanded text:
aturae potius quam creatori, qui est beaturae potius quam creatori, qui est benedictus in saecula. honoramus autem reliquias martyrum, ut eum, cuius sunt martyres, adoremus, honoramus seruos, ut honor seruorum redundet ad dominum, qui ait: qui uos suscipit, me suscipit. ergo Petri et Pauli inmundae sunt reliquiae? ergo Moysi corpusculum inmundum erit, quod iuxta Hebraicam ueritatem ab ipso sepultum est dominogredimur, totiens idolorum templa ueneramur accensique ante tumulos eorum cerei idolatriae insignia sunt ? plus aliquid dicam, quod redundet m auctoris caput et insanum cerebrum uel sanet aliquando uel deleat, ne tantis sacrilegiis simplicum animae subuertantur. ergo et domini corpus in sepulchro positum inmundum fuit et angeli, qui candidis uestibus utebantur, mortuo cadaueii atque pollute praebebant excubias, ut post multa saecula Dormitantius somniaret, immo eructuaret inmundissimam crapulam et cum Iuliano, perse
Abbreviated transcription (Latin):
respondere superbiȩ est: responde¬
re temeritatis De his enim rebus iuterro.¬
gas quas & proferre & audire sacrilegi¬
um est: Ais uigilantium qui kataut
ydͥ paciti hoc uocatur nomine Namaor¬
mitantius rectius diceretur. os fȩciditin
rursum apperire. & putorem spurciui¬
nium contra sanctorum martyrum pro¬
ferre reliquias: S. nos qui eas suscipi¬
mts appellare cinerarios & idolatras:
qui mortuorum hominum ossa uene¬
ramur: O infelicem hominem. ꝙ omni
lacrimarum fonte plangendum: qui
hec dicens nonse in telligit esse samari¬
tam & uideum. qui corpora mortuorũ
pro in mundis habent. et ȩtiam uasa
quȩ ieadem domo fuorint pollui sus¬
picantur: Saquentes occidentem litte.¬
ram. & non spm uiuificantem: Nos au¬
tem non dico martyrum reliquias. Sed
ne solem quidem.&. lunam. non ange¬
los. non archangelos. non seraphyn. non
cherubin.&. omine nomen quod nomi¬
natur et inpresenti scło & in futuro co¬
limus. & ad oramus: ne seruiamus cre¬

Expanded text:
respondere superbiae est, respondere temeritatis. de his enim rebus interrogas, quae et proferre et audire sacrilegium est. ais Uigilantium, qui κατὰ ἀντίφρασιν hoc uocatur nomine — nam Dormitantius rectius diceretur — os fetidum rursus aperire et putorem spurcissimum contra sanctorum martyrum proferre reliquias et nos, qui eas suscipimus, appellare cinerarios ex idolatras, qui mortuorum hominum ossa ueneremur. o infelicem hominem et omni lacrimarum fonte plangendum, qui haec dicens non se intellegit esse Samaritam et Iudaeum, qui corpora mortuorum pro inmundis habent et etiam uasa, quae in eadem domo fuerint, pollui suspicantur sequentes occidentem litteram et non spiritum uiuificantem. nos autem non dico martyrum reliquias, sed ne solem quidem et lunam, non angelos, non archangelos, non seraphim, non cherubim et omne nomen, quod nominatur et in praesenti saeculo et in futuro, colimus et adoramus, ne seruiamus cre
Abbreviated transcription (Latin):
te alligabamur. Spinarum que suf¬
focabant sementem patris familias.
hec est porta orientalis ut ait hieze¬
chiel semꝑ clausa & lucida. & operi¬
egreditur. Respondeant uerbo michi
quomͦ iħc clausis in gresiiis est ostiis. cũ
palpancdas manus q̃o latus consideran¬
dum n ossa carnemq monstrauerit.
ne ueritas corporis fantasma putaret᷑.
Et ego respondebo qͦm sc̃a mariasit &
mater oo uirgo. Uirgo post parcum:
mater antequam mipta. Igͥ ut dicere
usq sexsus uirginitatis dedicauere pr̃i¬
cipia. apostoli uel uirgines. uel post iip¬
tias continentes. epudopi. prb̃ti. diaco¬
ni. aut uirgines eliguntur. aut uidui.
aut certe post sacerdottum in ȩternũ
pudici. Quid nobis ipsis in ludimus.
& irascunur. si subantibus semꝑ ad
coitum premia pudiciȩ denegentur
Uolumus opipare comedere. uxorũ
ad herere. complexibus. &. innumero
uirgunium acuiduarum regnare cũ
ꝙ in liuies. Sorddes & munditie: La¬

Expanded text:
te alligabamur; spinarum, quae sufte alligabamur; spinarum, quae suffocabant sementem patris familiae. haec est porta orientalis in. Hiezechiel, semper clausa et lucida et operiegreditur. respondeant mihi, quomodo Iesus clausis ingressus est ostiis, cum palpandas manus et latus considerandum et ossa carnemque moristrauerit, ne ueritas corporis fantasma putaretur, et ego respondebo, quomodo sancta Maria sit et mater et uirgo: uirgo post partum, mater ante, quam nupta. igitur, ut dicere ique sexui uirginitatis dedicauere principia; apostoli uel uirgines uel post nuptias continentes; episcopi, presbyteri, diaconi aut uirgines eliguntur aut uidui aut certe post sacerdotium in aeternum pudici: quid nobis ipsis inludimus et irascimur, si subantibus semper ad coitum praemia pudicitiae denegentur? uolumus opipare comedere, uxorum haerere conplexibus et in numero uirginum ac uiduarum regnare cum et ingluuies, sordes et munditiae, sa
Abbreviated transcription (Latin):
magis miror quod non habeo. in genua qͥoue¬
recunda confessio est. quo ipse careas id in
aliis prȩdicare. Num quia graui corpore
terre honerosus hereo. auum non mi¬
ror uolatus: Nec columbam predico
quod gradiatur iter liquidum. celeres
neq commouet alas : Nullus se decipi¬
at. nemo blando adulatore se precipi¬
tet. prima est uirginitas anatiuitate
scda uirginitas asccia natiitate. Non
est meus sermo. antiqua sententia est
Nlemo potest duobus dñis serure. car¬
in uicem sibi aduersantur ut non quȩ
uolumus illa faciamus. quando ali¬
quid tibi asperum uidetur inm̾o opus¬
culo. non ad mea uerba respicias. S ad
scripturam. Unde mea tracta sunt
clausis ingreũus est hostiĩ. &. in se¬
pulcro eius quod nouum & inpetra
durissima fuerat ereisum. nec ante¬
quis nec postea positus est. hortus con¬
clusus. fons signatus. de quo fonte ille
gat torrentem uel fluuium uel spi¬
narum fumum peccatorum quibus an¬

Expanded text:
a miror, quod non habeo. ingenua et uea miror, quod non habeo. ingenua et uerecunda confessio est, quo ipse careas, id in aliis praedicare. numquid, quia graui corpore terrae haereo, auium non miror uolatus nec columbam praedico, quod radit iter liquidum celeris neque commouet alas? nullus se decipiat, nemo blando adulatore praecipitet. prima est uirginitas a natiuitate, secunda uirginitas a secunda natiuitate. non est meus sermo, antiqua sententia est: nemo potest duobus dominis seruire, caraec inuicem sibi aduersantur, ut non, quae uolumus, illa faciamus. quando aliquid tibi asperum uidetur in nostro opusculo, non ad mea uerba respicias, sed ad scclausis ingressus est ostiis, et in sepulcro ejus, quod novum, et in petra durissima fuerat equis nec postea positus est; hortus conclusus, fons signatus, de quo fonte manat gat torrentem uel funium uel spinarum: funium peccatorum, quibus an
Abbreviated transcription (Latin):
tenario idest inpari numero dis̃erens. que
&̃. quanta dixerit ad fortimatum liber illi¬
us testimonio est. anforsitan pitagoram &
architam tarentinum q.publium scipionem
res mei. gramaticorum scolas eas faciam con¬
clamare. Numero deus in pare gaudet. Grã¬
de piaculum. euersȩ sunt. eccłȩ orbis audi¬
re non potest. Si mundi orem uirginitatem
diximus es̃e quam nuptias. Si parem nume¬
rum in pari subiecimus. & ueteris testamen¬
ti tẏpos. ȩuangelio ueritati ꝓfecisse monst᷑¬
iuimus. Cetera que in libro nr̃o reprehensa st̃.
uel leuiora puta. ł adeundem sensum ꝑtinen¬
tia. Unde adea respondere nolui. ⁊ lelibelli
excederem magnitudinem. q. tuo uiderer in¬
genio diffidere. quem patronum cause mes
ante habui quam rogarem. Igitur hoc ex¬
trema uoce ꝓtestor me nec dannasĩe nupti¬
as. nec damiure. repondisse aduersario. non
meorum insiclias formidasĩe. Uirgmitatem
autem incelum fero. non quia habeo: s quia¬

Expanded text:
tenario, id est inpari, numero disserens quae tenario, id est inpari, numero disserens quae et qualia dixerit ad Fortunatum, liber illius testimonio est.. an forsitan Pythagoram et Archytan Tarentinum et Publium Scipionem res mei, grammaticorum scholas eis faciam concla-I mare: numero deus inpare gaudet. Grande piaculum, euersae sunt ecclesiae, orbis audire non potest, si mundiorem uirginitatem diximus esse quam nuptias, si parem numerum inpari subiecimus et ueteris testamenti typos euangelicae ueritati profecisse monstrauimus! cetera, quae in libro nostro reprehensa sunt, uel leuiora puto uel ad eundem sensum pertinentia; unde ad ea respondere nolui, ne et libelli excedere magnitudinem et tuo uiderer ingenio diffidere, quem patronum causae meae ante habui, quam rogarem. igitur hoc extrema uoce protestor, me nec damnasse nuptias nec damnare; respondisse aduersario, non meorum insidias formidasse. uirginitatem autem in caelum fero, non quia habeo, sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
intelleximus quamscripture simplicitas
patitur Scriptum non esse in scło die
uidit deus quia bonum est. Non meum
accipiant testimonium. S cunctorum he¬
breorum q. aliorum in terpret im: aquile
uidł q. syminachi. ꝙ cheolotionis Si autem
scriptum non est. cuminceteris diebus scrip¬
tum ũt. aut redlant aliam ꝓbabiliorem cau¬
sam. quare non scriptum sit.: aut si non rep¬
pererint ingrati suscipiant quod anobis dic¬
tum est. Porro si archa noe onna animalia
esse Nant n ediserapiare scriptum sit. edisse¬
rant. qͣuod ame expos̃tum est uelint nolinit
suscipiant. aut ꝓfer meliores epulas.&. me
conuui a utere: aut qualicumq nr̃a cenula
contentus esto: sciliscet nunc enumerandum
michi est qui eccłasticorum de in pari nume¬
ro disputarent. clemeni. yppolitus. origeni̾s
q̃ionisius. eusebus. didimui. nr̃orum quoq
tertullianus. eyprianus. Uctorimis lactan¬
tius. hylarius. Quorum cyprianus de sep¬

Expanded text:
intelleximus, quam scripturae sim-. plicitas intelleximus, quam scripturae sim-. plicitas patitur? scriptum non esse in secundo die: \'uidit deus, quia bonum est\' non meum accipiant testimonium, sed cunctorum Hebraeorum et aliorum interpretum, Aquilae uidelicet et Symmachi et Theodotionis. si autem scriptum non est, cum in ceteris diebus scriptum sit, aut reddant aliam probabiliorem causam, quare non scriptum sit, aut, si non reppererint, ingratis suscipient, quod a nobis dicrum. Unde in arca Noe omnia animalia, esse nemo dubitat, quare scriptum sit, edisserasuscipient. Aut profer meliores epulas, et me conviva utere: aut qualicumque nostra coenula contentus esto. Scilicet nunc enumerandum mihi est, qui Ecclesiasticorum de impari numero disputarint, Clemens, Hippolytus, Origenes, Dionysius, Eusebius, Didymus, nostrorum quoque Tertullianus, Cyprianus, Victorinus, Lactantius, Hilarius; quorum Cyprianus de sep
Abbreviated transcription (Latin):
re quinto & sexto & ultra quomodo
qo secundo marito nubere. S quomodo
non damnantur he nuptiȩ: ita nec pre¬
dicantur Sola tia miseriȩ sunt: non
laudes continentiȩ. Unde &o malio loco
dmi. Ubi unus maritus exceditur nichil
refert secundus antercius sit: quia de¬
siit esse monogaus. ommalicent. S
non omnia expediunt. N on damno di¬
gamos. immoꝰ. trigamos. Q. sidici potest
octogennos. Habeat que libet octautm
quare dixerim. dum tuxat upota. hebia¬
additum. sicut in primo &o intercio. &
reliquis. Uidit deus quia bonum est:
Statimq subiecerim. Nobis intelle¬
gentiam reliquit. non esse bonum du¬
plicem uumerum qui abumone diui¬
dat: o prȩfigur& federa nuptiarum.
Unde ꝙ in archa noe omnia animaliã
quecumq bina in grediuntur in inua¬
da sunt. Inpar nimerus est mundus.
In hoo nescio quid reprȩbendatur inte¬
rim de socła die. Utrum quia q scriptũ
est.&. scriptum non esie diimus. an
quia etiam siscriptum non est: aliter

Expanded text:
re quinto, et sexto, et ultra, quomodo, re quinto, et sexto, et ultra, quomodo, et secundo marito nubere: sed quomodo non damnantur istae nuptiae, ita nec praedicantur. So- LATIA MISERIAE SUNT, non laudes continentiae. « Unde et in alio loco dixi: Ubi unus maritus refert secundus, an tertius sit, quia desinit esse monogamus. Omnia licent, sed non omnia expediunt . Non damno digamos, immo nec trigamos et, si dici potest, octogamos: habeat quaelibet octauum quare dixerim dumtaxat iuxta Hebraaddi sicut in primo et tertio et reliquis: uidit deus, quia bonum est, statimque subiecerim: nobis intellegentiam dereliquit non esse bonum duplicem numerum, qui ab unione diuidat et praefiguret foedera nuptiarum. unde et in arca Noe omnia animalia, quaecumque bina ingrediuntur, inmunda sunt; inpar numerus est mundus. in hoc nescio quid reprehendatur interim de secundo die: utrum, quia scriptum est et scriptum non esse diximus? an, quia | etiam scriptum non est, aliter
Abbreviated transcription (Latin):
re lesus est. Amator quippe castita¬
tis: preconium puditiciȩ intenta
aure captabat. lege tertullianum.
lege cypriamim. Lege ambrosium.
s᷑ cum illis uel me accusa uel libe¬
ra inuente sunt plautinȩ fabulȩ:
& scioli tantum ad detrahendum
qui ineo se doctosos ten tare ue¬
lint. Si omnium dicta lacerent. & in
una atq eadem causa. & me & ad¬
uersaruim id est utrumq reprehen¬
dant. ut cum euidentius alterum ne¬
cessẽ sit uincere: ambos uictos esse con¬
tendant porro ubi dedigamis & tri¬
gamis diserentes diximiũ. Melius est
licet alterum &̃ tercium unimm iurũ
nosse quam plurimos. id est tolerabilius
est uni homini ꝓstitutam esse quam
plurimos. nonne statim cur hec dixe¬
rim subiecimus: Si quidem & illa ine
uangelio samaritana sextum maritum
habere se dicens. arguitur a dño quod̾
non sit uir euis. Ego etiam nunc libera
uoce ꝓclamo. łlon damnari inȩccła di¬
gam. inmo nec trigamiam. & ita lice¬

Expanded text:
re laesus est; amator quippe castitare laesus est; amator quippe castitatis praeconium pudicitiae intenta aure captabat. lege Tertullianum, lege Cyprianum, lege Ambrosium, et cum illis me uel accusa uel libera. inuenti sunt Plautinaefamiliae et scioli tantum ad detrahendum. qui in eo se doctos ostentare uelint, si omnium dicta lacerent et in una atque eadem causa et me et aduersarium, id est utrumque, reprehendant, ut, cum e duobus alterum necesse sit uincere, ambos uictos esse contendant. porro, ubi de digamis et trigamis disserentes diximus: melius est, licet alterum et tertium, unum uirum nosse quam plurimos, id est: tolerabilius est uni homini prostitutam esse multis, nonne statim cur hoc dixerim, subjecimus? Siquidem et illa in Evangelio Samaritana, sextum maritum habere se dicens, arguitur a Domino, quod non sit vir ejus » . Ego etiam nunc libera voce proclamo, non damnari in Ecclesia digamiam, imo nec trigamiam, et ita lice
Abbreviated transcription (Latin):
ficio deputet. illud uero ferre quis
posũt. quod inme reprȩhenditur.
Quare exponens capitillum apłi. in
quo de coniugibus scripsit. tribula¬
tionem carnis habebunt huius mo¬
di dixerim. nos ignari rerum pu¬
tabamus nuptias saltem carnis ha¬
bere leticiam. Si autem nubentib
& incarne tribulatio est. in qua so
la uidebantur habere delitias. Qͥđ
erit reliquum ꝓpter quod nubant.
bulatio sic. Quie hic condempnati¬
o matrimonii est. Si infantum
uagi tus. filiorum mortes. uxorũ¬
Socetera hurus modi tribulationem
diximus nuiptiarum. dum ad ui
contra heluidium debeate mariȩ
uirginitate ꝑpetua scripsĩmus. in
quo necesse fuit nobis aduirgini¬
tatis beatitudinem ꝑredicandam.
multa demolestiis dicere miꝑtia¬
rum. Num uir egregus & eru¬
ditus inscripturis &. uirgo eccłe
uirginis acctor. aliquid in illo ser¬
mone reprehendit : In libro quoq
adeustochͥium multo duriora de
nuptiis tliximus. &. nemo suꝑ hac

Expanded text:
ficio deputet. Illud uero ferre quis ficio deputet. Illud uero ferre quis possit, quod in me reprehenditur, quare exponens capitulum apostoli, in quo de coniugibus scripsit: tribulationem carnis habebunt huiusmodi, dixerim: nos ignari rerum putabamus nuptias saltim carnis habere laetitiam. si autem nubentibus et in carne tribla videbantur habere delicias, quid erit relicum propter quod nubant, bulatio sit? » Quae haec condemnatio matrimonii est, si infantium vagitus, filiorum mortes, aboret caetera hujusmodi tribulationem diximus nuptiarum? Dum advivecontra Heluidium de beatae Mariae uirginitate perpetua scripsimus, in quo necesse nobis fuit ad uirginitatis beatitudinem praedicandam multa de molestiis dicere nuptiarum. num uir egregius et eruditus in scripturis et uirgo ecclesiae uirginis doctor aliquid in illo sermone reprehendit? in libro quoque ad Eustochium multo duriora de nuptiis diximus et nemo super hac
Abbreviated transcription (Latin):
gelis comparatur. Si dixero melius
ast uirginem esse quam nuptam: bo¬
no mesius pretuli. Si autem alterũ
gradum fecero. melius est nbere
quam fornicari. ibi non bono me¬
lius. S malo bonum prȩtuli. Multa
diuersitas est inter iđ melius quod
mptiss. & inter id̃ quod fornicatio¬
ni ante ponitur. Obseero te quid
in hac disertione peccaui: ꝓpostam
michierat non aq̾meam uoluntatẽ
scriptunas trahere. S id dicere quod
scripturas uelle intelligebam. Com¬
mentatoris offĩcium est. ñ. quid
ipse uelit. S quid sentiat ille. quem
interpretatur exponere. Alioquin
si contraria dꝑxerit: nontam inter¬
preserit quam aduersarius eius
quam nititur explanare. serte u¬
bicumq scripturas non interprexor
& libere de meo sensu loquor. argu¬
at me qui libet. durum quid dĩxis¬
se contra nuptias. Quod si non repe¬
rerit. quiqquid̃ uel austerum esse¬
uidetur uel durum. id non scriꝑto¬
ris auctoritate. S in terprx̧tis of¬

Expanded text:
gelis conparatur. si dixero: \'melius gelis conparatur. si dixero: \'melius est uirginem esse quam nuptam\', bono melius praetuli; si autem alterum gradum fecero: - \'melius est nubere quam fornicari\', ibi non bono melius, sed malo bonum praetuli, et multa diuersitas est inter id melius, quod nuptiis, et inter id, quod fornicationi anteponitur. obsecro te, quid in hac dissertione peccaui? propositum mihi erat non ad meam uoluntatem scripturas trahere, sed id dicere, quod scripturas uelle intellegebam. commentatoris officium est non, quid ipse uelit, sed, quid sentiat ille, quem interpretatur, exponere; alioquin, si contraria dixerit, non tam interpres erit quam aduersarius eius, quem nititur explanare. certe, ubicumque scripturas non interpretor et libere de meo sensu loquor, arguat me quilibet durum quid dixisse contra nuptias. quod si non reppererit, quidquid uel austerum uidetur esse uel durum, id non scriptoris auctoritati, sed interpretis of
Abbreviated transcription (Latin):
fecissem adapłm. intuli. Si ꝑse nuꝑ¬
tiȩ bonȩ. noli eas incendio compara¬
re:S dic simpliciter. Bonum est
nubere. Suspecta michi est bonitas
euis rei quam magnitudo alterius
mali. malum esiẽ oogit inferuis. Ego
autem non leinus malum. S smi¬
plex ꝑse bonum uolo. uult apłs
in nuptas & uiduas absq corrup
tione ꝑmanere. Qo adexemplum
sin ꝓuocat. &x felitiores uocat sisic ꝑ¬
manserint. Si autem se continere ñ
possunt. S ardorem libicdins non
tam continentia uolunt quam for¬
nicatione restinguere: meluis esse
posse nubere. qu̾amu.ri. ad quod
nos intulimus. Ideo melius ẽ nube¬
tentiam ꝓferentes. S inter pretan¬
tes apłi. Melius est mibere quam
uiri.id est melius esse maritum
quam formcari. Si uri uel fornica
ri bonum esse docueris timc bono
melius prȩferetur. Si autem nube¬
re melius est quod malo prefertur
non est germanȩ &̾. pure integri¬
tatis. nec eius beatitudinis quȩ an¬

Expanded text:
fecissem ad apostolum, intuli: si per se nupfecissem ad apostolum, intuli: si per se nuptiae bonae sunt, noli eas incendio conparare, sed dic simpliciter: bonum est nubere. suspecta est mihi bonitas eius rei, quam magnitudo alterius mali malum esse cogit inferius.ego autem non leuius malum, sed simplex per se bonum uolo. uult apostolus innuptas et uiduas absque coitu permanere et ad exemplunt sui prouocat et felices uocat, si sic permanserint. si autem se continere non possunt et ardorem libidinis non tam continentia uolunt quam fornicatione restinguere, melius eis \'esse nubere quam uri. ad quod nos intulimus: ideo me-lius est nubetentiam proferentes, sed interpretantes apostoli: melius est nubere quam uri, id est: melius est maritum ducere quam fornicari. si uri uri bonum esse docueris, tunc bono melius praeferetur. Si autem nubere melius est, quod malo praefnon est germanae et purae integritatis nec eius beatitudinis, quae an
Abbreviated transcription (Latin):
innuꝑtis & udus. bonum est eis sisic ꝑ¬
manserint ut ego. Si autem se non cont̾i¬
nent: nubant. Melius est enim nubere quã
uri. Quod capitulum nonsic interprecati
sumis. postquam nuptiis concesserat u¬
sum conuigii .ꝙ ostenderat se quid uelles
quid ue concederet: transit ad inmiptas
Q̃ induas. &o sui ꝓponit eremplum: &. fe¬
lices uocat sisic ꝑmanserint. Si autem se¬
non continent. nubant. idipsum quod su¬
ꝑra. ꝓꝑter fornicationem autem ꝙ netẽp¬
det uos Sathanas ꝓpter in continentiam
urãm: Reddit q caisam cur dixerit si non¬
se continent nubant. Meluis est enim nu¬
bere quam uri. ideo melius est nubere.q
penis est uri. Tolle ardorem libidinis. &
non dicit melius est nubere. Meluis sem¬
ꝑ adcomparationem deterioris resꝑicit. ñ
adsimplicitatem in comparabilis ꝑ se honi
Uelud si diceret. Meluis est habere¬
unum oculum quam uullum. et
post paululum cum apostropham

Expanded text:
innuptis et uiduis: bonum est eis, si sic pinnuptis et uiduis: bonum est eis, si sic permanserint ut ego. si autem non se continent, nubant: melius est enim nubere quam uri. quod capitulum nos sic interpretati sumus: postquam nuptis concesserat usum coniugii et ostenderat se, quid uellet quidue concederet, transit ad innuptas et viduas, et sui proponit exemplum, et felices vocat, si sic permanserint. Si autem non se continent, nubant; idipsum quod supra, Propter fornicationes autem, Et, Ne tentet vos Satanas, propter incontinentiam vestram. Redditque caon continent, nubant: Melius est enim nubere, quam uri. Ideo melius est nubere, quia pejus est uri. Tolle ardorem libidinis, et non dicet, quia melius est nubere. Melius semper ad comparationem deterioris respicit: non ad simplicitatem incomparabilis per se boni. Velut si diceret: Melius est unum oculum habere, quam nullum. Et post paululum, cum apostropham
Abbreviated transcription (Latin):
onem prȩfert sathane. Quad causam ha¬
bet in continentiam. laboramus quasi ob¬
scurum diserere. cum exposuerit se ipse
tiam S preceptum. quasi non eodem modo
& scda & tercia matrimonia concedantur
& reliqua Quid hic locutus sum quod a¬
płt non dixerit : Nimirum illud quod e¬
rubescit suo uocare nomine Ego arbitror
quando dicit adid ipsum .& rem ipsam ta¬
cet. non eum nominare palam coitum: S
ucrecunde ostendere. anquia sequitur qđ
temptationem prȩfert sathane: quod habet
causam incontinentiam: Non ne alio uer¬
borum ordine idipsum est. ne temptet uos
sathanas ꝓpter incontinentiam urãm: an
quia dixi .ꝙ. musitamus ad huc nuptias
non uocare indulgentiam S preceptum:
Quod sidurum est. imputetur apło quiꝰ
ait. H oc dico autem scłm in dulgentiam
to prepostero ordine. nec sensũ nec uerba
mutaui. Transẽamus adreliqua. epłari eñi
brouitati festinat oratio. dioo in quid apłs

Expanded text:
oni praefert satanae, quod causam haoni praefert satanae, quod causam habet incontinentiam, laboramus quasi obscurum disserere, cum exposuerit se ipse, tiam; sed praeceptum: quasi non eodem modo, et secunda, et tertia matrimonia concedantur, et reliqua? Quid hic locutus sum, quod Apostolus non dixerit? Nimirum illud, Quod erubescit suo vocare nomine? » Ego arbitror quando dicit, ad idipsum, et rem ipsam tacet, non eum nominare palam coitum, sed verecunde ostendere. An quia sequitur, « Quod tentationi praefert Satanae, quod habet causam incontinentiam? » Nonne alio verborum ordine idipsum est, ne tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram? An quia dixi, « Et mussitamus adhuc nuptias non vocare indulgentiam, sed praeceptum? » Quod si durum est, imputetur Apostolo, qui ait: hoc autem dico iuxta indulgentiam, to praepostero ordine nec sensum nec uerba mutaui. Transeamus ad reliqua - epistolari enim breuitate festinat oratio-: dico, inquit apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
o clausum est. Qo tenebre quoq lucent
apud eum. ꝓbet se unus quisq & sio ad
corpus xp̃i accedat. non quod dilate com¬
mumonis unus dies aut biduum sanc¬
tiorem efficiat xpistianum. ut quod hodie
non merin cras uelꝑendiȩ merear: S qđ
dumi doleo non cominunicasse me corpori
xpisti. abstineam me paulisꝑ abuxoris am¬
plexii. ut amori coniigis amorem xpisti
prȩferam: durum est .s. non ferendum.
Quis hoc secularium sustinere potest: Qui
potest sustinere sustieat. Qui non potest.
ipse uiderit. Nobis cura est. ł lonquid u¬
muis quisq posũt aut uelit. S quꝗl scrip¬
turȩ precipi ant dicere. illud quoq incom¬
mentariolis meis eiusdem apłi carpitur
in quibus dixi. Uerum nequis putet exeo
maiorem rimam concedere. statim infert.
Netemptet uos sathanas ꝓpter incontinsẽ¬
tiam urd̃ãm. pulchra uimirum indulgenti¬
a. et. ar iterum adid ipsum. quod eru¬
bescit suo uocare nomine: quod temptati¬

Expanded text:
o clausum est, et tenebrae quoque lucent o clausum est, et tenebrae quoque lucent apud Deum. Probet se unusquisque, et sic ad Corpus Christi accedat; non quod dilatae communionis unus dies, aut biduum sanctiorem efficiat Christianum, ut quod hodie non merui, cras vel perendie merear: 228 sed quod dum doleo me non communicasse Corpori Christi, abstineam me paulisper ab uxoris amplexu: ut amori conjugis, amorem Christi praeferam. Durum est, et non ferendum est. Quis hoc saecularium sustinere potest? Qui potest sustinere, sustiipse uiderit. nobis cura est non, quid unusquisque possit aut uelit, sed, quid scripturae praecipiant, dicere. Illud quoque in commentariolis meis eiusdem apostoli carpitur, in quibus dixi: uerum ne quis putet ex eo, maiorem ruinam concedere, statim infert: \'ne temptet uos satanas propter incontinentiam uestram\'. pulchra nimirum indulgentia: \'et iterum ad id ipsum\'! quod erubescit suo uocare nomine, quod temptati