comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liberati sumus⁊
peccato ut iam nõ
ꝑ gr̃am dei Mori¬
enim peccato est:
liberari a peccato¬
⁊ si hoc est. quomͦ
⁊ cͥ. uel si est ibi. qͥ¬
rta leges ⁊ qui hoc
iam habomus quo
mͦ .i. qua rationc
adhuc pꝰt tantum

Expanded text:
liberati sumus a peccato, ut jam non per gratiam Dei. Morienim peccato, est liberari a peccatt si hoc est, quomodo, etc.; vel si est ibi, qita leges, et qui, hoc jam habemus. id est qua ratione, adhuc, post tan
Abbreviated transcription (Latin):
faciet u̾bum can
omnia legana in
ut compendia fi¬
dei ꝑ gr̃am saluet.
ñ ꝑ m̃numeras ob¬
abbreusans dico in

Expanded text:
bum consomnia legalia in ut compendio fidei per gratiam salvet, non per innumeras obabbrevians, dico, in
Abbreviated transcription (Latin):
uera ⁊ desolata eli¬
gatur cine eccłiepas¬
catur alimoniis. ⁊
sacramentum mo
ꝑib bonis testimo¬
nnim habens si fi¬
nos educanit fide¬
lit̾ si hospitio ueee¬
pit pauꝑes si lauit
pedes scõrum p̃di¬
catorum quos tũc
susciꝑe ꝑiculosum
erat faciamiis hoc
iuicem humiles
ꝙ humilit̾ fecit ex¬
celsus magna est ĩ
hoc commendatio
humslitatis ⁊ faci¬
unt.⁊ hoc sibi in¬
uicem fc̃s etiam
in ip̃o oꝑe uisibili

Expanded text:
vera et desolata, eligatur, quae Ecclesiae pascatur alimoniis. Etsacramentum, in operibus bonis testimonium habens, si filios educavit fideliter, si hospitio recepit pauperes, si lavit pedes sanctorum praedicatorum, quos tunc suscipere periculosum erat. Faciamus hoc invicem humiles, quod humiliter fecit Excelsus. Magna est in hoc commendatio humilitatis. Et faciunt hoc sibi invicem fratres etiam in ipso opere visibili
Abbreviated transcription (Latin):
ad edifierionem
iacipientium. et
loquit᷑ lingua qd̃
est loqui. spiritu
edificat. si tamen:
ad se quanius añ
sic ꝓphĩam lingree
lo uos ommes lo
autem uolo uos
ꝓpħare. quam lin¬
guis lõqui quia
plus prodest. qrͣ
magis uolo hoo

Expanded text:
ad aedificationem insipientium, et loquitur lingua, quod est loqui spiritu, edificat, si tamen iad se. Quamvis autem sic prophetiam linguae volo vos omnes loqautem volo vos prophetare, quam linguis loqui, quia plus prodest. Quare magis volo hoc?
Abbreviated transcription (Latin):
Quiloqui¬
tur lingua
semet ipsĩt
edificat. Q
autem pro¬
phetat eccłi¬
am edificat.
olo aute
uos omnes
qui. magis
autem pro

Expanded text:
Qui loquitur lingua semetipsum aedificat, qui autem prophetat Ecclesiam aedificat, volo autem vos omnes nguis, magis autem pro
Abbreviated transcription (Latin):
sacͣmenta in uiroq nec eadem ꝑmissa
eadem tamen płaq p̃cepta. discussa e¬
nim p̃cepta omnia fereeadem mueni¬
unt᷑ in euuangeno. Moralia utiq ead̾

Expanded text:
sacramenta in utroque, nec eadem promissa, eadem tamen pleraque praecepta: discussa enim praecepta omnia fere eadem inveniuntur in Evangelio, moralia utique eade
Abbreviated transcription (Latin):
net ⁊ illud immu¬
ostendit exipsius
testamentum iustificationes non uas
⁊ spũales s pro modo culture t̃nalis
carnales. et habuit sc̃m non sp̃uale
s seculare .i. mutabile ⁊ putatinum
habuit sanctum seculare quia tab̾na¬
culum primum ⁊ secundum. Daber¬
abernacu

Expanded text:
et illud immuostendit ex ipso ttestamentum justificationes, non veras et spirituales, sed pro modo culturae carnales, et habuit sanctum, non spirituale, sed saeculare, id est mutabile et putativum, habuit sanctum saeculare, quia tabernaculum primum et secundum. abernacu
Abbreviated transcription (Latin):
criores sint optat¬
eos in hoc studio
ꝓficientes. gand̾e¬
in dommo semꝑ
⁊ id iterat ut se¬
in eis nera affec¬
tione gaude ostẽ¬

Expanded text:
criores sint, optateos in hoc studio proficientes, gaudin Domino semper. Et ideo iterat ut sein eis vera affectione gaudere oste
Abbreviated transcription (Latin):
ta enim sunt uerba que diu̾sis locis
conuenient᷑ posita uarie intelligunt᷑
sicut hoc. nisi enim omnes nomen sub
diu̾sis significationibus acceꝑis procul
dubio putabis eiudem sibi in loq̃nido eẽ
contrarium. ⁊ hoc tam incine positis uer¬
onera participande in firmitatis de qui¬
bris supra egit alia reddendo deo ratioĩs.
de actib nr̃is de quibus hic agit. Illa cũ
fratͥb sustentanda comimunicantur ħ.
ꝓpria ab imoquoq portantur hec ona. pec¬
cata sunt. Ali̾a gͦ sunt in cuibns quisq¬
ꝓprium peccatum portat. nec portat cimi
alio. nec proicit iñ alterum. alia sunt q̃¬
cum aliis ⁊ pro aliis portantar. Item pp̃
diu̾sos. hic homines dicit. contra eos .n.
qui putant hominem alienis iñquina¬
enoquidem peccato nullus inquinatira
nisi consentiendo uel imitando fecerit
suum. Item contra negligentes. qui nł¬
lum curant corrigeᷤ. ꝙ alienis non con¬
taminent᷑ peccatis. dicit m̃uitem onera
portare. onera infirmitatis inuicem por¬

Expanded text:
ta enim sunt verba quae diversis locis congruenter posita varie intelliguntur, sicut hic: nisi enim oneris nomen sub diversis significationibus acceperis, procul dubio putabis eumdem sibi in loquendo esse contrarium, et hoc tam vicine positis veronera participandae infirmitatis, de quibus supra egit; alia reddendae Deo rationis de actibus nostris, de quibus hic agit. Illa cum fratribus sustentanda communicantur; haec propria ab unoquoque portantur. Haec onera, peccata sunt; alia ergo sunt in quibus quisque proprium portat, nec portat cum alio, nec projicit in alterum; alia quae cum aliis et pro aliis portantur. Item, propter diversos homines haec dicit. Contra eos enim qui putant hominem alienis inquinaeno quidem peccato nullus inquinatur, nisi consentiendo vel imitando fecerit suum. Item, contra negligentes qui nullum curant corrigere securi, quod alienis non contaminentur peccatis, dicit, invicem onera portate. Onera infirmitatis invicem por
Abbreviated transcription (Latin):
exitum sint habi¬
tura. que cirtame
sunt. Confido aũ
in domino qm̃ et
ipse cito ueniam
hec manifesta st̃
aꝑta ꝑstringimus
ut in obscuris im̃¬
moremur. Intr̾m
antemexistimani
ncc̃ium fore. mit¬
tere aduos eꝑafͦ¬
ditum frem meũ
in fide. ⁊ cooꝑato¬
rem in p̃dicatioẽ
⁊commilitonem
ideo mitt̾e uolui
stus erat non de
se s de uobis ꝑ eo
ti. Nam ⁊ c̃. qͣi¬
quia illuis dice̾
tur mestus erat
quia andierant
pi respondet quia

Expanded text:
exitum sint habitura quae circa me sunt. Confido autem in Domino, quoniam et ipse cito veniam Haec manifesta sunt, aperta perstringamus ut in obscuris immoremur. Interim autem existimavi necessarium fore mittere ad vos Epaphroditum fratrem meum in fide, et cooperatorem in praedicatione, et commilitonem ideo mittere volui.stus erat, non de se, sed de vobis pro eo tis. Nam, etc. Quasi quis diceret: Cur moestus erat quia audierant pi? Respondetur. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
quam nix dealba¬
ta effulsit que sig¬
inficabat eccłiam
omini macula p̾¬
cati mundatam.
no erucis extensi¬
onem extensa est
aruga.⁊ desidĩo
ad celestia. Sequĩ¬
aut non habentẽ
aliquid eiusmodi
.i. peccatum aliꝙ
ꝑ quo sit damp¬

Expanded text:
quam nix dealbata effulsit, quae significabat Ecclesiam omni macula peccati mundatam, no crucis extensionem extensa est a ruga, et desiderio ad coelestia. Aut, non habentem, aliquid hujusmodi, id est peccatum aliquod pro quo sit dam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfidie ꝑfessionem. de incredulo enim
agit. ⁊ iõ in animam dixit. ut spñasel
penas intelligas. quia anima ancduli
ꝑ ꝑfidia artabit᷑ spũali pena. in omnẽ
maxime. qr otiam scriptam legem ha
ante ponit p̃ro prerogatiua patrimi ut
ant coronetur primus. aut dampnetur
granius. qui credens pp̃ abraham honori¬
ficentior est. diffidenis antem penuis tͣe¬
loria autẽ

Expanded text:
perfidiae professionem. De incredulo enim agit, et ideo in animam dixit, ut spirituales poenas intelligas, quia anima increduli pro perfidia arctabitur spirituali poena. In omnem maxime, quia etiam scriptam legem habanteponit, praerogativa Patrum, ut aut coronetur prius, aut damnetur gravius qui credens propter Abraham honorificentior est, diffidens autem pejus tralo
Abbreviated transcription (Latin):
duo sequentia sit̃
expositio duorum
iratus. In quo to¬
quillitas nułla
ẽ ꝑturbatõ. Nãm
dei uatara ab hiis¬
passionib timn¬
nis est ⁊ neuide¬
dicare subdit. Indignanio qͣ addens
suꝑ iram. iniuriam suam deum uin¬
dicaturum sigͣt. insde p̃dicta exponẽs

Expanded text:
duo sequentia sint expositio duorum iratus, in quo oquillitas et nulla erturbatio. Nam Dei natura ab hispassionibus immunis est. Et ne videdicare, subdit: 12 indignatio, quia addens supra iram, injuriam suam Deum vindicaturum significat. Unde praedicta exponens
Abbreviated transcription (Latin):
eͦ. EMas ago deo meo. de hoc ꝙ sine in¬
t̾missione habeam¬
memorram tui in
oratiombus meis¬
.s. orans tibi maio¬
mis fuisti cuius
semꝑsum memor
ħ est sapiens ex hor¬
tatio ad ulteriora
deo meodico tuiẜ¬
uio quem ⁊ tis se¬
queris. sermõ dico

Expanded text:
ergo: Gratias ago Deo meo, de hoc quod sine intermissione habememoriam tui in orationibus meist orans tibi majonus fuisti cujus sim memor. Haec est sapiens exhortatio ad ulteriora. Deo meo, dico, cuvio, quem et tu sequere. Servio, dico
Abbreviated transcription (Latin):
desiderium osten¬
sunt innouissimis diebus. tandem re
bitum officii officui opiis apłs dico peꝵ
dicande grẽ magis es obnoxius apł
sum dico non sine spe p̃mii. immo ẜm¬

Expanded text:
desiderium ostensunt in novissimis diebus: tandem debitum officii opus. Apostolus, dico, per dicandae gratiae magis es obnoxius. Apostolus sum, dico, nec sine spe praemii, imo
Abbreviated transcription (Latin):
ce unde. Impus insultat. irridetq pby¬
losophus. ⁊ quasi quis dice̾t cur gloria
cifixum michi mundus erucifixas est¬
lug̃ ut me non t̾eneat et ego mundo. ut eũ¬
non teneam. quia nec ego in mundo a¬
liquid cupio. nec ipse suum aliqrid in
me cognoscit. sicut dominus ait. uenit¬
enim princeps mindi huius ⁊ in me ñ
habet quicquam. et est sensus ꝑ crucem
xp̃i inundi concupiscentie non habent:
m me dominium. nec mndus iam se m
ingerit. et ego contra eum sum fortis.
¶t noca quia non sine cansa utrumꝙ
ut homo mundum mente non tencat.
mundo. ⁊ mundus eum qͣi uiuiis con¬
cupiscit. dum alio intentum in suis
actibus raꝑe contendit. s nec paulus
mundum cuꝑit. nec mundus eum. ut¬
in duobus mortuis neutͥ nentrum ui¬
det. quia ig nec pausiis mundi głam
querebat. nec a mundi gła ipse quereba¬
tur iõ ⁊ se mundo et mundum sibi esse¬

Expanded text:
ce. Unde impius insultat, irridetque phice. Unde impius insultat, irridetque philosophus. Et quasi quis diceret: Cur gloriarcifixum, mihi mundus crucifixus est ut me non teneat, et ego mundo, ut enon teneam. Quia nec ego in mundo aliquid cupio, nec ipse aliquid suum in me cognoscit, sicut Dominus ait: Venit princeps mundi hujus et in me non habet quidquam . Et est sensus: Per crucem Christi mundi concupiscentiae non habent in me dominium, nec mundus jam se mihi ingerit, et ego contra eum sum fortis. Et nota quia non sine causa utrumquut homo mundum mente non teneat, mundo, et mundus cum quasi vivus concupiscit, dum alio intentum in suis actibus rapere contendit. Sed nec Paulus mundum cuin duobus mortui neuter neutrum videt. Quia igitur nec Paulus mundi gloriam quaerebat, nec a mundi gloria ipse quaerebatur, ideo et se mundo et mundum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
dentium ubi sedes¬
est ueretundie fi¬
git᷑. ut de nouũe
enis fides non eru¬
bestat. et magis dei głam quam homi¬
in lib̾a fronte. ibi enim occultatio hic
reuelatio est. ideo: illud sub uelamine
hoc est infacie. Crũcem autem ut in¬
ea gloriemur domimiis suo gestans hu¬
mero. pro uirga regni nobis commen¬
dauit. quod est grande ludibrrum ĩpiis.
gran de misterium piis. hoc gͦ obpbriũ
⁊ deformitatem xp̃i non crubescams
s ueneremur. deformitas enim xp̃i: te
format. nisi deformis ille ẽẽ uoluiss. tu
formam quam ꝑdidisti non recepisses.
pendebat gͦ in cruce deformis. s defor¬
mitas illius pulcritudo nr̃a erat. In hac
gͦ deformitate glouemnur cuius signum
in fronte portamus. de hac deformitate
non erubescannis. s gaudeamus cum
apostolo qui dicit se gloriari in cruce po¬
terat dicere in sapientia in potestate. in
maiestate et uerum diceret. s non est
magnum iñ sapientia dei uel in maie:¬
state uel potestate dei gloriari. s in cru¬

Expanded text:
dentium, ubi sedesest verecundiae figitur, ut de nomine ejus fides non erubescat, et magis Dei gloriam quam homitamenti crux in libera fronte. Ibi enim occultatio, hic revelatio est: ibi sub velamine, hic revelata facie. Crucem autem ut iea gloriemur Dominus suo gestans humero, pro virga regni nobis commendavit: quod est grande ludibrium impiis, grande mysterium piis. Hic ergo opprobrium et deformitatem Christi non erubescamus, sed veneremur. Deformitas enim Christi te format; nisi deformis ille esse voluisset, tu formam quam perdidisti non recepisses. Pendebat enim in cruce deformis, sed deformitas illius pulchritudo nostra erat. In hac ergo deformitate gloriemur, cujus signum in fronte portamus. De hac deformitate non erubescamus, sed gaudeamus cum Apostolo, qui dicit se gloriari in Christi cruce. Poterat dicere, in sapientia, in potestate, in majestate: et verum diceret. Sed est magnum in sapientia Dei vel majestate vel potestate Dei gloriari, sed majus in cru
Abbreviated transcription (Latin):
cumcisio. s noua creatura .i. regeneratõ
⁊ noua uica. Nouam enim uitam dicit
uig̾am nouam ꝑ fidem .xͥ. ego in cruce
glorior. Et quic̃q
fuerint sequuti hãc
dinem gloriandi
gentiles et etram
non utiq carnales
s qui sunc dei. ⁊

Expanded text:
sio, sed nova creatura, id est regeneratio et nova vita. Novam enim creaturam dicit novam vitam per fidem Christi. Ego in cruce glorior; et quicunque fuerint secuti hanc dinem gloriandi,gentiles, et etiam non utique carnales sed qui sunt Dei, id
Abbreviated transcription (Latin):
olentiam prompta. ⁊si gladio interim
uacua. odio tamen furiate mentis ẽ ar
mis ton eccłie galathye. inmo ⁊ uniu̾¬
se eccłie locinutus est in ꝑbando legem ⁊
commendando gr̃am. modo ad p̃latos lo¬
qnitur spũalit᷑ docens quomodo tradent
ꝑiores. Ideo hos anoquitur qui firmsores
erant. ne inflatione bonc nite enm qui

Expanded text:
olentiam prompta, etiam si a gladio interim vacua, odio tamen furiatae mentis arnus toti Ecclesiae Galatiae, imo et universae Ecclesiae locutus est, improbando legem, et commendando gratiam; modo ad praelatos loquitur specialiter, docens quomodo tractent e. Nunc hos alloquitur, qui firmiores erant; ne inflatione bonae vitae eum, q
Abbreviated transcription (Latin):
melus est animas
ꝙ ⁊ taxus dicit᷑¬
cuius pellis melo¬
hyspida. ⁊ in pel¬
libus caprinis ut
helyas et alii. Seͣ.¬
egentes ncc̃ns. an¬
gustiati cura ani¬
ii. afflicti labori¬
bus quibus .i. quo¬
rum comiersati¬
one dignus non
erat mundis .i. ã
maiores mundr.
⁊ iõ neuiles ha

Expanded text:
melotus est animal, quod et taxus dicicujus pel is melohispida. Et in pellibus caprinis, Elias, et alii; egentes necessariis; angustiati cura animi; afflicti laboribus. Quibus, id est quorum conversatione, dignus non erat mundus, id est amatores mundi. Et ideo ne viles ha
Abbreviated transcription (Latin):
fido de uobis sicut
michi iustum est¬
hoc sentite ꝑ omni¬
bus nobis .i. sicut
iustum est me ita
uelle de uobis. aliud
enim non debuit
sentire de tam boĩs
⁊ exponit cãm. eo
ꝙ habeam nos nõ
in solis labũs s in

Expanded text:
fido de vobis, sicut est mihi justum hoc sentire pro omnibus vobis, id est sicut justum est me ita velle de vobis. Aliud enim non debui sentire de tam bonis. Et exponit causam, eo quod habeam vos, non in solis labiis, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
festis gͦ iudicemuis. occulta uoͥ derindi¬
tio relintuannis quia et ip̃a abscondi
non possunt. sine bona siue mala sint
cum tempus aduemi̾t quo manifesten¬
tur. uelita. ⁊ agit tantum de p̃senti

Expanded text:
go judicemus. Occulta vero Dei judicio relinquamus, quia et ipsa abscondi non possunt, sive bona, sive mala sint, cum tempus advenerit quo manifestentur. Vel ita: Et agit tantum de praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
riundam autem pcc̃a sub spetie religio¬
nis tecta. ⁊ subsequant᷑ ad inditium qr
ꝑ discrissionem apparent. similit᷑ autẽ
⁊ fr̃a bona quedam manifesta sunt.
⁊ non est opus probari et illa bona q̃
alit̾ se ħnt .i. non sunt nota. abscõdi

Expanded text:
rumdam autem peccata, specie religionis tecta sunt. Et subsequuntur judicium, quia per discussionem apparent. Similiter autem et facta bona, quaedam manifesta sunt, et non est opus probari. Et illa bona quae aliter se
Abbreviated transcription (Latin):
clariñt tua bona
intentio non ta¬
men poti̾t abscon¬
di sicut ⁊ in malis¬
est. nam quormdã
hominni peccata¬
manifesta simr. Ma¬
infesta dicit ea de
quibus clarumest
quo amino fiant
t hec sunt p̃cedentia ad indicnim qr
si ista sequitur iulitium nonẽ temari¬
um. quormindam autem peccata etiam
tur illa que occulta sunt quia nec ipsa
latebunt suotempore. s palam fiex in
dieiuditii. sic etiam debonis sc̃is intelli¬
gendum est. Unde subugit. similr¬
autem et fc̃abona quedam manifesta
sunt ⁊ non est opus probari et illa bo¬
na que alr se hñt ⁊ non sunt nota. nĩ

Expanded text:
claruerit tua bona intentio, non men poterit abscondi, sicut et in malis. Nam quorumdam hominum peccatmanifesta sunt. Manifesta dicit ea, de quibus clarum est quo animo fiant. Et haec sunt praecedentia ad judicium, quia si ista sequitur, judicium non est temerarium. Quorumdam autem peccata, et tur illa quae occulta sunt, quia nec ipsa latebunt suo tempore, sed palam fient in die judicii, sic et de bonis factis intelligendum est. Unde subjungit: Similiter et facta bona quaedam manifesta sunt, et non est opus probari, et illa bona quae a
Abbreviated transcription (Latin):
dam quippe exuno delicto reos genuit ⁊p̃a
originali culpe inqua nati sinit addsderunt.
soluit. atq donanit. Maior igit᷑ est cansa xͥ
quam cansa Ade. Se Et non¬
Et non sicut. hic osten¬
dit dispares ẽẽ efft̃s
non solam cause sñt
cedens eximo tantũ
delicto originali ab
adam tradncto iN
condempnationem.
gratia autẽ

Expanded text:
dam quippe ex uno delicto reos genuit multooriginali culpae in qua nati sunt addiderunt, solvit atque donavit. Major est ergo causa Christi quam causa Adae. E sicut hic ostendit dispares esse effectus Non solum causae sunt cedens, ex uno tantum delicto originali ab Adam traducto, in condemnationem Gratia aute
Abbreviated transcription (Latin):
lictum adennum
est: quo multimor
gͦ unm delictum multos mortificare
potuit. patet ꝙ multiplex gr̃a multip¬
gr̃a multomagis unificare possit. cansa
emin xp̃i est grã habundans ex qua om̃i¬
a bona sunt homini sine qua nichil hab
boni cansa ade est pecratum illud origina.¬
le cuius rei sunt omines carnalit᷑ genitice¬
tã peccata habent ex se multa ⁊ siex illo o¬
riginali sunt eid peccandum mag̃ ꝓni pre¬
tẽa etiam in hiis qui ꝑ xp̃m redimutur
temꝑalit᷑ p̃ualot ftema mortis ex adam ĩ
et̾num antem ualebit uite forma ꝑ xp̃m
quamnis ig̃ adam sit scema futuri plus ta¬
men p̃stat xp̃c regeneratis quam eis nocue¬
ominib sins prodest quiã si causa ade omni¬
bns sins nocuit tune ⁊ hec hoc potit suis. ⁊
honinis ade. delisto uno qusdem ⁊ si ipse
plura ad miserit. i posteros tamen nor
filii sui ex eo carnalit̾ geniti mortui sunt
.i. peccatores constituti ⁊ si hoc est tunc gr̃a
dei ⁊ domim .i. gratuitum donuim uł gr̃a

Expanded text:
lictum Adae unum est, quo multi morcati. Si vero unum delictum multos mortificare potuit, patet quod multiplex gratia vivificare multo magis possit. Causa enim Christi est gratia abundans, ex qua omnia bona sunt homini, sine qua nil habet boni. Causa Adae est peccatum illud originale, cujus rei sunt omnes carnaliter geniti; caetera peccata habent ex se multa, etsi ex illo originali sint ad peccandum magis proni. Praeterea etiam his qui per Christum redimuntur temporaliter valet forma mortis ex Adam; in ernum autem valebit vitae forma per Christum. Quamvis igitur Adam sit forma futurimen praestat Christus regeneratis, quam eis nocueomnibus suis prodest, quia si causa Adae omnibus suis nocuit, tunc et haec hoc potuit suis: et hominis Adae delicto uno quidem, etsi ipsi plura admiserit, in posteros tamen non icet omnes filii sui ex eo carnaliter geniti, mortui sunt, id est peccatores constituti, etsi, hoc est tunc, gratia Dei et donum, id est gratuitum donum, vel gra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfect onem uirtutum quem xp̃o hominefa¬
it. qui ꝑ suam bonitatem de sua plenitudi¬
ne nobis tͥbuit ⁊ nota plũres non ibi pom Aymo
comꝑatine s ab solute tanquam diceret
multos. Non enim̃ plures iustificant᷑ ꝑ xp̃m¬

Expanded text:
perfectionem virtutum quae in Christo homine fuit, qui per suam bonitatem, de sua plenitudine nobis tribuit. Et nota, plures, non ibi poni comparative, sed absolute, tanquam diceret multos. Non enim plures justificantur p
Abbreviated transcription (Latin):
alñs apłis erat.
confideratione p̃¬
Uñ subdit. ¶E
cte post omnes
apparuit mͥ. quia
ego sum mi. aꝑo
tione. qr ultimꝰ
nocanus est non
dign̾itate. labo
nium est ab ini¬
¶Gratia dĩ sũ
eum elegit᷑. ñ sibi.
⁊ reste grãm no

Expanded text:
aliis apostolis erat consideratione prUnde subdit: Egocte post omnes apparuit mihi, quia ego sum minimus tione, quia ultimus vocatus est, non dignitate, labornium est ab ini Gratia Dei sum eum elegit, non sibi, et recte, gratiam no
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o in celum as¬
sumpto. Aborti¬
nus enim dr̃. qui
extra temprisle¬
girtimum ⁊ con¬
gruum nascitur.
.i. antequam debe
lus hic dictus est

Expanded text:
o in coelum assumpto. Abortivus enim dicitur qui extra tempus legitimum et congruum nascitur, id est antequam debealus hic dictus est
Abbreviated transcription (Latin):
sti: łunt enim manifestum erit nicħ
bomi aliꝙ̃ hr̃e. uł habuisse nisi a xp̃o.
Illud ⁊̃ nemo estimet ꝙ pr̃ sic subiecit
omnia filio ut ip̃m filsum fibi omina
subiecisse non putet. In seꝑabilis enĩ
lioquin ꝙͥ

Expanded text:
sti? Tunc enim manifestum erit nihil boni aliquem habere vel habuisse nisi a Christo. Illud etiam nemo aestimet quod Pater sic subjecerit omnia Filio, ut ipsum Filium sibi omnia subjecisse non putet. Inseparabilis enim lioquin
Abbreviated transcription (Latin):
destruat. enmqui
subiecit omnĩa. sñ
dubio pr̃em ilt
intelligi. sicut in
tis locis xp̃c ad pa¬
trem refert q̃ ħt
ẜm. s etiam pp̃ pͥn¬
cipnum de qno est
⁊ deguo eqiralis ẽ:
ei deqno ẽ. ħ antẽ
scͥptuta qũo intel¬
ligi debeat ostñdit
subdens. Cum ã
scͥptura dicat ilsoͥ :¬
constat ex eiꝰ ancͭ¬

Expanded text:
destruat. Cum vero qui subjecit omnia sine dubio Patrem vult intelligi, sicut in tis locis Christus ad Patrem refert quae habet,  sed etiam propter principium de quo est, et de quo aequalis est ei de quo est. Haec autem Scriptura quomodo intelligi debeat, ostendit, subdens: Cum autem Scriptura dicat, illud constat ex ejus auc
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e .f. sit ds̃ omnia in omnib . ĩ. ut
nemo eorum qni ei coh̾ent am̾et adu̾¬
sus eum stiam ppriam noluntatem.
Ip̃e ẽ finis q̃ supra caminemorauit to
cans aũo sit consummatõ cum ait. cũ¬

Expanded text:
ipse Filius sit Deus omnia in omnibus, id est ut nemo eorum qui ei cohaerent amet adversus eum suam propriam voluntatem. Ipse est finis quem supra commemoravit cans quomodo sit consummatio cum ait, cu
Abbreviated transcription (Latin):
trahepe emnulatio
dit. s nolunt uos
excliidere a fide ad¬
legem nel a dilecti¬
one mea ut illos e¬
mini in legalibus.
illi nolunt ut ip̃os¬
emulemini. s nos
gitis et imitamini.
bonum hominem
hoc diligite quia in eo est uirtus ⁊ bona
oꝑatio. non ꝓalia re.⁊ hoc facite semꝑ.
uit ꝑsenerant gradu ad finem bom ope¬
lando me. tum absens sum. Eilioli. ħ

Expanded text:
trahere aemulatione dit: sed volunt vos excludere, a fide adlegem, vel a dilectione mea, ut illos mini in legalibus. Illi volunt ut iemulemini, sed vos gite et imitamini, bonum hominem,id est propter hoc diligite, quia in eo est virtus et bona operatio, non pro alia re. Et hoc facite semper, ut perseveranti gradu ad finem boni opelando me, cum absens sum. Filioli,
Abbreviated transcription (Latin):
te continen¬
tes ad glori¬
am meam
quia non ĩ
uanum cu¬
curri neq
in uanum
laboraui. S
⁊ si imnno¬
lor supra sa¬
crificium
et obsequi

Expanded text:
e continentes ad gloriam meam quia non in vacuum cucurri neque in vacuum laboravi sed et si immolor supra sacrificium et obsequi
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ mist̾ium nõ
est agnitum aliis
gn̾ationibus pre¬
teritis .s. quib libet
filiĩs hominum .i.
rationabilium ita
plene sicuti mino
uel ita. aliis ge .i.
ne sicuti .i. quam
plene. nũc cum im¬
pleri uidetur. reue¬
latum est in spũ.¬

Expanded text:
d mysterium non est agnitum aliis generationibus praeteritis, scilicet quibuslibet filiis hominum, id est rationabilium: ita plene sicuti nunc. Vel ita: aliis generatne sicuti, id est quam plene, nunc, cum impleri videtur, revelatum est in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
legem ne gauit de¬
fẽdens eam a cͥmĩe.¬
hic candem sui lau¬
de commendat. Ali¬
ud ẽ a crimine ob¬
iecto defende̾. aliud¬
debito p̃comiop̃dica¬
re cͥmen abiectum¬
fuĩt ubi dictum ẽ
lex peccatum est. de¬
fensio subsetuta estl
cumait. Absit¬
uno u̾bo defensa
est ui̾tas quia mas¬
na est defendentis
uberrima lande le¬
gem commendat
nequid suspitionis
adu̾se remaneret
in lege q⁊ d. quia lex est ad uitam ⁊ bo

Expanded text:
e negavit, defendens eam a crihic eamdem sui laude defendit. Aliud est a crimine objecto defendere, aliuddebito praeconio praedicare. Crimen objecfuit, ubi dictum est, lex peccatum est. fensio subsecuta est cum ait: AbsitUno verbo defensa est veritas, quia mana est defendentis utem uberrima laude legem commendat, ne quid suspicionis adversae remaneret in lege. Quasi dicat: Quia lex est ad vitam, et bo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ adiunetis mem̃o
ctis ad denin .i. per
orationes nr̃as ad
deum factas. Non iõ
hoc dicit apłs quia
ipse minus meatur
quam illi iiñores
s ordinem sequt᷑
uit ab eccłia peo re¬
ctore suo fiat oratõ
orare. Multi enim
minimi dum cong̾¬
gantur umnaninies
frunt magni et
non impetrent. Sa
tum eum reciprant
cum gaudio carita¬
tis. Unde subdit. ut

Expanded text:
ut adjuvetis me in ctis ad Deum, id est per orationes vestras ad Deum factas. Non ideo hoc dicit Apostolus, quia ipse minus mereatur quam illi minores, sed ordinem sequitur, ut ab Ecclesia pro rectore suo fiat oratio.orare. Multi enim minimi, dum congregantur unanimes, fiunt magni, etnon impetrent. Si tum eum recipiant cum gaudio charitatis. Unde subdit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
i enim a¬
braham ex
iustificatus
est habet qui¬
demgloriam
sednon ap̃
deum. quid
enim dicit
scriptura:
credidit abͣ¬
ham deo et
reputatum
est illi ad in¬
sticiam. Ei
autem qui
operatur m̾¬
ces non im¬
putatur se¬
cundum gͣ¬
ciam sed se¬
cundum de

Expanded text:
i enim Abraham ex justificatus est, habet gloriam, sed non apud Deum. Quid enim dicit Scriptura? Credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam. Ei autem qui operatur, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum de
Abbreviated transcription (Latin):
in tristicia
uenirem ad
egocoñtͥsto
uos ⁊ quis
est qui me
letificet ni¬
si qui contͥ¬
statur ex me
Et hoc ipsum
scripsi uobis
ut non cum
uenero tri¬
sticiam suꝑ
tristiciam ha¬
beam de qui¬
bus oportu¬
erat megau¬
dere confidẽs

Expanded text:
in tristitia venirem ad ego contristo vos: et quis est qui me laetificet, nisi qui contristatur ex me? Et hoc ipsum scripsi vobis, ut non cum venero tristitiam super tristitiam habeam, de quibus oportuerat me gaudere; confidens
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ: quis scanda¬
lizatur ⁊ ego non uror: Aliorum infir¬
mitates ⁊ scandala sunt ꝑsequutiones
quĩ enim sic ꝑsequitur uitam bonoꝵ
quam inĩquorum non modo cum cogͥ
iitari ꝙ displicet. s etiam crm cogit
dolere : ꝙuidet. quia coram pio uiuens
impie. ⁊ si non obligat consentientem
cruciat tamen sentientem. uñ. Uidi p̃¬
uaricantes ⁊ tabescebam. ħ ẽ ꝑ se quutõ
quam patiunt᷑ omneł piĩ secrndum a¬
postolicam sententiam. Hasi autem

Expanded text:
mor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Aliorum infirmitates et scandala sunt illi persecutiones. Quid enim sic persequitur vitam bonorum quam vita iniquorum? non modo cum cogit imitari quod displicet, sed etiam cum cogit dolere quod videt, quia coram pio vivens impie, et si non obligat consentientem, cruciat tamen sentientem. Unde: Vidi praevaricantes, et tabescebam . Haec est persecutio quam patiuntur omnes pii secundum apostolicam sententiam. Mali autem
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ego sustui
omnib eripuit me
dominis sic ⁊ eru¬
et. nec solus ego pa¬
patientur in corde
bus. uel a suis cõcu¬
piscentiis uel ꝑ do¬
lore peccantium. ꝑ¬

Expanded text:
at: Ego sustinui omnibus eripuit me Dominus, sic et te eruet. Nec solus ego papatientur in corde bus vel a suis concupiscentiis, vel pro dolore peccantium, p
Abbreviated transcription (Latin):
ubi legitur ꝙ promissiones dicte sunt a¬
brahe ⁊ semini enis. Hic autem semen a
abrahe corꝑalit̾ sentiendu est ꝙ exeins
styrpe generetur. quociens autem nos
qni crediius deum diciir semen abͣ¬
he. tuo spũalit̾ semen fidei acciꝑe debe¬
Sico autem
quanto tem¬
poreheres ꝑ¬
uulus est ni¬
chil differt

Expanded text:
ubi legitur quod promissiones dictae sunt Abrahae, et semini ejus. Hic autem semen AbAbrahae, corporaliter sentiendum est quod ex ejus stirpe generetur; quoties autem nos qui credimus in eum dicimur semen Abrahae, tunc spiritualiter semen fidei accipere debeDico autem, quanto tempore haeres parvulus est nihil
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi uere nichil ho¬
rum est ꝑ quod
aliquis dignior sit
in xp̃o. quia om̃es
uos gentiles unũ
ẽstis .s. non diffe̾n¬
tes in aliquo unsi

Expanded text:
at: Vere nihil horum est per quod aliquis dignior sit in Christo, quia omnes vos gentiles unum estis, scilicet non differentes in aliquo. Unum
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑare. ex aliĩs possit desꝑare. hoc añ se nõ
fecisse dicit apłs inguo ponit se asiis in
exemplum senut᷑. Sic pugno cont᷑

Expanded text:
are, ex aliis possit desperare. Hoc autem se non fecisse dicit Apostolus, in quo ponit se aliis in exemplum. Sic pugno, cont
Abbreviated transcription (Latin):
non indigetis lon¬
gamora s iñterĩ
nos p̃paremus neme
a cet̾is retardetis ui
tamen nobis prĩ¬
mum frintus fue̾
letatus exꝑte illa
que modo discors ẽ
uel ex parte temꝑas
quia hic non habeo
locum et nos indere
desidera. Igitur
numc .i. indilatẽ
ministrare scaiotis
qui omnium rerũ¬
sarum nenaitarũ
precia posuierunt
ante pedes apostaloꝵ
⁊ passi sant acont᷑¬
bilib suis. de hiis
communis erat
cura omnibus a¬
postolis ꝑficiscar

Expanded text:
non indigetis longa mora, sed interim vos praeparetis ne me a caeteris retardetis. Vitamen vobis primum fruitus fuero, laetatus ex parte illa quae modo discors est. Vel, ex parte temporis, quia hic non habeo locum, et vos videre desidero. Igitur nunc, id est indilate, ministrare sanctisqui omnium rerum venditarum pretia posuerunt ante pedes apostolorum, et passi sunt a contribulibus suis. De his communis cura erat omnibus apostolis. Proficis
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ hec omnia noli¬
te seduci. ꝑ pseu¬
do qui de medicĩa
querunt uulnus.
⁊ de scripturis co¬
nantur torquere¬
rinculum. unde
laquenm mortis ĩ¬
itiant. Corrump̃t
se ducamini. Niec otiam placeat nobis
touoqui illis qma colloquia eorum mala
dum faciunt non sꝑari rrnem. Assidu

Expanded text:
 haec omnia, nolite seduci, pdo qui de medicina quaerunt vulnus, t de Scripturis conantur torquereinculum, unde laqueum mortis injiciant. Corrumpunt seducamini, nec etiam placeat vobis colloqui illis, quia, colloquia eorum mala dum faciunt non sperari resu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi michi nichil
contulunt. s ego
contuli petro. quia
cum uenisset cephas
fore. restici dico eñ¬
do in faciem eius .s.¬

Expanded text:
Ipsi mihi nihil contulerunt, sed ego contuli Petro, quia cum venisset Cephas fore. Restiti, dico, eundo in faciem ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
petrus cum gentib
non habens discreni¬
onem in cibis. illi qͥ
a racobo nenant e¬
mulatores legis e¬
rant nomine xp̃i¬
ani qui ego iure
nerabantur quos
timens non misce
uñ subdit. ¶umã
illi uenissent a ui¬
dea subtrahebat se
petrus latent᷑ ꝑ ali¬
quas occasiones aci¬
bis gentilium ⁊ se¬

Expanded text:
Petrus cum gentibus, non habens discretionem in cibis. Illi qui a Jacobo venerant aemulatores legis erant, nomine Christiani, qui aequo jure nerabantur, quos timens non misceUnde subdit: Cum autem illi venissent a Judaea, subtrahebat se Petrus, latenter per aliquas occasiones a cibis gentilium. Et se
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ ꝑ snos loquutus est qui tamen non
esfrigient dampnatiom̃. quia qui sine
lege peccau̾nt sine lege ꝑibunt. lemora
tamen passuri quiã cui ꝑlus comiiti¬
t᷑ pliis ab eo exigit᷑.⁊ ẜuus sciens uolim¬
tatem dñi sui ⁊ ñ faciens młtis iapntib¬

Expanded text:
 suos locutus est, qui tamen non effugient damnationem, quia qui sine lege peccaverunt, sine lege peribunt, leviora tamen passuri. Cui enim plus committitur, plus ab eo exigitur; et servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens, m
Abbreviated transcription (Latin):
cusabilis ẽ omnis pcc̃or. uł reatu originis
uł additamento etiam ꝑpͥe uolantatis.
sine qui nouit. siue qui ñ nouit. sine qͥ
indicat. sinc qui ñ iudicat. quia ⁊ ipsa
ignorantia in eis cai intellige noluerant

Expanded text:
cusabilis est omnis peccator uel reatu originis uel additamento etiam propriae uoluntatis. siue qui nouit siue qui ignorat siue qui iudicat sine qui non iudicat, quia et ipsa ignorantia in eis. qui intellegere noluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
de ignorantia. s nec ip̃i sine pena erut
quilegem dei nesciunt.⁊ licet gͣ uius sit
tem. non tamen iõ fugiendum est adig
norantie tenebras ut in eis quisq excu
uisse. ł re. aliud scire noluisse.gnorĩ¬

Expanded text:
de ignorantia, sed nec ipsi sine poena erunt qui legem Dei nesciunt; et licet gravius sit tem, non tamen ideo fugiennorantiae tenebras, ut in eis quisque requre, aliud scire noluisse. Volun
Abbreviated transcription (Latin):
tiles peribunt .i.
dampnabuntur
sine lege .i. non
p̾ legis preuarica¬
tione. nisi de lege
scripta diceret. qͦ¬
modo drẽt sũ lege
peccare tam om¬
nes subdici sint le¬

Expanded text:
tiles, peribunt, id est damnabuntur, sine lege, id est non pro legis praevaricatione. Nisi de lege scripta diceret, quomodo diceret sine lege peccare, cum omnes subditi sint
Abbreviated transcription (Latin):
diiittintur. ⁊ qui dixit simipserit
mina uitiata fui̾t non pot̃ pt baptis¬
mum int̾ dei uirgmes consecrari. ita
non absurdo uisum est bigamum non
peccasse: s noemam quandam sacmẽti
amisisse non ad uice bone mitum s ad
ordiniationis eccłiastice signatulum ne¬
cc̃iam. ⁊ sicut plures auciquorum pr̃m
uxores significau̾t futuras ex omibus
gentibus eccłas. uni inro subditas .i. xͦ.
ro in altius transire̾ comibum non lioet
ꝙ ait. unius u̾xoris uir in quo spes con¬
tinentiẽ est ⁊ sac̾mentum. Seͣ si filios
habens ⁊ideles .i. sane fidei. ñ in accusa¬
tione luxurie. aut non subditos .i. nec
saltem deluxuria accusatos uł sibi nõ
subditos. ahoqum nec spes ẽ in eo corri¬
gendi alios. nec frontem habet ad ali¬
os talium cohabitator. Oportet enĩ

Expanded text:
dimittuntur. Et qui dixit: Si nupserit mena vitiata fuerit non potest post baptismum inter Dei virgines consecrari, ita non absurde visum est bigamum non peccasse, sed formam quamdam sacramenti amisisse, non ad vitae bonae meritum, sed ad ordinis ecclesiastici signaculum necessarium. Et sicut plures antiquorum Patrum uxores significaverunt futuras ex omnibus gentibus Ecclesias, uni viro subditas, id est ro in alterius transire connubium non licet, est malum. Et ideo ait: unius uxoris vir, in quo spes continentiae est et sacramentum. Filios habens fideles, id est sanae fidei, non in accusatione luxuriae, aut non subditos, id est nec saltem de luxuria accusatos, vel sibi non subditos. Alioquin nec spes est in eo corrigendi alios, nec frontem habet ad alios talium cohabitator, oportet eni
Abbreviated transcription (Latin):
bus addendo bonis
ea que desinit ad
ꝑfectionem. Nota
ty dum hoc recolit
apłs sicut ei dispo¬
suerat. monet exe¬
qui et ideo reliqͥ
tibi disposui .i. qͣ¬
non dico sine pec
set sine peccato. nł¬
lus in eccłia recte
posset ordinari mi¬
baptizati fideles
sunt sine cͥmine
sine pcc̃o uo in hac
uita neminem di¬
xim. non quia p᷑¬
cati aliquid rema¬
neat ꝙ in baptis¬
mate ñ dimitta¬
ĩ huius uite infirmitate manentib
coitidie figri non quiescunt. que fide
titamnis iam sit dignus insti uocabulo
non est tamen sine peccato. Uñ ioh̃es.
ẜi diximus quia peccatum ñ habemus
nos ip̃os sedueius ⁊ ui̾tas in nobis ñ
est. q plane multi insti dicti sunt sñ
crerela. ꝙ iñtelligit᷑ sine crimine. nul¬
la enim querela iusta est de hiis qiuii ñ
habent cͥmen. crimen gͦ est querela¬
.i. peccatum graue̾ accusatione ⁊ dam¬
ꝑnatione dignissimum ut homicidi¬
um. adultersum. anqua mimunditia
fornicationis. furtum. fraus ⁊ cͥ. h̾i.

Expanded text:
bus, addendo bonis, ea quae desunt ad perfectionem. Et nota quod, dum haec recolit Apostolus, sicut ei disposuerat monet exsequi. Et ideo reliqui tibi disposui, id non dico sine peccset sine peccato, nullus in Ecclesia recte posset ordinari mibaptizati fideles sunt sine crimine. Sine peccato vero in hac vita neminem dixerim, non quia peccati aliquid remaneat quod in baptismate non dimittain hujus vitae infirmitate manentibus quotidie fieri non quiescunt, quae fidequamvis jam sit dignus justi vocabulo, non est tamen sine peccato. Unde Joannes: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsi seducimus et veritas in nobis non est . Sed plane multi justi dicti sunt sine querela, quod intelligitur sine crimine. Nulla enim querela justa est de his qui non habent crimen. Crimen ergo est grave peccatum accusatione et damnatione dignissimum, ut homicidium, adulterium, aliqua immunditia fornicationis, furtum, fraus, et caetera
Abbreviated transcription (Latin):
quam a seipsis ha¬
tenetis tenete. qr
dignum est. ⁊ hoc ẽ
ꝙ ait. frẽs semper
ut diginim est qr¬

Expanded text:
quam a seipsis hatenetis tenete, quidignum est. Et hoc est quod ait: Fratres, semper ut dignum est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
de hiis potestisuĩdi¬
care. qm̃ iudicabi.¬
mus ⁊̃ angłos. apo¬
ftatas. qui cum cẽnt
c̾ati digni .i. in digni¬
tate: tñ lapsi sunt. cũ
isti fragiles stent.⁊
ĩõ ⁊̃ angeli iudicabũ¬
t᷑. qr impugnantes
scõs uictisũt ab eis.
Et nescitis nos hoc

Expanded text:
de his potestis judicare, quoniam judicabimus etiam angelos apostatas, qui cum essent creati digni, id est in dignitate, tamen lapsi sunt, cum isti fragiles stent, et ideo etiam angeli judicabuntur, quia impugnantes sanctos, victi sunt ab eis. Et nescitis vos hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ñ posuit nos
deus in iram s in
acquisitionem sa¬
lutis .i. non posint
nos dens in fide et
spe ut habeamus

Expanded text:
m non posuit nos Deus in iram, sed in acquisitionem salutis, id est non posuit nos Deus in fide et spe, ut habeamus
Abbreviated transcription (Latin):
nobis consolamint
nos in hac misia
inuicem aliĩ alios
de morte suoꝵ do¬
lentes ⁊ edificate
nescientes altͤntͣ
⁊ facitis ut tamẽ
et faciti.

Expanded text:
nobis, consolamini vos in hac miseria invicem, alii alios de morte suorum dolentes, et aedificate nescientes alterutr facitis, ut non do faciati
Abbreviated transcription (Latin):
omnem populum
asꝑsit dicens hic ẽ
sangus confirma¬
tor testamenti .i.
fusus ad confirmã¬
dum. testamentũ
ꝙ mandauit̃ ad.
nos deus. Ecce qũa

Expanded text:
omnem populum aspersit, dicens: Hic est sanguis confirmator testamenti, id est fusus ad confirmandum testamentum, quod mandavit ad vos Deus. Ecce qua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ana bona seq̃ntia
mala reuiniscent.
⁊ hoc est ꝙait. nõ
euim inustus est.
in nomine ipsis
cnua ministrastis
olim ⁊ adhuc mi¬
nistratisscĩs hocẽ
oprs ꝙy dixi. Mag¬
na illis testificatus
est. tͥa autẽ bona
commendat in eis
fecu̾t commuia
scĩs ecce opris ⁊ hoc
ex dilectione fece¬
runt que informat
actiones ecce alacͥ¬
tas ⁊ hoc ad glo¬
riam dei. ecce prra

Expanded text:
et alia bona sequentia mala reviviscent. Et hoc est quod ait: Non enim injustus est Din nomine ipsiusquia ministrastis olim adhuc ministratis sanctis, hoc est opus quod dixi magna testificatus est. Tria enim bona commendat in eis, fecerunt communia sanctis, ecce opus; et hoc ex dilectione fecerunt quae informat actiones, ecce alacritas; et hoc ad gloriam Dei, ecce recta
Abbreviated transcription (Latin):
numtyq nrm ostẽ¬
dere usq in finem
sollicitudinem mi¬
nistrandi scis ⁊ hoc
ad expletionẽ spei
I. ut infuturo com¬
pleat᷑ in uobis qd̾
modo sꝑatis. Multã
dilestionem erga
illos ostendit ⁊ eã

Expanded text:
ostendere, usque in finem sollicitudinem, ministrandi sanctis. Et hoc ad expletionem spei, id est ut in futuro compleatur in vobis quod modo speratis. Multam dilectionem erga illos ostendit, et
Abbreviated transcription (Latin):
palsu non destruatur. ac firmam que nes
etiam titubet ⁊ incedentem .i. nos in cede
facientem qina intro clucit nos in rem .s. us¬
ꝙ ad interiora uelaminis i. ⁊ isq ad int̾iose
⁊ melatam beatitu dmem guam nemo ui¬
dit sicut est in hac uita. Ubi etiam .i. in
que iñtiora. p̃cur¬
sorihe introiuit ꝑ
nobis introcducen

Expanded text:
non destruatur, ac firmam, quae nec etiam titubet, et incedentem, id est nos incedere facientem, quia introducit nos in rem, id est usque ad interiora velaminis, id est ad interiorem et velatam beatitudinem quam nemo vidit, sicut est in hac vita. Ubi, id est in quae interiora, prsor Jesus introivit pro nobis introducen
Abbreviated transcription (Latin):
unt dici donum sp̃e scĩ illud genus loꝗnuti¬
one agnoscant ꝙ dicit apłs in expoliatione
corꝑis carnis. Si enin corpus cecrnis nichil a¬
alud ꝙͣ spẽ sc̃s. In tantum gͦ donini dei est
in quaͣntum datureis quib dat᷑. ap̃ se aũ d̃s.
est.⁊ si nemini det᷑. quia ds̃ erat pr̃i ⁊ filio
coetͥmis añquam aficui daret᷑. nͨ qr illi dãt
⁊ ip̃e dat᷑. iõ minorẽ iłł. Ita enim dat᷑ sic̃ dĩ

Expanded text:
unt: donum spiritus sancti, illud genus locutionis agnoscant, quod dictum est: in expoliatione corporis carnis. sicut enim corpus carnis nihil aum dare. In tantum ergo donum Dei est, in quantum datur eis quibus datur. Apud se autem Deus est, etsi nemini detur, quia Deus erat Patri et Filio coaeternus, antequam alicui daretur, nec quia illi dant, et ipse datur. Ideo min
Abbreviated transcription (Latin):
bebo. Rndet ita .s.¬
habeo m̾cedem si tã¬
tam regni habeo ca¬
ritatem. ut p̃dicãs
euuangeli¬
⁊̃ sine sumꝑtu po.¬
i. stabiliam illud
eiuangłium. ⁊ nõ
abutar po¬
mea in enuangelio
acciꝑet qu̾ia tunc ñ¬
mus compate̾tur.
et est sensus m̾cedem habro si ex¬
¶O. dilectione ita facio ut patiuis pa
t utiq face̾mi. si simptuosum c̾dentibas
euuangeliumeẽ importune exigendo uel
guendi lib̾tas torpescet. humane. ⁊ infir

Expanded text:
bebo? Respondet: Ita, shabebo mercedem, si tantam regni habeo critatem, ut praedicans Evangeliam sine sumptu, ponst stabiliam illud Evangelium, ut non abutar pomea in Evangelio acciperet, quia tunc nirmis compateretur. Et est sensus: Mercedem habeo, si ex dilectione ita facio, ut potius pa utique facerem, si sumptuosum credentibus Evangelium esse importune exigendo, velguendi libertas torpesceret. Ambr
Abbreviated transcription (Latin):
st uinculum hec. ipsa est enim
eminentior maq̃
suꝑeminet scien¬
tie ⁊ omnibus pre¬
ceptis hec est uestis
domini inconsuci¬
lis desuꝑ contex¬
ta. inconsutilis ne
tem dico quo do¬

Expanded text:
 omnia haec. Ipsa est enim eminentior via quae supereminet scientiae et omnibus praeceptis. Haec est vestis Domini inconsutilis desuper contexta. Inconsutilis, netem dico, quod do
Abbreviated transcription (Latin):
nocatiestis ꝑ eam
positi in nno corꝑe
ecc̃iei pax enim ẽ¬
corꝑis quani facit
caritas et de hiïs
omnibus grati es¬
tote deo docentes
⁊ nos ⁊ alios q̃ ig¬
noratis ꝑ nos ⁊ cõ¬
monentes uosmet¬
ipsos de scitis nit
dostrina fiat illis
qui nesciunt ⁊ com
monitio illis qui sci¬
unt. s pigri funt do¬
centes dico et cõmo¬
nentes de hiis que¬
continentur ĩ ꝑsal¬
mis qui demorib¬
agunt. et ymins
qui de landibus dĩ¬
agunt ⁊ canticis
spũalibus que st̃

Expanded text:
vocati estis, per eam positi in uno corpore Ecclesiae. Pax enim neccorporis quam facit charitas. Et de his omnibus grati estote Deo docentes, et vos et alios quem ignoratis per vos. Et commonentes vosmetipsos de scitis, doctrina fiat illis qui nesciunt, et monitio illis qui sciunt, sed pigri suntcentes, dico, et commonentes de his qcontinentur in psalmis qui de moragunt, et in hymnis, qui de laudibus Dagunt, et canticis spiritualibus, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
cum intellexisset credere noluit. id debet
scientes uetum dicebant essc falsum dece¬
tero non ifitellige̾nt ꝙ uetum est ⁊ ħ
muit inuiclia male uoluntatis non ita
autem est de illis qui errore hoo agunt
deinde anctoritate ysaie probat insoeos.
ex ꝑte faisse excctatos. dicens. S icut
scciptum est in ys.
licet aliis uerbis de¬
dat illis deus sprri¬
tam compuncti

Expanded text:
Quicunque enim cum intellexisset credere noluit, id debet scientes verum, dicebant esse falsum, de caetero non intelligerent quod verum est. Hoc meretur invidia malae volautem est de illis qui errore hoc agunt. Deinde auctoritate Isaiae probat Judaeos ex parte fuisse excaecatos dicens: Sicut scriptum est in Isaia, licet et aliis verbis: Denim illis Deus spiritum compuncti
Abbreviated transcription (Latin):
crediocramins in eñ
ut dilige̾t nos. nam
si iam credentes ele¬
git. electos elegit.
Si autem. quasi
.i. ꝑ gratiam salui¬
funt iam non est.¬
ex operibus legis
alioquin .i. si ꝑ ope¬
ra legis salui fut.
gratia iam non est
gratia s debitum
constat autem gͣ¬
tam esse gratiam. Qusd ergo. Anchto qd̾
reliquit salne faste sunt giatia. non ex oꝑi¬
ex oꝑib legis. electio autem consecuta est
i. ꝑ gratiam eledti. uisticiam ꝑ fidom recepe¬
runt. ceti̾ uo̾ non solum non sunt consecu
tinĩstitiam s etiam excecati sunt ue fuer̃t.
ꝑ uicitium. Electio igitur gratie est non
incritorum excecatio uo̾ meritorum ẽ ex¬
cecatieminsunt quia credere nolucrunt
sicutilli quiã noluerunt credȩderunt mĩa

Expanded text:
credideramus in eum, ut eligeret nos. Nam si credentes jam elegit, electos elegit. Si autem: Quasi  gratiam salsunt, jam non ex operibus legis, alioquin, id est si per opera legis sunt salvi sunt, gratia jam non est gratia, sed debitum. Constat autem gam esse gratiam. Quid ergo? Audito quod reliquiae salvae factae sunt gratia, non ex operi legis. Electio autem consecuta est, id est per gratiam electi justitiam per fidem receperunt. Caeteri vero, non solum non consecuti sunt justitiam, sed etiam excaecati sunt vel fuerunt per judicium. Electio igitur gratiae est non meritorum, excaecatio vero meritorum est. Excaecati enim sunt quia credere noluerunt, sicut et illi quia voluerunt crediderunt. A
Abbreviated transcription (Latin):
obedistis dico noN
specietenus. s ex cor
quia ꝑ naturam ñ
ꝑ legem ex uolunta¬
te ñ ex timore obe¬
distis fidei. de hoc añ
ago gratias deo .s. ꝙ¬

Expanded text:
Obedistis dico non specietenus, sed ex corde, quia per naturam non per legem, ex voluntate non ex timore obedistis fidei. De hoc autem, ago gratias Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
les modo non estis. uos dicotendentes in e¬
am formam doctrine .i. in doctͥnam que ẽ
forma nr̃a. doctrina enuangelii ẽ forma
que ymaginem dei deformatam resticuit
in cam formam dico in quam formam
ñ ꝑ nos s gr̃a dei traditi estis ⁊ ꝑ hoc libe¬
rati estis ꝑ alium a peccato .i. a fomite
ad obediendum con¬
sentiendo ⁊ oꝑando.
mim quadam neces¬
ficate quam impor¬
tat consuetado ad
noluntatem enis
cui obedistis .i. pꝰtqͣm
eĩ obedistis ⁊ si nori
añ cum primum ex
citis hoc: seriu estis
ducentis ad mortem
.i. ad peccatum mains
uł ad et̾nam penã
siue obeditionis .i.iii

Expanded text:
les, modo non estis, vos dico tendentes in eam formam doctrinae, id est in doctrinam quae est forma nostra. Doctrina Evangelii est forma quae imaginem Dei deformatam restituit. In eam formam, dico in quam formam non per vos, sed gratia Dei, traditi estis, et per hoc liberati estis, per alium, a peccato, id est a fomitead obediendum consentiendo et operando, mini quadam necessitate quam importat consuetudo ad voluntatem, ejus, cui obedistis, id est postquam ei obedistis; etsi non ante cum primum exhcitis hoc? Servi estis, ducentis, ad mortem, id est ad peccatum majus, vel ad aeternam poenam; sive