comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sustinentes iudiciũ eiꝰ excusserant iugũ nabu¬
godonosor de ceruicib suis & ad phatao tͣnsgiᷤᷤ¬
si fuerant ura cłi suꝑ eos ingruit: econtra eus¬
nt ꝗͣ putauerant. Oportet qͥppe eũ qͥ ad̾o
dãnant᷑ ñ fugere sententiã eiꝰ. nec uoluntatẽ
iudicantis uelle mutare. uerũ patientissi me
sustinere donec ipse ds lib̾et qͥ dãnauit. Igit᷑
quia ad pharao tͣnstulit se ppłs relinqͥt᷑ ab au¬
xilio dĩ. & peiora patitur quã ante ꝑpessusẽ.
a nabugodonosor. Diximꝰ solutionẽ patabole
iuxta lnterã & id qđ scͥptũ ẽ: seqͥtur durior int̃p̃¬
tatio & difficił ad intelligendũ. scđm uerũ nabu¬
godonosor & uerũ pharao. & ea u̾ba que de aqͥlis
p̃dicata st̃. Iderrco autẽ ante int̾positionẽ seq̃n¬
ts lectionis hanc expositionẽ sũmatim strictĩq
p̃diximꝰ. ut & p̾sens loc̃ facilns intelligat᷑ &
nichilomuꝰ seruetur loco suo plenior expositio
cũ sequens parabola etiã iuxta allegoriã latis¬

Expanded text:
um et imperium ejus, excusserant jugum Nabuchodonosor de cervicibus suis, et ad Pharaonem transgressi fuerant, ira Dei super eos ingruit, et contra evenit, quam putaverant. Oportet quippe eum, qui a Deo damnatur, non fugere sententiam ejus, nec voluntatem judicantis velle mutare, verum patientissime sustinere, donec ipse Deus liberet qui damnavit. Igitur, quia ad Pharaonem transtulit se populus, relinquitur ab auxilio Dei, et pejora patitur, quam ante perpessus est a Nabuchodonosor. Diximus solutionem parabolae juxta litteram et id quod scriptum est: sequitur durior interpretatio, et difficilis ad intelligendum, secundum verum Nabuchodonosor, et verum Pharaonem, et ea verba, quae de aquilis praedicta sunt. Idcirco autem ante interpositionem sequentis lectionis, hanc expositionem summatim strictimque praediximus, ut et praesens locus facilius intelligatur, et nihilominus servetur loco suo plenior expositio, et consequens parabola etiam juxta allegoriam latis
Abbreviated transcription (Latin):
dri sem̃ regiũ. & pͥncipũ stirpẽ. Ista qͥppe st̃
teneritudinis eiꝰ que qͦdã tẽpore ñ fuert̃ duro cor¬
de. attam̃ rapuit ea. qͥa pecca uert̃ in dnm.
A qͥla ista gͣndis cet̾a si totiꝰ arboris cacumina.¬
& ĩ chanaan tͥnstulit. qͥa fig᷑alit̃ babilomioꝵ
t̃ra maledict̾i chanaan dr. de qͦ ait noe. male¬
dictꝰ chanaan puer. famulus erit fr̃ib suis.
In ciuitate quoq negotiatoꝵ siue negotiatri-¬
cũ siue tͣnsferentiũ aut certe murata posuit
hoc qđ de cedro abstulerat: & accepit sͥ de semi¬
ne t̾re. iã ñ altiorib solũ s etiã de minorib

Expanded text:
dri semen regium, et principum stirpem. Ista quippe sunt teneritudinis ejus, quae quodam tempore non fuerunt duro corde: attamen rapuit ea, quia peccaverunt in Dominum. Aquila ista grandis, etc., totius arboris cacumina in Chanaan transtulit, quia figuraliter Babyloniorum terra maledicti Chanaan dicitur. De quo ait Noe: Maledictus puer Chanaan, famulus erit fratribus suis . In civitate quoque negotiatorum, sive negotiatrice, sive transferentium, aut certe murata, posuit hoc, quod de cedro abstulerat, et accepit sibi de semine terrae, jam non de altioribus solum, sed etiam de minoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
uitis: & tͣnslata ad aqͥlã scłam ut faceret in¬
crem̃ta. ut afferret fructũ. ut fieret in uitẽ
magnã. Idcirco ꝓpħe imꝑatur ut dicat.
quia testam̃tũ transgrediens uitis qđ fece¬
rat cũ aquila pͥore & statuens illud cũ scd̃a
ñ dirigat᷑. neq radices teneritudiuis eiꝰ efflo¬
reant. qͥn potius fructus eiꝰ ꝓpt̾ tͣnscensionẽ
eiꝰ putreat. & arescant oĩa que de ea oriebant᷑.
& iã ult᷑ ñ habeat brachiũ magnũ & ppłm multũ.
euellat᷑ autẽ radicitꝰ. & licet irrigata sit ñ tam̃
tionis sue siccet᷑. hoc ꝓpositio ipsꝰ historie etpo¬
scit. ut que obscuriꝰ dicta sunt. quibdã adu¬
ctis sermonib planiꝰ enarremꝰ. Et si tantꝰ labor
ẽ ut ipsũ qđ dr intelligat᷑. qͥd necesse ẽ dicere

Expanded text:
vitis et translata ad aquilam secundam, ut faceret invitis et translata ad aquilam secundam, ut faceret incrementa, ut afferret fructum, ut fieret in vitem magnam. Idcirco prophetae imperatur ut dicat, quia testamentum transgrediens vitis, quod fecerat cum aquila priore, et statuens illud cum secunda, non dirigatur, neque radices teneritudinis ejus effloreant: quin potius fructus ejus propter transcensionem ejus putreant et arescant omnia quae de ea oriebantur, et jam ultra non habeat brachium magnum et populum multum; evellatur autem radicitus, et licet irrigata sit, tamen ntionis suae siccetur. Hoc propositio ipsius historiae exposcit, ut quae obscurius dicta sunt, quibusdam adjunctis sermonibus planius enarremus. Et si tantus labor est, ut ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ qđ scła uice acceꝑat. factũ ẽ in uitẽ ñ
fortẽ s infirmã. uerũ etiã stat᷑a pusillã. &
palmites huiꝰ uitis tufirme reclinati st̃ ꝓ eo
qd̃ de libano & cedro fuerat assũptũ. m̃tan¬
tũ ut radices suas sub ipsiꝰ trunco consitas
haberet. Et qͥdẽ facta ẽ uitis. & fecit ꝓpagmes.
& exrendit arbusta sua. & post hec uenit alia
aquila & ipsa magna. magnis alis & copiosis
uł plumis siue unguib & ecce ista uicis de
qua nc̃ diximꝰ ueniente scd̃a aqͥla declinauit
testam̃tũ suũ ad eã. sꝑnens id testam̃tũ qd̃
prius cum arbore fecerat. in qua reclinata
uitis fuerat effecta. & ꝓpaginib factis ar¬
busta latius fuderat. & cõplexa ẽ sccłam aqͥ¬
lã. & radices suas a pͥore tͣnstulit ad soquen¬
tẽ. deinde palmites emisit ad aqͥlã scd̃am. ut
irrigaret eam cũ gleba plantationis eiꝰ ĩ cãpo
bono & aq̃ multa. Et qͥdẽ irrigata ẽ hec ipsa

Expanded text:
ecunda vice acceperat, factum est in vitem non ecunda vice acceperat, factum est in vitem non fortem, sed infirmam, verum etiam statura pusillam: et palmites hujus vitis infirmae reclinati sunt, pro eo quod de Libano et cedro fuerat assumptum, intantum ut radices suas sub ipsius trunco consitas haberet. Et quidem facta est vitis, et fecit propagines, et extendit arbusta sua. Et post haec venit alia aquila, et ipsa magna magnis alis, et copiosis vel plumis, sive unguibus equa nunc diximus, veniente secunda aquila declinavit testamentum suum ad eam, spernens id testamentum, quod prius cum arbore fecerat, in qua reclinata vitis fuerat effecta, et propaginibus factis, arbusta latius fuderat, et complexa est secundam aquilam, et radices suas a priore transtulit ad sequentem. Deinde palmites emisit ad aquilam secundam, ut irrigaret eam cum gleba plantationis ejus in campo bono: et aqua multa. Et quidem irrigata est haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ transtulit ꝓpone ꝓblema. altꝰ ꝓfer ꝓblema aliꝰ
significa enignia. Igit᷑ .s. ꝓblema & enigma & parabola
ẽ qł lectũ ẽ. Siquando illuminatione in¬
diguimꝰ scientie dĩ. nc̃ uł matime & necessa¬
& enigmatis siue parabole. Que ẽ gͦ parabo¬
la aquile quã in p̃senti sp̃e sc̃s ostendit:¬
Que ñ solũ aqͥla. s ctiã cõparatione cet̾arũ a¬
qͥlarũ magna aqͥla & ingentiũ alarũ & lon¬
ga extensu & plena unguib siue ut qͥdam
interp̃tatꝰ ẽ. plena plumis scͥbit᷑. Non solũ
his que diximꝰ maior ẽ cet̾is aqͥlis: uerũ in co
uł p̃cipua ẽ qd ductũ habet intͣndi in libanũ.
Nã ingrediens illuc arbore cedri que ĩ libano erat
sita electa teneritudinis & sũma queq decẽpsit
tur & cresceret in t̾ra chanaan. Post hec ea¬
dẽ aqͥla de semine t̾re unde sũpsetat sũim¬
Hi oc autẽ ipsũ qđ de t̾ra chanaan fuerat assũ¬
ptũ ab ea que libam sũma queq decerpserat

Expanded text:
 alius significa aenigma. Igitur et problema et aenigma et parabola est quod lectum est. Si quando illuminatione indiguimus scientiae Dei, nunc vel maxime et necessaet aenigmatis, sive parabolae. Quae est ergo parabola aquilae, quam in praesenti Spiritus sanctQuae non solum aquila, sed etiam comparatione caeterarum aquilarum, magna aquila, et ingentium alarum, et longa extensu, et plena unguibus, sive ut quidam interpretatus est plena plumis scribitur. Non solum his, quae diximus, major est caeteris aquilis, verum in eo vel praecipua est, quod ductum habet intrandi in Libanum. Nam ingrediens illic ab arbore cedri, quae in Libano sita erat electa, teneritudines, et summa quaeque decerpsit, tur et cresceret in terra Chanaan. Post haec eadem aquila de semine terrae unde sumpserat summiHoc autem ipsum, quod de terra Chanaan fuerat assumptum, ab ea, quae Libani summa quaeque decerpserat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃peditur. Qua ꝓpt̾ dieb ac noctib tã ꝓ nob quã¬
ꝓ frĩb nr̃is di imploremꝰ auxiliũ. neqͥs de ierłm
tnsferat᷑ in chanaan. ne sententia eiꝰ deserta ad
uoluntatẽ illiꝰ. ad aliã tendamꝰ aqͥlã. & ueniat
suꝑ nos ira maior & putrescat uniu̾sa planta¬
tio. & fructꝰ parit̾ cũ radicib arescat. Planta¬
tio quippe ierłm ñ potest in alia t̾ra afferre
fructꝰ. ñ fac̃ palmites infinib alienis. s statĩ
cũ gleba sua siccat᷑. si ñ ꝑseuerauerit in uolun¬
tate di & in eccłie eiꝰ. id ẽ in factis & in sermo¬
nib & scientia ueritatis xͥ iħu: cuiẽ gła & ĩꝑiũ

Expanded text:
praepeditur. Quapropter diebus et noctibus tam pro nobis quapraepeditur. Quapropter diebus et noctibus tam pro nobis qua nostris Dei imploremus auxilium, ne quis de Jerusalem transferatur in Chanaan, ne sententia ejus deserta, a voluntate illius ad aliam tendamus aquilam, et veniat super nos ira major, et putrescat universa plantatio, et fructus pariter cum radicibus arescat. Plantatio quippe Jerusalem non potest in alia terra ferre fructus, non facit palmites in finibus alienis; sed statim cum gleba sua siccatur, si non perseveraverit in voluntate Dei, et in Ecclesia ejus, id est, et factis et sermonibus et scientia
Abbreviated transcription (Latin):
de pharaone loqͥ. Uerũ qͥa & tẽpore coartam᷑
& forte audact̃ ꝓmittimꝰ qđ ñ ualemꝰ imple¬
re. ad minora redeamꝰ. & scdm m̃sutã intelle¬
ctus nr̃i sic potiꝰ exponamꝰ. Uenit ad istũ li¬
banũ hoc ẽ eccłiã uͥ hostie di. uͥ incensũ oratio¬
nũ eĩ celebrat᷑. ista magna & uera aqͥla nabu¬
godonosor id ẽ diabolus & rapuit. Absit aũ
atẽpotib nr̃is ut de sũmis cedri id ẽ de pͥncipi¬
b: & de tegio semine in chanaan tͣnsferat. Ote¬
mꝰ ne fiat qł sepe factũ ẽ. Assũpti enĩ sunt
qͥdã & in babilonẽ translati qͥ in eccłia pͥnci¬
pes fuert̃. & ꝓpt̾ peccatũ suũ de libani sum¬
mitate sublati. Suꝑ his dicendũ ẽ. qͥa aqͥla
magna magnorũ unguiũ. plumis extensa.
acceꝑit de cacuminib cedri & deraserit eos
naan. Non solũ autẽ aqͥla ista sũma cedri id ẽ
qͥs de ppło peccat & de d̃i plebe diaboli laqueis

Expanded text:
de Pharaone loqui: verum, quia tempore coarctamur, de Pharaone loqui: verum, quia tempore coarctamur, et forte audenter promittimur, quod non valemus implere, ad minora redeamus, et secundum mensuram intellectus 985 nostri sic potius exponamus: Venit ad istum Libanum, hoc est, Ecclesiam, ubi hostiae Dei, ubi incensum orationum ejus celebratur, ista magna et vera aquila, Nabuchodonosor, id est diabolus, et rapuit. Absit autem a temporibus nostris: ut de summis cedri, id est, de principibus et de regio semine in Chanaan transferat. Oremus, ne fiat quod saepe factum est. Assumpti enim sunt quidam, et in Babylonem translati, qui in Ecclesia principes fuerunt, et propter peccatum suum de Libani summitate sublati. Super his dicendum est quia aquila magna magnorum unguium, plumis extensa acceperit de cacuminibus cedri, et deraserit eos naan. Non solum autem aquila ista summa cedri, id est, quis de populo peccat, et de Dei plebe diaboli laqueis
Abbreviated transcription (Latin):
tam fructus afferret ub̃rimos. & deserta egi¬
pto rursũ egiptũ concupiuit. putans se ub̾¬
tatẽ pͥstinã consecut᷑m & hoc in p̾mis cogitais.
qͥa sinabugodonosor ad pharaonẽ transcende¬
ret. radices firmaret. euelleret staturã. fru¬
ctus afferret. S in contratiũ quã putauit
oĩa recidect̃. Fructus qͥppe eiꝰ oĩs cõputruit.¬
& pullulationes que saltẽ modice in babi¬
lonẽ creuerant. mutatione regionis exatut᷑.
in tantũ ut a radicib euulsa sit. ne ult᷑ in brachio
magno aut ĩ ppło plurimo ẽualesceret. Co in
se hec tanta uł talia c̃tinent sac̃m̃ti. qͥd unꝰqͥsq
sermo significat possumꝰ si tam̃ habeamꝰ audi-¬
tores ad aliã quandã ierłm c̃scendere. & ibi de¬
monstrare. qͦmͦ aqͥla magna ductũ sirũ fecerit.
& ĩ hanc quã nc̃ nos possidemꝰ babilonẽ sum¬
mitates eiꝰ aetulerit. Possumꝰ sac̃tiora quedã

Expanded text:
tam, ut fructus afferret uberrimos: et deserta Aegytam, ut fructus afferret uberrimos: et deserta Aegypto, rursum Aegyptum concupivit, putans se ubertatem pristinam consecuturam: hoc in primis cogitans, quod si Nabuchodonosor ad Pharaonem transcenderet, radices firmaret, evelleret staturam, fructus afferret. Sed in contrarium quam putavit omnia reciderunt. Fructus quippe ejus omnis computruit, et pullulationes, quae saltem modicae in Babylonem venerant, mutatione regionis exaruerunt, intantum ut radicitus evulsa sit, ne ultra in brachio magno, aut in populo plurimo convalesceret. Quid in se haec tanta, vel talia continent sacramenta? quid unusquisque sermo significat? Possumus, si tamen habeamus auditores, ad aliam quamdam Jerusalem conscendere, et ibi demonstrare quomodo aquila magna ductum suum fecerit, et in hanc, quam nunc nos possidemus, Babylonem summitates ejus detulerit. Possumus secretiora quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
curramꝰ iolent̃ ad pharaonẽ. Si enĩ adeũ
currimꝰ. contͣ dm̃ facimꝰ qͥ dix̃. ego sũ dñs
d̃s tuus qͥ te eduxi de t̾ra egipti de domo
seruitutis. Ad nabugo donosor enĩ nontã
sponte ꝓpauimꝰ. quã condẽnati & ꝑtracti
ad cũ sumus. Seqͥtur. Et facta ẽ aqͥla al¬
tera magna magnis alis. & copiosis unguib
& ecce uitis ista amplexabat᷑ eã. id ẽ sccłam
aqͥlã. Euenit sepe. ut ab una contraria forti¬
tudine ad aliã tusferam᷑. Iusserat enĩ d̾s ut
iscłitarũ ppłs sub nabugodonosor tugũ colla
subiiteret. ut legimꝰ in iereina: in tantũ
ut cõminaret᷑ ei qͥ ab eiꝰ seruitio declinaret.
& eo tẽpore qͦ icremiã exposuimꝰ ea que no¬
bis gr̃a dñi orantib uob̾ largita ẽ : siue
certe ut cũq sensimꝰ exponere conati sumꝰ. o¬
luit autẽ id facere qđ fuerat imꝑatũ. s pal¬
mites suos extendit ad pharao in gleba plan¬
tationis eiꝰ ab eo c̃stitutꝰ & in cãpo suꝑ aquã mul¬

Expanded text:
amus volentes ad Pharaonem; si enim ad eum currimus, contra Deum facimus, qui dixit: Ego sum Dominus Deus tuus, qui te eduxi de terra Aegypti, de domo servitutis . Ad Nabuchodonosor enim non tam sponte properamus, quam condemnati, et pertracti ad eum sumus. Sequitur: Et factum est altera aquila magna magnis alis, et copiosis unguibus, et ecce vitis ista amplexabitur eam, id est, secundam aquilam. Evenit saepe, ut ab una contraria fortitudine ad aliam transferamur. Jusserat enim Deus, ut Israelitarum populus sub Nabuchodonosor jugum colla submitteret, ut legimus in Jeremia, intantum ut comminaretur ei, qui ab ejus servitio declinaret: et eo tempore, quo Jeremiam exposuimus, ea quae nobis gratia Dei, orantibus vobis, largita est, sive certe utcumque sensimus exponere conati sumus. Noluit autem id facere, quod fuerat imperatum; sed palmites suos extendit ad Pharaonem in gleba plantationis ejus, ab eo constituta est in campo super aquam mul
Abbreviated transcription (Latin):
illud. & exortũ ẽ. & factũ ẽ in uitẽ infirmã. Infir¬
matꝰ ẽ uere ppłs dĩ in babilone. & ideo neq
canticũ dñi cantare poterat dicens. qͦmͦ can¬
tabimꝰ canticũ dñi in t̾ra aliena. Reuera ñ
poterat infirma ñ ẽẽ que plantata fuerat
in babilone: Quo pacto uites pͥstinas teser¬
uaret. que uitis babilonia ẽe cepisset: Que qͥ aĩ
scã t̾ra fructꝰ ñ fecerat. ideo translata ab aqͥla
& in pusillã statura. Quã dru in scã t̾̃ra fuit
ingens uitis erat. quando uͦ translata ẽ in fures
peccatoꝵ. & infirma & parua effecta ẽ. Et tu
gͥ uitis que me audis fiuis ẽẽ magna uoliexi
t̾rã. & eris in uitẽ pusillam. & palmites tur
decident. & radices tue siccabunt᷑. in tantũ ut
postea desides reqͥescere suꝑ aliã aqͥlã. ut nc̃¬

Expanded text:
 et factum est in vitem firmam. Infirmatus est vere populus Dei in Babylone, et ideo neque canticum Domini cantare poterat, dicens: Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena ? Revera non poterat infirma non esse, quae plantata fuerat in Babylone. Quo pacto vires pristinas reservaret, quae vitis Babylonia esse coepisset. Quae quia in sancta terra fructus non fecerat, ideo translata ab aquilaet in pusillam statura. Quamdiu in terra sancta fuit, ingens vitis erat: quando vero translata est in fines peccatorum, et infirma et parva effecta est. Et tu igitur, vitis, quae me audis, si vis esse magna, noli exiterram, et eris in vitem pusillam, et palmites tui decident, et radices tuae siccabuntur, intantum ut postea desideres requiescere super aliam aquilam,
Abbreviated transcription (Latin):
entia intellectus auferã fines gentiũ. & uir¬
ficit: uerũ & unguib plenꝰ ẽ & multis plu¬
mis. & habet ductũ intrandi in libanũ ut cȩ-¬
dri eiꝰ sũma decerpat. Quã diu hii qui cõmo¬
rabant᷑ in libano ñ peccauert̃. id ẽ quã diu
in ierosolimis positi ñ st̃ in scelerib dep̃hen¬

Expanded text:
entia intellectus auferam fines gentium et uirficit, verum unguibus plenus est, et multis plumis, et habet ductum intrandi in Libanum, ut cedri ejus summa decerpat. Quamdiu hi, qui commorabantur in Libano, non peccaverunt, id est, quamdiu in Jerosolymis positi,
Abbreviated transcription (Latin):
sit aquila pͥor. qui sit libanꝰ. que cedrus. que
sũma cedri. que aqͥla scd̃a. que tͣnslatio iitisa
pͥore ad sequentẽ: Si aliqͥndo łi indiguimꝰ au¬
xilio. semꝑ autẽ in intellectu scͥpt᷑arũ sp̃u eiꝰ
sc̃o indigemꝰ: nc̃ ꝓfecto tr̃pꝰ ẽ qͦ nob̾ prestet au¬
xiliũ & pandat ipse que dixit. Quomͦ saluator
nr̃ in euangłus quasdã parabolas ipse int̾pre
quis lecta ẽ significat qͥa aqͥla pͥor nabugodo¬
& de genere pͥncipũ in eadẽ t̾ra c̃stituit. Post
hoc autẽ & post regiã stirpem alia quoq
multitudo capta ẽ ab eo & uitis effecta ẽ ñ tã
robusta quã fuerat cũ fuisset ĩ innea d̃ĩ & ĩ
t̃ra sc̃a uͥ sacͥficia di celebant᷑. s erat in babilo¬
ne tͥnlata uitis infirma. his ita gestis. int
pharao regẽ egipti & nabugodonosor regẽ
babilonis bellũ ortũ ẽ. Igit᷑ ppłs qͥcũ regib
suns ac stipe optimatũ ab assiriis fuerat affi¬
ctꝰ. reꝑta occasione qua iugũ nabugo donoser

Expanded text:
t aquila prior, quid sit Libanus, quae cedrus, quae summa cedri, quae aquila secunda, quae translatio vitis a priore ad sequentem? Si aliquando Dei indiguimus auxilio, semper autem in intellectu Scripturarum Spiritu sancto indigemus: nunc profecto tempus est, quod nobis praestet auxilium, et pendat ipse quae dixit. Quomodo Salvator noster in Evangeliis quasdam parabolas ipse interprequis lecta est, significat, quia Aquila prior Nabuchodoet de genere principum in eadem terra constituit. Post hoc autem, et post regiam stirpem, alia quoque multitudo capta est ab eo, et vitis effecta est, non tam robusta quam fuerat cum fuisset in vinea Dei, et in terra sancta, ubi sacrificia Dei celebrantur, sed erat in Babylone translata vitis infirma. His ita gestis, inter Pharaonem regem Aegypti, et Nabuchodonosor regem Babylonis, bellum ortum est. Igitur populus, qui cum regibus suis ac stirpe optimatum ab Assyriis fuerat afflictus, reperta occa
Abbreviated transcription (Latin):
nis. & uultꝰ hominis uultui aqͥle. Non gͥ ma¬
gnoꝑe miretis. cũ pharao & p̾cedens cũ na¬
bugodonosor aqͥle nuncupant᷑. iusti pennas
assumere dicant᷑ ut aqͥle. & in d̾i parte diues
effectꝰ aqͥle sibi pennas p̃paret ad uolandũ.
Uetũ ut ad ꝓpositũ redeã. spetialit̃ qͥddã signi¬
ficat᷑ de nabugodonosor. qͥa magna & magna

Expanded text:
ui aquilae. Non igitur magnopere mireris cum Pharao, et praecedens eum Nabuchodonosor, aquilae nuncupantur: justus vero pennas assumere dicatur ut aquila, et in Dei parte dives effectus aquilae sibi pennas praeparet ad volandum. Verum ut ad propositum redeam, specialiter quiddam significatur de Nabuchodonosor,
Abbreviated transcription (Latin):
uit mundũ leonẽ. mundã & aqͥlã que nun¬
cupatur ĩmunda. Lupꝰ enĩ & agni pascent᷑
simul. lupꝰ aũ qͥcũ oue innoxius pascit᷑. ñ
ẽ ultͣ seruandus. Non mͥ łr de tali lupo. atten¬
dite ab eis qui ueniunt ad uos in uestitu ouiũ.

Expanded text:
leonem, mundam et aquilam, quae nuncupatur immunda: Lupus enim et agni pascentur simul . Lupus enim qui cum ove innoxius pascitur non est ultra observandus. Non mihi dicitur de tali lupo: Attendite ab eis, qui veniunt ad vos in vestitu ovium,
Abbreviated transcription (Latin):
& in totũ fortitudinẽ cõꝑatis qͥ
exercent᷑. & ꝑ partes. unũqd̃ mñ¬
brũ sensusq m̃broꝵ uegetiores
fac̃. ad efficiendũ quid. ad sentien¬
dũ. ut puta ocłoꝵ acies si exercitet᷑ in uisu. a¬
cutior fit ad uidendũ. aures si frequentiꝰ au¬
diant meliꝰ possunt uocũ caꝑe dissonantias.
hoc autẽ & in cet̾is m̃bris licet dep̾hendere. qͦd
in paucis ostendimꝰ. Uerũ quid mͥ ꝓdest ad
beatitudinẽ & ad uitam sempit̾na si corpus
exercitationib roboretur: Qđ mͥ ẽ emolu¬
ñtũ etiã si fortissimo corpore fiam. etiã si
omnib m̃bris uegetꝰ incedã: E contrario
aut̃ si sensꝰ anime habuero exercitatos ad
sentiendũ qͥd. ac dicendũ dies noctesq c̃cri¬
bolis & ĩ eingiatib locutus ẽ: ut extend̾et
se mens nr̃a. uł potius in unũ colligens. dic¬
toꝵ intueatur acumina. & a corporis uicus re¬
cedens. dum intelligit ueritatẽ. uite sue cur¬
sũ scdm eandẽ dirigat. Hec in ꝓemio diximꝰ.

Expanded text:
 in totum fortitudinem comparat iis, qui exercentur, et per partes unumquodque membrum sensusque membrorum vegetiores facit ad sufferendum quid, aut ad sentiendum; ut puta oculorum acies, si exercitetur in visu, acutior fiat ad videndum: aures, si frequentius audiant, melius possunt vocum capere dissonantias. Hoc autem et in caeteris membris licet deprehendere, quod in paucis ostendimus. Verum quid mihi prodest ad beatitudinem et ad vitam sempiternam, si corpus exercitationibus roboretur? Quod mihi est emolumentum, etiamsi fortissimo corpore fiam, etiamsi omnibus membris vegetus incedam? Econtrario autem, si sensus animae habuero excercitatos ad sentiendum quid, ad discendum dies noctesque contribolis et in aenigmatibus locutus est Deus, ut extenderet se mens nostra, vel potius in unum colligens dictorum intueatur acumina, et a corporis vitiis recedens, dum intelligit veritatem, vitae suae cursum secundum eumdem dirigat. Haec in prooemio diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
inuoluta. Primo gͦ discutiamꝰ quare metropolĩ
accepit caleph. & illam que pͥma int̃ cecetas om̃s
in t̾a rȩpmissionis metropolis nominatur. & me¬
tiopolim enach. Enach int̾pretat᷑ humilitas manis
uł responsio manis. Accepit gͦ caleph metropolim hu¬
militatis manis. Duas humilitates ẽẽ certũ ẽ. Unam
laudabisẽ. de qua dicit saluator. discite a me quia mi¬
tis sũ & humilis corde. & inuenietis requiẽ animab¬
bilis peccatoꝵ. sic̃ illa quã de illicito coitu dicit serip¬

Expanded text:
arum. » Primo ergo discutiamus quare metropolim accepit Caleb, et illam quae prima inter caeteras omnes in terra repromissionis metropolis nominatur. Et metropolis Enach interpretatur humilitas inanis, vel responsio inanis. Accepit ergo Caleb metropolim humilitatis inanis. Duas esse humilitates certum est, unam laudabilem, de qua dicit Salvator: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabbilis peccatorum, sicut illa quam de illicito concubitu dicit Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
nũ cdi. & dabit᷑ genti facienti fructus eiꝰ. Scientũ
tam̃ ẽ aliud ẽẽ legẽ. cui nc̃ ꝑsonã dedimꝰ caleph.
aliud litterã uet̾is testam̃ti. quã curitatẽ figurali
tumor. abduco eã de domo patris fui. Que cum
illũ sine dubio quẽ soluerant discipłi saluatoris
dicit ad patrẽ suũ. Da mͥ benedictionẽ pat̃. Et
accepit gotnellã suꝑiorẽ. & gotnellã inferiorẽ.
qͥ u̾bi sui ꝑfectionẽ sequunt᷑. qͥa accipiant cenpu¬
Hoc ergo ẽ accepisse in benedictione gonethlam
suꝑiorẽ & gotnellam inferiorẽ. Quã benedic¬
tionẽ oremus ut nos consequam᷑. ꝑ xp̃m dñi¬

Expanded text:
dabitur genti facienti fructum ejus . » Sciendum tamen est aliud esse legem, cui nunc personam dedimus Caleb, aliud litteram Veteris Testamenti, quam civitatem figuralito frater ejus junior abduco eam de domo patris sui: quae cum illum sine dubio quem solverant discipuli Salvatoris, dicit ad patrem suum: Da mihi benedictionem, pater; et accepit Gonethlam inferiorem et Gonethlam superiorem: qui verbi sui perfectionem sequuntur, accipiant centuHoc est ergo accepisse in benedictione Gonethlam inferiorem et Gonethlam superiorem: quam benedictionem oremus ut et nos consequi m
Abbreviated transcription (Latin):
spondet ds. hoc ẽ cu reuelat secreta. & pandit ar-¬
chana. Iste gͦ ẽ qui potest acciꝑe ciuitatẽ littera¬
rũ ueteris instrum̃ti. & excidere litterã occidentẽ.
leph iumior. qui excisa ac dirupta legis littera
sensum in ea sp̃ualẽ requiro. Excido autẽ liccctã.
nẽ arima manduco. neq pascha cum iudeis obser¬
uo. neq sabbatum scdm litteram curo. ꝓmissũ nãq
est mͥ. qui si excidero ciuitatẽ licterarũ. accepturꝰ
sim filiam fr̃is mei maioris. Erã nãq priꝰ filius ce¬
nez qͥ int̾pretat᷑ spretio. Quis enĩ erat spretio sic̃
nos gentes alienate a coni̾satione isrł. spem ñ
habentes. & sine do in hoc inundo: slam pͥor
qui int̃pretatur conu̾sio. Dat mͥ gͦ filiã suã. id¬
ẽ scientiã sui. uł intelligentiã mͥ minori frĩ¬

Expanded text:
creta et pandit arcana. Iste ergo est qui potest accipere civitatem litterarum Veteris Instrumenti, et excidere litteram occidentem, lesia junior, qui excisa ac diruta legis littera, sensum in ea spiritalem requiro. Excido autem litteram, zyma manduco, neque pascha cum Judaeis observo, neque sabbatum secundum litteram curo. Promissum namque est mihi quia si excidero civitatem litterarum, accepturus sim filiam fratris mei majoris. Eram namque prius filius Cenez, qui interpretatur spretio. Quis enim erat ita spretus sicut nos gentes, alienati a conversatione Israel, spem non habentes, et sine Deo in hoc mundo eramus? Nam prior qui interpretatur conversio. Dat mihi ergo filiam suam, scientiam sive intelligentiam mihi juniori fr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferentib uͦ de ea sp̃ualẽ loquelã. S & singłi quiq do¬
caleph in cuiꝰ ꝑsonã uirtutẽ legis asscripseramꝰ inte¬
remit. Inanis humilitas accipienda ẽ illa quã om̃s huiꝰ¬
scłi poete uł philosophi de diuinitate senserunt. qͥa
& humilia & do indigna sunt que sensetunt. Qogͦ
& lapides deos uł astruere uł putare: huiꝰgͦ ma¬
achimaac. id ẽ fr̃ absq consilio. Certũ est enĩ. quia
& iste fr̃ sit illiꝰ erroris qͥ sine consilio geritur. Quid
enĩ tam sine consilio quã relinquere dm̃. qui uos
fecit ẽẽ. & sequi deos ꝙͦs nos secimꝰ: Teitiꝰ erioris sen¬
sus est thalanim qđ e p̾cipitiũ uel suspensio. No
& ꝓfundũ inferni. hos gͦ gentilitatis sensus tanꝗͣ
filios enach uetusti erroris abscidit lex. que etiã
scđm litterã dm̃ uerũ & creatorẽ omiũ

Expanded text:
moventibus de ea spiritalem loquelam. Sed et singuli quoque doCaleb, in cujus persona virtutem legis descripseramus, interimit? Inanis humilitas accipienda est illa, quam omnes saeculi poetae vel philosophi divinitatem senserunt, quia et humilia et Deo indigna sunt quae senserunt. Quid et lapides deos vel astruere vel putare. Hujus ergo inaAhiman, id est, frater sine consilio; certum est quia et iste frater sit illius erroris qui sine consilio agitur. Quid enim tam sine consilio quam relinquere Dominum, qui nos fecit esse, et sequi deos quos fecimus? Tertius erroris sensusprofundum inferni. Hos ergo gentilitatis sensus tanquam filios Enach vetusti erroris abscidit lex, quae etiam secundum litteram Dominum verum et creatorem omnium
Abbreviated transcription (Latin):
Est & alius achimaac qui int̾pretat᷑ fr̃ ms̃ extra consi¬
eĩ fr̃s qui de humilitate inam nascint᷑. certũ ẽ qͥa
extra consiliũ sunt. Tertiꝰ thalamin qui interp̃tat᷑
p̃cipitiũ uł suspensio. qđ designat nichil in eo sta¬
bilitatis s uaga oĩa. & in p̾ceps ruentia. Istos gͦ tres
filios enach ext̾minat. & int̾ficit caleph. & post istos
ascendit etiã in dabir. Nom̃ autẽ dabir. pͥus cur¬
tas litt̾arũ. Dabir interpretatur loquela. S nom̃
dabir. priꝰ erat cuitas luterarũ. Igit᷑ ciuitatẽ littera¬
rũ intellige omne testam̃ti uet̾is instrum̃tũ. idẽ &

Expanded text:
man, qui interpretatur frater meus extra consinim fratres qui de humilitate inani nascuntur, certum est quia extra consilium sunt. Tertius Tholmai, quod interpretatur praecipitium vel suspensio: quod designat nihil in eo stabilitatis, sed vaga omnia et in praeceps ruentia. Istos ergo tres filios Enach exterminavit et interfecit Caleb, et post istos ascendit etiam in Dabir. Nomen erat Dabir prius civitas litterarum. Dabir interpretatur loquela, sed nomen Dabir erat prius civitas litterarum. Ita civitatem litterarum intelligo omne Vete
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs t̾ra gła eiꝰ. Aut certe necdũ plena ẽ. s futu¬
rũ ẽ ut ĩpleat᷑. cũ expleta fuerit oratio qua pa¬
trẽ ipse nos dñs iussit orare. cũ oraueritis inqui¬
ens dicite. Pater nr̃ qͥ es in celis sc̃ificetur nom̃
tuũ. adueniat regnũ tuũ. fiat uoluntas tua sic̃
in celo & in t̾ra. Adhuc in celo uoluntas ẽ pa
tris. in t̾ris necdũ uoluntas eiꝰ expleta ẽ. ut ipse
dñs iuxta dispositionẽ carnis quã induerat
ait. Dedit mͥ umu̾sã potestatẽ. ut in celo &
in t̾ra. ñ qđ potestatẽ ñ haberet in t̾ra is qui
habebat in celis. & aliquio de mundo ñ acce¬
ꝑat qͥ in sua uenerat. s ut ita crederetur ds in
t̾ra. qͦm credebat᷑ in celo. Ergo accepit. potesta¬
tẽ homo. xp̃c quã ante ñ habuit. & usq ad p̾¬
sens necdũ habet in t̾ra ominũ potestatem.

Expanded text:
omnis terra gloria ejus. Aut certe necdum plena est, sed futurum ut impleatur, cum expleta fuerit oratio, qua patrem nos ipse Dominus jussit orare, Cum oraveritis, inquiens, dicite: Pater noster qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum. Adveniat regnum tuum. Fiat voluntas tua sicut in coelo et itris, in terris necdum voluntas ejus expleta est, ut ipse Jesus juxta dispensationem carnis quam induerat, ait: Dedit mihi universam potestatem, ut in coelo et in terra . Numquid potestatem non habet in terra is qui habebat in coelis? et aliquid de mundo acciperet, qui in sua venerat? Sed ut ita crederetur Deus in terra, quomodo credebatur in coelo, ergo accepit potestatem homo Christus, quam ante non habuit, et usque ad praesens necdum habet in terra omnium potestat
Abbreviated transcription (Latin):
munda labia habeã. in medio qͦq ppłi ĩmun¬
da labia habentis habito. Seraphin qđ mis¬
sũ fuit mundauit labia ꝓpħe. ñ mundaiit
aũ labia ppłi. Confessus ẽ em̃ ipse ĩmunda
labia se hab̾ẽ. s in medio ppłi ĩ munda labia ha

Expanded text:
munda labia habeam, in medio quoque populi immunmunda labia habeam, in medio quoque populi immunda labia habentis habito. Seraphim quod missum fuit, mundavit labia Prophetae, non mundavit autem labia populi. Confessus est enim ipse immunda l
Abbreviated transcription (Latin):
eo tẽpore cũ eleuatũ cũq dictũ ẽ accollite por.¬
tas pͥncipes ur̃as. & eleuamini porte et̾nales.
& introibit rex głe. Et domus impleta ẽ
fumo. Ex remissione ignis. cuncta impleta
ẽ domꝰ. Fumꝰ aũ. uapor ignis ẽ. Et dixi. Oim¬
ser ego qm̃ cõpunctus sũ. qͥa cũ sim homo. & im¬
munda labia habeam. Non possũ sentire. qua
ab uno seraphin qͥ missus ẽ ad auferenda pec¬
cata aiꝰ. Unꝰ aũ ex seraphin. dñs m̃s̃ iħe xp̃c
ẽ. qͥ ad auferenda peccata a patre missus ẽ. &
dicit. Ecce abstuli miqͥtates tuas. & peccata
tua circũmundaui. Nec putes nat᷑e contume¬
liã. si filius a patre mititur. Demq ut uni¬
tatẽ ditatis in trinitate cognoscas. solus. xp̃c
gͦ mͥ de altatio celesti forsix. ut tangat la¬
bia mea. Forfix dñi si tetigerit labia mundat ea.
et si mundau̾it ea. et circũciderit uicis ꝰ ut nuꝑ dixi¬
mꝰ. aꝑiã u̾bo dĩ osmeũ. nec ult̾iꝰ sermo ĩ mundus
exiet ex ore ito. Quia cũ sim homo & im¬

Expanded text:
llite portas, principes, vestras, et elevamini portae aeternales, et introibit rex gloriae . IV. Et domus impleta est fumo. Ex remissione ignis cuncta impleta est domus. Fumus autem vapor ignis est. Et dixi: O miser ego, quoniam compunctus sum, quia cum sim homo, et immunda labia habeam. Non possum sentire quareab uno ex Seraphim, qui missus est ad auferenda ejus peccata. Unus autem ex Seraphim Dominus meus Jesus C qui ad auferenda peccata nostra a Patre missus est, et dicit: Ecce abstuli iniquitates tuas, et peccata tua circummundavi. Nec putes naturae contumeliam, si Filius a Patre mittitur. Denique ut Unitatem deitatis in Trinitate cognoscas, solus Christus ergo mihi de altario coelesti forceps ut tangat labia mea. Forceps Domini si tetigit labia mea, mundat ea. Etsi mundaverit ea, et circumciderit a vitiis, ut nuper diximus, aperiam verbo Dei os meum, nec ulterius sermo immundus exiet ex ore meo: quia cum sim homo, et im
Abbreviated transcription (Latin):
non uidit. & tu uidisti: Et ꝓpt̾ hoc eũ secue.¬
runt & condẽnauerunt eũ ut imprũ. Non
enĩ sciebant quia duab alis uelauerunt
faciẽ di seraphin. Uidi dñm. Si faciẽ non
uidit isaias. nec moyses. Moyses uidit poste¬
moyses. Ueruntam̃ uidi dñm ait. etiã si fa¬
ciẽ eiꝰ ñ uidit. Et hic gͦ uidit. licet faciẽ eiꝰ ñ
uiderit. Male gͦ condẽnauert̃ ꝓpħam. Et
regẽ dñm sabothi uidi ocłis meis. Et missus ẽ
ad me unꝰ de seraphin. Non ẽ unꝰ dñi mei
iħu. xͥ aduentꝰ. qͦ descendit in t̾ras. & ad isaiã ue¬
nit. & ad moysen uenit. & ad ppłm uenit. & ad
unũquẽq ꝓpħarũ uenit. Neq tu timeas. etiã¬
si iã in te receptus ẽ. iterũ ueniet. Quia aũ
testẽ. denuntiantẽ atq dicentẽ. Ierłm. ietłm.¬

Expanded text:
non vidit, et tu vidisti. Et propter hoc eum secuerunt, et condemnaverunt eum ut impium. Non enim sciebant quia duabus alis velaverunt faciem Dei Seraphim. Vidi Dominum, sed faciem non vidit Isaias, nec Moyses vidit. PosteMoyses. Verumtamen vidit Dominum, etsi faciem ejus non vidit. Et hic ergo vidit, licet faciem non viderit. Male igitur condemnaverunt Prophetam. Et regem Dominum Sabaoth vidi oculis meis, et missus est ad me unus de Seraphim. Non est unus Domini meiras, et ad Isaiam venit, et ad Moysem venit, et ad populum venit, et ad unumquemque Prophetarum venit: neque tu timeas, etiamsi jam coelo receptus est, iterum veniet. Quia autetestem denuntiantem atque dicentem: Jerusalem
Abbreviated transcription (Latin):
Et si seruat hoc qđ dictũ ẽ. plena domꝰ uide¬
bitur głe di. Nescio aũ ansic̃ do mꝰ gła com¬
pleat᷑ & in leuitico. Quantũ ad p̾sens ꝑtinet. nec¬
dũ. Deo aũ largiente legetur in collecta que se¬
quitur. qͥa p̃cepit dñs quedã fieri ut uideat᷑
gła dñi. nec unquã apparebit gła dm̃i si non
hec fiant. Cognoscemꝰ aũ illa. cũ lecta fue¬
tint. Et seraplim stabant in circuitu eiꝰ. sex
ale uni. & sex ale alteri. Duo uideo seraphin
Deinde depositio alarũ. Et duab quidẽ alis
uelabant faciẽ. ñ ꝓpͥam. s di. duab autẽ alis

Expanded text:
rvat hoc quod dictum est, plena domus videtur gloria Dei, Nescio autem an sic domus gloria compleatur. Et in Levitico quantum ad praesens pertinet negotium, Deo largiente, legitur in Collecta quae sequitur, quia praecepit Dominus quaedam fieri ut videatur Domini gloria. Nec unquam apparCognoscimus autem illa cum lecta fuerint. II. Et Seraphim stabant in circuitu ejus, sex alae uni et sex alae alteri. Duo video Seraphim,Deinde dispositio alarum. Et duabus quidem alis velabant faciem, non propriam, sed Dei: duabus aliis
Abbreviated transcription (Latin):
do ei data ẽ. etiã hoꝵ potestas: Et ꝑambulais
subiciens sͥ oĩa. Quidã aũ necdũ uolune subi¬
ci ei. Uerũ adhuc inimicis eiꝰ subiciunt᷑. Nos
potro dicamꝰ. Nonne dõ subiecta erit anima
mea: Apud eũ enĩ salutare meũ. Et duab
uolabant. & dicebant alt̾ ad alterũ. Sc̃s. Sẽs.

Expanded text:
ebitur potestas, et perambulabit subjiciens sibi omnia . Quidam autem necdum volunt subjici ei, 1105 verum adhuc inimicis ejus subjiciuntur. Nos porro dicamus: Nonne Deo subjecta erit anima mea ? apud Deum enim salutare meum. III. Et duabus volabant, et dicebat alter ad alterum: Sanctus,
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ morit᷑. tc̃ uidemꝰ statĩ ut morit᷑ orias
głam di. tantũ hoc sit ut regnet in nobis
sermo eiꝰ qui dixit: ego autẽ constitutꝰ sum
rex ab eo. & ñ regnet ira. Est quidẽ & pec¬
cati rex. Apłs ita scͥbens ait. Non gͦ regnet
peccatũ in mortali ur̃o corpore. Miserabiliꝰ ille
homo cui peccatũ regnat. qͥ tali se regi tia
didit. despiciens regnũ di. & subiciens se
uoluptati. ꝓpterea uoluptatis amator.

Expanded text:
si autem moritur, tunc videmus, statim ut moritur Osias, gloriam Dei. Tantum hoc sit ut regnet in nobis sermo ejus qui dixit: Ego autem constitutus sum rex ab eo , et non regnet ira. Est quidem et peccati rex. Apostolus ita sciens, ait: Non ergo regnet peccatum in mortali vestro corpore . Miserabilis ille homo, cui peccatum regnat, qui tali se tradit regi, despiciens regnum Dei, et subjiciens se voluptati. Propterea voluptatis amator,
Abbreviated transcription (Latin):
excelsũ & eleuatũ. Disserens scͥpturã dami
dicit. Throm positi st̃. & ñ erat excelsus ille
thronꝰ. Et ueniã ut sedeã ad iudicandũ ppłm.
in ualle iosaphat. Ergo hic sedit in ualle.¬
Aliud aũ ẽ indere eũ sedentẽ suꝑ thronĩ eil¬
sũ. & eleuatũ. Et in michea egredit᷑. & dͥescm¬
dit d̾s. Et uideãt sodomã descendit. Descen¬
dens ait uidebo si scdm clamorẽ eoꝵ uenien¬
tẽ ad me consũmauert̃. Igit᷑ ds aliqͣndo sursi
aliqͣndo deorsũ uxta dignitatẽ uidet᷑ negotoꝵ.¬

Expanded text:
excelsum, neque elevatum. Disserens Scripturam Daniel, dicit: Throni positi sunt , et non erat excelsus ille thronus. Et veniam, ut sedeam ad judicandum populum in valle Josaphat. Ergo hic in valleAliud autem est videre eum sedentem super thronum excelsum et elevatum. Et in Michea: Egreditur et descendit Deus . Et ut videat Sodomam, descendit. Descendens, ait, videbo si secundum clamorem eorum venientem ad me, consummaverunt . Igitur Deus aliquando sursum, aliquando deorsum juxta dignitatem videtur negot
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ clamore ꝓnuntiant. Que st̃ ista duo se
tatis disserere naturã. s nominũ seruant᷑ officia.
Oꝑiebant faciẽ di. Exordiũ enĩ di ignotũ ẽ. S &
Sola tantũmͦ media uidentur. Ante ista que fu¬
erint nescio. ex his que st̃ intelligo dm̃. Post

Expanded text:
sionem clamore pronuntiant. Quae sunt ista duo Sertatis dissidere naturam, si nominum servantur officia. Operiebant faciem Dei. 1104 Exordium enim Dei ignotum Sola enim media videntur. Ante ista quae fuerint, nescio: ex iis quae sunt, intelligo Deum. Post i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. Erat enĩ otias pecca¬
tor. & faciens malignũ an¬
te conspectũ dñi. & agens
aduersus uoluntatẽ diuine
di indere possimꝰ. Neq enĩ frustra scͥptũ ẽ.
Et factũ ẽ in anno quo mortuus ẽ orias¬

Expanded text:
at enim Osias peccator, et faciens malignum ante conspectum Domini, et agens adversus voluntatem divinae Dei videre possimus. Neque enim frustra scriptum est: Et factum est in anno quo mortuus est O
Abbreviated transcription (Latin):
Hec scđm bistoriam quid ingoris babeant
omnib palã ẽ: qui sciunt leges istas ñ solũ
apud filios ifrł custodiri s & apud homi¬
nes om̃s. qui tamen legib uiuunt. Unde
apparet qđ libertas filiarũ salphaat ñ solũ
ipsã hereditatẽ contulit. s & ꝑpetua uiuen¬
di uira scło dedit. Uides quanta sit etiam
historie ipsius utilitas in lege łi. Qs potest
leges istas aliquando dissoluere quib uniu̾̃¬
neq filie mͥ sint scdm carnẽ. neqͥ aliqͥd ru¬
ris. cuiꝰ capi possit hereditas. Qđ gͦ : Nichil
apud eũ qui huiꝰmodi ẽ lex ista oꝑabit᷑. &¬
erit alicui ociosũ qđ diuina uoce sanccitũ est:
Reqͥramꝰ gͦ etiã apua sp̃ualẽ legẽ q̃ sint iste¬

Expanded text:
ecundum historiam quid vigoris habeant, omnibus palam est qui sciunt leges istas non solum apud filios Israel custodiri, sed omnes homines, qui tamen legibus vivunt. Unde apparet quod libertas filiarum Salphaad, non solum ipsis haereditatem contulit, sed et perpetua vivendi jura secundo dedit. Vides quanta sit etiam historiae ipsius utilitas in lege Dei. Quis potest leges istas aliquando dissolvere, quibus univerneque filiae mihi sint secundum carnem, neque aliquid ruris, cujus capi possit haereditas; quid ergo? Nihil apud eum qui hujusmodi est lex ista operabitur, et erit alicui otiosum quod divina voce sancitum est? Requiramus ergo etiam apud spiritalem legem, quae sint ist
Abbreviated transcription (Latin):
filii isrł. Audis euident̃ ordinationẽ pͥncipis
ppłi tam manifeste descͥptam. ut pene exposio¬
ne ñ egeat. Nulla hic ppłi acclamatio. nulla
consanguinitatis ratio. nulla propinqͥtatis habi¬
ta contẽplatio ẽ. Apinqͥs agroꝵ & p̃dioꝵ relm¬
quatur hereditas. Gub̾natio ppłi illi tradat᷑
quẽ ds eli̾git. homini scilicet tali qͥ habet sc̃
scͥptũ audistis in semet ipso sp̃m di. & p̃cepta¬
dñi in conspectu eiꝰ st̃. & qͥ moysi ualde notus
sit & familiaris. id ẽ in quo sit claritas legis
& scientia. ut possint eũ audire filu isrł. Ue
rũ qm̃ misteriis cuncta referta st̃. ñ possumꝰ
que p̾ciosiora st̃ omittere. etiã si hec que sedm
litterã mandant᷑ uecessaria uideant᷑ & utilia.
Consideremꝰ gͦ que sit moysci mors. fĩnis
sine dubio legis. s legis illiꝰ que scđm litte¬
ram d̾r. Qs autẽ finis ciꝰ ẽͦ Sacͥficioꝵ scili¬
cet int̾ruptio. cet̾oꝵq que simili obseruan

Expanded text:
ltitudo. Audis evidenter ordinationem principis populi tam manifeste descriptam, ut pene expositione non egeat. Nulla hic populi acclamatio, nulla consanguinitatis ratio, nulla propinquitatis habita contemplatio est. Propinquis agrorum et praediorum relinquatur haereditas. Gubernatio populi illi tradatur quem Deus elegit, homini scilicet tali, qui habet, sicut scriptum audistis, in semetipso spiritum DeDei in conspectu ejus sunt, qui Moysi valde notus sit et familiaris, id est in quo sit claritas legis et scientia, ut possint eum audire filii Israem mysteriis cuncta referta sunt, non possumus quae pretiosiora sunt omittere, etiam si haec quae secundum litteram mandantur, necessaria videantur et utilia. Consideremus ergo quae sit Moysi mors. Finis sine dubio legis. Sed legis illius quae secundum litteram dicitur. Quis autem finis ejus? Est sacrificiorum scilicet interruptio, caet
Abbreviated transcription (Latin):
bo đi capiant. In suꝑiorib cũ de sp̃ualib
filuis tractaremꝰ u̾tutes animi & sensus m̃tis fi¬
lios dici dociumꝰ. consequens sine dubio
& conueniens uidet᷑ etiã filias oꝑa que
corporis musterio explent᷑ acciꝑe. Ideo
demq & qͥnq eis numerꝰ asscͥbitur. Qnq
enĩ corporei sensus st̃. qͥb om̃e opus ex¬
pletur in corpore. Iste gͦ qͥnq filie id ẽ ope¬
rũ ꝑfectio etiã si patre orbent᷑ & remane¬
aut orphane. ñ tam̃ abrguntur ab here¬
ditate neq excludunt᷑ a regno. s in medio
plebis di portionẽ bereditatis accipiunt.
Ait enĩ. Uideamꝰ qͥs ẽ pat̾ earũ. qui mortuus

Expanded text:
ioribus cum de spiritualibus filiis tractaremus, virtutes animi et sensus mentis filios docuimus. Consequens sine dubio et conveniens videtur, etiam filias opera quae corporis ministerio explentur accipere. Ideo denique et quinque eis numerus ascribitur: quinque enim corporei sensus sunt, quibus omne opus expletur in corpore. Istae ergo quinque filiae, id est, operum perfectio, etiam si patre orbentur et remaneant orphanae, non tamen abjiciuntur ab haereditate, neque excluduntur a regno, sed in medio plebis Dei portionem haereditatis accipiunt. At enim videamus
Abbreviated transcription (Latin):
bellis. Qđd de moy sei tẽpotib dici ñ potuit. s de
ib̾u hoc dr. meo dño. ñ illo naue: atq utinã itiã¬
meo dño iħu. nunquã caro mea insurgeret ad¬
uersũ sp̃m meũ. nec impugnabit᷑ t̾ra mea ab
adu̾sariis gentib diu̾sis scilicet concupiscentus
ra nr̃a abellis cesset. ab impugnationib carna¬
liũ desiderioꝵ. Et cũ ista cessauerint. tc̃ unusqͥs¬
q reqͥescet sub uite sua. & sub ficu sua. & sub o¬

Expanded text:
bellis; quod de Moysi tempore dici non potuit, sed de Jesu hoc dicitur meo Domino, non illo Nave. Atque utinam Domino meo Jesu, nunquam caro mea insurget adversum spiritum meum, nec impugnabitur terra mea ab adversariis gentibus diversis scilicet concupiscentiis s, et cesset terra nostra a bellis, cesset ab impugnationibus carnalium desideriorum. Et cum ista cessaverint, tunc unusquisque requiescet sub vite sua,
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ & qͥ egrediat᷑. & qui ꝓducat cos & qui reducat.
Si gͦ tantꝰ ac talis ille moyses ñ ꝑmittit iudiciosuo
de eligendo pͥncipe ppłi. de constituendo fuccesso¬
re. qͥs erit qui audeat uł explebe que sepe cdlamo¬
rib ad gr̃am aut ad p̾cium fortasse extitatꝰ moue¬
ri solet uł ex ipsis etiã sacerdotib quis erit¬
qͥ se ad hoc idoneũ iudicet: nͥ sicui oranti & pe¬
tenti a domino reuelet᷑: Sic̃ & ds dicit ad mo-¬
isen. Assume ad temet ipsũ iħm filiũ naue
hominẽ qͥ habet sp̃m di in semetipso. & impo¬
nes manus tuas suꝑ ipsũ. & statues eũ coram
elcararo sacerdote. & p̾cepta dato ei in conspe¬
ccu totius sinagoge. & p̾cipe de ipso corã eis. &

Expanded text:
eorum, et qui ingrediatur, et qui producat eos, et qui reducat. eorum, et qui ingrediatur, et qui producat eos, et qui reducat. Si ergo tantus ille ac talis Moyses non permittit judicio suo de eligendo principe populi, de constituendo successore, quis erit qui audeat vel ex plebe quae saepe clamoribus ad gratiam aut ad praelium fortasse excitata moveri solet, qui se idoneum ad hoc judicet, nisi si cui oranti et petenti a Domino reveletur? Sicut et Deus dicit ad Moysen: Assume ad temetipsum Jesum filium hominem qui habet spiritum in se ipso, et inpone manus tuas super eum; et statues eum in conspectu Eleazar sacerdotis et mandabis ei in conspectu omnis synagogae
Abbreviated transcription (Latin):
agis o moyses: Nunqͥd filii tͥ ñ st̾ gerson & eli¬
erer: Aut si aliqͥd de ipsis dubitas. ñ st̾ filii
fr̃is magni & egregu uiri : Quomͦ non oras
dm̃ ꝓ ipsis. ut eos constituat ppło duces: S
discant eccłarũ pͥncipes. successores sͥ ñ eos qui
consanguinitate generis iuncti st̃. nec qui cariis
ꝓpinqͥtate sociant᷑ testam̃to signare neq here¬
ditariũ tradere eccłie pͥncipatũ. s referte ad iu¬
diciũ di. & ñ eligere illũ quẽ hurmauꝰ cõmendat
affectꝰ. s di iudicio totũ de successoris electione
ꝑmittere. Nunqͥd ñ poterat moyses eligere pͥn¬
cipẽ ppło & uero iudicio eligere. & recta iustaq
scientia ad quẽ dixerat ds. elige p̾sbiteros ppło.
qͦs tu ipse scis p̃sbiteros cẽ. & elegit tales in qͥb
moyses potuit: S hoc ñ facit. ñ eligit. Non
audet. Cur ñ audet: Ne posteris p̾sumptionis
relinquat᷑ exẽplũ. S ausculta qͥd dicit.
hominẽ suꝑ sinagogã lianc qͥ ingrediat᷑ aute faciẽ

Expanded text:
agis, o Moyses? Nunquid filii tibi non sunt, Gerson et Eleazar? Aut si aliquid de ipsis dubitas, non sunt filii fratris magni et egregii viri? Quomodo non oras Deum pro ipsis, ut eos constituat populo duces? Sed discant ecclesiarum principes, successores sibi non eos qui consanguinitate generis juncti sunt, nec qui carnis propinquitate sociantur testamento signare, neque haereditarium tradere principatum, sed referre ad judicium Dei; et non eligere illum quem humanus commendat affectus, sed Dei judicio totum de successoris electione permittere. Nunquid non poterat Moyses eligere principem populo, et vero judicio eligere, et recta justaque sententia, ad quem dixerat Deus: Elige presbyteros populo, quos tu ipse scis presbyteros esse? et elegit tales, in quibMoyses poterat? Sed hoc non facit. Non elegit. Non audet. Cur non audet? Ne posteris praesumptionis relinquat exemplum. Sed ausculta quod dicit: hominem super synagogam hanc, qui egrediatur ante faciem
Abbreviated transcription (Latin):
Q uartus uͦ quẽ fr̃em patris nominat. potest for¬
tassis intelligi ille ordo hominũ qͥ audita a
patrib & ueterum narratione suscepta conan¬
tur implere. & ñ tam ꝓpͥis sermonib moti.
nec p̃sentis doctrine cõmonitionib excitati.
quã ueterũ uł traditione uł consuetudine
sola instituti. boni tam̃ aliqͥd gerunt. Ultimꝰ gͣ
dus scͥbitur ille qͥ quolibet pacto his ꝓximꝰ fu¬
erit. quasi si diceret. Siue occasione siue uerita¬
te doctrine siqͥ aliqͥd bom fecerit. ñ ꝑibit bo

Expanded text:
vero quartus, quem fratrem patris nominat, potest forvero quartus, quem fratrem patris nominat, potest fortassis intelligi ille ordo hominum, qui audita a patribus et veterum narratione suscepta, conantur implere, et non tam propriis sensibus moti, nec ex praesentis doctrinae commotionibus excitati, quam veterum vel traditione, vel consuetudine sola instituti, boni tamen aliquid gerunt. Ultimus vero gradus scribit ille, qui quolibet pacto his proximus fuerit, quasi diceret: Sive occasione, sive veritate doctrinae, si qui aliquid boni fecerint,