comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita nequius ẽ. odisse iusticiam quã ñ fecisse.
Stint gͦ nonnulli in eccła. qui non solũ bona
ñ faciunt. sed etiam ꝑ secuntur: & quȩ ipsi face¬
re negligunt. etiam in aliis decestantur. Norũ
peccatum scilic& non ex infirmitate uł igno¬
rantia. sed ex solo studio ꝑpetratur : quia uide¬
lic& si uellent implere bona. nec tam̃ possent:
ea quȩ in se negligunt. saltem in aliis amareñ.
Si enim ea ipsi uł solo uoto appeterent: facta
ab aliis non odissent. S quia bona eadem
audiendo cognoscunt. uidendo despiciunt.
anĩaduertendo ꝑsecuntur: recte dr̃. quia ex
industria recesserunt ab eo. Uñ & apte subum¬
sed intelligere noluerunt: quia sepe que face¬
re despiciunt. etiam scire contẽpnunt. Quia
em̃ scriptum ẽ. seruus nesciens uoluntatẽ
dni sui & faciens digna plagis. uapulabit
paucis & seruus sciens uoluntatem dni sui.¬
& ñ faciens iurta eã. uapulabit multis: im¬

Expanded text:
ita nequius est odisse justitiam quam non fecisse. ita nequius est odisse justitiam quam non fecisse. Sunt ergo nonnulli in Ecclesia qui non solum bona non faciunt, sed etiam persequuntur; et quae ipsi facere negligunt etiam in aliis detestantur. Horum peccatum scilicet non ex infirmitate vel ignorantia, sed ex solo studio perpetratur, quia videlicet si vellent implere bona, nec tamen possent, ea quae in se negligunt saltem in aliis amarent. Si enim ea ipsi vel solo voto appeterent, facta ab aliis non odissent; sed quia bona eadem audiendo cognoscunt, vivendo despiciunt, animadvertendo persequuntur, recte dicitur: Qui ex industria recesserunt ab eo. Unde et apte subjunsed, intelligere noluerunt, quia saepe quae facere despiciunt, etiam scire contemnunt. Quia enim scriptum est: Servus nesciens voluntatem domini sui, et faciens digna plagis, vapulabipaucis. Et servus sciens voluntatem Domini sui, et faciens juxta eam, vapulabit multis ; im
Abbreviated transcription (Latin):
& dm̃ quem corde tenuit. uoce denegauit.
S quia infirmitatis culpa uel ignorantie
eo facilius tergitur. quo non studio ꝑpetra¬
tur:paulus que ignorauit sciendo correrͣ:
& petrus motam &̃ quasi arescentẽ iam ra¬
dicem fidi lacrimis rigando solidatrit. Ex
indust̾a uero peccatierant hii: de qtubus
ipse magister dicebat. Si non uenissem &
locutus eis fuissem. peccatum non haberent.
nunc autem excusationem non habent de pec-
cato suo. Et paulopost. E uidertint E ode¬
runt & me & patrem meum. Aliuid ẽ. enĩ
bona non facere. aliud bonoꝵ odisse docto¬
rem: sicut aliud ẽ. p̃cipitatione. aliud deli¬
beratione peccare. Sepe enim peccatum p̾ci-¬
pitatione cõmictitur: quod tamen consilio &
deliberatione dap̾natur. Ex infirmitate enĩ
plerumq sol& accidere: amare bonũ. sed imple¬
re non posse. Ex studio uero peccare ẽ: bonũ
nec facere. nec amare. Sicut gͦ nonnũquam
grauius ẽ. peccatum diligere. quã ꝑpetrare.:

Expanded text:
et Deum quem corde tenuit voce denegavit . et Deum quem corde tenuit voce denegavit . Sed quia infirmitatis culpa vel ignorantiae eo facilius tergitur, quo non studio perpetratur, Paulus quae ignoravit sciendo correxit, et Petrus motam et quasi arescentem jam radicem fidei lacrymis rigando solidavit. Ex industria vero peccaverant ii de quibus ipse magister dicebat: Si non venissem et locutus fuissem eis, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent de peccato suo . Et paulo post: Et viderunt, et oderunt et me et Patrem meum. Aliud est enim bona non facere, aliud bonorum odisse doctorem; sicut aliud est praecipitatione, aliud deliberatione peccare. Saepe enim peccatum praecipitatione committitur, quod tamen consilio et deliberatione damnatur. Ex infirmitate enim plerumque solet accidere, amare bonum, sed implere non posse; ex studio non peccare, est bonum nec facere nec amare. Sicut ergo nonnunquam gravius est peccatum diligere quam perpetrare,
Abbreviated transcription (Latin):
cit. qđ unusquisq eoꝵ in eccła fidelibus admix¬
tus. ueritatem fidi sciendo contepnit: atq
eo grauior ultio sequitur. quo ꝑ erempla
rectoꝵ. etiam bene uiuendi eos scientia co-¬
mitatur. Quot enim eis modo recti ac fide¬
les fr̃s ostenduntur: tot inuenturo iudicio
testibus impugnnantur. Sciunt gͦ quod
sequi negligunt. Inde & apte subuingit᷑.¬
Qui quasi de industria recesserunt ab eo.
Sciendum quippe est: quod peccatum trib
modis admitcitur. Nam aut ignorantia.
aut infirmitate. aut studio ꝑpetratur. Gra¬
uius quidem infirmitate quam ignorantia:
sed multo grauius studio. quam infirmita
te peccatur. Peccatum ignorantiȩ paulus
peccauerat: cum dicebat. Qui prius fui blas¬
phemus & ꝑsecutor & contumeliosus: sed
miscdiam consecutus sum : quia ignorans
feci in incredulitate. Petrus uͦ infirmitate
peccauit. quando in eo omne robur fidei
quod ꝑ hibuit. una uox puelle concussit:

Expanded text:
cit, quod unusquisque eorum in Ecclesia fidelibus admiscit, quod unusquisque eorum in Ecclesia fidelibus admistus veritatem fidei sciendo contemnit; atque eo gravior ultio sequitur, quo per exempla rectorum etiam bene vivendi eos scientia comitatur. Quot enim eis modo recti ac fideles fratres ostenduntur, tot in venturo judicio testibus impugnantur. Sciunt ergo quod sequi negligunt. Unde et apte subjungitQui quasi de industria recesserunt ab eo. - Sciendum quippe est quod peccatum tribus modis admittitur. Nam aut ignorantia, aut infirmitate, aut studio perpetratur, et gravius quidem infirmitate quam ignorantia, sed multo gravius ste peccare. Ignoranter quidem Paulus peccaverat, qui dicebat: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Petrus vero infirmitate peccavit, quando in eo omne robur fidei quod Domino perhibuit una vox puellae concussit,
Abbreviated transcription (Latin):
nis: constuprauerunt te usq ad uerticem.
Usq ad uerticem quippe constuprari ẽ: post
male oꝑationis usum. etiã iam in ipsa fidĩ sul¬
limitate corrumpi. Ct̃ enĩ nequissimi sp̃s
tinius cuiusq animã in prauis oꝑibus inuo¬
luunt. sed integritatẽ fidĩ uiciare non possuis:
quasi adbuc inferiora mẽbra polluunt. sed
ad uerticem non ꝑtingunt. Quisqͥs autem
in side corrumpitur: iam usq ad uerticem
constupratur. Malignus enim sp̃s quasi
ab inferiorib menbris usq ad sũma ꝑtin-¬
git: quando actiuam uitam polluens. castã
celsitudinem fidei. diffidentiȩ morbo corrum¬
pit. Quia gͥ cuncta hȩc humanis oculis ab¬
sconsa sunt. sed diuinis obtutib patent. E
multi in hac domo fidi. sine fide moriun¬
tur: dicatur recte. Quasi impios ꝑ cussit
eos. in loco uidentium. Pios enim se in ȩccła
hominib ostendunt: sed quia diuina iudi¬
cia latere non possunt: quasi impii feruint᷑.
Quib hoc magis ad supplicii cumulum cres¬

Expanded text:
nes constupraverunt te usque ad verticem . » Usque ad verticem quippe constuprari est post malae operationis usum jam in ipsa etiam fidei sublimitate corrumpi. Cum enim nequissimi spiritus uniuscujusque animam in pravis operibus involvunt, sed integritatem fidei vitiare non possunt, quasi adhuc inferiora membra polluunt, sed ad verticem non pertingunt. Quisquis autem in fide corrumpitur, jam usque ad verticem constupratur. Malignus enim spiritus quasi ab inferioribus membris usque ad summum pertingit, quando activam vitam polluens, castam celsitudinem fidei diffidentiae morbo corrumpit. Quia igitur cuncta haec humanis oculis absconsa sunt, sed divinis obtutibus patent, et multi in hac domo fidei sine fide moriuntur, dicatur recte: Quasi impios percussit eos in loco videntium. Pios enim se in Ecclesia hominibus ostendunt; sed quia divina judicia latere non possunt quasi impii feriuntur. Quibus hoc magis 803 ad supplicii cumulum cres
Abbreviated transcription (Latin):
linquentis. Iumen ueritatis absconditur. Be¬
ne itaq dicitur. nouit enĩ oꝑa eoꝵ. & iccirco
inducet noctẽ & conterentur : quia ut sepe
dictũ ẽ. p̾cedentia nimirũ mala faciunt. ut
ad peccandum iterum teneõr is subsequentib
inuoluantur. ÷ ut eo iam lum̃ iusticiȩ uidere
non possint. quo illud & quando poterant ui-¬
dere noluerunt. Inducere autẽ nocfem dñs
đr. non quod ipse tenebras inferat. sed quod
obscura corda peccantiũ miscdit non illustret:
ut hoc ipsum in nocte çȩcasse sit: a cęcitatis
tenebris lib̾are noluisse. Sequitur. Qua

Expanded text:
linquentis lumen veritatis absconditur. Belinquentis lumen veritatis absconditur. Bene itaque dicitur: Novit enim opera eorum et idcirco inducit noctem et conterentur ; quia, ut saepe dictum est, praecedentia nimirum mala faciunt, ut ad peccandum iterum tenebris subsequentibus involvantur, ut eo jam lumen justitiae videre non possint, quo illud et quando poterant videre noluerunt. Inducere autem noctem Dominus dicitur, non quod ipse tenebras inferat, sed quod obscura corda peccantium misericorditer non illustret, ut hoc ipsum in nocte caecasse sit a caecitatis tenebris liberare noluisse. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
punatur. Ponamus gͦ ante oculos. qđ qͥdã
tioracitatis sibi frena laxauit: qua uoracita¬
te superatus. adulterii faci nꝰ ad misit. De¬
p̃hensus aut̃ in adult̾io: latent̃ uirũ aduil¬
tere. ne ad nidicium traheretur occidit. Hoc
itaq adulteriũ int̾̃ uoracitatẽ & homicidi¬
um positum. de illa uidelic& nascens. hoc gene¬
rans: peccatum est. & pena. & causa peccati.
Peccatum ꝓ fecto ẽ. ꝑ seipsum. Pęna uero pecca-¬
ti est: quia culpam uoracitatis auxit. Causa
autẽ peccati ẽ: quia suibsequens etiam homici¬
dium genuit. U num gͦ idemq peccatum &
pena p̾cedentis ẽ. & causa culpe subsequentis :
quia & transacta dũ ex aggerat dap̃nat: & ad-¬
huc subseguentia quȩ dampnari debeant semi-¬
nat. Igitur quia peccatis prȩcedentibus cȩcatur
oculus cordis. ipsa cȩcitas quȩ peccantis animã
& ante acte culpe dampnationem confundit.
merito nox uocatur: quia ꝑ hane oculis de-¬

Expanded text:
puniatur. Ponamus ergo ante oculos quod quidam puniatur. Ponamus ergo ante oculos quod quidam voracitatis sibi frena laxavit, qua voracitate superatus, adulterii facinus admiserit; deprehensus autem in adulterio, latenter virum adulterae, ne ad judicium traheretur, occidit. Hoc itaque adulterium inter voracitatem et homicidium positum, de illa videlicet nascens, hoc generans, peccatum est et poena et causa peccati: peccatum profecto est per se ipsum, poena vero peccati est, quia culpam voracitatis auxit; causa autem peccati est quia subsequens etiam homicidium genuit. Unum ergo idemque peccatum et poena praecedentis, et causa culpae subsequentis est: quia et transacta dum exaggerat damnat, et adhuc subsequentia, quae damnari debeant, seminat. Igitur quia peccatis praecedentibus caecatur oculus cordis, ipsa caecitas quae peccantis animam ex anteactae culpae damnatione confundit, merito nox vocatur, quia per hanc ab oculis de
Abbreviated transcription (Latin):
uinũ eoꝵ: & furor aspidum insanabilis. Non
ne hȩc congregata sunt apud me. & signata
in thesauris meis: In die ultionis reddã eis.
Quam multa eoꝵ mala narrauit. & tam̃ ilico
adninxit. In tp̃re quo lapsus fuerit pes eoꝵ.
Ecce atrocissima illoꝵ facmora describuntur:
& tamen adultionis diem adhuc stibsequens
lapsus aspicitur. quo eoꝵ culpe cumulentur.
habent iam quidem unde feriri mereantur:
sed sustinetur tamen adhuc peccatũ crescere:
ut peccantes possit atrocior pena cruciare. Iã
meretur supplicium. & causa peccati: sed ex¬
pectatur adhuc. ut augmentum supplicii
subroget peccatum & pena peccati. Plerũq
uero nnum idemq peccatum : & peccati pena
c̃. & causa peccati. Quod melius ostendimus:
si res ipsas ad medium deducamus. Effrenata
enĩ uentris ingluuies: in feruore luxurie.
plenitudinem carnis instigat. P petrata ⁊¬
autem luxuria. sepe aut ꝑuirio aut homi¬
cidio degitur: ne humanarum legũ ultione

Expanded text:
uinum eorum et furor aspidum inuinum eorum et furor aspidum inne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam eis . Quam multa eorum mala narravit? et tamen illico adjunxit: In tempore quo lapsus fuerit pes eorum. Ecce atrocissima illorum facinora describuntur, et tamen ad ultionis diem adhuc subsequens lapsus aspicitur, quo eorum culpae cumulentur? Habent jam quidem unde feriri mereantur; sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantes possit atrocior poena cruciare. Jam meretur supplicium peccatum et causa peccati, sed exspectatur adhuc, ut augmentum supplicii subroget peccatum et poena peccati. Plerumque vero unum idemque peccatum, et peccatum et poena est et causa peccati, quod melius ostendimus si res ipsas ad medium deducamus. Effrenata enim ventris ingluvies in fervore luxuriae plenitudinem carnis instigat: perpetrata autem luxuria saepe aut perjurio aut homicidio tegitur, ne humanarum legum ultione
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc. I me dauid ait. Appone inquitatẽ
suꝑ iniquitatem: & ñ intrent in iusticia
tua. hinc tursus de dnõ ab eodem psalmista
dr. Immissiones ꝑ angelos malos: uiam fecit
semite ux suȩ. Sor quippe dñs priorib meritis
aggrauatum. iuste ꝑmitcit etiam suibsequen¬
tibus malignorũ spuum ꝑsuasionibus falli.
Quod dum digne in culpa trahitur: reatus eiꝰ
in pęna cumulatur. Unde &ire suȩ dñs uiã.
de semita fecisse ꝑhibetur. Latior ẽ. enĩ uia
quam semita. Ex semita uero ire suȩ uiam
facere ẽ. ire causas districte iudicando dilatare:
ut qui illuminati recte agere noluerunt: iuste
cȩcati adhuc faciant unde amplius puniri me¬
reantur. hinc ꝑ moy sen d̃r. Nondum comple¬
ta sunt peccata amorreoꝵ. hinc ꝑ eundem mo-¬
ysen dñs dic̃. Ex uinea enĩ sodomoꝵ uitis eoꝵ:¬
& ꝓpago eoꝵ ex gomorra. Uua eoꝵ uua fellis:¬
& botrus amaritudinis. Ipsis furor draconum

Expanded text:
adhuc . Hinc David ait: Appone iniquitatem adhuc . Hinc David ait: Appone iniquitatem super iniquiI. Hinc rursum de Domino ab eodem Psalmista dicitur: Immissiones per angelos malos viam fecit semitae irae suae . Cor quippe Dominus prioribus meritis aggravatum juste permittit etiam subsequentibus malignorum spirituum persuasionibus falli, quod cum digne in culpa trahitur, reatus ejus in poena cumulatur. Unde et irae suae Dominus viam de semita fecisse perhibetur. Latior enim est via quam semita. Ex semita vero irae suae viam facere est irae causas districte judicando dilatare, ut qui illuminati agere recte noluerunt, juste caecati adhuc faciant, unde amplius puniri mereantur. Hinc per Moysen dicitur: Nondum completa sunt peccata Amorrhaeorum . Hinc per eumdem Moysen Dominus dicit: Ex vinea enim Sodomorum vitis eopago eorum ex Gomorra. uua eorum uua fellis, botrus amaritudinis in ipsis. furor draconum
Abbreviated transcription (Latin):
didit illos ds̃ in desideria cordis eoꝵ in inmun-¬
diciam : ut contumeliis afficiant corpora sua in
sem&. ipsis. Quia enĩ cognoscentes dm. peccatũ
suꝑbiȩ intelligendo cõmiserunt: cȩcantur e¬
tiam ne intelligant quid cõmittunt. Et qui
incelligentiam suam sequi nolunt inpeccato.
& causa peccati: & ipsũ lum̃ intelligentiȩ ꝑ-¬
dant inpeccato & pena peccati. Prioris ergo
peccati merito. peccatoꝵ subsequentium foue-¬
a tegitur: ut qui malum sciens ꝑpetrat. dem-¬
ceps iuste in aliis etiam nesciens cadat. Hoc
qtuppe agitur ut culpis culpa feriatur: qua
menta uicioꝵ. Nam quia omp̃s d̃s ad pęni-¬
tentiam tempus indulget. quod tamen huma¬
na malitia ad usum sue iniquitatis intorquet:
nmirum iusto iudicio augeri culpa ꝑmittitur.¬
ut ad feriendum altiꝰ quandoq cumuletur.
hinc enim rursum de quibusdã paulus a¬
postolus dic̃. Ut impleant peccata sua semꝑ.
Hinc uoce angeli ad ioħem ar. Qui nocet
noceat ad huc: & qui insordibus elt sordescat

Expanded text:
illos Deus in desideria cordis eorum; in immunditiam, ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis . Quia enim, cognoscentes Deum, peccatum superbiae intelligendo commiserunt, caecantur etiam, ne intelligant quid committunt. Et qui intelligentiam suam sequi nolunt in peccato et causa peccati, et ipsum lumen intelligentiae perdunt in peccato et poena peccati. Prioris ergo peccati merito peccatorum subsequentium fovea tegitur, ut qui malum sciens perpetrat, deinceps juste in aliis etiam nesciens cadat. Hoc quippe agitur, ut culpis culpa feriatur al.,menta vitiorum. Nam quia omnipotens Deus ad poententiam tempus indulget, quod tamen humana malitia ad usum suae iniquitatis intorquet, nimirum justo judicio augeri culpa ut ad feriendum altius quandoque cumuletur. Hinc enim rursum de quibusdam Paulus apostolus dicit: Ut impleant peccata sua semper . Hinc voce angeli ad Joannem dicitur: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat
Abbreviated transcription (Latin):
quod tamen citius penitendo non tergitur.
aut peccatum est. & causa peccati: aut pecca¬
tum. & pȩna peccati. Peccatum namq quod
pęnitentia nondiluit: ipso suo pondere mox
ad aliud trabit. Unde fit. ut non solũ pecca¬
tum sit: sed peceatum & causa peccati. Et illo
quippe uicio culpa subsequens oritur: ex quo
cȩca mens dacitur. ut penis & alia ligetur.
S peccatum quod ex peccato oritur. non iam
peccatum tantũmͦ. sed peccatum est. & pęna
peccati: qr iusto iudicio omp̃s ds cor peccantis
sub nubilat: ut p̾cedentis peccati merito. etiã
maliis cadat. Quem enim liberare noluit:
deserendo ꝑcussit. Non gͦ immerito pęna
peccati dt̃: quod iusta desuꝑ irrogata cȩcita
te ex p̃cedentis peccati ultione ꝑ petratur. Qđ
uidelic& agitur dispositione suiꝑiꝰ ordinata
sed inferius iniquitate confusa: ut & p̃cedens
culpa sit causa subsequentis: & rursũ culpa
sub sequens sit pęna p̃cedentis. Quod bene in

Expanded text:
quod tamen citius poenitendo non tergitur, quod tamen citius poenitendo non tergitur, aut peccatum est et causa peccati, aut peccatum et poena peccati. Peccatum namque quod poenitentia non diluit ipso suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit ut non solum peccatum sit, sed peccatum et causa peccati. Ex illo quippe vitio culpa subsequens oritur, ex quo caecata mens ducitur ut pejus ex alio ligetur. Sed peccatum quod ex peccato oritur, non jam peccatum tantummodo, sed peccatum est et poena peccati, quia justo judicio omnipotens Deus cor peccantis obnubilat, ut praecedentis peccati merito etiam in aliis cadat. Quem enim liberare noluit, deserendo percussit. Non ergo immerito poena peccati dicitur, quod justa desuper irrogata caecte ex praecedentis peccati ultione perpetratur: quod videlicet agitur dispositione superius ordinata, sed inferius iniquitate confusa, ut et praecedens culpa sit causa subsequentis, et rursum culpa subsequens sit poena praecedentis. Quod bene in
Abbreviated transcription (Latin):
tra electoꝵ numerum iacet: in eugłio dñs di¬
cit. Multi uocati: pauci autẽ electi. S quia
hoc quod electis aliis alii conteruntur. de me¬
rito pacientis ẽ. nonde inquitate punientis:
non enim iniquus ds qui infert iram: apte sub¬
noctem. & conterentur. Sciendũ sũmoꝑe est.
quod iniquꝰ qtusq duobus modis in nocte con¬
teritur: uelcũ ext̾ioris idicii tribulatione
ꝑeutitur. ueł cũ occulta sententia interuis cȩ¬
catur. In nocte corruit: cũ ꝑ extremũ iudiciũ
tuuendi iumen inꝑpetuũ amitcit. Inde scrip¬
tũ ẽ. Ligatis manibus & pedibus : mittite eum
in tenebras extͣiores. Tunc enim coactus in te¬
nebras exteriores mittitur: quia nunc in in¬
terioribus excȩcatur uoluntarie. Rursum
in nocte iniquus conteritur: cum peccatorum
pͣcedentium confusione dapͣnatur. Ueritatis
lumen non inuenit: & quod deinceps agere
debeat non agnoscit. Omne quippe peccatum

Expanded text:
tra electorum numerum jacet, in Evangelio Dominus ditra electorum numerum jacet, in Evangelio Dominus dicit: Multi sunt vocati, pauci vero electi . Sed quia hoc quod electis aliis alii conteruntur, de merito patientis est, non de iniquitate punientis: Non enim iniquus Deus, qui infert iram, apte subnoctem et conterentur. - Sciendum summopere est, quod iniquus quisque duobus modis in nocte conteritur, vel cum exterioris judicii tribulatione percutitur, vel cum occulta sententia interius caecatur. In nocte corruit, cum per extremum judicium, vivendi lumen in perpetuum amittit. Unde scriptum est: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Tunc enim coactus in tenebras exteriores mittitur, quia nunc in interioribus excaecatur voluntarie. Rursum in nocte iniquus conteritur, cum pecatorum praecedentium confusione damnatus, veritatis lumen non invenit, et quid deinceps agere debeat non agnoscit. Vet. XII. Omne quippe peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
annanehel usq ad portam anguli: & exiuit
ultra normã mensure. Ciuitatẽ quippe eẽ¬
dñĩ scam̃ ȩcelãm: nullus ignorat. Anna nehel
uͦ: di grã int̾p̃tatur. In angulo aut̃. duplex pa¬
ries iungitur. Ciuitas gͦ dñi aturre annanehel
usq ad portam anguli edificari ꝑ hibetur: quia
scã ȩccła a celsitudine suꝑne gr̃e inchoans. usq
ad ingressum susceptionemq construitur utro¬
rumq ppłoꝵ. iudaici iudelicet atq gentilis . S.
quia mea crescente multitudine. etiam reꝓbi
colliguntur. apte subditur. ex init ultra normã
mensurȩ: qr usq ad eos quoq extenditur. qui
normã iusticiȩ transeuntes. intra numerũ men¬
sure celestis non sunt. Inde ꝑisaiam quoq
dilataberis: & sementuũ gentes hereditabit.
Intranti quippe multitudine gentiũ ad dexte¬
ram extenditur: dũ quosdam iustificandos
suscipit. Ad leuam quoq dilatatur: dũ ad se
quosdam etiam in iniquitate ꝑ mansuros ad¬
mutit. P ropter hanc multitudinem quȩ ex¬

Expanded text:
naneel, usque ad portam anguli, et exivit ultra normam mensurae. Civitatem Domini esse sanctam Ecclesiam nullus ignorat. Ananeel vero Dei gratia interpretatur; in angulo autem duplex paries jungitur. Civitas ergo Domini a turre Ananeel, usque ad portam anguli aedificari perhibetur, quia sancta Ecclesia a celsitudine supernae gratiae inchoans, usque ad ingressum susceptionemque construitur utrorumque populorum Judaici videlicet et gentilis. Sed quia in ea crescente multitudine etiam reprobi colliguntur, apte subditur: Et exibit ultra normam mensurae, quia usque ad eos quoque extenditur, qui normam justitiae transeuntes, intra mensurae coelestis numerum non sunt. Unde per Isaiam quoquedilataberis, et semen tuum gentes haereditabit . In tanta quippe multitudine gentium ad dexteram 799 extenditur, dum quosdam justificandos suscipit. Ad laevam quoque dilatatur, dum ad se quosdam etiam in iniquitate permansuros admittit. Propter hanc multitudinem, quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
Multos enim peste ꝓpriȩ prauitatis obsessos.
sub xp̃iano nomine ipsa tranquillitas eccłas¬
ticȩ pacis abscondit: quos tamen si leuis ꝑ¬
secutionis aura pulsauerit. mox extra are¬
xp̃ianitatis uocatione signantur. quia xp̃i
nomine sullimit᷑ exaltato. pęne om̃s iam
uideri fideles aspiciunt: & ꝓ eo quod sic uo¬
cari alios cernunt.ipsiñ tuderi fideles eru¬
bescunt: sed eẽ ngligunt quod dici gloriantur.
Rem enim uirtutis intimȩ ad decorem sumunt
uisionis extͣnȩ. & qui ante suꝑnũ iudicẽ nudi.
conscientiȩ infidelitate consistunt: ante huma¬
nos oculos ꝓfessione sua uerbotenus palliant᷑.¬

Expanded text:
Multos enim peste propriae pravitatis obsessos sub Christiano nomine ipsa tranquillitas ecclesiasticae pacis abscondit. Quos tamen si levis persecutionis aura pulsaverit, mox extra areChristianitatis vocatione signantur, quia Christi nomine sublimiter exaltato, pene omnes jam videri fideles aspiciunt; et pro eo quod hoc vocari alios cernunt, ipsi non videri fideles erubescunt, sed esse negligunt quod dici gloriantur. Rem enim virtutis intimae ad decorem sumunt visionis externae; et qui ante supernum judicem nudi conscientiae infidelitate consistunt, ante humanos oculos professione sancta verbo tenus palliant
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe. quod ꝓfessione cernebant. Unde etiam
de balaam scͥptum ẽ. Qui cadens aꝑtos habet
oculos. Cadens quippe inꝑuerso oꝑe: aꝑtos
oculos tenuit. incontẽplatione. Ita gͦ etiam o¬
culos aꝑientes in fide. & non uidentes in oꝑe.
intra eccłam positi pia specie. extra eccłam
inuenti sunt impia conuersatione. De quib
alias scͥptũ ẽ. Uidi impios sepultos. qui eu¬
am cũ aduiuierent in loco scõ erant: & lau

Expanded text:
ere quod professione cernebant. Unde etiam ere quod professione cernebant. Unde etiam de Balaam scriptum est: Qui cadens apertos habet oculos . Cadens quippe in opere apertos tenuit oculos in contemplatione. Ita ergo hi etiam oculos aperientes in fide, et non videntes in opere, intra Ecclesiam positi pia specie, extra Ecclesiam inventi sunt impia conversatione. De quibus alias bene scriptum est: Vidi impios sepultos, qui cum adviverent, in loco sancto erant, et lau
Abbreviated transcription (Latin):
bis posteriora mea. ꝑ locum quippe ȩccła. ꝑ¬
petram dñs. ꝑ moy sen uero. multitudo est
plebis isiłitice figurata: quȩ dnõ int̾ra p̾dican¬
te non credidit. Ipsa gͦ in petra stetit. terga dñi
transeuntis aspiciens: quia uidelicet post pas¬
sionem ascensionemq dnicam intra eccłam de¬
ducta. fidem xp̃i ꝑciꝑe meruit: & ctuus p̾̃sen¬
tiam non uidit. eius posteriora cognouit. Di¬
catur gͦ de his quos intra scam eccłam diuina
ultio inuenit in iniquitatibus ꝑdurantes: di¬
catur de his quoꝵ uitam paulus apłs notat.
qui confitentur se nosse dm̃. factis aut̃ negant:
quasi impios ꝑ cussit eos in loco uidentium.
Ibi quippe stabant: ubi dm̃ uidere uidebant᷑.
Ibi tenebras dilexerunt: ubi lum̃ ueritatis
aspicitur. Et quamuis aꝑtos habuerunt o¬
ctilos in fide: tenuerunt tam̃ eos clausos in-
oꝑe. Unde bene & de udea dr. Speculato¬
res eius ceci: quia uidelicet non uidebant in¬

Expanded text:
bis posteriora mea . » Multi quippe intra bis posteriora mea . » Multi quippe intra petram Dominus, per Moysen vero multitudo est plebis Israeliticae figurata, quae Domino in terra praedicante non credidit. Ipsa ergo in petra stetit, terga Domini transeuntis aspiciens, quia videlicet post passionem ascensionemque dominicam, intra Ecclesiam deducta, fidem Christi percipere meruit; et cujus praesentiam non vidit, ejus posteriora cognovit. Dicatur ergo de his, quos intra sanctam Ecclesiam divina ultio invenit in iniquitatibus perdurantes, dicatur de his quorum vitam Paulus apostolus notat, Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant : Quasi impios percussit eos in loco videntium. Ibi quippe stabant, ubi Deum videre videbantur. Ibi tenebras dilexerunt, ubi lumen veritatis aspicitur. Et quamvis apertos habuerunt oculos in fide, tenuerunt tamen eos clausos in opere. Unde bene et de Judaea dicitur: Speculatores ejus caeci , quia videlicet non videbant op
Abbreviated transcription (Latin):
ta saera qͣsi aliquando ꝓ ueritate poni consu¬
dine enĩ quasi ponitur: sicut apłs dic̃. Qua¬
si tristes: semꝑ autem gaudentes. ꝓ uerita¬
te aut̃ ponitur: sicut iohannes ait. Uidi¬
mus głam eius : głam quasi unigeniti a patre.
hoc autem loco nichil difert utrũ ꝓ similitu.¬
dine. an ꝓueritate sit positum: qr quolibe
dicatur ordine. aꝑte praua maloꝵ uita signa-¬
tur. Impios uero scriptura sacra ꝓprie infi¬
deles appellat. Hac namq distantia peccatores
ab impiis discernuntur. ͥ qr cũ omĩs impius
sit peccator: non tam̃ omnis peccator. est im-¬
pius. Peccator enim dici etiam qui infide pi¬
pietate separatur. De talib enim ꝓpha ait.
Non resurgunt impii iniudicio. Locus aut̃
uidentium: scã eccła uocatur. In ipsa enĩ recte
consistitur: ut lum̃ eoꝵ quod d̾s ẽ iudeatur.
Uñ ad moysen dr. Est locus penes me: & stabis
suꝑ petram. cũ transierit mea maiestas. Et
pꝰ paululum. Auferam manum meam: & uide¬

Expanded text:
tudine, aliquando pro veritate poni consuenim quasi ponitur, sicut Apostolus dicit: « Quasi tristes, semper autem gaudentes . » Pro veritate autem ponitur, sicut Joannes ait: « Vidimus gloriam ejus gloriam quasi unigeniti a Patre . » Hoc autem loco nihil differt utrum pro similitudine, an pro veritate sit positum, quia quolibet dicatur ordine, aperte prava malorum vita signatur. Impios vero Scriptura sacra proprie infideles appellat. Hac namque distentia peccatores ab impiis discernuntur, quia cum omnis impius sit peccator, non tamen omnis peccator est impius; peccator enim dici etiam qui in fide pipietate separatur. De talibus enim Propheta ait: « Non resurgent impii in judicio . » Locus autem videntium sancta Ecclesia vocatur: in ipsa enim recte consistitur, ut lumen verum, quod Deus est, videatur. Unde ad Moysen dicitur: « Est locus penes me, et stabis supra petram cum transibit mea majestas . » Et post paululum: « Auferam manum meam, et vide
Abbreviated transcription (Latin):
rationis numerũ transit: uł certe indicare
uoluit quod om̃s quiꝑeunt intra electorum
numerum non habentur: ut eo sint innume¬
rabiles. quo extra numerũ currunt. Unde
& ꝓpłia intuens tantos hoc eccłȩ tpr̃e speciete¬
nus credere. quantos minirũ certũ ẽ electoꝵ
numerum stimãq transire: ait. Multiplica¬
tisunt suꝑ numerũ. Ac si diceret. Mul-¬
tis ecclãm intrantibus etiã hii ad fidem regni¬
specietenus ueniunt. qui anumero cȩlesti ex¬
cduduntur: ꝙr electorum sũmã. sua indelic&
multiplicitate transcendunt. Et ꝑ ieremiã

Expanded text:
rationis numerum transit; vel certe indicare rationis numerum transit; vel certe indicare voluit quod omnes qui pereunt intra electorum numerum non habentur, ut eo sint innumerabiles, quo extra numerum currunt. Unde Propheta intuens tantos hoc Ecclesiae tempore specie tenus credere, quantos nimirum certum est electorum numerum summamque transire, ait: Multiplicati sunt super numerum . Ac si diceret: multis Ecclesiam intrantibus, etiam hi ad fidem specie tenus veniunt qui a numero regni coelestis excluduntur, quia electorum summam sua videlicet multiplicitate transcendunt. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uita bona confringi. spes nutritur humi¬
lium. elatio prȩmitur suꝑboꝵ: dum & illi bo
na possunt amittere. de quibus suꝑbiunt: &
isti ea ꝑciꝑe quȩ quia nonbabeant contemp¬
nuntur. Formidemus gͥ in his quȩ accepimus :
nec eos qui illa necdum assecuti sunt desꝑemus.
Quid enim sumus hodie nouimus: quid aut̃
post paululũ possumus esse nescimus. Hi uero
quos fortasse despicimus. & tarde possunt inciꝑe:
& tomen uitam nrãm feruentioribus studiis
ante ire. Timendum itaq est ne etiã nobis ca-¬
dentibus surgat. qͥ a nobis stantibus irridetur:
quãius stare iam non nouit. qui non stantem
nouit irridere. Hc̃ aut̃ suꝑ norum iudicioꝵ
mȩtum. paulus apłs discipuloꝵ cordibus in¬
cutiens ait. Qui se existimat stare: uideat ne
cadat. Quod autẽ dicens contriuit multos.
ilico adiunxit. innumerabiles: uł multitudi¬
nem expͥmere studuit reꝓboꝵ. quȩ humanȩ

Expanded text:
autem vita bona confringi, spes nutritur humiautem vita bona confringi, spes nutritur humilium, elatina possunt amittere de quibus superbiunt, et isti ea percipere quae quia non habebant contemnuntur. Formidemus igitur in his quae accepimus, nec eos qui illa necdum assecuti sunt desperemus. Quid enim sumus hodie novimus, quid autem post paululum possimus esse nescimus. Hi vero quos fortasse despicimus, et tarde possunt incipere, et tamen vitam nostram ferventioribus studiis anteire. Timendum itaque est ne etiam nobis cadentibus surgat, qui a nobis stantibus irridetur; quamvis stare jam non novit, qui non stantem novit irridere. Hunc autem supernorum judiciorum metum Paulus apostolus discipulorum cordibus incutiens, ait: Qui se existimat stare, videat ne cadat . Quod autem dicens: Conterit multos, illico adjunxit, Innumerabiles, vel multitudinem exprimere studuit reproborum, quae humanae
Abbreviated transcription (Latin):
& dum plus uidere conantur. minus est quod
appetunt. De quibus recte ꝑ ieremiã dictũ ẽ.
Recedentes interra scribentur. At contra de
electis dr. Gaudete qđ noĩa ur̃a scripta sunt
incelis. Ista gͦ contritio prius serpit inmente:
ut pꝰ modũ ꝓcedat in oꝑe. Prius fundamenta
cogitationis concutit: ut postmodũ fabricam
oꝑationis allidat. Unde sũma ẽ. cura satagen¬
dum: ut illic uecetur. ubi oritur. Scriptũ nãq
ẽ. Onni custodia serua cortuuͣ: quia ex ipso uita
ꝓcedit. Et rursum scriptũ ẽ. Ex corde exeunt
cogitationes male. In tus gͦ iugilandũ ẽ. Nemens
dum extollitur cadat intus: seruenius ouine qđ
foras agimus. Si enim semel medullam cordis elo¬
tionis putredo consup̾serit: eitius corruit corter
uacua ert̾nę uuisionis. Notandum uͦ ẽ. qr dum
aliis cadentibus ad standũ alii solidari ꝑhibent᷑:
electorum numerus certus ostenditur. Unde
gͦ sententia qua narratur alioꝵ erigi. alioꝵ

Expanded text:
et dum plus videri conantur, minus est quod et dum plus videri conantur, minus est quod appetunt. De quibus recte per Jeremiam dictum est: Recedentes a te, in terra scribentur . At contra de electis dicitur: Gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Ista ergo contritio prius serpit in mente, ut postmodum procedat in opere; prius fundamenta cogitationis concutit, ut postmodum fabricam operationis allidat. Unde summa est cura 798 satagendum ut illic vitetur ubi oritur. Scriptum namque est: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . Et rursum scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae . Intus ergo vigilandum est ne mens dum extollitur cadat. Intus servemus omne quod foris agimus. Si enim semel medullam cordis elationis putredo consumpserit, citius corruit cortex vacua externae visionis. Notandum vero est quia dum aliis cadeelectorum numerus certus ostenditur. Unde ergo sententia, qua narratur, aliorum erigi, aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓinde sicut suꝑius diximus. hec contͥcio pͥus ĩ¬
tus agitur: ut post extrinsecus ostendat᷑. Hac
contritione nonnũquam ad huc quorundam
ertͣiora quasi sana sunt : & iam intͬiora putruert᷑.
Scriptũ namq est. Ante ruinam exaltatur cor.
Ibi gͦ feriuntur: ubi suꝑbiunt. Unde scrip¬
tum ẽ. Contriui coi eorum fornicans. & rece¬
dens ame. Int̾iuis enim fornicare ẽ: ext̾ius rie¬
titis delectare. Nagna autẽ contritio cordis
ẽ: hec eadem elatio suꝑbientis. Eo quippe
ipso ab integritate salutis corruit: quo iactan¬
tia cuiuslib& uirtutis intumescit. Suꝑbien¬
tes enĩ dm̃ despiciunt: & relicta creatoris sui
gła. ꝓpriam quęrunt. Quib iam hoc ipsum
cecidisse ẽ: amissa sriꝑioris sui potentia in se ue¬
nisse. Conteruntur etiã: qr relictis cȩlestib
terram quęrunt. Quȩ autẽ maior poterit
esse contritio. quam deserto creatore creatu¬
ram querere: desertis suꝑnis gaudiis. insimis
enim celestibus terrenũ ẽ. omne quod sitiunt:

Expanded text:
 superius diximus, haec contritio prius intus agitur, ut post extrinsecus ostendatur. Hac contritione nonnunquam adhuc quorumdam exteriora quasi sana sunt, sed jam interiora putruerunt. Scriptum namque est: Ante ruinam exaltatur cor . Ibi ergo feriuntur, ubi superbiunt. Unde scriptum est: Contrivi cor eorum fornicans et recedens a me . Interius enim fornicari est exterius vetitis delectari. Magna autem contritio cordis est haec eadem elatio superbientis. Eo quippe ipso ab integritate salutis corruit, quo jactantia cujuslibet virtutis intumescit. Superbientes enim Deum despiciunt, et relicta creatoris sui gloria, propriam quaerunt. Quibus jam hoc ipsum cecidisse est, amissa superioris sui potentia, in se venisse. Conteruntur etiam, quia, relictis coelestibus, terram quaerunt. Quae autem major poterit esse contritio quam deserto creatore creaturam quaerere; desertis supernis gaudiis, infimis enim coelestibus, terrenum est omne quod sitiunt;
Abbreviated transcription (Latin):
tur. In hoc gͦ utroq genere hominũ sepe con¬
tingit: tit qui uid entur stare humano iudi¬
cio. iam inconspectu etͣm iudicis iaceant: & qͥ
hic coiam hõibuis iacent᷑ in conspectu eterni ui

Expanded text:
tur. In hoc ergo utroque genere hominum saepe contur. In hoc ergo utroque genere hominum saepe contingit ut et ii qui videntur stare humano judicio jam in conspectu aeterni judicis jaceant; et qui adhuc coram hominibus jacent, jam in conspe
Abbreviated transcription (Latin):
rum mentem ad suꝑna erigit: illoꝵ suꝑbiam
in infimis desideriis mergit. Aliena autẽ cor¬
da humanis oculis clausa sunt : & nescitur qui
repellitur: quia penetrare nequeunt. quȩ ab
uno quoq cogitantur. Nam sepe corde ꝑuerso
necdum ꝓcessit usq ad effectũ oꝑis delib̃atio
cogitationis: & adhuc fortasse ꝑ habitũ intus
astringitur qui iam foras mente uagatur.
S talis quilib& iste tunc ante oculos int̾ni
iudicis cecidit: cũ ab appetendis int̾ioribus
ꝑ desiderium exiuit. Nonnũquam uero alii
post malȩ oꝑationis usum. od spem cȩlestem
subito amore reuiuiscunt : & qui in ꝑtiersa
actione se sparserant. ad sinũ interne retracta¬
tionis sem&. ipsos increpando recolligunt. Hoc
adhuc respiciences homines. quales dudum
inoꝑe nouerant. tales putant: at contra illi
ꝑ districtȩ considerationis examen. uitam
suam qualẽ recolunt insecuntur. Sciturq
quid fuerint: sed qui iam cȩperint esse nesci-¬

Expanded text:
rum mentem ad superna erigit, illorum per superbiam rum mentem ad superna erigit, illorum per superbiam in infimis desideriis mergit. Aliena autem corda humanis oculis clausa sunt, et nescitur qui repelunoquoque cogitantur. Nam saepe corde perverso necdum processit usque ad effectum operis deliberatio cogitationis, et adhuc fortasse per habitum intus astringitur, qui jam 797 mente foris vagatur. Sed talis quilibet iste tunc ante oculos interni judicis cecidit, cum ab appetendis interioribus per desiderium exivit. Nonnunquam vero alii post malae operationis usum ad spem coelestem subito amore reviviscunt; et qui in perversa actione se sparserant, ad sinum internae retractationis semetipsos increpando recolligunt. Hos adhuc respicientes homines quales dudum in opere noverant, tales putant. At contra illi per districtae considerationis examen vitam suam qualem fuisse recolunt insequuntur, sciturque quid fuerint, sed quid jam coeperint esse nesci
Abbreviated transcription (Latin):
facut alios ꝓeis. Hoc cotidie agitur: sed quia
adhuc sinis partiũ titrarũq non cernitur. minꝰ
timettr. Numꝙͣ enim culpã suam reꝓbi. uisi
inpena cognoscunt. Et quia pena differtur.
culpa despicitur. Iabuntur uero ab statu ius¬
ticiȩ & locum uite alii illis cadentibus sortiunt᷑:
sed eo lapsũ suum negligunt. quod interitum
qui se metͣnum maneat non attendunt. Si eni᷑
ad illud qđ illic passuri sunt oculos suos mitte¬
rent: hoc quod hic faciunt timerent. Cunctis
autẽ liquet quod in illa extrema requisitione
examen publicum facturus ẽ. omps d̾s. ut alios
ad tormenta deserat: alios ad participationem
regni cȩlestis admittat. S hoc nunc secreto iu
dicio cotidie agitur: quod tunc inpublico de¬
monstratur. Nam iuste ac miscdit᷑ singulorũ
corda uel examinans uł disponens. alios in exteri¬
ora respuit: alios ad ea quȩ sunt intrinsecus
trahit. Hos accendit interna appetere: illos ꝓuo
luptatibus sinis deserit exteriora cogitare. Ho¬

Expanded text:
a trahi.---Hoc quotidie agitur. Sed quia adhuc finis partium utrarumque non cernitur, minus timetur. Nunquam enim culpam suam reprobi nisi in poena cognoscunt. Et quia poena differtur, culpa despicitur. Labuntur vero a statu justiae, et locum vitae, illis cadentibus, alii sortiuntur. Sed eo lapsum suum negligunt, quo interitum qui se in aeternum maneat non attendunt. Si enim ad illud quod illic passuri sunt oculos suos mitterent, hoc quod hic faciunt timerent. Cunctis autem liquet quod in illa extrema requisitione examen publicum facturus est omnipotens Deus, ut alios ad tormenta deserat, alios ad particregni coelestis admittat. Sed hoc nunc secreto Dei judicio quotidie agitur, quod tunc publico demonstrabitur. Nam juste ac misericorditer singulorum corda vel examinans vel disponens, alios in exteriora respuit, alios ad ea, quae sunt intrinsecus, trahit. Hos accendit interna appetere, illos pro voluptatibus suis deserit exteriora cogitare. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
cogitentur. Dicit quid suꝑius agatur de nob̃:
ut ab hoc publico temporalitatis colligamus
oculum cordis. ad secretum interne dispositio¬
na maloꝵ. suibito infertur occultui iudicium.
quod pie sciꝑ nos iusteq disponitur: quomͦ
alii ꝑdunt. quod tenere uidebantur: & alii
accipiunt qđ alii ex meritis ꝑdunt. Ait eniͣ.¬

Expanded text:
cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum cordis ad secretum internae dispositiona malorum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos justeque disponitur, quomodo alii perdunt quod tenere videbantur, et alii accipiunt quod alii ex meritis perdunt. Cun
Abbreviated transcription (Latin):
trinsecus agatur obliuiscitur. dũ extrinsecus
occupatur. Diuma aut̃ uox t̾ribilib senten¬
tiis suis. quasi quib dam claiuis illud ponit
ut eugil&: & homo occulta suꝑ se iudicia que
pressus torpore dissimtlat. terroie saltun pul¬
satus expauescat. Ut enim suꝑius aiximus.
ipso usu ueteri mens male assueta deprimitur.
ut hec quȩ expectat ext̾̃ius quasi dormiens so¬
pitur: quia postquam semel se ad appetenda ui¬
sibilia foris fcidit. a contẽplandis inuisibilibus
intus euanuit. Unde nunc necesse ẽ. ut qr ꝑirisi¬
bilia spargitur: de iniusibilib iudiciis feria¬
tur. Et quia in his se ext̾ioribus male delecta¬
ta ꝓstrauit: saltim ꝑ cussa requirat quod̃ deser¬
tut. Eece autem scriptura sacra t̾rore quodam
torpentia coida transfigit. ne inhis hereant
quȩ extͣius defluunt : sed quȩ interuis et̾na
ꝑdiderunt. Indicat quid sententia occultata
decernitur: ne immodate a nobis hec publica

Expanded text:
trinsecus agatur obliviscitur dum extrinsecus trinsecus agatur obliviscitur dum extrinsecus occupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit ut evigilet, ut homo occulta super se judicia quae pressus torpore dissimulat, terrore saltem pulsatus expavescat. Ut enim superius diximus, ipso usu vitae veteris mens male assueta deprimitur, et in haec quae spectat exterius quasi dormiens sopitur: quae postquam semel se ad appetenda visibilia foras fudit, a contemplandis invisibilibus intus evanuit. Unde nunc necesse est ut quae per visibilia spargitur de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica
Abbreviated transcription (Latin):
tote p̃positorum ur̃oꝵ. qui uobis locuti sunt
uerbum di: quoꝵ intuentes exitũ conuersati¬
onis imitamini fidẽ. Suꝑius uidelicet dum
dum uero memorans exempla maioꝵ quasi
exemploꝵ : ad corda nrã redeamus. Discuti¬
amus omne quod agimus : & quicquid in nob̃
diuinȩ rectitudinis regulã offendit accusemꝰ:
ut aptid districtum iudicem ipsa nos accusatio
excusie. In hoc enim mentis nrẽ iudicio. tanto
citius ab soluimur: quanto nos districtius reos
tenemus. Nec ail hec agenda p̃ter mittenda suñ
tempora quibus uacat: quia ad hec agenda post
huius uite tempora non uacat. U acue quippe
non dr: neq enim ultra in hominis potestate
ẽ. ut ueniat ad dm in iudicium. Iccirco namq
memoramur. quod tunc non possumus: ne nẽ
quod posstmus negligamus. S ecce negotia
occupant: quȩ nobis incessanter apposita. a
considerandis nobism&. ipsis mentis nr̃e oculũ
declinant. In istis naniq uisibilib quȩ intuet᷑
cor nrm extra se spargitur: & quicqͥd de se in¬

Expanded text:
qui vobis locuti sunt verbum Dei; quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem . Superius videlicet, dumdum vero memorans exempla majorum, quasi exemplorum, ad corda nostra redeamus, discutiamus omne quod agimus, et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam offendit, accusemus, ut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. In hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtius reos tenemus. Nec ad haec agenda praetermittenda sunt tempora, quibus vacat, quia ad haec agenda post hujus vitae tempora non vacat. Vacue quippe non dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est ut veniat ad Deum in judicium. Idcirco namque memoramur quod tunc non possumus, 796 ne nunc quod possumus negligamus. Sed ecce negotia occupant quae nobis incessanter apposita a considerandis nobismetipsis mentis nostrae oculum declinant. In istis namque visibilibus quae intuetur cor nostrum extra se spargitur, et quid de se in
Abbreviated transcription (Latin):
exorant: erga cõmissos sibi Ita nonnumquã
incorreptione feruent. ac si detranquillitate
nichil habeant: sed ita in dilectione tranqͥlli
sunt: ac si nullus eos feruor accendat. Halde
enim metuunt. nesi apiauoꝵ correptione
cessauerrnt : ipsi ꝓ eoꝵ dap̃natione puman¬
tur. E cũ ad uerba se inuectionis inflãmant.
inuiti quidem ad hec ueniunt: sed tam᷑ hec
defensionem sibi apud districtum iudicem

Expanded text:
exorant. Erga commissos sibi ita nonnunquam exorant. Erga commissos sibi ita nonnunquam in correptione fervent, ac si de tranquillitate nihil habeant; sed ita in dilectione tranquilli sunt, ac si nullus eos fervor accendat. Valde enim metuunt ne si a pravorum correptione cessaverint, ipsi pro eorum damnatione puniantur; et cum ad verba invectionis iinviti quidem ad haec veniunt, sed tamen hanc defensionem sibi apud districtum judicem
Abbreviated transcription (Latin):
secus species attrahuntur in coide. quasi de¬
pingitur quicqͥd fictis imaginib cogitatur.
Notandum itaq ẽ. quia foramen prius in
pariete. acdeinde ostium cernitur: & tunc
demũ occulta ab ominatio de monstratur:
quia nimirum uniꝰcuiꝰq peccati. prius signa
formsecus. deinde ianua aꝑte iiqͥtatis osten¬
ditur. & tunc demũ omne malũ qđ intus
lat& aꝑitur. Iccirco etiã scĩ doctores grauit᷑¬
solent minuta discutere: ut ab extremis ex¬
terioribus ad occulta possint maiora ꝑuenire.
Nerba asꝑe increpationis mouent: ut spinas
mortifere cogitationis eradicent. Et cũ hȩc
agunt. caritatis amore seuiunt : non inflati-¬
one elationis intumescunt. Mori enĩ ꝓ ipsis
parati sunt : quos quasi usq ad mortem seui¬
entes affligunt. Seruant incogitatione qđ
diligunt: sumunt inspecie qͣuod ꝑse quam¬
tur. Bona p̃dicantes insinuant: mala aut̃ ca-¬
uentes p̾nuntiant: non ut helui desiderant

Expanded text:
secus species attrahuntur, quasi in corde desecus species attrahuntur, quasi in corde depingitur quidquid fictis imaginibus deliberando, cogitatur. Notandum itaque est quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur; quia nimirum uniuscujusque peccati prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur, et tunc demum omne malum quod intus latet asolent minuta discutere, ut ab extremis exterioribus ad occulta possint majora pervenire, verba asperae increpationis movent, ut spinas mortiferae cogitatioagunt, charitatis amore saeviunt, non inflatione elationis intumescunt. Mori enim pro ipsis parati sunt, quos quasi usque ad mortem saevientes affligunt. Servant in cogitatione quod diligunt, sumunt in specie quod persequuntur. Bona praedicantes insinuant, mala autem caventes praenuntiant, non ut Eliu desiderantes
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc terrenȩ mercedis p̃mia requirentes. Nã
reptilia toto ex corpore terre inherent. Ani-¬
malia autem uentre aterra suspensa sunt:
appetitu tam̃ gulȩ ad terram semꝑ inclinan-¬
tur. Reptilia itaq sunt intra parietem : qnͣ
cogitationes uoluuntur in mente. quȩ ater¬
renis desideriis numquam leuantur. Ani-¬
malia quoq sunt intra parietem: quando
& si qua iam iusta. si qua honesta cogitantur:
appetendis tam̃ lucris tp̃ralib honoribq
deseruiunt. Et ꝑ sem& ipsa quidem iam
quasi aterra suspensa sunt: sed adhuc ꝑ am
bitum quasi ꝑgulȩ desidium sese ad ima
submittunt. Unde & bene suditur. Et uniuer¬
sa idola domus isrł depicta erant in pariete.
Scriptum quippe ẽ. Et auaricia quȩ ẽ. idoloꝵ
seruitus. Recte gͦ post ammalia idola descri¬
se erigunt: ambitione tomen inhonesta semee¬
ipsos adterram deponunt. Bene aut̃ dr.
depicta erant: quia dũ ext̾ioꝵ rerum intrin¬

Expanded text:
adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae 815 inhaerent; animalia autem ventre a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente quae a terrenis desideriis nunquam lemalia quoque sunt intra parietem, quando et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt, et per semetipsa quidem jam quasi a terra susbitum quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Scriptum quippe est: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola deserise erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur, Depicta erant; quia dum exteriorum rerum intrin