comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
redire ceꝑit ad illã ĩomutabiłe sapienti¬
anr: qnͣtomagis ei ꝓpinquat affectu pie¬
tatis. tantomagis ext̾ior homo corrũpit᷑
s int̾ior renouat᷑ de die in diem: om̃isq
lux illa ingenii que ad inferiora u̾gebat
ad suꝑiora ꝯu̾̃titur: ꝙ a t̾renis qͦda mͦ au¬
fert᷑ ut magis magisꝙ huic scło moriat᷑
& uita eiꝰ abscondat᷑ cũ xͦ in deo. Mutat᷑
gͦ in det̾ius ad ext̾ĩora ꝓgrediens. & in
uita sua ꝓiciens intima sua ꝙ hoc t̾re
idẽ eis qui t̾rena sapiunt meliꝰ uioet᷑:
cũ laudat᷑ peccator in desid̾iis animȩ sue
& qui iniqua gerit benedicit᷑. Mutat᷑
aũ in meliꝰ. cũ intentionẽ ꝙ głam suã a
t̾renis que in hoc scło apparent. paulatim auer¬
tit. & ad supiora atq interiora ꝯu̾tit: ꝙ hoc ter¬
re: idẽ eis qui t̾rena sapiunt det̾ius uidetur
Unde illi impii pꝰtremo infructuosam agen-¬
tes penitentiã: ꝙ hoc int̾ multa dicturi st̃.

Expanded text:
redire coeperit ad illam incommutabilem sapientiam, quanto magis ei propinquat affectu pietatis, tanto magis exterior homo corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem, omnisque lux illa ingenii quae ad inferiora vergebat ad superiora convertitur, et a terrenis quodammodo aufertur, ut magis magisque huic saeculo moriatur, et vita ejus abscondatur cum Christo in Deo. Mutatur ergo in deterius ad exteriora progrediens, et in vita sua projiciens intima sua, et hoc terrae, id est eis qui terrena sapiunt melius videtur, cum laudatur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit, benedicitur. Mutatur autem in melius, cum intentionem et gloriam suam a terrenis, quae in hoc saeculo apparent, paulatim auertit et ad superiora atque interiora conuertit; et hoc terrae, id est eis, qui terrena sapiunt, deterius uidetur. unde illi impii postremam infructuosam agentes paenitentiam etiam hoc inter multa dicturi sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
de terra. & bestias de terra formauit: qͥd
ħt homo excellentius in hac re. nisi qͦd ipse ad
imaginẽ di creatus ẽ: Nec tam̃ hoc scd̃m corpꝰ.
habeat qnͣdã ꝓpͥeratem que hoc indicet. qͦd eree¬
ta statura factus ẽ: ut hoc ipso ãmonẽtur. ñ sͥ
t̾rena eẽ sectanda uelut pecora. quorũ uoluꝑ¬
tas omĩs ex t̾ra ẽ. unde in aluũ cuncta prona
atq ꝓstrata st̃. Congruit gͦ & corpus erꝰ animȩ
rationali. ñ scd̾m linam̃ta figurasq m̃brorũ.
s potius scđm id qd in cȩlum erectũ ẽ ad intu¬
enda que in corꝑe ipsiꝰ mundi suꝑna st̃: sicut
anima rationalis in ea debet erigi. que in spiri¬
talib nature maxime excellunt: ut que sursũ

Expanded text:
de terra et bestias de terra ipse formavit, quid habet homo excellentius in hac re, nisi quod ipse ad imaginem Dei creatus est? nec tamen hoc secundum corpus, habeat quandam proprietatem, quae hoc indicet, quod erecta statura factus est, ut hoc ipso admoneretur non sibi terrena esse sectanda, uelut pecora, quorum uoluptas omnis ex terra est: unde in aluum cuncta prona atque prostrata sunt. congruit ergo et corpus eius animae rationali non secundum liniamenta figurasque membrorum, sed potius secundum id, quod in caelum erectum est ad intuenda, quae in corpore ipsius mundi superna sunt; sicut anima rationalis in ea debet eregi, quae in spiritalibus natura maxime excellunt, ut quae sursum
Abbreviated transcription (Latin):
anifestũ ẽ ꝙ cuiuis adu̾tenti facile cogni¬
tũ. qͦd luna ñ auget᷑ ad oculos nr̃os nͥa so¬
le recedendo: neq minuat᷑ nͥ ad sole ex parte
alia ꝓpinqndo. Attende nc̃ qͦd in ꝓu̾biis legit᷑
Sapienᷤ sicut sol ꝑmanet: stultꝰ aũ sic̃ luna¬

Expanded text:
anifestum est, et cuivis advertenti facile cognitum, quod luna non augeatur ad oculos nostros, nisi a sole recedendo, neque minuatur nisi ad solem ex alia parte propinquando. Attende nunc quod in Proverbiis legimus: Sapiens sicut sol
Abbreviated transcription (Latin):
nos intẽpore ꝑquem facta st̃ tẽpora. factũ
eẽ inter omĩa ꝑ quẽ facta sunt omĩa factũ
ẽẽ quod fecit. factus est enĩ qd̾ fecerat. factus
ẽ enim homo. qui hominẽ fecerat. ne ꝑiret
on itaq xp̃m tempus ut moreret᷑
impegit. quod tempus xp̃c quo
moreretur elegit: qui etiam tempus qͦ¬
de quo sine tempore natus ẽ. Scđm quã
ueram sanamq doctrinã etiã paulꝰ apłs.¬

Expanded text:
nos in tempore, per quem facta sunt tempora; factum esse inter omnia, « per quem facta sunt omnia : » factum esse quod fecit. Factus est quod fecerat; factus est enim homo qui hominem fecerat, ne periret on itaque Christum tempus ut moreretur impegit, sed tempus Christus quo moreretur elegit: qui etiam tempus qde quo sine tempore natus est. Secundum quam veram sanamque doctrinam, etiam Paulus apos
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ noui testam̃ti. in eo qd̾ scͥptũ ẽ in ysaac
uocabitur tibi sem̃. non utiq in hismahel
ancillȩ filio: inquib duob filiis abrahe ser-¬
uo ⁊ libero. & duab mulierib ancilla ⁊ li¬
bera. scribens ad galathas duo testam̃ta
dicit in allegoria p̃figuratã. Unde dicit.
Non hi qui filii sunt carnis. hi st̃ filii dĩ. s
filii ꝓmissionis deputant᷑ in semine. Pmissi¬
onis enim u̾bum hoc ẽ. Ad hoc tẽpꝰ ueniã.
& erit sarȩ filius. Non omnia d̃s quȩ p̃dicit
ꝓmittit. Predicit enim etiam illa quȩ ñ ipse
facit: quia ẽ omniũ prescius futuroꝵ. Predic̃
gͦ & peccata hominũ: quȩ potuit p̃scire. ñ
facere. Pmitit aũ quȩ ipse factus ẽ: nec ea
mala. s bona. Quis enim ꝓmittit malaꝰ
Quamius itaq mala inferat malis ñ peccata
s supplicia: minat᷑ tam̃ ea potiꝰ ꝙͣ ꝓmittit.
Omĩa gͦ prescit: s peccata predicit. supplicia
minatur: beneficia pollicet᷑. filii ꝓmissioni.

Expanded text:
tionem noui testamenti in eo, quod scriptum est: In Isaac uocabitur tibi semen, non utique in Ismahel. ancillae filio. in quibus duobus filiis Abrahae, serno et libero, et duabus mulieribus, ancilla et libera, scribens ad Galatas duo testamenta dicit in allegoria praefigurata. unde dicit: Non hi, qui filii carnis, hi sunt filii dei, sed filii promissionis deputantur in semen. promissionis enim uerbum itaueris. non omnia deus, quae praedicit, promittit; praedicit enim etiam illa, quae non ipse facit, quia est omnium praescius futurorum. praedicit ergo et peccata hominum, quae potuit praescire, non facere. mala, sed bona. Quis enim promittit mala? Quamvis itaque mala inferat malis, non peccata, sed supplicia; minatur tamen ea potius quam promittit. ur et praescit, sed peccata praedicit, supplicia minatur, beneficia pollicetur. filii ergo promissionis
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ humanũ. & flagellis pie castiga¬
tionis exagitat: exercet ante iuditiũ disci¬
plinã. ꝙ plerumq ñ eligit quẽ flagellet:
nolens inuenire quẽ dampnet. Flagellat
aũ simul iustos & iniustos: qr nemo ẽ qui
possit głiari castũ se habere cor. ac mund̾u

Expanded text:
genus humanum, et flagellis piationis exagitat, exercens ante judicium disciplinam, et plerumque non eligens quem flagellet, nolens invenire quem damnet. Flagellat enim simul justos et injustos: quanquam possit gloriari castum se habere cor, aut mundum
Abbreviated transcription (Latin):
olite mechari post uxores uras: qͥa
non uultis ut mecentur post uosuxores
ur̃e. Nolite ire uos: quo easseqͥ ñ uultis.
Dicis: ñ est uxor aliena. ad quam uado.
Numquid uis ut dicat᷑ tͥ: non ẽ uir alienꝰ
ad quem uado: Absit. ut dicat hoc illa.
Melus enĩ dolet te: quam imitatur te

Expanded text:
olite moechari post uxores vestras, quia non vultis ut moechentur post vos uxores vestrae. Nolite ire vos quo eas sequi non vultis; Dicis: Non est uxor aliena, ad quam vado. Numquid vis dicatur tibi: Non est vir alienus, ad quem vado? Absit ut dicat hoc illa. Melius enim dolet te, quam imitatur te
Abbreviated transcription (Latin):
nari putarent᷑: s cũ dixisset nub̃e uolunt. ꝯti¬
nuo addidit h̃ntes dampnationẽ: & dixit qͣre
q̃m pͥorem fid̾e irritã fecert̃: ut uoluntatẽ q̃
a ꝓposito cecidit. appareat eẽ dampnatã: siue

Expanded text:
nari putarentur: sed cum dixisset, nubere volunt, continari putarentur: sed cum dixisset, nubere volunt, continuo addidit, habentes damnationem. Et dixit quare, quoniam priorem fidem irritam fecerunt: ut voluntatem quae a proposito ceci
Abbreviated transcription (Latin):
Nꝯuigali quippe uinculo si pudicitia ꝯseruat᷑:
dãpnatio ñ timet᷑. S: in uiduali ꝯtinentia ꝙ uir¬
ginali excellentia uirtus mun̾is amplioris
expetit᷑ expetita qua & electa & uoto deuoto
oblata. iã ñ solũ capessere nuptias: s etiã si ñ
nubat᷑ nubere uelle dampnabile ẽ. Nã ut hoc
in xͦ nubunt s nub̃e uol̃t. ħntes inqͥt damp¬
nationẽ qm̃ pͥmã fid̾e irritã fecert̃. ꝙ si ñ nu¬
bendo tam̃ uolendo: ñ qr ipse nuptiȩ. uelud.
malũ dampnandȩ iudicant᷑: s damꝑnat᷑ ꝓ¬
positi fraus. dampnat᷑ fracta uoti fides: damp-¬
nat᷑ ñ susceptio a bono infemore. s ruina ex
bono suꝑiore. Postremo dampnant᷑ tales. ñ
qr oiugalẽ fidem pꝰteriꝰ inuenert̃: s qr otinen¬
tie pͥmã fidem irritã fecert̃. Qd ut breuit̾ in¬
sinuaret apłs. noluit eas dicere habere damp¬
nationẽ qr pꝰ amplioris sc̃ĩtatis ꝓpositũ nubt:
ñ qr ñ dampnant᷑. s ne in eis ipse nuptie dãp-¬

Expanded text:
njugali quippe vinculo, si pudicitia servatur, damnatio non timetur; sed in viduali continentia et virginali excellentia virtus muneris amplioris expetitur: qua expetita, et electa, et voto oblata, jam non solum capessere nuptias, sed etiam si non nubat, nubere velle damnabile est. isto, nubunt, sed, nubere uolunt habentes. inquit, damnationem, quoniam primam fidem inritam fecerunt etsi non nubendo, tantum uolendo: non quia ipsae nuptiae uel talium damnandae indicantur, sed damnatur propositi fraus, damnatur fracta uoti fides, damnatur non susceptio a bono inferiore, sed ruina ex bono superiore; postremo damnantur tales, non quia coniugalem fidem posterius inierunt, sed quia continentiae primam fidem inritam fecersinuaret Apostolus, noluit eas dicere habere damnationem, quae post amplioris sanctitatis propositum nubunt non quia non damnantur, sed ne in eis ipsae nuptiae dam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯgregabit homo mundus cinerẽ iuuẽ-
ce: & ponet extra castra in locũ mundũ.
Qͥd dicimꝰ cinerẽ iuuence reliquias uideli¬
cet illiꝰ int̾fectionis & cõbustionis: nͥ famã
que secuta ẽ passionẽ resurrectionẽꝙ: xp̃i:¬
Qm̃ st̃ reliquie homini pacifico. Nã ꝙcineᷤ
erat. qr uelud mortuus ab infidelib otẽp¬
nebat᷑: ꝙ tñ mundabat. qr ꝙ resurrexisse
a fidelib credebat᷑. & qr hec fama apud
eos marime claruit. qui in cet̾is gentib
erant: & ñ erant de consortio iudeoꝵ id̾̃o dictũ
cẽ existimo. Et ꝯgregabit homo mundꝰ ci¬
locũ mundu. id ẽ honorabilit̾ tractet.
tam̃ extͣ castra : qr extͣ celebrationẽ iudai¬
ce ꝯsuetudinis honor eugłicus claruit. Et
erit synagoge filiorũ isrł in ꝯu̾sationem.
nere fiebat aqua asꝑsionis. unde munda¬
bant᷑ a ꝯtactu mortuoꝵ: qͦd utiq signifi¬
cat ab iniquitate huiꝰ moribunde. uel
& pselitis qui apponunt᷑ legitimũ et̾nũ

Expanded text:
gregabit homo mundus cinerem iuuencae et reponet extra castra in locum mundum. quid dicimus cinerem iuuencae, reliquias uidelicet illius interfectionis et conbustionis, nisi famam quae consecuta est passionem resurrectionemque Chrit reliquiae homini pacifico? » Nam cinis erat, quia velut mortuus ab infidelibus contemnet tamen mundabat, quia resurrexisse a fidelibus credebatur. Et quia haec fama apud eos maxime claruit, qui in caeteris gentibus erant, et non erant de consortio Judaeorum, ideo dictum esse existimo, et congregabit homo mundus cilocum mundum, id est, honorabiliter tractet, tamen extra castra, quia citra celebrationem Judaicae consuetudinis honor evangelicus claruit. Et erit Synagogae filiorum Israel in observationem. nere fiebat aqua aspersionis unde mundabuntur a contactu mortuorum, quod utique significat ab iniquitate ejus moribundae vel et proselytis, qui apponuntur, legitimum aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ supͣ dix̃ tab̃nacułu dm polluit qnͣtũ in
ipso ẽ utiꝙ dixit: sic̃ apłs dicit. sp̃m nolite
extinguere:. cũ extingui ille ñ possit. Nã si
ex hoc tab̾naculũ ĩmund̾u factũ uellet in¬
telligi: mundari utiq iũberet. Pea uͦ ĩmũ¬
dos a mortius factos. hoc ẽ a mortuis oꝑibꝰ
que st̃ om̃s iniqͥtates: ita mundari iubet.
cund̾e ciñem aquã uiuã inuase. Oaccipi¬
ens ysopũ tinguet in aqua uir mundꝰ: &
supͣ diximꝰ fidẽ significari: qͥd aliud occur¬
rit nͥ qͦd scͥptũ ẽ. fide mundans corda eorũ
Non enĩ ꝓdest baptismꝰ: si desit fides. A uiro
aũ mundo dixit hoc fieri: uͥ significant᷑
ministri portantes ꝑsonã dn sui. qui uere

Expanded text:
tabernaculum domini polluit, quantum in ipso est utique, dixit, sicut apostolus: spiritum nolite extinguere, cum extingui ille non possit. nam si ex hoc tabernaculum inmundum factum uellet intellegi, mundari utique iuberet. Postea uero inmundos a mortuis factos, hoc est a mortuis operibus, quae sunt omnes iniquitates, ita mundari iubet. eundem cinerem — aquam uiuam in uase; et accipiens hyssopum intinguens in aqua uir mundus et gnificari, quid aliud occurrit nisi quod scriptum est: fide mundans corda eorum? non enim prodest baptismus, si desit fides. a uiro autem mundo dixit hoc fieri, ubi significantur ministri portantes personam domini sui, qui uere
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ꝯtumelia & abiectio plebis. quã noĩe
stercoris significatã puto ꝯuerteret᷑ ĩ głiã÷
quã combustionis flãma significat. ꝙ acci-¬
piet sac̾dos lignũ cedrinũ ꝙ ysopũ ꝙ coc-¬
cinũ: & mittet in mediũ combustionis
iuuence. Lignũ cedrinũ spes ẽ. que debet
in suꝑnis firmit̾ habitare ⁊ ysopus fides q̃
cũ sit herba bumilis. radicib beret in pe-¬
tra: coccinũ caritas. que feruorẽ sp̃c igneo
colore testat᷑. Hec tria debemꝰ mittere in
resurrectionẽ xͥ tamꝙͣ in mediũ cõbustio¬
nis illiꝰ: ut cũ illo sit abscondita uita nr̃a sic̃¬

Expanded text:
etiam contumelia et abiectio plebis, quam nomine etiam contumelia et abiectio plebis, quam nomine stercoris significatam puto, conuerteretur in gloriam, quam combustionis flamma significat. Et accipiet sacerdos lignum cedrinum et hyssopum et coccinum et inmittet in medium conbustionis iuuencae. lignum cedrinum spes est, quae debet in supernis firmiter habitare; hyssopus fides, quae cum sit herba humilis, radicibus haeret in petra; coccinum caritas, quod feruorem spiritus igneo colore testatur. haec tria debemus mittere in resurrectionem Christi tamquam in medium combustionis illius, ut cum illo sit abscondita uita nostra, sic
Abbreviated transcription (Latin):
se sanguinẽ in remissionẽ peccatoꝵ. Ideo
otra faciẽ tab̾nacul testimonii: qr ñ alit̾ de-¬
claratũ ẽ. quã fuerat diuino testimonio p̃nun¬
ciatũ. & iło septies: qr ipse numerꝰ ad mun¬
ditiã ꝑtinet spiritałẽ. Et cremabt̃ eã in ospe¬
ctu eiꝰ. Puto. qr ocrematio ad signũ ꝑtinet re¬
surrectionis. Natura ẽ quippe ignis. ut in suꝑ¬
na moueat᷑: ꝙ in eũ ouertit᷑ qͦd cremat᷑. Nã ꝙ
ipsũ cremare de greco in latinũ ductũ: u̾bũ
ẽ a suspensione. Qd uͦ additũ ẽ in ꝯspectu etꝰ.
id ẽ in ꝯspectu sac̃dotis. hoc mͥ insinuatum
uidet᷑: qr illis apparuit resurrectioxͥ. qui fu¬
turi erant rogale sac̾dotiũ. Iã qd sequit᷑ &
pellis etꝰ & carnes & sanguis ciꝰ cũ stercore eiꝰ
comburet᷑. id ipsũ expositũ ẽ qmͦ ꝯcremabi¬
t᷑ ⁊ ꝙ significatũ ẽ qͦd ñ solũ substantia mor-¬
talis corporis .x. que cõmemoratione pellis
& carniũ & sanguinis intimata ẽ: uerũ

Expanded text:
remissionem peccatorum. ideo "contra faciem tabernaculi testimonii", quia non aliter declaratum est, quam fuerat diuino testimonio praenuntiatum; et ideo "septies", quia ipse numerus ad mundationem pertinet spiritalem. Et cremabunt eam in conspectu eius. puto quia concrematio ad signum pertinet resurrectionis. natura est quippe ignis, ut in superna moueatur, et in eum conuertitur quod crematur. nam et ipsum cremare de graeco in latinum ductum uerbum est a suspensione. quod uero additum est: in conspectu eius, id est in conspectu sacerdotis, hoc mihi insinuatum uidetur, quia illis adparuit resurrectio Christi, qui futuri erant regale sacerdotium. iam quod sequitur: et pellis eius et carnes et sanguis eius cum stercore eius conburetur, id ipsum expositum est quomodo concremabitur et significatum est, quod non solum substantia mortalis corporis Christi, quae commemoratione pellis et carnium et sanguinis intimata est, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ. Qͦd aũ ait accipiant ate. in ipso
moyse figurã leggis ostendit: qͣm sed̾m legẽ
sibi uisi st̃ occiaere xpͥm. quia soluebat secd̃m
ipsos sabbatũ: &sicut putabant obseruationẽ¬
legitimas ꝓfanabat. Qd aũ sine uitio dr̃ hec ui-¬
uenca: mirũ ñ ẽ. Hanc enĩ carnẽ etiã cet̾e hos¬
tiȩ sigurabant: uͥ similit̾ sine uicio pecora ĩ¬
ti. Uerumptam̃ hic uͥ euidentiꝰ legis distincti¬
onẽ ds̃ uoluit cõm̃dare: parũ fuit dic̾e sine
uitio: nͥ diceret᷑ que ñ ħt in se uitiũ. Cd si re¬
petendi causa dictũ ẽ: fortasse ñ frustra ẽ qͦd
eand̾e rem ipsa repeticione firmiꝰ cõm̃dauit᷑
quãꝙͣ illud ñ abhorret a uero. ut ido additũ
intelligat᷑ que ñ ħt in se uiciũ cũ iã dictum
ẽẽt uiuencã sine uitio: qr in se ñ habuit ui¬
tiũ caro xͥ in aliis aũ habuit que m̃bra eiꝰ st̃.
Que enĩ caro in hac uita sine peccato: nͥ illa so¬
la. quȩ ñ ht in se uitiũ: Q ñ ẽ suꝑpositũ su-¬

Expanded text:
passionem. Quod autem ait, Accipiant ad te, in ipso Moyse figuram Legis ostendit: quoniam secundum Legem sibi visi sunt occidere Christum, quia solvebat secundum ipsos sabbatum, legitimas profanabat. quod ergo sine uitio dicitur haec iuuenca, mirum non est; hanc enim carnem etiam ceterae hostiae figurabant, ubi similiter sine uitio pecora imti. uerum tamen hic ubi euidentius legis distinctionem deus uoluit commendare, parum fuit dicere: sine uitio, nisi diceretur: quae non habet in se uitium. quod si repetendi causa dictum est, fortasse non frustra est, quod eam rem ipsa repetitio firmius commendauit. quamquam et illud non abhorret a uero, ut ideo additum intellegatur "quae non habet in se uitium", cum iam dictum esset: iuuencam sine uitio, quia in se non habuit uitium caro Christi, in aliis autem habuit, quae membra sunt eius. quae enim caro in hac uita sine peccato nisi illa sola quae non habet in se uitium? et non est superpositum sup
Abbreviated transcription (Latin):
unquitatẽ. Septẽ uͦ dierũ ĩmunditiã ꝓpt̾
animã & corpꝰ dictã puto: animã in t̾na-¬
rio: corpꝰ in qͣternario. Qd quare ita sit:
tatib ñ au̾sabor. Adiungit aũ &dicit.
Si aũ ñ purificatꝰ fuerit die t̾cio. & die sep¬
timo: ñ erit mundꝰ. Om̃is qui tetigerit
mortuũ ab om̃i anima bois & mortuꝰ
fuerit. ꝙ ñ fuerit purificatꝰ id ẽ ante
mortuus fuerit tacto mortuo. ꝙͣ fuerit purifi¬
catꝰ: tab̾naculũ d̾ñi polluit: exteret᷑ mima illa
ex isrł. Notand̾u ẽ qd difficillime repꝑit᷑ in hii
libris aliqͥd euidentiꝰ de uita animȩ pꝰ mortẽ

Expanded text:
 dierum immunditiam, propter animam et corpus dictam puto: animam in ternario, corpus in quaternario. Quod quare ita sit, tatibus non aversabor . » Adjungit autem et dicit: Si autem non purificatus fuerit die tertio, et in die septimo, non erit mundus. Omnis qui tetigerit mortuum ab omni anima hominis, et mortuus fuerit, et non fuerit purificatus; id est ante mortuus fuerit tacto mortuo, quam fuerit purificatus; tabernaculum Domini polluit: exteretur anima illa ex Israel. Notandum est quod difficillime reperitur in his libris aliquid evidentius de vita an
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt eam eleatar sacerdoti. Cur ñ aaron
nͥ forte ita p̃figuratũ ẽ. ñ ad tempꝰ qͦd tẽ erat :
s ad posteros huiꝰ sacerdotii passionẽ dni ꝑ
uenturã: & eicient eã extra castra. Sic & e
mund̾u: ita significatũ ẽ qr ñ habuit causã
małã. ꝙ occident eam in conspectu eiꝰ: sic̃
occisa ẽ caro xͥ in ospectu eoꝵ qui ĩa futuri
erant in nouo testam̃to dñi sac̃dotes. Etac-¬
cipiet eleazar sanguinẽ eiꝰ: & asꝑget ꝯtra

Expanded text:
 ad Eleazarum sacerdotem. Cur non ad Aaron, nisi forte ita praefiguratum est, non ad tempus quod tunc erat, sed ad posteros hujus sacerdotii passionem Domini perventuram? Et ejicient eam extra castra: sic et emundum; ita significatum est, quia non habuit causam malam. Et ococcisa est caro Christi in conspectu eorum, qui jam futuri erant in novo testamento Domini sacerdotes. Et accipiet Eleazar ejus sanguinem, et asperget contra
Abbreviated transcription (Latin):
pascit: sitiuit ꝑ quẽ creat᷑ om̃is potꝰ: ꝙ
qui sp̃alit̾ panis ẽ esurientiũ. fonsq sitien¬
tiũ. ab itin̾e t̾restri fatigatꝰ ẽ: qui se ipsũ
nob̃ uã fec̃ in celũ. uelud obmutuit. &¬
obsurduit corã ꝯuiciantibꝰ. ꝑ quẽ mutꝰ
locutus ẽ. & surdus audiuit. uinctꝰ ẽ:
qui de infirmitatũ uinculis soluit. fla

Expanded text:
ivit, per quem creatur omnis potus, et qui spiritaliter panis est esurientium fonsque sitientium: ab itinere terrestri fatigatus est, qui seipsum nobis fecit viam in coelum. Velut obmutuit et obsurduit coram conviciantibus, per quem mutus locutus est et surdus audivit. Vinctus est qui de infirmitatum vinculis so
Abbreviated transcription (Latin):
bat: ut neq in illis q̃reret᷑ felicitas. neq ĩ
istis infelicitas timeret᷑. Natꝰ enĩ de matre
que ꝙͣuis a uiro intacta ocepit. semꝑq ĩ¬
tacta ꝑmanserit. uirgo concipiens. uirgo
pariens. uirgo moriens: tam̃ fabro desp̃o¬
sata erat: omnẽ typũ carnał nobilitatis
extinxit. Natꝰ etiã in ciuitate bechleem
que int̾ om̃s iudeẽ ciuitates ita erat exi¬
gua. ut hodieꝙ uilla appellet᷑. noluit
quemꝙͣ de cuiꝰꝗͣ t̾renȩ ciuitatis sublimi¬
& ꝑ quẽ creata st̃ om̃ia: ne quisꝙͣ ũ in:

Expanded text:
bat: ut neque in illis quaereretur felicitas, neque in bat: ut neque in illis quaereretur felicitas, neque in istis infelicitas timeretur. Natus enim de matre est, quae quamvis a viro intacta conceperit semperque intacta permanserit, virgo concipiens, virgo pariens, virgo moriens, tamen fabro desponsata erat, omnem typhum carnalis nobilitatis exstinxit. Natus etiam in civitate Bethlehem, quae inter omnes Judaeae civitates ita erat exigua, ut hodieque villa appelletur, noluit quemquam de cujusquam terrenae civitatis sublimiper quem cre
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ꝙ lex impletur: cũ ñ cupiditate
rerũ temꝑaliũ. s caritate illiꝰ qui p̾cepit fi¬
unt q̃cumq p̃cepit. Qs aũ ñ redamare
affectet iustissimũ ⁊ miscdissimũ dm. qͥ¬
p̾or sic amauit iniꝰtissimos & suꝑbissi moᷤ
homines. ut ꝓpt̾ eos mittẽt unicũ filiũ ꝑ
quẽ fecit om̃ia: qui ñ sui mutatione s ho-¬
minis assup̃tione homo factꝰ. ñ solũ cũ eis
uiu̾e. s etiã ꝓ eis & ab eis posset occidi: Ita-¬
q nouu testam̃tũ hereditatis sempit̾ne
manifestans. in quo renouatꝰ homo ꝑ grã
dĩ ageret nouã uitã hoc ẽ uitã spiritałẽ:¬
ut uetꝰ ostenderet pͥmũ. in quo carnalis ppł̃
tentib scĩs. carnalit̾ uiuens. carnalia pre¬
mia desid̾abat a d̾no d̾o. ꝙ in figura spiri¬
taliũ bonoꝵ accipiebat. Om̃ia gͦ bona ter¬
rena ꝯtempsit homo factus dns xͨ. ut cõ¬
tempnenda monstraret: & om̃ia t̾rena
mala sustinuit. que sustinenda p̾cipie¬

Expanded text:
enim et lex impletur, dum non cupiditate rerum temporalium, sed charitate illius qui praecepit, fiunt quaecunque praecepit. Quis autem non redamare affectet justissimum et misericordissimum avit injustissimos et superbissimos homines, ut propter eos mitteret unicum Filium, per quem fecit omnia; qui non sui mutatione, sed hominis assumptione homo factus, non solum cum eis vivere, sed etiam pro eis et ab eis posset occidi? 40. Itaque novum testamentum haereditatis sempiternae manifestans, in quo renovatus homo per gratiam Dei ageret novam vitam, hoc est vitam spiritut vetus ostendtentibus sanctis, carnaliter vivens carnalia praemia desiderabat a Domino Deo, et in figura spiritalium bonorum accipiebat. Omnia ergo bona terrena contempsit homo factus Dominus Ctemnenda monstraret; et omnia terrena mala sustinuit, quae sustinenda praecipie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sꝑm suũ. cũ remipsã reddiderit qͣ ꝓmiss a
pignus dedit: auferendũ ẽ a nob̾ pigie: Absit.
S qd̾ dedit. hocimplebit. Id̃o meliꝰ arra quã
pignꝰ. Aliqͣndo enim p̃ciũ uerbi grã p̃paras dare
ꝓ eare quã tenes: bonȩ fidei contractu. De iꝑso
p̃cio das aliqͥd: ⁊ erit arra ñ pignꝰ: qd̾ sit cõplen¬
dum. ñ qd̾ auferendũ. lam gͦ intellige. Si in¬
uenio dilectorẽ. ht̃ arrã & ex arra desiderat
plenitudinẽ. Arrã ipsam consideret. Hoc
enĩ implebit᷑. unde arra data ẽ. Ipsã cogitet
ipsam apud se discutiat: ipsã inspiciat ipsã
de plenitudine illa quã ñ uidet. int̾roget.¬
aliquid: inde asꝑsi sumus. inde irrorati. Cuiꝰ
ros talis ẽ. qualis fons: Rore isto asꝑsus. s
flagrans infontẽ dic deo tuo: qm̃ apud te ẽ
fons uite. In rore isto natũ ẽ desideriũ: in
fonte satiaberis. Ibi ẽ qd̾ sufficit nob̃. ꝓꝑt̃ea¬

Expanded text:
m suum, cum rem ipsam reddiderit, qua promissa pignus dedit, auferendum est nobis pignus? Absit. Sed quod dedit, hoc implebit. Ergo melius arrha quam pignus. Aliquando enim pretium, verbi gratia, praeparas dare pro ea re quam tenespretio das aliquid; et erit arrha, non pignus; quod sit complendum, non quod auferendum. Jam ergo intellige. Si invenio dilectorem, habet arrham, et ex arrha desiderat plenitudinem. Arrham ipsam consideret: hoc enim complebitur, unde arrha data est. Ipsam cogitet, ipsam apud se discutiat, ipsam inspiciat, ipsam de plenitudine illa quam non videt, interrogetaliquid, inde adspersi sumus, inde irrorati. Cujus ros talis est, qualis fons? Rore isto aspersus, sed flagrans in fontem, dic Deo tuo: Quoniam apud te est fons vitae. In rore isto natum est desiderium, in fonte satiaberis. Ibi est quod sufficit nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sine penitentia st̃ dona ⁊ uocatio dĩ ⁊ de qͦ
dictum ẽ. non ex oꝑib s ex uocante cũ posset
dice̾ s ex credente: electionẽ quã significauit
dñs dicens. ñuos me elegistis. s ego uoselegiꝰ
nec fides ipsa p̃cedit. Non enĩ quia credidimꝰ.
s ut credamꝰ elegit nos. ne pͥores eũ elegisse
dicam᷑. falsũq sit qd̃ absit. non uosme elegistiᷤᷤ
s egouos elegi. In quo ⁊ credentes signati estiᷤ

Expanded text:
entia enim sunt dona et vocatio Dei ; et de qua dictum est, Non ex operibus, sed ex vocante ; cum posset dicere, Sed ex credente: et electionem quam significavit Dominus, dicens, Non vos me elegistis, sed ego vos elegi ; nec fides ipsa praecedit. Non enim quia credidimus, sed ut credamus elegit nos: ne priores eum elegisse dicamur, falsumque sit, quod absit, Non vos me elegistis, sed ego vos elegi. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cesso grãs agere ꝓuobis. Noua erat & re¬
cens eor fides predicato sibi eugłio. qͦ fide
grãs ageret ꝓ eo qͦd illũ uł putaret ñ presti¬
tisse. uel nosset: adulatio uł irrisio ueriꝰ qͣm
grãꝵ actio dice̾t᷑. Non errat ds̃: ñ irridetur
Donum est enim eiꝰ &ẽ incipiens fides: ne apłi
falsa uł fallax grãꝵ actio merito iudicet᷑. Er

Expanded text:
non cesso gratias agere pro vobis . Nova erat et recens eorum fides praedicato sibi Evangelio, qua fide gratias ageret pro eo quod illum vel putaret non praestitisse vel nosset, adulatio vel irrisio verius quam gratiarum actio diceretur. Nolite errare; Deus non irridetur : donum enim ejus est etiam incipiens fides, ne Apostoli falsa vel fallax gratiarum actio merito judicetur
Abbreviated transcription (Latin):
Si diffusa ẽ caritas in cordib nr̃is: ⁊ d̃s cari¬
tas ẽ.: ecce iã ex qͣntulocũq pignore deam¬
bulat ds in nob̃. Pignꝰ enĩ accepimꝰ. Quid
illud ẽ cuius pignꝰ tale ẽ: Quãquã meliꝰ hñt
codices qui hñt arram. ꝙͣ qͥ hñt pignꝰ. Fan¬
dem quippe rem int̾pretes dice uoluert̃. Int̃ẽ
tñ aliqͥd in loq̃ndi usu: int̾ arrã ⁊ pignꝰ. Pignuᷤ
enĩ quando dat᷑: cum datum fu̾it ꝓpt̃ quod¬
datumpignus ẽ. pignus aufert᷑. Accipis u̾bi¬
gr̃a codicem ab amicotuo: ut tͥdet. das aliquod
pignus. Cum reddideris qd̾ accepisti ꝓpt̃ qd̾
pignꝰ posiusti. ille qd̃ reddideris habebit tu pig¬
nus recipies. Non enim habebit ambas res.

Expanded text:
Si diffusa est charitas in cordibus nostris, et Deus charitas est ; ecce jam ex quantulocumque pignore deambulat Deus in nobis. Pignus enim accepimus. Quid illud est, cujus pignus tale est? Quanquam melius habent codices, qui habent arrham, quam qui habent pignus. Eamdem quippe rem interpretes dicere voluerunt. Interest tamen aliquid in loquendi usu inter arrham et pignus. Pignus enim quando datdatum pignus est, pignus aufertur. Arrha gratia, codicem ab amico tuo; ut tibi det, das aliquod pignus: cum reddideris quod accepisti, propter quod pignus posuisti, ille quod reddideris habebit, tu pignus recipies: non enim habebit ambas res.
Abbreviated transcription (Latin):
oc ⁊ grãꝵ astio indi¬
cat quodoratio. Oratio ꝓinfidelibus
gratiaꝵ actio ꝓfidelibꝰ. Qui enĩ ẽ orandꝰ. ut
faciat: illi ẽ actio graꝵ reddenda cum fec̾it.
de ipsis initiis. cum homines qͥ erant au̾si
& adu̾si conu̾tunt᷑ ad dm̃: & uelle incipiũt
qͦd nolebant: & habere fidẽ. quã ñ habebant.
Quodut fiat ineis. orat᷑ ꝓ eis: quãuis ñ oret᷑
abeis. Ipsi enim quomͦ inuocabt̃: inquẽ ñ cre¬
diderunt. Cum uͦ factũ fuerit. qd̾ orat᷑: ei qͥ

Expanded text:
oc et gratiarum actio indicat, quod oratio, oratio pro infidelibus, gratiarum actio pro fidelibus. qui enim est orandus, ut faciat, illi est actio gratiarum reddenda. cum fecerit. de ipsis initiis, cum homines. qui erant auersi et aduersi, conuertuntur ad deum et uelle incipiunt. quod nolebant, et habere fidem, quam non habebant. quod ut fiat in eis, oratur pro eis, quamuis non oretur ab eis: ipsi enim quo mod inuocabunt, in quem non crediderunt ? cum uero factum fuerit, quod oratur, ei, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ortẽ dix̃ gr̃ãm qua salui facti sumꝰ. Qre
sortis nomine appellat grãm: Quia
in sorte ñ ẽ electio: s uoluntas di. Nam ubi
dr̃ iste facit. iste ñ facit: merita considerant᷑.
Et uͥ m̾ita consid̾ant᷑ electio ñ ẽ sors. Quãdo
aũ ds̃ nulla m̾ita nr̃a inuenit: sorte uolũ

Expanded text:
tiam qua salvi facti sumus. Quare sortis nomine appellat gratiam Dei? Quia in sorte non est electio, sed voluntas Dei. Nam ubi dicitur, Iste facit, iste non facit, merita considerantur; et ubi merita considerantur, electio est, non sors: quando autem Deus nulla merita nostra invenit, s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat. ñ aũ suã. s ex do iusticiã. que ẽ ex fide:
Numꝗͥd lex ñ ẽ ex dõ: Quis nͥ infidelis hoc di¬
xerit: S ex lege dicit iusticiã suã: in qua
homo putat sufficere sͥ legẽ ad facienda di¬
uina mandata: confidens in uirtute sua.
Ex fide aũ iusticiã ido dic̃ eẽ. ex dõ. qi ds u¬
nicuiꝙ partit᷑ m̃surã fsoci: ꝙ ad fid̾e ꝑti
d̾s mͣtẽ. ut intenderet ea que ã paulo dice¬
bant᷑. Ac ꝑ hoc noc ipsi uidei qui eredsdert̃
in xp̃m in quibꝰ & paułꝰ fuit. ex lege heredes om¬
nino dicendi st̃: s potiꝰ ex ꝓmissione. Ideo enĩdi-¬

Expanded text:
bat; non autem suam, sed ex Deo justitiam, quae est ex fide? Numquid lex non est ex Deo? Quis nisi infidelis hoc dixerit? Sed ex lege dicit justitiam suam, in qua homo putat sufficere sibi legem ad facienda divina mandata, confidens in virtute sua. Ex fide autem justitiam, ideo dicit esse ex Deo, quia Deus unicuique partitur mensuram fidei : et ad fidem pertinsensum, ut intenderet in ea quae a Paulo dicebantur . Ac per hoc, nec ipsi Judaei qui crediderunt in Christum, in quibus et Paulus fuit, ex lege haeredes omnino dicendi sunt, sed potius ex promissione. Ideo enim di
Abbreviated transcription (Latin):
ui precepta legis implere se putat ꝑ ar¬
bit̾um ꝓpͥe uoluntatis. sine spũ gr̃e:
suã iusticiã uult ꝯstituere. ñ iusticiã dĩ su¬
mere. Nam unde dicit id̃e apls. ut inueni¬
ar in illo ñ habens meã iusticiã. que ex lege
est . s iusticiã que ẽ ex fide: iusticiã a do: qͣte¬

Expanded text:
 praecepta legis implere se putat per arbitrium propriae voluntatis sine spiritu gratiae, suam justitiam vult constituere, non justitiam Dei sumere. Nam unde dicit idem apostolus, Ut inveniar in illo non habens meam justitiam, quae ex lege est, sed justitiam qu
Abbreviated transcription (Latin):
de t̾ra suscitauit tã cito: ut caro eiꝰ ñ uideret cor-¬
ruptionẽ. Nec illud ab illo alienabo qͦ addetũ
ẽ: ꝙ de st̾core erigit inopẽ. Inops qu ꝓpe sõe
qui pauꝑ. Stercꝰ uͦ unde ẽ erectus: rectissi me
intelligunt᷑ ꝑsecutores iudei. In quoꝵ nisme-

Expanded text:
de terra suscitavit tam cito, ut caro ejus non videret corruptionem, nec illud ab illo alienabo, quod dictum est: « Et de stercore erigit inopem. » Inops quippe idem qui pauper; stercus vero, unde erectus est, rectissime intelliguntur persecutores Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
adueniat regnũ tuũ. &tim̾e ne eraudiaris.
Unde aũ timor: Quia udex uenturꝰ ẽ. Nũqͥd
iniustus: Numqͥd maliuolꝰ: Numqͥd inui¬
dus: Numqͥd pꝰtremo ãb altero spectans noᷤᷤ¬
se causã tuã: ne forte ille quẽ instruxisti uł
as accusatorẽ: de quo ipse dͥix̃. Princeps huiꝰ
mundi missus ẽ foras. Nõ timeas malu aduo-¬
catũ. Ille enĩ tͥmodo aduocatus ẽ: qui tc̃ uidex
futurꝰ ẽ. Ille erit & tui. Tu ꝙ causa tua. Sermo
cause tuȩ: testimoniũ oscientie tue. Quisqͥs
gͦ futurũ iudicẽ times: p̃sentẽ ꝯscientiã tuã
modo corrige. Suꝑ ẽ mͥ corona iusticiȩ.

Expanded text:
«Adveniat regnum tuum» ; et timere ne exaudiaris. Unde autem timor? quia judex venturus est? Numquid injustus? numquid malevolus? numquid invidus? numquid postremo ab altero exspectans nosse causam tuam; ne forte ille quem instruxisti, vel as accusatorem, de quo ipse dixit: «Princeps hujus mundi missus est foras» . Non timeas malum advocatum; ille enim tibi modo advocatus est, qui tunc judex futurus est. Ille erit, et tu, et causa tua; sermo causae tuae, testimonium conscientiae tuae. Quisquis ergo futurum judicem times, praesentem conscientiam tuam mod
Abbreviated transcription (Latin):
dit in cęlum. Duo pͥma. natꝰ ẽ. mortuus ẽ:
duo nouissima. resurrexit. ascendit in ce¬
lũ. In duob pͥmis oditionẽ tuã tͥ ostendit:
in duob nouissimis. m̃cedis exemplũ p̃bu¬
it. Nasci ꝙ mori noueras. ꝓlena ẽ biis duobꝰ re¬
gio mortaliũ. Qd hic habundat in om̃i carne:
n nasei q mori: Hoc homo cũ pecore ħt. hãc
gͦ uitã cũ pecorib ꝯmunc̃ ducimꝰ. Lati sumꝰ:
morituri sumꝰ. Illud nond̾u noueras: resur-¬
gere ꝙ: in gelũ ascendere. Duo noueras: duo
ñ nou̾as. Suscepit. qͦd noueras: ostendit qͦd
ñ nou̾as. Patere qͦd suscepit: spera qͦd ostendit.

Expanded text:
est, mortuus est; duo novissima, resurrexit, ascendit in coelum. In duobus primis conditionem tuam tibi ostendit: in duobus novissimis mercedis exemplum praebuit. Nasci et mori noveras: plena est his duobus regio mortalium. Quid hic abundat in omni carne, nisi nasci et mori? Hoc homo cum pecore habet: hanc ergo vitam cum pecoribus communem ducimus. Nati sumus, morituri sumus. Istud nondum noveras, resurgere, et in coelum ascendere. Duo noveras, duo non noveras: suscepit quod noveras, ostendit quod non noveras: patere quod suscepit, spera quod ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ informa di eẽt. ñ rapinã arbit᷑¬
tꝰ ẽ eẽ equal d̾o. Non enĩ erat rapina: s erat
natura. eqͣlitas filii cũ patre. Ioh̃es si se xp̃m
putari uell: illi rapina eẽt. Lõ gͦ rapinã ar-¬
bitratꝰ ẽ eẽ eqͣlis d̾o. Erat enĩ & sine rapina
erat: qui coȩt̾nus ab et̾no natus erat.: Tam̃
sem ip̃m exmaniuit formã serui accipiens:
hoc ẽ formã hominis accipiens. Qui cũ ĩ
forma d̾i ess: ñ formã d̾i accepiss. G cũ in
forma d̾i ẽẽt: seinz ip̃m ex mnaniuit formã
serui accipiens. Sic accepit qͦd ñ erat: ut ñ
ꝑderet qͦd erat. Manens d̾s hominẽ assũpsit.
formã serui accepit: ꝙ factus ẽ d̾s ħo. a qͦd̾o
factus ẽ homo. Hide gͦ que maiestas. quȩ po-¬

Expanded text:
Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Non enim erat rapina, sed erat natura aequalitas Filii cum Patre. Joannes si se Christum putari vellet, illi rapina esset. Non ergo rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Erat enim, et sine rapina erat, coaeternus ab aeterno natus erat. Tamen semetipsum exinanivit formam servi accipiens ; hoc est, formam hominis accipiens. Qui cum in forma Dei esset, non formam Dei accepisset: ergo cum in forma Dei esset, semetipsum exinanivit, formam servi accipiens. Sic accepit quod non erat, ut non perderet quod erat. Manens Deus, hominem assumpsit. Formam servi accepit, et factus est Deus homo, a quo Deo factus est homo. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
arbitratꝰ ẽ eẽ equalis d̾o. Ecce quis uenit
Qͥd accepit: S sem⁊ ipm exinaniuit formã
serui accipiens: in similitudinẽ hominũ
factus. Ille factor factus: ille creator creatus.
S in quo factus &: creatꝰ : In forma serui:
accipiendo formã ferui. ñ amittendo for¬
mã di. In hac gͦ forma serui. in eo qͦd a no¬
bis ꝓ nob̾ accepit. & natꝰ ẽ. ꝙ passus ẽ: ꝙ
resurrexit. & ascendit in celum. Quatuor

Expanded text:
ce quis venit: quid accepit? Sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus . Ille factor factus, ille creator creatus. Sed in quo factus et creatus? In forma servi, accipiendo formam servi, non amittendo formam Dei. In hac ergo forma servi, in eo quod a nobis pro nobis accepit, et natus est, et passus est, et resurrex
Abbreviated transcription (Latin):
differimꝰ ora eoꝵ euidentissimo. atq gra¬
uissimo alio docum̃to oppilare: uͥ ñ angłs
singularit̾ nec uiri pluralit̾ s om̃ino an¬
geli dicunt᷑ ꝑ qs ñ sermo quilibet factus ẽ.
s ipsa lex data manifestissime ostendit᷑:
Quã certe nultꝰ fideliũ dubitat d̃nm dedisse
angłos datam ita stepbanꝰ loquit᷑. Dura
ceruice inquit. ꝙ ñ circũciso corde & au¬
rib: uos semꝑ sp̃ui scõ restitistis: sic̃ ꝙ patͤs
& occiderunt eos qui p̾nunciabant de ad¬
uentu iusti: cuiꝰ nc̃ uos ꝓditores & int̾fecto¬
res fuistis: qui accepistis legem in edictis
angłoꝵ. nec custodistis. Qd̾ hoc euidentiꝰ:
Qd tanta auctoritate robustiꝰ: In edictis
aduentus: ꝙ ipse tamꝙͣ u̾bũ di miro &
ineffabili modo erat in angłis. in quoꝵ

Expanded text:
differimus ora eorum evidentissimo atque gravissimo alio documento oppilare, ubi non angelus singulariter, nec viri pluraliter, sed omnino Angeli dicuntur, per quos sermo non quilibet factus, sed lex ipsa data manifestissime ostenditur, quam certe nullus fidelium dubitat Deum dedisse amen per Angelos datam? Ita Stephanus loquitur: Dura cervice, inquit, et non circumcisi corde et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistiEt occiderunt eos qui praenuntiabant de adventu Justi, cujus nunc vos proditores et interfectores fuistis, qui accepistis legem in edictis Angelorum, nec custodistis . Quid hoc evidentius? quid tanta auctoritate robustius? In edictis adventus; et ipse tanquam Verbum Dei miro et ineffabili modo erat in Angelis, in quorum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ Nonne om̃s st̃ ministri sp̃c in admi-¬
nistrationẽ missi: ꝓpt̾ eos qui futuri st̃ he¬
reditatẽ possidere salutis: Hic ostendit
illa om̃ia ñ solũ ꝑ angłos facta. s etiã ꝓpt̾
Om̃ia auͭ hec in figura ꝯtingebant illis. Scͥꝑ¬
ta aũ st̃ ad correptionẽ nr̃am: in qͦs fines

Expanded text:
 Nonne omnes sunt ministri spiritus, ad ministrationem missi, propter eos qui futuri sunt haereditate possidere salutem ? Hinc ostendit illa omnia non solum per Angelos facta, sed etiam propter Omnia haec in figura contingebant illis; scripta sunt autem ad correptionem nostram, in q
Abbreviated transcription (Latin):
que patrib uisa st̃. cũ ds illis scd̃m suã
dispensationẽ temꝑibꝰ ꝯgruã p̃sentaret᷑.
ꝑ creaturã facta esse manifestũ ẽ. Ꝙ si noᷤ
latet. quomͦ ea ministris angelis fecerit:
ꝑ angłos tam̃ ẽẽ facta ñ ex nr̃o sensu dicimꝰ
ne cuiqͣm uideam᷑ plus saꝑe quã oportet
saꝑe. s sapiamꝰ ad temꝑantiã sic̃ ds nob̾
partitꝰ ẽ m̃surã sidi: ꝙ credimꝰ. ꝓpter qͦd ꝙ
loquim᷑. Extat enĩ auctoritas diuinarũ
scͥpturarũ. unde mens nr̃a deurare ñ debet:
ne relicto solidam̃to diuini eloquii. ꝑ sus¬
pitionũ suarũ abrupta p̃cipitet᷑. uͭ nec sens
corꝑis regit: nec ꝑspicua ratio u̾itatis elucit
Aꝑtissime quippe scͥptum ẽ in epł̃a ad hebre¬
os. cũ dispensatio noui testam̃ti a dispensa¬
tione uet̾is testam̃ti scd̾m ꝯgruentiã scłoꝵ¬

Expanded text:
e Patribus visa sunt, cum Deus illis secundum suam dispensationem temporibus congruam praesentaretur, per creaturam facta esse manifestum est. Et si nos latet quomodo ea ministris Angelis fecerit, per Angelos tamen esse facta, non ex nostro sensu dicimus, ne cuiquam videamur plus sapere; sed sapimus ad temperantiam, sicut Deus nobis partitus est mloquimur . Exstat enim auctoritas divinarum Scripturarum, unde mens nostra deviare non debet, nec relicto solidamento divini eloquii per suspicionum suarum abrupta praecipitari, ubi nec sensus corporis regit, nec perspicua ratio veritatis elucet. Apertissime quippe scriptum est in Epistola ad Hebraeos, cum dispensatio Novi Testamenti a dispensatione Veteris Testamenti s
Abbreviated transcription (Latin):
patres inquit audite. Ds̃ głie apparuit
abrahe pat̾ nr̃o: cũ eẽt in mesopotamia
in seipso ẽ cuiꝰqͣm oculis apparuisse morta¬
liũ: in ꝯseqñtib dicit. qd moysi angłs ap¬
paruerit. Fugit inquit moyses in u̾bo isto
ꝙ factus ẽ inquilinꝰ in t̾ra madian: uͥ genuit
filios duos. Et completis illic annis. xͣl.
in flãma ignis in rubo. Moyses aũ uidẽs
mirabat᷑ uisũ. Qui cũ accederet ꝯsiderare:
facta ẽ uox d̾ni dicens. Ego sũ d̾s patrũ tu¬
Tremefactus aũ moyses: ñ audebat oside¬
rare. Dixitq illi dns. Solue calciam̃ta pe¬
dũ tuorũ: q cet̾a. Hic certe ꝙ angłm ꝯd̾um

Expanded text:
te, inquit: Deus gloriae apparuit Abrahae patri nostro, cum esset in Mesopotamia in se ipso est, cujusquam oculis apparuisse mortalium, in consequentibus dicit, quod Moysi angelus apparuerit. Fugit, inquit, Moyses in verbo isto, et factus est inquilinus in terra Madian, ubi genuit filios duos. Et completis illic quadraginta in flamma ignis in rubo. Moyses autem videns, mirabatur visum. Qui cum accederet considerare, facta est vox Domini dicens: Ego sum Deus patrum tuTremefactus autem Moyses, non audebat considerare. Dixitque illi Dominus, Solve calceamentum pedum tuorum , etc. Hic certe et angelum
Abbreviated transcription (Latin):
ricatio & inobedientia iustã accepit m̾ce¬
dis retͥbutionẽ: qͦm nos esfugiemꝰ tantam
negligentes salutẽ: ꝙ qͣsi q̃reres quã sa¬
lutẽ⁊ ut ostenderet se de nouo testam̃to rã
enar raret᷑ ꝑ d̾nm ab hiis qui audierunt
in nos ꝯfirmata ẽ. otestante do signis ꝙ
ostentis. & uariis uirtutib⁊ ꝙ sp̃c sc̃i di
uisionib scd̃m suã uoluntatẽ. S ait ali¬
qͥs. Cur gͦ scͥptũ ẽ. dixit d̾ñs ad moysen. ꝙ
ñ potiꝰ dirit angłs ad moysen: Quia cũ uer¬
ba iudicis p̃co nunciat: ñ scribit᷑ in gestis.
ille p̃co dixit: s ille iudex. Sic etã loquen¬

Expanded text:
ricatio et inobedientia justam accepit mercedis retributionem; quomodo nos effugiemus, tantam negligentes salutem? Et quasi quaereres quam salutem, ut ostenderet se de Novo Testamento jam enarraretur per Dominum, ab iis qui audierunt, in nos confirmata est, contestante Deo signis et portentis, et variis viram voluntatem . 23. Sed, ait aliquis, cur ergo scriptum est, Dixit Dominus ad Moysen; et non potius, Dixit Angelus ad Moysen? Quia cum verba judicis praeco pronuntiat, non scribitur in gestis, Ille praeco dixit; sed, Ille judex: sic etiam loquen
Abbreviated transcription (Latin):
expectatio ẽ. Iam uͦ illud ex ligno qd ñ appate
qd fixũ occultat᷑ unde totũ illud exurgit.
ꝓfunditatẽ significat gratuite gr̃e: in quo
multoꝵ ingenia conterunt᷑. id inuestigare
conantia. ut ad extremum eis dicat᷑. O
ligentes gͥ ꝑegͥnationẽ nr̃am in hac uita
mͦ crucifigam᷑. extendentes manꝰ in latitu¬
dine bonoꝵ oꝑum & longanimitate uss
infinẽ ꝑ seuerantes: atq habentes cor sur¬
sum ubi xꝑc ẽ in dext̾a dĩ sedens: totũq
hoc ñ nobis. s illiꝰ miscdie tͥbuentes. cuiꝰ
ꝓfunda iudicia omnẽ scrutatorẽ fatigant
Hȩc ẽ enim ñ inanit̃ fabulosa. s utilit̾ ue¬
rax latitudo. longitudo. altitudo. ꝓfundũ

Expanded text:
exspectatio est. Jam vero illud ex ligno quod non apparet, exspectatio est. Jam vero illud ex ligno quod non apparet, quod fixum occultatur, unde totum illud exsurgit, profunditatem significat gratuitae gratiae: in quo multorum ingenia conteruntur id investigare conantia, ut ad extremum eis dicatur, O igitur peregrinationem nostram in hac uita mundo crucifigamur extendentes manus in latitudine bonorum operum et longanimitate usque in finem perseuerantes atque habentes cor sursum, ubi Christus est in dextera dei sedens, totumque hoc non nobis sed illius misericordiae tribuentes, cuius profunda iudicia omnem scrutatorem fatigant. haec est enim non inaniter fabulosa sed utiliter uerax la
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionẽ oꝑatur. In futuro aũ scło ꝑfecta ⁊
plena caritas sine ulla maloꝵ tolerantia ñ fi
de credit. qd ñ uidet. nec spe desiderat qd ñ te¬
net: s in ȩt̾nũ ueritatis incõmutabilẽ sp̃em
contẽplabit᷑: cuius sine fine qͥetũ opus erit
laudare qd amat: & amare qͦd laudat. De
hac consequent dicit. Scire aẽ suꝑeminentẽ
ostendit᷑. Q enĩ qͥauoluit mortuus ẽ: quomͦ
uoluit mortuus ẽ. Nonfrustragͥ tale genꝰ mor¬
tiselegit: nͥ ineo qͦq latitudinis huiꝰ ⁊ longi¬
tudinis. & altitudinis. & ꝓfunditatis ma¬
gister existeret. Nam latitudo est in eo lig.¬
no quod transuersũ desuꝑ figit᷑. hoc ad bo¬
na oꝑa ꝑtinet: quia tbi extendunt᷑ manꝰ. Lon¬
gitudo in eo qd̾ ab ipso ligno usq ad t̾rã consy¬
Altitudo ẽ in ealigni parte. quȩ ab illo quod
transu̾sũ figit᷑ sursũuersꝰ relinqͥt᷑. hoc ẽ ad
caput crucifixi: quia bene sꝑantium suꝑ na

Expanded text:
dilectionem operatur. in futuro autem saeculo perfecta et dilectionem operatur. in futuro autem saeculo perfecta et plena cade credit quod non uidet, nec spe desiderat quod non tenet, sed in aeternum ueritatis incommutabilem speciem contemplabitur, cuius sine fine quietum opus erit laudare quod amat et amare quod laudat. de hac consequenter dicit: scire etiam super-is ostenditur. Qui enim quia voluit mortuus est, quomodo voluit mortuus est. Non frustra igitur tale genus mortis elegit, nisi ut in eo quoque latitudinis hujus, et longtudinis, et altitudinis, et profunditatis magister existeret. Nam latitudo est in eo ligno quod transversum desuper figitur: hoc ad bona opera pertinet, quia ibi extenduntur manus. Longitudo in eo quod ab ipso ligno usque ad terram conspAltitudo est in ea ligni parte, quae ab illo quod transversum figitur, sursum versus relinquitur, hoc est ad caput crucifixi; quia bene sperantium superna
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xꝑi: idest ñ cõmoda pͥuata sectantes. s in
cõmune ubi salus om̃iũ ẽ. consulentes. Nam
de ipso pane quo tales saturant᷑. quodã loco
apłs dicit. Unus panis: unum corpꝰ multi sumꝰ.
Qͥd gͣ cõprebendere: Quȩ sit inqͥt latitudo sic̃t
iam dixi inboniꝰoꝑib: quib beniuolentia ex¬
tendit᷑ usq ad diligendos inimicos. Et lon¬
gitudo: ut longanimitate ꝓ hac latitudine
molestiȩ tolerent᷑. Et altitudo: ut ꝓhis et̾nũ
qd̾ insuꝑnis ẽ p̃miũ. non uanũ aliqͥd tẽꝑale
sꝑet᷑. Lt ꝓfundũ: unde gratuita grã d̃ĩ scdm
secretũ ⁊ abditũ uoluntatis eius existit. Ibi
enĩ radicati: ibi fundati sumꝰ. Radicati ppt̃
agͥculturã. fundati ꝓpt̃ edificationẽ. Quȩ qm̃
ñ est ab homine: dicit alio loco idem apłs.
Dĩ agͥcultura estis: dĩ edificatio estis. Hoc to¬
tum agit᷑. cũ in hac nr̃a ꝑegͥnatione. fides ꝑ

Expanded text:
Iesu Christi, id est non commoda priuata sectantes, sed in Iesu Christi, id est non commoda priuata sectantes, sed in commune, ubi salus omnium est, consulentes. nam de ipso pane, quo tales saturantur, quodam loco apostolus dicit: unus panis, unum corpus multi sumus. quid ergo comprehendere? quae sit, inquit, latitudo, sicut iam dixi, in bonis operibus, quibus beniuolentia porrigitur usque ad diligendos inimicos, et longitudo, ut longanimitate pro hac latitudine molestiae tolerentur, et altitudo, ut pro his aeternum quod in supernis est praemium, non uanum aliquid temporale speretur. et profundum, unde gratuita gratia dei secundum secretum et abditum uoluntatis eius existit. ibi enim radicati, ibi fundati sumus, radicati propter agriculturam, fundati propter aedificationem; quae quoniam non est ab homine, dicit alio loco idem apostolus: Dei agricultura, dei aedificatio estis. hoc totum agitur, cum in hac nostra peregrinatione fides per