comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: iuxta consuctudinẽ feminarũ nunc
qͥa exactor callidus qͥd in redẽptore nr̃o rep̃¬
henderet ñ inuenit. De hoc exactore redemp¬
tori nr̃o gentilitatem ab eiꝰ dominio liberan-¬
ti ꝑ. ꝓpħam dicitur: iugum cĩ oneris ciꝰ. &
uirgam humeri ciꝰ. & sceptrũ exactoris cius
suꝑasti. sicut in die madyan. Eripiens qͥppe
gentilitatẽ dñs suꝑauit uigũ oneris ciꝰ. cum
eam aduentu suo ab illa demonicȩ tyranni¬
dis seruitute liberauit. Suꝑauit uirgam
humeri ciꝰ: cũ ꝑcussionẽ illiꝰ que ex ꝑuerso

Expanded text:
sunt: Juxta consuetudinsunt: Juxta consuetudinquia exactor callidus quid in Redemptore nostro reprehenderet, non invenit. De quo exactore Redemptori nostro gentilitatem ab ejus dominio liberanti per prophetam dicitur: Jugum enim oneris ejus, et virgam humeri ejus, et sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die Madian . Eripiens quippe gentilitatem Dominus, superavit jugum oneris ejus, cum eam adventu suo ab illa daemoniacae tyrannidis servitute liberavit. Superavit virgam humeri ejus, cum percussionem illius, quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
ostensis mundi thesauris diabolus in redẽpto¬
re nr̃o uestigia concupiscentiȩ terrene ñ rep-¬
perit. S quȩ iacob ñ habuit. ea rachel seden¬
do cooꝑuit. Per rachel qͥppe quȩ & ouis dicit᷑.
eccł̃ia figuratur. Sedere autẽ est: humilitat̃
penitentie appetere: sicut scriptũ est. surgite
postqm sederitis. Rachel gͦ ydola sedendo ope¬
ruit. quia scã eccl̃ia xp̃m sequens. terrene con¬
cupiscentiȩ uitia pęnitendo texit. De hac cooꝑ
misse sunt iniquitates: & quoꝵ tecta sunt pec¬
cata. Nos gͥ rachel illa significauit. qui ydo-¬
la sedendo p̃mimꝰ. si culpas auaricie. pentten¬
do damnamꝰ. Qutiq auaricia illis ñ solet
cuenire. qui in uia dñi uiriliter currunt.
quib dicitur. uiriliter agite & confortitur
cor ur̃m. s his maxime. qui qͣsi effeminato
gressu gradientes. ꝑ blandim̃ta scłi resoluun¬
tur. Unde & illic ciꝰ dem rachelis hec uerba

Expanded text:
ostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptoostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptore nostro vestigia concupiscentiae terrenae non reperit. Sed quae Jacob non habuit, ea Rachel sedendo cooperuit. Per Rachel quippe quae et ovis dicitur, Ecclesia figuratur. Sedere autem, est humilitatem poenitentiae appetere, sicut scriptum est: Surgite postquam sederitis . Rachel ergo idola sedendo operuit, quia sancta Ecclesia Christum sequens terrenae concupiscentiae vitia poenitendo texit. De hac coopemissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Nos igitur Rachel illa signavit, qui idola sedendo premimus, si culpas avaritiae poenitendo damnamus. Quae utique avaritia illis non solet evenire, qui in via Domini viriliter currunt; quibus dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum ; sed his maxime qui quasi effeminato gressu gradientes, per blandimenta saeculi resolvuntur; unde et illic ejusdem Rachelis haec verba
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ sensit. Huiꝰ nimirũ exactoris tẏpũ laban
tenuit. qͣndo cũ furore ueniens. sua apud iacob
ẏdola requisuit. Laban qͥppe interp̃tatur de-¬
albatio. Dcalbatio autem diabolus ñ inconue.¬
nienter accipitur. qui cum sit tencbrosus ex¬
mertto. transfigurat. se uelut angłm lucis.
huic seruiuit iacob. idest ex parte reꝓboꝵ iu-
daicus ppłs. ex cuiꝰ carne incarnatus dñs ue¬
nit. Potest etiã ꝑ laban mundus hic exprimi:
qui cũ furore iacob sequitur: quia clcctos quosq
qui redemptoris nr̃i membra sunt. ꝑscquendo
opprimere conatur. Huiꝰ filiam idest seu mundi
siue diaboli iacob abstulit. cum sibi xp̃c eccl̃iam
ex gentilitate coniunxit. Quã & dc domo patͥs
abstrahit: quia ci ꝑ ꝓpħam dicit: obliuiscere
ppłm tuũ. & domũ patris tui. Quid uͦ in ydolis.
nisi auaricia designatur: Unde ꝑ paulum di¬
citur: & auaricitiaquȩ est ydoloꝵ seruitus. La¬
ban gͦ ueniens apud iacob ydolũ ñ inuenit. qͥa

Expanded text:
el fuit.---Hujus nimirum exactoris typum Laban tenuit, quando cum furore veniens sua apud Jacob idola requisivit . Laban quippe interpretatur dealbatio. Dealbatio autem non inconvenienter diabolus accipitur; qui cum sit tenmerito, transfigurat se velut in angelum lucis. Huic servivit Jacob, id est, ex parte reproborum Judaicus populus, ex cujus carne incarnatus Dominus venit. Potest etiam per Laban mundus hic exprimi, qui cum furore Jacob sequitur, quia eleetos quosque, qui Redemptoris nostri membra sunt, persequendo opprimersive diaboli, Jacob abstulit, cum sibi Christus Ecclesiam ex gentilitate conjunxit; quam et de domo patris abstulit, qui ei per Prophetam dicit: Obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Quid vero in idolis, nisi avaritia designatur? Unde et per Paulum dicitur: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Laban ergo veniens apud Jacob idola non invenit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
reprobare. Sequitur. Clamorem exactoris
ñ audit. Sicut supradictũ est. quis hoc loco
exactor accipi. nisi diabolus potest: Qui ma¬
le suadendo spem contulit immortalitatis:
s decipiendo origit tributũ mortis. Qui sua¬
dendo intulit culpam. scuendo exigit penã.
Huiꝰ exactoris sermo est. ante mortem homi¬
nis astuta ꝑsuasio. Clamor uͦ cius est: iuolen¬
ta iam rapina post mortem. Quos enĩ ante.
mortẽ latenter intercipit. hos ad supplicu sui
consortiũ post mortẽ uiolenttr rapit. S qͥa
ad mortẽ ueniens dñs. huiꝰ exactoris iuolen

Expanded text:
reprobare. Sequitur: Clamorem exactoris reprobare. Sequitur: Clamorem exactoris non audivit.---Sicut supra dictum est, quis hoc loco exactor accipi nisi diabolus potest? Qui male suadendo spem contulit immortalitatis, sed decipiendo exigit tributum mortis; qui suadendo intulit culpam, saeviendo exigit poenam. Hujus exactoris sermo est ante mortem hominis astuta persuasio, clamor vero ejus est violenta jam rapina post mortem. Quos enim ante mortem latenter intercipit, hos ad supplicii sui consortium post mortem violenter rapit. Sed quia ad mortem veniens Dominus, hujus exactoris viol
Abbreviated transcription (Latin):
una ante mortẽ. alia post resurrectionem.
Quarũ unam om̃s agendo nouerant: alte¬
ram nesciebant. Et humanũ genus. soli huic
quã nouerat intendebat. Uenit ꝑ carnem
dñs. & dum suscepit unam. alterã demonstra¬
uit. Dum hanc nobis cognitã suscepit. illam
quȩ nobis est incognita ostendit. Moriendo
quippe. uitã exertuit quã tenemꝰ. resur gendo
aꝑuit quã queramꝰ. Exemplo suo nos doccis
qd̃ hec uita quã ante mortẽ ducimꝰ. ñ ꝓpter
se amanda sit. s ꝓpter alttram toleranda.
Quia gͦ noua conuersatione usus inter homi
nes mores baby lomȩ secutus ñ est. bene de
co scriptũ est. contempnit multitudinẽ cuu-¬
tatis: uel certe qd̃ multos ꝑ spaciosam uiam
uagantes deseruit. & ꝑ angusta gradientes
paucos clegit. Multitudinem namq cunta¬
tis contẽpnere est: humani gencris partim
quȩ latã uiam ingreditur. quȩ & ꝓ habun¬
dantia inquitatis multa est. a regni sui sorte.

Expanded text:
una ante mortem, alia post resurrectionem: una ante mortem, alia post resurrectionem: quarum unam omnes agendo noverant, alteram nesciebant; et humanum genus soli huic quam noverat intendebat. Venit per carnem Dominus, et dum suscepit unam; alteram demonstravit. Dum hanc nobis cognitam suscepit, illam quae nobis est incognita ostendit. Moriendo quippe vitam exercuit quam tenemus, resurgendo aperuit quam quaeramus, 988 exemplo suo nos docens quod haec vita quam ante mortem ducimus non propter se amanda sit, sed propter alteram toleranda. Quia ergo nova convenes, quia mores secutus non est, bene de eo scriptum est: Contemnit multitudinem civitatis. Vel certe quod multos per spatiosam viam vagantes deseruit, et per angustam gradientes paucos elegit. Multitudinem namque civitatis contemnere est, humani generis partem, quae latam viam ingreditur, quae et pro abundantia iniquitatis multa est, a regni sui sorte
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi qued̃a tabernacula habuit ueniendo: s
ca ꝑ iusticiam firmans. domus feut habitan¬
do. Et quia coꝵ uitam ad quos uenerat. imi¬
tare despexit. recte subungitur. contemnit.
tem humanȩ conuersationis. Homo qͥppe
inter homines factus: usum tenere hominũ
noluit. Iccirco namq inter nos homo factꝰ
est. ut ñ solum nos sanguine fuso redime¬
rit. s ctiã ostenso exemplo cõmutaret. In con
& uiuendo alia docuit. Studebant. cni om̃s
suꝑba adam stirpe ꝓgeniti ꝓspera uitȩ p̃sen¬
tis appctere. aduersa deuitare. opprobria fu¬
gere. głam sequi. Uenit inter cos incarna¬
tus dñs: aduersa appetens. ꝓsꝑa spernens.
opprobria amplectens. glam fugiens. Nam
cum uidei illũ regem sibi constituere uoluis¬
sent. ficri rex refugit. Cum uͦ cum interfi¬
cere molirentur. sponte ad crucis patibulũ
tunt. appetiit qd̃ om̃s fugunt. fecit qd̃ om̃s
mirarentur. ut & mortuus ipse. resurgeret. &

Expanded text:
quasi quaedam tabernacula habuit veniendo. sed quasi quaedam tabernacula habuit veniendo. sed ea per justitiam firmans, domum fecit habitando. Et quia eorum vitam ad quos venerat imitari despexit, recte subjungitur: CAPUT XXIV.t humanae conversationis. Homo quippe inter homines factus, usum tenere hominum noluit. Idcirco namque inter nos homo factus est, ut non solum nos sanguine fuso redimeret, sed etiam ostenso exemplo commutaret. In convet vivendo alia docuit. Studebant enim omnes superba Adam stirpe progeniti, prospera vitae praesentis appetere, adversa devitare, opprobria fugere, gloriam sequi. Venit inter eos Dominus incarnatus adversa appetens, prospera spernens, opprobria amplectens, gloriam fugiens. Nam cum Judaei illum regem sibi constituere voluissent, ficere molirentur, sponte ad crucis patibulum tunt, appetiit quod omnes fugiunt: fecit quod omnes mirarentur, ut et mortuus ipse resurgeret, et
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ cius qͣsi ortum dñi. Terra uͦ salsuginis
hec eadem solitudo repetita est: quȩ pͥusqͣm ue-¬
ramdi sapientiam cognosceret salsuginem ꝓ¬
tulerat. quia nullam uiriditatẽ. boni intelle-¬
ctus ꝓferens. ꝑuersa sapiebat. Domũ gͦ in so¬
litudine & tabernaculũ in terra salsuginis ac-
gentilitatis corda possedit. Unde ci patris uo
ce ꝑ ꝓphctam dicitur: postula a me & dabo ti¬
bi gentes hcreditatẽ tuam: & possessionẽ tuã
terminos terre. Qui uxta hoc qd̃ ds est cũ
patre. dat omĩa. uixta uͦ hoc qd̃ homo est.
a patre. accepit inter omĩa. sicut scriptũ est:
potestatẽ dedit ci & iudiciũ facere. quia filiꝰ
hominis est. Et rursum scͥptum est: sciens
quia omĩa dedit ei pater in manꝰ. Uel sicut
ipse dicit: om̃e qd̾ dedit mͥ pat̾ ad me ueniet.
lam uͦ si queritur qͥd inter domũ ac taberna¬
culum distet. domꝰ in habitatione est. taber-¬
naculũ in itinere. Corda itaq gentilium

Expanded text:
dinem ejus quasi hortum Domini . Terra vero salsuginis dinem ejus quasi hortum Domini . Terra vero salsuginis haec eadem solitudo repetita est, quae priusquam veram Dei sapientiam cognosceret, salsuginem protulerat, quia nullam viriditatem boni intellectus proferens, perversa sapiebat. Domum ergo in solitudine et tabernaculum in terra salsuginis acceta Judaea, gentilitatis corda possedit. Unde ei Patris voce per prophetam dicitur: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Qui juxta hoc quod Deus est, cum Patre dat omnia, juxta hoc vero quod homo est, a Patre accipit inter omnia, sicut scriptum est: Potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis est . Et rursum scriptum est: Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus . Vel sicut ipse dicit: Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet . Jam vero si quaeritur quid inter domum ac tabernaculum distet, domus in habitatione est, tabernaculum in itinere. Corda itaque gentilium
Abbreviated transcription (Latin):
tot argum̃tis tantȩ uirtutis ostenditur. insi
qd̃ illa infirmitatis nr̃e nincula soluebant᷑.
ut is qui ad suscipiendam serui formã uene¬
rat. in ipsa serui forma ab inferm uinculis
absolutus. ad celũ etiam cũ membris liber
rediret: De quib eiꝰ uinculis petrus apłs
attestatur dicens. quẽ ds suscitauit solutis
dolorib inferm. uixta qd̾ impossibile erat
teneri illũ ab eo. Et quia post mortẽ suã
atq resurrectionẽ ad grãm fidei gentilitatẽ
uocare dignatus est. postqͣm dicta sunt solu¬
ta sunt ciꝰ uncula. apte. subiungitur: cui¬
terra salsuginis. Ingentilitate enĩ in qua pa¬
triarcha ñ fuit. ꝓpła ñ fuit. ad intelligendũ
dm̃ qui ratione uterctur ñ fuit. homo pene ñ
fuit. De hac solitudine. ꝑ ysaiam dicitur. lcta¬
bitur deserta & inuia. & cxultabit solitudo.
& florebit qͣsi lylium. Et rursum de ȩccl̃ia
dicitur : ponet descrtũ ciꝰ qͣsi delicias. & solitu¬

Expanded text:
tot argumentis tantae virtutis ostenditur, nisi tot argumentis tantae virtutis ostenditur, nisi quod illa infirmitatis nostrae vincula solvebantur, ut is qui ad suscipiendam servi formam venerat, in ipsa servi forma ab inferni vinculis absolutus, ad coelum etiam cum membris liber rediret? De quibus ejus vinculis Petrus apostolus attestatur dicens: Quem Deus suscitavit solutis doloribus inferni, juxta quod impossibile erat illum teneri ab eo . Et quia post mortem suam atque resurrectionem ad gratiam fidei gentilitatem vocare dignatus est, postquam dicta sunt soluta ejus vincula, apte subjungitur: Ct.---In gentilitate enim in qua patriarcha non fuit, propheta non fuit; ad intelligendum Deum, qui ratione uteretur, homo pene non fuit. De hac solitudine per Isaiam dicitur: Laetabitur deserta et invia, et exsultabit solitudo, et florebit quasi lilium . Et rursum de Ecclesia dicitur: Ponet desertum ejus quasi delicias, et solitu
Abbreviated transcription (Latin):
soluit: Om̃is qͥppe qui peccat: seruus est pec¬
cati. Et qͥa incarnatus dñs particeps nr̃e fac¬
tus est. naturȩ ñ culpȩ. liber dimissus dicit᷑.
quia sub peccati dominio ñ tenetur. De quo
alias scͥptũ est: inter mortuos liber. Dimissꝰ
cula culpȩ nr̃e ñ attigit. passio tam̃ nr̃e mor¬
talitatis astrinxit. Unde & postqͣm liber di¬
missus dicitur. recte de illo adiungitur. & uin¬
soluta sunt: cũ infirmitates passionis illiꝰ in
resurrectionis sunt gloria cõmutate. Quasi
quedã uncula dñs habuit. ea quȩ nos nequi-¬
ciȩ merito patimͦ nr̃ȩ mortalitatis infirma
quib & usq ad moitem sponte ligari se uo-¬
luit. & quȩ ꝑ resurrectionẽ mirabiliter sol¬
uit. E surire cñi. sitire. lascessere. teneri. fla¬
gellari. crucisigi. nr̃e mortalitatis uinculũ
fuit. S cũ expleta morte udũ templi rũpe-¬
retur. scinderentur petrȩ. monum̃ta pande¬
rentur. inferni daustra patescerent. qͥd aliud

Expanded text:
qui peccat, servus est peccati . Et quia incarnatus Dominus particeps nostrae factus est naturae, non culpae, liber dimissus dicitur, quia sub peccati dominio non tenetur. De quo alias scriptum est: Inter mortcula culpae nostrae non attinxit, passio tamen nostrae mortalitatis astrinxit. Unde et postquam liber dimissus dicitur, recte de illo adjungitur: « Et vinsoluta sunt cum infirmitates passionis illius in resurrectionis sunt gloriam commutatae. Quasi quaedam vincula Dominus habuit ea quae nos nequitiae merito patimur, nostrae mortalitatis infirma, quibus et usque ad mortem sponte ligari se voluit, et quae per resurrectionem mirabiliter solvit. Esurire enim, sitire, lassescere, teneri, flagellari, crucifigi, nostrae mortalitatis vinculum fuit. Sed cum expleta morte velum templi rumperetur, scinderentur petrae, monumenta panderentur, inferni claustra patescerent; quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
serpente signari ñ posset. S hec in illo omĩa
dicimꝰ. tanto latius in figura. qͣnto longius
ab essentia. Potest gͦ onager incarnatum dnm̃
designar. Agri quippe est animal onager
Et quia incarnatus dñs gentilitati magis quã
udee ꝓfuit. animale corpꝰ assumens. quasi ñ
in domũ s potiꝰ in agrum uenit. De quo agro
gentilitatis ꝑ psalmistam dicit: species agri
netũ est. Incarnatus itaq dñs qui in forma
d̾i ȩqualis est patri. in forma serui minor est
patre. quia minor etiam scipso. Dicatur gͦ¬

Expanded text:
serpentem signari non posset. Sed haec in illo omnia serpentem signari non posset. Sed haec in illo omnia dicimus tanto latius in figura, quanto longius ab essentia. Potest ergo onager incarnatum Dominum designare. Agreste quippe animal est onager. Et quia incarnatus Dominus gentilitati magis, quam Judaeae profuit, animale corpus assumens, quasi non in domum, sed potius in agrum venit. De quo agro gentilitatis per Psalmistam dicitur: Species agri mecum est . Incarnatus itaque Dominus qui in forma Dei aequalis est Patri, in forma servi minor est Patre, qua minor est etiam seipso . Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
moratio de dnĩca incarnatione. sub nectitur
Nec indignũ qͥs iudicet ꝑ tale animal incar-¬
natum dnm̃ posse figurari: dum constit om̃ib
quia ꝑ significationẽ qndam in scriptura sa-¬
cra & uermis & scarabeus ponatur. sicut scrip¬
tum est: ego autem sum uermis & ñ homo.
scarabcus de ligno clamauit. Cum gͦ nomi¬
natis reb tam abicctis & uilib figuratur. qͥd
de illo contumeliose dicitur. de quo constat
qd̃ ꝓpric nildicatur: Nocatur enim & agnꝰ.
s ꝓpter innocentiam: uocatur leo: s ꝓpter po¬
tentiam. Aliqndo etiã serpenti cõparatur: s
ꝓpter mortem uel sapientiam. Atq idco ꝑ hec
omĩa dici figuraliter potest. quia de his om̃ib
credi aliqͥd essentialiter ñ potest. Si eñĩ unũ
hoꝵ qd̃ libet essentialiter existeret. alterũ iam
dici ñ posset. Nam si agnus ꝓprie diceretur.
leo iã uocari ñ poterat. Si leo ꝓprie diccretur.

Expanded text:
moratio de dominica incarnatione subnectitur, moratio de dominica incarnatione subnectitur, Nec indignum quis judicet per tale animal incarnatum Dominum posse figurari, dum constat omnibus quia per significationem quamdam in Scriptura sacra et vermis et scarabaeus ponatur, sicut scriptum est: Ego autem sum vermis, et non homo . Scarabnatis rebus tam abjectis et vilibus figuratur, quid de illo contumeliose dicitur de quo constat quod proprie nil dicatur? Vocatur itaque agnus, sed propter innocentiam; vocatur leo, sed propter potentiam. Aliquando etiam serpenti comparatur, sed propter mortem vel sapientiam. Atque ideo per haec omnia dici figuraliter potest, quia de his omnibus credi aliquid essentialiter non potest. Si enim unum horum quodlibet essentialiter existeret, alterum jam dici non posset. Nam si agnus proprie diceretur, leo jam vocari non poterat. Si leo proprie diceretur, per
Abbreviated transcription (Latin):
tionis saltus nouerunt: altos sententiarum
diuinarũ uertices qͣsi catumina montiũ ascen¬
dunt. Ad quȩ ꝓfecto cacumina. qͥa infirmi ꝑ-¬
uenire ñ ualent recte illic subditur. petra re-¬
fugium hermaciis: quia uidelicet inualidos
ñ sublimiter intelligentia exercet. s sola in
xp̃o fides humiliter continet. Sequitur.
iocunditate. uitȩ. p̃sentis. qͣsi estiuo sole siccan-¬
tur. Uirentia autẽ uocata sunt : quȩ nulla
temporalitate marcestunt. Huic gͦ onagro
iurentia ꝑquirere est: sc̃o unicuiq uiro despe¬
ctis reb transitoriis. in ęternũ mansura desi¬
derare. Cuncta uͦ hȩc. quȩ de onagro dicta st̃:
intelligi etiã aliter possunt. Quȩ repetito
suꝑiore uersu exponimus. ut lectoris iudicio
qd̃ eligendũ crediderit relinquamꝰ. Igitur
postqͣm p̃dicatoꝵ dispensatio sub ceruarum
p̃textu descripta est: ut ostenderetur ꝑ quem
hec cadem uirtus p̾̃dicationis datur. ilico cõme¬

Expanded text:
tionis saltus noverunt, altos sententiarum tionis saltus noverunt, altos sententiarum divinarum vertices quasi cacumina montium ascendunt, ad quae profecto cacumina quia infirmi pervenire non valent, recte illic subditur: Petra refugium erinaciis , quia videlicet invalidos non sublimiter intelligentia exercet, sed sola in Christo fides humiliter continet. Sequitur: jucunditate vitae praesentis quasi aestivo sole siccantur. Virentia autem sunt vocata, quae nulla temporalitate marcescunt. Huic ergo onagro virentia perquirere, est sancto unicuique viro, despectis rebus transitoriis, in aeternum mansura desiderare. Cuncta vero haec quae de onagro dicta sunt intelligi etiam et aliter possunt. Quae repetito superiori versu exponimus, ut lectoris judicio quod eligendum crediderit relinquamus. Igitur postquam praedicatorum dispensatio sub cervarum praetextu descripta est, ut ostenderetur per quem haec eadem virtus praedicationis datur, illico comme
Abbreviated transcription (Latin):
castigat. recte post contẽptũ exactoris clamo¬
internȩ refectionis. Sc̃i enĩ uiri qͣntomagis
se exteriꝰ despiciendo deiciunt. tanto ampliꝰ
interiꝰ rcuelationum contẽplatione pascunt᷑.
Unde scriptum est: ascensꝰ in corde ciꝰ dispo¬
suit in conualle lacrimarũ: quia quos exte¬
riꝰ in fletu continet conuallis humilitatis.
eos interiꝰ subleuat ascensus contẽplationis.
angłoꝵ. Quȩ ucirco hic ministrando & ad iu¬
uando reficiunt: quia illic inttrno contẽpla¬
tionis rore pinguescunt. Quȩ quia largien¬
te deo in om̃i nos certamine ꝓtegunt. recte
circumspici dicuntur. Undiq enĩ nobis ad¬
esse circũspicimꝰ. quoꝵ defensione contra ad¬
uersarios ex om̃i latere munim᷑. Possunt ad¬
huc montes pascuȩ accipi. alte sententiȩ. scrip-¬
ture sacre. De qͥb ꝑ psalmistam dicit᷑. mon-¬
tes excelsi ceruis: quia hii qui iã dare contẽpla-¬

Expanded text:
castigat, recte post contemptum exactoris clamocastigat, recte post contemptum exactoris clamointernae refectionis. Sancti enim viri, quanto magis se exterius despiciendo dejiciunt, tanto amplius interius revelationum contemplatione pascuntur. Unde scriptum est: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum , quia quos exterius in fletu continet convallis humilitatis, eos interius sublevat ascensus contemplationis. angelorum. Quae idcirco hic nos ministrando et adjuvando reficiunt, quia illic interno contemplationis rore pinguescunt. Quae quia largiente Deo in omni nos certamine protegunt, recte circumspici dicuntur. Undique enim nobis adesse circumspicimus, quorum defensione contra adversarios ex omni latere munimur. Possunt adhuc montes pascuae accipi altae sententiae Scripturae sacrae, de quibus per Psalmistam dicitur: Montes excelsi cervis , quia hi qui jam dare contempla
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ exteriꝰ gestat. quatenꝰ ei homo suus exte¬
rior & semꝑ ad debitum ministeriũ seruire.
sufficiat. & numqͣm suꝑbe libera ceruice. con-¬
tradicat. Nec moueat si quid suggerendo sub¬
murmurat. dum mͦ cum semꝑ supposita calce.
dominationis p̃mat. Sicq fit. ut dum rep̃s¬
sa uitia reniti quid̃e nobis patim᷑. & tam̃ hec
nobiscũ congredi ox ȩquo ꝓhibemꝰ. nec uitia
contra uirtutẽ p̃ualcant. nec rursum uirtꝰ
cum uitioꝵ om̃imoda extinctione succũbat.
Quainre sola clatio funditus extinguitur.
quia qͣmius uictoriȩ seruiat. ad edomandã
tam̃ cogitationũ suꝑbiam continua nobis
pugna seruatur. Unde. bene hic quia unꝰ¬
quisq uir continens & debitȩ. necessitati con¬
gruit. & iuolentȩ uoluptati contradicit. uo¬
ce dnĩca dicitur. damorem exactoris ñ audit.
Quia autẽ discritus uir co ad intelligenda
suꝑiora se eleuat. quo in se carnis incentiua

Expanded text:
quem exterius gestat, quatenus ei homo suus extequem exterius gestat, quatenus ei homo suus exterior et semper ad debitum ministerium servire sufficiat, et nunquam superbe libera cervice contradicat; nec moveat si quid suggerendo submurmurat, dummodo eum semper superposita calce dominationis premat. Sicque fit ut dum repressa vitia reniti quidem nobis patimur, et tamen haec nobiscum congredi ex aequo prohibemus, nec vitia contra virtutem praevaleant, nec rursum virtus cum vitiorum 985 omnimoda exstinctione succumbat. Qua in re sola elatio funditus exstinguitur, quia quamvis victoriae serviat, ad edomandam tamen cogitationum superbiam continua nobis pugna servatur. Unde bene hic, quia unusquisque vir continens et debitae necessitati congruit, et violentae voluptati contradicit, voce dominica dicitur: Clamorem exactoris non audit. Quia autem discretus vir eo ad intelligenda superiora se elevat, quo in se carnis incentiva
Abbreviated transcription (Latin):
continentiȩ teneat. quatenꝰ ñ carnem sed
uitia carnis occidat. Nam plerumq dum
plus iusto caro restringitur. etiam ab exerci¬
tatione boni oꝑis encruatur. ut ad orationẽ
quoq uel p̃dicationẽ ñ sufficiat. dũ incen-¬
tiua uitioꝵ in se funditus suffocare. festinat.
Adiutorẽ qͥppe habcmus intentionis inter¬
nȩ hunc hominẽ quẽ exteriꝰ gestamꝰ. & ipsi
insunt motus lasciiȩ. ipsi effectus suppe¬
tunt oꝑationis bone. Scpe uͦ dum in illo
hostem insequim᷑: etiã ciuem quẽ diligimus
trucidamꝰ. Et sepe dũ quasi concuii partimꝰ.
ad p̃lium hostem nutrimꝰ. E isdem namq
alim̃tis uitia suꝑbiunt. quib nutritȩ uirtu¬
tes uiuunt. & cum uirtus alitur. plerũq u-¬
res uitiis augentur. Cũ uͦ immensa continen¬
tia uitioꝵ uires extenuat. etiã uirtus deficicis
anhelat. Unde necesse est. ut interior homo
nr̃ equus quid̾a arbier p̾sideat. inter se & eũ

Expanded text:
continentiae teneat, quatenus non carnem, sed continentiae teneat, quatenus non carnem, sed vitia carnis occidat. Nam plerumque dum plus justo caro restringitur, etiam ab exercitatione boni operis enervatur, ut ad orationem quoque vel praedicationem non sufficiat, dum incentiva vitiorum in se funditus suffocare festinat. Adjutorem quippe habemus intentionis internae hunc hominem quem exterius gestamus, et ipsi insunt motus lasciviae, ipsi effectus suppetunt operationis bonae. Saepe vero dum in illo hostem insequimur, etiam civem quem diligimus trucidamus; et saepe dum quasi concivi parcimus, ad praelium hostem nutrimus. Eisdem namque alimentis vitia superbiunt, quibus nutritae virtutes vivunt. Et cum virtus alitur, plerumque vires vitiis augentur. Cum vero immensa continentia vitiorum vires extenuat, etiam virtus deficiens anhelat. Unde necesse est ut interior homo, noster aequus quidam arbiter praesideat inter se, et eum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm uͦ impudenter libera etiã p̃ire conatur.
Facile autem est dep̃hendere cum uoluptas
ciꝰ necessitatẽ p̃uenit: s ualde. est difficile
discernere. cũ in ipso esu necessario se occultais
subiungitur. Nam quia p̃cuntẽ naturȩ ap¬
petitũ sequitur: qͣsi a tergo ueniens tardius
uidetur. Eo enim tempore. quo necessitati de.¬
bitũ soluitur. quia ꝑ esum uoluptas necessi-¬
tati miscetur. qͥd nccessitas petat. & qͥd sicut
dictum est uoluptas suppetat ignoratur.
rapimur. libet ut sciendo fallamur. Et dum
sibi mens ex necessitate blanditur. ex uolup¬
tate dccipitur. Scriptũ quippe est: carnis
curam ne feceritis in desideriis. Quȩ gͥ fic¬
ri in desiderio ꝓhibetur. in necessitatẽ. con¬
ceditur. S sepe dum incaute necessitati
condescendimꝰ. desideriis descruimus. Non-¬
numqͣm uͦ dum desideriis immoderatius
obuiare. nitimur. necessitatis miscrias auge.¬
mus. Sic cnĩ necesse est. ut arcem quisq

Expanded text:
quam vero impudenter libera etiam praeire conatur. quam vero impudenter libera etiam praeire conatur. Facile est autem deprehendere, cum voluptas ejus necessitatem praevenit, sed valde est difficile discernere cum in ipso esu necessario se occulta subjungit. Nam quia praeeuntem naturae appetitum sequitur, quasi a tergo veniens tardius videtur. Eo enim tempore quo necessitati debitum solvitur; quia per esum voluptas necessitati miscetur, quid necessitas petat, et quid, sicut dictum est, voluptas suppetat, ignoratur. rapimur, libet ut sciendo fallamur. Et dum sibi mens ex necessitate blanditur, ex voluptate decipitur, sicut scriptum est: Carnis curam ne feceritis in desideriis. Quae igitur in desiderio fieri prohibetur, in necessitate conceditur. Sed saepe dum incaute necessitati condescendimus, desideriis deservimus; nonnunquam vero, dum desideriis immoderatius obmus. Sic enim necesse est ut arcem quisque
Abbreviated transcription (Latin):
bido suggerit. S magnus discretionis labor
est: huic exactori & aliqͥd impendere. & aliqͥd
denegare. & ñ dando gulam restringere. &
dando naturam nutrire. Que fortasse discre.¬
tio subinfertur cũ dicitur. damorem gacto¬
ris ñ audit. Sermo nãq huiꝰ exacto¬
ris est. necessaria postulatio nature. Clamor
uͦ cius est: mensuram necessitatis transiens ap¬
petitus gulȩ. Hic itaq onager gxactoris huiꝰ
sermontm audit. clamorem ñ audit. quia dis¬
cretus ur ac continens. & usq ad temꝑandam
necessitatem uentrẽ reficit. & a uoluptate re-¬
stringit. Sciendũ uͦ est. quia sic uoluptas
sub nccessitate. se palliat. ut uix eam ꝑfectus
quisq discernat. Nam dum solui debitum
necessitas petit: uoluptas explere desiderium
suppetit. Et tanto gulam sccuriꝰ in p̃ceps ra-¬
pit. qͣnto sub honesto nomine necessitatis ex¬
plendȩ se contegit. Sepe autem in ipsa eden¬
di uia furtiue adiuncta subsequitur. ñnum¬

Expanded text:
bido suggerit. bido suggerit. est huic exactori et aliquid impendere, et aliquid denegare; et non dando gulam restringere, et dando naturam nutrire. Rec. XIV. Quae fortasse discretio subinfertur, cum dicitur: Clamorem exactoris non audit. Sermo namque 984 hujus exactoris est necessaria postulatio naturae. Clamor vero ejus est mensuram necessitatis transiens appetitus gulae. Hic itaque onager exactoris hujus sermonem audit, clamorem non audit, quia discretus vir ac continens et usque ad temperandam necessitatem ventrem reficit, et a voluptate restsub necessitate se palliat, ut vix eam perfectus quisque discernat. Nam dum solvi debitum necessitas petit, voluptas explere desiderium suppetit, et tanto gulam securius in praeceps rapit, quanto sub honesto nomine necessitatis explendae se contegit. Saepe autem in ipsa edendi via furtive adjuncta subsequitur, nonnun
Abbreviated transcription (Latin):
tu anhelaret indicauit. Neq cnĩ cibus. s ap¬
petitus in uitio est. Unde & lautiores cibos
plerumq sine culpa sumimus. & abicctiores
ñ sinc reatu conscientiȩ. degustamꝰ. Hic qͥppe.
quẽ dixinꝰ esau pͥmatũ ꝑ lenticulam ꝑdidit.
& helyas in heremo uirtutẽ corporis carnes
edendo seruauit. Unde & antiquus hostis
quia ñ cibum. s cibi concupiscentiã esse cau¬
sam damnationis intelligit. & pͥmũ sibi ho¬
minẽ ñ carne s pomo subdidit: & scd̃m ñ
carne s pane temptauit. Hinc est qd̃ plerũq
adam culpa cõmittitur. etiã cum abiecta &
uilia sumuntur. Neq enĩ adam solus ut a
uerito sc ponio suspenderet. p̃ceptũ ꝓhibitio¬
nis accepit. Nam cũ alimenta quedam salu¬
ti nr̃e ds̃ contraria indicat. ab his nos qͣsi ꝑ
sententiam uerat. Et cum concupiscentes
noxia attingimꝰ : ꝓfecto qͥd aliud qͣm uerita
naturȩ necessitas querit: & ñ quȩ edendo li¬

Expanded text:
tu anhelaret indicavit. Neque enim cibus, sed aptu anhelaret indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degustamus. Hic quippe quem diximus, Esau, primatum per lenticulam perdidit, et Elias in eremo virtutem corporis carnes edendo servavit . Unde et antiquus hostis quia non cibum, sed cibi concupiscentiam esse causam damnationis intelligit, et primum sibi hominem non carne, sed pomo subdidit , et secundum non carne, sed pane tentavit . Hinc est quod plerumque Adam culpa committitur, etiam cum abjecta et vilia sumuntur. Neque enim Adam solus ut a vetito se pomo suspenderet praeceptum prohibitionis accepit. Nam cum alimenta quaedam saluti nostrae Deus contraria indicat, ab his nos quasi per sententiam vetat. Et dum concupiscentes noxia attingimus, profecto quid aliud quam vetita ae necessitas quaerit, non quae li
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm uͦ & abiectiꝰ est qd̃ desiderat. & tam̃ ipso
estu immensi desiderii deteriꝰ peccat. Mortis
qͥppe sententiam patris ore ionathan meruit.
quia in gustũ mellis constitutũ edendi tempꝰ
antecessit. Et ex egypto ppłs eductus in he¬
remo occubuit. quia despecto manna cibos
carniũ petiit. quos lautiores putauit. Et
pͥma filioꝵ heli culpa suborta est. qd̾ ex coꝵ
uoto sacerdotis puer. ñ antiquo more coctas
uellet de sacrificio carnes acciꝑe. s crudas quȩ¬
reret. quas accuratiꝰ exhiberet. Et cũ ierłm¬
dicitur. hec fuit iniquitas sodomȩ sororis tuȩ.
suꝑbia. saturitas panis & habundantia. aꝑte
ostenditur qd̃ iccirco salutẽ ꝑdidit. quia cum
suꝑbiȩ uitio mensurã moderatȩ refectionis
excessit. Et pͥmogenitoꝵ głam esau amisit.
quia magno estu desiderii uilem cibũ. id est
lenticulam concupiuit. Quã dũ uendendis
etiã pͥmogenitis p̃tulit. quo in illam appeti-¬

Expanded text:
quam vero et abjectius est quod desiderat, et tamen ipso quam vero et abjectius est quod desiderat, et tamen ipso aestu immensi desiderii deterius peccat. Mortis quippe sententiam patris ore Jonathas meruit, quia in gustu mellis constitutum edendi tempus antecessit . Et ex Aegypto populus eductus, in eremo occubuit, quia, despecto manna, cibos carnium petiit, quos lautiores putavit . Et prima filiorum Heli culpa suborta est, quod ex eorum voto sacerdotis puer, non antiquo more coctas vellet de sacrificio carnes accipere, sed crudas quaereret, quas accuratius exhiberet I Rec fuit iniquitas Sodomae sororis tuae, superbia, saturitas panis, et abundantia , aperte ostenditur quod idcirco salutem perdidit, quia cum superbiae vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Et primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderii vilem cibum, scilicet lenticulam, concupivit ; quam dum vendendis etiam primogenitis praetulit, quo in illam appeti
Abbreviated transcription (Latin):
in incertũ. sic pugno ñ quasi acrem uerberans.
quia cũ carnem restringimꝰ. ipsis continentiȩ
nr̃e ictib ñ acrem. s immundos sp̃s uerbera¬
mus. & cum hoc qd̃ est intra nos subicimus
extra positis aduersariis pugnos damꝰ. Hinc
est qd̃ rex babylonis succendi fornacem iubet.
naptȩ. stuppe. picis & mallcoli ministrari
congeriem p̃cipit. s tam̃ abstinentes pueros
hoc igne minime consumit: quia antiquus
hostis licet innumeras ciboꝵ concupiscentias
nr̃is optutib opponat. qua libidins ignis
bilat. & a carnalis concupiscentiȩ estib illesȩ
ꝑdurant. ut & si usq ad tẽptationem cordis
flãma ardeat. usq ad consensũ tam̃ temptatio
indigentiȩ tempora p̃uenit. aliqndo uͦ tempꝰ
ñ p̃uenit. s cibos lautiores querit. aliqͣndo
quelibet sumenda sint p̃parari accuratiꝰ ex¬
petit: aliqͣndo autẽ & qualitati ci¬
boꝵ & tempori congruit. s in ipsa qͣntitatẽ.

Expanded text:
in incertum; sic pugno, non quasi aerem verberans . in incertum; sic pugno, non quasi aerem verberans . Quia cum carnem restringimus, ipsis abstinentiae nostrae ictibus non aerem, sed immundos spiritus verberamus; et cum hoc quod est intra nos subjicimus; extra positis adversariis pugnos damus. Hinc est 983 quod cum rex Babylonis succendi fornacem jubet , naphthae, stuppae, picis et malleoli ministrari congeriem praecepit; sed tamen abstinentes pueros hoc igne minime consumit, quia antiquus hostis licet innumeras ciborum concupiscentias nostris obtutibus opponat, quibus libidinis ignis bilat, ut a carnalis concupiscentiae aestibus illaesae perdurent, ut etsi usque ad tentationem cordis flamma ardeat, usque ad consensum tamen tentatio indigentiae tempora praevenit; aliquando vero tempus non praevenit, sed cibos lautiores quaerit; aliquando quaelibet quae sumenda sint praeparari accuratius expetit, aliquando autem et qualitati ciborum et tempori congruit, sed in ipsa quantitate
Abbreviated transcription (Latin):
lam negligunt. euam iam ad spiritalia bel¬
la consurgunt. Qui aliqñdo multa ctiã quȩ
magnȩ sint fortitudinis faciunt. s dominan¬
te gule uicio ꝑcarnis illecebram. om̃e. qd̾ for¬
titer egerint ꝑdunt. Et dum uenter restrin¬
gitur. ꝑ carnis concupiscentiã. simul cunctȩ
uincente scribitur: pͥnceps cocoꝵ destruxit
muros icrł̃m. Quid cni ꝑ muros icrłm signifi¬
cans scriptura exprimit. nisi uirtutes animȩ
quȩ ad pacis uisionem tendit : Aut qͥs cocoꝵ
princeps nisi uenter accipitur. cui diligentis¬
sima a coquentib cura seruitur: Muros gͥ¬
icrłm pͥnceps cocoꝵ destruxit. quia uirtutes
animȩ dum ñ restringitur. uenter ꝑdit.
hinc est qd̃ paulus contra icrłm menia de¬
certanti. uires cocoꝵ pͥncipi subtrahebat cũ
diceret. Castigo corpꝰ meũ & seruituti subicio.
ne forte aliis p̃dicans: ipse rępbus efficiar.
Hinc etiam p̃misit dicens: sic curro ñ quasi

Expanded text:
lam neglegunt et iamiam ad spiritalia bellam neglegunt et iamiam ad spiritalia bella consurgunt, qui aliquando multa etiam, quae magnę sint fortitudinis, faciunt, sed dominanti gulae vitio per carnis inlecebram omne, quod fortiter egerint, / perdunt; et dum venter non restringitur, per carnis concupiscentiam simul cuncte vincente scribitur : Princeps coquorum destruxit muros Jerusalem. Quid enim per muros Jerusalem significans Scriptura exprimit, nisi virtutes animae, quae ad pacis visionem tendit? Aut quis coquorum princeps, nisi venter accipitur, cui diligentissima a coquentibus cura servitur? Muros m princeps coquorum destruit, quia virtutes animae dum non restringitur venter, perdit. Hinc est quod Paulus contra Jerusalem moenia decertanti vires coquorum principi subtrahebat, cum diceret: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Hinc etiam praemisit, dicens: Sic curro, non quasi
Abbreviated transcription (Latin):
uentre dicitur. qd̃ cius impetũ impulsum q
restringat. nisi qd̃ nullus palmã spiritalis cer¬
taminis app̃hendit: qui ñ in semetipso pͥus ꝑ af¬
flictam uentris concupiscentiam carnis in cen-¬
tiua deuicerit: Neq enim ad conflictam spi¬
ritalis agonis assurgitur. si ñ pͥus intra nos¬
metipsos hostis positus gulȩ uidelicet appeti¬
tus edomatur: quia si ñ ca quȩ nobis sunt ui¬
ciniora ꝓsternimus. nimirũ inaniter ad ca-
quȩ longius sunt impugnanda transimus.
Incassum namq contra exteriores inimicos in
campo bellũ geritur: si intra ipsa urbis menia
ciis insidians habetur. Mens qͦ ipsa certan-¬
tis sub graui confusionis dedecore ab spirita¬
lis cer taminis congressione repellitur. qͣndo
infirma in carnis p̃lio gulȩ gladiis confossa
suꝑatur. Nam cũ se paruis ꝓsterni conspicit.
confligere maiorib erubescit. Nonnulli uͦ¬
ordinem certaminis ignorantes. edomare. gu-¬

Expanded text:
ventre dicitur quod ejus impetum impulsumque ventre dicitur quod ejus impetum impulsumque restringat, nisi quod nullus palmam spiritualis certaminis apprehendit, qui non in semetipso prius per afflictam ventris concupiscentiam carnis incentiva devicerit? Neque enim ad conflictum spiritalis agonis assurgitur, si non prius intra nosmetipsos hostis positus, gulae videlicet appetitus, edomatur, quia si non ea quae nobis sunt viciniora prosternimus, nimirum inaniter ad ea quae longius sunt impugnanda transimus. Incassum namque contra exteriores inimicos in campo bellum geritur, si intra ipsa urbis moenia civis insidians habetur. Mens quoque ipsa certantis sub gravi confusionis dedecore a spiritalis certaminis congressione repellitur, quando infirma in carnis praelio gulae gladiis confossa superatur. Nam cum se parvis prosterni conspicit, confligere majoribus erubescit. 59. Qui ordinem certaminis ignorantes edomare gu
Abbreviated transcription (Latin):
paradyso homini malȩ ꝑsuasionis nummũ
contulit. & cotidie ab co huiꝰ debiti exigere.
reatũ querit: Huiꝰ exactoris sermo est. malȩ
suggessionis inchoatio. Huius exactoris cla-¬
mor est: iam ñ lenis s uiolenta temptatio.¬
hic exactor clamat cũ fortiter temptat. Cla-¬
morem gͦ exactoris ñ audire est. uiolentis tẽp¬
tationum motib minime. consentire. Audi-¬
ret enim. si ea quȩ suggerit faceret. S cum
ꝑuersa agere despicit. recte dicitur. clamorẽ
exactorem. intelligi uentrẽ uolunt. Ipse
namq a nobis qd̃dam debitum exigit. quia
cotidianũ fructum sibi humani laboris im¬
pendi. etiam ꝑ naturam quȩrit. Abstinentes
gͥ uiri qui hoc loco onagri uocabulo figu¬
rantur. dum iuolenta gulȩ desideria repri-¬
munt. qͣsi clamantis exactoris uerba contem¬
nunt. S cum continenti uiro contra innu¬
mera uicia multa uirtutũ certamina suppetaÑ.
cur sub exactoris clamore contẽpto de solo hic.

Expanded text:
paradiso homini malae persuasionis nummum paradiso homini malae persuasionis nummum contulit , et quotidie ab eo hujus debiti exigere reatum quaerit? Hujus exactoris sermo est malae suggestionis inchoatio. Hujus exactoris clamor est jam non lenis, sed violenta tentatio.Hic exactor clamat, cum fortiter tentat. Clamorem ergo exactoris non audire est violentis tentationum motibus minime consentire. Audiret enim si ea quae suggerit faceret. Sed cum perversa agere despicit, recte dicitur: Clamorem lli vero hoc loco per exactorem intelligi ventrem volunt. Ipse namque a nobis quoddam debitum exigit, quia quotidianum fructum sibi humani laboris impendi etiam per naturam quaerit. Abstinentes igitur viri, qui hoc loco onagri vocabulo figurantur, dum violenter gulae desideria reprimunt, quasi clamantis exactoris verba contemnunt. Sed cum continenti viro contra innumera vitia multa virtutum certamina suppetant, cur sub exactoris clamore contempto, de solo hic
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ dicitur: nisi cognoueris te o pulchra
inter mulicres. egredere & abi post uestigia
gregum. & pasce hedos tuos. Semctipsam¬
namq ea quȩ est inter mulieres pulchra cog¬
noscit. qͣndo electa quȩq anima ctiam inter
peccantes posita. quia ad auctoris sui imagi¬
nẽ ac similitudinẽ sit condita meminit. &
uixta ꝑcepte similitudinis ordinem incedit.
Quȩ si se ñ cognoscit egreditur. quia a secre¬
to sui cordis expulsa. in exteriorib concupiscen¬
tiis dissipatur. Egressa uͦ abit post uestigia
gregum. quia sua interna deserens. ad latam
uidelicet uiam ducitur. & sequitur exempla
ppłoꝵ. Nec iam agnos s hedos pascit. quia
ñ innoxias cogitationes mentis. s nutrire pra¬
uos motus carnis intendit. Quia gͦ electus
quisq ac continens abire. post gregũ uestigia
despicit. dicatur recte. conteminit multitudi-¬
nem ciuitatis. Ubi & aptȩ subiungitur.¬
actor alius nisi diabolus potest. qui semel in

Expanded text:
corum dicitur: Nisi cognoveris te, o pulchra corum dicitur: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum, et pasce haedos tuos . Semnamque ea quae est inter mulieres pulchra cognoscit, quando electa quaeque anima, etiam inter peccatores posita, quia ad auctoris sui imaginem ac similitudinem sit condita meminit, et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit. Quae si se non cognoscit, egreditur, quia a secreto sui cordis expulsa, in exterioribus concupiscentiis dissipatur. Egressa vero abit post vestigia gregum, quia sua interna deserens, ad latam videlicet viam ducitur et sequitur exempla populorum. Nec jam agnos, sed haedos pascit, quia non innoxias cogitationes mentis, sed nutrire pravos motus carnis intendit. Quia ergo electus quisque ac continens abire post gregum vestigia despicit, dicatur recte: Contemnit multitudinem civitatis. Ubi et apte subjungituractor alius, nisi diabolus potest, 982 qui semel in
Abbreviated transcription (Latin):
tim solet. Et quia scĩ uiri qͣmdiu in huius
uitȩ tabernaculis degunt. ad suꝑnam patriã
desiderii sui cotidianis estib accenduntur. in
terra salsuginis tabernacula habere ꝑhiben¬
tur. Incessanter qͥppe accenduntur ut sitians.
sitiunt ut satientur sicut scriptũ est: beati
qui esuruint & sitiunt iusticiã: qm̃ ipsi sa-¬
turabuntur. Sequitur. Contemnit multi
tudinẽ ciuitatis. Multitudinẽ ciuitatis con-¬
temnere. est. humanȩ conuersationis praua
studia deuitare. ut iam ñ libeat terrenoꝵ
hominũ qui p̃ habundantia iniquitatis mul¬
ti sunt. ꝑditos mores unitari. Cum paucis
namq ingredi angustam portani deside¬
rant. & ñ cum multis lata itinera ingredi
appetunt quȩ ad interitum ducunt. Soller¬
ter qͥppe a quo & ad quid sunt creati conspici¬
unt. & recta consideratione acceptȩ imagi¬
nis sequi uulgi multitudinẽ dedignantur
Unde & sponsi uoce sponsȩ in canticis canti¬

Expanded text:
tim solet. Et quia sancti viri quandiu in hujus tim solet. Et quia sancti viri quandiu in hujus vitae tabernaculis degunt, ad supernam patriam desiderii sui quotidianis aestibus accenduntur, in terra salsuginis tabernacula habere perhibentur. Incessanter quippe accenduntur ut sitiant, sitiunt ut satientur; sicut scriptum est: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Sequitur: CAPUT XVIMultitudinem civitatis contemnere est humanae conversationis prava studia devitare, ut jam non libeat terrenorum hominum, qui prae abundantia iniquitatis multi sunt, perditos mores imitari. Cum paucis namque ingredi angustam portam desiderant, et non cum multis lata itinera ingredi appetunt, quae ad interitum ducunt . Solerter quippe a quo et ad quid sunt creati conspiciunt, et recta consideratione acceptae imaginis sequi vulgi multitudinem dedignantur. Unde et sponsi voce sponsae in Canticis canti
Abbreviated transcription (Latin):
ud in nobis esse rationabile qd̃ regit. aliud ani-¬
male qd̃ regitur. nisi ad secretum huiꝰ silentii
recurrentes. ab om̃i exteriꝰ ꝑturbatione. sopia-¬
mur. Qd̃ silentium nr̃m bene cuã adam dor¬
miens figurauit. de cuiꝰ mox latere mulier ꝓ¬
cessit. qͥa quisqͥs ad interiora intelligenda ra-¬
pitur. a reb usibilib oculos claudit. & tunc
in scipso uel quȩ p̃esse uiriliter deheant. uel
quȩ subesse possint infirma distinguit. ut ali-¬
ud in illo sit qd̃ regere. ualcat tamquã uir: ali¬
ud tamqͣm femina qd̃ regatur. In hoc itaq si¬
lentio cordis dũ ꝑ contẽplationẽ interiꝰ uigi¬
lamꝰ. exteriꝰ qͣsi obdormescimꝰ. Quia gͦ remo¬
ti uiri. id est a desideriis carnalib alieni. hoc
silentiũ mentis inhabitant. huic onagro dñs
in solitudine domũ dedit. ut turba desideri-¬
oꝵ temporaliũ ñ p̃matur. Et tabernacula
ciꝰ in terra salsuginis. Salsugo accendere si-¬

Expanded text:
ud in nobis esse rationale quod regit, aliud aniud in nobis esse rationale quod regit, aliud animale, qrecurrentes, ab omni exterius perturbatione sopiamur. Quod silentium nostrum bene etiam Adam dormiens figuravit , de cujus mox latere mulier processit, quia quisquis ad interiora intelligenda rapitur, a rebus visibilibus oculos claudit; et tunc in semetipso vel quae praeesse viriliter debeant, vel quae subesse possint infirma distinguit, ut aliud in illo sit quod regere valeat tanquam vir, aliud tanquam femina quod regatur. In hoc itaque silentio cordis, dum per contemplationem interius vigilamus, exterius quasi obdormiscimus. Quia ergo remoti viri, id est a desideriis carnalibus alieni, hoc silentium mentis inhabitant, huic onagro Dominus in solitudine domum dedit, ut turba desideriorum temporalium non premaejus in terra salsuginis. Salsugo accendere si
Abbreviated transcription (Latin):
tȩ in manu uiri calamũ sex cubitoꝵ & palmo
se uidisse testatur. In monte qͥppe electoꝵ ec¬
cdesia sita. quia fundata in insimis desiderus ñ
est. Quid autẽ ꝑ cubitũ nisi oꝑatio: quid ꝑse
nariũ numerũ nisi ꝑfectio oꝑationis ostendi¬
tur: quia & sexto die cuncta oꝑa dñs explesse
memoratur: Quid gͦ suꝑ sex cubita palmus
insinuat. nisi contẽplationis uim quȩ iam
mitia ȩternȩ & septimȩ quietis demonstrat:
Quia enĩ ȩternoꝵ contẽplatio hic minime
ꝑficitur. mensura septimi cubiti ñ expletur.
Electoꝵ itaq ęccł̃ia quia cuncta quȩ oꝑanda
sunt ꝑficit. in sex cubitis sese in monte posita
ciuitas extendit. Quia uͦ hic ad huc sola un¬
tia contẽplationis inspicit. de septimo cubito¬
nequaqͣm culmen contẽplationis attingimus.
si ñ ab exterioris curȩ opp̾ssione cessemus. Ne¬
quaqm nosmetipsos intuemur. ut sciamus ali-¬

Expanded text:
tae, in manu viri calamum sex cubitorum et palmi, tae, in manu viri calamum sex cubitorum et palmi, se vidisse testatur. In monte quippe electorum ecclesia sita est, quia fundata in infimis desideriis non est. Quid autem per cubitum, nisi operatio; quid per senarium numerum, nisi perfectio operationis ostenditur, quia et sexto die cuncta opera Dominus explesse memoratur? Quid ergo super sex cubitos palmus insinuat , nisi contemplationis vim, quae jam initia aeternae et septimae quietis demonstrat? Quia enim aeternorum contemplatio hic minime perficitur, mensura septimi cubiti non expletur. Electorum itaque ecclesia, quia cuncta quae operanda sunt perficit, in sex cubitis sese in monte posita civitas ostendit. Quia vero hic adhuc sola initia contemplationis 981 inspicit, de septimo cubito nonequaquam culmen contemplationis attingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessemus. Nequaquam nosmetipsos intuemur, ut sciamus ali