comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
causa : quiergo tribunu obis spm & operatur uirtutes
inuobis ex operibus legis anexauditufidei : sicut
abraham crediditdo. etreputatum ẽ ei adiustitiã
Cognoscite ergo quiaqui ex fide sunt hisunt silii abra¬
hae: Prouidens autem scriptura quia ex fide ius tit¬
catgentesdr̃ : praenuntiauit abrahae: qui abenedi¬
Igitur qui ex fide sunt benedicentur cum fideliabrahã
quicum que enim exoperibus legis sunt submaledicto
sunt: scriptum ẽ enim: maledictus omnistuinon
permanserit in omnibus quaescripta sunt in libro
legis ut faciat ea: qnm̃ autem in lege nemoiustifi¬
catur apuddm̃: Manifestum ẽ quiaiustus ex fide
uiuit: lexautem nonest exfide sed qui feceritea
uiu& in illis : Xp̃s nosredemit demaledicto legis : factus
pronobis maledictum quia scriptum ẽ: maledictus
omnis quipend& in ligno utingentibus benedictio
piamusperfidem : Tratres secundum hominem dico:
tamen hominis confirmatum testamentum nemosper¬

Expanded text:
causa. Qui ergo tribuit vobis Spiritum, et operatur virtutes causa. Qui ergo tribuit vobis Spiritum, et operatur virtutes in vobis: ex operibAbraam credidit Deo: et reputatum est illi ad justiciam. Cognoscite ergo quia qui ex fide sunt: hi sunt filii Abrae. Providens autem scriptura: quia ex fide justificat gentes: Deus prenunciavit Abrae quia benediigitur qui ex fide sunt benedicentur cum fideli Abraham quicumque enim ex operibus legis sunt sub maledicto sunt scriptum est enim maledictus omnis qui non permanserit in omnibus quae scripta sunt in libro legis ut faciat ea quoniam autem in lege nemo iustificatur apud Deum manifestum est quia iustus ex fide vivit lex autem non est ex fide sed qui fecerit ea vivet in illis Christus nos redemit de maledicto legis factus pro nobis maledictum quia scriptomnis qui pendet in ligno, ut gentibus benedictio iritus accipiamus per fidem. Fratres secundum hominem dico, tamen hominis confirmatum testamentum nemo sper
Abbreviated transcription (Latin):
modogentes cogis iudaizare : nosnatura iudaei etqũ
exgentibus peccatores: scientes autem quod nonius¬
tificatur homo exoperibur legis. nisi perfidem ihũ
xp̃i : et nos inx poihũ credimus utiusti fice murexfide
xp̃i & non exoperibus legis : Propterquod exoperib
legs noniustificabitur omnis caro : quod siquaerentes
iustificari in xp̃c inuenti sumus &ipsipeccatorer:
Uum quid xp̃speccatiminister ẽ : ab sit: sienim quae
destruxi haeciterum reaedifico : pracuaricatorem
me constituo: Ego enimperlegem legimortuus sũ
ut dõ uiuam : xp̃o consixussum cruce: uiuo autem
iamnonego uiuit uero inmexp̃s : Quodautem niunc¬
uiuo incarne : infide uiuofiludĩ quidilex̃me &tra¬
didit seipsum prome : Non abi ciogratiam dĩ
exoperibus legis sp̃m̃ accepistis anex auditufidei:
sic stulti estis ut cumspũ coeperitir nunc carnecon¬
summamini: tanta passiestis sine causa si tamen sine

Expanded text:
modo gentes cogis iudaizare nos natura Iudaei et non modo gentes cogis iudaizare nos natura Iudaei et non ex gentibus peccatores scientes autem quod non iustificatur homo ex operibus legis nisi per fidem Iesu Christi et nos in Christo Iesu credidimus ut iustificemur ex fide Christi et non ex operibus legis propter quod ex operibus legis non iustificabitur omnis caro quod si quaerentes iustificari in Christo inventi sumus et ipsi peccatores numquid Christus peccati minister est absit si enim quae destruxi haec iterum aedifico praevaricatorem me constituo ego enim per legem legi mortuus sum ut Deo vivam Christo confixus sum cruci vivo autem iam non ego vivit vero in me Christus quodvivo in carne: in fide vivo Filii Dei, qui dilexit me, et tradidit semetipsum pro me. Non abjicio gratiam Dei. Ex operibus legis Spiritum accepistis, an ex auditu fidei? Sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummemini? Tanta passi estis sine causa? si tamen sine
Abbreviated transcription (Latin):
mihi euangolium praeputii sicut pero circũcisio¬
nis. qui enim operatus ẽ petroiapostolatum
cirtumcisionis operatus ẽ & mihi htergentes
eitum cognouissent gratiam quaedata.ẽ mihi
lacobus &cephas. etiohannes quiuidebantur
columnae eẽ : dextrasdederunt mihi etbarnabae
soci&atis. utnos ingentes ipsi autem incircũcisionẽ¬
taituniut pauperũ menioresessemus : quod &iam solli¬
citus fui hocipsum facere
Cum autemueniss& cephas antiochiam in faciemei
restiti. quia reprehensibilis erat: priusenim quam
uenirent quidam abia cobocumgentibus edebat.
Cum autemuenissent : subtrahebat & segregabat se
timens eos qui ex circum cisioneerant: et simulatio¬
nieius consenserunt c&eriiuda ei: Itaut &barna¬
baiducer&ur abeis millam simulationem : sedcũ
uidissem quod non recte ambularent aduerita¬
tem euangelii : dixicephaecoram omnibus si tu
cumiuda eus sis gentiliteriuiuis & noniudaice quo¬

Expanded text:
mihi Evangelium praeputii, sicut et Petro circumcisiomihi Evangelium praeputii, sicut et Petro circumcisionis qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes: et cum cognovissent gratiam, quae data est mihi, Jacocolumnae esse, dextras dederunt mihi et Barnabae societatis, ut nos inter gentes, ipsi vero in circumcisionetantum ut pauperum memores essemus quod etiam sollicitus fui hoc ipsum facere cum autem venisset Cephas Antiochiam in faciem ei restiti quia reprehensibilis erat prius enim quam venirent quidam ab Iacobo cum gentibus edebat cum autem venissent subtrahebat et segregabat se timens eos qui ex circumcisione erant et simulationi eius consenserunt ceteri Iudaei ita ut et Barnabas duceretur ab eis in illa simulatione sed cum vidissem quod non recte ambularent ad veritatem evangelii dixi Cephae coram omnibus si tu cum Iudaeus sis gentiliter et non iudaice vivis quo
Abbreviated transcription (Latin):
uidi neminem Nisiia cobum fratrem dñĩ : quae aũ
scribo uobis eccecoram dõ quia non mentior
Deindeueni in partessiriae ettiliciae Eram autẽ
ignotus facie ec desiis iudeae : quaeerant inxp̃o:¬
t antum autem auditum habebant. qm̃quiꝑseque
cumbarnaba assumpto ettito: ascendi autem
secundum reuelationem : et contulicum illis euan¬
gelium quod predi coingentibus: seorsum autem
his qui uidebantur : Neforte inuacuum currerem
autcucurrissem: sed neq ticusquimetum erat.
cumess& gentilis compulsus ẽ circumcidi. sed ꝓpt̃ sub¬
introductos autem falsos fratres qui sub introierunt
hnxp̃oibũ ut nos in seruitutem redigerent quibus
ueq adhoram cessimus subiectioni. ut ueritas cuan¬
gelii permaneat apuduos: abhisautem quiui deban¬
tur esse aliquid. quales aliquando fuerint: nihil
mea iter .ẽ: Ds̃ personam hominis non accipit:
mihienim qui uidebantur esse aliquid nihilcontu¬
lerunt. sed e contracum uidiisent quod creditũ ẽ

Expanded text:
fratrem Domini quae autem scribo vobis ecce coram Deo quia non mentior deinde veni in partes Syriae et Ciliciae eram autem ignotus facie ecclesiis Iudaeae quae erant in Christo tantum autem auditum habebant quoniam qui pecum Barnaba adsumpto et Tito ascendi autem secundum revelationem et contuli cum illis evangelium quod praedico in gentibus seorsum autem his qui videbantur ne forte in vacuum currerem aut cucurrissem sed neque Titus qui mecucum esset Graecus, compulsus est circumcidi propter subintroductos autem falsos fratres, qui subintroierant ut nos in seruitutem rneque ad horam cessimus subjectione, ut veritas Evangelii permaneat apud vos: ab iis autem, qui videbantur esse aliquid quales aliquando fuerint, nihil mea interest: Deus personam hominis non accipit: mihi enim qui videbantur esse aliquid, nihil contulerunt. Sed econtra cum vidissent quod creditum est
Abbreviated transcription (Latin):
Omnienim habent dabitur & abundabit . ei autem quinon hab& & quod
uidecur habere aufer&ur ab eo
Etinutilem seruum eicite intenebras exteriores illic erit flaus
a stridor dentium
Cumautem uenere filius hominis inmaiestatesua. &omnes angelicũeo

Expanded text:
Omni enim habenti dabitur et abundabit ei autem qui non habet et quod videtur habere auferetur ab eo. Et inutilem servum proice in tenebras exteriores. illic erit fletus et stridor dentium . . . Cum autem venerit filius hominis in majestate sua. et omnes sancti angeli
Abbreviated transcription (Latin):
bub eiciod acmones filuiur̃ Inquo eaciunt : Id eo ipsi iudiceserur̃
uri. siautemego in spuidĩ eidod aemones. Igitur peruenit inuos
regnumdĩ. Aut quom odo pͥotest quis quam intrare indomum
forpis & uasa eius dripere . nis prius alligauerit fortem &tẽ¬

Expanded text:
bub eicio daemones filii vestri in quo eiciunt ideo ipsi iudices erunt bub eicio daemones filii vestri in quo eiciunt ideo ipsi iudices erunt vestri si autem ego in Spiritu Dei eicio daemones igitur pervenit in vos regnum Dei aut quomodo potest quisquam intrare in domum fortis et vasa eius d
Abbreviated transcription (Latin):
pler&ur quod dictum ẽ. perisaiam proph&am dicentem
eccepuermeus quemelegi dilectus meus in quoben econplacuit
animaemeae. Ponam sp̃mmeum supereum & iudicium
gentib. nuntiabit non contend& nequeclamabit. neque
audi& aliquis inplateis uocemeius. Harundinem quassatam
non confring& edinum fumigans. non extingu& donec eiciat
aduictoriam iudicium &in nomine eius gentes sperabunt.
T uncoblatus ẽ ei dae monium haben s caecus & mutus. & curauit
eum. Itautloquer&ur & uiderte
Etstupebant omnes turbae & dicebant nũ quidhic ẽ filius dauid:
harisaei autem audientes dixerunt. hic noneiat daemones nis
inbȩeltebub principedae moniorum
bs autem scens cogitationes arum dixit eis. Omneregnum
diuisum contrasedȩ solabefut. & omnisciuita suel domus diuisa
contrase non stabit. et sisatinas sata naneict aduersusse di¬
uisus ẽ. quomodo ergostabit regnumeius : & si e go inbeelte¬

Expanded text:
r quod dictum est per Esaiam prophetam dicentem r quod dictum est per Esaiam prophetam dicentem ecce puer meus quem elegi dilectus meus in quo bene placuit animae meae ponam spiritum meum super eum et iudicium gentibus nuntiabit non contendet neque clamabit neque audiet aliquis in plateis vocem eius harundinem quassatam non confringet et linum fumigans non extinguet donec eiciat ad victoriam iudicium et in nomine eius gentes sperabunt tunc oblatus est ei daemonium habens caecus et mutus et curavit eum ita ut loqueretur et videret et stupebant omnes turbae et dicebant numquid hic est Filius David Pharisaei autem audientes dixerunt hic non eicit daemones nisi in Beelzebub principe daemoniorum Iesus autem sciens cogitationes eorum dixit eis omndiuisum contra se desolabitur et omnis ciuitas uel domus diuisa contra se non stabit et si Satanas Satanan eicit adversus se divisus est quomodo ergo stabit regnum eius et si ego in Beelze
Abbreviated transcription (Latin):
esurit & quicumeo erant. quo modo in trauit indomumdĩ & pa¬
nes propositionis comedit quo s non licebat eiedere nequehis quicã
eo erant pisi solis sacerdotibus:
Aut non legistis in lege quia sabbatis sacerdotes intemplo sabbatum
uiolant & sinecrimine sunt. Di coautem uobis quiatemplomaioi
ẽ .hic. Si autem scr&is quid ẽ miseri cordiam uolo & non sacri¬
ficium. numquam condemnas s&is innocentes dñsestenum
Etcuminde transiss& uenith synagogam eorum &eccehomomanu
habens aridam &interrogabanteum dicentes. silic& sabbatis
mo quihab eat ouemunam. & siceciderithaec sabbatis in foueam
non ne tenebit & leuabit eam : quanto magis inelior .ẽ. homo
oue : Itaq lic& sabbatis bene facere. tuncait homini extende
manumtuam. &extendit & restituta ẽ sanitati sicut altera
Exeuntes autem pharisaei consilium faciebant aduersus eum. quo¬
modo eum perderent.
Ihs̃ autem sciens recessitinde & secutis unt eum multi. & curauiteos
omnes & praecepiteis nemanifestum eum facerent. ut adim

Expanded text:
t qui cum eo erant: quomodo intravit in domum Dei, et panes propositionis comedit, quos non licebat ei edere neque his qui cum illo erant, nisi solis sacerdotibus? Aut non legistis in lege quia sabbatis sacerdotes in templo sabbatum violant, et sine crimine sunt? Dico autem vobis, quia templo major est hic. Si autem sciretis, quid est: Misericordiam volo, et non sacrificium: numquam condemnassetis innocentes. CXVI, 2. Et cum inde transisset, venit in synagogam eorum. Et ecce homo manum habens aridam, et interrogabant eum, dicentes: Si licet sabbatis mo qui habeat ouem unam, et si ceciderit haec sabbatis in foueam, nonne tenebit et leuabit eam? quanto melior est homo oue? itaque licet sabbatis bene facere, cmanum tuam et extendit et restituta est sanitati sicut altera exeuntes autem Pharisaei consilium faciebant adversus eum quomodo eum perderent Iesus autem sciens recessit inde et secuti sunt eum multi et curavit eos omnes et praecepit eis ne manifestum eum facerent ut
Abbreviated transcription (Latin):
procaritori suo : uoca operarios & reddeillis merteden Inipiens a no¬
uissimis usque ad primos : Cumuenis sentergo qui cirta undecimam
horam uenerant : acceperunt siugulos denarios : Venientes autem & primis
arbitrati sunt quod plus essent accepturi Acceperunt autem &ipsi sin¬
gulos denarios: Et accipientes murmurabant aduersus patrẽ familias

Expanded text:
procuratori suo: Voca operarios, et redde illis mercedem, incipiens a novissimis usque ad primos. Cum venissent ergo qui circa undecimam horam venerant, acceperunt singulos denarios. Venientes autem et primi, arbitrati sunt quod plus essent accepturi. Acceperunt autem et ipse singulos den
Abbreviated transcription (Latin):
ii. V a cautem pregnantib. & nutrientibus hillis diebus
Orate autem ut fiuat fugaura hieme uel sabbato.
Eritenuim tun tribulatiomagna qualis non suit ab initiomundi usque
modo neque fi&
Etnisi breuiati fuissent diesilli nonfier& saluaon niscaro. sed propter
electos breuiabuntur diesilli

Expanded text:
it: Vae autem praegnantibus et nutrientibus in illis diebus. Orate autem ut non fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Erit enim tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo, neque fiet. Et nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis caro. Sed propter electos breviabuntur dies
Abbreviated transcription (Latin):
deoculotuo & eccetrabes est in oculotuo : Hypocrita eiceprimũ
trabem deoculotuo & tuncuidebis eicerefestucã deoculo statristui
Nolitedare scmcanibus nequemittatis margarita surãs anteporcos
ne forte conculcent eas pedibussuis & conuersi dis rum pantuos

Expanded text:
de oculo tuo: et ecce trabes est in oculo tuo? Hypocrita, ejice primum de oculo tuo: et ecce trabes est in oculo tuo? Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo; et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui. Nolite sne forte conculcent pedibus suis, et conversi disrumpant vos
Abbreviated transcription (Latin):
uestrum cogitans potest adicere ad staturam suam cubitum
unum. et deuestimento quid sollicitiestis : Considerate lilia agri
quomodo grescunt non laborant necnent. dicoautem uobis
qnm̃ pecsalomon inomnigloriasua coopertus est sicut unum
existis. Siautem faenum agriquod hodie est & crasinclibanum
mitt&ur dr̃ sicuestit : quanto magisuos minimaefider᷑ nolite
ego sllici es sedicentes quid manducabimus autquidbibemus
aut quo operiemur. haec eni momnia genter inquirunt.
scit enim pater uester quiahis omnibus indig&is. quaerite autẽ
primum regnumdĩ &iustitiam eius & om̃ahȩc a dicientur uobis
Noli te ergo esse solliciti in crastinum. Crastinus enim dies sollicitus
erit sibi ipsi sufficitdiei malitia sua. XXI¬
olite iudicare ut noniudicemini. In quoenim iudicio iudicaueritis
iudi cabimini & inquamen sura mensi fueritis mecietur uobis
uidautemuidesfestucam in oculo statristui e trabemin oculotuo
non uides : autquomodo dicis fratrituo frater sineeciã festucam

Expanded text:
m cubitum unum et de vestimento quid solliciti estis considerate lilia agri quomodo crescunt non laborant nec nent dico autem vobis quoniam nec Salomon in omni gloria sua coopertus est sicut unum ex istis si autem faenum agri quod hodie est et cras in clibanum mittitur Deus sic vestit quanto magis vos minimae fidei nolite ergo solliciti esse dicentes quid manducabimus aut quid bibemus aut quo operiemur haec enim omnia gentes inquirunt scit enim Pater vester quia his omnibus indigetis quaerite autem primum regnum et iustitiam eius et omnia haec adicientur vobis nolite ergo esse solliciti in crastinum crastinus enim dies sollicitus erit sibi ipse sufficit diei malitia sua nolite iudicare umetietur vobis. Quid autem vides festucam in oculo fratris tui, et trabem in oculo tuo non vides? Aut quomodo dicis fratri tuo, Sine ejiciam festucam
Abbreviated transcription (Latin):
sedeb t ibi: & accq̃sserunt adeuinturbae multae habentes secumomitos
daudos cactos debiles & alios multos : & proiecerunt eos ad pedeseus
& curauiteos : Itaut turbaemirarentur Videntes mutos loquentes.
daudos ambulantos: Caecos uidentes & magnificab intdm̃ is rahel:
Ih̃ iutem conuocatis discipulis susdrxt : misereor turbae quiatriduo
umperseuerant meum & non habent quodm anducent : & dimittere¬
nobis indeserto panestantos ut saturemus turbamtantam : & ait illis
ihi quot panes hab&is : atillidixerunt: septem : & paucos pisciculos:
& praecepit turbe utdiscumber& superterram : & accipiens septem¬

Expanded text:
es secum mutos, caecos, clodos, debiles et alios multos et proiecerunt eos ad pedes eius. et curauit eos, ita ut turbae mirarentur uidentes mutos loquentes, claudos ambulantes, caecos uidentes, et magnificabant deum Israhel. Iesus autem conuocatis discipulis suis dixit: misereor turbae, quia triduum iam perseuerant mecum et non habent quod manducent, et ceternobis in deserto panes tantos, ut saturemus turbam tantam? Ait illis Jesus: Quot panes habetis? Et illi dixerunt: Septem et paucos pisciculos. Et praecepit turbae, ut discumberet super terram. » Non ot
Abbreviated transcription (Latin):
Eteumuenis se& trans srerum inregionem gerasenorum occur¬
rerunt ei duo habentes daemonia demonumentis exeuntes seui ni¬
mis. Ita ut nemoposs& transire peruiam illam. & ecceclamauer̃
dicentes. quid nobis & tibiihũ filidĩ uenisti huc ante tempus
torquerenos : Erat autem non longe abillis grexporcorum
multorum pascens. Daemones autem rogabanteum dicentes.
si eicisnos mittenos ingregemporcorum. & aitillis ite: atilu
exeuntes abierunt inporcos &ecceimp&u abiit totus grexper
praeceps inmare &mortui sunt inaquis. Pastires autem fugerunt
&uenientes inciuitatem nuntiauerunt omnia & dehisquidaemo¬
nia habuerant & eccetota ciuitas exut obuiamihũ. & uiso eo
rogabant ut transir& a finibus eorum
Et ascendeis innauiculam truns fr& auit &uenit inciuitatẽ suã
& ecceofferebante: p̃araliticum in lecto iacentem. Videns autẽ

Expanded text:
Jesus trans fretum in regionem Gerasenorum, occurrerunt ei duo, habentes daemonia, de monumentis exeuntes saevi nimis, ita ut nemo posset transire per viam illam . Lubet dicentes: Quid nobis, et tibi, Jesu fili Dei? Venisti huc ante tempus torquere nos? Erat autem non longe ab illis grex multorum porcorum pascens. Daemones autem rogabant eum, dicentes: Si ejicis nos hinc, mitte nos in gregem porcorum. Et ait illis: Ite. At illi exeuntes abierunt in porcos et ecce impetu abiit totus grex per praeceps in mare et mortui sunt in aquis pastores autem fugerunt et venientes in civitatem nuntiaverunt omnia et de his qui daemonia habuerant et ecce tota civitas exiit obviam Iesu et viso eo rogabant ut transiret a finibus eorum et ascendens in naviculam transfretavit et venit in civitatem suam et ecce offerebant ei paralyticum iac
Abbreviated transcription (Latin):
cconnus quiaudit uerbam ea hae s non ficitea sumilis erte uiro:
stulto quia edͥficaunt domumsuam saperbarenam¬
& Descendit pluuia & uenerunt flumina & flauerunt uenti & irru¬
erunt indomum illam &cecidit & fuit ruinaeius magnia.
Et factum ẽ cum consummnass& ihs uerba haec ammirabantur turbae
superdo trinacius eratenim docenseos sicut potestatem habensꝰ ron
sicut scribae corum &pharisaei
Cumautem descendiss& demonte secutae sunteum turbae multae & ecce
leprosus ueniens ad orabateumdicens. Dnẽsiuis potes me mundare
Etextendens ihs manum tetigiteum dicens. uolo. mundare et

Expanded text:
Omnis qui audit verba mea haec, et non facit ea, similabitur viro stulto qui aedificavit domum suam super arenamet descendit pluvia et venerunt flumina et flaverunt venti et inruerunt in domum illam et cecidit et fuit ruina eius magna et factum est cum consummasset Iesus verba haec admirabantur turbae super doctrinam eius erat enim docens eos sicut potestatem habens non sicut scribae eorum et Pharisaei cum autem descendisset de monte secutae sunt eum turbae multae et ecce leprosus veniens adorabat eum dicens Domine si vis potes me mundare et ex
Abbreviated transcription (Latin):
sponsus. & tunc leuinabunt. Nemo autem hmitat conmis surã
ani rudis inuestimentum ueus. Tollitenim plenitudinem eius
auestimento. &peior scissurasit Nequemittunt uinum nouũ
inutres u&eres. alio quinrum puntur utres & uinum efsundit᷑
& ambo conseruantur
aecillo loquente adeos. Eccẽprinceps unus accessit & ador abat
eum dicens. Onẽ filia mea mododefuncta ẽ sed ueni inpone
manum supeream &uiu&. Et surgensi hr̃ sequebatur eum
& discipulieius. Et eccemulier quae sanguinis fluocum patieba¬
tur duodetim annis. accesst recro &t&igit fimbriam uesti¬
mentieius Dicebat enim intrase. sit&i gero tantum uestimentum eius

Expanded text:
ommissuram panni rudis in vestimentum vetus: tollit enim plenitudinem ejus a vestimento, et pejor scissura fit. Neque mittunt vinum novum in utres veteres, alioquin rumpuntur utres, et vinum effunditur, et ut ambo conservantur. LXXIV, 2. Haec illo loquente ad eos, ecce princeps unus accessit, et adorabat eum dicens filia mea modo defuncta est sed veni inpone manum super eam et vivet et surgens Iesus sequebatur eum et discipuli eius et ecce mulier quae sanguinis fluxum patiebatur duodecim annis accessit retro et tetigit fimbriam vestimenti eius dicebat en
Abbreviated transcription (Latin):
aperi&ur. Autquis est ex uobis homo quemsi petierit
filius suus panem Numquid lapidem porrige cei Autsipis cẽ
pstierit numquid serpentem porrig& ei  Siergouos cũ sitis
mali nostis bonadarefilusurĩs. quanto magis pat̃ uester
qui incalis est dabitbona pecentibus se :
utrate perangustim portam quia la taporta &spatiosa uia
quaeducit ad perditionem & multi sunt quiintrant peream
quam angusta porta & artauia qua educitaduitam & pauci
sunt quiinueniunt eam
Attenditea falsis proph&is qui ueniuntaduos inuestimentis

Expanded text:
ait, Quis est ex vobis homo, quem si petierit filius ejus panem, numquid lapidem porriget ei? aut si piscem postulaverit, numquid serpentem illi porriget? Si ergo vos, cum sitis mali, nostis bona dare filiis vestris, quanto magis Pater vester qui in coelis est, dabit bona petentibus se! Ontrate per angustam portam: quia lata porta et spatiosa uia, quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui intrant per eam. quam angusta porta et arta uia, quae ducit ad uitam, et pauci sunt qui inueniunt eam. adtendite a falsis prophetis, qui ueniunt ad uos in uestimenti
Abbreviated transcription (Latin):
lecteris in turbis nec in modicis : assidua ẽ enim
commissidillorum : nefueris mediocris in conten¬
tione exfaenore & non ẽ tibi nihil insaeculo
erisenim inuidus tuae uitae :¬
Operarius ebriasus non locupl& abitur & quisper¬
nit modica paulatim decidit: uinum & mulieres
a postatare faciunt sapientes : & arguent sensato
Q quisciungit fornicarus eritnequam putredo
&uermes hereditabunt illum : & extoll&ur i exem¬
plummaius . &t coll&ur denumero anima eius :¬
qui credit cito : leuis corde ẽ &minorabitur:
& quidelinquit manimam suam: in super habebitus
quigaud& miquitati de notabitur: & quiodit
correptionem minu&ur uita. & quiodit loquaci¬
tatem extinguit malitiam : qui peccat i animã
suam paenitebit & quu ocundatur malitia
denotabitur : neiteres uerbum nequã & durum
& q onmin oraberis
a mico &inimico uolin arrare sensumtuum & si ẽ¬
obi delictum nolidenudare : Audi& exuunte &¬

Expanded text:
lecteris in turbis nec in modicis ad duas est enim lecteris in turbis nec in modicis ad duas est enim commissio illorum ne fueris mediocris in contentione ex fenore et non est tibi nihil in sacculo eris enim invidus tuae vitae operarius ebriacus non locupletabitur et qui spernit modica paulatim decidet vinum et mulieres apostatare faciunt sapientes et arguent sensatos et qui se iungit fornicariis erit nequa putredo et vermes hereditabunt illum et extolletur in exemplum maius et tolletur de numero anima eius qui credit cito levis corde minorabitur et qui delinquit in animam suam insuper habebitur qui gaudet iniquitati denotabitur et qui odit correptionem comminuetur vita et qui odit loquacitatem extinguit malitiam qui peccat in animam suam paenitebitur et qui iucundatur malitia denotabitur ne iteres verbum nequam et durum et non minoraberis amico et inimico noli enarrare sensum tuum et si edelictum noli denudare
Abbreviated transcription (Latin):
& ante iudicium interrogate ipsum & inconspec¬
tudĩ inuenies. propitiationem : Ante languorẽ
humiliate : & intempore infirmitatis ostende
conuersationem tuam:
Non in pediaris orare semper : & non u&orisusquead
mortem iustificari qnm̃ mercesdĩ man& m aec̃num:
Ante orationem prepara animamtuam : & noliesse
quasi homoqui temptatdm̃ : Memento irae indie
consumutionis & tẽpus r&ributionis in conuersatic¬
ne facies : Memento pauꝑtatis intempore abundantie
& necessitater paupertatis in diediuitiarum:
Amaneusque a dues perum inmutabitur tempus:
Et hae comnacitata in oculis dĩ homo sapiens inom¬
nibus mecuit : & in diebus delictorum ad tend&cab in¬
ertia : Omnis astutus agnoscit sapientiam &inuenien¬
tieam dabitconfessionem: sensati in uerbis &ipsi sapi¬
Post concupiscentia stuas noneas : & auo luntate tua
auertere : si praestes anima&uae concupiscenti¬
aseius : faci&te ingaudium inimicistus: Neob¬

Expanded text:
et ante iudicium interroga te ipsum et in conspecet ante iudicium interroga te ipsum et in conspectu Dei invenies propitiationem ante languorem humilia te et in tempore infirmitatum ostende conversationem tuam non inpediaris operari semper et non veteris usque ad mortem iustificari quoniam merces Dei manet in aeternum ante orationem praepara animam tuam et noli esse quasi homo qui temptat Deum memento irae in die consummationis et tempus retributionis in conversatione facies memento paupertatis in tempore abundantiae et necessitatem paupertatis in die divitiarum a mane usque ad vesperam mutatur tempus et haec omnia citata in oculis Dei homo sapiens in omnibus metuet et in diebus delictorum adtendet ab inertia omnis astutus agnovit sapientiam et invenienti eam dabit confessionem sensati in verbis et ipsi sapipost concupiscentias tuas non eas et a voluntate tua avertere si praestes animae tuae concupiscentiam eius faciet te in gaudium inimicis ne ob
Abbreviated transcription (Latin):
lus harenae: sicexiguianni indie a eui: Propter¬
hoc pations est dr̃in illis : Eteffund& super eos mise¬
ricordiam suam : Vi dit praesumptionem cordis
illorum qnm malaiẽ : & cognouit sub uersionem
illorum qnm̃ nequam ẽ : Ideo adimpleuit propitia¬
tionem suam hillis &ostenditillis uiam aequitatis:
Miseratio hominis circa proximum suum : Miseri¬
cordia autem dĩ superomnem carnem Quimiseri¬
cordiam hab& & doctae crudit quasi pastor
gregem suum Misereatur excipiens doctrinam
miserationis : & qui festinat iniudiciis eius:
Tili. in bonis nonder que relam : & omnidato uedes
tristitiam uerbimali : Nonne ardorem refrigera¬
bitros : sic& uerbum melius quamdatum : Nonne
ec ceuerbum superdatum bonuna : &utraque cum
homine iustificato : stultus acriter in properabit¬
& datus indisciplinati. tabescere faci toculos ante
iudicium paraiustitiam tibi : & antequam loqua¬
ris disce : Antg languorem adhibe medicinam:

Expanded text:
lus arenae, sic exigui anni in die aevi, lus arenae, sic exigui anni in die aevi, hoc patiens est Deus in illis, et effundit super illos misericordiam suam. Vidit praesumptionem cordis illorum, quoniam mala est, et cognovit subversionem illorum quoniam nequa est ideo adimplevit propitiationem suam in illis et ostendit illis viam aequitatis miseratio hominis circa proximum suum misericordia autem Dei super omnem carnem qui misericordiam habet et docet erudit quasi pastor gregem suum misereatur excipiens doctrinam miserationis et qui festinant in iudiciis eius fili in bonis non des querellam et omni dato non des tristitiam verbi mali nonne ardorem refrigerabit ros sic et verbum melius quam datus nonne ecce verbum super datum bonum et utraque cum homine iustificato stultus achariter inproperabit et datus indisciplinati tabescere facit oculos ante iudicium para iustitiam tibi et antequam loquaris disce ante languorem adhibe medicinam
Abbreviated transcription (Latin):
cordia dĩ : & propitiatio illius conuertentibus ad se:
uecenim omnia possunt ẽe in hominibus qnm̃non ẽ
in mortalis filius hominis : & inuanitatẽ malitiae
placuerunt : Quidlucidius sole: & hicdefici&: aut
quid nequius excogitauit caro & sanguis: & hoc
argu&ur: uirtutem altitudinis caeli ipse conspicit
&omnes homines terra &cinis : Quiuiuit in a&nũ:¬
omnia creauit simul: Ds̃ solus iustificabitur : & man&
inuictus rexinagẽnum : Quis suffici& en arrare opera
illius : quis enim in uestigabit magnalia illius : uirtu¬
tem autem magnitudinis eius Quis enuntiabit᷑ &quis
adici& en arrare misericordiam eius : non ẽ minu¬
ere neque adicere nec estinuenire magnalia dĩ :¬
cum consumma uerithomo : tunc incipit : Et cum qui¬
euerit operabitur : Quid ẽ homo & quae gratia
illius &quidbonum . aut quidnequam illius
numerus dierum hominum : utmultum centumanni:
Quasi gutta aquae amarȩdeputatis & sicut calcu¬

Expanded text:
cordia Dei et propitiatio illius convertentibus ad se cordia Dei et propitiatio illius convertentibus ad se nec enim omnia possunt esse in hominibus quoniam non est inmortalis filius hominis et in vanitate malitiae placuerunt quid lucidius sole et hic deficiet aut quid nequius excogitabit caro et sanguis et hoc arguitur virtutem altitudinis caeli ipse conspicit et omnes homines terra et cinis qui vivit in aeternum creavit omnia simul Deus solus iustificabitur et manet invictus rex in aeternum quis sufficit enarrare opera illius quis enim investigabit magnalia eius virtutem autem magnitudinis eius quis enuntiabit et quis adiciet enarrare misericordiam eius non est minuere neque adicere nec est invenire magnalia Dei cum consummaverit homo tunc incipit et cum quieverit operabitur quid homo et quae gratia illius et quid bonum aut quid nequam illius numequasi gutta aquae maris deputati sunt: & sicut calcu
Abbreviated transcription (Latin):
sa testamenta periniquitatem eorum : &omes
iniquitates eorum in conspectudĩ : Elemosr¬
na uiri quasi sacculum cum ipso & gratiam
hominis quasi pupillam consoruabit & postea
resurge Etr&ribu& illis r&ributionem unicui¬
que incaput ipsorum : & conuert& in inferiores
partes terrae : Paenitentibus autem dedituiam
iustitiae : & confirm auit deficientes sustinere
&destinauit illis sortem ueritatis:
Conuertere ad dnm : & relinque peccatatua
Praecare ante faciem dĩ : &minue offondicula :
Rcuertereaddnm : & auercere ab iniustitiatua
&nimis odito execrationem : &conosce iustitias
&iudicia dĩ & sta in sorte ꝓpositionis & orationis
altissimidĩ : inpartesua de saeculis c̃ĩ cumuiuis &dar¬
tibus confessionomdõ
Nondemoreris merrore impiorum ante mortẽ confite¬
re amortuo quasi nihilperit confiteberis uiuens :¬
Viuus & sanus consiteberis &c laudabi sdm̃ : & gloria¬
beris inmiserationibus illius. Quã magna miseri¬

Expanded text:
sa testamenta per iniquitatem eorum et omnes sa testamenta per iniquitatem eorum et omnes iniquitates eorum in conspectu Dei elemosyna viri quasi sacculum cum ipso et ghominis quasi pupillam conservabit: et postea resurget, et retribuet illis retributionem unicuique in caput illorum, et convertet in interiores partes terrae. Poenitentibus autem dedit viam justitiae, et confirmavit deficientes sustinere, et destinavit illis sortem veritatis. onvertere ad Deum, et relinque peccata tua: precare ante faciem, et minue offendiculum. refer te ad Dominum et avertere ab iniustitia et nimis odito execrationem et cognosce iustitias et iudicia Dei et sta in sorte propositionis et orationis altissimi Dei in partes vade saeculi sancti cum vivis et dantibus confessionem non demoreris in errore impiorum a mortuo quasi nihil perit confiteberis vivens vivus et sanus confiteberis et laudabis Deum et gloriaberis in miserationibus illius quam magna miseri
Abbreviated transcription (Latin):
deditillis ex cogitandi: & disciplina intellectus reple¬
uit illos: creauit illis scientiam sp̃s sensu impleuit cor
illorum & mala & bona ostenditillis: Posuit oculũ
ipsorum supercorda ipsorum. Ostendere illis mag¬
nalia operum suorũ & nomen scĩficationis conlau¬
dent : & gloriari inmirabilibus illius. ut magnalia
enarrent operum eius: Addiditillis disciplinam:
& legem uitae. hereditauit illos : testamentum a&¬
num constituit cum illis. &iustitiam &iudicia
sua ostenditillis : & magnalia honoris eius uidit
oculus illorum. &honorem uocis audierunt
aurernorum : & dixitillis : Adtendite ab omni
iniquo: &mandauit illis unicuique de proximo:
uia e illorum coramipsosunt semper. Non sunt
absconsae ab oculis ipsius : inunam quamque
gentem praeposuit reccorem: &pr sdĩ israhel
facta ẽ manifesta &omnia operaillorum
uelut inconspectudĩ. & oculi eius sine intermis¬
sione inspicientes uiis eorum : Non sunt abscon¬

Expanded text:
dedit illis excogitandi et disciplinam intellectus replededit illis excogitandi et disciplinam intellectus replevit illos creavit illis scientiam spiritus sensum implevit cor illorum et mala et bona ostendit illis posuit oculum ipsorum super corda illorum ostendere illis magnalia operum suorum et nomen sanctificationis conlaudent et gloriari in mirabilibus illius et magnalia enarrent operum eius addidit illis disciplinam et legem vitae hereditavit illos testamentum aeternum constituit cum illis et iudicia sua ostendit illis et magnalia honoris eius vidit oculus illorum et honorem vocis audierunt aures illorum et dixit illis adtendite ab omni iniquo et mandavit illis unicuique de proximo viae illorum coram ipso sunt semper non sunt absconsae ab oculis ipsius in unamquamque gentem praeposuit rectorem et pars Dei Israhel facta est manifesta omnia opera illorum velut sol in conspectu Dei et oculi eius sine intermissione inspicientes in viis eorum non sunt abscon
Abbreviated transcription (Latin):
tes : quas posuitds̃ inopera sua abinitio & inueritate
enuntio scientiam eius : In iudiciodĩ operaipsius
ab initio : & ab institutione ipsorum distinxit par.¬
tes illorum. et initia ipsorum ingentibus suis
Ornauit in a&ernum operaillorum: nec esurieruNt
nec laborauerunt & non destiterunt ab operibis
suis : unusquisquȩ proximum sibi non angustiabit
usque in a euum Nonsis incredibilis uerbo illius.
posthaecds̃ interram respexit: &impleuit illam
bonis suis : Anima omnis uitalis denuntiauit ante
faciem ipsius & ipsa iterum reuersio illorum:
Os creauit de terra hominem. & secundum imaginem
suam fecitillum : &iterum conuertitillum in ipsam
& secundum seuestiuit illum uirtute :Numerum
dierum & tempus deditilli : & deditilli potestatem
eorum quae sunt superterram: Posuit timorẽ illius
super omnem carnem : &dominatus ẽ bestiarum
& uolatilium: creauit exipso adiutorium simile
ipsi : consilium & linguam & oculos &aures & cor

Expanded text:
tes quas posuit Deus in opera sua ab initio et in veritate tes quas posuit Deus in opera sua ab initio et in veritate enuntio scientiam eius in iudicio Dei opera ipsius ab initio et ab institutione ipsorum distinxit partes illorum et initia ipsorum in gentibus suis ornavit in aeternum opera illorum nec esurierunt nec laboraverunt et non destiterunt ab operibus suis unusquisque proximum sibi non angustiavit usque in aevum non incredibiles verbo illius post haec Deus in terram respexit et implevit illam bonis suis anima omnis vitalis denudavit ante faciem ipsius et ipsa iterum reversio illorum Deus creavit de terra hominem et secundum imaginem suam fecit illum et iterum convertit illum in ipsam et secundum se vestivit illum virtutem numerum dierum et tempus dedit illi et dedit illi potestatem eorum quae sunt super terram posuit timorem illius super omnem carnem et dominatus est bestiarum et volatilium creavit ex ipso adiutorium similem ipsi consilium et linguam et oculos aures et cor
Abbreviated transcription (Latin):
rabitur : inpopulomagno non agnoscar: quae est
animamea intam in mensa creatura. Eccecaelum.
& caeli caelorum : Abrssus & uniuersa terra &quȩ
meis sunt : in conspectu illius commouebuntur:
Montes simul & colles & fundamentaterrae &cũ
conspexerit illa ds̃ tremore concutientur & in om̃¬
nibus his : insensatum ẽ cor. &omnecor intelli gi¬
tur ab illo: &uia sillius qui s intelligit : & procella
quam nec oculus uidebit hominis namplurima
operaillius suntin absconsis: sed opera iustitiae
eius qui senuntiabit autquis sustinebit : Longe
enim est testamentum a quibusdam : & interro¬
gatio hominum in consummatione ẽ : quiminora¬
tur corde cogitat iania. &uir in prudens &errans:
cogitat stulta:¬
CLuI Audime fili : & discedisciplinam sensus & in uerbis meis
ad tende incord&uo : & dicam inaequitate disciplina.
& scrutabor enarrare sapientiam: & inuerbis meis
adtende incord&uo. Et dico maequitate sp̃suirtu¬

Expanded text:
rabitur in populo magno non agnoscar quae est rabitur in populo magno non agnoscar quae est enim anima mea in tam inmensa creatura ecce caelum et caeli caelorum abyssus et universa terra et quae in eis sunt in conspectu illius commovebuntumontes simul, et colles, et fundamenta terrae. Et cum conspexerit illa Deus, tremore concutientur. Et in omnibus his insensatum est cor: et omne cor intelligitur ab illo, et vias illius quis intelligit, et procellam , quam nec oculus vidit hominis? Nam plurima opera illius sunt in absconsis: sed opera justitiae e quis enuntiabit aut quis sustinebit longe enim est testamentum a quibusdam et interrogatio omnium in consummatione est qui minoratur corde cogitat inania et vir inprudens et errans cogitat stulta audi me fili et disce disciplinam sensus et in verbis meis adtende in corde edicam in aequitate disciplinam et scrutabor enarrare sapientiam et in verbis meis adtende in corde tuo et dico in aequitate spiritus virtu
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit auris mea : insynagoga peccantium ex ar¬
debitignis: &ingente incredibili ex ardescitira:
non exorauerunt propeccatis suis antiqui gigantes
quidestruxerunt confidentes suaeuirtuti. & non
pepercit peregrinationiillorum : & execratus ẽ
illos. praesu perbia illorum : non misertus ẽ illis. gen¬
tem totam perdens & extollentem se in suis peccatis:
& sicut sexcentamilia ped itum : qui congregati funt
induritiam cordissui. & siunus fuis s& ceruicatus :¬
mirũ si fuiss& immunis: miseri cordia enim &ira ẽ
cumillo potens exoratio : &effundens iram secun¬
dum miseri cordiam suam: sicorreptio illius. homini
secundum opera sua ludicat : Noneffugi& in rapinã
peccator. & non r&ardabit sufferentia : misericor¬
diam facientis : Omnis misericordia : faci& locum
unicuiq secundum meritum operum suorum : &
secundum intellectum peregrinationis ipsius:
Nondicas ado abscondar & exsummo quis mei me mo¬

Expanded text:
audivit auris mea in synagoga peccantium exaraudivit auris mea in synagoga peccantium exardebit ignis et in gente incredibili exardescit ira non exoraverunt pro peccatis suis antiquis gigantibus qui destruxerunt confidentes suae virtuti et non pepercit peregrinationi illorum et execratus est illos prae superbia verbi illorum non misertus est illis gentem totam perdens et extollentes se in suis peccatis et sicut sescenta milia peditum qui congregati sunt in duritia cordis sui et si unus fuisset cervicatus mirum si fuisset inmunis misericordia enim et ira est cum illo potens exoratio et effundens iram secundum misericordiam suam sic correptio illius hominem secundum operam suam iudicat non effugiet in rapinam peccator et non retardabit sufferentia misericordiam facientis omnis misericordia faciet locum unicuique secundum meritum operum suorum et secundum intellectum peregrinationis ipsius non dicas a Deo abscondar et ex summo quis mei memo
Abbreviated transcription (Latin):
suassi uolueris mandata conseruare : conserua bt̃
te &inperp&uum fidem placitam facere a ppo¬
suittibi aquam & ignem: ad quoduolueris porris
manumtuam: ante hominem uita & mors. bonũ
& malum quod placuerit ei : dabiturilli: Qiñmmul¬
ta sapientiadi : & fortis in potentia uidensomẽs
sine in termissione Oculidñi ad timentes eum :¬
& ipseagnoscit omnem operam hominis: Nemi¬
ni mandauit impieagere : & nemini dedit spati¬
um peccandi: Nonenim concupiscit multitudinẽ
filiorum infidelium: & inutilium :
Neiocunderis infilii s impiis simultiplicentur rĩ ob¬
lecteris superipsos: si non ẽ timordĩ cum illis:
non credas uita eillorum. & neres pexeris in labo¬
res illorum̃: melior ẽ enim unustimens dm̃:
quam mille filii impu. &utile ẽ morisinefilus
quam relinquere filios impios : Ab uno sensato
in habitabitur patria : &atribus impiis deser&ur
multa aliauidit oculus meus: & fortiora horum

Expanded text:
sua: si uolueris, mandata conseruabunt te, et sua: si uolueris, mandata conseruabunt te, et in perpetuum fidem placitam facere. adposuit tibi aquam et ignem: ad quod uoles porrige manum tuam. ante hominem uita et mors, bonum t malum: quod placuerit ei, dabitur illi. quoniam multa sapientia dei et fortis in potentia uidens omnes sine intermissione. oculi dei ad timentes eum, et ipse agnoscet omnem operam hominis. nemini mandauit impie agere et nemini dedit spatium peccandi. non enim concupiscit multitudinem filiorum infidelium et inutilium. ne iocunderis in filiis impiis, si multiplicentur: non oblecteris super ipsos, si non est timor dei cum illis. non credas uitae illorum et ne respexeris in labores illorum. melior est enim unus timens dquam mille filii impii et utile mori sine filiis quam relinquere filios impios ab uno sensato inhabitabitur patria et a tribus impiis deseretur multa talia vidit oculus meus et fortiora horum
Abbreviated transcription (Latin):
os illius : & implebitillum spũ sapientia e &intel¬
lectus & stola gloriae uesti& illum: Iocunditatẽ
& exultationem thesaurizabit superillum : & nomi¬
ne a&erno hereditabit illum: homines stulti nonađ
p̃hendent illam : & homines sensati obuia buntilli:
homines stulti nonuidebunt illam : Longe enim
ab ẽ a superbia & dolo: uirimendaces uonerunt
illius memores & uiri ueraces inueniuntur hilla
& successum habebunt usq adinspactionem dis
Non ẽ speciosa laus more peccatoris : qum̃ ađo
profecta ẽ sapientia : sapientiae enimdĩ a stabit
laus & mnore fideli abundabit & dominatordabi
eam illi : Non dixeris perdm̃ abẽ quae oditerum
uefeceris : Nondicas illeme inplanauit : Nonemer
necessarii sunt illihomines impu : omne execraneb¬
tum etroris oditdñs &ͥnoneritamabile timentib
illum:
s abinitio constituithominem : x reuquit illum in
manu consili sui. Adiecit mandata & praccepta

Expanded text:
os illius adimplebit illum spiritu sapientiae et intelos illius adimplebit illum spiritu sapientiae et intellectus et stolam gloriae vestiet illum iucunditet exsultationem thesaurizabit super illum, et nomine aeterno haereditabit illum. Homines prehendent illam, et homines sensati obuiabunt illi. homines stulti non uidebunt illam: longe enim abest a superbia et dolo. uiri mendaces non erunt illius memores, et uiri ueraces inueniuntur in illa et successum habebunt usque aspectionem dei. non est speciosa laus in ore peccatoris, quoniam a deo profecta est sapientia. sapientiae enim dei adstabit laus, et in ore fideli abundabit, et dominator dabit eam illi. non dixeris: per deum abest : quae odit enim ne feceris. non dicas: ille me inplanauit: non enim necessarii sunt illi homines impii. omne execramentum erroris odit deus, et non erit amabile timentibus illum. deus ab initio constituit hominem et reliquit illum in manu consilii sui. adiecit mandata et praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
spectionem dĩ : qui ex cogitat uia sillius insuo cerde :
& in absconsis illius intelligens. uadens postillum
quasi uestigator : & inuis illius consistens: quires¬
picit perfenestras eius : & in ianuas illius audiens. qui
requiescit iuxta domum illius & in pari&ibus illius figens
palum: statu& casulam suam admanus illius & re¬
quiescunt in casula illius bonaper a euum : statu&
filios subtegmineillius : & subramis illius morabitur
Proteg&ur subtegmine illius a feruore : & inglo¬
ria eius requiesc&: quitim & dm̃ faci& illud &
qui continens ẽ iustitiae : ad praehend& illam. & ob¬
uiabit illi quasimater honorificata : & quasi mulier
auirginitate suscipi& illum : cibabit illum pane
uitae & intellectus & aqua sapientiae salutaris pota¬
uitillum: & firmabitur in illo & non flect&ur: & con¬
tinebit illum & non confund&ur. & in altabitillum
apud proximossuos : Et in medio eclesiae aperi&

Expanded text:
spectionem Dei. Qui excogitat vias illius in corde suo, spectionem Dei. Qui excogitat vias illius in corde suo, et in absconsis illius intelligens erit, vadens post illam quasi investigator, et in viis illius consistens. Qui respicit per fenestram ejus, et in januam illius, audiens. Qui reqpalum statuet casulam suam ad manus illius et requiescunt in casula eius bona per aevum statuet filios suos sub tegimen illius et sub ramis illius morabitur protegetur in subtegmine illius a fervore et in gloria eius requiescet qui timet Deum faciet illud et qui continens est iustitiae adprehendet illam et obviabit illi quasi mater honorificata et quasi mulier a virginitate suscipiet illum cibabit illum panem vitae et intellectus et aqua sapientiae salutaris potabit illum et firmabitur in illo et non flectetur et continebit illum et non confundetur et inaltabit illum apud proximos suos et in medio ecclesiae aperiet
Abbreviated transcription (Latin):
Tili si habes benefac tecum : & dõ dignas oblatio¬
nes offer: memoresto qnm mors non tardat
& testamentum inferorum quiade monstratum ẽ
tibi: Testamentum enim huius mundi mortemori¬
&ur : Ante mortem benefac amicotuo : & secundũ
uirestuas exporrigens da pauperi: Non de frau¬
deris adiebono : & particula bonidoni nonte prae¬
tereat: Non ne aliis relinques dolores &dabores
tuos : Indiuisione sortis da & accipe: &iustifica
animam tuam : ante obitum tuum operare iusttiã :
qum non ẽ apud inferos inuenire cibum : Omnis caro
sicut faenum u&erosc& : & sicut folium fructificans
in arbore uiridi: alia generantur : & aliad erciuntur
sic generatioc arnis & sangunis: alia finitur: & alia
nascitur: Omneopus corruptibile : infine defici&
& quuillud operatur. ibit cum ipso &omne opus
electum : iustificabitur. & qui o peratur illud. honora¬
bitur in illo:
Beatusuir quiinsapientia sua morabitur : & quiinius¬
titia sua meditabitur. & in sensu cogitauit circum¬

Expanded text:
ili, si habes, benefac tecum, et Deo dignas oblationes offer. Memor esto, quoniam mors non tardat, et testamentum inferorum, quia demonstratum est tibi. Testamentum hujus mundi morte morietur. Ante mortem benefac amico tuo, et secundum vires tuas exporrigens da pauperi. Non defrauderis a die bona, et particula boni doni non te praetereat. Nonne aliis relinques dolores et labores tuos in divisione sortis? Da, et accipe, et justifica animam tuam. Ante obitum tuum operare justitiam, quia non est apud inferos invenire cibum. Omnis caro sicut fenum veterascet, et sicut folium fructificans in arbore viridi. Alia generantur, et alia dejiciuntur: sic generatio carnis et sanguinis, alia finitur, et alia nascitur. Omne opus corruptibile in fine deficiet: et qui illud operatur, ibit cum illo. Et omne opus electum justificabitur: et qui operatur illud honorabitur in illo. Beatus vir, qui in sapientia morabitur, et qui in justitia sua meditabitur, et in sensu cogitabit circum