comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am largitur. alii examen imꝑtit. Quȩ
spes hominib certandi apud cum quem
occulta ñ fallunt. que latere peccata non
possunt: Id̾oq sciens eius potentiam qͥ
hominẽ non timeret. ait. tibi soli peccaui:
Don potest hoc iustus negare. quia neno
sine peccato ẽ potest Rex quia & sil egesin
potestate habet ut impune delinquat. ao
tamen subditus ẽ. Immo plus ipse aebet
cui plus cõmissum ẽ. Hoc gͦ dicit. Fac cum
seruo tuo scđm miscdłiam tuam. quia & si
quid boni feti plura debeo quasi seruus. Non
uno facto seruus absoluitur. quia nemo
seruum habens arantẽ aut oues pascentem
dicit illi. transi recumbe. s dicit illi. para
quod cęnem. & pretinge te & ministra mͥ.
Nunquid grãm habet seruus. si fecit quod
imꝑatum est ei: Ergo cum fecerimꝰ qđ nob
imꝑatum ẽ: ñ statim nos exaltare debeniꝰ
s magis humiliare. quia non statim si ali¬
quid fecimꝰ implebimus omnia seruitutis

Expanded text:
am largitur, alia examen inpertit. .. quae am largitur, alia examen inpertit. .. quae spes hominibus certandi apud eum, quem occulta non fallunt, quem latere peccata non possunt? ideoque sciens eius potentiam, qui hominem non timeret, ait: tibi soli peccaui. non potest hoc iustus negare, quia nemo sine peccato, non potest rex, quia, etsi leges in potestate habet, ut inpune delinquat, deo tamen subditus est, immo plus ipse debet, cui plus commissum est. Hoc ergo dicit: \'fac cum seruo tuo secundum misericordiam tuam, quia, etsi quid boni feci, plura debeo quasi seruus\'. non uno facto seruus absoluitur, quia nemo seruum habens arantem aut oues pascentem dicit illi: transi, recumbe, sed dicit illi: para quod cenem et praecinge te et ministra mihi. numquid gratiam habet seruus, si fecit quod imperatum est ei? ergo et cum fecerimus quod nobis imperatum est, non statim nos exaltare debemus, sed magis humiliare, quia non statim, si aliquid fecimus, impleuimus omnia seruitutis
Abbreviated transcription (Latin):
tradi. Multa enim iob passus ẽ iustꝰ. postꝗͣ.
traditus ẽ nocenti: Sed difficile fuit illud
& grande certamen. Q uod nͥ iobnimia pa-¬
tientia. haud facile quisqm suꝑare potuis¬
set. Et tam ille non totus ẽ traditꝰ.s me¬
lior excepta est portio. Qui dicit ñ tradas
me: quȩ maiora sunt comprehendit. Piꝰ
autem in anima. qmͣ in carne sumꝰ. Iustis
enim dicitur. uos autem ñ estis in carne
s in sp̃u. Tradi gͦ animam suam recusat. qͥ
corpore sicut aranea tabescebat. Hoc gͥ loco
maiori quodam familiaritatis usu potiora
presumens. ait. Fac cum seruotuo scđ̃m mi-¬
sericordiam tuam. & iusticias tuas doce me.
Miscđ̃iam deferri sibi poscit. iusticias doceri:
Alibi quoq id est in posteriorib habes hunc
sensum. & ne intres in iudicium cũ seruo
tuo: Et enim nr̃oꝵ conscii peccatoꝵ mi¬
sericordiam magis petere dĩ nr̃i. quam
iusticiam implorare debemus. Alii ueni¬

Expanded text:
tradi; multa enim Iob passus est iustus, postquam tradi; multa enim Iob passus est iustus, postquam traditus est nocenti. sed difficile fuit illud et grande certamen, quod nisi Iob nimia patientia haud facile quisquam superare potuisset; et tamen ille non totus est traditus, sed meliore exceptus est portione. qui dicit : non tradas me, quae maiora sunt conprehendit. plus autem in anima quam in carne sumus; iustis enim dicitur: uos autem non estis in carne sed in spiritu. tradi ergo animam suam recusat qui corpore sicut aranea tabescebat. Hoc igitur loco maiore quodam familiaritatis usu potiora praesumens ait: fac cum seruo tuo secundum misericordiam tuam et iustitias tuas doce me. misericordiam deferri sibi poscit, iustitias doceri. alibi quoque id est in posterioribus habes hunc sensum: et ne intres in iudicium cum seruo tuo. etenim nostrorum conscii peccatorum misericordiam magis petere dei nostri quam iustitiam inplorare debemus; alia ueni
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam: Ille est enim uerus dentiũ ful-¬
gor. ubi bene conscie mentis resonat canora
confessio Ille mundꝰ oculus que peccatoꝵ
grauium trabes nulla depresserit. quem
purgamentoꝵ leuium festuca uulla tur¬
bauerit. Iste ocusus iusticie. defecit. Qui
enim xp̃o adheret: unus est xp̃c. Et ba¬
liam petebat ut anima sua deficeret cũ
animis iustoꝵ. id est ut ꝓprii obliuisceret᷑
erroris. & quod suum erat deponeret. quod
iusticie & ȩquitatis assumeret. Sed ꝓgredi.¬
amur ad cȩtera. Sequitur: E ac cum
cationes tuas doce me. Prestruxit uiam.
& commendationis suȩ incrementa pre¬
sumpsit. Supͣ poposcit ne nocentib trade-¬
retur. iterum petiit ut suscipetur in bono.
ne calumniarentur ei suꝑbi: Hoc ẽ. non de.¬
clino iuditium. s calumniam ꝑfidorum:
Illi enim iudicare nesciunt. calumniari sci-¬
unt. Ad te confugio. qui nosti representare
iudicium. Et bene nͨ uult calumniatorib

Expanded text:
iustitiam. ille est enim uerus dentium fuliustitiam. ille est enim uerus dentium fulgor, ubi bene consciae mentis resonat canora confessio, ille mundus oculus, quem peccatorum grauium trabes nulla depresserit, quem purgamentorum leuiuin festuca nulla turbauerit. iste oculus iustitiae defecit; qui enim Christo adhaeret unus est spiritus. et Balaam petebat, ut anima sua deficeret in animis iustorum, id est ut proprii obliuisceretur erroris, quod suum erat, deponeret, quod iustitiae et aequitatis, adsumeret. sed progrediamur ad cetera. Sequitur: f ac cum ustitias tuas doce me. praestruxit uiam et commendationis suae incrementa praesumpsit. supra poposcit ne nocentibus traderetur, iterum petiit ut susciperetur in bono, ne calumniarentur ei superbi; hoc est: \'non declino iudicium, sed calumniam perfidorum; illi enim iudicare nesciunt, calumniari sciunt. ad te confugio, qui nosti repraesentare iudicium\'. et bene non uult calumniatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
possit opari. Hi dentes suꝑ lac candidiores.
quia dentes iustoꝵ sunt. Deniq cũ om̃s
in moyse baptirati in nube & in mari pa-¬
tres nr̃i fuerint. ñ otiose tamen scriptum
est. quia om̃s candem escam sp̃italem man¬
ducauerunt. & om̃s cundem potu sp̃italem
biberunt. ut istis scoꝵ dentib maior qͥdam
fulgor accideret. quos post transitũ maris
rubri. myrrȩ fontis amaritudie ꝑ ligni
gram temꝑata: cognoscinꝰ ẽẽ mundatos:
Deinde duodecim fontium potu. postremo
spͣitalẽ undã uomentis irrigua. Petra enim
erat xp̃c. Id̾o & manna manducauerunt.
ut totiens abluti manducarent panem
ut scriptum ẽ angłoꝵ. Nunc quoq in eugłii
mysteriis recognoscis. qui baptiratꝰ licet᷑
toto corpore postea tamen ȩsca spiritali
potuq mundari. Merito gͦ dauid & ocu¬
los interiores purificatos. & dentes tanqm̃
illuminatos sp̃italium dentium candore.
sermones ꝓfert dicens. feci iudicium &

Expanded text:
possit operari. Hi dentes super lac candidiores, possit operari. Hi dentes super lac candidiores, quia dentes iustorum sunt. denique cum omnes in Moyse baptizati in nube et in mari patres nostri fuerint, non otiose tamen scriptum est, quia omnes eandem escam spiritalem manducaueruntet omnes eundem potum spiritalem biberunt, ut istis sanctorum dentibus maior quidam fulgor accederet, quos post transitum Maris Rubri Myrrae fontis amaritudine per ligni gratiam temperata cognoscimus esse mundatos, deinde duodecim fontium potu, postremo petrae spiritalem undam uomentis inriguo; petra enim erat Christus. ideo et manna manducauerunt, ut totiens abluti manducarent panem, ut scriptum est, angelorum. nunc quoque in euangelii mysteriis recognoscis, quia baptizatus licet toto corpore postea tamen esca spiritali potuque mundaris. Merito ergo Dauid, et oculos interiores purificatus et dentes, tamquam inluminatos spiritalium dentium candore sermones profert dicens: feci iudicium et
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum dentes non eẽ pretereundos.
ubi de oculis dixerimꝰ. Qui sunt gͥ iusta¬
rum dentes animarũ. nisi qui informem
ac durum accipientes cibum. uel frigidũ
plerumq uel supͣ modum calente nunc
cominuunt. nunc fouent. nunc temꝑant.
pront qualitas fuerit alimentoꝵ: Dura
cõminuunt. ne asꝑitas litterȩ in ueteri
testamento. & scłaris intellectus rigor. nͥ
fuerit sp̃itali dente resolutus. uitalia ipsa
iuterilusis ciboꝵ salutarium meatib. &
gulam quandam anime incuriosa edacita¬
te suffocet. Par est gͥ ut diuidas primũ. si so¬
lida tibi uidetur esca quȩ. sumitur. & distin¬
guas eam. atq emollitam sine noxa aliqua
animȩ in omnia cius menbra naturali diui-¬
sione transfundas. ut uitale sucum omne
eiꝰ corpus epuletur. nichil cadauerosum. ni-¬
chil mortuum ore tuo sumas. ne dicatur.
sepulchru patens est guttur eoꝵ. s uuiu
haurias uerbum. ut in tuȩ. mentis uiscerib

Expanded text:
exemplum dentes non esse praetereundos, exemplum dentes non esse praetereundos, ubi de oculis dixerimus. Qui sunt igitur iustarum dentes animarum nisi qui informem ac durum accipientes cibum uel frigidum plerumque uel supra modum calentem nunc comminuunt, nunc fouent, nunc temperant, prout qualitas fuerit alimentorum? dura comminuunt, ne asperitas litterae in ueteri testamento et saecularis intellectus rigor, nisi fuerit spiritali dente resolutus, uitalia ipsa interclusis ciborum salutarium meatibus et gulam quandam animae incuriosa edacitate suffocet. par est igitur ut diuidas primum, si solida tibi uidetur esca quae sumitur, et distinguas eam atque emollitam sine noxa aliqua animae in omnia eius membra naturali diuisione transfundas, ut uitalem sucum omne eius corpus epuletur. nihil cadauerosum, nihil mortuum ore tuo sumas, ne dicatur: sepulchrum patens est guttur eorum, sed uiuum haurias uerbum, ut in tuae mentis uisceribus
Abbreviated transcription (Latin):
terilitas ulla meritoꝵ. Bene geminos
treant. quia congeminant sensus suos. Un¬
ae habes in ꝓuerbiis scriptum. Et tu scri¬
be hec tibi tripliciter. in consilio & cogniti¬
one. Triplicem premisit scriptionem. &
duo subdidit. consilium & cognitionem:
Sea cognitio gemina ẽ: Una incorporaliũ.
alta corporalium. Diximꝰ de fecunditate.
dicamꝰ de dentib Nam & nauigantes
pleriq & ꝓperantes itinere terreno. ubi ui¬
deritit speciosum aliquem locum delecta.¬
tionis grã demorantur. Pascunt oculos.
animumq abluunt. Nec mora ulla com¬
meandi putatur sed gr̃a. Ita & nobis pul-¬
cherrimos dentes iustarum ammarum
considerare cordi ẽ. Docuit enim scrip¬
tura pulcherrimos dentes ẽẽ iustoꝵ. dicenᷤ
secundũ litteram quidem de patriarcba
iuda. sp̃italiter autem de xp̃o. Hilares
oculi eiꝰ a uino. & dentes sicut lac. In quo
non utiq carnis humane officia. sed diui¬
ne gratiȩ munera p̾dicauit. Hocet igit᷑

Expanded text:
sterilitas ulla meritorum. bene geminos sterilitas ulla meritorum. bene geminos creant, quia congeminant sensus suos. unde habes in Prouerbiis scriptum: et tu scribe haec tibi tripliciter in consilio et cognitione. triplicem praemisit scriptionem et duo subdidit, consilium et cognitionem; sed cognitio gemina est, una incorporalium, altera corporalium. Diximus de fecunditate, dicamus de dentibus. nam et nauigantes plerique et properantes itinere terreno ubi uiderint speciosum aliquem locum. delectationis gratia demorantur, pascunt oculos animumque ableuant nec mora ulla commeandi putatur, sed gratia; ita et nobis pulcherrimos dentes iustarum animarum considerare cordi est. docuit enim scriptura pulcherrimos dentes esse iustorum, dicens secundum litteram quidem de patriarcha Iuda, spiritaliter autem de Christo: hilares oculi eius a uino et dentes sicut lac. in quo non utique carnis humanae officia, sed diuinae gratiae munera praedicauit. docet igitur
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ multarum animarum uirtutes habet
sancta ȩccłia. In quo grege nichil possis in¬
sensibile. repperire. nichil suꝑfluum. qm
fides sapientes fecit. sp̃italis autem gra
ab omi suꝑfluoꝵ labe mundauit. Perito
gͥ reuelatȩ sunt animȩ iustoꝵ. & reuelatȩ
a monte. galaad: hoc est a transmigratione
testimonii. eoquod a sinagoga ad ęccł̃iam
testimonium cęleste. migrauit. In hoc
itaq monte nascitur thimiama. resina.
& cȩteri odores. quos negotiatores illi nis¬
mahelitȩ ut habes in libro primo testa¬
menti ueteris deferebant. Hos odores ba-¬
bet eccłia. quos mertatores ex gentibus
congregati. fide c& deuotione uexerunit
staꝙ sicut caprȩ bonis refecte. cibis &e solis ca¬
ot ueruantes lauantur in flumine. &
ouistantes mundȩ surgunt de flumine.
& amiȩ iustoꝵ ascendunt aspĩtali laua-¬
duo Istȩ sunt uere quȩ geminos creant. an
quib non ẽ infȩcunditas aliqtia uirtutũ.

Expanded text:
hoc est multarum animarum uirtutes habet hoc est multarum animarum uirtutes habet sancta ecclesia. in quo grege nihil possis insensibile repperire, nihil superfluum, quoniam fides sapientes fecit, spiritalis autem gratia ab omni superfluorum labe mundauit. Merito igitur reuelatae sunt animae iustorum et reuelatae a monte Galaad, hoc est a transmigratione testimonii, eo quod a synagoga ad ecclesiam testimonium caeleste migrauit. in hoc itaque monte nascitur thymiama, resina et ceteri odores, quos negotiatores illi Ismahelitae, ut habes in primo libro testamenti ueteris. deferebant. hos odores habet ecclesia, quos mercatores ex gentibus congregati fide et deuotione uexerunt. itaque sicut caprae bonis refectae cibis et solis calore uernantes lauantur in flumine et exultantes mundae surgunt de flumine, ita animae iustorum ascendunt ab spiritali lauacro. Istae sunt uere quae geminos creant, in quibus non est infecunditas? aliqua uirtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ reuelate sunt a monte galaad. Den¬
tes tui ut grex tonsarum. que ascenderunt
de lauachro Uides quod in altis grex iste
pascitur. audis in monte. Itaq ubi aliis pre¬
cipitia. ibi capris nullum ꝑiculum: Ubi ali¬
is ꝑiculum. ibi gregis huiꝰ alimentũ. Ibici¬
bus dulcior. ibi fructus lectior. Expectan¬
tur a pastorib suis dumosa de rupe penden¬
tes. ubi lupoꝵ incursus eẽ non possint Ibi
fecunde arbores. fructum integrũ submi¬
nistrant. Cernere licet ubera lacte distin¬
ta. suꝑ teneram sobolem materna pietate.
sollicitas. Ido elegit eas spiritus ses. quib
coitum uenerabilis ȩccłiȩ compararet. Et
ut mystice audias: capillamentũ uerbi est
altitudo. & eminentia quȩdam iustarum
animarũ: qm̃ sensus sapientis in capite etꝰ.
In altitudine enim cogitationis humanȩ:
certum ẽ esse sapientiam. Et quemadmo¬
dum tunduntur caprȩ ut suꝑflua depo-¬
nant. ita ctiam tunsarum animarũ grege.

Expanded text:
quae revelatae sunt a monte Galaad. Denquae revelatae sunt a monte Galaad. Dentes tui ut grex tonsarum, quae ascenderunt de lavacro . Vides quod in altis grex iste pascitur, audax in monte. Itaque ubi aliis praecipitia, ibi capris nullum periculum: ubi aliis periculum, ibi gregis hujus alimentum, ibi cibus dulcior, ibi fructus electior. Spectantur a pastoribus suis dumosa de rupe pendentes: ibi luporum incursus esse non possunt, ibi fecundae arbores fructum integrum subministrant. Cernere licet uberi lacte distentas super teneram sobolem materna pietate sollicitas. Idcoetum uenerabilis ecclesiae conpararet. Et ut mystice audias, capillamentum uerbi est altitudo et eminentia quaedam iustarum animarum, quoniam sensus sapientis in capite eius; in altitudine enim cogitationis humanae certum est esse sapientiam. et quemadmodum tondentur caprae. ut superflua deponant, ita etiam tonsarum animarum gregem,
Abbreviated transcription (Latin):
baptirabat iuxta sali. ubierat aquarũ
abundantia. & duodecim fontes. & septu¬
aginta palmarum arbores. Hos fon¬
tes habet ęccłia. hoc ẽ in ueteri testamen¬
to duodecim patriarchas. in nouo duo
tibus ante ꝑfunditur. quicunq mysteria
sacrosancta consequitur. Iiti enim fonteᷤ
ex ȩterno fonte manantes : toto orbe.
fluxerunt. Ubi isti fontes: ibi ascensio
animarũ. Deniq salim interpretati st̃:
ipsum ascendente Ille enim uere ascendit.
qui ꝓpria peccata deponit. Hoc gͥ uerbo
purificatorie sanctificationis usus expri¬
mitur. Unde bene etiam in canticis xp̃c
dicit ad ęccłiam. Dentes tui sicut grex ton-¬
sarum. quȩ ascenderunt a lauachro. quȩ.
om̃s geminos creant. & infecunda non est
in eis. Quod specietenus de capris dicitur.
mysticę autem de eccł̃ie grege. Nec ui¬
lia tibi uideantur ista animalia. Demq
audi quȩ de his sanctus loquatur spiritus.
Capillamentu tuum ut grex tonsarum

Expanded text:
baptizabat iuxta Salim, ubi erat aquarum baptizabat iuxta Salim, ubi erat aquarum abundantia et duodecim fontes et septuaginta palmarum arbores. Hos fontes habet ecclesia. hoc est in ueteri testamento duodecim patriarchas, in nouo duodtibus ante perfunditur quicumque mysteria sacrosancta consequitur; isti enim fontes ex aeterno fonte manantes toto orbe fluxerunt. ubi isti fontes, ibi ascensio animarum. denique Salim interpretati sunt ipsum ascendentem; ille enim uere ascendit qui propria peccata deponit. hoc igitur uerbo purificatoriae sanctificationis usus exprimitur unde bene etiam in Canticis Christus dicit ad ecclesiam: dentes tui sicut grex tonsarum quae ascenderunta lauacro, quae omnes geminos creant eiin eis . Quod specie tenus de capris dicitur, mystice autem de Ecclesiae grege. 23. Nec vilia tibi videantur ista animalia. Denique audi quae de his sanctus loquitur Spiritus: Capillamentum tuum ut grex tonsarum,
Abbreviated transcription (Latin):
columbe ad similitudinem xp̃i. quia de.
ipso lectum est: oculi tuisicut columbȩ
suꝑ abundantiam aquarũ. lotȩ in lacte.
sedentis suꝑ plenitudinẽ: Baptiat in
lacte dominus. id est in sinceritate. Et
isti sunt qui baptirantur in lacte. uere. q̃¬
sine dolo credunt. & puram fidem deferin.
immaculatam induunt gram. Id̃o candida
sponsa ascendit ad xp̃m. quia in lacte. bap¬
tuata ẽ. Ido mirantur eam uirtutes dicen¬
tes. Quȩ est hȩc quȩ ascendit dealbata:
Ante paululum dicebat nigra sum. ne
d ealbata cernitur. Et ascendit ad cęlum.
& innixa di uerbo alta iam penetrat:
Nec immerito illic a quarum abundantia
ubi xp̃c. ut mens humana repleri cupiat:
Has sitit aquas ceruus. quas cum biberit
sitire non possit. Has aquas sitit ꝓpb̾a
cum dicit. Sitiuit inte anima mea:
de plenitudine eius accepimꝰ. Unde &
oculus supplicioꝵ non alienus ẽ ab eccł̃ia.
quia & si baptirabat lobannes in enon:

Expanded text:
columbae ad similitudinem Christi, quia de columbae ad similitudinem Christi, quia de ipso lectum est: oculi tui sicut columbae super abundantiam aquarum lotae in lacte. sedentes super plenitudinem. baptizat in lacte dominus, id est in sinceritate, et isti sunt qui uere baptizantur in lacte. qui sine dolo credunt et puram fidem deferunt, inmaculatam induunt gratiam. ideo candida sponsa ascendit ad Christum, quia in lacte baptizata est. ideo mirantur eam uirtutes dicentes: quae est haec quae ascendit dealbata ? ante paululum dicebat: nigra sum. nunc dealbata cernitur et ascendit ad caelum et innixa dei uerbo alta iam penetrat. nec inmerito illic aquarum abundantia. ubi Christus. ut mens humana repleri cupiat. has sitit aquas ceruus, quas cum biberit sitire non possit. has aquas sitit propheta, cum dicit: sitiuit in te anima mea. de plentudine eius accepimus. unde et oculus suppliciorum non alienus est ab ecclesia. quia, etsi baptizabat Iohannes in Aenon.
Abbreviated transcription (Latin):
ascendunt. Ante gͥ una quȩq anima
quasi ad baptismum ioħis uenit ut prę¬
mittat pęnitentiam delictoꝵ. & in ꝓces¬
su paulatim ubi sua peccata defleuerit.
spiritali abluta baptismate. xp̃i accipit
sacramentu: Unde uidetur & in canticiᷤ
canticoꝵ eccł̃ia predicari. cui dicitur.
Cor nr̃m cepisti soror mea sponsa. cor
nrm cepisti. uno ab oculis tuis. Ut iste
oculus gratiȩ sit: qui xp̃i sibi pleniorẽ
aquisierit caritatẽ Pleriq tam̃ hoc lo¬
co accipiunt duos oculos ȩccłie. unum qͥ
mystica uidet. alterum qui moralia. eo
quod sancta ȩccłia non solum moralium
teneat duisciplinam. sed etiam cȩlestis doce¬
at secreta mysterii Vnde dictum ẽ de ea.
oculi tui sicut columbe. extra taciturni
tatem tuam. quod & spiritalit uideat.
& nouerit tempꝰ tacendi ee & tempus
loquendi. ut in tempore sermonẽ suum
ꝓferat. ne importunitate loquendi pec
catum possit incurrere. Habe gͦ oculos

Expanded text:
ascendunt. Ante igitur unaquaeque anima ascendunt. Ante igitur unaquaeque anima quasi ad baptismum Joannis venit; ut praemittat poenitentiam delictorum: et in processu paulatim ubi peccata sua defleverit, spiritali abluta baptismate, Christi accipit sacramentum. Unde videtur et in Canticis Canticorum Ecclesia praedicari, cui dicitur: Cor nostrum cepisti, soror mea Sponsa, cor nostrum cepisti uno ab oculis tuis ; ut iste oculus gratiae sit, qui Christi sibi pleniorem acquisiverit charitatem. 20. Plerique tamen hoc loco accipiunt duos oculos Ecclesiae: unum qui mystica videat, alterum qui moralia; eo quod sancta Ecclesia non solum moralium teneat disciplinam, sed etiam coelestis doceat secreta mysterii. Unde dictum est de ea: Oculi tui sicut columbae, extra tacittatem tuam; quod et spiritualiter videat, et noverit tempus tacendi esse et tempus loquendi; ut in tempore sermonem suum proferat, ne importcatum possit incurrere. Habe ergo oculos
Abbreviated transcription (Latin):
ximus oculum supplicioꝵ eẽ. qui preuidenᷤᷤ
futura supplicia peccatoꝵ. gerendam an¬
nuntiet pęnitentiam. Hemonstrauit hc̃
oculum baptista ioħs dicens. G eneratio
uiperarum. quis ostendit uobis fugere ab
qui habebat oculum supplicioꝵ. ad xp̃i au¬
tem baptisium uenit qui uidet gratiam.
Hic enim oculus ẽ: quem dominicȩ pas¬
sionis umbra tuetur & ꝓtegit. Aliud gͦ
enon: aliud ain. In enon baptiratur. con¬
scius grauium delictoꝵ. Qui aute purũ
oculum habet. gram suscipit spiritalem:
est purior atq sinccrior. Quid signifi-¬
catur hac littera ad qmͣ iusti forma diri¬
gitur. quia imꝑfecta peccati tantum mͦ
iudicium declinare desiderat. ꝑfecta uͦ
meritum regni cȩlestis adquirere. Pre¬
sumimꝰ tamen eo quod utrumq oculum
una anima habeat. & oculum supplicioꝵ
& oculum gratiȩ. leuum oculũ supplicioꝵ.
aextrũ grͣȩ. qͥa non a primo homines
possunt ce ꝑfecti. sed ꝑ processum uirtutis

Expanded text:
ximus oculum suppliciorum esse, qui praevidens ximus oculum suppliciorum esse, qui praevidens futura supplicia peccatorum, gerendam annuntiet poenitentiam. Demonstravit hunc oculum Baptista Joannes dicens: Generatio viperarum, quis ostendit vobis fugere ab qui habebat oculum suppliciorum: ad Christi autem baptismum venit, qui videt gratiam. Hic enim oculus est quem Dominicae passionis umbra tuetur et protegit. Aliud ergo Ennon, aliud Ain. In Ennon baptizatur conscius gravium delictorum: qui autem purum oculum habet, gratiam suscipit spiritalem. est purior atque sincerior, qui significatur hac littera, ad quam justi forma dirigitur; quia imperfecta peccati tantummodo judicium declinare desiderat, perfecta vero meritum regni coelestis acquirere. Praesumimus tamen quod utrumque oculum una anima habeat, et oculum suppliciorum, et oculum gratiae: laevum oculum suppliciorum, dexterum gratiae; quia non a primo homines possunt esse perfecti, sed per processum virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
mouere potest. id̃o addidit. doquium
usticie. ut mouere non debeat: Moue
pautem poterat quia scriptum ẽ: oraior
seruiet minori. Nam nisi ad mysterium
accipias. naturȩ iniuria ẽ. Et Dedi uo¬
bis p̾cepta non bona. Ergo dñs mala dat
precipta. Et. Ego dominꝰ creansmala:
Sed̃ & de preceptis sic soluitur. quia infir¬
mis non debuit dare ꝑfecta precepta quȩ
sustinere non possunt. Quando audi-¬
ret iudeus. dimitte omnia tua & sequere.
me: Quando audiret iudeus. qui non
tulerit crucem suam & secutus me fuerit.
non ẽ me dignus: Sed hȩc ꝑfectiora pre¬
cepta eugłio reseruata sunt: & mala non
creauit ds. Sed hec ⁊ait quȩ nobis ui¬
dentur austera uerbera. mors. & huiusmo.¬
di alia. ꝓpter emendatione prescripta st̃
noxioꝵ. Iustis enim lex non ẽ posita. sed
iniustis. Nam si noxii nichil timerent.
innocentes semꝑ timerent. Qui sunt gͥ
otuli isti qui deficiunt in salutare d̃i: Di¬

Expanded text:
mouere potest, ideo addidit: eloquium mouere potest, ideo addidit: eloquium iustitiae, ut mouere non debeat. mouere autem poterat, quia scriptum est: maior seruiet minori — nam nisi ad mysterium accipias, naturae iniuria est — et: dedi uobis praecepta non bona - ergo deus mala dat praecepta? — et: ego dominus creans mala. sed et de praeceptis sic soluitur, quia infirmibus non debuit. dare perfecta praecepta quae sustinere non possent. quando audiret Iudaeus: dimitte omnia tua et sequere me? quando audiret Iudaeus: qui non tulerit crucem suam et secutus me fuerit, non est me dignus? sed haec perfectiora praecepta euangelio reseruata sunt. et mala non creauit deus. sed haec quae nobis uidentur austera. uerbera, mors et huiusmodi alia, quae propter emendationem praescripta sunt innocentes; iustis enim lex non est posita. sed iniustis. nam si noxii nihil timerent. innitur isti oculi qui deficiunt in salutare Dei? Di
Abbreviated transcription (Latin):
malo nos ẽe. suscipit in bono. nec patitur
suos calumniis subiacere. Oculi mei de¬
fecerunt in salutare tuum. & in eloquium
iusticiȩ tuȩ Qui sint isti oculi considera
qui in xp̃m deficiunt dum eiꝰ prestolantur
aduentum. animȩ uidelicet oculi ñ corpori
tota fidei intentione. defixi. In eo enim que
diligimꝰ totis oculis occupamur: nec quicꝗͣ.
aliud uidere delectat: Non potest hoc di¬
cere. nͥ quia mundanis sollicitudinib &
sclarib uoluptatib intentionem omne suȩ
mentis auertit. Nam quomͦ hoc dicit. qui
theatralib ludibriis occupatur: Sed ille
hoc dicit. qui supͣ dixit. auerte oculos meoᷤᷤ
ne uideant uanitate. Qui autem sunt
oculi qui deficiunt in eloquium di. insi
oculi hominis interioris obtutusq anl¬
me. qui tenduntur ut uideant dei
uerbum. & nimia intentione & expec-¬
tatione deficiunt in salutare dei:
Sefectum sui patientes. ut assumant quod
uebi ẽ. Et quia eloquium di plerosq

Expanded text:
malo nos esse. suscipit in bono nec patitur malo nos esse. suscipit in bono nec patitur suos calumniis subiacere. Oculi mei defecerunt in salutare tuum et in eo loqui m ius titiae tu a e. qui sint isti oculi considera, qui in Christum deficiunt. dum eius praestolantur aduentum: animae uidelicet oculi. non corporis, tota fidei intentione defixi; in eo enim quem diligimus totis oculis occupamur nec quicquam aliud uidere delectat. non potest hoc dicere nisi qui a mundanis sollicitudinibus et saecularibus uoluptatibus intentionem omnem suae mentis auertit. nam quomodo hoc dicit qui theatralibus ludibrns occupatur ? sed ille hoc dicit, qui supra dixit: auerte oculos meos, ne uideant uanitatem. qui autem sunt oculi, qui deficiunt in eloquium dei, nisi oculi hominis interioris obtutusque animae, qui tenduntur, ut uideant dei uerbum, et nimia intentione et expectatione deficiunt in salutare dei. defectum sui patientes, ut adsumant quod uerbi est? Et quia \'eloquium dei\' plerosque
Abbreviated transcription (Latin):
cumuenit. cuiꝰ oꝑa elucent sicut stellȩ in
celo: Nonne & uidas ꝓditor inter cȩceros
audiebat: nos estis lux huiꝰ mundi:
Nonne diabolus nomen eiꝰ extixit:
Quin etiam quos non potuerit cirtumuen¬
re calumpniatur inuidens regni cȩlestis
gloriam. ut quos illecebris suis axp̃o non po¬
tuit separare. eos calumniis suis debiti ho¬
noris fructu fraudare conetur. Eugiams
gͦ malos calumniatores qui peccatum oꝑant᷑
nobis. & ipsi nobis calumnias infestissima
accusatione componunt. id quod ipsi secerint
arguentes. Ecce manus dñi parata ẽ quȩ
te fugientẽ ab aduersariis tueatur. acꝓtegat.
Pharao te in patrib tenebat suꝑb: immitis
fugisti ab eo. suscepit te manꝰ dñi. & de peri¬
culis liberauit. Non dimisisset te pharao.
nisi tu ad dnm refugisses. Dicebat pha¬
rao. dnm̃ nescio. isrł non dimitto. Uides
qmͣ suꝑbus. Merito gͦ susceptus in bono ẽ:
qui malum fugit. Non patitur gͦ ds in

Expanded text:
cumuenit. cuius opera lucent sicut stellae in cumuenit. cuius opera lucent sicut stellae in caelo. nonne et ludas proditor inter ceteros audiebat: uos est i slu x huius mundi? nonne diabolus lumen eius extinxit? quin etiam quos non potuerit circumuenire calumniatur. inuidens regni caelestis gloriam. ut. quos inlecebris suis a Christo non potuit separare, eos calumniis suis debiti honoris fructu fraudare conetur. fugiamus ergo malos calumniatores, qui peccatum operantur in nobis et ipsi nobis calumnias infestissima accusatione conponunt, id quod ipsi fecerint arguentes. ecce manus domini parata est, quae te fugientem ab aduersariis tueatur ac protegat. Pharao te in patrious tenebat superbus inmitis. fugisti ab eo, suscepit te manus domini et de periculis liberauit. non dimisisset te Pharao. nisi tu ad dominum refugisses. dicebat Pharao: dominum nescio et Israel non dimitto. uides quam superbus. merito ergo susceptus in bono est qui malum fugit. non patitur ergo deus in
Abbreviated transcription (Latin):
quia oderunt ueritatem. impugnant inno¬
centiam. quia suꝑbi sunt. Qualis enim
aduersum seruulos di potest suꝑbus eẽ. qui
aduersus dm se exaltat & dicit. in cęlum
ascendam. suꝑ sẏdera celi ponam sedem
meam. sedebo in monte excelso. suꝑ monteᷤᷤ
h̃xecelsos qui sunt ab aquilone. ascendam suꝑ
nubes. & ero similis altissimo: Quid mi¬
rum gͥ si grauare homines possit. qͥ ꝑuicaci
spiritu nec do cedit: Quomͦ mensuram ue¬
ritatis & fidem in hominem reseruabit. qͥ
sacrilego impudentiq mendatio omnipo¬
tentise domino adequandũ esse. ꝓmittit:
Q uomͦ calumniatur singulis qui totam irri-¬
tauit terram. concussit reges. posuit uiuer¬
sum orbem desertum & ciuitates destruxit.
eos qui in abductione erant ñ soluit: Caue¬
amꝰ gͦ ne muros animȩ nr̃ȩ destruat. ne ꝓ¬
pugnacula nr̃e mentis diruat. ne suꝑ syde¬
ra thronum suum ponat. Ponit suꝑ sydera
quando electum decipit. quando iustum cir¬

Expanded text:
qui oderint ueritatem, inpugnent innoqui oderint ueritatem, inpugnent innocentiam. quia superbi sunt. qualis enim aduersum seruulos dei potest superbus esse. qui aduersus deum se exaltat et dicit: in caelum ascendam. super sidera caeli ponam sedem meam. sedebo in monte excelso super montes altos qui sunt ab aquilone, ascendam super nubes et ero similis altissimo? quid mirum igitur, si grauare homines possit. qui peruicac-i spiritu nec deo cedit? quomodo mensuram ueritatis et fidem in hominem reseruabit. qui sacrilego inpudentique mendacio omnipotenti se domino adaequandum esse promittit ? quomodo calumniatur singulis. qui totam inritauit terram, concussit reges. posuit uniuersum orbem desertum et ciuitates destruxit, eos qui in abductione erant non soluit? Caueamus ergo. ne muros animae nostrae destruat. ne propugnacula nostrae mentis diruat, ne super sidera thronum suum ponat. ponit super sidera, quando electum decipit, quando iustum cir
Abbreviated transcription (Latin):
dãno alienas custodit utilitates. quȩ nil
habeat utilitatis & plurimũ laudis. Hanc
gͥ ꝓpħa pretendit ad sui meriti cõmen¬
dationẽ dicens. Heci iuditium & iusticiã.
ne tradas me nocentibus me. Ubi iusticia.
Q uom gͦ peccatorib trador: Simile illud
in canticis. exui tunicam meam. quomͦ indu
am eam: Laui pedes meos. quomͦ inquina¬
bo eos: Exuitunicam peccatoris uelamenꝙ
terreni. cur quasi peccator atq terrenꝰ adiu¬
dicor: Laui pedes ineos. ne qua delicti sors
posset adherere uestigio. cur in me das delin¬
quentib potestatem: Sequitur uersꝰ .ni ͦ.
Suscipe seruum tuum in bonũ. non calumni-¬
untur me suꝑbi. Quasi iudicii & iusticię
conscius auctoritare ꝓpħica progreditur: ut
seruum domini sedicere. non reformidet.
Seruus enim dñi. nichil debet alienis. Preci¬
osa hȩc seruitus. quȩ uirtutum constat ex¬
pensis. Cur autem timet nocentib tradi.
aꝑte uidentur quia calumniatores sunt:

Expanded text:
damno alienas custodit utilitates: quae nihil damno alienas custodit utilitates: quae nihil habeat utilitatis, et plurimum laudis. Hanc igitur Propheta praetendit ad sui meriti commendationem, dicens: Feci judicium et justitiam: ne tradas me nocentibus me. Ubi justitia, Quomodo ergo peccatoribus trador? Simile illud in Cam eam? laui pedes meos, quomodo i nquinabo eos? exui tunicam peccatoris uelamenque terreni, cur quasi peccator atque terrenus adiudicor? laui pedes meos, ne qua delicti sors posset adhaerere uestigio. cur das in Ille delinquentibus potestatem ? Sequitur uersus secundus: s us cipe s er u u m t u u m in bono, n on calumnientur me s u perb i. quasi iudicii et iustitiae conscius auctoritate prophetica progreditur. ut seruum domini se dicere non reformidet; seruus enim domini nihil debet alienis. pretiosa haec seruitus quae uirtutum constat expensis. cur autem timet nocentibus tradi, aperit euidenter: quia calumniatores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
pupillo. & iustificate uiduam. Hoc esł. gͦ
feci iudicium & iusticiam. in udicio non
contempsi pauꝑem. non oppressi uiduam.
ꝑsonam diuitis n recepi: In omnib oꝑib
iusticiam reseruaui. Iudicii finis. iusticia
est. In altero ueritatis custodia. in altero
fructus est ȩquitatis. utraq tam̃ non pri-¬
uata uirtus s publica. Nam immacula.¬
tum corpus a uirili ꝑmirtione. seruare.
& palmam castimoniȩ limoso in corpore.
usq ad angłorum conuersationẽ custo¬
dia integritatis euehere. utilitas priua.¬
ta. laus publica est Frugi ẽẽ ac modestũ
& sobriȩ parcitatis tenere mensurã a plu
rib probatur. s sibi soli proficit: Fortitu¬
do in preliis eminet. in otio friget. Curꝰ
opus in tempore necessarium: in uoto ad¬
uersum. Malunt. enim homines non pug
nare. quam uincere. Sola iusticia est quȩ
om̃ibus temporib aliis potius nata quã.
sibi cotidiano usu. & fructu publico. suo

Expanded text:
pupillo e t iustificate uiduam. hoc est ergo pupillo e t iustificate uiduam. hoc est ergo feci iudicium et iustitiam: in iudicio non contempsi pauperem. non oppressi uiduam, personam diuitis non recepi, in omnibus operibus iustitiam reseruaui. Iudicii finis iustitia est; in altero ueritatis custodia, in altero fructus est aequitatis, utraque tamen non priuata uirtus. sed publica. nam inmaculatum corpus a uirili permixtione seruare et palmam castimoniae limoso in corpore usque ad angetorum conuersationem custodia integritatis euehere utilitas priuata, laus publica est. frugi esse ac modestum et sobriae parcitntis tenere mensuram probatur a pluribus, sed sibi soli proficit. fortitudo in proeliis eminet, in otio friget, cuius opus in tempore necessarium. in uoto aduersum; malunt enim honare, quam vincere. Sola justitia est quae omnibus temporibus, aliis potius nata quam sibi, quotidiano usu, et fructu publico, suo
Abbreviated transcription (Latin):
ptet uos satanas ꝓpter incontinentia uram:
Incentorem quoq auaricie ipsum eẽ legiinꝰ
dicente Caulo. Qui uolunt diuites fieri inci¬
dunt intemptationẽ. & laqueum diaboli.
Et alibi. Mortificate gͦ menbra ur̃a quȩ
sunt suꝑ terram. fornicationẽ. immundi¬
ciam. libidine. concupiscentiam malam &
auaritiam. quȩ ẽ y dolatria. In his enim
uum suȩ fraudis oꝑatur. Quenicũq gͦ in
uicioꝵ suoꝵ possessione reppererit. tanqm᷑
obnoxium suo uiri uendicat: Adulterium
quis facit. luxuriam exercet. aliena diripit.
sibi ñ potest uendicare. nsi forte lapsum
in uicia deprehenderit. Ne tum quidem
uendicat. sed tanqm suum sibi tradi postu-¬
lat. Ido gͦ dicit dauid. feci uidiciũ & iustici¬
am. nut arroget sed excuset. ne quasi pec-¬
cator deseratur a xp̃o. Exemplo sit nobis
apłica lectio. quamobrem unusquisq tra¬
datur Illum enim qui uxorem patris ha
oꝑa fecisset. Unde ñ immerito recusat ꝓpħa

Expanded text:
ptet uos satanas propter incontinentiam uestram. ptet uos satanas propter incontinentiam uestram. incentorem quoque auaritiae ipsum esse legimus dicente Paulo: qui uolunt diuites fieri inc-idunt in temptationem et laqueum diaboli, et alibi: mortificate ergo membra uestra quae sunt super terram, fornicationem, inmunditiam, libidinem, concupiscentiam malam et auaritiam quae est idolatria. in his enim uum suae fraudis operatur. Quemcumque ergo in uitiorum suorum possessione reppererit, tamquam obnoxium suo iuri uindicabit. adulterium quis facit. luxuriam exercet, aliena diripit: sibi non potest uindicare. nisi forte lapsum in uitia deprehenderit. ne tum quidem uindicat, sed tamquam suum sibi tradi postulat. lUeo ergo dicit Dauid: feci iudicium et iustitiam, non ut adroget, sed excuset, ne quasi peccator deseratur a Christo. exemplo sit nobis apostolica lectio, quam ob rem unusquisque tradatur. illum enim qui uxorem patris habopera fecisset. unde non inmerito recusat proph
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑne internecatũ. nisi curcuncisione. fili &
eiusmodi sanguinis effusione seffora mulier
cius omne ab eo ꝑiculum aepulisset. His gͥ
commonitꝰ exemplis. nequaqm̃ se fortitudi¬
nisue credit. s cauta humilitas diuinum
sibi precando adsciscit auxilium. petens ne.
tadatur nocentib Scit enim auctorem ee
principem mundi omnium delictoꝵ. Ipse.
indiuiduos ꝓximoꝵ irarum stimulis exci¬
tatos scindit affectus. ipse flammas accendit
libidinis. Ipse adolet auaricie cupiditateᷤ.
ut quo plus rapuerimꝰ. amplius requiramꝰ.
Ipse suggerit & ministrat fomenta luxurlȩ.
ipse odio exasꝑat & immodicȩ studio ambi¬
tionis inflaminat.  uod uicium blandũ
in exordio. sȩuum in ꝓcessu. nec fraterne.
potuit germanitatis contemplatione re¬
uocari. dum dolet sibi gratiȩ cȩlestis am¬
bitor frem ee platum. dum de sacrificio
ꝓcessit ad parricidiũ: Auctorem gͥ incon-¬
tinentiȩ. di abolum ẽẽ. apłs docet. Ne tem-¬

Expanded text:
paene internecatum, nisi circumcisione filii et paene internecatum, nisi circumcisione filii et eiusmodi sanguinis fusione Sephora mulier eius omne ab co periculum depulisset. his igitur commonitus exemplis nequaquam se fortitudini suae credit, sed cauta humilitas diuinum sibi precando adsciscit auxilium, petens ne tradatur nocentibus. Scit enim auctorem esse principem mundi omnium delictorum. ipse indiuiduos proximorum irarum stimulis excitatos scindit affectus, ipse flammam accendit libidinis, ipse adolet auaritiae cupiditates, ut quo plus rapuerimus amplius requiramus, ipse suggerit et ministrat fomenta luxuriae, ipse odio exasperat et inmodicae studio ambitionis inflammat. quod uitium blandum in exordio, saeuum in processu nec fraternae potuit germanitatis contemplatione reuocari: dum dolet sibi gratiae caelestis ambitor fratrem esse praelatum, de sacrificio processit ad parricidium. auctorem igitur incontinentiae diabolum esse apostolus docet: n e tem
Abbreviated transcription (Latin):
in iudicio siquis innocentie sue tuende gra
quid fecisset aꝑiret. ad iactantiam potius qm̃
ad defensionem causȩ. dictum estimaretur:
Aliud ẽ dignum se. prȩmio dicere. aliud in¬
dignũ iniuria. Et tamn ille ipse philoso¬
phiȩ. summꝰ ut aiunt magister. cum accu-¬
saretur interrogatus qua tandem pęna se
dignum putaret. respondisse fertur. ut
in prytaneo publico cotidie coninuio sus¬
ciperetur Iue. honorem usurpauit. Hic prȩ¬
cauit exumna. Ille arrogauit głam. hic ser¬
uauit humilitatẽ. Nam quȩ maior ẽẽ hu-¬
militas potest. qm̃ ut conscius sibi iudicii &
iusticiȩ reseruate: tradi potestati diaboli
uereretur. Homine se ẽẽ cognouit. impar
sibi bellum aduersum sp̃italia nequitiȩ in
celestib Raptum ẽẽ enoch nouit. ne malicia
mutaret cor eius. Noe mebriatũ. Loth incesta.¬
tum. sacerdotum primũ ipsum aaron cum
maria sorore temptatũ. leprȩ maculis ap.¬
sim mariam primo. post absolutam. moy sen

Expanded text:
in iudicio, si quis innocentiae suae tuendae gratia in iudicio, si quis innocentiae suae tuendae gratia quid fecisset aperiret, ad iactantiam potius quam ad defensionem causae dictum aestimaretur. aliud est dignum se praemio dicere, aliud indignum iniuria. Et tamen ille ipse philosophiae summus, ut aiunt, magister cum accusaretur, interrogatus qua tandem poena se dignum putaret, respondisse fertur, ut in prytaneo publico cotidie conuiuio susciperetur. ille honorem usurpauit. hic praecauit aerumnam; ille adrogauit gloriam, hic seruanit humilitatem. nam quae maior esse humilitas potest quam ut conscius sibi iudicii et iustitiae reseruatae tradi potestati diaboli uereretur ? hominem se esse eognouit, inpar sibi bellum aduersum spiritalia nequitiae in caelestibus. raptum esse Enoch nouit, ne malitia mutaret cor eius, Noe inebriatum. Loth incestatum. sacerdotum primum ipsum Aaron cum Maria sorore temptatum. leprae maculis aspersam Mariam primum, post absolutam, Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
eludet. bona fretus conscientia dicit.
Ecl iudicium & iusticiam. ne tradas me no
centib me. Non quasi głosus insolens ipse de
laudat. cum utiq ꝑitus legis. alterius potus
qmͣ pprio ore unum queq laudandum eẽ non
ignoraret. Non inqmͣ predicatoꝵ iactanti ẽ
hic ulla uirtutum s uitȩ innocentis assertio
uire p̃sumpta. ne dignꝰ ȩstimaretur qͥ ꝓpter
grauia peccata relinqueretur a domino. & tra¬
aeretur nocentium potestati. Defensio est e
non arrogantia. quando ñ excellentia aliqui
honoris assumitur. sca formidabilis ꝓpulsat᷑
crumna: Deniq ẜ etrus. hoc genere defensi¬
onis utitur dicens. Ecce nos relinquimus
omnia. & secuti sumꝰ te. Quid gͦ erit nobs:
In quo si dicti arrogantis decolor aliquid ueꝰ
fuisset. non tantu gratiȩ. de domini saluato¬
ris sententia retulisset. ut ñ solum minime
subdendꝰ ipse iudicio. sed eriam iudicaturus
de alioꝵ meritis ipse nuntiaretur. Neq em̃

Expanded text:
eludet. bona fretus conscientia dicit : f eludet. bona fretus conscientia dicit : f eci iudicium e t i ustitiam. ne tr adas m e no centibus me. non quasi gloriosus insolens ipse se laudat, cum utique peritus legis alterius potius quam proprio ore unumquemque laudandum esse non ignoraret. non, inquam, praedicatarum iactantia est hic ulla uirtutum, sed uitae innocentis adsertio iure praesumpta, ne dignus aestimaretur qui propter grauia peccata relinqueretur a domino et traderetur nocentium potestati. defensio est igitur. non adrogantia. quando non excellentia aliqua honoris adsumitur. sed formidabilis propulsatur aerumna. denique Petrus hoc genere defensionis utitur dicens: ecce nos reliquimus omnia et secuti sumus te: quid ergo erit nobis? in quo si dicti adrogantis decolor aliqui ausus fuisset, non tantum gratiae de domini saluatoris sententia retulisset, ut non solum minime subdendus ipse iudicio. sed etiam iudicaturus de aliorum meritis ipse nuntiaretur. neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc gͦ fletu oculi mei caligauerunt a fletu.
quia elongauit a me qui me consolabatur:
Non gͥ abductum seẽe de terris suis dolebat.
sed axp̃o populum relinquendũ. consolati¬
onemq futurȩ uitȩ cernebat amissam. Hec
est dolenda captiuitas. quȩ ȩternȩ spei liber¬
tate. priuata uidebatur. Alio quoq loco sub
hac eadem littera repetiuit in threnis dicens.
dñs quȩ cogitauit. consummauit uerbũ su-¬
um quod mandauit a dieb antiquis. Destru¬
xit & non peꝑcit. & lȩtificauit suꝑ te mum-¬
cum. & exaltauit cornu tribulantis te. Non
certum ẽ. O culus gͦ p̾uideat quȩ. uentura
sunt. & ea. aut ꝓfusione. lacrimarũ. aut erro¬
ris correctione detorqueat. Deniq ieremi¬
as flebat. quia malam causam impiȩ: plebiᷤ
suspexerat. quȩ ꝑfidiȩ ꝑtinatia proprium
negabat auctorem. Dauid autem ꝓphetico
spiritu iudicium p̾uidens xp̃i. in quo nemo
innocens perilitabitur. nemo sceleratus

Expanded text:
in hoc ego fleo, oculi mei caligauerunt a fletu, in hoc ego fleo, oculi mei caligauerunt a fletu, quia elongauit a me qui me consolabatur. non igitur abductum se esse de terris suis dolebat, sed a Christo populum relinquendum consolationemque futurae uitae cernebat amissam. haec- est dolenda captiuitas, quae aeternae spe libertatis priuata uidebatur. alio quoque loco sub hac eadem littera repetiuit in Threnis dicens: dominus quae cogitauit consummauit, uerbum suum quod m a ndauit a diebus antiquis; destruxit et non pepercit et laetifieauit super te inimicum et exaltauit cornu tribulantis te. nonncertum est? oculus ergo praeuideat quae uentura sunt et ea aut profusione lacrimarum aut erroris correctione detorqueat. denique Hieremias flebat, quia malam causam impiae plebis suspiceret, quae perfidiae pertinacia proprium negabat auctorem. Dauid autem prophetico spiritu iudicium praeuidens Christi, in quo nemo innocens periclitabitur, nemo sceleratus
Abbreviated transcription (Latin):
cum fastidio preteristi. oculus tuus fons tͥ
fuit & origo peccati: Idõq oculi tui ñ lupi
oculi sint: & insidiantes ad predam. sed
sicut sponsȩ dicitur. oculi tui stagna in
esebon: inportis filiȩ multoꝵ. Nares tuȩ
sicut turris libani. Stagnum in esebon qͥd est:
nisi in cogitationib rationalibꝰ abundantia:
Que ẽ mportis ȩccdiȩ. cui merito defertur mul¬
titudo doctrine. Eiliȩ. enim multoꝵ. pluri¬
marum doctrinarum posteritatis effectꝰ est:
cuiꝰ nares odorem sacrificioꝵ florib omnibus
prestans. Quid enim xp̃i odore sublimius.
qui adolebat terris fraglantiam: Oculus
gͦ iste preuideat quȩ futura sunt: & si aduer-
sa imminere p̾uiderit. fletu lacrimisq emol¬
lire ac mitigare non desinat. Idõ ieremias
in captiuitate gentis uideȩ positus. futura
preuidens ꝑpetuȩ captiuitatis erimina. qu̾a
ꝑfidiȩ p̃cio iudeoꝵ populus habebat exolue-¬
re. dicebat in tbrenis sub hac eadem littera.

Expanded text:
cum fastidio praeteristi: oculus tuus fons tibi cum fastidio praeteristi: oculus tuus fons tibi fuit et origo peccati. 8. Ideoque oculi tui non lupi oculi sint, et insidiantis ad praedam, sed sicut Sponsae dicitur: Oculi tui stagna in Esebon, in portis filiae multorum: nares tuae sicut turris Libani . Stagna in Esebon quid est, nisi in cogitationibus rationabilibus abundatia, quae est in portis Ecclesiae, cui merito defertur multitudo doctrinae? Filia enim multorum, plurimarum doctrinarum posteritas effecta est, cujus nares odor est sacrificiorum floribus omnibus praestans. Quid enim Christi odore sublimius, qui abolebat thuris flagrantiam? Oculus ergo iste provideat quae futura sunt: et si adversa 1172 imminere praeviderit, fletu lacrymisque emollire ac mitigare non desinat. 9. Ideo Hieremias in captivitate gentis Judaeae positus, futuram praevidens perpetuae captivitatis aerumnam, quam perfidiae pretio Judaeorum populus habebat exsolvere, dicebat in Threnis sub hac ead
Abbreviated transcription (Latin):
tibi factus ẽ:. Nidisti nudum corpꝰ inopis
iacere defuncti. non prȩteristi. ut ille qui
exponitur in eugłio sacerdos atq leuita.s
continuo miseratus sepulture solatiis tra¬
disti. generauit tͥ oculus materia redẽptioniᷤ.
Contra si aspiciens agrum pupilli. uincis
consitu. letum segetib nemorib umbrosis.
aut fluuiis deturrentib. aut fontib scatu¬
rientib. aut riparum herbosis amȩnu thoriˢ.
& auariciȩ facib accensus. transtulisti patru
limites. atq in possessionẽ indefensam imp
bus irruisti. oculus tuus tͥ mortis ꝑpetuȩ
acerba generauit. Uicinȩ uiduȩ iura teme.¬
rasti. coegisti eam. quȩ aut dolorem suum
aut pudorem secretis clausa parietib fouere.
deberet. ꝓsilire in publicum. inuerecundi¬
us qmͣ iniustius litigare. oculus tuus par-¬
tus iniquitatis ẽ factus. Uidisti in opem
suꝑbo oculo & insatiabili corde. despexisti
precem pauꝑis. & quem miserari debueras

Expanded text:
tibi factus est. uidisti nudum corpus inopis tibi factus est. uidisti nudum corpus inopis iacere defuncti, non praeteristi ut ille qui exponitur in euangelio sacerdos atque leuita, sed continuo miseratus sepulturae solaciis tradidisti: generauit tibi oculus materiam redemptionis. Contra si aspiciens agrum pupilli uineis consitum, laetum segetibus, nemoribus umbrosis aut fluuiis decurrentibus aut fontibus scaturrientibus aut riparum herbosis amoenum toris, et auaritiae fac-ibus acc-ensus transtulisti patrum limites atque in possessionem indefensam inpbus irruisti: oculus tuus tibi mortis perpetuae acerba generavit. Vicinae viduae jura temerasti: coegisti eam quae aut dolorem suum, aut pudorem secretis clausa parietibus fovere deberet, prosilire in publicum, inverecundius quam injustius litigare: oculus tuus partus iniquitatis est factus. Vidisti inopem superbo oculo, et insatiabili corde: despexisti precem pauperis: et quem misereri debueras,