comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex hac infuna delectatione nascentes
enumerat punctiones: dicens. Quia om¬
ne quod in mundo est concupiscentia
carnis est. & concupiscentia oculorum
et suꝑbia uite: quȩ non est ex patre sed
ex mundo est. Et mundus transit: et
concupiscentia eius. Delectari gͦ in deo
ypocͥta non ualet: quia in euus mente
desidia suꝑna non prodeunt: quam pro
fecto spine terreni amoris p̃munt. De qͦ
apte subdit᷑. Et inuocare dm̃ in omni
tempore. Tunc quippe dm̃ hypocͥta
inuocat. cum hunc terrenaꝵ rerum tbu¬
latio angustat. Nam cum in hoc scło effec¬
tum quesite felicitatis inuenerit: auctorẽ
qͥ hanc ipsam felicitatẽ tͥbuit non reqͥrit.
Quia uͦ ut p̃diximus eẽ ars docentium
debet. ut in auditoꝵ suoꝵ mentib pͥus stu¬
deant ꝑuersa destruere. & postmodum
recta p̃dicare. ne bonum sc̃ȩ p̾dicationis
semen plena malis corda non capiant: un¬
de ad ieremiam đ̾r. ecce constitui te hodie

Expanded text:
ex hac infima delectatione nascentes ex hac infima delectatione nascentes enumerat punctiones, dicens: Quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et superbia vitae, quae non est ex Patre, sed ex mundo est; et mundus transit, et concupiscentia ejus . Delectari ergo in Deo hypocrita non valet, quia in ejus mente desideria superna non prodeunt, quam pfecto spinae terreni amoris premunt. De quo aperte subditur: Et invocare Dominum in omni tempore. - Tunc quippe Deum hypocrita invocat, cum hunc terrenarum rerum tribulatio angustat. Nam cum in hoc stum quaesitae felicitatis invenerit, auctorem qui hanc ipsam felicitatem tribuit non requirit. Quia vero, ut praediximus, esse ars docentium debet ut in auditorum suorum mentibus prius studeant perversa destruere, et postmodum recta praedicare, ne bonum sanctae praedicationis semen plena malis corda non capiant; unde ad Jeremiam dicitur: Ecce constitui te hodie
Abbreviated transcription (Latin):
tente delectari: Qui enim in terrenaꝵ
rerum amore uincitur: in d̃o uullatenuᷤ
delectat᷑. Esse quidem sine delectatione
anima numqua potest. Nami aut
infimis delectat᷑ ⁊ aut summis. Et qͥn¬
to altiori studio exercet᷑ ad summa: tan¬
to maiori fastidio torpescit ad infima.
Quantoq acͥori cura mn ardescit ad in¬
fima: tanto tepore dampnabili friges¬
cit a summis. Utraq enim simul & equa¬
liter amari non possunt. Unde ioħes
apostolus scieus uit spinas amoꝵ scłari¬
um. suꝑne caritatis messem germinari
non posse: pͥus quam eterni amoris semi¬
na proferat. de audientium cordibus
sancta uerbi manu amoꝵ scłarium spi¬
nas eradicat. dicens. Nolite diligere
mundum: neq ea quȩ in mundo sunt.
Moxq subuingit. Quia siquis diligit
mundum: non est caritas patͥs in ẽo.
Acsi aꝑte dicat. Utͥq se amores in uno
corde non capuint: nec in eo seges suꝑ¬
nȩ caritatis pullulat. in quo illam spin̾e
infimȩ delectationis necant. Atq ipsas¬

Expanded text:
est charitas . Qui enim terrenarum rerum amore vincitur, in Deo nullatenus delectatur. Esse quidem sine delectatione anima nunquam potest; nam aut infimis delectatur, aut summis; et quanto altiori studio exercetto majori fastidio torpescit ad infima; quantoque acriore cura inardescit ad infima, tanto tepore damnabili frigescit a summis. Utraque enim simul et aequaliter amari non possunt. Unde Joannes apostolus sciens inter spinas amorum saecularium supernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de audientium cordibus sancta verbi manu amorum saecularium spinas eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . Moxque subjungit: Quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt; nec in eo seges supernae charitatis pullulat, in quo illam spinae infimae delectationis necant. Atq
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes odibunt scientiam : Conuer¬
timim ad correptionẽ ineam. En ꝓferã
uobis sp̃m meum: & ostendam uerba
mea. En qualib uerbis exp̃ssa est dulce¬
do uocantis. Uideamus nẽ quib insi¬
nuatur modis seueritas in crepantis: ut
in fine quandoq se exerceat districtio
punientis. Quia uocaui inquit & renu¬
istis. tetendi manum meam & non fuit
qui aspiceret: despexistis omne consiliũ
meum: & increpationes meas neglexistis:
dicat iam qualit᷑ feriat: quos ad se nul¬
latenus reuertentes tanta longanimita¬
te sustentat. Ego quoq in interitu ur̃o
ridebo. & subsannabo cum uobis quod
tunebatis aduenerit: cum irruerit repen¬
tina calamitas. & interitꝰ quasi tempes
tas ingruerit: quando uenerit suꝑ uos
tͥbulatio & angustia. Tunc inuocabunt
me & non exaudiam: mane consurgent
& non inuemient me. Ore itaq sapientis¬
simi salomonis cuncta de suꝑno udicio
diligenter expressa sunt: quia & pͥus
dulcit᷑ uocat. & postmodum terribilit̃

Expanded text:
ntes odibunt scientiam ? Convertimini ad correptionem meam; en proferam vobis spiritum meum, et ostendam verba mea . En qualibus verbis expressa est dulcedo vocantis. Videamus nunc quibus insinuatur modis severitas increpantis, ut in fine quandoque se exerceat districtio punientis. Quia vocavi, inquit, et renuistis; extendi manum meam, et non fuit qui aspiceret; despexistis omne consilium meum, et increpationes meas neglexistis . Dicat jam qualiter feriat, quos ad se nullatenus revertentes tanta longanimitate sustentat. Ego quoque in interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentienerit super vos tribulatio et angustia. Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ore itaque sapientissimi Salomonis cuncta de superno judicio diligenter expressa sunt, quia et prius dulciter vocat, et postmodum terribiliter
Abbreviated transcription (Latin):
contra utrosq respondit. Nam qr essentia
uita ħt: mors non habet: ut dm̃ ẽẽ fatere¬
tur. ait. Uiuit deus. Ut uero eum res hu¬
manas curare ꝑhiberet: subdidit. Qui ab¬
stulit iudicium meum: & ad amaritudi¬
nẽ addirxit aiãm mẽa. Ista enim quȩ patit᷑.
non casu se ꝑpeti. sed do omnia disponen¬
te testatur: nec temptatori suo amari¬
Scit namq quia diabolus licet afflictio¬
nẽ uistoꝵ semꝑ appetat: tamen si ab auc¬
tore nr̃o potestatem non accipit: ad tẽp¬
tationis articulum nullatenus comiales¬
cit. Unde & omnis uoluntas diaboli in¬
iusta est: & tamen ꝑmutente d̃o omnis
potestas iusta. Ex se enim temptare qͦs¬
libet inuiste appetit: sed eos qui temp¬
est: quia sp̃c domini malus irruebat in
saul. Ubi iuste queritur. si domini eur
malus. si malus cur domini dr. Sed dus¬
bus uerbis comp̃hensa est. & potestas uista
in diabolo: et uoluntas iniusta. Namet
ipse dr sp̃c malus ꝑ nequissimam uolun

Expanded text:
contra utrosque respondit. Nam quia essentiam contra utrosque respondit. Nam quia essentiam vita habet, mors non habet, ut Deum esse fateretur, ait: Vivit Deus. Ut vero eum res humanas curare stulit judicium meum, et ad amaritudinem adduxit animam meam. Ista enim quae patitur, non casu se perpeti, sed Deo omnia disponente, testatur; ne tentatori suo amariScit namque quia diabolus licet afflitionem justorum semper appetat, tamen si ab auctore nostro potestatem non accipit, ad tentationis articulum nullatenus convescit. Unde et omnis voluntas diaboli injusta est, et tamen permittente Deo omnis potestas justa. Ex se enim tentare quoslibet injuste appetit, sed eos qui tenest: Quia spiritus Domini malus irruebat in Saul . Ubi juste quaeritur: si Domini, cur malus; et si malus, cur Domini dicatur? Sed duobus verbis comprehensa est et potestas justa in diabolo, et voluntas injusta. Nam et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
narrat. et sancte eccłiȩ temꝑa afflicte sig¬
nificat: in quib aꝑta infidelium ꝑuicatia
p̃mitur. d ꝑsecutionis amaritudine per¬
turbat᷑. Duob namq modis temptari
eccłia ab aduersariis solet: ut uidelicet
ꝑ seqͥutionem aut uerbis patiat᷑ aut gla¬
diis. Sancta uero eccłia summoꝑe habere
sapientiam & patientiam studet: sed exer¬
cetur eius sapientia cum temptat᷑ uerbis.
exercet᷑ eius patientia cum temptat᷑ gla-¬
diis. Nunc uͦ de ea ꝑsequtione loquitur:
in qua non gladiis sed falsis assertionibus
lacessitur. M ultos autẽ nouimus: qui cum ĩ
hac uita aliqua aduersa patiantur: dm̃¬
mant: s res humanas minime curare.
De illis quippe ꝑ dauid d̃r. Dixit insipi¬
ens in corde suo non est deus. Isti uͦ apud
eum dicunt. Quom̃ scit ds. & si est scien¬
tia in excelso: Et rursus. Et dicerunt non
uidebit dominus: nec intelliget d̾s iacob.
Uir gͦ iste sc̃ȩ eccłiȩ typum gestans. in ip¬
sa afflictionis suȩ amaritudine constitutꝰ

Expanded text:
rat, et sanctae Ecclesiae tempora afflictae significat, in quibus aperta infidelium pervicacia premitur, et persecutionis amaritudine perturbatur. Duobus namque modis Ecclesia tentari ab adversariis solet, ut videlicet persecutionem aut verbis patiatur, aut gladiis. Sancta vero Ecclesia summopere habere sapientiam et patientiam studet. Sed exercetur ejus sapientia cum tentatur verbis, exercetur ejus patientia cum tentatur gladiis. Nunc vero de ea persecutione loquitur, in qua non gladiis, sed falsis assertionibus lacessitur. Multos autem novimus qui cum in hac vita aliqua adversa patiuntur, Deumant, sed res humanas minime curare. De illis quippe per David dicitur: Dixit insipiens in corde suo, Non est Deus . Isti vero apud eum dicunt: 558 Quomodo scit Deus, et si est scientia in excelso ? Et rursus: Et dixerunt, non videbit Dominus, nec intelliget Deus Jacob . Vir ergo iste sanctae Ecclesiae typum gestans in ipsa afflictionis suae amaritudine constitutus,
Abbreviated transcription (Latin):
non facit incrementa meritoꝵ. Huiseti¬
am conflationis ignis qui extra catholica
toleratur eccłiam. quam nullus omnino
untutis sĩt: paulus apłs insinuat dicens.
Si tradidero corpus meum ut ardeat. ed¬
ntatẽ autẽ non habeam: nicbil mͥ ꝓdest.
alii quippe praua de d̾o sentiunt . alii
recta de auctore tenent: s unitate cum
frib non tenent. Illi errore fidei: isti uero
scismatis ꝑpetratione dnusi sunt. Domde
Q in ipsa parte pͥma decalogi. utrarũꝙ
partium culpe repͥmuntur. tum diuina
uoce dicit᷑. Diliges dominũ dm̃ tuum ex to¬
to corde tuo. & ex tota anima tua: & ex to
ta uͥtute tua. Atq mox subdit᷑. Diliges pro¬
ximũ tuum sicut te ipsum. Qui enĩ de deo
ꝑuersa fentit: liquet ꝓfecto qr dm̃i ñ dilig̃.
Qui uͦ de do recta sentiens. a sc̃e eccłie unita¬
te diuisus est. constat qr proximũ non amat.
quẽ habere socium recusat. Quisquis gͦ ab

Expanded text:
en bonorum non facit incrementa meritorum. Hujus etien bonorum non facit incrementa meritorum. Hujus etiam conflationis ignis, qui extra catholicam toleratur Ecclesiam, quam nullius omnino virtutis sit, Paulus apostolus insinuat dicens: « Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . » Alii quippe prava de Deo sentiunt, alii recta de auctore tenent, sed unitatem cum fratribus non tenent: illi errore fidei, isti vero schismatis perpetratione divisi sunt. Unde et in ipsa prima parte Decalogi utrarumque partium culpae reprimuntur, cum divina voce dicitur: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima ta virtute tua , atque mox subditur, Diliges proximum tuum sicut teipsum. Qui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diligit. Qui vero de Deo recta sentiens a sanctae Ecclesiae unitate divisus est, constat quia proximum non amat, quem habere socium recusat. Quisquis ergo ab
Abbreviated transcription (Latin):
uersu ostendit᷑. huius scĩssimi uiri dicta ꝗͣ
mystice sint prolata: dum parabola idest
similitudo assumpta narrat᷑. ab eo qui ni¬
chil inferius ꝑ comꝑationẽ uł similitudinẽ
loquit᷑. Absit enĩ: ne hoc loco parabolam il¬
lud musice organum sentiamus. Neq enĩ
fas est crede. quod in afflictione penarũ
musicis uteret᷑: cum ꝑ scͥpturam suam ue¬
ritas dicat. Musica in luctu importuna
narratio est. Nominata gͦ parabola. ec¬
ce textu ipso loquente iam discimus: ne
uixta textum tantũmͦ uerba eius pense¬
inus. Ad eam itaq similitudinem cuncta
trahenda sunt: qua figurate eccłia desig¬
nat᷑. Et in ipso quidem locutionis exordio
dicta aꝑte prolata sunt: s subiunctis
obscuriorib implicant᷑. Nam plana ut
solet locutione inchoat: sed uerba sua ꝑ
mysticos sensus grauida narratione con-¬

Expanded text:
ersu ostenditur hujus sanctissimi viri dicta quam mystice sint prolata, dum parabola, id est similitudo assumpta narratur ab eo qui nihil inferius per comparationem vel similitudinem loquitur. Absit enim ne hoc loco parabolam illud musicae organum sentiamus. Neque enim fas est credere quod in afflitione poenarum musicis uteretur, cum per Scripturam suam veritas dicat: Musica in luctu importuna narratio est . Nominata ergo parabola, ecce textu ipso loquente jam discimus, ne justa textum tantummodo ejus verba pensemus. Ad eam itaque similitudinem cuncta trahenda sunt qua figurate Ecclesia designatur. Et in ipso quidem locutionis exordio dicta aperte prolata sunt, sed subjunctis obscurioribus implicantur. Nam plana, ut solet, locutione inchoat, sed verba sua per mysticos sensus gravida narratione con
Abbreviated transcription (Latin):
definitionem sermo diriuat᷑ cum sub¬
aufert. aꝑit oculõ suo & nichil inueniet.
Cui nimirum sententiȩ psalmista con¬
cinens dic̃. Turbati sunt omnes insi¬
pientes corde. Bormierunt sonnũ
in sua manu diuites post mortem qͥc¬
qua inueniat: eis ante mortẽ dicit᷑.
diuitias suas in quoꝵ manib ponai.

Expanded text:
definitionem sermo derivatur, cum subdefinitionem sermo derivatur, cum subaufert, aperit oculos suos et nihil inveniet. - Cui nimirum sententiae Psalmista concinens dicit: « Turbati sunt omnes incipientes corde, dormierunt somnum in sua manu divites post mortem quidquam inveniant, eis ante mortem dicitur, divitias suas in quorum manibus ponant
Abbreviated transcription (Latin):
manui sed uobismet ipsis datis. Nam hos¬
tes sc̃ȩ eccłiȩ si quid ueri aliquando senti¬
unt. id ꝓpriis uirib tͥbuunt: & tantoma¬
gis se pͥuant suꝑna sapientia. quanto il¬
lam quasi ex suo ingenio habere pͥuatã
uolunt. Quib aliquando datur ad ui¬
dicium suum ut recta quidem aliqua
sciant: sed ex ipsa hac scientia obliga¬
tiores ad penam fiant. Unde apte subdit᷑.

Expanded text:
manui, sed vobismetipsis datis. Nam hosmanui, sed vobismetipsis datis. Nam hostes sanctae Ecclesiae, si quid veri aliquando sentiunt, id propriis 565 viribus tribuunt; et tanto magis se privant superna sapientia, quanto illam quasi ex suo ingenio habere privatam volunt. Quibus aliquando datur ad judicium suum ut recte quidem aliqua sciant, sed ex ipsa hac scientia obligatiores ad poenam fiant. Unde apte subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
edificet. pͥus ut euellat et post modum
plantet. qr nequaquã rectȩ ueritatis fun¬
damentum ponitur. nisi pͥus erroris
fabrica destruat᷑: beatus iob postquam
causas uniuersalis eccłiȩ amicoꝵ suoꝵ dic¬
tis. quasi contra hereticoꝵ uerba respon¬
dit. eoꝵq elationẽ multimoda respon¬
sione destruxit. iam docere se ꝑhibet: ut
uidelicet aꝑte uideat᷑ in his quȩ subdidit
recta plantare: in his uͦ quȩ p̃misit euul¬
Sic beatus iob loquit᷑ uerbis suis: ut aliqͥd
signet ex nostris. Nam sc̃a eccłia docens
in quantum cognoscere expedit: nil ueri¬
tatis abscondit. Quia enim mams dei
uocat᷑ filius. omuia qͥppe ꝑ ipsum facta
sunt. ꝑ manum dei docere se ꝑhibet eos.¬
quos in ꝓpria sapientia remanere fatuos
uidet. Acsi aꝑte dicat. Ego ex me aliquid
nescio: sed quicquid de ueritate sentio.
hoc ex eiusdem ueritatis largitate comp̃¬
hendo. Uos idcirco recta non sapitis: quia
hanc eandem urãm sapientiam. non dei

Expanded text:
 prius ut evellat, et postmodum plantet, quia nequaquam rectae veritatis fundamentum ponitur, nisi prius erroris fabrica destruatur; beatus Job postquam causas universalis Ecclesiae amicorum suorum dictis quasi contra haereticorum verba respondit, eorumque elationem multimoda responsione dextruxit, jam docere se perhibet, ut videlicet aperte videatur in his quae subdidit recta plantare, in his vero quae praemisit evul- Sic beatus Job loquitur verbis suis, ut aliquid signet ex nostris. Nam sancta Ecclesia docens in quantum cognoscere expedit, nil veritatis abscondit. Quia enim manus Dei vocatur filius, « omnia quippe per ipsum facta sunt : » per manum Dei docere se quos in propria sapientia remanere fatuos videt. Ac si aperte dicat: Ego ex me aliquid nescio; sed quidquid de veritate sentio, hoc ex ejusdem Veritatis largitate comprehendo. Vos idcirco recta non sapitis, quia hanc eamdem vestram sapientiam non Dei
Abbreviated transcription (Latin):
đr. Ue qui consuunt puluillos sub omni
cubito manus: & faciunt ceruicalia subca¬
pite uniuersȩ etatis. Ad hoc quippe puluilluᷤ
ponit᷑. ut molliter quiescat᷑. Quisquis gͦ ma¬
le agentib adulatur. puluillum sub capite
uł cubito inale iacentis ponit: ut qui cor¬
ripi ex culpa debuerat. in ea fultus laudib
molliter quiescat. Hinc rursus scͥptum est.
Ipse ȩdificabat parietem: illi autẽ limebars
eum. Parietis quippe nomine peccati du
struere. S ed parietem liniunt. qͥ peccata
ꝓpetrantib adulant᷑: ut quod illi ꝑuerse
agentes edificant. ipsi adulantes quasi
nitidum reddant. Sed sanctus uir sicut
mala de bonis non estunat: ita iudicare
bona de malis recusat dicens. Absit ame
ut iustos uos uidicem. Donec defici¬
am non recedam ab inuocentia mea.
si in peccantium laude declinaret. Sed
quia tunc uerius apeccatis alienis absis¬
timus. cum pͥus nos a ꝓpriis custodimus:
cur de eis peccare ꝑtimescat. rationis

Expanded text:
r: Vae qui consuunt pulvillos sub omni r: Vae qui consuunt pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis . Ad hoc quippe pulvillus 560 ponitur, ut mollius quiescatur. Quisquis ergo male agentibus adulatur, pulvillum sub capite, vel cubito jacentis ponit, ut qui corripi ex culpa debuerat, in ea fultus laudibus molliter quiescat. Hinc rursum scriptum est: Ipse aedificabat parietem, illi autem liniebant eum . Parietis quippe nomine struere. Sed parietem liniunt, qui peccata perpetrantibus adulantur, ut quod illi perverse agentes aedificant, ipsi adulantes quasi nitidum reddant. Sed sanctus vir sicut mala de bonis non aestimat, ita judicare bona de malis recusat, dicens: Absit a me ut justos vos judicem, donec deficiam, non recedam ab innocentia mea. si in peccantium laudem declinaret. Sed quia tunc verius a peccatis alienis absistimus, cum prius nos a propriis custodimus, cur de eis peccare pertimescat, rationis
Abbreviated transcription (Latin):
mus: iustumq est ut facta quedam quȩ in
illo populo umbre ueritatis deseruierant
uult suum tueri mendatium. quia minus
illic quib dam fortasse nocuerit: dicat ne¬
cesse est rerum alienaꝵ raptum. dicat re¬
tͥbutionẽ inuiriȩ quȩ infirmis illic conces¬
sa sunt. sibi uocere non posse. Quȩ om̃ia
cunctis liquet quanta animaduersione
ueritas insequit᷑. que nobis iam significa¬
tionis suȩ umbra post posita. in uera car¬
ne declarat᷑. Sed quia sanctus uir nec lo¬
qui se uec meditari mendatium spondet:
hec ipsa in quib ueritati congruit exsequen¬
iudicem. Donec deficiam non recedam
ab innoceNtia mea. Ab innocen¬
tia quippe recederet: si bona de malis efti¬
maret. salonione attestante qui ait. Qui
iustificat impium. & qui condempnat uis¬
tum: uterq abhominabilis aute dnm.
Sunt namq ñnilli qui dum malefacta
hominum laudib efferunt: augent que
increpare debuerunt. Hinc enim ꝑ ꝓpħam¬

Expanded text:
mus; justumque est ut facta quaedam quae in mus; justumque est ut facta quaedam quae in illo populo umbrae veritatis deservierant  testamentum vetus vult suum tueri mendacium , quia minus illic quibusdam fortasse nocuerit, dicat necesse est rerum alienarum raptum, et retributionem injuriae, quae infirmis illic concessa sunt, sibi nocere non posse. Quae omnia cunctis liquet quanta adnimadversione Veritas insequitur, quae nobis, jam significationis suae umbra postposita, in vera carne declaratur. Sed quia sanctus vir nec loqui se, nec meditari mendacium spondet, haec ipsa in quibus veritati congruit exsequenjudicem, donec deficiam non recedam ab innocentia mea. - Ab innocentia quippe recederet, si bona de malis aestimaret, Salomone attestante qui ait: « Qui justificat impium et qui condemnat justuSunt nonnulli, qui, dum malefacta hominum laudibus efferunt, augent quae increpare debuerunt. Hinc enim p
Abbreviated transcription (Latin):
citur: quid mendatii culpa mereat᷑. Nam
benignitatis caꝵ merces que eis in eterna po¬
tuit uita retͥbui. pro admixta culpa men¬
datii. in terrena est recompensatione decli¬
nata: ut in uita sua quam mentiendo tue¬
ri uoluerunt. ea quȩ fecerunt bona recipe¬
rent: & alterius quod expectarent merce¬
dis sue premium non hab̾ent. Nam & si sub¬
tiliter ꝑpendat᷑. amore uite p̃sentis mentitȩ
sunt: non intentione mercedis eterne. Par¬
cendo quippe conate sunt infantium uitã
to ueteri nonniulla possint talia repꝑiri:
pene numquã hoc uł tale genus menda-¬
cii a ꝑfectis adinissum studiosus ibi lector
inueniet. quamuis mendatium quandam
tenere ueritatis unaginem uideatur. Et sub
ueteri forsitan testamento minoris culpe ẽe
potuit: in quo ꝑ tauroꝵ hẏrcoꝵq uictimas
sacͥficium non fuit ipsa ueritas. sed umbra
ueritatis. Nam in testamento nouo p̃ceptis
altiorib manifestaͭ ꝑ carnẽ ueritate ꝓfici¬

Expanded text:
citur, quid mendacii culpa mereatur. Nam citur, quid mendacii culpa mereatur. Nam benignitatis earum merces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, pro admissa culpa mendacii, in terrenam est recompensationem declinata, ut in vita sua quam mentiendo tueri voluerunt ea quae fecerunt bona reciperent, et ulterius quod exspectarent mercedis suae praemium non haberent. Nam si subtiliter perpendatur, amore vitae praesentis mentitae sunt, non intentione mercedis. Parcendo quippe conatae sunt infantium vitam nto veteri nonnulla possint talia reperiri, pene nunquam tamen hoc vel tale genus mendacii a perfectis admissum studiosus ibi lector inveniet, quamvis mendacium quamdam tenere veritatis imaginem videatur, et sub veteri forsitan testamento minoris culpae esse potuit, in quo per taurorum hircorumque victimas sacrificium non fuit ipsa veritas, sed umbra veritatis. Nam in testamento novo praeceptis altioribus manifestata per carnem Veritate profici
Abbreviated transcription (Latin):
fecte adhereat ueritati: nec studio se ꝑhibet
nec p̃cipitatione mentiri. Summoꝑe enĩ
cauendum est omne mendatium: quãuis
nonnũqu̾a sit aliquod mendatii genus
culpe leuioris. si quisqua p̾stando mentia¬
tur. S quia scͥptum est. os quod mentitur
occidit aniniam. & ꝑdes eos qui loquntur
mendatium: hoc quoq mendatii genus
ꝑfecti uiri summoꝑe fugiunt. ut nec uita
cuiuslibet ꝑ eoꝵ fallatiam defendatur.
ne suȩ animne noceant. dum p̃stare carni
nitunt᷑ aliene : quamqͣm hoc ipsum pecca¬
ti genus facillime credimus relaxari. Nam
si quelibet culpa ẜ equenti solet pia oꝑati¬
one purgari: quantomagis hec facile abs¬
tergitur. quam mater boni oꝑis pietas ipsa¬
comitat᷑ Nonnulli uͦ ex obstetͥcum fallatia
conantur asserere. hoc mendatii genus non
ẽe peccatũ: maxime quod illis mentientib
scͥptum est. quia edificauit eis dominus do¬
mos. In qua magis recompensatione cognos¬

Expanded text:
fecte adhaereat veritati, nec studio se perhibet, fecte adhaereat veritati, nec studio se perhibet, nec praecipitatione mentiri. Summopere enim cavendum est omne mendacium, 559 quamvis nonnunquam sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisquam praestando mentitur. Sed quia scriptum est: Os quod mentitur, occidit animam . Et: Perdes omnes qui loquuntur mendacium , hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet per eorum fallaciam defendatur, ne suae animae noceant, dum praestare vitam carni nituntur alienae; quanquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa , sequenti solet pia operatione purgari; quanto magis haec facile abstergitur, quam mater boni ocomitatur ? Nonnulli vero ex obstetricum fallacia conantur asserere hoc mendacii genus non esse peccatum, maxime quod illis mentientibus scriptum est: Quia aedificavit eis Dominus domos . In qua magis recompensatione cognos
Abbreviated transcription (Latin):
ds qui abstulit uidicium meum. & om̃ps
qui ad amaritudinẽ adduxit animam
meã : quia et si hostis seuit qui ferire
appetit. ereator tam̃ est. qui eum ad ali¬
quid p̃ualere ꝑmittit. S ed quia sanctꝰ
uir ad aliquid inuocata dei uita se rest¬
trinxit: audiamus quid sese constringen
alitus in me & sp̃c dĩ in uaribꝰ meis. ñ loqͦn¬
tur labia mea iniquitatem : nec lin-¬
gua mea meditabitur mẽdatium.
Quod pͥus iniquitatẽ: hoc postinodum
repetens mendatium dixit. Nam & omne
mendatium iniquitas est. & omnis iniqui¬
tas mendatium: quia ꝓfecto ab equitate
discrepat. quicquid aueritate discordat.
Sed unter hoc quod ait loqui. & postinodũ
subdidit meditari: magna distantia est.
Nonnumqͣm enim peius est mendatiũ me¬
ditari: quam loqui. Nam loqui plerũq p̃¬
cipitationis est: meditari uͦ studiose praui¬
tatis. Et quis ignoret in quanta distantia
culpa distinguit᷑: utrũ p̃cipitatione aliqͥs
an studio mentiat᷑ : Sed sanctus uir ut ꝑ¬

Expanded text:
Deus, qui abstulit judicium meum, et Omnipotens qui ad amaritudinem adduxit animam meam, quia etsi hostis saevit, qui ferire appetit, creator tamen est qui eum ad aliquid praevalere permittit. Sed quia sanctus vir ad aliquid invocat a Dei vita se constrinxit, audiamus quid sese constringendhalitus in me, et Spiritus Dei in naribus meis, non loquentur labia mea iniquitatem, nec lingua me- Quod prius iniquitatem, hoc postmodum repetens mendacium dixit. Nam et omne mendacium iniquitas est, et omnis iniquitas mendacium, quia profecto ab aequitate discrepat quidquid a veritate discordat. Sed inter hoc quod ait loqui, postmodum subdidit meditari, magna distNonnunquam enim pejus est mendacium meditari, quam loqui. Nam loqui plerumque praecipitationis est, meditari vero studiosae pravitatis. Et quis ignoret in quanta distantia culpa distinguitur utrum praecipitatione aliquis, an studio mentiatur? Sed vir sanctus, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
& uerba sic loquatur sua. ut etiã nr̃a
tura narret. p̃sentia transcendat: non¬
numqͣm uͦ sic de p̃sentib disserat. ut

Expanded text:
 verba sic loquatur sua, ut etiam nostrtura narret, praesentia transcendat; nonnunquam vero sic de praesentibus disserat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ligno teuerior. uel durior
mnedulla: asperitas corticis. iu¬
riditas radicis. sapor fructuũ.
suauitas odoꝵ. coloꝵ dũsitas.
mollicies folioꝵ : et tamẽ qr
hoc per exꝑimentũ nouiuꝰ:
ex uno grauo senunis prodire
om̃ia nõ dubitamꝰ. Quid er¬
go est difficile: ut pulus ni
membra redeat. diuir coudito¬
ris poteutiam cotidie c̾uimꝰ.
qui ex grano ligna mirab ilit̾.
et ad huc mirabiliꝰ. Fructus
ex liguis creat. Dicat ergo:
Qui facit magua et ĩscruta¬
bilia. et mirabilia ab sq nume¬
ro. quia diuinoꝵ oꝑui mani¬
tudo. nec ex qͣlitate ualet dis¬
cuti: nec ex quͣtitate uum̾ari.
Uude ad huc subdit᷑. Qui dat¬

Expanded text:
ligno tenerior vel durior ligno tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, mollities foliorum? Et tamen quia hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discuti, nec ex quantitate numerari. Unde et adhuc subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
scrutanda ꝑ ratiouemi nõ sũt
qr si hec nr̃is oculis ratio ex¬
pand̾et mira uõ essent. S cũ
uahiis fortasse animꝰ titubat:
necesse est ut ea que ꝑ usum
nouit. nec tam̃ ꝑ ratõem cossi¬
git ad memoriaui reducat.
Quateuus rei suuilis arguinẽ¬
to fideui roboret: qͣm labefacta¬
ri sua sagacitate dep̾hendit.
Consid̾ato qͥppe humane caruis
puluere quoꝵdam mens cou¬
cussa desperat: qnͣdo puluis
ad carnen redeat. et rediui¬
uũ corpus ꝑ mẽbroꝵ liui am̃¬
ta componat. Nuͣdo illa t̾re
aciditas ꝑ uiuentia menbra uiri¬
descat: aic sese ꝑ eoꝵ species for¬
masq distinguat. Hoc nimi¬
rum. comp̾hendi ꝑ rationen
nõ potest: S tañ credi facile
ꝑ exemplun potest. Muis e¬
nim ab uuo grauo semuus in¬
meusam surgere arborem cre¬
d̾et: uisi certum hoc ꝑ exꝑi¬
mentũ teneret. In tauta uã¬
q uuius graui paruitate. et
pene uulla sui dissimilitudĩe
ubi latet ligra duricia: et

Expanded text:
scrutanda per rationem non sunt; scrutanda per rationem non sunt; quia si haec nostris oculis ratio expanderet, mira non essent. Sed cum in his fortasse animus titubat, necesse est ut ea quae per usum novit, nec tamen per rationem colligit, ad memoriam reducat; quatenus rei similis argumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa desperat, quando pulvis ad carnem redeat, et redivivum corpus per membrorum lineamenta componat; quando illa terrae ariditas per viventia membra viridescat, ac se per eorum species formasque distinguat. Hoc nimirum comprehendi per rationem non potest, sed tamen credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere arborem crederet, nisi certum hoc per experimentum teneret? In tanta namque unius grani parvitate et pene nulla sui dissimilitudine, ubi latet ligni duritia, et
Abbreviated transcription (Latin):
ciati: creuisse escas in dentib
cuncti mirati sunt. Cotidie spar¬
sa grana seminũ pleuitudine
multiplicant᷑ spicarũ. et uenio
mirat᷑. A qͣni semel in uinũ
mutatani: uidentes cuucti mi¬
rati sunit. Cotidie humor t̾re
in radicem uitis attractus per
botrum ĩuinũ u̾titur: et nemo
que mirari homines negligũt
qr ad consid̾andum ut p̃diximꝰ
statim. et inscrutabilia. Muiꝰ
eiũ fuerat magna fac̾e: Si tam̃
ea que facta sunt ꝑsoyutari po¬
tuissent. et recte subdit᷑. Et nu¬
rabilia absq nuuero. Quia¬
minoris eẽt magnituditus: si
que iuscutabilia condidit pauca
debent cõsiderari ꝑ studiũ et
nũqͣm discuti ꝑ intellectum.
Sepe namq humanꝰ sensus dũ
quarũdã reꝵ ratõnem querẽs
nõ iuueuit. In dubitatoius
se uoraginẽ mergit. Uude fit
ut non nulli homines mortu¬
oꝵ corꝑa in puluerem redacta
sent: hec ad statum pristuuu
redire posse desꝑent. Mira igi¬
t᷑ que ex fide credenda sunt : ꝑ¬

Expanded text:
tiata, crevisse escas in dentibus tiata, crevisse escas in dentibus cuncti mirati sunt: quotidie sparsa grana seminum plenitudine multiplicantur spicarum, et nemo miratur. Aquam semel in vinum permutatam videntes cuncti mirati sunt; quotidie humor terrae in radicem vitis attractus, per botrum in vinum vertitur, et nemo quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, ut praediximus, statim: Et inscrutabilia. Minus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt, perscrutari potuissent. Recte autem subditur: Et mirabilia absque numinoris esset magnitudinis, si quae inscrutabilia condidit pauca debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellectum. Saepe humanus sensus, dum quarumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homines mortuorum corpora in pulverem redacta ossunt, haec ad statum pristinum redire posse desperent. Mira igitur, ex fide credenda sunt, per
Abbreviated transcription (Latin):
rabilia ꝑscrutari sufficiat: qd
cuncta ex nich̾o creauit. qd̾ ip̃a
mũdi fabrica mira potentie uir¬
tute disposita. ⁊ suꝑ aera celũ
suspendit᷑. et suꝑ abyssum t̾ra
librat᷑ qd ex reb ĩuisibilib
existat. qd̾ hominem fecit. ut i¬
ita dix̾ iui. In breui colligeus
mũdum alt̾um s ratioualem
qd hunc ex auima et carne cõ¬
stituens: ĩ inuestigabili uirtu¬
tis dispositõne ꝑ nuscuit sp̃m et
lutũ. Ex hiis itaq alind uoui¬
mꝰ. aliud et sumꝰ. S tam̃ mira¬
ri uegligimꝰ. qr ea que ĩ comp̾¬
hensibili ĩdagatõne mura sunt:
humanis oculis usu uiluerũt.
uude fit: ut si mortuus homo
suscitat᷑. In ad miratõne om̃s ex¬
iliant: et cotidie homo qui nõ
erat uascit᷑: et ueno miratur.
Dum ꝓculdubio om̃ib ꝯscet.
qr plus sit creari qd̃ nõ erat qmͣ
reparari qd erat. Quia aridia¬
aaron uirga floruit cuncti mi
ueris in lignũ u̾titur. et uemo
mirat᷑. Quia quinq sunt pa¬
nib quinq uilia homnes sa¬

Expanded text:
rscrutari sufficiat, quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur; quod ex rebus invisibilibus existit; quod hominem fecit, ut ita dixerim, in brevi colligens mundum alterum, sed rationalem; quod hunc, ex anima et carne constituens, investigabili virtutis dispositione permiscuit spiritum et lutum? Ex his itaque aliud novimus, aliud et sumus; sed tamen mirari negligimus, quia ea quae incomprehensibili indagatione mira sunt in humanis oculis usu viluerunt. Unde fit ut si mortuus homo suscitetur, in admirationem omnes exsiliant; et quotidie homo, qui non erat, nascitur, et nemo miratur; dum procul dubio omnibus constet quia plus sit creari quod non erat quam reparari qAaron virga floruit cuncti mirpulveris in lignum vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt panibus quinque millia hominum sa
Abbreviated transcription (Latin):
duos oculos habentẽ mitti inge¬
hennã ignis. Due quippe uite.
actiua indelicet et contẽplatiua
cum ẜuantur in mente: qĩ diro
oculi habentur ĩ facie. Dexter nã¬
Q oculus contẽplatiua uitaẽ.
sinister actiua. Sed sunt nõ¬
nulli ut diximus. qui discre¬
te intueri sũma et spiricalia
nequaꝙͣ possunt: et tamẽ alta
cõtemplationis ad sumunt: an
idcirto inꝑfidie foueã. intellec¬
tus praui errore delabuntur.
Hos itaq contẽplatiua uita
ultra uires assumpta cogit a
i̾tate cade̾: quos in statu sue
iectitudinis. humilit̾ poterat
hoc quod prefati sumus ueri

Expanded text:
in gehennam ignis. Duae quippe vitae, activa videlicet et contemplativa, cum servantur in mente, quasi duo oculi habentur in facie. Dexter enim oculus contemplativa vita est, sinister activa. Sed sunt nonnulli, ut diximus, qui discrete intueri summa et spiritualia nequaquam possunt, et tamen alta contemplationis assumunt, atque idcirco in perfidiae foveam intellectus pravi errore dilabuntur. Hos itaque contemplativa vita, ultra vires assumpta, cogit a veritate cadere quos in statu suae rectitudinis humiliter poterat hoc quod praefati sumus Veri
Abbreviated transcription (Latin):
cit̾ parant. Habent euĩ cõt
famem. diuini uerbi pabulũ.
contra belli gladiũ. contineu¬
cie scutum: contͣ flagellun
linge ꝓtectõnem pacientie: cõ¬
tra exterioris calamitatis dãp¬
nũ. int̾ni amoris ad nitorium.
Unde nuro modo agit᷑. ut quo
eos hostis callidus uinuerasius
temaptat. eo circũspecti dͥi milites
uirtutib diciores fiant. Et qr
electi quiq dum p̾ sentis uite
c̾tanuuia fortit̾ toleranrt: in tͥ¬
rore sibi uenturi iudicii serm

Expanded text:
citer parant. Habent enim contra citer parant. Habent enim contra famem divini verbi pabulum, contra belli gladium, continentiae scutum; contra flagellum linguae, protectionem patientiae; contra exterioris calamitatis damnum, interni amoris adjutorium. Unde miro modo agitur, ut quo eos hostis callidus numerosius tentat, eo circumspecti Dei milites virtutibus ditiores fiant. Et quia electi quique dum praesentis vitae certamina fortiter tolerant, in terrore sibi venturi judicii s
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ u̾ba sunt: que bonis nr̃is iti¬
nerib aduersant᷑. Sed asꝑitatẽ
u̾bi euadere est: irrisiones de tra¬
hentiũ dissimulando calcare. Sc̃a
ergo auima a flagello lingue
abscondit᷑. qr dum in hoo mũ¬
do honorem laudis non querit
nec contumelias detractõius seu¬
tit. Sed sunt nou nulle qui iam
derogantiũ uerba despiciũt: ĩã
irrisiones ꝓ nichilo adtendunt:
Ad huc tam̃ ponas corꝑis crucia¬
tusq ꝑtimescunt. Autiquus ue¬
ro aduersar iuẜ ut a recta inten¬
tõue nos retrahat multiformait᷑
iupugnat. Et temptatõnẽ ur̃ar
modo uͥbi fame. modo caruis cer¬
tamine: modo flagello ser moiis.¬
modo calamitate ꝑsecutõras ad¬
gredit᷑. Sed qr ꝑfectus quisq
dum ĩ se ip̃o uicia uicerit. statĩ¬
uera passionis acciugit. Apte
sub iũgit᷑. Et nõ timebis calami¬
tatem cum uenerit. Sc̃i euim
uiri qr contͣ multiformei ad¬
u̾sarum repugnare cousid̾ant.
semet ip̃os uic̾tamine nultipli¬

Expanded text:
eorum verba sunt, quae bonis nostris itieorum verba sunt, quae bonis nostris itineribus adversantur. Sed asperitatem verbi evadere, est irrisiones detrahentium dissimulando calcare. Sancta ergo 202 anima a flagello linguae absconditur, quia dum in hoc mundo honorem laudis non quaerit, nec contumelias detractionis sentit. Sed sunt nonnulli qui jam derogantium verba despiciunt, jam irrisiones pro nihilo attendunt, adhuc tamen poenas corporis cruciatusque pertimescunt. Antiquus namque adversarius ut a recta intentione nos retrahat, multiformiter impugnat; et tentationem nostram modo verbi fame, modo carnis certamine, modo flagello sermomodo calamitate persecutionis aggreditur. Sed quia perfectus quisque cum in seipso vitia vicerit, statiitia passionis accingit; apte subjungitur: « Et non timebis calamitatem cum venerit. » Sancti enim viri quia contra multiformem adversarium se pugnare considerant, semetipsos in certamine multipli
Abbreviated transcription (Latin):
suos dñs et in fame a morte eripit.
et ĩ bello a gladio abscondit: quia
coꝵ mentes dum u̾bi sui pabulo
reficit. contͣ temptatõnes corꝑis
fortes reddit. S sunt uon nulli
qui et si ex diuino eloquio ab inter
ua se fame reficĩt. suam contra
temptatõnũ p̾lia ꝯtinẽtie uͥtute fulci¬
unt᷑: Adhuc tam̃ ꝑcutl hũauis
detͣctionib metiuut: Et sepe¬
de apte subditur. a flageslo liugue
aib scond̾is. Flagellum lingue est.
ex ꝓbratio illate contumelie.
⁊lagello lingue bouos feriunt.
qui eoꝵ oꝑa irridendo ꝑsequut᷑.
Sepe eiuĩ lingua abouo oꝑe dũ
uituꝑat reuocat. Et quasi fla¬
gellum se exerit: quia dorsumi
timide mentis ce dit. Hoc flagel¬
liberabit te de laqueo uenautiũ.
et a u̾bo asꝑo. Uenantes enr̃ iul
aliud qmͣ caruem querunt. Sed
Aueuautium laqueo atq ab
asꝑo u̾bo eripime : qͣnͣdo ⁊̃ insidi¬
as carnaliũ. et irrisionũ probra
despiciendo suꝑauiꝰ. tlsꝑa qͥppe

Expanded text:
suos Dominus et in fame a morte eripit, suos Dominus et in fame a morte eripit, et in bello a gladio abscondit, quia eorum mentes dum verbi sui pabulo reficit, contra tentationes corporis fortes reddit. Sed sunt nonnulli qui etsi ex divino eloquio ab interna se fame reficiunt; si jam contra tentationum praelia continentiae virtute fulciuntur, adhuc tamen percuti humanis detractionibus metuunt: et de aperte subditur: « A flagello linguae absconderis. » Flagellum linguae est exprobratio illatae contumeliae. Flagello linguae bonos feriunt, qui eorum opera irridendo persequuntur. Saepe enim lingua a bono opere, dum vituperat revocat, et quasi flagellum se exerit; quia dorsum timidae mentis caedit. Hoc flagelrabit de laqueo venantium, et a verbo aspero . Venantes enim nihil aliud quam carnem quaerunt. Sed a venantium laqueo, atque ab aspero verbo eripimur, quando et insidias carnalium, et irrisionum probra despiciendo superamus. Aspera quippe
Abbreviated transcription (Latin):
uite labore uos ad terit S n
ad uentu iudicii auerbere abs¬
condit. ut tanto rũc ad salu¬
tem c̃ciores exhibeat: quauto
ñc nos flagella duriꝰ secant. Qui
apte mox. Et uiala uite p̾seu¬
cis et ad iuctoria suꝑue ꝓtes¬
me eruet te de morte: et inbel¬
Lo de manu gladii si eut faudes¬
est carius subtractũ subsidiũ
corꝑis: ita fames mentis est si¬
lentiũ diuine locutõnis. Unde
recte ꝑ ꝓphetam dicit᷑. Emit¬
tam fameui in t̾raua: nõ famẽ
pauis neq sitiu aque. S famẽ
audiendi u̾bum d̾i. Et qr hu¬
manam mentem cum diuina
adlocio deserit. contͣ eam tẽpta¬
tõ carius iualescit. Elpte sub¬
uĩgit᷑. Et in bello de manu gla¬
dii. Belluui quippe patuu᷑: curi
caris nr̃e attẽptatõnib ĩpugna¬
ii. Ne quo nimirum bello per
p salnustam dicit᷑. Obumbra ca¬
put meũ in die belli. Quiad igit᷑
repbi dũ fame uͥbi deficiũt etiam
belli gladio transfignnt᷑. Electos

Expanded text:
vitae labore nos atterit, sed in vitae labore nos atterit, sed in adventu judicis a verbere abscondit; ut tanto tunc ad salutem certiores exhibeat, quanto nunc nos flagella durius secant. Qui apte mox et mala vitae praesentis, et adjutoria supernae protecme eruet te de morte, et in bello de manu gladii. » Sicut fames carnis est subtractum subsidium corpori, ita fames mentis est silentium divinae locutionis. Unde et recte per prophetam dicitur: « Emittam famem in terram, non famem panis, neque sitim aquae, sed famem audiendi verbum Dei . » Et quia humanam mentem cum divina locutio deserit, contra eam tentatio carnis invalescit, apte subjungitur: Et in bello de manu gladii. Bellum quippe patimur, cum carnis nostrae tentationibus impugnamur; de quo nimirum bello per Psalmistam dicitur: Obumbra caput meum in die belli . Quia igitur reprobi dum fame verbi Dei deficiunt, etiam belli gladio transfiguntur; electos
Abbreviated transcription (Latin):
us in scło blaudũq putabat᷑.
Nan qui peccanteu amare cõ¬
consueuerant: recte uiuenteui
crudelit̾ iupugnant. Et erectꝰ
in do auimus carnis sue bella
tolerat : in qua prius uiciis ser¬
iueus delectabilit̾ iacebat. Uo¬
luptates prisce ad memoriam
redeunt: et coutͣ dicentẽ grai
dui tͣnsitorio labore ad terim̃
a ꝑpetuo dolore liberam᷑. Apte
liberabit. ͭ ͤ et in septima nõ
tanget te malum. Quid enĩ
seuario uiuuero quẽ septimꝰ
sequit᷑ uisi p̾sentis aute oꝑacio
discursusq signatur. Sexta qͥp¬
pe omĩa ꝑficieusohominẽ con¬
didit: et septimo deus die re¬
quienit. Qui scilicet septimꝰ
uesꝑam non habet. quia sub¬
sequenteui requieui nullus iã
t̾ muius claudit. Perfectis
ergo om̃ib requiẽs sequitur.
quia post bonai iite p̾sentis oꝑa
retributio et̾ne quietis inuenit᷑.
In sex itaq nos dũs tribulatõ ib
liberat: ne nos in septuna ma¬
lum tangat. Quia ꝑ pat̾ue
pietatis eruditionẽ p̾sentis

Expanded text:
in saeculo blandumque putabatur. Nam qui peccantem amare consueverant, recte viventem crudeliter impugnant. Et erectus in Deum animus, carnis suae bella tolerat, in qua prius vitiis serviens, delectabiliter jacebat; voluptates priscae ad memoriam redeunt, et contradicentem mentedum 201 transitorio labore atterimur, a perpetuo dolore liberamur, apte liberabit te, et in septima non tanget te malum. » Quid enim senario numero, quem septimus sequitur, nisi praesentis vitae operatio discursusque signatur? Sexta quipe omnia perficiens, hominem condidit, et septimo Deus die requievit. Qui scilicet septimus vesperam non habet, quia subsequentem requiem nullus jam terminus claudit. Perfectis ergo omnibus requies sequitur; quia post bona vitae praesentis opera, retributio aeternae quietis invenitur. In sex itaque nos triliberat, ne nos in septima malum tangat, quia per paternae pietatis eruditionem praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
ba t̾re. Iusti ꝓgenies herba t̾re
cõparat qr qui de eiꝰ imitatõne
gl̾iaui deserit: spe in et̾na uiri¬
descit. Uel certe iusti ꝓgenies sic
herba orit᷑. qr dũ uiuendo mons¬
trat qd̃ p̾dicando asserit: młti¬
tudo sequentiũ ĩnumerabilis ex¬
surgit. quisqͥs iam t̾rena desid̾ ia
despicit. S quisquis sepac tiue
uite oꝑa extendit: nequaqͣm ei
lufficit magna ext̾ius agere. nisi
et iam ꝑ cõtemplatõem ualeat
ĩter na penetrare. Unde et apte

Expanded text:
ba terrae. Justi progenies herbae terrae ba terrae. Justi progenies herbae terrae comparatur, quia qui de ejus imitatione gloriam deserit, spe in aeterna viridescit. Vel certe justi progenies sicut herba oritur, quia dum vivendo monstrat quod ptudo sequentium innumerabilis exsurgit. Sed quisquis jam terrena desideria despicit, quisquis se per activae vitae opera extendit, nequaquam ei sufficit magna exterius agere, nisi etiam per contemplationem valeat interna penetrare. Unde et apte
Abbreviated transcription (Latin):
cem qͥ ꝓpe tabernacłi: post speci¬
ei nr̃e uisitatõem: semen iusto
multiplex surgit. qr nimirum
post uiẽbroꝵ mac̾ationẽ ac moꝵ
maguitudĩem: tauto ei fecundiꝰ.
p̃dicatõnis u̾bura tribuitur. qnͣto
hoc ĩ eiꝰ ⁊. tore ꝑfecti oꝑis exara¬
quendi faciuidiam accipit: qui si¬
num cordis ꝑ recte uiuendi stu¬
dia extendit. Nec loquentẽ cou¬
scientia p̃̾pedit: cum uita lingnã
autecedit. Huic est qd̾ egyptii
seriutio publico Iosepħ dispẽsan
te subiecti: cũ uiri regis semet ip¬
sos tradentes humilant. Fuumẽta
etiã ad semen reportant. Frugem
qͥppe ad esum etiã lib̾i accipimꝰ
cũ et sacro eloquio pascim᷑. Et ta¬
men ad quedam que in hoc mũ¬
do appetimꝰ : in nr̃is uoliuitatib
uagam᷑. S serui facti et ad seiuẽ
frumenta ꝑcipimꝰ. qr dũ pleue d̾o
subdicͣn: etiam u̾bo p̾dicatõnis re¬
ũ sequit᷑ cum scã p̾dicatõ p̾rogat᷑.
post multiplicitatẽ seminis. Recte
subiũgit᷑. Et ꝓgenies tua sic̃ her¬

Expanded text:
cem quippe tabernaculi, post speciei nostrae visitationem, semen justi multiplex surgit, quia nimirum post membrorum macerationem, ac morum magnitudinem, tanto ei fecundius praedicationis verbum tribuitur, quanto hoc in ejus pectore perfecti operis exaraquendi facundiam accipit, qui sinum cordis per recte vivendi studia extendit. Nec loquentem conscientia praepedit, cum vita linguam antecedit. Hinc est quod Aegypti, servitio publicote, subjecti, cum juri regis semetipsos tradentes humiliant, frumenta etiam ad semen reportant. Frugem quippe ad esum etiam liberi accipimus, cum et sacro eloquio pascimur, et tamen ad quaedam quae in hoc mundo appetimus, in nostris voluptatibus vacamus. Sed servi facti et ad semen frumenta percipimus, quia dum plene Deo subdimur, etiam verbo praedicationis reum sequitur, cum sancta praedicatio praerogatur, post multiplicitatem seminis recte subjungitur: Et progenies tua sicut her
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam meam. Uiuentes quippe ꝑ¬
fecte timent iudiceui: ne ro¬
rientes metuant accus atorem.
Hene ergo dicit᷑. Et bestiam
t̾re nõ foriuidabis. Ac si aꝑte
dic̾et᷑. Quia blaudiente modo
hoste nõ uinceris. Hunc seuien¬
teu post modũ non timebis: Q
cum beue uiuit᷑ ualde cauendũ
est. ne uiens despectis ceteris
de głia singularitatis eleuetur.
Unde apte ad memoriam bonũ
sociale reducit᷑. cuui ꝓtiuꝰ subiu¬
pactum tuũ. Quasi distincte ĩ
mũdo regiones sunt eccłie genti¬
ũ: que in uua fide posite. morũ
linguaꝵ ꝙ diu̾sitate diuidunt᷑.
Quid ergo regiouũ lapides ui¬
si eccliaꝵ electos accipimꝰ: quib
primi iustructoris uoce dicit᷑. uos¬
autem tanqͣm lapides uiui suꝑedi¬

Expanded text:
animam meam . Viventes quippe peranimam meam . Viventes quippe perfecte timent judicem, ne morientes metuant accusatorem. Bene ergo dicitur: Et bestiam terrae non formidabis. Ac si aperte diceretur: Quia a blandiente hoste modo non vinceris, hunc saevientem postmodum non timebis. Sed cum bene vivitur, valde cavendum est ne mens, despectis caeteris, de gloria singularitatis elevetur. Unde apte ad memoriam bonum sociale reducitur, cum protinus subinas. --Quasi distinctae in mundo regiones sunt Ecclesiae gentium, quae in una fide positae, morum linguarumque diversitate dividuntur. Quid ergo regionum lapides, nisi Ecclesiarum electos accipimus? quibus primi instructoris voce dicitur: Vosautem tanq
Abbreviated transcription (Latin):
plere nequaqͣn possiit. S
quisqͥs ad uite p̾cepta se diri¬
git: prius qͣm p̾mia et̾ua se¬
ꝑcipiat. Hic iam iuitia se¬
cuture ĩ ꝑpetuũ securitat is
degustat. Ut autiquũ hostẽ
nõ metuat: ut int̾ueniente
in ortis articło uiolentos eiꝰ
impetus nullateuꝰ ꝑ horres¬
cat. Iustũ namq iuitiũ
retributãnis est ipsa plerũ¬
bis. Callidus quippe adusariꝰ
bestia t̾re dicit᷑. qr ad rapi¬
eudas mortis teiuꝑe pecrato¬
rum animas molentia cru¬
delitatis effert᷑. Quos enĩ
uiuentes blandiens decipit
Illi igit᷑ terre bestiaui moriẽ¬
tes tiuient: qui conditoris sui
potentiam uiuentes uõ ti¬
ment. Sc̃i et enĩ uiri quia
diuine se formidiui medul¬
litus subdiit. Ouĩe de adi¬
uentu ad u̾sarii pondus ti¬
moris abiciunt. Hinc est enĩ
qd̾ ꝑ salmista dñm exorrat dicẽs.
Ne qͣndo rapiat ut leo ar̃au
meam. Hinc rursus ait. Exau¬
di ds̃ orationẽ meam cũ tri¬
bulor a timore iuiici eripe

Expanded text:
plere nequaquam possunt. Sed plere nequaquam possunt. Sed quisquis ad vitae praecepta se dirigit, priusquam praemia aeterna percipiat, hic jam initia secuturae in perpetuum securitatis degustat, ut antiquum hostem non timeat, et interveniente mortis articulo violentos ejus impetus nullatenus perhorrescat. Justis namque initium retributionis, est ipsa plerumtis. --Callidus quippe adversarius bestia terrae dicitur, quia ad rapiendas mortis tempore peccatorum animas violentia crudelitatis efferatur. Quos enim viventes blandiens decipit,Illi igitur terrae bestiam morientes timent, qui conditoris sui potentiam viventes non timent. Sancti etenim viri quia divinae se formidini medullitus subdunt, omne de adventu adversarii pondus timoris abjiciunt. Hinc est enim quod Psalmista Dominum exorat, dicens: Ne quando rapiat ut leo animam meam . Hinc rursus ait: Exaudi, Deus, orationem meam cum tribulor, a timore inimici eripe