comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
construx̃ fr̃s iei: obliuiscat᷑ me dextera mea.
Atrocit̃ se obligauit. Dextera nr̃a ẽ: uita ȩt̃ua.
Sinistra nr̃a ẽ : uita temꝑalis. Quicqͥd facis
ꝓpt̾ uitã ȩt̃nam: dextera oꝑatur. Si caritati
uite et̃nȩ in oꝑibꝰ tuis iniscueris coneupiscentiã
uttȩ temporalis aut laudis humanȩ. aut alicͦ
comoditatis scłaris: cognouit simstra tua qͥd
faciat dextera tua. Et nostis in p̃cepto euangłii:
nesciat suustra tua qͥd faciat dextera tua. Si
ñ optauit. Talibꝰ qui obliuiscunt᷑ ierłm: hoc
contingit qđ dix̃. Obluuscit᷑ illos dextã eorum
Uita enĩ ȩt̾na: manet in se. Illi remanent in
delectatione temꝑali: & fatuint sibi dextrũ
qd̃ sinistrũ ẽ. Attendite ad ista fr̃s: ꝓpt̃ dex¬
tãm uisinuemi hoc uob̃ qͣntũ dñs donat: ad
salutẽ om̃iũ. Memutistis fortasse huic me ali¬
&& in istis beatituduiẽ ponunt: ignorantes q̃
sit uera felicitas. uera dextã. Hos scriptura fi¬
de manu filiorum alienorũ. Quorum os locutũ

Expanded text:
constrinxit, fratres mei: «Obliviscatur me dextera mea;» atrociter se obligavit. Dextera nostra est vita aeterna, sinistra nostra est vita temporalis. Quidquid facis propter vitam aeternam, dextera operatur. Si charitati aeternae in operibus tuis miscueris concupiscentiam vitae temporalis, aut laudis humanae, aut alicujus commodi saecularis; cognovit sinistra tua quid faciat dextera tua. Et nostis esse in praecepto Evangelii, «Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua» . «non optavit, Talibus qui obliviscuntur Jerusalem, hoc contingit quod dixit; obliviscitur illos dextera eorum: vita enim aeterna manet in se; illi remanent in delectatione temporali, et faciunt sibi dextrum quod sinistrum est. 16. Intendite ad ista, fratres; propter dexteram insinuem hoc vobis, quantum Dominus donat, ad salutem omnium. Meministis fortasse hic me ali in istis beatitudinem ponunt, ignorantes quae sit vera felicitas, vera dextera. Hos Scriptura fide manu filiorum alienorum, quorum os locutum
Abbreviated transcription (Latin):
inuiis dñ reges t̃re. In quibꝰ uiis cantent:
humiles sint. Tunc cantent iniuiis dm̃r si
hutules sint. Ament: & cantabt̃. Notumꝰ
uiatores. cantatores. Cantant: & ꝑuenire
festinant. St̃ cantica mala tanquã ue¬
teris hominis: s canticũ nouũ ꝑtince
ad hominẽ nouũ. ambulant gͦ & reges tre

Expanded text:
in viis Domini reges terrae. In quibus viis cantent? humiles sint. Tunc cantent in viis Domini, si humiles sint: ament, et cantabunt. Novimus viatores cantatores; cantant, et pervenire festinant. Sunt cantica mala tanquam veteris hominis; sed canticum novum pertinet ad hominem novum. Ambulent ergo et reges te
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ facientes mala.S ad quid:. ut ꝑdat ale
t̃ra memoriã eorum. Uides te uideri: uides
te latere si posse. Cum gͦ quicqͥd feceris ui¬
dearis: quare ñ hoc facis unde placere me¬
rearis: gͦ &e hic quid: Am̃ magna gła dñi.¬
Qm̃ excelsus dñs & humilia respicit: excelsa
aut̃ quasi ñ respicit. humilia enim respicit.
Excelsa quid: alonge cognoscit. Quid sibi p̃¬

Expanded text:
super facientes mala.» Sed ad quid? «Ut perdat de terra memoriam eorum.» Vides te videri? vides te latere non posse? Cum ergo quidquid feceris videaris, quare hoc non facis unde placere merearis? Ergo et hic quid? «Quoniam magna est m excelsus Dominus, et humilia respicit.» Excelsa autem quasi non respicit: «humilia» enim «respicit. Excelsa,» quid? «A longe cognoscit.» Quid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑. ne putes te idõ securum ẽẽ debere.
quia minꝰ bene te uidet: qͥa a longe te ii¬
det. Tu enim quando alonge uides: ñbene
uides. Ds̃ & si alonge te uidet ꝑfecte ui
det: & cecum ñ ẽ. Hoc agis. ũtut miuꝰ ꝑfe¬
cte uidearis: s ut ñ sis cum illo a qͦ uide
quantũ uoluerit: certe inalto habitat ds.
incelo ẽ ds̃. Uis tͥ ꝓpinquet: bumilia te.
Nam tanto ate erit altior: qͣnto tuela¬
tior. Excelsa aut̃ alonge cognoscit. Si¬

Expanded text:
e, quod minus bene te videt, qui a longe te videt. Tu enim quod a longe vides, non bene vides: Deus etsi a longe te videt, perfecte te videt, et tecum non est. Hoc agis, non ut minus perfecte videaris; sed ut non sis cum illo a quo videquantum voluerit; certe in alto habitat Deus, in coelo est Deus: vis tibi propinquet? Humilia te. Nam tanto a te erit altior, quanto tu elatior: «Excelsa autem a longe cognoscit.
Abbreviated transcription (Latin):
culi dsu suꝑ iustos. Sequat᷑ adhuc: & au¬
res eiꝰ ad preces corum. Iniusti gͦ qui securos
se putabant. quia ñ erant ocłidñi suꝑ eos.
ñ tument quia ñ st̃ & aures eiꝰ ad p̃ces corũ:
Nonue melius & oculi eiꝰ suꝑ nos. & aures eiꝰ

Expanded text:
«Oculi Domini super justos.» Sequatur adhuc: «Et au«Oculi Domini super justos.» Sequatur adhuc: «Et aures ejus ad preces eorum.» Injusti ergo qui securos se putabant, quia non erant oculi Domini super eos, non timent, quia non sunt et aures ejus ad preces eorum? Nonne meliu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ regnũ. Uide qͦmͦ reges uoluit cantare
inuiis humilit̃ portantes dñm: ñ se extol¬
lentes adu̾sus dnm̃. Nam si se extulerint.
qͥd seqͥt᷑.: Qm̃ excelsus dñs. & humilia res¬
picit. Uolt̃ gͦ reges respici: humiles sint.
Qd si se extulerint insuꝑbiam. ⁊ latere illiꝰ
occłos posst̃: ne forte quia audisti humi¬
lia respic̃: suꝑbꝰ uelis eẽ. & dicas in animo
tuo. humiles respic̃ ds̃. me ñ respic̃. fatiã
qđ uolo. Qs enĩ me uidet. hominẽ latce:
le autem humilia respicit: qđ uolo facio.
Dunportune. Nunquid hoc diceres. si scires
quid amare deberes:: Ecce si uollet te iude
ds̃. hocipsum ñ times. quia te ñ uult uide:
si salutes aliquem maiorem patronũ tuũ.
& intent᷑ꝰ in aliud ñ te uideat. quomͦ tͥ aĩa
dolet: si aut̃ ds̃ ñ te uideat. securũ te putas:
unino roga ut merearis uid̃i. a qͦ uideris.
Dictũ ẽ enim. O cłi dñi suꝑ iustos. Quia ñ
suꝑ iniustos: faciant gͦ qđ uolunt iniusti

Expanded text:
 6. Vide quomodo reges voluit cantare in viis, humiliter portantes Dominum, non se extollentes adversus Dominum. Nam si se extulerint, quid sequitur? «Quoniam excelsus Dominus, et humilia respicit.» Volunt ergo reges respici? Humiles sint. Quid? si se extulerint in superbiam, latere ipsius oculos possunt? Ne forte quia audisti, «humilia respicit,» superbus velis esse, et dicas in anima tua: Humiles respicit Deus, me non respicit; faciam quod volo. Quis enim me videt? hominem latet; le autem humilia respicit: quod volo facio. O importune, numquid hoc diceres, si scires quid amare deberes? Ecce si nolit te videre Deus, hoc ipsum non times, quia te non vult videre? Si salutes aliquem majorem patronum tuum, et intentus in aliud non te videat, quomodo tibi anima dolet? Si autem Deus te non videat, securum te putas? ; imo roga ut merearis videri a quo videris. Dictum est enim: «Oculi Domini super justos.» Quia non super injustos, faciant ergo quod volunt injusti:
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicant᷑. Multiplicat᷑ uidet᷑ in aĩa: in qͦ enã
multiplicata s̃ uitia. Ille tm̃iͦ auarꝰ ẽ: ille¬
sua: s malo suo. Multiplicatio ista: egesta¬
tis ẽ. ñ ub̃tatis. Ergo quid tu. qui dixisti.
cito exaudi me. & abstulisti te ab omi cor¬
porea. ab onũ t̾reua ie. ab om̃i desidio scła¬
ri. ut diceres dõ. multiplicab̾ ine in aĩa mea:

Expanded text:
tiplicantur. Multiplicatus videtur in anima, in quo etiam tiplicantur. Multiplicatus videtur in anima, in quo etiam multiplicata sunt vitia. Ille tsua, sed malo suo. Multiplicatio ista egestatis est, non ubertatis. Ergo quid tu qui dixisti, «Cito exaudi me,» et te abstulisti ab omni corpore, ab omni terrena re, ab omni desiderio saeculari, ut diceres D
Abbreviated transcription (Latin):
tiones. felicior aut̃ filiorum: quãꝗͣ hominibꝰ
auaris etiani ipsa fecunditas molesta ẽ. Timent
eñ ne pauꝑes relinquant᷑: qͥ multi nasci potu¬
er̃. Que sollicitudo plerosq ad impietatẽ coegit::
ut obliuiscerent᷑ qđ parentes eẽut: om̃iq af¬
fectu humauitatis expoliati. expouerent fi¬
lios suos: & eos facerent alienos. Piceret que
peperit: collig̾e̾t quȩ ñ peꝑit. Illa contẽpnere:
illa diligeret. Illa frustra mat̾ carne: illa ue¬
rior uoluntate. Cum gͦ sint multȩ multipli¬
cationes. & multa genera iuttiplicationum.
ꝗ mnultiplicationẽ q̃rit qͥ dixit cito exaudi ine
Ait enĩ. Multiplicabis me. Ex pectamꝰ audi¬
ie. In quibꝰ: Audigͦ. In anima mea. Nõ in car¬
ne mea: sed in anima mea. Multiplicabis me
in aĩa mea. Est ne adhuc qđ addat᷑. ue forte
& mnultiplicatio it anima continuo felicitatẽ
significet: & enuim curis homines in aĩa mul¬

Expanded text:
tiones; felicior autem filiorum: quanquam hominibus tiones; felicior autem filiorum: quanquam hominibus avaris etiam ipsa fecunditas molesta est. Timent enim ne pauperes relinquantur, qui multi nasci potuerunt. Quae sollicitudo plerosque ad impietatem coegit, ut obliviscerentur quod parentes essent, omnique humanitatis affectu exspoliati, exponerent filios suos, ut eos facerent alienos; projiceret quae peperit, colligeret quae non peperit; illa contemneret, illa diligeret; illa frustra mater carne, illa verior voluntate. Cum ergo sint multae multiplicationes, et multa genera multiplicationum, quam multiplicationem quaerit qui dixit, «Cito exaudi me?» Ait enim, «Multiplicabis me.» Exspectamus audire in quibus. Audi ergo: «In anima mea.» Non in carne mea, sed «in anima mea: Multiplicabis me in anima mea.» Estne adhuc quod addatur, ne forte et multiplicatio in anima non continuo felicitatem significet? Etenim curis homines in anima mul
Abbreviated transcription (Latin):
ta boua. Securitates in quibͦ gaudeas quan¬
tũuis: & uemo tͥ dicat tempera te. hic aũ
de bouis trenis gaudere molestum ce ꝑi
culosum ẽ tumnis: ne sic gaudeas ut here¬
as. & gaudendo male hereas. Nam unde
ãs miscet tribulationes gaudiis t̃renis. nͥ
ut tribulationẽ sentieutes. & a maritudi¬
uem. discamꝰ et̃nam defidereͣ dulcedinẽ:
qͥd gͦ petit: uideamꝰ quȩ merito dixerit:
cito ex aud̃i me. Quid enim petis. ut cito ex¬
audiaris: Multiplicabis me. Multiiodis:
multiplicatio intelligi potest. Est multi
crescite & multiplicamini. & replete tram.
lebat multiplicari. qui dicebat cito exaudi me:
& ista multiplicatio plane fructuosa ẽ.: & ñ ue¬
nit nͥ exbenedictione dĩ. lam qͥd dicani de aliis
iultiplicationibꝰ: multiplicatꝰ ẽ ille auro. ille
argento. ille pecore. ille fauulia. ille possessio¬
nibꝰ. ille his om̃ibꝰ. Multe st̃ t̾rene multiplica¬

Expanded text:
ta bona; securitates in quibus gaudeas quanta bona; securitates in quibus gaudeas quantum vis, et nemo dicat tibi, Tempera te. Hic autem de bonis terrenis gaudere molestum est, et periculosum nimis; ne sic gaudeas ut haereas, et gaudendo male pereas. Nam unde Deus miscet tribulationes gaudiis terrenis, nisi ut tribulationem sentientes et amaritudinem, discamus aeternam desiderare dulcedinem? 8. Quid ergo petit, videamus; quo merito dixerit, «Cito exaudi me.» Quid enim petis, ut cito exaudiaris? «Multiplicabis me.» Multis modis multiplicatio intelligi potest. Est multip«Crescite, et multiplicamini, et implete terram, lebat multiplicari, qui dicebat, «Cito exaudi me?» Et ista plane multiplicatio fructuosa est, et non venit nisi de benedictione Domini. Jam quid dicam de aliis multiplicationibus? Multiplicatus est ille auro, ille argento, ille pecore, ille familia, ille possessionibus, ille his omnibus. Multae sunt terrenae multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
petat. & discamꝰ ꝑ eũ ꝑetere: ut inereunͣ acciꝑe.
Uenertas adeccłani: uescio quid hodie pettur¬
rꝰ. Quid putamꝰ eras petiturꝰ ueneras cũ desi¬
derio tuo. nescio quo utinam uinocenti. &¬
si carnalis: s renioue iniquitate. renone car¬
nalitatẽ. disce qͥd petas. Quid hodie celebras at¬
tende natalicium sc̃e & beatȩ feminȩ celebrã:
&e forte celebritatẽ t̃renami desidas. Nia ꝓpt̾
desidtũ scm: duuisit felicitatẽ quã habebat
in t̾̃ra. Dimisit filios flentes. & tanquã cru¬
delem. matrem dolentes : quia uelud ꝑdidãt
hunanã muscdiam. que ad diuinã festinabat
coronam. Desciebat uͦ illa quid desideraret.
qͥd calcaret:immo uͦ nouerat psallere corã
angłis dĩ. Corumq desidare consortiũ ami¬
citiam scãm & puram: nͥ ulteriꝰ ũ moreretur.
m̃datium. Quid gͦ: in illa utta nulla st̃bo¬
na᷑ imo uͦ ibi sola s̃ bona: ñ malis nuix¬

Expanded text:
petat; et discamus per eum petere, ut mereamur accipere. petat; et discamus per eum petere, ut mereamur accipere. Veneras ad Ecclesiam, nescio quid hodie petiturus, Quid putamus veneras petiturus? Veneras cum desiderio tuo, nescio quo, utinam innocenti, etsi carnali. Sed remove iniquitatem, remove carnalitatem; disce quid petas, quid hodie celebres attende. Natalitium sanctae et beatae feminae celebras, et forte felicitatem terrenam desideras. Illa propter desiderium sanctum dimisit felicitatem quam habebat in terra; dimisit filios flentes et tanquam crudelem matrem dolentes, guia velut perdiderat humanam misericordiam, quae ad divinam festinabat coronam. Nesciebat vero illa quid desideraret, quid calcaret? Imo vero noverat psallere coram Angelis Dei, eorumque desiderare consortium, amicitiam sanctam et puram, ubi ulterius non moreretur,  in illa vita nulla sunt bona? Imo vero ibi sola sunt bona, non malis mix
Abbreviated transcription (Latin):
ham. Credidit erum abraham dõ: & depu¬
tatũ ẽ illi ad iustitiã. Cet̾e om̃s gerites idolis
ĩmolabant: demoniis seruiebant. Natꝰ ẽ ex
ab raham ysaac: magnificatꝰ ẽ suꝑ illam do¬
mũ ds̃. Inde iacob. Maguificatꝰ ẽ dis̃ quidic.
ego suni dis abraham &e dĩ ysaac. & ds iacob. Iñ
.xii. filii. Inde popłs isrł liberatꝰ ab egipto.
ductus ꝑ mare rubrum exercitꝰ in heremo: eie¬
tis gentibꝰ. in t̾ram ꝓmissionis collocatus ẽ.
Magnificatũ ẽ nom̃ dĩ suꝑ isrł. S inde et
quia tu dixisti. ad huc loquente te dicam. ec¬
te ad sũ. Qua. re cito: quta iã ñ peto felicitatẽ
t̃renã. Didici scm̃ desid̾ium de testam̃to nouo:¬
ñ peto t̾ram ñ fȩcunditatẽ car nalẽ. ñ salutẽ
temꝑalemi ñ iinicorum subiectionẽ. ñ duuti¬
as. ñ honores. nichil houum peco. Idõ cito ex¬
andi me: quia dociristi qͥd petã. Da qđ peto.
Dicamꝰ hitic. Tale aliquid petis. audiamꝰ nos.
Truccuet gͦ peticionẽ suam. & uideamꝰ quid

Expanded text:
ham. Credidit enim Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam . Caeterae omnes gentes idolis immolabant, daemonibus serviebant. Natus est ex Abraham Isaac; magnificatus est super illam domum Deus: inde Jacob; magnificatus est Deus, qui dicit, «Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob» : inde duodecim filii, inde populus Israel liberatus ab Aegypto, ductus per mare Rubrum, exercitatus in eremo, ejectis Gentibus in terra promissionis collocatus est. Magnificatum est nomen Domini super Israel. Sed inde et Quia tu dixisti, «Adhuc loquente te dicam, Ecce adsum» . Quare, «cito?» Quia jam non peto felicitatem terrenam, didici sanctum desiderium de novo testamento. Non peto terram, non fecunditatem carnalem, non salutem temporalem, non inimicorum subjectionem, non divitias, non honores; nihil horum peto: ideo «cito exaudi me.» Quia docuisti quid petam, da quod peto. Dicamus huic: Tale aliquid petis? Audiamus nos, eructet petitionem suam, et videamus quid
Abbreviated transcription (Latin):
Prumũ quidẽ: quia cređͥta s̃ illis eloquia dĩ.
Ibi erant uerba dĩ Sedda mͥ illũ gedeon qͣn¬
dam scm̃ uirum temꝑe uidicũ: uidete quale
signum petiuit a dño. Potiam inqͥt uellus in
area: compluat᷑ uellus. area sicca sit. Et factũ
it rursus signũ. Adea tota cõpluta sit: & so¬
lum uellus siccũ inueniat᷑. Et hoc factũ ẽ.
Compluta ẽ area: sicco uellere. Prumno cõplu¬
tũ uellus sicca area: pꝰ ea cõpluta area sicco
uellere. Quid uob̃ uidet᷑ area fr̃s: Nonne or¬
bis t̾rarũ: quid uellus tanꝗͣ gens uidȩa in
medio orb̃ t̾rarum: hñs gr̃ȩ sacram̃tũ ñ tu
manifestatione s in nube secreti tanꝗͣ in ue¬
lrem̃to pluuiam in uellere. Uenit tempꝰ: q̃u
reuelaret᷑ pluia. In area manifesta ẽ: ñ oꝑta.
factũ ẽ gͦ qđ dictum ẽ. confiteant᷑ tͥ dñe õs¬

Expanded text:
illis eloquia Dei» . Ibi erant verba Dei. Sed da mihi illum Gedeon quemdam sanctum virum tempore Judicum; videte quale signum petivit a Domino: «Ponam,» inquit, «vellus in area; compluatur vellus, area sicca sit.» Et factumit iterum signum: «Area tota compluta sit, et solum vellus siccum inveniatur.» Et hoc factum est: compluta est area, sicco vellere . Primo complutum vellus, sicca area; postea compluta area, sicco vellere. Quid vobis videtur area, fratres? Nonne orbis terrarum? Quid vellus? Tanquam gens Judaea in medio orbe terrarum, habens gratiae sacramentum, non in manifestatione, sed in nube secreti, tanquam in velamento pluviam in vellere. Venit tempus quando revelaretur pluvia in area; manifestata est, non operta. Factum est ergo quod dictum est, «Confiteantur tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
me inqͣt in aĩa mea uirtutẽ. Exp̃ssũ uotũ.
exp̃ssum desidium: ab orui cõfusione crrtũfũ
Si diceret. multiplicabis me: t̾rena nescio qͥ
cogitaret. Addidit in aĩa mea. Rursus ne ĩ
anima uttia cogitares: addit in uirtute. Li¬
chil ẽ qđ a dõ plus desideres: sius bona et
uera fronte dicere. cito exaudi me. Confite
& ita fit. Cotidie sit: & ostendit᷑ ñ frustra di¬
cũ laudant te: ñ t̾rena desident a te. Quid e¬
rũ reges t̃re desideraturi st̃:⁊ sĩne iã hñt
ipsius imꝑium: quicqͥd aliud desid̃auerit
homo in t̾ra: usq adimnꝑiũ ẽ. desidium eiꝰ
Quid ampliꝰ potest: altior sublunttas: neces¬
saria ẽ. S fortasse qͣnto altior: tanto ꝑiculo¬
sior. Ideoq reges qͣnto s̃ in maiori felicitate ter¬
reua: tanto magis humiliari dõ debent. Ut¬
qͥd faciant: Qm̃ audier̃ omia uerba oris tu¬
i. O dñe omĩa uerba oris tui. innescio qua
gente abscondita erant: lex & ꝓpħȩ & ouña

Expanded text:
ima mea, virtute.» Expressum votum, expressum desiderium, ab omni confusione circumcisum. Si diceret, «Multiplicabis me;» terrena nescio quae cogitares: addidit, «in anima mea.» Rursus, ne in anima vitia cogitares, addidit, «virtute.» Nihil est quod amplius a Deo desideres, si vis bona et veraet ita fit, et quotidie fit; et ostenditur non frustra diibi confitentur, cum laudant te, non terrena desiderint a te. Quid enim reges terrae desideraturi sunt? Nonne jam habent ipsum imperium? Quidquid amplius desideraverit homo in terra, usque ad imperium est desiderium ejus. Quid amplius potest? Altior sublimitas necessaria est. Sed fortasse quanto altior, tanto periculosior. Ideoque reges quanto sunt in majore sublimitate terrena, tanto magis humiliari Deo debent. Utquid faciunt? «Quoniam audierunt omnia verba oris tui!» O Domine, «omnia verba oris tui!» Nescio in qua gente abscondita erant Lex et Prophetae, «omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ant: q̃t̃ tam̃. Suꝑ iram inumcorũ excendi¬
sti manũ tuã. & saluum me fec̃ dextã tua.
Scd̾mi desidium: saluum me fecit dextãtu¬
a. Est̃ quȩdam salus in dextã tua. Namẽ ali¬
a salus in sinisita tua. Salus temꝑalis car¬
nalis in sinistra ẽ: salus et̾na cum angłis
in dextã. Ideo iam in ipsa immortalitate
test. tale nom̃ accepit. Hac dext̃a tua me fe̾ci
crispina occisa ẽ. s uunqͥd deseruit illã ds̃:
ñ illam fecit saluum in sinistram: s fecit
in dexteram. Machabei quanta torũta ꝑpes¬
si st̃ : tres aut̃ pueri in mediis ignibꝰ deam¬
bulando: laudauer̃ dm̃. Illorum salus in
dextera: istorum etiam insuustra. Aliquan¬
do gͦ ũ saluat in sunstram sc̃os suos: s sem¬
ꝑ saluat in dexteram. Impios aut̃ plerũq

Expanded text:
disti manum tuam, et salvum me fecit dextera tua.» Secundum desiderium «salvum me fecit dextera tua.» Est quaedam salus in dextera; nam est altera salus in sinistra: salus temporalis et carnalis, in sinistra est; salus aeterna cum Angelis, in dextera est. Ideo jam in ipsa immortalitate test, tale nomen accepit. Hac dextera tua salvum m Nam Crispina occisa est; sed numquid deseruit illam Deus? Non illam fecit salvam in sinistra, sed fecit in dextera. Machabaei quanta tormenta perpessi sunt ! Tres autem pueri in mediis ignibus deambulando laudaverunt Deum . Illorum salus in dextera, istorum etiam in sinistra. Aliquando ergo non salvat in sinistra sanctos suos; sed semper salvat in dextera. Impio
Abbreviated transcription (Latin):
tã tua. Dñe retribues ꝓ me. Ego ñ retribuo:
retribues ꝑ me. Sȩiuant inuuici quantũ
libet: tu retribues qđ ego sĩ possum. Dñe
retribues ꝓ me. In ipso capite nr̃o attendite.
Relinquit eim uob̃ exemplũ. ut sequam᷑
uestigia eiꝰ: qui peccatum ñ fecit nec inuen¬
tꝰ ẽ dolus in ore meo. Quicũ malediceret᷑ ñ

Expanded text:
 Domine, retribues pro me.» Ego non retribuo; tu retribues pro me Saeviant inimici, quantum libet; tu retribues quod ego non possum. «Domine, retribues pro me.» In ipso capite nostro attendite. Reliquit enim nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. «Qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in o
Abbreviated transcription (Latin):
rogamꝰ: in de rogamꝰ. Et si hospittũ uł do¬
iũ dõ p̃parauimꝰ: ibi loquim᷑. ibi exaudim᷑.
Non ẽ ille longe posit᷑ ab uno quoq nr̃m:¬
in quo uiuimꝰ ⁊ mouemͣ. & sumꝰ. Longe te a¬
a dõ ñ facit: nͥ iniquitas sola. Deice medtũ
parietẽ peccati: & cum illo es quẽ rogas. Au¬
disti inqͥt uerba oris mei: confitebor tͥ. Et
coram angłis psallã tͥ. Noncorã hominibꝰ
psallã: s corã angłis psallam. Psalterium
meũ: galidiũ meũ. S gaudrũ meũ de in¬
ferioribꝰ corã hominib ẽ: gaudiũ de suꝑio¬
ribꝰ corã angłis ẽ. Non etun nouit impius
Gaudet iniquus in põpa: gaudet martir
in chathena. Quomͦ gaudebat scã crispina
cuiꝰ hodie sollempnitatis celebrat᷑ : gaudebat
cũ tenebat᷑: cum ad uidicem ducebat᷑. cũ in
carcerem mnttebat᷑. cũ ligata ꝓ ducebatur.

Expanded text:
rogamus, inde rogamus: et si hospitium vel dorogamus, inde rogamus: et si hospitium vel domum Deo praeparavimus, ibi loquimur, ibi exaudimur. Non enim est ille longe ab unoquoque nin quo vivimus, movemur et sumus . Longe te a Deo non facit, nisi iniquitas sola: dejice medium parietem peccati, et cum illo es quem rogas. «Audisti,» inquit, «verba oris mei; confitebor tibi.» 3. «Et coram Angelis psallam tibi.» Non coram hominibus psallam, sed coram Angelis psallam. Psalterium meum, gaudium meum: sed gaudium meum de inferioribus, coram hominibus est; gaudium meum de superioribus, coram Angelis est. Non enim novit impius Gaudet iniquus in popina, gaudet martyr in catena. Quomodo gaudebat sancta ista Crispina cujus hodie solemnitas celebratur ? Gaudebat cum tenebatur, cum ad judicem ducebatur, cum in carcerem
Abbreviated transcription (Latin):
hic tałe confessionẽ audͥituri sumꝰ. lau¬
dis dĩ & gratulationis: confitebor tͥ dñe
i toto corde meo. Totũ cormeũ inarã tuȩ
confessionis impono: holo caustũ laudis
offeram tͥ. Holocaustum enim dr̃ facrisiciũ:
uͥ totũ incendit᷑. Srece qͥppe holon: latiue to¬
tũ dr̃. Uide quẽad inodũ offerat holocaustũ sp̃i¬
tale qui dicit: confitebor tͥ dũe in toto corde meo.
Totũ inquit cor meum flãma tui amoris ac¬
cendat : nichil in me reluiquat᷑ mͥ. Nec quo
respitiam ad meipsum: s totꝰ inte estuđm.
totꝰ inte ardeam. Tot᷑ diligã te: tanꝗͣ inflam¬
matꝰ abste. Confitebor tͥ dñe in toto corde
meo: qm̃ audisti uerba oris mei. Cuiꝰ oris
mei. nͥ cordis mei: Ibi eñ habemꝰ uocẽ quã
ds̃ exaudit: quã ꝓrsus auris humaua ñ no¬
uit. Clamabant certe qui susantiã accusa¬
bant. & ad cȩlum oculos ñ leuabant: illa ta¬
oebat & corde clamabant. U nde illa meruit
ex audiri: inde illi puniri. Est gͦ os intꝰ. Ibi

Expanded text:
laudis Dei, et gratulationis. «Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo.» Totum cor meum in aram tuae confessionis impono, holocaustum laudis tibi offero. Holocaustum enim dicitur sacrificium ubi totum incenditur: graece quippe ὅλον, latine totum dicitur. Vide quemadmodum offerat holocaustum spirituale, qui dicit, «Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo.» Totum, inquit, cor meum flamma tui amoris accendat: nihil in me relinquatur mihi, nec quo respiciam ad meipsum; sed totus in te aestuem, totus in te ardeam, totus diligam te, tanquam inflammatus abs te. «Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo; quoniam audisti verba oris mei.» Cujus «oris mei,» nisi cordis mei? Ibi enim habemus vocem, quam Deus exaudit, quam prorsus auris humana non novit. Clamabant certe qui Susannam accusabant, et ad coelum oculos non levabant; illa tacebat, et corde clamabat: unde illa meruit exaudiri, inde isti puniri . Est ergo os intus; ibi
Abbreviated transcription (Latin):
cõuersati sumꝰ. Ostendit se redemptũ: de ba¬
bilonia cepisse iam exire. S tanĩ adhuc qͥd
dicit. quia cũ hostib nr̃is confligunuif:
& ne irascamur hõib qͥ nob̾ iuger᷑ ꝑ secu¬
tiones: tulit intentionẽ nr̃am apłs abodio
hominum. & direxit in luctã qͦrũdã sp̃itũ
qͥs ñ iudemiꝰ. & cũ ipsis c̃fligimꝰ. Ait enum.
Non ẽ nobis collutatio aduersus carnẽ o
sangunem: idt÷ aduersus homines quos
uidetis. a quib uidemini iala ꝑati. qui
uobĩportant ꝑsecutiones. Nam ꝓ ipsis. ora¬

Expanded text:
conversati sumus» . Ostendit se redemptum de Babylonia coepisse jam exire. Sed tamen adhuc quid dicit? Quia cum hostibus nostris confligimus. Et ne irascamur hominibus qui nobis ingerunt persecutiones, tulit intentionem nostram Apostolus ab odio hominum, et direxit in luctam quorumdam spirituum, quos non videmus, et cum ipsis confligimus. Ait enim: «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem;» id est, adversus homines quos videtis, a quibus mala videmini pati, qui vobis important persecutiones: nam pro ipsis ora
Abbreviated transcription (Latin):
inur: uͥ de fr̃uitate coherente & curica socit¬
tate securi sumͦ. Nullus ibi nos iuolabit
tẽptator: nullus uł ad aliꝗͣ illecebrã p̃cellere
poterit. Nichil iͥ delectabit: nͥbonũ. Ilo¬
hostes ipsiꝰ ciuitatis. Meñto dũe filiorum
edom. Etdom ipse dictus ẽ: qui & esau. au¬
distis enim mͦ cur apłs legeret᷑: iacob dile¬
xi: osau aut̃ odio habui. Duo filii erant in
uno utero: anibo geruni in ut̃o rebeccȩ. fi¬
filii i̾aecc & nepotes abrahȩ. Nati s anibo
unꝰ adhereditatẽ alt̃ ad exheredationem.
fuit aut̃ hostis fr̃is sui iste esau: quia p̃ue¬
uit benedictionem eiꝰ filiꝰ iuinor. & impletũ
ẽ uiaior seriuiet minori. Maior gͦ quis ẽ. & ini¬

Expanded text:
 civica societate securi sumus. Nullus ibi tentator nos violabit, nullus vel ad aliquam illecebram percellere poterit, nihil ibi delectabit nisi bonum. Mohostes ipsius civitatis: «Memento, Domine, filiorum Edom.» Edom ipse dictus est qui et Esau: audistis enim modo cum Apostolus legeretur, «Jacob dilexi, Esau autem odio habui.» Duo filii erant in uno utero, ambo gemini, in utero Rebeccae, filii Isaac, nepotes Abrahae: nati sunt ambo; unus ad haereditatem, alter ad exhaeredationem. Fuit autem hostis fratris sui iste Esau, quia praevenit benedictionem ejus filius minor; et impletum est, «Major serviet minori» . Major ergo quis e
Abbreviated transcription (Latin):
adriserit: nolite p̃sumere. nolite liben¬
t̃ colloqui cum cupiditatibꝰ ur̃is. Hostis
maior ẽ: occidatur ad petram. Breius ho¬
stis ẽ: elidat᷑ ad petram. Et maiores in
petra occidite: & iuinores ad petrã elidi¬
te. Petra uincat. In petra edificamini: si
ñ uultis tolli aut a fluiio aut a uentis.
aut a pluuia. Si uultis armati ẽe contra
temptationes in scłm: crescat & roboret᷑
desidium ierłm eternȩ in cordibꝰ ur̃is. Trĩ¬
siet captiuitas: ueniet felicitas. Dampna¬
bit᷑ hostis extcemꝰ: & cum rege sine morte

Expanded text:
arriserit, nolite praesumere: nolite libenarriserit, nolite praesumere: nolite libenter colloqui cum cupiditatibus vestris. Hostis major est, occidatur ad petram: brevis hostis est, elidatur ad petram. Et majores ad petram occidite, et minores ad petram elidite. Petra vincat. In petra aedificamini, si non vultis tolli aut a fluvio, aut a ventis, aut a pluvia. Si vultis armati esse contra tentationes in saeculo, crescat et roboretur desiderium Jerusalem aeternae in cordibus vestris. Transiet captivitas, veniet felicitas, damnabitur hostis extremus, et cum rege sine morte
Abbreviated transcription (Latin):
alis. Iã uiuenes dicunt: qui occusi erant¬
pariuili sequendo ipsas uanitates. Eficiendo
aut̃ uanitates & reuiuiscendo in dñi ꝓftciant.
&e retribuant babiloniȩ. Qualem retributio
pariuili babiloniȩ: uascentes male cupidi¬
tates. St̃ enim qui cũ uetere cupiditate ri¬
xant᷑. Quatido nascit᷑ cupiditafes. autequã
robur fatiat adu̾sum te mala constietudo:
cum pariuila ẽ eium cupiditas. anteꝗͣ pra¬
ue consuetudiuis robur acciplat. cũ par¬
uula ẽ elide illam. S times ne elisa nĩ ito¬
uicẽ cantate cantica sion. Quã libenter
audistis.tam libentiꝰ agite qđ audistis:
si ñ uultis eẽ salices babiloniȩ. pasti de flu¬
munbꝰ eius. & frictũ eiꝰ nullũ afferentes.
S suspirate in ęt̃nam ierłm. Quo p̃ce¬
dit spes ur̃a: sequat᷑ uita ur̃a. Ibi erunꝰ¬
desuꝑ: amplectet᷑ secum. In illa ciuuitate:
equales erimꝰ angłis dĩ Non auderemꝰ
hoc suspicari de nob: nͥ ꝓmitt̾et ueritas.
hoc gͦ concupiscite fĩs: hoc die noccu¬

Expanded text:
. Jam juvenes dicunt, qui occisi erantparvuli sequendo ipsas vanitates: projiciendo autem vanitates, et reviviscendo in Deum proficiant, et retribuant Babyloniae. Qualem retributionparvuli Babyloniae? Nascentes malae cupiditates. Sunt enim qui cum vetere cupiditate rixantur. Quando nascitur cupiditas, antequam robur faciat adversum te mala consuetudo, cum parvula est cupiditas, nequaquam pravae consuetudinis robur accipiat; cum parvula est, elide illam. Sed times ne elisa non movicem cantate cantica Sion. Quam libenter audistis, tam libentius agite quod audistis; si non vultis esse salices Babyloniae, pasti de fluminibus ejus, et fructum nullum afferentes. Sed suspirate in aeternam Jerusalem; quo praecedit spes desuper: amplectetur secum in illa civitate; aequales erimus Angelis Dei. Non auderemus hoc suspicari de nobis, nisi promitteret Veritas. Hoc ergo concupiscite, fratres, hoc die noctu
Abbreviated transcription (Latin):
onfitehor tͥ dñe in toto corde
meo. Solet nob̾ psali titu¬
lus indicare: quid agat᷑ uitꝰ. Hic
aut̃ qm̃ titulus ñ hoc indicate
s tantũ cui cantet᷑ indicat: quid agat᷑ intoto
diamꝰ. s priꝰ cõ memoro uos confesfionẽ in
scripturis cum cõfitenuit dõ. duob modis
uota ẽ confessio peccatorum: ut in quocũq¬
loco scripturarum audiũ fuerit confite¬
bor tͥ dñe. aut confitebim᷑ tͥ: contituo iã
consuetudo sit. intelligendi. manꝰ currant

Expanded text:
onfitebor tibi, Domine, in toto corde meo.» Solet nobis Psalmi titulus indicare quid agatur intus: hic autem quoniam titulus non hoc indicat, sed tantum cui cantetur indicat; quid agatur in toto diamus. Sed prius commemoro vos confessionem in Scripturis, cum confitemur Deo, duobus modis nota est confessio peccatorum, ut in quocumque Scripturarum loco auditum fuerit, «Confitebor tibi, Domine;» aut, «Confitebimur tibi:» continuo jam consue
Abbreviated transcription (Latin):
tis honunib̾. Non enĩ aurũ mnalũ ẽ qđ ds̃
condidit: s hõ malus ẽ. auarꝰ. relinquens
ciratorẽ & cõuersus ad creaturã. Hoc gͦ sibi
lonis sedeat. hoc enĩ illi dictũ ẽ: ñ suꝑbe
saꝑe. Ergo sedeat: neq speret in inceito di¬
uitiarũ. Ergo suꝑ flum̃ babilonis. Si enumm¬

Expanded text:
nibus. Non enim aurum malum est, quod Deus condidit; sed malus est homo avarus relinquens Creatorem, conversus ad creaturam. Hoc ergo ibi lonis sedeat. Hoc illi enim dictum est, «Non superbe sapere:» ergo sedeat. «Neque sperare in incerto divitiarum:» ergo super flumina Babylonis se
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ quantum dicunt qui illam linguã no¬
uer̃: odom sangͥis. Nam & punice. edom dr̃
sanguis. Noli mirari: si ad sanguinẽ ꝑtinent
oñis carnales. Caro & sitiguis: regnum dĩ nõ
possidebunt. Non illud̃ ꝑtinet edom. ꝑtinet
illuc iacob: qui caruit cibo carnali. & sũpsit
honorem sp̃italem. Ille uͦ factꝰ ẽ inimicus. Om̃s
carnales: sp̃italibꝰ iumnici s̃. Om̃s tales con¬
cupiscentes p̃sentia: in secunt᷑ eos qͦs uident
meditari etna. Contra hos iste respitiens in
ierłm: &e rogans dm̃ ut eruat᷑ de captiuitate.
quid dicit: Mllem̃to dñe filiorum edom. Li¬
bera nos acarnalibꝰ: ab eis qui mritant᷑ illũ¬

Expanded text:
autem, quantum dicunt qui illam linguam noautem, quantum dicunt qui illam linguam noverunt, Edom, Sanguis: nam et Punice Edom, sanguis dicitur. Noli mirari: ad sanguinem pertinent omnes carnales. «Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt» . Non illuc pertinet Edom; pertinet illuc Jacob, qui caruit cibo carnali, et sumpsit honorem spiritualem. Ille vero factus est inimicus. Omnes carnales spiritualibus inimici sunt: omnes tales concupiscentes praesentia, insequuntur eos quos vident meditari aeterna. Contra hos iste respiciens in Jerusalem, et rogans Deum ut eruatur a captivitate, quid dicit? «Memento, Domine, filiorum Edom.» Libera nos a carnalibus, ab eis qui imitantur illu
Abbreviated transcription (Latin):
qui decelo ẽ. Ibi aut̃ supradixerat: s nõ
priꝰ qdđ spitale ẽ. s qđ animale: pꝰea sp̃ita¬
le. Quimalem aut̃ eiunidem dic̃: quẽ car¬
nalem ostendit. homo qui nascit᷑. animal
ẽẽ uiciꝑit. Carnalis ẽẽ incipit: si se cõuer¬
tat a captiuitate babiloniȩ in reditu ie
rłm. renouatur. & fit renouatio quȩdam
sc̃m nouum & uiteriorem hominẽ. & fit
miuoi temꝑe. maior potestate. Ergo esau
nores electi: maiores illi reꝓbati. uult &e
ipse eligi: fiat minor. Edom aut̃ appella¬
tꝰ ẽ de cibo quodã lenticule rubro. id÷ ro¬
seo. quodam cibo. Bene cocta erat lenticu¬
la defricata. Concupiuit iste esau. a fr̃e su¬
o iacob: & cessit illi pͥmatũ suũ: uictꝰ con¬
cupisceutia manducandȩ illi lenticule
Ille cessit cibum uoluptatis. & sũꝑsit honoĩe
dignitatis. Ita explucito quodam int̾ eos fa¬
ccũ ẽ. ut maior ille manoi ille sit. ut maior
seruiat minori: & appellatꝰ ẽ edom. Int̃ptat᷑

Expanded text:
i de coelo est.» Ibi autem supra dixerat: «Sed non prius quod spirituale est, sed quod animale; postea, spirituale» . Animalem autem cumdem dicit, quem carnalem ostendit. Homo qui nascitur, animalis esse incipit, carnalis esse incipit. Si se convertat a captivitate Babyloniae in reditm, renovatur, et fit renovatio quaedam secundum novum et interiorem hominem; et fit minor tempore, major potestate. Ergo Esau nores electi, majores illi reprobati. Vult et ipse eligi? Fiat minor. Edom autem appellatus est de cibo quodam lenticulae rubro, id est roseo quodam cibo. Bene cocta erat lenticula defricata; concupivit iste Esau a fratre suo Jacob, et cessit illi primatum suum, victus concupiscentia manducandae illius lenticulae. Ille autem cessit cibum voluptatis, et sumpsit honorem dignitatis. Ita ex placito quodam inter eos factum est ut ille major, ille minor sit, ut major serviret minori; et appellatus est Edom . Interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
at: quandni ñ dum ẽ illud gaudium sine
ulla temptatiotie. certissimũ qđ nob̃ in fine
seruat ds̃. sine dubio tribulatio ẽ. Ergo in¬
delligamiꝰ huiꝰ tribulationẽ fr̃s. Si ambula¬
uero in medio tribulationis: iuutficabis
ine. Non sic ait tanꝗͣ diceret. si forte erienerit
mͥ tribulatio ãliqua: liberas inde me. Sed
qͦmͦ si ambulauero in medio trbulationis.

Expanded text:
at; quando nondum est illud gaudium sine at; quando nondum est illud gaudium sine ulla tentatione certissimum, quod nobis in fine servat Deus, sine dubio tribulatio est. Ergo intelligamus et hujus tribulationem, fratres. «Si ambulavero in medio tribulationis, vivificabis me.» Non sic ait, tanquam diceret, Si forte evenerit mihi tribulatio aliqua, liberabis inde me. Sed quomodo? «Si ambulavero in medio tribulationis,
Abbreviated transcription (Latin):
uificat te.:S tam̃ aliqͥd hic debemꝰ melsͦ
intelligere qͦ iam familiariꝰ in hereamꝰ dõ:
dicamꝰq illi. Cito exaudi iue. Dixerat etũ
excelsa alonge cognoscit. Et excelsa suꝑ¬
ba: ñ norunt tribulationẽ: ñ nor̃ in qͣ
tribulationẽ. de qua dr̃ alio loco. Tribu¬
lationẽ &e dolorem inueni: &e nom̃ dñi
inuocaui. Quid enĩ magnũ. si tribulatio
te uiueniat: si aliqͥd potes tu. inueni tri¬
bulationẽ. Et quis ẽ inquit qui inueniat
tribulationem: aut quis illam uł querat: In
medio tribulationis es & nescis: uita ista par¬
ua tribulatio ẽ.SSi ñ ẽ tribulatio: ñ ẽ ꝑegri¬
natio. Si aut̃ ꝑegrinatio ẽ: aut parum patriã
diligis. aut sine dubio tribularis. Quis enim
ñ tribuletur. ñ fe ẽẽ cum eo qđ desiderat:S
unde tͥ ñ uidetur ista tribulatio: quia ñ a¬
mas. Alma alteram uitã: & uidebis quia ui¬
ta ista tribulatio ẽ. Quacunq ꝓsꝑitate fulgł¬
at. quibꝰ libet. deliciis abundet atq circũ flu¬

Expanded text:
ificat te. Sed tamen aliquid hic debemus melius intelligere, quo jam familiarius inhaereamus Deo, dicamusque illi, «Cito exaudi me.» Dixerat enim, «Excelsa a longe cognoscit:» et excelsa superba non norunt tribulationem. Non norunt, inquam, tribulationem de qua dicitur alio loco, «Tribulationem et dolorem inveni, et nomen Domini invocavi» . Quid enim magnum, si tribulatio te inveniat? Si aliquid potes, tu inveni tribulationem. Et quis est, inquis, qui inveniat tribulationem? aut quis illam vel quaerat? In medio tribulationis es, et nescis? Vita ista parva tribulatio est? Si non est tribulatio, non est peregrinatio; si autem peregrinatio est, aut parum patriam diligis, aut sine dubio tribularis. Quis enim non tribuletur, non se esse cum eo quod desiderat? Sed unde tibi non videtur ista tribulatio? Quia non amas. Ama alteram vitam, et videbis quia ista vita tribulatio est: quacumque prosperitate fulgeat, quibuslibet deliciis abundet atque circumflu
Abbreviated transcription (Latin):
itulus psalmi huiꝰ breuis & simplex
ẽ: neq nos tenet: scientes cuiꝰ figu¬
ram portauerit dd: & ineo etiã nos
ipsos agnoscentes. quia & nos mbra illiꝰ cor¬
ꝑis sumꝰ. Agnoscamꝰ gͦ hic uocẽ eccłȩ: simulq
gaudeamꝰ qđ inea eẽ meruimꝰ. cuiꝰ uocẽ cau

Expanded text:
itulus psalmi hujus brevis et simplex est, neque nos tenet, scientes cujus figuram portaverit David, et in eo etiam nos ipsos agnoscentes, quia et nos membra sumus illius corporis. Agnoscamus ergo hic vocem Ecclesiae, simulque gaudeamus quod in ea e
Abbreviated transcription (Latin):
gua mnea faucibꝰ meis: si tui ñ menunero:
id÷ obruitescam inqͥt nͥ tui meminero.
Ut qͥd enum loquit᷑  ut qͥd sonat qͥ canti¬
cũ sion ũ sonat: Ipsa ẽ lingua nr̃a: caniticũ
ierłm. Canticũ dilectionis huĩ scli. Lingua ali¬
eua. lingua barbara ẽ. quam in captiuita¬
te didicuuꝰ. Eigo muttꝰ erit dõ qͥ oblitꝰ fue¬
rit ierłm: & parũ ẽ meminisse. Nã &e hostes
meiniuer eĩ: uolentes eã eu̾tere. Quȩ ẽ ista

Expanded text:
gua mea faucibus meis, nisi tui meminero.» Id est, obmutescam, inquit, nisi tui meminero. Utquid enim loquitur, utquid sonat, qui cantica Sion non sonat? Ipsa est lingua nostra, canticum Jerusalem. Canticum dilectionis saeculi hujus, lingua aliena, lingua barbara est, quam in captivitate didicimus. Ergo mutus erit Deo, qui oblitus fuerit Jerusalem. Et parum est meminisse; nam et hostes meminerunt ejus, volentes eam evertere. Quae est
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Nam contristati discipłi: dixer̃. Quis ña
potest saluus fieri: Et respondit eis. Qabo
minibꝰ impossibile ẽ: dõ facile ẽ. habent e¬
nim & diuites quendã modũ suũ ⁊̃ & accepe¬

Expanded text:
s Dominus dedit. Nam contristati discipuli dixerunt: «Quisnam s Dominus dedit. Nam contristati discipuli dixerunt: «Quisnam potest salvus fieri?» Et respondit eis: «Quod hominibus impossibile est, facile est Deo» . Habent enim et divites quemdam modum suu
Abbreviated transcription (Latin):
sequar ȩt̃nam: Honne de uita et̃na
quexens: quasi de canticis sion int̃roga¬
uit: serua mandata ait illi dñs. Et ille
de fastu cum audisset: respondit. lam
omĩa hȩc inquit impleui a iuentite
inca. Et dñs dixit illi quiddã de canticis.
Et nouerat qđ ñ caꝑet: s exemaplum no¬
b dedit. quomͦ muiti quęr̃ quasi consili¬
um aduitã ęt̃iam. Et tã dui nos laudãt:
quandiuu respondeamꝰ qcł quȩr̃. Dedit oe
illo oocum̃tum tanꝗͣ nob̾ dicturis aliq̃n
talibꝰ hominibꝰ: quomͦ cantabimꝰ carticũ
bebis thesaurum in celo. & ueni sequere
me. Ut discat multa mandata cantica de
canticis sion: priꝰ impedim̃ta reiciat. ⁊¬
expeditꝰ ambulet. nec ullo honere p̃graua¬
tͦ. ce discet aliqͥd de canticis sion. Ille aut̃
constristat᷑. abscessit. Dicam̃ pꝰ illum. Quo.¬
m̃i cantabiñ canticã dĩi uit̾ra aliena s
Et illȩ quidem discessit: spem tam̃ diuitibꝰ

Expanded text:
sequar?» Nonne de vita aeterna sequar?» Nonne de vita aeterna quaerens, quasi canticum Sion interrogavit? «Serva mandata,» ait illi Dominus. Et ille de fastu, cum audisset, «Jam omnia haec,» inquit, «implevi a juventute mea.» Et Dominus dixit illi quiddam de canticis Sion, et noverat quod non caperet; sed exemplum dedit nobis, quomodo multi quaerant quasi consiliumquamdiu respondeamus quod quaerunt. Dedit de illo documentum, tanquam nobis dicturis aliquando talibus hominibus, «Quomodo cantabimus canticum habebis thesaurum in coelo; et veni, sequere me.» Ut discat multa cantica de canticis Sion, prius impedimenta rejiciat, expeditus ambulet, ne ullo onere praegravetur; et discet aliquid de canticis Sion. Ille autem contristatus abscessit. Dicamus post illum, «Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena?» Et ille quidem discessit; spem tamen divitibu
Abbreviated transcription (Latin):
uostis: & uidete quam necesse sit ut tales pa¬
tiamini. irrisoies. exactores ueritatis. plenos
falsitatis. Respoudete illis. exigentibꝰ a uobis.
quȩ caꝑe ñ possunt: & dicite ex fiducia sc̃i
pule di o corpus .xp̃i o generosa ꝑegrinatio.⁊¬
ñ es hinic. aliunde es: ne cum illi qͥ t̾ dicunt.
cantate nob uerba canticoꝵ. dictte nob̾ hĩñ.
cantate nob de canticis sion. quasi amaut᷑ a
te. & affectas a nucitiam eoum. & tunes atib̾¬
fectibꝰ displicere: incipiat te delectari babi
sumꝰ nos si uolu mꝰ. Passus ẽ undiq talia in¬
tro gantes. & adulatione blandientes: mor¬
daciter rep̃hendentes: falso laudantes: qd
ũ capiuit exigentes: qđ pleni s̃ fuudẽ no¬
lentes. & it̃ turbas talium tanquã ꝑicli¬
tans. aninium erexit ad recordationẽ sion.
&e constringit se talis anma uitatione
De erat cuies & ille: qui dnm̃ int̾rogauit.
Alagist᷑ bone quid faciam ut uitã con¬

Expanded text:
nostis, et videte quam necesse sit ut tales panostis, et videte quam necesse sit ut tales patiamini irrisores, exactores veritatis, plenos falsitatis. Respondete illis exigentibus a vobis quae capere non possunt, et dicite ex fiducia sanctpule Dei, o corpus Christi, o generosa peregrinatio non es hinc, aliunde es; ne cum illi qui tibi dicunt, «Cantate nobis verba canticorum, dicite nobis hymnum, cantate nobis de canticis Sion,» quasi amantur a te, et affectas amicitias eorum, et times talibus displicere; incipiat te delectare Babylnos sumus, si volumus: passus est undique talia interrogantes et adulatione blandientes, mordaciter reprehendentes, falso laudantes, quod non capiunt exigentes, quo pleni sunt fundere nolentes; et inter turbas talium tanquam periclitans, erexit animum ad recordationem Sion, et constrinxit se talis anima juratione nde erat dives ille qui Dominum interrogavit: «Magister bone, quid faciam ut vitam
Abbreviated transcription (Latin):
tate nob c̃ent conuim: reddite nob̾ rõnem aduen
tꝰ ap̃i. Et quȩ ẽ alia uita: nolo crede: doce me
rõnem. Quare mͥ imꝑas ut credã: respondeo illi
nus es malis ccipiditatibꝰ. Si dicã bona illa ihe¬
rłm: ñ ea capis. Oportet ut exinaniaris qͦ plen
es: ut possis impleri quo inanis es. Ergo noli
facere huic aliquid dicere: lignum ẽ salicis.
lignum ẽ sterile. Noli ꝑcutere organũ ut so¬
net: s suspende potius. S ille dicturus ẽ. Dic
diguum sit aꝑire. Ille te impleuit: qui me
captiuum dux̃. Ipse me uitrogat de te.A
adhuc: Cantate nob̃ uerba canticorũ. Can¬
tate nob̃ hunnũ: cantate nob̾ de cauticis
sion. Quid respondemꝰ: babilonia te portat.
babilonia te continet. babilonia te nutrit.
babilonia dete loquit᷑. Non nosti caꝑe: nͥ
qđ fulget ad tempꝰ. Aet̾na meditari igno¬
ras: ñ capis qđ init̾rogas. Quomͦ cantabiniꝰ
canticum dñi int̾ra aliena : uere fr̃s: sic est.
Incipite uelle p̃dicare ueritatẽ quantulãcũq

Expanded text:
a canticorum;» reddite nobis rationem adventus Christi, et quae est alia vita. Volo credere; doce me rationem quare mihi imperas ut credam. Respondeo illi nus es malis cupiditatibus: si dicam bona illa Jerusalem, non ea capis; oportet ut exinaniaris quo plenus es, ut possis impleri quo inanis es. Ergo noli facile huic aliquid dicere; lignum est salicis, lignum est sterile: noli percutere organum ut sonet, suspende potius. Sed ille dicturus est: Dicdignum sit aperiri. Ille te implevit qui me captivum duxit, ipse me interrogat de te. Aadhuc? «Cantate nobis verba canticorum, cantate nobis hymnum, cantate nobis de canticis Sion.» Quid respondemus? Babylonia te portat, Babylonia te continet, Babylonia te nutrit, Babylonia de te loquitur; non nosti capere nisi quod fulget ad tempus, aeterna meditari ignoras, non capis quod interrogas. «Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena?» Vere, fratres, sic est. Incipite velle praedicare veritatem quantulamcumque
Abbreviated transcription (Latin):
inultis. Ergo contraria s̃ ista cantica: ñ st̃
contraria. Uidete quid diuitibꝰ dictũ sit. Nou
suꝑbe saꝑe neq sꝑare inincerto diuitiarũ.
bona oꝑari. tribuere. thesauritare. fundam̃tũ
bonũ ui futurum. Pauꝑib aut̃ quid dictũ ẽ:
qui uolunt diuites fieri: incidunt in tẽptati¬
onẽ. Non dixit qui diuitesst̃: s qui uolunt
diuites fieri. Nã si iam diuites f̃ent: alterũ
canticũ audirent. Diues audit ut eroget:
dite ut dixi organa in salicibꝰ in medio eius.
differte quȩ dicturi estis. Incipiunt eẽ ligna
fructuosa: nuitant᷑ arbores. & habebunt
fructũ bonũ: ibi iã licet nob̃ cautare in au¬
res audientium. S cũ int̾ istos obstrepentes.
male int̾ro gautes. uerctati resistentes uersa¬
itini: obstringite uos. ñ eis uelle placere. ne o¬
bliuiscamun ierłm. & dicat una aĩa ur̃a. facta

Expanded text:
multis» . Ergo contraria sunt ista cantica? Non sunt multis» . Ergo contraria sunt ista cantica? Non sunt contraria. Videte quid divitibus dictum sit: «Non superbe sapere, neque sperare in incerto divitiarum», bona operari, tribuere, thesaurizare sibi fundamentum bonum in futurum. Pauperibus autem quid dictum est? «Qui volunt divites fieri, incidunt in tentationem.» Non dixit, qui divites sunt; sed, «Qui volunt divites fieri.» Nam si jam divites essent, alterum canticum audirent: dives audit ut eroget, dite, ut dixi, organa in salicibus in medio ejus; differte quae dicturi estis. Incipiunt esse ligna fructuosa, mutantur arbores, et habebunt fructum bonum: ibi jam licet nobis cantare in aures audientium. Sed cum inter istos obstrepentes, male interrogantes, veritati resistentes versamini, obstringite vos non eis velle placere, ne obliviscamini Jerusalem; et dicat una anima vestra, facta
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbierit. & ñ sꝑauerit in iicerto diuitiaꝵ:
sedet suꝑ fluuiũ. suspirat ȩtnã ierłm. re¬
cordat᷑ syon. Et ut ꝑueniat adsion: ero¬
gat. Ecce hs̃ canticũ: qđ diuites accepet̃ de
canticis sion. Oꝑent᷑. tanquã orgaua: nõ
uacent cũ inuenerint hominẽ dicentẽ s.
Quid ẽ qđ facis: ꝑdis res tuas tanta ero¬
gando. thesauriza filiis tuis. Cũ uidint ñ
saꝑe. & intellexerint lignũ ẽẽ salicis: ñ fa¬
clle dicant quare agant. & quid agant.
Suspendant orguana: in salicibꝰ babilonis.
Pret̃ salices aut̃: cantent. ñ cessent. operent᷑.
Non enu ꝑdunt qđ erogant. Seruo cõm̃dant
canticum diuitum. de canticis sion: audite
canticũ pauꝑm. Idẽ paulus loquit᷑. Nichil
intulimꝰ in hẽ mundũ: s nec auferre aliqͥd
nocuia. q̃ mergunt hominẽ in interitũ &e
ꝑditionẽ. hȩc s̃ flumuia babilonis. Radix ẽ oĩ
um malorũ auaricia. Quã quidã appetentes.
naufragauer᷑ a fide: & inseruer̃ se doloribus

Expanded text:
n speraverit in incerto divitiarum, sedet super fluvium, suspirat aeternae Jerusalem recordatus Sion; et ut perveniat ad Sion, erogat. Ecce habes canticum quod divites acceperunt de canticis Sion. Operentur, tangant organum, non vacent, cum invenerint hominem dicentem sibi: Quid est quod facis? perdis res tuas tanta erogando; thesauriza filiis tuis. Cum viderint non capere, et intellexerint lignum esse salicis, non facile dicant quare agant, et quid agant, suspendant organa in salicibus Babylonis. Praeter salices autem cantent, non cessent, operentur. Non enim perdunt quod erogant. Servo commendant, canticum divitum de canticis Sion; audite et canticum pauperum. Idem Paulus loquitur: «Nihil intulimus in hunc mundum, sed nec auferre aliquidnoxia, quae mergunt hominem in interitum et perditionem.» Haec sunt flumina Babylonis. «Radix est enim omnium malorum avaritia; quam quidam appetentes naufragaverunt a fide, et inseruerunt se doloribus
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum edom. Quorum: dicentiũ. euacu¬
ate. euacuate: usq ad fuudam̃tũ in ea. Istũ
gͦ diem memĩto. qͣndo euertere uolebant illi
ierłm. Quantas enim ꝑsecutiones passa ẽ eccłaͦ
qmͦ dicebant filii edom. id carnales homines
euercite usq ad fundam̃ta. Nonne dicta st̃ hec:
&etũ ista dicerent᷑ ꝑsequentes im ꝓbati st̃. mar¬

Expanded text:
cuate, evacuate, usque dum fundamentum in ea.» Istum ergo diem memento, quando evertere volebant illi Jerusalem. Quantas enim persecutiones passa est Ecclesia! Quomodo dicebant filii Edom, id est carnales homines, evertite usque ad fundamentum! Nonne dicta sunt haec? Et cum ista dicerentur, persequentes im