comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciendum. si ci agetinano su¬
o primogenitorum gła cele¬
retur. Ille t̾renarum rerum a¬
uidus inquisitor cessit hono¬
rem suum. eoq facto. contig̃
ut iacob felici comertio carna¬
lia offerret.quatenis syualia
conquirere potuiss. Ip̃a ẽ enĩ
speties iacob quam dominus
minis dilexit. ut et fideles fa¬
mulos suos eadem facẽ uelit.
que uia sequenda mistica sig¬
nificatione p̃monuit. Sicẽi
ubi tempus illud pia laude
concelebrant. quando corpora¬
libus oculis ascensio dñi głosa
iricate conspecta ẽ. In iubilati¬
pentes apłi tale miraculum. in¬
esfabili cordis letitia replebant᷑.
quorum felicibus oculis datũ
ẽ adcelos euntem indete dnm
saluatorem. Iubilationem uo
diximus nimiam quidem ẽẽ
letitiam. s non que fmnonibꝰ
explicatur. Nocem quoq tu¬
be u̾ba significant angłorum.
que magno strepitu ꝑcussi ae¬
ris fragore tomierunt. Tũc
enim de tali uisione apłis stu¬
pencibus dixerunt angłi. Ui¬
ri galuei quid ãmiramini:

Expanded text:
faciendum, si ei a germano suo primogenitorum gloria cederetur. Ille terrenarum rerum avidus inquisitor cessit honorem suum; eoque facto contigit ut Jacob felici commercio carnalia offerret, quatenus spiritualia conquirere potuisset. Ipsa est enim species Jacob, quam Dominus nimis dilexit; ut et fideles famulos suos eadem facere vellet, quae ille sequenda mystica significatione praemonuit. Sic enim ndum modum, ubi tempus illud pia laude concelebrant, quando corporalibus oculis ascensio Domini gloriosa veritate conspecta est. In jubilatipentes apostoli tale miraculum ineffabili cordis laetitia replebantur; quorum felicibus oculis datum est ad coelos euntem videre Dominum Salvatorem. Jubilationem vero diximus nimiam quidem esse laetitiam, sed non quae sermonibus explicatur. Vocem quoque tubae verba significant angelorum, quae magno strepitu percussi aeris fragore tonuerunt. Tunc enim de tali visione apostolis stupentibus dixerunt angeli: Viri Galilaei, quid admiramini?
Abbreviated transcription (Latin):
anum. Merito ergo totus hic
plamnius speciatiter de domino
dictus intelligitur. quando et
eius numerus pclicto modo
ad sacramentum ip̃iꝰ concep¬
tionis et natiuitatis competẽ¬
ter aptatur. Explicit psalmꝰ¬

Expanded text:
arum. Merito ergo totus hic psalmus specialiter de Domino dictus intelligitur, quando et ejus numerus praedicto modo ad sacramentum ipsius conceptionis et nativitatis competenter aptatur. EXPOSITIO IN PSALM
Abbreviated transcription (Latin):
m̃cerp̾tatione templum dñi¬
iherosolimis legimus fuisse
ꝑfectum. Anni autem isti aue¬
teribus ꝓdiebus sunt positi.
qui sexies ꝑfecto numero mi¬
tiplicati. efficiunt dies ducẽ¬
tos septuaginta sex. quantũ
nuimero uirginali dominus
m̃r ad similitudinem human
generis habitasse monstrat.¬

Expanded text:
interpretatione templum Domiinterpretatione templum Domini Jerosolymis legimus fuisse perfectum. Anni autem isti a veteribus pro diebus sunt positi, qui sexies perfecto numero multiplicati efficiunt dies ducentos septuaginta sex, quantum in utero virginali Dominus noster ad similitudinem humani generis habitasse monstrat
Abbreviated transcription (Latin):
netunt. Ac si diceret: ctedidet.
Conuenire enimc̃. adimum
muitos uenire. Cum deo ab¬
raham. hoc ẽ nnxp̃m quis deus
ẽ abxahe. Expusis enminfi¬
delibus indeis qui came tm̃
non oꝑibus erant filii abrahe.
fdlenitudinem gentium in¬
tromisit ad illam᷑ ꝓmissionis
beatitudinem possidendam.
quam ꝓmiserat abrabe et se¬
mini eius. Filu enim ip̃ius ꝑ
scãm fidem facti sunt. qui car¬
nis semine non fuerunt. m̃
de suꝑiori ũsiculo. Ideo enim
principes ppłorum conueneit
cum deo abraham quia fortes
t̾re qui erant ppłi dei nimium
eleuati sunt. i quia iudei qui¬
bus data fuerat untus ĩgen¬
tibus. erecti contra deunrsce¬
letata mente cumuerunt. et
facti sunt ꝑsuꝑbiam extremi.
qui ꝑhumilitatem potuerũt
eẽ ꝑ̾cipui. Conclusio psalmi.
Htueamur textum psal¬
mi istiꝯ ubis non untu¬
tibus breuem. Ham et nim¬
erus ip̃e granclia nob̾ sacram̃¬
ta declarat. Quadragesimo
quippe sexto anno mmistica

Expanded text:
nerunt, ac si diceret crediderunt. nerunt, ac si diceret crediderunt. Convenire enim est ad unum multos venire. Cum Deo Abraham, hoc est in Christum qui Deus est Abrahae. Expulsis enim infidelibus Judaeis qui carne tantum, non operibus erant filii Abrahae, plenitudinem gentium intromisit ad illam promissionis beatitudinem possidendam, quam promiserat Abrahae et semini ejus. Filii enim ipsius per sanctam fidem facti sunt, qui carnis semine non fuerunt. Verde superiore versiculo. Ideo enim principes populorum convenerunt cum Deo Abraham, quia fortes terrae, qui erant populus Dei, nimium elevati sunt; id est Judaei, quibus data fuerat virtus in gentibus, erecti contra Deum scelerata mente tumuerunt, et facti sunt per superbiam extremi, qui per humilitatem potuerunt esse praecipui. Conclusio psalmi. Intueamur textum psalmi istius verbis non virtutibus brevem. Nam et numerus ipse grandia nobis sacramenta declarat; quadragesimo quippe sexto anno in mystica
Abbreviated transcription (Latin):
tes. deus sedet suꝑ sedem sca
suam. Mencrunt filii chore:
ad scli futimi ꝑpetuam felicita¬
tem. ubi iam dicint dñm gẽ¬
tibus regnaturum. Nam quã¬
uis et nunc omnibus regnet.
tunc tamen ꝓprie regnate dr̃.
quando insuis fidelibus ma¬
nifestius habitare monstrat᷑.
celestem significat. que exoĩ¬
bus nationibus adinatur.
Sequitur. Peus se det suꝑ se¬
dem scãm suam. cdñm signi¬
ficat saluatorem. qui sedet
ad dext̃am patris. regnans
ꝑ scła sclorum. Et intuere
quod ip̃am sedem scãm dicit.
ne intelligeres aliqua insẽ¬
sata aut ratione carentia. s
uirtutes et thronos quibus
glosus regnator insedet. Po¬
test hoc et de scĩs intelligi. Nã
siquis habeat beneficium bo¬
ne comĩsationis. et ip̃e fit be¬
neficis sine dubio sela rega¬
lis. Quod si arius intendas.
totum contra ꝑfidos cdicitur.
deo abraham. Principes po¬
puorum. ici ꝓͥzimari gentiũ
diũsarum. de quibꝰ principi¬
um psalmi canit. omnes gt̃s
plaudite manibus. Comie¬

Expanded text:
tes: Deus sedet super sedem sanctam suam. Venerunt filii Core ad saeculi futuri perpetuam felicitatem, ubi jam dicunt Dominum gentibus regnaturum; nam quamvis et nunc omnibus regnet, tunc tamen proprie regnare dicitur, quando in suis fidelibus manifestius habitare monstratur. coelestem designat, quae ex omnibus nationibus adunatur. Sequitur: Deus sedet super sedem sanctam suam; Dominum significat Salvatorem, qui sedet ad dexteram Patris, regnans per saecula saeculorum. Et intuere quod ipsam sedem sanctam dicit, ne intelligeres aliqua insensata aut ratione carentia, sed virtutes et thronos quibus ille gloriosus Regnator insidet. Potest hoc et de sanctis intelligi; nam si quis habeat beneficium bonae conversationis, et ipse fit sine dubio sella regalis. Quod si altius intendas totum contra perfidos dicitur; nt cum Deo Abraham. Principes populorum, id est primarii gentium diversarum, de quibus principium psalmi canit: Omnes gentes, plaudite manibus. Conve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcuciuntur: qui se pusis desi¬
deriis miscuerunt. Uentes
pc̃corum contriuisti. Idest de¬
trabentium ũba mordacia:
qui potestͣti diuine nefanclis
dogmatib obloruntur. Nẽ¬
tes enim dicti sunt ab edẽdo.
et ioeo pulchre nimis lingue
de trabentium dentes uocan¬
tut: quia sicut illi ciborum ꝑ¬
tes demunt: ita et isti opmi¬
ones hominum adibita de¬
tractione con odunt. Quã¬
uis ħ et adiudeos possit ap¬
tareͥ: qui dicebant. Si tex
m̃l ẽ descendat decruce: et
credimus ei. Contriuisti:
ħ ẽ ad nichilum ꝑduxisti.
Nam reuera contriti sunt:
quando ip̃m cognou̾unt ĩ
gla tesinrexisse. quem nisi sũt
humanitate despecta trucida
re. Domnni ẽ salus. et super
uołm tuum benetlictio tua.
Contra illos hec sententia pro¬
feitur. quorum dentes suꝑiꝰ
dixit eẽ contritos. I dromunci¬
ando enim dñi ẽ salus: illos
confundit qui putaũunt sa
ni contemptibili p̃sumptõe
decerꝑe. Quid manit̾ impii
laboratio: Quomodo pͥ aut

Expanded text:
percutiuntur, qui se perversis desipercutiuntur, qui se perversis desideriis miscuerunt. Dentes peccatorum contrivisti. Id est detrahentium verba mordacia, qui potestati divinae nefandis dogmatibus obloquuntur. Dentes enim dicti sunt a demendo. Et ideo pulchre nimis linguae detrahentium dentes vocantur; quia sicut illi ciborum partes demunt, ita et isti opiniones hominum adhibita detractione corrodunt. Quamvis hoc et ad Judaeos possit aptari, qui dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei . Contrivisti, hoc est ad nihilum perduxisti. Nam revera contriti sunt, quando ipsum cognoverunt in gloriam resurrexisse, quem nisi sunt, humanitate despecta, trucidare. Vers. 7. Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua. Contra illos haec sententia profertur, quorum dentes superius dixit esse contritos. Pronuntiando enim, Domini est salus, illos confundit qui putaverunt, sni, contemptibili praesumptione decerpere. Quid inaniter, impii, laboratis? Quomodo potest aut
Abbreviated transcription (Latin):
cucumdantis me. Timere
non pocuit micum populum.
cui erat in sua cliuinitate pre¬
sidium. Scciptum ẽ enim ĩ
euangelio: quia in passione
magna eum poli muititudo
circumdedit. Nam qd̾ dicit
non timebo: non significat
se non ẽẽ moriturum. s mqr¬
tem formidare non poterat:
quã tricluanam et mundo ꝓ¬
futuram eẽ p̃sciebat. Exutge
domine saluum me fac ds̃
santes mͥ sint causa. Non qr
deus dormiens aut recubans
excitatur: s scripturis diumi¬
is mos ẽ adexprimendam:
causam ꝑ tropologiam. ex nr̃a
consuetudine aliquio de deo
dicere. Tropus autem ẽ dic¬
tio. ab eoloco inquo ꝓpria est
translata. in cum locum ĩ quo
pporia non ẽ. Saluum me fac
deus meuo. Hoc de resurrec¬
tione cdicitur. Hon enim de¬
occasus: qui erat humano ge¬
neri ꝓ futurus. Ad uisantes ac̃
non solum ad mortem ꝑtinet:
s etiam ad hereticas questio¬
nes. qui sine u̾itatis studio
catholicas regulas prauis:
dogmatibus insecuntur. Et
merito talos cecitate mẽtis

Expanded text:
e. Timere non potuit iniquum populum, cui erat in sua divinitate praesidium; scriptum est enim in Evangelio, quia in passione magna eum populi multitudo circumdedit. Nam quod dicit: Non timebo, non significat se non esse moriturum, sed mortem formidare non poterat, quam triduanam, et mundo profuturam esse praesciebat. VeDomine; salvum me fac, adversantes mihi sine causa. Non quia Deus dormiens aut recubans excitatur, sed Scripturis divinis mos est ad exprimendam causam per tropologiam ex nostra consuetudine aliquid de Deo dicere. Tropus autem est dictio ab eo loco in quo propria est, translata in eum locum in quo propria non est. Salvum me fac, Deus meus. Hoc de resurrectione dicitur; non enim deoccasum, qui erat humano generi profuturus. Adversantes autem, non solum ad mortem pertinet, sed etiam ad haereticas quaestiones, qui sine veritatis studio catholicas regulas pravis dogmatibus insequuntur. Et merito tales caecitate mentis
Abbreviated transcription (Latin):
collocata: Quod beatus auga¬
tinus in enchiriclion more su¬
o latĩs et utilit̾ explicabͥit. fac¬
tum ẽ hic pulchentimum scema
qd̾ grece dicitur ausesis: que
addendo quedam nomina ꝑ
membra singula terum aug¬
menta congeminat. Hicit
enim. Tu autem domine sus¬
ceptor meus es: gła mea et ex¬
altans cap̃ meum.L hoc etiã
latis designat apłs dicens.¬

Expanded text:
collocata? Quod beatus Augucollocata? Quod beatus Augustinus in Enchiridio more suo latius et utiliter explicavit . Factum est autem hic pulcherrimum schema, quod Graece dicitur auxesis, quae addendo quaedam nomina per membra singula rerum augmenta congeminat. Dicit enim: Tu autem, Domine, susceptor meus es, gloria mea, et exaltans caput meum. Hoc etiam latius designat Apostolus dicens
Abbreviated transcription (Latin):
tionem non habete fillii: quẽ
carnalit̾ ꝑmit̾ebat occioi. O
nefarie turbe ostultissimũ
dictum. Numquid redẽptio
muncli. intnmitati nõ debu¬
it applicari: Non enim insa¬
tiabilis mors alit̾ pot̾at uin¬
ci. nisi uicta tirannictis eius
ianuas introiss. Dic tenebre
ꝑinanete nequeunt: cum p̃¬
sentia luminis exclucdunt᷑.¬
Tu autem domine susceptor
meus es. gła mea et exaltãs
cap̃ meum. Busceptor scd̾m
formam dicitur serui. Homĩs
enim susceptio ẽ. ũbum caro
factum. Qua ꝓpt̾ głam suam
et exaltationem capitis sui ca¬
rodicit quam suscepit om̃ps
ũbum: ut diumahumanaq
substantia: una eẽt sine aliqua
confusione ꝑsona. Loc etiam
ad pelagianos ꝑtinet destruen¬
dos. qui putant hominẽ aliqͥd
ꝑ sc esfĩcere possem: quod bonũ
est. Nam quis rogo sibi adbe¬
ne agenclum sine diuine gr̃e.
largitate suffiogiat. cum huma¬
na natura ꝑ gr̃am qua unita
ẽ deo. ad patris sic dexteram

Expanded text:
tionem non habere Filii, quem tionem non habere Filii, quem carnaliter permittebat occidi. O nefariae turbae stultissimum dictum! nunquid redemptio mundi infirmitati debuit applicari? Non enim insatiabilis mors aliter poterat vinci, nisi vita tyrannidis ejus januas introisset. Sic tenebrae permanere nequeunt, cum praesentia luminis excluduntTu autem, Domine, susceptor meus es, gloria mea et exaltans caput meum. Susceptor secundum formam dicitur servi; hominis enim susceptio, est Verbum caro factum. Quapropter gloriam suam et exaltationem capitis sui caro dicit, quam suscepit omnipotens Verbum, ut divina humanaque substantia una esset sine aliqua confusione persona. Hoc etiam ad Pelagianos pertinet destruendos, qui putant hominem aliquid per se efficere posse quod bonum est. Nam quis, rogo, sibi ad bene agendum sine divinae gratiae largitate sufficiat, cum humana natura per gratiam, qua unita est Deo, ad Patris sit dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
quid młtipli¬
cati sunt qui
tubulãt me.
Scli psalmi
hoc quasi sim¬
Sile uidedur mitium: s illa ĩter¬
rogatio increpantis ẽ Hꝯic at̃
ammiratur contra se populos
excitatos: qui ad eos cognos¬
citur uenisse saluandos clicẽ¬
do. Tribulant me: ostenclit᷑
doluisse.: qui salutare suum
obstinatis mentibus respuer᷑:
turus ẽ. Retribuebant mich
mala ꝓbonis: sterilitatem a¬
nime mee. multi ĩnsurgunt
adusumme. Muici dicũt
anime mee. In tantum mul¬
ti fuerunt. ut etiam de ninio
discipulorum tradicor iudas
uus fuerit aggregatus. Et
cum repetitur sepns muiti:
ostencditur acerbitas innum¬
ctosa impiorum: quia conspi¬
ratione ddensissima nequaꝙͣ
rarescere potuerunt. Hec figa
locutionis. dicitur epembasis.
enumerationis studio ũba te¬
petens. ut rei de qua loquitur
ꝓcuret augmentum. Hon ẽ
salus ip̃i ideo eiuo. Hoc ad
ulas uoces ꝑtinet iudeorum
dicentium: alios saluos fecit.
se ip̃m non pot̃ saluum facete:
Putabatur enim pat̾ dilec¬

Expanded text:
quid multiplicati sunt qui tribulant me? Secundi psalmi hoc quasi simile videtur initium. Sed illic interrogatio increpantis est, hic autem admiratur contra se populos excitatos, qui ad eos cognoscitur venisse salvandos. Dicendo, Tribulant me, ostenditur doluisse, qui salutare suum obstinatis mentibus respuerunt, turus est: Retribuebant mihi mala pro bonis, sterilitatem animae meae . Multi insurgunt adversum me; multi dicunt animae meae. In tantum multi fuerunt, ut etiam de numero discipulorum traditor Judas illis fuerit aggregatus. Et cum repetitur saepius, multi, ostenditur acerba numerositas impiorum, qui a conspiratione densissima nequaquam rarescere potuerunt. Haec figura locutionis dicitur epembasis, enumerationis studio verba repetens, ut rei de qua loquitur procuret augmentum. Non est salus illi in Deo ejus. Hoc ad illas voces pertinet Judaeorum dicentium: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere . Putabatur enim Pater dilec
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Non illius in tegritate
aliqua inimago fantasie po¬
tetat impodire: ut ceteris mor¬
talibus infirnitate carnis
plerumq subupitur. Quodat̃
dicit uocera meara ad chñm
clamaui: ħ euangelica u̾ba
declarant ubi ait filius. Idat̃
glifica filium tuum: et cet̾a.
Nam quod dixit mea: indi¬
cat quod ip̃e locutus ẽ etiam
ꝑ ꝓpħas. Illud ũo quod sequit̃
et exauduinit me de monte.
scõ tuo: et hoc euangelui tex¬
tus exponit. ubi uox ad eum
facta ẽ: et clarificaui: et iterũ
clarificabo. Per montem si¬
quidẽ et ip̃e dominus et scĩ
locis aptissime significatur.
hoic tanien dictum incelligen¬
dum ẽ de monte. icdͣ de diuini¬
tatis excellentissima sũmita¬
te: sicut in alio psalmo dicit.
Iusticia tua: sicut montes d̾i.
E quum enimn fuerat ut na¬
tura humanitatis assumpte.
que int̾tis singulare pacientie
monstrabit exemplum: In
celis accipet creaturarum oĩ

Expanded text:
nim illius integritatem aliqua imago phantasiae poterat impedire, ut caeteris mortalibus infirmitate carnis plerumque subripitur. Quod autem dicit: Voce mea ad Dominum clamavi, hoc evangelica verba declarant, ubi ait Filius: Pater, glorifica Filium tuum , etc. Nam quod dixit, mea, indicat quod ipse locutus est etiam per prophetas. Illud vero quod sequitur, et exaudivit me de monte sancto suo, et hoc Evangelii textus exponit, ubi vox ad eum facta est: Et clarificavi, et iterum clarificabo . Per montem siquidem et ipse Dominus, et sancti locis aptissime significantur. Hic tamen dictum intelligendum est de monte, id est de divinitatis excellentissima summitate; sicut et alius psalmus dicit: Justitia tua sicut montes Dei . Aequum enim fuerat ut natura humanitatis assumptae, quae in terris singulare patientiae monstravit exemplum, in coelis acciperet creat
Abbreviated transcription (Latin):
quem uisuri erant impiorũ
manibus crucifrcum. Dormi¬
ui dixit. quia scelerit᷑ resurre¬
xit. Quod in somno isto uita¬
le. ubi non uite tmimis: sed
temporalis requies inuenit᷑.
Soporatus sum: securam sig¬
nificat pausationem: nõ sic
impii in morte quatiuntur.
quos inquietat iugit̾ consci¬
entia pc̃corum: s soporatio is¬
ta fuit sacri corporis beata dor¬
mtio. Exurgere ẽ autem cũ
a lacritate resurgere. Quippe
quia caro mortalitate depo¬
sita: in mortalitatem sũpsit
et glam sempituam. S qͣre
exirreuerit. euident̃ exponit.

Expanded text:
quem visuri erant impiorum manibus crucifixum. Dormivi, dixit, quia celeriter resurrexit; quod fit in somno isto vitali, ubi non vitae terminus, sed temporalis requies invenitur. Soporatus sum, securam significat pausationem; non sicut impii qui in morte quatiuntur, quos inquietat jugiter conscientia peccatorum: sed soporatio ista fuit sacri corporis beata dormitio. Exsurgere autem, est cum alacritate resurgere; quippe quia caro, mortalitate deposita, immortalitatem sumpsit, et gloriam sempiternam. Sed quare exsurrexerit, evidenter exponit
Abbreviated transcription (Latin):
gradatio: quando positis qͥ¬
busdam gradibus: siue in
sine ulla iteratione nominis
rerum ꝓcureͣt augmenta: ĩ¬
mum u̾bum qd ẽ inprimo
comate positum: insequenti
membeo mocd om̃ibus iteret᷑.

Expanded text:
gradatio dicitur, quando positis quibusdam gradibus sive in sine ulla iteratione nominum rerum procurat augmenta, mum verbum quod est in primo commate positum in sequenti membro modis omnibus repetit,
Abbreviated transcription (Latin):
uisio psalma.
prima narratione pot
resintectionem głosam. pa¬
tri grãs agit quia eum de
muncdi istius adũsitate libe¬
rauit. scĩs iubens laudem di¬
cere domino. quando uniũ¬
sa in eius potestate sunt po¬
sita. Scda. se dicit a sua cõs¬
tantia non mouendum. in¬
suꝑ addens pconia diuinita¬
tis. auiuis potius nõ amor¬
tuis eẽ soluenda. Tertia red¬
dit adresirectionem suam
letus exultans. qm̃ carnis
fragilitate deposita. met̾na
masestati sue głam ꝑseuerat.

Expanded text:
isio psalmi. prima narratione post resurrectionem gloriosam Patri gratias agit, quia eum de mundi istius adversitate liberavit, sanctis jubens laudem dicere Domino, quando universa in ejus potestate sunt posita. Secunda se dicit a sua constantia non movendum, insuper addens praeconia Divinitatis a vivis potius, non a mortuis esse solvenda. Tertia redit ad resurrectionem suam laetus et exsultans, quoniam carnis fragilitate deposita, in aeterna majestatis suae g
Abbreviated transcription (Latin):
ficant ostendentes eum di¬
gito tãqͣm p̃sentem. Que
figura dicitur idea. latine spe¬
ties. quando aliquid futur̃
uelut oculi sufferentes mo¬
tum animi concitamus. Ly
enim ꝓ nomen articulare ẽ.
qd̾ tunc ponitur. quando tẽ¬
sa manu aliquis indicat᷑.
Ipe enim hic monstratus ẽ.
qui et carualibus oculis uo¬
luit apparere. de quosimiłr¬
iheremias ꝓpha dicit. Hic ẽ
tẽporales homines deos eẽ
manit̾ sominiabant. mar¬
tem. merturium. saturmĩ.
cetãq portenta potiꝰ cdlicẽ¬
da quam numina. Ergo
dm̃ in mortalem sempiter¬
num. sine fine potentissim¬
um xp̃m dnm asserunt p̃¬
dicandum: qui inse creden¬
tes iugit̾ ꝓtegit ac defẽdit.
Infertur et ip̃se rege ᷤ nos
quos regendos susceꝑit. si
tamen ab ip̃o non deuient.

Expanded text:
ficat: ostendens eum digito tanquam praesentem. Quae figura dicitur idea, Latine species: quando aliquid futurum velut oculis offerentes, motum animi concitamus. Hic enim, pronomen articulare est, quod tunc ponitur, quando tensa manu aliquis indicatur. Ipse enim hic monstratus est, qui et carnalibus oculis voluit apparere: de quo simiicit; Hic esttemporales homines deos esse inaniter somniabant, Martem, Mercurium, Saturnum, caeteraque portenta potius dicenda quam numina. Ergo Deum immortalem, sempiternum, sine fine potentissimum Christum Dominum asserunt praedicandum, qui in se credentes jugiter protegit ac defendit. Infertur, et ipse reget nos quos ille regendos susceperit si tamen ab ipso non devient
Abbreviated transcription (Latin):
et plenitudo:
eius. orb̾ t̾rarũ
et iiũsi qui
habitant in eo.
Quamuis t̾ram et inbono:
et in malo poni sepe nou̾imus.
hictamen ecc̃am debemus:
adutere que domino speciałr
pura mente fsmulatur. Nam¬
licet omnia ab ip̃o sĩt condita:
tanien ulud ip̃ius ẽẽ ꝓprient:
diciimus. quodeum uenerat᷑
auctorem. et ideo ecc̃a non in¬
merito fructifera bonorum
tra fuscipitur. qui᷑ mictit et cõ¬
tinet populum xp̃ianum. Se¬
quitur. Et plenitudo eius. iqͥ ͣ
multitudo eius scã qua teplet̾
ecõa. S ne tram quam suꝑiꝰ
dixi congͥustam putares aliꝙͣ
fortasse regionem: nunc dic.
Ordis tr̃arum. hoc ẽ uniũsa¬
lem ecc̃am que totius mũdi
ambitu continetur. Intende
uo quod dicit. Qui habitant
te enim manere dicinius qd̾
errantium non est: qd̾ muta¬
bilitati non conuenit. s ille
solus ecc̃am habitat. qui usq
ad obitum suum infide tectis¬
sima ꝑseuerat sicut et alius
psalmus clicit. Ut inhabitẽ
indomo cdñi omnibus dieb

Expanded text:
et plenitudo ejus, orbis terrarum et universi qui habitant in ea , » et quamvis terram in bono ac si in malo poni saepe noverimus, hic tamen Ecclesiam debemus advertere, quae Domino specialiter pura mente flicet omnia ab ipso sint condita, tamen illud ipsius esse proprie dicimus, quod eum veneratur auctorem: et ideo Ecclesia non immerito fructifera bonorum terra suscipitur, quia nutrit et continet populum. Sequitur: Et plenitudo ejus , id est, multitudo sancta, qua repletur Ecclesia. Sed ne terram, quam superius dixit, angustam putares aliquando fortasse regionem, nunc dicit: orbis terrarum , hoc est, universalem Ecclesiam, quae totius mundi ambitu continetur. Intende vero, quod dicit: Qui habitant re enim manere dicimus, quod errantium non est; quod mutabilitati non convenit; sed ille solus Ecclesiam inhabitat, qui usque ad obitum suum in fide rectissima perseverat, sicut et alius psalmus dicit: Ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus
Abbreviated transcription (Latin):
petitur exurge. ut quibus uio
ꝑicula crescere. non clissimileͭ
suouenire. Sequitur. Et ne
repellas nos infĩnem. ut si ad¬
huc hic estinas differendum.
nõ repellas infinem. ubi cõsis¬
tit mumeris tui uniũsa ꝑfec¬
tio. ubi sunt p̾mia beatorum.
ubi m̃ribus corone pparant᷑.¬
Quare faciem tuam aũtis.
obliuisceris in opiam et ttib¬
ulationem nram. Malis p̃sẽ¬
tibus ingrauati. more beatoꝵ
in flebili supplicatione ꝑsistũt
licentes. Quare nos tamcli¬
u estimas differendos. ut res¬
picere noncredaris. cum sub¬
uenire distuleris: Sequitur.
Obliuisceris in oꝑiã nram.
hoc ẽ cui consueueras subuẽire.
quam sic malus amas. ut te
inopem dicas. Uenistienim¬
ut ditissimus: ut nr̃e incligẽ¬
tie subuenires. acddidit t̾ri¬
bulationem nr̃am. cuius cle¬
mens semꝑ inspectoꝵ ẽ: sicut
inquinquagesiino clictur¬
ẽ psalmo. Corcontritum et
humiliatum deus nõ spernit.
Tales enim cause apd̾ illum

Expanded text:
petitur exsurge; ut quibus videt petitur exsurge; ut quibus videt pericula crescere, non dissimulet subvenire. Sequitur, et ne repellas nos in finem; ut si adhuc hic aestimas differendum, ne repelle in finem, ubi consistit muneris tui universa perfectio, ubi sunt praemia beatorum, ubi martyribus coronae praeparantQuare faciem tuam avertis: oblivisceris inopiam nostram et tribulationem nostram. Malis praesentibus ingravati, more beatorum in flebili supplicatione persistunt dicentes: Quare nos tandiu aestimas differendos, ut respicere non credaris, cum subvenire distuleris? Sequitur, oblivisceris inopiam nostram; hoc est cui consueveras subvenire, quam sic in aliis amas, ut te inopem dicas. Venisti enim ditissimus, ut nostrae indigentiae subvenires. Addidit, tribulationem nostram, cujus clemens semper inspector est; sicut in quinquagesimo psalmo dicturus est: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Tales enim causae apud illum
Abbreviated transcription (Latin):
uite tempus ꝓtractum nob̾
fidelium declararet exitium.
Intende quid sequitur. Esti¬
mati sumus ut oues occisioĩs.
Ouis quia nõhabet arma
resultationis: raptoribus
suis ꝓbatur eẽ temnibilis. Hõ
enim aut cormi ualet. aut dẽ¬
te contendit. aut fuga presu¬
mit. s manibus lattonis pa¬
cient̃ ad quiescit. dum nulla
se reluctatione defendit. sic
sinli xp̃i uelut oues estima¬
multitudine passionum. ue¬
nerunt filii chore ad t̾ciam:
ꝑtem. ubi tanto desiderio au¬
xilium querunt. ut etiam do¬
minum obdormisse cõme¬
morent. Que figura catachre¬
sis ẽ. quam recte dicimus a¬
busionem que rebo ña como
dat alienum. Honenim d̾o
conuenit exurgete. qui nũꝙͣ
noscitur posse dormire. s illũ
humano usu dormire dicimꝰ¬
quando expectatio nr̃a diui¬
na dispensacione differtur. Nã
si potentiam maiestatis eius
inquiris: habes cuidentissimũ
dictum occe non dormit neq
dormitat qui custodit isrł. Re¬

Expanded text:
vitae tempus protractum nobis vitae tempus protractum nobis fidelium declararet exitium. Intende quod sequitur, aestimati sumus ut oves occisionis. Ovis, quia non habet arma resultationis, raptoribus suis probatur esse temnibilis. Non enim aut cornu valet, aut dente contendit, aut fuga praesumit; sed manibus latronis patienter acquiescit, dum nulla se reluctatione defendit. Sic famuli Christi velut oves aestimamultitudine passionum, venerunt filii Core ad tertiam partem, ubi tanto desiderio auxilium quaerunt, ut etiam Dominum obdormisse commemorent. Quae figura catachresis est, quam recte dicimus abusionem, quae rebus nomen dat alienum. Non enim Deo convenit exsurgere, qui nunquam noscitur posse dormire: sed illum humano usu dormire dicimquando exspectatio nostra divina dispensatione differtur. Nam si potentiam majestatis ejus inquiras, habes evidentissimum dictum: Ecce non dormit, neque dormitat qui custodit Israel . Re
Abbreviated transcription (Latin):
tequiret. non ut ip̃e aliquid
nouum discat. s ut nos faciat
que sunt oblurione sepulta
cognoscere. Sic et abrahe dic
obliti sumus nomen dei m̃i. ⁊
si expandimus manꝯ nr̃as:
ad deum alienum. Et qm̃ a¬
gebatur de religionis affectu.
qui non solum deuotione cor¬
poris s magis geritur cordis
archano. ad diuinitatis noti¬
tiam ubi om̃is festinat ĩtegti¬
tas. cucurrerunt dicentes. Ip̃e
enim nouit occulta cordis.
Qm̃ ꝓpt̾te mortificamur to¬
ta die estimati sumus ut oñs
ocisionis. Exponunt illa be¬
atissimi que octulta dixerũt.
quia non moriebantur ꝓ aliqͦ
facinore ppetrato. s amore diui¬
no. ut credulitas trinitatis. sa¬
luberrima gentibus augeret.
Morti uo affici ẽ ꝑ longas p̾ssio¬
nes p̃sentis uite exitum reppe¬
tire quod ꝑfecti xp̃iami faciũt.
qui destrictis obseruationib
affliguntur. Han ut hoc ma¬
gis debetes adũtere: addidit
tota die. qd̾ non momenta¬
neam mortem. s ꝑ uniũsum

Expanded text:
requirit, non ut ipse aliquid requirit, non ut ipse aliquid novum discat, sed ut nos faciat quae sunt oblivione sepulta cognoscere. Sic et Abrahae dicobliti sumus nomen Dei nostri: et si expandimus manus nostras ad Deum alienum. Et quoniam agebatur de religionis affectu, qui non solum devotione corporis, sed magis geritur cordis arcano, ad Divinitatis notitiam, ubi omnis festinat integritas, cucurrerunt dicentes: Ipse enim novit occulta cordis. te mortificamur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis. Exponunt illa beatissimi quae occulta dixerunt, quia non moriebantur pro aliquo facinore perpetrato, sed amore divino; ut credulitas Trinitatis saluberrima gentibus augeretur. Morte vero affici est per longas passiones praesentis vitae exitum reperire; quod perfecti Christiani faciunt, qui districtis observationibus affliguntur. Nam ut hoc magis deberes advertere, addidit, tota die; quod non momentaneam mortem, sed per universum
Abbreviated transcription (Latin):
cdiuisas. ꝓptẽa quia se inloco af¬
flictionis. icł m uto mundohu¬
miliatos eẽ testantur. qui est
fidelibus locus afflictionis.
unde compunctio nascitur. et
penitudo succedit. Sequitur.
Et operuit nos ubra mortis.
Dite istius transitum dicũt.
qui scis et pocõribus ꝓbatur eẽ
cõmunis. Ceterum uera mor
ilia ẽ: quam impii etna damp¬
natione puniuntur. Siobli
lectus quem titulus dixit ab¬
solute fidelium. ut deum nes¬
ciant alienum. nec obliuiscãt᷑
eum cuius ñi crucis impssio¬
ne dicati: Nam qd̾ acidunt.
et si expandimus manus nr̃as
ad diñ alienum. orantem des¬
cribunt qui tensis manibus
ctucem ip̃am quam frontena
recipit. corporis sui forma res¬
tituit. Hoc enim fidelissimi nõ
auquo s suo domino utiq faci¬
ebant. ut ꝑseu̾antia illos fide¬
les asserit qui mutati toth ad
quirere autem solemus. quãdo
ilia desid̾amus agnoscere. que
nram nouimus conscientia
non tenere. Peus autem sciẽs

Expanded text:
divisas; propterea quia se in loco afdivisas; propterea quia se in loco afflictionis, id est in isto mundo humiliatos esse testantur, qui est fidelibus locus afflictionis, unde compunctio nascitur et poenitudo succedit. Sequitur, et cooperuit nos umbra mortis. Vitae istius transitum dicunt, qui sanctis et peccatoribus probatur esse communis. Caeterum vera mors illa est, qua 149 impii aeterna damnatione puniuntur. Vers. 2lectus quem titulus dixit absolute fidelium; ut Deum nesciant alienum, nec oblivis antur eum, cujus nomini crucis impressione dicati sunt. Nam quod addunt: Et si expandimus manus nostras ad Deum alienum, orantem describunt, qui tensis manibus crucem ipsam quam fronte recipit, corporis sui forma restituit. Hoc enim fidelissimi non alieno, sed suo Domino utique faciebant; ut perseverantia illos fideles assereret, qui mutati tot advequirere autem solemus, quando illa desideramus agnoscere, quae nostram novimus conscientiam non tenere. Deus autem sciens
Abbreviated transcription (Latin):
Et non recessit retro corm̃z.
et declinasti semitas nrãs a
uia tua. Retro redit cor eoꝵ
qui de dñi bonitate despant.
et putant illum rogatum ñ
succutete. qui etiam non pe¬
tentibus cognoscitur subue¬
uenire. qd isti minime fece¬
tunt. qui spem indño habete
ꝓbati sunt. Semitas uohic ĩ ma¬
lo posuit. Dum ait nr̃os quasi:
umbrosos et uoluptuosos call¬
es quos fragilis terit humani¬
tas.Ipõs enim cõmeamus qñ
a dñi nissione traducimur. Uia
ũo amiolentia nũcupatur que
merito xp̃i dicitur. qm̃ et abeiꝰ
sidelib sicut ab ip̃o factum ẽ. in
erimiis et tribulationibus
ambulatur. Qua ꝓpt̾ aptissime
dicuntur humane semite auia
suꝑna cdiuise. quando ille dnct
ad de testabilem mortem. Hec
confert sine dubio desiderabilẽ
sospitatem. unde filii chore re¬
uera filii erant scĩssime crucis.
cum talia sentiebant. Qm̃ hu¬
miliasti nos in loco afflictiois.
et coopuit nos umbra mortis.
Recddunt causam quare uiã
et semitas asseruerunt fuisse:

Expanded text:
Et non recessit retro cor nostrum: et declinasti semitas nostras a via tua. Retro redit cor eorum qui de Domini bonitate desperant, et putant illum rogatum non succurrere qui etiam non petentibus cognoscitur subvenire. Quod isti minime fecerunt, qui spem in Domino habere probati sunt. Semitas vero hic in malo posuit, dum ait, nostras, quasi umbrosos et voluptuosos calles, quos fragilis terit humanitas. Ipsos enim commeamus, quando a Domini jussione traducimur. Via vero a violentia nuncupatur, quae merito Christi dicitur: quoniam et ab ejus fidelibus, sicut ab ipso factum est, in aerumnis et tribulationibus ambulatur. Quapropter aptissime dicuntur humanae semitae a via superna divisae: quando illae ducunt ad detestabilem mortem, haec confert sine dubio desiderabilem sospitatem. Unde filii Core revera filii erant sanctissimae crucis, cum talia sentiebant. miliasti nos in loco afflictionis: et cooperuit nos umbra mortis. Reddunt causam quare viam et semitas asseruerint fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
audatiam. s ad continue or̃o¬
nis salutaria se uota uerterũt.
Hic enim satisfactio assidue
depcationis exponicir. Cur¬
uantur enim inpulũem. qui
cinere supra se spasso animas
suas pcc̃orum recordatione
discrutiant. Sequitur. Ad he¬
sit int̾ra uent̃ ñr. Quod utiq
facere solent qui longa ozõne
ꝓstrati. tota corporis effusione
tencluntur. Adherere enim t̾re
significat inorationibus diu¬
tius ĩmorari. ꝑ quas efficacit᷑
pc̃ca uincuntur. Magna enĩ
contra clbsum arma sunt ĩsu¬
is uirib ficduciam non habe.
s dm̃ rogare qui adũsarium
Magnarum afflictionum
suauissimus finis adhibet᷑
ut petant se resurrectionis:
dominice głã libari. ubi om̃i¬
um xp̃ianorum spes ꝓbatur
agnosco Exurgere autem
non ad dormitionem. s ad re¬
surrectionem ẽ potiꝯ applicã¬
dum. Supra enim ubi eum
quasi excitare uoluerunt::
dictum ẽ quare ob dormis.
hic autem solum modo exur¬
ge pont. ut ulam resurrectio¬
nem intelligere debeamus.

Expanded text:
e orationis salutaria se vota verterunt. Hic enim satisfactio assiduae deprecationis exponitur. Curvantur enim in pulverem, qui cinere supra se sparso animas suas peccatorum recordatione discruciant. Sequitur, adhaesit in terra venter noster; quod utique facere solent qui longa oratione prostrati, tota corporis effusione tenduntur. Adhaerere enim terrae, significat in orationibus diutius immorari, per quas efficaciter peccata vincuntur. Magna enim contra diabolum arma sunt in suis viribus fiduciam non habere, sed Deum rogare, qui adversarium Magnarum afflictionum suavissimus finis adhibetur; ut petant se resurrectionis dominicae gloria liberari, ubi omnium Christianorum spes probatur agnosci. Exsurge autem non ad dormitionem, sed ad resurrectionem est potius applicandum. Supra enim, ubi eum quasi excitare voluerunt, dictum est: Quare obdormis? hic autem solummodo, exsurge, ponunt, ut illam resurrectionem intelligere deberemus,
Abbreviated transcription (Latin):
obliti nõ sumus te.⁊ iniq :
nõ egimus intestamento
tuo.Menerunt filii chore ad
ꝓfessionis sue gussimami fir¬
mitatem. ut ostendant nobis
que uis mala non nos debe
a xp̃i grã segregare. sicut dic̃
apłs. Quis nos separau̾it a
karitate xp̃i: Trbulatio: an
angustia. an fames. an nucli¬
tas. ⁊ cet̾a. Dicendo enim hec
omnia. adimum colligunt᷑
que tractu suꝑiore dixerunt.
ut si disꝑsa lenius accipentur.
munum cumulum congre¬
gata grandescẽnt. Qd argim̃¬
tum dicitur atogmentis ꝙͣdo
ꝑ tot mala nequaꝙͣ fidelium
animus potuit ĩmutari. Ue
granis tribulatio de animis
abicẽ. qd̾ antiquis uisus est
cteuisse. adiciunt non se obli¬
tos funisse int̾ tam multiplices
ermmnas. dum magis iniqͦꝵ
ꝑsecutione cõmoniti. a dño:
iugiter auxilium postularẽt.
Bequitu. Et iniq non egi¬
mus intestameto tuo. Hoc ẽ
qd̾ dixerunt. et obliti nõ sumꝰ
te. Nam qui illum mente te¬
tinent. eius testamentũ nes¬
ciunt obliuisci. S cum lati¬

Expanded text:
sumus te: et inique non egimus in testamento tuo. Venerunt filii Core ad professionis suae gloriosissimam firmitatem; ut ostendant nobis quaevis mala non nos debere a Christi gratia segregare; sicut dicit Apostolus: Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an fames, an nuditas ? etc. Dicendo enim, haec omnia, ad unum colligunt quae tractu superiore dixerunt; ut si dispersa levius acciperentur, in unum cumulum congregata grandescerent. Quod argumentum dicitur A tormentis, quando per tot mala nequaquam fidelium animus potuit immutari. Vengravis tribulatio de animis abjicere, quod ante quis visus est credidisse; adjiciunt non se oblitos fuisse Dominum inter tam multiplices aerumnas: dum magis iniquorum persecutione commoti, a Domino jugiter auxilium postularent. Sequitur, et inique non egimus in testamento tuo; hoc est quod dixerunt, et obliti non sumus te. Nam qui illum mente retinent, ejus testamentum nesciunt oblivisci. Sed cum Lati
Abbreviated transcription (Latin):
subdit. et diũsis pssionibus
traclit. Tunc enim eg̃diebat᷑
in uirtutibus hebreorum. qñ
sine labore ꝓstrati sunt. qui se
contra electum ppłm erigere
temptaũunt. qd̃ ad consola¬
tionem scĩ ppłi ꝑtiñe nõ dubi¬
um ẽ. Dequis patres suos
ẽẽ testantur. qui insequentiũ
discrimina uitau̾unt. Aũti ẽ
enim hostem carnalem fugẽ.
sicut p̃ceptum ẽ. Si uos ꝑsecu¬
ti fuerint in hac ciuitate. fugi¬
te in aliam. Sequitur. Et
qui nos oderunt. diripiebãt
sͥ. Hoc solet fugatis emergẽ.
ut inlireptionem p̃damq ca¬
dant. qui hostibus sis minim¬
e resistere potuenint. Dedisti¬
et ingentibus dispsisti nos.
Cum dicunt dedisti. signifi¬
cant omnia diuina potesta¬
te distribuere. Ferunt enim
traditos se gentibus tãqͣm
lupis qui molle pecꝯ deuora¬
reconsuerunt. Escaenim
luporum ẽ ouium mansue¬
ta simplicitas. que m̃ribus
merito comparatur. qui aꝑse¬
tationibus ad quiescunt. Be¬
quitur. & ingentib disper¬

Expanded text:
subdit, et diversis passionibus subdit, et diversis passionibus tradit. Tunc enim egrediebatur in virtutibus Hebraeorum, quando sine labore prostrati sunt, qui se contra electum populum erigere tentaverunt. Quod ad consolationem sancti populi pertinere non dubium est; ne quis patres suos esse testantur, qui insequentium discrimina vitaverunt. Averti est enim hostem carnalem fugere; sicut praeceptum est: Si vos persecuti fuerint in hac civitate, fugite in aliam . Sequitur: Et qui nos oderunt diripiebant sibi. Hoc solet fugatis emergere, ut in direptionem praedamque cadant, qui hostibus minime resistere potuerunt. Verset in gentibus dispersisti nos. Cum dicunt: Dedisti, significant omnia divina potestate distribui. Ferunt enim traditos se gentibus tanquam lupis, qui molle pecus devorare consuerunt. luporum est ovium mansueta simplicitas, quae martyribus merito comparatur, qtationibus acquiescunt. Sequitur, et in gentibus disper
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti tempore sustinebant.
tems discedebant. Que figu¬
ra dicitur enphasis. id ex ag¬
geratio. quando rem aliquam
multis inunum collectis do¬
loribus alligamus. ut beniuo¬
lentiam uidicis enumeratis
calamitatibus impetremus.
Iicendoenim minc autem .
significant se de futuris tẽpo¬
ribus paulo ante dixisse. Et
intuere quam mirabili ordiẽ
cuncta decurtant. Reppusisti
significat dilationem quam
scĩs ꝓuenire non clubium est.
quia non hic s infuturo illis
ꝑfecta beatitudo ꝓmittitur. Cõ¬
fudisti illam dicit głosam cõ¬
fusionem. quam mr̃es subeũt
cum iniurris affliguntur. fus¬
tibus uerb̾antur ⁊ uelut crim¬
inibus obuoxii morti. non de¬
sinant mancipari. De talibꝰ
homines confuncduntur. Im¬
pii autem ap̃ uerum iudicem
et̾ni obꝓbrii pondera sustine¬
bunt. S ista confusio ꝑducit
ad głam. illa ũo ad exitia sem¬
piterna. Hunc etiam deus nõ
egreditur inuntutibus mr̃.
quando eos tribulationibus

Expanded text:
praesenti tempore sustinebant, praesenti tempore sustinebant, tenus discedebant. Quae figura dicitur emphasis, id est exaggeratio, quando rem aliquam multis in unum collectis doloribus allegamus, ut benevolentiam judicis enumeratis calamitatibus impetremus. Dicendo enim: Nunc autem, significant se de futuris temporibus paulo ante dixisse. Et intuere quam mirabili ordine cuncta decurrant. Repulisti significat dilationem quam sanctis provenire non dubium est: quia non hic, sed in futuro illis perfecta beatitudo promittitur. Confudisti illam dicit gloriosam confusionem quam martyres subeunt, cum injuriis affliguntur, fustibus verberantur, et velut criminibus obnoxii morti non desinunt mancipari. De talibus homines confunduntur, impii autem apud verum Judicem aeterni opprobrii pondera sustinebunt. Sed ista confusio perducet ad gloriam: illa vero ad exitia sempiterna. Nunc autem Deus non egreditur in virtutibus martyrum, quando eos tribulationibus
Abbreviated transcription (Latin):
non pot̾ ꝓuenire. C onfudũt᷑
etiam quibeatos oderunt quan¬
do illi et̾na uitione dampnãt᷑.
iustos autem celorum regna
recipiunt. In domino laudabi¬
mur tota dic. et innomine tuo
confitebimur tibi in scłm.
Qui dicunt laudabimur. ĩ fu¬
turo se ꝓfitentur ẽẽ plicandos.
s sine arrogantia designant:
głam suam:. qui se indeo testan¬
tur ẽẽ laudandos. Tota die ppe¬
tuum tempꝰ ostendit qd̃ non
habet noctem qd̾ in illa eterni¬
tate ꝓueniet: ubi iuge p̃coni¬
um cognoscitur ẽẽ beatorum.
B ne crederes otiosos futuros
qui se indeo dixerant cẽ laudã¬
dos. ꝓfitentur se quoq p̃conia
beatitudo iustorum dnm lau¬
dare ꝓpetua satietas que nũꝙͣ
nouit habere fastidium. fanies
que de abstinentia matre nõ
nascitur. auiclitas. que de ie¬
ninio non creatur. Hunc at̾
in enarrabilem retributionẽ.
uenerunt pii mr̃es ad sccłam
ꝑtem dicentes ꝑhos octo u̾sus
inferiores. quas afflictiones

Expanded text:
non potest provenire. Confunduntur non potest provenire. Confunduntur etiam qui beatos oderunt; quando illi aeterna ultione damnantur, justos autem coelorum regna recipiunt. Vers. 9. In Deo laudabimur tota die: et in nomine tuo confitebimur in saecula. Qui dicunt, laudabimur, in futuro se profitentur esse praedicandos; sed sine arrogantia designant gloriam suam, qui se in Deo testantur esse laudandos. Tota die perpetuum tempus ostendit, quod non habet noctem, quod in illa aeternitate proveniet, ubi juge praeconium cognoscitur esse beatorum. Sed ne crederes otiosos futuros, qui se in Deo dixerunt esse laudandos, profitentur se quoque praeconia beatitudo justorum Dominum laudare perpetue; satietas quae nunquam novit habere fastidium; fames quae de abstinentia matre non nascitur; aviditas quae de jejunio non creatur. Vers. 10.inenarrabilem retributionem, venerunt pii martyres ad secundam partem, dicentes per hos octo versus inferiores quas afflictiones
Abbreviated transcription (Latin):
cium futurum. ubi talis ẽ uic¬
toria facienda. ut omnia pro¬
bentur sub ruisse certamina.
me. Fide et humlitate consu¬
eta dicit multitudo scõrum.
in armis se non speraturam eẽ
trenis. Arcus enim ẽ p̃sidium
bellatoris. inquo mens huma¬
na confidit. Preliatores aũt
mundani de gladio plus pre¬
sumunt. Sagitta enim ĩcas¬
sum mittitur. Ensis u̾o cer¬
tissime mortis oꝑatur effec¬
tum. Qua ꝓpt̾ noc ip̃m s̾ͥ auxi¬
lium ferre dicit. qd inbello cre¬
dunt homines ad p̾sidium
Confidentia fidel futinra ꝓp̾̃te¬
ritis dicunt. qm̃ ap̃ eos non
ẽ dubium. qd̾ ab solute norũt
eẽ uenturum. Lib̾andos ergo
se dicunt in scdo aduentu dñi
a ꝑsocutione spũum pessimoꝵ.
qui cos hic multiplicib ĩstoiis
affligẽ non desistunt. Tunc
enim planc lib̾andi sunt. qͣndo
abeoru potestate tolsetur.
ut ulterius eis non liceat de in¬
nocentium fatigatione gaude.
qd̃ misto certe sclo geñaliter

Expanded text:
cium futurum, ubi talis est viccium futurum, ubi talis est victoria facienda, ut omnia probentur subruisse certamina. me. Fide et humilitate consueta dicit multitudo sanctorum in armis se non speraturam esse terrenis. Arcus enim est praesidium bellatoris, in quo mens humana confidit. Praeliatores autem mundani plus de gladio praesumunt. Sagitta enim plerumque incassum mittitur; ensis vero certissimae mortis operatur effectum. Quapropter nec ipsum sibi auxilium ferre dicit, quod in bello credunt homines ad praesidium Confidentia fidei futura pro praeteritis dicunt, quoniam apud eos non est dubium, quod absolute norunt esse venturum. Liberandos ergo se dicunt in secundo adventu Domini a persecutione spirituum pessimorum, qui eos hic multiplicibus insidiis affligere non desistunt. Tunc enim plane liberandi sunt, quando ab eorum potestate tollentur, ut ulterius eis non liceat de innocentium fatigatione gaudere; quod in isto certe saeculo generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
linitatis arbitrium non per
nos s ꝑ aliam consueuimꝰ
et in nomine tuo sꝑnemus
insurgentes innos. TIene
mr̃es ad genus libationis
eximium. qd iudicii tẽpore
constat fidelibus concecen¬
dum. nam qui nimia fuerãt
afflictione confecti: resum¬
unt animum. et futuris se
ꝓsperis consolantur. dicen¬
tes. Inte inimicos nrõs uen¬
tilauimus. Inimici uentilã¬
di sunt cdiuino iudicio. qͣn¬
do aream suam uentilabrũ
disceptationis saluator ñr
extutiens. paleas sequestrat
afrugibus. Sequitur et ĩ
nomine tuo sꝑnemus in¬
surgentes innos. Tuuc con¬
tempnuntur insurgentes.
nõ ualebunt. Modo enim illi
despiciunt. quos poea nisti sper¬
nendos eẽ iudicabunt. Illud
enim qd manus dñi gentes
disꝑsit. qd hebzeos insedibus
eorum plantauit. qd eis dona¬
uit inimicos sine aliquo la¬
bore suꝑare. adistud ꝑtinet tẽ¬
pus. hoc ũo qd̾ uentilandist̃
inimici. qd̾ hostis contempnẽ¬
dus antiquus ꝑtinet ad iudi¬

Expanded text:
luntatis 147 arbitrium, non per luntatis 147 arbitrium, non per nos, sed per aliam consuevimuset in nomine tuo spernemus insurgentes in nos. Vened genus liberationis eximium, quod judicii tempore constat fidelibus concedendum. Nam qui nimia fuerant afflictione confecti, resumunt animum, et futuris se prosperis consolantur dicentes: In te inimicos nostros ventilabimus. Inimici ventilandi sunt divino judicio, quando aream suam ventilabro disceptationis Salvator noster excutiens, paleas sequestrat a frugibus. Sequitur, et in nomine tuo spernemus insurgentes in nos. Tunc contemnuntur insurgentes, non valebunt. Modo enim illi despiciunt quos postea justi spernendos esse judicabunt. Illud enim quod manus Domini gentes dispersit, quod Hebraeos in sedibus eorum plantavit, quod eis donavit inimicos sine aliquo labore superare, ad istud pertinet tempus. Hoc autem quod ventilandi sunt inimici, quod hostis contemnendus antiquus, pertinet ad judi
Abbreviated transcription (Latin):
uultus tui cõmunit᷑ reddẽctũ
ẽ saluauit eos. Pextã enim
significat ꝓsꝑam ꝑtem. bra¬
chim fortitudinem. illumi¬
natio consilium. que dominꝰ
pliantibus ꝓfert. quando uicto¬
nam donare cdignatur. S ne
diceretur patres iñi suo mito
placuerunt. idco tanta sunt:
adomino consecuti. intulit ñ
mentis datum. S quia ita
doo sit placitum. cimis e eita¬
tuitũ
oume quod p̾stat. complacu¬
it etiam in illis quando de to¬
to mundo sola gens elcta ẽ
de qua saluator dominus ad¬
ueniret. Tu os ip̃e tex incus
et deus meus qui mandas
salutes iacob. Cum dixissẽt
filu chore hoc ẽ populus bea¬
torum. tu es ip̃e rex meus. idͥ ͤ
dominus et saluator: cui no¬
men regis manifestum est
conuenire: addidit. et deus
meus. De dubitares dnm̃
cob salutem ppc̃s transmisit.
quando cum̃ fecit cum angło
głosa concertatione luctan.
Mandauit enim illi salutẽ.
quando audurit ꝑ angelum
iam non cliceris iacob. s istł.
Nam quolibet illud nr̃e uo¬

Expanded text:
muniter reddendum est, salvavit eos. Dextera enim significat prosperam partem, brachium fortitudinem, illuminatio consilium, quae Dominus praeliantibus confert, quando victoriam donare dignatur. Sed ne diceretur: Patres vestri suo merito placuerunt, ideo sunt tanta a Domino consecuti; intulit non meritis datum, sed quia ita Deo sit placitum, cujus est gratuitum omne quod praestat. Complacuit etiam in illis, quando de toto mundo sola gens electa est, de qua Salvator Dominus adveniret. Vers. 5. Tu es ipse Rex meus et Deus meus, qui mandas salutem Jacob. Cum dixissent filii Core, hoc est populus beatorum: Tu es ipse Rex meus, id est Dominus et Salvator, cui nomen regis manifestum est convenire; Addidit, et Deus meus; ne dubitares Domincob salutem propitius transmisit, quando eum fecit cum angelo gloriosa concertatione luctari. Mandavit enim illi salutem, quando audivit per angelum: Jam non diceris Jacob, sed Israel . Nam quodlibet illud nostrae vo
Abbreviated transcription (Latin):
tes. noc fram gentium sͥ ppria
fortitudine uindicasse. ẜra¬
chium ꝑ robore dicimus. qm̃
ip̃o dimicante pugnatur. B
istud brachium non cos ab:
mimicis sins libare pualuit.
quos specialiter untus clim¬
na saluabit. Sicdum hebre¬
orum actꝯ exponitur. huma¬
no geñi ꝓfĩcua doctima p̾sta¬
chium tuum et illuminatio
uultus tui qm̃ complacuisti

Expanded text:
res, nec terram gentium sibi propria res, nec terram gentium sibi propria fortitudine vindicasse. Brachium pro robore dicimus, quoniam ipso dimicante pugnatur, sed istud brachium non eos ab inimicis suis liberare praevaluit, quos specialiter virtus divina salvavit. Sic dum Hebraeorum actus exponitur, humano generi proficua doctrina praestachium tuum, et illuminatio vultus tui, quoniam complacuisti