comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iabin regem chanaan: corã filiis istł. qͥ
crescebant cotidie ⁊ forti manu oppͥme¬
bant iabm̃ regem chanaã donͨ delerẽt
dianitas cum trecentis uiris. cũq illi
Gedeon intfecit pꝰea ⁊ebee ⁊ salmana pͥn¬
cipes maclian. turbato illoꝵ exerc̃itu. qͥ
pꝰ longam fugam remanebat sec̃us. Ideo

Expanded text:
 coram filiis Israel, qui crescebant quotidie et forti manu opprimebant Jabin regem Chanaan donec delerent dianitas cum trecentis viris. Cumque illiGedeon interfecit postea Zebee et Salmana, principes Madian, turbato illorum exercitu, qui post longam fugam requiescebat securus. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ᷑ moabite dñr. quem loth ebruis de maio¬
ri filia sua genuit. Unde moab int̃p̃tat᷑ ex pr̃e
qcd ĩmalo accipit᷑. Honus quipꝑe fuit p̃r quo
filia illicite usa est. Sicut ⁊ lex bona est siqͥs
ea legitime utat᷑ ñ inceste. Per moab gͦ sigcãt
gentes exleges. que recedentes a dro pr̃e: Sunt
eccłia. qui ñ sũnt eiues s alieno animo subin¬
tͣnt explorare lib̃tatem eccłie. ⁊ inuenta occ̃o¬
ne nocendr. se ostendũt. Sequit᷑. iebal. Sebal

Expanded text:
Unde Moabitae dicuntur, quem Loth ebrius de majore filia sua genuit . Unde Moab interpretatur ex patre, quod in malo accipitur. Bonus quidem fuit pater, quo filia illicite usa est; sed sicut lex bona est si quis ea legitime utatur, non inceste. Per Moab ergo significantur gentes exleges, quae recedentes a Deo Patre, sunt Ecclesia ; qui non sunt cives, sed alieno animo subintrant explorare libertatem Ecclesiae, et inventa occasione nocendi se ostendunt. Gebal. Gebal
Abbreviated transcription (Latin):
mei .÷. iusti. Et ideo. qͥa incola sum: ñ abscon. a
t̾eris: cui famularis. Abiconclunt᷑ manclata hiᷤ
qui ĩrena sapiunt. ⁊ si ea audit̃ ⁊ norñt. Mã¬
data dic̃ ꝑ que ab incolatu lib̾abr᷑. Inquib
cdilectio p̃cipit᷑. Nel so la uł maxime. s qi¬

Expanded text:
est justi . Et ideo, quia incola sum, non abscondas a scire potes cui famularis. Absconduntur mandata his qui terrena sapiunt, et si ea audiunt et norunt. Mandata dicit, per quae ab incolatu liberabitur, in quibus dilectio praecipitur, vel sola vel maxime.
Abbreviated transcription (Latin):
in uet̾i testaũito. tres p̃cipue sollempuitates¬
.s. pascha .s. pascha. pentecostes scenophegia.
In pascha ĩmolabat᷑ agnꝰ. ⁊ comedebant᷑ arima
cum lactucis agrestib. ⁊ spicas igni torrebant.
maritudo. In pente costen: nomi paues de no¬
nophegia que erat festiuitas tab̃nacłorũ. offe¬
rebat᷑ le cunctis fructib anni intemplo. ꝑ qd̾
nificati sũt ꝑ ea que saĩnaritanꝰ cͥca nulũat᷑
fecit.Infudit enĩ pͥus uinũ pꝰea oleũ. Deinde
sanꝰ fõs . In uimno enĩ: intłłr feruor penitñtie
In oleo: leuitas iusticie. In eo qd̾ clixit uade sa

Expanded text:
in Veteri Testamento tres praecipuae festivitates, scilicet Pascha; Pentecoste, Cenopegia . In Pascha immolabatur agnus, et comedebatur azyma cum lactucis agrestibus,  et poenitentiae amaritudo. In Pentecoste novi panes de nonopegia, quae erat festivitas tabernaculorum, offerebatur de cunctis fructibus anni in templo, per qnificati sunt per ea quae Samaritanus circa vulneratum fecit. Infudit enim prius vinum, postea oleum; deinde sanus factus est. In vino enim intelligitur fervor poenitentiae; in oleo, lenita
Abbreviated transcription (Latin):
occulte nocet. ⁊ comꝑat᷑ uitio. qd̾ aifficile ap¬
paret. Ut est multũ de se fid̾e. Aura enĩ noxi¬
a hec in fragib oꝑat᷑ latñt᷑ sicut minorib
suꝑbia ÷ occulta. cum se putat aliqͥd ẽe qͥ
cia ore ledens .s. infideli testimonio. Tocuste
xiuĩ se ĩuicem comedẽtes: sigc̃ant decctores q̃
alienos butus imderoc dme
ce. gͣndo ÷ iniquitas. res alienas auferens
unde furta ⁊ rapine predeꝙ uascunt᷑. plꝰ
aũ suo uitio: uastat᷑ ip̃e nastator. In ero¬
do pͥus ponte᷑ gnͣdo . Deinde locufta. O ne
enĩ gnͣdo nõ potuit led̾e̾ .i. mollia. p̾ dic̃
exodrs: a locustis comesta. Seqr. ⁊ ino. e

Expanded text:
occulte nocet: quae comparatur vitio quod difficile apparet, ut est multum fidere de se. Aura enim noxia haec in fructibus operatur latenter, sicut in moribus superbia occulta est, cum se putat aliquid esse, qui tia, ore laedens, scilicet infideli testimonio. Locustae enim se invicem comedentes, significant detractores, qui alienos fructus invidece grando est iniquitas, res alienas auferens, unde furta, rapinae praedaeque; nascuntur, plus autem suo vitio vastatur ipse vastator. In Exodo prius ponitur grando, deinde locusta. Quae enim grando non potuit laedere, id est mollia, post dicit Exodus a locustis comesta. Sequitur: E
Abbreviated transcription (Latin):
stu suꝑbie se ab aliis corꝑalit᷑ duudunt qui occi¬
dunt᷑. cum ꝑ suꝑbiam qua tumescũt amittũt
suas .i. ppͦs suos. uanos eoꝵ uanreatẽ sectantes.
qui ip̃os nomine tꝰticie inflatos sequũt᷑. diruta
unitate. Est aũ occasio inflatis ħeticis seclucentib
qr d̾s monet bonos. ut a malis se separẽt. Ideoꝙ ĩt̃¬

Expanded text:
stu superbiae se ab aliis corporaliter dividunt, qui occiduntur, cum per superbiam qua tumescunt, amittunt s 298 suos vanos, eorum vanitatem sectantes, qui ipsos nomine justitiae inflatos sequuntur, dirupta unitate. Est autem occasio inflatis haereticis, seducentibus iam ideo, quia Deus monet bonos, ut a malis se separent. Ideoque int
Abbreviated transcription (Latin):
a me. Heretici gͥ qui umocentes sepe infamãt.
quos tanqm malos se fug̃e simulant. uidentes
malos int̃ quos tͥcicum gemit: usurpant hanc
auctoritatẽ. ⁊ dicũt imꝑitis: ut seꝑent se a ma
qd̾ d̾s monet eos ñ ẽe. iustos. dñt. S ñ sic̃ betici pu¬
tant illud monet as. Non enĩ mouet ut añ nouis¬
simã nentilatõnem ut putant ħetici se corꝑałr di¬
uidant a malis. set ꝑ uite dissumilitudĩem se se iũ

Expanded text:
 . Haeretici ergo qui innocentes saepe infamant, quos tanquam malos se fugere simulant, videntes malos inter quos triticum gemit, usurpant hanc auctoritatem, et dicunt imperitis ut separent se a malquod Deus monet eos, non esse justos dicunt; sed non sicut haeretici putant, illud monet Deus. Non enim monet ut ante novissimam ventilationem, ut putant haeretici, se corporaliter dividant a mali
Abbreviated transcription (Latin):
item agr de laude dei. ubi ꝓpħa monet laudare colli¬
gentẽ isrł. Intentõne monet ad laudem dei. Modus.
dens unde posint laudare qdm .s. si fũunt humiles.
Ibi. Drecunte. Om̃is gͦ tam maiores qͣm minores ad
gentib. ⁊ qͣi queremꝰ. Quare laudabimꝰ : laudis cãm
⁊ p̃s. Ip̃e enĩ p̃s ÷ laus dei. qui sit nõte sola noce s ĩ or¬
gano: manib uoci cõcordantib. ꝑ qd̾ sig̃cat᷑: qd̾ noci
debent oꝑa consonare. quoꝵ laus cessare ñ debet.
itiã uocis laude int̾missa Semꝑ ciũ laudat: qui
semꝑ bñ oꝑatꝰ. Qui u̾o male agit: blasphemat i
erceamur in hac laude. bonoꝵ opm. Souꝰ gͦ ÷ p̃s:¬

Expanded text:
item de laude Dei, ubi Propheta monet laudare colligentem Israel. Intentio: Monet ad laudem Dei. Modus: dens unde possint laudare, scilicet si fuerint humiles, ibi praecinite. Omnes ergo tam majores quam minores ad gentibus. Et quasi quaereremus, quare laudabimus? Laudis causam as. Ipse enim psalmus est laus Dei, qui fit non sola voce sed in organo, manibus voci concordantibus. Per quod significatur quod voci debent opera consonare, quorum laus cessare non debet etiam vocis laude intermissa. Semper ergo laudat, qui semper bene operatur. Qui vero male agit blasphemat. Haec erceamur in laude bonorum o
Abbreviated transcription (Latin):
silii: foneat potio. contͣ intirmos qui mmu¬
rant de flore maloꝵ ⁊ labore bonoꝵ qͣi om̃ia
casu agantꝰ. qͦrũ errorem curat iste psalmꝰ.
Telut salubre antidotũ docens om̃ia ⁊̃ ħ ĩ fe¬
riora: diuina ꝓuidentia gub̃nari. ⁊ ñ casu
desia in cuiꝰ ꝑsona loquit᷑ eꝓpħa. ne quis ma¬
lignantes imitet᷑. S quicqd bom sꝑat᷑: a do¬
mino postulet᷑. qui ꝑfut᷑a dat ⁊ et̾na Scd̾o:
dicit malos suꝑ bonos inuidia torqͣri.Ibi. Ob¬
seruabit peccõr ĩtũ. Gertio tractat hic̃ ñqm
iustũ deseri. p̃mia bonoꝵ. ⁊ penas maloꝵ cõ¬
miscens cum int̾iectis adhortatõnib. Ibi Iu

Expanded text:
silii foveat. Aug. Potio contra infirmos, qui murmurant de flore malorum et labore bonorum, quasi omnia casu agantur, quorum errorem curat psalmus velut salubre antidotum, docens omnia, et haec inferiora divina providentia gubernari, et non casu clesia, in cujus persona loquitur Propheta, ne quis malignantes imitetur, sed quidquid boni speratur, a Domino postuletur, qui profutura dat et aeterna. Secundo dicit malos super bonos invidia torqueri, ibi, observabit peccator. Tertio, tractat justum hic nunquam deseri, praemia bonorum et poenas malorum commiscens, cum interjectis adhortationibus, ib
Abbreviated transcription (Latin):
¶herubĩñplenitudo scie intelligit᷑. que est
irati. Quid enĩ t̾ra pͭ contͣ celũ. Int̾roga gͦ
cortuũ utͣm caritatẽ ħ̃at. Si ÷ tibi caritas:
est ibi plenitudo legis. ⁊ ita sedes dei ft̃s es.
libi dñs clicit. Celum i sedes : Seqrͣ moue.
t̃ra. Hoc ñ mutat᷑. Cñs in syon mag. O. dico.

Expanded text:
t irati. Quid enim terra potest contra coelum? Interroga ergo cor tuum, utrum charitatem habeat. Si est ibi charitas, est ibi plenitudo legis . Et ita sedes Dei factus es, libi: Dominus dicit: Coelum mihi sedes . Moveatur terra. Hoc non mutat. Dominus in Sion magnus. Aug.
Abbreviated transcription (Latin):
ad qd innores. ⁊ ꝓpͥe ĩnnocetie arbiter lestinat. Instus
enim apud cdm̃. sciens eum. ẽt. miscdem. ñ timet iu¬
dicium ad dampnatõem sui. in quo absoluit᷑. qd̾ ⁊
ꝑexechielem. ad angelos ułtonis ministros: a scĩs
meis incipite. Et alibi scͥpt᷑a ait. Tempꝰ ÷ ut incipiat
iuditium: a domo dei Ideo iste apud redemptorẽ suũ
sꝑans. ⁊ uolens mat̾e absolur. ait Iudica ni meum¬

Expanded text:
Ad quod innoxius et propriae innocentiae arbiter, festinat. Justus enim apud Deum sciens etiam eum misericordem, non timet judicium ad sui damnationem, in quo absolvitur. Quod per Ezechielem, ad angelos ultionis ministros: A sanctis meis incipite . Et alibi Scriptura ait: Tempus est ut incipiat judicium a domo Dei . Ideo iste apud redemptorem suum sperans, et volens mature absolvi, ait: judica ju
Abbreviated transcription (Latin):
litt̃a: pecit uificari. qr mandata dei sũmo studio que¬
siuit. qd longe ÷ a malis. quia sumłr ñ egerẽ. ⁊ qͥa ne¬
mo uiificat᷑ uisi ꝑ humilitatẽ que ÷ capud om̃ium
uͥtutum. Ideo huic octonario p̃mittit᷑ litt̃a rehs. que
cõclusus seruat. ut caput serpens corꝑe expõito. Attñ¬

Expanded text:
it vivificari, quia mandata Dei summo studio quaesivit, quod longe est a malis, quia similiter non egerunt. Et quia nemo vivificatur nisi per humilitatem, quae est caput omnium virtutum. Ideo huic octonario praemittitur littera. Resch, quae co
Abbreviated transcription (Latin):
intefłr rõnalis sensus. qui regit om̃ia menbra. sicut
caput totum corpus dirigit. ⁊ sensib implet. Uñ qui
t̃piter ⁊ bestiałr agit: capite dampnat᷑. ut foruia ho¬
munis priuetur. qui sapĩe rõnem non tenut. Mistice.
humilitatẽ. que est caput om̃ram uͥtitum. Pmatꝰ ẽ¬

Expanded text:
itur rationabilis sensus qui regit omnia membra, sicut caput totum corpus dirigit, et sensibus implet: unde qui turpiter et bestialiter agit, capite damnatur, ut forma hominis privetur, qui sapientiae rationem non tenuit. Mystice humilitatem quae est caput omnium virtutum. Primatus e
Abbreviated transcription (Latin):
os alaplu. Ad hoc eripiusti ut placeã corã
deo ñ coram alimis . s. allophilis. qui longe
sũt ascĩs. quiñ hñt lumen unde uideant. E¬
go dico existens in lumine niuen. In lumĩe
⁊ qui cłm gratis amat. qd̾ nemo scit. nec enã
diaboł. nͥ solus cłs. Yel de fut᷑o p̾ accipi sic
deo laudabo in fut᷑o. qͥa eripirsti .i. eripies.
aĩam meã de mor. et̾na. ⁊ ocłos meos a lacͥ¬
peccado morit᷑. nec ocłi flent. nec pedes la

Expanded text:
spe ad hoc eripuisti ut placeam coram Deo, non coram alienis, scilicet Allophylis, qui longe sunt a sanctis, qui non habent lumen, unde videant. Ego dico existens in lumine viventium. In lumine est qui gratis Deum amat, quod nemo scit, nec etiam diabolus nisi solus Deus. Vel de futuro potest accipi, sic: Ideo laudabo in futuro, quia eripuisti, id est eripies animam meam de morte aeterna, et oculos meos a lacrpeccando moritur, nec oculi flent mala, nec pedes lab
Abbreviated transcription (Latin):
culi. ꝑcussumq malleo. deficit in cere¬
brũ sisare usq ad t̾ram ⁊ mortuis est.
Et ecce barach seqñs sisarã: uemebat.
Egressaꝙ iabel in occursũ ef: dixit ei.
Ueni ⁊ ostñdam tibi urrũ: quem queris
Qui tñ intrasset ad eom: uidit sisaram

Expanded text:
culi percussum cum malleo defixit in cerebrum ejus usque ad terram, et mortuus est. Et ecce Barach sequens Sisaram veniebat, egressaque Jabel in occursum ejus, dixit ei: Veni et ostendam tibi virum quem quaeris. Qui cum introisset, vidit Sisaram
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uicte. Maclian fuit filius habrahe ⁊ cetu¬
re. Inde ⁊ tnadianite fuer̾t. qui filios isrł ml¬
tociens afflixerũt. qui tandem claniãtes
ad cdñm. om̃s istos debellauert̃. In libro e¬
delbora ꝓpħissa. que indicabat isrł tẽꝑe
illo: p̃cepit barach filio abineẽ. ut assume¬
ret .x. milia pugnatoꝵ. secũ ⁊ iret cõtra
sisaram. qui erat dux exercitꝰ iabin. Qui
dixte se ire. si ip̃a cum eo iret. Itaq ĩute
ip̃a cum eo. Dominꝰ aũ ext̃ru̾it exercit̃
iabin qm cong̃gaũat sisara ad torrẽtẽ
cison. Nug̃q sisara ad temtoria iabel ux¬

Expanded text:
t vicit. Madian fuit filius Abrahae et Cethurae . Unde Madianitae fuerunt, qui filios Israel multoties afflixerunt, qui tandem clamantes ad Dominum omnes istos debellaverunt. In libro eebora prophetissa, quae judicabat Israel tempore illo, praecepit Barach filio Abynoen ut assumeret decem millia pugnatorum: fecit; et iret contra Sisaram principem exercitus Jabin, qui dixit se ire, si ipsa cum eo iret. Itaque et ivit ipsa cum eo. Dominus autem exterruit exercitum Jabin quem congregaverat Sisara ad torrentem Cison. Fugitque Sisara ad tentoria Jabel ux
Abbreviated transcription (Latin):
lius cõmime addit ut ꝓ bestiss intelligas cdli¬
atñ ⁊ ceca que supͣdixit beluis comunia. ñ
solum ad homines referas. Nam ⁊ udent
⁊ audiurre. ⁊ olfaciunt ⁊ ambulant. ut ñ so¬
lum homines: s ⁊̃ beluas. simulacͥs p̃ponen¬
das: agnoseas ut si pridet adorare bestias hec
om̃ia hntes: multo magis pudeat adorare

Expanded text:
lluis commune addit, ut pro bestiis intelligas dictum, etc., quae supra dixit belluis communia, non solum ad homines referas; nam et vident et audiunt, et olfaciunt, et ambulant, ut non solum homines, sed etiam belluas simulacris praeponendas cognoscas: ut si pudet adorare bestiam haec omnia habentem, multo magis pudeat, te adorare
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝓspa nec adu̾sa me rethũt a laude.
Uel iea. tota die. Tota dies drͣ dies cũ
sua nocte. qͥa nox diei seruit: ñ diesno¬
cti. Nox uͦ: caro nr̃a est. Dies: iusticia
⁊ Quicqͥd gͦ fic in carne uelut in nocte:
iusticie tanqͣm diei seruiat. ⁊ quicqͥdfit
ex p̃cepto dei: ñ p̃ꝑ emolum̃ta carns fi¬
at. ne dies nocti seruite. set ꝑꝑ iusticiã
ut diei nox seruiat. Esrgo amnũtiabo

Expanded text:
nec prospera nec adversa me retrahent a laude. Vel ita, Tota dies dicitur dies cum sua nocte, quia nox diei servit, non dies nocti. Nox vero, caro nostra est, dies justitia est. Quidquid ergo fit in carne, velut in nocte justitiae, tanquam diei serviat, et quidquid fit ex praecepto Dei, non propter emolumenta carnis fiat, ne dies nocti serviat, sed propter justitiam, ut diei nox serviat. Ergo annuntiabit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ua iustis impu seꝑabunt. U el etiã nũc fit
hic in area ubiiam grana a paleis nida sũt
⁊ sepata niente. ⁊ sic uit̾ eas lateant. atq: eifoẽ
conuenticłis contineãtꝰ. Scit gͥ iste penitẽs
pꝰ tantas ditficultates se auditũ sig̾as. Dise

Expanded text:
a justis impii separabuntur. Vel etiam nunc fit hoc in area, ubi jam grana a paleis nuda sunt, et separata mente, etsi inter eas lateant, et eisdem conventiculis contineantur. Dicit ergo iste poenitens post tantas difficultates se exauditum si
Abbreviated transcription (Latin):
tia pars. Escce quid didicit iste in sc̃uario .s.
malos ñ ẽẽ ĩmunes ⁊ impunitos: qa ⁊ si feliceͤ
sint: reatũ tu gestant. ⁊ rumas freq̃ntes in¬
eliganit. ⁊ et̃na bona relĩqnt. dum enĩ aliis
aliquid dolo tollũt. aĩam suam ꝑdit̃e. Alia

Expanded text:
tia pars, Ecce quid didicit iste in sanctuario, smalos non esse immunes et impunitos, quia et si felices sint, reatum gestant; et frequentes eligant et aeterna bona relinquant; dum enim aliquid aliis dolo tollunt, animam suam perdunt; alia
Abbreviated transcription (Latin):
nera dicat set p̾cer necc̃itatem: nt linguosus est. ꝑ
debat᷑. qr docebat. qͣntum qr audiebat. ait. Imitꝰ spõ¬
si stat ÷ audit ⁊ gandio gaudet. pp̃ uocẽ sꝑonsi. s pp̃¬
unꝑitos necce ⁊ logui. aliqñut doceantt. Qui gͥ unti¬
semꝑ docere: semꝑ uult imꝑitos hĩe. quos doceat Glu
Nor doctue sit ĩ necr̃itate. ⁊ ita ñ erit uir lingnosus qͥ
nũqͣm diriget᷑. Intus autẽ audiendũ ÷ a ũieate. ut ĩ
gaudiũ domini tui. Qm u̾o delectat loqñdo forasexi
ext̃i. De intt̾iorib gͦ sit gandiũ in ext̾iorib netãtas ñ

Expanded text:
vera dicat, sed praeter necessitatem, vir linguosus est. Pedebat quod docebat, quantum quia audiebat, ait: Amicus sponsi stat, et audit, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Sed pitos necesse est loqui aliquando ut doceantur. Qui ergo semdocere, semper vult imperitos habere quos doceat. Auvox doctrinae sit in necessitate, et ita non erit vir linguosus, qui nunquam dirigitur. Intus augaudium Domini tui . Quem vero delectat loquendo foras exirexteriores. De interioribus ergo sit gaudium, de exterioribus necessitas, non
Abbreviated transcription (Latin):
que sit uia liuaculata. qͥ.d̃. psallam̃ ⁊ uncell¬
Non ÷ opus multis u̾bis Innocẽs esto: ⁊ ꝑfeu¬
sti ĩticiam. E luob mͦs nocet ħo. Si facit mi¬
serũ: uel deserit miserũ. Innocens ũo ÷: qui
nec sibi nec aliis nocet. Inde iste ait. Perãbu
pellĩtẽ. q̃i a fumo uel stillicidio. uł mala ue¬
ore. ⁊ ĩ nugis extra qͥescite. ⁊ de his que foris ft̾:
cͥca corpꝰ sunt delectant. qͥa ñ ÷ illis bñ iutꝰ ĩn
gaudeat ĩ conscĩa sua. Uel in ꝑsona.xͥ ħp̾ le¬

Expanded text:
quae sit via immaculata. Quasi dicat: Psallam et intellNon est opus multis verbis. Innocens esto, et perfecisti justitiam; sed duobus modis nocet homo, si facit miserum, vel si deserit miserum. Innocens vero est qui nec sibi nec aliis nocet. Unde iste ait: Perambulpelluntur, quasi a fumo, vel stillicidio, vel mala uxore, et in nugis extra quiescunt, et de his qui foris sunt, circa corpus delectantur, quia non est illis bene intus, unde gaudeant i
Abbreviated transcription (Latin):
regi. psalt̾um canat deo. Cythara cũ reliquis iustru¬
mentis: canat sponso. Guba enĩ t̾ribilis. uel in bello
sumtt᷑. uł in aduentib regũ p̃parat᷑. ꝑsalt̾rum ĩ lau¬
dib dei souat. ⁊ a sũmo reddit sonũ. Cythara spon¬
so cantat. ⁊ ab imo souat. Hec om̃ia bumanis acti¬
b comꝑata. i. consid̾ata uixta uisũ humanoꝵ ac¬
tuũ figurałr ibi admͣ laudes dei. ꝑsonare. In tuba
enĩ rex eẽ. sig̃rat᷑. In psalt̾io: łs. In cythara. spõsuᷤᷤ

Expanded text:
regi, psalterium canat Deo, cithara cum reliquis instrumentis canat sponso. Tuba enim terribilis, vel in bello sumitur, vel in adventibus regum apparatur. Psalterium in laudibus Dei sonat, et a summo reddit sonum. Cithara sponso cantat, et ab imo sonat. Haec omnia humanis actibus comparata, id est considerata, juxta usum humanorum actuum, figuraliter ibi dicuntur laudes Dei personare. In tuba enim rex esse significatur; in psalterio, Deus; in cithara, sponsus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex uoluntate seruit. Dilũ gͦ ionadab:
sũt filii obedientie .s. qui ex dilectõne ser¬
uiunt. ⁊ ip̃i sũt captiui scłm legemcar¬
nis. S cur pͥmi captim dmͣr: iam eluet.
quia ꝑ in bedientiam pͥmi hominis in
quo om̃s peccauer̃t. caꝑtiui sumꝰ ⁊ ĩ com¬
ꝑatõne filioꝵ ionadab: omnis inobedi¬
entia culpata : Ergo m̃ito pͥmi capti

Expanded text:
qui ex voluntate servit. Filii ergo Jonadab sunt filii obedientiae, scilicet qui ex dilectione serviunt, et ipsi sunt captivi secundum legem carnis, sed cur primi captivi dicimur, jam elucet, quia per inobedientiam primi hominis, in quo omnes peccaverunt, captivi sumus; et in comparatione 151 filiorum Jonadab omnis obedientia culpata est. Merito ergo primi capti
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. ut parent se captiuitati: nec resistãt
uoluntati dei. Inde gͦ uidet᷑ sumptus titu¬
lus huiꝰ ps̃i. Cum gͦ dixisset filioꝵ iona¬
dab:. subiecit ⁊ eoꝵ qui pͥmi captiui ducti
sunt. ñ qͥa filii ionadab ducti captiui sĩt:

Expanded text:
ut parent se captivitati, nec resistant voluntati Dei. Inde ergo videtur sumptus titulus hujus psalmi. Cum ergo dixisset, filiorum Jonadab subjecit, et eorum qui primi captivi ducti sunt, non quia fil
Abbreviated transcription (Latin):
est pp̃ scłm hominẽ sci redempti hᷤͤ
cantat᷑ psalmꝰ. ut discãt ꝑ gr̃am teũ¬
ti qui ex se mali sunt. Uel ita ut ꝑ fi
lios ionadab omnes obedientes accipi¬
amꝰ. ꝑ pͥmos captiuos om̃s inobedien¬
tes. ¶onem᷑ enĩ intitulo deuotõnẽ hr̃e
filioꝵ ionadab. ñ contumatiã iudeoꝵ¬

Expanded text:
er secundum hominem, secundi redempti. His cantatur psalmus, ut discant per gratiam reverti, qui ex se mali sunt. Cassiod. Vel ita, ut per filios Jonadab omnes obedientes accipiamus, per primos captivos omnes inobedientes. Monemur enim in titulo devotionem habere filio
Abbreviated transcription (Latin):
intor m̃s. ut uincam. Hoc semꝑ dic̃ndũ
⁊ etiã uistis Uel sic sccł̃m aliam lirc̃am
¶deo adiuua: qr adiittor nĩs es tri ⁊ lib̾ator
m̃s. de tot nexib curaꝵ. ⁊ ne cedam: tu ñ
alia mͥ spes est. ⁊ ideo domine ne moreris.
⁊ deflectit᷑ ab eo. Elt sic̃ euã uxor loth res¬
pexit retro que fc̃a ⁊ statua salis ut te cõ¬
cdiat: exemplo enĩ tͥ est: ne respicias retͦ.¬
dat̃one gr̃e. que fere singulis sillabis hĩc
cõmencdat᷑. quia quicqđ boni sunus: mi¬
sericordia dei sumꝰ. quicqͥd ex nobis: mali
lo. Sciendũ ÷ qd ion adab cõmendat᷑ a ie
ieremnia. qͥa filiis suis p̾cepit ne bib̃ent
uinum nec in domib set in tab̃naculis:
habitarent cui illi obedierũt. quasi ds h

Expanded text:
ndum est etiam justis. Vel sic, secundum aliam litteram. Ideo adjuva, quia adjutor meus es tu, et liberator meus, de tot nexibus curarum. Et ne cedam, tu, non alia mihi spes est. Et ideo, Domine, ne moreris.  deflectitur ab eo, sicut et uxor Lot respexit retro, quae facta est statua salis , ut te condiat. Exemplo enim tibi est ne respicias retrodatione gratiae est quae fere singulis syllabis hic commendatur. Quidquid enim boni sumus, misericordia Dei sumus. Quidquid ex nobis mali lo, sciendum quia Jonadab commendatur a Jeremia, qui filiis praecepit ne biberent vinum, nec in domibus, sed in tabernaculis habitarent , cui illi obedierunt, quasi h
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a. nouũ canticũ cautare. ip̃m edificare est.
Quicqͥd gͦ cantaũis de cupiditate cantas: uetꝰ¬
cantas. Qͥcquid de caritate: nouus resonas:
Melsꝰ ÷ ut nouus faceas. qͣm ut uerus cantes.
qr si nouus tacueris: aurib hominũ. sonas
aurib dei. Hypocͥsis quoq uetꝰ cantat canti¬
cũ. Paries eiũ dealbatꝰ est hypoc̾sis. que forĩ
lucet. intꝰ litũ ÷ De isto pariete di in salouiõe
In pariete ñ coniũcto aliis. sec singłr erecto. si
hostiũ fatias. quisqͥs intͣu̾it: foris : Hic aũ est
hypoc̾ta. qui parietẽ uult struere. dealbatũ:
ñ solidatũ. ⁊ ideo qui inuitat᷑. tanqm hostium

Expanded text:
m aedificare est. Quidquid ergo cantaveris de cupiditate, vetus cantas; quidquid de charitate, novum resonas. Melius est ut novus taceas, quam ut vetus cantes, quia si novus tacueris auribus hominum, sonas auribus Dei. Hypocrisis quoque vetus cantat canticum. Paries enim dealbatus est hypocrisis , quae foris lucet, intus lutum est. De isto pariete dicitur, in pariete non conjuncto aliis, sed singulariter erecto si ostium facias, quisquis intraverit, foris est. Hic est hypocrita qui parietem vult struere dealbatum, non solidatum. Et ideo, qui imitatur tanquam in eo ostium
Abbreviated transcription (Latin):
bñdc̃o seminata est. Iubi. deo. ñ alii. Iubila
ext̾ius: cor intelligat int̾uis. Sonꝰ enĩ cordis: ẽ
intellectus. Tubilus añ sonꝰ ÷ leticie sñ ũbis
qͥa eis leticia animi ñ pͭ explicari. qñ uidelu
ħo gaudeus. ex hĩs que ñ possũt explicari ã¬
bis. crũpit ĩ uocem qͣndã erultõnis sine ũ¬
bis. Ita ut appareat eum ip̃a uoce gaud̾e .s.
qͣi repletũ nimio gaudio: nõ posse ubis expli¬
care: qd̃ garidet. Hic añ iubilus fit abonis
inconfessione. Amalis nõ: in contusione. c̃
res uel uindeiniatores copia fructuũ iocũdã¬
t᷑. ⁊ de feracitate t̾re gaudẽtes:. cantãt. ⁊ iuter
÷ inꝑbanda. Iti u̾o gaudẽt: uidentes mũdo
corde. quis d̾s ⁊ qnta ⁊ quo ordine. ⁊ qm mi¬
bilatio coronanda. Seqr᷑. Seruite do. ĩ letiti

Expanded text:
nedictio seminata est, jubilate Domino, non alii. Jubilat jubilat vox exterius, cor intelligat interius. Sonus enim cordis est intellectus. Jubilus autem sonus est laetitiae sine verbis, quia eis laeto gaudens ex his quae non possunt explicari verbis erumpit in vocem quamdam exsultatione sine verbis, ita ut appareat eum ipsa voce gaudere. Sed quasi repletum nimio gaudio non posse verbis explicare quod gaudet. Hic autem jubilus sit a bonis in conferes vel vindemiatores copia fructuum jucundantur, et de fertilitate terrae gaudentes canunt, et inter banda. Justi vero gaudent, videntes mundo corde, quis Deus, et quo ordine, et quam miexsultatio coronanda. » Sequitur: Servite Domino in laetiti
Abbreviated transcription (Latin):
litc̃a .i. de ꝑmissione fitt᷑a. infinem scłi de
qua dr intitulo. ne corrumpas. U el tta. ⁊ con¬
uenit in parte cum pͥore sña. ¶alix est lex.
sensus. plenus. quia ⁊ si semꝑbibit᷑. minqͣm
expendr̃. mixto .i. utroꝙ testam̃to. qͥa uetus ⁊
nouum simiłr sũt. Inde exechiel. Uicli rotã

Expanded text:
littera, de promissione futura, in finem saeculi, de qua dicitur in titulo: Ne corrumpas, etc. Vel ita, et convenit in parte cum priori sensu. Calix est lex, sensus plenus, quia et si semper bibitur, nunquam expenditur, misto id est utroque Testamento, quia Vetus et Novum simul sunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
luiMut relictis sacͥficiis petudũ: fiat
sacͥficium laudis. Hic dicie quid dłs deoꝵ lo
aure .s. cordis tui. qui es popłs m̃s. Ostendit
ds om̃ium ꝑ potentiã. ⁊ sum ds tuus ꝓpͥe ⁊
familiariꝰ. quia te habeo seruum ⁊ quia in ꝑ¬
phetis tibi ꝑmissus sum. Ideo dicit sum: qa
ecte ꝓpͥum ÷ dereatis. Unde. Egosum qui sum
⁊ qui ÷ misit me ad uos. Et nota qd̾ pͥus dicit

Expanded text:
ut, relictis sacrificiis, pecudum, fiat ficium laudis: hic dicit quid Deus deorum aure, scilicet cordis, tu qui es populus meus. Ostendit s per potentiam, et sum Deus tuus proprie, et familiarius, quia te habeo servum; et quia in prophetis tibi promissus sum. Ideo dicit sum, quia esse proprium est Deitatis. Unde: Ego sum qui sum, et qui est misit me ad vos . Et nota quod prius dicit
Abbreviated transcription (Latin):
hant p̃sentia: grati sumꝰ. uel consolatõni
sentia a deo nobis donata. consolatio sunt.
Cum desũt iusticia ẽ. Consolat᷑ enĩ nos cłs.
⁊ em̃dat. In utroꝙ gͦ simꝰ ei grati dicites. ẜ o¬
deo tͥbuamꝰ. ꝑu̾si ⁊ ꝑtͣbati. qui sunt sine sab¬
bato mentis: s bona tͥbrũt. mala uõ uel sa¬
thane tͥbuũt. qͣi coeg̾it. uel fata stellaꝵ.¬

Expanded text:
ant praesentia, grati simus; vel consolationi sentia a Deo nobis donata consolatio sunt, cum desuper justitia est. Consolatur enim nos Deus, et emendat. In utroque simus ei grati, dicentes: Deo tribuamus; perversi et turbati, qui sunt sine sabbato mentis, bona sibi tribuunt; mala vero vel Satanae tribuunt, quasi coegerit, vel fato stella
Abbreviated transcription (Latin):
batũ. Sabb̃m . s. temꝑis. sabb̃m pectoris.
os. in p̃senti laborare. ut in fut᷑o giuescãt
qd̾ sabb̃m in uer̃i lege obseruabat᷑. Sabb̃m
aũ mentis ÷: tnquillitas bone conscĩe. subspe
futi᷑. ut ñ turbet᷑ reb scłi. de quo sabb̃o hic
agit᷑. In hoc aũ sabbo cordis: pͥmũ ÷ ut bona.
tis ÷ et̾na requies ꝓ qua in p̾senti bona
debemꝰ oꝑari. agentes sabb̃m mentis. de
quo sabbato et̾uutatis. etiã agit hic ꝓpħa.
Agit᷑ gͦ hic de duplici sabb̃o .s. m̃tis ⁊ et̾ni¬
litate. de qua requie loquit᷑ hic ꝓpħa. os¬
tendens iustos bic laborare.ui. dieb a.ui.¬

Expanded text:
t sabbatum temporis, sabbatum pectoris, os in praesenti laborare, ut in futuro quiescant: quod Sabbatum in veteri lege observabatur. Sabbatum autem mentis, est tranquillitas bonae conscientiae, spe futuri, ut non turbetur rebus saeculi: de quo sabbato hic agitur. In hoc autem sabbato cordis primum est, ut bona tis est, aeterna requies, pro qua in praesenti bona operari debemus agentes sabbatum mentis, de quo sabbato aeternitatis etiam agit hic Propheta. Agitur ergo hic de duplici sabbato, mentis et aeternilitate, de qua requie loquitur hic Propheta, ostendens justos laborare VI diebu
Abbreviated transcription (Latin):
.s. confit̾i dño. in utroꝙ: in pecc̃o: qͥa tu fe¬
cisti. in bono: qͥa ip̃e fecit. ⁊ sic psalles no¬
mun dñi. głam dei querens ñ tuã. Unde
subdit. Et bonũ ⁊ psallere oꝑe nõi tuo
altissime. Dem̃ duob p̃dc̃is duo alia red

Expanded text:
 confiteri Domino in utroque; in peccato, quia tu fecisti; in bono, quia ipse fecit. Et sic psalles nomini Domini, gloriam Dei quaerens, non tuam. Unde subdit: Et bonum est psallere opere nomini tuo, o Altissime. Deind
Abbreviated transcription (Latin):
tissima arbor ⁊ maxime in libano uͥ sunt
magis ꝑce cedri. Hec arbor ñbi succisa. ĩ¬
utilis ⁊ in sua radice manens: ñ fac̃ ittiles
fructus. Sic suꝑbia que pec̃m nobis ĩtu¬
lit in sua radice manens: mutiles parte
fructus. Esa succtsa. suct̃sc̃e tructus gr̃e.¬

Expanded text:
ima arbor est, maxime in Libano, ubi sunt magis procerae cedri. Haec arbor non succisa inutilis est, in sua radice manens non facit utiles fructus: sic superbia quae peccatum nobis intulit, in sua radice manens, inutiles parit fructus; ea succisa, succrescunt fructus gr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ repleuit eum sp̃e timoris dñi. Ideo descen¬
do ylaias enuim̃at: qͥa agit de x incarna¬
sumendo. Hic autẽ ab imo ascendit ad sum
atimore qui⁊ intcium sapĩe inciptt. ⁊ admã¬
iora paulatim conscendit. Et ostendit ħ
quare sit domino offerendũ .q. ideo affertę.

Expanded text:
et replebit eum spiritus timoris Domini. Ideo descendendo Isaias enumerat quia agit de Christi incarnaaccipiens, vel assumendo; hic autem ab imo ascendit ad summa timore, qui est initium sapientiae, incipit, et ad majora paulatim conscendit. Et ostendit hic quare sit Domino offerendum, quasi dicat. Ideo afferte,
Abbreviated transcription (Latin):
qm hominibe ⁊ maior÷ bonis qmͣ malis. tñ se¬
cũdum nutũ dei s diũso m. In malis namꝙ
malos sicui sodomam. s nistos ꝑ tos ꝓbari:
ñ m oceͣrte. ⁊ obstinato gͦ in egrptiis facta :
pangelos males. quib: amica sunt uitia.
Num tͣdidit s aliqm̃ ĩ concupisc̃ntiã. illi
sũt ministri. ut in mat̾ia sui oꝑis. Pollumꝰ
ꝙͥ sine dubttõne malis angelis attͥbuere
mortes pecoꝵ. Mortes pͥmitiuoꝵ ⁊ obdura¬
cõnem egiptõrũ. hanc etũ iniqͥssimã ⁊ ma¬
lignissimã obstinatõem cum ds fac̃e łr. ñ

Expanded text:
quam hominibus; et major est bonis, quam malis, tamen secundum nutum Dei, sed diverso modo. In malis namquemalos, sicut Sodomam. Sed justos per eos probari non mihi occurrit, et obstinatio ergo in Aegyptiis facta est per angelos malos, quibus amica sunt vitia us tradidit illos in concupiscentiam, illi sunt ministri ut in materia sui operis. Possumus ergo sine dubitatione malis angelis attribuere mortes pecorum, mortes primitivorum et obdurationem Aegyptiorum. Hanc enim iniquissimam et malignissimam obstinationem
Abbreviated transcription (Latin):
¶ur gͦ sp̃c sc̃s adeo inculcat ĩ multis scͥp¬
ture sotis. que sũt omnib nota. qͥa effigies
uiuenti similis homines seducit. ut putẽ.
ẽẽ in ea occultũ num̃: ⁊ ñ ẽe sine uiuo habi¬
tatore. Unde ⁊ demonia ad pꝰsidenda simu¬
lacra inuitant. qͥrũ pͥsidentiũ uaria falla
mortiferi seminant᷑ ⁊ multiplicant̃ errores.
Hec aũ alibi dampnat ꝓpħa dicens. ñis dii
gentiũ demonia. pruderttiores ũo lĩt se ni
ydola nec in eis demonia cołe s que ꝑ ydola
sigcant᷑. Ut ꝑhoc aerem. ꝑ illud. t̾cam. Et ꝑbr¬

Expanded text:
us sanctus a Deo inculcat in multis Scripturae locis, quae sunt omnibus nota, quia effigies viventi similis homines seducit, ut putent in ea esse occultum numen, et non esse sine vivo habitatore. Unde et daemonia ad possidenda simulacra invitant, quorum praesidentium varia fallacia, mortiferi seminantur, et multiplicantur errores. Haec autem alibi damnat Propheta, dicens: Omnes dii gentium daemonia , prudentiores vero dicunt se nec idola, nec in eis daemonia colere; sed quae per idola significantur, ut per hoc aerem, per illud terram, et
Abbreviated transcription (Latin):
est enim ꝓpͥum homini .s. loqui. cet̾a uͦ que
sequũt᷑: cõmunia sũt homini cũ beluis
ut ñ solum homines. s ⁊ beluas scias simu¬
lacxis cẽ ãn ponendas. plus aũ ualet in af
uit. nec ołficiis menbroꝵ potest uti. Srͣ¬
lles habent & nohiari.¬

Expanded text:
ilicet loqui. Caetera vero, quae sequuntur, communia sunt homini cum bestiis, ut non solum homines, sed et belluas, scias simulacris esse anteponendas. Plus autem valet in affvit, nec officiis membrorum potest uti. Oculos habent et non vi
Abbreviated transcription (Latin):
formã addri. Noli gͦ manꝰ adde. ut ex eo
metallo qd̃ fecte uerus s: uelis fac̃e uerũ łm
ĩmo falsum hommem. qm ꝓ uero uen̾aris
deo. qm siquis ꝑ uero homine ⁊̃ in anneiciã
recipet: insaniree. Sũt gͦ oꝑa nia. ho q̃ma

Expanded text:
 Aug. Noli ergo manus addere ut ex eo metallo quod fecit verus Deus velis facere falsum Deum: imo falsum hominem, quem pro vero venereris Deo, quem, si quis pro vero homine, etiam in amicitia reciperet, insaniret. Sunt ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dicte. qͣi. qui pecc̃m h̃t: nͣ ambulet ĩuiĩs. Uel qr
ambulat ĩuiis: sine pecc̃o sit. s ñ dnͣr illioꝑa¬
ri nuqͥtatẽ qui ⁊ si cotidie fragilitate carnis le¬
utt̃ peccãt ñ tñ amãe. s dominica or̃one ⁊ sig¬
ambulato. s ñ ip̃e oꝑat᷑ illud. s qd habitat
in eo pecc̃m cum ñ uult qd̾ agit. N omes
net illicita desid̾ia. ⁊ tra sine pecc̃o ñ sumsꝰ.¬

Expanded text:
dicat: Qui peccatum habet, non ambulet in viis, vel qui ambulant in viis sine peccato sint. Sed non dicuntur illi operari iniquitatem, qui et si quotidie fragilitate carnis leviter peccant, non tamen amant, sed Dominica oratione et sigambulat ; sed non ipse operatur illud; sed quod habitat in eo peccatum, cum non vult quod agit. Fomes vet illicita desid
Abbreviated transcription (Latin):
đr. Quid tu nides ieremia. Uirgã ugili¬
arũ ego indeo. Iirga iugiliaꝵ. ds ⁊ qui
uigilat: suꝑ ppłm sutm ad pumendũ: si ille
dormit ad confiañdum. Oormit iͦr. si ille ui¬
gilat. Dico au̾̃tte. ⁊ au̾tendo dele de noticiatua
patus: ꝑrudent̃ ꝑ om̃ib orat ¶sor mũdũ¬
Ior mundum drea in
pecc̃m innocens fuerat: addte ⁊ innoua
sp̃m meũ fatiendo rectum. quia incͥuata
erat mei sp̃c rectitudo: ad t̾rena. Rectus est

Expanded text:
Jeremia? virgam vigiliarum ego video . Virga vigiliarum Deus est, qui vigilat super populum suum ad puniendum, si ille dormit ad confitendum; dormit vero, si ille vigilat. Dico averte et avertendo dele de notitia tua patus, prudenter pro omnibus orat. Drea in peccatum innocens fuerat, addit et innova spiritum meum faciendo rectum, quia curva erat spiritus mei rectitudo: ad terrena. Rectus est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pr̃at ⁊̃ urtͥbułonib iocũditatẽ I deo congͣe
huic octonario p̃scribr litt̾a thech que ĩtp̃¬
cutõnes. gladios incendia ñ mũtes: in festis
uł iocũditatẽ uł suauitatẽ cñ ser. ⁊ .i. fecisti u
bonũ delectet. fatiendo filiũ qui seruꝰ fun. Et :
magnũ dei donum ut bonũ opꝰ ñ timore pẽ¬
ne fiat. s amore usticie. ñ seruilit̾ s lib̾aliter:
Struus enĩ qd̾ pͥus erat ñ mane eͤ dominũ et̃

Expanded text:
tionibus jucunditatem. Ideo congrue huic octonario praescribitur littera TEHT, quae interpro, persecutiones, gladios, incendia non timentes; infestis vel jucunditatem, vel suavitatem cum servo tuo. Fecisti ut bonum delectet, faciendo filium qui servus fuit. Et est magnum Dei donum, ut bonum opus non timore poenae fiat, sed amore justitiae; non serviliter, sed liberaliter. Servus enim, quod prius er
Abbreviated transcription (Latin):
s exꝑiendo. Docet scĩam insimiando coguit̃o¬
inspirando ũitatem. ⁊ facẽ fatienda iuspirã¬
do suauitatẽ. deo. g illa fac̃e. Hec scire. Ĩdeo doce.
.s. qd tu illa mandaũis. ñ aliqͥs homo. licet per
hominẽ mnistrata sint. Et ÷ sensus. Fides
qua credidi istatua cẽ mandata impetret a te
grãm. qua fatiam ifta que tu mandas. Hõis¬
ẽiũ ñ ÷: set dei mandare. ⁊ ũn fiat dare.Uel i¬
ta. Bonitatẽ fecisti. dico. doce me iꝰtificõnes¬
tuas. Quas: ñ alias quero. s quas aliis fecisti

Expanded text:
sed experiendo docet scientiam insinuando cognitiosed experiendo docet scientiam insinuando cognitioinspirando veritatem; et facere facienda, inspirando suavitatem. Docet ergo illa facere, haec scire. Ideo docet, scilicet quod tu illa mandaveris, non aliquis homo, licet per hominem ministrata sint. Et est sensus; Fides qua credidi ista, tua esse mandata, impetret a te gratiam, qua faciam ista quae tu mandas. enim non est, sed Dei mandare, et unde fiat dare. Vel ita; Bonitatem fecisti, dico, doce me justificationes: quas? non alias quaero, sed quas aliis fecisti.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui iam clix̃at bouitatẽ fecisti. qͦm̃ dĩ boui¬
tatẽ doce me nͥ ut gr̃a dei magis magisꝙ ei au¬
geat᷑. Hanc uͥ docet tum caritatẽ inspirat. ut
ñ ex timore oꝑet᷑. s ex amore. ⁊ sit ci boua dele¬
ctatio. Et : Doce me bo .i. caritatẽ inspira. ⁊¬
bom. ut amore dei ut ꝓximr. qͣslib ferã pas¬
siones. ⁊ seĩam doce me .i. m̃tem illumina Cũ
enĩ tanta : carteas ut tͦbusone ñ possit extĩ¬
gui. tũc sc̃ĩa que an inflarat utilis: qua sibi
ipiłio innotescit. qua seit quid meruit. ⁊ ac¬
cepit quid p̾sit. uł ñ. Et nota qd̾ ait doce. Ili¬
nisi doceat᷑. Ideoq si discipulus ñ capit que
audit: ñ pͥ dic̃e doctor. Ego eum docui. ego ei di¬
ni. ⁊ ideo d̾s qũ uult doc̃e pͥus dat intelł̾m. sine
tellig̾ent scͥpt᷑as. Docet gͣ bourtatẽ inspurãdo
dilectõnem Hec enĩ ñ docet᷑. si ñ det᷑ Docet diᷤ¬
ciplinam temꝑando t̾bułonem em̃datoriam
que ñ andiendo. uel leg̃ndo uł coggitaudo discͥi

Expanded text:
Qui jam dixerat bonitatem fecisti, quomodo dicit, bonitatem doce me nisi ut gratia Dei magis magisque ei augeatur? hanc vero docet, cum charitatem inspirat, ut non ex timore operetur, sed ex amore, et sit ei boni delectatio. Et est: Doce me bonitatem, id boni, ut amore Dei et proximi quaslibet feram passiones; et scientiam doce me, id est mentem illumina. Cum enim tanta est charitas, ut tribulatione non possit exstingui, tunc scientia, quae ante inflarat, utilis est: qua sibi homo innotescit, quia scit quid meruit, et accepit quid possit; vel non. Et nota quod ait, doce; alinisi doceatur. Ideoque si discipulus non capit quae audit, non potest doctor dicere: Ego eum docui, sed, ego ei dixi. Et ideo Deus, quando vult docere, prius dat intellectum, sine ent Scripturas : Docet ergo bonitatem inspirando dilectionem. Haec enim non docetur, si non detur. Docet disciplinam, temperando tribulationem emendatoriam, quae non audiendo vel legendo, vel cogitando discitur,
Abbreviated transcription (Latin):
altam radicem. ⁊ ideo hieme: iurent. estate
arent. ⁊ accipit ꝓ eodem. fenum ⁊ olera. quib
cii. ubi mali non nunc uirentes decident. ⁊ are¬
scent. quia ñ hñt radicem. in alto ꝑ caritatem
E contͣ alte radicis arboe ꝑ caritatem: mͦ est
arida. quia ũdum apparuit quid erimꝰ. tũc
erit głosa: qͥa tũc circũuestiet dignttas floꝵ
⁊ ub̾tas fructuũ locupletabit. Hoc aũ ⁊ si lõ¬
gum uideat᷑ patienti. cito ÷ deo. Iunge gͦ te
deo. ⁊ tibi cito erio. ⁊÷ dies illa incogntea. qͥa tã¬
qmͣ fur ueniet. scdm illud. De die aũ illa. ue
.i. nilissima. que ꝑ agros sponte uascuitt᷑. in

Expanded text:
altam radicem. Et ideo hieme virent, aestate arent. Et accipitur pro eodem fenum et olera, quibuses, ubi mali non virentes decident, atque arescent, quia non habent radicem in alta per charitatem. Econtra altae radicis arbor per charitatem modo est arida, quia nondum apparuit quod erimus; tunc gloriosa, quia tunc nos circumvestiet dignitas florum, et ubertas fructuum locupletabit. Hoc autem et si longum videatur patienti, cito est Deo. Junge ergo te Deo et tibi cito erit. Et est dies illa incognita, quia tanquam fur veniet, secundum illud: De die autem illo ne vilissima, quae per agros sponte nascuntur. Fen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ diłonis. Simor enĩ: infusa repellit. Unde
in leuitico p̃ceptum ÷ uesiculam gutt᷑is ⁊
plumã. ꝑici: qn t̾tur uł columba ĩ olocau¬
stum offert᷑. Uesicula gutt᷑is inflatõnẽ su¬
ꝑbie sig̃cat. plume: ĩ anes inqͥsitõnes subli¬
iiũ. hoc g de holocausto ꝑice. ne de scĩa iu
tumescas. Uel inquisitonib subluniũ. q̃ hu¬
manꝰ ũ capte sensus. inantt̃ des oꝑani. ut ita
fieri altare ꝯcauum possis. Huiꝰ altaris cor¬
nu: est eminẽtia mentis .s. contẽplat̾o suꝑ¬

Expanded text:
dilectionis. Timor enim infusa repellit. Unde in Levitico praeceptum est vesiculam gutturis et plumam projici, quando turtur vel columba in holocaustum offertur . Vesicula gutturis inflationem superbiae significat, plumae inanes inquisitiones sublimium. Haec ergo de holocausto projice, ne de scientia intumescas, vel inquisitionibus sublimium, quae humanus non capit sensus, inaniter des operam, ut ita sit altare concavum. Hujus altaris cornu est eminentia mentis, contemplatio sup
Abbreviated transcription (Latin):
nientib uet̾a sunt ꝑicienda s uet̾tissima reser¬
uanda. qͥa exhibita u̾itate dñici aduentꝰ. figͣa ⁊ ꝓ¬
missio cess are debent Inde ÷ qd̾tres misse ĩnatali
celebrant᷑. In pͥma: de et̾na gentt̃a filũ. cantat᷑. Do¬
minꝰ clirit ad mea c̃. In sccła: de ꝓmissione aduẽtꝰ
Lux fulgebit. ⁊ c̃. In t̾tia: de impͣlerone ꝓmissiõis
Ouer natꝰ÷ nobis. Et qr ille idem qui ÷ dei filiuᷤᷤ
fc̃s ⁊ hominis filius. Ideo ĩ illo misse officio: uͥ canta¬

Expanded text:
tibus vetera sunt projicienda, sed vetustissima servanda, quia exhibita veritate Dominici adventus, figura et promissio cessare debent. Inde est quod tres missae in natali celebrantur. In prima de aeterna Filii genitura cantatur: Dominus dixit ad me. Secunda, de promissione adventus: Lux fulgebit. Tertia de impletione promissionis: Puer natus est nobis. Et quia ille idem qui est Dei Filius, factus est hominis filius, ideo in illius missae officio ubi canta
Abbreviated transcription (Latin):
sufticio. qnͣdo enim ĩueniam te nisi adiuues me:
sine re deficiam. Elt ideo p̃cor ini hoc .i. in hac
aminuia me posuisti. s aberrabo si me relĩ¬
quis. uoluntatẽ lib̃am in dedisti. set sine te
nichil ⁊ conatus m̃s. n despicias me .i. ñ cõtẽ¬
puas. qd̾ ego mortalis te inet̃num audeo qͥ¬
rere. quia tu es d̃s qui me creasti ⁊ rec̾asti.¬
creasti. ⁊ rec̾asti. si inortalem despicis qd̾ ũ de¬
bes. qͥa ñ mea culpa ꝓpͥa. set parentalis culpa

Expanded text:
sufficio. Quando enim inveniam te, nisi tu adjuves me? Sine te deficiam, et ideo peccator; in hoc, id est in hac in via me posuisti, sed aberrabo si me derelinquis. Voluntatem liberam mihi dedisti, sed sine te nihil est conatus meus. Neque despicias me, id est non contemnas, quia ego mortalis te aeternum audeo quaerere; quia tu es Deus qui me creasti, et salucreasti et recreasti, si mortalem despicis; quod non debes, quia non mea propria, sed parentalis culpa
Abbreviated transcription (Latin):
manu mea oꝑtiñe qd̾ peto. ⁊ ne declines ĩ fu¬
Aliud ñ petit una sufficit ei. Alius petit hec
bona temꝑalia a deo. ⁊ de datis gaudet. Hic: ñ
nͥ unam Alius hñs ħ bona: timet iratũ dm ne
terat dr̃e. U el de p̾senti potest hoc accipi. Ne

Expanded text:
manu mea obtinere quod peto, et ne declines in fualiud non petit, una sufficit ei. Alius petit haec bona temporalia a Deo et de datis gaudet; hic non nisi una. Alius habens haec bona timet iratum, ne terat dicere. Vel de praesenti potest hoc accipi ne
Abbreviated transcription (Latin):
& annos et̃nos ĩmente¬
l. t̃ subdit. Cogitaui dies an. Lamiste qui q̃i
extra uapulauit. in secreto mentis sue
agit. ubi nemo oblatrat. ⁊ ds adiuuat. ibiaͣgceͤᷤ de
de et̃nis agit. qͦd ibi licet: ñ extra in strepitu. ⁊̃ ħ est.

Expanded text:
 annos aeternos in mente habui. » Cogitavi dies. Aug. Jam iste quasi qui extra vapulavit in secreto mentis suae agit, ubi nemo oblatrat. Et Deus adjuvat, ibi manens de aeternis agit: quod ibi licet, non extra in strepitu. Et hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
nũt. Ei cce enĩ tedium ÷ cordi. Ouũdũ ÷ ne tͥ¬
sticia absorbete. leticiã. uł ne garriendo sp̃c
rep̾hendat. Unde iste turbat᷑ ⁊ ñ loquit᷑. Unde seqr
turbatꝰ sum. qͥa malũ ÷ tac̾e̾. ⁊ malũ ÷ loqui. uñ
intro recdit. Unde subdtt. ⁊ ñ sum lo. ñ t̾n cessat. Clo

Expanded text:
. Ecce enim taedium inest cordi, timendum est ne tristitia absorbeat laetitiam. Vel ne garriendo in lareprehendat, unde iste turbatur, et non loquitur. Unde sequitur: turbatus sum, quia malum est tacere, et malum loqui. Ideo retro redit, und
Abbreviated transcription (Latin):
cor. Morem ideoꝵ tangit qui habebãt duo
gña tubaꝵe sĩ leg̃ in libeo mui. Nlial que
argũto uelere ductili ꝓclucebãt᷑. alias cor
oꝵ tunsione illa tante tribułois: qͣi tuba
ductilis somuit. Dñs dedit dñs abstulit. si

Expanded text:
od. Morem Judaeorum tangit, qui et habebant duo genera tubarum sicut legitur in libro Numeri, alias quae argento vel aere ductili producebantur, alias cornorum, tunsione illa tantae tribulationis, quasi tuba ductilis sonuit: Dominus dedit, Dominus abstulit, si
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum uia u̾itas. Unde subdit. Yel ingre¬
cliar. uel ambulabo.i. ꝑficiam ulteriꝰ te du¬
cente in ueri. tua. Hec : uia. Et in de letet᷑
cor meũ. ita tñ ut timeat nom̃ tuũ. Inti¬
more mundano p̃cedie cã ꝑiculi uł ang̾tie
set intimore dei leticia p̃cedie. Ytraqꝙ miscẽ¬
da sũt. ite sub spe timeamꝰ ⁊ sub timore le¬
tem᷑. Simor enĩ ÷ in totunditate n̾c. In fu¬
turo: iocũditas sine timore erte. Ubi erit
Unde in deut̃onomio dcm est. Non accipi¬
sine illã. accipienda. Qui enĩ sꝑat ⁊ ñ ti¬
met᷑. negligũs : Oui eiũ timet ⁊ ñ sꝑat de¬

Expanded text:
s et vita . Unde subdit: Et ingrediar, vel ambulabo, id est proficiam ulterius te ducente in veritate tua, haec est via. Et inde Laetetur cor meum, ita tamen ut timeat nomen tuum. In timore mundano praecedit causa periculi, vel angustiae; sed in timore Dei, laetitia praecedit, utraque miscenda sunt ut sub spe timeamus, et sub timore laetemur. Timor enim est in jucunditate, nunc in futuro jucunditas sine timore erit, ubi erit Unde in Deuteronomio dictum est: Non accipisine illa accipienda. Qui enim sperat et non timet, negligens est. Qui autem timet et non sperat, de
Abbreviated transcription (Latin):
stodit. ⁊ custodiẽdo uiuit. Uel ñ ÷ hic uox pet¬
catoris. s iam correcti ⁊ iusti. in ꝑcessu uͥtutũ
positi. qui bñ sibi conseius: p̃mia bomi oꝑis
exposcit. Ideoq conuenient̃ p̃scribr litta Gĩ¬
mel. que int̃p̃tat᷑ uetͥbutõ. qͥa hic dr̃ impletõ
rectus sum ut supͣ ostendi. retͥbue mͥ ser.t.
Iãm in ꝓcessu uͥtutis poĩtus pͣcat᷑ s recͥbuĩ¬
scđm fidei oꝑisꝙ m̃itum. qd̾ non debet arro¬
gans uel alienũ uideri. si remunatõnẽ a do
ꝓ egregiis laborib postulet. Prerogatiua
hesitare de his que suprahomĩem sũt gerẽ¬
dis. Apłs aũ qui añ clixerat. Non sum dignꝰ

Expanded text:
odit, et custodiendo vivit. Vel non hic est vox peccatoris, sed jam correcti et justi, in processu virtutum positi, qui bene sibi conscius praemia boni operis exposcit. Ideoque convenienter praescribitur littera Ghimel, quae interpretatur retributio, quia hic dicitur impletio, rectus sum ut supra ostendi, retribue mihi servo tuo. Jam in processu virtutum positus precatur sibim fidei operisque meritum, quod non debet arrogans vel alienum videri, si remunerationem a Deo pro egregiis laboribus postulet; praerogativahaesitare de his quae supra hominem sunt gerendis, Apostolus etiam qui ante dixerat: Non sum dignus
Abbreviated transcription (Latin):
te originalis pecc̃i uenit: oppõtea ÷ meditatõ
Nou̾at iste uitiũ humanteatis.⁊ oͣ illd̾: auxi¬
lium repꝑit. Iustificõnes sũt: sic̃ qd̾ hebreus pui¬
er ĩ lege ñ plusꝗͣ ui. annis seruit. In septimo: li¬
ber egredr᷑. qr fidelis ĩ mundo. qui .ui. etatib distĩ¬
guitur: tm̃ seruit. In resurr̃õne: lib̾ erit. His ⁊

Expanded text:
te originalis peccati venit, opposita est meditatio. Noverat iste vitium humanitatis. Et contra illud auxilium reperit. Justificationes sunt sicut quod Hebraeus puer in lege non plus quam sex annis servit. In septimo liber egreditur, quia fidelis in mundo, qui sex aetatibus distinguitur, tantum servit, in resurrectione liber erit.