comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est Multos habuit claritas magne urbis obscu-¬
ros quos habunde claros parui ruris obsturitas
habuisset Gaud̃. Inclita est michi patria
Ratio. Et est que suas sibi laudes habeat tu-¬
asq participet Quid quid bene gesseris p̾mo
quodammodo patrie laus erit fuit qui the-¬
mystodis gloriam athenis asscribere niteret᷑:
Qui plane pergrauiter et ut talem uirum
decuit respondit Cum enim alias omnum¬
scriphy anguste et ignobilis insule quid inicola¬
quidam inter iuirgia obiecisset Non eum sua
sed patrie gloria clarum esse Neq hercle ait
aut ego obscurus si striphyns aut tu si atheni-¬
ensis clarus esses non splendori patrie sed uir¬
tuti proprie fidebat uirilius als pirib plane
ꝙͣ plato maior licet ille philoz ophus Sed exis¬
tunt interdum in magnis eciam ingeniis magni
et mirabiles errores Is stilicet plato inter ceta
magne sue felicitati claritatem patrie asscribebat
Ut euim totum noris hac in parte excellẽtis uiri

Expanded text:
est? Multos habuit claritas magne urbis obscuest? Multos habuit claritas magne urbis obscuros, quos abunde claros parvi ruris obscuritas habuisset. Inclita michi patria est. Est que suas sibi laudes habeat tuasque participet: quicquid bene gesseris, prima quodamodo patrie laus erit. Fuit qui Themistoclis gloriam Athenis ascribere niteretur, qui plane pergraviter et ut talem virum decuit respondit: cum enim sibi Seriphi anguste et ignobilis insule quidam incola inter iurgia obiecisset non eum sua, sed patrie gloria clarum esse, “Neque hercle, ait, aut ego obscurus si Seriphius, aut tu si Atheniensis clarus esses”: non splendori patrie, sed virtuti proprie fidebat, virilius plane quam Plato, maior licet ille philosophus. Sed existunt interdum in magnis etiam ingeniis magni et mirabiles errores; is ergo inter cetera magne sue felicitati claritatem patrie ascribebat. Ut enim totum noris hac in parte excellentis viri
Abbreviated transcription (Latin):
est enim uera urbium felicitas uera nobilitas¬
Gaud̃. Preclara cuubus bonis patria est Racio.
Quidsi tu obscurus quid si claritas ip̃a te ꝓdest¬
alias prodet eq latebris eruet et maptum trahet
prompcius in luce notaberis Gaud̾. Famosis¬
simia est patria Ratio. Non tam infamis ess
cathilyna nisi tam famosa in patria natꝰ esset
Gayo enim et nerony alter infamie aceruus
imperium accessit Et mundi natos in uertice for-¬
tume fauor extulit quo lacius nosterentur Gau.
Nobilissima in patria uiuo Ratio. Multorum
aut contemptui patens aut inuidie Sine altero
in magna urbe uix uiuitur Illud tucius hoc cla¬
rius malum Utriusq autem hecipã quam pre¬
dicas natalis soli nobilitas causa est tot inter
oculos nulle sunt latebre. Gaud̾. Notissima ex
patria sum Ratio. Malim per te patria ꝙͣ tu
per patriam notus sis Nisi uero per te fulseris
quid tibi lux patere preter tenebras allatura

Expanded text:
est enim vera urbium felicitas, vera nobilitasest enim vera urbium felicitas, vera nobilitas. Preclara civibus bonis patria est. Quid si tu obscurus? Quid si claritas ipsa te prodet eque latebris eruet et in apertum trahet? Promptius in luce notaberis. Famosissima est patria. Non tam infamis esset Catilina nisi tam famosa in patria natus esset. Gaio etiam et Neroni alter infamie acervus imperium accessit et mundi: natos in vertice fortune favor extulit, quo latius noscerentur. Nobilissima in patria vivo. Multorum aut contemptui patens aut invidie: sine altero in magna urbe vix vivitur. Illud tutius, hoc clarius malum, utriusque autem hec ipsa quam predicas natalis soli nobilitas causa est. Tot inter oculos nulle sunt latebre. Notissima ex patria sum. Malim per te patria quam tu propter patriam notus sis. Nisi vero per te fulseris, quid tibi lux patrie preter tenebras allatura
Abbreviated transcription (Latin):
loriosa in patria natus sum Ratio.
Plus negocii habes ut in lucẽ uenias
fulgent minuciora eciam astra per noc-¬
tem in boethos ad solis radios habet et lucifer¬
Gaud̾. Clarissime patrie ciuis sum Ratio. Bene
si uirtutum hospes et uiciorum hostis fortune enim
michi felix ac et nobilis est Ratio. Refert qua
nobilitate haud nunierus incolarum haud in¬
mum tuti portus oportuni ammes Nobilis prĩa
uulgo dicitur uimi ferax olei frumenti frequens
armentis ac gregibus auri statebris et argenti bo¬
nam terram dicitis ubi fortes equi ubi pingues
boues ubi teneri hedi ubi demumi dulcia ponia
nascuntur ubi autem boni uiri illuc nec queritis¬
nec curatis nec quesitu dignum dicitis Estima-¬
tores egregii Atqui summa patrie laus u̾tus est
ciuium Recte ergo uirgilius gloriam ac felicitatẽ
cum destriberet Romanam Nichil horum ad que
sola respicitis dignatus attingere uestra urbs et
imperii magnitudinem atq altitudinem attigit
ammorum felicem denq prole uirum dixit Ea

Expanded text:
loriosa in patria natus sum. Plus negotii habes ut in lucem venias. Fulgent minutiora etiam astra per noctem, et Bootes ad solis radios hebet et Lucifer. Clarissime patrie civis sum. Bene si virtutum hospes, vitiorum hostis. Fortune enim michi felix ac nobilis est. Refert qua nobilitate. Hanc numerus incolarum, hanc inmum, tuti portus, opportuni amnes. Nobilis patria vulgo dicitur vini ferax, olei, frumenti, frequens armentis ac gregibus, auri scatebris et argenti. Bonam terram dicitis ubi fortes equi, ubi pingues boves, ubi teneri hedi, ubi dulcia demum poma nascuntur: ubi autem boni viri, id nec queritis quidem nec quesitu dignum ducitis: extimatores egregii! Atqui summa patrie laus sola virtus est civium. Recte ergo Virgilius gloriam ac felicitatem cum describeret Romanam, nichil horum ad que sola respicitis dignatus attingere, unam urbis et imperii magnitudinem atque altitudinem attigit animorum. Felicem denique prole virum dixit; ea
Abbreviated transcription (Latin):
facti sunt Dolor Asperrimus uillicus est michi¬
Ratio. Ubi ueritas dixit ꝙ terra homini spinas et
tribulos germinaret subintelligendum fuit et rus-¬
ticos tribulis cuuctis asperiores Dolor. Uillicus
est michi nequissimus Ratio Aut uillici nequitiã
tollerare condisce aut famem perpeti mutare enĩ
uillicum non proderit ad unumi modum ferme om̃s
facti sunt inisi ꝙ semper peior est ultinius Dolor.
Dillicus fur est michi Ratio. Dixisti tandem qd̾
dicturum prestolabar Ita enim furtis addicti sunt
ut eis aliquanto sit cultius id modicum quod furant᷑.
ꝙͣ quidquid ex omni iusto labore percipiint Et hoc
ipsum tamen est ferendum Nec queri unus debet
quod omnibus est cõe Profecto autem ut si poeta¬
rusticos ultimos a iusticia derelictos faciãt ut bis dixi
Apud nos tamen hominem primum humano semine
genitum et agricolam fuisse constat et fratricidam
ut fuisse semper pessimi uideantur duniq id recolis

Expanded text:
facti sunt. Asperrimus villicus est michfacti sunt. Asperrimus villicus est michi. Ubi veritas dixit quod terra homini spinas et tribulos germinaret, subintelligendum fuit et rusticos tribulis cunctis asperiores. Villicus est michi nequissimus. Aut villici nequitiam tolerare condisce, aut famem perpeti; mutare enim villicum non proderit: ad unum modum ferme omnes facti sunt, nisi quod semper peior est ultimus. Villicus fur est michi. Dixisti tandem quod dicturum prestolabar; ita enim furtis addicti sunt, ut eis aliquanto sit dulcius, id modicum quod furantur, quam quicquid ex omni iusto labore percipiunt; et hoc ipsum tandem est ferendum, nec queri unus debet, quod omnibus est commune. Profecto autem etsi Poetrusticos ultimos a iustitia derelictos faciat, ut bis dixi, apud vos tamen hominem primum humano semine genitum, et agricolam fuisse constat et parricidam, ut fuisse semper pessimi videantur, dumque id recolis
Abbreviated transcription (Latin):
est michi Ratio Malum fer equanimis uillicus
non pessimus bonus est Dolor Uillicũ durum
egre fero Ratio. Mollem delicatumq ferres egrius du¬
ricies rusticorum ephytecum est duris cum bobus
cum styua et uoniere cum ligonibus et rastris dura
deniq cum tellure luctantur Quidem alias quid
ny ip̃i eciam duri sint Si nil aliud est ꝙͣ durus
bonus est uillicus Dolor. Rusticum importunum
ferre nequeo Ratio Atqui uel feras uillicum uel ipẽ
uillicus sis oportet uel incultum rus elige dura
sunt omnia Dolor. Rusticus intractabilis et in¬
digestus est michi Ratio Nil horum impremeditatũ
tibi esse debuerat mox ut terram habuisti labores
uarios presagire sterilitatem et uillici fastidia debu¬
isti dixi dum rure gloriareris exculto Rusticos ulti-¬
mos hominũ terris abeuntem iusticiam reliquisse
Si unꝙͣ alias sed nũꝙͣ genus humanũ reuiuisceret
eosdem illos puto ultimos reperturam Ita quos se¬
quebantur precesserunt malorumq omniuz pessimi

Expanded text:
est michi. Malum fer equanimis: villicus, nisi pessimus, bonus est. Villicum durum egre fero. Mollem delicatumque ferres egrius: durities rusticorum epitheton est, duris cum bobus, cum stiva et vomere, cum ligonibus et rastris, dura denique cum tellure lucrantur, quid ni ipsi etiam duri sint? Si nil aliud est quam durus, bonus est villicus. Rusticum importunum ferre nequeo. Atqui vel feras villicum, vel ipse villicus sis oportet, vel incultum rus; elige: dura sunt omnia. Rusticus intractabilis, indigestus est michi. Nil horum impremeditatum tibi esse debuerat: mox, ut terram habuisti, labores varios presagire, sterilitatem et villici fastidia debuisti. Dixi, dum rure gloriareris, excultos rusticos, ultimos hominum, terris abeuntem iustitiam reliquisse; si unquam genus humanum revivisceret, eosdem illos puto ultimos reperturam: ita quos sequebantur precesserunt, maiorumque omnium pessimi
Abbreviated transcription (Latin):
bilis modo michi pernicitas est Ra. Omnes ho-¬
mines excesseris lepustulum non equabis Gau.
Pernicitas stupenda est Ra. Hec plerosq pen¬
dentibus et preruptis comitata plano calle desti¬
tuit quosdam per propugnacula turrrium per au¬
temnas nauium per confraga montium inuocue
uolutantes post Leui pedis offendiculo in uia publi-¬
ca prolapsos extinctosq nouit etas nr̃a Anceps est
contraq naturam insueta grauium corporum hec
leuitas uolucremq hommem non diu factura Nã
et si moffensa processerit fessa tamen cito desmet
Breue robur hominum breuior pernicitas Gau.
Dalde nunc agilis sum Ratio. Et Mellus agilis
iuuenta et semo piger Pardi spacio leuitas ingra-¬
uescit pdrima etas stimulos habet frenos ultima¬
D uidquid es non eris diu Et si esse cupis cura ut
sis bonus deuium uirtus sola non metuit/.

Expanded text:
bilis modo michi pernicitas est. Cum omnes hobilis modo michi pernicitas est. Cum omnes homines excesseris, lepusculum non equabis. Pernicitas stupenda est. Hec plerosque pendentibus et preruptis locis comitata plano calle destituit, quosdam per propugnacula turrium, per antennas navium, per confraga montium innocue volitantes, post levi pedis offendiculo in via publica prolapsos extinctosque novit etas nostra. Anceps est contraque naturam insueta gravium corporum hec levitas volucremque hominem non diu factura; nam etsi inoffensa processerit, fessa tamen cito desinet: breve robur hominis, brevior pernicitas. Valde nunc agilis sum. Et asellus agilis iuventa et senio piger pardus. Spatio levitas ingravescit. Prima etas stimulos habet, frenos ultima; quicquid es, non eris diu et, si esse cupis, cura ut sis bonus: senium virtus sola non metuit. 7
Abbreviated transcription (Latin):
nicitas mira est Ratio. Currite mortales ut libet
celi uelocitas uos precurrit et ad senium et ad mor-¬
tem applicat Illud uobis cursum eripiet motum
illa Gau. Pernicitas summa est Racio Botendit
ubi desinat Sau. Pernicitas maudita est Ratio
Illic properat ubi tarditas multa erit Gau. Per¬
nicitas infinita est racio. Sit quanta libet ubi se
excerceat non habebit Si alias sic quidem puucti
uite terra omnis obtinuit Gau. Peruicitas iuesti-¬
mabilis est/ Hec ingenii laus est cui maria et celũ
et eternitas et nature spacia recessusq et archa-¬
na rerum ominium patent Corpus puncti mo-¬
mentiq ambitum circuniscriptum quo sua perni-¬
citas latura atq ubi dispositura est al. depositura¬
Monne enim ut latissime pateat hoc spacium
seu temporum seu locorum nichilominꝰ quocũq
se flexerit ad sepulchrum curritur Ille saltem
angustre sine ullis aut astrologicis coniecturis aut
geoietricis demonstrationibus notesunt Ita eo
curritur Ubi profecto non currit. Gau. Incredi¬

Expanded text:
nicitas mira est. Currite mortales ut libet: celi velocitas vos precurrit et ad senium et ad mortem applicat; illud vobis cursum eripiet, motum illa. Pernicitas summa est. Eo tendit ubi desinat. Pernicitas inaudita est. Illo properat ubi tarditas multa erit. Pernicitas infinita est. Sit quanta libet: ubi se exerceat non habebit, si quidem puncti vicem terra omnis obtinuit. Pernicitas inextimabilis est. Hec ingenii laus est, cui maria et celum et eternitas et nature spatia recessusque et arcana rerum omnium patent: corpus puncti momentique ambitu circumscriptum quo sua pernicitas latura atque ubi depositura est? Nonne enim, ut latissime pateat hoc spatium seu temporum seu locorum, nichilo minus, quocunque sese flexerit, ad sepulchrum currit? Ille saltem angustie sine ullis aut astrologicis coniecturis aut geometricis demonstrationibus note sunt; ita eo curritur, ubi profecto non curritur. Incredi
Abbreviated transcription (Latin):
Leto rumore moueor Ratio. Expecta saltẽ
dum et cum certus sis tunc quoq uirilẽ animũ
rumusculis agi turpe est licet ueris falsis uero
turpissimum multoꝵ gauisos esse puduit perũq
merorem auxit falsi gaudii memoria.
De expectatione filn uel amici uillici uel uxoris

Expanded text:
Leto rumore moveor. Expecta saltem, dum et certus sit; tunc quoque virilem animum rumusculis agi turpe est, licet veris, falsis vero turpissimum. Multos gavisos esse puduit verumque merorem auxit falsi gaudii memoria. 114 DE EXPECTATIONE FILII, VEL AMICI, VEL VILLICI, VEL UXORIS
Abbreviated transcription (Latin):
ad quam tot tantisq sit ingeniis conspiratum
Cui et uulgus errorum princeps et consuetudinũ
genitrix longa dies cumulusq ingens om̃i maloꝵ
semper auctoritas accesserint ut uoluptas stuporq
ammos ab altiore furtim contẽplatione dimoneat
Distrahatq Tu autem si hec ficta et adumbrata fucis
manibus usq adeo delectant attolle oculos ad illum
qui os humanum sensibus aiãm intellectu Celum
astris Floribus terram pinxit spernes quos miraba

Expanded text:
ad quam tot tantisque sit ingeniis conspiratum, ad quam tot tantisque sit ingeniis conspiratum, cui et vulgus errorum princeps et consuetudinum genitrix longa dies cumulusque ingens omnium malorum semper auctoritas accesserint, ut voluptas stuporque animos ab altiore furtim contemplatione dimoveat distrahatque. Tu autem si hec ficta et adumbrata fucis inanibus usque adeo delectant, attolle oculos ad illum, qui os humanum sensibus, animam intellectu, celum astris, floribus terram pinxit: spernes quos miraba
Abbreviated transcription (Latin):
miracula operum et artificum industrias et prin-¬
cipum insanias et enormia precia quibus hec trãs
maria mercati rome in templo deorũ aut cesarum
in thalamis inq publicis plateis ac porticibus con-¬
secrarunt Neq id satis nisi ip̃ĩ huic arti dexteras
atq animos maiori excercicio deditos applicarent
Quod iam ante nobilissini philoz ophorum grecie
fecerant Unde effectum ut pictura quidem diu apᵈ
uos ut nature cõiunctior ante omnes mechanicas
in precio esset Apud grayos uero si quid plinio cre-¬
dis in primo gradu liberalium haberetur Ntto
hec quoniam et intente breuitati et presenti pro-¬
posito quodammodo sunt aduersti Uideri enim
possunt morbum ip̃m cuius Remediũ pollicebar
alere et rerum claritas al. clarioꝵ stupentꝭ amen-¬
ciam excusare Sed iam dixi Nichil errori detrahit
errantium magnitudo ynimo hec quidem ideo at¬
tigerim ut reliqueret mali huius quanta uis ess

Expanded text:
miracula operum et artificum industrias et prinmiracula operum et artificum industrias et principum insanias et enormia pretia, quibus hec trans maria mercati Rome in templis deorum aut Cesarum in thalamis inque publicis plateis ac porticibus consecrarunt. Neque id satis nisi ipsi huic arti dextras atque animos maiori exercitio debitos applicarent, quod iam ante nobilissimi philosophorum Grecie fecerant; unde effectum ut pictura diu quidem apud vos, ut nature coniunctior, ante omnes mechanicas in pretio esset, apud Graios vero, si quid Plinio creditis, in primo gradu liberalium haberetur. Mitto hec quoniam et intente brevitati et presenti proposito quodammodo sunt adversa: videri enim possunt morbum ipsum cuius remedium pollicebar alere et rerum claritas stupentis amentiam excusare. Sed iam dixi: nichil errori detrahit errantium magnitudo; immo hec quidem ideo attigerim, ut liqueret mali huius quanta vis esset,
Abbreviated transcription (Latin):
queso Riui appetens fontem o dit ac uos graues
humi accliues affixiq celum suspicere nõ audetis
Et obliti opificem illum solis ac lune tanta cum
uoluptate tenuissimas picturas aspicitus Atq
unde transitus erat ad alia dispositus illic methã
figitis intellectus Gaudiũ. Pictis tabulis de-¬
lector unice Ratio. Pennitillo et coloribus de-¬
lectaris in quibus et precium et res placet ac ua¬
rietas et curiosa dispersio Sic exanguinũ uiui
gestus atq mimobilium motus ymaginum Et
postibus erumpentes effigies ac multũ ał. uultuũ
spirancium liniamenta suspendunt ut hinc eruptu-¬
ras paulominus prestoleris uoces et in hac re peri-¬
culum ꝙ in hĩs magna maxime capiunt᷑. ingenia
Itaq ubi agrestis leto et breui stupore pretereat illic
ingeniosus suspirans ac uenerabinidus inhereat
Operosum sane neqz huius tamen est operis ab
inicio artis originem atq incrementa retexere et

Expanded text:
queso, rivi appetens fontem odit? At vos graves, queso, rivi appetens fontem odit? At vos graves, humi acclives affixique celum suspicere non audetis et obliti opificem illum solis ac lune tanta cum voluptate tenuissimas picturas aspicitis atque unde transitus erat ad alta despicitis, illic metam figitis intellectus. Pictis tabulis delector unice. Penicello et coloribus delectaris, in quibus et pretium et ars placet ac varietas et curiosa dispersio. Sic exanguium vivi gestus atque immobilium motus imaginum et postibus erumpentes effigies ac vultuum spirantium liniamenta suspendunt, ut hinc erupturas paulominus prestoleris voces; et est hac in re periculum, quod iis magna maxime capiuntur ingenia, itaque ubi agrestis leto et brevi stupore pretereat, illic ingeniosus suspirans ac venerandus inhereat. Operosum sane neque tamen huius est operis, ab initio artis originem atque incrementa retexere et
Abbreviated transcription (Latin):
ictis tabulis delector Ratio. In anis de¬
lectatio nec nmor uanitas ꝙ magnorũ¬
sepe homiuum fuit nec tollerabilior ꝙ
santiqua Siquidem omne malum exemplum tunc
fit pessimum quando illi uel actorum al. ueterum
pondus adiungitur uel annorum undecũq orte cõ-¬
suetudinis robur ingens cum senuerit et ut bona
in melius sic mala in peius etas prouehit Sed o
utinam que qui maiores uestros uanis in Rebus fa-¬
cile uincitis eosdem in seriis equaretis uirtutemq
cum illis et gloriam miraremini cum quibꝰ pictas
tabulas sine fine miramini Gaudiũ. Ualde utiq
pictas tabulas miror Ratio. Sed o mirus hu¬
mani furor animii omnia mirantis nisi se quo int̾.
cuncta ał. uetita non solum artis sed nature opera
nullum mirabilius Gaud̾. Picte delectant
tabule Ratio. Quid ex hoc senciam ex iam dic¬
tis intelligere potuisti Omnis quidem terrena
delectatio si consilio regeretur ad amorẽ celestis
dirigeret et originis admoneret Nam quis unꝙͣ

Expanded text:
ictis tabulis delector. Inanis delectatio! Nec minor vanitas quod magnorum hominum sepe fuit nec tolerabilior quod antiqua, si quidem omne malum exemplum tunc sit pessimum, quando illi vel auctorum pondus adiungitur vel annorum, undecumque orte consuetudinis robur ingens cum senuerit, et ut bona in melius, sic mala in peius etas provehit. Sed o utinam qui maiores vestros vanis in rebus facile vincitis, eosdem in seriis equaretis virtutemque cum illis et gloriam miraremini cum quibus pictas tabulas sine fine miramini! Valde utique pictas tabulas miror. O mirus humani furor animi omnia mirantis nisi se, quo inter cuncta non solum artis sed nature opera nullum mirabilius! Picte delectant tabule. Quid de hoc sentiam ex iam dictis intelligere potuisti; omnis quidem terrena delectatio si consilio regeretur ad amorem celestis erigeret et originis admoneret. Nam quis unquam,
Abbreviated transcription (Latin):
rem Sepe nichil sompnia denuciant, et sepe con¬
trarium Gaudium. Sepe uera uidentur in sõpmis¬
Ratio. Quantosepius falsa Par est aut̃e huurs
et Reliquarum huiustemodi uanitatum ratio unum
casu incidens uerum innumeris falsis astipulatu
uenturoq inhians preteritum mens non uidet¬
ros ego hos non miror qui de more suo pascuutur
artificio Bed uos stupeo qui illorum uenturi alãs
et ingenia uestra submittitis proinde tu quid te-
neas uideris si me sequi uoles expectabis equani-¬
mus ac tranquillus Non quid astra de te sed quid
astrorum creator et regnator sanxerit agẽs aliquid
in dies ardencius quo illius amore fias dignior
De euentu tibi non ueniat in amnium sollicitare
istos quibus ignocior est ueritas ꝙͣ tibi Deniq
sic habebis futura nosse durum homini nec licere
si expediat nec expedire si liceat/.

Expanded text:
rem; sepe nichil somnia denuntiant et sepe conrem; sepe nichil somnia denuntiant et sepe contrarium. Sepe vera videntur in somniis. Quanto sepius falsa! Par est autem huius et reliquarum huiusmodi vanitatum ratio: unum casu incidens verum innumeris falsis astipulatur venturoque inhians preteritum mens non videtres ego hos non miror, qui de more suo pascuntur artificio, sed vos stupeo, qui illorum ventri animas et ingenia vestra submittitis. Proinde quid tu teneas videris; si me sequi voles, expectabis equaminis et tranquillus, non quid astra de te sed astrorum creator ac regnator sanxerit, agens aliquid in dies ardentius, quo illius amore fias dignior. De eventu non tibi veniat in animum sollicitare istos, quibus ignotior est veritas quam tibi. Denique sic habebis: futura nosse durum homini, nec licere, si expediat, nec expedire, si liceat. 113
Abbreviated transcription (Latin):
infamis cuiusq uirgilii carmine carmen ferale
describitur Gaudium. Letum omen incidit¬
Ratio. Ouien ab homine ductum nomen huma/¬
ne demiencie argumentum est, quo aliqua semper
non externarum modo rerum sed eorum quoq q̃
in uobis sunt auimos in errorem trahat ne delirn/¬
mentis manibus alias anilibus ulla pars rerum
uacet Itaq et stermitamenta seruorum et nator
fortuito lapsas uoces extrahit non quo uis illarum
sed quo uestra cupiditas uocat / scilicet quia centu-¬
rio ille dixit/ hic optime manebimus ne mundi
caput tranfferretur causa fuit aut quia persam
periisse flens infantula profecturo in bellũ nĩci-¬
auit patri uinci macedonum regem consequens
iudicatum est O humana mens ebria et muta-¬
bunda ꝙͣ facili impulsu erroris in foueam Ruis¬
Gaudium. Leta aderant consopito Ratio. Mesta¬
aderunt experrecto Gaudium
uidebam Ratio. Mesta uigilaus uidebis
elix eram per quietem Racio. Misereris per labo¬

Expanded text:
infamis cuiusque Virgilii carmine carmen ferale infamis cuiusque Virgilii carmine carmen ferale describitur. Letum omen incidit. Omen ab homine dictum nomen humane dementie argumentum est, quo aliquid semper non externarum modo rerum, sed earum quoque que in vobis sunt animos in errorem trahat, ne deliramentis anilibus ulla pars rerum vacet. Itaque et sternutamenta servorum et natorum fortuito lapsas voces eo trahitis non quovis illarum, sed quo vestra cupiditas vocat, scilicet quia centurio ille dixit: “Hic optime manebimus”, ne mundi caput transferetur causa fuit, aut quia Persam periisse flens infantula profecturo in bellum nuntiavit patri, vinci Macedonum regem consequens iudicatum est! O humana mens ebria et mirabunda, quam facili impulsu erroris in foveam ruis! Leta aderant consopito. Mesadeunt experrecto. Leta dormiens videbam. Mesta vigilans videbis. Felix eram per quietem. Miser eris per labo
Abbreviated transcription (Latin):
teste marco tullio caldei omnes aruspicesq promi-¬
serunt ꝙ preclaro fine omnes beati senes in pr̃ĩa
morientur. Idq ꝙͣ uerum fuerit non expectas
audire ferro omines diro alias duo miserabilius¬
ꝙͣ alias qua longissime ab ytalico romanoq orbe
sectis fedoq ludibrio reconditis peneratis illiz
toto ꝙͣ diu formidatis orbe capitibus reliqui inhu-¬
mati ferarumq et piscium morsibus ac uolucrum
rostris expositi cesi et laceri miserandum fortune spec¬
taculum iacuere diuinosq uates nega
Gratum augurium notaui Ratio. O amencian
importunam miser homo successuum notitiã suorũ
que sibi nulla est a uolucribus sperat Quid hoc
dulcius fieri sperat quia si diuinus alias diis placet
et deiotharun regem uisa aquila impendenti alias¬
impedimenti ruine et agrippe hebreo iustare carce¬
ris exitum finemq miserie et prosperitatis mnitiũ
nunciauit super uerticem sedens bubo auis alioqͣn

Expanded text:
teste Marco Tullio, Chaldei omnes aruspicesque promiteste Marco Tullio, Chaldei omnes aruspicesque promiserant quod preclaro fine omnes beati senes in patria morerentur. Idque quam verum fuerit non expectas audire: ferro omnes, duo miserabilius quam longissime ab Italico Romanoque orbe, sectis fedoque ludibrio reconditis veneratis illis totoque diu formidatis orbe capitibus, reliqua inhumati ferarumque et piscium morsibus ac volucrum rostris expositi, cesi et laceri miserandum fortune spectaculum iacuere. I nunc divinosque vates nega, Gratum augurium notavi. O amentiam importunam! Miser homo successuum notitiam suorum, que sibi nulla est, a volucribus sperat. Quid hoc stultius fieri potest? quia, si diis placet, et Deiotarum regem visa aquila impendenti preripuit ruine et Agrippe Hebreo instare carceris exitum finemque miserie ac prosperitatis initium nuntiavit supra verticem sedens bubo avis, alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
tos laudant noticiam artis habentibus stiencie in¬
signis obtentu et celo insuper auctore fallanim¬
Oaudium. Persuasum est michi prospera iustare
quorum expectatio dulcis leta tranquilla es t¬
Ratio. Ymmo equidem amara tristis turbida Ged
uos sensu perdito de obiecto sensuum iudicatis per-¬
suasum sane nullo negocio crediderim promptiuu
est persuadere uolentibus quibusdam persuasor ne-¬
cessarius non est ip̃i sibi sunt uates et occursus am̃¬
mantium uolatusq auium et garritus letum in
augurium ducunt At si quociens te ista fefellerint
recogitas si de hac re in annos interrogas Nisi uel
te ultro te fallis uel illi participes errorũ querunt
facile deprehendens quorsum hiis prestigiis creden-¬
dum sit nisi tres illi sumni hominum rerumq
moderatores Pompeyus crassus et cesar iurati for-¬
te contrarium dicturi sunt alias sunt Quibus qd̾
constat magno quidem omniumiq familiarissino

Expanded text:
tos ludant notitiam artis habentibus, scientie intos ludant notitiam artis habentibus, scientie insignis obtentu et celo insuper auctore fallamini? Persuasum est michi prospera instare, quorum expectatio dulcis, leta et tranquilla est. Immo quidem amara, tristis, turbida; sed vos sensu perdito de obiecto sensuum iudicatis. Persuasum sane nullo negotio crediderim; promptum est persuadere volentibus, quibusdam persuasor necessarius non est: ipsi sibi sunt vates et occursus animantium volatusque avium et garritus letum in augurium ducunt. At si quotiens te ista fefellerint recogitas, si de hac re vicinos interrogas, nisi vel tu ultro te fallis vel illi participes erroris querunt, facile deprehendes quorsum his prestigiis credendum sit, nisi tres illi summi hominum rerumque moderatores Pompeius, Crassus et Cesar iurati forte contrarium dicturi sint quibus, quod constat magno quidem omniumque familiarissimo
Abbreviated transcription (Latin):
pideri possit quidquid euenerit ꝙ omnibus futuri
noticiam professis in cõe prouisum est, Qua in Re
non ars ip̃a que nulla est non ingenium qd̾ sine
litteris rerumq noticia nudum est sed illorum calli¬
ditas et audatia et impudentia ip̃a mirabilis uñ
quod festiue admodum ait catho ille rigidus mira¬
ri se quod non ridet aruspex aruspicem cum uidis-¬
set id ad cões ałs omes eq augures aruspices sor-¬
tilegos coniectores calleosq et mathemathicos ac
totam quam dixi. manthycen. trahi traht possit
Tamen incertum est an illorum fraus turpior an
ridiculosior nostra dementia Illoꝵ tamen arguciis
ac Raciunculis respondere facile sed prolixum es ⁊
notumq adeo tanꝙͣ a notis atq illustribus agitatum
ut non superuacua tantum repetitio sed temeraria
uideatur uestre autem ineptissime uanitati quid aliud
dici potest nisi dignos uos qui ab honunculis non
terrestribus modo sed luteis et nullius nisi qua stuil¬

Expanded text:
videri possit quicquid evenerit; quod omnibus futuri videri possit quicquid evenerit; quod omnibus futuri notitiam professis in commune provisum est, qua in re non ars ipsa, que nulla est, non ingenium, quod sine literis rerumque notitia nudum est, sed illorum calliditas et audacia et impudentia ipsa mirabilis, unde quod festive admodum ait Cato ille rigidus, mirari se, quod non rideret aruspex aruspicem cum vidisset. Id ad omnes eque augures, aruspices, sortilegos, coniectores Chaldeosque et mathematicos ac totam, quam dixi “manticen” trahi potest, tam incertum est an illorum fraus turpior ac ridiculosior vestra dementia; illorum tamen argutiis atque ratiunculis respondere, facile sed prolixum est notumque adeo tamque a notis ac illustribus agitatum, ut non supervacua tantum repetitio, sed temeraria videatur. Vestre autem ineptissime vanitati quid aliud dici potest, nisi dignos vos qui ab homunculis non terrestribus modo, sed luteis et nullius nisi qua stul
Abbreviated transcription (Latin):
pestifer inualuit ut inter hos garrulos in q̃stione
ueri ob ip̃m professionis sue nomen suspecti habe-¬
antur uere fidei professores auditi non erunt cum
ommbus idem sencientibus qui sunt inuumeri Et
ꝙͣuis diuinationem improbent diuini uiri quid
tandem cause est quid pe suspitionis ut non audi -¬
endus unus et in multis primus ac maximus
illorum cycero uideatur certe is totum hoc illusi¬
onum ac fallatiarum genus dampnat ridet ac
despicit Et ad suminam obmissis que locus iste
non capit Oumis non domini ałs tantum pia re-¬
ligio sed uera quoq philozophia et que illam suo calle
sequitur poesis nec sancti modo sed docti oẽs hanc
respuunt uanitatem preter illos solos qui uel hinc
uuunt uel ab hiis seducti in eorum tendiculas
lapsi sunt quorum dampnis atq erroribus lucrũ
sibi atq artem faciunt/ In qua illud summum ac
precipuum Obscuritate fraudem tegere Et sic bi /¬
ceps ambignumq responsum dare ut predictum

Expanded text:
pestifer invaluit, ut inter hos garrulos in questione pestifer invaluit, ut inter hos garrulos in questione veri ob ipsum professionis sue nomen suspecti habeantur, vere fidei professores auditi non erunt, cum omnibus idem sentientibus, qui sunt innumeri. Et quamvis divinationem improbent divini viri, quid tandem cause est quidve suspitionis, ut non audiendus unus et in multis primus ac maximus illorum, Cicero videatur? Certe is totum hoc illusionum ac fallaciarum genus damnat, ridet ac despicit et, ad summam, omissis que locus iste non capit, omnis non tantum pia religio, sed vera quoque philosophia et que illam calle suo sequitur poesis, nec sancti modo, sed et docti omnes hanc respuunt vanitatem, preter illos solos, qui vel hinc vivunt, vel ab his seducti in eorum tendiculas lapsi sunt, quorum damnis atque erroribus lucrum sibi atque artem faciunt, in qua illud summum ac precipuum, obscuritate fraudem tegere et sic biceps ambiguumque responsum dare, ut predictum
Abbreviated transcription (Latin):
bene alias quando pel semel quoniam nemo tan
mendax unꝙͣ fuit quin quandoq uerum diceret
noleus eciam aut ignarus uni horum uerũ forte
aliquid effluxerit actum est Si casura hodie de
celo astra demnciet credetur demq sine ulla sus¬
pitione mendacii mentiri potest omnia quisquis
semel potuit non mentiri Ununi enim illud me-¬
morat preceps in futurum prominens et p̃teriti
sit oblita credulitas ac deceptoribus suis fauens¬
Gaudium. Diuinis leta nunciantibus credo:¬
Ratio. Furentibus credere furor est certe quãnis
cicero hic uideatur sensisse aliter Conuemientius
huic Rei nomen a grecis inductum alias mendicum¬
ꝙͣ a nostris iudico. Latini enim a diuinis seu a
diuinitate diuinationem eliminant quod es
mancyten. a furore dixerunt Uos fortassis or/¬
nacius ac uerius illi Hanc sacri doctores uno oẽs
ore condempnant Ambrosius Augustinus ceteriq
qui se forte quando inter multos hic quoq mod

Expanded text:
i quando vel semel — quoniam nemo tam i quando vel semel — quoniam nemo tam mendax unquam fuit, quin quandoque verum diceret, nolens etiam aut ignarus —, uni horum veri forte aliquid effluxerit: actum est, si casura hodie de celo astra denuntiet, credetur. Denique sine ulla suspitione mendacii mentiri potest omnia quisquis semel potuit non mentiri. Unum enim illud memorat preceps in futurum prominens et preteriti sic oblita credulitas ac deceptoribus suis favens. Divinis leta nuntiantibus credo. Furentibus credere furor est. Certe quamvis hic Cicero videatur sensisse aliter, convenientius huic rei nomen a Grecis inditum quam a vestris iudico. Latini enim a divis seu a divinitate divinationem, illi autem quod est “manticen” a furore dixerunt: vos fortassis ornatius, at illi verius. Hanc sacri doctores uno omnes ore condemnant: Ambrosius, Augustinus ceterique qui, si forte quando inter multos hic quoque mos
Abbreviated transcription (Latin):
iusserit difficile licet ac pessimum paret᷑. Gaue
Mathematici leta prouunciant Ratio. Mixi ho-¬
mines futura sola que nouerint preteritorum atq
presentium ignari Et que in celo fiunt ita nĩci¬
ent quasi consilio celestium interfuerint Recentiq
nunc inde ueniant memorata alias memoria cũ
tamen iuterim quid in patria quid in domo quid ĩ
thalamo suo fiant nesciant Dic penitus uerum
est quod apud tullyum legis Quod est ante pedes neno
spectat celiscrutantur plagas Gaudium. Maguu
nunciat mathematicus insignis et uerax Ratis.
Quo diuinus insignior et menciendi libertas ma¬
ior et fides pronior mendacio est Sepe quidem in¬
rari soleo nosterq non inmerito miratus est Cycero
quid hoc in genere nouum insuetumq accidit ut
cum in cuictis hominibus multa pera mẽorabili
uno mendatio obscurentur Et suspecta fides in pos¬
terum loquentis fiat In hiis contra grauib nille
mendaciis uana leuis ac fortuita ueritas pelum
quoddam et mendacio publico fidem querit, Si¬

Expanded text:
iusserit, difficile licet ac pessimum, paretur. Mathematici leta pronuntiant. Miri homines, futura qui noverint preteritorum atque presentium ignari, et que in celo fiunt ita nuntient quasi consilio celestium interfuerint recentique nunc inde veniant memoria, cum tamen interim quid in terris, quid in patria, quid in domo, quid in thalamo suo fiat nesciant! Sic penitus verum est quod apud Tullium legis: Quod est ante pedes nemo spectat, celi scrutantur plagas. Magna nuntiat mathematicus insignis et verax. Quo divinus insignior, et mentiendi libertas maior et fides pronior mendacio est: sepe quidem mirari soleo nosterque non immerito miratus est Cicero, quid hoc in genere novum insuetumque accidit, ut cum in cunctis hominibus multa vera memorabili uno mendacio obscurentur et suspecta fides in posterum loquentis fiat, in his contra gravibus mille mendaciis una levis ac fortuita veritas velum quoddam et mendaci publico fidem querit, s
Abbreviated transcription (Latin):
naufragium facit Dolor. Terribili naufragio uix
euasi Ratio. Nescio quid terribilius adeo sit in aquis
mori ꝙͣ in terris quando quidem in alterutro morien-¬
dum est seu quid optabilius uermium cibus esse ꝙͣ
piscium Postꝙͣ tamen enatasti alias euasisti cura
ne iterum fracto remo uitam latrie debeas tabelle
Disce terxenuu annial terrã pati et celum potius
ambire ꝙͣ pelagus

Expanded text:
naufragium facit Terribili naufragio vix naufragium facit Terribili naufragio vix evasi. Nescio quid terribilius adeo sit in aquis mori, quam in terris, quandoquidem in alterutro moriendum est, seu quid optabilius vermium cibus esse quam piscium. Postquam tamen enatasti, cura ne iterum fracto vitam remo aut lacere credas tabelle. Disce terrenum animal terram pati, et celum potius ambire quam pelagus.
Abbreviated transcription (Latin):
queritur nisi qui euasit gaude igiturꝰ saluus et doctior
transacti enim periculi grata solet esse memoria Gic
ex aduerso finite prosperitatis amara recordatio ꝙͣti
uero olim faceres uidisse tricones equoreos et montes
spumeos aquarum atq assurgentes fluctꝰ in nubila
et pelagi monstra natantia habes unde brumali noc¬
te ante focum fabellas horrificas narres attonitus
trepidulam familiamq admiratione suspendas Iam
quid sit poetica tempestas intelligit Et qui male cre-¬
dulus stupor fuit iam noticia certa est quam bene
uel metu mortis uel iactu mercium sis adeptꝰ Dolor.
Duro naufragio laboraui Ratio. Sine labore nich¬
il discitur hoc si sapis perpetuum docinuentum tibi
erit Nequando amplius credere uitam mentis alias¬
uentis in aninum inducas Dolor. Passus sũ triste
naufragium Eatio Si primum caue ne secundum
adeas si secundum sile Scitum est illud publii my¬
megraphi improbe neptumum accusat qui iterum

Expanded text:
queritur, nisi qui evasit: gaude igitur salvus et doctior. queritur, nisi qui evasit: gaude igitur salvus et doctior. Transacti periculi grata solet esse memoria, sicut ex diverso finite prosperitatis amara recordatio. Quanti vero olim faceres vidisse tritones equoreos, et montes spumeos aquarum, atque assurgentes fluctus in nubila, et pelagi monstra natantia? Habes unde brumali nocte ante focum fabellas horrificas narres attonitis, trepidulamque familiam admiratione suspendas; iam quid sit Poetica tempestas intelligis, et qui male credulus stupor fuit, iam notitia certa est, quam bene vel metu mortis, vel iactu mercium sis adeptus. Duro naufragio laboravi. Sine labore nil discitur: hoc si sapis, perpetuum documentum tibi erit, ne quando amplius credere vitam ventis in animum inducas. Passum sum triste naufragium. Si primum, cave ne secundum adeas, si secundum, sile. Scitum est illud apud Publii mimographi: Improbe Neptunum accusat qui iterum
Abbreviated transcription (Latin):
uelis gubernaculo mentis excusso constancieq ancho-¬
ris in alto perditis per omnes lictorum flexus perq
omnia maria circumuoluit Illud te naufragium
in hoc traxit Tolle cupiditatem nauigationem ipam
et certe periculum nauigandi magna ex parte sustu-¬
leris Illa non in amnes solum sed in stopulos et in
mortem cogit miseros Itaq fere omnes qui suis au-¬
spiciis in mari pereunt prius in animo periere pri-¬
usq illos auaricie demersit uuda ꝙͣ pelagi Rara est
quidem sine precipitatione cupiditas quitquid eniz
uult confestin uult, morasqz omnes et illaꝵ comites
sumptus odit Ea breuis in exicium uia et crebri
prima naufragii causa est Dolor. Magno naufra/¬
gio uexatus sum Ratio. Didicisti deum orare uotaq
facere et pacisci multa quorum et si metus causa
fuit Tu tamen agnosce fidem terre redditus Non im¬
pune deus luditur odit ille fidefragos Dolor. fedũ
naufragium passus sum Ratio. De naufragio nõ

Expanded text:
velis, gubernaculo mentis excusso, constantieque ancovelis, gubernaculo mentis excusso, constantieque ancoris in alto perditis, per omnes litorum fluxus perque omnia maria circumvolavit. Illud te naufragium in hoc traxit; tolle cupiditatem, navigationem ipsam aut certe periculum navigandi, magna ex parte sustuleris. Illa non in naves solum, sed in scopulos et in mortem cogit miseros. Itaque fere omnes, qui suis auspiciis in mari perierunt, prius in animo periere, priusque illos avaritie demersit unda quam pelagi. Rara est quidem sine precipitatione cupiditas. Quicquid enim vult, confestim vult, morasque omnes et illarum comites, sumptus, odit; ea brevis in exitium via, et crebri prima naufragii causa est. Magno naufragio vexatus sum. Didicisti Deum orare, votaque facere, et pacisci multa, quorum etsi metus causa fuit, tu tamen adgnosce fidem, terre redditus, non impune Deus luditur: odit ille fedifragos. Fedum naufragium passus sum. De naufragio non
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut ciuictis in rebus sic in amiciciis Copia ingẽs
gustum ebetat penuria acuit Quod si magis ter
amorum intermissionem amantibus utilem dicit
quibus onnis in presentia est uoluptas Cur nõ eadẽ
utilis sit amicis quorum in uirtute iocunditas tota est
que absentie nullum sentit incommodum cũ ubilibet
presens sit Noli ergo desiderio succumbere sed amicum
mente complectere quem tibi nec discessus eripiat nec
mors ip̃a Dolor. Amici dulcis absentiam amare fero¬
Ratio Perfer modo et molliores partes ammni pre-¬
senti uirtute consolida Amariuscula hec quã defles
absentia forsan in tempore cariorem tibi amicum et
amici presentiam effecerit dulciorem.
Raui naufragio iactatus sum Ratio. Maris
tu michi menoras naufragium Animi
autem siles alias simulas quasi uero uel
grauius uel crebrius ullum sit Ibi est tempestas illa
cupidinum et affectuum seu uentorum repugnantia
que uos tensis concupistentie alias cupidine speiq

Expanded text:
sicut cunctis in rebus, sic in amicitiis, copia ingens sicut cunctis in rebus, sic in amicitiis, copia ingens gustum hebetat, penuria acuit. Quod si magister amorum intermissionem amantibus utilem dici, quibus omnibus in presentia est voluptas, cur non eadem utilis sit amicis, quorum in virtute iucunditas tota est, que absentie nullum sentit incommodum, cum ubilibet presens sit? Noli ergo desiderio succumbere, sed amicum mente complectere, quem tibi nec discessus eripiat, nec mors ipsa. Amici dulcis absentiam amare fero Perfer modo, et molliores partes animi presenti virtute consolida; amariuscula enim hec quam defles absentia, forsan in tempore cariorem tibi amicum, et amici presentiam effecerit dulciorem. 54 avi naufragio iactatus sum. Maris tu michi memoras naufragium, animi autem siles, quasi vero vel gravius vel crebrius ullum sit: ibi est tempestas illa cupidinum et affectuum, seu ventorum repugnantia, que vos tensis concupiscentie speique
Abbreviated transcription (Latin):
tisq suis omnibus frateruam sibi animo fixisse
presentiam Nescio an athenis an ubi esset epicurus
duui amico scribens Sic fac inquit omnia tanꝙͣ
spectet epycurus. Certe in campanya erat Anneus¬
Seneca dii lucillum suum in cicilia degentem lrĩs
alloquens ut secum studeat secum cenet secum am-¬
bulet hortatur Que facere ille non posset nisi aĩo
munsterio indigerent Dolor. Oculi mei absentẽ
amcum anxie requirunt Latio. Non possum negare
quin oculis aliquid per absentiam detrahatur Animo
autem nichil ymmo nec oculis quodammodo ut pre-¬
dixi Si tamen amicitia uera est unde et illud apᵈ
eũdem poetam et leginus et laudamus Pallas euan
der in ip̃ĩs omnia sunt oculis Et cycero ip̃e in epła
quadam Balbum amicum suum in galliis sub cesa-¬
re militantem non solum in animo habere sed in ocu-¬
lis ferre se dicit Dolor. Amicus abest meus Ratie
Interdum non cognoscitur amicus nsi abesse ceperit

Expanded text:
tisque suis omnibus fraternam sibi animo definxisse tisque suis omnibus fraternam sibi animo definxisse presentiam. Nescio an Athenis an ubi esset Epicurus dum amico scribens, “Sic fac, inquit, omnia tamquam spectet Epicurus”. Certe in Campania erat Anneus, dum Lucilium suum in Sicilia degentem literis alloquens, ut secum studeat, secum cenet, secum ambulet hortatur; que facere ille non posset, nisi animo um, neque pedum ministerio indigerent. Oculi mei absentem amicum anxie requirunt. Non possum negare quin oculis aliquid per absentiam detrahatur, animo autem nichil, immo, nec oculis quodammodo, ut predixi, si tamen amicitia vera est. Unde et illud apud eundem Poetam et legimus et laudamus, ubi de Evan in ipsis omnia sunt oculis. Et Cicero ipse in epystola quadam, Balbum amicum suum in Gallis sub Cesarem militantem, non solum in animo habere, sed in oculis ferre, se dicit. Amicus abest meus. Interdum non cognoscitur amicus, nisi abesse ceperit,
Abbreviated transcription (Latin):
gas Dolor. Dilecti absentia me affligit
Et id fateor cõe mulierum atq om̃m muliebriter
amantium quorum delectatio omnis in sensibus est
Nichilominus de hiisipĩs poeta loquebatur ubi ait
absentem absens auditq pidetq Idsi ita est Cur
non amicus absentem quoq amicum audiet et uidebit¬
Nec forte alias Nisi forte purgatiores ad huiusmõi
uisionem lasciuie sunt oculi ꝙͣ uirtutis aut plus ali-¬
quid diguitatis insano ꝙͣ casto tribuitur amori Cui
preter honestos ac uolucres coritatus quos pro libito¬
pagari et esse ubi uelint nulla distancia nulla uis als¬
lis prohibet Epistolari quoq remedio consultum est
quo nescio an presentia ulla sit gratior Rome quidem
erat marchus cycero dum ad quintum cyceronẽ frem̃
suũ proconsulatum asye administrantem scribens
Cum tua inquit lego te audire cum ad te scribo tecũ
loqui uideor Et mox euui ad glorie excellentiam ex¬
hortaus efficacissimum ad idem dicit In dictis fac¬

Expanded text:
gas. Dilecti absentia me affligit. Est id, fateor, commune mulierum, atque omnium muliebriter amantium, quorum delectatio omnis in sensibus est: nichilominus de iis ipsis Poeta loquebatur ubi ait: illum absens absentem auditque videtque. Id si ita est, cur non amicus absentem quoque amicum audiet et videbit? nisi forte purgatiores ad huiusmodi visionem lascivie sunt oculi, quam virtuti, aut plus aliquid dignitatis insano quam casto tribuitur amori, cui preter honestos ac volucres cogitatus, quos pro libitovagari, et esse ubi velint, nulla distantia, nulla vis prohibet. Epistolari quoque remedio consultum est, quo nescio an presentia ulla sit gratior. Rome quidem erat Marcus Cicero dum ad Quintum Ciceronem fratrem suum proconsulatum Asie administrantem scribens: “Cum tua, inquit, lego te audire, cum ad te scribo tecum loqui videor”, et mox eum ad glorie excellentiam exhortans. Efficacissimum id dicit, in dictis fac
Abbreviated transcription (French):
Enuis uictus est michi Ratio. Et tenuis
uoluptas Et munda sobrietas An tu gu-¬
le studio contrarium malles Dolor.

Expanded text:
enuis victus est michi. Et tenuis voluptas et munda sobrietas: an tu gule studio contrarium malles? Asper
Abbreviated transcription (Latin):
uere quitquid non in eos usus uertitur in quor
datum est perditum dici possit Ad hoc saue nasci
homineur ad hoc ei dari tempus constat ut creatorẽ
suum colat amet cogitet quitquid hunc excidit ꝑ¬
ditur haud dubie uidete igitur quantum perditi
temporis est quantumq non perditi
axillorum in ludo perdidi Ratio. Nonne
tibi dixeram dun uinceres fems id
esse non lucrum Dolor. Ludo ex hau

Expanded text:
vere, quicquid non in eos usus queritur in quos vere, quicquid non in eos usus queritur in quos datum est, perditum dici possit. Ad hoc sane nasci hominem, ad hoc tempus dari constat, ut creatorem suum colat, amet, cogitet. Quicquid hinc excidit, perditur haud dubie. Videte igitur, quantum perditi temporis, quantumque non perditi. Taxillorum in ludo perdidi. Nonne tibi dixeram, dum vinceres, fenus id esse non lucrum? Ludo exhau
Abbreviated transcription (Latin):
ligentiam uenit Dolor. Ut amittain tempus mes-¬
ta necessitas me cogit Ratio. Hondum capio quod
rei sit nam si te hostis in uinculis habeat si mors
instet possunt fateor actus bonos impedire sed nõ
pios sanctosq cogitatus qui maxime in eo statu emi-¬
nent atq effulgent Quibus in curis tempꝯ certe
non perditur nec scio an alibi usꝙͣ minus que ałs¬
quo profecto et in dolium reguli et in thaurum pha¬
laridis introire possunt et in crucem theodori sy¬
renensis ascendere Sic quocũq te uerteris in te
ununi amissi temporis culpa reflectitur At nos
ex more naturain excusantes que uolubile tempus
fecit cum hoc alias hic non esset eteruitas In oĩb
uosinetipõs absoluitis cum Rei omnium solisitis õẽ
emim fere tempus perditis ymio proicitis et quasi
rem uilem abiectamqz contempinitis Quod utinã
in uirtute saltem aut gloria poneretur non in sl̃ma
semper infamia inexpiabiliq dedecore Quanꝙͣ

Expanded text:
ligentiam venit”. Ut amittam tempus, mesligentiam venit”. Ut amittam tempus, mesta necessitas me cogit. Nondum capio quid rei sit. Nam si te hostis in vinculis habeat, si mors instet, possunt, fateor, actus bonos impedire, sed non pios sanctosque cogitatus, qui maxime in eo statu eminent atque effulgent; quibus enim curis tempus certe non perditur, nec scio an alibi usquam minus. Que profecto et in dolium Reguli, et in taurum Phalaridis introire possunt, et in crucem Theodori Cyrenensis ascendere. Sic quocunque verteris, in te unum omissi temporis culpa reflectitur. At vos ex more naturam accusantes, que volubile tempus fecit, cum hic non esset eternitas, in omnibus vosmet ipsos absolvitis, cum rei omnium soli sitis. Omne enim fere tempus perditis imo proicitis, et quasi rem vilem abiectamque contemnitis, quod utinam in virtute saltem aut gloriam poneretis, non in summa semper infamia, inexpiabilique dedecore; quamquam