comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ intͣpretat᷑ retribucio. ꝙ hic d̾r imple¬
cio. ⁊ cognicio legis: eorrechio retribur. ẽsi
dic̾et. Quia sic correctꝰ sũ. ut supͣ ostendi re¬
tribue mͥ seruo tuo. Iã in ꝓcessu uirtutum
positꝰ. pͣcat᷑ sibi retribui scđ̃m fidi oꝑisq
meritũ: qͦd ñ debet arrogans uł auenũ ui¬
deri. si remuneracionẽ ado. pegregiis labo¬
ribꝰ postulet Prerogatiua enĩ fiqi atq uis¬
tieiȩ ẽ : de dñi fauore mercdẽ sꝑare. Repre¬

Expanded text:
quae interpretatur retributio, quia hic dicitur impletio, et cognitio legis jam correcto retribui, quasi dicat: Quia sic correctus sum ut supra ostendi, retribue mihi servo tuo. Jam in processu virtutum positus precatur sibi retribui, secundum fidei operisque meritum, quod non debet arrogans vel alienum videri, si remunerationem a Deo pro egregiis laboribus postulet: praerogatiua est fidei atque iustitiae de domini fauore mercedem usurpare. de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcupiuit. ñ mͦ. qr ĩa quando in cola
erat t̃rȩ. ñ cupiebat desid̾are: s desid̾abat.
Olim uͦ ñdũ eas desid̾abat: s fastidio
languebat. Ita uͦ amanda ẽ dilectio. qua
diligenda diligunt᷑. ficuti illa ẽ odien¬
da. qua ñ diligenda diligunt᷑. E nota.
qr ꝯcupiscencia ẽ desid̾iũ. s nͣ omnis

Expanded text:
ando incola terrae erat, non cupiebat desiderare, sed desiderabat. Olim vero nondum desiderabat eas, sed fastidio languebat. Ita vero amanda est dilectio qua diligenda diliguntur, sicut illa est odienda qua non diligenda diliguntur. Et nota quod concupiscentia est de
Abbreviated transcription (Latin):
gratus. s laudabo indirectione cordis: qr
tu fecisti cor meũ directũ id̾oq laudabo:
qͦd distortꝰ ñ potest. Laudabo in eo .i. ꝓ eo
qͦd didici a patribꝰ. ñ ꝑ me inueni.: iudi¬
cia quȩ st̃ abyssus multa. Iudicia dico: iu
boli laborantes. Uel ita ordina litteram.
Confitebor tibri. laudabo ineo qͦd didi
alit᷑ ñ letarer inde. s aecusarer. Nam
qͥd mͥ ꝓderit qͦd ea didicerim: si corde ꝑ¬

Expanded text:
gratus, sed laudabo in directione cordis, quia tu fecisti cor meum directum, ideoque laudabo, quod distortus non potest. Laudabo in eo, id est pro eo quod didici a patribus, non per me inveni, judicia, quae sunt abyssus multa. Judicia dico justboli laborantes. Vel ita ordina litteram: Confitebor tibi, id est laudabo te, in eo aliter non inde laetarer, sed accusarer. Nam quid mihi proderit quod ea didicerim, si corde p
Abbreviated transcription (Latin):
de subiungit. in custodiendo sermo es
quȩ nulla prȩcesser̃t. Redde. s retribu
e.i. iterũ ⁊ iterũ da. Uel ꝓ malis meis re¬
aũ ds ꝑ indebit̾a grãm: bona ꝓmalis.
slisi enĩ ds retribueret bona ꝙ malis
nullomꝰ eent qͥbꝰ retribueret bona ꝓ
bonis. Utiq iustꝰ ẽ retribuendo bona
ꝓbonis. ⁊ misericors pͥus fuit. retribu¬
endo bona. ꝓ malis: quauis ⁊ ipsa ius¬
ticia qua retribuunt᷑ bona ꝓbonis.

Expanded text:
t custodiam sermones quae nulla praecesserunt redde, sed retribue, id est iterum et iterum da. Vel pro malis meis reautem Deus per indebitam gratiam bona pro malis. Nisi enim Deus retribueret bona pro malis, nullo modo essent quibus retribueret bona pro bonis. Utique justus est retribuendo bona pro bonis, quia misericors prius fuit retribuendo bona pro malis, quamvis et ipsa justitia qua retribuuntur bona pro nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
boni. c̃sidabo .i. cognoscã uias tuas. Nemo
eñi ad penetralia intellectꝰ ꝑuenit. ñ uita
pura pͥus. ꝓrimꝰ fuerit. Uel ita. Dico. doce
me iustificaciões. ⁊ si amplius docueris. in
mandatis tuis ȩxercebor alia litt̾a .i. ẽtra
om̃s inimicos fidi xꝑianȩ atq catholicȩ:
copiosis racionibꝰ. garrulus disputabo. Iũc
aũ st̃ utiles disputaciões. si ñ ibi ꝯfid̾ent᷑. nͥ¬

Expanded text:
bo, id est cognoscam vias tuas. Nemo enim ad penetralia intellectus pervenit, nisi vita pura prius proximus fuerit. Vel ita dico: Doce me justificationes, et si amplius docueris, in mandatis tuis garriam, alia littera, id est contra omnes inimicos Christianae fidei atque catholicae copiosis rationibus garrulus disputabo. Tunc autem sunt utiles disputationes, si ibi non
Abbreviated transcription (Latin):
corrigit.: Iste enĩ qͣs ꝯfusus de errore &
lasenua fluxe ȩtatis iã iuuenis sobria
m̃te delib̾at qͦmͦ uiã corrigat. qͦmͦ eru¬
bescenda deponat.⁊ plenã. ꝓbitatis uiã
assumat dicens. In quo corrigit ad oles¬
ceneior uiã sua̾ .i. prauã ꝯsuetudinẽ:
Adolesceneior ad litterã potest accipi. qr
hac ȩtatȩ potissimũ fieri debet: inqua
homo promeior est ad peccandũ. Unde.
F̃slr anuuentute tua excipe doctrmã
⁊ usq ad canos inuenies sapieneiaͣ. Uel
adolescencior accipit᷑ hic. iumor filus
qui in eugło legit᷑ uiã suã de prauasse ..
gentilis popłs. Uel pocuis ad olescene ior
hic accipit᷑ sꝑualis popłs. qͥ portat ima¬
gie̾ noui hominis. ñ ueteris. Hec ẽ sxu¬
alis adolesceneia: ȩtas noui. nͣ ueteris
bominis. Ecce pͣmisit int̾rogacionẽ: eũ
del ib̾aciõe.es. qr post meditacionẽ ui¬
dent᷑ meliora ⁊ salubria ꝯsilia: subdit
ꝓpħa. qͥsi simul delib̾ans esiliũ. ẽ uerso¬

Expanded text:
g. Iste enim quasi confusus de errore et lascivia fluxae aetatis, jam juvenis sobria mente deliberat quomodo viam corrigat, quomodo erubescenda deponat, et plenam probitatis viam assumat, dicens: In quo corrigit adolescentior viam suam, id est pravam consuetudinem; adolescentior ad litteram potest accipi, quia hac aetate potissimum fieri debet, in qua homo pronior est ad peccandum. Unde: Fili, a juventute tua excipe doctrinam, et usque ad canos invenies sapientiam . Vel adolesqui in Evangelio legitur viam suam depravasse, id est gentilis populus. Vel potius, adolescentior, hic accipitur spiritualis populus, qui portat imaginem novi hominis, non veteris. Haec est spiritualis adolescentia, aetas novi non veteris hominis. Ecce praemisit interrogationem cum deliberatione. Et quia post meditationem videntur meliora et salubriora consilia, subdit Propheta quasi simul deliberans consilium converso
Abbreviated transcription (Latin):
tuqs qr ñ auditor obliuosus ẽ. s factor
oꝑis. Confundit᷑ eñi qͥ inspicit mandata :
si ñ facit. Unde iacobus ait Siqͥs auditor
est uerbi ⁊ ñ factor: hic cõꝑabit᷑ uiro
c̃sid̾anti uultũ natiuitatis suȩ inspecło:

Expanded text:
uia non auditor obliviosus est, sed factor operis. Confunditur enim qui inspicit mandata, sed non facit. Unde Jacobus ait: Si quis auditor est verbi et non factor, hic comparatur viro conspicienti vultum nativitatis suae in speculo
Abbreviated transcription (Latin):
mias ait.State in uiss. ⁊ int̾rogate uias dñi
ȩtͣnales: & q̃rite quȩ sit uia bona. In his gͦ ñ
ambulauer̃t: qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ. Ita hoc di
cit. qͣsi qͥ peccatũ habet. ñ ambulet in uiis:
uł qͥ ambulat in uiis. sine peccato sit S: ñ di¬
cunt᷑ illi oꝑari iniqͥtatẽ. qͥ ⁊ si cotidie fragili¬
tate carnis leuit᷑ peccant. ñ tam̃ amant. sed
dñica oracione. ⁊ signo crueis destruunt.
Peccatũ qͥde iniqͥtas ẽ. sic̃ iohannes dicit. Ñ
tam̃ ẽ sine peccato qͥ inuiis ambulat. s ñ ip¬
se oꝑat᷑ illud. s qͦd habitat in eo peccatũ
ẽ languor noture. cõmouet illieita desidia:
⁊ ita ñsme peccato sumꝰ. Unde idem iohannes

Expanded text:
mias ait: State in viis et interrogate vias Domini aeternales, et quaerite quae sit via bona . In his ergo non ambulaverunt, qui operantur iniquitatem. Ita hoc dicat: Qui peccatum habet, non ambulet in viis, vel qui ambulant in viis sine peccato sint. Sed non dicuntur illi operari iniquitatem, qui et si quotidie fragilitate carnis leviter peccant, non tamen amant, sed Dominica oratione et signo crucis destruunt. Aug. Peccatum quidem iniquitas est, sicut Joannes dicit, non tamen sine peccato est, qui in viis ambulat ; sed non ipse operatur illud; sed quod habitat in eo peccatum, t languor naturae, commovet illicita desideria; et ita sine peccato non sumus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
am qͥs ẽuerti de bet. Unde ꝯgrue huic
octonario. prȩmittit᷑ litt̾a beth: que in¬
t̃pretat᷑ c̃fusio:qr hic ostendit prȩcepta
dei li b̾are hominẽ de ꝯfusiõe .i. de lap¬
su peccati. ãsi dic̾et. Iustificaeiões tuas
custodiã. quȩ st̃ custodiendȩ: qr in eusto¬
diendo sermones tuos dñẽ. corrigit ad

Expanded text:
bet, unde congrue huic octonario praemittitur, littera Beth, quae interpretatur confusio, quia hic ostendit praecepta Dei liberare hominem de confusione, id est de lapsu peccati. Quasi dicat: Justificationes tuas custodiam, quae sunt custodiendae, quia in custodiendo sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. ⁊ uita. Uel in uia .i. in lege dei.: quȩ ẽ
uia ad urta. Pluralit aũdicit immacłati: ut
lant.̃ hoc ẽ qͦd dieit. Qui deinde. ambulañ
lant. ñ peccant mortalit. uł si peceant. pe¬
nitent: ꝓficiunt hii ⁊ ꝑseuerant s hoc ñ

Expanded text:
eritas et vita . Vel, in via, id est in lege Domini, quae est via ad vitam. Pluraliter autem dicit immaculati, ut lant. Et hoc est quod dicit qui deinde ambulant, lant, non peccant mortaliter, vel si peccant poenitent: proficiunt hi et perseverant, Amb.
Abbreviated transcription (Latin):
đr. Ñ eñi. Qsi dic̾et. hii st̾ beati qͥ ambulant
in lege. Qͥ eñi oꝑat᷑ in iqua: ñ dũ inmacłati
ambulant in lege. ac ꝑ hoc. ñdu beati st̃ ꝙ.
hoc ẽ qͦd dicit. Non eñ qͥ oꝑant᷑ iniqͥtatẽ am¬
bulauer̃t in uiis eiꝰ .i. in fide. quã plurali nu¬

Expanded text:
. Quasi dicat: Hi sunt beati qui ambulant in lege, qui enim operantur iniqua nondum immaculata, ambulant in lege, ac per hoc nondum beati sunt. Et hoc est quod dicit, non enim qui operantur iniquitatem ambulaverunt in viis e
Abbreviated transcription (Latin):
Vtina dirigant᷑. Uitabeati expressa. optat
eã ⁊ optat õtra suꝑbiã liberi arbitrii.
cui ñ satis ẽ doceri. nͥ pͥus dirigat᷑ ẜrgo
si optat homo qͦd p̃cepit ds: ut det ipse
qͦd precepit. rogandꝰ ẽ. Qͣsi dicet. Te mã¬
dante leg̃ẽ accepi: s nͥ adiuues. fit michi
nua. Quia mandasti: utinã dirigant᷑
st̃. Pirigant᷑ dico: ad custodiendas iustifi¬
caciões tuas Alit̾ eñi ñ posst̾ eustodiri

Expanded text:
tinam. Aug. Vita beati expressa optat tinam. Aug. Vita beati expressa optat eam, et optat contra superbiam liberi arbitrii, cui non est satis doceri, nisi prius dirigatur. Ergo si optat homo quod praecepit Deus, ut det ipse quod praecepit, rogandus est, quasi dicat: Te mandante legem accepi, sed nisi adjuves, fit mihi nua: quia mandasti. Utinam ergo dirigsunt. Dirigantur dico ad custodiendas justificationes tuas. Aliter enim non possunt custodiri
Abbreviated transcription (Latin):
id̾o ambulandũ. Uel ita ꝯtinuia. Beatist̾ qͥsic
⁊ sic agunt: ⁊ ne hec ẽtẽpnant᷑. subdit iussio¬
nẽ dñi dicens. tu mandasti nimis mandata
tua custodiri. uł mandasti mandata tua custo
diri nimis. Nimif aliqͥndo significat. plus quã
oportet. qͦd ñ hic. ẜ ꝓ ualde accipit᷑. E est. su
⁊ ꝑ eosd̾e mandata custodiri. Uel mandata .n.¬
tuacustodiri nimis: ut nec unũ iota prȩte¬
reat᷑. Uel custodiri nimis .i. plusꝗ. patit᷑ natu¬
ra carnis. Distingue nomina: ⁊ predictoꝵ no¬
ta differencias. Memorauit enĩ tria: lege̾.
testimonia. ⁊ mandata. Lex est umbra futu
erificiis ⁊ huiꝰmodi figuratiuis. T estimoniũ
uͦ ẽ euidens res quȩ ammonet alicuiꝰ. unde
iacob ant. Iapis iste: erit testimoniũ. ¶dñs
curato leꝓso: ait. Offer munꝰ tuũ intestimo¬
niũ. s̃ ic p̃cepta dĩ dnr testimonia: quȩ mo¬
nent ne peccemꝰ. Mandata st̾ sine umbra.
cipit in phibendo: ⁊ mandata in iubendo.

Expanded text:
o ambulandum. Vel ita continua: Beati sunt qui sic et sic agunt, et ne haec contemnantur, subdit jussionem Domini dicens: tu mandasti nimis mandata tua custodiri, vel, tu mandasti mandata tua nimis custodiri. Nimis aliquando significat plus quam oportet, quod non hic, sed pro valde accipitur. Et est: Tu  saepe, mandata tua custodiri. Vel, mandata tua custodiri mandasti, ut nec unum iota praetereatur. Vel, custodiri nimis, id est plusquam patitur natura carnis. Distingue nomina, et praedictorum nota differentias: memoravit enim tria, legem, testimonia, et mandata. 254 Lex est umbra futurcrificiis et hujusmodi figurativis. Testimonium vero est evidens res quae commonet alicujus. Unde Jacob ait: Lapis iste erit testimonium , et Dominus curato leproso ait: Offer munus tuum in testimonium , sic praecepta Dei dicuntur testimonia, quae monent ne peccemus. Mandata sunt sine umbra, cipit in prohibendo, et mandata in jubendo.
Abbreviated transcription (Latin):
designant᷑. Omia st̃ hic elem̾ta ꝓꝑfec:¬
to numero electoꝵ designando. Partes
rarũ. Quot enĩ luterȩ st̃. tot stͥ partiei¬
ones: ut in singłis octonariis. sint par¬
ticionũ distinctiões. Octonarius uͦ ipse
octauã resurrectionis: uł cireu̾cisio¬
neͣ cordis habeat. qͦd octonarius signi-¬
ficat. Singłe auͣ littere st̃ qͣsi tituli suoꝵ.
uersuũ: c̃tinenciã eor declarantes.
huiꝰ aũ octonarii. titulus ẽ: alleluia.
nobis facta ẽ ꝑ aduentũ dñi. de qͦ in
suꝑiore psal mo egit. qͥ hunc mundũ
diluit: ut dignꝰ fieret immacłato cor¬
de đm laudare. Aleph. quȩ ẽ pͥma lit¬
tera: intͣpretat᷑ doctrina. Plenos gͦ doc¬
trinȩ : sequentes uersus sollicite attende.
Congruȩ aũ huic octonario prȩscribit᷑
aleph .i. doctrina. qͦd ẽ cõmune tot
tangens quȩ insequentibꝰ ꝯtinent᷑ octona¬
riis: q cũ ꝯstet qͦd om̃s uolunt ẽe̾ beatr e¬

Expanded text:
designantur. Omnia sunt hic elementa, profecdesignantur. Omnia sunt hic elementa, profecto numero justorum designando. Partes rarum. Quot enim litterae sunt, tot sunt partitiones, ut in singulis octonariis sint partitionum distinctiones. Octonarius vero ipse octavam resurrectionis, vel circumcisionem cordis habeat, quam octonarius significat. Singulae autem litterae sunt quasi tituli suorum versuum continentiam eorum declarantes. Hujus autem octonarii titulus est: Alleluia.  facta per adventum Christi, de quo in superiori psalmo egit, qui hunc mundum diluit, ut dignus fieret immaculato corde Deum laudare. Aleph, quae est prima littera, interpretatur doctrina. Plenos ergo doctrinae sequentes versus sollicite attende. Congrue autem huic octonario praescribitur. Aleph, id est doctrina, quod est commune toti tangens quae in sequentibus continentur octonariis, quia cum constet quod omnes volunt esse beati e
Abbreviated transcription (Latin):
psalmꝰ ꝑmixtꝰ ẽ. s nouitate rerũ litteris
mutatis explicatꝰ. totꝰ morali doctrina in
mi tanqͣ. stellȩ minores aliqͣtenꝰ lucent
iste uͦ qͣsi sol pleni luminis meridiano ca¬
lore feruens. totꝰ morali dulcedine res¬
plendet: ⁊ est ꝑ litteras hebrei alphabeti
digestꝰ. ut sicut pueri in pͥmis litteris usũ
discendi sumunt. ita ⁊ nos huiꝰmodi ȩlem̃¬
tis usũ uiuendi. usq ad maturitatẽ addis.¬
camꝰ. Singłis aũ litteris. uersus octoni su¬
biciunt᷑ ita ut ab una littera octo uersus
incipiant: ut unitatẽ deitatis quȩ om̃ia
regit docerent.⁊ purgacionẽ legitimȩ
scĩficae iõis. Octaua eñ die. ⁊ circũcisio fit
ex lege. ⁊ in xpi resurrectione sumus ei
t onarii. qͦt st̃ elem̃ta apud hebrȩos .i.
uiginti duo. ⁊ singłi octonarii ꝑ om̃s
uersus suos incipiunt a singłis elem̃tis
ta ad beatitudinẽ. Cuiꝰ doctrinȩ partes:
c̃grius intͣpretaciõibꝰ nominũ elemͣtoꝵ

Expanded text:
permistus, sed novitate rerum litteris mutatis explicatus, totus morali doctrina insmi tanquam stellae minores, aliquantulum lucent; iste vero quasi sol, pleni luminis meridiano calore fervens, totus morali dulcedine splendet. Et est per litteras Hebraei alphabeti digestus, ut sicut pueri in primis litteris usum discendi sumunt, ita et nos hujusmodi elementis usum vivendi usque ad maturitatem addiscamus. Singulis autem litteris versus octoni subjiciuntur, ita ut ab una littera octo versus incipiant, ut unitatem Deitatis, quae omnia regit, et doceret purgationem legitimae sanctificationis; octava enim die et circumcisio fit ex lege, et in Christi resurrectione sumus ei tonarii quot elementa apud Hebraeos, id est viginti duo, et singuli octonarii per omnes versus suos incipiunt a singulis elementita ad beatitudinem, cujus doctrinae partes congruis interpretationibus nominum elementorum
Abbreviated transcription (Latin):
encia: in armo oꝑa signant᷑. Inde etiã in ex¬
tremis horis. iacmetinȩ tunicȩ summi sacer¬
dotis dependebãt tintinnabula ⁊ mala pu¬
nica: ut sit sonꝰ p̃dicaciõis. cũ execucione bo¬
nȩ actiõis. Idem ordo ẽ in pͥmo psalmo: qui &.
in isto. Prius eni dr beatꝰ. qͥ ñ recessit a uia
iusticie: deinde subdit. in lege meditat᷑ Seq̃s.
daerant testimonia: ut dsinueniret᷑. Alit̃
ñ ualuit: ut qͥ uolunt eeꝰ doct. ñ iust Unde
gła illis apud homines: ñ apud đm. Exquñt¬

Expanded text:
entia, in armo opere . Inde etiam in exentia, in armo opere . Inde etiam in extremis oris hyacinthinae tunicae summi sacerdotis dependebant tintinnabula, et mala punica , ut sit sonus praedicationis cum exsecutione bonae actionis. Idem ordo est in primo psalmo, qui et in isto. Prius enim dicitur beatus qui non recessit a via justitiae; deinde subdit, in lege meditatur in totda erant testimonia, ut Deus inveniretur. Aliter non valuit, ut qui volunt esse docti, non justi. Unde gloria illis apud homines, non apud Deum exqu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓuehat᷑. Alit̾ enĩ ñ ẽ dignꝰ ꝑ qͥ rere.: nͥ sit
ꝓbabilis uite. &ł nota qͦd pͥus dix̃. beati im¬
macłati inuia: post. beati qͥ serutant᷑. Qũã
pontifice eligendũ: pͥus dic it de uita. O por¬
tet epm̃ inrepͣbensibilẽ eẽ: sobriũ. pudicũ
quȩ ꝑtinent ad bonã uitã. Peinde adiungi
de doctrina. scił doctorẽ: ut pͥus c̃suescat
bona agere: quã p̃sumat docere. Inde etiã le¬
galis sacerdos. pͥus in duebat suꝑ humerale:
inde racionale. Bona eñi uita: etiã sola grãm
habet. doctrina sine uita. ñ ẽ integra: qr in
maliuolã anima ñ introibit sapiencia. Unde
ar. Querent me mali ⁊ ñ inuenient. frius gͦ
corrigenda ẽ uita: inde q̃renda cognieio. Rri
magͦ st̾ moralia: scđa mistica. In illis ẽ uita: in
istis cognicio. Sine utraq uͦ. ñ ẽ ꝑfectio. Idoq
in lege sacerdos: assumebat de hostia pectculũ
eleuaciõis: ⁊ armũ seꝑaciõis. In pectore sapi¬

Expanded text:
Aliter enim non est dignus perquirere, nisi sit probabilis vitae. Et nota quod prius dixit: Beati immaculati in via, post: Beati qui scrutantur. Quam pontificem eligendum prius dicit de vita: Oportet episcopum irreprehensibilem esse, sobrium, pudicum, quae pertinent ad bonam vitam . Deinde adjungit de doctrina, scilicet doctorem, ut prius consuescat bona agere quam praesumat docere; inde etiam legalis sacerdos prius induebat superhumerale, inde rationale. Ambr. Bona enim vita etiam sola gratiam habet, doctrina sine vita non est integra, quia in malevolam animam, non introibit sapientia. Unde dicitur: « Quaerent me mali, et non invenient. » Prius ergo corrigenda est vita; inde quaerenda cognitio. Prima ergo sunt moralia, secunda mystica. In illis est vita, in his cognitio. Sine utraque vero non est perfectio. Ideoque in lege sacerdos assumebat de hostia pectusculum elevationis, et armum separationis; in pectore sapi
Abbreviated transcription (Latin):
eis ñ ꝑspicit. in qͦ erret neseit. e tunc
scił cũ ꝑspexero. ñ ꝯfundar. Ante enĩ in
adam ꝯfusus es. ⁊ nudꝰ factꝰ. cũ oꝑuis¬
t te foliis fici qr ꝯfundebaris. ⁊ absẽ¬
disti te a ꝯspectu d̃i qr erube scebas:
nunc aũ uenis in ẽspectu di ꝑ gram lib̾atꝰ.
Uel ita. & si. Io peto rustifieacioẽs eustodi¬
re: qr tunc eũ eustodiero ñ confundar: eũ

Expanded text:
in eis, in quo erret nescit. Et tunc, scilicet cum perspexero, non confundar. Ante enim in Adam confusus es, et nudus factus, cum operuisti te foliis fici , quia confundebaris abscondisti te a conspectu Dei, quia erubescebas. Nunc autem venis in conspectu Dei per gratiam liberatus. Vel ita, ideo peto justificationes custodire, quia tunc
Abbreviated transcription (Latin):
in deserto: iuit quȩrere centesimam
ouem ꝑditam. Unde hic ait. que
periit. quȩ scilicet lupis exponitur:
quam nec fuga. nec uis sua liberat.
Dicit aut̃e. periit. non ꝑerit: quia
iam ex parte redempta. Quod ut
ꝑficiatur: orat subdens. O dñe xꝑȩ.
require: quia homo in firmus. te
non potest quȩrere. Quasi. Ut
cepisti. perfice. Dico quere: quod
me: quia te quȩro. Ex hac parte
quȩ dicit. mandata non sum oblitꝰ.
erat oiuis inuenta : sed ad huc ex
alia parte quęritur. & per fusumm
sanguiem pastoris. iudaici uepribꝰ
lacerati: in omnibus gentibus in¬
uenitur. Congrue ergo post prȩ¬
ris recolit colluuionis. ut de sua
perfectione non superbiat. sed
humilis totum deo tribuat: quia
non ex operibus iusticiȩ quȩ
omnia bene fecerimꝰ. dic amus. ser¬
ui in utiles sumus. quȩ debuimus
facere fecimus: hac humilitatis
ꝓfessione. liberari meremur.
Unde inezechiele illi soli libe¬
rantur. in quoꝵ frontibus

Expanded text:
in deserto, ivit quaerere centesimam in deserto, ivit quaerere centesimam ovem perditam . Unde hic ait, quae periit, quae scilicet lupis exponitur quam nec fuga nec sua vis liberet. Dicit autem, periit, non perit, quia jam ex parte redempta: quod ut perficiatur, orat subdens: O Domine Chrirequire, quia infirmus homo te non potest quaerere quasi ut coepisti, Perfice dico quaere, quod me, quia quaero te, ex hac parte qua dicit, mandata tua non sum oblitus. Erat ovis inventa, sed adhuc ex alia parte quaeritur, et per fusum sanguinem pastoris judaicis vepribus lacerati in omnibus gentibus invenitur. Congrue vero post praeres recolit colluviones, ut de sua perfectione non superbiat; sed humilis Deo tribuat totum, quia non ex operibus justitiae quae omnia bene fecerimus, dicamus: Servi inutiles sumus; quae debuimus facere fecimus Hac humilitatis professione liberari meremur. Unde, in Ezechiele, illi soli liberantur, in quorum frontibus
Abbreviated transcription (Latin):
tera dñi fecit uirtutẽ. Quasi dicet.
Ut hȩc p̃dicta impleantur. manus
tua idest filius tuus. fiat ex semine
dauid.: ut qui est cereator. sit saluator:
Unde subdit. Ut saluet me. Quod hac
fiducia peto. ꝙͣ mandata tua elegi
& uere. quia concupiui uidere o dñe
salutare tuum. idest.xꝑm. Quẽ antiqͥ
pit ad dexteram patris uenturum.
do salutare. aꝑte dieit quod pris
in enigniate dixerat: quem qui cu¬
pit ex seripturis habet .E. est quod
sequitur. Lex tua meditacio mea est.
Quia ꝑhibet testimoniũ rꝑo .&. licet
occidatur caro quȩ te predieat. uiuet
tamen anima mea &. laudabit te. &
iudicia tua quȩ incipiunt a domo
dei. adiuuabunt mȩ .Sanguine enim.¬
quȩ ꝑsona per totum psalmum
loquebatur. scilicet generalis iustus.¬
Quasi. Pico. adiuuabunt & uiuam.
sed olim erraui abadam. lege peccati
quia declinaui a uia. ad uie ia. Erra¬
ui dico. sicut ouis. Ecce comparacio
euangellea ubi dicitur quod pastor
relictis nonaginta nouem ouibus

Expanded text:
tera Domini fecit virtutem, etc. . Quasi dicat: Ut haec praedicta impleantur, manus tua, id est Filius tuus, fiat, ex semine David, Aug. ut qui est Creator sit Salvator. Unde subdit, ut salvet me. Quod hac fiducia peto, quoniam mandata tua elegi, et vere, quia concupivi videre, o Domine, salutare tuum, id est pit ad dexteram Patris venturum. do salutare. Aperte dicit, quod prius in aenigmate dixerat, quem qui cupit ex Scripturis habet. Et hoc est quod sequitur, lex tua meditatio mea est, quia perhibet testimonium Christo, et licet occidatur caro quae te praedicat, vivet tamen anima mea et laudabit te, et judicia tua, quae incipiunt a domo Dei, adjuvabunt me. Sanguine quae ex persona per totum psalmum loquebatur, scilicet generalis justus. Dico adjuvabunt, et vivam; sed olim ab Adam erravi lege peccati, quia declinavi a via ad vitia. Erravi dico sicut ovis. Ecce comparatio evangelica ubi dicitur, quod pastor, relictis nonaginta novem ovibus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dat ds blanda uͭ pueris ad seruiendum
agebat testat᷑. ut credibiliꝰ sit. Intencione¬
monet ut ñ ꝓ tẽporalib: s ꝓ ẽc̃nis dm̃ lau¬
demus. Modus. Quatuor s̃ particiones
Primo asaph describens neqͥtiã malorum.
dicit se zelasse ꝓsꝑa eorum: inde correctũ
⁊ eorrectꝰ alios corrigit. Sodo exponens siuũ
⁊ aliorũ errorẽ: dicit se inde reuersũ ad me¬
lius consiliũ. ibi. Idͥeo ꝯu̾tetur. Tercio aꝑit
ꝗ didicit in scuario dei. ibi. uerũptam̃. Qrto
ꝯꝑat pͥmiũ celeste t̾rene uoluntati fue
se arguit ibi. Q d enĩ. Asaph gͦ erroris
sui recordans ⁊ m̃ penitens. ⁊ se castigans
ad errandũ. pene effusi s̃ g̾ssus mei ad lapsũ.
Non õĩno moti sunt pedes ł efusi s̃ gressus.
s pene. qr ceꝑam errare. s ñ errauerã. ceꝑam
cadere. s ñ cecid̾am. E sunt idc̃ pedes ⁊g̾soꝰ
qui effusi s̃ .i. p̾cipitati. ⁊ dic̃ pene. qr cito
lem. fluxam. caducã. pecc̾orũ. quã solebã

Expanded text:
non dat Deus blanda, ut pueris ad serviendum agebat testatur, ut credibilius sit. Monet ut non pro temporalibus, sed pro aeternis Deum laudemus. Modus: Quatuor sunt partitiones. Primo Asaph describens nequitiam malorum dicit se zelasse prospera eorum, inde tamen correctum, et correctus alios corrigit. Secundo exponens suum et aliorum errorem, dicit se inde reversum 157 ad melius consilium, ibi, ideo convertentur. Tertio aperit quid didicit in sanctuario Dei, ibi verumtamen. Quarto comparat praemium coeleste terrenae voluntati suae et se arguit, ibi, quid enim. Asaph ergo erroris sui recordans et inde poenitens et se castigans, ad errandum, pene effusi sunt gressus mei ad lapsum. Non omnino moti sunt pedes, vel effusi sunt gressus, sed pene; quia coeperam errare, sed non erraveram; coeperam cadere, sed non cecideramqui sunt effusi, id est praecipitati. Et dicit, pene, quia cito lem, fluxam, caducam peccatorum, quam solebam
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝯeupiscenciã. illi st̾ ministri.: ut
in materia sui oꝑis. Possumꝰ gͦ sine
ndubitaciõe malis angelis attribue¬
ure mortes pecor. mortes primituo¬
rũ s obduracionẽ egypcior: Hãc
eñi mniqͥssimã ⁊ malignissimã obsti¬
nacionẽ. ds cũ facere dr. ñ insti¬
gando ⁊ inspirando s deserendo
facit ut illi oꝑent᷑ infiliis diffiden¬
erȩ. qͦd ds debite iustaq ꝓmittit¬
st̃ malis angelis tribuere ñ audemꝰ.
Nã si ido attribuunt᷑ demonibꝰ. qr pe¬
nes in fligebant᷑. ꝯsequens ẽ ut etiã
sodomã ꝑ angelos malos euersam ee
credamꝰ. ⁊ eosdẽ ab abraham ⁊ loth.
hospicio ẽẽ fusceptos. qͦd absit. Per
angelos gͦ malos punit ds bonos. d.
malos homines. Sed bonos tantũ cor¬
ꝑ alibꝰ penis: malos aũ corꝑalibꝰ &¬

Expanded text:
ncupiscentiam, illi sunt ministri ut in materia sui operis. Possumus ergo sine dubitatione malis angelis attribuere mortes pecorum, mortes primitivorum et obdurationem Aegyptiorum. Hanc enim iniquissimam et malignissimam obstinationem Deus facere dicitur, non instigando vel inspirando, sed deserendo facit, ut illi operentur in filiis diffidentiae, quod Deus debite justeque permittitaudemus. Nam si ideo attribuuntur daemonibus, quia poenae infligebantur, consequens est ut etiam Sodomam per angelos malos eversam esse credamus, et eosdem ab Abraham et Lot hospitio susceptos quod absit!. Per angelos ergo malos punit Deus bonos et malos homines, sed bonos tantum corporalibus poenis; malos autem corporalib
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ẽ ꝯclusio psalmi. ubidicit. qͦd si bo¬
nilib̾ati st̃ ⁊ de inimicis uindicati nͣ
ti: ueruntam̃ iusti ꝯfitebunt᷑. hic intͣ
grauia qͦd laudabilius ẽ. ⁊ maximȩ in
futuro: dũ ⁊ causas eoꝵ ⁊ iudiciũ faci
maleerat in uultusuo: in cuiꝰ sudore

Expanded text:
Hic est conclusio psalmi, ubi dicit, quod si boni liberati sunt, et de inimicis vindicati, non sti, verumtamen justi confitebuntur, hic inter gravia, quod laudabilius est; et maxime in futmale erat in vultu suo, in cujus sudore
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ. Intra in gaudiũ dñi tui. Qũẽ uͦ
delectat loquendo foras ex ire. tumidꝰ
ẽ.⁊ qr foris ẽ qͦd amat. mittet᷑ in tenebras
exteriores. De interioribꝰ gͦ sit gaudiũ
in exterioribꝰ necessitas sit. ñ uoluntas.¬

Expanded text:
fideli: Intra in gaudium Domini tui . Quem vero fideli: Intra in gaudium Domini tui . Quem vero delectat loquendo foras exire tumidus est: et quia foris est quod amat, mittetur in tenebras exteriores. De interioribus ergo sit gaudium, de exterioribus necessitas, non voluntas.
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ lux in dño: qͥ cũ alios accendunt alios qͥe¬
iciunt. Unde subdit : deicies eos: scił malos Cũ
eñĩ mali uident scõs lucere. inuident eis: ⁊ sic
scĩ suꝑ eos cadunt. ꝙ ex bona uita ⁊ p̃dicaci¬
one ipsoꝵ mali riunã incurr̃t. Unde apłs.
Alis sumꝰ odor uitȩ in uita: aliis odor mortis
in mortẽ : hii tales in miseriis huiꝰ secłi ñ sub¬
siftent: ꝙ in his miseriis impacientes caduñ
.i. deficiunt: quas pacient̃ boni transeunt.
t᷑ in terra hac :⁊ in hac uita. Uir linguosus
nãq amat m̃dacia. ñ cauens qͥd loquat᷑
iđoq ñ potest fieri u qrrigat᷑. Quisqͥs gͦ
uult dirigi. magis optet audire quã loqͥ:
siẽ ia cobus ait Sit om̃is homo uelor ad
audiendũ: taidꝰ aũ ad loquendũ. Na siqͥs
uera dicat. s prȩtͣ necessitatẽ: uir linguosus
ẽ. ꝑfactius gͥ ee̾t om̃s audire sponsũ. ut io¬
hannes qͥ ñ tantũ gaudebat qr docebat.
tate: ⁊ ita ñ erit uir linguosus qͥ nunꝗ.

Expanded text:
 lux in Domino ; qui cum alios accendunt, alios dejiciunt. Et dejicies eos, scilicet malos. Cum enim vident mali sanctos lucere invident eis, et sic sancti super eos cadunt, quia ex bona vita et praedicatione ipsorum, mali ruinas incurrunt. Unde Apostolus: Aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem . Et hi tales in miseriis hujus saeculi non subsistent, quia in his miseriis impatientes cadunt, id est deficiunt, quas boni patienter transeunt. tur in terra hac, id est in hac vita. Vir linguosus namque amat mendacia, non cavens quid loquatur. Ideoque non potest fieri ut dirigatur. Quisquis ergo vult dirigi, magis oportet audire quam loqui, sicut Jacobus ait: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus autem ad loquendum . Nam si quis vera dicat, sed praeter necessitatem, vir linguosus est. Perfectius igitur esset omnes audire sponsum, ut Joannes qui non tantum gaudebat quod docebat, tate, et ita non erit vir linguosus, qui nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
nendo tradi. ñ maliciã imꝑciendo. Hoc ãu ne
fiat scił ne tradat᷑ a desidio suo peccatori: ꝓ¬
babilis res seqt᷑. ut sic̃ illi faciunt ꝯsiliũ in¬
Cogitauer̃t inimici ꝯtra me: ⁊ tu odñe ne
derelinqͣs me. ne forte illi exaltent᷑ .i. ne de
nĩ homine: gaudet ⁊ triũphat diaboꝰ. i sui
Unde alibi. Ex ultab̃t simotꝰ fuer ¶ Uia
psalma. Caput cireuitꝰ eor. Tereia pars:
ubi dicit quȩ sint mala inimicor. Qsi di¬
cet. Me tegit umbra tua indie belli. s illos
unt in gyrũ erroris: ubi ẽ iter sine fine.
h uiꝰ circuitꝰ suꝑbia ẽ caput. qr in ieiũ om¬
ins peccati suꝑbia ẽ. e qr om̃is suꝑbꝰ fictꝰ ẽ¬
⁊ defendet. Mend ac iũ. recte đr labor. laborat
eñi qͥ fingit. qͦd dicat: ueritas aũ facile ar. Uei

Expanded text:
nendo tradi, non malitiam impertiendo. Hoc autem ne nendo tradi, non malitiam impertiendo. Hoc autem ne fiat, scilicet ne tradatur a desiderio suo peccatori, probabilis res sequitur, ut sicut illi faciunt in malum conCogitaverunt inimici contra me, et tu, o Domine, ne derelinquas me, ne forte illi exaltentur, Aug. inim homine, gaudet et triumphat diabolus et sui. Unde alibi: Exsultabunt, si motus fuero . PA301 Caput circuitus. Aug. Tertia pars ubi dicit quae sint mala inimicorum, quasi dicat: Me tegit umbra tua in die belli, sed illos unt in gyrum erroris, ubi est iter sine fine. Hujus circuitus superbia est caput, quia initium omnis peccati superbia est. Et quia omnis superbus fictus e defendet. Mendacium recte dicitur labor; laborat enim qui fingit quid dicat: veritas autem facile dicitur. Vel,
Abbreviated transcription (Latin):
di: ut ꝑ seuerando sim saluus. : unde sꝑo.
qͦd es uirtꝰ: Quia in die belli. scił dũ pug¬
no ytra fictos. ⁊ ꝯtra legẽ mẽbror.eb ũbra¬
sti ꝑ grãm suꝑ caput meũ .i. inpugna
qua luctor foris ꝯtta fictos. ⁊ intus ꝯtra
leg̃e mẽbroꝵ gr̃a tua me refrigerat aqͥ
hoc ałi ualebit mͥ hoc umbracłm. ut ñ tradas
.i. ut estũ ñ paciar a meapso. a meo desid̃io.
qͦ locus fit diabolo: sine qͦ nichil facit quan¬
tũcũq seuiat hastis. Quod ut exemplo cla¬
rius fiat ecce di abolꝰ ꝓponit lucrũ. ut tra¬
hat te ad fraudẽ. ñ babebis lucrul nͥ fraudes.
Lucrũ. esca ẽ fraus. laqueus ẽ q capieris. si
fraudẽ feceris. Quẽ gͦ uincit desid̾iũ escȩ. ca¬
dit in laqueũ. s estũ desid̃ii tẽꝑat ũbracłm
der⁊ m̃iqͣ. ẽ locꝰ diabolo. nͥ ex tuo desidio. Iđo
isteait. Nontradas me dñe adesidio meo pecca¬
tori .i. ñ sinas me tradi ꝑ meũ qͥesid̃iũ diabolo.
aia cordis eor. T̃ radidit qd̃e relinquendo. si¬

Expanded text:
 ut perseverando sim salvus, et in te spero, qui es virtus, quia in die belli, scilicet duno contra filios et contra legem membrorum, obumbrasti super caput meum, id est in pugna qua luctor foris contra fictos, et intus contra legem membrorum gratia tua me refrigerat. Ad hoc autem valebit mihi hoc obumbraculum, ut VERSest ut aestum non patiar a me ipso, a desiderio meo, quo locus fit diabolo, sine quo nihil facit quantumcunque saeviat hostis. Quod ut exemplo clarius fiat: ecce diabolus proponit lucrum, ut trahat te ad fraudem. Non habebit lucrum, nisi fraudes. Lucrum esca est; fraus laqueus est, quo capiaris, si fraudem feceris. Quem ergo vicit desiderium, cadit in laqueum, sed aestum desiderii, contemperat umbraculum Diste ait: Non tradas me, Domine, a desiderio meo peccatori, id est non sinas me tradi per meum desiderium diabolo.deria cordis eorum . Tradidit quidem relinquendo, si
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dicit. qͦd auxiliũ sit ꝯtra p̃dicta
mala. Qͣsi dic̾et. Tot modis mali im¬
ƿugnant: ⁊ qͦd remediũ ẽ inter tanta
mala: Quid restat in his ꝑicłis: Cla¬
mare addñm. Idoq ego clamans.
dixi dño. hoc. tues ds meus. Illi homi¬
nes ft̾. ⁊ ñ mei: tu uero ⁊ qs es ⁊ meus
Magna fiduera hoc dieit. Et si enim¬
omniũ sit ds ꝑ creacionẽ: tam̃ ꝓpriȩ ds ẽ eoꝵ

Expanded text:
xilium sit contra praedicta mala: quasi dicat: Tot modis mali impugnant, et quod remedium est tibi inter tot mala, quid restat in his periculis? Clamare ad Dominum. Ideoque ego clamans, dixi Domino: Deus meus es tu. Illi homines sunt, et non mei; tu vero es Deus et meus. Magna fiducia hoc dicit. Et si omnium sit Deus, per recreationem, proprie tamen est
Abbreviated transcription (Latin):
dencius ex pͥmens affectũ animisurait. uo¬
cẽ de p̃cacionis meȩ. Iunt eñi de p̃caciões ma¬
lor sine uoce: ꝙ ex bono cordis affectu ñ ꝓ¬
ex medulla dilectionis ꝓcedens. digna est
auditu. Uox eñi ꝓprie hominũ ẽ ⁊ anima
bene senciunt. sonũ habent ñ uocẽ: ꝙ ⁊i

Expanded text:
mens, affectum animi sui, ait, vocem deprecationis meae. Sunt enim deprecationes malorum sine voce, quia ex bono cordis affectu non pex medulla dilectionis procedens digna est auditu. Vox enim proprie hominum est et animbene sentiunt, sonum habent et non vocem,
Abbreviated transcription (Latin):
de etiã ẽ: qͦd inuident ueris iustis. Om̃is
homini qͦd ꝑdidit. Quia eñ amisit reg¬
nũ hominẽ illuc ꝑuenire noluit. ⁊ ñ
uult. ⁊ agit nẽ ut homo illuc nꝰ ꝑueni¬
cert̃: Ecce. Extendert̃ fimes. uł testes
sui corrigi. defensiõe duplicant: ut qͥ
defendit qͦd male egit. ⁊ plerũq aliis
peceatis uult ẽẽ munitꝰ ꝓptͣ illa quȩ cõ¬
misit. fecit adulteriũ :⁊ ne occidatur.
parat homicidiũ. dddit peccato pecca¬
tũ. sc ił adulterio addit homicidiur ⁊ ꝓ
illo rursus forte ueneficiũ ⁊ ita ꝓdu¬
cit᷑ restis. ñ utiq de rectis s tortis filis:
ut sit ei unde infine ligent᷑ pedes ⁊ manꝰ
iustꝰ. U bi extender̃t̃ : Ecce. Iuxta iter
uł semitas scandalũ posuert̃ mͥ. Iux¬
ta iter dicit: ñ in itinere. Iter. st̾ prȩ¬
cepta di. Non gͦ exeas a uia di .i. a prȩ̨¬
ceptis dei: ⁊ ñ ruis in scandala. C¬

Expanded text:
est quod invident veris justis. Omnis homini quod perdidit. Quia enim amisit regnum, hominem illuc pervenire noluit, et non vult; et id agit nunc, ut homo illuc non pervenicerunt? Ecce extenderunt funes vel restes sui corrigi, defensione duplicant, ut qui defendit quod male egit, et plerumque aliis peccatis vult esse munitus propter illa quae commisit; fecit adulterium: et ne occidatur parat homicidium; addit peccato peccatum, scilicet adulterio addit homicidium, et pro illo rursus forte veneficium, et ita producitur restis, non utique de rectis, sed de tortis filut sit ei unde in fine ligentur manus et pedjustus: ubi extenderunt? ecce: Juxta iter, vel, semitas scandalum posuerunt mihi. Juxta dicit iter, non in itinere. Iter sunt praecepta Dei. Non ergo exeas a via Dei, id est a praeceptis Dei, et non ruis in scandala.
Abbreviated transcription (Latin):
Inserpente eni astucia ẽ: ⁊ dolus nocen
di. Icło ⁊ serpit nͣ habens pedes: ut ñ au¬
diat᷑ dũ uenit. In eiꝰ itinere lȩnis ẽ tractꝰ.
s ñ rectꝰ. Sic gͦ mali serpunt ad nocendũ.
insanabile. ẽ sub labiis eor. In labiis aliud
one quȩ fit manu .i. oꝑe: subdit dicens. Cu¬

Expanded text:
In serpente enim astutia et dolus nocendi est. Ideo et serpit, non habens pedes ut audiatur dum venit. In itinere lenis est tractus, sed non rectus. Sic ergo mali serpunt ad nocendum, insanabile, est sub labiis eorum. In labiis alia one quae fit manu, id
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝓponit qͥ hostes. quȩ mala mouent:
opponens eis p̃ces. S cd̾o dicit. qͦd auxi¬
liũ habeat ⁊tra mala. ibi. Pixi dño. ser¬
cio quȩ sint mala inimicor aꝑit ibi.
los laborans: clamat. Odne. eripe me¬
ab homine malo. ñ ab uno. s a toro ge¬
nere maloꝵ cũ pͥncipe suo diabolo
qͥ ⁊ homo dr insigura. Unde. Inimieus
Unde subdit. A uiro iniqͦ eripe me. ħir
iniquus ẽ. qͥ nocet. Om̃is aũ malus:
nocet. Unde cũ dxisset ab homine
malo: ꝗͦͣsi exponens subiunxit dui¬
ro iniqͦ uolens significare qͦd omnis
malus iniquus ẽ. qr nocet uł sibi uł
aliis: ⁊ alii qͥdẽ nocet uł mox ut ma¬
lus eͣ uł postea Sunt enĩ qdã mali
facientes: stͥ tam̃ luxuriosi. ebriosi
uoluptatibꝰ dediti. qͥ ⁊ si aliis nocere
ñ uideant᷑. sibi tam̃ nocent. ⁊ ita ñ st̾
in nocenfes. In nocens eñĩ ẽ. qͥ nec si¬
bi nec alii nocet. Siqͥs tam̃ alte ꝯsidet

Expanded text:
us proponit, qui hostes, quae mala movent, opponens eis preces. Secundo, dicit quod auxilium habeat contra mala, ibi, Dixi Domino: Tertio, quae sint mala inimicorum aperit, ibi, los laborans, clamat. ab homine malo, Aug. non ab uno, sed a toto genere malorum, cum principe suo diabolo, qui et homo dicitur in figura. Unde: Inimicus unde subdit: A viro iniquo eripe me. Vir iniquus est qui nocet, omnis autem malus nocet. Unde cum dixisset, ab homine malo, quasi exponens subjunxit, a viro iniquo, volens significare quod omnis malus iniquus sit qui nocet sibi vel alii. Alii quidem nocet, vel mox ut malus est vel postea. Sunt enim quidam mali, facientes; sed tamen luxuriosi, ebriosi, voluptatibus dediti: qui etsi aliis nocere non videantur, sibi tamen nocent, et ita non sunt innocentes. Innocens enim est, qui nec sibi, nec
Abbreviated transcription (Latin):
liis qͦd effundere possit. Ex uoluptate gͦ
⁊ luixuria qͥbꝰ aliis nocere ñ uidebat᷑. ꝓ¬
cedit qͦ te pungat. sic̃ spinȩ in radice st̃
lenes. s inde ꝓcedit qͦspungat. Incenda¬
t᷑ gͦ radix: ⁊ ñ est unde ꝓcedat spina. Ita
dũ qͥs uoluptuosȩ uiuit. nulli nocere
uidet᷑ s post rapit qͦd effundat. Corri¬
mali ꝑsequunt᷑: ex equit᷑. Impugnant
c̾et. Eripe me a popło malor: qr ⁊ si
in labiis plerũq bona prȩtendant : tamͣ
maxime eripe. Facilius enĩ uitaret᷑
aꝑta inimicieia: quã occulta. Ille e¬
nĩ difficile uitatur qͥ in labiis bo¬
na portat: ⁊ in corde mala occul¬
tat: qr nulla pestis est grauior.

Expanded text:
re possit. Ex voluptate ergo et luxuria, quibus aliis nocere non videbatur, procedit quo te pungit, sicut spinae in radice sunt lenes, sed inde procedit quod pungit. Incendatur ergo radix, et non est unde procedat spina. Ita dum aliquis voluptuose vivit, nulli nocere videtur, sed post rapit, quod effundit. Corrimali persequuntur exsequitur, impugnant ceret, Ein labiis plerumque bona praetendant, tamen maxime eripe, facilius enim vitaretur aperta inimicitia quam occulta. Ille enim difficile vitatur, qui in labiis bona portat, et in corde mala occultat, quia nulla pestis efficacior
Abbreviated transcription (Latin):
racio corporis xꝑi inter malos ꝯstituti. ñ¬
dũ habentis in re.s in spe bonũ: ubi ẽ ple¬
na ex ultacio. In hoc gͦ psalmo sonat uox
corporis xꝑi. hec ẽ uox nr̃a. si tam̃ sumꝰ
nr corpore xꝑi: ubi qͥs qͥs ñ fuerit. in eis
erit. inter qͦs illud corpꝰ gemit: aut memi

Expanded text:
ratio corporis Christi, inter malos constituti, nondum habentis in re, sed in spe bonum, ubi est plena exsultatio. In hoc ergo psalmo sonat vox corporis Christi: Haec est vox nostra, si tamen sumus in corpore Christi ubi quisquis non fuerit in eis er
Abbreviated transcription (Latin):
cia mea. s tua. Lex enĩ ꝓdest ut mittat add
grãm. ñ solũ attestando eã s timore p̾uari¬
caciõis quã fecit. Ido gͦ ait. dilexi testimo
nia. qr lex ad grãm ducnt quę sola lib̾at. Cog¬
nita aũ dĩ gr̃a. quȩ sola lib̾at a pͣuaricacione

Expanded text:
tia mea, sed tua. Lex enim adgratiam, non solum attestando eam, sed timore praevaricationis quam fecit. Ideo igitur ait, dilexi testimonia tua, quia lex ad gratiam ducit, quae sola liberat. Cognita autem gratia Dei, quae sola liberat a praevaricatione
Abbreviated transcription (Latin):
ficaciõe impior: qͥd laudamꝰ nͥ mirabilia
dei : Iaudas. q surrexer̃t mortui: plus lau¬
da qr redẽpti st̃ ꝑditi. Uides eñi hominẽ
heri uoraginẽ ebrietatis. hodie ornam̃tũ
sobrietatis. Uides hominẽ heri cȩnũ luxuriȩ.
hodie decus tẽꝑanciȩ. Heri blasphematorẽ
dei hodie laudatorẽ dei. Uides homine he¬
ri seruu ereaturȩ: hodie cultorẽ creatoris.
Hȩc st̃ mirabilia: quȩ ꝯfitent᷑ cȩli. Ubi ẽfi¬

Expanded text:
ficatione impiorum, quid laudamus nisi mirabilia Dei? Laudas, quia surrexerunt mortui; plus lauda, quia redempti sunt perditi. Vides enim hominem heri voraginem ebrietatis, hodie ornamentum sobrietatis. Vides hominem heri coenum luxuriae, hodie decus temperantiae; heri blasphematorem Dei, hodie laudatorem Dei. Vides hominem heri servum creaturae, hodie cultorem Creatoris. Haec sunt mirabilia quae confitentur coeli, ubi confi
Abbreviated transcription (Latin):
uenit lum̃ gr̃ẽ. qͦ ueniente. fit anathe¬
ma eiꝰ .i. diaboli. qͥ nos tenebat inerro¬
re suo. Qͦs ẽ dicere. a te datũ ẽ ut illu
minem᷑: ut anathema demꝰ diabolo.
Csi dic̾et. Hec omnia fecisti: ⁊ inde thabor
exultabũt in nomine tuo: ñ in suis me
syriȩ. ⁊ ꝑ eos accipiunt᷑ gentes apar-¬
te totũ: ꝑ sinodochen. quȩ exulta¬
bũt xꝑo uemiente. Uel allegori¬
ce sic legiar .T habor .i. iudei ad
qͦs pͥmũ uenit lum̃: ⁊ hermon.
.i. gñs quȩ pͥus erant a nathe¬
matizate. in nomine tuo
exultabũt. c̃iuncꝰtis in an¬
gulari lapide duobꝰ pari-¬
etibꝰ. tuũ brachium.

Expanded text:
et lumine, quo veniente fit anathema ejus, id est diaboli, qui nos tenebat in errore suo. Quod minemur, ut anathema demus diabolo. Quasi dicat: Haec omnia fecisti, et inde Thabor,exsultabunt in nomine tuo, non in suis merSyriae, et per eos accipiuntur gentes, a parte totum per synecdochen, quae exsultabunt Christo veniente. Vel allegorice sic legitur, Thabor, id est Judaei, ad quos primum venit lumen; et Hermon, id est gentes, quae prius erant anathematizatae, in nomine tuo exsultabunt, conjunctis in angulari duobus parietibus . Tuum brach
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ celũ ⁊ terra: cur gͦ ill in alienis suꝑbi¬
rent : Seqͥt᷑. Tu fundasti .i. firmasti orbẽ t̃¬
rȩ: ⁊ plenitudinẽ eiꝰ. Cur gͦ in eũ se erigũt.
cuiꝰ ẽ ambitꝰ mundi: ⁊ om̃s creaturȩ quȩ¬
tu creasti. Q̾ tulte gͦ se erigunt ꝯtra dm: a qͦ
liis ueritatẽ: & tua ẽ terra quȩ excipit
ueritate ineireintu tuo. Hac aũ pluma. tu

Expanded text:
est coelum et terra. Cur ergo illi in alienis superbirent? tu fundasti, id est firmasti, orbem terrae et plenitudinem ejus. Cur ergo in eum se erigunt, cujus est ambitus mundi, et omnes creaturae qutu creasti. Stulte ergo se erigunt contra eum a quo liis veritatem. Et tua est terra, quae excipit veritatem in circuitu tuo. Hac autem pluvia, tu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ꝓpt̾ mortalitatẽ: ⁊ ꝙ transeunt. ubi.
.i. inq̃b abscondita stͥ que port iniudicio
Nullus. Ne gͦ tantũ putet᷑ homo. ille eñi na¬
turalis. nos adoptiui filii sumꝰ. Ille genitus:
nos creati. Ille ab ȩt̃no genitꝰ. nos intẽpore
fach. Ille unicus: nos multi. Eẜuere nullus
qr ñ possunt ei equari. c̃siliũ eor ẽ. credere
in illũ. ⁊ in eo głari. Ipse ẽ magnꝰ ⁊ t̾ribilis
potencia: suꝑ om̃s qͥ in circuitu eiꝰ st̃. In
circuitu dicit: ñ qͦd t̃minis includat᷑ dius
ubiq ẽ. nusꝙ̾. finitꝰ. nichil habet circase.
nͥ qi ꝑ carnẽ in uno loco fuit: qͥ locus habet
circa se om̃s gñs. in qua missis apłis ꝑ mi-¬
racła factꝰ ẽ magnꝰ ⁊ t̃ribilis. Uel suꝑ om̃s
qͥ incireuitu eiꝰ st̃ magnꝰ. iͦ. suꝑ angelos uł

Expanded text:
nem, propter mortalitatem. Et quia transeunt ubi, id est in quibus abscondita sunt, quae post in judicio Nullus. Ne ergo homo putetur. Ille enim naturalis, filii adoptivi nos sumus. Ille genitus, nos creati. Ille ab aeterno genitus, nos in tempore facti. Ille unicus, nos multi. Et vere nullus n possunt ei aequari. Consilium eorum est, credere in illum, et in illo gloriari. Ipse est magnus et terribilis potentia, super omnes qui in circuitu ejus sunt. In circuitu dicit, non quod terminis includatur ejus ubique est nusquam finitus, nihil habet circa se, nisi quia per carnem in uno loco fuit, qui locus habet circa se omnes gentes, in quas missis apostolis per miracula factus est magnus et terribilis. Vel, super omnes qui in circuitu e
Abbreviated transcription (Latin):
em tui post iudicatur. Qsi. In terim
preit miscđia qua deles peccata. &
ueritas qua imples ꝓmissa. ut ñti¬
meant᷑ futura iuidicia que gaudi¬
a cũ ñ sufficiant exponi: ait Be

Expanded text:
em tui post judicaturi. Quasi dicat: Interim praeit misericordia qua deles peccata, et veritas, qua imples promissa, ut non timeantur futura judicia. Quae gaudia cum non sufficiant exponi, ait: Be
Abbreviated transcription (Latin):
ñ penitꝰ tollis: ut mereat᷑ qͥsq coronã. Ut aũ
Orabies maris eneruet᷑ in ipso mari: tu humi¬
miliauit eñĩ se. xꝑs: ut humiliaret suꝑbũ.
Suꝑbꝰ eñi. suꝑbos tenebat.: Sic̃ uulneratũ.
toto mortuus ẽ. Humiliatꝰ gͦ ẽ. ꝑdendo qͦs
tenebat: uulneratꝰ ñ penetrata carne
quã ñ habebat: s ꝑcusso corde ubi suꝑbie¬
bat. Seqͥt᷑. In brachio uirtutis tuȩ .i. infor

Expanded text:
n penitus tollis, ut mereatur quis coronam. Ut autem rabies maris enervetur in ipso mari, miliavit enim se Christus, ut humiliaret superbum. Superbus enim superbos tenebat, sicut vulneratum. toto mortuus est, humiliatus ergo est perdendo quos tenebat vulneratos non penetrata carne, quam non habebat, sed percusso corde ubi superbiebat. In brachio virtutis tuae, Hier
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbos: ut humilient᷑. eẜ exaltetur
dextera tua : .i. numerꝰ eoꝵ. qͥ in dex¬
tera locandi st̃. clarificet᷑ ⁊augeat᷑.
Infine aũ erit iusticia ⁊ iudiciũ.i.
manifestacio iusticiȩ tuȩ. ⁊ iudicii.
tui: eũ seꝑabunt᷑ oues ab edis quȩ
ñẽ occulta st̃.: ⁊ tu̾e erit prȩꝑacio se¬
dis tuȩ. Utiq hoc erit in die iudicii.
Sedes aũ dei ȩtͣ̃na ẽ: s in iudicio ap¬
parebit parata. cũ ipse uidebit᷑ ĩu¬
stȩ iudieare. Cẜ est. Sedes tua appare¬
bit in iudicio parata ad faciendã iu¬

Expanded text:
superbos, ut humilientur, et exaltetur dextera tua, id est numerus eorum qui in dextera locandi sunt, clarificetur et augeatur. In fine autem erunt justitia et judicium, id est manifestatio justitiae tuae, et jutui. Cum separabuntur oves ab haedis , qui nunc occulta sunt. Et tunc erit praeparatio sedis tuae. Utique hoc erit in die judicii. Sedes autem Dei est aeterna, sed in judicio apparebit parata, cum ipse videbitur juste judicare. Et est, sedes tua apparebit in judicio parata ad faciendam ju
Abbreviated transcription (Latin):
est: sine qua ego mendax sũ. Qͥ enim
de suo loqͥt᷑ mendaciũ loqͥt᷑. Qui aũ
ueritatẽ loqͥt᷑: ex deo loqͥt᷑. Eigo a te
o ds dicã ueritatẽ: ⁊ hoc: in ore meo.
unũ. meũ. Ueritas. tua est .os. meũ ẽ.:
ut sim seruus .i. ut inde seruiã tibi.
Membra eñi mea. dño obsequunt᷑. idest
obseqͥ debent. Uel adnunciabo ueri-¬
dicit unde scit. & quȩ miscđiȩ dei ꝑ¬
miscd̾ias . & quã ueritatẽ cantabo:

Expanded text:
est, sine qua ego mendax sum. Qui enim de suo loquitur, mendacium loquitur. Qui autem veritatem loquitur, ex Deo loquitur. Ergo a te, o Deus, dicam veritatem. Et hoc, in ore meo. unum meum; veritas tua est; os meum est, ut sim servus, id est ut inde serviam tibi. Membra enim mea Domino obsequuntur, id est obsequi debent. Vel: Annuntiabo veridicit: Unde scit? et quae misericordiae Dei pmisericordias et quam veritatem cantabo?
Abbreviated transcription (Latin):
plena beatitudo ẽ: si memoria reatꝰ
⁊ sani meminimꝰ dolor. sine dolore. ⁊
inde amplius lȩti ⁊ grati sumꝰ. Sic ita¬
q ⁊ miseriȩ recordacio: nil
beatitudins detrahit. Seqͥt᷑. Ingene¬

Expanded text:
plena beatitudo si memoria reatus us, et sani dolorum sine dolore, et inde amplius laeti et grati sumus; sic itaque et miseriae recordatio nil beatitudinis detrahit. Veritate