comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lassere q̃ꝗdum int̃dicit. intẽperantiã coarguit: Quando noctua
odit luci fugas ueritates : Quando caladriũ. linguȩ in tẽperantia detes¬
tatur: Quando cignũ prohib&: ceruicis altȩ suꝑbiã denotat: Quando
uesperti lionem. quaerentes tenebras noctissimiles errores
Haecergo et hisparialex in animalibus execratur : quae in illis
quidem non sunt criminosa. quia in hocnata sunt : Sed quia con¬
tranaturã non ex institutione sed exerrore requȩ sita sunt Sed fuit
tempus aliqđ antiquũ quo istȩum brȩ ł figurae exercendȩ erant apopu¬
lo łgerendȩ ut abstinendũ eo acibis quos institutio quidẽ cõmendauertt
sedlex inter dixerat : Verum iam finis legis id ẽ xp̃s aduenit a pe¬
riens cuncta legis et obscura reserans Atq omnia sacramenta
quae nobis anti quitas texerat. Magister insignis & doctor
cae lestis. et institutor reseratȩ ueritatis pate fecit : Subquo¬

Expanded text:
Passerem quoque dum interdicit, intemperantiam coarguit quando noctuam, Passerem quoque dum interdicit, intemperantiam coarguit quando noctuam, odit lucifugas vanitates; quando caradrium, nimiae linguae intemperantiam. Quando cignum prohibet, cervicis altae superbiam denotat; quando vespertilionem, quaerentes tenebras noctis similes errores. Haec ergo paria et lex in animalibus exsecratur, quae in illis quidem non sunt criminosa, quia in hoc nata sunt, sed quia contra naturam non ex institutione, sed ex errore quaesita sunt. Sed fuit tempus aliquando antiquum, quo istae umbrae vel figurae exercendae erant a populo vel gerendae, ut abstinendum esset a cibis quos institutio quidem commendaverat, sed lex interdixerat. Verum jam finis legis Christus advenit , aperiens cuncta legis, et obscura reserans, atque omnia sacramenta, quae nobis antiquitas texerat, magister insignis et doctor coelestis et institutor reserata veritate patefecit, sub quo
Abbreviated transcription (Latin):
num ad probantur: Quae autem sine his sunt inmunda dicuntur.
inquibus leuis et lubrici & infidi et effeminatimores approbantur:
Quid autem sibi uult quod lex cum dicit camelum non manducabis
Nisi quod de exemplo animalis uitam damnat informem& crimi¬
nibus tortuo sam : Cum autem incibum suem prohib&: reprehen¬
dit utique caenosam & luteam & gaudentem uitiorum sordibus
uitam : Et cum leporem accusat . reformatos utique in femi¬
nas uiros damnat : Quis autem mus telae corpus cibum fa¬
ciat  sed furtum reprehendit: Quis lacertam. sed odit
uitae in certam uaretatem : Quis postremo stlionem uesci
possit ut haec lex magno pere pro hi ber&: sed maculas
mentium ex secratur: Quis acapitrem aut miluum
aut aquilam : sedo dit raptores
uiolentos scelerate uiuentes : Quis uulturẽ : sed execratur p̃dã
dealien amorte quaerentẽ: Sic &cũ coruum ꝓhib& uoluptates nigras

Expanded text:
num approbantur; quae autem sine his sunt, immunda dicuntur, num approbantur; quae autem sine his sunt, immunda dicuntur, quibus leves et lubrici et infidi, et effeminati mores dicuntur. Quid autem sibi vult quod lex dicit: Camelum non manducabis, nisi quod de exemplo animalis vitam damnat informem et criminibus tortuosam. Cum autem in cibum suem prohibet, reprehendit utique coenosam, et luteam, et gaudentem vitiorum sordibus, vitam; et cum leporem accusat, reformatos utique in feminis viros damnat. Quis autem mustelae corpus cibum faciat, sed furtum reprehendit. Quis lacertam, sed odit vitae incertam varietatem. Quis postremo stellione vesci possit, ut haec lex magnopere prohiberet, sed maculas mentium exsecratur. Quis accipitrem, aut milvum, aut aquilam, sed odit raptores violento scelere viventes. Quis vulturem, sed exsecratur praedam de aliena morte quaerentes, sic et cum corvum prohibet, voluntates nigras.
Abbreviated transcription (Latin):
homines mundi sunt qui ruminant qui in oresem perportant
qua sicibum prȩcepta diuina: Hi & ungulam findunt quia duo
testamenta legis & euangeliorum credentesse firmo gressu ini¬
nocentiae iustitiae que & uitae conficiunt: ltem ludei ruminaN
quidem uerba legis sed ungulam non findunt : hoc est quod nec duo
testamenta recipiunt : nec in patrem & filium fidei suae gressus stabi¬
liunt : propterea imundi habentur: Hȩretici quoq lic& ungulã
findunt in patrem & filium credentes & duo testamenta recipientes:
Sed quia doctrinã ueritatis in ore non ruminant: nichi lominus &
ipsi inmundi sunt : Nam quod adiecit scriptura dicens e xomnib:
qua egignuntur inaquis & habent pennulas & squamas haec
comedetis. Quicquid autem pennulas & squamas non hab& ab¬
hominabile uobiserit: Quodergo inpis cibus squa mosis aspera¬
promundis habentur. hispi di& rigidi et firmi& graues mores homi¬

Expanded text:
homines mundi sunt, qui ruminant, qui in ore semper portant homines mundi sunt, qui ruminant, qui in ore semper portant quasi cibum divina praecepta. Hi et ungulam findunt, quia duo testamenta Legis et Evangeliorum credentes, se firmo passu innocentiae justitiaeque vitam conficiunt. Item Judaei rummant quidem verba Legis, sed ungulam non findunt, hoc est, quod nec duo testamenta recipiunt, nec in Patrem et Filium fidei suae gressus statuunt, propterea immundi habentur. Haeretici quoque licet ungulam findunt, in Patrem et Filium credentes, et duo testamenta recipientes, sed quia doctrinam veritatis in ore non ruminant, nihilominus et ipsi immundi sunt. Nam quod adjecit Scriptura, dicens: Ex omnibus quae gignuntur in aquis, et habent pinnulas et squamas, haec comedetis; quidquid autem pinnulas et squamas non habet, abominabile vobis erit . Quod ergo in piscibus squamosa et asperapro mundis habentur, hispidi et hirsuti, et firmi ac graves mores homi
Abbreviated transcription (Latin):
humanȩ institutionis inducunt : Quos increpat dñs & obiurgat
in euangelio dicens. Reicitis mandatumdĩ ut traditionẽ uram
constituatis. Videtur& ignem alienum incenderequisquis corporeae
uel saecularis alicuius cupiditatis. Ignẽ in sacrificio suicordis accendens.
Aud& altaribus dñi appropinquare qui non recipiunt. nisi illius ig¬
nis accensionẽ: De quo aitdñs ignẽ ueni mitcere interram. Hoc
inmunda quaedam animalia ad esum quasi munda concessit
quaedam uero interdixit quasi non munda. Primum enĩ sciendum
est quicquid adõ institutum est mundum esse : & in ipsa institutionis
auctoritate purgatũ. Quidenim est in animalibus : igitur mores
pinguntur humani : & actus & uoluntates ex quibus ipsi funt mun¬
diuel inmundi: Haec itaq munda essedicit . omne inquid quod ha¬
b& diuisã ungulam & ruminat inpecorib: comedetis. Quod cum
dicer&. non pecora sed mores hominũ discernebat: Denique & hi

Expanded text:
humanae actionis inducunt, quos increpat Dominus et objurgat humanae actionis inducunt, quos increpat Dominus et objurgat in Evangelio, dicens: Rejicitis mandatum Dei, ut traditionem vestram statuatis . Videtur et ignem alienum incendere, quisquis, corporeae vel saecularis alicujus cupiditatis ignem in sacrario suo cordis accendens, audet altaris Domini appropinquare, quae non accipiunt, nisi illius ignis accensionem. De quo ait Dominus: Ignem veni mittere in terram . Hoc immundis quaedam animalia ad esum quasi munda concessit, quaedam vero interdixit quasi non munda. Primum enim sciendum est quidquid a Deo institutum est mundum esse, et in ipsa institutionis auctoritate purgatum. Quid ergo est in animalibus? Igitur mores pinguntur humani, et actus et voluntates, ex quibus ipsi fiunt mundi et immundi. Haec itaque munda esse dicit: Omne, inquit, quod habet divisam ungulam, et ruminat in pecoribus, comedetis . Quod cum diceret, non pecora, sed mores hominum discernebat. Denique hi
Abbreviated transcription (Latin):
tiua paucorum &cum haec agimus quae multos agere & egisse c̃s¬
picimus : quasi agnam degregibus damus. Sed cum offerentis
uirtus ad agnã capramq nonsufficit. Inremedio penitus ad iun¬
gitur . ut duo columbarum pulli uel duo turtures offerantur. Sci¬
mus quia colum barũ pulli uel turtures procantu gemitus habent
quid ergo perduos columbarum pullos uel duos turtures. nisiduplex
penitentiȩ nrãe gemitus designatur : Vtcum ad offerenda bona opera
non ad surgimus : nos m& ipsos dupliciter defleamus. Quia & recta
non fecimus & praua operatisumus. Vnde & unus turtur propecca
totum incensum dicitur. Vnum ergo turturem propeccato offerimus
cũ proculpa gemitũ damus: de altero uero holocaustum facimus:
cũ proeo quod bona negleximus : nos m& ipsos funditus succendentes
ignem alienum igne diuino exusti sunt : illos significauerunt qui
dĩ traditione contẽpta alienas doctrinas app&unt : & magistros

Expanded text:
tiva paucorum. Et cum haec agimus quae multos agere et egisse constiva paucorum. Et cum haec agimus quae multos agere et egisse conspicimus, quasi agnam de gregibus damus. Sed cum offerentis virtus ad agnam capramque non sufficit, in remedio poenitentis adjungitur, ut duo columbarum pulli, vel duo turtures offerantur. 5. Scimus quia columbarum pulli, vel turtures pro cantu gemitus habent. Quid ergo per duos columbarum pullos, vel duos turtures, nisi duplex poenitentiae nostrae gemitus designatur? ut cum ad offerenda bona opera non assurgimus, nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus. 6. Unde et unus turtur pro peccatotum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero vero holocaustum facimus, cum pro eo quod bona negleximus, nosmetipsos funditus succendentes ignem alienum, igne divino exusti sunt, illos significaverunt, qui, Dei traditione contempta, alienas doctrinas appetunt, et magisteria
Abbreviated transcription (Latin):
pram orabitq pro eo sacerdos & propeccato eius. Sin autem non potu¬
erit offerre pecus : offerat duis turtures. aut duos pullos colum
barum unum propeccato & alterũ in holo caustum : Iuramentũ
namq proferre est uotonos diuinae seruitutis alligare. & cum
bona opera promittimus. benenos facere spondemus: Cum uero
abstinentiam cruciatumq carnis nr̃ae uouimus: male ad prȩ¬
sens nos nobis facere iuramus Sed quia nullus in hac uita ꝑ fectus
est ut quam lib& dõ deuotus sit. inter ipsa quantulum cumq pia
uota non pecc&: propeccato agna offerri degregibus. si ue
capra praecipitur. Quidenim ꝑ agnã nisi actiuȩ uito innocentia.
quid ꝑ capram quae in summis sepe extremis que pendens rupib:
pascitur nisi contẽ platiua uita signatur : qui ergo seconspicit
promissa haec & proposita non implesse. Insacrificium dĩ esse stu¬
diosus deb&. uel in nocentia bonioperis uel in sublimi pastu contem¬

Expanded text:
pram, orabitque pro eo sacerdos, et pro peccato ejus. Sin autem non potupram, orabitque pro eo sacerdos, et pro peccato ejus. Sin autem non potuerit offbarum: unum pro peccato, et alterum in holocaustum. Juramentum utique proferre est voto nos divinae servitutis alligare, et cum bona opera promittimus, bene nos facere spondemus. 2. Cum vero abstinentiam cruciatumque carnis nostrae vovemus, male ad praesens nos nobis facere juramus. Sed quia nullus in hac vita ita perfectus est, ut quamlibet Deo devotus sit, inter ipsa quantulumcunque pia vota non peccet, pro peccato agna offerri de gregibus, sive capra praecipitur. 3. Quid enim per agnam, nisi activae vitae innocentia? quid per captam, quae in summis extremisque saepe pendens rupibus pascitur, nisi contemplativa vita significatur? Qui ergo se conspicit promissa haec, et proposita non implesse, in sacrificium Dei se studiosius debet, vel innocentia boni operis, vel sublimi pastu contem
Abbreviated transcription (Latin):
ecce agnusdĩ ecce qui tollit peccatamundi: Bene ergo inacrificio agnus
offertur ut in nocentiae & passionis xp̃i figura demonstraretur: Bene
et ȩdus quia ꝑ eius mortẽ auccorpeccati diabolus agnoscitur iugulatus
manifestũ ẽ salomone dicente: Speciosae genaetuae sicut turtur.
Colũbã sp̃s scĩ figurã habere lohannes baptista declarat dicens Suꝑ
ecciae catholicae figurã pronuntians. quȩ ex conuenientib: mẽ bris
qua si simila exinultis credentium granis collecta est : Et legis et
euangeliorũ mola int̃ litterã & sp̃m separat ꝑaquã &ia baptis ma¬
tis ad unatã crismats oleo ꝑ unctã scĩ sp̃s ignĩ solidatã et ꝑhumilita¬
tem sp̃s dõ ostia placens effecta. Hae sunt quattuor oblationes
tem qui uiramentũ protulit uelma lequid uelbene fecerit. atque
hoc ipsum obliuione transcendit : đr offerat agnã degregib: siue ca¬

Expanded text:
Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . » Bene ergo in sacrificio agnus Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . » Bene ergo in sacrificio agnus offerebatur, ut innocentiae et passionis Christi figura demonstraretur. Bene et haedus, quia per ejus mortem, auctor peccati, diabolus agnoscitur jugulatus. manifestum est, Salomone dicente: Speciosae genae tuae sicut turtur . Columbam Spiritus sancti figuram habere Joannes Baptista declarat dicens: SupeEcclesiae catholicae figuram pronuntians, quae ex convenientibus membris quasi simila ex multis credentium granis collecta est, et legis et Evangeliorum mola inter litteram et Spiritum separat, per aquam baptismatis adunatam, chrismatis oleo perunctam, sancti Spiritus igne solidatam, per humilitatem Spiritus Deo placens effecta. Hae sunt quatuor oblationes, eo qui juramentum protulit, ut vel male quid vel benefaceret, et hoc ipsum oblivione transcendit, dicitur: Offerat agnam de gregibus sive ca
Abbreviated transcription (Latin):
uitulũ de armento sinemacula. Scđm agnũ de ouibus Tertũ turturẽ¬
et colũbã. Quartũ similaginẽ conspersam arimã oleo unctã clibano coctã
Reliqua autẽ sacrificia ꝓqualitatibus causarũ in ꝑsonapopuli offerebant᷑:
progenie descendentẽ : Hic aratro crucissuae terrã carnis nrae ꝑdomuit
atq: sp̃s scĩ semine uirtutũ fruge ditauit: Is te uitulus sine macula est
quiasine peccato ad passionẽ ducitur : Offertur autẽ non itabernaculũ
sed ad ostium eius quia extra castra passus est xp̃s : ꝑfilios autẽ a aron
sacerdotis offertur sanguis eius : Quod de anna & caipha intellegitur qui
consilium faciemos ef fuderunt sanguinẽ ep̃i: Scdla hostia agnꝰ de ouib oblat᷑:¬
dest ap̃s prorter inocentiã figuratur: Hic est agnus qui apud esaiam
insacrificium adducitur. et a lohanne om̃ibus demons trauir dicens:

Expanded text:
vitulum de armentis sine macula; secundum, agnum de ovibusvitulum de armentis sine macula; secundum, agnum de ovibuset columba; quartum similago conspersa, azyma oleo uncta, clibano cocta. Reliqua autem sacrificia pro qualitatibus causarum in persona populi offerebantur.progenie descendentem. Hic aratro crucis suae terram carnis nostrae perdomuit, atque Spiritus sancti semine virtutum frugem ditavit. Iste vitulus sine macula est, quia sine peccato ad passionem ducitur. Offertur autem non 411 in tabernaculo, sed ad ostium ejus, quia extra castra passus est Christus. Per filios autem Aaron sacerdotis offertur sanguis ejus. 3. Quod de Anna et Caipha intelligitur, qui, consilium facientes, effuderunt sanguinem Christi. Secunda hostia, de ovibus astus propter innocentiam figuratur. Hic est agnus, qui apud Isaiam in sacrificium adducitur, et ab Joanne omnibus demonstrabatur: «
Abbreviated transcription (Latin):
celebrauerunt : Ita sacrilega imitamenta pagani quȩ inmolant gentos
Vt ait apłs dae moniis immolantes d nondõ : Antiqua enĩ res est praenun¬
tiatiua immolatio sanguiis. futurã passionẽ mediatoris ab initio gene¬
ris humanitestificans : Hanc enĩ primus abel obtulisse in sacris litteris
beat mordacis aliquid ueritatis: Vnde & pascha cũ amaritudinibus
ut om̃a quae ad xp̃i honorẽ offerimus salrationis acdiscretionis semꝑ acci
adcultũ xp̃i & de uotionẽ scõrũ inpendimus : totũ hilarit̃ faciamus. Nichil
ut ait apłs extristiua aut ex necessitate : Hilarẽ enĩ datorẽ diligitds̃ :
Oleum enĩ claritatẽ significat. Sicut scriptũ est : Vt exhilar& faciem eius
inoleo : In exordio aut̃ leuitici quattuor genera principaliũ oblationũ
describuntur : quae inodorẽ suauitatis dr̃o offerri iubentur : Iđ primũ

Expanded text:
celebraverunt, ita sacrilega imitamenta pagani, quia quae immolant gentes, celebraverunt, ita sacrilega imitamenta pagani, quia quae immolant gentes, ut ait Apostolus, daemoniis immolant, et non Deo. Antiqua enim res est praenuntiativa immolatio sanguinis, futuram passionem Mediatoris ab initio generis humani testificans. Hanc enim primus Abel obtulisse in sacris litteris beat mordacis aliquid veritatis. Unde et pascha cum amaritudinibus ut omnia quae in Christi honorem offerimus, sal rationis ac discretionis semper accad cultum Christi et devotionem sanctorum impendimus, totum hilariter faciamus, nihil, ut ait Apostolus, ex tristitia, aut ex necessitate. Hilarem enim datorem diligit Deus . Oleum enim hilaritatem signifitur . In exordio autem Levitici, quatuor genera principalium oblationum describuntur, quae in odorem suavitatis Domino offerri jubentur . Id est, primum,
Abbreviated transcription (Latin):
In hirco ꝓpt̃ similitudinẽ carnis peccati ut depeccato dã nar& peccatũ.
inturture & colũba ꝓpt̃ dm̃ & hominẽ quia mediatordĩ & hominis indua¬
rũ substantiarũ coniunctione ostendebatur : Porro insimilaginẽ : con¬
spersionẽ credentiũ. Pera quã baptis matis collectã ecđam quae corpus ẽ
p̃i perspicue demonstrabat : Nos autẽ moralit̃ munus dõ uitulũo ffe¬
rimuscũ carnis suꝑbiam uincimus: Agnũ cũ in rationabiles motus & insi¬
pientescorrigimus Edũdum lascuuã superamus : Colũbam dũ simplici¬
dũ non infermento malitiae sed in arimis sinceritatis et ueritatis ambula
In eo autẽ populo haetrite celebratusunt : cuius regnũ & sacerdotium pro¬
ph&ia erat uenturi regis & sacerdotis: ad regendos ẽ consecrandos fideles
inomnibus gentibus introducendos in regnũ caelerũ & sacrarium angłorũ adui¬
tã aeternam : Huius itaq ueri sacrificii sicut religiosa sacramenta hȩbrei

Expanded text:
peccati, ut de peccato damnaret peccatum ; in turture, et columba, propter Deum hominem, quia Mediator Dei et hominis in duarum substantiarum conjunctione ostendebatur. Porro in similaginis conspersione credentium, per aquam baptismatis collectam Ecclesiam, quae corpus est Christi, perspicue demonstrabat. Nos autem moraliter munus Deo vitulum offerimus, cum carnis superbiam vincimus; agnum, cum irrationabiles motus et insipientes corrigimus; et haedum, dum lasciviam superamus; columbam, dum simplicim non in fermento malitiae, sed in azymis sinceritatis et veritatis ambulam. In eo autem populo haec rite celebrata sunt, cujus regnum et sacerdotium prophetia erat venturi regis et sacerdotis, ad regendos et congregandos fideles in omnibus gentibus, et introducendos in regnum coelorum, ad sacrarium angelorum, et ad vitam aeternam. Hujus itaque veri sacrificii sicut religiosa sacramenta Hebraei
Abbreviated transcription (Latin):
reuertantur indomũ suã quia ñ potest̃ duplici cordebella dñ prȩliari
Vlirenĩ duplex animo in constans est in omnibus uiis suis : tales quippeo port&
ut neinitiũ quidẽ renuntiationis accipiant : Quib: melius ẽ ut mactiua uita
c̃sistant quã tepidȩ contẽplationi ex equentes maloridis criminis sem& ipsos
inuoluant : Melius ẽ eñi ñ uouere quã uouere & ñ reddere : Similit̃ & ille
atalimilitia ꝓhibetur quiuxorẽ duxerit qui plant auerit uine ã uelut
ꝓpagines filiorũ : Non enĩ potest̃ seruire diuinaemilitiae seruus uxoris nec
potest ad sequistudiũ c̃tẽplationis ꝗ ad huc indelectatione defigit᷑ carnis

Expanded text:
revertantur in domum suam, quia non potest duplici corde bella Domini praeliari. revertantur in domum suam, quia non potest duplici corde bella Domini praeliari. Vir enim duplex animo, inconstans est in omnibus viis suis. Tales quippe oportet ut ne initium quidem renuntiationis arripiant, quibus melius est ut in activa vita consistant, quam trepide contemplationem sequentes, majori discrimine semetipsos involvant. Melius est enim non vovere quam vovere et non reddere. Similia tali militia prohibetur, qui uxorem duxerit, qui plantaverit vineam, velut propagines filiorum. Non enim potest servire divinae militiae servus uxoris: nec potest assequi studium contemplationis, qui adhuc in delectatione figitur carnis. «
Abbreviated transcription (Latin):
ecdesia merito digneq contẽpnetur : Hoc est qđ in eius facie. lubet᷑
expuere Non sanesine insigno huius ob ꝓbru ut calciam̃ topedisunus
tione euangelu pacis : Et de ꝗbus cõme morat ꝑ proph&ã quã speciosi
pedes eorũ qui ad nuntiant pacem quiad nuntiantbona. Quien ĩ fic
euangelicamfidemten& ut & sibi possit & ecclesiae ꝓdesse & nonren¬
nuit bene intellegitur utroq pede calciatus : qui autẽ sibi putat quia
credidit satis eẽ consultũ curã uero lucrandorũ aliorũ refugi& quasi
quibus uerbis doc& ne possequẽ quã professionẽ contemplationis
uel spiritalis militiae arripere exercitiũ qui ad huc nudariterre¬
nis operibus pertimescunt. Nerursus infirmitate mentis reuertan¬
tur suoq exemplo alios ab euangelica perfectione reuocent & infi¬
deliũ terrore in firment : lubent᷑ itaq tales ut discedente s ẽpugna

Expanded text:
ecclesia merito digneque contemnitur? hoc est enim quod in eius faciem iubetur ecclesia merito digneque contemnitur? hoc est enim quod in eius faciem iubetur expuere, non sane sine signo huius opprobrii, ut calciamento pedis unius tione Evangelii pacis . Et de quibus commemorat per Prophetam: Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona ! Qui enim sic Evangelicam fidem tenet, ut et sibi possit et Ecclesiae prodesse, et renuit, bene intelligitur utroque pede discalceatus. Qui autem sibi putat ideo quia credit satis esse consultum, curam vero lucrandorum aliorum refugit, quasi Quibus verbis edocet non posse quemquam professionem contemplationis vel spiritualis militiae arripere exercitium, qui adhuc nudari terrenis operibus pertimescunt, ne rursus ad infirmitatem mentis revertantur, suoque exemplo alios ab evangelica perfectione revocent, et infideliter in errore firment. Jubentur itaque tales ut discedentes a pugna,
Abbreviated transcription (Latin):
scãs intestimoniũ uocare : sensus quippenr̃i & ad testatio si ne his tribus ñ ha¬
bentfidẽ : Vnde magis conuenit ad ꝓbationẽ : ut ad firmẽ uerbũ intellec¬
tus mei. Adhibeo duo testes nouũ &uetus testam̃tũ adhibeo &iã &tres
euangeliũ ꝓphetã & a postolũ sic que stabit omne uerbum : Illuduero
suscitar& eiusque uocar& nomine qđ inde eidemnascer&ur. Quod¬
aliud infigura praemonstrat. Nisi quia unus quisq euangelii praedica
implens apłs non carnalit̃ in premissa significatione sed spiritaliter
impletaueritate . Quos inihũ Nep̃o ꝑ euangeliũ secõmemorat genuisse
suscens& eos & eos increpans corrigit uolentes essepauli : Nũ quid paulus
inquit ꝓuobis crucifixus est aut in nomine pauli baptizatiestis : tã quã
dicer& defuncto fr̃iuos genui . xp̃i aniuo camini non pauliani. At uero
quielectos ab ecdesi aministeriũ euangeli Tandirennuerit: ab ipsa

Expanded text:
sanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et attestatio sine his testibus non hasanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et attestatio sine his testibus non habent fidem. Unde magis convenit ad probationem, et ad firmum verbum intellectus mei adhibeo duos testes, Novum et Vetus Testamentum: adhibeo etiam et tres, Evangelium, Prophetam, Apostolum, sicque stabit omne verbum. CAPUT XIV. suscitaraliud in figura praemonstrat, nisi quia unusquisque euangelii praedicatimplens apostolus non iam carnaliter in praemissa significatione, sed spiritaliter impleta ueritate, quos in Christo Iesu per euangelium se commemorat genuisse, suscenset eis et eos increpans corrigit uolentes esse Pauli : numquid Paulus, inquit, pro uobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis? tamquam diceret: "defuncto fratri uos genui; christiani uocamini, non Pauliani. an uero qui electus ab ecclesia ministerium euangelizandi rennuerit, ab ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
parẽ suꝑ hoc sententiã ꝓferente pondus magnũ & pusillũ &m̃ surae du¬
plicis inmunda sunt utraq ante dñm & qui facit ea in ad inuentionib suis
cõpediet᷑ : Pro inde ñ solũ illo corporali s ed&iã spiritali modostudendũẽ nob
Vt nec diuers a pondera incordib: nr̃is nec indomo conscientiae nr̃ae m̃ suras
duplices habeamus : Idẽ neipsi eaquȩ districtionis regulã molliunt remisi¬
ore indulgentia p̃sum̃tes : Eosꝗb uerbũ dñi praedicamus districtiorib
uel ad dimus uł m &imus : si enĩ eaalit̃ nobis aliter nr̃is fr̃ib: dispensemus¬
recte increpamur adño eo qđ stateras diuersas aut m̃suras duplices
habeamus : Secundũ illã sententiã salomonis quadicit᷑ abho¬
trium testiũ stabit omne uerbũ : Lic& historialiter haet sit diuina
contraquos lib& impios uł hereticos agimus: Necesse nobis est scripturas

Expanded text:
parem super hoc sententiam proferente: Pondus magnum, et pusillum, et mensurae duparem super hoc sententiam proferente: Pondus magnum, et pusillum, et mensurae duplices, immunda sunt utraque ante Dominum, et qui facit ea, in adinventionibus suis compedietur . 467 2. Proinde non sollum illo corporali, sed etiam spirituali modo studendum est nobis, ut nec diversa pondera in cordibus nostris, nec in domo conscientiae nostrae mensuras duplices habeamus, id est, ne ipsi ea quae districtionis regulam molliunt remissiore indulgentia praesumentes, eos quibus verbum Dei praedicamus, districtioribuvel appendimus, vel metimur? Si enim alitrecte increpamur a Domino, eo quod stateras diversas aut mensuras duplices habeamus: secundum illam sententiam Salomonis, qua dicitur: Abotrium testium stabit omne verbum. Licet historialiter haec sit divina contra quoslibet impios vel haereticos agimus, necesse nobis est Scripturas
Abbreviated transcription (Latin):
acdicat agemale inquantum uis absquem &u : Namds̃pius est
& ad indulgendũ paratus. Sed utilit̃ tunc mola utraque bab&ur.
si & spessit cũ emendanti formidine. &emendans formido fuerit
cũ spe: Non ab hominabis aegyptiũ quia fuisti aduena int̃ra eius:
quamuis eñĩ mundorenuntiantes aegẏptiã terram: Idest pristi¬
nãs aeculi conuersationẽ ł concupiscentiã declinemus : tamen
dũ praesentis saeculi necessitatibus subdimur : quasi aegyptiam
nationemne quaquam extinguimus & lic& ab ipsa quadã discretione
separemur ñ de suꝑflus cogitantes : sed sumus scđm a postolũ uictu coti¬
diano indum̃toq contenti : Hoc enĩ figuralit̃ mandabat᷑ inlege . non
ab hominabis ae gyptiũ ñ h abebis in sacculo diuersa ponderamaius
&minus : Necerit indomotua modius malor &minor : pondus habebis
iustũ & uerũ & modius aequalis & uerus erit tibi ut multo uiuas tẽpore

Expanded text:
Ac si dicat: Age mala in quantum vis absque metu; nam Deus pius est Ac si dicat: Age mala in quantum vis absque metu; nam Deus pius est et ad indulgendum paratus. Sed utiliter tunc mola utraque habetur, si et spes sit cum emendante formidine, et emendans formido fuerit 1. Non abominaberis Aegyptium, eo quod fuisti incola in terra ejus; quamvis enim mundo renuntiantes Aegyptiam terram, id est, pristinam saeculi conversationem, vel concupiscentiam declinemus, tamen, dum praesentis saeculi necessitatibus subdimur, quasi Aegyptiam nationem nequaquam exstinguimus, licet ab ipsa quadam discretione separemur, non de superfluis cogitantes, sed, secundum Apostolum, victu quotidiano indumentoque contenti. Hoc enim singulariter mandabatur in lege: Non a misericordia non habebis in sacculo diversa pondera maius et minus nec erit in domo tua modius maior et minor pondus habebis iustum et verum et modius aequalis et verus erit tibi ut multo vivas tempore
Abbreviated transcription (Latin):
sunt auibus auidȩ : accipitres uocantur : Vnde & paulus apłs dicit
sustinetis enĩ siquis deuorat siquis accipit ac sidicer & siquis rapit
pignus uero debitoris est confessio peccatoris : Ad ebitore eñĩ pignus
& inferior molaest spes &timor : Spes quippeadalta subuehit : timor
autẽcor inferius premit: sed mola superior & inferior ita sibi neces¬
sario iungitur ut una sine altera inutilit̃ habeat᷑ : In peccatoris itaq¬
misericordiã sperat si non & iã iustitiã ꝑtimescat : In cassum iustitia
metuit si non &iã in miseri cordia confidit : Locoigit᷑ pigneris mola
superior aut inferior tolli ꝓhibetur quia qui predicat peccatori
tanta dispensatione componere praedicationẽ deb& : ut nec derelicta
spetimorẽ suborait : nec sub tracta spe insolo eũtimore derelinquat
Tollit enĩ superiorem siflenti peccatũ dicat. Non habebis ueniam
de commissis: Tollit inferiorem sipeccantem deceptione palp&

Expanded text:
 avidae accipitres vocantur. Unde et apostolus Paulus dicit: Sustinetis enim, si quis devorat, si quis accipit . Ac si diceret si quis rapit. Pignus vero debitoris est confessio peccatoris. A debitore enim pignus aet inferior mola est spes et timor. 2. Spes quippe ad alta subvehit, timor autem cor inferius premit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario junguntur, ut una sine altera inutiliter habeatur. In peccatoris pectomisericordiam sperat, si non etiam justitiam pertimescat. 3. Incassum justitiam metuit, si non etiam in misericordia confidit. Loco igitur pignoris mola superior aut inferior tolli prohibetur, quia qui praedicat peccatori, tanta dispensatione componere praedicationem debet, ut nec derelicta spe timorem subtrahat, nec subtracta spe in solo eum timore derelinquat. 4. Tollit enim superiorem, si flenti peccatori dicat: Non habebis 466 veniam de commissis. Tollit inferiorem, si peccantem deceptione palpet.
Abbreviated transcription (Latin):
deranteroblata: Iabernaculum autem đi quod est eccła
non compaginare semperpeccatum est. Sed tunc a gebatur
sub prȩcepto figurato : nunclegitur intestimonio reuelato
Nam et illud quod tunc factum est̃ nondiceretur tabernaculũ
testimoniinisi alicui ueritati quȩ suo tempore declaranda
erant Quadam congruentia significationiis ad testa¬
batur tubis et reuertebatur adomnia antiqua possessio
Respondetur iubelei figuram aecernȩ beatitudinis requiem
significare : Sicut enim diesseptimus feriatus eẽ p̃cipitur
ut aet̃na pereum requies de signecur: Sicet annoseptimosic&
iniubeleo. Quia mannorum curriculo septenarionimero septios
beatitudinis securarequies intimatur: Quando In uoce archan¬
gelinouissimaclangente tuba resurgentibus cunctis reuertitur
adoma antiqua possessio carnis. Tunc reuertitur adam ad
antiquã terrã carnissuae inqua habitauit: Tunc abel ad ter¬
ram suam dequa eiectus est ꝑ cain. tuncnoe abraham isaac

Expanded text:
peccatum: tabernaculo autem Dei quod est Ecclesia peccatum: tabernaculo autem Dei quod est Ecclesia non compaginari, semper peccatum est; sed tunc agebatur sub praecepto figurato, nunc legitur in testimonio revelato. Nam et illud quod tunc factum est, non diceretur tabernaculum testimonii, nisi alicui veritati quae suo tempore declaranda erat, quadam congruentia significationis attestabant tubae, et revertebantur omnes ad antiquam possessionem, respondetur jubilaei figuram aeternae beatitudinis requiem significare. Sicut enim dies septimus feriatus esse praecipitur, ut aeterna per eum requies designetur, sic in jubilaeo, qui in annorum curriculo septenario numero septiesbeatitudinis secura requies intimatur. 13. Quando in voce archangeli, novissima clangente tuba resurgentibus cunctis, revertitur ad omnes antiqua possessio carnis, tunc revertetur Adam ad antiquam terram carnis suae, in qua inhabitavit. Tunc Abel ad terram suam, de qua ejectus est per Cain. Tunc Noe, Abraham, Isaac,
Abbreviated transcription (Latin):
animabus uris. Cessationem ergo sabbatorum lam quidem
superuacue dicimus obseruandam ex quospes reuelatae st
nostrȩqui&is aeternae. Cum quȩritur quarexp̃i apius fionob¬
legẽ sed ad implere : Responderunt immo propterea
id non obseruat xpĩanus quia quod illis figuris prophecabatur
iam xp̃s impleuit. Non admittens ad corpussuum. quod
corpus in scis suis aduitam aeterniam praedesti nauit
quicquid per illa animalia actum est. inmoribus homini
significatum est: Cum quaeritur quare xpĩ anus nion
animalibus immolatis carnis et fanguis sacrificiũ offeratdõ
Sixp̃s non uenit legem soluere sed adimplere : Respondetur
immo ꝓpterea magis hae cxp̃ĩapius lamofferro raondeb&:
quia ea quaetalibus rerumfiguris illi prophetabant Immolatione
carnus & sanguipiis sui xp̃s impleuit. Nam de sacrificiis
eorundem animalium quis nostrum Niesciat magis
ea peruerso populo congruenter imposita quam đo desi¬

Expanded text:
animabus vestris . 5. Cessationem ergo Sabbatorum jam quidem animabus vestris . 5. Cessationem ergo Sabbatorum jam quidem supervacue ducimus observare ex quo spes revelata est nostrae quietis aeternae. Cum quaeritur quare non obe, sed adinplere, respondeo: immo propterea id non obseruat christianus. quia quod illis figuris prophetabatur. iam Christus inpleuit non admittens ad corpus suum, quod corpus in sanctis suis ad uitam aeternam praedestinauit. quicquid per illa animalia in moribus hominum significatum est. cum quaeris. quare christianus non animalibus immolatis carnis et sanguinis sacrificia ofl'erat deo. si Christus non uenit legem soluere. sed adinplere. respondeo: Imo propterea magis haec Christianus jam offerre non debet, quia ea quae talibus rerum figuris illi prophetabant immolatione carnis et sanguinis sui Christus implevit. Nam de sacrificiis eorumdem animalium quis nostrum nesciat magis ea perverso populo congruenter imposita, quam Deo desi
Abbreviated transcription (Latin):
Quaeriturergo curiam non circumcidatur carnexpĩ anus.
cisione prophecabatur iam xpr impleuit : Expoliatio enim car¬
nalis generationis quae inillo facto figurabatur lam xp̃i
resurrectiore ad impletaest: Et quod lni Niostra
resurrectione ad impleta est sacra menito bapti smnicircũdatur
Sienim iudȩi resurrectione dñiiustificarentur cuius resurrectionis¬
diȩ sexdie passionis tertius post diem tameri sabbati hoc est post
septimum passionis fuit: profecco spoliarentur
carnali uelamento mortalium desideriorum. et cordis
circumcisione gaudentes adum bratam figura tam que
nonlam incarne ex primerent : Cum quaeritur sabbati otium
xp̃i anius quia quod ei figura prophetabatur. lam pon xps
Impleuit. Inillo quippe habemus sabbatum quidixit uenite
ad me omnes qui laboratis et onerati estis et ego refici¬
amuos. Tollite iugum meum superuos. et discite a me
qnm̃ mitis sum et humiliscorde & in uenietis requiem

Expanded text:
Quaeritur ergo cur jam non circumcidatur carne ChristianuQuaeritur ergo cur jam non circumcidatur carne Christianucisione prophetabatur jam Christus implevit. Exspoliatio enim carnalis generationis, quae in illo facto figurabatur, jam Christi resurrectione adimpleta est, et quod in nostra resurrectione futurum est, sacramento baptismi commendatur. Si enim Judaei resurrectione Domini justificarentur, cujus resurrectionis iterum, post diem tamen Sabbati, hoc est, post septimum, octavus fuit, profecto spoliarentur carnali velamento mortalium desideriorum, et cordis circumcisione gaudentes, adumbratam figuratamque non jam in carne exprimerent. 4. Cum quaeritur Sabbati otium Christianus, quia quod ea figura prophetabatur jam Christus implevit; in illo quippe habemus Sabbatum, qui dixit: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego vos reficiam. Tollite jugum meum quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem
Abbreviated transcription (Latin):
larũ quarumq: in munditiarũ baptismata quae inlege praeci piuntur
Respondetur indepotius haec non obseruare xp̃ianũ quia figurae
futurorum erant quas xp̃s impleuit: Venitenĩ consepelirenos sibi
perbaptismum inmorte: Vt quem ad modum xp̃s resur¬
rexit Amortuis. Sic& nos innouitate uitȩ ambule mus
Cum quaeritur quod causȩ ẽ ut sceno feia non sit sõlem nitas
detur tabernaculum dĩ fideles eius esse in quibus caritate socatus
& quodam modum compacts habita redignatur:
Et ide o magis non obseruari axpĩanis. quia lam xpr in eccła sua¬
quod illa figura prophetio e promit tebatur impleuit: Sceno¬
phegia noncelebrare aliquando peccatum fuit. Nunc non est
peccatum: Nunc uero lam de quibus dam ci erimoniis quod spir¬
taliteri his habeatur dicendũ est : De quibus &iã et iuda ei scru¬
pulo sissi me quaerunt dicentes. Curea xp̃iani non stude ant

Expanded text:
larum . quarumque inmunditiarum baptismata. quae in lege praecipiuntur,larum . quarumque inmunditiarum baptismata. quae in lege praecipiuntur,adinplere, respondeo inde potius haec non obseruare christianum, quia figurae futurorum erant, quas Christus inpleuit. uenit enim consepelire nos sibi per baptismum in mortem, ut, quemadmodum Christus resurrexit a mortuis, sic et nos in nouitate uitae ambulemus. cum quaeris, quid causae est, ut scenopegia non sit sollemnitas deo tabernaculum dei fideles eius esse, in quibus caritate socialis et quodam modo conpactis habitare dignatur, et ideo magis illud non obseruari a christianis, quia iam Christus in eccquod illa figura prophetice promittebat implevit. Scenopegiam non celebrare aliquando peccatum fuit, nunc non est ca. 2. Nunc vero jam de quibusdam caeremoniis quid spiritualiter in 428 his habeatur dicendum est. De quibus etiam et Judaei scrupulosissime quaerunt, dicentes: Cur eas Christiani non student ob
Abbreviated transcription (Latin):
uoluuntur istae septem dies quibus ꝑ agitur tempus : Sed hoc
u&eris testamenti temporibus infigura occultatum a quibus dam
scĩs intellegitur: Tempore autẽ noui testamenti inmanifesta¬
tione reuelatum populis p̃dicatũ: Cumqueritur curde carne¬
agnixpianus paschanon celebrar& : Si xp̃s nonuenit legem sol¬
uere sed adimplere : Respondecurlimmo proptere axpianus
lam sic paschacȩlebrat quia id quod illa figura pronuntiabatur
agnus inmaculatus sua passione xprimpleuit : Cum queritur
quã ob causam neo moenias legerimandatas noncelebrat xp̃ianus:
Si xp̃s nonuenit legem soluere sed adimplere. Respondecur
immo propterea lam xp̃i anius ista noncelebrat
quia propter quod pronuntiandum celebratur lam xps impleuit.
Celebratioenim Nouae lunae pronuntiabat nouam creaturam
de quadicit apostolus si quaigitur inxpõnouacreatura: Vetera
transi erunt eccefacta sunt noua:: Cum queriturcurilla singu¬

Expanded text:
uoluuntur isti septem dies, quibus peragitur tempus. sed hoc uoluuntur isti septem dies, quibus peragitur tempus. sed hoc ueteris testamenti temporibus in figura occultatum a quibusdam sanctis intellegebatur. tempore autem noui testamenti in manifestatione reuelatum populis praedicatur. uagni Christianus pascha non celebret, si Christus non venit legem solvere, sed adimplere, respondetur: Imo Christianus jam sic pascha non celebrat, quia quod illa figura prophetabatur Agnus immaculatus sua passione Christus implevit. Cum quaeritur quam ob causam neomenias in lege mandatas non celebrat Christianus, si Christus non uenit legem soluere. sed adinplere.. respondeo: immo propterea iam christianus ista non celebrat, quia propter quod praenuntiandum celebrabantur, iam Christus inpleuit. celebratio enim nouae lunae praenuntiabat nouam creaturam. de qua dicit apostolus: si qua igitur in Christo noua creatura. uetera transierunt; ecce facta sunt noua. cum quaeris, cur illa singu
Abbreviated transcription (Latin):
nigene offerturdño. Idest doctrinia hereticorum
ułstudia superstitiosa seculariũ litterarũ quȩ ex trafidem supł¬
et alienaputantur : Lales eni repudiantur hostiae adño etreicit᷑
huius modi sacrificium ab ecđacatholica: Sed tamen&iam¬
in hisfigurae nrae fuerint quia ñra mundatio & dĩpropiatiatio
nobissine sanguine xp̃i nullaest: Sed illarum figuram ueritas
xp̃s est cuius sanguine redempti sumus : Cumqueritur quur¬
magis hoc non obseruat xp̃ianus. Quia quod hoc illa figura
prophetabatur expurgatio ueteris uitȩ fermento Nouam
uitam demonstrans impleuitxp̃s: Quia propter non manducare
Atimam perstatutos septem dies tẽporeueteris testa menti. pecca¬
tũ fuit: Tempore dut̃ nouitestamenti non est peccatũ: Sed in fu
et corpus nr̃m induens in mortalitatẽ totosnos innouat credere
aliquidex ueteris corruptionis necessitate: Atque in di¬
gentia nos passuros ł acturos semꝑ peccatũ . ẽ. quam diu

Expanded text:
nigenae offeretur Domino, id est, doctrina haereticorumnigenae offeretur Domino, id est, doctrina haereticorumvel studia superstitiosa saecularium litterarum, quae extra fidem sunet aliena putantur. Tales enim repudiantur hostiae a Domino, et rejicitur hujusmodi sacrificium ab Ecclesia cain his figurae nostrae fuerunt, quia nostra mundatio et dei propitiatio nobis sine sanguine nulla est; sed illarum figurarum ueritas Christus est, cuius sanguine redempti et mundati sumagis hoc non obseruat christianus, quia. quod illa figura prophetabatur. expurgato ueteris uitae fermento nouam uitam demonstrans Christus inpazymum per statutos septem dies tempore ueteris testamenti peccatum fuit, tempore autem noui testamenti non est peccatum. sed in speet corpus nostrum induens inmortalitate totos nos innouat, credere aliquid ex ueteris corruptionis necessitate atque indigentia nos passuros uel acturos semper peccatum est, quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ueteris morbi signum per desiderium uoluptatis inte¬
rius gestat: Reprobatur & lingua amputata. quae dm̃ non
conficetur. neque diuinam legem meditatur .: Reicitur &
papulas habens qui pruritu libidinis & ardore concupiscenti¬
arum ex aestuat : Similitor & scabiosus qui peccatum carnis
perficit contagione operis. lam uero in petiginem habens.
hereticorum figurat collectionem quae frequenterse in eclesi ȩ
corpus inmergit & ut inpetigo liuorem facit: Porro aurem
amputati sunt qui uerbo dĩ nonoboediunt Non faciendo quae ius¬
sasunt : Qui uero caudam hab& amputatam ille estquibonum
quod incipit perseueranti fine non perficit. Porro desectum
uel testibus amputatum. Indicat eos quicum corpore
uirisint. turpitu dinis usueffeminantur.: Hisergo cri
minibus inuoluti a sacrificio dnĩreprobantur Nec
efficiuntur consortes passionis xp̃i. Neccae lestis
scĩficationus participes : Sed neque parus alie¬

Expanded text:
adhuc veteris morbi signum per desideria voluptatis inteadhuc veteris morbi signum per desideria voluptatis interius gestat. Reprobatur et lingua amputatum, qui Dominum non confitetur, neque divinam legem meditatur. 5. Rejicitur et papulam habens, qui pruritu libidinis et ardore concupiscentiarum exaestuat. Similiter et scabiosum, qui peccatum carnis perficit contagione operis. Jam vero impetiginem habens 427 haereticorum figurat collectionem, quae frequenter se in Ecclesiae corpus immergit, et, ut impetigo, livorem facit. Porro aure amputati sunt qui verbo Dei non obediunt, non faciendo quae jussa sunt. 6. Qui vero caudam habet amputatam, ille est qui bonum quod incipit perseveranti fine non perficit. Porro desectum, vel testiculis amputatum, indicat eos qui cum corpore viri sint, turpitminibus involuti, a sacrificio Dei reprobantur, nec efficiuntur consortes passionis Christi, nec coelestis sanctificationis. Sed neque panis alie
Abbreviated transcription (Latin):
eo: Si caecum fuerit. Si fractum. Si cicatricem habens: Si papu¬
lam. aut scabiem ł inpetiginem non offeretis ea dño: Neq:
adolebitis ex his super altaredño. Bouem & ouem aurem
& caudam amputatis uoluntarie offerripotest. Uotum autẽ
exhis fieri non potest. Omne animal uel quod contritis uel tun¬
ra urã hoc omnino non facietis.. Demanualienigenę uon of¬
fer&is panes dño dõ ur̃o nec quicquid aliud dare uoluerint
quia corrupta & maculata sunt om̃a. non suscipietis ea
Primo reicitur asacrificio maculosum animal uel uarium.
Id est inquibus ẽ diuersitas peccatorum & nunc in libidine
& cupiditate nuno indiuersis criminibus demutantur
Reicitur quidẽ & caecum animal id est quinec dm̃uid&: nec
opera eius facit: Frac tõ quoq: idest uitiis carnalibus uexatũ
atq conlisum reicitur. et ci catricem habens qui non digna sa
tis factione poenitentiae uulnera peccatorum deplorat: sed

Expanded text:
eo. 2. Si caecum fuerit, si fractum, si cicatricem habens, si papueo. 2. Si caecum fuerit, si fractum, si cicatricem habens, si papulam, si scabiem, vel impetiginem, non offeretis ea Domino, neque adolebitis ex his super altare Domini: bovem et ovem, auribus et caudis amputatis, voluntarie offerre potes, votum autem ex his fieri non potest. Omne animal quod vel contritis, vel tonin terra vestra omnino non facietis. 3. De manu alienigenae non offeretis panes Deo vestro, nec quidquid aliud dare voluquia corrupta et maculata sunt omnia, non suscipietis ea. Primo rejicitur a sacrificio maculosum animal, vel varium, id est, in quibus est diversitas peccatorum, et nunc in libidine et cupiditate, nunc in diversis criminibus commutantur. Rejicitur quidem et caecum animal, id est, qui nec Deum videt, nec opera ejus facit. Fractum quoque, id est, vitiis carnalibus vexatum atque collisum. Rejicitur et cicatritisfactione poenitentiae vulnera peccatorum deplorat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerunt: Hiutiq accipiunt maledictionem totius populi.
et omnes iniquitates humanigeneris et proiciuntur indesercũ
locum.: Sed quid ẽ omnes iniquitates maledictiones accipere :
nisi quia omnia peccata quae ab adam usque ad xp̃m humanũ
genus admisit. illi soli sunt percepturi. Quineq: Inxp̃o crede
grauati iniquitatib: & maledictionibus totius humani generis
inde sercum locum proicientur Id est incenebras exteriores.
ibierit fletus & stridordentium: Et instagnum ignis quod
gehenna est. Vbi ignis eorum non extinguetur & uermes eorũ ñ mo¬
ant ł non offorri. In hoc libro. leuiticorum dinumerantur.:
Sed percomparationem pecudum conuersatio hominum de mons¬
tratur. Homo qui obtulerit uictimam pacificam dño uel uota
soluens uel sponte offerens. tam debobus quam de o uibus inma
culatum offerat. ut acceptabile sit. omnis macula nonsit in

Expanded text:
voluerunt. Hi utique accipiunt maledictionem totius populi, voluerunt. Hi utique accipiunt maledictionem totius populi, et omnes iniquitates humani generis, et projiciuntur in desertum locum. Sed quid est, omnes iniquitates et maledictiones accipere, nisi quia omnia peccata quae ab Adam usque ad Christum humanum genus admisit, illi soli sunt percepturi qui nec credere in Chrgravati iniquitatibus et maledictionibus totius humani generis, in desertum locum projicientur, id est, in tenebras exteriores? ibi est fletus et stridor dentium; et in stagno ignis, quod est gehenna, ibi ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non moant, vel non offerri, in hoc libro Leviticorum dinumeranSed per comparationem pecorum conversatio hominum demonstratur. Homo qui obtulerit victimam pacificorum Domino, vel vota solvens, vel sponte offerens, tam de bobus quam de ovibus animal immaculatum offerat, ut acceptabile sit; omnis macula non erit in
Abbreviated transcription (Latin):
tis lub&ur aspergi. ut redemptio nr̃a & purificatio in xp̃i sangui¬
ne conlata. per gratiam septem plicis sp̃s demonstr&ur: Duo
autem hyrci duorum populorũ figuram perspicua ratione de¬
monstra uerunt. Propter originalem peccati praeuaricatio¬
nem hyrcorum formã gerentes. Quorũ insimilitudine sunt¬
in euangelio hedi. Idẽ peccatores ad sinistram futuri.: Sed ex
his qui inxp̃o credidissent & poenitentiam delictorum suorum
toto corde egissent baptis migratiam consecuti. Hi insimilitu¬
dinem unius herci qui in sortem dniuenit. figuram accipiunt.
Cuius sanguis cum sanguine uituli permisci iub&ur. Vt consor¬
tes passionis xp̃i effecti. participes gloriae ipsius efficiantur:
Sed quidẽ. hrrcum in sortem dñi uenire. pisi ut populus creden¬
tium cuius ille figuram habebat consors et coheres dñi haberetur
militudinem ten& infidelium quinum quam in xp̃o credere

Expanded text:
tis aspergi jubetur, ut redemptio nostra et purificatio in Christi sanguitis aspergi jubetur, ut redemptio nostra et purificatio in Christi sanguine lata per gratiam septemplicis Spiritus demonstretur. Duo autem hirci, duorum populorum figuram perspicua ratione demonstraverunt, propter originalem peccati praevaricationem, hireorum formam gerentes, quorum est similitudo in Evangelio. Haedi, id est, peccatores ad sinistram futuri, sed ex eis qui in Christo credidissent, et poenitentiam delictorum suorum toto corde egissent, baptismi gratiam consecuti. Hi in similitudinem hujus hirci, qui in sorte Domini venit, figuram accipiunt, cujus sanguis cum sanguine vituli permisceri jubetur: ut consortes passionis Christi effecti, participes gloriae ipsius efficiantur. Sed quid est hircum in sortem Domini venire, nisi ut populus credentium, cujus ille figuram habebat, consors et cohaeres Domini haberetur militudinem tenet infidelium, qui nunquam in Christo credere