comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inmensura: Apłm audi. fidelis ds̃: qui nͥ
ꝑmittit uos temptari supͣ quã potestis fer¬
re. Ipsa enim mensura ꝓuirib tuis: ipsaẽ
incontͣdictionem ucinis nr̃is. Plane factũ
c̃. Inde asaph. Electi sunt qui irent adgen¬
tes. ce pͣditarent xp̃m: & diceretur eis Q
eͣ iste nouorum demonioꝵ nunciator⁊ Po¬
siusti nos incontradictionẽ uicinis nr̃iᷤ. E ũ
enim pͣdicabant cui contradicebat᷑: que pͣ¬
dicabant mortuum resurrexisse xp̃m. Qͥs
boc audiat: quis hoc nou̾nit ⁊ Noua res. S
signa consequebantur: & mtri lihlirei fidẽ
miracula faciebant. Contradicebat᷑ sal contra¬
dictoruincebat᷑. & ex contradictore fuddis effi¬
ciebatur. Ibi tam̃ magna flamina:. ibi mar¬
tyres cibati pane lacrimarum: et potatim
lacrimis. s inmensura⁊ non amplius quã
poterant ferre: ut post mensuram lacri-¬
marum. sequeretur corona gaudiorum:
Et iimici nͣri subsannauerunt nos. Et ubi

Expanded text:
in mensura? Apostolum audi: Fidelis Deus qui non vos in mensura? Apostolum audi: Fidelis Deus qui non vos permittit tentari supra quam potestis ferre . Ipsa est mensura, pro viribus tuis: ipsa est in contradictionem vicinis nostris. Plane factum est; nam de Asaph electi sunt qui irent ad Gentes, et praedicarent Christum, et diceretur eis: Quis est iste novorum daemoniorum annuntiator ? Posuisti nos in contradictionem vicinis nostris. Eum enim praedicabant cui contradicebatur. Quem praedicabant? Mortuum resurrexisse Christum. Quis hoc audiat? quis hoc noverit? Nova res! sed signa consequebantur, et incredibili rei fidem miracula faciebant. Contradicebatur, sed contradictor vincebatur, et ex contradictore fidelis efficiebatur. Ibi tamen magna flamma: ibi martyres cibati de pane lacrymarum, et potati in lacrymis; sed in mensura, non amplius quam poterant ferre ut post mensuram lacrymarum sequeretur corona gaudiorum. Et inimici nostri subsannaverunt nos. Et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
salui erimus. Obtexisti faciem tuã et egr o¬
ui tuis
Iam scrin tui. Irascebaris morationẽ mimici
tui: adhuc irasceris morationem seruitui:
Conu̾tisti nos. agnouimus: & ad huc irascẽ¬
ris morationem scruitur: Ita plane nãs¬
ccris. ut pater corrigens: non ut iudex dãp¬
nans. Ita planȩ irasceris: quia scͥptum est.
fili accedens ad scruitutẽ di. sta iniusticia &
timore: & p᷑para anmã tuam ad tempta¬
tionẽ. Ne putes iam tranfisse iram di. Quia
conuersus es transit: s ne dampnet mȩter¬
num. flagellat autem non parcet: quia fla¬
gellat ominum filium quem recipit. Si fla-¬
gellari detrectas: rccipi quare desideras :
flagellat omnẽ filium quem recipit. Flagel¬
lat omne: qui & unico non peꝑtit. S ta¬
men quãdii irasceris moracionem serui
tui: Non iam mimici tui: s irasceris in o¬
rationem serui tui. Quamdiu: Sequitur.
Cibabis nos panȩ lacrimarum: & potum¬
dabis nob̃ in lacrimis inmensura. Quidẽ

Expanded text:
salvi erimus. Obtexisti faciem tuam, et aegrovi tui? Jam servi tui. Irascebaris in orationem inimici tui, adhuc irasceris in orationem servi tui! Convertisti nos, agnovimus, et adhuc irasceris in orationem servi tui! Ita plane irasceris, ut pater corrigens, non ut judex damnans. Ita plane irasceris, quia scriptum est, Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Ne putes jam transisse iram Dei quia conversus es; transiit, sed ne damnet in aeternum. Flagellat autem, non parcit, quia flagellat omnem filium quem recipit . Si flagellari detrectas, recipi quare desideras? Flagellat omnem filium quem recipit: flagellat omnem, qui et Unico non pepercit. Sed tamen quamdiu irasceris in orationem servi tui? non jam inimici tui; sed irasceris in orationem servi tui. Quamdiu? 6. vers. 6. Sequitur: Cibabis nos pane lacrymarum, et potabis nos in lacrymis in mensura. Quid est,
Abbreviated transcription (Latin):
mitiũ: in quo mitio sit facta ꝑfectio. In¬
cium inis audire: Usq ad mare & usq ad
flam̃. fic̃ eiꝰ uis audire⁊ Dominabit᷑ a mari
usq ad mare: e a flumine usq ad t̾minos
oibis t̾rȩ. Hoc ẽ impleuit t̾ram. Gideamus gͦ¬

Expanded text:
initium, de quo initio sit facta perfectio. Initium vis audire? Usque ad mare et usque ad flumen. Finem vis audire? Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrae : hoc est, implevit terram. Videamus
Abbreviated transcription (Latin):
tasti cam. Nouimus. factume᷑ qͦd gentes
eiectȩ sunt: amorei. cethei. iebusei. ger. ge¬
sei. & euei. Quib expulsis & unctis: intro¬
ductus ẽ popłs exegyptoliberatus int̾ram
ꝓmissionis. Unde uinca eiecta sit. E ubi
plantata sit: audiuimꝰ. Uideamus quid
deinde factum ẽ: quomͦ crediderit : quap¬
tum creuerit quid occupauerit. Hmeam
ex egy pto transtulisti: eictisti gentes &¬
spectu enis: & plantasti radices enis & imple¬
uit tram. Numquid impleret t̾ram: isi
uia fieret inconspectu ens: Quȩ uia fac.¬
ta ẽ inconspectu cius: Ego sum inquit
uia: ueritas & uita. Merito impleuit ter¬
ram. Hoc dictum ẽ de uinea ista: quod ꝑ¬
fectum ẽ usq infinẽ. Ueruntam̃ qͥd priꝰ⁊
Oꝑuit montes umbra eiꝰ: & arbusta eius ce¬
dros dĩ Extendit palmites suos usq ad ma¬
re: & usq ad flum ꝓpagines eius Hoc
desiderat officium expositoris: ñ sufficͣ
lectoris. & laudatoris. Adiuuate me in¬
tendendo. Solet enim iincȩ hunis com¬

Expanded text:
factum est. Quot gentes ejectae sunt! Amorrhaei, Cethaei, Jebusaei, Gergesaei, et Evaei: quibus expulsis et victis, introductus est populus ex Aegypto liberatus in terram promissionis. Unde vinea ejecta sit, et ubi plantata sit, audivimus. Videamus quid deinde factum est; quomodo crediderit, quantum creverit, quid occupaverit. Vineam ex Aegypto transtulisti; espectu ejus, et plantasti radices ejus, et implevit terram. Numquid impleret terram, nisi via fieret in conspectu ejus? Quae via facta est in conspectu ejus? Ego sum, inquit, via, veritas et vita . Merito implevit terram. Hoc dictum est modo de vinea ista, quod perfectum est usque in finem: verumtamen quid prius? Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus cedros Dei. Extendisti palmites ejus usque ad mare, et usque ad flumen propagines ejus. Hoc desiderat officium expositoris, non sufficit lectoris et laudatoris: adjuvate me intendendo; solet enim vineae hujus com
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc de ꝑfectione ipsius dictum ẽ sed tam̃
pͥma gens iudea fuit uinea ista. Gens au̾
iudea usq admare. & usq ad flum̃ regna¬
uit: utiq ad mare. Apparet inscriptura:
qͦd mare ibi uicinum sit Et usq ad flum
iordanẽ. Transiordanen enim aliqͥd iudoꝵ
collocatum ẽ: infra iordãnen autẽ totagcis.

Expanded text:
tamen prima gens Judaea fuit ista vinea. Gens autem Judaea usque ad mare, et usque ad flumen regnavit. Usque ad mare: apparet in Scriptura quod mare ibi vicinum sit . Et usque ad flumen Jordanem. Trans Jordanem enim aliquid Judaeorum collocatum est; intra Jordanem autem tota gens
Abbreviated transcription (Latin):
ON PARTMDRAS
m̃tes innomine. xpͣi diuina
spectacula tenuerunt et fus
tia recentes deos: edisicantia fidem inuery
& et̾num łm. Gttã incrastinũ diẽ inuita¬
mis caritatemuiam. Eras illi habent
ut audiuimts mare intheotro: nos habe¬
cy priam conuenire. quia festiuitas ẽ sc̃oꝵ

Expanded text:
on parum vestras mentes in nomine Christi divina spectacula tenuerunt, et sustia recentes deos, aedificantia fidem in verum et aeternum Deum. Etiam in crastinum diem invitamus Charitatem vestram. Cras illi habent, ut audivimus, mare in theatro: nos habeCypriani convenire, quia festivitas est sanct
Abbreviated transcription (Latin):
gibus agentia. ad singulas ciuitates ꝑtinentia.
adu̾santur sibi usq infinem seculi: donec fiat excõ¬
mixtione seꝑatio et alii ponantur ad dexteram.
alii adsinistram: dicaturq illis. uenite benediẽ¬
ti patris mei. ꝑcipite regnum: illis autem. ite in¬

Expanded text:
gibus agentia, ad singulas civitates pertinentia, gibus agentia, ad singulas civitates pertinentia, adversantur sibi usque in finem saeculi, donec fiat ex commixtione separatio, et alii ponantur ad dexteram, alii ad sinistram, dicaturque illis: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobi
Abbreviated transcription (Latin):
tius omnes uocati. multi electi: unus proiectus:
Si diceret multi enim sunt uocati. & plures electi.
pauci uero reprobi: in paucis forte uerissime me¬
luis intelligeremus unum illum. Nunc uero dicit
quodunus inde proiectus est: & subdit multienĩ
sunt uocati. pauci uero electi: Qui sunt electi nisi qui
remanserunt : Proiecto uno: electi remanserunt:
Quomodo proiecto uno. de multis paucielecti: nisi
quia in illo uno multis Omnes qui terram sapuit.
omnes qui felicitatem terrenam deo p̃ferunt. om̃s
habet regem diabolum: Omnes autẽ qui ea quȩ
sursum sunt sapunt. qui cȩlestia meditantur.
qui cum sollicitudine inscło iuuunt ne dm̃ offen¬
dant: qui cauent peccare. quos peccantes non pu¬
det confiteri: humiles. mites. sc̃i. iusti᷑ pii. boni:
non sublimitate. non honore: Eiuitas illa prior
nata: ciuitas ista posteruis nata: Illa enim cȩꝓit
achain: hec ababel. hȩc duo corꝑa sub duobus re¬

Expanded text:
tius: Omnes vocati, multi electi, unus projectus? tius: Omnes vocati, multi electi, unus projectus? Si diceret, Multi enim sunt vocati, et plures electi, pauci vero reprobi; in paucis forte verisimilius intelligeremus unum illum. Nunc vero dicit quod unus inde projectus est, et subdit: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Qui sunt electi, nisi qui remanserunt? Projecto uno, electi remanserunt. Quomodo, projecto uno de multis, pauci electi, nisi quia in illo uno multi? Omnes qui terrena sapiunt, omnes qui felicitatem terrenam Deo praeferunt, omnhabet regem diabolum. Omnes autem qui ea quae sursum sunt sapiunt, qui coelestia meditantur, qui cum sollicitudine in saeculo vivunt ne Deum offendant, qui cavent peccare, quos peccantes non pudet confiteri, humiles, mites, sancti, justi, pii, boni; non sublimitate, non honore. Civitas illa prior nata; civitas ista posterior nata. Illa enim incoepit a Cain; haec ab Abel. Haec duo corpora sub duobus re
Abbreviated transcription (Latin):
bentium : serui enim missi ut preceptum e¬
rat inuitauerunt bonos et malos. et ingres¬
sus est rex inspicere recumbentes. et inuenit
hominem non habentem uestem nuptialem.
et ait illi quod nostis. amicȩ unde huc uenisti
non habens uestem nuptialem. at ille obmutu¬
it: & uissit ei ligari manus et pedes. et ꝓicieũ
intenebras exteriores: leuatus ẽ de conuuuio &
missus est inpena nescio quis homo. intam mag.¬
na turba recumbentium Sed tamen dominus
uolens ostendere unum illum hominem unũ
corpus esse. quod constat exmultis: ubi iuissit eũ
ꝑici foras. et mitti indebitas pęnas: subiecit con¬
tinuo: Multi enustͣ uocati pauci uero electi:
Quid est hoc᷑ Conuocasti turbas uenit ingens
multitudo. annunciasti. locutꝰ es. multiplicati
sunt suꝑ numerum: impletȩ sunt nuptiȩ recũ¬
bentium. piectus est inde solus unꝰ: et dicis mul¬
tienim sunt uocati. pauci uero electi: Cur non po¬

Expanded text:
bentium; servi enim missi, ut praeceptum ebentium; servi enim missi, ut praeceptum erat, invitaverunt et bonos et malos; et ingressus est rex inspicere recumbentes, et invenit hominem non habentem vestem nuptialem, et ait illi quod nostis: Amice, unde huc venisti, non habens vestem nuptialem? At ille obmutuit. Et jussit ei ligari manus et pedes, et projici eum in tenebras exteriores. Levatus est de convivio, et missus est in poenas nescio quis homo in tam magna turba recumbentium. Sed tamen Dominus volens ostendere unum illum hominem, unum corpus esse quod constat ex multis, ubi jussit eum projici foras, et mittit in debitas poenas, subjecit continuo: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi . Quid est hoc? Convocasti turbas, venit ingens multitudo; annuntiasti, locutus es, multiplicati sunt super numerum , impletae sunt nuptiae recumbentium; projectus est inde solus unus, et dicis, Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Cur non po
Abbreviated transcription (Latin):
bant. ut possint ipsi correcti dicere. statiusti supͣ
norem meum repellere: Omnes contra unum:
an unus contra omnes: An omnes contra om̃s: an
uniu contraunum : Interun cumdicit apponi¬
tis suꝑ hominem tanquam suꝑ unum : & cumdi¬
cit interficite omnes. quasi omnes contraunũ:
sed tamen et omnes contra omnes: quia et xp̃ia¬
ni om̃s. sed inuno Quid autem illi diuersi er¬
rores. muiq xp̃i: omnes tantum dicendi sunt:
rlonne & unus: Plane audeo & unum dicere:
quia una ciuitas et una ciuitas : unus populus
et unus populus: rex et rex Quid est una ciui¬
tas et una ciuitas : Babylonia una: ierłm una:
quib libet aliis etiam misticis nominib appel¬
letur: una tamen ciuitas. et una ciuitas: Ila
rege diabolo: ista rege xp̃o: Intendo enim euã¬
głm quodam loco: et mouet me: puto quod et uoᷤ.
Postea quam inuitatisunt multi ad nuptias
boni et mali. et impletȩ sunt nuptiȩ recum¬

Expanded text:
ant? ut possint ipsi correcti dicere, Statuisti pedesant? ut possint ipsi correcti dicere, Statuisti pedesnorem meum repellere. Omnes contra unum, an unus contra omnes; an omnes contra omnes, an unus contra unum? Interim cum dicit, Apponitis super hominem; tanquam super unum: et cum dicit, Interficite omnes; quasi omnes contra unum: sed tamen et omnes contra omnes, quia et Christiani omnes, sed in uno. Quid autem illi diversi errores inimici Christi, omnes tantum dicendi sunt? nonne et unus? Plane audeo et unum dicere: quia una civitas et una civitas, unus populus et unus populus, rex et rex. Quid est, una civitas et una civitas? Babylonia una; Jerusalem una. Quibuslibet aliis etiam mysticis nominibus appelletur, una tamen civitas et una civitas: illa rege diabolo; ista rege Christo. Intendo enim Evangelio quodam loco, et movet me, puto quod et vos. Posteaquam invitati sunt multi ad nuptias boni et mali, et impletae sunt nuptiae recum
Abbreviated transcription (Latin):
est. ferrum pertransiuit anunam eiꝰ iam hono¬
rificatus est. iam non ẽ subditꝰ fratribꝰ uendenti¬
bus ÷ sedfrumenta erogat esurientibus: Uicti
eius humilitate et casfitate. incorrreͥptione. tẽp¬
tationibus. passionib iam eum honoratum ui¬
dent: et honorem ipsuis cogitant repellere: Inico¬
gitationibus quippe eorum ẽ illud. peccator uide¬
bit: Neq enim non uidebit: quando non potest
ciuitas abscondi suꝑ montem constituta Peccator
ergo uidebit & irascetur: dentibus suis fremet
et tabescet Latet incorde. et tegitur fronte ue¬
nenum inseuientibus et indignantibus : ꝓpterta
et hic cogitationi eorum dicit: Honorem inquit in¬
lum cogitauerunt repellere: Non enim audent
uerbis proferre quodoogitant: Optemus illis be¬
ne: etiam si optant mala. Iudica illos deus: deci-¬
dant a cogitationib suis: Quid enim illis melius.
quid utilius ÷ quam ut inde cadant ubimale sta¬

Expanded text:
est, Ferrum pertransivit animam ejus ; jam honoest, Ferrum pertransivit animam ejus ; jam honorificatus est, jam non est subditus fratribus vendentibus, sed frumenta erogat esurientibus . Victi ejus humilitate et castitate, incorruptione, tentationibus, passionibus, jam eum honoratum vident, et honorem ipsius cogitant repellere. In cogitationibus quippe eorum est illud, Peccator videbit: neque enim non videbit, quando non potest civitas abscondi supra montem constituta . Peccator ergo videbit, et irascetur; dentibus suis frendet, et tabescet . Latet in corde, et tegitur fronte venenum in saevientibus et indignantibus. Propterea et hic cogitationes eorum dicit, Honorem, inquit, meum cogitaverunt repellere. Non enim audent verbis proferre quod cogitant. Optemus illis bona, etiamsi optant mala. Judica illos, Deus; decidant a cogitationibus suis . Quid enim illis melius, quid utilius, quam ut inde cadant ubi male st
Abbreviated transcription (Latin):
de terra nomen eius: uideamus si non populi
iania meditamini dicentes. quando moriet᷑
et peribit nomen eiꝰ Tanquam parieti inclina¬
to et maceriȩ inpulsȩ: incũbite impellite Au¬
dite supra: Susceptor meus non mouebor ampliꝰ:
quia tanquam cumulus harenȩ impulsus sum
ut caderem: et dominus suscepit me ħ̃ erun
tamen honorem meum cogitauerunt repelle.¬
re. Uictidum interficiunt cedentes : sanguine in¬
terfectorum multiplicantur fideles: cedentes his.
nonualentes etiam occidere: ueriintam̃ hono¬
rem meum cogitauerunt repellere: Modo qͥa
non potest occidi xp̃ianus : agitur ut exhonoret᷑
xp̃ianus: Nunc enim honore. xp̃ianorum. corda
torquentur impiorum: Iam ioseph ille spiritał
pꝰ uenditionem afr̃ib post trans lationem de pa¬
tria sua adgentes tanquam inegyptum. post
humiliationem carceris. post factionem falsi
testis. post quam factum est quodde illo dictũ

Expanded text:
de terra nomen ejus, videamus si non populi de terra nomen ejus, videamus si non populi inania meditamini , dicentes: Quando morietur, et peribit nomen ejus . Tanquam parieti inclinato, et maceriae impulsae incumbite, impellite. Audite supra: Susceptor meus, non movebor amplius; quia tanquam cumulus arenae impulsus sum ut caderem, et Dominus suscetamen honorem meum cogitaverunt repellere: victi dum interficiunt cedentes, sanguine interfectorum multiplicantes fideles, cedentes his et jam non valentes occidere. Verumtamen honorem meum cogitaverunt repellere. Modo quia non potest occidi christianus, agitur ut exhonoretur christianus. Nunc enim honore Christianorum corda torquentur impiorum: jam Joseph ille spiritualis post venditionem a fratribus, post translationem de patria sua ad gentes tanquam in Aegyptum, post humiliationem carceris, post factionem falsae testis, postquam factum est quod de illo dictum
Abbreviated transcription (Latin):
homo factus est inea: & ipse fundauit eam altissi¬
se in ea factus est homo humillimus Ipse gͦante ad¬
uentum incarnationis suȩ premisit quȩdam men-¬
bra sua: post que preninicit se uenturum: Uenit
et ipse conexus eis: refer adsimilitudinem nascen¬
tis illius: quia manus ante caput procedens. et
cum capite est. et sub capite: De xp̃o enim dictũ
est. cum laudaretur excellentia populi pͥmi. et
dõlerentur fracti rami naturales: quorum adoptio
inquit et testamenta᷑. legis constitutio: quorum
xp̃s scdm carnem tanquam exsyon quia homo
factus est in ea: quia xp̃c super omnia deus bene¬
dictus inscła: quia ipse fundauit eam altissimus:
⁊achariȩ: inde et deinceps a sanguine iohanius per
guiem fidelium xp̃i ÷ una cuntas
loquitur. unus homo dicit Quousq apponi¬
tis suꝑ hominẽ : In t̾ficite omnes: uideamus si
deletis. uideanĩ si extinguitis: uideamiis si tollitis

Expanded text:
homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissihomo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissise in ea factus est homoventum incarnationis suae praemisit quaedam membra sua, post quae praenuntiantia se venturum venit et ipse, connexus eis. Refer ad similitudinem nascentis illius; quia manus ante caput procedens, et cum capite est, et sub capite. De Christo enim dictum est, cum laudaretur excellentia populi primi, et dolerentur fracti rami naturales : Quorum adoptio, inquit, et testamenta et Legis constitutio; quorum Christus secundum carnem, tanquam ex Sion, quia homo factus est in ea: quia Christus super omnia Deus benedictus in saecula, quia ipse fundavit eam Altissimus. Zachariae. Inde et deinceps a sanguine Joannis, per guinem fidelium Christi, una civitas loquitur, unus homo dicit: Quousque apponitis super hominem? Interficite omnes. Videamus si deletis, videamus si exstinguitis, videamus si tollitis
Abbreviated transcription (Latin):
sione uirium nr̃arum quasi canonem passio¬
num inferimus pariatoria plenaria Passonũ
omnium non erit finis: nisi cum scłm finitũ
fuerit: Quo usq apponitis suꝑ hominem: Quic¬
quid passi sunt propħe asanguine abel usq ad san¬
guinem ⁊achariȩ. appositum est suꝑ hominem:
quia precesserunt aduentum incarnationis. xp̃i
quedam menbra xp̃i: sicut innascente quodam.
nondum quidem procedente capite. processit
manus: s tam̃ capiti conectebatur et manus:
Holite ergo putare fr̃s omnes iustos quipassisũt
ꝑsecutionẽ : mĩquorum. etiam illos qui uenert̃
missi ante domini aduentum p̾nun¬
ciare domini aduentum: non ꝑtinuisse ad men¬
bra xp̃i: Absit ut non ꝑtineat ad menbra xp̃i:
qui ꝑtinet adciuitatem quȩ regem habet xp̃m:
Illa una ẽ ierłm cȩlestis. ciuitas sca: hȩc una ci¬
uitas: unum hab& regem: Rex hurꝰ ciuitatis:
ter: sed homo: Mater eium syon dicet homo. et

Expanded text:
sione virium nostrarum quasi canonem passiosione virium nostrarum quasi canonem passionum inferimus. Pariatoria plenaria passionum omnium non erit, nisi cum saeculum finitum fuerit. Quousque apponitis super hominem? Quidquid passi sunt Prophetae a sanguine Abel justi usque ad sanguinem Zachariae , appositum est super hominem, quia praecesserunt adventum incarnationis Christi quaedam membra Christi: sicut in nascente quodam, nondum quidem procedente capite, processit manus , sed tamen capiti connectebatur et manus. Nolite ergo putare, fratres, omnes justos qui passi sunt persecutionem iniquorum, etiam illos qui venerunt missi ante Domini adventum praenuntiare Domini adventum, non pertinuisse ad membra Christi. Absit ut non pertineat ad membra Christi, qui pertinet ad civitatem quae regem habet Christum. Illa una est Jerusalem coelestis, civitas sancta: haec una civitas unum habet regem. Rex hujus civitatis ter; sed homo. Mater enim Sion, dicet h
Abbreviated transcription (Latin):
sit int̾fici ab omnib : Sed debemus intellige
duo incarne una & inuna uoce et inpassione u¬
na. et cum transierit iniquitas in requie una:
Si autem xp̃m intelligas solum caput: passioneᷤ
xp̃i non insolo xp̃o: Sienim passiones xp̃i insolo
xp̃o. immo insolo capite: unde dicit quoddam
menbrum eiꝰ paulus apostolus. ut suppleam quȩ
desunt pressurarũ xp̃i in carne mea: Si ergo inm̃¬
bris xp̃i es quicumq homo quisqͥs hȩc audis. qͥs¬
quis hȩc nunc non audis. sed tamen audis. si inm̃¬
sunt inmenbris xp̃i. deerat passionibus. xp̃i Heo¬
additur: quia de erat mensura implens. non
suꝑ fundens: Tantum enimpateris. quantum
ex passionib suis inferendum erat uniũse pas¬
sioni xp̃i. quipassus est incapite nr̃o: & patitur
inmenbris suis. idest. innobis ipsis ad cõmunẽ
hanc quasi rempublicam: Flam quisq ꝑmo.
dulo nr̃o ex soluimꝰ quod debemus: & ꝓposses¬

Expanded text:
sit interfici ab omnibus? Sed debemus intelligersit interfici ab omnibus? Sed debemus intelligerduo in carne una , et in voce una, et in passione una; et cum transierit iniquitas, in requie una. si autem Christum intelligas solum caput, passiones Christi non in solo Christo. Si enim passiones Christi in solo Christo, imo in solo capite; unde dicit quoddam membrum ejus Paulus apostolus, Ut suppleam quae desunt pressurarum Christi in carne mea ? Si ergo in membris Christi es, quicumque homo, quisquis haec audis, quisquis haec nunc non audis sed tamen audis, si in mesunt in membris additur, quia deerat, mensuram adimplens, non superfundens. Tantum pateris, quantum ex passionibus tuis inferendum erat universae passioni Christi, qui passus est in capite nostro, et patitur in membris suis, id est in nohanc quasi rempublicam nostram quisque pro modulo nostro exsolvimus quod debemus, et pro posses
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos quos transiliuit : & despiciens loquitur
tanquam de turri excelsa: Erlam & hoc dictũ
est de eo: turris fortitudinis afaciȩ inimici: At¬
tendit eos et dicit: Quousq apponitis suꝑ ho¬
minem: Insultando. obprobria iacendo. insi¬
diando. ꝑsequendo: apponitis suꝑ hominem
onera: Apponitis suꝑ hominem. quantum
serre potest homo: sedut ferat hõ R sub illo ẽ
qui fecit hominem: Quousq apponitis suꝑ
hominem: Si ad hominem attendatis: interfici¬
te om̃s: Etcce apponite: seuite: interficite omnes:
Tanquam parieti inclinato et maceriȩ impulse:
instate. impellite quasi deiecturi:. E ubi est nõ
mouebor ampluis : Ded quare non mouebor am¬
plius: Quia ipse est deus salutaris meus: suscep¬
tor meus: Ergo homines potestis apponere homi¬
nem suꝑ hominem: Nunquid supra deum qui
tuetur hominem: Interficite omnes Quod
tantum spacium corꝑis in uno homine ⁊ ubi poᷤ¬

Expanded text:
ad eos quos transilivit, et despiciens eos loquitur, ad eos quos transilivit, et despiciens eos loquitur, tanquam de turri excelsa; nam et hoc dictum est de eo, Turris fortitudinis a facie inimici : attendit ergo ad eos, et dicit, Quousque apponitis super hominem? Insultando, opprobria jaciendo, insidiando, persequendo, apponitis super hominem onera; apponitis super hominem quantum potest ferre homo: sed ut ferat homo, sub illo est qui fecit hominem. Quousque apponitis super hominem? Si ad hominem attenditis, Interficite omnes. Ecce apponite, saevite, interficite omnes. Tanquam parieti inclinato et maceriae impulsae: instate, impellite, quasi dejecturi. Et ubi est, Non movebor amplius? Sed quare, Non movebor amplius? Quia ipse est Deus salutaris meus, susceptor meus. Ergo homines potestis apponere onera super hominem: numquid super Deum qui tuetur hominem? 4. Interficite omnes. Quod tantum spatium corporis in uno homine, ubi pos
Abbreviated transcription (Latin):
quando ille me subse tenet quiest suꝑ omnia:
Honne deo subiecta erit anima mea: A bipso
enim salutare meum: Ee enim ipse deus me¬
us et salutaris meus: susceptor meus non moue¬
bor amplus: Scio quis suprame sit: scio quis
pretendat miscdiam suam scientibus se. scio
subcuiꝰ alarum tegmine sperem ÷ non moue.¬
bor ampliꝰ: Agitis quidem uos ait quib dam
transiliens eos ipsos quib dicit. agitis quidẽ
uos ut mouear: sed non ueniet mͥ pes suꝑbiȩ :
Ex hoc enim fit quod et in ipso psalmo sequit᷑
nec manus peccatorum dimoueat me: cui con¬
sonat. non mouebor amplius: Ad illud enim qͦd
ibi dictum est nec manus peccatorum dimo¬
ueat me: respondet hic nonmouebor ampluis
Ad illud autem quodibi dictum est ne ueniat
michi pes suꝑbiȩ: respondet hic. nonne deo sub¬
iecta erit anima mea: Ergo de suꝑiore loco mu¬
nitus & tutus. cui factus est dominus refugi¬
um. cui est ipse deus in locum munitum. respic̃

Expanded text:
quando ille me sub se tenet, qui est super omnia. quando ille me sub se tenet, qui est super omnia. Nonne Deo subjecta erit anima mea? Ab ipso enim salutare meum. Etenim ipse est Deus meus et salutaris meus, susceptor meus, non movebor amplius. Scio quis supra me sit, scio quis praetendat misericordiam suam scientibus se, scio sub cujus alarum tegmine sperem: non movebor amplius. Agitis quidem vos, ait quibusdam, transiliens eos ipsos quibus dicit: agitis quidem vos ut movear, sed non veniat mihi pes superbiae. Ex hoc enim fit quod et in ipso psalmo sequitur, Nec manus peccatorum dimoveat me : cui consonat, Non movebor amplius. Ad illud enim quod ibi dictum est, Nec manus peccatorum dimoveat me, respondet hic, Non movebor amplius: ad illud autem quod ibi dictum est, Non veniat mihi pes superbiae, respondet hic, Nonne Deo subjecta erit anima mea? 3. Ergo de superiore loco munitus et tutus, cui factus est Dominus refugium, cui est ipse Deus in locum munitum, respicit
Abbreviated transcription (Latin):
tur: & laudet locum quo transiliendo ꝑuenit:
Ita enim istȩ transiliens suꝑ aliquid ẽ : ut suba¬
liquo sit: Unde prius nob̃ insinuare uoluit sub
quo tutus sit: ut illud quo transiliuit. nonsit
nito positus. ait:
onne deo subicietur anima mea: Au¬
di erat enim qui se exaltat humilia¬
bitur. & quise humiliat exaltabit᷑:
et trepidus ne transiliendo suꝑbi¬
ret: ne elatus ex his quȩ infra es¬
sent̃. sed humisis ex eis quȩ supra essent. tanquã
minantib ei ruinam inuidis. qui eum transi¬
liisse doluerant: respondit: Honne deo subici¬
etur anima meas Nuid est quod michi ueluti tnͣ¬
silienti queritis laqueos: Insultatione deicere
me uultis: aut seductione decipere: Runquid
ita memini supra quod sum. ut oblitus sim sub
quosume klonne deo subiecta erit anima mea:
Quantum cumq accedam. quantucumq ascen¬
dam. quantum cumq transiliam. subdeo ero: non
contra deum: Securus ergo transcendo cetera:

Expanded text:
tur, et laudet locum quo transiliendo pervenit. tur, et laudet locum quo transiliendo pervenit. Ita enim iste transiliens super aliquid est, ut sub aliquo sit: unde prius nobis insinuare voluit sub quo tutus sit, ut illud quod transilivit, non sitnito positus ait, Nonne Deo subjicietur anima mea? Audierat enim, Qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur : et trepidus ne transiliendo superbiret, non elatus ex his quae infra essent, sed humilis ex eo qui supra esset; tanquam minantibus ei ruinam invidis qui eum transilivisse doluerant, respondit, Nonne Deo subjicietur anima mea? Quid est quod mihi veluti transilienti quaeritis laqueos? Insultatione dejicere me vultis, aut seductione decipere. Numquid ita memini supra quod sum, ut oblitus sim sub quo sum? Nonne Deo subjecta erit anima mea? Quantumcumque accedam, quantumcumque ascendam, quantumcumque transiliam, sub Deo ero, non contra Deum. Securus ergo transcendo caetera,
Abbreviated transcription (Latin):
electatio diuinorum eloquiorum.
et dulcedo intelligendi uerbi dĩ.
adiuuante ipso quidat suauita¬
tem. ut terra nr̃a det fructum
suum: et nos ad loquendum. et
uos ad audiendum exhortatur: uideo sine fastidio¬
uos audire : et gaudeo palato cordis urĩ a quo id
quod salubre est non respuitur sedcum auidita¬
te ꝑcipitur: et utiliter continetur. Loquamur
gͦ uobis et hodie quantum dñs donat de uto psal¬
mo quem modo cantauimus: Titulus eius est:
Infinem proidithim: psalmus ipsi dauid lam uo¬
bis insinuatum esse. quid sit idithun recolo: Ex
inter pretatione enim hebreȩ linguȩ ut ad nos
ꝑuenit: latine dicitur idichun transiliens eos
Transilit gͦ istȩ qui cantat: quosdam quos dẽ-¬
suꝑ despicit: Uideamus quousq transilierit &¬
quos transilierit: et ubi quãuis quosdam tnͣsi¬
lierit positꝰ sit: Dequo spiritali quodam et secu¬
ro loco intueatur ima. non ita respiciens ut cadat:
sed ut moueat qui transiliuit. pigros ut sequan¬

Expanded text:
electatio divinorum eloquiorum, et dulcedo intelligendi verbi Dei, adjuvante ipso qui dat suavitatem, ut terra nostra det fructum suum , et nos ad loquendum, et vos ad audiendum exhortatur. Video vos sine fastidio audire, et gaudeo palato cordis vestri, a quo id quod salubre est non respuitur, sed cum aviditate percipitur, et utiliter continetur. Loquamur ergo vobis et hodie, quantum Dominus donat, de isto psalmo quem modo cantavimus. Titulus ejus est, In finem, pro Idithun, Psalmus ipsi David. Jam vobis insinuatum esse quid sit Idithun, recolo. Ex interpretatione enim hebraeae linguae ut ad nos pervenit, latine dicitur Idithun Transiliens eos. Transilit ergo iste qui cantat quosdam, quos desuper despicit. Videamus quousque transilierit, et quos transilierit, et ubi quamvis quosdam transilierit positus sit: de quo spirituali quodam et securo loco intueatur ima; non ita respiciens ut cadat, sed ut moveat qui transilivit pigros ut sequan
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enim uestimentum ꝑ corpus absumit᷑.
ita unus quisq qui fit xp̃ianus separatur ab
illo populo÷ & quasi amassa cõminuitur: Cons¬
pirati oderunt: minutati credunt: Et quid rã
ius imago erat populus isrł ꝑbaptismum tra¬
iciendi erant homines : Ideo inaqua sparsum
est: ut potui daretur:. Hoc usq infinem sitit
istȩ: currit & sitit ÷ multos enim bibit. sed
numquam erit sine siti: Inde est enim. sitio: mu¬
lier damichi bibere: Samaritana illa ad pute¬
um sitientem dñm sensit: et asitiente satiata ĩ:

Expanded text:
Sicut enim vestimentum, ita per tempus absumitur. Sicut enim vestimentum, ita per tempus absumitur. Et unusquisque qui fit christianus, separatur ab illo populo, et quasi a massa comminuitur. Conspirati oderunt; comminuti credunt. Et quid jam is Jerusalem, cujus imago erat populus Israel, per Baptismum trajiciendi erant homines? Ideo in aqua sparsum est, ut in potum daretur. Hoc usque in finem sitit iste; currit, et sitit. Multos enim bibit; sed nunquam erit sine siti. Inde est enim, Sitio, mulier, da mihi bibere . Samaritana illa ad puteum
Abbreviated transcription (Latin):
se. Plerũtamen honoremineum cogitauerunt
repellere: Non dixerunt: sed tamen cogitaue¬
runt. Cogitauerunt repellere honorem meum:
Cucurri insiti Retribuebant enim mala ꝓbo
nis: Iili interficiebant. illi repellebant: ego eos
sitiebam: Illi honorem meum cogitabant re¬
pellere: ego incorpus meum sitiebam traicere:
Bibendo enim quid facimus: nisi humorem
foris positum inmenbͣ mittimus. in corpus noᷤ¬
trum ducimus: Hoc fecit moyses in illo capi
te uituli Magnum sacramentum: Caput e¬
nim uituli corpus erat impiorum : insimilitu¬
dine uitul mãducantis fenum et terrena quę¬
rentium: quia omnis caro fenum: Erat gͦ ut
dixi: corpus impiorum: Iratus moyses inignem
misit. cõminuit. inaqua sparsit: bibendum
populo dedit : et ira prophȩ ad ministratio ẽ
prophetie: Corpus enim illud inignem mit¬
titur tribulationum: et uerbo dei cõminiut᷑:
Paulatim enun desistunt abunitate corpis etꝰ.

Expanded text:
ae. Verumtamen honorem meum cogitaverunt ae. Verumtamen honorem meum cogitaverunt repellere. Non dixerunt, sed tamen cogitaverunt. Cogitaverunt repellere honorem meum. 9. Cucurri in siti. Retribuebant enim mala pro bonis . Illi interficiebant, illi repellebant; ego eos sitiebam: illi honorem meum cogitaverunt repellere; ego eos in corpus meum sitiebam trajicere. Bibendo enim quid facimus, nisi humorem foris positum in membra mittimus, et in corpus nostrum ducimus? Hoc fecit Moyses in illo capite vituli. Caput vituli, magnum sacramentum. Caput enim vituli corpus erat impiorum, in similitudine vituli manducantis fenum , terrena quaerentium: quia omnis caro fenum . Erat ergo, ut dixi, corpus impiorum. Iratus Moyses in ignem misit, comminuit, in aqua sparsit, bibendum populo dedit ; et ira Prophetae administratio facta est prophetiae. Corpus enim illud in ignem mittitur tribulationum, et verbo Dei comminuitur. Paulatim enim desistunt ab unitate corporis ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
bentur seruare sidem prepositis suis: siue re¬
gi tanquam precellenti. siue ducibus. tanquam
abeo missis ad uindictam malorum laudem uero
bonorum ⁊ siue serui ut dominis suis subditisint.
et xp̃iani paganis: & seru& fidem melior de terio¬
ri adtempus sertuturus. in ȩternum dominaturꝰ:
fiunt enimista:. ut̃a donec transeat iniquitas:¬
Iubentur ser sunri ferre dͥominos: & iniquos.
et difficiles: Ciues babylonie iubentur tolerari
quamsi ciues essent ex ipsa babylonia÷ tanquam
implentibus. qui te angariauerit mille passus:
uade cum illo et alia duo: Hanc totam ciuitatẽ
disꝑsam. diffusam. permixtam. alloquitur
his uerbis & dicit: Quo usq apponitis suꝑ ho¬
minem: Interficite omnes: E quiforis estis tan¬
quam spinȩ insepibus. aut tanquam ligna in fruc¬
tuosa insiluis: quiq iitus estis. uel tanquamtira¬
nia. uel tanquam palea: omnes qͦt qͦt estis seꝑa-¬
ti. ꝑmixti. tolerandi. seꝑandi. int̾ficite omnes:
tanquam parieti inclinato et maceriȩ impul-¬

Expanded text:
s, sive regi quasi praecellenti, sive ducibus tanquam ab eo missis ad vindictam malorum, laudem vero bonorum; sive servi, ut dominis suis subditi sint , et Christiani Paganis; et servet fidem melior deteriori, ad tempus serviturus, in aeternum dominaturus. Fiunt enim ista Jubentur servi ferre dominos iniquos et difficiles: cives Babyloniae jubentur tolerari quam si cives essent ex ipsa Babylonia; tanquam implentibus, Qui te angariaverit mille passus, vade cum illo alia duo . Hanc totam civitatem dispersam, diffusam, permixtam, alloquitur his verbis et dicit: Quousque apponitis super hominem? Interficite omnes: et qui foris estis tanquam spinae in sepibus, aut tanquam ligna infructuosa in silvis; quique intus estis tanquam zizania, vel tanquam palea; omnes quotquot estis, separati, permixti, tolerandi, separandi, interficite omnes: tanquam parieti inclinato et maceriae depuls
Abbreviated transcription (Latin):
seruiunt. honorant. obsecuntur: non solum
illi qui portant sacramenta xp̃i. et oderunt
precepta xp̃i÷ uerum etiam illi qui nec sacra¬
menta ipsi portant. pagani licet sint. uideili¬
cet sint. honorant. laudant. predicant: sed ore
suo benedicebant: Non adtendo ad os: nouit
ille qui me instruxit: Corde suo maledicebant:
Ibi maledicebant: ubi honorem meum cogita
tue Desicies: non ꝑseuerabis usq infinem
Non audies. qui ꝑseuerauerit usq infinem hic
saluus erit÷ quamius qm̃ habundauit miqͥtaᷤ.
refrigescet caritas multorum: ee ubi est quod
transiliisti eos: blbi est quod conuersatio tua
incȩlis ẽ: Illi enim inherent terrenis tanqu̾a
tertigenȩ sapiunt terram: et sunt terra. set pen¬

Expanded text:
serviunt, honorant, obsequuntur, non solum serviunt, honorant, obsequuntur, non solum ipsi qui portant sacramenta Christi, et oderunt praecepta Christi, verum etiam illi qui nec sacramenta ipsa portant, Pagani licet sint, Judaei licet sint; honorant, laudant, praedicant, sed ore suo benedicebant. Non attendo ad os; novit ille qui me instruxit, corde suo maledicebant. Ibi maledicebant, ubi honorem meum cogitavtu? deficies? non perseverabis usque in finem? non audies, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, quamvis quoniam abundat iniquitas, refrigescet charitas multorum ? Et ubi est quod transilisti eos? ubi est quod conversatio tua in coelis est ? Illi autem inhaerent terrenis; tanquam terrigenae sapiunt terram, et sunt terra, serpen
Abbreviated transcription (Latin):
uetus. seãmale uetus: Dicitur enim et acetum
uetus. ueteres homines dequib dictum erat:
Non enim est illis cõmutatio: ut euersis hie
tis huiꝰ usq infinem ab initio currit insiti:
ta sublimitate. in tanta celsitudine etiam in hoc
seculo constituta: quid tibi deest : Implentur
de te quod predictum est. ad orabunt eum omĩs
reges terre: omnes gentes seruent illi: Quid
ergo sitis: Quid sitis: t̃antis populis nonsa¬
tiaris: Quos populos dicis: Ore suo benedice¬
bant: et corde suo male dicebant: Multi uoca¬
ti: pauci electi: Mulier fluxum sangninis pa¬
tiens. uestis fimbriam tetigit: et sanata ẽ: Ee
cum miraretur dominus tangentem quod de
se senserat exisse uirtutem scilicet ad sanandã
mulierem. dixit: Quis me tetigit: & ad mura¬
ti discipuli. turbȩ t̾e premunt: & dicis. quis
me teaigit: es ille: Tetigit me aliquis: Tanquã
diceret: Una tetigit: Turbȩ premunt: qui
sollempnitatib ierłm implent ȩccł̃as. sollemp¬
nitatib babyloniȩ implent theatra. & tamen

Expanded text:
ale vetus. Dicitur enim et acetum vetus, veteres homines de quibus dictum est, Non enim est illis commutatio , ut eversis Jebtis hujus usque in finem ab initio currit in siti. ta sublimitate, in tanta celsitudine etiam et in hoc saeculo constituta, quid tibi deest? Impletur de te quod praedictum est, Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient illi . Quid ergo sitis? quid sitis? tantis populis non satiaris? Quos populos dicis? Ore suo benedicebant, et corde suo maledicebant. Multi vocati, pauci autem electi . Mulier fluxum sanguinis patiens, vestis ejus fimbriam tetigit, et sanata est: et cum miraretur Dominus tangentem, quod de se senserat exisse virtutem, scilicet ad sanandam mulierem, dixit, Quis me tetigit? Et admirati discipuli: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille: Tetigit me aliquis . Tanquam diceret: Una tetigit; turbae premunt. Qui solemnitatibus Jerusalem implent Ecclesias, solemnitatibus Babyloniae implent theatra: et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
it eos suꝑ satrapas suos: et administrabant
res babyloniȩ ciues de ierłm: Respicite nunc
implerihoc. et agi in ȩccla. et his temꝑib. Os
de quib dictum est quȩ dicunt facite. que au¬
tem faciunt facere nolite: ciuies sunt babylo¬
nie: ad ministrantes rem publicam ciuitatis
ierłm: Si enim nichil administrent ciuitatiᷤ
ierłm. unde quȩ dicunt facite : Unde cathe¬
dram moysi sedent: Reursus si ciuies sunt ipsiꝰ
ierłm qui regnabunt inȩt̃num cum xp̃o: un¬
de quȩ faciunt facere nolite. nisi quia & audi

Expanded text:
eos super satrapas suos; et administrabant res Babyloniae cives de Jerusalem . Respicite nunc impleri hoc et agi in Ecclesia, et his temporibus. Omnes de quibus dictum est, Quae dicunt facite; quae autem faciunt facere nolite, cives sunt Babyloniae, administrantes rempublicam civitatis Jerusalem. Si enim nihil administrarent civitatis Jerusalem, unde, Quae dicunt facite? unde, super cathedram Moysi sedent? Rursus si cives sunt ipsius Jerusalem qui regnabunt in aeternum cum Christo, unde, Quae faciunt facere nol
Abbreviated transcription (Latin):
eius Xp̃s hoc dicit: Uenite benedicti patris mei.
ꝑcipite regnum: quod uob̃ paratum est aborigi¬
ne mundi: Rexciuitatis suȩ uictor suꝑ omnia:
Illis enim adsinistram constitutis tanquam ciui¬
tatiiniquorum: ite inquit in ignem ȩt̃num: Nũ¬
quid separat abeis regen: Addidit enim qui pa¬
ratus ẽ diabolo et angelis eius: Intendite fr̃s: in¬
tendite rogouos Belectat enim me pruica adhuc
loqui uobis: deciuitate hac dulq Głosissima e¬
nim dicta sunt de te. ciuitas dei E si oblitus su¬
ero tui ierłm: obluuscatur me dexteramea: Dul
illam quicquid nobis est ꝑegrinatioẽ: Dicam
gͦ quod agnoscatis quod approbetis. cõmemo¬
rabo quod nostis: non docebo quod ignoratis:
dlon prius inquit apostolus quod spiritale est. s
quod animale: postea quod spiritale Ideo ciuitaᷤ
illa maior ȩtate. quia prior natus est cham. ⁊ pos¬
tea abel: sed inhis maior seruiet minori: Illa ma¬
ior ȩtate: ista maior dignitate: Quare illa maior

Expanded text:
us enim hoc dicit: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi. Rex civitatis suae, victor super omnia. Illis autem ad sinistram constitutis tanquam civitati iniquorum: Ite, inquit, in ignem aeternum. Numquid separat ab eis regem? Non: addidit enim, qui paratus est diabolo et angelis ejus. 7. Intendite, fratres, intendite, rogo vos. Delectat enim me pauca adhuc loqui vobis de civitate hac dulci. Gloriosissima enim de te dicta sunt, civitas Dei . Et si oblitus fuero tui, Jerusalem, obliviscatur me dextera mea . Duillam quidquid nobis est, peregrinatio est. Dicam ergo quod agnoscatis, quod approbetis: commemorabo quod nostis; non docebo quod ignoratis. Non prius, inquit Apostolus, quod spirituale est, sed quod animale; postea quod spirituale . Ideo civitas illa major aetate, quia prior natus est Cain, et postea Abel : sed in his major serviet minori . Illa major aetate; ista major dignitate. Quare illa major
Abbreviated transcription (Latin):
dm. Et quẽ sentis: Quiuenit adte. an adquẽ
tu redise Nam ille nũꝗͣ discessit ate. Recebit ꝯge
ds: cum tu recedis ado. Presentia sunt cetis o̾ĩa:
sic̃ uidentib. Uno loco stans cętꝰ et uidens: isdẽ
formis rerum circumfundit᷑. Iue ẽ p̃sens rebus:
ille ab sens. Ex duob unꝰ uno loco stantib. unꝰ est
p̃sens. aliusad sens: non rebꝰ ipsis adalt̾um acce¬
dentibꝰ. et ab aisd recedentib: s ꝓpt̾ dissimilitu¬
diñt oculoꝵ suoꝵ. Ille quicȩtꝰ ar qr extinctumẽ ibi

Expanded text:
Deum. Et quem sentis? qui venit ad te, an ad quem Deum. Et quem sentis? qui venit ad te, an ad quem tu redis? Nam ille nunquam discessit a te: recedit a te Deus, cum tu recedis a Deo. Praesentia sunt caecis omnia, sicut videntibus: uno loco stans caecus et videns, iisdem formis rerum uterque circumfunditur; ille est praesens rebus, ille absens: ex duobus uno loco stantibus, unus est praesens, alius absens; non rebus ipsis ad alterum accedentibus et ab altero recedentibus, sed propter dissimilitudinem oculorum suorum. Ill
Abbreviated transcription (Latin):
amnia humana interior homo recreatꝰ adimagi¬
nẽ di: quicreatꝰ adimagin̾e̾ di tanto eras longẽ
factꝰ. qͣnto ieras indissimilitudinc᷑. Non en̾i locoꝵ
int̾uallis accedit᷑ addm: aut recedit᷑ adeo. Dissi¬
mił factꝰ. longe recessisti: simił fact̾. ꝓxime acceᷤ¬
sisti. Uide qͦmodo nos uult accedere dns: facienᷤ
pͥmo similes ut accedamus. E stote sic̃ pat̾ ut̾ qla
inceł ẽ. qui solem suũ oririfac̃ suꝑ bonos et maloͤ.
et pluit suꝑ iustos et miꝰtos. Disce diligere inmi¬
cum: si uis cauere immicũ. Inqͣntũ autẽ inte cari¬
tas crescit. efficiens te et reuocans te ad similitudi¬
nẽ dĩ. ꝑtendit usq adiimicos: ut sis ei simił qͥ
fac̃ solem suum oriri non suꝑbonos cantum: s
suꝑbonos et malos: et pluit ñ suꝑiꝰtos tantũ s suꝑ
iꝰtos et iniustos. Entum accedis ad similitudinẽ.
tantũ ꝓficis incaritate: et tanto incipis sentire

Expanded text:
anima humana, interior homo recreatus ad imagianima humana, interior homo recreatus ad imaginem Dei, quia creatus ad imaginem Dei; qui tanto erat longe factus, quanto ierat in dissimilitudinem. Non enim locorum intervallis acceditur ad Deum, aut receditur a Deo: dissimilis factus, longe recessisti; similis factus, proxime accedis. Vide quomodo nos vult accedere Dominus, faciens primo similes, ut accedamus. «Estote,» ait, «sicut Pais est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos» . Disce diligere inimicum, si vis cavere inimicum. Inquantum autem in te charitas crescit, efficiens te et revocans te ad similitudinem Dei, pertendit usque ad inimicos; ut sis ei similis qui facit solem suum oriri, non super bonos tantum, sed super bonos et malos; et pluit, non super justos tantum, sed super justos et injustos. Quantum accedis ad similitudinem, tantum proficis in charitate, et tanto incipis sentire
Abbreviated transcription (Latin):
lem ammadu̾ti incelo et int̾ra. sp̃ualc̃ autẽ in
me ipso qͥ loquor. qui menbra uegeco. qͥ uocẽ
intendo. qͥ linguã moueo: qͥ uerba ꝓnuntio.
sensq discerno. Et qͣn comphendo me mninee
lngͦ possum qd supͣ me ꝓ mittitur: Tam̃ cordi
humano uisio ddi: et inde dr quȩdã oꝑatio mun¬
dandi cordis. Hoc dr aliscͥptura. Para im̃ inda
qđ amas. anteꝙͣ uideas. Audito enim o. & nõie
eĩ cui ñ dulce ẽ qͥd audite nisi impio multũ remo.¬
nic atur abste. Nob̃ autẽ qͥde Quid illi longe et
inuentis qͥd dre Accedite ad eumet illuminami. Ut
autẽ accedas et illummeris: displiceant tͥ tenebre
tuȩ. Dampna qd es: ut mertaris eẽ qd ñ es. Es mi¬
quus: cẽ debesiustꝰ. Nunꝗͣ iusticiam ꝑcepturꝰ es: siad¬
huc tͥ placet ĩ iqͥtas. sontere cãĩcorde tuo.⁊ mũda. expelle illãĩcorde
tuo uͥiult habitare quemuis uidere. Accede gͦ utc̃q

Expanded text:
lem animadverti in coelo et in terra, spiritualem autem in lem animadverti in coelo et in terra, spiritualem autem in meipso qui loquor, qui membra vegeto, qui vocem intendo, qui linguam moveo, qui verba pronuntio, sensusque discerno. Et quando comprehendo me in me? Unde ergo possum quod supra me? Promittitur tamen cordi humano visio Dei, et indicitur quaedam operatio mundandi cordis; hoc dicitur ab Scriptura: Para unde videas quod amas, antequam videas. Audito enim Deo et nomine ejus, cui non dulce est quod audit, nisi impio multum remonicatur abs te» . Nobis autem quid? Quia illi longe, et inventis quid dicitur? «Accedite ad eum, et illuminamini» . Ut autem accedas et illumineris, displtuae; damna quod es, ut merearis esse quod non es. Es iniquus, esse debes justus: nunquam justitiam percepturus es, si adhuc tibi placet iniquitas. Contere illam in corde tuo, et munda; expelle illam de corde tuo, ubi vult habitare quem vis videre. Accedit ergo utcumque
Abbreviated transcription (Latin):
et cȩt̾a: s qͦd intelligat dm. qđ ad mente̾ ꝓpͥe ꝑ.¬
tineat: qd sic̃ oculꝰ album et ingrũita eqͥtatẽ ũqͥta¬
temq discernat. In hac considatione creature.
dicas illum. cogita illum. Potes enim aliqͥd co¬
gitare. et forte ñ potes dice̾ nullomͦ aute̾ pot̾is
dicere. qđ ñ potueris cogitare. G cogita illum
priꝰꝗͣ. dicas illum: ut cogites illum accede adillx.
Qd enim uis b̃n uidẽ ut habeas qđ loquaris: ac¬
cedis ut inspicias: ne forte uidendo longe. falla¬
ris. S ut ocuł ista corꝑa: sic ille m̾te conspicitur.
Corde adcendit᷑. et uidet᷑. Et ubi. eͤ coruñ ille in¬
deat᷑: Beati ait mundo corde: qͣm ipsi dm uide¬
b̾t. Audio. credo: ut possum intelligo corde uide¬
ridimi nec posse nͥ mundo corde conspici. Sed
audio aliã scͥpturã. Qs głabit᷑ castum se habere
core Aut qͥs głabitur ⁊ nundũ se ẽe a peccatoe at¬
tendigͦ uniuersam creaturã qͣntu᷑ potui. corꝑa

Expanded text:
ntelligat Deum, quod ad mentem proprie pertineat, quod sicut oculus albam et nigrum, ita aequitatem iniquitatemque discernat. In hac tota consideratione creaturae, dicas illum, cogita illum. Potes enim aliquid cogitare, et forte non potes dicere; nullo modo autem poteris dicere quod non potueris cogitare. Ergo cogita illum priusquam dicas illum; ut cogites illum, accede ad illum. Quod enim vis bene videre, ut habeas quod loquaris, accedis ut inspicias, ne forte longe videndo fallaris. Sed ut oculis ista corpora, sic ille mente conspicitur, corde attenditur et videtur. Et ubi est cor unde ille videatur? «Beati,» ait, «mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Audio, credo, ut possum intelligo, corde videri Deum, nec posse nisi mundo corde conspici; sed audio aliam Scripturam: «Quis gloriabitur castum se habere cor? aut quis gloriabitur mundum se esse a peccato» ? Attendi