comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qđ obseruabitis inter me & uos. &
semen tuũ post te. Circumcidetur ex
uobis omne. masculinũ. & circum cidetis
carnẽ prȩputii ur̃i. ut sit in signũ fȩde¬
ris inter me & uos. Infans octo dierum
circũcidetur in uobis. om̃e masculinum
in generationib ur̃is. tam uernaculus
quam empticiꝰ circum cidetur. & quicũq
non fuerit de stirpe ur̃a. Eritq pactũ
meum in carne ur̃a. in fędus ęternum.
Masculus curꝰ prȩputii caro circumcisa
ñ fuerit. delebitur anima illa de populo
suo. quia pactum meum irritum fecit
Dixit quoq ds̃ add abraham. Sarai
uxorem tuã non uocaberis sarai. sed
saram. Et benedicam ei. & ex illa dabo
tibi filiũ. cui benedicturus sum. Eritq
in nationes. & reges populoꝵ orientur
ex eo. Cecidit abraham in faciẽ & risit.
dicens in corde suo. Putasne centenario
nascetur filiꝰ & sara nonagenaria pariet:

Expanded text:
 obseruabitis inter me et uos, et semen tuum post te. Circumcidetur ex uobis omne masculinum, et circumcidetis carnem praeputii uestri: ut sit in signum foederis inter me et uos. Infans octo dierum circumcidetur in uobis, omne masculinum in generationibus uestris. Tam uernaculus quam emptitius circumcidetur, et quicumque non fuerit de stirpe vestra: eritque pactum meum in carne vestra in foedus aeternum. Masculus, cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, delebitur anima illa de populo suo: quia pactum meum irritum fecit. Dixit quoque Deus ad Abraham: Sarai uxorem tuam non vocabis Sarai, sed Saram. Et benedicam ei, et ex illa dabo tibi filium cui benedicturus sum, eritque in nationes, et reges populorum orientur ex eo. Cecidit Abraham in faciem suam, et risit, dicens in corde suo: Putasne, centenario nascetur filius? et Sara nona
Abbreviated transcription (Latin):
dio ꝓtulere sententiis. nos post pas¬
suem & resurrectionem eius. non tam
ꝓphetiam quam hẏstoriam scribimus.
Aoter enĩ audita. aliter uisa narrantur
Qđ melius intelligimus. meliꝰ & ꝓferimꝰ:
Audi igtur ęmule. obtrectator ausculta:
Non damno. non rep̃hendo septuaginta.
sed confidentir cunctis illis apłos p̾fero.
Per istoꝵ os michi xp̃c sonat. quos ante
ꝓphetas inter spiritalia charismata posi¬
tos lego. in quib ultimum pene gradũ
interpretes tenent. Quid liuore torqueriˢ:
Quid imperitoꝵ animos contra me conci¬
tas: Sicubi tibi in translatione uideor
errare. interroga ebreos. diuersarum
urbium magistros consule. quod illi ha-¬
bent de xp̃o. tui codices non habent.
Aliud est si contra se postea apostolis
usurpata testimonia ꝓbauerunt. & emen¬
daciora sunt exemplaria latina quam
greca. greca quam ebrea. Uerum hȩc
contra inuidos. Nunc te prȩcor desi¬
deri carissime. ut qui tantũ opus me
subire fecisti. & a genesi exordium

Expanded text:
dubiis protulere sententiis. Nos post passionem et resurrectionem ejus, non tam prophetiam, quam historiam scribimus. Aliter enim audita, aliter visa narrantur. Quod melius intelligimus, melius et proferimus. Audi igitur, aemule; obtrectator, ausculta: non damno, non reprehendo Septuaginta, sed confidenter cunctis illis apostolos praefero. Per istorum os mihi Christus sonat, quos ante prophetas inter spiritalia charismata positos lego: in quibus ultimum pene gradum interpretes tenent . Quid livore torqueris? quid imperitorum animos contra me concitas? Sicubi in translatione tibi videor errare, interroga Hebraeos, diversarum urbium magistros consule. Quod illi habent de Christo, tui codices non habent. Aliud est, si contra se postea ab apostolis usurpata testimonia, probaverunt, et emendatiora sunt exemplaria Latina quam Graeca, Graeca quam Hebraea. Verum haec contra invidos. Nunc te precor, Desideri charissime, ut quia tantum opus me subire fecisti, et a Genesi exordium
Abbreviated transcription (Latin):
nichil tale retulerint. s in una basilica
congregatos contulisse scribant non
ꝓphetasse. Aliud est enĩ uatem. aliud
esse int̾pretem: Ibi sp̃s uentura p̾dicit.
hic eruditio & uerboꝵ copia ea quę
intelligit transfert. nisi forte putan¬
dus est tulliꝰ ęconomicũ xenofontis.
transtulisse. aut aliter de isdem libris
tacuerunt. hi scriptũ esse mentiti sunt¬

Expanded text:
nihil tale retulerint, sed in una basilica nihil tale retulerint, sed in una basilica congregatos, contulisse scribant, non prophetasse. Aliud est enim vatem, aliud” est “esse interpretem. Ibi Spiritus ventura predicit; hic eruditio et verborum copia ea, que intelligit, transfert. Nisi forte putandus est Tullius Economicum Xenophontis,itu protulisse. Aut aliter de eisdem libris t, ut quod illi tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ prȩparauit ds diligentib se. Et
desiderant. Interrogemꝰ ergo eos ubi
hȩc scripta sint. & cum dicere ñ potue¬
rint. de libris hebraicis proferamus.
Primũ testimoniũ est in osee. scđ̃m in
ysaia. tercium in zacharia. quartũ in
ꝓuerbiis. quintum ȩque in ysaya.
Qđ multi ignorantes apocrifoꝵ delira¬
menta sectantur. & hiberas nenias
libris autenticis prȩferunt. Causas
erroris. ñ est meum exponere: Iudei
prudenti factum dicunt esse consilio
ne ptholomeus uniꝰ d̃i cultor etiam
apud hebreos duplicem diuinitatem
dephenderet. Qđ maxime iccirco fa¬
ciebant. quia in platonis dogma cade¬
re uidebatur. Deniq ubicumq sacra¬
tum aliquid seriptura testatur de pa¬
tre & filio & sp̃u sc̃o. aut aliter interp̃¬
tati sunt. aut omninõ tacuerunt. ut
& regi sat̾facerent. & archanum fidei
auctor septuaginta cellulas alexandriȩ
mendacio suo extruxerit. quib diuisi
eadem scriptatarent. cum aristheus
oͣfic. & multopost tempore iosephus

Expanded text:
quae praeparavit Deus diligentibus se ; et desiderant. Interrogemus ergo eos, ubi haec scripta sint; et cum dicere non potuerint, de libris Hebraeis proferamus. Primum testimonium est in Osee. Secundum in Isaia. Tertium in Zacharia. Quartum in Proverbiis. Quintum aeque in Isaia. Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectanlibris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, etiam apud Hebraeos duplicem divinitatem deprehenderet. Quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu sancto, aut aliter interpretati sunt, aut omnino tacuerunt; ut et regi satisfacerent et arcanum fidei auctor septuaginta cellulas Alexandriae mendacio suo exstruxerit, quibus divisi eadem scriptitarent, cum Aristheus  multo post tempore Iosephus
Abbreviated transcription (Latin):
me testatus sim me ꝓ uili portione
in tabernaculo dĩ offerre quȩ possim.
nec opes alteriꝰ alioꝵ pauꝑtate fȩdari:
Quod ut auderem. origenis me studium
ꝓuocauit. qui editioni antiquȩ trans¬
lationem theodotionis miscuit aste¬
risco X & obelo ⁊ idest stella &
ueru opus omne distinguens. dum
aut illucescere facit quȩ minus ante.
fuerant. aut suꝑflua quęq iugulat
& confodit. maxime quȩ eugłistarum

Expanded text:
tus sim, me pro virili portione in tabernaculo Dei offerre quae possim; nec opes alterius, aliorum paupertate foedari. Quod ut auderem, Origenis me studium provocavit, qui editioni antiquae translationem Theodotionis miscuit, asterisco +, et obelisco ÷, id est, stella et veru, opus omne distinguens: dum aut illucere facit, quae minus ante fuerant, aut superflua quaeque jugulat et confodit, maximeque quae Evangelistarum
Abbreviated transcription (Latin):
desideratas accepi epłas. qui qͦuodam
prȩsagio futuroꝵ cum danihele sortitꝰ
est nomen. obsecrantis ut tanslatum
in latinam linguam de hebreo sermone
pentatheucum nr̃or aurib traderem.
latratib patens. qui me asserunt in
septuaginta interpretũ sugillationem
noua ꝓ ueterib cudere. ita ingenium

Expanded text:
desideratas accepi epistolas, qui quodam praesagio futurorum, cum Daniele sortitus est nomen, obsecrantis , ut translatum in Latinam linguam de Hebraeo sermone Pentateuchum, nostrorum auribus traderem. latratibus patens, qui me asserunt in Septuaginta Interpretum suggillationem nova pro veteribus cudere: ita ing
Abbreviated transcription (Latin):
umq iacerent in terra. dixit moyses
ad aaron. Tolle thurribulum. &
mausto igne de altari mitte incensum
aesup. pgens cito ad populũ ut roges pro
as lam enĩ egressa est ira a dño & plaga
aeseuit. Qdꝰ cum fecisset aaron. & eucur-¬
siset ad mediam multitudinẽ quã iam
uastabat incendiũ. obtulit thimiama.
& stans inter mortuos ac uiuentes. pro
populo dep̾catus est. & plaga cessauit.
Fuerunt autẽ qui ꝑcussi sunt quatuor
aecim milia hominũ & septingenti. absq
his qui perierant in seditione chore
Reuersusq est aaron ad moysen ad osti¬
um tabernaculi fȩderis. postquam
quieuit interitus.

Expanded text:
umque iacerent in terra, dixit Moyses ad Aaron: 'Tolle turibulum et austo igne de altari mitte incensum desuper, pergens cito ad populum, ut roges pro eis. Iam enim egressa est ira a Domino et plaga desaevit'. Quod cum fecisset Aaron et cucurrisset ad mediam multitudinem, quam iam vastabat incendium, optulit thimiama et stans inter mortuos ac viventes pro populo deprecatus est, et plaga cessavit. Fuerunt autem, qui percussi sunt, quattuor decim milia hominum et shis qui perierant in seditione Core. Reversusque est Aaron ad Mosen ad ostium tabernaculi foederis postquam quievit interitus.
Abbreviated transcription (Latin):
Auunculi sui. amouit lapidem quo puteus
claudebatur. & adaquato grege osculatus
est eã. Eleuataq uoce fleuit. & indicauit᷑
ei qđ frater esset patris eiꝰ. & filiꝰ rebeccȩ
At illa festinans. nuntiauit patri suo.
Qui cum audisset uenisse ia cob filium
sororis suȩ. cucurrit obuiam ei. comple¬
xusq eum & in osculo ruens. duxit in
neris. respondit. Os meum es. & caro mea.
Et postquã expleti sunt dies mensis uniꝰ.
dixit ei. Num quia frater meus es. gratis
seruies michi: Dic quid mercedis accipi¬
as. Habebat uero duas filias. nomen ma¬
ioris lia. minor appellabatur rachel. Sed
lia lippis erat oculis. rachel decora facie.
& uenusto aspectu. Quã ailigens iacob ait:
Seruiam tibi ꝓ rachel filia tua minore
septem annis. Respondit laban. Melius
est ut tibi eam dem. quam uiro alteri.
mane apud me.

Expanded text:
o puteus claudebatur. Et adaquato grege, osculatus est eam: elevataque voce flevit, et indicavit ei quod frater esset patris sui, et filius Rebeccae: at illa festinans nuntiavit patri suo. Qui cum audisset venisse Jacob filium sororis suae, cucurrit obviam ei, complexusque eum, et in oscula ruens, duxit in neris, respondit: Os meum es, et caro mea. Et postquam expleti sunt dies mensis unius, dixit ei: servies mihi? dic quid mercedis accipies. Habebat autem duas filias, nomen majoris Lia, minor appellabatur Rachel; sed Lia lippis erat oculis, Rachel decora facie et venusto aspectu. Quam diligens Jacob, ait: Serviam tibi pro Rachel filia tua minore septem annis. Respondit Laban: Melius est ut tibi eam dem, quam viro alteri; mane apud me.
Abbreviated transcription (Latin):
Inueniam grãm in conspectu tuo. experi¬
mento didici qđ benedixerit michi ds
ꝓpter te. constitue mercedem tuã qũa dem
tibi. At ille responait. Tu nosti quomodo
seruierim tebi & quanta in manib meis
fuerit possessio tua. Modicũ habuisti ante
benedixitq tibi dñs ad introitum meũ
Iustum est igitur ut aliquando ꝓuideã
etiam domui meȩ Dixitq laban. Quid
dabo tibi: At ille ait. Nichil uolo.
ed si feceris qđ postulo.CxX.¬

Expanded text:
Inveniam gratiam in conspectu tuo; experiInveniam gratiam in conspectu tuo; experimento didici, quod benedixerit mihi Deus propter te: constitue mercedem tuam quam dem tibi. At ille respondit: Tu nosti quomodo servierim tibi, et quanta in manibus meis fuerit possessio tua. Modicum habuisti anteqbenedixitque tibi Dominus ad introi tum meum. Justum est igitur, ut aliquando provideam etiam domui mae. Dixitque Laban: Quid dabo tibi? At ille ait: Nihil volo: sed si feceris quod postulo
Abbreviated transcription (Latin):
bis. quia mercede conduxi te. ꝓ mandra¬
goris filii mei. Dormiuit cũ ea nocte illa
& exaudiuit ds̃ preces eiꝰ. Concepitq
& peperit filiũ quintũ. & ait. Dedit ds̃
mercedem michi. quia dedi ancillã meã
uiro meo. Appellauitq nomen illius
isachar. Rursũ lia concipiens peperit
sextũ filium. & ait. Ditauit me ds dote
bona etiã hac uice. mecũ erit maritus
meus. eo qđ genuerim ei sex filios. Et
iccirco appellauit nomen eiꝰ ⁊abulon. Post
quẽ peperit filiam. nomine dinam. Recor¬
datus quoq dñs rachelis exaudiuit eam.
& aperuit uuluam illiꝰ. quȩ concepit &
peperit filiũ dicens. Abstulit ds̃ obꝓbriũ
cens. Addat michi dñs filiũ alterũ. Nato
autẽ ioseph. dixit ia cob socero suo. Dimnit¬
te me ut reuertar in patriam. & ad terrã
meam: Da michi uxores & liberos meos
ꝓ quib seruiui tibi. ut abeam. Tu nosti
seruitutẽ. qua seruiui tibi. Ait ei laban.

Expanded text:
bis: quia mercede conduxi te pro mandrabis: quia mercede conduxi te pro mandragoris filii mei. Dormivit cum ea nocte illa. et exaudivit Deus preces eius concepitque et peperit filium quintum et ait dedit Deus mercedem mihi quia dedi ancillam meam viro meo appellavitque nomen illius Isachar rursum Lia concipiens peperit sextum filium et ait ditavit me Deus dote bona etiam hac vice mecum erit maritus meus eo quod genuerim ei sex filios et idcirco appellavit nomen eius Zabulon post quem peperit filiam nomine Dinam recordatus quoque Dominus Rahelis exaudivit eam et aperuit vulvam illius quae concepit et peperit filium dicens abstulit Deus obprobrium cens: Addat mihi Dominus filium alterum. Nato autem Joseph, dixit Jacob socero suo: Dimitte me ut revertar in patriam, et ad terram meam. Da mihi uxores, et liberos meos, pro quibus servivi tibi, ut abeam; tu nosti servitutem quae servivi tibi. Ait ei Laban:
Abbreviated transcription (Latin):
rachel. Iudicauit michi dñs & exaudi
uit uocem meã. dans michi filiũ. Et
iccirco appellauit nomen illius dan.
Rursumq bala concipiens. peperit
alterũ. ꝓ quo ait rachel: Comparauit
parere desisset. zelfam ancillã suam ma¬
rito tradiit. Qua post conceptũ edente.
filium. dixit. Feliciter. Et iccirco uoca¬
uit nomen eiꝰ gad. Peperit quoq ⁊elfa
alterũ. dixitq lia. Hoc ꝓ heatitudine mea:
beatam quippe me dicent mulieres.
Propterea appellauit eũ aser .CXIX.¬
gressus autẽ ruben tempore messis
triticeȩ in agrum repperit mandra¬
goras. quas matri liȩ detulit. Dixitq
rachel: Da michi partẽ de mandragoris
filii tui. Illa respondit. Parumne tibi
uidetur qđ prexipueris maritũ michi.
nisi etiam mandragoras filii mei tuleris:
Ait rachel. Dormiat tecũ hac nocte. ꝓ
mandragoris filii tui. Redeuntiq ad
uesperã de agro iacob. egressa est in occur¬
sum eiꝰ lia. & ait. Ad me inquit intra¬

Expanded text:
Rahel iudicavit mihi Dominus eRahel iudicavit mihi Dominus evit vocem meam, et dedit mihi filium: et idcirco appellavit nomen illius, Dan. Rursumque Bala concipiens peperit alterum pro quo ait Rachel: Comparavit parere desiisset, Zelpham ancillam suam marito tradidit. Qua post conceptum edente filium, dixit: Feliciter: et idcirco vocavit nomen ejus, Gad. Peperit quoque Zelpha alterum. Dixitque Lia: Hoc pro beatitudine mea: Beatam quippe me dicent mulieres. Propterea appellavit eum, Aser. Egressus autem Ruben tempore messis triticeae in agrum, reperit mandragoras: quas matri Liae detulit. Dixitque Rachel: Da mihi partem de mandragoris filii tui. Illa respondit: Parumne tibi videtur, quod praeripueris maritum mihi, nisi etiam mandragoras filii mei tuleris? Ait Rachel: Dormiat tecum hac nocte pro mandragoris filii tui. Redeuntique ad vesperam de agro Jacob, egressa est in occursum ejus Lia: et, Ad me, inquit, intra
Abbreviated transcription (Latin):
erꝰ. sorore sterili ꝑmanente. Quȩ conce¬
ptum genuit filiũ. uocauitq nomen er
ruben dicens. Uidit dñs humilitatem
meã. nunc amabit me uir m̃s. Rursũq
diuit dñs haberi me contemptui. dedit
etiam istũ michi. Uocauitq nomen illiꝰ
symeon. Concepit tercio & genuit aliũ
dixit & Nunc quoq copulabit᷑
michi maritus m̃s. eo qđ pepere rim
illi tres filios. Et iccirco appellauit nom̃
eius leui. Quarto concepit & peperit filiu
& ait. Modo confitebor dño: & ob hoc uo¬
cauit eum iudam. Cessauitq parere.
Cernens autẽ rachel qđ infecunda esset
inuidit sorori. & ait marito suo. Da
michi liberos. alioquin moriar. Cui
iratus respondit iacob. Num ꝓ dõ ego
sum. qui priuauit te fructu uentris tuiꝰ
At illa. habeo inquit famulam balam
ingredere. ad eam. ut pariat suꝑ genua
mea. & habeam ex ea filios. Deditq illi
balam in coniugiũ. quȩ ingresso ad se
uiro concepit & peperit filiũ. Dixitq

Expanded text:
eius sorore sterili permanente quae conceeius sorore sterili permanente quae conceptum genuit filium vocavitque nomen eius Ruben dicens vidit Dominus humilitatem meam nunc amabit me vir meus rursumqueam audivit Dominus haberi me contemptui dedit etiam istum mihi vocavitque nomen illius Symeon concepit tertio et genuit alium dixitque nunc quoque copulabitur mihi maritus meus eo quod pepererim illi tres filios et idcirco appellavit nomen eius Levi quarto concepit et peperit filium et ait modo confitebor Domino et ob hoc vocavit eum Iudam cessavitque parere cernens autem Rahel quod infecunda esset invidit sorori et ait marito suo da mihi liberos alioquin moriar cui iratus respondit Iacob num pro Deo ego sum qui privavit te fructu ventris tui at illa habeo inquit famulam Balam ingredere ad eam ut pariat super genua mea et habeam ex ea filios deditque illi Balam in coniugium quae ingresso ad se viro concepit et peperit filium dixitque
Abbreviated transcription (Latin):
eruiuit igitur iacob ꝓ rachel septem
annis. & uidebantur illi pauci dĩes
prȩ amoris magnitudine. Dixitq ad laban
Da michi uxorem meã. quia iam tempus
expletũ est ut ingrediar ad eã. Qui uoca¬
tis multis amicoꝵ turbis ad conuiuium.
fecit nuptias. & uespere filiã suam liam
introduxit ad cum. dans ancillã filiȩ zelfã
nomine. Ad quã cũ ex more iacob strss& m¬
gress. facto mane uidit liam. & dixit ad
ꝓ rachel seruiui tibi: Quare imposuisti
michi liam: Respondit laban. Non est
in loco nr̃o consuetudinis. ut minores
ante tradamꝰ ad nuptias. Imple ebdo¬
madem dierũ huiꝰ copulȩ. & hanc quoq
dabo tibi ꝓ opere quo seruiturus es michi
septem annis aliis. Acquieuit placito
& ebdomade transacta rachel duxit uxo¬
rem. cui pater seruam balam dederat.
Tandemq potitus optatis nuptiis. amo¬
rem sequentis priori prȩtulit. seruiens
apud eũ septem annis aliis. Uidens autẽ
dñs qđ despiceret liam. aperuit uuluam

Expanded text:
ervivit ergo Jacob pro Rachel septem annis: et videbantur illi pauci dies prae amoris magnitudine. Dixitque ad Labam: Da mihi uxorem meam: quia jam tempus expletum est, ut ingrediar ad illam. Qui, vocatis multis amicorum turbis ad convivium, fecit nuptias. Et vespere filiam suam Liam introduxit ad eum, dans ancillam filiae, Zelpham nomine. Ad quam cum ex more Jacob fuisset ingressus, facto mane, vidit Liam: et dixit ad o Rahel servivi tibi quare inposuisti mihi respondit Laban non est in loco nostro consuetudinis ut minores ante tradamus ad nuptias imple ebdomadem dierum huius copulae et hanc quoque dabo tibi pro opere quo serviturus es mihi septem annis aliis adquievit placito et ebdomade transacta Rahel duxit uxorem cui pater servam Balam dederat tandemque potitus optatis nuptiis amorem sequentis priori praetulit serviens apud eum septem annis aliis videns autem Dominus quod despiceret Liam aperuit vulvam
Abbreviated transcription (Latin):
regionem circa iordanem & recessit
ab oriente. diuisiq sunt alterutrum
a fratre suo. Abram uero habitauit
in terra chanaan. & loth moratus est
in oppidis quȩ erant circa iordanem.
& habitauit in sodomis. Homines
autẽ sodomitȩ pessimi erant. & pecca¬
tores coram dño nimis.
ixitq dñs ad abram. postquam

Expanded text:
regionem circa Iordanem et recessit regionem circa Iordanem et recessit ab oriente divisique sunt alterutrum a fratre suo Abram habitavit in terra Chanaan Loth moratus est in oppidis quae erant circa Iordanem et habitavit in Sodomis homines autem Sodomitae pessimi erant et peccatores coram Domino nimis dixitque Dominus ad Abram postquam
Abbreviated transcription (Latin):
in loco altaris qd fecerat priꝰ. & inuo¬
cauit ibi nomen dñi. Sed & loth qui
erat cum abram fuerunt greges ouiũ.
& armenta & tabernacula. nec poterat
eos capere terra. ut habitarent simul
Erat quippe substantia eoꝵ multa.&
ñ quibant habitare commnuniter.
Inde & facta est rixa LXXII¬
inter pastores gregum abram &
loth. Eo autẽ temporeᷤ. chananeus &
ferezeus habitabant in illa terra. Dixit
ergo abram ad loth. Ne quȩso sit
iurgium inter me & te. & inter pasto¬
res meos & pastores tuos. fratres enim
sumꝰ. Ecce uniuersa terra corã te est.
recede a me obsecro. Si ad sinstram
ieris. ego dexteram tenebo. Si tu dexte¬
ram elegeris. ego ad sinistram ꝑgam:
Eleuatis itaq loth oculis uidit omnẽ¬
terrã circa regionem iordanis. quȩ
uniuersa irrigabatur. ante qu̾ã subuer¬
teret. dñs sodomam & gomorrã. sicut
paradsus dñi. & sicut ȩgẏptus ueni¬
entib in segor. Elegitq sibi loth

Expanded text:
in loco altaris quod fecerat prius et invoin loco altaris quod fecerat prius et invocavit ibi nomen Domini sed et Loth qui erat cum Abram fuerunt greges ovium et armenta et tabernacula nec poterat eos capere terra ut habitarent simul erat quippe substantia eorum multa et non quibant habitare communiter unde et facta est rixa inter pastores gregum Abram et Loth eo autem tempore Chananeus et Ferezeus habitabant in illa terra dixit ergo Abram ad Loth ne quaeso sit iurgium inter me et te et inter pastores meos et pastores tuos fratres enim sumus ecce universa terra coram te est recede a me obsecro si ad sinistram ieris ego ad dexteram tenebo si tu dexteram elegeris ego ad sinistram pergam elevatis itaque Loth oculis vidit omnem circa regionem Iordanis quae universa inrigabatur antequam subverteret Dominus Sodomam et Gomorram sicut paradisus Domini et sicut Aegyptus venientibus in Segor elegitque sibi Loth
Abbreviated transcription (Latin):
ȩgyptum.uiderunt ȩgẏptii mu¬
lierem qđ esset pulchra nimis. & nun¬
tiauerunt principes pharaoni. & lau¬
dauerunt eam apud illũ. & sublata
est mulier in domo pharaonis.
Abram uero. bene usi sunt ꝓpter illã.
Fueruntq ei oues & boues & asim &
autem dñs pharaonem plagis maxi¬
mis & domum eiꝰ. ꝓpter sarai uxorẽ
abram. Uocauitq pharao abram. &
dixit ei. Quid nam est qđ fecisti mͥꝰ
Quare non indicasti quod uxor tua
esset: Quam ob causam dixisti esse so¬
rorem tuam: ut tollerem eam michi
in uxorem: Nunc igitur ecce coniunr
tua. accipe eam & uade. Precepitq¬
pharao suꝑ abram uiris. & deduxert̃
eum & uxorem illis. & omnia quȩ̨
habebat. Ascendit ergo abram de
egypto. ipse & uxor eius. & omnia
quę habebat. & loth cum eo ad austra¬
lem plagam. Erat autẽ diues ualde.
in possessione auri & argenti. Reuer¬
susq est ꝑ iter quo uenerat a meridie
in bethel. usq ad locum ubi prio fixe¬
rat tabernaculũ. inter bethel & ai.

Expanded text:
m viderunt Aegyptii mulierem quod esset pulchra nimis et nuntiaverunt principes Pharaoni et laudaverunt eam apud illum et sublata est mulier in domum Pharaonis Abram vero bene usi sunt propter illam fueruntque ei oves et boves et asini et autem Deus Pharaonem plagis maximis, et domum ejus, propter Sarai uxorem Abraham. Vocavitque Pharao Abraham, et dixit ei: Quidnam est quod fecisti mihi? quare non indicasti quod uxor tua esset? Quam ob causam dixisti esse sororem tuam, ut tollerem eam mihi in uxorem? Nunc igitur ecce uxor tua, accipe eam et vade. DeniqPharao super Abram viris: et deduxerunt eum, et uxorem illius, et omnia quae habebat. Ascendit ergo Abram de Aegypto, ipse et uxor ejus, et omnia quae habebat, et Loth cum eo, ad australem plagam. Erat autem dives valde in possessione argenti et auri. Reversusque est pariter, quo venerat, a meridie in Bethel usque ad locum ubi prius fixerat tabernaculum inter Bethel et Ai
Abbreviated transcription (Latin):
t scĩficabo tabernaculũ testimonii
cum altari. & aaron cum filiis eius.
ut sacerdotio fungantur michi. Et
habitabo in medio filioꝵ isrł. eroq eis
ds. Et scient quia ego dñs d̾s eoꝵ. qui
eduxi eos de terra ȩgypti. ut manerem
inter illos. ego dñs d̾s ipsoꝵ Facies qͦ
altare in adolendum tymiama de li¬
gnis sechim. habens cubitum longitu¬
dinis. & alterum latitudinis. id est
quadrangulum. & duos cubitos in
altitudine. cornua ex ipso procedent.
Uestiesq illud auro purissimo. tam
craticulam ei quã parietes ꝑ circũitũ
& cornua. Facies quoq ei coronam
aureolam ꝑ gyrum. & duos anulos
aureos sub corona ꝑ singula latera.
ut mittantur in eos uectes. & altare
portetur. Ipsos quoq uectes facies
de lignis sechim. & maurabis. Ponesq
altare contra uelum. qđ ante arcam
pendet testimonii coram ꝓpitiatorio
quo regitur testimoniũ. ubi loquar
tibr Et adolebit incensũ suꝑ eo aaron
suaue. flagrans mane

Expanded text:
t tabernaculum testimonii cum altari, et Aaron cum filiis ejus, ut sacerdotio fungantur mihi, et habitabo in medio filiorum Israel, eroque eis Deus et scient quia ego Dominus Deus eorum qui eduxi eos de terra Aegypti ut manerem inter illos ego Dominus Deus ipsorum facies quoque altare in adolendum thymiama de lignis setthim habens cubitum longitudinis et alterum latitudinis id est quadrangulum et duos cubitos in altitudVestiesque illud auro purissimo, tam craticulam ejus, quam parietes per circuitum, et cornua. Facies quoque ei coronam aureolam per gyrum, et duos annulos aureos sub corona per singula latera, ut mittantur in eos vectes, et altare portetur. Ipsos quoque vectes facies de lignis settim, et inaurabis. Ponesque altare contra velum, quod ante arcam pendet testimonii coram propitiatorio, quo tegitur testimonium, ubi loquar tibi. Et adolebit incensum super eo Aaron, suave fragrans, mane
Abbreviated transcription (Latin):
tollat unusquisq agnum ꝑ familias
& domos suas. Sin autem minor est
numerus ut sufficere possit ad uescen¬
dum agnum. assumet uicinum suum
qui iunctus est domui ei. iuxta nume¬
rum animarũ quȩ sufficere possint ad
esum agni. Erit autem agnus absq
macula. masculus anniculus. Iuxta
quem ritum tolletis & hedum. & serua¬
bitis eum usq ad quartam decimam

Expanded text:
milias et domos suas. Sin autem minor est numerus, ut sufficere possit ad vescendum agnum assumet vicinum suum, qui junctus est domui ejus, juxta numerum animarum, quae sufficere possunt ad esum agni. Erit autem agnus absque macula, masculus, anniculus; juxta quem ritum tolletis et haedum, et servabitis eum usque ad quartam
Abbreviated transcription (Latin):
scire poteramꝰ qđ dicturus esset adduci¬
te uobiscũ fratrem ur̃m: Iudas quoq
dixit patri suo. Mitte puerũ mecum. &
ꝓficiscamur ut possimꝰ uiuere. ne mo¬
riamur nos & paruuli nr̃i . Ego suscipio
puerũ. de manu mea require illũ: nisi

Expanded text:
scire poteramus quod dicturus esset adduciscire poteramus quod dicturus esset adducite vobiscum fratrem vestrum Iudas quoque dixit patri suo mitte puerum mecum ut proficiscamur et possimus vivere ne moriamur nos et parvuli nostri ego suscipio puerum de
Abbreviated transcription (Latin):
ad quã ꝑgitis. deducetis canos meos cũ¬
in dolore ad inferos. Inter̃i fames omnẽ terrã
uehementer prȩmebat. Consumptisq
cibis quos ex ȩgỹpto detulerant. dixit
ia cob ad filios suos. Reuertimini. et emi¬
te pauxillulũ ȩscarũ. Respondit udas.
Denuntiauit nobis uir ille sub testifica¬
tione iurandi dicens. non uidebitis faciẽ
meã. nisi fratrẽ ur̃m minimũ adduxeritis
uobiscũ. Si ergo uis mittere eũ nobiscum
ꝑgemus pariter. & ememꝰ tibi necessaria.
Sin autẽ non uis. non ibimꝰ. Uir enim
ut sepe diximus. denuntiauit nob̃ diceus
non uidebitis faciem meã. absq fratre ur̃o
minimo. Dixit eis isrł. In meam hoc feci¬
stis miseriam. ut indicaretis ei & alium
habere uos fratrem. At illi responderunt.
Interrogauit nos homo ꝑ ordinem nrãm
ꝓgeniem. si pater uiueret. si haberemus
fratrem. & nos respondimꝰ ei consequenter
iuxta id qđ fuerat sciscitatus. Nunquia

Expanded text:
ad quam pergitis deducetis canos meos cuad quam pergitis deducetis canos meos cum dolore ad inferos interim fames omnem terram vehementer premebat consumptisque cibis quos ex Aegypto detulerant dixit Iacob ad filios suos revertimini et emite pauxillum escarum respondit Iudas denuntiavit nobis vir ille sub testificatione iurandi dicens non videbitis faciem meam nisi fratrem vestrum minimum adduxeritis vobiscum si ergo vis mittere eum nobiscum pergemus pariter et ememus tibi necessaria si autem non vis non ibimus vir enim ut saepe diximus denuntiavit nobis dicens non videbitis faciem meam absque fratre vestro minimo dixit eis Israhel in meam hoc fecistis miseriam ut indicaretis ei et alium habere vos fratrem at illi responderunt interrogavit nos homo per ordinem nostram progeniem si pater viveret si haberemus fratrem et nos respondimus ei consequenter iuxta id quod fuerat sciscitatus numquid
Abbreviated transcription (Latin):
minimus cum patre uersatur in terra cha¬
naan. Qui ait nobis: Sic ꝓbabo qđ paci¬
fici sitis. fratrem ur̃m unum dimitcite.
apud me. & cibaria domib ur̃is necessaria
sumite & abite. Fratremq ur̃m minimũ
adducite ad me. ut sciam quod ñ sitis
exploratores. & istum qui tenetar in uin¬
culis recipere possitis. ac deinceps emendi
quȩ uultis habeatis licentiã: his dictis.
cum frumenta effunderent singuli. rep¬
pererunt in ore saccoꝵ ligatas pecunas.
Exterritisq simul omnib. dixit pater
iacob: Absq liberis me esse fecistis.
Ioseph ñ est suꝑ. sẏmeon tenetur in uin¬
culis. beniamin auferetis. in me hȩc ma¬
la omnia reciderunt: Cui respondit
ruben: Duos filios meos interfice. si ñ
reduxero illum tibi. Trade in manu mea.
& ego eum tibi restituam. At ille. nor
descendet inquit filius meus uobiscum:
Frater eiꝰ mortuus est. ipse solus reman¬
sit. Siquid ei aduersi accideritim terra

Expanded text:
minimus cum patre versatur in terra Chaminimus cum patre versatur in terra Chanaan. Qui ait nobis: Sic probabo quod pacifici sitis: fratrem vestrum unum dimittite apud me, et cibaria domibus vestris necessaria sumite, et abite: fratremque vestrum minimum adducite ad me, ut sciam quod non sitis exploratores, et istum qui tenetur in vinculis recipere possitis ac deinceps emendi quae vultis habeatis licentiam his dictis cum frumenta effunderent singuli reppererunt in ore saccorum ligatas pecunias exterritisque simul omnibus dixit pater Iacob absque liberis me esse fecistis Ioseph non est super Symeon tenetur in vinculis Beniamin auferetis in me haec mala omnia reciderunt cui reRuben: Duos filios meos interfice, si non reduxero illum tibi: trade illum in manu mea, et ego eum tibi restituam. At ille: Non descendet, inquit, filius meus vobiscum: frater ejus mortuus est, ipse solus remansit si quid ei adversi acciderit in terra
Abbreviated transcription (Latin):
bis nolite peccare in puerũ. & ñ audistis
me: En sanguis eiꝰ exquirit᷑. Nesciebant
autẽ qđ intelligeret ioseph. eo qđ ꝑ inter¬
pretem loquebatur ad eos. Auertit se
parumper & fleuit. & reuersus locutꝰ est
ad eos. Tollensq symeon & ligans illis
prȩsentib. iussitq ministris ut impleret
saccos eoꝵ tritico. & reponerent pecu mas
singuloꝵ in sacculis suis. datis supra ciba¬
riis in uia. Qui fecerunt ita: At illi por
tantes frumenta in asinis. profecti sunt
pabulum in diuersorio. contemplatꝰ pecu¬
niam in ore sacculi. dixit fratribus suis.
sacco. Et obstupefacti. turbatiq dixerunt
mutuo. Quid nam est hoc. qđ fecit nobis ds:
eneruntq ad iacob CXLUI¬
patrem suũ in terrã chanaan. & nar¬
rauerunt ei omnia quȩ accidissent sibi
dicentes. Locutus est nobis dominꝰ terrȩ
dure. & putauit nos exploratores ꝓuinciȩ¬
Cui respondimꝰ. Pacifici sumus. nec
ullas molimur insidias. Duodecim fr̃s
uno patre. geniti sumꝰ. unus non est suꝑ.

Expanded text:
 non audistis me? en sanguis ejus exquiritur. Nesciebant enim quod intelligeret Joseph: eo quod per interpretem loqueretur ad eos. Avertitque se parumper, et flevit: et reversus locutus est ad eos. Tollensque Simeon, et ligans illis praesentibus, jussit ministris ut saccos eorum tritico, et reponerent pecunias singulorum in sacculis suis, datis supra cibariis in via; qui fetantes frumenta in asinis  Vulg. add. supabulum in diversorio, contemplatus pecuniam in ore sacculi, dixit fratribus suis: sacco. Et obstupefacti, turbatique, dixerunt mutuo: Quidnam est hoc quod fecit nobis Deus? Veneruntque ad Jacob patrem suum in terram Chanaan, et narraverunt ei omnia quae accidissent sibi, dicentes: Locutus est nobis dominus terrae dure, et putavit nos exploratores Cui respondimus, Pacifici sumus, nec ullas molimur insidias: duodecim fratres uno patre geniti sumus; unus non est super,
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos. Si sic necesse est. facite qđ uultis
Sumite de optimis terrȩ fructib in
uasis ur̃is. & deferte. uiro munera.
modicum resinȩ & mellis. & styracis
& stactis. & terebinthi. & amigdalarũ
Pecuniamq duplicem ferte uobiscum.
& illam quã inuenistis in sacculis repor¬
tate. ne forte errore factum sit. Sȩd &
fratrem ur̃m tollite. & ite ad uirum.
Ds̃ autem ms omĩps faciat uobis eum
placabilem. & remittat uobiscũ fratrem
urm quem tenet. & hunc Beniamin.
Ego autẽ quasi orbatꝰ absq liberis ero

Expanded text:
si sic necesse est facite quod vultis sumite de optimis terrae fructibus in vasis vestris et deferte viro munera modicum resinae et mellis et styracis et stactes et terebinthi et amigdalarum pecuniamque duplicem ferte vobiscum et illam quam invenistis in sacculis reportate ne forte errore factum sit sed et fratrem vestrum tollite et ite ad virum Deus autem meus omnipotens faciat vobis eum placabilem et remittat vobiscum fratrem vestrum quem tenet et hunc Beniamin ego autem quasi orbatus absque liberis ero
Abbreviated transcription (Latin):
domos ur̃as. & fratrem ur̃m minimum
ad me adducite. ut possim ur̃os ꝓbarẽ
sermones. & non moriamini. Fecerunt
ut dixerat. & locuti sunt ad iuicem.
Merito hȩc patimur quia peccanimꝰ in
fratrem nr̃m. uidentes angustiã ammę
illiꝰ cum deprecaretur nos. & ñ audiuimꝰ.

Expanded text:
domos vestras, et fratrem vestrum minimum domos vestras, et fratrem vestrum minimum ad me adducite, ut possim vestros probare sermones, et non moriamini. Fecerunt ut dixerat, et locuti sunt ad invicem: Merito haec patimur, quia peccavimus in fratrem nostrum, videntes angustiam animae illius, cum deprecaretur nos,
Abbreviated transcription (Latin):
nioꝵ quȩ aliquando uiderat. ait
Exploratores estis. ut uideatis infiriniora
terre uenistis. Qui dixerunt. Non est ita
domine. sed serui tui uenerunt ut emerent
cibos. Omnes filii uniꝰ uiri sumꝰ. Pacifici
uenimus. nec quicquã famuli tui machi¬
nantur mali. Quib ille respondit: Aliter
est. Immunita terrȩ huiꝰ considerare ue¬
chanaan. minimus cum patre nr̃o est. &
alius non est suꝑ. Hoc est ait qđ locutus sũ.
exploratores estis. lam nunc experimentũ
ur̃i capiam. Per salutẽ pharaonis ñ egredi¬
emini hinc. donec ueniat frater uester
minimꝰ. Mittite e uobis unũ & addu¬
cat cum. uos autẽ eritis in uinculis donec
ꝓbentur quȩ dixistis. utrum falsa an uera¬
sint. Aloquin. ꝑ salutem pharaonis.
exploratores estis. Tradidit ergo cos custo¬
die trib aieb. Dic autẽ tercio. eductis
e carcerenait: Facite qđ dixi. & uiuetis
Dm̃ enim timeo. Si pacifici estis. frater
uester unus ligetur in carcere. uos autem
abite. & ferte frumenta quȩ emistis in

Expanded text:
ando viderat, ait Exploratores estis: ut videatis infirmiora terrae, venistis. Qui dixerunt: Non est ita, domine, sed servi tui venerunt ut emerent cibos. Omnes filii unius viri sumus: pacifici venimus, nec quicquam famuli tui machinantur mali. Quibus ille respondit: Aliter est: immunita terrae hujus considerare veChanaan: minimus cum patre versatur, alius non est super. Hoc est, ait, quod locutus sum: Exploratores estis. Jam nunc experimentum vestri capiam: per salutem Pharaonis non egrediemini hinc, donec veniat frater vester minimus. Mittite ex vobis unum, et adducat eum: vos autem eritis in vinculis, donec probentur quin per salutem Pharaonis exploratores estis. Tradidit ergo eos custodiae tribus diebus. Die autem tertio eductis e carcere, ait: Facite quae dixi, et vivetis: Deum enim timeo. Si pacifici estis, frater vester unus ligetur in carcere: vos autem abite, et ferte frumenta quae emistis, in
Abbreviated transcription (Latin):
ũq iam celare non posset. sumpsit
iscellam scyrpeam. & liniuit eam bitu¬
nine ac pice. Posuitq intus infantulũ
& exposuit eum in carecto ripȩ fluminis
stante procul sorore. eius. & considerante
euentum rei.¬

Expanded text:
t sumpsit fiscellam scirpeam et linivit eam bitumine ac pice posuitque intus infantulum et exposuit eum in carecto ripae fluminis stante procul sorore eius et considerante eventum rei
Abbreviated transcription (Latin):
manu regis. Nuntius uͦ qui ierat ut uo-¬
caret micheam. locutus est ad eu᷑ dicens.
& loquere bona. Cui micheas ait. Tiit
dñs. quia qđcumq dixerit michi dñs. Hȩc
loquar. Uenit itaq ad regem. & ait illi rex

Expanded text:
manu regis nuntius vero qui ierat ut vomanu regis nuntius vero qui ierat ut vocaret Micheam locutus est ad eum dicens eet loquere bona cui Micheas ait vivit Dominus quia quodcumque dixerit mihi Dominus hoc loquar venit itaque ad regem et ai
Abbreviated transcription (Latin):
uiros. & ait ad eos. Ire debeo in ramoth
galaad ad bellandum an quiescere: Qui
responderunt. Ascende. & dabit dñs in
manu regis. Dixit autẽ iosaphat:. Non
est hic ꝓpheta dñi quispiam. ut interro¬
gemus ꝑ eum: Et ait rex isrł ad iosaphat.
Remansit uir unus. ꝑ quem possumus
interrogare dñm. sed ego odi eum. quia
ñ ꝓphetat michi bonũ sed malũ: micheas
filius iemla. Cui iosaphat ait. Ne loqua¬
ris ita rex. Yocauit gͦ rex isrł eunuchum
quendam & dixit eiꝰ Festina adducere
micheam filiũ iemla. Rex autem isrł &
iosaphat rex iuda sedebat unus quisq in
solio suo uestiu cultu regio. inarea iuxta
ostiũ portȩ samariȩ & uniuersi ꝓphetę.¬
ꝓphetabant in conspectu eoꝵ. Fecit quoq
sibi sedechias filiꝰ chanaan cornua ferrea
& ait. Hȩc dicit dñs. His uentilabis sẏriã.
donec deleas eam. Om̃sq ꝓphetȩ similiter
ꝓphetabant dicentes. Ascende in ramoth
galaad. & uade ꝓspere & tradet dñs in

Expanded text:
viros et ait ad eos ire debeo in Ramoth viros et ait ad eos ire debeo in Ramoth Galaad ad bellandum an quiescere qui responderunt ascende et dabit Dominus in manu regis dixit autem Iosaphat non est hic propheta Domini quispiam ut interrogemus per eum et ait rex Israhel ad Iosaphat remansit vir unus per quem possimus interrogare Dominum sed ego odi eum quia non prophetat mihi bonum sed malum Micheas filius Hiemla cui Iosaphat ait ne loquaris ita rex vocavit ergo rex Israhel eunuchum quendam et dixit ei festina adducere Micheam filium Hiemla rex autem Israhel et Iosaphat rex Iuda sedebat unusquisque in solio suo vestiti cultu regio in area iuxta ostium portae Samariae et universi prophetae prophetabant in conspectu eorum fecit quoque sibi Sedecias filius Chanaan cornua ferrea et ait haec dicit Dominus his ventilabis Syriam donec deleas eam omnesque prophetae similiter prophetabant dicentes ascende in Ramoth Galaad et vade prospere et tradet Dominus in
Abbreviated transcription (Latin):
ruit cilicio carnẽ suã. ieiunauitq & dormi¬
uit in sacco. & ambulabat demisso capite.
Factus est autẽ sermo dñi ad heliã thesbi¬
ten dicens. Nonne uidisti humiliatũ ahab
corã me: Quia gͥ humiliatꝰ est mei causa.
ñ inducam malum in dieb eiꝰ sed in dieb
filii sui inferam malũ domui eiꝰ.
ransierunt gͥ tres anni absq bello. int̾
syriam & isrł. In anno autẽ tercio. descendit
iosaphat rex iuda. ad rege isrł. Dixttq rex
isrł ad seruos suos. Ignoratis qđ nr̃a sit ra¬
moth galaad. & negligimꝰ tollere eam de
manu regis sẏriȩ: Et ait adiosaphat. Ue¬
niesne mecũ ad prȩliandum in ramoth
galaad: Dixitq ios aphat ad regem isrł.
Sicut ego sum. ita & tu. Popłs meus & popłs
tuus unũ sunt. & equites mei & equites
tui. Dixitq iosaphat ad regẽ isrł. Quere
oro te hodie sermonẽ dñi. Congregauit
ergo rex isrł ꝓphetas quadringentos circit᷑

Expanded text:
ruit cilicio carnem suam ieiunauitqruit cilicio carnem suam ieiunauitque in sacco et ambulabat demisso capite. tunc factus est sermo domini ad Heliam Thesbiten dicens: nonne uidisti humiliatum Achab coram me quia igitur humiliatus est mei causa non inducam malum in diebus eius sed in diebus filii sui inferam malum domui eius transierunt igitur tres anni absque bello inter Syriam et Israhel in anno autem tertio descendit Iosaphat rex Iuda ad regem Israhel dixitque rex Israhel ad servos suos ignoratis quod nostra sit Ramoth Galaad et neglegimus tollere eam de manu regis Syriae et ait ad Iosaphat veniesne mecum ad proeliandum in Ramoth Galaad dixitque Iosaphat ad regem Israhel sicut ego sum ita et tu populus meus et populus tuus unum sunt et equites mei et equites tui dixitque Iosaphat ad regem Israhel quaere oro te hodie sermonem Domini congregavit ergo rex Israhel prophetas quadringentos circiter
Abbreviated transcription (Latin):
addes: Nec dicit dñs. In loco hoc in quo
linxerunt canes sanguinẽ naboth. lambeñs
tuũ qͦ sanguinẽ Et ait ahab ad heliam.
Num inuenisti me inimice mi: Qui dixit
Inuem eo qđ uenundatussis ut faceres ma¬
lum in conspectu dñi. Ecce ego inducã suꝑ
te malũ. & demetam posteriora tua: Et int̃¬
ficiam de ahab mingentẽ ad parietẽ. & clau¬
sum & ultimũ de isrł. Et dabo domũ tuã
sicut domũ ieroboam filii nabath. & sicut
domũ baasa filii ahia. quia egisti ut me ad
nes comedent iezabel in agro ietrahel:Si
comedent eũ uolucres cęli. Igitur non fuit
alter talis ut ahab. qui uenundatus esset
ut faceret malũ in conspectu dñi. Conctta¬
uit enĩ eu᷑ iezabel uxor sũa & ab hominabi¬
lis effectus est. in tantũ ut sequeretur idola
quȩ fecerant amorrei. quos consumpsit
dñs a facie filioꝵ isrł. Itaq cũ audisset ahab
sermones istos. scidit uestimenta sua. & ope¬

Expanded text:
addes haec dicit Dominus in loco hoc in quo addes haec dicit Dominus in loco hoc in quo linxerunt canes sanguinem Naboth lambent tuum quoque sanguinem et ait Ahab ad Heliam num invenisti me inimice mee qui dixit inveni eo quod venundatus sis ut faceres malum in conspectu Domini ecce ego inducam super te malum et demetam posteriora tua et interficiam de Ahab mingentem ad parietem et clausum et ultimum in Israhel et dabo domum tuam sicut domum Hieroboam filii Nabathdomum Baasa filii Ahia: quia egisti, ut me adnes comedent Jezabel in agro Jezrael. Si comedent eum volucres coeli. Igitur non fuit alter talis ut Ahab, qui venumdatus est, ut faceret malum in conspectu Domini concitavit enim eum Hiezabel uxor sua et abominabilis effectus est in tantum ut sequeretur idola quae fecerant Amorrei quos consumpsit Dominus a facie filiorum Israhel itaque cum audisset Ahab sermones istos scidit vestem suam
Abbreviated transcription (Latin):
uiris filiis diaboli fecerunt eos sedere contͣ
eũ. At illi scilicet uiri diabolici. dixerunt
contra eũ testimoniũ corã multitudine
Benedixit naboth dõ & regi. Quã obrem
eduxerunt eũ extra ciuitatẽ. & lapidibus
int̾fecerunt. Miseruntq ad iezabel. dicen¬
tes. Lapidatus est naboth. & mortuus est
Factũ est autẽ cum audisset iezabel lapida¬
tum naboth & mortuũ. locuta est ad ahab.
Surge & posside uineã naboth iezrahelitȩ
qui noluit tibi acquiescere. & dare eã accep̾ta
pecuma: Non enĩ uiuit naboth. sed mortu¬
us est. Qđ̃ cum audisset ahab mortuum
uidelicet naboth. surrexit & descendebat
in uineã naboth iezrahelitȩ. ut possideret
eã. Factus est gͥ sermo dñi ad heliã thesbi¬
ten dicens. Surge descende in occursum
ahab regis isrł qui est in samaria. ecce ad
uineam naboth descendit ut possideat eã
& loqueris ad eũ dicens. Hec dicit añs.
Occidisti. insuꝑ & possedisti. Et post hec

Expanded text:
viris filiis diaboli fecerunt eos sedere contra viris filiis diaboli fecerunt eos sedere contra eum at illi scilicet ut viri diabolici dixerunt contra eum testimonium coram multitudine benedixit Naboth Deo et regi quam ob rem eduxerunt eum extra civitatem et lapidibus interfecerunt miseruntque ad Hiezabel dicentes lapidatus est Naboth et mortuus est factum est autem cum audisset Hiezabel lapidatum Naboth et mortuum locuta est ad Ahab surge posside vineam Naboth Hiezrahelitae qui noluit tibi adquiescere et dare eam accepta pecunia non enim vivit Naboth sed mortuus est quod cum audisset Ahab mortuum videlicet Naboth surrexit et descendebat in vineam Naboth Hiezrahelitae ut possideret eam factus est igitur sermo Domini ad Heliam Thesbiten dicens surge et descende in occursum Ahab regis Israhel qui est in Samaria ecce ad vineam Naboth descendit ut possideat eam et loqueris ad eum dicens haec dicit Dominus occidisti insuper et possedisti et post haec
Abbreviated transcription (Latin):
cet dabo tibi uineã ꝓ ea. Et ille ait. Non do
tibi uineam meã. Dixit gͦ ad eum ierabel
uxor eiꝰ. Grandis auctoritatis es. & bene
regis regnũ isrł. Surge & comede panem
& equo esto animo. ego dabo tibi uineam
naboth iez rahelite. Scripsit itaq litteras
ex nomine ahab. & signauit eas anulo eiꝰ
& misit ad maiores natu. & ad optimates
qui erant in ciuitate eiꝰ. & habitabant
cũ naboth. Litterarũ autẽ erat ista senten¬
tia. Predicate ieiuniũ. & sedere facite na¬
both inter primos popłi. & submittite du¬
os uiros filios belial contra euͦ. & falsum
testimoniũ dicant. Benedixit dm̃ & regẽ.
& educite eũ & lapidate. sicq moriatur.
Fecerunt gͦ ciues erꝰ maiores natu. & opti¬
mates qui habitabant cũ eo in urbe sicut
preceperat eis iezabel. & sicut scriptũ erat
in litteris quas miserat ad eos. Prȩdicaue¬
runt ieiuniũ. & sedere fecerunt naboth
inter primos popłi. Et adductis duob

Expanded text:
cet dabo tibi vineam pro ea et ille ait non do cet dabo tibi vineam pro ea et ille ait non do tibi vineam meam dixit ergo ad eum Hiezabel uxor eius grandis auctoritatis es et bene regis regnum Israhel surge et comede panem et aequo esto animo ego dabo tibi vineam Naboth Hiezrahelitae scripsit itaque litteras ex nomine Ahab et signavit eas anulo eius et misit ad maiores natu et ad optimates qui erant in civitate eius et habitabant cum Naboth litterarum autem erat ista sententia praedicate ieiunium et sedere facite Naboth inter primos populi et submittite duos viros filios Belial contra eum et falsum testimonium dicant benedixit Deum et regem et educite eum et lapidate sicque moriatur fecerunt ergo cives eius maiores natu et optimates qui habitabant cum eo in urbe sicut praeceperat eis Hiezabel et sicut scriptum erat in litteris quas miserat ad eos praedicaverunt ieiunium et sedere fecerunt Naboth inter primos populi et adductis duobus
Abbreviated transcription (Latin):
ost uerba autẽ hȩc. uinea erat naboth
iezrahelitȩ qui erat in ierrahel iuxta pa¬
latiũ ahab regis samariȩ. Locutus est ergo
ahab ad naboth. dicens. Da michi uineam
tuã. ut faciã michi ortũ holerũ. quia uicina
est & ꝓpe domũ meã. Daboq tͥ ꝓ eauineam
meliorẽ. aut si tibi commodius putas. ar¬
genti preciũ quanto digna est. Cui respon¬
dit naboth. Propitiꝰ michi sit dñs. ne dem
hereditatẽ patrũ meoꝵ tibi. U̾enit gͦ ahab
in domũ suã. indignans & frendens suꝑ
uerbo qđ locutus fuerat ad eum naboth
iezrahelites dicens. ñ do tibi hereditatem
patrũ meoꝵ. Et ꝓiciens se in lectulum
suũ. auertit faciem ad parietẽ. & n come¬
dit panẽ. Ingressa ẽ autẽ ad eũ iezabel
uxor sua. dixitq ei. Quid est hoc: Ande
amma tua contristata est: Et quare non
comedis panẽ: Qui respondit ei Locutus
sum naboth iezrahelitȩ. & dixi ei. Da mͥ
uineam tuã accepta pecunia. aut si tibi pla¬

Expanded text:
post verba autem haec vinea erat Naboth post verba autem haec vinea erat Naboth Hiezrahelitae qui erat in Hiezrahel iuxta palatium Ahab regis Samariae locutus est ergo Ahab ad Naboth dicens da mihi vineam tuam ut faciam mihi hortum holerum quia vicina est et prope domum meam daboque tibi pro ea vineam meliorem aut si tibi commodius putas argenti pretium quanto digna est cui respondit Naboth propitius mihi sit Dominus ne dem hereditatem patrum meorum tibi venit ergo Ahab in domum suam indignans et frendens super verbo quod locutus fuerat ad eum Naboth Hiezrahelites dicens non do tibi hereditatem patrum meorum et proiciens se in lectulum suum avertit faciem ad parietem et non comedit panem ingressa est autem ad eum Hiezabel uxor sua dixitque ei quid est hoc unde anima tua contristata est et quare non comedis panem qui respondit ei locutus sum Naboth Hiezrahelitae et dixi ei da mihi vineam tuam accepta pecunia aut si tibi pla