comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et credamus tibi: Quid operaris: Aliquando enim
ostendebant᷑ credere: cũ dicerẽt. Nisi hic esset a deo:
non poterat facere quicquã. Aliquando uero hunc
a deo esse denegabant: cũ despicientes dicerẽt. Nonne
hic est fabri filius: nõne mater eius dicitur maria. ⁊
fratres eius iacob. ⁊ ioseph.⁊ simon. ⁊ udas. ⁊ soro¬
res eius nõne om̃s apud nos sũt: Uidebãt qͥppe eũ
suscitare mortuos: ⁊ tñ esse ĩmortalẽ quis ñ crederet
dm̃. quẽ cõspiciebãt fuscitare mortuũ: S rursum
cũ hunc mortalẽ conspicerẽt: despiciebãt credere
hune esse deum ĩ mortalẽ. Per hoc ergo qd om̃ps deus
talem se eorũ oculis exhibuit. qui posset et diuina
ostendere.⁊ humana pati. errare eos quasi ebrios fe¬
cit: omĩs quippe qui errat. nũc huc. nũc illuc ducit᷑:
ut eorũ suꝑbia que incarnacionis eius mnisteriũ des¬
picere maluit quã sequi: et se extolleret contra ens

Expanded text:
et credamus tibi quid operaris . Aliquando etiam et credamus tibi quid operaris . Aliquando etiam ostnon poterat facere quidquam . » Aliquando vero hanc a Deo esse denegabant, cum despicientes dicerent: « Nonne hic est fabri filius? Nonne mater ejus dicitur Maria, et fratres eres ejus nonne omnes apud nos sunt . Videbant quippe suscitare cum mortuos, et tamen esse mortalem. Quis non crederet Deum quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere hunc esse Deum immortalem. Per hoc ergo quod omnipotens Deus talem se eorum oculis exhibuit qui posset et divina ostendere et humana pati, errare eos quasi ebrios fecit. Omnis quippe qui errat nunc huc nunc illuc ducitur, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et se extolleret contra ejus
Abbreviated transcription (Latin):
iturus: sciebat quod in manu sua ipsos etiã ꝑsecuto¬
⁊ es acceꝑat. Qui enĩ omĩa accepisse se nouerat: ꝯstat
qr ipsos a quib tenebatur tenebat: ut ipse in se ad
usum pietatis intorqueret. quicquid eorũ contra se
a pilato sibi traditũ: et educentes in eũ qͥ dr̃
caluarie locus. ubi eũ crucificcerũt. Antiquus ille
iudeorũ popłs. qui fidelis esse deo uidebat᷑. repbatꝰ
corde repulsus est: ut sua ꝑfidia deceptus. contra ip¬
sum post insurgeret. quẽ ante p̃dicauit. Sũmi qͥtpe
sacerdotes ⁊ seniores populi. suo consilio ei conabant᷑
obsistere: quẽ prius p̃dicabãt uenturũ ẽẽ. Cũq no¬
men eius ꝑsequendo molirent᷑ extinguere. decepti sua
malicia. per inuiũ frustra conabant᷑ incedere : qm̃ eor̃
crudelitati uia non poterat patere. Terrebant᷑ qͥdem
uiderẽt: sed credere renuentes. adhuc signa require¬
bant cũ dicerẽt. Qd̃ ergo tu facis signũ: ut uideamꝰ

Expanded text:
iturus, sciebat quod in manu sua ipsos etiam persecutoiturus, sciebat quod in manu sua ipsos etiam persecutores acceperat. Qui enim omnia accepisse se noverat, constat quia et ipsos a quibus tenebatur tenebat; ut ipse in se ad usum pietatis intorqueret quidquid eorum contra se a Pilato sibi traditum, et educentes in eum qui dicitur Calvariae locum, ubi eum crucifixerunt Antiquus ille Judaeorum populus, qui fidelis esse Deo videbatur, reprobatus corde, repulsus est; ut sua perfidia deceptus, contra ipsum post insurgeret quem ante praedicavit. Summi quippe sacerdotes et seniores populi, suo consilio ei conabantur obsistere quem prius praedicabant venturum esse. Cumque nomen ejus persequendo molirentur exstinguere, decepti sua malitia per invium frustra conabantur incedere, quia eorum crudelitati via non poterat patere contra auctorem omviderent, sed credere renuentes, adhuc signa requirebant cum dicerent: Quod ergo tu facis signum, videamus; ut
Abbreviated transcription (Latin):
sathane. usq ad sputa. colaphos. flagella. crucem.
lanceãq tolerauit: uñ ⁊ pilato eiꝰ uidlicet corpori.
ad passionẽ ueniẽs dicit. Non haberes in me potestatẽ:
nisi tibi data esset desuper. S tamen hanc potestatẽ.
quã contra se ei extrinsecus dederat: suis seruire lucris
intrinsecus cõpellebat. Pilatus enĩ uel sathan qͥ eius¬
dem pilati caput extiterat. sub potestate illius super
quem potestatẽ acceperat tenebat᷑: qr et suꝑior ipse
disposuerat hoc quod inferius accidẽs a ꝑsecutore to¬
lerabat: ut cũ ex mala m̃te infideliũ surgeret. utili¬
tati tam̃ electorũ omĩum ipsa quoq crudelitas deser¬
uiret. He igitur disponebat intus: qd̾ semetipsum
pati nequit᷑ ꝑmittebat foris. Hinc est enĩ qd̾ de illo
in cena dicitur. Sciens iħc qr omĩa dedit ei pater in
manus. et qr a deo exiuit. et ad dm̃ uadit: surgit a
cena. ⁊ ponit uestim̃ta sua. Ecce in manꝰ ꝑsequentiũ

Expanded text:
Satanae usque ad sputa, Satanae usque ad sputa, lanceamque toleravit. Unde et Pilato ejus videlicet corpori, ad passionem veniens dicit: Non haberes in me potestatem, nisi tibi datum esset desuper . Sed tamen hanc potestatem quam contra se ei extrinsecus dederat, suis servire lucris intrinsecus compellebat. Pilatus enim vel Satan qui ejusdem Pilati caput exstiterat, sub potestate illius super quem potestatem acceperat, tenebatur; quia et superior ipse disposuerat hoc quod inferius accedens a persecutore tolerabat: ut cum ex mala mente infidelium surgeret, utilitati tamen electorum omnium ipsa quoque crudelitas deserviret. Pie igitur disponebat intus quod semetipsum pati nequiter permittebat foris. Hinc est enim quod de illo in coena dicitur: Sciens Jesus quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a coena, et ponit vestimenta sua . Ecce in manus persequentium
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ: nisi tibi data esset desuꝑ. Sathane
m̃bra sunt om̃s: qui ei ꝑuerse uiuendo iunguntur.
Mẽbrũ quippe eius pilatus extitit: qui usq ad mor¬
tis extrema uenientẽ in redẽptionẽ nram dñm non
cognouit. Corpus eius sacerdotũ principes ex titer̃t:
qui redẽptorẽ mundi a mundo repellere. usq ad cru¬
cem ꝑsequendo conati sũt. Mẽbra illius ex titerunt:
qui iurta propħe uocẽ dicũt. Mittamꝰ lignũ ĩ pane
eius: et eradamꝰ eũ de terra uiuentiũ. Lignũ qͥppe
in pane eius mittere ẽ: configendo enis corpori sti¬
pitem crucis adhibere. Et uitã illius de terra uiuẽ¬
tium eradicare se posse estimãt: quẽ dũ mortalem
cõspiciũt. finiri morte suspicant᷑. Cum gͦ se ꝓ nr̃a
redẽptione dñs m̃brorũ sathane manib tradidit
quid aliud quã eiusdem sathane manũ ĩ se seuire
ꝑmisit: ut unde ipse exteriꝰ occũberet. inde nos exte¬
rius interiusq liberaret: Potestatẽ itaq corporis

Expanded text:
potestatem, nisi tibi data esset desuper . Satanae membra sunt omnes qui ei perverse vivendo junguntur. Membrum quippe ejus Pilatus exstitit, qui usque ad mortis extrema venientem in redemptionem nostram Dominum non cognovit. Corpus ejus sacerdotum principes exstiterunt, qui Redemptorem mundi a mundo repellere usque ad crucem persequendo conati sunt. Membra illius exstiterunt qui juxta prophetiae vocem dicunt: Mittamus lignum in panem ejus, et eradamus eum de terra viventium . Lignum quippe in panem ejus mittere est configendo ejus corpori stipitem crucis adhibere, et vitam illius de terra viventium eradicare se posse aestimant, quem dum mortalem conspiciunt, finiri morte suspicantur. Cum ergo se pro nostra redemptione Dominus membrorum Satanae manibus tradidit, quid aliud quam ejusdem Satanae manum in se saevire permisit, ut unde ipse exterius occumberet, inde nos exterius interiusque liberaret? Potestatem itaque corporis
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe a morte resurgemꝰ: et in gloria anime
etiam cũ carne gaudebimꝰ. Qd̃ ergo mire sal¬
uator nr̃ in se fecit. hoc ueraciter in nobis signa¬
uit: ut nos et dolor in serta. ⁊ requies ĩ septima.

Expanded text:
corpore a morte resurgemus, et in gloria animae corpore a morte resurgemus, et in gloria animae etiam cum carne gaudebimus. Quod ergo mire Salvator noster in se fecit hoc veraciter in nobis signavit, ut nos et dolor in sexta, et requies in septima,
Abbreviated transcription (Latin):
niuersũ hoc tẽpus septem dieb euoluitur.
eterna uero dies octaua est: que expleta
septem dierũ uicissitudine sequit᷑. Per octonariũ
quippe numerũ: resurrectio et gaudiũ future
beatitudinis significat᷑. Huius octonarii numeri
causa est: qd̾ post sabbatũ uoluit dñs a morte
resurg̾e. Dies quippe dñicus qui tercius ẽ a morte
dñiea. a condicione dierũ numerat᷑ octauus: qr
septimũ sequit᷑. Unde et ipsa uera nr̃i redẽptoris
passio. et uera resurrectio: figurauit aliquid de
suo corpore in die passionis sue. Sexta enĩ feria
passus est: sabbato quieuit in sepulchro: dñico
autẽ die resurrex̃ a morte. Presens etenim uita
nobis adhuc serta est feria: quia in dolorib du¬
citur. et in angustus cruciatur. S sabbato qͣsi
in sepulchro quiescimꝰ: quia requiẽ anime post
mortẽ inueniemꝰ. Dnĩco uero die. uidelicet a pas¬
sione tercio. a condicione ut diximꝰ octauo. iam

Expanded text:
Universum hoc tempus septem diebus evolvitur, Universum hoc tempus septem diebus evolvitur, aeterna vero dies octava est, quae expleta septem dierum vicissitudine sequitur. Per octonarium quippe numerum resurrectio et gaudium futurae beatitudinis significatur. Hujus octonarii numeri causa est quod post sabbatum voluit Dominus a morte resurgere. Dies quippe Dominicus, qui tertius est a morte dominica, a conditione dierum numeratur octavus, quia septimum sequitur. Unde et ipsa vera Redemptoris nostri passio, et vera resurrectio, figuravit aliquid de suo corpore in diebus passionis suae. Sexta enim feria passus est, sabbato quievit in sepulcro, Dominico autem die resurrexit a morte. Praesens enim vita nobis adhuc sexta est feria, quia in doloribus ducitur, et in angustiis cruciatur; sed sabbato quasi in sepulcro quiescimus, quia requiem animae post corpus invenimus. Dominico vero die, videlicet a passione tertio, a conditione, ut diximus, octavo, jam
Abbreviated transcription (Latin):
umnbid a ionots et qua anrca separ au ama deo.
ita umbra mortis est. qua caro separat᷑ ab anima.
Mediator autẽ dei et hoĩum. solam ꝑ nob̾ mortem
carnis suscepit: et uerã mortẽ delinquentiũ ꝑ um¬
bram sue mortis deleuit. Ad nos quippe uenit:
qui in morte sp̃e carinsq tenebam᷑. Unã ad nos
suã mortẽ detulit: et duas nrãs quas repperit
soluit. Si enim ipse utrãq susciꝑet: nos a nulla
liberaret. S unã miscditer accepit: et utrãq iuste
dãpnauit. Simplã suã dupple nr̃e contulit: et
dupplam nrãm moriens subegit. Unde ⁊ ñ ĩmeri¬
to uno die in sepulchro ⁊ duab noctib iacuit:
quia uidelicet lucem sue simple mortis. tenebris
duple nr̃e mortis adiunxit. Qui ergo solã ꝑ nobis
mortẽ carnis accepit. umbrã mortis ꝑtulit: atq a
dei oculis culpã quã fecimꝰ abscondit. Ut ergo nos
a morte carnis et spc̃ debitores eriperet: mortem
carnis dñs non debens soluit Lui. De resurrõne¬

Expanded text:
ut vera mors est qua anima separatur a Deo, ita umbra mortis est qua caro separatur ab anima. Mediator autem Dei et hominum solam pro nobis mortem carnis suscepit, et veram mortem delinquentium per umbram suae mortis delevit. Ad nos quippe venit qui in morte spiritus carnisque tenebamur; unam ad nos suam mortem detulit, et duas nostras quas reperit solvit. Si enim ipse utramque susciperet, nos a nulla liberaret, sed unam misericorditer accepit, et utramque juste damnavit. Simplam suam duplae nostrae contulit, et duplam nostram moriens subegit. Unde et non immerito uno die in sepulcro et duabus noctibus jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis tenebris duplae nostrae mortis adjunxit. Qui ergo solam pro nobis mortem carnis accepit, umbram mortis pertulit, et a Dei oculis culpam quam fecimus abscondit. Ut igitur nos a morte carnis et spiritus debitores eriperet, mortem carnis Dominus non debens solvit. CAP. LIII.-- Opor
Abbreviated transcription (Latin):
ulerunt dñm meũ: et nescio ubi posu¬
erunt eũ. Aliquando scriptura sacra
totum pro parte consueuit ponere: sicut hic
ad monumentũ maria conquerit᷑ dicẽs. tuler̃t
dñm meũ. Solũ quippe dñicum corpus in mo¬
num̃to iacuerat : et illud solũ maria quesi¬
tura uenerat. Dum ergo quasi totũ simil dñm
tultum deplorabat. et non corpus dñi. s dñm
sublatũ querebat: uidelicet ex toto partẽ signi¬

Expanded text:
ulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum . Aliquando Scriptura sacra totum pro parte consuevit ponere, sicut hic ad monumentum Maria conqueritur, dicens: Tulerunt Dominum meum. Solum quippe dominicum corpus in monumento jacuerat, et illud solum Maria quaesitura venerat. Dum ergo quasi totum simul Dominum sepultum deplorabat, et non corpus Domini, sed Dominum sublatum quaerebat, videlicet ex toto partem signi
Abbreviated transcription (Latin):
in facie palmas equanimit̃ accepit. Ipse tacuit. et
quis esset non ostendit: qui sub ipsa iam hora passi¬
onis cũ humanitatis infirma pateret᷑. diuinitatis
potenciã exercere noluit. Mediator quippe dei et
hoĩum quis esset apparuisset: si cũ teneret᷑ homo
maiestatis sue potenciã uoluisset ostendere: ⁊ per
diuinitatis magnitudinẽ. suscepte carnis infirma
tͣnsirẽ. Ut enim aptus homo mori posset. d̾s man¬
sit occultus: quia si cognouissẽt. nũquã dñm
it: atq inter ꝑsecutorũ manus. ⁊ corpꝰ passioni
obtulit. quod pro electis assũpserat: et resistenti¬
bus noluit demõstrare qd̾ erat. Infirmitatẽ ꝑse¬

Expanded text:
in facie palmas aequanimiter accepit. Ipse tacuit, et in facie palmas aequanimiter accepit. Ipse tacuit, et qui esset non ostendit, qui sub ipsa onis cum humanitatis infirma pateretur, divinitatis potentiam exercere noluit. Mediatori quippe Dei et hominum quasi egredi fuisset, si cum teneretur homo, majestatis suae potentiam voluisset ostendere, et per divinitatis magnitudinem susceptae carnis infirma transire. Ut enim apertius homo mori posset, Deus mansit occultus: Quia si cognovissent, nunquam Dominit, atque inter persecutorum manus et corpus passioni obtulit quod pro electis assumpserat, et resistentibus noluit demonstrare quod erat. Cum enim despice
Abbreviated transcription (Latin):
rexit malicia ꝑsequẽs: et a gentilib potestas p̃mẽs.
Neq enĩ miracula fieri legis p̃cepta uetuerant:
et tam̃ iudei pro eisdem miraculis. interim̾e gen̾is
humani redẽptorẽ querebãt. Uñ hoc qd̾ ceperant
explere ñ ualentes. ad pilati pretoriũ concurrer̃t:
ut ipse hũc ꝑimeret. quẽ iniuste ꝑunentẽ lex nul¬
la cohiberet. Qd̃ aũ ex inuidia iudea petut: hoc
gentilis iudex ex auctoritate romana ꝑpetrauit: & lix.
pretoriũ pilatus: dicit ad iħm. Unde es tus Ihe
autẽ: responsũ non dedit ei. In hac uita qui nulla ꝓsꝑa
appetit. nulla aduersa ꝓculdubio ꝑtimescit: ⁊ neqͣꝗͣ
terret illum exterius numerꝰ hoĩum. quẽ ñ deuastat
interius turba uiciorũ. Unde redẽptor nr̃ ad multi¬
tudinẽ nimiã non expauit: qui ꝑsecutores suos cũ
gladiis ⁊ fustib uementes. una tantũ responsiõe ꝑcu¬
lit. dicẽs. Ego sum. Ipsũ etiã contẽptus ⁊ despectio

Expanded text:
rexit malitia persequens, et a gentilibus potestas premens. rexit malitia persequens, et a gentilibus potestas premens. Neque enim miracula fieri legis praecepta vetuerant, et tamen Judaei pro eisdem miraculis interimere generis humani Redemptorem quaerebant. Unde hoc quod coeperant explere non valentes, ad Pilati praetorium concurrerant, ut ipse hunc perimeret quem injuste perimere lex nulla cohiberet. Quod autem ex invidia Judaea petiit, hoc gentilis judex ex auctoritate Romana perpetravit. CAP. XLIX.-- aetorium Pilatus, dicit ad Jesum: Unde es tu? Jesus autem responsum non dedit ei, etc. . In hac vita qui nulla prospera appetit, nulla adversa procul dubio pertimescit: et nequaquam terret illum exterius numerus hominum, quem non devastat interius turba vitiorum. Unde Redemptor noster ad multitudinem nimiam non expavit, qui persecutores suos cum gladiis et fustibus venientes una tantum responsione perculit, dicens: Ego sum . Ipsum etiam contemptus et despectio
Abbreviated transcription (Latin):
rum consilia attestacione narracionis eugłice audi¬
mus. In illa nãq describit᷑. cũ redẽptorẽ nr̃m uiui¬
ficare mortuos cernerẽt. in eius morte quanta cru¬
delitatis anxxietate in sanirẽt. qd̾ explere contra
illũ praua desideria ardenter uellẽt. sed populum
timerẽt: qd̾ occasiones occidendi quererẽt. ⁊ ĩueni¬
re non possent: qd̾ ad uotũ sue nequicie manib
alienigenarũ usi sunt : qm̃ eũ quẽ legaliter interi¬
mere ipsi ñ poterãt. feriendũ gentilib tradider̃t:
ut ex sola potestate preses romanus ageret. quod
ipsi ex sola malicia anhelarẽt. ut agi debuisset.
Inuidie quippe malicia pleni fuerãt: qui uisis mi¬
raculis inuidentes dicebãt. Ecce mũdus totus post
eũ uadit. Conspiciebãt signa. cernebãt ꝑ ministros
eius miracula: totũ iam mundũ fidei p̃uidebant
secuturũ p̃dicam̃ta. A iuideis igit᷑ inuidentib sur¬

Expanded text:
rum consilia attestatione narrationis Evangelicae audirum consilia attestatione narrationis Evangelicae audimus. In illa namque describitur, cum Redemptorem nostrum vivificare mortuos cernerent, in ejus morte crudelitatis anxietate insanirent: quot explere contra illum prava desideria ardenter vellent, sed populum timerent; quot occasiones occidendi quaererent, et invenire non possent; quot ad votum suae nequitiae manibus alienigenarum usi sunt: quoniam eum legaliter interimere ipsi non poterant, feriendum gentibus tradiderunt, ut ex sola potestate praeses Romanus ageret quod ipsi ex sola malitia anhelarent ut agi debuisset. Invidiae quippe malitia pleni fuerant, qui visis miraculis invidentes, dicebant: Ecce mundus totus post eum vadit . Conspiciebant signa, cernebant per ministros ejus miracula, totum jam mundum fidei praevidebant secuturum praedicamenta: a Judaeis igitur invidentibus sur
Abbreviated transcription (Latin):
sed repente uocib erupit clamantiũ. erucifige. cru¬
cifige : Et qm̃ ad lacerationẽ mentis ꝑting̾e tẽptan¬
do non potuit: in redẽptore nr̃o ad mortẽ carnis an¬
helauit. Hec nimirũ bestia. et electorũ corda tenuit.
sed hanc ab illis moriẽs agnus excussit: uñ ⁊ in eugłio
dicit. Nunc princeps huius mundi eiciet᷑ foras. Intͣre
quippe in mentes bonorũ potest. sed in eis morari
non potest: qr cor iusti. huius bestie antrũ non ẽ.
Huic nimirũ bestie impulsu subite formidinis uictꝰ.
ianuã cordis negando petrus aperuit: s citiꝰ ꝯgnos¬
cendo restitit: flendo clausit. Iudeorũ autẽ ꝑsequẽ¬
tium corda ñ solũ intͣndo hec bestia tenuit. s etiã
tenendo ⁊ ĩmorando possedit: qr ⁊ prius in eis co¬
gitaciones usq ad iniqua desideria. ⁊ post iniqua
desideria. usq ad nequissima oꝑa ꝑdux̃. Quanto
nãq in eorũ mentib demorata sit discimꝰ: cũ illo¬

Expanded text:
sed repente vocibus erupit clamantium: Crucifige, crused repente vocibus erupit clamantium: Crucifige, crucifige ? Et quia ad lacerationem mentis pertingere tentando non potuit, in Redemptore nostro ad mortem anhelavit. Haec nimirum bestia et electorum corda tenuit, sed hanc ab illis moriens Agnus excussit. Unde et in Evangelio dicit: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Intrare quippe in mentes bonorum potest, sed in eis morari non potest, quia cor justi hujus bestiae antrum non est. Huic nimirum bestiae impulsu subitae formidinis victus, januam cordis negando Petrus aperuit, sed citius cognoscendo restitit, flendo clausit. Judaeorum autem persequentium corda non solum intrando haec bestia tenuit, sed etiam tenendo et immorando possedit, quia et prius in eis cogitationes usque ad iniqua desideria, et post iniqua desideria usque ad nequissima opera perduxit. Quantum namque in eorum mentibus demorata sit discimus, cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
Quod est illud iudictũ qd ĩmortalis exerit: qui
in una uoce ferri moriturꝰ non poterit: Quis eius
iram toleret: cuius et ipsa non potuit mansuetudo
tolerari: Nemo quippe celsitudinis eius terrorem
ferre poterit: cum aduentus secundi potencia ꝑ
ignem iudiciũ exercẽs. in sue potestatis maiestate
in pretoriũ ad pilatũ. Contra antiquum
hostem prophete uocib de sancta eccła in antiquo
statu restauranda ꝓmittitur: et mala bestia non
ascendet per eam. Antiquus quippe hostis nomine
bestie accipitur: qui deceptionẽ primi hominis
seuus impetiit: et integritatẽ uite illius male
suadendo laniauit. Hec bestia omĩum reꝓborũ
corda possidet. eaq per occultã maliciã quasi
propriũ antrũ tenet: et ad omne quod nocere
bonis appetit. in eorũ se obscuris mentib abscon¬
dit. an iudeorũ ꝑsequentiũ corda antrũ huius
bestie non fuerunt: in quorum diu consiliis latuit.

Expanded text:
quod est illud judicium quod immortalis exerit qui quod est illud judicium quod immortalis exerit qui in una voce ferri moriturus non potuit? Quis ejus iram tolerat cujus et ipsa non potuit mansuetudo tolerari? Nemo quippe celsitudinis ejus terrorem ferre poterit, cum adventus secundi potentia per ignem judicium exercens, in suae potestatis majestate in praetorium ad Pilatum . Contra antiquum hostem prophetae vocibus de sancta Ecclesia in antiquo statu restauranda promittitur: Et mala bestia non ascendet per eam . Antiquus quippe hostis nomine bestiae accipitur, qui deceptionem primi hominis saevus impetiit, et integritatem vitae illius male suadendo laniavit. Haec bestia omnium reproborum corda possidet, ea per occultam malitiam quasi proprium antrum tenet, et ad omne quod nocere bonis appetiit, in eorum se obscuris mentibus abscondit. An Judaeorum persequentium corda antrum hujus bestiae non fuerunt, in quorum diu consiliis latuit,
Abbreviated transcription (Latin):
que uentura erant suꝑ eum: ꝓcessit. ⁊ dicit.
Quem queritis: Quã incõprehensibilis sit. ⁊ in con¬
siderabilis illa magnitudo. qua in secunda dñs osten¬
sione uenturus est. bene uttũq ꝑpendimꝰ: si primi
aduentus pondera. sollicita consideracione pensamus.
Certe ut nos a morte redimeret. mori dñs uenit:
et defectũ carnis nr̃e in suo corpore penasq tolera¬
uit: qui priusquã ad crucis patibulũ ꝑueniret. tene¬
ri. conspui. illudi. alapis cedi. se ꝑtulit. Eoce ad qͣn¬
ta uenire ꝑpter nos probra consensit: et tñ prius¬
quã se teneri ꝑmitteret. ꝑsecutores suos requisiũ
dicens. Quẽ queritis: Cui ilico responder̃t. Iħm
nazarenũ. Quib cũ repente diceret ego sum. uo¬
cem solũmͦ mitissime responsionis edidit: ⁊ arma¬
tos ꝑsecutores suos ꝓtinus in terrã strauit. Quid
ergo facturus est cum iudicaturus uenerit. qͥ una
uoce hostes suos ꝑculit: etiam cũ iudicandus uenit:

Expanded text:
quae ventura erant super eum, processit, et dixit: Quem quaeritis ? Quam incomprehensibilis sit et inconsiderabilis illa magnitudo qua in secunda Dominus ostensione venturus est, bene utrumque perpendimus, si primi adventus pondera sollicita consideratione pensamus. Certe ut nos a morte redimeret, mori Dominus venit, et defectum carnis nostrae in suo corpore poenasque toleravit, qui priusquam ad crucis patibulum perveniret, teneri, conspui, illudi, alapis caedi se pertulit. Ecce ad quanta venire propter nos probra consensit et tamen priusquam se teneri permitteret, persecutores suos requisivit, dicens: Quem quaeritis? Cui illico responderunt: Jesum Nazarenum. Quibus cum repente diceret: Ego sum, vocem solummodo mitissimae responsionis edidit, et armatos persecutores suos protinus in terram stravit. Quid ergo facturus est cum judicaturus venerit qui in una voce hostes suos perculit, etiam cum judicandus venit?
Abbreviated transcription (Latin):
dñi dono p̃uentus sum. non ego: in eo aũ qd̃ donũ
ueritatis: est recte amator actionis. Unde ⁊
ipĩa ueritas discipulis dicit. uos amici mei estis: si fe¬
ceritis que ego precipio uobis. Amicus quippe: ani-¬
mi custos dicitur. Unde et non ĩmerito qui custodi
re uoluntatẽ dei in preceptis illius nititur: eius ami¬
cus uocatur. Hinc est quod rursũ eisdem discipulis
ueritas dicit. uos autẽ dixi amicos: qr oĩa quecũq
audiui a patre meo nota feci uobis: xlii. Quid

Expanded text:
Domini dono preventus sum, non ego, in eo autem, quod donum Domini dono preventus sum, non ego, in eo autem, quod donum veritatis est rectae amator actionis. Unde et ipsa Veritas discipulis dicit: Vos amici mei estis, si feceritis quae praecipio vobis . Amicus quippe animi custos diciture voluntatem Dei in praeceptis illius nititur ejus amicus vocatur. Hinc est quod rursum eisdem discipulis Veritas dicit: Vos autem dixi amicos: quia omnia quaecunque audivi a
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ueritas. Uenit hora cũ iam non in ꝓuerbiis
loquar uobis: sed palam de patre adnũciabo
uobis. filius enĩ de patre palam adnunciat: qr
per hoc qd̾ uerbũ est. ex natura nos diuinitatis
illustrat. Palam itaq de patre adnũciare se asse¬
rit: quia per patefactã tũc maiestatis sue specĩ.
et quomͦ ipse gignenti non impar oriat᷑ ⁊ quonꝰ
utrorũq sp̃c utriq coeternus procedat ostendit. aꝑte
nãq tunc uidebimus quomͦ hoc quod oriendo est ei
de quo oritur subsequens non est: quomͦ is qui per¬
processionẽ ꝓducitur. a ꝓferentib ñ preitur. Aperte
tunc uidebimꝰ quomͦ et unũ dissimiliter tria sint: et
indiuisibiliter tria unum: lxuii. De passione dñi¬

Expanded text:
ipsa Veritas: Venit hora cum jam non in proverbiis ipsa Veritas: Venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam de Patre annuntiabo vobis. Filius enim de Patre palam annuntiat quia per hoc quod Verbum est ex natura nos divinitatis illustrat. Palam itaque de Patre annuntiare se asseret quomodo ipse gignenti non impar oriatur, et quomodo utriusque Spiritus utrique coaeternus procedat ostendit. Aperte namque tunc videbimus, quomodo hoc quod oriendum est, ei de quo oritur subsequens non est, et quomodo is qui processione producitur a proferentibus non praeitur. Aperte tunc videbimus, quomodo et unum divisibiliter tria sunt, et indivisibiliter tria unum. Lingua ergo tunc n
Abbreviated transcription (Latin):
tati nostre dñs. non aꝑta specie maiestatis
sue. sed predicatorũ suorũ loquitur uoce: ut corda
adhuc carnalia carnis lingua pulset: et tanto fa
cilius insueta ꝑcipiant. quanto ea ꝑ sonitũ ꝯsuete
uocis audiunt. At postquã per mortẽ ĩ puluere
caro resoluetur. et per resurrõnẽ puluis animabi¬
tur. tũc de deo uerba audire non queremꝰ: quia
unũ ipsũ qd̾ implet oĩa iam per speciẽ dei uerbũ
uidebimꝰ. et ultra a doctorib uite p̃dicationem
accipere ñ requiremꝰ: tunc quippe implebitur
quod per ieremiã dñs dicit. Non docebit ultra
uir ꝓcrimũ suũ. ⁊ uir frẽm suũ dicens. cognosce
dñm: om̃s enim cognoscẽt me a minimo eorum
usq ad maximũ dicit dñs. Cum ergo nobis post
resurrõnẽ dñs ostendetur per speciẽ. tũc semetip¬
sum quomͦ om̃ibus creaturis presit. nob̾ ĩsinuat.
tunc detersa nr̃e mentis caligine. clara se uisione
manifestat: et tunc implebit᷑ qd̾ in eugłio dicit

Expanded text:
tati nostrae Dominus non aperta specie majestatis suae, sed praedicatorum suorum voce locutus est, ut corda adhuc carnalia carnalis lingua pulsaret, et tanto facilius insueta percipiant, quanto ea per sonitum consuetae vocis audiunt. At postquam per mortem in pulverem caro resolvetur, et per resurrectionem pulvis animabitur, tunc de Deo audire verba non quaeremus, quia unum ipsum quod implet omnia jam per speciem Dei Verbum videbimus, et ultra a doctoribus vitae praedicationem accipere non requiremus; tunc quippe implebitur quod per Jeremiam Dominus dicproximum suum, et vir fratrum suum dicens: Cognosce Dominum; omnes enim cognoscent me a minimo eorum usque ad maximum, dicit Dominus . resurrectionem ostendetur Dominus per speciem, tunc semetipsum quomodo omnibus creaturis praesit nobis insinuabit; tunc, detersa nostrae mentis camanifestabit, et tunc implebitur quod in Evangelio dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ris nr̃i desideriis accensi. ꝓspera fugiũt. aduersa
paciunt᷑. cruciatus ꝑsequentiũ tolerant. seq ip¬
sos ꝑ lam̃ta castigãt: tanto sublimiorẽ in futuro
leticiã recipiẽt. quanto nũc cũctis mũdi gaudiis
deuote moriuntur. Hinc est qd̾ eadẽ ueritas dic̃.

Expanded text:
i, ejus desideriis accensi, prospera fugiunt, adversa patiuntur, cruciatus persequentium tolerant, seque ipsi per lamenta castigant, tanto sublimiorem tunc sospitatem recipiunt, quanto nunc cunctis mundi gaudiis devote moriuntur. Hinc est enim quod per Salomonem
Abbreviated transcription (Latin):
Iñs nr̃ ut fidem discpplis augeret: dixit.
Si non abiero: parachitus non ueniet ad uos. Cum
et filio: cur se filius recessurũ dieit ut ille ueniat
qui a filio nũquã recedit: S q discipuli ĩ carne
dñm cernentes. corporeis hunc oculis semꝑ uidere
siciebant: recte eis dr̃. Nisi ego abiero: paraclitus
non ueniet. Ac si aꝑte diceret. Si ab intencionis
ur̃e oculis corpus non subtraho: ad intellectũ uos
inuisibilẽ per consolatorẽ sp̃m non ꝑduco. Si cor¬
pus non subtraho: qui sit amor sp̃e non ostendo.
Et nisi me desieritis corporaliter cernere: nũquã
quia plorabitis et flebitis uos. mundus

Expanded text:
noster ut fidem discipulis augeret, dixit: Si non abiero, Paracletus non veniet ad vos. Cum at semper et a Filio cur se Filius recessurum dicit, ut ille veniat qui a Filio nunquam recedit? Sed quia discipuli in carne Dominum cernentes, corporeis hunc oculis semper videre sitiebant, recte eis dicitur: Nisi ego abiero, Paracletus non veniet. Ac si aperte diceret: Si ab intentionis vestrae oculis corpus non subtraho, ad intellectum vos invisibilem per consolatorem Spiritum non perduco. Si corpus non subtraho, qui sit amor spiritunon ostendo; et nisi me desieritis corporaliter cers nere, nunquam plorabitis, et flebitis
Abbreviated transcription (Latin):
sorde purgati. ad ꝑceptionẽ sc̃i sp̃c ipsa hac pur¬
diligetur a patre meo. Fuere non nulli
qui dm̃ dicerent etiã in illa regione beatitudims. in
claritate quidem sua conspici. sed innatura minime
uideri: quos nimirũ minor inquisitionis subtilitas
fefellit. Neq enim illi simplici et incõmutabili essẽtie.
aliud est claritas. aliud natura: sed ipsa natura sua
claritas. ipsa claritas natura est. Quia enĩ suis dilecto
se pollicet᷑ dicens. Qui diligit me. diliget᷑ a patre
meo: ⁊ ego diligã eum: ⁊ manifestabo ei meipsũ.
Ac si patenter dicat. Qui in ur̃a me cernitis: restat
ut in mea natura me uideatis. Hinc rursus ait.
Beati mundo corde: qm̃ ipsi deum uidebunt:

Expanded text:
sorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac pursorde purgati, ad perceptionem sancti Spiritus ipsa hac purdiligetur a Patre meo . Fuere nonnulli qui Deum dicerent etiam in illa regione beatitudinis in claritate quidem sua conspici, sed in natura minime videri, quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit. Neque enim illi simplici et incommutabili essentiae aliud est claritas, aliud natura, sed ipsa nclaritas, et ipsa claritas natura est. Quia enim suis dilectorse pollicetur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Ac si patenter dicat: Qui in vestra me cernitis, restat ut in mea natura me videatis. Hinc rursus ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt
Abbreviated transcription (Latin):
go rogabo patrem: et aliũ paraclitum
dabit uobis. Aspiratio sancti sp̃e huma¬
nam mentẽ contingendo subleuat: et tẽporales
cogitaciones deprimẽs. eternis hanc desideriis
inflãmat: ut nichil ei iam nisi que suꝑna sũt
libeat: et cũcta que inferius de humana per¬
strepũt corruptione contẽpnat. Uñ ⁊ ueritatis
uoce dr̃. Ego rogabo patrẽ ⁊ aliũ paraclitum
dabit uobis. ut maneat uobiscũ in eternum:
spm ueritatis quẽ mundus ñ potest accipere.
Sicut enim idem paraclitus idest post mediatoris
abscessum alius humani generis consolator. in se¬
met ipso inuisibilis est: ita omnẽ quẽ repleuerit.
ad desideranda inuisibilia accendit. Et qm̃ mun¬
dana corda sola uisibilia diligñt. hunc mundus
non accipit: quia ad diligenda inuisibilia ñ adsur¬
git. Seculares enĩ mentes. quanto se foris ꝑ desi¬
deria dilatant: tanto ad receptionẽ illius sinum
cordis angustant. Ualde quippe pauci ĩ humano
genere ĩueniunt᷑ : qui a desideriorũ carnalium

Expanded text:
go rogabo Patrem, et alium Paraclitum dabit vobis . Aspiratio sancti Spiritus humanam mentem tangendo sublevat, et temporales cogitationes deprimens, aeternis hanc desideriis inflammat, ut nihil ei jam nisi quae superna sunt libeat, et cuncta quae inferius de humana perstrepunt corruptione contemnat. Unde et Veritatis voce dicitur: Ego rogabo Patrem, et alium Paraclitum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis quem mundus non potest accipere. Sicut enim isdem Paraclitus, id est post Mediatoris ascensum alius humani generis consolator, in semetipso invisibilis est, ita omnem quem repleverit, ad desideranda invisibilia accendit; et quoniam mundana corda sola visibilia diligunt, hunc mundus non accipit, quia ad diligenda invisibilia non assurgit. Saeculares enim mentes quanto se foras per desideria dilatant, tanto ad receptionem illius sinum cordis angustant. Valde quippe pauci in humano genere inveniuntur, qui a desideriorum carnalium
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq uerbo aliena opera diluunt: quasi ex bono
itinere puluerẽ male cogitacionis sumũt. Qͥd ergo
fuit post predicationẽ pedes discipłorũ lauare:
nisi post predicationis głam. cogitacionũ pulue¬
rem tergere: gressusq cordis ab int̾na elacione
inundare: Pedes igitur apłorum loti sunt: ut
a quolibet paruo contagio in ipsa predicatione
contracto. quasi a quodam itinere collecto pulu̾e
quia mei discipuli estis: si dilectionẽ habuerits
ad inuicẽ. Om̃ipotentis dei nos esse. discipulos:
sola custodia caritatis probat. uirtutẽ quippe ma¬
nuum sine caritate testat᷑ predicator egregius
nichil ualere: qui ait. Si distribuero in cibos pau¬
perũ om̃s facultates meas. et si tradidero corpus
meũ ita ut ardeã. caritatẽ autẽ non habeã: nichil
michi ꝓdest. De hereticis quoq signa ⁊ miracula
facientib. sed hic p̃mia afflictionis sue. ⁊ abstinẽ¬
tie laudes uidelicet quas amant recipientibus:

Expanded text:
Cumque verbo aliena opera diluunt, quasi ex bono Cumque verbo aliena opera diluunt, quasi ex bono itinere pulverem malae cogitationis sumunt. Quid ergo fuit post praedicationem pedes discipulorum lavare, nisi post praedicationis gloriam cogitationum pulverem tergere gressusque cordis ab interna elatione mundare? Pedes igitur apostolorum loti sunt, ut a quamlibet parvo contagio in ipsa praedicatione contracto, quasi a quodam itinere collecto pulvere quia mead invicem . Omnipotentis Dei nos esse discipulos sola custodia charitatis probat; virtutem quippe manuum sine charitate testatur praedicator egregius nihil valere, qui ait: Si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum, ita ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil prodest . De haereticis quoque signa ac miracula facientibus, sed hic praemia afflictionis suae et abstinentiae laudes, videlicet quas amant, recipientibus,
Abbreviated transcription (Latin):
a terra: omĩa traham ad me. Per resurrõ¬
nem nr̃i redẽptoris. om̃s electi qui quãuis in
sinu tranquillitatis. tam̃ claustris tenebantur
inferni: ad amena paradisi sunt reducti. Qd̃
ante passionẽ ꝓmisit: in resurrõne sua dñs
adimpleuit. Omĩa enĩ traxit: qui de suis
electis apud inferos nullũ reliquit. Oĩa abstu¬
lit: utiq electa. Neq ⁊enim infideles quosq
et pro suis criminib eternis supplicus dedi¬
tos. ad ueniã dñs resurgendo reparauit: sed
illos ex infernalib claustris rapuit. qͦs suos
aliquo transitur admisso. Unde recte sanctis
apostolis post predicationẽ dñs pedes lauit: ut ui-¬
delicet aperte monstraret. qr plerumq in bono
opere peccati puluis contrahitur: et inde inqui
nantur uestigia loquentiũ. unde auchientiũ corda
mundant᷑. Nam sepe nõnulli dum erhortacionis u̾¬
ba faciunt. aut ad quantulãcũq trahunt᷑ indigna¬
cus. quia per eos purgationis gr̃a diriuat᷑ extollũt.

Expanded text:
a terra, omnia traham ad meipsum . Per resurrectionem nostri Redemptoris, omnes electi qui quamvis in sinu tranquillitatis tamen claustris tenebantur inferni, ad amoena paradisi sunt reducti. Quod ante passionem promisit in resurrectione sua Dominus adimplevit; omnia enim traxit qui de suis electis apud inferos nullum reliquit, omnia abstulit utique electa. Neque enim infideles quosque, et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit, sed illos ex inferni claustris rapuit quos suos aliquo transitur admisso. Uapostolis post praedicationem Dominus pedes lavit ; ut videlicet aperte monstraret quia plerumque et in bono opere peccati pulvis contrnantur vestigia loquentium unde audientium corda mundantur. Nam saepe nonnulli, dum exhortationis verba faciunt, aut ad quantulamcumque glocus, quia per eos purgationis gratia derivatur, extollunt.
Abbreviated transcription (Latin):
est pacem quã possidẽt amãt. ad perpetuã ꝑue¬
nire ñ appetant. Perũq enim grauius intencio¬
nem mentiũ. rerũ tranquillitas tẽptat : ut quo
non sunt molesta que tenẽt. eo minus amabilia.
fiant que uocant: et quo delectant presentia. eo ñ
inquirãt eternã. Unde ⁊ ꝑ semetipsam ueritas loquẽs.
cum terrenã pacẽ a suꝑna distingueret.⁊ ad uentu
ram discipulos ex p̃senti ꝓuocaret: ait. Pacẽ relinquo
uobis: pacẽ meam do uobis. Relinquo scilicet tͣnsito¬
riam: do mansurã. Si ergo in eã cor que relicta est
figitur: nũquã ad illam que danda est ꝑuenit᷑. Pax
igitur p̃sens ita tenenda est. ut et diligi debeat. ⁊
contẽpni: ne si ĩmoderate diligitur. diligentis ani¬
mus in culpa capiatur: xxxix. De p̃meditaciõe

Expanded text:
est, pacem quam possident amant, ad perpetuam perveest, pacem quam possident amant, ad perpetuam pervenire non appetant. Plerumque enim gravius intentionem mentium rerum tranquillitas tentat; ut quo non sunt molesta quae tenent, eo minus amabilia fiant quae vocant; et quo delectant praesentia, eo non inquirantur aeterna. Unde et per semetipsam Veritas loquens, cum terrenam pacem a superna distingueretram discipulos ex praesenti provocaret, ait: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Relinquo scilicet transitoriam, do mansuram. Si ergo in ea cor, quae relicta est, figitur, nunquam ad illam quae danda est pervenitur. Pax igitur praesens ita tenenda est, ut et diligi debeat et contemni; ne si immoderate diligitur, diligentis animus in culpa capiatur. Unde etiam mone
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m uenienti facimꝰ: cum ad preceptũ illius uitã
preparamꝰ. Mansionẽ in corde nr̃o uenienti dño
preparamꝰ: cũ ueritatis sermonẽ humilit̃ audi¬
mus: et cum dilectione seruamꝰ. Quisquis autẽ
in suꝑbia mentẽ eleuat. quisquis auaricie estib
anhelat. quisquis se inquinationib luxurie pol¬
luit. cordis ostiũ contra ueritatẽ claudit: et ne
dñs ad se ueniat. ⁊ mansionẽ faciat: animi clau¬
stra seris uiciorũ dãpnat: xxxuii. De pace. mor̾.¬
meã do uobis. In scriptura sacra. aliter pax
plena dicit᷑: et aliter inchoata. Inchoatã quippe
ueritas discipulis dederat: cum dicebat. Pacem re¬
linquo uobis: pacẽ meã do uobis. Et plenã sime¬
on desiderauerat: cum exoraret dicens. Nunc
Pax enĩ nr̃a ex desiderio conditoris inchoatur:
ex manifesta autẽ uisione ꝑficitur. Plena quippe
tunc erit: cũ mens nr̃a nec ignorancia cecatur:
nec sue carnis impugnatione concutitur: xxxxuiii.
debent curare: ne dum plus quã necesse

Expanded text:
 vitam praeparamus. Mansionem in corde nostro venienti Domino praeparamus, cum Veritatis sermonem humiliter audimus, et cum dilectione servamus. Quisquis autem in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis se inquinationibus luxuriae polluit, cordis ostium contra Veritatem claudit, et ne Dominus ad se veniat, et mansionem faciat, animi claustra seris vitiorum damnat. CAP. XXXVII.-- Pacmeam do vobis . In Scriptura sacra aliter pax plena dicitur, et aliter inchoata. Inchoatam quippe Veritas discipulis dederat, cum dicebat: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Et plenam Simeon desideraverat, cum exoraret, dicens: NuncPax enim nostra ex desiderio Conditoris inchoatur. Ex manifesta autem visione perficitur. Plena quippe tunc erit, cum mens nostra nec ignorantia caecatur, nec suae carnis impugnatione percutitur. CAP. XXXVIsunt pacati, ne dum plus quam necesse
Abbreviated transcription (Latin):
exaggerat. Quibus libet uero flagiciis p̃matur.
minus iniquus creditur: si aduersariꝰ minime sen¬
titur. Qua in re discernendũ est: aliud esse quod
nobis. aliud uero quod sibi. et ceteris. nr inimicus
nocet. Nam si aliis bonus est. sine nr̃a forsitan cul¬
pa non potest esse nobis malus: nec omĩno iam de
eius ruina gaudendũ est. cuius nos solos certũ est
aduersa tolerasse. Cum uero nr̃ ac multor̃ hostis
ꝑimitur : de ereptione ꝓximorũ potius quã de
inimici interitu. necesse est ut animꝰ letet᷑. Opor¬
tet nãq ut ꝑeunte aduersario subtilit̃ pensare
debeamus : et quid debemꝰ ruine peccatoris. ⁊ qͥd
ꝑcutit. et condolendũ est miserie pereuntis. ⁊ con¬
gaudendũ iusticie iudicis: ut nobis et in luctu sit
pena morientis ꝓximi : et rursus in gaudiũ ueniat
exhibita equitas iudicantis dei: quatinus nec ꝑeunti
homini existamus aduersarii: nec iudicanti deo in¬

Expanded text:
exaggerat. Quibuslibet vero flagitiis prematur, exaggerat. Quibuslibet vero flagitiis prematur, minus iniquus creditur si adversarius minime sentitur. Qua in re discernendum est, aliud esse quod nobis, aliud vero quod sibi et caeteris noster inimicus nocet. Nam si aliis bonus est, sine nostra forsitan culpa non potest esse nobis malus, nec omnino jam de ejus ruina gaudendum est cujus nos solos certum est adversa tolerasse. Cum vero noster ac multorum hostis punitur, de ereptione proximorum potius quam de inimici interitu necesse est ut animus laetetur. Oportet namque ut pereunte adversario, subtiliter pensare debeamus, et quid debemus ruinae peccatoris, et quid potens percutit, et condolendum est miseriae pereuntis, et congaudendum justitiae judicis, ut nobis et in luctu sit poena morientis proximi, et rursus in gaudium veniat exhibita aequitas judicantis Dei; quatenus nec pereunti homini existamus adversarii, nec judicanti Deo in
Abbreviated transcription (Latin):
eius gloria sine inuidie culpa contristet: cum
et ruente eo quosdã erigi bene credimꝰ: ⁊ ꝓfici¬
ente illo plerosq iniuste opprimi formidamus.
Qua in re mentẽ nr̃am nec eius iam defectus
erigit. nec eius ꝓuectus addicit: si recta nostra
cogitacio. non quid in ipso. sed quid de ipso cir¬
ca alios agitur attendit. S ad hec seruanda.
ualde est necessariũ subtilissime discrecionis
examen: ne cum nr̃a odia ex sequim᷑. fallamur
sub specie utilitatis aliene. Si autẽ de inimici
morte gaudendũ omĩno non esset: psalmista ñ
diceret. Letabitur iustus: cũ uiderit uindictã
impiorũ. S aliud est impiũ: aliud uͦ inimicũ
perpeti. Nam sunt pleriq inimici qui ñ sunt
impii: et sunt ñnulli impii. qui nob̾ specialit̃
non uident᷑ inimici. Humana autẽ mens. omnẽ
quẽ inimicũ tolerat. etiam impiũ et iniquũ putat:
quia eius culpas apud cogitacionẽ suã liuor accusatꝰ

Expanded text:
ejus gloria sine invidiae culpa contristet, cum ejus gloria sine invidiae culpa contristet, cum et ruente eo quosdam erigi bene credimus, et proficiente illo plerosque injuste opprimi formidamus. Qua in re mentem nostram, nec ejus jam defectus erigit, nec ejus profectus addicit, si recta nostra cogitatio non quid in ipso, sed quid de ipso circa alios agatur attendit. Sed ad haec servanda valde est necessarium subtilissimae discretionis examen, ne cum nostra odia exsequimur, fallamur sub specie utilitatis alienae. Si autem de inimici morte gaudendum omnino non esset, Psalmista non diceret: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum . Sed aliud est impium, aliud vero inimicum perpeti. Nam sunt plerique inimici qui non sunt impii, et sunt nonnulli impii qui nobis specialiter non videntur inimici. Humana autem mens omnem quem inimicum tolerat etiam impium et iniquum putat, quia ejus culpas apud cogitationem livor accusator
Abbreviated transcription (Latin):
tendi solet: scilicet si et amicos in deo. et inimi¬
cos diligimꝰ ꝓpter dm̃. S sciendũ est qr inimici
dilectio tunc ueraciter custoditur: cũ nec de ꝓ¬
fectu addicim᷑. nec de ruina illius letam᷑. Nã sepe
in dilectionis imagine erga inimicũ animꝰ fallit᷑.
seq hunc diligere estimat. si eius uite contrarius
non existat: sed dilectionis uim occulte. ueraci¬
ter aut ꝓfectus inimici. aut casus interrogat.
Hac enim de re ad plenũ semetipsam mẽs hoĩs
nescit: nisi cũ quẽ sibi aduersariũ credit ĩ defec¬
tu uel ꝓfectu eius. mutasse se modũ sui status in¬
uenerit. Si enim de ꝓsperitate addicitur. et de
calamitate se odientis letatur. constat qr ñ amat
quẽ non uult esse meliorẽ se: eũq etiã stantẽ
uoto ꝑsequit᷑. quẽ cecidisse gratulat᷑. S int̾ hec
sciendũ est. qr euenire plerũq solet. ut ñ amis¬
sa caritate ⁊ inimici nos ruina letificet. ⁊ rursũ

Expanded text:
tendi solet, scilicet si et amicos in Deo, et inimitendi solet, scilicet si et amicos in Deo, et inimicos diligimus propter Deum. Sed sciendum est quia inimici dilectio tunc veraciter custoditur, cum nec de profectu addicimur, nec de ruina illius laetamur. Nam saepe in dilectionis imagine erga inimicum animus fallitur, seque hunc diligere aestimat, si ejus vitae contrarius non existat; sed dilectionis vim occultae veraciter, aut profectus inimici, aut casus interrogat. Hac etenim de re ad plenum semetipsam mens hominis nescit, nisi eum quem sibi adversarium credit in defectu vel profectu ejus mutasse se modum sui status invenerit. Si enim de prosperitate addicitur et de calamitate se odientis laetatur, constat quia non amat quem non vult esse meliorem se, eumque etiam stantem voto persequitur quem recidisse gratulatur. Sed inter haec sciendum est quia evenire plerumque solet ut non amissa charitate, et inimici nos ruina laetificet, et rursum
Abbreviated transcription (Latin):
tuo uirtutes multas fecimꝰ: Et tunc confitebor
illis qr nũquã noui uos: discedite a me qui ope¬
ramini iniquitatẽ. Qua nimirũ sentencia quid
datur intelligi: nisi ut in omĩbus caritas. hu¬
militas. non autẽ debeant uirtutũ signa uene¬
rari : Probatio quippe sc̃ĩtatis. non est facere
signa: sed unũquẽq ut sc diligere: de d̾o aũ
uera. de ꝓarimo uero meliora quã de semecipso
sentire. Nam quia uera uirtus in amore est. non autẽ
in ostensione miraculi : ueritas demõstrat. que ait.
In hoc cognoscent om̃s quia mei discipuli estis: si dilec¬
tionem habueritis ad inuicem. Qui enim ñ ait ĩ hoc
cognoscitur quia discipuli mei estis si signa feceritis.
sed ait si dilectionẽ habueritis adinuicẽ : aꝑte indi¬
cat quia ueros dei famulos non miracula. s sola cari¬
tas probat. Testimoniũ gͦ suꝑni discipulatus ẽ:
donũ fraterne dilectionis. Que nimirũ dilectio
si cor nr̃m ueraciter replet. du obus modis os¬

Expanded text:
confitebor illis, quia nunquam novi vos, discedite a me, qui operamini iniquitatem . Qua nimirum sententia quid datur intelligi, nisi ut in hominibus charitas et humilitas, non autem debeant virtutum signa venerari? Probatio quippe sanctitatis non est signa facere, sed unumquemque ut se diligere, de Deo autem vera, de proximo vero meliora quam de semetipso sentire. Nam quia vera virtus in amore est, non autem in ostensione miraculi, Veritas demonstrat, quae ait: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem. Qui enim non ait, in hoc cognoscetur quia discipuli mei estis si signa feceritis, sed ait: Si dilectionem habueritis ad invicem, aperte indicat quia veros Dei famulos non miracula sed sola charitas probat. Testimonium ergo superni discipulatus est donum supernae dilectionis. Quae nimirum dilectio si cor nostrum veraciter replet, duobus modis os
Abbreviated transcription (Latin):
postulatis. In domo enim iħu iħm non queritis: si
in et̾nitatis tẽplo ĩportune pro tẽporalib oratis.
Et quidem cũ hec desunt. ab omĩpotente deo pe¬
tenda sunt: sed meminisse continue debemus. qd̾
ex mandato eiusdẽ nr̃i redẽptoris accepimꝰ. Que¬
rite primũ regnũ dei. ⁊ iusticiã eius: et hec oĩa
adicient᷑ uobis. Et hec itaq ab ih̃u petere. non ẽ
errare: si tamen non nunie petantur: xel ui.¬

Expanded text:
postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si postulatis. In domo enim Jesu Jesum non quaeritis, si in aeternitatis templo importune pro temporalibus oratis. Et quidem cum haec desunt, ab omnipotente Deo petenda sunt; sed meminisse continuo debemus quod ex mandato ejusdem nostri Redemptoris accepimus: Quaerite primum regnum Dei, et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et haec itaque a Jesu petere non est errare, si tamen non nimie petantur. Sed