comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ auctores. Lic& płimi eoꝵ magnũ annũ ñ qͥn
dicant. Maucio itaq sertis. ⁊p̃. apino consulib egip¬
tũ ꝑlenix inuolauit. captꝰq anno octiugentesimo.
urb̃ c̃dite iussu claudii pͥncipis. in comitio publi¬
catꝰ ẽ. Qd̾ gestũ p̃t̾ censurã q̃ mana̾ actis ⁊ urbis
contiuet᷑. Cinamolgꝰ ꝑuide arabiȩ auis in excellen¬
tissimis lucis. tex̃ nido̾ exfruticib cinnamoꝵ Adqͦs¬
qm̃i ñ ẽ ꝑueniri ꝑꝑ ramoꝵ altitudine ⁊ fragilitatẽ.
accole illas congeries plũbatis petunt iacłis. aciectasq
p̃ciis uendunt ãpliorib qͦd ħ cinnamũ mag̃ qͣ alia
mercatore ꝓbent. Arabes longe lateq diffusi: diu̾sis
ymorib uiuunt ⁊ cultib Qłimis cͥnis intonsꝰ. mitͣta
capita. rechimitũ parirasa incultiq barba ꝯm̃tiis stu¬
dent. aliena ñ enunt. uendunt sua. Qͥppe n siluis
ꝯmari diuites. Umbre q̃ nob̃ dext̃e st̾illis sinistre.

Expanded text:
inter auctores: licet plurimi eorum magnum annum noninter auctores: licet plurimi eorum magnum annum nondicant. Plautio itaque et Sex. Papinio cos. Aegyptum phoenix inuolauit; captusque anno octingentesimo urbis conditae iussu Claudii principis in comitio publicatus est. Quod gestum, praeter censuram quae manet, actis etiam urbis continetur. Cinnamolgus perinde Arabiae auis in excellentissimis lucis texit nidos e fruticibus cinnamoire propter ramorum altitudinem et fragilitatem, accolae illas congeries plumbatis petunt iaculis deiectasque pretiis uendunt amplioribus, quod hoc cinnamum magis quam alia mercatores probent. Arabes longe lateque diffusi diuersis et moribus uiuunt et cultibus. Plurimis crinis intonsus, mitrata capita; redimitu pari pars rasa in cutem barba. Commerciis student, aliena non emunt, uendunt sua; quippe et siluis et mari diuites. Vmbrae quae nobis dexterae sunt illis sinistrae.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. amigdal mͦ succ̃ fand̾e. nicidi orta canis flagͣn¬
tissimis sotib In isd̾e saltib myrra ꝓuenit. cuiꝰ radi¬
ces ut uiciũ rastͥs ꝓficiunt ablaq̃atioĩb gaudent no¬
date pingͥori fluunt lacͥma. Sponte manans p̃cio¬
sior ex ea sudor ẽ. Flicitꝰ corticis uulne̾ uilior iudicat᷑.
Cortex in u̾tiginẽ flexꝰ. ⁊ spinis hispidꝰ foliũ c̾spiꝰ licae.
oliue tñ simule. Maxima altitudo extollit᷑. ad .u. cu
bita ꝓceritatis. Arabes sarm̃tis eiꝰ ignes fouent. qͦꝵ
fumꝰ satis noxio. nͥ odore cremat storacis occrant. pler̃¬
plumis extantib cͥstatis faucib cͥca colla fulgore au¬
reo. postera parte p᷑pureꝰ. absq cauda in q̃ roseꝰ. penniᷤ
ceruleꝰ int̾ scͥbit᷑ nitor. ꝓbatũ ẽ qͣdragnnta ⁊ qͥngentiᷤᷤ
eũ durare annis. Rogoꝰ suoᷤ struit cinnanũ qͦs ꝓpe pͣne¬
teã c̾cinnat in soł urbẽ struere. altarib suꝑposita.
Cũ hꝰ uita magni anni fieri ꝯũsationẽ rata fides ẽ

Expanded text:
gdalae modo sucum fundere, incidi ortu canis flagrantissimis solibus. In iisdem saltibus myrrha prouenit, cuius radices ut uitium rastris proficiunt, ablaqueationibus gaudent; nudatae pinguiori fluunt lacrima. Sponte manans pretiosior ex ea sudor est: elicitus corticis uulnere uilior iudicatur. Codex in uertiginem flexus et spinis hispidus; folium crispius licet oliuae tamen simile; maxima extollitur ad quinque cubita proceritatis. Arabes sarmentis eius ignes fouent, quorum fumo satis noxio, nisi odore cremati storacis occurrant, pleruplumis extantibus, cristatis faucibus, circa colla fulgore aureo, postera parte purpureus absque cauda, in qua roseis pennis caeruleus interscribitur nitor. Probatum est quadraginta et quingentis eum durare annis. Rogos suos struit cinnamis, quos prope Panchaeam concinnat in Solis urbem, strue altaribus superposita. Cum huius uita magni anni fieri conuersionem rata fides est
Abbreviated transcription (Latin):
pelusio cassio mons ẽ. ⁊ delubrũ iouis cassii. atq
dumea inde incip̃ palinis melica. Deind̾ ioppe
oppidũ antiqͥssiñ orbe toto. int pote añ in unda¬
tionẽ trarũ ꝯdicũ. Id oppidũ saxũ ostentat. qͦd
uincłoꝵ. Andromede uestigia adhuc retin& quã
expositã beluȩ ñ irritꝰ rumor cͥcũtutit. Qͥppe. ossa
monstͥ illiꝰ. m̃. scaurꝰ it̾ alia miracła inedibita¬
de sua romȩ publicauit. Annalib nota res ẽ.
longitudo exresserit pedes .xl. excelsitas fin̾t e¬
lephantis uidicis ciinentior. Porro u̾ticłi spinȩ
ip̃iꝰ lantudine seimipedẽ sint suꝑgressi .xli. De
Udea illustͥs ẽ aqͥs. s nata᷑ ñ ead̾ aquar̾ õnĩ. Ior¬
danis auis exinue suauitatis. panea defonte
dimissa: regiones p̃t̾fluit amenissimas. Mox in
affatidẽ lacũ m̃sꝰ. stagno corrũpit᷑. qͥ affattidis gig¬
nit bitum̃. Aĩab ñ h̃t. Nicħ in eo m̃gi pͭ. lauri
ũ cameliq ĩpune ibi ftuitant. ẽ ⁊ lacꝰ sara. ex¬

Expanded text:
Pelusio Cassius mons est et delubrum Iouis Cassii, atque inclitus. Idumaea inde incipit palmis opima. Deinde Ioppe oppidum antiquissimum orbe toto, utpote ante inundationem terrarum conditum. Id oppidum saxum ostentat, quod uinculorum Andromedae uestigia adhuc retinet. Quam expositam beluae non inritus rumor circumtulit; quippe ossa monstri illius M. Scaurus inter alia miracula in aedilitate sua Romae publicauit. Annalibus nota res est; longitudo excesserit pedes quadraginta, excelsitas fuerit elephantis Indicis eminentior; porro uerticuli spinae ipsius latitudine semipedem sint supergressi. XXXV udaea inlustris est aquis, sed natura non eadem aquarum omnium. Iordanis amnis eximiae suauitatis, Paneade fonte dimissus, regiones praeterfluit amoenissimas; mox in Asphaltitem lacum mersus stagno corrumpitur. Qui Asphaltites gignit bitumen, animal non habet, nihil in eo mergi potest; tauri etiam camelique inpune ibi fluitant. Est et lacus Sara ex
Abbreviated transcription (Latin):
niȩ. tẽ caspie. pꝰ ciliciȩ. Ingreciã u̾ticẽ exurit. u̾ͥ ceraumꝰ
p̃dicat᷑. lalitiȩ finib asiaticũ limitẽ dispesc̃. qͣntꝰ meri¬
diẽ uidet solẽ in estũ. Qeqͥo septẽ toni oppositꝰ ẽ. uento
tundit᷑ ⁊ pruma. qͥ siluest̾s ẽ efferat᷑ multis bestiis : le¬
uod incãpania uesubiꝰ. in sicilia eama. capł xlu.¬
ħ in licia mons ẽ chimera. Hic mons noctaruis
estib fumidũ exalat. Et qm̃i natã ibid̾ sub⁊ ignea. uul¬
cano urbẽ ꝓ xinã licii dedicauert̃. ꝗͣde uocabło su nõs
effestiã uocant. Ouipꝰ qͦ int̾ alia ibi oppidũ fuit̾ nobile.
s int̾cidit. Nc̃ castellũ ẽ infra qd̾ aq̃ regiȩ obinsigne

Expanded text:
 uerticem exerit, ubi Ceraunius praedicatur. A Ciliciae finibus Asiaticum limitem dispescit. Quantus meridiem uidet, sole inaestuat; quicquid septemtrioni oppositum est, uento tunditur et pruina; quo siluestris est, efferatur multis bestiis et leuod in Campania Vesubius, in Sicilia Aetna, hoc in Lycia mons Chimaera est; hic mons nocturnis aestibus fumidum exhalat. Et quoniam natura ibidem subest ignea, Vulcano urbem proximam Lycii dicauerunt, quam de uocabulo sui nominis Hephaestiam uocant. Olympus quoque inter alia ibi oppidum fuit nobile, sed intercidit; nunc castellum est, infra quod aquae Regiae ob insigne
Abbreviated transcription (Latin):
mũ patae faucib pꝰmodũ in ꝓcessu ꝑ angꝰtias obs
cuitit᷑. In eo sacrũ ẽ. iouis fanũ. ĩ cuiꝰ recessu inti¬
mo tistonis gigantis cubile positũ qͥ uolunt cre¬
dunt. Eliopoł antiqũu opidũ ciliciȩ fuit. patͥa
cͥspi stoicȩ sapi̾e poteitissimi. qͦd a tigͣne armenio
fubactũ. ⁊ diusolũ popeiopolĩ deuictis cilicib
.oñ. magnũ cognominauit. Mons taurꝰ abindico
Palã ẽ t̃ius eũ ꝯtimiare uoluisse pentito mari. nͥ ꝓ
fundis resistentib extende̾ radices suas uetaret᷑.
Deniq qͥ ꝑlelitant᷑. natas locor teptasse eũ õs exitꝰ
dit in ꝓminentias. S mͦ int̾cludit᷑ fenitio. mͦ pon¬
tico sinu int̾dũ caspio ł hyrtano. quib reniten¬
tib subuide fractꝰ ꝯtͣ meotũ lacũ flectit᷑. multisq
difficultatib fatigatꝰ. rifeisse uigis ad nectit ꝓ gen¬
tiũ ac lingͣrã uarictate plurifariã noĩat᷑. Ap̃

Expanded text:
imuimucuratur. In eo sacrum est Iouis fanum, in cuius recessu intimo Typhonis gigantis cubile positum qui uolunt credunt. Heliopolis antiquum oppidum Ciliciae fuit, patria Chrysippi stoicae sapientiae potentissimi; quod a Tigrane Armenio subactum et diu Solum, Pompeiopolim deuictis Cilicibus Cn. Magnus cognominauit. Mons Taurus ab Indico Palam est terras eum continuare uoluisse penetrato mari, nisi profundis resistentibus extendere radices suas uetaretur. Denique qui periclitantur naturas locorum, temptasse eum omnes exitus dit in prominentias; sed modo intercluditur Phoenicio, modo Pontico sinu, interdum Caspio uel Hyrcano; quibus renitentibus subinde fractus contra Maeotium lacum flectitur multisque difficultatibus fatigatus Ripaeis se iugis adnectit. Pro gentium ac linguarum uarietate plurifariam nominatus, apud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑegre. aqͣs eiꝰ secũ uectitarent. Ex illo parente cisdnꝰ
mirã thit suauitatẽ. Qqͥd candidũ ẽ ciduũ gemi¬
li ling̾ siri dict̃. Uñ ann huic nom̃ datũ. Icũ¬
metueri cũ mues soluunt᷑. reliqͣ annis tenuis :
qͥetꝰ. Cuca coriciũ ciliciȩ eroctũ płimũ optimũꝙͥ
Det lic& sicilia. det cirma. det ⁊ cilicia ħ pͥmũ ẽ.Spi¬
rat feaglantiꝰ. ⁊ colore plꝰ aureo ẽ. suci ope citiꝰ ꝓfi¬
cit ad medełã. Ibi coricos opidũ ẽ ⁊ specꝰ qͥ inꝯͥtẽ
impositũ mari. a sũmo cauat u̾tice patulꝰ hrato
amplissimo. Nã de rectis lat̾ib ĩ t̾rȩ ꝓfundũ. ne¬
moeoso orbe ãplectit᷑ media inanitate uirens. in¬
t̾rsus lucis pendentib. Descensꝰ in eo ꝑ duomi¬
lta ⁊ qͥngentos passꝰ. ñ sũ largo diȩ. hinc inde
fontiũ assidua faturigine. U̾ ꝑuentũ ad una pͥ¬
misinꝰ. alt̾ rursꝰ specꝰ pandit᷑. Qd̾ antrũ latis pͥ¬

Expanded text:
peregre, aquas eius secum uectitarent. Ex illo parente Cydnus peregre, aquas eius secum uectitarent. Ex illo parente Cydnus miram trahit suauitatem. Quicquid candidum est cydnum gentili lingua Syri dicunt: unde amni huic nomen datum et tumet uere cum niues soluuntur, reliqua anni tenuis et quietus. Circa Corycum Ciliciae crocum plurimum optimumque: det licet Sicilia, det Cyrena, det et Lycia, hoc primum est: spirat fragrantius, colore plus aureo est, suci ope citius proficit ad medellam. Ibi Corycos oppidum est et specus, qui montem inpositum mari a summo cavat vertice, patulus hiatu amplissimo: nam deiectis lateribus in terrae profundum nemoroso orbe amplectitur mediam inanitatem, virens introrsus lucis pendentibus. Descensus in eum per duo milia et quingentos passus non sine largo die, hinc inde fontium adsidua scaturrigine. Vbi perventum ad ima primi sinus, alter rursus specus panditur: quod antrum latis pr
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦs hũit olĩ. absonũ ẽ. a contẽplatõe rerũ p̃sen¬
tiũ. Gͣ int̾ utrãq culpã factu obtiuiũ ẽ ãboꝵ tẽ¬
poꝵ statũ ꝑseqͥ. Cilicia antea usq ad pelusiũ egip¬
ti ꝑtinebat lidiis. medis. armeniis. panphiba ca¬
padotia. subĩꝑiũ cilicũ ꝯstitutis. Nox abassiriis
subacta ĩ breuiorẽ modũ scͥpta ẽ. Estma iacet cã¬
po similato recipiens mare issicũ. a tͥgo mon¬
tiũ tauri. ⁊ aman igis clausa. a cilioȩ nom̃
t᷑hit ꝗͣ etas pͥstina pene ult᷑ euũ menioriȩ abs¬
condit cũ fenice orcũ. qͥ antiqͥor ioue depͥmis
t̾re alũpnis habet᷑. Natrẽ urbiũ ht̃ tharson.
q̃ dane ꝓles nobilissima psens locaurs Bant urbẽ in¬
t̾secat cidnus annis. Hunc cidnũ alii p̾cipitari tau¬
ro  deriuari exalueo choaspi t̃did̾unt. ¶ choaspes ita
dulcis ẽ. ut ꝑsici reges qͣdiu int̃ ripas ꝑsidis fluat so¬
li sͥ ex eo pocła uendicanerint. Et cũ eundũ foret

Expanded text:
ontemplatione rerum praesentium. Ergo inter utramque culpam factu optimum est amborum temporum statum persequi. Cilicia antea usque ad Pelusium Aegypti pertinebat Lydis Medis Armeniis Pamphylia Cappadocia sub imperio Cilicum constitutis; mox ab Assyriis subacta in breuiorem modum scripta est. Plurima iacet campo, sinu lato recipiens mare Issicum, a tergo montium Tauri et Amani iugis clausa. A Cilice nomen trahit, quem aetas pristina paene ultra aeuum memoriae abscondit; hunc Phoenice ortum, qui antiquior rson, quam Danaae proles nobilissima Perseus locauit. Hanc urbem intersecat Cydnus amnis. Hunc Cydnum alii praecipitari Tauro, alii deriuari ex alueo Choaspi tradiderunt. Qui Choaspes ita dulcis est, ut Persici reges, quamdiu inter ripas Persidis fluat soli, sibi ex eo pocula uindicauerint et cum eundum foret
Abbreviated transcription (Latin):
nes ht̃ ab egyptio mari Nilũ. a mertio lacũ tanaum
Uerũ eã q̃ atelmeso liciȩ incip̃. Uñ ⁊̃ earpatiꝰ auspicat᷑
suiꝰ. Eã gͥ asiã aboriente licia includit ⁊ frigia. ab occi¬
deute egea litoea. a meridie mare egyptiũ paflago¬
uia a septẽ tͥbne. Ephesus in ea urbs clarissima ẽ Efe¬
so decꝰ tẽplũ diane. amaronũ fabrica ad eo magnifi¬
cauit. Nãq erostatꝰ ut noñ memoria scełis ostñd̾a
incendiũ nobił. fab̾cȩ manu sua strux̃. sic ip̃e ꝯfesb
e uoto ad ipiscende fame latioris. Notat᷑ gͦ ead die
ꝯflagͣuisse tẽplũ effesi. qua alexander magnꝰ pelle
Nnsꝗͣ aũ orbe toto tã assiduos t̾re niotꝰ ⁊ tã crebras
urbiũ dem̃siones. ꝗͣ ui asia eẽ cladib asiaticis patu¬
it. cũ tib̾io pͥncipe urbes xii. simiul una ruina oiei¬
dert. Ingenia asiatica incltta ꝑgentes fuerei Poe¬
til anecreon in de nuieruus ⁊ antimachꝰ. deiñ ipo¬
nax. deiñ altios. int̾ qͦs ⁊̃ sapho mulier. At historiȩ

Expanded text:
anaim, uerum eam quae a Telmesso Lyciae incipit, unde etiam Carpathius auspicatur sinus. Eam igitur Asiam ab oriente Lycia includit et Phrygia, ab occidente Aegaea litora, a meridie mare Aegyptium, Paphlagonia a septemtrione. Ephesus in ea urbs clarissima est; Epheso decus templum Dianae, Amazonum fabrica, adeo magnificauit; namque Herostratus, ut nomen memoria sceleris extenderet, incendium nobilis fabricae manu sua struxit, sicut ipse fassus est, uoto adipiscendae famae latioris. Notatur ergo eadem die conflagrauisse templum Ephesi, qua Alexander Magnus PellaNusquam autem orbe toto tam adsiduos terrae motus et tam crebras urbium demersiones quam in Asia esse cladibus Asiaticis patuit, cum Tiberio principe urbes duodecim simul una ruina occiderint. Ingenia Asiatica inclita per gentes fuere. Poetae Anacreon, inde Mimnermus et Antimachus, deinde Hipponax, deinde Alcaeus, inter q
Abbreviated transcription (Latin):
L&a pelusiat᷑ ostiũ arabia ẽ ad rubrũ ꝑtinens
are. qd̾ erithreũ ab erithro rege. ꝑsei ⁊ indro¬
mede filio. ñ solũ a calore appellatũ ut uarro dic̃.
mutent uellet̃ qͣlitatẽ. ⁊ ana candide. amittant q fu¬
eruit usq ad haustũ. ac furuo pꝰmod̾ nigͥscant colod.
Rubri añ maris arsinoc oppidii. Uerũ ħarabia ꝓcedit ad usq
illã odorifer̃ ⁊ diuitẽ t̾rã. ꝗ̃ catabiani .⁊ scenite tenent. ⁊ ara¬
bes nobiles montecassio. Qͥ scentte causas nõis in de duct̃.
qͦd teptoriis succeatinec alias domos hm̃t. lꝑã aut̃ tento¬
ria cilicina st̃. Ita noiãnt uelam̃ta caprũ pilis texta.
nr̃i beatã noĩauert̃. Habitat᷑ colle manu facto. int̾ flum̃
tigrĩ ⁊ flum̃ euleũ. qd ortũ a medis. tã puro fluore inehi.¬
tũ ẽ. uit uide om̃s reges ũ alias qͣs eiꝰ aqͣs bibant. Cudemo¬
nẽ ñ frust̃ cognominatã hinc capessas. qd̾ p̃t̾ odores qͦs cre

Expanded text:
abia est, ad Rubrum pertinens mare, quod Erythraeum ab Erythra rege, Persei et Andromedae filio, non solum a colore appellatum Varro dicit. Qumutent vellerum qualitatem et antea candidae amittant quod fuerint usque ad haustum ac furvo postmodum nigrescant colore. Rubri autem maris Arsinoe oppidum. Verum haec Arabia procedit ad usque illam odoriferam et divitem terram, quam Catabani et Scaenitae tenent Arabes, nobiles monte Cassio: qui Scaenitae causas nominis inde ducunt, quod tentoriis succedunt nec alias domos habent: ipsa autem tentoria cilicia sunt: ita nuncupant velamenta caprarum pilis texta. nostri Beatam nominaverunt. Habitatur in colle manu facto inter flumen Tigrim et flumen Eulaeum, quod ortum a Medis tam puro fluore inclitum est, ut omnes inde reges non alias quam eius aquas bibant. Eudaemonem non frustra cognominatam h
Abbreviated transcription (Latin):
G̃nati dichi. eo quod accedant ꝓnatis. natis
dũ desunt filii. Qui iõ pͥus in gente.xxxi.
agnoscunt᷑. qr ueniunt ꝑ uirił sexus ꝑsonas
ueluti fr̃ eodẽ patre natꝰ. uł fr̃is filiꝰ nepos.¬
Cognati dicti. qr st̃ ⁊ipsi ꝓpinqͥtate cogirati¬
onis ꝯiuncti. Qui inde pꝰ agnotos habent᷑.
qr ꝑ femini sexus ꝑsonas ueniunt. nec st̃ ag
guinei uocati. eo qd̾ ex uno sanguine. idr ex
uno patͥs semine nati st̃. Nã sem̃ uiri. spunia
ẽ sanguinis. ad instar aquȩ in scopulos collise.
quȩ spumã candidã facit. uł sic̃ nigrũ uinũ
qd̾ in calice agitatã in spumã albentẽ redit
fãs dicti. eo qͦd sint ex eodẽ fructu. id⁊ ex eod̾
semine nati. Germam uͦ de eidẽ genrtͥce ma¬
nantes. ñ ut multi dicunt de eodẽ germine
mani. Exeadẽ genitͥcȩ manantes. Uteriũ
uocat. qd̾ sint exdiũsis patͥb ⁊ ex uno ut̾o
editi. Nã uterꝰ tantũ mulieris ẽ Quattior
aũ mod̾ inscͥpturis diuinis fãs dicunt᷑. sla¬

Expanded text:
gnati dicti eo, quod accedant pro natis, dum desunt filii. Qui ideo prius in gente agnoscuntur, quia veniunt per virilis sexus personas, veluti frater eodem patre natus, vel fratris filius neposCognati dicti, quia sunt et ipsi propinquitate cognationis coniuncti. Qui inde post agnatos habentur, quia per feminini sexus personas veniunt, nec sunt agguinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est ex uno patris semine sati sunt. Nam semen viri spuma est sanguinis ad instar aquae in scopulos conlisae, quae spumam candidam facit, vel sicut vinum nigrum, quod in calice agitatum spumam albentem reddit. Fratres dicti, eo quod sint ex eodem fructu, id est ex eodem semine nati. Germani vero de eadem genetrice manantes; non, ut multi dicunt, de eodem germine,mani ex eadem genetrice manantes. Uterini vocati, quod sint ex diversis patribus, et uno utero editi. Nam uterus tantum mulieris est. Quattuor au
Abbreviated transcription (Latin):
Eũ millsa iecori ꝓdest potata querelis.
Q ellit ab ertuiũ luciũq ⁊ menstrua pͣgat.
⁊ rica uenenatos curat suꝑ addita moisus.
e rudisuuln̾ib que multo sanguine matiãt
Apponas tͥcã dicunt retin̾e cruore.
euuio succus tepidꝰ si sumitur eiꝰ.
Compescet uet̾em tussim laterisꝙ dol̃oiẽ.
Oruritꝰ uulue curat uirgeq uirilis.
Si foueas iuno fuerit qͦ saluia cocta
Iuiꝰ suceo crines nigresc̾e dicunt.

Expanded text:
cum mulsa jecoris prodest potata querelis, pellit abortivum, lotiumque et menstrua purgat, trita venenatos curat superaddita morsus, crudis vulneribus quae multo sanguine manant apponas tritam, dicunt retinere cruorem. Cum vino succus tepidus si sumitur ejus, compescit veterem tussim laterisque dolorem. Pruritus vulvae curat virgaeque virilis, si foveas vino fuerit quo salvia cocta. Illius succo crines nigrescere dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ses. Emꝰ fidonargiꝰ pond̾um rõnẽ in gͣciã ꝯstitu¬
it. ⁊ lice alii antiqulores extiterint: s iste hac
arte exꝑientior fuit. Pondꝰ dictũ eo qͦd instatera
libratũ pendeat. Hinc ⁊ponsũ dr̃ Abusiue aut̃
pondꝰ. libra una ẽ. Uñ ⁊̃ dipondꝰ dictũ ẽ. qͣsi nͦ
ponda. Qd̾ nom̃ adhuc. in usu retinet᷑ Tru¬
tina ẽ gemine pondum lances eqͣli ex amine
yendentes facte ꝑꝑ talenta ⁊⁊ centenaria appen¬
denda sic̃ mom̃tana ꝑꝑ paruã modicãq pecu¬
niã. hec ⁊ mnoneta uocata. Eade ⁊ statera no¬
m̃ ex numõ hñs qͥ duob lancib ⁊ uno ĩ medio
lances ñ ht̃. s uirga ẽ. signata libris ⁊ unctiis.
strutinis statera regit᷑ ⁊ lances eqͣnt᷑. Uñ ⁊ in

Expanded text:
s Phidon Argivus ponderum rationem in Graecia constituit; et licet alii antiquiores extiterint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus dictum eo quod in statera libratum pendeat; hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondius dictum est, quasi duo pondera; quod nomtina est gemina ponderum lances aequali examine pendens, facta propter talenta et centenaria appendenda, sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Haec et moneta vocata. Eadem et statera nomen ex numero habens, quod duabus lancibus et uno in medio lances a non habet, sed virga est signata libris et unciis et trutinae statera regitur et lances aequantur. Unde et in
Abbreviated transcription (Latin):
ter se ꝑignẽ metalla dissotiat:. & abauro ⁊ argen¬
to es plumbũq secernt: alia quoꝙ metalla ab
igne defendit. Et cũ sit natura exis ferriq du¬
rissima. si absq stagno fu̾it urit᷑. ⁊cremat᷑. Sta¬
gnũ ulitũ ereis uasis saporẽ facit gratiorẽ. ⁊ cõ¬
pescit uirus eruginis. Specłã ũ exeo tẽꝑant᷑ ce¬

Expanded text:
ter se per ignem metalla dissociat, et ab auro et argento aes plumbumque secernit; alia quoque metalla ab igne defendit, et cum sit natura aeris ferrique durissima, si absque stanno fuerit, uritur et crematur. 2. Stannum illitum aereis vasis saporem facit gratiorem, et compescit virus aeruginis. Specula etiam ex eo temperantur. Ce
Abbreviated transcription (Latin):
et ingallicia gignit᷑. sũnia t̾ra arenosa ⁊ coloris
ingͥ. ⁊ ponde grauis. Int̾ueniunt ⁊ minuti ꝑ¬
calcul maxĩe torrentib siccatis lauant ea ha¬
renas. & qd subdit coquunt infornacib Inue¬
munt᷑ & inaurariis metalł aqͣ missa calcul
nugͥ igͣues. & dũ aurũ colligit᷑. cũ eo remanenł:
pͥeaq seꝑat conflant᷑. ⁊ in plũbũ albũ resoluũ
tur. Inde & eadẽ grauitas ẽ plũbi quȩ auri.
Nigrũ plũbũ cura cantabriã habundat. Cuiꝰ ori¬
go auplex ẽ. Aut enĩ solũ ex sua uena ꝓdit. aut
cũ argento nascit᷑. mixtisq uenis conflat᷑ h
pͥmꝰ infornacib liqͦr stagnũ ẽ: scđs argentũ.
Ĩ qd̾ remanet suꝑ addita uena rursꝰq ꝯflata. ftt
ingrũ plũbũ. India neq es. neq plũbũ hab&.

Expanded text:
summa terra arenosa, et coloris nigri, et ponderis gravis: interveniunt et minuti calculi, maxime torrentibus siccatis, lavant eas arenas, et quod subsidit, coquunt in fornacibus. Inveniuntur et in aurariis metallis aqua missa calculi nigri et graves, et dum aurum colligitur cum eo remanent, postea separati conflantur, et in plumbum album rtur. Inde et eadem gravitas plumbi quae auro. Nigrum plumbum circa Cantabria abundat. Cuius origo duplex est; aut enim solus ex sua vena prodit, aut cum argento nascitur mixtisque venis conflatur. Huius primus in fornacibus liquor stagnum est, secundus argentum; quod remanet, superaddita vena rursusque conflata, fit nigrum plumbum. India neque aes neque plumbum habet;
Abbreviated transcription (Latin):
go et scoria. Rubigo ẽ. uiciũ rodens ferrũ uł se¬
getes: quasi rodigo mutata una litt̃a. Hec qerugo
aberodendo. Nã erugo uiciũ ẽ ferri. ab eroden¬
do dictũ: ñ abȩra ñito. Scoria uͦ purgam̾ta ⁊ sor¬
des sunt. quȩ igne excoquunt᷑ Et dicta scoria. qi¬
de ferro excutit᷑. Rubigine aut̃ car& ferrũ. si ce¬
rusa & gẏpso. liquida pice ꝑunguit᷑. Itẽ rubigo
ferram̃tũ ñ uiciat. si eadẽ medulla ceruina uł
cerusa mixta rosatio unguit᷑. xxi. De plũbo.
Nunibũ dictũ. qd̾ exeo pͥnũ pilis facti maris
altitudo tẽptata ẽ. Hiiiꝰ duo gnã ft̃. nigrũ
candidũ: s. meliꝰ ẽ candidũ. qd̾ pͥꝰ u irisuł ath

Expanded text:
go et scoria. Rubigo est vitium rodens ferrum ipsum, vel segetes, quasi rodigo mutata una littera: haec et aerugo ab erodendo. Nam aerugo vitium est ferri, ab erodendo dicta, non ab aeramento. 6. Scoria vero purgamenta et sordes sunt, quae igne excoquuntde ferro excutitur. Rubigine autem caret ferrum, si cerussa et gypso et liquida pice perunguitur. Item rubigo ferramenta non vitiat, si eadem medulla cervina vel cerussa mixta rosaceo unguitur. § 22 De plumbo. Plumbum dictum quod ex eo primum pilis factis maris altitudo temptata est. Huius duo genera sunt, nigrum et candidum; sed melius candidum, quod prius i
Abbreviated transcription (Latin):
annos aut̃ in solis cursu posuerunt. De eclyp¬
na .xxx. ad eandẽ lineã qͣ sol uehit᷑ ꝑuenit.
eiq se obiciens solẽ obscurat. Nã deficere no¬
bis sol uidet᷑: dũ illi orbis lunȩ opponit᷑.
suũ lum̃ hab̾e seda sole illuminari putat᷑.
Uñ et ddefectũ patit᷑. si int̃ ipsam ⁊ solẽ umbra
terre int̾ueniat. Pitit᷑ hoc qͥnta decima luna:¬
eo usq qͣndui centrũ atq umbra obstantis
terre exeat. uideatq solẽ. uł a sole uideat᷑.
De differentia stellar̃. sydum atq astroꝵ.XXuiii.
tellȩ. ⁊ syd̾a ⁊ astra. it̾ se differt̃. Nã stella
ẽ quelibet singłaris. Sydera uͦ sunt: stellis
plurimis facta: ut rades. pliades. astra autẽ:
stelle gͣnͣdes. ut orion. boetes. S hec nõa scͥpto¬
res confundunt: & astra ꝓstellis. ⁊ stellas ꝓ

Expanded text:
annos autem in solis cursum posuerunt. De eannos autem in solis cursum posuerunt. De ema ad eamdem lineam 157 qua sol vehitur pervenit, eique se objiciens solem obscurat. Nam deficere nobis sol videtur, dum illi orbis lunae opponitur suum lumen habere, sed a sole illuminari putatur, unde et defectum patitur, si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat. 2. Patitur aeo usque, quam diu centrum atque umbram obstantis terrae exeat videatque solem, vel a sole videatur. § 60 De differentia stellarum, siderum, et astrorum. Stellae et sidera et astra inter se differunt. Nam stella est quaelibet singularis. Sidera vero sunt stellis plurimis facta, ut Hyades, Pleiades. Astra autem stellae grandes, ut Orion, Bootes. Sed haec nomina scriptores confundunt, et astra pro stellis et stellas
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ ẽ ieis longa posti̾tas. Sic̃ aut̃ inferi
longe editi. ꝓgenies dicunt᷑: ita suꝑiꝰ pro¬
au attaui qui ⁊ ꝓgenitores appellant᷑.
qͣsi porro gn̾antes. ꝓnepos dictis: qr ꝓpe
nepotẽ ẽ. Abuepos. qr se iungit᷑ a nepote. ¶t qũ¬
int̃ illũ ⁊ nepotẽ: ꝓnepos. Adnepos. adnepotis
filiꝰ. Trinepos adnepotis filiꝰ qr pꝰ nepotẽ qͣrt̾
in ordine ẽ. qͣsi tet᷑nepos. Minores aut̃ ñ diciriꝰ
nͥ quotiẽs graduũ deficit nom̃: ut puta. filiꝰ.
nepos. ꝓnepos. abnepos. adnepos. tͥuepos. Ubi
istigͣdus defecerut. merito iã dicimꝰ minores.
attani. tritauiq uocabulũ. De agnatis . cog

Expanded text:
quia non est in eis longa posteritas. 28. Sicut autem inferius longe editi progenies dicuntur, ita superius proavi, atavique progenitores appellantur, quasi porro generantes. PRONEPOS dictus, quia prope nepotem. 29. Abnepos, quia sejungitur a nepote. inter illum et nepotem pronepos. Adnepos abnepotis filius. Trinepos adnepotis filius, quia post nepotem quartus in ordine est, quasi tetranepos. Minores autem non dicimus, nisi quotiens graduum deficit nomen, ut puta filius, nepos, pronepos, abnepos, adnepos, trinepos. Ubi isti gradus defecerint, merito iam dicimus minores, atavi, tritavique vocabulum. § 6 De agnatis et cog
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. Sic enĩ lex uoluit. ut qͥpꝰ dedefunt¬
to nascit᷑. defunch noĩe appellet᷑. Notꝰ Au
dr̃ qͥ de patre nobil. ⁊ matre ignobili
gignit᷑: sic̃. ex concubina. Est ent̃ ħ nom̃
grecũ: ⁊ in latinitate deftõ. Huie cont̾rtꝰ¬
ẽspuriꝰ. quide matre nobili. ⁊ patre ig¬
nobili nascit᷑. Itẽ spuriꝰ patre incerto.
matre uidua genit᷑ ut tm̃ spurii filiꝰ qr
muliebrẽ natam. ueteres spuriũ uoca
bant: qr. quedã aĩalia. fabonio spũ haus¬
to. conciꝑe existimant᷑. uñ ⁊ hi qui ñft̃
de legiamo mat̾monio. matrẽ potiꝰ quã
patre sequunt᷑. Latine aut̃ spurii. qnͣ
qui ex filio natꝰ ẽ. Dictꝰ aut̃ nepos. qͣi na¬
tus pꝰ. Primũ enũ filiꝰ nascit᷑: deinde ne¬
pos. Gradꝰ enĩ substiutionis ẽ. Hinc et
postitas: ꝗͣsi postera. ẽtas Nepos aut̃ ut qͥ
sexus ẽ. Nã ut neptes dicamꝰ in iure ẽ. pꝑ
discrecionẽ successionis ad missã Enepos

Expanded text:
accepit. Sic enim lex voluit, ut qui de defuncto nascitur, defuncti nomine appelletur. Nothus dicitur, qui de patre nobili et de matre ignobili gignitur, sicut ex concubina. Est autem hoc nomen Graecum et in Latinitate deficit. Huic contrarius spurius, qui de matre nobili et patre ignobili nascitur. Item spurius patre incerto, matre vidua genitus, velut tantum spurii filius; quia muliebrem naturam veteres spurium vocabbant, quia quaedam animalia Favonio spiritu hausto concipere existimantur. Unde et hi, qui non sunt de legitimo matrimonio, matrem potius quam patrem sequuntur. Latine autem spurii, quasi qui ex filio natus est. Dictus autem nepos, quasi natus post. Primum enim filius nascitur, deinde nepos. Gradus enim substitutionis est. Hinc et posteritas, quasi postera aetas. Nepos autem utriusque sexus est. Nam, ut neptis dicamus in jure est propter discretionem successionis admissum.
Abbreviated transcription (Latin):
tuos dicimꝰ: qui ꝯpleuert̾ uite officia. Ai¬
chil enĩ iã faciunt. Muncipes ft̃ in eodẽ
inunicipio nat. ab officio numer̃ dicti.
eo qd̾ ptiblica munia accipiunto. Munia
enĩ officia st̃. Uñ ⁊ ĩmunes dicunt᷑: qr nui¬
lũ gerunt officiũ/ Muncipiales origina¬
les ciues ⁊ i loco officiũ gerentes. Decur
.Nt.curie administrant. Uñ ñ ẽ de curio
traͣt. a dũ uirales. cuxialiũ officiors¬

Expanded text:
tuos dicimus, quia compleverunt vite officia; nituos dicimus, quia compleverunt vite officia; nihil enim iam faciunt. Municipes sunt in eodem municipio nati, ab officio munerum dicti, eo quod publica munera accipiunt. Munia enim officia sunt. Unde et immunes dicuntur, qui nullum gerunt officium. Municipales autem originales cives et in loco officium gerentes. Decurienim curie administrant. Principales dicti tratus et duumvirales curialium officior
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ iudices: a censu eris appellati. Iudices
dicti. qͣs iis dicentes popło. siue qd̾ iure
Pretores aut̃. qͣsi p̃ceptores ciuitatis ⁊i princi¬
pes. Iae ⁊ q̃stores. q̃si quesitores: eo qd̾ qͥstiõib
p̃sunt. Consiliũ enĩ ⁊ causa: ap̃ eos ẽ. Aceres
sunt pͥncipes ciuitatis qͣsi p̃cedes. qd̾ añ om̃s
honore p̃cedant. Uñ ⁊ capita tͦbiũ q̃ emi¬
nent extra parietes. ꝓceres dicunt᷑. eo quod
pͥmo ꝓcedant. Hinc aut̃ ad pͥmores facta
tͣnslatio ẽ: qd̾ acetera multitudine ꝓmine
exactos. Dũ eñ plebs asenatu ⁊ consulib pre¬
meret᷑. tc̃ ipsa sͥ tͥbunos qͣsi ꝓpͥos iudices et
defensores creauit. qͥ eoꝵ lib̾tatẽ tuerentur.
et eos adũsus iniuriã nobilitatis defende¬
rent. Uñ ⁊ defensores dicti. eo qd̾ plebẽ sͥ cõ¬
missã cont᷑ insollentiã ĩꝑboꝵ defendunt.
riis infert̃. functi abeo qͦ fungant᷑ officio.
⁊ honore aliqͦ dicti. Hinc ⁊ defunctos mor¬

Expanded text:
 iudices, a censu aeris appellati. Iudices dicti quasi ius dicentes populo, sive quod iure Praetores autem quasi praeceptores civitatis et principes. Idem et quaestores quasi quaesitores, eo quod quaestionibus praesunt. Consilium enim et causa apud eos est. Proceres sunt principes civitatis, quasi procedes, quod ante omnes honore praecedant. Unde et capita trabium, quae eminent extra parietes, proceres dicuntur, eo quod primo procedant. Hinc ad primores facta translatio, quod a cetera multitudine promineexactos. Dum enim plebs a senatu et consulibus premeretur, tunc ipsa sibi tribunos, quasi proprios judices et defensores creavit, qui eorum libertatem tuerentur, et eos adversus injuriam nobilitatis defenderent, unde et defensores dicti, eo quod sibi plebem commissam contra insolentiam improborum defendant.riis inferunt. Functi, ab eo quod fungantur officio et honore aliquo, dicti sunt. Hinc et defunctos mor
Abbreviated transcription (Latin):
xa ẽ. Nã familia ex duob eẽ incip̃ Aus patͥs
ge abauo. Attauus. abaui pat̃. Tritauns at
lia enĩ orit᷑ apat᷑: t̃minat᷑ in tͥtauo. filiꝰ ⁊ filia
a familia dict fc̃. ipsi enĩ pͥmi in ordine nas¬
centiũ existuit. Uñ. ⁊cornelia familia.
strrps ip̃a oĩs acornelio orta. familia aut̃
a femore. femur.N. genꝰ eẽ styrpis ostendr̃. Nã

Expanded text:
xa est. Nam familia ex duobus esse incipit. 9. Avus patris xa est. Nam familia ex duobus esse incipit. 9. Avus patris Tritavus atalia enim oritur a patre, terminatur in tritavo. Filius et filia a familia dicti sunt; ipsi enim primi in ordine nascentium existunt. Unde et Cornelia familia stirps ipsa omnis a Cornelio orta. Familia autem a femore. Femore enim genus et stirps ostenditur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
initiũ nascit᷑ gen̾is. Itaq is pat̃ familias
uocitat᷑. Pat̃ aut̃ dictꝰ. eo qd̾ pat̾cione ꝑacta
filiũ ꝓcreat. Patͣcio enĩ ẽ. rei uenerie ꝯsũma¬
tio. Lucreciꝰ. I bene patͣtio patrũ. Genito¬
res aut̃ a gignendo dict Et parentes qͣsi pa¬
rientes Ide ⁊ creatores. Crem̃tũ enĩ ẽ. sem̃ mã¬
efficiat᷑ aliqͥd. Mat̃ i. qͣsi mat̾ia. Nã causa pat̃
ẽ. Pat̾ familias aũ dictꝰ. qd̾ om̃ib in fami
lia sua positis serius tamꝗͣ ꝑat̃ filiiᷤ patri¬
a dilectõe ꝯsulit. seruoꝵ q conditionẽ a fili¬
oꝵ affectu ñ discerit. s quasi unũ m̃brũ
amplectit᷑. Hinc enĩ exortũ ẽ nom̃ patͥsfa¬
milias. Q enĩ iniq dñant᷑ in serius: hoc se
lias iñ uocari: qr ꝑ quandã iuris sollẽpni¬
tadẽ infamiã tͣnsit martq T̃ abule enĩ mat¬
moniales instrum̃ta emptionis sas st̃. Ahi¬
as sic̃matrona ẽ. mat̾ pͥmi pueri. id: qͣsi mi¬
t̃ nati. ita mater familias iltiẽ q̃ plures ent¬

Expanded text:
s vocitatur. 439 Pater autem dictus, eo quod patratione peracta, filium procreet. Patratio enim est rei venereae consummatio. Lucret.: Et bene parta patrant. 4. Genitores autem a gignendo, et parentes, quasi parientes. 5. Iidem et creatores. Crementum enim est semen masefficiatur aliquid; mater enim quasi materia, nam causa pater est. 7. Paterfamilias autem dictus, quod omnibus in falia sua positis servis tamquam pater filiis patria dilectione consulit, servorumque condicionem a filiorum affectu non discernit, sed quasi unum membrum amplectit. Hinc enim exortum est nomen patri familias. Qui autem inique dominantur in servis, hoc se lias inde vocatur, quia per quamdam juris solemnitatem in familiam transit mariti. Tabulae enim matrimoniales instrumenta emptionis suae sunt 440 Alias sicut matrona est mater primi pueri, id est quasi mater nati; ita materfamilias illa est quae plures eni
Abbreviated transcription (Latin):
inrgen̾arũ ꝯctibinarũ filii. qͦs sola nat᷑a ge¬
nuit ũ honestas ꝯuigii . Idẽ ⁊ pueri apube.
ldoptius filiꝰ ẽ. qͥ aut a patre iusto. aut a¬
uo. aut ꝓauo cuiꝰ potestate ꝑ mancipatio¬
uẽ ẽ tradit᷑. inalienã tnsit potestatẽ. qui
utusq fero nom̃. u fabiꝰ. emiliꝰ. uł cipio¬
paulmꝰ. Gemini st̃ ñ duo tm̃ simulnati.
s etiã plures. De geminis aũ uno ab orto:
alt̾ qͥ legitime natꝰ fu̾it nofisoꝰ siue uo¬

Expanded text:
ingenuarum concubinarum filii, quos sola natura genuit, non honestas coniugii. Idem et pueri a pube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut avo, aut proavo, cuius potestate per mancipationem est traditus in alienam potestatem, qui utriusqpube. Gemini sunt, non duo tantum simul nati, sed etiam plures. De geminis enim uno aborto, alter, qui legitime natus fuerit, volpiscus vo
Abbreviated transcription (Latin):
redigiunit᷑. His pͥmũ aditꝰ erat in urbe roma
ꝯmorari.cet̾is aut̃ lib̾tis ꝓhibebat᷑: ne uel
in urbe roma. uł infra septimũ ab urbe mi¬
Hariũ ꝯmanerent. De affinitatib & gradib
erech nom̃ imposuit censꝰ eris. Soluit it.
tͥbutũ auctoris. In ħ enĩ uocabło. pͥma sue¬
cẽssio ẽ. hẽdit̾atis ⁊ gen̾is: ut st̃ filii ⁊ nepotes.

Expanded text:
rediguntur. His primum aditus erat in urbe Roma rediguntur. His primum aditus erat in urbe Roma commorari; ceteris autem libertis prohibebatur ne vel in urbe Roma, vel infra septimum ab urbe miliarium commanerent. De adfinitatibus et gradibus . Heredis nomen inposuit census aeris. Solvet enim tributum auctoris. In hoc enimvero vocabulo prima successio est hereditatis et generis,
Abbreviated transcription (Latin):
appella baut᷑. qͣsi de lib̾tis nati. Nẽ uͦ lib̾q¬
nꝰ aut a libto factꝰ aut possessꝰ. Mamt mis¬
sus dr̃. qͣsi manu emissꝰ. Ap̃ ueteres .it. qͦti¬
f es manu mutebant᷑. alapa ꝑcussos cc̃age¬
bant ⁊ lib̾os confirmabant. Uñ ⁊ mami¬
missi dicti: eo qd̾ manu mitterent᷑. Dedi¬
ticii pͥmũ a dedicione st̃ nuncupati. dedi
cio enĩ dr̃: qñ se uicti. aut tiincendi hos¬
tes uictorib tͣdunt᷑. Quib hec origo nõis¬
ꝓ fuit:
Dũ qͦndã adu̾sus ꝑopłm romanũ. serui arimiꝰ sũp¬
tis dimicassent. uict se ded̾unt. comp̃hensiq
uaria t᷑pitudine affect sunt. Ex his quidã pꝰ¬
manifeste ꝑꝑessi st̃. ad dignitatẽ ciuiũ roma¬
noꝵ ñ ꝑuenert̾ / Lib̾tini añ romã condicã ap̃
testam̃to aliqͥd caꝑe. nec suos. hẽdes face̾ poter̃t
Ciues romani pꝰea sub ꝯsulib ꝑ destam̃ta in ur¬
be romatͥa effecti st̃. Dicti aũ ciues romani. qr
testam̃to lib̃i effech. in numo̾ ciuiũ romanoꝵ¬

Expanded text:
labantur, quasi de libertis nati. Nunc vero libertinus aut a liberto factus, aut possessus. Manumissus dicitur quasi manu emissus. Apud veteres enim quotiens manu mittebant, alapa percussos circumagebant, et liberos confirmabant; unde et manumissi dicti, eo quod manu mitterentur. Dediticii primum a deditione suntio enim dicitur quando se, victi aut vincendi hostes, victoribus tradunt. Quibus hec origo nominis fuit dum quondam adversus populum romanum servi armis sumptis dimicassent, victi se dederunt comprehensique varia turpitudine affecti sunt. Ex his quidam pomanifeste perpessi sunt, ad dignitatem civium Romanorum non pervenerunt. Latini ante Romam conditam apud testamento aliquid capere, nec suos heredes facere poterant, cives Romani postea sub consulibus per testamenta in urbe Romana effecti sunt. Dicti autem cives Romani, quia testamento liberi effecti in numerum Romano
Abbreviated transcription (Latin):
ordines ft̃. Orincipales dich: qd̾ pͥmi sint ma¬
gistratib. Magistrati uͦ qd̾ maiores st̃. reliqͥs
t᷑ eo ꝗd sit portitor tabellaꝵ. Ide exceptor
idẽ ⁊ scͥba publicꝰ. qr ea tm̃ quȩ gestis pub¬
licant᷑ sebit. Burcarii a burgis uocati.
quria crebra ꝑ linites habitacła ꝯstitutas.
burgos. uulgo: uocant. Uñ ⁊ burgondio¬
nũ genti nõm̃ inhesit: qͦs quondã subac

Expanded text:
ordinis sunt. Principales dicti quod primi sint magistratibus. 26. Magistratus vero, quod majores sint reliquis quod sit portitor tabellarum. Idem exceptor, idem et scriba publicus, quia ea tantum quae gestis publicantur scribit. 28. Burgarii a burgis dicti, quia crebra per limites habitacula constituta burgos vulgo vocant. Unde et Burgundionum ge
Abbreviated transcription (Latin):
gentes appellant᷑. Popłs ẽ humanȩ multitu¬
sociat᷑. Popłs añ eo distat aplebib. qd̾ popłs.
umũsi ciues st̃. ꝯirumeratis senorib cruita
tis: plebs uͦ. reliquũ uulgꝰ sine seniorib ci¬
uitatis. Popłs gͦ tota ciuitas ẽ: uulgꝰ uͦ plebͤ
ẽ.Plebs añ dicta. a pluralitate. Maior ẽ aut

Expanded text:
gentes appellantur. 5. gentes appellantur. 5. sociatus. Populus autem eo distat a plebibus, quod populus universi cives sunt, connumeratis senioributis; plebs autem reliquum vulgus sine senioribus civitatis. 6. Populus ergo tota civitas; vulgus vero plebs est. Plebs autem dicta a pluralitate; major est enim
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰ. Classib hic locus ẽ. hic acies certare sole¬
bant. Nã pꝰea ⁊ classica nauiũ dicta. Nodꝰ ꝓpͥ¬
ȩ ẽ densa peditũ multitudo. sic̃ turma eqͥ¬
tũ. Nodũ aut̃ dictũ ꝓ difficultate. qd̾ uix
possit resolui. Ale in exercitu .xxx. eqͥtes eẽ¬
ĩ .. dic̃t᷑. Ale aũ eqͥtũ obħ dicte: quria tegunt
pedites alarũ uice. Corna uocant᷑ extre¬
mitas exercitꝰ. qd̾ intorta sit. Agmen dr̃. cũ
exertit᷑ iter facit abagendo uocatũ: id ÷ abe
ambulans. Nã agm̃ dr᷑. qd̾ in longittdine di¬
rectũ ẽ: qualis solet esse. cũ exercitꝰ poras ꝙ¬
cedit. Qͥcqͥd fui̾t al
te cdictũ÷ A Deinceps ciuiũ noĩa
summati subiut Igimꝰ Ciues uocati.
mꝰ uniꝰ samiliȩ. habitacłm ẽ. sic̃ urbs.
uniꝰ popłi. sic̃ orb̾ domiciliũ dotiꝰ gen̾is
humani. Est aut̃ domꝰ genꝰ familie: siue cõ¬
iunctio uiri ⁊ uxoris. Incip̃ aut̃ aduob n ẽ
suscepti a femore. Genꝰ aut̃ agignendo ⁊ pro¬

Expanded text:
 Classibus hic locus, hic acies certare solebant. Iam postea et classica navium dicta. Nodus proprie est densa peditum multitudo, sicut turma equitum. Nodum autem dictum pro difficultate, quod vix possit resolvi. Alae in exercitu triginta equites esse dicuntur. Alae autem equites ob hoc dicti, quia tegunt pedites alarum vice. Cornua vocantur extremitas exercitus, quod intorta sit. Agmen dicitur cum exercitus iter facit, ab agendo vocatum, id est euexercitus ambulans. Nam agmen dicitur, quod in longitudine directum est, quale solet esse cum exercitus portis procedit. Quidquid fuerit alite dictum est, deinceps civium nomina summatim subiungimus. Cives vocati, mule familie habitaculum est, sicut urbs us populi, sicut orbis domicilium totius generis humani. Est autem domus genus familie sive coniunctio viri et uxoris. Incipit autem a duobus et est suscepti, a femore. 4. Genus autem a gignendo et pro
Abbreviated transcription (Latin):
tent᷑ : ꝗͥ facuiꝰ aliqͦd ꝯmisert̃. Est enĩ sordi¬
dissimũ genꝰ hõiũ: ꝑatre incerdo ꝓgeni¬
tũ. Priuati st̃ extranei ab officiis publicis.
Et enĩ nom̃ magistratuũ hñt contraxiũ.
Et dict pͥuati qd̾ sint ab officiis curie abso¬
luti ¶Mercennarii st̃. qui seruiiunt accep¬
ta mercede. Idẽ & barones greco noĩe:
qd̾ suit fortes in laborib. Baria enĩ dr̃
grauis: qd̾ ÷ fortis. Cui cont̾riꝰ ẽ leuis: idr in¬
firmꝰ . Publicani appellant᷑ conductores uec¬
tigaliũ fisci. uł rerũ publicar̃. siue qͥ uecti¬
galia ꝑublica exigunt. uł qͥ ꝑ negotia scłi

Expanded text:
 facinus aliquod commiserunt. Est enim sordidissimum genus hominum patre incerto progenitum. Privati sunt extranei ab officiis publicis. Est enim nomen magistratum habenti contrarium, et dicti privati quod sint ab officiis curiae absoluti. Mercennarii sunt qui serviunt accepta mercede. Idem et barones Graeco nomine, quod sint fortes in laboribus. βαρὺς enim dicitur gravis, quod est fortis. Cui contrarius est levis, id est infirmus. Publicani appellantur conductores vectigalium fisci, vel rerum publicarum, sive qui vectigalia publica exigunt,
Abbreviated transcription (Latin):
defecerit. isti qͦs subse diximꝰ laboranti¬
b pͥmis subueniant. Uñ ⁊ ad infidian¬
dũ ponit᷑ sub centuriat᷑. qͣsi armis dolo¬
sis instructꝰ. Manipłs ducentoꝵ ẽ. mili¬
tũ. Manipłi autẽ dicti st̃ milites. siue
qr bellũ pͥmo manu ucipiebant. siue
cicłos stypulȩ uł herbe alicuiꝰ ꝓsignis
faciebant. A quo signo manipulares mi¬
lites cognominati st̃. De qͥb lucanꝰ. Con¬
uocat armatos ex timplo ad signa ma¬
niplos. Turma . xxx. euites st̃. Roma¬
ni enĩ equites in una tͥbu. trecenti fuert̾
De singłis enĩ centuriis decẽdabant᷑: et
fiebant turma. Cohors qͥngentos mi¬
lides ht̃. Tria sunt nulicie gena. Sacra¬

Expanded text:
defecerit, isti, quos sub se diximus, laborantidefecerit, isti, quos sub se diximus, laborantibus primis subveniunt. Unde et ad insidiandum ponitur subcenturiatus, quasi armis dolosis instructus. Manipulus ducentorum est militum. Manipuli autem dicti sunt milites, sive quia bellum primo manu incipciculos stipulae vel herbae alicujus pro signis faciebant, a quo signo manipulares milites cognominati sunt. De quibus Lucanus: Evocat armatos extemplo ad signa maniplos. Turma triginta equites sunt; Romani enim equites in una tribu trecenti fuerunt, de singulis enim centuriis decem dabantur, et fiebat turma. Cohors quingentos milites habet. Tria sunt militiae genera: sacra
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenes cũ arinis suis pꝰ terga equitũ con¬
siclebant. & mox cũ ad hostes uentũ eẽt mͥs
desiliebant. ⁊ continuo pedites ipsi ex alia par¬
de equitib pꝰ qͦs aduecl merant dimicantibꝰ
hostẽ ꝑt̾babant. Abhis gͥ uelitib elephanti
qͦndã hann balis retro acti. cũ iã regia suis
ñ possent fabrili scalpro int̾. aures adacto
necabant᷑. Castͣ militũ st̃: ubi milctes stece¬
rint. Dicta aut̾ castra qͦsi casta. eo qd̾ ibi ca¬
straret᷑ libido. Nã nũꝗͣ his int̾erat muli
er. Milicia aut̃ a militib dicta.aut a
multis quasi multicia qͣsi negot p̃mul¬
toꝵ: aut a mole rerũ. qͣsi moleacia. Legio
sex nuliũ armatoꝵ ẽ abelecto uocata.
quasi lecti. id÷ armis electi. apͥe autẽ
mas ducentas. Centuria ẽ pars exercitꝰ
uicentenos milites diuisa. Uñ ⁊ qui his
p̾sunt: centuriones dicunt᷑. Subcentu
i inspecuł positi. in bello st̃. ut si pͥma

Expanded text:
juvenes, cum armis suis post terga equitum conjuvenes, cum armis suis post terga equitum considebant, et mox cum ad hostes ventum esset, equis desiliebant, et continuo pedites ipsi ex alia parte, equitibus per quos advecti fuerant dimicantibus, hostem perturbabant. Ab his ergo velitibus elephanti quondam Annibalis retro acti, cum regi jam a suis non possent, fabrili scalpro inter aures adacto, necabantur. 44. Castra sunt ubi miles steterit; dicta autem castra, quasi casta, eo quod illic castraretur libido. Nam nunquam iis intererat mulier. 45. Militia autem a milibus dicta, aut a multis, quasi multitia, quasi negotium multorum, aut a mole rerum, quasi moletia. 46. Legio sex millium armatorum est a delectu vocata, quasi lecti, 427 id est, armis electi. Proprie autem mas ducentas. Centuria est pars exercitus in centenos milites divisa. Unde et qui his praesunt centuriones dicuntur. Subcentuet in speculis positi in bello sunt; ut si prima
Abbreviated transcription (Latin):
annibalis tpr̃e. cũ pꝰ caunense p̾liũ. in tanta
necesfitate suissent romani. tit ne lib̾andoꝵ
quidẽ seruoꝵ daret᷑ facultas. Desertores uo¬
cati eo qͦd desertis militarib officiis. eua¬
gint᷑. Hii mnalios numeros miliciȩ nom̃
dare ꝓhibent᷑: s siñ magni tẽporis culpã
contraxerint eesi numeris suis restituunt᷑.
S et qui deserunt exercitũ ad hostes tͣnss¬
untes: ⁊ ipsi desertores uocant᷑. Conscͥpti
Optiones dicti: qd̾ sint elect. slã optare. eli¬
gere ẽ : sicut ẽ ullud. Optauitq locũ reg¬
ne. id⁊ elegit. Excubitores dicunt᷑ ꝓ eo.
quod excubias semꝑ agunt. Sirat erã.¬
Sunt eiũ ex irumero militũ ⁊ in porticbꝰ
excubant ꝓpt̾ regalẽ custodiã. Excubiȩ
autẽ diurnȩ st̾. tugiliȩ noctur nȩ. unde:
uigiles. Uelites erant ap̃ romanos genꝰ ini¬
liciȩ a uolitando uocati. Lecti enĩ agilitate

Expanded text:
Annibalis tempore, cum post Cannense praelium in tanta Annibalis tempore, cum post Cannense praelium in tanta necessitate fuissent Romani, ut ne liberandorum quidem servorum daretur facultas. 39. Desertores vocati, eo quod, desertis militaribus officiis, evagantur. Hi in alios numeros militiae nomen dare prohibentur, sed si non magni temporis culpam contraxerint, caesi numeris suis restituuntur. Sed et qui deserunt exercitum ad hostes transeuntes, et ipsi desertores vocantur. 426 40. Cnscribantur. 41. Optiones dicti, quod sint electi. Nam OPTARE eligere est, sicut est illud: Optavitque locum regno, id est elegit. 42. Excubitores dicuntur, quod excubias semper agunt. Sunt enim ex numero militum et in porticibus excubant propter regalem custodiam. Excubie autem diurne sunt, vigilie nocturne, unde et vigiles. litiae, a volitando vocati. Lecti enim agilitate
Abbreviated transcription (Latin):
oris. Est em̃ grega¬
riꝰ id: humilis milici ȩ. E xtra ordinariꝰ
ẽ. qui ob u̾tutẽ ꝓ mouet᷑ exordine. lmeri¬
ti dicunt᷑. ueterani solutiq a milicia: qui
ĩa intisu pͣlii ñsunt. Iqr mereri militare
dr̃. abstipendiis sciłe quȩ merentursidem
s pꝰ multos miliciȩ labores. quietis suffragi
ũ consequunt᷑. Equestres milites dichi: qd̾
equo sedeant. ut ẽ. militat ille in equestri or¬
dine.Tirones dicunt᷑ fortes pueri. qͥ ad mili¬
ciã delegant᷑: atq armis gerendis habiles ex¬
istunt. Hii eñ ñ ex sola ꝓfessione natiuita¬
tis s ex aspectu ⁊ ualitudine corꝑis existiman¬
tur. Uñ ꝯtyrones dichi. quiq anteqͣ sacͣm̃to
ꝓbat sint. militel ñ sunt. Romanȩ aut̃ nti¬
licie mos fuit: puberes pͥmo exercere armis.
Nã sexto ͣ  anno tyrones militabant. qͦ ĩ so¬
lo sub custodib agebant. De quib uirgiltꝰ.¬
Et pͥmo flore iuuentꝰ. Seruos sane nũ ꝗͣ mili¬
tasse constat. nͥ seruitute deposita: excepto

Expanded text:
s. Est enim gregarius, id est humilis militie. Extraordinarius vero, qui ob virtutem promovetur ex ordine. Emeriti dicuntur veterani solutique militia, qui iam in usu prelii non sunt, quia mereri militare dicitur, a stipendiis scilicet que merentur. Idem st multos milite lum consequuntur. Equestres milites dicti, quod equo sedeant, et militant in equestri ordine. Tirones dicuntur fortes pueri, qui ad militiam deliguntur, atque armis gerendis habiles existunt. Hi enim non sola professione nativitatis, sed ab aspectu et valetudine corporis existimantur. Unde et tirones dicti, quique, antequam sacramento probati sint, milites non sunt. Romanae autem militiae mos fuit, puberes primo exerceri armis. Nam sexto decimo anno tirones militabant, quo etiam solo sub custodibEt primaevo flore juventus. 38. Servos sane nunquam militasse constat, nisi servitute deposita, excepto
Abbreviated transcription (Latin):
tres sunt popli. Hesꝑii Garamandes .ruidi.
hesꝑi st̃ occidentis. Garamantes. trapotis. Indi.
orientis/ Crogodite gens echiopũ. ideõ nuncu¬
pati. quod canta celeritate pollent: ut feras
cursii pedũ assequant᷑. Pampigii ⁊ hii ui ethi¬
opia st̃. Quib esca ẽ quicqͥd mandi. potest et
omĩa fortutu giguentra aiude nappellati st̃.
Hictiofagi. qd̾ uenaudo in inari ualeant: ⁊ꝑis¬
cib tantũ alant᷑. Hii pꝰ m̾dos montanas regi¬
ones tenent: quos subactos alexander mag¬
nꝰ. piscib uesei ꝓ hibut.¶ Antropofagi gens
asꝑrima sub regionẽ serit sitaqͥqͥuhuna
nis carñib uescunt᷑ iõ autiopofagimõant᷑.¬

Expanded text:
tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens Aethiopum, ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appellati. Ichthyophagi, quod venando in mari valeant, et piscibus tantum alantur. 419 Hi post Indos montanas regiones tenent, quos subactos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. 132. Anthropophagi gens asperrima sub regione Serum sita. Qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo Anthropophagi n