comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et caritas deest tamen illa ommu diuinanz
humanarumq rerum consensio alias consensꝰ¬
Ex qua ille diffinitionem conficit. Quid ĩ odio
speres igitur Est et in amore odium et in pace
bellum et in consequut̾ione dissentio Ostendã tibi
sic esse ex hiis ip̃is que assidue in oculis sunt feras
aspice quas ferro indonũtas ommpotens amor do-¬
mat Intende animum Leene tygres uise ꝙͣto cum
murmure ueniunt ad id quod cupidissime faciunt
non cupidas putes sed coactas ferarum alie dum
coeunt magnis stridoribus alie rapidis unguibus
inquiete sunt Iam si credimus ꝙ de natura uipe/¬
rea magni scribunt uiri quanta rerũ contrarietas
quantumq litigium maris caput sua quadam na-¬
turali sed effreuata dulcedine in os uipere inser¬
tum illa precipiti feruore libidinis amputat Inde
iam pregnans uidua cum pariendi tempus adue-¬
nerit fetu multiplici pregrauante et uelud in ulti-¬
onem patris unoquoq ꝙͣprimum erumpere festi-¬

Expanded text:
et caritas, deest tamen illa “omnium divinarum et caritas, deest tamen illa “omnium divinarum humanarumque rerum consensio”, ex qua ille diffinitionem conficit: quid in odio speres igitur? Est et in amore odium, et in pace bellum, et in consensione dissensio. Ostendam tibi sic esse, ex his ipsis que assidue in oculis sunt. Feras aspice, quas ferro indomitas, omnipotens amor domat; intende animum: leene, tigres, urse, quanto cum murmure veniunt, ad id quod cupidissime faciunt? non cupidas, sed coactas putes. Ferarum alie, dum coeunt, magnis stridoribus, alie rapidis unguibus inquiete sunt; iam si credimus quod de natura viperea magni scribunt viri, quanta rerum contrarietas, quantumque litigium! Maris caput sua quadam naturali, sed effrenata dulcedine, in os vipere insertum, illa precipiti fervore libidinis amputat; inde, iam pregnans vidua, cum pariendi tempus advenerit, fetu multiplici pregravante, et velut in ultionem patris uno quoque quamprimum erumpere festi
Abbreviated transcription (Latin):
quante suspitiones amantium que suspiria qui
dolores quanta non dicam dominorum ac ẜuop
qui non ideo minus infesti quia domestici hostes
sunt Cum quibus nulla unꝙͣ pax speranda insi
quan uel mors fecerit uel paupertas Non ditam
fratrum quorum graciam raram ipsa ueritas
nasonis ore testata est/ Non filiorum ĩ parentes
quod eiusdem poete carmen caint Sed parentũ
quorum opmatissimus est amor quanta indiq¬
natio in filios quos dun honos cupiunt iualos
lugent Atq ita quodammodo dum ualde diligũt
oderunt Et fraternũ quidem et paternũ uincu¬
li nomen artissumi sepe sine amore interdumq
cum odio uidemus Ueniam ad amicicie sanctũ
nomen quod ab amando dictum absq auiore nec
esse certe nec intelligi potest/ Quanta uero in
alias uie tantum actuumq discordia quanta
opinionum atq consiliorum conflictatio est ut
uix cyceronyca alias cyceronyana diffinitio stare
queat Sic enim licet inter amicos beniuolẽtia

Expanded text:
quante suspitiones amantium, que suspiria, qui quante suspitiones amantium, que suspiria, qui dolores! Quanta non dicam dominorum ac servorum, qui non ideo minus infesti, quia domestici hostes sunt, cum quibus nulla unquam pax speranda, nisi quam vel mors fecerit, vel paupertas; non dicam fratrum, quorum gratiam raram ipsam veritas ore Nasonis testata est; non filiorum in parentes, quod eiusdem poete carmen canit; sed parentum, quorum opinatissimus est amor, quanta indignatio in filios, quos dum bonos cupiunt, malos lugent! Atque ita quodammodo, dum valde diligunt, oderunt, et fraternum quidem paternumque vincli nomen arctissimi, sepe sine amore, interdumque cum odio videmus. Veniam ad amicitie sanctum nomen, quod ab amando dictum, absque amore nec esse certe nec intelligi potest: quanta vero in  vie tamen actuumque discordia, quanta opinionum atque consiliorum conflictatio est? ut vix Ciceroniana diffinitio stare queat. Sit enim licet inter amicos benivolentia
Abbreviated transcription (Latin):
toribus se perurgent clangoribus increpitant
alis diuerberant rostris herent Et quidem in
ferocibus ninus mirum usitatum enim et cõe
est ut aĩalia maiora minorum perincies ac se-¬
pulchrum sint / fera feram Auis auem piscis
piscem uerinis uerinem rodit, quando et litoree
uolucres aquaticiq quadrupedes equor stagna
lacus et flumĩna rimantur exhauriunt ac in-¬
festant ut michi omnium inquietissima pars Re-¬
rum aqua uideatus et suis motibus et incolaꝵ
perpetuis acta tumultibus Quippe que nouoꝵ
animantium ac monstrorum ferocissima esse nõ
aubigitur usq ades ut uulgi opimonẽ ne docti
quidem respuant ouines prope quas terra uel
aer amiuantium formas habet esse maquis cum
inumerabiles ibi sint quas aer ac terra non
habent. Et in hiis quidem ferine oninibus p̾de
uel odium litem parit. Quid quod hiis cessan¬
tibus lis non cessat age enim in amore qͣtus
zelus quanta in coniugio dissonantia quot q̃re le

Expanded text:
toribus se perurgent, clangoribus increpitant, toribus se perurgent, clangoribus increpitant, alis diverberant, rostris herent? Et quidem in ferocibus minus miri usitatum enim et commune est, ut animalia maiora minorum pernicies ac sepulcrum sint. Fera feram, avis avem, piscis piscem, vermem vermis rodit. Quin et litoree volucres, aquaticeque quadrupedes, equor, stagna, lacus et flumina rimantur, exhauriunt, et infestant, ut michi omnium inquietissima pars rerum aqua videatur, et suis motibus et incolarum perpetuis acta tumultibus, quippe que novorum animantium ac monstrorum feracissima esse non ambigitur, usque adeo, ut vulgi opinionem, ne docti quidem respuant omnes prope, quas terra vel aer animantium formas habet, esse in aquis, cum innumerabiles ibi sint, quas et aer et terra non habet; et in his quidem ferme omnibus, preda vel odium litem parit. Quid, quod his cessantibus lis non cessat? Age enim in amore quantus zelus, quanta in coniugio dissonantia, quot querele,
Abbreviated transcription (Latin):
duces quenam inter illos certamina quenam fuge
quenam bictoris insolentia quis uicti dolor que Iniu¬
riarum recordatio qui reditus ad uindictam quis nõ
legendo perpendit ut poetarum iugenia et bella-¬
ces excercent thauri et inter se aduersꝰ luctantes
cornibus hedi Quid de aliis lis omnibus una
est iulq non scdm̃ litem fit quando nouum ad
presepe hospes equus quando pullus aduena qui-¬
etum cibum inter pares sumpsit. Quis non il¬
lud aduertit gallinis fetantibus pro imbecilli fa¬
milia quantus ardor impaciencia quanta sit Qñꝙͣ
est id quidem cõe ommium Nullum tamen mite
ammal quod non amor sobolis ac metus exasperet
Galli se calcaribus impetunt et natura et cru-¬
ore rutilas cristas inter uuluera detinent totis
corporibus obinxi Tantum inuidie tantumq
superbie paruo regnat in pectore Tanta uincen-¬
di cupiditas tantus cedendi pudor est/ Anatum
atq anserum pertinatiam quis non uidit ut pec-¬

Expanded text:
duces? Quenam inter illos certamina? Quenam fuge? duces? Quenam inter illos certamina? Quenam fuge? Que victoris insolentia? Qui victi dolor? Que iniuriarum recordatio? qui reditus ad vindictam? Quis non, legendo, perpendit ut poetarum ingenia, et bellaces exercent tauri, et inter se adversis luctantes cornibus hedi? Quid de aliis? lis omnibus una est, nichilque non secundum litem fit. Quando novum ad presepe hospes equus, quando pullus advena quietum cibum inter pares sumpsit? Quis non illud advertit gallinis fetantibus pro imbecilli familia, quantus ardor, impatientia quanta sit, quanquam est id quidem commune omnium? Nullum tam mite animal, quod non amor sobolis ac metus exasperet. Galli se calcaribus impetunt et natura, et cruore rutilas cristas inter vulnera detinent, totis corporibus obnixi; tantum invidie tantumque superbie parvo regnat in pectore, tanta vincendi cupiditas, tantus cedendi pudor est. Anatum atque anserum pertinaciam quis non vidit, ut pec
Abbreviated transcription (Latin):
mis acerrimus epote dolor yrundinis et uisi uel
auditi muris fastidia offendunt Mirum dictu
tantum alias et tantarum uirium tam pusilli
hostis horrere conspectum Sed sic sine lite atq
effensione nil genuit natura parens Leo ipse
generosum ac securum anual pro defensione fe-¬
tuum ferrum spernens neu forte uisum terreat
Nec aspiciens quidem rotarum strepitum uacuos
currus agentium et gallinacearum tristas quis
non stupeat si uera fama est magisq eciã cautus
Super omnia uero flauuas metuere crepitãtes
traditur Ea ergo huic generi lis propria es⁊
preter illam coem feris omnibus peuationem
Est et sua lis tigribus rapte prolis et profugi hos¬
tis ludificantis iustantem lupo una semper cum
fame perpetua rusticisq ac pastoribus lis ma-¬
net Benenosa loquor ac ferocia quenam uero mã-¬
suetis gregibus est quies quantis nisibus ꝙͣtisq
odiis dentate confligunt sues quantis armentoꝵ

Expanded text:
mis acerrimus epote dolor hirundinis et visi vel mis acerrimus epote dolor hirundinis et visi vel auditi muris, fastidia offendunt; mirum dictu, tantum animal et tantarum virium, tam pusilli hostis horrere conspectum. Sed sic, sine lite atque offensione nil genuit natura parens. Leo ipse, generosum ac securum animal, pro defensione fetuum ferrum spernens, neu forte visum terreat, nec aspiciens quidem rotarum strepitum vacuos currus agentium, et gallinaceorum cristas quis non stupeat, si vera fama est, magisque etiam cantus, super omnia vero flammas metuere crepitantes traditur? Ea ergo huic generi lis propria est, preter illam communem feris omnibus venationem. Est et sua lis tigribus rapte prolis, et profugi hostis ludificantis instantem atque ingenio retardantis. Lupo una semper cum fame perpetua rusticisque ac pastoribus lis manet. Venenosa loquor et ferocia. Quenam vero mansuetis gregibus est quies? Quantis nisibus quantisque odiis dentati confligunt sues? Quantis armentorum
Abbreviated transcription (Latin):
ranarumq cum ciconiis que pignieorum bella
cum griubus quas inter arymaspos et griphos
pugnas excitat aurisitis ut quorum maior im¬
probitas haud facile iudicem nisi ꝙ illi rapinã
hii custodiam moliuntur Illos auaricia stimulat
hos natura Idem et custodie studium et prede dis-¬
tantissimo mundi tractu apud yndos inuenio
Illis quoq suum aurum contra parem gentis
auariciam formicis quibusdam incredibili mole
et mira feritate tuentibus Basiliscus angues reliqͥs
sibilo territat aduentum fugat uisum permit u¬
phantem dracho spiris implicat seu perosus Est em̃
incertum unde nomiullis anmantibus inter sẽ
naturale odium seu estate algidum siciens cruorem
quod et quidam tradidere et pugne exitus facit
ut credi possit Si uerum est alterum exanguem
fusi hostis hausto sanguine seu bello uictorem uic¬
tumq deliciis et minio potu ruptum ꝯmortuũq
procumbere Multa preterea genus hoc atq in prs¬

Expanded text:
ranarumque cum ciconiis? que Pygmeorum bella ranarumque cum ciconiis? que Pygmeorum bella cum gruibus? quas inter Arimaspos et gryphes pugnas excitat auri sitis? ut quorum maior improbitas haud facile iudicem, nisi quod illi rapinam, hi custodiam moliuntur, illos avaritia stimulat, hos natura. Idem et custodie studium, et prede, distantissimo mundi tractu apud Indos invenio, illic quoque suum aurum, contra parem gentis avaritiam, formicis quibusdam incredibili mole et mira feritate tuentibus. Basiliscus angues reliquos sibilo territat, adventu fugat, visu perimit. Elephantem draco spiris implicat seu perosus est enim incertum unde nonnullis animantibus inter se naturale odium, seu estate algidum sitiens cruorem, quod et quidam tradidere, et pugne exitus facit ut credi possit, si verum est alterum exanguem fusi hostis hausto sanguine, ceu bello victorem, victumque delitiis et nimio potu ruptum commortuumque procumbere. Multa preterea genus hoc, atque in pri
Abbreviated transcription (Latin):
yt perhibent naturale atq eterne odium alter al¬
terius inuadit indum effractisq ouis spem prolis
interimit Nam cuculo non unus quidem alterq
est hostis Omnes fere auicule illi insultant pro-¬
fugo semper et querulo Quenam preterea et qua¬
les mustelarum contra aspides insidie quod circa
diuitum thalamos acumen furum quenam ex
diuerso cuiusq pro se suo in genere excubie qntaq
ꝙͣq uigil repugnantia est Quis penatoꝵ quis ue
aucupum artes ac laqueos quis pistatoꝵ hamos
ac rechia horumqz omnium labores uigiliasq ex/¬
plicet aut hec contra ferarum auium piscium
aculei uesparuniq hiisq cum pestibus Que boũ
prelia qui sudores Nec maior canum equorumq
aut reliquorum quadrupedum pax quies ue Que
muscarum estiua tedia que nuum quas muscas
albas lucido alias ludo dicunt hyberne molestie
que murium perheniis inquietudo que pulicum
pernox obsidio que culicum lis diurna que anguiũ

Expanded text:
ut perhibent naturale atque eternum odium? Alter alut perhibent naturale atque eternum odium? Alter alterius invadit nidum, effractisque ovis spem prolis interimit: nam cucullo non unus quidem alterque est hostis: omnes fere avicule illi insultant, profugo semper et querulo. Quenam preterea et quales mustellarum contra aspides insidie? quod circa divitum thalamos acumen furum? Quenam, ex diverso, cuiusque pro se suo in genere excubie, quantaque quanque vigil repugnantia est? quis venatorum, quisve aucupum artes ac laqueos, quis piscatorum hamos ac retia, horumque omnium labores vigiliasque explicet? aut hec contra, ferarum, avium, pisciumaculei vesparumque, hisque cum pestibus que boum prelia, qui sudores? nec maior canum equorumque aut reliquorum quadrupedum pax quiesve. Que muscarum estiva tedia, que nivium, quas muscas albas ludo dicunt, hiberne molestie? Que soricum perennis inquietudo? que pulicum pernox obsidio? que culicum lis diurna? que anguium
Abbreviated transcription (Latin):
andro Regi missum contemptuq tali male cognito
contemptum occidiq iussum legimus Missumq
inde alterum probatumq qua decuit dilectũq Regi
unice atq in deliciis habitum Nam ipsius canis
erga hominem cui fertur altissimus quanta sit ca-¬
ritas nisi quam consiliat spes tibi preter morsq atq
latratus implacabiles non tantum atheonis fabula¬
probat eurypedes uulpina fallacia una quidem ex
multis audita est / Piscatores cum ad urbes pistes
deferant quod estate libenter noctu faciunt aliqñ¬
uel uulpeculam seu exammem calle medio trãsuer/¬
sam habuisse quam areptam decoriaturi ex gmodo
cum supra sarcinam proiecissent illam ubi piscibus
affatim implesset subito prosiluisse mirantiba illis
atq iudignantibus effugisse Iam qui oro alii uulpiũd
doli qui luporum ululatus quod uiurmur ad caulas
que coruorum myluorumq cura curta colũbarum
domos ac pullorum indos uigilantium quod inter se

Expanded text:
andro regi missum, contemptuque tali mali cognito, andro regi missum, contemptuque tali mali cognito, contemptum occidique iussum legimus, missumque inde alterum probatumque qua decuit, dilectumque regi unice atque in delitiis habitum. Nam ipsius canis erga hominem cui fertur amicissimus quanta sit caritas, nisi quam conciliat spes cibi, preter morsus et latratus implacabiles, non tantum Acteonis fabulprobat Euripides. Vulpina fallacia una quidem ex multis audita est: piscatores cum ad urbem pisces deferent, quod estate libenter noctu faciunt, aliquando vulpeculam ceu exanimem calle medio transversam habuisse, quam arreptam decoriaturi ex commodo, cum supra sarcinam proiecissent illam ubi se piscibus affatim implesset subito prosiluisse, mirantibusque illis atque indignantibus effugisse. Iam qui, oro, alii vulpium doli? qui luporum ululatus? quod murmur ad caulas? que corvorum milvorumque circa columbrarum domos ac pullorum nidos vigilantia? quod inter se,
Abbreviated transcription (Latin):
torrentium fragor qui fluminum excursus et re-¬
rursus et concursus Mare ip̃m preter apertam et
rapidam uim uentorum atq abditos fluctuum
tumores incertis uicibus alternantes certos statutosq
fluxus et reflupus habet Cum multis in locis tamẽ
conspectius in occasu Que res dum mainfesti mo-¬
tus latens causa queritur non minorem ph̾orum ĩ
scolis ꝙͣ flictuuin ip̃o in pelago litem mouit/ Quid
ꝙ nullum animal bellis uacat pisces fere uolucres
serpentes hommes una species aliam exagitat Nulli
omnium quies data Leo lupum Lupus cauem
canis leporem insequitur Est tamen et canui
stirps audentior non lupis modo resistere s leones
pardos apros ursos insectari solita atq aggredi Quo¬
rumdam uero tam generosa ferotia et tan nobilis
fertur elatio ut ursos aprosq fastidiant inq solos
elephantes dignentur irruere Qualem unũ alex¬

Expanded text:
torrentium fragor, qui fluminum excursus, qui nubium cursus et rectorrentium fragor, qui fluminum excursus, qui nubium cursus et recursus et concursus? Mare ipsum, preter apertam ac rapidam vim ventorum atque abditos fluctuum tumores incertis vicibus alternantes, certos statutosque fluxus ac refluxus habet, cum multis in locis, tum conspectius in occasu, que res, dum manifesti motus latens causa queritur, non minorem Philosophorum in scholis, quam fluctuum ipso in pelago, litem movit. Quid, quod nullum animal bellis vacat? Pisces, fere, volucres, serpentes, homines: una species aliam exagitat, nulli omnium quies data. Leo lupum, lupus canem, canis leporem insequitur. Est et canum stirps audentior, non lupis modo resistere, sed leones, pardos, apros, ursos insectari solita atque aggredi. Quorundam vero tam generosa ferocia, et tam nobilis fertur elatio, ut ursos aprosque fastidiant, inque solos elephantes aut leones dignentur irruere; qualem unum Alex
Abbreviated transcription (Latin):
xomnibus .¬
que uel michi lecta placue/¬
rint uel audita nichil plene
uel insedit alcius uel tena-¬
cius inhesit uel crebrius
ad memoriam rediit ꝙͣ illud
heracliti Omnia scdm̃ litẽ
fieri Sic est enim et sic esse prope modum uniuersa
testantur Rapido stelle obiuant firmamento Con-¬
traria inuicem elementa confligunt terre tremunt
maria fluctuant aer quatitur Crepant flamme
bellum inuortale gerunt uenti Tempora tempo-¬
ribus concertant secum singula nobiscum omnia
Uer huundum estas arida mollis antumpnus
hyemps hyspida et que uicissitudo dicitur pugna est
Hec ip̃a igitur quibus insistimus quibus circum/¬
fouenuur et uiuimus que tot illecebris blandiũt᷑.
ꝙͣ si irasci ceperint suit horrenda iudicant terre mo¬
tus et concitatissimi turbines indicãt naufragia
atq incendia seu celo seu terris seuientia Quis
insultus grandinis quenam uis illa ymbrium qui
fremitus tonitrui qui fulminis impetus q̃ rabies
procellarum qui feruor qui mugitus pelagi qui

Expanded text:
omnibus que vel michi lecta placuerint vel audita, nichil pene vel insedit altius, vel tenacius inhesit, vel crebrius ad memoriam rediit, quam illud Heracliti: “Omnia secundum litem fieri”. Sic est enim, et sic esse propemodum universa testantur. Rapido stelle obviant firmamento; contraria invicem elementa confligunt; terre tremunt; maria fluctuant; aer quatitur; crepant flamme; bellum immortale gerunt venti; tempora temporibus concertant, secum singula, nobiscum omnia: ver humidum, estas arida, mollis autumnus, hiems hispida, et que vicissitudo dicitur, pugna est. Hec ipsa igitur quibus insistimus, quibus circumfovemur et vivimus, que tot illecebris blandiuntur, quanque, si irasci ceperint, sint horrenda, indicant terremotus et concitatissimi turbines, indicant naufragia atque incendia seu celo seu terris sevientia. Quis insultus grandinis, quenam illi vis imbrium, qui fremitus tonitruum, qui fulminis impetus, que rabies procellarum, qui fervor, qui mugitus pelagi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
hii omnia deserunt scientes ut exigiu dampni sensũ
debeat ip̃a rerum pereuntium lenire cognitio Dolor.
Nudus in hanc miseram uitam ueni Ratio. Id re-¬
coles animo quietior abibis nudus.
De numerose prolis graui farcina. cap̃. xi. Dolor.

Expanded text:
hi omnia deserunt scientes, ut exigui damni sensum hi omnia deserunt scientes, ut exigui damni sensum debeat ipsa rerum pereuntium lenire cognitio. Nudus in hanc miseram vitam veni. Id recolens, animo equiore abibis nudus. 12 DE NUMEROSE PROLIS GRAVI SARCINA Numerosa pr
Abbreviated transcription (Latin):
cipio funs manet iusi forte morientis languoribus
mederi aurum censes quod in arcule fundo es ⁊¬
Dolor. In paupertate uite michi principium fuit¬
principium et finem uera paupertas tenet Nudum
nasci nudum mori humana fere condicio est Nam
quid queso purpureum cubile quid funeralis lectus
aureus et quecũq sub ip̃m uite finem mortalis am-¬
bitio meditata est Quid ad febrem quid ad mortẽ
ipam de qua loquimur morientium nuditatẽ An
ut equum falere sic parientem aulea delectant
mulcere ista oculos possunt intuentium sensu ca¬
rentibus delectabile aliquid messe potest delectatio
autem nulla Dolor. Nudus mops natus sum¬
Ratio. Nes humanas pene onmes alterua sors
uariat/ eadem quasdam equat quo reliquarum so-¬
letur imparitatem harum prima et maxima est
ipa hec originis ac mortis equalitas multi et uarii
uiuentium sunt amictus Nuditas una nascentium
atq morientium nisi ꝙ illi reperiunt multa iguari

Expanded text:
ncipio finis manet. Nisi forte morientis languoribus ncipio finis manet. Nisi forte morientis languoribus mederi aurum censes quod in arcule fundo est. In paupertate vite michi principium fuiprincipium et finem vera paupertas tenet. Nudum nasci, nudum mori, humana vere conditio est. Nam quid, queso, purpureum cubile, quid funeralis lectus aureus, et quecunque sub ipsum vite finem mortalis ambitio meditata est, quid ad febrem, quid ad mortem ipsamque de qua loquimur morientium nuditatem? An ut equum phalere, sic parietem aule delectant? mulcere ista oculos possunt intuentium; sensu carentibus delectabile aliquid inesse potest, delectatio autem nulla. Nudus inops natus sum. Humanas res pene omnes alterna sors variat, eadem quasdam equat, quo reliquarum soletur imparitatem. Harum prima et maxima est ipsa hec originis ac mortis equalitas. Multi et varii viventium sunt amictus, nuditas una nascentium atque morientium, nisi quod illi multa reperiunt ignari,
Abbreviated transcription (Latin):
indignanter ac dolenter dixerim iumenta multũ
quidem sed pro captu suo uentri ingerunt Soli uos
ammantium domini mensuram urãm et nescitis
et frangitis Neq de nichilo est quod multi mirant᷑.
quia patrum et auorum memoria uinee multo
panciores essent, homines autem totidem ant plu-¬
res/ uina tamen uiliora erant Sic in dies creuit
ebriorum sitis Dolor. De lauto uictu ad tenuem
sum redactus Ratio. Bene habet quod modestia
neglexit implet mopia Optimum est sponte agere
quod debeas proximm uel coacte.
Ni paupertate eciam natus sum Ratio.
Quis non midus utero matris egre-¬
ditur. Nil hic precipuum habent fe¬
ges Dolor. Anteꝙͣ nasterer pauper fui Ratio. Bone
menorie es si meniinisti delicatissimꝰ si sensisti¬
Dolor. In paupertate sum genitus Ratio. An tue
tibi querinonie parum sunt hec non tua quidem
fed parentum fuerit Dolor. In paupertate sumna¬
tus Ratio. In paupertate moriturus Similis p̾-¬

Expanded text:
indignanter ac dolenter dixerim, iumenta multum indignanter ac dolenter dixerim, iumenta multum quidem, sed pro captu suo ventri ingerunt, soli vos, animantium domini, mensuram vestram et nescitis et frangitis. Neque de nichilo est quod multi mirantur, quia patrum et avorum memoria, vinee multo pauciores essent, homines autem totidem aut plures, vina tamen viliora erant. Sic in dies crevit ebriorum sitis. De lauto victu ad tenuem sum redactus. Bene habet: quod modestia neglexit, implet inopia. Optimum est sponte agere quod debeas, proximum vel coacte. 11 n paupertate etiam natus sum. Quis non nudus utero matris egreditur? Nil hic precipuum habent reges. Antequam nascerer pauper fui. Bone memorie es si meministi, delicatissimus si sensisti. In paupertate sum genitus. An tue tibi querimonie parum sunt? Hec non tua quidem, sed parentum fuerit. In paupertate natus sum. In paupertate moriturus. Similis pri
Abbreviated transcription (Latin):
et est adhuc gens aliqua ubi esset uictus amplis-¬
simus Uerum mundo in deterius lapso uos de-¬
terremini et omnium esse nitimuii publice sem-¬
per princeps ruine ut qui omnium optimi fustis
uersis usquequaq uestigiis sitis omnium pessimi
et in temporum uiciis ac locorum precipuum te¬
neatis gradum Dolor. Uictus tenuus michi
non placet Ratio. Uictum tenuem et uirtutis et
uoluptatis amatores ac patroin laudant Tu-
quam heresim sis amplexus nescio Plato syra¬
cusias dampnat mensas nec ullo modo sibi place ait
bis in die saturum fieri Epycurus in oleribus suis
poluptatem ac delicias point Et hunc quem tu fu¬
gis uictum rebus ac uerbis probat Deniq ut ayt cy¬
cero Nemo de tenui uictu plura dixit Tu duaruin
notissimos si uiarum duces spernis Quid est reliquũ
uisi ut impetum tui erroris et uirtutis hostem nec
amicam uoluptatis onerosam sequeris ingliuuiem
fedum finem nec tam hominis ꝙͣ iuiuenti Quod

Expanded text:
et est adhuc gens aliqua, ubi esset victus ampliset est adhuc gens aliqua, ubi esset victus amplissimus. Verum mundo in deterius lapso, vos deterrimi omnium esse nitimini, publice semper prinicipes ruine, ut, qui optimi omnium fuistis, versis usquequaque vestigiis, sitis omnium pessimi et in temporum vitiis ac locorum precipuum teneatis gradum. Victus tenuis michi non placet. Victum tenuem et virtutis et voluptatis amatores ac patroni laudant: tu quam heresim sis amplexus nescio. Plato Syracusias mensas damnat, nec ullo modo sibi placere ait bis in die saturum fieri. Epicurus in oleribus suis voluptatem ac delitias ponit, et hunc quem tu fugis victum, rebus ac verbis probat. Denique ut ait Cicero: “nemo de tenui victu plura dixit”. Tu duarum notissimos si viarum duces spernis, quid est reliquum nisi ut impetu tui erroris et virtutis hostem, nec amicam voluptatis onerosam sequaris ingluviem, fedum finem nec tam hominis qui iumenti; quodque
Abbreviated transcription (Latin):
te debueris Dolor.Tenuis me uictus extenuat¬
Ratio. Malles ne igitur tuiue fieri hec tenuitas
podagram tuis pellit e finibus Dolorem capitis
aufert cerebriq uertiginem uomitumq et ructum
et nauseam et sudorem tediumnq et fastidium tui-
ipsius pallorem alternum ac ruborem odorẽ quoq
et oris et corporis tibi atq aliis importunum Sistet
preterea pedes instabiles manus tremulas nutãs
caput Quodq est optimum animum ip̃m mode-¬
rabitur frenabitq Et quid igitur tam multa cor-¬
poris atq animi bona paruo tibi desiderio ac mo-¬
mentaneo gustus incommodo tibi parta ꝯqueris
dignus hiis perditis gustui deseruire Dolor.
fatigaret/ onus requiem uocas Non legisti lauti-¬
oris uite tedia magna esse ita ut quinq diebus
continuis non possit sine fastidio tollerari ab
omibus temperatis et alciora spectantibus ꝙͣ pa-¬
latum et uentrem Dolor. Supra modũ uictꝰ
est tenuis Ratio. Fuit etas quando hic fuisset

Expanded text:
te debueris. Tenuis me victus extenute debueris. Tenuis me victus extenuat. Malles ne igitur tumefieri? Hec tenuitas podagram tuis pellet e finibus, dolorem capitis auferet, cerebrique vertiginem, vomitumque et ructum et nauseam, et sudorem tediumque et fastidium tui ipsius, pallorem alternum ac ruborem, odorem quoque et oris et corporis, tibi atque aliis importunum; sistet, preterea pedes instabiles, manus tremulas, nutans caput, quodque est optimum, animum ipsum moderabitur frenabitque. Et quid igitur: tam multa corporis atque animi bona, parvo cibi desiderio ac momentaneo gustus incommodo tibi parta conquereris? Dignus, his perditis, gustui deservire. , nisi forte onus requiem vocas. Num legisti lautioris vite tedia magna esse, ita ut quinque diebus continuis, non possit sine fastidio tolerari ab hominibus temperatis et altiora spectantibus quam palatum et ventrem. Supra modum victus est tenuis. Fuit etas, quando hic fuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
Nmirs angustus est uictus Ratio. ynmo nuns am¬
pla nimiuniq capaꝵ gula est unum uisu angustũ
Re autem unum omnibus in auiniam irruentib
biciis patens iter Hac flamima libidinum hac
torpor ingenii hac irarum et iurgiorum feruor In¬
greditur hac imperiosa cupiditas omnia pati iu¬
bens atq facere dum necessaria creditis que damp-¬
nosa sunt et munimen uite dicitis quod ruina est
Hac inuidie faces et enuilatio implicita indignanti¬
bus animis tam gule alium sequentibus obsequen¬
tem quami uos esse gloriamim Inde laudem spe-¬
rantes unde pudor metuendus erat hac postremo
superbia diuu inflatus nec se capiens uenter aĩo
suum affricat tumorem et persuadet illi esse se ho¬
mine aliquid maius ꝙ ambrosia et nectare pastus
sit Uides ut uicium unum est ommbus aditus
Neq hunc si aliter neq inopie uectibus clausum
cupis O paupertas amabilis que continentie tibi
sumis officium btile est cogi ad id quod facere tua spon¬

Expanded text:
Nimis angustus est victus. Immo nimis amNimis angustus est victus. Immo nimis ampla, nimiumque capax gula est, unum visu angustum, re autem, unum omnibus in animam irruentibus vitiis patens iter. Hac flamma libidinum, hac torpor ingenii, hac irarum et iurgiorum fervor ingreditur, hac imperiosa cupiditas, omnia pati iubens atque facere, dum necessaria creditis que damnosa sunt, et munimen vite dicitis quod ruina est; hac invidie faces et emulatio implacata indignantibus animis: tam gule alium obsequentem, quam vos esse gloriamini, inde laudem sperantes, unde pudor metuendus erat; hac postremo superbia, dum inflatus, nec se capiens venter animo suum affricat tumorem et persuadet illi esse se homine aliquid maius, quod ambrosia et nectare pastus sit. Vides ut vitium unum est omnibus aditus, neque hunc, si aliter nequit, inopie vectibus clausum cupis. O paupertas amabilis, que continentie tibi sumis officium! Utile est cogi ad id quod facere tua spon
Abbreviated transcription (Latin):
Asper est uictus Ratio. Equanimis fer gule ille¬
cebris caruisse cum ad manum sint alie dulciores
et queri faciliores et seruari habet et suas uirtus
illecebras Cyceronis utor uerbo has gustare et Ru¬
mynare ceperis illas magnopere non requires¬
Dolor. Durus est uictus Ratio. Duricies amica
uirtutibus mollicies uoluptati Quot autem magin ui¬
ri ultro se uoluptatibus abdicantes hunc queni tu
refugis uictum elegere quorum aliqui tamen possent
laute uesci Panem et aquam in deliciis habuere in
rero uoluptati quẽꝙͣ sit obnoxium opinemur. ut nõ
illam ualde oderit si adiunctum illi decus intueri
oculis possit Sed funesta suauitas uirtictum hostis
acerrima et titillatio hestialis quam qui sequitiu
homo quidem uideri potest Uere autem animal
brutum est At hec et familiaritas contracta cum
diciis et consuetudo rerum pessima mortalem pre¬
stringit obtuitum ut disceriũ nequeat ꝙͣ decorum
sit. quod torqueat fedumq quod mulceat dolor.

Expanded text:
Asper est victus. Equanimis fer gule illecebris caruisse, cum ad manum sint alie dulciores, et queri faciliores et servari. Habet et suas virtus illecebras Ciceronis utor verbo: has gustare et ruminare cum ceperis, illas magnopere non requires. Durus est victus. Durities amica virtutibus, mollities voluptati. Quot autem magni viri, ultro se voluptatibus abdicantes, hunc quem tu refugis victum elegere? quorum aliqui, cum possent laute vesci, panem et aquam in delitiis habuere! An vero voluptati quenquam sic obnoxium opinemur, ut non illam valde oderit, si adiunctum illi dedecus intueri oculis possit? Sed funesta suavitas, virtutum hostis acerrima et titillatio bestialis, quam qui sequitur, homo quidem videri potest, vere autem animal brutum est. Ad hec et familiaritas contracta cum vitiis, et consuetudo rerum pessima, mortalem prestringit obtuitum, ut discerni nequeat, quam decorum sit quod torqueat, fedumque quod mulceat.
Abbreviated transcription (Latin):
ymmo non est apud illum clamor altior uehemẽ¬
tiorq ꝙͣ cordis clamante ille silencio delectatur
hunc clamorem compressis labiis proniebat ille
gregis primum postinodum populi pastor famosis¬
simus qui audire meruit uocem dei dicentis sibi
Quid clamas ad me Non loquebatur nec cla¬
mabat ymmo quidem loquebatur sed corde dicut
autem qui deui au dit surdus non est sic quem
deus audit non est muitus.
De uirtutis inopia. cin. Dolor.

Expanded text:
immo, non est apud illum clamor altior vehemenimmo, non est apud illum clamor altior vehementiorque quam cordis: clamante ille silentio delectatur. Hunc clamorem compressis labiis promebat ille gregis primum, postmodum populi pastor famosissimus, qui audire meruit vocem Dei dicentis sibi: “quid clamas ad me?” Non loquebatur et clamabat, immo quidem loquebatur, sed corde. Sicut autem qui Deum audit, surdus non est, sic quem Deus audit, non est mutus. 104 DE VIRTUTIS INOPIA At vir
Abbreviated transcription (Latin):
peius dedit natura ꝙͣ lingnam Bella doli adul-¬
teria corruptele omnes pene cessarẽt nisi lingua
malum semen et spergeret et foueret. Dolor.¬
Linguam perdidi Ratio. Di malam lucratus es
plurmum magne enim diuicie sunt Esse inopẽ
malorum hec qui non habet diues nascitur At qui
perdit diues fit et nouo auctus sensu perdendo in-¬
uenit quod inuemiendo perdiderat Ꝙ si bonau
perdidisti dico iterum Cor conserua Amisisti quidẽ
quo placeres hommibus serua quo placeas deo Cui
si lingua non potes corde loquere Si enun de ma¬
lis scriptum est Labia dolosa in corde et corde lo¬
quuti sunt cur non piorum in corde pia labia esse
et ip̃i corde eciam loqui possunt ut sint aures dei
Uerumq sit quod alibi scribit idem Nlon est occul¬
tatum cor meum a te quod fecisti in occulto Nulla
enim secretissimarum quoq cogitationum abscon¬
dita est deo nec tacitos minus ꝙ clamantes audit

Expanded text:
peius dedit natura quam linguam. Bella, doli, adulpeius dedit natura quam linguam. Bella, doli, adulteria, corruptele omnes pene cessarent, nisi lingua malum semen et spargeret et foveret. Linguam perdidi. Si malam, lucratus es plurimum, magne enim divitie sunt, esse inopem malorum: hec qui non habet dives nascitur, at qui perdit dives fit, et novo auctus censu, perdendo invenit, quod inveniendo perdiderat. Quod si bonam perdidisti, dico iterum, cor conserva. Amisisti quidem quo placeres hominibus; serva quo placeas Deo, cui, si lingua non potes, corde loquere. Si enim de malis scriptum est: “Labia dolosa, in corde, et corde locuti sunt”, cur non piorum in corde, pia labia esse, et ipsi corde etiam loqui possint, ubi sint aures Dei? verumque sit quod alibi scribit idem: “Non est occultatum os meum a te, quod fecisti in occulto”; nulla enim secretissimarum quoque cogitationum abscondita est Deo, nec tacitos minus quam clamantes audit:
Abbreviated transcription (Latin):
abiisse dicitur nec amplius audire uoluisse Cũq
post longum tempus preceptor illum suus admirãs
sciscitaretur quid tamdiu absens ceptum opus
satis alias sacri superq negotii attulisset nec dumi
illud unum omni studio posset implere hanc
tibi custodiam et hoc frenum seu a natura quidẽ
seu a fortuna oblatum ne contempseris liberisq¬
alias libensq te regendum prebe neue contra tuã
sortem calcitres Dolor. Linguam amisi Ratio.
Nunc maxime quod sapiens iubet oĩ custodia
serua cor tuum e duabus custodiis ad unã redactꝰ
et dimidia laboris parte liberatus faciliꝰ pauca
custodies et preciosa uigilantius Dolor. Linguã
perdidi Ratio. In quibusdam paucis nobile et
argutum membrum in magna autem parte homĩ
nocens atq pestiferum et quo multis caruisse sit
melius sic non solum in seruo uerum cernitur.
quod satyricus ait Lingua mali pars pessima
serui Sed in plerisq eciam liberis quib nichil

Expanded text:
abiisse dicitur, nec amplius audire voluisse, cunque abiisse dicitur, nec amplius audire voluisse, cunque post longum tempus preceptor suus, illum admirans, sciscitaretur, quid tam diu absens ceptum opus lud ei verbum sat superque negotii attulisset, necdum illud unum omni studio posset implere. Hanc tibi custodiam et hoc frenum seu a natura quidem, seu a fortuna oblatum, ne contempseris, libensque te regendum prebe, neve contra tuam sortem calcitres. Linguam amisi. Nunc maxime quod sapiens iubet, “omni custodia serva cor tuum”; e duabus custodiis ad unam redactus, et dimidia laboris parte liberatus, facilius pauca custodies, et pretiosa vigilantius. Linguam perdidi. In quibusdam paucis, nobile et argutum membrum, in magna autem parte hominum, nocens atque pestiferum, et quo multis caruisse sit melius. sic non solum in servo verum cernitur, quod Satyricus ait: Lingua mali pars pessima servi, sed in plerisque etiam liberis, quibus nichil
Abbreviated transcription (Latin):
quentia multo dignius perdita repetuntur lingna
Quando igitur loqui nequis tace et quod necessitas
iubet uolens facito quod ip̃i qui loqui possunt sepe uti-¬
lius facerent sepe dolent non fecisse Tace inꝙͣ neu te
Dampnum pati putes tacens cogita et quiestens te-¬
cum loquere que meliora esse ꝙͣ perorare ne deserti
quidem negent Dolor. Mutus factus sum R
Si muti fuissent cycero et demoschenes et dincius
uixissent et leuius obiissent Dolor. Lingue usum
omnem perdidi Ratio. Et mentiendi consuetudinem
et fallendi artes et Inimiciciarum querendeq in¬
fannie instrumentum Plures enim lingua sunt
ꝙͣ factis infames Nulla pars corporis ad nocendũ
promptior ad frenandum difficilior Merito ergo
quasi magnum aliquid ac rarum protulit ille qui it¬
dixit Custodiam uias meas ut non delinquã in
lingua mea Quod cum sanctus quidam uir qui
ad discendum sacras litteras accesserat audiuisset

Expanded text:
dicebam, multo dignius perdita repetuntur lingua. dicebam, multo dignius perdita repetuntur lingua. Quando igitur loqui nequis tace, et quod necessitas iubet, volens facito. Quod ipsi qui loqui possunt, sepe utilius facerent, sepe dolent non fecisse. Tace, inquam, neu te damnum pati putes; tacens cogita, et quiescens tecum loquere, que meliora esse quam perorare, ne diserti quidem negent. Mutus factus sum. Si muti fuissent Cicero et Demosthenes, diutius vixissent et levius obiissent. Lingue usum omnem perdidi. Et mentiendi consuetudinem et fallendi artes, et inimicitiarum querendeque infamie instrumentum; plures enim lingua sunt quam factis infames: nulla pars corporis ad nocendum promptior, ad frenandum difficilior. Merito ergo quasi magnum aliquid ac rarum protulit ille qui dixit: “Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea”, quod cum sanctus quidam vir, qui ad discendum sacras literas accesserat, audivisset,
Abbreviated transcription (Latin):
uid ꝙͣ linguam ac loquelã perdidi Ratio.¬
Q si securitatem et requiem inuenisti
ꝙͣ multoꝵ manu innoxios lingna pessunde¬
dit Est uoluptas stulta quidem sed cõis uolentium
uideri fecisse que nec faciunt nec possunt Mentitꝰ
est qui ysraheliticum regem filiumq eius occidisse
se dixit et facti inuocens mendach penam luit ut
periculum cesset quantus est labor loqui respondere
fabulari fingere/ comere uerba sentencias librare
cogitare quid et qualiter dicas ꝙͣq suauiter aerem
uerberes Ita enim uocem ipam diffiniunt qualiter
quoq non linguam modo sed reliquum corpus moue-¬
as nam et huc se porrigit pars una rethorice quali¬
ter meditabundus humi frontem defigas qua quorsũ¬
ue manum porrigas quo terram ferias pede An non
satis hec operosa alias onerosa conciuitas ut p̃cepta
pene musicis opera ut dulciter senes angi An non
uere loqui labor et silentium quies Dolor Nullatenꝯ
loqui possum Ratio. Que deficiente dicebam elo-

Expanded text:
uod linguam ac loquelam perdidi? Quid, si securitatem et requiem invenisti? quam multos, manu innoxios, lingua pessumdedit! est voluptas stulta quidem, sed communis, volentium videri fecisse que nec faciunt, nec possunt. Mentitus est qui Israeliticum regem filiumque eius occidisse se dixit, et facti innocens, mendacii penam luit. Ut periculum cesset, quantus est labor loqui, respondere, fabulari, fingere, comere verba, sententias librare, cogitare quid et qualiter dicas, quanque suaviter aerem, verberes ita enim vocem ipsam diffiniunt, qualiter quoque non linguam modo, sed reliquum corpus, moveas nam et huc se porrigit pars una rethorice, qualiter meditabundus humi frontem defigas, quam quorsumve manum porrigas, quo terram ferias pede? an non satis hec operosa concinnitas, et prerepta pene musicis opera, ut dulciter sones, angi? an non vere loqui labor et silentium quies? Nullatenus loqui possum. Que deficiente eloquentia
Abbreviated transcription (Latin):
et nullius precii sunt et te illico consequentur Inq
ipãm unde sumpta est terrã reuertent᷑. Gaud
E dificaui donios unde laudem spero Ratio. Lau¬
dabunt forsitan qui illas inhabitabunt breuis
laus et augusta qui post reuient uel illas non In-¬
uemient uel a paganis ut uulgo dicitur factas di-¬
cent Tuum nomen ignotum erit
De sperata

Expanded text:
et nullius pretii sunt et te illico consequentur inque et nullius pretii sunt et te illico consequentur inque ipsam unde sumpta terram revertentur. Edificavi domos unde laudem spero. Laudabunt forsitan qui illas inhabitabunt: brevis laus et angusta! Qui post venient, vel illas non invenient vel a paganis, ut vulgo dicitur, factas dicent: tuum nomen ignotum erit. 119 DE SPERATA
Abbreviated transcription (Latin):
stant preter unum pantheon agrippe quod diis ereptũ
sancti possident et maria que antiquissimam illam
domuni sui nominis uirtute sustentat Crede michi
aliis ꝙͣ lapideis fundamentis eget gloria ut mãsura
sit Gaudium Ex edificiis gloriam quero
Quere illam ergo ubi est Nichil unꝙͣ inuenies ubi
non est Uera quidem gloria non est in menibus
tribus modis gloriam queri gerendo magnum ali¬
quid quod de te scribant auctores ydonei uel striben¬
do aliquid quod mirentur et legant posteri Uel
insigne aliquod opus extruendo ut sit ita ultimum
tamen hoc et minimum et caducum Gaudium.
Relinquo opera edificiorum quibus moriẽs ip̃e
mecum glorior et a posteris gloriã spero Ratio.
Gloriatus est augustus ip̃e de quo dixi ꝙ urbem
marmoream relinqueret quam latericum alias¬
latericiami accepisset/ que enim gloria nisi aliis
rebus adiuta esset quonam fuerit peruentura
conspicimus Proinde cum melioribus curis mor̾e
stabilesq spes amplectere Ista etenim quib fidis

Expanded text:
stant, preter unum Pantheon Agrippe, quod diis ereptum sancti possident et Maria, que antiquissimam illam domum sui nominis virtute sustentat. Crede michi, aliis quam lapideis fundamentis eget gloria ut mansura sit. Ex edificiis gloriam quero. Quere illam igitur ubi est: nichil unquam invenies ubi non est; vera quidem gloria non est in menibus tribus modis gloriam queri: gerendo magnum aliquid quod de te scribant auctores idonei, vel scribendo aliquid quod mirentur et legant posteri, vel insigne aliquid opus extruendo; ut sit ita, ultimum tamen hoc omnium et minimum ac caducum. Relinquo opera edificiorum, quibus moriens ipse mecum glorior, et a posteris gloriam spero. Gloriatus est Augustus ipse de quo dixi, quod urbem marmoream relinqueret quam lateritiam accepisset; que tamen gloria, nisi aliis rebus adiuta esset, quonam fuerit perventura conspicimus; proinde cum melioribus curis morere stabilesque spes amplectere. Ista etenim quibus fidis,
Abbreviated transcription (Latin):
emplum queras Uidisti nuper uirum illum aĩosi
et magni pocius ꝙͣ constantis incepti qui aduerso tẽ-¬
pore se patronum Romane Rei publice profiteri ausa
ip̃e tribuni nomen assumpserat Dehinc uariante
fortuna urbe depulsus Romaniq primum principis
post pontificis lapsum in carcerem utrobiq bene
habitus atq honeste. Tandem leua alice emissus
gladiisq hostium non occisus tantummodo sed dis¬
cerptus puto molens carcere suspirauit
De carcere letus erupi¬
castra turbida litibus alias letus per plateas urbũ
tumultusq̃ negociorum et tempestatem libertatẽ
putans gratulaberis Dum quem clauis una consu-¬
lerat mille stringent laquei Cũqz leti omnes e
Procellis portum petant unus tu nauta mirabilis
e portu letus in procellas redis Gaudiũ. E car¬
cere digressus gaudeo Ratio. Bonumi in hoc ut

Expanded text:
emplum queras, vidisti nuper virum illum animosi emplum queras, vidisti nuper virum illum animosi et magni potius quam constantis incepti, qui adverso tempore se patronum Romane reipublice profiteri ausus, ipse sibi tribuni nomen assumpserat: dehinc variante fortuna Urbe depulsus Romanique primum principis, post pontificis lapsus in carcerem, utrobique bene habitus atque honeste, tandem leva alite emissus gladiisque hostium non occisus tantummodo sed discerptus, puto, moriens carcerem suspiravit. E carcere letus erupstra turbida litibus, per plateas urbium tumultusque negotiorum et tempestatem libertatem putans gratulaberis, dum quem clavis una concluserat mille stringent laquei cumque leti omnes e procellis portum petant, unus tu nauta mirabilis e portu letus in procellas redis. E carcere digressus gaudeo. Bonum in hoc, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uerticibus Destne iam securus esse ubi nulla est¬
securitas Gaudium. Sub pedibus terra est¬
Ratio. Non tam certa sedes domicilii ꝙ sepulcri¬
Gaudium. Ad terram peruenisse gaudeo Ratio.
Similia similibus gaudent et tu terra es Gaud̾.
In terram redii Ratio. Nondum quidem sed re-¬
dibis cito.
uuat carceremeuasisse Ratio. Est et hoc
fateor intermissa gracior libertas ac red/¬
dita ꝙ̃ seruata sed nõ oĩa que delectant
prosunt Et sepe nociua sunt dulcia et amara salubria
Sepe non carcer modo sed mors utilis fuit Sepe uita
et libertas mutilis Gaudiũ. Carcerem euasisse gau¬
deo Ratio. Atqui modo gaudebas portum apprehe¬
disse nunc gaudes portum euasisse Carcer multis
portus multis refugium et arx fuit Et in libertate
perituros seruauit in uinculis Ligata et clausa di¬
ligencius conseruantur Nesciunt mortales ceti quid
expediat Et idcirco mala sua concupiscunt et asse¬
quuti gaudent unde mox doleant Neue longius ex¬

Expanded text:
vorticibus. Desine iam securus esse, ubi vorticibus. Desine iam securus esse, ubi securitas nulla est. Sub pedibus terra est. Non tam certa sedes domicilii quam sepulchri. Ad terram pervenisse gaudeo. Similia similibus gaudent: et tu terras es. In terram redii. Nondum quidem; sed redibis cito. 89 vat carcerem evasisse. Est hec, fateor, intermissa gratior libertas ac reddita quam servata; sed non omnia que delectant prosunt: sepe nociva sunt dulcia et amara salubria, sepe non carcer modo sed mors utilis fuit, sepe vita et libertas inutilis. Carcerem evasisse gaudeo. At qui modo gaudebas portum apprehendisse, nunc gaudes portum evasisse: carcer multis portus, multis refugium et arx fuit et in libertate perituros servavit; in vinculis ligata et clausa diligentius asservantur. Nesciunt mortales ceci quid expediat et idcirco mala sua concupiscunt et assecuti gaudent unde mox doleant. Neve longius ex
Abbreviated transcription (Latin):
quibus ea pars rerum scateat Gaudium. Terra
sub pedibus saltem stabit Ratio. Atqui sepe nõ ste-¬
tit ut que antiqua preteream Achayaniq et reliquã
greciam et syriam atq alias ubi et urbes hauste olĩ
funditus et collapsi montes et demerse insule ut
omittam ueteres uestrorum montium casus Ethue
ac uesti alias uesen Apud uos nuper ip̃a urbium
caput Roma contremuit Quodq ciuilis belli tem-¬
poribus pro monstro habitum Alpes hac etate gra-¬
uissime tremuerunt et conuuilse rupes altissime
solis radiis insuetum a seculis prebuerunt iter hys-¬
panye ac germanye bona pars corruit Uidisti modo
stantes urbes pidisti sollidas arces atq oppida pau¬
cis post diebus miserabile spectaculum atq terrifi-¬
cum humi passim strata omnia Quin et solito
mestiorem renum ipsum quasi flentem labi De¬
formatam ruiuis utramq Ripam Eamq precipue
que edificiis ornatior fuerat querulis abluentem

Expanded text:
quibus ea pars rerum scatet. Terra quibus ea pars rerum scatet. Terra sub pedibus saltem stabit. At qui sepe non stetit utque antiqua preteream Achaiamque et reliquam Greciam et Syriam atque alias ubi et urbes hauste olim funditus et collapsi montes et demerse insule, ut omittam veteres vestrorum montium casus Etne ac Vesevi, apud vos nuper ipsa urbium caput Roma contremuit quodque civilis belli temporibus pro monstro habitum, Alpes hac etate gravissime tremuerunt et convulse rupes altissime solis radiis insuetum a seculis prebuere iter. Hispanie et Germanie bona pars corruit: vidisti modo stantes urbes, vidisti solidas arces atque oppida paucis post diebus, miserabile spectaculum atque terrificum!, humi passim strata omnia; quin et solito mestiorem Rhenum ipsum quasi flentem labi, deformatam ruinis utranque ripam eamque precipue que edificiis ornatior fuerat querulis abluentem