comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aut certe libri apti referunt᷑. quia
iustors uita t̾ẽ conspicit᷑: in quib man¬
data celestia operib inp̾ssa cernunt᷑.
Et iudicati st̃ mortui ex his que scͥpta
erant in libris: quia in ostensa uita
iustoꝵs quasi in expansione librors.
legunt bonũ qͦd agere ipsi noluer̾t:
atq ex eoꝵs qui fecert cõparatione d̾a¬
nantur. Ne gͦ tc̃ unusquisq uidens
eos qͦd ñ fecit defleat: nc̃ in eis qͦd im-¬
itet᷑ adtendat: quod qͥd̃e facere electi
ñ cessant. Melioꝵ nãq uita conside¬
rant: & deteriores usus conu̾satione¬
inmutant. Unde sponsi uoce. in can-
bera tua sicut duo hinnuli capre:¬
qui pascunt᷑ in liliis. donec asspiret
dies & inclinent᷑ umbre. Quȩ enĩ sunt
duo ubera. nͥ ex udea ac gentilitate
ueniens ut̾q populus: qͥ in scẽ ȩccł̃ie
corpore ꝑ intentionẽ sapientie archa.¬
no est cordis infixus: Ex quo ppło hi
qui electi st̃. id circo caprȩ hinnulis
coparant᷑: quia ꝑ humilitatẽ quidem

Expanded text:
 etiam aperti referuntur: quia justorum tunc vita conspicitur, in quibus mandata coelestia opere impressa cernuntur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris: quia in ostensa vita justorum, quasi in expansione librorum, legunt bonum quod agere ipsi noluerunt: atque ex eorum qui fecerunt comparatione damnantur. Ne ergo unusquisque tunc videns eos quod non fecit defleat, nunc in eis quod imitetur attendat. Quod quidem facere electi non cessant. Meliorum namque vitam considerant, et deterioris usus conversationem mutant. uo ubera tua sicut duo hinnuli capreaqui pascuntur in liliis, donec aspiret dies, et inclinentur umbrae . Quae enim sunt duo ubera, nisi ex Judaea ac gentilitate veniens uterque populus, qui in sanctae Ecclesiae corpore per intentionem sapientiae arcano est cordis infixus? Ex quo populo hi qui electi sunt idcirco capreae hinnulis comparantur, quia per humilitatem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
regũ illoꝵs suscitabit ds cęli regnũ
qͦd in et̾nũ ñ dissipabit᷑: et regnũ eiꝰ
populo alteri ñ tradet᷑. Cõminuet
autẽ & consumet uniu̾sa regna hec:
& ipsũ stabit in et̾nũ. Si enĩ ipsum

Expanded text:
rum illorum suscitabit Deus celi regnum quod in eternum non dissipabitur, et regnum eius populo alteri non tradetur; comminuet autem et consumet universa regna hec et ipsum stabit in eternum. Secundum
Abbreviated transcription (Latin):
sectatores. malo desidio expleto sa-¬
tiari dicuntur carnib ꝑditoꝵ: de-
eoꝵ scilicet captantes dampnatione
sacietatẽ: qͥb se auctores p̾buerunt¬
non uocatȩ ad mactationẽ cenȩ oc¬
currunt: sed tanꝗͣ. corui & milui.
si qͦd a sidelib aut morticinũ aut
inutile ꝓiectũ fuerit insumant.

Expanded text:
sectatores, sic malo desiderio expleto satiari dicuntur carnibus perditorum, de eorum captantes damnatione satietatem, quibus se auctores pnon vocatae ad mactationem coenae occurrunt, sed tanquam corvi, ac milvi, ut si quid a fidelibus, aut morticinum aut inutile projectum fuerit, consumant.
Abbreviated transcription (Latin):
trare sed dño. & uiuendo ꝙ mori¬
endo festinabat: dicens. Nemo nos¬
trũ sibi uiuit: & nemo nr̃m sibi
morit᷑. Siue enĩ uiuimꝰ dño uiu¬
sc̃i nec uniunt nec moriunt᷑ sibi
ñ uiuunt: qͥa ꝑ omẽ qͦd agunt. ad
lucra spiritalia anhelant: atq orã¬
do & p̾dicando scĩs oꝑib insisten¬
do. cęlestis patriȩ ciues multipli¬
care desid̾ant. Sibi minime mori¬
unt᷑: qͥa in conspectu hominũ d̃m
de sua morte głificant: ad quẽ ꝑue¬
nire etiã moriendo festinãt. Pense¬
mꝰ itaq in morte sc̃oꝵ. qnͣtũ eoꝵ ob¬
ꝓbriũ ab infidelib fuit: sed qnͣta
laus dñi in corde fideliũ excreuit.
Qui si suã laudẽ quererent. ꝓfecto
pati tot obꝓbria in morte timuissẽt.
Sed nemo nr̃m sibi uiuit. & nemo
sibi morit᷑: qͥa suã głam nec uiuen-¬
do nec moriendo quesierunt. Ui¬
deamꝰ. si ipse pͥmꝰ pastor eccłiȩ qͥsibi
non uixit. sibi sit mortuus. Iohes
eiꝰ socius reqͥrat᷑: & de uerbis dñi

Expanded text:
trare, sed Domino, et vivendo et moriendo festinabat, dicens: Nemo nostrum sibi vivit, et nemo sibi moritur. Sive enim vivimus, Domino vivsancti nec vivunt, nec moriuntur: sibi non vivunt qui per omne quod agunt ad lucra spiritalia anhelant, atque orando, praedicando, sanctis operibus insistendo coelestis patriae cives multiplicari desiderant. Sibi minime moriuntur, qui in conspectu hominum Deum de sua morte glorificant, ad quem pervenire etiam moriendo festinant. Pensemus itaque in morte sanctorum quantum eorum opprobrium ab infidelibus fuit, sed quanta laus Domini in corde fidelium excrevit, qui si suam laudem quaererent, profecto pati tot opprobria in morte timuissent. Nemo nostrum sibi vivit et nemo sibi moritur qui suam gloriam nec vivendo nec moriendo quaesierunt. Videamus si ipse primus pastor Ecclesiae, qui sibi non vixit, sibi sit mortuus; Joannes ejus socius requiratur, et de verbis Domini
Abbreviated transcription (Latin):
bet s om̃e mendaciũ: qu̾auis non¬
numꝗͣ sit aliqͦd mendacii genus
culpe leuioris: si quisqu̾a prestan¬
eos qui locunt᷑ mendaciũ. Hoc qͦ¬
q mendacis genꝰ ꝑfecti uiri sũmo¬
pere fugiunt: ut nec uita cuiꝰlib&
ꝑ eoꝵs fallaciã defendat᷑: ne suȩ ani-¬
me noceant dũ prestare nitunt᷑¬
carni alienȩ: quamqu̾a hoc ipsũ
peccati genꝰ facillime credatur¬
purgari: quantomagis illud faci¬
le abstergit᷑ qͦd mater bomi operis
pietas ipsa comitatur: Quodq¬

Expanded text:
st omne mendacium, quamvis nonnunquam sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisquam vitam praestaneos qui loquuntur mendacium . » Hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita cujuslibet pro eorum fallacia defendatur, nec suae animae noceant dum praestare nituntur alienae carni, quamquam hoc ipsum peccati genus facillime credimuurgari, quanto magis haec facillime abstergitur, quam mater boni operis pietas ipsa comitatur? No
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsecutũ. Sicut enĩ mirũ absurałq
ñ est. si alio pͥmo tempore cõmissa
uellet ignoscere: ita mirandũ ñ est.
qͦd uno t̾epore in una causa deus
utrũq conspiciens. idest factum
misedĩȩ. factũq fallaciȩ. & bonũ
remunerauit: & ꝓpt̾ hoc bonum
illud malũ ignouit. Si enĩ pecca
cur ñ merito dimittant᷑ quȩ ꝓpter
ipsam miscd̾iam cõmittuntur: Gia¬
uiꝰ ẽ enĩ peccatũ: quod animo no¬
centis. qu̾a qͦd animo subuenientis
efficit᷑. Qũa ob rem si illud deletur.
quod ẽ leuius ñ deleat᷑ ipsa pieta
tis miscd̾ia: & p̾cedente ut peccet.
oꝑa miscdiȩ faciam quib deleam
re debeo. quia ñ possum alit̾ misereri.
Ahud ẽ inqu̾a dicere quia ia pecca¬
uimꝰ bene faciamꝰ: & aliud ẽ dicere.
peccemꝰ ut bonũ faciamus. Ibi dici¬
mus faciamꝰ bona quia fecimus¬
mala: hic au̾. faciamꝰ mala. ut ue¬
niant bona. Qu̾a obrem ibi exhau¬
rienda est sentencia peccati: hic ca¬
uenda ẽ doctrina peccati. Hec dem̃-¬

Expanded text:
entis. Sicut enim mirum absurdumque non esset si alio prius tempore commissa ellet ignoscere; ita mirandum non est quod uno tempore in una causa Deus utrumque consmisericordiae factumque fallaciter, et bonum remunerauit et propter hoc bonum illud malum ignouit. si enim peccatcur non merito dimittuntur quae propter ipsam misericordiam committuntur? grauius est enim peccatum, quod animo nocentis quam quod animo subuenientis efficitur. ac per hoc si illud deletur oquod est leuius non deleatur ipsa hominis misericordia et praecedente, ut peccet, opera misericordiae faciam, quibus deleam re debeo, quia non possum aliter misereri". aliud est, inquam, dicere: "quia iam peccauimus, bene faciamus"; et aliud est dicere: "peccemus, ut bene faciamus". ibi dicimus: "faciammala; hic autem, faciamus mala ut veniant bona, ac per hoc ibi exhaurienda est sententia peccati, hic cavenda est doctrina peccati. C
Abbreviated transcription (Latin):
hostẽ suũ liberum uoluntatis
arbitrium accepit. Cui quia sua
sponte succubuit: mox de se quod
contra se ꝑstreperet uuenit: mex
in certamine infirmitatis tumul¬
tus inuenit. Et qu̾aquam in pa¬
cis silentio ab auctore fuerat con¬
ditus: hosti tam̃ sponte substra-¬
tus. clamores de pugna tolerauit.
Ipsa eni carnis suggestio. quasi
quid̃a clamor ẽ contra quietem
mentis. quã ante tnͣsgressionem
homo ñ sensit: quia nimirũ quod
de infirmitate posset tolerare ñ
habuit. P ostꝗͣ uero se sponte hosti
subdidit: adstrictus culpe sue
uinculis. in quibusdã ei etiã no¬
lens seruit. Et clamores in mente
patit᷑: cũ caro sp̃ui reluctat᷑. An ñ
clamores intrinsecus audiebat.
qui prauȩ contra se legis uerba
tolerabat dicens: uideo aliam le¬
gem in menbris meis repugnan¬
tem legi mentis mee. & capti

Expanded text:
hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se, quod contra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante transgressionem homo non sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit, et clamores in mente patitur, cum caro spiritui reluctatur. An non clamores 127 intrinsecus audiebat, qui pravae contra se legis verba tolerabat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae,
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ ad mille annos ꝑtineat. quib &
diabolũ ligatum dicit. & scõs regnare
tur. Quia si dixerimꝰ ad eosdem mille an¬
to tẽpore sed ꝓlixiore cũ xp̃o regnũ scoꝵs
mala tanta iuincentes quando iã diabo¬
lus non erit alligatus. s solutus ut eos¬
uirib om̃ib ꝑsequi possit. Quomͦ ergo
hec reuelatio eisdẽ mille annis utrũq
det̾minat. diaboli scilicet alligationẽ
regnu̾q scõꝵs cũ triũ annoꝵ & sex men¬
siũ int̾uallo. pͥus designat alligatio dia¬
boli qu̾a regnũ scoꝵs in his mille annis
cũ xp̃o: Si autẽ dixerimꝰ paruũ illud¬
in mille annis. s eis impletis potius ad¬
iciendũ ut ꝓpͥe possit intelligr qͥd eũ
dixisset sacerdotes dĩ & xp̃i regnabunt
cũ illo mille annis adiecerit. et cum
finiti fuerint millȩ anni soluet᷑ sat̾a¬
& regnũ scõꝵ & uinculũ diaboli simul

Expanded text:
utrum ad mille annos pertineat, quibus et diabolum ligatum dicit et sanctos regnare tur; quia, si dixerimus ad eosdem anto tempore, sed prolixiore cum mala tanta vincentes, quando jam diabolus non erit alligatus, ut eos persequi omnibus viribus possit. Quomodo ergo ista scriptura eisdem mille annis utrumque determinat, diaboli scilicet alligationem, regnumque sanctorum; cum trium annorum et sex mensium intervallo prius desinat alligatio diaboli, quam regnum sanctorum in his mille annis cum Christo? Si autem dixerimus parvum pein mille annis, sed eis inpletis potius adiciendum, ut proprie possit intellegi, quod, cum dixisset: Sacerdotes Dei et Christi regnabunt cum eo mille annis, adiecit: Et cum finiti fuerint mille anni, soluetur sataet regnu
Abbreviated transcription (Latin):
des reciꝑe ab hominib appetunt:
sibi & non dũo ministrant. Quo
contra. ꝑ psalmistã dñs dicit. Ambu¬
lans in uia immacłata. hic mͥ miniᷤ¬
trabat. Habet enĩ macłam in uia.
qͥ in bono oꝑe qͦd agit. transitoriȩ
głiȩ sibi p̃miũ ꝓponit. qͥ in hoc
mundo reciꝑe mercedẽ reqͥrit: &
fedat inconspectu dĩ spetiẽ boni
oꝑis. macła prauȩ ĩtentioniᷤᷤ fortasse
etenĩ qͥs disciplinȩ studio intentꝰ
feruet: culpas delinquentiũ resecat:
qͥ tam̃ ad hȩc agenda se non ex om̃i¬
potentis dñi amore sed zelo ꝓprio
ducit᷑. sibi in his & non dũo minis¬
ta leniter tolerat. quȩ pͣue ꝑpetͣnt᷑¬
uult: ꝑ lenitatis sue studiũ sibi
& non dño ministrat. Restat gͦ ut
siue in uerbi minysterio fatigem᷑.
seu indigentib nr̃a largiam᷑. siue
ꝑ abstinentiã carnẽ domemꝰ. seu
zelo moueam᷑. siue per patientiã
aliqnͣdo lenit̾ p᷑ua toleremꝰ. seu ali¬

Expanded text:
des recipere ab hominibus appetunt, sibi, non Domino, ministrant. Quo contra per Psalmistam Dominus dicit: Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat . Habet enim maculam in via qui in bono opere quod agit terrenae gloriae sibi praemium proponit, qui in hoc mundo recipere mercedem quaerit, et foedat in conspectu Dei speciem boni operis macula pravae intentionis. Fortasse etenim quis disciplinae studio intentus fervet, culpas delinquentium resecat, qui tamen ad haec agenda si non ex omnipotentis Dei amore, sed zelo proprio ducitur, sibi in his, et non Domino, minista leniter tolerat quae prave perpetvult per lenitatis suae studium sibi et non Domino ministrat. Restat ergo ut sive in verbi ministerio fatigemur, seu indigentibus nostra largiamur, sive per abstinentiam carnem domemus, seu zelo moveamur, sive per patientiam aliquando leniter prava toleremus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Isti sunt filii
sa doch: qͥ accedunt de filiis letii
ad dñm. ut ministrent ei. Sadoc
nanq latine dicit᷑ iustus. Quis
aũ iustus est. nͥ ipse cui dicitur.
iustus es dñe. & rectũ iudiciũtuĩ.
Qui uero sunt filii iusti: nͥ hi de

Expanded text:
nt filii Sadoch, qui accedunt de filiis Levi ad Dominum ut ministrent ei. 15. Sadoch Latine dicitur justus. Quis autem justus est, nisi ipse cui dicitur: Justus es, Domine, et rectum judicium tuum ? Qui vero sunt filii justi, nisi hi de
Abbreviated transcription (Latin):
hystoriȩ cũ dixisset. alligato diabo¬
lo ꝑ mille annos seducendi ademꝑ-¬
tã fuisse solitã potestatẽ eiꝰq solutio¬
ne᷑ futurã breui tẽpore indicasset᷑
recapitulando qͥd in his mille an-

Expanded text:
st eis. Cum dixisset alligato diabolo per mille annos seducendi ademptam fuisse solitam potestatem, ejusque solutionem futuram brevi tempore praedixisset, tunc recapitulando
Abbreviated transcription (Latin):
nis: stabiliti a iuuentute sua. filiȩ
eoꝵ cõposite: circũornate ut simi¬
tudo tẽpli. Promptuaria eoꝵ płena:
eructantia ex hoc in illud. Oues eo¬
rũ fetose habundantes in itineri-¬
bus suis: boues eors crassi. Non est
ruina maceriȩ neq transitꝰ. neq cla-¬
mor in plateis eoꝵ. Beatũ dixerunt
popłm cui hec st̃. e amꝙͣ diceret. a¬

Expanded text:
sua. filiae eorum conpositae, circumornatae quomodo similitudo templi. et promptuaria eorum plena, eructuantia ex hoc in illud. oues eorum fetosae, abundantes in egressionibus suis: boues eorum crassi. non est ruina macerise neque transitus neque clamor in plateis eorum. beatum dixe'runt populum, cui haec sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
telligendũ est: tanꝗͣ. diceretur. Eom
t̾na contẽplationis dulcedine inte¬
rius satiantur electi: quo repboꝵ
tormenta exterius conspitiunt qͦ
diuina miscdia euaserunt. Hinc
enĩ ẏsaias ait. Et erunt usq ad
satietatẽ uisionis om̃i carni. Qua¬
si enĩ dampnatio reꝑboꝵ cẏbus ẽ
electoꝵ: qͥa qͦ cruciatꝰ eoꝵ indesinoi¬
ter aspitiunt: eo amplius diuine
contẽplatioĩs gaudiis ꝑfriuintur.
tã dicit᷑. Uidebunt iusti & time¬
iniquos om̃s extrema ultione ꝑcu¬
ti conspicit: ipse de głia dignȩ retͥ¬
butionis hẏ larescit. Nec damꝑna-¬
tis iã tunc ex humanitate cõpati-¬
tur: quia diuinȩ iusticiȩ ꝑspeci
in claritate suꝑnȩ rectitudinis elec-¬
toꝵ mentes. nulla miscłia afficit:
qͥa has amiseriis altitudo beatitu-¬
dinis alienas reddit.: quin potius

Expanded text:
telligendum tanquam diceretur: Eo internae contemplationis dulcedine interius satiantur electi, quo reproborum tormenta exterius conspiciunt, quae divina misericordia evaserunt. Hinc Isaias dicit: Et erunt usque ad satietatem visionis omni carni . Quasi enim damnatio reproborum, cibus est electorum, quia quo cruciatus eorum indesinenter aspiciunt, eo amplius divinae contemplationis gaudiis perfruuntur. tam dicituiniquos omnes extrema ultione percuti conspicit, ipse de gloria dignae retributionis hilarescit. Nec damnatis jam tunc ex humanitate compatitur, quia divinae justitiae per speciein claritate supernae rectitudinis electorum mentes nulla misericordia afficit, quia has a miseriis altitudo beatitudinis alienas reddit. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
insidiȩ. ita ꝑ circułũ diuinȩ iurtutiᷤ
om̃i potencia designatur. Quȩ cũ
apprehendi nos temptatioĩb ꝓhibet.
miris ordinib antiqͥ hostis insidias
circumplectens tenet. Circulꝰ gͦ ei
in narib ponitur. dn circũ ducta
ꝓtectionis sue fortitudine eiꝰ saga¬
tia retinet᷑: ne contra infirmitates
hominũ tantũ p̾ualeat. qͣntũ ꝑditio¬
nis argum̃ta latent̾ explorat. Potest
etiã circuli nomine occulti iuditii
adiutoriũ designari: qͦd in antiqͥ hoᷤ¬
tis narib ponit᷑: dũ a callida sua
crudelitate refrenatur. Unde bene
ꝑ ꝓpħam cũ ab israhelitarũ lesiõe
phibetur rex babyloniȩ dicit᷑. Ponã
circulũ in naribtius. Ae si aꝑte di
ceret᷑. Cogitando insidias suspiras:
sed explere quȩ appetis non ualen¬
do omi potenciȩ meȩ circulũ in na¬
rib portas: ut cũ bonoꝵ mortẽ ar¬
dentiꝰ anhelas: ab eoꝵ uita uacuus

Expanded text:
insidiae, sic per circulum divinae virtutis omnipotentia designatur. Quae cum apprehendi nos tentationibus prohibet miris ordinibus antiqui hostis insidias circumplectens tenet. Circulus igitur ei in naribus ponitur, dum circumducta protectionis supernae fortitudine ejus sagacitas retinetur, ne contra infirmitatem hominum tantum praevaleat, quantum perditionis argumenta latenter explorat. Potest etiam circuli nomine occulti judicii adjutorium designari, quod in hujus Behemoth naribus ponitur, cum a callida sua crudelitate refrenatur. Unde bene per prophetam, cum ab Israelitarum laesione prohibetur, regi Babyloniae dicitur: Ponam circulceret: Cogitando insidias suspiras, sed explere, quae appetis non valendo omnipotentiae meae circulum in naribus portas, ut, cum bonorum mortem ardentius anhelas, ab eorum vita vacuus
Abbreviated transcription (Latin):
am idcͥco ꝑfectus habetur: qͥa dena¬
rii numeri quadͣtũ solidũ reddit.
Decẽ qͥppe decies ducta: siunt cen¬
cũ. Quȩ iã fig᷑a quadrata: sed pla¬
na est. Ut aũ in altitudine surga
& solida fiat: rursũ centũ decies
multiplicant᷑. & mille sunt. S qͥa¬

Expanded text:
am idcirco perfectus habetur, quia denarii numeri quadratum solidum reddit; decem quippe decies ducta fiunt centum, quae jam figura quadrata, sed plena est. Ut autem in altitudinem surgat, et solida fiat, rursum centum decies multiplicantur, et mille fiunt. S
Abbreviated transcription (Latin):
suã cunctos reꝓbos in necẽ nr̃oꝵ
unanimi crudelitate comungat.
quatinus seuitiã suã tanto robus¬
tius exerat: qnͣto & meis quȩ ꝑ¬
u̾se agere appetit. nulla sibi sui
corporis menbra discordant. Vnde

Expanded text:
 cunctosque reprobos in necem fidelium unanimi crudelitate conjungit, ut saevitiam suam tanto robustius exerat, quanto et in eis quae perverse agere appetit, nulla sibi sui corporis membra discordant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
as dicit᷑. Qui fecit eũ applicauit gla¬
est ipsa nocendi malitia: sed ab eo
aqͦ bonꝰ ꝑ natur̾ã factus est. gladius
applicatur: quia eius malitia dii¬
na dispensatione restringit᷑. ne feri¬
re tantũ mentes hominũ. quantũ
appetit ꝑmitat᷑. Quod uͦ hostis ñr
& multũ potest & minus ꝑcutit
eius gladiũ pietas conditoris astrĩ¬
git: ut replicatus intra ens con¬
scientiã lateat: & ultra quã iuste de¬
suꝑ disponitur. sese in mortes homi¬
nũ eius malitia non extendat. Qd̾
in quã ad multa fortit̾ p̾ualet. hoc
de pͥncipio magnȩ conditionis po¬
test. Quod uͦ a qͥb dã uincit᷑. eius
nimirũ gladius ab auctore repli¬

Expanded text:
a dicens: « Qui fecit eum, applicavit glaus ipsa nocendi malitia est. Sed ab eo a quo bonus per naturam factus est, ejus gladius applicatur, quia ejus malitia divina dispensatione restringitur, ne ferire tantum mentes hominum quantum appetit permittatur. Quod ergo hostis noster et multum potest, et minus percutit, ejus gladium pietas Conditoris astringit, ut replicatus intra ejus conscientiam lateat, et ultra quam desuper juste disponitur sese in mortes hominum ejus malitia non extendat. Quod igitur ad multa fortiter praevalet, hoc de principio magnae conditionis potest; quod vero a quibusdam vincitur, ejus nimirum gladius ab auctore repli
Abbreviated transcription (Latin):
blicũ belłu ꝑtrahat: nã & antea
modis qͥb poterat ꝑ inniimera &¬
grauia scelera seducebat. Ex ibit
aũ dictũ est: ad aptã ꝑsecutionẽ
de latebris erũpet odioꝵ. Quȩ sci

Expanded text:
hoc bellum trahat. Nam et antea modis, quibus poterat, per mala multa et varia seducebat. Exibit autem, ut dictum est, in apertam persecutionem de latebris erumpendorum odi
Abbreviated transcription (Latin):
Descendãt in infernũ uiuentes.
UIuI enĩ sunt. qui sentiunt quȩ
erga illos fiunt: mortui aũ nesci-¬
unt omĩno nec sentiunt. Mortiu
itaq qͥ non sentiunt ꝓ nescientib:
uuientes uͦ qͥ sentiunt. ꝓ scientib
poni solent. Uuentes ergo est i

Expanded text:
Descendant in infernum viventes. « Vivi sunt, qui sentiunt, quae erga illos fiunt; mortui enim nesciunt omnino, nec sentiunt. Mortui itaque, qui non sentiunt, pro nescientibus, viventes vero, qui sentiunt, pro scientibus poni solent.
Abbreviated transcription (Latin):
aũ locus supplicii. stagnũ ignis &
sulphuris esse ꝑhibetur. Stagnũ
exurit sulphur uͦ quia quos dimer-¬
git simul & exurit continuis feco-¬
di tanq᷑. aquã hausert̃: inuidiȩ ar¬
dorib estuauerunt: ac luxuriȩ fe¬
torib tabernaculũ corporis sui
sparserunt. digne in stagnũ ignis¬
ardentis sulphure mitti cũ illo ꝑi¬
bentur. quẽ ad hȩc ꝑpetranda incen¬
torem habuerunt. Quod aũ non ait
mittentur sed missi sunt. scđm scͥp¬
turȩ auctoritatẽ quȩ solet pret̾ito
uti ꝓ futuro tempore. ut est illud.
foderunt manꝰ meas & ꝑedes me-

Expanded text:
er locus suppliciorum stagnum ignis, et sulphuris esse perhibetur. Stagnum exurit. Sulphur, quia quos demergit simul et exurit, et continuis fetodi tanquam aquam hauserunt, invidiae ardoribus aestuaverunt, ac luxuriae fetoribus tabernaculum corporis sui sparserunt, digne in stagnum ignisardentis et sulphuris mitti cum illo perhibentur, quem ad haec perpetranda incentorem habuerunt. Quod autem non ait, mittentur, sed missi sunt, secundum Scripturae auctoritatem posuit, quae solet praeterito pro futuro uti, ut est illud: Fode
Abbreviated transcription (Latin):
Tc̃ surgẽt pseudoxp̃i. & pseudoꝓ-¬
phetȩ: & dabunt signa magna ꝙ
ꝓ digia: ita ut in errorẽ inducant᷑.
si fieri potest etiã electi. Qua in re
ualde querendũ est: quomͦ aut hi
qͥ electi st̃ in duci in errorẽ possunt:
aut cur si fieri potest ex dubietate
& tam̃ eoꝵ conscientia non mouetur:
cens. ita ut inerrorẽ inducant᷑ si
fieri potest etiã electi. Quasi em̃ ĩa
errare est: in cogitatione titubare.
Sed ꝓtinꝰ si fieri potest subiungit᷑
qͥa ꝓculdubio fieri non potest᷑: ut
in errorẽ plenȩ electi capiant᷑. Que¬

Expanded text:
pseudoprophetae; et dabunt signa magna, et prodigia: ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Qua in re valde quaerendum est, quomodo aut hi qui electi sunt, induci in errorem possunt; aut cur, si fieri potest, quasi ex dubietate et tamen eorum constantia non movetur, cens: Ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. Quasi enim jam errare est in cogitatione turbari; sed protinus, si fieri potest, subjungitur; quia procul dubio fieri non potest, ut in errorem plene electi capiantu
Abbreviated transcription (Latin):
sarii fideliũ etiã cũ ꝑuersa inferunt
mira facturi sunt. Pensemꝰ ergo quȩ
erit humanȩ mentis illa tẽptatio: qͣn¬
do pius martyr & corpus torm̃tis fu
fac᷑. Euius tc̃ uirtꝰ non ab ipso cogita¬
tionũ fundo quatiat᷑: qͣndo is qui
flagris crutiat signis choruscat: hĩe¬

Expanded text:
satellites, etiam cum perversa inferunt, mira facturi sunt. Pensemus ergo quae erit humanae mentis illa tentatio, quando pius martyr et corpus tormentis sufacit? Cujus tunc virtus non ab ipso cogitationum fundo quatiatur, quando is qui flagris cruciat signis coruscat? Ni
Abbreviated transcription (Latin):
seã eccłia figurat᷑. Funda nãq dũ
in gyrũ mittitur. sic̃ de illa lapideᷤᷤ
exeunt. qͥb aduersarioꝵ pectora
feriant᷑. ita sc̃a ęccłia dum ꝓ uolu¬
bilitate tẽpoꝵ. ꝑ tribulationũ cir¬
cuitũ ducit᷑. fortes ex illa uiri ꝓde¬
ũt. qͥb qͥsi lapideis ictib imqͦrũ corda
turbant᷑. Unde & ad ꝓpħam: de bo¬
nis doctorib dñs dicit. Deuorab̾t̃
& subitient lapidib fundȩ Sc̃i qppe
doctores. qͥ & ad uitã alios instru¬
unt. hostes deuorant: dũ eos intra
corpus suũ ꝑuim conu̾sationis im¬
miitant. Quos lapidib fundȩ sub¬
itiunt: qͥa dũ fortes qͦsq in sc̃a eccle¬
sia uiros instituunt. ꝑ eos aduersa¬
riorũ suꝑbientiũ pectora dura con¬
fringunt. Unde & golyas imma¬
nissimꝰ saxo fundȩ morit᷑ qͥa singła-¬
ri sc̃ȩ eccłiȩ lapide. diabolica celsitu-
firmos despicit: eorũꝙ uires tẽpo¬
ralit̾ p̾mit: recte nc̃ dicit᷑. In stipu¬
ła uersi st̃ ei lapides funde. Ac si

Expanded text:
Ecclesia figuratur? Funda namque dum in gyrum mittitur, sic de illa lapides exeunt quibus adversariorum pectora feriantur; ita sancta Ecclesia dum volubilitate temporum per tribulationum circuitum ducitur, fortes ex illa viri prodeunt quibus quasi lapideis ictibus iniquorum corda tundantur. Unde ad prophetam de bonis doctoribus Dominus dicit: Devorabunt, et subjicient lapidibus fundae . Sancti quippe doctores qui ad virtutem et alios instruunt, hostes devorant, dum eos intra corpus suum per vim conversionis immutant. Quos lapidibus fundae subjiciunt, quia dum fortes quosque in sancta Ecclesia viros instituunt, per eos adversariorum superbientium pectora dura confringunt. Unde et Golias immanissimus saxo fundae moritur , quia singulari sanctae Ecclesiae lapide diabolica celsitudofirmos despicit, eorumque vires temporaliter premit, recte nunc dicitur: In stipulam versi sunt ei lapides f
Abbreviated transcription (Latin):
fig̾atur: sicut sapientiȩ libro phibet᷑.
qͦd omĩs impii in extremi die in dicii
cognita sua d̃apnatione dicturi st̃.
ẜrrauimꝰ a uia ueritatis: & lum̃ ius¬
ticiȩ non luxit nobis: & sol non ortꝰ
est nobis. Ac si aꝑte dicant. Int̾ni no-¬
bis luminis radius. ñ refulsit. Vnde
luna sub pedib eius. In sole eñ il¬
lustratio ueritatis: in luna aũ quę
menstrus sub pletionib deficit.
mutabilitas tẽporalitatis accipitur.
Scã aũ eccłia quia suꝑm luminis
splendore ꝓtegitur: quasi sole uesti¬
tur. Quia uͦ cuncta tẽ poralia despi-¬
cit. lunã sub pedib p̾mit. Rursũ
sole ꝑsecutio designat᷑. sicut in
ȩuangłio ueritas dicit. quod na-¬
ta sine radicib semina. orto sole a¬
ruert̃: quia uidelicet uerba ui¬
tȩ. in corde t̾renoꝵ. hominũ tẽpo-¬
rali mom̃to uirentia suꝑueniente

Expanded text:
us figuratur, sicut Sapientiae libro perbibetur, quod omnes impii in extremi die judicii cognita sua damnatione dicturi sunt: Erravimus a via veritatis, et lumen justitiae non luxit nobis, et sol non est ortus nobis . Ac si aperte dicant: Interni nobis luminis radius non refulsit. Unde luna sub pedibus ejus . In sole enim illustratio veritatis, in luna autem, quae menstruis suppletionibus deficit, mutabilitas temporalitatis accipitur. Sancta autem Ecclesia, quia superni luminis splendore protegitur, quasi sole vestitur, quia vero cuncta temporalia despicit, lunam sub pedibus pre mit. Rursum sole persecutio designatur, sicut 1127 in Evangelio Veritas dicit, quod nata sine radicibus semina orto sole aruerunt , quia videlicet verba vitae in corde terrenorum hominum temporali momento virentia, supervenient
Abbreviated transcription (Latin):
ysaias aspiciens ꝑ cruce̾ passionis
sanguine cruent̾a dixit. Quare
rubrũ est indumentũ tuũ & ues¬
timenta tua sicut calcantium intor¬
culari: Cui ipse respondit. Torcular
quo calcatus est calcauit: qͥa sua
potencia eam quã ꝑtulit passionẽ
uicit. Nã qui usq ad mort̾e crucis
ꝑuenit. de morte cũ gła surrexit
ħene aũ dicitur. Et de gentibus
non est uir mecũ. Quia hi ꝓ qͥbus
pati uenerat. passionis eius esse
participes debuerant: qͥ ꝑ eo qͦd il
lo in tempore nec du crediderat
de ipsis in passione querit᷑. quoꝵ
uita illa passione querebat᷑. Potest¬

Expanded text:
Isaias aspiciens per crucem passionis sanguine cruentatum, dixit: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua quasi calcantium in torculari? Cui ipse respondit: Torcular quo calcatus est calcavit, qui sua potentia eam quam pertulit passionem vicit. Nam qui usque ad mortem crucis passus est, de morte cum gloria surrexit. Bene autem dicitur: Et de gentibus non est vir mecum , quia hi pro quibus pati venerat passionis ejus esse parlo tempore necdum crediderant, de ipsis in passione quaeritur, quorum vita illa passione quaerebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Rursũ sole manifeste uisionis
ostensio designat᷑. sicut ꝓpħa dñm
cunctoꝵ clare apparentẽ denuntiat
dicens. In sole posuit tab̾nacłm su-¬
um. Ac si diceret. Humanitatis as¬
sũpte sacͣmentũ: in lumine manifes-
tatioĩs ostendit. Et sicut eidẽ ꝓpħiȩ
scondito: ego uͦ faciã uerbũ istud
in conspectu omĩs isrł: & inconspec¬
tu solis. Quid enĩ ꝑ conspectũ solis:
nͥ cognitionẽ insinuat manifeste

Expanded text:
tur. Rursum sole manifestae visionis ostensio designatur, sicut Propheta Dominum cunctorum oculis apparentem denuntiat, dicens: In sole posuit tabernaculum suum . Ac si diceret: Humanitatis assumptae sacramentum in lumine manifestae visionis ostendit. Et sicut eidem Prophetscondito, ego vero faciam verbum istud in conspectu omnis Israel, et in conspectu solis . Quid enim per conspectum solis, nisi cognitionem insinuat manifestae
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ a dño assũptꝰ est. nͥ ppłs fidelis
qͥ ꝑ sacramenta fidi a ꝑfidis est se¬
qͦq fidelib eligunt᷑ qͥ ad omĩ poteu¬
tis diũ minysteriũ ueniant: & celes¬
tib stu diis ꝓ eruditione ppłi insu
dent. Sed nobis sollerter in qͥrendl̃
est: qͥ sunt qͥ dño ministrent. Neq
enĩ om̃s qui legunt. om̃s qͥ p̾dicãt.
om̃s qui ꝓpͥa tribuunt. om̃s qͥ per

Expanded text:
 a Domino assumptus est, nisi populus fidelis, qui per sacramenta fidei est a perfidis sequoque fidelibus eliguntur, qui ad omnipotentis Dei ministerium veniant, et coelestibus stndant. Sed nobis solerter inquirendum est, qui sunt, qui Domino ministrant. Neque enim omnes qui legunt, omnes qui praedicant, omnes qui propria tribuunt, omnes qui per
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ non fecit: nec dolus inuen¬
tus est in ore eius. Celo itaq aꝑto
equus alb ꝙ sessoi statĩ conspicit᷑.
quia ęccł̃ia p̾dicante humanitas
xp̃i. eiusq diuinitas gentib mani¬
festat᷑. Ne cuius aohuc diuinitate
subiungit᷑. Et qͥ sedebat uocabat᷑¬

Expanded text:
peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Coelo itaque aperto, equus albus et sessor aspicitur, quia Ecclesia praedicante, humanitas Christi ejusque divinitas gentibus manifestatur. De cujus divinitate adhuc subjungitur, et qui sedebat
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio. Int̾ hȩc aũ necesse est. ut
cũ a familiari scͥpturarũ meditati¬
one ad offitiũ egredim᷑ p̾dicatioĩs.
atq ab offitio p̾dicationis ad fami¬
liarẽ rursũ scripturarũ meditati¬
onẽ reuertimur: sollicita inqͥsitiõe
nosinet ipsos discutiamꝰ: & quȩ uel
qnͣta sint in qͥb aut ꝓficimꝰ aut de¬
trimentũ passi sumus. sagaci inten¬
tione ꝑpendamꝰ: quatinꝰ hinc inde
q formidine & spe animũ pulsan-¬
tib. nec elatio ꝑ preceps inpingat:

Expanded text:
. Inter haec autem necesse est, ut cum familiari Scripturarum meditatione ad officium egredimur praedicationis, atque ab officio praedicationis ad familiarem rursum Scripturarum meditationem revertimur; sollicita inquisitione nosmetipsos discutiamus, et quae vel quanta sint, in quibus aut proficimus, aut detrimentum passi sumus, sagaci intentione perpendamus: quatenus hinc inde et formidine et spe animum pulsantibus, nec elatio per praeceps imping
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tangunt᷑ canoꝵ aliqͥd resonãt.
seo tantũ cordȩ: cetera tam̃ in toto
cytharȩ corpore idõ facta sunt. ut
esset uͥ connecterent᷑. & quo tende¬
retur illa quȩ ad cantilene suaui-¬
tatẽ modulaturus est artifex. ita
in ꝓpħicis narrationib queq dicũ¬
tur. aut aliqͥo sonant in significa-¬
tionẽ futurorũ: aut si nichil sonãt:
ad hoc int̾ponuntur. ut sit unde-
illa significantia tanꝗͣ. sonantia

Expanded text:
e tanguntur, canorum aliquid resonant, sed tantum chordae, caetera tamen in toto citharae corpore ideo facta sunt, ut esset ubi connecterentur et quo tenderentur illa quae ad cantilenae suavitatem modulaturus est artifex: ita in his propheticis narrationibus quaeque dicuntur aut aliquid sonant in significationem futurorum, aut, si nihil sonant, ad hoc interponuntur, ut sit unde illa significantia tanquam sonantia
Abbreviated transcription (Latin):
hanni imino etiã eccłiȩ in iohanne:
dicit᷑. Accipe librũ: & deuora illũ.
Quib utiq uerbis memetipsũ
lo quendo ꝑcutio: qͥ accepto intel¬
ligendi ingeniolo. plerũq nulla
cogente necessitate ꝑ mania dif¬
fluo: plerũq etiã sub obtentu pre-¬
dicationis diuinȩ. scłaribus uiris
plusquã decet familiaritate coniun-¬
gor. Cui contraria opponit᷑ senten¬
tia: qua dicitur: Sapientiã scͥbe in
tempore otii: & qui minorat᷑ actu.
ipse ꝑcipiet eam. Sed in uno horũ
que dixi occurrit nobis magna
consolatio: qͥa qͦ ꝑpt̾ multoꝵ. utili¬
tatẽ karitate exigente adima descen¬
dimus: eo ualent̾ ad sũma intelli¬

Expanded text:
anni, imo etiam Ecclesiae in Joanne dicitur: Accipe librum et devora illum. Quibus utique verbis memetipsum loquendo percutio, qui accepto intelligendi ingeniolo, plerumque nulla cogente necessitate per inania diffluo; plerumque etiam sub obtentu praedicationis divinae saecularibus viris plus quam decet familiaritate conjungor. Cui contraria opponitur sententia qua dicitur: Sapientiam scribe in tempore otii; et qui minoratur actu, ipse percipiet eam. Sed in uno horum quae dixi, occurrit nobis magna consolatio, quia quo propter multorum utilitatem charitate exigente ad ima descendimus, eo valenter ad summa intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ni.sicut generationũ ordines mat¬
heo uel luca uarrantib descͥbunt᷑.
in hoc mundo uenit ex uirgine:
& ꝑ incarnationis suȩ mysteriũ
qͥa rex esset & dñs cunctis ubiq
gentib indicauit: in uestimento &
in femore suo scͥptũ habuit rex re¬
gũ & dñs dñantiũ Unde enĩ in
mundo innotuit: ibi de se locutio¬

Expanded text:
ni, sicut generationum ordines Matthaeo vel Luca narrantibus describuntur, in hoc mundo venit ex Virgine; et per incarnationis suae mysterium quia Rex esset et Dominus cunctis ubique gentibus indicavit; in vestimento et in femore scriptum habuit Rex regum et Dominus dominantium. Unde etenim in mundo innotuit ibi de se lectio
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet dũ pars reꝑbȩ ciuitatis ob¬
umbrata bestiȩ seductione se putat
habere:. tauto ampluis dolet si conti-¬
gerit ꝑdidisse: quantũ magnarum
opũ diuitias ista significare uident᷑.
Nam uinũ & oleum amisisse se do-¬
lent: cũ uinacia & amurcã ꝑdide¬
rint. Similam & triticũ ꝑ didisse
se gemunt. cũ zzania & paleas
amiserint: subaudis existimant
sibi uerȩ fidi p̾dicatores subtractos.
spiritali doctrina repletos. sp̃s sc̃ĩ il¬
lustracione afflatos. celestib sacra¬
mentis ad uitã enutriendos: cum
prauȩ hereseos seductores. corrup¬
ta sciencia infectos spũ demoniorũ
plenos abusione diuinoꝵ sacram̃¬
toꝵ dampnatos. si uellent inmo si
possent de mundo sublatos cognos¬

Expanded text:
scilicet dum pars reprobae civitatis obumbrata bestiae seductione se putat habere, tanto amplius dolet, si contigerit perdidisse, quanto magnarum opum divitias ista significare videntur. Nam vinum et oleum amisisse dolent, cum vinacia et amurcam perdiderunt. Similam et triticum perdidisse se gemunt, cum zizania et paleas amiserunt. Aestimant enim verae fidei praedicatores subtractos, spirituali doctrina repletos, Spiritus sancti illustratione afflatos, coelestibus sacramentis ad vitam enutritos, cum pravae haereseos seductores corrupta sententia infectos, spiritu daemoniorum plenos, abusione divinorum sacramentorum damnatos, vellent, imo si possent de mundo sublatos gau
Abbreviated transcription (Latin):
ercitus sint ipsũ cęłi sicuti in cas¬
tris mnire homines certamen cũ
ipsa castra sint ipsi qͥ p̾parant᷑ ad
scõꝵ quȩ in hoc martyrii bellode
qͥa nimirũ eoꝵ corpora & luce ius¬
ticiȩ & castimoniȩ candore claresẽt.
E quus qͥppe est unicuiq sc̃ę animȩ
corpꝰ suũ: qͦd uidelicet nouit & ab il¬
licitis continentiȩ freno restringe¬
re: et rursũ karitatis impulsu
in exercitacionẽ boni oꝑis relaxare.

Expanded text:
ercitus sint coelum, sicut dicuntur in castris inire homines certamen, cum ipsa castra sint ipsi qui praeparantur ad sanctorum quae in hoc martyrii bello suquia nimirum eorum corpora et luce justitiae, et castimoniae candore claruerunt. Equus quippe est unicuique animae corpus suum, quod videlicet novit ab illicitis continentiae freno restringere, et rursum charitatis impulsu in exercitatione boni operis relaxare.
Abbreviated transcription (Latin):
ardore tantȩ suptilitatis est us amo¬
ris̃. ut hanc nec ipse animꝰ possit cõ¬
p̾hendere: qͥ isluminatꝰ meruit ha¬
bere. Bene aũ dicitur. myrrȩ & thuris.
Thus enĩ ex lege dũo in sacrificiũ in¬
cendit᷑. ꝑ myrrã uͦ corpora mortuors
condiuntur. ne auermib corru᷑pan¬
tur. Myrrȩ ergo & churis sacrificiũ
offerunt: qͥ & carne̾ affitiunt ne eis
corruptionis uitia dominent᷑: et
redolentẽ inconspectu dñi amoris
sui hostiam incendunt. Myrrã gͦ
quia se cruciant. & cruciando aui¬
tiis conseruant: thus uͦ qͥa di usio¬
nẽ diligunt. ad quã uenire medul-¬
litus in ardescunt: seq ipsos ei in
scĩs uirtutib exhibent. Unde & illic
subdit᷑. Et uniuersi pulueris pig¬
mentarii. Pulius est pigmentarii:¬
uirtus bene oꝑantis. Et notandu:
qͦd uirtutes bene oꝑantiũ. non pigm̃¬
ta sed pulueres dicunt᷑. Cum eim
tio retractationis attendimꝰ. quasi

Expanded text:
ardore tantae subtilitatis aestuat vis amoardore tantae subtilitatis aestuat vis amoris, ut hanc nec ipse animus possit comprehendere, qui illuminatus meruit habere. Bene autem dicitur, Myrrhae et thuris. Thus enim ex lege Domino in sacrificio incenditur. Per myrrham vero corpora mortua condiuntur, ne vermibus corrumpantur. Myrrhae ergo et thuris sacrificium offerunt, qui et carnem afficiunt, ne eis corruptionis vitia dominentur; et redolentem in conspectu Domini, amoris sui hostiam incendunt. Myrrham itaque, quia se cruciant, et cruciando a vitiis conservant; thus vero, quia Dei visionem diligunt, ad quam pervenire medullitus inardescunt, seque ipsos ei in sanctis virtutibus exhibent. Unde et illic subditur, Et universi pulveris pigmentarii. Pulvirtus bene operantis. Et notandum quod virtutes bene operantium non pigmenta, sed pulveres dicuntur. Cum enim cio retractationis attendimus, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tis pigmentorũ & thure nͥ orationes
expͥmunt᷑ scõrũ: Hinc eni in canticis¬
canticorũ. sponsi uoce. in laudem
eccłiȩ dicit᷑. Quȩ ẽ ista quȩ ascendit
ꝑ desertũ sicut uirgula fumi ex aro¬
matib mẏrrȩ ꝙ thuris: & uniuer¬
si pulueris pigmentarii: Sc̃a qͥppe
electorũ eccł̃ia. cũ ab hoc mundo in scis
p̃cib ardenti amore se erigit: ꝑ deser¬
tũ qͦd deserit ascendit. qualiteruero
ascendat subungit. Sicut uirgula
fumi ex aromatib. Fumꝰ de incenso
nascit᷑: & ꝑ psalmistã dicit᷑. Dirigat᷑
oratio mea. ficut incensũ in conspec¬
tu tuo. Fumꝰ excutere lacrimas solet.
Itaq fumus est ex aromatib: com¬
punctio orationis ex uirtutib amo¬
ris. Qsuȩ tam̃ oratio fumi uirgula¬
dicitur: qͥa dũ sola cęlestia postulat:
sic recta ꝓgredit᷑. ut ad t̾rena atq
temporalia appetenda. ꝓ t̾reno studio
minime reflectatur. Et notandũ.
qͦo non uirga sed uirgula nuncu¬
pat᷑: quia int̾dũ in compunctionis

Expanded text:
tis pigmentorum et thure, orationes exprimuntur sanctorum. Hinc enim in Canticis sponsi voce in laudem Ecclesiae dicitur: Quae est ista quae ascendit r desertum sicut virgula fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii ? Sancta quippe electorum Ecclesia cum ab hoc mundo in sanctis precibus ardenti amore se erigit, per desertum quod deserit ascendit. Qualiter vero ascendat adjungit: Sicut virgula fumi ex aromatibus . Fumus de incenso nascitur, sicut per Psalmistam dicitur: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Fumus excutere lacrymas solet. Itaque fumus est ex aromatibus, compunctio orationis concepta ex virtutibus amoris. Quae tamen oratio fumi dicitur, quia Deum sola coelestia postulat. Sic recta progreditur, ut ad terrena atque temporalia appetenda pro terreno studio minime reflectatur. Et notandum quod non virga, sed virgula nuncupatur, quia interdum in compunctionis
Abbreviated transcription (Latin):
unt fauces carnis. ut & ea quȩ in
ueritate significant electorũ demuil¬
ceant cordis palatũ: et ea quȩ ex
eorũ falsa imitacione assumuntur.
mentũ qͦd auditorũ mentes debri-¬
ans mundi concupiscentiis insen¬
sibiles reddit: hinc ẽ. qͦd dñs in
nuptiis de aqua uinuͭ fecisse nar¬
ratur. Quid aũ ꝑ oleu᷑: nsi unctio
sp̃s scĩ figuraturꝰ Unde & psalmis¬
tȩ uoce redemptori nr̃o dicit᷑. Di¬
lexisti iusticiã & odisti iniqͥtatẽ.

Expanded text:
fauces illiciunt, ut et ea quae in veritate significant, electorum demulceant cordis palatum, et ea quae ex eorum falsa imitatione assumunt, sumentum, quod auditorum mentes debrians, mundi concupiscentiis insensibiles reddit, unde Dominus in nuptiis aquam vinum fecisse narratur. Quid autem per oleum, nisi unctio Spiritus sancti figuratur? Unde Psalmistae voce redemptori nostro dicitur: Dilexisti justitiam et odisti i
Abbreviated transcription (Latin):
suptilitatis acumen. in marmore
niq omĩa plerũq se habere obum¬
brata uerisimili fraude głatur bes¬
tia uel ciuitas meretͥx cũ in auto
uel argento phylosophorũ uel here-¬
ticorũ doctrinã ostendit: in lapide
p̾tioso ac margarito. uel pseudoxp̃oͤ.
uel pseudoꝓphas. atq heresi archas
opponit. in bẏsso in iusticiã obtentu
heretẏ corũ. teginine martyrũ. xp̃i
uelatã: in serico corruptionẽ men¬
tis. integritate carnis obpansam:
in cocco simulatione karitatis. cru¬
delitatẽ palliat᷑a: in ligno thyno
ac p̃tioso durabili ꝯstantia m̃tis obsti-¬
nationẽ obumbratã: in ebore simu¬
latione uirtutũ uitiorũ turpitudi¬
nẽ obtectam: in ȩre firmissimȩ p̃-¬
dicationis tegmine durabiłe atq
sonabiłe ꝑfidiã palliatã: in ferro acu¬
mine subuentionis astuciã decepti¬
onis celatã: in marmore humilitatis
similitudine. false subiectionis mus¬
cipuła obumbratã ante ponit. Quia

Expanded text:
subtilitatis acumen. In marmore nique omnia plerumque se habere obumbrata verisimile gloriatur bestia, vel civitas meretrix, cum in auro, vel in argento philosophorum et haereticorum doctrinam ostendit. In lapide pretioso, ac margarita, pseudochristos vel pseudoprophetas, atque haeresiarchas opponit. In bysso injustitiam obtentu haereticorum tegmine martyrum Christi velatam. In serico corruptionem mentis integritate carnis oppansam. In cocco simulationem charitatis crudelitate palliatam. In ligno thyino ac pretioso, durabili constantia, mentis obstinationem obumbratam. In ebore simulatione virtutum, vitiorum turpitudinem obtectam. In aere, fortissimae praedicationis tegmine, durabilem atque sonorabilem perfidiam palliatam. In ferro autem, acumine subventionis astutiam deceptionis caelatam. In marmore humilitatis similitudine falsae subjectionis, muscipulam obumbratam anteponit. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ficari uocabulis: eandẽq siue ex re-¬
gib t̾rȩ. siue ex gentib seu ex merca-¬
torib existere: cũ ipsa succensa. isti di¬
cant᷑ a longe consequent̾ stare: atq¬
eam non cõmum dolendo cruciatu.
sed libera consideratione miserabili¬

Expanded text:
cari vocabulis, et sive ex regibus terrae, sive ex gentibus, sive ex mercatoribus existere, si ipsa succensa illi dicuntur a longe consequenter stare, eamque non communem dolendo cruciatum, sed libera consideratione miserabili
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. unguentũ effusũ est nomͣ
tuũ  Unguentũ qͥppe effusũ est.
diuinitas incarnata. Sieni sit un¬
effusionis unguenti dilatat᷑. Nom̃
gͦ dĩ unguentũ effusũ est: qͥa ab
immensitate diuinitatis suȩ ad na¬
turã nr̃am se exterius fudit᷑ ab eo
qͦd est iniusibilis se uisibiłe reddidit.
Si enĩ se non effunderet: neqͣquã no¬
bis innotesceret. Effudit autẽ se un-¬
guentũ: cũ & dm̃ seruauit. & homi¬
nẽ exhibuit. De qua eius effusione:
paulus dicit. Cũ in forma di esset
non rapinã arbitratꝰ est esse se ȩqͣle
dõ. sed semet ipsũ exinaniuit formã

Expanded text:
dicit: Unguentum effusum nomen tuum. 7. Unguentum effusum, est divinitas incarnata. Si enim sit uneffusi unguenti dilatatur. Nomen ergo Dei, unguentum effusum est, quia ab immensitate divinitatis suae ad naturam nostram se exterius fudit, et ab eo quod est invisibilis, se visibilem reddidit: si enim non se effunderet, nequaquam nobis innotesceret. Effudit se unguentum, cum se Deum servavit, et hominem exhibuit. De qua effusione Paulus dicit: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est se esse aequalem Deo, sed semetipsum exinani
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb modis ea sibi fallacit̾ pars ad¬
uersa usurpare nitat᷑ demonstrare.
radians sapiencia designari. unde
scriptũ est. Accipite sapienciã. sicut
aurũ. Argenti aũ noĩe sacra figu¬
rant᷑ eloqͥa: psalmista attestante qͥ

Expanded text:
quibus modis ea sibi fallaciter pars adversa usurpare nitatur demonstrare. radians sapientia significatur, de qua scriptum est: Accipite sapientiam sicut aurum. Argenti autem nomine sacra figura
Abbreviated transcription (Latin):
tur: significant etiã ut cetera aliqͥd
bonorũ: dum ostendunt simulatio¬
nẽ impioꝵ. Nã cũ psalmista dicat.
sicut adipe & pinguedine repleat᷑
anima mea: ostendit saginã illam
in significatione uirtutes esse aĩaruͦ
Ista etenĩ sagina ninouȩ uitȩ p̾di¬
catorib apparuit: quã se ꝑdidisse
in heretycis dolet pars reꝓboru᷑.¬

Expanded text:
t. Significant etiam et haec ut caetera aliquid bonorum, dum ostendunt simulationem impiorum. Nam cum Psalmista dicat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea , ostendit saginam in significatione virtutes esse animarum. Ista etenim sagina in novae vitae praedicatoribus apparuit, quam se perdidisse in haereticis
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Nolite fieri sicut equus &
mulꝰ in qͥb non est intellectus. Qo
aũ ꝑ sessores equoꝵ: nͥ heresiarchas
sciencia carnalib eminent. quasi
suꝑ bruta iumenta consident: eisq
iure potestatis ad qͦolibet facinꝰ ab¬

Expanded text:
dicens: Nolite fieri sicut equus et mulus quibus non est intellectus . Per sessores autem haeresiarchas scientia carnalibus eminent quasi super bruta animalia insident, eisque jure potestatis ad quodlibet facinus ab
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝑ partes. si quã hu̾manis usibus
necessaria. si qua scłarib nouit uti-¬
litatib a cupidis atq carnalib mag-¬
nopere concupisci: nec non & illa
b delectabiliter nouit hauririͥ eaq
ꝓnuntiat de fut᷑a. hoc mͦ. Mercẽ¬
S auri & argenti. & lapidis p̃ciosi .ꝙ.

Expanded text:
at proinde si qua humanis usibus necessaria, si qua saecularibus novit utilitatibus a cupidis atque carnalibus magnopere concupisci, sed et illa s delectabiliter novit hauriri, eaque pronuntiat defutura, hoc modo: Merces auri et argenti et lapidum pretiosorum et
Abbreviated transcription (Latin):
monio quasi de uno in mundo sp̃u¬
pente subiecit dicens. assumet secũ
septẽ alios sp̃s neqͥores se. sic auctor¬
huiꝰ hẏstoriȩ nc̃ aseptẽ inchoans alios
septẽ in uno eiusdẽ generis. idest oc¬
tauo uoluit designare. Sciendũ uͦ¬

Expanded text:
monio de uno spiritu immundo pente subjecit, dicens : Assumit secum septem alios spiritus nequiores se: sic nunc a septem inchoans, alios septem in uno ejusdem generis, id est octavo voluit designare.
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Quo cont᷑ pars bestiȩ suꝑnis
iudiciis mundo desolato: amifisse
se dolet. Iumenta & oues. equos
& rhedas. idest ad portandũ suoꝵ
onera. uiros fortes atq innocentes.
cũ debiles ad om̃e opus bonu᷑ et
noxios in malũ amiserit. gemit se
ꝑdidisse mundo exterius mortuos
cũ interius neqͥter eidẽ uiuentes

Expanded text:
. Quo contra pars bestiae supernis judiciis desolato mundo, amisisse se dolet jumenta, oves, equos et rhedas, id est ad portanda suorum onera viros fortes atque innocentes, cum debiles ad omne opus bonum, et noxios in malum amiserit, gemit se perdidisse mundo exterius mortuos, cum interius nequiter eosdem viventes
Abbreviated transcription (Latin):
impiis p̃dicit auferri ꝑ quã pra¬
uis uoluptatib ad implendis. hinc¬
inde circũfluens. carnaliũ delicia¬
rum oportuna quodamͦ importu¬
nitate suffragabatur occasio. Qua
sublata ꝑ defectũ. & desolationẽ di¬
uinis mundo iudiciis irrogat̾a.
ꝑhibentur int̾itũ plangere: qui si¬

Expanded text:
mpam dicit auferri, per quam pravis voluntatibus adimplendis circumfluens carnalium deliciarum opportuna, quodammodo importunitatem suffragabatur occasio. Qua sublata per defectum et desolationem divinis modo judiciis irrogata, perhibentur interitum plangere. I