comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iniuriȩ facibus agitat. Ut fitis
filii patris uri. Id est idto ista
facere debetis. ut sitis felii patris
uni. qui solem suum facit oriri
suꝑ bonos & malos. Iuxta littera.
hoc solummodo in tellegendum
est. Istas & enim duas creaturas. ex
diligitis eos qui uos diligunt. et
extera. Et est fensus. Si publican
& peccatores natura duce ad tanti
bonitatem se extendunt ut diliga¬
tes se diligant. quantomagis uos
latiores in caritate esse debetis. ut
non solum amicos. sed inimicos dili¬
gatis. Nonire & publicani hoc faci¬
unt.  Puiblicani dicebantur apud
romanos ox actores. qui uectigalia
apopulo exhigebant. Et si salu.¬
ta utritis fre̾s irros tantũ & reliqͦ
Si uos illos qui natura fte̾s uobis sum
aut federe a micitię iuncti saluta
ueritis. quid amplius facitis quam
latine gens. Unde dicuntur.
& hnici gentiles. Et gentilis dr.
qui ita ꝑmanit ut nascitur. inco¬
dem uidelic& ritu. & ꝓfessione e

Expanded text:
injuriae faucibus agitat. « Ut sitis injuriae faucibus agitat. « Ut sitis filii Patris vestri. » Id est, ideo ista facere debetis, ut sitis filii Patris vestri, qui solem suum facit oriri super bonos et malos. Juxta litteram hoc solummodo intelligendum est. Istas etenim duas creaturas, e qdiligitis eos qui vos diligunt, » etc. Et est sensus: Si publicani et peccatores natura duce ad tantam bonitatem se extendunt, ut diligentes se diligant, quanto magis vos latiores in charitate esse debetis, ut non solum amicos, sed etiam inimicos diligatis? « Nonne et publicani hoc faciunt: » Publicani dicebantur apud Romanos exactores, qui vectigalia a populo exigebant. « Et si salutaveritis fratres vestros tantum, » et reliqua. Si vos illos, qui natura fratres vobis sunt, aut foedere amicitiae juncti, salutaveritis, quid amplius facitis quam icitur gens; inde dicuntur ethnici gentiles. Et gentilis dicitur, qui ita permanet ut nascitur, in eodem videlicet ritu et professione et
Abbreviated transcription (Latin):
Fiat mensa eorũ coram ipsis in
laqueum. Eet paulus apłs cum
pcussus ess& amiiistro sacerdotis
respondit. Pereutiet te ds. paries
dealbate. Et dñs in euuangelio.
Uȩ tibi cororain: ue tibi bedsaida.
Ad quod dicendum. quia hȩc uerba
non sunt mabedicentis uoto ꝓlata:
sed prȩdicentis affectu. Preuide¬
bat enim dñs sure ptopħa rumã
impiorũ futuram. & eandem
ruiam non optando ꝓferebant:
sed prophetando prędicebant.
Iterum quȩritur cum dñs iubrat
ꝓ inimicis orare. cur iohanires
ꝓfr̃ibus quibusdam usq ad mortẽ
peccantibus orare ꝓhibtat. Ita
cnum dicit in epła sua. Est quod¬
dam peccatũ usq ad moitem.
non pro illo rogo ut quis oret.
Adhoc dicendum est: quia inter
fte̾s plerumq sunt quȩdã peccata.
ꝑsecutionibus impiorã grauiora.
E st peccatum usq ad mortem: in
peccato usq ad morttꝰ ꝑseuerare.
Uel peccatu usq ad mortem oꝑatur.
qui post agnitionem dĩ societate᷑
fraternitatis inpugnat: & eandẽ

Expanded text:
Fiat mensa eorum coram ipsis in laqueum . » Et Paulus apostolus, cum percussus esset a ministro sacerdotis, respondit: « Percutiet te Deus, paries dealbate . » Et Dominus in Evangelio: « Vae tibi, Corozaim! vae tibi, Bethsaida ! » Ad quod dicendum, quia haec verba non sunt maledicentis voto prolata, sed praedicentis affectu. Providebat enim Dominus sive prophetae, ruinam impiorum futuram, et eamdem ruinam non optando proferebant, sed prophetando praedicebant. Iterum quaeritur cum Dominus jubeat pro inimicis orare, cur Joannes pro fratribus quibusdam usque ad mortem peccantibus, orare prohibeat. Ita enim dicit in Epistola sua: « Est quoddam peccatum usque ad mortem, non pro illo rogo ut quis oret . » Ad hoc dicendum est, quia inter fratres plerumque sunt quaedam peccata persecutionibus impiorum graviora. Est peccatum usque ad mortem, in peccato usque ad mortem perseverare. Vel peccatum usque ad mortem operatur, qui post agnitionem Dei societatem fraternitatis impugnat, et eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
Ueni iam uirgo ad thalamũ eiꝰquẽ quȩ¬
sisti. & pto amore sponsi gladium
pcussoris admitte: ut sponsam te
uirginitas in maculata conprobet
xp̃i. & martyrem confessio ꝓbata
consignet. Felix caterua uirginũ:
quibus studium est. tuȩ sequi con-¬
fessionis uestigia. Habebunt enim
tetum coronam in celo: quȩ tecũ
superauerint in imicũ in mundo.
Nam sicut ibi uestigia
mariae prosequenti partieipatio
acternȩ remuntrationis apparuit.
ita his te imitantibus arterna ere¬
dimus gaudia non neganda.
Itaq ospłendida xp̃o. pulehra di filio
& om̃ib angłis & archangelis grati
ut nr̃i meminisse digntris. quibus
possumus prȩcibus exoramus: itt
laborum tradidit palmam: qui
regnat cum patre & spu sco. quia¬

Expanded text:
11. Veni jam, virgo, ad thalamum, quem quae11. Veni jam, virgo, ad thalamum, quem quaesisti: et pro amore sponsi gladium percussoris admitte; ut sponsam te virginitas immaculata comprobet Christi, et martyrem confessio probata consignet. Felix caterva virginum, quibus studium est tuae confessionis sequi vestigia; habebunt enim tecum coronam in coelo, quae tecum superaverint inimicum in mundo. Nam sicut tibi Mariae vestigia prosequenti participatio aeternae remunerationis apparuit; ita his imitantibus aeterna credimus gaudia non neganda.Itaque o splendida Christo, et pulchra Dei Filio, et omnibus angelis et archangelis grata, ut nostri meminisse digneris, quibus possumus precibus exoramus, ut laborum tradidit palmam, qui regnat cum Patre, etc.
Abbreviated transcription (Latin):
suptrautrat. refrigerium in medus
flammis inut̾nit. Et quae ad hoc
focos ingressa fuerat ut arderet.
cepit per scam uirginitatem algere.
ut disetretur uirginitas flammas
sibi & incendia pęnitus dominari
non posse. Nec illos ptrisse estimes.
quos ꝓ nomine xp̃i consumpsit in-¬
cendiũ. Namq cum legeris heliam
ignibus raptum & putros tres in mediis
ignibus nulla ratione consumptos.
auit quia laurentiũ ctaticula sus¬
ceptum tecoles. & agnen sicut threlã
flammarum globos euasisse cognoseis:
nullam inhis saspiceris uarietatem
fiati tunc fuisse. Una &eni fides
sc̃os dĩ in passione exereuit.: & diuerso
genere gloriarũ reddidit utrosq
uictotes. Nam qui consumptus est
martyr exultat: & esaias sectus
martyrem fecit: & danibel leonum
rabrem morsusq contempnetis.
probatissimũ dĩ confessorẽ ex pressit.
Quo facto. utrosq xp̃r diaboli osten¬
dit esse uictores. U nus cñi monit᷑
& triumphat: alius euadit & regnat.

Expanded text:
superaverat, refrigerium in mediis superaverat, refrigerium in mediis flammis invenit: et quae ad hoc focos ingressa fuerat, ut arderet, coepit per sanctam virginitatem algere; ut disceret virginitas flammas sibi et incendia penitus dominari non posse. 10. Nec illos periisse aestimes, quos pro nomine Christi consumpsit incendium; nam cum legeris Eliam ignibus raptum, et pueros tres in mediis ignibus nulla ratione consumptos: aut quia Laurentium craticula consumptum recolis et Agnem sicut Theclam flammarum globos evasisse cognoscis, nullam in his suspiceris varietatem fidei tunc fuisse; una etenim fides sanctos Dei in passione exercuit, et diverso genere gloriarum reddidit utrobique victores. Nam qui consumptus est martyr, exsultat: et qui evasmartyrem fecit, et Danielem leonum rabiem morsusque contemnentem, probatissimum Deus confessorem expressit: quo facto utrosque diaboli ostendit esse victores; unus enim moritur et triumphat, alius evadit et regnat.
Abbreviated transcription (Latin):
uitam quam uidebatur habere amisit.
& mortẽ quã quȩrebat inuenit.
Succedunt ridentibus lacrimȩ: & in¬
sultantibus finem lamentationis
inponunt. Aatendit uirgo lugentẽ
iudicem : & quem minantem ante
contempserat: nunc deprecantem
exaudit. Ilico igitur ut cepit orare
ꝓmortuo. & amortuis excitat saluu
qui morti fuerat deputatus : & ad
gaudium euocat qui fuerat pręcipi-¬
tatus in luctum. Nam qui incastus
fuerat mortuus. castus exsurgit :¬
& fit predicator castimonii. qui per¬
sequutor extiterat castitatis. Ad
hȩc sacribegi conturbantur intẽplis.
& xpristum ista mrrabilia facrente
contremiscunt: excitant seditiones
ignobilis uulgi. ut ratio quȩ suade-¬
bat fidem seditionum clamoribus
pulsa locum in nrentib hominum
in urenire non possa. Pater uero
suscitati filii tristis abscessit: & ut
legitur turbis furentibus uicarium
dereliquit. Vrigineo itaq corpori
stridentes prȩparauerunt flammas :
sed corpus quod incendia libidinũ

Expanded text:
vitam quam videbatur habere, amisit; vitam quam videbatur habere, amisit; et mortem quam quaerebat, invenit. Succedunt ridentibus lacrymae, et insultantibus finem lamentationes imponunt. Attendit virgo lugentem judicem, et quem minantem ante contempserat, nunc deprecantem exaudit. Illico igitur ut coepit orare pro mortuo, et a mortuis excitat salvum, qui morti fuerat deputatus; et ad gaudium evocat, qui fuerat praecipitatus in luctum. Nam qui incestus fuerat mortuus, castus 458 exsurgit; et fit praedicator castimonii, qui persecutor exstiterat castitatis. 9. Ad haec sacrilegi conturbantur in templis, et Christum ista miracula facientem non timentes, excitant seditionem ignobilis vulgi; ut ratio quae suadebat finem seditionum, clamoribus pulsa, locum in mentibus hominum invenire non posset. Pater vero suscitati filii tristis abscessit, et ut legitur, turbis furentibus vicarium dereliquit. Virgineo itaque corpori stridentes praeparavere flammas, sed corpus quod incendia libidinum
Abbreviated transcription (Latin):
tur ab angelis bonis: & dãpnata
inprostibulo turpitudinis ingre¬
mio apparuit castitatis. E fficit᷑
oratorium angelorum. locus qui
perditarũ fuerat animarũ et
ubi semꝑ naufragauerat castitas.
illic est coronata uirginitas. Deniq
populos quos prȩco ad libi dinem
in uitauerat. uirgo ad captiuitatẽ
obtinuit. & quos adcam diabolus
inquinatos induxit: illa a se mun-¬
dos eiecit. O mes nãq singillatim
ingressi. unus alterũ sustinebat
ingressum: quem egressum dum
non crederet mundum se exhibebat
inmundũ. Sed ingressus ad libidi.¬
nẽ ad ad orandum dnm meritis uir¬
ginis tenebatur: & exibat inde dei
seruus. qui seruus diaboli futrat intus
ingressus: & toti facti sunt xp̃i cultores.
quos diabolus corraptores se putaue¬
rat uirginis inuenisse. Remansit
itaq iuuenis qui probationis huius
auctor extiterat : qui se putabat de¬
fensorem uirginis superare. Hic
splendorem dum ꝓuocaret adluctũ.

Expanded text:
ebatur ab angelis bonis: et damnata ebatur ab angelis bonis: et damnata in prostibulo turpitudinis, in gremio apparuit castitatis. Efficitur oratorium angelorum locus, qui perditarum fuerat animarum; et ubi semper naufragaverat castitas, illic est coronata virginitas. Denique populos, quos praeco ad libidinem invitaverat, virgo ad captivitatem obtinuit: et quos ad eam diabolus inquinatos induxit, illa a se mundos ejecit; omnes namque singillatim ingressi, unus alterum sustinebat ingressum, quem egressum, dum non crederet mundum, se exhibebat immundum: sed ingressus ad libidinem, ad adorandum Dominum meritis virginis tenebatur; et exibat inde Dei servus, qui diaboli fuerat servus intus ingressus; et tot facti sunt Christi cultores, quot diabolus corruptores se putaverat virginis invenisse. 8. Remansit itaque juvenis, qui reprobationis hujus auctor exstiterat: qui se putabat defensorem virginis superare, hic splendorem dum provocaret ad luxum,
Abbreviated transcription (Latin):
tionis prȩparauerat. illic eã exciꝑe
fecit dñs coronam su e uirginitatis
& palmam. hoc est in suis sedibus
hostes uincere. captiuam ductam
uirgurem ad penetrabilia regis
libidinum: ipsum rege̾ auirgine
quam captiuauerat uictum: et
uictum cũ uirginis triumpho exire.
Nam qui tenuerat tentus est: qui trax¬
erat tractus est: qui occidere sẽ pri¬
tabat occisus est. Deniq ut pro¬
brmus diabolum auirgine ista tunc
fuisst uictum illius iuuenis factũ
ad animũ reuocemus: que contra
agnetis infantiam sic armauerat
inimicus. ut nudam facet& trahi
prȩconantis : ducis populum ad
lidinem inuitantis. Hunc ergo
ducem fuisse diaboli nemo quis
dubit&: & uicto duce populum
superatum esse om̃ib notum est:
Superatis autem cum duce suo
populis tyrannũ teneri captiuu
om̃ibus patet. Constat ergo dia¬
bolum suprratũ: quotiens contra
uirginem arma corripuit. Nam
ex poliata uirgo. crinibus tegitur.
& nudata ab hominibris malis uesti¬

Expanded text:
tionis praeparaverat, illic eam excipere tionis praeparaverat, illic eam excipere fecit Dominus coronam suae virginitatis et palmam. Hoc est in suis sedibus hostes vincere, captivam ductam virginem ad penetralia regis libidinum, ipsum regem a virgine, quam captivaverat, victum, et victum cum virginis triumpho exire; nam qui tenuerat, tentus est: qui traxerat, tractus est: qui occidere se putabat, occisus est. 7. Denique ut probemus diabolum a virgine tunc fuisse victum, illius juvenis factum ad animum revocemus, quem contra Agnetis infantiam sic armaverat inimicus, ut nudam faceret trahi praeconantis ducis, populum ad libidinem invitantis. Hunc ergo ducem fuisse diaboli nemo est qui dubitet; et victo duce, populum esse superatum omnibus notum est: superatis autem cum suo duce populis, tyrannum teneri captivum omnibus patet. Constat autem diabolum superatum, quoties contra virginem arma arripuit; nam exspoliata virgo, crinibus tegitur: et nudata ab hominibus malis, vesti
Abbreviated transcription (Latin):
minans. uestes. prȩdia prętiosa
conuectat. Sed quia xp̃i caritas
ptętium pecuniarũ non habet.
uirginitas sac ratissima in suo
gradu usq in sanguinis effusione
ꝑmansit: quͣm suo illam sanguino
subarrauerat xp̃s. Ad concupis¬
centem igitur reuertitur census.
& in concussa uirginitas xp̃o semd
oblata perdurat. Discite uirgina
xp̃i normã puellaris exempli. &
oblata sub specie pietatis munus¬
cula uirorã tota intentione res¬
putte: & quasi rabidi canis morsis
om̃i cum gaudio recusate. A quo
non reciperis quod timeas dĩ: non
accipias quod diligas mundi. Accip
accipe uirgo: sed quod amori ȩters
proficiat. Quotienscũq ab homine
consecuta futris censũ: sic accipe
ille intus inmente quid facias. &
quam expetenter eius urigies
comiteris adtendit. Uidete ergo
quomodo agnes sequitur mariã
per obprobria nullum
potuit penitus formidate suppli.¬
cium . cui &iam lupanar turpitu¬
ubi diabolus ei ignominiam corrup¬

Expanded text:
minans, vestes, praedia pretiosa minans, vestes, praedia pretiosa convectat. Sed quia Christi charitas pretium pecuniarum non habet, virgo sacratissima in suo gradu usque ad sanguinis effusionem permansit; quoniam suo illam sanguine subarraverat Christus. Ad concupiscentem igitur revertitur census, et inconcussa virginitas Christo semel oblata perdurat. Discite, virgines Christi, normae puellaris exempla, et oblata sub specie pietatis munuscula virorum tota intentione respuite, et quasi rabidi canis morsus omni cum gaudio recusate. A quo non receperis quod timeas Dei, non accipias quod diligas mundi: accipe, accipe, virgo, sed quod amori aeterno proficiat. Quotiescumque ab homine consecuta fueris censum, sic accipe, ille intus in mente quid facias, et quam expetenter ejus virgines comiteris attendit. 6. Videte ergo quomodo sequitur Agnes Mariam. Post opprobria nullum potuit penitus formidare supplicium, cui etiam lupanar turpituubi diabolus ei ignominiam corrup
Abbreviated transcription (Latin):
a se amorem terrenũ ꝑ amorem
celestem expellens. tropheu erucis
xp̃i arripuit: & tam contra libi.¬
dines. quam & iam contra uniuersa
supplicia. fide potius armata quã
ferro. fortiter dimicauit & uicit.
Aspicit drmq blandientẽ & rennuit.
minantẽ incendium attendit et
ridet: nescit aliquid amate quod
transit. Et dum nimis turgini¬
tatem diligit. nec ludibria. nec
flamasꝙ. nec supplicia. nec carni¬
fices metuit: postremo nec gladiũ
futentis percussoris ex pauit̾
Conpellitur uirgo ornamenta sus.¬
ciptre corporis sed tennuit: qͣm
iam suserperat mentis. Et quia
non de eligantia corporis humani
placere studebat. quia timebat
de feditate animȩ dño displictre
tantũ in suam animã erube serbat
se esse formosam : tantoq studens
displicere carnalibus in carnis
aspectu: quanto xp̃o institit et
eius angelis conplacere. Turbat᷑
iuirenis apuella contemptus: &
seꝰ muneribus conplacrre posse
ex istimans: auru gemmas conge¬

Expanded text:
a se amorem terrenum per amorem a se amorem terrenum per amorem coelestem expellens, tropaeum crucis Christi arripuit; et tam contra libidines quam etiam contra universa supplicia fide potius armata quam ferro, fortiter dimicavit et vicit. Aspicit denique blandientem et renuit: minantem, et despicit: incendium attendit, et ridet. Nescit aliquid amare, 457 quod transit; et dum nimis virginitatem diligit, nec ludibria, nec flammas, nec supplicia, nec carnifices metuit: postremo nec gladium furentis persecutoris expavit. Compellitur virgo ornamenta suscipere corporis, sed renuit; quoniam jam susceperat mentis: et quia non de elegantia corporis humani placere studebat, quia timebat de foeditate animae Domino displicere,tantum in sua carne erubescebat se esse formosam: tantumque studuit displicere carnalibus in carnis aspectu, quanto Christo institit, et ejus angelis complacere. 5. Turbatur juvenis a puella contemptus, et se muneribus complacere posse existimans, aurum, gemmas conge
Abbreviated transcription (Latin):
cora recusantem. Ideo en̾i scõrum
ꝑ litteras traduntur exempla.
ut unusquisq pro qualitate sexus
& pro tate antiorum. modum
sui pmpositi teneat. Et sicut
natione animi mundi dulcia recu.¬
santes. & eius non recusantes auster a.
ad delectiones ꝑpetuas. & ad gaudia
eterna pertingant. Hȩc dicentes
non uituperamus coniugũ casta
cõmertia: sed uirginu perseutran.¬
tram adornamtis. Non cni uirgi.¬
nitas malis rebus super ponenda
est: sed est tebus optimis prȩferenda.
Qu e enim mundis mundior. & seĩs¬
est sanctior: non indigit malarũ
rerũ uituperatione laudati. Se.¬
quantur itaq: sca contugia patri¬
archarum coniuges: in religione
positȩ ac diuinis litteris informa¬
t e. saram. rebeccã. rachelem.
annam. susannã. ac sefforam imi¬
tintur uxores: xp̃i uero uirgines.
solam uirginem matrem luminis
subsequantur. Huius pedissequa
dicitiȩ excitauit exemplũ. cũ uir¬
ginitatem prȩtulit uitȩ: om̃emq

Expanded text:
cora recusantem. Ideo enim sanctorum cora recusantem. Ideo enim sanctorum per litteras traduntur exempla, ut unusquisque pro qualitate sexus, et pro aetate annorum modum sui propositi teneat, et sicut natione animi mundi dulcia recusantes, et ejus non recusantes austera, ad delectationes perpetuas et ad gaudia aeterna pertingant. Haec dicentes non vituperamus conjugum casta commercia, sed virginum perseverantiam adornamus; non enim virginitas malis rebus superponenda est, sed est rebus optimis praeferenda. Quae enim mundis mundior, et sanctis sanctior est, non indiget malarum rerum vituperatione laudari. Sequantur itaque sancta conjugia patriarcharum conjuges in religione positae, ac divinis 539 Litteris informatae, Saram, Rebeccam, Rachelem, Annam, Susannam, Sephoram, imitentur uxores: Christi vero virgines solam Virginem Matrem virginis luminis subsequantur. Hujus pedissequa dicitiae excitavit exemplum, cum virginitatem praetulit vitae, omnemque
Abbreviated transcription (Latin):
UM IN TOTONIUNDO
uirgineus flos mariae in-¬
marcescibiles coronas innectat.¬
& sceptrigerã pudoris aulam in-¬
maculato conseruet affectu: eo¬
usq integritas ꝑseuerauit ad
palmã: ut in puellis tropheu̾ scĩ¬
tatis arriper&s: & per uestigia
matris uirginis ad caclestem tha¬
lamum perutnira&. Hinc .ẽ. quod
anulo fidei agnes se ad ferit subar.¬
ratã & clamat sc amore constrictã.
Oquam imitabile uirginibus. uirgo
tui tradidisti amoris exemplum.
O quam sem pectoribus dandũ in¬
uirgines tribuisti responsum: con¬
tempnendo mundi diuitias. exe.¬
erando carnis concupiscentias. &
solam xp̾i pulchritudinem ada-¬
mando. Accedite ad puellam
puelle: & discite in annis infantię.
quales in pectore suo cirea a morẽ
xp̃i flaminas accendit. Dicit se
amatori suo feruare fidem. & eius
corpus concupiscere solum: qui pro
amore hominu̾ mortis non recusa¬
uit interitum. Discite uirgines
xpͣi amorem in puella feruente.
& om̃s mundi diuitias uelut ster¬

Expanded text:
um in toto mundo virgineus flos Mariae immarcessibiles coronas innectat, et sceptrigeram pudoris aulam immaculato conservet affectu; eousque integritas perseveravit ad palmam, ut in puellis tropaeum sanctitatis arriperet, et per vestigia matris virginis ad coelestem thalamum perveniret. Hinc est quod annulo fidei Agnes se aratam, et clamat se amore constrictam. O quam imitabilis virginibus virgo, cui tradidisti amoris exemplum! O quam sanctum pectoribus virgineis tribuisti responsum, contemnendo mundi divitias, exsecrando carnis concupiscentias, et solam Christi pulchritudinem adamando! Accedite ad puellam, puellae, et discite in annis infantiae 538 quales in pectore suo circa amorem Christi flammas incenderit. Dicit se amatori suo servare fidem, et ejus corpus concupiscere solum, qui pro amore omnium mortis non recusavit interitum. Discite, virgines Christi, amorem in puella ferventem, et omnes mundi divitias velut ster
Abbreviated transcription (Latin):
dux suus uiam amaritudinis
ostendit. Reuocemus ergo ait
oculos peccata quae fecimus.
consideremus quam ttrribilis iudq
hȩc puniturus adueniat. Mentẽ
formemus adlamenta: uita nr̃a ad
tempus amatescat in pęnitentia.
inuindicta. Per fletus quippe ad
gaudia ducimur: ueritate polli.¬
cente quae ait. Beati qui lugent
qnͣm ipsi consolabuntur. Aaflta
uero per gaudia uenitur: hacc
eadem urritate attestante quȩ an
Uȩ uobis qui ridetis nunc: quia
lugebitis & flebitis. Si ergo reas¬
ut non solum nr̃a in dm uita pro.¬
ficiat. sed hȩc ipsa nr̃a conuersatio
ad laudem di & alios accendat.
Vnde illic subditur. Et om̃is plebs
ut uidit: dedit laudem dõ.

Expanded text:
dux suus viam amaritudinis dux suus viam amaritudinis ostendit. Revocemus ergo ante oculos peccata quae fecimus; consideremus quam terribilis judex haec puniturus adveniat; mentem formemus ad lamenta; vita nostra ad tempus amarescat in poen in vindicta. Per fletus quippe ad aeterna gaudia ducimur, Veritate pollicente, quae ait: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Ad fletum vero per gaudia venitur, hoc eadem Veritate attestante, quae ait: Vae vobis, qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis . Si ergo retrut non solum nostra vita in Deum proficiat, sed haec ipsa nostra conversatio ad laudem Dei et alios accendat. Unde illic subditur: Et omnis plebs ut vidit, dedit laudem Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
GRIBEET PHA¬
risȩi qui superius dño
dixerant inqua potestate hacc
facis. audiunt per occultas
parabolas quod per apritum
sermonem non merebantur
conditor & gubernator famili¬
arum suarum est: uinta illius

Expanded text:
ribae et Pharisaei, qui superius Domino dixerant: In qua potestate haec facis? audiunt per occultas parabolas, quod per apertum sermonem non merebantur conditor et gubernator familiarum suarum est. Vinea illius
Abbreviated transcription (Latin):
putaretur hȩc uia inmaculatorũ
ac btatorũ ab imperitis passim &.
rudibus posse comptȩhendi: conse¬¬
lemi rogemus eius clementiam. qui
mandauit mandata sua custo diri
nimis. ut drrigat ipse uias nras.
ad custodiendas iustificationes suas.
ipse post custodiam mandatorum
suorum ad beatitudine̾ nos suae
ꝑpetuȩ uisionis inducat ih̃e xp̃c

Expanded text:
putaretur haec via immaculatorum putaretur haec via immaculatorum ac beatorum ab imperitis passim et rudibus posse comprehendi, conse charissimi, rogemus ejus clementiam, qui mandavit mandata sua custodiri nimis, ut dirigat ipse vias nostras ad custodiendas justificationes suas, ipse post custodiam mandatorum suorum ad beatitudinem nos suae perpetuae visionis inducat Jesus C
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & si climittit nobis ille oui non
habemus quod dimittamus: multo
magis oporto nos alterutrũ dimit.¬
tere nobis debita nr̃a. Quod ipsũ
apl̃s quoq pręcipiens ait. E.stote
aut̃ inuicẽ benuigni. miscricordes:
donantes inuicem sicut & ds in xp̃o
donauit uobis. Si hȩx inquit sectis
beati erits si feceritis ea. S alutaris
hȩc multum nrri saluatoris & sedulo
est cogitanda sententia: quia brati
crimus scitndo cȩbestia pręcepta.
si tamen ea quae nouimus opando
sectemur. Qui enim cogisita eius
mandata seruate neglegit: bratus
esse non ualos. Qui hȩc tiel cog¬
noscere contempnit: multo longrus
abtatorã sorte secluditur. Con¬
gruit his psalmista. qui mortalium
corda perpendens acque omnes
btatitudinem amare: sed paucos
ubi est quȩrete conspictens. tpse
quae sit maxima in hac uita homi¬
nis bratitudo manifestę ꝓtestatus
est dicens: brati in maculati inuia.
qui ambulant in lege dñ. Et ue

Expanded text:
Sed etsi dimittit nobis ille cui non Sed etsi dimittit nobis ille cui non habemus quod dimittamus, multo magis oportet nos alterutrum dimittere nobis debita nostra. Quod ipsum Apostolus quoque praecipiens, ait, Estote autem invicem benigni, misericordes, donantes invicem, sicut et Deus in Christo donavit vobis . Si haec, inquit, scitis, beati eritis si feceritis ea. Salutaris haec multum nostri Salvatoris, et sedulo est cogitanda sententia, quia beati erimus sciendo coelestia praecepta, si tamen ea quae novimus operando sectemur. Qui enim cognita ejus mandata servare negligit beatus esse non valet; qui haec vel cognoscere contemnit, multo longius a beatorum sorte secluditur. Congruit his Psalmista, qui mortalium corda perpendens, aeque omnes beatitudinem amare, sed paucos ubi est quaerere conspiciens, ipse quae sit maxima in hac vita hominis beatitudo manifeste protestatus est, dicens, Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Et ne
Abbreviated transcription (Latin):
ingos fratribus dimittere festinem¬
S ieut ille lauit nos apeccatis nr̃s
in terpellando patrem ꝓnobis. ita
& nos siscimus frattẽ nr̃m peccaro
peccatum non ad mortem. prtamus
ut detur ei uita peccanti non ad
mortem. Et sicut apłs iacobus
admona. confiteamur alterutrũ
peccata nr̃a: & oremus ꝓrauice
ut saluemur. Sicut ille ꝓ nobis
animam suam posuit: sic& nos in¬
stante temporis articulo. ꝓfratrib
animas ponamus. Sequitur
Ameti dico uobis. non est scraus
maior domito suo neq apłs mais
co quii nusit illũ. Hoc ideo dixis
quia lautrat pedes seruorũ dñs. &
Apłs grece. latine dicitur missus.
ut ostender& ea quę ex celsus fecit
humiliter. multomagis humilibus
& infirmis humiliter esse facrenda.
Sed ut hoc in loco spiritalis intellec¬
tus commoneret quia si ipse qui
peccatum non fecit nec inuentus
qł dolus in ore eius interpellat ꝓ
nͣtis excessibrs: multomagis ipsi
debeamus orate pro inuicem.

Expanded text:
in nos fratribus dimittere festinemin nos fratribus dimittere festinemus. Sicut ille nos a peccatis nostris interpellando Patrem pro nobis, ita et nos si scimus fratrem nostrum peccare peccatum non ad mortem, petamus ut detur ei vita peccanti non ad mortem. Et, sicut apostolus Jacobus admonet, Conpeccata nostra, et oremus pro invicem, ut salvemur : sicut ille pro nobis animam suam posuit, sic et nos instante temporis articulo pro fratribus animas ponamus . Sequitur, Amen dico vobis, non est servus major domino suo, neque apostolus major eo qui misit illum. Hoc ideo dixit quia laverat pedes servorum suorum DApostolus Graece, Latine dicitur missus, ut ostenderet ea quae excelsus fecit humiliter, multo magis humilibus et infirmis humiliter esse facienda. Sed ut hoc in loco spiritualis intellectus commoneret, quia si ipse qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus , interpellat pro nostris excessibus, multo magis ipsi debeamus orare pro invicem.
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ aperuit uerbo misterrũ
lauationis. quod eis paulo ante
facto necdum scientibus exhibuga
quia postquam patiendo in crag
lauacrũ nobis remissionis conseq¬
uit. accepit membra iã inmordi
quae mortalia posuerat. Et cun
post resurtectionem apparuisset
discrpulis ac familiariter cum es
essor & iam incorurescendo ꝑ diesqu¬
draginta corirersatus: ex posuit as
utilitatem suȩ passionis. cuius
catenus quia uirtutẽ mysticam
nesciebant. euentũ satis timebant.
Si ergo inquit ego laui ur̃os pedes
dñs & magister: & uos debetis alter
alterius lauare peches. Quȩ uide¬
lic& senttentia. & ad littẽrã & ad
mysticu senfum recte accipi & de¬
uote deb& impberi. Ad literam
quidem. ut ꝑ caritatem seruiamus
inuicem Nori solũ in lauando pedes
fratru: sed inquibus lib& coru ne.¬
cessitatib: adiuuandis. Ad mystica
uero intellectũ ut sicut dnsnobi
prccata pęnitentib dimitter cn¬
sueuit. ita & iam nos peccantibus

Expanded text:
iterum. Aperuit verbo mysterium iterum. Aperuit verbo mysterium lavationis, quod eis paulo ante facto necdum scientibus exhibuerat, quia postquam patiendo in cruce lavacrum nobis remissionis consecravit, accepit membra jam immortalia, quae mortalia posuerat; et cum post resurrectionem apparuisset discipulis, ac familiariter cum eis esset etiam in convescendo per dies quadraginta conversatus, exposuit eis utilitatem suae passionis, cujus eatenus quia virtutem mysticam nesciebant, eventum satis timebant. Si ergo, inquit, ego lavi vestros pedes Dominus et magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes. Quae videlicet sentenaccipi, et devote debet impleri. Ad litteram quidem, ut per charitatem serviamus invicem, non solum in lavando pedes fratrum, sed in quibuslibet eorum necessitatibus adjuvandis. Ad mysticum vero intellectum, ut sicut Dominus nobis peccata poenitentibus dimittere consuevit, vita etiam nos peccantibus
Abbreviated transcription (Latin):
num suarũ corpore mundus:
exceptis dum taxat his quȩ menti
necessitate curȩ temporalis ad-¬
heserunt. Obquoru cotidiatiam
sordidationem simul & emunda-¬
tionem cotidie dicimus orantes:
& dimitte nobis debita nrr̃a sictꝰ
& nos dimittimus debitorib nr̃is.
U crũ hȩc de apłis. corãq similibus
dicta sunt. Beati udelic& & in¬
maculati : qui timentes dnm am¬
bulant in uus eiꝰ. At nos qui di-¬
uini sepe timoris obliti. iter be¬
uum incedimus. non illa beui
& cotidiana orationũ sollẽpnitate
possumus aberratuũ nr̃orũ sorde
liberari. sed maior necesse est in¬
quinatio maiori orationũ. uigili¬
arum uel reiuniorũ. lacrimarũ.
atq climosinarũ exercitio pur-¬
getur. Ipso nimirũ interius ues.¬
tigia cordis nr̃i mundante. qui se¬¬
dens in dextera dĩ. ꝑ assumptae
habitum humanitatis. cotidie int̾¬
pellat ꝓnobis. Postquã uero lauit
pedes discipulorã dñs.accepit
uestimenta sua. Ett ͤ recubuissos

Expanded text:
num suarum corpore mundus, num suarum corpore mundus, exceptis duntaxat iis quae menti necessitate curae temporalis adhaeserunt, ob quorum quotidianam sordidationem simul et emundationem quotidie dicimus orantes, Et dimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Verum haec de apostolis eorumque similibus dicta sunt: Beati videlicet et immaculati, qui timentes Dominum ambulant in viis ejus . At, nos, qui, divini saepe timoris obliti, iter laevum incedimus, non illa levi et quotidiana orationum solemnitate possumus ab erratuum nostrorum sorde liberari, sed major necesse est inquinatio majori orationum, vigiliarum vel jejuniorum, lacrymarum atque eleemosynarum exercitio purgetur; ipso nimirum interius vestigia cordis nostri mundante, qui sedens in dextra Dei per assumptae habitum humanitatis quotidie interpellat pro nobis. Postquam vero lavit pedes discipulorum Dominus, accepit vestimenta sua, et cum recubuisset
Abbreviated transcription (Latin):
eam quae semel inbaptismate dat᷑.
sed illam potius qua cotidiani fide¬
lrum teatus. sinre quib in hac uita
non uiuitur. cotidiana eius gratia
mundantur. Pedes namq quibus
inerdentes terram tangimus. idõq
cos acontagio pulueris sicut rebi-¬
qirum corpus inmunes custo dite
bitationis necessitatem designant.
qua in quantũ cotidie desides nos
& neglegentes afficimur. in tantu
& iam magni quiq & summae
contersationis uiri acelesti quam
maxime diligunt contemplatione
seuocantur. Ut si dixerimus quia
peccatum non habemus. nosipsos
sedueimus: & ueritas non sto in
nobas. Qui ergo lotus est. non indi¬
get nisi ut pedes lauo. sed est
mundus totus. Quia qui ablutus
est fortte baptismatis in remissio¬
nem om̃ium peccatorũ. non in-¬
diget rursus immo non potest
codem modo ablui: sed cotidiana
tantũ mundanȩ conuersationis
contagia. necesse hab& cotidiana
sui tedemptoris indulgentia
tergantur. Est eni toto actio¬

Expanded text:
ea quae semel in baea quae semel in based illam potius qua quotidiani fidelium reatus, sine quibus in hac vita non vivitur, quotidiana ejus gratia mundantur. Pedes namque, quibus incedentes terram tangimus, ideoque eos a contagio pulveris, sicut reliquum corpus, immunes custodire bitationis necessitatem designant, qua in quantum quotidie desides nos et negligentes afficimur, in tantum etiam ut magni quique et summae conversationis viri a coelesti, quam maxime diligunt, contemplatione revocantur, ut si dixerimus, Quia peccatum non habemus, nos ipsos seducamus, et veritas non sit in nobis . Qui ergo lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus; quia qui ablutus est fonte baptismatis in remissionem omnium peccatorum, non indiget rursus, imo non potest eodem modo ablui, sed quotidiana tantum mundanae conversationis contagia necesse habet, quotidiana sui Redemptoris indulgentia tergantur. Est enim toto actio
Abbreviated transcription (Latin):
si non lauero te: non habebis par-¬
tem mecũ. Ubi aperte monstra¬
tur. quod hȩc pedum lauatio. spr¬
sitalem carnis & animx̧ purifi¬
cationẽ sine qua ad consortrum
xpͣi ꝑueniri non potest insinuat.
Unde petus hȩc audrens. solito miox
amoris diuini feruore corteptus.
respondit. Dne non tantũ pedes
meos. sed & manus & caput. Ac
si aꝑte dicat. Quia iam te docente
intellego. quod lauando pedes nreos
errata mea te mundare significas.
non solum pedes: sed & manus &
caput tibi lauiandũ offero: quia n
solum in cessu. sed & iam actu. uisu
quoq auditu. gustu. olfatu & tactu.
multa me committere quae ate
debtant dimitti non ambigo. Sed
feruido amatori quid respondeat
dris. quomodo hunc ad intellegen.¬
tiam mysticȩ lauationis paulatim
ꝓ uoco audiamus. Qui lotus est
inquit. non indic& nrisi ut pedes
lau&: sed est mundus totus. Ma-¬
nifeste denuntiat. quod lauatio
pedum illa. tenussionem quidem
peccatorã designar&&: non tamen

Expanded text:
Si non lavero te, non habebis parSi non lavero te, non habebis partem mecum. Ubi aperte monstratur quod haec pedum lavatio spiritualem carnis et animae purificationem, sine qua ad consortium Christi pervenire non potest, insinuat. Unde Petrus haec audiens, solito mox amoris divini fervore correptus, respondit, Domine, non tantum pedes meos, sed et manus et caput. Ac si aperte dicat: Quia, jam te docente intelligo, quod lavando pedes meos errata mea te mundare significas, non solum pedes, sed et manus et caput tibi lavandum offero; quia non solum incessu, sed etiam actu, visu quoque, auditu, gustu, olfactu et tactu, multa me committere, quae a te debeant dimitti, non ambigo. Sed fervido amatori quid respondeat Dominus, quomodo hunc ad intelligentiam mysticae lavationis paulatim provocet, audiamus. Qui lotus est, inquit, non indiget, nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. Manifeste denuntiat quod lavatio pedum illa remissionem quidem peccatorum designaret, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
linteũ quod mulfario tormentorũ
labore conficitur. afflictio passio¬
num figurari. Et dñs poneus ues¬
timenta linteo pręcingitur: ut sig¬
nific& se habitum corporis quem
induit non fine ptęssura dolorũ.
sed longa crucis tribulatione depo¬
nere. Misit aquam in pelurͥm &
cȩpit lauare pedes discipulora. &
extergete linteo quo erat prȩcine¬
tus: quando defunctus in cruce
aquã una cũ sanguine de latere
suo profudit in terrã. quibus cre¬
dentitm optra mundaroe. eademq
opera non solum passionis sacramtis
scificate. sed &iam eiusdem exemplis
confirmare dignatus est. Quod
auten inchoata pedum lauatione
dicitur uentt ergo ad symoniem
petrũ: non ita intellegetdum est
quasi post aliquos ad illum uentrit.
sed quia ab illo qui primus apłoꝵ
num quia mysteriũ nescrebat.
non frustra horruerit. Quod & ta
quilib& cora̾ acturus fuisse non
dubitatur: si non illa terreretur
sententia qua petro dictum est.

Expanded text:
linteum, quod multifario tormentorum linteum, quod multifario tormentorum labore conficitur, afflictio passionum figurari. Et Dominus ponens vestimenta linteo praecingitur, ut significet se habitum corporis, quem induit, non sine pressura dolorum, sed longa crucis tribulatione deponere. Misit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus, quando defunctus in cruce aquam una cum sanguine de latere suo profundit in terram, quibus credentium opera mundaret, eademque opera non solum passionis sacramentis sanctificare, sed etiam ejusdem exemplis confirmare dignatus est. Quod autem, inchoata pedum lavatione, dicitur, Venit ergo ad Simonem Petrum, non ita intelligendum est, quasi post aliquos ad illum venerit, sed quia ab illo qui primus apostorium, quia mysterium nesciebat, non frustra horruerit. Quod etiam quilibet eorum acturus fuisse non dubitatur, si non illa terreretur sententia, qua Petro dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
strui impbens officrum. Et eius
quoq pedes humiliter ablutus
ctrus manus in sua traditione
nourerat procaciter esse polltta.¬
das. Quod si altiori indagine
mysterium hoc humillimum nni
saluatoris pertractare delectat.
cena hȩc saero scã in qua cũ disci¬
puilis recubuit dnis tempus signi.¬
ficat uniuersum. quo corporalites
in ȩccła demoratus. & dapibus
uerbi salutaris ac in rraculorum
suorũ duleedine cunctos longe
lateq pauit. & ipse audienti
fide ac dilectione pastus &t Qui
quoquot ad grãm urritatis con¬
uertit ꝑ os nimirum corporis
sui quod est excłã quasi morer
uescentium fecit atigmentum.
sͣ artexit autẽ acrna & pofuit
uestementa sua. quando tempora¬
liter cum hominibus amplius con-¬
uersari desistens. mrmbra corpotis
assumpti deposuit in cruce. Accepto
linteo prȩcinxit se: quando accepto
apatre mandato patrendi ꝓ nobrs.
in ipso passionis extrcitio. sua mem.¬
bra cireumdedit. Sol& namq ꝑ

Expanded text:
servi implens officium, ut ejus servi implens officium, ut ejus quoque pedes humiliter ablueret, cujus manus in sua traditione noverat procaciter esse polluendas. Quod si altiori indagine mysterium hoc humillimum nostri Salvatoris pertractare delectat, coena haec sacrosancta, in qua cum discipulis recubuit Dominus, tempus significat universum, quo corporaliter in Ecclesia demoratus, et dapibus verbi salutaris ac miraculorum suorum dulcedine cunctos longe lateque pavit, et ipse audientium fide ac dilectione pastus est: quia quotquot ad gratiam veritatis convertit, per hos nimirum corporis sui, quod est Ecclesia, quasi more vescentium fecit augmentum. Surrexit autem a coena, et posuit vestimenta sua, quando temporaliter cum hominibus amplius conversari desistens, membra corporis assumpti deposuit in cruce. Accepto linteo praecinxit se, quando accepto a Patre mandato patiendi, pro nobis in ipso passionis exercitio sua membra circumdedit. Solet namque per
Abbreviated transcription (Latin):
prrus oomemorat arternitatem
diuinȩ potestatis. ut & ipsum ue¬
rum dm̃ hominemq demonstrar&.
& ut nos illius prȩeepti animontat.
ut quanto magni sumus. humili¬
emur in om̃ib Homo namq
erat uerus qui hominũ pedes
tangere ac latiarae ꝑ hominem
tradi. atq ab hominibus poterat
crucifigi. Ds erat utrus cui om̃i
dedit pater in manus. quia ado
ox iuit & addm̃ rediit. S crebat
ergo dñs quia diabolus ia mistrat
in corde iudȩ ut traderet eum.
Sciebat quia omĩa dedit ei pater
in manus. Interq: om̃ia & ipsum
traditore. & eos quibus tradendus
erat & moitem quam erat passtrus
ut de his om̃ib quę itell& faccito
malumq: eorum sua potentia con¬
uerteret in bonũ. Screbat quia
ꝑ humilitatem incarnationis ado
exiuit. & ꝑ uictoriam resurrecti¬
onis ad dm̃ erat rediturus: nec
dm̃ cum inde exiret. nec nos de¬
serens cum redir&. Serebat quidẽ
omia hȩc & tamen in magnȩ sug
irestimenta:. Lcauat pedes dis¬
ciprilorũ. non diꝰ dñi sed hominis

Expanded text:
prius commemorat aeternitatem divinae potestatis, ut et ipsum verum Deum hominemque demonstret, et ut nos illius praecepti admoneat, ut quanto magni sumus, humiliemur in omnibus. Homo namque erat verus, qui hominum pedes tangere ac lavare, per hominem tradi, atque ab hominibus poterat crucifigi: Deus erat verus, cui omnia dedit Pater in manus, quia a Deo exivit, et ad Deum rediit. Sciebat ergo Dominus quia diabolus jam miserat in corde Judae, ut traderet eum, sciebat quia omnia dedit ei Pater in manus: inter quae omnia et ipsum traditorem, et eos quibus tradendus erat, et mortem quam erat passurus, ut de his omnibus quae vellet, faceret, malumque eorum sua potentia converteret in bonum. Sciebat quia per humilitatem incarnationis a Deo exivit, et per victoriam resurrectionis ad Deum erat rediturus, nec Deum cum inde exiret, nec nos deserens cum rediret. Sciebat quidem omnia haec, et tamen in magnae suaevestimenta sua, lavit pedes discipulorum, non Dei Domini, sed hominis
Abbreviated transcription (Latin):
untutes cȩlorum & dominationes
chrrubin & feraphin: cũ uiderent
dñm sabaoth in fluuio abhomine
baptirari: Ut autẽ iohannis ad¬
testatio &iam cȩlesti testimonio
confirmetur: uidit spm scm corporil
specic quasi columbam descendento
& manentem suꝑ iħm. Audit et
patrem dicentem. hic est filius meis
dibectus. in quo bene complacui.
Aducrtite dilectissimi fte̾s. quanta
nobis in baptismate dñi nri ihuxpͥ
patefacta sit gr̃a : quam subtili saci¬
mento trinitas se hodie homini re.¬
uelauit. Pater en̾i auditur inuox
filius manifestatãr in homine. ss¬

Expanded text:
Virtutes coelorum et Dominationes, Virtutes coelorum et Dominationes, Cherubim et Seraphim, cum viderent Dominum sabaoth in fluvio ab homine baptizari? Ut autem Joannis attestatio etiam coelesti testimonio confirmetur, videt Spiritum sanctum corporali specie, quasi columbam descendentem, et manentem super Jesum: audit et Patrem dicentem, Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Advertite, dilectissimi fratres, quanta nobis in baptismate Domini nostri Jesu Christi patefacta sit gratia, quam subtili Sacramento Trinitas se hodie homini revelavit. Pater enim auditur in voce, Filius manifestatur in homine, S
Abbreviated transcription (Latin):
cupio haptuari. Non rennuit quidẽ
iħs testimonium uocis huius. sed
qui ꝑordinem uell& uniuersa
conpltit. nihilominus baptitari
se expetit ab iohanne. Tum bap¬¬
tista deuotus baptirandi sui po¬
tentia tremefactus ait. Eigo ate
debro baptuari: & tu uenis adme:
Id .c̃. qn̾m ego creatura sum. tu
ertator: ego scruus. tu dñs: ego
figura. tu ueritas. At ihs aiti
sine modo sic enĩm dec& nos
⁊m pbere omem iustitian. Id .c̃.
quid nunc ista cõmemoras: Pro.¬
positum susceptę humilitatis
impletum. ẽ. Tunc ille qui prę.¬
sumere formidabat: uelociter
paruit pręcipientis imperio.
nobis. Baptitatur. non ut puri.¬
ficctur aquis sed ut aquas ipse
scific&. Baptiratur nouus homa
ut noui baptismatis constituat
sacramentum. Aꝑti sunt inquii
ei cęli. Estimo ut in cglestibus essec
miraculum. de his quȩ gerebantur
in terris: sicut ait scriptura. In quo
concupiscunt angeli prospicere
Quomodo enͣi poterant non mirari

Expanded text:
cupio baptizari. Non renuit quidem cupio baptizari. Non renuit quidem Jesus testimonium vocis hujus; sed qui per ordinem vellet universa complere, nihilominus baptizari se expetit a Joanne. Et Baptista devotus baptizandi sui potentia tremefactus ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? id est, quoniam ego creatura sum, tu Creator; ego servus, tu Dominus; ego figura, tu Veritas. At Jesus ait, Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam: id est, Quid nunc ista commemoras? Propositum susceptae humilitatis implendum est. Tunc ille qui praesumere formidabat, velociter paruit praecipientis imperio. nobis: baptizatur, non ut purificetur aquis, sed ut aquas ipse ctificet: baptizatur novus homo, ut novi Baptismatis constituat sacramentum. Aperti sunt, inquit, ei coeli: aestimo ut in coelestibus esset miraculum de his quae gerebantur in terris, sicut ait Scriptura, In quem concupiscunt Angeli prospicere . Quomodo enim poterant non mirari
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ad iordanem desiderio lauacri
diuersorum copiosissima multitudo.
quorũ essent tam sceberati actus.
uita tam ꝑdita: ut eos uenerabilis
baptista uipereo semini cõparar&.
Inter huius modi homines ille uir¬¬
tutum cęlestrum dñs. ille qui res¬
picit terram & facit eã tremere.
xp̃s iħs. non declignatur humilis
& quictus ad seruuli sui baptismũ
ꝓperare. Sed quid mirũ de man¬
suctudine saluatoris. si se ꝓphetȩ¬
sui manibus inclinauit : qui se
iobannes circumstantibus turbis
erupit in uoce̾. Ecce agnusdiꝰ:
ecce qui tollit peccata mundi.
Hoc .c̃. dicere cessate iam cessate
ab aptismo meo. quo penitentia tantũ¬
suscipitur: Eicce baptista ꝑ que
crimina dimittuntur. Desinite
ulterius a conseruo ur̃o baptitari
uelle: pręsens est dñs om̃rũ nrͣm
qui baptiat aduitam. Illũ sequi¬
mini. illi credite: ab illo lauaerũ
salutis tota mente supplices postu.¬
late: aquo & ego ipse baptista uester

Expanded text:
ergo ad Jordanem, desiderio lavacri, ergo ad Jordanem, desiderio lavacri, diversorum copiosissima multitudo, quorum essent tam scelerati actus, vita tam perdita, ut eos venerabilis Baptista vipereo semini compararet. Inter hujusmodi homines ille virtutum coelestium Dominus, ille qui respicit terram, et facit eam tremere , istus Jesus, non dedignatur humilis et quietus ad servuli sui baptismum properare. Sed quid mirum de mansuetudine Salvatoris, si se Prophetae manibus inclinavit, qui se Joannes circumstantibus turbis erupit in vocem: Ecce Agnus Dei; ecce qui tollit peccata mundi : hoc est dicere, Cessate jam, cessate a baptismo meo quo poenitentia suscipitur. Ecce Baptista per quem crimina dimittuntur: desinite ulterius a conservo vestro baptizari velle. Praesens est Dominus omnium nostrum, qui baptizat ad vitam; illum sequimini, illi credite, ab illo lavacrum salutis tota mente supplices postulate, a quo et ego ipse baptista vester
Abbreviated transcription (Latin):
ICET ERS DILETTIS¬
simi de sollempnitate diei huius
urterum sit diuisa traditio: una
tamen scaͬe deuotionis est fides.
Et quamquã non nulli hodie dnm
ratum: alii autẽ ad serant eum
aquas inuina mrutasse. quidam
uero baptizatum illũ a iohatine
confirment: in om̃ibus dĩ filius
creditur. in om̃ibus. ẽ. nr̃a festiui¬
tas. Nam quod magis utiq genti.¬
librĩs & adorare dnm & munera
offerre coneeditur : gentium est
prȩfigirrata uocatio. Quod aquȩ
transformantur inuinũ. rcligionis
nr̃ȩ designatur atchanũ. Quod
urero flurritis iordanis baptuatur
iħs: aquae nr̃o baptismati conse¬
crantur. O port& itaq carissimi
ut aliqua nunc de ipso baptisinate
proferamus: ut simxil & humilitatẽ
saluatoris nr̃i. & mysteriorũ głãm
cognoscatis. Prȩdicabat indeserto
iohannes baptismum penitentiae
populo peccatori: non quo crimina
cõmissa dederet : sed quo e mendar&
errantes. Nam remissio peccatorũ.
xp̃i grͣae seruabatur. Cionfluebat

Expanded text:
tres dilectissimi, de solemnitate diei hujus veterum sit diversa traditio; una tamen sanctae devotionis est fides. Et quanquam nonnulli hodie Domiratum; alii autem asserant eum aquas in vina mutasse; quidam vero baptizatum illum a Joanne confirment: in omnibus Dei Filius creditur, in omnibus est nostra festivitas. Nam quod Magis, utique gentilibus, et adorare Dominum, et munera offerre conceditur, Gentium est praefigurata vocatio: quod aquae transformantur in vinum, religionis nostrae designatur arcanum: quod vero fluentis Jordanis baChristus, aquae nostro baptismati consecrantur. Oportet itaque, carissimi, ut aliqua nunc de ipso baptismate 9proferamus; ut simul et humilitatem Salvatoris nostri et mysteriorum gloriam as. Praedicabat in deserto Joannes baptismum poenitentiae populo peccatori, non quo crimina commissa deleret, sed quo emendaret errantes; nam remissio peccatorum Christi gratiae servabatur. Confluebat
Abbreviated transcription (Latin):
xpͥs uel tactu corporis sui uel trans
glãe suae. omt᷑m ad momentũ ete¬
aturam seĩficat: uiuificat & inlis¬
trat. Nquas enim consecrat. dum
baptiratur: terram scificat. dum
sepelitur: mortuos suscitat. dum
tesurgit: exlestia glorificat dum
ascendit ad cęlum: & sedet ad des¬
teram patris.

Expanded text:
corporis sui, vel transitu gloriae suae omnem ad momentum creaturam sanctificat, vivificat et illustrat; aquas enim consecrat, dum baptizatur; terram sanctificat, dum sepelitur; mortuos suscitat, dum resurgit; coelestia glorificat, dum ascendit ad coelum, et sedet ad dexteram Dei Patris.