comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ illa duo peccnsunt. cum qͥs
tate peccm̃ ꝯsistebat. Nullus enim
reus ÷ et̾ne mortis nͥ ꝓ peccõ. S pec¬
cm̃ aliud ñ ÷ admissum actione qͣm
pͥus admissum erat uoluntate.
son gͥ ꝓ alio aliquo iste fit damp¬
nabił actu peccando. qͣm añ fu̾at
cum sola uoluntate delinquebat.
Ad hoc etiã illi respõdent dicen

Expanded text:
tantum illa duo peccatum sunt, cum quis tate peccatum consistebat; nullus enim reus est aeternae mortis, nisi pro peccato; sed peccatum aliud non est admissum actione, quam prius admissum erat voluntate. Non ergo pro aliquo alio iste fit damnabilis actu peccando, quam ante fuerat, cum sola voluntate delinquebat. Ad hoc etiam et illi respondent, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcunctari et q̃rere aninead̾ etate.
et statura corꝑis omĩs resurrecturi sint.
Quidam putaner̾t om̃s resurrecturos scd̾
meufurã etatis et stature xͥ. Iõ qi. apłs ait¬
resurgentib assignatur statura s et as. õs
eñi incadem etate resurgent inqua xͦ. mor¬
tuus est et refurrȩ cit. cꝰcumq etatis mor¬
tiu fu̾nt. ytr̾ autẽ posuit non ut distingue¬
ret sextan. s ut significaret ꝑfechoñ uirrũ
quam tunc habebunt. s non ouis eamdem
staturam corꝑis obtinebunt. Uñ augꝰ. ñ ait

Expanded text:
contari et quaerere an in eadem aetate et statura corporis omnes resurrecturi sint. Quidam putaverunt omnes resurrecturos secundum mensuram aetatis et staturae Christi, resurgentibus assignatur statura sed aetas. Omnes enim in eadem aetate resurgent, in qua Christus mortuus est et resurrexit, cujuscunque aetatis mortui fuerint. Virum autem posuit, non ut distingueret sexum, sed ut significaret perfectionem virtutum, quam tunc habebunt; sed non omnes eamdem staturam corporis obtinebunt. Unde ait
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ spiritus in corꝑeos posse pena corꝑalis ignis
affligi. si sp̾c homiũ ⁊̃ ip̃i incorꝑei ⁊ nc̃ potuer̾
includi corꝑalib menb̾s ⁊ tẽpotner̃t corꝑi
suoꝵ uincłis insolubiht̃ alligari: Hehenna
illa q̃ stagnũ ignis et sulpburis dicta est cor
erit uit ũitas ait. Deqͦ igne si q̃ritur qͣlis uł¬

Expanded text:
piritus incorporeos posse poena corporalis ignis affligi, si spiritus hominum etiam incorporei, et nunc potuerunt includi corporalibus membris, et tunc poterunt corporum suorum vinculis insolubiliter alligari? Gehenna illa quae stagnum ignis et sulphuris dicta est, corerit, ut Veritas ait. De quo igne si quaeritur qualis
Abbreviated transcription (Latin):
quisq hñt ũuuenili etate. łerat habiturus
si ante est defunctꝰ. Nec de sub̾a de qua hoĩs
caro creatur aliqͥd ꝑibit. s om̃ĩũ particłãt̃
fulgida sic̃ sol resurget. p̃cisis cunctis deformi
resurgant: hoc augꝰ non asserit s dubiũ reti¬

Expanded text:
uerat in juvenili aetate, vel erat habiturus, si ante est defunctus. Nec de substantia de qua hominis caro creatur, aliquid peribit; sed omnium particularum fulgida sicut sol, resurgent, praecisis cunctis deformitresurgant. Hoc autem August. non asserit, sed dubium reli
Abbreviated transcription (Latin):
angustie pͥores. ⁊ abscondite. ab occłis nr̃is.
Ꝙ d̾ futõ exponens ieR ait. Obliuioni t̃dent᷑
pͥora inala. quia forsitam infutõ pristine
sonũsatõnis memoria oĩo delebitur. succedẽ¬
tib bonis et̃nis. ne sit pars maloer pͥoris angꝰ
maloꝵ s ex ea molestiami ⁊ lenoñ amoneant
Non ip eoꝵ memoria scõs contͥstabit uł eor¬

Expanded text:
ustiae priores, et absconditae ab oculis nostris. Quae de futuro exponens Hieron. ait: Oblivioni tradentur priora mala, quia forsitan in futuro pristinae conversationis memoria omnino delebitur, succedentibus bonis aeternis, ne sit pars malorum, prioris anmalorum, sed ex ea molestiam et laesionem amoveant. Non enim eorum memoria sanctos contristabit
Abbreviated transcription (Latin):
usurgent quidem etiam tp̃u unꝰqͥsq c̃ sua car¬
ne. s ut cum di abolo eiꝰq angłis puniantur.
ytrum nͦ ip̃i cum uiciis et deformitatib eoꝵ
suoꝵ corꝑtm resurgant. q̃c̾q ineis gestart̃ ĩ
requirendo labararequid opꝰ estꝰ. Non enĩfatiga¬
re nos debet inc̾ta eoꝵ habittido uł pulcͥtudo.
quoꝵ erit certa et sempitna dampnatõ. Ecce
non diffinit an tẽhañt deformitates quas hic
Is exemplis astruit et semꝑtt̃nis ignib ea ar¬
corpal igne ardeant. adꝙ an gͥtepondes¬

Expanded text:
etiam ipsi, unusquisque cum sua carne, sed ut cum diabolo ejusque angelis puniantur. Utrum vero ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecumque in eis gestarunt, inquirendo laborare quid opus est? Non enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Ecce non definit, an tunc habeant deformitates quas hic is exemplis astruit, et sempiternis ignibus ea arporali igne ardeant. Ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑientur xͦ nͤmnente niuentes eiq obuiã
rapientur. Crediderimus ĩ eodem raptu
demortalib corporib exitos. ⁊ ad eadem
inmortalia redituros. nullas inũb̾ apłi
paciem᷑ angnstias. generalit̾ accipientes illd̾
reddatur. Escontra uͦ scͥbens ad mareellã
Iesꝵ testariuidetur. Dicens quoso amĩfime¬

Expanded text:
risto ueniente uiuentes eique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de mortalibus corporibus exituros et ad eadem mox inmortalia rpatiemur angustias, generaliter accipientes illud reddatur. Contra vero, scribens ad Marcellam, Hieron. testari videtur, dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitanti bꝰ returrectionẽ carnis ⁊ iõ non
credentibꝰ octͣrit infirmitas: S q̃m admodũ
Sistatua eꝰlibet dissolubił metalli igne liq̃s¬
ceret. nł cont̾eretur inpuluerẽ. ł confũd̾e̾t᷑
inmassam.⁊ eã uellet artifex rursum ex illiꝰ
mat̾ia et qnͣtitate reparare nicħ adeẽt ut̾esset
ad eiꝰ integͥtatẽ q̃ particła mat̾ie cui menbrosta¬
tue redd̾etur. dum tñ totum ex qͦ cõstituta
fuerat restituta resumeret : ita d̾s mirabilł
atq in effabilit̾ artifex de toto. qͦ caro nr̃a
extiterat eã mirabili celeritare restituet. nec
aliquid attinebit ad eiꝰ reintegͣtionẽ. utrum
capilli ad capillos redeant. ⁊ ungnes ad ungnes.
alias corꝑis renocetur. curante artificis ꝓui¬
dencia ne quidindecens fiat. Indecoꝵ qͥppe
quianec futurũ est siñ decebit: Ꝙ sc̃i sñ¬

Expanded text:
ectionem carnis, et ideo non credentibus, occurrit infirmitas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli igne liquesceret, vel contereretur in pulverem, vel confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursum ex illius materia et quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur; dum tamen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret; ita Deus, mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra extiterat eam mirabili celeritate restituet, nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem, utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues; alias corporis revocetur; curante artificis providentia ne quid indecens fiat. Indecorum quipquia nec futurum est, si non decebit. 3. Quod s
Abbreviated transcription (Latin):
ueri solet utrũ illi quos ui repetient᷑.¬
turi sintiamp̃o temꝑis puncto quo rapi¬
entur obuiam xp̃o. ad inmortalitatem
mtra celeritate sint transsituri. No i
dicendum est fi̾ non posse ut ꝑaera ĩ sub¬
lime portentur̃. In illo spacio et moriant᷑
et reuiuiscant. Ad hc̃ aut̾e sensũ qͦ estime¬

Expanded text:
solet utrum illi quos vivos inveturi sint, an ipso temporis puncto quo rapientur obviam Christo ad immortalitatem mira celeritate sint transituri. Non enim dicendum est fieri non posse ut super aera in sublime portentur in illo spatio, et moriantur et reviviscant. Ad hunc autem sensum quo aestime
Abbreviated transcription (Latin):
miĩas inet̾num cañ. quinu̾e non meminit :
Q uomodo au̾ plenabeatitudo. si memoria
reatus ment̾e tangit :. d sepe leq tͥstium
meminimꝰet sani doloꝵ meminimꝰ sine
dolore et in̾ampliꝰ leti et gͣtisumꝰ. ¶ꝓohis
apparet ꝙ sipͥoꝵ maloꝵ memoriam sc̃ha

Expanded text:
ias Domini canit, qui miseriae non meminit? Quomodo autem plena beatitudo, si memoria reatus mentem tangit? Sed saepe laeti tristium meminimus, et sani dolorum meminimus sine dolore; et inde amplius laeti et grati sumus. Ex his apparet quod si priorum malorum memoriam sa
Abbreviated transcription (Latin):
am dr̃ auccor filũ. Uñ hylar̾. in .iiiͦi.l. d̾.
tͥnitate ait. Ip̃o quo pr̃ dr̃ eius quẽ ge anuscat¬
ex alio ꝓfectum intelligat᷑.⁊ ex quo
is qui genitꝰ ÷ substitisse doceat᷑. Noutte
eccła unũ innascisçibilẽ dm̃. nouͭ iini¬
genitũ dĩ filiũ. ꝯfitet᷑ prẽm ab origine
ñ ipͣm abinitio s abinttiabili. ñ ꝑ se¬
ipm̃ s ab eo qui anemine ⁊ natum. ab
et̾nitate sum̃tem. Edita ÷ hic fidĩ pro

Expanded text:
r auctor Filii. Unde Hilarius in lib. 4 de Trin. ita ait: Ipso quo Pater dicitur, ejus quem genuex alio profectum intelligatur, et ex quo is qui genitus est substitisse doceatur. Novit Ecclesia unum innascibilem Deum; novit unigenitum Dei Filium. Confitetur Patrem ab origine riginem ab initio, sed ab initiabili: non per seipsum, sed ab eo qui a nemine est, natum ab ernitate sumentem. Edita est hic fidei p
Abbreviated transcription (Latin):
sita ẽ. Ꝙ iõ querenda .s. quomͦ intelli¬
gend̾ sit ꝙ ait filiũ originem ẽẽ abini¬
tio. ⁊ ñ ip̃m ẽẽ ab inttio. s ab initiabili
hoc utiq subdens detͥminauit. quomͦ
acceꝑit initiũi inquiens originẽ filũ ẽẽ
ab initio. ac si drẽt. Nõ ita intelligas
originẽ filii eẽ ab initio. qͣsi ip̃e filius
habeat iniͣtium. s quia ip̃e ÷ ab ini¬
tiabili .i. apr̃e a quo sunt oĩa. Nã licet
filiꝰ sit pͥncipiũ de pͥncipio. ñ ÷ tñ ꝯce

Expanded text:
quomodo intelligendum sit quod ait, Filii originem esse ab initio, et non ipsum esse ab initio, sed ab initiabili. Hoc utique subdens determinavit quomodo acceperit initium, inquiens originem Filii esse ab initio, ac si diceret: Non ita intelligas originem Filii esse ab initio, quasi ipse Filius habeat initium; sed quia ipse est ab initiabili, id est, a Patre a quo sunt omnia. Nam licet Filius sit principium de principio, non e
Abbreviated transcription (Latin):
rium peccm̃ dr̃ ꝙ in uoluntate con¬
sistit. uoluntas quippe ut ait. augꝰ. in
eod̾ ÷ pͥma cã peccandi. aut nullum
aũ de pecc̃õ actuali & mortali intell.

Expanded text:
ur peccatum, quod in voluntate consistit. Voluntas quippe, ut ait Aug. in eodem, est prima causa peccandi; aut nullum autem de peccato actuali et mortali intell
Abbreviated transcription (Latin):
dicens uoluntas ⁊ aĩ motꝰ cogente
nullo ad aliquid ł ñ admittend̾ ł adipiscẽd̾.
huiꝰ dicti cãm aꝑiens & intelligentiam
tie qui in ꝑadiso fec̾unt originẽ inali nul¬
lo cogente peccando .i. lib̾a uoluntate. qr
⁊ scientes otͣ p̃ceptum fec̾unt. & ille tẽp¬
tator suasit ut hoc fie̾t ñ coegit. Nam
qui nesciens peccauit. nõ incongruent᷑
uolens peccasse dici pot̃. ꝗͣuis ⁊ ip̃e quid̃
nesciens fec̃. uolens tñ fec̃. Ita nec tale
peccm̃ sñ uoluntate ẽẽ potuit. s uolun¬
si pot̃ cogenti sñ peccõ ãd pectm̃. re¬
siste̾. nec tñ fac̃. utiq uolens peccat. qr
qui pot̃ resiste̾ ñ cogit᷑ ced̾e. Qua ꝓpt̾
peccm̃ sũ uoluntate eẽ ñ posseu̾issimũ ÷.
Ex his liquet qͣlit̾ suꝑiora accipienda

Expanded text:
i motus, cogente nullo, ad aliquid vel non admittendum, vel adipiscendum. Hujus dicti causam aperiens, et intelligentiam tio, qui in paradiso fecerunt originem mali, nullo cogente, peccando, id est, libera voluntate; quia et scientes contra praeceptum fecerunt, et ille tentator suasit ut hoc fieret, non coegit. Nam qui nesciens peccavit, non incongruenter nolens peccasse dici potest; quamvis et ipse quidem nesciens fecit, volens tamen fecit. Ita nec tale peccatum sine voluntate esse potuit; sed volunsi potest cogenti ad peccatum sine peccato resistere, nec tamen facit, utique volens peccat; quia qui potest resistere, non cogitur cedere, quapropter peccatum sine voluntate esse non posse verissimum est. Ex hi
Abbreviated transcription (Latin):
s hõ maiorẽ meliorẽq seip̃o gigneret
cui nec anni necessarii fuerunt ꝑqͦs
ad impleret᷑ eqͣlitas. nec omĩpotẽtia de¬
fuit: an forte noluit: gͦ ꝙ absit inuidit.
S ñ inuidit. Equalẽ gͥ genuit. Credamꝰ¬

Expanded text:
set homo majorem meliorem se ipso gigneret cui nec anni necessarii fuerunt, per quos adimpleretur aequalitas, nec omnipotentia defuit. An forte noluit? ergo quod absit invidit. Sed non invidit; aequalem ergo genuit Filium
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ genuit filium minorẽ se ip̃o. in qͦ ⁊ pri
derogas. Qui si filiũ unc̃ minorẽ genuit.
aut ñ uoluit aut ñ potuit. aut ñ uoluit
gigne eqͣlem. Si au̾ dicis qr ñ uoluit. eũ
tentia cdi pr̃is : łrsus ad hc̃ articłm res
colligit᷑ ut ds̃ pr̃ eqͣlem sibi gign̾e filium
aut ñ potu̾it aut ñ uolu̾it. Si ñ potuit. in¬
firmꝰ. si noluit inuidus inuenit᷑. S utrũq
hoc falsum᷑ inuenit᷑. Fat̾ gͥ filiꝰ uus eqͣlis ÷.

Expanded text:
Pater genuit Filium minorem seipso, in quo et Patri derogas; qui si Filium unicum minorem genuit, aut non potuit, aut non voluit gignere aequalem. Si dicis quia non voluit, eum tentia Dei Patris? Prorsus ad hunc articulum res colligitur, ut Deus Pater aequalem sibi gignere Filium aut non potuerit, aut noluerit. Si non potuit, infirmus; si noluit, invidus invenitur. Sed utrumque hoc falsu
Abbreviated transcription (Latin):
sem̃ hoĩs inconceptione uirginis.
que constat ex semine. recte dr̃ quia
Tumpsit. et si uatura cłi incarnata

Expanded text:
is in conceptione Virginis, quae constat ex semine, recte dicitur qEL NATURAM ASSUMPSIT, ET SI NATURA DEI INCARNATA
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ. iõ apłs dic̃ fc̃m ñ natum. Aliud
÷ enĩ semine admixto sanguinis coa¬
gulo gn̾are: aliud ⁊ ñ ꝑmixtione
fuit sñ uiri semine nr̃e simił puta¬
ret᷑ q̃ oficit᷑ seminũ omixtione. Iõ¬

Expanded text:
stolus dicit, factum non natum. Aliud enim est semine admisto, et sanguinis coagulo generari; aliud non permistione, iri semine, nostrae similis putaretur, quae conficitur seminis commistione. I
Abbreviated transcription (Latin):
t̾restris abluit᷑. s ex uite fonte ꝓcedens
spc̃ sc̃s cuius nos b̾m saciam᷑ haustu ĩ
illis celestibsp̾itib redundantiꝰ uidet᷑
tis archana tamqͣm inferiora ꝑstrin¬
gat. celestem illam angłoꝵ nat᷑am ef¬
fusiore qͣdam sc̃ificationũ ub̾tate letifi¬
cat. Dem̃ sc̃ificationẽ exponens subait. hiᷤᷤ¬

Expanded text:
fonte procedens Spiritus sancti, cujus nos brevi satiamur haustu, in illis coelestibus spiritibus redundantius videtur ntis arcana tanquam inferiora perstringat, coelestem illam angelorum naturam effusiore quadam sanctificationum ubertate laetificat! Deinde sanctificationem exponens subdit,
Abbreviated transcription (Latin):
um uͦ supͣ ꝑhibitum sit xp̃m ple¬
num grã fuisse. ñ ÷ suꝑ uacuum
inquir̾e utrũ fidẽ ⁊ spem sic̃ caritatẽ
ħui̾t. Si enĩ his caruit ñ uidr̃ plenitu¬
dinẽ gr̃ar̃ habuisse:. Ut aũ ħ questio
ualeat aꝑtius Eplicari. dehiᷤ fingłiᷤᷤ
aliqͣ in medium ꝓferenda s̃. ⁊ pͥm̃de
fioe. scd̃m m̃suram cuius p̃cipit  apłs

Expanded text:
upra perhibitum sit Christum plenum gratia fuisse, non est supervacuum inquirere utrum fidem et spem sicut charitatem habuerit. Si enim his caruit, non videtur plenitudinem gratiarum habuisse. Ut autem haec quaestio valeat apertius explicari, de his singulis aliqua in medium proferenda sunt, et primum de fide, secundum mensuram cujus praecepit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ds̃ ⁊ hõ ÷ totum enim ad nat᷑am refert᷑
totꝰ aũ ad ypostasim. sic̃ aliud ⁊ aliquid
ad nat᷑am. aliꝰ uͦ ⁊ aliquis ad ꝑsonam re¬
tus ÷. ñ aũ totum ds̃ ÷ Nõ enim solum d̾s ÷
.I. nature ⁊ rep̾sentatiuum. Totus
aũ ypostaseos sic̃ alud qͥd̃ ÷ nate. aliꝰ

Expanded text:
 et homo. Totum enim ad naturam refertur, totus autem ad hypostasim; sicut aliud et aliquid ad naturam, alius vero et aliquis ad personam retus, non autem totum Deus est. Non enim solum Deus eenim naturae est repraesentativum. Totus autem, hypostaseos; sicut aliud quidem est naturae,
Abbreviated transcription (Latin):
Qexig iurationem: multum int̾ ÷ si neᷤ¬
cit illum uirat᷑um falsum. auscit. Si
enĩ nescit & iõ dic̃ uira mͥ ut fides ei sit:
ñ ÷ pecc̃m. tũ humana temptatio ÷.
Si uͦ scit eum fecisse. & cog̃ eum iura
re. uinc̃ homicidã. qͥ homicida corpus
occisurꝰ ÷. ille aiãm. immo duas aĩas.

Expanded text:
exigit jurationem, multum interest si nescit illum juraturum falsum, an scit. Si enim nescit, et ideo dicit, jura mihi, ut fides ei sit; non est peccatum, tamen humana tentatio est. Si vero scit eum fecisse et cogit eum jurarre, vincit homicidam, quia homicida corpus occisurus est, ille animam, imo duas animas,
Abbreviated transcription (Latin):
nium facit: cc̃ fr̃ cum sorore. pat̾ c̃ filia. pͥ
contrahere matͥmonium. Si carnalis
copule. tunc int̾ mariam et ioseph non
funit con iugium ꝓposuerat enĩ maria
inuͥginitate manere nͥ d̾s alit̃ facere

Expanded text:
nium facit, tunc frater cum sorore, pater cum filia potest nium facit, tunc frater cum sorore, pater cum filia potest contrahere matrimonium. Si carnalis copulae, tunc inter Mariam et Joseph non fuit conjugium. Proposuerat enim Maria in virginitate mane
Abbreviated transcription (Latin):
coniugium fac̃. licet ñ sit ibi honestus con¬
tractus. s matͥmonium non sancit ꝯsensuᷤ
qui in occtlto fin̾it. Si ii alt̾ alterũ di¬
miserit non cogit᷑ indiqo eccłie redire
⁊ cõmanĩe cũ coninge q non potestꝓͥari
testib contractꝰ qui in occulto est fẽs ꝙ si
ip̃i qu inocculto sib consenserũt eũdem
consensum uoluntarie in manifesto ꝓfite¬
antur: tunc utiq uoluntas suffragatur.
et legitima uota succurrunt ad sancti¬
endum coniugium ꝙ pͥꝰ occulte fuerat
contractum uoluntas igitur u̾b̾ exp̃ssa
in occulto. ad hoc suffragatur ut fiat cõ¬
iugium. Manifeste uͦ exp̃ssa suffragatur
ut sanctiat et roboret. ac liberum fiat
eccłi̾e de hoc iudicare siexpedierit: de¬
ic queritur oũ quare sit consensus
rei consensus fit ille. ancarnał habitatõ
copule: an cohabitatonis. an ittͥuq. ne. an¬
Si cohabitatonis consensus matͥmode alio¬

Expanded text:
conjugium facit, licet non sit ibi honestus conconjugium facit, licet non sit ibi honestus contractus; sed matrimonium non sanxit consensus qui in occulto fuit. Si enim alter alterum dimiserit, non c quasi cum conjuge, quia non potest probari testibus contractus, qui in occulto est factus. Quod si ipsi qui in occulto sibi consenserunt, eumdem consensum voluntate in manifesto profiteantur, tunc utique propria voluntas suffragatur, et legitima vota succurrunt ad sanciendum conjugium, quod prius occulte fuerat contractum. Voluntas ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit. 3. De qua re sit consensus rei consensus sit ille, an carnalis copulae, an cohabitationis, an utriusque. Si cohabitationis consensus matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
succurrerint legitima. hoc autẽ ñ ita ĩtel¬
ligendum est tamꝙͣ sine enumeratis ñ
possit eẽ legitimũ coningium. s qi sine
ilł non habet decor̃e et honestatẽ debitam.
In huiꝰ em̃ sac̃menti. celebratõne sic̃ ĩ aliis
q̃dam sunt ꝑtinentia ad sustanciã sacͣm̃ti.
ut consensus de p̾senti qui solus sufficit
ad contraendum matͥmonium qͥ damuͦ
ꝑtinentia ad decor̃e et sollempnitatẽ sacͣm¬
ti ut parentũ traditio. sac̃dotumbenedie¬
tio. et hꝰ modi. sine quib legitime fit cõni¬
grun quantũ ad uirtiitem non quantũ
ad honestatem sacramenti. Sinehis gͦñ
qiͣ legitimi soniuges s qiͣ ad ułt̾i uł formi¬
catores conueniunt ut illi qui dancło
nubunt: et utiq fornicatores eẽnt nͥeis
suffragiaretur uoluntas ũb̾ exp̃ssa dep̃sen¬
ti q̃ legitĩmũ int̃ eos facit matͥmoniñ. Nm
et consensus occultus dep̃sent ꝑ u̾ba exp̃ssꝰ

Expanded text:
succurrerint legitima. Hoc autem non ita intelsuccurrerint legitima. Hoc autem non ita intelligendum est, tanquam sine enumeratis non possit esse legitimum conjugium, sed quia sine illis non habet decorem et honestatem debitam. In hujus enim sacramenti celebratione, sicut in aliis, quaedam sunt pertinentia ad substantiam sacramenti, ut consensus de praesenti, qui solus sufficit ad contrahendum matrimonium; quaedam vero pertinentia ad decorem et solemnitatem sacramenti, ut parentum traditio, sacerdotum benedictio, et hujusmodi; sine quibus legitime fit conjugium, quantum ad virtutem, non quantum ad honestatem sacramenti. Sine his ergo non quasi legitimi conjuges, sed quasi adulteri vel fornicatores conveniunt, ut illi qui clanculo nubunt; et utique fornicatores essent, nisi eis suffragaretur voluntas verbis expressa de praesenti, quae legitimum inter eos facit matrimonium. Nam et consensus occultus de praesenti per verba expressus,
Abbreviated transcription (Latin):
Remisse autem sentencie Quidentur ob¬
qd̾ leges tradunt. Si quis tactis nouellaꝵ¬
diuinis scͥpturis turaũit mulieri ĩstitut̃o.¬
seeam legitimã uxorem habititrũ.
Peciam si inoratorio tale sacͣm̃tũ dederit
sit illi legitima uxor. ꝙͣ uis nulla dos ulła
alia scͥptura int̾posita sit. s hic ostendr᷑
quid fieri uł eẽ debeat. non quid t̾c̃siat
non enũ ꝑ illud uiramentum t̾c fit uxor
ħ fieri dedet quia iurattim est. Potest¬
et de illo uiramento hoc dictum intelligi.
uͥ de p̾senti consentiunt. Ac se inuicemsci¬
piunt Illietiam sentencie qͣ dictum est
solum consensum facere comugium ur᷑
mum nonfit conuigim. nͥ abhic qui
suꝑfeminã dñationem hr̃e uidentur
et a quibꝰ custoditur: uxor. petatur. et a
parentib sponsetur. et legib dotetur:
et asac̾dote ut mos est benedicatur. et
a paranimphis custodiatur: ac sollemp¬
ẽẽ conubia. Alit̃ uͦ p̃sũpta non coningia
s adult̾ia ł fornicationes sunt nͥ uolu̾tas

Expanded text:
emissae autem sententiae videtur obd leges tradunt: Si quis tactis divinis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel etiam si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illi legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla alia scriptura interposita sit. Sed hic ostenditur quid fieri vel esse debeat, non quid tunc fiat. Non enim per illud juramentum tunc fit uxor, sed fieri debet, quia juratum est. Potet de illo juramento hoc dictum intelligi, ubi de praesenti consentiunt, ac se invicem suscipiunt. Illi etiam sententiae qua dictum est, solum consensum facere conjugium, vimum non fit conjugium, nisi ab his qui super feminam dominationem habere videntur, et a quibus custoditur. Uxor petatur, et a parentibus sponsetur, et legibus dotetur, et a sacerdote ut mos est benedicatur, et a paranymphis custodiatur ac solemesse connubia; aliter vero praesumpta, non conjugia, sed adulteria vel fornicationes sunt, nisi volontas
Abbreviated transcription (Latin):
tunc uirum non cognoscebat neccẽeerat
inquiri quo modo poss hr̃e filium. s
quia numiꝙͣ se cognituram ꝓposuerat:
consensit incarnalem copłam. udet᷑ fcã
pule non facit coningium s consensus cõ¬
ut cum nir dic̃. Ego accipio de. in mea̾nõ
dñam. ñ ancillam s coniugem. Quia iꝑ
ñ ancilla ł dña datur: iõ nec desñmo nec
deimo. apn̾cipio formata est. h delate
uiri ob coningilem societatem. Si desũmofieret
ut decapite. uideretur ad ñationẽ creata. Si
uͦ deino ut de pedib iuderetur adsuitutem
subicienda. S qr nec indñam nec in ancillã
coniugalemsocietatem assumitur: Cum gͥ
si ͤ conueniunt ut dicat uir accipio te ĩ meã
coniugem. et dicat mulier accipio te ĩ menͣ
uirum. his n̾b̾uł aliis idem signifi¬
cantib expͥmitur consensus ñ copule car¬
nał. uł cohabitat̃onis corꝑalis. s coniugalis
societatis exqua oꝑtet eos cohabitare. nͥcausa¬

Expanded text:
tunc non cognoscebat, necesse erat inquiri quomodo posset habere filium; sed quia se nunquam cognituram proposuerat. consensit in carnalem copulam, videtur facta arnalis copulae non facit conjugium; sed consensus conut cum vir dicit: Ego accipio te in meam, non dominam, non ancillam, sed conjugem. Quia enim non ancilla vel domina datur, ideo nec de summo, nec de imo a principio formata est, sed de latere viri, ob conjugalem societatem. Si de summa fieret, ut de capite, videretur ad dominationem creata; si vero de imo, ut de pedibus, videretur ad servitutem subjicienda. Sed quia nec in dominam, nec in ancillam conjugalem societatem assumitur. Cum ergo sic conveniunt ut dicat vir: Accipio te in meam conjugem; et dicat mulier: Accipio te in meum virum, his verbis vel aliis idem significantibus exprimitur consensus, non copulae carnalis vel cohabitationis corporalis, sed conjugalis societatis; ex qua oportet eos cohabitare, nis
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. nec m̾ttum p̃cessisse p̃mium temꝑe. s¬
ꝑunt in ꝯfirmatione ꝑ gram tc̃ appositam.
ñ merueruit. dicentes tc̃ ñ fuisse eis colla¬
tum grãm ad merend̾. s ad beate uuend̾¬
ñ tunc eis datum ẽẽ bonum quo m̾e̾ũt᷑.¬
um acceꝑunt. ꝑ obsequia nob̾ exhibita ex
d̃i obedientia & reu̾entia mereri dñt.¬
& ita p̃miũ p̾cessit mi̾ita. & hoc mͥ mag̃¬

Expanded text:
cunt; nec meritum praecessisse praemium temporerunt in confirmatione per gratiam tunc appositam ruerint, dicentes tunc fuisse eis collaam non ad merendum, sed ad beate vivenc tunc eis datum esse bonum quo mererum acceperunt, per obsequia nobis exhibita, ex obedientia et reverentia mereri d ita praemium praecessit merita; et hoc mihi mag
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑdito ad maiꝰ bõnum ꝙ ñ habebant. &
facta ista conu̾sio ꝑ gram cooꝑantẽ lib̾o
arbitͥo. que gr̃a aliis qui ceciderunt ap¬
posita ñ fuit. An sit imputandum illis
let ñ eẽ imputandũ ilł qui au̾si sunt
& ñ ꝯt̾si. quia sine grã conu̾ti ñ pot̾ant.
data ÷ quia in eis nulla culpa ad huc
p̾cesserat: ad ꝙ dici pot̾. qm̃ quib appo¬
sent. noluerunt quousq gr̃a appon̾et᷑
sic̃ alii ꝑstit̾unt. donec illis cadentib ꝑ
suꝑbiam. eis grã ÷ apposita. Aꝑte gͦ cadẽ¬
tium culpa in hoc dep̃hendi pot̾. quia
licet sine gr̃a nequirent ꝓfic̾e̾. qͣm ñ¬
dum acceꝑant. ꝑ id tñ qd eis collatũ
erat in c̾atione. pot̾ant ñ cad̾e .i. stare.
quia nichil erat qͦ ad casum eos compel¬
leret. s sua spontanea uoluntate decli¬
nauerunt. ꝙ si ñ fecissent. qd̾ datũ :
aliis. utiq daretur et istis.

Expanded text:
dito ad majus bonum quod non habebant; et facta est ista conversio per gratiam cooperantem libero arbitrio, quae gratia aliis qui ceciderunt apposita non fuit. 5. An sit imputandum illisesse imputandum illis qui aversi sunt et non conversi, quia sine gratia converti non poterant; non est data, quia in eis nulla culpa adhuc praecesserat. Ad hoc dici potest quoniam quibus apposent, noluerunt quousque gratia apponeretur; sicut alii perstiterunt, donec illis cadentibus per superbiam eis gratia apposita est. Aperte ergo cadentium culpa in hoc deprehendi potest, quilicet sine gratia nequirent proficere, quam nondum acceperant; per id tamen quod eis collatum erat in creatione, poterant non cadere, id est stare; quia nihil erat quod ad casum eos compelleret, sed sua spontanea voluntate declinaverunt. Quod si non fecissent; quod datum est aliis, utique daretur et istis.
Abbreviated transcription (Latin):
on indigebat angłs gr̃a. ꝑ quam
Diustificaret᷑ quia malus ñ erat. s qͣ
ad diligend̾ dm̃ ꝑfecte & obediendum
adiuuaret᷑. oꝑans quid̃ gr̃ã dr̃ qua iustifĩ¬
cat᷑ impiꝰ .i. deimpio sit pius. de malo bo¬

Expanded text:
on indigebat angelus gratia per quam justificaretur, quia malus non erat, sed qua ad diligendum Deum perfecte et obediendum adjuvaretur. Operans quidem gratia dicitur qua justificatur impius, id est, de impio fit pius, de malo bo
Abbreviated transcription (Latin):
bsit p̾destinatus. ł ut aliquis p̃destina¬
tus sit. & dampnet᷑. Intelligentia .ii.
conditionis implicite u̾itatem facit
indicto. & impossibilitatem in uero.
Si uͦ simplicit̾atemtelligatur. impos¬
sibilitas ñ admittit᷑. ut cum dr̃ pre¬
destinatꝰ pot̃ ł ñ pot̃ dampnari.
& reꝑbus pot̾ saluari. In his enim
&e huiusmodi locutionib ex rõne
dica diuidicanda ẽ sententia dic¬
tionis. alia namq s intelligentia. si
ꝑ coniunctionẽ ħ accipiant᷑ dicta.
aatq alia si ꝑ disiunctionem. ut supͣ
cum de p̾sciã agebat᷑ p̾taxatum ẽ.
Si enim cum dicis. p̾destinatꝰ ñ pot̃
sum aũsidisiuin ctim. ut si intelligiᷤᷤ¬

Expanded text:
tinatus, vel ut aliquis praedestinatus sit et damnetur. Intelligentia enim conjunctionis implicitae veritatem facit in dicto, et impossibilitatem in vero. Si vero simpliciter intelligatur, impossibilitas non admittitur; ut cum dicitur: Praedestinatus potest vel non potest damnari, et reprobus potest salvari. In his enim et hujusmodi locutionibus, ex ratione dicti dijudicanda est sententia dictionis. Alia namque fit intelligentia, si per conjunctionem haec accipiantur dicta, atque si per disjunctionem, ut supra, cum de praescientia agebatur, praetaxatum est. Si enim cum dicis: Praedestinatus non potest sum autem, si disjunctim, ut si intellig
Abbreviated transcription (Latin):
unt quidam. nitentes ꝓbare num̾um
ñ aug appon̾e grãm quib apponit. &
possec subtrahere quib ñ subtrahit. qd̾
si fieret utiq dampnarent᷑. Possent gͦ
dampnari isti qui tñ saluabunt᷑. P oss
itaq minui electoꝵ num̾us. ita etiam
poss aug̾i. quia poss apponi gra quib
ñ apponit᷑ ꝑ qͣm saluarent᷑. P ossẽcgͦ sal¬

Expanded text:
numerum us non apponere gratiam quibus apponit, et posset subtrahere quibus non subtrahit; quod si faceret, utique damnarentur; possent ergo damnari isti qui tamen salvabuntur; posset itaque minui electorum numerus, ita etiam posset augeri, quia posset apponi gratia quibus non apponitur, per quam salvarentur. Posse
Abbreviated transcription (Latin):
distinguenda ẽ intelligentia p̃po¬
siti u̾bi. posse ł uelle gign̾e̾ filum
ẽ posse ł uelle aliquid. neq gene¬
ratio filii aliquid eõꝵ ÷ que subiec¬
ta sunt diuine potentie ⁊ uoluntati.
nec ẽ. aliquid int̾ omĩa ł de om̃ĩb i
it ł potuit ꝗͣ genuit. sic̃ nec añ fint¬

Expanded text:
est intelligentia propositi verbi posse vel velle gignere Filium, et posse vel velle aliquid; neque enim generatio Filii aliquid eorum est quae subjecta sunt divinae potentiae et voluntati: nec est aliquid inter omnia vel de omnibus, it vel potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
beneplacitum. mala uͦ ñ. uñ cassiodo¬
rus suꝑ psalmũ dic̃. Peccã abscõdita
⁊ ex eo sensu augustinus dixit ea ab¬
scondi alumine d̃i. qui etiã in libro
ad heludiũ insinuat cognitionẽ dĩ.
uariis mod̾ accipiendã inquiens. Si
ad scĩam łł feras. ñ ignorat ds.
aliquos. Paliqͣ. qui tñ in iudicio quibdã
dicet ñ noui uos. s eoꝵ imꝓbatio. ħ u̾bo ĩ¬

Expanded text:
siod., super psal. 16, dicit: Peccata abscondita  ex eo sensu Aug. dixit ea abscondita a lumine Dei. Qui etiam in lib. ad Helvidium insinuat cognitionem Dei variis modis accipiendam, inquiens: Si ad scientiam referas, non ignorat Deus aliquos vel aliqua; qui tamen in judicio quibusdam dicet: Non novi vos, s
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa ẽẽ in do: Ex ip̃o inquid ⁊ ꝑ ipm̃
⁊ in ͦ ĩpo sunt oĩa s quis. nͥ insanus dix̾tte¬
mala ẽẽ in d̃o: Illa enim eẽ in dõ in¬
telligunt᷑. que ex ip̃o & ꝑ ip̃m sunt. Ea
uͦ ꝑ ip̃m sunt ⁊ ex ip̃o quoꝵ auctor ÷ s
nisi bona. Ita gͦ nec in ip̃o sunt nͥ boã.
ñ gͦ mala in dõ sunt. qr licet ea nos¬
cat. ñ tñ ita oĩo noscit. ut bona. mala.
qͣsi delonge cogͥnoscit. ut ait ꝓpħa. &
alta alonge cognoscit .i. ꝑ suꝑbiam. ⁊
alibi ad dm̃ loquens de mał ait. De ab
quid pecc̃a sunt q̃ alumine tue u̾itatiᷤᷤ
abscondunt᷑. S quomͦ peccã alumine
u̾itatis diuine abscondunt᷑ c̃ adõ sciãt᷑:
Si enim ñ sciret quomͦ de ilł iudica¬
ret. ⁊ ꝓ illis malos dampnaret: Alibi
ꝓpħa dic̃. quia neq ab oriente neq ab
occidente de ẽ. ꝙ exponens cassiodorus.
s omĩb p̾sens ⁊ cognitor ẽ. Cognoscit

Expanded text:
omnia esse in Deo? Ex ipso, inquit, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Sed quis, nisi insanus, dixemala esse in Deo? Illa enim esse in Deo intelliguntur, quae ex ipso, et per ipsum sunt; ea vero per ipsum sunt et ex ipso quorum auctor esnisi bona. Ita ergo nec in ipso sunt, nisi bona: Non ergo mala in Deo sunt, quae, licet ea noscat, non tamen ita omnino noscit ut bona, quia mala quasi de longe cognoscit, ut ait Propheta: Et alta a longe cognoscit , id est superbiam. Et alibi ad Deum loquens de malis ait: De absquit, peccata sunt, quae a lumine tuae veritatis absconduntur. Sed quomodo peccata a lumine veritatis divinae absconduntur, cum a Deo sciantur? Si enim non sciret, quomodo de illis judicaret, et pro illis malos damnaret? Alibi propheta: Quia neque ab Oriente neque ab Occidente deest. Quod exponens Cassiodorus, ed omnibus praesens et cognitor est. Cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
angłi bom deputati sunt ad custodiã
hominum. ita ut quisq electoꝵ ħat
angłm ad sui ꝓfectum atq custodiã
sp̾alitͥ delegatum. uñ in eũgłio uitaᷤ
apusilloꝵ scandalo ꝓhibens ait. An¬
głi eoꝵ semꝑ uident faciem patris.
angłos dic̃ eoꝵ ẽẽ quib ad custodiã
deputati sunt. suꝑ quem loc̃. ier̾. tra
natiuitatis hr̃e angłm ad su custodiã

Expanded text:
angeli boni deputati sunt ad custodiam hominum, ita ut quisque electorum habeat angelum ad profectum sui atque custodiam specialiter delegatum. Unde in Evangelio Veritas, a pusillorum scandalo prohibens, ait: Angeli eorum semper vident faciem Patris . Angelos dicit eorum esse, quibus ad custodiam deputati sunt. Super quem locum ait quia veniebat incendere et consumere
Abbreviated transcription (Latin):
geli cum desiderent malum hominum.
mag̃ tũ hominsim ad malum ineitat. &
ad nocendum fortius instat ille qui ad ex¬
ertitium eius deputatus ẽ. Utr̃ singłis he¬
mib singłi angłi. an płib unus lepu

Expanded text:
geli cum desiderent malum hominum, magis tamen hominem ad malum incitat, et ad nocendum fortius instat ille qui ad exercitium ejus deputatus est. 2. Utrum singulis hominibus singuli angeli, an pluribus depu
Abbreviated transcription (Latin):
e dut quidam singłm horum umus pro¬
pͥe ac singłarit̾ sp̃c ẽẽ nomen. alii nͦ ñ umꝰ
singularit̾. & det̾minate. s nunc huiꝰ. nunc
illius ẽẽ nom̃. scd̾m qͣlitatem eoꝵ ad que
mintianda ł gerenda mittunt᷑. sic̃ & de¬
monum quedam s̃ noĩa. que quidam
putant unius ẽẽ ꝓpͥa. alii uero plurib
cõmunia. Diabolus quippe qui grece ita
uocat᷑ e criminator in temꝑe ł deorsum
fluens. hebraice dr̃ satan .i. ad u̾sariꝰ. dr̃¬

Expanded text:
t quidam singulum horum unius proprie ac singulariter spiritus esse nomen. Alii vero, non unius singulariter et determinate, sed nunc hujus, nunc illius esse nomen, secundum qualitatem eorum ad quae nuntianda vel gerenda mittuntur: sicut et daemonum quaedam nomina sunt quae quidam putant esse unius propria, alii vero pluribus communia. Diabolus quippe, qui Graece ita vocatur, et criminator interpretatur vel deorsum fluens, Hebraice dicitur Satan, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥa uł plurib communa. Quomͦ det̾¬
minẽt p̾dictas auctoritates q̃ uidñr ad¬
uersari qui dũt omnes angłos mitti.
ui aũ om̃s angłos mitt asserunt.
mina dõ assiste̾. & ab intimis num qͣm
recedsnt. ñ quin aliqñ miitant᷑. s quia¬
ipas rarissime ad ext̾iora ꝓdeunt. neq tunc¬
sepĩato usab intimis recedunt. s dĩ p̾sentie & con¬
bs durii iał cant mitti. ⁊ quos dicat untiti cũ detͥ¬
nunatõe auctoritatũ q̃ uidñr sͥ adu̾
lĩi uͦ dñt tres ordines supre sari.¬
uts ꝵ sios. ita c̾atori assistẽ. ꝙ ad ext̾iora ñ ex¬
eunt. Inferiores aũ . iii. ad ext̾i̾ora mit¬
ti. tres uero medios ut̾ utrosq ꝯsiste̾.
ñ mͦ dignitate ł loco. s etiam offitio.
i sase accipiunt. & deferunt adinferiores.¬
uisst atq hii hominib p̃ceptum d̃i nunti¬

Expanded text:
 pluribus communia. 5. Quomodo determinent praedictas auctoritates quae videntur adversari, qui dicunt omnes angelos mitti. Qui autem omnes angelos mitti asserunt, mina Deo assistere, et ab intimis nunquam recedere; non quin aliquando mittantur, sed quia rarissime ad exteriora prodeunt; neque tunc ab intimis recedunt, sed Dei praesentiae et conos alii dicant mitti, et quos dicant non mitti, cum determinatione auctoritaticunt tres ordines supreet thronos, ita creatori assistere, quod ad exteriora non exeunt; inferiores autem tres ad exteriora mitti; tres vero medios inter utrosque consistere, non modo dignitate vel loco, sed etiam officio, ibus accipiunt et deferunt ad inferiores.mis atque hi nobis praeceptum divinum nunti
Abbreviated transcription (Latin):
uibus obititur ꝙ isayas ait. uo
lauit ad me unus de seraphin.
qui ordo suꝑior ÷ & excellentior. Iõq si
de illo ordine mittunt᷑. ñ ÷ ambigend̾
quin etiam & de aliis mittant᷑. Apłs
niis asserunt quidam om̃s angłos init¬
ti. Nec debet indignũ uidi si etiam su¬
ꝑiores mittant᷑. cumꝰ ille qui c̾ator est
omĩum ad ħ inferiora descenderit.

Expanded text:
uibus objicitur quod Isaias ait, c. 6: Volavit ad me unus de Seraphin, qui ordo superior est et excellentior. Ideoque si de illo ordine mittuntur, non est ambigendum quin etiam et de aliis mittantur. Aposniis asserunt quidam omnes angelos mitti. Nec debet indignum videri si etiam superiores mittantur, cum et ille qui creator est omnium ad haec inferiora descenderit.
Abbreviated transcription (Latin):
illi. michahel. sabriel. Raphahel.
de suꝑiori ordine fuisse. michahelan¬
t̃pͥtatur quis ut ds̃. sabrhel. fortitu¬
do dĩ. Raphahel medicina di. nec
sunt ista nomina ordinũ s sp̃uum.¬

Expanded text:
illi Michael, Gabriel, Raphael de superiori ordine fuisse. Michael interpretatur quis ut Deus? Gabriel, fortitudo Dei; Raphael medicina Dei; nec sunt ista nomina ordinum, sed sp
Abbreviated transcription (Latin):
̃ ut inueniat᷑ uocabulum quo sibi uicissior
respondeant. dñis donum donatoris. ⁊ dona¬
torem doni. quia hic potuit inueniri usita¬
tum uocabulũ. illic ñ potuit. Donũ gͦ dõa¬
ꝗo toris ⁊ donator doni. cũ dñis relatiue utr̃q

Expanded text:
non inveniatur vocabulum quo sibi vicissim respondeant, dicimus donum donatoris, et donatorem doni; quia hic potuit inveniri usitatum vocabulum, illic non potuit. Donum ers, et donator doni cum dicimus, relative utr
Abbreviated transcription (Latin):
ñ de eẽntia querit᷑. nec ibi quid ad eẽntiã
refert᷑. S cum fides catholica tres ẽẽ ꝓfi¬
qui testimonium ꝑibent in celo. q̃ rebat᷑
res. ⁊ quo noĩe ille tres res significarent᷑ͦ
⁊ iõ loq̃ndi neci̾tate inuentũ ÷ ad respon

Expanded text:
non de essentia quaeritur, nec ibi quid ad essentiam refertur. Sed cum fides catholica tres esse qui testimonium perhibent in coelo, quaerebatur res, et quo nomine illae tres res significarentur. Et ideo loquendi necessitate inventum est hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ic ñ ⁊ p̃t̾mittend̾ qd̾ cum supͣ dictũ¬
I sit. dm̃ nec singłarem. nec mniti¬
plicem ẽẽ confitend̾. idq scõꝵ auctoritat¬
bus sit ꝯfirmatum. in contͣrium uidet᷑
sentire ysidorus dicens. Distinguend̾ ÷
int̾̃ tͥnitatẽ ⁊ uuitatẽ. Est unitas simplex
i singłaris. tͥnitas uͦ multiplex ⁊ nim̃abił.

Expanded text:
ictum sit Deum nec singularem nec multiplicem esse confitendum, idque sanctorum auctoritatibus sit confirmatum, in contrarium videtur sentire Isidor., dicens: Distinguendum est inter Trinitatem et unitatem: est enim unitas simplex et singularis, Trinitas vero multiplex et numerab
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem. ñ subam panis uł uini: insub¬
stantiam carnis et sanguinis cont̾iti. s x.
ita dixisse. hoc est corpus meum sic̃ apłc̃
manducari anob̾. Quierrandi occasionẽ
sumñt aũb̾ ueritatis. uñ pͥma heresis
facta est in disciptis xp̃i. eum is dñt diãt¬

Expanded text:
sanguinem, nec substantiam panis vel vini in substantiam carnis et sanguinis converti, sed ita Christum dixisse: Hoc est corpus meum, sicut Apostolus manducari a nobis. Qui errandi occasionem sumunt a verbis Veritatis, unde prima haeresis facta est in discipulis Christi: Cum enim di
Abbreviated transcription (Latin):
quod iudetis manducaturi estis. Et bibitͦ
illum sangunrem quem fusuri sunt quti
me crucifigent: Sacramentũ aliquod cõ
tumuiuificabit nos caro autem non ꝑdest
quicquam. Sunt etiam et alia illoꝵ in¬
sanie fomitẽ ministrantia. ait iꝑ augͦ. dõ¬
ubiq diffusa est. Item ĩnaꝑsona deus et¬

Expanded text:
quod videtis manducaturi estis, et bibituri illum sanguinem quem effusuri sunt qui me crucifigent. Sacramentum aliquod vobis tum vivificabit vos; caro autem non prodest quidquam. Sunt etiam et alia, illorum insaniae fomitem ministrantia. Ait enim Aug.ubique diffusa est. Item: In coelo
Abbreviated transcription (Latin):
bcum me autem nonsemꝑ habebiti: his
aliis q utuntus p̾fatihetici. In assert᷑one
smerroese determintio premissorũ.
Ue exeadem ratione omnia accipienda
corpꝰ non ꝑ partes disc̃ptum. ut putau̾̃nt
illi discipłi quiretroierunt s integram.
nec insibilit̃ informahumana. s ũtifibirꝰ
subforma panis et uinĩ corpꝰ et sangͥnem
nob̾ trad̾e̾t. Quem sensum aug ꝯfirmat
sibiltterse celebrari. neccesse est tũ ĩuisib¬
lĩt intellio Ita etiam ĩntelligendimest

Expanded text:
biscum, me autem non semper habebitis. His aliisque utuntur praefati haeretici, in assertionem sui erroris. 2. Determinatio praemissorum. Quae ex eadem ratione omnia accipienda corpus non per partes discerptum, ut putaverunt illi discipuli qui retroierunt, sed integrum, nec visibiliter in forma humana, sed invisibiliter sub forma panis et vini corpus et sanguinem nobis traderet, quem sensum August. confst illud celebrari, necesse est tamen invisibiliter intelligi. Ita etiam intelli
Abbreviated transcription (Latin):
distinguens asac̃mentali ait. Utꝙͥ ꝑas uen¬
trem et dent̾e: Crede et manducasti. Cred̾e
cat. carneni memi. Et bibit sanguinẽ meũ.
ĩ me man et ego ĩeo. Simme manet: ⁊ ego
ineo tunc bibit. Qui uͦ ñ ĩnemanet n᷑ego
calicisq consorcio etiam si añꝙͣ panẽ illũ
edat. et calicẽ bibat. de hoc scło inunitate
t bñficio non pͥuatur qñ ille hoc: ꝙ illd̾
sacͣmentum sigr̃at inuenit᷑. In ilło ipsacͣ¬
mento corpis et sanguitiẽ situm nobis
conmendauit. Qd̾ et fecit nos ip̃os. Nam
et nos corpꝰ ip̃iꝰ factisumus. Item. Quidis¬

Expanded text:
distinguens a sacramentali, ait: Ut quid paras ventrem et dentem? crede, et manducasti. Credere cat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo. Si in me manet, et ego in eo, tunc bibit; qui vero non in me manet, nec ego calicisque consortio, etiamsi antequam illum panem edat et calicem bibat, de hoc seculo in unitate d sacramentum signat invenitur. In illo enim sacramento corpus et sanguinem suum nobis commendavit, quod et fecit nosipsos. Nam et nos corpus ipsius facti sumus. Item, d
Abbreviated transcription (Latin):
dit: ĩo pn̾si ułcenatuillud acciꝑe debent.
ut illi faciebant quos apłs redarguit. Nam
saluatorꝰ uehementꝰ conmendaret: miftii
illius altitudinem ultimũ hoc uoluit in¬
figere cordib. et memorie discipłoꝵ aqͥbꝰ
ad passionem disgressirꝰ erat. Qͦ aũ ordine
deinceps sumeretur: apłis ꝑquos ecclĩas
disposicitrus erat: reseruauit docendũ
sit et quid res indeamus. Sacmẽtũ ⁊ re¬
est inuisibilis gr̃e uisibilis forma. Forma
uenire: Te̾nent gͦ species uocabula reruim
ficata. alt̾a significata et non contenta.Res
contenta et significata est caro. xͥ. ꝙͣ de u̾gi¬
ne traxit et sangius quem ꝓ nob̾ fũdit. Res
autẽ significata et non ꝯtenta est unitas
eccłie. inp̃destinatis uocatis. iustificatis. et
glorificatis. ħ est duplex caro xͥ. unde ieRe

Expanded text:
deo pransi vel coenati illud accipere debent, ut illi faciebant quos Apostolus redarguit. Nam Salvator, quo vehementius commendaret mysterii illius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus, et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat. Quo autem ordine deinceps sumeretur, apostolis, per quos ecclesias dispositurus erat, reservavit docendum.sit, et quid res, videamus. Sacramentum est invisibilis gratiae visibilis forma. Forma venire. Tenent ergo species vocabula rerum qficata; altera significata et nocontenta et significata est caro Christi quam de Virgine traxit, et sanguis quem pro nobis fudit. Res autem significata, et non contenta est unitas Ecclesiae in praedestinatis vocatis, justificatis et glorificatis. Haec est duplex caro Christi. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
non sacͣmentum. Sacͣmentum et ñres ẽ
sp̾es uisibił panis et uini. Sacmentũ t res¬
significat et ut̾usq reisimilitudinem gerit
ex p̾ssam. Nam sicut panis p̃cet̾is cibis corpꝰ
reficit et sustentat. Et hominẽ uinũ leti¬
ficat atq inebͥat: ita caro xp̃i int̾iorem
hominemplꝰ cetĩs gͣtiis sp̃ualr̾ reficit et
est. habet etiam similitudinẽ c̃re unstica
ꝙ est unitas fidelium. qi sic̃ ex multis gͣnis
conficitur: panis. et ex płib acinis nimĩ
ĩ unum constuit. sic ex multis fidelium ꝑͥs
unitaᷤ eccłiastica constat. Unde apłs. unus¬

Expanded text:
non sacramentum. Sacramentum et non res, est species visibilis panis et vini; sacramentum et rnificat, et utriusque rei similitudinem gerit expressam. Nam sicut panis prae caeteris cibis corpus reficit et sustentat, et vinum hominem laetificat atque inebriat, sic caro Christi interiorem hominem plus caeteris gratiis spiritualiter reficit et quam praeclarus est! Habet etiam similitudinem cum re mystica, quae est unitas fidelium: quia sicut et multis granis conficitur unus panis, et ex pluribus acinis vinum in unum confluit, sic ex multis fidelium personis unitas ecclesiastica constat. Unde Apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ xp̃i ꝑsona constat et conficitur ex dõ
homo. quia omnis res illaꝵ rerũ natam
et ueritatem inse continet. Exquib confi¬
citur. Conficitur auttem sacͥficium eccłie
xp̃i. Est gͥ sacramentũ et ressacranient:
ĩdem corpꝰ. xͥ. Ecce inuifibilem. dyxcarnẽ
xp̃i. quia forma panis oꝑta sumitur. ⁊ cͣcta
inde addit ꝙ magis lectorem mouet ca¬
et sanguis qͣuem subuini sp̃e acsaporepo¬
tamus. Caro uidelicet carnis et sanguis sacra¬
mentum est sangiu̾s carne et sanguine ut¬
q inuisibili. intelligibili sp̃uali: significatur

Expanded text:
i persona constat et conficitur Deo et , et verus homo, quia omnis res illarum rerum naturam et veritatem in se continet, ex quibus conficitur. Conficitur autem sacrificium eccleisti. Est ergo sacramentum, et res sacramenti, idem corpus Christi. Ecce invisibilem dixit carnem Christi, quia forma panis operta sumitur et tractatinde addit quod magis movet et sanguis eius quem sub uini specie ac sapore potamus. Caro uidelicet 424 carnis, et sanguis sacramentum est sanguinis. Carne et sanguine, utroque inuisibili, intelligibili, spirituali, significatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatur testimomiis. gͤgori. est qͥdem inpecc̃ori¬
b et indigne sumentibꝰ uera xͥ. caro et uerꝰ
sangnis s ẽẽntia non salubri efficientia. Itẽ
docemur quamsit cauendum male accpꝑe
thane pacient̃ poetat᷑. gͦ et mala ꝓsunt bo¬
nis sic̃ angłs sathane: paulo. ⁊ scã obsunt ma¬
male accipit quod bontim est. Idem. ĩ digne

Expanded text:
estimoniis. Gregor.: Est quidem in peccatoribus et indigne sumentibus vera Christi caro, et verus sanguis; sed essentia, non salubri efficientia. Item docemur quam sit cavendum male accipere tanae patienter portatur. Ergo et mala prosunt bonis, sicut angelus Satanae Paulo, et sancta obsunt mamale accipit quod bonum est. Idem, de
Abbreviated transcription (Latin):
hebrei. Ita hoc celeste manua ñ nͥreiatis
p̃stari debet. Panis ille corꝑalis ppłm ant¬
qui ad t̾ram ꝓmissionis ꝑdesertũ ediuit.
ħ esca celestis fideles hꝰ scli desertum tñsseũ¬
tes incelo suduehit. Uñ recte uiatic̃ applłat᷑
quia inuiꝗ nos reficiens usq inpatͥam ꝑ¬

Expanded text:
. Ita hoc coeleste manna, non nisi renatis praestari debet. Panis ille corporalis populum antiquum ad terram promissionis per desertum eduxit. Haec esca coelestis fideles hujus seculi per desertum transeuntes in coelum subvehit. Unde recte viaticum appellatur, quia in via nos reficiens
Abbreviated transcription (Latin):
ad cosp̃c inmundei Simbolũ dr᷑sigñ ł collat̃o.
Signĩ qꝑ ofi dels ab ĩtfidelib discuũtar.
Collatio: quia ibi tocus fidei sufficienta et
integritas collata est cathecismꝰ ex orcismus
neophitoꝵ sunt. magisq sacͣmentalia quã
sacramenta dici debent. Neophitꝰ nouiciuᷤ
ĩtp̃tat᷑. uł rudis et dicitur neophitus nuper
ad fidem conuersus uł in disciplina religiose
fiat de inceps. et ut diaboli potestas in co mi¬
miatur. Uñ rabanus. añ bap̃m catbetiian¬
di debet in hominẽ p̃uenire officium ut
fidei cathecuminꝰ accipiat rudim̃t̃. et sciat
cui debitor deinceps fiat. Item aꝯ̃. Parnuli¬

Expanded text:
s immunde. Symbolum est signum vel collatio. Signum, quia eo fideles ab infidelibus discernuntur; collatio, quia ibi totius fidei sufficientia et integritas est collata. Catechismus et exorcismus neophytorum sunt, magisque sacramentalia quam sacramenta dici debent. Neophytus novitius interpretatur vel rudis; et dicitur neophytus nuper ad fidem conversus, vel in disciplina religiosae fiat deinceps, et diaboli potestas in eo minuatur. Unde Rabanus: Ante Baptismum, catechizandi debet in homine praevenire officium; ut fidei catechumenus accipiat rudimentum, et sciat cui debitor fiat deinceps. Item Augustinu
Abbreviated transcription (Latin):
tipit̃ agnium: corpꝰ ⁊ sangͥnẽ suũ discipłis
incena porrrexit. Uñ eusebiusemissenus. Qr
corpus assumptum ablat᷑us erat ab ocłis: et
illaturꝰ siderib. Neccẽe erat ut die recͥe sacͣm̃tũ
nob̾ corꝑis et sanguinis consecraret. ut colłet᷑
iugit̃ ꝑmist̾ium ꝙ. semel offẽbatur inp̃cium.

Expanded text:
nem suum discipulis in coena perrexit. Unde Eusebius Emisenus: Quia corpus assumptum ablaturus erat ab oculis, et illaturus sideribus, necesse erat ut die coenae sacramentum nobis corporis et sanguinis consecraret, ut coleretur jugiter per mysterium quod semel offerebatur in