comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seculi. in quo redimus admanũ dei et efficimur
stabiliter regnũ dei. qui ꝑ mortẽ quasi ꝑ ser¬
pentem fluximꝰ. Tunc enim homo ad manũ
dei resurrõne reuertens. p̾stinã recipiet sta¬
bilitatẽ. ⁊ ẽ sensus. Redemisti uirgã heredi¬
tatis tuȩ .i. reformasti pͥstinã stabilitatẽ in
hoĩe. ut sit tuta hereditas. S qr ħ ⁊ de gen

Expanded text:
saeculi, in quo redimus ad manum Dei, et efficimur saeculi, in quo redimus ad manum Dei, et efficimur stabilitum regnum Dei, qui per mortem quasi per serpentem fluximus. Tunc enim homo ad manum Dei in resurrectione revertens, pristinam accipiet stabilitatem. Et est sensus: Redemisti virgam haereditatis tuae, id est reformasti pristinam stabilitatem in homine, ut sit tua haereditas.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ serpentẽ mors. qr ꝑ suasũ serpentis mors in¬
trauit in mundũ. Eͥga gͦ in serpente. xxp̃e
ẽ inmorte. Uñ ⁊ serpens eneus in deserto ubi
mordebant᷑ a serpentib: erectus ẽ in ligno.
quẽ qͥ intuebat᷑. a serpentib sanabat᷑ .i. qui
credit in xͫ a morte et̾na lib̾atur. Expauit¬
cauda .i. pꝰteriorib. serpens fit uͥga: qi pͥmo
occisus. postea resurrex̃. ꝗ est mutari serpentẽ
in uirgã. Tenuit morses caudã sine timore :
sensus. Memor esto ꝯgregationis. ⁊ eris. qr
misti hereditatẽ tuã: ꝑte p̾ciũ. ꝑ te uirgã.
De hac uirga ait iberemias. Egã ugiliarũ
ego uideo el ꝑ uirgã morsi: humani ge¬
neris stabilitas designat᷑: quã habuit ante
peccatũ. Uirga cadens in t̾ram mutata est
in serpentẽ. qui corꝑis sui mouet̾ anfractib
qr ꝑ lapsũ peccati homo de stabilitate uitȩ
mutatꝰ est in huiꝰ mortalitatis ꝓgressus. Re¬
tenta cauda fit serpens uirga. cauda ẽ finis

Expanded text:
 serpentem mors, quia suasu serpentis mors intravit in mundum . Virga ergo in serpente, Christus est in morte. Unde et serpens aeneus in deserto, ubi mordebantur a serpentibus, erectus est in ligno: quem qui intuebatur a serpentibus sanabatur, id est qui credit in cauda, id est posterioribus, serpens fit virga, quia primo occisus, postea surrexit, quod est mutari serpentem in virgam. Tenuit Moses caudam sine timore, smisti haereditatem tuam, per te pretium, per te virgam. De hac virga ait Jeremias: Virgam vigiliarum ego video . Vel per virgam Mosi, humani generis stabilitas designatur, quam habuit ante peccatum. Virga cadens in terram mutata est in serpentem, qui corporis sui movetur anfractibus, quia per lapsum peccati, homo de stabilitate vitae mutatus est in hujus mortalitatis progressus. Retenta cauda fit serpens virga. Cauda est finis
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa enĩ ꝯggatio uͥga hereditatis dr. quã
uolens deus possidere. Ugã morsi u̾tit in
serpentẽ. s app̃hensa cauda. rediit muirgã.
Cum enĩ diceret morses deo qđ signũ dabo
filiis isrł. ut credant qr tume misistieait
ad illũ. Qid tenes in manu tũa: Q respon
pauit moyses. ⁊ fugit. Et ait illi dñs. App̃hen¬

Expanded text:
Ipsa enim congregatio virga haereditatis dicitur, quam volens Deus possidere, virgam Mosi vertit in serpentem; sed apprehensa cauda, rediit in virgam. Cum enim diceret Moses Deo: Quod signum dabo filiis Israel, ut credant quia in me misisti? ait aexpavit Moyses et fugit. Et ait illi Dominus: Apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
t̃mini s̃ apłi. ꝓpħe: qr sicut t̾mini fines dis¬
fide. tẽꝑaros in mansuetudine. tuplasmasti
ea Uel ħ oĩa historialit̾ accipi possunt. ab
illo loco. Tuus ẽ dies. ⁊c̃. S Memor esto.
T̃ercia pars. Iam ꝗ ubiq fit. p̾catur iudeis
ꝑ numerata beneficia piũ iudicẽ ꝓuocat ut

Expanded text:
toli, prophetae, quia sicut termini fines disfide, temperatos in mansuetudine, tu plasmasti ea. Vel haec omnia historialiter accipi possunt ab illo loco: tuus est dies, etc. PARS III.Tertia pars. Quod jam ubique fit, precatur fieri Judaeis per numerata beneficia, pium judicem provocat ut
Abbreviated transcription (Latin):
tellectus asaph. a saph he¬
braice. grece synagoga.
latine dicit᷑ congregatio.
& licet ꝯgregatio sit
modi collectio: ꝓprie tñ sinagoga dicit᷑
ꝯgregatio popłi filiorũ dei. Asapħ ergo .i.

Expanded text:
tellectus Asaph. Asaph Hebraice, Graece, Synagoga; Latine dicitur congregatio. Et licet congregatio sit modi collectio, proprie tamen Synagoga dicitur congregatio populi filiorum Israel. Asaph ergo, id
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia ꝯfundit. Illos enĩ qui t̾rena amãt
confundit suꝑbia. factus humił. eradicata
suꝑbia. ne au̾tat᷑ a te. Nota qi more ora¬
torũ ꝑsonã ꝓ ꝑsona mutat. qr gratꝰ pro
odioso ponitur. ut dilectio deuoti. contu¬

Expanded text:
superbia confundit. Illos enim qui terrena amant, confundit superbia. Factus humilis, eradicata superbia, ne avertatur a te. Nota quia more oratorum personam pro persona mutat, quia gratus pro odioso ponitur, ut dilectio devoti contu
Abbreviated transcription (Latin):
in p̾sũptores concitet inuidiã. & głati sunt
de uictoria sua. Ecre ꝗ ñ bono relofecer̃t
Głati enim s̃. eum scelus soleat seqͥ penitu¬
demonũ. qui nullatenꝰ s̃ tolerandi. & ħ in
medio sollẽpnitatis tuȩ. Tunc enĩ eu̾sa est
iħrim: qñ sollẽpnitas agebat᷑ paschalis
in qua crucifixer̃t dñm. Congregati enĩ seui¬
erunt. cong̃gati ꝑiert̃. ł ñ in aliqͦ extremo
loco: s in medio atͥo suo. alia. li sacrilegia
ꝯmiserunt. Posuert̃ signa sua ł trophea .s.¬
uexilla romana. dracones. aquilas. qͥb in
p̃liõ utebant᷑. ł statuas. ł quelibet momim̃¬
ta inictõriȩ: que priꝰ in tẽplo posuer̾t. que
et solebant suꝑ portas ponere in signũ tri¬
umphi. Signa.s. manifesta. cũ dolore it̾at
signa: ut ad celestẽ uindictã ꝓuocet udi¬
cem. ostendens ꝗ uirib siuis darẽt. Snde

Expanded text:
in praesumptores concitet invidiam. VERS. 5.-- De victoria sua. Ecce quod non bono zelo fecerunt. Gloriati, cum scelus soleat sequi poenituqui nullatenus tolerandi sunt. Et hoc in medio solemnitatis tuae. Tunc enim eversa est Jerusalem, quando solemnitas agebatur paschalis, in qua crucifixerunt Dominum. Congregati enim saevierunt, congregati perierunt, vel non in aliquo extremo loco; sed in medio atrio tuo, alia littera, sacrilegia commiserunt. exilla Romana, dracones, aquilas, quibus in praelio utebantur, vel statuas, et quaelibet monimenta victoriae, quae prius in templo posuerunt, quae et solebant super portas ponere in signum triumphi; signa scilicet manifesta, cum dolore iterat signa, ut acceleret vindictam, provocet judicem, ostendens quod viribus suis darent. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
SCenstitue. Scd̾a pars: ubi incipit ꝓ
de pluribꝰ loqͣbat᷑: locuti st̃. ⁊ circu̾de¬
der̃t me. ⁊ cet̾a. Nunc uͦ qͦ digni st̾ pre¬
nuncians. de uno dicit. intendens in
quales erant de qͥbꝰ ante loq̃bat᷑. Qñ di¬
c̾et. Quia peccator ⁊ dolosus aꝑuit os¬

Expanded text:
pars, ubi incipit prde pluribus loquebatur. Locuti sunt et circumdederunt, etc. Nunc vero quo digni sunt praenuntians, de uno dicit, intende in euQuales erant de quibus ante loquebatur. Quasi dicat: Quia peccator et dolosus aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eo qͦd me debebãt diligere. detrahebant mͥ:
negantes me e̾e filiũ dei. ⁊ dicentes. qͦd in be¬
el zebub. eicio demonia. Uel scđ̾m aliã litterã.
ꝓ eo ut me diligerent intͣficiebãt me. ⁊ detra¬
hebãt m. lao eni int̾fecer̃t: q detrarert̃. Plus

Expanded text:
 eo quod debebant me diligere, detrahebant mihi, negantes me esse Filium Dei, et dicentes quod in Beelzebub ejicio daemonia . Vel secundum aliam litteram: Pro eo ut me diligerent, interficiebant me, et detraheb
Abbreviated transcription (Latin):
cio: notat affectũ orandi. ⁊ nota qͦdait.
tio. dc si dic̾et. Ido dico ⁊ tu: ꝙr ⁊ ego facio.
Unde seqͥt᷑. Fac mecũ. Quia eadẽ st̃ oꝑa. pa-¬
tris ⁊ filii. Cẜ ẽ sensus. fac mecũ: .i. oꝑare
ut ego inuasa miscdiȩ. Uel fac mecũ .i. adiu¬
cõmendat. Nullis enĩ oꝑũ meritis pͣceden¬
tibꝰ intantã celsitudinẽ subuecta ẽ hu¬
mana natura. ut totũ simul uerbũ ⁊ ca¬
ro. hoc ẽ ds ⁊ homo: unigenitꝰ filius dice¬
ret᷑. Hoc au̾factũ ẽ: ut ab illo qͥ creauerat.
ꝑ id qͦd ñ ꝑierat. id qͦd ꝑierat qͣreret᷑. Unde

Expanded text:
nota quod ait, tio, ac si diceret: Ideo dico: Et tu, quia et ego facio. Unde sequitur: Fac mecum, quia eadem sunt opera Patris et Filii. Et est sensus: Fac mecum, id est operare ut ego, in vasa misericordiae. Vel, fac mecum, id est adjucommendat. Nullis enim operum meritis praecedentibus in tantam celsitudinem subvecta est humana natura, ut totum simul verbum et caro hoc est Deus et homo, unigenitus Filius diceretur. Hoc autem factum est ut ab illo qui creaverat per id quod non perierat id quod perierat q
Abbreviated transcription (Latin):
fac mecũ: lib̾a me a passiõe: qr egenꝰ ⁊ pau
tas ex qua crucifixus ẽ. E eor meũ ⁊tͣba-¬
tũ ẽ intra me. Unde : tristis ẽ anima mea
aꝑit᷑.  sic̃ umbra cũ declinat: ablatus
sũ. mortuus. Sicͣ eñi ex umbra declinan¬
te. fit nox: sic ex mortali carne. fit mors.
ERexeussus sũ sic̃ locuste. Hoc iã in mẽbris
istimo. Unde aꝑcius pluralit᷑ dieit lo
custȩ: quã sic̃ locusta. Excussi gͦ .i fuga¬
ti a ꝑsecutoribꝰ st̃ fideles. qͥ st̃ multi
sieͣ locustȩ: uił salientes de loco ad lo¬
cũ. a simili locustaru̾. Seqͥt᷑. eẜ genua¬
mea infirmata st̃ a ieiunio & hoc aꝑ¬
eius in mẽbris intelligit᷑. eẜ ẽ Senua
mea infirmata st̃ a ie iunio .i. fortes me
petro apparuit.S ne penitꝰ sucełibat:
factũ ẽ qͦd seqͥt᷑. eẜ caro mea immuta¬
ta ẽ in melius .i. in głam immortalita

Expanded text:
fac mecum, libera me a passione, quia egenus et tas ex qua crucifixus est. Et cor meum conturbatum est intra me. Unde: Tristis est anima mea ae. » Sicut umbra cum declinat ablatus sum, id est mortuus. Sicut enim ex umbra declinante fit nox, sic ex mortali carne fit mors. Et excussus sum sicut locustae. Hoc jam in membris intelligi. Unde apertius pluraliter dicit, sicut locustae quam sicut locusta. Excussi ergo, id est fugati a persecutoribus sunt fideles, qui sunt multi sicut locustae, vel salientes de loco ad locum, a simili locustarum. Et VEa sunt a jejunio. Et hoc apertius in membris intelligitur. Et est genua mea infirmata sunt a jejunio, id est fortes meiPetro apparuit, sed ne penitus succumbant factum est quod sequitur: Et caro mea immutata est in melius, in gloriam immo
Abbreviated transcription (Latin):
.i. qr noluit ee̾ talis eui dicat᷑. intra in
gaudiũ dñi tui: sit de qͦ dicat᷑. ꝓicite
eũ intenebras exteriores. eẜ ne pute¬
t᷑ ab imminente dãpnaciõe libari o¬
racione quã in apłos didicerat inqͥt.
⁊ oraeio eꝰ fiat in pecratũ: q ñ est ꝑ¬

Expanded text:
 Intra in gaudium Domini tui , sit de quo dicatur: Projice eum in tenebras exteriores . Et ne putetur ab imminente damnatione liberari, oratione quam inter apostolos didicerat inquit: Et oratio ejus fiat in peccatum, Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
maledictio. intrauit sic̃ aqua in interiora
eiꝰ. ꝑ qͦd intelligit᷑ deprauata anina. Poris
enͣi in corꝑe. ⁊ intus in anima. maledictio¬
iẽ habuit. incidens in eiꝰ iudiciũ. qͥ corpꝰ ⁊ans¬
mã ꝑdit ingehennã. Teadẽ maledictio
fuit inossibꝰ eiꝰ ꝑ qͦd notat᷑ deprauata ra-¬
cio. Addit. Sic̃ oleũ .P. qͦd ostendit᷑ qͦd de¬
qr homines fortes se putant. id̾o qr licet
eis mͦ impunȩ mala facere.: sic̃ agonistȩ
oleo ungunt᷑. ut sint forciores. Fiat ei. iu¬
dix̃. induit maledictionẽ sic̃ uestim̃tũ. seo
differt. qr supͣ dix̃ uestim̃tũ. qͦ induit᷑ ut¬
tunica: hic uͦ dicit. uestimͣtũ qͦ oꝑit᷑ ut pal¬
lio. qͦd ẽ in ꝯspectu hominũ de miqͥtate glo¬
riari.e. fiat ei maledictio: sic̃ zona qua
sẽꝑ p̃cingit᷑ : ⁊ona pͣ̃cingunt᷑ homines.
ut ad oꝑandũ sint apciores: ñ impediti fi¬
nibꝰ uestis. Maledictiõe gͦ sic ⁊ona eingitur.
qͥ ñ repente facit malũ s dispositũ aggre¬

Expanded text:
intravit sicut aqua in interiora ejus, per quod intelligitur depravata anima, foris enim in corpore, et intus in anima maledictionem habuit, incidens in ejus judicium, qui corpus et animam perdit in gehennam et eadem maledictio fuit in ossibus ejus. Per quod notatur depravata ratio. Addit sicut oleum: per quod ostenditur quia det oleum, quia homines fortes se putant. Ideo quia licet eis modo impune mala facere, sicut agonistae oleo unguntur, ut sint fortiores. VERS. dixit, Induit maledictionem sicut vestimentum; sed differt, quia supradixit vestimentum qa. Hic vero dicit vestimentum, quo operitur ut pallio, quod est in conspectu hominum de iniquitate gloriari. Et fiat ei maledictio sicut zona qua semper praecingitur. Zona praecinguntur homines, ut ad opera sint aptiores non impediti sinibus vestium. Maledictione ergo sicut zona praecingitur, qui non repente facit malum, sed dispositum aggre
Abbreviated transcription (Latin):
bores eiꝰ. qr ñ thesauritauit incelo . e. ñ
sit illi adiutor. Aq̃nutor ñ ẽ ei. eui xꝑs de¬
ẽ. E pupillis eiꝰ. qͥ amisso regno. uł patre
deo: sic manser̃t. Nsit qͥ misereat᷑. N dico ad
tẽꝑalia: s ad ȩt̃na habenda . Fiant nati eiꝰ
tas patrũ eiꝰ: quȩ his malis in malicia ꝑse¬
uerantibꝰ reddit᷑ :ñ de leat᷑ peccatũ matris

Expanded text:
elo. Et non sit illi adjutor: adjutor non est ei, cui Christus deest. Et pupillis ejus, qui amisso regno vel Patre Deo, sic manserunt, nec sit qui misereatur, non dico ad temporalia, sed ad aeterna habenda. Fiant nati ejus itas patrum ejus, quae his malis in malitia perseverantibus redditur. Et non deleatur peccatum matris
Abbreviated transcription (Latin):
fitebor laudẽ dno. Hoc in mẽbris. Nimis:
.i. ualde. Solet poninimis ꝓplus. quã
debet. s ⁊ ꝓualde accipit᷑. ut hic. Confi¬
tebor dico. in ore meo: ꝙ ore fit ꝯfessio
ad salute. Eẜ laudabo eũ in medio mul¬
tor:.i. in cõmuni. Hoc ẽ qͦd alibi dicit. In me¬
titit adextris pauꝑis. Diab olus adextris¬
uidȩ stetit. qͥ diuicias suas augere uoluit.
ñ ut annos huiꝰ uite augeret. uł ut for¬
tẽ. uł ut in eolum̾e. uł diuitẽ faceret. sed
ut animã saluaret a ꝑseqͣntibꝰ. Unde sub¬
dit. Ut saluã faceret aꝑseqͣntibꝰ animã
mea̾.: ne pauꝑtate .i. infirmitate succu̾¬

Expanded text:
ino. Aug. Hoc in membris nimis, id est valde solet exponi nimis pro plus quam debet, sed et pro valde, accipitur ut hic. Confitebor, dico, in ore meo, quia ore confessio fit ad salutem . Et laudabo eum in medio multorum, id est communi. Hoc est quod alibi dicit: In metitit a dextris pauperis, Judae stetit, qui divitias suas augere voluit vnon ut annos hujus vitae augeret, vel ut fortem, vel ut incolumem, vel ut divitem faceret, sed ut animam salvaret a persequentibus. Unde subdit, ut salvos faceret a persequentibus animam meam, ne pau
Abbreviated transcription (Latin):
luntate morientẽ: s totũ crimen ꝑsequen¬
ciũ. ẽ odiũ quãuis fit uoluntaria pęna pa¬
eientis hic notandũ ẽ. qͦd in reddendis bo¬
ce stͥ quȩ cõme moratȩ animaduerti fac ile
possunt. Reddere bonꝗ ꝓmalis. ñ reddere
mala ꝓ malis. hȩc duo bonor. st̃ ⁊ pͥus qͥ¬
de melius ẽ. Itẽ ñ reddere bona. ꝓ bonis.
yreddere mala ꝓbonis. hȩc duo malor st̃
⁊ posternus ẽ deterius. Itẽ reddere bonq: ꝓ
bonis ⁊ mala ꝓ malis. ⁊ hec duo medioꝵ.¬

Expanded text:
 sed totum crimen persequentium est odium, quamvis sit voluntaria poena patientis. Aug. Hic notandum est quod in reddendis botiae sunt, quae commemoratae animadverti facile sunt: reddere bona pro malis, non reddere mala pro malis; haec duo bonorum sunt, et prius melius. Non reddere bona pro bonis, reddere mala pro bonis; haec duo malorum sunt, et posterius deterius. Reddere bona pro bonis, mala pro malis; haec duo medio
Abbreviated transcription (Latin):
pauci. Scđm regnũ hoc accipiendũ ẽ qͦd
geneiũ. Unde. Uerbũ misit dñs in iacob: ⁊
cecidit in isrł Fiant filii eiꝰ or phani: amis¬
so regno. qͣsi patre. Uel amisso patre do. eẜ
uror eiꝰ .i. plebs iudaica. fiat uidua. amis¬
so regno Nutantes transferant᷑ filii eiꝰ ⁊ m̃¬
dicent. ⁊ eiciant᷑ de babitac iõibꝰ suis. ut
sepe incaptiuitate factũ ẽ. ⁊ m̾dicent
sub regibꝰ genciũ.: fenerator .i. diabolus
qͥ mala cõm̃dat. uł ds qͥ bona cõmͣdat. seru¬
tet᷑ onñẽ substanciã eiꝰ .i. uit̾a: singła pecca

Expanded text:
pauci, secundum regnum hoc accipiendum est quod gentium. Unde, Verbum misit in Jacob Deus, et cecidit in Israel. Fiant filii ejus orphani, amisso regno, quasi patre, vel amisso Patre Deo. Et uxor ejus, id est plebs Judaica, fiat vidua, amisso regno. Nutantes transferantur filii ejus et mendicent, et ejiciantur de habitationibus suis. Ut saepe in captivitate factum est; et mendicent, sub regibus gentium, et foenerator, id est, diabolus, qui mala commendat, vel Deus qui bona commodat, scrutetur omnem subs
Abbreviated transcription (Latin):
ñ delet peccatũ. s etiã ipsa fit inpecca
affectu bono fit. nec bonũ petit: sicut
qͦd petendũ ẽ. ⁊ eo mͦ qͦ petendũ est.
Aliqͣndo au sic orat᷑. ut in parte sit ora
ñ bene. uł bene ñ bonũ petit᷑. Iudas
au iudas ita orare potuerit. ut oracio
eiꝰ fieret inpeccatũ: qͣri potest. Credo
anteꝗͣ. dnm tradet: ⁊ cũ de illo traden¬
do ĩa cogitaret. N enĩ ĩa poterat orare
tũ eiꝰ. accipiat alter. Loco eñi eiꝰ substi¬
tutꝰ ẽ mathias.: ut legit᷑ in actibꝰ apo¬

Expanded text:
n delet peccatum, sed etiam ipsa fit in peccaquae non affectu bono fit, nec bonum petit, sicut quod petendum est, et eo modo quo petendum est; aliquando autem sic oratur, ut in parte sit oratnon bene, vel bene non bonum petitur. Judas autem Judas ita orare potuerit, ut oratio ejus fieret in peccatum, quaeri potest. Credo, antequam Dominum traderet, et de illo tradendo jam cogitaret: non enim jam poterat oraretum ejus accipiat alter. Loco enim ejus substitutus est Matthias, ut legitur in Actibus apo
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑm. Seqͥt᷑ E cõpunctũ corde mortificare:
.i. ut mortificaret. Hoc de xꝑo in mẽbris đr.
Compunctꝰ enĩ corde ñ solet dici nͥ qͥ stimu¬
lis peccator. cõpunctꝰ ẽ: Indolore peniten¬
di. S qr ⁊ hii tales. st̾ mẽbra xꝑr. id̾o ⁊ eũ quẽ
crucifixert udȩi. ꝑsecuti st̾ in mẽbris. Se

Expanded text:
 et compunctum corde mortificare, id est ut mortificaret. Hoc de Christo in membris dicitur. Compunctus enim corde non solet dici, nisi qui stimulis peccatorum punctus est in dolore poenitendi. Sed quia et hi tales sunt membra Christi, ideo et eum quem crucif
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Oa̾s. qͥ solus uerax es ex te. ne tacueris
laud̾e meã: eui laudanti ẽ credendũ. Uera
eñĩ est laus: ueracis dei. Ita uͦ impletũ ẽ ut
orat. cũ predicatꝰ ẽ ee̾ unigenitꝰ filius dei.
Quia os peccatoris. ⁊ ect̾a. Ecce decora diuersi¬
tas.¶i. Iđ̾o ne taceas laude: qr iniqͥ ñ tacent
uituꝑiũ. ⁊ hoc ẽ. Quia os peccatoris.⁊ os dolosi
hominis. Oo auͣ dolus erũpat inuocẽ: osten¬
losa. dicentes. Magister. scimꝰ qr uerax es: ⁊¬
cet̾a:⁊ hoc fuit aduersũ me: qr insidiando
hoc dicebãt .¶ẜ. deinde cireũdeder̃t me ser¬
monibꝰ odii aꝑti. clamantes. crucifige cru¬
cisige: ⁊ expugnauer̾t me gratis.i. sine ius¬
ta causa. Sic̃ enĩ piis placet ꝑ se eqͥtas: sic umn

Expanded text:
Aug. qui solus verax es ex te, ne tacueris laudem meam ex te, cui laudanti credendum est. Vera est enim laus veracis Dei, ita vero impletum est ut orat, cum praedicatus est unigenitus Filius Dei esse, quia os peccatoris. Catacent vituperium. Et hoc est, quia os peccatoris et dolosi hominis, quod autem dolus erumpat in vocem, ostenlosa, dicentes: Aug. Magister, scimus quia verax es, etc. . Et hoc fuit adversum me, quia insidiando hoc dicebant. Et deinde circumdederunt me sermonibus odii aperte clamantes: Crucifige, crucifige . Et expugnaverunt me gratis, et sine justa causa. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
st̾. An etiã ullus dolor tangat mortuos.
de bis quȩ insuis post mortẽ ꝯtingunt.
qͦd ẽ cura mortuis de suis caris. ut de di¬
uite legit᷑. qͥ dũ torm̃ta apud inferos
pateret᷑. leuauit ocłos ad abrahã. ⁊ intͣ
mortui curã de uiuis qͦs sciunt uiuere.
qr nec in locis penarũ uident eos. ubi
diues sine fr̃ibꝰ erat: nec in reqͥe beatoꝵ
ubi ab raha ⁊ lazarũ. quãuis longe agno¬
scebat. N gͦ tam̃ id̾o ꝯsequens ẽ eosscire
quȩ circa caros illoꝵ. agunt᷑ hic: uł lȩta
uł tristia. Sigͦ hȩc senciunt mortur .i.¬

Expanded text:
s an ullus dolor tangat mortuos de his quae in suis post mortem contingunt, est cura mortuis de suis charis, ut de divite legitur, qui dum tormenta apud inferos pateretur, levavit oculos ad Abraham, et inter mortui curam de vivis, quos sciunt vivere; quia nec in locis poenarum vident eos, ubi dives sine fratribus erat, nec in requie beatorum, ubi Abraham et Lazarum quamvis longe agnoscebat: non tamen ideo consequens est eos scire, quae circa charos illorum aguntur hic, vel laeta vel tristia.
Abbreviated transcription (Latin):
anm seꝗͣbat᷑ Om̃ĩa aũ quȩ habuit .u
x ori ⁊ filiis dimisit. ut ad huc cor in illis
habuerit. nec uincłm cupiditatis ab¬
ruꝑit: ⁊ putabat dñm falli quando
ea quȩ mittebant᷑ de loc ulis aufere¬

Expanded text:
m sequebatur? omnia autem quae habuit ita uxori et filiis dimisit, ut adhuc in illis cor habuit, nec vinculum cupiditatis abruperit, et putabat Dominum falli, quando ea quae mittebantur de loculis aufere
Abbreviated transcription (Latin):
Eẜ quasi qͥs qͣreret. quẽ peccatorẽ: sub¬
dit. eẜ diabolus stet ad extris eiꝰ. hoc
dextrũ euiq qͦd aliis preponit. ⁊ hic
.i. iudas. oꝑa diaboli preposuit oꝑib
der auariciã suȩ saluti. Stetit gͦ diabo¬
lus adextris eiꝰ. qͣndo preposuit auari¬
ciã sapieneiȩ. ⁊ pecuniã saluti suȩ. ut
eũ traderei: a quo debuit possideri.

Expanded text:
 Subdit, et diabolus stet a dextris ejus. Hoc dextrum cuique est quod aliis praeponit. Et hic, id est Judas opera diaboli praeposuit operibus Dei, avaritiam suae saluti. Stetit ergo diabolus a dextris, quando praeposuit avaritiam sapientiae, et pecuniam suae saluti, ut eum
Abbreviated transcription (Latin):
n arguit in eugłio: s plus oportere dicit.
qr ⁊ ethniei hoc faciunt: Diligunt eñ di¬
ligentesse. Posterius uͦ. ꝓpinquũ ẽ malis.
bonis Unde ⁊ lex modũ ulciõis statuit o¬
si dici potest. iniustoꝵ iusticia ẽ. ñ tamen
ido̾ qr inqͦ fit ulcio quã lex statuit.: s qr¬
ẽ uiciosa libido id expetentis. de sidio ul
ciscendir: magisq ad iudicẽ ꝑtinet hoc int̾
homines discernere: quã bonũ hominẽ

Expanded text:
n arguit in Evangelio: sed plus oportere dicit, quia et ethnici hoc faciunt . Diligunt enim diligentes se: posterius vero propinquum est malis, bonis. Unde et lex modum ultionis statuitsi dici potest, iniustorum est iustitia, non quia iniqua est ultio quam lex statuit, sed quia vitiosa ciscendi, magisque ad judicem pertinet hoc inter homines discernere quam bonum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ Qͥ draco. alibi dr lucifer. alibi leuiathan:
qͥ cet̾is inessencia excelsior factꝰ ẽ. in malicia
maior: s nec ipsũ draconẽ timebͣt naues. im¬
mo illudent ei. ⁊ ẽ sensꝰ. Prȩt̾ alia animalia
in hoc mari: ẽ dracoiste quẽ o tu ds formasti
scđm substanciã in qua bonꝰ erat: ⁊ in imꝑio
locatꝰ. s uicio suo inde cadens. factꝰ ẽ hic ad
illudendũ ei .i. ad hoc cadens de cȩlo. factꝰ ẽ
hic in hac inferiori habitaciõe. ut illudat᷑ ei
ab angelis dei. Dicit᷑ eñi in iob illudi satbanȩ
ab angelis dei. qͥ stͥ prepositi suꝑ aerias potesta¬
tes: ne noceant nobis. Om̃ia. Qsi dic̾et. Hȩc p̃die¬
ta st̃ in mari : s hȩc om̃ia scił creat᷑a noua. ⁊rep¬
tilia ⁊ animalia. ⁊ graco a te expectant: qr nil

Expanded text:
i draco alibi dicitur Lucifer, alibi Leviathan, qui caeteris in essentia excelsior factus est, in malitia major; sed nec ipsum draconem timebunt naves, imo illudent ei. Et est sensus: Praeter alia animalia, in hoc mari est draco iste, quem, o tu Deus, formasti, secundum substantiam, in qua bonus erat in empyreo locatus; sed vitio suo inde cadens, factus est hic ad illudendum ei, id est ad hoc cadens de coelo, factus est hic, id est in hac inferiori habitatione, ut illudatur ei ab angelis Dei. Dicitur enim in Job: Illudi Satanae ab angelis Dei, qui sunt praepositi super aerias potestates, ne noceant nobis , omnia, quasi dicat: Haec praedicta sunt in mari, sed haec omnia, id est creatura nova, et reptilia, et animal
Abbreviated transcription (Latin):
Uel alit᷑ ꝑ berodiũ qͥ ẽ aiis rapax potest
intelligi tribꝰ beniamin. de qua fuit
paulus: de qͦ dr beniamin lupꝰ rapqr.
mane comedet p̃dã uesꝑe diuidet spo¬
lid: q paulus in adolescencia ꝑsecutꝰ ẽ
puit p̾dicando. es est.Ñ mirũ si cȩdri
plantant᷑ ⁊ passeres nidificent qr domꝰ.¬
.Igenꝰ .i genacio herodis ÷ paulus qͥ fluit
de tribubeniamin. qͥdictꝰ ẽ lupus ra¬
pax dux ẽ eoꝵ. passerũ ⁊ cedror: qr ipse
c̃uersus. alios plures ad fidẽ ẽuertit.
rodii dux ẽ passerũ: ⁊ montes excelsi
palciora p̃cepta seripturarũ. st̃ firma¬
intũ ceruis. Cerui. st̃ magni sꝑuales.
trauscendentes incursuom̃ia spino¬
sa seełi hi st̾ alti montes seił quȩ ẽ¬
minent inseripturis al ciora p̾̃cepta
Cogitant eñi sublimia: tenent eminencia
iustificant᷑ in sũmis. Uel montes st̃ apħaꝓpħȩ¬

Expanded text:
Vel aliter: per herodium, qui est avis rapax potest intelligi tribus Benjamin, de qua fuit Paulus, de quo dicitur: Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, vespere dividet spolia , quia Paulus in adolescentia persecutus puit, praedicando. Et est: Non mirum si cedri plantantur, et passeres nidificant; quia domgeneratio herodii, id est Paulus, qui fuit de tribu Benjamin, qui dictus est lupus rapax, dux est eorum passerum et cedrorum, quia ipse conversus, alios plures ad fidem convertit.rodii dux est passerum, et montes excelsialtiora praecepta Scripturarum sunt firmamentum cervis. Cervi sunt magni spirituales transcendentes in cursu omnia spinosa saeculi. Hi sunt alti montes, quae scilicet eminent in Scripturis altiora praecepta; cogitant enim sublimia, tenent eminentia, justificantur in summis. Vel montes sunt ap
Abbreviated transcription (Latin):
ad finẽ secłi: qr salicet insecuritate pa
di.erit c̃tenebracio. ⁊ grauis impetꝰ Quã¬
magnificata st̃. His om̃ibꝰ inspectis. om̃is
homo credens magno exultat gaudio:
admirat᷑. ñ potest eloqͥ. Ad mirando gͦ
exclamat. Quia hec pͣdicta fecisti: ergo
o dñe. magnificata st̃ .i. magna ⁊ multa¬
plicari. oꝑa tua. Quȩ ad htterã. supra ex¬
posita st̾: uł mistica. Ubi facta: Unde
ra tua alia litt̾a. Ad litter̃a. ꝑ xꝑm ds pater

Expanded text:
ad finem saeculi, quia jam licet in securitate pacdi, erit contenebratio et gravis impetumagnificata, etc. Aug. His omnibus inspectis, omnis homo credens magno exsultat gaudio, admiratur, non potest eloqui. Admirando ergo exclamat: Quia haec praedicta fecisti, ergo o Domine, magnificata sunt, id est magna suntplicari, Opera tua quae ad litteram, supra exposita sunt. Vel mystica ubi facta? Unde ra tua, alia littera. Ad litteram, per
Abbreviated transcription (Latin):
numetꝰ ꝙ in numere insidiȩ repunt in hoc
secło. ⁊ in cautos occupant Adhuc inhis ma¬
cłi ⁊ multi pusilli secł. ñdũ credider̃t. ode¬
q ñ ꝑmittunt᷑. In manꝰ ñ erũpens. in corde ẽ
clausa seuicia. Eẜ licet in hoc marisint tot ꝑi¬
cła: datũ ẽ nobis tam̃ lignũ crucis in qͦ trans¬
nauigemꝰ ⁊ hoc ẽ qͦd seqͥt᷑: tam̃ quta uissit mꝗs¬

Expanded text:
numerus quia innumerae insidiae repunt in hoc saeculo, et incautos occupant, adhuc in his amandum crediderunt: odequia non permittuntur. In manus non erumpens, in corde est clausa saevitia. Et licet in hoc mari sint tot pericula, datum est tamen nobis lignum crucis, in quo transnavigemus. Et hoc est quod sequitur. Tamen quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
but. hec st̾ minuta uolatilia ꝑ que intelli¬
gunt᷑ qͥdã sꝑuales. scił pauꝑ es insecło. qͥ etiam
mpima sua reliꝗͣrt̃. ut nudi seq̃rent᷑ iħm. ut
apłi: qͥ ñ solũ dimisert̃ qͥcqͥd habebãt. s etiã
qͥcqͥd habere cupiebãt: ⁊ cũ nichil habeant.
om̃ia possaent. Frorsus totũ mundũ dimi¬
sit petrus: ⁊ totũ mundũ accepit. ¶ eñi
cedri libani. scił nobiles ⁊ excelsi huiꝰ secłi.
qͥ cũ timore audiunt. beatꝰ qͥ intelligit suꝑ
egenũ ⁊ pauꝑem: attendũt ressuas. uillas.
suꝑfluas copias. ⁊ p̾̃bent illas seruis des: ⁊
ita colligunt passeres. ut in cȩdris libani

Expanded text:
bunt. Haec sunt minuta volatilia, per quae intelliguntur quidam spirituales, scilicet pauperes in saeculo, qui etiam minima sua reliquerunt, ut nudi sequerentur Jesum, ut apostoli, qui non solum dimiserunt quidquid habebant, sed etiam quidquid habere cupiebant; et cum nihil habeant, omnia possident Prorsus totum mundum dimisit Petrus, et totum mundum accepit. Etenim cedri Libani, scilicet nobiles et excelsi hujus saeculi, qui cum timore audiunt: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Attendunt res suas, villas superfluas, copias, et praebent illas servis Dei. Et ita colligunt passeres, ut in cedris Libani
Abbreviated transcription (Latin):
seda ꝑsona loqͥt᷑. Sel scd̾m aliã litter̃a quȩ
Predicta facis: rigas etiã montes de suꝑio¬
ribꝰ siuis .i. de alcioribꝰ ipsis montibꝰ .i. de
his quȩ st̾ alciora ipsis montibꝰ Ab eis aũ¬

Expanded text:
secunda persona loquitur. Vel secundum aliasecunda persona loquitur. Vel secundum aliapraedicta facis, rigas etiam montes de superioribus suis, id est de altioribus ipsis montibus, id est de his quae sunt altiora ipsis montibus, Au
Abbreviated transcription (Latin):
.i. dies iudicii: ⁊ transit caminꝰ intͣ diuisa.
⁊ facit hȩc ad dexterã. illa ad sinistra. Ita
⁊ de carnalibꝰ eccłȩ diuisis pͣpositis uł sub¬
ditis ligna. fȩnũ. stipula. cõburunt᷑. Ipsi
aũ ꝓptͣ fundam̃tũ cui nchil ante posue¬
rͣtꝰ salui er̃t qͦsi ꝑ ignẽ. Alii uͦ qͥ fundam̃¬
ta destruxert: insinistra locati. dãpnabũ¬
bitabu̾t: qr ibi petras .i. firmam̃ta pͣcep¬
tor inueniunt. Sic̃ eñi illa una petra
incorde suo ab erret. S ne putes has uo¬
lucres suã seqͥ auctoritat᷑e. ⁊ dabu̾t uoces
de medio petrarũ .i. ñ de sua. s de auetori¬
tate uerboꝵ d̃i. in qͥbꝰ sonat petra xꝑs: a qͦ
etiã fui dñr petrȩ. eẜ qͣsi qͥs qͣreret: ipsi mon¬
tes ⁊ petrȩ unde habent:Subdit. Ipse est
sius .i. de alcioribꝰ archanis suis. ñ de aliis
petris. Uel ita c̃tinua. ẜmitis fontes in
c̃ uallibꝰ tii. dico rigans montes de suꝑio¬
ribꝰ tuis. alia litt̾a. s mutat᷑ sensus: nͥ qͦd in

Expanded text:
 dies judicii, et transit caminus inter divisa, et facit haec ad dexteram, et illa ad sinistram. Ita et de carnalibus Ecclesiae divisis praepositis, vel subditis, ligna, fenum, stipula comburuntur. Ipsi autem propter fundamentum, cui nihil ante posuerunt, salvi erunt quasi per ignem; alii vero qui fundamenta destruxerunt, in sinistra locati damnabunbitabunt, quia ibi petras, id est firmamentum praeceptorum inveniunt. Sicut enim illa una petra in corde suo aberret; sed ne putes has volucres suam sequi auctoritatem, quia dabunt voces de medio petrarum, id est non de sua, sed de auctoritate verborum Dei, in quibus sonat petra Christus, a quo etiam sui dicuntur petrae. Et quasi quis quaereret, ipsi montes et petrae unde habent? subdit: Ipse est suis, id est de altioribus arcanis suis, non de aliis petris. Vel ita continua: Emittis fontes in convallibus. Tu dico, rigans montes de superioribus tuis, alia littera. Non mutatur sensus, nisi quod in
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ erant in archa: om̃s in ddiseo: om̃s
mactat petrus ⁊ manducat: om̃s aquam
fluentẽ int̾ mediũ monciũ bibunt: quã
aquã expectabãt uł suscipient onagri
qͥ st̾ siluestres asini: ꝑ qͦs significantur
magni ⁊ inqomiti de gentibꝰ. qͥ st̾ sine
iugo legis: s ipsi feri bibent has aquas.
cũ timidis: onager cũ lepore: magni cũ
paruis: qͥ significant᷑ ꝑ bestias. sie̾ ꝑ ona¬
gros magni: utriq aũ de gentibꝰ acei-¬
piunt᷑. Potabũt dico. uł suscipient. insi¬
ti sua: qr alius alio capacius. alius alio¬

Expanded text:
enim erant in arca, omnes in disco, omnes enim erant in arca, omnes in disco, omnes mactat Petrus et manducat, omnes aquam fluentem inter medium montium bibunt, quam aquam exspectabunt, vel suscipient onagri, qui sunt silvestres asini, per quos significantur magni indomiti de gentibus qui sunt sine jugo legis; sed et ipsi feri bibent has aquas cum timidis. Onager cum lepore, magni cum parvis, qui significantur per bestias, sicut per onagros magni. Utrique autem de gentibus accipiuntur. Potabunt dico, vel suscipient, in siti sua, quia alius alio capacius, alius
Abbreviated transcription (Latin):
siluȩ .i. gentes quȩ sub figura bestiaꝵ
intelligunt᷑ ut patet ex areba noe in
qua fuer̃t: quȩ figurat eccłam ineusꝰ
eõpaginis unitate. om̃s gñs colligun¬
t᷑ Similit᷑ ⁊ om̃s fuer̃t in disco petri.
ter ei submisso. q̃tuor lineis. qͥ gerit ꝑ¬
sona pͣdicator. Quatuor eni lineis uas
submissũ ẽ de cȩlo petro. ubi erant
om̃is generis animalia: ⁊ sonuit e uoꝵ
petre. surge: macta ⁊ manduca. Om̃s e¬
ñi mactat petrus. in eo qͦd mali st̃. &.
manducat in corpus ȩccłȩ trahicien¬
do. Quatuor lineis submissũ ẽ infigu¬
ra qͣtuor parciũ orbis. ubi pͣ̃dicandũ e¬
rat euangłm. ⁊ baptixandi homines.
Ter. submissũ ẽ : ut in nomine trinita¬
tis baptismꝰ fieret. Inde seił ex ternars
o⁊ quat᷑ nario duodenarius numerꝰ
colligit᷑. qͥ ẽ p̃dicator. Quodec̃i enĩ a
pli electist a dño quor pͣdicaciõe to¬
t orbis cuiꝰ qͣtuor st̃ partes. in nomine
erintatis uocat᷑ ut eccła c̃greget᷑. Om̃s

Expanded text:
silvae, id est gentes, quae sub figura bestiarum intelliguntur, ut patet ex arca Noe, in qua omnes fuerunt, quae figurat Ecclesiam, in cujus compaginis unitate omnes gentes colliguntur. Similiter et omnes fuerunt in disco Petri, ter ei submisso quatuor lineis, qui gerit personam praedicatorum. Quatuor enim lineis vas submissum est de coelo Petro, ubi erant omnis generis animalia: et sonuit vox ei: Surge, Petre, macta, et manduca . Omnes enim mactat Petrus, in eo quod mali sunt; et manducat in corpus Ecclesiae trajiciendo. Quatuor lineis submissum est, in figura quatuor partium orbis, ubi praedicandum erat Evangelium; et baptizandi homines ter submissum est, ut in nomine Trinitatis baptismus fieret. Inde, scilicet ex ternario et quaternario, duodenarius numerus colligitur, qui est praedicatorum. Duodecim enim a electi a Domino, quorum praedicatione totus orbis, cujus quatuor sunt partes in nomine Trinitatis, vocatur, ut Ecclesia congregetur. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ri solis: subdit de ortu. ⁊ qͥd faciat ipse ortꝰ.
in cordibꝰ ꝑtinaciũ ꝑmanent. eẜ est qͦd dicit.
⁊ ꝯgregati st̃ catuli lȩonũ. qr recedunt a
ꝑ sec ueiõe eccłȩ. in toto orbe clarificato
ixꝑo. Quibꝰ eñĩ ortꝰ ẽ sol. ñ audent eos in¬
uadere lȩones: qͥ habent signũ tai. serip¬
tũ infrontibꝰ suis. ut illi qͥm ez echiele hoc
t᷑. sic xꝑo in aliqͦ occidente ꝑ peceatũ ui¬
gent mala: eode surgente. ꝑ grãm fugiunt.¬

Expanded text:
ri solis, subdit de ortu, et quid faciat ipse ortus. in cet congregati sunt catuli leonum, quia recedunt a persecutione Ecclesiae in toto orbe clarificato Christo. Quibus enim ortus est sol, non audent eos invadere leones, qui habent signum thau scriptum in frontibus suis, ut illi qui in Ezechiele hoc tur, sic Christo in aliquo occidente per peccatum, vigent mala, eodem resurgente per gratiam fugiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Hocid̾o dicit. ne putet᷑ alius ẽẽ actꝰ illius
uitȩ. quã psallere: qr ñ potest uenire in
fastidiũ qͥlaudat᷑. Ñ uenit infastidiũ lau¬
meũ qͦ me indico scienti. ut se mͥ indicet
nescienti: sit ei iocundũ. ⁊ reuera ẽ: qr su¬
auis ẽ d̾o cͣfessio tua. Alialitt̾a babet.sua¬
uis sit ei disputacio mea. Idem sensꝰ. Dispu¬
tacio hominis ad d̾m ẽ ꝯfessio peccatoꝵ
quȩ suauis ẽ do. Confitere gͦ deo qͦd es:
sac bona oꝑa. ⁊ disputas Unõẽ ysaiãs. Auferte

Expanded text:
Hoc ideo dicit, ne putetur alius esse actus illius vitae, quam psallere, quia non potest venire in fastidium, qui laudatur non venit in fastidium laume ei indico scienti, ut se mihi indicet nescienti, sit ei jucundum, et revera est, quia suavis est Deo confessio tua. Alia littera habet: Suavis est ei disputatio mea, idem sensus. Disputatio enim hominis ad Deum est confessio peccatorum quae suavis est Deo. Confitere ergo Deo, quod es; fac
Abbreviated transcription (Latin):
Deus enĩ ẽ qͥoꝑat᷑ om̃ia in om̃ibꝰ. ⁊ ipse ẽ qͥ
tangit cõpunctiõe uł amissiõe reor montes.
.i. eos qͥ suꝑbierant iactantes se: ⁊ tacti fu-¬
migant .i. pͣcẽ do reddunt. qͥ ante se roga
⁊ flere: qr etiã fumꝰ excitat lacrimas. Et¬
Cantabo. Tercia pars. ubi ꝓmittit semꝑ
se cantaturũ. Qsi dic̾et. Hȩc p̃dicta fecit
⁊ specier. Modo eñĩ spes ẽ uita nr̃a: post ui¬
ta ȩt̃na erit. uita. uite mortalis: spes ẽ ui¬

Expanded text:
. Et ipse est qui tangit compunctione, vel amissione rerum, montes, id est eos qui superbi erant, jactantes se, et tacti fumigant, id est precem Deo reddunt, qui ante se rogaretiam flere, quia et fumus excutit lacrymas. Cantabo. Tertia pars, ubi promittit se semper cantaturum. Quasi diceret: Haec praedicta fecit et speciei. Modo spes est vita nostra, post aeterna erit. Vita vitae mortalis, spes est vi
Abbreviated transcription (Latin):
bene occasui solis cõꝑat᷑. Sol eni sie oeci¬
tollit amm̾a eiꝰ. Cũ au oceidit: tenebre
occidit sol: qr eo occidente. posuisti tene¬
bras ⁊ facta ẽ nox in apłis scił. ut inpe
ta hora qua crucifixus ẽ dnͣs. tenebras
⁊ facta ẽ nox:. robscuritas: ꝙ tenebrȩ il¬
lȩ dense fuer̾t sic̃ nox. Uel ita. Oceu̾bente

Expanded text:
bene occasui solis comparatur. Sol enim sic occitollit animam ejus. Cum autem occidit, tenebrae occidit sol, quia eo occidente posuisti tenebras, et facta est nox in apostolis, scilicet ut in Peta hora qua crucifixus est Dominus . Et facta est nox, id est obscuritas, quia tenebrae illae densae fuerunt ut nox. Al
Abbreviated transcription (Latin):
militatis tuȩ. qͦd ẽ do suaue. Ego uͦ Qͣsi
dicet. Hoc ẽ ei suaue. Qͥd tͥ suauȩ. Eece.
Ego uͦ delectabor in dño. Ecce bona cõ¬
mutacio Suauis ẽ tͥ ipsius gr̃a: sic̃ e tu¬
ũ eloqͥũ. Dico. delectabor in dño. ⁊ meo
deficiant a tra: .i. a peccatis. ne ĩa sint qͦd
iste. scił qͦd iniqͥ ⁊ peccatores defici¬
unt: ⁊ impletꝰ gaudio. iterat pͥncipiũ
dicens. Benedic anima mea dño. ꝑ hoc

Expanded text:
e, quod est Deo suave. Ego vero. Quasi dicat: Hoc est ei suave, quid tibi suave? ecce, Ego vero delectabor in Domino. Ecce bona commutatio. Suavis est tibi ipsius gratia, sicut ei. Tuum eloquium dico, delectabor in Domino, et meo deficiant a terra, id est a peccatis, ne jam sint quod iste scilicet quod iniqui et peccatores deficiunt, et impletus gaudio, iterat principium, dicens: Benedic, anima mea, Dominum. Per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rꝑs ẽ refugiũ herinaciis. uł hericiis: ⁊ lepo¬
ribꝰ. Alia litt̾a .i. timidis ⁊ oꝑtis: minutis :
cotidianis peccatis. Hericius ẽ animal spi
midũ: significat timidos. Leporibꝰ gͦ ⁊ he¬
ricus qͥ ñ posst̾ aita tenere: facłꝰ ẽ rꝑs
refugiũ. Hȩc petra: multiplicẽ habet u¬
sũ. In mari enĩ hȩc petra domꝰ ẽ fulicȩ: qr
ingra baptisim ꝑ seuerant. In terra ẽ re

Expanded text:
fugium herinaciis. Vel, hericiis et leporibus, alia littera, id est timidis, et opertis minutis et quotidianis peccatis. Hericius enim spinosum timidum, et significat timidos. Leporibus ergo et hericiis qui non possunt alta tenere, factus est Christus refugium. Haec petra multiplicem habet usum. In mari enim haec petra domus est fulicae, quia in gratia baptismi perseverant: in terra
Abbreviated transcription (Latin):
turbabunt᷑. Culti impleti bonitate der. sibi
lens aũ eos ꝓbare ds̃ qͦd ñ a se habent s a deo. ut
cũ bonitate habeãt humilitate: aliqͣndo eos
ꝑturbat Auertit ab eis facienr ⁊ cadunt intẽp¬
rectȩ ambulabãt. eo regente fiebat.:s qͦre t᷑¬

Expanded text:
tem. Multi impleti bonitate, sibi eis probare quod non a se habent, sed a Deo, ut cum bonitate habeant humilitatem, aliquando eos perturbat, avertit faciem, et cadunt in tenrecte ambulant, eo regente fiebat. Sed quare tu
Abbreviated transcription (Latin):
cͥfessio inoꝑibꝰ sic̃ pͥus. decor uͦ in essen¬
cia notet᷑ Sic indiust ꝯfessionẽ .i. laudem
ereaturarũ: ⁊ decorẽ. qͥ in effabilis est in
inaccessibilẽ. ad quã nemo ꝑ se accedere¬
ualet. Uel in carnacionẽ significat eũ
ait. Indiusti c̃fessionẽ ⁊ decorẽ .⁊ carnẽ
assũpsisti. ꝑ quã cͣfessio .÷ laus ⁊ decus
suꝑnȩ maiestatis in notuit.⁊ ꝑ hoc es
amictꝰ lumine sic̃ uestim̃to. qr ꝑ ean¬
de in carnacionẽ homines eũ ꝯfessi st̃.
qͥ st lumen cogniciõe. Uel ita. Induist
deinde decor uirtutũ ꝑ quẽ placet¬
sponso specioso forma pre filiis honii¬
nũ ⁊ esamictꝰ lum ine sic̃ uestim̃to.¬

Expanded text:
decor vero in essentia notetur, sic, induisti confessionem, id est laudem creaturarum, et decorem, qui ineffabilis est in inaccessibilem , ad quam nemo per se valet accedere. Vel incarnationem significat, cum ait, induistiassumpsisti, per quam confessio, id est laus et decus supernae majestatis innotuit. Et per hoc es amictus lumine sicut vestimento, quia per eamdem incarnationem homines eum confessi sunt, qui sunt lumen cognitione. Aug. Vel ita, induisti deinde decor virtutum, per quem speciosa forma prae filiis hominum . Et es amictus lumine sicut vestim
Abbreviated transcription (Latin):
e nĩ fere om̃ia hic ad litterã religiose possint
accipi: st̃ tam̃ plena mysteriis. Iuxtalute¬
rã ex uisibilibꝰ oꝑibꝰ que hic dñr. inuisibiha
dei debent intelligi: sic̃ ex fabrice mundi¬
alis magnitudine ⁊ pulchritudine. fabri¬
catoris in ȩstimabilis magnitudo ⁊ pul¬
chritudo potest ꝑpendi. ⁊ amari. ut sic
tandẽ possit uideri: tam in om̃ibꝰ sꝑualis

Expanded text:
enim fere omnia hic ad litteram religiose possint accipi, sunt tamen plena mysteriis juxta litteram, ex visibilibus operibus quae hic dicuntur, invisibilia Dei debent intelligi, sicut ex fabricae mundialis magnitudine et pulchritudine, fabricatoris inaestimabilis magnitudo et pulchritudo potest perpendi et amari, ut sic tandem possit videri, tamen in omnibus spiritualis
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ fiunt: utilitati fratrũ inten¬
dentes. Hȩc st̃ ium̃ta qͥbꝰ debet᷑ herba
ralia: qͥ largiunt᷑ sꝑualia. Unde apis. Si semi¬
nauimꝰ uobis sꝑualia: magnũ ẽ si ur̃a car¬
pat uocẽ petituri .i. qͥ intelligit suꝑ egenũ
⁊ pauꝑem. Non eñi ita de bes boui trituran¬
ti: ut mendico esurienti. Illi eñi .i. mendico
ostendat. anteqͣ. petat. Sic̃ enĩ ađr de illo
qͥ te qͣrit. da om̃i petenti: sic de eo quẽ
na in manu tua:donec inuenias iu¬
stũ eui des. Om̃i petenti gͦ qͥcũq
sit da: agnoscens in eo cui des:s multo magis da
ligiosas mulieres incomitatu. que ministrabant
ei de substancia sua: inhis ꝑ soña infirmoꝵ ma¬

Expanded text:
hominum fiunt, utilitati fratrum intendentes. Haec sunt jumenta quibus debetur herba ralia, qui largiuntur spiritualia. Unde Apostolus: Si seminavimus vobis spiritualia, magnum est si carpat vocem petituri, id est qui intelligit super egenum et pauperem . Non enim ita debes agere bovi trituranti, ut medico transeunti; illi, id est mendico ostendat, antequam petat. Sicut enim dicitur de illo qui te quaerit: Da omni petenti, sic de eo praedna in manu tua, donec invenias justum, cui des . Omni petenti ergo quicunque sit da, agnoscens in eo cui des. Sed multo magis da ligiosas mulieres, in comitatu quae ministrabant ei de sua substantia . In his infirmorum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥt pacis det uobis id ipsũ saꝑe.ł iterũ. eẜ
ut ipsũ sapiatis om̃s: ⁊ñ sint in uobis scis¬
mata. Nulla gͦ de aqͥs discordet de montibꝰ.
Siqͥs aliud dicit. de suo dicit: ñ de medio.
¶ẜ hic talis mons. ñ ẽ audiendꝰ. ꝙr discedit
ab aqͥs ꝑ mediũ cursentibꝰ. ⁊ aliqͥd ꝓpriũ

Expanded text:
nquit, pacis det nobis idipsum sapere et fari , et ut id ipsum sapiatis omnes, et non sint in nobis schismata. Nulla ergo de aquis discordet a montibus. Si quis aliud dicit, de suo dicit, non de medio. Et hic talis mons non est audiendus, quia discedit ab aquis per medium currentibus, et aliquid proprium
Abbreviated transcription (Latin):
uel adlutterã potest legr. Qsi Aquȩ diluuiĩ ꝑ
uentos t̃ribiles cessauer̃t: qͥbꝰ cessantibꝰ. as¬
cendunt montes. ⁊ descendũt c̃ãpi. Apparet
altitudo monciũ. ⁊ planicies cãpor: qͥ pͥus la¬
teba̾t sub aqͥs. Q st̾. uł apparent in loco quẽ¬

Expanded text:
el ad litteram potest legi, quasi aquae diluvii per ventos terribiles cessaverint, quibus cessantibus ascendunt montes et descendunt campi, id est apparet altitudo montium, et planities camporum, qui prius latebant sub aquis, qui sunt. Vel, apparuerunt in loco, ve
Abbreviated transcription (Latin):
eminent montes insalute popłoꝵ ĩ hoc ẽ.
Ascendunt montes .i. pͣati exaltati st̃ lib̾a
prȩlaciõe: ⁊ c̃api .i. subditi. descend̃t uo¬
luntaria subiectiõe: ⁊ isti ⁊ illi st̾ in loco
quẽ fundasti eis: .i. fac iunt scđ̾m dona quȩ
c̃tulisti eis. Alios enĩ dedit apłos. alios eu¬
angelistas: ⁊ huiꝰmodi. Terminũ posuist a¬
qͥs. quẽ ñ tͣnsgredient᷑. neq ꝯuertent᷑ oꝑire

Expanded text:
salutem populorum. Et hoc est: ascendunt montes, id est praelati exaltati sunt libera praelatione, et campi, id est subditi, descendunt, voluntaria subjectione. Et isti et illi sunt, in loco quem fundasti eis, id est faciunt secundum dona quae contulisti eis; alios enim dedit prophetas, alios evangelistas, et hujusmodi . Terminum posuisti aquis quem non transgredientur, neque convertentur operire
Abbreviated transcription (Latin):
⁊descend̃t ut cãpi. eũ placati st̃. Suꝑbose¬
nĩ ꝑmutit ds crescere. qͣndo uult: ⁊ cũuult
humiliat apta dispoficiõe. Pescendunt di¬
co: in locũ quẽ fundasti eis Fundauit e¬
ñ eis locũ. Est qͥd̃a metꝰ tanꝙ̃. ꝓfundꝰ lo¬
cus qͦ recepta st̃ qͦdã mͦ corda malor: ⁊ q̃dã¬

Expanded text:
et descendunt ut campi, cum placati sunt. Caset descendunt ut campi, cum placati sunt. Casittit Deus crescere quando vult, et cum vult humiliat, apta dispositione. Descendunt, dico, in locum quem tu fundasti. Fundavit enim eis locum. Est quidam metus quasi profundus locus, quo recepta s
Abbreviated transcription (Latin):
stabunt aquę: s ab increpaciõe tua fugi
stabt. ñ stetert̃. ut de p̃teritis solet diciꝰ
ñ p̃terita. s futura munciat. Prȩteritũ tẽ¬
pus ꝓfuturo solet poni inscripturis. Figu
stice de diluuio ꝑsecucionu̾ agit. qͦd ȩccłam
tanꝗͣ. abyssus circu̾dat. eẜ est. Ñinclinabit᷑
ȩccła in secłm secħ: licet abissus ꝑsecucio¬
nũ sit Amictꝰ eiꝰ sic̃ uestim̃tũ: ⁊ suꝑ montes¬
stabͣt aquȩ. ꝑ secucionũ. Hoc eñ diluusũ
ꝑ secucionũ. et iã montes de pressit: ⁊ qͣsi sub
aqͥs. fuga latebant apłir. S hoc ñ diu. qr ab
inerepaciõe tua dñe aquȩ ꝑsecutor. fugi¬
ꝑ scripturas facta: formidab̾t aquȩ. Mali e¬
ñi. cõminacionẽ udicii timebͣt. Ascendunt.
Noc de ꝑsecucionibꝰ eccłe ꝓsequendũ est
Quasi dic̾etꝰ. Uere abissus tribulacionũ cir¬
cũdat eccłam: qr montes ñ t̾reni. s tribu¬
lacionũ fluctꝰ magni. ut montes ascendt̃.
Ascendunt ut montes. cũ seuiunt fluctꝰ.

Expanded text:
abunt. » Ab increpatione tua fugiestabunt, non steterunt, ut de praeteritis solet dici, non praeterita, sed futura nuntiat; praeteritum tempus pro futuro solet poni in Scripturis: figurcurrit. Mystice de diluvio persecutionum agit, quod Ecclesiam tanquam abyssus circumdat. Et est: Non inclinabitur Ecclesia in saeculum saeculi, licet abyssus persecutionum sit, amictus ejus sicustabilitatem aquae persecutionum. Hoc enim diluvium persecutionum etiam montes depressit. Et quasi sub aquis, fuga latebant apostoli; sed hoc non diu, quia ab increpatione tua, Domine, aquae persecutorum fugier nubes, per Scripturas facta, formidabunt aquae. Mali enim comminatione judicii timebunt. persecutionibus Ecclesiae prosequendum est. Quasi dicat: Vere abyssus tribulationum circumdat Ecclesiam, quia montes non terreni, sed tribulationum fluctus magni ut montes, ascendunt. Ascendunt ut montes cum saeviunt fluctus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad lnterã ẽ aliqua firmitas nobis oecul¬
psalmo difficilia scđ̾m litter̃a: ut q̃ramꝰ¬
sꝑualia. Sꝑualit᷑ uͦ eccła ẽstiꝑ xꝑm. que
ñ potest inelinari. Peterra eñi ad lnte
rã ñ potest adeo dici: quȩ legit᷑ t̾nsitura.¬
eẜ ẽ. Qͥ fundast tȩtrã .i eccłam. suꝑ stabis¬

Expanded text:
ad litteram est aliqua firmitas nobis occulpsalmo difficilia secundum litteram, ut quaunus de seraphim , qui sunt superior ordo. Sic etiam mystice in Ecclesia spirituales facit nuntios verbi sui, et quasi ad terram mittit carnalibus loquentes, ubi nil judicant se scire nisi
Abbreviated transcription (Latin):
malibꝰ maior usus pelliũ ẽ: ita ⁊ uer¬
bũ dei. ñ tantũ ꝑ pͣdicatores. immo e¬
tiã post eos magis in notuit. Mortui
stant. Modo tendit᷑ sermo eor mortua::
qr post mortẽ ipsi plus innotuer̃t. Pro
in eo legamꝰ. post ut liber plicabit᷑. e est
sensus. Qͦmͦ fecisti ut indueres : Ecce. Iues
cat᷑ etͣnũ uerbũ dei. Extendens dico. sic̃
pellẽ .i. ꝑ mortales pͣdicatores cepit cog¬

Expanded text:
malibus major usus pellium est, ita vermalibus major usus pellium est, ita verbum Dei, non tantum per praedicatores, imo etiam post eos magis innotuit. Mortui stant modo. Tenditur sermo eorum mortuorum,  post mortem plus innotuerunt Propin eo legamus, postea ut liber plicabitur. Et est sensus: Quomodo fecisti ut indueres? ecce tu es ecatur aeternum Dei Verbum. Extendens dico sicut pellem, id est per mortales praedicatores.