comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem praeceptum est: temporibus morsi. populus israhel caput
uituli coluit. quod illis sacrilega flamma conflauit. Ideotriamilia
hominũ occidi meruerunt. quia dĩ uox uidebatur eẽ contempta
finees: adulteros unoictu percussit. Laudari adõmeruit. quõ diui¬
norum praeceptorũ contemptores occidit. & quadringentos &
quinquaginta quos helias occidisselegitur. Id eo occisi sunt quia
contraiussionem dĩ. perquod falsiuates erant dĩ praccepta contẽp¬
serant: & illiquorum nominibus macarium criminatis. Nec
a falsis uatibus longesunt. quia uos ds̃ dixit futuros esse falsos
uates quo proximoloco probaturisumus. & dum pacem noluer
respicere. Nemnuno cum fratrib habitarent. contra praecepta
& contrauoluntatem dĩ pertinaciter obstiterunt. Ergouid&is
amorse & finees &helia & macario similia eẽfacta. quia
abomnibus uniusdĩ processesunt uindictae. Seduideo uos

Expanded text:
eiusdem dei praeceptum est. temporibus Moysi populus Israhel caput eiusdem dei praeceptum est. temporibus Moysi populus Israhel caput uituli coluit, quod illis sacrilega flamma conflauit; ideo tria milia hominum occidi meruerunt, quia dei uox uidebatur esse contempta. Phinees adulteros uno ictu percussit: laudari a deo meruit, quoniam diuinorum praeceptorum contemptores occidit. et quadringentos et quinquaginta, quos Helias occidisse legitur, ideo occisi sunt, quia contra iussionem dei, per quod falsi uates erant, dei praecepta contempserant. et illi, quorum noa falsis vatibus longe sunt; quia vos Deus dixit futuros esse falsos vates, quod proximo loco probaturi sumus: et dum pacem noluerunt respicere, ne in uno cum fratribus habitarent, contra praecepta et contra voluntatem Dei pertinaciter obstiterunt. Ergo videtis a Moyse, et Phinee, et Elia, et Macario, similia esse facta, quia ab omnibus unius Dei praecepta sunt vindicata. Sed video vos
Abbreviated transcription (Latin):
uindicauerit Macarius sinihil offenderant quioccisi esse di¬
cuntur. Sed macarius reusineo quod solus nobis nescientibus.
& uobis prouocantibus fecit. quare nobis fit inuidia cumaliena
sint facta & in uobis est causa. quia propteruos foris fuistis. quã¬
quã & punc forisesse uideamini euenissedicitur Nonppt̃ nos
quiintus habitamus. Et numquã deradice recessimus. sed quia supra
memoratorum personas. perordinẽ diximus. Videamus quare
morses triamilia hominũ iussit ocidi. quare finces duo. & qua¬
rehelias quad ringentos & quinquaginta. quare macarius du¬
os. quorũ nomina cotidie. ut supra dixi. flauello inuidiae
uentilatis constat in cos uindicasse. aquibus iussio diuina con¬
temptaest. Nam nontibi facies sculptile. dĩ uox est. Et non
facies ad ulterium eiusdĩ uox est ponsacrificabis idolis. idem ds̃
locutus est  & non facies scisma. & querepacem & consequeris eam

Expanded text:
vindicaverit Macarius. Nihil offenderant qui occisi esse divindicaverit Macarius. Nihil offenderant qui occisi esse dicuntur. Sit Macarius reus, in eo quod solus nobis nescientibus, sed vobis provocantibus fecit. Quare nobis fit invidia, cum aliena sunt facta? et in vobis est causa; quia propter vos, qui foris fuistis, quamquam et nunc foris esse videamini, evenisse dicitur; non propter nos, qui intus habitamus, et numquam de radice recessimus. Smemoratorum personas per ordinem diximus, uideamus, quare Moyses tria milia hominum iussit occidi, quare Phinees duo et quare Helias quadringentos et quinquaginta, quare Macarius duos, quorum nomina - cotidie, ut supra dixi, flabello inuidiae uentilatis. constat in eos uindicasse, a quibus iussio diuina contempta est. nam: non tibi facies sculptile dei uox est et: non facies adulterium eiusdem dei uox est; non sacrificabis idolis idem deus locutus est et: non facies scisma et: quaere pacem et consequeris eam
Abbreviated transcription (Latin):
ldeo quia quamuis nonsit usus acuoce. tamen autfecit aut pas¬
sus est: quod effectum huius uocis impleret. Extulit corsuum
ut Nullũ hominẽ sibi conparandum arbitraret᷑. & tumore mentis
suae altior sibi usus est esse. quia quidest suprahomines iam q̃si
ds̃ est : deindecũ epĩ dõ debeant famulari. tantum sibi epõs exegit.
ut eũ nonminori m&cu om̃s uenerarentur quamdm̃. hocest quod si¬
bids̃ uisus est. &cũ persolũ dm̃ solenthomines iurare passus est ho¬
mines persesic iuraretamquã perdm̃. In quosi unusquisq: hominũ
errauerat ipse prohiberedebuerat: cumnon prohibuit. ds̃sibi ui¬
susest. deindecũ ante ipsius superbiam omnes qui inxpõ credide¬
rant xpĩaniuocarent᷑. o usus est populum cũdõ diuidere
utquiillum sccuti sunt. iam non xp̃iani uocarentur. sed donatistę
& siquando adcum aliqui ex aliqua africana prouinciaueniebant

Expanded text:
ideo, quia quamuis non sit usus hac uoce, tamen aut fecit aut pasideo, quia quamuis non sit usus hac uoce, tamen aut fecit aut passus est, quod effectum huius uocis inpleret. extulit cor suum, ut nullum hominem sibi conparandum arbitraretur, et de tumore mentis suae altior sibi uisus est esse; quia quicquid est supra homines, iam quasi deus est. deinde cum episcopi deo debeant famulari, tantum sibi de episcopis suis exegit, ut eum non minori metu omnes uenerarentur quam deum; hoc est, quod sibi deus uisus est. et cum per solum deum solent homines iurare, passus est homines per se sic iurare tamquam per deum. in quo si unusquisque hominum errauerat, ipse prohibere debuerat; cum non prohibuit, deus sibi uisus est. deinde cum ante ipsius superbiam omnes, qui in Christo crediderant, christiani uocarentur, ausus est populum cum deo diuidere, ut qui illum secuti sunt, iam non christiani uocarentur, sed Donatistae; et si quando ad eum aliqui ex aliqua Africana prouincia ueniebant
Abbreviated transcription (Latin):
nec ad multos sed adunũ. hocest addonatũ epm̃. Nequeenim
faserat proph&cam erechielem quẽ proxime nominaui Nifi.¬
epõ conpararem. quisibi ut diximus principatũ kastaginis uin¬
dicabat quiex altauit corsuum & abhominibus sibi superior
uidebatur. & subse omnes &iam sociossuos habere uoluiss&
dequorum oblationibus. Numquam est dignatus accipere: In
quibus in ipsa societate in hanc iniuriam faciebat.. Solus se¬
creto nescioquid ageret. & postea ceteris per functoriaemisce¬
retur. modo ex altaitum est coreius. Ut sibi iam Nonhomo
sed ds̃ fuisscuideretur. Deniq & in orepopuli raroest appellatus ep̃s
seddonatus hastaginis dicebatur : Et merito princeps tr̃ri. Idest
hastaginis appellari. & increparimeruit. quia primus ep̃orũ q̃si
plus esse ipse quamceteri. sed dumnihilhumanũ uoluit habere
plusessccupiebat. Adquem ds̃ sequitur dices. Dixistiego sum ds̃.

Expanded text:
nec ad multos sed ad unum, hoc est ad Donatum episcopum. neque enim nec ad multos sed ad unum, hoc est ad Donatum episcopum. neque enim fas erat prophetam Ezechielem, quem proxime nominaui, nisipum conparare, qui sibi, ut diximus, principatum Carthaginis uindicabat, qui exaltauit cor suum et ab hominibus sibi superior uidebatur et sub se omnes etiam socios suos habere uoluisset; de quorum oblationibus nunquam est dignatus accipere, in quibus in ipsa societate hanc iniuriam faciebat, ut solus secreto nescio quid ageret et postea ceteris perfunctorie misceretur. hoc modo exaltatum est cor eius, ut sibi iam non homo sed deus fuisse uideretur. denique et in ore populi raro est appellatus episcopus sed Donatus Carthaginis dicebatur. et merito princeps Tyri, id est Carthaginis appellari et increpari meruit, quia primus episcoporum, quasi plus esset ipse quam ceteri; et dum nihil humanum uoluit habere, plus esse cupiebat. ad quem deus sequitur dicens: dixisti, ego sum deus.
Abbreviated transcription (Latin):
crediderat. &ccumsuper impm̃ nonsit. Nisi solusds̃ qui fecit imprm̃
Dum sedonatus super imprm̃ excollit. iam qsi hominũ ex cesserat
m&as. ut prose ut prodm̃ nonhominẽ aestimaret: Nonuerendo eũ
qui postdm̃ ab hominibus timebatur. Deniq perezechielem
increpat sp̃ssẽs principem trri. Id est principem kastaginis. cũ
perprophetam his loquitur uerbis: filihominis dicaduersus
principem tr̃ri. haec dicit dñs ds̃. quia exaltatum est cortuum
& dixisti egosumds̃. Trrum kastaginẽ esseprimo. esaias probat
In quolegitur uisio supertrrum. & sequitur. ululate naues
testantur. &sisit alia ciuitas quaehoc nominenuncup&ũr.
Nihil inalla uid&cur factum. quod apud kastaginem constat.
admissum. Loquere inquit ds̃ aduersus principem trri.
Nonaduersus secularem aliquem regem dicit esse loquendum.

Expanded text:
crediderat; et cum super imperatorem non sit nisi solus deus, qui fecit imperatorem, crediderat; et cum super imperatorem non sit nisi solus deus, qui fecit imperatorem, dum se Donatus super imperatorem extollit, iam quasi hominum excesserat metas, ut prope se deum, non hominem aestimaret non reuerendo eum, qui post deum ab hominibus timebatur. denique per Ezechielem increpat spiritus sanctus principem Tyri, id est principem Carthaginis, cum per prophetam his loquitur uerbis: fili hominis, dic aduersus principem Tyri: haec dicit dominus deus: quia exaltatum est cor tuum et dixisti: ego sum deus. Tyrum Carthaginem esse primo Esaias probat, in quo legitur uisio super Tyrum et sequitur: ululate naues rotestantur; et si sit alia ciuitas, quae hoc nomine nuncupetur, nihil in alia uidetur factum, quod apud Carthaginem constat admissum. loquere, inquit deus, aduersus principem Tyri; non aduersus saecularem aliquem regem dicit esse loquendum
Abbreviated transcription (Latin):
las & uolentibus accipere sedaturos. illedixit. ubiq selitteras
praemisisse. Neid quod adlatũ fuerat pauperibus alicubi dispen¬
saretur. O consulere miseris. õ prouiderefuerat pauperibus
õpeccatoribus subuenire: clamatds̃ dicens. Egosum qui feci
pauperem & diuitem. Nonquia non potuit &pauperibus dare :
sed si ambobus daret. peccator quasibi succurreret. inuenire non
poss&. Deniq sic scriptũest Quẽ ad modũ aqua extinguit ignẽ
sic elrmosina extinguet peccatũ: Cesteiam apud dm̃ sunt ambo.
&quidare uoluit. & qui obsatit nedaretur. Quidsiiam dicat
ds̃ donato episcope quiduis fuisse constantem si in nocentem
quare ab innocente accipere Noluisti si peccatorem quare non
remisiftidare propter quẽ feci pauperem. Subhac interroga¬
tionequalis futurus est qui deleuitate & furore laborauit
tantis pauperibus inpedire. Kastaginis principatum setenuisse

Expanded text:
las et uolentibus accipere se daturos, ille dixit ubique se litteras las et uolentibus accipere se daturos, ille dixit ubique se litteras praemisisse, ne id, quod adlatum fuerat, pauperibus alicubi dispensaretur.s o consulere miseris o prouidere pauperibus o peccatoribus subuenire! clamat deus dicens: ego sum, qui feci pauperem et diuitem, non quia non potuit et pauperibus dare, sed, si ambobus daret, peccator qua sibi succurreret, inuenire non posset. denique sic scriptum est: quemadmodum aqua extinguit ignem, sic eleemosyna extinguit peccatum. certe iam apud deum sunt ambo, et qui dare uoluit et qui obstitit, ne daretur. quid ? si iam dicat deus Donato: \'episcope, quid uis fuisse Constantem? si innocentem, quare ab innocente accipere noluisti? si peccatorem, quare non permisisti dare, propter quem feci pauperem?\' sub hac interrogatione qualis futurus est? quid de leuitate et furore laborauit tantis pauperibus inpedire? Carthaginis principatum se tenuisse
Abbreviated transcription (Latin):
gibus & potestatibus. ut qui&am & tranquillã uitã cum ipsis
agamus Nonenimres publicaest in aecdesia. sedecclesia IN
republica. Ioest. in imperio romano. quodlibanũ appellat xp̃s
incanticis canticorũ cũ dicit: Veni sponsamea inuenta delibano. id
est. deimperioromano. ubi & sacerdotiascã sunt. & pudicitia & uirgini¬
tas. quaem barbaris gentibus non sunt. Et siessent. tutaeẽ ñpossent
Merito paulus doc& orandũ esse proregibus & potestatibus. &iã¬
sitalis imperator ess&. quigentiliter uiueret. quanto qđ̃ xpĩa¬
nus. quanto quod dnm̃ timens. quanto quod religiosus. quan¬
to quod misericors. ut ipsa res probat: miserat enim ornam̃ta
domibus dĩ. miserat pauperibus elimosinã nihil donato. Cur
ergo Nihil insaniuit. Cur iratus est. cur quod missũ fuerat repudia¬
uit: &cũ illiquimissi fuerant dicerent se ireper prouintias singu¬

Expanded text:
gibus et potestatibus, ut quietam et tranquillam uitam cum ipsis gibus et potestatibus, ut quietam et tranquillam uitam cum ipsis agamus. non enim respublica est in ecclesia, sed ecclesia in republica, id est in imperio Romano, quod Libanum appellat Christus in canticis canticorum, cum dicit: ueni, sponsa mea inuenta, ueni de Libano, id est de imperio Romano, ubi et sacerdotia sancta sunt et pudicitia et uirginitas, quae in barbaris gentibus non sunt et, si essent, tuta esse non possent. merito Paulus docet orandum esse pro regibus et potestatibus, etiamsi talis imperator esset, qui gentiliter uiueret; quanto magis quod christianus, quanto quod deum timens, quanto quod religiosus, quanto quod misericors, ut ipsa res probat! miserat enim ornamenta domibus dei, miserat pauperibus eleemosynam, nihil Donato. cur ergo insaniuit? cur iratus est, cur, quod missum fuerat, repudiauit ? et cum illi, qui missi fuerant, dicerent se ire per prouincias singu
Abbreviated transcription (Latin):
uarrari. Autquis negare potest rem. cuitota kastago principaliter
testis est impr̃em constantem paulũ & macariũ primitus nonad faci¬
las posset respirareuestiri. pasci gaudere pacipestas. Quicumaddona¬
tum patrẽtuũ uenirent. &quare uenerant indicarent. Ille solito
furore succensus. in haec uerba prorupit. Quidest impr̃ĩ cũ aecclã
& defonte leuitatissuae multa maledicta effudit. Nonminus quam
ingregorium aliquando adquem sic scriberemini medubitauit.
Gregorii macula senatus. & dedecus praefectorum &ceteratalia:
Cuidonato praefatus paenitentia episcopali rescripsit. Harum
epistolarum exemplaria multorũ ore ubiq cantantur. Iãtunc
meditabatur contrapręcepta apostolipauli potestatib &regib
in iuriam facere. proquibus siapostolum audir&. cotidie rogare
debuerat. Sicenĩ doc&beatus apostolus paulus Rogateprore¬

Expanded text:
narrari ? aut quis negare potest rem, cui tota Carthago principaliter narrari ? aut quis negare potest rem, cui tota Carthago principaliter testis est, imperatorem Constantem Paulum et Macarium primitus non ad facilas posset respirare, uestiri, pasci, gaudere paupertas ? qui cum ad Donatum, patrem tuum, uenirent et, quare uenerant, indicarent. ille solito furore succensus in haec uerba prorupit: quid est imperatori cum ecclesia?\' et de fonte leuitatis suae multa maledicta effudit non minus quam in Gregorium aliquando, ad quem sic scribere minime dubitauit: \'Gregori, macula senatus et dedecus praefectorum\' et cetera talia, cui Donato praefatus patientia episcopali rescripsit. harum epistularum exemplaria multorum ore ubique cantantur. iam tunc meditabatur contra praecepta apostoli Pauli potestatibus et regibus iniuriam facere, pro quibus, si apostolum audiret, cotidie rogare debuerat. sic enim docet beatus apostolus Paulus: rogate pro re
Abbreviated transcription (Latin):
generismei. & ascendent elamitae cum far&eris: latina linguadicun¬
tur. coricastrorũ. & secutus est diceNs. Penetraliaurã deferentur
adpublicũ. & secretadomus israhel nudabuntur. hoc in africa
factũ est. & totũ hocinafrica factumest Indicauitds̃ dumuobis
inputat dicens. Quõ conuestistis aquã antiquae piscinae ad ciuita¬
temuram̃. & deiecistis muros hierusalem. ut faceretis alteram muni¬
tionem. & confutuistis aquam. interduas munitiones. & adpiscinã
antiquam adtenderenoluistis. Nec adeũ qui abinitio creauit illã
lam uides frater parmeniane aduos redundareomnia. aquorũ principi¬
bus harum rerũ omniũ seminataestcausa. Deindeaddonatũ kartaginen¬
sem. cuius ueneficio uidetur unitatis negotiũ esse commotũ. In quo
ostendam operarios eius. non prouoluntatenrã nec sua malitiã aliquid
kastaginis leuitatesua confatuit. dũ magnũ seuideri contendit
Quẽ enim lat& praeterte. quia peregrinuses. & potuerunt tibi falsa

Expanded text:
generis mei et ascendent Elamitae cum pharetris — Elamitae latina lingua dicuntur chori castrorum — et secutus est dicens: penetralia uestra deferentur ad publicum et secreta domus Israhel nudabuntur. hoc in Africa factum est et totum hoc, quare factum est, indicauit deus, dum uobis inputat dicens: quoniam conuertistis aquam antiquae piscinae ad ciuitatem uestram et deiecistis muros Hierusalem, ut faceretis alteram munitionem, et constituistis aquam inter duas munitiones et ad piscinam antiquam adtendere noluistis nec ad eum, qui ab initio creauit illam. Iam uides, frater Parmeniane, ad uos redundare omnia, a quorum principibus harum rerum omnium seminata est causa, deinde ad Donatum Carthaginensem, cuius ueneficio uidetur unitatis negotium esse commotum. in quo ostendam operarios eius non pro uoluntate nostra nec sua malitia aliquid Carthaginis de leuitate sua constituit, dum magnum se uideri contendit. quem enim latet praeter te, quia peregrinus es, et potuerunt tibi falsa
Abbreviated transcription (Latin):
rabulis in fronte seducti populi posuerunt: Ds̃ cuidisplic& scisma hocli¬
benter uidere nonpotuit : Indixerant quodam modo dõbellum. quocsi¬
ess&c alterds̃ qui alterũ acciper& sacrificium. Igiturdr̃ pronoglectis man¬

Expanded text:
ribulis in fronte seducti populi posuerunt. deus, cui displicet scisma, hoc liribulis in fronte seducti populi posuerunt. deus, cui displicet scisma, hoc libenter uidere nonesset alter Deus, qui alterum acciperet sacrificium. Igitur Deus pro neglectis man
Abbreviated transcription (Latin):
prohibuit: nonoccides nonibis postdeos alienos & in capitib mandato¬
rum ponfacies scisma: uideamus dehistribus quidoportuit puniri. & quid
merut relaxari: parricidium principaledelictũ est & tameri cain Nec
reus adõ percutitur. sed occisus insuꝑ uindicatur. Inpiniue ciuitate hominũ
Numero centũ uigintimilia sacriloga qua ed eos alienos sequi uidebuntur.
postiracundiã dĩ & nuntium ionae proph&lae. ieiuniũ paruitemporis. &
oratio indulgentiãmeruit: Videamus si aliquid tale consecuti sunt. hi
qui populos dĩ: primitus ausi sunt scindere : Totmilib filiorũi srahel
quorũ aceruicibus diuina puidentia iugũ seruiledeicerat:  aronsem̃
unũ praefecerat sacerdotẽ sed cũministricius sacerdotiũ non sibi debitum
concupiscentes seducta pastepopuli in licitein uaderent. Ritũ imitati
sacrorũ ducentos & quot excurrit ministros secum perituros. cumtu¬

Expanded text:
prohibuit: non occides, non ibis post deos alienos. et in capitibus mandatoprohibuit: non occides, non ibis post deos alienos. et in capitibus mandatorum: non facies scisma. uideamus de his tribus, quid oportuerit puniri et quid meruerit relaxari. parricidium principale delictum est; et tamen Cain nec reus a deo percutitur sed occisus insuper uindicatur. in Niniue ciuitate hominum milia centum uiginti sacrilega, quae deos alienos sequi uidebantur . post iracundiam dei et nuntium Ionae prophetae ieiunium parui temporis et oratio indulgentiam meruit. uideamus, an aliquid tale consecuti sunt hi, qui populos dei primitus ausi sunt scindere. tot milibus filiorum Israhel. quorum a ceruicibus diuina prouidentia iugum seruile deiecerat, Aaron sanctum unum praefecerat sacerdotem. sed cum ministri eius sacerdotium non sibi debitum concupiscentes seducta parte populi inlicite inuaderent, ritum imitati sacrorum ducentos et quod excurrit ministros secum perituros cum tu
Abbreviated transcription (Latin):
dum in scctaris alienos &cũpriores tuos const& operatosesse hocalterum
pefas ed am uoscos sceleratis uestigiis sequi laboratis: ut quodilli priores in
aitulos stismatis fecrant. Quos uidudĩ fecisse. & nunefacere uidcimini:
Iiruperunt suis temporibus picem uosexterminatis unitatem: Deparentibuss
ur̃is & deuobis meritodicpotest caecuscaecũsi duxerit. utriq in foucã cadunt
Oculos pitru rõrum. furiosus excecauerat liuor. & aemalatio urõs orbauit
soisma summũmalũ eẽ. & uos negaremini mȩpoteritis &tameꝵ dithap
& abrrou sechore o. perditos magistros urõs si netrepidationeeftis imitati
uecponere anteoculos uoluifos hormalũ. & uerbis di esse prohibitum. &
admisũ grauiter uindicatũ: Deindeessedistantiam delictorũ. aut remissio
testatur autpoena: Deniq int̾c&era praccepta. &iã haectra iussiodiuina

Expanded text:
dum insectaris alienos; et cum priores tuos constet operatos esse hoc alterum dum insectaris alienos; et cum priores tuos constet operatos esse hoc alterum nefas, etiam uos eos sceleratis uestigiis sequi laboratis, ut, quod illi priores in titulo scismatis fecerant, et uos iamdudum fecisse et nunc facere uideamini. illi ruperunt suis temporibus pacem, uos exterminatis unitatem. de parentibus uestris et de uobis merito dici potest: caecus caecum si duxerit, utrique in foueam cadunt. oculos patrum uestrorum furiosus excaecauerat liuor, aemulatio uestros orbauit. scisma summum malum esse et uos negare minime poteritis. et tamen Dathan et Abiron et Core, perditos magistros uestros, sine trepidatione estis imitati nec ponere ante oculos uoluistis hoc malum et uerbis dei esse prohibitum et admissum grauiter uindicatum. deinde esse distantiam delictorum aut remissio testatur aut poena. denique inter cetera praecepta etiam haec tria iussio diuina
Abbreviated transcription (Latin):
alienã : & cũpossent ipsi ab innecentib argui. In nocentes arguere studucrunt
mittentes ubiq litteras lili oredictante conscriptis. quas intero&cros actus
habemus in posterum: adhuc kastaginepositi praccesserunt sccpistolissuis. ut
rumoribus falsis. cunctorũ auribus in sererent mendacium. Sparsit fama p
eopulos. &dumdeuno celebrata sunt falsa. supradictorũ uerissima crimina
subsilentio latuerunt: Frequenter sol&c erubesi detrimine. sedillo tempore
Non fuit cui crubescer&ur. quia pra&er paucos catholicos percauerant uniuersi.
&Qd imago fuerat in norentia e in termultos Nefas acdmissum parumerat
traditionis facinus. qua perdonatũ masculitanũ. &c&cros supradictos con¬
stabat admissum. &iãingens flagitiũ scismatis traditioni iunxerunt:
Uidesergo parmeninehaecduo criminatã mala tã grauia traditionis &
scismatis ad tuos principes pertinere agnosce uelsero. incurrisse tẽ intuos.

Expanded text:
alienam: et cum possent ipsi ab innocentibus argui, innocentes arguere studuerunt, alienam: et cum possent ipsi ab innocentibus argui, innocentes arguere studuerunt, mittentes ubique litteras, livore dictante conscriptas, quas inter caeteros actus habemus in posterum. Adhuc Carthagine positi praecesserunt se epistolis suis, ut rumoribus falsis cunctorum auribus insererent mendacium, sparsa fama per populos. Et dum de uno celebrata sunt falsa, supra dictorum verissima crimina sub silentio latuerunt. Frequenter solet erubesci de crimine, sed illo tempore non fuit cui erubesceretur: quia praeter paucos catholicos peccaverant universi; et quasi imago fuerat innocentiae, inter multos nefas admissum. Parum erat traditionis facinus, quod per Donatum Masculitanum et caeteros supra dictos constabat admissum: etiam ingens flagitium schismatis traditioni junxerunt. Vides ergo, Parmeniscismatis, ad tuos principes pertinere. agnosce uel sero incurrisse te in tuos,
Abbreviated transcription (Latin):
episcopalis. erat altarelatsuo in quopacificiepĩ recro tem poris obtulerunt:
Criprianus lucianus &c&eri: sicexitumest foras. & al tare contraaltare
erectũest. &ordinatio in liqte celebrataest. Et maiorinus quilector india¬
conio ceciliani fuerat domesticus lucillȩ ipsa suffragante ep̃s ordinitus est
adaditorib qui in concilio numidiȩ ut superius diximus crimina sua sibi con¬
fessi sunt. &indulgentiã sibiinuiem tribuerunt: Manifestũ estergo
exissed eaecclesia &ordinatores qui tradiderunt & maiorinũ qui or dinatus est
Interea descorum cfiminũ fonte quia pudeos multorũ flagiaiorũ uenis ex¬
uberauerat. Vnũ traditionis conuiciũ inordinatonrẽ ceciliani diriuandũ
eẽputauerunt : Prouidentes quod fama duas ressimiles unotẽ porelequi
Nonpossent. ut criminain silentiũ mitterent sua. uitãin famare conati sunt

Expanded text:
episcopalis: erat altare loco suo, in quo pacifici episcopi retro temporis obtulerant, episcopalis: erat altare loco suo, in quo pacifici episcopi retro temporis obtulerant, Cyprianus, Lucianus et caeteri. Sic exitum est foras, et altare contra altare erectum est: et ordinatio illicite celebrata est: et Majorinus, qui lector in diaconio Ca traditoribus, qui in concilio Numidiae, ut superius diximus, crimina sua sibi confessi sunt, et indulgentiam sibi invicem tribuerunt. Manifestum est ergo exisse de Ecclesia et ordinatores qui tradiderunt, et Majorinum qui ordinatus est. Interea de suorum criminum fonte, qui apud eos e multorum flagitiorum venis exuberaverat, unum traditionis convicium in ordinatorem Caeciliani derivandum esse putaverunt: providentes quod fama duas res similes uno tempore loqui non posset, ut crimina in silentium mitterent sua, vitam infamare conati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tia fuerat. Nullus desupradictis accessit: tunc acecilianomandatum est: si
est quod inme prob&ur. ex eataccusator & prob& illotẽpore atot inimicis nihil
in illo potuit confingi. sed deordinatoresuo quod abhis falso traditor dicer&cur
meruit in famari: Iterũ acecilianomandatũ est. ut si felix inse sicut illi arbi¬
trabantur Nihil contuliss&. ipsi tã quã adhuc diaconũ ordinarent cecilianum:
Tunc purpurius solitamalitia fr&us quasi &cecilianus filius sororis eius ess&
sicait: Ex eathucquasiinponatur illi manus in episcopitu. & quassecur illi
caput depenitentia: Hisrebus compestis tota aeclesia cecilianũ r&inuit. Ne
se latromibus tradidiss&t . Illorẽpore autreus desedebebat expelli aut commu¬
nicari debuit innocenti confestaerat aecclesia populis. plenaerat cathe dra

Expanded text:
tia fuerat, nullus de supradictis accessit. Tunc a Caeciliano mandatum est: « Si tia fuerat, nullus de supradictis accessit. Tunc a Caeciliano mandatum est: « Si est quod in me probetur, exeat accusator et probet. » Illo tempore a tot inimicis nihil in eum potuit confingi: sed de ordinatore suo, quob ab iis falso traditor diceretur, meruit infamari. Iterum a Caeciliano mandatum est, ut si Felix in se, sicut illi arbitrabantur, nihil contulisset, ipsi tanquam adhuc diaconum ordinarent Caecilianum. Tunc Purpurius solita malitia fretus, quasi et Caecilianus filius sororis ejus esset, sic ait: « Exeat huc quasi imponatur 19 illi manus in episcopatu, et quassetur illi caput de poenitentia. His rebus compertis, tota Ecclesia Caecilianum retinuit, ne se latronibus tradidisset. Illo tempore aut reus de sede debebat expelli, aut communicari debuit innocenti. Conferta erat Ecclesia populis: plena erat cathedra
Abbreviated transcription (Latin):
cib auaritiae commendatã ebiberant praedam: cũ redderecogerentur. subdu¬
xerunt communioni pedem: Nonminus & ambitores. quibus &ordinari ponc̃¬
tigit. pec non & lucilla quaciuã dudũ ferre non potuit. Disciplinã cũ omnib. suis
potens & factiosa femina. cõmunioni miscerinoluit: sic trib conuenientibas
causis & personis. factũ est ut malignitas haber& effectũ. Scismaigitur illo
tẽpore confusȩmuliens iracundia peperit. ambitus nutriuit a uaritia robo¬
rauit: abhis tribus personis contracecilianũ causae confictaesunt. utuitio¬
saeius ordinatio dicer&ur: Mosecundũ tigisitanũ missũest. ut kastaginem
uenir&ur: proficiscuntur om̃s supra memorati. traditores. suscepti hospitio
Abauaris. ab ambitorib abiratis. nonacatholicis. quorũ p&itione cecilian¬
fuerat ordinatus Interea abasilicam. ubicũ ceciliano totaciuitas infrequen¬

Expanded text:
cibus auaritiae commendatam ebiberant praedam. cum reddere cogerentur, subducibus auaritiae commendatam ebiberant praedam. cum reddere cogerentur, subduxerunt communioni pedem, non minus et ambitores, quibus et ordinari non contigit, necnon et Lucilla. quae iamdudum ferre non potuit disciplinam, cum omnibus suis potens et factiosa femina communioni misceri noluit. sic tribus conuenientibus causis et personis factum est, ut malignitas haberet effectum. Scisma igitur illo tempore confusae mulieris iracundia peperit, ambitus nutriuit, auaritia roborauit. ab his tribus personis contra Caecilianum causae confictae sunt, ut uitiosa eius ordinatio diceretur. ad Secundum Tigisitanum missum est, ut Carthaginem ueniretur . proficiscuntur omnes supra memorati traditores, suscepti hospitio ab auaris, ab ambitoribfuerat ordinatus. Interea ad Basilicam, ubi cum Caeciliano tota civica frequen
Abbreviated transcription (Latin):
dictur : Itaut si psenonredir&. redita pice xp̃ianis anicula illa illidar&
que inepiscopili cathehra sedentẽmn uenir&: ꝓfeccus causa dixit. iussus est
reuefti ad castiginem perueninenon potuit: tẽpestas persecutionis peracta & de¬
finitaest iubentedõ : Indulgentiã mittente maxentio x pĩanis libesta sestrestitu¬
ta  botrus &cedesius utdicitur apud castaginẽ ordinancupientes operã deder.
utabsertib pumidis soliuicini ep̃ peccrentur. qui ordinationẽ apudcasta¬
ginẽ celebrarent: Tumc suffragio totius populi cȩcilianus eligitur &emino
inponente felice autumnitano ep̃s ordinatur: botrus &edlesius despesua
deicit sunt breuis ur& orgenti sedenticctiluno si cuti delogitũ amonsuiri
fuerat traditur. adhibitis testibus conuocantur. supramemorati semores: qui fau¬

Expanded text:
dicitur ita, ut, si ipse non rediret, reddita pace christianis anicula illa illi daret, dicitur ita, ut, si ipse non rediret, reddita pace christianis anicula illa illi daret, quem in episcopali cathedra sedentem inueniret. profectus causam dixit: iussus est reuerti, ad CartLaginem peruenire non potuit. Tempestas persecutionis peracta et definita est. iubente deo indulgentiam mittente Maxentio christianis libertas est restituta. Botrus et Celestius, ut dicitur, apud Carthaginem ordinari cupientes operam dederunt, ut absentibus Numidis soli uicini episcopi peterentur, qui ordinationem apud Carthaginem celebrarent. tunc suffragio totius populi Caecilianus eligitur et manum inponente Felice Autumnitano episcopus ordinatur. Botrus et Celestius de spe sua deiecti sunt. breuis auri et argenti sedenti Caeciliano, sicuti delegatum a Mensurio fuerat, traditur adhibitis testibus. conuocantur supra memorati seniores, qui fau
Abbreviated transcription (Latin):
mastrris libare dicebatur. &cũ pracponer& calici salutari Ospesciocuius ho¬
minis mortui &esimastrris sed ecdũ uindicati. correpta cũ confusioneirata
discessit: hrascenti& dolenti Ned isciplinae subcũber& : Occurnt subito per¬
secutionis innata tempestas : Isdem tẽporib: felix quidã diaconus. qui perfamo¬
sã pescio quãdetrranno impre t uncfactã epistolarius appellatu s est pericu¬
lũtimens. apud mensuriũ epm̃ delituis sedicitur : quẽ cũpostolatũ mensurius
publicedenegar& : Relatiomissaest. rescriptũ uenit ut simensurius. felicem
diaconũ nonred didiss& ad palatiũ diriger&tur: Conuentus nonleues patie¬
batur angustus : Franteñ aeclesiae ex auro et argento quãplunma or na¬
menta. qua e necde fodereterrae. Nec seũ portare poterat. quasi fidelib senio¬
ribus commendauit: Commemoratorio facto qued cuidĩ aniculae dedisse

Expanded text:
martyris, libare dicebatur, et cum praeponeret calici salutari os nescio cuius homartyris, libare dicebatur, et cum praeponeret calici salutari os nescio cuius hominis mortui, et si martyris sed toecdum uindicati, correpta cum confusione irata discessit. irascenti et dolenti, ne disciplinae succumberet, occurrit subito persecutionis innata tempestas. Isdem temporibus Felix quidam diaconus, qui per famosam nescio quam de tyranno imperatore tunc factam epistulam reus appellatus est, periculum timens apud Mensurium episcopum delituisse dicitur. quem cum postulatum Mensurius publice denegaret, relatio missa est. rescriptum uenit, ut, si Mensurius Felicem diaconum non reddidisset, ad palatium dirigeretur. conuentus non leues patiebatur angustias; erant enim ecclesiae ex auro et argento quam plurima ornamenta, quae nec defodere terrae nec secum portare poterat quae quasi fidelibus senioribus commendauit commemoratorio facto, quod cuidam aniculae dedisse
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & inc&eris ꝓuintiis unaerat aecclesia antequã diuider&ur ab ordinatoꝵi¬
bus maiorini. cuiustu hereditariã cathedrã sedes Videndũest quis inradicẽ :¬
cũtotoorbemanserit. quisforas exierit. quiscathedrã sederit alteram quȩante
nonfuerat. quis contra altare altare erexerit. quis ordin ationem fecerit
saluqꝰ altero ordinato : Quis iaceat subsententiam iohannis a postoli. quidixit.
multos antixp̃os foras exituros: qui anonerant inquit nr̃i: nam sinr̃
essent mansissent nobiscũ. Ergo quiinuno cũ fratrib manerenoluit
herdacos secutus. quasi antrap̃s foras exiuit hoc apud castaginẽ postordinat¬
nã factiosã qua canteconcussam ꝑsecutionis turbinib pacem Dumadhuc
intranquillo eẽt aecclesia. cũ correptionẽ archidiaconi ceciliani lucilla fere
ponposs&. qua cantes piritalẽ cibu & potũ. os pescio cuius mastrris sitamep

Expanded text:
sicut et in ceteris prouinciis una erat ecclesia, antequam diuideretur ab ordinatorisicut et in ceteris prouinciis una erat ecclesia, antequam diuideretur ab ordinatoribus Maiorini, cuius tu hereditariam cathedram sedes. uidendum est, quis in radice cum toto orbe manserit, quis foras exierit, quis cathedram sederit alteram, quae ante non fuerat, quis contra altare altare erexerit, quis ordinationem fecerit saluo altero ordinato, quis iaceat sub sententia Iohannis apostoli, qui dixit multos antichristos foras exituros: quia non erant, inquit, nostri, nam si nostri essent, mansissent nobiscum. ergo qui in uno cum fratribus manere noluit, haereticos secutus quasi antichristus foras exiuit. Hoc apud Carthaginem post ordinatnam factiosam, quae ante concussam persecutionis turbinibus pacem, dum adhuc in tranquillo esset ecclesia, cum correptionem archidiaconi Caeciliani Lucilla ferre non posset; quae ante spiritalem cibum et potum os nescio cuius martyris, si tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpus. idemipsitot &tales ad castaginẽ ꝓfectitraditores. turati homici¬
dae. maiorinũ cuiustu cathedrã sedes. postordinationẽ ceciliani ordina¬
uer̃ schisma facientes. Et quõ traditionis reos principes urõs fuisse monst̾ra¬
tũ est. consequenserit eosdem fuisse auctores schismatis quacres ut clara
& manifesta cẽ omnibus possit. Ostendendũ est ex quaradice seseusq:
in hodiernũ erroris ꝓtenderint rami. Etex quo fonteriuulus iste ma¬
ligni liquoris occulte serpens. usq intẽporanrã manauerit. Dicendũe
unde &ubi. & aquib: ortũ const& hoc alterũ malũ. quae conuenerint causȩ
quaefuerint operatȩ personȩ. quia uctores huiusmali. quinutnitores aqui¬
bus sint interpastes abimperatorepostolata iudicia. qui sederintiudices. ubi
sit actũ concilium. quae sint ꝓlatȩsententiae: dediuisi on eagitur & in africa

Expanded text:
tempus iidem ipsi, tot et tales ad Carthaginem profecti traditores, turati, homicitempus iidem ipsi, tot et tales ad Carthaginem profecti traditores, turati, homicidae Maiorinum, cuius tu cathedram sedes, post ordinationem Caeciliani ordinauerunt scisma facientes. et quoniam traditionis reos principes uestros fuisse monstratum est. consequens erit eosdem fuisse auctores scismatis. quae res ut clara et manifesta esse omnibus possit, ostendendum est, ex qua radice sese usque in hodiernum erroris protenderint rami et ex quo fonte riuulus iste maligni liquoris occulte serpens usque in tempora nostra manauerit. dicendum est, unde et ubi et a quibus ortum constet hoc alterum malum, quae conuenerint causae, quae fuerint operatae personae. qui auctores huius mali, qui nutritores, a quibus sint inter partes ab imperatore postulata iudicia, qui sederint iudices, ubi sit actum concilium, quae sint prolatae sententiae. de diuisione agitur: et in Africa
Abbreviated transcription (Latin):
testantur. &u&ustas mẽbranarum testimoniũ perhib&. quas dubitantib:
pferre poterimus : Harũ namq plenitudinẽ rerum. in nouissima paste isto¬
rum libellorũ adimplendã fidem adiunximus: Hi ep̃i interrogante
secundo tigisitano tradidisse cfessi sunt. Etcũ ipsesecundus apurpuro
increpar&ur quod & ipsediu apud stationarios fuent. & non fugerit
sed dimissussit. Nonsi necausadimissũ fuisse. Nisiquia tradiderat lam
om̃s herduici cceperant murmurare : quorũ spũ secundos m&uens consilũ
accepit afilio fr̃issui secundominore. ut talẽcausam dõ seruar&. Consulti sunt
quiremanserunt. Idestuictor gardensis felix aratorio &quabora centurio¬
nis. hũ dixerunt talẽ causã d̃o debere reseruari. Etdixitsecundus. sede¬
teomnes: Tuncdictu e stabomnib dõgratias & sederunt. Habesergo frater
parmeniane qui manifestofuerint traditores. deindenon postlongum

Expanded text:
testantur et uetustas membranarum testimonium perhibet, quas dubitantibus testantur et uetustas membranarum testimonium perhibet, quas dubitantibus proferre poterimus. harum namque plenitudinem rerum in nouissima parte istorum libellorum ad inplendam fidem adiunximus. hi episcopi interrogante Secundo Tigisitano se tradidisse confessi sunt. et cum ipse Secundus a Purpurio increparetur, quod et ipse diu apud stationarios fuerit et non fugerit sed dimissus sit, non sine causa dimissum fuisse, nisi quia tradiderat, iam omnes erecti coeperant murmurare. quorum spiritum Secundus metuens consilium accepit a filio fratris sui Secundo minore, ut talem causam deo seruaret. consulti sunt, qui remanserant, id est Uictor Garbensis, Felix a Rotario et Nabor a Centurionis. hi dixerunt talem causam deo debere reseruari. et dixit Secundus: sedete omnes\'; tunc dictum est ab omnibus: deo gratias\'. et sederunt. habes ergo, frater Parmeniane, qui manifesto fuerint traditores. Deinde non post longum
Abbreviated transcription (Latin):
cipe somniũ aliqui epĩ illis tẽporibus. ut damno a&cernȩ uitae istius incestelu¬
cis moras breuissimas conpararent: instrum̃ ta diuinȩlegis impiae tradidert̃
Exquibuserant. donatus masculitanus. uictor rusiccadiensis. marinus ab
aquis tibilitanis. donatus calamensis & homicida purpurius liniatensis qui
interrogatus defiliis sororissuae quodeos incarcerem milei n ecassedicer&ur
confessus est dicens. & occidi. & cccido. Non eossolos. sed& quicũq contra
mefecerit & menalius quineturi ficasse a suisciuib ꝓbar&ur cculorum
dolorem fingens. ad consensum suorũ ꝑcedere trepidauit: hi&ceteri quospri¬
cipes tuos fuisse paulc post docebimus postper secutionẽ apud circũ cirtã
ciuitatẽ quiabasilicae Necdum fuerant restitutae. indomũ urbanigirisi
consederunt die iii. idummaiarũ sicut scripta nundinani tunodiaconi

Expanded text:
cipes omnium, aliqui episcopi illius temporis, ut damno aeternae uitae istius incertae lucipes omnium, aliqui episcopi illius temporis, ut damno aeternae uitae istius incertae lucis moras breuissimas conpararent, instrumenta diuinae legis inpie tradiderunt. ex quibus erant Donatus Masculitanus, Uictor Rusiccadensis. Marinus ab aquis Tibilitanis, Donatus Calamensis et homicida Purpurius Limatensis, qui interrogatus de filiis sororis suae, quod eos in carcere Milei necasse diceretur, confessus est dicens: \'et occidi et occido non eos solos sed et quicumque contra me fecerit.\' et Menalius. qui ne turificasse a suis ciuibus probaretur. oculorum dolorem fingens ad consessum suorum procedere trepidauit. Hi et ceteri, quos principes tuos fuisse paulo post docebimus, post persecutionem apud Cirtam ciuitatem, quia basilicae necdum fuerant restitutae, in domum Urbani Carisi consederunt die III. Iduum Maiarum, sicut scripta Nundinarii tunc diaconi
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ inteest &iam uos ipsoscumeis una sententia ferire uoluisti. Sediam
ut adꝓpositũ singularũ rerum ordinem redeamus. Primoloco audi qui fuerint
traditores . & plenius auctores schismatis disce. Iñ africaduomala & pessima
admissa eẽ constat. unum intraditione alterum inschismate: sedutraq ma¬
la. &c umno tẽpore. &hisdem auctoribus uidentur eẽ commissa. Debesergo
frater purmeniune discere quod intellegens ignorire Namfermeante annos
sexaginta & quode xcurrit pertotĩ a fricam persecutionis est deuagatatẽpestas.
quaealios fecent mastrres alios confessores. nonnullos funesta prostrauit
in mortelatentes. dimisit in lesos: quid commemorẽ laicos quitunc in ecdesia
Nulla fuerant dignitate suffulti. quid ministrosplurimos. quiddia comos in
testio quid praesbiteros in secundo sacerdotio consaitutos: ipsi apices & prin¬

Expanded text:
quantum in te est, etiam uos ipsos cum eis una sententia ferire uoluisti. Sed iam quantum in te est, etiam uos ipsos cum eis una sententia ferire uoluisti. Sed iam ut ad propositum singularum rerum ordinem redeamus, primo loco audi qui fuerint traditores, et plenius auctores scismatis disce. in Africa duo mala et pessima admissa esse constat, unum in traditione, alterum in scismate, sed utraque mala et uno tempore et iisdem auctoribus uidentur esse commissa. debes ergo, frater Parmeniane, discere. quod intellegeris ignorare. nam ferme ante annos sexaginta et quod excurrit per totam Africam persecutionis est diuagata tempestas, quae alios fecerit martyres, alios confessores, nonnullos funestam prostrauit in mortem, latentes dimisit inlaesos. quid commemorem laicos, qui tunc in ecclesia nulla fuerant dignitate suffulti ? quid ministros plurimos ? quid diaconos in tertio, quid presbyteros in secundo sacerdotio constitutos? ipsi apices et prin
Abbreviated transcription (Latin):
Videsergo frater parmenianeher&icos adomoueritatis satis extorres. solos
habereuaria & falsabaptismata quibus inquinatus non possit abluere. Inmun¬
dus emundare. subplantator erigere. perditus liberare. Reus ueniã tribuere:
dãpnatus ab soluere: Beneclausisti. hortũ her&icis. Benereuocasti claues ad
pecrum. Beneabstulisti colendi potestatem pearbusculas colarent hi quos
ab hortulo &aparadrsodĩ constat alienos. Benesubdux isti anulũ his quibus
aperire non lic& adfontem. Vobis uero scismaticis quãuis incatholica pon
sitis. haec negari no possunt. qui a nobiscũ uera & communia sacramenta
traxistis quare cũ hae comniaher&icis benenegentur. Quidtibiuisum esthaec
&c uobis negare uoluisse: quosschismaticosesse manifestũ ef: uosenĩ
foras exiftis: Quantũ in nobis est uolebam ut solidam pnarentur her&uici

Expanded text:
uides ergo, frater Parmeniane, haereticos a domo ueritatis satis extorres solos uides ergo, frater Parmeniane, haereticos a domo ueritatis satis extorres solos habere uaria et falsa baptismata, quibus inquinatus non possit abluere, inmundus emundare, subplantator erigere, perditus liberare, reus ueniam tribuere, damnatus absoluere. bene clausisti hortum haereticis, bene reuocasti claues ad Petrum, bene abstulisti colendi potestatem, ne arbusculas colerent ii, quos ab hortulo et a paradiso dei constat alienos; bene subduxisti anulum iis, quibus aperire non licet ad fontem. uobis uero scismaticis, quamuis in catholica non sitis, haec negari non possunt, quia nobiscum uera et communia sacramenta traiistis. quare cum haec omnia haereticis bene negentur, quid tibi uisum est haec et uobis negare uoluisse, quos scismaticos esse manifestum est? uos enim foras existis. quantum in nobis est, uolebamus, ut soli damnarentur haeretici;
Abbreviated transcription (Latin):
sia. & sic omnia miscuisti. Catholicã facit simplex. &uerus intellectus in¬
tellegere singularem acuerissimũ sacramentũ &unitas animorum. Scisma
uero sparso coagulo pacis. Dissipatis sensib generatur. Liuore nutritur
aemulatione &litibus roboratur. utdesesta matrecatholica impnifilii. dumforas
exeunt & sẽ separant utuos fecistis. aradicematris aecclesiae in uidefacibusam¬
putati. errandorebelles abscedunt. Necpossunt nouũ aliquid ut aliudagere. pisi
quodiãdudum. apud suã didicerunt matrem. Her&iciuero uentatis exules. sani
& uerissimi srmboli desestores. desinu scãe aeclesiae impiis sensibus deprauati
contẽpto quod benefuerant geniti. ut ignorantes &rudes deciperent. dese pasci
uoluerunt: & quiiam dudũ uitalibus pastifuerant cibis. corruptela male diges¬
tionis inpemitie miserorũ dispatationibus impiis uenena mortiferauomuerunt

Expanded text:
sia; et sic omnia miscuisti. Catholicam facit simplex et uerus intellectus insia; et sic omnia miscuisti. Catholicam facit simplex et uerus intellectus intellegere, singulare ac uerissimum sacramentum et unitas animorum. scisma uero sparso coagulo pacis dissipatis sensibus generatur, liuore nutritur, aemulatione et litibus roboratur, ut deserta matre catholica inpii filii, dum foras exeunt et se separant, ut uos fecistis, a radice matris ecclesiae inuidiae falcibus amputati errando rebelles abscedunt; nec possunt nouum aliquid aut aliud agere, nisi quod iamdudum apud suam didicerant matrem. Haeretici uero ueritatis exules, sani et uerissimi symboli desertores, de sinu sanctae ecclesiae inpiis sensibus deprauati, contempto, quod bene fuerant geniti, ut ignorantes et rudes deciperent, de se nasci uoluerunt. et qui iamdudum uitalibus pasti fuerant cibis, corruptela malae digestionis in perniciem miserorum disputationibus inpiis uenena mortifera uomuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
schismaticos her&icis iungereuoluisse. aut sisic tibi uid&ur &itaplac&¬
cũ illaquaeate paulo ante suntdicta. Dixistienim fieri non posse. ut infalso
baptismate inquinatus abluat. in mundus emund& subplantator erigat ꝑditus
liberet. Reus uenuã tribuat. damnatus absoluat. Benehaecomnia potuerunt
ad solos her&uicos pertinere quia falsauerunt symbolũ. dũ alterdixerit duos
deos Cũ ds̃ unussit. al terpatrem uult in personã filii cognosci. alter carnem
subducens filiodĩ perquã dõ reconciliatus estmundus. & c&erihuius modi
qui ã sacramentis catholicis alieni esse noscuntur. Quare peniteatte talib
hominib &iã schismaticos adiunxisse. Inteenĩ conuestistisententiaegladiũ
dũ aestimas. quia alteros ad p&cebas. & non adtendisti inter schismaticos &che¬
r&cos. qua sit magnadistantia. Indeest quodignoras Et quaesit scã aecde¬

Expanded text:
schismaticos haerschismaticos haercumula illa, quae a te paulo ante sunt dicta. dixisti enim fieri non posse, ut in falso baptismate inquinatus abluat, inmundus emundet. subplantator erigat, perditus liberet, reus ueniam tribuat, damnatus absoluat. bene haec omnia potuerunt ad solos haereticos pertinere, quia falsauerunt symbolum, dum alter dixit duos deos, cum deus unus sit, alter patrem uult in persona filii cognosci, alter carnem subducens filio dei, per quam deo recanciliatus est mundus, et ceteri huiusmodi, qui a sacramentis catholicis alieni esse noscuntur. quare paeniteat te talibus hominibus etiam scismaticos adiunxisse; in te enim conuertisti sententiae gladium, dum aestimas, quia alteros adpetebas et non adtendisti, inter scismaticos et haereticos quam sit magna distantia. inde est, quod ignoras, et quae sit sancta eccle
Abbreviated transcription (Latin):
sciã uosipsoseis adiungere quos esse schismaticos constit: Dũ aecdaedotes
&her&icis ipsis & uobis schismaticis denegasti. Dixistienĩ intero&eraschisma¬
ticos auite uelut sarmenta esseconcisos: destinatos poenis. tãquã ligna arida
gehennae ignib reseruari. Seduideotẽ ad huc ignorare schisma apud car¬
taginẽ aurĩs principib factam quaereharũ originẽ rerum. & inuenieste
hanc in uos dixissesententiam . cũ schismati  her&icossociasti. Nonenim
cecilianus exiuit amaiorino auotuo. sed maiorinus aceciliano. Neccecili¬
anus recessit a cathe dra p&ri uelcrpriani. sed maiorinus cuiustu cathedrã
sedes. qua canteipsũ maiorinũ originẽ non habebat. Et cũ haec itagesta esse
manifestissime constent. & uosheredesesse traditorũ. & schis maticorum
euidenter appareat: Satistẽmiror fraterparmeniane cũ schismaticus sis.

Expanded text:
etiam vos ipsos eis adjungere, quos esse schismaticos constat, dum Ecclesiae dotes etiam vos ipsos eis adjungere, quos esse schismaticos constat, dum Ecclesiae dotes et haereticis, ipsis, et vobis schismaticis denegasti. Dixisti enim inter caetera, schismaticos a vite, velut sarmenta esse concisos: destinatos poenis, tanquam ligna arida, gehennae ignibus reservari. Sed video te adhuc ignorare schisma apud Carthaginem a vestris principibus factum. Quaere harum originem rerum, et invenies te hanc in vos dixisse sententiam, cum schismaticis haereticos sociasti. Non enim Caecilianus exivit a Majorino avo tuo: sed Majorinus a Caeciliano: nec Caecilianus recessit a Cathedra Petri vel Cypriani: sed Majorinus, cujus tu Cathedram sedes, quae ante 11 ipsum Majorinum originem non habebat . Et cum haec ita gesta esse manifestissime constet, et vos haeredes esse traditorum et schismaticorum evidenter appareat: satis te miror, frater Parmeniane, cum schismaticus sis,