comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in oratorium sancte trinitatis. Pbi du
cum eo confessionis sue priuatum col¬
loquium remensis habuisset archi epẽ
et de ecclesiastice religionis profectu

Expanded text:
in oratorium sanctae Trinitatis, ubi dum cum eo confessionis suae privatum colloquium Remensis habuisset archiepiscopus, et de ecclesiasticae religionis profectu
Abbreviated transcription (Latin):
et ambitiosiorem. ideoq sibi et illius eui
hominib ĩconsũmabilẽ. Nam ubi ꝑ ui¬
ginti et occo fere annos pastorale officium
aministrauit. semo confectus. ceptoq ope¬
ri finem non imponens uita decessit
iis igitur omissis ut ad proposite nar¬
rationis seriem redeamus. Abbati ay¬
rardo ut prefatum est uita exempto. suc¬
cessit theodericus. a uiudone remensi ar¬
chiepõ ibidem ordinatus. Qui cũ plurima
ecclesiastice utilitati profutura decerneret
disponere. deuiberauit reꝑationi eccie sue
quam suus predecessor ĩcẽꝑat manũ ꝑfecti¬
oms ĩponere. uerum quia graue nimis ⁊
ĩexplebile sibi illud erat inceptum. delibe¬
ratio quoq sua si id intenderet ĩplere. ui¬
debatur non habitura effectum. Quo cre

Expanded text:
et ambitiosiorem, ideoque sibi et illius aevi et ambitiosiorem, ideoque sibi et illius aevi hominibus inconsummabilem. Nam ubi per viginti et octo fere annos pastorale officium administravit, senio confectus coeptoque operi finem non imponens, vita decessitHis igitur omissis, ut ad propositae narrationis seriem redeamus. abbati Airardo, ut praefatum est, vita exempto successit Theodericus, a Widone Remensi archiepiscopo ibidem ordinatus. Qui cum plurima ecclesiasticae utilitati profutura decerneret disponere, deliberavit reparationi ecclesiae suae, quam suus praedecessor incoeperat, manum perfectinis imponere. Verum quia grave nimis et inexplebile sibi illud erat incoeptum, deliberatio quoque sua, si id intenderet implere, videbatur non habitura effectum. Quoc
Abbreviated transcription (Latin):
quaginta et duos annos tanta ẽ attrita
uetustate. ut iam ad casum propinquãs
reparationem sui uideretur exigere
unio uero dnĩce incarnationis mil¬
Aesimo quinto. post reꝑationẽ autẽ
monastice ueligionis ꝑ hugonẽ ꝑseudo¬
ep̃m inibi factam sexagesimo scd̃o. ab
arnulfo archipresule eidem loco ordĩatꝰ
est. airardus abbas. post hincmarũ p̾ci¬
pue bouitatis uirum et in cenobiali stre¬
nuum ordine sextus. Qui airardus cum
sagaci intenderet animo. plures dominici
gregis pastores sua etate ꝑ gallias enitu¬
isse. qui ecclesias suas ex uetustate in po¬
tiorem statum studuerant reformare. de¬
liberaut et ip̃e operam adhibere in eius
que sibi cõmissa erat renonatione Qua¬
propter uiris qui architecture periti fere¬
bantur astitis. futuri templi fabricam ex
quadris lapidib erigere ceꝑit a fundame¬
tis. multo quidẽ operosiorem illis quas p̾¬
notatum est in gallico regno renouatas.

Expanded text:
quaginta et duos annos tanta est attrita quaginta et duos annos tanta est attrita vetustate, ut jam ad casum propinquans reparationem sui videretur exigere. Anno vero Dominicae incarnationis millesimo quinto, post reparationem autem monasticae religionis per Hugonem pseudoepiscopum inibi factam sexagesimo secundo, ab Arnulfo archipraesule eidem loco ordinatus est Airardus abbas, post Hincmarum, praecipuae bonitatis virum et in coenobiali strenuum, ordine sextus. Qui Airardus cum sagaci intenderet animo plures Dominici gregis pastores sua aetate per Gallias enituisse, qui ecclesias suas ex vetustate in potiorem statum studuerant reformare, deliberavit et ipse operam adhibere in ejus quae sibi commissa erat renovatione. Quapropter viris qui architecturae periti ferebantur ascitis, futuri templi fabricam ex quadris lapidibus erigere coepit a fundamentis, multo quidem operosiorem illis quam praenotatum est in Gallico regno renovatas
Abbreviated transcription (Latin):
obsequiũ fraterna excipite beniuolẽtia
Nec in eis tantum uenusti cultiqz sermo¬
nis gratiam considerabitis. Unde nõ uos
pigeat hoc aliquando legere. Quia licet
aurea et argentea uasa m domo dei urĩ
habeatis plurima. ex quib hauritis grã¬
diloqua et dulciflua sancti spiritus po¬
cula. tamen interdum hec quãuis de fic¬
tili uase uos recreare poterit aqua
asilica igitur gloriosi confes¬
soris xp̃i remigii corpore iisi¬
guita que usqz ad hec moder¬
na ꝑdurauit tempora Remẽ¬
sium quondam archiepiscopo¬
rum studio in choata. et a uenerabilis me¬
morie hincmaro eorum successore cõsũ¬
mata. anno incarnati uerbi octingente¬
simo quinquagesimo scdo ab ipso est de¬
dicata. Quequidẽ non adeo operosi edi¬
ficii solidata est munitione. quonã bar¬
bare nationes ꝑ id temꝑis hanc infestã¬
tes prouintiam. frequenti incursione. p̾¬
fatos presules ab huiusmodi prepedie¬
bant intentione. Unde intra centum qͥn¬

Expanded text:
obsequium fraterna excipite benevolentia, obsequium fraterna excipite benevolentia, nec in eis tantum venusti cultique sermonis gratiam considerabitis. Unde non vos pigeat hoc aliquando legere, quia licet aurea et argentea vasa in domo Dei vestri habeatis plurima, ex quibus hauritis grandiloquia et dulciflua sancti Spiritus pocula, tamen interdum haec, quamvis de fictili vase, vos recreare poterit aqua.asilica igitur gloriosi confessoris Christi Remigii corpore insignita, quae usque ad haec moderna perduravit tempora, Remensium quondam archiepiscoporum studio inchoata, et a venerabilis memoriae Hincmaro eorum successore consummata, anno incarnati Verbi octingentesimo quinquagesimo secundo ab ipso est dedicata. Quae quidem non adeo operosi aedificii solidata est munitione,quoniam barbarae nationes, per id temporis hanc infestantes provinciam, frequenti incursione praefatos praesules ab hujusmodi praepediebant intentione; unde intra centum quin
Abbreviated transcription (Latin):
humilitate. Quapropter ex iperio dõn
abb̃is herimari seriem dedicationis huius
sanctissimi patris ecclesie. silentio non pa¬
tiar oblicterari. Sed quoniam a beate re¬
cordationis papa nono leone deo auctore
facta est. es magis dignam memoriam¬
literis tradam. pro modulo ingenioli me
Unde in primis pancis prelibabo quorũ
industria constructa fuerit anterior ecclia¬
et ex cuius causa iam pre uetustate ruinã
minutantis hec que nunc deo propiciante
subsistit. sũ ꝑsit q exordia. additur eciã
ut quia ex huius dedicationis occasione
a ministris diaboli multa excitata sunc
scandala. et postea ex synodo ab eodẽ ppͣa
ibidem celebrata. multa prouenerũt uti¬
lia. deinde in fine huius opusculi subum¬
gam. que ꝑ pretiosum francorum p atro¬
num Remigium aut uisu aut auditu di¬
dici post ipsam dedicationem facta mira¬
cula. Uos autem fratres quos sincere de¬
uotionis feruor unanimes in domo ha¬
bitare facit diuina. hoc quantulũcunq

Expanded text:
humilitate. Quapropter ex imperio domini abbatis Herimari seriem dedicationis hujus sanctissimi Patris ecclesiae silentio non patiar oblitterari. Sed quoniam a beatae recordationis papa nono Leone, Deo auctore, facta est, eo magis dignam litteris tradam pro modulo ingenioli mei. Unde in primis paucis praelibabo quorum industria constructa fuerit anterior eccleset ex cujus causa jam prae vetustate ruinam minitantis, haec quae nunc, Deo propitiante, subsistit, sumpsitque exordia. Additur etiam ut quia ex hujus dedicationis occasione a ministris diaboli multa excitata sunt scandala, et postea ex synodo ab eodem papa ibidem celebrata, multa provenerunt utilia. Deinde in fine hujus opusculi subjungam quae per pretiosum Francorum patronum Remigium, aut visu aut auditu didici post ipsam dedicationem facta miracula. Vos autem, fratres, quos sincerae devotionis fervor unanimiter in domo habitare facit divina . . . . . hoc quantulumcunque
Abbreviated transcription (Latin):
sirent. quicumq in uinculis seu ĩ tar¬
ceribus fuissent detenti confestim sine
ulso impedimento dimitterentur liberi
Quod usq hodie conseruatur. Si quãdo
quippe rex gallie ad p̾dictam urbem di¬
uertitur. Onmes ex carceribus absolu¬
ti exeunt. Et ad reddendum gratias
obuiam ei ꝓsiliunt: In quibus igitur¬

Expanded text:
sium, quicumque in vinculis seu in carceribus fuissent detenti, confestim sine ullo impedimento dimitterentur liberi, – quod usque hodie conservatur; si quando quippe rex Galliae ad praedictam urbem divertitT omnes ex carceribus absoluti exeunt et ad reddendas gratias obviam ei prosiliunt, – ad imit
Abbreviated transcription (Latin):
Ilectis in xp̃o fratrib
sub beati pacris remi¬
gii tutela deo militan¬
tibus. subsequentis
auctor opusculi mag¬
nam incircunscriptẽ
dulcedius multitu¬
dinem quam tunen¬
tibus se repromsit deus.
Um uita nostra suꝑ terram tempta¬
tio sit. quia uecustatis deprimimur

Expanded text:
ilectis in Christo fratribus sub beati Remigii tutela Deo militantibus, subsequentis auctor opusculi magnam incircumscriptae dulcedinis multitudinem, quam timentibus se repromisit Deus. Cum vita nostra super terram tentatio sit, quia vetustatis deprimitur
Abbreviated transcription (Latin):
Reinigio. frater et consernus in xp̃o
ihũ cenobialis uice iustitutor. Bene¬
dictus eterne benedictõnis mmius.
Sanctissimo tuo congratulans ꝓfectin

Expanded text:
Remigio frater et conservus in Christo Iesu, cenobialis vitae institutor, Benedictus aeternae benedictionis munus. Sanctissimo tuo congratulans profect
Abbreviated transcription (Latin):
minoratur in multitudine filiorum.
nec fit angustior numerositate cohere¬
dum. sed tanta est multis ꝙͣta paucis. ⁊¬
tanta singulis quanta omnib. Uude

Expanded text:
minuitur multitudine filiorum, nec fit angustior numerositate cohaeredum; sed tanta est multis, quanta paucis; tanta singulis, quanta omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
stea pro sancto Remigio ostendit. ita
feretrum est aggranatũ. ut nullo mõ
quocumq ingenio uel a quantiscũq
hominib posset moueri. Et stupẽtib
omnibr. ac petentib dei mĩam ut di

Expanded text:
stea pro sancto Remigio ostendit, ita feretrum est aggravatum, ut nullo modo quocumque ingenio vel a quantiscumque hominibus posset moveri. Et stupentibus omnibus ac petentibus Dei omni
Abbreviated transcription (Latin):
rogaretur alius
ui suꝑ hoc negotio episcopoꝵ et opti¬
matum ĩperii sui querens consilium
Inuenit inter ceteros dõnũ brunonem
tullensem presulem ad idem officium sub¬
cundum esse idoneum. ut pote qui etatis

Expanded text:
rogaretur alius. Qui super hoc negotio episcoporum et optimatum imperii sui quaerens consilium, invenit inter caeteros domnum Brunonem Tullensem praesulem ad idem officium subeundum esse idoneum, utpote qui aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
ticione desiderium. Ad hec idem episcop
benigne refert. quia et si alia nuilla si re¬
uocet ecclesie utilitas. uel pro solo amore
sancti remigii reuersurum ad gallias
et eius basilicam dedicaturum si diuina
annuerit benignitas
Elebratis ergo in sede ciuitatis leucho¬
rum duobus dñce natiuitatis die¬
bus. in tertio clero suo ualefaciens. iter
capere romam ducens aggreditur. Q ͦ
pueniens cum fauore tocius populi ho¬
norabiliter excipitur. apostolice q dign¬
tatis ĩfulis insignitus in hypapenti do¬
nuni in cathedra beati petri introniz at̾
et leo papa romano more nũcupatur.
Hic digne ãministrans que sui sunt of¬
fici instanterq disponens queq uidentur
accõmoda diuine religiomi quadragesia¬
lis temporis expiet icuinia. succedentiaq
dominice resurrectionis ibi celebrat sol¬
lempnia. Quib clapsis synodum cõuo¬
cat ep̃orum ytalic. et ibi quelibet ꝑ u̾sa
in eorum episcopiis pullulentia aut cor¬
rigit aut hortatur corngere

Expanded text:
titione desiderium. Ad haec idem episcopus benigne refert quia etsi alia nulla se revocet Ecclesiae utilitas vel pro solo amore sancti Remigii reversurum ad Gallias, et ejus basilicam dedicaturum, si divina annuerit benignitas. Celebratis ergo in sede civitatis Leuchorum duobus Dominicae nativitatis diebus, in tertio clero suo valefaciens, iter capere Romam ducens aggreditur. Quo perveniens, cum favore totius populi honorabiliter excipitur apostolicaeque dignitatis infulis insignitur, in hypapanti Domini in cathedra beati Petri inthronizatur, et Leo papa, Romano more, nuncupatur. Hic digne administrans quae sui sunt officii, instanterque disponens quaeque videntur accommoda divinae religioni, quadragesimalis temporis explet jejunia, succedentiaque Dominicae resurrectionis ibi celebrat solemnia; quibus elapsis synodum convocat episcoporum Italiae, et ibi quaelibet perversa in eorum episcopiis pullulantia aut corrigit, aut hortatur corrigere
Abbreviated transcription (Latin):
ulogius quidam uir prepotens cõ¬
nictus apud Regem ludouicum de
criñe regie maiestatis Cum se purga

Expanded text:
ulogius quidam vir praepotens, conictus apud regem Ludovicum de crimine regiae majestatis, cum se purga
Abbreviated transcription (Latin):
esse cellarium. dixit se illue introire uel
uasculo quo modicum uini remãse¬
rat dixit ministro. Claude hostium et
sta de ista ꝑte usq dum ego ad te reuer¬
tar. Et ꝑgens ad alterain frontem
uasculi que erat secus ꝑietem fecit cru¬
cem suꝑ uasculum qd̾̃ erat nõ modice
quantitatis. Et genua flectens diutiu

Expanded text:
el vasculo, in quo aliquid vini remanserat, dixit: Claude ostium, et sta de ista parte, usque dum ego ad te revertar. Et pergens ad alteram frontem vasculi, quae erat juxta parietem, fecit crucem super idem vasculum quod erat non modicae quantitatis, et genua flectens ad
Abbreviated transcription (Latin):
no nutu ad hanc domũ te uocaui. ꝓpte¬
rea de hac uilla te et ecclesiam tuam¬
remensem ꝑpetuo heredem esse facio.¬

Expanded text:
one ad hanc domum hodie te vocavi. Propterea de hac villa te et aecclesiam tuatn perpetuo heredem esse faci
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ sicut dauid montes gelboe maledi¬
xit. ut nec ros nec pluma uenirẽt suꝑ
eos. nec essent amplius agri primicia¬
nientes in samaria conclusit quibus
cibum et potum dari precepit. Sic be

Expanded text:
ria, sanctum David montes Gelboe maledixisse, ut nec ros nec pluvia veniret super eos, neque essent agri primicianientes in Samaria conclusit, quibus cibum et potum dari precepit. In e
Abbreviated transcription (Latin):
ua propter idẽ abbas
herimarus cum qui¬
busq sapientib Re¬
mensis prouintie
prudenti cepit tracta¬
re consilio. quatinus
eandem apostolica ta¬
ciens consecrari be¬
nedictione. ut sicut predecessoris sui deuo¬
to satiffaceret desiderio. Cii ut facuitas
non deesset optata ꝑagendi . oportunitatẽ
temporis optulit dignatio diune disposi¬
tionis. Defuncto siquidem papa damaso
qui in ciuitate brixenoꝵ que est in prouin¬
tia hystrie. fuerat episcopus. et in apłica
sede intronizatus trignnta solũmodo ibi ui¬
rerat dieb. romani legatione de eius obi¬
tu ad ĩpcratorem henricum directa. petie¬
runt ut ecclesie pastore uiduate ab eo sub

Expanded text:
uapropter idem abbas Herimarus cum quibusque sapientibus Remensis provinciae prudenti coepit tractare consilio quatenus eamdem apostolica faciens consecrari benedictione, ut scilicet praedecessoris sui devoto satisfaceret desiderio, cui ut facultas non deesset optata peragendi, opportunitatem temporis obtulit dignatio divinae dispositionis. Defuncto siquidem papa Damaso, qui in civitate Brixenorum, quae est in provincia Histriae, fuerat episcopus, et in apostolica sede inthronizatus, triginta solummodo ibi vixerat diebus; Romani, legatione de ejus obitu ad imperatorem Henricum directa, petierunt ut Ecclesiae pastore viduatae ab eo sub
Abbreviated transcription (Latin):
moratum populum secundum institu¬
tiors ens uerba publicam de pectatis
sius confessionem agentem absoluit. Et¬
plicitis q diuinis officiis apostolica bene¬
dictione sanctificans illum dimsit. Hic¬

Expanded text:
moratum populum, secundum institutionis ejus verba publicam de peccatis suis confessionem agentem, absolvit; explicitisque divinis officiis apostolica benedictione sanctificans illum dimisit. Po
Abbreviated transcription (Latin):
g naretur ostendere in quo loco eiusde
sancte sui corpus uellet reponi. Desi¬
gnauerunt ad basilicam prefatori
martirum. et feretrum moueri nõ po¬
tuit ł Proposuerunt ut ferretur ad ec¬
clesiam sanctorum sixti et sinicii. ⁊ noc
sic moueri potuit. Tandem coacti qui
ꝑua ecclesiola erat in honore beati mr

Expanded text:
gnaretur ostendere, in quo loco eiusdem sancti sui corpus vellet reponi, designaverunt ad basilicam prefatorum martirum, et feretrum moveri non potuit; proposuerunt, ut ferretur ad aecclesiam sasic moveri potuit: tandem coacti, quoniam parva ecclesiola erat, in honore beati m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtrusum ampliare temptauit. Et ele¬
uans securĩ ut fustẽ ꝑcuteret. Dexte¬
ra manus eius exaruit. et oculorn
lumen amisit. Et qui famau sancti
Remigii extinguere uoluit. Laudis
benerationem adauxit. Et sic mibi¬

Expanded text:
pertusum ampliare temptavit, et elevans securim, ut fustem percuteret, dextera manus illius exaruit, et oculorum lumen amisit; et qui famam sancti Remigii extinguere voluit, laudis venerationem adauxit. In hac
Abbreviated transcription (Latin):
odoris suauitate repleti sunc omnes qͥ
affuerunt ut humana lingua hoc ef¬
fari non ualeat. Et sic ꝑ totam diem
et in crascina. Ipse odor in eadem eccla
perseuerauit. Ipsaqz die translacõnis
eius cum diuinis laudibus sumpte
sunt reliquie a corpore illius. de ca¬
pillis uidelicet eius. et casula et tu¬
nica ip̃ius. et inuolutum est corpus
eius integrum. sed exsiccatum debrã¬
deo rubeo.

Expanded text:
odoris suavitate repleti sunt omnes qui adfuerunt, ut humana lingua hoc effari non valeat, et sic per totam diem et in crastina ipse odor in eadem aecclesia perseveravit. Ipsaque die translationis eius cum divinis laudibus sumpte sunt reliquiae a corpore illius, de capillis videlicet eius et casula ac tunica ipsius, et involutum est corpus illius integrum, sed exsiccatum, de brandeo rubeo.
Abbreviated transcription (Latin):
te gẽmis q decenter exculpte absci
ciator emit et ꝑ diuersa detulit fora.
nec alicubi uenundare potuit. sed
tulit. quas ille cum gratiarum ac¬
tione et sancti Remigii collaudatio¬

Expanded text:
tae, gemmisque decenter excultae, agmintiator emptas per diversa detulit fora, nec alicubi venundare potuit, donec tulit, quas ille cum gratiarum actione, et sancti Remigii benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
seterum papa colonia digressus. tul¬
Lum in exaltatione dĩce crucis ue¬
uit. inde q circuniacentium regionũ

Expanded text:
eterum papa, Colonia digressus, Tullum in exaltatione Dominicae crucis venit, indeque circumjacentium regionu
Abbreviated transcription (Latin):
te inueniam. Quod illa ut prius pro
nichilo duxit. Tertio uenit ad eam scĩ¬
simus remigius et dixit. Aonne iam

Expanded text:
 inveniam. Quod illa, ut prius, pro nihilo duxit. Tertio ut venit ad eam sanctus Remigius, dixit: Nonne jam
Abbreviated transcription (Latin):
ie nero altera que est quinto noua¬
octobris congregati sunt in me¬
morata uasilicã. episcopi uidelicet nu¬
mero uiginti. cum quinquaginta fe¬
re abbatib. ⁊ aliis ecclesiastici ordinis
quãplurimis. ubi statim uetus q̃re¬
ia inter remensis ac treuerensis archi¬
episcopi clericos est renonata. his astu¬
entibus. quia Remensis primas esset
n gallia. ideo ꝙ illi dispositio cõpeteret
synodica. econtra uero illi archiepo tre¬
uerensi. eandem dignitatem conabãt

Expanded text:
ie vero altera, quae est quinto NonaOctobris, congregati sunt in memorata basilica episcopi videlicet numero viginti, cum quinquaginta fere abbatibus, et aliis ecclesiastici ordinis complurimis. Ubi statim vetus querela inter Remensis et Treverensis archiepiscopi clericos est renovata; his astruentibus quia Remensis primas esset in Gallia, ideoque illi dispositio competeret synodica; e contra vero illi archiepiscopo Trevirensi eamdem dignitatem conabant
Abbreviated transcription (Latin):
detrectantib. terrasq et castella q̃libet
ab ip̃ius ditione ab alienantib. Quappt
Regie dignitati ferunt congruere ntili¬
tati rei publice suc sapienter consulere.
potius quam synodis incendere. princi¬
pes suos et tocius exercitus sui potentiã
scopos et abbates penes quos maxĩa
pars facultatũ regni est. censent ĩmu¬
nes huius expeditionis esse non debere
ante alios abbatem sancti Remigii. quẽ
quasi de rerum suarum hab undantia
urcsumentem. pro uane glorie amore ad
monasterium suum consecrandum ca¬
lumpniabantur romane urbis ponti¬
ficem euocasse

Expanded text:
detrectantibus, terrasque et castella quaelibet detrectantibus, terrasque et castella quaelibet ab ipsius ditione abalienantibus. Quapropter regiae dignitati ferunt congruere, utilitati reipublicae sua sapientia consulere, potius quam synodis intendere; principes suos et totius exercitus sui potentiam scopos et abbates, penes quos maxima pars facultatum regni est, censent immunes hujus expeditionis esse non debere. Ante alios abbatem Sancti Remigii, quem quasi de rerum suarum abundantia praesumentem, pro vanae gloriae amore, ad monasterium suum consecrandum calumniabantur Romanae urbis pontificem evocasse
Abbreviated transcription (Latin):
tholicorum patrum sãctionib contra¬
ria quedam pullulare ꝑmiserant. que
cõdicte synodi examinatione resecanda
manifestari metuebant. Ut enim scrip¬
tum est. Omnis qui male agit odit lu¬
cem. et idcirco peccatis suis magis ma¬
gis q occultationis adhibet obnubila¬
tionem. Tante itaq ꝑuersitatis uiri.
incentoris sui callida suggestione ĩstruc¬
ti. Regi francoꝵ suggerĩt Regni sui
decus adnichilari si in eo romani pontifi¬
cis auctoritatem dominari ꝑmitteret.
uel si eidem ut decreuerat occurrens pre¬
sentie suc fauorem ad cogendum con¬
silium exhiberet. Addunt etiam qd̃ nul¬
lus antecessorum enis id reperiatur ali¬
quando concessisse. ut ob similem cau¬
sam in francie urbes ĩgressus pateret
alicui pape. His uero agendis pacis
et transquillitatis congrua sunt tp̃a.
r egni autem eius status sit in ꝑturba¬
tione non modica. quibusdam uiris
potentib dominationis eius iugum

Expanded text:
tholicorum Patrum sanctionibus contratholicorum Patrum sanctionibus contraria quaedam pullulare permiserant, quae condictae synodi examinatione resecanda manifestari metuebant, ut enim scriptum est: Omnis qui male agit, odit lucem , et ideo peccatis suis magis magisque occultationis adhibet obnubilationem. Tantae itaque perversitatis viri incentoris sui callida suggestione instructi, regi Francorum suggerunt regni sui decus adnihilari, si in eo Romani pontificis auctoritatem dominari permitteret; vel si eidem, ut decreverat, occurrens praesentiae suae favorem, ad cogendum concilium exhiberet. Addunt etiam quod nullus antecessorum ejus id reperiatur aliquando concessisse ut ob similem causam in Franciae urbes ingressus pateret alicui papae; his vero agendis pacis et tranquillitatis congrua sunt tempora, regni autem ejus status sit in perturbatione non modica, quibusdam viris potentibus dominationis ejus jugum
Abbreviated transcription (Latin):
epĩs et abbatib licteris suc auccorita¬
tis mandari precepit. ut in prefixa die
sibi occurrerent ad synodum celebran¬
ut ꝑ quem orthodoxe fidei iuitiati sũt
rudimentis in eius presentia conseque¬
rentur reparationem tepefacte in se
diuine religionis. huiusmodi manda¬
tis gratulatur pia fidelium deuotio pre¬
parans se studiose adiplendum qd ex
apostolice dignitatis sibi promulgat᷑e
dicto. Benenatus autem serpens qͥ ab
exordio mundi ad humani generis inhi¬
at inhiat precipicium tam salutari pro¬
posito cõmenti sui inititur opponere obsta¬
culum. Ad complendam enim ꝑfidie sue
uoluntatem quosdam pocentes laicos
excitat. qui ĩcestis coniugiis operam da¬
do et aliorum criminũ nefariis usibus
se ĩplicando uiolatores erant honestatis
ecclesiastice. ideoq uerebantur reatuum
suorum latebras in lucem prodere. Sed
et nõnullos ep̃os et abbates illis adiun¬
git qui in ouile dñicum aliunde non ꝑ
ostium irruperant. et in ecclesiis suis sa¬

Expanded text:
pis et abbatibus litteris suae auctoritatis mandari praecepit, ut in praefixa die sibi occurerent, ad synodum celebranstoli, ut per quem orthodoxae fidei initiati sunt rudimentis, in ejus praesentia consequerentur reparationem tepefactae in se divinae religionis. Hujusmodi mandatis gratulatur pia fidelium devotio, praeparans se studiose ad implendum quod ex apostolicae dignitatis sibi promulgatur edicto. 9. Venenatus autem serpens, qui ab exordio mundi ad humani generis inhiat praecipitium, tam salutari proposito commenti sui nititur opponere obstaculum. Ad complendam enim perfidiae suae voluntatem, quosdam potentes laicos excitat qui incestis conjugiis operam dando et aliorum criminum nefariis usibus se implicando violatores erant honestatis ecclesiasticae; ideoque verebantur reatuum suorum latebras in lucem prodere. Sed et nonnullos episcopos et abbates illis adjungit, qui in ovile Dominicum aliunde, non per ostium irruperant, et in Ecclesiis suis ca
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. Tradens autem dõmis papa eũ¬
dem pretiosum thesaurum se ultro ĩ¬
gerentium uotis. ab inquietudine tͥ¬
barum secessit in oratorium sancte tri¬
nitatis. quod ad meridianam plagã
infra ambitum ip̃ius ecclesie decenter
instructum erat. harduim cuiusdam il¬
lius loci cenobite studio. continens do¬
minicum sepulcrum eleganter imagi¬
natum. instar illius iherosolimitam ĩ

Expanded text:
tuum! Tradens autem domnus papa eumtuum! Tradens autem domnus papa eumdem pretiosum thesaurum se ultro ingerentium votis, ab inquietudine turbarum secessit in oratorium sanctae Trinitatis, quod ad meridianam plagam infra ambitum ipsius ecclesiae decenter constructum erat, Harduini cujusdam loci illius coenobitae studio, continens Dominicum sepulcrum eleganter imaginatum, instar illius Jerosolymitani
Abbreviated transcription (Latin):
dam aliis. sed et ip̃ius loci abbate. dõ¬
noq hugone uenerabili patre cenobii
glumacensis. et illius ordinis płimis
Cum quibus letania facta. et suꝑ scm̃
corpus non modica thimiamatum ac¬
censa flagrantia. ceciuit responsori¬
um. Dirigatur oratio mea. Quo cũ u̾su
expleto feretrum sancti ut preparatis
iustrumentis aptatum ad portandum
redderetur habile. a suo loco paululum
remouit. et antiphonam. Confessor do¬
nini remigii decantauit. At ubi cõpe¬
tenter prout res exigebat dispositu fuit
ipse ante alios cum prefatis archiep̃is
et abbatib suppositis humeris illud de¬
uote lacrimans extulit. et responsoriũ.
Iste est de sublimib inchoauit. Cuius uo¬
cem subsequentes chori psallentiu
ouantes erumpunt in iubilationis tri¬
pudium. p̃q alacritate cordis. O quan¬
toruin ora manantium rigauit redũ¬
dantia fletuum. quantorũ uenientes
ad tanti patris captanda suffragia st̃
compuncte in suspiria beatorum gemi¬

Expanded text:
dam aliis, sed et ipsius loci abbate, domdam aliis, sed et ipsius loci abbate, domnoque Hugone venerabili Patre coenobii Cluniacensis, et illius ordinis plurimis, cum quibus litania facta, et super sanctum corpus non modica thimiamatum accensa fragrantia, cecinit responsorium Dirigatur oratio mea, quo cum versu expleto, feretrum sancti, ut praeparatis instrumentis aptatum ad ferendum redderetur habile, a suo loco paululum removit, et antiphonam Confessor Domini, Remigi, decantavit. At ubi competenter, prout res exigebat, dispositum fuit, ipse ante alios cum praefatis archiepiscopis et abbatibus suppositis humeris illud devote lacrymans extulit, et responsorium Iste est de sublimibus inchoavit; cujus vocem subsequentes chori psallentium, ovantes erumpunt in jubilationis tripudium, praeque alacritate cordis, o quantorum ora manantium rigavit redundantia fletuum! quantorumve mentes ad tanti Patris captanda suffragia sunt compunctae in suspiria beatorum gemi
Abbreviated transcription (Latin):
propter quod aduenisset recessurum fore
Quod cum tandem maxima difficultate
fuisset obtentum. pleraq tamen nume¬
rositas populoꝵ cum copiosis lumĩarib
deforis excubans euisdem pollicitatio¬
nis prestolaretur effectum. cereorũ uber¬
tate quasi multiplici syderum splendore
interius irradiata ecclesia. deo sermen¬
tium chori in canticis spiritualib decẽ¬
tissime illius noctis exegerunt spatia.
finc autem facto. susceptus est a dõp¬
no papa intra ecclesiam sanctꝰ mar¬
tir cornelius. quem cum aliis sanctorũ
pignerib compendienses cleria illo de¬
tulerant pro multis uiolentiis quas ec¬
cesia sua patiebatur a quibusdam ma¬
lefactorib. Circa horam deinde terciam
redimitus idem apostolicus infulis sacer¬
dotalibus ad gloriosi patris remigii se¬
pulcrum procedit. cum thimiamateriis
et crucibus. sociatis sibi archiepĩs qua¬
tuor. Remensi uidelicet. treuerensi. lug¬
dunensi. uesontionensi. cum quibus¬

Expanded text:
propter quod advenisset, recessurum fore. propter quod advenisset, recessurum fore. Quod cum tandem maxima difficultate fuisset obtentum, pleraque tamen numerositas populorum cum copiosis luminaribus deforis excubans, ejusdem pollicitationis praestolaretur effectum, cereorum ubertate quasi multiplici siderum splendore interius irradiata ecclesia, Deo servientium chori in canticis spiritualibus decentissime illius noctis exegerunt spatia. 12. Mane autem facto, susceptus est a domno papa intra ecclesiam sanctus martyr Cornelius, quem cum aliis sanctorum pignoribus Compendienses clerici illo detulerant, pro multis violentiis quas ecclesia sua patiebatur a quibusdam malefactoribus. Circa horam deinde tertiam, redimitus idem apostolicus infulis sacerdotalibus, ad gloriosi Patris Remigii sepulcrum procedit cum thymiamateriis et crucibus, sociatis sibi archiepiscopis quatuor, Remensi videlicet, Treverensi, Lugdunensi, Vesontionensi, cum quibus
Abbreviated transcription (Latin):
duemente interea nocte. nec tamen
confiuentium rarescente. sed magi
magisq crebescente copia. dõnus papa
metuens ne in sacris uigiliis deo famu¬
lantes ĩportunidate plebis prepediret
exequi diuinc seruitutis sollempnna
tũ ctiam ne sibi pretiosi corporis sãcti
ip̃ius transferendi ecclesieq dedicande
inhiberetur copia. delegatis clericis su¬
is eiusdem loci meniorato abbati spati¬
ositatem templi precepit penitus eua¬
cuari. obseratisq diligenter foribus
ommnibus intercludi facultatem ĩtroe¬
undi. precepit etiam ex sua ꝑte hoc po¬
pulis annuntiari ut ad horam socede¬
rent. et absq ulla sui ĩpetus ĩquietu¬
dine sollempnes illius noctis excubi¬
as cum digna deuotione a deo militã¬
tibus celebrari sinerent. se proculdubio
die subsequenti eorum desideriis promut¬
tit satis facturum. et thesaurum desidera¬
bilem quem querebant illorum cõspec¬
tibus erpositurum. Si uero mandatis
detrectarent annuere. infecto negotio

Expanded text:
dveniente interea nocte, nec tamen confluentium rarescente, sed magis magisque crebrescente copia, domnus papa metuens ne in sacris vigiliis Deo famulantes importunitate plebis praepedirentur exsequi divinae servitutis solemnia, tum etiam ne sibi pretiosi corporis sancti ipsius transterendi ecclesiaeque dedicandae inhiberetur copia, delegatis clericis suis, ejusdem loci memorato abbati spatiositatem templi praecepit penitus evacuari, obseratisque diligenter foribus, omnibus intercludi facultatem introeundi; praecepit etiam ex sua parte hoc populis annuntiari, ut ad horam secederent, et absque ulla sui impetus inquietudine solemnes illius noctis excubias, cum digna devotione, a Deo militantibus celebrari sinerent; se procul dubio die subsequenti eorum desideriis promittit satisfacturum, et thesaurum desiderabilem, quem quaerebant, illorum conspectibus expositurum; si vero mandatis detrectarent annuere, infecto negotio
Abbreviated transcription (Latin):
lia supplere habent merita. Et desmant
a modo circa me Rumores hominũ. Cũ
apud te constet omniũ ꝑfectionẽ uitu¬
tum. hanc captiuã et ab antiquo hoste
obsessam. tue delego celsitudini. Quati
nus pro eius liberatione sacrã hostiã
offerre deo debeas et meam ꝑuitatem
uictoria ip̃a non minimũ letifices. Ua¬
le sacerdotũ xp̃i lĩpidissime calcule
prium nuntium cum illis hominibus¬
in galliam destinauit. qui btõ remigio
tante humilitatis munus offerret. Ue¬

Expanded text:
lia supplere habent merita, et desinant amodo circa me rumores hominum, cum apud te constet omnium esse perfectionem virtutum. Hanc captivam et ab antiquo hoste obsessam tunus pro ejus liberatione sacram hostiam offerre Deo debeas, et meam pravitatem victoria ipsa non minimum laetifices. Vale, sacerdotum Christi lepidissime calcule.prium nuntium cum illis in Galliam destinavit, qui beato Remigio tantae humilitatis munus offerret.
Abbreviated transcription (Latin):
menta sanctoꝵ in oratione prostrauit¬
se et reliquos ut ita facerent adhorta¬
tus est. Tuuc uero effuso lacrimarum
ĩbre. consurgens suscitauit mortuam
quan prius sauaint egrotam. Hic aute¬
apprehendẽs manum eius dixit. Puella ĩ
nomine dommi nostri ihũ xp̃i surge. Qͤ

Expanded text:
menta sanctorum in oratione prosternitur et reliquos, ut ita facerent, adhortatur. Et, effuso lacrimarum ymbre, consurgens suscitavit mortuam, quam prius sanavit aegrotam. Apprehensam namque manu m eius, dixit: 'Puella, in domini nostri Iesu Christi surge'. Q
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Tunc uero uerbi precepit ĩperio ut
miquus predo ꝑ quod ingressus fuerat
discederet. et xp̃i famulam relaxaret.¬
Sic itaq cum iumio uomitu ⁊ obsceuo
paulopꝰ discedente pontifice. sub ip̃ius

Expanded text:
is armatus, verbi precepit imperio, ut iniquus predo per quod ingressus fuerat discederet et Christi famulam relaxaret. Itaque cum nimio vomitu et obsceno paulo post, discedente pontifice, sub ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
dorus. Nunquam enim diabolus ad¬
uersus hominem iustum pugnare
cessat. aut enim tribulatione cordis
illum exagitat. aut dolores corporis
suscitat. Sed quecumq enim adue¬
sa iustus patiatur ex dei utiq ꝑ mis¬
su patitur. quod si hoc ip̃m humilit̾
ad dei gratiam referat. iste non se¬
paratur a deo sed comung itur.

Expanded text:
rit. Nunquam enim diabolus adversus hominem justum pugnare cessat. Aut enim tribulationes cordis illi exagitat, aut dolorem corporis suscitat. Quaelibet enim adversa justus patiatur, ex Dei utique permissu patitur. Quod si hoc ipsum humiliter ad Dei gloriam referat, iste non separatur a Deo, sed conjungitur.
Abbreviated transcription (Latin):
te conueniant. Et si quos eorum spetia¬
lis negotii pulsat intentio iurgia inter
eos oborta compesce discussa sacra lege
determinando certamina. Quidquid au¬
tem illic pro fide et ueritate constitutum
uel prouida dispensatione preceptum
uel ꝑsone nostre auctoritate fuerit ꝯfir¬
matum. totum ad scientiam nostram
instructa attestatione legationis ꝑueni-¬
at. Eo fit ut et noster ammus officii ca-¬
ritate dati et tuus securitate ꝑfruatur
accepti. Deus te ĩcolumẽ custodiat fra¬
ter karissime

Expanded text:
te conveniant; et si quos eorum spetiate conveniant; et si quos eorum spetialis negocii pulsat intentio, iurgia inter eos oborta compesce discussa sacra lege determinando certamina. Quicquid autem illic pro fide et veritate constitutum, vel provida dispensatione preceptum, vel personae nostrae auctoritate fuerit confirmatum, totum ad scientiam nostram instructa relationis attestatione perveniat. Eo fit, ut et noster animus officii caritate dati et tuus securitate perfruatur accepti. Deus te incolumem custodiat, frter karissime
Abbreviated transcription (Latin):
saluis priuilegiis que et metropolita¬
nis decreuit antiquitas presenti aucto¬
ritate cõmittimũs. augentes studii
huius ꝑticipatione ministerii dignita¬
tem releuantes nostras eiusoem reme¬
dio dispensationis excubias. Et licet
de singulis non indigeas edoceri a quo
iam probauimꝰ acutius uniuersa ser¬
uari. gratius tamen esse solet si ituris
trames ostenditur et laboraturis ĩĩcti
oꝑis forma moustratur. Paternas igi¬
tur regulas et decreta sanctissimis deui¬
nita conciliis ab omnib ser¬
uanda mandamus. In his uigilantiã
tuam. in his curam fraterne mouita
exhortationis ostendinus. His ea quã¬
ta dignum eic reuerentia custoditis
nullum relinquit culpe locum sancte ob-¬
seruationis obstaculum. Ibi fas nefas¬
q prescriptum est ibi prohibitum ad qd̃
nullus audeat aspirare ibi concessum
quid debeat mens deo placitura p̾sunie.
Quociens iniuersale poscit religionis
causa concilium. te cuncti fratres euocã¬

Expanded text:
salvis privilegiis, quae metropolitasalvis privilegiis, quae metropolitanis decrevit antiquitas, presenti auctoritate committimus, augentes studii huius participatione ministerii dignitatem, relevantes nostras eiusdem remedio dispensationis excubias. Et licet de singulis non indigeas edoceri, a quo iam probavimus acutius universa servari, gratius tamen esse solet, si ituris trames ostenditur et laboraturis iniuncti operis forma monstratur. Paternas igitur regulas et decreta sanctissimis diffinita conciliis ab omnibus servanda mandamus. In his vigilantiam tuam, in his curam, fraternae, monita exortationis ostendimus. His ea quanta dignum est reverentia custoditis, nullum relinquit culpae locum sanctae observationis obstaculum. Ibi fas nefasque prescriptum est, ibi prohibitum, ad quod nullus audeat adspirare, ibi concessum, quid debeat mens Deo placitura presumere. Quotiens universale poscit religionis causa concilium, te cuncti fratres evocan
Abbreviated transcription (Latin):
Iiectissimo fratri ⁊ emigio or¬
nusda suscipientes plena fra¬
teruitatis tue congratulatoe
colloquia quib nõs germa¬
ne salutis cue letificauit iuditio corpo¬
rali cum spiritualib officiis incolumi¬
tate subinxa congruũ esse ꝑspexinus
hanc ipsam quam mente gerimus ner¬
bis aperire leticiam agis enim sũmi
docuunenta pontificis dum et predicã¬
da facis et ea insinuare non differs P¬
rogatiua igitur de nostri sumpsimus
electione uidicii quando id oꝑatum te¬
esse didicumus quod ceteris agendũ
obixius imperamus ut in prouĩcuis
tanta longinquitate disiunctis et apo¬
stolice sedis uigorem et patrum regu¬
lis studecis adhibere custodiam. Dices
itaq nostras ꝑ omne regnum dilecti
et spiritualib filii nostri ludonici. que
nuꝑ amminiculante suꝑna gratia
plurinus et apostolor um̃ tempibus
equperandis signoꝵ miraculis predi¬
cationem salutiferam comitantibus
ad fidem cum gente integra conu̾tisti
et sacri dono baptismatis consecrasti

Expanded text:
ilectissimo fratri Remigio Horisda. Suscipientes plena fraternitatis tuae congratulatione colloquia, quibus nos germanae salutis tuae laetificavit indicio corporali cum spiritualibus officiis incolumitate subnixia, congruum esse perspeximus hanc ipsam quam mente gerimus verbis aperire laetitiam. Agis enim summi documenta pontificis, dum et praedicanda facis, et ea insinuare non differs. Praerogativam igitur de nostri sumpsimus electione indicii, quando id oesse didicimus, quod ceteris agendum obnixius imperamus, ut in provinciis tanta longinquitate disiunctis et apostolicae sedis vigorem et patrum regulis studeas adhibere custodiam. Vices itaque nostras per omne regnum dilecti et spiritalis filii nostri Hludowici, quem nuper, adminiculante superna gratia, plurimis et apostolorum temporibus equiperandis signorum miraculis predicationem salutiferam comitantibus, ad fidem cum gente integra convertisti et sacri dono baptismatis consecrasti,
Abbreviated transcription (Latin):
orum igitur causa tali modo det̾mi¬
nata. cõmonuit dõnus papa archi¬
episcopos qui erant in presentia. ut si
quem suffraganeorum suorum symo¬
miace pestis esse reum scirent. corã oĩb
notificare non renuerent. Quib id oĩ¬
no se scire denegantib. habitus est ẜmo
de episcopis qui ĩuitati ad eandem syno¬
dum uenire noluerant. nec aliquod ĩde
sue excusationis scriptum illo transmise¬
rant. Dnde competentibus ad hec patru
recitatis sententiis pena dampnati sũt
excõmunicationis. cum omnibz illis qui
ip̃ius pape formidantes aduentum. hac
de re profecti erant in expeditionem regis.¬
⁊ lomĩatĩ uero senonensis archiepiscopꝰ
beluacensis. et ambianensis episcopus
sed et abbas sancti medardi. quia absq
licentia recesserat a conuentu concilii
Ex cõmunicatus est etiam archiepiscop
sancti iacobi galleiensis. quia contra fas
sibi uendicaret culmẽ apostolici nomĩs.
Post hec petentibus eis qui sancte Religi¬
onis amatores ibi aderant plurima scõ

Expanded text:
orum igitur causa tali modo determinata, commonuit domnus papa archiepiscopos qui erant in praesentia, ut si quem suffraganeorum suorum simoniacae pestis esse reum scirent coram, omnibus notificare non renuerent. Quibus id omnino se scire denegantibus, habitus est sermo de episcopis qui invitati ad eamdem synodum venire noluerant, nec aliquod inde suae excusationis scriptum illo transmiserant. Unde competentibus ad haec Patrum recitatis sententiis, poena damnati sunt excommunicationis cum omnibus illis qui, ipsius papae formidantes adventum, hac de re profecti erant in expeditionem regis. Nominatim vero Senonensis archiepiscopus, Belvacensis et Ambianensis episcopus; sed et abbas sancti Medardi, quia absque licentia recesserat a conventu concilii. Excommunicatus est etiam sancti Jacobi archiepiscopus Galliciensis, quia contra fas sibi vindicaret culmen apostolici nominis. Post haec petentibus iis qui sanctae religionis amatores ibi aderant, plurima sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
ic igit᷑ nullũ lateat qͥd t̾ra retẽtat¬
ne qͥs si cupiat discere cassꝰ eat.
Subtꝰ enĩ tria cõsistũt monimẽta pet̾na
In qͣb almoꝵ corꝑa condita sunt.
Hic pat ẽ atolꝰ nato nataq sepultus.
Expectãt q diẽ nunc dñi properam.
Illiꝰ certe natꝰ memoratur helanꝰ
Nata deinde sua dicitur eufrasia.
Qui placuere deo fcĩs dcĩsq supremo.

Expanded text:
ic igitur nullum lateat, quid terra retentatNe quis si cupiat discere, cassus eat. Subdus enim tria consistunt monumenta petrina, In quibus almorum corpora condita sunt. Hic pater est Attolus, nato, nataque sepultus, Exspectantque diem nunc Domini properam. Illius certe natus memoratur Elanus. Nata deinde sua dicitur Eufrasia. Qui placuere Deo, dictis factisque supremo
Abbreviated transcription (Latin):
Maius autem altare sibi consecrãdũ
consecrationis officium adimplere. Ipẽ
uero cum sibi necessariis remanens ĩte¬
rius diuini tabernaculi sanctificatio¬
nem strenne diligenter q exequitur

Expanded text:
a ad consecrandum consecrationis officium adimplere; ipse vero cum sibi necessariis remanens interius, divini tabernaculi sanctificationem strenue diligenterque exsequitur
Abbreviated transcription (Latin):
tuens ne prepediretur in agendis a fre¬
ꝙͣtia populi. duobus tantũmodo comi¬
tatus capellanis dum adhuc nocturue
a fratribus explerentur uigilie ad sa¬
ctum remeauit Remgium. Et prepa¬
rata sibi quadam domo contigua ec¬
clesie. illic illa die secretum remorandi
expeciit. metuens ad publicum proce¬

Expanded text:
tuens ne praepediretur frequentia cientium populorum, duobus tantum comitatus capellanis, dum nocturnae a fratribus explerentur vigiliae, ad sanctum remeavit Remigium; rata sibi quadam domo contigua ecclesiae, illic secretum remorandi expetiit, quia metuebat ad publicum proce
Abbreviated transcription (Latin):
nensis episcopus et hugo de braina castel¬
lo qui inter enis derogatores quasi sigui¬
feri extiterunt. eodem anno ignominio¬
sa morte uitam finierunt. Quidam eti
episcopii solus obiit quasi ꝑegrinus. Il¬
ter uero quia caput ministri xp̃i se absci¬
surum fuerat minatus ore sacrilego qͥ
ĩpia uerba protulerat. hostilis glãdii
abscisione est mutilatus. Istis fratres

Expanded text:
nensis episcopus et Hugo de Braina-castello, qui inter ejus derogatores quasi signiferi exstiterunt, eodem anno ignominiosa morte vitam finierunt. Ille enim, episcopii sui solus obiit quasi peregrinus. Alter vero, quia caput ministri Christi se abscissurum fuerat minitatus, ore sacrilego quo impia verba pro tulerat hostilis gladii abscisione est mutilatus. 18. Dignum es
Abbreviated transcription (Latin):
eis herimarus abbas sancti Remigii mes¬
tus ultra modum ac gemens quasi nõ
esset effectum desiderii sui uisurus. Cui¬
tamen diine consolationis sic mere¬
ti non defuit potentia. Nam uero uix

Expanded text:
eis et memoratus abbas Sancti Remigii, moestus admodum et gemens, quasi non esset visurus effectum desiderii sui. Sed divinae consolationis ejus moerori non defuit potentia. Vix enim uniu
Abbreviated transcription (Latin):
sio. idem ep̃s ad hec benigne refert. Cͥa
et si alia nulla se reuocet ecclesie utilitas
uel pro solo amore sancti Remigii reuer¬
surum in gallias. et eius basilicam de¬
dicaturum si diuina anuerit benigni¬

Expanded text:
 idem episcopus benigne refert quia etsi alia nulla se revocet Ecclesiae utilitas vel pro solo amore sancti Remigii reversurum ad Gallias, et ejus basilicam dedicaturum, si divina annuerit benigni
Abbreviated transcription (Latin):
ctate quĩquagenarius Anno incarna¬
tionis dñice Millesimo quĩquagesimo
quinto. leucorum episcopatus .xxuiiiͦ.
rome sedit annis quinq. abiectis duo¬
bus mensibus et nouem diebus. Benic¬

Expanded text:
etate quinquagenarius, anno Incarnationis Dominicae millesimo quinquagesimo quinto, Leucorum episcopatus vigesimo oRomae sedit annis quinque, adjectis duobus mensibus et novem diebus, i
Abbreviated transcription (Latin):
suos et tocius exercitus sui potentia¬
renngii quem quasi de rerum suarũ
habundantia presimentem. prouane
glorie amore ad monasterium suum
consecrandum calumpniabantur uo¬
manum pontificem euocasse. Hac igi¬
tur nefaria ꝑsuasione rex emollitus
piscopum se suos q pontifices cũ ab¬
batib cogi ad comprimendam ꝑuica¬
tiam sibi resistentium. Ideoq non pos¬
se resistere occurrere illi die prefiro sed¬
tus eum debito cum hoñore suscipiat¬
missionem beato factam remigio ne¬
quire se irritam facere. sed ad basilicã

Expanded text:
suos et totius exercitus sui potentiaRemigii, quem quasi de rerum suarum abundantia praesumentem, pro vanae gloriae amore, ad monasterium suum consecrandum calumniabantur Romanae urbis pontificem evocasse. Hac igitur versipelli persuasione rex emollitus,piscopum, se suosque pontifices cum abbatibus cogi ad comprimendam pervicaciam sibi resistentium, ideoque non posse occurrere ei in praefixo tesmodi negotiis, eum debito cum honore suscipiatmissionem beato factam Remigio nequire se irritam facere, sed ad basilicam
Abbreviated transcription (Latin):
sit. In quo fine. Quidam homo habes
fines ip̃m molendinum concluderet.
Quem uir sanctus blaude alloquens
ait. Amice non sit tibi durum. ut siml
habecimus hunc molendinũ. Ille sũt
reiecit eum. Et statim rota molendim
uerti in muersum cepit. Quod ut ui¬
dit homo ille. clamauit post sanctum
Renugium dicens. Serue dei ueni et ha¬
beamus insumil hunc molendinu.
Cui sanctus uir. Nec michi nect̾. Et
sic talis fossa in eodem loco facta est.
ut ex tunc et nunc et usq in ꝑpetuum
molendinus ibi esse non possit

Expanded text:
sit. In quo fine quidam homo habensfines ipsum molendinum concluderet. Quem beatus Remigius blande alloquens, dixit: 'Amice, non sit tibi durum, ut simul habeamus hunc molendinum'. Ille autem reiecit eum, et statim rota molendini verti in inversum cepit. Isdem autem homo clamavit post beatum Remigium, dicens: 'Serve Dei, veni, et habeamus insimul hunc molendinum'; cui sanctus Remigius: 'Nec mihi nec tibi. Et sic talis fossa in eodem loco devenit, ut ex tunc et nunc et usque in perpetuum molendinus ibi esse non possit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuadet intentio. Unde a romanis expe¬
tita licentia ꝑ quasdam latii urbes iter a¬
gens in eis multa disponnt ecclesiastice ho¬
nestati congrua. tandemq adit ĩperatorẽ
henricum ni Regione cõmorantem saxo¬
nica.
nterea memoratus abbas desiderii sui
compotem se futurum ex ip̃ius pape

Expanded text:
suadet intentio. Unde a Romanis expetita licentia, per quasdam Latii urbes iter agens, in eis multa disponit ecclesiasticae honestati congrua, tandemque adit imperatorem Henricum, in regione commorantem Saxonica. Interea memoratus abbas, desiderii sui compotem se futurum ex ipsius pap
Abbreviated transcription (Latin):
chium comprehendens. lecto suo uisꝰ¬
est patenter extraxisse. sicq flagello
quod tenebat eum uerberans acri¬
ter. cesum dimisit et humiliatum.
tit. uestẽm deponit. liuidum corpus
ostendit. et dicta uel acta fideliter ex or¬

Expanded text:
chium comprehendens, lecto visus est extraxisse. Sicque flagello, quod tenebat, eum verberans, acriter caesum dimisit et humiliatum. m petit, vestem deponit, lividum corpus ostendit, et dicta vel acta fideliter ex or
Abbreviated transcription (Latin):
uidam autem pagi uormacensis o¬
mi remigii premissas in uosago sitas
ĩuadens. hominibus sius distribuerat
Ueniens beatissimus Remigius ad
herigarium magõtie presulem. et in
sõuis ei apparens. precepit ut iret ad
mitterent. Quam uisionem ãmirã
episcopus. r egi tamen omisit in di

Expanded text:
uidam Warnerius pagi Vormacensis ti Remigii praemissas, in Vosago sitas, invadens, hominibus suis distribuerat. Veniens autem B. Remigius ad Herigarium Moguntiae praesulem, in somnis ei visus est, praecipiens ut iret ad misione, regi tamen omisit indica