comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec celo / net ab urbis ip̃ms menibus et capitolio feru¬
uederetur. Itaq fugit et cessit / et in ultmiũ etalie se rece/¬
pit sinũ / Cum urbem tamen non adorectam Reliquisset
parna Res dictu s ad magnammitatem populi Romani
probandam satis efficax ꝙ illis ip̃is quibus obsidebatin
diebus ager ꝙͣ hannibal castris insederat uenalis Rome
fuit haste ꝙ subrectus muenit emptorem uolint hãnibal
contri fiduciam mietari. subiecit q argenteas uobi tabernas
net settor inuentus est / ut scias etiam presagia fatio fuisse
nichil accum erat tanta uutute tanto fauore deoꝵ. Siquid
nonis urribus noua belli mole uemebat. actũ erat proeul
metantem claudius uero cũ luuo salmatore debellat/ uero
in uitimo angulo italie submonebat haumibalem luiuis in
diuersissimam partem et in ip̃as nastentis italie fances signa
conuerterat / et om̃i qua longissima italia sole interiacente

Expanded text:
non a caelo, sed ab urbis ipsius moenibus et Capitulio non a caelo, sed ab urbis ipsius moenibus et Capitulio videretur. Itaque fugit et cessit et in ultimum se Italiae recepit sinum, Parua res dictu, sed ad magnanimitatem populi Romani probandam satis efficax, quod illis ipsis quibus obsidebatur diebus ager, quem Hannibal castris insederat, uenalis Romae fuit hastaeque subiectus inuenit emptorem. Voluit Hannibal contra imitari fiduciam subiecitque argentarias urbis tabernas: nec sector inuentus est, ut scias etiam presagia fatis adfuisse. Nihil actum erat tanta uirtute, tanto fauore etiam deorum,nouis uiribus, noua belli mole ueniebat. Actum erat procul metantem Claudius Nero cum Liuio Salinatore debellat. Nero in ultimo Italiae angulo submouebat Hannibalem, Liuius in diuersissimam partem, id est in ipsas nascentis Italiae fauces signa conuerterat. Tanto, id est omni qua longissima Italia, solo interiacente,
Abbreviated transcription (Latin):
passus adduci ne quid de uirgnitatis integatate delibasse
saltem in ostulis inderetur het inter dinersa terraerũ ppłs
poterat hannibalem pleriq ad hostem de feceraoit et dux
acerriius contra Romanos italicis qͦ iurib utebatur Iam
tñ eum plerisq oppidis et Regionibus excusseranius Touentũ
ad nos Redierat/ Ian capna sedes et donus et patria altã
hannibalio tenobatur cuius amissio tancũ peno duciꝰ
Dolorem dedit ut ille totis mribus Romam conuertetur. P.
ac deorum compulsus ad ulennos motus ab incepto non
destitit et de sua urbe sollicitus tñ capua non obmisit
Oo parte ex̃citus sub apro consule Reluta parte flactũ
in urbem secuta absens simul presens ꝙ pugnabet quid
ergo miramui/ monenti castc a tercio lapide hanubali
cterũ ip̃os deos nĩquã nec fatea pudebit Resticisse tata
enĩ ad singulos illius motus ius mibriũ effusa tanta
nentoru uiolentia coorta / est uo dininitus hostẽ simoneri

Expanded text:
passus adduci, ne quid de uirginitatis integritate delibasse passus adduci, ne quid de uirginitatis integritate delibasse saltem uel oculis uideretur. Haec inter diuersa terrarum populus uere poterat Hannibalem. Pleraque ad hostem defecerant, et dux acerrimus contra Romanos Italicis quoque uiribus utebatur. Iam tamen eum plerisque oppidis et regionibus excusseramus, iam Tarentos ad nos redierat, iam et Capua, sedes et domus et patria altera Hannibalis, tenebatur, cuius amissio tantum Poeno duci dolorem dedit, ut inde totis uiribus Romam conuerteretur. Oac deorum! Compulsus ad ultumos metus ab incepto non destitit et de sua urbe sollicitus Capuam tamen non omisit, sed parte exercitus sub Appio consule relicta, parte Flaccum in urbem secuta, absens simul praesensque pugnabat. Quid ergo miramur mouenti castra a tertio lapide Hannibali iterum ipsos deos —deos inquam, nec fateri pudebit— restitisse? Tanta enim ad siventorum violentia coorta est, ut divinitus hostem submoveri
Abbreviated transcription (Latin):
nisidie alterũ ferro castra metantem alterũ eum enasisset in turrẽ
emnũ facibus oppresserunt Igituir in ulcionem patris ac patriri
misus cũ excitu scipio cui tam grande de affrica nomen ftesã
decrenerant bellatritem illam uras armisq nobilem hispaniam
illam seminariũ hostilio ex̾citus illam hãnibalis eruditacem intre¬
dibile dictu totam a pireneis montibus in herculis columpnas
et occeanũ recuꝑant nescias citius an facilius ꝙͣ uelociter
quatuoi anni fatentur ꝙͣ facile uel bña eiuitas probat eodem
quippe quo obsessa est die capta est honeriq affacant uictorie
fuit ꝙ tam facile nicta est hispana carthago Certũ est tñ ad
profligandam prouunciã maxime profecisse singulare ducis
sanctitatem quippe qui captinos pueros pnellasq precipnre pul¬
catuduus barbario restituerit nec in conspeccum quidem suum

Expanded text:
insidiae alterum ferro castra metantem, alterum, cum euasisset in turrem, insidiae alterum ferro castra metantem, alterum, cum euasisset in turrem, cinctum facibus oppresserant. Igitur in ultionem patris ac patrui missus cum exercitu Scipio, cui iam grande de Africa nomen fata decreuerant, bellatricem illam, uiris armisque nobilem Hispaniam, illam seminarium hostilis exercitus, illam Hannibalis eruditricem — incredibile dictu — totam a Pyrenaeis montibus in Herculis columnas et Oceanum recuperauit, nescias citius an felicius. Quam uelociter, quattuor anni fatentur; quam facile, uel una ciuitas probat. Eodem quippe quo obsessa est die capta est, omenque Africanae uictoriae fuit, quod tam facile uicta est Hispaniae Carthago. Certum est tamen ad profligandam prouinciam maxime profecisse singularem ducis sanctitatem, quippe qui captiuos pueros puellasque praecipuae pulchritudinis barbaris restituerit, ne in conspectum quidem suum
Abbreviated transcription (Latin):
Codem tempore et hunc sustmebat et in siciliam sardiniã
hispaniam diuisa per orbem terccraĩ acma mittebat Sicilia
mandata marcello ne dui restitit tea eni insula in ona
uibe uparata est Grande illud et ante id tempus muctũ caput
siracuse ꝙͣnis archimedis iugemo defendirentur tñ aliqn cesserũt
longe illi tapler murus totidamꝙ artes portus ille marmoreus
et fons celebaatus arthuse inisi ꝙ hactenus profuere ut pulcretudim
uite uebis parteretin Sardimiã gractus arcipuit nichil illi
genciũ feritas insanorũ q nã sic uocantur ĩmanctas moneiũ
profuere Senitu in uebus urbem ꝙ urbium Calaxim Gt
gens contumax uilis ꝙ morei saltem desideuio patrii soli doma¬
ietur In hispaniã missi uneus 2. p. scipiones spem totã penis
eri puerant s insidns punice frandis oppresse Ruisum adimi serãt
magnis quid illra prelii cũ punicas opes cecidissent ẜ puuuce

Expanded text:
eodem tempore et hunc sustinebat et in Siciliam, Sardiniam, eodem tempore et hunc sustinebat et in Siciliam, Sardiniam, Hispaniam diuisa per terrarum orbem arma mittebat. Sicilia mandata Marcello. Nec diu restitit: tota enim insula in una urbe superata est. Grande illud et ante id tempus inuictum caput, Syracusae, quamuis Archimedis ingenio defenderentur, aliquando cesserunt. Longe illi triplex murus totidemque arces, portus ille marmoreus et fons celebratus Arethusae; nisi quod hactenus profuere ut pulchritudini uictae urbis parceretur. Sardiniam Gracchus arripuit. Nihil illi gentium feritas Insanorumque — nam sic uocantur — inmanitas montium profuere. Saeuitum in urbes urbemque urbium Caralim, ut gens contumax uilisque mortis saltem desiderio patrii soli domaretur. In Hispaniam missi Gnaeus et Publius Scipiones paene totam Poenis eripuerant, sed insidiis Punicae fraudis oppressi rursum amiserant, magnis quidem illi proeliis cum Punicas opes cecidissent. Sed Punicae
Abbreviated transcription (Latin):
petinerunt quippe aduersus hostem tociens iuttorem tã cabadũ
fabius fuit qui nonã de hannibale uitoriam cõmentiio est
non pugnare huit illi cognomen nouũ et roi publite salutaie
cunctatõi huit illnd ex pł̃o ut imperii scutũ socaretiu staꝑ
ꝑ sammũ totũ per falerins gauranos faltus sic materanit
hanmbalem ut qui frangi initute nõ poterat mora cõminueret᷑
Iude clandio marcello duce eiam congredi ausus est cominis
uenit et pepulit a campama sua et as ossidione nole uttis
exeussit ausus ⁊ sempromo geacto dute ꝑ lucaniam sequi et
pugnaret nã hucusq tot maia compulerant s libertate
donati fecerunt de sernitute ronani. ꝙ. ho rubilem in tot¬
aduersie fiduciam. Ø. fingut̾arem am̃m ac spuatũ pol̃i Romam
tam artis afflictis ꝙ rebus cũ de talia sua dubitaret ausus
apuliam q nolitarent mcdia q de mlia affricam fecenert

Expanded text:
petiuerunt. Quippe aduersus hostem totiens uictorem, tam callidupetiuerunt. Quippe aduersus hostem totiens uictorem, tam calliduFabius fuit, qui nouam de Hannibale uictoriam commentus est, non pugnare. Hinc illi cognomen nouum et rei publicae salutare Cunctator; hinc illud ex populo, ut imperii scutum uocaretur. Itaque per Samnium totum, per Falernos Gauranosque saltus sic macerauit Hannibalem, ut, qui frangi uirtute non poterat, mora comminueretur. Inde Claudio Marcello duce etiam congredi ausus est: comminus uenit et perculit in Campania sua et ab obsidione Nolae urbis excussit. Ausus et Sempronio Graccho duce per Lucaniam sequi et  seruili pugnaret: nam hucusque tot mala compulerant. Sed libertate donati fecerunt de seruitute Romanos. O horadversis fiduciam, o singularem animum ac spiritum populi Romani. Tam artis afflictisque rebus, ut de Italia sua dubitare debuissApuliamque uolitaret mediaque de Italia Africam faceret,
Abbreviated transcription (Latin):
du̾sum abstulerũt cũ uitoria posset uti fem mabuit
relicta q Roma Campanam tarentũq ꝑagrare osi
mox et ip̃e exercitus aidore languit/ adeo us uerũ dictũ
sit Capuã hãmbali camas fuisse Siquid inuittum
alpibus indonitũ cconnio campanie quis caderet soles
et tepentes fontiens baie subegerũt Incu respiruro Romaoiꝰ
quasi as inferis roma emgere ocoma nõ erant detratta
sunt tempłis deerat iuuentus in sacramentũ misicie lideraua
seriitia eggebat euraũ opes suas libens senatus in medium
protulit nec preter quod in bullis singł̃is ꝙ conilis ercit quidꝙͣ
sibi ana reliquerunt equet secutus examplum unitate q eqͥdẽ
tabus demq uix sufficere tabule uix scabarũ manus lenino
marcello q consulibus cũ prinate opes in publicũ deferentur
qued aut in eligendis magrãtebus: que centuuar sapiencia ᷤ
cuim iumores a semoubus consilmin de creandis con su libus

Expanded text:
diuersum abstulerunt. Cum uictoria posset uti, frui maluit diuersum abstulerunt. Cum uictoria posset uti, frui maluit relictaque Roma Campaniam Tarentumque peragrare; ubi mox et ipse et exercitus ardor elanguit, adeo ut uere dictum sit Capuam Hannibali Cannas fuisse. Si quidem inuictum Alpibus, indomitum armis, Campani — quis crederet? — soles et tepentes fontibus Baiae subegerunt. Interim respirare Romanus et quasi ab inferis emergere. Arma non erant: detracta sunt templis. Deerat iuuentus: in sacramentum liberata seruitia. Egebat aerarium: opes suas senatus in medium libens protulit, nec praeter quod in bullis singulisque anulis erat quicquam sibi auri reliquerunt. Eques secutus exemplum imitataeque equitem tribus. Denique uix suffecere tabulae, uix scribarum manus Laeuino Marcelloque consulibus, cum priuatorum opes in publicum deferrentur. Quid autem? In eligendis magistratibus quae centuriarum sapientia, cum iuniores a senioribus consilium de creandis consulibus
Abbreviated transcription (Latin):
eurus ab ociente semper quasi ad constitutũ ita instruxit
arrem ut Romanis aduersus hec om̃ia oduersis quasi secũdũ
celum tenens uento puluere sole pugnaret/ Itaq duo maxi¬
mi exertaus cesi ad hostium societatem doner hãnbal diceret
muiliti suo paree ferio ducũ effinit alter alter occisus est
dubiũ uter maiore ammo parrlũ pudint uarro nõ desꝑanit
documento eruentus aliquandi aufẽous pous de cadanerib
uissu dutis fattus in torrente uergelli Modii duo amiloꝵ car¬
thagurẽ missi dignitas q equestuis taxata mensurra dubiũ
deinde nõ erit qn ultnnam illum diem habitira fui̾t roma
qͥntũq nitra diem epulari hãmbal in capitolio potuit si quod
perĩt illum dixisse maharbalem bonulcaris filiũ ferunt
hambal ꝙadmodũ stiret iincere sic uti uittoria stisset / tũ
quidi illum ut diti nulgo solet aut fatũ uibis imꝑature
ant ip̃ms mens mala, et auersi a carthagnie dni in

Expanded text:
eurus ab oriente semper quasi ad constitutum, ita instruxit eurus ab oriente semper quasi ad constitutum, ita instruxit aciem, ut Romanis aduersus haec omnia obuersis secundum caelum tenens uento, puluere, sole pugnaret. Itaque duo maximi exercitus caesi ad hostium satietatem, donec Hannibal diceret militi suo «parce ferro». Ducum fugit alter, alter occisus est; dubium uter maiore animo: Paulum puduit, Varro non desperauit. Documenta cladis cruentus aliquamdiu Aufidus, pons de cadaueribus iussu ducis factus in torrente Vergelli, modii duo anulorum Carthaginem missi dignitasque equestris taxata mensura. Dubium deinde non erit quin ultimum illum diem habitura fuerit Roma quintumque intra diem epulari Hannibal in Capitolio potuerit, si, quod Poenum illum dixisse Maharbalem Bomilcaris ferunt, Hannibal quem ad modum sciret uincere, sic uti uictoria scisset. Sed tum quidem illum, ut dici uolgo solet, aut fatum urbis imperaturae aut ipsius mens mala et auersi a Carthagine di in
Abbreviated transcription (Latin):
fulmen hãnibalis imꝑatore flanimo Ibi qͦ cers noua
pmuce frandis quippe nebila lacu pͥalustub an gultis
tettus eques terga subito pugnantiũ muasit net de dus pos¬
sumus queri imiuentem quippe teme cario duce cladem
predixerant insidencia signis examina/ et aquile ꝓdrre
uolentes/ et cõmissam aciem secutus ingens terre tremor
nnisi illum horrorem soli equetũ uirorũ q distuisus ⁊ mota
uehementius arma fecerunt/. Quartũ et pene ultmiũ
nulri iuꝑii Canne ignobilis apulie uicus s magnitudine
cladis en̾sit et xl. miliũ cede parta nobilitas Ibi in exiciũ
infelitis exercitus dux terra celum dies tota demq rerũ
natura consensit Si quid non corccentus simulatis trans¬
fugis hambal qui mox terga pugnanciũ ceciderũt Insuꝑ
callid issimus imꝑator in patentibus campis obseruato loci
ingemo ꝙ eciam ol ibi acerrimus plurmins puensc et

Expanded text:
fulmen Hannibalis imperatore Flaminio. Ibi quoque ars noua fulmen Hannibalis imperatore Flaminio. Ibi quoque ars noua Punicae fraudis: quippe nebula lacus palustribusque uirgultis tectus eques terga subito pugnantium inuasit. Nec de dis possumus queri. Inminentem temerario duci cladem praedixerant insidentia signis examina et aquilae prodire nolentes et commissam aciem secutus ingens terrae tremor: nisi illum horrorem soli equitum uirorumque discursus et mota uehementius arma fecerunt. Quartum id est paene ultimum uolnus imperii Cannae, ignobilis Apuliae uicus; sed magnitudine cladis emersit et sexaginta milium caede parta nobilitas. Ibi in excidium infelicis exercitus dux, terra, caelum, dies, tota rerum natura consensit. Si quidem non contentus simulatis transfugis Hannibal, qui mox terga pugnantium ceciderunt, insuper callidus imperator in patentibus campis, obseruato loci ingenio, quod et sol ibi acerrimus et plurimus puluis et
Abbreviated transcription (Latin):
in hispania mouit se illa grauis e luctuosa punici belli
uis atq potestas destnatũꝙ Romanis iam dui fulmẽ
sagũtino igne conflaint statim quodã impetu rapta nredias
ꝑfregit alpes et in italiam ab illis sabulose altiticdinis
nuib uelut celo missa defendit/ ac pͥmi qued impetus tubo
inter padñ atq titinũ ualid statim stagore detonuit Tũt
stipione duce fusus ex̾citus saucus eciam ip̃e in manus
hostiũ uenisset imꝑator insi urotettũ patre p̾textatus
ad modũ filius ab ip̃a morte rapuisset hic erat scipio
qui in exitiũ afface crestit romen ex malis eus habiem
Dicio trema succedit Hic Iuueda punici belli procella
deseunt Sempromo consule Tum calidissimi hostes
fagidũ it mualem nacti diem cũ se ignibus prius oleo¬
q fouissent, horabile dictu hoĩe a meridit et sole uemiẽtes
nostra nos hieme uicerũt Trantimenus lacus tertiũ

Expanded text:
se in Hispania mouit illa grauis et luctuosa Punici belli se in Hispania mouit illa grauis et luctuosa Punici belli uis atque tempestas destinatumque Romanis iam diu fulmen Saguntino igne conflauit, statim quodam impetu rapta medias perfregit Alpes et in Italiam ab illis fabulosae altitudinis niuibus uelut caelo missa descendit. Ac primi quidem impetus turbo inter Padum atque Ticinum ualido statim fragore detonuit. Tum Scipione duce fusus exercitus; saucius etiam ipse uenisset in hostium manus imperator, nisi protectum patrem praetextatus admodum filius ab ipsa morte rapuisset. Hic erit Scipio, qui in exitium Africae crescit, nomen ex malis eius habiturus. Ticino Trebia succedit. Hic secunda Punici belli procella desaeuit Sempronio consule. Tum callidissimi hostes, frigidum et niualem nancti diem, cum se ignibus prius oleoque fouissent — horribile dictu — homines a meridie et sole uenientes nostra nos hieme uicerunt. Trasymennus lacus tertium
Abbreviated transcription (Latin):
manis religio est Itaq ad auditũ socie ciuctatis obsidiũ
meuiores mniti cũ penis qͦ federis non statim ad arma cõauriũt
dum prius more legitimo queri malunt Iterim iam nouẽ
mensibus fessi fame machims ferro uersa demq in rabiẽ
fide in foro excitant iogũ tũ de suꝑ se suos q cũ opib
om̃ibus suis ferio et igni corrumprint Hiuus tante cladis
auctor hannibal postitur t̾giuersantibus penis dux lega¬
cionis que inquit mora est fabus In hoc ego sum bellũ¬
utrũ uellet dercet / Bellũ igit᷑ inquit accipite et ereusso in
mediam curiam togi grenno nõ sine horrore quasi plane
smu bellum ferret Efudit Smulis exitus belli micio fuit
nã quasi has inferus sibi sagictinoꝵ ulene dire in illo
pitblico parricidio mendio q mandassent Ita manibus
eoꝵ uastacione italie captiuitate affrice ducũ et Regum
qui id gessere bellũ exicio parentatũ est Igit᷑ ubi semel

Expanded text:
manis religio est: itaque ad auditum sociae civitatis obsidium, manis religio est: itaque ad auditum sociae civitatis obsidium, memores icti cum Poenis quoque foederis, non statim ad arma procurrunt, dum prius more legitimo quaeri malunt. Imensibus fessi fame, machinis, ferro, uersa denique in rabiem fide inmanem in foro excitant rogum, tum desuper se suosque cum omnibus opibus suis ferro et igne corrumpunt. Huius tantae cladis auctor Hannibal poscitur. Tergiuersantibus Poenis, dux legationis «quae», inquit, «mora est?» Fabius «in hoc ego sinu bellu«bellum», «bellum igitur», inquit, «accipite». Et excusso in media curia togae gremio non sine horrore, quasi plane sinu bellum ferret, effudit. Similis exitus belli initiis fuit. Nam quasi has inferias sibi Saguntinorum ultimae dirae in illo publico parricidio incendioque mandassent, ita manibus eorum uastatione Italiae, captiuitate Africae, ducum et regum qui id gessere bellum exitio parentatum est. Igitur ubi semel
Abbreviated transcription (Latin):
quippe nr̃os ob ea que deliquerant uire agentes ne glradio
quid̃ s ut uictimas securi ꝑcuciunt Pre fectos namũ
igne comburunt id q quo indignius foret mulier ĩꝑabat¬
colla secures le gatoꝵ manib lirauere¬
ꝓst primũ puncũ selum iux quadriẽnii Requies
fite alterũ bellum mimis quid spacio nec enĩ ãplis
ꝙ .xuiii. annos habet/ S adeo gladii atrocitate terubilius
ut si quis conferat dampna utriusq ppłi similior sic uitto
insule dare tabicta qui inbere consuenerat huic ultionẽ
pnei hãnbal ad aram patas urcauerat nec morabatur
git᷑ in causa belli sagũtus deleta est uetus hispanie cuĩitas
et apiu̾enta fidei q erga romanos magnũ quid̃ s tuste
mommeritũ quã in libertatem cõmumi federe exceptam hãnibae
causas nouoꝵ mociũ querens et suis et ip̃oꝵ manib ultit
ut italiam sibi rupto federe iperioet Sĩma federũ Ro¬

Expanded text:
quippe nostros, ob ea quae deliquerant iure agentes, ne gladio quippe nostros, ob ea quae deliquerant iure agentes, ne gladio quidem, sed ut victimas securi percutiunt, praefectos navium igne comburunt; idqcolla secures legatorum manibus litauerePost primum Punicum bellum uix quadriennii requies: ecce alterum bellum, minus quidem spatio — nec enim amplius decem et octo annos habet — sed adeo cladium atrocitate terribilius ut, si quiinsulae, dare tributa quae iubere consueverat. Hinc ultionem puer Annibal ad aram patris iuraverat, nec morabatur. Igitur in causa belli Saguntus electa est, velut Spaniae civitas et opulenta fideique erga Romanos magnum quidem, sed triste monumentum. Quam in libertatem communi foedere exceptam Annibal, causas novorum motuum quaerens, et suis et suorum manibus evertit, ut Italiam sibi rupto foedere aperiret. Summa foederum Ro
Abbreviated transcription (Latin):
deruns tandẽ fuluiꝰ la tebus eorum igmibuo sepsit
lebis in plana dedurit Pectumius ita exarmanit õe
uix Relinqueret ferrum quo tea coleretur
deprehensum est Et iuppe sicut ⁊mius impetuls eis maiai
mirbus suis que mox ut caluere igna starim in sudoĩe
peñt. et lem motu quast sole laptur hui sepe et
alias et bacto maro duce nõ prius soluturos se ualtea ꝙ
capitolium astendissent urxanertoit factũ est uittos enĩ¬
in capctolio Emiluis distiuxit mox arionico duce nouere
de nr̃oꝵ militũ preda marti suo torqnem intercepit Inpit̾
uotũ nam de torquibus eoꝵ aureũ tropheum Iomi flaminꝰ
ecexit uradomaro Rege Romana arma uultano ꝓmiserãt
aliorsũ uota ceciderũt Occisio enĩ Rege martellus terciã
post Romulion patrem feretrio Iou arma suspendit
iiter arfiam titimũq flimẽ longissime per totũ
adriatiti maris lictus effusi/ Mii regnante thenta muliere
postulaciombus non contenti licencie scelus addiderũt legatos

Expanded text:
uni, tandem Fulvius latebras eorum igni saepsit, Baebius in plana deduxit, Postumius ita exarmavit, ut vix reliquerit ferrum quo terra coleretudeprehensum est, quippe sicut primus impetus eis maior uibus suis: quae mox ut caluere pugna, statim in sudorem eunt et leui motu quasi sole laxantur. Hi saepe et alias et Brittomaro duce non prius posituros se baltea quam Capitolium ascendissent iurauerant. Factum est: uictos eniin Capitolio discinxit. Mox Ariovisto duce vovere de nostrorum militum praeda Marti suo torquem. Intercepit Iuppiter votum; nam de torquibus eorum aureum tropaeum Iovi Flaminius erexit. Viridomaro rege Romana arma Volcano promiserant. Aliorsum vota ceciderunt; occiso enim rege Marcellus tertia post Romulum patrem Feretrio Iovi opima suspendiinter Arsiam Titiumque flumen, longissime per totum Hadriani maris litus effusi. Hi regnante Teutana muliere populationibus non contenti licentiae scelus addiderunt. Legatos
Abbreviated transcription (Latin):
moles cum lusitams fuit ⁊ numantime nec monerito qͥppe
solio gencium hispanie duces contigerunt fuisset et cum
om̃ibus celtiberis insi dux illius motus mitio belli oppressue
est sũmuo mi astu et audatia si res gessisset solonditur
Iurhastum adenteam quatiens uolut celo missam uaticinãti
sinus oet̃on in sementes conuerterut S cum pca temeutate
sus noitem castra consulio adissit inota tentorir ipm pate
unatibie exceptuo est Ceterum lusitanoo uiriatuo e.hoit s
call ditatio acerrie qui ex uenatore latco eo latrone subito
doy ange nupo iator et si fortuna cessisset hispamie romisuo
uom aontenmuo libertatem suoꝵ defendere ꝑ. xi. gome

Expanded text:
moles cum Lusitanis fuit et Numantinis. Nec inmerito. Quippe moles cum Lusitanis fuit et Numantinis. Nec inmerito. Quippe solis gentium Hispaniae duces contigerunt. Fuisset et cum omnibus Celtiberis, nisi dux illius motus initio belli ui oppressus esset, summus uir astu et audacia, si processisset, Olyndicus, qui hastam argenteam quatiens quasi caelo missam, uaticinanti similis omnium in se mentes conuerterat. Sed cum pari temeritate sub nocte castra consulis adisset, iuxta tentorium ipsum pilo uigilis exceptus est. Ceterum Lusitanos Viriatus erexit, uir calliditatis acerrimae, qui ex uenatore latro, ex latrone subito dux atque imperator et, si fortuna cessisset, Hispaniae Romulus, non contentus libertatem suorum defendere, pe
Abbreviated transcription (Latin):
plus est pronintiam Retinere ꝙͣ facere Itaq ꝑ partes iam
hut iam illus missi duces qui ferocissimas ⁊ ad id temporis
liberus gentes adeo ꝙ impacientes iugi multo labore net
intonentis certamibus sermre docuerunt/ Cato ille censormꝰ
celtiberos es est Robur hspaie aliquot prelus fregit Brat¬
cus pater ille gracorũ eosdem centum quinquagita uobiu
euersione mulctait metellus ille qui eo macedoma cognomẽ
exemplo et nersobuges maiore gloria peꝑtit lucullus tile degoia¬
atq nacoros de quibuo scipio ille posterior singulari certamine
cum rex fuisset pronocatus opima retulerat Decius brntus
a liꝙͣto lacmo celticos lusitanos ꝙ es omño galatie ppłos
formidatũ q militibus flumen obluonio ꝑagrato nictor
octeam lictore nõ prins signa conuertit ꝙ̃ cadentem in
maria solem obrutum q aquio ignem non sure quodam
sacoilegii metu et horiore deprehendit ẜ tota ẽtaminũ

Expanded text:
Plus est provinciam retinere quam facere. Itaque per partes iam Plus est provinciam retinere quam facere. Itaque per partes iam huc, iam illuc missi duces, qui ferocissimas et in id tempus liberas gentes ideoque inpatientes iugi multo labore nec incruentis certaminibus servire docuerunt. Cato ille censorius Celtiberos, id est robur Hispaniae, aliquot proeliis fregit. Gracchus, pater ille Gracchorum, eosdem centum et quinquaginta urbium eversione multavit. Metellus ille, qui ex Macedonia cognomen exemplo et Nertobrigae maiore gloria peatque Vaccaeos, de quibus Scipio ille posterior singulari certamine, cum rex fuisset prouocator, opima rettulerat. Decimus Brutus aliquanto latius Celticos Lusitanosque et omnis Callaeciae populos formidatumque militibus flumen Obliuionis, peragratoque uictor Oceani litore non prius signa conuertit quam cadentem in maria solem obrutumque aquis ignem non sine quodam sacrilegii metu et horrore deprendit. Sed tota certaminum
Abbreviated transcription (Latin):
treti suam puᵗ ͭ alioqui ita undiq mari prieneo q nallata
est ut ingeno situs nec acdiri quidem potuerit s antea a
domanis obfessa est ꝙͣ se ip̃am cognostiet Sola om̃n prouin¬
carn uires suas postꝙ̃ iutra est intellexit In hac quipos
augustum non continue non coherenter/ s prout cause lacessi¬
erant nec cum hispanis in micio s cum penis in hispania Inde
hannonẽ et hasdrubalem fratrem hãmbalis ceciderunt rapta¬
ꝑ eaut impetu hispama isi fortissimi iri in ip̃a intoria opeessi
punica frande cecidissent terra mari ꝙ uittores Igitur quasi
nonam integram q proninciam ultor patris et pͥatrm scipio
ille mox afforcamus iuasit / Ioq statim capta carthagint et
aluis uebibus non contentus pͥenos expulisse stipendiariam nõb̃
proniutiam feat om̃ia eccra ultra q hiberum subiecit imꝑro
pomino q Romanoꝵ ducũ mitor ad gades ⁊ occeam ora ꝑnenit

Expanded text:
tueri suam publice. Alioquin ita undique mari Pyrenaeoque vallata tueri suam publice. Alioquin ita undique mari Pyrenaeoque vallata est, ut ingenio situs ne adiri quidem potuerit. Sed ante a Romanis obsessa est quam se ipsa cognosceret, et sola omnium provinciarum vires suas postquam victa est intellexit. In hac prope Augustum, non continuo nec cohaerenter, sed prout causae lacessierant, nec cum Hispanis initio, sed cum Poenis in Hispania; inde Annonem et Hasdrubalem fratres Annibalis ceciderunt; raptaque erat impetu Hispania, nisi fortissimi viri in ipsa victoria sua oppressi Punica fraude cecidissent, terra marique victores. Igitur quasi novam integramque provinciam ultor patris et patrui Scipio ille mox Africanus invasit, isque statim capta Carthagine et aliis urbibus, non contentus Poenos expulisse, stipendiariam nobis provinciam fecit, omnes citra ultraque Hiberum subiecit imperio, primusque Romanorum ducum victor ad Gades et Oceani ora pervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
preturẽte deleta est quĩd signoꝵ quid nestiũ quid ne
tobularũ raptum incensum atq proicitũ est c p̃tas opes
et abstulerit ⁊ cremanent ħuic stias ꝙ quidquid coruithn
eris toto orbe laudetur intendio suꝑfussi compermnius nã
Leris notam preciosiorem ip̃o opulentissime gĩbio fecit ũntia
q intendio ꝑmistis plime statius atq simulacas eris ame
argenti q uene in comune flurerunt᷑
carthagintii cornithus Ita cornichĩ numiãcia sccuto¬
A
est nec dem orbe toto quĩdꝙͣ intactũ armis fiit
Post illa duo clacassimaꝵ uibium intendia late atq passim
net per inces s simul pariter quasi undiq bellnm fuit
prorsus ut illa quasi a gitantibus uentis diffudisse qͥdam
belli incendia toto orbe iuderent hispamie imi ꝙ̃ aninus
fiit couersie nos uiuerse onsurgere / nũꝙ conferie
uiree suas libuit neq aut imꝑium exꝑra ant libertatem

Expanded text:
praecinente deleta est. Quid signorum, quid uestium quidue praecinente deleta est. Quid signorum, quid uestium quidue tabularum raptum incensum atque proiectum est! Quantas opes et abstulerit et cremauerit hinc scias, quod quidquid Corinthii aeris toto orbe laudatur incendio superfuisse comperimus. Nam et aeris notam pretiosiorem ipsa opulentissimae urbis fecit iniuria, quia incendio permixtis plurimis statuis atque simulacris aeris auri argenCarthaginem Corinthus, ita Corinthum Numantia secuta est; nec deinde orbe toto quicquam intactum armis fuit. Post illa duo clarissimarum urbium incendia late atque passim, nec per vices, sed simul pariter quasi unum undique bellum fuit; prorsus ut illae quasi agitantibus ventis diffudisse quaedam belli incendia orbe toto viderentur. Hispaniae numquam animus fuit adversum nos universae consurgere, numquam conferre vires suas libuit, neque aut imperium experiri aut libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
non poterit, trmumphur aideret
asi setculum illud euersionis uebium curreret/ ita
archarinis ruinam statim coruithus accepit achare
capnt goetie decus inter duo maria Iomũ et egeñ quasi
spertatulo exposita / Het .o. facinus indignũ ante oppressa
est ꝓͣ in minerũ cetero ꝵ hostium referretui Critolans causi
belli in libertate a romanie data aduersus ip̃os g̃sus est legatoe¬
ꝑ Romanos dubium an et mam certe oracione molant
Igiti metello ordinanti tũ maximre macedoniã mandata
est ultio et huit achaitũ bellum a critolai manu metelluis
onsul per patentes e lidis campos toto cecidit alpheo et
uno prelio partũ erat bellum Iam et ip̃am Grbem teriebat
obsidio. S. d. fata rerũ cum metellus dimicasset ad uitoriã
muiuꝰ uenit hic alte rino ducis dignitato ex̾citũ sus ap̃is
ylitura fancibus fudit geminos ꝙ portuo sangnine in feciti
Tum as nitolio deserta emitas direpta prmii dem̃ tuba

Expanded text:
non poterat, triumphus arderet. non poterat, triumphus arderet. Quasi saeculum illud euersionibus urbium curreret, ita arthaginis ruinam statim Corinthos excepit, Achaiae caput, Graeciae decus, inter duo maria, Ionium et Aegaeum, quasi spectaculo exposita. Haec — facinus indignum — ante oppressa est quam in numerum certorum hostium referretur. Critolaus causa belli, qui libertate a Romanis data aduersus ipsos usus est legatosque Romanos, dubium an et manu, certe oratione uiolauit. Igitur Metello ordinanti cum maxime Macedoniam mandata est ultio; et hinc Achaicum bellum. Ac primum Critolai manum Metellus consul per patentis Elidos campos toto cecidit Alphio. Et uno proelio peractum erat bellum; iam et urbem ipsam terrebat obsidio; sed — fata rerum — cum Metellus dimicasset, ad uictoriam Mummius uenit. Hic alterius ducis Diaei late exercitum sub ipsis Isthmi faucibus fudit geminosque portus sanguine infecit. Tum ab incolis deserta ciuitas direpta primum, deinde tuba
Abbreviated transcription (Latin):
fato ut quam urbem consumpserat ams nepos ens enteret
s ꝙͣ maxime mortefer esse morsus solent morientium
bestiarũ sic plus negoen fuit eũ semanta carthagine
ꝙͣ cũ integra compulsis in unam aocem hostibus portum
ꝙͣ mari romanis obsederat Ili alterũ ibi portum ab alia
urbis parte foderunt, nec ut fugerent s qr ntmo illos nec
enadere posse credibat Inde quasi enara subito classis erupit
cum intum iam diebus iam noctibus noua aliqua moles/ nona
machina/ nona ꝑditorũ hom manus quasi eo obruto mt̃e¬
dio subita de cieribus flamma prodibat/ deploratis nomssiẽ
duce hasdrubale ꝙͣto forcius femina et uxor ducis que
incendium nuittata iegniam que carthaginem condidit ꝙͣrta
urbe deleta sit ut de ceteris tateam/ uel igniũ mora pro¬
bari potest quippe ꝑ concumos decem et septem dies uix
potuit intendiũ extingni quod domibus atq templis suis
sponte hostes ñuiseranit ut quatenus uibo eapi Romaĩs

Expanded text:
fato, ut quam urbem concusserat auus, nepos eius euertfato, ut quam urbem concusserat auus, nepos eius euert maxime mortiferi morsus solent esse morientium bestiarum, sic plus negoti fuit cum semiruta Carthagine quam cum integra. Compulsis in unam arcem hostibus portum quoque mari Romanus obstruxerat. Illi alterum sibi portum ab alia urbis parte foderunt, nec ut fugerent; sed qua nemo illos nec euadere posse credebat, inde quasi enata subito classis erupit, cum interim iam diebus, iam noctibus noua aliqua moles, noua machina, noua perditorum hominum manus quasi ex obruto incendio subita de cineribus flamma prodibat. Deploratis nouissimeduce Hasdrubale. Quanto fortius femina et uxor ducis! Quaincendium, imitata reginam quae Carthaginem condidit. Quanta urbs deleta sit, ut de ceteris taceam, uel ignium mora probari pote est. Quippe per continuos decem et septem dies uix potuit incendium exstingui quod domibus ac templis suis sponte hostes inmiserant; ut, quatenus urbs eripi Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
iras / ut extrema mallent Comploratum igitur puᶜͤ
statim et pari noce clamatũ est ad arma seditq sina
quo modo Rebellandum, non qr iam spes ulla suꝑasset
fi quia patriam suam massent hostium ꝙͣ sins manib
euerti qui rebellancium fuerit finor uel huic intelligi
potest ꝙ in usum noue elassis tecta domos ꝙ resciderũt
ii armorũ officinas aurum et argentum pro ere ferio¬
ẜ conflatum est In tormentorum uincula matroire
crmes suos contulerunt, mantino dem̃ consule t̾ra mari¬
q fernebat obsidio operis portus mudatus et primue et
sequens iam et tereuis muirens cũ tantũ brosa quod nome
arci fuit quasi altera cmuitas refistebat ꝙͣuis profligarõ
uĩbis exeidio cũ fatale affrice  nomen scipionũ indebatia
Igitui in aliũ scipionem cõu̾sa  res pnᶜͣ finẽ bela
repostebat hñc paulo matedomito procreatũ affaca m
illus magni filius in decus gentis assummpserat hoc scilie

Expanded text:
iras, ut extrema mallent. Comploratum igitur publice iras, ut extrema mallent. Comploratum igitur publice statim et pari uoce clamatum est «ad arma!» seditque sententia, quoquo modo rebellandum; non quia iam spes ulla superesset, sed quia patriam suam mallent hostium quam suis manibus euerti. Qui rebellantium fuerit furor, uel hinc intellegi pote est, quod in usum nouae classis tecta domuum resciderunt; in armorum officinas aurum et argentum pro aere ferroque conflatum est, in tormentorum uincula matronae crinis suos contulerunt. Mancino deinde consule, terra marique feruebat obsidio. Operti portus, nudatus et primus et sequens, iam et tertius murus, cum tamen Byrsa, quod nomen arci fuit, quasi altera ciuitas resistebat. Quamuis profligato urbis excidio, tamen fatale Africae nomen Scipionum uidebatur. Igitur in alium Scipionem conuersa res publica finem belli reposcebat. Hunc Paulo Macedonico procreatum Africani illius magni filius in decus gentis adsumpserat, hoc scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
menta consideret primo comissum est bellum profligatũ
secundo certio uero confectum est/ S humis causa belli ꝙ
contra federis legem aduersus ꝯnmdas quippe semel pa¬
rasset classem et exertitũ frequens alius masmisse fies
teritabat Si huic bono socioq regi fanebatur cum
bellum sederet/ de belli fure trattatũ est Cato mexpia bli
uello delendam esse carthagnem et cum̃ de alio cõsuleret
prronĩciabat Scipio nasita seruandam/ ne metu ablato
emule urbis luxuriari felicitas urbis incperet medium
senatus elegit ut uebs tantum loco moueretur nichil em̃
speciosins iudebatui ꝙͣ esse carthaginem q̃ nõ tueretur
Igitur mallio censormo ꝙ consulibus ppłie Romanus
aggressus carthagmem spe patis iecta traditem a
nolentibus classem sus ip̃o ore uebis intendit Tun
euocatis principibus si salui esse uellent, mugrurent
finibus imꝑatum est / quod pro rei a troectate adeo mouit

Expanded text:
menta consideret, primo commissum est bellum, profligatum menta consideret, primo commissum est bellum, profligatum secundo, tertio uero confectum. Sed huius causa belli, quod contra foederis legem aduersus Numidas quidem, sed parasseterritabat; sed huic ut bono socioque regi favebatur. Cum de bello sederet, de belli fine tractatum est. Cato inexpiabili odio delendam esse Carthaginem, et cum de alio consuleretur, pronuntiabat, Scipio Nasica seruandam, ne metu ablato aemulae urbis luxuriari felicitas urbis incsenatus elegit, ut urbs tantum loco moveretur. Nihil enim speciosius videbatur quam esse Carthaginem, quae non timeretur. Igitur Manilio Censorinoque consulibus populus Romanus adgressus Carthaginem spe pacis iniecta traditam a uolentibus classem sub ipso ore urbis incendit. Tum euocatis principibus, si salui esse uellent, ut migrarent finibus imperauit. Quod pro rei atrocitate adeo mouit
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ pariter et bellum uir ulene sortis audristus ĩaserãt
dũbiũ liber an seruus/ mercenniarius certe s qr uolgo ex
forma regiũ nomen dĩo quoq regio impleuit Igitui dũ
het rp̃a contempuit ppło Romanus uiuencio pretdre cõtentus
utrũ non macedonitis modo s tratie qͦ auxiluis ingentibus
ualidum temi̾e temptauit mictus q non a neris regibus
s as illo inagmario et scemeo rege suꝑatur S cõsule
metelło amissum eũ legiont pretorem plenissime ultus
est na et macedoniã plenissime multtauit et ducem
beli deditũ ab eo ad quem confugerat tracie Regnlo in
eo populus Romanue quasi de uero rege toiumphant
nam quadaiamo ꝑaͬ crum est et in camparatione
priorũ mimimũ labore nõ ͫ enum tam cum nrris ꝙͣ cũ ip̃a
ui be pugnatũ est s plane maximum euentu quippe tã¬
dem carthago funta est/ atq si quis trium tempori moti¬

Expanded text:
regnum pariter et bellum uir ultimae sortis Andriscus inuaserat, regnum pariter et bellum uir ultimae sortis Andriscus inuaserat, dubium liber an seruus, mercennarius certe; sed quia uolgoformam, regium nomen, animum quoque regis inpleuit. Igitur dum haec ipsa contemnit populus Romanus, Iuuentio praetore contentus, uirum non Macedonicis modo, sed Thraciae quoque auxiliis ingentibus ualidum temere temptauit inuictusque non a ueris regibus, sed ab illo imaginario et scaenico rege superatus est. Metellus amissum cum legione praetorem plenissime ultus est. Nam et Macedoniam servitute multavit et ducem belli, deditum ab eo ad quem confugerat Thraciae regulo, in eo populus Romanus quasi de rege vero triumpharetnam quadriennio patratum est et in comparatio-nem priorum minimum labore — non enim tam cum uiris quam cum ipsa urbe pugnatum est — sed plane maximum euentu: quippe tandem Carthago finita est. Atquin si quis trium temporum mo
Abbreviated transcription (Latin):
phum quippe einus spectaculo tridiũ iplenert pͥmus
dies signa tabulas ꝙ sequens crma pecumas ꝙ transuerit
tercius captiuos ip̃m q regem actonitũ adhuc et tanꝙ subito
ꝑsens in macedomia rome cognitũ est duo iuuenes candidis
equis apitd icturne lacũ puluerem et cruorem abluebant hii
mĩciauere castorem et pollucem fuisse ereditũ uulgo ꝙ gemum
fuissent inter fuisse bello ꝙ sanguine maderent a macedomia
iliucos Ip̃r quidem ut  romanũ a tergo distrm¬
gerent a perseo rege conducti  petuma militauerunt
sine mora ab ancio pre tore  subigũtur scordiã caput
gentis delesse suffecit/ statum  seeuta dedicio est demq
hoc bellum ante funtũ est ꝙͣ geri iome nũciaretui¬
s ꝓdum fato ita conuenisset inter penos et macedonas
tertio qͦ uincerentur / eodem tempore utaq arma
mõnedunt s prior iugum excitit macedo aliꝙͣto aut grauioi¬
dũ contempnitur/ Causa bello prope erubestenda quippe

Expanded text:
phum, quippe cuius spectaculo triduum impleverit. Primus phum, quippe cuius spectaculo triduum impleverit. Primus dies signa tabulasque, sequens arma pecuniam transvexit, tertius captivos ipsumque regem adtonitum adhuc tamquam subito Perses in Macedonia, Romae cognitum est, cum duo iuvenes candidis equis apud Iuturnae lacum pulverem et cruorem abluebant. Hi nuntiavere. Castorem et Pollucem fuisse creditum volgo, quod gemini fuissent; interfuisse bello, quod sanguine maderent; a MacedoniaIllyrios; si quidem, ut Romanum a tergo distrgerent, a Perse rege conducti pecunia militauerunt. Sine mora ab Anicio praetore subiguntur. Scodram caput gentis delesse suffecit; statim secuta deditio est. Denique hoc bellum ante finitum est quam geri Romae nuntiareturQuodam fato, quasi ita conuenisset inter Poenos et Macedonas ut tertio quoque uincerentur, eodem tempore utrique arma mouerunt. Sed prior iugum excutit Macedo, aliquantodum contemnitur. Causa belli prope erubescenda. Quippe
Abbreviated transcription (Latin):
intenderetui paulo consule eũ maiora et crebra essent
imposita presidia per alias mas macedomia depressa es
suma quidẽ arte et induscaa dutis cũ alias ennuacus
alias rrmpisset Cnius aduentus ip̃e eo terribilis regi
fuit, ut interesse non auderet, s gerenda ducibi bell̃a
mandanerit ab sens absene ergo miitus fugit in maria
Insulam q samo tratem foctus celebri neligione quasi tẽpla
et artes ꝙossent defendere quẽ nec montes sui nec arma
potuissent/ nemo regũ diutius conisse fortune cõstienciã
retinuit supplex cũ scaberet ad imperatorem as illo quo
confugerat templo nome ꝙ epistole notaret suũ regem
addidit s nec reuerentior  capte marestatis alius pau lo
fuit cũ in conspectũ uenisset hostis in templũ Recepit et
cõiuris ad hibunit liberos q admonit suos ut fortimã
cui tantũ liceret reuererẽtiuui Inter puleherinos ħũc
qͦ ppłe Romanus de macedoma duxit ac iudit trium¬

Expanded text:
incenderetur. Paulo consule, cum maiora et crebriora essent incenderetur. Paulo consule, cum maiora et crebriora essent inposita praesidia, per alias vias Macedonia deprensa est, summa quidem arte et industria ducis, cum alia minatus alia inrupisset. Cuius adventus ipse adeo terribilis regi fuit, ut interesse non auderet, sed gerenda ducibus bella mandaverit. Absens ergo victus fugit in maria insulamque Samothracen, fretus celebri religione, quasi templa et arae possent defendere, quem nec montes sui nec arma potuissent. Nemo regum diutius amissae fortunae conscientiam retinuit. Supplex cum scriberet ad imperatorem ab illo quo confugerat templo nomenque epistolae notaret suum, regem addidit. Sed nec reverentior captae maiestatis alius Paulo fuit. Cum in conspectum venisset hostis, in tribunali recepit et conviviis adhibuit liberosque admonuit suos ut fortunam, cui tantum liceret, revererentur. Inter pulcherrimos hunc quoque populus Romanus de Macedonia duxit ac vidit trium
Abbreviated transcription (Latin):
macedonia se Rursus erexit fortissimũ ppłmn me¬
morial et Recordacio sut nobiletatis agita bat/ ⁊ sucresẜat
elili pos suic ofens qui senrel in ꝑpetum̃ inctã esse matẽ do¬
mam non pittabat ex gentis di gnitare multo uehsemencius
sus hes macedonto ꝙͣ sus patre consingunt quippe cautis.
in iures suas traxerunt atꝙ ita macedonũ urrib taitũ¬
distiplmã matidonũ temꝑauerũt accessit hus cõsilum
ducis qui sitũ regionũ suaꝵ sũmo speculatus hemopo¬
sitis ꝑ abrnpta castus/ ita macedomã suam ariis ferro¬
ꝙ uallanerat ut nõ reliquisse aditũ nise a celo uentinis
nigressus ppłs Romanus exploratis diligenter accessio
et illa que nolucrib ꝙͦ i iudebanctur ĩua accessit regem¬
ꝙ securũ et nichil callei metuentem subita selłi irrup¬
cione terruit euius tãta trepidatio fuit uo pecunã
omire in mare insserit m̾gi ne ꝑrret classem cremari ne

Expanded text:
Macedonia rursus se erexit. Fortissimum populum meMacedonia rursus se erexit. Fortissimum populum memoria et recordatio suae nobilitatis agitabat, et successerat Philippo filius Perses, qui semel in perpetuum uictam esse Macedoniam non putabat ex gentis dignitate. Multo uehementius sub hoc Macedones quam sub patre consurgunt. Quippe Thracas in uires suas traxerant, atque ita industriam Madisciplina Macedonica temperavere. Accessit his consilium ducis, qui situm regionum suarum a summo speculatus Haemo, positis per abrupta castris, ita Macedoniam suam armis ferroque vallaverat, ut non reliquisse aditum nisi a caelo Venturisingressus populus Romanus, exploratis diligenter accessibus  illa volucribus quoque, ut videbantur, invia accessit, regemque securum et nihil tale metuentem subita belli inruptione deprehendi Cuius tanta trepidatio fuit, ut pecuniam omnem in mare iusserit mergi ne periret, et classem cremari ne
Abbreviated transcription (Latin):
ne inter auxilia regis antiochi an cupidus triũphũ
Mallius eos iusos simulauerit dubiũ/ Certe negatus est
uittori triumpħus / qr causam belli nõ approbauit/ Ceterũ
gens gallogrecoꝵ sicut ip̃m nomen uedicio est mixta
et adulterare reliquie gallorũ quibus brenno duee uastarũt
greciam in orientem seeuti a media asie parte sederunt
Itaq ut fougũ semina mutato solo de generant / sit illa
icemuna feritas eorum asiarica amenirate mollita est
duobus itaq prelus fusi fugati ꝙ sunt ꝙͣms sub aductu
hostis relicus sedibus in altissimos se mõtes rerepissent
fundis sagittis q appte in ꝑpetuã se pacẽ dediderait
s alligati miraculo quod fuere cũ cathenas morsibus
et oce temptassent cũ offocandos inuicem fances pre¬
bnissent/ nam orgia cunttis regis uxor a centurione
senprũ passa memorali exemplo eustodiam euasit / renulsi¬
ꝙ militis capud ad maritũ suũ Retulit.
sum alie alie ꝙ gentes siriatiti belli sequũtu rmnã

Expanded text:
onvolvit. Fuit namque inter auxilia regis Anthiochi: an Manlius Volso simulauerit, dubium; certe negatus est uictori triumphus, quia causam belli non adprobauit. Ceterum gens Gallograecorum, sicut ipsum nomen indicio est, mixta et adulterata est: reliquiae Gallorum, qui Brenno duce uastauerant Graeciam, orientem secuti, in media Asine parte sederunt; itaque, uti frugum semina mutato solo degenerant, sic illa genuina feritas eorum Asiatica amoenitate mollita est. Duobus itaque proeliis fusi fugatique sunt, quamuis sub aduentu hostis relictis sedibus in altissimos se montes recepissent. Vtrimque fundis sagittisque detracti in perpetuam se pacem dediderunt. Sed alligati miraculo quidam fuere, cum catenas morsibus et ore temptassent, cum offocandas inuicem fauces praebuissent. Nam Orgiacontis regis uxor a centurione stuprum passa memorabili exemplo custodiam euasit, reuolsd maritum reportauit. Dum aliae aliaeque gentes Syriaci belli secuntur ruinam,
Abbreviated transcription (Latin):
ec piend sonatũ requies argumentũ q patib et
bona fde cessarum romorũ tũc primũ post munã clausa ia¬
iam insubres galli nonon et ilirni lacessebant sic de sus
tante ue uabigmem s situm scilicet arma sentirent demq
utaꝙ cotidiam et quasi umestici hostes trrocima hostium
Romanus ferdũ sue uirctio acuebat᷑ lignres iis alpiũ
ingie adhorentes niter sũ et matrũ fłume implieto¬
ꝑ diumis silnestrabus man aliꝙͣto labor erat nuemire¬

Expanded text:
recuperandum spiritum requies, argumentumque pacis et recuperandum spiritum requies, argumentumque pacis et bona fide cessantium armorum tum primum post Numam clausa iam Insubres Galli, nec non et Illyrici lacessebant, sitae sub due, ne rubiginem ac situm scilicet arma sentirent. Denique utrique cotidiani et quasi domestici hostes tirocinia militumuadam populus Romanus ferrum suae virtutis acuebat. Liguras, imis Alpium iugis adhaerentis inter Varum et Magram flumen inplicitosque dumis silvestribus, maior ali