comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uoce dicitur. auro locus est in quo conflat᷑.
Hunc gͦ conflationis locũ quęrite. hanc for¬
nacem qua aurũ apte purgari ualeat inueni¬
te. Una est ȩccłia in qua quisquis conflari ua¬
luerit ab om̃i etiã poterit peccator sorde purga¬
ri. si qͥd ꝓd̾oamaritudiniᷤᷤ. si qͥd tribulationis extͣ hanc.
positi sustinetis. incendi potestis tantũ modo.
ñ purgari. Dicat ieremias. dicat quomͦ con¬
flationis ur̃ȩ ignis om̃i uirtute sit uacuus.
Frustra conflauit conflator. maliciȩ enĩ eoꝵ
ñ sunt consumptȩ. Ecce ignis extenꝰ conflans.
& durȩ passionis admouet pęnã. & tam̃ erro¬
ris ñ excoquit culpã. & ornamenta gudeliũ
dat penarũ. & bonoꝵ ñ facit incrementa me¬
ritoꝵ. Huiꝰ etiã conflationis ignis qui extra
catholicã toleratur ȩccłiam. quam nulliꝰ om̃i¬
no uirtutis sit. paulus apłs insinuet dicens.
si tradidero corpus meũ ut ardeat. caritatem

Expanded text:
voce dicitur. « Auro locus est in quo conflatur. voce dicitur. « Auro locus est in quo conflatur. » Nunc ergo conflationis locum quaerite, hanc fornacem qua aurum apte purgari valeat invenite. Una est Ecclesia, in qua quisquis conflari voluerit, ab omni etiam poterit peccatorum labe purgari. Si quid pro Deo amaritudinis, si quid tribulationis, extra hanc positi sustinetis, incendi potestis tantummodn purgari. Dicat Jeremias, dicat quomodo conflationis vestrae ignis omni virtute sit vacuus: Frustra conflavit conflator, malitiae enim eorum non sunt consumptae . Ecce ignis exterius conflans, et durae passionis admovet poenam, 574 et tamen erroris non excoquit culpam, et tormenta crudelium dat poenarum, et bonorum non facit incrementa meritorum. Hujus etiam conflationis ignis qui extra catholicam toleratur Ecclesiam, quam nullius omnino virtutis sit, Paulus Apostolus insinuat, dicens: Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
torib stulticiȩ semina spargant. Bene autẽ
Ac si apte dicat. uera fideliũ sapientia cui uni¬
uersalis ȩcełia locus ẽ. tribulationẽ a uobis per¬
sequentib patitur. sed a cunctis peccatoꝵ sor¬
dib ꝑsecutionis ur̃ȩ igne purgatur. Unde
scriptũ est. in igne ꝓbatur aurũ & argentum.
homines it receptabiles in camino humiliatio¬
uideantur increpari: Nam sepe ꝓuũ xp̃i
untur. seseq eisdem pissionib eiꝰ fieri mar¬
tyres sperant. Quib scĩ urri uoce nunc dicit᷑.
auro locus est in quo conflatur. Nam iuxta
hoc qđ iam & ante nos dictũ est. quisqͥs extra
ȩccłiȩ unitatẽ patitur. penas patipotest. mar¬
Tyr fieri ñ potest. quia auro locus est in quo
conflatur. Quid itaq ad hȩc heretici dicitisꝰ
Conflari ꝑ afflictionẽ carnis. uel etiã ꝑ mar.¬
tẏrium uultisꝰ Sed locũ quo debeatis con¬
flari nescitis. Audite qđ scĩ prȩdicatoris

Expanded text:
toribus stultitiae semina spargant. 40. Sola Ectoribus stultitiae semina spargant. 40. Sola EcAc si aperte dicat: Vera fidelium sapientia, cui universalis Ecclesia locus est, tribulationem vobis persequentibus patitur, sed a cunctis peccatorum sordibus persecutionis vestrae igne purgatur. Unde scriptum est: In igne probatur aurum et argentum, homines vero receptibiles in camino humiliatioviduntur, seseque ejusdem passionis ejus fieri martyres sperant, quibus sancti viri voce nunc dicitur: « Auro locus est in quo conflatur. » Nam juxta hoc quod jam et ante nos dictum est: Quisquis extra Ecclesiae unitatem patitur, poenas pati potest, martyr fieri non potest, quia auro locus est in quo conflatur. Quid itaque ad haec, haeretici, dicitis? Conflari per afflictionem carnis ut etiam per martyrium vultis, sed locum quo debeatis conflari nescitis. Audite quod sancti praedicatoris
Abbreviated transcription (Latin):
eos ad sacrȩ auctoritatis paginas reuocat. ut si
uere loqui desiderant. inde sumere debeant
quid loquantur. & ait. habet argentũ uenarũ
suarũ principia. Ac si aꝑte dicat. qui ad uerȩ
p̾dicationis uerba se p̃parant. necesse est ut cau-¬
sarũ origines a sacris paginis sumat. ut omne
qđ loquitur ad diuinȩ auctoritatis fundamen¬
tum reuocet. atq in eo edificiũ suȩ locutionis
firmet. Ut enĩ prȩdiximꝰ sepe heretici dum
sua student ꝑuersa astruere:. ea ꝓferunt quȩ
ꝓfecto in sacroꝵ libroꝵ paginis ñ tenentur.
Unde & discipulũ suũ p̾dicator egregiꝰ ammo-¬
net dicens. o timothee depositũ custodi. deuitais
ꝓfanas uocũ nouitates. Iina dũ laudari hereti¬
ci tanquã de excellenti ingenio cupiunt. quasi
noua quȩdã ꝓferunt. quȩ in antiquoꝵ patrũ
libris ueterib ñ tenentur. Sicq fit. ut dum
uideri sapientes desiderant. miseris suis audi¬

Expanded text:
eos ad sacrae auctoritatis paginas revocat, ut si eos ad sacrae auctoritatis paginas revocat, ut si vere loqui desiderant, inde sumere debeant quid loquantur. Et ait: Habet argentum, venarum suarum principia. Ac si aperte dicat: Qui ad verae praedicationis verba se praeparat, necesse est ut causarum origines a sacris paginis sumat, ut omne quod loquitur ad divinae auctoritatis fundamentum revocet, atque in eo aedificium locutionis suae firmet. Ut enim praediximus, saepe haeretici dum sua student perversa astruere, ea proferunt quae profecto in sacrorum librorum paginis non tenentur. Unde et discipulum suum praedicator egregius admonet, dicens: O Timothee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates ; quia dum laudari haeretici tanquam de excellenti ingenio cupiunt, quasi nova quaedam proferunt, quae in antiquorum Patrum libris veteribus non tenentur; sicque fit ut dum videri sapientes desiderant, miseris suis audi
Abbreviated transcription (Latin):
sibilo. nisi intentio aminirationis exprimit᷑ ᷤ
Si uͦ in sibilo fortasse alia significatio quert᷑.
moriente peccatore. h qui interitũ eiꝰ aspi¬
ciunt. os in sibilo stringunt. dum ad ea quȩ
contẽpserant uerba spiritalia conuertunt᷑. ut
iam credere & p̃dicare incipiant. quȩ priꝰ dum
iniquũ florere cernerent ñ credebant. Nam
fit plerũq: ut infirmoꝵ anunꝰ eo magis de
auditu ueritatis trepidet. quo florere contem-¬
ptores ueritatis uider: Sed cũ iusta ultio inui¬
stos subtrahit. alios a prauitate compescit
Unde & ꝑsalomonẽ dicit᷑. multato pestilente.
sapientior erit paruulꝰ. Dir gͥ sc̃s postquã
cienter expleuit. rursũ ad herericoꝵ supbiã
qti extolluntur in eloquio uerba conuertit.
claritas designari solet. Et quia heretici sic de
eloquii sui nitore suꝑbiunt. ut nulla sacroꝵ
libroꝵ auctoritate solidentur. qui libri ad lo¬
quendũ nobis qͣsi quȩdam argenti uenȩ sunt.
quia de ipsis locutionis nr̃ȩ originẽ trabimꝰ.

Expanded text:
sibilo, nisi intentio admirationis exprimitur? Si vero in sibilo alia fortasse significatio quaeritur moriente peccatore, hi qui interitum ejus aspiciunt, os in sibilo stringunt, dum ad ea quae contempserant verba spiritalia convertuntur, ut jam credere et praedicare incipiant quae prius dum iniquum florere cernerent non credebant. Nam fit plerumque ut infirmorum animus eo magis de auditu veritatis trepidet, quo florere contemptores veritatis videt. Sed dum justa ultio injustos subtrahit, alios a pravitate compescit. Unde per Salomonem dicitur: Multato pestilente, sapientior erit parvulus . Vir igitur sanctus cienter explevit, rursum ad haereticorum superbiam, qui extolluntur in eloquio verba convertit. claritas designari solet. Et quia haeretici sic de eloquii sui nitore superbiunt, ut nulla sacrorum librorum auctoritate solidentur qui libri ad loquendum nobis quasi quaedam argenti venae sunt, quia de ipsis locutionis nostrae originem trahimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ci namq ut facile ualeant ꝑuersa suadere¬
dictis suis quȩdã recta ꝑmiscent. ut animas
audientiũ ex rectis sensib trabant. ex ꝑuersis
feniant. qui in pͣceptis dĩ quia sana insanaꝙ
locutione uariantur. bene in eugłio decem
leprosoꝵ sunt specie designati. Quoꝵ colori
sano dum uitiosus candor asꝑgitur immode¬
rato hoc candore fȩdantur. Unde ammone¬
mur. ñ plus sapere quã oportet sapere. sed
sapere ad sobrietatẽ. Qui etiã quia nec dm̃
diligunt. de quo male sentiunt. nec ꝓximũ
a quo diuiduntur. decalogi p̃ceptis aduersi
sunt. atq ido ad dep̃candum dñm decem
ueniunt. Pro eo autẽ qđ sanis insana miscue¬
runt. coloris diuersitate uariant᷑. Sed quia
in eiꝰ p̃ceptis offenderunt. id illũ unde offen¬
derant uocant dicentes. uiu pceptor. unde
& mox curan meruerunt. Ergo quia uir
catholicꝰ quȩ ab eis recte. uel quȩ praue senti¬
antur intelligit. argentũ innocens diuidit.

Expanded text:
ci namque, ut facile valeant ci namque, ut facile valeant dictis suis quaedam recta permiscent, ut animas audientium ex rectis sensibus trahant, et perversis feriant. Qui in praeceptis Dei, quia sana insanaque locutione variantur, bene in Evangelio decem leprosorum sunt specie designati: quorum colori sano dum vitiosus candor aspergitur, immoderato hoc candore foedantur. Unde admonemur non plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Qui etiam quia necdum Deum diligunt, de quo male sentiunt, nec proximum, a quo dividuntur, decalogi praeceptis adversi sunt, atque ideo ad deprecandum Dominum decem veniunt. Pro eo autem quod sanis insana miscuerunt, coloris diversitate variantur. Sed quia in ejus praeceptis offenderunt, id illum unde offenderant vocant dicentes: Jesu praeceptor ; unde et mox curari meruerunt. Ergo quia vir catholicus quae ab eis recte, vel quae prave sentiuntur, intelligit, argentum innocens dividit,
Abbreviated transcription (Latin):
tatem utitur. quib se puersus quisq doctum
ostendere contra ueritatẽ conat᷑. Et argentũ
innocens diuidet: Argentũ est innocentem
diuidere eloquia dñi minute discreteq expo-¬
nere. & unicuiq quid digne c̃gruat coaptare.
Nam eloquiũ dñi qd hicargentũ uel uestim̃ta.
hoc alibi spolia nominat᷑. Quod etiã psalmista
testatur ꝑ comꝑationem dicens. lȩtabor ego
suꝑ eloquia tua. sicut qui inuenit spolia multa
uȩ spolia iccirco uocata sunt. qͥa ad fidem dñi
gentilitate transeunte. indei sacris eloquiis
beniamin lupꝰ rapax mane comedit predam.
uespe diuidir spolia. Quib ꝓfecto dictis paulꝰ
apłs designatur. de beniamin stirpe ꝓgenitus
qui mane p̃dam comedit. quia in primordiis
suis fideles quos potuit rapiens. crudelitati
ꝓpriȩ satisfecit: Nespe spolia diuisit. quia
fidelis post modũ factus. sacra eloquia expo¬
uidit in nocens. intelligi & alit̾ potest. Hereti¬

Expanded text:
tatem utitur, quibus se perversus quisque doctum tatem utitur, quibus se perversus quisque doctum ostendere contra veritatem conatur. Et argentum innocens dividet. Argentum est innocentem dividere, eloquia Domini minute discreteque exponere, et unicuique quod digne congruat coaptare. Nam eloquium Domini, quod hic argentum vel vestimenta hoc alibi spolia nominantur. Quod etiam Psalmista testatur per comparationem dicens: « Laetabor ego super eloquia tua, sicut qui inQuae spolia idcirco vocata sunt, quia ad fidem Domini gentilitate transeunte, Judaei sacris eloquiis, Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, vespere dividet spolia . Quibus profecto dictis Paulus apostolus designatur, de Benjamin stirpe progenitus, qui mane praedam comedit, quia in primordiis suis fideles quos potuit rapiens crudelitati propriae satisfecit. Vespere spolia divisit, quia fidelis postmodum factus sacra eloquia expovidit innocens intelligi et aliter potest. Haereti
Abbreviated transcription (Latin):
illis. quia uir recta fide plenꝰ quȩ scĩs solet
ad rusticiã deputari. ea insa scripturȩ sacrȩ
quȩ hereticus affert testimonia colligit. & er¬
roris eiꝰ ꝑtinaciam inde conuincit: Contra
nos namq dũ sacrȩ legis testimonia apportaĩ.
secum nobis afferunt unde uincant᷑. Unde
& dauid tẏpum dñi. golias uͦ hereticoꝵ suꝑbiã
signans. hoc reb locuti sunt qđ nos uerbis ape¬
rimus. Golias quippe cũ gladio. dauid uͦ cum
pera pastorali uenit ad p̃lium. Sed eundẽ goliã
dauid superans. suo gladio occidit. Id nos qͦ
agimꝰ. qui ꝓmissi dauid menbra ex eius fieri
dignatione meruimꝰ. nam cũ suꝑbientes he-¬
reticos & sacrȩ scripturȩ sententias deferentes.
eisdem uerbis atq sententiis quas ꝓferunt uin¬
cimus. quasi elatũ goliam suo gladio detrunca¬
mus. Iustus gͦ uestietur eis uestim̃tis quȩ p̃parat
imniustꝰ. quia uir sc̃s eisdem sententiis ad ueri

Expanded text:
illis, quia vir recta fide plenus, quae sanctis solet illis, quia vir recta fide plenus, quae sanctis solet ad justitiam deputari, ea ipsa Scripturae sacrae quae haereticus affert testimonia colligit, et erroris ejus pertinaciam inde convincit. Contra nos namque dum sacrae legis testimonia apportant, secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, Golias vero haereticorum superbiam signans, hoc rebus locuti sunt quod nos verbis aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venit ad praelium. Sed eumdem Goliam David superans suo gladio occidit, quod nos quoque agimus, qui promissi David 567 membra ex ejus fieri dignatione meruimus. Nam cum superbientes haereticos et sacrae Scripturae sententias deferentes, eisdem verbis atque sententiis quas proferunt vincimus, quasi elatum Goliam suo gladio detruncamus. Justus ergo vestitur eis vestimentis quae praeparat injustus, quia vir sanctus eisdem sententiis ad veri
Abbreviated transcription (Latin):
Si conportauerit sicut terrã argentũ. &
sicut lutũ p̃parauerit uestimentũ. p̃parauit
quidem. sed iustus uestietur illis & argentũ
innocens diuidet. Argentũ intelligi sacri¬
eloquii claritas solet. sicut alias dicitur. elo¬
quia dñi eloquia casta. argentũ igne exami-¬
natum. Et quia ñnulli eloquiũ dĩ ñ interiꝰ
ꝑ exhibitionẽ. sed exteriꝰ ꝑ ostensionẽ habe¬
re concupiscunt. iccirco ꝑ ꝓphetam dicitur.
disperierunt om̃s inuoluti argento. Hinimi¬
rum qui eloquio dĩ ñ interiori refectione se
replent. s exteriori ostensione se uestiunt:
Unde & hoꝵ argentũ idest hereticoꝵ eloquiũ
terrȩ est comparatũ. quia de scriptura sacra
ut aliquid sciant. ex appetitu terrenȩ laudis
elaborant. Qui etiã sicut lutũ p̃parant uesti¬
menta. quia fluxe & inquinabiliter ea quib se
tueri uolunt. scripturȩ sacrȩ contexunt testi¬
monia. Prȩparauit quidẽ sed iustus uestietur

Expanded text:
si conportaverit quasi terram argentum et si conportaverit quasi terram argentum et sicut lutum praeparaverit vestimenta praeparabit quidem sed iustus vestietur illis et argentum innocens dividet aedieloquii claritas solet, sicut alias dicitur: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . Et quia nonnulli eloquium Dei non interius per exhibitionem, sed exterius per ostensionem habere concupiscunt; idcirco per prophetam dicitur: Disperierunt omnes involuti argento . Hi nimirum qui eloquio Dei non interiori refectione se replent, sed exteriori ostensione se vestiunt. Unde et horum argentum, id est haereticorum eloquium, terrae est comparatum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetitu terrenae laudis elaborant. Qui etiam sicut lutum praeparant vestimenta, quia fluxe et inquinabiliter ea quibus se tueri volunt Scripturae sacrae contexunt testimonia. Praeparabit quidem, sed justus vestietur
Abbreviated transcription (Latin):
dum auctor errantiũ plebiũ rapiturad penã.
seductȩ plebes reformantur ad ueritatis sci¬
entiam. & tunc ad uerã cognitionẽ redeunt
subditi. cũ ad ȩterna supplicia ꝑueniunt
hi qui male fuerant p̃lati. apte subiungit᷑¬
Et uiduȩ illiꝰ ñ plorabunt. Quas uiduas eiꝰ
accipimꝰ. nisi subiectas plebes morte illiꝰ
feliciter destitutas : Quia sepe. ut dictũ est.
dum p̾dicator erroris ad ȩterna supplicia
rapitur. subiectȩ plebes uliꝰ ad cognitionis
uerȩ grãm reuertuntur. His enim plebib
ꝑuersus p̃dicator qͣsi maritꝰ p̃fuit. quia
male eis conunctus inheserat corruptor
mentis. Nequaꝗͣ. gͦ uiduȩ uel destitutȩ
plorant. qui a morte praui doctoris uiam
ueritatis inueniunt. ex cuiꝰ interitu affligi
posse uidebantur. Nel certe ñ plorant ui.¬
duȩ. quia in suo errore remanentes dum
scm̃ fuisse estimant p̃dicatorem suũ. spe
falso ne lugeant consolantur. Sequitur.

Expanded text:
dum auctor errantium plebium rapitur ad poenam, dum auctor errantium plebium rapitur ad poenam, seductae plebes reformantur ad veritatis scientiam, et tunc ad veram cognitionem redeunt subditi, cum ad aeterna supplicia perveniunt hi qui male fuerant praelati, apte subjungitEt viduae ejus non plorabunt. - Quas viduas ejus accipimus, nisi subjectas ejus plebes morte illius feliciter destitutas? Quia saepe ut diximus, dum praedicator erroris ad aeterna supplicia rapitur, subjectae plebes illius ad cognitionis verae gratiam revertuntur. His enim plebibus perversus praedicator quasi maritus praefuit, quia male eis conjunctus inhaeserat corruptor mentis. Nequaquam ergo viduae vel destitutae plorant, quia morte pravi doctoris viam veritatis inveniunt, ex ejus interitu affligi posse videbantur. Vel certe non plorant viduae, quia in suo errore remanentes dum sanctum fuisse aestimant praedicatorem suum, spe falsa ne lugeant, consolantur. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
iniuste agere. suꝑnȩ tam̃ ȩquitati suppetit iniuste
acta iuste iudicare. ut diuina sententia ordinet
in pena. quos in ordinata sua actio traxit ad cul-¬
pam. De quib apte subiungit᷑. & nepotes eoꝵ
ñ saturabunt᷑ pane. Nepotes quippe hereticoꝵ¬
sunt. qui de errantiũ filioꝵ p̾dicatione nascunt᷑.
Quos nequaꝗͣ panis saciat. quia dũ in sacri uerbi
pabulo plus querunt sentire quã sapiunt. semꝑ
a ueritatis cognitione ieiunant. & p̃dicamenta
doctrinȩ quȩ student ad questionẽ quȩrere.
habere ñ ualent ad refectionẽ. Quia uͦ ñ nullos
ex eisdem hereticis scã eccłia colligit. ñ nullos
in malicia sua ꝑtinaces relinquit ꝓtinꝰ addit᷑¬
Ex eo uidelicet hereticoꝵ populo derelicti se.¬
peliuntur in interitu. quia dum ad lucẽ ue-¬
ritatis ñ redeunt. ꝓfecto in pena ppetua intel¬
ligentia terrena deprimuntur. Et qͥa ñnunꝙͣ

Expanded text:
injuste agere, supernae tamen aequitati suppetit injuste injuste agere, supernae tamen aequitati suppetit injuste acta juste judicare, ut divina sententia ordinet in poenam quos inordinata sua actio traxit ad culpam. De quibus apte subjungitur: Et nepotes ejus non saturabuntur pane. sunt qui de errantium filiorum praedicatione nascuntur. Quos nequaquam panis satiat, quia dum in sacri verbi pabulo plus quaerunt sentire quam capiunt, semper a veritatis cognitione jejunant; et praedicamenta doctrinae quae student ad quaestionem quaerere, 566 habere non valent ad refectionem. Quia vero nonnullos ex iisdem haereticis sancta Ecclesia colligit, nonnullos in malitia sua Ex eo videlicet haereticorum populo derelicti sepeliuntur in interitu, quia dum ad lucem veritatis non redeunt, profecto in poena perpetua, intelligentia terrena deprimuntur. Et quia nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
impii uocantur heretici. qui ꝑ errorẽ praui
dogmatis a cognitione sunt ueritatis alieni.
quos sequenti uerbo etiã uiolentos appellat.
quippe qui scripturȩ sacrȩ sententias recta
doginata continentes. ad intellectũ prauum
conantur iuolenter inflectere. Uiolenti gͦ sunt.
& si ñ reb hominũ. certe sensib preceptoꝵ.
Filii autẽ uiolentoꝵ sunt. sequaces hereticoꝵ
qui dũ errori eoꝵ consentiunt. quasi ex eoꝵ
p̃dicationẽ generantur. Sed multiplicati in
gladio erunt. quia quãuis modo unmensa mul¬
titudine in ꝑdita libertate succrescunt: uentu¬
ri tam̃ iudicis sententia feriuntur. Unde ꝑ
moy sen dñs dicit. gladius m̃s manducabit
carnes. Dĩ enĩ gladiꝰ carnes cõmedit. quia in
extremo iudicio erꝰ sententia eos qui carnalit᷑
sapiunt occidit. Qua in re quęrendũ est. cur
dicatur. qđ hanc partẽ atq hereditatẽ suam
praui ab om̃ĩpotente ꝑcipiunt: Sed recte con-¬
siderantib liquet. quia & si a se ipsis habuerunt

Expanded text:
impii vocantur haeretici, qui per errorem pravi dogmatis a cognitione sunt veritatis alieni, quos sequenti verbo etiam violentos appellat, quippe qui Scripturae sacrae sententias recta dogmata continentes ad intellectum pravum conantur violenter inflectere. Violenti ergo sunt, et si non rebus hominum, certe sensibus praeceptorum. Filii autem violentorum sunt sequaces haereticorum, qui dum eorum errori consentiunt, quasi ex eorum praedicatione generantur. Sed multiplicati in gladio erunt, quia quamvis modo immensa multitudine in perdita libertate succrescant, venturi tamen judicis sententia feriuntur. Unde per Moysen Dominus dicit: Gladius meus manducabit carnes . Dei enim gladius carnes comedit, quia in extremo judicio ejus sententia eos qui carnaliter sapiunt occidit. Qua in re quaerendum est cur dicatur quod hanc partem atque haereditatem suam pravi ab Omnipotente percipiunt. Sed recte considerantibus liquet quia etsi a seipsis habuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
homines dedignantur. pne nullus quęrit
scire qđ credidit. Multitido gͦ bonoꝵ p̃ce¬
dentium. arcũ suũ destruidoleat. quȩ sacrũ
eloquium restaurare semꝑ per studiũ subse¬
quentium credebat

Expanded text:
homines dedignantur, pene nullus quaerit scire quod credit. Multitudo ergo bonorum praecedentium arcum suum destrui doleat, quae sacrum eloquium restaurari semper per studium subsequentium credebat
Abbreviated transcription (Latin):
de eo alt̾m qd minꝰ acceꝑit irridere. s fixo humili-¬
tatis pede grauiter & constanter incedert:
qͥa in hac uita tanto ueraciꝰ docti sumꝰ. qͣn¬
to doctrinam nobis a nobismetipsis suppete-¬
re ñ posse cognoscimꝰ. Cur gͦ quilibet de
doctrina suꝑbiat. quȩ occulto iudicio uel
cui qͣndo detur. uel qñdo cui subtrahatur
ignorat: Qm̃uis enim sccuritate timor
semꝑ longe uideatur abesse. nobis tamen
nichil est sccuriꝰ. quam sub spe semꝑ time.¬
re. ne incauta mens aut desꝑando se in uri¬
tiis deiciat. aut extollendo de donis ruat.
Ante districti enim ac pii iudicis oculos
qͣnto de se sub spe humiliꝰ trepidat.
tanto in illum robustius stat.

Expanded text:
de eo alterum quod minus acceperit irridere; sed fixo humilide eo alterum quod minus acceperit irridere; sed fixo humilitatis pede, graviter et constanter incedere, quia in hac vita tanto veracius docti sumus, quanto doctrinam nobis a nobismetipsis suppetere non posse cognoscimus. Cur ergo quilibet de doctrina superbiat, qui occulto judicio vel cui quando detur, vel quando cui subtrahatur ignorat? Quamvis enim securitati timor semper longe videatur abesse, nobis tamen nihil est securius quam sub spe semper timere, ne incauta mens aut desperando se in vitiis dejiciat, aut extollendo de donis ruat. Ante districti enim ac pii judicis oculos quanto de se sub spe humilius trepidat, tanto in illo robustius stat.
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ nolite facere. Propter auditoꝵ uͦ repba¬
tionẽ bonis cciã doctorib sermo subtrahitur:
sicut ad ic ⁊echiclem contra isrł dicitur: lin¬
guã tuã adherere faciam palato tuo: & cris
mutus nec qͣsi uir obuirgans: qͥa domꝰ exaspe
rans est. Aliqñdo autẽ sermo p̃dicationis ꝓp¬
ter utrosq datur: aliqnͣdo ꝓpter u̾trosq sub-¬
trahitur. Propter utrosq enĩ datur. sicut diui¬
na uõce paulo apud corinthios dicit᷑. noli time¬
re s loquere. Et paulopost: quia ppłs multꝰ
est mͥ in hac ciuitate. Propter utrosq uͦ subtra¬
hit᷑. sicut heli sacerdos. & prauã filioꝵ cogno¬
uit actionẽ. & dignã increpationis ñ exercuit
uocẽ. cũ ꝓfecto futurũ esset ut in mortis sup¬
plicio & istos rcatus flagicii. & illũ silentii pe¬
na multaret. Inter hec gͥ cum uel ꝓ quo ser¬
mo detur. uel ꝓpitr quem subtrahatur ignora¬
mꝰ. unũ est salubre remediũ. nec de hĩs quȩ
aliis maiꝰ accipimꝰ nosinccipsos extollere. nec

Expanded text:
 nolite facere . Propter auditorum vero reprobationem bonis etiam doctoribus sermo subtrahitur, sicut ad Ezechielem contra Israel dicitur: Linguam tuam adhaerere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia dor.---Aliquando autem sermo praedicationis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos extollere, nec
Abbreviated transcription (Latin):
dẏan.S quia exponendi ꝓphetici testimonii
gr̃a longe digressi sumꝰ. ad oꝑis nr̃i ordinem
reuertamur. Igitur post qͣm dictum est. cla¬
morẽ exactoris ñ audit. quia uidelicet anti¬
qui hostis insidias dñs manifestatus in car¬

Expanded text:
dian . Sed quia exponendi prophetici testimonii dian . Sed quia exponendi prophetici testimonii gratia longe digressi sumus, ad operis nostri ordinem revertamur. Igitur postquam dictum est: Clamorem exactoris non audiit, quia videlicet antiqui hostis insidias Dom
Abbreviated transcription (Latin):
tera tubas. & lagenas in sinistra tenuerunt:
qͥa xp̃i martyres ꝓ magno habent p̃dicatio¬
nis grãm. corpoꝵ uͦ utilitatẽ ꝓ minimo.
Quis qͥs cnĩ plus facit uulitatẽ corporis qͣm
gr̃am p̾dicationis. in sinistra tubam. atq in
dextera lagenam tenet. Si enim pͥori loco
gr̃a p̃dicationis attenditur. & posteriori uti¬
litas corporis. certũ est quia dextris tube. &
sinistris lagenȩ teneantur. Hinc dñs ait in
dio cnim cõmodũ temporale. in lucerna au¬
tem lux p̃dicationis accipitur. Lucernã gͦ
sub modio ponere est. ꝓpter temporale com¬
modũ gram p̃dicationis abscondere. qd ne.¬
mo utiq electoꝵ facit. Et bene illic addi¬
tur. s suꝑ candelabrũ. In cande̾bro enim.
status corporis designatur. Cui lucerna suꝑ¬
ponitur. dũ cidem corpori cura p̃dicationis
ante fertur. Bene itaq ꝑ ꝓpħam dictum est.
sceptrũ exactoris cius suꝑasti. sicut in die ma¬

Expanded text:
tra tubas, et lagenas in sinistra tenuerunt: tra tubas, et lagenas in sinistra tenuerunt: quia Christi martyres pro magno habent praedicationis gratiam, corporum vero utilitatem pro minimo. Quisquis enim plus facit utilitatem corporis quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam, atque in dextera lagenam tenet. Si enim priori loco gratia praedicationis attenditur, 992 et posteriori utilitas corporis, certum est quia in dextris tubae, et sinistris lagenae teneantur. Hinc Dominus in Edio enim commodum temporale, in lucerna autem lux praedicationis accipitur. Lucernam ergo sub modio ponere est propter temporale commodum, gratiam praedicationis abscondere, quod nemo utique electorum facit. Et bene illic additur: Sed super candelabrum. In candelabro enim status corporis designatur, cui lucerna superponitur, dum eidem corpori cura praedicationis antefertur. Bene itaque per Prophetam dictum est: Sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die Ma
Abbreviated transcription (Latin):
runt lampades. ut hostes in fugam uertrent᷑:
luta sunt. ut miraculis choruscarent: cho¬
ruscauerunt miraculis ut hostes suos ex diui¬
na luce. ꝓsternerent: quatenꝰ nequaqͣm deo
crecti resisterent. s cum subditi formidarent.
Et notandũ qd̃ steterunt hostes ante lage¬
nas. fugierunt ante lampades: quia nimi
rũ ꝑsccutores scȩ̃ fidei: p̃dicatorib ad huc in
corpore positis restutrunt. Post solutionem
uͦ corporum apparentib miraculis in fugam
uersi sunt: quia pauore conterriti a ꝑsecu¬
tione fidelium cessauerunt. p̃dicationem sci-¬
licet tubarum fractis lagenis corpoꝵ. uisis
timuerunt lampadib miraculoꝵ. Intuen¬
dum est etiam id qd̾ illic scriptũ est. quia in
dextera tubas. lagenas autt̃ in sinistra tenue¬
runt. Pro dextro enim habere dicimur. qͥcqͥd
ꝓ magno pensamꝰ. ꝓ sinistro uͦ qd̾ ꝓ nichi¬
lo ducimꝰ. Bene gͦ illic scriptũ est. qd̾ in dex¬

Expanded text:
runt lampades, ut hostes in fugam verterentur; runt lampades, ut hostes in fugam verterentur; luta sunt, ut miraculis coruscarent; coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce prosternerent, quatenus nequaquam Deo erecti resisterent, sed eum subditi formidarent. Et notandum quod steterunt hostes ante lagenas, fugerunt ante lampades, quia nimirum per persecutores sanctae fidei praedicatoribus adhuc in corpore positis restiterunt; post solutionem vero corporum apparentibus miraculis in fugam versi sunt, quia pavore conterriti a persecutione fidelium cessaverunt; praedicationem scilicet tubarum, fractis lagenis corporum, visis timuerunt lampadibus miraculorum. Intuendum est etiam id quod illic scriptum est, quia in dextera tubas, lagenas autem in sinistra tenuerunt. Pro dextero enim habere dicimus quidquid pro magno pensamus; pro sinistro vero quod pro nihilo ducimus. Bene ergo illic scriptum est q
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Designatur itaq in tubis clamor p̃di-¬
cationũ. in lampadib claritas miraculoꝵ.
in lagenis fragilitas corpoꝵ. Gales qͥppe secũ
dux nr̃ ad p̃dicationis p̃lium duxit. qui de¬
specta salute corpoꝵ hostes suos moriendo ꝓ¬
sternertnt. coꝵ q gladios ñ armis & gladiis
s patientia suꝑarent. Armati enim uenerui
sub duce. suo ad p̃lium martyres nr̃i. s tubis.
s lagenis. s lampadib. Qui sonuerunt tu¬
bis dum p̃dicant. confregerunt lagenas. dum
soluenda in passione sua corpora hostilib gla-¬
diis opponunt. resplenduerunt lampadib
dũ post solutionẽ corpoꝵ miraculis chorus¬
car̃t. Moxq hostes in fugam uersi sunt. quia
dum mortuoꝵ martyrũ corpora miraculis
choruscare conspicuint. luce ueritatis fracti
qd̃ impugnauerant crediderunt. Cetineruis
gͦ tubis. ut lagenȩ frangerentur. Lagens fra¬
de sunt: ut lampades apparerent. Apparue.

Expanded text:
tur. Designatur itaque in tubis clamor praeditur. Designatur itaque in tubis clamor praedicantium, in lampadibus, claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales quippe secum dux noster ad praedicationis praelium duxit, qui despecta salute corporum, hostes suos moriendo prosternerent, eorumque gladios non armis, non gladiis, sed patientia superarent. Armati enim venerunt sub duce suo ad praelium martyres nostri; sed tubis, sed lagenis, sed lampadibus. Qui sonuerunt tubis, dum praedicant; confregerunt lagenas, dum solvenda in passione sua corpora hostilibus gladiis opponunt; resplenduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum miraculis coruscaverunt. Moxque hostes in fugam conversi sunt; quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti, quod impugnaverunt, crediderunt. Cecinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur; lagenae fractae sunt, ut lampades apparerent; app
Abbreviated transcription (Latin):
bisse aquã. s ñ om̃s recto genu stetisse narra¬
ti sunt. Reꝓbatiq sunt qui genua dũ aq̃s bibe¬
rent inflexerunt. quia attestante apło. ñ au¬
ditores legis usti sunt apud dm̃. s factores.
legis iustificabuntur. Quia enim ut diximꝰ
dissolutio oꝑum in ipsa genuũ incuruatione
signatur. recte rursum dicitur ꝑ paulum:
remissas manus & dissoluta genua crigitẽ. &¬
duce ad bellum ꝓcedunt. qui hoc qd̾ ore. an-¬
nuntiant. oꝑe ostendunt. Qui fluenta do-¬
ctrinȩ spirialiter hauriunt. nec tam̃ in pra¬
ius oꝑib carnaliter inflectuntur. quia sicut
scriptũ est. ñ est speciosa laus in ore peccatoris.
Itum est gͣ ad p̃lium cum tubis. cum lampa¬
dib. cum lagenis. atq iste ut dicimꝰ fuit
ordo p̃liandi. Eccincrunt tubis. intra lage
nas autẽ sunt missȩ lampades. confractis u̾
lagenis lampades ostense. sunt. quarũ cho-¬
ruscante luce hostes territi infugam uertun-¬

Expanded text:
bisse aquam, sed non omnes recto genu stetisse narrabisse aquam, sed non omnes recto genu stetisse narrati sunt. Reprobatique sunt, qui genua, dum aquas biberent, inflexerunt; quia attestante Apostolo: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed 991 factores legis justificabuntur . Quia enim, ut diximus, dissolutio operum in ipsa genuum incurvatione signatur, recte rursum per Paulum dicitur: Remissas manus et dissoluta genua erigiteduce ad bellum prodeunt, qui hoc quod ore annuntiant, opere ostendunt, qui fluenta doctrinae spiritualiter hauriunt, nec tamen in pravis operibus carnaliter inflectuntur: quia, sicut scriptum est: Non est speciosa laus in ore peccatoris . Itum est igitur ad praelium, cum tubis, cum lampadibus, cum lagenis, atque iste, ut diximus, fuit ordo praeliandi: cecinerunt tubis, nas autem sunt missae lampades; confractis vero lagenis lampades ostensae sunt, quarum coruscante luce, hostes territi in fugam vertun
Abbreviated transcription (Latin):
uult post me uenire ab neget semetipsũ. &
tollat crucẽ suam & sequatur me. Qui se¬
quentes dñm tanto ueriꝰ crucẽ tollunt. qͣnͣto
acriꝰ & se cdomant. & erga ꝓximos suos ca-¬
ritatis cõpassione cruciantur. Unde & ꝑ ie
⁊echielem ꝓpħam dicitur: signa tau super
frontes uiroꝵ gementiũ & dolentiũ. Uel cer¬
te in his trecentis qui in tau littera continen¬
tur. hoc expͥmitur. qd ferrum hostium cru¬
cis ligno suꝑctur. Ductiq sunt ad fluuium
ut aquas biberent. & quiq aquas flexis ge¬
nib hauserunt. a bellica intentione remoti
sunt. Aquis nãq doctrina sapientię. ꝑ stan-¬
tem autẽ genu recta oꝑatio designatur. Qui
gͦ dum aquas bibunt genu flexisse ꝑhibent᷑
a belloꝵ certaminc ꝓhibiti recesserunt: quia
cum illis xp̃c contra hostes fidi ꝑgit ad p̃liũ.
qui cum doctrinȩ fluenta hauriunt. rectitu-¬
dinẽ oꝑum ñ inflectunt. Om̃s qͥppe tunc bi-¬

Expanded text:
vult post me venire, abneget semetipsum, et vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Qui sequentes Dominum tanto verius crucem tollunt, quanto acrius et se edomant, et erga proximos suos charitatis compassione cruciantur. Unde et per Ezechielem prophetam dicitur: Signa tau super frontes virorum gementium et dolentium . Vel certe in his trecentis, qui in tau littera continentur, hoc exprimitur, quod ferrum hostium crucis ligno superetur. Ductique sunt ad fluvium, ut aquas biberent, et quicunque aquas flexis genibus hauserunt, a bellica intentione remoti sunt. Aquis namque, doctrina sapientiae; stante autem genu, recta operatio designatur. Qui ergo dum aquas bibunt, genuflexisse perhibentur, a bellorum certamine prohibiti recesserunt, quia cum illis Christus contra hostes fidei pergit ad praelium, qui cum doctrinae fluenta hauriunt, rectitudinem operum non inflectunt. Omnes quippe tunc bi
Abbreviated transcription (Latin):
cantur. quia aliem a gr̃a redemptoris. iustę
damnationis meritũ etiã in uocabulum nomi¬
nis trahunt. Contra hos gedcon cũ trecentis
ꝑgit ad p̃lium. Solet in centenario numcro
plenitudo ꝑfcctionis intelligi. Quid gͦ in ter
ductum centenarium numerũ designatur.
nisi ꝑfecta cognitio trinitatis: Cum his qͥppe
dñs nr̃ aduersarios fidei destruit. cum his
ad p̃dicationis bella descendit. qui possunt
diuina cognoscere. qui scuint de trinitate
quȩ ds̃ est ꝑfccta sentire. Notandum uͦ est.
quia iste trecentoꝵ numerus in tay lutera
continetur. quȩ crucis speciem tenet. Cui si
suꝑ transuersam lineam id qd̾ in cruce emi-¬
net adderetur. ñ iam crucis species. s ipsa
crux esset. Quia gͦ iste trecentoꝵ numerus
in tau lutera continctur. & ꝑ tau litteram
sicut diximꝰ species crucis ostenditur. ñ in¬
merito in his tretentis gedconem sequentib
illi designati sunt. quib dictũ est: siquis

Expanded text:
cantur: quia alieni a gratia Redemptoris justae cantur: quia alieni a gratia Redemptoris justae damnationis meritum etiam in vocabulum trahunt nominis . Contra hos Gedeon cum trecentis pergit ad praelium. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo per ter ductum centenarium numerum designatur, nisi perfecta cognitio Trinitatis? Cum his quippe Dominus noster adversarios fidei destruxit, cum his ad praedicationis bella descendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitate, quae Deus est, perfecta sentire. Notandum vero est, quia iste ter centenarius numerus in tau littera continetur, quae crucis speciem tenet. Cui si super transversam lineam id quod in cruce eminet, adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in tau littera continetur, et per tau litteram, sicut diximus, species crucis ostenditur; non immerito in his trecentis Gedeonem sequentibus illi designati sunt, quibus dictum est: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
it portas pͥncipes ur̃i. & leuamini portȩ eter¬
nales. & introibit rex głe. Quis est iste rex głe:
dñs fortis & potens. dñs potens in p̃lio. hunc.
redẽptorem nr̃m: ñ solum oꝑe. s etiam nomi¬
ne ꝓphetauit. Gedcon namq interp̃tatur cir¬
cũiens in utero. Dñs enim nr̃ ꝑ maiestatis
potentiam omĩa circum plectitur. & tamen ꝑ
dispensationis gratiam intͣ uterũ uirginis
uenit. Quid est gͦ circuiens in utero. nisi omp̃s
d̾s sua dispensatione nos redimens. diuinitate
cuncta cõplectens. & humanitatẽ uitra uterum
sumens:In quo utero & incarnatus esset. &
clausus ñ esset. quia & intra uttrũ fuit ꝑ infir¬
mitatis substantiam. & extra mundũ ꝑ poten-¬
tiam maiestatis. Madyan uͦ interp̃tatur de ui-¬
dicio. Ut enuim hostes ciꝰ repellendi destruen-¬
diq essent. ñ de uitio repellentis. s de uidicio
uiste indicantis fuit. Et iccirco de iudicio uo-¬

Expanded text:
te portas, principes, vestras, et elevamini, portte portas, principes, vestras, et elevamini, portas, et introibit rex gloriae. Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus potens in proelio . » Hunc Redemptorem nostrum non solum opere, sed etiam nomine prophetavit. Gedeon quippe interpretatur circuiens in utero. Dominus enim noster per majestatis potentiam omnia circumplectitur, et tamen per dispensationis gratiam intra uterum virginis venit. Quid est circumiens in utero? nisi omnipotens Deus sua dispensatione nos redimens, divinitate cuncta complectens, et humanitatem intra uterum sumens, in quo utero et incarnatus essclausus non est. Quia et intra uterum fuit per infirmitatis substantiam, et extra mundum per potentiam majestatis. Madian vero interpretatur de judicio. Ut enim hostes ejus repellendi destruendique essent, non de vitio repellentis, sed de judicio juste judicantis fuit, et idcirco de judicio vo
Abbreviated transcription (Latin):
nas autẽ in sinstra tenuerunt. Et ad ho¬
stes suos cõminus uenientes cecinerunt tu¬
bis. confregerunt lagunculas. lampades
apparuerunt. Et hinc tubarũ sonitu. illinc
lampadũ choruscatione ꝑterriti. hostes sua
in fugã conuersi. Quid hoc est qd̃ tale bellũ
ꝑ ꝓpħ̃am ad mediũ adducitur. & aduentui
redemptoris nr̃i istiꝰ pugnȩ uictoria cõparat᷑:
An indicare nobis ꝓpħa studuit. qd̃ aduentũ
redemptoris nr̃i contra diabolũ illa sub gedeoꝵ
duce pugnȩ uictoria designauit: Talia illic
nimirũ acta sunt. quȩ qͣnto magis usum pug¬
nandi transcunt: tanto ampliꝰ a ꝓphetandi
mysterio ñ recedunt. Quis enĩ unqͣm cum
lagenis & lampadib ad p̃lium uentt: Quis
contra arma ueniens. arma descruit: Ridicu¬
la nobis hȩc ꝓfecto fuerant. si terribilia hosti¬
b ñ fuissent. S udoria ipsa attestante di
nr̃i signat aduentũ. de quo scriptũ est: tolli¬

Expanded text:
nas autem in sinistra tenuerunt; et ad honas autem in sinistra tenuerunt; et ad hostes suos cominus venientes, cecinerunt tubis, confregerunt lagunculas, lampades apparuerunt; et hinc tubarum sonitu, illinc lampadum coruscatione territi hostes, sunt in fugam conversi. Quid hoc est, quod tale bellum per prophetam ad medium adducitur, et adventui Redemptoris nostri istius pugnae victoria comparatur? An indicare propheta nobis studuit, quod adventum Redemptoris nostri contra diabolum illa sub Gedeon duce pugnae victoria designavit? Talia illic nimirum acta sunt, quae quanto magis usum pugnandi transeunt, tanto amplius a prophetandi mysterio non reclagenis et lampadibus ad praelium venit? Quis contra arma veniens, arma deseruit? Ridicula nobis haec profecto fuerant, si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria ipsa attestante didnostri signat adventum. De quo scriptum est: Tolli
Abbreviated transcription (Latin):
redempto cõpescuit. Suꝑauit sceptrum ex¬
actoris ciꝰ. cũ regnũ eiꝰ dem diaboli qui ꝓ pe¬
stifera ppetratione uitioꝵ exigere consueue¬
rat debita tributa penarũ. de fidelium corde
Subiuinctũ est ilico sicut in die madyan.
Non abre arbitror. si hoc madyanitarum
bellũ qd̃ in cõparatione aduentus dñici a pro¬
pħa uigilanter illatũ est. aliqͣnto latiꝰ disse.¬
ram. In libro qͥppe uidicũ. gedeon contra ma-¬
dyanitas dimicasse describitur. Is cũ excruitꝰ
multitudinẽ ad bella ꝓduccrit. diuina illi
ammonitione p̃ceptũ est. ut ad fluuium ue¬
niens. om̃s quos floxis genib aquas haurire
conspiceret. a belloꝵ conflictu remoueret.
Actumq est. & trecenti uiri tantũ mͦ qui stan¬
tes manib aquas hauserant remanserunt.
cum his ad p̃lium ꝑgit. cosq ñ armis. s tubis.
lampadib & lagenis armauit. Nam sicut
illic scriptum est. acccnsas lampades miscruss
intra lagunculas. & tubas in dextera. lage¬

Expanded text:
t. Superavit sceptrum exactoris ejus, cum regnum ejusdem diaboli, qui pro pestifera perpetratione vitiorum exigere consueverat debita tributa poenarum, de fidelium corde Subjunctum est illico: Sicut in die Madian. Non abs re arbitror si hoc Madianitarum bellum quod in comparatione adventus Dominici a propheta vigilanter illatum est aliquando latius disseramus. In libro quippe Judicum , Gedeon contra Madianitas dimicasse describitur. Is cum exercitus multitudinem ad bella produceret, divina illi admonitione praeceptum est ut ad fluvium veniens, omnes quos flexis genibus aquas haurire conspiceret, a bellorum conflictu removeret. Actumque est ut trecenti viri tantummodo, qui stantes manibus aquas hauserant, remanerent. Cum his ad praelium pergit, eosque non armis, sed tubis, lampadibus et lagenis armavit . Nam, sicut illic scriptum est, accensas lampades miserunt intra lagunculas, et tubas in dextra, lage
Abbreviated transcription (Latin):
sentientẽ uelut magistrũ discipulus sequor.
qͥa michi ꝓp̾e donatum credo. quicqͥd illũ me.
de dõ aliquid sonare nitimur. organa uerita¬
tis sumus. Et in ciꝰdẽ ueritatis potestate. est.
utrũ ꝑ me sonet altiri. an ꝑ alterũ michi.
Ipsa qͥppe in mediũ nr̃i etiã ñ eque uiuentib
om̃ib equa est. & scpe aliũ tangit ut bene audi¬
at. qd̃ ꝑaliũ ipsa sonuerit. sepe uͦ alium tan¬
git. ut bene qd̃ ab aliis audiatur sonet.
Sepe doctori uerbum ꝓ gr̃a tribuitur audi¬
tur scrmo doctori. In his gͦ quȩ ubertim
p̃dicat doctor. nulla clatione se efferat. ne.
atur lingua. Et in his quȩ doctor steriliter
dicit. auditor ñ succenscat. ne fortasse doc¬
toris lingua ñ ꝓ sua. s ꝓ auditoris repba¬
tione torpescat. Pro auditoris namq gr̃a
datur bonꝰ ctiã malis sermo doctorib. sicut
potucrunt pharisei suppetere uerba p̃dicati¬
onis. de quib scriptum est: omĩa gͦ quecũq¬

Expanded text:
sentientem, velut magistrum discipulus sequar, sentientem, velut magistrum discipulus sequar, quia mihi proprie donatum credo, quidquid illum me qui fide pleni de Deo aliquid sonare nitimur, organa veritatis sumus; et in ejusdem veritatis potestate est, utrum per me sonet alteri, an per alterum mihi. Ipsa quippe in medio nostri, etiam non aeque viventibus omnibus aequa est, et saepe alium tangit, ut bene audiat quod per alium ipsa sonuerit; saepe vero alium tangit, ut bene quod ab aliis audiatur sonet. 82. Saepe doctori verbum aut propter auditur sermo doctori. In his ergo quae ubertim praedicat doctor, nulla elatione se efferat, ne fatur lingua; et in his quae doctor steriliter dicit, auditor non succenseat, ne fortasse doctoris lingua non pro sua, sed pro auditoris reprobatione torpescat. Pro auditoris namque gratia boni, datur etiam malis sermo doctoribus, sicut potuerunt Pharisaeis suppetere verba praedicationis, de quibus scriptum est: Omnia ergo quaecunq
Abbreviated transcription (Latin):
uium magnum fecit. Mons itaq iste huic
onagro uirentes pascuȩ. herbas ꝓtulit. quia
& foris cũ conuiuio. & intus epulis uirtutum
pauit. Qd̃ ad huc plenissime explct᷑ cũ subdit᷑.¬
scł̃i spe ꝑitura plantata ȩt̾nitatis fiduciã ñ habent.
Uirent autẽ quȩ illi hereditati inherent. de
qua petrus apls dicit. in hereditatẽ incor¬
ruptibilem & incotaminatã & immarcessibi¬
lem. Santo enĩ quiq uirentes sunt: qͣnto in
hereditatis immarcessibilis sorte. cogitatio¬
nis radicem figunt. Quisqͥs itaq intrinsecꝰ
arert. formidat. arentia extrinsetus mundi
huiꝰ desideria fugiat. Quisqͥs a dño ꝑquiri
desiderat. eternã patriã appctens. in interna
onagro exposita sub duplici intellectu suffici¬
ant. lectoris uͦ iudicio relinquendũ est. quid
magis duxcrit cligendum. Et si utriꝰq ex¬
positionis intelligentiã fortasse despexcrit.
libenter ipse lectorem incũ suptiliꝰ ueriusq

Expanded text:
ium magnum fecit . Mons itaque iste huic ium magnum fecit . Mons itaque iste huic onagro virentis pascuae herbas protulit, quia et foris eum convivio, et intus epulis virtutum pavit. Quod adhuc plenissime expletur, cum subditsaeculi spe peritura plantata, aeternitatis fiduciam non habent. Virent autem quae illi haereditati inhaerent, de qua Petrus apostolus dicit: In haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem . Tanto enim verius quique virentes sunt, quanto in haereditatis immarcescibilis sorte cogitationis radicem figunt. Quisquis itaque intrinsecus arere formidat, arentia extrinsecus mundi hujus desideria fugiat. Quisquis a Domino perquiri desiderat, aeternam patriam appetens, in interna onagro exposita sub duplici intellectu sufficiant. Lectoris vero judicio relinquendum est quid magis duxerit eligendum. Et si utriusque expositionis intelligentiam fortasse despexerit, libenter ipse lectorem meum subtilius veriusque
Abbreviated transcription (Latin):
cantet ter me negabis. & egressus foras fleuit
amare. Et sicut salomon ait. rex qui sedet
in solio iudicii. dissipat om̃e malũ intuitu
suo. De hoc respectu montiũ. rursum ꝑ ꝓphe¬
tam dicitur. Montes sicut cera fluxerunt a
facie dm̃: quia post ꝑuersitatis suȩ duriciã
diuina formidine liquefacti. ab illo pͥus ri¬
gido tumore substrati sunt. Intuendũ ctiã¬
qd̃ ñ ait inspicit. s circũ spicit montes pas¬
cuȩ suȩ. In iudea qͥppe incarnatus est dñs.
quȩ posita in medio gentiũ fuit: atq idco cir-¬
cũspexit montes. qͥa datos huiꝰ seculi circũ¬
quaq positos ex gentilitatis uniuersitate
collegit. In his itaq montib pascitur. quia
ex desideriis carnalib ardenti corde repboꝵ.
nit cogitationis bonȩ. Mons enim quidam
matheus fuerat. qͣndo in thelonei lucris tu¬
mebat. De quo & scriptũ est. quia postqͣm
credidit. inuitato in domũ suam dño coniri-¬

Expanded text:
cantet, ter me negabis; et egressus foras flevit cantet, ter me negabis; et egressus foras flevit amare . Et sicut Salomon ait: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . De hoc respectu montium rursum per prophetam dicitur: Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini , quia post perversitatis suae duritiam, divina formidine liquefacti, ab illo prius rigido tumore substrati sunt. 79. quod non ait inspicit, sed circumspicit montes pascuae suae. In Judaea quippe incarnatus est Dominus, quae posita in medio gentium fuit. Atque ideo circumspexit montes, quia elatos hujus saeculi circumquaque positos ex gentilitatis universitate collegit. In his itaque montibus pascitur, quia ex desideriis carnalibus ardenti corde reprobornit cogitationis bonae. Mons enim quidam Matthaeus fuerat, quando in telonii lucris tumebat; de quo et scriptum est quia postquam credidit, invitato in domum suam Domino, conviv
Abbreviated transcription (Latin):
cuȩ suȩ. Montes accipimꝰ om̃s clatos huiꝰ
scłi. qui in corde suo altitudine terrena tumu¬
erunt. S qͥa etiã tales dñs ecłiȩ suȩ corpori
conuersos inuiserat. cosq a pͥore elatione cõ¬
mutans in sua membra transformat. montes
pascue ciꝰ sunt: quia nimirũ de conucrsio-¬
ne errantium. & de suꝑboꝵ humilitate. satia¬
tur. sicut ipse ait. m̃s cibus est ut faciam uo¬
luntatẽ ciꝰ qui misit ine. Et sicut apłis ad
p̃dicationem missis p̃cepit dicens. oꝑamini
ñ cibum qui perit. s qui ꝑmanet in uitã eter¬
nam. De his montib ꝑ ꝓpħam dicitur: non
repellit dñs plebem suam. qm̃ in manu eius
sunt om̃s fines terre. & altitudines montiũ
ipse conspicit. Altitudines enim montium.
clationes sunt utiq suꝑboꝵ. Quas dñs con¬
spicere dicitur. idest ab iniquitate sua in me¬
liꝰ cõmutare. Conuertit namq cum: quẽ
sus dñs respexit pctrũ. & recordatus petrus
uerbi dñi sicut dicit. quia pͥus qm gallus

Expanded text:
CE. Montes accipimus elatos hujus saeculi, qui in corde suo altitudinem terrarum tenuerunt. Sed quia etiam tales Dominus Ecclesiae suae corpori conversos inviscerat, eosque a priori elatione commutans, in sua membra transformat, isti montes pascuae ejus sunt, quia nimirum de conversione errantium, et de superborum humilitate satiatur, sicut ipse ait: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit . Et sicut apostolis ad praedicationem missis praecepit, dicens: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . De his montibus per Prophetam dicitur: Non repellet Dominus plebem suam, quoniam in manu ejus sunt omnes fines terrae, et altitudines montium ipse conspicit . Altitudines enim montium elationes sunt utique superborum. Quas Dominus conspicere dicitur, id est ab iniquitate sua in melius commutare. Convertit namque t Petrus verbi Domini sicut dixerat: Quia priusquam gallus