comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xit. Nequaquam. sed
uocabitur iohannes.
ohannes autem interpre¬
tatur dñi gr̃a: siue in
quo est gr̃a. Quo nomi¬
ne et totam euangelice
dispensationis gratiam.
quam predicabat. et ip¬
sum specialiter dñm sig¬
nat: ꝑ quem ẽadem gra¬
tia mundo donata est.

Expanded text:
Nequaquam, sed vocabitur Joannes. Joannes interpretatur Domini gratia, sive In quo est gratia. Quo nomine et totam evangelicae dispensationis gratiam quam praedicat, et ipsum specialiter Dominum signat, per quem eadem gratia mundo donata est.
Abbreviated transcription (Latin):
auxilium: ut firmitas
que per xp̃m petro tri¬
buitur: per petrũ aplis
conferatur. Cum itaq
dilectissimi tantum no¬
bis presidium uideamꝰ
diuinitus insticutum:
rationabilit̃ & iuste in
ducis nr̃i meritis ac dig¬
nitate letamur:gratias
agentes sempiterno regi.
dentiam dedit ei. quem
totius eccłie principem ac
presulem fecit.Siquid
etiam nostristemporib
recte per nos agitur. rec¬
deq disponitur illius
oꝑib. illius est guber¬
naculis deputandũ:. cui
dictum est. Et tucon¬
uersus confirma fr̃s tu¬
Os: ce cui post resurrec¬
tionem suam dñs ad tri¬
nam terni amoris ꝓfes¬
sionem. ter dixit. p̾asce

Expanded text:
auxilium, ut firmitas quae per Christum Petro tribuitur, per Petrum apostolis conferatur. Cum itaque, dilectissimi, tantum nobis praesidium videamus divinitus institutum, rationabiliter et juste in ducis nostri meritis ac dignitate laetamur, gratias agentes sempiterno regi Rtentiam dedit ei, quem totius Ecclesiae principem ac praesulem fecit. Si quid etiam nostris temporibus recte per nos agitur, recteque discernitur, illius operibus, illius gubernaculis deputandum, cui dictum est: Et tu conversus confirma fratres tuos , et cui post resurrectionem suam Dominus ad trinam terni amoris professionem ter dixit: Pasce
Abbreviated transcription (Latin):
licis legantur esse uen¬
turi. Nichil quippe sini¬
strum uita illa. nichil
habet felicitas illa repro¬
bum: nichil pax sempi¬
terna recipit caducum.

Expanded text:
icis legantur esse statuendi. Nil quippe sinistrum vita illa, nil habet felicitas aeterna reprobum, nil pax sempiterna recipit caducum.
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Ac ꝑ hoc et manentẽ
in se habere xp̃m. et ma¬
nere in xp̃o: discipulis ꝓ¬
Nam preciso palmite po¬
test de uiua racdice alius
pullulare: qui autẽ pre¬
cisus est: sine radice non

Expanded text:
eis. Ac per hoc et manentem in se habere Christum, et manere in Christo, discipulis pNam praeciso palmite, potest de viva radice alius pullulare. Qui autem praecisus est, sine radice non
Abbreviated transcription (Latin):
implesse: atq octaua die
ep̃c ordinatus est. cum sũ¬
ma gratia. et leticia cunc¬
torum. Igitur post annoᷤ
quatuor ordinationis sue.
ad urbem romam hoc ẽ
ad ꝓprium solum ꝑrexit.

Expanded text:
implesse, atque octava die episcopus ordinatus est summa cum gratia et laetitia cunctorum. Igitur post annos aliquot ordinationis suae ad urbem Romam, hoc est, ad proprium solum perrexit
Abbreviated transcription (Latin):
audientis infuderit. Et
mater eius efficitur: siꝑ
eius uocem. amor dñi in
ꝓximi mente generatur.

Expanded text:
audientis infuderit, et mater ejus efficitur, si per ejus vocem amor Domini in proximi mente generatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quia sicut corpus satia¬
tur de pane. ita de la¬
crimis reficitur anima:
qm̃ exinde sꝑat remis¬
sionem peccatorũ se ha

Expanded text:
quia sicut corpus satiatur de pane, ita de lacrimis reficitur anima, quoniam exinde sperat remissionem peccatorum ha
Abbreviated transcription (Latin):
ter feras: Dc̃s hermesdix̃.¬
Ego prefecturã ñ ꝑdidi:
s mutaui. Nam dlignitas
t̾rena aterris collit᷑ ac mu¬
tatur: dignitas uero cele¬
stis: eterna sublimitate
subsistit. Dicit ei quiri¬
nus. Miror te prudentẽ
urũ. ad tantã stulticiã
deuenisse: ut credas de ex¬
tra uitã istã aliquid ha¬
biturũ: postqm cineres
humani corꝑis. ita ad ni¬
chilũ redigent᷑: ut nec
ipsa ossa subsistant. Her
mes dixit. Et ego ante hoᷤ
annos deridebã: et istã car.¬

Expanded text:
ter feras? Sanctus Hermes ait: Praefecturam non perdidi, sed mutavi. Nam dignitas terrena a terris tollitur, ac mutatur; dignitas vero coelestis aeterna sublimitate subsistit. Dicit ei Quirinus: Miror te prudentem virum ad tantam stultitiam devenisse, ut credas extra istam vitam te aliquid habiturum, postquam cineres humani corporis ita ad nihilum redigantur ut nec ossa ipsa subsistant. Cui beatus Hermes Et ego ante hos annos illam deridebam, et istam carn
Abbreviated transcription (Latin):
sus socrum suam: & ini¬
mici hominis: domesti¬
ci eius. Hic locus prope
isdem uerbis. in michea
ꝓpheta scribitur. Et notai

Expanded text:
sus socrum suam; et inimici hominis, domestici ejus. Hic locus prope eisdem verbis in Michaea propheta scribitur . Et nota
Abbreviated transcription (Latin):
cum nouitates. dicere pre¬
sumat. aut sacras regu¬
las contra hoc miscołie do¬
mini exemplũ constitu¬
isse. aut beatum remigi¬
um diuina preceptionẽ
in hoc contra sacras re¬
gulas ele genebaldo egis¬
se: aut ipsum genebasdũ
contra regularem consti¬
tutionẽ post lapsum in
gradu mansisse: satisfa¬
ciat illi consona catho¬
licorum patrum senten

Expanded text:
cum novitates dicere presumat, aut sacras regulas contra hoc misericordiae Domini exemplum constituisse, aut beatum Remigium divina preceptione in hoc opere contra sacras regulas de Genebaudo egisse, aut ipsum Genebaudum contra regularem constitutionem post lapsum in gradu mansisse, satisfaciat illi consona catholicorum patrum senten
Abbreviated transcription (Latin):
uinculis. est absolutus ꝑ
angłmn. Habemus gene¬
baldum ep̃m. cui suerat
ligandi & soluendi in ce¬
lo & in terra.collata po¬
testas. ab herodis capite
diabolico peccati iuncu¬
lis alligatum: & ob id de¬
creto beati remigii ꝓprio
iudicio. ne iudicaretur ã
dño. custodie mancipatũ:
ubi qm̃ ei penitentia fuit
digna: extitit etiã fructu¬
osa. Audiuimus eum
angelica uoce. precib be¬
ati remigii. peccatoꝵ uin¬
culis absolutum: illiq pt᷑
penitentiã. quod ꝑ pecca¬
tum sibi clausum fecerat
celum aꝑtum: & quod in

Expanded text:
inculis est absolutus per angelum. Habemus Genebaudum episcopum, cui fuerat ligandi et solvendi in caelo et in terra collata potestas, ab Herodis capite diabolo peccati vinculis alligatum et ob id decreto beati Remigii proprio iuditio, ne iudicaretur a Domino, custodiae mancipatum; ubi quoniam ei penitentia fuit digna, extitit etiam fructuosa. Audivimus, eum angelica voce precibus beati Remigii peccatorum vinculis absolutum, illique post penitentiam, quod per peccatum sibi clausum fuerat, caelum apertum, et quod in
Abbreviated transcription (Latin):
oportere: siquidẽ ep̃m se
futurũ esse memorabat.
Loquebatur Illi¬
enim iam in illo sp̃s dñi:
qui illum ad sacerdotiũ
nutriebat. Illa uero ut
adolescentẽm et nescien¬
tem quid diceret: respu¬
ebat. Sed postquã edoc¬
tus liberalib disciplinis.
ex urbe egressus est: pro¬
fectusq in auditorium
prefecture pretorii. ita
splendide causas porauit:
uͣt eligeretur a uiro illu¬
stri et̃ probo. tunc prefec¬
to pretorii. ad consiliũ
tribuendum. Dost quod
consulatus suscepit insig¬
nia. ut regeret liguriã.
nitq mediolanũ. U

Expanded text:
oportere, siquidem episcopum se futurum esse memorabat; loquebatur enim in illo Spiritus Domini, qui illum ad sacerdotium nutriebat: illa vero ut adolescentem et nescientem quid diceret, respuebat. 5. Sed postquam edoctus liberalibus disciplinis, ex Urbe egressus est, professusque in auditorio praefecturae praetorii, ita splendide causas peroravit; ut eligeretur a viro illustri Probo, tunc praefecto praetorii, ad consilium tribuendum. Post haec consularitatis suscepit insignia, ut regeret Liguriam, nitque Mediolanum.
Abbreviated transcription (Latin):
ies ergo pro mertco.
locus pro gloria:
persecutor decretus est pro
uirtute. Et in quo tan¬
dem loco martyrium per¬
in urbe roma. que prin¬
cipatum et caput obti¬
net nationum. Scilicet
ut ubi caput superstitio¬
nis erat: illic caput qui¬
esceret sanctitatis. Et ubi
gentilium principes ha¬
bitabant: illic ecclesiaꝵ

Expanded text:
ies ergo pro merito, locus pro gloria, persecutor decretus est pro virtute. Et in quo tandem loco iidem martyrium pIn urbe Roma, quae principatum et caput obtinet nationum, scilicet ut ubi caput superstitionis erat, illic caput quiesceret sanctitatis, et ubi gentilium principes habitabant, illic ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
usq dum ego ad de re-¬
uertar. Et ꝑgens ad alte¬
ram frontem uasculi. que
erat secus parietem: fecit
crucem suꝑ idem uascu¬
lum. quod erat non mo¬
dice quantitatis: &e ge

Expanded text:
usque dum ego ad te revertar'. Et pergens ad alteram frontem vasculi, que erat secus parietem, fecit crucem super idem vasculum, quod erat non modice quantitatis, et ge
Abbreviated transcription (Latin):
ueo. clotarius filius euis.
patris in locum suscep¬
tus.francis regnaret.Et
cum egregie regimina¬
regni regeret: euenit ut
aliquis uir francus. no

Expanded text:
ueo, Chlothacharius, filius eius, patris in locum suffectus, Francis regnaret, et cum egregiae regni regimina regeret, euenit, ut aliqui uir e Francis no
Abbreviated transcription (Latin):
autem seruis suis pote¬
statem cuisq oꝑis: qͥa
fidelib suis concessa scĩ
sp̃s gratia: facultatẽ tri¬
di. lanitori quoq prece¬
pit uugilare: quia ordi¬
ni pastorum & rectorum
spiritaliũ: cõmisse sibi
eccłie curam. sollerti ob¬
seruantia iubet impen¬
dere.i.

Expanded text:
autem servis suis potestatem cujusque operis: quia fidelibus suis, concessa sancti Spiritus gratia, facultatem tridi. Janitori quoque praecepit ut vigilaret: quia ordini pastorum ac rectorum spiritalium, commissae sibi Ecclesiae curam solerti observantia jubet impendere.
Abbreviated transcription (Latin):
uod ne cui contrari¬
um iudeatur. quod
alia scriptura dicit. qͥd ẽ
quod in ꝓuerbium dici¬
tis. patres comederunt
uuam acerbam. ce den¬
des filiorũ obstupueruit:
uiuo ego dicit dominꝰ
si erit uob̃ ultra parãbo¬
la hec. in ꝓuerbium in
isrł: ut anima patris
ita & anima filii mea ẽ.
anima que peccauerit
ipsa morietur: dum si¬
milis sensus inuenitur:
auditoris animus. ut
discretionis uiam subti¬
liter requirat instruit᷑.
Peccatum quippe origi¬
nale a parentib traximꝰ.
& nisi ꝑ gram baptisma¬
tis soluatur: etiam pa¬
rentum peccata porta¬
mus: quia adhuc unũ
uidelicet cum illissumꝰ.
Redlit ergo iniquitatẽ

Expanded text:
uod ne cuilibet contrarium videatur, quod alia scriptura dicit: Quid est quod in proverbium dicitis: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt? Vivo ego, dicit Dominus, si erit vobis ultra parabola hec in proverbium in Israhel. Ut anima patris, ita et anima filii mea est; anima quae peccaverit, ipsa morietur, dum similis sensus invenitur, auditoris animus, ut discretionis viam subtiliter requirat, instruitur. Peccatum quippe originale a parentibus traximus, et nisi per gratiam baptismatis solvatur, etiam parentum peccata portamus, quia unum adhuc videlicet cum illis sumus. Reddit ergo iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
strueret lumen oculorum
De quorũ meritis atq uir¬
tutib que omnem loquen¬
di suꝑant facultatẽ: nicħ

Expanded text:
tuerit lumen oculorum. De quorum meritis atque virtutibus, quae omnem loquendi superant facultatem, ni
Abbreviated transcription (Latin):
leditur. Hoc sane inter
serpentes qui dente. et
scorpiones qui cauda no¬
cent. distare arbitror:qd
serpentes. aꝑte seuientes.
scorpiones elanculo insi

Expanded text:
editur. Hoc sane inter serpentes qui dente, et scorpiones qui cauda nocent, distare arbitror, quod serpentes aperte saevientes, scorpiones clanculo insi
Abbreviated transcription (Latin):
Ossunt quidem homines
sine hoc cibo. temporalẽ hane
uitã in praesenti sacculo habe¬
re: alernam uero uitam has¬
bere nequeunt i qua solis
sanctis carnem & sangui¬
nem xp̃i digne sumenti¬
bus promittitur. Deniq
ne putarent sibi in isto
cibo &e potu sic promitti
uitã acternã ut iam nec cor¬
pore morerẽtur: cum dixis:¬
set: Qui manducat meam
ait: Et ego resuscitabo eũ
in nouissimo die. Nam qui
digne carnẽ xp̃i comedit.
&e sanguinẽ eius bibit. mor¬
tuus corpore. habet interim
secundum spiritum uitam

Expanded text:
Possunt quidem homines sine hoc cibo temporalem hanc vitam in praesenti saeculo habere; aeternam vero vitam habere nequeunt, quae solis fidelibus carnem et sanguinem Christi digne sumentibne putarent sibi in isto cibo et potu sic promitti vitam aeternam ut jam nec corpore morerentur cum dixisset: « Qui manducat meam it: « Et ego ressuscitabo eum in novissimo die . » Nam qui digne carnem Christi comedit, et sanguinem ejus bibit, licet mortuus corpore, habet interim secundum spiritum vitam
Abbreviated transcription (Latin):
retulit longam solitu¬
dinis sitim et esuriem.
continuis hostiarũ sollemp¬
niis. Pilis cameloꝵ et
cinctui zone pellicee: auro
textas pontificũ postpofuit
stolas. Itquid enim fr̃s mei.
nisi ut is qui merito iusti¬
cie ꝑfectioris auctoritatẽ si¬
bi predicandi asciuierat. ip¬
pontificatus ostenderet. qͥa
indubius melioris pontiti¬
catus preco & precursor ex

Expanded text:
etulit longam solitudinis sitim et esuriem continuis hostiarum solemniis, pilis camelorum et cinctui zonae pelliceae, auro textas pontificum postposuit stolas. Ut quid enim haec, fratres mei, nisi ut is qui merito justitiae perfectioris auctoritatem sibi praedicandi asciverat, ippontificatus ostenderet quia non dubie melioris pontificatus praeco et praecursor ex
Abbreviated transcription (Latin):
cur reticeat consũmati¬
onis diem. manifestius
docet clicens. Ligilate
ergo: nescitis enim qͣndo
dominus domus ueniat:
sero. an media nocte.an
gallicantu.an mane:

Expanded text:
cur reticeat consummationis diem, manifestius docet, dicens: Vigilate ergo; nescitis enim quando Dominus veniat, sero, an media nocte, an galli can
Abbreviated transcription (Latin):
possessionem. apud re¬
gem obunuit. Idem au¬
tem recompensationis
gratia. sancto remigio
sparnacum uillam suã
in ꝓprietatem dare uolu
tionem pro intercessionis
sue beneficio reciꝑe no¬
luit. Sed qm̃ idem eulo¬
gius uerecundie confu¬
sione addictus. quia con¬
tra natales suos. uita do¬
nari ꝑ alterius indulgen¬
tiam meruit. in secusari
habitu stare non uoluit:
sanctus remigus ei dix¬
it. ut si ꝑfectus esse uellet
uenderet omnia sua &e
daret pauꝑib: et seque¬
retur xp̃m. Et sic de

Expanded text:
possessionem apud regem obtinuit. Isdem autem recompensationis gratia sancto Remigio Sparnacum villam suam in proprietatem dare voluilem pro intercessionis suae beneficio recipere noluit. Sed quoniam idem Eulogius verecundiae confusione addictus, quia contra natales suos vita donari per alterius mdulgentiam meruit, in saeculari habitu stare non voluit, sanctus Remigius ei dixit, ut, si perfectus esse vellet, venderet omnia sua et daret pauperibus et sequeretur Christum. Et sic de
Abbreviated transcription (Latin):
in spũ preuiderat: ꝓphedi¬
co more quasi iam factũ
narrabat. Uisitauit enĩ
nos. apparens in carne do¬
minus. quasi longuis a se
recedentes: quos in pecca¬
tis positos. querere. et iusti¬
ficare curauit. Uisitauit
quasi medicus egrodos. qui
ut inueteratũ suꝑbie nr̃e
langorem sanaret: nouũ
nob sue humilitatis exem¬
plum adhibuit. Fecit enĩ¬
redemptionem plebis sue:
qui nos uenundatos sub
peccato. & antiqui hostis
seruitio addictos: cdato sui
sanguinis precio. liberauit̃.
Unde bene nos hortatur
apłs dicens. Empti enim¬
estis precio magno: głifica¬
te & portate dm̃ incorpore

Expanded text:
itu praeviderat, prophetico more quasi jam factum esse narrabat. Visitavit enim nos apparens in carne Dominus, quasi longius a se recedentes, quos in peccatis positos quaerere et justificare curavit. Visitavit quasi medicus aegrotos, qui ut inveteratum superbiae nostrae languorem sanaret, novum nobis suae humilitatis exemplum adhibuit. Fecit redemptionem plebis suae, qui nos venundatos sub peccato, et antiqui hostis servitio addictos, dato sui sanguinis pretio liberavit. Unde benigne nos hortatur Apostolus, dicens: Empti estis pretio magno, glorificate et portate Deum in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
eq enim plus
quam duodecim u¬
dices illa interni consessus
curia non habebit:Sed
nimirum duodenario nu¬
mero quantitas uniuer¬
sitatis exprimitur: quia
quisquis stimulo diuini
amoris excitatus. hic pos¬
sessa reliquerit: illic ꝓcul
dubio culmen iudiciarie
potestatis obtinebit: ut si¬
dex ueniat. qui nunc con¬
sideratione iudicii. sese
stigat. Hinc est enĩ quod
de scẽ eccłie sponso. ꝑ salo¬
monem licitur. Nobilis
in portis uir eius:quando
sedebit cum senatorib ter¬
re. Hinc ysaias dicit. Do¬
minus ad iudicium ueni¬

Expanded text:
e enim plus quam duodecim judices illa interni consessus curia non habebit; sed nimirum duodenario numero quantitas universitatis exprimitur, quia quisquis, stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic procul dubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut sice veniat, qui nunc consideratione judicii sese stigat. Hinc est enim quod de sanctae Ecclesiae sponso per Salomonem dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hinc Isaias ait: Dominus ad judicium
Abbreviated transcription (Latin):
reciperet dignitatem: uo¬
ce publica fatebatur. Gi¬
mebat enim: ne immatu¬
ra etas inimici uersutiis
impugnata. aliquid con¬
traheret sinistri. Sed diui¬
na gratia & uocem popu¬
lorum. constantissime in
ipsius ꝑdurare fecit elec¬
tione: &e sanctum uirum
ab antiqui hostis ꝓtexit

Expanded text:
reciperet dignitatem voce publica fatebatur. Timebat enim, ne immatura aetas inimici versutiis impugnata, aliquid contraheret sinistri. Sed divina gratia, et vocem populorum constantissime in ipsius perdurare fecit electione, et sanctum virum ab antiqui hostis protexit
Abbreviated transcription (Latin):
decem seruis suis: de¬
dit illis decem mnnas. De¬
narius numerus ad legem
ꝯꝓtinet: ꝓpter decalogum.
Cocauit autem pater. fami¬
lias decem seruos: quia ele¬
git decem discipulos. per
literam legis imbutos. Dat
illis decem innas:quia le¬
gis dicta spiritalit̃ intelli¬
genda reuelat. Post pas¬
sionem quippe resurrecti¬
onemq suam. aꝑuit il¬
lis sensum: ut intellige¬
rent
scripturas.
Mi¬
na autẽ quã
greci mnam uocant:cen¬
tum draginis appenditur.
Et omnis scripture sermo.
quia uite celestis ꝑfectio¬
nem suggerit: quasi nu¬
meri centenarii pondere
fulgescit.
tait illis. Negotia

Expanded text:
decem servis suis, dedit illis decemminas. Denarius numerus ad legem pertinet, propter Decalogum. Vocat itaque paterfamilias decem ser vos, quia eligit discipulos per litteram legis imbutos. Dat illis decem minas, quia legis dicta spiritaliter intelligenda revelat. Post passionem quippe resurrectionemque suam, aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas. Mina namque, quam Graeci innam vocant, centum drachmis appenditur. Et omnis Scripturae sermo, quia vitae coelestis perfectionem suggerit, quasi numeri centenarii pondere fulgescit. Et ait illis: Negotia
Abbreviated transcription (Latin):
recordationẽ pagane su¬
ꝑstitionis. aut imperii
terrestris: sed in ꝑhen¬
nem memoriã regni ce¬
lestis.quando iuxta
euangelicã parabolam.
om̃s electi cum lampa¬
dib sponso & sponse ft̃
occursuri: & suꝑne cla¬
ritatis thalamũ intratu¬
ri. Et hanc quide lu¬
strationem pagani sem¬
decimo anno. in fine m̃¬
sis februarii: hoc ẽ sep
timo kalencdas martias.
Postmodum uero auges¬
cente xp̃ianitate: pla

Expanded text:
recordationem paganae superstitionis, aut imperii terrestris, sed in perennem memoriam regni coelestis, quando, juxta evangelicam parabolam, omnes electi cum lampadibus sponso et sponsae sunt occursuri, et supernae claritatis thalamum intraturi. Et hanc quidem lustrationem pagani per XV anno in fine mensis Februarii, hoc est VII Kalendas Martii. Postmodum vero augescente Christianitate, pla
Abbreviated transcription (Latin):
ad xp̃m: atq interna uice
mysteria quanto fide uici¬
nior. tanto mente capacior
hausit: iuixta quod psal¬
mus ait. Accedite ad eum:
& illuminamini.

Expanded text:
m, atque interna vitae mysteria, quanto fide vicinior, tanto mente capacior hausit. Juxta quod psalmus ait: Accedite ad eum, et illuminamini
Abbreviated transcription (Latin):
is cum lampadib: id est
leticiam bonoꝵ oꝑum.
in corde. atq conscientia
posuerunt. sicut &e apłs.
monet. Probet autemse
homo inquit: & tuncin
semet ipso habebit głam.
& non in altero. .U

Expanded text:
is cum lampadibus. Laetitia bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt. Sic et Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero.
Abbreviated transcription (Latin):
dem sub claui silentii oc¬
culendum estimo: quan¬
tam indulgentiã. eius
dignis precib hugoni ip¬
sius germano diuina con

Expanded text:
em sub clavi silentii occulendum aestimo quantam indulgentiam ejus dignis precibus Hugoni ipsius germano divina con
Abbreviated transcription (Latin):
cicatrice uulnerum: infide¬
litatis illius uulnus sana¬
uit. Quid fratres carissimi.
quid inter hec animaduer¬
titis: Nunquid casu gestũ
creditis. ut electus ille disci¬
pulus tunc deesset: post au¬
tem ueniens audiret. audi¬
ens crederet: dubitans
palparet. palpans crederet:
Ion hoc casu: sed diuina

Expanded text:
cicatrice vulnerum, infidelitatis illius vulnus sanavit. Quid, fratres charissimi, quid inter haec animadvertitis? Nunquid casu gestum creditis, ut electus ille discipulus tunc deesset, post autem veniens audiret, audiens dubitaret, dubitans palparet, palpans crederet? Non hoc casu, sed divina
Abbreviated transcription (Latin):
uerior tamen nobis et ex¬
cellentior erit causa letan¬
di:si non in nr̃e humili¬
tatis consideratione remo¬
remini: cum multo utiliꝰ
multõq sit cignuis. ad
beatissimi petri apostoli
głam contemplanda.aci¬
em mentis adcollere. et
bunc diem in illius potissi¬
mum ueneratione cele¬
brare: quitam copiosis ẽ
rigationib inundatus.
ut cum multa solus acce¬
perit: nichil in quemqͣ
sine ipsius participatione
transierit. Uerbum caro
factum iam habitabat in
nobis: & ad humanum
genus reparandũ: totum
se xp̃c impenderat. Nich
indispositum sapientie.
nichil erat arduũ potesta¬
ti.amulabantur elem̃¬
ta. angelici sp̃s seruiebũt:
nec uuo modo poterat. in¬
efficax esse sacramentũ:
quod simul ipsius decta¬
tis unitas oꝑabat᷑ & tͥnitas.
t tamen de doto lII.¬
mundo unus eligitur
petrus. qui et uniuersarum
gentium uocationi. & om¬
nib apłis. cunctisq eccłie

Expanded text:
erior tamen et excellentior erit causa laetandi, si non in nostrae humilitatis consideratione remoremini, cum multo utilius multoque sit dignius ad beatissimi Petri apostoli gloriam contemplandam, aciem mentis attollere, et hunc diem in illius potissimum veneratione celebrare, qui tam copiosis est mundationibus mundatus, ut cum multa solus acceperit, nihil in quemquam sine ipsius participatione transierit. Verbum caro factum, jam habitabat in nobis , et ad humanum genus reparandum, totum se Christus impenderat. Nihil indispositum sapientiae, nihil erat arduum potestati. Famulabantur elemta, angelici spiritus seruiebant, nec vllo modo poterat inefficax esse sacramentū, quod simul ipsius deitatis vnitas operabatur & trinitas. Et tamen de toto mundo vnus eligitur Petrus, qui & vniuersarum gentium vocationi, & omnibus Apostolis cunctisque Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
det: qui bonum non
diligit unde gaudet: Qs
pacem uerani nisi cum illo
potest habere: quem ueraci¬
ter diligit: Quis est lon¬
gamimis in bono ꝑseueran¬
der manendo: nisi ferueat
diligendo: Quis est benig¬
nus: nisi diligat cui opitu¬
latur: Quis bonus: nisi
diligendo efficiatur: Quis
salubriter fidelis: nisi ea fi¬
de que per dilectionẽ oꝑat᷑:
Quis utiliter mansuetus: cui

Expanded text:
det, qui bonum non diligit unde gaudet? Quis pacem veram, nisi cum illo potest habere quem veraciter diligit? Quis est longanimis in bono perseveranter manendo, nisi ferveat diligendo? Quis est benignus, nisi diligat cui opitulatur? Quis bonus, nisi diligendo efficiatur? Quis salubriter fidelis, nisi ea fide quae per dilectionem operatur? Quis utiliter mansuetus, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducit. ꝑuenire non poderis.
Baptiratus est ꝓpter te: qui
descendit ꝓpter te. Uideqͣn¬
tus factus sit tantillus. qui
cum in forma clei esset. non
rapinam arbitratꝰ ẽ esse se¬
equalem deo. Non enĩerat
rapina. s erat natura: eqͣli¬
tas filii cum patre.Ul.

Expanded text:
ducit, pervenire non poteris. Baptizatus est propter te, qui descendit propter te. Vide quantus factus sit tantillus: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Non enim erat rapina, sed erat natura aequalitas Filii cum Patre.
Abbreviated transcription (Latin):
secreti tui non efficis consci¬
um:Nam si clelatoris
scandalum times: esto se
curus: in me tutam re¬
pies fidem. Et si dictis
rem: fortassis etiam nego

Expanded text:
secreti tui non efficis conscium? Nam si delatoris scandalum caves, securus esto, in me tutam reperies fidem: et si dictis  fortassis etiam nego
Abbreviated transcription (Latin):
ad pharisei pedes ue¬
nisset: nimirũ calcib re¬
pulsa cliscederet. Inqui¬
nari enim se alieno pecca¬
do crederet. Sed quia hc̃
uera sua iusticia non re

Expanded text:
ad Pharisaei pedes venisset, nimirum calcibus repulsa discederet. Inquinari enim se alieno peccato crederet. Sed quia hunc vera justitia non re
Abbreviated transcription (Latin):
nus quis inde percipiat:
omnes aequaliter Corpus
Christi integerrime sumũt.
& genera liler omnes: &e spe¬
cialiter unusquisque. Tu aũt.¬
ysteriũ fidei dicitur.
quod credere debes: quod
ibi salus nostra consistat.
Prouidens enim nobis Do¬
minus. dedit hoc sacramẽ¬
tum salutis: ut quia nos
quotidie peccamus. & ille
iam mori non potest. per
istud sacramentũ remis
die enim ipse comeditur
&e bibitur in ueritate: sed
integer &e uiuus atq ĩma¬
culatus permanet. Eat ideo
magnũ & pauendũ myste¬
riũ est: quia aliud uidetur
& aliud intelligitur. Sed
cum mysteriũ sit xnum
corpus & sanguis dicitur.
figurã panis & uini habet
faciente Domino : quia non
habemus in sum carnem
crudam comedere. & bibere

Expanded text:
nus, quis inde percipiat, nus, quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime sumunt, et generaliter omnes, et specialiter unusquisque. Ideo autMysterium fidei dicitur, quia credere debes, quod ibi salus nostra consistit. Providens enim nobis Dominus dedit hoc sacramentum salutis, ut, quia nos quotidie peccamus, et ille jam mori non potest, per istud sacramentum corpodie enim ipse comeditur et bibitur in veritate, sed integer, et vivus, atque immaculatus manet, et ideo magnum et pavendum est mysterium, quia aliud videtur, et aliud intelligitur. Sed quum mysterium sit, unde corpus et sanguis dicitur? Figuram panis et vini habet faciente Domino, quia non habemus in usu carnem crudam comedere, et bibere
Abbreviated transcription (Latin):
Ilnc ergo pensemus
sionem unigeniti filii sem¬
per imitatur. Quis enim
fidelium haberc dubiũ pos¬
sit ut in ipsa ĩmolationis
hora. ad sacerdotis uocem
coelos aperiri. & in illo lesu
Christi mysterio choros¬
ex inuisibilibus atq uisi
momẽto. & in celo rapitur
minis terio Anglorum
consotiandũ Corpori Api
& ante oculos Sacerdotis
in Altari uidetur. Tu aũt.
sit panis corporis Christi:
& unus sit calix sanguinis
eius.Cali enim quẽ dacer¬¬
dos Catholicus sacrificat nõ
est alius nisi quem ipse do¬
minus apostolis tradidit:
quia sicut diuinitas uerbi
Dei. una est qua totũ implet
mundũ: ita licet multis locis
& ĩnumerabilibus diebus il¬
lud corpus consecretur: non
sunt tamen multa corpora
christi neq multi calices:
sed unum corpus xp̃i de unus
sanguis cum illo quod sump¬
sit in utero Uirginis. & quod
dedit Apostolis. Diuinitas enĩ
uerbi replet illud quod ubiq
est: & coniungit ac facit ut
Unde animaduertendum
est. quia siue plus siue mi⁊¬

Expanded text:
inc ergo pensemus stra passionem unigeniti Filii semper imitatur. Quis enim fidelium habere dubium possit, in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, in illo JesChristi mysterio angelorex invisibilibus et visibilmomento et in coelo rapitur ministerio angelorum consociandum corpori Christi, et ante oculos sacein altari videtur. Et infra:sit panis corporis Christi, et unus sit calix sanguinis ejus. Calix enim, quem sacerdos catholicus sacrificat, non est alius, nisi ipse quem Dominus apostolis tradidit. Quia sicut divinitas Verbi Dei una est, quae totum implet mundum, ita licet multis locis et innumerabilibus diebus illud corpus consecretur, non sunt tamen multa corpora Christi, neque multi calices, sed unum corpus Christi, et unus sanguis cum eo, quod sumpsit in utero Virginis, et quod dedit apostolis. Divinitas enim Verbi replet illud quod ubique est, et conjungit, ac facit, utUnde animadvertendum est, quia sive plus, sive mi
Abbreviated transcription (Latin):
puerulus. ita capisteri¬
um reparauit. ut nec
scissura quide in eo ap¬
pareret: nos qui uasa
ad honorem in domo do¬
mus. quia multas pecca¬
torum scissuras incurrimꝰ.
ꝑ eundem medicũ qui
lam suo regi sociatus est.
reparari poterimus.A
i nigredo scelerum

Expanded text:
puerulus ita capisterium reparauit, vt nec scissura quidem appareret: nos, qui vasa ad honorem in domo Dmus, quia multas peccatorum scissuras incurrimus, per eundem medicū qui iam suo regi sociatus est, reparari poterimus. Si nigredo scelerum
Abbreviated transcription (Latin):
odem uero anno qͦ
de hac uita erat exi¬
turus: quibdam discipu¬
lis secum conuersantib
quibcda longe manen¬
tib. scĩssimisui obitus de¬
nuntiauit diem. Dresen¬
dib indicens. ut audisa
ꝑsilentium tegerent: ab¬
sentib indicans. quod
uel quale eis signum fie¬
ret. quando eius anima
decorpore exiret. Ante sex

Expanded text:
odem vero anno quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sex
Abbreviated transcription (Latin):
dominus abiit: qͥa
Qui tunc reuertitur: cũ¬
nobis iam ꝑ iudicium
manifestatur. Bene aut̃
de seruis expectantibus
subditur ut cum uene¬
rit & pulsauerit: confe¬
stim aꝑiant ei. Uenit
quippe. cum ad iudiciũ
ꝓperat: pulsat uero: cũ
iam ꝑ egritudinis mole¬
stias. esse mortem uicinã
designat. Cui confestim
aꝑimus: si hunc cum
amore suscipimus. Aꝑi¬
re enim tudici pulsanti
non uult. qui exire cle
corpore trepiclat: & uide¬
re eum quem contempsis¬
se se memunt formiclat
iudicem. Qui autem de

Expanded text:
Dominus abiit, cum Qui tunc revertetur, cunobis jam per judicium manifestatur. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe cum ad judicium properat, pulsat vero cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire etenim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat; et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de
Abbreviated transcription (Latin):
quam fuerit: etiam cor¬
pus tuum tenebrosum
erit. Si inquit pura
rectaq intentione.que
potes agere bona studu

Expanded text:
quam fuerit, etiam corpus tuum tenebrosum erit. Si, inquit, pura rectaque intentione quae potes agere, bona studu
Abbreviated transcription (Latin):
ginib sacris. Diem festũ
sacratissime uirginis cele¬
bremus. Hinc p̃salmi re¬
sonent:inde cõncrepent
lectiones. Hinc populoꝵ
turbe lecentur: inde sũ¬
Oinnes ergo gratulem᷑
in domino: & ad edifica¬
tionẽ uirginũ. qualicer
passa sit agnes beatissi

Expanded text:
ginibus sacris. 1. Diem festum sacratissimae virginis celebremus: hinc psalmi resonent, inde concrepent lectiones: hinc populorum turbae laetentur, inde suOmnes ergo gratulemur in Domino, et ad aedificationem virginum qualiter passa sit Agnes beatissi
Abbreviated transcription (Latin):
ob suꝑbiam celo recor¬
darentur eiectum: mul¬
cõmagis se de terra edi¬
tos. si suꝑbierint. humili¬
andos agnoscant. Ecce

Expanded text:
ob superbiam de coelo recordarentur ejectum, multo magis se de terra editos, si superbierint, humiliandos agnoscant. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
quos tamen nequaquam
noxios patimur: si eospre¬
mendo deneamus.Aman¬
di ergo sunt proximiꝰ in¬
pendenda est caritas om

Expanded text:
Quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda charitas om
Abbreviated transcription (Latin):
tabat & ignorabat. I¬
nter luos autem egros
medicus aderat: sed unꝰ
eger in febre integrũ sen¬
sum tenebat: alcer uero
in febre carnis. & sensum
ꝑdiderat mentis. Illa
quippe flebat quõd fece¬
rat: phariseus autẽ fal¬
sa iusticia elatus. ium sue
ualitudinis exaggerabat.
In egritudine ergo et sen¬
sum ꝑdiderat: quia hoc
ipsum quoq quod a sa¬
lute longe esset. ignorabat.
ed inter hec lli

Expanded text:
tabat, et ignorabat. Inter duos autem aegros medicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pharisaeus autem de falsa justitia elatus, vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe esset, ignorabat. Sed inter haec
Abbreviated transcription (Latin):
in oreꝰ benecdictus in ac¬
tu: quatinus siqua uirtꝰ
siqua laus est discipline:
ut illud apłicum imitai¬
des. que uidimus in illo.

Expanded text:
in ore, Benedictus in actu, quatinus si qua virtus, si qua laus disciplinæ, vt illud Apostolicum imitantes, quę vidimus in illo,
Abbreviated transcription (Latin):
miseranda cogitur senec¬
tus. ut uiuat. U
sta ce hissimilia matre
ꝓsequente: infirmus pa¬
ter & grauis iam senio.
manib adducitur seruu¬
lorum: & cigneo capiti
ad celum. Ad mortẽ ul¬
tro ꝓficiscentib filiis. ua¬
lecdicturus aduenut
uniuersa. que a filiis se¬
pulture mee exhibenda
parauerã: ego infelix fi¬
lios sepulturus exp̃en

Expanded text:
miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, et cygnaeo capiti ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expen
Abbreviated transcription (Latin):
hannem ipse est qui illu¬
minat omnem hominẽ
uenientem in hunc mun¬
dum. Cuius ꝓfecto emis¬
sio uteri: supnorũ cuuũ
omnium estͥ paradisus.
De isto namq uentris
agro. patriarcha ysaac
ionge odorans aiebat¬
dicens. Ecce odor filii
mei sicut odor agri ple¬
ni. quem benedixit do¬
minus: quamuuis pu¬
tent parum intelligen¬
des. quod priores sancti

Expanded text:
annem, ipse est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. Cujus profecto emissio uteri, supernorum civium omnium est paradisus. De isto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans aiebat: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, quem benedixit Dominus . Quamvis putent parum intelligentes quod priores sancti
Abbreviated transcription (Latin):
dueniente.Ul.
ergo optato tempore.
sacerdoti ut templum de¬
dicaretur. et sanctum cor¬
pusculum a loco ubi se¬
pultum fuerat transfer¬
retur: conuocauit bea¬
tus ꝑpetuus ad diem fe¬
stum uicinos pontifices.
sed et abbatum. ac diuer¬
sorum clericorum non
minimam multitudinẽ.
Et quia hoc in kalendas
iulias agere uolebat: u¬
gilata una nocte. facto
mane. accepto sarculo.
derram que suꝑ sanctum
erat tumulum ceperunt
effodere. Quo dedecto: ma¬
nus ut commouerent in¬
iciunt. Ibi tota muttitu
do laborans: nichil per
totum diem profecit.
Uigilata deniq alia noc¬
te. mane temptantes ite¬
rum: nichil omnino age¬
re potuerunt. Ull¬
unc conturbati et

Expanded text:
dveniente ergo optato tempore sacerdoti, ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Iulii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum coeperunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, iniciunt, ibique multitudo tota laborans, nihil prorsus per totam diem proficit. Vigilata denique alia nocte, mane temptantes, iterum nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati at
Abbreviated transcription (Latin):
principes morarentur.
uius
autem meriti sint
beatissimi petrus & pau¬
lus hic possumus intelli¬
gere: quod dominus
orientis regionem pro¬
pria illustrauerit passi¬
one: occidentis plagam

Expanded text:
principes morerentur. Cujus autem meriti sint beatissimi 232 Petrus et Paulus, hinc possumus intelligere, quod cum Dominus Orientis regionem propria illustraverit passione, Occidentis plagam
Abbreviated transcription (Latin):
indiscreta nobis societas.
& generalis est dignitas:
scđm illud beatissimi pe
tri. cui iste sermo debet fa

Expanded text:
indiscreta nobis societas & generalis est dignitas, secundum illud beatissimi Petri Apostoli, cui iste sermo debet fa
Abbreviated transcription (Latin):
dolorem ingerunt. que
ab extraneis inferuntur:
plus uero in nobis ea tor¬
menta seuiunt. que ab
illis patimur. de quorũ
mentib presumebamꝰ:
quia cum dampno cor¬
poris: mala nos cruciart
amisse caritatis.NTi

Expanded text:
dolorem mala ingerunt, quae ab extraneis inferuntur: plus vero in nobis ea tormenta saeviunt, quae ab illis patimur, de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis damna nos cruciant amissae charitatis. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimum petrũ
in saluatoris passione.
suis errorib ꝓfecisse: et
post ea quam negauit
dñm. fuisse apud dñin me¬
liorem. Eidelior enim fac¬
tus est postea quam fidẽ
se ꝑdidisse defleuit: ato

Expanded text:
beatissimum Petrum in Salvatoris passione suis erroribus profecisse, et posteaquam negavit Dominum, fuisse apud Dominum meliorem. Fidelior enim factus est posteaquam fidem se perdidisse deflevit; at
Abbreviated transcription (Latin):
diuerso fõmite gaudeat.
sunt que in manib por¬
tantur. oꝑa: que scđm istã
continentiã fiunt. Dic¬
tum est autem. Luceant
oꝑa ur̃a coram hominib.
Omnes uero acceꝑunt lam¬
pades suas: & uenerunt
obuiam sponso. Intelli

Expanded text:
diuerso fomite gaudeat. sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictuopera vestra coram hominibus. Omnes vero acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso. Intelli
Abbreviated transcription (Latin):
euersi sunt xi¬
Tautem septuaginta
duo. cum gaudio dicen¬
tes. Oñe. etiã demonia
subiciuntur nobis: in
nomine tuo. Bene qui¬
dem confessi sunt: defe¬
rentes honorem nomini
xp̃i. Sed quia infirmi
adhuc in fide. gaudebait
in uirtutib: uide quid au¬
diant. Et ait illis. Ui

Expanded text:
si sunt autem septuaginta duo cum gaudio, dicentes: Domine, etiam daemonia subjiciuntur nobis in nomine tuo. Bene quidem confessi sunt deferentes honorem nomini Christi, sed quia infirma adhuc fide gaudebant in virtutibus, vide quid audiunt: Et ait illis: Vi
Abbreviated transcription (Latin):
aperire presumpsit. & ul¬
tione non caruit: nos
quoq pertimescamus
sanctorum preceptiones.
paruipendere.quia deo
in se loquente.sine muta¬
bilitate manentes senten¬
tias exprimit. eorum ser¬
mo qui transit.Uii

Expanded text:
aperire presumpsit et ultione non caruit, nos quoque pertimescamus sanctorum verba et preceptiones parvi pendere, quia, Deo in se loquente, sine mutabilitate manentes sententias exprimit eorum sermo, qui transit.
Abbreviated transcription (Latin):
duitius tensus teneretur:
infirmius tela iactaret. Et
ad hec sanctus apostolus.
Sic & humana fragilitas.

Expanded text:
utius tensus tenoretur, infirmius tela iactaret'. Et ad haec sanctus apostolus: 'Sic et humana fragilitas
Abbreviated transcription (Latin):
uantos intrinsecus uul¬
neratos. angelici oris
arte. et orationis uirtute
curauit: quantorũ animaᷤ.
peccatis in corpore iam de¬
functas: ad emendationẽ
tanquam ad luçem uocan¬
do resuscitauit. De quan¬

Expanded text:
uantos intrinsecus vulneratos angelici oris arte et orationis virtute curavit! Quantorum animas peccatis in corpore iam defunctas ad emendationem, tamquam ad lucem, vocando resuscitavit! Doceba
Abbreviated transcription (Latin):
dño narratur esse: de illo
nus dñs & laudabilis in¬
mis: & magnitudinis eius
non est finis. Iste peccato¬
rum consortia declinans.
peccatores conuersatus:
peccati omnis immunis
ꝑmansit. Hic adhuc ex

Expanded text:
ratur: de illo nus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans, peccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex
Abbreviated transcription (Latin):
Iecem utiq uirginũ quod
quinq admittunt᷑. qͥnq
excluduntur: bonorũ &
maloꝵ discretionẽ signi¬
ficat. Quaꝓpt̃ si iurgi¬
nitatis nomen honorabi¬
le est. cur receptis exclu¬
sisq commune est:De¬
inde quid sibi uult nu¬
merus. in utraq parte
quinaruis: Quicquid
autem significet oleum.
mirum iudetur quod
sapientes petentib non
communicant: cum et
inuidere fas non sit eas.
que ita ꝑfecte suntͥ. ut
ab sponso recipianeur::
quo nomine nullo du¬
bitante dñs ib̃e xp̃c sig¬

Expanded text:
ecem utique virginum quod quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. Quapropter si virginitatis nomen honorabile est, cur receptis exclusisque commune est? Deinde quid sibi uult numerus in utraque parte quinarius? quidquid autem significat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso recipiantur, quo nomine nullo dubitante dominus Iesus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
summi uiri oꝑa. claro stilo
ꝓsecutus: inter cetera nar¬
rat eum ꝓphetie spũ cog¬
nouisse. atq premuitias¬
se: ablatis reb omnib.

Expanded text:
simi viri opera claro stylo persecutus, inter caetera narrat eum prophetiae spiritu cognovisse atque praenuntiasse, ablatis rebus omnib
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum. Tunc et enim be¬
cum eius carnalib deside¬
riis non acquiescimus.
cum eius appetĩtum fran¬
gimus: eius uoluptatib
reluctamur. Que ergo con¬
tempta ad melius ducitur.

Expanded text:
ipsum. Tunc etenim becum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur
Abbreviated transcription (Latin):
doro palam cunctis edixe¬
rat: sunulq commendais
eam populo. uia quam
ceperat gressum direxit.
culsi parisiorum ciues: bo¬
na & stipendia facultatũ
suarum. in alias tutiores ci¬
uitates transferre niteban¬
tur. Quorum matronas
conuocans genouefa: sua¬
debat ut ieiuniis & ora¬
tionib ac ugiliis insiste¬
rent:quatinus possent si¬
cut iudich ce hester suꝑ¬
uenturam cladem euade¬
re. Consentientes ergo ge¬
in baptisterio uigilias ex¬
ercentes: ieiuniis & oratio¬
nib sicut genouefa suãse¬
rat deo uacauerunt.Ui¬
ris quoq earum idem sua¬
debat: ne bona sua apari¬
sius auferrent: nam illas
cuitates quas esse tutiores

Expanded text:
dero palam cunctis edixerat, simulque conmendans eam populo, viam quam ceperat gressum direxit. 12. culsi Pariseorum cives, bona ac stipendia facultatum suarum in alias tuciores civitates deferre nitebantur. Quorum matronas convocans Genuvefa, suadebat, ut ieiuniis et orationibus ac vigiliis insisterent, quatenus possint, sicut Iudith et Ster, superventura clade evadere. Consentientes ergo Gein baptisterio vigilias exercentes, ieiuniis et orationibus, sicut Genuvefa suasserat, Deo vacaverunt. Viris quoque earum idem suadebat, ne bona sua a Parisius auferrent: nam illas civitates, quas esse tutiores
Abbreviated transcription (Latin):
is suis absq illorũ consen¬
su ac uoto filiorũ petisse:
sed põtius intelligat. unã¬
lio fuisse dispositũ: ut ꝑ
matrem quam maxime
dilectam dño nouerant.
suum illi desideriũ disci¬
puli patefacerent.Xi

Expanded text:
iis absque illorum consensu ac voto petisse, sed potius intelligat unarum fuisse dispositum ut per matrem quam maxime dilectam Domino noverant, suum illi desiderium discipuli patefacerent.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphecie. & indinos¬
cendis hominũ cogitati¬
onib. atq in secietoꝵ
agnitione iugliciorum:
ualde ꝑspicacem eum¬
fuisse non tacet. Postre¬
mo quod inter plurima
suꝑni muneris karisma¬
ta adprime disertus fue¬
rit: & quod monachoꝵ

Expanded text:
phetiæ, & in dignoscendis hominum cogitationibus, atque in secretorum agnitione iudiciorum, valde eum perspicacem fuisse, non tacet. Postremo, quod inter plurima superni muneris charismata, adprime disertus fuerit. Et quod Monachorum
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ lux tando latius emi¬
cat᷑: quanto eos nunc
manus ꝑsequentiũ duri¬
us angustat. Dunc reꝑ¬
borum oculis patescit. qͦd
celesti potestate subnxi ft̃:
qui terrena omnia spon

Expanded text:
 lux tanto latius emicat, quanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet quod coelesti potestate subnixi sunt qui terrena omnia spon
Abbreviated transcription (Latin):
ut fructum plurimũ affera
tribuamus: tanquam ex
nobis ipsis habeamus. Euis
est enim hec gratia. Et idõ
in hoc non nostra: sed eus ẽ
gloria. Unde & alibi cum
dixisset. sic luceat lumen
uestrum coram hominib.

Expanded text:
ut fructum plurimum afferam tribuamus, tanquam hoc ex nobis ipsis habeamus. Ejus est enim haec gratia, et idin hoc non nostra, sed ejus est gloria. Unde et alibi cum dixisset, Sic luceat lumen vestrum coram hominib
Abbreviated transcription (Latin):
exteriorum prouidentiã
in internorum sollicitu¬
dine non relinquens.
Cum ergo circuiens par¬
roechias sollicitudine
pastorali. transiret ꝑcon

Expanded text:
exteriorum providentiam in internorum sollicitudine non reliCum ergo circuiens parrochiam sollicitudine pastorali transiret
Abbreviated transcription (Latin):
iquidẽ iubente dño
ꝑ moysen. primo unꝰ
in lege pontisex.aaron est
constitutus. Post cuiꝰ mor¬
dem: elearar filus eius. sa¬
cerdotium suscepit. Et hoc
quoq mortuo: finees filiꝰ
eius. sacerdotii successor ex¬
titit: & sic usq ad tempora
dauid ꝑ annos circit̃ qua¬
dringentos septuaginta.
unus post unum exstitere
pontificatus heredes. At ue¬
ro dauid cum magno fer¬
uore ac studio religionis. tẽ¬
plum dño condere deside¬
rasset: dñs autem magis
uellet impleri: nichilomi¬
nus ipse dauid omnia que
ad futuram eus templi

Expanded text:
iquidem jubente Domino per Moysen, primo unus in lege pontifex Aaron est constitutus, post cujus mortem Eleazar filius ejus sacerdotium suscepit. Et hoc quoque mortuo, Phinees filius ejus sacerdotii successor exstitit, et sic usque ad tempora David per annos circiter quadringentos septuaginta, unus post unum exstitere pontificatus haeredes. At vero David cum magno fervens studio religionis templum Domino condere desiderasset, Dominus autem magis m vellet impleri, nihilominus ipse David omnia quae ad futuram ejusdem templi
Abbreviated transcription (Latin):
simplicis cordis habitacu¬
lum preparare: Quid ẽ
rectas facite semitas deiꝰ ni¬
si ut tales actuum tuorũ
tibi munias uias. quas ꝑ¬
ambulare ꝓpitius ueniens
ad te dñs delectetur:
lle uiam dño suo parat:

Expanded text:
simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? Ille viam Domino suo parat
Abbreviated transcription (Latin):
Iscite et uos sãcte mulieres
sedulitatẽ. quã pregnãtib exhibere
debcatis cognatis. Mariam q̃ ante
sola in intimis penetralib u̾sabat᷑:
non a publico uirginitatis pudor.
non astudio asperitas montium:
non ab officio prolixitas itineris
retardauit. In montana uirgo cũ
festinatiõe uirgo officii menior.
perrexit domo. Discite uirgines nõ
circuncursitare per alienas edes. nõ¬
demorari in plateis: non aliquos
in publico miscere sermones. ma¬
ria in domo sera non festina in pu¬
blico. mansit apd̃ cognatã suã trib

Expanded text:
iscite et uos, sanctae mulieres, sedulitatem quam praegnatibus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit in montana uirgo cum festinatione, uirgo officii memor, iperrexit domo. discite, uirgines, non circumcursdemorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Maria in domo seria, festina in publico, mansit apud cognatam 1289 suam trib
Abbreviated transcription (Latin):
mari petrus: magis
dilectione quam pedib.
Non enum iuidebat ubi pe¬
dum uestigia figeret: ui¬
debat
autem ubi
siderabat dnm: et amore
eius ductus. descendit in
mare. Non cogitat laben¬
tes aquas. non fluenta la

Expanded text:
mari Petrus magis dilectione quam pedibus; non enim videbat ubi pedum vestigium poneret; videbat autem ubi siderat Dominum, et amore ejus ductus descendit 170 in mare, non cogitat labentes aquas, non fluenta