comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt redactȩ. Quia enĩ a conuersatione
conuiuentiũ ciuitas appellatur. ciuitates
desolatȩ sunt. ipsi obsequentiũ cunei ꝑuer¬
soꝵ. Quor elamorib puersus iste laudat᷑.
cũ ad praua oꝑa ꝑ nequitiam rapitur.
Unde seriptũ est. laudatur peceator in de¬
sideriis animȩ suȩ. & qui iniqua agit be¬
nedicitur: Domus uero desertȩ sunt. cogi¬
tationes prauȩ. quas iniquus iste in habitat.
quia ꝑ om̃e qd̃ agit. iniquoꝵ hominum
placere cogitationib appetit. Quȩ ciuitates
desolatȩ & domus desertȩ recte nominant᷑.
quia nisi omp̃s ds taliũ conuersationes
cogitationesq prȩcedentib eoꝵ culpis
relinqueret. ad grauiora ꝑpetranda mini-¬
me puenirent. Bene autẽ dicitur. quȩ in
tumulis sunt redactȩ Ruentia nãq domoꝵ
atq ciuitatũ edificia tumulos faciunt. qm̃
dum praui quiq confusis actionib sibimet.¬
ipsis ad puersa oꝑa iunguntur. ostendunt
ꝓcul dubio quia de ȩdificio uitȩ ceciderunt.

Expanded text:
s rapitur. --Quia enim a conversatione conviventium civitas appellatur, civitates desolatae sunt ipsi obsequentium cunei perversorum, quorum clamoribus perversus iste laudatur cum ad prava opera per nequitiam rapiatur. Unde scriptum est: Laudatur peccator in desiderio animae suae, et qui iniqua agit benedicitur . Domus vero desertae sunt cogitationes pravae, quas iniquus iste inhabitat, quia per omne quod agit iniquorum hominum placere cogitationibus appetit. Quae civitates desolatae, et domus desertae recte nominantur, quia nisi omnipotens Deus, talium conversationes cogitationesque, praecedentibus eorum culpis, relinqueret, ad graviora perpetranda minime pervenirent. Bene autem dicitur: Quae in tumulos sunt redactae. Ruentia namque domorum atque civitatum aedificia tumulos faciunt, quoniam dum pravi quique confusis actionibus sibimetipsis ad perversa opera junguntur, ostendunt procul dubio quia de aedificio vitae ceciderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ypocritȩ p̃parat dolos. quia tanto
semꝑ maiorem maliciã contra proximos
in mente concipit. qnͣto solus prȩ omnib
uideri innocentior quęrit. Hȩc iccirco
eliphaz ꝓtulit. quia beatũ iob tanto ꝑ¬
cussum uerbere. ꝓpter ypocrisim putauit
Sed eiꝰ uerba & si multis congruunt. ab
ipso solo alienati sunt. ꝓ quo solo diceban.¬
tur. quia sc̃s̃ uir nil in suis actib duplici¬
tatis habuit. quẽ testis ueritas de cordis
simplicitate laudauit.

Expanded text:
itaque hypocritae praeparat dolos, quia tanto itaque hypocritae praeparat dolos, quia tanto semper majorem malitiam contra proximos in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum verbere propter hypocrisim putavit. Sed ejus verba etsi multis congruunt, ab ipso solo aliena sunt pro quo solo dicebantur, quia sanctus vir nihil in suis actibus duplicitatis habuit, quem testis veritas de cordis simplicitate laudavit.
Abbreviated transcription (Latin):
quitatẽ parit. Grauis quippe est iniquitas.
quando is qui ꝑuersus est. ostendere alios
ꝑuersos molitur. ut inde ipse quasi sc̃s
appareat. qđ alios scõs non esse docuerit.
Sciendũ uero ẽ. qđ in sacro eloquio uentriᷤᷤ
uel uteri nomine. mens solet intelligi.
Hinc est enim. quod ꝑ salomonẽ dicitur
lucerna dñi spiraculũ hominis. quȩ mue-¬
stigat omnia secreta uentris. Iux enim
gr̃ȩ quȩ desuꝑ uenit. spiraculũ homini
prestat ad uitam. Quȩ uidelicet lux omĩa
secreta uentris inuestigare dicitur. quia
occulta mentis penetrat. ut ea quȩ de seipsa
reducat: Hinc ieremias ait. uentre meũ.
uentrem meũ doleo. Qui ut uentrem suũ
quid dixisset ostenderet. adiunxit: sensus
cordis mei turbati sunt. Uteri itaq nomi-¬
ne recte mens accipitur. quia sicut ꝓlis
in utero concipitur. sic cogitatio in mente
generatur. & sicut in uentre cibi. ita con¬
tinentur in mente cogitationes. Aterus

Expanded text:
quitatem parit. Gravis quippe est iniquitas quitatem parit. Gravis quippe est iniquitas quando is qui perversus est ostendere alios perversos molitur, ut inde ipse quasi sanctus appareat, quod alios sanctos non esse docuerit. Sciendum vero quod in sacro eloquio ventris vel uteri nomine mens solet intelligi. Hinc est enim quod per Salomonem dicitur: Lucerna Domini 417 spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris . Lux enim gratiae, quae desuper venit, spiraculum homini praestat ad vitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris investigare dicitur, quia occulta mentis penetrat, ut ea quae de seipsa reducat. Hinc Jeremias ait: Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque nomine recte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ tabernacula corpora debemꝰ accipere.
in quib illoꝵ animȩ habitant. ignis eoꝵ
tabernacula deuorat. quia qui hic in mͣte
ardent igne auariciȩ. illic etiam in carne
concremantur ignib gehennȩ. Et quia
mens ypocritȩ nunqu̾ã uacat a maliciȩ
cogitatione. nam siue terrena quęq seu
laudem appetat. hȩc aliis inuidet. quȩ sibi
tribui anhelat. & tanto cȩteros ostendere
ꝑuersos molitur qnͣto uideri sanctior
omnib appetit. ut ex eo qd alii despicabi¬
les fiunt. ipse reuerentior semꝑ appareat
Unde fit. ut de opinione ꝓxini ante hu¬
mana iudicia linguȩ suȩ laqueos p̃tendat:
ut eoꝵ quib placere appetit. solus estima¬
tionẽ capiat. Unde & sequitur
Concepit dolorem & peperit iniquitatẽ.
& uterus eiꝰ p̃parat dolos. Dolorẽ quippe
concipit. cũ ꝑuersa cogitat. Iniquitatẽ parit.
cum explere cȩperit qd̃ cogitauit In ui-¬
dendo dolorem concipit. derogando ini-¬

Expanded text:
eorum tabernacula corpora debemus accipere, eorum tabernacula corpora debemus accipere, in quibus illorum animae habitant, ignis eorum tabernacula devorat, quia qui hic in mente ardent igne avaritiae, illic etiam in carne concremantur ignibus gehennae, et quia mens hypocritae nunquam vacat a malitiae cogitatione; nam sive terrena quaeque, seu laudem appetat, haec aliis invidet quae sibi tribui anhelat; et tanto caeteros ostendere perversos molitur, quanto videri sanctior omnibus appetit, ut ex eo quod alii despicabiles fiunt, ipse reverentior semper appareat. Unde fit ut de opinione proximi ante humana judicia, linguae suae laqueos praetendat, ut eorum quibus placere appetit solus aestimationem capiat. Unde et sequiturConcepit dolorem, et peperit iniquitatem, et uterus ejus praeparat dolos. - Dolorem quippe concipit, dum perversa cogitat; iniquitatem cum explere coeperit quod cogitavit. Invidendo dolorem concipit, derogando ini
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut enĩ corpus in tabernaculo. sic mens
habitat in cogitatione. Sed ignis taberna-¬
cula deuorat. cum estus auariciȩ cogitatio¬
nes deuastat. Et fit plerũq ut ypocrita
aurũ uel quęq bona corporalia ab hominib
accipere contemnat. s quia hec ñ accipit.
maiores ab eis recipere laudes quȩrat
Et fortasse munꝰ se accepisse ñ estimat. qͥa
bonacorporalia accipere recusat Unde sci¬
endum est. quia aliqnͣdo munus a manu.
aliquando uͦ ab ore porrigitur. Nam qui
nummũ tribuit. munꝰ ex manu dedit Qui
autẽ uerbũ laudis impendit. munꝰ ab ore
ꝓtulit. Ypocrita itaq & si exteriora dona quȩ
terrenę forsitan necessitati congruunt acci.¬
pere recusat. plus est qđ sibi retribui appe¬
tit. cũ ultra meritũ laudari desiderans. mu-¬
nus ab ore quęrit. Et quia in ipso laudis
appetitu nimio cor ardore succendit᷑. dicatur
recte. & ignis deuorabit tabernacula eoꝵ.
qui munera libent᷑ accipiunt. Sin uero

Expanded text:
Sicut enim corpus in tabernaculo, sic mens habitat in cogitatione. Sed ignis tabernacula devorat cum aestus avaritiae cogitationes devastat. Et fit plerumque ut hypocrita aurum vel quaeque bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat; et fortasse munus se accepisse non aestimat, quia bona corporalia recipere recusat. Unde sciendum est quia aliquando munus a manu, aliquando vero ab ore porrigitur. Nam qui nummum tribuit, munus ex manu dedit; qui autem verbum laudis impendit, munus ab ore protulit. Hypocrita itaque etsi exteriora dona, quae terrenae forsitan necessitati congruunt, accipere recusat, plus est quod sibi retribui appetit, cum, ultra meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit. Et quia in ipso laudis appetitu nimio cor ardore succenditur, dicatur recte: Et ignis devorabit tabernacula eorum qui munera libenter accipiunt.  Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
tes prȩdicatores despiciunt. de antiquoꝵ
patrum magisterio falsa p̾sumptione. glori-
antur. ut ea quȩ ipsi dicunt. etiã antiquos
patres tenuisse fateantur. quatinꝰ hoc qđ
rectitudine astruere ñ ualent. qͣsi ex illoꝵ
auctoritate confirment. Quia uͦ scriptum
est. quẽ diligit dñs castigat. flagellat omnẽ
filiũ quẽ recipit. sepe scã ęccłia multis in
hac uita aduersitatib laborat. & reproboꝵ
uita tanto sine flagello dimittitur. qnͣto
ad nulla p̾mia seruatur: Sed afflictiones
scẽ ȩccliȩ uidentes heretici eã despiciunt.
& tot illã flagellis atteri. ex prauȩ ꝓfessioniᷤᷤ
merito suspicantur. Unde adhuc subdit᷑
geres. iam dudũ consolationẽ de flagellis
habere potuisses: Sequitur. Quia te ele
ad altiora contemplanda suspenditur. ut
exteriꝰ eoꝵ facies obstupuisse uideatur.
Sed quia harc contemplationis tum in oc¬
culto agi heretici ignorant. hoc iustis &

Expanded text:
tes praedicatores despiciunt, de antiquorum tes praedicatores despiciunt, de antiquorum Patrum magisterio falsa praesumptione gloantur, ut ea quae ipsi dicunt, etiam antiquos patres tenuisse fateantur, quatenus hoc quod rectitudine astruere non valent quasi ex illorum auctoritate confirment. Quia vero scriptum est: Quem diligit Dominus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Saepe sancta Ecclesia multis in hac vita adversitatibus laborat, et reproborum vita tanto sine flagello dimittitur, quanto ad nulla praemia servatur. Sed afflictiones sanctae Ecclesiae videntes haeretici, eam despiciunt, et tot illam flagellis atteri ex pravae professionis merito suspicantur. Unde adhuc subditurgeres, jamdudum consolationem a flagellis habere pita ad altiora contemplanda suspenditur, ut exterius eorum facies obstupuisse videatur. Sed quia hanc contemplationis vim in occulto agere haeretici ignorant, hoc a justis et
Abbreviated transcription (Latin):
Nunquid primꝰ homo tu natus es. &
ante colles formatus. Hunquid consili¬
um dĩ audisti. & inferior te erit eiꝰ sapi¬
entia: Ac si uerbis aꝑtiorib dicat. qui
de ȩterno loqueris. pensa quia tẽporalis¬
es. qui de eiꝰ sapientia disputas. pensa qͥa
eiꝰ consiliũ ignoras. Sed quia ad hoc here¬
tici uerba dominicȩ defensionis assumunt.
ut docti esse uideantur. & dum diuinam
głam defendere uidentur. suã scientiam
hominib innotescunt. ipsa hoc eliphaz
subiuncta uerba testantur. qui loqui quidẽ
de sapientia di cepit. sed statim ad suam
ex qua mentis elatione ꝓdeat. quicqͥd quasi¬
ad dominicã defensionẽ sonat. Sequitur.
tici a scã uniuersali eccłia sunt egressi. testa¬
tur iohannes qui ait: ex nobis ꝓdierunt.
sed ñ erant ex nobis. Sed ut ea quȩ asserunt
cõmendare stultis mentib hominũ quasi
de antiquitate possint antiquos patres se
habere testantur. atq ipsos doctores ȩccłiȩ
suȩ ꝓfessionis magistros dicunt. cũq p̃sen¬

Expanded text:
homo tu natus es, et ante colles formatus? Nunquid consilium Dei audisti, et inferior te erit ejus sapientia? - Ac si verbis apertioribus dicat: Qui de aeterno loqueris, pensa quia tees, qui de ejus sapientia disputas, pensa quia ejus consilium ignoras. Sed quia ad hoc haeretici verba dominicae defensionis assumunt, ut docti esse videantur, et dum divinam gloriam defendere videntur, suam scientiam hominibus innotescant, ipsa hoc Eliphaz subjuncta verba testantur, qui loqui quidem de sapientia Dei coepit, sed statim ad suam ex qua mentis elatione prodeat quidqad Dominicam defensionem sonat. Sequitur: tici a sancta universali Ecclesia sunt egressi testatur Joannes, qui ait: « Ex nobis prodierunt, sed non erant ex nobis . » Sed ut ea quae asserunt commendare stultis mentibus hominum quasi de antiquitate possent, antiquos Patres se habere testantur, atque ipsos doctores Ecclesiae suae professionis magistros dicunt. Cumque praesen
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemantiũ. Cui si quid in hoc mun¬
do aduersitatis euenerit. hoc ei continge¬
re. ex ipsa hac iniuria suȩ confessionis di¬
cunt. Unde adhuc subdit᷑. Condemna¬
bit te os tuũ & ñ ego. & labia tua respon¬
debunt tibi. Quia enĩ ex errore confessio¬
nis existimant mala aduersitatis erumpe¬
re. labia sua ei asserunt. respondere. ut
culpa eloquii. sit causa flagelli. Aliqnͣdo
uero eã comprimere. quasi ratiocinantes

Expanded text:
blasphemantium. Cui si quid in hoc munblasphemantium. Cui si quid in hoc mundo adversitatis evenerit, hoc ei contingere ex ipsa hac injuria suae confessionis dicunt. Unde adhuc subditur: Cbit te os tuum, et non ego, et labia tua respondebunt tibi. - Quia enim ex errore confessionis existimant mala adversitatis erumpere, labia sua ei asserunt resculpa eloquii sit causa flagelli. Aliquando vero eam comprimere quasi ratiocinantes
Abbreviated transcription (Latin):
quanto in ope iustus. ab amicis suis here-¬
ticor tẏpum tenentib. & de iniqua uita
& de audaci ore reprehenditur. ut dicat᷑:
docuit enĩ iniquitas tua os tuũ. Ac si ei¬
aꝑte diceretur. qđ ꝑuerse loqueris ex
dum qͣsi uenerantur dm̃ eiꝰ mysteriis
contradicunt. & humilitate putant si
ueritatẽ denegant. Sunt namq ñnulli.
qui dõ se iniuriã irrogare existimant. si
eũ ueram carnẽ assumpsisse fateant᷑. aut
si hunc ueraciter ꝓ nobis carne mori po-¬
tuisse crediderint. cumq dõ quasi plus
honoris conantur tribuere. coguntur
laudes ueras bonitatis illiꝰ negare. Quid
enĩ ei est in caritatis suȩ laude potentius.
quã ut illa sibi ꝓ nobis digna ad susceptio¬
nem faceret. quȩ ei uidentur indigna:
Scã autẽ eccłia ueram carnẽ. uerãq mor-¬
tem illiꝰ confitetur. Sed hȩc dicens. ab he-¬
reticis irrogare dõ contumeliam creditur.
Unde nuncꝰ dicitur. & imitaris linguam

Expanded text:
quanto justus in opere, ab amicis suis haerequanto justus in opere, ab amicis suis haereticorum typum tenentibus, et de iniqua vita, et de audaci ore reprehenditur, ut dicatur: Docuit enim iniquitas tua os tuum. Ac si aperte ei diceretur: Quod perverse loqueris, exdum quasi venerantur Deum, ejus mysteriis contradicunt, et humilitatem putant si veritatem denegant. Sunt namque nonnulli qui Deo se injuriam irrogare existimant si eum veram carnem assumpsisse fateantur, aut si hunc veraciter pro nobis carne mori potuisse crediderint. Cumque Deo quasi plus honoris conantur tribuere, coguntur laudes veras bonitatis illius negare. Quid enim est in charitatis suae laude potentius quam ut illa sibi pro nobis digna ad susceptionem faceret, quae ei videntur indigna? Sancta autem Ecclesia veram carnem, veram mortem illius confitetur; sed haec dicens, ab haereticis irrogare Deo contumeliam creditur. Unde nunc dicitur: Et imitaris linguam
Abbreviated transcription (Latin):
dicta rationis. sed stimulos furoris existimant.
Unde & subditur. & implebit ardore stoma¬
chum suu̾: Qui ea etiã quȩ se sciunt contu-¬
meliose dicere student semꝑ ut dictum est.
ex dm̃ defensione palliare. Unde eliphar sub
dit. Arguis uerbis eum qui ñ est ȩqualis
tibi. & loqueris qđ tibi ñ expedit. Nullum uͦ
existimant timorẽ dm̃i habere. nisi eum qu̾e
potuerint ad suȩ confessionis stulticiã trahe
dicitur. abstulisti: Ac si aꝑte dicat. de tua iusti¬
cia psumens. creatoris tui grãm despicis dep̃¬
cari. Cum enĩ uera mala heretici contͣbonos
ñ inueniunt. fingunt quȩ redarguant. ut
iusti esse uideantur. Et fit plerũq. ut ad
aꝑta contumeliarũ uerba ꝑueniant. Unde
adhuc subditur. Hocuit enim iniquitas
tua os tuũ. & imitaris lingũa blaspheman-¬
tium. Iniquitas os docet. quando ex mala¬
uita concipitar. ut peiꝰ dicatur. Quia au¬
tem beatꝰ iob tanto in ore liber fuerat.

Expanded text:
dicta rationis, sed stimulos furoris existimant. dicta rationis, sed stimulos furoris existimant. Unde et subditur. Et implebit ardore stomachum suum. Quia ea etiam quae se sciunt contumeliose dicere, student semper, ut dictum est, ex Domini defensione palliare. Sequitur: VERS. 3. Arguis verbis eum qui non est aequalis tibi, et loqueris quae tibi non expediunt. - Nullum vero existimant timorem Domini habere, nisi eum quem potuerunt ad suae confessionis stultitiam traherdicitur abstulisti. Ac si aperte dicat: De tua justitia praesumens Creatoris tui gratiam despicis deprecari. Cum enim vera mala haeretici contra bonos non inveniunt, fingunt quae redarguunt, ut justi esse videantur. Et fit plerumque ut ad aperta contumeliorum verba perveniant. Unde adhuc subditur: VERS. 5. Docuit enim iniquitas tua os tuum, et imitaris linguam blasphemantium. vita concipitur quod pejus dicatur. Quia autem beatus Job tanto in ore liber fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
carnis tribulatio quasi specialit̃ dicitur. quȩ
etiã a uita spiritaliũ longe ñ est. nisi qđ i
frequenter maiores tribulationes ex carne
suscipiunt. qui carnis uoluptatib delectan¬
tur: Bene autẽ dicitur. & anima eiꝰ super
semetipso lugebit. quia quisqͥs in se gaude
re appetit. eoipso iam in luctu est. qͦ a uera
lȩticia recessit. Uera quippe lȩticia mentis.
creator est. Dignũ itaq est. ut in se semꝑ
homo merores inueniat. qui derelirto crea¬
tore. in se gaudiũ quęrebat. Sequitur
dixit. Nunquid sapiens respondebit. qͣsi
in uentũ loquens. & implebit ardore sto¬
iob tẏpum scẽ uniuersalis ȩccłiȩ. amicos uͦ
illiꝰ hereticoꝵ speciẽ tenere. Qui qͣsi ex defen¬
sione dñi. occasionẽ stultȩ locutionis inue¬
niunt. & contumeliosa contra bonos uerba
iaculant᷑. quib cuncta quȩ a fidelib senti¬
untur. qͣsi in uento ꝓlata displicent. Unde
nunc dicit᷑: hunquid sapiens respondebit.
quasi in uentũ loquens. nec bonoꝵ uerba

Expanded text:
pecialiter dicitur, quae etiam a vita spiritalium longe non est, nisi quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt qui carnis voluptatibus delectantur? Bene autem dicitur: Et anima ejus super semetipso lugebit, quia quisquis gaudere in se appetit, eo ipso jam in luctu est quo a vera laetitia recessit. Vera quippe laetitia mentis creator est Dignum itaque est ut in se semper homo moerores inveniat, qui, derelicto creatore, in se gaudium quaerebat. Sequitur.dixit: Nunquid sapiens respondebit quasi in ventum loquens, et implebit ardore stoJob typum sanctae universalis Ecclesiae, amicos vero illius haereticorum speciem tenere, qui, quasi ex defensione Domini, occasionem stultae locutionis inveniunt, et contumeliosa contra bonos verba jaculantur. Quibus cuncta quae a fidelibus sentiuntur quasi in ventum prolata displicent. Unde nunc dicitur: Nunquid sapiens respondebit quasi in ventum loquens? Nec bonorum verba
Abbreviated transcription (Latin):
delinquimꝰ peccata nr̃a quasi in dĩ saccu¬
lo signata portamꝰ. Annon peccatũ suũ
dauid signatũ tenebat in sacculo qͥ dicebat.
iniquitatẽ meã ego agnosco. & delictũ meũ
contra me est semꝑ: Et quia culpas quas
nos intuendo & penitendo cognoscimꝰ. pius
nobis conditor relaxat. recte post signata
in sacculo delicta subiungitur. sed curasti
iniquitatẽ meã. Ac si aꝑte dicat. quȩ modo
signas ut penitendo uideam: agis ꝓculdubio
ne in retributione uideantur. Sequitur.¬

Expanded text:
delinquimus, peccata nostra quasi in Dei saccudelinquimus, peccata nostra quasi in Dei sacculo signata portamus. An non peccatum suum David signatum tenebat in sacculo, qui dicebat: Iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum contra me est semper? Et quia culpas, quas nos intuendo, et poenitendo cognoscimus, pius nobis Conditor relaxat, recte post signata in saccuiniquitatem meam. Ac si aperte dicat: Quae modo signas ut poenitendo videam, agis procul dubio ne in retributione videantur. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
quitatẽ nrãm signat & curat. quia nec
inulta hic deserit. nec in udicio punienda
reseruat. Signat gͥ delicta. quia ea hic
suptiliter attendit ut feriat. Curat uero.
quia hȩc ꝑ flagellũ funditꝰ relaxat. Unde
iniquitatẽ qͦ illiꝰ ꝑsecutoris sui quẽ in
terra ꝓstrauerat signando curauit. cũ de
illo ad ananiam dixit. uas electionis michi
est iste. ut portet nomem meum coram
gentib & regib. & filiis isrł. Ego enim
ostendam illi. quanta oporteat eum pati¬
ꝓ nomine meo. Cu enĩ adhuc ꝓ tansactiᷤᷤ
excessib uenturas passiones minat᷑ ꝓfecto
hoc qđ deliquerat. in corde signatũ tenebat.
Sed ꝓculdubto delicta er signando cura¬
uerat. quẽ uas electionis uocabat. Uel certe
peccata nr̃a signantur in sacculo. cũ mala
quȩ fecimꝰ. sollicito semꝑ corde pensamꝰ.¬
Quid namq est cor hominis. nisi sacculꝰ:
Ubi dum studiose conspicimꝰ ꝑ quanta

Expanded text:
iquitatem nostram signat et curat, quia nec iquitatem nostram signat et curat, quia nec inulta hic deserit, nec in judicio punienda reservat. Signat igitur delicta, quia ea hic subtiliter attendit ut feriat; curat vero, quia haec per flagellum funditus relaxat. Unde iniquitatem quoque illius persecutoris sui, quem in terra 401 prostraverat, signando curavit, cum de illo ad Ananiam dixit: Vas electionis mihi est iste, ut portet nomen meum coram gentibus, et regibus, et filiis Isrostendam illi, quanta eum oporteat pro nomine meo pati . Cui enim adhuc pro transactis excessibus venturas passiones minatur, profecto hoc quod deliquerat in corde signatum tenebat. Sed procul dubio delicta ejus signando curaverat, quem Vas electionis vocabat. Vel certe peccata nostra signantur in sacculo cum mala quae fecimus sollicito semQuid namque est cor hominis, nisi sacculus Dei? ubi dum studiose conspicimus per quanta
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc pęnitentib miscđiter relaxat. qui et
duritiã in peccantib conspicit. sed tamen
hanc p̾ueniente gr̃a ad penitentiã emollit.
Culpas gͦ enumerat. cum nosipsos ad
singula qͥuȩ fecimꝰ deflenda conuertit.
quas miscđiter relaxat. quia ea dum nos
punimꝰ. ipse nequaꝗͣ in extremo examine
iudicat. paulo attestante qui ait. si nosmet¬
ipsos duudicaremꝰ. ñ utiq iudicaremur
Unde adhuc subdit Signasti quasi in sac¬
culo delicta mea. sed curasti iniquitatẽ meã.
Signantur quasi in sacculo delicta nr̃a.
tentia interueniente diluamꝰ in secreto
iudicioꝵ dĩ sub quadam occultatione ser¬
uantur. ut quandoq etiã de sigillo secreti.
exeat ad publicũ iudicii. Unde etiam ꝑ
moysen dicit. nonne hȩc congregata sunt
apud me. & signata in thesauris meis:¬
Et in die ultionis reddam illis Cũ uero
ꝓ malis quȩ fecimꝰ disciplinȩ flagello atte-¬
rimur. & hȩc ꝑ penitentiam deflemꝰ. in¬

Expanded text:
haec poenitentibus misericorditer relaxat. Qui et haec poenitentibus misericorditer relaxat. Qui et duritiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc, praeveniente gratia, ad poenitentiam emollit. Culpas ergo enumerat, cum nos ipsos ad singula, quae fecimus, deflenda convertit: quas misericorditer relaxat, quia eas, dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat, Paulo attestante, qui ait: Si nosmetipsos judicaremus, non utique judicaremur : unde adhuc subditur: Signasti quasi in sacculo delicta mea, sed curasti iniquitatem meam. Signata sunt quasi in sacculo delicta ntentia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sacculo secreti exeat ad publicum judicii. Unde etiam per Moysen dicitur: Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam illis . Cum vero pro malis quae fecimus disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, in
Abbreviated transcription (Latin):
se confluat. sed in incorruptione psistat.
ad incominutabilitatis statũ auctoris sin
dextera leuatur. Potest qͦ dexterȩ nomine
filiꝰ designari. quia omĩa ꝑ ipsũ facta st̃̾.
Operi gͥ manuũ suarũ porrexit om̃ips
a̾s dexterã suã. quia ut abiectum atq in
infunis iacens. ad summa erigeret genus
humanũ. incarnatũ ad hoc unigenitum
misit. Ex cuiꝰ nobis incarnatione datũ ẽ.
ut qui ex uoluntate ꝓpͥa incorruptionem
cecidimꝰ. uocanti nos dõ qnͣdoq ad incor¬
ruptionis głam respondere ualeamus.¬
Qua in re largitatẽ diuinȩ miscdiȩ pensa.¬
re quis ualeat. qđ ad tantã ꝑducit głam
hominẽ post culpam. Pensat ds mala
Iu quidẽ gressus meos dinumerasti. sed
onem signat. Quid enĩ in gressib nisi una¬
quȩq nr̃a actio designatur: Omp̃s itaq
ds̃ & gressus dinumerat. & peccatis parcet.
quia & suptiliter acta nr̃a considerat. & tam̃

Expanded text:
se defluat, sed in incorruptione persistat, se defluat, sed in incorruptione persistat, ad incommutabilitatis statum auctoris sui dextera levatur. Potest quoque dexterae nomine Filius designari: Quia omnia per ipsum facta sunt . Operi igitur manuum suarum porrexit omnipotens Deus dexteram suam, quia ut abjectum atque in infimis jacens ad summa erigeret genus humanum, incarnatum ad hoc unigenitum misit. Ex cujus nobis incarnatione datum est ut qui ex voluntate propria in corruptionem cecidimus, vocanti nos Deo quandoque ad incorruptionis gloriam respondere valeamusQua in re largitatem divinae misericordiae pensare quis valeat, quod ad tantam perducit gloriam hominem post culpam? Pensat Deus malu quidem gressus meos dinumerasti, sed ributionem signat. Quid enim in gressibus, nisi unaquaeque nostra actio designatur? Omnipotens itaque Deus, et gressus dinumerat et peccatis parcit, quia et subtiliter acta nostra considerat, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
diti corruptioni sumꝰ. auctori nr̃o minime
respondemꝰ. quia dum corruptio ab incor-¬
ruptione longe est.similitudo apta nr̃ȩ
responsionis non est. De illa uͦ iminutatio¬
ne scriptũ est. cum apparuerit suniles ei
erimꝰ. qm̃ uidebimus eũ sicuti est. Tunc gͦ
uocanti dõ ueraciter respondemꝰ quando
ad summȩ incorruptionis iussũ incorru-¬
atura ex semetipsa ñ ualet. sed soliꝰ omni¬
potentis dĩ dono agitur. ut ad tantã incor¬
ruptionis głam ꝑmutetur. recte subiun¬
gitur Operi manuũ tuarum. porriges
dexteram. Ac si patent᷑ dicat. iccirco creatu¬
ra corruptibilis ꝑsistere ad incorruptionẽ
potest. quia tuȩ potestatis manu erigitur.
& tui respectus grã ut ꝑsistat tenetur.
humana namq creatura eo ipso qͦ creatu¬
ra est. in semetipsa habet sub se defluere.
sed a conditore suo homo accepit. ut & suꝑ
se contemplatione rapiatur. & in seipso
incorruptione teneatur. Creatura gͦ ne sub

Expanded text:
diti corruptioni sumus, Auctori nostro minime diti corruptioni sumus, Auctori nostro minime respondemus, quia, dum corruptio ab incorruptione longe est, similitudo apta nostrae responsioni non est. De illa vero immutatione scriptum est: Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Tunc ergo vocanti Deo veraciter respondebimus, quando ad summae incorruptionis jussum incorruatura ex semetipsa non valet, sed solius 400 omnipotentis Dei dono agitur ut ad tantam incorruptionis gloriam permutetur, recte subjungdexteram. - Ac si patenter dicat: Idcirco creatura corruptibilis persistere ad incorruptionem potest, quia tuae potestatis manu erigitur, et tui respectus gratia, ut persistat, tenetur.Humana namque creatura, eo ipso quod creatura est, in semetipsa habet sub se defluere, sed a conditore suo homo accepit, ut et super se contemplatione rapiatur, et in seipso incorruptione teneatur. Creatura ergo ne sub
Abbreviated transcription (Latin):
tas repellatur. cibi requiruntur. s sepe
& cibi grauant. qui ad repellendũ debi¬
litatis grauamen quesiti fuerant. Grauiꝰ
itaq est sarcina corruptionis. quȩ nisi
ita grauis esset. paulus nequaꝗͣ diceret.
uanitati creatura subiecta est ñ uolens.
sed ꝓpter eum qui subiecit in spe. quia
& ipsa creatura liberabitur a seruitute
corruptionis. in libertatẽ głȩ filioꝵ di. Sci-¬
mus enĩ qd̃ omnis creatura congemiscit.
& parturit usq adhuc. Sc̃s gͦ uir in cor¬
ruptionis statũ desiderans dicat. cunctis
dieb quib nunc milito. expecto donec ue¬
niat immutatio mea. In qua immutatione
quid agatur. adiungit. Uocabis me. &¬
ego respondebo tibi: Respondere cuilibet
dicimꝰ. cum eiꝰ factis congrua ad uicẽ oꝑa
reddimꝰ. In illa gͥ commutatione uocat
dñs. & respondet homo. quia ante incorru¬
pti claritatẽ. incorruptus homo ostendit᷑
post corruptionẽ. Nunc & enĩ quousq sub¬

Expanded text:
tas repellatur, cibi requiruntur; sed saepe tas repellatur, cibi requiruntur; sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen quaesiti fuerant. Gravis itaque est sarcina corruptionis, quae nisi ita gravis esset, Paulus nequaquam diceret: Vanitati creatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit eam in spe, quia et ipstatem gloriae filiorum Dei. Scimus enim quod omnis creatura ingemiscit, et parturit usque adhuc . Sanctus ergo vir incorruptionis statum desiderans, dicat: Cunctis diebus, quibus nunc milito, exspecto donec veniat immutatio mea. In qua immutatione quid agatur adjungit: CAPUT XIV ego respondebo tibi. - Respondere cuilibet dicimus, cum ejus factis congrua ad invicem opera reddimus. In illa igitur mutatione vocat Dominus, et respondet homo, quia ante incorrupti claritatem, incorruptus homo ostenditur post corruptionem. Nunc etenim quousque sub
Abbreviated transcription (Latin):
gratiꝰ roborentur. Unde beatus iob cum
quasi dubitantis uerba ꝓtulit dicens. pu¬
tasne mortuus homo rursum uiuet. ilico
sententia suȩ certitudinis adiunxit qͥ ait.¬
Cunctis dieb quib nunc milito. expecto
donec ueniat immutatio mea. Qui itaq
immutationẽ suam tanto desiderio expe¬
ctat. quã sit de resurrectione certꝰ insinuat.
Et cursũ uitȩ p̾sentis quantum despiciat
innotescit. qui hunc militiã appellat. Per
militiã quippe semꝑ ad finem tenditur.
& cotidie conclusionis terminꝰ expectat᷑.
Cursũ itaq uitȩ huiꝰ despicit. & statum
soliditatis requirit. qui ꝑ hoc qđ mutabi¬
liter militat. ad immutationẽ suã ꝑue-¬
nire festinat. Iustis quippe in hac uita.
ipsa sarcina suȩ corruptionis onerosa est.
qđ uigiliȩ defatigant. somnus quęritur.
ut uigiliarũ labor atq anxietas tempere.¬
tur. sed ñ nunquã etiã somnus occidit.
fame corpus atteritur. atq ut eiꝰ necessi¬

Expanded text:
gratius roborentur. Unde beatus Job, cum gratius roborentur. Unde beatus Job, cum quasi dubitantis verba protulit, dicens: Putasne mortuus homo rursum vivet? illico sententiam suae certitudinis adjunxit, qua aitCunctis diebus quibus milito, exspecto donec veniat immutatio mea. - Qui itaque immutationem suam tanto desiderio exspectat, quam sit de resurrectione certus, insinuat; et cursum vitae praesentis quantum despiciat, innotescit qui hunc miseriam appellat. Per militiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptionis onerosa est. Quod vigiliae defatigant, somnus quaeritur, ut vigiliarum labor atque anxietas temperetur. Sed nonnunquam etiam somnus occidit. Fames corpus atterit, atque, ut ejus necessi
Abbreviated transcription (Latin):
Solent iusti uiri in eo qđ ipsi certũ ac solidũ
sentiunt. quasi ex dubietate aliquid ꝓferre.
ut infirmoꝵ in se uerba transferant. sed
rursũ ꝑ fortẽ sententiã infirmanti dubi¬
etati om̃i modo contradicunt. quatenꝰ ꝑ
hoc qđ dubie ꝓferre cernuntur. infirimsꝰ
aliquatenꝰ condescendant. & ꝑ hoc q
certam sententiã ꝓferunt. infirmoꝵ m̃tes
dubias. ad soliditatẽ trahunt. Qđ nimirũ
dum faciunt. exemplũ nr̃i capitis seqtum¬
tur. Passiomi quippe dñs ꝓpinquans. infir¬
mantiũ in se uocẽ sumpsit dicens. pat̾ mi
si possibile est transeat a me calix iste. eoꝵ ꝙ
timorẽ ut abstraheret suscepit. Et rursꝰ
ꝑ obedientiã uim fortitudinis ostendens
ait. ueruntamen ñ sicut ego uolo. sed sicut
tu. ut cũ hoc imminet qđ fieri nolumꝰ.
sic ꝑ infirmitatẽ petamꝰ ut ñ fiat. quatinꝰ
ꝑ fortitudinẽ parati simus. ut uoluntas con-
mitatis uerba suscipienda sunt. ut ꝑ eoꝵ
post p̾dicamenta fortia. infirmoꝵ corda¬

Expanded text:
Solent justi viri in eo quod ipsi certum ac solidum sentiunt quasi ex dubietate aliquid proferre, ut infirmorum in se verba transferant. Sed rursum per fortem sententiam infirmanti dubietate omnimodo contradicunt, quatenus hoc quod dubie proferre cernuntur infirmis aliquatenus condescendant, et per hoc quod certam sententiam proferunt, 399 infirmorum mentes dubias ad soliditatem trahant. Quod nimirum dum faciunt exemplum nostri capitis sequuntur. Passioni quippe Dominus propinquans infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste , eorumque timorem, ut abstraheret, suscepit; et rursus per obedientiam vim fortitudinis ostendens ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ut cum hoc imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem pamitatis illa verba suscipienda sunt, ut per eorum post praedicamenta fortia infirmo
Abbreviated transcription (Latin):
Siue itaq nobiles fuerint filii eiꝰ siue igno¬
biles ñ intelligit. quasi suptili examine dis¬
cussa. utrũ approbentur eiꝰ oꝑa anreꝓbent᷑
ignorat. Et hic gͦ homo in dolore laboris
est positus. & illuc ducitur in timore suspi¬
tionis. Unde adhuc de ipso p̾sentis uitȩ

Expanded text:
Sive itaque nobiles fuerint filii ejus, sive ignoSive itaque nobiles fuerint filii ejus, sive ignobiles, non intelligit, quia, subtili examine discussa, utrum approbentur ejus opera an reprobentur ignorat. Et hic ergo homo in dolore laboris est positus, et illuc ducitur in timore suspicionis. Unde adhuc de ipso praesentis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
quia quȩ intus om̃ipotentis di claritatem
uident. nullo modo credendum est.quia
sit foris aliquid qđ ignorent. Sed carna¬
les quiq quia amorẽ prȩcipuum filiis im¬
pendunt. hoc eos beatus iob nescire post mo-¬
dum asserit. qđ hic uehement amauerunt.
ut siue nobiles siue sint ignobiles filii
nesciant. quoꝵ eos semꝑ cura fatigabat. N&
tam̃ intelligi spirtaliter debet. ñ incongrue
filioꝵ nomine. oꝑa designantur. sicut de
muliere paulus dicit. quia salua erit ꝑ filioꝵ
generationẽ. Neq enĩ mulier quȩ continen¬
tiȩ studens. & nequaquã filios generat. salua ñ erit. s
ꝑ generationẽ filioꝵ saluar dicitur: quia ꝑ
effectũ bonoꝵ opum ppetuȩ saluti sociatur.
Nobiles gͦ sunt filii recta oꝑa. ignobiles
autẽ facta puersa. Et sepe homo agere
quęlibet bona intentione nititur. s tam̃
ꝓ multis quȩ surripiunt. eiꝰ acta apud om̃i¬
potentẽ dm̃ qualit̾ habeantur incertum est.

Expanded text:
quae intus omnipotentis Dei claritatem vident nullo modo credendum est quia foris sit aliquid quod ignorent. Sed carnales quique, quia amorem praecipuum filiis impendunt, hoc eos beatus Job nescire postmodum asserit quod hic vehementer amaverunt, ut sive nobiles, sive ignobiles sint nesciant, quorum eos semper cura fatigabat. Quod tamen si intelligi spiritaliter debet, non incongrue filiorum nomine opera designantur; sicut de muliere Paulus dicit: Quia salva erit per filiorum generationem . Neque enim mulier quae, continentiae studens, nequaquam filios generat salva non erit, sed per generationem filiorum salvari dicitur, quia per effectum bonorum operum perpetuae saluti sociatur. Nobiles ergo sunt filii recta opera, ignobiles autem facta perversa. Et saepe homo agere quaelibet bona intentione nititur; sed tamen pro multis, quae subrepunt, ejus acta apud omnipotentem Deum qualiter habeantur, incertum est.
Abbreviated transcription (Latin):
infusa aquarũ molliciȩ consumunt᷑. ita etiã
eũ quẽ rationabilem condidisti. uel subita
tẽptatione deicis. uel longa aclenta con¬
sumi ꝑmittis Atq mox eandem rationa¬
bilem creaturã uerbis sequentib explicat
ꝑtransiret. Paululũ roboratus ẽ homo. quia
hic uiuendi uires ad modicũ accepit. ut in
ꝑpetuum transeat. ubi eiꝰ uitã terminꝰ ñ
concludat. Sed in hac breuitate ubi robo¬
ratus est colligit. unde in ꝑpetuitate inue¬
niat. uel ut semꝑ gaudeat. uel ut suscepta
siplicia ñ euadat:. Qui ꝓ eo qđ paululum

Expanded text:
infusa aquarum mollitie consumuntur, ita etiam infusa aquarum mollitie consumuntur, ita etiam eum quem rationabilem condidisti, vel subita tentatione dejicis, vel longa ac lenta consumi permittis. Atque mox eamdem rationabilem creaturam verbis sequentibus explicat, tas. --Paululum roboratus est homo, quia hic vivendi vires ad modicum accepit ut in perpetuum transeat ubi ejus vitam terminus non concludat. Sed in hac brevitate ubi roboratus est colligit unde in perpetuitate inveniat, vel ut semper gaudeat, vel ut suscepta supplicia non evadat. Qui pro eo quod paul
Abbreviated transcription (Latin):
assiduitate mulierũ ad hoc usq ꝑductus
est. ut templũ idolis fabricaret. & qui priꝰ
dõ templũ construxerat. assiduitate libidi-¬
nis etiã ꝑfidis substratꝰ. idolis construere
templa ñ timuit. Sicq factũ est. ut ab assi¬
dua carnis petulantia. usq ad mentis ꝑfi¬
diam pueniret. Iuid itaq aliud quã aquȩ
excauerunt lapidem. & alluuione paulatĩ
terra consumpta est: Quia surripiente
paulisꝑ infusione peccati. terra cordis illiꝰ
ad consumptionẽ defluxit. Consideret gͦ
beatus iob utrasq temptationes. uel subitam
& immensam. uel lentã atq longiorẽ. con¬
sideret casus hominũ. & ex his quȩ exteriꝰ
accedunt. rapiat interiꝰ contemplationem
dicens: mons cadens defluit. & saxũ transfer¬
tur de loco suo. Lapides excauant aquȩ. &
alluuione paulatim terra consumitur. et
homines gͦ similit̾ ꝑdes. id est sicut hȩc in¬
sensibilia modo subito corruunt. mͦ paulisp

Expanded text:
assiduitate mulierum ad hoc usque perductus assiduitate mulierum ad hoc usque perductus est, ut templum idolis fabricaret ; et qui prius Deo templum construxerat, assiduitate libidinis, etiam perfidiae substratus, idolis construere templa non timuit. Sicque factum est ut ab assidua carnis petulantia usque ad mentis perfidiam perveniret. Quid itaque aliud quam aquae excavarunt lapidem, et alluvione paulatim terra consumpta est, quia subripiente paulisper infusione peccati, terra cordis illius ad consumptionem defluxit? Consideret ergo beatus Job utrasque tentationes, vel subitam et immensam, vel lentam atque longiorem; consideret casus hominum, et ex his quae exterius accidunt rapiat interius contemplationem, dicens: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco suo. Lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur; et homines ergo similiter perdes; id est, sicut haec insensibilia modo subito corruunt, modo paulisper
Abbreviated transcription (Latin):
tamen assiduam. eoꝵ qui esse fortes credun¬
tur p̾ualere mentib sinis. quasi lapides
excauant aquȩ. Et alluuione paulatim t̾ra
consumitur. quia nimirũ suggestione leni
subacta. mentis duricia molłitur. Uideamꝰ
dauid ille quantũ mons altus fuerit. qͥ tanta¬
dĩ mysteria ꝓphetico sp̃u ualuit contẽplari.
sed aspiciamꝰ quã subito casu defluxit. qui
dũ in solanum deambulans alienã coniugẽ
concupiuit & abstulit. enq uirũ cũ damno
sui exercitus interemit. repentino casui mons
cecidit. cum illa mens mysteriis cęlestib
assueta. inopinata temptatione deuicta est.
tamq immanissimȩ turpitudini subacta:
Saxum itaq de loco suo translatũ est. cum
ꝓphetȩ animꝰ a ꝓphetiȩ mẏsteriis exclusus.
ad cogitandas turpitudines uenit. Uidea¬
mus etiã qualit᷑ lapides excauant aquȩ.
& alluuione paulatim terra consumitur
Salomon quippe immoderato usu atq

Expanded text:
tamen assiduam, eorum qui fortes esse creduntamen assiduam, eorum qui fortes esse creduntur praevalere mentibus sinis, quasi lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur, quia nimirum suggestione leni subacta mentis duritia mollitur. 23. DaDei mysteria prophetico spiritu valuit contemplari; sed aspiciamus quam subito casu defluxit, qui dum, in solario deambulans, alienam conjugem concupivit et abstulit, ejusque virum cum damno sui exercitus interemit , repentino casu mons cecidit, cum mens illa mysteriis coelestibus assueta, inopinata tentatione devicta est, tamque immanissimae turpitudini subacta. Saxum itaque de loco suo translatum est, cum prophetae animus, a prophetiae mysteriis exclusus, ad cogitandas turpitudines venit. Videamus etiam qualiter lapides excavant aquae, et alluvione paulatim terra consumitur. Salomon quippe immoderato usu atque
Abbreviated transcription (Latin):
suo. iaest mens scã cuiꝰ locus iusticia fuerat
impulsu subito transfertur ad culpã. Rursũ
quia alia est temptatio quȩ se cordi homi¬
nis leniter infundit. omnemq duriciam
fortitudinis corrumpit. atq consumit.
dicatur lapides excauant aquę. quia uide¬
licet duriciã mentis absorbent assidua &
mollia blandimenta libidinis. & lentũ atq
suptile uitiũ. corrumpit durũ & forte
ꝓpositum mentis. Unde & subditur. & allu¬
uione paulatim terra consumitur. Sicut
enĩ influente aqua paulatim consumitur¬
terra. sic leniter surripiente uitio. mens
etiã fortis ab sorbetur. Unde bene subiugit᷑.
& homines gͦ similiter ꝑdes. idest quia cũ
temptationem iusto iudicio eiꝰ menti qui
stare in alto cernitur. repente dominare
ꝑmittis. cadere ac defluere montẽ facis:
Et cũ uoluntas ad iudiciũ commutatur.
quasi ad locũ aliũ transfertur saxũ. Cum
uero temptationẽ lentã atq suptilem sed

Expanded text:
suo, id est mens sua sancta, cujus locus justitia fuerat, suo, id est mens sua sancta, cujus locus justitia fuerat, impulsu subito transfertur ad culpam. Rursum quia alia est tentatio quae se cordi hominis leniter infunditur, omnem duritiam fortitudinis corrumpit atque consumit, dicatur: Lapides excavant aquae. Quia videlicet duritiam mentis absorbent assidua et mollia blandimenta libidinis, et lentum atque subtile vitium corrumpit durum et forte propositum mentis. Unde subditur: Et alluvione paulatim terra consumitur. Sicut enim influente aqua paulatim terra consumitur, sic leniter subrepente vitio mens etiam fortis absorbetur. Unde bene subjungitur Et homines ergo similiter perdes. Id est, quia cum tentationem justo judicio ejus menti qui stare in alto cernitur repente dominari permittis, cadere ac defluere montem facis; et cum voluntas ad vitium commutatur, quasi ad locum alium transfertur saxum; 402 cum vero tentationem lentam atque subtilem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
agitur. ut cadentib rupib saxũ ad loca
alia transferatur. ut aquȩ lapides excauent.
& paulatim terra alluuionib consumatur.
sed magna nobis intentione discutiendum
est qđ infertur. & homines similit̾ ꝑdes :
Iuid est enĩ hoc qđ cadenti monti & saxo
trans lato. qđ excauato lapidi & ꝑ alluuio¬
nem terrȩ consumpte ꝑditio humana con-¬
paratur. nisi hoc qd patent̾ datur intelligi.
quia duo sunt genera temptationũ. unum
qd in mente etiã iusti hominis ꝑ repentinũ
euentũ agitur. quatinꝰ sic subito temptet᷑
ut hunc inopinato ꝓuentu concutiat. &
ꝓsternat. casumq suũ ñ nisi postꝗͣ cecide¬
rit uideat. aliud uero qđ paulatim uenit
in mentẽ. & resistentẽ animũ lenib sugge
stionib inficit. & om̃s in eo uires iusticiȩ
ñ nimietate sua. sed assiduitate consumit:
Quia gͦ alia est temptatio quȩ iustos plerũq
subita inuasione ꝓsternit. dicatur mons
cadens defluit. & saxum transfertur de loco

Expanded text:
agitur ut, cadentibus rupibus, saxum ad loca alia transferatur; ut aquae lapides excavent, et paulatim terra alluvionibus consumatur. Sed magna nobis intentione discutiendum est quod infertur: Et homines ergo similiter perdes. Quid est enim hoc, quod cadenti monti et saxo translato, quod excavato lapidi et per alluvionem terrae consumptae perditio humana comparatur, nisi hoc, quod patenter datur intelligi, quia duo sunt genera tentationum? Unum, quod in mente etiam justi hominis per repentinum eventum agitur, quatenus sic subito tentetur, ut hunc inopinato proventu concutiat et prosternat, casumque suum nonnisi postquam ceciderit videat. Aliud vero, quod paulatim venit in mentem, et resistentem anistionibus inficit, et omnes in eo vires justitiae, non nimietate sua, sed assiduitate consumit. Quia ergo alia est tentatio quae justos plerumque subita invasione prosternit, dicatur: Mons cadens defluit, et saxum transfertur de loco
Abbreviated transcription (Latin):
a iusticia. consumitur in pęna. Ranc nu¬
ditatẽ peccatoris filii tegere dignatus est
pater: qui eo redeunte dixit. cito ꝓferte
stolam primã. Prima quippe stola est. uestis
innocentiȩ. quã homo bene conditꝰ accepit.
sed male a serpente ꝑsuasus ꝑdidit Contra
hanc rursũ nuditatẽ dicitur. beatꝰ qui uigi¬
lat & custodit uestimenta sua. ne nudus
ambulet. Nestimenta quippe custodimꝰ.
cũ preceptũ innocentiȩ seruamꝰ in mente.
ut cum nos iudicii culpa nudat. ad amissã
redeuntes innocentiã penitentia operiat.
Bene aut̃ dicit᷑. Ubi quęso est: Quia pecca¬
tor homo illic stare noluit. ubi conditus
fuit. hic uero ubi cecidit. diu esse ꝓhibetur.
Patriam uolens ꝑdidit. a peregrinatione uͦ
sua quã diligit. inuitus expellitur. Tbi gͦ
est. qui in eius amore ñ est: Sequitur.¬

Expanded text:
a justitia, consumitur in poena. Hanc nua justitia, consumitur in poena. Hanc nuditatem peccatoris filii tegere dignatus t. pater, qui eo redeunte dixit: Cito proferte stolam primam . Prima quippe stola est vestis innocentiae, quam homo bene conditus accepit, sed male a serpente persuasus perdidit. Contra hanc rursum nuditatem dicitur: Beatus qui vigilat, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet . Vestimenta quippe custodimus cum praecepta innocentiae servamus in mente, ut cum nos judici culpa nudat, ad amissam redeuntes innocentiam poenitentia operiat. Bene autem dicitur: Ubi, quaeso, est? quia peccator homo illic stare noluit, ubi conditus fuit; hic vero, ubi cecidit, diu esse prohibetur. Patriam volens perdidit, a peregrinatione vero sua quam diligit invitus expellitur. Ubi ergo est, qui in ejus amore non est u
Abbreviated transcription (Latin):
est. quia in corde ꝑsequentium qđ ꝑfidiȩ
suȩ uento leuabatur. contẽptibilis & despe¬
ctus est habitus. quia carne potuit occidi.
Sed ad odorẽ aquȩ germinauit. quia ꝑ uir-¬
tutẽ dĩ extincta caro illiꝰ ad uitam rediit.
iuxta qd scrptũ est. quẽ ds suscitauit a mor-¬
tuis. Quia enĩ ds̃ trinitas ẽ. sextinctam
carnẽ unigeniti filii. scã trinitas ad est pat̾
fecit comã quasi cũ primũ plantatum est.
quia illa apłoꝵ dubietas quȩ in morte illiꝰ¬
& expauit. & negauit. & negando aruit.
ꝑ resurrectionis eiꝰ głam rursus ad fidem
consumptus. ubi queso est: Nullꝰ homo e¬
sine peccato. nisi ille qui in hoc mundo
ñ uenit ex peccato. & qͥa om̃s in culpã ligamͦ
ipsa amissione iusticiȩ morimur. concessa
priꝰ in paradiso ueste innocentiȩ nudamͣ
interitu etiã earniᷤꝰ subsequente c̃sumim᷑. Ho̾
itaq peccator moritur in culpa. nudatur

Expanded text:
est, quia in corde persequentium, quod perfidiae est, quia in corde persequentium, quod perfidiae suae vento levabatur, contemptibilis et despectus est habitus, quia carne potuit occidi. Sed ad odorem aquae germinavit, quia per virtutem Dei exstincta caro illius ad vitam rediit, juxta quod scriptum est: Quem Deus suscitavit a mortuis . Quia enim Deus Trinitas est, exstinctam carnem unigeniti Filii sancta Trinitas, 396 id est Pater, fecit comam quasi cum primum plantatum est. Quia illa apostolorum debilitas, quae in morte illius expavit et negavit, et negando aruit, per resurrectionis ejus gloriam rursus ad fidem consumptus, ubi, quaeso, est? - Nullus homo sine peccato est, nisi ille qui in hunc mundum non venit ex peccato. Et quia omnes in culpa ligamur, ipsa amissione justitiae morimur. Concessa prius in paradiso veste innocentiae nudamur, interitu etiam carnis subsequente consumimur. Homo itaque peccator moritur in culpa, nudatur