comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um. edificior. ac moluminum. multimoda mira¬
cła Inuentiones tot signoꝵ ui literis. in uerbis. in
gestu. et hinuscem. sõno in picturis. atq figmentis.
Tot gentiũ linguas. fumos eloquentiȩ. carminum
uarietates. ludendi. ac iocandi causa mlle formȩ si¬
mulationes. modulandi periciam dimetiendi subti
litatem. numerandi periciam. preteritoꝵ ac futuror
ex presentib comecturã. Magna hec et om̃ino hu¬
mana: s ẽ adhuc ista partim doctis. atq uidoctis.
partim bonis ac malis animis copia cõmunis.
insili quarto gradin ex quo boni¬
tas incipit: et om̃is uera laudatio.¬
I Huic cium anima se ñ solum suo
si quam uniuersi mundi partem agit. s ipsi¬
etiam uniuerso corpori mundi audeat p̃pone¬
re. bonaq eius bona sua ñ putare. atq poten¬
tie puleritudinq sue operita discernere atq
contemnere. & inde quo magis delectat deo ma¬
gis sese abstrahere a sordidis. niehilq uelle alteri

Expanded text:
um; aedificiorum, ac moliminum multimoda miraum; aedificiorum, ac moliminum multimoda miracula; inventiones tot signorum in litteris, in verbis, in gestu, in hujuscemodi sono, in picturis atque tigmentis; tot gentium linguas, fluvios eloquentiae, carminum varietates, ludendi ac jocandi causa milleformes simulationes, modulandi peritiam, dimetiendi subtilitatem, numerandi disciplinam, praeteritorum ac futurorum ex praesentibus conjecturam. Magna haec et omnino humana. Sed est adhuc ista partim doctis atque indoctis, partim bonis ac malis animis copia communis. insili quarto gradui, ex quo bonitas incipit, atque omnis vera laudatio. Hinc enim anima se non solum suo, si quam universi partem agit, setiam universo corpori mundi audeat se praeponere, bonaque ejus bona sua non putare, atque potentiae pulchritudinique suae comparata, discernere atque contemnere: et inde quo magis delectatur Deo, magis sese abstrahere a sordidis; nihilque velle alteri
Abbreviated transcription (Latin):
turã sui corporis sunt. asciscit. atq appetit. reicit
fugit contraria. remouetq a se abhis sensib certo
interuallo. tempor. et eoꝵ motus quasi ꝑ quas dã
ferias reparaus ymagines rerũ. quas ꝑ cos hausit.
secũ cateruatim atq multipliciter uersat: et hoc
totum ẽ sominus et somnia.Sepe in gestando ac ua¬
gando facilitate motus delectatur: et sine labore
membroꝵ ordinat concoroiam. ꝓ copulatione sexus.
agit quod potest. atq duplici natura. societate at¬
q amore molitur unum corpus: s. hȩe rursus om̃ia
posse animam in bestus nemo negat.
rgo attolle te in terciũ gradum. qͥ
iam homini ꝓprius. et cogita memo¬
riam. ñ consuetudine utditarum.
ꝑ sensus ad animam quę ad bestias
ꝑtinet .s. ad animad uersionẽ atq signis cõmendata¬
rũ. ac recentim rerum. innumerabiliũ. tot artes
opificũ. agroꝵ cultus. extructiones uariarũ urbi¬

Expanded text:
turam sui corporis sunt asciscit atque appetit, rejicit turam sui corporis sunt asciscit atque appetit, rejicit fugitque contraria; removetque se ab his sensibus certo intervallo temporum, et eorum motus quasi per quasdam ferias reparans, imagines rerum quas per eos hausit, secum catervatim atque multipliciter versat, et hoc totum est somnus et somnia. Saepe etiam gestiendo ac vagando facilitate motus delectatur; et sine labore ordinat membrorum concordiam. Pro copulatione sexus agit quod potest, atque in duplici natura societate atque amore molitur unum corpus: sed haec rursus omnia posse animam etiam in bestiis, nemo negat. Ergo attolle te in tertium gradum, qui jam est homini proprius; et cogita memoriam, non consuetudine inditarum per sensus ad animam, quae ad bestias pertinet, sed animadversione atque signis commendatarum atque retentarum rerum innumerabilium, tot artes opificum, agrorum cultus, exstructiones variarum urbi
Abbreviated transcription (Latin):
gradu primo corpus hoc terrenũ
atq mortale presentia sua uiuifi¬
cat: colligit in unu. atq in una
tenet: defluere. atq contabescere
bra suis cuiq redditis. distribui facit: congruen¬
tiam eius modũq conseruat. ñ tantum in pulcri¬
cudine. sed in crescendo atq gignendo scilicet.
Hȩc om̃ia homini cũ arbustis cõmunia uideri
queunt: hec enim et dicimus uiuere In suo uͦ.
quodq illor genere eustodiri: alii crescere. gig¬
uere uidemus ac fatemur.
scende itaq alium gradum. et uide
quid possit anima in sensibus: ubi e¬
uidentior mnanifestior uita intelligi¬
tur: quor nobis cũ his quę radicib
fira tenentur. nulla potest ẽẽ cõmuino. Intendit se
anima in tactũ. et calida. frigida. aspera. lenia. diua.
mollia. leuia. dura. grauia sentit. atq discernit: de¬
uide inuariabiles differentias sapor. odor. sonor.
formarũ. gustando. olfaciendo. audiendo. uden¬
doq diuidicat: atq ui his om̃ib ea quę scđm na¬

Expanded text:
gradu corpus hoc terrenum atque mortale praesentia sua vivificat; colligit in unum, atque in uno tenet; defluere atque contabescere qualiter suis cuique redditis distribui facit, congruentiam ejus modumque conservans, non tantum in pulchritudine, sed etiam in crescendo atque gignendo. Sed haec omnia homini etiam cum arbustis communia videri queunt. Haec enim et dicimus vivere, in suo vero quodque illorum genere custodiri, ali, crescere, gignere videmus ac fatemur. Ascende itaque ad alterum gradum, et vide quid possit anima in sensibus, ubi evidentior manifestiorque vita intelligitur, quorum nobis cum his quae radicibus fixa tenentur, nulla potest esse communio. Intendit se anima in tactum, et calida, aspera, lenia, dura, mollia, levia, gravia, sentit atque discernit. Deinde innumerabiles differentias saporum, odorum, formarum, gustando, olfaciendo, audiendo videndoque dijudicat. Atque in his omnibus ea quae secundum na
Abbreviated transcription (Latin):
bi gr̃a bellum animoso compugnantiũ conflictu. cũ
odiosa res sit. ꝓpter amorem uctorię et libertatis
peragitur. Et multe alię species sub ooioso labore
uel formidine: satis contentiose expetuntur. Uude
patenter intelligitur nichil contendere posse. nisi
ꝓpter dilectionem subsequentem: scilicet amabilẽ
remunerationem. Qui gͥ ob mundum presentem ex
quacũq causa conteitoit. perspicue ostenditur di¬

Expanded text:
bi gratia bellum animoso conpugnantium conflictu cum bi gratia bellum animoso conpugnantium conflictu cum odiosa res sit, propter amorem uictoriae et libertatis peragitur, et multae aliae dilectae species sub odioso labore uel formidine satis contentiose expetuntur. unde patenter intellegitur nihil contendi, nisi propter dilectionem subsequentem scilicet amabilem remunerationem. qui igitur mundum praesentem ex quacumque causa contendit, perspicue ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
ri ñ debet. Quã urtutem sine dĩ auxilio. nullatenꝰ
babet. Qui enim multa tuetur. si ñ haber fortitudi
nẽ ñ ualet io agere: qm̃i magna. inagnis infesta¬
tiomb et aduersitatib soleut laborare. Dm̃is gͥ
qui pirest. hoc primitus anumi tota uitentionẽ ꝓ¬
curet: ut ꝑ om̃ia de dñi adiutorio om̃ino ñ dubi¬
tet. Si nãq ceperit in actibus suis auriliatorẽ ha
habere eius dñatum. Non ẽ eium potestas. nͥ adõ.
Ipse eleuat de stereore pauperem: et sedere facit.
cũ principib: ppłi sui. Deponit potentes de sede: et
exailtat humiles: ut subditus fiat om̃is mundus.
contemptiosus. Qui participatio¬
nẽ nonuius xp̃i ꝑ fidem et baptism̃u
suscepit: contra. xp̃i dicta. et ꝓpositũ
mundi caduca delectamenta diligit. Om̃e de quo
contenditur. aut ꝓpter ꝓpriam cius rei dilectionẽ.
de qua agitur: aut ꝓpter alterius amorem quȩ sub
odiosa specie latet. appetitur. Quem adinodum uer¬

Expanded text:
ri non decet, qui virtutem sine Dei auxilio nullatenus ri non decet, qui virtutem sine Dei auxilio nullatenus habet. Qui etenim multa tuetur, si non habet fortitudinem animi, non valet id agere, quoniam magna magnis infestationibus, vel adversitatibus solent laborare. Omnis ergo qui praeest, hoc primitus animi tota intentione procuret, ut per omnia de Dei adjutorio omnino non dubitet. Si namque coeperit in actibus suis auxiliatorem habhabere ejus dominatum: Non enim est potestas nisi a Deo . Ipse enim elevat de stercore egenum, et sedere facit cum principibus populi sui, et deponit potentes de sede, et exaltat humiles; ut subditus fiat omnis mundus Dcontentiosus, qui, cum participationem nominis Christi per fidem et baptismum suscepit, contra Christi dicta et propositum mundi caduca delectamenta diligit. omne enim quod contenditur aut propter propriam eius rei dilectionem de qua agitur aut propter alterius amorem quae sub odiosa specie latet appetitur. quemadmodum uer
Abbreviated transcription (Latin):
propuiquant: quidã imposito sibi diguitatis houo¬
re. deteriores fiunt. Mo ẏses enim acccpto ducatu.
familiarius dei locutionib utebatur. Saul uͦ filius
cis postquã sceptra regni suscepit: ꝑ mobedientiã
dm̃ offendit. Rex salomon postquã patris sin da¬
uid se dem obtinuit: dñi offendit. Deus illũ ultra
om̃s mortales: ueluti ad inumerosi ppłi guberna¬
tionẽ. sapientie munere donauit. E contrario uͦ ie¬
roboam seruus salomonis. postquã regni domius
dauid partẽ accepit: ad ẏdoloꝵ cultũ decem trib
axd mnaiorẽ ꝑfectionẽ creseere: quosdã uͦ ꝑ suꝑciliũ
dũationis ad deteriora defluere. ꝑ quod utrũq in¬
telligitur eos qui ad meliora conscendunt. ꝑ uirtu¬
tem animi. et dei auxilium io facere: et eos qui
ad deteriora diuertunt. ꝑ m̃tis inbecillitatẽ parit̃
et negligentiã errare. Unde dñs absq uirtute fic¬

Expanded text:
propinquant, quidam inposito sibi dignitatis honopropinquant, quidam inposito sibi dignitatis honore deteriores fiunt. Moyses enim accepto ducatu familiarius Dei locutionibus utebatur: Saul uero filius Cis postquam sceptra regni suscepit, per inoboedientiae superbiam Deum offendit. rex Salomon postquam patris sui Dauid sedem optinuit, Deus illum ultra omnes mortales uelut ad innumerosi populi gubernationem sapientiae munere donauit: e contrario uero Hieroboam seruus Salomonis, postquam regni domus Dauid partem accepit, ad idolorum cultum decem tribus ad majorem perfectionem crescere, quosdam vero per supercilium dominationis ad deteriora defluere. Per quod utrumque intelligitur eos qui ad meliora transcendunt, per virtutem animi et Dei auxilium posse id facere, et eos qui ad deteriora devertuntur, per mentis imbecillitatem pariter et negligentiam errare. Unde et dominum absque virtute fie
Abbreviated transcription (Latin):
gligentiam ꝑditur: sicut inbely sacerdote fac¬
tũ eẽ comprobatur. Qui dũ ꝑ seueritatẽ iudicu.
dñantur habere oportet: terroiem scilicet. et or¬
dinationẽ. et amorem. Nisi eñi ametur dñs et me¬
tuatur: ordinatio illius constare mimine potest.
ꝗ beneficia gͥ et affabilitatem ꝓcuret ut diligatur
et ꝑ iustas uindictas ñ ꝓpriȩ iniuriȩ. sed legis dei
studeat ut metuatur. ꝓpterea quoq dũ multi pen¬
dent in eo. ipse deo adherere debet: qui illũ indu¬
catũ constrant: qui ad portanda multor onera.
ipsun ueluti fortiorem solidauit. Parillus enun
nͥ bene fixus firmetur. et alicui fortiori eohereat.
om̃e qd in eo peioet cito labitur: et ipse solutus
arigore suȩ firiutatis cũ om̃ib ad teriã dilabit᷑.
Sic et princeps. nͥ eonditori suo ꝑtinaciter adhe¬
serit: et ipse et om̃is qui ei consentit cito deperit.¬
Quita namq ꝑ dñandi occasionẽ solidius do ap¬

Expanded text:
gligentiam perditur, sicut in Heli sacerdote facgligentiam perditur, sicut in Heli sacerdote factum fuisse comprobatur; qui dum per severitatem judicii dominantur habere oportet; terrorem scilicet, et ordinationem, et amorem. Nisi enim ametur dominus et metuatur, ordinatio illius constare minime poterit. Per beneficia ergo et affabilitatem procuret ut diligatur: et per justas vindictas, non propriae injuriae, sed legis Dei, studeat ut metuatur. Propterea quoque dum multi pendent in eo, ipse Deo adhaerere debet: qui illum in ducatum constituit, qui ad portandum multorum onera ipsum veluti fortiorem solidavit. Paxillus enim nisi bene fixus firmetur, et alicui fortiori adhaereat, omne quod in eo pendet cito labitur; et ipse solutus a rigore suae firmitatis, cum oneribus ad terram delabitur. Sic et princeps nisi suo Conditori pertinaciter adhaeserit, et ipse, et omquidam namque per dominandi officium solidius Deo ad
Abbreviated transcription (Latin):
terue ñttis dño ihu. xp̃o offerre: om̃ia cepta bo¬
na opera. mortis tantũ termino finiri. Presentes
tribulationes animi. fortitudine pari pendere: in
terra p̃ter proximos nichil amare. Cuncti amoris¬
in celo thesaurũ constituere: et pro om̃i bono actu
mercedẽ in celestib a dõsperare. Pudicicia orna¬
mentum nobilium ẽ. cxaltatio humiliũ: nobilitas
ignobilium: pulchritudo uiliũ: presperitas la¬
borantiũ. solam̃ merentiũ: auginentũ om̃is pul¬
eritudinis: decus religionis: defensio cruminum:
atoris om̃ium dei amicieia.
gradus ẽ. dñs sine uirtute: quia inch
proficit dũandi habere potestatem:¬
Msi dñs ipse non habeat. et uirtutis ri¬
gorẽ. Sed hic uirtutis rigoi. ñ tam eaereitu forti¬
titudine. quã et ipsa scłarib dmñs. necessaria iidi¬
get animi interiore fortitudine: et ꝑ bouos mores¬
ererceri debet.Sepe em̃ dñadi uitus ꝑ anum ne¬

Expanded text:
ternae mentis Domino Iesu Christo offerre, omnia coepta boternae mentis Domino Iesu Christo offerre, omnia coepta bona opera mortis tantum termino finire, praesentes tribulationes animi fortidudine paruipendere, in terra praeter proximos nihil amare, cuncti amoris.in caelo thesaurum constituere et pro omni bono actu mercedem in caelestibus a Deo sperare. pudicitia ornamentum nobilium est, exaltatio humilium, nobilitas ignobilium, pulcritudo uilium, prosperitas laborantium, solamen maerentium, augmentum omnis pulcritudinis, decus religionis, defensio criminum, atoris omnium Dei amicitia. gradus est dominus sine uirtute, quia nihil proficit dominandi habere potestatem,si dominus ipse non habeat et uirtutis rigorem. sed hic uirtutis rigor non tam exercitus fortitudine, quae et ipsa saecularibus dominis necessaria est, indiget exerceri debet: saepe enim dominandi virtus per animi ne
Abbreviated transcription (Latin):
dinatum. ꝓpositoq conuenientem. tam capilloꝵ qsm
uestuñtoꝵ. sicut decet habere. Cũ uidignis contuis¬
ma ñ murx: suꝑcilioso intintu ueminẽ aspicere.: ua¬
gari ocłos ñ ꝑuittere: pompatieo et illecebroso
gressu ñ incedere: nullo inferior in mecpto bono
opere apparere: nulli contumeliam aut ruboree
ucuter: nemuinem blasphemare: senes ñ irrtoeres
contra trictare: etiã quę scis ñ om̃ia ꝓferre. Hee
cũ proxunis amabilem hominẽ red̾duit: et deo
acceptabilem faciunt. Pudicicia uͦ anme ẽ. plus
ꝓpter di ocłos quã hominis. om̃ia bona facere. Ap¬
peticiones turpiũ cogitationũ compescerr: Om̃co
meliores se estimare. Nenumi inutdere: de semetip¬
so nichil confidere: di semꝑ auxilio res om̃s cõmiit¬
tere: ante dei ocłos semetipsum constituere. Here¬
tiea pranitate sensum ñ macłare: catholicis per
oñuia consentire. Deo soli adherere. castitatem in¬

Expanded text:
dinatum propositoque conuenientem tam capillorum quam dinatum propositoque conuenientem tam capillorum quam uestium sicut decet habere, cum indignis contubernia non inire, supercilioso intuitu neminem aspicere, uagari oculos non permittere, pompatico et inlecebroso gressu non incedere., nullo inferior in incepto bono opere apparere, nulli contumeliam aut ruborem incutere , neminem blasphemare, senes non inridere,tractare, etiam quae scis non omnia proferre. haec cum proximis amabilem hominem reddunt, et Deo acceptabilem faciunt. pudicitia uero animae est, plus propter Dei oculos quam hominis omnia bona facere, appetitiones turpium cogitationum compescere, omnes meliores esse se aestimare, nemini inuidere, de semet ipso nihil confidere, Dei semper auxilio res omnes committere, ante Dei oculos semet ipsum constituere, haeretica prauitate sensum non maculare, catholicis per omnia consentire, Deo soli adhaerere, castitatem in
Abbreviated transcription (Latin):
daninat. Eo plura: Om̃ia uitia restringit: et oñis
nutrit. Impudica uita. nȩc laudem ab hominnb
in presenti scło: uec remunerationẽ adõ erpetet in
futuro. Pudica uͦ uita famam bonam inter homi¬
nes possidet: et de spe future beatitudinis. gau¬
det. Presentib semetipsam unitabilem facit: pos¬
teris memoriam amabilem relinquit. Bonis sem¬
ꝑ morib delectatur et consentit: et assiduis scrip¬
turarũ meditationib et eloquus animam uege¬
tat. Bonor precedentiũ erempla custodit: et in¬
separabilia ꝑfectis conturberma nectit. Duobus
gͦ modis constat uere pudicicie erercitatio: id est
corporis habitu. et suꝑficiȩ: et auimi affectu inter¬
no. Pexteriorem modũ. iuxta apłm coram homi
res ñ appetere: om̃em immundiciam deuitare: aute
horam congruam ñ gustare uelle: risum ñ exxita¬
re: uerba uana et falsa ñ loqui: habitũ ꝑ om̃ia or¬

Expanded text:
damnat. Quid plura? Omnia vitia restringit; et omnes damnat. Quid plura? Omnia vitia restringit; et omnes s laudabile est, nutrit. Impudica vita nec laudem ab hominibus in praesenti saeculo, nec remunerationem a Deo exspectat in futuro. Pudica vero vita famam bonam inter homines possidet, et de spe futurae beatitudinis gaudet. Praesentibus semetipsam imitabilem facit, posteris memoriam amabilem relinquit. Bonis semper moribus delectatur et consentit, et assiduis Scripturarum meditationibus et eloquiis animam vegetat. Bonorum praecedentium exempla custodit, et inseparabilia perfectis contubernia nectit. Duobus ergo modis constat verae pudicitiae exercitatio, id est, corporis habitu et superficie, et animi affectu interno. Per exteriorem modum, juxta Apostolum, coram hominres horam congruam non gustare uelle, risum non excitare, uerba uana et falsa non loqui, habitum per omnia or
Abbreviated transcription (Latin):
pious diues ẽ. si uult ȩternas habere diuitias dis¬
tribuendo egenis. ꝑdat interim ñ mansuras. Si e¬
ĩ quod diligit ũ uendit: nemo emere poterit.
qd̃ cupit. duari uamq id̃õ in uidicio a rectissimo
uidice nuncupantur maledicti: quia qui prete¬
ribant habitacła eoꝵ ñ dicebant benedictio dñi suꝑ
uos: benediximus uobis in nomine dñi. Infelices
gͦ sunt auari diuites. Propter res transitorias. in
eteruam damnationẽ dilabuntur. E contrario be
felix ẽ miscđors: dũ in hac uirtute ñ sub̾am. sed
affectũ deus requirit.
ẽ.femina sine pudicitia. Sicut eium
om̃s mores bonos procurat. et custo¬
Edit in uiris prudentia: sic in feminis
cunctos honestos actũs nutrit: et fouet. et custo¬
dit pudicicia. Pudicicia nãq castitatem habet:
auariciam refrenat: lites deuitat: iras mitigat:¬
ebrictatem cauet: libidinem occupat: cupiditatẽ
gule concupiscentias oppurgat: furtum om̃ino

Expanded text:
dives cupidus, si vult aeternas habere divitias, disdives cupidus, si vult aeternas habere divitias, distribuendo egenis perdat interim non mansuras. Si enim quod diligit non vendit, nemo emere potest quod cupit. Avari namque ideo in judicio a rectissimo judice nuncupantur maledicti: quia qui praeteribant eorum habitacula, non dicebant, Benedictio Domini super vos, benediximus vobis in nomine Domini . Infelices ergo sunt avari divites, qui propter res transitorias in aeternam damnationem dilabuntur: et e contrario, BeaFelix est misericors, dum in hac virtute non substantiam, sed affectum Deus requirit. est, femina sine pudicitia. Sicut enim omnes mores bonos procurat et custodit in viris prudentia; sic et in feminis cunctos honestos actus nutrit, et fovet, et custodit pudicitia. Pudicitia namque castitatem custodit, avaritiam refrenat, lites devitat, iram mitigat, libidinem occupat, cupiditatem gulae concupiscentias oppugnat, furtum omnino
Abbreviated transcription (Latin):
tionis prestolatione subire : Eo gͦ aliquando ꝑ
uecessitatem amittendũ est: pro ęterna remunera¬
tione sponte distribuendũ est. Dñna eñi quȩ uiden¬
tur temporalia sunt: quȩ autem ñ uidentur eter
ua. Quãdiu namq temporales sumus: temporali¬
b: temporalia deserurunt. Et cũ hinc transi erimus
eterius eterna solatia prestabuntur. Iccirco dilige̾¬
re ñ debemus ea quȩ ñ semꝑhabeb̾imus: preserã
cũ exꝑtem rationis auarũ diuitem thesauri sui. et
agri.&. om̃ia quȩ habet. ostendant uic̃e se amoris
quã diligere qd̾ te amare ñ ualet: et negligere illũ
qui tuȩ̨ dictioni. cũ dilectione om̃ia prebet: Prop¬
ter hoc ñ diligi mundus. et diligi proximus. ado
iubetur: quia ꝓximus uicẽ sui amoris potest repen¬
dere: qd̾ mundus minime posse ñ dubitatur licet
eñi iminicum ẽẽ diligendũ. dñs imperet: ut illa di¬
lectio amicũ illũ ex inimico efficiat: quisq gͦ cu

Expanded text:
tionis praestolatione subire? Quod ergo aliquando per tionis praestolatione subire? Quod ergo aliquando per necessitatem amittendum est, pro aeterna remuneratione sponte distribuendum est. Omnia enim quae videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna sunt . Quamdiu namque temporales sumus, temporalibus temporalia deserviunt: et cum hinc transierimus, aeternis aeterna solatia praestabuntur. Idcirco diligere non debemus ea quae non semper habebimus, praesertim cum expertem rationis avarum divitem, thesauri sui, et agri, et omnia quae habet, ostendant; quia toto cordisquam diligere quod te amare non valet; et negligere illum qui tuae ditioni cum dilectione omnia praebet? Propter hoc igitur non diligi mundus, sed diligi proximus a Deo praecipitur : quia proximus vicem sui amoris potest rependere, quod mundus minime posse non dubitatur. Sic enim inimicum esse diligendum Dominus praecepit , ut illa dilectio amicum illum ex inimico efficiat. Quisquis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
mino exhibeat. qui obediens patri usq ad mortẽ
crucis ignominiam libenter sustinuit.e
abusionis gradus c̃. diues sine elemo¬
sina. Qui suꝑfiuus usus sua custodien¬
da in posterũ recondit: indigentib
et nichil habentib ñ distribuit. ꝑ quod efficitur. ut
dũ in terra quesita. diligenti cura custodit: cęlestis
patriȩ perhennẽ thesaurũ anuttat. Ad quẽ thesau¬
rũ dñs iħe adolescentem diuitem qui illum de ꝑ¬
fectione interrogauerat: ita respondens intima¬
uit.Si us ꝑfectus ẽẽ. uade et uende om̃ña quę ha¬
bes. et da pauperib. et uemi sequere me: et habe
bis thesaurũ in cęlo. Qũe thesaurũ nullus umquã
hominũ habere pot̾: nͥ qui pauperib solatia pres¬
tat: aut ꝑ seipsum pauper ẽ. Non gͦ dormiat in tes¬
auris tuis. quod pauperi prodesse potest. Nam
uictũ et uestitũ. totam regni cęlestis iociniditatẽ
ꝑdere: et ȩternos inferm cruciatus absq consola¬

Expanded text:
mino exhibeat qui oboediens patri usque ad mortem mino exhibeat qui oboediens patri usque ad mortem crucis ignominiam libenter sustinuit. is gradus est diues sine eleemosyna, qui superflua usus sui quae custodienda in posterum recondit indigentibus et nihil habentibus non distribuit: per quod efficitur, ut dum in terra quaesita diligenti cura custodit, caelestis patriae perennem thesaurum amittat. ad quem thesaurum Dominus Iesus adulescentem diuitem qui eum de perfectione interrogauerat ita respondens inuitauit: si si perfectus esse, uade uende omnia quae habes et da pauperibus, et ueni sn coelo . Quem thesaurum nullus unquam hominum habere potest, nisi qui pauperibus solatia praestat, aut qui per se ipsum pauper est. Non ergo dormiat in thesauris tuis, quod pauperi prodesse potest. Divevictum et vestitum, totam regni coelestis perdere jucunditatem, et aeternos inferni cruciatus absque consola
Abbreviated transcription (Latin):
Gente uͦ pater di: quando dñs ad moysen de ru¬
bo lo quebatur. Ego sũ in quieus ds patrũ tuor:
& annuntiabit tibi. Qo si gͦ naturalis pater super¬
stes ũ fuerit. aut indignus fuerit. adinonenti tũ se¬
laborem in adolescentia ñ sustinuerit: Quodeũq
et eñi homo laborauerit. hoc et metet. Dm̃us nãq
disciplina. in presenti ũ utoetur ẽẽ gaudu s. mero¬
ris: postea fructũ pacatissimũ exertitationis reddet
iusticiȩ. Sicut gͦ fructus ñ inuenitur in arbore. in
qua paupinus. aut flos prius ñ apparuerit: sic et
in senectute honorem legitimũ conse qui ñ poterit
qui in adolescentia disciplinȩ alicuius exereitatio¬
nis ñ laborauerit. Disciplina gͥ absq obedientia
qualiter fieri poterit : Ad olescens gͦ sine obedien¬
tia: adolescens sine disciplina ẽ. Qm̃ et ipsa obedi¬
entia. quȩ om̃iũ disciplinarũ mater ẽ. inagna ex¬
ercitatione indiget: ut sin normam studii xp̃o do¬

Expanded text:
Gente vero pater dicitur, quando Dominus ad Moysen de ruGente vero pater dicitur, quando Dominus ad Moysen de rubo loquebatur, Ego sum, inquiens, Deus patrum tuorum, , dicimus. Quod si ergo naturalis pater superstes non fuerit, aut indignus exstiterit; admonenti tamen selaborem in adolescentia non sustinuerit? Quodcunque etenim homo laboraverit, hoc et metet . Omnis namque disciplina in praesenti non videtur esse gaudii sed moeroris: postea autem fructum pacatissimum exercitatio per eam reddit iustitiae. sicut ergo fructus non inuenitur in arbore in qua pampinus aut flos prius non apparuerit, sic et in senectute honorem legitimum consequi non poterit qui in adulescentia disciplinae alicuius exercitationibus non laborauerit. disciplina igitur absque oboedientia qualiter fieri potest? adulescens ergo sine oboedientia adulescens sine disciplina est: quoniam et ipsa oboedientia quae omnium disciplinarum mater est magna exercitatione indiget, ut sui normam studii Christo Do
Abbreviated transcription (Latin):
conteniit: Unde et in ꝓuerbio apud ueteres habe¬
tur. qd̾ seruire aliqͥs nequeat illi. qui prius alicui
seruitutem prebeix denegat. Propter qd̾̃ et dñs ihe
in temporib adolescentiȩ dũ adhuc ad legitimam
etate doctoris ñ peruenit: obedienter minstratio¬
ne parentib suis exhibuit. Sicut gͦ in senb sobrie¬
tas .s. mor ꝑfectio iequiritur: ita et in adoles¬
centib obsequiũ et subiectio. et obedientia rite de¬
betur. Qua ꝓpter et in mandatis legis. primũ que
ao homines ꝑtinent patris et mat̾ris honor in¬
peratur: quia quamus carnalis pater ñ suꝑuire
ternus honor usq ad ꝑfectã et dignam etatem. a
filus prebeudus ẽe ostenditur. Quatuor. et eñi mo¬
dis ꝑ scripturas diuinas patres uocantur. hoc ẽ
natura. gente. ad monitione. etate. De patre ñãq
naturaliter. iacob ad laban loquitur. Nisi timor pa¬
tris mei ysaac affuisset: tulisses om̃ia quȩ mea ft̃.

Expanded text:
contemnit? unde et in prouerbio apud ueteres habecontemnit? unde et in prouerbio apud ueteres habetur, quod seruiri nequeat qui prius alicui seruitutem praebere in temporibus suae carnis, dum adhuc ad legitimam aetatem doctoris non pervenerat, obedienter ministrationem parentibus suis exhibuit . Sicut ergo in senibus sobrietas et morum perfectio requiritur; ita etiam in adolescentibus obsequium et subjectio et obedientia rite debetur. Quapropter et in mandatis Legis primum in his quae ad homines pertinent, patris et matris honor imperatur : quia quamvis carnalis pater non superviternus honor usque ad perfectam et dignam aetatem a filiis praebendus esse ostenditur. Quatuor etenim modis per Scripturas divinas patres vocantur; hoc est, natura, gente, admonitione, et aetate. De patre namque naturali Jacob ad Laban loquitur, Nisi timor patris mei Isaac adfuisset, tulisses omnia quae mea sunt .
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc om̃ia ruiturã iam iamq domũ corporis cito p̃¬
nuntiant: Etͥo gͦ superest. nͥ dũ huius uite defectus
appropiat. nil aliud cogitare: qu̾ã quomͦ future adi
stat: senibus uͦ cunctis. maturior ex hac luce recessus.
Cauende sunt gͦ homim duȩ particłȩ quȩ in illius
carue ñ ueteraseunt. & totũ hominem ad peccandũ
ꝑtrihunt cor indelicet et lingua: quia cor nouas
semꝑ cogitationes machinari ñ desinit: lingua in¬
pigie loquitur: quodcũq cor machinari senserit.Ca¬
ueat gͦ semlis etas. ne istȩ iuuenescentes particłȩ.
totã armomam decipiant: & ꝑ res meptas. reliqui
corporis graintatem illudant. Unicuiq nãq consi¬
derandũ est. quid etati eminentia dignũ est: ut hoc
agat quod nec uitam. nec etatem. nec ministeriũ
to ratiomis oroine deprauatur. Qualiter nãq
mi seuectute munstrari sibi ille sperabit: qui
in adolescentia semorib obedientiam exhibere

Expanded text:
haec omnia ruituram jam jamque domum corporis cito prhaec omnia ruituram jam jamque domum corporis cito praenuntiant. Quid ergo superest, nisi dum hujus vitae defectus appropiat, nihil aliud cogitare quam quomodo futuri aditinus, senibus vero cunctis maturior ex hac luce imminet recessus. Cavendae sunt ergo homini duae particulae, quae in illius corpore non veterascunt, et totum hominem ad peccandum pertrahunt, cor uidelicet et lingua: quia cor nonas semper cogitationes machinari non desinit, lingua inpigre loquitur quodcumque cor machinari senserit. caueat ergo senilis aetas, ne istae iuuenescentes particulae totam sibi harmoniam decipiant et per res ineptas reliqui corporis grauitatem inludant. unicuique namque considerandum est quid aetate eminenti iam dignum est, ut hoc agat quod nec uitam nec aetatem nec ministerium uto rationis ordine deprauatur. qualiter namque in senectute ministrari sibi ille sperabit, qui in adulescentia senioribus oboedientiam exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
ed̾̃s abusionis gradus ẽ. si sine re¬
ligione senex inueniatur. Cui cũ m̃¬
bra exterioris homins ueteras cũt
animi uires idẽ interioris homi¬
nis membra. increm̃ta roboris ñ capiunt. Plus
em̃ om̃ib religioni operam dare senib conuente.
quos presentis scłi florida. etas transacta deserit.
Sicut nãq in lignis ipsa reproba arbor compa¬
ret. quȩ post flores fructus optimos cultori suo
ñ exhibet. sic et in hominib ipse reprobus ẽ. quẽ
flos uiuentutis deserit: & tñ in sui corporis senec
tute bo nor oꝑm maturos fructus pro
mens ad perfectionẽ festinare ñ contendat. qͥndo
totius corporis habitus seuectute confectus homo
ad interitũ ꝓperit. dũ ocłi ealiguant. aures grauiter
audiunt: capilli fiuunt: facies in pallorem mutatur.
dentes lapsi numero minuuntur: cutis areseit: flatus
genua trepidant: talos et pedes tunor inflat: ho¬
mo intterior qui ũ senescit his om̃ib aggrauatur: et

Expanded text:
dus abusionis gradus est, si sine religione senex esse inveniatur: cui cum membra exterioris hominis veterascunt, vires animi, id est, interioris hominis membra, incrementa roboris non capiunt. Plus enim omnibus religioni operam dare senibus convenit, quos praesentis saeculi florida aetas transacta deseruit. Sicut namque in lignis ipsa reproba arbor comparet, quae post flores fructus optimos cultori suo non exhibet: sic et in hominibus ipse reprobus est, quem flos juventutis deseruit, et tamen in sui cotute bonorum operum maturos fructus profmens ad perfectionem festinare non contendat, quando totius corporis habitus senectute confectus, homo ad interitum properat? dum oculi caligant, aures graviter aut fere nihil audiunt, capilli fluunt, facies in pallorem mutatur, dentes lapsi numero minuuntur, cutis arescit, rugis cgenua trepidant, talos et pedes tumor inflat, homo interior qui non senescit, his omnibus aggravatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
bis sp̃c et uita: spiritaliter intelligite qd̾ locutus
sum. ñ hoc corpus. Qd utoetis manducaturi estis.
et bibi turi illum sanguinẽ. quem fusuri sunt qui
crucifigent. Saeramentũ aliquod uobis cõmenda¬
ui. spiritaliter intellectum uiuificabit nos: et si

Expanded text:
s est et vita» . Spiritualiter intelligite quod locutus sum: non hoc corpus quod videtis, manducaturi estis; et bibituri illum sanguinem, quem fusuri sunt qui me crucifigent. Sacramentum aliquod vobis commendavi; spiritualiter intellectum vivificabit vo
Abbreviated transcription (Latin):
uacłm xp̃i ẽ eccłia: tabernacłm iusti. quelibet fidelis
anima. Unũ fit ex lignis sethim imputribilibus: aliud
ex sc̃is infatigabilib᷑. terciũ ex uirtutib. Moyses su

Expanded text:
naculum Christi est Ecclesia. Tabernaculum justi quaelibet fidelis naculum Christi est Ecclesia. Tabernaculum justi quaelibet fidelis anima. Unum fit ex lignis Setim imputribilibus, alterum ex sanctis infatigabilibus, tertium ex virtutibus. Moyse
Abbreviated transcription (Latin):
icut bases supposite colũns materiali¬
b: portant edifien sui pondus: sic paci¬
entie uixtus. edificii spiritalis sustinet o¬
nus. Tres inscripturis basium species in¬
ueniuntur: seilicet enea. angentea. & aurea. snea forti¬
tudĩe: angentea eñ fortitudine elaritatem: aurea eũ
fortitudine & elaritate fulgorem tenet. fortitudo
in opere: claritas in sermone: fulgor in mente. Qi
in his tribus pacientiam seruat: quasi basis aure a
uirtutũ structurã firmiter portat. His trib usus est
moyses in constitutione tabernaełi: enea scilicet. et¬
argentea. & aurea. E dificauit moyses tabernacłin:
qd̾ moraliter designat auimę claustrũ. Tria possumꝰ
assignare tabernacła: scilicet materiale: mẏsticũ et
morale: idẽ tabernacłm moysi. tabernacłm . xp̃i: taber¬
nacłm cuiuslibet iusti. Tabernaełm moysi fuit ex di¬
uersis ornam̃tor. generib conueniens structurr: taber¬

Expanded text:
icut bases suppositae columnis materialiicut bases suppositae columnis materialius portant aedificii sui pondus, sic patientiae virtus, aedificii spiritualis sustinet onus. Tres autem in Scripturis basium species inveniuntur, scilicet aenea, argentea et aurea. Aenea fortitudinem, argentea cum fortitudine claritatem, aurea cum fortitudine et claritate fulgorem tenet. Fortitudo in opere, claritas in sermone, fulgor in mente. Qui in his tribus patientiam bene servat, quasi basis aurea virtutum structuram firmiter portat. His tribus usus est Moyses in constitutione tabernaculi, aenea scilicet, argentea et aurea . Aedificavit Moyses tabernaculum, quod moraliter designat claustrum animae. Tria possumus assignare tabernacula, scilicet materiale, mysticum et morale, id est tabernaculum Moysi, tabernaculum Christi, tabernaculum cujuslibet justi. Tabernaculum Moysi fuit ex diversis ornamentorum generibus conveniens structura. Taber
Abbreviated transcription (Latin):
rius. Qui inquit ñ extollitur acceptis rebus.
głe ñ intor quet. qui solus ñ possidet quod acce¬
pit: s hoc mniscditer cũ usdigentib diuidit. scit
habundare. Qui acceptis alimentis. ñ ad iugur¬
gitationẽ uentris utitur s ad reparationem iur¬
tutis. nec plus carm tribuit. quam uecessitas pe¬
tit. scit saciari. Qui alimentoꝵ mopiam. sinę mur¬
iure tolerat: nęc pio necessitate uictus aliqͥd agit
unde anima peccati laqueũ incurrat. seit & esu¬
rire. Quem gͦ in abundantia suꝑbia ñ eleuat.
nec in necessitate cupiditas irritat: nouit abun¬
dare: noint & penuriam pati. Cũ autem diceret
om̃ia possum: ne ꝑ elationis tumorem eaxede¬
ret equalitatem: statim subiungit. in eo qui me
confortat. Qui enim quod faciunt dõ ascribunt.
& humiliter sentientes. de se diffidunt: talibus
ñ euanescit fructus sin laboris: quia nec ertol¬
litur in auras uane gle: mec uento ripttur ela

Expanded text:
rius: « Qui, inquit, acceptis rebus rius: « Qui, inquit, acceptis rebus gloriae non intorquet, qui solus non possidet quod accepit, sed hoc misericorditer cum indigentibus dividit, scit abundare. » Qui acceptis alimentis, non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit quam necessitas petit, scit satiari; qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitate victus aliquid agit, unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo in abundantia superbia non elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Cum autem diceret omnia possum, ne per elationis tumorem excederet aequalitatem, statim subjunxit, in eo qui me confortat. Qui enim quod faciunt, Deo ascribunt, et humiliter sentientes de se diffidunt, talibus non evanescit fructus sui laboris, quia nec extollitur in auras vanae gloriae, nec vento rapitur ela
Abbreviated transcription (Latin):
lantib: nunc himulia. nunc sublimia. nunc blan¬
da. nine aspera. lo quintur: nunc de frib. nunc
de parentibus głantur: nue nehil nͥ otdiuis
statuta ꝑstrepunt: mine nichil nisi fabulas au¬
dire uolunt: nunc albas. nine iugias. nunc me¬
dio colore coloratas delectantur habere cappas:
mine uilis placet habitus: nunc mediocris. niũc
superfluus. Nunc dant illis olera pastũ: potũ aqͣ.
inme ũ exquisitis ferculis. nunc diuersis poculis
utuntur: nunc laborant. nunc labor displicet:
amant subẽẽ: ut possint preẽe. Honores fugi¬
unt: ut honorib obinent. Hec ẽ inequalitas co¬
lumnarum: hęc ẽ asperitas earũ. Paulus apłs
dicit. si fieri potest quod ex uobis est: cũ om̃ib
hominib pacem habentes. Et in eodem. Nonuor
ubiq institutus sum. &. in om̃ib. saciari. & esu¬
rire. & abundare: & pati penuriam. Om̃ia pos¬
sum. in eo qui me confortat. Unde beatus grego¬

Expanded text:
lantibus. Nunc humilia, nunc sublimia, nunc blanlantibus. Nunc humilia, nunc sublimia, nunc blanda, nunc aspera loquuntur, nunc de fratribus, nunc de parentibus gloriantur, nunc nihil nisi ordinis statuta perstrepunt, nunc nihil nisi fabulas audire volunt. Nunc albas, nunc nigras, nunc medio colore coloratas delectantur habere cappas, nunc vilis placet habitus, nunc mediocris, nunc superfluus. Nunc dant illis olera pastum, aqua potum, nunc vero exquisitis ferculis, nunc diversis poculis utuntur. Nunc laborant, nunc labor displicet. Amant subesse. ut possint praeesse, honores fugiunt, ut honoribus occurrant. Haec est inaequalitas columnarum, haec est asperitas earum. Paulus apostaenitatem cum dicit: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Et in eodem: Non vosubique institutus sum, et in omnibus, et satiari et esurire, et abundare et penuriam pati. Omnia possum in eo, qui me confortat . Unde beatus Grego
Abbreviated transcription (Latin):
tenins. poitous laboris: amor subiectionis. cõ¬
temptus honoris: laudem fugere: alteriuis
consilium suo preferre: subditis obedire: de se
deficere. Hȩ columne secantur: sculpiuitur. et
poliuntur. Secantur: quando sica diseretionis
unrtutes a uitus separantur. deulpinitur: quan¬
do ea quȩ mens cogitat. manus operant᷑. Die
salomon in templo celaturas ꝓminentes fecisse
aduersitate feriuntur. Quod politur. equale ef¬
ficitu ł quale ñ elatum: lene. ñ asperũ. Prua
gͥ columina. Ioest cordis humiliatio politur: dũ
equalitatem seruat: dũ non exasperatur ꝑ irrur.
nex mequalitatem recipit suꝑbiȩ. quȩ sibĩ nullũ
existimat equalem: s efficitur cor dõ subditum.
prorimo amicum. ii se modestum. s qualitas m̃¬
tis: lineam seruat religionis. Sunt em̃ quidam.
qui nime afflictione carius. macerantur: nunc ad
carms uoluptatem reuertuntur: sepe uigilant.
alus dormentib: s sepius dormiunt. alus uigi¬

Expanded text:
tenuis, pondus laboris, amor subjectionis, contenuis, pondus laboris, amor subjectionis, contemptus honoris, laudem fugere, alterius consilium suo praeferre, subditis obedire, de se diffidere. Hae columnae secantur, sculpuntur et poliuntur. Secantur quando discretione virtutis a vitiis separantur. Sculpuntur, quando ea quae mens cogitat, manus operatur. Sic Salomon in templo caelaturas prominentes fecisse adversitate feriuntur. Quod politur, aequale efficitur. Aequale non elatum, laeve non asperum. Prima igitur columna, id est, humiliatio cordis politur, dum aequalitatem servat, dum non exasperatur per iram, nec inaequalitatem recipit superbiae, quae sibi nullum existimat aequalem, sed efficitur cor Deo subditum, proximo amicum, in se modestum. Aequalitas mentis lineam servat religionis. Sunt enim quidam, qui nunc afflictione carnis macerantur, nunc ad carnis voluptatem revertuntur, saepe vigilant aliis dormientibus, sed saepius dormiunt aliis vigi
Abbreviated transcription (Latin):
diligi & ꝓximus. Et sicut sol oriens ascendit. id
austrailem plagam: sic ꝑ amore ꝓximi. fit as¬
census ao caritatẽ dei. In latere uͦ claustri quod
ad merrdiem respicit. sumus: quando ardente
caritatis sole diuinȩ maiestatis liuñ. pre nmi¬
a claritate teniter indemus. licet em̃ radius cõ¬
templationis. recto tramite illimanet terram
COrDis. licet mens aut iniimas aut nullas tẽp
tationum habeat umbras: tam̃ cũ uidere
plemitudinem. diuinitatis uolumus impedit᷑
ratio ue possimus. Nlon ẽ gͦ quo diuertat auimꝰ.
qui inter hȩc quatuor. urtutũ muminuna ma¬
net constitutus. Non enĩ ad carnis uoluptatẽ.
ñ ad inundi uanitatem: ñ ad odiũ proximi. ñ ad
contemptũ di. In his quatuor elaustri lateribus.¬
quatuor ordines columnarũ disponiurtur. Ex
contemptu & cnuim s. duodecim columnarum
ordo ꝓcedit: scilicet humiliatio eordis. & afflic¬
cio carns: sermo humilis. abiectio uestis. cibus

Expanded text:
diligi proximus. Et sicut sol oriens ascendit ad diligi proximus. Et sicut sol oriens ascendit ad australem plagam, sic per amorem proximi fit ascensus ad charitatem Dei. In latere vero claustri, quod ad meridiem respicit, sumus, quando ardente charitatis sole, divinae majestatis lumen prae nimia claritate tenuiter videmus. Licet enim radius contemplationis recto tramite illuminet terram cordis, licet mens aut minimas, aut nullas habeat tentationum umbras, tamen cum videre plenitudinem Deitatis volumus, impeditur ratio ne possimus. Non est igitur quo divertat animus, qui inter haec quatuor virtutum munimina manet constitutus. Non enim ad carnis voluptatem, non ad mundi vanitatem, non ad odium proximi, non ad contemptum Dei. CAP. III. De quatuor quatuor ordines columnarum disponuntur. Ex contemptu etenim sui duodecim columnarum ordo procedit, scilicet humiliatio cordis, et afflictio carnis, sermo humilis, abjectio vestis, cibus
Abbreviated transcription (Latin):
defectus cernimus. dũ cotioianos usus ammi
uidemus: tune quasi in latere claustri. quod
ad occasum respicit sedemus. Quid eñ aliud
insi occasum consideramus: dũ in nobis sub¬
tractis raidus suꝑm solis. diuinȩ cogintionis¬
diem deficere sentimus: Recedente sole eres¬
eunt umbre: minuitur claritas: sic recedente
difficiles culpas. &. cor corda frigida gelu
desperationis concreta considerat: quasi in la¬
tere claustri sedet. quod ad septemtrionem
spectat. Post tenebras uͦ ꝓfunde noctis. id est
post cupiditatis &. gon cecitatem aurora iusti¬
cie. superm solis radios expandens. mentis
illuminat secretum: fugat nubes temptatio¬
m̃i. torporem frigoris expellit: dilectioiis ca¬
lorem nutrit: inuitat ad amorem ꝓximi. Sicut
lucifer precedit solem: sic amor ꝓxuni. amorẽ
di. Hoc gͥ latus claustri sp̃ialis ortũ respicit cari¬
tatis. Cunc eium incipit ds̃ diligi. cũ incipit

Expanded text:
assiduos cernimus, dum quotidianos occasus animi assiduos cernimus, dum quotidianos occasus animi videmus, tunc quasi in latere claustri, quod ad occasum respicit, sedemus. Quid enim aliud nisi occasum cernimus, dum in nobis subtractis radiis superni solis, diem divinae cognitionis deficere sentimus? Recedente sole crescunt tenebrae, minuitur claritas, sic recedente difficiles culpas, et eorum corda frigida, gelu desperationis concreta considerat, quasi in latere claustri sedet, quod ad Septentrionem spectat. Post tenebras vero profundae noctis, id est, post cupiditatis et odii caecitatem, aurora justitiae superni solis radios expandens, mentis illuminat secretum, fugat nubes tentationum, torporem frigoris expellit, dilectionis calorem nutrit, invitat ad amorem proximi. Sicut lucifer praecedit solem, sic amor proximi amorem Dei. Hoc igitur latus claustri spiritualis, ortum respicit charitatis. Tunc enim incipit diligi Deus, cum incipit
Abbreviated transcription (Latin):
cogunt. Mulieres uͦ captiuȩ ancuntur: dum
delectationes anum extra terram carnis exu¬
latȩ a desideriis carnalibus priuantur. Sic gͥ¬
exeunt cũ sorore: quia cũ mens post lapsum
resipiscit: uirtutum collectis agminib. nei¬
terũ capiatur a carnalibus desideruis. ñ solũ
longius recedit: s. etiam altius ascendit. Ascen¬
dit enuim in bethel.S. hoc fit. quando mens as¬
censiones uirtutum in se disponit. Sic gͥ in bethel
ꝑuenitur: quando cor cuiuslibet domus dĩ qd
uiterpretatur bethel efficitur. In hac domo al¬
tare dũo erigitur: in hac domo claustri spirita¬
lis ordo stabilitur.
terialis structura fieri solet: sic in
quatuor. uirtutib animi. quadratu¬
ra claustri sp̃ialis ꝑ similitudinẽ assignari po¬
test. quȩ sunt contemptus sui: contemptus
Ex his lateribus unum uertitur ad occiden¬
tem: aliud ad septrionem: terciũ ad orientem.
quartũ ad meridiem. Dũ enĩ carius assiduos

Expanded text:
cogunt. Mulieres vero captivae ducuntur dum cogunt. Mulieres vero captivae ducuntur dum delectationes animi extra terram carnis exsulantes a desideriis carnalibus privantur. Sic exeunt cum sorore, quia dum mens post lapsum resipiscit, virtutum collectis agminibus, ne iterum capiatur a carnalibus desideriis, longius recedit, nec tantum longius recedit, sed etiam altius ascendit. Ascendit enim in Bethel . Sed hoc fit, quando mens ascensionis virtutum in se disponit. Sic igitur in Bethel pervenitur, quando cor cujuslibet, domus Dei, quod interpretatur Bethel, efficitur. In hac domo altare Domino erigitur, in hac domo claustri spiritualis ordo stabilitur. terialis structura fieri solet, sic in quatuor virtutibus animi quadratura claustri spiritualis per similitudinem assignari potest, quae sunt contemptus sui, contemptus Ex his quatuor lateribus unum vergit ad Occidentem, alterum ad Septentrionem, tertium ad Orientem, quartum ad Meridiem. Dum enim defectus carnis
Abbreviated transcription (Latin):
tinata est anima eius cũ ea: quia unitam sibi per
iiquitatem recipit. S quia cũ mens a culpa resi¬
piscit. atq admissum flere conatur. corruptor au¬
tem spem & securitatem aute ocłos uocat. qua¬
tinus utilitatem tristicie retrahat: recte illic sub¬
pus subsequens ad penitentiam pollicetur ut
dũ ꝑ hȩc decepta mens ducitur. ab intentione
penitentię suspendatur. Sic rm̃e quandoq mẽs
egreditur & egressa. curis scłarib implicata ca¬
pitur. Er̃s autem dinę sororẽ suam in aliena do¬
mo diu morari ñ permittunt: si interfecto sy¬
chem cum reliquis. masculis urbe depopula¬
ta.sororem suam tollunt: uaores uͦ eoꝵ captiuas
ducunt.Sororem suam filu iacob eũ reliquis
masculis interfecto sichem reducunt: quando
uiriles anmȩ motus. contra uitia luctantes.
ex pulso diabolo. & maioribus uitus exstirpa¬
tis. mentem a carnali desiderio iolatã. secũ
quasi quatdam ini.ab hostibus erept̃a manere

Expanded text:
tinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per tinata est anima ejus cum ea, quia unitam sibi per iniquitatem recipit. » Sed quia, cum mens a culpa resipiscit atque admissum flere conatur, corruptor et spem, et securitatem ante oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat. Recte illic subpus subsequens ad poenitentiam pollicetur, ut dum per haec decepta mens ducitur, ab intentione poenitentiae suspendatur. Sic, charissime, quandoque mens egreditur, et egressa curis saecularibus implicata capitur. Fratres autem Dinae sororem suam in aliena domo diu morari non permittunt, sed interfecto Sichem cum reliquis masculis, urbe depopulata sororem suam tollunt, uxores vero eorum captivas ducunt . Sororem suam filii Jacob, cum reliquis masculis interfecto Sichem, reducunt, quando viriles animae motus contra vitia luctantur expulso diabolo, et majoribus vitiis exstirpatis, mentem a carnali desiderio violatam secum quasi vi ab hostibus ereptam manere
Abbreviated transcription (Latin):
deficit: consolatur benignitas sp̃e sc̃i. ue subin¬
tret desperatio. Hinus gͥ claustri ambitus. uir¬
tutum columnis decoratur. sustentatur paci¬
entię basibus: ad regłam iusticię quadratur.
uirtutum eo adiacentib officinis munitur. Mu¬
ro bom oꝑis claustri septa forisecus. ambum¬
tur: quȩ clauso silentii ostio. uagȩ mentis gres¬
suscohibent. Ab hoc claustro egressa est dina fi¬
lia iacob: ut uideret mulieres regiomis aliene.
Quã cũ uidisset sichem. filius emor. adamauit.
& rapuit. & dormiuit cũ illa: & conglutinata ẽ
anma eius cũ ea. tristemq blanditus delini¬
int. Audi beatũ gregorium. Dina inquit ut mu¬
lieres uideat regionis alienȩ egreditur. quan¬
do unaquequȩ mens sua studia negligens. a¬
lienas actiones curans. extra habitu. atq¬
extra ordinem ꝓprium uagatur: quã sychem
princeps terre opprimit: quia inuentam in curĩ
exteriorib di abolus corrumpit. Et conglu¬

Expanded text:
deficit; consolatur benignitas Spiritus sancti, ne subindeficit; consolatur benignitas Spiritus sancti, ne subintret desperatio. Hujus claustri ambitus, virtutum columnis decoratur, sustentatur patientiae basibus, ac regula justitiae quadratur, virtutum coadjacentibus officinis munitur, muro boni operis, claustri septa forinsecus ambiuntur, quae clauso silentii ostio vagae mentis gressum prohibent. Ab hoc claustro egressa est Dina filia Jacob, ut videret mulieres regionis alienae. Quam cum vidisset Sichen filius Hemor, adamavit, et rapuit, et dormivit cum illa, et conglutinata est anima ejus cum ea, tristemque blanditiis delinivit . Audi beatum Gregorium: « Dina, inquit, ut mulieres videat regionis alienae egreditur, quando unaquaeque mens sua studia negligens, alienas actiones curans, extra habitum atque ordinem proprium vagatur. Quam Sichem princeps terrae opprimit, quia inventam in curis exterioribus diabolus corrumpit. Et conglu