comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ romane eccl̃ie pontifex.
aditinũ seniorẽ principẽ ꝑgeret. in
chorinti ꝑtib aduenit. cui necesse¬
fuit ut in̾tinere ad sedendũ eqꝰ reqͥri
debuisset. Qd̃ illic quidã uir nobilis
audiens. equũ quẽ ꝓmagna mãsue¬
tudine. eiꝰ cõiuux sedere consueue¬
iuueuiri. deberet ille quẽ ded̾at.
ꝓpt̾ suam cõiugẽ retransmitti. fãc¬
tũꝙ est: et usq ad c̾tũ locũ p̾dictꝰ
uir equo eodẽ subuehente ꝓductꝰ ẽ.
Qui mox utaliũ reppit: eñ quẽ ac¬
ceꝑat retransmisit. Cumq eũ pre¬
dicti nobił uiri coniurx sed̾e ex mo¬
re uoluiss. ultra nõ ualuit: qr post
sessionẽ tanti pontificis mulierẽ
ferre recusauit. Cepit namq im¬
menso flatu et fremitu atꝙ inces¬
sante tocius corꝑis motu. quasidẽ¬
piciendo prod̾e quia pꝰ mẽbra pon¬
tificis. mulierẽ ferre nõ posset:
Qd̾iuir eius prudent̾ intuitꝰ. hunc
ad eũdẽ uenerabilẽ uirũ ꝓtinꝰ re¬
transmisit: magnis p̾cib petens

Expanded text:
huius Romanae ecclesiae pontifex ad Iustinum seniorem principem pergeret, in Chorinti partibus adfuit ut in itinere ad sedendum equus requiri debuisset. Quod illic quidam vir nobilis audiens, equum, quem pro magna mansuetudine ejus conjux sedere consueve potuisset, deberet ille quem dederat propter suam conjugem retransmitti. Factumque est, et usque ad certum locum praedictus vir equo eodem subvehente perductus est. Qui mox ut alium reperit, illum quem acceperat retransmisit. Cumque eum praedicti nobilis viri conjux sedere ex more voluisset, ultra non valuit, quia post sessionem tanti pontificis mulierem ferre recusavit. Coepit namque immenso flatu et fremitu, atque incessanti totius corporis motu quasi despiciendo prodere, quia post membra pontificis mulierem ferre non posset. Quod vir ejus prudenter intuitus, hunc ad eumdem venerabilem virum protinus retransmisit, magnis precibus petens
Abbreviated transcription (Latin):
dam ueritatẽ: et resipiscant adia¬
boli laquers a quo cap titenentur.
ad ip̃sius uoluntatẽ: Et quomͦ ꝓ
ri: Eadẽ itaq causa ẽ. cur nõ oretur
tunc ꝓhominib et̾no igne dampna¬
tis: que nc̃ etiam causa ẽ. ut nõ oret᷑
pro dyabolo angelisq eius et̾no sup¬
plicio deputatis. Q ue nũc etiam cau¬
sa ẽ. ut nõ orent sci homines ꝓ hõib
in fidelib impiisq de functis: a qr

Expanded text:
eritatem, et resipiscant a diaboli laqueis, a quo captivi tenentur ad ipsius voluntatem? Et quomodo pro ri? Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est, ut non oretur pro diabolo, angelisque ejus aeterno supplicio deputatis. Quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines, pro hominibus in
Abbreviated transcription (Latin):
nime ꝑtimescant. Nam quidã mecũ
inmonastĩo fr̃ antoniꝰ noĩe uiuebat.
qui młtis cotidianisꝙ lacrimis ad
gaudia celestis patrie anhelabat.
Cumꝙ studiosissime et cum magno
feriiore desiderii sacra eloquia medi¬
taretur nõ in eis uerba scientie s
fletum cõpunctionis inquirebat qͣti¬
nꝰ ꝑ hec excitata mens eius inardesce¬
ret. et ima deserens ad regionẽ cele¬
stis patrie ꝑcõtemplatõnem uola
gra. Cumꝙ ille ñ hẽre se sũptꝰ admi¬
grandũ dic̾et. responsũ ꝓtinꝰ andiũ
dicens. Si depeccatis tuis agit᷑. dimis¬
sa sũt. e nod dñ semel audisset et ma¬
gno ad huc metu trepidaret. nocteꝙͦ
Alius etram frat̾ in eodẽ monastĩo
sueuerat. excepto cũ aut alimentũ
corꝑl aut menbra dedisset sopori. hnie
nocturna uisione apparuit.q ex albis
floribi corona deceloincaput. illiꝰ des¬
cendebat. Q ni mox molestia corꝑis
occupatꝰ. cũ magna securitate ani¬
mi atq hylaritate defunctus ẽ Ad

Expanded text:
nime pertimescant. Nam quidam mecum in monasterio frater Antonius nomine, vivebat, qui multis quotidianisque lacrymis ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque studiosissime, et cum magno fervore desiderii sacra eloquia meditaretur, non in eis verba scientiae, sed fletum compunctionis inquirebat, quatenus per haec excitata mens ejus inardesceret, et ima deserens, ad regionem coelestis patriae per contemplationem volargra. Cumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quAlius etiam frater in eodem monasterio sueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat. Qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
desinũt peccare dũ uiuũt. Ad miag¬
nam gͦ iusticiã iudicantis ꝑtinet. ut
nũquã careant supplicio: qui in hac
uita nũquã uoluerũt carere peccato.
petꝰ Sed muillus iustus crudelita¬
te pascitur. et delinquẽs seruus a
insto dño idcirco cedi p̾cipit᷑ nt ane¬
quitia corrigat᷑. ad hoc gͦ uapulat
ut emendari debeat: ĩ iqui autẽ
gehenne ignib traditi. si acorrep¬
tionẽ nõ ꝑueniunt. quo fine semꝑ
seroꝵ cruciatu nõ pascit᷑. Quia aũt
iustus ẽ: ab inquoꝵ ultione ĩꝑpetu¬
um ñ sedatur. S iniqui om̃s et̾no supp¬
licio. deputati. sua quidẽ iniquitate
puniunt᷑: et tamen ad aliquid arde¬
bunt: scilicet ut iusti om̃s. et indeo
uid eant gandia que ꝑcipiũt. ⁊ nil
lis respiciant supplicia que euasert̃:
qnͣtũ inet̾nũ malapuniri cõspiciũt.
que eius adintorio uicerũt. Petrus
Et ubi ẽ quodsc̃ĩ sunt. Siꝑinime¬
cis suis quostũ ardere uidebunt ñ
orabunt. quib utiq dictũ ẽ. ꝓinimi¬

Expanded text:
desinunt peccare dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet ut nunquam careant supplicio, qui in hac vita nunquam voluerunt carere peccato. PETR. Sed nullus justus crudelitate pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur; ad hoc ergo vapulat, ut emendari debeat. Iniqui autem gehennae ignibus traditi, si ad correctionem non perveniunt, quo fine sempeserorum cruciatu non pascitur; quia vero justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio deputati, sua quidem iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid ardebunt, scilicet ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in illis respiciant supplicia quae evaseruntquanto in aeternum mala puniri conspiciunt quae ejus adjutorio vicerunt. PETR. Et ubi est quod sancti sint, si pro inimicis suis quos tunc ardere viderint non orabunt, quibus utique dictum est: Pro inimi
Abbreviated transcription (Latin):
ritũ cassari refugiũt. Q uod si nũc
quoq uiuentes iusti mortuis ⁊ dãp¬
natis ininstis minime cõpasciunt᷑.
quando ad huc aliquid iudicabile
de sua carne. se ꝑpeti etiam ip̃i no¬
uerũt. quanto districtiꝰ tũc iniquoꝵ
tormenta respiciũt. quãdo ab oi
uitio corruptionis exuti ip̃iiam
iustiͤeͤ uiciniꝰ atꝙ artiꝰ in herebũt:
Sic quippe eorum mentes ꝑ hoc qd
iustissimo iudici in herent uis dis¬
trictionis absorbet: ut omĩno eis
nõ libeat. quicquid ab illius int̾ne
regule subtilitate discordat. Qͦ mͦ¬
onest iam quod responderi de¬
beat aꝑte rationi. S hoc nũc
q̃stionẽ mouet. quomͦ aĩa inmorta¬
lis dicitur: dum constet quod ĩꝑpe¬
tuo igne moriatur. Qnia duobus
mors debet intelligi. Aliud nãq est

Expanded text:
refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando adhuc aliquid judicabile de sua carne se perpeti etiam ipsi noverunt, quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando, ab omni vitio corruptionis exuti, ipsi jam justitiae vicinius atque arctius inhaerebunt? Sic quippe eorum mentes per hoc quod justissimo judici inhaerent, vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius internae regulae subtilitate discordat. Sed qon est jam quod responderi debeat apertae rationi. sed haec nunc quaestio mentem movet, quomodo anima immortalis dicitur, dum constat quod in perpetuo igne moriatur.--Quia duobus mors debet intelligi. Aliud est
Abbreviated transcription (Latin):
scõ iuro qͥ ad mortẽ ueniẽs expauit. õgͥ oꝰ.
t asseris ita est. Sed plerũq de
culpis minimis ip̃esolus pauor.
sicut uarrari de quodẽ scõ uiro me¬
quã freauent̾ audisti qui admortẽ
ueniens uehem̃ter tinut sedpꝰt
mortẽ discipulis instola al ba ap¬
paruit. et quã preclare sit suscep¬

Expanded text:
sancto viro qui ad mortem veniens expavit. GREGORIUS. Ut asseris ita est, Petre. Sed plerumque de culpis minimis ipse solus pavor sicut narrari de quodam sancto viro mecum frequenter audisti. Qui ad mortem veniens vehementer timuit, sed post mortem discipulis in stola alba apparuit, et quam praeclare sit suscep
Abbreviated transcription (Latin):
aic dere temere de definire nil
audeo: Non nulli nãꝙ inquadã
t̾rarũ parteinfernũ ẽẽ. putauer̃t.
aliiuͦ hunc subt̾ra ẽẽ. estimant. S
tamen hoc animũ pulsat: quia si
id circo infernũ. dicimꝰ quia infe¬
riꝰ iacet. quod t̾ra ad celũ ẽ. hocẽẽ
inferus debet a t̾ra. unde et fortas¬
se ꝑ salmistã dr̃. liberasti animã
meam ex inferno inferiori: ut in¬
fernus suꝑior t̾ra: infernus uͦ infe¬
rior sub t̾ra ẽẽuideatur. Et iohis
uox in ea estimatione cõcordat. qui
cum signatũ librum septẽ sigillis
uidisse se diceret:et quia nemo ẽ¬

Expanded text:
ac de re temere definire nil audeo. Nonnulli namque in quadam terrarum parte infernum esse putaverunt: alii vero hunc sub terra esse aestimant. Sed tamen hoc animum pulsat, quia si idcirco infernum dicimus quia inferius jacet, quod terra ad coelum est, hoc esse infernus debet ad terram. Unde et fortasse per Psalmistam dicitur: Liberasti animam meam ex inferno inferiori ; ut infernus superior in terra, infernus vero inferior sub terra esse videatur. Et Joannis vox in aestimatione ista concordat, qui cum signatum septem sigillis librum vidisse se diceret, quia nemo in
Abbreviated transcription (Latin):
modo iustũ sit: ut culpa que cum
fine ꝑpetrata ẽ sine fine puniat᷑
Greꝙ Hocrecte diceret᷑: si distric¬
tus uidex ñ corda hominũ s facta
pensaret. Iniqui enĩioeo cũ fine de¬
liquerũt: quia cum fine uxerũt.
Nam uoluissent iitiꝙ si potuissẽt.
sine fine uiuere: ut potiussẽt sine
fine peccare. Ostendũt enĩ quia in

Expanded text:
modo justum sit ut culpa quae cum modo justum sit ut culpa quae cum fine perpetrata est sine fine puniatur. GREGOR. Hoc recte diceretur, si districtus judex non corda hominum, sed facta pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt. Nam voluissent utique , si potuissent, sine fine vivere, ut potuissent sine fine peccare.
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ut et ignẽ nõ dissimilẽ habe¬
ant: et tamen eosdem singulos
dissimilit̾ exurat. petrꝰ. Nũquid¬
nã queso te dicimꝰ eos qui semelil¬
lic mersi fuerint semꝑ arsuros:¬
incunctant̾ uerum ẽ quia sicut fi¬
nis ñ ẽ gandii bonoꝵ: ita finis nõ
erit tormentoꝵ. maloꝵ. Nam cum
ueritas dicit. ibunt impii in sup¬
pliciũ et̾num iusti aũt inuitam
et̾nam: qr uerũ ẽ quod ꝓmisit.
falsũ ꝓculdulno nõ erit qd̾ minatꝰ
est deus. petrus Quid siqͥs dicat.
id circo peccantib et̾nam penam
minatꝰ est: ut eos apccõꝵ ꝑpetra¬
tione cõ pesceret: 6̃g. Si falsũ
ẽ. qd̾ minatꝰ ẽ. ut ab in iusticia cor¬
rigeret: etiam falsa ẽ pollicit̾ ut
ad iusticiam ꝓuocaret. Sed quib̃ hoc
dicere ł insanꝰ p̾sumat: Et simina¬
tus est. qd̾ nõ erat impleturꝰ. dũ
asserere eũ misericors ẽ uolumꝰ fal¬
lacem quod dici nefas p̾dicare cõ¬
pellim᷑. petrus. S cireuellẽ quo¬

Expanded text:
torum ut et ignem non dissimilem habetorum ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimiliter exurat.--PETRUS : Nunquidnam, quaeso te, dicimus eos qui semel illic mersi fuerint, semper arsuros?incunctanter verum est quia sicut finis non est gaudio bonorum, ita finis non erit tormento malorum. Nam cum Veritas dicat: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam , quia verum est quod promisit, falsum procul dubio non erit quod minatus est Deus. PETR. Quid si quis dicat: Idcirco peccantibus aeternam poenam minattione compesceret?--Si falsum est quod minatus est, ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa est pollicitus, ut ad justitiam provocaret. Sed quis hoc dicere vel insanus praesumat? Et si minatus est quod non erat impleturus, dum asserere eum misericordem volumus, fallacem quod dici nefas est praedicare compellimur. PETR. Scire velim quo
Abbreviated transcription (Latin):
post modũ librũ ꝑleonẽ de tribu
inda dicit aꝑiri: in quo uidelicet
libro quid aliuo quã sacrascriptaᷤ
signatur: euã solus redẽptor nr̃
aꝑuitz qui hõfactus moriendo. re¬
surgendo. ascendendo: cuncta my¬
steria que in ea fuerant clausa pa¬
tefecit. Et nullus incelo qr neq
subtꝰ t̾ram dignusinuentꝰ ẽ: quia
neq anime corpore exute aꝑire
nobis preter dnm̃ sacri eloquii se¬
creta potuerunt. Cum ergo ad sol¬
uendũ librũ nullus subtꝰ t̾ram in¬
uentꝰ. ẽẽ dignus dr̃: quid ostet nõ
uideo ut subt̾ra eẽ infernꝰ credat᷑.
petrꝰ. Quesoteunus ẽẽ gehenne
ignis credendꝰ ẽ: an qnͣta pccoꝵ di¬
uersitas fuerit: tanta quoq esti¬
manda sunt et ipsa incendia esse
ignis ẽ. s nõ uno mͦ om̃s cruci
subunosole multi consistunt. nec
tamen eiꝰdẽsolis ardorẽ equalit̾
sentiunt. quia alius plus estuat
atq alius minꝰ ita illic inunoig
quod hic diu̾sitas ꝑeccatoꝵ. corpo¬
rũ hoc illic agit diu̾sitas pecca¬

Expanded text:
postmodum per leonem de tribu Juda dicit aperiri. In quo videlicet libro, quid aliud quam sacra Scriptura signatur, quam solus Redemptor noster aperuit, qui homo factus moriendo, resurgendo, ascendendo cuncta mysteria, quae in ea fuerant clausa, patefecit. Et nullus in coelo, quia neque subtus terram dignus inventus est, quia neque animae corpore exutae aperire nobis praeter Dominum sacri eloquii secreta potuerunt. Cum ergo ad solvendum librum nullus sub terra inventus dignus dicitur, quid obstet non video ut sub terra infernus esse credatur. PETR. Quaeso te, unus esse gehennae ignis credendus est; an quanta peccatorum diversitas fuerit, tanta quoque aestimanda sunt et ipsa incendia esse ignis, sed non uno modo omnes cruciasub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat, atque alius minus, ita illic in uno igne quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas pecca
Abbreviated transcription (Latin):
tialit̾. Anma itaꝙ et mortalis eẽ
intelligit᷑ et in mortalis. Mortalis
quippe: quia beate uiuere amittit.
Inmortalis aũt. quia essentialit̾
uiuere nũquã desinit. et nature
sue uitam ꝑdere nuõ ualet. nec cum
in. ꝑpetua fui̾t morte damnatall¬
tẽ sine morte. et defectũ sine defec¬
tu. et finem ilne fine paciatur. qͣti
nus ut eius mors inmortalis sit. et
defectꝰ indeficiens: et finis infinitꝰ
petrꝰ. Quis hanc tam in explicabi¬
lem dampnatõis sententiã cuiꝰlib
sit oꝑis ad exitũ ueniens ñ ꝑtimes¬
cat. quãdo et si iam nouit quide

Expanded text:
tialiter. Anima itaque et mortalis esse intelligitur, et immortalis. Mortalis quippe, quia beate vivere amittit; immortalis autem, quia essentialiter vivere nunquam desinit, et naturae suae vitam perdere non valet, nec cum in perpetua fuerit morte damnata. Ilut et mortem sine morte, et defectum, sine defectu, et finem sine fine patiatur; 453 quatenus ei mors immortalis sit, et defectus indeficiens, et finis infinitus. PETR. Quis hanc tam inexplicabilem damnationis sententiam, cujuslibet sit operis, ad exitum veniens non pertimescat, quando etsi jam
Abbreviated transcription (Latin):
rũ si florentius inp̾ce sua citiꝰ ẽ audi¬
tus: qui in preceptis suis dnm citius
sociꝰ fuerat: magnꝰ pꝰmortẽ claruit
inuirtute signoꝵ. Ilam cũ multaci¬
ues urbis illtꝰ de eo soleant uarrare
miracła: illd tam̃ ẽ p̾cipuũ qd̾ usꝙ ad
oꝑari. Nam quociens pluuia deerat.
et estu nimio longa scicitas t̾ram exu¬
rebat: collecti in unũciues urb̾ illiꝰ.
eiꝰ tumicã leuare. atq inconspectu
dñi cũ p̾cib offerre consueuerant
Cum qͣ dñ ꝑ agros exorantes ꝑge̾nt.
repente pluuia tribuebat᷑: q̃ plene
t̾ram satiare potuisset. Ex qua re
patuit. eiꝰ aĩa quid uirtutis int̾ quid
meriti hẽret: cuiꝰ foris ostensa usstie.
irã cõditoris au̾teret. De martino

Expanded text:
rum si Florentius in prece sua citius est audirum si Florentius in prece sua citius est auditus, qui in praeceptis suis Dominum citius socius fuerat, magnus post mortem claruit in virtute signorum. Nam cum multa cives urbis illius de eo soleant narrare miracula, illud tamen est praecipuum, quod usque ad operari. Nam quoties pluvia deerat, et aestu nimio terram longa siccitas exurebat, collecti in unum cives urbis illius, ejus tunicam levare atque in conspectu Domini cum precibus offerre consueverant. Cum qrepente pluvia tribuebatur, quae plene terram satiare potuisset. Ex qua re patuit, ejus anima quid virtutis intus, quid meriti haberet, cujus foris ostensa vestis iram Conditoris aver
Abbreviated transcription (Latin):
to. Pollutionẽ namꝙ labioꝵ hẽre se
doluit. s undehanc contraxerit ĩdi¬
canit: cum in medioppłi polluta la¬
bia habentis se hĩtare ꝑhibuit. ual¬
de enim difficile ẽ. ut lingua sclari¬
um. mentẽ nõ inquinet ꝙͣ tangit. qr
dũ plerũꝙ eis ad quedã loq̃nda cõ¬
descendimꝰ. panlisꝑ ad sueti. hanc
ip̃am locutionẽ que nob̾ in digna ẽ
etiam delectabilit̾ tenemꝰ: ut ex ea
iam redire nõ libeat. ad quã uelut
ex condescentione ducti uenimus
inuiti. Sicꝙ fit: ut ab ociosis ad noxia.
aleuib ad grauiora ueniamꝰ. et os
nr̃m ab omĩpotente d̾o tanto iã mi¬
nꝰ exaudiat᷑ inp̾ce. qnͣto ampliꝰ inqͥna
tur stulta locutione: qr sict̾ scriptũ
est. qui au̾tit aurem suã ne audiat
legẽ oratio eius erit execrabił. Qͥd
g᷑ mirũ si postulantes tarde a dño
andim᷑: qui p̾cipientẽ dim̃ir. aut tar¬
de aut nullo mͦ audimꝰ: Et quid mi¬

Expanded text:
to . Pollutionem namque labiorum habere se to . Pollutionem namque labiorum habere se doluit; sed unde hanc contraxerit, indicavit, 313 cum in medio populi polluta labia habentis se habitare perhibuit. Valde enim difficile est ut lingua saecularium mentem non inquinet quam tangit, quia dum plerumque eis ad quaedam loquenda condescendimus, paulisper assueti, hanc ipsam locutionem quae nobis indigna est etiam delectabiliter tenemus, ut ex ea jam redire non libeat, ad quam velut ex condescensione ducti venimus inviti. Sicque fit ut ab otiosis ad noxia, a levibus ad graviora verba veniamus; et os nostrum ab omnipotenti Domino tanto jam minus exaudiatur in prece, quanto ascriptum est: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Quid ergo mirum si postulantes tarde a Domino audimur, qui praecipientem Dominum aut tarde aut nullo modo audimus? Et quid mi
Abbreviated transcription (Latin):
cordis mũdicia atq simplicitas ua¬
let. hoc ip̃o namꝙ qͦd euis famuli a
t̾renis actionib segregatr otiosalo¬
qui nesciũt. et mentẽ puerba spar¬
g̾e atq inquinare deuitant: aucto¬
ris sut p̾ceti̾s exauditõnẽ ĩ petrant.
Cui in qnͣtũ possibile sp̃sa puritate
ac simplicitate cogitationis: quast
ex quadam iam similituoine cõcordãt.
Nos añt turbis popularib admixti.
dũ freq̃nt̾ otĩosa. ĩnũ ꝙͣ uͦ etiam gra¬
uit̾ noxia loquim: os nr̃m oĩpoten¬
tĩ d̾o tanto longiꝰ fit. ꝙͣto huic mũ¬
do ꝓximũ multũ quippe deorsum
ducim᷑: dum loquutõne cõtinua. scła¬
rib admiscem᷑. Q d̾̃ bene ysaias pꝰꝙͣ
regem dñm ex̾cituũ uidit: semet¬
ip̃m rep̾hendit. ⁊ penituit dicens.
ue mͥ quia tacur: quia uir pollutꝰ la¬
biis ego sum. Qui cur polluta labia
he̾ret: aꝑuit cũ subiunxit. Inme¬
dio ppłi polluta labia hñtis egohĩ¬

Expanded text:
cordis munditia atque simplicitas vacordis munditia atque simplicitas valet. Hoc ipsum namque quod ejus famuli a terrenis actionibus segregati, otiosa loqui nesciunt, et mentem per verba spargere atque inquinare devitant, auctoris sui prae caeteris exauditionem impetrant. Cui in quantum est possibile, ipsa puritate ac simplicitate cogitationis, quasi ex quadam jam similitudine concordant. Nos autem turbis popularibus admisti, dum frequenter otiosa, nonnunquam vero etiam graviter noxia loquimur, os nostrum omnipotenti Deo tanto longinquum fit, quanto huic mundo proximum. Multum quippe deorsum ducimur, dum locutione continua saecularibus admiscemur. Quod bene Isaias postquam regem Dominum exercituum vidit, in semetipso reprehendit, et poenituit, dicens: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum . Qui cur polluta labia haberet, aperuit, cum subjunxit: In medio populi polluta labia habentis ego habi
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enim magna eiꝰ opinio longe
lateq crebresceret. qͥdã diaconꝰ longe¬
lateꝙ positꝰ ad eum ꝑgere studuit: ut
eius se orationib cõmendaret. Quiad
eius cella ueniens: omnẽ locũ ꝑcircui¬
tũ inuenit ĩnumeris serpentib plenũ.
Cumq uehem̃ter expauiss: clamauit
dicens Serue dñiora. Erat aũt tũc mi¬
ra serenitas. Egressus uͦ florentiꝰ ocu
los adcelum et palmas tetendit: nt
illam pestẽ sicut dñs sciret auferret
Ad cuiꝰ uocẽsubito celũ intonuit. at
ĩdẽ tonitriuis omnes illos qui eũdem
locum occupauerant serpentes int̾¬
emit. el uoc dum uir di florentiꝰ int̾ ep̃¬
tos aspiceret. dixit. Ecce occidisti eos¬
dũe: quis eos hinc leuat: Moxq ad
eius uocẽ tante aues uenerũt: qnͣte
serpentes occisi fuerant. Que aspor¬
tantes singulos et longiꝰ ꝓicientes:
uirtutis quid fuisse meriti dicimꝰ: qd̃
gularem mundiciaatꝙ eius simpli¬
cem naturã: multũ petrehumani

Expanded text:
Cum enim magna ejus opinio longe Cum enim magna ejus opinio longe lateque crebresceret, quidam diaconus longe positus ad eum pergere studuit, ut ejus se orationibus commendaret. Qui ad ejus cellulam veniens, omnem locum per circuitum invenit innumeris serpentibus plenum. Cumque vehementer expavisset, clamavit, dicens: Serve Dei, ora. Erat autem tunc mira serenitas. Egressus vero Florentius, ad coelum oculos et palmas tetendit, ut illam pestem, sicut sciret Dominus, auferret. Ad cujus vocem subito coelum intonuit, atque idem tonitrus omnes illos, qui eumdem locum occupaverant, serpentes interemit. Quos cum vir Dei Florentius interemptos aspiceret, dixit: Ecce illos occidisti, Domine, quis eos hinc levat? Moxque ad ejus vocem tantae aves venerunt, quanti serpentes occisi fuerant: quae asportantes singulos, et longius projicientes, R. Quid virtutis, quid fuisse meriti dicimus, quogularem munditiam, atque ejus simplicem naturam multum, Petre, humani
Abbreviated transcription (Latin):
ex pauit: seꝙ ita frĩb maledixisseꝑ
timuit: Om̃i eñĩ inite sue tꝑe flebat
quia exauditꝰ fuerat. se crudelẽ. se in
eoꝵ morte clamabat homicidã . Qͦd
id circo oĩpotentẽ dm̃ fecisse crediniꝰ:
ne uir nure simplicitatis. qͣntolibet do¬
lore cõmotꝰ intorquere ultra p̾sumeret
ualde ẽẽ credimꝰ graue: si fortasse cui¬
lib exagitati iracũdia maledicamꝰ. ẽ
De hoc pocõ curme ꝑcunctaris an
graue sit. cũ paulus dicat: neꝙ ia¬
ledici regnũ di possidebñt: Pensaita¬
ꝙ ꝙͣ grauis culpa ẽ. que separat are¬
gno uite petꝰ Quid si hõ nõ fortasse
ex malicia: s ex lingue incuria ma
6G. Si apud districtũ iudicẽpetre
otiosus sermo reprehendit᷑: qͣntoma¬
gis noxiꝰ : Oensa gͦ quãtũ sit dãnabił
qui a malicia nõ uacat: si et ille ser¬
mo penalis ẽ. qui abonitate utilita¬
tis uacat. petr᷑ Assencio. Gõsdẽ
uir di egit aliud̃. qd̾ silere nõ debeam

Expanded text:
expavit, seque ita fratribus maledixisse expavit, seque ita fratribus maledixisse pertimuit. Omni enim vitae suae tempore flebat quia exauditus fuerat, se crudelem, se in eorum morte clamabat homicidam. Quod idcirco omnipotentem Dominum fecisse credimus, ne vir mirae simplicitatis, quantolibet dolore commotus, intorquere ultra praesumeret valde grave esse credimus, si fortasse cuilibet exagitanti iracundia maledicamus? GREGOR. De hoc peccato cur me percunctaris an grave sit, cum Paulus dicat: Neque maledici regnum Dei possidebunt ? Pensa itaque quam gravis culpa est, quae separat a regno vitae. PETR. Quid si homo non fortasse ex malitia, sed ex linguae incuria, ma? GREGOR. Si apud districtum judicem, Petre, otiosus sermo reprehenditur, quanto magis et noxius? Pensa ergo quantum sit damnabilis, qui a malitia non vacat, si et ille sermo poenalis est, qui a bonitate utilitatis vacat. PETR. Assentio. GREGOR. Idem vir Dei egit aliud, quod sileri non debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
uissus fuerat ñ rediret: uir di floren¬
tiꝰ sispicatꝰ ẽ re ditirũ Q uẽusq ad
horã uesꝑam expectans. affligicepit:
ꝙ is quẽ ex simplicitate multa frem
uocare consueuerat ursusmĩne reu̾
parit̾ ouesꝙ q̃siturꝰ Que occissĩ reppit.
s sollicite inquirens citius aquib oc¬
cisus fuerat inuenit. Cũc sese in lam̃¬
tis dedit. fr̃m magis malitiam quã
ur si mortem deplorans. Q uẽ uenerã¬
dus uir enticiꝰ ad se deductũ. consola¬
ristuduit sic isdem uir dm̃ corã eodo¬
loris magui stimulis accensus: ĩp̾ca¬
tus ẽdicens dꝑo in oĩpotente d̾o qr
inhac uita ante oculos om̃iũ ex ma
litia sua uindictã recipient: qͥ nil se
ledentẽ ursum meũ occiderũt. Cuius
uocẽ ꝓtuꝰ ultio diuina secuta ẽ: Nam
.iiͦiͦi. monachi qui eũdem ursũ occide¬
rant statim elefantiuo morbo ꝑcłi
sũt. ut menbris putrescentib int̾i¬
rent Eͦd fcm̃uir di florentiꝰ uehem̃t̃

Expanded text:
jussus fuerat non rediret, vir Dei Florenjussus fuerat non rediret, vir Dei Florentius suspectus est redditus, quem usque ad horam vesperi exspectans, affligi coepit, quod is quem ex simplicitate multa fratrem vocare consueverat ursus minime revpariter ovesque quaesiturus; quem occisum reperit. Sed sollicite inquirens, citius a quibus fuerat occisus invenit. Tunc sese in lamentis dedit, Fratrum malitiam magis quam ursi mortem deplorans. Quem venerandus vir Eutychius ad se deductum consolari studuit; sed idem vir Domini, coram eo doloris magni stimulis accensus, imprecatus est, dicens: Spero in omnipotenti Deo, quia in hac vita ante oculos omnium ex sua malitia vindictam recipiant qui nihil se laedentem ursum meum occiderunt. Cujus vocem protinus ultio divina secuta est. Nam quatuor monachi qui eumdem ursum occiderant statim elephantino morbo percussi sunt, ut membris putrescentibus interirent. Quod factum vir Dei Florentius vehementer
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝙ dñi ꝓtinꝰ agnouit: et quia in
serant qͦs omnino deerat qui pascẽt
et custodiret: Edẽ urso p̾cepit dicensz
uade atꝙ has oues adpastũ eice: ad
qꝙ ind esignent̾ agere Iuiũgebat᷑ ur¬
so cura pastoralis: et quas manduca¬
re consueuerat. pascebat oues bestia
ieinua. Cum uir dñi ieinnare uoluis¬
cũ onib reu̾tt cũ uͦ noluisset. ad sex
tis obtẽꝑabat ursus: ut neꝙ: ad sex¬
tam iꝰsus rediret ad nonã. neꝙ ad no¬
nã iꝰsnsrediret ad uiͣ. Cum diu hoc
ageret᷑. cepit in loco eodẽ tante uir¬
tutis longelateꝙ fama crebrescere.
s quia antiqꝰ hostis unde bonoscer¬
nit enitescͥ̾e ad głam inde ꝑu̾sos ꝑĩ
uidiã rapit adpenã : iiii. uiri ex dis¬
cipłis uenerabilis euticii uehemẽt
inuidentes. qd̾ eoꝵ magr̃signa ñ facẽt
et is qui solus ab eo relictꝰ fuerat tanto
hoc iniracło głos appareret: eũdẽursũ
ĩsidiantes occiderũt: Cumq hora qua

Expanded text:
quoque Domini protinus agnovit. Et quia in quoque Domini protinus agnovit. Et quia in manserant, quas omnino deerat qui pasceret et custodiret, eidem urso praecepit, dicens: Vade, atque oves has ad pastum ejice, ad hoc indesinenter agere. Injungebatur urso cura pastoralis, et quas manducare consueverat, pascebat oves bestia jejuna. Cum vir Domini jejunare voluiscum ovibus reverti; cum vero noluisset, ad sextDei obtemperabat ursus, ut neque ad sextam jussus, rediret ad nonam, neque ad nonam jussus, rediret ad sextam. Cumque diu hoc ageretur, coepit in loco eodem tantae virtutis fama longe lateque crebrescere. Sed quia antiquus hostis unde bonos cernit enitescere ad gloriam, inde perversos per invidiam rapit ad poenam, quatuor viri ex discipulis venerabilis Eutychii vehementer invidentes quod eorum magister signa non faceret, et is qui solus ab eo relictus fuerat, tanto hoc miraculo clarus appareret, eumdem ursum insidiantes occiderunt. Cumque hora qua
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o florentiꝰ dicebat᷑:. sisdem enticiꝰ
in spũali zelo atq in feruore uirtu¬
tis excreuerat: multoꝵ ꝙ aĩas ad
dm̃ ꝑduce̾ exhortando satagebat.
florentiꝰ uͦ simplicitati atꝙ oratõi.
deditã uitã ducebat: Non longe antẽ
erat monast̾iũ. qd̃ rectoris sui morte
fuera destitutũ: ex quo sibi monachi
eũdem euticiũ p̾eẽ uoluerũt. Quieo¬
rum p̾cib ad quiescens multis annis
monast̾ium rexit᷑. discipłoꝵ quoq ani¬
mas instudio scẽ conu̾satõnis excuit:
ac ne oratoriũ in quo pͥus hĩtauerat
solũ reman̾e potuisset. illic uenerabi¬
lem uirũ florentiũ reliquit. In quodũ
solus hĩtaret. diequadã sese in oratõnẽ
ꝓstrauit: atq ab omnipotenti dñope¬
tiit. ut sibi illic adhabitandĩ aliquod
solatiũ donare oignaret᷑: Qui mox
ut compleuit oratõnẽ: oratoriũ egͥs¬
sus. aute fores ursũ repꝑit stantẽ:
Qͥ dum ad t̾ram caput depͥmeret.
aduirt di obsequiũ uenisset Q uod uir

Expanded text:
vero Florentius dicebatur. Sed idem Eutychius in spirituali zelo atque in fervore virtutis excreverat, multorumque animas ad Deum perducere exhortando satagebat; Florentius vero simplicitati atque orationi deditam ducebat vitam. Non longe autem erat monasterium, quod rectoris sui morte erat destitutum, ex quo sibi monachi eumdem Eutychium praeesse voluerunt. Qui eorum precibus acquiescens, multis annis monasterium rexit, discipulorumque animas in studio sanctae conversationis exercuit. Ac ne oratorium in quo prius habitaverat solum remanere potuisset, illic 309 venerabilem virum Florentium reliquit. In quo dum solus habitaret, die quadam sese in orationem prostravit, atque ab omnipotenti Domino petiit ut ei illic ad habitandum aliquod solatium donare dignaretur. Qui mox ut implevit orationem, oratorium egressus, ante fores ursum reperit stantem. Qui dum ad terram caput deprimeret,ad viri Dei obsequium venisset, quod vir
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ꝑtulit uerec̃diã suã. Quieũ¬
sus adsportam caute ac sollicite
adtendit: s eam sic̃ iã uir dñi pre¬
dixerat. serpens tenebat. Hic itaꝙ
cum uirtute abstinentie c̃tẽp̃tu
rerũ transeuntiũ ꝓꝓhetie spũ oea¬
tionis intentione eẽt incomꝑabi

Expanded text:
tamen pertulit verecundiam suam. Qui revertamen pertulit verecundiam suam. Qui reversus ad sportam, caute ac sollicite attendit, sed eam jam, sicut vir Dei prdixerat, serpens tenebat. Hic itaque cum virtute abstinentiae, contemptu rerum transeuntium, prophetiae spiritu, orationis intentione esset i
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit: et p̾buit dicens. uenite qr
uudi estis: ecce tollite. ⁊ uestite uos.
hecilli intuentes recognouerũt q̃
posuerant: magnoꝙ pudore ꝯster¬
nati sũt. Et qui frandulent̾ uestim̃¬
ta q̃rebant aliena: confusi rece¬
perũt sua. Alio quoꝙ tẽpore qͥ¬
dam se eis oratõnib cõmendans. spor¬
tas duas plenas alimentis. ei ꝑ pue¬
rũ transmsit. Quarũ unã isdẽ pu¬
er subripuit. atq initinere abscon¬
dit: uͭ ad si hominẽ detulit: ⁊ petici¬
oñe illiꝰ qui se ei ꝑxenium ꝯmẽda¬
uerat euarrauit. Quã uir din be¬
nigne suscipiens eũdẽ puerilũ ad¬
monuit dicens. Glãs agimꝰ: s uide
sportam qua iuitinere posuistine
in caute tangere p̾sumas: quia in
eam serpens ingressus ẽ. Esto gͦ sol¬
a serpente feriaris. Quib u̾bis pu¬
er ualde confusus exultauit quidẽ
qd̃ mortẽ euasi̾t: s tristis ad modi¬
cũ factꝰ ẽ. qr quãuis salubrẽ penã

Expanded text:
ostendit et praebuit, dicens: Venite, quia ostendit et praebuit, dicens: Venite, quia nudi estis, ecce tollite, et vestite vos. Haec illi intuentes, recognoverunt quae posuerant, magnoque pudore consternati sunt; et qui fraudulenter vestimenta quaerebant aliena, confusi receperunt sua. Alio quoque tempore quidam se ejus orationibus commendans, sportas duas plenas alimentis ei per puerum transmisit, quarum unam idem puer subripuit, atque in itinere abscondit: unam vero ad Dei hominem detulit, et petitionem illius qui se ei per xenium commendaverat enarravit. Quam vir Domini benigne suscipiens, eumdem puerum admonuit, dicens: Gratias agimus, sed vide, sportam quam in itinere posuisti ne incaute tangere praesumas, quia in eam serpens ingressus est. Esto ergo sola serpente feriaris. Quibus verbis puer valde confusus, exsultavit quidem quod mortem evaserit, sed tristis ad modicum factus est, quia quamvis salubrem poenam,
Abbreviated transcription (Latin):
lite malũ face̾. Q uociensde horto
aliquid uultis. ad horti aditũ ue¬
nite. et tranquille petite. cũ bñdic¬
tõne ꝑcipite: et a furti prau ĩtate
cessate. Quos statim collectis hole¬
rib oũtari fecit. Actũq ẽ ut qui
adhortũ nociturt uenerant: cum
laboris sui premio. et repleti abeo
et inuocui redirent Alĩo qͣͦꝙ tẽ¬
ꝑe accesserunt ad eum ꝑegrini qͥ¬
dam. miscdiam postulantes scissis
uestim̃tis. pannis obsiti: ita ut pe¬
ne nudi uid̾entur. Cumq hũc ue¬
stimenta peterent: eoꝵ u̾ba uir
dñi tacitus audiuit. Q uiunũ ex
discipulis suis ꝓtinꝰ silent̾ uocauit.
eiq p̾cepit dicens. uadeatꝙ ĩ illa
silua tali in loco cauã arborẽ reqͥ¬
re: et uestimenta que in ea inuene¬
ris defer. Cumq discipłs abisset:
arborem sicut fuerat iussũ ex qͥsi¬
uit. uestim̃ta repꝑit. ⁊ latent̾ de¬
tulit magistro. Que uir di suscipi¬
ens. ꝑegrinis uudis atq petentib

Expanded text:
lite malum facere, sed quoties de horto lite malum facere, sed quoties de horto aliquid vultis, ad horti aditum venite, tranquille petite, cum benedictione percipite, et a furti pravitate cessate. Quos statim collectis oleribus onustari fecit. Actumque est ut qui ad hortum nocituri venerant cum laboris sui praemio et repleti ab eo et innocui redirent. Alio quoque tempore accesserunt ad eum peregrini quidam misericordiam postulantes, scissis vestibus, pannis obsiti, ita ut pene nudi viderentur. Cumque hunc vestimenta peterent, eorum verba vir Domini tacitus audivit; qui unum ex discipulis suis protinus silenter vocavit, eique praecepit, dicens: Vade, atque in illa silva in loco tali cavam arborem require; et vestimenta quae in ea inveneris defer. Cumque discipulus abiisset, arborem sicut fuerat jussum requisivit, vestimenta reperit, et latenter detulit magistro. Quae vir Dei suscipiens, peregrinis nudis atque petentibus
Abbreviated transcription (Latin):
aduesꝑum in horto monasterii iac¬
nõie uangas uocamꝰ Dicit itaq dis¬
cipłis suis. Tot uangas in horto ꝑt¬
cite: et citiꝰ redite. Nocte ũ eadem
dum ex more cũfr̃ib ad exhibendã
laudes d̾o surrexisset. p̾cepit dicẽs
Ite ⁊ oꝑariis nr̃is pulmentũ coqͥte
ut mane pͥmo paratũ sit. fãcto aũt
maue. fecit defferri pulmentũ qͥd
ꝑari iusserat: atꝙ hortũ cũ fr̃ib
in gressus. qt uangas iactari p̾cepe¬
rat. tot in eo laborantes oꝑarios ĩ¬
uenit. Ingressi quippe fures fue¬
rũt. s mutata mente ꝑ spm app̾hẽ¬
derũt uangas quas inuenerũt: et
ab ea hora qua ingressi sũt qͦusꝙ
ti illiꝰ spacia que in culta fuerant
coluerũt. Q uib uir dñi. mox ut
ingressus ẽ ait. Gaudete fr̃es młtũ
laborastis: iam quiescite. Q b ilicõ
alim̃ta que detulerat p̾buit: eosq
pꝰ tanti laboris fatigationẽ refe¬
cit. Sufficient̾ aũt refectis ait. No¬

Expanded text:
vesperum in hortum monasterii fecvesperum in hortum monasterii fecnomine vangas vocamus. Dixit itaque discipulis suis: Tot vangas in hortum projicite, et citius redite. Nocte vero eadem dum ex more cum fratribus ad exhibendas laudes Domino surrexisset, praecepit, dicens: Ite et operariis nostris pulmentum coquite, ut mane primo paratum sit. Facto autem mane, fecit deferri pulmentum quod parari jusserat, atque hortum cum fratribus ingressus, quot vangas jactari praeceperat, tot in eo laborantes operarios invenit. Ingressi quippe fures fuerant, sed mutata mente per spiritum apprehenderunt vangas quas invenerunt, et ab 305 ea hora qua ingressi sunt, quousqti illius spatia quae inculta fuerant coluerunt. Quibus vir Domini mox ut ingressus est, ait: Gaudete, fratres, multum laborastis, jam quiescite. Quibus illico alimenta quae detulerat praebuit, eosque post tanti laboris fatigationem refecit. Sufficienter autem refectis ait: No
Abbreviated transcription (Latin):
quid ineccłia factũ fuisset innotu
tur. Alii ad c̃struendũ monasterĩ
p̾dia. alii pecunias: alii sub sidia que¬
ꝙ poterant offerre uiro d̾̃i supplici¬
ter uolebant. Sed seruus omĩpotẽ¬
tis dñi horũ nchil accipiens: egressꝰ
urbem nõ longe desertũ locũ repꝑit:
ibiꝙ sibi humile habitacłm constx̃
ad quẽ dum multi ꝑgunt exemplo
illiꝰ et̾ne uite accendi desid̃io ceꝑunt:
acq sub eiꝰ magisti̾o in om̃ipotentis
se dñi seruitiũ dederũt. Cumq eum
lit̾. ut ꝓusu monasterii possessionẽ
q̃ offerebant᷑ acciꝑeret: ille sollici¬
tꝰ sue pauꝑtatis custos. fortẽ sentẽ¬
tiam tenebat dicens. Monachꝰ qͥ int̾ra
possessionẽ querit: mouachꝰ nõ ẽ Sic
quippe mnetuebat pauꝑtatis sue seru¬
ritatẽ ꝑd̾e: sicut auari dinites solẽt
ꝑituras diuitias custodire.Ibi ita¬
cũctis longelateq habitantib ui¬
ta eius in claruit. Nam quadam die

Expanded text:
quid in ecclesia factum fuisset innotuiquid in ecclesia factum fuisset innotuitur. Alii ad construendum monasterium praedia, alii pecunias, alii subsidia quaeque poterant, offerre viro Dei suppliciter volebant. Sed servus omnipotentis Domini horum nihil accipiens, egressus urbem non longe desertum locum reperit, ibique sibi humile habitaculum construxit. Ad quem dum multi pergunt, exemplo illius aeternae vitae accendi desiderio coeperunt, atque sub ejus magisterio in omnipotentis se Domini servitium dederunt. Cumque ei erent, ut pro usu monasterii possessiones quae offerebantur acciperet, ille sollicitus suae paupertatis custos fortem sententiam tenebat, dicens: Monachus qui in terra possessionem quaerit monachus non est. Sic quippe metuebat paupertatis suae securitatem perdere, sicut avari divites solent perituras divitias custodire. Ibi itacunctis longe lateque habitantibus vita ejus inclaruit. Nam die quadam ad
Abbreviated transcription (Latin):
auit ⁊ noctem. Scdo etrã die cũ nocte
subsequẽti indefessus in p̾cib ꝑstitit
diem qͦꝙ t̾tium inoratione coniiuixit
Cumq hoc miꝰ ex custodib suꝑbiesp̃u
inflatꝰ cerneret: iuide ꝑfic̾e debuit.
inde ad defectus dãna ꝑuenit. Nã hũc
simulatorẽ dicere. et u̾bo rusticocepit
inpostorẽ clamare: quise trib dieb
et tribus noctib orareante oculos
hominũ demonstraret. Qui ꝑtinꝰ cͣ¬
rens uirũ d̾i a laꝑa ꝑcussit: ut qͣsire¬
ligiose ute simulator de ecclia con
tumelia exiret s hõ repente ultor
sp̃c inuasit atq ad uiri d̾i uestigiastͤ¬
uit: ⁊ ꝑos illiꝰ clamare cepit.Isaac
me eicit.uir quippe ꝑegrmꝰ qͦcensere¬
tur noĩe nesciebãt. s eiꝰ nom̃ ille sp̃s
ꝓdidit. qui se abillo eici posse clama¬
uit. Mox aũt suꝑuexati corpꝰ uir d̃i
incubuit: et malignꝰ sp̃c qͥ eñ inuase¬
rat abscessit. In tota urbe. tũ statim

Expanded text:
avit et noctem. Secundo etiam die, cum nocte avit et noctem. Secundo etiam die, cum nocte subsequenti indefessus in precibus perstitit, diem quoque tertium in oratione conjunxit. Cumque hoc unus ex custodibus superbiae spiritu inflatus cerneret, unde proficere debuit, inde ad defectus damna pervenit. Nam hunc simulatorem dicere, et verbo rustico coepit impostorem clamare, qui se tribus diebus et noctibus orare ante oculos hominum demonstraret. Qui protinus currens, virum Dei alapa percussit, ut, quasi religiosae vitae simulator, de ecclesia cum contumelia exiret. Sed hunc repente ultor spiritus invasit, et ad viri Dei vestigia stravit, ac per os illius clamare coepit: Isaac me ejicit. Vir quippe peregrinus quo censeretur nomine nesciebatur, sed ejus nomen ille spiritus prodidit, qui se ab illo posse ejici clamavit. Mox autem super vexati corpus vir Dei incubuit, et malignus spiritus qui eum invaserat abscessit. In tota urbe tunc statim
Abbreviated transcription (Latin):
fuit iuxta spolitanã urbem
uir uite uenerabił isaac noĩe: qui
usq ad extrema pene gothoꝵ tꝑ̃ra
et maxime sacra uirgo gregoriaq̃
nũc in hac romana urbe iuxta eccle¬
siam bẽ marie semꝑ uirginis hĩtat.
Que dum ad olescentie sue temꝑe
constitutis iã nuptiis ineccłiam fu¬
gisset: et scĩmoniał uite cõu̾satõnẽ
quereret: ab eod̾e uͭ defensa. atꝙ ad
eum auẽ desto̾abat hĩtũ dño ꝓteg̃ẽ
te ꝑducta ẽ. Que quia sponsũ fugit
int̾ra: hẽre sponsũ meruit in celo
multa aũt de eodem uiro. narrante
uenerabili patre eleutherio agno¬
ur᷑ qui et hũc familiarit̾ nõuerat: et
euis uerb̾ uita fidem prebẽbat᷑. Hic
itaq uenerabił ysaac ortus ex italia
uisset: ingressus eccliam. a custodib
petiit. ut sibi quantũ uellet licentia
cõced̾etur orandr eũꝙ horis secretio¬
rib egredi nõ urgerenit. Qui mox
ad orandũ stetit: diem quoꝙ totũ ꝑ¬
egit in orationẽ. Cui sequẽtẽ. cõtinu¬

Expanded text:
fuit juxta Spoletanam urbem vir vitae venerabilis Isaac nomine, qui usque ad extrema pene Gothorum tempora et maxime sacra virgo Gregoria, quae nunc in hac Romana urbe juxta Ecclesiam beatae Mariae semper virginis habitat. Quae dum adolescentiae suae tempore constitutis jam nuptiis in ecclesiam fugisset, et sanctimonialis vitae conversationem quaereret, ab eodem viro defensa, atque ad eum quem deerducta est. Quae quia sponsum fugit in terra, habere sponsum meruit in coelo. Multa autem de eodem viro, narrante venerabili Patre Eleutherio, agnovi, qui et hunc familiariter noverat, et ejus verbis vita fidem praebebat. Hic itaque venerabilis Isaac ortus ex Italia nisset, ingressus ecclesiam a custodibus petiit ut sibi quantum vellet 304 licentia concederetur orandi, eumque horis secretioribus egredi non urgerent. Qui mox ad orandum stetit, diemque totum peregit in oratione, cui sequentem continu
Abbreviated transcription (Latin):
gua dona tribuit parua q̃dam rep̃¬
hensibilia reluiqͥt: ut semꝑ hẽant
contra qͦd bellũ gerant. ⁊ deuictis
magnus hostib mentẽ ũ erigant.
qnͣdo eos ad huc adu̾sarii etiã ĩ mini¬
mis fatigant. fit itaq ut miro mͦ una
eadẽq mens et uirtute polleat ⁊ ex
ifirmitate lassescat: quatinꝰ ⁊ exꝑ
te cõstructa sit. et exparte fortiter
se conspiciat ẽẽ destructã: ut ꝑ boñ
qd̃ querit et hẽre nõ ualet. illud ser¬
uet humilit̾ qd̃ habet. S qͥd mirũ
qd hoc de homine dicimꝰ: qñdo illa
suꝑna regio inciuib suis exꝑte dan¬
na ꝑtulit. et exparte forcit̾ stetit:
ut electi angłoꝵ sp̃s dũ alios ꝑsuꝑbi¬
am cecidisse cõspic̾e̾nt. ip̃i tanto ro¬
bustiꝰ qnͣto humiliꝰ starẽt: Illi gͦ re-¬
gionis sue etiã oetri m̃to ꝓfecerñt.
que ad et̾nitatis statũ exparte sue

Expanded text:
gna tribuit, parva quaedam reprgna tribuit, parva quaedam reprehensibilia relinquit, ut semper habeant contra quod bellum gerant, et devictis magnis hostibus mentem non erigant, quando eos adhuc adversarii etiam minimi fatigant. Fit itaque ut miro modo una eademque mens et virtute polleat, et ex infirmitate lassescat, quatenus et ex parte constructa sit, et ex parte se conspiciat esse destructam, ut per bonum quod quaerit, et habere non valet, illud servet humiliter quod habet. Sed quid mirum quod hoc de homine dicimus, quando illa superna regio in civibus suis ex parte damna pertulit, et ex parte fortiter stetit, ut electi angelorum spiritus dum alios per superbiam cecidisse conspicerent, ipsi tanto robustius quanto humilius starent? Illi ergo regioni sua etiam detrimenta profecerunt, quae ad aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ta ei leticia iuerat. ut illis tot uir¬
tutib nͥ sciretur ẽẽ nullo modo ple¬
nã hoc ẽẽ dicimꝰ: Sponte sibi leticie
freua laxabat: antantis uirtutib
pollens aliquãdo ad p̾sens gaudiũ.
etram renitens eiꝰ aĩmꝰ trahebatur.
gͣs Magna ẽ petre omĩpotentis di
dispensatio: et plerũꝙ cõtingit ut
quib maiora bona p̾stat. q̃dã mi¬
nora nõ tribuat. ut semꝑ eoꝵ animꝰ
hẽat unde se ip̃e rep̾hendat: qͣtinꝰ
dũ appetunt ꝑfecti ẽẽ nec possunt.
et laborant ĩ hoc qd̃ nõ acceꝑunt.
nec tamen la borando p̾ualent. iu
his que accepta hñt se minime ex¬
tollant: s di̾cant qr ex sem et ipsis
maiora bona nõ hñt. quiinsemet¬
ip̃is uincere parua uicia atꝙ extre¬
ma uo possũt. Hinc ẽ eñ qd̃ ꝑduc
tos fortes atꝙ p̾potentes adu̾sarios
eius extingueus. philisteos atꝙ ca¬
naneos diutiꝰ reseruauit: ut sicut
scriptũ ẽ. in eis exꝑiret᷑ isrł. Quia
ñ nũꝙͣ ut dc̃m ẽ. eis etiam quib ma¬

Expanded text:
ot virtutibus nisi sciretur esse plenus, nullo modo crete, hoc esse dicimus? Sponte sibi laetitiae frena laxabat, an tot virtutibus pollens, aliquando ad praesens gaudium etiam renitens ejus animus trahebatur? GREGOR. Magna est, Petre, omnipotentis Dei dispensatio, et plerumque contingit ut 308 quibus majora bona praestat, quaedam minora non tribuat, ut semper eorum animus habeat unde se ipse reprehendat; quatenus dum appetunt perfecti esse, nec possunt, et laborant in hoc quod non acceperunt, nec tamen laborando praevalent, in his quae accepta habent se minime extollant, sed discant quia ex semetipsis majora bona non habent, qui in semetipsis vincere parva vitia atque extrema non possunt. Hinc est enim quod perducto tos fortes atque prepotentes adversarios eius extinguens, Phylisteos atque Chananeos diutius reservaviscriptum est, in eo experiretur Israel. Quia nonnunquam, ut dictum est, eis etiam quibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
ce sumisso ꝙ humilit̃ capite lãbere
ep̃i pedes cepit. ut patent̾ omib dare¬
tur intelli ͣ quia erga illũ iurũ dĩ ⁊ fe¬
rina corda eeũt hominũ: et quasi hu¬
mana bestiarũ. Tũc ppłi qui ad specta¬
cdm mortis uenerat: magtio clamore
uersus ẽ in admiracõnẽ uenerationis.

Expanded text:
ce summissoque humiliter capite, lambere ce summissoque humiliter capite, lambere episcopi pedes coepit, ut patenter omnibus daretur intellegi, quia erga illum virum Dei et ferina corda essent hominum et quasi humana bestiarum. Tunc populus, qui ad expectaculum venerat mortis, magno clamore versus est in admiratione veneration
Abbreviated transcription (Latin):
pulonii ep̃s: magnã dieb nr̃is
scĩtatis sue ꝓbationẽ deoit. Namcũ
hospitalitatis studio ualde eẽt intẽ.¬
tus: die quadã transeuntes milites
hospicio suscepit. e uos gothis suꝑ¬
uenientib abscondit: eorũꝙ uitã
abilloꝵ uequitia. abscondendo ser¬
uauit. Q. d dum gothorũ regi ꝑfido
totile uũtiatũ fuisset: crudelitatis
iumanissime uesania succensus. hc̃
ad locũ qui octauo huiꝰ urbis milia¬
rio merulis dr̃. ubi tũc ip̃e cũ excitu
sedebat. iussit deduci: eũꝙ in cõsp̃
ꝙ isdẽ rex ꝑfidus in ip̃o quoꝙ spec¬
taculo c̃ sediss ad conspiciendãmor¬
tẽ ep̃t. magna płi turba cõflux̃. ẽc̃
ep̃c eductus inmediũ ẽ: atq ad eiꝰ
mortẽ inmanissimꝰ ursꝰ ex quisitꝰ qͥ
dũ humana menbra crudelit̾ car¬
peret. seui regis animũ satiaret.
Dimissus itaꝙ ursus excauea ẽ. Qͥ
accensus et c̾citꝰ. ep̃m petiit: s subi¬
to sue feritati oblitꝰ. deflexa cerui¬

Expanded text:
s magnam diebus nostris sanctitatis suae probationem dedit. Nam cum hospitalitatis studio valde esset intentus, die quadam transeuntes milites hospitio suscepit. Quos Gothis supervenientibus abscondit eorumque vitam ab illorum nequitia abscondendo servavit. Quod dum Gothorum regi perfido Totilae nuntiatum fuisset, crudelitatis inmanissimae vesania succensus, hunc ad locum, qui octavo huius urbis miliario Merolis dicitur, ubi tunc ipse cum exercitu sedebat, iussit deduci eumque in expectaque isdem rex perfidus in ipso quoque expectaculo consedisset ad aspiciendam mortepus deductus in medio est, atque ad eius mortem inmanissimus ursus exquisitus, qui dum humana membra crudeliter carperet, saevi regis animum satiaret. Dimissus itaque ursus ex cavea est. Qui accensus et concitus episcopum petiit; sed subito suae feritatisy oblitus, deflexa cervi
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis uite ep̃s. narrauit
qͦddã memorabile ualde miracu¬
lum. dicens. uir scĩssimꝰ hercolanꝰ
nutritor meuꝰ perusine ciuitatis
ep̃s fuit: exconu̾satõne monaste¬
rii adsac̾dotalis grãm ordinis de¬
ductus. ẽotile aũt impii regis
temꝑib: eandẽ urbem annis .uiͨ.
cõtiuius gothoꝵ exercitꝰ obsedit.
Ex qua multi ciuiũ fugerũt: qui
famis ꝑiculum ferre nõ pot̾ant.
Anno uero septimo nec dum fini¬
to: obsessam urbem gothoꝵ intͣ
ex̾citui preerat. ad regem thotilã
nũtios misit: exquirens qͥd de ep̃o¬

Expanded text:
venerabilis vitae episcopus narravit venerabilis vitae episcopus narravit quoddam memorabile valde miraculum, dicens: Vir sanctissimus Herculanus nutritor meus, Perusinae civitatis episcopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacerdotalis ordinis gratiam deductus. Totilae autem perfidi regis temporibus, eamdem urbem annis septem continuis Gothorum exercitus obsedit, ex qua multi civium fugerunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo nondum finito, obsessam urbem Gothorum exeexercitui praeerat, ad regem Totilam nuntios misit, exquirens quid de ep