comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
posita maloꝵ caligo detergit᷑: & tẽ
resplendente raptim coruscatione in¬
circumscripti luminis illustrat᷑. Q uo
utcũq conspecto. in gaudio cuiusdã
securitatis absorbet᷑: & quasi post de¬
fectũ uitȩ presentis ultra se rapta. ali
one suꝑni roris asꝑgit᷑: ibi ũ se suffi-¬
cere ad id qd̃ rapta est contemplat᷑:
tati tanto magis se longe existimat.
quanto magis appropinquat: qr nisi
illam uttumq conspicer&: nequaꝗͣ eã
conspicere se nou posse sentir&. A nui-¬
sus gͦ animi dũ in illa intendit᷑: inmen¬
sitatis eius coruscante circũstantia reuer¬
berat᷑. Ipsa quippe cuncta impleus.
cuncta cireumstat. Et idcirco mens¬
nr̃a nequaꝗͣ. se ad cõprehendendã incir¬
cũscriptam circũstantiam dilatat: qr eã
mopia suȩ circuinscriptionis angustat.
Unde & ad sem& ipsam citius labitur:
& ꝓspectis quasi quibusdã ueritatis
uestigiis. ad sua una reuocat᷑. Hec ipsa

Expanded text:
posita malorum caligo detergitur, et tunc posita malorum caligo detergitur, et tunc resplendente raptim coruscatione incircumscripti luminis illustratur. Quo utcunque conspecto, in gaudio cujusdam securitatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta, in qone superni roris aspergitur; ibi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur,tati tanquanto magis appropinquat, quia nisi illam utcunque conspiceret, nequaquam eam conspicere se non posse sentiret. Adnisus ergo animi dum in illam intenditur, immensitatis ejus coruscante circumstantia reverberatur. Ipsa quippe cuncta implens, cuncta cirnostra nequaquam se ad comprehendendam incircumscriptam substantiam dilatat, quia eam inopiae suae circumscriptio angustat. Unde et ad semetipsam citius relabitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis vestigiis, ad suam imaginem revocatur. Haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
di possit. nec sermonib aperiri: & ta-¬
m̃ quibusdã motib ꝓdit᷑: quãuis nullis
ꝓprietatib exprimat᷑. Unde dauid
popłs qui scit iubilationẽ. Non enim
ait qui loquit᷑. sed qͥ scit : quia sciri
quidẽ iubilatio intellectu potest: sed
dictu exprimi non potest. Sentit᷑ ꝑ
illã quippe qd̃ ultra sensum est: et
cũ uix ad hoc contemplandũ sufficiat
conscientia sentientis÷ quando ad hoc
exprimendũ suffici& lingua dicentis uꝰ
Q uia gͦ cordib nr̃is lux se ueritatis insi¬
nuans. modo districtam iusticiã p̃ten-¬
dendo con tristat. modo iuterna gau-¬
dia aperiendo lȩtificat: post temptati-¬
onum amaritudines. post tribulatio¬
nũ luctus. apte subiungit᷑. Nidebit
ignis tribulationis immittit᷑. ut om̃is
datis oculis cordis. illa lȩticia patriȩ
cęlestis aperit᷑: ut prius purgemus
lugendo qd̾ fecimus: & postmodum
manifestius co. tẽplemur
ꝑ gaudia quod queramus. Prius a
mentis aciȩ exurente tristicia. in ter¬

Expanded text:
onibus aperiri; et tamen quibusdam motibus proditur, quamvis nullis proprietatibus exprimatur. Unde David populus, qui scit jubilationem . Non enim ait, Qui loquitur; sed, Qui scit, quia sciri quidem jubilatio intellectu potest, sed dicto exprimi non potest. Sentitur per illam quippe, quod ultra sensum est. Et cum vix ad hoc contemplandum sufficiat conscientia sentientis, quomodo ad hoc exprimendum sufficiat lingua dicentis? Quia ergo cordibus nostris lux se veritatis insinuans, modo districtam justitiam praetendendo contristat, modo interna gaudia aperiendo laetificat; post tentationum amaritudines, post tribulationum luctus, apte subjungitur: Videbit ignis tribulationis immittitur, ut omnis datis oculis cordis illa laetitia patriae coelestis aperitur, ut prius purgemus lugendo quod fecimus; et postmodum manifestius contemplemur per gaudia quod quaeramus. Prius a mentis acie exurente tristitia inter
Abbreviated transcription (Latin):
hiem illo respicit qd̾ admiret᷑: distincta
bona & ab altitudine elationis repͥmant:
& ad studiũ ꝓuectus acceudant. Mag¬
na nãq sollicitudine ad curã nr̃ȩ meli¬
orationis accingim᷑: quando id uirtutis
in aliis cernimus. qd̾ ñ habemus. Unde
hierechiel ꝓpħa cũ uolantia animalia
descripsiss&: adiunxit. & audiui ptꝰ me
uocẽ cõmotionis magne: benedicta gła

Expanded text:
in illo respicit quod admiretur, distincta bona et ab altitudine elationis reprimant, et ad studium profectus accendant. Magna namque sollicitudine ad curam nostrae meliorationis accingimur, quando id virtutis in aliis cernimus quod non habemus. Unde Ezechiel propheta, cum volantia animalia descripsisset, adjunxit: Et audivi post me vocem commotionis magnae: Benedicta gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ELIU UINT
suꝑnȩ dispensationis insi¬
nuans: de electi uniuscuiꝰq
ꝑcussione intulit dicens.
Appropinquauit corrup¬
tioui anima eius: & uita illius mortife¬
ris. Et dũ temptatũ hominẽ demonstrat
unum: in qua tẽptatione sit positũ hu¬
manũ genus ostendit uniuersũ. Dũq
narrat quid specialit̾ agat᷑ in singulis:
liquido intimat. quid generalit᷑ agatur
in cunctis. Sic enim temptationẽ ex¬
pressit quorũdã ꝓprie singuloꝵ: ut pos¬
sit intelligi & uniuersalit̾ om̃iũ. Crnctum
qͥppe electoꝵ genꝰ in hac uita huiꝰ tedio labo¬
ris afficit᷑. Vnde & mox huic generali pe¬
stilentiȩ. generale subintulit remedium
hominis equitatẽ: miserebitur eius. Quis¬

Expanded text:
Eliu vim supernae dispensationis insinuans, de electi uniuscujusque percussione intulit, dicens: Appropinquabit corruptioni anima ejus, et vita illius mortiferis. Et dum tentatum hominem demonstrat unum, in qua tentatione sit positum humanum genus ostendit universum; dumque narrat quid specialiter agatur in singulis, liquido intimat quid generaliter agatur in cunctis. Sic enim tentationem expressit quorumdam, proprie singulorum, ut possit intelligi et universaliter omnium. Cunctum quippe electorum genus in hac vita hujus taedio laboris afficitur. Unde et mox huic generali pestilentiae generale subintulit remedium hominis aequitatem, miserebitur ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ amittit: quia in electis suis tanto eoꝵ
lucẽ multiplicius inuenit: quanto nẽ
in eis ab om̃i temptatione se cautius
sollicitiusq custodit. Dies suos ȩccłia
ñi amittit: quia sese in hac uita cotidie
iugilanter pensare non negligit: &
ad om̃e qd̾ recte facere ualet. mnertia
nulla torpescit. Hinc ẽ erĩ qd̾ de illa ꝑ
salomonẽ dr̃. Considerat senitas do¬
mus suȩ : panem otiosa ñ cõmedit. Se¬
mitas quippe domus suȩ considerat:
quia cunctas conscientiȩ suȩ cogitatio¬
nes subtiliter inuestĩgat. Panemq otio¬
sa ñ cõmedit: quia hoc qd̾ de sacro elo¬
quio intelligendo ꝑceꝑit. ante ȩterni
iidicis oculos exhibendo operibꝰ osten¬
dit. Mori aũ dr̃: quia cũ illã ęterni¬
tatis contemplatio absorbuerit. ab hac
mutabilitatis suȩ uicissitudine fundit̾
extinguit : ut in ea iam hoc qd̃ acumñ
intimnȩ uisionis impediat. ullo modo
nichil uiuat. Tanto erum tunc uerius
interna conspicit: ouinto muctis e¬
terieribus pieo Har

Expanded text:
amittit, quia in electis suis tanto eorum lucem multiplicius invenit, quanto nunc in eis ab omni tentatione se cautius sollicitiusque custodit. Dies suos Ecclesia non amittit, quia sese in hac vita vigilanter quotidie pensare non negligit, et ad omnia quae recte facere valeat inertia nulla torpescit. Hinc est enim quod de illa per Salomonem dicitur: Considerat semitas domus suae, et panem otiosa non comedit . Semitas quippe domus suae considerat, quia cunctas suae conscientiae cogitationes subtiliter investigat. Panem otiosa non comedit, quia hoc quod de sacro eloquio intelligendo perceperit, ante aeterni judicis oculos exhibendo operibus ostendit. Mori autem dicitur, quia cum illam aeternitatis contemplatio absorbuerit, ab hac mutabilitatis suae vicissitudine funditus exstinguit, ut in ea jam hoc quod acumen intimae visionis impediat ullo modo nihil vivat. Tanto enim verius interna conspicit, quanto cunctis exterior
Abbreviated transcription (Latin):
irbeliti corriiprignis poudere. ad in¬
cori untionẽ sairitalis ꝓatri: tutatin.
Pieua in leł dicrũ morit: eri labentes
aniui nĩ transcum: s stritium actiuni
reiribiitione solicam᷑. Piena dierũ
mornit᷑: que ꝑhȩ transeuntia tempora

Expanded text:
deposito corruptionis pondere, ad incorruptionem spiritalis patriae mutatur. Plena videlicet dierum moritur cui labentes anni non transeunt, sed stantium actuum retributione solidantur. Plena dierum moritur quae per haec transe
Abbreviated transcription (Latin):
IIIuratuas anni quatuer tẽpora
figurentur as Sc̃a itaq ȩccłia iudet
filios suos: cum primam fidelium
sobolem conspicit. Uider filios filioꝵ:.
i uisciem fide sinis ad fidem goni
I alio aquascit. Quę enam senex &¬

Expanded text:
generationes annua quatuor tempora figurentur? Sancta itaque Ecclesia videt filios suos, cum primam fidelium sobolem conspicit. Videt filios filiorum, cum ab eisdem fidelibus ad fidem gigni et filios cognoscit. Quae etiam senex
Abbreviated transcription (Latin):
xpleto itaci h: opere: ai inc inechi
uideo ẽe edeundũ. Multi uuune
nier: nr̃a etiam  rete le qui cona¬
tur: extra semet ipsi in sparg. tur
Integritatẽ namq animi dũ cogit ut᷑
uerba qualiter ꝓferant᷑: quia traluis
extrinsecus minuunt. Igit᷑ ã piblico
loquutionis redeundũ ẽ ar curiĩ
cordis: ut quasi in quodã concilii
consultationis ed me ipsum aisdarneu¬
dum ciniuocem cogitationes menti:
quati nus ibi uideam ne aut incaute
mala. aut bona non bene dixerum.
Qunc enim oene dr bonũ: cũ is qui dicit
soli ei a quo accipit. ꝑ id appetit place¬
re qd̾ dicit. Etquidẽ mala in : aliqͣ
& si dixisse non inuenio: tamen quia
omnino ñ dixerim ñ defendo. Bona
uͦ si qua diuinitus accipiens dixi: meo
uidelicet uitio. minus me bene dix¬
isse ꝓfiteor. Nam ad me intrinsecus
rediens. postpositis uerboꝵ foliis. post¬
positis sententiarũ ramis. dũ ipsam
subtiliter radicem meȩ intentionis in¬
spicio. dõ quidẽ ex ea me sũmopere

Expanded text:
xpleto itaque hoc opere, ad me mihi video esse redeundum. Multum quippe mens nostra etiam cum recte loqui conatur, extra semetipsam spargitur. Integritatem namque animi, dum cogitantur verba qualiter proferantur, quia trahunt extrinsecus, minuunt. Igitur a publico locutionis redeundum est ad curiam cordis, ut quasi in quodam concilio consultationis ad me ipsum discernendum convocem cogitationes mentis, 174 quatenus ibi videam ne aut incaute mala aut bona non bene dixerim. Tunc enim bene dicitur bonum, cum is qui dicit, soli ei a quo accepit, per id appetit placere quod dicit. Et quidem mala me aliqua, etsi dixisse non invenio, tamen quia omnino non dixerim, non defendo. Bona vero si qua divinitus accipiens dixi, meo videlicet vitio minus me bene dixisse profiteor. Nam ad me intrinsecus rediens, postpositis verborum foliis, postpositis sententiarum ramis, dum ipsam subtiliter radicem meae intentionis inspicio, Deo quidem ex ea me summopere
Abbreviated transcription (Latin):
onum suarũ motib ñ consentiendo succũbere.¬
sed regendo preesse nouerunt. Quia gͥ ab hac
potestate reginiis. ad potestatẽ transeunt
retributionis: dicat᷑ recte. reges in solio collo¬
cat in ꝑpetuum. Sem& ipsos enim regendo
ad tempus fatigati st̃: seo in regni erectionis
interne solio in ꝑpetuum collocant᷑. Et ẽo illic
accipiunt alios digne iudicare: quo hie nesci¬
unt sibin& ipsis nequiter parcere. Hinc enĩ
alias dr̃. Donec iusticia conuertat᷑ in iudiciũ.
Paulus de se suisq consortib dicit. Ut nos
efficeremur iusticia di in ipso. Iusticia uͦ in
iudicium uertit᷑: quia hii qui nunc recte atq

Expanded text:
onum suarum motibus non consentiendo succuonum suarum motibus non consentiendo succused regendo praeesse noverunt. Quia igitur ab hac potestate regiminis ad potestatem transeunt retributionis, dicatur recte: Reges in solio collocat in perpetuum. Semetipsos enim regendo, ad tempus fatigati sunt, sed in regni erectionis aeternae solio in perpetuum collocantur; et eo illic accipiunt alios digne judicare, quo hic nesciunt sibimetipsis nequiter parcere. Hinc enim alias dicitur: Donec justitia convertatur in judicium . Paulus de se suisque consortibus dicit: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Justitia ergo in judicium vertitur, quia hi qui nunc juste atque
Abbreviated transcription (Latin):
illic erigunt᷑. Abstulisse enim a iustis ocu¬
los suos fortasse dñs credit᷑: quia in iustoꝵ
crudelitatib hic sine uindicta lacerantur
Sed famulos suos tunc magis respicit: cum
in iuste eos nequitia ꝑsequentis affligit.
Uidens enim quid hic humiliter tolerent:
nimirũ iam preuid& quid illie eis misericor¬
diter recõpens&. Non gͦ aufert a iusto o¬
culos suos. Ecce iste humilit̾ ingemiscit:
ille suꝑbit & nequiter flor&. Iste cor con¬
terit: ille se de gła iniquitatis extollit.
Horũ gͦ quis diuinis obtutib longe est.
qui iniusticiam ꝑtulit. an qui eam paci¬
entib irrogauit ÷ qui suꝑnã grãm inter
meroris tenebras tenuit. an qui ꝑ exteriora
gaudia lum̃ iusticiȩ intus amisit. a Bene aũ¬
cant᷑ : quia prelati cunctis motib carnis. mͦ
luxuriȩ appetitum frenant÷ mͦ estum auari¬
tiȩ temperant: mͦ głam ęlationis inclinant:
mͦ suggestiones liuoris obruunt: mͦ ignem
furoris extingunt. Reges gͦ sunt: quia tẽptati¬

Expanded text:
ffliguntur.---Abstulisse enim a justis oculos suos fortasse Dominus creditur, quia injustorum crudelitatibus hic sine vindicta lacerantur; sed famulos suos tunc magis respicit, cum injuste eos nequitia persequentis affligit. Videns enim quid hic humiliter tolerent, nimirum jam praevidet quid illic eis misericorditer recompenset. Non ergo aufert a justo oculos suos. Ecce iste humiliter ingemiscit, ille superbit et nequiter floret. Iste cor conterit, ille se de gloria iniquitatis extollit. Horum ergo quis divinis obtutibus longe est, qui injustitiam pertulit, an qui eam patientibus irrogavit; qui supernam gratiam inter maeroris tenebras tenuit, an qui inter exteriora gaudia lumen justitiae intus amisit? Vet. XXcantur, quia praelati cunctis motibus carnis, modo luxuriae appetitum frenant, modo aestus avaritiae temperant, modo gloriam elationis inclinant, modo suggestiones livoris obruunt, modo ignem furoris exstinguunt. Reges ergo sunt, quia tentati
Abbreviated transcription (Latin):
uitias intuens. eas etiam discipulis exorabat
dicens. Ut sciatis quȩ sit spes uocationis eiꝰ :
quȩ diuitiȩ głe hereditatis eius in scĩs
B ene aũ post ista dicitur: indicabit eis oꝑa
eoꝵ. &. scelera eoꝵ. quia uiolenti fuerint.
Cum enim suꝑuã głam magis amando cog¬
noscinus: tunc mala quȩ egimus grauiora
fuisse sentimus. Vnde & paulus post ꝑcep¬
tam grãm suꝑnoꝵ. ea quȩ in se studia uir¬
tutũ crediderat: fuisse iam scelera cognosce¬
bat dicens. Qui prius fui blasphemus &
ꝑsequutor & contumeliosus: sed miscđiam
consequutus sum. quia ignorans feci in in¬
credulitate. Uel certe. Sed quȩ fuerunt mͥ¬
lucra: hȩc arbitratus sum ꝓꝑter xp̃m detri¬
menta. Unde & apte sequit᷑. Rȩuelabit
quoq aurem eoꝵ ut corripiat: & loquetur
ut reuertantur ab iniquitate. Aurem re
intrinsecus ȩternoꝵ bonoꝵ desideriũ ꝑcipit:¬
sepe qui iubentis uerba ñ audiunt. ferientis

Expanded text:
vitias intuens, eas etiam discipulis exorabat, vitias intuens, eas etiam discipulis exorabat, dicens: « Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, quae divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis . Bene autem post ista subditur: Indicabit eis opera eorum, et scelera eorum, quia violenti fuerint. Cum enim supernam gloriam magis amando cognoscimus, tunc mala qufuisse sentimus. Unde et Paulus post perceptam gratiam supernorum, ea quae in se studia virtutum crediderat fuisse, jam scelera cognoscebat dicens: « Qui prius fui blasphemus, et secutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Vel certe: Sed quae mihi fuerunt lucra, haec arbitratus sum propter Christum detrimenta . Unde et apte subdituquoque aurem eorum ut corripiat, et loquetur ut revertantur ab iniquitate. - Aurem rintrinsecus aeternorum bonorum desiderium psaepe qui jubentis verba non audiunt, ferientis
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersale iudicium ex mediatoris nr̃i int̾¬
subdens: aꝑte quid dicat insinuat. Si aut̃e
de terreni regni solio dicera. nullatenus in
ꝑpetuum subdidiss&: quia qui illud arri¬
piunt. ꝓfecto ñ in eo in ꝑpetuum sed tem¬
poraliter collocant᷑. Bene aũ subdidit. &
illic erigunt᷑: Ac si intentioni audientis
illic erigunt᷑. Scĩs nãq uiris iste locus
humilitatis ẽ. ut ille sit celsitudinis: unde
alias seriptum est. Humiliasti nos in loco
afflictionis. Locus quippe afflictionis: est
uita presens. Qui gͦ ad eternam patriam
afflictionis loco despiciunt: ut tẽ in loco
gaudii ueraciter subliment᷑. Sequitur.¬
A. Et si fueruit in catenis & uinciant᷑ funibus
pauꝑtatis: indicabit eis opera eoꝵ. & scele¬
ra eoꝵ. quia iuolenti fuerint. Catene obli¬
gationis sunt: ipsa adhuc retentio peregri¬
nationis. Ligatum se his cat̾enis paulus
uinctum se ẽẽ cernebat: quando ueras di¬

Expanded text:
universale judicium ex Mediatoris nostri inteuniversale judicium ex Mediatoris nostri intesubdens, apte quid dicat insinuat; si enim de terreni regni solio diceret, nullatenus in perpetuum subdidisset, quia quique illud arripiunt, profecto non in eo in perpetuum, sed temporaliter collocantur. Bene autem subdidit, et illic eriguntur, ac si intentioni audientis illic eriguntur. Sanctis namque viris iste locus humilitatis est, ut ille sit celsitudinis. Unde alias scriptum est: Humiliasti eos in loco afflictionis . Locus quippe afflictionis est vita praesens: Qui ergo ad aeternam patriam afflictionis loco despiciunt, ut tunc in loco gaudii veraciter sublimentur. Sequitur. Et, si fuerint in catenis, et vinciantur funibus paupertatis, indicabit eis opera eorum, et scelera eorum, quia violenti fuerunt. - Catenae obligationis sunt, ipsa adhuc retentio peregrinationis. Ligatum se his catenis Paulus victum se esse cernebat, quando veras di
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit. Qui uicerit dabo ei sedere mecũ
in throno meo: sicut & ego uici & sedi cũ
patre meo in throno eius. Uincens dñs
in throno cũ patre sedisse se asserit: quia
post passionis certamina. post resurrectionis
palmã. claruisse om̃ib qd̾ potestati
patris ess& ȩqualis indicauit: eiq se ñ dis¬
parem calcato aculeo mortis unnotuit.
Unde & mariȩ necdũ se credenti patri similẽ:
dicit. Noli me tangere: ñdũ enĩ ascendi
ad patrem meũ. Nob̃ enim in throno filii
sedere est: ex eiusdẽ filii potestate iudicare
Q uia enim iudicii principatum ex eius uirtu¬
te ꝑcipimus: uelut in eius throno residemꝰ
Nec abhorr& a uero qd̾ alias suꝑ duodecim
thronos uenturos testat᷑ ẽẽ discipulos: hic
uͦ in throno suo ꝑhib& esse sessuros. ꝑ thro¬
nos quippe duodecim uniuersale iudicium:
ꝑ thronũ uͦ filii singulare culmen iudiciarie
potestatis ostenditur. Hoc gͣ duodetĩ thronis
qd̾ uno throno filii designat᷑: quia uidelic&e

Expanded text:
abo ei sedere mecum in throno meo, sicut et ego vici, et sedi cum Patre meo in throno ejus . Vincens Dominus in throno cum Patre sedisse se asserit, quia post passionis certamina, post resurrectionis palmam clarius se omnibus quod potestati Patris esset aequalis indicavit, eique se non disparem, calcato aculeo mortis, innotuit. Unde et Mariae necdum se credenti Patri similem dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem . Nobis enim in throno Filii sedere, est ex ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicii principatum ex ejus virtute percipimus, velut in ejus throno residemus. Nec abhorret a vero quod alias super duodecim thronos sessuros testatur esse discipulos : hic vero in throno suo perhibet esse sessuros; per thronos quippe duodecim universale judicium, per thronum vero Filii, singulare culmen judiciariae potestatis ostenditur; hoc ergo duodecim thronis quod uno throno Filii designatur, quia videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
siderat. qui fastigium potentiȩ alienis in-¬
tentus utilitatib. & ñ suis laudib elatus
ãministrat : qui prelatus ceteris ꝓdesse ap¬
petit. ñ preesse. Tumoris namq elatio:¬
ñ ordo potestatis in crimine est. ꝑ otentiã
ds tribuit: elationem uͦ potentie malitia
nr̃ȩ mentis inuenit. Tollamꝰ gͦ qd̾ de nr̃o
contulimus: & bona st̃ quȩ dõ largiente

Expanded text:
siderat, qui fastigium potentiae, alienis insiderat, qui fastigium potentiae, alienis intentus utilitatibus, et non suis laudibus elatus, administrat: qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potestatis, in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invenit. Tollamus ergo quod de nostro contulimus, et bona sunt quae Deo largiente
Abbreviated transcription (Latin):
istud sacrificium do placere cognouerat.
qd̾ in conspectu eius tanta iterationis uoce
immolabat ÷ nisi qd̾ uicina ẽẽ suꝑbia poten-¬
tib sol&. & pene semꝑ reb affluentib ela¬
tio sociat᷑ .s Quia & sepe humoris habun-¬
dantia: duritiam dat tumoris. Mirũ uͦ
est: eũ in cordib sublimium regnat humi¬
litas inorum. Unde pensandũ ẽ: qr poten¬
tes quiq cũ humiliter sapiunt. eulm̃ extra¬
nee & quasi longe posite uirtutis attingunt.
Et recte hac uirtute dnm quãtocius placant:
quia illud ei sacrificium potentes offerunt.
qd̾ potentes inuenire uix possunt. Subti¬
lissima namq ars uiuendi ẽ: culm̃ tenere.
głam premere÷ ẽẽ quidẽ in potentia. sed
potentẽ se ẽẽ nescire : ad largienda bona
potentem se cognoscere: ad repetenda noxia
om̃e qd̾ potenter ual& ignorare. Recte
itaq de talib dr: ds potentes ñ abicit. cũ
& ipse sit potens. Dm̃ quippe imitari de¬

Expanded text:
istud sacrificium Deo placere cognoverat, istud sacrificium Deo placere cognoverat, quod in conspectu ejus tanta iteratione vocis immolabat? nisi quod vicina esse superbia potentibus solet, et pene semper rebus affluentibus elatio sociatur, quia et saepe humoris abundantia duritiam dat tumoris. Mirum vero est, cum in cordibus sublimium regnat humilitas morum. Unde pensandum est quia potentes quique, cum humiliter sapiunt, culmen extraneae quasi longe positae virtutis attingunt, et recte hac virtute Dominum quantocius placant, quia illud ei sacrificium potentes offerunt, quod potentes vix invenire possunt. Subtilissima namque ars vivendi est, culmen tenere, gloriam reprimere: esse quidem in potentia, sed potentem se esse nescire: ad largienda bona potentem se agnoscere, sed ad repetenda noxia omne quod potenter valet ignorare. Recte itaque de talibus dicitur: Deus potentes non abjicit, cum et ipse sit potens . Deum quippe imitari de
Abbreviated transcription (Latin):
lati. Potestas enun quanto exterius emin&.
tanto premi interius deb& ÷ ne cogitationẽ
uincat. ne in delectatione sui animũ rapi
at : ne iam sub se mens eam regere ñ possit.
cuII se libidine dominatidi suppouit. Bene
dauid regni potentiã regere nouerat: qui
elationẽ eiusdem potentie sem& ipsũ p̾meni¬
do uincebat dicens. Dnẽ ñ est exaltatum
cor meum. Quiq in eius humilitatis aug¬
mento subiunxit. N eq elati st̃ oculi mei
Atq addidit. Neq ambulaui in magnis.
Et adhuc semce ipsum subtilissima inquisi-¬
tione discutiens: ait. Neq in mirabilibus
suꝑ me. Om̃sq etiam cogitationes suas a
fundo cordis exhauriens: subiũxit diceus.
S i ñ humilit̾ sentiebam: sed exaltaui animã
meã. E cce humilitatis hostiam ab intimo
cordis oblatam crebro replicat:ͥ & iterum
atq iterum confitendo offerre ũ cessat:
eamq multiplieit loquens. iudicis sui o-¬
eulis ostentat. Quid ẽ hoc s Et quomodo

Expanded text:
elati. Potestas enim quanto exterius eminet, elati. Potestas enim quanto exterius eminet, tanto premi interius debet, ne cogitationem vincat, ne in delectatioat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Bene David regni potentiam regere noverat, qui elationem ejusdem potentiae semetipsum premendo vincebat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum . Quique in ejus humilitatis augmento subjunxit: neque elati sunt oculi mei, atque addidit: Neque ambulavi in magnis. Et adhuc semetipsum subtilissima inquisitione discutiens ait: Neque in mirabilibus super me. Omnesque etiam cogitationes suas a fundo cordis exhauriens, subjungit, dicens: Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam . Ecce humilitatis hostiam ab intimo cordis oblatam crebro replicat, et iterum atque iterum confitendo offerre non cessat, eamque multipliciter loquens Judicis sui oculis ostentat. Quid est hoc? et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
tanto diuino iudicio liberiores reddit:
quanto hic eoꝵ culpas sine uindicta ñ de¬
serit. Seruanda itaq est & in corde hu¬
militas : & in opere disciplina. atq inter
hec sollerter intuendum ẽ. ne dũ ĩ modera¬
tius custodit᷑ uirtus humilitatis. soluant᷑
iura regiminis: & dũ prelatus quisq plus.
płꝰ quã dect se deicitꝰ. subditoꝵ uitã stringe¬
re sub disciplinę uinculo non possit. Tene
amus gͦ exterius qd̾ ꝓ alioꝵ utilitate susce¬
pimꝰ : teneamus interius qd̾ de nr̃a estimatõne
sentimus: sed tam̃ decenter quibusdã erum¬
pentib signis. tales nos apud nos esse ipsi
etiam qui nobis cõmissi sunt ñ ignorent:
ut & de auetoritate nr̃a qd̾ formident ui-¬
deant: & de humilitate qd̾ imitent᷑ agnos¬
cant. Seruata aũ auctoritate regiminis. ad
cor nr̃m sine cessatione redeainus: & consi-¬
deremus assidue qd̃ sumus ęqualiter cũ
ceteris conditi. ñ qd̾ temporalit̾ ceteris p̾-¬

Expanded text:
 divino judicio tanto liberiores reddit,  divino judicio tanto liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda itaque est et in corde humilitas, et in opere disciplina. Atque inter haec solerter intuendum est, ne dum immoderatius custoditur virtus humilitatis, solvantur jura regiminis; et dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam stringere sub disciplinae vinculo non poamus ergo exterius quod pro aliorum utilitate suscipimus, teneamus interius quod de nostra aestimatione sentimus. Sed tamen decenter quibusdam erumpentibus signis tales nos apud nos esse ipsi etiam qui nobis commissi sunt non ignorent, ut et de auctoritate nostra quod formident videant, et de humilitate quod imitentur agnoscant. Servata autem auctoritate regiminis, ad cor nostrum sine cessatione redeamus, et consideremus assidue quod sumus aequaliter cum caeteris conditi, non quod temporaliter caeteris pra
Abbreviated transcription (Latin):
buiss& inuenit: ilico magistrũ se ẽẽ recoluit
dicens. Quid uultis in uirga ueniã ad uos as
S ũmus itaq locus bene regit᷑: cũ is qͥ p̃est
uitiis potius quã fr̃ib dominat᷑. Cunctos
quippe natura ȩquales genuit: ut aũ alii
ad regendũ aliis cõmittant᷑. non eos natura
seo culpa postponit. Uitiis g̃ se debent
rectores exigere: quoꝵ & causa p̃ferunt᷑.
Et̃ cũ delinquentes corrigunt: sollicite at¬
tendant. ut ꝑ disciplinã culpas quidẽ iure
potestatis feriant: sed ꝑ humilitatis custodiã.
equales se ipsis fr̃ib qui corrigunt᷑ agnoscant:
quãuis plerũq etiam dignũ est. ut eosdẽ
quos corrigimus. tacita nobis cogitatione
preferamus. Illoꝵ nãq ꝑ nos uitia disci-¬
pline uigore feriunt᷑: in his uͦ quȩ ipsi cõ¬
mittimus. ne uerbi quidẽ ab aliquo inuectio-
ne laceramur. Tanto gͦ apud dnm obliga¬
tiores sumus: quanto apud homines inul¬
te peccamus. disciplina autẽ nr̃a subditos¬

Expanded text:
isset, illico magistrum se esse recoluit dicens: « Quid vultis? In virga veniam ad vos? » Summus enim locus bene regitur, cum is qui praeest, vitiis potius quam fratribus dominatur. quippe natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Vitiis ergo se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur; et cum delinquentes corrigunt, sollicite attendant, ut per disciplinam culpas quidem jure potestatis feriant, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscant. Quamvis plerumque etiam dignum est ut eosdem quos corrigimus tacita nobis cogitatione praeferamus. Illorum namque per nos vitia disciplinae vigore feriuntur; in his vero quae ipsi committimus ne verbi quidene laceramur. Tanto ergo apud Dominum obligatiores sumus, quanto apud homines inulte peccamus. Disciplina autem nostra subditos
Abbreviated transcription (Latin):
pastoꝵ loca ꝑcipiunt. Qd̃ recte quidẽ dici
poterat: si humiliter diceretur. Arrogantes
enim etiã cũ bona aimonent: suꝑsticionis
suȩ uitium exercent. Nã plus sicut & supe¬
rius dictum est increpando ferire appetunt:
quã consolando refouere. Vnde mox sub
fecto arrogantes ȩccłiȩ miseriã uocant.
qd̾ despectam do eiuus multitudinẽ suspican-
t : & eo illam altior e elatione contẽpnunt.
quo & despectam do funditus suspicantur.
His gͥ figurata expositione transcursis. iam
nunc inferenda sunt quȩ moralit̾ senti¬
unt᷑: ut figura ęccłiȩ cognita. quã expres¬
sam generaliter credimus ÷ audiamus etiã
qͥd ex his uerbis in singulis specialiter col¬

Expanded text:
pastorum loca percipiunt. Quod recte quidem dici pastorum loca percipiunt. Quod recte quidem dici poterat si humiliter diceretur. Arrogantes enim, etiam cum bona admonent, superstitionis suae vitium exercent. Nam plus, sicut et superius dictum est, increpando ferire appetunt quam consolando refovere. Unde mox subjfecto arrogantes Ecclesiae miseriam vocant quod despectam Deo ejus multitudinem suspicantur, et eo illam altiore elatione contemnunt, quo et despectam Deo funditus suspicantur. His igitur figurata expositione transcursis, jam nunc inferenda sunt quae moraliter sentiuntur, ut figura Ecclesiae cognita, quam expressam generaliter credimus audiamus etiam quod ex his verbis in singulis specialiter col
Abbreviated transcription (Latin):
bent plurimoꝵ malum tendere in estimatio¬
ne cunctoꝵ: quia & si iniqui sunt quos
cognoseentes diuidicant : ñnulli tam̃ sci sunt
qͣs ignorant. Triture quippe tempus est:
& adhue grana sub paleis latent. Nullus gͦ
ex area fructus expectabitur: si hoc solũ in
ea eẽ credit᷑. qd̾ suꝑficietenus uidet᷑. Igitur
quia quos cernunt despiciunt. & in antiqͦrũ
patrũ ordinib hos quos norunt subrogari
contempnunt: apte subiungit᷑. Ne ꝓtrahas¬
arrogantes dicant. Ignorantiȩ tue obscuri¬
tate non agas: ut in loco fortium numero¬
sitatẽ subroges infirmoꝵ. Popłi quippe noĩe
designant᷑: qui quasi uulgari consuetudiri
dediti. in cunctis quȩ appetunt passim ui¬
uunt. Noctem uͭ ꝓtrahere est. ut ꝓ robus¬
tis popłi ascendant: si ꝑ negligentiã agit᷑.
ut doctoꝵ & fortium loca. indocti ac de¬
biles sortiant᷑. Popłi ꝓ robustis ascendunt:
quando hii qui uiuere iniquȩ didicerunt.

Expanded text:
bet plurimorum malum tendere in aestimatiobet plurimorum malum tendere in aestimationctorum, quia etsi iniqui sunt quos cognoscentes dijudicant, nonnulli tamen sancti sunt quos ignorant. Triturae quippe tempus est, et adhuc grana sub paleis latent. Nullus ergo ex area fructus exspectabitur, si hoc solum in ea esse creditur, quod superficie tenus videtur. Igitur quia quos cernunt, despiciunt, et in antiquorum patrum ordinibus hos quos norunt subrogari contemnunt, apte subjungitur: CAarrogantes dicant: Ignorantiae tuae obscuritate non agas, ut in loco fortium numerositatem subroges infirmorum. Populi quippe nomine designantur, qui quasi vulgari consuetudini dediti, in cunctis quae appetunt passim vivunt. Noctem vero protrahere est ut pro robustis populi ascendant, si per negligentiam agitur ut doctorum et fortium loca indocti ac debiles sortiantur. Populi pro robustis ascendunt quando hi qui vivere inique didicerunt
Abbreviated transcription (Latin):
gionis reuerentiam quã huic mundo pa¬
tres moriendo seminauert̃ : hii exultando
in terrenis gaudus metunt. & ꝑpen.¬
dunt quidem quia robusti sunt: sed non
fortitudine. Nam dũ temporali potestate
fulciunt᷑: quasi quadã debilitate roborant᷑.
Q uanto enim exterius fortes sunt: tanto a
cunctis fortitudinis uirib intus in anescunt.
Et idcirco ab arrogantib ei dr̃: depone ro¬
bustos fortitudine. Ac si aꝑte dicat᷑. Iuli
tibi ueracit᷑ robusti inheserant: qui in te
hoc qd̾ docendo loquuti sunt uiuendo te¬
nuerunt. Nunc uͦ hii qui tͥ president uisio¬
ne robusti sunt ñ fortitudine: quia hono¬
rabiles quidem se ostentare ñ desinunt: seo
tanto unbecilliores & contemptibiliores st̃:
quanto honoris sui głam despici ꝓ ueritate
ꝑtimescunt. Quod arrogantes quidem de
plerisq ueraciter sentiunt: sed eo in elatio¬
nis uitium corruunt. quo om̃s quos p̾esse
conspiciunt tales arbitrant᷑. Neq enim de¬

Expanded text:
gionis reverentiam, quam huic mundo pagionis reverentiam, quam huic mundo patres moriendo servaverunt, hi exsultando in terrenis gaudiis metunt; et perpendunt quidem quia robusti sunt, sed non fortitudine. Nam dum temporali potestate fulciuntur, quasi quadam debilitate roborantur. Quanto enim exterius fortes sunt, tanto a cunctis fortitudinis viribus intus inanescunt. Et idcirco ab arrogantibus ei dicitur: Depone robustos fortitudine. Ac si aperte dicatur: Illi tibi veraciter robusti inhaeserant, qui in te hoc quod docendo locuti sunt, vivendo tenuerunt; nunc vero hi qui tibi praesident visione robusti sunt, non fortitudine, quia honorabiles quidem se ostentare non desin unt, sed tanto imbecilliores et contemptibiliores sunt, quanto honoris sui gloriam despici pro veritate pertimescunt. Quod arrogantes quidem de plerisque veraciter sentiunt, sed eo in elationis vitium corruunt, quo omnes quos praeesse conspiciunt tales arbitrantur. 848 Neque enim de
Abbreviated transcription (Latin):
ad premium uocat: eoꝵ uice debiles ad
certamina roborat. Cum illos suscipiendo
remunerat: istis laboꝵ uires quas remu¬
ner& subministrat. De quib eidẽ sc̃ȩ ec¬
clesiȩ dr̃. Pro patrib tuis nati sunt tibi
filii: constitues eos principes suꝑ omnem
terrã. In uirtute quippe antiquoꝵ patrũ.
hii qui postmodũ prelati sunt subrogant᷑:
quia & cũ annosa arbusta succidunt᷑. in
eoꝵ robur tenera uirgulta succrescunt.
Sed arrogantes uiri conualescere ñ credunt:
quos infirmos aliquando nouerũt. Et per¬
mutatos uenerari despiciunt: quos despica¬
biles fuisse meminerunt. Quia uͦ in ea iusti-¬
ores paucos. iniquos aũ numerosiores aspi¬
ciunt. sicut & in tritura frugum maior
ẽ multitudo palearũ: &iã iustoꝵ uitam
ex iniquoꝵ ȩstimatione contempnunt.
Vident
Uident ꝓfecto qd̾ nonulli rectores illius
temporali potestate subnixi: eiusdem po¬
testatis elatione pascunt᷑. Uident qd̾ reli¬

Expanded text:
ad praemium vocat, eorum vice debiles ad ad praemium vocat, eorum vice debiles ad certamina roborat. Cum illos suscipiendo remunerat, istis laborum vires quas remuneret, subministrat. De quibus eidem sanctae Ecclesiae dicitur: « Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem terram . In virtutem quippe antiquorum patrum, hi qui postmodum praelati sunt subrogantur, quia et cum annosa arbusta succiduntur, in eorum robur tenera virgulta succrescunt. Sed arrogantes viri convalescere non credunt quos infirmos aliquando noverunt; et permutatos venerari despiciunt, quos despicabiles fuisse meminerunt. Veores paucos, iniquos autem numerosiores aspiciunt, sicut et in tritura frugum major est multitudo palearum, etiam justorum vitam ex iniquorum aestimatione contemnunt. Vident profecto quod nonnulli rectores illius, temporali potestate subnixi, ejusdem potestatis elatione pascuntur. Vident quod reli
Abbreviated transcription (Latin):
scȩ eccłiȩ robustos accipimus: nͥ eos qͥ ad
uincenda mundi huius desideria. & cep¬
tis subliiib. & consũmatis ꝓuectib con¬
ualescunt us Magnitudo itaq eius in ro¬
bustoꝵ suoꝵs uita consistit: qr tunc glorio¬
sior reddit᷑. cũ ꝓ defensione ueritatis. ad
mortẽ usq. ab electis illius constanti uir¬
tute certat᷑. Arrogantes gͥ uiri subductis
de hoc mundo apłis. subduẽtis ad suꝑtia
martẏrib: quia fortasse doctiores ualenti¬
oresq prepositos habunde deesse conspi¬
ciunt : quasi solos se remansisse intra ȩccłiam
suspicant᷑. Vnde dũ se preferunt: ei uelut
consulentes illudunt dicentes. depone
magnitudinẽ tuã absq tribulatione: &
om̃s robustos fortitudine. Ac si aꝑtis ex¬
ꝓbrationib dicant. Nequaꝗͣ te magnitu¬
dinẽ habere confidas: qr subductis prio¬
rib patrib. iam ñ habes de quoꝵ uita
glorieris. dicunt hȩc ꝓfecto nescientes:
ministratione non deserit. Nã cũ fortes

Expanded text:
sanctae Ecclesiae robustos accipimus, nisi eos qui ad vincenda mundi hujus desideria et coeptis sublimibus et consummatis profectibus convalescunt? Magnitudo itaque ejus in robustorum suorum vita consistit, quia tunc gloriosior redditur, cum pro defensione veritatis ad mortem usque ab electis illius constanti virtute certatur. Arrogantes igitur viri subductis de hoc mundo apostolis, subductis ad superna martyribus, quia fortasse doctiores valentioresque praepositos abunde deesse conspiciunt, quasi solos se remansisse intra Ecclesiam suspicantur. Unde dum se praeferunt, ei velut consulentes illudunt, dicentes: Depone magnitudinem tuam absque tribulatione, et omnes robustos fortitudine. Ac si apertis exprobrationibus dicant: Nequaquam te magnitudinem habere confidas, quia subductis prioribus, patribus jam non habes de quoruglorieris. Dicunt haec profecto nescientes, administratione non deserit; nam cum fortes
Abbreviated transcription (Latin):
rem głam teneat. sepe se simulat głam
potest: stud& plerumq głam tenere fu
gruunt: qr si congruunt. iã simplices ñ
sunt. Bene aũ cum dicer& simulatores
& callidi: ñ subdidit merent᷑. sed ꝓuocats
irã di. Iram quippe dĩ mereri est: etiã
nesciendo peccare. Prouocare uͦ est.
mandatis illius seiendo contraire: scire
bonum sed despicere. facere posse. nec
uelle. Hii enim ꝑpetratione nequitiȩ
intrinsecus tenebrescunt: & ostentatione
iusticiȩ suꝑficietenus dealbant᷑. Quib
pharisei hypocrite: qr similes estis sepul-¬
chris dealbatis. quȩ foris apparent ho

Expanded text:
rem gloriam teneat, saepe se simulat glorirem gloriam teneat, saepe se simulat gloripotest, studet saepe gloriam tenere fuggruunt: quia si congruunt, jam simplices non Bene autem cum diceret: Simulatores et callidi, non subdidit, merentur, sed provocant iram Dei. Iram quippe Dei mereri, est etiam nesciendo peccare. Provocare vero est mandatis illius sciendo contraire; scire bonum, sed despicere; facere posse, nec velle. Hi enim perpetratione nequitiae intrinsecus tenebrescunt, et ostentatione justitiae superficie tenus dealbantur. Quibus Pharisaei hypocritae, quia similes estis sepulcris dea
Abbreviated transcription (Latin):
& hic iam pęnas ꝑcussionis sentiunt. &
illic iuste retributionis supplicia ñ eua¬
dunt. Fatuitas quippe stulticiȩ est: qd̾
illos sic inquitas obligat. ut ã culpa eos
nec pęna compescat. Sequit᷑ Simulato¬
res & callidi: ꝓuocant iram di. Cũ simu¬
latores dicer&. apte subiunxit & callidi:
quia nͥ ingenio calleant: qd̾ uideri appe¬
tunt congrue simulare ñ possunt. Sunt
enĩ ñnulla uitia: quȩ etiã ã sensu tardiori¬
b facile ꝑpetrant᷑. E latione namq intu¬
mescere. auaritiȩ ȩstib inhiare. luxurie
pulsanti succumbere. etiã quilib& obtiuisis
sensib potest: sunulationis uͦ falsitatẽ exeqͥ.
nͥ qui subtilioris ingenii fuerit ñ potest.
uidelic& duo. continua obseruatione diui¬
dit᷑: ut callide nouerit & occultare qd̾ ẽ.
& ostentare qd̾ non est: & uera mala p̾¬
mere. & bona falsa monstrare: nec se aꝑ¬
te in hoc qd̾ uidet᷑ extollere. atq ut maio¬

Expanded text:
Et hic jam poenas percussionis sentiunt, et Et hic jam poenas percussionis sentiunt, et illic justae retributionis supplicia non evadunt. Fatuitas quippe stultitiae est quod illos sic imquitas obligat, ut a culpa eos nec poena compescat. Sequitures et callidi provocant iram Dei . Cum simulatores diceret, apte subjungit et callidi, quia nisi ingenio calleant, quod videri appetunt congrue simulare non possunt. Sunt nonnulla vitia quae etiam a sensu tardioribus facile perpetrantur. Elatione namque intumescere, avaritiae aestibus inhiare, luxuriae pulsanti succumbere, etiam quilibet obtusis sensibus potest. Simulationis vero falsitatem exsequi, nisi qui subtilioris ingenii fuerit, non potest. videlicet duo continua observatione dividitur, ut callide noverit et occultare quod est, et ostentare quod non est; et vera mala premere, et bona falsa monstrare; nec se aperte in hoc quod videtur extollere, atque ut majo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ głam uͦ suꝑna retributio designat᷑. Qui
gͦ obedire preceptis cȩlestib student. dies
suos in bono cõplebt̃. annos in gła: quia
& cursum presentis temporis in recto opere:
& consũmationẽ suã ꝑficiunt felici retͥbutio¬
ne. Si uͦ non audierint. transibunt ꝑ gla¬
dium. & consument᷑ stulticia: qr & undicta
eos in retributione ꝑcutit: & finis in fa¬
tuitate concludit. Sunt enim ñ nulli. qͦs
ã ꝑditis morib nec tormenta cõpeseunt:
erunt: Flagellasti eos. & rennuerunt acciꝑe
disciplinã. Et de quib sub babylonis spe¬
cie đr̃. Curauimus babylonẽ: & ñ ẽ sanata.
Et de quib rursum dr̃. Interfeci & ꝑdidi
popłm meũ : & tam̃ a uiis suis ñ st̃ reu̾si.
Hii ñnũquã deteriores existunt ex uerbere:
qr pulsati dolorib aut contumatia ꝑtina¬
tiȩ duriores existunt: aut qd̾ peius est in
blasphemiȩ etiam exasperatione ꝓsiliunt.
ticia consumunt᷑: qr peccata quę flagellis
emendare debuerunt. flagellis exaggerant:

Expanded text:
 superna retributio designatur. Qui vero obedire praeceptis coelestibus student, dies suos in bono complent, annos in gloria: quia et cursum praesentis temporis in recto opere, et consummationem suam perficiunt felici retributione. Si vero non audierint, transibunt per gladium, et consumentur stultitia: quia et vindicta eos in tribulatione perculit, et finis in fatuitate concludit. Sunt enim nonnulli, quos a perditis moribus nec tormenta compescunt: erunt: flagellasti eos, et renuerunt accipere disciplinam et de quibus sub Babylonis specie dicitur: Curavimus Babylonem, et non est sanata . Et de quibus rursum dicitur: Interfeci et perdidi populum meum, et tamen a viis suis non sunt reversi . Hi nonnunquam deteriores existunt ex verbere, quia pulsati doloribus, aut contumaci pertinacia duriores existunt, aut, quod pejus est, in blasphemiae etiam exasperationem prosiliunt. titia consumuntur, quia peccata quae flagellis emendare 840 debuerant, flagellis exaggerant.
Abbreviated transcription (Latin):
cedentia factis sequentib redimentes. qͥcqͥd
illicitũ aliquando fecerunt. ab oculis udicis
elemosinarũ suꝑductione cooperiunt. Quib
uidex ueniens: in dexterã consistentib dic&.
E suriui & dedistis manducare. gitiui: & de¬
distis mͥ bibere. hospes eram: & collegistis
me. Nudus: & operuistis me. Infirmus: &
uisitastis me. In carcere erã: & uenistis ad me.
Quib p̾mittit dicens. Uenite benedicti pa¬
tris mei: possidete paratũ uobis regnũ a
constitutione mundi. Alii aũ ñ iudicant᷑
& regnant: qui etiam precepta legis ꝑfectio¬
nis uirtute transcendunt: quia nequa ꝗͣ
hoc solum qd̾ cunctis diuina lex p̾cipit

Expanded text:
cedentia factis sequentibus redimentes, quidquid cedentia factis sequentibus redimentes, quidquid illicitum aliquando fecerunt ab oculis judicis eleemosynarum superductione cooperiunt. Quibus judex veniens in dextera consistentibus dicit: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et collegistis me; nudus, et operuistis me; infirmus, et visitastis me. In carcere eram, et venistis ad me; quibus praemittit dicens: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . Alii autem non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis perfectione virtutum transcendunt; quia nequaquam hoc solum quod cunctis divina
Abbreviated transcription (Latin):
uerba ꝑcipiunt. quia eius reuerentiam
nec uerbotenus seruare maluerunt. Illi
legaliter pereunt. quia sub lege positi
peccauerunt: istis in ꝑditione sua de le¬
ge nichil dr. quia nichil legis habere co-¬
nati sunt. Princeps namq terrenã rem¬
publicam regens. aliter punit ciuẽ interiꝰ
delinquentem: atq aliter hostem exterius
rebellantem. In illo iura sua consulit: eũq
sub uerbis dignȩ inuectionis addicit. Contra
hostem uͦ bellum mou& ÷ instrumenta ꝑdi¬
tionis exerc& : dignaq eius malitiȩ torm̃ta
non requirit. Neq enun lege necesse est pe¬
rimi : qui lege numquã potuit teneri.
Ita gͦ in extremo iudicio & legalis illum in¬
uectio ꝑcutit. qui ab eo qd̾ ꝑfessione tenuit.
actione declinauit: & iste sine iudicii inuecti¬
one perimit᷑. qui lege fidei ñ tenet᷑. Ex
electoꝵ uͦ parte alii uidicant᷑ & regnant. qui
uite maculas laerimis tergunt: qͥ mala p̾-¬

Expanded text:
verba percipiunt, quia ejus reverentiam verba percipiunt, quia ejus reverentiam nec verbotenus servare voluerunt. Illi legaliter pereunt, quia sub Lege positi peccaverunt, istis in perditione sua de Lege nihil dicitur, quia nihil Legis habere conati sunt. Princeps namque terrenam rempublicam regens, aliter punit civem interius delinquentem, atque aliter hostem exterius rebellantem. In illo jusub verbis dignae invectionis addicit; contra hostem vero bellum movet, instrumenta perditionis exercet, dignaque ejus maitiae tormenta non requirit. Neque enim lege necesse est perimi, qui lege nunquam potuit teneri. Ita ergo in extremo judicio et legalis illum invectio percutit, qui ab eo quod professione tenuit, actione declinavit, et iste sine judicii invectione perimitur, qui lege fidei non tenetur. Ex electorum vero parte alii judicantur et regnant, qui vitae maculas lacrymis tergunt, qui, mala prae
Abbreviated transcription (Latin):
Discedite a me maledicti in ignẽ ȩternũ: qͥ parat᷑
est diabolo & angłis eius. Alii uͦ in extremo
iudicio ñ iudicant᷑ & pereunt: de quibus
ꝓpħa ait. Non resurgunt impii in iudicio.
Et de quib dñs dicit. Qui aũ ñ credit:
iam iudicatus est. Et de quib paulus ait.
Qui sine lege peccauerunt: sine lege & pe¬
ribunt. Refurgunt uetiã om̃s infideles :
sed ad tormentum ñ ad iudicium. Non enĩ
eoꝵ tunc causa discutit᷑: qui ad conspectũ
districti iudicis iam cũ dampnatione suę
infidelitatis accedunt. Professionẽ uͦ fidei
retinentes. sed ꝓfessionis opera ñ habentes:
redarguunt᷑ utꝰ pereant. Qui uͦ nec fidei
sacramienta tenuerunt. increpationẽ iudicis
in extrema examinatione ñ audiunt : qr
preuidicati infidelitatis suȩ tenebris. eius
quẽ despexerant inuectione redargui non
merent᷑. Illi saltem uerba iudicis audiunt.
qr eius fidei saltem uerba tenuerunt: isti
in dampnatione sua ęterni iudicis nec

Expanded text:
edicti in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Alii in extremo judicio non judicantur et pereunt; de quibus Propheta ait: Non resurgunt impii in judicio ; et de quibus dicitur: Qui autem non credit, jam judicatus est ; et de quibus Paulus ait: Qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt . Resurgent vero etiam omnes infideles, sed ad tormentum, non ad judicium; non enim eorum tunc causa discutitur qui ad conspectum districti judicis jam cum damnatione suae infidelitatis accedunt. Professionem vero fidei retinentes, sed professionis opera non habentes, redarguuntur ut pereant. Qui vero nec fidei sacramenta tenuerunt, increpationem judicis in extrema examinatione non audiunt, quia praejudicati infidelitatis suae tenebris, ejus quem despexerant invectione redargui non merentur. Illi tantum verba judicis audiunt, quia ejus fidei tantum verba tenuerunt. Isti in damnatione sua judicis aeterni nec
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium ꝓuoc& sermonib suis dm̃. Acsi¬
dicer&. Ex nr̃a assertione cognoscat: quia
nequaquã diuine examinationi sufficiat.
Et quia arrogantes uiri ñ solum student
inepta dicere. sed etiam multa: uersus qui¬
.xi. sequit᷑ bene de illo frequenter infert᷑. Igit᷑¬
multa loquit᷑. in loquutione sua semꝑ in¬
cipere stud&: quatinus inchoatione ipsa
suspensos auditores faciat: & eo attentius
taceant: quo quasi nouum audire aliquid
expectant. Heliu uͦ alia finiens. alia inces-¬
santer exordit᷑ : ut ĩmensa loquacitas ꝑ subiun¬
.xi. cta semꝑ initia continuet᷑. Sequit᷑. N uinqͥd¬

Expanded text:
judicium provocet sermonibus suis Deum. judicium provocet sermonibus suis Deum. diceret: Ex nostra assertione cognoscat quia nequaquam divinae examinationi sufficiat. Et quia arrogantes viri non solum student inepta dicere, sed etiam multa; versus qui sequitur, bene de illo frequenter infertur. multa loquitur, in locutione sua semper incipere studet, quatenus inchoatione ipsa suspensos auditores faciat, ut eo attentius taceant, quo quasi novum audire aliquid exspectant. Eliu vero alia finiens, alia incessanter exorditur, ut immensa loquacitas per subjuncta semper initia continuetur. Sequitu