comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de maria septem demoni. id ẽ uniu̾sa ui¬
cia.Sic et cetͥa.
onnusꝙͣ reꝑitur in eugłio plurale
ꝑ singulari. Quod matħs & marcꝰ dicunt
latͦnes qͥ crucifixi erant cum d̃no conuici¬
abantur ei. lucas sic exponit. Unus qui
pendebant latͦnib blasphemabat eum.
Qd̃ lucas ait milites accede. et acetum of¬
ferre: matħs & marcꝰ dicunt: unũ currere
& acetũ ꝓpinare. Uniu̾salis etiam locutio
ad solos electos int̾dũ singularit̾ refertur
tacita reꝓboꝵ multitudine. quasi nicħ sit.
hinc ẽ illud. Illuminat om̃em hominẽ
uenientẽ in hunc mundũ. omem uideli¬
cet ctna luce illuminandũ. Item. Cum
a patre meo. nota feci uob̃. ac sidic̾et. Oĩa
mͥ a patre nota in quibꝰ electoꝵ salus con¬
sistit. ꝑ me scictis.

Expanded text:
de Maria septem daemonia , id est, universa vitia. Sic caetera. Nonnunquam reperitur in Evangelio plurale pro singulari. Quod Matthaeus et Marcus dicunt: Latrones qui crucifixi erant cum Domino, conviciabantur ei , Lucas sic exponit: Unus de his qui pendebant latronibus, blasphemabat eum . Quod Lucas ait, milites accedere et acetum offerre, Matthaeus et Marcus dicunt, unum currere et acetum propinare. Universalis etiam locutio ad solos electos interdum singulariter refertur, tacita reproborum multitudine, quasi nihil sit. Hinc est illud: Illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum , omnem videlicet aeterna luce illuminandum. Item: Cum a Patre meo, nota feci vobis . Ac si diceret: Omnia mihi ex Patre nota in quibus electorum salus consistit, per me scietis.
Abbreviated transcription (Latin):
domũ. ne contaminarent᷑. s comed̾ent pascha.
rii sint trib eugłistis impudent̃ dict̃ ioħem
in hac parte correxisse eos. S constat õs eodẽ
spũ locutos fuisse. & si inuno errarent. in a

Expanded text:
domum, ne contaminarentur, sed comederent pascha, rii sint tribus evangelistis, impudenter dicunt Joannem in hac parte correxisse eos. Sed constat omnes eodem spiritu locutos fuisse, et si in uno errarent, in a
Abbreviated transcription (Latin):
inqͣ tẽ apparebit omui potentia eiꝰ. In maie¬
state diuinitates uidicaturꝰ adueniet. qͥ in hu¬
militate serui iudicandꝰ apparuit. Itaq tra¬
dentꝰ in ꝑximo cruci recte ꝓmittit głam tri¬
umphantis. In famulatu eius uenient an¬
głi. tanquã testes humanoꝵ actuũ. Et con¬
gregabunt᷑ aute eũ om̃s gt̃s. & seꝑabit eos
ab inuicẽ. sic̃ pastor segregat oues abhedis.
&: statuet oues adextris quidẽ suis. hedos
aut̃ a sinistris. Indextris et̃uȩ beatitudinis
confismabunt᷑. qͥ amauer̃t ȩt̃na: in sinistͥs
uͦ et̃nȩ miseriȩ. qui cupierunt presentia.
qr uident᷑ potiora. Hinc illud ẽ. Cor sapientis
indextͥa eiꝰ. & cor stulti in sinistris illiꝰ. Hedos
uocat peccatores. qr ꝓpeccõ hedi offerebant᷑.
Non dic̃ capras que posst̃ hab̾e fetꝰ. s lasci¬
uũ anmal & petulcũ. & semꝑ feruens
ad coitũ ponit. Tunc dicet rex his qͥ adex¬
tois eiꝰ er̃t. Uenite bñdieti pats mei possibe¬

Expanded text:
ipotentia ejus. In majestate divinitatis judicaturus adveniet, qui in humilitate servi judicandus apparuit. Itaque tradendus in proximo cruci, recte praemittit gloriam triumphantis. In famulatu ejus venient angeli tanquam testes humanorum actuum. Et congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eos ab invicem sicut pastor segregat oves ab haedis, et statuet oves quidem a dextris suis, haedos autem a sinistris. In dextris aeternae beatitudinis confirmabuntur, qui amaverunt aeterna; in sinistris vero aeternae miseriae, qui cupierunt praesentia. extera, qui sunt potiora. Hinc est illud: Cor sapientis in dextera ejus, et cor stulti in sinistris illius . Haedos vocat peccatores, quia pro peccato haedi offerebantur. Non dicit capras, quae possunt habere fetus, sed lascivum animal et petulcum, et semper fervens ad coitum, ponit. Tunc dicet rex his qui a dextris ejus erunt: Venite, benedicti Patris mei, posside
Abbreviated transcription (Latin):
cum accepisset lincheũ p̃cĩxit se. Deĩi
misit aquã inpeluẽ: & cep̃ lauare pedes disci¬
płoꝵ. & exĩgere luntheo quo erat p̃cinctꝰ. Ex
magna humilicate ñ dedignatꝰ ẽ lauare pe¬
des. illi eẽ cuꝰ manus iam p̃uidebat inscelere
Quid mirũ si posuit uestimenta qͥ cũ informa
dĩ eẽt. semetipsum exinaniuit. Quid mirũ
si p̃cupẽ se lintheo. qui formã serui accipiens
habitu inuentꝰ ẽ ut homo: Quid mirũ si misit
aquam impeluim. uñ lauaret pedes discipłoꝵ.
qͥ int̾ram sangumem fudit. qͦ im mundiciã dilue¬
ret peccatoꝵͦ Quid miruta si lintheo qͦ erat p̃cin¬
ctus. pedes quos lauerat t̾sit. qͥ carne q̃ erat in¬
dutꝰ engłistarũ uestigia confirmauit : Uenit
gͦ ad symonẽ petrum. & dic̃ ei petuꝰ. Dñe: tu
mͥ lauas pedes : Non ẽ intelligendũ quod post
aliquos uenisset aopetrũ: s ab illo incepit
des. Respondit iħc & dixit ei. Quod ego facio¬
tu nescis mͦ: scies autẽ postea. Dic̃ ei petrus.

Expanded text:
. Deinde misit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus. Ex magna humilitate non dedignatus est lavare pedes illi etiam, cujus manus jam praevidebat in scelere. Quid mirum si posuit vestimenta: Qui cum in forma Dei esset semetipsum exinanivit? Quid mirum, si praecinxit se linteo, qui formam servi accipiens habitu inventus est ut homo? Quid mirum, si misit aquam in pelvim, unde lavaret pedes discipulorum, qui in terram sanguinem fudit, quo immunditiam dilueret peccatorum? Quid mirum, si linteo quo erat praecinctus pedes quos laverat tersit, qui carne qua erat indutus evangelistarum vestigia confirmavit? Venit ergo ad Simonem Petrum, et dicit ei Petrus: « Domine, tu mihi lavas pedes! » Non est intelligendum quod post aliquos venisset ad Petrum, sed ab illo incepit des. « Respondit Jesus, et dicit ei: Quod ego facio, nescis modo, scies autem postea. Dicit ei Petrus:
Abbreviated transcription (Latin):
nem leuabit contra me calcatieũ suum. Iudas le¬
uauit contͣ eũ calcaneũ suũ. hoc ẽ conculcauit
eũ in quantum potuit. Alia uͦ translatio psal¬
mi: sic ht̃: homo pacis meȩ in q̃ sꝑaui. qͥ ebebat
panes meos magnificauit suꝑ ͤ supplantationẽ
ł legit qͥdẽ dñs uidam ad ulud quot deeo factũ

Expanded text:
contra me calcaneum suum. Judas levavit contra eum calcaneum suum hoc est, conculcavit eum in quantum potuit. Alia vero translatio psalmi sic habet: Homo pacis meae in quo speravi, qui edebat panes meos, magnificavit super me supplantationem . Elegit quidem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
credatis cum factum fui̾t qr ego sum. Ac si dicat.
huc usq coleraui & tacui s iam noto ꝓditorẽ.
anteꝗͣ fiat quod cito facturus ẽ. ut postea
credatis qi ego sum Ile. de qͦ scͥpt̃a illa p̃dixit.
Cũ gͥ exẽplo suo docũit apłos humiliationẽ &
calcanei passionẽ. supponit qͦ consolet᷑ eos ho¬
norẽ. qͦd ipse & pat̃ meis recipiet᷑. A. cxx¬

Expanded text:
credatis cum factum fuerit, quia ego sum. Ac si dicat: Hucusque toleravi et tacui, sed jam noto proditorem antequam fiat, quod cito facturus est, ut postea credatis quia ego sum ille de quo Scriptura illa praedixit. uam exemplo suo eos docuit humiliationem et calcanei passionem, supponit quo consoletur eos honore, quod ipse et Pater in eis recipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Postꝗͣ gͦ lauit pedes eoꝵ. accepit uestim̃ta sua.
Et cum recubuisset it̾m dixit eis. Scitis quid fe¬
cerim uob̾ ÷ Nunc uult aperire quod petͦ dixe¬
rat: scies aũt postea. Mistice cęna inqua cũ dis¬
cipłis dñs recubuit sig̃cat tempꝰ uniũsũ qͦ ipse
cemporalit incccłia moratꝰ. & dapib ũbi salu¬
taris ac mitacłoꝵ dulcedine cunctos fideles
pauit. ex fide ac dilectione audientiũ ipse pa¬
stꝰ ẽ. Surrex̃ gͦ acena & posuit uestim̃ta sua.
citio. Solet namq ꝑ lititheũ quod multifario
labore conficit᷑. afflictio passionis figurari. Mi¬
sit aquã inpelium & cȩt̾a. Defunctus in cruce
aquam cũ sangumȩ de latere suo fudit. qͥb
credentes inuudare & seĩficare dignatꝰ ẽ.
Postꝗͣ. lauit pedes accep̃ uestim̃ta sua. & re¬
cumbens aꝑuit eis misterium lauationis.
qi pꝰꝗͣ patiendo incruce lauacͥrũ remissionis
nob̾ consecranit. accep̃ m̃bra iam unmortalia.

Expanded text:
Postquam ergo lavit pedes eorum, accepit vestimenta sua. Postquam ergo lavit pedes eorum, accepit vestimenta sua. Et cum recubuisset iterum, dixit eis: Scitis quid fecerim vobis? BEDA. Nunc vult aperire quod Petro dixerat, scies autem postea. Mystice coena in qua cum discipulis Dominus recubuit, significat tempus universum, quo ipse corporaliter in Ecclesia demoratus, et dapibus verbi salutaris ac miraculorum dulcedine cunctos fideles pavit, et fide ac dilectione audientium ipse pastus est. Surrexit ergo a coena, et posuit vestimenta sua citio. Solum namque per linteum quod multifario labore conficitur, afflictio passionis figuratur. « Misit aquam in pelvim, » etc. Defunctus in cruce aquam cum sanguine de latere suo fundit, quibus credentes mundare et sanctificare dignatur. Postquam lavit pedes, accepit vestimenta sua, et recumbens aperuit eis mysterium lavationis, quia postquam patiendo in cruce lavacrum remissionis nobis consecravit, accepit membra jam immortalia,
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit ei symon petaꝰ : Dnẽ ñ tantũ pedes
teos. s & manus & cap̃. Territꝰ ex dñi respon¬
sione de ꝑieulo salutis. totũ se offert abluendũ
turbatus amore & timore. dic̃ ei iħc. Qͥ lotꝰ ẽ
ñ in diget nͥ ut pedes lauet: s ẽ mundꝰ totus.
Intelligendium ẽ p̃t̃ pedes. Totꝰ hõ abluit᷑
ibaptismo. s cam̃ inreb cũ humanis pꝰea
pedes sunt. quia si dixerimus peccatũ ñ habemꝰ
inentimur. Cotidie gͥ lauat nob̾ pedes. qui cotidie
interpellat ꝓ nob̾. Uñ cẽ cotidie dicimꝰ. dimi̾te
nob̾ debica nr̃a. Et incantico canticoꝵ. Laui pe¬
des meos: quomͦ inquinabo illos.  Timeãt inqͥ¬
nare pedes suos. qͥsurrepente amore humane
laudis placere hominib affectant. Notandũ
qr errauit petrus. ne nos erraremus. cũ totũ se¬
lauandũ do obtulit. Quẽ ds cortex̃. ostendens
semel baptizatum. ñ eẽ rebaptirandum Et
uos mundi estis: s ‸ oͥm̃s. Sciebat enĩ qͥs nam

Expanded text:
ei Simon Petrus: Domine, non tantam pedes meos, sed et manus et caput. Territus ex Domini responsione de periculo salutis, totum se offert abluendum, turbatus amore et timore. Dicit ei Jesus: Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. Intelligendum est praeter pedes. Totus homo abluitur in baptismo, sed tamen cum in rebus humanis postea pedes sunt, quia si dixerimus peccatum non habemus, mentimur . Quotidie igitur lavat nobis pedes qui quotidie interpellat pro nobis. Unde etiam quotidie dicimus: « Dimitte nobis debita nostra . » Et in Cantico canticorum: « Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos? . » Timeant inquinare pedes suos, qui surripiente amore humanae laudis, placere hominibus affectant. Notandum quia erravit Petrus, ne nos erraremus, cum se totum lavandum Deo obtulit. Quem Deus correxit ostendens semel baptizatum non esse rebaptizandum. « Et vos mundi estis, sed non omnes. Sciebat enim quisnam
Abbreviated transcription (Latin):
qo nesciebas. qñ lauari pecdes ñ sinebas hoc tͥ pꝰe
sciendũ ꝓmisit dñs. Est consuetudo ap̃ plerosq
ut cum se inuicẽ hospitio suscipiunt. pedes sibi
lauent. U aput scõs ħ consuetudo ñ ẽ. corde faci¬
unt. s meluis ẽ ut manib fiat. qͦd xꝑc fecit.
Inquo admonem᷑ ut confessi inuicem delicta nr̃a¬

Expanded text:
quod nesciebas quando lavari pedes non sinebas, hoc tibi postea sciendum permisit Dominus. Est consuetudo apud plerosque, ut cum se invicem hospitio suslavent. Ubi apud sanctos haec consuetudo non est, corde faciunt, sed melius est ut manibus fiat, quod Christus fecit. In quo admonemur, ut confessi invicem delicta n
Abbreviated transcription (Latin):
ego laui pedes uros dñs & magist̃. & uos
debetis alt̃ alt̾ius lauare pedes. & ad litt̃ã
& ad misticum sensum hoc debet impleri.
Ad literam ut ꝑcaritatẽ seruiamꝰ inuicem
ñ solum in lauando pedes frm̃. s in om̃ib¬
necessitatib adiuuando. Ad mistioum inteel¬
lectũ. ut sic̃ ille nob penictntib peccata dimittit.

Expanded text:
go lavi pedes vestros Dominus et Magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes. Et ad litteram, et ad mysticum sensum hoc debet impleri. Ad litteram, ut per charitatem serviamus invicem, non solum in lavando pedes fratrum, sed in omnibnecessitatibus adjuvando. Ad mysticum intellectum, ut sicut ille nobis poen
Abbreviated transcription (Latin):
sub t̃ris dicunt᷑ inferi. uł credunt᷑. qr congru¬
ent̃ insꝑu ꝑ illas corporaliũ rerũ similitudines
sic demonstrant᷑. ut qm̃ defunctoꝵ aĩe inferis
digne carnis amore peccauerunt. ad illas cor¬
poraliũ rerũ similitudines exhibeant᷑. qͥb car¬
ne mortui solent sub t̾ra condi. Nonnulli ex hac
sententia augustimi sentiunt q̃d uͥc̃q peccator
fuĩt. ibi elem̃ta cruciabt̃ cũ. & incorpore suo
& ex locis ad iacentib Est eñĩ ꝓbabile ut aĩa¬

Expanded text:
sub terris dicuntur inferi vel creduntur, quia congrusub terris dicuntur inferi vel creduntur, quia congruenter in spiritu per illas corporalium rerum similitudines sic demonstrantur. Ut quoniam defunctorum animae inferis dignae, carnis amore peccaverunt, ad illas corporalium rerum similitudines exhibeantur, quibus carne mortui solent sub terra condi. » Nonnulli ex hac sententia Augustini sentiunt quod ubicunque peccator fuerit, ibi elementa cruciabunt eum et in corpore suo, et ex locis ad
Abbreviated transcription (Latin):
mundo ñ omnes equalit̃ sentiunt ardorẽ
soł ita illic in imo igne. ñ utꝰ modꝰ ẽ incendii.
sed dissimilit peccatores exurit. Aucͦ in xͦxiͦ
ȩt̾nũ ignẽ ꝓdiu̾sicate meritoꝵ aliis leinorem.
Aliis futurum eẽ grauiorẽ. siue ipsius ardor ꝓ
pena digna cuiusq uariet᷑. sue ipse eqͣliter
ardeat. s ũ equali molestia sentiat᷑. S Gõ .xiͦ.¬
libro iniob. Miro ualde mͦ gehennȩ ignis
corporeus ẽ. uec ligais nudrit᷑. nce succensio¬
ne iudiget. & ẽ in extinguibił ereatꝰ a dõ. ab
ipsa mundi origne. ¶ Idẽ nono iob. ultrix
flamina uicioꝵ cremationẽ ht̃: lunĩ ñ habet.
Ignis ille ad consolationẽ ñ lucet. & tñ nͣ magis
torqueat ad aliquid lucet. Namreꝓbi se iusuri
sunt in inferno. ut mag̃ doleant. qr & diues in
sinu abrabe lazarum iudidit. Ex libro ꝓnosti¬
in feri. si corporalia loca ñ st̃. aut uñ inferi ap¬
pellant᷑. si sub t̃ris ñ st̃. S iđe doctor dic̃. Ideo

Expanded text:
mundo non omnes aequaliter sentiunt ardorem mundo non omnes aequaliter sentiunt ardorem solis, ita illic in uno igne non unus modus est incendii, sed dissimiliter peccatores exurit. » Augustinus iaeternum ignem pro diversitate meritorum aliis leviorem, aliis futurum esse graviorem; sive ipsius ardor pro poena digna cujusque varietur, sive ipse aequaliter ardeat, sed non aequali molestia sentiatur. » Gregorie ignis corporeus est, nec lignis nutritur, nec succensione indiget et est inexstinguibilis creatus a Deo ab ipsa mundi origine. » Idem octavo Job: « Ultrix flamma vitiorum cremationem habet, lumen non habet. Ignis ille ad consolationem non lucet, et tamen ut magis torqueat, ad aliquid lucet. Nam reprobi se visuri sunt in inferno, ut magis doleant; quia et dives in sinu Abrahae Lazarum vidit . » Ex libro Prognostiinferi, si corporalia loca non sunt; aut unde inferi appellantur, si sub terris non sunt. » Sed idem doctor dicit: « Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ordo inuidicio. qui cũ do uidicat. & ñ iudicat᷑.
De his dñs ait. Sedebitis uos suꝑ sedes duocdecĩ.
alius ordo &̃ iudicat exemplo suo reꝓbos & iudi¬
cat᷑ cum ei dr̃. Esuriiu & dedistis mͥ manducare.
Mali ũ qͥ intͣ eccłiam sunt. utiq ñ uidicant
s iudicant᷑ cũ eis dr. fsuriui: & ñ iledistis mͥ
manoucare. De his aut̃ qͥ extͣ eccłiam inueni¬
endi st̃. dic̃ psalmista. Non resurgent impii
na punit᷑ sententia unpius. dũ aut hie ꝓ suis
mĩtis m̃tis cecitate ꝑcutit᷑ ne u̾tatẽ uideat.
aut cdum infine dampnabit᷑ ut debitas penas
sc̃i patres senserint. in medium ꝓferamus
Ex libro ꝓnosticoꝵ dedictis augustini. Ig¬
nis ille cuius modi. & inqua mundi uel
parte rerum futurus sit. hominem scrre
arbitror neminem. nͥ forte cui sꝑc diuinus
ostendit. Ex eodem. Unus qͥdem ẽ gehenuȩ
ignis. s ñ om̃s uno mͦ crutiat peccatores.
Uniuscuiusq & enĩ qͣntũ exigit culpa. tan¬
tũ illic sentiet penam. siam sic̃ in hoc

Expanded text:
i cum Deo judicat, et non judicatur. De his Dominus ait: Sedebitis et vos super sedes duodecim . Alius ordo etiam judicat exemplo suo reprobos, et judicatur cum ei dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare. Mali vero, qui intra Ecclesiam sunt, utique non judicant, sed judicantur, cum eis dicitur: Esurivi, et non dedistis mihi manducare. De his autem qui extra Ecclesiam inveniendi sunt, dicit Psalmista: Non resurgunt impii na punitur sententia impius, dum aut hic pro suis meritis caecitate percutitur ne veritatem videat, aut dum in fine damnabitur ut debitas poenas sancti Patres senserint, in medium proferamus. Ex libro prognosticorum de dictis Augustini: « Ignis ille cujusmodi et in qua mundi vel rerum parte futurus sit, hominem scire arbitror neminem, nisi forte cui Spiritus divinus ostendit. » Ex eodem: « Unus quidem est gehennae ignis, sed non uno modo omnes cruciat peccatores. Uniuscujusque etenim quantum exigit culpa, tantum illic sentiet poenam. Nam sicut in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sermenibris cunetis ab untio engłii. uł lns complctis
de scđo aduentu dni uͥ se uenturũ inclaritate p̃dixit.
passurum se ostendit. ut sacramũtũ erucis admixtũ
cẽ głe et̃nitatis ad̃moneat. Frubescant qui putant sal¬
uatorem. passionis pauore dixisse. pat̾ si fieri pot tͣn¬
seat a me calix iste. Nam p̃scunt se tradendũ: nec t̾ritꝰ
fugit. Post biduum .i. pꝰ duos dies celebraturi erant

Expanded text:
monibus cunctis ab initio Evangelii, vel his completis, de secundo adventu Domini, ubi se venturum in claritate praedixit, passurum se ostendit, ut sacramentum crucis admistum esse gloriae aeternitatis admoneat. Erubescant, qui putant Salvatorem passionis pavore dixisse; Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Nam praescivit se tradendum, nec territus fugit. Post biduum, id est, post duos dies celebraturi erant
Abbreviated transcription (Latin):
Am̃ dico uod̾ quãdui fecistis uni de his fr̃ib meis
minimis mͥ fecistis. Non uidct᷑ hoc gn̾aliter
dixisse de pauꝑib. s de his qui pauꝑes st̃ sꝑu.
dic̃ enĩ alibi. fr̃s mei st̃. qͥ faciunt uoluntatẽ
patͥs mei. Tunc dicet & bis qui a sinistris etꝰ¬
er̃t. Discedite a me taledicti iniguẽ ȩt̃num.
qͥ p̃parat᷑ ẽ diabolo & angłis eiꝰ. dũ mali ꝑmix

Expanded text:
 dico vobis: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis. No videtur generaliter haec dixisse de pauperibus, sed de his qui pauperes sunt spiritu. Dicit enim alibi: Fratres mei sunt, qui faciunt voluntatem Patris mei . Tunc dicet et his qui a sinistris erunt. Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo
Abbreviated transcription (Latin):
erũtam̃ inimicos meos illos qͥ uoluert̃
me regnare suꝑ se. ad ducite huc & in¬
terficite ante me. Iniquitatẽ omniũ reꝑboꝵ
nũquã audire uł male int̾p̃tando corrũꝑe
malunt. sig̃cat indie uidicii puniendam
ꝑ duos seruos fideles utriusq popłi doctores
& ꝑ decẽ & quinq inas popłi credentes.¬
ꝑ seruũ nequã mali catholici. ꝑmessionẽ ru¬
ris ñ seminati. &̃ illi qͦs sibũ di nec audire con¬
tigit. expͥmunt᷑. his qͥnq ꝑsonis om̃e genus
hominũ indie udicii discutiendũ designat᷑.

Expanded text:
erumtamen inimicos meos illos qui noluerunt me regnare super se, adducite huc et interficite ante me. Iniquitatem omnium reprobonunquam audire, vel male interpretando corrumpere malunt, significat in die judicii puniendam. Per duos servos fideles, utriusque populi doctores; per decem et quinque mnas, credentes servum nequam, mali Catholici; per messionem ruris non seminati, etiam illi quos verbum Dei nec audire contigit, exprimuntur. His quinque personis omne genus hominum in die judicii discutiendi designatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sitiui: & dedistis. bib̾ȩ hospes er̃: & collegi¬
stis me. Nudꝰ. & oꝑustis me. Infir mꝰ & iusita¬
stis me. In carcore: & uenistis adme. Manifesta
sunt oꝑa miscłie. ad corꝑis miserias ꝑtinentia.
Id animas uͦ spectait ut esurientẽ & sicientẽ ui¬
sticiam panie u̾bi di reficias. uł potu sapientiȩ
refrigeres. Ftrantẽ in domũ matͥs eccłis reuoca:
nudũ a bono oꝑe. uͥtutibus orna. infirmũ infi¬
de corrobora. int̾bulatione aliqͣ sen carc̾ẽ tͥsticie
opp̃sso. subueni. compatiendo uł consolando ue¬
ra dilectione Tunc respondebunt ei iusti di¬
centes. Oñe qñ te uidimꝰ estirientẽ. & pauimꝰ.
sicientem & dedimꝰ tͥ potum. Qñ aũt ce

Expanded text:
e; hospes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me; infirmus et visitastis me; in carcere, et venistis ad me. Manifesta sunt opera misericordiae, ad corporis miserias pertinentia. Ad animas vero spectat, ut esurientem et sitientem justitiam pane verbi Dei reficias, vel potu sapientiae refrigeres. Errantem in domum matris Ecclesiae revoca; nudum a bono opere, virtutibus orna; infirmum in fide corrobora. In tribulatione aliqua seu carcere tristitiae oppresso subveni, compatiendo vel consolando vera dilectione. Tunc respondebunt ei justi, dicentes: Domine, quando te vidimus esurientem, et pavimus? sitientem et dedimus tibi potum
Abbreviated transcription (Latin):
.i. usq ad uicesimã pͥmã eiusdẽ m̃sis diẽ ad uesꝑam
ẽ statuta sollempnitas. Nerũ eugłii scͥptura indif
ut ñ contaminarent᷑ s manducarent pascha. qr &
pasche dies inatimis panib ẽ celebrari p̃ceptꝰ.
Unam qͥppe diem agno unmolato aduesꝑam. sep¬
in arimis sinceritatis & uitatis. p̃cipit cẽ uiuen¬
Unc congregati sunt pͥncipes sac̃dotum

Expanded text:
t, usque ad vigesimam primam ejusdem mensis diem, ad vesperam est statuta solemnitas. Verum Evangelii scriptura indiffut non contaminarentur, sed manducarent pascha , quia et pascha dies in azymis panibus est celebrari praeceptus. Unum quippe diem, agno immolato ad vesperam, sepin azymis sinceritatis et veritatis praecepit esse vivenunc congregati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
habebatur poni pascha. uñ ioħs dic̃ añ diem fe¬
stũ pasc̾e. uocando pascha pͥmum diem sollemp¬
nitatis seq̃ntis .i. sextã feriam. Greci uͦ ñ illũ diẽ
cuuis uesꝑe. quartadecima luna apparuit seb
solum sequentẽ uocant diẽ paschȩ . & immo¬
lationis agni dicentes dñm .uͫ. feria anticipan¬
do comedisse cũ discipłis paschalẽ agiũ. & tẽ
iusticuisse sacramenta carnis & sanguinis sui.

Expanded text:
habebatur, poni pascha. Unde Joannes dicit: Ante diem festum paschae, vocando pascha primum diem solemnitatis sequentis, id est, sextam feriam. Graeci vero non illum diem, cujus vespere luna quartadecima apparuit, sed solum sequentem vocant diem paschae et immolationis agni, dicentes Dominum quinta feria anticipando comedisse cum discipulis paschalem agnum, et tunc instituisse sacramenta carnis sanguinisqu
Abbreviated transcription (Latin):
nium̃o ñmĩto. corpore ñ animo. a pͥncipib ñ unui¬
cat᷑. nulla necessitate constringit᷑. s ꝓpͥa sponte
scelerate m̃tis uriit consilium. Nec inuenditioe
magistri. certã postulat summã ut decara re
s qͣi uile tradens mancipium. in potestate po
nec tam̃ cauent. Nam cũ ꝓmunĩbus falsum
testimoniũ dicunt ꝓfecto uĩtatẽ negando. dnm̃
peciua uendunt. Cũ societatẽ fr̃nitatis. discor¬
die peste cõmacłant. dnm̃ ꝓdunt. Ꝙ sic̃ ioħs bap
teis. Neq enĩ poterat seruus carior eẽ dño.¬

Expanded text:
non merito; corpore, non animo, a principibus non invitatur, nulla necessitate constringitur, sed propria sponte sceleratae mentis iniit consilium. Nec in venditione magistri certam postulat summam de chara re, sed quasi vile tradens mancipium, in potestate posnec tamen cavent. Nam cum pro muneribus falsum testimonium dicunt, profecto veritatem negando, Dominum pecunia vendunt; cum societatem fraternitatis discordteis. Neque enim poterat servus charior esse do
Abbreviated transcription (Latin):
ed. hic ẽ repetitũ uł ꝓpt̃ int̃positionẽ ul ad¬
in conculcationẽ ablationis. Qui amorem
habet u̾bi. dabit᷑ illi &ẽ sensꝰ intelligendi.
Alioquin ulla uere sapientiȩ dulcedine gau¬
debit. os̃ si uideat᷑ sͥ callere uł naturali ingenio:

Expanded text:
eo, hic est repetitum, vel propter interpositionem, veinculcationem ablationis. Qui amorem habet Verbi, dabitur etiam ei sensus intelligendi. Alioquin nulla verae sapientiae dulcedine gaudebit, etiamsi videatur sibi callere vel naturali ingenio,
Abbreviated transcription (Latin):
uicino pascha uictimas parare. parietes templi
leuigare pauimenta uerrere. uasa muntare. in¬
eunt consilium quomͦ occidant dñm. Iõ autem
nolebant in die festo consentire neci eiꝰ. qͦd tamen
fecerunt. ne popłs qui diligebat eũ insurger&.
illis. & defenderet innocentẽ. M cel .xxuiii
unꝰ de duodecim qui dr̃ uidas scarioth.
O locut᷑ ẽ ad pͥncipes sac̃dotum & magistratibus¬

Expanded text:
vicino pascha victimas parare, parietes templi levigare, pavimenta verrere, vasa mundare, ineunt consilium quomodo occidant Dominum. Ideo autem nolebant in die festo consentire neci ejus, quod tamen fecerunt, ne populus qui diligebat eum, insurgeret illis, et defenderet innocentem. M. 278VI unus de duodecim, qui dicitur Judas Iscariotes et locut
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ celo. alia a t̾ra. alia abelem̃tis. Surget
gens contͣ gentẽ: ecce ꝑtͣbatio hominũ. Ter¬
re motꝰ magnũ: ecce ira de celo. Pestilentie. hic
int̾serunt᷑ ineqͣlitates corpoꝵ. Faines: ecce ste¬
rilitas t̾rȩ. Tertoresq de cȩlo. & tẽpestates. ut
qͥdam codices hñt. ecce in equalitates aeris.
Qui gͦ inenuctis delinqunt. in cunctis feti¬
iuitũr. Non dt hic de t̾rorib & dẽpestatibꝰ

Expanded text:
e coelo, alia ab elementis. Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum. Terraemotus magni, ecce ira de coelo. Pestilentiae, hic inferuntur, inaequalitates corporum. Fames, ecce sterilitas terrae. Terroresque de coelo et tempestates, ut quidam codices habent, ecce inaequalitas aeris. Qui ergo in cunctis delinquunt, in cunctis feriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
duct̃ multos. uñ symoni mago om̃s insamaria
ausculcabant. dicentes. hic ẽ uͥtꝰ dĩ magna.¬
ꝑtinent ad hostes. seditiones adciues. Qtͥa in
tib admonent᷑ apłi ne t̾reant᷑. qi usq ad qͣdra¬
gesimũ annũ differendum erat u̾b excidiũ.¬

Expanded text:
ducent multos , unde Simoni Mago in Samaria omnes auscultabant, dicentes: Hic est vipertinent ad hostes; seditiones ad cives. Quae trtibus admonentur apostoli ne terreantur, quia usque ad quadragesimum annum differendum erat u
Abbreviated transcription (Latin):
dño incarne p̃sente. Pbrachiũ intelligit᷑ filuis.
qi ꝑ cũ oĩa facta st̃. sic tu ꝑbrachiũ tuũ oꝑaris.
Tale brachium nec porrectum extendit᷑. nec
collectũ contͣhit᷑. U̾q enĩ totꝰ ẽ filiꝰ sic̃ pat̃. H
qͥdã musitant dicentes. Quȩ culpa uideoꝵ fuit
in fidelitatẽ iuideoꝵ. & ñ iõ eos coegisse ad pec
Nullam siquidẽ necessitatẽ infert. ꝓuidentia
rerũ euentib. s sic̃ se habent res ad utrũq ui¬
deł ad fieri. & ñfieri. sic sȩsuident᷑ hab̾e. Que
ꝓuidentia uł quͦ idc̃ ẽ p̃scientia dĩ. ex sua sa¬
pientia p̃scientis oĩa anteꝗͣ. sint omnino
imiutabił ẽ. & nullomͦ falli pot̃. Neq mͦ
scit aliquis ds. qͥs ab ecno nescierit. nec
infut᷑o qͥcꝗͣ scitirꝰ ẽ. quod mͦ nesciat. U̾bi grã. Si sere
hodie it lege̾. sciuit ab et̾no te fore lecturũ hodie.¬

Expanded text:
no in carne praesente. Per brachium intelligitur Filius, quia per eum omnia facta sunt, sicut tu per brachium tuum operaris. Tale brachium nec porrectum extenditur, nec collectum contrahitur. Ubique enim totus est Filius sicut Pater. Hic quidam mussitant, dicentes: Quae culpa Judaeorum fuit, infidelitatem Judaeorum et non ideo eos coegisse ad peccNullam siquidem necessitatem infert providentia rerum eventibus, sed sicut se habent res ad utrumque, videlicet ad fieri et non fieri, sic se providentur habere. Quae providentia vel quod idem est praescientia Dei, ex tua sapientia praescientis omnia antequam sint, omnino immutabilis est, et nullo modo falli potest. Neque modo scit aliquid Deus, quod ab aeterno nescierit nec in futuro quidquam sciturus est quod modo nesciat. Verbi gratia: si scit hodie te legere, scivit ab aeterno te le
Abbreviated transcription (Latin):
dico uob uenient cdies inqͥb ñ relinq̃t᷑ hic
lapis suꝑ lapioẽ. qͥ ñ destruat᷑. Iuxta hẏsto¬
riam manifest᷑ ẽ sensꝰ. Mistice aũt rece dente
dño de templo. omnis compositio mandatorum
sic ẽ destructa. ut uidi nicħ impleant. & capite
sublato m̃bra int̃ se pug̾ent. Diuinit᷑ &̃ ꝓcuratũ¬

Expanded text:
dico vobis, venient dies in quibus non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destruatur. Juxta historiam manifestus est sensus. Mystice autem, recedente Domino de templo, omnis compositio mandatorum sic est destructa, ut Judaei nihil impleant, et capite sublato, membra inter se pugnent. BEDA. Divinitu
Abbreviated transcription (Latin):
tiob̾fing̾e̾ somnia. qͣi instec dies d̾ni. Sepe ꝙ̃
ꝓpt̃ hercticoꝵ impaetunitatẽ. desid̾auerunt
fideles dnm uł una die corꝑali uifione si fieri
posset redire ad t̾ras: & ñ uidebitis inquit.
Suffic̃ enĩ qͦd semel eugłii lucẽ toti mundo
ex hibuit. & caritatis mun̾e firmauit. ac
sine int̾missione inuisibitit̃ in suis oꝑat᷑.
frudiunt᷑ itaꝙ apłi. u̾itate doctrinȩ. ut
neq in hoc exili mutdo głam d̃i uidere

Expanded text:
 dies Domini. Saepe etiam propter haereticorum importunitatem desideraverunt fideles Dominum, vel una die corporali visione, si fieri posset, redire ad terras, et non videbitis, inquit: sufficit enim quod semel Evangelii lucem toti mundo exhibuit, et charitatis munere firmavit, ac sine intermissione invisibiliter in suis operatur Erudiuntur itaque apostoli veritate doctrinae, ut neque in hoc ex
Abbreviated transcription (Latin):
uisum sit. & ñ fiat. Uñ nullomͦ seqͥt᷑ qͦd necessario
fiat. Sic qͦ dicimꝰ. me uidente te currẽ ueceẽ ẽ.
ut curras. hoc ẽ ñ pot̃ simul fieri ut iudeã te cur¬
rẽ & ñ curras. & ex hoc neqͣquã ꝑuenit qͦd netes¬
sario curras. Sic gͥ exelusũ ẽ sophisma. qͦd multos
merrorẽ dux̃. ut omnia ex necessitate fieri pu¬
tarent. A ex. Hec dix̃ ysapas qñ glam
sicuti ẽ. quẽ ad modum nec moys es nͥ forsan uicłint
pła sua ait. Nondũ apparuit qͥd erimꝰ. scimus
qr cũ apparuerit similis ei crimꝰ qr uidebimꝰ
eũ sicuti ẽ. Ostencdid gͦ se d̾ns añ incarnationẽ¬

Expanded text:
rovisum sit et non fiat. Unde nullo modo sequitur quod necessario fiat. Sic quoque dicimus, me vidente te currere, necesse est ut curras, hoc est, non potest simul fieri, ut videam te currere, et non curras. Et ex hoc nequaquam provenit ut necessario curras. Sic igitur exclusum est sophisma, quod multos in errorem duxit, ut omnia ex necessitate fieri putarent. A. 110X Haec dixit Isaias quando sicuti est, quemadmodum nec Moyses, nisi forsitan viderint in Epistola sua ait: Nondum apparuit quid erimus, scimus quia cum apparuerit similes ei erimus, quia videbimus eum sicuti est . Osten
Abbreviated transcription (Latin):
t cũ sccłet inmontẽ oliuarũ contͣ tẽplũ. as¬
cesseit ad eum discipłi secreto. & int̾roga¬
suũ qͥ erit inconsũmatiõe scłi. Sedet autẽ dñs
suꝑ montẽ oliuarũ contͣ templũ. cũ de ruina
tẽpli disputat. ut &e ipso corꝑis situ u̾b̾ ꝯgruat.
msticȩ designans qr quietꝰ manens in scĩs suꝑ boꝵ
detestat᷑ am̃tiam. Qs enĩ ñ uideat qͦd mons oli¬
infirmitates soluit. lassos recreat: que ꝓbant᷑¬

Expanded text:
onte Olivarum contra templum, accesserunt ad eum discipuli secreto, et interrogasuum, qui erit in consummatione saeculi. Sedet autem Dominus super montem Olivarum contra templum, cum de ruina templi disputat, ut etiam ipso corporis situ verbis congruat, mystice autem designans, quia quietus manens in sanctis, superborum detestatur amentiam. Quis enim non videat, quod mons Oliinfirmitates solvit lassos recreat. Quae probant
Abbreviated transcription (Latin):
ħc aut̃ clamauit & dix̃. Qͥ credit inme. ñ credit
itme. s ueũ qͥ misit me. Simile iam dixerat. Mea
doctͥna ñ ẽ mea. s eius qͥ me misit. Nunc aut̃ in qͥt
ñ credit in me .i. in hoc solũm᷑ qͦd udet inme. seo
in patrẽ. Et qͥ credit in patrẽ. neccẽ ẽ ut credat eũ
hab̾e filiũ. Et qͥ undet me uidet eũ qͥ misit me.
Ne putaret᷑ sic uoluisse intelligi patrẽ q̃i filioꝵ ꝑ
Usq adeo nicħ distat it̃ me & padrẽ: ut qͥ me uidet
eũ uicdeat.A cxii. Ego lux in mundũ
Dix̃ dñs alibi discipłis. uos estis lux mundi. Lumi
nagͦ sunt om̃s scĩ. s ab eo illumiuant᷑: aqͦ recedens
tenebrat᷑. Cũ dic̃ intenebs maneat satis manife¬
stat se indeneb̾s õs inuenisse. Et siqͥs audierit
u̾ba mea & ñ custodierit. ego ñ iudico eũ. Ñ
enĩ ueni ut uidicẽ mundũ. s ut sauificẽ mundũ.

Expanded text:
 autem clamavit et dixit: Qui credit in me, non credit in me, sed in eum qui misit me. Simile jam dixerat: Mea doctrina non est mea, sed ejus qui me misit . Nunc autem, inquit, non credit in me, id est, in hoc solummodo quod videt in me, sed in Patrem. Et qui credit in Patrem, necesse est ut credat eum habere Filium Et qui videt me, videt eum qui misit me, Ne putaretur sic voluisse intelligi Patrem quasi filioruUsque adeo nihil distat inter me et Patrem, ut, qui me videt, eum videat. A. 112X Ego lux in mundum mundi . Lumina ergo sunt omnes sancti, sed ab eo illuminantur, a quo recedentes tenebrantur. Cum dicit, in tenebris non maneat, satis manifestat se in tenebris omnes invenisse. Et si quis audierit verba mea, et non custodierit ego non judico eum. Non enim veni ut judicem mundum, sed ut s
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligentib m̃tib sic loqͥt᷑ ui̾tas. intͦ sine sono
sic̃ dic̃ ei pat̃. s ut cred̾ent hoĩes qͦd mundũ posst̃
intellig̾e. ex ore carnis. uerba sonuert̃. q̃ plata &
scondit se ab eis. N ab eis se abscondit qui
credẽ inceꝑant. s ab eis qui eum occide cupie¬
bant consulendo nr̃e infirmitati. ñ derogando
suȩ potestati. Cũ aũt tanta signa fecisset
coram eis. ñ credebant᷑ eũ. ut sermo ysaie ꝓpħe¬

Expanded text:
Intelligentibus mentibus sic loquitur veritas intus sine sono, sicut dicit ei Pater; sed ut crederent homines quod nondum possunt intelligere, ex ore carnis verba sonuerunt: quae prolata et  et abiit et abscondit se ab eis. Non ab eis se abscondit, qui credere incoeperant, sed ab eis qui eum occidere cupiebant, consulendo nostrae infirmitati, non derogando suae potestati. Cum autem tanta signa fecisset coram eis, non credebant in eum, ut sermo Isaiae p
Abbreviated transcription (Latin):
barũ. ce glutitis .⁊ absconditis sic̃ illut qͦd glutit᷑
ab scondit᷑ maiora p̃cepta. Uł ita. Culicẽ colare ẽ
minimã transgressionẽ studiose uitare. Est
enĩ culex minima muscła. q̃ subtili colatione
excludit᷑ a liquore. & qr camelus magnũ aĩal
ẽ. atq deforme. camelũ deuorat. qͥ magnam p̃

Expanded text:
d glutitur absconditur, majora praecepta. Vel ita: Culicem colare, est minimam transgressionem studiose vitare. Est enim culex minima muscula, quae subtili excolatione excluditur a liquore. Et quia camelus magnum animal est atque deforme, camelum devorat, qui magnam p
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ indisceptatione negotioꝵ misccłiamq in pau¬
ꝑes. & fidẽ cũ caritatis affectu ind̾m que magna st̃
pt̃mittant. Scimꝰ qͥde decimas offerri do ꝓpt̃ sacer¬
dotes. qͥ sꝑualia debent ministrare popło. S adhuc
hodie sacerdotes. si popłs decimas ñ offerat m᷑mu¬
rant. si peccantẽ popłm uideant. ñ murmurant.
Dcens dñs uidiciũ uult ut õs iuste iudicent dicess.
miscłiam p̃dicauit oĩb conu̾sationt̃ bonã. Fides
pͥncipalit̃ facẽ. & elemosinas fructuũ t̃re ñ omit¬
tere. Non g̃ ꝑelemosinas emit᷑ impunitas: in
iniqͥtate manentibus. Mccxxxu
uces ecci excolantes culicẽ: camelũ autem

Expanded text:
discretione negotiorum misericordiamque in pauperes, et fidem cum charitatis affectu in Deum, quae magna sunt praetermittant. Scimus quidem decimas offerri Deo propter sacerdotes, qui spiritualia debent ministrare populo CHRYS. Sed adhuc hodie sacerdotes, si populus decimas non offerat, murmurant; si peccantem populum videant, non murmurant. Dicens Dominus judicium, vult ut omnes juste judicent; dicens misericordiam, praedicavit omnibus conversationem bonam; fides principaliter, facere, et eleemosynas fructuum terrae non omittere. Non ergo per eleemosynam emitur impunitas in iniquitate manentibus. M. 235X Duces caeci, excotantes culicem, camelum autem
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ iniqͥtatis. Siqͥs eñi inaliqͣ causa ambigua ꝑ tẽ¬
plum uirasset. & pꝰea conuistꝰ eẽt m̃datii. ñ tene¬
bat᷑ cͥmine teus. Sinaũt ꝑuirasset in auro. et
pecunia q̃ sac̃dotib intẽplo offerebat᷑. dicebant
ꝑuirasset indono uł in oblationib hoc ẽ inhostia
& cet̾is q̃ offerunt᷑ do suꝑ alcare. ħ stutliosissi me
faciunt adhuc insipientes xꝑiam. Si aliqͣ enĩ
fuerit causa modicũ uidet̃ facẽ qͥ uirat ꝑcł̃m.

Expanded text:
tur iniquitatis. Si quis enim in aliqua causa ambigua per templum jurasset, et postea convictus esset mendacii, non tenebatur crimine reus. Si autem perjurasset in auro et pecunia quae sacerdotibus in templo offerebatur, dicebant perjurasset in dono vel in oblationibus, hoc est, in hostia et caeteris quae offeruntur Deo super altare, haec studiosissime faciunt adhuc insipientes Christiani. Si aliqua enim fuerit causa, modicum videtur facere qui jurat per Deum;
Abbreviated transcription (Latin):
unum ꝓselitum. & eum fuerit factus
facitis eum filiũ gehennȩ duplo quam
uos. Scribe & pbarisei lustrantes orbem causa
lucri. studebant de gentib facẽ ꝓselitos .i. adue¬
nas & cireũcisos. miscere popło di. S qͥ añ dũ eẽt
ethuicus semel errans erat filius gehennȩ uideis
magistroꝵ hẏpocrisinoꝑe destruentiũ quod doce¬
cebant. reu̾tebat᷑ aduomitũ. & gentilis factꝰ qͣi p̃ua¬
ricator maiore pena dignꝰ erat. Filiũ gehenne dic̃
quia unusqͥsq euiꝰ oꝑa agit. eiꝰ filius appellat᷑. Du¬
plo facitis eñ suband̃ dici filiũ gehenne qͣ uos. quoꝵ
culpa ipse reu̾tit᷑ aduomitũ. Ue uob duces ceci
qͥ dicitis. Quicũq uirauĩt ꝑtemplũ. nicħ ẽ. Qui aut̃

Expanded text:
um; et cum fuerit factus, facitis eum filium gehennae duplo quam RON. Scribae et Pharisaei lustrantes orbem causa lucri, studebant de gentibus facere proselytos, id est advenas et circumcisos miscere populo Dei. Sed qui ante dum esset ethnicus, semel errans erat filius gehennae, videns magistrorum hypocrisim opere destruentium quod docebant, revertebantur ad vomitum, et gentilis factus, quasi praevaricator majore poena dignus erat. Filium gehennae dicit quia unusquisque cujus opera agit, ejus filius appellatur. Duplo facitis eum, subaudis dici filium gehennae quam vos, quorum culpa ipse revertitur ad vomitum. Vae vobis duces caeci, qui dicitis: Quicunque juraverit per templum, nihil est. Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
illo & ineo qui habitat inipso. Et qͥuirat incelo. iurat
in chrono dĩ. & in eo qͥ sedet suꝑ eũ. Qurat᷑ altari
sic̃ exipso deriuat᷑ ob latoꝵ sc̃ĩficatio. ita etĩã
uram̃tũ spectat addona que suꝑ illud offerunt᷑.
Q u uirat intẽplo adstringit᷑ sacram̃to. & continen¬
tis & contenti. & scĩficantis & scĩficati. Iurans aũt

Expanded text:
abitat in ipso. Et qui jurat in coelo, jurat in throno Dei et in eo qui sedet super eum. Qui jurat in altari sicut ex ipso derivatur oblatorum sanctificatio, ita etiam juramentum spectat ad dona quae super illud offeruntur. Qui vero jurat in templo, astringitur sacramento et continentis et contenti, et sanctificantis et sanctificati
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ legis. iudiciũ & misciłiam & fide & caritatẽ di. ħ
oportuit face̾ & illa ñ omitt̾e. hoc u̾bũ decimatis dubi¬
ũ ẽ. nã & qͥ accipit & qͥ dat recte decimare dr. Scͥbe &
pharisci minima holera decimabant. ut dic̾et᷑ a ui¬
dentib Qm̃ omntũ decimas d̾ant. qͥ &̃ holerũ deci¬

Expanded text:
 legis, judicium et misericordiam et fidem et charitatem Dei. Haec oportuit facere, et illa non omittere. Hoc verbum decimatis, dubium est; nam et qui accepit, et qui dat, recte decimare dicitur. Scribae et Pharisaei minima olera decimabant, ut diceretur a videntibus: Quomodo omnium decimas dant, qui etiam olerum deci
Abbreviated transcription (Latin):
ħ scł filiꝰ hõĩs. de q̃ supͣ. ẽ panis ãe celo. N sic mo¬
rient᷑ in anima. qͥ me celestẽ pan̾e manducant.
sic̃ pat̾s ur̾i manducauer̾̃t manna ⁊ mortui st̃
ħ dix̃ in synagoga: docens in capharnaũ. Multi
Mouent᷑ discipłi. qͥd gͦ inimici: Ecce uentilat᷑ tͥ¬
ticũ. s secretũ di intentos deb face ñ adu̾sos.
u̾ba quidẽ dm ita sunt ꝓfunda. ut om̃s ꝑu̾soᷤᷤ
turbent. om̃s rectos aud̃itores exerceant. Sic ap̃
se discipłi dixerunt de duricia sermonis dm̃.
ut ab eo ñ audirent᷑. uñ sequit᷑. Sciens au̾t iħc
apud semetipsũ. qi mnͣiurarent de hoc discipłi
eiꝰ. dix̃ cis Hoc uos scandalizat: H uideł qi dixi¬

Expanded text:
 Filius hominis, de quo supra est panis de coelo. Non sic morientur in anima, qui me coelestem panem manducant, sicut patres vestri manducaverunt manna, et mortui sunt. Haec dixit in Synagoga, docens in Capharnaum. Multi Moventur discipuli; quid ergo inimici? Ecce ventilatur triticum, sed secretum Dei intentos debet facere, non aversos. Verba quidem Domini ita sunt profunda, ut omnes perversos perturbent, omnes rectos auditores exerceant. Sic apud se discipuli dixerunt de duritia sermonis Domini, ut ab eo non audirentur. Unde sequitur: Sciens autem Jesus apud semetipsum, quia murmurarent de hoc discipuli ejus, dixit eis: Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
remꝰ. namsi pͥꝰ cognosc̾e demde crede uellemus
nec cognosc̾e nec credẽ ualeremꝰ. Quid credidimuse

Expanded text:
m nisi Spiritu cognoscere, deinde credere vellemus, nec cognoscere nec credere valeremus. Quid credidimus?
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ illi intellexert. ñ ꝓdest. Carnẽ quippe sic
intellerer̃t. qͦmͦ in cadauere dilamat᷑. aut in ma¬
cello uendit᷑. ñ qͥmͦ spũ tiegetat᷑. Pinde sic dictũ
ẽ caro ñ ꝓdest qͥcꝗͣ. quomꝰ dictum ẽ scientia in¬
flat. Scientia ñaq sine caritate inutilis ẽ. eodẽ
modo caro sine sp̃u. a lxxi.
eriba que ego locutus sũ uob̾. sp̃t ⁊ nitast̾¬

Expanded text:
quo illi intellexerunt, non prodest. Carnem quippe sic intellexerunt, quomodo in cadavere dilaniatur, aut in macello venditur, non quomodo spiritu vegetatur. Proinde sic dictum est: Caro non prodest quidquam; quomodo dictum est: Scientia inflat . Scientia namque sine charitate inutilis est; eodem modo caro sine spiritu. A. 71X Verba quae ego locutus sum vobis, spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
fec̃. ut moyses egyptios tot plagis ꝑcutiens
popłm ꝑ marediuisũ ducens. manna esurienci¬
b impettans. aꝙͥ. de pet᷑ fundens. Qͥs aut̃ nͥ iħio
naue currentẽ solc frenauit Quus nͥ sanson ppt̃
suam sicĩ maxilla tuortui asini exuntante satrat
ẽ: Quis nͥ helyas curru igneo. iu alta subuestꝰ
ẽ  Qͥs sepult᷑ nͥ eliseus mortuũ suscitauit: Qõa
enĩ portantes mortuũ hostib irruentibꝰ eo re¬
fugissent uͥ sepultꝰ erat. mortuũq ibi pofaissẽt:
mox sarr ex̃. Quis nͥ damel int̃ leones esurien¬
tes iuxit: Quis nͥ ananias. ararias. misael: ĩ fłamis
deambulauit illesus: manifestũ gͦ ẽ scõs ẽ¬
ret nullus legit᷑ antiquoꝵ. Uñ mare̾. Quoc̃q¬
ibat ponebant infirmos & dep̃cabant᷑ eum
ut uł fimbriam uestim̃ti eiꝰ tangerent. &
quotq̃t tangebant eũ salui fiebant. Quod aũt
ait ineis. sic intelligendũ ẽ. Non int̃ eos uł
corã eis. s ꝓrsꝰ meis ineis qr sanauit eos.

Expanded text:
fecit, ut Moyses Aegyptios tot plagis percutiens, populum per mare divisum ducens, manna esurientibus impetrans, aquam de petra fundens . Quis autem, nisi Jesus Nave, currentem solem frenavit ? Quis, nisi Samson propter suam sitim maxilla mortui asini exundante satiatus est ? Quis, nisi Elias, curru igneo in alta subvectus est ? Quis sepultus, nisi Eliseus, mortuum suscitavit ? Quidam enim portantes mortuum, cum hostibus irruentibus eo refugissent, ubi sepultus erat, mortuumque ibi posuissent, mox surrexit. Quis, nisi Daniel, inter leones esurientes vixit ? Quis nisi, Ananias, Azarias, Misael, in flammis deambulavit illaesus ? Manifestum est eret, nullus omnino legitur antiquorum. Ubant infirmos, et deprecabantur eum, ut vel fimbriam vestimenti ejus tangerent, et quotquot tangebant eum, salvi fiebant . Quod autem ait: in eis, sic intelligendum est: Non inter eos vel coram eis, sed prorsus in eis, quia sanavit eos.
Abbreviated transcription (Latin):
consumit᷑. De hoo igne uitas dic̃. Ignẽ ueni
nutt̾e̾ interrã. & qͥd uolo nͥ ut ardeat: Terrã
dic̃ corda t̃rena. q̃ infima congerendo a malig¬
nis sp̃itib conculcant᷑. Inigneis linguis mon¬
stratus ẽ qr lingua uerbo congruit. & u̾bũ
guis. qi sic̃ ꝑ linguam ꝓcedit u̾bũ. ita qͥ scõ sꝑu
is linguis. qr qͦs replet. arcdentes & loquentes
fac̃. Qͥ enĩ amando dm̃ p̃dicant. corda audi¬
entiũ in flammant. Aliq̃n incolũba. aliq̃n
in igne monstrat᷑. qr qͦs replet simplices &s
ardentes facit. Non enĩ placet dõ aut
simplicitas sine zelo: aut iste sine illa. Unde
iu̾cas. Estote gͦ prudentes sic̃ serpentes & sim¬
plices sic̃ columbe. Prudentiam serpentis ex¬
peccatores ferire s corrigere mansuete. hi
aut̃ qͥ simplicit̃. st̃ hoĩes. & iõ peccatores.
debuert̃ sꝑualit̃ contͣ se ipsos accendi. & ꝑ
penitentiam saluari. Et uos testimoniũ
ꝑhibebitis: qr ab mitio mecũ estis. Ab ini¬

Expanded text:
consumitur. De hoc igne Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram; et quid volo nisi ut ardeat ? Terram dicit corda terrena, quae infima congerendo a malignis spiritibus conculcantur. In igneis linguis monstratus est, quia lingua verbo congruit, et Verbum guis, quia sicut per linguam procedit verbum, ita qui Spiritu is linguis, quia quos replet, ardentes et loquentes facit; qui enim Deum amando praedicant, corda audientium inflammant. Aliquando in columba, aliquando in igne monstratur, quia quos replet, simplices et ardentes facit. Non enim placet Deo aut simplicitas sine zelo, aut iste sine illa. Unde Veritas: « Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . » Prudentiam serpentis expeccatores ferire, sed mansuete corrigere. Hi autem qui simpliciter sunt homines, et ideo peccatores, debuerunt spiritualiter contra ipsos accendi et per poenitentiam salvari. « Et vos testimonium perhibebitis quia ab initio mecum estis . » Ab ini
Abbreviated transcription (Latin):
colligit illum. &s nesciens odit eũ a exl
Ci oꝑa non fecissem meis que nemo alius
fecit: peccatũ ñ hab̾ent. Poccatũ seił mag¬
num: de qͦ suꝑiꝰ dictũ ẽ. S qͥd ẽ qͦo dic̃. que ne¬

Expanded text:
colligit illum, et nesciens odit eum. A 145X colligit illum, et nesciens odit eum. A 145X Si opera non fecissem in eis quae nemo alius fecit, peccatum non haberent. Peccatum scilicet magnum
Abbreviated transcription (Latin):
odert de qͦ nata ẽ ipsa uĩtas. ꝙͣ octunt ineo
qͥd irrogat penã. Nolunt enĩ uicdi sua facta dap¬
nari. & hoc ht̃ uĩtas ut calia facta dampnent᷑.
Nescientes itaq oderunt dm̃ qͣlis ẽ. inoꝑatiõe
cii suspitione concipiunt. Ex suspitionibus
aũt̃ similtt̃ in hoĩb euenit. Non uisos possu¬
mꝰ dilig̾e. uł odisse. qr & si ñ uisi fu̾int: tam̃
famã litt̾is historiarũ nota ẽ eoꝵ ꝓbitas. uel
imꝓbitas. Quod si odimꝰ mala. & diligimꝰ bona
ñ erramus in uidicio retũ. s recta fit imꝓba¬
tio uicioꝵ. uͥtutũq approbatio. Ueniale aũt
ẽ si ñ uera sentimus de occulcis hominũ. quȩ
ẽ humana temptatio iudeł si suspicemur
alit̃ eẽ ꝙͣ sint. Bonus itaq donũ si putet
malum nesciens. diligit eũ : qr uistꝰ est ille
& hoc diligit iste. frrans affligit bonũ
canꝗͣ. malum. ne aliis noceat. & ut ipse cor¬
rectioni fut. Sic & malus eui displicet
bonitas si bonũ putat. malũ familiarit̃

Expanded text:
oderunt de quo nata est ipsa veritas, quam oderunt in eo, quo irrogat poenam. Nolunt enim Judaei sua facta damnari, et hoc habet veritas, ut talia facta damnarentur. Nescientes itaque oderunt Deum, qualis est in operatione ci suspicione concipiunt. Ex suspicionibus autem similiter in hominibus evenit. Non visos possumus diligere vel odisse; quia etsi non visi fuerint, tamen fama vel litteris historiarum nota est eorum probitas, vel improbitas. Quod si odimus mala et diligimus bona, non erramus in judicio rerum, sed recta fit improbatio vitiorum virtutumque approbatio. Veniale autem est, si non vera sentimus de occultis hominum, quae est humana tentatio, videlicet si suspicemur aliter esse quam sint. Bonus itaque bonum si putet malum, nesciens diligit eum, quia justus est ille, et hoc diligit iste; errans affligit bonum tanquam malum, ne aliis noceat, et ut ipse correctior fiat. Sic et malus cui displicet bonitas, si bonum putat malum, familiariter