comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cabis & bibes. Postꝗͣ inqͥt ipse cuȩ
p̾dicationis oꝑe delectata tuȩq
cõpunctionis epulis fuero refec¬
tus: tc̃ dęmũ tu transies & recũ¬
bes. ęternisq meȩ sapientiȩ dapi¬
b in ęt̾nũ reficieris. Nũqͥd gr̾a̾m
habet seruo illi. qͥa fecit q̃ sͥ imꝑauãt:¬

Expanded text:
cabis et bibes. Postquam, inquit, ipse tuae praedicationis opere delectatus, tuaeque compunctionis epulis fuero refectus, tunc demum tu transeas et recumbes, aeternisque meae sapientiae dapibus in aeternum reficieris. Nunquid gratiam habet servo illi qui fecit qua
Abbreviated transcription (Latin):
conscientiã doctor recurrit atq a
publico locutionis ad curã cordis
rediens. sua secũ secretꝰ acta uł dic¬
ta retractat. Cui ñ statĩ dñs. tnͣsi.
recũbe. dicit. id ẽ transi de hac ui¬
ta mortali: & in et̾̃nȩ uite beata se¬
de refouere. hec enĩ postea dicturꝰ
interĩ pt pastũ atq agri culturam.
domi sͥ iubet parare qͦd cȩnet. hoc
ẽ pt laborẽ aꝑte locutionis. humi¬
litatẽ qͦq ꝓpriȩ ꝯfiderationis exhi-¬
bere. Talis namq ꝯscientiȩ tẽpłu
dñs dignat᷑ ingredi: tali cȩna libẽ¬
tissime pasci desiderat. Eece ego
inqͥt sto ad ostiũ & pulso. Siqͥs sur¬
rexerit & apuerit mͥ. intrabo ad il¬
t p̾cinge ce. & ministra mͥ: donec
manducẽ & bibam. Precingi ẽ. m̃¬
tẽ humiliatã ab omĩb fluitanti
Nam qͥ uestim̃ta p̾cingit: hoc agit
utiq ne incedẽs inuoluat᷑ ad lap¬
sũ. Ministrͣe uͦdo ẽ: minimũ se ꝑ oĩa

Expanded text:
conscientiam doctor recurrit, atque, a conscientiam doctor recurrit, atque, a publico locutionis ad curiam cordis rediens, sua secum secretus acta vel dicta retractat. Cui non statim Dominus, Transi, recumbe dicit, id est, transi de hac vita mortali, et in aeternae vitae beata sede refovere. Haec enim postea dicturus, interim post pastum atque agriculturam domi sui jubet parare quod coenet, hoc est, laborem apertae locutionis, humilitatem quoque propriae considerationis exhibere. Talis namque conscientiae templum Dominus dignatur ingredi, tali coena libentissime pasci desiderat. Ecce enim ego, inquit, ad januam et pulso, si quis surrexerit et aperuerit mihi, intrabo ad il. Et praecinge te, et ministra mihi, donec manducem et bibam. Praecingi est mentem humiliatam ab omnibus fluitantiuNam qui vestimenta praecingit, hoc agit utique, ne incedens involvatur ad lapsum. Ministrare vero Deo est minimum se per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
de apłoꝵ de gente iudeoꝵ. in qua
uelut in stirpe generis tenebatur:
u̾bis p̃dicationis eradicata. & in
mare gentiũ tnͣslata est atq plã¬
tata. Cui sententię subiunctȩ qͦq
parabole q̃ de u̾bi ministris agit.
sensꝰ astipulat᷑. Iuuat & illud qͦd fo¬
lia mori serpenti subiecta necẽ in¬
fert̾: qͥa u̾bũ crucis ut cuncta sa¬
lutaria ꝯfert: cuncta noxla tol¬
lit. Quis aũ ur̃m habens seruũ a¬
rantẽ aut pascentẽ: Hȩc parabola
docet. ut fides qͦ uirtutib foris ex¬
cellentior: eo in ipsa ꝯscientia fiat
intꝰ humilior. Seruus qͥppe arãs
aut pascens: qͥlibet eccłiȩ doctor
intelligit᷑. De qͦ dñs ait. Nemo
mittẽs manũ suã in aratrũ &as¬
piciens retro: aptꝰ ẽ regno dĩ. &
alteri sese amare testanti: tercio
respondit. Pasce oues meas. ui.
regresso de agro. dicit illi statim
tnͣsi recũbe: & ñ dicit ei para qͦd
cȩnẽ. Seruus de agͦ regreditur. cum
int̾misso ad tẽpꝰ ope p̃dicandi. ad

Expanded text:
 de gente Judaeorum, in qua velut in stirpe generis tenebatur, verbis praedicationis eradicata, et in mare gentium translata est atque plantata. Cui sententiae subjunctae quoque parabolae, quae de verbi ministris agit, sensus astipulatur. Juvat et illud, quod folia mori serpenti superjecta necem inferunt, quia verbum crucis, ut cuncta salutaria confert, cuncta noxia tollit. Quis autem vestrum habens servum arantem aut pascentem. Haec parabola docet ut fides, quo virtutibus foris excellentior, eo in ipsa conscientia fiat intus humilior. Servus quippe arans aut pascens, quilibet Ecclesiae doctor intelligitur. De quo Dominus ait: Nemo mittens manum suam in aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei. Et alteri sese amare testanti tertio respondit: Pasce oves meas. Qui regresso de aTransi et recumbe, et non dicit ei, Para quod coenem? Servus de agro regreditur cum, intermisso ad tempus opere praedicandi, ad
Abbreviated transcription (Latin):
tanda uł simplicit̾ posita potest
intelligi. qͥa uidelicet ꝯsũmatȩ fidĩ
indiciũ sit u̾bo elem̃tis imꝑare: ut
qo de uno specialit̾ dictũ ẽ. hoc ge¬
neralit̾ de õib sentiendu̾ crecdatur.
Deniq alibi dñs arefacta u̾bo ficul¬
nea discipłis mirantib ait. si habue¬
ritis ficłe. & ñ hesita ueritis: ñ solu̾¬
n de ficulnea fatietis. s & si monti hu¬
nu ic dixeritis. tollere. & iacta te in ma

Expanded text:
iter posita, potest intelligi, quia videlicet consummatae fidei indicium sit verbo elementis imperare, ut quod de uno specialiter dictum est, hoc generaliter de omnibus sentiendum credatur. Denique alibi Dominus arefacta verbo ficulnea discipulis mirantibus ait: Si habueritis fidem, et non haesitaveritis, non solum de ficulnea facietis, sed et si monti huic dixeri
Abbreviated transcription (Latin):
delicet & ad fatiem humił & in pec¬
tore feruens: uil qͥdẽ passĩ ꝯtuenti¬
b nullarũq uiriũ apparẽs. s p̾ssu¬
ris attrita qͥd ꝑfectionis intꝰ gerat
ostendẽs. S & hoc notand̃ũ. quia
gͣnũ sinapis ad purgationẽ capitis
salub̾rime ꝓdest. Nam si optime
tͥtũ. & cribellatũ tepidȩ. pingui¬
musto uł mulso admisceas. & hoc
Fieuinꝰ cont᷑ solẽ calidũ. uł in bal¬
Ineo gargarires. omnẽ humorẽ
Inoxiũ etiã si crassior fuerit de ca¬
Epite purgat: & ĩminentiũ qͦq im¬
becillitatũ fac̃ ꝑicła uitari. Sie ꝓ¬
fecto fides tẽptationũ pistillo ꝓba¬
ta. ab omi leuiũ cogitationũ suꝑfiei¬
e cribro discretionis castigata &
ꝑfecte dilectionis melle dulcorata.
om̃s de corde qͦd ẽ interioris nr̃i
hõĩs caput. uitioꝵ sentinas ñ solũ
ad p̾sens ex haurit. s & in futurũ ne¬

Expanded text:
ad faciem humilis, et in pectore fervens, vilis quidem passim contuentibus, nullarumque virium apparens, sed pressuris attrita, quid perfectionis intus gerat ostendens. Sed et hoc notandum, quia granum sinapis ad purgationem capitis saluberrime prodest. Nam si optime tritum et cribellatum tepidae pingui mulsae admisceas, et hoc jejunus contra solem calidum, vel in balneo gargarizes, omnem humorem noxium etiam si crassior fuerit, de capite purgat, et imminentium quoque imbecillitatum facit pericula vitari. Sic profecto fides tentationum pistillo probata, ab omni levium cogitationum superficie cribro discretionis castigata, et perfectae dilectionis melle dulcorata, omnes de corde, quod est interioris nostri hominis caput, vitiorum sentinas non solum ad praesens exhaurit, s
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. qͥ fidelis ẽ in minimo: & in
fuistis fideles: qͦoͦ ur̃m ẽ qͥs dabit
uobis: E ideo apłi qͥ in alieno ac
minimo. hoc ẽ int̾renoꝵ contẽp¬
tu iã fuere fideles: in suo sͥ ac
maiore fidem postulat augeri.
Nhemo enĩ repente fit sũmo: s in
N
bona nĩsatione a minimis qͥsq in¬
choat ut ad magna pueniat. Alia
nãq st̃ uirtutis exordia. aliud ꝓsec¬
ta alia ꝑfectio: qua magnoꝑe que¬
rentes aiũt dño. Adauge nob̾ ficde̾.
Dixit aũ dñs. Si haberetis fide̾ ut
gͣnũ sinapis: dice̾tis huic arbori

Expanded text:
in fuistis, quod vestrum est quis dabit vobis? Et ideo apostoli, qui in alieno ac minimo, hoc est, in terrenorum contemptu jam fuere fideles, in suo sibi ac majore fidem postulant augeri. Nemo enim repente fit summus, sed n conversatione a minimis quisque incohat, ut ad magna perveniat. Alia namque sunt virtutis exordia, aliud prospectus, aliud perfectio. Quam magnopere quaerentes aiunt Domino: Adauge nobis fidem. Dixit autem Dominus: Si haberetis fidem sicut granum sinapis, diceretis huic ar
Abbreviated transcription (Latin):
egit oꝑa infideliũ. Alit̾ sane ueniã
frĩ penitenti. alit̃ immico ꝑseqñti
dare p̾cipim᷑. huic uidelicet ut ac¬
cepta remissione peccati qͦ nos in¬
sontes nocuit sotia nob̾ karitate
cõmunicet: illi uͦ ut cũ nob̃ malũ
uult. & si potest facit. nos semꝑ bo¬
Neq enĩ oauid eundẽ uenie modũ
ꝑsecurorib suis penitentiȩ reme
dio pͥuatis. qͣuis miscdit᷑ eos lu-¬
gens prestare potuit: quẽ fr̃ib sa¬
lubri cõpunctione castigatis. io-¬
sephboniuole cognoscendꝰ exhi¬
buit:¬

Expanded text:
egit opera infidelium. Aliter sane veniam fratri petenti, aliter inimico persequenti dare praecipimur. Hunc videlicet, ut, accepta remissione peccati, quo nos insontes nocuit, socia nobis charitate communicet, illi vero, ut cum nobis malum vult, et, si potest, facit, nos semper boneque enim David eumdem veniae modum persecutoribus suis poenitendio privatis, quamvis misericorditer eos lugens praestare potuit , quem fratribus salubri compunctione castigatis Joseph benevole cognoscendus exhibuit
Abbreviated transcription (Latin):
b erũpnisq plenissimo: sepissime
impossibile ẽ ñ uenire. suo uicio fa¬
cit ut ꝑ se ueniat. U̾bi quaus
generali sententia uł aliqͥs fals
fr̃. uł ipse uidas qͥ ꝓditioni ani¬
mũ p̃parabat intelligi q̃at:
tamen  uixta ꝯsequentiã ser¬
monis.hic loco ad suꝑiora
respicit. ubi dñs de elemosina dã¬
da locutꝰ a phariseis irridetur.
Qui enĩ recta loqñtẽ uituꝑat scan¬
dału ꝓfecto id ẽ offendicłm & rui¬
nã auditorib p̾bet infirmis: max

Expanded text:
epissime impossibile est non venire, suo vitio facit ut per se veniat. Ubi quamvis generali sententia vel aliquis falsus frater, vel ipse Judas qui proditioni animum praeparabat, intelligi queat; tamen juxta consequentiam sermonis hic locus ad superiora respicit, ubi Dominus de eleemosyna danda locutus a Pharisaeis irridetur. Qui enim recta loquentem vituperat, scandalum profecto, id est, offendiculum et ruinam auditoribus praebet infirmis,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ cͥminũ ista apud ueteres iude¬
os pęna fuerit. ut in ꝓfundũ li¬
gato saxo dim̃gerent᷑. E reuera
utiliꝰ est innoxiũ pęna qu̾ãuis
atrocissima tẽporaria tñ uitã fini¬
us  mort̾e animȩ mereri ppętuam.
Recte aũ qͥ scandalitari potest pu¬
i slłꝰ appellat᷑. Qui enĩ magnꝰ ẽ qͥd¬
leclinat a fide: qͥ aũ pussillꝰ ẽ aĩo N¬
inatle paruus. occasiones q̃rit qͦmͦ scanꝰ¬
dabzetur. Proptẽa deniq oportet
aslios marime his ꝯfulere qui par¬
isuendu sũt infide. ne occasione nr̃i
offendant᷑. & recedant a fide. & de¬
cidãt a salute. Notandũ sane. qͥa G̃
in nr̃o bono oꝑe aliqnͣdo cauendũ

Expanded text:
rum criminum apud veteres Judaeos poena fuerit, ut in profundum ligato saxo demergerentur. Et revera melius est innoxium, poena quamvis atrocissima temporali, tamen vitam fini, mortem animae mereri perpetuam. Recte autem qui scandalizari potest, pusillus appellatur. Qui enim magnus est, quodeclinat a fide. Qui autem pusillus est animo et parvus, occasiones quaerit quomodo scandalizetur. Propterea denique oportet nos maxime iis consulere qui parvuli sunt in fide, ne occasione nostri offendantur, et recedant a fide, ac decidant a salute. Notandum sane quod in nostro bono opere aliquando cavendum
Abbreviated transcription (Latin):
retis moysi crederetis utiq & mͥ:
de me enĩ ille scͥpsit. Implet᷑ gͦ.
qͦd ꝑ abrahȩ responsionẽ dicitur.
noluit. el etiã qͥ resurrexit ex
mortuis credẽ ꝯtẽpsit. Cũq moy¬
si u̾ba spũalit̾ intellige̾ rennuit.:¬
ad eũ de qͦ moyses locutꝰ fuerat

Expanded text:
retis Moysi, crederetis utique et mihi. retis Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. noluit, ei etiam qui resurrexit ex mortuis credere contempsit. Cumque Moysi verba spiritaliter intelligere contead eum de quo Moyses lo
Abbreviated transcription (Latin):
est: qͦs ei dicit᷑. mem̃to fili. Eece
enĩ abraham filiũ uocat: quẽ tñ
a torm̃to ñ liberat qm̾ huiꝰ infi¬
delis ppłi p̃cedentes patres fideles.
qͥa multos a sua fide deuiasse ꝯside¬
rãt. eos nulla cõpassione a torm̃tis
eripiunt. qͦs tñ ꝑ carnẽ filios recog¬
noscũt. In torm̃tis aũ diues posit
qͥnq fr̃s habere se ꝑhibet: qͥa suꝑ¬
b icde iudaico ppłs qͥ ex magna
iam parte dapnatꝰ est.sequaces
suos qͦs suꝑ terrã reliqͥt. qͥnq sen¬
sib corporis deditos nouit. Qui¬
nario gͦ numero fr̃s qͣs reliqͥrat
expͥmit : qͥa eos ad spuałe intelli¬
gentiã ñ assurge̾ in inferno po¬
sitꝰ gemit. Petit ut ad eos lara¬
rꝰ mittat᷑ cui qͥa moysen &̃ ꝓphas
habeant dic it᷑. S ait. qͥa ñ eredẽt
nͥ qͥs ex mortius resurrexerit. Cui
ꝓtinꝰ respondet᷑. Si moysen & ꝓ¬
phas ñ audiut̃: neq siqͥs a mor¬
tuis surrexerit credent ei. Certe
de moyse ueritas dicit. Si crecle¬

Expanded text:
fili, ecce enim Abraham filium vocat quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedentes patres fideles quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus quinque fratres habere se perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est, sequaces suos quos super terram reliquit, quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres quos reliquerat exprimit, quia quos ad spiritalem intelligentiam non assurgere in inferno positus gemit, petit ut ad eos Lazarus mittatur. Cui quia Moysen et prophetas habeant dicitur. Sed ait: Quia non credent, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent ei. Certe de Moyse Veritas dicit: Si crede
Abbreviated transcription (Latin):
qs dã iustos ꝯspitiant: ut eos uiden¬
tes in gaudio. ñ solũ de suo suppli¬
tio. s etiã de illoꝵ bono crucientur.
Iusti uͦ in torm̃tis semꝑ intuent᷑ in¬
iustos. ut he eoꝵ gaudiũ crescat. qͥa
malũ ꝯspitiũt qd misericordit᷑ eua¬
sert̃. tantoq maiores ereptori suo

Expanded text:
aspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Iusti vero in tormentis semper intuentur iniustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia mala conspiciunt, quae misericorditer evaserunt, tantoque maiores ereptori
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ ligone deuote ꝯpunctionis
licet inqͥrere. Mendicare ꝯfusionis ẽ:
illo uidelicet pessimo genere mendi¬
candi. qͦ uirgines illȩ fatuȩ m̃dicasse
referunt᷑: quȩ ingruente tempore nup¬
tiarũ. oleo uirtutũ deficiente sapi¬
entib dixerũt. Date nob̃ de oleo ut̃o:
qͥa lampades nr̃ȩ extingunt᷑. E de

Expanded text:
fructum ligone devotae compunctionis fructum ligone devotae compunctionis licet inquirere. Mendicare, confusionis est: illo scilicet pessimo genere mendicandi, quo virgines illae fatuae mendicasse referuntur, quae, ingruente tempore nuptiarum, oleo virtutum deficiente, sapientibus dixerunt: Date nobis de oleo vestro, quia lampades
Abbreviated transcription (Latin):
nis suȩ supplitia infideles in imo
st̃. fideles qͦsq ante diem uditii
quoꝵ pt gaudia ꝯtẽplari nullãte
gua aũ ampliꝯ ardere ostenditur.
cũ dicit᷑. Mute lazarũ ut intin¬
guat extremũ digiti sui in aqͣ
& refrige̾t lingũa meã qͥa cru¬
tor in hac flama. Infidelis ppłs
uerba legis in ore tenuit: quȩ oꝑe
seruare ꝯtẽpsit. Ibi gͦ ampliꝰ arde¬
bit: ubi se ostendit scire qͦs facere
noluit. Ab extremo cligiti se tan¬
gi desiderat: qͥa ęt̾nis supplitiis da¬
tꝰ. optat oꝑationi uistoꝵ uł ulti¬
mȩ participari. Cui respondetur
qͦd in hac uita bona receꝑit: qͥa
om̃e suũ gaudiũ felicitatẽ tran¬
sitoriã putauit. Habere hic et¬
enĩ possunt iusti bona nec tnͣ
hȩc in recõpensatione reciꝑe: qr dũ
meliora id ẽ ȩtͣ̃na appetũt. eoꝵ
iuditio q̃libet bona afferint

Expanded text:
es in imo sunt, fideles quosque ante diem extremi quorum post gaudia contemplari nullatenugua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meacior in hac flamma. Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere servare contempsit. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis datus optat operatione justorum vel ultima participari. Cui respondetur, quod in hac vita bona receperit, quia omne suum gaudium felicitatem transitoriam putavit. Habere hic etenim possunt et justi bona, nec tamen haec in recompensatione recipere, quia dum meliora, id est, aeterna appetunt, eorum judicio quaelibet bon
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓbos cõpassione moueant᷑. Sed
ptqꝗ ardenti diuiti de se spes tollit᷑
eiꝰ animꝰ ad ꝓpinqͦs quos reliquerat
recurrit: qͥa reꝓboꝵ mentẽ pęna
sua qnͣdõq inutilit᷑ erudit ad ka¬
ritatẽ. ut iam tũc suos etiã sp̃uałr¬

Expanded text:
 compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam su
Abbreviated transcription (Latin):
miserere mei. & nutte lararũ ut
intinguat extremũ digiti sui
iaqͣ & refrigeret lingu̾a meã:
qͥa crutior in hac fłama. O qnta
est subtilitas uidicioꝵ cłĩ: o ꝗͣ dis G̃¬
tricte agit᷑ bonoꝵ actuũ maloꝵ¬
q retributio. Certe suꝑrꝰ dictũ ẽ
qͥa in hac uita lazarꝰ cacdentes mi¬
cas de m̾sa diuitis desiderabat
& nemo illi dabat. nẽ de supplitio
diuitis dicit᷑. qͥa de extremo digi Rͣ
nima dare noluit. in unferno po¬
sit ꝯ usq ad minima querenda ꝑ¬
uenit. S notandũ ualde ẽ: qͥd sit
qͦd diues in igne positꝰ. linguã
suã refrigerari petit. Mos qͥppe
ẽ sacri eloquii ut aliqndo aliud
dicat: s ex eo dicto aliud innuat.
citati uacantẽ dixerat. s suꝑflue
ꝯuiuantẽ: neq hũc de loquaci¬
tate narrauit. s cũ elatione & te¬
natia de edacitate peccasse. S qͥa
abundare in ꝯuiuiis loquacitas

Expanded text:
arum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei, o quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum est quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de supplicio divitis dicitur, quia de extremo digiti Lnima dare noluit, in inferno positus usque ad minima quaerenda pervenit. Sed notandum valde est quid sit quod dives, in igne positus, linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii, ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. acitati vacantem dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed eum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas
Abbreviated transcription (Latin):
simferni dapnatione ꝑcutit᷑ qui
ꝓpria ñ largit᷑. E sunt ñnulli: qui
cultũ fubtiliũ p̃ciosarũq uestiũ
ñ putat eẽ peccatũ. Qoͦ si uidelic
culpa ñ e̾ẽt: neqͣqu̾ã sermo di tã
uigilant̾ expͥmeret qͦd diues qͥ tor-¬
q̃t̾ apud inferos bysso & purpura
indutꝰ fuiss. Nemo qͥppe uestim̃¬
ta p̾cipua nͥad inanẽ głam q̃rit:
uidelicet ut honorabilior cȩteris
mꝰ etiã ex diũso colligẽ: qͥa si ab¬
iectio uilis indum̾ti uirtꝰ ñ ee̾t.
eugłista uigilant᷑ de ioħe ñ dice¬
humili pauꝑe qñtꝯ sit ordo nar¬
rationis. Ecce enĩ dicit᷑. homo qͥ¬
dam erat diues: & ꝓtinꝰ subiu¬
git᷑ Et erat qͥdẽ m̃dicꝰ noĩe lara¬
rus. Certe in ppło plus solent no¬
mina diuicũ ꝗͣ paupm sciri. Qdẽ¬

Expanded text:
si inferni damnatione percutitur, qui si inferni damnatione percutitur, qui propria non largitur. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium, non putant esse peccatum; quod si videlicet culpa non esset, nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret quod dives qui torquetur apud inferos bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honorabilior caeteris etiam ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non dicehumili paupere, quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives. Et protinus subjungitur: Et erat quidam mendicus nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Q
Abbreviated transcription (Latin):
bi dicit᷑. Ne qͥ sapientes estis in o¬
cłis ur̃is: a corã uob̾ met ipsis pru¬
dentes. Nec ñ ⁊ amatores et̾nȩ uitȩ
filios lucis appellando: ñ aliud eos
qͥ sapientes sũt ut fatiat mala bñ
aũ fac̾e̾ nescieru̾t. quã filios arguit
esse tenebrarũ. filii aũ lucis & filii
huis scłi uocant᷑: qͦmͦ filii regni. &
filii ꝑditionis. Cuiꝰ enĩ qͥsq agit

Expanded text:
qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismet ipsis prudentes . Nec non et amatores aeternae vitae, filios lucis appellando, non aliud eos qui sapientes sunt ut faciant mala, bene autem facere nescierunt, quam filios arguit esse tenebrarum. Filii autem lucis, et filii hujus saeculi vocantur, quomodo filii regni et filii perditionis. Cujus enim q
Abbreviated transcription (Latin):
unũ odiet & altm diliget. ut fie¬
ri debet. odiet scilicet diabolũ.
diabolo. cũ qͣsi eiꝰ temporalia p̃¬
mia sectat᷑. otẽp̃net aũ dm. Non
eiꝰ pꝰtponẽ cupiditatib suis. qͥ de
bonitate eiꝰ ad impunitatẽ sibi
blandiunt᷑: qͥb ꝑsalomouẽ dicit᷑.

Expanded text:
unum odiet, et alterum diliget, ut fieri debet: odiet scilicet diabolum, diabolo, cum quasi ejus praemia temporalia sectatur; contemnet autem Deum. Non ejus postponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impunitatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem
Abbreviated transcription (Latin):
ta cõplet᷑. Qd̃ aũ de centum cadis
olei qͥnquagnita scͥbi fecit a debito¬
re & de centũ choris tritici octogin¬
ta. ad nichil aliud ualere arbitror
q leuitas iudeus quisq oꝑat᷑. in xp̃i¬
ȩccłia abunoet iusticia eiꝰ suꝑ scͥ¬
barũ & phariseoꝵ: ut cũ illi decimaᷤᷤ
darent. isti dimidias dent: sic̃ ñ
de fructib s de ipsis bonis suis fecit
tacheus: aut certe duplicet decimas.
ut duas decimas dando. suꝑet mi¬
pendia uideoꝵ. nisi forte qͥ simpli¬
cit̾ accipiendũ putet. qoͦ om̃is qui
indigentiã curlibet pauꝑis scõꝵ.¬
uł ex dimidia uł certe ex qͥnta partae
quantũ uiginti uł qͥnquaginta
ad centũ sunt. alleuiauerit certa.
miscdiȩ suȩ sit mercede donandꝰ.
Et laudauit dñs uillicũ miqͥtatis.
qͥa prudent᷑ feciss: qͥa filii hui scłi
prudentiores filiis lucis in genera

Expanded text:
t . Quod autem de centum cadis olei, quinquaginta scribi fecit a debitore; et de centum coris tritici, octoginta; ad nihil aliud valere arbitror, in Levitas Judaei, quisque oEcclesia abundet justitia ejus super Scribarum et Pharisaeorum, ut cum illi decimas darent, isti dimidias dent, sicut non de fructibus, sed de ipsis bonis suis fecit Zachaeus. Aut certe duplicet decimas, ut duas decimas dando, superet impendia Judaeorum. Nisi forte quis simpliciter accipiendum putet quod omnis qui indigentiam cu ex dimidia, vel certe ex quinta parte; quantum viginti, vel quinquaginta ad centum sunt, allevaverit, certa suae misericordiae sit mercede donandus. Et laudavit dominus villicum iniquitatis, quia prudenter fecisset. Quia filii hujus saeculi prudentiores filii
Abbreviated transcription (Latin):
hãc  uitã recipunt᷑. Sepultura
inferni pęnarui ꝓfunditas: quȩ
suꝑbos & immisericordes pt hãc
hanc uitã uorat. Sleuans aũ ocłos.
suos cũ ee̾t in torm̃tis. uidit abra¬
ham a longe: & lararũ in sinueiꝰ

Expanded text:
hanc vitam recipiuntur, sepultura inferni poenarum profunditas quae superbos immisericordes post hanc vitam devorat. Elevans autem oculos suos cum esset in tormentis, vidit Abraham a l
Abbreviated transcription (Latin):
multi & ditissimi fuisse. et tam̃
do placuisse legerent᷑. s & ipse
moyses ppłm que regebat. si legẽ
seq̃ret᷑. om̃ib q̃t̾ra gignit bonis
abundaturũ: si aũ negligeret.
peste. fame. inopia. cunctisq ma¬
lis p̃diceret ee̾ feriendũi. Quibus
ille occurrẽs. ostendit int̾ legẽ¬

Expanded text:
multi et ditissimi fuisse, et tamen Deo placuisse legerentur; sed et ipse Moyses populum quem regebat, si legem sequeretur, omnibus quae terra gignit, bonis abundaturum, si autem negligeret, peste, fame, inopia, cunctisque malis praediceret esse feriendum. Quibus ille occurrens, ostendit inter lege
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ iacentis pauꝑis. uulnã
lingebant canes. ⁊ lonnũꝗͣ solent
in sacͦ eloqͥo ꝑ canes p̃dicatores m¬
telligi. Canũ etenĩ lingua uulnꝰ
dũ lingit curat: qͥa & doctores scĩ
łu in confessione peccati nr̃i nos
instruunt. qͥa uulnꝰ mentis ꝑ
lingũa tangt̃. E qͥa nos loqñd o
a peccatis eripuit: qͣsi tangendo
& bene latarꝯ adutꝰ int̾p̃tatur:
qͥa ipsi hc̃ ad ereptionẽ nuant. qͥ
eiꝰ uulnera ꝑ linguȩ correptionẽ curant
Contigit gͦ ut ut᷑q more̾t᷑. Diues
qͥ induebatur purpura & bysso se¬
pultus est in inferno: in sinũ uͦ a¬
brahȩ latarꝰ ab angłis ductꝰ est.
Qoͥ abrahȩ sina: nͥ secretã requiem
significat patris: deqͣ ueritas.
multi inqͥt uenient ab oriente &
occidente. & recũbent cũ abrah̃a ⁊
ysaac & iacob in regno cȩloꝵ. filii

Expanded text:
 jacentis pauperis vulnera lingebant canes. Nonnunquam solent in sacro eloquio per canes praedicatores intelligi. Canum etenim lingua, vulnus dum lingit, curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt. Et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo et bene Lazarus adjutus interpretatur, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, qui ejus vulnera per linguae correptionem curant. Contigit vero ut uterque moreretur: dives qui induebatur purpura et bysso, sepultus in inferno; in sinu vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus, nisi secretam requiem significat Patris? de qua Veritas: Multi, inquit, venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob in regno coelorum, filii
Abbreviated transcription (Latin):
qui fidelis ẽ in minimo. id ẽ in
actu. qͦspetialit̾ ad herere creatori.
& unꝰ cũ eo sp̃c effici desiderat.
At qui temporalia quȩ possidet.
rectȩ dispensare dissimulat: ȩt̾noꝵ
sͥ głam de qua tumet euacuat. Ni
enĩ ñ diligit fiem suũ quẽ uidet
dm quẽ ñ uidet qͦmͦ potest dili¬
substantiã mundi & uidĩt fr̾em
suũ nece̾e̾ habere. & clauserit ius¬
cera sua ab eo: qͦmͦ karitas dĩ ma¬
net in eo: S i gͦ in iniqͦ mãmona
fideles ñ fuistis: qͦoͦ ur̃m ẽ qͥs cre¬
det uobis: De iniqͦ mãmona qd̾
diuitias maloꝵ significet: supra
explanatũ est. Quarũ m̃tionẽ sal¬
uator fatiens alibi. dicit: qͥa falla¬
tia diuitiarũ suffocat uerbũ.
Ueras aũ diuitias. uł ipsa et̃nȩ ui¬
tȩ gaudia de qͥb scͥptũ ẽ. q̃ diuitiȩ
am significat. De qͥb ait ysaias. Di¬
uitiȩ salutis sapientia & sientia:
timor dnĩ ipse est thesaurꝰ eius.
Et sim alieno fideles ñ fiunstis: quod

Expanded text:
qui fidelis est in minimo, id est, iqui fidelis est in minimo, id est, iactu, quo specialiter adhaerere Creatori, et unus cum eo spiritus effici desiderat. At qui temporalia quae possidet recte dispensare dissimulat, aeternorum sibi gloriam de qua tumet evacuat. Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest dilistantiam mundi, et viderit fratrem suum necesse habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Si ergo in iniquo mammona fideles non fuistis, quod vestrum est quis credet vobis? De iniquo mammona, quod divitias malorum significet, supra explanatum est. Quarum mentionem Salvator faciens alibi dicit quia fallacia divitiarum suffocat verbum . Veras autem divitias, vel ipsa aeternae vitae gaudia, de quibus scriptum est: Quae divitiae am significat, de quibus dicit Isaias: divitiae salutis sapientia et scientia, timor Domini ipse est thesaurus ejus. Et si in alieno fideles non fuistis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
hoc appellat istã pecuniã quã pos¬
sidemꝰ ad tempꝰ. qͥa mamona di¬
uitiȩ int̾p̃tant᷑: nec sũt iste diui¬
tiȩ nisi iniqͥs. qui in eis constitu¬
copiã beatitudinis suę. Aiustis
uͦ cũ hec possident᷑. ẽ quide ista
pecunia. s ñ sũt illis diuitiȩ nisi
celestes & spũales: qͥb indigenti¬
am suã sp̃ualit̾ supplentes. exclu¬
sa egestate miseriȩ. beatitudinis
copia ditabũt᷑. Si aũ hi qͥ p̃bẽt
elemosinã de iniqͦ mamona fati¬
unt sͥamicos a qͥb inȩt̃na tab̾¬
nacła recipiant᷑: qͣntomagis hi
qui sp̃uales largiunt᷑ epulas.
re suo. certissima debent spe
suminȩ retributionis erigi:
Qui fidelis ẽ in minimo: & in ma¬
iore fidelis ẽ. E qͥ in modico mi¬
quus est: & in maiore inquus
tur ignorantes: merito se tam̃
castitatis. uigiliarũ longe ora¬
tionis. plene fidei. ieiunioꝵ. cȩte¬
rarũq uirtutũ quȩ dĩ dilectio
gigne̾ solet. ueracit᷑ fideles existi¬
mant. S ipso udice attestante

Expanded text:
o appellata est ista pecunia, quam possidemus ad tempus, quia mamona diuitiae interpretantur, nec sunt istae diuitiae nisi iniquis, qui in eis constitucopiam beatitudinis suae. a iustis uero cum haec possidentur, est qpecunia, sed non sunt illis divitiae nisi coelestes et spiritales, quibus indigentiam suam spiritaliter supplentes, exclusa egestate miseriae, beatitudinis copia ditabuntur. Si autem hi qui praebent eleemosynam de iniquo mammona faciunt sibi amicos a quibus in aeterna tabernacula recipiantur, quanto magis hi qui spiritales largiuntur epulas, re suo, certissima debent spe summae retributionis erigi? Qui fidelis est in minimo, et in majore fidelis est. Et qui in modico iniquus est, et in majore iniquus tur ignorantes, merito se tamen castitatis, vigiliarum, longae orationis, plenae fidei, jejuniorum, caeterarumque virtutum quae gignere solet, veraciter fideles existimant, sed ipso judice attestante,
Abbreviated transcription (Latin):
emo seruus potest duob
dnĩs seruire. qͥa ñ ualet si¬
mul transitoria & ȩterna dilige̾.
Si enĩ et̾nitatẽ diligim: cuncta tẽ¬
poralia in usu ñ in affectu posside

Expanded text:
emo enim potest duobus dominis servire , » quia non valet simul transitoria et aeterna amare. Si enim aeternitatem diligimus, cuncta temporalia in usu non in affectu posside
Abbreviated transcription (Latin):
dues. si lararꝯ pauꝑ & ulcerosꝰ
ante eiꝰ ianuã ñ iacuiss si remotꝰ
fuiss: si erꝰ inopia ñ eẽt suis ocłis
importuna. Ruisꝰ si longe eẽt¬
diues ab ocłis ulcerosi pauꝑis.
E nore tolerasset teptationẽ pariꝑ
in animo. S dũ egenũ & ulceratũ
ante ianuã diuitis. & delitiis af¬
fluentis posuit: in una eacłeq re
& ex uisione pauꝑis ñ miserenti
diuiti cumułu dãpnationis intu¬
lit. & rursũ ex uisione diuitis tẽp¬
tatũ cotidie pauꝑem ꝓbauit. cui
certe poterat ad pęnã suffice̾ pauꝑ¬
tas etiã si sanꝯ fuisset: rursꝰ suffecis¬
set egritudo. etiã si subsidiũ ad e̾ẽt
S ut ꝓbaret᷑ ampliꝰ pauꝑ. simul
hunc & pauꝑtas & egritudo tabe¬
fecit: atq insuꝑ uidebat ꝓceden¬
tem diuitẽ obsequentib cuneis
fulciri: & se in infirmitate & m¬
opia a nullo uisitari.Nam quia
nemo ei ad uisitandũ ad erat. tes¬
tant᷑ canes: qͥ licent̾ ulcera ei¬
bant. Ex una gͦ re om̃ps ds¬

Expanded text:
arus pauper et ulcerosus, ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursus si longe edives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset tentationem pauper in animo. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis, tentatum quotidie pauperem probavit. Cui certe poterat ad poenam sufficere paupertas, etiam si sanus fuisset. Rursum suffecisset aegritudo, etiam si subsidium adesset. Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit, atque insuper videbat procedentem divitem, obsequentibus cuneis fulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter vulnera lingebant. Ex una ergo re, om
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quẽ dñs eiciebat de uillicatu.
& laudauit eũ qͦd infuturũ sͥ ꝓsper¬
erit: ñ om̃ia debemꝰ ao mirtand̃u
sumere. Non enĩ aut dño nr̃o fati¬
enda est in aliqͦ fraus. ut de ipsa frau¬
de elemosinas fatiams aut eos aqͥb
recipi uolumꝰ in tab̃nacłã ęt̃na tãꝙͣ.
debitores eiꝰde dĩ & dni nr̃i fas ẽ m¬

Expanded text:
nus eiciebat de uilicatu et laudauit eum, quod in futurum sibi prospexerit, non omnia debemus ad imitandum sumere. non enim aut domino nostro facienda est in aliquo fraus, ut de ipsa fraude elemosynas faciamus, aut eos a quibus recipi uolumus in tabernacula aeterna tamquam debitores dei et domini n
Abbreviated transcription (Latin):
te incideret᷑ elemosinis peccata
redimẽ. s illi p̃ceptorẽ miscłiȩ.
humilitatiᷤ & parsimoniȩ. duas
maxime deridebãt ob causas:
qͥa scilicet uł minꝰ utilia. neq u̾ꝗͣ
fatienda. qͣsi noxiꝰ imꝑaret. uł cer¬
te utilla. s a se ia facta suꝑfluus
ingereret. Et ait ill. Uos estis qͥ
iustificatis uos corã hõib d̾s aũ
tũ ẽ.abominatio ẽ apud dm.
ustificant se corã hoĩb. qͥ peccato¬
res qͥdẽ qͣsi infirmos despatosq
otẽpnũt: se aũ ipsos qͣsi ꝑfectos
in om̃ib cunctȩq fragilitatis exꝑ¬
tes. elemosinarũ remedio opus
habẽ ñ credũt. S hȩc noxii tumo¬
ris altitudo quã sit iuste d̾apna¬
da. uidet ille. qͥ illuminabit ab¬
scondita tenebrarũ. & manifes¬
tabit ꝯsilia cordiũ. Lex & ppħȩ¬

Expanded text:
te inciderent eleemosynis peccata redimere; sed illi praeceptorem misericordiae, humilitatis et parcimoniae, duas maxime deridebant ob causas. Quia scilicet vel minus utilia, neque unquam facienda quasi noxius imperaret, vel certe utilia, sed a se jam facta superfluus ingereret. Et ait illis: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus. Deus tum est, abominatio est apud Deum. Justificant se coram hominibus, qui peccatores quidem quasi infirmos desperatosque contemnunt, se autem ipsos quasi perfectos in omnibus cunctaeque fragilitatis expertes eleemosynarum remedio opus habere non credunt. Sed haec noxii tumoris altitudo quam sit juste damnanda, videt ille qui illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit
Abbreviated transcription (Latin):
uł uicine: nͥ ille potestates sũt celes¬
tes. iam suꝑiꝰ dictȩ: Quȩ tanto suꝑ¬
nȩ sapientiȩ uirta sũt: qnͣto ei per
grãm ꝯtinuȩ uisionis appropinqnͣt
S intuendũ: cur ista mulier decem
dragnas habuisse phibet᷑. Angłoꝵ
qͥppe & hõmũ naturã: ad cognoscen¬
dũ se dñs condidit. Quã dũ consis

Expanded text:
nisi illae potestates sunt coelestes, jam superius dictae, quae tanto supernae sapientiae juxta sunt, quanto ei per gratiam continuae visionis appropinquant; sed intuendum cur ista mulier decem dragmas habuisse perhibetur. Angelorum quippe et hominum naturam ad cognoscendum se Dominus condidit, quam dum c
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe̾ nescirent. celestis eos medicꝰ blan¬
disfom̃tis curat. benignu paradig¬
ma obicit: & in eoꝵ corde uulneris
tumorẽ p̃mit. Ait namq. Quis ex
uob̃̾ homo qͥ ht̃ centũ oues. & si ꝑdi¬
derit unã ex illis: ñne dimittit no¬
naginta nouẽ in deserto. & uadit.

Expanded text:
noscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: « Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si erraverit una ex eis, nonne relinquit nonaginta
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ut tñ alia cõmirtat. adhuc peni¬
tentiã age̾ aut ignorat aut dissimu¬
lat. Quid enĩ ꝓdest si peccata qͥs luxu¬
riȩ defleat: ettam̃ adhuc auaritiȩ es¬
tib anhelat: Aut qͥd ꝓlest si uȩ culpaᷤᷤ
iam lugeat: ettñ adhuc in uidiȩ faci¬
b tabescat: S minꝰ est ualde qͦd dici¬
mꝰ: ut qͥ peccata deplorat. ploranda
muume cõmittat. Nam cogitandu
sũmoꝵe ẽ: ut qͥ se illicita meminit cõ¬
misisse a qͥbdã etiã licitis studeat ab¬
stinere: quatinꝰ ꝑ hoc conditori suo
satiffatiat. ut qui cõmisit ꝓhibita.
sͥmet ipsi abscidere debeat etiam
concessa:.¬

Expanded text:
mittat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat, aut dissimulat. Quid enim si peccata quis luxuriae defleat, et tamen adhuc avaritiae aestibus anhelat; aut quid prodest, si irae culpas jam lugeat, et tamen adhuc invidiae facibus tabescat. Sed minus est valde quod dicimus, ut qui peccata deplorat plorando minime committat. Nam cogitandum summopere est, ut qui se illicita meminit com a quibusdam etiam licitis studeat abstinere, quatenus per hoc conditori suo satisfaciat, ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscindere debeat etiam concessa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuocat amicos & uicinos dieens. Con¬
gratulamini mͥ: qͥa inueni oriẽ meã
quȩ ꝑierat. Inuenta oue ad oomũ re¬
dit: qͥa pastor nr reparato hoĩe ad reg¬
rũa celeste rediit. Ibi amicos & uici¬
nos inuenit. illos uidelicet angłoꝵ
choros. qͥ amci eiꝰ sũt: qͥa uolutatẽ
er continue in sua stabilitate custo

Expanded text:
s: Congratulamini mihi, quia inveni ovem meam quae perierat. Inventa ove ad domum redit, quia Pastor noster, reparato homine, ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce mira dispensatione pietatis simi¬
litudine̾ ueritas dedit. quã & in se hõ
recognosceret. ettam̃ hȩc specialit̾ ad
ipsũ auctorẽ hom̃i ꝑtine̾t. Quia eñĩ
centenariꝰ numerꝰ ẽ ꝑfect: ipse cen

Expanded text:
Ecce mira dispensatione pietatis similitudinem Veritas dedit, quam et in se ipso homo recognosceret, et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim centenarius numerus est perfectus, ipse ce
Abbreviated transcription (Latin):
Una gͦ & sola est theoria. id ẽ contẽpla¬
tio di: cui merito omĩa iustificatio¬
nũ merita. unuersa uirtutũ studi¬
a postponunt᷑. Maria optimã par¬
tẽ elegit quȩ ñ auferet᷑ ab ea. E ece
pars mathȩ ñ reprehendit᷑. s mariȩ
laudat᷑. Neq eñ bonã partẽ elegis-¬
se mariã dicit s optimã: ut etiã mar
the iudicaret᷑ bona. Quare aũ pars
mariȩ sit optima: subinfert᷑ cũ dici¬
tur. Quȩ ñ auferet᷑ ab ea. Actiua ete¬
nĩ uita: cũ corpore deficit. Quis enĩ
in ȩterna patria panẽ esurienti por¬
rigat: ubi nemo esurit: Quis potũ
Quis mortinĩ sepeliat: ubi nemo mo¬
rit᷑. Cum p̃senti gͦ scło. uita aufert᷑
actiua. Contẽplatiua aũ hic mcipi¬
t᷑. ut in cȩlestia ꝑficiat᷑. quia amo¬
ris ignis qui hic arclere inchoat
cũ ip̃sũ quẽ amat uiderit. in amo
re ampliꝰ ignescit. Contẽplatiua gͦ
uita minime aufert᷑: qͥa subtracto

Expanded text:
Una ergo et sola est theoria, id est, contemplatio Dei, cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae indicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima, subinfertur cum dicitur: Quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita cum corpore deficit. Quis enim in rigat, ubi nemo esurit? Quis potum Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa; contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria proficiat; quia amoris ignis qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore ipsius amplius ignescit; contemplativa vero vita minime aufertur, quia subtracta
Abbreviated transcription (Latin):
occultando. Semiuiuũ reliquerũt:
quia beatitudinẽ uitȩ immortalis
exuere. s ñ sensũ rationis abolere ua¬
luerũt. Ex qua enĩ parte saꝑe & cog¬
noscere dm̃ potest: uiuus est homo.
Ex qua uͦ peccatis contabescit & mise¬
ria deficit: mortuus idẽ letiferoq
est uulnere fedatꝰ. Accidit aũ ut
sacerdos quida descenderet eadem.
transũt. Sacerdos & leuita qͥ uiso
sautio transierũt. sac̾dotiũ & miniᷤ¬
teriũ ueteris testam̃ti est: ubi per
legis decreta mundi languentis uul¬
uera monstrari tantũ. ñ aũ curari
poterant: quia impossibile erat ut
s hẏrcoꝵ auferri peccata. S amarita¬
nꝰ aũ quidam iter faciens: uenit
secꝰ eũ: & uidens eum misccłia motꝰ
est. S amaritanꝰ qͥ intp̃tat᷑ custos
dnm significat. cui rectissime ꝓpħa
ne hos latrones incurrere possit
supplicat. custodi me inquiens a
tis iter arripuit. Et uenit secꝰ eũ qui
uulnerib tabescebat inflictis. id est

Expanded text:
occultando. Semivivum reliquerunt, occultando. Semivivum reliquerunt, quia beatitudinem vitae immortalis exuere, sed non sensum rationis abolere valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest, vivus est homo. Ex qua vero peccatis contabescit, et miseria deficit, mortuus idem, lethiferoque est vulnere foedatus. Accidit autem ut sacerdos quidam descenderet eadem transiit. Sacerdos et Levita, qui, viso saucio, transierunt sacerdotium et ministerium Veteris Testamenti est, ubi per legis decreta mundi languentis vulnera monstrari tantum, non autem curari poterant, quia impossibile erat ut et hircorum auferri peccata . Samaritanus autem quidam iter transiens, venit secus eum, et videns eum misericordia motus est. Samaritanus, qui interpretatur custos, Dominum significat, cui rectissime propheta, ne hos latrones possit incurrere, supplicat. Custodi me, inquiens, atis iter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
me solam ministrare: die gͦ illi:
ut me adiuuet. Ex illoꝵ ꝑsona
loqͥt᷑ qͥ adhuc diuinȩ contẽpla¬
tionis ignari. solũ qͦd didicere fr̃¬
nȩ dilectionis opꝰ do placitũ duct̃:
id̃oq cunctos qͥ xp̃o deuoti eẽ ue¬
lint. huic mancipandos autum̃ãt.
E bene martha stetisse. Maria aũ secus
pedes dñi sedisse describit᷑: quia uita
actiua laborioso desudat in certami¬
ne: contẽplatiua uͦ pacatis uitioꝵ tu¬
multib optata iam in xp̃o mentis
quiete ꝑfruit᷑. Et respondens dix

Expanded text:
ergo illi ut adjuvet me. Et illorum persona loquitur, qui, adhuc divinae contemplatione ignari, solum quod didicere fraternae dilectionis opus Deo placitum ducunt, ideoque cunctos qui Christo devoti esse velint huic mancipandos autumant. Et bene Martha stetisse, Maria secus pedes Domini sedisse describitur, quia vita activa laborioso desudat in certamine, contemplativa vero, pacatis vitiorum tumultibus, optata jam in Christo mentis quiete perfruitur. Et res
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxuni tota mente retinere. s ab
exteriori actione quiescere: soli
desiderio conditoris in herere: ut
il iam agere libeat. s calcatis om̃ib
curis ad uidendam faciem sui cre¬
atoris animꝰ marclescat. ita ut iam
nouerit carnis corruptibilis pon¬
dus cũ merore portare. totisq de¬
sideriis appetere illis ymnidicis an¬
głoꝵ choris intereẽ. ãmisceri cȩles¬
tib cirib de ętͣna in conspectudĩ
incorruptione gaudere. Quȩ etiã
sedens secꝰ pedes dñi: audiebat uer¬
bũ illiꝰ. Martha aũ: satagebat circa
frequẽs ministeriũ. H ȩc utriq ui¬
tȩ congruere: nemo qͥ dubitet. E
contemplatiuȩ qͥdem uniformis
ꝑfectio est. exutã mentẽ a cunctis
habere terreis: eamq quantũ hu¬
mana imbecillitas sinit unire cũ
xp̃o. Actiuȩ uͦ quã frequẽs sit mi¬
insteriũ. gentiũ magist̾ edocet:

Expanded text:
tota mente retinere, sed ab exteriori actione quiescere, soli desiderio Conditoris inhaerere, ut nil jam agere libeat, sed, calcatis curis bus, ad videndam faciem sui Creatoris animus inardescat, ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna in conspectu Dei incorrupni, audiebat verbum illius. Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique vitae congruere, nemo qui dubitet. Et contemp1ativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem in cunctis habere terrenis, eamque quantum humana imbecillitas sinit, unire cum Christo. Activae vero, quam frequens sit ministerium, gentium Magister edocet ,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd apłis aouentꝰ sui aꝑuerit saeram̃¬
ta: quȩ ignorauerint scͥbe & pharisei.
qͥ sͥ sapientes uident᷑. & in conspectu
suo prudentes: iustificata sapĩa a fili¬
is suis. Ulbi pulchrȩ sapientib &
prudentib ñ insipientes & hebetes
s paruulos id est humiles opposuit:
ut ꝓbaret se tumorẽ dãpnasse ñ
acum̃: quia hȩx est clauis de qua
alibi dicit. Tulistis clauẽ scientiȩ.
hoc est humilitatẽ fid̃i xp̃i: qua ad
diumitatis eiꝰ agnitionẽ ꝑuenire
poteratis. sꝑnentes abicere maliustiᷤ.
Etiam pater: qͥa sic fuit placitũ añ te.
Hs cñi u̾ibis exempla humilitatis ac¬
cipimꝰ. ne temere discutere suꝑna
consilia de alioꝵ uocatione: alioꝵ uͦ
repulsione p̃sumamꝰ. Cũ enĩ intuliss
utrũq. ñ mox rationẽ reddidit. s
sic do placitũ dixit: hoc uidelicet os¬
tendens qͥa inustũ eẽ ñ potest qͦd
placuit iusto. Unde & in uinea mer¬
cecłẽ laborantib reddens. eũ qͦscda

Expanded text:
entus sui aperuerit sacramenta, quae ignoraverint scribae et Pharisaei, qui sibi sapientes videntur, et in conspectu suo prudentes justificata sapientia a filiis suis . Ubi pulchre sapientibus et prudentibus non insipientes et hebetes, sed parvulos, id est, humiles opposuit, ut probaret se tumorem damnasse, non acumen. Quia haec est clavis, de qua alibi dicit: Tulistis clavem scientiae, hoc est, humilitatem fidei Christi, qua ad divinitatis ejus agnitionem pervenire poteratis, spernentes abjicere maluistis. Etiam, Pater, quia sic placuit ante te. His Domini verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit. Hoc, videlicet, ostendens, quia injustum esse non potest quod placuit justo. Unde et in vinea mercedem laborantibus reddens, cum quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
& mulier qued̃a martha noĩe excȩ ⁊¬
pit illũ in domũ suã. E huic erat ⁊¬
soror noĩe maria. Hȩc lectio suꝑio¬
ri pulcherrima ratione conectit᷑.
qͥa uidelicet illa dilectionẽ dĩ &
ꝑximi uerbis & parabolis. hȩc aũ
ipsis reb & ueritate demonstrat.
Duȩ quippe. istȩ dño dilectȩ sorores.
duas uitas spuales qͥb in p̾senti¬

Expanded text:
edam, Martha nomine, excepit illum in domum suam: et huic erat soror nomine Maria, etc. Haec lectio superiori pulcherrima ratione connectitur, quia videlicet illa dilectionem Dei et proximi verbis et parabolis, haec autem ipsis rebus et veritate designat. Duae quippe istae Domino dilectae sorores duas vitas sp
Abbreviated transcription (Latin):
Beati ocłi qui uident: quȩ uos ini¬
detis. Non ocłi scribarũ & phari¬
s illi beati ocłi qui eiꝰ possunt
cognoscere sacram̃ta. de quib
dicit᷑. & reuelasti ea paruulis.
Seati ocłi paruuloꝵ: qͥb & se & pa¬

Expanded text:
Beati oculi qui vident quae vos videtis. Non oculi Scribarum et Pharised illi beati oculi, qui ejus possunt cognoscere sacramenta, de quibus dicitur: Et revelasti ea parvulis , beati oculi par
Abbreviated transcription (Latin):
solimitȩ ciui. ñ sacerdos. ñ leuita ex
eadem gente inimo in eacse urbe
nati ꝙ nutriti. s externȩ gentis ac¬
cola. qr magis misertꝰ est. factꝰ est
ꝓximꝰ. Sacratiore aũ intellectu qm̃
nemo magis est ꝓximꝰ quã qui
uuluera nr̃a currauit. diligamꝰ

Expanded text:
solymitae civi, non sacerdos, non Levita ex eadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed externae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magis est proximus quam qui vulnera nostra curavit, diligamus
Abbreviated transcription (Latin):
his qui ȩugłm annũtiant de eugli¬
o unuiere. s ñ usi sumꝰ hac potestate.
ne quẽ urm̃ grauaremꝰ. Cui rediens
qͦd ꝓmiserat debitor soluet. qͥa ue¬
niens in uiditio dñs dicit. Qui a su¬
per parica fuisti fidelis supra mul¬
ta te constituã: intra in gaudiũ do¬
mini tui Quis horũ triũ indetur

Expanded text:
his, qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere, sed non usi sumus hac potestate, ne quem vestrum gravaremus, cui rediens quod promiserat debitor reddet, quia veniens in judicium Dominus dicit: Quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam, intra in gaudium Domini Dei tui . Quis horum trium videtur
Abbreviated transcription (Latin):
stabulario: qͥa tũc aꝑuit illis sen¬
sum. ut intellige̾nt scͥpturas. Alte¬
ra die stabularrꝰ denarios quoꝵ p̃
lib̵ tio uulneratũ curaret accepit: qͥa
omnẽ ueritatẽ. qͦ gentib erudien¬
rogat stabulariꝰ qͦđ in duob dena¬
riis ñ accepit: cũ dicit apłs. De uir¬
ginib aũ p̃ceptũ dni ñ habeo: con

Expanded text:
stabulario: quia tunc aperuit illis senstabulario: quia tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas . Altera die stabularius denarios, quorum pretio vulneratum curaret accepit, quiaomnem veritatem , quo gentibus erudienrogat stabularius, quod in duobus denariis non accepit, cum dicit Apostolus: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo, con