comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hic itaq ordo uerborum quantum puto: pla¬
nius ita contexitur: Suꝑ cecidit ignis: et ño
uderunt solem: Qui ignis tanquam inira tan¬
quam uiuentes. uos ramnum combibit. prius¬
quam producat spinas ur̃as: idest uos ipsos qͦs
ramnum inuenit cõmbibit ante mortem: priꝰ¬
quam eadem producat spinas ur̃as. post mor¬
tem in illa pęnali resurrectione Quare enim¬
quia falsa est hȩc uita impiorum c Neq enumn
uiuunt: sed uiuere sibi uidentur: Et quare ñ
inira sed tanquam in ira: nisi quia tranquillus
hoc facit deus: Nam et hoc scriptum est: T̃u
enim domine uirtutum: cum tnͣquillitate
iudicas: Ille ergo et cõminatur: et nonirascit᷑.
bleq enim ꝑturbatur. sed tanquam uascitur:
quia punit et uindicat: Et qui corrigi nolũt:
tanquam uiuunt. sed nonuiuunt: Uindicta
enim primi peccati. et eorum quȩ addider̃t.
manet suꝑ eos Et ipsa uocatur ira di̾: deiudicio
deiuenit: Unde dominus de non credente

Expanded text:
Hic itaque ordo verborum, quantum puto, plaHic itaque ordo verborum, quantum puto, planius ita contexitur: Supercecidit ignis, et non viderunt solem: qui ignis tanquam in ira, tanquam viventes vos rhamnum combibit, priusquam producat spinas vestras: id est, vos ipsos quos rhamnum invenit, combibit ante mortem, priusquam idem rhamnus spinas vestras post mortem in illa poenali resurrectione prquia falsa est haec vita impiorum? Neque enim vivunt, sed vivere sibi videntur. Et quare non, in ira, sed, tanquam in ira, nisi quia tranquillus hoc facit Deus? Nam et hoc scriptum est: Tu autem Domine virtutum cum tranquillitate judicas . Ille ergo et cum minatur, non irascitur. Neque enim perturbatur, sed tanquam irascitur, quia punit et vindicat. Et qui corrigi nolunt, tanquam vivunt, sed non vivunt. Vindicta enim primi peccati, et eorum quae addiderunt, manet super eos: et ipsa vocatur ira Dei, quia de judicio Dei venit. Unde Dominus de non credente
Abbreviated transcription (Latin):
nis concupiscentiarum malarum. honorum
uanorum. suꝑbiȩ. auaritiȩ suȩ: Et qͥtquideoᷤ
premit ne cognoscant ueritatem: ne iuicti
iudeantur: ne subiciat illos uel ipsa uerita.
Quid enim gloriosius fr̃s: quam subici ac uin¬
ciaueritate: Suꝑet te ueritas uolentem: nã
et inuitum illa suꝑabit: Ergo ignis ille con¬
cupiscentiarum malarum. qui suꝑ cecidit
ut non uideant solem. combibit ramnum.
priusquam producat spinas eorum: id est
occultat eorum malam uitam. priusquam
pariat eadem uitam manifestos infine cruci¬
atus Sed in ira dei occultat ramnum ignis
iste: Ronenim parua pęna est quod modo
non uident: nec spinas penarum credunt ex
hac uita mala sibi postea processuras: Nos enim
inquit ramnus estis: Quem ramnum: Idest uos
ipsos uiuentes. id est adhuc inhac uita constitutos
priusquam infuturo uiditio spinas pęnarum
ur̃arum manifestas ꝓdiicat. nunc in ira combi¬
bit: id est quasi absorbendo apparere ñ sinit:

Expanded text:
nis concupiscentiarum malarum, honorum nis concupiscentiarum malarum, honorum vanorum, superbiae, avaritiae suae; et quidquid eos premit ne cognoscant veritatem, ne victi videantur, ne subjiciat illos vel ipsa veritas. Quid enim gloriosius, fratres quam subjici et vinci a veritate? Superet te veritas volentem; nam et invitum ipsa superabit. Ergo ille ignis concupiscentiarum malarum, qui supercecidit ut non videant solem, combibit rhamnum, priusquam producat spinas eorum: id est, occultat eorum malam vitam, priusquam pariat eadem vita manifestos in fine cruciatus; sed in ira Dei occultat rhamnum ignis iste. Non enim parva poena est quod modo non vident solem, nec spinas poenarum credunt ex hac vita mala sibi postea processuras. Vos enim, inquit, rhamnus estis; quem rhamnum, id est vos ipsos, viventes, id est adhuc in hac vita constitutos, priusquam in futuro judicio spinas poenarum vestrarum manifestas producat, nunc in ira combibit, id est, quasi absorbendo apparere non sinit.
Abbreviated transcription (Latin):
medicinalis est: Penitentia illius temꝑis:
dolor penalis est: Nonuis illas patispinas. hic
cõpungere spinis penitenciȩ ut facias quod
dictum est. Conũsus sum merumna: dum
configitur spina: Peccatum meum cognoui:
et inquitatem meam non operui Dixi . Pro¬
nunciabo aduersum me delictum meum
domino: et turemisisti impietatem cordis
mei: Modo fac: modo cõpingere: Uloti
inte fiat quod dictum est dequibus dam
de testabilibus: discisũ sunt nec compuncti
sunt: Attendite quidifissi sunt : nec cõpunc̃¬
tisunt: Hidetis discissos. et non uidetis com¬
punctos Ecce preter ȩccłam sunt: et non eos
penitet ut redeant unde scissisunt: Produc&e.
postea spinas eorum ramnus: Nolunt modo
habere compunctionem medicinalem: habe¬
bunt postea penalem: Sed etiam modo pri¬
usquam producat spinas raminꝰ. suꝑ cecidit
ignis. qui eos non ꝑmitat uidere solem: qͥ
eos ad huc uiuentes in ira dei combibit ig¬

Expanded text:
medicinalis est: poenitentia illius temporis, medicinalis est: poenitentia illius temporis, dolor poenalis est. Non vis illas pati spinas? Hic compungere spinis poenitentiae, ut facias quod dictum est: Conversus sum in aerumna, cum configeretur spina. Peccatum meum cognovi, et iniquitatem meam non operui. Dixi: Pronuntiabo adversus me delictum meum Domino; et tu remisisti impietatem cordis mei . Modo fac, modo compungere; non in te fiat quod dictum est de quibusdam detestabilibus, Discissi sunt, nec compuncti sunt . Attendite qui discissi sunt, nec compuncti sunt. Videtis discissos, et non videtis compunctos. Ecce praeter Ecclesiam sunt, et non eos poenitet, ut rideant unde discissi sunt. Producet postea spinas eorum rhamnus. Nolunt modo habere compunctionem medicinalem; habebunt postea poenalem. Sed etiam modo, priusquam producat spinas rhamnus, supercecidit ignis qui eos non permittit videre solem, qui eos adhuc viventes in ira Dei combibit: ig
Abbreviated transcription (Latin):
herba est ramnus: et modo tamen est pęna:
Priusquam producat spinas ramnus: Prius¬
quam miserarum delectationum. et uolup.¬
tatum manifesta tormenta procedant: inter¬
rogent se qui aliquid amant. et ꝑuenire ñ
possunt : uideant si non cruciantur desiderio:
et cum ꝑuenerint ad id quod illicite deside¬
rant. attendant si non cruciantur timore .Uide¬
ant ergo hic penas suas antequam ueniat illa
resurrectio: cum in carne resurgentes non
ĩmutabuntur Omnes enim resirgemus:
sed non om̃s inmutabimur: Habebunt quip¬
pe corruptionem carnis inqua doleant: ñ
inqua moriantur: Alioquin et illi dolores fini¬
rentur: Tunc spinȩ illius ramni: idr õs dolo
res et compunctiones tormentorum produ¬
centur: Quales spinas pacientur illi quidic̃¬
turi sunt. hii sunt quos aliquando habiumꝰ
inderisum: Spinas compunctionis pęniten¬
ciȩ: sed sere et infructuose sunt sicut spinarũ
sterilitas Pȩnitentia huius temꝑis: dolor

Expanded text:
Herba est rhamnus, et modo tamen est spina. Herba est rhamnus, et modo tamen est spina. Priusquam producat spinas rhamnus: priusquam miserarum delectationum et voluptatum manifesta tormenta procedant. Interrogent se qui aliquid amant, et ad id pervenire non possunt; videant si non cruciantur desiderio: et cum pervenerint ad id quod illicite desiderant, attendant si non cruciantur timore. Videant ergo hic poenas suas, antequam veniat illa resurrectio, cum in carne resurgentes non immutabuntur. Omnes enim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Habebunt quippe corruptionem carnis in qua doleant, non in qua moriantur; alioqui et illi dolores finirentur. Tunc spinae illius rhamni, id est, dolores omnes et compunctiones tormentorum producentur. Quales spinas patientur illi qui dicturi sunt: Hi sunt quos aliquando habuimus in risum ? Spinas compunctionis poenitentiae, sed serae et infructuosae, sicut spinarum sterilitas. Poenitentia hujus temporis, dolor
Abbreviated transcription (Latin):
cum illo uenisti: congredere cumeo quite¬
cum ꝓcessit: Ipso non uicto: quare prouo¬
cas cateruas concupiscentiarum: Delecta¬
tio enim carnalis fr̃s: cum homine nascit᷑.
Sed quibene eruditur cito uidet hostem su¬
um. et aggreditur et luctatur: et cito uincit
Idoneus est enim.nundum crescentib hostib
Q autem illam concupiscentiam cum qua de
peccati propagine uatus est contempnit um¬
cere. et multas ad huc excitat exeritq libidi¬
nes difficulter eas suꝑat: et aduersum se ip¬
se diuisus igne ꝓprio concrematur: Ne itaq
speres quasi illas solas penas futuras : p̾sentes
lem: ꝑ riusquam producat spinas ut̃as ran¬
nus: tanquam uiuentes. tanquam in ira cõ¬
bibet eos Quid est ramnus: spinarum genꝰ
est: Densissime quȩdam spinȩ dicuntur: P̾rimo
herba est: Cum herba est: mollis et pulchraẽ:
bi sunt tamem spinȩ postea processure: eodo
ergo delectant peccata: et quasi non pungunt

Expanded text:
cum illo venisti, congredere cum eo qui tecum illo venisti, congredere cum eo qui tecum processit. Ipso non victo, quare provocas catervas concupiscentiarum? Delectatio enim carnalis, fratres, cum homine nascitur. Sed qui bene eruditur, cito videt hostem suum, et aggreditur et luctatur, et cito vincit: idoneus est enim nondum crescentibus hostibus. Qui autem illam concupiscentiam, cum qua de peccati propagine natus est, contemnit vincere, et multas adhuc excitat exseritque libidines, difficulter eas superat, et adversus se ipse divisus, igne proprio concrematur. Ne itaque speres quasi illas solas poenas 10 Priusquam producat spinas vestras rhamnus, tanquam viventes tanquam in ira combibet eos. Quid est rhamnus? Spinarum genus est, densissimae quaedam spinae esse dicuntur. Primo herba est; et cum herba est, mollis et pulchra est: ibi sunt tamen spinae postea processurae. Modo ergo delectant peccata, et quasi non compungunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ignis superbiȩ. ignis fumosus : ignis concupis¬
centiȩ: ignis iracundie Quantus ignis e. Duꝑ
quem ceciderit: non uidebit solem: Ideo dictũ
est: non occidat sol super iracundiam urãm:
Ergo fr̃s ignem malȩ concupiscentiȩ timete.
sinonuultis liquȩ fieri sicut cera: et perire
a facie dei: Super cadit enim ignis iste: et so¬
lem non iudebitis: Quemsolem: Non istũ
quem tecum uident et pecora. et musce. et
boni et mali: quem facit deus solem suum
oriri super bonos et malos: Est et alius sol
de quo dicturisunt illi. et sol non ortus est
nobis: transierunt omnia tanquam umbͣ:
lumen non iuxit nobis : et sol non est ortus
nobis: Quare nisi quia suꝑ cecidit ignis &
non uiderunt solem: Uicit illos concupis¬
centia carnis e ista concupiscentia unde
uenit ad tendite: De traduce natus escũ
eo. quod iuncas: Noli tibi hostes addere:uin¬
ce cum quo natuses Ad stadium uitȩ huiꝰ

Expanded text:
ignis superbiae, ignis fumosus, ignis concupisignis superbiae, ignis fumosus, ignis concupiscentiae, ignis iracundiae. Quantus ignis est? Super quem ceciderit, non videbit solem. Ideo dictum est: Non occidat sol super iracundiam vestram . Ergo, fratres, ignem malae concupiscentiae timete, si non vultis liquefieri sicut cera, et perire a facie Dei. Supercadit enim ignis iste, et solem non videbitis. Quem solem? Non istum quem tecum vident et pecora, et muscae, et boni et mali; quia facit solem suum oriri super bonos et malos . Sed est alius sol, de quo dicturi sunt illi, Et sol non ortus est nobis; transierunt omnia illa tanquam umbra. lumen non luxit nobis, et sol non ortus est nobis . Quare, nisi quia supercecidit ignis, et non viderunt solem? Vicit illos concupiscentia carnis. Et ista concupiscentia unde venit? Attendite. De traduce natus es cum eo quod vincas: noli tibi hostes addere, vince cum quo natus es. Ad stadium vitae hujus
Abbreviated transcription (Latin):
glorificauerunt. aut gr̃as egerunt: sed eua-¬
nuerunt incogitationib suis: et obscuratũ ẽ
insipiens coreorum: Iam istapęna est obscu¬
ratio cordis: Sed unde contingit: Dicentes
enim se esse sapientes: stulti factisunt: Di¬
dicebant. quodãdeo acceꝑant: Aut si cogno¬
uerunt aͥ quo acceꝑunt: non eum glorifica¬
uerunt a quo se accepisse cognouerunt: Hoc
est dicentes se esse sapientes: Et ibi statim pe¬
na subsecuta est: stulti factisunt. Et obscũra¬
tumest insipiens coreorsm: Dicetites se esse
sapientes stulti factisunt Parua ista pęna est:
It de ista soła loquamur : obscuratio cordis. ex¬
cecatio mentis. parua pena est : Siquis furtũ
faciens statim oculum ꝑdidisset : om̃s dicerent
dm̃ presentem uindicasse Oculum cordis ami¬
sit: et ipsi peꝑcisse putatur deus: Sicut cera
lique facta auferentur Super cecidit ignis&
non uiderunt solem: Uidetis quo modo dicit.
qu̾adam pęnam obscurationis: Ignis suꝑ cecidit:

Expanded text:
as egerunt; sed evanuerunt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Jam ista poena est obscuratio cordis. Sed unde contigit? Dicentes enim se esse sapientes, stulti factidicebant quod a Deo acceperant; aut si cognoverunt a quo acceperunt, non eum glorificaverunt a quo se accepisse cognoverunt; hoc est, Dicentes se esse sapientes. Et ibi statim poena secuta est: Stulti facti sunt, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunt. Parva ista poena est? Ut de ista sola loquamur, obscuratio cordis, excaecatio mentis parva est poena? Si quis furtum faciens, statim oculum perdidisset, omnes dicerent Deum praesentem vindicasse. Oculum cordis amisit, et ei pepercisse putatur Deus! Sicut cera liquefacta auferentur. 19. Supercecidit ignis, et non viderunt solem. Videtis quomodo dicit quamdam poenam obscurationis. Ignis supercecidit:
Abbreviated transcription (Latin):
se est quiaudit et facit Qui audem audit et
non facit: edificat super harenam: Quinec
audit nec facit: nichil ȩãificat: Sed quomͦ
qui edificat suꝑ harenam. ruinam sibi edifi¬
cat: sic ille qui non ȩdificat suꝑ petram. ue¬
niente fluupo sine domo rapitur: Hon est
quod debeamus facere. nisi et ȩdificare. et
super petramȩdificare: idest. et audire et
facere:. Nec alius dicat: ut quid procedo ad
eccłam: Ecce qui cotidie ad ȩccłam procedũt:
non faciunt quodaudiunt: faciant tamen
quod audiunt: sicpossunt facere ut audiant
et faciant: Tuenim quantum longe es afa¬
ciendo: quitantum fugis ad audiendo: S
ego inquit: non edifico suꝑ harenam: Nu¬
cumaudieris fac bla̾msi audieris et non fece¬
ris: ȩdificasti quidem sed suꝑ harenam: Ouia
ergo sine ȩdifitio constititi nudisumris. inedi¬
fitio autem suꝑ harenam positi subruina su¬
mus : restat ut suꝑ petram ȩdificemus: et quod

Expanded text:
se est qui audit et facit: qui autem audit et se est qui audit et facit: qui autem audit et non facit, aedificat super arenam : qui nec audit nec facit, nihil aedificat. Sed quomodo qui aedificat super arenam, ruinam sibi aedificat; sic ille qui non aedificat super petram, veniente fluvio, sine domo rapitur. Non est quod facere, nisi et aedificare et super petram aedificare; id est, et audire et facere. Nec alius dicat: Utquid procedo ad ecclesiam? ecce qui quotidie ad ecclesiam procedunt, non faciunt quod audiunt. Faciunt tamen ut audiant; sic possunt facere ut audiant et faciant: tu autem quantum longe es a faciendo, qui tantum fugis ab audiendo? Sed ego, inquit, non aedifico super arenam. Nucum audieris, fac. Nam si audieris, et non feceris, aedificasti quidem, sed super arenam. Quia ergo sine aedificio constituti, nudi sumus, in aedificio autem super arenam posito sub ruina sumus; restat ut super petram aedificemus, et quod
Abbreviated transcription (Latin):
est fructus iusto. E rgo ẽ deus iudicans eos in
terra blondum in illa uita. ñdum in ignem
et̃num: nondum apud inferos. sedhic interra:
Ecce diues ille ad huc indiuitur purpura et
bysso: & adhuc epulatur cotidie splendide:
Slondum produxit spinas ramnus: ñdum
dicit crucior in hac flamina: s iamest m̃tis
cecitas. ram oculus mentis extinctus est Sicȩ¬
cus oculis carnis admensam suam qũã lib&
optimam discumberet: miserum eum dice¬
res. Cȩcus interius panem xp̃m noniuid&e:
et beatus est: Hoc nondicit: nisi pariter cȩ¬
cus Ergo est fructus iusto: ergo est deus
uidicans eos interra Si aliquantum ꝓlixio.¬
res fuimus : date ueniam: Exhortamur uõ
in nomine xp̃i. ut hec quȩ audistis ad fructũ
cogitetis: quia et predicare ueritatem nich̾
est. si cor alingua dissentiat: et audire ueri¬
tatem nichil prodest: si homo nonsuꝑ pe¬
tram edificet. Quiedificat super petram: ip¬

Expanded text:
est fructus justo: ergo est Deus judicans eos in est fructus justo: ergo est Deus judicans eos in terra: nondum in illa vita, nondum in igne aeterno, nondum apud inferos, sed hic in terra. Ecce dives ille adhuc induitur purpura et bysso, et adhuc epulatur quotidie splendide. Nondum produxit spinas rhamnus; nondum dicit, Crucior in hac flamma : sed jam est mentis caecitas, jam oculus mentis exstinctus est. Si caecus oculis carnis ad mensam suam quamlibet opimam discumberet, miserum eum diceres: caecus interius, panem Christum non videt, et beatus est? Hoc non dicit nisi pariter caecus. Ergo est fructus justo: ergo est Deus judicans eos in terra. 23. Si aliquanto prolixiores fuimus, date veniam. Exhortamur vos in nomine Christi, ut haec quae audistis, ad fructum cogitetis. Quia et praedicare veritatem nihil est, si cor a lingua dissentiat; et audire veritatem, nihil prodest, si homo non super petram aedificet. Qui aedificat super petram, ip
Abbreviated transcription (Latin):
quidatus est nobis Gaudet ebriosus: et non
gaudet iustus: Incaritate est fructus iusto:
Miser ille etiam cumse inebriat: beatus iste
etiam cum esurit et sitit: Illum inguirgitat
uinolentia: istum spes pascit: Hideat ergo illiꝰ
pȩnam: suum gaudium: et deum cogicet:
Qu tale gaudium modo dedit de fide. de
spe. de caritate. de ueritate scͥpturarũ suarum:
quale preparat infinem: Iniua sic pascit: in
patriaquomodo saginabit: Et dicet homo: gͦ
est fructus iusto Credant quiuident: uideant
et intelligant Letabitur iustus cum uiderit
uindictam Si autem non habet oculos unde
uideat uindictam contristabitur: nec corrige¬
tur ex illa Si enun uidet illam. uidet quid in¬
ter sit inter contenebratum oculum cordis. et
oculum illuminatum cordis: inter refrigeriũ
eastitatis. & flamiã libidinis: inter securitatẽ
spei. et tunorem facinoris Cum uiderit hoc
discernat se: lauet manus suas insanguine
ipsius: proficiat excomꝑatione et dicat: Ergo

Expanded text:
qui datus est nobis . Gaudet ebriosus, et non gaudet justus? In charitate est fructus justo. Miser ille, etiam cum se inebriat: beatus iste, etiam cum esurit et sitit. Illum ingurgitat vinolentia; istum spes pascit. Videat ergo illius poenam, suum gaudium, et cogitet Deum. Qui tale gaudium modo dedit de fide, de spe, de charitate, de veritate Scripturarum suarum, quale praeparat in finem! In via sic pascit, in patria quomodo saginabit! Et dicet homo: Si ergo est fructus justo. Credant qui vident, et videant et intelligant. Laetabitur justus, cum viderit vindictam. Si autem non habet oculos unde videat vindictam, contristabitur, nec corrigetur ex illa. Si autem videt illam, videt quid intersit inter contenebratum oculum cordis, et oculum illuminatum cordis; inter refrigerium castitatis, et flammam libidinis; inter securitatem speidiscernat se, et lavet manus suas in sanguine ipsius. Proficiat ex comparatione, et dicat, Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
niis. dominᷤ
xp̃c pacificus eẽ monstratut: non scd̾m pacẽ
quam nouit et querit hic mundus: s illam pac̃e
dequa dicitur apud ꝓpb̃am: Dabo eis solacium ue¬
rum pacem suꝑ pacem: Cuiscilicet paci reconcilia¬
tionis: additur pax ĩmortalitatis: Nam post omĩa
reddita que ꝓmisit ds. nouissimam pacemnos ex¬
pectare debere quacum deo uiuanuis inȩt̾num:
idem propħa ostendit ubi ait: Domine ds nr̃ pace
danobis: omnia enum dedisti nobis: Pax erit pla¬
ne illa ꝑfecta: quando nouissima inunica destru¬
etur mors Et inquo erit hoc. nisi inpacifico il¬
cum: quid de inde psalmus ipse de illo doceat. atten

Expanded text:
niis Dominus Christus pacificus esse monstratur: non secundum pacem quam novit et quaerit hic mundus; sed illam pacem de qua dicitur apud prophetam, Dabo eis solatium verum, pacem super pacem ; cum scilicet paci reconciliationis additur pax immortalitatis. Nam post omnia reddita quae promisit Deus, novissimam pacem nos exspectare debere, qua cum Deo vivamus in aeternum, idem propheta ostendit, ubi ait: Domine, Deus noster, pacem da nobis; omnia enim dedisti nobis . Pax erit plane illa perfecta, quando novissima inimica destruetur mors. Et in quo erit hoc, nisi in pacifico ilcum; quid deinde psalmus ipse de illo doceat atten
Abbreviated transcription (Latin):
N salomone quidem psalmi huius titulus preno.¬
tatur: sed hȩc in eo dicuntur que non possunt
illi salomoni regi ifrł scd̾m carnem iuxta illa
quȩ de illo sc̃a scriptura loquitur conuenire:
dño autem xp̃o aptissime possunt: Vnde in¬
telligitur etiam ipsum uocabulum salomo¬
nis. ad figuratam significationẽ ad hibitum:
ut in eoxp̃c accipiatur: Salomon quippe. int̾¬
pretatur pacificꝰ Ac ꝑ hoc tale uocabulum. illi
uerissime atq oꝑtime congruit: ꝑ quem mediato¬
rem ex inuniciciis accepta renussione peccatorum.
reconciliamur deo: Et enim cum inimic ẽẽmus:
reconciliati sumꝰ deo ꝑmortem filii eiꝰ: Idem ipseẽ
ille pacificus qui fecit utraq unum: et medium
parietem macheriȩ soluens. inimicitias in carne
sua. legem mandatorum decretis euacuans: ut

Expanded text:
n Salomonem quidem psalmi hujus titulus praenotatur; sed haec in eo dicuntur, quae non possint illi Salomoni regi Israel secundum carnem, juxta ea quae de illo sancta Scriptura loquitur, convenire: Domino autem Christo aptissime possunt. Unde intelligitur etiam ipsum vocabulum Salomonis ad figuratam significationem adhibitum, ut in eo Christus accipiatur. Salomon quippe interpretatur Pacificus; ac per hoc, tale vocabulum illi verissime atque optime congruit, per quem mediatorem ex inimicis, accepta remissione peccatorum, reconciliamur Deo. Etenim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus . Idem ipse est ille pacificus, qui fecit utraque unum, et medium parietem maceriae solvens, inimicitias in carne sua; legem mandatorum de
Abbreviated transcription (Latin):
Distussa. gͦ pcipta. aut omina eadẽ mucmuntur:
aut inx aliqua mengło quȩ nondicta sunt ã ꝓ¬
pħis p̃cipta cadem. sacram̃ta non eadeꝰ ꝓ missa
ñ eadem. Uideamus quare p̃cepta eadem: qͥa
sełm bȩc do seriuire debemus. Sacram̃ta nͣeadẽ:
quia alia sunt sacram̃ta dantia saluteł alia pro¬
mittentia saluatorẽ. Sacram̃ta noui testam̃ti
dant salutẽ: sacram̃ta uet̾is testam̃ti ꝓ miserunt
saluatorem. Cum gͦ teneas iam ꝓmissa: quidque¬
ris ꝓmitt̾entiar Habens iam saluatorẽ: hoc dico
salubria faciliora. ꝓmissa quare non eademe Qa
ꝓmissa c̃ t̾ra chanaam. t̾ra copiosa fructuosa: af.¬
fluens lactȩ ⁊ melle. Pmissum regnũ temꝑale: ꝓ¬
missa felicitas seculi÷ ꝓmissa fecunditas filioꝵ:
ꝓmissa subiectio inimicorũ. Hȩc omnia: ad tͣrenã
felicitatẽ ꝑtinent. S qͣre ipsa pͥmo ꝓmitti opor¬
tebate Quia ñ pͥmo qͦd spiritale cͣ s qͦd anmale:
postea inquit spiritale Primiꝰ homo de t̾ra t̾renꝰ:

Expanded text:
Discussa ergo praecepta, aut omnia eadem inveniuntur, aut vix aliqua in Evangelio quae non dicta sint a Prophetis. Praecepta eadem; Sacramenta non eadem, promissa non eadem. Videamus quare praecepta eadem; quia secundum haec Deo servire debemus. Sacramenta non eadem, quia alia sunt Sacramenta dantia salutem, alia promittentia Salvatorem. Sacramenta Novi Testamenti dant salutem; Sacramenta Veteris Testamenti promiserunt Salvatorem. Cum ergo jam teneas promissa, quid quaeris promittentia, habens jam Salvatorem? Hoc dico,salubriora, feliciora. Promissa quare non eadem? Quia promissa est terra Chanaan, terra copiosa, fructuosa, affluens lacte et melle; promissum regnum temporale, promissa felicitas saeculi, promissa fecunditas filiorum, promissa subjectio inimicorum : haec omnia ad terrenam felicitatem pertinent. Sed quare ipsa primo promitti oportebat? Quia « non primo quod spirituale est, sed quod animale; postea, » inquit, « spirituale. Primus homo de terra terrenus;
Abbreviated transcription (Latin):
bundare apud impios. In his reb qͣs expectabat
ado pollere illos qui nͨ colerent dm̃: & tanꝗͣ sine
causa dõ scruissco. nutauerunt pedes cius. Ibi
enim dicit. Ecce ipsi pectatores &t abundantes i
seculo: optinuerunt duntias. Numquid ĩ uano
iustificaui cor meũ: Nidete quẽadmodum pau
lominus esfiusi sunt gressus eis: ut iam dicats
anima. Qnt utilitas quia set mo dõtꝰ Etce ille nͣ
scruit q felix ẽr ego serino. & laboro. Poster mo.
puto quia ego felix sum. quando & ille. felux est.
qui non seruit: Quari me put ideo telict᷑ eͥ qͥa
seruios Ille aiut̃ psalmus cunis testimonũ pre¬

Expanded text:
bundare apud impios; in his rebus quas exspectabat bundare apud impios; in his rebus quas exspectabat a Deo, pollere illos qui non colerent Deum; et tanquam sine causa Deo servisset, nutaverunt pedes ejus. Ibi enim dicit: Ecce ipsi peccatores, et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias. Numquid in vano justifica ut jam dicat sibi anima: Quae utilitas, quia servio Deo? Ecce ille non servit, et felix est; ego servio, et laboro. Postremo puta quia ego felix sum; quando et ille felix est qui non servit, quare me putem ideo felicem esse quia servio? Ille autem psalmus cujus testimonium pr
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ semenhabrahȩ estis scđm ꝓmissinẽ heredes: sc¬
cundum hoc gͦ om̃s istłitȩ. qui sequim᷑ uestigia fidĩ
patris nr̃i abrahȩ. s illo modo hic intelligamus
ta sum ex semine abtahe: extribu beniamin. Hic
gͦ intelligamus quod ꝓpħe dixerunt: reliquuiȩ sai¬
ue fient Reliquiarũ itaq saluatarũ audiamꝰ hic
uocem. ut loquatur sy nagoga que acceꝑat uetꝰ
testam̃tum: & intenta erat iꝓmissa carnalia.
&̾ ex hoc factu̾ẽut mitarent ei pedes. Nã ꝙ in
alio quodam psalmo ubi etiã titulus habet asapb
quid dre Quam boonus ds isrł. rectis corde. ¶re¬
iłi recti corde: Alei autẽ penȩ moti sunt pedes.
Et quasi diceremus. unde tͥ motisunt pedes: pau¬
lõminus inquit esfusi sunt gressus mei. quia tela¬
ii inpeccatorib pacem peccatoꝵ intuens. Cũ cnim
scdm ꝓmissa di. ad uetus testam᷑tum ꝑtinentia ex¬
pectaret felicitatẽ t̾renam: animaduertit eã ha¬

Expanded text:
Ergo semen Abrahae estis, secundum promissionem haeredes . SeErgo semen Abrahae estis, secundum promissionem haeredes . Secundum hoc ergo omnes Israelitae, qui sequimur vestigia fidei patris nostri Abrahae. Sed illo modo hic intelligamus ta sum ex semine Abrahae, de tribu Benjamin . Hic ergo intelligamus quod Prophetae dixerunt: Reliquiae salvae fient . Reliquiarum itaque salvatarum audiamus hic vocem; ut loquatur Synagoga, quae acceperat Vetus Testamentum, et intenta erat in promissa carnalia; et ex hoc factum est ut nutarent ei pedes. Nam et in alio quodam psalmo, ubi etiam titulus habet Asaph, quid dicitur? Quam bonus Deus Israel rectis corde! Mei autem pene moti sunt pedes. Et quasi diceremus: Unde tibi moti sunt pedes? Paulo minus, inquit, effusi sunt gressus mei, quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum intuens. Cum enim secundum promissa Dei ad Vetus Testamentum pertinentia exspectaret felicitatem terrenam, animadvertit eam a
Abbreviated transcription (Latin):
nore positi non intelligentes. comꝑati sunt ni¬
mentis insensatis. & similes facti sunt illis: s coꝵ
qui intelligunt. Prescribit enim boc titulus psal¬
mi dicens: intellectus a saph. Intellestus gͦ quedam
congregatio ẽt cunis noce andituri sumus. S qͣm
ꝓprie sy nagoga dicta ẽ congregatio populi israel
ita ut ubicumq audicrimus sy nagogam. nͨtam
forte ipsius uox sit inisto psalmo. S qualiũ iudeo¬
rum÷ et qualis populi istł᷑ Non enim palce: s
forte frumenti. Non ramoꝵ factorũ: s forte con¬
firmatoꝵ. Non enim omnes qͥ sunt ex ssrł hũ sunt
isrłite: s in ysaac inquit uocabitur tͥ semen. Hoc
ẽ non hui qui filii carnis hii filii di s filĩ ꝓmiffio¬
nis deputant᷑ insemine. Sunt gͦ quidam ifrsiẽe:
ex quib erat ille de quo dictumest. ecce uerus
ifrłita in quo dolus non ẽ Non scłm hoc dico qd̃
is nos istłitȩ sumus. quia & nos semen abrahȩ ests
sumꝰ: gentib quippe loquebat᷑ apłs cum diceret.

Expanded text:
ati sunt jumentis insensatis, et similes facti sunt eis; sed eorum qui intelligunt. Praescribit enim hoc titulus Psalmi, dicens: Intellectus Asaph. Intelligens ergo quaedam congregatio est, cujus vocem audituri sumus. Sed quoniam proprie Synagoga dicta est congregatio populi Israel, ita ut ubicumque audierimus Synagogam, non jam mus ne forte ipsius vox sit in isto psalmo. Sed qualium Judaeorum, et qualis populi Israel? Non enim paleae, sed forte frumenti ; non ramorum fractorum , sed forte confirmatorum. Non enim omnes qui sunt ex Israel, hi sunt Israelitae; sed in Isaac, inquit, vocabitur tibi semen: hoc est, non hi qui filii carnis, hi filii Dei; sed filii promissionis deputantur in semine . Sunt ergo quidam Israelitae, ex quibus erat ille de quo dictum est: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Non secundum hoc dico, quod et nos Israelitae sumus, quia et nos semen Abrahae sumus; Gentibus quippe loquebatur Apostolus, cum diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
do t̾rena ꝑdere: regem celi occider unt. Et quid
eis factum ẽ: Pdisunt etiã ipsa t̾rena. Et ubi oc¬
cidunt xp̃m: ibi occisi sunt. Et cum t̾ram nolen¬
ces ꝑdere datorẽ uitȩ occidunt: eandẽ t̾ramorci¬
si ꝑdieͣ unt. Et eo temꝑe quo ullum octid̾unt: eo
pis temps adimonentaut quart ista ꝑpesli fuit
Quando enim euersa ÷ cuntas indcoꝵ pascha celebra¬

Expanded text:
do terrena perdere, regem coeli occiderunt. Et quid eis factum est? Perdiderunt etiam ipsa terrena; et ubi occiderunt Christum, ibi occisi sunt: et cum terram nolentes perdere, datorem vitae occiderunt, eamdem terram occisi perdiderunt; et eo tempore quo illum occiderunt, ut ex ipso tempore admonerentur quare ista perpessi sunt. Quando enim eversa
Abbreviated transcription (Latin):
qd płitterã iubebat᷑: ueritas quia redditur qͦs pro¬
ꝑdidit t̾rena: & ñdum querit cȩlestia. Inberere
g t̃rems: quamuis ea cłs donet ñ debes. Nerun¬
tamen non quia inherere eis ñ debemus: alium
ea dare insidm credere debemus. Ipsa eadat: s
noli ꝓ magno expectare ab eobondt a ᷤ ̃lat & ñ
bono. Namsi ꝓ magno ea ddaret: malis: ea nͣdaret
Iddo autẽ illa uoluit dare & malis: ut discant bomi
aliud ab illo querere. qđ ñ dat & malis. Illi autẽ
mherentes t̾renis. miseri & ñ de illo pͣsum̃tes qͥ
ferit cęłum & t̾ram. qui eis dedit & ipsa t̾rena:
qui eos criam temꝑalit᷑ de egyꝑti captiuttate li¬
bauit: qui eos ꝑdiuisum mare duo ͥ qui eorum
inimicos ꝑsequentes fluctib ob̾r̾uit: non nullo
psum̃tes quidaret utiq celestia gͣndib. sũ cͤcena
pariulis acilit: tim̃tes ꝑdere quod acceꝑant. scci¬
derunt qui dederat. Hȩc dicimus fr̃s: ut hominoᷤ
de nouo testam̃to discatis ñ in herere t̾renis. Si

Expanded text:
quod per litteram jubebatur; veritas, quia redditur quod properdidit terrena, et nondum quaerit coelestia. 3. Inhaerere ergo terrenis, quamvis ea Deus donet, non debes. Verumtamen non quia inhaerere eis non debemus, alium ea dare, nisi Deum, credere debemus; ipse ea dat; sed noli pro magno exspectare ab eo bonum, quod dat et non bono. Nam si pro magno ea daret, malis ea non daret. Ideo autem ea voluit dare et malis, ut discant boni aliud ab eo quaerere, quod non dat et malis. Illi autem inhaerentes terrenis miseri, et non de illo praesumentes qui fecit coelum et terram, qui eis dedit et ipsa terrena, qui eos etiam temporaliter de Aegypti captivitate liberavit, qui eos per divisum mare duxit, qui eorum inimicos persequentes fluctibus obruit ; non in illo praesumentes qui daret utique coelestia grandibus, sicut terrena parvulis dedit, timentes perdere quod acceperant, occiderunt qui dederat. Haec dicimus, fratres, ut homines de Novo Testamento discatis non inhaerere terrenis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Sicnim discerminus duo testam̃ta uetus & nouł̾r
non sunt eadem sacram̃ta. nec eadem ꝓmissa:
eadem tam̃ pleraq pͣcepta. Nam ñ octides. ñ me¬
chaberis. non furaberis. honora patrem & matrẽ
ranꝑximi tui. non concupisces ipxort̃ ꝓximitui:

Expanded text:
Si enim discernimus duo Testamenta, Vetus et Novum, non sunt eadem Sacramenta, nec eadem promissa: eadem tamen pleraque praecepta. Nam, Non occides, Non moechaberem proximi tui, non concupisces uxorem proximi tui,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit auctoro ÷ ut & p̾rena ꝓmititret inueteri tes¬
tamͣto. & gelestia innoiio testam̃to. S tam dm. pͥmꝰ
homo t̾temis es: quã dui t̾rena sapis. Numqͥd qͣm
puero dantur quedã puerilia lñdicra. quibi puet ił
animus auotttur: ꝓpt̾ea grandesctnti nũmꝰ extutit
⁊ manib ut aliquid iam ntiluus tractet. qł graniẽ
deceo Herum ta ipse dedisti filio tuo & muces par¬
nulo: qe codict̃ gͣnci. HIongͦ quia illa quasi ludicͤ
pueroꝵ. ds ꝑ nonuĩ testam̃tum excussit ae mamibꝰ

Expanded text:
ret in Vetere Testamento, et coelestia in Novo Testamento. Sed quamdiu prius homo terrenus es? quamdiu terrena sapis? Numquid quoniam puero dantur quaedam puerilia, ludicra quibus puerilis animus avocetur, propterea grandescenti non ei excutiuntur e manibus, ut aliquid jam utilius tractet, quod grandem decet? Verumtamen tu ipse dedisti filio tuo, et nuces parvulo, et codicem grandi. Non ergo, quia illa quasi ludicra puerorum Deus per Novum Testamentum excussit de manibus
Abbreviated transcription (Latin):
tellectus as aph As aph latine congie¬
gatio: grece synagoga dicitur. Uideamꝰ
quid intellexerit ista synagoga. Nõaut̃
scclligamꝰ pͥmitꝰ h nagogã exĩde ĩtelłigemꝰ qͥ ditellecerit sma¬
goga. Dĩs congregatio gencrali nomine. sy nagoga.
appellatur. Et petorũ & bominu̾: pot dici congre¬
gatio. Non antẽ hic pecorum congregatioest:. qͣn¬
do audinimus intellectum. Nam homo cum inse
neglexerit intellectum. in honore positꝰ: qͥd de il¬
Ilo dictum ẽ: Aud̃i. homo i honore pofitias non
intellex̃: comꝑatus c̃ numtis insensatis. & simił

Expanded text:
tellectus Asaph. Asaph latine Congregatio, graece Synagoga dicitur. Videamus quid intellexerit ista synagoga. Nos autem intelligamus primitus synagogam; exinde intelligemus quid intellexerit synagoga. Omnis congregatio generali nomine synagoga appellatur: et pecorum et hominum potest dici congregatio; non autem hic pecorum congregatio est, quando audivimus intellectum. Nam homo cum in se neglexerit intellectum in honore positus, quid de illo dictum est audi: Homo in honore positus non intellexit; comparatus est jum
Abbreviated transcription (Latin):
nem ubifict. omnia cornua peccator confrin¬
gam. & exaltabuntur cornua iusti. sormia pec¬
catoꝵ. dignitates suꝑboꝵ. C ormia iustr: mu¬
nera xp̃i. ꝑcornua enim: sublimitataintelli¬
guntur. Oderis int̾ra sublimitatẽ t̾renã: ut
possis habere cȩlestem. Amas t̾renam: ñ it admit¬
ad confusionc̃ ꝑtinebit q d frangitur tibi comut
qͦ modo ad głam ꝑtinebit si exaltetur tͥ coru. Mlo¬
do gͦ c̃ tempus cligendi: tunc. nonerit. Non es dic¬
turus dimittã: et eligam. Precessert̾ eñ uoces: dixiñ¬
qͥs siñdixi: para excusationẽ para defenssionẽ. Siaũdiri.
p̃occupa: ꝯtessione̾ neueniaᷤ addãpnationẽ: qr t̾e confefsio
sera erit: & defensio nulla ecit. Ex plicit de psal

Expanded text:
nem, ubi fiet, Omnia cornua peccatorum confrinnem, ubi fiet, Omnia cornua peccatorum confringam, et exaltabuntur cornua justi. Cornua peccatorum, dignitates superborum; cornua justi, munera Christi: per cornua enim sublimitates intelliguntur. Oderis in terra sublimitatem terrenam, ut possis habere coelestem. Amas terrenam; non te admitad confusionem pertinebit quod frangitur tibi cornu; quomodo ad gloriam pertinebit, si exaltatur tibi cornu. Modo ergo est tempus eligendi; tunc non erit. Non es dicturus, Dimittar et eligam: praecesserunt enim voces, Dixi iniquis. Si non dixi, para excusationem, para defensionem: si autem dixi, praeoccupa confessionem, ne venias ad damnationem; quia tunc confessio sera erit, et defensio nulla erit. IN PSAL
Abbreviated transcription (Latin):
am mori uoluerunt sobrios fuisse. Usq adeo
ebrii sunt: ut suos non agnoscerent. Om̃s pro¬
piiqui sui qui eos ab spe celestium p̾miorum
trenis blandimͣtis au̾tere moliti sunt. ñ sunt
agniti: non sunt auditi ab ebriĩs. Non eratł
ebrii quib mutatum corerat: Nonerant
ebrii: quorum mens alienataerat ab hoc scło:
id ÷ xpͣc cum corꝑe suo. In scłmn gaudebo: psallã
do iacob ꝓmissione illa futura infine̾: de qua d̾r
ne torrumpas: Ego autẽ inscłm gaudebo. Et¬
omnia cornua peccatoꝵ confringam. & exalta¬
buntur cornua iusti: hoc ẽ hunc humiliat &
hunc eraltat. Nolunt sͥ frangi cornua pecca¬
tores: quȩ sine dubio frangentur infinem. Nuiᷤᷤ
uo ille tunc frangat: tu hodie frange. Audisti
enm supͣ: noli contemꝑnere. Dixi iniquis no¬
lite iniq agerer & delinquentib nolite exalta¬
re cormi. Qnando audisti nolite exaltare cornu.
contempsisti. & exaltasti cormi: uenies ad fi¬

Expanded text:
am mori voluerunt, sobrios fuisse? Usque adeo am mori voluerunt, sobrios fuisse? Usque adeo ebrii erant, ut suos non agnoscerent. Omnes propinqui sui, qui eos a spe coelestium praemiorum terrenis blandimentis avertere moliti sunt, non sunt agniti, non sunt auditi ab ebriis. Non erant ebrii, quibus mutatum cor erat? Non erant ebrii, quorum mens alienata erat ab hoc saeculo? id est Christus cum corpore suo; in saeculum gaudebo; psallam Deo Jacob: promissione illa futura in fine, de qua dicitur, Ne corrumpas. Ego autem in saeculum gaudebo. omnia cornua peccatorum confringam; et exaltabuntur cornua justi. Hoc est, Hunc humiliat, et hunc exaltat. Nolunt sibi frangi cornua peccatores, quae sine dubio frangentur in fine. Non vis ut ille tunc frangat? tu hodie frange. Audisti enim supra; noli contemnere: Dixi iniquis, Nolite inique agere; et delinquentibus, Nolite exaltare cornu. Quando audisti, Nolite exaltare cornu, contempsisti, et exaltasti cornu; venies ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
đm adorabis. & illi soli sermes: Omnia ista ad
uinum ꝑtineat. Iila uͦ carnalia quasi rescilẽtunt
ut remanerent apud illos: & funderetur inde
omnis spͣitalis intellectus. Calix uͦ mninami d̾ni
cere. plenus ẽ mixto: idẽ cumfect corpalium sa¬
cram̃toꝵ. Et quia hunc humiliat suꝑbum iu¬
deum. & hunc exaltat confitente̾ gentile̾ : in¬
clinauit ex hoc inhunc: id ÷ auidaico ppło in
gentilem popłm. Quid indinauit: legem. Eliqͣ¬
tus ẽ inde spiritalis intellectus. Ueruntam fex
cius non ẽ exmanita: quia omina sacram̃ta
carnalia apud iudeos remanserunt Bibent
omnes peccatores t̾cȩ. Quid bibent: Om̃s pec¬
dem peccatores s suꝑbi: gentiles autem pec¬
catores s humiles. Omnes peccatores bibent.
S: uide qui fecẽ: qui uinũ. Etem̃ illibibendo fecẽ eua¬
inhebriemini. Recordamini : calix tuus inbe¬
brians quam ptecdlarus ẽ. Quid enimputatis
frͣcs mei: omnes illos qui confitendo xp̃meti¬

Expanded text:
Deum adorabis, et ipsi soli servies ? Omnia ista ad Deum adorabis, et ipsi soli servies ? Omnia ista ad vinum pertinent. Illa vero carnalia quasi resederunt, ut remanerent apud illos, ut funderetur inde omnis spiritalis intellectus. Calix in manu Domini, cerae: plenus est misto, id est, cum faece corporalium sacramentorum. Et quia hunc humiliat, superbum Judaeum; et hunc exaltat, confitentem Gentilem, inclinavit ex hoc in hunc, id est, a Judaico populo, in Gentilem populum. Quid inclinavit? Legem eliquatus est: inde spiritalis intellectus. Verumtamen faex ejus non est exinanita, quia omnia sacramenta carnalia apud Judaeos remanserunt. Bibent omnes peccatores terrae. Qui bibent? Omnes pecidem peccatores, sed superbi; Gentiles autem erant peccatores, sed humiles: Omnes peccatores bibent; sed vide qui faecem, qui vinum. Etenim illi bibendo faecem, evainebriemini! Recordamini: Calix tuus inebrians quam praeclarus ! Quid enim? putatis, fratres mei, omnes illos qui confitendo Christum eti
Abbreviated transcription (Latin):
ri plenus mixto. uidetur michi eẽ lex quȩ
data c̃ iudeis: ꝙ omnis illa scriptura uet̾is
qd dr testam̃ti. Ibi sunt pondera omniu̾ senten¬
tiarum. Nam tbi nouuͦ testam̃tum absconditũ
latet: tanquã infece corꝑalium sacram̃torũ.
lircũcisio carnis magm sacram̃ti rese̾t ⁊ intellit᷑ indẽ
circu̾̃ciocordis. Templu̾lld̃ icrłm magni sacram̃ti reᷤ ẽi
et intellitͥur ex eo corpꝰ dm̃. Terra ꝓmisfiõis intelligit᷑
regnum celoꝵ. Sacͥficium uictimaru & pecoꝵ:
magnum habet sacram̃tum. S in omnib ge
nerib sacͥficiorum intelligitur unũ illud sacͥ¬
ficium. & iunca uictima incruce dni. ꝓ quibꝰ
omnib sacͥficiis unum nos habemus: quia
ib illa figurabant hȩc. idẽ illis hec figuraban.¬
tur Accepit populus ille legem: accepit
man data iusta e bona. Quid
tam iustum ⁊ non occides. non mecab̾isñ furab̾iᷤᷤ
n̾ falsum testimonium dices: honora patrẽ &
matrẽ. nͨ concupisces rem ꝑximi tuns unum

Expanded text:
ri plenus mixto videtur mihi esse Lex quae data est Judaeis, et omnis illa Scriptura Veteris quod dicitur Testamenti, ibi sunt pondera omnium sententiarum. Nam ibi Novum Testamentum absconditum latet, tanquam in faece corporalium sacramentorum. Circumcisio carnis magni sacramenti res est, et intelligitur inde circumcisio cordis. Templum illud Jerusalem magni sacramenti est res, et intelligitur ex eo corpus Domini. Terra promissionis intelligitur regnum coelorum. Sacrificium victimarum et pecorum magnum habet sacramentum; sed in omnibus illis generibus sacrificiorum intelligitur unum illud sacrificium et unica victima in cruce Dominus: pro quibus omnibus sacrificiis unum nos habemus, quia et illa figurabant haec, id est, illis haec figurabantur. Accepit populus ille Legem; accepit mandata justa et bona. Quid tam justum quam, Non occides, Non moechaberis, Non furaberis, Non falsum testimonium dices. Honora patrem et matr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ sinccritatẽ: mixtum ꝓpt᷑ fecem. Quid gͦ ibi
Adboc recoudamini: bunc humiliat & hunc
os homines phariscum & publicanum. hoc
latius accipientes intelligamus duos ppłos.
iudeorum. & gentium. Iudeoꝵ ppłs pharieus
ille: gentium popłs publicanus ille. Iudeoꝵ
popłs iactabat merita sua: gentium confite¬
batur peccata sua. Qui nouto inlitt̾is scis et
quod dico. Ne longum faciam qͦmodo apłi ex¬
hortabantur gentes ne desꝑarent. quod in
magnis peccatis iacussent: & repͥmebant
iudeos ne se extollerent quasi ex iustificatio¬
nib legis. & ideo se putarent ustos. gentes
autem peccatores cẽ: quia in iudeis &t lex erat.
Q templum erat. & sacerdotium erat: illi au¬
tem omnes cultores idolorum. ueneratores de¬
monioꝵ. longe quidem positi sicut publican᷑
ille. de longinquo stabat. Sicut illi suꝑbien¬
do recesserunt: sic isti confitendo ꝓpinqua¬
uerunt. Calix gͦ um meri plenus in manu

Expanded text:
propter sinceritatem, mixtum proptepropter sinceritatem, mixtum proptead hoc, recordamini: Hunc humiliat, et hunc o per duos homines, Pharisaeum et Publicanum, hoc latius accipientes, intelligamus duos populos, Judaeorum, et Gentium: Judaeorum populus, Pharisaeus ille; Gentium populus, Publicanus ille. Judaeorum populus jactabat merita sua; Gentium confitebatur peccata sua. Qui novit in Litteris sanctiquod dico: ne longum faciam quomodo Apostoli exhortabantur Gentes ne desperarent, quod in magnis peccatis jacuissent; et reprimebant Judaeos, ne se extollerent quasi ex justificationibus Legis, et ideo se putarent justos, Gentiles autem peccatores esse, quia Judaeis et Lex erat, et templum erat, et sacerdotium erat . Illi autem omnes cultores idolorum, veneratores daemoniorum, longe quidem positi; sicut Publicanus ille de longinquo stabat. Sicut illi superbiendo recesserunt, sic isti confitendo propinquaverunt. Calix ergo vini meri plenus in manu
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ: Neq ex oriente neq ex occidente neq adeser¬
tis montium: qm d̾s iudex ẽ. Si p̃sens ẽ hic atq
illic. & absens nus quam: ubi stas. ibi pulsa.
Ibi tantum sta: quia stando pulsatur. Quidgͥ hoc
est: Prima questio ista occurrit: uini meri
plenus ẽ mixto. Qnomodo meri. si mixto: Cȩt̾ũ
calix inmanu domini cum dicit: eruditis in eccła
xp̃i loquitur. Non utiq ueluti forma humana
circum scͥptum dm debetis nob̃ incorde. pingere:
ne clausis templis simulacra incordib fabricetis.
Calir gͦ iste aliquid significat. Inueniemus hoc.
Inmanu autẽ dominie̾: inpotestate domini. Ma¬
nus autem di: potestas di com̃data ẽ. Nam & de
hominib plerumq dr: in manti hoc habet. hoc
eͣ in potestate habet: cum uult facit. Umi meri
plenus mixto. Consequenter ipse exposuit. Indi¬
nauit inquit ex hoc mhunc neruntam̃ fex eniᷤ
nonẽ ex manita: Ecce unde mixto uino plenus
crat. Non gͦ uos tͣreat: quia merũ & mixtũ. Mcrũ

Expanded text:
oriente, neque ab occidente, neque a desertis montium; quoniam Deus judex est. Si praesens est hic atque illic, et absens nusquam, ubi stas, ibi pulsa; ibi tantum sta, quia stando pulsatur. Quid ergo est hoc? Prima quaestio ista occurrit, Vini meri plenus est mixto: quomodo meri, si mixto? Caeterum, Calix in manu Domini, cum dicit, eruditis in Ecclesia Christi loquor, non utique veluti forma humana circumscriptum Deum debetis vobis in corde pingere, ne clausis templis simulacra in cordibus fabricetis. Calix ergo iste aliquid significat. Inveniemus hoc. In manu autem Domini, est in potestate Domini: manus enim Dei potestas Dei commendata est. Nam et de hominibus plerumque dicitur, In manu hoc habet; hoc est, in potestate habet, cum vult facit. Vini meri plenus est mixto. Consequenter ipse exposuit: Inclinavit, inquit, ex hoc in hunc; verumtamen faex ejus non est exinanita. Ecce unde mixto vino plenus erat. Non ergo vos terreat, quia et merum et mixtum: merum
Abbreviated transcription (Latin):
liat ÷ quem exaltat idex iller Attendite duos illoᷤ
intemplo: et uidetis quem humiliat. quẽ exaltat.
Ascenderunt intemplo orarc ait: uniis phariscꝰ.
alter publicanus. Uphariscus dicebat. Grãs ago¬
t: quia non sum sicut cęt̾i bomines. iniusti. rap¬
tores. adulteri: sicut & hic publicanus. Ieumo bis
in sabb̃o: decimas dõ omĩum quetumq possideo.
Admedicum ascenderat: & menbra sana ostende¬
bat. uulnera tegebat. Quid gͦ ille: qui melius no¬
uerat unde sanaretur : Publicans delonge sta
bat⁊ & ꝑcutiebat pectus suum. Uidetis eum de
longinquo stantem: illi ꝓpinquabat quẽ inuo¬
cabat. Et ꝑcutiebat pectus suum dicens. Us: ꝓpi¬
tius esto mͥ peccatori. Amen dico uob̃. descendit᷑
nistificatus publicanus ille magis quã pharieuᷤ
ille: quia omnis qui se exaltat humiliabitur ⁊¬
& qui se humiliat exaltabitur. Expositus ẽ uer¬
sus psalmi huus. Ds iudex quid facit : hunc hu¬

Expanded text:
liat, quem exaltat judex ille? Attendite duos illos liat, quem exaltat judex ille? Attendite duos illos in templo, et videtis quem humiliat, et quem exaltat. « Ascenderunt in templo orare, » ait; « unus Pharisaeus, et alter Publicanus. » Pharisaeus dicebat: « Gusti, raptores, adulteri, sicut et hic Publicanus: jejuno bis in sabbato; decimas do omnium quae possideo. » Ad medicum ascenderat, et membra sana ostendebat; vulnera tegebat. Quid ergo ille qui melius noverat unde sanaretur? Publicanus abat, et percutiebat pectus suum. Videtis eum de longinquo stantem: illi propinquabat quem invocabat. « Et percutiebat pectus suum, dicens: Deus, propitius esto mihi peccatori. Amen dico vobis; descendit justificatus Publicanus ille, magis quam Pharisaeus ille: quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur » . Expositus est versus psalmi hujus. Deus judex quid facit? Hunc hu
Abbreviated transcription (Latin):
insticie: & sꝑate indomino. S supͣ dix̃. Dicite ĩ cor¬
habes illic conpunctiones. facinoꝵ: habe illic com¬
punctiones. confessionum. Ubi gͦ lõqueris aduer¬
sus dm iniquitatẽ: ibi te ndicat. Non iudiciũ dif¬
fero: s pęnam. Iam iudicat᷑ iam nouit iamuidet:
pena restat. Cum fuerit p̾sentata: & pęnam ha
bebis. Cum apparuerit facies illius hominis qͥ bic
irrisus ẽ. qui iudicatus: quicrucisixus : qui sub i¬
dice stetit: cum apparuerit uidicans in p̃sentia
sua ÷ tunc habebis pęnam si te non correxeris. Qd
gͦ modo faciemus : Preuemamus faciem eius in
sioner uenit mitis quẽ feceras iratum. Neq ã de¬
sertis montium: qͣm ds udex ẽ Honaboriente. nͨ
ab occidente ñ adesertis montium. Quare: Qͣmd̾s
iuidex ẽ. Simalio loco eet: ñ eẽt dͥs. Quia uͦ ds iuu¬
dex ẽ non homo: nolullum ex pectare de locis ꝯ:
Locus ciuis tu eris: fibomis. si confessus muocaueris
eum hunc humiliat & hunc exaltat. Quẽ humi¬

Expanded text:
ino. Sed supra dixit. Dicite in corhabes ibi punctiones facinorum, tot habe illic compunctiones confessionum. Ubi ergo loqueris adversus Deum iniquitatem, ibi te judicat: non judicium differt, sed poenam. Jam judicat, jam novit, jam videt: poena restat; cum fuerit praesentata, habebis et poenam, cum apparuerit facies illius hominis qui hic irrisus est, qui judicatus, qui crucifixus, qui sub judice stetit; cum apparuerit judicans in praesentia sua, tunc habebis poenam, si te non correxeris. Quid ergo modo faciemus? Praeveniamus faciem ejus, ἐν sione: veniet mitis quem feceras iratum. Neque a desertis montium; quoniam Deus judex est: non ab oriente, non ab occidente, non a desertis montium. Quare? Quoniam Deus judex est. Si in aliquo loco esset, non esset Deus: quia vero Deus judex est, non homo, noli illum exspectare de locis. Locus ejus tu eris, si bonus, si confessus invocaveris eum. 10. Hunc humiliat, et hunc exaltat. Quem humi