comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re.demones ⁊ ꝑsecu¬
tores sunt. quib
dicit. Tace qñ com¬
pescit dicta miqͦꝵ
qr ñ ẽ hominis. ut
dirigat gressus su¬
os si tranquillitas
magna pax eccłie
post pressuras. siue
theorica post acti¬
uam uitam:

Expanded text:
re, daemones et persecutores sunt: quibus dicit, tace: quando compescit edicta regum quia non est hominis, ut dirigat gressus suos. Tranquillitas magna, pax Ecclesiae est post pressuram, sive theoria, post actualem vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
Oras ꝓ futuro ponitur ĩ scriptu¬
ris dicente ia cob. exaudiet me
cras iusticia mea
bet speciem clibani:

Expanded text:
ras pro futuro ponitur in Scripturis, dicente Jacob: Exaudiet me cras justitia mea bet speciem clibani
Abbreviated transcription (Latin):
deo quia non potestis deo s̾¬
cepit. dum ⁊ mala sustinere.
⁊ non ulcissci. ⁊̃ inimicos dili¬
gere iussit. ⁊ humanam głã
fugere. nunc uult confirma¬
re ꝑ fidem in sꝑe et̾norum. q
plures sunt quos amor p̃senti¬
um. ⁊ desꝑatio futurorũ torpere¬
¶ facit:
Anima hic ponitur ꝓ uita que
cibo sustentatur. ut ibi. Qui a¬
mat animam suam. ꝑ .e.¬
Quasi. qui dedit maiora .i. u
tam ⁊ corpus. dabit ⁊ minora
.i. uictum ⁊ uestes. In hiis promis¬
sis iũtatis nemo dubitet. sit hõ
qd̾ ẽẽ debet. mox adduntur ei
to comparantur aiibz. qr celũ
petunt. ⁊ quidam ita sunt re
moti a mundo. ut iam ĩ t̾ris

Expanded text:
 Quia non potestis Deo secepit, dum et mala sustinere et non ulcisci, et inimicos diligere jussit, et humanam gloriam fugere. Nunc vult confirmare per fidem in spe aeternorum, quia plures sunt quos amor praesentium et desperatio futurorum torpentes facit. Anima hic ponitur pro vita, quae cibo sustentatur, ut ibi: Qui amat animam suam, peat: Qui dedit majora, id est vitam et corpus, dabit et minora, id est victum et vestes. In his promissis veritatis nemo dubitet: Sit homo quod esse debet, mox adduntur ei to comparantur avibus, quia coelum petunt, et quidam ita remoti sunt a mundo, ut jam in ter
Abbreviated transcription (Latin):
Exhortationem de indumento
satis congruo confirmat exẽplo
tura dextricum potest florib
comparari. ip̃e color d̾r oꝑimẽ¬
tum florum. sic̃ dm̃s. oꝑuit istũ¬
q̃ rubor

Expanded text:
Exhortationem de indumento satis congruo confirmat exemplo. tura textricum potest floribus comparari? Ipse color dicitur operimentum florum, sicut dicimus: operuit istum rubor
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. quia gentium populus
ge. Factus est ꝓpe in sanguine xͥ¬
.homo iste est desꝑatissimus gẽ¬
tium populus. quem enumerat
sanguinarius ydolatra. ignomi¬
niosus. nec lege nature. nec dei
nechumano timore ligatus.

Expanded text:
ans quia gentium populus,ge factus sit prope in sanguine . Hic est desperatissimus gentium populus, quem enumerat sanguinarius, idololatra, ignominiosus, nec in lege naturae, nec Dei, nec humano timore alligatus.
Abbreviated transcription (Latin):
preconem in domum eccł̃e fu
dendo in alto mentis solio pa¬
mundi. circa undecimam nãq
horam ueniunt nouissimi. qͥ
pͥmi denarium uite accipiũt
et̾ne. quia ante crucem habra¬
ham erat in inferno. ⁊ post
crucem latro in paradiso.

Expanded text:
praeconem in domum Ecclesiae cendendo, in alto mentis diversomundi. Circa undecimam namque horam veniunt novissimi, qui primi denarium vitae accipiunt aeternae: quia ante crucem Abraham erat in inferno, et post crucem latro in paradiso.
Abbreviated transcription (Latin):
alibi fit nouit. pulchre autem
chrum gr̃e. lagena fragilitatẽ
hñs thesaurum istum ĩ uasis
fictilib parant pascha discipłi.
ubi aque infertur lagena. ũt
adẽẽ tempus insinuent. quo cl̃¬
torib ueteris pasche. tẏpicus.
de limine ac postico cruor aufe¬
ratur. ⁊ ad tollenda mundicri¬
mina uiuifici fontis bap̃ma cõ¬
¶ secretur.¬

Expanded text:
 sit, novit. Pulchre autem crum gratiae, lagena fragilitatem  thesaurum istum in vasis fictilibus . Parant ergo pascha discipuli, ubi aquae infertur lagena, ut adesse tempus insinuent, quo cultoribus veri paschae typicus de limine ac postibus cruor auferatur, et ad tollenda mundi crimina vivifici fontis baptisma consecretur
Abbreviated transcription (Latin):
In delerco fit
uox ⁊ clamor.
iidea uacans.
scopata sine spi¬
rege. sacerdote.
sumẽ. ubi uic̃
diabolus. ibi
uincit᷑ uͥ cecid̃
hõ. ibi exurgit.

Expanded text:
In deserto fit vox et clamor: Judaea vacans scopata sine spirege, sacerdote. sum est. Ubi vicit diabolus, ibi vincitur: ubi cecidit homo, ibi resurgit.
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod iustus erat. hoc
est testimonium ca¬
stitatis marie. ut qͥ
seruat innocentẽ. iu¬
stus dicatur. s ⁊ pius.
dum nollet ꝓpalare.
ex conscĩa castitatis
iustus. timore pius.
sciebat illam ẽẽ ĩcul¬
pabilem. s uñ: uł qͥd
eẽt ignorabat. ⁊ ideo.
mediam elegit uiam
effugiendi. ut neq ĩ¬
nocentem ꝓderet. neꝙ:
rei ĩcognete consenti¬
endo sereum faceret
coram deo.

Expanded text:
Quod justus erat, hoc est testimonium castitatis Mariae, ut qui servat innocentem, justus dicatur: sed et pius dum nollet propalare, ex conscientia castitatis justus, ex timore pius. Sciebat illam esse inculpabilem: sed unde vel quid esset ignorabat: et ideo mediam elegit viam effugiendi, ut neque innocentem proderet, neque rei incognitae consentiendo se reum faceret coram Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾aret suis. ñ fugit mortem:
qui mori uenerat. nec insi¬
dias expauit. qui uenerat
aꝑire u̾sutias diaboli. de hc̃
fuga p̃dixit ysaias. Ecce do
cdieturq egẏptum. ⁊ cõmo¬
annis in egypto latuit:¬

Expanded text:
daret suis. Non fugit mortem qui mori venerat: nec insidias expavit qui venerat aperire versutias diaboli. De hac fuga praedixit Isaias: Ecce Domdieturque Aegyptum . annis in Aegypto latuit
Abbreviated transcription (Latin):
arbor manifestabit quod intus
hũit. an aridum ad comburen¬
dum an uiride ad complantã¬
dum: in eden. cum ligno uite.
cuius folia in salutem gentiũ¬
Ecclastes. Generatio preterit
⁊ generatio aduenit. terra uõ
in et̃num stat. Sic ergo celum¬
⁊ tra transeunt. scd̾ ymaginẽ
manent in et̃nũ scd̃ effectum.¬

Expanded text:
arbor manifestabit quod intus habuit an aridum ad comburendum, an viride ad plantandum in Eden cum ligno vitae cujus folia in salutem gentiuEcclesiastes : Generatio praeterit, et generatio advenit: terra vero in aeternum stat. Sic ergo coelumrra transeunt, secundum imaginem, manent in aeternum secu
Abbreviated transcription (Latin):
li. uñ petrus celi autem qͥ nũc
sunt. ⁊ t̾ra. eodem ũbo repositi st̃
digni seruati. aꝑde docens quia¬
ñ alii celi sunt igne ꝑituri. ꝙͣ
sa. aqua enim diluuii. q̃ tm̃
.xu. cubitis cacumina montiũ
tnͣscendit. ultra aeris etherisq
confinia non ꝑuenit.
Uigilate ⁊̃c̃. premisso pr̃isfa¬
milias exemplo cur consumina¬
tionis diem reticeat dicit. uigi¬

Expanded text:
 Coeli autem qui nunc sunt, et terra eodem verbo repositi sunt et igni reservati , aperte docens, quia alii coeli sunt igne perituri qusa. Aqua enim diluvii quae tantum quindecim cubitis cacumina montium transcendit ultra aeris aetherisque confinia non pervenit.igilate ergo. Praemisso patrisfamilias exemplo, cur consummationis diem reticeat, dicit: vigi
Abbreviated transcription (Latin):
retur ne ꝑũsos magis sequere¬
tur omnes ⁊ obsidentes. ⁊ obses¬
si alieni a xp̃o obdurabant. uñ
melius de hereticis accipiendum
qui contra eccłiam uenientes se
xp̃õs ẽẽ mentiuntur quorum pͥ¬
mus simon magus. extremus
sumini udicis cum uenerit in
maiestate sua ⁊̃ pr̃is ⁊ scõrum
pus suo lumine pͥuari. Sicut sol¬

Expanded text:
retur, ne perversos magistros sequeretur. Omnes et obsidentes et obsessi alieni a Christo obdurabant, unde melius de haereticis accipiendum, qui contra Ecclesiam venientes, se Christos esse mentiuntur: quorum primus Simon Magus; extremus summi judicis, cum venerit in majestate sua, et Patris, et sanctorum pus suo lumine privari, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sitas iudicantium. ꝑ duodecim
trib umũsitas iudicandorum
qui licita hñtes recte usi sunt
accipiet. que comparatõne
⁊ merito sui ita erunt qͣi par¬
uo num̃o cendenarus compa¬
retur. m arcus ait. centies tm̃
nunc in tempore hoc cum ꝑ¬
secutionib fres ⁊ sorores. ⁊

Expanded text:
rsitas judicantium. Per duodecim tribus, universitas judicandorum qui licita habentes recte usi sunt,accipiet quae comparatione et merito sui ita erunt, quasi parvo numero centenarius comparetur. Marcus ait: Centies tantum nunc in tempore hoc cum persecutionibus fratres et sorores, et
Abbreviated transcription (Latin):
batis. Uñ. uacade
cas ⁊̃ conterunt.
qr testimonia scͥp¬
turarum assumũt
medullam dilec¬
tionis extrahunt.
q̃ sub uilitate lit¬
tere. qͣi sub aris¬
tarum horrore
defensores sabdi¬
improbant. qui
solam litt̾e suꝑfi¬
ciem diligunt.
mentis refectio

Expanded text:
care cas et terunt, cum testimonia Scripturarum assumunt medullam dilectionis extrahant, quae sub vilitate litterae, quasi sub aristarum horrore defensores Sabimprobant, qui solam litterae superficiem diligunt, mentis refectio
Abbreviated transcription (Latin):
na est. que narrat
nomen domini.
strata uarietate
uircutum. ⁊ lingͣ¬
rum. uñ. circũa¬
micta uarietade
iurtutum. ĩ qua
paratur domino
pascha. dominus
domus. petrus a¬
pls. cui dominus
domum suaincre¬
didit. ut sit una
fides sub uno pas
Sciunt undecim
mentes fragilita¬
tem suam. tristes

Expanded text:
na, quae narrat nomen Domini, strata varietate virtutum et linguarum, unde: Circumamicta varietate virtutum, in qua paratur Domino pascha. Dominus domus Petrus apostolus cui Dominus domum suam credidit: ut sit una fides sub uno pasnt undecim  et timentes fragilitatem suam, tristes
Abbreviated transcription (Latin):
B. Qͥ intingit .m.¬
⁊ c̃. aura domini
pacientia prius di¬
xit. unus ex nobis
tradet me. ꝑseuerat
ꝓditor in malo. a¬
non ꝓprie designat.
iudas aliis contris¬
datis. ⁊ manum
retrahentib a ci¬
bis. remeritate. et
impudentia qua
mun cum magr̃o
in cathino mittit.
ut audacia bonã
oscĩã nentiretur.

Expanded text:
. Qui intingit. Mira Domini patientia. Prius dixit: Unus ex vobis tradet me, perseverat proditor in malo. Anon proprie designatur. Judas aliis contristatis et manum retrahentibus a cibis temeritate et impudentia qua manum cum magistro in catino mittit ut audacia bonam conscientiam mentiretur.
Abbreviated transcription (Latin):
.8.
apes mel portantes in ore. aculeum in dorso.t
nec enim uides in faciẽ hõis. s
in uĩtate uiam dei doces. licet
dari censum cesari. an non

Expanded text:
. apes, mel portantes in ore, aculeum in tergo, dnec enim vides in faciem hominum: sed in veritate viam Dei doces: licet dare tributum Caesari, an n
Abbreviated transcription (Latin):
ceat cõmittit᷑. qr uineam quã
excolat ei locatur. mittitur ser¬
nusunus. ⁊ alt̾. ⁊ t̾cius. qͥ de fru¬
ctu accipiant. cum lex psalmo¬
cdia ꝓpħia quarꝵ ad monitõem¬
ad bene agend̾ seqͣtur. leg̃r . s mis¬
sus seruus cõtumeliis affectꝰ ułce

Expanded text:
 committitur, quasi vinea quam excolat locatur. Mittitur servus unus, alter et tertius, qui de fructu accipiant, cum lex, psalmodia, prophetia, quarum monitionem bene agendo sequatur, legitur. Sed missus servus contumeliis affec
Abbreviated transcription (Latin):
B. Blanda ⁊ fraudilenta antro¬
gatio. ad hoc prouocant respõ¬
dendẽ. ut magis deum qͣm ce¬
sarem timeat. ⁊̃ dicat ñ debere
tͥbuta solui. ut audientes hero¬
diani seditionis ccͣ romonos ac¬
torem deneant:¬
Quiputant interrogatõem
saluatoris ignoranciam eẽ
ñ dispensationem ex hoc dis¬
cant qd̃ potuit scire cuius yma¬
go ẽẽt. s int̾rogat ut ad sermo¬
nem eoꝵ cõperent̾ respondeat.
hoc ipse fecit prose ⁊ pro petͦ
soluendo tributa. que sunt di
deo: hoc quoq fecit patris im¬
plens uoluntatem. alit̾. reddi¬
te ergo q̃ sunt cesaris cesari. im¬
pressionem sue ymaginis. que
sunt dei deo. aĩam lumine nul¬
tus eius illustratam. uñ. sig¬
natum ẽ sr̃ nos lum̃ uultꝰ.t.d.¬

Expanded text:
. Blanda et fraudulenta intgatio ad hoc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut audientes Herodiani seditionis contra Romanos auctorem teneantQui putant interrogationem Salvatoris ignorationem esse, non dispensationem, ex hoc loco discant, quod potuit scire cujus imago esset. Sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Hoc ipse fecit: pro se et pro Petro solvendo tributa. Quae sunt Dei Deo. Hoc quoque fecit Patris implens voluntatem. Aliter: Reddite quae sunt Caesaris Caesari. Impressionem suae imaginis. Quae sunt Dei Deo. Animam lumine vultus ejus illustratam, Unde: Signatum est super nos lumen vult
Abbreviated transcription (Latin):
Odio habebis inimi¬
cum .t. forsitan intel¬
ligendum est iuxͣ
hoc qd̾ supra oculũ
pro oculo.⁊c̃. uł sb̾¬
trahendo officia hu¬
manitatis:¬
Bñfacite ministrã¬
do cibum mentis.uł
corporis. qd̾ facit ⁊̃ qͥ
dicit cum hꝰcemodi
nec cibum sumere.
omnia enim eospec¬
tant ut frẽs fiant:¬

Expanded text:
Odio habebis. Forsitan intelligendum est juxta hoc quod supra: Oculum pro oculo, etc. Vel subtrahendo officia humanitatisnefacite. Ministrando cibum mentis vel corporis. Quod facit etiam qui dicit eum hujusmodi nec cibum sumere. Omnia enim ea spectant, ut fratres fiant
Abbreviated transcription (Latin):
plm̃ timebat. s amor suꝑa¬
bat ꝓ quo: ⁊ deum postponebat:
Cunor dei corrigit. timor ho¬
minum differt. s uoluntatẽ
ñ asfert.Uñ ⁊ auidiores redõ¬

Expanded text:
m timebat, sed amor superabat, pro quo et Deum postponebat. Timor Dei corrigit, timor hominum differt, sed voluntatem non aufert: unde et avidiores red
Abbreviated transcription (Latin):
uit herodes tetrarcha omnia que
fiebant ab eo. ⁊ hesitabat. eo qd̃
diceretur a quibusdam. quia io¬
hannes resurrexit. a quibꝰdam
quorumdam sentencia post he¬
sitatõem dixit. uel adhuc dubiꝰ.
hec enim uerba ad utrumq se
qui sibi uelud uxorem gentilis
ppłi de eodem parente ꝓgeniti
sociauit infidelitatem. qd̾ quia
necat iohs. tanqͣm lex clausa
denetur. ⁊̃ uocem dare ñ ꝑmitti¬
tur. Ad ultimum ĩ nͣali herodis
.i. ĩ expletione naturalis uolup¬
tatis. saltat filia .i. exultat pͣua¬
uoluptas ex infidelitate orta. ⁊̃
postulat addi ad delicias suas.
tur matri. quia ꝑ prauam uo¬
luptatem satis fit infidelitati.
.i. carnales in se obseruancias
extingunt. ⁊ sic alege ad eułm¬
gelium uenientes. uerbi dei sol

Expanded text:
 Herodes Tetrarcha omnia, quae fiebant ab eo, et haesitabat, eo quod diceretur a quibusdam: Quia Joannes resurrexit a mquorumdam sententia post haesitationem dixit, vel adhuc dubius: haec enim verba ad utrumque se qui sibi velut uxorem gentilis populi de eodem parente progeniti sociavit infidelitatem, quam quia vetat Joannes tanquam lex, clausa tenetur, et vocem dare non permittitur. Ad ultimum in natalis Herodis, id est in expletione naturalis voluptatis, saltat filia, id est exsultat voluptas prava infidelitate orta, et postulat addi ad delicias suas matri, quia per pravam voluntatem satis fit infidelitati. est carnales observantias in se exstinguunt, et ita a lege ad Evangelium venientes
Abbreviated transcription (Latin):
Apłi sunt scribe. ⁊̃ notarũ xp̃i uer¬
ba eius signantes in tabulis cordis
⁊ pollent oꝑib patrisfamilias. e¬
icientes de thesauro doctrinarum
suarum noua ⁊ uet̾a. quia qͥcqͥd ĩ
uocib comprobatur:¬

Expanded text:
i sunt scribae et notarii Christi, verba ejus signantes in tabulis cordis, et pollent opibus patrisfamilias, ejicientes de thesauro doctrinarum suarum nova et vetera, quia quidquid in vocibus comproba
Abbreviated transcription (Latin):
se. ⁊̃ discipulis ⁊ credituris pre¬
sabatur. exierunt in mondem¬
oliueti. ut ꝑ sacramentorum
ꝑceptõem ⁊ suam int̾cessiõem
ad altiora carismata quib in
corde ꝑungamur. nos conscen-¬
dere doceat. uͥ laboris refectio
doloris solatium

Expanded text:
se et discipulis et credituris precabatur. Exierunt in montem, etc. Ut per sacramentorum perceptionem et suam intercessionem ad altiora charismata quibus corde perungamur nos conscendere doceat: ubi laboris refectio, doloris solatium
Abbreviated transcription (Latin):
assumptum ita morti subdid̾.
ut ei immortalitatis potenciã
messe. ⁊ ideo cito resurrecturũ
esse monstraret.
tregit. ut ostendat corporis sui
fractionem. ñ sine sua sponte
fore. bñdixit pͥus. quia natu¬
ram quam assumpsit cũ pr̃e
delit. quia necesse erat pascha
typicum prius consummari⁊
sic ueri pasche sacramenta pt
substitui. nos uero ꝓ reuerenti¬
a tanti sacramenti pͥrius refici¬
facere debet in flagello culpe pro¬
prie. cum ip̃e equanimit̾ tulit a¬
liene. Quia panis corpus confir¬
mat. uinum sanguinem oꝑatur.

Expanded text:
assumptum ita morti subdidit, ut ei immortalitatis potentiam inesse, et ideo cito resurrecturum esse monstraret. Fregit, ut ostendat corporis sui fractionem non sine sua sponte fore. Benedixit prius, quia naturam quam assumpsit cum Patrededit, quia necesse erat pascha typicum prius consummari, et sic veteri paschae sacramenta post substitui. Nos vero pro reverentia tanti sacramenti prius reficifacere debet in flagello culpae propriae, cum ipse aequanimiter tulit alienae: quia panis corpus confirmat, vinum sanguinem operatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dam hec ad captiuitatemiuda¬
icam referunt. qñ multi xp̃õs
se ẽẽ dicentes. ppłm post se decep¬
tum trahebant. s ibi nullus e¬
rat fidelis quem deus exhortã.¬

Expanded text:
idam hoc ad captivitatem Judaicam referunt, quando multi Christos se esse dicentes, populum post se deceptum trahebant. Sed ibi nullus erat fidelis, quem Deus exhorta
Abbreviated transcription (Latin):
multo tempore stetit abhonii¬
natio quoꝙ scd̃m ueterem scͣp¬
turam ydolum nuncupatur.
¶ positum ẽ.¬
uideritis abhominationem
desolationis stare. ubi ñ debet
.i. hereses ⁊ flagicia regnare.
tadem. loquentes mendatium.¬

Expanded text:
multo tempore stetit. Abominatio quoque secundum veterem Scripturam idolum nuncupatur.  positum viderimus abominationem desolationis stare ubi non debet, hoc est haereses et flagitia regnare itatem, loquentes mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
eͤst. ⁊ uerum est iuxta malachiam ꝑ
tum saluatoris. ⁊ reducat corda pa¬
trum ad filios. ⁊ filiorum ad prẽs.
⁊restituat omnia in antiqum
statum. Extimant ergo apłi tr̃ãs¬
formationem głe ultimam hanc eẽ.

Expanded text:
risaeorum est, juxta Malachiam prtum Salvatoris, et reducat cor patrum ad filios, et filiorum ad patres, et restituat omnia in antiquum statum. Aestimant ergo discipuli transformationem gloriae hanc esse,
Abbreviated transcription (Latin):
do querit a t̾renis
ad suꝑiora progre¬
diens u̾̃ticem cũ¬
rie sublunioris.
ascendit. Qui de
diuiciis. aut de ho-
ad deum preces
mitcit. Orat autẽ
tñ ut formam ho¬
minis impleret.
aduocatus est no

Expanded text:
do quaerit, hic a terrenis ad superiora progrediens, verticem curae sublimioris ascendit; qui vero de divitiis, aut de honoad Deum preces mittit. Orat autem n ut formam hominis inpleret, aduocatus est no
Abbreviated transcription (Latin):
em h̃t̃ corporis.
Qui autem a cogi¬
tationib ettam
mentis. bene aũ¬
num discumben¬
tes. dei pascuntur
alimentis. qui ꝑ
studium continẽ¬
cie calcatis illece¬
bris carnis. audiẽ¬
dis implendisqy
uerbis dei oꝑain
ꝯimpendũt.¬
poris. hii dñm se¬
cuti sig̃cant eos
qui inseculari ad¬
huc habitu positis
exteriorib que pos¬
sident bñ uti noue¬
runt. qͥ recte quĩq
panib aluntur.
quia necce ẽ ut ta¬
les legalib adhuc
p̃ceptis instruant᷑.
quatuor sũt milia
intus eruditi.

Expanded text:
em habet corporis. Qui autem a cogitationibus etiam mentis. Bene anum discumbentes, Dei pascuntur alimentis, qui per studium abstinentiae, calcatis illecebris carnis, audiendis implendisque verbis Dei operam impendunt.poris. Hi Dominum secuti, significant eos qui in saeculari adhuc habitu positi, exterioribus quae possident bene uti norunt. Qui recte quinque panibus aluntur: quia necesse est ut tales legalibus adhuc praeceptis institui. quatuor sunt millia intus eruditi.
Abbreviated transcription (Latin):
eis peccata. & ait illis. Hescitis¬
parabolam hanc: ce quomodo
omnes parabolas cognoscetis:
Qui seminat. ũbũ seminat. hii

Expanded text:
eis peccata et ait illis nescitisrabolam hanc et quomodo omnes parabolas cognoscetis qui seminat verbum seminat hii
Abbreviated transcription (Latin):
ad utrumq enim ilłd
subditum refertur. U̾¬
bo enim suo pat̾ sede¬
clarat. U̾bum seip̃m
declarat quia mentis
nr̃e lumen est:¬

Expanded text:
Ad utrumque enim illud subditum refertur. Verbo enim suo Pater se declarat. Et Verbum seipsum declarat, quia mentis nostrae lumen est
Abbreviated transcription (Latin):
Quead fructum uetitum extẽ¬
sa est a bono opere aruit. s per
manus xp̃i cruce extensas. bo¬
norum oꝑm succis restituta:

Expanded text:
Quae ad fructum vetitum extensa est, a bono opere aruit, per manus Christi in cruce extensas, bonorum operum succis restituta
Abbreviated transcription (Latin):
Unum exemplum datum ẽ regie
potestatis. de dauid. alt̾m sac̃dota¬
lis dehiis qui ꝑ minist̾ium tẽpli
sabb̃muiolant. ut multo minus
ad ip̃m ꝑtineat cͥmen spicarum
salbo uulsarum qͥ uerus ẽ rex ⁊
sac̃dos. ⁊ dominus sabbi:¬

Expanded text:
Unum exemplum datum est regiae potestatis de David: aliud sacerdotalis, de his qui per ministerium templi sabbatum violant, ut multo minus ad ipsum pertineat crimen spicarum sabbato vulsarum, qui verus rex et sacerdos est et dominus sabb
Abbreviated transcription (Latin):
Quia discipulos ⁊ de uiolatõe
sabbi ꝓbabili exemplo excusa¬
uerat. ip̃m uoluit calumpnia¬
ri. ut si ñ curet crudelitatis uł i¬
becillitatis. si curet tnsgressionis
arguant:¬
Homo. significat humami genꝰ
ĩ fecunditate boni oꝑis arefactũ
ꝑ manum ad poniũ extensam
quam sanauit. manus innocens
in cruce extensa. Benemanus ĩ
synagoga erat arida. quia ubi
maius donum scĩe. ibi transgres¬
sor maiori sublacet culpe:¬

Expanded text:
Quia discipulos de violatione sabbati probabili exemplo excusaverat, ipsum volunt calumniari, ut si non curet, crudelitatis, vel imbecillitatis: vel si curet, transgressionis arguant. Significat humanum genus in foecunditate boni operis arefactum pro manu ad pomum extensa, quam sanavit manus innocens in cruce extensa. Bene manus in Synagoga erat arida, quia ubi majus donum scientiae, ibi transgressor majori subjacet culp
Abbreviated transcription (Latin):
Lon licet scdl̃m p̃ceptum legis.
s quia alia scriptura dicit mĩã
it hoĩem de famis ꝑicło lib̾ãre. ꝙͣ
sacrificium deo offerre. qr hosti¬
a deo placens ẽ salus hõim. de ua¬
statõe frugum ñ arguũt. quia
licet ꝑ legem iñ uiuere uł edere:¬

Expanded text:
on licet. Secundum praeceptum legis. Sed quia alia scriptura dicit: Miserit hominem de famis periculo liberare, quam sacrificium Deo offerre, quia hostia placens est salus hominum. De vastatione frugum non arguunt, quia licet per legem in
Abbreviated transcription (Latin):
rale templum potuit
defendere sac̃dotes gͥ¬
seruentes tur spũale
ñ potest defendere dis¬
cipulos sͥ credentes:¬

Expanded text:
rale templum potuit defendere sacerdotes servientes, cur spirituale non potest defendere discipulos sibi credentes
Abbreviated transcription (Latin):
Si dauid ⁊ alimelech ñ rep̃hen¬
duntur. quoꝵ ut̃q mandatũ
legis ꝓbabili necessitate. ⁊ trans¬
gressus est ⁊ hic similis cã famis
cibum transiturum ĩ usũ ppłoꝵ
uł quia om̃s sacerdotes debemꝰ
imitari. uł qd̃ om̃s sac̃dotes su¬
ꝯmus

Expanded text:
Si David et Abimelech non reprehenditur, quorum uterque mandatum legis probabili necessitate transgressus est, et hic similis causa famis cibum transiturum in usum populorum. Vel quia omnes sacerdotes debemus imitari. Vel quod omnes sacerdotes sumus
Abbreviated transcription (Latin):
ti maiorib. leuiora in fr̃e ma
lunt uituꝑare ⁊ dampnare ꝙͣ
emendare. ut si pleni odio uel
inuidia uł malicia dampnẽt
in eo qd̾ deliquit ira. q̃ est ut fe¬
stuca. odium trabs. Iratus alicͥ
nult aliquando eum corrigi qͥ
oclit. hoc uelle nequit. ⁊ iõ impo¬
ssibile d̾r. ut festucam fri dema
qui trabem gestat. prius uero
trabs odii ĩ uidie simulatõis ⁊ to¬
tius malicie eicienda ẽ. ut mi
sericorditer respectu dei ñ nr̃i
frẽm possumus increpare. ut
siue prosit illi correctio. siue nõ.
ñ tñ de simplicitate nr̃i oculi¬
q simus securi:¬
piunt omnia accusare. ⁊ uo¬
lunt uideri consultores sine ex¬
emplo emendationis sue :
Purgato oculo possunt dispen¬
satores eccłe alios castigare.
ita ꝓdigum ẽ canib dare. ta¬
lib mistica ñ sunt aꝑienda. s

Expanded text:
ti majoribus, leviora in fratre magis volunt vituperare et damnare quam emendare. Ut si pleni odio vel invidia, vel malitia, damnent in eo quod delinquit ira; quae est ut festuca, odium, ut trabs. Iratus alicui vult aliquando eum corrigi; qui odit hoc velle nequit: et ideo impossibile dicitur ut festucam fratri demat, qui trabem gestat; prius ergo trabs odii, invidiae, simulationis et totius malitiae rejicienda est, ut sic misericorditer respectu Dei, non nostri, fratrem possimus increpare: ut, sive prosit illi correctio, sive non, nos tamen de simplicitate nostri oculi simus securpiunt omnia accusare, et volunt videri consultores sine exemplo emendationis suae. Purgato oculo, possunt dispensatores Ecclesiae alios castigare, ita prodigum est canibus dare. Talibus mystica non sunt aperienda, sed
Abbreviated transcription (Latin):
¶G.Aota si quẽ uil repreben¬
dere. primum uide ietrum similis
ei sis. qd̾ si es: parit̃ ingemisce. ⁊
ñ eum tͥ optemperare. s ꝑit̾ cona¬
ri mone. Qd̾ li ñ es similis. tñ q
olim fuisti. uel ẽẽ potuisti. con
argue. Raro gͦ ⁊ ñ sine magna
necessitate obiurgationes sunt¬
adhibende. ⁊̃ ñ nisi respectu dei.

Expanded text:
. Si quem vis reprehendere, primum vide si similis ei sis. Quod si es, pariter ingemisce et noli eum tibi obtemperare, sed pariter conari mone. Quod si non es similis, tamen quia olim fuisti, vel esse potuisti, condargue. Raro ergo non sine magna necessitate sunt objurgationes adhibenda, et nonnisi respectu Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
Uix inuenitur aliqͥs
ab̾ hoc uicio alienus.
quia unusquisq suis
fauens. aliena facile
rep̃hendit. ⁊ alienagͣ¬
uius tolerando. qͣm sna.
sumit auctoritatem i¬
arguendi sine exem¬
plo emendationis:¬

Expanded text:
ix invenitur aliquis ab hoc vitio alienus, quia unusquisque suis favens, aliena facile reprehendit: et aliena gravius tolerando quam sua, sumit auctoritatem arguendi sine exemplo suae emendationis
Abbreviated transcription (Latin):
lugent. ꝓsus uł alioꝵ pecc̃is.
qui est ab irriguo infectus. s
qui fit ab irriguo suꝑiꝰ ẽ ex
desiderio celestis patͥe. ille lauat
p̃sentes sordes. hic accendit
acrius et̾norum amatores. Q
aũ pecc̃a deposunit: mores mã¬

Expanded text:
lugent. Pro suis vel aliorum peccatis, qui est ab irriguo inferiori, sed qui fit ab irriguo superiori est ex desiderio coelestis patriae. Ille lavat praesentes sordes, hic accendit acrius aeternorum amatores. Qui autem peccata deposuit, mores ma
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticia est sua cuiꝙ tͥ¬
buere sibi ⁊ ꝓximis et
deo. hec iusticia ñ plene¬
donec deus sit omnia ĩ
omnib. Ideo hic possu¬
mus esurire ñ saciariz

Expanded text:
Justitia est sua cuique tribuere, sibi, et proximis, et Deo. Haec justitia non plenedonec Deus sit omnia in omnibus: ideo hic possumus esurire, non saturari
Abbreviated transcription (Latin):
salutari in foro. ⁊in primis ca¬
thedris sedere. insynagogis. ⁊
pͥmos recubitus in cenis. Q deue¬
rant domos iuduar̃. subtentu
prolixe or̃onis. hui accipiunt

Expanded text:
salutari in foro: et in primis cathedris sedere in Sinagogis: et primos discubitus in cenis. Qui devorant domos viduarum sub obtentu prolixe orationis. Hi accipient
Abbreviated transcription (Latin):
¶auadrandem uocant calcusato¬
res quartam parcem cuiusq rei.
.s. loci. demporis. peccunie. forsitan¬
ergo. hic quarcam partem sicdi.i.¬
quinq obolos sig̃cat.

Expanded text:
uadrantem vocant calculatores quartam partem cujusque rei, et, loci, temporis, pecuniae. Forsitanergo hic quartam partem sicli,quinque obolos significat.
Abbreviated transcription (Latin):
ta offert. qr ĩ cõspectu diuine
maiestatis qua oblationes de¬
uote nr̃e oꝑationis qͣi cerco
numero conscripte ⁊ cõsigna¬
te seruantur. uł dilectionem
dei ⁊̃ ꝓximi uel fidei oronisꝙ
munera deo offert. que respectu
ꝓprie fragilitatis minuta. s
merito pie intentionis accep¬
ta cunctis suꝑborum uideoꝵ
opibus prestat:¬
ex habundancia mittit mu¬

Expanded text:
ttit, quia in conspectum divinae Majestatis, qua oblationes devotae nostrae operationis quasi certo numero conscriptae et consignatae servantur, sive dilectionem Dei et proximi, seu fidei orationisque munera defert, quae consideratu propriae fragilitatis minuta, sed merito piae devotionis accepta, cunctis superborum Judaeorum operibus praestanex abundantia sibi mi
Abbreviated transcription (Latin):
B. Recedente domino de templo
omina legis edificia ⁊ compo¬
sitio mandatoꝵ ita destructa
est. ut nichil a uideis impleri
possit. ⁊ capide sublato uniu̾sa
int se membra compungunt.

Expanded text:
. Recedente autem Domino de templo, omnia legis aedificia, et compositio mandatorum ita destructa est, ut nihil a Judaeis possit impleri; et capite sublato, universa inter se membra compugnent.
Abbreviated transcription (Latin):
naria congregabant ad usus
templi. Uñ in libro regum. tu¬
lit ioiada potifex gazophilati¬
um unum. aꝑuitq foramen
desuꝑ. ⁊̃ c̃. ⁊̃ porticꝰ in quib hec
seruabantur. uñ. hec uerba lo

Expanded text:
naria congregabantur ad usus templi. Unde in libro Regnum: Tulit Joiada pontifex gazophylacium unum, aperuitque foramen desuper , etc., et porticus in quibus servabantur. Unde: Haec verba lo
Abbreviated transcription (Latin):
Ier̃. Qm̃uis ad
temptandũ ue¬
nerit. longior nã¬
q est ignoran¬
cia qͣm scĩa. ut
saduceis d̾r. erra¬
tis nescietes scͥp¬
Quia insermo¬
nib confutan¬
tur. ultra ñ in¬
t̾rogant. s aꝑte
comprehensum
romane potesta¬
ti tradunt. unde
patet uenena in¬
uidie suꝑari pos¬
se. s difficile qͥes¬
q cere.

Expanded text:
etc. Quamvis ad tentandum venerit: longior namque est ignorantia quam scientia, ut Sadducaeis dicitur: Erratis nescientes ScripQuia in sermonibus confutantur, ultra non interrogant; sed aperte comprehensum Romanae potestati tradunt, unde patet venena invidiae superari posse, sed difficile quiescere.
Abbreviated transcription (Latin):
tione seducamur. uel emulati¬
one ad idem inflaminemur.
tis peccuniam accipere ñ dubi¬
tant. ꝯmendet deo orõnem
porrecta manus ad dandũ. nõ
collecta ad accipiendum. quib
illud congruit. orõ eius fiat ĩ¬

Expanded text:
tione seducamur, vel aemulatione ad idem inflammemur. Vtis pecuniam accipere non dubitant: cum commendet Deo orationem manus porrecta ad dandum, non collecta ad accipiendum: quibus illud congruit: Oratio ejus fiat i
Abbreviated transcription (Latin):
mesticis exem¬
plis docet. ne
çelent lucem
ubi. sibi com¬
missam. nõ
accendunt
iõ data ẽ doc¬
tͥna p̃dicatõ¬
nis ut celent
eam ⁊ subici¬
ant seruitu¬
ti corꝑis dũ
aliquem ti¬
ment. s corpꝰ
subiciant. ut

Expanded text:
mesticis exemplis docet, ne celent lucem verbi sibi commissam. Non accendunt, ideo data est doctrina praedicationis ut celent eam et subjiciant servituti corporis, dum aliqua timent. Sed corpus subjiciant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quam consummatam ingredi¬
dur. cum eam in die indicii p̃sen¬
tia uisionis sue et̾nus habitator
illustrat. s cum edificadur archa.
iniqui luxuriantur. cum u̾o in¬
tratur int̾eunt. quia qui hic scĩs
tertantib insultant. illis coro¬

Expanded text:
Quam perfecte consummatam ingreditur, cum hanc in die judicii praesentia suae visionis aeternus habitator illustrat. Sed cum arca aedificatur, iniqui luxuriantur: cum vero intratur, intereunt, quia qui sanctis hic certantibus insultant, eis illic coro
Abbreviated transcription (Latin):
Qũi pauit multos paucis man¬
na plueret. quo om̃s reficeret. Uñ
iohannes post edulium panum qͦd
signum facis. ut uideamus ⁊ credamꝰ
tibi. quid oꝑaris. prẽs nr̃i .i. mand̾.¬

Expanded text:
qui pavit multos paucisna plueret quo omnes reficeret. Unde Joannes post edulium panum: Quod signum facis, ut videamus et credamus tibi? quid operaris? Patres nostri manduc
Abbreviated transcription (Latin):
Domus in qua conueni¬
unt pͥmitiua eccła est.
turbe q̃ impediunt mã¬
⁊ uicia sunt. quia qui
manducat corpus dñ¬

Expanded text:
Domus in qua conveniunt, primitiva Ecclesia est. Turbae quae impediunt panet vitia sunt, quia qui manducat corpus D
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i cõsolabuntur. Trinum luctũ
implet qui consolationem futu¬
ram querit. deflet ꝓpͥa pec̾ca. cũ
dauid ⁊ maria cum paulo flet
cum flentib. ⁊ flet multum cum
bam. quia nemo dignus inuentꝰ
est qui aꝑiret librum ⁊ solueret¬
septem signacula eius.¬

Expanded text:
ipsi consolabuntur . Trinum luctum implet qui consolationem quaerit futuram. Deflet propria peccata cum David et Maria. Cum Paulo flet cum flentibus. Et flet multum cum tum: quia nemo dignus inventus est aperire librum et solvere signacula ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑigenies .iii. ostendit eos malã
cor ex ore ⁊oꝑe.s deus opus et
u̾ba ex corde qd̃ nouit uidicat.
Illi ergo ex habundancia cordis
os loquitur. qui scit ex qua in¬
tentione exit:

Expanded text:
etc. Ostendit eos malam ore, et opere. Sed Deus opus et verba ex corde quod novit judicat. Illi ergo ex abundantia cordis os loquitur qui scit ex qua intentione exit.
Abbreviated transcription (Latin):
Si filius dei ⁊ c̃. Ali¬
ud horum exploran¬
tis ẽ. aliud temptan¬
tis. dum deum confi.¬
teri uidetur. ⁊ homi¬
ni illudere conatur.
sic enim temptat ut
exploret qd̾ ueretur.
sic explorat ut temp¬
tando decipiat

Expanded text:
Si Filius Dei es. Aliud horum explorantis est, aliud tentantis, dum Deum confiteri videtur, et hujusmodi illudere conatur. Sic enim tentat ut exploret quod veretur. Sic explorat, ut tentando decipiat
Abbreviated transcription (Latin):
Quia esuries signũ¬
ẽ infirmitatis. ⁊ sic no¬
bis ĩ abstinencia nõ
deest temptatio. per
ext̾iorem infirmitatẽ
xp̃m temptat. ĩ quo
nlłam legẽ pec̃ti inue¬

Expanded text:
Quia esuries est signum infirmitatis. Et sic nobis in abstinentia non deest tentatio. Per exteriorem infirmitatem Christum tentat in quo nullam legem peccati inve
Abbreviated transcription (Latin):
ab aliquo corrumpi.
margarita q̃ in abscõ¬
dito latet ⁊ de figuris
qͣi aꝑtis conchis erui¬
tur. Gemma ẽ p̃ciosa
q̃ ñ pot̃ corrumpi. ca¬
nes uõ sunt qͥ oblat̾nt.
⁊̃ qd̃ integrum ẽ dila¬
cerant. porci qͥ uilipen¬
dunt. ⁊ cõculcant. uł
canes ad uomitum ⁊¬
reũsi. porci ñdũ cõu̾¬
si s ĩ luto uicioꝵ ũsati¬

Expanded text:
ab aliquo corrumpi. Margarita, quae in abscondito latet: et de figuris, quasi apertis conchis eruitur, gemma est pretiosa quae non potest corrumpi. Canes vere sunt qui oblatrant, et quod integrum est dilacerant; porci qui vilipendunt et conculcant: vel canes ad vomitum reversi, porci nondum conversi, sed in luto vitio
Abbreviated transcription (Latin):
B. Petendo soli¬
tudinem. fidemt᷑¬
barum an se seqͣn¬
tur exp̃lorat. et
probatam digna
mercede remune¬
rat. turbeaũ nõ
ium̃tis ñ uehicu¬
lis.s ꝓprio labore
pedum iter deser¬
ti arcipiunt. ⁊
salutis deseideriũ
ostendunt. rursꝰ
ip̃e excipiendo fa¬
tigatos. docendo
inscios. sanando
egrotos. recrean¬
doieiunos. qͣntũ
deuotione creden¬
tium delectetur
ta gentium petẽ¬

Expanded text:
o. Petendo solitudinem fidem turbarum an se sequatur explorat, et exploratam digna mercede remunerat. Turbae autem non jumentis, non vehiculis, sed proprio labore pedum, iter deserti arripiunt, et salutis desiderium ostendunt. Rursus ipse excipiendo fatigatos, docendo inscios, sanando aegrotos, recreando jejunos, quantum devotione credentium delectetur,ta gentium
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilia inuisibi¬
lia intelligeret ⁊̃
que oculus ñ ui¬
det. ⁊ clarum aĩe
sue statum post
rubiginem pec̃ti
mundi cordis ocu¬
lo contemplecur.
bĩ enim mundo

Expanded text:
visibilia invisibilia intelligeret, et quae oculus non vidit, et clarum, animae suae statum post rubiginem peccati mundi cordis oculo contemplaretur. Beati enim mundo
Abbreviated transcription (Latin):
ambulat. ne ergo dubites xp̃m
uerum corpus ẽẽ. quia suꝑ aquaᷤᷤ¬
S uio Iambulauit:
Suꝑ mare ambulare fecit. ut
ostendat diuinam potestatem.
mergi facit: ne infirmitatem o¬
bliuiscatur. ne putet se eqͣlem do.
tatiomi. ut augeatur fides. ut .ii.
credidit se eius imꝑio posse flu¬
ctib sustentari. sic dum mergi¬
tur posse enis uirtute saluari :¬

Expanded text:
per aquas ambulat. Ne ergo dubites Christum verum corpus esse, quia super aquas ambulavit. per mare ambulare fecit, ut ostendat divinam potestatem. Mergi facit, ne infirmitatem obliviscatur, ne putet se aequalem Detationi, ut augeatur fides; ut enim credidit se ejus imperio posse fluctibus sustentari, sic dum mergitur, posse ejus virtute salvari
Abbreviated transcription (Latin):
Et uidentes. ⁊ c̃. quia sepe fit ut
cum aliqua subito diutine tribu¬
lationis oritur sedatio. ñ statim cre¬
datur ueraliberatio. ioq ꝑmanẽ¬
te pͥori formidine intensa ad libe-¬
rationem dirigitur oratio:
noce sͥ nota poterant eum cog¬
noscere. uł quia ip̃e ẽ. qui lixit.
Situ es ille liberator. ⁊ube me
uenire ad tuam irationem supe¬
rando pressuras :¬

Expanded text:
Et videntes, etc. Quia saepe fit ut cum aliqua subito diutinae tribulationis oritur sedatio, non statim credatur vera liberatio. Ideoque permanente priori formidine intensa, ad liberationem dirigitur oratio. voce sibi nota poterant eum cognoscere. Vel quia ipse est qui dixit: Si tu es ille liberator, jube me venire ad tuam imitationem superando pressuras
Abbreviated transcription (Latin):
tium. ut sit salus mea usꝙ̃ ad¬
q extͣmũ terre:
ad nichilum ualet. quia ut a¬
lius euungłista ait. nec terre
utilis est qm suo iniectu ger¬
minare ꝓhibet. nec st̃quilini¬
o. qͦd ñ fecundat᷑e sinit. Sic qͥ
retro uadit nec ip̃e fructum
ferre. nec alios ualet excole.
s ab eccłia eicitur: ⁊ in hec
uerba ridetur. hic homo cep̃
edificare. ⁊̃ ñ pot̃ consũmare:¬

Expanded text:
mea usque ad extrema terrae. Ad nihilum valet: quia ut alius evangelista ait nec terrae utilis est quam suo injectu germinare prohibet, nec sterquilinio quod non fecundare sinit. Sic qui retro vadit, nec ipse fructum fert, nec alios valet excolere, sed ab Ecclesia ejicitur, et in haec verba ridetur: Hic homo coepit aedificare, et non potuit consummare
Abbreviated transcription (Latin):
Incelis non uolubilib. cum
non inreb uolubłib m̃ces
firmamentis. ubi habitas
sempit̾na iusticia. Iam gͦ
sentiuint hanc mercedem qͥ
spũalib bonis gaudent.s ꝑ
ficietur. cum mortale hoc
induet inimortalitatem:

Expanded text:
in coelis. Non in volubilibus, cum non in rebus volubilibus merces firmamentis, ubi habitat sempiterna justitia. Jam ergo sentiunt hanc mercedem qui spiritualibus bonis gaudent. Sed perficietur cum mortale hoc induet immortalitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
quam resurgens possedit. eccła ẽ.
quam moliebantur preriꝑe iudei.
dum fide eus extincta. iusticiam
mutat hunc ordinem. dicens occi¬
derunt ⁊ eiecerunt ex᷑ uineam. qͣi
uile cadauer in quo notat ꝑtinati
am occiso domino ⁊ resuscitato. a
suis finib eum excluserunt. ⁊ gen¬
qtib miserunt.

Expanded text:
quam resurgens possedit, Ecclesia est, quam moliebantur praeripere Judaei: dum fide ejus exstincta justitiam ineam. Marcus mutat hunc ordinem, dicens: Occiderunt et ejecerunt extra vineam , quasi vile cadaver. In quo notat pertinaciam, quia occiso Domino et resuscitato, a suis finibus eum excluserunt, et gentibus miserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dest priuatos carnis affectus¬
extinguere. quib ita inicẽ
diliguntur ut deo minus ser¬
uiant. uł penitus aũtantur.
ñ qd̾ ñ sint honorandi pat̾ et
mat̃. s post deum. ħ ẽ ordo ca¬

Expanded text:
est, privatos carnis affectustinguere, quibus ita invicem diliguntur, ut Deo minus serviant. Vel penitus avertantur, non quod non sint honorandi pater et mater, sed post Deum; hic est ordo c
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Aut quo¬
dit gͦ dominus ꝑ ma¬
nifestam ꝑabosam ꝙ
ñ cõcordat infallaci o¬
ꝑatõe cum demonibꝰ.¬
sicut calumpniaban¬
tur. s uirtude diuini

Expanded text:
 Aut quodit ergo Dominus nifestam parabolam, quod non concordat in fallaci operatione cum daemonibsicut calumniabantur, sed virtute divini
Abbreviated transcription (Latin):
Uelauerant enim faciem eius
scd̾m marcum. ñ ut eorum scele¬
ra ñ udeat. s ut a se ip̃is gr̃am
cognitionis eius abscondant. si¬
cut uelum suꝑ faciem moyfi¬
suit. qd̃ usq hodie manet. ꝓphe

Expanded text:
elaverunt enim faciem ejus secundum Marcum, non ut eorum scelera non videat, sed ut a seipsis gratiam cognitionis ejus abscondant. Sicut velum fuit super faciem Moysi, quod usque hodie manet. VE
Abbreviated transcription (Latin):
Scid̾ .ii. ⁊c̃. furor qui fecit de
solio surgere. facit ⁊ uestem scĩ¬
dere. Magno misterio cum ues¬
tis dñi nec a militib scindi po
soluendum. s soliditas eccłe q̃
infidelium. ita nunc opprobriis
exhonoratur falsorum fideliũ.
⁊ colaphis .i. blasphemiis eoꝵdẽ¬
9 q ceditur.

Expanded text:
Scidit vestimenta. Furor qui fecit de solio surgere, facit et vestem scindere. Magno mysterio: cum vestis Domini nec a militibus scindi potsolvendum: sed soliditas Ecclesiae quae infidelium, ita nunc opprobriis exhonoratur falsorum fidelium, et colaphis, id est, blasphemiis eorumdem caeditur.
Abbreviated transcription (Latin):
dutus cupiditatib meretriti S¬
Merito a longe qui in pximo
fuerat negaturus. sig̃c eccłiam
ĩmitaduram passionem xp̃i. lõ¬
ge different̾. quia eccl̃ia patit᷑

Expanded text:
dutus cupiditatibus mundi, Merito a longe qui in proximo fuerat negaturus. Significat Ecclesiam imitaturam Christi passionem longe differenter, quia Ecclesia patitur
Abbreviated transcription (Latin):
Nauis in medio mari.
solus ih̾c in t̾ra. quia ali.¬
qñ ita ẽ celesia. ñ mͦ affli¬
cta. s ⁊̃ fedata. ut ꝓrsus
uideatur derelicta adeo.
s d̾s ñ eam relinquit:¬

Expanded text:
Navis in medio mari, solus Jesus in terra: quia aliquando ita est Ecclesia non modo afflicta, sed et foedata ut prorsus videatur derelicta a Deo: sed Deus eam non relinquit
Abbreviated transcription (Latin):
occubuit sol in meridie. dali¬
liquorem ñ tenet. ⁊̃ quisqͥlia
ĩmunda colligit. Sanson nr̃
maxilla ũbi sui ĩnumeras ca¬
t̾uas iudeoꝵ ⁊ demonũ. hic st̃¬
nit. ⁊̃ fondem ꝑhennis uite si¬
Sic temperat responsum ut
uerum dicat. nec tñ calunie pa¬
deat. ⁊̃ nota qd̃ pylato qͥ inuitꝰ
fert sentenciam. aliqͣ in parce
responderit. sac̃dotib aũ ⁊ pͥn¬
cipib respondere noluerit. in¬
dignole semone suo iudica¬
uerit.
Ieꝵ. hii sũt duo hirci. unus a¬
pompeiꝰ .i. emissarius. cũ pecẽo
ppͥ in desertum inferni absolutꝰ
dimitcitur. alt̾ ꝓ pecc̃is absolu¬
torum utagnus occiditur ꝑs
totũ semꝑ mactatur ꝑs diabo¬
li qui est magist̾ eorum effre¬
nata in tartara p̃cipitat᷑.¬
heret iudeis us hodie petitõ sua.
quã tanto labore impetrarũt.
data enim optione sibi ꝓ iħu
latronem ꝓ saluatore int̾fec¬
torem elegerũt. merito salutẽ
⁊ uitam ꝑdider̃t̃ ⁊ latͦciniis ac

Expanded text:
occubuit sol in meridie. Daliliquorem non tenet, et quisquilia immunda colligit. Samson noster maxilla sui verbi, innumeras catervas Judaeorum et daemonum hic sternit, et fontem perennis vitae siSic temperat responsum, ut verum dicat, nec tamen calumniae pareat. Et nota, quod Pilato qui invitus fert sententiam, aliqua in parte responderit: sacerdotibus autem et principibus respondere noluerit, indignosque sermone suo judicaverit.etc. Hi sunt duo hirci, unus apompeius, id est emissarius, cum peccato populi in desertum inferni absolutus dimittitur. Alter pro peccatis absolutorum, ut agnus occiditur. Pars Domini semper mactatur, pars diaboli, qui est magister eorum, effrenata in tartara praecipitathaeret Judaeis usque hodie petitio sua, quam toto labore impetraverunt. Data enim optione sibi, pro Jesu latronem, pro Salvatore interfectorem elegerunt. Merito ergo salutem et vitam perdiderunt et latrociniis ac
Abbreviated transcription (Latin):
b̃. Multas occones dedit pyla¬
tus liberandi saluatorem. pͥ¬
mo. iusto cõferens latronem.
deinde inferẽs. Quid ergo uul¬
tis faciam de. re.Iu: cũq respõ¬
dissent. crucifigatur: non sta¬
tim acquieuit. s scd̾ suggesti¬
onem uxoris que mandane¬
rat ei. ut math̃s dicit. nͥltͥ ⁊
iusto illi. Respondãt ait. Qͥd
enĩ malifecit: quod dicendo.
ih̃m absoluit.

Expanded text:
. Multas occasiones dedit Pilatus liberandi Salvatorem, primo justo conferens latronem, deinde inferens: Quid ergo vultis faciam regi Judaeorum? Cumque respondissent: Crucifigatur, non statim acquievit, sed secundum suggestionem uxoris quae mandaverat ei ut Matthaeus dicit: Nihil tibi et justo illi , respondens ait: Quid enim mali fecit? Quod dicendo, Jesum absolvit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce pacĩa. Non enim audito do¬
lore exarsit in iram. nec mox ul¬
cisci uoluit. ita ⁊ nos lesi patient̃¬
homo audit hoc ẽẽ adiabolo. qui
nichil ualet ccͣ auctoritatem dei.
potest ei uoluntas suborriri. ut
tales auferat de mundo. si facul¬
tatem h̃t̃. s consulit iusticiã dei.
an facere debeat. ⁊ an deus uelit ħ¬
ẽẽ officium hoĩm. s ueritas respõ¬
det. ñ nosse hominẽ in hac uita.
qualis futurus sit qui mͦ errat. ł
ciendi aliis. ⁊ tunc ñ ab hominbꝰ
s ab angłis dicit fieri:¬

Expanded text:
Ecce patientia. Non enim audito dolore exarsit in iram, nec mox ulcisci voluit, ita et nos laesi patienthomo audit hoc esse a diabolo qui nihil valet contra voluntatem Dei, potest ei voluntas suboriri, ut tales auferat de mundo si facultatem habeat. Sed consulit justitiam Dei, an facere debeat, et an Deus velit esse hoc officium hominum. Sed Veritas respondet: Non nosse hominem in hac vita qualis futurus sit qui modo errat, et roficiendi aliis: et tunc non ab hominibus, sed ab angelis dicit fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiũ. qͥ uiciis p̃s¬
si. de eoꝵ societate
desperant. uos aũ
erat aspectꝰ eiꝰ sic̃
fulgͣ.¬
Gix. Ih̃m. salu¬
ti ñ sb̾stancialit̃
ẜ nũcupatiue h
nõie dicebantur.
det̾mĩat ꝑ locum
nazarensi. ⁊̃ cãm
subd̃. crucifixum.
atq addit. surrex̃
ñ est hic ꝑ p̃sentiã
carnis. qͥ nusqͣm de¬
est ꝑ p̃sentiã maies¬
Itatis

Expanded text:
civium, qui vitiis pressi de eorum societate desperant. Vos autem, Erat aspectus ejus sicut fulgix . Jesum. Saluti non substantialiter sed nuncupative hoc nomine dicebantur, determinat per locum Nazarenum, et causam subdit: Crucifixum. Atque addit: Surrexit, non est hic. Per praesentiam carnis, qui tamen nusquam deest per praesentiam majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
Uade. Mittit ad sacerdotes ꝓpt̃
humilidadem. ut sac̃dotibꝰ defe¬
rat honorem. quib lex iub mũ¬
datos munera offerre. ⁊ ut uidẽ¬
tes credant ei. uł sinõ credunt.
inexcusabiles sint. ⁊ ne legem i¬
frangere uideretur: ostende.⁊ .s.¬

Expanded text:
ade. Mittit ad sacerdotes propter humilitatem, ut sacerdotibus deferat honorem quibus lex jubet mundatos munera offerre, et ut videntes credant ei: vel si non credunt, inexcusabiles sint, et ne legem frangere videretur. Ostende
Abbreviated transcription (Latin):
B. austerium est
tiformis sp̃c gr̃a
plenius creditur
⁊ datur. Nec sunt
panes ordeaci. sic̃
de quib .u. milia
hominum sunt

Expanded text:
. Mysterium est tiformis Spiritus gratia plenius creditur et datur. Nec sunt panes hordeacei, sicut de quibus quinque millia hominum satiata
Abbreviated transcription (Latin):
ibi supra fenum. hic supͣ t̾ram̃
reficitur. qr ibi celsitudo xp̃i ꝓpt̃
carnales homines.⁊ierłm ter¬
renam carnali spe ⁊ desiderio te¬
gitur. hic aũ remota omni cu-
tum. tamqͣm ip̃ius montis soli¬
uł quoꝵ ip̃a scriptura uitam¬
⁊ fidem ⁊ passiones continet.
qui de fluctib huius seculi erepti

Expanded text:
ibi super fenum, hic super terram reficitur. Ibi enim celsitudo Christi propter carnales homines et Hierusalem terrenam carnali spe et desiderio tegitur; hic autetum tanquam ipsius montis solivel quorum ipsa Scriptura, fidem, vitam et passiones continet; qui de fluctibus saeculi erepti
Abbreviated transcription (Latin):
suggerente hoc apłs dicebat. s
mͥ error apłi de pietatis affectu
ueniens numquam incentinũ
udebitur diaboli. diabolo d̾r. ua

Expanded text:
suggerente hoc Apostolus dicebat: Sed mihi error Apostoli de pietatis affectu veniens, nunquam incentivum videbitur diaboli. Diabolo dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
Der inuocationẽ
mathei fides gen¬
tium que relictis
lucris seculi. epulis
oꝑm cum domi¬
no cõuiuantur. ꝑ
phariseoꝵ suꝑcili¬
um de salute gẽ¬
tium iudeorum
inuidia designa¬

Expanded text:
er vocationem Matthaei fides gentium: quae, relictis lucris saeculi, epulis rum cum Domino convivantur. Per pharisaeorum supercilium, de salute gentium Judaeorum invidia designa