comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut hom ines non pumantur sed cor¬
rigantur. ut uos modo conurniatis.
quia eoꝵ conuentionẽ antea contẽp¬
sistis. Quanto melius eni hoc inter
uos facitis ut quod egeritis c̃ scriptũ
& subscriptũ imperatori mittatis.
qua ut hoc apud terrenas potestates fi.¬
at. quȩ non possunt nisi iam datis
contra uos legib inseruire. Ur̃i enĩ
college qui nauigauerant apud prȩ¬
fectos. dixerunt se audire uxnisse. &
nominauerunt scm̃ patre nr̃m
catholicum ep̃m uabentinum. qui
tunc incomitatu erat. dicentes cum
illo se uelle audire quod eis ñ pote¬
rat iudex concedere. qui iam scdm̃
leges quȩ contra uos constitute st̃
iudicabat. Nec ille ep̃s auenerat.
aut aliquod tale mandatũ. asuis
coepiscopis acceparat. Quanto ergo
melius ipse imperator. qui non est
eisdr̃ legib subditus. & qui habet
in potestate alias leges ferre cũ ei
conlario ur̃a fuerit recitata. de tota
ipsa causa poterit iudicare quã¬

Expanded text:
ut homines non puniantur, sed corut homines non puniantur, sed corrigantur; ut uos modo conueniatis, quia eorum conuentionem antea contempsistis. quanto melius enim hoc inter uos facitis. ut, quod egeritis, conscriptum et subscriptum imperatori mittatis, quam ut hoc apud terrenas potestates fiat, quae non possunt nisi iam datis contra uos legibus inseruire! uestri enim collegae, qui nauigauerant, apud praefectos dixerunt se audiri uenisse et nominauerunt sanctum patrem nostrum catholicum episcopum Valentinum, qui tunc in comitatu erat. dicentes cum illo se uelle audiri, quod eis non poterat iudex concedere, qui iam secundum leges, quae contra uos constitutae sunt, iudicabat; nec ille episcopus ita uenerat aut aliquod tale mandatum a suis episcopis acceperat. quanto ergo melius ipse imperator, qui non est eisdem legibus subditus et qui habet in potestate alias leges ferre, cum ei conlatio uestra fuerit recitata, de tota ipsa causa poterit iudicare, quam
Abbreviated transcription (Latin):
quibus contra nos tam multa falsa
iactabant. & tam multa mala exco¬
gitabant. uel magis timore nequalia
nobis ante facrebant. talia nobiscũ
iam paciantur. unitati xp̃i consen¬
tire noluerunt. sicut iubȩsi retenti
sunt. sic a nobis dimittuntur inlesi.
Hoc quantũ possumus monemus
etiam laicos nr̃os. ut eos in lesos te¬
neant. & nobis corripiendos instru¬
endosꝙ perducant. Aliqui ictus
eoꝵ suis corporib imminentes feri¬
endo repellunt. nr ab eis ante feriant᷑.
aliqui ad prehensos iudicibus offert᷑.
nec nobis intercedentib eis parcunt.
dum ab eis pati mala immania ꝑti.¬
mescunt. In quib omnib illi non
depromunt. facta latronũ. & hono¬
rem sibi exigunt martyrum. Hoc ẽ.
ergo de siderium nr̃m. quod tuȩ gra¬
uitati per has litteris & per fr̃ẽs quos
misimus albegamus. Primũ si fieri
potest ut cum ep̃is nr̃is pacifice con¬
feratis. ut in quib fuerit inirentus.
non homines sed error ipse tollat᷑.

Expanded text:
quibus contra nos tam multa falsa quibus contra nos tam multa falsa iactabant et tam multa mala excogitabant, uel magis timore, ne, qualia nobis ante faciebant, talia nobiscum iam patiantur, unitati Christi consentire noluerunt, sicut inlaesi retenti sunt, sic a nobis dimittuntur inlaesi. hoc, quantum possumus, monemus etiam laicos nostros, ut eos inlaesos teneant et nobis corripiendos instruendosque perducant. eorum suis corporibus imminentes feriendo repellunt, ne ab eis ante feriantur; aliqui adprehensos iudicibus offerunt nec nobis intercedentibus eis parcunt, dum ab eis pati mala immania pertimescunt. in quibus omnibus illi non deponunt facta latronum et honorem sibi exigunt martyrum. Hoc est ergo desiderium nostrum, quod tuae grauitati per has litteras et per fratres, quos misimus., allegamus: primum, si fieri potest, ut cum episcopis nostris pacifice conferatis, ut, in quibus fuerit inuentus, non homines sed error ipse tollatur;
Abbreviated transcription (Latin):
dati sunt. excȩcasse. Occisos auferĩ
luci. non uiuis auferunt luc̃ẽ. Nos
interim si quando ur̃os tenemus.
cum magna dibectione seruamus in¬
lesos. loquimur eis & legimus omiã
quibus error ipse conuincitur. ou
fratres afratrib separant. Facimus
quod dñs per isaiam prophetã pre.¬
cepit dicens. Audite qui paueus
uerbum dñi. dicite. fratres nri ests
his qui uos oderunt & qui uos exe¬
crantur. ut nomen dñi honorificet᷑
& appareat illis in iocunditate.
ipsi autem erubescant. Le sic aliqͦs
eorum considerantes. euidentiam ue¬
pitatis & pulchritudinẽ pacis. ñ bap¬
tismo quẽ iam sicut regalem charac¬
terem tamquã desertores acciperant.
sed fidei quȩ illis defuit & sp̃s sc̃i ca¬
ritate. & xp̃i corpori sociamus. Scrip¬
tũ ẽ. enĩ. fide mundans corda eorum.
Itemq seriptum est. Caritas coope¬
rit multitudinẽ peccatoꝵ. Si autẽ
uel nimia duricia uel pudore ñ
ferentes eorun exultationẽ. eum

Expanded text:
aedati sunt, excaecasse: occisos auferunt aedati sunt, excaecasse: occisos auferunt luci, non uiuis auferunt lucem. Xos interim si quando uestros tenemus, cum magna dilectione seruamus inlaesos, loquimur eis et legimus omnia, quibus error ipse conuincitur, qui fratres a fratribus separat; facimus, quod dominus per Esaiam prophetam praecepit dicens: Audite, qui pauetis, uerbum domini; dicite: \'Fratres nostri estis his, qui uos oderunt et qui uos execrantur, ut nomen domini honorificetur et appareat illis in iucunditate, ipsi autem erubescant. ac sic aliquos eorum considerantes euidentiam ueritatis et pulchritudinem pacis non baptismo, quem iam sicut regalem characterem tamquam desertores acceperant, sed fidei, quae illis defuit, et spiritus sancti caritati et Christi corpori sociamus. scriptum est enim: Fide mundans corda eorum itemque scriptum est: Caritas cooperit multitudinem peccatorum. si autem uel nimia duritia uel pudore non ferentes eorum insultationem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cendia. cȩcitates. Quib rebus conpul¬
si sumus tibi primitus conquiri.
ut consideret grauitas tua quã mult
urm immo uos omnes qui nos pati
dicitis persecutionẽ sub ipsis quasi tq¬
ribilib imperatorum catholicorum
legibus inpossessionibus ur̃is & altenis
securi sedeatis. & nos aur̃is tam in¬
audita mala patiamur. Uos dicitis
pati persecutionẽ. & nos ab armatis
ur̃is fructibus & ferro coneidimur
Uos dicitis pati persecutionẽ & nr̃at
clomus ab armatis ur̃is conpilando
uastantur. Uos dicitis pati ꝑsecutionẽ
& nr̃i oculi ab armatis ur̃is calce & ace¬
to extinguntur. In super etiam si qͦs
mortes sibi ultro ingerunt. nobis
uolunt esse inuidiosas uobis glorio¬
sas. Quod nobis faciunt. sibi non in¬
putant. & quod sibi faciunt nobis u¬
putant. Uiuunt ut latroires mori¬
untur ut errcumcilliones. honorant᷑
ut martyres. & tamen nec latroneꝰ
aliquando audiuimus eos quos dep̃¬

Expanded text:
cendia, caecitates. quibus rebus compulcendia, caecitates. quibus rebus compulsi sumus tibi primitus conqueri, ut consideret grauitas tua, quam multi uestrum, immo uos omnes, qui uos pati dicitis persecutionem, sub ipsis quasi terribilibus imperatorum catholicorum legibus in possessionibus uestris et alienis securi sedeatis et nos a uestris tam inaudita mala patiamur. uos dicitis pati persecutionem et nos ab armatis uestris fustibus et ferro concidimur; uos dicitis pati persecutionem et nostrae domus ab armatis uestris compilando uastantur; uos dicitis pati persecutionem et nostri oculi ab armatis uestris calce et aceto extinguntur; insuper, etiam si quas mortes sibi ultro ingerunt, nobis uolunt esse inuidiosas, nobis gloriosas. quod nobis faciunt, sibi non inputant et, quod sibi faciunt, nobis inputant. uiuunt ut latrones, moriuntur ut Circumcelliones, honorantur ut martyres et tamen nec latrones aliquando audiuimus eos, quos depr
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hi soli inquoꝵ locis aliquas aur̃is
uiolentias aeccła catholica pateretur.
Sed sic legati romã uenerunt. iam
cicatrices ep̃i catholici bacaitant hor¬
renda ea cretentissime imperatorem
commouerant. ut leges tabes mitteren¬
tur quales & missȩ sunt. Quibus
inaffricam uenientib. cum utiq ñ
admalum sed adbonũ coepissetis urgue¬
re quid facere debebatis nisi & uos
mittere ad epõs nros. ut quomodo
uos ipsi conuenerant. fic conueniren¬
tur anobis. & potius conlatione ueri¬
tas appareret. Non solum autẽ non
fecistis sed peiora mala nobis ur̃i nunc
faciunt. Non tantum nos fustib quas¬
sant. ferroq concĩdunt. uerũ etiam
inoculos extingirendos calcem mixto
aceto incredibili excogitatione sceleris
mittunt. Domus nr̃as insuper con¬
pilantes arma sibi ingentia &. tern¬
bilia fabricarunt. Quibus armati
per di uersa discurrunt communican¬
tes atq anhelantes cędes. rapinas. in¬

Expanded text:
sed hi soli, in quorum locis aliquas a uestris sed hi soli, in quorum locis aliquas a uestris uiolentias ecclesia catholica pateretur. sed sic cum legati Romam uenerunt, iam cicatrices episcopi catholici Bagaitani horrendae ac recentissimae imperatorem commouerant, ut leges tales mitterentur, quales et missae sunt. quibus in Africam uenientibus cum utique non ad malum sed ad bonum coepissetis urgueri. quid facere debebatis nisi et uos mittere ad episcopos nostros, ut, quo modo uos ipsi conuenerant, sic conuenirentur a uobis et potius conlatione ueritas appareret? Non solum autem non fecistis, sed peiora mala nobis uestri nunc faciunt. non tantum nos fustibus quassant ferroque concidunt, uerum etiam in oculos extinguendos calcem mixto aceto incredibili excogitatione sceleris mittuut. domus nostras insuper compilantes arma sibi ingentia et terribilia fabricarunt, quibus armati per diuersa discurrunt comminantes atque anhelantes caedes, rapinas, in
Abbreviated transcription (Latin):
conuentus esset. actus exprefferit.
Recusas paci ficam conlationẽ. ipsa
gesta instruant grauitatẽ tuam.
Deinde cum ur̃oꝵ cbericoꝵ excireũ¬
cellionum notissima omnib non ces¬
saret in manitas. dicta causa ẽ. cum
crispino iudicatus hereticus nec pęna
decem librarum auri quȩ inhereticos
ab imperatorib fuerat constituta per
mansuetudinẽ catholicam feriri per¬
missus ẽ. & tamen ad imperatores
appellandũ putauit. Cuius appella¬
tioni ita responsum ẽ. Nonne ur̃oꝵ
prȩcedens inꝓbitas. & eadem ipsius
appellatio extorsit ut freret. nec ta¬
men etiam post ipsum rescriptũ in¬
tercedentib apud imperatorẽ nr̃is
ep̃is eadem auri condẽpnatione
multanis est. Ex consilio autẽ nr̃i
ep̃i legatus ad comitatũ miserunt.
qui impeirarent ut non om̃s ep̃i
& cberici partis ur̃ȩ adeandem condẽp̾¬
nationẽ. decẽlibrarũ auri quȩ in om̃s
hereticos constituta ẽ. tenerentur.

Expanded text:
conuentus esset, actis eipresserit conuentus esset, actis eipresserit recusans pacificam conlationem, ipsa gesta instruant granitatem tuam. deinde cum uestrorum clericorum et Circumcellionum notissima omnibus non cessaret immanitas, dicta causa est cum Crispino iudicatus haereticus nec poena decem librarum auri, quae in haereticos ab imperatoribus fuerat constituta, per mansuetudinem catholicam feriri permissus est et tamen ad imperatores appellandum putauit. cuius appellationi quod ita responsum est, nonne uestrorum praecedens inprobitas et eadem ipsius appellatio extorsit, ut fieret? nec tamen etiam post ipsum rescriptum intercedentibus apud imperatorem nostris episcopis eadem auri condemnatione multatus est. ex consilio autem nostri episcopi legatos ad comitatum miserunt, qui impetrarent, ut non omnes episcopi et clerici partis uestrae ad eandem condemnationem X librarum auri, quae in omnes haereticos constituta est, tenerentur
Abbreviated transcription (Latin):
pria & libera uoluntate iitatẽ nr̃ȩ
communionis ebegit de domo sua rap¬
tum. & pro arbitrio immaniter cȩsũ.
ingurgite etiam cęnoso uolutatum.
cdam ridendum. in pompa sui faci¬
noris ostentassent. abductũ inde uo
luerunt uix post dies xii dimisert̃.
Unde conuentus municipalib gestis
die illi qui hoc fecerunt. prȩsbiteri
ur̃i sunt.Ad huc nos infuper terri¬
tantes & sicut potuerunt ꝑsequentes.
nec tamen dehis iniuriis & persecutio¬
nibus quas arccła catholica in regione
nr̃a timc pertulit imperatorib ques¬
tus est. episcopus nr̃. sed facto concilio
placuit ut pacifice conuenirẽ. In quo
si firri posset haberetis inter uos con¬
lationẽ & errore sublato fraterna cari¬
tas pacis inuinculo lȩtaretur. & in
ipsa conuentione quid proculianus
primo responderit quod concilium
facturi essetis & illic uisuri qui respon¬
dere deberetis. Deinde quid postea
cum propter suam ꝓmissionẽ denuo

Expanded text:
pria et libera uoluntate unitatem nostrae pria et libera uoluntate unitatem nostrae communionis elegit, de domo sua raptum et pro arbitrio immaniter caesum, in gurgite etiam caenoso uolutatum, dam ridendum in pompa sui facinoris ostentassent, abductum inde, quo uoluerunt, uix post dies XII dimiserunt. unde conuentus municipalibus gestisdie illi, qui hoc fecerunt, presbyteri uestri sunt adhuc nos insuper territantes et, sicut potuerunt, persequentes. Nec tamen de his iniuriis et persecutionibus, quas ecclesia catholica in regione nostra tunc pertulit, imperatoribus questus est episcopus noster. sed facto concilio placuit, ut pacifice conueniremini, quo, si fieri posset, haberetis inter uos conlationem et errore sublato fraterna caritas pacis in uinculo laetaretur. et in ipsa conuentione quid Proculianus primo responderit, quod concilium facturi essetis et illic uisuri, quid respondere deberetis, deinde quid postea, cum propter suam promissionem denuo
Abbreviated transcription (Latin):
illuc missi perierunt. Si militer ma¬
iores ur̃i cecilianum & eius societatẽ
regiȩ irȩ consumendam obrecerunt.
cuius in nocentia liberata ab eisctẽ regib
eadem uos pacirmini quȩ illos ur̃i pati
uoluerunt. Qm̃ scriptũ ẽ. qui parat
proximo forream. ipse incidet in eam.
De nobis ergo quid queramini. non
habes. Et tamen arccłȩ mansuetudo
etiam albis imperatorum iussionibus
omnino conquieuerat. nisi ur̃i cleri¬
ci & circumcellionis per suas immanis¬
simas improbitates furiosasq uioben¬
tias quietẽ nrãm peurbantes ato
uastantes. Haec inuos recoli & mo¬
ueri coegissent. Nam prius quam
recensiores leges iste dequib modo
querimini uenissent. in a fricam. in¬
fidias initinerib nr̃is ep̃is tetendert̃
cum clericos nr̃os. plagis imminissi.¬
mis quassauerunt. Laicis quoop &
plagas grauissimas inflixerunt. & in¬
tulerunt eoꝵ aedificiis incendia.
Prȩsbiterũ etiam quendam quia pro¬

Expanded text:
illuc missi perierunt. similiter mailluc missi perierunt. similiter maiores uestri Caecilianum et eius societatem regiae irae consumendam obiecerunt, cuius innocentia liberata ab eisdem regibus eadem uos patimini, quae illos uestri pati uoluerunt, quoniam scriptum est: Qui parat proximo foueam, ipse incidet in eam. De nobis ergo quid queramini, non habes et tamen ecclesiae mansuetudo etiam ab his imperatorum iussionibus omnino conquieuerat, nisi uestri clerici et Circumcelliones per suas immanissimas inprobitates furiosasque uiolentias quietem nostram perturbantes atque uastantes haec in uos recoli et moueri coegissent. nam prius quam recentiores leges istae, de quibus modo querimini, uenissent in Africam, insidias in itineribus nostris episcopis tetenderunt, conclericos nostros plagis immanissimis quassauerunt, laicis quoque et plagas grauissimas inflixerunt et intulerunt eorum aedificiis incendia. presbyterum etiam quendam, quia pro
Abbreviated transcription (Latin):
modo dixeratis iterum apud impera¬
torem accusare. quo innocente pro¬
nuntiato ordinatori eius felici alias
apud eundem imperatorẽ calũpnias
machinari. Et numc quid aliud
quã ipsius maiores constantini iudi¬
cium contra uram partem uiuit.
quod maiores ur̃i elegerunt. quod
ad siduis interpellationibus extorse¬
runt. quod episcopali iudicio prȩtu¬
lerunt. Si displicent imperialia ui¬
dicia quȩ primitus imperatores ad
ea uobis excitanda coegerunt. sic enĩ
modo contra catholicam clamatis in
his quȩ contra uos ab imperatoribus
decernuntur quẽadmodũ si uelbent
aduersus danihelem clamare. qui li¬
berato illo eisdem lronib consumendi
missi sunt. a quib eum ipsi primitus
consumi uoluerunt. Scriptum est
enĩ. Nihil inter ẽ. inter minas regis
& iram leonis. Danihebem calũpnio¬
si inimici inlacum lronum mitti coe¬
gerunt. Uicit in nocentia eius illoꝵ
maliciam. Inbesus inde leuatus est. ipsi

Expanded text:
modo dixeratis, iterum apud imperamodo dixeratis, iterum apud imperatorem accusare, quo innocente pronuntiato ordinatori eius Felici alias apud eundem imperatorem calumnias machinari? et nunc quid aliud quam ipsius maioris Constantini iudicium contra uestram partem uiuit, quod maiores uestri elegerunt, quod assiduis interpellationibus extorserunt, quod episcopali iudicio praetulerunt? si displicent imperialia iudicia, qui primitus imperatores ad ea uobis excitanda coegerunt? sic enim modo contra catholicam clamatis in his, quae contra uos ab imperatoribus decernuntur, quem ad modum si uellent aduersus Danihelem clamare, qui liberato illo eisdem leonibus consumendi missi sunt, a quibus eum ipsi primitus consumi uoluerunt; scriptum est enim: Nihil interest inter minas regis et iram leonis. Danihelem calumniosi inimici in lacum leonum mitti coegerunt; uicit innocentia eius illorum malitiam; inlaesus inde leuatus est; ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut eundem ipsũ ingentium sib
idonea persecutione ad comitatum
meũ constantini augusti mittas.
nt illis qui inpresentiarũ agunt at
diurnis dreb in terpellare non de¬
sinunt. audrentib & coram asistent¬
bus apparere & intimare possit fris¬
tra eos ceciliano ep̃o inuidiam com¬
parare atos aduersus eum uiolents
insurgere uoluisse. Ita enĩ fiet ut
omissis ficuti oportet eius modi co¬
tentionib populus sure dissensiont
aliqua religione propriȩ cum debia
urratione deseruiat. Haec cũ uiđ¬
as ita se habere. quid est quod nobis
de imperatorum iussionib quȩ con¬
tra uos constituuntur inuidiam con¬
citatis cũ hoc totũ nos potius antea
feceritis. si nihil debent inhis causis
imperatores iubere si ad imperatores
xp̃ianos haec cura pertinere non de¬
bet : Quis urguebat maiores ur̃os
causam ceciliani ad imperatorẽ pro¬
consulem mittere. & epm contra
quẽ absentẽ iam sententias quoquo

Expanded text:
mus, ut eundem ipsum Ingentium sub mus, ut eundem ipsum Ingentium sub idonea prosecutione ad comitatum meum Constantini Augusti mittas. ut illis, qui in praesentiarum agunt atque diurnis diebus interpellare non desinunt, audientibus et coram adsistentibus apparere et intimare possit frustra eos Caeciliano episcopo inuidiam comparare atque aduersus eum uiolenter insurgere noluisse. ita enim fiet, ut omissis, sicuti oportet, eius modi contentionibus populus sine dissensione aliqua religioni propriae cum debita ueneratione deseruiat. Haec cum uideas ita se habere, quid eat quod nobis de imperatorum iussionibus, quae contra uos constituuntur, inuidiam concitatis, cum hoc totum uos potius antea feceritis? si nihil debent in his causis imperatores iubere, si ad imperatores Christianos haec cura pei-tinere non debet, quis urguebat maiores uestros causam Caeciliani ad imperatorem per proconsulem mittere et episcopum, contra quem absentem iam sententias quoquo
Abbreviated transcription (Latin):
cium uel inuidiam quȩ de cȩciliano
ep̃o aeccłȩ catholicȩ uidetur eẽ. com¬
mota ad examen suum atq iussionẽ
credit ẽẽ. reuocandam. Et enĩ eũ
tam superium centurionẽ & cecilia¬
num magistratuum aptugnitanoꝵ
& saturninum excuratore. & calibĩ
iuniorem eiusdem ciuitatis curato¬
rem atq solum seruum publicum
suprascriptȩ ciuitatis prȩfentes es
fecisset. audientiam prȩbuit comu¬
tentem ad eo ut cęcilianum fuissec
obrectum. quod a felicȩ eidem episco
patus uideretur esse delatus. Qui
diuinarum seripturarum proditio
atop exustio uideretur obiecta in no¬
centem de eo felicem fuisse constite¬
rit. Deniq cum maximianus ingen¬
tium decurionẽ ⁊iquinsium ciuita¬
tis epłam ceciliant exduum uiris
falsisse contenderet. eundem ipfum
ingentium suspensũ actesq suberan
peruidimus. & ideo minime tortũ
quod se decurionẽ ziquinsium ciui¬
tatis esse ad seuerauerit. Onde uolu¬

Expanded text:
tium uel inuidiam, quae de Caeciliano tium uel inuidiam, quae de Caeciliano episcopo ecclesiae catholicae uidetur esse commota, ad examen suum atque iussionem credidit esse reuocandam. etenim cum iam Superium centurionem et Caecilianum magistratum Aptungitanorum et Saturninum excuratorem et Calibium iuniorem, eiusdem ciuitatis curatorem, atque Solum seruum publicum supra scriptae ciuitatis praesentes esse fecisset, audientiam praebuit competentem, adeo ut, cum Caeciliano fuisset obiectum, quod a Felice eidem epipatus uideretur esse delatus, cui diuinaJ.:um scripturarum proditio atque exustio uideretur obiecta, innocentem de eo Felicem fuisse constiterit. denique cum Maximus Ingentium decurionem Ziquensium ciuitatis epistulam Caeciliani ex duumuiris falsasse contIngentium suspensum actis, quae suberant, peruidimus et ideo minime tortum. quod se decurionem Ziquensium ciuitatis esse adseuerauerit. unde uolu
Abbreviated transcription (Latin):
& primus contra urãm partẽ legẽ
constituit. ut loca congregationum
ur̃arum fisco uindicarentur. Qua¬
rum omnium rerũ documienta
siue limus inserere nimium longas
litteras faceremus. Illud tamen nul¬
lo modo prȩtermittendum ẽ. qͦ mͦ
felicis aptungensis quem fontem
maloꝵ in concilio kartaginensis ab
secundo tigisitano primate patris
ur̃i fuisse dixerunt. urgentib apud
imperatorem ur̃is publico iudicio
causa discussa atq finita fit. ne me¬
moratus imperator inhac ipsa cau¬
sa ur̃os apud se accusatores. & ad si¬
duos interpellatores litteris suis fu¬
isse testatus. Quarũ exemplũ in fras
scripsimus imperatores cęsares fla¬
uII constantinus maximus & uale¬
rius. licinianus licinius ad probia¬
num proconsulem africȩ. helianus
prodeces sortuus. Merito dum uir
perfectissimus uerus uicarius pre¬
fectoꝵ tue africam nrãm in cõmoda
ualitudime teneretur eiusdẽ partib
functus. inter cetera etiam id nego¬

Expanded text:
 primus contra uestram partem legem  primus contra uestram partem legem constituit, ut loca congregationum uestrarum fisco uindicarentur. quarum omnium rerum documenta si uellemus inserere, nimium longas litteras faceremus. illud tamen nullo modo praetermittendum est, quo modo Felicis Aptungensis, quem fontem omnium malorum in concilio Carthaginiensi ab Secundo Tigisitano primate habito patres uestri fuisse dixerunt, urgentibus apud imperatorem uestris publico iudicio causa discussa atque finita sit. nam memoratus imperator in hac ipsa causa uestros apud se accusatores et assiduos interpellatores litteris suis fuisse testatur, quarum exemplum infra scripsimus. IMPERATORES CAESARES FLAVII CONSTANTINUS MAXIMUS ET VALERIUS LICINIANUS LICINIUS AD PROBIANUM PROCONSULEM AFRICAE. Aelianus praedecessor tuus merito, dum uir perfectissimus Verus, uicarius praefectorum tunc per Africam nostram,. incommoda ualitudine teneretur, eiusdem partibus functus inter cetera etiam id nego
Abbreviated transcription (Latin):
Item alius sine sigillo coherens idẽ
alutȩ datus die xuiiheł maias. karta¬
gine domno nr̃o constantina augus¬
to .⁊iͦi. Post hanc relationẽ ad se
missam iussit imperator uenire
partes. ad episcopale iudicium in urbe
roma faciendum. Vbi quead modũ
causa dicta atq finita sit. & cecilianꝰ
in nocens iudicatus sit. indicant gesta
aecclesiastica. Iam utiq post pacificũ
moderamen episcopalis iudicii omnis
contentionis & animositatis perti¬
natia debebat extingui sed rursus
matores ur̃i ad imperatorem redie¬
runt non recte iudicatum. neq
omnem causam auditam esse con¬
questi sunt. Unde ilbe alterum
episcopale iudicium dedit habendũ
inarelatensi galliȩ ciuitate. ubi mul¬
ti ur̃oꝵ uana & diabolica dissensio¬
ne damnati cum cęciliano. in concor¬
diam redierunt.Ali uero perti¬
nacissimi & litigiofissimi ad eudẽ
imperatorem appellauerunt. postea
& ipse coactus episcopalem causam
inter partes cognitam terminauit.¬

Expanded text:
item alius sine sigillo cohaerens eidem item alius sine sigillo cohaerens eidem alutae, datus die XVII Kalendas Maias Carthagine domino nostro Constantino Augusto III. Post hanc relationem ad se missam iussit imperator uenire partes ad episcopale iudicium in urbe Roma faciendum. ubi quem ad modum causa dicta atque finita sit et Caecilianus innocens iudicatus sit, indicant gesta ecclesiastica. iam utique post pacificum moderamen episcopalis iudicii omnis contentionis et animositatis pertinacia debebat extingui. sed rursus maiores uestri ad imperatorem redierunt. non recte iudicatum neque omnem causam auditam esse conquesti sunt. unde ille alterum episcopale iudicium dedit habendum in Arelatensi Galliae ciuitate, ubi multi uestri uana et diabolica dissensione damnata cum Caeciliano in concordiam redierunt, alii uero pertinacissimi et litigiosissimi ad eundem imperatorem appellauerunt. postea et ipse coactus episcopalem causam inter partes cognitam terminauit et
Abbreviated transcription (Latin):
adorata ceciliano & his qui sub eodẽ
agunt quiq elerici appellantur de¬
uotio mea apud acta paruitatis inrȩ
insinuare curauit eoscdemq ortata ẽ.
ut unitate consensu omnium facta
cum omni omnino munere indul¬
gentrȩ marestati ur̃ȩ liberati esse ui
deantur catholi custodita scĩtate legis
debita reuerentia ac diuinis rebus
inseruiant. Uerum post paucos di¬
es extiterunt quidam adinata secũ
populi multitudine. qui ceciliano
contra dicendum putarent. quios
fasciculum inaluta signatũ. & libellũ
fine signo obtuberunt dicationi meȩ̨
atos inpendio postularent. ut ad
sacrũ ac uenerabilem comitatũ no¬
minis ur̃i dirigerem. Quȩ manen¬
te ceciliano instatu suo subiectis eo.¬
rundem actis quo cimcta marestatis
ur̃a possit dinoscere. paruitas mea
dirigere curauit. Transiissi libelli
duo. unis in aluta superscriptus ⁊ta
libelluł aecclãe catholicȩ eriminum
ceciliani traditus aparte marorini

Expanded text:
adorata Caeciliano et his, qui sub eodem adorata Caeciliano et his, qui sub eodem agunt quique clerici appellantur, deuotio mea apud acta paruitatis meae insinuare curauit eosdemque hortata est, ut unitate consensu omnium facta, cum omni omnino munere indulgentiae maiestatis uestrae liberati esse uideantur catholici, custodita sanctitate legis, debita reverentia divinis rebus inserviant. Verum post paucos dies extiterunt quidam, adunata secum populi multitudine, qui Caeciliano contradicendum putarent, quique fasciculum in aluta signatum, et libellum sine signo obtulerunt dicationi meae; atque impendio postularunt, ut ad sacrum et venerabilem comitatum nominis vestri dirigerem: quae manente Caeciliano in statu suo subiectis eorundem actis, quo cuncta maiestas uestra possit dinoscere, paruitas mea dirigere curauit. transmissi libelli duo, unus in aluta suprascriptus ita: \'Libellus ecclesiae catholicae criminum Caeciliani traditus a parte Maiorini\',
Abbreviated transcription (Latin):
anuariano cberici catholicar Inati.
ne in nos seuiunt. quasi malum pro
malo redderent. etiam sic contra le¬
gem facerent xp̃i. Nunc uero consi¬
deratis omnibus factis ur̃is & nr̃is.
inuenimur hoc pati quod soriptũ ẽ.
retribuebant mihi mala pro bonis.
Et inalio psalmo. Cum his qui
oderunt pacẽ eram pacificus. cũ loque¬
bar illis. debellabant mre gratis. Nam
cum sis intam grandi constitutus ar¬
tate. arbitramur te optime nosse qđ
pars donati quȩ primo apud hearta¬
ginem pars maiorini dicebatur ultro
constantinum. Sed ne forte aut oblita.
hoc sit grauitas tua aut te nosse dissi¬
mules. aut etiam quod non putamꝰ
forsitan nescias. exemplũ relationis
tunc anulini proconsulis quẽ pars
maiorini tunc interpellauit. ut
ea crimina quȩ obicrebat ceciliano
ad memoratum imperatorem ab eodẽ
proconsule mitterentur. his nt̃is lit¬
teris inseruimus. agc̃s nnm. anu¬
linus ũẽ proconsule africȩ. scripta
celestia marestatis ur̃e accepta atop

Expanded text:
ANUARIO Clerici catholici ne in nos saeviunt. Qui si malum pro malo redderent, etiam sic contra legem facerent Christi. Nunc vero, consideratis omnibus factis nostris et vestris, invenimur hoc pati quod scriptum est, Retribuebant mihi mala pro bonis ; et in aloderant pacem, eram pacificus; cum loquebar illis, debellabant me gratis. nam cum sis in tam grandi constitutus aetate, arbitramur te optime nosse, quod pars Donati, quae primo apud Carthaginem pars Maiorini dicebatur, ultro Constantinum. sed ne forte aut oblita hoc sit grauitas tua aut te nosse dissimules aut etiam, quod non putamus, forsitan nescias, exemplum relationis tunc Anulini proconsulis, quem pars Maiorini tunc interpellauit, ut ea crimina, quae obiciebat Caeciliano, ad memoratum imperatorem ab eodem proconsule mitterentur, his nostris litteris inseruimus. A. GGG. NNN. ANULINUS VC. PRO CONSULE AFRICAE. Scripta caelestia maiestatis uestrae accepta atque
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s illos teneri. In bis ittero quȩ no¬
bis obiciunt. pabeam ⁊rel zizania
messis dominicȩ rep̾hendi. ad fru¬
menta autẽ crimen non pertinere
Neꝙ considerantes quia quib mali
placent inunitate. ipsi communi¬
cant malis. Quib autẽ displicent.¬
& eos emendare non possunt. neq
ante tempus nressis audent zizanu
eradicare. ne simul eradicent & tri¬
ticum. non fanis eoꝵ. sed altari xp̃i
cominunicant. ita ut non solum ñ
ab eis maculentur. sed etiam diuinis
uerbis laudari. prȩdicariq mereantꝰ.
Qm̃ ne nomen xp̃i per horribilia schiᷤᷤ¬
mata blasphemetur. pro bono unitadᷤᷤ
tolerant. quod ꝓ bono ęquitatis oderẽ.
Si habent aures audiant. quid sp̃s
dicat arccłus. Si enim in a pocalyps
iohannis legitur.Angelo inquit
leccłȩ ephesi seribere. hȩc dicit qui
tonet septẽ stellas indextera sua. qui
ambulat in medio septem candela

Expanded text:
omnes illos teneri; in iis vero quae noomnes illos teneri; in iis vero quae nobis objiciunt, paleam vel zizania messis dominicae reprehendi, ad frumenta autem crimen non pertinere: neque considerantes quia quibus mali placent in unitate, ipsi communicant malis; quibus autem displicent, et eos emendare non possunt, neque ante tempus messis audent zizania eradicare, ne simul eradicent et triticum , non factis eorum, sed altari Christi communicant: ita ut non solum non ab eis maculentur, sed etiam divinis verbis laudari praedicarique mereantur; quoniam ne nomen Christi per horribilia schismata blasphemetur, pro bono unitatis tolerant, quod pro bono aequitatis oderunt. 22. Si habent aures, audiant quid Spiritus dicat Ecclesiis. Sic enim in Apocalypsi Joannis legitur: Angelo, inquit, Ecclesiae Ephesi scribe, Haec dicit qui tenet septem stellas in dextera sua, qui ambulat i
Abbreviated transcription (Latin):
tra aeccłam. & si possint rebaptizant
aeccłam. sacrificant in dissensione &
schismate & pacis nomine populos
quos apace salutis exterminant. con¬
scinditur unitas xp̃i. blasphematur
hereditas xp̃i. ex sufflatur baptisina g̃
& noluit inse ista per ordinarias hu¬
manas potestates flagellis temporalib.
emendari. ire in ȩternas pȩnas ꝓtants
sacribegiis destinentur. Nos eis obicimꝰ
furorem schismatis rebaptizationis
insaniam. ab hereditate xp̃i quȩ pe
om̃s gentes diffusa est nefariam se¬
parationẽ. De codicib non tantum
nr̃is. sed etiam eoꝵ recitamus aeccłas
quarum nomina hodie begunt. &
quib hodie non communicant. Qui
cum recitantur in conuenaiculis eo
lectorib suis dicunt pax tecũ. & eum
ipsi pbebib quib illȩ litterę scriptę
sunt pacem non habent. & ipsi nobis
obieiunt uel falsa crimina mortuo
uel etiam si uera tamen aliena non
intellegentes in his quȩ nos eis obicin

Expanded text:
tra ecclesiam et, si possint, rebaptizant tra ecclesiam et, si possint, rebaptizant ecclesiam; sacrificant in dissensione et schismate salutant, quos a pace salutis exterminant. Conscinditur unitas Christi, blasphematur haereditas Christi, exsufflatur Baptisma Christi; et nolunt in se ista per ordinarias humanas potestates flagellis temporalibus emendari, ne in aeternas poenas pro tantis sacrilegiis destinentur. Nos eis objicimus furorem schismatis, rebaptizationis insaniam, ab haereditate Christi quae per omnes gentes diffusa est, nefariam separationem. De codicibus non tantum nostris, sed etiam eorum, recitamus ecclesias quarum nomina hodie legunt, et quibus hodie non communicant: quae cum recitantur in conventiculis eorum, lectoribus suis dicunt, Pax tecum; et cum ipsis plebibus, quibus illae litterae scriptae sunt, pacem non habent. Et ipsi nobis objiciunt vel falsa crimina mortuorum, vel etiamsi vera, tamen aliena; non intelligentes in iis quae nos eis objicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
dicaret a scĩs antistib postea ueniam
petiturus. dum tamen illi quod
ulterius dicerent non haberent. si eiꝰ
sententiȩ non obtemperarent. ad
quẽ ipsi prouocauerunt. Sic & illi
aliquando cederent ueritati. Iussit
enim ille ut ei partes adagendam
causam romanam occurrerent.
Quo cum cȩcilians nescio qua causa
non occurrisset. interpellatus ab eis.
prȩcepit ut mediolaneum sequerent᷑.
Tunc se aliqui eoꝵ subtrahere corpe.¬
rant. fortasse indignati quia non ẽ.
eos imitatus constantinus. ut iam sta¬
tim atq irelociter cęcilianum damp¬
naret absentem. Quod ubi cognorit
prouidus imperator. reliquos ab offi¬
cialib custoditos. fecit mrediolanum
peruenire. Quo cum etiam cęcilia¬
nus uenisset. ipsum quoq sicut scrip¬
sit exhibuit cognita qua causa qua
diligentia. qua cautela qua prouisio¬
ne sicut eiꝰ indicant litterȩ cęcilianũ
in nocentissimũ. illos inprouissi mos
iudicauit. Et adhuc baptizant ex¬

Expanded text:
dicaret a sanctis antistitibus postea ueniam dicaret a sanctis antistitibus postea ueniam petiturus. dum tamen illi, quod ulterius dicerent, non haberent, si eius sententiae non obtemperarent, ad quem ipsi prouocauerunt, sic et illi aliquando cederent ueritati! iussit enim ille, ut ei partes ad agendam causam Romam occurrerent. quo cum Caecilianus nescio qua causa non occurrisset, interpellatus ab eis praecepit, ut Mediolanium sequerentur. tunc se aliqui eorum subtrahere coeperant fortasse indignati, quia non est eos imitatus Constantinus, ut iam statim atque uelociter Caecilianum damnaret absentem. quod ubi cognouit prouidus imperator, reliquos ab officialibus custoditos fecit Mediolanium peruenire. quo cum etiam Caecilianus uenisset, ipsum quoque, sicut scripsit, exhibuit cognitaque causa qua diligentia, qua cautela, qua prouisione, sicut eius indicant litterae, Caecilianum innocentissimum, illos inprobissimos iudicauit. Et adhuc baptizant ex
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Sed tamen quid postea fecerint
imperatoris litteris sufficrentissime
ostenditur. Iudices enim Arccbesiasti¬
cos tantȩ auctoritatis ep̃os quoꝵ udi¬
cio & cęciliani in nocentia & eorum
imꝓbitas declarata est non apud alio ᷤ
collegas sed apud imperatorem accu¬
sare ausi sunt. quod male iudicarint.
Dedit ille aliud arelatensi iudicium
alioꝵ scilicoe episcopoꝵ non quia iam
necesse erat. sed eoꝵ peruersitatibus
cedens. & omnimodo cupiens tantã
inpudentiam cohibere. ieq enim
ausus est xp̃ianus imperator. sic eoꝵ
tumultuosas & fallaces quȩrelas
suscipere. ut de iudicio episcoporũ
qui romȩ sederant. ipse iudicaret.
sed alios ut dixi episcopos dedit. aqͥb
tamen illi adipsum rursum impe¬
ratorem prouocare maluerunt.
Qua in re illos quẽadmodum de¬
testetur audistis. atq utinam saltĩ
ipsius iudicio in sanissimis animosi¬
tatib suis fine̾ posuissent. atq ut eis
ipse cessit ut de illa causa post ep̃s iu¬

Expanded text:
tat. Sed tamen quid postea fecerint, tat. Sed tamen quid postea fecerint, imperatoris litteris sufficientissime ostenditur. iudices enim ecclesiasticos tantae auctoritatis episcopos, quorum iudicio et Caeciliani innocentia et eorum inprobitas declarata est, non apud alios collegas sed apud imperatorem accusare ausi sunt, quod male iudicarint. dedit ille aliud Arelatense iudicium aliorum scilicet episcoporum, non quia iam necesse erat, sed eorum peruersitatibus cedens et omni modo cupiens tantam inpudentiam cohibere. neque enim ausus est Christianus imperator sic eorum tumultuosas et fallaces querelas suscipere, ut de iudicio episcoporum, qui Romae sederant, ipse iudicaret, sed alios, ut dixi, episcopos dedit. a quibus tamen illi ad ipsum rursum imperatorem prouocare maluerunt. qua in re illos quem ad modum detestetur, audistis. atque utinam saltem ipsius iudicio insanissimis animositatibus suis finem posuissent atque, ut eis ipse cessit, ut de illa causa post episcopos iu
Abbreviated transcription (Latin):
E legerunt sicut dicitur adduas age¬
re causam cum cȩciliano apud aeccłas
trans marinas parati adutrumo ut
sic eum potuissent quacumq uersu¬
tia falsȩ criminationis euincere. satia¬
rent plenissine cupiditatẽ fuam.
Si autem non possent. ⁊neadẽ quidẽ
peruerfitate durarent. Sed iam tam̃
quasi haberent quod dicerent malos
iudices se esse perpessos. quȩ uox est
omnium maloꝵ litigatoꝵ. cũ fireruit
etiam manifestissima ueritate supera¬
ti. quasi non ris adhoc dici possit. &
iustissime dici. Ecce putemus illos
epos qui romȩ iudicarunt non bonos
iudices fuisse. Restabat adhuc plena¬
rium aeccłae uniuerse concilium.
ubi etiam cum ipsis iudicib causa
posset agitari. ut si male iudicasse
conuicti essent eoꝵ sententiȩ soluerent᷑.
Quod utrũ fecerint ꝓbent. Nos eñĩ
non esse factum facile ꝓbamus. ex eo
quod totus orbis non eis communicat.
Aut si factum est. etiam ibi sunt
ucti quod ipsa eoꝵ separatio manifes¬

Expanded text:
elegerunt, sicut dicitur, ad duas ageelegerunt, sicut dicitur, ad duas agere causam cum Caeciliano apud ecclesias transmarinas parati ad utrumque. ut, si eum potuissent quacumque uersutia falsae criminationis euincere, satiarent plenissime cupiditatem. suam, si autem non possent, in eadem quidem peruersitate durarent, sed iam tamen quasi haberent, quod dicerent, malos iudices se esse perpessos, quae uox est omnium malorum litigatorum, cum fuerint etiam manifestissima ueritate superati, quasi non eis ad hoc dici possit et iustissime dici: \'Ecce putemus illos episcopos, qui Romae iudicarunt, non bonos iudices fuisse? restabat adhuc plenarium ecclesiae uniuersae concilium, ubi etiam cum ipsis iudicibus causa posset agitari, ut, si male iudicasse conuicti essent, eorum sententiae soluerentur. quod utrum fecerint, probent; nos enim non esse factum facile probamus ex eo, quod totus orbis non eis communicat; aut, si factum est, etiam ibi sunt uicti, quod ipsa eorum separatio manifes
Abbreviated transcription (Latin):
horrendo scelere maculati. Primo
enim facerent si ueritate niterentur.
sed falsis rumorib temporis diutur¬
nitate firmatis. quasi iretusta fama
p̃iudicante adiudicium uenire uo¬
lurrunt. Aut quod magis credend̾
est damnato prius sicut libuit cȩci¬
liano quasi securi sibi uidebuntur
p̃ficdentes numero suo. irec audrenteᷤ
alibi cõmoirere causam tam malam.
ubi nulla correptione operante pos¬
set ueritas inurniri. Sed postea
quam ipsis rebus experti sunt. cũ
cȩciliano ꝑ manere cõmunionem
orbis terrarum. & ad eum a transma¬
rinis aeccłiis communicatorias lit¬
teras mitti. non adillum quẽ ipsi
scelerate ordinauerant. Puduit cos
semper tacere quia posset eis obiei
cur paterentur ignaram per tot gen¬
tes aeccłam communicare dam natis.
&e cur se ipsi ab innocentis orbisterrarũ
communione preciderent. cũ tacendo
sinerent ep̃o quẽ kartaginensib ordi¬
nassent a toto orbe non cõmunicari.

Expanded text:
horrendo scelere maculati. primo horrendo scelere maculati. primo enim facerent, si ueritate niterentur; sed falsis rumoribus temporis diuturnitate firmatis quasi uetusta fama praeiudicante ad iudicium uenire uoluerunt aut, quod magis credendum est, damnato prius, sicut libuit, Caeciliano quasi securi sibi uidebantur praefidentes numero suo nec audentes alibi commouere causam tam malam, ubi nulla corruptione operante posset ueritas inueniri. Sed postea quam ipsis rebus experti sunt cum Caeciliano permanere communionem orbis terrarum et ad eum a transmarinis ecclesiis communicatorias litteras mitti, non ad illum, quem ipsi scelerate ordinauerant, puduit eos semper tacere, quia posset eis obici, cur paterentur ignaram per tot gentes ecclesiam communicare damnatis et cur se ipsi ab innocentis orbis terrarum communione praeciderent, cum tacendo sinerent episcopo, quem Carthaginiensibus ordinassent, a toto orbe non communicari.
Abbreviated transcription (Latin):
bartagini ep̃m. Ouib omnib reb
cum eos non ueros iudices sed inimi¬
cos ato corruptos cȩcilianos conuenis¬
se cogno sceret. quando fieri posset ut
uel ipse uellet uel populus eui prȩse¬
debat permitteret. ut relicta a eccła
iret indomũ priuatam. non collega¬
rum discuciendus examine. sed fac¬
tionis cum eo & odus muliebribus
trucidandus. Cum sibi prȩserum
uideret apud aeccłam transmarinarũ
priuatis inimicitiis. & ab utraq parte
dissensionis alienam. incorruptum
& in tegrum exanren sitȩ causȩ rema¬
nere. Ubi si nihil aduersarii agere
urellent ipsi se ab orbis terrarũ in nocen¬
tissima & cõmunione prȩciderent.
Si autem illic eum accusare tẽptas.¬
sent. tunc sibi adesset tunc innocenti¬
am suam aduersus eoꝵ machinam̃.¬
ta defenderet. sicut postea factũ ẽẽ.
didicitis. Cum tamen illi in misero
quesissent iudicium transmarinum
iam schismatis rei. ⁊am leuati altaris

Expanded text:
Carthagini episcopum. Quibus omnibus rebus Carthagini episcopum. Quibus omnibus rebus cum eos non ueros iudices sed inimieos atque corruptos Caecilianus conuenisse cognosceret, quando fieri posset, ut uel ipse uellet uel populus, cui praesidebat, permitteret, ut relicta ecclesia iret in domum priuatam non collegarum discutiendus examine sed factionis cuneo et odiis muliebribus trucidandus, cum sibi praesertim uideret apud ecclesiam transmarinam priuatis inimicitiis et ab utraque parte dissensionis alienam incorruptum et integrum examen suae causae remanere? ubi si nihil aduersarii agere uellent, ipsi se ab orbis terrarum innocentissima communione praeciderent; si autem illic eum accusare temptassent, tunc sibi adesset, tunc innocentiam suam aduersus eorum machinamenta defenderet, sicut postea factum esse didicistis, cum tamen illi nimis sero quaesissent iudicium transmarinum iam schismatis rei, iam leuati altaris
Abbreviated transcription (Latin):
gere cuprebant. ut homines auerua¬
tis in quisitione auerterentur. falsis
rumorib auocati. Pauei ergo erant
qui hoc negocrum maxime curabant
quauis inxis esset maior auctoritas
propter ipsius secundi societatem qu
eis pepercerat territis. Ceteri autem
lucillȩ pecunia. maxime adurersus
cȩcilianum empti & instigati perhi¬
bentur. Exstant gesta apud ⁊ enophy¬
lum consularem ubi nundinarius
quidam diaconus asiluano cirtensi
ep̃o. quantum ipsis gestis intelligitur
cdã gradatus. cum eis satis facere ꝑ alioe
episcopoꝵ litteris frustra conatus essȩ
multa patefecit iratus. & in iudiciũ
publicũ protulit. Inter quȩ id quon
commemoratum begitur. quod luals
pęcunia corruptis ep̃is inbartagini¬
ensi aeccła ina fricę capitȩ. altare con¬
tra altare leuatus ẽ. Scio quod hȩs
gesta uobis non legerimus. sed tempi
non fuisse mrministis. In erat etiã
non nullus dolor animi. de typo suꝑbis
ueniens. quod non ipsi ordinauerant

Expanded text:
gere cupiebant, ut homines a ueritagere cupiebant, ut homines a ueritatis inquisitione auerterentur falsis rumoribus auocati. pauci ergo erant, qui hoc negotium maxime curabant, quamuis in eis esset maior auctoritas propter ipsius Secundi societatem, qui eis pepercerat territus. ceteri autem Lucillae pecunia maxime aduersus Caecilianum empti et instigati perhibentur. extant gesta apud Zenophilum consularem, ubi Nundinarius quidam diaconus a Siluano Cirtensi episcopo, quantum ipsis gestis intellegitur, degradatus cum eis satisfacere per aliorum episcoporum litteras frustra conatus esset, multa patefecit iratus et in iudicium publicum protulit. inter quae id quoque commemoratum legitur, quod Lucillae pecunia. corruptis episcopis in Carthaginiensi ecclesia, in Africae capite. altare contra altare leuatum est. scio, quod haec gesta uobis non legerimus, sed tempus non fuisse meministis. inerat etiam nonnullus dolor animi de typho superbiae ueniens, quod non ipsi ordinauerant
Abbreviated transcription (Latin):
tatem corrupit. nec in tegritas mansu¬
erudini repugnauit. Ibi atitẽ & furo¬
re timor tegebatur. & timore furor
incitabatur. Isti enĩ conuenerant cog¬
nitione ueroꝵ criminum falsa respu¬
ere. illi falsoꝵ damnatione uera celare.
Illis ne si tandẽ cecilianus audiendum
iudicandumq committeret. cũ habere
tabes apud quos si ei causa morreret
in nocentiam suam facillime ostende¬
ret non se illis omnino cõmitteret.
nec si peregrinus aeccłȩ kartaginen¬
sis subito esset ep̃s ordinatus. & igno¬
raret quid ad corrũpendos animos
uel imꝓboꝵ uel imperitoꝵ posset. Ee
peruniosissima multer lucisla quedĩ
quã pro disciplina aecclesiastica corrip¬
endo idem cum esset diaconus lȩserit
etiam. Hoc enim accesserat malum
ad illam perficiendam in iquitatem.
Nam in illo concilio ubi a confessis
traditorib absentes atq in nocentes
damnati sunt. pauci quidam erant
qui crimina sua infamatis aliis te¬

Expanded text:
tatem corrupit nec integritas mansutatem corrupit nec integritas mansuetudini repugnauit, ibi autem et furore timor tegebatur et timore furor incitabatur; isti enim conuenerant cognitione uerorum criminum falsa respuere, illi falsorum damnatione uera celare. Illisne se tandem Caecilianus audiendum iudicandumque committeret, cum haberet tales, apud quos, si ei causa moueretur, innocentiam suam facillime ostenderet? non se illis omnino comminec si peregrinus Ecclesiae Carthaginensis subito episcopus esset ordinatus, et ignoret quid ad corrupendos animos vel improborum vel imperitorum posse tunc pecuniosissima mulier quaedam Lucilla, quam pro disciplina ecclesiastica corripiendo idem cum esset diaconus laeserat: etiam hoc enim accesserat malum ad illam perficiendam iniquitatem. Nam in illo traditoribus absentes atque innocentes damnati sunt, pauci quidam erant, qui crimina sua infamatis aliis te
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferre sententias. & tamen qualis ipsi.¬
is beati melchiadis ultima ẽ. prolata
sententia. qũa in nocens quã integra
guã prouida atq pacifica qua neq col¬
legas in quib nibil constiterat de col¬
legio suo ausus est remouere & dona¬
to solo quem totius mali principem
inuenerat maxinte culpato. sanitatis
recuperandȩ optionẽ ceteris liberam
fecit. paratus communicatorias litteras
mittere etiam his quos amaiorino or¬
dinatos eẽ. constaret. Ita ut quib cũq
locis duo essent ep̃i quos dissensio gem¬
nasset. eum confirmari uellet qui fuis¬
set ordinatus prior.Alteri autẽ eoꝵ
plebs alia regenda prouideretur. Ouirũ
optimũ. õfilium xp̃ianȩ pacis & patr̃e
xp̃iane plebis. Conferte nunc istam
paucitatẽ cum illa multitudine ep̃oꝵ.
neq nunerũ numero. sed pondus pon¬
deri cõparate. Hinc modestiam. inde
temeritatẽ. Hinc uigilantiam. inde
cecitatẽ. Hic nec mansuetudo integri¬

Expanded text:
proferre sententias. et tamen qualis ipsiuproferre sententias. et tamen qualis ipsius beati Melchiadis ultima est prolata sententia! quam innocens. quam integra, quam prouida atque pacifica! qua neque collegas, in quibus nihil constiterat, de collegio suo ausus est remouere et Donato solo, quem totius mali principem inuenerat, maxime culpato sanitatis recuperandae optionem ceteris liberam fecit paratus communicatorias litteras mittere etiam his, quos a Maiorino ordinatos esse constaret, ita ut, quibuscumque locis duo essent episcopi, quos dissensio geminasset, eum confirmari uellet, qui fuisset ordinatus prior, alteri autem eorum plebs alia regenda prouideretur. o uirum optimum! o filium Christianae pacis et patrem Christianae plebis! conferte nunc istam paucitatem cum illa multitudine episcoporum neque numerum numero sed pondus ponderi comparate: hinc modestiam, inde temeritatem; hinc uigilantiam, inde caecitatem; hic nec mansuetudo integri