comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nominatꝰ est. & quasi ñ audiuimꝰ nom̃ ipsius. Quis
est xp̃s. ᷤ In principio erat uerbũ. & uerbũ erat¬
apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ. hoc erat in principio
apud dm̃. Om̃a ꝑ ipsũ facta sunt. & sine ipso fac.¬
tũ est nihil. Per quid facta facta sunt: Per uer¬
bũ. Quomodo hic ostendit quia ꝑ uerbũ facta
sunt. Ipse dirit. & facta sunt. ipse mandauit
& creata sunt. Nemo dicit. nemo mandat nisi
Om̃a cęlestia. om̃a superiora uirtutes om̃s atq
angłos. ciuitatẽ quandã suꝑnã. bonã. scãm. bea.¬
tã un ͤ qm̃ percgrinamur : miseri adhuc sumus.
& quo redituri in spe brati: & quo cũ redirrimꝰ
habere carlestia & angłos scõs.: Quale p̃ceptũ
illis dedit dĩ : quale. nisi ut ĩaudent illum s¬
⁊̃ Beati quorũ hoc negotiũ est. laudare dm̃. Non
arant. non seminant. ñ molunt. ñ coquunt.
opera enĩ sunt ista necessitatis. ibi uecessitas ñ ẽ.

Expanded text:
nominatus est, et quasi non audivimus nomen ipsius. Quis nominatus est, et quasi non audivimus nomen ipsius. Quis est Christus? «In principio erat  Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» . Per quid facta sunt? Per Verbum. Quomodo hic ostendit quia per Verbum facta sunt? «Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt.» Nemo dicit, nemo mandat, nisi superiora, virtutes omnes atque Angelos, civitatem quamdam supernam, bonam, sanctam, beatam: unde quoniam peregrinamur, miseri adhuc sumus; et quo redituri, in spe beati; et quo cum redierimus, habere coelestia et Angelos sanctos? quale praeceptum dedit illis Deus? Quale, nisi ut laudent illum? Beati quorum hoc est negotium, laudare Deum. Non arant, non seminant, non molunt, no coquunt: opera enim sunt ista necessitatis; ibi necessitas non est
Abbreviated transcription (Latin):
la sunt. pacata sunt. ibi sẽꝑ gaudiũ. nulla mors.
nulla egritudo. nulla molestia. Laudent dm̃ br¬
ati. nos autẽ adhuc iussi sumus. Sed cũ cogitamꝰ
quomodo ibi laudet᷑ ds̃ : cor ibi habramꝰ & non
sine causa audiamꝰ sursũ cor. Leuemus corsursũ
ne putrescamus in terra. qm̃ placent nobis qđ
ibi agunt angłi: Mlodo nos spe: postrare. sed cũ
illuc uenerimus: Laudate ergo eũ in excelsis.¬
SOPER CAELOS SONT LAUDENT NOO ONT̃I
Quando explicat om̃a numerando  srd tam̃ sũ.¬
matĩ & quasi om̃a ꝑstrinrit: & conclusit om̃a
cȩlestia. laudantia creatorẽ suũ. & quasi diceret᷑
ei. Quare illũ laudant. quid illi debent. quid
illis contulit ut laudent eũ. cSequit᷑. Qũo iess
birit et facta sont: iese manbauit et
CREATA SUNT. Non mirũ: si opera laudant
operatorẽ. Non mirũ t̃. si facta laudant factorẽ.
non mirũ si creatura laudat creatorẽ. Ibi & xp̃s

Expanded text:
la sunt, pacata sunt; ibi semper gaudium, nulla mors, la sunt, pacata sunt; ibi semper gaudium, nulla mors, nulla aegritudo, nulla molestia; semper laudant Deum beati: nos autem adhuc jusum sumus, sed cum cogitamus quomodo ibi laudetur Deus, cor ibi habeamus, et non sine causa audiamus, Sursum corda. Levemus cor sursum, ne putrescat in terra; quoniam placet nobis quod ibi agunt Angeli. Modo nos spe; postea re, cum illuc venerimus. «Laudate» ergo «eum in excelsis.super coelos sunt, laudent nomen Domini.» Quando explicat omnia numerando? Sed tamen summatim et quasi omnia perstrinxit, et conclusit omnia coelestia laudantia Creatorem suum. 7. Et quasi diceretur ei, Quare illum laudant? quid illi debent, quid illis contulit, ut laudent eum? sequitur: «Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt.» Non mirum si opera laudant operatorem, non mirum est si facta laudant factorem, non mirum si creatura laudat Creatorem. Ibi et Christus
Abbreviated transcription (Latin):
consentiamꝰ: tam̃ molestiã patimͣ. & contendimꝰ.
& magnũ periculũ. ẽ : nrqui contendit uincat᷑
Si autr̃ non. consentiendo uincamus molestiã
tamen patimur. resistendo delectationibus.
Non cessat. & non morit᷑ hostis. nusi in resurrec.¬
tiont mortuoꝵ. Sed p̃sumamꝰ fidamꝰ. erigunt
nos aggrus & racharias: cantant futurã libr.¬
rationẽ nr̃am. Si illi populo cantautrunt &
impletũ est. xp̃iano populo qđ cantat᷑ non imple.¬
bitur : securi estote tantũ modo: in ista peregri.¬
natione uitȩ. quomodo agatis uidete. Non uob
placeat amor babylonit: ne obliuiscamini ei.¬
uitatẽ hierłm. & si corpus ur̃m adhuc inbaby¬
lonia trnet᷑ : cor ur̃m ad huerłm pręmittatur.
laudate ergo tota creatura dũm. quia hoc ibi
facturi sumus: quod hic p̃meditam᷑. Laopate
DÑm e cȩlis: laonats eom IN excelsis.
Primo de cęlis dicit : postea de terra. Laudatur
enĩ d̃ : qui fecit cęlũ & terrã. Carlestia tranquil.¬

Expanded text:
patimur, et contendimus, et magnum periculum est ne qui contendit vincatur; si autem non consentiendo vincamus, molestiam tamen patimur resistendo delectationibus. Non cessat, et non moritur hostis, nisi in resurrectione mortuorum. Sed praesumamus, fidamus, erigunt nos Aggaeus et Zacharias; cantant futuram liberationem nostram. Si illi populo cantaverunt, et impletum est; christiano populo quod cantatur, non implebitur? Securi estote: tantummodo in ista peregrinatione vitae quomodo agatis, videte. Non vobis placeat amor Babyloniae, ne obliviscamini civitatem Jerusalem. Etsi corpus vestrum adhuc in Babylonia tenetur, cor vestrum ad Jerusalem praemittatur. Laudet ergo tota creatura Dominum; quia hoc ibi facturi sumus, quod hic praemeditamur. 5. «Laudate Dominum de coelis; laudate eum in excelsis.» Primo de coelis dicit, postea de terra: laudatur enim Deus qui fecit coelum et terram. Coelestia tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
debent dici gentes. srd una gens in xp̃o: gens ia¬
cob. gens isrł. Quare gens iacob & grns isrł: quia
ia cob de isaac. isaac dt abrahã. Abrahȩ autẽ
quid dictũ est ᷤ in femuir tuo benedicent᷑ om̃s
gentes. Hoc idẽ dictũ est ad isaac. hoc & ad iacob.¬

Expanded text:
debent dici gentes, sed una gens in Christo, gens Jadebent dici gentes, sed una gens in Christo, gens Jacob, gens Israel. Quare gens Jacob et gens Israel? Quia Jacob de Isaac, Isaac de Abraham. Abrahae autem quid dictum est? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Hoc idem dictu
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. pacientissime tollerent: ait illis. Tẽpus est
inchoatiaͦ nis udicii. ex domo dĩ. Si autẽ mitiũ
a nobis. quis fuis eoꝵ qui non credunt dĩ euan.¬
gelio c̃ & si iustus uir saluus fit: peccator & un¬
uersȩ genti. Nemo uos fallat: non nuntiatum est
alieui genti hoc iudiciũ dĩ. quomodo patiantur
& iusti & iniusti. quo modo ꝓmerito om̃s. quomͦ
ingrã dĩ. non in meritis suis liberent᷑ ipsi usti.
Non annuntiatũ est hoc uniuersȩ genti. sedsoli
iacob soli isrł. Quid ergo nos facimiꝰ: si non an¬¬
nuntiauit uniuersȩ genti. sed tantũ iacob. tantũ
isrł.: Ubi erimꝰ nos. mn iacob. & in isrł. Iudicia sua
non manifestauit ris. Quibus : Om̃ibus gentib
& quomodo nures sunt uocatȩ soluto cristallo
Quomodo uocatȩ  gentes. iustificato paulo quo¬
modo nisi ut essent in iacobs Precisus .t̃. oleast̃.
ut in serrrrt᷑ in oliuã. Iã ad oliuã ꝑtinent. iã ñ

Expanded text:
saeculi patientissime tolerent, ait illis: Tempus est saeculi patientissime tolerent, ait illis: Tempus est «inchoationis judicii ex domo Dei. Si autem initium a nobis, quis finis eorum qui non credunt Dei Evangelio? et si justus vix salvus fit, peccator et imversae genti.» Nemo vos fallat: non nuntiatum est alicui genti hoc judicium Dei, quomodo patiantur et justi et injusti: quo modo pro merito omnes; quomodo in gratia Dei, non in suis meritis liberentur ipsi justi. Non annuntiatum est hoc universae genti; sed soli Jacob, soli Israel. Quid ergo nos facimus, si non annuntiavit universae genti, sed tantum Jacob, tantum Israel? Ubi erimus nos? In Jacob et in Israel. «Judicia sua non manifestavit eis.» Quibus? Omnibus gentibus. Et quomodo vocatae sunt nives, soluto crystallo? quomodo vocatae sunt gentes, justificato Paulo? Quomodo, nisi ut essent in Jacob? Praecisus est oleaster, ut insereretur in olivam . Jam ad olivam pertinent; jam non
Abbreviated transcription (Latin):
quod tenuerit post laborẽ. Ergo hare uidicia
sua dĩ manifestauit iacob & isrł. Aꝑtius dicam.
ldest quia & iusti qui hic sunt. labores. molestias.
pericula passiones ꝓ merito paciunt᷑ iusto uidi.¬
cio dĩ: quia ille solus potest dicere sint causa hic
se passũ: quãuis ideo non sine causa: quia propt̃
nos qui solus potest dicere quȩ ñ rapui
tunc exsolurbã: qui solus dicere potuit. ecce
uenit princeps huius munch & in me nihil in¬
ueni&. Et quasi dicrret᷑ ei. quare ergo pateris.:
sequit᷑ & dicit. Sed ut sciant om̃s qui uoluntatẽ
patris mei facio. Surgite ramus hinc. E& eri
om̃s merito suo iudicio dĩ: & pro iusticia quae¬
iipatuint᷑ non sibi arrogent. quasi passionẽ in nocen.¬
tiȩ qualis in xp̃o erat. Audi apłm petrũ. Trpus
est inquit: ut uidiciũ incipiat adomo dñi. Exor.¬
tans martyres & testes dĩ ut om̃s minas frem̃tis

Expanded text:
quod tenuerit post laborem. Ergo haec judicia quod tenuerit post laborem. Ergo haec judicia sua Deus manifestavit Jacob et Israel. Apertius dicam: id est, quia et justi qui hic sunt, labores, pericula, molestias, passiones pro merito patiuntur, justo judicio Dei. Quia ille solus potest dicere, sine causa hic se passum; quamvis ideo non sine causa, quia propter nos: qui solus potest dicere, «Quae non rapui, tunc exsolvebam» ; qui solus dicere potuit, «Ecce venit princeps hujus mundi, et in me nihil inveniet.» Et quasi diceretur ei, Quare ergo pateris? sequitur et dicit: «Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc» . Caeteri omnes merito suo, judicio Dei, et pro justitia qui patiuntur, non sibi arrogent, quasi passionem innocentiae, qualis in Christo erat. Audi apostolum Petrum: «Tempus est,» inquit, «ut judicium incipiat a domo Domini.» Exhortans martyres et testes Dei, ut omnes minas frementis
Abbreviated transcription (Latin):
Recurramꝰ ad originẽ casus nr̃i. & uideamꝰ quia
uerissue in psalmo cantat᷑. Priusqu̾ã humiliarer
ego deliqui. Sed qui dicit prius quã humiliarer
ego deliqui : ipse dicit. Bonũ est mihi qm̃ humili.¬
asti me: ut discã iustificationes tuas. Has ergo uisti.¬
ficationes adõ didicit iacob qui fecit ipsũ iacob
luctari cũ angło In cuiꝰ angłi ꝑsona. ipse dñs rrat
luctatus. Trnuit. uĩ fecit ut tenrr& inualuit :¬
ut tener&. feeit se teneri. miscđia non infirmita.¬
te. Luctatus ergo iacob preualuit tenuit & quẽ
uidebat᷑ uicisse. rogat ut benedicat᷑ ab eo. Quomͦ.
intellegebat cũ quo luctat᷑ fuerat. quẽ tenuerit
Quare uiolent̃ est luctatꝰ & trnuit . Quia regnũ
cęloꝵ iũ patit᷑ & qui iĩ faciunt. diripunt illud.
Ergo quare luctatꝰ : quia cũ labore. Quare uix
tenemꝰ qđ facilt amisimus: At facile recipien.¬
do quod amisimus. discamꝰ ꝑdere quod tentmꝰ.
Labor& homo ut teneat. tenebit ad firmitatẽ.

Expanded text:
Recurramus ad originem casus nostri, et videamus quia verissime in psalmo cantatur: «Priusquam humiliarer, ego deliqui.» Sed qui dicit, «Priusquam humiliarer, ego deliqui;» ipse dicit, «Bonum mihi est quoniam humiliasti me, ut discam justificationes tuas» . Has ergo justificationes a Deo didicit Jacob, qui fecit ipsum Jacob luctari cum Angelo; in cujus Angeli persona ipse Dominus erat luctatus. Tenuit, vim fecit ut teneret, invaluit ut teneret: fecit se teneri misericordia, non infirmitate. Luctatus ergo Jacob praevaluit, tenuit; et quem videbatur vicisse, rogat ut benedicatur ab eo . Quomodo intelligebat cum quo luctatus fuerat, quem tenuerit? Quare violenter est luctatus, et tenuit? Quia «regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Ergo quare luctatus? Quia cum labore. Quare vix tenemus quod facile amisimus? Ne facile recipiendo quod amisimus, discamus perdere quod tenemus. Laboret homo ut teneat; tenebit ad firmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tiã huius glaciri dissoluerit. in facit̃ frigoris rius
quis subsista In faciẽ frigoris euis. Cuius : di. Unde
est eius frigus : Ecce deserit peccatorẽ. ecce non no.¬
cat. ecce non aperuit sensũ. ecce non infundit grãm.
Soluatur homo si potest gr̃ȩ . stulticiȩ non potest.
Quare non potest. Infaciẽ frigoris quis subsist&s
Uide ergo congelascentẽ illũ dicentẽ. Uideo aliã
legẽ in mẽbris meis repugnantẽ legi mentis meȩ
& captiuũ me ducentẽ in legt peccati. quȩ est in

Expanded text:
dissolverit, «In faciem frigoris ejus quis subsistet? In faciem frigoris ejus,» cujus? Dei. Unde est ejus frigus? Ecce deserit peccatorem, ecce non vocat, ecce non aperit sensum, ecce non infundit gratiam: solvatur homo, si potest, glacie stultitiae. Non potest. Quare non potest? «In faciem frigoris ejus quis subsistet?» Vide ergo congelascentem illum, et dicentem: «Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me
Abbreviated transcription (Latin):
tes unus in xp̃o. Ergo ad om̃s ꝑtin& gentes qđ
reuelauit ipsi ia cob. & ipsi isrł. & illi soli in
aluis gentib deputandi sunt. qui nolentes cre¬
dere in xp̃o nol. t recedere ab oleastro. &
inseri oliue remanebunt in siluosis ramis ste¬
riles & amari. Gaudeat iacob. Quid est subplan.¬

Expanded text:
tes unus in Christo. Ergo ad omnes pertinet gentes, quod revelavit ipsi Jacob et ipsi Israel; et illi soli in aliis gentibus deputandi sunt, qui nolentes credere in Christum, nolunt recedere ab oleastro et inseri olivae. Remanebunt in silvosis rami steriles et amari. Gaudeat Jacob. Quid est Ja
Abbreviated transcription (Latin):
bũ suũ. & tabefaci& ea. Spirauit sp̃s eius. & ꝓfluent
aquȩ. Ecce cristallũ & niues resoluunt᷑. eunt in
aquas. qui sitiunt ueniant & bibant. Saulus durꝰ
ut cristallũ : stephanũ est ꝑsecutꝰ ad mortẽ. Paulus
iã in aqua uiua gentes uocat ad fontẽ: spirauit
sp̃s eius & ꝓfluent aquȩ. Sp̃s feruens. unde dictũ
est in alio psalmo. Conuerte dñe captiuitatẽ nrãm.
sicut torrens in austro. Captiuitatẽ enĩ hicrłm
tã quã congelauerat in babilonia. flat auster. sol¬
uit᷑ rigor captiuitatis. & currit in dm̃ feruor cari.¬
tatis. Spirauit sp̃s eius & ꝓflurnt aquę. fiat in eo
fons aquę salientis in uitã arternã. Ad nuntians¬

Expanded text:
bum suum, et tabefaciet ea; spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Ecce crystallum et nives resolvuntur, eunt in aquas; qui sitiunt, veniant et bibant. Saulus durus ut crystallum, Stephanum est persecutus ad mortem; Paulus jam in aqua viva gentes vocat ad fontem. «Spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Spiritus fervens: unde dictum est in alio psalmo, «Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro» . Captiva enim Jerusalem tanquam congelaverat in Babylonia: flat auster, solvitur rigor captivitatis, et currit in Deum fervor charitatis. «Spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Fiet in eos fons aquae salientis in vitam aeternam . 27. «
Abbreviated transcription (Latin):
uestẽ de illa lana quã prędestinauit inniue.
adhũc in hominibus incredulis. & frigidis &
pigris. faciat uestẽ de hac lana: ut abluatur
a maculis. mundet᷑ fide. ut rugã non habeat.
tendat᷑ in cruce. Qui dat niutꝰ uelut lanã. lã si
prȩdestinati sunt: uocandi sunt: quos enĩ prȩdesti.¬
nauit: illos & uocauit. Iã quomodo uocant᷑ exlan.¬
guore corporis illius. ut fiant sani Quomodo
uocant᷑. Audi euangeliũ. non ueni uocare iuis.¬
tos. sed peccatores in pęnitentiã. Incipit ergo iã
prȩdestinatio niuis illius cognoseere torporẽ
suũ: accusare peccatũ suũ. Incipit uocatione ur¬
nire ad pęnitentiã Merito ergo qui dat niuẽ:
uelut lanã. propt̃ confectũ timicę. futuri & iã
propt̃ uocationẽ in pęnitentiã: nebulã uelut
cinerẽ spargit. Nebulã inquit uelut emerem
spargit. Quis: quidat hiuẽ sicut lanã quos
enĩ prę̧destinauit : uocat in pęnitentiã: quia

Expanded text:
vestem de illa lana quam praedestinavit in nive. vestem de illa lana quam praedestinavit in nive. Adhuc in hominibus incredulis, et frigidis, et pigris, faciat vestem de hac lana. Ut abluatur a maculis, mundetur fide; ut rugam non habeat, tendatur in cruce. «Qui dat nivem sicut lanam.» 24. Jam si praedestinati sunt, vocandi sunt. «Quos» enim «praedestinavit, illos et vocavit» . Jam quomodo vocantur ex languore corporis illius, ut sani fiant? quomodo vocantur? Audi Evangelium: «Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam» . Incipit ergo jam praedestinatione nivis illius cognoscere torporem suum, accusare peccatum suum; incipit vocatione venire ad poenitentiam. Merito ergo «qui dat nivem velut lanam,» propter confectum tunicae futurae; etiam propter vocationem in poenitentiam, «nebulam velut cinerem spargit. Nebulam,» inquit, «velut cinerem spargit:» quis? «Qui dat nivem sicut lanam.» Quos enim praedestinavit, vocat in poenitentiam; quia
Abbreviated transcription (Latin):
gris adhuc spũ & frigidis. quos praedestinauit :
facturus est aliquid. Lana cñi: materies uestifẽ.
lana cũ uidetur: ueluti p̃paratio est aliqua ad
uestẽ. Ergo quia prȩdestinauit hos qui ad tẽpus
frigidi repunt in terra & nondũ sp̃u feruent cari.
tatis. De prȩdestinatione enĩ adhuc loquit᷑ ueluti
lanã dedit hos ds̃: facturus est inde uestẽ. Meri.¬
to in monte. uestis xp̃i fulsit sicut nix. fulgebat
uestis xp̃i sicut nix tãquã de illa lana iã facta
erat tunica. Dequa lana : idest de niue quam
dedit sicut lanã. adhuc prȩdestinati pigrierant.
Sed expecta. uide quid sequat᷑. quia sicut lanã
dedit eos: fit ide tunica. Quomodo enĩ dicitur
ȩccła corpus xp̃i.: dicit᷑ & uestimentũ xp̃i ipsa
accła inde est illud. quod dicit apłs. ut exhi.¬
lã. aut rugã. Ergo roxchibeat sibi gloriosã exclȩ¬
siã. non habentẽ maculã aut rugã. faciat sibi

Expanded text:
gris adhuc spiritu et frigidis quos praedestinavit, gris adhuc spiritu et frigidis quos praedestinavit, facturus est aliquid. Lana enim materies vestis est: lana cum videtur, veluti praeparatio est aliqua ad vestem. Ergo quia praedestinavit hos qui ad tempus frigidi repunt in terra, et nondum fervent spiritu charitatis de praedestinatione enim adhuc loquitur, veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in monte vestis Christi fulsit, sicut nix . Fulgebat vestis Christi, sicut nix, tanquam de illa lana jam facta erat tunica; de qua lana, id est de nive quam dedit sicut lanam, adhuc praedestinati, pigri erant: sed exspecta, vide quid sequatur; quia sicut lanam dedit eos, fit inde tunica. Quomodo enim dicitur Ecclesia corpus Christi, dicitur et vestimentum Christi ipsa Ecclesia: inde est illud quod ait Apostolus, «Ut exhilam aut rugam» . Ergo exhibeat sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam; faciat sibi
Abbreviated transcription (Latin):
gidi corporis tarditate. uinculo terrenę uitae.
huius corruptibilis onere. nullã ne spem habe.¬
mus. ad capiendũ uerbũ. quod usq in uelocitatẽ
currit.  An uero ille quãuis ex corpore in infima
depressos deseruit: Nonne ipse predestinauit
nos. antequã in isto mortali & pigro corpore
nasceremur: Qui ergo pradestinauit nos de¬
dit terrȩ niuẽ ipsos nos. lam enĩ ueniamꝰ ad illos
psalmi uersus sub obscuros. incipiant illa in uolu-¬
culo cuolui. qm̃ uos uerbũ dĩ quanto magis ꝑ nos
dicitur : tanto auidiores inuenit. Ecce nos pigri
in hac terra quasi congelauimus hic. & quomodo
contingit niuibus: rursus enĩ gelant: & in ima
decidunt. Sic frigescente caritate. decidit huma¬
na natura in has terras. & pigro corpore in uoluta
uelox nix facta est: sed in ista niue: sunt prędesti.¬
nati filui dĩ. Dat ille nuẽ: uelut lanã. Quid est
ueliit lanã : id est de niue quã dedit. De istis pi.¬

Expanded text:
gidi corporis tarditate, vinculo terrenae vitae gidi corporis tarditate, vinculo terrenae vitae hujus corruptibilis onerati, nullamne spem habemus ad capiendum Verbum, quod usque in velocitatem currit? An vero ille quamvis ex corpore in infima depressos deseruit? Nonne ipse praedestinavit nos, antequam in isto mortali et pigro corpore nasceremur? Qui ergo praedestinavit nos, dedit terrae nivem, ipsos nos. Jam enim veniamus ad illos Psalmi versus subobscuros; incipiant illa involucra evolvi: quoniam vos verbum Dei, quanto magis per nos dicitur, tanto avidiores invenit. Ecce nos pigri in hac terra quasi congelavimus hic. Et quomodo contingit nivibus; sursum enim gelant, et in ima decidunt: sic frigescente charitate decidit humana natura in has terras, et pigro corpore involuta velut nix facta est. Sed in ista nive sunt praedestinati filii Dei. Dat enim ille «nivem velut lanam.» Quid est, «velut lanam?» Id est, de nive quam dedit, de istis pi
Abbreviated transcription (Latin):
pientiȩ spũ. cũ multa dicerent᷑: Acutꝰ inquit
mobilis. certus. in comquinatus: sic utiq sapientia
dĩ mobilis. Siergo mobilis. quando hoc tangit.
illud non tangit. aut hoc tangit. illud deserit.
& ubi est uelocitas: hoc facit uelocitas. ut &
ubiq sẽꝑ sit & nusquã inclusa teneat᷑. Sed cogita.¬
re ista non possumus. pigri sumus. quis ista cogi
tamen potui. si intellexi. & quomodo potiustis in¬
tellexistis. Sed quid dicit apłs : Ei autẽ qui potens
est facẽre. supra quã porimꝰ & intelligimus. Quid
hic ostendit: quia quotienscũq intellexerimꝰ ñ
intellexinus sicuti est. Quare hoc: Corpus cnuĩ
quod corrũpitur: ad grauat animã. Ergo in terra
frigidi sumus. uelocitas enĩ fernens est. & om̃ia
feruentia uelociora. & om̃a frigidiora tardiora.
nos tardi: ergo frigidi. Illa autẽ sapientia currit
usq in uelocitatẽ. ergo feruentissima est. nec est

Expanded text:
pientiae Spiritu? Cum multa dicerentur: «Acutus,» inquit, pientiae Spiritu? Cum multa dicerentur: «Acutus,» inquit, «mobilis, certus, incoinquinatus» . Sic utique sapientia Dei mobilis. Si ergo mobilis; quando hoc tangit, illud non tangit? aut hoc tangit, illud deserit? Et ubi est velocitas? Hoc facit velocitas, ut et ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sed cogitare ista non possumus; pigri sumus. Quis ista cogittamen potui, si intellexi, et quomodo potuistis intellexistis. Sed quid dicit Apostolus? «Ei autem qui potens est facere supra quam petimus, aut intelligimus» . Quid hic ostendit? Quia quotiescumque intellexerimus, non intelleximus sicuti est. Quare hoc? «Corpus enim quod corrumpitur aggravat animam» . Ergo in terra frigidi sumus. Velocitas enim fervens est; et omnia ferventia velociora, omnia frigida tardiora. Nos tardi, ergo frigidi. Illa autem Sapientia currit usque in velocitatem. Ergo ferventissima est; nec est
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũ uis ange. quod uelox est uerbũ. & dic
uelocius est. quã illud. aut illud quã a nes. quã
uenti. quã angłi: Nũquid aliquid horũ quanta
ipsa uelocitas usq in ipsã uelocitatẽ .& Uelocitas
ipsa quid est fr̃s c Ubiq est non est in parte
hoc ꝑtin& ad uerbũ dĩ non esse in parte ubiq
esse ꝑse ipsũ uerbũ. ex quo dĩ uirtus. & dĩ sapien.¬
tia est. nondũ assũpta carne. Si cogitemus dm̃
in forma dĩ uerbũ ȩquale patri. ipsa est sapien¬
tia dĩ. dt qua dictũ est attingit afme usq ad fi.¬
nẽ fortit̃. Quanta uelocitas : Attingit afine usq
ad finẽ fortit̃. sed forte immobilitate attingit.
Si immobilitate tãqua moles aliqua sarea imple¬
at locũ aliquẽ. dicit᷑ quod attingit eiusdẽ loci
a fine usq ad finẽ non tam̃ motu. Quid ergo
dicimꝰ: Non hab& motũ. uerbũ illud. & sapicn.¬
tia illa stolida est U ubi est quod dicitur de sa¬

Expanded text:
Quantum vis auge quod velox est verbum, et dic: Quantum vis auge quod velox est verbum, et dic: Velocius est quam illud aut illud, quam aves, quam venti, quam Angeli. Numquid aliquid horum tantum, quanta ipsa velocitas, usque in ipsam velocitatem? Velocitas ipsa quid est, fratres? Ubique est, non est in parte. Hoc pertinet ad Verbum Dei, non esse in parte, ubique esse per seipsum Verbum, ex quo Dei Virtus et Dei Sapientia est , nondum assumpta carne. Si cogitemus Deum in forma Dei, Verbum aequale Patri; ipsa est Sapientia Dei, de qua dictum est: «Attingit in fine usque ad finem fortiter» . Quanta velocitas! «Attingit a fine usque ad finem fortiter.» Sed forte immobilitate attingit. Si immobilitate, tanquam moles aliqua saxea impleat locum aliquem; dicitur quod attingit ejusdem loci a fine usque ad finem, non tamen motu. Quid ergo dicimus? non habet motum Verbum illud, et Sapientia illa stolida est? Et ubi est quod dicitur de Sa
Abbreviated transcription (Latin):
in beremo. pluit manna de carlo. Qui mittit uer¬
bũ suũ terrȩ. & uenit ad terras uerbũ eius. Quo¬
modo aut quod est uerbũ eius Usque in urboci.
tatẽ currit uerbũ eius. Non dixit. uelox est
uerbũ eius. currit uerbũ eiis usq in uelocitatẽ.
Intelligamus fr̃s non potuit eligere melius uerbũ
Calidus calore feruescit frigidus frigore friges.¬
cit. uelox uelocitate uelox fit. Quid calidius
ipso calore quo cal&. quicquid fit calidũ: Quid
frigidius ipso frigore. quo frigrscit. quicquid
frigidũ fit. Quid ergo uelocius ipsa uelocitate
qua uelax fit. quic quid uelocit̃ eurrit: Possiit
diei multa uelocia. & alia magis. & alia minus.
& tanto quȩ e res uelox est. quanto est particeps
uelocitatis. Illa rr̃s magis particeps uelocitatis:
ergo magis uelox: aut minus particeps uelocitatis.
ergo minus uelox. Ipsa itaq uelocitate quid uelo.¬
cius : Ergo quo usq currit: Usq in uelocitatem

Expanded text:
in eremo, pluit manna de coelo. «Qui emittit verin eremo, pluit manna de coelo. «Qui emittit verbum suum terrae;» et venit ad terras verbum ejus. Quomodo? aut quod e currit verbum ejus.» Non dixit, Velox est verbum ejus: «currit verbum ejus usque in velocitatem.» Intelligamus, fratres; non potuit eligere melius verbum. Calidus calore calescit, frigidus frigore frigescit, velox velocitate velox fit. Quid calidius ipso calore, quo calescit quidquid fit calidum? Quid frigidius ipso frigore, quo frigescit quidquid frigidum fit? Quid ergo velocius ipsa velocitate, qua velox fit quidquid velociter currit? Possunt dici multa velocia, et alia magis et alia minus; et tanto quaeque res velox est, quanto est particeps velocitatis. Illa res magis est particeps velocitatis; ergo magis velox: aut minus particeps velocitatis; ergo minus velox. Ipsa itaque velocitate quid velocius? Ergo quo usque currit? «Usque in velocitatem.»
Abbreviated transcription (Latin):
audiamus carra. quia hoc uultis. Adsit dñs. ad¬
sit & uirib & mentib nr̃is. Qui posuit fines tuos
pacẽ. Ad hierłm illã dicit. & ad ipe frumenti
sacians te. Transit famis & sitis iusticit: succedit
saturitas. Qui ibi erit adeps frumenti. nisi panis
ille qui ad nos de cęlo descendit: In patria ipsa
quomodo saturabit. qui in peregrinatione sic
pauit : lam modo de ipsa peregrinatione nr̃a
locuturus est qua uenitur ad illã hirłm ubi
con laudabimus dñm. Laudabimus dũm nr̃m
uectes portarũ nr̃arũ. &rnĩ ille qui tunc sati¬
abit adipr frum̃ti. quid facit in ista prregrina.¬
tione : hoc quod sequit᷑ qui emittt uerbum
suũ terrȩ. Ecce in terra laboramus fessi. langui¬
di pigri. frigidi quando leuaremurꝰ. ad ipr̃ fru.¬
menti satiantẽ iusi enutter& uerbũ fuũ terrȩ.
qua grauabamur. terrȩ qua impediebamur
a reditu Alisit uerbũ suũ non desuruit &iam

Expanded text:
audiamus caetera, quia hoc vultis. Adsit Dominus, adaudiamus caetera, quia hoc vultis. Adsit Dominus, adsit et viribus et mentibus nostris. «Qui posuit fines tuos pacem,» ad illam Jerusalem dicit: «et adipe frumenti satians te.» Transit fames et sitis justitiae, succedit saturitas. Qui ibi erit adeps frumenti, nisi panis ille qui descendit de coelo ad nos ? In patria ipsa quomodo saturabit, qui in peregrinatiane sic pavit? 22. «vers.» 15. Jam modo de ipsa peregrinatione nostra locuturus est, qua venitur ad illam Jerusalem ubi collaudabimus Dominum, laudabimus Dominum Deum vectes portarum nostrarum. Etenim ille qui tunc satiabit adipe frumenti, quid facit in ista peregrinatione? Hoc quod sequitur: «Qui emittit verbum suum terrae.» Ecce in terra laboramus fessi, languidi, pigri, frigidi: quando levaremur ad adipem frumenti et satietatem, nisi mitteret verbum suum terrae, qua gravabamur; terrae, qua impediebamur a reditu? Misit verbum suum, non deseruit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
par. Modo esurimus & sitimus iusticiã. Brati
qui esuruint & sitiunt iusticiã. qm̃ ipsi satura.¬
bunt᷑. Quo modo ipsi saturabunt᷑. : cũ ad pacẽ ur¬
nerimus. Ideo cũ dixiss& qui posuit fines tuos
pacẽ. quia ibi saturitas. & nulla indigentia. sub.
par ipsa de qua loquimur nondũ est in totis no-¬
bis. id est in uno quoq nr̃m tota. ad huc forte sp̃m̃
urm delectat audire. Sed si nihil resistit & reluc¬
tat᷑ excorpore finiemus psalmũ: fatigatos uos
nusqũa sentio. tamen uereor nouit ds̃ ne oner
sim uob. aut quib dã fr̃ib & uideo studia multoꝵ
exigentiũ deme hunc laborẽ & hunc sudorr̃ que
credo in cdño non futurũ infructnosũ: gaudro
tantã esse uoluptatẽ in ueritatẽ uerbi dĩ ut
studiũ ur̃m bonũ in bono & de bono uineat stu.¬
diũ insanoꝵ. qui sunt in ãphitratro. Nũquid si¬
illi taidui starent. adhuc spectarent: Ergo fr̃s

Expanded text:
 perfecta pax. Modo esurimus et sitimus justitiam. Beati  perfecta pax. Modo esurimus et sitimus justitiam. Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Quomodo ipsi saturabuntur? Cum ad pacem venerimus. Ideo cum dixisset, «Qui posuit fines tuos pacem;» quia ibi saturitas et nulla indigentia, subditres, quoniam pax ipsa de qua loquimur, nondum est in totis nobis, id est in unoquoque nostrum tota, adhuc forte spiritum vestrum delectat audire: sed si nihil resistit et rebellat ex corpore, finiemus Psalmum. Fatigatos vos nunquam sentio; tamen vereor, novit Deus, ne oneri sim vobis aut quibusdam fratribus: et video studia multorum exigentium de me hunc laborem et hunc sudorem, quem credo in Domino non futurum infructuosum. Gaudeo tantam esse voluptatem in veritate verbi Dei, ut studium vestrum bonum in bono et de bono, vincat studium insanorum qui sunt in amphitheatro. Numquid illi si tam diu starent, adhuc spectarent? Ergo, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
quia posuit inquit fines tuos pacẽ. Modo de¬
sideramus pacẽ. quã hic habemꝰ inspe: Ad huc
eñ in nobis ipsis qualis par. Caro concupiscit
par:in uno hominr : Quando erit plena in uno
homine tunc erit plena in om̃ib ciuib hierłm.
Quando erit plena par & Quando corruptibile
hoc induerit incorruptionẽ & mortale hoc in.¬
durrit in mortalitatẽ. Tunc plena pax. tunc fir¬
ma par: nihil litigat aduersus animã in homine
non ipsa adurrsũ se. ex quadã parte saucia:
non carnis fragilitas. non indigentia corporis.
non famef. non sitis. non frigus. non aestus. non
lassitudo. non ulla iopia. non ꝓuocatio rirae.
non certe ipsa sollicita cautela & uitandi in imi.¬
ci & il diligendi. Hare om̃a fr̃s mei litigant ad.¬
uersũ nos. non dũ est plena & ꝑfecta par. Quod
clamastis qui iam dudũ nominata pace ex de¬
siderio clamastis: clamor ur̃ de siti fuit. non
de saturitate. quia ibi erit ꝑfrctiua ubi ꝑfectaua

Expanded text:
quia, «Posuit,» inquit, «fines tuos pacem.» Modo dequia, «Posuit,» inquit, «fines tuos pacem.» Modo desideramus pacem, quam hic habemus in spe. Adhuc enim in nobis ipsis qualis pax? Caro concupiscit pax in uno homine? Quando erit plena in uno homine, tunc erit plena in omnibus civibus Jerusalem. Quando erit plena pax? Quando corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem : tunc plena pax, tunc firma pax; nihil litigat adversus animam in homine, non ipsa adversum se, ex quadam parte saucia; non carnis fragilitas, non indigentia corporis, non fames, non sitis, non frigus, non aestus, non lassitudo, non ulla inopia, non provocatio rixae, non certe ipsa sollicita cautela et vitandi inimici et diligendi. Haec omnia, fratres mei, litigant adversum nos; nondum est plena et perfecta pax. Quod clamastis jamdudum nominata pace, ex desiderio clamastis; clamor vester de siti fuit, non de saturitate: quia ibi erit perfecta justitia, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i loquitur om̃iũ lingnis. & quibus nondum
loquitur : loquet᷑. Cresc& rnũ arccła donre occu.¬
poc om̃s linguas. Quod uos deseriuistis quo usque¬
creuit: Trnete nobiseũ quousq accrfit. ut
nobiscũ ꝑueniatis ad ea quę nondũ accessit. Lo¬
quor om̃ium linguis. audeo tibi dieere. in cor.
sũ: Mlea est greca mea est syra. mea est hebrea.
mea ost om̃iũ gentiũ. quia in unitate sũ om̃iũ
om̃s gentes. Quid euidentius hoc testimonio
uoces reddentes testimoniũ spei nr̃e in unita.¬
te corporis xp̃i. Gaudete in frumentis: tole¬
rate tirania. Gemite in triturã. suspirate in
horreũ. ueni& illud tẽpus quo gaudebimus.
confirmatis uectib portarũ hurłm. Intr& qui
intraturus est. qui illuc manifestus intrabit.
huc fictus non intrat. Qui autẽ huc fictꝰ intrat.
ibi firmit̃ intꝰ. Qui autẽ hic tolerando intus:
ibi gaudendo intus. Fines enĩ hirrłm : par.

Expanded text:
Christi loquitur omnium linguis: et quibus nondum Christi loquitur omnium linguis: et quibus nondum loquitur, loquetur. Crescet enim Ecclesia, donec occupet omnes linguas. Quod vos deseruistis, quousquecrevit! Tenete nobiscum quousque accessit, ut nobiscum perveniatis ad quae nondum accessit. Loquor omnium linguis, audeo tibi dicere. In corposum; mea est graeca, mea est syra, mea est hebraea, mea est omnium gentium, quia in unitate sum omnium omnes gentes: quid evidentius hoc testimonio bique personant voces, reddentes testimonium spei nostrae in unitate corporis Christi. Gaudete in frumentis, tolerate zizania, gemite in tritura, suspirate in horreum. Veniet illud tempus quo gaudebimus, confirmatis vectibus portarum Jerusalem. Intret qui intraturus est. Qui illuc manifestus intrabit, huc fictus non intrat. Qui autem huc fictus intrat, ibi firmiter intus: qui autem hic tolerando intus, ibi gaudendo intus. Fines enim Jerusalem pax;
Abbreviated transcription (Latin):
euo modo linguis om̃iũ sunt locuti in quos urnit ħ
om̃s lingur sonuirrunt: quare modo cui dat᷑ sp̃s
tunc indiciũ urnirntis in homines sp̃s scĩ ut linguis
om̃iũ loquerent᷑. Mlodo quid dicturus es he̾rrticr
quia non dat̾ sp̃s sc̃s : non dico ubi dat᷑ an non dat᷑
Si non datur: quid est quod agitis. loquendo. bap¬
titando brnedicendo e Quid est quod agi itis:
inania celebratis: ergo dat᷑. Si datur. quare lingnis :¬
om̃iũ non loquunt᷑ quibus dat᷑ : Nũ quid defecit
donũ dĩ. aut minor est fructus  Crruerunt ⁊ira¬
na sed & triticũ. sinite utraq crescerr usq ad
messr̃. Non dirit crescant tirania . drerescat fru.¬
mentũ. utrũq ereuit. Quare non appar&. modo nͣ¬
sp̃s sc̃s i linguis om̃ibus. Immo urro appar& ꝯ̃
in linguis om̃ibus. Tunc enĩ nondũ erat arccła
ꝑ terrarũ orbr̃ diffusa. ut mr̃bra xp̃i in onũb
gentibus loquerent᷑. Tunc implebatur in uno
quod prȩnuntiabatur in om̃ibus. lam totũ corpusͣ

Expanded text:
uomodo linguis omnium locuti sunt in quos venit Spomnes linguae sonuerunt. Quare modo cui datur Spirerat indicium venientis in homines Spiritus sancti, ut linguis omnium loquerentur. Modo quid dicturus es, haeretice? quia non datur Spiritus sanctus? Non dico, Ubi? Datur, an non datur? Si non datur; quid est quod agitis, loquendo, baptizando, benedicendo? Quid est quod agitis? Inania celebratis. Ergo datur. Si datur; quare linguis omnium non loquuntur quibus datur? Numquid defecit donum Dei, aut minor est fructus? Creverunt zizania, sed et triticum: «Sinite utraque crescere usque ad messem» . Non dixit, Crescant zizania, decrescat frumentum; utrumque crevit. Quare non apparet modo Spiritus sanctus in linguis omnibus? Imo vero apparet in linguis omnibus: tunc enim nondum erat Ecclesia per terrarum orbem diffusa, ut membra Christi in omnibus gentibus loquerentur. Tunc implebatur in uno, quod praenuntiabatur in omnibus. Jam totum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
rant. ut ex plicet᷑ sensus iste. Mitrit cristallum
suũ sicut frusta panis. Ecce cristallũ erat apłs pan¬
lus durus. obnitens ueritati. clamans ad uersus ruan¬
głm.tã quã indurans ad uersus solẽ. Iste quã durꝰ
fuit crescens in lege. cruditꝰ ad pedes gamalielis.
legis doctoris. Non audiebat moysen & prophetas
xp̃m prȩdicantes: magna duritia: Certe gentes
non audierant ꝓphetas. non andierant moysrni.
frigidi erant : sed cristallũ non erant. Ille qui cre
non credebat: nimis obdurauerat: quia ergo cris¬
tallũ erat. nitidus uidebat᷑ & candidus: sed durꝰ
& nimiũ gelidus. Quomodo nitidus & candidus
hebreus ex hebreis. scđm legẽ phariseus. Uide
nitorẽ cristalli: Audi duritiã cristalli. Secundũ
corris durior. Om̃ium enĩ lapidantiũ uestimenta
seruabat. ut om̃iũ manib lapidar&. Ergo uidemꝰ¬

Expanded text:
rant, ut explicetur sensus iste, «Mittit crystallum rant, ut explicetur sensus iste, «Mittit crystallum suum sicut frusta panis.» Ecce crystallum erat apostolus Paulus, durus, obnitens veritati, clamans adversus Evangelium, tanquam indurans adversus solem. Iste quam durus fuit, crescens in Lege, eruditus ad pedes Gamalielis Legis doctoris ! Non audiebat Moysen et Prophetas Christum praedicantes? Magna duritia! Certe Gentes non audierant Prophetas, non audierant Moysen: frigidi erant, sed crystallum non erant. Ille qui crednon credebat, nimis obduraverat. Quia ergo crystallum erat, nitidus videbatur et candidus; sed durus et nimium gelidus. Quomodo nitidus et candidus? «Hebraeus ex Hebraeis, secundum Legem Pharisaeus.» Vide nitorem crystalli. Audi duritiam crystalli: «Secundumcaeteris durior: omnium enim lapidantium vestimenta servabat, ut omnium manibus lapidaret
Abbreviated transcription (Latin):
secłoꝵ: cristallũ dicit᷑. & hoc nuttit uelut frusta
panis. Quid hoc sibi uult.  fuerunt nimis duri.
non iã niui. sed cristallo cõparandi. & ipsi prȩdesti.¬
nati sunt & uocati. & quidã eoꝵ ita ut pascrrent
alios. & essent utiles & aliis. & quid opus est ut
numeres multos forte quos nouimꝰ illũ. aut illũ :
occurrat unicuiq cogitanti ex his quos nouit.
quã forte duri. & ꝑtinaces. & obtinentes aduer.¬
sus ueritatẽ fuerunt: & modo prȩdicant ueri¬
tatẽ. facti sunt frusta panis. Quis ille unus panis :
Unus panis: unũ corpus multi sumus. ipse dicit
Ergo si unus panis. tocũ corpus ap̃i: mẽbra xp̃i.
frusta panis sunt: de quibusdã duris facit mẽbra
sua. & utilia ad alios pascendos. Quid imus per
nihil nobis isto uiro notius. ni hil suauius. nhil
in scripturis familiarius est. & si fuerint quȩ
ex tanta duritia conuertant᷑ in quanta ipse fuit.
panis fierent. Ipso ꝓposito ad exẽplũ om̃s occur-¬

Expanded text:
saeculorum, crystallum dicitur: et hoc mittit velut frusta panis. Quid hoc sibi vult? Fuerunt nimis duri, non jam nivi, sed crystallo comparandi: et ipsi praedestinati sunt, et vocati; et quidam eorum ita ut pascerent alios, et essent utiles et aliis. Et quid opus est ut numeremus multos forte quos novimus, illum aut illum? Occurrit unicuique cogitanti, ex iis quos novit, quam forte duri et pertinaces et obnitentes adversus veritatem fuerunt, et modo praedicant veritatem: facti sunt frusta panis. Quis ille unus panis? ««unus panis, unum corpus multi sumus,» ipse dicit . Ergo si unus panis totum corpus Christi, membra Christi frusta panis sunt. De quibusdam duris facit membra sua, et utilia ad alios pascendos. Quid imus per Nihil nobis isto viro notius, nihil suavius, nihil in Scripturis familiarius est. Et si fuerint qui ex tanta duritia, in quanta ipse fuit, panis fierent; ipso proposito ad exemplum, omnes occur
Abbreviated transcription (Latin):
cinis sparsa est. iã te pęniteat contumacẽ fuisse.
aduerstis dm̃. lã te pęniteat secutũ fuisst uias
tuas malas. Perutnisti in istã difficultatẽ illius
beatȩ uisionis. & erit tibi salubris nebula. quã
sicut cinerẽ spargit ds̃. Tu ipse es adhuc nebula.
sed uelut cinis. Adhuc tĩ pęnitentts uolutant᷑
in cinere fr̃s mei. tãquã similes se contestantes.
dicentes dõ suo. cinis sũ. Dixit enĩ quȩdã seriptu.¬
ra. Despexi mem& ipsũ & distabui. & estimaui me
terrã & cinerẽ. Haet ẽ. humilitas pęnitentis.
Quando abrahã loquit᷑ ad dm̃ suũ. & quando
uult sibi aperiri incendiũ sodomorũ. ego inquit
terra & cinis sũ. Iuo modo fuit sr̃ꝑ ista humili.¬
tas in magnis & scĩs uiris : nebulã ergo uelut¬

Expanded text:
cinis sparsa est. Jam te poeniteat contumacem te fuisse cinis sparsa est. Jam te poeniteat contumacem te fuisse adversus Deum; jam te poeniteat secutum te fuisse vias tuas malas. Pervenisti in istam difficultatem illius beatae visionis; et erit tibi salubris nebula quam sicut cinerem spargit Deus. Tu ipse es adhuc nebula, sed velut cinis. Adhuc enim poenitentes volulantur in cinere, fratres mei, tanquam similes se contestantes, dicentes Deo suo: «Cinis sum.» Dixit enim quaedam Scriptura: «Despexi meipsum et distabui, et aestimavi me terram et cinerem» . Haec est humilitas poenitentis. Quando Abraham loquitur ad Deum suum, et quando vult sibi aperiri incendium Sodomorum: «Ego,» inquit, «terra et cinis sum» . Quomodo fuit ista semper humilitas in magnis
Abbreviated transcription (Latin):
Ue tibi cororaim. ue tibi b& hsaida. quia si in
tyro & sidone facte essent uirtutes quȩ factȩ
sunt in uobis. olĩ inquit in cilitio & cinrre pę.¬
nitentiã egissent. Ergo nebulã uelut cinerẽ
spargit. Quid est nebulã urlut cinerr̃ spargit
cũ uocat᷑ quisq ad intelligendũ dm̃. & dicitur
illi. cape ueritatẽ : icipt uelle capere uerita.¬
tẽ. non sufficit. uid& se quandã caligirẽ pati
quã antea non uidebat. Adhoc est ergo illa n¬
nebula ut noueris nescire te & noueris quid
scire oporteat. & uideas te in ualidũ ad illud
sciendũ quod oportrat sciri. Nã si in ista nebula
iã ante prȩsũpseris scire: audias ab apło. Quise
putat aliquid scire. nondũ scit quẽ ad modũ
oporteat eũ scire. Ergo nondũ cõprehendisti:
adbuc nrbulã pateris. srd non te deseruit: qui.
accendit tibi lucernã carnis sue: non erras in ne-¬
bula fide sequere. Sed quia conaris uidere & ñ
potrs. pęniteat te peccatoꝵ quia nebula uelut

Expanded text:
e tibi Bethsaida; quia si in Tyro et Sidone factae essent virtutes quae factae sunt in vobis, olim,» inquit, «in cilicio et cinere poenitentiam egissent» . Ergo «nebulam velut cinerem spargit.» Quid est, «Nebulam velut cinerem spargit?» Cum vocatur quisque ad intelligendum Deum, et dicitur illi, Cape veritatem, incipit velle capere veritatem, non sufficit, videt se quamdam caliginem pati, quam antea non videbat. Ad hoc est ergo illa nebula, ut noveris nescire te, et noveris quid scire oporteat, et videas te invalidum ad illud sciendum quod oportet sciri. Nam si in ista nebula jam ante praesumpseris scire, audies ab Apostolo: «Qui se putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum oporteat eum scire» . Ergo nondum comprehendisti, adhuc nebulam pateris. Sed non te deseruit qui accendit tibi lucernam carnis suae. Non erras in nebula; fide sequere. Sed quia conaris videre, et non potes, poeniteat te peccatorum; quia nebula velut
Abbreviated transcription (Latin):
gentes. Unde incipiens ab hirrłm: cõmunica
huic arccłȩ. Quarr litigamus. : Carpit enĩ harc :¬
aeecła ab hirłm ista terrena. ut gaudeat in dõ
in illa hirrłm carlesti. Ab hac rnũ incipit. ad illam ⁊ͣ¬
terminat. In illa tota arccła erit. ab ista exordiũ
ibi rrant congregati discipuli. cũ uenit sp̃s sẽs. ut¬

Expanded text:
gentes.» Unde? Incipiens «ab Jerusalem.» Communica gentes.» Unde? Incipiens «ab Jerusalem.» Communica huic Ecclesiae. Quare litigamus? Coepit enim haec Ecclesia ab Jerusalem ista terrena, ut gaudeat inde Deo in illa Jerusalem coelesti. Ab hac enim incipit, ad illam terminat. In illa tota Ecclesia erit, ab ista exordium ibi erant congregati discipuli, cum veniret Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
& uror xp̃i : quã nullã hab& dubitationẽ corpus
xp̃i. demonstratũ oculis: contrectatũ manibus
discipulorũ. Ecce qui resurreait amortuis. utrũq
ostrndit. Ostendit caput. ostendit mr̃bra. ostendit
sponsũ. ostendit sponsam. aut utrũq mrcũ crede.
aut illud in cdãpnationẽ tuã creths. Quid rnĩ. quia
resurreait amortus. quia in ro corpore resur¬
reacit. Brne quia cicatriers ostendit. quia ut
crucifirus est. ut srpultus. ita redditus. ita de¬
monstratus: optime credis. Audi illũ loquentẽ
in quẽ credis. Pradicabit᷑ in nominr rnis pynitrn¬
tia & rrmissio peccatorũ. Ubi s per latas terras:
si uellr̃ illud rgo dicerr. iam tu luctans aduersus
herrticos. iam pugnans. iam habenis eũ illis conflic¬
tũ tantȩ quȩstionis. non illud dicerẽ. sic contra
prestutes hrereticos. quomodo illud dixit. ille
contra futuros. Quid uis amplius  remissio preca. ⁊ͣ
toꝵ in xp̃i nomine precdicatur. ubi. p̃er om̃s

Expanded text:
 uxor Christi, quam nullam habet dubitationem corpus Christi, demonstratum oculis, contrectatum manibus discipulorum. Ecce qui resurrexit a mortuis utrumque ostendit: ostendit caput, ostendit membra; ostendit sponsum, ostendit sponsam. Aut utrumque mecum crede, aut illud in damnationem tuam credis. Quid enim quia resurrexit a mortuis, quia in eodem corpore resurrexit? Bene, quia cicatrices ostendit; quia ut crucifixus est, ut sepultus, ita redditus, ita demonstratus: optime credis; audi illum loquentem in quem credis. «Praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum.» Ubi? Per latas terras. Si vellem illud ego dicere, jam luctans adversus haereticos, jam pugnans, jam habens cum illis conflictum tantae quaestionis; non illud dicerem sic contra praesentes haereticos, quomodo illud dixit ille contra futuros. Quid vis amplius? Remissio peccatorum in Christi nomine praedicatur. Ubi? «Per omnes
Abbreviated transcription (Latin):
suũ uelut frusta panis. Non denuo laborandũ. ẽ.
dicere. quid sit cristallũ. prę̧locuti cnĩ sunus &
credo non ercedisse caritati ur̃ȩ. Quid ergo. Mit.¬
tit cristallũ suũ uelut frusta panis Quomodo nir
illa ipsius. quia prȩdestinatorũ t̃. quomodo ne.

Expanded text:
suum velut frusta panis.» Non denuo laborandum est dicere quid sit crystallum. Praelocuti enim sumus, et credo non excidisse Charitati vestrae. Quid est ergo, «Mittit crystallum suum velut frusta panis?» Quomodo nix illa ipsius, quia praedestinatorum est; quomodo nebula
Abbreviated transcription (Latin):
uident᷑ ea quȩ & nos credere de sponso. ut amẽbris
sponsi nos auoernt. & dicunt nobis. Ipst est quidẽ
sponsus quẽ creditis. quẽ & nos credimus. Sed spon¬
sa non est ipsa eccła quã tenrtis. & quar illa est
Pars donati. & hoc est quod tu dicis. Hoc tu dicis an
sponsus: Tu dicis. an dr̃ s Per moysen arccłam trnro.¬

Expanded text:
videntur ea quae et nos credere de sponso, ut a membris videntur ea quae et nos credere de sponso, ut a membris sponsi nos avocent, dicunt nobis: Ipse est quidem sponsus quem creditis, quem et nos credimus: sed sponsa non est ipsa Ecclesia quam tenetis. Et quae illa est? Pars Donati. Et hoc est quod tu dicis: hoc tu dicis, an sponsus? Tu dicis, an Deus per Moysen? Ecce per
Abbreviated transcription (Latin):
dirit: Palpate & iudete. quia sp̃s ossa & carnem
prar gaudio trepidarent. habrtis hic ait quod
manduert᷑. Accepit. benedicit. manducauit
& dedit ris. Expressa est ueritas corporis. ablata
est om̃is suptio falsitatis. Quid deinde Nonsci.¬
ebatis quia oportrbat impleri om̃a. quȩ scripta
sunt in legr moysi & ꝓphetis & psalmis de meꝰ
& quia credebant illi moysi & ꝓphoois & non
erat de ipsis quos rep̃hrudit abrahã. audierunt
quod ait dñs. Non scirbatis quia oportebat imple.¬
ri om̃a quat scripta sunt in lege moysi & ꝑphe.¬
tis & psalmis de me : Ecer qui crediderunt
moysi & ꝓphetis. udete qũt ad modũ rx ipsoꝵ
testimonio credent ei qui surgit amortuis.
non hinc tacuerunt prophetȩ̨ xp̃m resurrecturũ
a mortuis tercia die. Passurũ. resurrecturũ. de¬
scriptus est nobis sponsus. ut non errrmꝰ. Sed nescio
qui existunt. & quia non rrramus in sponso. & ipsi

Expanded text:
esse, «Palpate et videte, quia spiritus carnem esse, «Palpate et videte, quia spiritus carnem Habetis hic, ait, quod manducetur?» Accepit, benedixit, manducavit, et dedit eis. Expressa est veritas corporis, ablata est omnis suspicio falsitatis. Quid deinde? «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me ergo credebant Moysi et Prophetis, et non erant de ipsis quos reprehendit Abraham, audierunt quod ait Dominus, «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me?» Ecce qui crediderunt Moysi et Prophetis, videte quemadmodum ex ipsorum testimonio credunt ei qui surrexit a mortuis: non hinc tacuerunt Prophetae, Christum resurrecturum a mortuis tertia die; passurum, resurrecturum. Descriptus est nobis sponsus, ut non erremus. Sed nescio qui existunt, et quia non erramus in sponso, et ipsi