comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filios ⁊ omes int cet̾os erbr̃dato:
um aliam clifftrentiam introdute¬
runt. ⁊ ex hac iniquitatt ui ciũem̃¬
sit. q̃le ex libris ulpiam quos al
edem fecit p̾toris iuentum atri¬
bumiano uiro gloriosissimo nr̃o
questore.cetisꝙ uins facõdissi¬
mis ꝯpositorib uins enudea¬
tis ad nias aures relatum est. rã
cumultimum auditorium de ir¬
officiosi q̃rel a poitum est. ancõ
ex alio ortus psicdio ad hanc de¬
currere possit inuenta filia fu̾at p̾¬
tita minus hunc ꝙ̃ filia exhr̾da¬
ta. cum enimper ꝯtratabłas hõ¬
rum possõnem ul uis accrescẽdi
atiur .s. usq ad dodrantem suc
portõnis remanebat cisextũcia
tiñmo insua succ̃one.ꝙ si fuisse
erhrdata quarta pars omimo to¬
cius sube̾ ei relinqui debebat. ⁊ q̃
iniuriam dignampr̃ cristimabat.
amplius hebat ea qm taciturni¬
tate m instõne precerut. ⁊ si smro¬
plem̃to qͣdrantis falcidie possui¬
mus. repletõ fu̾at introducta sili
modo exbr̃date in qrtã replectõ

Expanded text:
 ceteros exheredatos viri aliam differentiam introduxerunt. Et ex hac iniquitate vitium emersit, quale ex libris Ulpiani, quos ad edictum fecit praetoris, inventum a Triboniano viro gloriosissimo nostro quaestore ceterisque viris facundissimis compositoribus iuris enucleati ad nostras aures relatum est. Nam cum ultimum adiutorium de inofficiosi querella positum est et nemo ex alio ortus praesidio ad hanc decurrere possit, inventa fuerat filia praeterita minus habens quam filia exheredata. cum enim per contra tabulas bonorum possessionem vel ius adcrescendi t usque ad dodrantem suae portionis, remanebat ei sescuncia tantummodo in sua successione. Quod si fuisset exheredata, quarta pars omnimodo totius substantiae ei relinqui debebat, et quam iniuria dignam pater existimabat, amplius habebat ea, quam taciturnitate in institutione praeteriit: et si splemento quadrantis posuimus, repletio fuerat introducta, simili modo exheredatae in quarta repletio
Abbreviated transcription (Latin):
constõ aut magni autoninicam
intm̃ cohaitabat in qͣntum eius¬
ius accrescendi ꝯpetebat qui eĩz
tales differentias inducunt qi
na accusatores existunr cur nõ¬

Expanded text:
constitutio autem magni Antonini eam in tantum coartabat, in quantum ius adcrescendi competebat. qui enim tales differentias inducunt, quasi naturae accusatores existunt, cur no
Abbreviated transcription (Latin):
xxeptõne ñ p̾t̾itus. s exhr̃datus
intlligatim. cum crum manifesti¬
simus est sensus testoͬris. uborũ
lior sensucristat.Dxm.
Ilrimum uicium antiq̃ subtilitaiͤ
p̾sentilege corrigimus queputa¬
uit alia uira ec̃ obsuanda in succ̃o¬
ne pentum si ex testõ uemant in
masculis ⁊ infeminis cumabin¬
testato sile ius utriq sexiu resua
li.am.¶Et int̾ nẽpotes exhr̃dã¬
dos alia uira ciuilia alia p̾torisĩ¬
troduxerunt. ¶Et si p̾t̾itus fu̾it

Expanded text:
eptione non praeteritus, sed exheredatus intellegatur. cum enim manifestissimus est sensus testatoris, verborum lior sensu existat. D.imum vitium antiquae subtilitatis praesenti lege corrigimus, quae putavit alia esse iura observanda in successione parentum, si ex testamento veniant, in masculis et in feminis, cum ab intestato simile ius utrique sexui servliam, et inter nepotes exheredandos alia iura civilia, alia praetoris introduxerunt. Et si praeteritus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
ut si legatum uł fideicõmissum
cis sñlib̾tate ielinq̃tur mancãt
inseruituit. ñ tñ ita impu hr̃des
existant ut libalitate testõris ẜ¬
uilis laboris debita renumera
nent. ¶Que iuris nñ diffinitõ
q̃ ad aliam sp̃em clubitatam beni¬
gneextendatu. ¶Siquis ⁊ enĩ
inprincipali testõ suum suum
cuidamleg au̾it. inpupillari a¬

Expanded text:
i legatum vel fideicommissum eis sine libertate relinquatur, maneant in servitute. Non tamen ita impii heredes existant, ut liberalitatem testatoris servilis laboris debita remuneratnent. Quae iuris nostri definitio etiam ad aliam speciem dubitatam benigne extendatur. si quis etenim in principali testamento servum suum cuidam legaverit, in pupillari a
Abbreviated transcription (Latin):
qbꝰ danduus c̃sũ ullatrepidatõ¬
ne pene facis dissoło ẽ. siu̾o iubẽtib
nob quicqͣ lege actum eẽ doccat᷑
⁊ ñ dñs ut alicnũ mancipium mãr¬
mitt̾etur pctissepbetur. tẽ cođqi¬
etatem ptin restituto is q i ãci¬
pium alienum fallendo pricipis
ꝯscĩam inanumisit mãcipia duo

Expanded text:
 dandi ius est, sine ulla trepidatione poenae facilis dissolutio est. Si vero iubentibus nobis quicquam lege actum esse doceatur et non dominus, ut alienum mancipium manumitteretur, petisse probetur, tuncietatem pertinet, restituto, is, qui mancipium alienum fallendo principis conscientiam manumisit, mancipia duo
Abbreviated transcription (Latin):
cio celso it̾m ⁊ neracio marcello ꝯsy¬
libꝰ sco ad ꝑuincias porrectã cor¬
stitit. maumissus cuitatẽ rõnai
ꝯsecutꝰes post u̾o ut lib̾tus tab
uos exlibis ĩgenuo sxepto quo

Expanded text:
ntio Celso iterum et Neratio Marcello consulibus facto ad provincias porrectam constitit, manumissus civitatem Romanam consecutus es, post vero ut libertus tabulio ex liberis ingenuo suscepto, quominus
Abbreviated transcription (Latin):
le ucdicium suam expectare sinã
suagente eo. sũpulsatout si ꝯder
suus pnuncictur. tunc dño suo
br̃ditatem acquiret. sina lib cam
adipiscatuur. si adue malit. Lo¬

Expanded text:
le iudicium suam expectare sententiam sive agente eo sive pulsato, ut, si quidem servus pronuntietur, tunc domino suo hereditatem adquirat, sin autem liber, eam adipiscatur, si adire mal
Abbreviated transcription (Latin):
tiligantiur ⁊ debitis hr̃lirarus
ĩsolidum tencantur nec legis ro
tamus quid penit post hãc legẽ
Cum enim liccat ⁊ adire hr̃ditatẽ
⁊sñ dampnoab er disced̾e ex p̾sẽ¬
cis legis qũçit quis locus deli¬
uana formidĩe uł calida machi¬
natõc ꝓdelibanto nob̾ supplic¬
quitatis penitus cẽ otempto¬
res inlulgemus quid̃ cis pete

Expanded text:
tellegantur et debitis hereditariis in solidum teneantur nec legis nostamus quidem penitus post hanc legem cum enim liceat et adire hereditatem et sine damno ab ea discedere ex praesentis legis auctoritate, quis locus delivana formidine vel callida machinatione pro deliberando nobis supplicquitatis penitus esse contemptores, indulgemus quidem eis petere
Abbreviated transcription (Latin):
Smaut dubium est utrum ne
admititnda sit. nec ne defrinici
delibatonem. s ad eq̃m hr̃ditatẽ
ul sese ĩmisceat oĩo tñuno mue¬
tuom ab ip̃o ofucatimr. ut int̾
postq̃ nota fuit ei aptura tabr¬
lirum ul delatam sibi ab ĩtestõ
br̃ditatem cognoiut nũandos
crordium capiar. muentarium
sr bus reb q̃s defunctus mor
pleatim. s̃p̃sentia cablarioꝵ ce

Expanded text:
em dubius est, utrumne admittenda sit nec ne defuncti deliberationem, sed adeat hereditatem vel sese immisceat, omni tamen mum ab ipso conficiatur, ut intra postquam nota ei fuerit apertura tabularum vel delatam sibi ab intestato hereditatem cognoverit numerandos, exordium capiat inventarium super his rebus, quas defunctus mortpleatur sub praesentia tabulariorum ce
Abbreviated transcription (Latin):
tursiiias. s nos coꝵ discordiã
sic ẽẽ decidendam censem ut dis¬
tuicto sbtilis cac cis ĩponatui
aptissimum est intuitu dm̃i cẽ i
nimo ꝑ ꝯpetentem iudicem cũ¬

Expanded text:
tentias, sed nos eorum discordiam sic esse decidendam censemus, ut distinctio subtilis causae imponatur. apertissimum est intuitu domini essenimodo per competentem iudicem eu
Abbreviated transcription (Latin):
br̃ditatem nili prius trecentes
octoginta solidos cuidapsoluar
uł aliam q̃ntitatem q̃ diminuere
falcidic rõnem pot̃. scĩmus hr̃dẽ
si adicrit leg̾ falcidic bñfo sustẽ¬
tatum.repli quid̃ qd̃ ad falcidiã

Expanded text:
reditatem, nisi prius trecentos octuaginta solidos cuidam persolvat vel aliam quantitatem, quae diminuere Falcidiae rationem potest, sancimus heredem, si adierit, legis Falcidiae beneficio sustentatum repleri quidem quod ad Falcid
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃c pecuma solura ñ fuiss.
pͥdia pignori uł ypothece
data uende licet. n adimit
debitori adu̾sus credicorẽ
pignoraticiã actõm. Id¬

Expanded text:
tempus pecunia soluta non fuisset, praedia pignori vel hypothecae data vendere liceret, non adimit debitori adversus creditorem pigneraticiam actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
testĩ qdlimo modo oditum ẽ.
.xii.ꝙ testium signa bñs post¬
ca fortuito cãu uł p ip̃ius testõ¬
ris o pam lino totoul płima ciꝰ
pte mcisa. in ambiguitatem deci¬
dit solitum cis p̾bemus remedi¬

Expanded text:
egitimo modo conditum est septemque testium signa habens, postea fortuito casu vel per ipsius testatoris operam lino toto vel plurima eius parte incisa in ambiguitatem inciderit, solitum ei praebemus remedi
Abbreviated transcription (Latin):
sit ⁊ ħ sp̃alit̾ inscriptura reposu̾it.
ratur neq ꝓ eo ab alio. neq ab¬
⁊ om̃is q̃ expectat̃ obsuatõ ⁊ sit i¬
cestium lr̃e testõris seripture coad¬
uncntur insria firmitate remãcat.
⁊ nemo calidus machinator hiꝰ
iniquitatis impo st̃m inuemiatur

Expanded text:
t hoc specialiter in scriptura reposuerit,uiratur neque ab eo neqet omnis quae expectatur observatio, et sit testium litterae testatoris scripturae coadunentur, in sua firmitate remaneat, et nemo callidus machinator huiusmodi iniquitatis in posterum inveniatur
Abbreviated transcription (Latin):
or face.⁊sim medio soscriptones
testium iam fũant sb̃secute sic ⁊ ciz
⁊ nature medemimr ⁊ mortuoꝵ elogi¬
a insuo statu facimus ꝑmañe. ¶Cũ
core adbibito ⁊ quidam cestm̃ se

Expanded text:
ere, etsi in medio subscriptiones testium iam fuerant subsecutae. sic etenim et naturae medemur et mortuorum elogia in suo statu facimus permanere. Cutore adhibito", et quidam testame
Abbreviated transcription (Latin):
incondendis testis cautasũt ob¬
scruan. nlłam ꝙ ex p̾senti lege fĩ
ꝯcedimus antiꝙ̃ corum ꝯsuetu¬
dinem leg̃ uicem optin̾e. ita tũ xt
si unscientes lỹas inuentit ãunt¬

Expanded text:
in condendis testamentis cauta sunt, observari nullamque ex praesenti lege fierconcedimus antiquam eorum consuetudinem legis vicem obtinere, ita tamen, ut, ubi scientes litteras inventi fu
Abbreviated transcription (Latin):
cius cos manifestan. ¶Que ĩpor¬
t̾um tñimõ obsuari censemus ut
q̃ testa post hanc nouelam nñ no
mims legem efficit᷑. ħ cumtali ob¬
scruato ne ꝓcedant quid enum an¬
tiquitas peccauit. que p̾sentis le¬
gis inscia pristinam secuta c̃ obs¬
uatom scituris ⁊ tabellionib ⁊ hu
qui ꝯficienda bona testã ꝓcurant.

Expanded text:
eius eos manifestari. Quae in posterum tantummodo observari censemus, ut, quae testamenta post hanc novellam nostri numinis legem conficiuntur, haec cum tali observatione procedant: quid enim antiquitas peccavit, quae praesentis legis inscia pristinam secuta est observationem? scituris et tabellionibus et his qui conficienda testamenta procurant,
Abbreviated transcription (Latin):
tem excludere. ¶S nec
ꝑ om̃em capitis dimintõ¬
nem hio detruntũ ĩmine
nr̃s pocimur sb̃iectis q̃r̃e
sumfrictũ hr̃. forte ex cas¬
trensi pecłiont nec usufr̃.
ẽ ꝑ emancipatõm eum ao¬
cum aĩa uł rei sb̃a expira¬
re. nisi p̾dr̃e exceptõis in¬
gorreclamauit. excepta
iudelz cali capitis dimi

Expanded text:
xcludere. Sed nec per omnem capitis deminutionem huiusmodi detrimentum imminere nostris patimur subiectis. quare sum fructum habet, forte ex castrensi peculio, ubi nec usus fructus per emancipationem eum acum anima vel rei substantia expirare, nisi praedictae exceptionis vigor reclamaverit. Excepta videlicet tali capitis demi
Abbreviated transcription (Latin):
Ege leonis due intorie pa¬
ctalucior dotis ⁊ mñnupcias
donatois pana eẽ sciente necad
iaiorẽ lucriptem ad nniorẽ de¬
aticias cautoes cor qͥ ex̃ dotez
sunt dec̾it ut loco paphernaꝵ p̃
maritũ maneãt ⁊ ħ̾ dotali instr̃o
fu̾it asccptum utrimine hẽ at a¬
uq̃s exhus actoes marit siue
direcras sũ utiles anpenes uxo¬
rem maritꝰ om̃s temaneãt ⁊ inq̃
euentum dandesint marito acrȯ¬
nes q̃rebat sc̃im itaq si ꝗd talc

Expanded text:
ege Leonis divae memoriae pacta lucrorum dotis et ante nuptias donationis paria esse sanciente nec adimaiorem lucri partem ad minorem deaticias cautiones quae extra dotem sunt dederit, ut loco paraphernarum apud maritum maneant, et hoc dotali instrumento fuerit adscriptum, utrumne habeat aliquas ex his actiones maritus sive directas sive utiles, an penes uxorem omnes remaneant, et in quem eventum dandae sint marito actiones, quaerebatur. Sancimus itaque, si quid tale
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s casõ mou̾e actc̃es ⁊ suas pecr¬
nias pcipe ⁊ ip̃as cautoes a mari¬
to recipe. seciritite ei cpetente fa¬
cienda dum aut̃ ap̃ maritũ rea¬
neqãt hectẽ cautões ⁊ dolũ ad di¬
ligentiã maritus cutacas pr̃ate

Expanded text:
s easdem movere actiones et suas pecunias percipere et ipsas cautiones a marito recipere, securitate ei competente facienda. Dum autem apud maritum remanent eaedem cautiones, et dolum et diligentiam maritus circa eas prae
Abbreviated transcription (Latin):
qũo nonest unqssim̃ ip̃am stur¬
pem se postitatis q̃i iniustãex¬
clude cum gras age̾ frib sius
postiores debeant. quor bnfõ
istisunt iusti fiui a nom̃ ⁊ ordĩc
sb̃secuti neq eĩ u̾isiłe est eñ q
posteaul  donatõm ur dotẽ osc̃p¬
fit ⁊abuntõ talem affectõne¬

Expanded text:
 est iniquissimum ipsam stirpem secundae posteritatis quasi iniustam excludere, cum gratias agere fratribus suis posteriores debeant, quorum beneficio ipsi sunt iusti filii et nomen et ordinem subsecuti. Neque enim verisimile est eum, qui postea vel donationem vel dotem conscripsit, et ab initio talem adfectione
Abbreviated transcription (Latin):
nrosq labores referẽtes. mi¬
litaria quid̃ agmina młti¬
plicib ⁊ omem ꝓuidẽtia
ꝯtinẽtib mois correximꝰ¬
⁊ tam uetib ad meliorem
statum breuistatu tp̃r de¬
ductis ꝙ nouis anob̾ñso¬
lum erquisitis. s ⁊̃ recta ⁊¬

Expanded text:
trosque labores referentes militaria quidem agmina multiplicibus et omnem providentiam continentibus modis correximus, tam veteribus ad meliorem statum brevi tempore reductis, quam novis non solum exquisitis, sed etiam recta
Abbreviated transcription (Latin):
pote ñ iustis roibo neglec¬
tus de inoffõso q̃rela ĩstitx¬
ere pot̾at. s cum camĩpuer¬
¶Sina br̃des scripti exnei e¬
rant. ic̃ de in offõso cestõ accõ¬

Expanded text:
pote non iustis rationibus neglectus de inofficioso querellam instituere poterat. Sed cum eam in puerSin autem heredes scripti extranei erant, tunc de inofficioso testa
Abbreviated transcription (Latin):
ccdentib locũ hẽbit de
crrographis itaꝙ coih
exbibendis cum cohr¬
acitis conueire qnaice
aintest potes. Ioem¬

Expanded text:
cedentibus iure locum habebit. De chirographis itaque communibus exhibendis cum coheracitis convenire quanti tua interest potes. DIO
Abbreviated transcription (Latin):
curio filius sit creacus. est.
⁊ amagratib tutor osti te¬
tutus. pr̃insolidũ satface
cogitur. cum id honꝰ exẽ¬
plo cctorum muñum ciui¬
uum inductum intlligat᷑.

Expanded text:
curio sit creatus et a magistratibus tutor constitutus, pater in solidum satisfacere cogitur, cum id onus exemplo ceterorum munerum civilium inductum intellegatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pons fideicõmissis dics ũti¬
lit̾ cessit. l tp̃r quo fũat dat̃.
nec dum te nãtum pbctur. u¬
pr̃i tuo rogatum si sñlib̃is de¬
cessitab auo relicta restitũe.¬
ul si ei successit. de fid̾i cõmisso
⁊̃ hr̃dicas tibi qita est ñ de fide¬
cõmisso q̃rend̾ est. s hr̃dita.¬

Expanded text:
ponis, fideicommissi dies utiliter cessit, licet tempore quo fuerat datum necdum te natum probetur, upatri tuo rogatum, si sine liberis decesserit, ab avo relicta restituere, si ei successit, de fideicommisso am hereditas tibi quaesita est, non de fideicommisso quaerend
Abbreviated transcription (Latin):
si .do.m. exceptõ iusta cã ĩ¬
t̾cedente. tc̃ opponitur qñ ip̃
cui fidci cõmissum relictum
est. repudiatõe usus fu̾it. ur̾
cum h ñ te s pr̃em fecisse asse¬
u̾as. qui tibinoc̾e ñ potuit

Expanded text:
si doli mali exceptio iusta causa intercedente tunc opponitur, quando ipse, cui fideicommissum relictum est, repudiatione usus fuerit. unde cum hoc non te, sed patrem fecisse adseveras, qui tibi nocere non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
mus s ⁊ alus trib m̃sib ꝗ ex
repatoe abaula occdi solẽt ĩ sro
roboreduraturis ⁊ prioribdac¬
cedentib ut ꝑtim annale numꝰ¬
ꝯseqͣtur. ¶Et cumaña infuc
cuiuscunq tp̃ris unius fatał
dies ex antiqs legib ostitutꝰ
ec̃t ⁊ sepe cueniebat cũ młte sũt
occ̃ones morrales appllonuz
uł egritudie uł spacli ꝓlixitire
ur ꝑalias cãs q̃s nec dicinec
momia hõin titubait. pp̃ ħ for

Expanded text:
s tribus mensibus, qui ex reparatione ab aula concedi solent, in suo robore duraturis et prioribus accedentibus, ut partim annale numeconsequatur. Et cum antea in fine cuiusque temporis unus fatalis dies ex antiquis legibus constitutus est et saepe eveniebat cum multae sunt occasiones mortales appellationum vel aegritudine vel spatii prolixitate vel per alias causas, quas nec dici nec monia hominum titubare: propter
Abbreviated transcription (Latin):
mitõ mĩme fu̾it ꝓuocatum nisi
ip̃e appllator euitẽtissime ꝓbõni¬
b possit ostende seqd̃ sũma ope
inclulgemus. quo effluẽte ⁊ lite
mĩme finemaccipiẽte eadẽ eũ de
appliatorio uuamine disponurꝰ
cum sit aꝑtissia facultas. ⁊ nr̃am
adire maiestatẽ ⁊ tarclitatẽ ui¬
dicis inqrelam deduc̾e ⁊ nrõ br̃¬

Expanded text:
io minime fuerit provocatum: nisi ipse appellator evidentissime probationibus possit ostendere se quidem summa ope indulgemus, quo effluente et lite minime finem accipiente cadere eum de appellatorio iuvamine disponimus, cum sit ei apertissima facultas et nostram adire maiestatem et tarditatem iudicis in querellam deducere et nostr
Abbreviated transcription (Latin):
appllatũ cxecutẽc suspensa dec̾rẽ¬
dum putamus. ut si mobłis ẽ
ad ꝙͣ restituendã executoris o¬
pa fuit indulta applłone susccp¬
uł de fundis exccutõ cessau̾it. ⁊
sito collocentiu uire fundipere

Expanded text:
appellatum, exsecutione suspensa decernendum putamus, ut, si res mobilis est, ad quam restituendam exsecutoris opera fuerit indulta, appellatione suscepvel de fundis exsecutio concessa erit et sito collocentur, iure fundi pene
Abbreviated transcription (Latin):
talis effiux̾it ⁊ applłator uen̾it.¬
⁊ litem instituendam curau̾it ⁊
camin ꝯpetens iudicium dedu
nro gaudeat bñfõ cum nob̾ cog¬
nitumsit ⁊̃ ex errore calculi dic̃
o legis p̾sentis spand̃ esteod bỹ¬

Expanded text:
talis effluxerit, appellator venerit et litem instituendam curaverit et eam in competens iudicium deduxnostro gaudeat beneficio, cum nobis cognitum sit etiam ex errore calculi dieruo legis praesentis sperandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
metas unius ãni t̾mino coarta¬
mus ut int̾ eum ⁊ gesta collig̾e̾.
⁊ ea uiris deuotis eplarib tͣdere
⁊ iefutatorios libllos si uolu̾it
offerie ⁊ litem insacrum nim au
ditorium introduc̃e cogant᷑ nlla
lnũa deneganda uictriciptisi uo
cãm induc̾e.neq annali spatõ
expectatositũ insacro nrõ ofist¬
cupatõm florentissimi ordisq̃s
circa nr̃t pictatis mistia br̃e no¬
cunturcãs hoĩm depire. ¶uud
ut siꝗs fatalidic ap̾applłonis
uidicem introductus sũex ura
nis spõat exordium.dem relc̃a
eadiscedat ⁊ indesidia reliquẽ
tp̃r ꝑmaneat ⁊ annale tp̃c post¬

Expanded text:
metas unius anni terminis coartamus, ut intra eum et gesta colligere et ea viris devotis epistularibus tradere et refutatorios libellos, si voluerint, offerre et litem in sacrum nostrum consistorium introducere cogantur: nulli licentia deneganda vicausam inducere neque annali spatio expectato. Si tamen in sacro nostro consistoccupationes florentissimi ordinis, quas circa nostrae pietatis ministeria habere noscitur, causas hominum deperire. Illud ut si qui fatali die apud appellationis iudicem introductus, sive ex una nis imponat exordium, deinde relicta ea discedat et in desidia reliquum aneat et annale tempus pos
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝓuocasti aũ post applloneir
impletam cãm destiristurẽ uidi¬
uidices cegnitõe ꝓuocatõis qͣn
ic ob io interposuissedicis q de¬
curionatus eẽs ao q̃uum uira tẽ¬

Expanded text:
nec provocasti aut post appellationem impletam causa destitisti, rem iudiiudices cognitione provocationis, quam te ob id interposuisse dicis, quod decurio nominatus esses,
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura benigna interp̾tatone
tuti fuissctis ꝙ in legato locũ ñht̃
Itutor ancillam tuamLDem¬
ꝯcubmo suo ꝯiunxit ac post hr̃
aditonc iuissu tuo tibiphanc suc¬
cessio qratiui ure ocessam hẽs facł¬

Expanded text:
scriptura benigna interpretationtuti fuissetis. Quod in legato locum non i tutor ancillam tuam contubernio suo coniunxit ac post hereaditione iussu tuo tibi per hanc successio quaeratur, iure concessam habes fac
Abbreviated transcription (Latin):
egociatores siqad do¬
mum nr̃am ꝑtinẽt po¬
ncc̃itatẽ debitã pensi¬
onimi ut honestas postulat ag¬
nosc̃e moneanti ut ꝑ cñctos
qui cinolum̃ta negociatõib ca¬
ptant tollerabiles. fiãt agnos¬
cende deuotõnis effcus. Ipe¬
onsolum aurum barbaris mux
siñ ult̾ius aurum ꝑ mancipus
ricũ fu̾it tͣnslatum am̃catorib¬

Expanded text:
egotiatores, si qui ad domum nostram pertinent, ponecessitatem debitam pensionum, ut honestas postulat, agnoscere moneantur, ut per cunctos, qui emolumenta negotiationibus captant, tolerabiles fiant agnoscendae devotionis effectus. on solum aurum barbaris miniSi ulterius aurum pro mancipiis ricum fuerit translatum a mercatorib
Abbreviated transcription (Latin):
tus tutorẽ te ꝯstitutũ eẽ nõ
ex remissionis neglic uitõ
s iustarõnis ignoratõis rõc
sum ẽ ñ teneberis. Io p̃r.
Emporis q isequitur post
tucele tnslatõm admministtõ¬
nis offõ funto. ad eos qfue¬
runt tutores gende ici ñ ꝑti

Expanded text:
tus tutorem te constitutum esse non ex remissioris neglegentiae vitio, sed iustae ignorationis ratione sum est, non teneberis. DIOCL.emporis, quod insequitur post tutelae translationem, administrationis officio finito ad eos qui fuerunt tutores gerendae rei non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓcuratorẽ cãcius agat᷑.
ñ añ lniam hẽar actorlitẽ
excendam suo ꝓcuratori
mandarc. nisiprius acciꝰ
degit.sacram̃tum calũp¬
sircus abfruc. ⁊ forsitan
nempcuratorẽ ordĩau̾it.

Expanded text:
rocuratorem causa agitur, non ante licentiam habeat actor litem exercendam suo procuratori mandare, nisi prius actis degit sacramentum calumsi reus afuerit et forsitan nem procurator
Abbreviated transcription (Latin):
q̃liscunq cã intuẽiens ali¬
qd̾ grauam impõat uł inq̃¬
iiamen purum filiis infr̾i.
putaususfructus humar¬
tatis ⁊ eĩ grascimus ca qd¬

Expanded text:
eniens aliquod gravamen imponat vel in quiuvamen purum filiis inferri.puta usus fructus: humanitatis etenim gratia sancimus ea q
Abbreviated transcription (Latin):
gatis ꝑfitentes. nlłam uob̾ ał¬
usus cum ex cuiusuendõne
fund̃ possidetis actõm ꝯ peten¬
tẽ ꝓbatis igit᷑ ad ĩstar inteidci
seu  actõis p̾misse. expicnduir
eẽ prospicitis. Siqͥs alii uł
sibi sb altius noĩe uel alic¬
na pecunia cmerit. rubri

Expanded text:
gatis, profitentes nullam vobis adversus eum, ex cuius venditione fundum possidetis, actionem competere probatis. igitur ad instar interdicti seu actionis promissae experiendum esse perspicitis. SI QVIS ALTERI VEL SIBI SVB ALTERIVS NOMINE VEL ALIENA PECVNIA EMERIT. I
Abbreviated transcription (Latin):
manc. ita ut si ꝗs tale mãci¬
pium sollicitauit ul ad uoc¬
ancł credid̾it cum suo alto
sollicitatum restituat .xii.
solidorum sũma inferenda
rci .pu. illius cuutatis cuꝰ¬

Expanded text:
manere, ita ut, si quis tale mancipium sollicitaverit vel avocandum crediderit, cum servo altero sollicitatum restituat, duodecim solidorum summa inferenda rei publicae illius civitatis, cu
Abbreviated transcription (Latin):
cuius solcitic egruum estisi
id uĩsa pars bonamfidemiñ
amplectatur in arbitrio erꝰ
poneit an uelit possõm cuz
fructib restitu̾e. ita tñ ut fe¬
nebris pecuma cum ꝯ peter¬
tib usuris restituaturr. Lõ
I sũ decreto p̾sidis p̾dia tua
a cutore tua alicnata sunr.r
sp̃ali ꝯfirmatoc uł sibona fi¬
de possor fiiss statut tp̃ris
ex cursuid q ppcram ẽ actũ
fu̾it stabilitum p̾ses ꝓun¬
cie possõnem inius tuũ retͣ¬
norum uł ad huc sub curato¬
rib ostitutorum uł ꝑ uẽiã
ctatis corum curam exten
idboretiur ctum tp̃c ad talẽ

Expanded text:
cuius sollertiae congruum est, si diversa pars bonam fidem non amplectatur, in arbitrio eius ponere, an velit possessionem cum fructibus restituere, ita ut fenebris pecunia cum competentibdis praedia tua a tutore tuo alienata sunt nec speciali confirmatione vel, si bona fide possessor fuisset, statuti temporis excursu id, quod perperam est actum, fuerat stabilitum, praeses provinciae possessionem in ius tuum retnorum vel adhuc sub curatoribus constitutorum vel per veniam aetatis eorum curam excederoboretur, certum tempus ad talem
Abbreviated transcription (Latin):
ui ꝓponas cura¬
coremfris tui. ñ int̾¬
posud p̾silis dec̾to.
pdium iusticũhr̃di
creditoris scututori cius de¬
stinasse uenundare camqrẽ
dicõnem deceptũ pr̃em tuu
ratam huisse siminore p̾cio
distractũ p̾dium ẽ ⁊ in cõsul¬
to criore lapsumpr̃em tuũp¬
peram uendõnen consensiur
dedisse ostit̾it ñ abre erix siflx

Expanded text:
ponas curatorem patris tui non interposito praesidis decreto praedium rusticum heredi creditoris seu tutori eius destinasse venumdare eamque venditionem deceptum patrem tuum ratam habuisse, si minore pretio distractum praedium est et inconsulto errore lapsum patrem tuum perperam venditioni consensum dedis
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊ ꝓ muencario ⁊ satisda¬
toe ⁊̃ ypotheca rerum curato¬
ris moclis omibo adhiben¬
datalitaq ordinacone i
curatore furiosi depõita sid̃
posteaad furiosum puen̾it
sũ ex brditate uł succ̃one
ul legato uł fideicõmisso ł

Expanded text:
o inventario et satisdatione et hypotheca rerum curatoris modis omnibus adhibenda. Tali itaque ordinatione in curatore furiosi disposita, si quid postea ad furiosum pervenerit sive ex hereditate vel successione vel legato vel fideicommisso vel
Abbreviated transcription (Latin):
IUm suũ quispiamdem¬
mancipia c̾tam pem penãsta¬
tuit ꝓprietatẽ oppon uł in uo¬
cem lib̾tatis cum aĩaou̾tit il¬
lico nequissimus ẜuus ubo
suꝑ quo ambigitiur torm̃tis
sbiciatur ut apta u̾itate clisce¬
ptatõis t̾ininus fiat ꝙ ñ sorẽ

Expanded text:
um servum quispiam rmancipia certam poenam statuit, proprietatem opponit, vel in vocem libertatis eum animaverit, illico nequissimus verbero, super quo ambigitur, tormentis subjiciatur, ut aperta veritate, disceptationis terminus fiat. Quod non solum
Abbreviated transcription (Latin):
pret̾missionis decretis sici
fuissz alienata res ul suppona.
cum a donatões a minoribꝰ
nec cum decreto celebraripos¬
sunt si mior post ueniã era¬
tis rem ĩmobilem donatõis
titulo malium excepra ppnr
pcias donatõc tͣnstułit no h¬

Expanded text:
praetermissionis decreti, sed sfuisset alienata res vel supposita. Cum autem donationes a minoribus nec cum decreto celebrari possunt, si minor vel post veniam aetatis rem immobilem donationis titulo in alium  excepta propter nuptias donatione t
Abbreviated transcription (Latin):
Ca res ẽiusto titulo int̾ueniẽ¬
tecares de qualis c̃ tnsitum
fecit requirore oꝑtebitã p̾¬
sente priore dño ⁊ maiorees¬
fecto ⁊ sũ otrou̾sia bona fioe
decenmio ul absente .xx. an.

Expanded text:
ta res est, iusto titulo interveniente ea res de qua lis est transitum fecit, requirere oportebit, an praesente priore domino et maiore effecto sine controversia bonae fidei decennio vel absente viginti annis
Abbreviated transcription (Latin):
ns reddendis itaut ꝓ fug¬
ituio Ano si sollicitudinede¬
fensoris ñ fu̾it reqsitus are¬
uocatus id̃ defensor duo ui¬
cana mancipia erigatiu. nͤ¬

Expanded text:
ati reddendis: ita ut pro fugitivo servo, si sollicitudine defensoris non fuerit requisitus et revocatus, idem defensor duo vicaria mancipia exigatur, n
Abbreviated transcription (Latin):
dio p̾cium recuparet. ad ꝙ ꝯuc¬
nit õuabr̃. neꝙ enim in eare
aũctas p̾sidis ncc̃ia est ut tu¬
torum sollicitudimi consubat᷑.
si uoluntati desuncti pareatur.
cipe satuminꝰ uir clarissimus

Expanded text:
dio pretium reciperaret, id qubitur. neque enim in ea re auctoritas praesidis necessaria est, ut tutorum sollicitudini consulatur, si voluntati defuncti pareant. Ppe Saturninus vir clarissimus
Abbreviated transcription (Latin):
nis alienari sñ decreto p̾sidis
nisi pentis uoluntas sentesto¬
ris ex cuiis bonis ad mino¬
rem pucit sr alienando co ad
mandasse dep̾hendatur nlłla

Expanded text:
nis alienari sine decreto praesidis, nisi parentis voluntas seu testatoris, ex cuius bonis ad minorem pervenit, super alienando eo aliquid mandasse deprehendatur, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
fisco debentur. pupilli ñ off¬
entes funtos ꝓuincialos cit̾
decittum p̾sidis uenundatos
cum fructib petant. Pem¬
ticum. cum aliud debes sine
senꝯtusconsulti auctas. Loẽ
I pͥdium rusticumł sburbanu
qd̃ ab urbanis ñ loco s q̃lira¬
te se c̾niturĩpupillari etates
stituta tutore auctore uł qal¬
ulta sñ decreto p̾sidis ꝓuĩcie

Expanded text:
fisco deberentur, pupilli non offerentes fundos provinciales citra decretum praesidis venumdatos cum fructibus petant. ticum, cum aliud deberes, sisenatus consulti auctoritas. i praedium rusticum vel suburbanum, quod ab urbanis non loco, sed qualitate secernitur, in pupillari aetate constituta tutore auctore vel adulta sine decreto praesidis provinciae
Abbreviated transcription (Latin):
ueri oronem fc̃a ꝓ̾sidis sm̃ia
ñ in merito recissa c̃ pignora
sanc que ob euctȯis p̾icłm
idem curator ex reb ꝓpͥrus tͥ
decreto alienata sunt. qmĩu
tibipseq̃ntip̾ses opem ferer.
ap̃ qm si illut̾it. ñ unnũsa pͥe
pr̃onus tuus rusticum p̾dix̃
uenundedit. sr̃ua cuũ est de
iuli pͥcio tr̃tare cum senatus
cõsulti qüctas retento drũo
cuius uires ignorabat. fec̃.
iuxͣ ppetui edci aũctem mĩte¬
cognita p̾sidali decreto p̾drx̃¬

Expanded text:
eri orationem facta praesidis sententia non immerito rescissa est. Pignora sane, quae ob evictionis periculum idem curator ex rebus propriis tibi decreto alienata sunt, dominium tibi persequenti praeses opem feret. apud quem si illuxerit non universa preronus tuus rusticum praedium venumdedit, supervacuum est de vili pretio tractare, cum senatus consulti auctoritas retento dominicuius vires ignorabat, fecit, iuxta perpetui edicti auctoritcognita
Abbreviated transcription (Latin):
ir alicnant̾ uł obligand̃ pe¬
pilli suburbanum uł rustic
religionem cius ꝓbare poss¬
it senatus resuabit qm ex̃¬
cere tu quoꝙ ñ uetaris.¬

Expanded text:
rit alienandum vel obligandum pupilli suburbanum vel rusticreligionem eius probare possit, senatus reservavit: quam exercere tu quoque non vetaris.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si creclitores id fec̾unt ita
emptoris dampnum tibi
Um emancipatis nob pͥliu̾
acquisitum foret alienaria
patre codem ꝙ curatore sñ
p̾sidis aũcte ñ potuit maxͦ
pillare ip̃e uendid̾it illibata¬
qo nobis ꝑsecutõ maneat.

Expanded text:
d si creditores id fecerint, itemptore, damnum tibi um emancipatis vobis praedium adquisitum foret, alienari a patre eodemque curatore sine praesidis auctoritate non potuit, maxime pillare vendiderit, illibataque vobis persecutio eius manet.
Abbreviated transcription (Latin):
datasit. ñ o berit iun tuo.
cias sponsaliorum noĩc p̾cuz
tuarum ofessio ostendit cũ
ꝓprictas ⁊d te pp̃ uiris inter¬
dcm transure ñ potu̾t in lṁo
mariti permansisse palam ẽ.¬

Expanded text:
data sit, non oberit iuri tuo. ante nuptias sponsaliorum nomine precum tuarum confessio ostendit, cum proprietas ad te propter iuris interdictum transire non potuerit, in dominio mariti permansisse palam e
Abbreviated transcription (Latin):
dam ceint̾missio puenit. ⁊
in ħ ip̃o msta est diffr̾aut
quibꝰdã breues inducie a¬
lus maiores ab hio uitõ ir¬
ducantur antiꝗtas dispu¬
tabat. utrum ne ĩ medus fr¬
roris int̾uallis ꝑmaneat eiꝰ
curatoris int̾cessio an cum
furore quiescente finiatur¬

Expanded text:
dam eis intermissio pervenit, et in hoc ipso multa est differentia, ut quibusdam breves indutiae, aliis maiores ab huiusmodi vitio inducantur, antiquitas disputabat, utrumne in mediis furoris intervallis permanet eis curatoris intercessio, an cum furore quiescente finit
Abbreviated transcription (Latin):
or nõiatores si admisttois fi¬
nto tp̃r ñ fuint soluendo nec
ex cautõc sideuissi oris soltõ
exigipossit.pupilt quondã ĩ
sbsidiũ ydẽpnitatis noĩe ac¬

Expanded text:
 nominatores, si administrationis finito tempore non fuerint solvendo nec ex cautione fideiussionis solidum exigi possit, pupillis quondam in subsidium indemnitatis nomine ac
Abbreviated transcription (Latin):
de creatonib curatorum tñp
nouam diffinicõm introdu¬
cta sunt futuris caib ĩpona¬
cur ancꝙ aña fcĩ curatores
remoueantur neq aliq no¬
uum eis accedat s antiquo
ordinc statutum antiquos
qntum ad creatõm ꝑmaçat
ur satisdatõe qͥ antiquitꝰ fe¬
erit introlucta superpõita
euementib ad furiosos sec¬
cessionibꝰ mimine pranda¬

Expanded text:
de creationibus curatorum cum per novam definitionem introducta sunt, futuris casibus imponantur et neque antea facti curatores removeantur neque aliquid novum eis accedat, sed antiquo ordine statuti in antiquos quantum ad creationem permaneant vel satisdatione, quae antiquitus fuerat introducta, super postea venientibus ad furiosos successionibus minime pra
Abbreviated transcription (Latin):
atam duusionem in hac d
forentissima cuuitate. apud
glosissimam urbicariã p̾fc̃r¬
ram creatõ peedat s siquio
nobilis sit furiosi ꝑ̃ ⁊̃ florẽ
ex inqsitõe curator opcunc
atꝙ integre opinionis no¬
minctiurs inucro ñ talis p̃¬

Expanded text:
atam divisionem in hac quidem florentissima civitate apud gloriosissimam urbicariam praefecturam creatio procedat: sed si quidem nobilis sit furiosi persona, etiaex inquisitione curator optimae atque integrae opinionis nominetur. sin vero non talis p
Abbreviated transcription (Latin):
Iũns ostitut᷑am marito qi so¬
lus repudiarcpotuit qda mrem
furiose marito quondamciꝰ
telligis nich cũ otra furio sr̃
depone potiisse.çum cius ad
cam uire ñ ꝑtiniur defensio

Expanded text:
iuris constitutam marito, qui solus repudiare potuit, quaedam matrem furiosae marito quondam eiutellegis nihil eam contra furiosam disponere potuisse, cum eius ad eam iure non pertinuerit defensio
Abbreviated transcription (Latin):
magis ci nc̃citatẽ imponurꝰ
si utilem ẽẽ succ̃onem estia¬
uerit eam bonorum possõez
agnosc̃e q̃ aut̾ ex decreto
dabatiu a ad similitudine
bonorum possõnis hrec petico¬

Expanded text:
magis necessitatem imponimus, si utilem esse successionem existimaverit, eam bonorum possessionem agnoscere, quae antea ex decreto dabatur, et ad similitudinem bonorum possessionis habere, c
Abbreviated transcription (Latin):
ostituantur q̃tinus siqdez
resipu̾it funosus ⁊ acꝗsiti¬
onem amific ip̃i restituaf
Suia in furorem diem suã
obierit ł ĩ suam sanitatem
pueniens. cam repudiauit.
siqd̃ succ̃o est ad eos refat.

Expanded text:
idem resipuerit furiosus et adquisitionem admiserit, ipsi restituatur. Sin autem in furore diem suum obierit vel in suam sanitatem perveniens eam repudiaverit, si quidem successio est, ad eos referatur,
Abbreviated transcription (Latin):
quib ⁊si ois curator talcrr
uisum est ut humano gm̾o
sulentes omnem quidem
obscuritatem ⁊ intollerab¬
ilem cucuitum tollamus ꝯ¬
pendiose aut̾ ⁊dilucido re
quifuriosis utriusꝙ sexus
datu sc̃ientes tune ⁊ alus
cͥtum finem imponimus:
Et siquiḋ pens curacorez
funoso ul furose in ulturo
elogio br̃dib institutis ex
sionem cessare noce ẽ pr̃no

Expanded text:
 si omnis curator talem visum est, ut humano generi consulentes omnem quidem obscuritatem et inextricabilem circuitum tollamus, compendioso autem et dilucido remqui furiosis utriusque sexus datur, sancientes tunc et aliis certum finem imponimus. Et si quidem parens curatorem furioso vel furiosae in ultimo elogio heredibus institutis vel sionem cessare necesse est, p
Abbreviated transcription (Latin):
cnum talis cffc̃us er̃ncus
inuematur ut uincat pr̃ñ
uł cui alii credend̃ est res li¬
borum gub̾nandas cẽ pen¬
tibꝰ derelictis l t̾culianus
uins antiq int̾pres libro sir¬
gulqri q̃m de castrensi pecłio
odidit tali tractatu ꝓpõito
ab hac luce decct̾e ꝯtig̾it

Expanded text:
enim talis adfectus extraneus inveniatur, ut vincat paternum? vel cui alii credendum est res liberorum gubernandas parentibus derelictis? Licet Tertullianus iuris antiqui interpres libro singulari, quem de castrensi peculio condidit, tali tractatu proposito ab hac luce decedere contigerit
Abbreviated transcription (Latin):
pene tp̃c in quo hio morbꝰ
fc̃issi sunt inch̾ curatorem
agẽ. s ip̃m posse funosum
dum sapit ⁊ hr̃ditatẽ adire.
⁊ omia alia face qsanis ho¬
minib ꝯpetunt. Sini x fur¬
or stimłis suis it̾m cum at¬
cendit curatorẽ in ectu suo

Expanded text:
ene tempus in quo huiusmodi morbus fectissima sunt, nihil curatorem agere, sed ipsum posse furiosum, dum sapit, et hereditatem adire et omnia alia facere, quae sanis hominibus competunt: sin autem furor stimulis suis iterum eum accenderit, curatorem in contractus
Abbreviated transcription (Latin):
potint ex cecis facultatib ob¬
edire te mun̾ib sũbonib nõ
potuisse adutilitates p̾terca
tuas cessisse pccinam qm p̾cri
nõie suppressas doli exceptõ¬
nis autilio p̾cium cumusur
quas p̾stitura es ⁊ sũptus ne¬

Expanded text:
potuerit ex ceteris facultatibus oboedire te muneribus sive honoribus non potuisse, ad utilitates praeterea tuas cessisse pecuniam, quam pretii nomine sumpseras, doli exceptionis auxilio pretium cum usuris, quas praestatura esses, et sumptus me
Abbreviated transcription (Latin):
it. inuentario cum oĩ st̾ilita¬
te publicc oscripto.res sus¬
nem disponat. sub xpoche¬
caierum ad cum ꝑtinẽciu.
ad silitucdinem tutoꝵ ⁊ adr

Expanded text:
entario cum omni subtilitate publice conscripto, res susnem disponat sub hypotheca rerum ad eum pertinentium, ad similitudinem tutor
Abbreviated transcription (Latin):
statundr qd̃ficriut noxius
pumaturnocens ab soluat᷑
ꝙ si accusator aberit ad tp̃c. u̾so¬
ciorum p̾sentia nec̃ia uideatur id
uinbabentes ossibo mittior. s pli¬
uit.ut ⁊cruciatõ desit ꝓmanear
subfida custedianec u̾osedis ĩtic¬
paticenebras debebit inclusus.
locis recipiatui acreu̾tente itm
dicad primumsolis ortumillico

Expanded text:
stio fieri, ut noxius puniatur, innocens absolvatur. Quod si accusator aberit ad tempus aut sociorum praesentia necessaria videatur, idet inhaerentes ossibus mitti oput et cruciatio desit et permaneat fida custodia. Nec vero sedis intimae tenebras pati debebit inclusus, locis recipi, ac revertente iterum die, ad primum solis ortum, illico
Abbreviated transcription (Latin):
uierplicandi negotu specꝰ Ite
fins in udicupotate ac motu
bebit cum qui in primordioho¬
micidupostulau̾it itumneq
pbau̾itideoq itus absolutuᷤ
est priuaricatois arguere. ioeĩ

Expanded text:
ui explicandi negotii spem, cuius finis in iudicis potestate ac motubebit eum, qui in primordio homicidii postulaverat reum neque probaverat ideoque reus absolutus est, praevaricationis arguere: id enim
Abbreviated transcription (Latin):
ille est qui crimen intendit in
idicium uemat nom̃ reiĩdie.
nec impunitam fore nou̾it linã
mentiendicum calum pniãtes
ad uindcãm poscat silitudo syp¬

Expanded text:
ille est qui crimen intendit, in iudicium veniat, nomen rei indicet, nec inpunitam fore noverit licentiam mentiendi, cum calumniantes ad vindictam poscat similitudo sup
Abbreviated transcription (Latin):
biis qui stratorum fungantuir
offõ. i mĩstris eoꝵ liceat crudelicatẽ
offiñ custodic est atq eius mĩstro
capitalipene subicc̾it. Idem.
Iquis mea culpauł crimĩe fuur de¬
p̾hensus q digñ claustris carceriᷤ
tus ap̃acta cumde admisso ostire¬
rit penam carcis sustincat.atq ita
postinod adductus ap̃acta audiã
ita enim qi sub publico cestiom
o ꝯmemoratõ ad missicrĩs fiet
ut iudicibꝰ ĩmodice sementib

Expanded text:
is, qui stratorum funguntur officio, neque ministris eorum liceat crudelitatem officium custodiae est adque eius ministros capitali poena subiecerit. Dat.is in ea culpa vel crimine fuerit deprehensus, quod dignum claustris carceris itus apud acta, cum de admisso constiterit, poenam carceris sustineat atque ita postmodum eductus aput acta audiatur. Ita enim quasi sub publico testimonio commemoratio admissi criminis fiet, ut iudicibus inmodice saevientib
Abbreviated transcription (Latin):
nĩa aucte hñtes. siñ deceto res
q̃rum gub̃natõm gunt ꝓ car¬
telautis subsignare. ¶Omez
aut̃ dubitatoꝓ defensione
pupillorum⁊ adultoꝵ aliarỹ
ꝑsonarum penitus ãputare
cimus om̃s turores ul cura¬
tores ñ al cieari nisiprius cũ

Expanded text:
itate habentes sine decreto res quarum gubernationem gerunt pro cautela litis subsignare. Omnem autem dubitationem pro defensione pupillorum et adultorum aliarumque personarum penitus amputantes sancimus omnes tutores vel curatores non alias creari, nis
Abbreviated transcription (Latin):
demens ul furiosus feus fue¬
nt sc̃imus ꝯtinuo curatorẽ
sb̾ quolis utitur ꝙ̃ cognatoꝵ
⁊ ꝓpinquoꝵ et actorns si nolue¬
riut. ut nah eoistitutolis diuci

Expanded text:
l furiosus factus fuerit, sancimus continuo curatorem sub quo lis vertitur, quam cognatorum et propinquorum et actoris, si voluerit, ut non ab eo instituta lis diuti
Abbreviated transcription (Latin):
fensionem ꝓpupilł ⁊ adultiᷤ
alus q supramẽoratis ꝑsoms
subue eos nec̃e est. ¶Dus ꝙi
adicinus. nullamq in hocca¬
pitulo ambiguitatẽ relinq̃r¬
tes tutoribo ⁊ omibo curatori¬
bo licere fructus sũ qex redliti

Expanded text:
is et adultis aliisque supra memoratis personis subire eos necesse est. Hisque adicimus nullam neque in hoc capitulo ambiguitatem relinquentes tutoribus et omnibus curatoribus licere fructus, sive qui ex rediti
Abbreviated transcription (Latin):
depoitum omnos actõnes qͥs
tutorus curacor ex nc̃citate es¬
ficusingit in q̃ndampupillã
ul adultum tͣnsseriq̃it tãop¬
tuno exemplo argumtati nͨ
cunorẽ eius remouemꝰ daĩ
igiti cis cum summa fidu

Expanded text:
 quas tutor vel curator ex necessitate officii subierit, in quondam pupillum vel adultum transferri. Quare tam optimo exemplo argumentati ntimorem eius removemus? Damus igitur eis cum summa fidu
Abbreviated transcription (Latin):
Rustra tutores qͦn Ledem.¬
dam adolescentium quorr̃
curam administras uidicat᷑
face decc̃tant cum cractape¬
cuma possit aũcte p̾sidis in

Expanded text:
rustra tutores quondam adulescentium, quorum curam administras, iudicatum facere detractant, cum exacta pecunia possit auctoritate praesidis in
Abbreviated transcription (Latin):
tor dan ñpot tnĩctis excais
alius ydoneum sostitru sina¬
cõ petentis iidicis solidẽ ĩ
locum suspectiꝗ ꝯiunctus ac
remotus ẽ a ĩ locumexcusati¬
ul defimcti ul relegati tutori.¬

Expanded text:
s ex causis alius idoneus substitui sencompetentis iudicis solet, id locum suspecti, qui convictus ac remotus est, et in locum excusatl defuncti vel relegati tutori
Abbreviated transcription (Latin):
tus anñe tutoris fu̾at hr̃s. ir
p̾sentisp̾e manifestissimumerat
stare tutorẽ uł curatorẽ in p̾cip¬
sum de adcunda br̃ditate pr̃arc
uspupillo uł adulto mĩmero¬
lũir ncex haccã sua uira aliq̃
patiant᷑ p̾iudicium sat̃ ciũmin
gestorum actonis ne pupillo
uł adultus ut potrex illius
calliclitate lesus litẽ ei ing̾ats¬

Expanded text:
tus a matre tutoris fuerat heres, in praesenti specie manifestissimum erat stare tutorem vel curatorem in praecip adeundam hereditatem praestare pupillo vel adulto minime voluerit, ne ex hac causa sua iura aliquod patiantur praeiudicium, satis ei imminet gestorum actionis, ne pupillus vel adultus utpote ex illius tarditate laesus litem ei ingerat
Abbreviated transcription (Latin):
quofc̃o int̾cedente sepe pecu¬
a deducuntur it⁊ crgo uendõ
tutoris nulla sit sñ incpõitõe
decretiexceptis hus dũtaxat
uestibo. ¶Que de triteusu sr̃
corrupte ẜuando fuari ñ potu¬

Expanded text:
o, intercidente saepe pecuia deducuntur. Jam ergo venditio tutoris nulla sit sine interpositione decreti: exceptis his duntaxat vestibus, quae detritae usu seu corruptae servando servari non potu
Abbreviated transcription (Latin):
succ̃one tua tutores frust
cunẽt cũbus q tutelam admis¬
trau̾unt. testĩ factõ ñ deneget᷑.
nec de bois suis donare aliqd ꝓ
hibentur.Idem.¬

Expanded text:
sione sua tutores frustra timent, cum his qui tutelam administraverunt testamenti factio non denegetur. Nec de bonis suis donare aliquid prohibentur D
Abbreviated transcription (Latin):
nes suas cupictib actor
ꝯfectõ ⁊ defensoribo dene¬
getur. lñia cis tribuat q̃¬
rele ꝓprie libellũ oscriptr̃
dũ infreqͥntõribꝰ cunta¬

Expanded text:
nes suas cupientibus actorum confectio a defensoribus denegetur, licentia eis tribuatur querellae propriae libellum conscriptum dum, in frequentiorib
Abbreviated transcription (Latin):
Iab eo cuius suo fiustirMp̾r
manumissus es frustralib̾tatis ꝯt¬
u̾siam sustinẽs. i acic ab hr̃de cuis
ꝗmanumisit. cum⁊si uire libtas ñ
pcessit respectu tñ adut hr̃ditatis

Expanded text:
ab eo cuius servus fuisti manumissus es, frustra libertatis controversiam sustines, maxime ab herede eius qui manumisit, cum, etsi iure libertas non processit, respectu tamen aditae
Abbreviated transcription (Latin):
um quid pgnantemiDem.¬
hns biugen scripsit hr̃demipa
quid̃ uxorem suamex parte. xẽ¬
tremũo ex alia ꝑteᷤadiecit sin̾
postumus hr̃s aut natus fuit
alium sibi ẽc hr̃dem. postumus
iur̃ natus impubes crcesfit.⁊
dubitabatur quid uir sit tã
ulpiano ꝙ papimiano uiris di
scribentib tn opinabat pap̃. itro
cestatorem uoliusse postumo ra¬
to q̃ in pube defuncro mrem cia¬
mag̾ ad eius uenuesucc̃onom̃
q̃ sbstitutum. si enm⁊ suesb̾e ꝑ
tumus natus minie editus fu̾it

Expanded text:
um quidam praegnantem habens coniugem scripsit heredem ipsam quidem uxorem suam ex parte, ventrem vero ex alia parte, et adiecit, si non postumus natus fuerit, alium sibi esse heredem, postumus autem natus impubes decessit, dubitabatur, quid iuris sit, tam Ulpiano quam Papiniano viris discribentibus, cum opinabatur Papinianus ideo testatorem voluisse postumo nato et impubere defuncto matrem magis ad eius venire successionem quam substitutum. si enim et suae sustumus minime editus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
in huiusmodi ca̾u in quo pr̃ filu
suis substituit. illa libor exhis
pcrcandoꝵ adiectõne adita ex
optimo intlłectu disposuisse cua¬
nesc̃e substõnem. siis qui sbstõ
nep̾grauatus ẽ. pr efficiat᷑ ⁊ lib̾o.
wbstulit. ⁊ intelligentẽ non eẽ ĩu
talem fecisse substõnem huma¬
nitatis intuituã h̾ lacius ⁊ pin¬
guius interp̃tand̾ eẽ credidimꝰ.
ut si quis naturales hũcrit fili¬
os ⁊ ꝑtemcius relinqrit ul ded̾¬
it. usꝙ ad inocł quem nos statr¬
rit. nlła lib̾oꝵ meoꝵ mentione
fr̾a ⁊ hic intlligi euanescere sub¬
stõm libis cam excludentib ⁊
intellectu opinionis qui ad sb¬
sticutõnem uocantim obsisten¬
te ⁊ñ ocedente ad eos camꝑtẽ
uenure. s filios ul filias nepo¬
tes uł filia neptes ꝓnepotes nł
pneptes morientis tͣnsmitẽte
⁊ ñ alit̾ substõne locum accipier¬

Expanded text:
in huiusmodi casu, in quo pater filio suo substituit nulla liberorum ex his procreandorum adiectione habita, ex optimo intellectu disposuisse evanescere substitutionem, si is qui substitutione praegravatus est pater efficiatur et liberos sustulerit, intellegentem non esse talem fecisse substitutionem: humanitatis intuitu hoc et latius et pinguius interpretandum esse credidimus. Et si quis naturales habuerit filios et partem eis reliquerit vel dederit usque ad modum, quem nos staturit nulla liberorum eorum mentione facta, et hic intellegi evanescere substitutionem, liberis eam excludentibus et intellectu optimo his qui ad substitutionem vocantur obsistente et non concedente ad eos eam partem venire, sed ad filios vel filias, nepotes vel neptes, pronepotes vel proneptes morientis transmittente, et non aliter substitutione locum accipi
Abbreviated transcription (Latin):
ndet uicos ici .p. relictos. qui
prio fines bebant. n ideo exfi¬
dcicomisso minus debi ꝙ testor
cclebrare singłis annuis uoluit
Alia scriptura declaraturum ꝓmi¬
sit. ac postea morte p̾uentus nõ
ꝙ sic omma ꝯpleritanq si testõr

Expanded text:
ndit vicos rei publicae relictos, qui proprios fines habebant, non ideo ex fideicommisso minus deberi, quod testator celebrari singulis annis voluit, alia scriptura se declaraturum promisit ac postea morte praeventus noet sic omnia compleri, tamquam si testator
Abbreviated transcription (Latin):
tetur p̾strie lucro ocordiam ma¬
ritalem enm uero cum boni mo¬
res ħ obsuari uerant.sñ ullodã¬
pno cognitõnem retin̾e potiusti.
redi igitiu ad maritumsciens he

Expanded text:
teretur, praeferre lucro concordiam maritalem. enimvero cum boni mores haec observari vetent, sine ullo damno coniunctionem retinere potuisti. Redi igitur ad maritum sciens he