comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
considãns dicat: erce nc̃ inpuluert dorinã
Iuteriorẽ metuens adiungat ⁊ si mane me
questeris ñ subsistã. Quantaliba emĩiustitia
polleant. nequaꝗͣ sibi adinocentiã ut ela¬
ti suffiiunt. si iiuditio districte requian¬
tur S hoc nc̃ ad solatiũ suȩ creptionis inue¬
uuciu qđ nequaquã se posse sufficere humi¬
lit scunt. Sub humilitatis gͥ caginine agri¬
dio setannte amaduersionis abscondunt ⁊ qͥ
terrorẽ uenturi uidicis p̃stolantes continuo¬
aimoie trepidant: eͥo indesinent̃ agitur. ut

Expanded text:
in pulvere dormiam; interiorem metuens adjungat: Et si mane me quaesieris, non subsistam. Quantalibet enim justitia polleant, nequaquam sibi ad innocentiam vel electi sufficiunt, si in judicio districte requirantur. Sed hoc nunc ad solatium suae ereptionis inveniunt, quod nequaquam se posse sufficere humiliter sciunt. Sub humilitatis ergo tegmine a gladio se tantae animadversionis abscondunt, et quo terrorem venturi judicis ptremore trepidant, eo indesinenter agitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tũ hab̾e potuit. amittit. Sicq fit. ut
inde post alioꝵ merita tristis redeat:
unde estimatione om̃iũ letꝰ p̃ibat. Tẽp¬
tatio ẽ ergo uita hominis suꝑ t̾rã: que
aut aliena ãuirtutib ad celeste p̃miũ
surgere ñ uals: aut cditata donis spi¬
rita lib aliquando deterius ex occasr¬

Expanded text:
tum habere potuit amittit. Sicque fit ut tum habere potuit amittit. Sicque fit ut inde post aliorum merita tristis redeat, unde aestimatione omnium laetus praeibat. Tentatio est ergo vita hominis super terram, quae aut aliena a virtutibus ad coeleste praemium surgere non valet, aut ditata donis spiritalibus aliquando deterius ex occasi
Abbreviated transcription (Latin):
optinendȩ salutis oꝑet᷑: ille diuinę legis
scientia p̃ditꝰ. dũ sibi gaudet p̃ceteris in
tellectũ suppetere: qr pͥuato gaudio erul¬
tat. ꝑcepti inse ĩntellectus munera dissi¬
pat: & inde indĩ iuditio ceteris deterior
erhibetur: unde clarior ceteris ad tempꝰ
oftenditur. Hunc qr uirtutũ dona ñ sub¬
leuant. etiã uiã simplicẽ rectitudinis de¬
clinat. & uelut extraneũ a cęlesti mune¬
re deputans. qͣsi eo securius praua agit̾
quo suꝑni doni sublimia munera non
ꝑcepit. Illũ ꝓpheciȩ sp̃s replet: adpre¬
se̾ntiã subleuat. eiq uentura q̃q iã p̃¬
sentia ostentat. S dũ sepe & in multis
suꝑ semet ipsũ tollit̾. ut fut᷑a ueraciter
contẽpletur: mens in sui confidentiã
deducta. eum qͥ hab̾i semꝑ ñ potest.
sẽꝑ sibi adesse ꝓphetiȩ sp̃m estimat. Cũ¬
q om̃ẽ qͦd senserit ꝓpħiã putat: quia
sibi hanc & cũ ñ hab& tribuit. & in qͣn¬

Expanded text:
obtinendae salutis operetur. Ille divinae legis obtinendae salutis operetur. Ille divinae legis scientia praeditus, dum sibi prae caeteris gaudet intellectum suppetere, quia privato gaudio exsultat, percepti intellectus in se munera dissipat; et inde in judicio caeteris deterior exhibetur, unde clarior caeteris ad tempus ostenditur. Hunc quia virtutum dona non sublevant, etiam viam simplicem rectitudinis declinat; et velut extraneum se a coelesti munere deputans, quasi eo securius prava agit, quo superni doni sublimia munera non percepit. Illum prophetiae spiritus replet, ad praescientiam sublevat, eique ventura quaeque jam praesentia ostentat. Sed dum saepe et 246 in multis super semetipsum tollitur, ut futura veraciter contempletur, mens, in sui confidentiam deducta, eum qui haberi semper non potest semper sibi adesse prophetiae spiritum aestimat; cumque omne quod senserit prophetiam putat, quia sibi hanc et cum non habet tribuit, et in quan
Abbreviated transcription (Latin):
nis cogitationib mentẽ curat assidua
oratione suspendere: atq hanc in secre¬
ta quietis intimȩ securitate collocare:
s in ipso suȩ orationis ascensu.dũ eleua¬
ri ab infimis nititurꝰ infimoꝵ fantas¬
mate reuerb̾atur᷑: atq ad intuendam
lucẽ mentis ocłs tendit᷑: s er corporto
inaginib obscuratur. Unde fit plerũq
ut intendentis ammus ipsa sua infirnu¬
tate fatigatus. aut ouitionẽ deserens desi¬
dia torpeat: aut sidutuis in oratione
ꝑmanserit. ante eius oculos obortarũ una¬
ginũ caligo densescat. Bene gͦ dicit̾ tem
ibi quoq reatum dẽscensionis inuenit.
ubi se ꝓfectũ conp̃hendere ascensionis
putauit: & inde mens confunditurꝰ uñ
surgere ã confusione nitebatur: ut ꝑhoc
ad semet ipsã diuerb̾ata redeat. ꝑ quod
semet ipsã iam collecta & coadunata tͣn¬
sibat. Iste ab eruditione legis diuinȩ ali¬
enus. ignorantia sua depͥmitur. ne quid

Expanded text:
nis cogitationibus mentem curat assidua nis cogitationibus mentem curat assidua oratione suspendere, atque hanc in secreta quietis intimae securitate collocare; sed in ipso suae orationis ascensu, dum clevari ab infimis nititur, infimorum phantasmate reverberatur; atque ad intuendam lucem mentis oculus tenditur, sed ex corporeo imaginibus, obscuratur. Unde fit plerumque ut intendentis animus, ipsa sua infirmitate fatigatus, aut, orationem deserens, desidia torpeat, aut, si diu in oratione permanserit, ante oculos ejus obortarum imaginum caligo densescat.  Vet. V. 10. Ex ibi quoque reatum descensionis invenit, ubi se provectum comprehendere ascensionis putavit; et inde mens confunditur, unde surgere a confusione nitebatur, ut per hoc ad semetipsam diverberata redeat, per quod semetipsam jam collecta et coadunata transibat. Iste, ab eruditione divinae legis alienus, ignorantia sua deprimitur, ne quid
Abbreviated transcription (Latin):
seruari simul & reli auctoritas & ꝓposi¬
tionis humilitas possit: sibimet ipse
homo erꝑturbatione in cognitꝰ reddit᷑.
ita ut uehement̾ ambigat. ne apid sedu¬
ctũ animũ aut suꝑbia se auctoritatẽ reli
insinuet: aut torpor pauidꝰ humilitatẽ
fingat. Alius quanta sit fallatiȩ culpa
consid̾ans. inuniri arce ueritatis decer¬
nit: ut ex ore iam falsus sermo ñ ꝓdeat:
seseq funditꝰ ã mendatii tͣnsgressione
disumgat. S fit plerũq ut cũ uerum
dicit᷑. uita ꝓrimigrauetur. Cumq in¬
gerere alteri lesionẽ metuit: ad hoc quod
dudũ presserat fallatię uitiũ quasi exstu¬
dio pietatis redit. Sicq fit. ut & si maliti¬
a mentẽ ñtenet in ea tam̃ ueritatis ra.¬
diũ umbia mendatii obscura. Unde &
sepe quia ꝑcunctatꝰ quisq conti cere ñ
ualet: aut falsum dicens suã mentẽ tru¬
cidat.: aut uera loq̃ns uitã ꝓrimi grauat.
Alius amore conditoris excitatus. ãterre¬

Expanded text:
servari simul et zeli auctoritas, et proposiservari simul et zeli auctoritas, et propositionis humilitas vix possit, sibimetipsi homo ex perturbatione incognitus redditur, ita ut vehementer ambigat, ne apud seductum animum aut superbia se auctoritatem zeli insinuet, aut torpor pavidus humilitatem fingat. Alius, quanta sit fallaciae culpa considerans, munire se arce veritatis decernit, ut ex ore jam falsus sermo non prodeat, seseque funditus a mendacii transgressione disjungat. Sed fit plerumque ut cum verum dicitur, vita proximi gravetur; cumque ingerere alteri laesionem metuit, ad hoc quod dudum presserat fallaciae vitium, quasi ex studio pietatis redit; sicque fit ut etsi malitia mentem non teneat, in ea tamen veritatis radium umbra mendacii obscuret. Unde et saepe quia percontatus quisque conticescere non valet, aut, falsum dicens, suam mentem trucidat, aut, vera loquens, proximi vitam gravat. Alius, amore conditoris sui excitatus, a terre
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib laudatur u̾ta: mox q inanis
gła ad abstinentis animũ cũ uerbis fa¬
uoris uenit. quã concussa mens dũ su¬
bigere ñ ualet eũ ꝑ quẽ uenerat t̃gere
a facie pallorẽ querit. Sicq fit. ut infire¬
mitatis nerib ligata. aut pallorẽ absti¬
nentię fugiens. iterũ ꝑ alimenta subdi
lururie metuat: aut ipulsũ lururię
ꝑ abstinentiã suꝑans. pallorẽ suũ inam
głe nulitare ꝑtimescat. Aliꝰ lapsũ suꝑbiȩ
suꝑans. toto iam desidio statũ humi¬
litatis app̾hendit: cũq suꝑbientes qͦs¬
dã usq ad opp̃ssiones innocentiũ erũ¬
ꝑe conspicit. zeli excitatione succensus.
postponere aliquatinꝰ cogit᷑ qđ decreũ.
Nim rectitudinis ererit: prauisq non¬
cũ mansuetudine s auctoritate contͣ¬
dicit. Unde plerũq fit ut aut humi¬
litatis studio relũ rectitudinis deserat:
aut rursũ zelo rectitudins turb& hu¬
militatis studiũ quod tenebat. Cũ q

Expanded text:
hominibus vita laudatur; moxque inanis hominibus vita laudatur; moxque inanis gloria ad abstinentis animum cum verbis favoris venit, quam concussa mens dum subjicere non valet, eum per quem venerat tergere a facie pallorem quaerit; sicque fit ut, infirmitatis nexibus ligata, aut pallorem abstinentiae fugiens, iterum per alimenta subdi luxuriae 245 metuat, aut, impulsum luxuriae per abstinentiam superans, pallorem suum inani gloriae militare pertimescat. Alius, lapsum superbiae superans, toto jam desiderio statum humilitatis apprehendit; cumque superbientes quosdam usque ad oppressionem innocentium erumpere conspicit, zeli excitatione succensus, postponere aliquatenus cogitur quod decrevit, vim rectitudinis exerit, pravisque non mansuetudine, sed auctoritate contradicit. Unde plerumque fit ut aut humilitatis studio zelum rectitudinis deserat, aut rursum zelo rectitudinis turbet humilitatis studium quod tenebat. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
gine etiã pena ꝓpagatur: inserto infir¬
mitatis uitio nascimur: & quasi nob̾cũ
hostẽ deducimus. quẽ cũ labore suꝑamꝰ.
Ipsa ergo hominis uita temptatio ẽ: cui
ex semet ipsa nascitur: unde ꝑunat᷑. Que
& si semꝑ eruirtute succidit qđ ex infir¬
mitate generat: semꝑ tam̃ ex infirmita.¬
te generat. qd̾ ex uirtute succidat. Sic
itaq humana uita tẽptatio ẽ: ut siiã
ab iniquitatis ꝑ pecratione cõpescitur
in ipsis tam̃ bonis oꝑib mͦ maloꝵ memo¬
ria. mͦ seduc̾tionis caligine. mͦ intentio.¬
nis suȩ int̾ruptione fuscetur. Alius nãq
ã luxuria iam carnẽ refrenat. s tamen
adhuc lururiȩ fantasinata tolerat: quia
que uolens fecit. horũ inuitus meminit:
& penã sustinet. quod uoluptatẽ putaũ.
Quia uͦ ad deuictã culpã retrahi metuit.
uentrẽ mirȩ abstinentię uigore restrin¬
git. uultꝰq ex abstinentia pallescit. Cũq
in facie pallor aspicitur. reuerenda ab

Expanded text:
gine etiam poena propagatur, incerto infirgine etiam poena propagatur, incerto infirmitatis vitio nascimur, et quasi nobiscum hostem deducimus, quem cum labore superemus. Ipsa ergo hominis vita tentatio est, cui ex semetipsa nascitur unde perimatur; quae etsi semper ex virtute succiderit quod ex infirmitate generat, semper tamen ex infirmitate generat quod ex virtute succidat; sic itaque humana vita tentatio est, ut etsi jam ab iniquitatis perpetratione compescitur, in ipsis tamen bonis operibus, modo malorum memoria, modo seductionis caligine, modo intentionis suae interruptione fuscetur. Alius namque a luxuria carnem jam refrenat, sed tamen adhuc luxuriae phantasmata tolerat, quia quae volens fecit, horum invitus meminit, et poenam sustinet, quod voluptatem putavit. Quia vero ad devictam culpam retrahi metuit, ventrem mirae abstinentiae vigore restringit, vultusque ex abstinentia pallescit; cumque in facie pallor aspicitur, reverenda ab
Abbreviated transcription (Latin):
cinctu procul dubio ęxsudat Notan¬
dum uͦ quod hec eadẽ uita hominis.
ñ temptationẽ hab̾e dicitur. s ipsa temp¬
tatio esse ꝑhbetur: Sponte quippe absta¬
tu conditionis lapsa & corruptionis suę
putredimi subdita. dum sibi exsemet ip¬
sa molestias gignit: hoc est iam facta qđ
tolerat. Iuia enĩ statũ mentis inclinata
deseruit: quid unse nisi motũ uarietatis
inuenitͦ Unde nẽ & si adsũma appe¬
tenda se erigit: mutabilitatis lubrice
impulsu protinus ad semet ipsã cadit
Uult in contemplatione stare. s ñ ualet.
Cogitationis gressum figere nitit᷑. s infir¬
mitatis suȩ laꝑsib eneruatur: Que nuimi¬
rũ mutabilitatis suę onera. que uolens
erpetiit: nolens portat. Quietus homo
posside̾ carnẽ potuit. sibene ab auctore
conditus possidi uoluisset. Cumq eri¬
gere contra conditorẽ studuit: in semet
ipso protinus carnis contumeliã uiue¬
nit. Sed quia cum culpa simul ab ori¬

Expanded text:
procinctu procul dubio exsudat. Notanprocinctu procul dubio exsudat. Notandum vero, quod haec eadem vita hominis non tentationem habere dicitur, sed ipsa tentatio esse perhibetur. Sponte quippe a statu conditionis lapsa, et corruptionis suae putredini subdita, dum sibi ex semetipsa molestias gignit, hoc est jam facta quod tolerat. Quia enim statum mentis inclinata deseruit, quid in se nisi motum varietatis invenit? Unde nunc etsi ad summa appetenda se erigit, mutabilitatis lubricae impulsu protinus ad semetipsam cadit. Vult in contemplatione stare, sed non valet. Cogitationis gressum figere nititur, sed infirmitatis suae lapsibus enervatur. Quae nimirum mutabilitatis suae onera quia volens expetiit, nolens portat. Quietus homo possidere carnem potuit, si bene ab auctore conditus, possideri voluisset. Cumque se erigere contra conditorem studuit, in semipso protinus carnis contumeliam invenit; sed quia cum culpa simul ab ori
Abbreviated transcription (Latin):
in aꝑto aliud docet. atq in occultis aliud
retinet. s & quod sentit loq̃ndo eicit. &
quod loquitur uiuendo custodit ac de
sapientiȩ suꝑnȩ conuiuuo quicquid ꝑlin¬
guam p̃dicationis emanat. hoc ꝑfauces
tacitȩ expectationis degustat. Sed beatꝰ
iob unũ scilicet menbrũ uniuersalis
eccłȩ sua insinuans. atq elec̾toꝵ om̃iũ
corda manifestans. om̃e quod sentit aꝑi¬
at: ut mentis eius rectitudinẽ. atcesta¬
tio locutionis umnotescat. Se Q U ITUR
co translatione uet̾i nequaꝗͣ. militia. uita
hominis: s temptatio uocatur Sed si u¬
triusq uerbi sensus aspicitur: diuersũ
quidẽ ẽ qđ exterius resonat: s unũ eũđd
nisi pugna contra malignos sp̃s nomi¬
ne temptationis exprimit᷑ & quid ap¬
pellatione militiȩ. uͥ contra hostes exer¬
titium designatur ⁊ Temptatio itaq:
ipsa militia ẽ. que dũ contra maligno¬
rũ sp̃uũ insidias uigilat. in belloꝵ ꝓ

Expanded text:
in aperto aliud docet, atque in occultis aliud in aperto aliud docet, atque in occultis aliud retinet, sed et quod sentit 244 loquendo ejicit, et quod loquitur vivendo custodit; ac de sapientiae supernae convivio quidquid per linguam praedicationis emanat, hoc per fauces tacitae exspectationis degustat. Sed beatus Job unum scilicet membrum universalis Ecclesiae, sua insinuans, atque electorum omnium corda manifestans, omne quod sentit aperiat, ut mentis ejus rectitudinem attestatio locutionis innotescat. Sequiturco translatione veteri nequaquam militia vita hominis, sed tentatio vocatur. Sed si utriusque verbi sensus aspicitur, diversum quidem est quod exterius resonat, sed unum eumdenisi pugna contra malignos spiritus, nomine tentationis exprimitur? Et quid appellatione militiae, nisi contra hostes exercitium designatur? Tentatio itaque ipsa militia est, quia dum contra malignorum spirituum insidias vigilat, in bellorum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓcedat. Sic sic scã ęccła studet pͥus
assertiones hostiũ falsas ostendere᷑ &
tt̃ p̃dicam̃ta ueritatis apire: qr cum
recta se tenere estimant. recta que audiuis
contumacit impugnant. Ante gͦ necesse ẽ
ut errorẽ suũ herctici sentiant. ne auditę
ueritati contradicant qr & cãpoꝵ sentes si
arator uomeris scissione ñ eruit. terra accep¬
ta semina in segetẽ non ꝓducit. ꝓ cũ pu¬
tredinẽ medicus uulneris aꝑtione non
eicit: nequaꝗͣ. in loco putredinis sana ca¬
ro coalescit. Prius gͦ ꝑuersa destruens
dicat. Ioquentes id quod iustũ ẽ iudica¬
te: post aut̃ recta insinuans adiungat.
et ñ inuenietis in lingua mea iniquita¬
tem. nec infaucib meis stultitia ꝑsona¬
bit. Solent autẽ heretici alia aꝑte dic̾e:
alia in occultis tenere. ꝑ linguã quippe
aꝑta locutio. ꝑ fauces uͦ occulta tracta
p̃dicat. etiã ꝑ intimã fidẽ seruat. Nec

Expanded text:
non procedat. Sic sancta Ecclesia studet prius non procedat. Sic sancta Ecclesia studet prius assertiones hostium falsas ostendere, et tunc praedicamenta veritatis aperire, quia cum recta se tenere aestimant, recta quae audiunt contumaciter impugnant. Ante ergo necesse est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae veritati contradicant, quia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra accepta semina in segetem non producit; et cum putredinem medicus vulneris apertione non ejicit, nequaquam in loco putredinis sana caro coalescit. Prius ergo perversa destruens, dicat: Loquentes id quod justum est judicate; post autem recta insinuans, adjungat: Et non invenietis in lingua mea iniquitatem, nec in faucibus meis stultitia personabit. alia in occultis tenere. Per linguam quippe aperta locutio, per fauces vero occulta tractatpraedicat, etiam per intimam fidem servat; nec
Abbreviated transcription (Latin):
rat. que utilit̾ suscipiens. ad auditoꝵ
iuditiũ. lingua ꝑducat. Beatus. gͥ iob
sua contra amicos agens. s contͣ hereti¬
cos nr̃a denuntians. p̃cipitationẽ lo¬
quentiũ rep̃hendat. atq ad eoꝵ men¬
tẽ uerba recolligat. dicens Loquentes
id quod iustũ est iudicate. Ac si aꝑte
dicen&. Si in eo qđ ad nos ꝑ egressum
locutionis exitis. rep̃hendi ñ uultis in¬
tus iustitiȩ libram tenete: ut tanto fo¬
ris quod dr̃ erueritatis pondere. pla¬
ceat. quanto hoc interius trutina dis¬
cretionis pensat. S qr hi erga aliena
dicta reclũ iuditiũ exerunt qͥ iudica¬
re pͥus ꝓpͥa sciunt: postquã dixit lo¬
quentes it quod iustũ ẽ iudicate. apte
Si subtilius ura ꝑpenditis: uerius alie¬
na pensatis. & cum rectũ ceperit esse¬
qd̃ dicitis iustũ cognoscetis quod audi-¬
tis. Nequaꝗͣ quippe ã mea uob̾ lingͣ
stultitia resonat. si ã ur̃a conscientiaᷤ

Expanded text:
rat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum rat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra denuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, apte Si subtilius vestra perpenditis, verius aliena pensatis. Et cum rectum esse coeperit ququod dicitis, justum cognoscetis quod auditis. Nequaquam quippe mea vobis lingua stultitiam resonat, si a vestra conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̾ suadet. Sed sepe heretici dũ occa¬
sionẽ ratiotinationis accipiunt: ad ur¬
gia contentionis effrenantur. Unde
inquisitionib suis ueritatẽ conantur
asseqͥ s uictores uideri. Cumq foris
ostendi sapientes appetunt: intus ꝑ
aultitiã elationis suȩ uinculis ligant᷑
UInde fit. ut contentionũ certamina
exquirant & de dõ qui par nr̃a ẽ loqͥ
pacifice nesciant atq erpacis negotio
rux inuentores fiant. Quib bene per
paulũ dr̃. Siquis aut̃ uidetur conten¬
tiosus esse: nos talẽ consuetudinẽ ñ ha¬
tur Et loquentes id quod iustum ẽ
iudicate. Is nãq qui loquitur dũ de¬
uerbis siuis auditoris sententiã expecᷤᷤ¬
tat: quasi eius iuditio subponitur. ãqͦ
auditur: Quigͥ indictis suis reꝓban¬
metuit: ipse prius debet examinare
qđ dicit: quatinus int̾ cor & linguam
equus quidã discretusq arbit̃ sedeat.
subtilit̃ pensans. si recta uerba cor offe¬

Expanded text:
biliter suadet. Sed saepe haeretici, dum occabiliter suadet. Sed saepe haeretici, dum occasionem ratiocinationis accipiunt, ad jurgia contentionis effrenantur. Unde inquisitionibus suis veritatem conantur assequi, sed victores videri. Cumque foris ostendi sapientes appetunt, intus per stultitiam elationis suae vinculis ligantur. Unde fit ut contentionum ceexquirant, et de Deo, qui pax nostra est, loqui pacifice nesciant, atque ex pacis negotio rixae inventores fiant. Quibus bene per Paulum dicitur: Si quis autem videtur contentiosus esse, nos talem consuetudinem non hatur: Et loquentes id quod justum est, judicate. - Is namque qui loquitur, dum vel in sui auditoris sententiam exspectat quasi ejus judicio supponitur, a quo auditur. Qui igitur in dictis suis remetuit, ipse prius debet examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offe
Abbreviated transcription (Latin):
cet malos aut absq benignitate tolerais
ñ amat: aut rursũ se sine patientiaer¬
hibens negligit tolerare quos amat. ut
gͦ a nob̾ caritas uera teneatur. necesse ẽ
quatinus & benignitati patientia.s. rur.¬
sum patientię benignitas suffiagetur :
ut magnũ quoddã incorde ur̃o edifier¬
um construens. & benignitatis aicẽ pa¬
tientia solidet is patientie fundata ȩdi¬
fitia benignitas erornet. Beatus gͥ iob
promptꝰ ad patientiã dicat. uerũ tam̃
qđ cepistis erplete. benignitate p̃ditꝰ
ad iungat. p̃bete autẽ. &̾ uiclete an
rio humilitatis instituta. recta que
errantib dicit ñ quasi er nictontate
precipit. s er ratione ꝑsuadet. bene nc̃
dicitur. uidete an mentiar: Ac si aꝑte
dicat. Ca que assero neqͣquã mͥ ex aucto¬
rite credite: s anuera sint er ratione
pensate. Que & si quando dicit qđ rati¬
one conp̾hendi ñ ualet. ne de occultis
humana ratio queri debeat. rationa¬

Expanded text:
cet malos, aut absque benignitate tolerans cet malos, aut absque benignitate tolerans non amat, aut rursum sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benignitas suffragetur, ut magnum quoddam in corde nostro aedificium construens, et benignitatis arcem patientia solidet, et patientiae fundata aedificia benignitas exornet. Beatus igitur Job promptus ad patientiam dicat: Verumtamen quod coepistis, explete; benignitate praeditus adjungat: Praebete aurem, et videte an io humilitatis instituta, recta quae errantibus dicit, non quasi ex auctoritate praecipit, sed ex ratione persuadet, bene nunc dicitur: Videte, an mentiar. Ac si aperte dicat: Ea quae assero nequaquam mihi ex auctoritate credite, sed an vera sint ex ratione pensate. Quae et si quando dicit quod ratione comprehendi non valet, ne de occultis humana ratio quaeri debeat, rationa
Abbreviated transcription (Latin):
torib ueritatis p̃dicamenta ñ subtra¬
hit. ad iungat: p̃bete aurẽ. & uidete an
mentiar: Ac si apte dicers. Nec ante il¬
latas molestias trepido: nec ingratis au¬
ditorib correctionis adiutoria abscondo:
qr & malis pressus ererceor& ipsis me¬
is ꝑsecutorib benigne inpensus cresco.
Mens quippe sc̃oꝵ in hoc temptationũ
p̃lioe munita patientie clipeo & gladi¬
is amoris accinc̃ta. ad ꝑferenda mala
sumit fortitudinẽ: & ad rependenda
bona ererit benignitatẽ: quatinꝰ & odi¬
oꝵ tela potent̃ ercipiat. & amoris iacu¬
la ualent̾ reddat. Nequaꝗͣ. quippe ad
bella armatus ꝑgit. qui aut clipeum
sumens. gladiis non utitur: aut utens
gladiis. clipeo ñ inunit᷑. Unde & miles
dĩ aduersitatis bello dep̃ssus. & scutũ
patientię debet aute ferre ne ꝑcat: & ad
p̃dicandũ promptus amoris inferre ia¬
cula ut uincat. Cinis armature sũnã
patiens est: benigna ẽ. Cum uero unũ
ex utroq defuerit. caritas ñ ẽ: si uideli.¬

Expanded text:
ritatis praedicamenta non subtrahit, adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. Ac si aperte diceret: Nec ante illatas molestias trepido, nec ingratis auditoribus correptionis adjutoria abscondo, quia et malis pressus exerceor, et ipsis meis persecutoribus 242 benigne impensus cresco. Mens quippe sanctorum in hoc tentationum praelio et munita patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem, et ad rependenda bona exerit benignitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Nequaquam quippe ad bella armatus pergit qui aut clypeum sumens, gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo non munitur. Unde et miles Dei, adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, ne pereat; et ad praedicandum promptus amoris inferre jacula, ut vincat. Cujus armaturae summam patiens ex utroque defuerit, charitas non est: si videli
Abbreviated transcription (Latin):
ti somno lumen iustitie queritur a& cũ
turtutũ prosꝑa mentẽ eleuant. adui¬
trir aduersitas desid̾atur: ut ꝓfecto ani¬
mus cũ uirtutũ suarũ gaudio plusꝗͣ
debet attollitur: ꝑ contranetatẽ p̃sentĩ
uitȩ edito merore solidetur: Unde a ne¬
quaquã formidabo uesꝑam dr̃. s expecͤ¬
tabo. Erpectamus enĩ prosꝑa: formida.
necesse ẽ. ipsa eifit aduersitas prospera.
Pocest uespe nomine eti i peccati teptatio
designari. ue sepe tanto acrius mentem
lace̾sçit quanto & eaudẽ mentẽ sp̃s ad suꝑna
altius euehit. Nequaquã nãq sic in hacut¬
ta ꝑ exercitationẽ iustitie peccatũ deserit
ut in eadẽ iustititia in concusse maneatur
qr & siam a cordis habitaculo culpã recti¬
tudo eli minat: ipsa tam̃ culpa que repel¬
litur. cogitationis nr̃e forib assidens ut sibi
aꝑiat pulsat. Quod morses qͦq sp̃alit̾ mnuit.:
cum facta corporalit̾ tempoꝵ momenta
narrauit dicens. Factum ẽ mane atq su

Expanded text:
lumen justitiae quaeritur; et cum virtutum prospera mentem elevant, adjutrix adversitas desideratur, ut profecto animus, cum virtutum suarum gaudio plus quam debet attollitur, per contrarietatem praesentis vitae edito moerore solidetur. Unde et nequaquam Formidabo vesperam dicitur, sed Exspectabo. Exspectamus etenim prospera, fonecesse est, ipsa fit ei adversitas prospera. Potest, vesperae nomine, etiam peccati tentatio designari, quae saepe tanto acrius mentem lacessit, quanto et eamdem mentem spiritus ad superna altius evehit. Nequaquam enim sic in hac vita per exercitationem justitiae peccatum deseritur, ut in eadem justitia inconcusse maneatur, quia etsi jam a cordis habitaculo culpam rectitudo eliminat, ipsa tamen culpa quae repellitur, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur pulsat. Quod Moyses quoque spiritaliter innuit, cum facta corporaliter temporum momenta narravit, dicens: Facta est lux; atqu
Abbreviated transcription (Latin):
quo piger dormnis: Ciectus gͥ quisq cum
peccati somno p̃mitur ad iustitie iugili¬
as exurgere conatur: s sepe cum sunxre¬
rit. ipsa se extolli magnitudine uirtutũ
sentit. Unde & temptari se p̃sentis uite
aduersitatib post iurtutes desidat. ne
peius ex confidentia uirtutũ cadat. Si¬
enĩ seruari se melius ꝑ temptationẽ non
cognoscers: nequaꝗͣ psalmista dixisset.
Proba me dñe & tẽpta me. Bene g nunc

Expanded text:
equo, piger, dormis ? Electus igitur quisque cum equo, piger, dormis ? Electus igitur quisque cum peccati somno premitur, ad justitiae vigilias exsurgere conatur. Sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolli magnitudine virtutum sentit. Unde et tentari se praesentis vitae adversitatibus post virtutes desiderat, ne peenim servari se melius per tentationem non cognosceret, nequaquam Psalmista dixisset: Proba me, Domine, et tenta me . C
Abbreviated transcription (Latin):
iam ñ ualet. etiã cũ uolet. Conditoris qͥppe
sui contemplationẽ deserens. salutis sue
fortitudinẽ ꝑdidit:. & quoliba posita. sẽ¬
ꝑ egra alium locum querit. Uarietatẽ g
humane mentis expͥmens dicat. Sidor.¬
miero dicã quando surgam & rursuᷤ ex¬
pectabo uosꝑam. Ac si aꝑte diccre. Nicħ̃
paptũ menti sufficit. qr eum qui uere suf¬
ficero potuit amisit. In sonno nãq sur¬
rectionẽ desido: in surrectione uesꝑan
erpecto : qi &. quietus erertitiũ actionis
appeto: & cxeicitatus ociũ quietis quero.
Quod tam̃ intelligi & alit̾ pocest. Pormur
nãq ẽ in peccatis iacere. Sienĩ somni ap.¬
pellatio culpa non esset. nequaꝗͣ. paulus
discpłis diceret. Euigilate iusti: & nolite
peccare. Unde &. auditorẽ suũ ad monet
dicens. Surge qui dormis. & erurge ãmor.¬
tuis: & illuminabit te xp̃c. ł rursum
Hora ẽ iam nos de sonno surgera. Inde
& salomon peccantẽ increpat dicens. lisq¬

Expanded text:
jam non valet etiam cum volet. Conditoris quippe jam non valet etiam cum volet. Conditoris quippe sui contemplationem deserens, salutis suae fortitudinem perdidit, et quolibet posita, semper aegra alium locum quaerit. Varietatem ergo humanae mentis exprimens, dicat: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam. Ac si aperte diceret: Nihil perceptum menti sufficit, quia ipsum qui vere sufficere potuit amisit. In somno namque surrectionem desidero, in surrectione vesperam exspecto, quia et quietus exercitium actionis appeto, et exercitatus otium quietis quaero.Quod tamen intelligi et aliter potest. Dormire namque est in peccatis jacere. Si enim somni appellatio culpa non esset, nequaquam Paulus discipulis diceret: Evigilate, justi, et nolite peccare . Unde et auditorem suum admonet, dicens: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Et rursum: Hora est jam nos de somno surgere . Unde et Salomon peccantem increpat, dicens: Usqu
Abbreviated transcription (Latin):
tractaẽ. S hec subtilius congruentiusq
disserimus: si ad p̃misse expositionis ordi¬
nẽ redeamus. Sonno nãq torpor otii: sur¬
rectione aut̃. erercitatio actionis expͥmi¬
tur. Uesꝑe qͦq nomine quia sonno con¬
flere mutabilitatis sue dampna ñ desi¬
nit. Ad hoc nãq homo conditus fuerat.
ut stanti mente in airẽ se contẽplationis
erigera & nulla hunc corraptio. a condito¬
ris sui amore declinaret. Sr in eo quod ab
ingenita standi soliditate uoluntatis
pedẽ ad culpã mouit: adilectione con¬
ditoris in semet ipsũ ꝑtimis cecidit. Amo¬
rẽ uͦ dĩ uerã scilicet stãtionis arcẽ deserens
nec in se consistere potuit: quia lubrice
inutabilitatis impulsu. infra se ꝑ corrup¬
tionẽ ꝓruens. etiã ãsemet ipso discessit.
qui nc̃ qr conditionis sue soliditate non
figitur. alt̾nantis semꝑ desid̾ii motuua¬
riatur: ut & quietus actionẽ desident
& occupatus ad otiũ anhelet. uia enĩ
fira mens stare cũ potuit noluit. stare

Expanded text:
tas. --Sed haec subtilius congruentiusque disserimus, si ad praemissae expositionis ordinem redeamus. Somno namque torpor otii, surrectione autem exercitatio actionis exprimitur. Vesperae quoque nomine, quia somno conflere mutabilitatis suae damna non desinit. Ad hoc namque homo conditus fuerat, ut, stante mente, in arcem se contemplationis erigeret, et nulla hunc corruptio a conditoris sui amore declinaret. Sed in eo quod ab ingenita standi soliditate voluntatis pedem ad culpam movit, a dilectione conditoris in semetipsum protinus cecidit. Amorem vero Dei, veram scilicet stationis arcem deserens, nec in se consistere potuit, quia, lubricae mutabilitatis impulsu, infra se per corruptionem proruens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia conditionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desiderii motu variatur, ut et quietus actionem desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia enim fixa mens stare cum potuit noluit, stare
Abbreviated transcription (Latin):
proculdubio ab imis eleuatur Animagͦ suspen¬
diũ elegit ut ossa moriantur: quiꝰ dũ mentis
intentio ad alta se subleuat. omẽm use forti¬
tudinẽ uitȩ exterioris necat. Scĩ & enĩ uir cer¬
tissime saunt. quia hab̾e in hacuita requiẽ ne¬
quaquã possunt: ⁊ idcirco suspendiũ eliguat.
qr nimirũ desidia t̾rena deserentes. ad alta anr¬
mũ tollunt. Suspensi autẽ mortẽ suis ossib
inferunt qr amore suꝑne patrię inuirtutũ
studus accincti. hoc quod fortes prius in mun¬
do fuerant. uinculo humilitatis insequuns.
Intueri libet quomͦ animã paulus susꝑede¬
rat. qui dicebat. Niuo aut̃ iã ñ ego: uiuit uͦ
in me xp̃c. E rursũ: desid̾iũ habñs dissolui.
Qui gesta terrenę fortitudinis ad memoriã reuo¬
cans. quasi quedã uise ossa numerabat dicñs.
Hebreus ex hebreis scđm legẽ phariseus. sođm
emulationẽ ꝑseqñs eccłam dĩ. Sed suspen¬

Expanded text:
procul dubio ab imis elevatur. Anima ergo suspenprocul dubio ab imis elevatur. Anima ergo suspendium eligit, ut ossa moriantur, quia dum mentis intentio ad alta se sublevat, omnem in se fortitudinem vitae exterioris necat. Sancti etenim viri certissime sciunt quia habere in hac vita requiem nequaquam possunt; et idcirco suspendium eligunt, quia nimirum, desideria terrena deserentes, ad alta animum tollunt. Suspensi autem mortem suis ossibus inferunt, quia amore supernae patriae, in virtutum studiis accincti, hoc quod fortes prius in mundo fuerant, vinculo humilitatis insequuntur. Intueri libet quomodo animam Paulus suspenderat, qui dicebat: Vivo autem jam non ego, vivit vero in m. Qui, gesta terrenae fortitudinis ad memoriam revocans, quasi quaedam in se ossa numerabat, dicens: Hebraeus ex Hebraeis, secundum legem Pharisaeus, secundum aemulationem persequens Ecclesiam Dei . Sed suspen
Abbreviated transcription (Latin):
nigne ꝑmittit. ne in dectoꝵ cordib ipse saltẽ
a passionis p̃mio sõnus uacet. Bene ergo rec¬
tori om̃iũ dicit. si dixero consolabitur me lec¬
tulus meus. & releuabor loqñs mecũ instratu
meo. t̾rebis me ꝑ sõnia. & ꝑuisiones horrore
concuties: quia nmirũ ds̃ mirabilit̾ cunc¬
ta dispensat: ⁊ ipse facit. quod malignus sp̃s
iniuste facere appetit: qui hoc fieri ñ nisi ui¬
ste ꝑmictit. Sed qr iustoꝵ uita & ꝑ uigilias
temptatione quatitur & ꝑ sõnũ illusione
fatigatur : fous corruptionis suȩ molestias
tolerat. intꝰ apud semet ipsã grauit̾ illicitas
cogitationeᷤᷤ portat: quid ẽ quod faciat ut pe¬
dẽ cordis a tot scandaloꝵ laqueis euellat : Ec¬
ce beate uir quanta undiq p̃meris ꝑturbatr¬
one cognouimus. s quod consiliũ contra hanc
ꝑ animã.: nisi mentis intentio: Quid ꝑ ossa: nisi
fortitudo carnis signatur Om̃e aut̃ qđ suspen¬
ditur

Expanded text:
nigne permittit, ne in electorum cordibus ipse saltem nigne permittit, ne in electorum cordibus ipse saltem a passionis praemio somnus vacet. Bene ergo rectori omnium dicitur: Si dixero Consolabitur me lectulus meus, et relevabor loquens mecum in stratu meo, terrebis me per somnia, et per visiones horrore concuties, quia nimirum 263 Deus mirabiliter cuncta dispensat, et ipse facit quod malignus spiritus injuste facere appetit, qui hoc fieri nonnisi juste permittit. Sed quia justorum vita et per vigilias tentatione quatitur, et per somnium illusione fatigatur, foris corruptionis suae molestias tolerat, intus apud semetipsam graviter illicitas cogitationes portat, quid est quod faciat, ut pedem cordis a tot scandalorum laqueis evellat? Ecce, beate vir, quanta undique premeris perturbatione cognovimus, sed quod consilium contra hanc per animam nisi mentis intentio, quid per ossa nisi carnis fortitudo designatur? Omne autem quod suspenditur
Abbreviated transcription (Latin):
ortum sit cognatione manifestat: patenter
ostenditur. quia hoc plerũq cogitatione simul
& reuelatione generetur:. Sed nimirũ cũ sõ¬
nia tot rerũ qualitatib alt̾nant. tanto eis credi dif¬
ficilius debet: quanto & ex quo impulsu uenians
quos amoie uitę presentis uigilantes int̾cipit
prosꝑa eciã dormientib promittit: & quosfor¬
inidare aduersa consid̾at. eis hec durius sõnii
imaginib intentat: quatinus indiscretã men¬
tẽ diuersa qualitate affitiat: eãq aut spe sub¬
leuans. aut depͥmens timore confundat. Sepe
aut̃ eciã sc̃oꝵ corda afficere sõniis nititur. ut
ab intentione cogitationis solidȩ ad tẽpus saltẽ
mom̃tũq deriuenturꝰ. Quãuis ipsi protinus
animũ ab illusionis imagmatione discutiuis:
s hostis insidians. quo eos uigilantes minime
suꝑat. eo doumientes grauius impugnat. Qũe
tam̃ hec maligne agere suꝑna dispensatio be¬

Expanded text:
ortum sit cogitatione manifestat, patenter ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur, quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant, vigilantes intercipit prospera etiam dormientibus promittit; et quos formidare adversa considerat, eis haec durius somnii imaginibus intentat, quatenus indiscretam mentem diversa qualitate afficiat, eamque aut spe sublevans, aut deprimens timore, confundat. Saepe autem eiiam sanctorum corda afficere somniis nititur, ut ab intentione cogitationis solidae, ad tempus saltem momentumque deriventur, quamvis ipsi protinus animum ab illusionis imaginatione discutiant. Sed hostis insidians quo eos vigilantes minime superat, eo dormientes gravius impugnat. Quem tamen haec maligne agere superna dispensatio be
Abbreviated transcription (Latin):
¶ultos errare fecerunt sõma: & illusionesuanȩ.
Uł certe ñ auguriabini: nec obseruabitis sõma.
Quib profecto uerbis cuius sint detestationis
ostñditut quȩ auguriis conuingunt᷑. Rursũ
nisi aliqnͣdo ex cogitatione simul & illusione
procedent: salomon muume dixisset. Multas
curas sequunt᷑ sõnia. Ꝙ nisi aliqnͣdo sõnia ex
mysttrio reuelationis orirentur: ioseph p̃ft¬
rendũ se fr̃ib sõnio ñ uider& : nec marie spon¬
sum ut ablato puero in egiptum fugens. per
quando sõnia cogitatione simul & reuelatio¬
ne procederent: nequaꝗͣ daniel ꝓpħa nabu¬
chodonosor uisionẽ diserens. a radice cogita¬
tionis ichoasset dicens. Turer cogitare ce¬
pisti instratu tuo. quid esset futurũ post hec
& qui reuelat mysteria ostñdit tͥ que uent᷑a
sunt. E paulo post Uidibas & ecce statua una
grandis:. statua illa magna. & statura subli
mis stabat contrate. ⁊ ect̾a. Uani̾el itaq dum
sõniũ & implendũ reuerent̾ insinuat. & ex qua

Expanded text:
somnia, et illusiones vanae . Vel certe: Non augurabimini, nec observabitis somnia . Quibus profecto verbis cujus sint detestationis ostenditur, quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, Salomon minime dixisset: Multas curas sequuntur somnia . Et nisi aliquando somnia ex mysterio revelationis orirentur, Joseph praeferendum se fratribus somnio non videret : nec Mariae sponsum ut ablato puero in Aegyptum fugeret, per quando somnia cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu, rex, cogitare cpisti in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendet tibi quae ventura sunt . Et paulo post: Videbas, et ecce quasi statua una grandis, statua illa magna, et stamis stabat contra te , etc. Daniel itaque dum somnium et implendum reverenter insinuat. et ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
qd reducat᷑ corda filioꝵ ad patres eoꝵ ut
doctrina senũ que nc̃ ãiudeoꝵ corde abla¬
taẽ. tt̃ miserante dño redeat: qnͣdo hoc
de dño intelligere ceper int filii. qđ p̃di¬
cauer̃ patres Di uͦ senes eosdẽ qͦq iudeos¬
accipiinus. qui suadente ꝑfidia ueritatis uer¬
bo contraire conatisunt: doctrina senũ ablata
ẽ. postquã hanc goła exgentib uidelicet iu¬
uencula accepit que ꝑ psalmistã dicit. Suꝑ
seniores intelleri. Quã quia oꝑando tenuit
qͣlit̾ suꝑ semores intellererit ostendit dum
ꝓtinꝰ subdit dicens. Quia mandata tua exqͥ¬
siui. Quia enĩ studuit oꝑando implere qd̵ didic᷑:

Expanded text:
quod reducat corda filiorum ad patres eorum ut doctrina quae nunc a Judaeorum corde ablata est, tunc, miserante Domino, redeat, quando hoc de Domino intelligere coeperint filii, quod praedicaverunt patres . accipimus, qui suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt; doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
facientib tollit Qunigͦ hoc de ore suo ñ aufem
pecut: quid aliud quã grãm bone oꝑationis
quesiuit. Ac si aꝑte dicera Abono oꝑe erra¬
re me ñ sinas: ne dũ amitto ordinẽ bene ui¬
uendi. recticudinẽ ꝑdã loq̃ndi W plerũq
doctor qui docere audet qđ negligit agere:
cum desierit bona loqui que oꝑari contẽpsit.
docere subiectos incipit praua que agit: ut
iusto om̃ipotentis dĩ iuditio in bono iã nec
linguam habeat. qui habere bonã uitã recu¬
sat. quatinus cũ mens eius t̃renarũ rerũ a¬
moriutendit᷑. de terrenis reb sẽꝑ loquatur:
Unde in eugło ueritas dicit. Ex habundantia
cordis os loquit᷑. Bonus homo de bouo thes¬
auro ꝓfert bona. malus homo de malo thes

Expanded text:
de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio in bono jam nec linguam habeat qui habere bonam vitam recusat; quatenus cum mens ejus terrenarum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Ex abundantia cordis os loquitur . Bonus homo de bono thesauro profert bona, et malus homo de malo thes
Abbreviated transcription (Latin):
negligimus. hostilib insidis patemꝰ. De
loꝵ signa abstulit menia p̾cipitauit: qi uͦ
spem fidẽ atq caritatẽ ꝓpt̾ eiꝰ duritiã au¬
ferri ꝑmisit: mimitiones eiꝰ dissipare studu¬
it. Rectꝰ uero oido seruatꝰ ẽ. ut pͥus menia.
⁊ post munitiones dissipate dicerentur
qi cũ peccatͥr anima relinquit᷑. pͥus ab ea
uirtutũ dona que ad manifestationem
sp̃s data st̃ ⁊ pꝰmodũ spei fidei atq cari¬
tatis fundam̃ta destruunt᷑. Que cuncta
dñs ãꝑfidis ablata gentilitati tribuit.
atq ex his que infidelib abstulit merces

Expanded text:
negligimus, hostium insidiis patemus. De negligimus, hostium insidiis patemus. De nia praecipitavit. Quia vero spem, fidem atque charitatem propter ejus duritiam auferri permisit, munitiones ejus dissipare studuit. Rectus vero ordo servatus est, ut prius moenia, et post munitiones dissipatae dicerentur, quia cum peccatrix anima relinquitur, prius ab ea virtutum dona, quae ad manifestationem spiritus data sunt, et postmodum spei, fidei atque charitatis fundamenta destruuntur. Quae cuncta Dominus a perfidis ablata, gentilitati tribuit, atque ex his quae infidelibus abstulit mentes
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ popłs in legis mandata ꝑmanens. et
cuncta gentilitas nulla dĩ p̃cepta cognosce¬
r&e. ⁊ illi ꝑ fidẽ pͥnapari uidebant᷑: ⁊ isti in
ꝓfundo p̃ssi iacuer̾ ꝑ infidelita tẽ. Sedcũ¬
incarnationis dñicę mysteriũ iudea uega-¬
uit. gentilitas credidit: ĩ pͥncipes indespecti¬
onẽ cecider: & hi qui opp̃ssi inculpa ꝑfidiȩ
fuerant. in uerx fidei lib̾tatẽ leuati sunt
Hunc uͦ istłitarũ casum longe aute iheremi¬
as intuens ait. Factus est dñs uelut inimioꝰ:
sipauit munitiones eiꝰ. Menia aut̃ in ur¬
bib ornam̃to sunt: munitiones uͦ in defen¬
sione. balia sunt dona que nos mumiuis:
alia que omant. Propħia quippe. doctrina.
genera linguarũ. curationũ uirtꝰ. quasi
quedã menia mentis sunt. que ⁊ siqͥsq non
habeat. stare munitꝰ ꝑfidẽ ⁊ iustitiã po¬
test: quauis oinatꝰ uirtutũ altitudine mi-¬
nime esse uideat᷑. Spes uͦ ⁊ fides ⁊ caritas ñ
nr̃a menia s munitiones sunt que si hab̾e

Expanded text:
populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerunt incarnationis Dominicae mysterium Judaea negavit, gentilitas credidit, et principes in despectionem ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inimicus, dissipavit munitiones ejus bibus pro ornamento sunt, munitiones vero in defensionem; quia et alia sunt dona quae nos muniunt, alia quae ornant. Prophetiae quippe, doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam mentis moenia sunt; quae si quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam potest, quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Spes vero, fides, et charitas non nostra moenia, sed munitiones sunt; quae si habere
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad t̾rena corru dic unt. labiũ ueratium
cõmutat᷑. ⁊ senũ docttina tollit᷑. qr diligñ¬
tes tẽporalia prioꝵ suoꝵ p̾cepta minime. se¬
quunt᷑ ut locũ regiminis quasi ad fructũ
uoluptatis teneant ñ ad usũ labons. Quod
tam̃ aꝑtius de iudeis ualet intelligi: qui an-¬
te incarnationẽ dñi. ueraces fuer. qr hunc
uenturũ esse credider. atq ñtiauer᷑: s postꝗ̃
incarne apparuit. hunc esse negauer̃. La¬
bium itaq ueratiũ mutatũ ẽ. qr quẽ uen¬

Expanded text:
tes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum suorum praecepta minime sequuntur, ut locum regiminis quasi ad fructum voltamen apertius de Judaeis valet intelligi, qui ante incarnationem Domini veraces fuerunt, quia hunc venturum esse crediderunt atque nuntiaverunt. Sed postquam in carne apparuit, hunc esse negaverunt. Labium itaque veracium mutatum est, quia quem ven
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ munda facies ad suꝑiora ueniat᷑: ut recta
nr̃a intentio mole iã terreni desiđii ñ p̾ma
aquas emiserit. subuertent t̾rã. Sequituii¬
suꝑius dictũ fuerat. apud ipsũ ẽ sapientia
& fortitudo: nc̃ aut̃ dr̃ apud ipsũ ẽ fortitu¬
suȩ nissterio homo factus est pͥus mansu¬
etudinis doctrinã protalit ⁊ post modũ in
iuditio quantȩ sit fortitudinis ostendit r̃e¬
cte suꝑius sapientia ante fortitudinẽ me¬
moraturꝰ. cũ de patͥs unigenito dr̃. apud
ipsũ ẽ sapientia ⁊ fortitudo. Quia uͦ ad ui¬
dicandũ ueniens in t̾rore suę uirtutis apat¬
rebit᷑ ⁊ repulsis reꝓbis. electis suis in regno
ꝑpecuo qualit̾ sit sapientia patͥs indicabis:
recte insubseqñti sententia. apud ipsũ eẽ
prius fortitudo. ⁊ post sapientia dr̃. Inu̾b̾¬

Expanded text:
et munda facies ad superiora veniat, ut recta et munda facies ad superiora veniat, ut recta nostra intentio mole jam terreni desiderii non premataquas emiserit, subvertent terram. Sequitusuperius dictum fuerat: Apud ipsum est sapientia et fortitudo; nunc autem dicitur: Apud ipsum est fortitum pietatis suae mysterio homo factus est, prius mansuetudinis doctrinam protulit, et postmodum in judicio quantae sit fortitudinis ostendit, recte superius sapientia ante fortitudinem memoratur, cum de Patris Unigenito 373 dicitur: Apud ipsum est sapientia et fortitudo. Quia vero ad dicandum veniens, in terrore suae virtutis apparebit, et repulsis reprobis, electis suis in regno perpetuo qualiter sit sapientia Patris indicavit; recte in subsequenti sententia apud ipsum esse prius fortitudo, et post, sapientia dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui pͥus fuit blasphemus ⁊ ꝑsecutor hu¬
milis pꝰ factꝰ est piusq p̃dicator: ¶ qui
lucrũ maximũ putauit. se indiscpłis xp̃m
occidere. iam uitã suã xp̃m estimat ⁊mo¬
ri lucrum. Cmissa gͦ aqua t̾ra subuersaẽ:
quia pauli mensmox ut sc̃ĩ sp̃s grãm acce
dñs contra effraim querit᷑ dicens. Effraimi
nãq subcineritius suꝑ se ciuerẽ poitans
partẽ mundiorẽ deorsũ p̃mit: partẽq su¬
ꝑiorem tanto sordidiorem hab& qnͣto in
ea cinerẽ tolerat. Mens itaq que t̾rena
cogitat: quid suꝑse aliud quam cineris
molẽ portat S si reuersari uoluerit mun¬
dam faciẽ quã deorsũ p̃se̾rat suꝑiꝰ reducit.
cum cinerẽ quẽ portabat excusserit. Sigͥ
t̾renarũ cogitationẽ cinerẽ ãmente excuti¬
mus. quasi panẽ subcineritiũ reuersamus.
ut illa nr̃a intentio iam postponi debeat
quã pͥus cogitationis infimȩ cins p̃mebas.

Expanded text:
et qui prius fuit blasphemus et persecutor, huet qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum . Emissa ergo aqua terra subversa est, quinus contra Ephraim queritur, dicens: Ephraim namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem tolerat. Mens itaque quae terrena cogitat quid super se aliud quam cineris molem portat? Sed si reversari voluerit, mundam faciem quam deorsum presserat superius reducit, cum cinerem quem portabat excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum cinerem a mente excutimus, quasi panem subcinericium reversamus, ut illa nostra intentio jam postponi debeat, quam prius cogitationis infimae cinis premebat;