comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓtectionis ȩternȩ: Suscipe ante. dim
im tuȩ. mentis hospicio. Ubi corpꝰ eiꝰ.
ibi xp̃c est. Cum hospicium tuum ad¬
uersarius uiderit occupatum cȩlesti fulgo
recedet. & tu mediam noctem sine ulla of.¬
fensione. transibis. Aamonet etiam sacri
ris xp̃m. Non potes obliuisci cum lectum
ascendis ciꝰ dñi cui in occasu diei precem
suderis. qui esurientem te sui corporis epu¬
lis expleuerit: Et eni qđł uespi cogita¬
ueris. cito cum euigilaberis recensebis.
Excitabit te ipse. dñs uĩc. ad monebit
ut surgas. & eo tempore. arma orationis
assumas quo solet incursare. temptator:
Unde ñ otiose saulus apłs & sylas tru¬
si in carcerem. cũ inneruo pedes haberen.
media nocte tamñ surgebant. mentis
uestigio explorabant dnm̃. & laudis
sacrificium deferebant. Idõq ubi non
defuit deuotionis officium. affuit etiã
absolutionis remedium: Subito enĩ
media nocte. terremotꝰ factus ẽ magnꝰ.

Expanded text:
protectionis aeternae. suscipe ante dominum protectionis aeternae. suscipe ante dominum Iesum tuae mentis hospitio: ubi corpus eius, ibi Christus est. cum hospitium tuum aduersarius uiderit occupatum caelestis fulgorecedet et tu 3mediam noctem sine ulla offensione transibis. admonet etiam sacrifm obliuiscaris. non potes obliuisci, cum lectum ascendis, eius domini, cui in occasu diei precem fu. deris, qui esurientem te sui corporis epulis expleuerit. etenim quod uesperi cogitaueris, cito cum euigilaueris recensebis. excitabit te ipse dominus Iesus, admonebit ut surgas et eo tempore arma orationis adsumas, quo solet incursare temptator. 49 Unde non otiose Paulus apostolus et Silas trusi in carcerem, cum in neruo pedes haberent, media tamen nocte surgebant mentis u uestigio, exorabant dominum et laudis sacrificium deferebant; ideoque, ubi non defuit deuotionis officium, adfuit etiam absolutionis remedium. subito enim media nocte terrae motus factus est grandis,
Abbreviated transcription (Latin):
celebrantes. ñ occuparentur ext̾minatoris
insidiis. ne inermes & uacuos spiritalis
alimenti. nocturna spicula tenebrosi ho-¬
stis opprimerent: Hȩc diligent̾ attende.
prudent intellige. sollicite. require. Non
ꝑfunctorie ista dicuntur. sed diuina tͥ
mysteria declarantur. Preueni & tu in¬
sidias temptatoris. instaura prius cęleste.
conuiuium. Indictum ẽ ieiunium. caue.
ne negligas. Et si te fames cotidianum
cogit ad prandium. aut intemꝑantia
declinat iciunium. tam̃ cȩlesti magis te.
scruato conuiuio. Non epulȩ paratȩ.
extorqueant. ut cȩlestis sis uacuus sacͤ¬
menti. Differ aliquantulũ. non longe.
ẽ finis diei Immo pleriq sunt huiꝰ mo¬
di dies. ut statim meridianis horis ad-¬
ueniendũ sit in ecclia. canendi hymni.
celebranda oblatio: Tunc utiq paratus
assiite ut ibi accipias munimentũ. ut cor¬
pus edas dñi niu in quo remissio ẽ pecca¬
toꝵ. postulatio diuinȩ. reconciliationis.

Expanded text:
celebrantes non occuparentur exterminatoris celebrantes non occuparentur exterminatoris insidiis, ne inermes et uacuos spiritalis alimenti nocturna spicula tenebrosi hostis opprimerent. Haec diligenter intende, prudenter intellege, sollicite require. non perfunctorie ista dicuntur, sed diuina tibi mysteria declarantur. praeueni et tu insidias temptatoris, instaura prius caeleste conuiuium. indictum est ieiunium: caue ne neglegas et, si te fames cotidianum cogit ad prandium aut intemperantia declinat ieiunium, tamen caelesti magis te seruato conuiuio. non epulae paratae extorqueant, ut caelestis sis uacuus sacramenti. differ aliquantulum, non longe est finis diei. immo plerique sunt huiusmodi dies, ut statim meridianis horis adueniendum sit in ecclesiam, canendi hymni, celebranda oblatio. tunc utique paratus adsiste, ut tibi accipias munimentum, ut corpus edas domini Iesu, in quo remissio est peccatorum, postulatio diuinae reconciliationis et
Abbreviated transcription (Latin):
iam ñ amore uirtutis a culpa sed pene
contemplatione reuocari. inserit uarias
disceptationes. ut dicat sibi: Quis me ui¬
det: Tenebrȩ circumdant me: & parieto
Quem uereor: Non uidet altissimꝰ. ñ
ad din nr̃m peceata ꝑueniunt. ñ dignat᷑
spectare quȩ turpia sunt. Hȩc utiq usu
exemploq cognoscimꝰ. Nemo enĩ potest
eẽ expers temptationis. Itaq ut tempꝰ
hoc habile temptamentis. ita etiam tẽpꝰ
est pęne. qm̃ ex lectione diuina possumꝰ
edoceri: Non enim ociose dñs d̃s nr̃ cum
posset quocumq momento. primitiua
egyptioꝵ extinquere. hoc tam̃ tempus
dolori & luctui peccatoris oportuniue
iudicauit. Sic enim scriptum ẽ. quia
media nocte primogeniti egyptioꝵ libe¬
ri ab exterminatore sint interempti
Idoq sanctus moyses ꝓpheta ut hoc pre¬
ueniret tempus. ac sine hebreoꝵ fraude.
tansiret. agnum ante. immolauit. hoc ẽ
uesꝑi. ut manducantes cum & pascha dñi¬

Expanded text:
iam non amore uirtutis a culpa, sed poenae iam non amore uirtutis a culpa, sed poenae contemplatione reuocari, inserit uarias disceptationes, ut dicat sibi: \'quis me uidet? tenebrae circumdant me et parietes. quem uereor? non uidet altissimus, non ad eum nostra peccata perueniunt, non dignatur spectare quae turpia sunt\'. haec utique usu exemploque cognoscimus: nemo enim potest esse expers temptationis. Itaque ut tempus hoc habile temptamentis, ita etiam tempus est poenae, quod ex lectione diuina possumus edoceri. non enim otiose dominus deus noster, cum posset quocumque momento primitiua Aegyptiorum extinguere, hoc tamen tempus dolori et luctui peccatoris oportunius iudicauit. sic enim scriptum est, quia media nocte primogeniti Aegyptiorum liberi ab exterminatore sint interempti. ideoque sanctus Moyses prophetaut hoc praeueniret tempusac sine Hebraeorum fraude transiret, agnum ante immolauit, hoc est uesperi, ui manducantes eum et domini pascha
Abbreviated transcription (Latin):
digeritur. stomachus eger. mens som¬
nolenta. animꝰ occupatus est . Itaqaut
qui escenti calor soporis augetur. aut ii¬
gilanti nondum plenior refusus uigorẽ
qui erroꝵ cauere possit incursus: Tunc gͥ
temptator assistit. tunc retia iacit. quib
spiritales nequitiȩ tenebras offundunt
tunc om̃e nefas suadere contendunt¬
quando nullus culpȩ arbiter. nullus
criminis conscius. nullus potest ẽẽ testis
erroris. tunc uarias disceptationes pecto¬
ri dormitantis infundunt. ut primo
de statu mentis deiciat reluctantẽ. & ali¬
quoꝵ qui scĩ habentur ꝓponatur exem¬
plum. qͦd illi aliquando deliquerint. s
post ea ueniam sint adepti. & texerint
suꝑiora delicta. Nam & si omẽm emendi¬
tionem nr̃i inimicꝰ exosus sit. tam̃ ad tẽp
ut sobriȩ mentis uirum possit elidere p̃¬
tendit futuram indulgentiam. ut p̾sen¬
tia peccata ꝑsuadeat. Et cum impulerit
aliqmͣ ad erroris assensum. si uiderit eũ

Expanded text:
digeritur: stomachus aeger, mens somdigeritur: stomachus aeger, mens somnolenta, animus occupatus est. Itaque aut quiescenti calor soporis augetur, aut vigilanti nondum plenior refusus est vigor, qui errorum cavere possit incursus. Tunc igitur tentator assistit, tunc retia jacit, quibus spiritales nequitiae tenebras offundunt: tunc omquando nullus culpae arbiter, nullus criminis conscius, nullus potest esse testis erroris. tunc uarias disceptationes pectori dormitantis infundunt, ut primo de statu mentis deiciant reluctantem et aliquorum qui sancti habentur proponatur exemplum, quod illi aliquando deliquerint, sed postea ueniam sint adepti et texerint superiora delicta. nam etsi omnem emendationem nostri inimicus exosus sit, tamen ad tempus, ut sobriae mentis uirum possit elidere, praetendit futuram indulgentiam, ut praesentia peccata persuadeat, et, cum inpulerit aliquem ad erroris adsensum, si uiderit eum
Abbreviated transcription (Latin):
se dñs ꝑnoctauit in oratione. ut te ꝓpͥo
ad deprecandum inuitaret exemplo.
Et utiq peccatis tuis ille indulgentiã
postulabat Postulabat a patre. oꝑabat᷑
ꝓpria uoluntate. Non tibi dicit ꝓpheta
ut media tantũ modo nocte surgas. sed
ut noc̾te surgas. & maxime nocte media:
Nocte enim surgendum ante p̃misit
dicens. memor fui nocte nominis tui dñe
Potest unusquisq memor eẽ. & ñ surge.¬
re . Potest unusquisq & surgere. & cum
surrexerit ea quȩ ꝓprio arbitrio sederint
postulare. Aadidit. media nocte surge¬
bam. docens surgendum ẽẽ media no¬
cte. Nec otiosum ẽ qđ adiunxit. ad con¬
fitendum tibi. hoc est ut illo maxime
tempore deprecari din & ꝓpria debeamꝰ¬
deflere peccata. nec solum preteritis ue¬
niam postulare. sed etiam presentia
declinare. futura cauere. Nulta enim
illo tempore temptamenta ꝓserpunt
Tunc feruet carnis illecebra. tunc temp¬
tator illudit. Coquitur cib potusq

Expanded text:
se dominus pernoctauit in oratione, ut te proprio se dominus pernoctauit in oratione, ut te proprio ad deprecandum inuitaret exemplo. et utique peccatis tuis ille indulgentiam postulabat; postulabat a patre, operabatur propria uoluntate. non tibi dicit propheta, ut tantummodo media nocte surgas, sed ut nocte surgas et maxime nocte media. nocte enim surgendum ante praemisit dicens: memor fui nocte nominis t u i, domine. potest unusquisque memor esse et non surgere, potest unusquisque et surgere et, eunt surrexerit, ea quae proprio arbitrio sederint postulare. addidit: media nocte surgebam, docens surgendum esse media nocte. nec otiosum est quod adiunxit: a d confitendum tibi, hoc est, ut illo maxime tempore deprecari deum et propria debeamdeflere peccata: nec solum praeteritis veniam postulare, sed etiam praesentia declinare, futuris cavere; multa enim illo in tempore tentamenta proserpunt. 46. Tunc fervet carnis illecebra: tunc tentator illudit: coquitur cibus, potusque
Abbreviated transcription (Latin):
uel collo asstricto strangulent cõmeanteᷤ
N oli gͦ alta ambulare. ceruice. sicut filiȩ
iudȩ. Altis enim ceruicib cito laqueus¬
innodatur. Noli gͦ ad scłaria mentem
animũq defigere. sed circum spice oculis
suꝑ peccatores. ne cadentes illigare te
possint. quos poteris euitare si legem
dii non obliuiscaris. Et enim etiam
qui ligatus ẽ si sibi sit conscius libertatis
obliuisci libertatem suam ñ desinit. &
causam nonnunqm educit ẽ uinculis:
eamq sibi legum prescripto defendit.¬
ac iudicio frequent᷑ absoluit. Ergo & tu si
peccaueris. memor esto legis. Si peccaue¬
ris. memor esto xp̃i qui te liberat dicens.
Ego sum ego sum qui deleo iniquitates
tuas. & memor ñ ero. Ipsum diebus ac
noc̾tibus tene. ipsi tua confitere peccata.
Media inquit nocte surgebam ad confi¬
tendum tͥ. suꝑ iudicia iusticiȩ tuȩ:
Non satis est dies ad deprecandum. sur¬
gendum ẽ & nocte. Et media nocte ip¬

Expanded text:
uel collo adstrictos strangulent commeantes. uel collo adstrictos strangulent commeantes. Noli ergo alta ambulare ceruice sicut filiae Iudae; altis enim ceruicibinnodatur. Noli ad saecularia mentem animumque defigere: sed circumspice oculis queos super peccatores; ne cadentes illigare te possint: quos poteris evitare, si legem Domini non obliviscaris. Etenim etiam qui ligatus est, si sibi sit conscius libertatis, oblivisci libertatem suam non desinit, et causam nonnumquam dicit e vinculis, eamque sibi legum prac iudicio frequenter absoluitur. ergo et tu, si peccaueris, memor esto legis, si peccaueris, memor esto Christi, qui te liberat dicens : ego sum ego sum. qui deleo iniquitates tuas, et memor non ero. ipsum diebus ac noctibus tene, ipsi tua confitere peccata. um Iesum:m media i a, inquit, nocte surgebam ad confitendum tibi super iudicia iustitiae tuae. non satis est dies ad deprecandum; surgendum est et nocte et media nocte. ip
Abbreviated transcription (Latin):
pam spectaculo populari prebeant.
ministerium crudelitati. Deniq nul¬
lum inuenimꝰ diuinarum serie. scrip
turarum de uenatorib iustum. It uͦ
alia uincula sunt ut dixi dm̃i uiu: qm
sequuntur inquit alligati uinculis.
hoc est uinculis asstricti caritatis. & a¬
moris fidi uinculis alligati. licet sic
possit intelligi. Alligati uinculis xp̃m
sequuntur. hoc ẽ peccatoꝵ & criminu
remissionẽ. fontem indulgentiarum.
redemptionis auctorem: Sequamur
gͦ uincula xp̃i. fugiamꝰ uincula uenatoꝵ.
ne dum incidimꝰ dum ignoramꝰ laque¬
os eoꝵ. pes nr̃e mentis incurrat. ne ani¬
me nr̃e ceruicem nexibus inseramus.
Insidiantur enim quasi pessimi uena¬
tores. & quando ꝓsperoꝵ euentu ani¬
mum relaxamꝰ. ac scdis reb remitumꝰ.
nec excubias cautionis habemꝰ intentas.
tunc plus iactant laqueos suos. aut in
uia qua ambulamꝰ abscondunt. ut cũ
tuerint eoꝵ laqueis innexa uestigia. tra¬
hant. quo securum supplantent uiantẽ.

Expanded text:
pam spectaculo populari praebeant, pam spectaculo populari praebeant, ministerium crudelitati. Denique nullum invenimus in divinarum serie Scripturarum de uenatoribus iustum. At uero alia uincula sunt, ut dixi, domini Iesu, quem sequuntur, inquit. alligati uinculis, hoc est uinculis adstricti caritatis et amoris, fidei uinculis alligati, licet sic possit intellegi: alligati uinculis Christum sequuntur, hoc est peccatorum et criminum remissorem, fontem indulgentiarum, redemptionis auctorem. sequamur ergo uincula Christi, fugiamus uincula uenatorum, ne, dum incedimus, dum ignoramus, laqueos eorum pes nostrae mentis incurrat, ne animae nostrae ceruicem nexibus inseramus. insidiantur enim quasi pessimi uenatores et, quando prosperorum euentu animum relaxamus ac secundis rebus remittimus nec excubias cautionis habemus intentas, tunc plus iactant laqueos suos aut in uia qua ambulamus abscondunt, ut, cum fuerint eorum laqueis innexa uestigia, trahant, quo securum subplantent uiantem
Abbreviated transcription (Latin):
la. Deniq scriptum est: hanc autem
filiam abrahȩ quam ligauit sathanas
decemoctoannis. Lagat nos etiam di-¬
abolus criminum nexu. ligat nos um¬
culo fornicationis. uinculo adulterii.
uinculo ꝑfidiȩ. qua xp̃c negatur: uincu¬
lo inuidiȩ qua frequent᷑ etiam frater
appetitur. uinculo crudelitatis qua non¬
nonqmͣ socius & conformis occiditur:
Hȩcsunt uincula quib ligatus unus¬
quisq inclinatur ut animam suamle¬
uare. non possit. nec obtutus ad cȩlum
mentis erigere. nisi dicat ei dñs. dimis¬
sus es ab infirmitate tua. & munere
cum suȩ benedictionis erexerit. Hȩc
sunt sceleratoꝵ uincula. quȩ dure pec¬
catores ligant. hoc ẽ diabolus & mini¬
stri eiꝰ. ul certe nembroth hoc ẽ amari.¬
tudo. uel certe esau. hoc est terrenꝰ & cal¬
lidus. Isti enim uenatores erant. qͥferas
laqueis captare consuerunt. & muta a-¬
nimantia uinculis illigare. Inutiles
uenatores qui capiunt bestias quȩ põ¬

Expanded text:
la: denique scriptum est: hanc autem la: denique scriptum est: hanc autem filiam Abrahae, quam ligauit satanas decem et octo annis. ligat nos etiam diabolus criminum nexu, ligat nos uinculo fornicationis, uinculo adulterii, uinculo perfidiae qua Christus negatur, uinculo inuidiae qua frequenter etiam frater adpetitur, uinculo crudelitatis qua nonnumquam socius et conformis occiditur. haec sunt uincula quibus ligatus unusquisque inclinatur, ut animam suam leuare non possit nec obtutus, ad caelum mentis erigere, nisi dicat ei dominus: dimissus es ab infirmitate tua et munere eum suae benedictionis erexerit. haec sunt sceleratorum uincula quae dure peccatores ligant, hoc est diabolus et ministri eius uel certe Nebroth, hoc est \'amaritudo\', uel certe Esau, hoc est \'terrenus et callidus\'. isti enim uenatores erant, qui feras laqueis captare consuerunt et muta animantia uinculis inligare. inutiles uenatores, qui capi
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uincula quib constring̾imur. & si nob
uideamur liberi. Beatus qui hȩc soluit si¬
bruincula: Et ido dauid ait. difrumpamꝰ
uincula eoꝵ. & abiciamꝰ a nobis iugum
ipsoꝵ. Non manu itaq uisibilia uincu¬
ia dicit eẽ rumpenda. sed inuisibiles cri¬
minum nexus moꝵ confessione. & fidĩ
ꝑfessione soluendos. Aut manu. hoc est
oꝑa manus tuȩ.eroga pauꝑib debiles ele.¬
uato. redime captiuos. & soluisti uincu.¬
latua: Elemosina enim: a morte lib̾at.
Erpe eum qui ducitur ad mortẽ. hoc
qt eripe intercessione. eripe gr̃a tu sa-¬
cerdos. aut tu imꝑator. eripe subscrip¬
tione indulgentiȩ. & soluisti peccata tua.
giustite ẽ uinculis tuis. Uinculis enim
peccatoꝵ suoꝵ unusquisq constringit᷑
sicut ipse legisti. Ligat nos uinculis car¬
nis illecebra. Uinculum nr̃m auaritia
est: uinculum nr̃m ebrietas est: uincu¬
lum nr̃m concupiscentia ẽ: uinculum
nr̃m suꝑbia est. Sunt & diaboli uincu¬

Expanded text:
ergo uincula quibus constringimur, etsi nobis ergo uincula quibus constringimur, etsi nobis uideamur liberi. beatus qui haec soluit sibi uincula. et ideo Dauid ait: disrumpamus uincula eorum et abiciamus a nobis iugum ipsorum. non manu utique uisibilia uincula dicit esse rumpenda, sed inuisibiles criminum nexus morum conuer- sione et fidei professione soluendos aut manu, hoc est opera manus tuae, eroga pauperibus, debiles eleuato, redime captiuos, et soluisti uincula tua: elemosyna enim a morte liberat. eripe eum qui ducitur ad mortem, hoc est: eripe eum intercessione, eripe gratia tu, sacerdos, aut tu, imperator, eripe subscriptione indulgentiae, et soluisti peccata tua, exuisti te e uinculis tuis. Uinculis enim peccatorum suorum unusquisque constringitur, sicut ipse legisti; ligat nos uinculis carnis inlecebra. uinculum nostrum auaritia est, uinculum nostrum ebrietas est, uinculum nostrum concupiscentia est, uinculum nostrum superbia est. sunt et diaboli uincu
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq nec coacta se subicit. nec tam̃ libera
uinculoꝵ eit. Sicut gͦ trahit uitula lo¬
rum iugi. quȩ & si ñ tenetur e ꝓximo.
tenetur tam nec se explicat. & absoluit.
ita trahit unusqͥsq peccator indomitis
morib iniquitates. qui putat se liberũ
quia ñ est iugo subditus. subiectusq uidi¬
cio. & nescit qđ non sit exutꝰ. sed magisso
ut illa uitula & ipse se implicet suoꝵ nc¬
xib peccatoꝵ. Hi sunt gͥ funes delictoꝵ
ad modum sunt & uincula delictoꝵ. Et id̾o
saluator qui habet in potestate peccatum
dimittere. dicit his qui sunt in uinculis.
exite. Utinam & mͥ dicat. exi de uniculis
tus. exi de nexib peccatoꝵ tuoꝵ solue
funes erroris tui. quib circumdatꝰ & li¬
gatus es: Et si enim nequissimꝰ sim om¬
nium. & detestabilis sim peccatoꝵ usu.
illo tam̃ iubente. liberor. qui sub uno mo¬
mnento latronẽ damnatũ supplicio reuin¬
cripuit. & constituit in regno suo: Sunt

Expanded text:
itaque nec coacta se subicit nec tamen libera itaque nec coacta se subicit nec tamen libera uinculorum est. sicut ergo trahit uitula lorum lUgl, quae, etsi non tenetur e proximo, tenetur tamen nec se explicat et absoluit, ita trahit unusquisque peccator indomitis moribus iniquitates, qui putat se liberum, quia non est iugo subditus subiectusque iudicio, et nescit quod non sit exutus, sed magis ut illa uitula et ipse se implicet suorum nexibus peccatorum. hi sunt igitur funes delictoruadmodum sunt et uincula delictorum. et ideo saluator, qui habet in potestate peccatum dimittere, dicit his qui sunt in uinculis: exite. utinam et mihi dicat: \'exi de uinculis tuis, exi de nexibus peccatorum tuorum, solue funes erroris tui quibus circumdatus et ligatus es\'. etsi enim nequissimus sim omnium et detestabilissimus peccatorum, illo tamen iubente liberor, qui sub uno momento latrocinii damnatum reum supplicio eripuit et constituit in regno suo. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicas. earatus sum & ñ sum turbatꝰ. ut cu-¬
stodiam mandata tua. Sequit᷑ uersꝰ qͥntus.
unes peccatoꝵ circumplexi sunt me. legẽ
tuam ñ sum oblitus. Hoc ẽ funib me cir-
cumdederunt peccatores. ut mea implica¬
rent uestigia. ne possim incursus eoꝵ¬
preuidendi celeritate euitare. Nong
illi funes sunt de. quib scriptum ẽ.: fin
ceciderunt mͥ in preclaris: Sunt en im
funes illi quib utuntur qui terminos
metiuntur agroꝵ. limitesq distingunt
& possessionũ spatia disterminant. Tendun¬
tur gͦ illi funes. quib possessio uniuscuiq
diffunditur: Sic factus ẽ funiculus here¬
ditatis suȩ isrł. Boni gͦ illi funes Isti au¬
tem funes quib trahuntur peccata ut
fune longo. & ut loro iugi uitulȩ im¬
quitatis Uitula enim indomita plus
se iactat & excutit cum tenetur. nec adqui¬
escit imꝑio. nec asstringitur uinculo.s
magis cum loro retrahitur. exasperatur.

Expanded text:
dicas: paratus sum et non sum turbatus, ut cudicas: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. Sequitur uersus quintus: funes peccatorum circumplexi xi sunt mihi et legem tuam non scumdederunt peccatores; ut mea implicarent vestigia, ne possem incursus eopraeuidendi celeritate euitare. non ergo illi funes sunt de quibus scriptum est: funes ceciderunt mihi in praeclaris. sunt enim funes illi, quibus utuntur qui terminos metiuntur agrorum limitesque distingunt et possessionum spatia disterminant. tenduntur ergo illi funes quibus possessio uniuscuiusque diffunditur: sic factus est funiculus hereditatis suae Israel. boni ergo illi funes: isti autem funes quibus trahuntur - peccata ut fune longo et ut loro iugi uitulae iniquitates. uitula enim indomita plus se iactat et excutit, cum tenetur, nec adquiescit imperio nec adstringitur uinculo, sed magis, cum loro retrahitur, exasperatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ uides. sed etiam aduersus ea quȩ ñ
uides. Foris inquit pugnȩ. intꝰ timores:
In teipso tͥ bellum est. B onum ẽ ut in tran¬
quillitate sit animꝰ tuus. & in quadam se.¬
renitate. Sed gubernator ille melior est:
qui tempestate. nauem gubernat. Rege
ꝗͥ teipsum quando turbatur animꝰ. mens
fluctuat. Laudauerim uirtutẽ guber¬
natoris qui nullas ꝓcellas senserit. &¬
cursum nauigii direxerit. nulla tempesta.¬
te iactatus. Sed illum laudauerim qͥ ad¬
uersus uentos renititur. insurgit aduersũ
fluctus. Nontimet uel cum eleuatur un¬
dis nauigium. uel cum ad ꝓfundi ima de.¬
poniturꝰ. Ita & ille laudandus ẽ guberna-¬
tor sui. qui ea quȩ aduersa sunt uncit pa-¬
tientia. uirtute suꝑat. sccundis ñ extolli-¬
tur. aduersis non frangitur. Bellum tͥ est
etiam aduersus nequitias spiritales. Ad¬
uertis cum quantis tͥ prelium:. Et id̾o me¬
ditare & statue. animo. ut ꝓcedens ad p̾lia

Expanded text:
ea quae uides, sed etiam aduersus ea quae non ea quae uides, sed etiam aduersus ea quae non uides. foris, inquit, pugnae, intus timores; in te ipso tibi bellum est. bonum est ut in tranquillitate sit animus tuus et in quadam serenitate; sed gubernator ille melior est qui in tempestate nauem gubernat. rege igitur te ipsum, quando turbatur animus, mens fluctuat. laudauerim uirtutem gubernatoris, qui nullas procellas senserit et cursum nauigii direxerit nulla tempestate iactatus? sed illum laudauerim, qui aduersus uentos renititur, insurgit aduersum fluctus, noti timet, uel cumeleuatur undis nauigium uel cum ad profundi ima deponitur. ita et ille laudandus est gubernator sui, qui ea quae aduersa sunt uincit patientia, uirtute superat, secundis non extollitur, aduersis non frangitur. bellum tibi est etiam aduersus nequitias spiritales. aduertis, cum quantis tibi proelium, et ideo meditare et statue animo, ut procedens ad proelia
Abbreviated transcription (Latin):
& iubicib corporis exaratus. qͥ cũ uerme ᷤᷤ
toto corpore. fluerent. a xp̃i tam̃ caritate
ñ potuit separari. Paremꝰ gͥ affectũ nr̃m.
ne imparatum uis repentina ꝑturbet.
Deniq sciens dñs cito nos frangi solere.
ait etiam apłis. Non turbetur cor ur̃m.
neq formidet: Si te cupiditas appetentiaq
ingruerit dicat tͥ xp̃c. non turbetur cor
tuum neq formidet. Siqua supplicia ꝑse¬
cutor inflixerit. lege. eugłm & dicat tͥ uĩe:
non turbetur cortuum neq formidet:
Tege apłm dicentẽ. Indignȩ enĩ passioneᷤs
huiꝰ temporis. ad suꝑuenturam gloriam.
Si in mari nauiganti grauis fluctus in¬
surgat. tempestas atra desyuiat. dicat tibi
iĩcꝰ: ego sum: noli turbari. Ueniens gͥ in
certamen aliquod magnũ & graue. dic pri¬
us. Paratus sum & ñ sum turbatus. ut cu¬
stodiam mandatatua: Et qͥd de scłaribus
dicam: Esto paratus. non solum aduersꝰ

Expanded text:
et vibicibus corporis exaratus, cum vermes et vibicibus corporis exaratus, cum vermes toto corpore fluerent, a Christi tamen charitate non potuit separari. Paremus igitur affectum nostrum; ne imparatum vis repentina perturbet. Denique sciens Dominus cito nos frangi solere, ait etiam apostolis: Non turbetur cor vestrum, neque formidet. . Si te cupiditas appetentiaqueingruerit, dicat tibi Christus: Non turbetur cor tuum, neque formidet. Si qua supplicia persecutor inflixerit, lege Evangelium, dicat tibi Jesus: Non turbetur 1070 cor tuum, neque formidet. lege apostolum dicentem: indignae enim passiones huius temporis ad superuenturam gloriam. si in mari nauiganti grauis fluctus insurgat, tempestas atra desaeuiat, dicat tibi Iesus: \'ego sum, noli turbari\\ ueniens igitur in certamen aliquod magnum et graue dic prius: paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua. Et quid de saecularibus dicam ? esto paratus non solum aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
bellum sibi uideret᷑ assyriis inferri. Diui
nigͥ exemplo oraculi uolumꝰ ostendere.
quȩ eẽnt hȩc grauia temptamenta quib
remedium solus potuit xp̃c afferre. Uerun¬
tam̃ ut ꝓphetico sermone facile ẽ docere
sarcinam quandam hoꝵ temptamentoꝵ:
Hȩc enim temptamenta duo maxima sc̃s
salomon oratione ꝓpria declarauit. & ro¬
gauit ut posset excludere dicens. Diuitia ᷤ
autem & pauptatem ne des mͥ. sed ordina
mͥ quȩ opus sunt. & quȩ abundent. ne.
repletus fiam mendax. & dicam qͥs me ui¬
det. aut pauꝑ rapiam. & pei erẽ nomen
dni. Potes gͥ tu ista temptamenta contem¬
sitate abstinentiȩ gram non teneret. mͣ
multi qui uidebantur sci ẽẽ. ceciderunt
abaltitudine cordis sui: Quã multi ali¬
qua necessitate deiecti ñ potuerunt con¬
tenti eẽ inuria. qui fuerunt uirtutum
exercitio roborati: R arus iob inuenitur
in terris. qui & diuitias amisit & filios.

Expanded text:
bellum sibi uideret a Syris inferri. diuini bellum sibi uideret a Syris inferri. diuini igitur exemplo oraculi uoluimus ostendere quae essent haec grauia temptamenta, quibus remedium solus potuit Christus adferre. Uerumtamen et prophetico sermone facile est docere sarcinam quandam horum temptamentorum. haec enim temptamenta duo maxima sanctus Salomon oratione propria declarauit et rogauit ut posset excludere, dicens: diuitias autem et paupertatem ne des mihi, sed ordina mihi quae opus sunt et quae abundent, ne repletus mendax fiam e t dicam: quis me uidet? aut pauper rapiam et peierem nomen dei. potes igitur tu ista temptamenta contemsitate abstinentiae gratiam non teneret. Quam multi qui videbantur sancti esse, ceciderunt ab altitudine cordis sui? Quam multi aliqua necessitate dejecti, non potuerunt contenti esse injuria, qui fuerant virtutum exercitio roborati? Rarus Job invenitur in terris, qui et divitias amisit et filios,
Abbreviated transcription (Latin):
grauia temptam̃ta. Deniq habes in ysa¬
ia scriptũ ad regem acab: Eete tͥ signum
a dño in ꝓfundum. aut in altũ. Respon¬
dit ille. Non petam. neq temptabo dnm.
Mysticum illi ꝓpositum ẽ. sed ñ intel¬
lexit. & ueritus ẽ ne temptare dñm ui¬
deretur. si signum peteret in altum aut
in ꝓfundum. Dñs autẽ uolens grauia
temptamenta remedio supplantare diui-¬
no. ait. Ecce uirgo in utero concipiet. Hoc
est magnũ signum. qd̾ altitudinis & ꝓ¬
fundi temptamenta destruxit. Dñs enĩ
iñc non rapinam arbitratꝰ est eẽ se ȩq̃lem
d̃õ. neq quȩ sua sunt requisiuit. sed formã
serui accepit. humiliauit se usq ad mortẽ.
Itaq neq datus ẽ potestate. neq mortis
quadam dciectione turbatus. Hoc gͥ signũ
ꝓponitur regi ut petat sibi remedium. per
qdđ nec regiȩ potestatis extolleretur suꝑci¬
lio. nec certe crumnȩ alicuiꝰ exceptione.
ꝑturbaretur. ut erat corde turbatus. cum

Expanded text:
grauia temptamenta. denique habes in Esagrauia temptamenta. denique habes in Esaia scriptum ad regem Achaz: pete tibi signum a domino in profun dum aut in altum. respondit ille: non petam neque temptabo dominum. mysticum illi propositum est, sed non intellexit et ueritus est, ne temptare dominum uideretur, si signum peteret in altum aut in profundum. dominus autem uolens grauia temptamenta remedio subplantare diuino, ait: ecce uirgo in utero concipiet. hoc est magnum signum, quod altitudinis et profundi temptamenta destruxit. dominus enim Iesus non rapinam arbitratus est esse se aequalem deo neque quae sua sunt requisiuit, sed formam serui accepit, humiliauit se usque ad mortein. itaque neque elatus est potestate neque mortis quadam deiectione turbatus. hoc igitur signum proponitur regi, ut petat sibi remedium, per quod nec regiae potestatis extolleretur supercilio nec certe aerumnae alicuius exceptione perturbaretur, ut erat corde turbatus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
obtrectatorib frequenter obroditur. To¬
itet quia ñ oł discipulus suꝑ magistrũ.
ncꝙ scruus supra dñm : Si sup̃d̃ĩ filium
obpbria exꝓbrantium nefanda cetideriut
quẽa amodum scruus exortem eoꝵ spare
se poterit: Idoq mentẽ suam preparare
aebet. ut cum ista acciderint turbare señ
queat. Preparet animũ & meditationẽ
componat. ut possit dicere. si tam̃ possit.
quis nos separabit a caritate xp̃i. tribu¬
latio. anangustia. anfames. & cȩtera:
Quare autem ñ separetur adiccit. Sed
firmatꝰ ait. Confido enim qͥa neq mors.
neq uita. neq angli. neq potestates. neq
presentia. neq futura. separare nos pote.¬
alia facilia uel certe ñ huiꝰ temporis ł loci.
ut discutere omĩa debeamꝰ. quȩ sint quȩ.
nos separare possint a caritate xp̃i. nisi
diligentius resistamꝰ Iulud nunc quod
uidetur obscurius ñ pret̾mittimꝰ. qͥa ait.
neq altitudo. neq ꝓfundum. quȩ sunt

Expanded text:
obtrectatoribus frequenter obroditur, coobtrectatoribus frequenter obroditur, cogitet, quia non est discipulus super magistrum neque seruus supra dominum. si supra dei filium obprobria exprobrantium nefanda ceciderunt, quemadmodum seruus exortem eorum sperare se poterit? ideoque mentem suam praeparare debet, ut, cum ista acciderint, turbare se non queant. praeparet animum et meditatione conponat, ut possit dicere, si tamen possit: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio an angustia an fames? et cetera. quare autem non separetur, adiecit: sed firmatus ait: confido enim quia neque mors neque uita neque angeli neque potestates neque praesentia neqalia facilia sunt, vel certe non hujus temporis aut loci; ut discutere omnia debeamus, quae sint quae nos separare possint a charitate Dei; nisi diligentius resistamuuidetur obscurius, non praetermittimus, quia ait: ne que altitudo ne que profundum, quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fidĩ uestigium ẽ: quẽ meditatione ꝑpensi
a corporalib motib ad testimonia diuiina
deflexit. Qiuid gͥ ꝓsit cogitare ante. quod
postea facturus sis: docet uersiculꝰ qͥ scqͥtur
Paratus sum & non sum turbatꝰ. ut custodi¬
am mandata tua: bi cogitatione quis
prȩuenit qđ acturꝰ est. semꝑ paratꝰ ad agmn¬
dum ẽ. semꝑ fixus & ualidꝰ. ut ñ queat su¬
bita aliqua accidentium offensione. turbari
Nulla eum flabra scopulose nimis ambitio¬
nis excutiunt. nulla ꝓcella atꝙ tempestas
iustȩ inuasionis exagitat. ñ petulantis ocu¬
lus meretricis illaqueat. Oculus enĩ mere¬
tricis laqueus amatoris est: in aliena misci
capitur possessione. qui imꝓuiso igne pre¬
uentus possessionẽ suȩ mentis amisit: S
ꝑsecutio ingruit. Inuenit iamparatũ ubi
possit ẽẽ ꝑturbatio salutis incertȩ. ubi sꝑl¬
ta sacri corona certaminis ꝓuida futuri
meditatione demulceat. Sed maledictis

Expanded text:
fidei uestigium est, quem meditatione perpensa fidei uestigium est, quem meditatione perpensa a corporalibus motibus ad testimonia diuina deflexit. Quid igitur prosit cogitare ante, quod postea facturus sis, docet uersiculus qui sequitur: paratus sum e t non sum turbatus, ut custodiam m mandata tua. ubi cogitatione quis praeuenit quod acturus est, semper paratus ad agendum est, semper fixus et ualidus, ut non queat subita aliqua accidentium offensione turbari. nulla eum flabra scopulosae nimis ambitionis excutiunt, nulla procella atque tempestas iniustae inuasionis exagitat, non petulantis oculus meretricis inlaqueat; oculus enim meretricis laqueus amatoris est. in aliena miser capitur possessione, qui inprouiso igne praeuentus possessionem suae mentis amisit. si persecutio ingruit, inuenit iam paratum, ut, ubi possit esse perturbatio salutis incertae, ibi sperata sacri corona certaminis prouida futuri meditatione demulceat. si a maledicis
Abbreviated transcription (Latin):
Postremo amans mulierem. diligens &¬
concupiscens xp̃m. consideret uidiciũ eiꝰ.
testimonia eiꝰ de premiis castitatis. & rem¬
quat uias concupiscentiȩ. sequatur uias
xp̃i. & habebit laudem ieis Di contem¬
platus dnm nim contemnit carnis anlo¬
rem. flaminã libidinis quasi quodam fon¬
te restinguat. allidat teneras & infirmas
cupiditates ad petram xp̃i. Cogitet gͦ pri¬
mũ ut eadem repetam. qũeadmodũ u̾ideat
quemadmodũ loquatur. Bene cogitauit
qui dixit. pone dnẽ custodiam ori meo.
ne forte dum mens inflaminat ardorem
lingua sermone labatur. aut multiloquio
incauto. etiam qd mens ñ cogitauit incur¬
rat loquendi facilitate: Cogitet quẽadmo¬
dum pedem suum dirigat. manũ afferat.
ne impetu indignationis impulsus. cum
repellere debeat iniuriam ipse alteri actum
notabilis cedis illidat. Cogitandũ estgͥ
qͥd geramꝰ. Ubi enim precedit cogitatio
maturitas oꝑationis adhibetur Itaq pes isto

Expanded text:
postremo amans mulierem diligens postremo amans mulierem diligens concupisc-ens Christum consideret, iudicium eius, testimonia eius de praemiis castitatis et relinquat uias concupiscentiae, sequatur uiasti: habebit laudem in eis, si contemplatus Dominum Jesum, contemnat carnis ardorem, flammamque libidinis quasi quodam fonte restinguat, allidat teneras et infirmas cupiditates ad petram Christi. 35. Cogitet ergo primum, ut eadem repetam, quemadmodum videat, quemadmodum loquatur. Bene cogitavit qui dixit: Pone, Domine, custodiam ori meo ; ne forte dum mens inflammat ardorem, lingua sermone labatur, aut multiloquio incauto etiam quod mens non cogitavit, incurrat loquendi facilitate: cogitet quemadmodum pedem suum dirigat, manum afferat; ne impetu indignationis impulsus, cum repellere debeat injuriam, ipse alteri jactum notabilis caedis illidat. Cogitandum est igitur quid geramus; ubi enim praecedit cogitatio, maturitas operationis adhibetur. Itaque pes iste
Abbreviated transcription (Latin):
ante. atq ꝑtende qͥd facias. Qi ui uide.¬
rit inquit mulierem ad concupiscendũ
eam. iam adulterauit eam in corde suo
Hic utiq cogitauit ut uideret mulierẽ.
ut uideret ad concupiscendũ: Sed mala
hȩc cogitatio: Relinquat uias suas Alius
ñ cogitauit quidem. sed subito aspexit
& captus ẽ: & uidit & concupiuit. & ido
lapsus est. Quod si fragilem suum consi¬
derasset affectum. & ante timuisset. ne
cum uidisset mulierẽ mente caꝑetur &
animo. utiq non ꝓspexisset ad mulierẽ.
nec concupisceret eam. Uidens gͦ mulie¬
rem ñ direxit pedem suum in testimonia
dñi. qui si ante lapsum suum cogitare
potuisset: forsitan direxisset. Unusqͥsq
gͦ prius cogitet quomͦ uideat mulierem.
ut ñ uideat ad concupiscendum eam. ut
ñ attendat cam. Si autem uidens repen¬
te. uel bona cogitatione fundatus dirigat
pedem suum ad testimonia dñi ne in cap¬
tiuitate ꝑmaneat. utiq ei ꝓfuit cogitatio.

Expanded text:
ante atque perpende quid facias. Qui uideante atque perpende quid facias. Qui uiderit, inquit, mulierem ad concupiscen dum eam, iam adulterauit eam in corde s u o. hic utique cogitauit, ut uideret mulierem, ut uideret ad concupiscendum; sed mala haec cogitatio relinquat uias suas. alius non cogitauit quidem, sed subito aspexit et captus est et uidit et concupiuit et ideo lapsus est. quodsi fragilem suum considerasset affectum et ante timuisset, ne, cum uidisset mulierem, mente caperetur et animo, utique non prospexisset ad mulierem, ne concupisceret eam. uidens ergo mulierem non direxit pedem suum in testimonia domini, qui, si ante lapsum suum cogitare potuisset, forsitan direxisset. unusquisque ergo prius cogitet quomodo uideat mulierem, ut non uideat ad concupisc-endum eam, ut non adtendat eam. si autem uidens repente uel bona cogitatione fundatus dirigat pedem suum ad testimonia domini, ne in captiuitate permaneat, utique ei profuit cogitatio.
Abbreviated transcription (Latin):
animo defimeris. & pleniorem mentis
intentione decideris: Stas gͥ cogitans.
quȩris uiam quȩ in ciuitatẽ iducat ad qm̃
tibi putas eẽ ꝑgendum. Quanto gͥ ma¬
gis animo debes ac mente consistire. qui
ad regnũ cȩleste contendis. & cogitare te¬
cum quia ñ om̃is uia illo aucit. ñ om̃is
iua illo dirigit. ad ierusalem illam quȩ.
in cęlo est. Sunt uiȩ quȩ malos exitus
habent. quas diaboli temptamenta triue.¬
runt. Et ido exitus earũ. exitꝰ mortiᷤᷤ st̃.
Hȩ nempe sunt uiȩ de quib legisti in
ꝓuerbiis. quia sunt uie quȩ uidentur ui¬
ro rectȩ ẽẽ. ultima autem earum aspiciuit
in ꝓfundum inferni. Est autẽ uia angu¬
stior. illa quȩ ducit ad dĩ regnũ. Uolens
eam gͥ ingredi uiam quȩ ad d̾m ducit. ñ
cirtum spicies. ñ tecum ipse. tractabis. ñ
considerabis ne facile capiaris affectu. si
uiȩ latitudine ꝓuocatus ingrediaris
iter qd ad inferna deducat: Cogitagͦ

Expanded text:
animo definieris et pleniore mentis animo definieris et pleniore mentis intentione decideris, stas igitur cogitans quae sit uia, quae in ciuitatem ducat ad quam tibi putas esse pergendum, quanto igitur magis animo debes ac mente consistere, qui ad regnum caeleste contendis, et cogitare tecum, quia non omnis uia illo ducit, non omnis uia illo dirigit ad Hierusalem illam quae in caelo est! Sunt uiae quae malos exitus habent, quas diaboli temptamenta triuerunt, et ideo exitus earum exitus mortis sunt. hae nempe sunt uiae, de quibus legisti in Prouerbiis, quia sunt uiae quae uidentur uiro rectae esse, ultima autem earum aspiciunt in profundum inferni. est autem uia angustior illa quae ducit ad dei regnum. uolens igitur eam ingredi uiam, quae ad deum ducit, non circumspicies, non tecum ipse tractabis, non considerabis, ne facile capiaris affectu, si uiae latitudine prouocatus ingrediaris iter quod ad inferna deducat? cogita ergo
Abbreviated transcription (Latin):
rem. ut siagere aliquid uelim. ante cogi¬
tem utrũ agendum sit illud qđ desidero.
aut quo agendũ modo SSimilit̾ si ad lo¬
quendũ. utrũ alloqui debeam. deinde pu-¬
blice an secreto loqui. presentib aliquib
aut nullis. sicut illud ẽ. ut si uelis frẽm
corripere. primo solus corripias. scdo presen¬
tib duob aut trib testib. tertio si ñ audi¬
erit. coram eccłia. Itaq si pret̾misso ordine
uelis coram ȩccłia frem̃ increpare. que ante
monere debueras: erratũ ipse cognoscis.
Omnia gͥ cum cogitatione facito. ut ñ te
pęniteat oꝑis tuiꝰ. An uͦ si uiam ingressus
cum ueneris ad compitũ aliquod. ita enĩ
appellatur plurimarũ uelut quidã concur¬
sus uiarũ. si nescias qͦd iter ingredi debeas.
stas tam̃ & cogitas ipse tecũ. utrũ prim̾a.
an scd̾am an tertiam. an quartã uel certe.
quintam si ita ẽ uiam eligas qm̃ sequaris.
nec putas prius adoriundum iter. quam

Expanded text:
rem, ut, si agere aliquid uelim, ante cogirem, ut, si agere aliquid uelim, ante cogitem. utrum agendum sit illud quod desidero aut quo agendum modo, similiter si adloquendum, utrum adloqui debeam, deinde publice an secreto loqui, praesentibus aliquibus aut nullis; sicut illud est ut, si uelis fratrem corripere, primo solus corripias, secundo praesentibus duobus aut tribus testibus. tertio, si non audierit, coram ecclesia. itaque si praetermisso ordine uelis coram ecclesia fratrem increpare quem ante monere debueras, erratum ipse cognoscis. omnia igitur cum cogitatione facito, ut non te paeniteat operis tui. an uero si uiam ingressus, cum ueneris ad competum aliquod — ita enim appellatur plurimarum uelut quidam concursus uiarum —, si nescias quod iter ingredi debeas, stas tamen et cogitas ipse tecum, utrum primam an secundam an tertiam an quartam uel certe quintam, si ita est, uiam eligas quam sequaris nec putas prius adoriundum iter quam
Abbreviated transcription (Latin):
rũ conuersatione studioq uirtutũ auer-¬
ti pedes meos intestimonia tua uit ñ iam
meis gressib quib ante sum lapsus. sed
testimonioꝵ tuoꝵ itinerib ambularem.
quo tuoꝵ semitȩ mandatoꝵ me errare ñ
sinerent. nec uestigium in deuia & tortu¬
osa deflecterem. Frequent̃ enim ignoran¬
tesiter. si strata uiarũ sequantur pͦueniuit
quo desiderant ꝑuenire. & carent erroris
anfractu. Sinautem usurpent scire qđ
nesciunt. & putent aliqua sequenda cõ¬
pendia. a publici tractu itineris receden¬
tes erroris laberintos frequent̃ incurrt᷑.
ut eos de itinere deflexisse pęniteat. Et
ido post multa laboꝵ dispendia. ad iter
qđ reliquerint redire contendunt. Hic
gͦ sensus unꝰ est. Alius autẽ ita: Cogita¬
ui uias meas ñ suꝑiores sed futuras. ut an¬
te meos actus cogitationib preuenirẽ.
ne inconsulta oꝑatione ꝓgressus. aliqͥd
in ipsis cogitationib offensionis incide¬

Expanded text:
rum conuersione studioque uirtutum, auerrum conuersione studioque uirtutum, auerti pedes meos in testimonia tua, ut non iam meis gressibus, quibus ante sum lapsus, sed testimoniorum tuorum iti- neribus ambularem, quo tuorum semitae mandatorum me errare non sinerent nec uestigium in deuia et tortuosa deflecterem. frequenter enim ignorantes iter, si strata uiarum sequantur. perueniunt quo desiderant peruenire et carent erroris anfractu; sin autem usurpent scire quod nesciunt et putent aliqua sequenda conpendia, a publici tractus itinere recedentes erroris labyrinthos frequenter incurrunt, ut eos de itinere deflexisse paeniteat, et ideo post multa laborum dispendia ad iter quod reliquerant redire contendunt. Hic ergo sensus unus est, alius autem ita: cogitaui uias meas, non superiores, sed futuras, ut ante meos actus cogitationibus praeuenirem, ne inconsulta operatione progressus aliquid in ipsis conationibus offensionis incide
Abbreviated transcription (Latin):
alit̃ tam̃ angło miscd̃ia. alit̾ homini debet᷑.
Leue euim uicium in angło. iudicio graui¬
ore censetur. Peccatum quoq adolescen¬
tiȩ in homine mitiore sententia quam
peccatum senectutis asstringitur. nec ci-¬
tius relaxatur. Propha gͥ in isto uersicu¬
lo diuidit causas. ut & miscdłiam quasi
homo postulet. quia nemo sine sorde pec¬
cati. & iustitiam quasi ꝓpheta deposcat.
Ud certe qm̃ licet peccauerit sicut homo.
& quasi peccator miscdia egeat. tamen
correxit errorem. pęnitentiam gessit.
abstinuit a temulentia delinquendi so¬
brietate uirtutis: Petite gͦ iustitiam scđ̾m
uerbum di quia uerbi sententia ẽ ut con¬
uersis uenia donetur. si legitime ẽ freta
conuersio. Cogitaui uias meas. & auer¬
ti pedes meos in testimoniatua. Diuidu¬
us sensus. aut quia uias suꝑiores meas co¬
gitaui plenas lapsus atq peccati. & idõ
ut remissionẽ peccatoꝵ possi mereri. mo¬

Expanded text:
aliter tamen angelo misericordia, aliter homini debetur. aliter tamen angelo misericordia, aliter homini debetur. leue enim uitium in angelo iudicio grauiore censetur, peccatum quoque adulescentiae in homine mitiore sententia quam peccatum senectutis adstringitur et citius relaxatur. Propheta igitur in isto uersiculo diuidit causas, ut et misericordiam quasi homo postulet, quia nemo sine sorde peccati, et iustitiam quasi propheta deposcat uel certe quoniam, licet peccauerit sicut homo et quasi peccator misericordia egeat, tamen correxit errorem, paenitentiam gessit, abstinuit a temulentia delinquendi sobrietate uirtutis. petit ergo iustitiam secundum uerbum dei, quia uerbi dei sententia est, ut conuersis uenia donetur, si legitime est facta conuersio. Cogitaui uias meas et auerti pedes meos in testimonia tua. diuiduus sensus: aut quia uias superiores meas cogitaui plenas lapsus atque peccati, et ideo, ut remissionem peccatorum possim mereri mo
Abbreviated transcription (Latin):
enim bene agit & bene uiuit. opꝰ ñ habet
miscđia. qͥa misericordia ã peccato liberat
Deniq ñ diuitib ñ fortib. & felicitate
subnixis. miscia conferri consueuit a
nobis. seil egentib uel debilib uel his qui
ex diuitiis in pauꝑtatem aut captiuitatẽ
aut necessitatẽ aliquam deciderunt. Ergo
qui eget miscłia: peccator ẽ. Qui aut̃eꝰ
peccator ñ est. utiq iustus est: & ñ eget
scd̃m quẽ statum egeat miscdia. aut iusti.¬
tuam habeat. considerandum ẽ. Alit̃ enim
get iusticia ai angłs. aliter homo: Aliter
eget miscđia archangelus. alit̃ homo: An-¬
gdica enim natura nꝰ utiq ita corruptelȩ
obnoxia est ut natura generis humani. &
iło ille eget miscdia diꝰ ne possit errare. &
auersa a sedĩ gr̃a labatur muitium. homo
autem & si iam firmiore. ꝓposito ẽ: tamen
ꝓpter contractoꝵ seriem peccatoꝵ miscłiam
quęrit. Itaq & si uterq miscđ̃ia indiget.

Expanded text:
enim bene agit et bene uiuit, opus non habet enim bene agit et bene uiuit, opus non habet misericordia, quia misericordia a peccato liberat. denique non diuitibus, non fortibus et felicitate subnixis misericordia conferri consueuit a nobis, sed egentibus uel debilibus uel his, qui ex diuitiis in paupertatem aut captiuitatem aut necessitatem aliquam deciderunt. ergo qui eget misericordia peccator est, qui autem peccator non est utique iustus est et non eget dum quem statum egeat misericordia aut iustitiam habeat, considerandum est. aliter enim eget iustitia dei angelus, aliter homo, aliter eget misericordia archangelus, aliter homo. angelica enim natura non utique ita corruptelae obnoxia est ut natura generis humani, et ideo illa eget misericordia dei, ne possit errare et auersa a se dei gratia labatur in uitium, homo autem, etsi iam firmiore proposito est, tamen propter contractorum seriem peccatorum misericordiam quaerit. itaque etsi uterque misericordia indiget,
Abbreviated transcription (Latin):
tem si ꝑmanseris in bonitate. ostenden
ratum. ne ꝑfidię uirꝰ contaminaret ede.
populũ autẽ gentium bonitate dni recq
huic diuina bonitas suffragatur. cum in
diuina bonitate ꝑmaneat. Siuͦ & ipse de¬
sciscat. ꝓ criminis sui qualitate damnabi¬
tur. Qiua grã. dñs & lux & ignis eẽ des¬
cribitur. ut in tenebris ambulanti luce¬
at quasi lumen. ne diutius possit crrare
qui quęrit luminis claritatẽ. Ei autem
qui multa fuerit oꝑatus quȩ manere ñ
debeant sed ardere. ignis est añs. ut opis
nr̃i fęnum stipulamqͦ consumat. atq ita¬
li nos saluos faciat detrimento. sicut autũ
qd exquoquitur plus ꝓbatur. Fortasse
dicat aliquis. qua ratione. scripserit ꝓpħu
miserere mei scdm loquium tuum. Uer¬
bum enim dĩ. iustitia ẽ. Si gͥ iustitia fretꝰ
erat. cur miscđiam ante premisit: Aut
si miscãiam requirebat. cur eam ad mensu¬
ram iusticie putauit ẽẽ poscendam: Qui

Expanded text:
tem, stem, sratum, ne perfidiae uirus contaminaret ecclesiam, populum au- tem gentium bonitate domini rei. iure igitur huic diuina bonitas suffragatur, cum in diuina bonitate permaneat: si uero et ipse desciscat, pro criminis sui qualitate damnabitur. qua gratia dominus et lux et ignis esse describitur, ut in tenebris ambulanti luceat quasi lumen, ne diutius possit errare qui quaerit luminis claritatem. ei autem, qui multa fuerit operatus quae manere non debeant, sed ardere, ignis est dominus, ut operis nostri faenum stipulamque consumat atque utili nos saluos faciat detrimento, sicut aurum quod excoquitur plus probatur. Fortasse dicat aliquis, qua ratione scripserit propheta: miserere mei secundum eloquium tuum; uerbum enim dei iustitia est. si igitur iustitia fretus erat, cur misericordiam ante praemisit, aut si misericordiam requirebat, cur eam ad mensuram iustitiae putauit esse poscendam? qui
Abbreviated transcription (Latin):
get indigno. plurimos facit ad plapsi¬
onis contagium ꝓuocari: Facilitas e¬
nim ueniȩ. incentiuum tribuit delin¬
quendi. Hoc ido dictum ẽ: ut sciamus
scđ̾m uerbum dĩ. scd̾m rationẽ dispen¬
sandam eẽ miscdiam debitorib Meddicꝰ
ipse si serpentis interius inueniat uulne.¬
ris cicatricem. cum debeat resetare ulceri s
uicium ne latius serpat. tam̃ a secandi
urendiq pposito lacrimis inflexus egroti.
medicamentis tegat. qđ ferro aꝑiendũ
fuit. Nonne. ista mnutilis miscłia est: si
ꝓpter breuem incisionis uel exustionis do¬
lorẽ corpꝰ om̃e tabescat. uitȩ usus intere¬
at: Recte gͥ & sacerdos uulnꝰ ne latius
serpat. a toto corpore eccłie quasi bonus
medicꝰ debet abscidere & ꝓdere uirꝰ crimi¬
nis qdđ latet. ñ fouere. nedum unum
exludendũ non putat. plures indignos
diuino nos hortatur exemplo dicens: U
gͦ bonitatẽ & seueritatẽ di. in eos quidcn
qui cetiderunt seueritatẽ. in te autẽ bonti¬

Expanded text:
get indigno, plurimos facit ad prolapsiget indigno, plurimos facit ad prolapsionis contagium prouocari ? facilitas enim ueniae incentiuum tribuit delinquendi. hoc eo dictum est, ut sciamus secundum uerbum dei, secundum rationem dispensandam esse misericordiam debitoribus. medicus ipse si serpentis interius inueniat uulneris cicatricem, cum debeat resecare ulceris uitium, ne latius serpat, tamen a secandi urendique proposito lacrimis inflexus aegroti medicamentis tegat quod ferro aperiendum fuit, nonne ista inutilis misericordia est, si propter breuem incisionis uel exustionis dolorem corpus omne tabescat, uitae usus intereat ? recte igitur et sacerdos uulnus, ne latius serpat, a toto corpore ecclesiae quasi bonus medicus debet abscidere et prodere uirus criminis quod latet, non fouere, ne, dum unum excludendum non putat, plures dignos diuino nos hortatur exemplo dicens: uide ergo bonitatem et seueritatem dei: in eos quidem qui ceciderunt seueritatem, in te autem bonita