comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra populidĩ iumentum dĩ est: postans
sessorem dñm. ne erret inuia : Etbos
ille de quodicit apostolus: boui tritu¬
ranti os non infrenabis: Numquid
debubus pertinet addm̃ dixit: sed
propter Nos scriptura dicit: Omnis
ergo qui praedicat uerbum dĩ : monet.
obiurgat. terret. triturat aream:
& bouis implet officium : Veniebat
bos degente iudaeorum. Inde enim
praedicatores a postoli: Veniebat &¬
asinus degente praeputii : Id est agenti-¬
bus : Venit enim ut portaret dñm:
Etideo in asino sedit dñs quinumquam
portauerat hominem : qnm̃ ad gentes
collocatus est. Cognouit bos possessorẽ
suum : & asinus praesepe dñi sui : Sed
num quid ista exirent: nisi saccus excute¬
retur: Nisi prophetia in uoluta acce¬
dente diligentia discuteretur : Num¬
quid operta exirent adnos: Omnia
ergo ista clausa erant: antequam ueni¬
ret dñs: Venit dñs. & excussit illa
clausa : & manifestata sunt: Et ex¬
cussi sunt prophetae: & generati suN

Expanded text:
ra populi Dei, jumentum Dei est, portans ra populi Dei, jumentum Dei est, portans sessorem Dominum ne erret in via: et bos ille de quo dicit Apostolus, «Bovi trituranti os non infrenabis. Numquid de bobus pertinet ad Deum,» dixit? «Sed propter nos Scriptura dicit» . Omnis ergo qui praedicat verbum Dei, monet, objurgat, terret; triturat aream, et bovis implet officium. Veniebat bos de gente Judaeorum; inde enim praedicatores Apostoli: veniebat et asinus de gente praeputii, id est a Gentibus. Venit enim ut portaret Dominum: et ideo in asino sedit Dominus, qui nunquam portaverat hominem; quoniam ad Gentes collocatus est; «Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui.» Sed numquid ista exirent, nisi saccus excuteretur? Nisi prophetia involuta, accedente diligentia discuteretur, numquid operta exirent ad nos? Omnia ergo ista clausa erant, antequam veniret Dominus. Venit Dominus et excussit illa clausa, et manifestata sunt; excussi sunt Prophetae, et generati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus excuti saccum: ut illud quod
intus latebat exeat. Ergo intelle¬
go fratres quantum possum. filios
excussorum fortasse ipsos apostolos
dictos filios prophetarum: Prophe¬
tae enim clausa sacramenta & apesta
continebant : excussi sunt. ut inde
manifesta procederent: Puta ergo
nouit bos possessorem suum. & asinus
praesepe domini sui: israhel autem
me non cognouit. Hoc mihi interim
ad praesens occurrit. quod de pro¬
pheta dicerem: Si aliud occurrisset.
hoc dixissem. Hoc autem audiens ho¬
mo. si asinum & bouem & pecora &
iumenta quae uidet cogitauerit. Ne¬
scio quid intus tamquam inuolucro
positum forinsecus pertractauit : quid
ibi sit nescit: Asinus & bos aliquid
significant: Quid ergo dicitur ho¬
mini: iam pronuntiare uolenti:
Exspecta. Clausum est quod tangis:
excute in uolucrum: Propheta nesci¬
o quid istis uelaminibus nominum texit:
Nescio quem asinum: Nescio quembo¬
uem significat : Nam asinus infigu¬

Expanded text:
dicimus excuti saccum, ut illud quod dicimus excuti saccum, ut illud quod intus latebat, exeat. Ergo intelligo, fratres, quantum possum, filios excussorum fortasse ipsos Apostolos dictos, filios Prophetarum. Prophetae enim clausa sacramenta et operta continebant: excussi sunt, ut inde manifesta procederent. Puta ergo novit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui; Israel autem me non cognovit» . Hoc mihi interim ad praesens occurrit, quod de propheta dicerem: si aliud occurrisset, hoc dixissem. Hoc autem audiens homo, si asinum et bovem, et pecora et jumenta quae videt, cogitaverit; nescio quid intus tanquam in involucro positum forinsecus pertractabit; quid ibi sit nescit. Asinus et bos aliquid significant. Quid ergo dicitur homini jam pronuntiare volenti? Exspecta; clausum est quod tangis, excute involucrum: Propheta nescio quid illis velaminibus nominum texit; et nescio quem asinum, nescio quem hovem significat. Nam asinus in figu
Abbreviated transcription (Latin):
Duobus enim modis dicimus aliquid
excuti: siue illud quod inde excuti¬
tur. siue illud unde excutitur :
Nam & excussus est puluis dicimus.
& excussa est uestis . Tenent aliqui
& excutiunt uestem: & exiit inde
puluis qui in haeserat: Quid dicis
de puluere : excussus est puluis:
quid dicis de ueste: excussa est
uestis : Siergo & quod inde excuti¬
endo exiliit. & illud unde exiliit.
quod in haeserat excussum dicitur.
& puluis excussus est : & apostoli
excussi sunt: Quare ergo non di¬
cantur filii excussorum: filii a posto¬
lorum: Sed est alia sententia. quã
praeter mittere non debemus
Ideo enim forte obscurius positum
est. & multos intellectus generat.
et ditiores discedant homines. quia
clausum inuenerunt. quod multis
modis aperiretur : quam si uno mo¬
do apertum inuenirent: Dicimus
excuti etiam aliquid: utexeat inde
quod forte ab sconditum est
Aliter enim dicimus ex cuti uestem
ut excutiant inde puluerem. Aliter

Expanded text:
Duobus enim modis dicimus aliquid Duobus enim modis dicimus aliquid excuti; sive illud quod inde excutitur, sive illud unde excutitur. Nam et, Excussus est pulvis, dicimus; et, excussa est vestis. Tenent aliqui et excutiunt vestem, et exsilit inde pulvis qui inhaeserat. Quid dicis de pulvere? Excussus est pulvis. Quid dicis de veste? Excussa est vestis. Si ergo et quod inde excutiendo exsiliit, et illud unde exsiliit quod inhaeserat, excussum dicitur; et pulvis excussus est, et Apostoli excussi sunt. Quare ergo non dicantur «filii excussorum» filii Apostolorum? 11. Sed est alia sententia quam praetermittere non debemus. Ideo enim forte obscurius positum est, ut multos intellectus generet, et ditiores discedant homines, quia clausum invenerunt quod multis modis aperiretur, quam si uno modo apertum invenirent. Dicimus excuti etiam aliquid, ut exeat inde quod forte absconditum est. Aliter enim dicimus excuti vestem, ut excutiant inde pulverem; et aliter
Abbreviated transcription (Latin):
cussos : Suptiliter quidem quasi
contra dicere uoluit praecedenti¬
sententiae : quia iam ista tractata &
dicta erant : Verum tamen Nios quan¬
tum adiuuat dñs. quaerentes quomo¬
do recte dici potuerint etiam excussi
quibus dñs ait excutite puluerem
depedibus uestris: Inuenimus non
ab surde dici potuisse : Quamuis eni
ipsi excuterent: seipsos excutiebaNT
Hoc dico. qui excutit. aut se excutit.
aut aliquid aliud: Si aliquid aliud
excutiat. excutiens est : ex cussus
non est: Si autem se excutiat: &
excutiens est. & excussus: Inten¬
dite hoc : planius dicam si potuero:
Si aliud excutiat: excutiens est. Ñ
excussus: Si ab alio excutiatur.
excussus est. Non excutiens: Si au¬
tem excutiat se ipsum. excutiens
est quia excutit se : & excussus.
quia excutitur a se: Quaeritur
ergo quos excusserint apostoli: Vtiq
se ipsos: A pedibus enim suis. pulue¬
rem ex cusserunt: Sed ait aliquis:
Nonse excusserunt. sed puluerẽ
Hoc plane. calumniose dicitur:

Expanded text:
cussos. Subtiliter quidem quasi cussos. Subtiliter quidem quasi contradicere voluit praecedentisententiae, ille a quo jam ista tractata et dicta erant: verumtamen nos, quantum adjuvat Dominus, quaerentes quomodo recte dici potuerint etiam excussi, quibus ait Dominus, «Excutite pulverem de pedibus vestris;» invenimus non absurde dici potuisse. Quamvis enim ipsi excuterent, se ipsos excutiebant. Hoc dico: qui excutit, aut se excutit, aut aliquid aliud: si aliquid aliud excutiat, excutiens est, excussus non est; si autem se excutiat, et excutiens est et excussus. Intendite; hoc planius dicam, si potuero. Si aliud excutiat, excutiens est, non excussus; si ab alio excutiatur, excussus est, non excutiens: si autem excutiat seipsum, excutiens est, quia excutit se; et excussus, quia excutitur a se. Quaeritur ergo quos excusserint Apostoli? Utique seipsos: a pedibus enim suis pulverem excusserunt. Sed ait aliquis: Non se excusserunt, sed pulverem. Hoc plane calumniose dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Peruenit usq: ad fines terrae: Ideo
non ultra: quia nibil est ultra ge¬
neris humani : Nam tantas uires
ille habet: ut etiam si ultra esset
quo pertenderet sagitta. excuteret
illuc sagittam: Sic sunt autem & fi¬
lii excussorum: quomodo & illi ex¬
cussi. Quaesitum est enim de hoc
uerbo etiam abhis qui ante nos ista
tractarunt. quare filii excussorum
dicti sunt. uel qui sint intellegendi
filii excussorum: Et quibusdam ui¬
sum . ẽ. sicut modo dixi: filios excus¬
sorum filios esse a postolorum: IN¬
tendat paululum caritas uestra:
Quaesitum est quare excussi a postoli:
Dictum est a quibusdam ideo illos
appellatos excussos: quia praecepit
eis dñs: Si exieritis deciuitate iN
qua non audiunt uos. excutite pul¬
uerem depedibus uestris : Sed ait
alius : Nonergo filii excussorum
dicidebuerunt : sed filii excutienti¬
um: Excutientes enim illos fecit
dñs. quibus dixit: Excutite pul¬
uerem de pedibus uestris : Non ex¬

Expanded text:
pervenit usque ad fines terrae. Ideo pervenit usque ad fines terrae. Ideo non ultra, quia nihil est ultra generis humani. Nam tantas vires ille habet, ut etiam si ultra esset quo pertenderet sagitta, excuteret illuc sagittam. Sic sunt autem filii excussorum, quomodo et illi excussi. Quaesitum est enim de hoc verbo etiam ab iis qui ante nos ista tractarunt, quare filii excussorum dicti sunt, vel qui sunt intelligendi filii excussorum; et quibusdam visum est, sicut modo dixi, filios excussorum, filios esse Apostolorum. 10. Intendat paululum Charitas vestra. Quaesitum est quare excussi Apostoli: dictum est a quibusdam, ideo illos appellatos excussos, quia praecepit eis Dominus, «Si exieritis de civitate in qua non audiunt vos, excutite pulverem de pedibus vestris» . Sed ait alius, Non ergo «filii excussorum» dici debuerunt, sed filii excutientium: excutientes enim illos fecit Dominus, quibus dixit, «Excutite pulverem de pedibus vestris;» non ex
Abbreviated transcription (Latin):
utero processerunt: unus a marime¬
ruit. alius reprobari. Indilectis
ergo  eius erit fructus : Ergo mer¬
IACIX MANU POTENTIS:
SIC FILII EXCUSSORUM:
Vnde enim facta est haereditas
ista fradres : Vnde facta est tam
multa haereditas dequa dicihabet
infinem: ecce haereditas dñi. filii
mercis fructus uentris: Excussi
sunt quidam demanu dñi tamquã
sagittae. & ierunt longe. & totã
terram impleuerunt: unde pullu¬
lant scĩ Nam ipsa est haereditas:
dequadicitur : Postula ame & da¬
bo tibi gentes haereditatem tuam:
& possessionem tuam terminos ter¬
rae : Et quomodo ipsa possessio per¬
tenditur : & crescit. usq: ad fines ter¬
rae: quia sicut sagittae in manu
potentis. sic filii excussorum: De
arcu excutiuntur sagittae: & quan¬
to fortior excusserit. tanto longi¬
us uadit sagitta: Quid autem for¬
tius excutiente dño: De arcusuo
mandat apostolos suos : Nonpo¬
tuit. eẽ residuum: quo non per¬
ueniret sagita atam fosti excussa:

Expanded text:
utero processerunt; unus amari meutero processerunt; unus amari meruit, alius reprobari. In dilectis ergo ejus fructus erit. Ergo «mertae in manu potentis, sic filii excussorum.» Unde enim facta est haereditas ista, fratres? unde facta est tam multa haereditas, de qua dici habet in fine, «Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris?» Excussi sunt quidam de manu Domini, tanquam sagittae, et ierunt longe, et totam terram impleverunt, unde pullulant sancti. Nam ipsa est haereditas de qua dicitur: «Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae» . Et quomodo ista possessio pertenditur et crescit usque ad fines terrae? Quia «sicut sagittae in manu potentis, sic filii excussorum.» De arcu excutiuntur sagittae, et quanto fortior excusserit, tanto longius vadit sagitta. Quid autem fortius excutiente Domino? De arcu suo mandat Apostolos suos: non potuit esse residuum, quo non perveniret sagitta a tam forti excussa;
Abbreviated transcription (Latin):
stra peperit : erit semen scm̃ in resur¬
rectione mortuorum: AbundabuN
iusti.qui diffusi sunt modo: toto orbe
terrarum: Cenuit illos ecclesia.
parturit illos ecclesia : In illa au¬
tem resurrectione mortuorum ap¬
parebit pastus ecclesiae : transiet
dolor & gemitus: Etquid dicetur:
quae est ipsa meress: resurgere. mor¬
tuis: Quae est ipsa merces: surge¬
re postea quam sedisti: Quae est ista
merces. laetari postea quam mandu¬
casti panem doloris: Cuius uentris:
ecclesiae: Incuius uentre quia eius
trpum rebecca gestabat: duo illi ge¬
mini tamquam duo populi luctaban¬
tur : Vna mater inuisceribus suis dis¬
sentientes fratres nondum natos con¬
tinebat: pulsabant materna uisce¬
ra discordis internis: Cemebat
illa : uim patiebatur: sed pariens
discernebat. quos geminos pregnans
& boni & mali: Fructus autem uen¬
tris iniacob erit : quia ipsum dilexit
mater: Iacob dilexi dicit ds̃: esau
autem odio habui: Ambo de uno

Expanded text:
stra peperit: erit semen sanctum in resurstra peperit: erit semen sanctum in resurrectione mortuorum; abundabunt justi, qui diffusi sunt modo toto orbe terrarum. Gemit illos Ecclesia, parturit illos Ecclesia: in illa autem resurrectione mortuorum apparebit partus Ecclesiae, transiet dolor et gemitus. Et quid dicetur? Quae est ipsa merces? Resurgere a mortuis. Quae est ipsa merces? Surgere, posteaquam sedisti. Quae est ipsa merces? Laetari posteaquam manducasti panem doloris. Cujus ventris? Ecclesiae: in cujus ventre, quia ejus typum Rebecca gestabat, duo illi gemini tanquam duo populi luctabantur . Una mater in visceribus suis dissentientes fratres nondum natos continebat: pulsabant materna viscera discordiis internis; gemebat illa, vim patiebatur; sed pariens discernebat quos geminos praegnans et boni et mali. Fructus autem ventris in Jacob erat, quia ipsum dilexit mater. «Jacob dilexi,» dicit Deus, «Esau autem odio habui» . Ambo de uno
Abbreviated transcription (Latin):
tur : et mors ei ultra non dominabi¬
tur : Talem spera resurrectionem.
et propter hoc esto xp̃ianus : Non
propter felicitatem terrae huius:
Nam si propter felicitatem uitae hu¬
ius uis esse xp̃ianus: quando illa lux
tua non hic quaesiuit mundanam fe¬
licitatem. ante lucem uis surgere :
necesse est ut in tenebris perseueres:
Mutare : sequere lucem tuam:
Quare surrexit : surge: Sede pri¬
us & sic surge : Cum dederit somnũ
quibus dilectis : ECCEHAERE¬
ditasdxi. filumerces
PRUCTUS UEXTRIS
Quando dicit fructus uentris : par¬
turiti sunt filii isti: Est quae. Pͣ¬
dam mulier inqua spiritaliter osten¬
ditur quod dictum est euae. Ingemi¬
tu parturies: Parit enim ecclesia
filios : coniux xp̃i : Etsiparit : par¬
turit: Incuius figura: etiam eua ma¬
ter uiuorum appellata est: Inmem¬
bris parturientis. erat ille qui dice¬
bat: Filioli mei quos iterum par¬
turio : donec xp̃s formetur inuobis.
Sed non frustra parturiuit. Nec fru¬

Expanded text:
tur, et mors ei ultra non dominabitur, et mors ei ultra non dominabitur» . Talem spera resurrectionem; et propter hoc esto christianus, non propter felicitatem terrae hujus. Nam si propter felicitatem vitae hujus vis esse christianus, quando illa lux tua non hic quaesivit mundanam felicitatem; ante lucem vis surgere; necesse est ut in tenebris perseveres. Mutare, sequere lucem tuam; qua resurrexit, surge: sede prius, et sic surge, «cum dederit somnum Quibus dilectis? «Ecce haereditas Domini, filii, merces fructus ventris.» Quando dicit, «fructus ventris;» parturiti sunt filii isti. Est quaedam mulier, in qua spiritualiter ostenditur quod dictum est Evae: «In gemitu parturies.» Parit enim Ecclesia filios conjux Christi; et si parit, parturit. In cujus figura etiam Eva «mater vivorum» appellata est . In membris parturientis erat ille qui dicebat: «Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis» . Sed non frustra parturivit, nec fru
Abbreviated transcription (Latin):
surgent dilecti eius. Idest xp̃i : Om¬
nes enim surgent: sed non quomodo
dilecti eius: Omnium est resurrec¬
tio mortuorum: sed quid ait aposto¬
lus : O mnes quidem resurgemus:
sed non omnes inmutabimur : Resur¬
gunt illi ad poenas : resurgimus nos
quomodo resurrexit dñs noster. ut
sequamur caput nostrum. si membra
ipsius sumus: Si autem membra eius
sumus : tunc sumus dilecti eius: Tunc
ad nos pertinet illa resurrectio : quae
praecessit indño. Vt lux surrexerit
ante nos. nos post lucem : Quia in
uanum est nobis ante lucem surgere.
id est altitudinem quaerere antequã
moriamur: Cum xp̃s lux nostra non
sit exaltatus in carne. Nisi postea¬
quam mortuus est : Constituti er¬
go membra eius & in membris eius
dilecti eius : Cum somnum acceperimus.
tunc surgemus in resurrectione mor¬
tuorum : Vnus resurrexit : lam Ni
moriturus : Resurrexit lazarus :
turus : Audi apostolum: Xp̃s
resurgens ex mortuis iam non mori¬

Expanded text:
surgent dilecti ejus, id est Christi. Omsurgent dilecti ejus, id est Christi. Omnes enim surgent, sed non quomodo dilecti ejus. Omnium est resurrectio mortuorum; sed quid ait Apostolus? «Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur» . Resurgunt illi ad poenas; resurgimus nos quomodo resurrexit Dominus noster, ut sequamur caput nostrum, si membra ipsius sumus. Si autem membra ejus sumus, tunc sumus dilecti ejus, tunc ad nos pertinet illa resurrectio quae praecessit in Domino, ut lux surrexerit ante nos, nos post lucem: quia in vanum est nobis ante lucem surgere, id est, altitudinem quaerere antequam moriamur; cum Christus lux nostra non sit exlatatus in carne, nisi posteaquam mortuus est. Constituti ergo membra ejus, et in membris ejus dilecti ejus, cum somnum acceperimus, tunc surgemus in resurrectione mortuorum. Unus resurrexit, jam non moriturus. Resurrexit Lazarus , turus. Audi Apostolum: «Christus resurgens ex mortuis jam non mori
Abbreviated transcription (Latin):
adtendis : Inuanum ẽ. tibi ante lucem
surgere: Ipse quando exaltatus est :
Cummortuus est : Ergo & tuam ex¬
altationem post mortem spera. In re¬
surrectionẽ mortuorum spera : Quia
ille resurrexit & ascendit : sed ubi
dormiuit incruce: Quando dormiuit
incruce signum gestabat: litimo im¬
plebat quod significatum. ẽ. inadam
Quia cum dormiret adam. costa
illi detracta est. & eua facta est:
Sic & dño cum dormiret in cruce.
latus eius lancea percussum est : & sa¬
cramenta profluxerunt: unde facta
.ẽ. ecclesia: Ecdesia enim conuxdñi
facta . ẽ. delatere : quomado eua illa¬
facta ẽ delatere.: Sed quomodo
illa non est facta nisi delatere dor¬
mientis : sic ista non est facta nisi de
latere morientis: Siergo ille non
resurrexit nisi mortuus: tuexaltati¬
onem speras. nisi posthanc uitam:
Sed utdoceat te iste psalmus: quasi¬
interrogares quando surgam. fortas¬
sis prius quam sedero. GUM DE
ds̃ cum dormierint dilecti eius : ł unc

Expanded text:
attendis, in vanum est tibi ante lucem attendis, in vanum est tibi ante lucem surgere. Ipse quando exaltatus est? Cum mortuus est. Ergo et tuam exaltationem post mortem spera, in resurrectione mortuorum spera, quia ille resurrexit et ascendit. Sed ubi dormivit? In cruce. Quando dormivit in cruce, signum gestabat, imo implebat quod significatum est in Adam: quia cum dormiret Adam, costa illi detracta est, et Eva facta est ; sic et Domino cum dormiret in cruce, latus ejus lancea percussum est , et Sacramenta profluxerunt, unde facta est Ecclesia. Ecclesia enim conjux Domini facta est de latere, quomodo Eva facta est de latere. Sed quomodo illa non est facta nisi de latere dormientis, sic ista non est facta nisi de latere morientis. Si ergo ille non resurrexit nisi mortuus, tu exaltationem speras nisi post hanc vitam? Sed ut doceat te iste psalmus, quasiinterrogares, Quando surgam? fortassis priusquam sedero? «Cum de hoc Deus, cum dormierint dilecti ejus; tunc
Abbreviated transcription (Latin):
Sedubi illas disponit. Ascensiones
inquit in corde cius disposuit: Quis:
Ds: Si ascensiones in corde: ideo can¬
tant canticum graduum: Humilie¬
mur in saeculo : ascendamus: Quomo¬
do: Corde: Quia ipsa ascensio cordis
in conualle plorationis surgit: IN
do erecti sunt montes: sic sederunt con¬
ualles : Conualles enim dicuntur. loca
depressa terrarum : Colles enim emi¬
nentiora loca : minus tamen quam mon¬
tes : Multum excelsa loca terrarum:
montes dicuntur: Parum est: Non
ait acolle surgite : Nec ait acampo s
A conualle : ut sit aliquid humilius quã
campus est : Si ergo in conualleplora¬
tionis manducas panem doloris. & di¬
cis factae sunt mihi lacrimae meae
panis die ac nocte . dum dicitur mihi
cotidie ubi est ds̃ tuus: bene surgis:¬
qnm sedisti: Et quasi diceres. Quan¬
do surgimus: Modo iubemur sede¬
re. quando erte nostra sunrrectio
Quando fuit dñi : Ad eum adtende
quite praecessit : Nam si non ipsum

Expanded text:
Sed ubi illas disponit? «Ascensiones,» Sed ubi illas disponit? «Ascensiones,» inquit, «in corde ejus disposuit.» Quis? Deus. Si ascensiones in corde, ideo cantant canticum graduum. Humiliemur in saeculo: ascendamus. Quomodo? Corde. Quia ipsa ascensio cordis, a convalle plorationis surgit. «Indo erecti sunt montes, sic sederunt convalles: convalles enim dicuntur loca depressa terrarum: colles autem eminentiora loca, minus tamen quam montes; multum excelsa loca terrarum montes dicuntur. Parum est: non ait, A colle surgite; nec ait, a campo; sed, a convalle, ut sit aliquid humilius quam campus est. Si ergo in convalle plorationis manducas panem doloris, et diinquit mihi lacrimae meae panes die ac nocte, dum dicitur mihi cotidie: ubi est deus tuus? ibi bene lacriquia sedisti. 7. Et quasi diceres, Quando surgemus? modo jubemur sedere; quando erit nostra surrectio, quando fuit Domini. Ad eum attende, qui te praecessit: nam si non ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ut significaret quia & illi qui foris bapti¬
tatisunt. sicut ligna illa extrx arcam
baptizati sunt: non sola folia habuer
id est uerba sola: sedhabuerunt & fructũ
quod est caritas: Ipsa columba illos re¬
portat ad artam: & ueniunt adunitatẽ:
Tale sergo filii debent. eẽ. incircuitu men¬
sedñi: uelut nouellatio oliuarum
uxorem. filios nepotes & tefoste non
habere : noli zelare : uide quodinte
completum est sed spitaliter: Anfoste
nones in membris. sinonibies : plange
quia net hic necibi. Si autemibi securus

Expanded text:
ut significaret quia et illi qui foris baptiut significaret quia et illi qui foris baptizati sunt, sicut ligna illa extra arcam baptizata sunt, si non sola folia habuerint, id est verba sola, sed habuerint et fructum, quod est charitas, ipsa columba illos reportat ad arcam, et veniunt ad unitatem. Tales ergo filii debent esse «in circuitu mensae» Domini, «velut novellatio olivarum.» uxorem, filios, nepotes, et te forte non habere, noli zelare; vide quia et in te completum est, sed spiritualiter. An forte non es in membris? Si non ibi es, plange quia nec hic, nec ibi. Si autem ibi, securus
Abbreviated transcription (Latin):
deferdõ qui ad s̃ est : Cenenruitte pater
ad commod ando carnem suam: crea¬
uit teds̃ adhibendo potentiam suam:
Ueira scatur pater cum ds̃illi pnreponit᷑.
immo gaudeat sibi tantum deferri utille
inuentus. eẽt. quiei deberet proponi.
Ergo quid dicamo dñs quidait : Quae
mihi mater. & qui fratres: Exten¬
dit manus superdiscipulos suos & ait :
ecce matermea & fr̃s mei: Fnetres
enrnt: mater quomodo enrnto Addi¬
dit: & qui fecerit uoluntatem patris
mei: ĩpsemihi freter & soror & mater
inquibus intellegis coniugem inillis
matrem in illis filios: Dicatur ergo quales
debent. ẽẽ. filii: quales pacifici: quare
pacificio quia ipsi filiidĩ uocabuntur:
quia ergo in oliua fructus est pacis: oleum
enim pacem significat. quia caritatem
significat: Sine caritate nulla pix est.
Et manifestum est quia qui diuiserunt
pacem: non habent caritatem : Vnde
iam exposui caritati uñre quare colum¬
ba folia cum fructu postauit adarcam:

Expanded text:
defer Deo, quia Deus est. Generavit te pater defer Deo, quia Deus est. Generavit te pater accommodando carnem suam; creavit te Deus adhibendo potentiam suam. Ne irascatur pater cum Deus illi praeponitur; imo gaudeat sibi tantum deferri, ut ille inventus esset qui ei deberet praeponi. Ergo quid dicam? Dominus quid ait? «Quae mihi mater, aut qui fratres? Et extendit manus in discipulos suos, et ait: Ecce mater mea et fratres mei.» Fratres erant; mater quomodo erant? Addidit, «Et qui fecerit voluntatem Patris mei, ipse mihi frater, et soror, et mater in quibus intelligis conjugem, in illis matrem, in illis filios. 13. Dicatur ergo quales debent esse filii. Quales? Pacifici. Quare pacifici? Quia ergo in oliva fructus est pacis: oleum enim pacem significat, quia charitatem significat; sine charitate nulla pax est: et manifestum est quia qui diviserunt pacem, non habebant charitatem. Unde jam exposui Charitati vestrae quare columba folia cum fructu portavit ad arcam ;
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius. eẽ & sorores ipsius. eẽ & matrem
ipsius. ẽẽ: Nam cumei nuntiaretur
mater eius & fr̃seius stantes quia foris
stabant: trpum gerebant: quis trpus
matriso synagoga : quis trpus fuxtrum
carnalium & iudaei foris stantes & foris
stat synagoga Nam maria in lateribus
domus eius & cognatieius ex uirginis ma¬
riae consanguinitate uenientes. qui in
eum crediderunt in lateribus domus eius:
Non inquit carnali consanguinitate con¬
iunctierant: sed inquantum uerbumdĩ
audiebant & faciebant: Hoc enim respon
quae mihi mater: Quare s Eirgo &¬
petrus & iohannes & ia cobus & alii apo¬
stoli patres non habuerunt interra &¬
& tamen quideis dicit: nolite uobis dice¬
re patrem supertemrm: unus est eni
paterur̃ quuncaelisest: Quodergo in
patre docebat discipulos: hoc inmatre
ipse demonstrruit : Vulteni dñs
ut consanguinitatibus terrenis prrepo¬
namusdm̃ Deferpatriqui a pater est :

Expanded text:
ipsius esse, et sorores ipsius esse, et matrem ipsius esse, et sorores ipsius esse, et matrem ipsius esse. Nam cum nuntiarentur ei mater ejus et fratres foris stantes; quia foris stabant, typum gerebant. Quis typus matris? Synagoga. Quis typus fratrum carnalium? Judaei foris stantes. Et foris stat synagoga. Nam Maria in lateribus domus ejus, et cognati ejus ex virginis Mariae consanguinitate venientes, qui in eum crediderunt, in lateribus domus ejus; non in quantum carnali consanguinitate juncti erant, sed in quantum verbum Dei audiebant et faciebant. Hoc enim respondQuae mihi mater?» Quare? Ergo Petrus et Joannes et Jacobus, et alii Apostoli patres non habuerunt in terra? Et tamen quid eis dicit? «Nolite vobis dicere patrem super terram; unus est enim Pater vester qui in coelis est» . Quod ergo in patre docebat discipulos, hoc in matre ipse demonstravit. Vult enim Dominus ut consanguinitatibus terrenis praeponamus Deum. Defer patri, quia pater est;
Abbreviated transcription (Latin):
lus regitur : Ergo latenr domus sunt
illi qui inhaerent xp̃o: Nec sine causa
& ipsa coniux delatere facta est: uiro
dormienti. eua factaest: Moriente xp̃o:
quando latus lancea percussum est: &
sa cnrmenta perfluxerunt: Ergo
uxortua ut uinea fertilis. sed inquibuso
in lateribus domustuae: In aliis qui non
adhaerent xp̃o sterilis. sed nec illos in
uinea computabo: siliitui: Quae est
uxor & qui sunt filiio inistis carnalibus
nuptiis & coniugibus. Alia uxor & alii
filui. Inecclesia. quae uxor ipsi filii:
a decclesiam enim pertinebant apostoli:
& inmembris enrnt ec clesiae : Ergo in con¬
iuge ipsius erant. & coniux enrnt secun¬
dum portionem suam quam in mem¬
bris optinebant: Quare ergo deillis dici¬
tur cum recesserit abeis sponsus: tunc
ieiunabunt filii sponsi & ergo ipsa con¬
III. iux & ipsa filii : Mirum dico fr̃smerin
uerbi s dm̃ inuenimus ecclesiam & fr̃s

Expanded text:
liis regitur. Ergo latera domus sunt liis regitur. Ergo latera domus sunt illi qui inhaerent Christo. Nec sine causa et ipsa conjux de latere facta est. Viro dormiente, Eva facta est , moriente Christo, quando latus lancea percussum est , et Sacramenta profluxerunt. Ergo «uxor tua ut vinea fertilis.» Sed in quibus? «In lateribus domus tuae». In aliis qui non adhaerent Christo, sterilis. Sed nec illos in vinea computabo. 12. «Filii tui.» Quae est uxor, ipsi sunt et filii. In istis carnalibus nuptiis et conjugiis, alia uxor et alii filii: in Ecclesia quae uxor, ipsi filii. Ad Ecclesiam enim pertinebant Apostoli, et in membris Ecclesiae erant. Ergo in conjuge ipsius erant, et conjux erant secundum portionem suam quam in membris obtinebant. Quare ergo de illis dicitur: «Cum recesserit ab eis sponsus, tunc jejunabunt filii sponsi» ? Ergo ipsa conjux, et ipsi filii. Mirum dico, fratres mei. In verbis Domini invenimus Ecclesiam et fratres
Abbreviated transcription (Latin):
istos. intrrntes multos steriles. uidemus
quia istos parietes intrarnt multi ebriosi
fenenrtores mangones qͥuaerentes sosti-¬
logos. euntes ad pnrecantatores & pnre¬
cantatrices: quando illis caput dolet: ista
est festilitas uineae. ista est ubertas uxo¬
ris. Non ipsa est istȩ spinae sunt : sed
non ubique: Spinosam habet quandam
festilitatem : & est uinea fertilis: Sed in
quibus or in lateribus domustuae: Non
omnes dicuntur latenr domus: Qquaero
enim quae sint latenr: quiddicam: pari¬
etessunt. quasi lapides fortes: Si dehoc
habitaculo corponrli diceret: fostehoc:
intelligeremus latera: latenr dicimus
domus eos qui in haerent xp̃o: Nonenĩ¬
sine causa & in sermone cottidiano dici¬
mus dealiquo qui forte maleagit exma¬
lorum consiliis amicorum: deillo dici¬
mus mala latera habet: Quid est mala
latenr habeto mali illi haerent: Ergo
& dealio bona laterr habet: bonis con¬
siliis uiuit: Quid est hoc bonis consi¬

Expanded text:
istos intrantes multos steriles; videmus istos intrantes multos steriles; videmus quia istos parietes intrant multi ebriosi, feneratores, mangones, quaerentes sortilegos, euntes ad praecantores et praecantatrices, quando illis caput dolet. Ista est fertilitas vineae? ista est ubertas uxoris? Non ipsa est. Istae spinae sunt, sed non ubique spinosa. Habet quamdam fertilitatem, et est vinea fertilis; sed in quibus? «In lateribus domus tuae.» Non omnes dicuntur latera domus. Quaero enim quae sint latera: quid dicam? Parietes sunt, quasi lapides fortes? Si de hoc habitaculo corporali diceret, forte hoc intelligeremus latera. Latera dicimus domus, eos qui inhaerent Christo. Non enisine causa et in sermone quotidiano dicimus de aliquo, qui forte male agit ex malorum consiliis amicorum; de illo dicimus, Mala latera habet. Quid est, Mala latera habet? Mali illi inhaerent. Ergo et de alio, Bona latera habet: bonis consiliis vivit. Quid est hoc? Bonis consi
Abbreviated transcription (Latin):
gemis: & quia in ipsius desiderio ploras
dulces sunt & ipse lacrimae : & procibo
tibierunt. quia factus est & ipsepanis¬
die ac nocte cum dicitur tibi cottidie ubi
est ds̃ tuus : sedueniet ds̃tuus dequo dici¬
tur ubiest: & absterget lacrimas. &
ipse propane lacrimarum succedĩt &¬
te in aeternum saginabit. qͥuiaerit no¬
biscum uerbum dĩ quo pascuntur angeli
Interim modo labores fructuum: postea
fructus laboris: Labores fructuum
tuorum manducabis. beatus es & bene
tibierit: Beatus es. depnresentiest : Be¬
ne tibierit: defuturo est : Cummandu¬
cas labores fructuum tuorum. beatus es:
Cumperueneris ad fruetum laborum tuo¬
rum. bene tibierit: Quiddixit r nam sitibi
beneerit: utique beatus eris: Et sibeatus
eris. utique bene tibierit: Sed inter est.
inter spem & rem: Sispes tam dulcis:
ecclesia eius ecclesia eius uxor eius nos
ipsi sicut uinea fertilis: Sed inquibus
uin ea festilis r uidemis enim parietes

Expanded text:
gemis; et quia in ipsius desiderio ploras, gemis; et quia in ipsius desiderio ploras, dulces sunt et ipsae lacrymae, et pro cibo tibi erunt, quia factae sunie ac nocte, dum dicitur tibi quotidie, «Ubi est Deus tuus?» Sed veniet Deus tuus, de quo dicitur, «Ubi est?» et absterget lacrymas , et ipse pro pane lacrymarum succedet, et te in aeternum saginabit; quia erit nobiscum verbum Dei, quo pascuntur Angeli. Interim modo labores fructuum, postea fructus laboris. «Labores fructuum tuorum manducabis; beatus es, et bene tibi erit. Beatus es,» de praesenti est; «bene tibi erit,» de futuro est: cum manducas labores fructuum tuorum, «beatus es;» cum perveneris ad fructum laborum tuorum, «bene tibi erit.» Quid dixit? Nam si bene tibi erit, utique beatus eris; et si beatus eris, bene utique tibi erit. Sed interest inter spem et rem. Si spes tam dulcis, Eeclesia ejus; Ecclesia ejus, uxor ejus, nos ipsi. «Sicut vinea fertilis.» Sed in quibus vinea fertilis? Videmus enim parietes
Abbreviated transcription (Latin):
propteruos: Et quid dictum est .r qui
manducatis panem doloris: Iste est
labor fructuum. panis doloris. Nisi
enimmanducaretur. non diceretur
panis: Nisienim haberet aliquam sua¬
uitatem paniseste: nemo illum manduca¬
ret cumtanta suauitate. plorat inge¬
mitu quionrt: Dultiores sunt lacri¬
mae onentium : quam gaudia theatro¬
rum Et audi flammam desiderii quia
manducatur ipse panis dequibus dicit :¬
quimanducatis panem doloris. Alio
locodicit: Amansiste cuius uocẽ inpsal¬
mo plerumque agnoscimus. factae
Antequam enim uideamus eum quinos
dilexit. qui nobis pignus dedit cui
disponsati sumuf Insultant nobis pa¬
gani & dicunt: ubi est quod eolunt xp̃i¬
ani& ostendant nobis quem colunt:
Ecce ego ostendo illi dm̃ meum: &ipse
ostendat mihi dm̃ suum: Cumtibi
hoc dicit paganus non inuenis quod
illi ostendas: qui a non est cui ostendas:
Redisergo & plangis addm̃ quia illi suspi¬
nrs antequam uideas & desiderio ipsius

Expanded text:
propter vos. Et quid dictum est? «Qui propter vos. Et quid dictum est? «Qui manducatis panem doloris.» Iste est labor fructuum, panis doloris. Nisi enim manducaretur, non diceretur panis: nisi autem haberet aliquam suavitatem panis iste, nemo illum manducaret. Cum quanta suavitate plorat in gemitu, qui orat? Dulciores sunt lacrymae orantium, quam gaudia theatrorum. Et audi flammam desiderii, qua manducatur ipse panis, de quo hic dicit, «Qui manducatis panem doloris.» Alio loco dicit amans iste, cujus vocem in Psalmo plerumque agnoscimus: «FactaeAntequam enim videamus eum qui nos dilexit, qui nobis pignus dedit, cui desponsati sumus, insultant nobis Pagani, et dicunt: Ubi est quod colunt Christiani? Ostendant nobis quem colunt. Ecce ego ostendo illis Deum meum, et ipsi ostendant mihi Deum suum. Cum tibi hoc dicit paganus, non invenis quod illi ostendas; quia non est cui ostendas. Redis ergo, et plangis ad Deum; quia illi suspiras, antequam videas, et desiderio ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
agricolam : Quid sibi uult labores
fructuum tuorum manducabiso Mo¬
do labores habemus. fructus postea
erit: Sed qui a & ipsilabores non sunt:
sine gaudio propter spem dequa paulo
ante diximu f Spegaudentes. intribu¬
latione patientes Modonos ipsi labo¬
resnr̃i iocundant & laetos nos faciunt
despe: Siergo labornr̃ potuit mandu¬
cari & potuit iocundare: manducatus¬
est fructus ipsius laboris: Qualiserit
manducans labores suoso qui euntes
ibant & flebant. mittentes semina sua:
Quanto iocundius manducabunt fructus
laborum : quiuenientes uenient cum
exultatione postantes manipulos suos.
Vt & noueritis fr̃s quia manducatur la¬
boriste: In superiore psalmo audistis
dictum superbis qui antelucem uole¬
bant surgere. Id est antexp̃m non per
humilitatem quasurrexit xp̃s: Dictũ
est illis: Surgite postea quam sedistis:
Idest humiliamini & inde surgite : quia
& ille humiliari uenit qui ex altatus est

Expanded text:
agricolam. Quid sibi vult, «Labores agricolam. Quid sibi vult, «Labores fructuum tuorum manducabis?» Modo labores habemus, fructus postea erit. Sed quia et ipsi labores non sunt sine gaudio, propter spem, de qua paulo ante diximus, «Spe gaudentes, in tribulatione patientes;» modo nos ipsi labores nostri jucundant, et laetos nos faciunt de spe. Si ergo labor noster potuit manducari, et potuit jucundare; manducatus fructus ipsius laboris qualis erit? Manducabant labores suos, qui «euntes ibant et flebant, mittentes semina sua:» quanto jucundius manducabunt fructus laborum, qui «venientes venient cum exsultatione, portantes manipulos suos» ? Et ut noveritis, fratres, quia manducatur labor iste, in superiore psalmo audistis dictum superbis, qui ante lucem volebant surgere, id est ante Christum, non per humilitatem, qua surrexit Christus; dictum est illis, «Surgite posteaquam sedistis» : id est, humiliamini, et inde surgite; quia et ille humiliari venit, qui exaltatus est
Abbreviated transcription (Latin):
audi quid sequitur: Ut contempler
delectationem dñi & protegi templum
eius. idest. eẽ. templum eius & prote¬
gi abeo: Hancunam petiit ad nõ: hanc
unam sipetieritis. adhancunam sicor
ur̃m exercueritis & hoc solum amitte¬
re timueritis nec inui debitis felicitati¬
bus terrenis. & illam felicitatem ueram
spenrbitis. & eritis in eius corpore cui
cantat Beati omnes quitiment dñm.
quiambulant inuiis eius. labores fru¬
ctuum tuorum manducabis: ouos
oilos multi qui unus estis. labores
fructuum tuorum manducabis: Qua¬
siperuerse uidetur dicere non intellegen¬
tibus: debuit enim dicere fructum
laborumtuorum manducabis: Multi
enim manducant fructum laborum suo¬
rum: labonent inuinea. ipsum laborẽ
non manducant : sed quod delabore ipso¬
rum nascitur manducant: Labonrnt
circa arbores pomifenrsiquis mandu¬
cet labores: sed quod ille arbores adtu¬
lerint: fructus laboris. & ipse iocundat

Expanded text:
Audi quid sequitur: «Ut contempler Audi quid sequitur: «Ut contempler delectationem Domini, et protegar templum ejus» ; id est, esse templum ejus, et protegi ab eo, hanc unam petii a Domino. Hanc unam si petieritis, ad hanc unam si cor vestrum exercueritis, et hoc solum amittere timueritis, nec invidebitis felicitatibus terrenis, et illam felicitatem veram sperabitis, et eritis in ejus corpore cui cantatur, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» 10. «Labores fructuum tuorum mandacabis.» O vos, o tu, vos multi qui unus estis, «labores fructuum tuorum manducabis.» Quasi perverse videtur dicere non intelligentibus: debuit enim dicere, Fructum laborum tuorum manducabis. Multi enim manducant fructum laborum suorum. Laborant in vinea, ipsum laborem non manducant; sed quod de labore ipsorum nascitur, manducant. Laborant circa arbores pomiferas; quis manducet labores? Sed quod illae arbores attulerint, fructus laboris, ipse jucundat
Abbreviated transcription (Latin):
tibi ista omnia terrena quae concu¬
pisti & uiue in illis: nonusque adtem¬
pus. sed semper : faciem tantum meã
numquam uidebis: Fr̃s mei unde
ingemuistis. nisi quia iam natus est
timor castus permanens insaeculum
saeculi : Quare percus sum est corur̃mo
sidiceret ds̃ faciem meam numquam
uidebis: ecce omnia ista terrena felai¬
tate omnibus abundabis circum flu¬
eñte bona temponrlia: non illa am¬
mittis. non illa deseris: Quid uis am¬
plius& Pleret quidem gemeret ti¬
mor castus & diceret: Immo tollan¬
tur omnia: & faciem tuam uideam :
Timor castus exclamaret depsalmo
& diceret: Dsuirtutum conuertenos :¬
& ostende faciemtuam & saluierimus:
Timor castus exclamaret depsalmo & di¬
ceret. unam peti ad nõ : Vide quomo¬
do ardeat timor iste castus amor
uerus amor sincerus. unam petii ad nõ
hanc requinrm. Quidos ut in habitem
indomodñi peromnes dies uitaemeae:
Quid si propter terrenam felicitatem &

Expanded text:
tibi omnia ista terrena quae concutibi omnia ista terrena quae concupisti, et vive in illis, non usque ad tempus, sed semper: faciem tantum meam nunquam videbis. Fratres mei, unde ingemuistis, nisi quia jam natus est timor castus, permanens in saeculum saeculi? Quare percussum est cor vestrum? Si diceret Deus: Faciem meam nunquam videbis: ecce omni ista terrena felicitate, omnibus rebus abundabis, circumfluent te bona temporalia; non illa amittis, non illa deseris; quid vis amplius? Fleret quidem et gemeret timor castus, et diceret: Imo tollantur omnia, et faciem tuam videam. Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret; «Deus virtutum, converte nos; et ostende faciem tuam, et salvi erimus» . Timor castus exclamaret de psalmo, et diceret: «Unam petii a Domino.» Vide quomodo ardeat timor iste castus, amor verus, amor sincerus . «Unam petii a Domino, hanc requiram.» Quid? «Ut inhabitem in domo domini omnes dies vitae meae.» Quid si propter terrenam felicitatem?
Abbreviated transcription (Latin):
stu sergo timor fĩ mei hoc habet :
uenit deamore: Ille autem timor
nondum castus. prresentiã & poe¬
nas timet: Timore facit quicquid
bonifacit: Nontimore ammitten¬
di illud bonum: sed timore patien¬
di illud malum: Nontimet neper¬
det amplexus pulcherrimi sponsi:
sed timet nemit tatur ingehennam:
Bonus est &iste timor: utilis est. non
quidem permanebit insaeculum
saeculi : sed nondum est ille castus
permanens in saeculum saeculi In
quo est castus & lamiterum interro¬
go aliquid quod uos metipsos inter¬
rogetis: Sid s̃ ueniens uoce propria
loqueretur nobis quam quam nonta¬
ceat loqui perlittenes suas. & diceret
homini peccare uis perca: fac quic¬
quid te delectat: quicquid a maueris
intenir tuum fiat: cui fueris inrtus
intereat : que mnrpere uolueris rapia¬
tur: quem caedere caedatur: quem
damnare damnatur: quem posside¬
re possideas. nemo tibi resistat. ne¬
mo tibi dicat quid facis: nemo noli
facere. nemo quare fecisti: AbundeÑ

Expanded text:
stus ergo timor, fratres mei, hoc habet; stus ergo timor, fratres mei, hoc habet; venit de amore. Ille autem timor nondum castus, praesentiam et poenas timet. Timore facit quidquid boni facit; non timore amittendi bonum illud, sed timore patiendi illud malum. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor, utilis est; non quidem permanebit in saeculum saeculi: sed nondum est ille castus permanens in saeculum saeculi. 9. In quo est castus? Jam iterum interrogo aliquid, quod vosmetipsos interrogetis. Si Deus veniens voce propria loqueretur nobis quanquam non taceat loqui per Litteras suas, et diceret homini: Peccare vis, pecca; fac quidquid te delectat; quidquid amaveris in terra, tuum fiat; cui fueris iratus, intereat; quem rapere volueris, rapiatur; quem caedere, caedatur; quem damnare, damnetur; quem possidere, possideas: nemo tibi resistat, nemo tibi dicat, Quid facis? nemo, Noli facere; nemo, Quare fecisti? Abundent
Abbreviated transcription (Latin):
qualem timorem habeat. An eum
quem excludit caritas. Ancastum per¬
manentem insaeculum saeculi: Mo¬
do probauit dico. & probauit: absens
est sponsus noster: Interroga consci¬
entiam tuam: uis utueniat. An adhuc
uis ut tardet & uidete fr̃s. egopulsaui
Ad ostia pectorum ur̃orum: uocem in¬
habitantium ille audiuit: quid singu¬
lorum quorumque modo conscien¬
tiae dixerint: adaures meas quia ho¬
mosum peruenire non potuit: ille
qui absens. ẽ. pnresentia corporis.
pnresens est uigore maiestatis Audiuit
uos: Quam multi sidicatur illis ecce
iam xp̃s crasdies iudicu nondicunt
utinam ueniat: quienim dicunt mul¬
tum amant: Et sidicatur illis tarda¬
bit. timent netardet: quia timor
castus est. Quomodo autem nontime¬
tur netardet . sicum uenerit timetur
nediscedat Erit autem castus iste
timor: quia trrnquillus & securus:
nonenim deseremur abeo: cum in¬
in eum: quando quaesiuit nos &¬
antequam quaereremus eum: Ca¬

Expanded text:
qualem timorem habeat, an eum qualem timorem habeat, an eum quem excludit charitas, an castum permanentem in saeculum saeculi. Modo probavit ; dico, et probabit. Absens est sponsus noster; interroga conscientiam tuam: vis ut veniat, an adhuc vis ut tardet? Videte, fratres: ego pulsavi ad ostia pectorum vestrorum; vocem inhabitantium ille audivit. Quid singulorum quorumque modo conscientiae dixerint, ad aures meas, quia homo sum, pervenire non potuit: ille qui absens est praesentia corporis, sed praesens est vigore majestatis, audivit vos. Quam multi, si dicatur illis, Ecce jam Christus, cras dies judicii; non dicunt, Utinam veniat! Qui enim dicunt, multum amant: et si dicatur illis, Tardabit; timent ne tardet, quia timor castus est. Quomodo autem nunc timetur ne tardet, sic cum venerit, timebitur ne discedat. Erit autem castus iste timor, quia tranquillus et securus. Non enim deseremur ab eo, cum inuando quaesivit nos antequam quaereremus eum. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
& nisi eum fedum putarent. non in sili-¬
rent: non flagellis cederent. non spinis
coronarent: non sputis in honestarent:
sed qui a fedus illis apparebat: fecerunt
ista. Nonenim habebant oculos unde
xp̃s pulcher uideretur: Qualibus
oculis xp̃s pulcher apparuit & quales
oculos quarebat ipse xp̃s. quando dicȩ¬
bat philippo: tanto tempore uobiscum
sum. & non me uidistis&. Istioculi mun¬
dandi sunt ut possint uidere illam lucẽ:
& leuiter tamen perstricti splendore :
accenduntur amore ut sanari uelint :¬
& fiunt inluminati: Nam ut noueritis
quia pulcher xp̃s est quiamatur. Audi
prophetam: speciosus forma praefiliis
hominum: Omnes homines superat:
tas amat: Amauit nos ut redamaremus.
eum: & uteum redamare possimus. uisi¬
tauit nos spũ suo. Pulcherestille. &
absens est: Interroget se sponsa sicasta
est: In membrissumus omnes fr̃smei :
in membris ipsius sumus: ideo unus
homo sumus : Videat unusquisque

Expanded text:
et nisi eum foedum putarent, non insiliet nisi eum foedum putarent, non insilirent, non flagellis caederent, non spinis coronarent, non sputis inhonestarent: sed quia foedus illis apparebat, fecerunt illi ista; non enim habebant oculos unde Christus pulcher videretur. Qualibus oculis Christus pulcher apparuit? Quales oculos quaerebat ipse Christus, quando dicebat Philippo: «Tanto tempore vobiscum sum, et non me vidistis» ? Isti oculi mundandi sunt, ut possint videre illam lucem; et leviter tamen perstricti splendore, accenduntur amore, ut sanari velint, et fiant illuminati. Nam ut noveritis quia pulcher est Christus qui amatur, ait Propheta: «Speciosus forma prae filiis hominum» . Omnes homines superat i. Amavit nos, ut redamaremus eum; et ut redamare possemus, visitavit nos Spiritu suo. Pulcher est ille, et absens est. Interroget se sponsa, si casta est. In membris sumus omnes, fratres mei; in membris ipsius sumus, ideo unus homo sumus. Videat unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
inellegere quod dictum est:. beatiomnes
quitiment dnm̃ qui ambulant inuis
eius: Si potuero digne dicere deisto
timore casto adiuuantednõ dõ nostro.
inulti fortasse hoc timore casto inflã¬
mabuntur inamorem castum: Nec
possumus explicare fortasses. nisi pro¬
posita aliqua similitudine: Pone ali¬
quam feminam castam timentem ui
rum : Aliam pone adulteram: & ipsa
timet uirum Casta timet nedisceda
tur: Adultera neueniat: Quid si
tardet: Ab sensest. quod ammodo. eui.
disponsati sumus: Absensest. qui no¬
bis arram dedit spm scm̃: Ab sens est.
qui nos redemit sanguine suo Spon¬
sus ille quonihilest pulchrius qui qua¬
si fedus apparuit intermanus perse¬
quentium: dequo paulo ante dicebat
esaias : Etuidimus eum. & non habu¬
it speciem neque decorem : Ergo
sponsus noster fedusest o Absit: quo¬
modo illum uirgines amarent. q̃uae
in terra maritos non quaesierunt o
Ergo persequentibus fedus apparuit:

Expanded text:
intelligere quod dictum est, «Beati omnes intelligere quod dictum est, «Beati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus.» Si potuero digne dicere de isto timore casto, adjuvante Domino Deo nostro, multi fortasse hoc timore casto inflammabuntur in amorem castum. Nec possum explicare fortassis, nisi proposita aliqua similitudine. Pone aliquam feminam castam, timentem virum suum: aliam pone adulteram; et ipsa timet virum suum. Casta timet ne discedat vir; adultera, ne veniat. Quid si tardet. Absens est quodam modo cui desponsati sumus, absens est qui nobis arrham dedit Spiritum sanctum, absens est qui nos redemit sanguine suo; sponsus ille quo nihil est pulchrius, qui quasi foedus apparuit inter manus persequentium, de quo paulo ante dicebat Isaias, «Et vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem» . Ergo sponsus noster foedus est? Absit: quomodo enim illum virgines amarent, quae in terra maritos non quaesierunt? Ergo persequentibus foedus apparuit;