comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insensata puerilia ut abitiant lutũ de manib & aliquid uti¬
lo faciant. Quid c̃. utils de manib Frauge esurienti panẽ
tiui & egenũ sins tecto uiduc indomũ tua. &tam̃ pueri eua¬
dunt. ab oculis pedagogi : & redeunt. ad lutũ furtim. Et ꝗdo
inueniunt᷑ : abscumdunt manus ne uideant᷑. Quia gͦ uoluit
ds̃ putant nos ubicumq querere idola. quȩ cũ inuencrimus
in om̃ib locis frangere. quarc non ante nos sunt loca in
quib sunt. aut uere ignoramus ubi sint ista: Et tam̃ non
facimus : quia non dedit ds̃ inpotestatẽ. Quando dat ds in
potestatem. Quando xpianus erit cuiꝰ ress̃. modo. Factum
iuberet in re sua non e̾t̾. idola. Puto quia debuit summa
deuotio ne fieri : ut axp̃ianis ad uiuaret᷑ absens xp̃iana ani¬
ma quȩ de terra unde uult. dõ gr̃as agers. nou uult ibi ali¬
quid eẽ. in cõtumeliã dĩ. Huc accidit. quia eccła ipsa loca

Expanded text:
insensata puerilia, ut abjiciant lutum de manibus, et aliquid utiinsensata puerilia, ut abjiciant lutum de manibus, et aliquid utile faciant. Quid est utile de manibus? Frange esurienti panem tuum, et egenum sine tecto induc in domum tuam . Et tamen pueri evadunt ab oculis paedagogi, et redeunt ad lutum furtim; et quando inveniuntur, abscondunt manus, ne videantur: quia ergo voluit Deus, putant nos ubicumque quaerere idola; quae cum invenerimus, in omnibus locis frangere. Quare? Non ante nos sunt loca, in quibus sunt? Aut vere ignoramus ubi sint ista? Et tamen non facimus: quia non dedit in potestatem Deus. Quando dat Deus in potestatem? Quando christianus erit cujus res est. Modo factum et tantum juberet in re sua non esse idola; puto quia debuit summa devotione fieri, ut a Christianis adjuvaretur absens christiana anima, quae in terra vult Deo gratias agere, non vult ibi aliquid esse in contumeliam Dei. Huc accedit, quia Ecclesiae dedit
Abbreviated transcription (Latin):
nus aduersũ xpianos: mouet adu̾sũ fr̃s nr̃os. mouet qui
sic uolunt intrare in ȩccłam hic corpus habe ant alibi cor.
Totus intus et̃. debet. Si intus .g̃. quod uidet homo.. quare
conuigere se cum herecicis cum iudeis. Heretici. uideiae
pagani. unitatẽ fecerunt. contͣ unitatẽ : quia contigit ut
in aliquib locis disciplinã acciperent uidei ꝓ pt̃ imꝓbitates
suas criminant᷑ & suspicant᷑ aut fingunt : qui talia de illis
semꝑ queramus. quia contigit ut alicubi pęnas darent¬
herecici legib ꝓ impietate &e furore uiolentiarũ suarum.
Iam dicunt nos ꝑ onña querere : aliquã incõmoditatem
ipsorũ ad ꝑniciẽ. Rursus quia contra paganos placuit
ut leges ferrent᷑: immo ꝓ paganis si sapiant. Sicut cnĩ
pueris insensatis ad lutum ludentib &e matius inquinantib
porrigit: ĩta uoluit ds̃ ꝑ principes subditos sibi terrere corda

Expanded text:
nus, adversum Christianos movet, adversum fratres nostros movet, qui nus, adversum Christianos movet, adversum fratres nostros movet, qui sic volunt intrare in ecclesiam, ut hic corpus habeant, alibi cor. Totum intus esse debet. Si intus est quod videt homo, quare conjungere se cum haereticis, cum Judaeis. Haeretici, Judaei et Pagani unitatem fecerunt contra unitatem. Quia contigit ut in aliquibus locis disciplinam acciperent Judaei propter improbitates suas; criminantur, et suspicantur, aut fingunt, quia talia de illis semper quaeramus. Quia contigit ut alicubi haeretici poenas darent legibus pro impietate et furore violentiarum suarum; jam dicunt nos per omnia quaerere aliquam incommoditatem ipsorum ad perniciem. Rursus quia contra Paganos placuit ut leges ferrentur, imo pro Paganis, si sapiant Sicut enim pueris insensatis ad lutum ludentibus, et manus inquinantibusicem porrigit: ita voluit Deus per principes subditos sibi terrere corda
Abbreviated transcription (Latin):
atis ista: quando in potestate ur̃a nonẽ. ut faciatis illud.
Prauorũ hominũ. ẽ. furiosorũ circũ cellionũ. & ubi potestatõ
non habent seuire. & uells mori ꝓperant sine causa. Audistis
quȩ uobis legemus om̃s nuꝑ in mappalib ad fiustis c̃umdata
uobis fuerit terra in potestatem. Pruis ait in potestatẽ ꝙt sic
dixit quȩ facienda sunt. Aras eorũ inquit. destruetis: lucos
eorũ cõminuetis. & om̃s titulos eorũ confringetis. Cum acce¬
peritis potestatt᷑: hoc facite. Ubi non ẽ. nobis data potestas.
non facimus: ubi data ẽ. non p̃terinitamus. Multi pagatir
habent istas ab ominationes in fundis suis. Nonquid acce¬
dimus & confringimus. Pruis enĩ agimus: ut idola in eorũ
corde frangamus. Quando xpĩami &e ipsi facti fuerint: aut
inuitant. nos ad tam bonũ opus. aut p̾ueniunt nos. Modo
orandũẽ. ꝓillis: non irascendum illis. Simouet dolor mag¬

Expanded text:
atis ista, quando in potestate vestra non est, ut faciatis illud. atis ista, quando in potestate vestra non est, ut faciatis illud. Pravorum hominum est, furiosorum Circumcellionum, et ubi potestatem non habent saevire, et velle mori properant sine causa. Audistis quae vobis legimus, omnes qui nuper in Mappalibus adfuistis. Cum data vobis fuerit terra in potestatem prius ait, in potestatem, et sic dixit quae facienda sunt, aras eorum, inquit, destruetis, lucos eorum comminuetis, et omnes titulos eorum confringetis . Cum acceperitis potestatem, hoc facite. Ubi nobis non est data potestas, non facimus; ubi data est, non praetermittimus. Multi pagani habent istas abminationes in fundis suis: numquid accedimus, et confringimus? Prius enim agimus, ut idola in eorum corde frangamus. Quando christiani et ipsi facti fuerint, aut invitant nos ad tam bonum opus, aut praeveniunt nos. Modo orandum est pro illis, non irascendum illis. Si movet dolor mag
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. uita humana : quã quandoq relicturus es. Noli ꝓilla
sic pugnare: ut turelinquaris. Ulia nr̃a xp̃c.ẽ: xp̃m adten¬
de. Pati uenit.: sed & glorificari. Contempni : sed &gͣloristͣ¬
cari. Mori: sed etiã resurgere. Opus te terret: mercedem
uide. Quare ius ꝑuenire. delicatus ad eam rem. ad quã non
ꝑducit nisi labor: S times ne ꝑdas argentũ tuũ : quia ad
argentũ tuũ cum magno labore ꝑ uenisti. Si ad argentum
qͦd quandocũq uel moriens amissurus es non ꝑ uenisti sins
labore ad uitã ętn̾am sine labors uisꝑuenirs: Carior sit
tͥ illa : ad quã post om̃s labores sic ꝑuenies ut nunꝗ a mittas.
Si hoc tͥ carũ ẽ. ad quod post om̃s labores sic ꝑuenusti ut ali¬
quando amissurus sis. quanto magis illa ꝑpetua desiderare
dicunt idolorũ suorũ sic prestet deus. & det onũa in potestate
quomͦ dedit qđ fractũ .ẽ. Hoc enĩ dicimus caritati ur̃ȩ ue faci¬

Expanded text:
est vita humana: quam quandoque relicturus es, noli pro illa est vita humana: quam quandoque relicturus es, noli pro illa sic pugnare, ut tu relinquaris. CAPUT XI. 16. Vita aetede. Pati venit, sed et glorificari; contemni, sed etiam exaltari; mori, sed etiam resurgere. Opus te terret, mercedem vide. Quare vis pervenire delicatus ad eam rem, ad quam non perducit nisi labor? Sed times ne perdas argentum tuum; quia ad argentum tuum cum magno labore pervenisti. Si ad argentum quod quandoque vel moriens amissurus es, non pervenisti sine labore; ad vitam aeternam sine labore vis pervenire? Charior sit tibi illa, ad quam post omnes labores sic pervenies, ut nunquam amittas. Si hoc tibi charum est, ad quod post omnes labores sic pervenisti, ut aliquando amissurus sis; quanto magis illa perpetua desiderare dicunt idolorum suorum. Sic praestet Deus, et det omnia in potestate, quomodo dedit quod fractum est. Hoc enim dicimus Charitati vestrae, ne faci
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte ueni ad idolũ : non dicit aꝑte ueni ad aras meas.
ibi conuiuare. Q si dixerit. &e nolueris: hoc conquerat᷑.
Hoc inpostulationẽ: hoc in quermioniã deponat. Nolut
uenire ad aras meas: noluit uenire ad templũ meum
quod ueneror. Hoc dicat non audet dicere: s alia ma¬
chinat᷑ dolose. Para capillos: nouaculam acuit. Ablatu¬
rus. ẽ. suꝑflua tua: r̃asurus quicquid relicturus es. Iol¬
lat quicquid remanebat: si potest. Quid tulit. potens no¬
cens Quid magnũ tulit. Quodfur qđ effrator. ut
multũ seuiat. quod latro. Si ad ipsił corpus occidendum
ꝑ missus fuerit.⁊ quid tollit nisi quod latro: Honoraui
cum dixi nisi qđ latro. Nam qualis cumq latro homo ẽ:
qđ febris. quod scorpius. quod fungus inalus. Ista poten
tia tota seuientiũ. sͣ facere quod fungus. Manducant lio¬
mines fungũ malũ & morunt᷑. Ecce in qua fragi litate

Expanded text:
aperte, Veni ad idolum: non dicit aperte, Veni ad aras meas, aperte, Veni ad idolum: non dicit aperte, Veni ad aras meas, ibi convivare. Et si dixerit, et nolueris, hoc conqueratur, hoc in postulationem, hoc in querimoniam deponat: Noluit venire ad aras meas, noluit venire ad templum quod veneror. Hoc dicat. Non audet dicere: sed alia machinatur dolose. Para capillos, novaculam acuit: ablaturus est superflua tua, rasurus quidquid relicturus es. Tollat quidquid permanebit, si potest. Quid tulit potens nocens? quid magnum tulit? Quod fur, quod effractor; ut multum saeviat, quod latro. Si et ad ipsum corpus occidendum permissus fuerit, quid tollit nisi quod latro? Honoravi, cum dixi, Latro. Nam qualiscumque latro, homo est. Quod febris, quod scorpius, quod fungus malus. Ista tota potentia saevientium est, facere quod fungus. Manducant homines fungum malum, et moriuntur. Ecce in qua fragilitate
Abbreviated transcription (Latin):
tite. Prorsus uos ipsos totos ꝓicite in illũ. uonse sub ducit
ut cadatis ille qui nos creauit. & de ipsis capillis nr̃is secu¬
ritatẽ nolis dedit. Amͣ dico uobus inquit & capilli capitis
ur̃i numeratisunt. Capilli nr̃i niuuerati sunt dõ. quan¬
to magis mores nr̃i cuisic notisunt. capilli nr̃i. Uidete
quia minima ur̃a : non contempnit. ds̃. Nam si contem neret
nec crearet. Namce capillos nr̃os ip̾s utiq creauit : & nu¬
meratos habet. S mͦ cum sunt inquis. forte peribunt: &
hinc audi uocẽ eius. Am̃ dico uobis: capillus capitis ur̃
non peribit. Quidames hominem. homo insinu dĩpositus.
Tu de illiꝰ simi noli cadere. Quic quid ibi passus fueris: ad
salutẽ ualebit non ad ꝑnitiẽ. Laniatus menbrorũ mar¬
tires ꝑtulerunt: & timent. xp̃iani inurias temporũ xp̃ia¬
norum. Quitͥ facit inuiriã modo t̾imens facit. Non dicit

Expanded text:
tite, prorsus vos ipsos totos projicite in illum. Non se subducit, tite, prorsus vos ipsos totos projicite in illum. Non se subducit, ut cadatis. Ille qui nos creavit, et de ipsis capillis nostris securitatem nobis dedit. Amen dico vobis, inquit, et capilli capitis vestri omnes numerati sunt . Capilli nostri numerati sunt Deo: quanto magis mores nostri, cui sic noti sunt capilli nostri? Videte, quia minima nostra non contemnit Deus. Nam si contemneret, nec crearet. Nam et capillos nostros ipse utique creavit, et numeratos habet. Sed modo cum sint, inquis, forte peribunt. Et hinc audi vocem ejus: Amen dico vobis, capillus capitis vestri non peribit . Quid times hominem, o homo in sinu Dei positus? Tu de illius sinu noli cadere: quidquid ibi passus fueris, ad salutem valebit, non ad perniciem. Laniatus membrorum martyres pertulerunt, et timent Christiani injurias temporum Christianorum? Qui tibi facit injuriam modo, timens facit. Non dicit
Abbreviated transcription (Latin):
iguita inumici extinguere. Sed insidiat᷑ coutͣ te potens
& molit᷑ contͣte potens. Acuit nouaculã unde capillos
radit: non uude caput incidat. Quid dixi : Modo audisti
in psalmo sicut nouacula acuta fecisti dolũ. Quare dolum
potentis malȩ nouaculȩ cõparauit. Quia non admicat᷑
uisi ad suꝑflua uana. Sicut capilli incorpors nr̃o tanꝗ.
fuꝑflui uident᷑. & sine dȩtrim̃to cariis rad unt᷑: sic
quicquid tibi facere nratus potens. int̾ suꝑflua tua nu¬
mera. Tollit pauꝑtatẽ tuã. nunquid tollit duutias tuas
Pauꝑtas cua. diuitiş tuş: in corde tuo. Suꝑ flua tua potuis
tollers danino potuit afficere ꝑ missus &e usq ad leden¬
dũ corpus eciã ista uita cogitantib aliã uitã. Ista inquã
iuita: int̾ suꝑflua deputanda ẽ. Nam &e marares contemp
Certi estote fr̃s. inimicos non adinita aduersus sideles: nisi
quantũ ꝓdest. temtandis & ꝓbandis sidelib. Cerai estots
fr̃s nemo aliud dicat. omẽm curã ur̃am suꝑ dñm dimit¬

Expanded text:
ulae comparatur. Sed insidiatur contra te potens, et molitur contra te potens: acuit novaculam unde capillos radat, non unde caput incidat. Quod dixi, modo audistis in Psalmo: Sicut novacula acuta fecisti dolum . Quare dolum potentis mali novaculae comparavit? Quia non admittitur, nisi ad superflua nostra. Sicut capilli in corpore nostro tanquam superflui videntur, et sine detrimento carnis raduntur; sic quidquid potest tibi facere iratus potens, inter superflua tua numera. Tollit paupertatem tuam: numquid tollit divitias tuas? Paupertas tua, divitiae tuae in corde tuo. Superflua tua potuit tollere, damno potuit afficere, permissus et usque ad laedendum corpus. Etiam ista vita, cogitantibus aliam vitam; ista, inquam, vita iCerti estote, fratres, inimicos non admitti adversus fideles, nisi quantum prodest tentandis et probandis fidelibus. Certi estote, fratres, nemo aliud dicat. Omnem curam vestram super Dominum mit
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ illũ exaltauit : s etiã dñs sc ipsũ idẽ. corpus suu̾
unde dicit. soluite templũ hoc & triduo suscitabo il¬
lud. Mortuus. ẽ. aut̃ peccator : maxims ille quẽ moles
consuetudinis premit quasi sepultus ẽ lararus.
Parũ enĩ erat quia mortuus: etiam sepultus. Quisqͥs
gͥ male consuetudinis mals̨ uitę̧ scilicet terrenarũ
cupiditatũ mols p̃mitur. ita ut i llo iamfactũ
sit quod in quodã ꝑsalmo miscrabilit᷑ dicitur.
dixit stultus incorde suo non ẽ. ds̃. sit talis de quali
dictum ẽ. Amortuo uelut qui nonsit: perit confessio.
uis eũ suscitabit.÷. nisi ille qui remoto lapids clamauit
nisi quod erat occutum foras ꝓ dirc: Qui consitet᷑: forãt

Expanded text:
s eum exaltavit : sed etiam Dominus se ipsum, id est, corpus suum; unde dicit, Solvite templum hoc, et in triduo suscitabo illud . Mortuus est autem peccator, maxime ille quem moles consuetudinis premit, quasi sepultus est Lazarus. Parum enim erat, quia mortuus; etiam sepultus. Quisquis igitur malae consuetudinis, malae vitae, terrenarum scilicet cupiditatum mole premitur, ita ut in illo jam factum sit, quod in quodam psalmo miserabiliter dicitur, Dixit stultus in corde suo, Non est Deus ; fit talis, de quali dictum est, A mortuo, velut qui non sit, perit confessio. Quis eum suscitabit, nisi qui remoto lapide clamavit, nisi quod occultum erat
Abbreviated transcription (Latin):
dite illũ mͥ p̃ponite: nolite attendere ne sine uobis
remaneã. Precepit: &e secuti sunt. Quod docuit mat̾
mo aliquid dixit. ꝓsequar te dñe ait. s uado pͥmũ
renuntiars his qui in domo sunt: credo hit sensus. ẽ.
Nuntiẽ eis: ne forte quomͦ fieri solet querant me. & dñs.
N emo ponens manũ suꝑ aratrũ &e respiciens retro:
aptiis est regno glorum. Uocat ts oriens. & cu arten¬
dis occidents: In hoc capitulo hoc discimus q̃m̃ quos
uoluit dñs hos elegit. Glegit aut̃ sicut dicit apss d̾e scdm¬

Expanded text:
dite, illum mihi praeponite; nolite attendere, ne sine vobis dite, illum mihi praeponite; nolite attendere, ne sine vobis remaneam. Praecepit, et secuti sunt . Quod docuit mater mo aliquid dixit: Prosequar te, Domine, ait; sed vado primum renuntiare his qui in domo sunt. Credo hic sensus est: Nuntiem meis, ne forte quomodo fieri solet, quaerant me. Et Dominus: Nemo ponens manum super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno coelorum. Vocat te Oriens, et tu attendis Occidentem. In hoc capitulo hoc discimus, quoniam quos voluit Dominus, hos elegit. Elegit autem, sicut dicit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽlocus .x .ẽ. res. quȩ huic rei huic tempori. huic loco ser¬
uiat. Honorandus ẽ. pat: s obȩdiendũ .ẽ. dõ. Arindus
ẽ. genitor: s p̃ponendus ẽ. creator. Ego inquit ad euan¬
głm te uoco: ad aliud opus mͥ neccessarius es. Maus ẽ
hoc: quã quod uis facere. Sine inortuos sepelire mortu¬
os suos. Pater cuus mortuus ẽ: sunt alii mortui qui sepeli¬
ant mortuos. A ortui sepelientes mortuos. quisunt:
Potest ue mortuus a mortuis sepeliri: Quo mͦ inuoluunt
si mortui sunt.  Quomͦ portant si mortui sunt Iuo mͦ
tũ ẽ. in cantico caticorũ : dicente ȩccła. Ordinate in me
caritatẽ. Quid ẽ. ordinate in me caritato. Facite gra¬
dus: &e quod cui cumq debet̾ restitutto. Nolite anteri¬
ora posteriorib subders. Amate parentes: s pͣponite
diñ parentib Attende matrẽ machabeorũ. Filii inquis
nescio quomͦ apparuistis inuentre. Concipere uos po¬
tui parcre uos potui formare non potui. Illũ gͦ au¬

Expanded text:
empus, et est res, quae huic rei, huic tempori, huic loco serviat. Honorandus est pater, sed obediendum est Deo. Amandus est generator, sed praeponendus est Creator. Ego, inquit, ad Evangelium te voco, ad aliud opus mihi necessarius es: majus est hoc, quam quod vis facere. Sine mortuos sepelire mortuos suos. Pater tuus mortuus est: sunt alii mortui qui sepeliant mortuos. Mortui sepelientes mortuos qui sunt? Potestne mortuus a mortuis sepeliri? Quomodo involvunt, si mortui sunt? quomodo portant, si mortui sunt? quomodo tum est in Cantico canticorum, dicente Ecclesia, Ordinate in me charitatem . Quid est, Ordinate in me charitatem? Facite gradus, et cuique quod debetur, restituite. Nolite anteriora posterioribus subdere. Amate parentes, sed praeponite Deum parentibus. Attendite matrem Machabaeorum: Filii, inquit, nescio quomodo apparuistis in ventre. Concipere vos potui, parere vos potui; formare non potui: illum ergo au
Abbreviated transcription (Latin):
iam non ẽ. gr̃a. Si enĩ de tuo oꝑe p̃sumis: gͦ merces
tͥ reddit᷑ : non gr̃a condonat᷑. Si aut̃ gr̃ae᷑ gratis dat᷑
Int̾rogo nunc. Credis opeccator. xp̃o Dicis. Credo.
Quid credis : Gratis uniuersa peccata ꝑ ipsũ tͥ posss
remitti. Habes quod credidisti. Ogr̃a gratis data. ⁊nid
tu uste credis cesins dõ posse seruare usticia᷑ Ipsius
gͦ totũ reputa. Quod iustus es pietati. quod aut̃ pec¬
cator es. tus iniquitati adscribe. Esto accusator tiuis.
ce ille erit indultor tuus. Om̃e enĩ crimen facinus uel
peccatũ. nr̃ȩ .s̾. negligentie: & om̃is uirtus &e sancaitas
dĩ. s̃. indulgentia conuersis ad dñm. Explicit sermo

Expanded text:
enim de tuo opere praesumis; ergo merces tibi redditur, non gratia condonatur. Si autem gratia est, gratis datur. Interrogo nunc: Credis, o peccator, Christo? Dicis: Credo. Quid credis? Gratis universa peccata per ipsum tibi posse remitti? Habes quod credidisti. O gratia gratis data! Quid tu, juste, credis te sine Deo non posse servare justitiam? Ipsius ergo totum reputa, quod justus es, pietati: quod autem peccator es, tuae iniquitati adscribe. Esto accusator tuus, et ille erit indultor tuus. Omne enim crimen facinus, vel peccatum, nostrae est negligentiae: et omnis virtus et sanctitas, Dei est indulgentiae. Conversi
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ respondit: Uulpes foueas habent &e uolacilia celi
nidos: filius aut̾ hominis non habet ubi caput suũ redineo.
S ed ubi non habet: In fide cua. Uulpes eni habent foueas
in cords cuo dolosus es. Uolacilia celi habent nidos in corde
tio datus es. Dolosus ce elatus. non mo sequeris. Quomodo
nichil dicentẽ. nichił ꝓmittentẽ dixit. Sequero me. Quan¬
cũ mali in illo: tantũ bom uidebat misto. Sequere me
dicit nolenti. ecce hominẽ habes paratũ. sequorte quo¬
cumq ieris. & tu dicis nolenti sequers me : Istum inquit
declino quia ibi foueas uidco: nidos uideo. Qiud ergo
Al olestus es huic quẽ ꝓ uocas &e excusat Ecce etiã compel¬
lis ce non uenit hortaris & non sequit᷑. uid enĩ dicit
Ibo prius sepelire parrẽ meũ. fides cordis cius dño sc. osten¬
debat. sed pietas differtbat. Oñs aut̃ iłis xp̃s quando
parat homines eu angłio nullã excusationẽ uult inc̃poni
carnalis huiꝰ tempotałisq pietatis. Hȩc quidẽ & lex habet¬

Expanded text:
ulpes foveas habent, et volatilia coeli nidos: Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet. Sed ubi non habet? In fide tua. Vulpes enim habent foveas in corde tuo, dolosus es: volatilia coeli habent nidos in corde tuo, elatus es. Dolosus et elatus, non me sequeris. Quomodo nihil dicentem, nihil promittentem dicit, Sequere me. Quantum mali in illo, tantum boni videbat in isto. Sequere me, dicis nolenti. Ecce habes hominem paratum. Sequar te quocumque ieris: et tu dicis nolenti, Sequere me? Istum, inquit, declino; quia video ibi foveas, video nidos. Quid ergo molestus est huic, quem provocas et excusat? Ecce etiam compellis, et non venit; hortaris, et non sequitur. Quid enim dicit? Ibo prius sepelire patrem meum. Fides cordis ejus Domino se ostendebat: sed pietas differebat. Dominus autem Christus quando parat homines Evangelio, nullam excusationem vult interponi carnalis hujus temporalisque pietatis. Haec quidem et lex Dei habet
Abbreviated transcription (Latin):
de dõ  non eũ facturi diuitẽ. s de illo futuri diuites.
Impleat uos: aliud non ad mittatis ad cor. ur̃m. Namn
uersus potestates ordinatas contemptores sitis. Non¬
ue hoc dicimus. qui & hinc egrotatis angite &e hinc

Expanded text:
de Deo: non eum facturi divitem, sed de illo futuri divites. de Deo: non eum facturi divitem, sed de illo futuri divites. Impleat vos, aliud non admittatis ad cor vestrum. CAPversus potestates ordinatas contemptores sitis? Non hoc dicimus. Qui et hinc aegrotatis, tangite et hinc
Abbreviated transcription (Latin):
angustoloco. Iria sunt: aurũ. palea. ignis. Ad illa duo
ignis apponit᷑ : palea urit᷑. aurũ purgat᷑. Cesseͥt nescio
quis minis: &e adductus ẽ. ad idolũ. Ule mͥ quia paleam
plango: cinerc̃ uideo. Non cessit minis. noncessit terro¬
ribus. Adductus ad uidicẽ steait in confessione sua: non
ẽ. flexiis ad idolũ. Quid facit flanima: Nonnis aurũ
purgat. State in dño fr̃s: potentior.ẽ. qui uocauit
uos. Al inas inpiorũ ne timueritis: uumicos patimini
habetis ꝓ quib oietis. Prorsus non uos terreant: hȩc est
sauitas. Haurite hinc i isto conunuo : hic bibite unde
satiemuini non illic unde insaniatis. State in dño argen¬
tei estis. aurũ estis. Ista similitudo non a nobis. ẽ: de di¬
uina scripturas̃. Legistis: audistis. Sicut. aurũ inifor¬
nace ꝓbauit illos: & sicut. holocausti hostiã accepis
illos. Eccc quid eritis: ad thesauros dĩ. Estote diuites

Expanded text:
angusto loco tria sunt, aurum, palea, ignis. Ad illa duo angusto loco tria sunt, aurum, palea, ignis. Ad illa duo ignis apponitur, palea uritur, aurum purgatur. Cessit nescio quis minis, et adductus est ad idolium: vae mihi, quia paleam plango, cinerem video. Alius non cessit minis, non cessit terroribus ; adductus ad judicem, stetit in confessione sua, non est flexus ad idolium: quid facit flamma? Nonne aurum purgat? State in Domino, fratres: potentior est qui vocavit vos. Minas impiorum ne timueritis. Inimicos patimini; habetis pro quibus oretis; prorsus non vos terreant. Haec est sanitas, haurite hinc in isto convivio: hic bibite, unde satiemini, non illic, unde insaniatis. State in Domino. Argentei estis, aurum eritis. Ista similitudo non a nobis est, de divina Scriptura est. Legistis, audistis: Sicut aurum in fornace probavit illos; et sicut holocausti nostiam accepit illos . Ecce quid eritis ad thesauros Dei. Estote divites
Abbreviated transcription (Latin):
ibi facit. ara illa: Testat᷑ conuicit. om̃iũ colentiũ mentes
corpus xp̃i premebat᷑ &e tangebatur: Tolerabas ille pͥ¬
mentes querebat tangentes. Atq utinã fr̃s a paganis
p̃inat᷑ corpus xp̃i. aquib p̃mi solet: xp̃iani nonp̾mant cor¬
pus xp̃i. fr̃s ad nos ꝑtinet uerbũ uobis dicere: ad nos ꝑti¬
net xp̃ianis loqui. Quid enĩ de his qui foris sunt iudica¬
re: Ipse apłs ait: illos alit alloquitͣn. Ianq infirme sblau¬
diendũ. ẽ. illis ut audiant uernate̾: inuobis secanda pu¬
tredo ẽ. Si queritis unde iuncant᷑ pagani. unde illu¬
minent᷑. unde ad salutẽ uocent᷑: deserite sollempnitates
corũ. deserite nugas ipsorũ. & non consentiunt ueritati
nutritor tiuis ẽ. Malus sisuerit: temptator tiuisẽ. & nu¬
triñita libent᷑ accipe & in temptatione. apybare.E sto
aurũ: attende inundũ istum tanꝗ fornacẽ aurificis in uno

Expanded text:
ibi faciant, ara illa testatur. Convicit omnium colentium mentes, ibi faciant, ara illa testatur. Convicit omnium colentium mentes, corpus Christi premebatur, et non tangebatur,? Tolerabat ille prementes, quaerebat tangentes. Atque utinam, fratres, a Paganis prematur corpus Christi, a quibus premi solet; Christiani non premant corpus Christi. Fratres, ad nos pertinet vobis dicere, ad nos pertinet Christianis loqui. Quid enim mihi de his qui foris sunt judicare? ipse Apostolus ait . Illos aliter alloquimur, tanquam infirmos, Blandiendum est illis, ut audiant veritatem: in vobis secanda putredo est. Si quaeritis unde vincantur Pagani, unde illuminentur, unde ad salutem vocentur: deserite solemnitates eorum, deserite nugas ipsorum; et si non consentiunt veritati nutritor tuus est: malus si fuerit, tentator tuus est. Et nutrimenta libenter accipe, et in tentatione approbare. Esto aurum. Attende mundum istum tanquam fornacem aurificis: in uno
Abbreviated transcription (Latin):
scđm carnẽ. qui ẽ. suꝑ omia ds benedictus in scła.
Ecis in quẽ uerũ dm̃ peccas. dum discumbis apud
ginis. quasisi mars. eẽt. aut mercuriꝰ deus esset.
S quomͦ ab ipsis ab eat᷑ attende: non quid sit. Nam
ce ego tecũ scio qͣuia lapis ẽ. Si geniũ ornam̃tum
aliqd̃. ẽ: ciues chartaginus benc uiuant. &e ipsi
erunt geniũ carchaginis. Si aut̃ geniũ demonũ
ẽ audisti ce ibi. quę inmolant demoniis gentes
immolans. ce non dõ. Nolo uos scio̾sieri demoniorũ
Nouimꝰ quia nons̃.ds. utinã &e ipsi sic norint. Sea
ꝓpt̃ cos qui hoc non norunt. infirmos: non debet
ꝑtuti conscientia ipsorum. Hoc mo net apłs. Nã
&e illi qđ nuñ habeant. & ꝓ numins. accipianc
illã statuã : ara testat᷑. Qiud illi faciat. ara. si illa
ñ habet᷑ ꝓ numine. Nemo mͥdicat: nons̃ iunũ
non. et acus. Iamdixi: utinam sic ipsi narint hoc quo modo
nouinus om̃s uos. Sed quid habeant ꝓquare habeant quid

Expanded text:
m carnem, qui est super omnia Deus benedictus in saecula . Ecce in quem verum Deum peccas, dum discumbis apud ginis. Quasi si Mars aut Mercurius esset, Deus esset. Sed quomodo ab ipsis habeatur, attende; non quid sit. Nam et ego tecum scio quia lapis est. Si genium ornamentum est aliquod; cives Carthaginis bene vivant, et ipsi erunt genium Carthaginis. Si autem genium daemonium est, audisti et ibi: Quae immolant Gentes, daemonibus immolant, et non Deo: nolo vos socios fieri daemoniorum . Novimus quia non est Deus; utinam et ipsi sic norint: sed propter eos qui hoc non norunt infirmos, non debet percuti conscientia ipsorum. Hoc monet Apostolus. Nam et illi quod numen habeant et pro numine accipiant illam statuam, ara testatur. Quid illic facit ara, si illud non habetur pro numine? Nemo mihi dicat. Non est numen, non est Deus. Jam dixi, Utinam sic ipsi norint hoc, quomodo novimus omnes nos. Sed quid habeant, pro qua re habeant, quid
Abbreviated transcription (Latin):
quit peccatis. Solent enĩ homines dicere : in hominẽ
pecco. Nunquid in dm̃: Negat. xp̃m dm̃. Audes ne¬
gare. xp̃m dm̃  An aliquid inidolo cũ recumberes
didicisti Non amitas istã doctrina᷑ xp̃i doctrina.
Quero ubi didiceris non ee̾. xp̃m dm̃. Pagani hoc solent
dicere. Uides quid faciunt menss mals: Uides qmͣ
corrumpunt mores bonos colloquia mala: Tu ibi
de cuangłio loqui non potes. & de idolis loquentes
audis : Amittis ibi quod xp̃s ds̃ ẽ: & quod ibi bibis.
in ȩccła uomes. Forte hic audes loqui : forte int̾ turbas
audes murmurare. Nunquid xp̃s non homo fuit:
Nonne crucifixus. ẽ: Apaganis hoc didicisti. salutẽ
ꝑ didisti: fimbriã non tecigisti. Iange. in hoc sim¬
briã: recipe salutẽ. Sicut eã te tangere dociumus
in eo qđ scriptũ. ẽ. qui uiderit frẽm inidolo recum¬
bentẽ tango illã.  de diuintate. xp̃i &e de uideis¬

Expanded text:
quit, peccatis. Solent enim homines dicere: In hominem quit, peccatis. Solent enim homines dicere: In hominem pecco, numquid in Deum? Nega Christum Deum. Audes negare Christum Deum? An aliud, in idolio cum recumberes, didicisti? Non admittit istam doctrinam Christi doctrina. Quaero ubi didiceris non esse Christum Deum. Pagani hoc solent dicere. Vides quid faciunt mensae malae? Vides quoniam corrumpunt mores bonos colloquia mala ? Tu ibi de Evangelio loqui non potes, et de idolis loquentes audis. Amittis ibi quod Christus Deus est: et quod ibi bibis, in Ecclesia vomis. Forte hic audes loqui, forte inter turbas audes murmurare: Numquid Christus non homo fuit? nonne crucifixus est? A Paganis hoc didicisti, salutem perdidisti, fimbriam non tetigisti. Tange et in hoc fimbriam, recipe salutem. Sicut eam te tangere docuimus in eo quod scriptum est, Qui viderit fratrem in idolio recumbentem: tange illam et de divinitate
Abbreviated transcription (Latin):
delectabilit̾ uobis dicere quod dolor nr̃ cogit: quo modo¬
cumq dicers ae tacere non ꝑmitait. Quicumq uolu¬
enit ista cont̾ eimiere: in xp̃m peccant. Uideant quid
agant: paganos reliquos colligi uolumꝰ. Lapides esis in
iua: uenire uolentes offendunt & redeunt. Dicunt eiũ in
cordib sius. Quare nos redinquamͦ deos. quos xp̃iani ipsi
nobiscum coluns:  Absit amo inquit: ut deos ego gentiũ
colam. Noui. intelligo: credo. Quid facis de couscientia in¬
sirmi. quam ꝑcutis.  Quid facis de p̾cio. si contempnis
qđ emptũ. s̃:  Uide quanti emptũ. c̃. Peribit inquit infir¬
mnus in tua scientia quã te dicis habere. ut sciasq nichil
ẽ. idolũ. & animo cogites dm̃. & sic recumbas in idolo
Iu hac scientia perit insirmus. Q ne contempnas infirmũ
p̾cium ipsius attende: & cum morte. xp̃i totũ mundũ
appende. Et ne. adhuc te putares in insirmũ peccare.
& leue duceres peccatũ ac parui penderes: inxp̃m in¬

Expanded text:
modocumque dicere, et tacere non permittit? Quicumque voluerint ista contemnere, in Christum peccant, videant quid agant. Paganos reliquos colligi volumus, lapides estis in via; venire volentes offendunt, et redeunt. Dicunt enim in cordibus suis: Quare nos relinquamus deos, quos Christiani ipsi nobiscum colunt? Absit, a me, inquit, ut ego deos Gentium colam. Novi, intelligo, credo. Quid facis de conscientia infirmi, quam percutis? Quid facis de pretio, si contemnis quod emptum est? Vide quanti emptum est, Peribit, inquit, infirmus in tua scientia: quam te dicis habere, ut scias quia nihil est idolum, et animo cogites Deum, et sic recumbas in idolio. In hac scientia perit infirmus. Et ne contemnas infirmum,ntemnere, pretium ipsius attende, et cum morte Christi totum mundum appende. Et ne adhuc putares te in infirmum peccare, et leve duceres peccatum ac parvi penderes, In Christum, in
Abbreviated transcription (Latin):
e capitulo euangelii quod dñs donauit: au¬
dite. Lectũ. ẽ. enĩ dñm iħm xp̃m differenter
egisse. cum obtulit se unus ut eũ sequeret᷑
oe reꝓbatus ẽ. alius non audebat. suscitatus
ẽ : tercius differebat culpatusẽ. Quod eiuĩ
dixit dñe sequarte quocumq ieris. quid tam ꝓnitũ. quid
tam mnpigrũ. quid tam paruũ. &e quid ad tantũ bonũ ap¬
tissimũ. sequi dñm quocumq ierit. Miraris hodic. quid
talis magister erat qui futura p̃uideret: intelligimus
fr̃s istũ haminẽ si sequeret᷑. xp̃m sua quesiturũ fuisse. non¬
dñe intrabit in regnũ cęlorũ. Et iste de ipsis fuit : nec sic
se ipse nouerat. quomodo medicus inspiciebat. Nam si
se fictũ iameẽ. sperabat. si iam dolosũ & insidiosũ se noue.¬
rat: cui loqueret᷑ non nouerat. Ipse. ẽ. emiͣ de quo ait
euangłista. Non habebat. opus ut quisquã ei testimo nũ

Expanded text:
e capitulo Evangelii, quod Dominus donavit, audite. Lectum est enim, Dominum Jesum differenter egisse, cum obtulit se unus, ut eum sequeretur, et reprobatus est; alius non audebat, et excitatus est; tertius differebat, et culpatus est. Quod enim dixit, Domine, sequar te quocumque ieris; quid tam promptum, quid tam impigrum, quid tam paratum, et quid ad tantum bonum aptissimum, sequi Dominum quocumque ierit? Miraris hoc, dicens: Quid talis magister erat, qui futura praevideret, intelligimus, fratres, istum hominem, si sequeretine, intrabit in regnum coelorum . Et iste de ipsis fuit, nec sic se ipso noverat, quomodo medicus inspiciebat. Nam si jam se fictum esse spectabat, si jam dolosum et insidiosum se noverat, cui loqueretur non noverat. Ipse est enim de quo ait evangelista: Non opus habebat ut quisquam ei testimon
Abbreviated transcription (Latin):
resistit potestati dĩ ordinationi resistit. S quid si
illud iubeat. quod non debet facert: Hic sane con¬
tempne potestatẽ: tunendo potestatẽ. Ipsos huma¬
narũ rerũ gradus adu̾cito. Si aliquid uisserit.
curator. nonne faciendũ.ẽ. Tam̾ si contͣ ꝓ consulẽ
uibeat: non utiq contempnis potestatẽ. sed eligis
maiori seruire. Nec hic debet inmor irascr si maior. pre¬
iubeat imꝑator. nunqud dubitat᷑ illo contempto illiesse
seruiendum: Ergo si aliud imꝑator & aliud ds.⁊ quid
Da ueniam. Tu carcerẽ: ille gehennã minat᷑. Hinc iã tibi

Expanded text:
resistit potestati, Dei ordinationi resistit; sed quid, si illud jubeat, quod non debes facere, hic sane contempne potestatem, timendo potestatem. Ipsos humanarum dignitatum gradus adverte. Si aliquid jusserit procurator, nonne faciendum est? Tamen si contra proconsulem jubeat, non utique contempnis potestatem, sed eligis majori servire. Non hinc debet minor irasci si major praeimperator, numquid dubitatur illo contempto illi esse serviendum? Ergo si aliud imperator, et aliud Deus, quid Da veniam, tu carcerem, ille gehennam minatur. Hinc jam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ &e domũ patris tui. Cui bono. quo fructu. qua mer¬
cede: Qm̃ concupiit inquit rex decorẽ tuũ. Concupi¬
utt. quod fecit: qm̃ ut pulcrã faceret fȩdam anauit.
Finfideli &e feda sangiunẽ fudit fidels̃ ac pulcrã reddi¬
dit.. dona sua ures amauit. Iuid enĩ sponso tuo contu¬
listi: Quid in dotẽ a priors patrs & priors popło acce¬
pisti: Nonne luxurias &e pannos peccatorũ. Abiecit
pannos tuos. discidit ciliciũ tuũ. misertus c̃. ut ornares.
quia peccantes infr̃s & ꝑ cutientes conscientiã eorũ uisit¬

Expanded text:
tuum et domum patris tui. Quo bono? quo fructu? qua mertuum et domum patris tui. Quo bono? quo fructu? qua mercede? Quoniam concupivit, inquit, rex decorem tuum . Concupivit quod fecit: quoniam ut pulchram faceret, foedam amavit. Pro infideli et foeda sanguinem fudit, fidelem ac pulchram reddidit, dona sua in te amavit. Quid enim sponso tuo contulisti? Quid in dotem a priore patre et priore populo accepisti? Nonne luxurias et pannos peccatorum? Abjecit pannos tuos, discidit cilicium tuum: misertus est, ut ornaret; tri, peccat
Abbreviated transcription (Latin):
tes. si in xp̃m nutrientes. audiendi i om̃ib obtemperan¬
dumi cis in oñu iussions. contͣ maiorẽ si nichil iubeant
&e seruiat᷑ illis. Quis .ẽ. inquit maior eo qui me generauit:
Ille ipse qui ts creauit. Generat enĩ hõ cirat deus. Unde enĩ¬
geuerat homo nescit: quid generaturus sit uescit. Ills qui
te uidit ut faceret ante quã eẽt quẽ fecit: certe maior est.
patre. tuo. Al aior sit patria & ipsis parentib tuis: ut quic¬
quid iusserint parentes contͣ pacriã non audiant᷑.. & quic¬
quid iusserit patria cont᷑ dm̃ non audiat᷑. Si enĩsana¬
ri uis. si post. fluxũ sanguinis. si post duodecĩ annos in
illo morbo. si post. consumpta om̃ia in medicis & non recep¬
ta sauitate aliquando uissana fieri. o mulier quã allo.¬
quor intipũ eccłs ĩubet illud pat̾ tuus. & illud ui¬
bec popls tiuus. S dicis tͥ dñs tuus: obliuiscers popłiu

Expanded text:
tes, si in Christum nutrientes; audiendi in omnibus, obtemperantes, si in Christum nutrientes; audiendi in omnibus, obtemperandum eis in omni jussione; contra majorem nihil jubeant, et serviatur illis. Quis est, inquis, major eo qui me generavit? Ille qui te ipsum creavit. Generat enim homo, creat Deus. Unde generat homo, nescit: quid generaturus sit, nescit. Ille qui te vidit ut faceret, antequam esset quem fecit, certe major est patre tuo. Major sit patria et ipsis parentibus tuis; ut quidquid jusserint parentes contra patriam, non audiantur. Et quidquid jusserit patria contra Deum, non audiatur. Si enim sanari vis, si post fluxum sanguinis, si post duodecim annos in illo morbo, si post consumpta omnia in medicis, et non recepta sanitate aliquando vis sana fieri, o mulier, quam alloquor in typo Ecclesiae, jubet illud pater tuus, et illud jubet populus tuus. Sed dicit tibi Dominus tuus, Obliviscere populum
Abbreviated transcription (Latin):
firmus: in tuascientia fr̃. Audi fr̃. Si contenuebat᷑ infirnuiͣ
etiã frẽm conteminiseE. xꝑ giscere. Quid si in ipsũ. xp̃m
peccas.Attende. eiũ quod nullo pacco possis comtentis¬
re. Sic auteni inquit peccantes infr̃s & ꝑ cutientes consci¬
eutiam eorũ infirmam in xp̃m peccatis. Bant nunc qui ista
contempnunt: & recumbant in idolo. Nanne erunt pre¬
mentes non tangentes: Ꝙ cum recubuerint in idolo ue¬
niant &e impleant eccłan: non salutem accepturi sed
pressuram facturi. S tineo inquies: ne offendã maiorẽ.¬
imes ꝓrsus ne offendas maiorẽ.⁊ & non tunes ne offendas
dñi  Quid enĩ times ne offendas maiorẽ: Uide ne forte
sit maior isto: queni non times offendere. Maiorẽ certe
noli offendere. Hȩc tͥ regula ꝓponit᷑. Nonns manifcstũ c̃.
eũ mninins offendendũ qui maior.c̃. cȩt̃s : Discute nunc
maiores tuos. Prmu tͥ sunt pͣater & mat̾. Si recte educan¬

Expanded text:
firmus in tua scientia frater. Audi, frater: si contemnebas infirmum, firmus in tua scientia frater. Audi, frater: si contemnebas infirmum, etiam fratrem contemnis? Expergiscere. Quid, si in ipsum Christum peccas? Attende enim quod nullo pacto possis contemnere. Sic autem, inquit, peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis. Eant nunc, qui ista contemnunt, et recumbant in idolio: nonne erunt prementes, non tangentes? et cum recubuerint in idolio, veniant et impleant ecclesiam; non salutem accepturi, sed pressuram facturi. Time prorsus, ne offendas majorem; et non offendis Deum. Qui enim times, ne offendas majorem, vide ne forte sit major isto, quem times offendere. Majorem certe noli offendere. Haec tibi regula proponitur. Nonne manifestum est, eum minime offendendum, qui major est caeteris? Discute nunc majores tuos. Primi tibi sunt pater et mater: si recte educan
Abbreviated transcription (Latin):
paulus ipso dicents. Egosum minimꝰ apłorum. In ueste
nouissimũ & minimũ fimbria ẽ. Fimbria cũ coñtemptu as¬
picit᷑ s cum salute tangit᷑. Usq ad hanc horã & esurimus
ae sitimus. o nudi sumꝰ : e colaphizam᷑. Quid tam extremũ
quidtam contemptibilȩ. Tange sifluxũ sanguinis pateris
eciet uirtus de illo cuiꝰ uestis &e sanabit te. fimbria mͦ tangen¬
da ꝓponeb at᷑ quando ex eodẽ apło legeret᷑. Si enĩ quis
uiderit eũ qui habet scientiã in idolo recũbentẽ. non ne
conscientia ciꝰ cũ sit infirma ȩdificabit᷑ ad manducandum
homines. quȩ xp̃ianis honorari putant: Nouit inquit
ds cor meu : sed fr̃tuus non nouit cor tuum. Siinfirmus es:
caue maiorẽ egritudinẽ. Si firmus es: cura fr̃is infirinita¬
tem. Qui uident ista ȩdificat᷑ ad alia : ut noutantũ ibi
manducare sed &e sacrisicare desiderent. Et ꝑibit: in¬

Expanded text:
Paulus: ipso dicente, Ego sum minimus Apostolorum . In veste Paulus: ipso dicente, Ego sum minimus Apostolorum . In veste novissimum et minimum, fimbria est. Fimbria cum contemptu aspicitur: sed cum salute tangitur. Usque ad hanc horam et esurimus, et sitimus, et nudi sumus, et colaphizamur . Quid tam extremum, quid tam contemptibile? Tange, si fluxum sanguinis pateris: exiet virtus de illo cujus vestis est, et sanabit te. Fimbria modo tangenda proponebatur, quando ex eodem apostolo legebatur: Si enim quis viderit eum qui habet scientiam, in idolio recumbentem; nonne conscientia ejus, cum sit infirma, aedificabitur ad manducandum homines, quae a Christianis honorari putant? Novit, inquit, Deus cor meum. Sed frater tuus non novit cor tuum. Si infirmus es, cave majorem aegritudinem: si firmus es, cura fratris infirmitatem. Qui vident ista, aedificantur ad alia, ut non tantum ibi manducare, sed et sacrificare desiderent. Ecce perit in
Abbreviated transcription (Latin):
de sacerdotiũ fuit. qui celebrant figuras om̃ium futurorũ
Quarũ eni rerũ siguras celebrauerunt: p̃sentiã non agno uer̃.
F ilii gͦ regni ibuitt inquit in tenebras ext̾iores: ibi erit plora¬
tus &e stridor dentiũ. Uide. aus uideos reꝓbator̃: iudemus
xp̃ianos ab orients. & occidente uocatos ad quoddã conuiiuũ
cȩlests ⁊ ut recumbant cum abraham isaac &e iacob. ubi pa¬
nis iusticia ubi potus sapientia. Actendite gͦ fr̃s: hoc enĩ estis¬
ex hoc popło estis. Iam tunc p̃dicato nunc p̃sentato. De his
utiq estis: qui uocatisunt ab oriente & occidente recumbere
in regno cęlorũ non intemplo idolorũ. Pstote gͦ corpus xp̃i
non pressura corporis xpͣi. Habecis uestim̃ti fimbriã quam
tangatis: ut a ꝓfluuio sanguinis idẽ. carnaliũ uoluptatũ
fluxu sanemini. Habetis inquã uestim̃ti simbriã: quã tanga¬
tis. Ulestẽ putait apłos. sub texu̾ra unitatis: adherentes la

Expanded text:
et sacerdotium fuit, qui celebrabant figuras omnium futurorum. et sacerdotium fuit, qui celebrabant figuras omnium futurorum. Quarum enim rerum figuras celebraverunt, praesentiam non agnoverunt. Filii ergo regni ibunt, inquit, in tenebras exteriores; ibi erit ploratus et stridor dentium. Videmus Judaeos reprobatos, videmus Christianos ab oriente et occidente vocatos ad quoddam convivium coeleste, ut recumbant cum Abraham et Isaac et Jacob; ubi panis justitia, ubi potus sapientia. CAPUT IV. 7. Reprehenex hoc populo estis, jam tunc praedicto, nunc praesentato. De his utique estis, qui vocati sunt ab oriente et occidente recumbere in regno coelorum, non in templo idolorum. Estote ergo corpus Christi, non pressura corporis Christi. Habetis vestimenti fimbriam, quam tangatis, ut a profluvio sanguinis, id est, carnalium voluptatum fluxu sanemini. Habetis, inquam, vestimenti fimbriam, quam tangatis. Vestem putate Apostolos, sub textura unitatis adhaerentes lat
Abbreviated transcription (Latin):
eius: idẽ. gecła eius. Iangit cã sides paucorũ: p̃mit turba
&e si iultis ipsi estis. Apłs mubtis locis hoc dicit: ꝓcorpore
hoc patit᷑ ȩecła ipsuis. A turba p̃mit᷑: a paucis tangitur.
Caro eam p̃mitt: sides cangit. Erigie igit᷑ oculos obsetro uos
qui habetis unde uideatis: habetis eiũ qđ uidearis. Prigie
oculos fidi᷑: tangitt excremã fimbriã uestim̃ti. sufficiat ad
salittẽ. Uidete quod audistis &x euangłio tunc fut̾m nunc
presens.ẽ. Idõ inquit dico uobis ꝓpt̾ saudatã centurionis
fidẽ taiꝗ̃ alienigene carne do mestico corde. ⁊ꝓpt̃ea inquit
mutti ab oriente &e occidente uenient: non om̃s sed multi.
Uam̃ ipsi ab oriente ae occidente: ĩstis duab partib tocus
orbis designat᷑. Multi ab oriente. & occidente. uenient &
recumbent cum abraham ysaac &e iacob in regno cȩlorum
Fihii aut̃ regnr iudei scilicet. Unde silii regni Quia legem
acceꝑunt. ad quos ꝓphetȩ missi sunt. apud quos templũ

Expanded text:
est, Ecclesia ejus. Tangit eam fides paucorum, premit turba audistis: et si vultis, ipsi estis. Apostolus multis locis hoc dicit: Pro corpohoc patitur Ecclesia ipsius. A turbis premitur: a paucis tangitur. Caro eam premit, fides tangit. Erigite igitur oculos, obsecro vos, qui habetis unde videatis. Habetis enim quod videatis. Erigite oculos fidei, tangite extremam fimbriam vestimenti, suffo tunc futurum, tunc praesens est. Ideo, inquit, dico vobis: propter laudatam Centurionis fidem, tanquam alienigenae carne, domestici corde Propterea, inquit, multi ab oriente et occidente venient. Non omnes, sed multi: tamen ipsi ab oriente et occidente: istis duabus partibus totus orbis designatur. Multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob, in regno coeloFilii autem regni, Judaei scilicet. Unde filii regni? Quia Legem acceperunt, ad quos Prophetae missi sunt, apud quos templum
Abbreviated transcription (Latin):
cecũ absaturs es: E hoc fortasse amore diuitiarũ trepidas
consteri. Qudi e hoc sͦt hoc apłsdicat: qui to non palpat. Ni¬
dnł intulimꝰ in hunc mundũ utiq quando uatisumꝰ. S uec
uferre aliquid possumꝰ utiq quando de mundo exiemus
Nichil atculistr nichil hinc auferes. Quid te inflas contͣ pau¬
perem: Nuando nascunt᷑ infantes : recedant de medio pa¬
rentes serui dientes. Recedant de medio turbȩ obsequentes
ce agnoscant᷑ ꝑueri diuites flentes. Pariaut simul diues oe
dant᷑ quod pariunt recedant paululũ. redeant & cognos¬
cant. Eces diues nichil atculisti in hunc mundũ: s nec aufer¬
rohine aliquid potes. Quod dixi de natis hoc dico de mor¬
tuis. Certe quando aliquo casu uetera sepulcia franguntur
ossa diuitis agnoscunt᷑. E rgo diues audi apłm. Nichil intu¬
&e tegumtũ habentes: his contenti sitis. Nam qui uoluit
duittes sieri: incidunt in tent̃o nẽ &e desideria multa ce¬

Expanded text:
tecum ablaturus es? Et hoc fortasse amore divitiarum trepidas tecum ablaturus es? Et hoc fortasse amore divitiarum trepidas confiteri: audi et hoc. Et hoc Apostolus dicat, qui te non palpat. Nihil intulimus in hunc mundum, utique quando nati sumus; sed nec auferre aliquid possumus, utique quando de mundo exiemus. Nihil attulisti, nihil hinc auferes: quid te inflas contra pauperem? Quando nascuntur infantes, recedant de medio parentes, servi, clientes; recedant de medio turbae obsequentes, et agnoscantur pueri divites flentes. Pariant simul dives et dant quod pariunt, discedant paululum, redeant et agnoscant. Ecce, dives, nihil attulisti in hunc mundum: sed nec auferre hinc aliquid potes. Quod dixi de natis, hoc dico de mortuis. Certe quando aliquo casu vetera sepulcra franguntur, ossa divitis agnoscantur. Ergo dives audi Apostolum: Nihil intumentum habentes, his contenti simus. Nam qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem et desideria multa, s
Abbreviated transcription (Latin):
qui petunt aquib petunt. quid petunt. Qui petunt.
Homines. A quib petunt. Ah hominib Qui petiuit: Mor¬
A fragilib. Iui petunt: Miseri. A quib A miseris. Ex¬
cepta substantia facultatũ: tales sunt qui petunt. quales
sunt a quib pecunt. Quã frontẽ habes petendo ad dñm
tiũ. qui non agnoscis ꝑa rõ uiũ  Nonsum inqua tał
absit aie. ut talis sim. obsericatus. in flatus. ista loquit᷑ de
pannioso sed ego nudos itt̾rago. Non int̾rogo in uestib qua¬
lessitis : s quales nati fueritis. Ambo nudi. ambo infirini
amibo miserã iutã inchoantes: i dõ ambo plorantes. Ccce recole
diues pꝰmordia tua ĩnide utrũ huc aliqud attuleris. Iam ue¬
niste ae tanta inuenisti. Pic rogo te quid attulisti : dic quid
attuleris.: A ut si d̃icers erubescis: audi apłm. Nichil intulimꝰ
uihunc mundũ nichil inquit intulimꝰ in hunc mundũ. Sed
quia forite nichil atculisti. & hic multa inuenisti. aliquid hinc

Expanded text:
qui petunt, a quibus pqui petunt, a quibus phomines. A quibus petunt? ab hominibus. Qui petunt? mora fragilibus. Qui petunt? miseri. A quibus? a miseris. Excepta substantia facultatum, tales sunt qui petunt, quales sunt a quibus petunt. Quam frontem habes petendo ad Dominum tuum, qui non agnoscis fratrem tuum? Non sum, inquit, talis: absit a me ut talis sim. Inflatus, obsericatus ista loquitur de pannoso. Sed ego nudos interrogo: non interrogo in vestibus quales sitis, sed quales nati fueritis. Ambo nudi, ambo infirmi, ambo miseram vitam inchoantes, ideo ambo plorantes. Ecce recole dives primordia tua, vide utrum huc aliquid attuleris. Jam venisti, et tanta invenisti . Dic, rogo te, quid attulisti? Dic quid attuleris? Aut si dicere erubescis, Apostolum audi: Nihil intulimus in hunc mundum. Nihil, inquit, intulimus in hunc mundum. Sed forte quia nihil attulisti, et hic multa invenisti, aliquid hinc