comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sismpeccitoris ppli meritum fuerat
clectus. negat cum cum suauolutate
us conscilio constitutum.talc ergo
aliqo intelligamus etiam meccus¬
fam̃ et sitim populuis paciatur nõ fa¬
in panisaut sitim aque. s fam̾ audi¬
tes nõ que ihu xp̃i. quidẽsua querẽ¬
res. non xp̃m gratis diligẽtes. non de

Expanded text:
peccatoris populi meritum fuerat electus, negat eum cum sua voluntate vel consilio constitutum. Tale ergo aliquid intelligamus etiam in Eccfamem et sitim populus patiatur, non famem panis, neque sitim aquae, sed famem audites, non quae Jesu Christi. Quid est, sua quaerentes? Non Christum gratis diligentes, non Deu
Abbreviated transcription (Latin):
pem sibi iustituere liceat. exũ¬
bis çacharie. pp̃. ꝯnmicitir. q¬
br magũtino archiepõ ꝑmisit adin¬
torem sibi statuere. qui ei defimcto
implenitudinẽ potestatis succede

Expanded text:
m sibi instituere liceat, ex verbis Zachariae Papae conjicitur, quibus Maguntino archiepiscopo permisit adjutorem sibi statuere, qui ei defuncto in plenitudinem potestatis succede
Abbreviated transcription (Latin):
cessores sibi instituere possunt. Iter
exem plo beati petri illud idem ꝓbat̃.
qui beatum clementem sibi succe¬
sorem institit. Ende ioles .iii. scri¬
bit epĩs gennianie ⁊ gallie. Qd petru¬

Expanded text:
cessores sibi instituere possunt. § 2. Item exemplo B. Petri illud idem probatur, qui B. Clementem sibi successorem instituit. Unde Joannes III. scribit Episcopis Germaniae et Galliae, e
Abbreviated transcription (Latin):
ecclie instrum̃tadebent componẽnec
aliquib poterunt illadonare. Unde
clie nomenscripturam faciat aut ab

Expanded text:
ecclesiae instrumenta debent componere, nec aliquibus poterunt illa donare. Unde siae nomen scripturam faciant
Abbreviated transcription (Latin):
breccliasticarum rerumcura ꝯmissa
c̃ quecumqr ad ministrationis suc tp̃e
caitarum conficere instrum̃ta ꝓcurẽt
in suo retineat fraudatorem. Huuero
qui suanim rerum noscuntur hre ꝯpẽ¬
diumexoninire quã postordinatio¬
nis suc dicm ussi sunt conquisisse. si¬
ueulla siue aliqua sint instrum̃tas
fecta compensatione tam sinuiris ꝙ̃
eccliastic. amirerũ ħita sise utriusq
suarum rertim ecelie rebr detrimetur
intulerit. uel si occasione rerumeccłia
qr subhoc neglectures duuri.ais labora¬
re distulerit. speciali placito distiige¬
dus est. ut sidereb seu augm̃tis eccłie
boc eccłiasticis reb aut neglectu labo¬
ris eribuit aut minorationerul ꝑdic¬
tionem induxit. ꝗcqdinreb ecclie mi¬
nuit illirestituat. exciuus rebr. acq suf¬
fragus suos ꝯuictus fuĩt. impliasse la¬
bores. od̃sialiqd ꝓutilitatibr ecclie
aut sb̾stantie expendicant dispẽdii.
ułꝑditionis quippiam ꝑtulerit. si hoc

Expanded text:
ecclesiasticarum rerum cura commissa est, quaecunque administrationis suae tempore chartarum conficere instrumenta procurein suo retineat fraudatorem. Hi vero qui suarum rerum noscuntur habere compendium, ex omni re quam post ordinationis suae diem visi sunt conquisisse, sive nulla sive aliqua sint instrumenta confecta, compensatione tam juris sui quam ecclesiasticorum rerum habita, si se utriusque suarum rerum ecclesiae rebus detrimentum intulerit, vel si occasione rerum ecclest. Quicunque sub hoc neglectu res divinas laborare distulerit, placito speciali distringendus est, qualiter si de rebus seu augmentis ecclehoc ecclesiasticis rebus aut neglectum laboris exhibuit, aut minorationem vel perditionem induxit, quicquid in rebus ecclesiae minuit illi restituat, ex cujus rebus atque suffragiis suos convictus fuerit ampliasse labores. Quod si aliquid pro utilitatibus ecclesiae aut substantiae expendit, aut dispendii vel perditionis quippiam pertulerit, si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Alu.atorquiest ueritas nt. non eiũ
loquetur a semet ipo. hoc ẽ non sine
me. et sine meo et sine patris arbi¬
tro quia insepabil est amea. ⁊ patris
uoluntate et amplius quia ex se nõ
elt. si expatre ⁊. ame est. hocenum ip̃m
patre et ameille ẽ. Egouĩtatem lo¬
quiintrinitate sion secundum cõ¬
cinamur et loquimut accipiendum.
e si urcta formam in corporalũ nati¬
trinitatis que uoluntatẽ suam ĩge¬

Expanded text:
uit, qui et Veritas est, non enim loquetur a semetipso , hoc est non sine me, et sine meo et Patris arbitrio quia inseparabilis est a me, et a Patris voluntate; scilicet quia ex se non est, sed ex Patre et me est: hoc enim ipsum Patre et a me illi est. Itemqui in Trinitate, non secundum concinamur et loquimur, accipiendum, sed juxta formam incorporalium natuTrinitatis, quae voluntatem suam
Abbreviated transcription (Latin):
piamuscibos quos aut difficulter
digere. autcomestos magno partos
et ꝑditoslabore doleamui holcrum
rum non indiget. et sinecura sustẽ¬
tat humanum genus moderate sũp

Expanded text:
piamus cibos, quos aut difficulter digerere, aut comesos magno partos et perditos labore doleamus. Olerum,rum non indiget, et sine cura sustentat humanum genus. Moderateque
Abbreviated transcription (Latin):
boresuelgẽn̾is uel surculisut pãuo
post temporelaboristin dulcia po¬
iria decerpas. ꝯpium sabricare aluc¬
atia ad quas temiccunt i.alomonis¬
pribia oronastiorum ordiñe ac re¬
giam disciplinampanus disce cor¬
oribriteranturet lina capiendis
piscib. senranturetlibriut manꝰ
ꝯpetur cibos et anima lectione satu
teneantut nullum absq ope ⁊ labo¬
resuscipiant. nontam iꝑuctus nec¬
cessana quam ꝑꝑanime saluterne
euagentut ꝑniciosiscogitationib
untidiur ricẽt pedes suos. Et in seqrẽ¬

Expanded text:
bores uel gemmis uel surculis, ut paruo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. apum fabricare aluearia, ad quas te mittunt Prouerbia, et monasteriorum ordinem ac regiam disciplinam in paruis disce corporibus. texantur et lina capiendis piscibus, scribantur libri, ut et manus operetur cibos et anima lectione saturtenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus unti diu
Abbreviated transcription (Latin):
arnem cuiquam monachonͤ licet.
centia nõ qd̾ ereaturam dei uidice¬
mus indignam. Sr qd eamis absti¬
nentia utiet apta mõn̾achisexti¬
metur.ẜuatocam̃ moderaminc pi

Expanded text:
arnem cuiquam monacho nec sumencentia, non quod creaturam Dei judicemus indignam, sed quod carnis abstinentia utilis et apta monachis aestimetur, servato tamen moderamine pi
Abbreviated transcription (Latin):
segeces transeunto enellerent sp̃ica
eredẽrent ipĩus xpĩ hosianocentes
uocat. quia coactifame hoc fecerũt.
est sicut cib benedigestus aut decot᷑
mehil salutem nchilsie sensuum ac¬
cume oꝑatur. nichilsic egntudiner
fugat. sicut moderata refectio. suffici

Expanded text:
es transeundo vellerent spicas, et ederent, ipsius Christi vox innocentes vocat, quia coacti fame hoc fecerunt. est, sicut cibus bene digestus et decoctus. Nihil sic salutem, nihil sic sensuum acumen operatur, nihil sic aegritudinem fugat, sicut moderata refectio; suffici
Abbreviated transcription (Latin):
Ndie resurectionis uiq in salbacotẽ.
tum malbiset indie pentecostesus¬
qr insabbatum eiusdemt̃res psalmo
tantum adnotur nos tresq lectiões
antiquomorecanimus ⁊ legimus.
omnib diebr alus ꝓtotum annũ
et treslectiones recitamus. in dnĩcis
sec et pentecostes et nouem lectiones

Expanded text:
die Resurrectionis usque in sabbatum in albis, et in die Pentecostes usque in sabbatum ejusdem III psalmos tantum ad nocturnas, tresque lectiones antiquo more cantamus et legimus. Omnibus diebus aliis per totum annum, et tres lectiones recitamus. In diebus Dschae, et die Pentecostes, et novem lectiones
Abbreviated transcription (Latin):
intermissione ugilet sensus. necua¬
gis cogitationib sit patens corpus
pariterq animustentat᷑. rodominr̃.
uationib que si peccatorim sederit¬
delictum magnũ facito aliquid
opis. ut semp diabolus temuenit
occupatum Sic aplĩ habẽtes potesta¬
tem deeuangelio muerclaborabãt
manib suisncquẽ grauarẽt ⁊ alus
trimueent resrigeria. ꝑquoꝵ spũa
lib debbant mẽterecarnaliacui
trmmi us tuos successura nõ p̃parei
uel f cellara tereuĩcon eanistrur¬

Expanded text:
intermissione, uigil sensus nec uanis cogitationibus patens. corpus pariter animusque tendatur ad dominum. bationibus, quae, si pectori insederidem. Facito aliquid operis, ut semper te diabolus inveniat occupatum. Sic apostoli habentes potestatem de Evangelio vivere, laborabant manibus suis, ne quem gravarent, et aliis tribuebant libus debebant metere carnalia , cur tu in usus tuos successura non praepares? Vel fiscellam texe junco, vel canistru
Abbreviated transcription (Latin):
tibret abillicitis uoluptatib absti¬
nemus Sr quia hec abstinẽtia sine
cum fuĩt despe feã resacceptur sumꝰ
a uotamꝰquam accepta m̃oede quin¬
qua gesimam post pasca.nam huic
tamquam salutari labori boniopit
qui ꝑtinet ad quadragenanur nũz
additur quietis et felicitatis denariiᷤ.
ut quinquagenarius fiat.Sign fica

Expanded text:
illicitis voluptatibus abstinemus. Sed quia haec abstinentia sine cum fuerit de spe facta res, accepturi sumus vero, tanquam accepta mercede. Quinquagesimam post Pascha. Nam huic tanquam salutari labori boni operis, qui pertinet ad quadragenarium numerum, additur quietis et felicitatis denarius, ut quinquagenarius fiat. Significa
Abbreviated transcription (Latin):
ntudo ciborum. magisaũt multo
homini peiora.famesqui ꝓpe inꝑa¬
ucisdieb auffert homiacra ⁊libẽt
echacuita penali. Excessus nõ cibo¬
facit corpus humanũ ⁊ macerate¬

Expanded text:
t ciborum, magis autem et multo pejora. Fames quippe in paucis diebus aufert hominem et liberat de hac vita poenali; excessus vero cibofacit corpus humanum et macerat
Abbreviated transcription (Latin):
erant qui magnorono preferunt
medioere bonimminõ neraçionabiłr
hõcdignitatẽ amictit qui uł iciumx̃
caritati autuigilias p̾fert sensus in
tie aut tristitie notãmcũrat.nũꝗd¬
cordis puritate acseremtare ⁊ syna¬

Expanded text:
rant qui bono magno praeferunt mediocre bonum. Nonne rationabilis homo dignitatem amittit, qui vel jejunium charitati, aut vigilias praefert sensus intntiae, aut tristitiae notam incurrat? Nucordis puritate et serenitate, et s
Abbreviated transcription (Latin):
diuine p̃cepta medicine sunt aieu¬
mo reuocant lucͥubrarc nõ sinunt.
obonũ intentione medicationis
abducuntita quise mecdlicinede¬
derit se ip̃m sibi ab negat. Ite gͥg.¬

Expanded text:
ecepta medicinae sunt; a ieiunio reuocant, lucubrare non sinunt, ab omni intentione meditationis abducunt. itaque qui se medicis dederit, se ipsum sibi abnegat; qui
Abbreviated transcription (Latin):
cumigiꝰtur ꝑcunctis. mnima. brpsal¬
mus uelmissadicatur nilminus qrã
si ꝓuno quelibet ipõrum diceretur.
accipiti audiant itaq quieaq̃ne
cessaria sunt corporisubtrahunt. iltõ
num. detapinauo holocaustum offert
teaffligit uideat itaq quiddicat ap¬
postolus. carniscuram nefeceritis

Expanded text:
um igitur pro cunctis animabus psalmus vel missa dicitur, nihil minus, quam si pro uno quolibet ipsorum diceretur, accipitur. Audiant itaque, qui ea, quae necessaria sunt, corpori subtrahunt, illud,rum. De rapina vero holocaustum offert te affligit. Videat itaque quid Apostolus dicat: Carnis curam ne feceritis
Abbreviated transcription (Latin):
quem saluatornr suosacroieiũc
consecrauerat: quatuor dies prio¬
ris eb domade ad supplem̃tum.xl.
dierum tollãntur.i. quarta feriaq̃
capudieiunii subnotatur.x. feria
sequens. ⁊ui. feria ⁊ sabbatuminsi
sec adiuncxerinus .xl. diesin
abstinentia nõ habemu ¶ Iuhemũ¬

Expanded text:
quem Salvator noster suo sacro jejunio consecravit, IV dies prioris hebdomadae ad supplementum XL dierum tolluntur, id est quarta feria, quae caput jejunii subnotatur, et quinta feria sequens, et sexta, et sabbatum. Nisi XVI adjunxerimus, XL dies in abstinentia non habemus. Jubemu
Abbreviated transcription (Latin):
lectiones celebrare nolunt nõ exreg¬
la sanctorum patrimnisr exfastidio
et negligentia ꝓbantur hec facere.
nos aut et ordinem rom̃. mũinuesti¬
gates et antiquur moremnrẽ eccłie
imutantes antiquos patres statium̃
sieri. sicut suꝑius p̃notauimus. de
uadragesima summa obdragesiẽ.¬
ẜuatione est obsuanda ut ieiuuni¬
soluatur quia ip̃i dies decimesũt
ebdomade ꝯputantur. quaru iu¬
delicet dies .xl ⁊ duosunt cͥquibus
clum sexdies dnĩcrabstinẽtie sub¬
trahunt nõ plus inabstinentia. ꝙͣ¬

Expanded text:
lectiones celebrare volunt, non ex regula sanctorum Patrum, sed ex fastidio et negligentia probantur hoc facere. Nos autem et ordinem Romanum investigantes et antiquum morem nostrae ecclesiae, imitantes antiquos Patres, statuimus fieri sicut superius praenotavimus . uadragesima summa observatione est observanda, ut jejunisolvatur: quia ipsi dies decimae sunhebdomadae computantur, quarum videlicet dierum XL et II fiunt. Ex quibus dum sex dies Dominici abstinentiae subtrahuntur, non plus in abstinentia
Abbreviated transcription (Latin):
Ondico ebdomatas nõ dico renda¬
Los dies absqr ciborum luxuria tran¬
societatem fugiens nichil ꝓdest tibi¬
biduo ueltriduo transmissouacur¬
Int tibuciunia pura continuamo¬
derataq .i. cotitic esure et cotidie
prandere apłs inquid noli adhuc
aquãbibere. s m ocdicoutere uino ꝓ¬
pter infurmitatestuas. Curat enim

Expanded text:
on dico hebdomadas, non dico dupllos dies absque ciborum luxuria transatietatem fugiens. nihil prodest biduo triduoque transmisso uacuint tibi jejunia pura, et continua, moderataque, id est quotidie esurire, et quotidie prandere. Apostolus inquit: Noli adhuc aquam bibere, sed modico utere vino propter infirmitates tuas. Curat enim
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ qui ẽspiritusuĩtatis. spiritus sapic̾¬
tie non pot̾ audire filium loquentem
societate discernere scriptum ẽ. nõ
enim asemẽt ipõ loquitur. s sicut
audit et loquitur cui similẽ ẽ qd̾ de
semet ipõ saluator ait sicut. auoio⁊
iudico. ⁊ alibi non põt filius a se face̾
quicquam nisi qd̾ uident patrẽ faci¬

Expanded text:
s, qui est spiritus veritatis, spiritusque sapientiae, non potest Filio loquente audire societate discerneret, scriptum est: Non enim a semetipso loquetur, sed sicut audiet loquetur. . Cui etiam simile de seipso Salvator ait: Sicut audio, et judico . Et alibi: Non potest Filius a se facere quicquam, nisi quod viderit Patrem faci
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotibr summis/ nectp̃re apłorur
ab alus quam abip̃is aplicislegitur
põt. ant fieridebet. naz
si aliter prcsumptum fuĩt irłtũ hãt
ct uacuum necinter eccliastica un¬
capi.xex. quare confirnationissacra¬
Ouissime m̃tumbaptizato tradatur.

Expanded text:
cerdotibus, nec tempore Apostolorum ab aliis quam ab ipsis Apostolis legitur potest aut fieri debet Nam si aliter praesumptum fuerit, irritum habeatur et vacuum nec inter ecclesiastica uC. V. Quare confirmationis sacramentum baptizato tradatur.
Abbreviated transcription (Latin):
to ablacione sanguinis mimuatur.
crescere.nõ enĩ manere inuno statu
petant decrescere semꝑnec possemiuẽ
ammanisi crescendicapaxsit.uñ ⁊
galienus uir doctissimus upocratis

Expanded text:
to ablatione sanguinis minuantur, crescere. Non enim manere in uno statu aut decrescere, nec posse vivere animal nisi crescendi capax sit. Unde et Galenus ille doctissimus Hippocratis
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem ecclesic: abomĩb eq̃¬
liter custodiri. ũ statuendumẽ. sic̃
ubiqr fit post antiphonas collatioẽs
tutim ueluesꝑtim dieb omnibus
decantentu. ⁊ mnexclusione matu¬
tinorum uel uespertinaꝵ missaru
post ymnocapicelia depsalmis dicã¬
tur et plebs collecta oratione adue¬

Expanded text:
ordinem ecclesiae ab omnibus aequaliter custodiri. Unde studendum est, sicut ubique fit, ut post antiphonas collationes tutini vel vespertini diebus omnibus decantentur, et in conclusione matutinarum vel vespertinarum missarum post hymnos capitula de psalmis dicantur, et plebs collecta oratione ad
Abbreviated transcription (Latin):
bapticatosant confiratos nõ se¬
culo. s solideo subhabitu regulari
uel clicalireligiosimefamulari de
at᷑a sacerdotã misteni crucis figũa
ꝑficnintur. numqdunda baptisma¬
tis nisicrũce scĩficata peccatarełant.
Et ut cetera p̃tereamus. sinecriscis
signaculo quis sacerdocugradum¬

Expanded text:
baptizatos aut confirmatos non saeculo, sed soli Deo sub habitu regulari vel clericali religiosissime famulari decata sacerdotalis mysterii crucis figura perficiuntur? Nunquid baptismatis unda, nisi cruce sanctificata peccata relaxantur? Et, ut caetera praetereamus, sine crucis signaculo quis sacerdotii gradu
Abbreviated transcription (Latin):
piritus sanctus qui in ꝯfirmatione
suꝑa quã bapt̃i. salutifero desce̾dit la¬
osuanfronteplenitudinẽ tribuit ad
mnocentiam inconfirmatioe augm̃¬
sibiles hostes et ꝑicula gradiendu ẽ.
nerationis benefitia. iucturis tñnes
cessariasunt confirmationis auxilia
regeneratio ꝑsesaluat. mor inpace
baptismum cinnacquisitam nocẽ¬
cia mmaculatuspuenit admorter
confirmatur morte.quia iam non
põt peccarc post mortem. Itẽ yspa¬

Expanded text:
piritus sanctus, qui super aquas baptismi salutifero descendit illapsu, in fonte plenitudinem tribuit ad innocentiam, in confirmatione augmsibiles hostes et pericula gradiendum est,nerationis beneficia, victuris tamen necessaria sunt confirmationis auxilia. Regeneratio per se salvat mox in pace baptismum cum acquisita innocentia immaculatus pervenit ad mortem, confirmatur morte, quia non potest peccare post mortem. Hic, s
Abbreviated transcription (Latin):
ctemancipauit potero irrorer ducere
et simcemancipto illam ĩpotestate
retinuerit pot̾imus iungimatrimo¬
moitaqr uolenti generum adopta¬
aliquo fortuito casi filiar suc ꝯmat̾s¬

Expanded text:
et emancipavit, potero uxorem ducere. Aeque et si me emancipato illam in potestate retinuerit, poterimus jungi matrimonio. Itaque volenti generum adoptaaliquo fortuito casu filiam sua
Abbreviated transcription (Latin):
nare teste apło quiait tuquies quin
dicas alienums uũ suo dominostat
aut cadit. malaitaq audita nullur
moueant necpassim dicta absqr er
pcipitãdo quicquam aliquis agat.
idicanda priusquã certis demõstrẽt᷑.
rimariec ordine rerum plena inq¬
sitione discutere interrogandi. ⁊ re¬
pondendi obiciendiq p̾bita pacien¬
tia abeo. ut ibi actio ambaꝵ parciu¬

Expanded text:
us, teste Apostolo, qui ait: Tu quis es, qui judicas alienum servum? Domino suo stat aut cadit. Mala itaque amoveant, nec passim dicta absque cepraecipitando quiddam aliquis agat.judicanda priusquam certis demonstrantur rimari, et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi ac proponendi abjiciendique praebita patientia ab eo, ut ibi actio ambarum partiu
Abbreviated transcription (Latin):
sua.Negatur pudititia eẽ uera. quã¬
tum adeffectum⁊ ad p̃miumuide
quantum ad formã. s quantũ ad
uirtutem. sicet uurtutes negantur
pͥmeruenut imꝑrum. s qr effectuca¬

Expanded text:
sua, negatur pudicitia esse vera quantum ad effectum, ad praemium viquantum ad formam, sed quantum ad virtutem, sic et virtutes negantur promeruerunt imperium,
Abbreviated transcription (Latin):
uopsone etconaictionis oiugnosen¬
sumi no admitit. Siquisem̃ paciscat᷑
seuenditutum agnim marcelo. ⁊ post̃i
ueniret paulus. dicens se ẽẽ marcellũ.
ꝯemeret igrum abillo. nũꝗocũ pau¬
io ꝯuenit ĩste dep̃tio autdieendus ẽ
agrum sibiuendidiss. Itemsiquis ꝑ¬

Expanded text:
et conditionis conjugii consensum non admittit. Si quis enim pacisceretur, se venditurum agrum Marcello, et postea veniret Paulus dicens se esse Marcellum, et emeret agrum ab illo, numquid cum Paulo convenit iste de pretio, aut dicendus est agrum sibi vendidisse? Item si quis
Abbreviated transcription (Latin):
staet desponsata muirginitate ꝯdota¬
ta legittime et apparẽnbr tradita spon¬
soet aparam̃phis accipiẽda.⁊ ita ẜm
sepanda misi fornicatafiũt dimittẽ¬
da. s necillaniuẽte altera ducenda. qr¬

Expanded text:
sta, et desponsata in virginitate, et dotata legitime, et a parentibus tradita, et a sponso et a paranymphis accipienda, et ita sseparanda, et, si fornicata fuerit, dimittenda, sed illa vivente altera non ducenda, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpoitamqñ nuptiali federa ꝯ̃hunt
incapitibr deferunt s post sponsalia¬
federa que futuranim sunt nuptiaꝵ
sunt celebrãtur. ⁊ postquã anssponsã
tam sponsus eiuscumscripto pactum
loccontinete coram inuitatis abutra¬
q parcetradiderit aut moraut aptor
tpe. ne udelicet ancetp̃s legediffinitũ
talequid facere p̾sumãt ambo adnx¬
ptialia federa ꝑducuntur ⁊ primu¬

Expanded text:
positam, quando nuptialia foedera contrahunt, in capitibus deferunt; sed post sponsalia, quae futurarum sunt nuptiarusunt, celebrant. Et postquam arrhis sponsam tam sponsus ejus cum scripto pactum hoc continente, coram invitatis ab utraque tradiderit, aut mox aut apto tempore, ne videlicet ante tempus lege definitum tale quid facere praesumat, ambo ad nuptialia foedera producuntur, et primu
Abbreviated transcription (Latin):
Endendum ut etlaptismus sicsum
stante neccĩtate femina pucrũ inne¬
minesanctetrinitatis baptigaueris.
Et qui aspualium parẽtum filii ul
filie anteul post ꝯpaternitater geniti

Expanded text:
ndendum, ut et baptismus sit, si instante necessitate femina puerum in nomine Trinitatis baptizaverit, et quod spiritualium parentum filii vel filiae, ante vel post compaternitatem geniti,
Abbreviated transcription (Latin):
nam diumne examinatoĩs incidat
quisquis tali facinore ꝯmixtus mini¬
me restrinuerit frena luxune uñ eti
S hunc qui aueror huiis pnitiose¬
mpiose miscuerit matrimonio poia
tua fratemitas studeat seꝑare ⁊ pnĩc¬

Expanded text:
ram divinae examinationis incidat, si quis tali facinori mistus minime restrinxerit frena luxuriae. Unde Sed hunc qui hujus perniciosmo se miscuere matrimonio, per omnia tua fraternitas studeat separ
Abbreviated transcription (Latin):
nanirosue sororis cognita phibetur.q
cumsine spe ꝯiugu ppetuo mane cẽ¬
seatur.ilietũ qui cognouit eam pign¬
orantiam excusatur. alretiam hoo
pbatur.ci abolus. no nuniquã semã
gelum lucis trasform̾at. nec ẽ piculo¬
duserror. sicunc c̾titur eẽbomis. cum
honum sesimulat. Siergotunc abaliqͤ
simpliciquereret. insueueatitudinis

Expanded text:
gnita perhibetur, quae quum sine spe conjugii perpetuo manere censeatur, ille tamen, qui cognovit eam per ignorantiam, excusatur. Aliter etiam hoc probatur. Diabolus nonnunquam se in angelum lucis transformat, nec est periculosus error, si tunc creditur esse bonus, quum se bonum simulat. Si ergo tunc ab aliquo simplici quaer
Abbreviated transcription (Latin):
mantomnbaptismatesimul nõ debea
suscipe puerum nuua auctortatere¬
pitur ꝓhibitum. s ut puntas spũalis
paternitatis abominlabe⁊ in famia
conẜuetur ĩmunisdignũ eẽ dec̃ino
ututriq insimul ad hoc asprrareon¬
nime p̃sumãt quia uo piaculare fla¬
gitium ꝯmisit qui duabr ꝯmatrib.
uelduabr sororib nupsit. magnaui¬
rtamodurculpe pnĩam sibi deb ĩũ¬

Expanded text:
marito in baptismate simul non debeat suscipere puerum, nulla auctoritate reperitur prohibitum. Sed ut puritas spiritualis paternitatis ab omni labe et infamia conservetur immunis, dignum esse decernimus ut utrique insimul ad hoc aspirare minime praesumant. Quia vero piaculare flagitium commisit, qui duabus commatribus velut duabus sororibus nupsit, magna juxta modum culpae poenitentia sibi debet i
Abbreviated transcription (Latin):
abhus quisuꝑipãm feminamdnãti¬
turuxor petãtur et apparentib ꝓpin
cum p̃cibrecoblationib asacerdo¬
tebndicatur et aparanĩphis.ut con¬
suetudo docet custodita ec consocia¬
gib dotetur ac iouempniter accipi¬
Aturet biduo ueltriduo ⁊ oratioĩb̾
uacent. ⁊ castitatem custodiant. Ic̃¬

Expanded text:
ab his qui super ipsam feminam dominatitur, uxor petatur, et a parentibus aut cum precibus et oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranymphis, ut consuetudo docet, custodita et consociagibus dotetur, et solemniter accipiatur, et biduo vel triduo orationibus vacent, et castitatem custodiant,
Abbreviated transcription (Latin):
sensus utriusqͦr ibinonẽ ꝯiugium
ergo quipuerisdant puellamcuna¬
bulis. ⁊ econusonichil faciunt insi
utqr puerorum postquam ad tp̃s
uenerint discreptioĩs consentiant

Expanded text:
sensus utriusque, ibi non est conjugium. Ergo qui pueris dant puellas in cunabulis, et e converso, nihil faciunt, nisi uterque puerorum, postquam venerit ad annos discretionis, consentiat
Abbreviated transcription (Latin):
debet homo eum qui sesusceꝑit dsa
Uninter coͣs arbitror nõ possefieri gõ¬
ubet legale conuigium.qũquidem
nec intereos qui natura. ⁊ cosqui ad¬
optione filii sunt uenenerãde roma¬
quos adoptio uingit. quãto pocius
acarnali oportet interseꝯtubnoi
cessan quos ꝑceleste sacram̃tumi¬

Expanded text:
debet homo eum qui se suscepit de e inter eos non arbitramur posse fieri quodlibet legale conjugium, quandoquidem nec inter eos, qui natura, et eos, qui adoptione filii sunt, venerandae Romaquos adoptio jungit, quanto potius a carnali oportet inter se contubernio cessare quos per coeleste sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
uel subtrine mersionis uocabulo mͥ¬
gentib undas acribaptismatis regi¬
uerauit. Siluestͥ quoq doces admo¬
necunũ queq sacerdotem. ut nur
causa formcationis ad suarpnialẽ
accedat. quia scriptum ẽ. onĩs quo

Expanded text:
us, vel trinae mersionis vocabulo mergentibus, unda sacri baptismatis regeneravit. Sylvester quoque docens admonet unumquemque sacerdotem, ut nullus causa fornicationis ad suam poenitentialem accedat: quia scriptum est: omnes quo
Abbreviated transcription (Latin):
prium siuc tm̃ mõ uir filium mui¬
er desacro fonte suscepit.nõ idõ aui¬
rosuo est sepanda. ad ⁊ deuiro suo¬
septẽntum ꝯͣhi non possunt. solo eĩ
consensu ꝯhuntuꝵ.quictiam inter¬
uenite non pot.nisi abutraq parte
idincelligatur. qd̾ intereosagitur
pbanturergosponsalia non posse q̃
ioem testatur. Nicholaus. ip̃. dicens.¬

Expanded text:
prium, sive tantummodo viri filium mulier de sacro fonte susceperit, non ideo a viro suo est separanda. Quod et de viro sseptennium contrahi non possunt. Solo enim consensu contrahuntur, qui intervenire non potest, nisi ab utraque parte id intelligatur, quod inter eos agitur. Probatur ergo, sponsalia non posse con. Testatur hoc idem Nicolaus Papa dicens
Abbreviated transcription (Latin):
Ictum ẽ nob quasdam fe tertenunt.¬
minas desidiose. quasdam u̾o frau¬
clulenterut auiris suis separentim
pprios filios coram epõ ad confĩman¬
du temuss. m̃nos dignũ duximꝰ
ut siquamułr filium suum desidia

Expanded text:
ictum est nobis quasdam feminas desidiose, quasdam vero fraudulenter ut a viris suis separentur proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidia
Abbreviated transcription (Latin):
uerecundia innuptus p̃hire debe.
indeenĩ et iptie aicte qd̃ pudoris
giatia sepuelle obnuberent. S obi
corroborantur. Uñ euaristus pupa cũ
drxiss alitet p̃sumpta nõ sunt ꝯiu¬
gia s̃ adulteria addidit isiuolũ¬
tas ppria suffragauit. ⁊ uota succure¬
nnt legittma hincetiam innouel
lis. Siquis diuinistactis scripturis
uirauent mulier legittimar seeam
scriptura alia in t̾poĩta sit. ¶ Pus¬
ita rendetur coniugia queclam ꝯtra¬
huntur nõnegantur eẽ ꝯiugia nec
tur quiamutata uolũtate altius
eorum altius confessione fides uidici
fien nõ potit. undecum publice alte¬

Expanded text:
erecundiam nuptiis praeire debere. Inde enim et nuptiae dictae, quod pudoris gratia se puellae obnuberent. IV Parscorroborantur. Unde Evaristus, quum dixisset: aliter praesumta non sunt conjugia, sed adulteria; addidit: nisi voluntas propria suffragaverit, et vota succurrerint legitima. Hinc etiam in Novellis: C. IX. Si quis divinis tactis scripturis juraverit mulieri, legitimam se eam scriptura alia interposita sit. ita respondetur: Conjugia, quae clam contrahuntur, non negantur esse conjugia, nec n prohibentur, quia mutata voluntate alterius eorum, alterius confessione fides judici fieri non potest. Unde publice
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙ aliter fit quam ꝓbatũ est .N. Item
augustinus suꝑcundem locum. oc̃
qd̃ aliter fit. quam probatur. pecca¬
cumẽ. non tñomne qd̾ fit cum fide
bonum ẽ. Ingnorantia enĩ que ẽ ex
lem semetip̃maliter faciendo quã
ꝑbet eẽ faciendum. ulomne qd̃ nõ

Expanded text:
 aliter fit quam probatum est. § 1. Item Augustinus super eundem locum: Omne, quod aliter fit quam probatum est, peccatum est; non tamen omne, quod fit cum fide, bonum est. Ignorantia enim, quae est ex lem semetipsum, aliter faciendo quam obet esse faciendum. Vel omne, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
iuoluantur errorib. abeor osortõ
sepan deceninmus deputatos aut
inmelus institutitã in morib qra
corrumpunt. quãtomagis eosqui
aduitia pnisumt. Nulla igiturultra
exhus quibapticatisũt infidelium ꝯ¬
sortia noniuitauerĩt.⁊ hñ epĩans i
donẽtur. ⁊ illi publicis cedib dẽputen¬
tur. Itemex.ri. sinodo. cum iudeis nec
mandũcandumnec bhabitandũ nec
Ullus eo abcis medicam̃ ẽ accipiendur¬
tũti. aut laycus arima eorũ mãducet.
aut cum eis habicet. aut aliquẽ eorũ
minfirmitatib sius uocet. ant medi¬
cinam abeis pcipiat. aut cum eis ibas¬
neo lauet. Siuero quisquã h fecerit
Siclicus est deponatur. larcus u̾o ex

Expanded text:
nvolvantur erroribus, ab eorum consortio separari decernimus, deputatos aut in melius constituti, tam in moribus quam orrumpunt, quanto magis eos qui ad vitia proni sunt. Nulla igitur ultraex his qui baptizati sunt amodo infidelium consortia non vitdonentur, et illi publicis caedibus deputentur. C. XIII. Cum Judaeis nec manducandum, nec habitandum, nec ab eis medicamentum accipiendurdine, aut laicus azyma Judaeorum manducet, aut cum eis habitet, aut aliquem eorum in infirmitatibus suis vocet, aut medicinam ab eis percipiat, aut cum eis in balneo lavet. Si vero quisquam hoc fecerit, si clericus est, deponatur, si laicus, e
Abbreviated transcription (Latin):
dimittendum eẽ ⁊ unculpabile iu¬
dicandum qd̃neccĩt᷑as intulit. nã
hoc baptigandi opuslaicis fidelibus
iuxta canionum auctoritate sine¬
cesse fuerit facere libere conceditu.¬

Expanded text:
omittendum esse, et inculpabile judicandum quod necessitas intulit. Nam hoc baptizandi opus laicis fidelibus juxta canonicam auctoritatem, si necesse fuerit facere, libere conceditu
Abbreviated transcription (Latin):
actio uenulctur. quousqr adreiuei̾¬
tatem ꝑueniatur frequenteretiar
int̾rogan oportet. nealiquid forte
p̃termissumremaneat qd̃ adnecti
certa danda ẽ sententia cumaũt fi¬
des dubie. reinisitestiur approbatõe
uellegittima ꝯfessione iuidicifi nõ¬

Expanded text:
actio ventiletur, quousque ad rei veritatem perveniatur. Frequenter ergo interrogari oportet, ne aliquid forte praetermissum remaneat quod annecti certa danda est sententia. Quum autem fides dubiae rei nisi testium approbatione vel legitima confessione judici
Abbreviated transcription (Latin):
prachel ẜuierat. Cumergo co ignorã¬
telia eet sibi subpoĩta. non fint ꝯigi¬
um intereos. sierrorpsone ꝯ sensum
excludit. quia ut dictum ẽ. non in
camconsensat. s inrachel. bisita res¬
pondetur:consensus alius ẽ p̃cedẽs
alius subsequens. p̃cedit cõsensus qñ
ante carnalem copulam mindundu¬
amiute consuetudiner utq ꝯsentit.
midem.⁊acobergo. ⁊ liamnõfecit cõ¬
uiges precedens consensus. s subscqͣuẽs.
nectũ ex primo ꝯcubitu fornicatii iudi¬
cantur.cum ⁊ille maritali affectu cam
cognomĩt et ulauxorio. affectu sibi debi¬
tum ꝓsoluerit putans lege primo ge¬

Expanded text:
Rachel servierat. Quum ergo eo ignorante Lia esset sibi supposita, non fuit conjugium inter eos, si error personae consensum excludit, quia, ut dictum est, non in eam consenserat, sed in Rachel. His ita respondetur: Consensus alius est praecedens, alius subsequens. Praecedit consensus, quando ante carnalem copulam in individuam vitae consuetudidem. Jacob ergo et Liam non fecit conjuges praecedens consensus, sed subsequens; nec tamen ex primo concubitu fornicarii judicantur, quum ille maritali affectu eam cognoverit, et illa uxorio affectu sibi debitum persolverit, putans lege primoge
Abbreviated transcription (Latin):
solum srntrumqr parit licet. m̃.adnich̾
horur p̃cepto domini quisquã ꝯpelli
alud ampluis. unde. adroqd.ampliuᷤ
expedit oscilio apli. Ocumqr põt ca¬
non expedit. apls ꝓhibet. dante sibi
domino liberum ꝓͥbibendi locum. qr
aliquid mon̾eret. neq ꝯͣiussione eĩ
aliquid ꝓhiberet. Pinde in his dnab̃
causis una denubendo uelnõ nuben

Expanded text:
solum utrumque pariter licet unde ad nihil horum praecepto Domini quisquam compellaliud amplius. Unde ad id, quod amplius expedit, consilio Apostoli quicunque potnon expedit, Apostolus prohibet; dante sibi Domino liberum prohibendi locum, quia aliquid moneret, neque contra jussionem ejus aliquid prohiberet. Proinde in his duabus causis, una de nubendo vel non nuben
Abbreviated transcription (Latin):
petebatur in coniugẽ.
p̃buit illa assensum.
se ip̃m opculit. atq in ꝯiugemear
accꝑit qlle quiprius sibi placuerat
prioris copulam aspirat. Hic pri¬
tum queritur.ansit ꝯiugium int
eos. Secumdo. sipriusputabat hũc
eẽliberum. ⁊ postea dephndit illu
eẽ fuum. anuceat eistatimabillo
sus utriusqr matimoniumfac̃. Ꝙa
ergo isti ꝯunctisunt ut indiuiduã
uite consuctudinem conẜuarẽt. ꝗa
ut̃q consensit inalterum ꝯiuges st
auellandi.¶¶NSita respondetur.
consensus est duorumuel pliu sen¬
sus midem. Qautem ẽrat nonsetit
Necergo consentit.i.simulcur alio¬

Expanded text:
petebatur in conjugem; praebuit illa assensum. se ipsum obtulit, atque eam in conjugem accepit. Ille, qui prius sibi placuerat,prioris copulam aspirat. Hic primum quaeritur, an sit conjugium inter eos? Secundo, si prius putabat, hunc esse liberum, et postea deprehendit, illum esse servum an liceat ei statim ab illo sus utriusque matrimonium facit. Quia ergo isti conjuncti sunt, ut individuam vitae consuetudinem conservarent, quia uterque consensit in alterum, conjuges sunt appellandi. § 1. His ita respondetur: Consensus est duorum vel plurium sensus in idem. Qui autem errat non sentit, non ergo consentit, id est simul cum ali
Abbreviated transcription (Latin):
orantiam ercusatut. alretiam hoo
ꝓbatur. diabolus. nõ numquã semã
gelum lucis crãsformiat. nec ẽ ꝑiculo¬
Sus error. situnc cͥditur eẽ bomiis. cum
bonum sesimulat. Siergotunc abaliqͥ
simplici quereret.ansue beatitudinis

Expanded text:
ntiam, excusatur. Aliter etiam hoc probatur. Diabolus nonnunquam se in angelum lucis transformat, nec est periculosus error, si tunc creditur esse bonus, quum se bonum simulat. Si ergo tunc ab aliquo simplici quaereret, an suae beatitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
cem reputat castam. Nunꝗd ergodi¬
cendi sunt non consenssisse meas.a
aut dabiturutriq facultas dimuit¬
tendi.uitraq ⁊ ducendi non aliam
querum ẽ. qd̃ non omniserror ꝯsen¬
sum excludit. Srerroralus ẽ ꝑsone

Expanded text:
cem reputat castam. Numquid ergo dicendi sunt non consensisse in eas? aut dabitur utrique facultas dimittendi utramque, et ducendi aliam? Verum est, quod non omnis error consensum exc
Abbreviated transcription (Latin):
anorum ꝯiugiorum. ¶ Ic distingnẽ¬
dumẽ. aliud eẽ dimuicct̃ uolenter co¬
habitars atq aliud discederiter non
sequi. uolentem enĩ eohabitare. licet
quidẽ dimittere. s noneauniẽte aliã
suꝑducere discedenter uosequinon

Expanded text:
ic distinguendum est, aliud esse dimittere volentem cohabitare, atque aliud discedentem non sequi. Volentem enim cohabitare licet quidem dimittere, sed non ea vivente aliam superducere; discedentem vero sequi non
Abbreviated transcription (Latin):
ut nob̾uidetu. nisi ulud qd̾ post bap¬
tismum assumuitur. spẽdomusis cimm
⁊ cũ exponeret fierinon debere. addidit¬
dit quos deusꝯ uincit. hõno separet. ⁊
siuna ⁊ cadem sit ucoreuis. qui añ cate¬
cuminu postea fidelis fitfiliosq exca
cumeẽt eatecuminus susceꝑit. ⁊ postã
alios filios cumficxlis fuit. utrũsint fra¬
tres appellandi.annonhant posteade
functo patre. cumcetis hrditatis famĩ
aliqua auccoritate roboran. cum non

Expanded text:
ut nobis videtur, nisi illud quod post baptismum assumitur. Ipse Dominus dum atque exponeret fieri non debere, addidit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Ac si una eademque sit uxor ejus qui ante catechumenus, postea fidelis sit, filiosque ex ea cum esset catechumenus susceperit, ac postea alios, cum fidelis: utrum sint fratres appfuncto patre haereditatis familialiqua auctoritate roborari cum non
Abbreviated transcription (Latin):
um non eẽinterfideles. Nullo enim
domum p̃cepto gentiles phibentur
ꝯnĩgi gẽtilib̾. necergo eorumꝯiu¬
guim. extra .i. ꝯ̃ dei decretum fit. Iua
itaqr auccoritate qua iubentur seꝑai
abunucer qui contradenis eceliede¬
cretum copulati sunt ait potemfi¬
delescum fidelibr.osanguinei cum
brosius in libro depatriachisfides¬

Expanded text:
um non esse inter infideles. Nullo enim Domini praecepto gentiles prohibentur conjungi gentilibus. Nec ergo eorum conjugium extra Dei decretum fit. Illa itaque auctoritate jubentur separari ab invicem qui contra Dei vel ecclesiae decretum copulati sunt, utpote infideles cum fidelibus, vel consanguinei cum Ambrosius in libro de Patriarchis
Abbreviated transcription (Latin):
inconuigis xpĩanorum. Eadem eni
legeinfire xp̃iuterq regitur. Indiffer¬
renterenim ab aplo dicitur omnibra
uolunt nubere. nubant in domino. ⁊
iterum mulier nubat cuimut tm̃ in
dommno non p̃cipiturut in genuamt

Expanded text:
in conjugio Christianorum. Eadem enim lege in fide Christi uterque regitur. Indifferenter enim ab Apostolo dicitur omnibus: Qui vult nubere nubat in Domino. Et iterum: Mulier nubat cui vult; tantum in Domino. Non
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u qliuxoris. cdum ut̃q eẽt icuna¬
buuis tradidit post memim̃uxor
eiuusmoritur. ⁊ compatereuis relic¬
tam cõpatris uxoris sue. iuir clam
sibi desponsauit aliquãtulũ tp̃ris
efluxit et aliuspublice duxit e.am¬
us adopti filii naturalibroopula
nualeant. Quarto. amixorer con¬
patrisurcoris sue alicm ducereliccat.

Expanded text:
uali uxoris, dum uterque esset in cunabulis, tradidit. Post triennium uxor moritur, et compater ejus relictam compatris uxoris suae vir clam sibi desponsavit; aliquantulum temporis effluxit, et alius eam publice duxit vel adoptivi filii naturalibus copulari valeant? Quarto, an uxorem compatris uxoris suae alicui ducer
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑmentum accipecius qui mmnelo¬
incellig̾itis nequid dicam. an in hoc
explanando aliꝙͣ dodiligent̾ius i
Ecc̃e ꝯiges duo unius infidelitatis.
itafuenint quãdo ꝯuĩcti funt. nua
dehus questio est que ꝑtineat adillã
domimiussionem. doctrinãq aplicã
et p̃ceptum testam̃tiueteris ⁊ nom. qͥ
phibetur fideł cum infideli copulare
ꝯiugium. Iam sunt conuges.⁊ ambo
ad huc tatessunt infideles ad huctale
uet fideli dominus. ut infidele nõ di¬
m̃ittat. annõ iubet sidixĩs iubi. aecla¬
inbet.cãm requito neq enm illam
mͥ responsurus es. quamtuis litteris
addidisti. quia dominus iudelier ꝓ¬
hibet fidelem infidelib ꝯuingi. Hic
enim nullomo estistacausa. quias¬

Expanded text:
experimentum accipere eius, qui in me lointellegisne quid dicam? an in hoc explanando aliquanto diligentius immecce coniuges duo unius infidelitatis; ita fuerunt quando iuncti sunt. nulla de his quaestio est, quae pertineat ad illam domini iussionem doctrinamque apostolicam et praeceptum testamenti ueteris et noui, quo prohibetur fidelis cum infideli copulare coniugium. iam sunt coniuges et adhuc ambo sunt infideles; adhuc talebet fideli dominus, ne infidelem dimittat an non iubet? si dixeris \'iubejubet; causam requiro. Neque illam mihi responsurus es, quam tuis litteris indidisti, « Quia Dominus prohibet fideles infidelibus jungi. » Hic enim nullo modo est ista causa:
Abbreviated transcription (Latin):
terus. tõẽ uireius argumenta sibioc¬
casionis exquirat quib eam possit
abicere. nam si auob̾ qd̾ nõ credim̃
minime fuit adimpletum. eamq
recipe fortedistulent nos illud co¬
gnoscatiscum districta undicta cõ¬
eẽ ẜuumdatur intelligi qd̾ sinescieit
illum ẜuum eẽ noncogitur cum eo
onis dolum passa est non cogiturad¬
herere eicuuis fraude deceptã ẽ. siu̾o
liberam accepit aille ut causam p̃sta

Expanded text:
menta sibi occasionis exquirat quibus eam possit abjicere. Nam si a vobis, quod non credimus, minime fuerit adimpletum, eamque recipere forte distulerit, nos illud cognoscatis cum districta vindicta co datur intelligi, quod si nesciret, illum servum esse, non igitur cum eo conditionis dolum passa est, non cogitur adhaerere ei, cujus fraude decepta est; si vero liberum acceperit, et ille, ut causam pra
Abbreviated transcription (Latin):
conuuigia sibimet diu̾sereligionuis
copularentur. idipm̃ hiusti testimo¬
nium domini dicetis. non accipiesut¬
orem filio tuo defiliabr aliengenaꝵ
netraducat eum post dcosuos. utpe¬
reat amma eius. addĩstictiam u̾ba.
apłi. uibi ait. mułr aligataẽ iiro. quar¬
libata est. cumuultmibat.tantum in
onis ⁊ fidxi.maneãt copulata ꝯigia.

Expanded text:
conjugia sibimet diversae religionis copularentur, et ipsum adhibuisti testimonium Domini dicentis: Non accipies uxorem filio tuo de filiabus alienigenarum, ne traducat eum post Deos suos, et pereat anima ejus. Addidisti etiam verba Apostoli, ubi ait: Mulier alligata est, quamliberata est, et cui vult nubat, tantum in ionis et fidei maneant copulata conjugia.
Abbreviated transcription (Latin):
rdeiqui epĩanas mulieres in ꝯiugio
bñt. aomoneantur ab ep̃o cuntatis
illius. ut sicum eis ꝑmane cupiumt
xpĩam efficiantur. odsi. amoniti fu¬
erint et noluernt separentur. qr ñpot
infidelis meius ꝑmane ꝯuinctionẽ

Expanded text:
ristianas mulieres in conjugio habent admoneantur ab episcopo civitatis ipsius, ut si cum eis permanere cupiunt, Christiani efficiantur; quod si admoniti noluerint, separentur, quia non potest infi
Abbreviated transcription (Latin):
cesinõnubendo. tñ uolento nõ quia
teiudicetur. Sr dampnatur ꝓpoĩti
ptio abonoinferiore.s ruma exbono
supsore postremo dãpnãturtales.
non quia ꝯugalem fitem posteriu
inerunt. s qu̾ia iacontinentie pri¬
mam fidemurita fecerunt. o.dut
bunt. nõ quia nõ dampnãtur. s ne
o cum ditiss nubere uolunt. ꝯtin¬

Expanded text:
si non nubendo, tantum uolendo: non quia ae indicantur, sed damnatur propositi ptio a bono inferiore, sed ruina ex bono superiore; postremo damnantur tales, non quia coniugalem fidem posterius inierunt, sed quia continentiae primam fidem inritam fecerunt. quod ut bunt — non quia non damnantur. sed ne sed, cum dixisset: nubere uolunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qr comisus est. uelsiut̃q fides matri¬
monio ꝯuinctus ẽ. ⁊ ꝑcedente cꝑ̃r. alt
corum afide discesẜit ⁊ odio fideisiu¬
gem dereliquerit. derelictus discedẽ¬
t̾em nõ ꝯmutabitur.nõtũ illa uinẽ¬
ce alteram ducere potit. quia ratum
epłam panli adtimotheum.ilõ ẽ big¬
utoris uirum. rerum hoc post baptm.
ptismum. omnia uetera sunt dimi

Expanded text:
rsus est, vel si uterque fidelis matrimonio junctus est, et procedente tempore alter eorum a fide discesserit, et odio fidei conjugem dereliquerit, derelictus discedentem non comitabitur; non tamen illa vivente alteram ducere poterit, quia ratum epistolam Pauli ad Timotheum : C. I. Non est bigsse virum. Verum hoc post baptismum. ptismum omnia vetera sunt dimi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ̃ium. sicadem monet apłs. monemu
enimeos quoᷤ caros hẽmus utfaciant do
p̃cepta uel uissa. Cum uo dicit ego non¬
non pbibere. qd ip̃e phibelat. ꝓhibu
iss autem dominus sieẽt illicitum. er
iustitiam. s licitum nõ erat facienpũ
ꝑꝑ liber.im beniuolentiam. Tuuoem¬

Expanded text:
ium, si eadem monet Apostolus. Monemus enim eos quos charos habemus ut faciant Domini praecepta vel jussa. Cum vero ait: Ego dinon prohibere quod ipse isset autem Dominus, si esset illicitum. Ergjustitiam; sed etiam licitum non erat faciendum propter liberam benevolentiam.
Abbreviated transcription (Latin):
amibidicitꝑrp̃ceptum dominõ
habeo ꝯsciliu aũt do⁊ hic clicit. ego
dico nõ domimis. quale ẽ enim p̃ce̾p¬
tum diũ non habeotale ẽ. nõ diciti
dñs. et quale ẽ ꝯscilium do. tale õego
dico. Illud aũt dissimile ẽ. quia d̾mu¬
bendo uel non nubendo dicipõt. hoc¬

Expanded text:
tum Domini non habeo, consilium autem do; et hic dicit, Ego dico, non Dominus. Quale est enim, Praeceptum Domini non habeo; tale est, Non dicit Dominus: et quale est, consilium do; tale est, ego dico. Illud autem dissimile est, quia de nubendo et non nubendo pot
Abbreviated transcription (Latin):
abilia sint oꝑatrinitatis. dicittũ apsc.
queilli adominoẽ inspirataatqrdo¬
nata fidele ꝯscilium. aliudibi face
tinuononexpediat. expedictũc. qñ¬
hretestatur.licet aliud fac̾e .i. nube̾.
et minus ꝯtinentietũ bonum tenere
ĩniptusip̃m quoqrlicitũetiam expe
impedinitum salutis. sicut ẽ. unde
iam am loquimur. discessio ꝯiugis
fidelis abinfideli. quanon ꝓhibet
dominus p̃ceptolegis. qui acoram

Expanded text:
abilia sint opera trinitatis. dicit tamen: dequae illi a Domino est inspirata atque donata, fidele consilium. Aliud ibi facetim vero non expediat. Expedit tunc, qtestatur, licet aliud facere, id est nubere, et minus continentiae bonum tenere in nuptiis, ipsumque licitum etiam expedimentum salutis. sicut est, unde iam diu loquimur, discessio coniugis fidelis ab infideli, quam non prohibet dominus praecepto legis, quia coram
Abbreviated transcription (Latin):
infidelibr uelmaritis. fideles iri uel
femine nõ phibẽtut adomino. ut ne
sciliomonẽtis apłi. ne hoc fieret. Mllo
exquib sinõambo crederẽt. Sr inꝰ
autimna.⁊infidelis cum froclif osetir
cohabitare nec ꝓhiben adno debu¬

Expanded text:
us uxoribus uel maritis fideles uiri uel feminae non prohibentur a domino, ut neqsilio monentis apostoli, ne hoc fieret. nulloex quibus si non ambo crederent, sed unus aut una, et infidelis cum infideli consentiret cohabitare, nec prohiberi a D
Abbreviated transcription (Latin):
officus graciora. quecum licẽt nob̾¬
priuscum setributu nõ debx̾ solu̾e¬
demostrass. soluit tñ ne scã daliçar
eosquib adetnam saluter gerẽns
moremꝯsulebat. Iamuo apis quer¬
apmodurista ꝯm̃det. cius uerbatestã¬
tur. ubi diciteu sim libecom̃ibus.
cerem. cum paulo suꝑius dixiss. Nũ¬
quidũ hemus.licentiam mãducan¬
di⁊ bibencdi. Nunquid nõ hemuslicẽ¬
ciam sororem mulierẽ circunduc̃ẽ¬

Expanded text:
officiis gratiora, quae eum liceret nobDominus cum se tributum non debere solvere, monstrasset, solvit tamen, ne scandalizaret eos quibus ad aeternam salutem gerens moremadmodum ista commendet, eius uerba testantur, ubi dicit: cum enim liber sim cerem ; cum paulo superius dixisset: Nunquid non habemus licentiam manducandi et bibendi? Nunquid non habemus licentiam sororem mulierem circumducen
Abbreviated transcription (Latin):
eent. nimnesanctiunt. sic.adlucran¬
dos ꝯiuges. et filios xp̃o etia exẽplis
queiam puentrantuidetur horrat
Curergonõ expediat etiaminfidele
comuges dimicti affidelib Cã eui¬
denterexp̃ssac̾. Non enĩ pp̃iũcusũ
cum talib coniugale pactũ ẜuan

Expanded text:
em sancti sunt. sic ad lucrandos coniuges et filios Christo etiam exemplis, quae iam prouenerant, uidetur hortatus. cur ergo non expediat etiam infideles coniuges dimitti a fidelibus, causa euidenter expressa est. non enim propter uinculum cum talibus coniug
Abbreviated transcription (Latin):
monẽli. ut quinoluit nõ dimittat
forncatio c̃ ⁊ydolatria infidelitas.
tiam põt recte. aformcatioĩs gen̾e
separe. si auaritia formeatio ẽ: Ex qr
intelligitur qd ppillicitas ꝯcupiscen¬
tias. nontm̃ que instrupris cumalie¬
nisuiris. aut cum feminis ꝯmittun¬
tur.si ominoquaslibet ꝯcupiscen¬
nas. que animacorpore maleutẽter
alege dei aberrare facint. ⁊ꝑnicio

Expanded text:
itti, fornicatio est, et idololatria infidelitas, tiam potest a fornicationis genere separare, si avaritia fornicatio est? Ex quo intelligitur, quod propter illicitas concupiscentias, non tantum quae in stupris cum alienis viris aut feminis committuntur, sed omnino quaslibet, quae animam corpore male utentem a lege Dei aberrare faciunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
monendo dixisse. quia eĩ ꝯuix fidel
relinquere ꝯigem ucite põt infide¬
lem. iocohoc fieri nõdominis. s apłc¬
phibet. O.deñ dominus ꝓbibet. fie¬
n om̃inoñ lieet. Monet eͣrgo apłs
qd̃ possit cẽmultorum occasio lucr¬
andorum. ut fideles ꝯiuges mnrelin¬
quendis infidelibr ꝑmisa licentia
nomutantur. tibi auter indetur in
nontũdico expedire.quia hoc nefi¬
armonet apłs. qui rectlidit etiam
rationem cur fierinõ expediat. ꝙͣ¬
iisliceat. Oaio enĩscis inquidoru¬
ler simnͣriim sauiũ facies: aut unte
scis ui suirorem salua facies: cum

Expanded text:
monendo dixisse. Quia enim conjux fidelis relinquere conjugem licite potest infidelem ideo hoc fieri non Dominus, sed Aphibet. Quod enim Dominus prohibet fieri omnino non licet. Monet ergo Apostolus, quo possit esse multorum occasio lucrandorum, ut fideles conjuges in relinquendis infidelibus permissa licentia non utantur. Tibi autem videtur, innon tamen expedire, quia hoc ne fiat monet Apostolus, qui reddit etiam rationem, cur fieri non expediat, quamvis liceat. Quomodo enim scis inquit mulier, si virum salvum facies? aut unde scis vir, si