comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ int̾est. nam quid intest c̃¬
suũ uuln̾et an scrndat aliqd
uł frangat an sumpiat quo
casu sine dubiominntur poc¬
uliũ. s nõ ultra simplũ. s sise

Expanded text:
 interesset nam quid interest, conservum vulneret an scindat aliquid vel frangat an subripiat? quo casu sine dubio minuitur peculium, sed non ultra simplum. Sed si se
Abbreviated transcription (Latin):
Iupellectili logata hac ꝯtinẽtim
menses trabes ⁊ amphora del¬
fica. sbsellia. scamia. lecti⁊̃ in¬
argentati. culcit᷑ ⁊ toralia. mi¬
aquinana. candelabra. luc̾na¬
⁊ trulla. Itẽuasa en ea nulgan
a .i. que nõ ꝓprie cẽnt loco attri¬
buta. precta capse ⁊ amnana s¬

Expanded text:
pellectili legata haec continentur: mensae, trapezophora, delficae, su‹b›sellia, scamna, lecti etiam inargentati, culcitae, toralia, iaquiminalia, candelabra, lucernae, trulla, Item uasa aenea uulgaria, id est quae non proprie essent loco adtributa
Abbreviated transcription (Latin):
simmꝰ sũme ꝑ singulos annoᷤ
pefctur. ꝗd srgosiuna sũma por¬
penus nõ sit p̾stitantrũ tota sũ¬
na debeaturqͣitoto penoris log¬
ato tnͣffuso an u̾o qntitas pͥmi
aum estimacõms sola fit tnͣsla¬
ta dubitan põt. putotũ sic uolũ¬
tatam seq̃ndam testatoris ut to¬
ta sũma illico pxa qͣm cessai̾t¬

Expanded text:
summae per singulos annos petentur. quid ergo, si una summa penus non sit praestita? utrum tota summa debeatur, quasi toto penoris legato transfuso, an vero quantitas primi anni aestimationis sola sit translata, dubitari potest. puto tamen sic voluntatem sequendam testatoris, ut tota summa ilico, postquam cessa
Abbreviated transcription (Latin):
amnos singłos pcta.i¬
noris aliqd hrs dareĩ¬
sus est ⁊ si nõ dedifs mĩmos da¬
it dapnatus : q̃rituran penꝰ le¬
gata pctipossit. anu̾o solũmo¬
qͣntitas pct̾atur⁊ siqd̾ semel pe¬
nus sit legata nõ ꝑ singłos cto

Expanded text:
annos singulos penoris aliquid heres dare iussus est, si non dedisset, nummos dare damnatus est: quaeritur, an penus legata peti possit an vero solummoquantitas petatur. et si quidem semel penus sit legata, non per singulos annos,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfessionẽ cli sibi peculunissit at
ita sinis ub̾tatem accepit res pe¬
cum ꝓfesfiom sbtractas nõid̾i
mauinissotacite ocessas appint
testo data lib̾tate poculiũ legau̾¬

Expanded text:
fessionem edi sibi peculii iussit atque ita servus libertatem accepit. res peculii professioni subtractas non videri manumisso tacite concessas apparuit. Testamento data libertate peculium legave
Abbreviated transcription (Latin):
sse⁊ nocte signan testm̃ null ai
dubitacio est Signatastabu¬
las accipi oꝑtet ⁊ silinchoo qro
tabłe muolute sint signa imp̃¬
signis nõ erit imꝑfectũ sutro¬
ꝙ ure nalebit tam cunli quã
ptorio. lorenc̾.

Expanded text:
et nocte signari testamentum nulla dubitatio est.Signatas tabulas accipi oportet et si linteo, quo tabulae inuolutae sunt, signa inpsignis, non erit inperfectum, sed utroque iure ualebit tam ciuili quam praetorio. 24 Floren
Abbreviated transcription (Latin):
põt quoi an ꝑat̾ crus qui de ca¬
stirusi pocutio põt testan adhi¬
ben ab eo otestm testis possit
testimonins coꝵ qui in põtate st̃
inom̃nbꝰ cestimoniis accipias

Expanded text:
potest, an pater eius, qui de castrensi peculio potest testari, adhiberi ab eo ad testamentum testis possit. testimoniis eorum qui in potestate sunt, in omnibus testimoniis accipias
Abbreviated transcription (Latin):
q̃fitũ est ⁊ abimcio obligacio
inhesit.q si a fisco cunt noc du¬
bitacõ est qu ins pignoris sal¬
num fit. ¶ Sugitur talis sp̃es
in priuatolenditoremcident
impiali beneficõ oꝑꝰ est ut crre¬
scriptopignus ꝯfimietur.¶ Ip̃¬
co si pocm̃na alt̾ius pupilli alt̾i
pupillo fundꝰ sit opatus isq
pupillo uł minori tralitus sit
an pignoris obligacẽcm possit
h̾reis cunis pocĩna fund sit
pillo cuus pecma ꝯpatus ÷ fim¬
dus: pignori tamen capinus¬
su magistratus uł p̾fidis uel
alt̾ius põtatis ⁊ distrabi fũd
pupillans põt. s ⁊ in possone
mitti reꝵ pupillanũ aptoreq¬

Expanded text:
aesitum est et ab initio obligatio inhaesit. quod si a fisco emerit, nec dubitatio est, quin ius pignoris salvum sit. si igitur talis species in privato venditore inciderit, imperiali beneficio opus est, ut ex rescripto pignus confirmetur.  si pecunia alterius pupilli alteri pupillo fundus sit comparatus isque pupillo uel minori traditus, an pignoris obligationem possit habere is, cuius pecunia fundus sit pillo, cuius pecunia comparatus est fundus.Pignori tamen capi iussu magistratus uel praesidis uel alterius potestatis et distrahi fundus pupillaris potest. sed et in possessionem mitti rerum pupillarium a pr
Abbreviated transcription (Latin):
ca fecit. uona quoq que tũc bã¬
buit cum odcmpnanturpubli¬
cabuntur. aut sinoindeantur
iucrosa c̾clitorib ocedenturin ĩ¬
sulam deportati in eatom cã st̃.
ecdrelegati m insulam ⁊ qbo
t̾ra ytalica ⁊ sua ꝓuincia int̾cli¬
citur testĩ faciendiius ntinent¬

Expanded text:
a fecerit: bona quoque, quae tunc habuit cum damnaretur, publicabuntur aut, si non uideantur lucrosa, creditoribus concedentur.In insulam deportati in eadem causa sunt: Sed relegati in insulam et quibus terra Italica et sua prouincia interdicitur testamenti faciendi
Abbreviated transcription (Latin):
tis fi posfit. sugitur cep̃lend̃¬
it no posse aliunde crsolin q
er pridior distractõe tucpoi¬
mittet distrahi si modoigẽ¬
atcirclitor aut usurar inc̾d
partnd cri alicno suateat ¶t̃
prctor estimait cebobit utium
mittit noc nõ. nlludingu.ant̾

Expanded text:
atisfieri possit. si igitur deprehenderit non posse aliunde exsolui quam ex praediorum distractione, tunc permittet distrahi, si modo urgueat creditor aut usurarum modus parendum aeri alieno suadeat.Idem praetor aestimare debebit, utrum mit
Abbreviated transcription (Latin):
onsilio ⁊ oꝑa curatoris tuende¬
pet nõ solum primoniũ s ⁊ cor
Dac salus fimosi. ¶Curator
dementidatus dec̾toit̾põiton
ti satisdant nõ camt. ⁊ tn quas¬
dam ies debomis enis logntimo
moco aliciant si brdes dem̃e

Expanded text:
onsilio et opera curatoris tueri debet non solum patrimonium, sed et corpus ac salus furiosi.Curator dementi datus decreto interposito, uti satisdaret, non cauit et tamen quasdam res de bonis eius legitimo modo alienauit. si heredes
Abbreviated transcription (Latin):
blicum muta nõ potist priꝰ
bec suscepit. dem̃ euffis facu¬
est adcollegam queałm si so¬
iis decdiss si dic̾cnus prinse¬
uim dcr̃ collegam aggredien¬
dum. ¶Siqndodesmitm cun¬
tatt er qua pupilli oriũdi sũt
qui icona unteantur officium
est magratuũ aqmtir gmam

Expanded text:
otest. prius hoc suscepit, deinde excussis facudum ad collegam, quemadmodum, si solus dedisset, diceremus prius eum, deinde collegam adgrediendum.Si quando desint in ciuitate, ex qua pupilli oriundi sunt, qui idonei uideantur, officium est magistratuum exqui
Abbreviated transcription (French):
pin ⁊ si ꝑmisit at alienon̾ al¬
legato ꝯseqnt̃ dicom⁊ nlłam
nõ ciñ possim distrabi młe p̃¬
eat es alicnũ manet actõpup¬
ulo si pra pot̾it ꝓban obr eptu

Expanded text:
proinde et si permiserit aere alieno non allegato, consequenter dicemus nullam non enim passim distrahi iubere prueat aes alienum.Manet actio pupillo, si postea poterit prob
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊ hoc fu̾it aꝓbatũ ita ciñs
quoq peticc̃cm fore siñ mimus
inqͣntitate que falc̾. nõmere¬
manet forct qm in qͣntitate
gnori acceꝑat nͣcclidit ⁊ protc̃a
pignoraticio indico adebitore
ꝯncritus decefsit Hrde irlictosẽ

Expanded text:
 ita eius quoque petitionem fore, si non minus in quantitate, quae Falcidiae nomine remaneret, foret quam in quantitate gnori acceperat, uendidit et propterea pigneraticia iudicio a debitore conuentus decessit herede r
Abbreviated transcription (Latin):
inqb ⁊ lib̾tis tribꝰ erdodrante
abhus pocuit neeos alienannt
qut quiuita suꝑass solicos
cosdem fũdos optin̾et. dandeum
ex hus lib̾tis octalicu fidciomis¬
ituti quicꝗdaleum er ħrdita

Expanded text:
quibus et libertis tribus ex dodrante, ab his petit, ne eos alienarent et ut, qui uita superasset, solidos eosdem fundos optineret: deinde unius ex his libertis Otacilii fidei commisit, uti quidquid ad eum ex heredita
Abbreviated transcription (Latin):
coruiliamualcriana brdom ĩ¬
stituit ⁊ ab caticenta ⁊ qͣsdam
res filie reliquit. reliq̃m omne
Trditatem filio antomo cũał
ceffifs filius eam b̾rditatẽ hon¬
are iestitin p̾cepit. mat̾ intesta¬

Expanded text:
uniam Ualerianam heredem instituit et ab ea trecenta et quasdam res filiae reliquit, reliquam omnem hereditatem filio Antonino, cumcessisset filius, eam hereditatem Honoratae restitui praecepit. mater intesta
Abbreviated transcription (Latin):
actor a qntitatẽ ꝯscqtimr. ¶ Si
hrs scriptus nstituit hrditatẽ
⁊ prea de hrditate ꝯtrou̾siapas¬
sus uictus sit ant litcincessit.
durare actãs ꝯstituit in figciꝯ¬
quis maiorẽ ptomestitintꝙͣ¬

Expanded text:
actor autem quantitatem consequitur.Si heres scriptus restituerit hereditatem et postea de hereditate controuersiam passus uictus sit aut lite cesserit, durare actiones constitit in fideicquis maiorem partem restit
Abbreviated transcription (Latin):
pomortt sua omnerestituant
patreince colonic boncuentan¬
or ncꝰ de fructibꝰ pendente edici¬
onc pccptis petitũ uden ꝯstat¬
meã. Anꝙp tẽmeam claudia p¬
alio supstite filio nouissimoa¬

Expanded text:
mortem suam restituant patriae meae coloniae Beneuenta‹no›rum': nihil de fructibus pendente condicione perceptis petitum uideri constm ad neptem meam Claudiam pero superstite filio, nouissimo
Abbreviated transcription (Latin):
prioretũ desid̾ante agend̾insti¬
sura sit ap̃ cum utiqo si ꝯfestim
ueddet. s ⁊ si sine fructibꝰ rogatu
infendã adcundinccitatt̃nec. ał
umptincbit si pͥor ĩ lib̾tatẽ accc¬

Expanded text:
antum desiderante cogendum instisura sit apud eum, utique si confestim reddere: sed et si sine fructibus rogatus inferendam adeundi necessitatem. nec ad rem pertinebit, si p
Abbreviated transcription (Latin):
dut hrditatẽ ciectitores tuos ta¬
li ꝯmoco fraudan ⁊ogonichil
tuipit᷑ faciã ncipigido eã brdi¬
tatom qm nmota postulaũr me¬
a clitores ꝯpelłetentent ħr¬
funs suus ħrs patuigatus

Expanded text:
dire hereditatem creditores tuos tali commodo fraudare, et ego nihil turpiter faciam recipiendo eam hereditatem, quam remota postulatione mea creditore‹s› compellere te lius su‹u›s heres patri rogatus
Abbreviated transcription (Latin):
finota. ut ip̃i soluatur pot pacoẽ
legatũ nec impntan brdi curn
patri s pociꝰ filio soluat. fingec̃
hoc nõmatim erp̾fsumidut fi¬
lio soluat. c̾te si pat petat ercepti

Expanded text:
ias, ut ipsi soluatur, potest procedere legatum nec imputari heredi, cur non patri, sed potius filio soluat: finge enim hoc nominatim expressum 'ita ut filio soluat': certe si pater petat, excepti
Abbreviated transcription (French):
os ꝑtinet. pꝯdicm a cedentẽ fiqui
mortui suꝑt al suos hrdes tñs
mittant. ILucinsticiꝰ testõ suo
ub̃tis lib̾tabasius cibana et
uestiaria alibis sins cisdẽꝙ hor¬
ecta quero. an si sinc pr̃omi lib̃rs
id̃ libti agant cibana ⁊ uestian¬
a accipepossint. modest᷑ .i. nch¬

Expanded text:
qui mortui sint, ad suos heredes haec transmittent. Lucius Titius testamento suo libertis libertabusque cibaria et uestiaria a liberis suis eisdemque herdita: quaero, an, si sine patroni liberis idem liberti agant, cibaria et uestiaria accipere possint. Modestin
Abbreviated transcription (Latin):
estmca nescendi dummct. Si
filia neptis uł ꝓncptis urorne
quominꝰres in oã horcclitana
maneat nõ pot̾itin posfonẽcar
legatanus mitti ułti si iccũ rcli¬

Expanded text:
sa vescendi deminuet, si filia neptis proneptis uxorve quo minus res in causa hereditaria maneant, non poterit in possessionem earum legatarius mitti
Abbreviated transcription (Latin):
sui nb̃tatem impoliat is ncͣcͣi
fĩ non põt eciam si nõ fit soluen¬
dotestator. ¶tp̃ribdumn adria¬
i senatus consunt si testõr qui
cũ moritur soluendo nõ fuiti¬

Expanded text:
ui libertatem impediat, is necessarius fieri non potest, etiamsi non sit soluendo testator. Temporibus diui Hadriani senatus censuit, si testator, qui cum moritur soluendo non fuit
Abbreviated transcription (Latin):
u̾atut si sibi fuius natus fuiss
hrdes cẽnt si duc filie simłrsi fi¬
lius ⁊ si filia filio duas ꝑtes fili¬
duplo plusqͣm soror accipe .u.
cipiat erꝑto. si ita scripsit testõr
institutum ncitassem ercaꝑte

Expanded text:
s natus fuisset, heredes essent, si duae filiae, similiter: si filius et filia, filio duas partes, filiduplo plus quam soror accipere. qcipi‹a›t. Si ita scripserit testator: institutum recitassem, ex e
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ tam istitutiqͣ sb̃stituti om¬
issa cã testĩ possideant ab ĩtesta
gata rocusar sb̾stitutis dataar
bona optiñe. ¶Si duo sint here¬
des ĩstitutus ⁊ sb̃stitutus ⁊ am

Expanded text:
t ‹t›am instituti quam substituti omissa causa testamenti possideant ab intestatgata recusare substitutis data: rbona optinere. Si duo sint heredes institutus et substitutus et am
Abbreviated transcription (Latin):
adlimam brditatẽ ip̃e almitie¬
turnsi sit nbi qͣi indigno deneg¬
anda fint hrditas. ¶ Si quis lib̾¬
tam sic nreniando adegit neil¬
licite mibat ñ deberm ade m legẽ

Expanded text:
imam hereditatem ipse admittetur, nisi sicubi quasi indigno deneganda fuerit hereditas. Si quis libertam sic iureiurando adegit "ne illicite nubat", non debere incidere in legem
Abbreviated transcription (Latin):
huciti sedentis nͥ forte infimta¬
te ĩpectita: uł alia magna cã queã
mandare cã alpetendos tutores ĩpe¬
dirctitatñ utmillo modo annale
tp̃c arced̾et. si em̃ mortalitate filu p̃¬

Expanded text:
huic rei sedentis, nisi forte infirmitate impedita est vel alia magna causa, quae etiam mandare eam ad petendos tutores impediret: ita tamen, ut nullo modo annale tempus excederet. si enim mortalitate filii p
Abbreviated transcription (Latin):
danclis nõc̃e fit si nĩgitur. ꝗd crgosi
det sinecpctat nec sime tutela alimi¬
nstrat. ꝙ si pemtus egons finnis ñ
pocut ignoscend̃ ci. s s forte absens
aub̾tis pͥuenta est uł ab aliis chicen¬
dũ ÷ cam nõ excludi nisi forte cũ fru¬
strantur dꝯtingit. filiis a nõ peton¬
dopumturuti ⁊ filiab ꝗd si nepoti¬

Expanded text:
dandi necessitas iniungitur. Quid ergo, si det, si nec petat nec legitime tutelam administrat. Quod si penitus egenis filiis non petit, ignoscendum est ei. Sed si forte absens a libertis praeventa est vel ab aliis, dicendum est eam non excludi, nisi forte cum frustraretur, id contigit. Filiis autem non petendo punitur, utique et filiabus. quid si nepoti
Abbreviated transcription (Latin):
coptiñ possit. s si ꝑalam ⁊ ap¬
te testatori maledut.⁊ ĩfaus¬
tas uoces alñsus cũ iactau̾it
ident dicend̃. si astatus cui
ꝯtrou̾siam mouit denegatur
cius q testõ accepit ꝑsecucõ er qͣ
tacite ꝓmittitistitutuꝵ seꝑs¬
one que legibꝰ or testõcaꝑe ꝓhi¬
uetursiue creg̃phũ conoie de¬
dit siuenuda pollicitacc̃e reꝓim¬
sit. ¶Siquis ci qui caꝑe possitro¬
gatus fu ent istitũe⁊ is morti᷑.
tor thibctur hoc legib cape non
dubito qn ⁊ si deficit fideia. apͥe¬
um tñ qui rogatus: restitũema

Expanded text:
eo peti non possit. Sed et si palam et aperte testatori maledixerit et infaustas uoces aduersus eum iactauerit, idem erit dicendum. si autem status eius controuersiam mouit, denegatur eius quod testamento accepit persecutio: ex qua tacite promittit restituturum se personae quae legibus ex testameetur, sive chirographum eo nomine dederit sive nuda pollicitatione repromiserit. Si quis ei qui capere possit rogatus fuerit restituere et is mortis tempore prohibetur legibus hoc capere, non dubito quin, etsi deficit fideicommissum
Abbreviated transcription (Latin):
indend̃ ⁊ an denegan debcat acti¬
o pr̃i ⁊ ꝑuto si ĩutopr̃e accusañ¬
it nõ õc denegandã pat̾ actc̃cm.
¶Sus cin rogatus sum legatu
codebebo.¶Qui accusaut flm
brs legatanocititit uł hrdi scͥ¬
ptonichil hinc noce clicend̃ ast

Expanded text:
negari debeat actio patri: et puto, si inuito patre accusauit, non esse denegandam patri actionem. Si is, cui rogatus sum legatum co debebo. Qui accusauit falsum, heres legatario exstitit uel heredi scripto: nihil huic nocere dicendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
fidcir. aliert qͣuis cct᷑a que me
occm testõ relicta sunt pcam al¬
icionẽ ꝯfimĩcturut legata ⁊ li¬
b̾tates scdas tñ tabłas nõ opor¬
terr iesuscitan destituto ĩa mire ci¬
uili costõ qntus cornalius sceuo¬

Expanded text:
io adierit, quamuis cetera, quae in eodem testamento relicta sunt, per eam aditionem confirmentur, ut legata et libertates, secundas tamen tabulas non oportere resuscitari destituto iam iure ciuili testamento Quintus Ceruidius Scaeuo
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝓpterquem amplius erb̃rdi¬
tate pat̾na ħtmus est. ¶ tciens
igitur collacoi locus ÷ quociens
aliquo momoco affectus estis
qui in põtate ÷ int̾uentu emaci¬
pati. cct̾m si nõ est collacõccfsa

Expanded text:
eo, propter quem amplius hereditate paterna habiturus est. Totiens igitur collationi locus est, quotiens aliquo incommodo adfectus est is qui in potestate est interuentu emancipati: ceterum si n
Abbreviated transcription (Latin):
cum pofsint q̃dam cemccculto
nõ satis ofcit qui nõ camt qͣmꝰ
dundat. sigitur ꝯstotint᷑ ptes
quid sit mn bonis cmacipati suf
redacta tũc ꝓpteric̾tum anico
ent int̾ponenda. ¶Meda si trñ
fortem bomis patins cmacipa¬
tus ramitat qntũ er coldne¬

Expanded text:
am in occulto, non satis confert qui non cauit, quamuis diuidat. si igitur constet inter partes, quid sit in bonis emancipati, sufredacta, tunc propter incertum cautio erit interponenda. Sed et si tantum forte in bonis paternis emancipatus remittat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cancc̃em quor cessare. p̾matum¬
⁊ cr̃ hoc sp̃os collacons cũ adhu
uuat is cr debonis qrta delta¬
tur. ¶ Muis qui bona collaturu
⁊ beat filiũ poculiũ castanse ha¬
culiu hut cũ morereturis cuiꝰ¬

Expanded text:
em quoque cessare: praematura est enim spes collationis, cum adhuc uiuat is, cuius de bonis quarta debetur. Si is qui bona collaturus est habeat filium peculium castrense haculium hab‹eb›it, cum morietur is cui
Abbreviated transcription (Latin):
ticis sonfsem. Unduo qua¬
drantes frrant. Idcm codem li¬
bro hec scuipsit si primus exse
tur. Mi quidem primo alie¬
ut cqualos ꝑtes hituros si rep¬

Expanded text:
tius semissem, hi duo quadrantes ferant.Idem eodem libro scripsit, si Primus ex setur, si quidem Primus adierit, aequales partes habituros, si rep
Abbreviated transcription (Latin):
urtitoecaam impubi dan pos¬
se. s ad ca que sollapnitatem
uis desid̾ant aplicanda tuto¬
uisio fca ÷ p̃sentetutore s ñ as¬
signante istro diuisioms qsi¬
tum est an ci stanoportit .i2. si¬

Expanded text:
tiam impuberi dari posse, sed ad ea, quae sollemnitatem iuris desiderant, explicanda tutouisio facta est praesente tutore, sed non adsignante instrumento diuisionis: quaesitum est, an ei s
Abbreviated transcription (Latin):
mpubats tutore anctore obli¬
ganturecia si taccant. na cũpe¬
u a mutua accepint qͣus m¬
chil dicant au̾ctetutoris in ter¬
põita taietur. qn ⁊ si no debita
pecina bns ꝑsonis soluta fi̾nt

Expanded text:
mpuberes tutore auctore obligantur, etiamsi taceant: nam cum pecuniam mutuam acceperint, quamuis nihil dicant, auctoritate tutoris interposita tenentur. quare et si non debita pecunia his personis soluta fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
fide rcepifs ant pcpor potuiss¬
o si finori dare cũ potunis nog¬
leriss cũidꝙ ab alio debitore
nõien suaꝵ cũ sorte daturci
qui accepit totũ sortis ince fu¬
giturur fungi dr. ¶ testõ dati¬

Expanded text:
fide percepisset aut percipere potuisset, sed, faenori dare cum potuisset, neglexisset, cum id, quod ab alio debitore nomine usurarum cum sorte datur, ei qui accipit totum sortis uice fungitur uel fungi debet. Testa
Abbreviated transcription (Latin):
in gerendam mãdaut. s a q
satis a otutore accipitii sa¬
luam pupillo futura ciq per
cum qm gissit. Itcm in coqd̃
nemogefuit. nom utiq ci pi¬
culum ÷ qui ⁊ q̃dam gefsit. s¬
ꝯĩterõim. ¶Crigi a abeo solo
ꝑiculum ob ali a queñgeffit
non or nisi fiqua talia sunt

Expanded text:
i gerendam mandauit, sed et qui satis a contutore accepit rem saluam pupillo futuram eique peeum qui gessit. Item in eo quod nemo gessit non utique eius periculum est, qui quaedam gessit, siter omnium: exigi autem ab eo solo periculum ob alia quae non ortet, nisi si qua talia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ens curator nõ sufficc ꝓmisit
uł donasseuideatur. uł qm̃ dolo
fecit nõ uli succuiratinirndi.
curator cũ officiũ suũ egnssus
sponte se obligait ñ putoci
qͣm si c̃litori puelle ꝓccumã ee
datinũ spopondifssedis de quo
tctam: sinodonandi aĩos:ne
gecui gerendi cã dotem ꝓmisit
habct mmuilierem obligatã ⁊ pot¬
it diciã manenteñno camtcm

Expanded text:
ens curator non sufficere promiserit, uel donasse uideatur uel, quoniam dolo fecit, non illi succurratur. respondi: curator cum officium suum egressus sponte se obligauerit, non puto ei quam si creditori puellae pecuniam se daturum spopondisset: sed is de quo tractamus si non donandi animo, sed negotii gerendi causa dotem promisit, habet mulierem obligatam et poterit dic
Abbreviated transcription (Latin):
bona fide p̾bardobet. ¶ ofticm̃tu¬
toꝵ amitorib ostitutis finem
accipit. ideoꝵ oĩa negocia que
mita sunt ad fidemꝰ curatorũ
ꝑtinent iq ⁊̃ diuus maitus
cum filio suo ꝯmodo .ix.¬

Expanded text:
bona fide praebere debet. Officium tutorum curatoribus constitutis finem accipit ideoque omnia negotia, quae inita sunt, ad fidem curatorum pertinent: idque etiam diuus Marcus cum filio suo Commodo
Abbreviated transcription (Latin):
ti põt nec donatũ s tñsactũm
detur negligenac tutoꝵpiculo.
nõmũ quẽ ꝑat̾ usums in aiori¬
bofccit ascupta pupilla quid̃
actc̃e kalendam pr̃are cegitur
cractas ausuras tutele tp̃rcit᷑
olesccus tutoribo ꝯũctis . quibo
totũ su.an nõ potuit. tũsꝰ cur

Expanded text:
donatum, sed transactum uidetur. Neglegentiae tutorum periculo nominum, quae pater usuris maioribus fecit, adscripto pupilla quidem actionem calendarii praestare cogitur, exactas autem usuras tutelae tempore citra ulescens tutoribus conuentis, a quibus totum seruari non potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ crꝑmissu principis apptllaci
oer recepta sit qmis qui pmũ ⁊¬
aũat n recepait fund etierat pu¬
pillus int̾ucmentib tutoribꝰ
⁊ applłone ñusta ꝓnũciata fũ¬

Expanded text:
cum ex permissu principis appellatio eius recepta sit, quam is qui pronuntiauerat non receperat, fundum emerat pupillus interuenientibus tutoribus et appellatione iniusta pronuntiata fun
Abbreviated transcription (Latin):
pilamaꝑteq debitorẽ seut crͣ¬
ncum ⁊ quemlibet sac̾c pupil¬
lo. an sb̃ almistracãe tutclepii¬
pilliꝙ ntilitatelatent᷑ suas
inus tutcłam gessit. ⁊ soluen¬

Expanded text:
palam aperteque debitorem se ut extraneum et quemlibet faceret pupillo an sub administratione tutelae pupillique utilitate latente sua unus tutelam gessit et soluen
Abbreviated transcription (Latin):
id pr̾atur ꝙ testa tor uolunfs ¶tu¬
cius tious mutũ. a pecimĩa atu¬
tore accepit ⁊ itin harditmã
nidicata sunt. qr mortẽ tr hrs
ñ estultus q̃nitur an idnonĩe
pupilus itcusait pofsit .R. ẜta¬

Expanded text:
id praestatur, quod testator uoluisset. Lucius Titius mutuam pecuniam a tutore accepit et rem hereditariam diudicata sunt, quia mortem eius heres non est ultus: quaeritur, an id nomen pupillus recusare possit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficcia. reliqt. Sticutibi ⁊ fuo
uotuo sticu libtatan quo stichi
fida eius omisit. ler falcidiami¬
nuit legata. nim̾e ab ħrde ꝑtẽ
debes queałi si tibi utrũꝙ leg¬
afs ¶ Sepnus euat ne emolu¬

Expanded text:
issum relinquit. Stichum tibi, seruo uo tuo Stichum, libertatemque Stichi fidei eius commisit. lex Falcidia minuit legata: redimere ab herede partem debes, quemadmodum si tibi utrumque legasset. Saepius euenit, ne emolu
Abbreviated transcription (Latin):
ducine amota porcõ legatis fi¬
teue omifsis detrahatim. um
⁊ aut hns solis que ponde. mu̾̃o
m̃surauc ꝯstant. nec dampno
pra meidente ex porcc̃e que fi̾ so

Expanded text:
duci, ne amota portio legatis fideiue commissis detrahatur.Uerum est autem his solis, quae pondere numero mensura constant, nec damno postea incidente ex portione, quae fi
Abbreviated transcription (Latin):
tabłas qr officunc̃citas ⁊ tuto¬
ns fides crcusata oẽ debet noc ꝯs¬
qͣm nidicũ calũpma notabit tu¬
torẽ. qr nõ sius simłacõib accu¬
sacc̃em sb̃noie pupilli instituit
s cogente fortr miepupilli url
btis pris instantib ⁊ si tutorirũ
aliquẽ postuiau̾nt pupillinõie
ꝯid̃o nõ sit arcutus ꝙ int̾mi ap̃

Expanded text:
tabulas, quia officii necessitas et tutoris fides excusata esse debet. nec quisquam iudicum calumnia notabit tutorem, qui non suis simultatibus accusationem sub nomine pupilli instituit, sed cogente forte matre pupilli uel libertis patris instantibus. et si tutor reum aliquem postulauerit pupilli nomine et ideo non sit
Abbreviated transcription (Latin):
stituto locus nõ  noc. añ sucoed̾e
põt qm crduso hr de ĩstituto. eue¬
niet igitur ut nc̃am sit remectiũ
p̾toris ⁊ cuca denogandas pͥmo
actões ⁊ curca p̾stituend̃tempo sb¬
stituto. qr intradiem pͥmo pͥsti¬

Expanded text:
stituto locus non est nec ante succedere potest quam excluso herede instituto. eueniet igitur, ut necessarium sit remedium praetoris et circa denegandas primo actiones et circa praestituendum tempus substituto, q
Abbreviated transcription (Latin):
s fr̃c eciam agitatum pap̃. et
artiamis ifenint. siquis uacu
a zti relicta ita instituerit si nm¬
Mi scius his nõ eut quem m lx¬
Peccupare possit uacantẽ porc̃õ¬
non ⁊ pgasius quid̃ arstimat
ad eam pitm almtti. ansto ꝯtͣ
pritat qr hinc ps ec̃t data q̃nlsa

Expanded text:
 facto etiam agitatum Pomponius et Arrianus referunt, si quis uacua parte relicta ita instituerit: 'si mihi Seius heres non erit', quem occupare possit uacantem portionem. et Pegasus quidem existimat ad eam partem admitti: Aristo contra putat, quia huic pars esset data, qua
Abbreviated transcription (Latin):
laboo. undeidem tͣctat. si duos ex
ri. poduos sincpte scripsit mor
mius erhus qui sine ꝑte fu̾t
iepudiauit. utrum om̃ib ⁊e¬
miuncia an ad solum sinepte

Expanded text:
duos ex undecim, duos sine parte scripsit, mox unus ex his, qui sine parte fuerunt, repudiauerit, utrum omnibus semuncia an ad solum sine par
Abbreviated transcription (Latin):
placet locticanis sus legatis si
id̃ lecticanus fiit ⁊ oocus accco¬
et logato. Si ali ũnc. alii cui¬
sores legati sunt. si qd̾ ⁊ uonc et
cuisores sint cusoribꝰ cedcͣnt. se¬
spocie uuit in genc uͣtq sint. płu¬

Expanded text:
lecticariis legatis si idem lecticarius sit et cocus, accedet legato. Si alii vernae, alii cursores legati sunt, si quidam et vernae et cursores sint, cursoribus cedent: sespecie aut in genere utrique sint, p
Abbreviated transcription (Latin):
enctur fauiana actõctanus ꝗa
ccepit ꝙͣ ip̃c qui iussit aln darc id
q ip̃idon.abaturin actõc faman a
Mires nõ istituatur tanti xop¬
nabritus qnti actor munt̃mra¬

Expanded text:
enetur Fabiana actione tam is qui accepit ipse, quam qui iussit alii dari id quod ipsi donabatur. In actione Fauiana si res non restituatur, tanti damnabitur reus, quanti actor in l
Abbreviated transcription (Latin):
re. ut actõos crrclitoꝵ filius sol
crcipiat iussisse testõrem no ꝓpo¬
m.¶ ticiacum nubet gaioscio
scio dclit in dotem p̃dia ⁊ quas¬
dam aliasirs prea decrdens cocli¬

Expanded text:
 ut actiones creditorum filius solus excipiat, iussisse testatorem non proponi. Titia cum nuberet Gaio Seio, dedit in dotem praedia et quasdam alias res, postea decedens codi
Abbreviated transcription (Latin):
uiq pomultos dies teccctus te¬
stamentourorem su am broẽ
⁊ alios ꝯplures irliquit quote¬
stam̃tosignificauit ũba que
infra sccip̾ta sunt. i primis
sciant brdes mei nlłam picm̃ ⁊̃
penes uroremeam cẽ. s nec alid
quicqͣm. iteoꝙ hoc nome cam
inquictan nolo qro an ca q̃ ui

Expanded text:
 multos dies decedens testamento uxorem suam heredem et alios complures reliquit. quo testamento significauit uerba, quae infra scripta sunt: 'in primis sciant heredes mei nullam pecuniam esse penes uxorem meam, sed nec aliud quicquam: ideoque hoc nomine eam inquietari n
Abbreviated transcription (Latin):
datur⁊ sincutiius mamfestaca¬
iumpmanideatur ei pocius solu¬
end̃ cui primulegatum ⁊. si cui
ptam ctam brditatis legauo di
ucentur. ¶ odest᷑.¬
id quoꝙ logatocedit ⁊̃ sulla ũba
aliecta nõsint qui mcus critsi
modo testõr cam ꝑtem nõ scꝑti
legatum finclib̾tate acaiꝑrposse

Expanded text:
 si neutrius manifesta calumnia uideatur, ei potius soluendum, cui primum legatum est. Si cui certam partem hereditatis legauero, uceretur. 9 Modestid quoque legato cedit, etiamsi illa uerba adiecta non sint 'qui meus erit', si modo testator eam partem non separatim legatum sine libertate accipere posse
Abbreviated transcription (Latin):
in primis ÷ nõ et̃ ꝯsumptam de
doit actõm mulicricũ patri suo
nõ oscnsit utiq nõignorans
gata ampliꝰ sit qͣm in dote pͥnci¬
pali ꝯptnsacio fiatus ad candẽ
sũmam que ꝯcunit nd tinmo¬

Expanded text:
in primis est non ess‹e› consumptam de dote actionem mulieri, cum patri suo non consenserit, utique non ignoras. gata amplius sit quam in dote principali, compensatio fiat usque ad eandem summam quae concurrit et i
Abbreviated transcription (Latin):
cione ascribuntur erdic alitrhr¬
ditatis pr̃abuntur. ¶fund̾ an¬
te olicõcm ꝯplctam ab brde nõ
tͣclitum s alegatario detentum
hrs ncudicare cũ fructibꝰ potit.
Eumita legaturilli hoc amplius
fund̾illum cum omib reb qre¬
atisignorante co ampliandile¬
gatisuigr̃am horreum intulit
qͣ illatum ⁊ nõ udetur oe legatũ
Qd̃ alegatano petitũ cratͤnt a¬
gate si noiꝑiantur noc dolohxre¬
dis dec̃ẽ ꝓbentur ꝑxti er cod̃ testam̃¬
tonõpossunt. ¶ In fidciounssoꝙ

Expanded text:
ribuntur, ex die aditae hereditatis praestentur. Fundum ante condicionem conpletam ab herede non traditum, sed a legatario detentum heres uindicare cum fructibus poterit. Cum ita legatur: 'illi hoc amplius fundum illum cum omnibus reatis ignorante eo ampliandi legati sui gratia in horreum intulerit, quod illatum est non uidetur esse legatum. Quod a legatario petitum erat, ut agatae si non repperiantur nec dolo heredis deesse probentur, peti ex eodem testamento non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ifaisotutore. anctore actum sit
⁊ int̾ra dics actoms cricut aut
res usucapta sit omña momo¬
da pinde sustm̃e dobct ac fi ulo
tp̃r uero tutore auctore oisset.
bendo anctorminori. in . lił.miu.¬

Expanded text:
falso tutore ‹auctore› actum sit et interea dies actionis exierit aut res usucapta sit, omnia incommoda perinde sustinere debet, ac si illo tempore uero tutore auctore egisset.hendo auctor minori duodecim u
Abbreviated transcription (Latin):
romp̃.i .tir. recte scubit iciam
sumptuũ in hor iudicõra cc̃cm
habtri quos factimus est auet¬
or restitutorio agendo. ESi plu¬
its sint qui auctores fugrunt
ꝑcepede ab imo fact ⁊ ceti liban¬
iiii. scribit dandam actc̃cm. d¬
uersus cum qui dolo .ii. adhi p¬
buit ut alius auctor dantin

Expanded text:
ro trigesimo recte scribit etiam sumptuum in hoc iudicio rationem haberi, quos facturus est actor restitutorio agendo.Si plures sint qui auctores fuerunt, perceptione ab uno facta et ceteri libimo scribit dandam actionem aduersus eum, qui dolo malo adhibuit, ut alius auctoraretur
Abbreviated transcription (Latin):
to legi possunt ea mosu¬
lto delcta ⁊ in ductame¬
hulomm ualent. ꝯsulto no
ualent ¶duo ꝙ nõ nissudo¬
mim scuptũ inductum delctũ
indebũtur legiposse¶Sufficit

Expanded text:
sunt, ea inconsulto deleta et inducta nihilo minus ualent, consulto non ualent: id uero quod non iussu domini scriptum inductum deletumue uidebuntur legi posse. sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ inductõs ip̃e fecit nõ undeb¬
ituritfñ ad ea que mosulto ⁊¬
tigint. ꝓuide ⁊ si mosulto super¬
scripsint in durisse se maneb̾t.
⁊ si adoñitnon crunt adempta.
s si legi nõ pofsurit que ĩꝯ sulto

Expanded text:
superductiones ipse feci', non uidebitur referri ad ea quae inconsulto contigerunt. proinde et si inconsulto superscripsit induxisse se, manebunt et si ademit, non erunt adempta. Sed si legi non possunt quae inconsulto
Abbreviated transcription (Latin):
uolcns unũ Hrdem induccre in¬
uitus ⁊ alium indur̾it. ꝙ si put¬
aũnt totum testm̃ delend̃ obumꝰ
malũ mito om̃ibꝰ denegantur
actiones. s an ⁊ legatarus de¬
negan actio debeat q̃stio: in ã¬
bigno tũ int̾prctand̾ent ⁊ leg¬
ata deb̾i ⁊ coheredum instituco¬
nem nõ essemfumanda. Larc̃¬
rorimem ogni cõc principis ẽ
quidam Grdum nõm a induri¬
fse uona cius ut caluca a fisco
nendicarntur di delegatisdu¬
bitatũ ⁊ ⁊ marime dehns loga¬
tis que ascupta crant hnsquo
xinstitucio fũat inducta. plen¬

Expanded text:
em inducere invitus et alium induxerit. quod si putavit totum testamentum delendum ob unius malum meritum, omnibus denegantur actiones: sed an legatariis denegari actio debeat, quaestio est. in ambiguo tamen interpretandum erit et legata deberi et coheredum institutionem non esse infirmandaognitione principis cum quidam heredum nomina induxisset et bona eius ut caduca a fisco uindicarentur, diu de legatis dubitatum est et maxime de his legatis, quae adscripta erant his, quorum institutio fuerat inducta. ple
Abbreviated transcription (Latin):
dun̾t sinc dubio cct̾am ptenite¬
stamentiualere ⁊ ip̃i soli deneg¬
ait actẽes s legata ab eo nõmã¬
tim relicta debrbũtur si uolũta
tum int̾csse arbitror utrũ illum
tm̃ fraudare uolint brditate an
u̾o oausa illius totũ testament̃
infunarelicet utumꝰcãm in¬

Expanded text:
 sine dubio ceteram partem testamenti ualere et ipsi soli denegari actiones: sed legata ab eo nominatim relicta debebuntur, si uoluntas ltum interesse arbitror, utrum illum tantum fraudare uoluit hereditate an uero causa illius totum testamentum infirmare, ut licet unus in
Abbreviated transcription (Latin):
tur. s sicm qͣiͣlib̾to .i. int̾ lib̾tos
legatũ fuiit nõ idcutolegatũ a¬
mittit. qr pra amilos ab ĩpa¬
tore accepit. nã bonor eiꝰ auctus
cuis crit nec tũc ciꝰ i̾uantur nec
ostimacõeius legan in debitur.¬

Expanded text:
libertos legatum fuerit, non idcirco legatum amittit, quia postea anulos ab imperatore acceperit: nam honor eius auctus eius erit, nec tunc eius inuenitur, nec aestimatio eius legari uidebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Eccd si habenti tibi pprictat̾t i sũf.
mortis cã cefso potist dici fida¬
cegitemꝰ ¶ Si ã pignus debito¬
ns libtrauomortis cã ⁊ cuuis fida¬
pr̃e uel dño relictum fidcir. sił̾r
lib actiomb postulabitum. pencᷤᷤ
cos cin quesite Grditatis emolu¬
mentum rmanẽt.ULp̃¬

Expanded text:
 Sed si habenti tibi proprietatem usum fructum mortis causa cessero, potest dici fidecogitemus. Si autem pignus debitoris liberauero mortis causa et eius fidre uel domino relictum fideicommissumilibus actionibus postulatur: penes eos enim quaesitae hereditatis emolumentum remanet.
Abbreviated transcription (Latin):
quiturum testatorem uni solu¬
isse honorẽ debitum ⁊ est hee sen¬
tencia marcelli unifsima. ¶Sice¬
ucitut int̾dum si plimbolicet
testator honorem habcre uoli̾t
⁊ de plib scirsit qͣmins unũ le¬
gatum sit tñ al ꝑsccucionẽ cius
plurs almittuntur. ut puta si

Expanded text:
uerum testatorem uni uoluisse honorem habitum, et est haec sententia Marcelli uerissima. Sic euenit, ut interdum si pluribus testator honorem habere uoluit et de pluribus sensit, quamuis unum legatum sit, tamen ad persecutionem eius plures admittantur.
Abbreviated transcription (Latin):
crrgit ut fidai ꝯmiss. mnũ priuant
ficci ꝯmisso posse adhuc fidci⁊. pt¬
ticionc̃ suꝑtsse. ¶ Siquis illicitet
dificafset .i. hoc quod dinu ꝯstitu¬
ciones iubent an fidci ⁊. relinq̾re
ercoquis possit uidcam.⁊ puto
posse. cumciũ dinui noce sitnlsa

Expanded text:
exegit, ut fideicommissarium priuaret fideicommisso, posse adhuc fideicommissi petitionem superesse. Si quis illicite aedificasset, id est hoc quod dirui constitutiones iubent, an fideicommissum relinquere ex eo quid possit, uideamus. et puto posse: cum enim dirui necesse sit, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
dci&. ita relictũ non deboatur si
uolĩs tamcn si ita ascriptũ fue¬
rit si fĩns arbitͣtus. si putai̾s si
it. uł indebitur debebitur. nõ em̃¬
missamis potuit. ⁊ suta sit si te
nõ offendit oq dabebitur: nec po¬
tit henes causan no cssecum mnit
si alius uirbonus ⁊ nõ infectus
mnitum potuit almittt᷑. lcuba

Expanded text:
um non debeatur 'si uolueris', tamen si ita adscriptum fuerit: 'si fueris arbitratus' 'si putaueris' 'si um' uel 'uidebitur', debebitur: non erius potuit: et si ita sit 'si te non offenderit', aeque debebitur: nec poterit heres causari non esse meritum, si alius uir bonus et non infestus meritum potuit admittere. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
coł̾rdi ꝑsolũctur. ¶filie fidciꝵ
misit in hoc u̾ba. peto a te filiai
mea ut dotalcm caucionẽ post
mortẽ meam mutos ⁊ ita irno¬
ues ut fr̃os tui dotem stipłentur
hec casuut si sinelib̾tis unopłi¬

Expanded text:
coheredi persolueretur. Filiae fidei commissit in haec uerba: 'peto a te, filia mea, ut dotalem cautionem post mortem meam mutes et ita renoues, ut fratres tui dotem stipularentur hoc casu, ut, si sine liberis uno
Abbreviated transcription (Latin):
turcum filius defuncti mutua
pocĩnam a flauia dionissa acce¬
ones sibi debitas crclitͥu delega¬
fea quepponentur nõ ertitifse.⁊
A acce ⁊ urore hrdib institutis
itacaut. a teuxor damaszin a
pctoneqd pomortẽ tuam fr̃b
tins relinquas habes filios soro¬
rum tuar qborlinquas. scisu¬
num fr̃m tuum filium nm̃n oc¬
cidifse dum a rpmam fac̾ct. s¬

Expanded text:
tur, cum filius defuncti mutuam pecuniam a Flauia Dionysia acceones sibi debitas creditrici delega. Matre et uxore heredibus institutis ita cauit: 'a te, uxor carissima, peto, ne quid post mortem tuam fratribus tuis relinquas: habes filios sororum tuarum, quibus relinquas. scis unum fratrem tuum filium nostrum occidisse, dum ei rapinam facit: s
Abbreviated transcription (Latin):
buit filius ci donauit ⁊ aliecit
p̾cipua hec cum suq uins ⁊ po
mortem suam hre uelle quero
cum testõ significaũt. siquid
nata: an quecla otinenturad
re se uelle significauit.¶Quim
duisam cum fĩr suonm bebat
filias suas brdos instituit. ⁊ ita

Expanded text:
onauit et adiecit praecipua haec eum suique iuris et post mortem suam habere uelle. quaero, cum testamento significauerit, si quid nata, an quae epistula continentur adre se uelle significauit. Qui indiuisam cum fratre suo rem habebat, filias suas heredes institu‹i›t et ita
Abbreviated transcription (Latin):
putetq se pcrerorem qui a latr¬
stium. uł rlegatus qui mch̾ se
acaptiuo diffcire putat nõ posse
fidciomittere c̾tum ÷ qr nec testa¬
n potest qui an liccat sibi testan
dubitat. ¶M̃ si filiusfa. uł ser¬

Expanded text:
putetque se per errorem, quia a latrstium, uel legatus qui nihil se a captiuo differre putat, non posse fideicommittere certum est, quia nec testari potest, qui, an liceat sibi testari, dubitat. Sed si filius familias uel ser
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃es stipłentur. ¶ filium ⁊ filĩa
Urdos insticint. ⁊ ub̾tis logata de¬
dit coꝵꝙ fidciꝯmisit in bec ũba
auobis petout quicqd nobis leg¬
gam otenti sitis ĩmucnites ut po
uos filus mcis restituatis defunc¬
ta testatrics fillia mauia decessit lib̾ti¬

Expanded text:
er stipularetur. Filium et filiam heredes instituit et libertis legata dedit eorumque fidei commisit in haec uerba: 'a uobis peto, ut quidquid uobis legaui, contenti sitis uiuentes, ut post uos filiis meis restituatis'. defuncta testatricis filia Maeuia lib
Abbreviated transcription (Latin):
itm .1. ñ deberep̾toro satisdac¬
one almitte. ¶ tunc antealitã
brditatom satisdand delegatis
est cũ adbuc dubiũ : an hrdita
adeati cet̾m sic̾tum sit repudi¬
atamuł omissam srditatm
uł abstentos nccͣios hrdes fiust̾
hoc oclictũ imploraturcũ certũ

Expanded text:
it non debere praetorem satisdationem admittere. Tunc ante aditam hereditatem satisdandum de legatis est, cum adhuc dubium est, an hereditas adeatur. ceterum si certum sit repudiatam vel omissam hereditatem vel abstentos necessarios heredes, frustra hoc edictum imploratur, cum certum
Abbreviated transcription (Latin):
or suandoꝵoã in possonẽ mis¬
sus est ⁊̃ dampmi infecti satisda¬
de poffone debebit qm si ci cantũ¬
Is ẽ qui ercã logator poffidet
sibi nõ alii pofsidet. alia est cau¬
sa cũ crechitores iri fuande cau¬
sa mittũtur in poffone. na is q
possidet nõ sibi s om̃ib possicet
Qui prior miss ast logatmus
in pofsonẽ nõ preftura ꝗ prea¬

Expanded text:
orum causa in possessionem missus est, etiam damni infecti satisdare possessione debebit, quam ei cautuis enim qui ex causa legatorum possidet sibi, non alii possidet. alia est causa, cum creditores rei servandae causa mittuntur in possessionem: nam is qui possidet non sibi, sed omnibus possidet. Qui prior missus est legatarius in possessionem, non praefertur e
Abbreviated transcription (Latin):
buntur qua ꝓprictas ad bram
ptinct. s ⁊ si uectigales agri sũt¬
⁊ siqua pignora testatori data
s ⁊ in ptus ancillaꝵ ⁊ fetus pe¬
coꝵ. Item fructus cque õiodo
legatanus ⁊ fidciomifsariꝰ mi¬

Expanded text:
buntur, quarum proprietas ad heredem pertinet. Sed et si vectigales agri sunt et si qua pignora testatori data, Sed et in partus ancillarum et fetus pecorum, item fructus aeque omni modo legatarius et fideicommissarius m
Abbreviated transcription (Latin):
bona que testatoris fu̾nt uer
al eaquoq que impubes adqui¬
stnt locum rebit. nam hec qu¬
pubcr ne mifsione satisdaci¬
olocum habet. ¶Sihorts nõ sit
a quo ficcis. rlictu ent. s alt̾ius
nomis successor dicend̃ ⁊ ut ccl¬
ictolccus sit ⁊ dolus ciꝰ sit

Expanded text:
bona, quae testatoris fuerunt, verum ad ea quoque, quae impubes adquisiit, locum habebit: nam haec quimpubere neque missio neque satisdatio locum habet. Si heres non sit, a quo fideicommissum relictum est, sed alterius nominis successor, dicendum est, ut edicto locus sit et dolus eius sit
Abbreviated transcription (Latin):
nellet ascribe. Sol si maiore as¬
cripsit testam̃tanus uł quocli
difficilius ⁊ ꝓbacc̃c ip̃e testator
ut ꝓ q̃drante semisscm pailus
putat er q̃drante fore hrdem
qm̃ mest quadrans in semisse.
quam sinam⁊ celsus ꝓbut. z¬

Expanded text:
scribere.Sed si maiorem adscripserit testamentarius uel quod difficilius est probatione ipse testator, ut pro quadrante semissem, Proculus putat ex quadrante fore heredem, quoniam inest quadrans in semisse: quam sententiam et Celsus probat.
Abbreviated transcription (Latin):
nt̾dum hac alicctio cq brdes sũ¬
to testatoris uolũtatem hͣnc er¬
tibꝰ institutos ut ⁊ laboo scrips¬
it qua defͨcta semissom fr̃is filii¬
⁊ scimisem primꝰhret. ¶Pator

Expanded text:
nterdum haec adiectio 'aeque heredes sunto' testatoris uoluntatem exprpartibus institutos, ut et Labeo scripsit, qua detracta semissem fratris filii, semissem Primus haberet.Pater
Abbreviated transcription (Latin):
tucionis⁊ tͥentem uur sb̾stituci¬
oms. ¶Euus cũ lib̾tate hars
institutus si sit alicnatus ni¬
boi alur ab eo põt cui alicnatu
3. s siircmptus sit a testatore
institucionalet.⁊ ncͣcͣius hrse¬
accipit ⁊ hrditata puie ior
sit alienatus uł maumissꝰni

Expanded text:
tutionis, trientem iure institutionis, Seruus cum libertate heres institutus si sit alienatus, iuberi adire ab eo potest, cui alienatus est: sed si redemptus sit a testatore, institutio ualet et necessarius hereacceperit et hereditatem pure, mox sit alienat
Abbreviated transcription (Latin):
purt legatum fu̾t ⁊ pupillus
pendente eclicc̃c docissit er sb̾stit¬
ncione sola legatũn alebit bñ
do lego. utilit logatur ⁊ fiutq¬
bebitur. ¶ En statulib sb̃ oclicõe
legatus ÷ ⁊ pendente oclioõt loga¬
tiolicõ statute lib̾tatis deficit:
legatũ utile fit. nã sicut statu¬
talib̾ttis tũc pmt legatũ cum
limes accipit italegatũ quoq
ñõ antepum põt quam diesciꝰ¬
coffit. ¶l filio impube legatus

Expanded text:
pure legatum fuerit et pupillus pendente condicione decesserit, ex substitutione sola legatum valebit. His do lego" utiliter legatur etbebitur. Cum statuliber sub condicione legatus est et pendente condicione legati condicio statutae libertatis deficit, legatum utile fit: nam sicut statuta libertas tunc peremit legatum, cum vires accipit, ita legatum quoque non ante peremi potest, quam dies cesserit eius. A filio impubere legatus
Abbreviated transcription (Latin):
ecciłit s ꝯpulit al malcficiũ ut
ab al occad̾ctur uł supplicio affi¬
cctur cuissimũ et preciũ curm
pr̃are. ꝙ si sua mala mente alħ̾
iogatus si ab hostib captus sit
sinedolo .i. hrlis no pr̃abitur
sidolo: pr̃abitur. Nomp̃.¬
tratu sci impsifs ⁊ inuo testõre
sciꝰ decessiss ⁊ ca npsifs legat᷑
cidebi ¶ Socd ⁊ si sui mors ĩpedi¬
sset maummssione cum tibi leg¬
atu ess si cũ mammnsissis m¬
chilo ꝰ defͣctur tibi legatũ q ꝑte
nõ stctit quonmnꝰ ꝑucinat ad
minata sit in logandouinles ꝑ¬
tes hrdes debent. Siu̾oomes hen¬

Expanded text:
pulit ad maleficium, ut ab alio occideretur vel supplicio adficeretur, aequissimum erit pretium eum praestare: quod si sua mala mente ad hoc legatus si ab hostibus captus sit sine dolo heredis, non praestabitur, si dolo, praestabitur. Pomponatu Seii nupsisset, et uiuo testatore Seius decessisset et ea nupsisset, legatum ei deberi.Sed et si serui mors impedisset manumissionem, cum tibi legatum esset, si eum manumisisses, nihilo minus debetur tibi legatum, quia per te non stetit, quo minus perueniat ad minata sit in legando, uiriles partes heredes debent, si uero omnes, he
Abbreviated transcription (Latin):
ancilla cũ lib̾is legata Dauł
eat ⁊ ancilla sola sinõ sint liben
natũent testator legai̾t una
mortua situs ꝑtũ cuis nogat de¬
ben qr accessiomis locologatus

Expanded text:
ancilla cum liberis legata sit, et ancilla sola, si non sint liberi, natum erit testator legaverit, una mortua Servius partum eius negat deberi, quia accessionis lo
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ¶ Med sines alibi sit qͣmubi
prandam uͥ tlicta : insi alibi te¬
statoruolint. nã si alibi uoluit
ibi pr̃anda ⁊ ubi testor uoluit uł
⁊ alibi a abhrdetnslata : dolo. m.
ci isi ibi pretur ubi pititur heres
adcmmpnabitur doli su nõiescet̾m
si sinẽ doloibi prabitur quotͣnst¬
ulit. ¶ Sccl sud pctatur ꝙ pond̾e

Expanded text:
are. sed si res alibi sit quam ubi praestandam, ubi relicta est, nisi alibi testator uoluit: nam si alibi uoluit, ibi praestanda est, ubi testator uoluit uel ab herede translata est dolo malo eius: nisi ibi praestetur ubi petitur, heres condemnabitur doli sui nomine: ceterum si sine dolo, ibi praestabitur, quo transtulit. Sed si id petatur quod ponde
Abbreviated transcription (Latin):
dim̃catus sit ꝓpt̾ os alienũhxir¬
cditanũ p̾sente ⁊ afsignate eo
cui fide.2. debebatur placet non
find̃ s cius p̾cium restitui deb̾e.
mart᷑. notat si fund itstitũe ma¬
lit hrs andiend cristimo ¶uł¬

Expanded text:
catus sit propter aes alienum hereditarium praesente et adsignante eo, cui fideicommissum debebatur, placet non fundum, sed pretium eius restitui deberi. Marcellus notat: si fundum restituere malit heres, audiendum existimo. Iu
Abbreviated transcription (Latin):
estimatcem officio iudicis prare.
Cum alicui poculũ logatũ efsruc
impetrabit id a ptore. alia cĩ ⁊¬
odicio homũ. alia cct̃ar reꝵ. In
incipib sit legatus an legatũ ⁊¬
qr aliq uisincois qui legauit ha

Expanded text:
aestimationem officio iudicis praestare. Cum alicui poculum legatum esset vimpetravit id a praetore: alia enim condicio est hominum, alia ceterarum rerum: in icipibus sit legatus, an legatum conquia aliquod ius in eo is qui legauit ha
Abbreviated transcription (Latin):
siuuict. ¶tem si cres legatas ob
dampnu in ftm possi deri passa
urs puto cũtencti. debuit c̃ it
ꝓmittere. Sed si mortuũ intu¬
lent fcc̾ͥitq locũ religiosum loga¬

Expanded text:
si viveret. Item si aedes legatas ob damnum infectum possideri passus est, puto eum teneri: debuit enim repromittere. Sed si mortuum intulit fecitque religiosum lo
Abbreviated transcription (Latin):
rc legare uoletius potas ꝓ es¬
todum ita deti legatũ nemi¬
nuis qm quattam ꝑtem here¬
ditatis eotcstõ brdes capiant
es ꝗboquidita datũ legatum¬
ue et eam poccĩniam sine frau¬
de sua capeliceto isꝙbrs qui

Expanded text:
re legare volet, ius potestasque esto, dum ita detur legatum, ne minus quam partem quartam hereditatis eo testamento heredes capiant, eis, quibus quid ita datum legatumve erit, eam pecuniam sine fraude sua capere liceto isque heres, qui
Abbreviated transcription (Latin):
brs ampendente ꝯclicc̃e legait
prea enstente olicc̃e que priore
testõ prepõita fũat ne ꝓprictas
a priore legatano ntedit. nec
locum religiosum in eo fido
heres facerence suitutẽ impo¬
nere potinit. s ⁊ ĩpõita fintus
põita capt legatũ potest. s alu

Expanded text:
 pendente condicione legavit, post existentem condicionem, quae priori testamento praeposita fuerat, neque proprietas a priore legatario recedit nec locum religiosum in eo fundo heres facere nec servitutem imponere poterit: sed et imposita servitus posita capere legatum potest. sed et alii