comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coniis sponse. Nexͤ exigua horũ gr̃a
que tociens replicat in laudem dile¬
cte. non contentus commemorasse
semel. Nonne delectatum putas lau¬
dib istis: quas tanto affectu tam
frequenter recenset: est et quod ad
te trahas de tanta sedulitate iterate
laudationis. Inuitationem tuam:
puta hant iterationem. Curre ⁊ tu
in odore unguentorum tstorũ ĩmo
cura mag̃ ut hec in te unguentare¬
doleant ut et tu audire dignus sis
quia odor uuguentorũ tuorum suꝑ
omĩa aromata. Nec tantum semel
hoc audias: s iterato tibi has lauda¬
tiones os dilecti loquatur. Recentia
in te sint et quasi noua semꝑ unguẽ¬
ta: nec arescant nec exsiccentur. nec
exͣaͣniant᷑. Oleum exinanitum nom̃
dilecti s uide ut exinaniatur usq
in te: ñ exmnaniatur a te. Bonum ẽ
si cum sponsa inchoes ab unguen¬
tis: s non bonum si non consumma¬
u̾s in unguentis. Auoquin dicit tͥ
paulus. Cum sp̃u ceperis: nunc carne

Expanded text:
coniis sponsae. Nec exigua horum gratia, coniis sponsae. Nec exigua horum gratia, quae toties replicat in laudem dilectae, non contentus commemorasse semel. Nonne delectatum putas laudibus istis, quas tanto affectu, tam frequenter recenset? Est et quod ad te trahas de tanta sedulitate iteratae laudationis: invitationem tuam puta hanc iterationem. Curre et tu in odore unguentorum istorum; imo cura magis ut haec in te unguenta redoleant, ut et tu audire dignus sis, quia odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Nec tantum semel hoc audias, sed iterato has tibi laudationes os dilecti loquatur. Recentia in te sint et quasi nova semper unguenta: non arescant, non exsiccentur, non exinaniantur. Oleum exinanitum nomen dilecti. Sed vide ut exinaniatur usque in te, non exinaniatur a te. Bonum est, si cum sponsa inchoes ab unguentis: sed non bonum nisi consummeris in ungnentis. Alioquin tibi dicit Paulus: 106 Cum spiritu coeperis, nunc carne
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omnia aromata. Meliora sũt¬
rũ tuorum suꝑ omĩa aromataͦ. ł
ut hodiernum capitulum cum
hesterno copulemus. dicamus u¬
bera tenerorum ẽẽ unguenta forti¬
um ⁊ ubera prosunt ut crescas: un¬
guenta ne deficias. Meliora sũt in¬
quit ubera tua uino: et odor unguẽ¬
torum tuorum suꝑ omnia aroma¬
ta. Conferamus inter se ista tria: ui¬
na. ubera unguenta. In uino ueteris
bominis defectio: in ubere noui re¬
fectio: in unguentis quedam delecta¬
tio. uino carnalis sensus mebriat᷑
et consopitur et obruiur. ubere no¬
uus nutritur: unguentis adultus
deliciatur. In primo homo uetus in¬
ꝯficitur in scõo nouus reficitur: in t̾¬
cio iam aꝓpinquans ad ꝑfectionẽ:
ineffabili leticia afficitur. An non
ordo bonus ut de refectione ad dele¬
ctationem accedas⁊ post lactis pri¬
micias ad unguentorum delicias:
Et a principio cantici huius: utra¬
q ista unguenta et ubera et cõme¬
morata sunt et copulata sunt in p̃¬

Expanded text:
super omnia aromata. Ubera prossuper omnia aromata. Ubera prosrum tuorum super omnia aromata. Et ut hodiernum capitulum cum hesterno copulemus, dicamus ubera tenerorum esse, unguenta forti Ubera prosunt ut crescas, unguenta ne deficias. Meliora sunt ubera tua vino, et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. na, ubera, unguenta. In vino, veteris hominis defectio; in ubere, novi refectio; in unguentis, quaedam delectatio. Vino carnalis sensus inebriatur, et consopitur, et obruitur; ubere novus nutritur; unguentis adultus deliciatur. In primo homo vetus conficitur; in secundo novus reficitur; in tertio jam appropinquans ad perfectionem ineffabili laetitia afficitur. An non ordo bonus, ut de refectione ad delectationem accedas, post lactis primitias ad unguentorum delicias? Et a principio Cantici hujus utraque ista, unguenta et ubera, et commemorata et copulata sunt in prae
Abbreviated transcription (Latin):
multi ꝓph̾e aut certe filii ꝓpħarũe
Et hii omnes iubent. Et si merita ĩ¬
ferius eẽnt numerꝰ ip̃e magni uniꝰ
alicuiꝰ poterat uicem supplere. Instil¬
labo gͦ aliquid: de reliquiis unguẽ¬
torum. Nam ip̃a in capite libri copio¬
se et sufficienter effusa memuinistiᷤ
Et forte fex illorum non ẽ exmani¬
ta. Nunquid et ego modo sum ex¬
hausturus illam: Ne speretis icl a
me: nec eium presumo. fertilis est¬
apud sponsam unguentoꝵ apothe¬
ca: non est quod dicatis exhaurite
exinaiite usq ad fundamentũ in
ea.Utinam contingat michi in hac
fece infigi. nec solum pedem initin¬
gi in oleo: sicut scriptum ẽ de aser.
frẽs si non meremur in olei doliũ
in unguentorum copiam cum eniu¬
glista iohanne immergi. si non m̾e¬
mur tam uberem unclionem. nũ¬
quid desperabimus uel intinctionẽ:
nunquid saltem odorem: Nam et
odor hic tantum cõmendatus est.
Et odor inquit unguentorum tuoꝵ

Expanded text:
multi prophetae, aut certe filii prophetarum? multi prophetae, aut certe filii prophetarum? et hi omnes jubent; et si merita inferius essent, numerus ipse magni unius alicujus poterat vicem supplere, instillabo ergo aliquid de reliquiis unguentorum. Nam ipsa in capite libri copiose et sufficienter effusa meministis, et forte faex illorum nondum est exinanita. Numquid et ego modo sum exhausturus illam? Ne speretis id a me: nec enim praesumo. Fertilis apud sponsam est unguentorum apotheca. Non est quod dicatis: Exhaurite, exinanite usque ad fundamentum in ea. Utinam contingat mihi in hac faece infigi, nec solum pedem intingi in oleo, sicut scriptum est de Aser . Fratres, si non meremur in olei dolium, in unguentorum copiam, cum evangelista Joanne immergi, si non meremur tam uberem unctionem; numquid desperabimus vel intinctionem, numquid saltem odorem? Nam et odor hic tantum commendatus est. Et odor, inquit, unguentorum tuorum
Abbreviated transcription (Latin):
integrata uideo: auiclitatem ur̃am
excitauit odor unguentoꝵ sponse.
q mane. Hodie sufficiant ubera: cra¬
stino accedamus ad unguenta: eo
berum et unguentorum sponse sue
et commendator ẽ et dator xͦ ih̃u: ꝙͥ¬
olei et unguenti frẽs ⁊
uos hodie uasa affertis
tauta tain uacua: Nec ducatis ad
go non mania ꝑ hoc s magis capa¬
cia uolo intelligi: eo quod et auida
et idonea sint uobis ad capiendum
iungenia. Quis ista implere suffici¬
at: Aitenditis ad unguenta sponse
quanta sit illi aromatum copia: qͣi
non et instrumenti habenda sit ra¬
tio. ꝑ quod aduos manare debent.
Copiosa quidem materia: s nichil¬
omnnus attenclite quid munister
queat. Fiat quod uultis non causa¬
bor inopiam ne uos me non obser¬
uare sponsionis intusetis. Instilla¬
bo modicum quod hẽo oler: uasis ĩ¬
gentib. atq utinam aliquis hely¬
seus iubeat: cuius uirtus nr̃o ꝓuẽ¬
tum bonum conatui tribuat. Qͥd
ergo: Nonne multi assident helysei

Expanded text:
integrata video. Aviditatem vestram integrata video. Aviditatem vestram excitavit odor unguentorum sponsaque mane. Hodie sufficiant ubera, crastino accedemus ad unguenta, eo berum et unguentorum sponsae suae et commendator est et dator, Jesu olei et unguenti, fratres, et vos hodie vasa affertis tanta, tam vacua? Nec ducatis ad go non inania per hoc, sed magis capacia volo intelligi, eo quod et avida, et idonea sint vobis ad capiendum ingenia. Quis ista implere sufficiat? Attenditis ad unguenta sponsae, quanta sit illi aromatum copia: quasi non et instrumenti habenda sit ratio, per quod ad vos manare debent. Copiosa quidem materia; sed nihilominus attendite quid minister queat. Fiat quod vultis: non causabor inopiam, ne vos me non observatae sponsionis incusetis. Instillabo modicum quod habeo olei vasis ingentibus, atque utinam aliquis Elisaeus jubeat, cujus virtus nostro proventum bonum conatui tribuat . Quid ergo? nonne hic multi assident Elisaei,
Abbreviated transcription (Latin):
beneplacitum est in hoc monte h̾ita¬
missione nondum possumus: recur¬
ramus frequenter. ascendamus ut¬
mebriemur uberib Sic enim scrip¬
tura ht̃. Ubera eius mebrient te om¬
ni temꝑe: et in amore eius delectare
iugiter. uidete ad quem sensum u¬
berum int̾pretationem deflectat: ad
ebrietatem et oblectationem amoris.
Quid necesse est cliunius inquiren¬
dauberum ratione morari: Mag̃ uͦ
queramus ip̃is mebriari. Meliora
sunt enim ubera uino: quia melior
moris affectio quam afflictio carnis:
et lacteus potus spũalis nouitatis cõ¬
punctionis uino. Ibi enim ostendun¬
tur et gustantur dura. dumuetꝰ bo¬
mo repellitur et destruitur. hic in no¬
uitate uitedinii fauoris lactea capunꝰ
blandimenta: nec fuge s refugii sig¬
nificationem. Sonum quidem uinũ:.
s ubera dultiora. Sona compunctõ:
s melior unctio. Odor enim unguẽ¬
toium tuoꝵ suꝑ omnia aromata.
Iam stuclia ur̃a ad audiendum red¬

Expanded text:
beneplacitum est in hoc monte habitabeneplacitum est in hoc monte habita habitare nondum possumus, recurramus frequenter: ascendamus, inebriemur uberibus. Sic enim Scriptura habet: Ubera ejus inebrient te omni tempore, et in amore ejus delectare jugiter . Videte ad quem sensum uberum interpretationem deflectat: ad ebrietatem et oblectationem amoris. 7. Quid necesse est diutius in quaerenda uberum ratione morari? magis vero quaeramus ipsis inebriari. Meliora enim sunt ubera vino quia melior amoris affectio quam afflictio carnis, et lacteus potus spiritualis novitatis, compunctionis vino. Ibi enim ostenduntur et gustantur dura, dum vetus homo repellitur et destruitur: hic in novitate vitae, divini favoris lactea capimus blandimenta, nec fugae sed refugii significationem. Bonum quidem vinum, sed ubera dulciora: bona compunctio, sed melior unctio. Odor enim unguentorum tuorum super omnia aromata. Jam studia 105 vestra ad audiendum red
Abbreviated transcription (Latin):
datum nouum: eius semper retẽs
dulcedo. Non potest amor ẽe: et dulcĩ
non eẽ. Meliora sunt ub̃a gͦ tua ui¬
no. uinum non malum: s ub̾a me¬
uora. Meliora quidem sunt: mixtu¬
ram tam̃ non refugunt uini. Nam
in sequentib aliquanto pt᷑ dicet.
sibi uinum meum cum laste mõ.
Melius tamen si bibat lac solum ⁊
sine uino quia in uino terror est. ĩ
ub̾ib compassionis et grẽ lene blã¬
dimentum. Nam uinum licet in
bono ualeat et soleat accipi: hic ta¬
men ex collatione uberum aliquid
durum et forte significare uidetur.
meliora sunt ubera eius uino. quia
melior est clulcis et suꝑna compa¬
ssio: qmͣ indignantis animi durꝰ
et inimitis affcũs. Quasi ñ hñtes
ubera paulus notast: quos sine affe¬
ctione notat. Non potest in humano
pectore uberib carere pietatis sponsa
sponso adherens: ip̃e enim mons ub̾
mons iicaseatus: mons coagulat᷑
mons pigus. Quomodo de tanta
lactis copia nil sponsa capiet: cui

Expanded text:
datum novum ejus, semper recens datum novum ejus, semper recens dulcedo. Non potest amor esse, et dulcis non esse. 6. Meliora ergo sunt ubera tua vino. Vinum non malum, sed ubera meliora Meliora quidem sunt, mixturam tamen non refugiunt vini. Nam in sequentibus aliquanto post dicet: Bibi vinum cum lacte meo . Melius tamen si bibat lac solum, et sine vino: quia in vino terror est, in uberibus compassionis et gratiae lene blandimentum. Nam vinum licet in bono valeat et soleat accipi; hic tamen ex collatione uberum aliquid durum et forte significare videtur. Meliora sunt ubera ejus vino; quia melior est dulcis et fraterna compassio, quam indignantis animi durus et immitis affectus. Quasi non habentes ubera Paulus notat, quos sine affectione vocat . Non potest in humano pectore uberibus carere pietatis sponsa sponso suo adhaerens. Ipsi enim mons uber, mons incaseatus, mons coagulatus, mons pinguis. Quomodo de tanta lactis copia nil sponsa capiet, cui
Abbreviated transcription (Latin):
get hac dulcedine: innascitur ei ñ
paratur. Pelagius dicit non indi¬
geo: et nouatianus non indulgeo.
aiter p̃diues est: alter p̃durus. Pa¬
ra domine: para in dulcedine tua
pauꝑi deus. Tu para tu repara: et ñ¬
nisi in dulcedinc tua. Magna mul¬
titudo dulcedinis tue que de ub̃ib
tus domine sugitur: Quotiens ptꝰ
graues excessus adista accessi p̾ssi
instantiꝰ: quantam laclis copiam
expressi ni domine nosti. ubi hũnda¬
uit delictum: habundauit et grã.
Sufficiebat michi ut diuicie compu¬
tarentur si uel mererer ueniai: ⁊
ecce habundauit et gr̃a Mãmarũ
pressi unam: et utraq ub̾tim influ
xit.Ideo sponsa tua grẽ lacte potata
et saciata ab uberib consolationis
cdidicit et ip̃a ubera mag̃ p̃bere qmͣ
uinum. Meliora st̾ enĩ ubera eiꝰ nino.
hinum uenustate acessit: ubera to¬
ium nouum dulce totum effundt᷑.
Deniq et timor foras mittit᷑. et ca¬
ritas nunqͣm excidit. Hoc est man¬

Expanded text:
get hac dulcedine: innascitur ei, non get hac dulcedine: innascitur ei, non paratur. Pelagius dicit: Non indigeo: et Novatianus, Non indulgeo. Alter praedives est, alter praedurus. Para, Domine, para in dulcedine tua pauperi tuo, Deus: Tu para, tu repara, et nonnisi in dulcedine tua. Magna multitudo dulcedinis, quae de uberibus tuis, Domine, sugitur. Quoties post graves excessus ad ista accessi, pressi instantius; et quantam lactis expressi copiam, tu, Domine, nosti. Ubi abundavit delictum, abundavit et gratia . Sufficiebat mihi ut divitiae computarentur, si vel mererer veniam: et ecce abundavit et gratia. Mammarum pressi unam, et utraque influxit ubertim. Ideo sponsa tua gratiae lacte potata, et satiata ab uberibus consolationis, didicit et ipsa ubera magis praebere quam vinum. Meliora enim sunt ubera ejus vino. Vinum vetustate acescit: ubera totum novum, dulce totum effundunt. Denique et timor foras mittitur, et charitas nunquam excidit . Hoc est man
Abbreviated transcription (Latin):
forte et ip̃e cras lacteus fluet. Quis
scit si non modica stilla totam ma¬
slam conũtat: Dabit enim domiñ
u̾bum euuangłirantib uirtute mł¬
ta. Sterilis et infirma est seueritas
legis. et sine gra p̃cipit: et sine ue¬
ma punit. Utroq ubere caret. In p̃¬
figuratione hec continet: s in actu
non exhibet. Memento non legiss
eu᷑ugli ministrum te ẽe: munstiũ
ih̾u qui et in passione acetum. et in
cena uini ueteris reprobauit acorẽ
Nouatianus non h̃t̃ maimai ne¬
me: nec pelagius grẽ. Ille nature ĩ¬
ueterate et corrupte bona predicat:
et ad iusticiam sufficere dicit. Hic
diuine nature bonitatem tollit:
dum penitentiam negat. Ille ut sͤ
dicam reuocat penitentes: hic nõ
suscipit penitentes. uetustatem il¬
le ꝓpinat: hic austeritatem. Nonht
eius doctrina gre lacteam nouita¬
tem: nec huiꝰ dulcedinem. Parasti
inquit psalmus in lulcedine tua
pauꝑi ds̃. Pelagius diues ẽ noue¬

Expanded text:
forte et ipse cras lacteus fluet. Quis forte et ipse cras lacteus fluet. Quis scit si non modica stilla totam massam convertat? Dabit enim Dominus verbum evangelizantibus virtute multa. Sterilis et infirma est severitas legis; et sine gratia praecipit, et sine venia punit, utroque ubere caret. In praefiguratione haec continet, sed in actu non exhibet. Memento non Legis, sed Evangelii ministrum te esse, ministrum Jesu, qui in passione acetum, et in coena vini veteris reprobavit acorem. Novatianus non habet mammam veniae, nec Pelagius gratiae. Ille naturae inveteratae et corruptae bona praedicat, et ad justitiam sufficere dicit: hic divinae naturae bonitatem tollit, dum poenitentiam negat. Ille, ut sic dicam, revocat petentes, hic non suscipit poenitentes. Vetustatem ille propinat, hic austeritatem. Non habet ejus doctrina gratiae lacteam novitatem, nec hujus dulcedinem. Parasti, inquit Psalmista, in dulcedine tua pauperi Deus . Pelagius dives est, non e
Abbreviated transcription (Latin):
si ubera quedam ad eclificationẽ au¬
dientium ꝓfluant. Pudice quide ut
in rei seria et petulantia absit: ⁊ se¬
renitas assit. Ad pulcritudinẽ mã
marum accedit si se paululum at¬
tollant et tumeant modice tamen:
ut hãnt auctoritatis quantum sat
ẽ. austeritatis nichil. Ideo et uino
meliora dicuntur ubera: sic enim
in laude carũ statim sequitur. Me¬
liora sunt ubera tua uino: ubera gͣ¬
te. ub̃a consolationis. austeritatis
et duricie uuro. Meliora sunt qͥ a
efficatiora et accommodata mag
ad cõmutandum tristes et exaspe¬
ratos affc̃s: ad confouendum imbe¬
cilles et teneros: facilius mouent
et fouent suauius. Dulce enͣuglii
mͦ uerbum dulce effera gentium
corda conu̾tit: et quasi marinos et
salsos fluctus in lactis saporem. In¬
undationem inquit maris quasi
lac sugent. De apłis hoc dictumẽ
sub typo ⁊abulon et ysachar. Hodi¬
e quis amarus et turbidus fluit:
ne desꝑes adhibe ub̃a: instilla lac

Expanded text:
si ubera quaedam, ad educationem ausi ubera quaedam, ad educationem audientium profluat. Pudice quidem, ut in re seria; et petulantia absit, et serenitas adsit. Ad pulchritudinem enim mammarum accedit, si se paululum attollant, et tumeant, modice tamen, ut habeant auctoritatis quantum sat est, austeritatis nihil. 5. Ideo et vino meliora dicuntur ubera. Sic enim in laude eorum statim sequitur: Meliora sunt ubera tua vino. Ubera gratiae, ubera consolationis, austeritatis et duritiae vino meliora sunt, quia efficaciora, et accommodata magis ad commutandum tristes et exasperatos affectus, et ad confovendum imbecilles et teneros. Facilius movent, et fovent suavius. Verbum enim modo verbum dulce effera gentium corda convertit, et quasi marinos et salsos fluctus in lactis saporem. Inundationem, inquit, maris quasi lac sugent . De apostolis hoc dictum est sub typo Zabulon et Issachar. Hodie quis amarus et turbidus fluit? ne desperes, adhibe ubera, instilla lac,
Abbreviated transcription (Latin):
Loquatur exilla: non totam effun¬
clat. Restringenda sunt ubera: ne
nimis exuberent. uideas aliquos dũ
uerba consolatoria plus equo sectã¬
tur: in uana deuolui. Et dum audi¬
tores longo ꝑtesos silentio et quasi
quadam subtristes accidia exhyla¬
rare uolunt: petulantis lascuuuia lĩ¬
gue. post utilia profluunt ad scuri¬
lia⁊ et modico frumento multum
ruauioꝵ aut p̃seminant aut suꝑ¬
seminant. Loquuntur placentia :⁊
doctrine panem in risu facunt sic̃
scriptum ẽ s paulo post nsum sine
terandum u̾bum dĩ nec admixtio¬
ne corrumpendũ auena. Suis sit ꝯ¬
quasi lacteum sermonem miustrẽt.
Ista suggerant: quod alii sugant. De
pectore tuo erumpant radicitus ut
non sint affectata que dicis: s de pu¬
ro et p̃cordiali prolata affectu iuxta
illud. Si uis me flere: dolendum ẽ¬
primotibi ip̃i. Compationis et con¬
gratulationis affectus intus nasca¬
tur tibi: s ꝑ scripture sacre uerba ac

Expanded text:
loquatur ex illa, non totum effunloquatur ex illa, non totum effundat. Restringenda sunt ubera, ne nimis exuberent. Videas aliquos dum verba consolatoria plus aequo sectantur, in vana devolvi: et dum auditores longo pertaesos silentio, et quasi quadam subtristes acedia exhilarare volunt, petulantis lascivia linguae post utilia profluunt ad scurrilia, et modico frumento multum zizaniorum aut praeseminant, aut superseminant. Loquuntur placentia, et doctrinae panem in risu faciunt, sicut scriptum est : sed paulo post risum, sineterandum verbum Dei , nec admixtione corrumpendum peregrina. Suis sit conquasi lacteum sermonem ministrent, ista suggerant quod alii sugant. De pectore tuo erumpant radicitus, ut non sint affectata quae dicis, sed de puro et praecordiali prolata affectu, juxta illud - Si vis me flere, dolendum ePrimo ipsi tibi. Compassionis et congratulationis affectus intus nascatur tibi, sed per Scripturae sacrae verba, ac
Abbreviated transcription (Latin):
pextrescant et deformiter fluitent
et pectoris ip̃ius occupent spacia:
Ideo excrescentes et fluitantantes
fasciis pectoralib stringunt: natu¬
re uicium arte medentes. Pulchra
sunt ubera que paululum super¬
eminent et timent modeste: nec
elata nimis nec tamen equata
carni relique: quasi repressa. s nõ
dep̃ssa: leniter stricta s non fluitã¬
tia licenter. Hoc quidem exemplo
a debet proferre. mulierum unittt᷑
et studia et industriam: castigato
utatur sermone. Uerborum ñ flui¬
tent ub̾a non sine lege ferantur. ñ
pectus et quoddam secretariũ men¬
tis mag̃ occupent qm ornent. Non
hẽant plus materie qm gre: non
plus carnis quam lastis. Purus
et prudrns sit sermo pro tempore. Ac¬
cedat huc pietas: et pulchutudiniᷤ
numeros tenet. Nonhẽat plus ors
quam pectoris: nec lactis fluxũ pa¬
natur. Ex pectore debent ubera ꝓdi¬
re. et inherere illis non ip̃m conu̾ti
in illa. Ex hũndantia tordis os loqͣt᷑.

Expanded text:
perexcrescant; et deformiter finitent, perexcrescant; et deformiter finitent, et pectoris ipsius occupent spatia? Ideo excrescentes et fluitantes fasciis pectoralibus stringunt, naturae vitio arte medentes. Pulchra sunt enim ubera, quae paululum supereminent, et tument modice: nec elata nimis, nec tamen aequata carni reliquae; quasi repressa, sed non depressa; leniter restricta, non fluitantia licenter. Hoc quidem exemplo a debet proferre, mulierum imitetur et studia, et industriam. Castigato utatur sermone, verborum non fluitent ubera, non sine lege ferantur; non pectus et quoddam secretarium mentis magis occupent, quam ornent; non habeant plus materiae quam gratiae; non plus carnis quam lactis. Purus et prudens sit sermo pro tempore. Accedat huc pietas, et pulchritudinis numeros teneat. Non habeat plus oris, quam pectoris, nec lactis fluxum patiatur. Ex pectore debent ubera prodire, et inhaerere illi, non ipsum converti in illa. Ex abundantia cordis os loquatur,
Abbreviated transcription (Latin):
si te lastauerint peccatores ne adqͥ¬
escas eis uide quomodo quorũdã
ubera non modo non uult speciosa
hr̃r s uult et suspecta. Idcirco istaꝯ
mendat: ut bñ noris ad que te debe¬
as nuito conferre. Quam pulchre st̃
manime tue: meliora sunt ubera
tua uino. Duo sunt que poiit in
laude uberum istorum. Pulchritu¬
dinem et uirtutem. Aiterum conue¬
nit amanti: alterum lactenti. Qͥd
enim lactentis refert si pulchia st̃
ub̾a: dum modo sint ubera et re¬
dundantia lacte salubri: Pro se gͦ
melius sapis pulchritudinem ad
conu̾sationis uenustatem refer:
ad doctrinam et eruditionem qd̃
restat in commendatione main¬
marum. Dulcius sugitur: ubi ui¬
ta uenustat sermonis uirtutem.
Et si sp̃uale aliquid us et expre¬
ssum de pulcruudine earum au¬
dire ad mulierum te studia mit¬
to. que corporei decoris et cultus et
oꝑm gerunt: et assecute sunt artẽ.
Quid enim mag̃ affectant in or¬
natum pectoris. qm ne mamie su¬

Expanded text:
si te lactaverint peccatores, ne acqusi te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Vide quomodo quorumdam ubera non modo non vult speciosa haberi, sed vult suspecta. Idcirco ista commendat, ut bene noris ad quae te debeas tuto conferre. 4. Quam pulchrae sunt mammae tuae! Meliora sunt ubera tua vino. Duo sunt quae ponit in laude uberum istorum; pulchritudinem, et virtutem. Alterum convenit amanti; alterum lactenti. Quid enim lactentis refert, si pulchra sunt ubera, dummodo sint ubera, et redundantia lacte salubri? Pulchritudmelius sapis, pulchritudinem ad conversationis venustatem refer; ad doctrinam et eruditionem, quod restat in commendatione mammarum. Dulcius sugitur, ubi vita venustat sermonis virtutem. Et si spirituale aliquid vis, et expressum de pulchritudine earum audire, ad mulierum te studia mitto, quae corporei decoris et cultus et operam gerunt, et assecutae sunt artem. Quid enim magis affectant in ornatum pectoris, quam ne mammae su
Abbreviated transcription (Latin):
requirenda est ab eis. Hii enun ma¬
giꝰa subiectis plebib carnalia me¬
tunt: quib sp̃ualia seminant.Qͥ
uero possessionib cunctis renuntiãt
qui reb temꝑalib ualedicunt: se
suaꝙ omnia monasterio tradenteᷤ.
et ex toto in ius abbans transeunt:
miliam sui sibi curam relinquen¬
tes de cetero: tales utiq gemino ꝯ¬
solationis lactanli sunt ubere. Idõ¬
q neutro hoc carere debent qui tali¬
b p̃sunt: ne mutilum et uelut de¬
truncatum uideantur pectus por¬
tare una deformiter mainnullas
tentum. Qui uero utroq destituũ¬
tur locum hunc in ecclia et sibi
clampnose tenent et quantũ ad
alios ꝑiculose: ne forte lingua la¬
ctentis adhereat palato dum arẽ¬
tia sunt ubera matris. Peregrina ẽ
plane hec laus ab illis: in p̃senti
fc̃a ad sponsam. Quam pulchre sũt
mamne tue soror mea sponsa. Si¬
mul adũte quod non omnes pulchͤ
sunt mamme. Non est enim specio¬
sa laus inore peccatoris. fili inquit

Expanded text:
requirenda est ab eis . Hi enim marequirenda est ab eis . Hi enim magis a subditis plebibus carnalia metunt, quibus spiritualia seminant. Qui vero possessionibus cunctis renuntiant, qui rebus temporalibus valedicunt, se suaque omnia monasterio tradentes, et ex toto in jus abbatis transeunt, nullam sui sibi curam relinquentes de caetero; tales utique gemino consolationis lactandi sunt ubere. Ideoque neutro hoc carere debent qui talibus praesunt, ne mutilum et velut detruncatum videantur pectus gestare, una 103 deformiter mamilla contentum. Qui vero utroque destituuntur, locum hunc in Ecclesia et sibi damnose tenent, et quantum ad alios periculose, ne forte lingua lactentis adhaereat palato, dum arentia sunt ubera matris. Peregrina est plane haec laus ab illis in praesenti facta ad sponsam: Quam pulchrae sunt mammae tuae, soror mea sponsa! Simulque adverte, quod non omnes pulchrae sunt mammae. Non est enim speciosa laus in ore peccatoris . Fili, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Sinstram in temꝑalib subsidiis:
dexteram in sp̃uali consolatione. Qͥ
miseretur in hylaritate qui tribuit
in simplicitate. qui iuxta apłorum¬
principem gregi commnisso prouidet
non coacte s spontanee: mammnã
hic sinistram exhibet. Et eccłie pro¬
mutitur in ꝓph̾ia ysaie quod reg¬
gum manimilla lactabitur. Mãm¬
milla inquit et non maimillis
eo quod regnum ẽ temꝑalib p̃cipu¬
e bonis eccliam fouere: hec enun si¬
nistra eius in qua sunt diuicie et
gła. De dextera quidem mammil¬
la: su nos paulus informat. Conso¬
lamini inquit pussillammes. Con¬
solamini eum qui huiusmocli est.
ne habunclantiore tristicia absorbe
Et ut ita dicam sunt qui sinistrã
tantum mammillam ex officio ha¬
bent sicut hii quoz supradiximus re¬
ges et principes. et sunt quib ex of¬
ficii sui uire impendet dexteram p̃
bere maimillam. sic sacerdotes do¬
mini et cloctores quorum labia cu¬
stodiunt scientiam: et lex tantum

Expanded text:
sinistram, in temporalibus subsidiis; sinistram, in temporalibus subsidiis; dextram, in spirituali consolatione: qui miseretur, in hilaritate; qui tribuit, in simplicitate , Qui juxta Aposprincipem gregi commisso providet non coacte, sed spontanee , mammam hic sinistram exhibet: et Ecclesiae promittitur in prophetia Isaiae, quod regum mamilla lactabitur . Mamilla, inquit, et non Mamillis, eo quod regum est temporalibus praecipue bonis Ecclesiam fovere: haec enim sinistra ejus est, in qua sunt divitiae et gloria . Dextra quidem mamilla sic nos Paulus informat: Consolamini, inquit, pusillanimes ; et, Consolamini eum qui hujusmodi est, ne abundantiore tristitia absorbeaEt, ut ita dicam, sunt qui sinistram tantum mammam ex officio habent, sicut ii, quos supra diximus, reges et principes. Et sunt quibus ex officii sui jure impendet dexteram maxime praebere mamillam, sicut sacerdotes Domini et doctores, quorum labia custodiunt scientiam, et lex Domini
Abbreviated transcription (Latin):
de quomodo paulus uideis fẽs est
uideus: hiis qui sine lege erant qͣi
et ip̃e sine lege eẽt: infurmis infirm᷑.
Nonne uelut tot applicat discipulis
ubera: qui se ui tot transformat ge¬
nera. Quicl aliuid molitus ẽ tempe¬
ratura tam multiplur: inisi ut le¬
niter et lactis more teneris auli¬
torum eius doctrina influeret ami¬
mis: Bot uidetur habundare mam¬
mis: quot moclis arte ingeniosa ca¬
pacitati in firmorum se coaptabat.
fcũs sum inquit in medio ur̃i tan¬
qͣm ꝑuulus in mecdio ꝑuulorum. qͦ¬
modo si nutrix foueat filios suos. Et
si uultis: duas uobis mammas ma¬
terne pietatis assignabo. Immo idẽ
ip̃e paulus assignat cum dicit. qͥa
pietas ad omnia utilis est: consola
ditos habundare debet qui doctoris ⁊
patris in eccłia locum occupat: hiis
nimirum mainms a dextris et a si¬
nistris ut qui commissi sunt poten¬
tur a lacte: et sanentur ab uberib
consolationis eius. Harum alterã
reputa sinistram: alt̾am dextram.

Expanded text:
eis factus est Judaeus, et iis qui sine lege erant, quasi et ipse sine lege esset, infirmus infirmis . Nonne velut tot applicat discipulis ubera, qui se in tot transformat genera? Quid aliud molitus est temperatura tam multiplici, nisi ut leniter et lactis more teneris auditorum ejus doctrina influeret animis? Tot videtur abundare mammis, quot modis arte ingeniosa capacitati se infirmorum coaptabat. Factus sum, inquit, in medio vestri tanquam parvulus in medio parvulorum, quomodo si nutrix foveat filios . 3. Et si vultis, duas vobis mammas maternae pietatis assignabo; imo idem ipse Paulus assignat, cum dicit quia pietas ad omnia utilis est, consolatditos abundare debet, qui doctoris et patris in Ecclesia locum occupat; his muniri mammis a dextris et a sinistris, ut qui ei commissi sunt potentur a lacte, et satientur ab uberibus consolationis ejus. Harum alteram reputa sinistram, alteram dextram:
Abbreviated transcription (Latin):
Ita et tu: pecunias tollis. cũ aĩas
non potes. Bolle quod tollis: mune¬
ra. tolle tibi. animas ecclł̃ie relinqͦ.
nam ⁊ ip̃a nͥ animas non querit.
Corporalia apud te bona spargant.
ne bona anime dispergant tecum.
Quienim non colligit cum ecclł̃ia:
dispergit. Signant̃ satis ait. Qui ñ
colligit mecum dispergit. Collectio
namq unitatis rationem continet
sicut dispersio innuit separationẽ.
Eccl̃ia cum sponso licere nouit: qui
non est mecum contra me ẽ. Nichil
meclium relinquis aut colligis cũ
ip̃a aut certe dispergis. aut cum illa
es aut contra illam. bu autem ut
auint dicere soles. Si non uis disꝑ¬
gere mecum: saltem non colligas
cum illis. Si non es mecum: saltem
non sis contra me. Sufficit si nec ñr

Expanded text:
. Ita et tu pecunias tollis, cum animas . Ita et tu pecunias tollis, cum animas non potes. Tolle quod tollis: munera tolle tibi, animas Ecclesiae relinque. Nam et ipsa nisi animas non quaerit. Corporalia autem apud te bona spargant, ne bona animae dispergant tecum. Qui enim non colligit cum Ecclesia, dispergit. Signanter satis ait: Qui non colligit mecum, dispergit. Collectio namque unitatis rationem continet, sicut dispersio innuit separationem. Ecclesia cum sponso dicere novit: Qui non est mecum, contra me est . Nihil medium relinquit: aut colligis cum illa, aut certe dispergis; aut cum illa es, aut contra illam. Tu autem dicere ut aiunt soles: Si non vis dispergere mecum, saltem non colligas cum illis. Si non es mecum, saltem non sis contra me. Sufficit, si nec noster
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e substantiam in unitate frater¬
ne et eccl̃iastice caritatis. Si enĩ om¬
nem substantiam clederit homo ꝓ
caritate: quasi nichil despiciet eã.
Quidam quidem libertatem eccli¬
astice cominunionis: mun̾ib redi¬
munt. Bona redemptio: s uenditõ
turpis. Quid uendis quod ip̃e con¬
dempnas: Si scismaticos reputas qͥ
a te separati sunt. non debueras pre¬
cio inductus erroris sui illis permi¬
sisse licentiam. Si scismaticos repu-
cur libertatẽ eiꝰ munĩb uendicas:
Si autem eccl̃iastice unitatis apd̃
nos uitas est. quid illam diuellere
temptas: Si petri sedem successioniꝰ
iure tenes: cur non petri sententi¬
am uendicas in eos quos scisma¬
ticos arbitraris: Pecunia inquit
tua tecum sit in ꝑditione. Nunc
uero dicis. Petunia tua salua mͥ
sit: anima uero eat in ꝑditionem.
Quomodo enim non ꝑditio est. uͥ
ab unitate corporis separatio est:
Nei mͥ inquit nec tͥ sit: s diuidat᷑

Expanded text:
m substantiam in unitate fraterm substantiam in unitate fraternae et ecclesiasticae charitatis. Si enim omnem substantiam suam dederit homo pro charitate, quasi nihil despiciet eam . Quidam equidem libertatem ecclesiasticae communionis muneribus redimunt. Bona redemptio, sed venditio turpis. Quid vendis quod ipse condemnas? Si schismaticos reputas qui a te separati sunt, non debueras pretio inductus erroris sui illis permisisse licentiam. Si schisma reputas, cur libertatem ejus muneribus venditas? Si autem ecclesiasticae unitatis apud nos veritas est, quid illam divellere 101 tentas? Si Petri sedem successionis jure tenes, cur non Petri sententias vindicas in eos, quos schismaticos arbitraris? Pecunia, inquit, tua tecum sit in perditionem . Nunc vero dicis: Pecunia tua salva mihi sit, anima vero eat in perditionem. Quomodo enim non perditio est, ubi ab unitate corporis separatio est? Nec mihi, inquit, nec tibi sit, sed dividatur
Abbreviated transcription (Latin):
tum dũi. hñs signaculam ⁊ diumi
ꝓpositi adiutorium: ⁊ arbitrii nr̃i
conatum. Isto qui ligantur crines
signaculo: non poterit eos quis qͣm
rapere de capite sponse. In manu nu¬
a domine om̃s crines sponse: et ñ
rapiet eos quis qͣm de manu tua.
bene ih̾u bone quod tenes: et recol¬
lige quos nosti. Et qui tuum se no¬
uit qui dicit domini ego sum: qui
nominat nomen domini cliscedat
ab inquitate: accedat ad unita¬
temeccłie ad unitatem capitis et
corꝑis: id ẽ sit criis colli ⁊ erins
unus. Nichil sic sponsi coruuln̾at
nichil sic ꝑmouet affectum ⁊ ani¬
mum penetrat: quomodo unitas
sponse et ea ip̃a inter diripientiũ
seruata et quasi solidata conatus.
Epi religiosi ꝓprias deserunt sedes
de ciuitate in ciuitatem fugiunt
a fatio ꝑsequentis. Deo deuon et
clerici ⁊ monachi tribulationib et
contumeliis affecti rapinam bonoꝵ
suorum cum gaudio sustinent. cog¬
noscentes se meliorem er manentẽ¬

Expanded text:
ntum, Domini habens signaculum, divini ntum, Domini habens signaculum, divini propositi adjutorium, et arbitrii nostri conatum. Isto qui ligantur crines signaculo, non poterit eos quisquam rapere de capite sponsae. In manu tua, Domine, omnes crines sponsae, et non rapiet eos quisquam de manu tua. Tene, Jesu bone, quos tenes, et recollige quos nosti: et qui tuum se novit, qui dicit, Domini ego sum; qui nominat nomen Domini, discedat ab iniquitate, accedat ad unitatem Ecclesiae, ad unitatem capitis et corporis, id est, sit crinis colli, et crinis unus. 8. Nihil sic sponsi cor vulnerat, nihil permovet affectum, et animum penetrat, quomodo unitas sponsae, et ea ipsa inter diripientium servata, et quasi solidata conatus. Episcopi religiosi proprias deserunt sedes, de civitate in civitatem fugiunt a facie persequentis. Deo devoti et clerici, et monachi, tribulationibus et contumeliis affecti, rapinam bonorum suorum cum gaudio sustinent, cognoscentes se meliorem habere et manente
Abbreviated transcription (Latin):
positi: hanc aduitorii. Scd̃a hec ꝑs
libertatis nr̃e infirnium arbitriũ
dirigit: nam pruma p̃clestinando
disponit. In pruna qui sunt eiꝰ do¬
minus prouidendo nouit: in scd̃a
nobis innotescit. Illa causa est: hec
illius effectus. Ilud signaculum un¬
mobile est: hoc probabile. Iilud sig¬
naculum est: istud signaculi signp̃.
Illa radix est: hic fructus. Et a fruc¬
tib illis cognoscetis eos. qui nomi¬
nant nomen donuni. Nam ip̃e in be¬
neplacito suo nouit qui sunt eius:
et ponit eos ut fructũ hunc pluri¬
num afferat. Idõ dicit. Disceclat ab
inquitate qui nominat nom̃ dñ
qui euis ẽẽ se dicit. non discedat ab
unitate. Non cliscedere potest quisꝙͣ
illorum quos cliuina formauit et
firmauit noticia. Deniq et capillꝰ
de capite eccł̾ie non ꝑibit. Capillie
nuni eius omnes numerati sunt õ
signati sunt signaculo p̃destinã¬
tis noticie. Sine penitentia est: ista
noticia. Ideo fumum stat fundam̃¬

Expanded text:
positi, hanc adjutorii. Secunda haec pars positi, hanc adjutorii. Secunda haec pars libertatis nostrae infirmum arbitrium dirigit; nam prima praedestinando disponit. In prima qui sunt ejus Dominus praevidendo novit: in secunda nobis innotescit. Illa causa, haec est illius effectus. Illud signaculum immobile est; hoc probabile. Illud signaculum est, istud signaculi signum. Illa radix est, hic fructus; et a fructibus istis cognoscetis eos, qui nominant nomen Domini. Nam ipse in beneplacito suo novit qui sunt ejus, et ponit eos ut fructum hunc plurimum afferant. Ideo dicit, Discedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini: qui ejus e. Nec discedere potest quisquam illorum quos divina formavit et firmavit notitia. Denique et capillus de capite Ecclesiae non peribit. Capilli enim ejus omnes numerati sunt, omnes signati signaculo praedestinantis notitiae. Sine poenitentia est ista notitia: ideo firmum stat fundame
Abbreviated transcription (Latin):
uocem eius. Isti uero non auduĩt
nec gaudent ad uocem sponsi: sed
magis ad uocem imꝑatoris roma¬
ni. Nisi quod uenius fatemur: nõ
tani gaudent qmͣ timent ad rugi¬
tum eiꝰ. S nouit dominus qͥ sunt
eius: non qui sunt imꝑators.I dõ¬
moueri non possunt ad fremitum
leonis: quia immobili diune no¬
ticie continentur signaculo. Bonũ
enim sinnacłm noticia clĩ: noticia
que scd̃m ꝓpositum est scd̃m quod
uocati sunt sc̃i firmum est signa¬
culum hoc noticie eius: quia nich̾
ei deperit. Non tantum non deꝑit
ei nichil s ip̃a saluandos parit ip¬
sa p̃destinat: ip̃a signat quos suoᷤ
ẽẽ uelit. Geminum signaculsi: di¬
unum ꝓpositum et humanũ stu¬
dium⁊ diuina prouidentia: et hu¬
mana diligentia. Nam de diligen¬
tia subdit apls. Et discedat ab iniqͥ¬
tate omiis qui nominat nomen
domun uide duas huius signaculi
ꝑtes unam diuine tantũ gre: al¬
teram et gre. ⁊ libertatis nr̃e Illã ꝓ¬

Expanded text:
vocem ejus . Isti vero non audiunt vocem ejus . Isti vero non audiunt nec gaudent ad vocem sponsi, sed magis ad vocem imperatoris Romani. Nisi quod verius fatemur non tam gaudent, quam timent ad rugitum ejus. Sed novit Dominus qui sunt ejus, non qui sunt Imperatoris. Idmoveri non possunt ad fremitum Leonis, quia immobili divinae notitiae continentur signaculo. 7. Bonum enim signaculum notitia Dei. Notitia quae secundum propositum est, secundum quod vocati sunt sancti. Firmum est signaculum hoc notitiae ejus, quia nihil ei deperit. Non tantum non deperit ei nihil: sed ipsa salvandos parit, ipsa praedestinat, ipsa signat quos suos esse velit. Geminum signaculum, divinum propositum, et humanum studium: divina providentia, et humana diligentia. Nam de diligentia subdit Apostolus: Et discedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini. Vide duas hujus signaculi partes: unam divinae tantum gratiae, alteram et gratiae et libertatis; illam pro
Abbreviated transcription (Latin):
gratulationem cor tuum uulnerat.
discidium ad compassionem uulne¬
rare te debet. Mouet te unitatis et
uniformitatis disposmo: moueat eo
rum que unita fuerunt dissipatio.
Diuisi sunt crines tui et disparati
abinuicem: unmo contra inuicem.
utriq a sponse collo pendere se iactãt
et de ꝓprietate głantes alios ad sea
uellere temptant. Nouit dominus
qui sunt eius: et discedat ab iniqͥ¬
tate omnis qui nominat nomen
dm̃. Geminum hoc hñs signacłm
ut paulus loquitur: inmobilis ma¬
net sponsa ip̃ius inter impias man᷑
undiq conuellentiũ illam ⁊ lac̾an¬
uenerunt in unum aduersus xp̃m
sponsa sponsum nouit: ut non seqͣ¬
tur alium s ip̃m. Non ignorat se
ip̃am non ignorat cuius sponsa sit
ideo non uult egredi nec abire post
greges sodalium. Et si sodales fue¬
runt: iam quidem non sunt. Exie¬
runt ex nobis: et non sunt ex nob̾.
Quomodo sodales sunt qui amici
non sunt. Amicus enu sponsi stat
et au dit: et gaudio gaudet ꝓpter

Expanded text:
gratulationem cor tuum vulnerat, gratulationem cor tuum vulnerat, dissidium ad compassionem vulnerare te debet. Movet te unitatis et uniformitatis dispositio: moveat te eorum quae unita fuerunt dissipatio. Divisi sunt crines tui et disparati ab invicem, imo et contra invicem. Utrique a sponsae 100 collo pendere se jactant, et de proprietate gloriantes alios a se divellere tentant. Novit Dominus qui sunt ejus, et discedat ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini. Geminum hoc habens signaculum, ut Paulus loquitur , immobilis manet sponsa ipsius inter impias manus undique convellentium illam et laceranvenerunt in unum adversus Chrissponsa Sponsum novit, ut non sequatur alienum, sed ipsum. Non ignorat se ipsam, non ignorat cujus sponsa sit: ideo non vult egredi, nec abire post greges sodalium. Et si sodales fuerunt, jam quidem non sunt. Exierunt ex nobis, sed non sunt ex nobis. Quomodo sodales sunt, qui amici non sunt? Amicus enim sponsi stat et audit, et gaudio gaudet propter
Abbreviated transcription (Latin):
culi domin: crines uero plebes cre¬
dentium. In utrisq est sponso gra¬
ta unitas. In hoc inquit cognoscẽt
omnes quia mei estis discipuli: si
dilectionem hũeritis adinuicẽ. Con¬
sensus duorum uel trium p̃ces im¬
petrabiles facunt: quantomagis
totiꝰ eccł̃ie in xp̃o consensus: Quomͦ
ñ impetrat unitas: que ip̃m cor do¬
mini penetrat: iuluerasti inquit
cor meum soror mea sponsa: nulne¬
rasti cor meum in uno oculoꝵ tuoꝵ
et in uno crine colli tui. Quid enun
in toto muliebri ornatu plus alli¬
cit et afficit amantis affc̃m: qmͣ
crines compositi: S quid conamur
laulib cumulare crines sponse: ã¬
bitioso comptos et collectos ornatuͦ
Mag̃ subest plangendi copia: quͣ
applaudendi. Hiis dieb ceruimus
diuilsos misere et laceratos sponse
crines: et inter se pugnare ecclesie
plebes pro eccłia. Cernis hec ⁊ tu
ihũ bone et nichil te mouet ista di¬
uulsior non te sponse tue uulnus
tam graue uulnerat.Si unitas ad

Expanded text:
culi Domini. Crines vero, plebes creculi Domini. Crines vero, plebes credentium. In utrisque est sponso grata unitas. In hoc, inquit, cognoscent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem . Consensus duorum vel trium preces impetrabiles facit ; quanto magis totius Ecclesiae in Christo consensus? Quomodo non impetrat unitas, quae ipsum cor Domini penetrat? Vulnerasti, inquit, cor meum, soror mea sponsa, vulnerasti cor meam in uno oculorum tuorum, et in uno crine colli tui. Quid enim in toto muliebri ornatu plus allicit et afficit amantis affectum, quam crines compositi? Sed quid conamur laudibus cumulare crines sponsae ambitioso comptos et collectos ornatu? Magis subest plangendi copia quam applaudendi. 6. His diebus cernimus divulsos misere et laceros sponsae crines, et inter se pugnare Ecclesiae plebes pro Ecclesia. Cernis hoc et tu, Jesu bone, et nihil te movet ista divulsio? non te sponsae tuae vulnus tam grave vulnerat? Si unitas ad
Abbreviated transcription (Latin):
reuelatam et liberam significet
sponse faciem. Eriues enun ꝓ ue¬
lamine habentur. Uult ergo ĩ spõ¬
sa exertam et reuelatam faciem
ad speculandam gl̾am dei: ad in¬
tendendum sine offensione oculũ
contemplationis. Ideo commendat
crines compositos: et recdluctos a
uultu ad collum. Quid hoc in u¬
na singulariter intelligimus aĩa
Diriuemus hunc sensum: ad es¬
clesie statum. Gratius est enun:
quod commune ẽ. Denq nichil
sponso gratius cominunitate: ĩ¬
mo uinitate credentium et cõpa¬
ge eccłie. Multa bona in sponse cu¬
mulauit p̃conium quib se delet¬
tatum ostendit s nusqmͣ sic exp̃¬
ssit congaudentis affẽm. sicut hic
ubi et luminis et crus comme¬
morata est unitas. Quomͦ ñ max¬
unum erit eius gaudium: ubi
maximũ conseruat᷑ mandatumt᷑
Mandatum inquit nouum do uo¬
bis ut diligatis inuicem: sicut di¬
iexi uos. Oculi eccł̾ie doctores sunt
quos qui tangit tangit puppillã o¬

Expanded text:
liberam et revelatam significet liberam et revelatam significet sponsae faciem. Crines enim pro velamine habentur. Vult ergo in sponsa exertam et revelatam faciem ad speculandam gloriam Dei, ad intendendum sine offensione oculum contemplationis: ideo commendat crines compositos, et reductos a vultu ad collum. 5. Quid hoc in una singulariter intelligimus anima? Derivemus hunc sensum ad Ecclesiae statum. Gratius est enim quod commune est. Denique nihil sponso gratius communitate, imo unitate credentium, et compage Ecclesiae. Multa bona in sponsae cumulavit praeconium, quibus se delectatum ostendit: sed nunquam sic expressit congaudentis affectum sicut hic, ubi et luminis crinis commemorata est unitas. Quomodo non maximum erit ejus gaudium, ubi maximum conservatur mandatum? Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem sicut dilexi vos. Oculi Ecclesiae, doctores sunt, quos qui tangit, tangit pupillam o
Abbreviated transcription (Latin):
ne ergo crinis colli: cogitatus assidu¬
us in iege cdei. Ideo colli clicitur qͥa
omns cogitaius tuus omnia sen¬
sa tua et intellectus tuus sacro nõ
debent preuidicare sermoni: s exeiꝰ
p̃scripto pendere et prodire ab ip̃o.
Quod si diuuisi et quasi lateris ft̃
crines tui et nichil in se composi¬
non tamen placent sponso non eiꝰ
cor uulnerant: non mouent affec¬
tum nec grãm merentur. Utrum¬
q exigit. ut et couniti sint et col¬
lo inhereant: et obrineant in se
tam ordinem qmͣ auctoritatẽ. Nxͥd
enim ꝓficit si meditationes tue
in lege dĩ sint. et ip̃e in se ip̃is sine
lege sint: Sine lege sunt que sine
ordine sunt: et sꝑsim feruntur.
In uno inquit crine collitui. In
collo sacri sermonis auctoritas in¬
telligitur que cogitationes infor¬
met: ordo autem in unitate. Bon
enim ordo ubi colliguntur in id¬
ip̃m et feruntur in unum: in u¬
num illud quod non aufertur. Ul
ideo clicit in uno crine collitui: ut

Expanded text:
ne ergo crinis colli, cogitatus assidune ergo crinis colli, cogitatus assiduus in lege Dei. Ideo colli dicitur, quia omnis cogitatus tuus, omnia sensa tua et intellectus tuus sacro non debent praejudicare sermoni, sed ex ejus praescripto pendere, et prodire ab ipso. Quod si divisi et quasi laceri sunt crines tui, et nihil in se composinon tamen placent sponso, nec ejus cor vulnerant; non movent affectum, nec gratiam merentur. Utrumque exigit, ut et couniti sint, et collo inhaereant. et obtineant in se tam ordinem, quam auctoritatem. Quid enim proficis, si meditationes tuae in lege Dei sint, et ipsae in se ipsis sine lege sint? Sine lege sunt, quae sine ordine sunt, et passim feruntur. In uno, inquit, crine colli tui. In collo, sacri sermonis auctoritas intelligitur, quae cogitationes informet: ordo autem in unitate. Bonus enim ordo, ubi colliguntur in idipsum, et feruntur in unum, et in unum illud quod non aufertur. Vel ideo dicit, In uno crine colli tui, ut
Abbreviated transcription (Latin):
cum crinis offunditur. Si intentio
in oculo intelligit᷑: quid in crine nͥ
cogitatus designatur: his unum
hr̃e utrumq et crinem ⁊ lumen:
intentionem et meditationem. Cũ¬
ius est in lege domin uoiuntas eiꝰ
et in ea meditatur die ac nocte: iste
et in uoluntate um formi unum po¬
ssidet oculum: et crinem unum in
meditatione. auoqum si uniformiᷤ
fuerit. si cogitationes tue sine clis¬
ciplina fluitent intentum recon¬
dunt oculum et simplicem inten¬
tionis diuerberant aciem ⁊ cor diᷤ¬
sipant ꝑegrine et indisuplimate
mentis uolutationes. Intentiomi
pure: cogitatus respondeat. Unꝰ sit
sicut et illa uniformis est. Bonus
enim crinis qui fusus non est: ñ
incultus s collectus in unum et
collo inherens. Collo utiq illi de
quo dicitur: Collum tuum sicut
turris: de qua mille clipei dependẽt.
Collum hoc sacram scripturam in¬
tellige ꝑ quam ad uos diuine min¬
tia uoluntatis uerba ꝓfluunt. Be¬

Expanded text:
cum crinis effunditur. Si intentio cum crinis effunditur. Si intentio in oculo intelligitur, quid in crine nisi cogitatus designatur? Vis unum habere utrumque, et crinem et lumen, et intentionem et meditationem? Cujus est in lege Domini voluntas ejus, et in ea meditatur die ac nocte; iste etiam in voluntate uniformi unum possidet oculum, et crinem unum in meditatione. Alioquin, si uniformis fuerit, si cogitationes tuae sine disciplina fluitent; intentum retundunt oculum et simplicem intentionis diverberant aciem, et cor dissipant peregrinae et indisciplinatae mentis volutationes. Intentioni purae cogitatus respondeat, unus sit, sicut et illa uniformis est. Bonus enim crinis qui fusus non est, non incultus, sed collectus in unum, et collo inhaerens, collo utique illi de quo dicitur: Collum tuum sicut turris, de qua mille clypei dependent . 4. Collum hoc sacram Scripturam intellige, per quam ad nos divinae nuntia voluntatis verba profluunt. Be