comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Profunda eim de tenebris dominus reuelat.
quando aꝑtam sententiam ex occultis sins consiliis
indicat. ut de uno quoq quȩ sentiat ostendat.
Quia & enim uuidet mine ereator omnia & ipse ĩ con¬
siliis non uidet᷑: recte de illo ꝑ psalimstam đr. Po¬
suit tenebras latibulum suum. S ed quasi de istis
tenebris adlien exit: quando quid de umꝰ cuiꝰq
actib sentiat ostendit. St quia cum is qͥ peccatoꝵ
suorum pondere premebat᷑. adrec titudiis statũ
ducit᷑. prius ipsam mortem conspicit. inqͣ & deficere
consueuerat. & hane considare nesciebat: recte ad¬
dit᷑ & producit inlncem umbram mortis. Umbra
enim mortis est. praua oꝑatio: quȩ de mutatione
antiqͥ hostis quasi decorꝑis liniamentis exprimit᷑.
De quo etiam subcuiꝰdam signifieatione dicit᷑. St
nomen illi mors. Et plerumq eius maligna cogita¬
tio mentes hominum latet: atq ꝑhoc quoo uescit᷑.
amplius preualet. Umbra gͦ mortis inlucem ꝓdu¬

Expanded text:
Profunda enim de tenebris Dominus revelat quando apertam sententiam ex occultis suis consiliis inQuia enim videt nunc Creator omnia, et ipse in consiliis non videtur, recte de illo per Psalmistam dicitur: « Posuit tenebras latitenebris ad lumen exit, quando quid de uniuscujusque actibus sentiat ostendit. Et quia cum is qui peccatorum suorum pondere premebatur ad rectitudinis statum ducitur, prius ipsam mortem conspicit, in qua et deficere consueverat, et hanc considerare nesciebat, recte additur: Et producit in lucem umbram mortis. Umbra enim mortis est prava operatio, quae de imitatione antiqui hostis, quasi de corporis lineamentis exprimitur. De quo etiam sub cujusdam significatione dicitur: Et nomen illi mors . Et plerumque ejus maligna cogitatio mentes hominum latet, atque per hoc quod nescitur amplius praevalet. Umbra ergo mortis in lucem produ
Abbreviated transcription (Latin):
memorat᷑ cũ depat̾sumngenito dr̃. ap̃ipfũ ẽ sapientia
⁊fortitudo. R uͦ adiudicandũ ueniens int̾rore suȩ ututiᷤᷤ appare¬
bit: & repulsis reprobis. elecꝰtis suis inregno ꝑpetuo
qualit̾ sit sapientia patris indicabit: rec̾ te insubse¬
quenti sententia apud ipsum ẽẽ pͥus fortitudo. & pt᷑
sapientia dicit᷑. Inuerbis itaq priorib quib ait.
apud ipsum est sapientia & fortitudo: aꝑte indicat
quia hoc quod mansuetꝰ edocuit. qualit̾ credendũ
fuerit. inuirtute iudicui terribilis ostendet. Inu̾bis
uͦ subsequentib quib ait. apud ipsum ÷ fortitudo
& sapientia. luce clarius demonstrat. quod prius
inudicio ꝑuntutem reprobos destruet. & pt̾modũ
electoꝵ mentib ȩcm regni ꝑfecto lumme ĩfulget.
Sed quia ante extremi diem iudicũ iudicare coti-¬
die occultis dispositionib fac ta mortalium non
desinit. ad hoc quod nunc agit᷑. redit᷑ cum subdit᷑.¬

Expanded text:
itur: Apud ipsum est sapientia et fortitudo. Quia vero ad judicandum veniens in terrore suae virtutis apparebit, et repulsis reprobis, electis suis in regno perpetuo, qualiter sit sapientia Patris indicabit, recte in subsequenti sententia apud ipsum esse prius fortitudo, et post sapientia dicitur. In verbis itaque prioribus, quibus ait: Apud ipsum est sapientia et fortitudo, aperte indicat, quia hoc quod mansuetus edocuit qualiter credendum fuerit, in judicii virtute terribilis ostendet. In verbis vero subsequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, luce clarius demonstrat, quod prius in judicio per virtutem reprobos destruit, et postmodum electorum mentibus aeterni regni perfecto lumine infulget. Sed quia ante extremi diem judicii judicare quotidie occultis dispositionibus facta mortalium non desistit, ad hoc quod nunc agitur reditur, cum subdit
Abbreviated transcription (Latin):
non reu̾sat᷑. Panis namq subcinertuiꝰ suꝑ se cme¬
rem portãt. partem mundiorem deorsum preunit.
partemq suꝑiorem tanto sordidiorem haba&. qͣnto
mea cinerem tolerat. Mensitaq quȩ terrena
cogitat: quid suꝑ se aliud quam eineris mole portat:
Sedsi reuersari uoluerit. nundam faciem qͦm deorsum
presserat suꝑius redueit: cum cinerem quem portabat
excusserit. S igͥ terrenarum cogitationum einerem
amente excutimus. quasi panem subemericiũ reuer¬
samusrut illa nr̃a intentio iam post poni debeat.
quam pͥus cogitationis infimȩ cinis premebat: et
munda facies adsuꝑiora ueniat: ut recta nr̃a inten¬
tio mole iam terrem desiderii non premat᷑. Quod
nequaquam agere possumus. nisi sancti sp̃e gratia
ꝑ fundamur: quia uidelicet omp̃s ds. si aqͥs emiserit.
fortitudo: ñc aut̾e dr̃ ap̃ ipsũ ẽ fortitudo ⁊ sapientia. Ir

Expanded text:
non reversatur . Panis namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem tolerat. Mens itaque quae terrena cogitat quid super se aliud quam cineris molem portat? Sed si reversari voluerit, mundam faciem quam deorsum presserat superius reducit, cum cinerem quem portabat excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum cinerem a mente excutimus, quasi panem subcinericium reversamus, ut illa nostra intentio jam postponi debeat, quam prius cogitationis infimae cinis premebat; et munda facies ad superiora veniat, ut recta nostra intentio mole jam terreni desiderii non prematur. Quod nequaquam agere possumus, nisi sancti Spiritus gratia perfundamur, quia videlicet omnipotens Deus si aquas emiserit, fortit
Abbreviated transcription (Latin):
est: quia mpͥncipio erat uerbum. & uerbum erat
ap̃d dm & ds erat uerbum. Nabs autem deus
consilum & intelligentiam: confilium inoelies
quia disponit fua: intelligentiam qr cognoscit nr̃a
Potest quoq consilñ nomine ipsa occutti iudicii mo¬
ta signari: ut quod aliquando tardius delinqͣntes
ꝑcutit. non quia nnquoꝵ culpa non conspicit᷑. seo
ut damnationis eorum sententia quȩ proagenda
penitentia differt᷑. quasi tarda exconsilio prodire
indicat: hoc apud omupotentem diͣm ante scła.
inconsilio latebat. Sequit᷑. Si destruxerit nemo ⁊¬

Expanded text:
est, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat est, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Habet autem Deus consilium et intelligentiam: consilium videlicet, quia disponit sua; intelligentiam, quia cognoscit nPotest quoque consilii nomine ipsa occulta judicii mota signari, vel quod aliquando tardius delinquentes percutit, non quia iniquorum culpa non conspicitur, sed ut damnationis eorum retinentia, quae pro agenda enitentia differtur, quasi tarda ex consilio prodire indicat, hoc apud omnipotentem Dominum ante saecula in consilio latebat. Sequitur: CAPUT IX
Abbreviated transcription (Latin):
am reprobat: quia aliud est de dõ aliquid̃ scire.
aliud uͦ hoc quod cognoscit᷑. fance intelligentiȩ
gustare. Rec te gͦ dicit᷑. nonne auris uerba diui¬
dicat: & fauces comedentis saporem: Ae si aperte
arrogantib diceret᷑. Doctrinȩ uerba quȩ uobis
usq adaurem ueniunt: mͥ etiam ꝑsaporem inti¬
mum intelligentiȩ faucem tangunt. Quia ueroinfirma¬
etas etiam cum recte sapit. adpredicandum non
pientia: & ininulto temꝑe prudentia. Illa enim
dicta insapientiȩ radice solidata sunt. quȩ ꝑiuiuen¬
di usum. etiam actuum experimento conuales.¬
& sapientiȩ grͣa non confert᷑: recꝰ te adhuc ĩ cuius
tudiciaꝰ ipsa dona pendeant demonstrat᷑. dũ subdit᷑.
de unigenito sumini patris accipimus: ut ipsũ ẽẽ
di sapientiam & fortitudinem sentianus. Ham
paulꝰ quoq m̃o inteslec tui attestat᷑ dicens. xp̃m cl̃i
uirtutem. & di sapientiam. que apud ipsum semꝑ

Expanded text:
am reprobat, quia aliud est de Deo aliquid scire, am reprobat, quia aliud est de Deo aliquid scire, aliud vero hoc quod cognoscitur fauce intelligentiae gustare. Recte ergo dicitur: Nonne auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem? Ac si aperte arrogantibus diceretur: Doctrinae verba, quae vobis usque ad aurem veniunt, mihi etiam per saporem intimum intelligentiae fauces tangunt. Quia vero infirma aetas, etiam cum recte sapit, ad praedicandum non pientia, et in multo tempore prudentia. - Illa enim dicta in sapientiae radice solidata sunt, quae per vivendi usum etiam actuum experimento convaleset sapientiae gratia non confertur, recte adhuc in cujus judicio ipsa dona pendeant demonstratur, dum subditurde Unigenito summi Patris accipimus, ut ipsum esse Dei sapientiam et fortitudinem sentiamus. Nam Paulus quoque nostro intellectui attestatur, dicens: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ; qui apud ipsum semper
Abbreviated transcription (Latin):
iis. ꝑ nos tamen diu̾sa & dissimilia semꝑ operetur.:⁊
quatinus iste sapientiȩ scientiȩ donum ꝑcipiat:
iste geuera linguarum. ille grãm curationum ha
auris u̾ba duudicat. & fauces comeilentis saporẽ.
etiam de electis ac rȩꝓbis aliquid innuere uidetur:
quia uerba sapientię quȩ repbi audiunt. elec ti
non solum audiunt. s etiam gustant: ut eis ĩcorde
sapiat. quod reproborum non mentib s solumnodo
aurib sonat. Aliud namq est nominatum cibum
audire solummͦ: aliud uͦ etiam gustare. Electi
naniq cibum sapientiȩ sic audiunt ut degustent:
qͥ hoc quod audiunt eis ꝑ amorem mediillitꝰ sapit.
Reꝓborun uero scientiȩ usq ad cognitionẽ sonitꝰ
tendit᷑: ut quidem uirtutes audiant: s tamen
corde frigido qualit̾ sapiant ignorent. Quib
uidelic& uerbis beatꝰ iob amicoꝵ suoꝵ imꝑtiam.
& eoꝵ qui de doc triua sapientiȩ inflaut᷑ arroganti¬

Expanded text:
lis, per nos tamen diversa et dissimilia semper operetur, lis, per nos tamen diversa et dissimilia semper operetur, quatenus iste sapientiae, ille scientiae donum percipiat; iste genera linguarum, ille gratiam curationum habAuris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem, etiam de electis ac reprobis aliquid videtur innuere, quia verba sapientiae, quae reprobi audiunt, electi non solum audiunt, sed etiam gustant, ut eis in corde sapiat quod reproborum non mentibus, sed solummodo auribus sonat. Aliud namque est nominatum cibum audire solummodo, aliud vero etiam gustare. Electi itaque cibum sapientiae sic audiunt, ut degustent, quia hoc quod audiunt eis per amorem medullitus sapit. Reproborum vero scientia usque ad cognitionem sonitus tenditur, ut quidem virtutes audiant, sed tamen corde frigido qualiter sapiant ignorent. Quibus videlicet verbis beatus Job amicorum suorum imperitiam, et eorum qui de doctrina sapientiae inflantur arroganti
Abbreviated transcription (Latin):
Pene nullum latet quod quinq sensus corporis
nrͣi. uidelicet uisus. auditꝰ. gustus. odorat᷑. ⁊ tactꝰ.
inomine quod sentiunt atq discernunt. uirtutem
discretionis & sensus. a cͤcebro trahunt.⁊ & cum unus
sit iudex sensus cerebri qui intrinsecus presid&. ꝑ
meatus tamen proprios sensus quinq disceruit: Tõ
mire oꝑante. ut neq oculus audiat. neq auris
uideat. neq os olfaciat. neq uaris gustã. neq ma¬
nus odorent᷑. Et cum ꝑunini sensum cerebri om¬
nia disponant᷑: quilib& tamen hoꝵ sensus aliud fa¬
cere non potest. preter id quod exdispositione condi¬
toris accepit. Ex istis gͦ corꝑalib exteriorib interi¬
ora & spiritalia colligenda funt: ut ꝑ ia quod in nob̾
publicum est transire debeannus adsecretum qͦd
est quia cum una sit sapientia. alium minus.
alium magis inhabitat. A lĩ hoc. ali illus prestit:
& qͦs cerebri more nobmetipsis uelut qͥbꝰdam sensib
utit᷑ ut quanituis ipsa sibim& numqͣm sit dissimi¬

Expanded text:
Pene nullum latet quod quinque sensus corporis nostri, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus, in omne quod sentiunt atque discernunt, virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt. Et cum unus sit judex sensus cerebri qui intrinsecus praesidet, per meatus tamen proprios sensus quinque discernit, Deo mira operante, ut neque oculus audiat, neque auris videat, neque os olfaciat, neque nares gustent, neque manus odorentur. Et cum per unum sensum cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritalia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire debeamus ad secretum quod est quia cum una sit sapientia, alium minus, alium magis inhabitat; alii hoc, alii illud praestat, et, quasi cerebri more, nobismetipsis velut quibusdam sensibus utitur, ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissimi
Abbreviated transcription (Latin):
bat Libae inhuius rei exemplo unum exmultis ad medi¬
epłis damascum ꝑgeret. sancti sp̃e gratia initinere in¬
fusus. ab illa sua protinis crudelitate mutatus est:
& postiuodum plagas ꝓxp̃o accepit. quas ueniebat
inferre xpistianis: & qui pͥus carualit̾ uiuens. ĩmor¬
tem conabat᷑ scos donum tradere: gauo& postinodũ
delitatis eius frigidȩ cogitationes uersȩ sunt ĩ ardorẽ
pietatis: & qui pͥus fuit blasphemus et
ꝑsequutor. humilis post fac tus ẽ. piusq
predicator. Et qui lucrum maximum
putauit se indiscipulis xp̃moccidere. iã uitã suã cris¬
tum estimat. & mori lucrum. Emissa gͦ aqͣ terra sub¬
uersa ẽ: quia pauli mens mox ut scĩ spͣc gratiam ac¬
cepit. satum suȩ immobilitatis atq crudelitatis mi¬
niutauit. Quo contra ꝑ ꝓpħam dñs cont᷑ efframi¬

Expanded text:
bet in hujus rei exemplo unum e multis ad medistum epistolis, Damascum pergeret, sancti Spiritus gratia in itinere infusus, ab illa sua protinus crudelitate mutatus est; et postmodum plagas pro Christo accepit, quas veniebat inferre Christianis; et qui prius carnaliter vivens, in mortem conabatur sanctos Domini tradere, gaudet postmodum delitatis ejus frigidae cogitationes versae sunt in ardorem pietatis; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum . Emissa ergo aqua terra subversa est, quia Pauli mens, mox ut sancti Spiritus gratiam accepit, statum suae immobilitatis atque crudelitatis immutavit. Quod contra
Abbreviated transcription (Latin):
uocant᷑. sic̃ ꝑ ꝓħaui dicit᷑. Labia sac̾dotis custodie Ñ
scientiam & legem requirent exore eiusquia angls
domim exercituum est. Onmpotens gͦ d̾s augłos
suos sp̃c facit: quia predicatores suos spiritales efficit.
Hoc autem loco si anima omnis uiuentis ipsa corꝑiᷤ
uita signat᷑. sp̃c uiiu̾se carius honuiniis. effec tus in¬
telligentiȩ spiritalis expͥmit᷑. S equit᷑. Nonne auris¬

Expanded text:
am dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Omnipotens ergo Deus angelos suos spiritus facit, quia praedicatores suos spiritales efficit. Hoc autem loco si anima omnis viventis ipsa corporis vita signatur, spiritu universae carnis hominis effectus intelligentiae spiritalis exprimitur. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
hoc inustus plerumq de deo uel sola uoce cõ¬
pellitur fateri: fitq ut mali. auctori omium
cui operibus resistunt. attestatione famulen-¬
tur: quia quem impugnare moribus ausi sunt.
creatorem omnium negare non possunt: Qd
tamen intelligi etiam uixta solam speciem
lutere utiliter potest: quia omnis respecta
creatura quasr dat uocem attestatͥonis
propriȩ. ipsam quam habet speciem suam:
Iumenta uel uolatilia. terram uel pisces re-¬
quirimus: dum consideramus: Quȩ nobis ꝯ¬
corditer respondent quod cuncta dominus
fecerit: quia dum nr̃is oculis suas species ĩgert᷑.
se asemetipsis non ẽe testant᷑: Eo ips enĩ qͦ creat᷑a
sunt. ꝑostensam speciem creatori suo qͣsi uocẽ con-¬
fessionis reddunt: qui quia omĩa condidit. q̃liter
etiam debeant administrari disponit: Unde subdit᷑.¬

Expanded text:
hoc injustus plerumque de Deo vel sola voce comhoc injustus plerumque de Deo vel sola voce compellitur fateri; fitque ut mali, auctori omnium, cui operibus resistunt, attestatione famulentur, quia quem impugnare moribus ausi sunt, creatorem omnium negare non possunt. Quod tamen intelligi etiam juxta solam speciem litterae utiliter potest, quia omnis respecta creatura quasi dat vocem attestationis propriae, ipsam quam habet speciem suam. Jumenta, vel volatilia, terram, vel pisces requirimus, dum consideramus quae nobis concorditer respondent, quod cuncta Dominus fecerit; quia dum nostris oculis suas species ingerunt, se a semetipsis non esse testantur. Eo ipso enim quod creata sunt, per ostensam speciem creatori suo quasi vocem confessionis reddunt, qui quia omnia condidit, qualiter etiam debeant administrari disposuit. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
in habitabunt mea Et quia sublimia sapien¬
tes inuerbis nrĩ redemptoris euolant. scriptum
est: ita ut uolucres cęli uemant & habitent
inramis eius Quid uero perterram nisi
terrena sapientes: Unde & primo homini
cȩlestia deserenti dictum est: Terra es: & incer¬
ram ibis Quid perpisces maris. insi curiosos
huius seculi debemus accipere. dequibus psalmista
ait. pisces maris qui ꝑambulant semitas maris:
qui inmagnis rerum inquisitionibus quasi in
abditis fluctibus latent: Quid autem cuncta
hȩc inquisita doceant: adungit dicens: Quis
ignorat quod omnia hȩc manus domini fecerit:
Ac si aperte dicat: Siue sensu tardiores. seu sub¬
limia sapientes. siue terrenis actibus deditos. seu
huius mundi occupatos inquisitionibus requiras:
cunctab̾cͤatorẽ omnnium deum fatentur. & de-
potestate eius concorditer sentiunt: quam¬
uis sub ea non concorditer uiuant: Quod
enim nistus quisq etiam uiuendo loquitur.:

Expanded text:
inhabitabunt in ea . » Et quia sublimia sapieninhabitabunt in ea . » Et quia sublimia sapientes in verbis nostri Redemptoris evolant, scriptum est: « Ita ut volucres coeli veniant, et habitent in ramis ejus . » Quid vero per terram, nisi terrena sapientes? Unde et primo homini coelestia deserenti dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Quid per pisces maris nisi curiosos hujus saeculi debemus accipere? de quibus Psalmista ait: « Pisces maris qui per ambulant semitas maris . » Qui in magnis rerum inquisitionibus quasi in abditis fluctibus latent. Quid autem cuncta haec inquisita doceant, adjungit dicens: VERS. 9. Quis ignorat quod omnia haec manus Domini fecerit? - Ac si aperte dicat: Sine sensu tardiores, seu sublimia sapientes sine terrenis actibus deditos, seu hujus mundi occupatos inquisitcuncta haec creatorem omnium Deum fatentur, et de potestate ejus concorditer sentiunt, quamvis sub ea non concorditer vivant. Quod enim justus quisque etiam vivendo loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
omnia inmanibus eorum: quia quod inique
tollunt. eis hoc ipse dat qui illis adrapinam
posset obsistere. si misereri uoluisset: Quod¬
tamen intelligi de rebus quoq spiritalibus
potest Nam plerumq nonnulli doctrinȩ
dona ꝑcipiunt. sed exeisdem doms intume scũt:
& magni preceteris uideri uolunt. atq omni-¬
potentem deum prouocare. de eius donis
inter proximos superbire: Qui etiam pre¬
dones non inmerito uocantur: quia dum lo¬
quuntur quȩ non faciunt. in usu locutionis
suȩ uerba iustorum tollunt: Sed quia hȩc
ipsa uerba superna eis gratia tribuit. quo¬
rum tamen uitam inprauis moribus relin-¬
quit: persemetipsos quidem predones sunt:
set tamen bona quȩ habent diuinitus acce-¬
tibi: et narrabunt pisces maris Quid per
iumenta. nisi sensu pigriores: quid percȩli uo¬
latilia. nisi sumina atq sublimia sapientes in.¬
telligere debemus: De uimẽntis namq id est
sensu pigrioribus scriptum est: Animalia tua

Expanded text:
omnia in manibus eorum, quia quod iniqui omnia in manibus eorum, quia quod iniqui tollunt, eis hoc ipse dat, qui illis ad rapinam posset obsistere, si misereri voluisset. tamen intelligi de rebus quoque spiritalibus potest. Nam plerumque nonnulli doctrinae dona percipiunt, sed ex eisdem donis intumescunt, et magni prae caeteris videri volunt. Atque omnipotentem Deum provocare est de ejus donis inter proximos superbire. Qui etiam praedones non immerito vocantur, quia dum loquuntur quae non faciunt, in usum locutionis suae verba justorum tollunt. Sed quia haec ipsa verba superna eis gratia tribuit, quorum tamen vitam in pravis moribus relinquit, per semetipsos quidem praedones sunt, sed tamen bona quae habent divinitus accetibi, et narrabunt pisces maris. - Quid per jumenta nisi sensus pigriores? Quid per coeli volatilia, nisi summa atque sublimia sapientes intelligere debemus? De jumentis namque, id est, sensu pigrioribus scriptum est: « Animalia tua
Abbreviated transcription (Latin):
do inuste apetiit. hoc equissimus uidex iuste
fieri permisit: ut & ille reciperet quod iniuiste
fecerat. & iste grainus quandoq feriatur. ꝑciniꝰ
nequissimam uoluntatem. culpam ommpo-¬
tens deus malterum uste uindicauit: Ille pur¬
gantur qui opprimitur: inisto reatus auge¬
tur. qui opprimit: ut uel deprofundo nequi¬
tiȩ quandoq ad penitentiam redeat: uel non
reuertens tanto grauius ȩterna dampnatione
feriatur: quanto dui est insua iniquitate tole¬
ratus: Cum illo ergo misericorditer agitur.
ut peccatum finiat: cum isto districte ut mul¬
tiplicet nisi adpenitentiam recurrat: In illo
mala purgantur. dum uim sustinet: misto
cumulantur dum facit: Ommipotens itaq
deus quod fieri prohibet iustum est ut fieri sinat:
ut unde nunc expectat. & non conuersos dui
tolerat. quandoq inde plus feriat: Bene er¬
go dicitur. abundant tabernacula predonum.
& audacter prouocant deum. cum ipse dederit

Expanded text:
do injuste appetiit, hoc aequissimus judex juste do injuste appetiit, hoc aequissimus judex juste fieri permisit, ut et ille reciperet quod injuste fecerat: et iste gravius quandoque feriatur, per cujus nequissimam voluntatem, culpam omnipotens Deus in alterum juste vindicavit. Ille purgatur qui opprimitur; in isto reatus augetur qui opprimit, ut vel de fundo nequitiae quandoque ad poenitentiam redeat, vel non revertens, tanto gravius aeterna damnatione feriatur, quanto diu est in sua iniquitate toleratus. Cum illo ergo misericorditer agitur, ut peccatum finiat: cum isto districte ut multiplicet, nisi ad poenitentiam recurrat. In illo mala purgantur dum vim sustinet: in isto cumulantur, dum facit. Omnipotens itaque Deus quod fieri prohibet, justum est ut fieri sinat: ut unde nunc exspectat, et non conversos diu tolerat, quandoque inde plus feriat. Bene ergo dicitur: Abundant tabernacula praedonum et audacter provocant Deum, cum ipse dederit
Abbreviated transcription (Latin):
additur: cum ipse dederit omnia inmanibus
eorum: Si enim predones sunt uiolenter
abstulerunt: & dubium non est quia uiolen¬
torum non sit adiutor deus: Quomodo gͥ
ipse dat quod hi qui predones sunt nequiter
tollunt: Sed sciendum est quia alitd est.
quod omnipotens deus misericorditer tri-¬
buit: aliud quod iratus habere sut: Nam
quod peruerse predones faciunt. hoc dis¬
pensator equissimus fieri non nisi iuste ꝑ-¬
mittit : ut & is qui rapere sinitur. cecatus
mente culpam augeat : & is qui rapinam.
patitur. iam in eiusdem rapinȩ damno. pro
alia quam ante ꝑpetrauit. culpa feriatur:
Ecce enim quidam in montis fauce consti¬
tutus insidiatur itinerantibus: s is qui it̾
agit miqua fortasse quedam aliquando ꝑ¬
petrauit: eiq omnipotens deus malum suum
inpresenti uita retribuens. atq hunc insidia¬
toris manibus tradens. uel spoliari rebus uel
etiam interire permittit: Quod ergo pre¬

Expanded text:
additur, Cum ipse dederit omnia in manibus additur, Cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Si enim praedones sunt, violenter abstulerunt: et dubium non est, quin violentorum non sit adjutor Deus. Quomodo igitur ipse dat, quod hi qui praedones sunt, nequiter tollunt? Sed sciendum est, quia aliud est quod omnipotens Deus misericorditer tribuit, aliud quod iratus habere sinit. Nam quod praedones perverse faciunt, hoc dispensator aequissimus fieri, non nisi juste permittit, ut et is qui rapere sinitur, caecatus mente culpam augeat, et is qui rapinam patitur, jam in ejusdem rapinae damno, pro alia quam ante perpetravit culpa, feriatur. Ecce enim quidam in montis fauce constitutus, insidiatur itinerantibus; sed his qui iter agit, iniqui fortasse quaedam aliquando perpetravit; eique omnipotens Deus malum suum in praesenti vita retribuens, atque hanc al. hunc insidiatoris manibus tradens, vel spoliari rebus, vel etiam interire permittit. Quod ergo prae
Abbreviated transcription (Latin):
piam suam despicientes despicit: atq instequi¬
limo corpore positus. in quanto uirtutis culim¬
ne apud se sedeat ostendit: cum nichil ẽẽ pre¬
sentis uitȩ diuitias memorat. quas abundare
nreprobis narrat dicens Abundant taber¬
nacula predonum: ⁊ audacter prouocant dm̃.
cum ipse dederit omnia inmanibus eorum:
facile est hominem tunc diuitias despicere
cum habet: difficile uero est eas cum non ha¬
bet uiles estimare: Unde ⁊ patenter osten¬
ditur. quantus contemptus cerrenarum re¬
rum inbeati iob cogitatione fuerit: qui tunc
dicit nulla eẽ quȩ abundant reꝓbis. quando
omnia amisit: Ait ergo: Abuindant taber¬
nacula predonum. ⁊ audacter prouocant de¬
um: quia plerumq mali eo magis contra do¬
minum superbiunt. quo abenus largitate
& contra meritum ditantur: & qui prouo¬
cari bonis admeliora debuerunt. donis pe¬
iores fiunt: Sed intelligendum nob̾ est. quo¬
modo predones appellentur. dum procinus

Expanded text:
piam suam despicientes despicit, atque in sterquipiam suam despicientes despicit, atque in sterquilinio corpore positus, in quanto virtutum culmine apud se sedeat ostendit, cum nil esse praesentis vitae divitias memorat, quos abundare et reprobis narrat, dicens: CAPUT II  Venacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Facile est hominem tunc divitias despicere cum habet: difficile vero est eas cum non habet, viles aestimare. Unde patenter ostenditur, quatenus contemptus terrenarum rerum in beati Job cogitatione fuerit, qui tunc dicit nulla esse quae abundant reprobis, quando omnia amisit. Ait ergo: Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum. Quia plerumque eo magis contra Deum superbiunt, quo ab ejus largitate, et contra meritum, ditantur, et qui provocari bonis ad meliora debuerant, donis pejores fiunt. Sed intelligendum nobis est, quomodo praedones appellentur, dum protinus
Abbreviated transcription (Latin):
tibus diuersitas coctionis placet: Sed quotiens
partes singulas ad legendum sumis: reducere sẽꝑ
ad memoriam eam quam preposui causȩ originẽ
stude: quia & perbeatum iob qui dolens dicitur.
passiones domini eiusdemq corporis idest sc̃e
ecclesiȩ designantur: & amici eius hereticorum
tenent speciem: Qui ut sepe iam diximus. dm
dum defendere nituntur. offendunt: Qui dum
sicte consulunt. scõrum mentem fortit̾ut ad fli¬
gunt: nec tamen percuncta quȩ loquuntur a ue¬
ritatis cognitione desipiunt: s plerumq & stul¬
tis prudentiam. & fictis uera permiscent: ut
dum exueritate aliquia prerogant: facile ad fal¬
sitatem tiahant:. Unae annici quoꝙ beati iob
modo despicabilia: modo autem mira sant quȩ
loquuntur. Qus tamen sc̃s utir aliquando con
uincit: aliquando uero adprobando suscipit:
atq adusum rectitudims pertrahit. ⁊ iam quȩ
abeis recta. sed non recte proseruntur: Itaq ino¬

Expanded text:
tibus, diversitas placet coctionis. Sed quoties tibus, diversitas placet coctionis. Sed quoties partes singulas ad legendum sumis, reducere semper ad memoriam eam, quam proposui causae originem, stude, quia et per beatum Job, qui dolens dicitur, passiones Domini ejusque corporis, id est sanctae Ecclesiae designantur, et amici ejus haereticorum tenent speciem, qui, ut saepe jam diximus , Deum dum defendere nituntur, offendunt. Qui dum ficte consulunt, sanctorum mentem fortiter affligunt; nec tamen per cuncta quae loquuntur a veritatis cognitione desipiunt, sed plerumque et stultis prudentia, et fictis vera permiscent, ut dum ex veritate aliquid praerogant, facile ad falsitatem trahant. Unde amici quoque beati Job modo despicabilia, modo autem mira sunt quae loquuntur; quae tamen sanctus vir aliquando reprobando convincit, aliquando vero approbando suscipit, atque ad usum rectitudinis pertrahit etiam quae ab eis recta, sed non recte proferuntur. Itaque ino
Abbreviated transcription (Latin):
plras opere
esse culpabilũ stili mutabilitas non adebet: nequis
tamen me ex locutionis meȩ minutatione repre¬
hendat: inepistola libris premissa causas reddidi.
cur terciam huius operis partem. ad aliarum uisq
similitudinem minime emendando perduxi
Quibus scilicet exclusis hoc quoq a dditur. quod
abeo uersu quo dicitur. abundant taber nacula
predonum. eiusdem partis expositio incipit: &
usq adhoc quod scriptum est dulcedo eorum uer¬
mis disserendo pertingit: Quȩ nimirum tam
multa sunt ut inuno corpore comprehendi non
possent: nisi submagna breuitate dicerentur:
Qui ergo ab aliis actibus nacat. legat cetera mul¬
tipliciter dicta: cui uero adstudiose legendum
non uacat. huius partis ei breuitas placeat:
inqua non tam quȩ sentimus dicimus. quam ea
quȩ sunt dicenda signamus: Igitur quoniam
inea multa sicut me loquente excepta sunt ita
dereliqui: inmutationes stili mei lector meus eqͣ¬
niiter accipe: quia & sepe eosdem cybos eden¬

Expanded text:
lixo opere esse culpabilis styli mutabilitas non debeat, ne quis tamen me ex locutionis meae immutatione reprehendat, in epistola libris praemissa causam reddidi cur tertiam hujus operis partem ad aliarum usque similitudinem minime emendando perduxi. Quibus scilicet exclusis, hoc quoque additur, quod ab eo versu, quo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, ejusdem partis expositio incipit, et usque ad hoc, quod scriptum est: Dulcedo eorum vermis; disserendo pertingit. Quae nimirum tam multa sunt, ut in uno corpore comprehendi non possent, nisi sub magna brevitate dicerentur. Qui ergo ab aliis actibus vacat, legat caetera multipliciter dicta. Cui vero ad studiose legendum non vacat, hujus partis ei brevitas placeat, in qua non tam quae sentimus dicimus quam ea quae sunt dicenda signamus. Igitur quoniam in ea multa, sicut me loquente excepta sunt, ita dereliqui, immutationem styli lector meus aequanimiter accipe, quia et saepe eosdem cibos eden
Abbreviated transcription (Latin):
meiꝰ potestate est. aqͦ est: ut ipse prouideat qͥlit̾ sit.
qͥ presttrt ẽẽ qͦd non fuit. P otest uͦ ꝑanimami onmnis
unentis. iumentoꝵ uita signari. Omp̃s autem ds
iumentoꝵ ammam usq adcorporeos sens uiuificat:
hominum uͦ sp̃m usq adspiritalem intellectum ten¬
dit. In eius gͦ manu est anima omnis iiuentis. et
mami. ut adintelligendam ꝑueniat ętͣnitatẽ. S ci-¬
endum uͦ est: quia insacro eloquio sp̃c hominis. duo¬
b modis pom consueuit. Aliquando namq sp̃e ꝓ
anima: aliquando proeffec tu spiritali pouit᷑. P ro
aminia nauiq sp̃c dicit᷑. sic̃ de nrͣ̃o ipso capite scͥptũ ẽ.
helinato capite: tradidit sp̃m. Si enim aliud sp̃mẽẽ
quam animam euangłista diceret: exͤunte itiq sp̃u
dicit᷑.: sic̃ scriptum est. Qui facit angelos suos
sp̃e: & ministros suos ignem urenteni. Argłi quippe

Expanded text:
in ejus potestate est a quo est; ut ipse provideat qualiter sit, qui praestitit esse quod non fuit. Potest vero per animam omnis viventis jumentorum vita signari. Omnipotens autem Deus jumentorum animam usque ad corporeos sensus vivificat, hominum vero spiritum usque ad spiritalem intellectum tendit. In ejus ergo manu est anima omnis viventis, et mam, ut ad intelligendam perveniat aeternitatem. Sciendum vero est quia in sacro eloquio spiritus hominis duobus modis poni consuevit. Aliquando namque spiritus pro anima, aliquando pro effectu spiritali ponitur. Pro anima namque spiritus dicitur, sicut de nostro ipso capite scriptum est: Inclinato capite tradidit spiritum . Si enim aliud spiritum quam animam evangelista diceret, exeunte utique spirdicitur, sicut scriptum est: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem u
Abbreviated transcription (Latin):
uim mimeris infusa. post libent miurias tolerat.
qͦs pͥus dement᷑ irrogabat: pꝰ etiã suac tͥbuat qͥ pꝰ ⁊ aliena
rapiebat: pꝰcarnẽ abstinẽdo cruciet. qͥ pͥꝰ satietate carniꝑ
mortifera t᷑pitudinũ oblectam̃ta defluebat: pꝰ etiã ꝑsecutorẽ
diligat. qͥ pͥꝰ dilig̾e etiã se amanteᷤ̃ᷤ nolebat. sũgͥ mẽs humana¬

Expanded text:
vini muneris infusa, vini muneris infusa, quas prius vehementer irrogabat; post etiam sua tribuit qui prius aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciat qui prius satietate carnis per mortifera turpitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligit qui prius diligere etiam se amantes nolebat. Libet in hu
Abbreviated transcription (Latin):
arescit ꝓtinus intellectus. qui iam ꝑspem urridesce¬
re maudiente uidebat᷑. Quod autem non aquam
s aquas memorat: pluralitatis appellatione. ad septi¬
formem donoꝵ spiritaltum gr̃am recurrit: quia
quasi tot aquis unusquisq infinidit᷑. quot donis
replet᷑. Dequib apte subiungit᷑. S i emiserit
accipit᷑. eui ꝑsententiam dic tum est t̾ra es. & interram
ibise Manet itaq terta mobilis. cum preceptis do¬
muncis peccator obedire contempint: cum cerincem
suꝑbiȩ erigit: atq a ueritatis lumine ocłos menti
claudit. S ed quia scͥptum est pedes eiꝰ stecerunt
& mota ẽ t̾ra: quia eum u̾itas incorde figit᷑. mentr
quia pecratricis mentis duritia ab immobilitatis suȩ
obstinatione ꝑmutat᷑: ut tantũ se postinodum pre-¬
ceptis dominicis flendo subiciat. quantum suꝑbiendo
prius contra dominum ceruicem cordis erigẽbat.
Uideaᷤ namiq quod terra cordis humani aqua di¬

Expanded text:
arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescearescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septiformem donorum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi tot aquis unusquisque infunditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit accipitur, cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus steterunt, et mota est terra , quia cum veritas in corde figitur, mentis quia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis humani, aqua di
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ student cum gemitu desiderare perit᷑a. A perire
itaq ysaac nec filio potuit: quem d̾̃s omnipotens ui¬
sto iudicio insuȩ malitiȩ cartere inclusit. S equit᷑.¬
accipit᷑ iuxta quod scriptum est. aqua ꝓfunda uerba
ex ore uiri. & torrens redundans fons sapientiȩ: cum
aqua continet᷑. cuncta sicrant᷑: quia si scientia pre¬
dicatoꝵ subtrahit᷑. eoꝵ qui uiridescere ĩuspe etͣna
potuerant. corda ꝓtinus aresiunt: ut indesꝑata
siccitate remaneaut. dum fugitiua diligentes. ne sci-¬
unt sꝑare mansura. Sin uero aquȩ nomine sci¬
spc gr̃a designat᷑. sic̃ u̾itat̾i uce meuangelio dicit᷑.
qcredit inme sic̃ dicit scͥpt᷑a. Numina deuentre eiꝰ
fluent aquȩ uiuȩ: ubi statim ęuangłista subiimxit:
hoc autemi dixit de sp̃u queni accepturi erant cre¬
deutes ineum: congruus mhis sermonib intellec tus
patet. quib ait. si continuerit aquas onũa siccabunt᷑:

Expanded text:
quae student cum gemitu desiderare peritura. Aperire quae student cum gemitu desiderare peritura. Aperire itaque Isaac nec filio potuit, quem Deus omnipotens justo judicio in suae carcere malitiae inclusit. Sequitaccipitur, sicut scriptum est: Aqua profunda, verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae , cum aqua continetur, cuncta siccantur; quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt; ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nesciunt sperare mansura. Sin vero aquae nomine sitatis voce in Evangelio dicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae ; ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omnia siccabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ aꝑiat: quia sic̃ nemo obsistit largitati uocantis. ita
nullus obinat iustitiȩ relinquentis. Includere ttaq
di est: clausis non aperire. Unde & ad moysen dicit᷑
de pharaone. Ego obdurabo coreiꝰ. Obdurare quippe
ꝑiustitiam dicit᷑: quando cor reybum ꝑ gram non
emollit. R ecludit itaq hominem: quem insuorum
oꝑum tenebr is relinquit. Quasi enim aꝑire hane
iclusionem ysaac pͥmogenito filio uoluit: cum hẽ
fr̃i preponere benedicendo conatꝰ est. S ed filiũ quẽ
pat̾ uoluit dominus repbauit: & quem dñs uoluit
pat̾ etiam nolendo benedixit: ut qui iam pͥmogem¬
ta fr̃i ꝓesca uendiderat. pͥmogenitoꝵ benedictionẽ
non acciperet. quam excupidine gulȩ reliquissẽ: qͥ
terrena ambiens fugitiua sequensthereditare cupiens
beuedic tionem. reꝓbatus est. Non enim inuenit pe¬
nit̾entiȩ locum quamqͣm cum lacrimis inquisisset
eam: quia uidelic& fruc tum non habent lamenta.

Expanded text:
qui aperiat; quia, sicut nemo obsistit largitati vocantis, ita qui aperiat; quia, sicut nemo obsistit largitati vocantis, ita nullus obviat justitiae relinquentis; includere itaque dicitur al. Dei est clausis non aperire. Unde et ad Moysen dicitur de Pharaone: Ego obdurabo cor ejus : obdurare quippe per justitiam dicitur Deus quando cor reprobum per gratiam non emollit; recludit itaque hominem quem in suorum operum tenebris relinquit. Manifestissime beinclusionem Isaac primogenito filio voluit, cum hunc fratri praeponere benedicendo conatus est . Sed filium quem pater voluit Dominus reprobavit, et quem Dominus voluit pater etiam nolendo benedixit , ut qui jam primogenita fratri pro esca vendiderat primogenitorum benedictionem non acciperet, quam ex cupidine gulae reliquisset: qui terrena ambiens, fugitiva sequens, haereditare cupiens benedictionem, reprobatus est. Non enim invenit poenitentiae locum, quanquam cum lacrymis inquisisset eam, quia videlicet fructum non habent lamenta,
Abbreviated transcription (Latin):
Bene autem subdit᷑. si meluserit hommẽ nullus :
qui aꝑiat: quia omnis homo ꝑ id quod male agit.
quid sibi aliud quam conscientiȩ suȩ carcerẽ facit.:
ut hunc animȩ reatꝰ premat. etiam si nemo exteriꝰ
accusaͣt: Qui cum iudicante deo minaliciȩ suȩ
cecitate relinquit᷑. quasi intra semetipsum claudit᷑
ne euadendi locum inueniat. quem inuenire mini¬
me meret᷑. Nam sepe non nulli exire aprauis actib
cuptunt: s quia eorumdem ac tuum pondere p̾mu¬
t᷑. inmalȩ consuetudinis carcere inclusi aseinetip¬
sis exire non possunt. Et quidam culpas ꝓpͥas
pimire cupientes. hoc quod recte se agere estimañ.
li. ut quod exitum putant. hoc melusionem inue¬
niant. Sic uidelicet rẽprob itidas cum mortem
sibi contra peccatum intudit. adeternȩ mortis
supplicia ꝑuenit: & peius de peccato penituit. quam
peccauit. Dicat᷑ gͦ. si incluserit hominem nullus ẽ.

Expanded text:
Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus est Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod male agit, quid sibi aliud quam conscientiae suae carcerem facit, ut hunc animi reatus premat, etiamsi nemo exterius accuset? Qui cum, judicante Deo, in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semene evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe nonnulli exire a pravis actibus cupiunt: sed, quia eorumdem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carcere inclusi, a semetipsis exire non possunt; et quidem culpas proprias punire cupientes, hoc quod recte se agere aestimant,li, ut quod exitum putant hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas, cum mortem sibi contra peccatum intulit , ad aeternae mortis supplicia pervenit, et pejus de peccato poenituit, quam peccavit. Dicatur ergo: Si incluserit hominem, nullus est
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiat. Omp̾s ds humanum cor destruit. cum re¬
linquit: edificat dum replet. Heq enim humanã
mentem debellando destruit. s recedendo: quia ad
ꝑditionem suam sufficit sͥ dimissa. Unde plerumq
fit. ut cum audientis cor exigentib culpis omin¬
potentis di gratia non replet᷑ incassum exteriꝰ a pre¬
dicatore moneat᷑: quia mutum est õs om̃e qͦt
loquit᷑. si ille interius uicorde non clamet. qͥ aspirat
tierba quȩ audiunt᷑. Hmc ꝓpħa ait. Nisi dñs
edificauerit domum: inuanum laborant qui
edificant eam. Huic salomon ait. Consid̾a oꝑa
dĩ. quod nemo possit corrigere quem ille despererit.
Hec mirum si acorde reꝓbo predicator minime
audit᷑: dum non nuniquam ip̃se quoq dominus
inhis quȩ loquit᷑. resistentium morib impugnet᷑.
Hinc est emim quod can & ditima uoce adioneri
potuit. ⁊ mutariñ potint: qr exigente culpa malitiȩ iã
intꝰ ds cor reliq̃rat eui foris ad testimoniũ u̾ba faciebat.

Expanded text:
ipotens Deus humanum cor destruit cum relinquit, aedificat dum replet. Neque enim humanam mentem debellando destruit, sed recedendo, quia ad perditionem suam sufficit sibi dimissa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta ait: Nisi Dominus aedificaverit domum, in vanum laborant qui aedificant eam . Hinc Salomon dicit: Considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit . Nec mirum si a corde reprobo praedicator minime auditur, dum nonnunquam ipse quoque Dominus in his quae loquitur resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat.
Abbreviated transcription (Latin):
modi aꝑire oculos tuos: onimpontenti dõ oculo
aꝑire est. iudicia exerere: quȩ feriat uidere. Nã
quasi clausis oculis non aspicere: qͦd ñ uult ferire.
Unde mox de ipso quoq iudicio adingit᷑. Et
adducere eum tecumi iiudicum: Sed quia con¬
templatus est adiudicium uenientem d̃m. rursum
considerat. infrimtatem fuam :uidet q mundus
psemetipsum c̃ẽ non possit. qͥut ce̾ possit de minunditia

Expanded text:
modi aperire oculos tuos? Omnipotenti Deo oculos modi aperire oculos tuos? Omnipotenti Deo oculos aperire 392 est judicia exercere, quem feriat videre. Nam quasi clausis oculis non vult aspicere quem non vult ferire. Unde mox de ipso quoque judicio adjungitur: Et adducere eum tecum in judicium? Sed quia contemplatus est ad judicium venientem Deum, rursum considerat infirmitatem suam. Videt quia mundus per semetipsum esse non possit, qui ut esse possit, de immund
Abbreviated transcription (Latin):
in munditia fac tum est untium subsistendi. P otest
uero hoc in loco intelligi. quia beatꝰ iob ĩcaruationẽ
redemptoris intuitus. solũ uidit mundum hominẽ.
de immundo seimne non eẽ. conceptum: qui sie ĩ
mundum uenit exuirgine. ut ml haber& dei̾munda
conceptione. Neq enum exuiro & femina: s exsp̃u¬
sc̃o & maria uirgine ꝓcessit. Solusgͦ incarne sua
uere mundꝰ extitit. qui delec tatione carnis tangi
non potuit: quia nec ꝑcarualem huc deles tationẽ

Expanded text:
immunditia factum est initium subsistendi. Potest immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immunda conceptione. Neque enim ex viro et femina, sed ex Maria virgine processit. Solus ergo in carne sua vere mundus exstitit, qui delectatione carnis tangi non potuit, quia nec per carnalem huc delectationem
Abbreviated transcription (Latin):
Isqͥ ꝑ se solus est mundus: mundare p̾ualet miniunda.
Homo emmi icorruptibili carne uiuens. hab& tempta.¬
tionum immunditias impressas insemetipso: quia
nimrum eas traxit aborigine. Ipsa quippe propter
delec tationem carnis eius conceptio. immmundicia est.
nde & psalnusta ait. Scre enini minquitatibus
conceptꝰ sum: & indelictis peperit me mater mea.
Hinc est gͦ quod plerumq temptat᷑ & nolens: hmc
est quod iminunda quedam minente patit᷑. qͣmuis
exiudicio relue tetur: quia conceptus de ĩmundicia.
dum admundiciam tendit hoc conat᷑ uincere qͦd ẽ.
Quisquis autem occultȩ temptationis motꝰ. atq
inmundiciam cogitationis euicerit. nequaquam sͥ
suam mundiciam tribuat: quia deimmundo con¬
ceptum semine nullꝰ facere mundum potest. nisi is
qui mundꝰ ꝑ semetipsum solus est. Qui gͦiam ad
locum munditiȩ mente ꝑuenit conceptionis suȩ
uiani respiciat ꝑ quam uenit: atq inde colligat qͥa
exsua uirtute non hab& munditiam uiuendi. eui de

Expanded text:
i per se solus est mundus, mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est: Unde et Psalmista ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Hinc est ergo quod plerumque tentatur et nolens. Hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis ex judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est. Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit, conceptionis suae viam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi, cui de
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestib conualescat. cum adexteriora agenda re.
fundit᷑ ab ommi statu boni operis eradicat᷑. Inde
recte quoq de hoc imquo dicit᷑. Ante quam aieseiꝰ
impleant᷑ ꝑibit: quia & siquid boni fo̾rtasse agere

Expanded text:
coelestibus convalescat, cum ad exteriorcoelestibus convalescat, cum ad exteriorfunditur, ab omni statu boni operis eradicatur. Unde recte quoque de hoc iniquo dicitur: Antequam dies ejus impleantur peribit. Quia et si quid boni fortasse coepe
Abbreviated transcription (Latin):
tur pibit: cum in quibꝰsam sepe uideamus. quia¬
etute longa iam membra deficiunt. & tamen
prauitatem suami coꝵ desiłia exeqͥ ñ desistiunt:¬
Sunt uaniq non iulli qui post uitam ꝑdrtam
ad semetipsos redeunt. s ace usante se conscientia
pu̾sa iteuera relinquunt: commutant opera÷
antiquȩ suȩ prauitati contradicunt: terrenas
actiones fugiunt. desidĩa suꝑna sectant᷑. S pͥus¬
quam ueisdem sanctis desiderĩs solident urr
ꝑ torporem mentis adea quȩ iudicare ceꝑant.
redeunt. atq admala quȩ fugere disposuerint
reourriuut. Quia emm sepe contuigit. ut ꝓiiti¬
litate mistoꝵ etiam scĩ uiri exteriorib actionibus
seruiant. & populoꝵ gubernationib occupent᷑. hoc
infirini aspicientes. & ꝑuetustãtem adhuc suꝑbiã¬
querentes mnitari: exterioribus se actionibꝰ inserui.
tanto eas caruali us ex sequuit᷑. Nisi euim prius
cor longo studio. & diutina conu̾satione indesidus

Expanded text:
turturaetate longa jam membra deficiunt, et tamen pravitatem suam eorum desideria exsequi non desistuntSunt namque nonnulli qui post vitam perditam ad semetipsos redeunt, et, accusante se conscientia, perversa itinera relinquunt, commutant opera, antiquae suae pravitati contradicunt, terrenas actiones fugiunt, desideria superna sectantur; sed priusquam in eisdem sanctis desideriis solidentur, per torporem mentis ad ea quae dijudicare coeperant redeunt, atque ad mala quae fugere disposuerant recurrunt. Quia enim saepe contingit ut pro utilitate multorum etiam sancti viri exterioribus actibus serviant, et populorum gubernationibus occupentur, hoc infirmi aspicientes, et per vetustaquaerentes imitari, exterioribus se actionibus inserunt; libus veniunt, tanto eas carnaliter exsequuntur. Nisi prius cor longo studio, et diutina conversatione in desideriis