comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dĩ : Tale ẽ quippe qđ canit᷑. in medio ubũ
meoꝵ cõmorabit᷑. Si non fuerut fractȩ mãniȩ
tuȩ. in medio earũ habitabit sermo diuinꝰ.
Decebat in carmine nuptiali mãmas potiꝰ ap¬
pellari ꝗͣ pectꝰ. Et ꝑspicuũ ẽ cur ad expo¬
sitionẽ eiꝰ que dicit in medio ub̃ũ meors cõ¬
mȩ tuȩ in metlio uberũ tuors cõmorabit᷑ sermo
diuinꝰ. Unde dixi. si non fuerint fractȩ mamiȩ
to fractȩ sunt mãmȩ tuȩ. Castarũ ub̃a non
frangunt᷑. sed meretricũ uba laxis pellib ir
nałi rubore tumentia. suscipiunt sermonẽ
sponsi. & dicunt in methio uberũ meor cõmo¬
rabit᷑. Hotrus eypri fr̃uelis m̃s mͥ. Inici¬
um est sermonis in uerbo. & intium cypri
id .ẽ. floritionis in germine. Unde ait.
digni sunt. Aliis uua uaria ẽ. huic soli
quȩ & iugra ẽ & formosa in floris decore
se p̃bet. Hotrus cypri fratruelis m̃s michi
Lon simplicit̾ ait botrus cypri fratruelis mñs.

Expanded text:
nem Dei? Tale est quippe quod canitur: In medio uberum meorum commorabitur. Si non fuerint fractae mammae tuae, in medio earum habitabit sermo divinus. Decebat in carmine nuptiali mammas potius appellari quam pectus. Et perspicuum est, cur ad expositionem ejus quae dicit: In medio uberum meorum commae tuae, in medio uberum tuorum commorabitur sermo divinus. Unde dixi, si non fuerint fractae mammae to fractae sunt mammae tuae . Castarum ubera non franguntur: sed meretricum ubera laxis pellibus irginali robore  Al. rubore tumentia. Suscipiunt sermonem sponsi, et dicunt: In medio uberum meorum commorabitur. Botrus Cypri fratruelis meus mihi. Initium est sermonis in verbo, et initium Cypri, id est, floritionis in germine, unde ait: digni sunt. Aliis uva varia est: huic soli quae nigra est et formosa, in floris decore se praebet. Botrus Cypri fratruelis meus mihi. Non simpliciter ait, Botrus Cypri fratruelis meus:
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq saluator qr hominẽ dignatꝰ ẽ assume¬
re. & uenit ad t̾ras. multiq tẽ circa iorda¬
nen peccatores erant. idcirco sp̃s sc̃s non in
turturẽ uertit᷑. s columba fit. Int̾ nos ꝓpt̾
hominũ multitudinẽ. auis mansuetior con¬
uersat᷑. Iurt᷑ aut̃ uidet uerbi grã moysen

Expanded text:
 Salvator, quia hominem est dignatus assumere, et venit ad terras, multique tunc circa Jordanem peccatores erant: idcirco Spiritus Sanctus non in turturem vertitur, sed columba fit. Inter nos, propter hominum multitudinem, avis mansuetior conversatur. Turtur autem videtur, verbi gratia, Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s animę motiones
uniuersitatis conditor
bonũ. sed ꝓ usu nr̃o fit
sepe ut res quȩ bonȩ
sunt ꝑ natura. dũ male
hnis abutimͣ. nos ad pec
int. Unꝰ de animȩ motib amor
est. quo bene utim᷑ ad amandũ. si sapientiã
amem̾ & ueritatẽ. Quando uͦ amor nr̃ in
cantari. & disce motũ animȩ tuȩ. & natura¬
lis amoris incendiũ ad meliora transferre.
sccłm illud. Ama illã & seruabit te. circũda
illã. & exaltabit te. Uiri diligite uxores ur̃as.
ait apłs. Sed non stetit in eo qđ dixerat.
uiri diligite uxores ur̃as uerũ sciens eẽ dile¬
ctionẽ uiroꝵ in ꝓprus quoq uxorib uiho¬

Expanded text:
s animae motiones, universitatis conditor bonum; sed pro usu nostro fit saepe, ut res quae bonae sunt per naturam, dum male his abutimur, nos ad pecnt. Unus de animae motibus amor est, quo bene utimur ad amandum, si sapientiam amemus, et veritatem. Quando vero amor noster in cantari, et disce motum animae tuae et naturalis amoris incendium ad meliora transferre, secundum illud: Ama illam, et servabit te: circumda illam, et exaltabit te . Viri, diligite uxores vestras, ait apostolus ; sed non stetit in eo quod dixerat: Viri, diligite uxores vestras: verum sciens esse dilectionem virorum propriis quoque uxorib
Abbreviated transcription (Latin):
dentiũ in montes ⁊ deserta. & ibi accipien¬
tiũ sermones cdi. Uox gͦ turturis audita ẽ
in terra nr̃a. ficus ꝓptiulit grossos suos.
Aficu dinoserte parabolã. Cũ ram̾ eiꝰ tener fa¬
ctꝰ fuerit. & folia miserit. scitote qr uxta
ẽ ȩstas. Uult nob̾ dĩ eloquiũ nuntiare. pꝰ.
hyemẽ pꝰ ꝓcellas. animarũ ꝓpinquasse mes¬
sẽ & ait. Ficus ꝓduxit grossos suos. uite
florescunt. dederunt odorẽ suũ. rũpu¬

Expanded text:
eserta, et ibi accipientium sermones Dei. Vox ergo turturis audita est in terra nostra. Ficus produxit grossos suos. A ficu cognoscite parabolam. Cum ramus ejus tener factus fuerit, et folia miserit, scitote quia juxta est aestas. Vult nobis Dei eloquium nuntiare, post hyemem, post procellas, animarum appropinquasse messem, et ait: Ficus produxit grossos suos, vites florescunt, dederunt odorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ut carñe. Et eriit inquit duo in carne
ñ ut carnẽ & sanguin̾ẽ. s ut sꝑm. Iui emĩ
actheret dõ unꝰ sꝑ̃s ẽ. Igit᷑ ordinata ẽ cari¬
tas in ꝑfectis. Ut aut̃ p̾ost dm̃ &ĩa int̾
nos ordo ponat᷑. primũ mandatũ ẽ ut
diligamꝰ parentes. scđm ut filios. t̾tium
ut domesticos nros. Si aut̃ filiꝰ malus ẽ.
& domesticus bonꝰ. domesticꝰ in caritate
filu collocet᷑. & ita fiet. ut scõꝵs or dinata
cilectionẽ ꝓpriũ aliqͥd apposuit. & dedit
intelligentiã orclinis his qui possunt serͥptu auh
dicẽntẽ. ordinate in me caritatẽ. Diligeᷤᷤ
dñm dm̃ tuũ ex toto corde tuo. & ex tot᷑a¬

Expanded text:
ut carnem. Et erunt, inquit, duo in carne ut carnem. Et erunt, inquit, duo in carne carnem et sanguinem, sed ut spiritum. Qui enim adhaeret Deo, unus spiritus est. Igitur ordinata est charitas in perfectis. Ut autem post Deum etiam inter nos ordo ponatur, primum mandatum est, ut diligamus parentes: secundum, ut filios: tertium, ut domesticos nostros. Si autem filius malus est, et domesticus bonus: domesticus in charitate filii collocetur. Et ita fiet, ut sanctorum ordinata dilectionem proprium aliquid apposuit, et dedit intelligentiam ordinis his qui possunt audire Scripturam dicentem: Ordinate in me charitatem. Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qđ dictũ ẽ ordinare in me caritatẽ
aliqua exempla replicare. Wlt te sermo
diunꝰ diligere patrẽ. filiũ. filiã. uult te
sermo diuinꝰ diligere xꝑm. nec dicit tͥ
ne diligas liberos. ue parentib caritate
iungarĩs. Sed quid tibi dicit: Ne mordi¬
natã habeas caritatẽ. ne primũ patrẽ
aut matrẽ. deinde me diligas. ne filii &
filiȩ plus qu̾a mei caritatẽ tenearis. Q
amat patrẽ aut matrẽ suꝑ me. ñ est me
dignꝰ. Qui amat filiũ aut filiã suꝑ me.
non ẽ me dignꝰ. Recole conscientiã tuã¬
qualẽ circa sermonẽ dĩ & iħm habeas
caritatẽ. statunq de prehendes magis te
filiũ & filiam diligere q̃ uerbũ. magis te
parentes amare quã xꝑm. Quis pũtas
ita ꝓfecit e nob. ut p̃cipuã & primã int̾
om̃s sermones cuĩ habeat caritatẽ. qui in
sedo loco libos ponat: Iuxta hunc mo¬
dũ. ama uxorẽ tuã. Nullus quippe ali¬
quando carnẽ suã odio habuit. sed amat

Expanded text:
hoc quod dictum est, ordinate in me charitatem, hoc quod dictum est, ordinate in me charitatem, aliqua exempla replicare. Te vult divinus sermo diligere patrem, filium, filiam; vult te sermo divinus diligere Christum. Nec dicit tibi, ne diligas liberos, ne parentibus charitate jungaris. Sed quid dicit? Ne inordinatam habeas charitatem, ne primum patrem, aut matrem, deinde me diligas: ne filii et filiae plus quam mei charitate tenearis. Qui amat patrem aut matrem super me, non est me dignus: qui amat filium aut filiam super me, non est me dignus . Recole conscientiam tuaqualem circa sermonem Dei et Jesu habeas charitatem: statim deprehendes magis te filium et filiam diligere, quam Verbum: magis te parentes amare, quam Christum. Quis, putas, ita proficit ex nobis, ut praecipuam et primam inter omnes sermones Dei habeat charitatem, qui in secundo loco liberos ponat? Juxta hunc modum, 525 ama uxorem tuam. Nullus quippe aliquando suam carnem odio habuit, sed amat
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce sto ante ostium & pulso. Si quis michi
aꝑuerit ingrediar ad eũ. & cenabo cũ eo
& ipse mecũ. Introducite me.U nẽ eadẽ diẽ¬
sermo diuinꝰ. Ecce xp̃c loquit᷑. introducite
me. Uob quoq eathe cuminis loquit᷑. introdu
cite me. Introducite me ñ simplicit̾ in doniũ.
s in domũ uini. Impleat᷑ uino leticiȩ. uino
sp̃s scĩ anima ur̃a. & sic introducite in do¬
nũ urãm sponsũ. uerbũ. sapientiã. ueritatẽ.
Potest aut̃ & ad eos dici qͥ noniũ ꝑfecti st̃
introducite me ii domũ uini Ordinate
in me caritatẽ. Elegant̾ locutus ẽ. ordina¬
te. Purimoꝵ quippẽ. inordinata ẽ caritas.
đ in primo loco diligere debent. diligunt
in scdo. Qd in scdo diligunt in primo. Et
qđ oportebat amare in quarto. aniant in¬
tertio. Et rursũ tertium in quarto. & est
in plerisq caritatis ordo ꝑuersus. Sc̃oꝵs uͦ
caritas. or dinata ẽ. Uolo ad intelligendũ

Expanded text:
Ecce sto ante ostium, et pulso. Si quis mihi Ecce sto ante ostium, et pulso. Si quis mihi aperuerit, ingrediar ad eum, et coenabo cum eo, et ipse mecum. Introducite me. Et nunc eadem disermo divinus: Ecce Christus loquitur, introducite me. Vobis quoque catechumenis loquitur, introducite me, non simpliciter in domum, sed in domum vini. Impleatur vino laetitiae, vino Spiritus Sancti anima vestra. Et sic introducite in domum vestram sponsum, Verbum, Sapientiam, Veritatem. Potest autem et ad eos dici, qui nondum perfecti sunt: Introducite me in domum vini. Ordinate in me charitatem. Eleganter locutus est, ordinate. Plurimorum quippe inordinata est charitas: quod in primo loco debent diligere, diligunt in secundo: quod in secundo, diligunt in primo: et quod oportet amare quarto, amant tertio: et rursus tertium in quarto, et est in plerisque charitatis ordo perversus. Sanctorum vero charitas ordinata est. Volo ad intelligendum
Abbreviated transcription (Latin):
diũ. Non solũ aut̃ in maria ab emibra eiꝰ nati¬
uitas cepit. sed & inte si dignat᷑ fuerit nascit᷑
sermo dĩ. Fac gͥ ut possis caꝑe umbrã eiꝰ.
Et cum umbra fueris dignꝰ effectꝰ. ueniat ad
te ut ita dicã corpꝰ eiꝰ ex quo umbra nascit᷑.
Nam in modico fidelis. & in maiorib erit fidelis.
In umbra eiꝰ concupiui. & sedi. Uides qr ñ semꝑ
in umbra stetit. s inde ad meliora transierit
dic̃s. Et fructꝰ eiꝰ dulcis in gutture meo.
Ego inquit desidaui in umbra eiꝰ requiescere.
S postqͣ sua me ꝓtexit umbra. & iã fructib
stetit sponsus. & ab sponsa susceptꝰ ẽ. in me¬
dio quippe uberũ illiꝰ requieuit. Feimȩ iu
uenculȩ non sunt istimodi ut sponsũ hospi¬
tem habe mereant᷑. multitudini foris in pa¬
rabolis loquit᷑. Qũã uereor. ne multȩ ado¬
lescentulȩ forte nos simꝰ. Introducite me in
domũ uini. Cur tamdiu foris maneo:

Expanded text:
dium. Non solum autem in Maria ab umbra ejus natidium. Non solum autem in Maria ab umbra ejus nativitas coepit, sed et in te, si dignus fueris, nascitur sermo Dei. Fac, igitur, ut possis capere umbram ejus, et cum umbra fueris dignus effectus, veniat ad te, ut ita dicam, corpus ejus, ex quo umbra nascitur. Nam, qui in modico fidelis est, et in majoribus erit fidelis . In umbra ejus concupivi, et sedi. Vides, quia non semper in umbra stetit, sed inde ad meliora transierit, dicens: Et fructus ejus dulcis in gutture meo. Ego, inquit, desideravi in umbra ejus requiescere; sed postquam me sua protexit umbra, etiam fructu ilstetit sponsus, et ab sponsa susceptus est: In medio quippe uberum illius requievit. 524 Proximae juvenculae non sunt istiusmodi, ut sponsum hospitem habere mereantur. Multitudini foris in parabolis loquitur. Quam vereor ne multae adolescentulae forte nos simus. Introducite me in domum vini. Cur tam diu foris maneo?
Abbreviated transcription (Latin):
saltus ẽ om̃e qđ dixeris. & infructuosa st̃
omĩa. Quȩ enĩ possunt dici ad eũ cõpara¬
ta fructifera : Etiam ligna quȩ uidebanͣs
fructib incuruari. ad collationẽ aduentꝰ
eiꝰ infructuosa monstrata sunt. Idõ ut ma¬
lum in lignis siluȩ. ita fratruclis m̃s in me¬
dio filioꝵs. In umbra eiꝰ concupiui ⁊ sedi.
Quã pulerhe non ait in umibra illiꝰ concupis¬
co. s in umbra eiꝰ concupiui. & ñ sedeo. sed
sedi. Si quidẽ in pͥncipio ñ possumꝰ cũ eo
ꝓpriũ conferre sermonẽ. uerũ in pͥncipio
ut ita dicã quadã maiestatis e i umbra ꝑ¬
fruim᷑. Vnde & in ꝓpħis legit᷑. Spiritus
transinigram᷑. Sedentib enĩ in regione & um¬
bra mortis. lux orta ẽ eis. Et trauseamꝰ ab
umbra mortis. ad umbrã uitȩ. Semꝑ istiꝰmodi
sunt ꝓfectus. ut in exordio desideret qͥspiã
saltẽ in uirtutũ uinbra consistere. Ego puto

Expanded text:
saltus est omne quod dixeris: et infructuosa sunt saltus est omne quod dixeris: et infructuosa sunt omnia. Quae enim possunt dici ad eum comparata fructifera? Etiam ligna quae videbantur fructibus incurvari, ad collationem adventus ejus infructuosa monstrata sunt. Ideo, ut malum in lignis silvae, ita fratruelis meus in medio filiorum. In umbra ejus concupivi, et sedi. Quam pulchre, non ait, in umbra illius concupisco, sed in umbra ejus concupivi: et non sedeo, sed sedi. Siquidem in principio non possumus cum eo proprium conferre sermonem: verum in principio, ut ita dicam, quadam majestatis illius umbra perfruimur. Unde et in Prophetis legitur: Spiritus transmigramus. Sedentibus enim in regione et umbra mortis, lux orta est eis . Et transimus ab umbra mortis ad umbram vitae. Semper istiusmodi sunt profectus, ut in exordio desideret quispiam saltem in virtutum umbra consistere. Ego puto
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ de semet ipso. Deinde sponsã laudanꝰ
ait. Et lilium in medio spinarũ. sic ꝓ¬
xima mea in medio filiarũ. Sic̃ lilium
spinis ñ potest comparari. inter quas
semꝑ exorit᷑. eodẽ modo ꝓxima mea
suꝑ om̃s filias. lilium ẽ in medio spinarũ.
sta audiens sponsa uicẽ reddit sponso. &
sentiens & ĩa illiꝰ suauitatẽ. in uocẽ laudan¬
tis erumpit. Ungentoꝵ quippe odor li¬
cet suauit̾ spiret᷑. & sensũ odore demul¬
ceat. ñ tam̃ eiꝰmodi ẽ. ut suaue sit ad e
poris sit & odoris. idest ut fauces dulcore
delectet. & sꝑm mulceat odoratu. Lale ẽ
malũ & istiꝰmodi ẽ uaturȩ. ut in se utraꝙ
possideat. Idcirco uolens ñ solũ bene olen¬
tium sermones. s & dulcorẽ eiꝰ sponsa
laudare ait. Ut malũ in lignis siluę.
ita fratruelis m̃s in medio filiors. Om̃ia
ligna. om̃s arbores ad cõparationẽ sermo¬
nis dĩ siluȩ inferaces existimant᷑. Ad xꝑni

Expanded text:
quidem de semetipso. Deinde sponsam laudans, quidem de semetipso. Deinde sponsam laudans, ait: Ut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum. Sicut lilium non potest spinis comparari, inter quas semper exoritur: eodem modo proxima mea super omnes filias, lilium est in medio spinarum. Ista audiens sponsa, vicem reddit sponso, et sentiens illius etiam suavitatem, in vocem laudantis erumpit. Unguentorum quippe odor, licet suaviter spiret, et sensum odore demulceat: non tamen ejusmodi est, ut suave sit ad edporis sit et odoris, id est, ut fauces dulcore delectet, et spiritum mulceat odoratu. Tale est malum, istiusmodi est naturae, ut in se utraque possideat. Idcirco volens non solum benevolentiam sermonis, sed et dulcorem ejus sponsa laudare, ait: 523 Ut malum in lignis silvae: ita fratruelis meus in medio filiorum . Omnia ligna, omnes arbores ad comparationem sermonis Dei, silvae inferaces existimantur. Ad Christum
Abbreviated transcription (Latin):
te. neq luna ꝑ noctẽ. T rabes domuũ
nr̃arũ cedrinȩ. Multitudinis uerba st̃
Uident᷑ autẽ mͥ uiri hoc dicere. qui cũ
sponso sunt. de quib suꝑiꝰ sermo p̃fat̾ ẽ.
domꝰ cedrinis trabib intextas. & ey pressi¬
nis c̃tingnatas. Si quidẽ ꝓ stipe ascendit
cypressus & ꝓ comza ascendit mẏrtus.
cedrũ imputribilẽ. & cypressũ odoris op¬
tuni dep̾hendens. labora & tu ita con¬
tingnare domũ tuã. ut de te qͦq possit
dici. Trabes domuũ nr̃arũ cedri. & con¬
tignationes nr̃e cypressi. Posthȩc sponsꝰ
loquit᷑ Ego flos campi. & liliũ con¬
ualliũ. ꝓpter me qui in ualle erã des¬
cendit inuallẽ. & in uallẽ ueniens fit
liliũ. P ligno uitȩ qđ plantatũ ẽ in pa¬
radẏso dĩ. totius campi id ẽ. totiꝰ mundi
& uniuersȩ terrȩ flos factꝰ. ẽ. Quid enĩ
sie potest ẽẽ flos mundi. ut uocabulũ xꝑi:
Ungentũ effusũ nom̃ eiꝰ. Alit̾ id ipsum dr̃.
ego flos campi. & liliũ conualliũ. Et hec

Expanded text:
. Trabes domorum nostrarum cedri. Multitudinis verba sunt. Videntur autem mihi viri haec dicere, qui cum sponso sunt, de quibus superius sermo praefatus est, domos cedrinis trabibus intextas, et cypressis contignatas. Siquidem pro stybe ascendit cypressus, et pro conyza ascendit myrtus. cedrum imputribilem, et cypressum odoris optimi deprehendens, labora et tu ita contignare domum tuam, ut de te quoque possit dici: Trabes domuum nostrarum cedri, et contignationes nostrae cypressi. Post haec sponsus loquitur. Ego flos campi, et lilium convallium. Propter me qui in valle eram, descendit in vallem, et in vallem veniens, fit lilium. Pro ligno vitae, quod plantatum est in paradiso Dei, totius campi, id est, totius mundi et universae terrae flos factus est. Quid enim sic potest esse flos mundi, ut vocabulum Christi? Unguentum effusum nomen ejus. Aliter: Ab ipso dicitur: Ego flos campi, et lilium convallium. Et haec
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ad preparent᷑ aduentũ. si tam̃ uenire uolue¬
rit. & suũ illis prebe colloquiũ. Adhuc gͥ
loquente ea aduenit sponsus. quẽ digito de¬
monstrat & dic̃. Eece hic uenit saliens suꝑ
montes. Intellige sponse aninã beatã. atꝙ
ꝑfectã. quȩ citiꝰ uideat. citiꝰ sermonis contẽ¬
plet᷑ aduentũ. quȩ sibi sapientiã. sibi inuenis¬
se sentiat caritatẽ. & dicat ñ uidentib.
Ecce hic uenit. Orate. ut & ego possĩ dicere.
ecce hic uenit. Si enĩ potuero dĩ disserere
Quo: Non utiq ubi uallis. non ubi humilia loca.
Quo uenit: Saliens suꝑ montes. tͣnsiliens suꝑ
colles. Si fueris mons. salit inte sermo dĩ.
Si ñ ualueris eẽ mons. s fueris collis scđs a
monte. transiliet suꝑ te. Qũa uͦ pulerha &
conuenientia reb uocabula. Salit suꝑ monteᷤ
quia maiores sunt. transiliet suꝑ colles quia
minores sunt. Non transilit suꝑ montes. ñ salit
suꝑ colles. Ecce hic uenit saliens suꝑ montes.

Expanded text:
i praeparentur adventum: si tamen venire voluerit, et suum illis praebere colloquium. Adhuc igitur loquente ea, venit sponsus, quem digito monstrat, et dicit: Ecce hic venit saliens super montes. Intellige sponsam , animam beatam atque perfectam, quae citius videat, citius sermonis contempletur adventum, quae sibi sapientiam, sibi venisse sentiat charitatem, et dicat non videntibus: Ecce hic venit. Orate ut et ego possim 528 dicere: Ecce hic venit. Si enim potuero Dei disserere Quo? Non utique ubi vallis, non ubi humilia loca. Quo venit? Saliens super montes, transiliens super colles. Si fueris mons, salit in te sermo Dei. Si non valueris esse mons, sed fueris collis secundus a monte, transiliet super te. Quam vero pulchra et convenientia rebus vocabula. Salit super montes, quia majores sunt: transilit super colles, quia minores sunt. Non transilit super montes, non salit super colles. Ecce hic venit saliens super montes,
Abbreviated transcription (Latin):
cendisse. s hodieq descende. ⁊ ẽẽ p̃sentẽ.
consũmationẽ scłi. oculi tui columbȩ st̃.
Ecce tu spetiosa ꝓxima tͣuaͣ ecce spetiosa.
oculi tui columbȩ. Has de se sponsa audi¬
ens laudes sponso uicẽ in laudib tͥbuit.
ñ quo ei qđ ñ habet suo p̃conio largiat᷑.
s intelligens decorẽ eiꝰ atq c̃spiciens ait.
sus cũ sponsa requiescat. & ni fallor corpꝰ
humanũ ẽ. Si quidẽ ille in eugłio paraly¬
ticus qui iacebat in lecto. & abire in domũ
suã sublato grabatto uoce iussus ẽ salua¬
toris. anteꝗͣ sanaret᷑ suꝑ debile menbrors
suors corpꝰ iacebat. qđ postea dĩ uirtute
solidatũ ẽ. Sic gͦ intelligo tolle grabattũ
ctulis imꝑaret. & consurgentẽ ab egro¬
tollenꝰ inquiens grabattũ tuũ. uade in
domũ tuã. Et tu gͥ a saluatore sanat᷑. tolle
tolle grabattũ tuũ. & uade in domũ tuã.
Et cũ ad te cũ sponsa uenerit sponsus. &

Expanded text:
cendisse: sed hodieque descendere, et esse praesentem; cendisse: sed hodieque descendere, et esse praesentem; mationem saeculi : oculi tui columbae sunt: Ecce speciosa; proxima mea, ecce speciosa: oculi tui columbae. Has de se sponsa audiens laudes, sponso vicem in laudibus tribuit: non quo ei quod non habet, suo praeconio largiatur: sed intelligens decorem ejus, atque conspiciens, ait: sus cum sponsa requiescat, et ni fallor, corpus humanum est. Siquidem ille in Evangelio paralyticus qui jacebat in lecto: et abire in domum suam, sublato grabato, voce jussus est Salvatoris, antequam sanaretur , super debile membrorum suorum corpus jacebat, quod postea Dei virtute solidatum est. Sic ergo intelligo: Tolle grabatum ctulis imperaret, et consurgentem ab aegroTolle, inquiens, grabatum tuum, et vade in domum tuam. Et tu igitur a Salvatore sanatus, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam, ut cum ad te sponsam venerit sponsus, 522 et
Abbreviated transcription (Latin):
quis uͦ oculos non habet columbȩ. domũ fr̃is
suimngredit᷑ infelix. ñ seruans illud qđ in ꝓ¬
uerbus ẽ p̃ceptũ. In domũ aut̃ fr̃is tui. ne
habet columbȩ. uidet recta. & miscłiam
ꝓmeret᷑. Uidens quippe recta. miscđiam.
consequet᷑. Porro quis uidet recta. nisi qui
casto conspectu. & puris intuet᷑ oculis:
Noli gͥ mͥ de his tantũ carnis oculis intellige¬
re quȩ dicta sunt. licet & de his intellȩxis¬
se ñ inutile sit. s ingrediens ad interiora
coedis tui. & alios oculos mente ꝑquirenꝰ.
qͥ a dĩ mandato illuminant᷑. mandatum
quippe dĩ lucidũ illuminans oculos. illud
enutere. labora. contende. ut sce̾ intelligas
uniuersa quȩ dicta sunt. & similia sꝑui
qui in spetie descendit columbȩ audias.
quia oculi tui columbe. Si intelligis legẽ
sꝑualit̾. oculi tui columbe sunt. Si intelli¬
gis eugłm ut se uult intelligi eugłm. & p̃.¬
dicari. uidens iħc omẽm languorẽ & in¬
firmitatẽ. ñ solũ eo tempore quo carnali¬

Expanded text:
et, domum fratris sui ingreditur infelix, non servans illud, quod in Proverbiis est praeceptum: In domum fratris tui ne  columbae, videt recta, et misericordiam promeretur. Videns quippe recta, misericordiam consequetur. Porro quis videt recta, nisi qui 521 casto conspectu et puris intuetur oculis? Noli igitur mihi de his tantum carnis oculis intelligere, quae dicta sunt, licet et de his intellexisse non inutile sit: sed ingrediens ad interiora cordis tui, et alios oculos mente perquirens, qui et a Dei mandato illuminantur: Mandatum quippe Dei illuminans oculos: illud enitere, labora, contende, ut sancte intelligas universa, quae dicta sunt, et similia a spiritu: qui in specie descendit columbae, audias; quia oculi tui columbae. Si intelligis Legem spiritualiter; oculi tui columbae sunt. Si intelligis Evangelium; ut se vult intelligi Evangelium et praedicari: vides Jesum, omnem languorem et infirmitatem, non solum eo tempore quo carnali
Abbreviated transcription (Latin):
ralit̾ nc̃ nom̃ anatoth assumit᷑. totũ autẽ
udaicũ in eo sacram̃tũ est. Int̾p̃tat᷑ quippe
in illo poplõ fuit. sic̃ regnũ eiꝰ. & factum est
de regno id qͦd nouimꝰ p̃dictum. auferetur
obedientia quert̃ animam ñ hierenue. neq
enĩ hoc hystoria ulla cõmemorat. qr uiri ana¬
toth quesierint animã eiꝰ. Habemꝰ regnorũ
libros. menunit ibi scriptura hieremiȩ. ni¬
chil tale c̃seribit᷑. Habemꝰ paralyponienon.¬
& ipsũ qđ nc̃ int̾p̃tamur uolum̃ ꝓpħȩ¬

Expanded text:
raliter nunc nomen Anatoth assumitur. Totum autem judaicum in eo sacramentum est. Interpretatur quippe in illo populo fuit, sicut regnum ejus, et factum est de regno, id quod novimus praedictum: « Auferetuobedientia, quaerunt animam non Jeremiae, neque enim historia ulla hoc commemorat, quia viri Anatoth quaesierunt animam ejus. Habemus Regnorum libros; meminit ibi Scriptura Jeremiae, nihil tale conscribitur. Habemus Paralipomena et ipsum quod nunc interpretamur volum
Abbreviated transcription (Latin):
magis nobis ñ parc&. si non fecerimꝰ legem euis.
si sermonem euangłu neglexerimus. Nursum
dicit. ite c̃gregate bestĩas. & tradite eam ad di
lacerandum. S nos confidamꝰ ĩ dnõ. & in orati¬
one dicamꝰ. ne tradas bestiis auimã c̃ficentem tͥ.
Agamꝰ penitentiã suꝑ peccatis nr̃is: c̃fiteamur de¬
licta que fecimꝰ. et bestus ñ trademur. quin po¬
tius angłi uenient. qͥ nos insinu suo gestantes de
trenis locis ad cȩlestia transferant. et de p̃senti
scło in ꝑpetuam collocent et̃nitatẽ in xp̃o ihũ:

Expanded text:
magis nobis non parcet? Si non fecerimus legem ejus, magis nobis non parcet? Si non fecerimus legem ejus, si sermonem Evangelii neglexerimus, rursum dicet: Ite, congregaten oratione dicamus: Ne tradas bestiis animam confitentem tibi . Agamus poenitentiam super peccatis nostris, confiteamur delicta quae fecimus, et bestiis non trademur: quin potius angeli venient, qui nos in sinu suo gestantes, de terrenis locis ad coelestia transferant, et de praesenti saeculo in perpetuam collocent aeternitatem, in Christo Jesu,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rã erat hereditas eiꝰ. quã sibi elegerat in posses¬
sionem. quȩ pars eius fuerat. effecta est adũsũ
eũ. & facta est hereditas eius idest uidei quasi
leo in silua. Nec mirandũ est si cam atroci belue
sint. anathematizantes dnm ih̃m et blaspheman¬
tes illũ. & insidiantes credentib nomen eius.
est hẏene hereditas mea mͥ : De sua hereditate p̃¬
nuntiat. qͦd spelunca hẏene fucura sit: bestiȩ rabi¬
dȩ. efferate. mortuoꝵ cadauerib uiuentis. quae
semꝑ sepulchris & ossib mortuoꝵ incubat. Nũqͥd
spelunca ẽ hẏene hereditas mea mͥ. aut spelunca
in circuitu eiꝰ : Qm̃ tales sunt: impero uob̃ angli
ut eatis et congregetis bestias. & tradatis eos ad di¬
lacerandũ.I te congregate om̃s bestias agri. &¬
ueniant ut manducent eam. U enerunt bestiae
agri. deuorauerunt popłm iudeorum. Uide exe¬
sa corda om̃iũ a fortitudinib contrarus. Si illis
ds̃ ñ peꝑcit. s ait ite congregate bestias. qͣnto

Expanded text:
possessionem, quae pars ejus fuerat, efferata est adversus eum, et facta est haereditas ejus, id est, Judaei quasi leo in silva. Nec mirandum est si tam  Al. tunc tsilva, anathematizantes Dominum Jesum, et blasphemantes illum, et insidiantes credentibus  Al. credeest hyaenae haereditas mea mihi ? De sua haereditate praenuntiat, quod spelunca hyaenae futura sit, bestiae rabidae et ferocis, mortuorum cadaveribus viventis, quae semper sepulcris et ossibus incubat. Numquid spelunca hyaenae haereditas mea mihi, aut spelunca in circuitu ejus? Quoniam tales sunt, impero vobis, angeli, ut eatis, et congregetis bestias, et tradatis eos ad dilacerandum. Ite, congregate omnes bestias agri, veniant, et manducent eos. Venerunt bestiae agri, devoraverunt populum Judaeorum. Vide exesa corda omnium a fortitudinibus contrariis. Si illis Deus non pepercit, sed ait: Ite, congregate bestias, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ angłs qͥ suꝑ aquã c̃stitutꝰ ẽ : neq enĩ aliter
possum t̾rã iugentẽ exponere. seu lȩtantem. nec
sensus recipit ut insensibile corpus sentire credamꝰ.
nͥ ut intelligamꝰ om̃ib reb angłos presidere.
tam t̾rȩ et aquȩ quã aeri et igni. idẽ pͥncipalib
elementis. & hoc ordine ꝑueniri ad omĩa anima¬
lia. ad ouĩe germen. ad ipsa quoq astra cȩlestia. alius
ita om̃s hii angłi cũ quib u̾samur in t̾ra gaudent
cat᷑ nomine quo uocat᷑ id qͦd ꝑ manꝰ factũ est.
sic et nc̃ t̃ra appellat᷑ is angelus qui p̃positꝰ est
terrȩ. Nec hoc tantũ accipias in terra et aqua.
quod angłi eiꝰ uocabulo nuncupat᷑. uixta illud
quod in alio loco dr̃. Niderunt te aque ds̃. uide

Expanded text:
est, angelus qui super aquam constitutus est. Neque enim aliter possum lugentem terram exponere, seu laetantem: nec sensus recipit, ut insensibile corpus sentire credamus: nisi ut intelligamus, omnibus rebus angelos praesidere, tam terrae et aquae, quam aeri et igni, id est, principari elementis, et hoc ordine pervenire ad omnia animalia, ad omne germen, ad ipsa quoque astra coelestia. Alius ita omnes ii angeli, cum quibus versamur in terra, gaudentcatus nomine, quo vocatur id quo manufactum est: sic et nunc terra appellatur is angelus qui praepositus est terrae. Nec hoc tantum accipias in terra; et aquae etiam Angelus ejus vocabulo nuncupatur, juxta illud quod in alio loco dicitur: Viderunt te aquae
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui spreuert conteninentes: Queramꝰ an
bonus sit ds̃. qͥ legẽ ꝓpħasq largitus ẽ. Uiden¬
tes uiã impioꝵ ꝓsperari. & nichil eos ab eo
ꝓ merito sustinere. abundauerunt enĩ om̃s
qui spreuert̃ contemnentes. hi qͥ adũsũ con¬
ditorẽ rabidis faucib latrant. qͥ eũ blasphe¬
mis sermonib criminant᷑. abundauerunt.
plantati st̃. & radicem miserunt. ꝓcreauert̃
filios. & fecert̃ fructũ. Qutos fructꝰ marci¬
onfecit. ꝓcreaus filios infidelitatis. qͣntos
basilides. quantos ualentinꝰ : De his quippe
et fecerunt fructũ. Prope esto ori eoꝵ. et
Quid faciã ut hoc exponam Cormenta
scĩficationẽ uocat eoꝵ qͥ torquent᷑. Scĩfica
quippe ait eosin die interfectionis eoꝵ.
idest ꝑ hoc qͦd int̾ficis eos scifica eos. Quẽ eium
diligit᷑ dñs corripit. flagellat aut̃ ominẽ filiũ
quẽ recipit. Quousq lugebit t̃ra. & fenũ om̃e
agri arescit a malitia habitantiũ in t̾ra. ¶ uasi

Expanded text:
entes . Quaeramus 818 an bonus sit Deus, qui Legem prophetasque largitus est, videntes viam impiorum prosperari, et nihil eos ab eo pro merito sustinere. Abundaverunt enim omnes qui spreverunt contemnentes, ii qui adversum conditorem rabidis faucibus latrant, qui eum blasphemis sermonibus criminantur: Abundaverunt, plantati sunt, et radicem miserunt; procreaverunt filios et fecerunt fructus. Quantos fructus Marcion fecit procreans filios infidelitatis? quantos Basilides? quantos Valentinus? De his quippe et fecerunt fructum: prope es tu ori eorum, et Quid faciam ut hoc exponam? Tormenta sanctificationem vocat eorum qui torquentur. Sanctifica quippe eos, ait, in die interfectionis eorum, id est, per hoc, quod interficis eos, sanctifica eos. Quem enim diligit Dominus corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . Quousque lugebit terra, et fenum omne agri arescet a malitia habitantium in terra? Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ctam. amarã aquã ẽẽ. Cũ aũ uenerit lignumi
ihũ xp̃i. & sermo saluatoris mei descenderit in
eam: tẽ dulcorat᷑ & fit suauissimi saporis in¬
tellecta parit̾ et lecta lex moysi. Dicentes gͥ
uenite inmittamꝰ lignũ in panẽ eiꝰ. etiã hoc
addunt. & conteramꝰ eũ de t̾ra uiuentium.

Expanded text:
ctam, amaram aquam esse. Cum autem venerit lignum ctam, amaram aquam esse. Cum autem venerit lignum Jesu Christi, et sermo Salvatoris mei descenderit in eam, tunc dulcoratur, et fit suavissimi saporis, intellecta pariter et lecta lex Moysi. Dicentes igitur: Venite, mittamus lignum in panem ejus, etiam hoc addunt, et conteramus eum 816 a terra viventiu
Abbreviated transcription (Latin):
dalũ ponere in doc trina eiꝰ : crucifigentes eum
dixerunt. Uenite immittamꝰ lignũ in panẽ eiꝰ.
Cũ enĩ uerbo ihũ & discipline eiꝰ coniungit᷑ ma¬
gistri crucifixio: in panẽ lignũ mittit᷑. Et illi
quidẽ insidiantes dicunt. uenite inmittamus
lignũ in panẽ eiꝰ. ego uͦ adiirabile quiddã infe¬
ram. Lignũ missum in panẽ eiꝰ: panẽ fecit me¬
liorem. Exemplũ accipe de lege moysi. Lignũ
Sic lignũ passionis ihũ xꝑi missũ in doctrinã
eius. fecit panẽ illiꝰ dulciorẽ. Ante enĩ quã
immitteretur lignũ in panẽ eius. qͣndo tantũ¬
modo panis erat. & ñ erat lignũ. in uniũsam
terrã non exierat sonus eiꝰ : postea uͦ quã assũp¬
sit fortitudinẽ ꝑ lignum. tẽ in uniũsũ orbẽ
passionis eiꝰ disseminatꝰ ẽ sermo. in euiꝰ figura
& aqua in ueteri testam̃to ad cactũ ligni dul¬
cis effecta ẽ. Ego quippe aio: legem ñ intelle¬

Expanded text:
dalum ponere doctrinae ejus, crucifigentes eum dalum ponere doctrinae ejus, crucifigentes eum dixerunt: Venite, mittamus lignum in panem ejus . Cum enim verbo Jesu et disciplinae ejus conjungitur magistri crucifixio, in panem lignum mittitur. Et illi quidem insidiantes dicant: Venite, mittamus lignum in panem ejus. Ego vero admirabile quiddam inferam. Lignum missum in panem ejus, panem fecit meliorem. Exemplum accipe de lege Moysi. Sicut lsic lignum passionis Christi missum in doctrinam ejus, fecit panem illius dulciorem. Ante enim quam immitteretur lignum in panem ejus, quando tantummodo panis erat, et non erat lignum, in universam terram non exierat sonus ejus: postea vero quam assumpsit fortitudinem per lignum, tunc in universum orbem passionis ejus disseminatus est sermo. In cujus figura et aqua in Veteri Testamento ad tactum ligni dulcis effecta est. Ego quippe aio, Legem non intelle
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt ut agnꝰ innocens ductꝰ sum ad unmolau¬
dũ. ⁊ nesciebã. nec addidit qͥd ñ cognouerit.
Non enĩ dix̃. ñ cognoui mala ñ cognoui bona. non
cognoui peccatũ siue iustitiã: uerũ simplicit̾ ñ
cognoui. Tibi gͥ dereliquit. ut queras quid nesci¬
erit. Lege apł̃m. Qui eũ peccatũ ñ cognouisset.
ꝓ nob̾ peccatũ. Peccatum quipƿe nosse. peccare
est : iustitiã nosse iuste est agere: ex quo manifestũ ẽ
eũ qui iustitiã p̃dic&. & ñ agat iuste. nescire iustiti¬
am. Adũsum me cogitauerunt consiliũ dicentes.
Uenite immittamꝰ lignũ in pane eiꝰ. Crucifixũ ẽẽ a
uideis dum nulli dubiũ ẽ: & hoc cũ tota libtate
p̃dicamus. Quomͦ uͦ aptabimꝰ ei qͦd dr̃. adũsũ me
cogitauerunt consiliũ dicentes. hoc qͦd infertur.
uenite mittamꝰ lignũ in panẽ eiꝰ : Niiȩ difficul¬
tatis est. Panis ihũ quo nutrimur. sermo eiꝰ inter¬
pretatur. Quia gͥ docente eo uoluert᷑ quidã scan¬

Expanded text:
ad immolandum, et nesciebam . Nec addit quae non cognoverit. Non enim dixit: Non cognovi mala, non cognovi bona, non cognovi peccatum, sive injustitiam; 815 verum simpliciter, non cognovi. Tibi igitur dereliquit, ut quaeras, quod nescierit. Lege Apostolum: Qui cum peccatum non cognovisset, pro nobis peccatum fecit . Peccatum quippe nosse, peccare est: ut justitiam nosse, juste est agere. Ex quo manifestum est, eum qui justitiam praedicat, et non agit juste, nescire justitiam. Adversum me cogitaveruntmittamus lignum in panem ejus. Crucifixum esse a Judaeis Dominum, nulli dubium est: et cum hoc tota libertate praedicamus, quomodo aptabimus ei, quod dicitur: Adversum me cogitaverunt consilium dicentes: hoc quod inferunt: Venite, mittamus lignum in panem ejus, nimiae difficultatis est. Panis Jesu quo nutrimur, sermo ejus interpretatur. Quia igitur docente eo, voluerunt quidam scan
Abbreviated transcription (Latin):
frumenti facta est.
septuplũ et multo amplius
restituens quã fuerat seminatũ. Fingamꝰ
enĩ paulisꝑ ñ fuisse eũ crucifixũ: neq post
mortem ad inferos descendisse. Sequitur ut
ex eo. Attende diligent̃ eloquia diuina. quid
in se uelint intelligi. Granũ frum̃ti si ñ ca¬
Mors ihũ: istos oñs frͥuctifle aut. Si aut̃ mors
tantas attulit fruges. resurrectio. cuiꝰ futura
est ub̃tatis: Dne uirtutũ iudicans iusta. ꝓ¬
bans renes et corda. uideã quȩ ex te est uin¬
dictã de eis. P rophetice orat. ut uideat
uindictã de eis apud patrẽ. Circũdata est
quippe ab exercitu hierusalem. & appropin¬
quauit subũsio eiꝰ. & id qđ dictũ ad eam
fuerat. ecce dimittet᷑ uobis domus ur̃a de¬
serta. cõpletum ẽ. Uideam gͦ quȩ ex te est
uindictã de eis. qr ad te reuelaui iustificati

Expanded text:
frumenti facta est, septuplum et multo amplius restituens quam fuerat seminatum. Fingamus enim paulisper non fuisse eum crucifixum, neque post mortem ad inferos descendisse: sequitur ut untur ex eo. Attende diligenter eloquia divina, quid in se velint intelligi. Granum frumenti si non caMors Jesu istos omnes fructificavit. Si autem mors tantas attulit fruges, resurrectio cujus futura est ubertatis? Domine virtutum, judicans justa, probans renes, et corda, videam quae ex te est, vindictam de eis . Prophetice orat, ut videat vindictam de eis apud Patrem; circumdata est quippe ab exercitu Jerusalem, et appropinquavit subversio ejus, et id quod dictum ad eam fuerat: Ecce dimittetur vobis domus vestra deserta , completum est. Videam ergo quae ex te est, vindictam de eis; quia ad te
Abbreviated transcription (Latin):
i dĩ eloquia sunt in lege et ꝓpħis.
euangłiis et apłis. oportet discipu¬
lũ dĩ diuinoꝵ sermonũ magistrũ
dĩ asscribere. Qui enĩ docet
hominẽ scientiã: sed̾m psalmistã
ds̃ est. Saluator qͦq ꝑhibce
cestimoniũ. nullũ debere suꝑ
t̃ras magistrũ nuncupari di¬
cens. Et uos nolite uocare magistrũ suꝑ terram.
unꝰ quippe ẽ ur magister. pat̃ qͥ ẽ in celis. Pat̃
doceat. Cur hȩc diximꝰ : Uidelic& qr ꝓpħa
scire possũ. nͥ cu mͥ reuelaueris. Sin aut̃ demon¬
strante te potuero nosse qͦd nescio: tc̃ uidebo
cogitationes singuloꝵ. & cognoscã quid unꝰquisq
gerat. et cuiꝰ sit uoluntatis. Hec ꝓph̃a. Deinde

Expanded text:
i Dei eloquia sunt in Lege et Prophetis, Evangeliis et Apostolis, oportet discipulum Dei divinorum sermonum magistrum Deum ascribere. Qui enim docet hominem scientiam , secundum Psalmistam, Deus est. Salvator quoque perhibet testimonium, nullum dterram magistrum nuncupari, dicens: « Et vos nolite vocare magistrum super terram, unus quippe est vester magister, Pater qui in coelis est . » Pater doceat, Cur haec diximus? videlicet et quiascire possum nisi ut tu mihi revelaveris: sin autem demonstrante te potuero nosse quod nescio, tunc videbo cogitationes singulorum, et cognoscat quid unusquisque gerat, et cujus sit voluntas. Hoc quod infe
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ gladio cadent. & filii eoꝵ et filiȩ morient᷑¬
in fame. Non hieremiȩ tẽporib in gladio succu¬
buert̃. s post aduentum dñi. Tunc et fames ue¬
nit in eos : ñ fames panis neq sitis aquȩ. s fameᷤᷤ
audiendi sermonẽ dni. lã quippe apud eos ultͣ
uocis. cessantis in eis. S quid loqͣr de ꝓpħis
Neq magistri neq doctores in udea aliqui re¬
manserunt. Et lic& sint ĩnumerabiles qͥ sibi
sapientiã uendicent. ñ ẽ iã sermo dñi in eis.
Completũ ẽ illud uaticiniũ. Aufer&e dñs a iu¬
dea et ab ierusalem ualidũ et ualidã. uirtu
et admirabilem consiliatorem. et sapientẽ
architectũ. & intelligentẽ auditorem. lã
non est apud eos qui possit dicere. qͣsi sapiens
architectus fundamentũ posui. Migrauerunt
ab eis architecti. uenerunt ad eccłam. posue
ille popłs derelictꝰ est. Adducã quippe ait¬
mala suꝑ inhabitantes in anacoth: in anno
uisitationis eoꝵ. Iustꝰ es dũe. qr excusabo me

Expanded text:
i eorum, et filiae morientur fame . Non Jeremiae temporibus gladio occubuerunt, sed post adventum Domini: tunc et fames venit in eos, non fames panis, neque sitis aquae, sed fames audiendi sermonem Dei. Jam quippe apud eos ultrahetiae cessantis in eis. Sed quid loquar de Prophetis? Neque magistri, neque doctores in Judaea aliqui remanserunt: et licet sint innumerabiles, qui sibi sapientiam vendicent, non est jam sermo Dei in eis. Completum est enim illud vaticinium: Auferet Dominus a Judaea, et ab Jerusalem validum et validam, virtutet admirabilem consiliatorem, et sapientem architectum, et intelligentem auditorem . Jam non est apud eos qui possit dicere: Quasi sapiens architectus fundamentum posui . Migraverunt ab eis architecti, venerunt ad Ecclesiam, posuerille populus derelictus est: Adducam quippe mala super inhabitantes Anathoth, in anno visita
Abbreviated transcription (Latin):
mũ meã. dissipaui hereditatẽ meã. dedi dilec¬
tã animã meam in manꝰ inimicoꝵ eus. Uide
mͥ eũ qͥ informa dĩ consistebat in cęlis. uide
domũ eiꝰ. thronos & excelsas quasq uirtutes.
Si aut̃ uis aliquid sublimiꝰ intelligere ꝓpt̾ hoc
qͦd ait. ego in patre et pater in me: uide domũ
eiꝰ patrem dm̃. reliquit patrẽ suũ. & nlatrem
suam celestẽ hierłem: uenitq in hunc t̃renum
locũ. et ait. Reliqui domũ meã. dissipaui here¬
ditatẽ meã. Illa erat hereditas eiꝰ. possessiones
angelicȩ. & scãrũ ordo iurtutũ. Dedi dilectã
animã meã. in manꝰ inimicoꝵ ineoꝵ. Tradidit

Expanded text:
i haereditatem meam . Dedi dilectam animam meam, in manus inimicorum ejus . Vide mihi eum qui in forma Dei consistebat in coelis. Vide domum ejus, Thronos, et excelsas quasque Virtutes. Si autem vis aliquid sublimius intelligere propter hoc quod ait: Ego in Patre, et Pater in me: vide domum ejus Patrem Deum. Relinquit patrem suum, et matrem suam coelestem Jerusalem, venitque in hunc terrenum locum, et ait: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam. Illa erat haereditas ejus, possessiones Angelicae, et sanctarum ordo virtutum. Dedi dilectam animam meam in manus inimicorum meorum. Tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
scõ apud dm̃ ꝑscoꝵ clamor auditur. Et quid
post hoc : Iubetur moyses uirga ꝑcutere
mare. ut ingredienti populo dĩ dehiscat
& cedat. ac uoluntati diuine elementoꝵ
famulent᷑ obsequia. & aque que timebant᷑
dextra leuaq famulis dĩ uiurus effecta.
ñ solum ꝑniciem nesciant. s & munimen exhi¬
in semet ipsa rep̃ssa curuatur. Soliditatẽ rece¬
pit liquor. & solum maris arescit in puluerẽ.
Bonitatẽ dĩ ereatoris intelliges. si uoluntati eius
obtemꝑes. si legem eiꝰ sequaris. ipse tibi etiam¬
elem̃ta contra sui naturã seruire compellit. Audi

Expanded text:
orum clamor auditur. Et quid post hoc? Jubetur Moyses virga percutere mare, ut ingredienti populo Dei dehiscat et cedat, ac voluntati divinae elementorum famulentur obsequia, et aquae quae timebantur, dextra laevaque famulis Dei murus effectae, non solum perniciem nesciant, sed et munimen exhiin semetipsam repressa curvatur, soliditatem recipit liquor, et solum maris arescit in pulverem. Bonitatem Dei creatoris intellige, si voluntati ejus obtemperes; si legem ejus sequaris, ipsa tibi elementa etiam contra sui naturam servire compellit. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fuit usq ad unũ. Si enim fuisset: nũquã
utiq dereliquisset eos ds̃. S & nos cuneamꝰ.
ne forte simile aliquid inueniat᷑ in nob̃. Cimeo
enĩ illã sententiã. in qua dñs & saluator nr̃ qui
cuncta p̃noscit quasi dubitans dicit. Putas

Expanded text:
non fuit usque ad unum. Si enim fuisset, nunquam non fuit usque ad unum. Si enim fuisset, nunquam utique dereliquisset eos Dominus. Sed et nos timeamus, ne forte simile aliquid inveniatur in nobis. Timeo enim illam sententiam, in qua Dominus et Salvator noster, qui cuncta praenosc
Abbreviated transcription (Latin):
in cor nr̃m. cõmonens nos & docens conuerti
ad ueniam. satisfacere ꝓ delictis. supplicare ꝓ
culpis. cessabit c̃tinuo ab iracundia. in digna¬
ron int̾cedencib ꝓ nob̃. & ꝓ uniũso populo
supplicantib. Si uͦ aliqͣndo oriat᷑ indignatio
dĩ. & ueniat ꝓ peccatis seua correptio. induren¬
tur autẽ corda nr̃a ne conũtamur ad dm̃
ne ue humiliem᷑ in conspectu eiꝰ. ut in confessi¬
one supplicationũ motꝰ eius et iractindiã miti¬
gemꝰ. s e cont᷑ dicamꝰ non est cura dõ de
olim. nec ad notitiam eiꝰ ista ꝑueniunt. si talia
cogitemꝰ in cordib nr̃is. & hȩc de ore nr̃o ꝑce¬
dant certũ est ñ eẽ nob̃ moysen & aaron
legis scientiã. & fructꝰ penitentie. ꝑ quos im¬
minentis interitũ exitu possimus euadere.
Hoc puto accidisse illi ppło etiã qui fuit ante
nos. qͣndo om̃s declinauert̃. simul inutiles
factist̃. & ñ fuit qui facerde bonitatem.

Expanded text:
in cor nostrum, commonens nos et docens converti in cor nostrum, commonens nos et docens converti ad poenitentiam, satisfacere pro delictis, supplicare pro culpis, cessabit continuo iracundia, indignaron intercedentibus pro nobis, et universo populo supplicantibus. Si vero aliquando oriatur indignatio Dei et veniat pro peccatis saeva correptio, non indurentur pectu ejus, ut in confessione supplicantium motus ejus et iracundiam mitigemus, sed contra dicamus, Non est cura Deo de olim, nec ad notitiam ejus ista perveniunt: si talia cogitemus in cordibus nostris, et haec de ore nostro procedant, certum est non esse in nobis Moysen et Aaron, legis scientiam, et fructus poenitentiae, per quos interitum imminentis exitii possimus evadere. Hoc puto accidisse etiam populo illi, qui fuit ante nos, quando omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt, et non fuit qui faceret bonitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicula afalsis fr̃ib  Que quancomagis abun¬
dant. tanto ampliꝰ his qui patient̃ tulerunt
conferunt głam dĩ. Et locutꝰ est dñs
ad moysen &ꝵ a aron dicens. Discedite de me¬
dio sẏnagoge huiꝰ. & interimã eos in semel.
Et cetiderunt in faciem suam. In sodomis
quidem qͣndo minimũ. decẽ requirebantur.
ꝑ quos uix si forte saluari possent hi qui habi
tabant pentapoli sodomoꝵ. nc̃ autẽ etiã
duo si cam̃ uiueniant᷑ tales qualis moyses
& aaron sufficere possunt. ut gens israheli¬
tarũ tota saluetur. Quid gͦ dicinꝰ amplius
eẽ in his duob : Que tanta uirtꝰ : Qͦd meritũ.
qͦ sexcenta milia et eo ampliꝰ lib̃ent᷑ ab ĩteritu
uastatoris. Ego arbitror qͦd in moyse lex sig¬
nificet᷑ quȩ doc& homines scientiã & amorẽ
dĩ. in aaron supplicandi dõ & obsecrandi ei
forma consistat. Si gͦ accidat aliquando in
ultionis ꝓcedat a dnõ. redeat autẽ lex dĩ

Expanded text:
pericula a falsis fratribus ? Quae quanto magis abunpericula a falsis fratribus ? Quae quanto magis abundant, tanto amplius, qui patienter tulerint, conferunt gloriam Dei. Et locutus est Dominus ad Moysen et Aaron dicens: Discedite de medio synagogae hujus, et interimam illos de semel; et ceciderunt in faciem suam. In Sodomis quidem quando minimum decem requirebantur, per quos vix si forte salvari possent hi, qui hatabant Pentapolim Sodomorum, nunc autem et jam duo si tamen inveniantur tales, qualis fuit Moyses et Aaron sufficere possunt, ut gens Israelitarum tota salvetur. Quid ergo dicemus amplius esse in his duobus, quae tanta virtus, quod meritum, quo sexcenta millia et eo amplius liberentur ab interitu vastatoris? Ego arbitror, quod in Moyse lex significetur, quae docet homines scientiam et amorem Dei. In Aaron supplicandi Deum et obsecrandi eum forma consistit. Si ergo accidat aliquando indultionis procedat a Deo, redeat autem lex Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ad tab̃naculũ cestimonii. lilud uͦ obtexit nubes.
legimus antea quia obtexerit nubes cab̃aculi.
moysen & aaron: nͥ nc̃ cũ insurrexerit in cos
ppłs. & lapidare eos uoluit. Discamꝰ ex hoc
quanta sit utilitas in ꝑsecutionib xꝑianis. quantũ
grẽ conferat᷑. quomodo ꝓpugnator eis fiat os
citatur. Et cunc pacem habemꝰ apud dm̃. eum
ab hominib ꝓpt̃ iustitiã bella ꝑpetimur. Ui
enim abundauerit peccatũ. suꝑ abundabit grã.
Ridoꝑuit gͦ nubes cabnacalũ: & irrunit synago¬
ga suꝑ moyꝰsen & aaron: & apparuit gl̃a dñ
Quãuis magnꝰ sit uitȩ merito moyses & aaron.
quãuis animi iurtutib polleant. apparere
cam̃ eis gła cĩ ñ potuisset. nͥ in ꝑsecutionib.
in tͥbulationib. in ꝑiculis. atq in ipsa pene
iam morte positis. Et cu gͦ non putes. tibi
dormienti & ocioso apparere posse głam dñi.
tionib. in necessitatib. in carcerib fuisse.¬
cula maris. ꝑicula fluminũ. ꝑicula lagonũ.

Expanded text:
it nubes legimus antea quia obtexerit nubes tabernaculuMoysen et Aaron, nisi nunc cum insurrexerit in eos populus, et lapidare eos voluit. Discamus ex hoc quanta sit utilitas in persecutionibus Christianis, quantum gratiae conferatur, quomodo propugnator eis fiat Deucitatur. Et tunc pacem habemus apud Deum, cum ab hominibus propter justitiam bella perpetimur. Ubi enim abundaverit peccatum, superabundanubes tabernaculum, et irruit synagoga super Moysen et Aaron, et apparuit gloria Domini. Quamvis magni sint vitae merito Moyses et Aaron, quamvis animi virtutibus polleant, apparere tamen eis gloria Dei non potuisset nisi in persecutionibus, in tribulationibus, in periculis atque in ipsa morte jam positis. Et tu ergo non putes tibi dormienti et otioso, apparere posse gloriam Domini. tionibus, in necessitatibus, in carceribus fuisscula maris, pericula fluminum, pericula latronum,
Abbreviated transcription (Latin):
tristabit᷑ suꝑ te: aut quis reu̾tet᷑ rogare quȩ in
pacẽ st̃ tibi : Ad utrãq aut̃ int̾p̃tationẽ hoc
qͦd seqͥt᷑ conuenit. tuadũsata es me dic̃ dñs.
retro ambulasti . Quia adu̾sata es filiũ dĩ. et ꝑ
hoc etiã adõ patre recessisti. retro ambulasti
Quid aut̃ necesse ẽ manifesta replicare: Hierłm
idõ retro ambulat. Fuit qͥppe tempꝰ quando
ñ ambulauert̃ retro. nc̃ uͦ ambulant. & conũsi
st̃ corde in egyptũ. ut retro ãbulent. Qͥd aut̃
sit retro ambulare. siue extendi in pͥora. consi¬
dera. Iustꝰ eoꝵ quȩ retro st̃ obliuiscens. in pͥora
extendit᷑. peccator posterioꝵ meniinit. pͥora
ñ appetens. Qͥ aut̃ posterioꝵ meminit. p̃uarica¬
tur legẽ ihũ dicentis. ne conu̾tat᷑ retrorsum col¬
lere uestim̃tũ suũ. & iobediens ẽ dicto eius.
mem̃tote uxoris lothi sontemnit imꝑiũ salua

Expanded text:
tetur rogare ea quae in pacem sunt tibi? Ad reliquam autem interpretationem, quod sequitur convenit: Tu aversata es me, dicit Dominus, retro ambulabis . Quia aversata es Filium Dei, et per hoc etiam a Deo Patre recessisti, retro ambulabis. Quid autem necesse est manifesta replicare? Jerusal Christum, ideo retro ambulat. Fuit quippe tempus quando non ambulaverunt retro: nunc vero ambulant, et conversi sunt corde in Aegyptum, ut retrosit retro ambulare, sive extendi in priora, considera. Justus eorum quae retro sunt obliviscens, in priora extenditur: peccator posteriorum meminit, priora non appetens. Qui autem posteriorum meminit praevaricatur in legem Jesu dicentis: « Ne convertatur retrorsum tollere vestimentum suum, » inobediens est dicto ejus. Mementote uxoris Lot: conte