comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
III tuis: & uos cũ essetis mortui in delictis¬
illo. donans uobis omĩa delicta: delens
qd̃ aduersus nos erat cyrographũ de¬
creti qd̃ erat contrariũ nobis. & ipsum
tulit de medio affigens illud cruci: ex
spolians principatꝰ. & potestates. tra.¬
duxit confident̃ palam triumphans
illos in semet ipso. Nemo gͦ uos iudi¬
cet in cibo aut in potu. aut in parce
diei festi. aut neomeniȩ aut sabbatoꝵ:
que sunt umbra futuroꝵ corpꝰ aũ xp̃i

Expanded text:
n delictisillo, donans vobis omnia delicta, delens quod adversus nos erat chirographum decreti, quod erat contrarium vobis; et ipsum tulit de medio, affigens illud cruci, espolians principatus, et potestates, traduxit confidenter, palam triumphans illos in semetipso. Nemo ergo vos judicet in cibo, aut in potu, aut in parte diei festi, aut neomeniae, aut sabbatorum: quae su
Abbreviated transcription (Latin):
ne descendere. Cuius rei nos intelligentiã
hanc nr̃is possumus dare: ut uerbi gr̃a¬
oicamus. continuo ab arbore ilice dixisse
eũ uł ilicopercas: & alentisco inlentẽ te
cõminuat angłs. uł ñlente pereas. aut
lentꝰ id est flexibilis ducaris ad mortẽ. si¬
ue aliud quid ad arboris nom̃ conuenieñ
Deinde tantũ fuisse otii trib pueris catul¬
labatur: ut in camino estuantis incendis
metro luderent. & ꝑ ordinem ad laudẽ
dei. elementa om̃ia ꝓuocarent. aut qͥd¬
ad miracłm diuineq aspirationiᷤ indiciũ
uł draconẽ int̾fectũ offa picis: uł sac̾dotũ

Expanded text:
ne descendere. Cujus rei nos intelligentiam ne descendere. Cujus rei nos intelligentiam nostris hanc possumus dare: Ut, verbi gratia, dicamus ab arbore ilice dixisse eum, Illico pereas: et a lentisco, In lentem te comminuat angelus, vel non lente pereas, aut lentus, id est flexibilis ducaris ad mortem: sive aliud quid ad arboris nomen conveniens. Deinde tantum fuisse otii tribus pueris cavillabatur, ut in camino aestuantis incendii metro luderent, et per ordinem ad laudem Dei omnia elementa provocarent: aut quod miraculum, divinaeque aspirationis indicium, vel draconem in
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ desuꝑ lumen aspicert̃: impegi no¬
iussime in damhelem. & tanto tedio affec¬
tus sum. ut desꝑatione subita. omnẽ uete¬
rem laborẽ uoluerim contenn̾e. Uerũ
adhortante me hebreo. & illudmͥ sua
lingua crebrius ingerente: labor omnia
uincit imꝑb: qui mͥ uidebar sciolus. int̾̃
eoscepi rursũ discipulus esse chaldaicus:
&e ut uere fatear. usq ad p̾sentẽ diem ma¬
gis possũ sermonẽ cbaldaicũ legere & in¬
telligere. qͣm sonare. Hec idcirco ut difficul
tatem uobis danihelis ostenderẽ. qui apd̃
hebreos nec susannȩ habet historiã. nec
hymnũ triũ pueroꝵ. nec belis draconisq
fabulas. quas nos quia in toto orbe disꝑsȩ
sunt. ueru ante posito. easq iugulante
subiecimꝰ: ne uideremur apudimperitos
magnã partẽ uolumuns detruncasse. du¬
diui ego qͦndã de p̃ceptorib indeoꝵ cum
Susannȩ derideret historiam. & a greco
nescio quo diceret esse confictam: illud op¬
ponere. qd̃ origeni qͦ affricanꝰ opposuit:

Expanded text:
aspicere, impegi novissime in Danielem, et tanto taedio affectus sum, ut desperatione subita omnem veterem laborem voluerim contemnere. Verum adhortante me viro Hebraeo, et illud mihi sua lingua crebrius ingerente, labor omnia vincit improbus, qui mihi videbar sciolus inter eos, coepi rursus discipulus esse Chaldaicus. Et ut verius fatear, usque in praesentem diem magis possum sermonem Chaldaicum legere et intelligertatem vobis Danielis ostenderem, qui apud Hebraeos nec Susannae habet historiam, nec hymnum trium puerorum, nec Belis, draconisque fabulas: quas nos, quia in toto orbe dispersae sunt, veru ÷ anteposito, easque jugulante, subjecimus: ne videremur apud imperitos magnam partem voluminis detruncasse. Audivi ego quemdam de praeceptoribus Judaeorum, cum Susannae derideret historiam, et a Graeco nescio quo diceret esse confictam, illud opponere, quod Origeni quoque Africanus opposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
te ad dñm. Ah. ah. ah. diei. quia ꝓpe est
oies dm̃i: & quasi uastitas apotente ueni¬
ultatio. Computruert̃ ium̃ta in sterco¬
re suo: demolita sunt horrea. dissipatȩ
sunt apothecȩ. qm̃ confusũ est triticũ.

Expanded text:
te ad Dominum: A a a, diei quia prope est dies Domini, et quasi vastitas a potente veniultatio? Computruerunt jumenta in stercore suo, demolita sunt horrea, dissipatae sunt apothecae: quoniam confusum est tr
Abbreviated transcription (Latin):
tauoq gradu uide & istł : Hic loquit᷑
ad uaccas pingues que sunt in monte
samarie: & ruiturã domũ maiorẽ mi¬
noremq testat᷑. Ipse cernit fictorẽ locu¬
amantinũ: & uincinũ pomoꝵ attrahen¬
tem suppliciũ peccatorib & famẽ in t̾ra:
ñ famẽ panis neq sitim aque: s audien¬
di uerbũ dñi. Nondixit uerba: s uerbũ.

Expanded text:
loquitur ad uaccas pingues, quae sunt in monte Samariae, et ruituram domum maiorem minoremque testatur. ipse cernit fictorem locuamantinum et uncinum pomorum adtrahentem supplicia peccatoribus et famem in terram: non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi uerbum domin
Abbreviated transcription (Latin):
gentes in circuitu. Mittite falces: q̃m ma¬
turauit messis. Uenite & descendite: qͥa
plenũ ẽ tortular. Exuberant torcularia:
quia multiplicata ẽ malitia eoꝵ. Populi
ppłi. in ualle concisionis: quia iuxta est
dies dm̃i in ualle concisionis. Sol & luna
obtenebrate sunt. & stelle retraxerunt
splendorem suũ. & dñs de syon rugiet.

Expanded text:
mittite falces quoniam maturavit messis venite et descendite quia plenum est torcular exuberant torcularia quia multiplicata est malitia eorum populi populi in valle concisionis quia iuxta est dies Domini in valle concisionis sol et luna obtenebricata sunt et stellae retraxerunt splendor
Abbreviated transcription (Latin):
eas gentes que lectione comp̾hensȩ sunt¬
ta in sequentib ait. suꝑ trib impietati¬
bus & suꝑ quatuor ñconuertã eũ tercio
peccatoꝵ indulgentiã dm̃ dare posse sig¬
nificat: quem quarto eadem peccata ad¬
mittentib. nec penitentiã nec indulg̃n¬
tiam daturũ enunciat. Nam ꝑ ignis si¬
militudinẽ quẽ in p̃dictas gences ĩmit¬
tendũ p̃dixit: grauẽ atq irreuocabilẽ

Expanded text:
eas gentes, quae lectione eius comprehensae sunta in sequentibus ait: 'in tribus impietatibus et super quattuor non convertam eum', tertio peccatorum indulgentiam Deum dare posse significat; quem quarto eadem peccata committentibus nec poenitentiam nec indulgentiam daturum denunciat. Nam per ignis similitudinem, quem in praedictas gentes mittendum praedixit, gravem et irrevocabilem
Abbreviated transcription (Latin):
& fons de domo dñi egredietur: & irriga¬
bit torrentẽ spinarũ. Egiptus in desola¬
tionem erit. & idumea in desertũ ꝑditi¬
onis. ꝓ eo qd̾ imque egerint in filios iti¬
de: & effuderint sanguinẽ in nocentẽ
in terra sua. Et iudea in eternũ habita¬
bitur: & iherłm in generationẽ & gene¬
rationẽ. & mundabo sanguinẽ eoꝵ quẽ

Expanded text:
t fons de domo Domini egredietur et inrigabit torrentem Spinarum Aegyptus in desolatione erit et Idumea in desertum perditionis pro eo quod inique egerint in filios Iuda et effuderint sanguinem innocentem in terra sua et Iudaea in aeternum habitabitur et Hierusalem in generatione et generationem et mundabo sanguinem eoru
Abbreviated transcription (Latin):
& oleũ. & replebimini in eo. & ñ dabo
uos ultra obꝓbriũ in gentib Et eũ qui
abaquilone ẽ ꝓculfaciam a uobis: et
expellam eũ in t̾ram inuiam & desertã
faciem eius contͣ mare orientale: & ex¬
tremũ eius ad mare nouissimũ. & ascẽ¬
uet fetor eius. & ascendet putredo eius
quia suꝑbe egit. Noli timere. terra
exulta. & letare: q̃m magnificauit dñs
ut faceret. Nolite timere animalia re¬
gionis: quia germinauert̃ speciosa de
serti. quia lignũ attulit fructũ suum:
ficus & uinea dederunt uirtutẽ suam.
Et filii syon exultate. & letamini in dño
deo ur̃o: quia dedit uobis doctorem ui¬

Expanded text:
 replebimini eo et non dabo vos ultra obprobrium in gentibus et eum qui ab aquilone est procul faciam a vobis et expellam eum in terram inviam et desertam faciem eius contra mare orientale et extremum eius ad mare novissimum et ascendet fetor eius et ascendet putredo eius quia superbe egit noli timere terra exulta et laetare quoniam magnificavit Dominus ut faceret nolite timere animalia regioserti, quia lignum attulit fructum suum, et ficus, et vinea dederunt virtutem suam. Et filii Syon exultate, et laetamini in Domino Deo vestro, quia dedit vobis doctorem ju
Abbreviated transcription (Latin):
li leonis. Posuit uineam meã in desertũ:
& ficũ ineam decorticauit. Nudans spo¬
liauit eam & ꝓiecit: albi facti sunt rami
eius. Plange quasi uirgo. accincta sacco
suꝑ uirũ pubertatis tuȩ. Periit sacrifici¬
um & libatio de domudm̃. luxert̃ sacer¬
dotes ministri dñi. depopulata ẽ regio.¬
luxit humus: qm̃ deuastatũ ẽ triticũ. Con

Expanded text:
ineam meam in desertum et ficum meam decorticavit nudans spoliavit eam et proiecit albi facti sunt rami eius plange quasi virgo accincta sacco super virum pubertatis suae periit sacrificium et libatio de domo Domini luxerunt sacerdotes ministri Domini depopulata est regiluxi
Abbreviated transcription (Latin):
uida: & uenundabunt eos sabeis genti
longinquȩ: quia dñs locutus ẽ. Clamate
hoc in gentib scĩficate bellũ: suscitate ro¬
bustos. Accedant: ascendant om̃s uiri bel¬
latores. Concidite aratra ur̃a ingladios:
& ligones ur̃os in lanceas. Infirmus dicat.
quia ego fortis sũ. Erũpite & uenite om̃s
gentes de circuitu: & congregamini. ibi
occũbere faciet dñs robustos tuos. Con¬

Expanded text:
ti longinquae quia Dominus locutus est clamate hoc in gentibus sanctificate bellum suscitate robustos accedant ascendant omnes viri bellatores concidite aratra vestra in gladios et ligones vestros in lanceas infirmus dicat quia fortis ego sum erumpite et venite omnes gentes de circuitu et congregamini ibi occu
Abbreviated transcription (Latin):
garũ suꝑcapita montiũ exilient: sicut
sonitus flãmȩ ignis deuorantis stipu¬
lam. uelut ppłs fortis p̃paratꝰ ad p̃liũ.
A facie. eius cruciabunt᷑ ppłi. om̃s uultꝰ
redigent᷑ in ollam. sicut fortes current
quasi uiribellatores ascendent murũ.
Uirinuiis suis gradietur: & ñ declina¬
bunt a semitis suis. Unusquisq frẽm
suũ ñ coartabit. singuli in calle suo am¬
bulabunt. s & ꝑ fenestras cadent. & ñ
demolient᷑ urbem ingredient᷑. in mu¬
ro current. domus conscendent: ꝑ fene¬
stras intrabunt quasi fur. A facie eius
contremuit terra: moti sunt celi. sol et
luna obtenebrati sunt. & stellȩ retraxe¬
runt splendorem suũ. & dñs dedit uo¬
cem suam ante faciem exertitꝰ sui: quia
multa sunt nimis castra eius. quia for¬
tia & facientia uerbũ eius. Magnꝰ enĩ
oies dñi. & terribilis ualde: & quis susti¬
nebit eũ: Nunc gͦ dicit dñs. Conuerti

Expanded text:
ilient sicut sonitus flammae ignis devorantis stipulam velut populus fortis praeparatus ad proelium a facie eius cruciabuntur populi omnes vultus redigentur in ollam sicut fortes current quasi viri bellatores ascendent murum vir in viis suis gradietur et non declinabunt a semitis suis unusquisque fratrem suum non coartabit singuli in calle suo ambdemolientur urbem ingredientur in muro current domos conscendent per fenestras intrabunt quasi fur a facie eius contremuit terra moti sunt caeli sol et luna obtenebrati sunt et stellae retraxerunt splendorem suum et Dominus dedit vocem suam ante faciem exercitus sui quia multa sunt nimis castra eius quia fortia et facientia verbum eius magnus enim dies Domini et terribilis valde et quis sustinebit
Abbreviated transcription (Latin):
bo: quia ignis comedit speciosa deserti:
& flamina succendit om̃ia ligna regio¬
nis. S & bestie agri quasi area sitiens
ymbrẽ suspexerunt ad te: qm̃ ex sictati
sunt fontes aquarũ. & ignis deuorauit
speciosa deserti. Canite tuba in syon. ulu¬
late in monte scõmeo: conturbent᷑ om̃s
habitatores terrȩ. quia uenit dies dm̃: qͥa¬
ꝓpe est cdies tenebrarũ & caliginis. dies
nubis &turbims. Quasi mane expansũ
suꝑ montes ppłs multꝰ. & fortis: similis
ei ñ fuit a principio. & post eũ ñ erit. u̾q
in annos generationis & generatiom ⁊.
Ante faciem eius ignis uorans: & post
cũ exurens flãma. Quasi ortus uolup¬
tatis cerra coram eo: & post eũ solitado
deserti: neq ẽ qui effugiat eũ. Quasi
aspectus equoꝵ aspectus eoꝵ: & quasi eqͥ

Expanded text:
bo quia ignis comedit speciosa deserti et flamma succendit omnia ligna regionis sed et bestiae agri quasi area sitiens imbrem suspexerunt ad te quoniam exsiccati sunt fontes aquarum et ignis devoravit speciosa deserti canite tuba in Sion ululate in monte sancto meo conturbentur omnes habitatores terrae quia venit dies D caliginis dies nubis et turbinis quasi mane expansum super montes populus multus et fortis similis ei non fuit a principio et post eum non erit usque in annos generationis et generationis ante faciem eius ignis vorans et post eum exurens flamma quasi hortus voluptatis terra coram eo et post eum solitudo deserti neque est qui effugiat eum quasi aspectus equorum aspectus eorum et quas
Abbreviated transcription (Latin):
oere amico: & nolite confidere in duce.
Ab ea que dormit in sinu tuo. custodi
claustra oris tui. quia filius contumeliã
facit patri: filia consurgit aduersũ ma¬
trẽ suam. nurus contra socrũ suam: in
imici hominis domestici eius. Ego aut̃
ad dñm aspiciam. expectabo dũm sal¬
uatorẽ meũ: audiet me d̾s meus. Ne
leteris inunica mea suꝑ me quia ceci¬
ui: consurgam. Cũ sedero in tenebris:
dñs lux mea ẽ. Iram dñi portabo qm̃
peccaui ei. donec iudicet causã meã:
cem: uidebo iusticiam eius. Q̃ aspiciet
me inimica mea: & operietur confusio
ne. que dicit ad me. Ubi ẽ dñs d̃s tuus:
Oculi mei uidebt̃ in eam: nc̃ erit in
conculcationẽ. ut lutũ platearũ. Dies
ut edificent᷑ maceriȩ tue in die illa.
longe fiet lex in die illa: & usq ad te¬
tas. Et a ciuitatib munitis usq ad flu¬
men. & ad mare de mari: & ad montẽ
de monte. & erit terra in desolationẽ
ꝓpter habitatores suos: & ꝓpter fructũ¬

Expanded text:
dere ab amico:dere ab amico:ab ea que dormit in sinu tuo custodi claustra horis tui. Quia filius contumeliam facit patri, filia consurgit adversus matrem suam, et nurus contra socrum suam: et inimici hominis domestici eius. Ego autem ad Dominum aspiciam, expectabo Deum salvatorem meum: audiet me Deus meus. Ne leteris inimica mea super me quia cecidi: consurgam. Quum sedero in tenebris Dominus lux mea est: iram Domini portabo quoniam peccabi ei. Donec iudicet causam meam cem. uidebo iustitiam illius et uidebit me inimica mea ne quae dicit ad me ubi est Dominus Deus tuus oculi mei videbunt in eam nunc erit in conculcaut aedificentur maceriae tuae. In die illa longe fiet lex: in die illa usque Vtas, et a civitatibus munitis usque ad flumen, et ad mare de mari, et ad montem de monte, et erit terra in desolationem propter habitatores suos. » Id est
Abbreviated transcription (Latin):
des & ñ saluabis: & qd̾ saluaueris ingla¬
dio dabo. Tu seminabis &e ñ metes: tu
calcabis oluam & ñ ungeris oleo. & mu¬
stũ & ñbibes uinũ. Et custodisti p̃cep¬
ta Amri. & om̃e opus donus achab. et
ambulasti in uoluptatib eoꝵ ut darẽ
te in ꝑditionẽ. & habitantes inea insi¬
bilũ: & obꝓbriũ ppłi mei portabitis. ue
mͥ: quia factus sum sicut qui colligit
in autĩmo raremos uindemie. Non ẽ¬
botrus ad comedendũ: unmturas fi¬
cus desiderauit antina mea. Periit sc̃s
de terra. & rectus in hominib ñ est:om¬
nes in sanguine insidiant᷑. uir frẽm
suũ uenatur ad mortẽ: malũ manuũ
suarũ dicũt bonũ. Princeps postulat:
&e tudex inreddendo ẽ. Et magnus lo¬
cutus ẽ desideriũ animȩ suȩ & conturba¬
uerunt eam. Qui optimus in eis ẽ: qua¬
si paliurus. & qui rectus: quasispina de
sepe. Dies speculationis tue. uisitatio tua
uenit: nũc erit uastitas eoꝵ. Nolite cre¬

Expanded text:
des, et non salvabis, et quos salvaveris in glades, et non salvabis, et quos salvaveris in gladio dabo. Tu seminabis, et non metes; tu calcabis olivam, et non ungeris oleo, et mustum et non bibes vinum et custodisti praecepta Omri et omne opus domus Achab et ambulasti in voluntatibus eorum ut darem te in perditionem et habitantes in ea in sibilum et obprobrium populi mei portabitis vae mihi quia factus sum sicut qui colligit in autumno racemos botrus ad comedendum, praecoquas ficus desideravit anima mea. Periit sanctus de terra, et rectus in hominibus non est: omnes in sanguine insidiantur; vir fratrem suum venatur ad mortem: malum manuum suarum dicunt bonum. Princeps et judex in reddendo est: et magnus locutus est desiderium animae suae, et conturbaverunt eam. Qui optimus in eis est, quasi paliurus: et qui rectus, quasi spina de sepe. Dies speculationis tuae, visitatio tua venit: nunc erit vastitas eorum. Nolite cre
Abbreviated transcription (Latin):
Curuem genu deo excelso. Nũquid of¬
feram ei holocaustomata. & uitulos an¬
niculos: Numqͥd placari potest dñs in
milib arietũ. aut in multis milib hir¬
corũ pinguiũ: Nũquid dabo primoge¬
nitũ meũ. ꝓscelere meo: fructũ uentriᷤᷤ
mei ꝓpeccato anime meȩ: Indicabo tͥ
o homo quid sit bonũ: & quid dñs que¬
rat ate. Utiq facere udiciũ: & diligere
miscłiam. & sollicitũ ambulare cũ deo
tuo. Uox dñi ad ciuitatem clamat: & sa¬
lus erit timentib nom̃ tuũ. Audite tri¬
bus. Et quis approbabit illud: Adhuc
ignis in domu impii: thesauri inqui¬
tatis. & mensura inore irȩ plena. Num¬
quid instificabo stateram impiã: & sac¬
celli pondera dolosa: In quib diuites
eius repleti sunt iniquitate: & habitã¬
tes in ea loquebant᷑ mendaciũ. & lin¬
gua eoꝵ fraudulenta in ore eoꝵ. Et ego
gͦ cepi ꝑcutere te ꝑditione suꝑ peccatis
tuis. Tu comedes & ñ saturaberis: & hu¬
nuliatio tua in medio tui. Et app̃hen¬

Expanded text:
ua mea Deo excelso? Nunquid offeram ei holocaustomata et vitulos anniculos, nunquid placari potest Dominus in milibus arietum, aut in milibus hircorum pinguium? Nunquid dabo primogenitum meum pro scelere meo, fructum ventris mei pro peccato anime mee? Iudicabo tibi, o homo, quid sit bonum et quid Dominus querat a te: utique facere iudicium et diligere misericordiam et sollicitum ambulare cum Deo tuo vox Domini ad civitatem clamat et salus erit timentibus nomen tuum audite tribus et quis adprobabit illud adhuc ignis in domo impii thesauri iniquitatis et mensura minor irae plena numquid iustificabo stateram impiam et saccelli pondera dolosa in quibus divites eius repleti sunt iniquitate et habitantes in ea loquebantur mendacium et lingua eorum fraudulenta in ore ergo coepi te percutere perditione super peccatis tuis. Tu comedes, et non saturaberis, et humiliatio tua in medio tui, et apprehen
Abbreviated transcription (Latin):
marcus. In nouo duo: lucas. ⁊ oħes. In
uetimo ꝓpria unusqͥsq que ñ habẽ¬
tur in aliis ediderunt. Singłis uͦ
euangeliis ab uno incipiens usq ad
Hic nigro colore ꝑscriptus. sub se ha¬
bet aliũ ex minio numerũ discolo¬
rem qui ad decem usq ꝓcedens indi¬
cat prior numerus in quo sit cano¬
ne requirendus. Cũ igitur aꝑtoco
oice uerbigr̃a illud siue illud capi¬
tulũ scire uolueris cuius canonis
sit. statim ex subiecto numero doce¬
beris: & recurrens ad principia in
quib canonũ ẽ distincta congeries.
eodemq statim canone ex titulo frõ¬
tis inuento. illũ quẽ querebas nu¬
merũ eiusdem euangłistȩ. qui et
ipse ex inscriptione signatur. inue¬
mes: atq e uicino ceteroꝵ tramitibꝰ
inspectis. quos numeros e regiones
habeant annotabis. Et cũ scieris re¬
curris ad uolumina singłoꝵ: & sine
mora reꝑtis numeris quos ante sig
in xp̃o ualeas: & memineris mei pa¬

Expanded text:
Marcus. In nono duo, Lucas, Joannes. In Marcus. In nono duo, Lucas, Joannes. In decimo propria unusquisque, quae non habentur in aliis, ediderunt. Singulis vero Evangeliis, ab uno incipiens usque ad Hic nigro colore praescriptus, sub se habet alium ex minio numerum discolorem, qui ad decem usque procedens, indicat prior numerus, in quo sit Canone requirendus. Cum igitur aperto codice, verbi gratia, illud sive illud capitulum scire volueris, cujus Canonis sit, statim ex subjecto numero doceberis, et recurrens ad principia, in quibus Canonum est distincta congeries, eodemque statim Canone ex titulo frontis invento, illum quem quaerebas numerum ejusdem Evangelistae, qui et ipse ex inscriptione signatur, invenies: atque e vicino caeterorum tramitibus inspectis, quos numeros e regione habeant, annotabis. Et cum scieris, recurres ad volumina singulorum, et sine mora repertis numeris, quos ante signin Christo valeas, et mei memineris, Pa
Abbreviated transcription (Latin):
nus si quidẽ hic in nr̃is codicib error
inoleuit. dũ qd̃ in eadem re alus euã¬
głista plus dixit. in alio quia minus
putauerint addiderunt: uel dum
eundẽ sensũ alius aliter exp̃ssit. ille
qui unũ e quatuor primũ legerat ad
enus exemplũ ceteros qͦ estimauerit
em̃dandos. Unde accidit ut apud
nos mixta sint om̃ia: & in marcoplu¬
ra. lucȩ atq mathei. Rursũ in ma¬
theo. iohannis & marti: & in ceteris
reliquoꝵ que in aliis ꝓpria sunt inue¬
niantur. Cumitaq canones legeris.
qͥ subiecti st̃ cõfusiõis errore sublato
& similia om̃ium scies. & singulis
sua queq restitues. In canone primo
concordant quatuor: matheus. marcꝰ
lucas. ioħes. In scd̃o tres: matheꝰ. marcꝰ.
lucas. In tertio tres: matheꝰ. lucas. ioħe.
Inquarto tres: matheꝰ. marcꝰ ioħes. In
quinto duo: matheꝰ. lucas. In sexto
ouo: matheꝰ. marcus. In septimo duo:
matheus. ioħes. In octauo duo: lucas

Expanded text:
nus siquidem hic in nostris codicibus error nus siquidem hic in nostris codicibus error inolevit, dum quod in eadem re alius Evangelista plus dixit, in alio quia minus putaverint, addiderunt. Vel dum eumdem sensum alius aliter expressit, ille qui unum e quatuor primum legerat, ad ejus exemplum caeteros quoque aestimaverit emendandos. Unde accidit, ut apud nos mixta sint omnia, et in Marco plura Lucae atque Matthaei: rursum in Matthaeo plura Joannis et Marci, et in caeteris reliquorum quae aliis propria sunt, inveniantur. Cum itaque Canones legeris, qui subjecti sunt, confusionis errore sublato, et similia omnium scies, et singulis sua quaeque restitues. In Canone primo concordant quatuor, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes. In secundo tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. In tertio tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. In quarto tres, Matthaeus, Marcus, Joannes. In quinto duo, Matthaeus, Lucas. In sexto duo, Matthaeus, Marcus. In septimo duo, Matthaeus, Joannes. In octavo duo, Lucas,
Abbreviated transcription (Latin):
asserit ꝑuersa contentio: quib utiq
nec in uetere instrumento post septu¬
aginta int̃pretes emendare quid licu¬
it nec in nouo ꝓfuit emendasse: cum
multarũ gentiũ linguis scriptura
ante translata doceat falsa esse que
addita sunt. Igitur hec p̃sens p̃faci¬
uncula pollicetur qͣtuo tantũ euan¬
gelia: quoꝵ ordo iste ẽ. Matheus. mar¬
cus. lucas. iohannes. Codicũ grecorũ
emendata collatione. s ueterũ. que
ne multũ a lectionis latine cosuetu¬
dine discreparent: ita calamo tẽpe¬
rauimus. ut his tantũ que senfũ ui¬
oebantur mutare correctis: reliqua
manere pateremur ut fuerãt. Cano¬
nes qͦ quos eusebius cesariensis ep̾̃c a
lexandrinũ secutus ammoniũ in de¬
cem numeros ordinauit: sicut in gre¬
co habentur expressimus. Qd̃ si quis
decuriosis uoluerit nosse que in euan¬
geliis uel eadem uel uicina uel sola
sint: eoꝵ distinctione cognoscat. Mag¬

Expanded text:
asserit perversa contentio: quibus utique asserit perversa contentio: quibus utique nec in veteri Instrumento post Septuaginta Interpretes emendare quid licuit, nec in Novo profuit emendasse: cum multarum gentium linguis Scriptura ante translata, doceat falsa esse quae addita sunt. Igitur haec praesens praefatiuncula pollicetur quatuor tantum Evangelia, quorum ordo est iste, Matthaeus, Marcus, Lucas, Joannes, codicum Graecorum emendata collatione, sed Veterum. Quae ne multum a lectionis Latinae consuetudine discreparent, ita calamo temperavimus, ut his tantum quae sensum videbantur mutare, correctis, reliqua manere pateremur ut fuerant. Canones quoque, quos Eusebius Caesariensis episcopus Alexandrinum secutus Ammonium, in decem numeros ordinavit, sicut in Graeco habentur, expressimus. Quod si quis de curiosis voluerit nosse, quae in Evangeliis, vel eadem, vel vicina, vel sola sint, eorum distinctione cognoscat. Mag
Abbreviated transcription (Latin):
ces. Sin autẽ ueritas ẽ querenda de plu¬
rib: cur ñ ad gretam origiẽ reuertẽ¬
tes ea que uel a uitiosis interp̃tib ma¬
le edita. uel a p̃sumptorib imperitis
emendata ꝑuersius. uel a librariis dor¬
mitantibꝰ aut ad dita sunt aut muta¬
ta corrigiius : Neq uero ego de uete¬
re disputo testamento: qd̃ ã septuagin¬
ta seniorib in grecam linguã uersũ:
t̃cio gradu ad nos usq ꝑuenit. Nonque¬
ro quid aquila quid symachus sapiãt.
Quare theodotion inter nouos & ueteres
medius incedat: sit illa uera interp̃ta¬
tio quã apłi ꝓbauerunt. De nouo nt̃
loquor testamento qd̃ grecũ esse ñ dubi¬
um ẽ. excepto apło matheo qui primꝰ
in iudea euangłium xp̃i hebraicis lit¬
teris edidit. Hoc certe cũ in nr̃o sermo¬
ne discordat. & diuersos riuuloꝵ trami¬
tes ducit: uno de fonte querendũ est.
Pretermitto eos codices. quos a lutiano
& esytio nuncupatos. paucoꝵ hominũ

Expanded text:
ces. Sin autem veritas est quaerenda de pluces. Sin autem veritas est quaerenda de pluribus: cur non ad Graecam originem revertentes, ea quae vel a vitiosis interpretibus male edita, vel a praesumptoribus imperitis emendata perversius, vel a librariis dormitantibus addita sunt, aut mutata, corrigimus? Neque vero ego de veteri disputo Testamento, quod a Septuaginta senioribus in Graecam linguam versum, tertio gradu ad nos usque pervenit. Non quaero quid Aquila, quid Symmachus sapiant, quare Theodotion inter novos et veteres medius incedat. Sit illa vera interpretatio, quam Apostoli probaverunt. De novo nunc loquor Testamento: quod Graecum esse non dubium est, excepto apostolo Matthaeo, qui primus in Judaea Evangelium Christi Hebraicis litteris edidit. Hoc certe cum in nostro sermone discordat, et diversos rivulorum tramites ducit: uno de fonte quaerendum est. Praetermitto eos codices, quos a Luciano et Hesychio nuncupatos, paucorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
beato pape damaso ieronunus.
ouum opus me facere
cogis ex uetere: ut post
exemplaria scripturarũ
toto orbe disꝑsa quasi qͥ¬
dam arbitet sedeam. et
quia inter se uariant qͤ
sint illa que cũ greca consentiant ue¬
ritate decernam. Pius labor s periculo¬
sa p̾sumptio iudicare de ceteris. ipsũ
ab om̃ib iudicandũ: senis mutare lin¬
guam. & canescentẽ mundũ ad mitia
retrahere paruuloꝵ Quis enĩ doctus
pariter uel indoctus cũ in manus uo¬
lumen assumpserit. & a saliua quam
semel inbibit uiderit discrepare qd̃
lectitat: ñ statim erumpat ĩ uocẽ me
falsariũ me clamans esse sacrilegum.
qui audeam aliquid in ueterib libriᷤ
addere. mutare: corrigere: Aduersus
quam inuidiam duplex causa me con¬
solatur: qd̃ & tu qui sũmus sacerdos
es fieri iubes. & uerũ ñ esse qd̃ uariat
etiam maledicoꝵ testimonio compro¬
batur. Si enim latinis exemplaribus
fides ẽ adhibenda: respondeant quib
tot sunt exemplaria pene quot codi¬

Expanded text:
o papae Damaso Hieronymus. Novum opus facere me cogis ex veteri, ut post exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa, quasi quidam arbiter sedeam: et quia inter se variant, quae sint illa quae cum Graeca consentiant veritate, decernam. Plus labor, sed periculosa praesumptio, judicare de caeteris, ipsum ab omnibus judicandum: senis mutare linguam, et canescentem jam mundum ad initia retrahere parvulorum. Quis enim doctus pariter vel indoctus, cum in manus volumen assumpserit, et a saliva, quam semel imbibit, viderit discrepare quod lectitat, non statim erumpat in vocem, me falsarium, me clamans esse sacrilegum, qui audeam aliquid in veteribus libris addere, mutare, corrigere? Adversus quam invidiam duplex causa me consolatur: quod et tu, qui summus Sacerdos es, fieri jubes: et verum non esse quod variat, etiam maledicorum testimonio comprobatur. Si enim Latinis exemplaribus fides est adhibenda, respondeant, quibus: tot enim sunt exemplaria pene quot codi
Abbreviated transcription (Latin):
in eptilis suiᷤ macule. conuiuantes. si¬
ne cimore semet ipsos pascentes. nubeꝰ
sine aqua: que a uentis circũferunt᷑.
Arbores autum nales infructuose. bis
mortue. eradicate fluctu feri maris.
despumantes suas confusiones. syde¬
ra errantia: quib ꝓcella tenebrarũ
ineternũ seruata ẽ. ꝓpħauit autẽ &
de his septiius ab adam enoch dicens.

Expanded text:
e convivantes, sine timore semet ipsos pascentes. Nubes sine aqua, quae a ventis circumferuntur; arbores autumnales infructuosae, bis mortuae, eradicatae; fluctus feri maris dispumantes suas confusiones; sydera errantia, quibus procella tenebrarum in aeternum servata est. Prophetavit autem et de his septimus ab Adam Eno
Abbreviated transcription (Latin):
lare. Rm̃e fideliter facis quicqͥd ope.¬
raris in fres. Et hoc in peregrinos. qͥ
testimoniũ reddidert̃ caritati tue
in conspectu eccłie: quos benefacies
deducens digne deo. Pro nomine enĩ
eius ꝓfecti sunt: nichil accipientes a
gentib Nos ergo debemus suscipere
huiismodi: ut cooperatores simus ue¬
is quiamat primatũ gerere in eis.
diotrepes ñ recipit nos. Propter hoc si
uenero cõmoneam eius oꝑa que facit
uerbis malignis garriens in nos: et
quasi ñ ei ista sufficiant. nec ipse susci¬
pit fr̃es: & eos qui suscipiunt ꝓhibet.
& de ecclesia eicit. Rm̃e noli imitari
malũ: s qd̾ bonũ est. Qui benefacit.
ex deo ẽ. Qui male facit: ñ uidet d̃m.¬

Expanded text:
arissime, fideliter facis quidquid operaris in fratres, et hoc in peregrinos, qui testimonium reddiderunt charitati tuae in conspectu Ecclesiae: quos benefacies deducens digne Deo. Pro nomine enim ejus profecti sunt, nihil accipientes a Gentibus. Nos ergo debemus suscipere hujusmodi, ut cooperatores simus veis qui amat primatum gerere in eis Diotrepes non recipit nos propter hoc si venero commoneam eius opera quae facit verbis malignis garriens in nos et quasi non ei ista sufficiant nec ipse suscipit fratres et eos qui cupiunt prohibet et de ecclesia eicit carissime noli imitari malum sed quod bonum est qui benefacit ex Deo est qui malefacit non vidit D
Abbreviated transcription (Latin):
habiu scribere tibi. s nolui ꝑ atram̃¬
tũ & calamũ: scribere tibi. Sꝑo aut̃
ꝓtinus te uidere: & os ad os loquem᷑.
Paxtibi. Salutant te amici. Saluta
amicos nominatim aoet:

Expanded text:
bi scribere: sed nolui per atramentum et calamum scribere tibi. Spero autem protinus te videre, et os ad os loquemur. Pax tibi. Salutant te amici. Saluta amicos nominatim.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternis sub caligine reseruauit. Sicut
sodoma & gomorra & finitime cuu¬
tates similimͦ formcate. & abeuntes
post carnẽ alteram facte sunt exem¬
plũ ignis eterni penam sustinentes.
similit̃ & hi carnem quidẽ maculãt.
dñationẽ autem spernunt: maiesta
tem autẽ blasphemant. Cũ michael
archangłs cũ diabolo disputans alter¬
caretur de moysi corpore. ñ est ausus
iuditiũ inferre blasphemie: s dixit
imperet tibi dñs. Hi autẽ quecũq
quidẽ ignorant blasphemant que
cũq antẽ naturaliter tanquã muta
animalia norunt: in his corrũpunt᷑.¬

Expanded text:
reservavit. Sicut Sodoma, et Gomorrha, et finitimae civitates simili modo exfornicatae, et abeuntes post carnem alteram, factae sunt exemplum, ignis aeterni poenam sustinentes. Similiter et hi carnem quidem maculant, dominationem tem autem blasphemant. Cum Michael archangelus cum diabolo disputans altercaretur de Moysi corpore, non est ausus judicium inferre blasphemiae, sed dixit: Imperet tibi Deus. Hi autem quaecunque quidem ignorant blasphemant, quae autem naturaliter tanquam animalia norunt, in his corrumpunt
Abbreviated transcription (Latin):
ctus apostoloꝵ nudã qui¬
dem sonare uident᷑ histori
cuiꝰ laus ẽ in euangłio: animadu̾temꝰ¬
parit̃ omĩa uerba illius anime lan¬
guentis esse medicinam Explicit

Expanded text:
ctus apostolorum nudam quidem sonare uidentur historicuius laus est in Evangelio, adverpariter omnia verba illius anime languentis esse medicinam; it
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. aut uinũ. aut oleũ. aut omnẽ cibũ:
nũquid scĩficabitur: Respondentes
autẽ sacerdotes: dixert̃. Non. Et dixit
aggeus. Si tetigerit pollutꝰ in anima
exom̃ib his: nũquid contaminabitur::
& respondert̃ sacerdotes: & dixert̃. Con¬
taminabitur. Et respondit aggeus et
dixit. Sic ppłs iste: & sicgens ista ante
tamirata erunt. Et nc̃ ponite corda
ur̃a. a die hac & supra. anteqͣm pon̾e¬
tur lapis suꝑ lapidẽ in templo dñi:
cũ accederetis ad acer uũ. xxͣ.
modioꝵ. & fierent decem. intrare¬
tis ad torcular ut / exprimeretis
qͥnquaguita lage nas: & fiebant
uiginti. Percussi uos uento urente: &
aurugine &e grandine om̃ia oꝑa ma¬
nuũ ur̃arũ: & ñ fuit in uobis qui reu̾
ur̃a ex die ista & infuturũ: a die uice¬
sima. & quarta noni mensis. ã die qͣ
fundamenta lactata sunt templi do¬
mini: ponite suꝑ cor ur̃m. Nũquid iã¬
semen ingermmine ẽ. & adhuc uinea
& ficus & malogranatũ & lignũ oliuȩ

Expanded text:
 aut vinum, aut oleum, aut omnem cibum: numquid sanctificabitur? Respondentes autem sacerdotes, dixerunt: Non. Et dixit Aggaeus: Si tetigerit pollutus in anima ex omnibus his, numquid contaminabitur? Et responderunt sacerdotes, et dixerunt: Contaminabitur. Et respondit Aggaeus, et dixit: Sic populus iste, et sic gens ista ante taminata erunt. Et nunc ponite corda vestra a die hac et supra, antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini. Cum accederetis ad acervum viginti modiorum, et fierent decem: intraretis ad torcular, ut exprimeretis quinquaginta lagenas, et fiebant viginti. Percussi vos vento urente, et aurigine, et grandine omnia opera manuum vestrarum: et non fuit in vobis, qui revestra ex die ista, et in futurum, a die vicesima et quarta noni mensis, a die qua fundamenta jacta sunt templi Domini, ponite super cor vestrum. Nunquid semen in germine est, et adhuc vinea, et ficus, et malogranatum, et lignum olivae
Abbreviated transcription (Latin):
cedonia. & in om̃ib sine onere me uo¬
bis seruaui. & seruabo. Est ueritas xp̃i
in me: qm̃ hec głia ñ infringetur in
me in regionib achaie. Quare: Na
ñ diligo uos: Deus scit. Qd̃ autẽ fa¬
cio & faciam: ut amputẽ occasionẽ
eoꝵ qui uolunt occasionẽ: ut in quo
głiantur inueniant᷑ sicut &e nos. Nã a

Expanded text:
a et in omnibus sine onere me vobis servavi et servabo est veritas Christi in me quoniam haec gloria non infringetur in me in regionibus Achaiae quare quia non diligo vos Deus scit quod autem facio et faciam ut amputem occasionem eorum qui volunt occasionem ut in quo gloriantur i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria corꝑis ꝓut gessit: siue bonũ.
siue malũ. Scientes gͦ timorẽ dm̃ ho¬
minib suademꝰ: deo autẽ manifesti
sumus. Spero autẽ &e in conscientiis
urĩs manifestos nos esse. Non iterũ nõ¬
cõmendamus uobis: s occasionẽ da¬
mus uobis głiandi ꝓ nobis: ut habea¬
tis ad eos qui in facie głiantur &e ñ in

Expanded text:
sit, sive bonum sive malum. Scientes ergo timorem Dohominibus suademus, Deo autem manifesti sumus. Spero autem et in conscientiis vestris manifestos nos esse. Non iterum commendamus nos vobis, sed occasionem damus vobis gloriandi pro nobis; ut habeatis ad eos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cũ multa exhortatione obsetrantes
nos. grãm ce cõmunicationẽ ministe¬
rii qd̾ fit in sc̾os: & ñ sicut sꝑauimꝰ. s
semet ipsos dedert̃ primũ dño. demñ
nobis ꝑ uoluntatẽ dĩ. ita ut rogare¬
mus titũ. ut quẽadmodũ cepit ita &
ꝑficiat in uobis etiã grãm istã. S si
cut in om̃ib habundatis fide. & ser

Expanded text:
e obsecrantes nos gratiam et communicationem ministerii quod fit in sanctos et non sicut speravimus sed semet ipsos dederunt primum Domino deinde nobis per voluntatem Dei ita ut rogaremus Titum ut quemadmodum coepit ita et perficiat in vos etiam gratiam istam sed cut in omnibus abunda
Abbreviated transcription (Latin):
iniuriã. Ecce tertio hoc paratus sũ ue¬
nite ad uos: & ñ ero gauis uobis. Non
enim quero que ur̃a sunt: s uos. Non
enim debent filii parentib thesaurila¬
re: s parentes filiis. Ego autẽ libentis
sime impendã. & suꝑ impendar ipse
ꝓ ammab urĩs: licet plus uos diligens
minꝰ diligar. S esto. Ego ñ grauaui uos:¬
s cũ essem astutus dolo uos cepi. Num¬
quid ꝑ aliquẽ eoꝵ quos misi ad uos cir¬
cũueni uos: Rogauititũ: & misi cum
illo frẽm. Nũquid titus uos circũuenit.
Nonne eodem sp̃u ambulamꝰ: Nonne
eisdem uestigiis: Olim putatis qd̾̃ excu¬
semus nos apud uos: coram deo in xp̃o
edificationẽ. Timeo enim ne forte cũ
uenero. ñ quales uolo inueniã uos: & ego
inueniar a uobis qualẽ ñ uultis. Ne
forte contentiones. emulationes. animo¬
sitates. dissensiones. detractiones. sustir¬

Expanded text:
us : Ecce tertio hoc paratus sum uenire ad uos, et non ero grauis uobis. non enim quaero quae uestra sunt, sed uos. nec enim debent filii parentibus thesaurizare, sed parentes fndar ipse pro animabus vestris licet plus vos diligens minus diligar sed esto ego vos non gravavi sed cum essem astutus dolo vos cepi numquid per aliquem eorum quos misi ad vos circumveni vos rogavi Titum et misi cum illo fratrem numquid Titus vos circumvenit nonne eodem spiritu ambulavimus nonne hisdem vestigiis olim putatis quod excusemus nos apud vos coram Deo in Christo ersus: Timeo enim, ne forte, cum uenero, non quales uolo inueniam uos et ego inueniar a uobis qualem non uultis : ne forte contentiones, aemulationes, animositates, dissensiones, detractiones, sus
Abbreviated transcription (Latin):
plicitate & sinceritate di & ñ in sapi¬
entia carnali. s in gr̃a dĩ conuersati su¬
mus in hoc mundo: habundantiꝰ au¬
tẽ ad uos. Non enim alia scribimꝰ uob̾
qd̾ usq infinem cognoscetis. sicut & cog¬
nouistis nos ex parte. quia ur̃a głia su¬
mus. sicut & uos nr̃a in die dñi nr̃i iħu

Expanded text:
n sapientia carnali, sed in gratia Dei conversati sumus in hoc mundo, abundantius autem ad vos. Non enim alia scribimus vobiquod usque in finem cognoscetis, sicut et cognovistis nos ex parte; quia gloria vestra sumus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis habundat ministeriũ iusti¬
cie in głia. Nam nec głificatũ ẽ qd̾ cla¬
ruit in hac parte: ꝓpter excellentem
głiam. Si enim qd̃ euacuat᷑ ꝑ głiam
est: multomagis qd̾ manet in głia ẽ.
habentes gͥ talem spem: multa fidu¬
tia utimur. Et ñ sicut moyses ponebat xi¬
uelam̃ suꝑ faciem suam. ut ñ inten¬
derent filii ifrł in faciem eiꝰ: qd euacu

Expanded text:
ministerium justitiae in gloria. Nam nec glorificatum est, quod claruit in hac parte, propter excellentem gloriam. Si enim quod evacuatur per gloriam est, multo magis quod manet in gloria est. Habentes igitur talem spem, multa fiducia utimur. Et non sicut Moyses « ponebat velamen super faciem suam , » ut non intenderent filii Israel in faciem ejus, q
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. & nata fuerint folia: cognosce¬
tis quia inꝑximo sit estas. Sic & uos
cũ uideritis hec fieri: scitote qd̾ in ꝓ¬
ximo sit in hostiis. Amen dico uobis
qm̃ ñ transibit generatio hec. donec
om̃ia ista fiant. Celũ & terra transi¬
bunt: uerba autẽ mea ñ transibũt.
De die autem illo uel hora nemoscit:

Expanded text:
gnoscetis quia in proximo sit estas. Sic et vos: cum videritis hec fieri; scitote quod in proximo sit in ostiis. Amen dico vobis: quoniam non transiet generatio hec: donec omnia ista fiant. Celum et terra transibunt: verba autem mea non transibunt. De die autem illa vel hora. Nemo scit:
Abbreviated transcription (Latin):
sua. Cauete a scribis. qui uolunt insto¬
lisambulare. & salutari in foro: & in
primis cathedris sedere in smnagogis.
& primos discubitus incenis. Qui de¬
uorant domos uiduarũ sub obtentu
ꝓlixe orationis: hi accipient ꝓlixius
iudiciũ. Et sedens iħc contͣ garophila¬
tiũ: aspiciebat quomͦ turba iactaret

Expanded text:
in stolis ambulare: et salutari in foro: et in primis cathedris sedere in Sinagogis: et primos discubitus in cenis. Qui devorant domos viduarum sub obtentu prolixe orationis. Hi accipient prolixius judicium. Et sedens Jesus contra gazophilacium: aspiciebat quomodo turba jactaret
Abbreviated transcription (Latin):
septem demonia. Illa uadens: nuntia.¬
uit his qui cum eo fuerant lugentib
& flentibꝰ. Et illi audientes quia ui¬
ueret. & uisus esset ab ea: ñ credider̃t
Post hec autẽ duob ex eis ambulanti¬
bus: ostensus ẽ in alia effigie. euntibꝰ
inuillã. Et illi euntes: nuntiauer̃t
ceteris. nec uiis credidert̃. Nouissime

Expanded text:
 nuntiavit his, qui cum eo fuerant lugentibus et flentibus. Et illi audientes quia viveret, et visus esset ab ea, non crediderunt. Post haec autem duobus ex eis ambulantibus ostensus est in alia effigie, euntibus in villam, et illi euntes nuntiaverunt caeteris: nec illis credid
Abbreviated transcription (Latin):
phetȩ: & dabunt signa & portenta
ad seducendos si potest fieri etiã elec¬
tos. uosgͦ uidete: tcce p̃dixi uob̃ om¬
nia. Sed in illis dieb post tribulati¬
onem illam. sol contenebrabit᷑: & lu¬
na ñ dabit splendorẽ suũ. & stelle cȩ¬
li erunt detidentes: & uirtutes que

Expanded text:
abunt signa et portenta, ad seducendos si fieri potest etiam electos. Vos ergo videte, ecce praedixi vobis omnia. Sed in illis diebus post tribulationem illam sol contenebrabitur, et luna non dabit splendorem suum, et stellae coeli erunt decidentes, et virtutes, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dei: quã duosoculos habentẽ mit.¬
ti ingehennam ignis. Ubi uermis
eox ñ moritur: & ignis ñ extinguit᷑.
Om̃is enim igne salietur: & omnis
uictima salietur. Bonũ ẽ sal. Qd̃ si
sal insulsum fuerit: in quo illud cõ¬
dietis: Habete in uobis salem: & pa¬
cem habete inter uos. Et in de exur¬

Expanded text:
os oculos habentem mitti in gehennam ignis, ubi vermis eorum non moritur, et ignis non exstinguitur. Omnis enim igne salietur et omnis victima salietur, bonum est sal, quod si sal insulsum fuerit, in quo illud salietis? habete sal in vobis et pacem habete inter vos , » qu
Abbreviated transcription (Latin):
Soluite illũ: & adducite. Q si quis
uobis dixerit quid facitis: dicite. quia
oño necessarius ẽ. & continuo illũ di¬
mittet huc. Et abeuntes. inuenerũt
pullũ ligatũ ante ianuam foris in
bruio: & soliunt eũ. Et quidam de il¬
lic stantibꝰ: dicebant illis. Quid faci¬
tis soluentes pullũ: Qui dixert̃ eis
sicut p̃ceperat illis iħc: & dimisert̃ eis.
Et digcerunt pullũ ad iħm: & impo¬
nunt illi uestim̃ta sua. & sedit super
eum. Multi autẽ: uestimenta sua stra¬
uert̃ inuia. Alii autẽ frondescede¬
bant de arboribꝰ: & sternebant in uia.

Expanded text:
ducite et si quis vobis dixerit quid facitis dicite quia Domino necessarius est et continuo illum dimittet huc et abeuntes invenerunt pullum ligatum ante ianuam foris in bivio et solvunt eum et quidam de illic stantibus dicebant illis quid facitis solventes sicut praeceperat illis Jesus, et dimiserunt eis. Et duxerunt pullum ad Jesum: et imponunt illi vestimenta sua, et sedit super eum. Multi autem vestimenta sua straverunt in via: alii autem frondes caedebant de arboribus, et sternebant in via.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓanima sua: Qui enim me confes¬
sus fuerit. & mea uerba in generatio¬
ne ista adultera & peccatrice: & filius
hominis confitebitur eum cũ uenerit
in gloria patris sui cũ angelis scĩs. Et

Expanded text:
dicat: Qui enim me confessus fuerit, et mea verba, in generatione ista adultera et peccatrice, et Filius hominis confitebitur eum, cum venerit in gloria Patris sui cum angelis sanctis. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Nec recordamim q̾n quinq panesfre¬
gi inquinq milia: & quot copbinos
fragmentoꝵ plenos sustulistis Dict̃
ei. Ouodecim. Quando & septẽ panes
in quatuor milia: quot spoctas fragm̃¬
torũ tulistis: Et dicunt ei. Septem.
Et dicebat eis. Quomͦ nondũ intelli¬
gitis: Et ueniunt bethsaida: & ad¬

Expanded text:
 quinque panes fregi in quinque millia, et quot cophinos fragmentorum plenos sustulistis,? Dicunt ei: Duodecim. Quando et septem panes in quatuor millia, quot sportas fragmentorum tulistis? Et dicunt ei: Septem. Et dicebat eis: Quomodo nondum intelligitis? Et veniunt Bethsaida, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
puli etus in castella cesaree philippi:
& in uia interrogabat discipulos suos
dicenseis. Quem me dicunt esse ho-¬
mines. Qui responderunt illi dicen¬
tes. Ioh̃em baptistam. alii heliam: alii
uͦ quasi unũ de ꝓphetis. Tc̃ dicit illis.
uos uero quem me dicitis esse : Respõ¬
uens petrus: ait ei. Tu es xp̃c. Et cõmi¬
natus ẽ eis: ne cui dic̾ent de illo. Et
cepit docere illos: qm̃ oportet filiũ ho
minis multa pati. & repbari a seniori¬
bus. & ã sũmis sacerdotib & scribis. et
occidi: & post tres dies resurgere. Et
palam: uerbũ loquebatur. Et app̃hen¬
dens eum petrus: cepit increpare eũ.
Qui conuersus & uidens discipulos su¬
os: cõminatus ẽ petro dicens. Uade re

Expanded text:
puli eius in castella Caesareae Philippi et in via interrogabat discipulos suos dicens eis quem me dicunt esse homines qui responderunt illi dicentes Iohannem Baptistam alii Heliam alii vero quasi unum de prophetis tunc dicit illis vos vero quem me dicitis esse respondens Petrus ait ei tu es Christus et comminatus est eis ne cui dicerent de illo et coepit docere illos quoniam oportet Filiuminis multa pati, et reprobari a senioribus, et a summis sacerdotibus et scribis, et occidi, et post tres dies resurgere, et palam verbum loquebatur. Et apprehendens eum Petrus, coepit increpare eum. Qui conversus, et videns discipulos suos, comminatus est Petro, dicens: Vad
Abbreviated transcription (Latin):
lia mea in extremis est. yem impone
manũ suꝑ eam: ut salua sit. & uiuat.
Et abiit cum illo: & sequebatur eum
tirba multa. & comprimebant illũ.
Et mulier que erat in ꝓfluio sangui¬
nis annis duodecim. & fuerat multa
ꝑpessa a complurib medicis. & eroga¬
uerat om̃ia sua. nec quicqͣm ꝓfecerat

Expanded text:
lia mea in extremis est veni inpone lia mea in extremis est veni inpone manus super eam ut salva sit et vivat et abiit cum illo et sequebatur eum turba multa et conprimebant illum et mulier quae erat in profluvio sanguinis annis duodecim et fuerat multa perpessa a conpluribus medicis et erogaverat omnia sua nec quicquam profecera
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ pascebant eos: fugerunt & nũ¬
tiauerunt in ciuitatẽ. & in agros. et
egressi sunt uidere quid esset facti.
Et ueniunt ad iħm. & uident illũ
qui a demonio uexabatur sedentẽ
uestitũ & sanȩ mentis. Et timuer̃t
& narrauer̃t illis qui uiderant. qua¬
liter factũ esset ei qui demoniũ habu¬
erat. & de porcis: & rogare eũ cepert̃
ut discederet de finib eoꝵ Cũq ascñ¬
deret nauim: cepit illũ dep̃cari qui
a demonio uexatus fuerat. ut esset
cum illo. Iħc autẽ ñ ꝑmisit eũ: s ait
illi. yade indomũ tuam ad tuos: et
annuntia illis quanta tibi dñs fece¬
rit. & misertus sit tui. Et abiit & cepit
p̃dicare in decapoli: quanta sibi fecis
set iħc. & om̃s intrabantur. Et cũ tran x¬
scendisset iħc in naui rursus transfre¬
tum: conuenit turba multa ad illũ.
& erat circa mare. Q uenit quidam
de archisynagogis nomine iairus. et
uidens etim ꝓcidit ad pedes eius: et
dep̃cabatur eũ multũ dicens. qm̃ fi¬

Expanded text:
autem pascebant eos, fugerunt et nuntiaverunt in civitatem, et in agros. Et egressi sunt videre, quid esset facti: et veniunt ad Jesum, et vident illum, qui a daemonio vexabatur, sedentem vestitum et sanae mentis, et timuerunt. Et narraverunt illis, qui viderant qualiter factum esset ei, qui daemonium habuerat, de porcis. Et rogare coeperunt eum, ut discederet de finibus eorum. Cumque ascenderet navim, coepit illum deprecari, qui a daemonio vexatus fuerat, ut esset cum illo. Jesus autem non admisit eum, sed ait illi: Vade in domum tuam ad tuos, et annuntia illis quanta tibi Dominus fecerit, et misertus sit tui. Et abiit, et coepit praedicare in Decapoli, quanta sibset Iesus et omnes mirabantur et cum transcendisset Iesus in navi rursus trans fretum convenit turba multa ad illum et erat circa mare et venit quidam de archisynagogis nomine Iairus et videns eum procidit ad pedes eius et deprecabatur eum multum dicens quoniam fi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iħu. Et respondens petrus: ait iħu.
Rabbi. bouũ est nos hic esse: & facia¬
mus tria tabernacula. Tibi unũ. et
moysi unũ: & helie unũ. Non enim
sciebat quid diceret. Erant enĩ timo¬
re exterriti. Et facta ẽ mibes obum¬
brans eos: & uenit uox de nube di¬
cens. Hic est filius meus carissimus:
audite illũ. Et statim circũ spicientẽ.

Expanded text:
respondens Petrus, ait Jesu: Rabbi, bonum est nos hic esse, et faciamus hic tria tabernacula, tibi unum, et Moysi unum, et Eliae unum. Non enim sciebat, quid diceret. Erant enim timore exterriti. Et facta est nubes obumbrans eos: et venit vox de nube, dicens: Hic est filius meus charissimus, audite il