comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patrũ uel greuincensiũ festinus in¬
forma cui disciplinae si qui rebelles
ipse castiga si quise quaces ipse c̃lau¬
da p̃positus illis quidẽ uid&ꝰ. scs uu¬
xanius quiuir ut nostiplus culũ iusto
& corpore infirmus & uerecundus
ingenic eoque purendiquũ inperan¬
di promtior ex igit tero gariut tuo
ipse subina gesterio monasterumu¬
gister accedat & siquis illũ de iuni¬
oribus spre uerit tã quã inperitũ
uł pusillunimem ꝑte unũ sentiat
utrũq: non in pune contẽpni quid
multuuis ut puucis quiduelim ag¬
noscas quȩ so ut ubbas sit frat̃ auxa¬
nius supru congregationẽ tuuero
constuntio suosul. Ae princi¬
piũ tibide sinit nũ petitũ misimus
opus rastimrelectis exemplarib:
quȩ ob hoc inmanus puucuener̃
quiumihi nihil delibelli huiusce
conscriptione meditanti hacienus
incustodita nequeunt inuenir su¬
neista puuca qu iuidẽ & leuias̃:
celerit̃ ubsolui quã quumincita¬
tus seme lunimus necdũscriptu¬

Expanded text:
patrum vel Grinincensium festinus inpatrum vel Grinincensium festinus informa; cuius disciplinae si qui rebelles, ipse castiga; si qui sequaces, ipse conlauda. praepositus illis quidem videtur sanctus Auxanius, qui vir, ut nosti, plusculum iusto et corpore infirmus et verecundus ingenio eoque parendi quam imperandi promptior exigit te rogari, ut tuo ipse sub magisterio monasterii magister accedat et, si quis illum de iunioribus spreverit tamquam imperitum vel pusillanimem, per te unum sentiat utrumque non impune contemni. quid multa? vis ut paucis quid velim agnoscas? quaeso, ut abbas sit frater Auxanius supra congregationem, tu vero ONSTANTIO SUO SALUTEM. A te principium, tibi desinet. nam petitum misimus opus raptim electis exemplaribus, quae ob hoc in manus pauca venerunt, quia mihi nil de libelli huiusce conscriptione meditanti hactenus incustodita nequeunt inveniri. sane ista pauca, quae quidem et levia sunt, celeriter absolvi, quamquam incitatus semel animus necdum scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
ait quidã n causa disparisentenia
silium martici ceronis populus ro¬
manus non agnoscebat loquente
conclumata sunt nion: iudiciouni¬
uer saliscientiȩ dignitas uirtus p¬
rogatiua cuius ud maximũ culmen
meritorũ grudibus as cendituripri¬
mum &iã besualecorpus suã forio
forina tũesi digntiaio iranscendit
materiã in sormẽ : deindo formaio
proponĩ corpus animatũ : tertop̃co¬
subsiantiã nr̃a mcompoiem dsarti¬
fex forinã uero in potẽ fecit laia
menquodinstatum̃tis humanopol¬
l& bipertiiu conditio nansiutani¬
mȩ huma niias lic& rauio onanies
hab ecestam̃ pigrioresq prudonũ¬
acutarũq calcam᷑ ingenio itusiqua
sunt quaes ola naturali sapientiaui¬
facile concedunt quoru mego gradu
differentiã obseruansillũ filagriũ
nequaliter studiorum tuorũ consec¬
taneus̃ fiã c̃sequa pagin ȩparteres er¬
uabitur ama sut comper quieto sego
& ign auos barbaro sunus quia malipu¬

Expanded text:
ait quidam in causa dispari sententia pari: ait quidam in causa dispari sententia pari: filium Marci Ciceronis populus Romanus nonagnoscebat loquentem. conclamata sunt namque 3 iudicio universali scientiae dignitas virtus praerogativa, cuius ad maximum culmen meritorum gradibus ascenditur. primum etiam bestiale corpus, si iam forte formatum est, dignitate transcendit materiam informem; deinde formato praeponitur corpus anima-tum; tertio praecesubstantiam nostram compotem deus artifex, ferinam vero impotem fecit; ita tamen, quod in statu mentis humanae pollet bipertita condicio, nam sicut animae humanitus licet ratiocinantes, hebetes tamacutarumque calcantur ingenio, ita si quae sunt, quae sola naturali sapientia vifacile concedunt. quorum ego graduum differentiam observans illum Philagrium ne qualiter studiorum tuorum consectaneus fiam, consequa paginae parte reserabitur. amas, ut comperi, quietos; ego et ignavos. barbaros vitas, quia mali pu
Abbreviated transcription (Latin):
tibus potius ã mixtũ uitiouerta t̃
nalignus incerpres grandisor¬
dinũ ignorantiaten& hinc aliquid
derogaturos quia sicuti cume pulum
festiuitas publica fac̃priorẽ in prima
mensa conuiua. posttremusei qui pri¬
mus fuerit in secunda silibsq conflic¬
tationẽ prestantior secundũ bonorũ
sententiã computatur honoratd inaxi¬
mominus relegiosus uart Si doni
us sulpitio suosulutẽ. Himerius an¬
tis tes filius tuus notus mihi hactenus
parumuultusatis opimone qu quidem
in bonã partẽ porrigebatur iugdun&
nuꝑ a tricasibus uenit quo lo cimihi
raptim ac breuit̃ inspectus scm̃ e pm̃
canorũ suȩtam ꝓfessionis magis trũ quã
dignitatis auctorem morũ nobisimi¬
tatione restriuit ds̃ bone quui rocensu¬
r aue nustate siquid uł de liber& for¬
te uł suadeat : hubundat : animis ale
cum consulitur melletũ consulit sũma
homini cura delicteris słnaxime re¬
legiosis inquibus eũ magis occupat

Expanded text:
tibus potius admixtum vitio vertat tibus potius admixtum vitio vertat malignus interpres; nam grandis ordinum ignorantia tenet hinc aliquid derogaturos, quia, sicuti cum epulum festivitas publica facit, prior est in prima mensa conviva postremus ei, qui primus fuerit in secunda, sic absque conflictatione praestantior secundum bonorum sententiam computatur honorato maximo minimus religiosus. ora us Sulpicio suo salutem. Himerius antistes, filius tuus, notus mihi hactenus parum vultu, satis opinione, quae quidem in bonam partem porrigebatur, Lugdunum nuper a Tricassibus venit: quo loci mihi raptim ac breviter inspectus, sanctum epcanorum, suae tam professionis magistrum quam dignitatis auctorem, morum nobis imitatione restituit. Deus bone! quae viro censura cum venustate, si quid 201 deliberet forte, vel suadeat? Abundat animi sale cum consulitur, melle cum consulit. Summa homini cura de litteris, sed maxime religiosis, in quibus eum magis occupat
Abbreviated transcription (Latin):
tostuis denuo meritis cacuminar&
sdulutationẽ tibi puplicam distinatu¬
rus non quid fuisses siquid nunc poti¬
us eqse onsi derauit pter misit gallias
tibi amminis tratus tunc cũ maxime
in colomes erant p̃termisit attilã
remhos temhoris modũrhoda ni
hospitem ac̃ligeris liberatorẽ solu
te dispositionũ sulubritate tollerasse :¬
ꝓpł irȩ prudentiã tantã prouidentiã¬
q currumtuũ prouinciules cũ pluu¬
suũ maxumo accentu sponta neis subis¬
secer uicibus quia sichabenas gallia¬
rum modorarere ut possessor ex hau¬
tus tributario iugorelelar & p̃ter¬
misit regẽ gothiȩ fero cissimum
inflexũ affatotuo melleo graui ar¬
guto inusitato & abare latens um
portis que aetius non potuiss& pelio
te prundio remouisse hec omnia p̃t̃¬
misit sperans congruentius tuũ sul¬
ue pontificũ qusenatorũ iã nominibus
adiungi censuit q iustius fieri sunt̃
niani constitueres ie quete sacerdo¬

Expanded text:
tus, tuis denuo meritis cacuminaretur. tus, tuis denuo meritis cacuminaretur. sed salutationem tibi publicam destinaturus non quid fuisses, sed quid nunc potius esses consideravit. praetermisit Gallias tibi administratas tunc, cum maxume incolumes erant. praetermisit Attilam Rheni hostem, Thorismodum Rhodani hospitem, Aetium Ligeris liberatorem sola te dispositionum salubritate tolerasse, propterque prudentiam tantam providentiamque currum tuum provinciales cum plausuum maximo accentu spontaneis subisse cervicibus, quia sic habenas Galliarum moderarere, ut possessor exhaustus tributario iugo relevaretur. praetermisit regem Gothiae ferocissimum inflexum affatu tuo melleo gravi, arguto inusitato, et ab Arelatensium portis quem Aetius non potuisset proelio te prandio removisse. haec omnia praetermisit, sperans congruentius tuum salve pontificum quam senatorum iam nominibus adiungi; censuitque iustius fieri, si inniani constituerere. neque te sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
multas interim p&rum tribunitiũ
quid ipsũ sedulo exposc̃quiq: quidne¬
go ciiferat p̃sentanaeo compediosius
potest intimare memoratu cuip or
tis accedat maneteres peccunihil¬
hominus ȩquitutis contraq mec ma¬
gis familiarum causas cõmendare
cosue uimus. Si donius ferriolo suosał
que quper sonȩ tuȩ tempus ordinẽ
statũ cogiuremꝰ iure uobis in hoc
opere quantu lucũque est primȩ t¬
iulor ũ rubricȩ prima sermonum
tibistilus nr̃ curules patricias n¬
hilhominus infulus enumeraturas
nontacuiss& triplices p̃fectura f&
si agriotuo ꝓ tocies mutatis p̃conib:
p̃conia Non negas s& patrem in depa¬
truos que minime silendos ꝑcurris¬
s& & quam lib& poss& triũ phalib
udore is famili&ue defetigarinon
tam̃ eatenus explicandis antiquorũ
estematib: ex inaniretur ut ob hoc
ud narrã dã gloriã tuã sier& obtu¬
sur quisi &ium inscribendis maiorũ
tuorum uirtutibus fuiss& habeta¬

Expanded text:
multa sunt. interim Petrum, tribunicium multa sunt. interim Petrum, tribunicium qui id ipsum sedulo exposcit; quique quid negotii ferat praesentaneo compendiosius potest intimare memoratu: cui pretis accedat; manente respectu nihilominus aequitatis, contra quam nec magis familiarium causas commendare papa. XII. SIDONIUS FERREOLO SUO SALque quam personae tuae tempus ordinem statum cogitaremus, iure vobis in hoc opere, quantulumcumque est, primae titulorum rubricae, prima sermonum tibi stilus noster curules, patricias nihilominus infulas enumeraturus; non tacuisset triplices praefecturas et Syagrio tuo pro totiens mutatis praeconibus praeconia non negasset; patrem inde patruosque minime silendos percucurrisset. et quamlibet posset triumphalibus adoreis familiae tuae defetigari, non tamen eatenus explicandis antiquorum stemmatibus exinaniretur, ut ob hoc ad narrandam gloriam tuam fieret obtusior; qui, si etiam in scribendis maiorum tuorum virtutibus fuisset hebeta
Abbreviated transcription (Latin):
Edia nrȩ professionis animatis
ne que sitim ignorantiȩ actenus
seculuris ullo suꝑnȩ rigatis im¬
bredoctrinȩ non egotamen tan¬
tum mei meminens nonsum ut
ameis presummnã partib: ȩquu¬
li offitiorum lance certandũ
nam cum nr̃a mediocritus a& a¬
te uitȩ. tempore dignitatis. priui¬
legio loci luude scientiȩ dono
constientiȩ urȩ facile uinca tur
nullũ mer &sur sipar &pectumus
allo quiumꝰ igitur non in cusantes
silentiũ urm sedloqua atutẽ nram
potius ex cusurenitentes. cõmen¬
damus apicum porti torem cuisipe¬
regrinationẽ propto fauore fouea¬
tis Grundis accionibus illiuspor¬
tus securitutis aperitur negotiũ
huic tes tamentarium ẽ : latent eũ
prepriurum meritu charturũ tog¬
torum illic ꝑ orantũ peritiũ consule¬
reꝑrex ꝓuictoria cõpututurus si
se intellexerit iure superari modo
nesibi suis que desidiȩ uito ꝑperam
cauis se culp&ꝰ huc eatenis com̃da¬
rep̃sũmqut ss cũ instruere digna it̃¬

Expanded text:
dia nostrae professionis animatis, neque sitim ignorantiae hactenus saecularis ullo supernae rigatis imbre doctrinae; non ego tamen tantum mei meminens non sum, ut a meis praesumam partibus aequali officiorum lance certandum. Nam cum nostra mediocritas aetate vitae, tempore dignitatis, privilegio loci, laude scientiae, dono conscientiae vestrae facile vincatur; nullum meremur, si par exspectamus alloquium. Igitur non incusantes silentium vestrum, sed loquacitatem nostram potius excusare nitentes, commendamus apicum portitorem: cujus si peregrinationem prompto favore foveatis, grandis 160 actionibus illius portus securitatis aperitur. Negotium huic testamentarium est: latent eum propriarum merita chartarum. Togatorum illic perorantum merita peritiam consulero victoria computaturus, si se intellexerit iure superari, modo ne sibi suisque desidiae vitio perperam cavisse culpetur. hunc eatenus commendare praesumo, ut, si eum instruere dignant
Abbreviated transcription (Latin):
ationũ dilibuiarum atqebnĩsa¬
traphas regumuaratorũ purratos
pumlatos malloba thratos uenerabili
squalore pretiosum cumꝗ ꝓprio nihil
esui aut indriui depeco o conferr&
regnis obhoc quȩ per erruit nontã
sus pitioni quã fuis sesupetiui & for¬
tun a regum sib in omnibobsecundane
illa tantũ benesica posentẽ quȩ mage
s itsuetus oblaia prestro quã sumere :
quid mulus siuera miimur estimam¬
quesors fuat anphilo serhiutȩ scriprorte quaehȩ to¬
in a iͣmeoris accossent cor eparsaetulo meo
qđ domiciliũ puri&ibus ad tollitur
ud concinnentiũ scilic& arcitetio¬
nicũ fubre lotatistũ sucrario por¬
ti cibus actermi s conspicubili¬
bus lute cofils cans ud hoc agris
uquisq: umetis ut que oliu&is ues¬
tibulõ campo collea monissimus
iamsuꝑ paẽnium uel suppellectilem
copiosumthes auris biblio t heculib
lurgere feftus ubiipse dumñ mi¬
nimus stilo quammeri incumbis di¬
sicile discernitur dñi plus nesit

Expanded text:
nationum delibutarum atque inter sanationum delibutarum atque inter satrapas regum tiaratorum murrhatos pumicatos malobathratos venerabili squalore pretiosum; cumque proprio nihil esui aut indutui de pecude conferret, regnis ob hoc, quae pererravit, non tam suspicioni, quam fuisse suspectui; et a fortuna regum sibi in omnibus obsecundante illa tantum beneficia poscentem, quae mage sit suetus oblata praestare quam sumere. quid multis? si vera metimur aestimamusque, fors fuat an philosophi vitae scriptor aequalis maiorum temporibus accesserit, certe par saeculo meo d domicilium parietibus attollitur ad concinentiam scilicet architectonicam fabre locatis; tum sacrario porticibus ac thermis conspicabilibus late coruscans; ad hoc agris aquisque, vinetis atque olivetis, vestibulo campo colle amoenissimus ; iam super penum vel supellectilem copiosam thesauris bibliothecalibus large refertus, ubi ipse dum non minus stilo quam vomeri incumbis, difficile discernitur domini plusne sit
Abbreviated transcription (Latin):
uquidẽ pulchre mos hicuds & ꝑ
seuera uir omniũ bonorũ qui s piũ
degunt luude dignissime qđ umi¬
corũ gloriaesi cubi locus lenoci¬
naris hĩc est quod &iã scriniu ar¬
uennu p&is euentiluri cuisuffi¬
cere suspicuba mursiquid superio¬
re uulgutũ protuli semus ituque
iolarus eriom ierũ cpri mor dio uolu¬
minis idoaiarum incxum o fino par¬
ui adhũc nimeri sũmaꝑtendatopus
uidelic& explicitum : quodã quus
marginis sui limbo coronatura sed
forsnun inudamus uituperonos quoꝵ
sugure linguas coteliuoris natura¬
litus accum in :ius nedemosthenis
quidem ciceronis que sententiae artifi¬
ces & eloquiuf abra potuere quorũ
anterior orator demadenciterior
antoniumtoler are deroga tores qui
liuidi cum fuerint malitae clarȩdicu¬
onis obscuraetum̃ ad notiuã posterorũ
pordia uirtutũ decucurrerunt sed
quia ortaris repetius laxemus uela
turbinibus & qui ueluti maria trans¬
misimus hocquus stagnũ ꝑnauigo¬
mus Nams aus habeo deliberatũ

Expanded text:
quidem pulchre: mos hic tuus; et persevera, vir omnium bonorum qui uspiam degunt, laude dignissime, quod amicorum gloriae, sicubi locus, lenocinaris. Hinc est quod etiam scrinia Arverna petis eventilari: cui sufficere suspicabamur, si quid superiore vulgatu protulissemus. Itaque tolarum seriem, nimirum a primordio voluminis inchoatarum, in extimo fine parvi adhuc numeri summa protendat, opus videlicet explicitum quodam quasi marginis sui limbo coronatura. Sedforsitan incidamus vituperones, quorum fugere linguas cote livoris naturalitus acuminatas, nec Demosthenis quidem, Ciceronisque sententiae artifices, et eloquia fabra potuere: quorum anterior orator Demadem, citerior Antonium toleravere derogatores: qui lividi cum fuerint malitiae clarae, dictionis obscurae, tamen ad notitiam posterorum per odia virtutum decurrerunt. Sed quia hortaris, repetitis laxemus vela turbinibus: et qui veluti maria transmisimus, hoc quasi stagnum pernavigemus. Nam satis habeo deliberatum,
Abbreviated transcription (Latin):
meas et pedes. quia ego sum. palpate et
uidete quia sp̃s carnem et ossa non habet
sicut me uidetis habere: ut agnoscere¬
tur meo ꝓprietas diuinȩ humaneq na-¬
turȩ indiuidua ꝑmanere: et ita sciremꝰ
uerbum non hoc ẽẽ quod carnem: ut unũ
di filium et uerbum confiteremur et
carnem Quo fidei sacram̃to eutices
iste nimium estimandus est uacuus: ħͥ
naturam nrãm inumgenito di nec ꝑhu-
militatem mortalitatis nec ꝑgłam resuir

Expanded text:
meas et pedes, quia ego sum. Palpate et meas et pedes, quia ego sum. Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere ; ut agnosceretur in eo proprietas divinae humanaeque naturae individua permanere; et ita sciremus Verbum non hoc esse quod carnem, ut unum Dei Filium et Verbum confiteremur et carnem. Quo fidei sacramento Eutyches iste nimium aestimandus 829 est vacuus, qui naturam nostram in Unigenito Dei, nec per humilitatem mortalitatis, nec per
Abbreviated transcription (Latin):
tiatus a dño. et aprincipali petra solidi¬
tatem et uirtus traxit et nominis: qui
ꝑreuelationem patris eundem et dei
filium est confessus et xp̃m Quia unũ
hoꝵ sine alio receptum: non ꝓderat ad
homine: aut sine do solum hominem
credidisse: Post resurrectionem uero
diũ quȩ utiq ueri hominis fuit. quia
alter non est resuscitatus quam qui fue¬
rat crucifixus et mortuus quid aliud
quadraginta dierum mora gestum est.
quam ut fidei nr̃ȩ integritas ab omĩ
caligine mundaretur: Colloquens
enim cum discipulis suis. & cohabitans
atq conuescens. et ꝑtrectari se diligenti
curiosoq contractu ab eis quos dubietas
ꝑstringebat ad mittens: ideo clausis ad
discipłos ianuis introibat et flatu suo dabał
spm̃ scm̃᷑ et donato intelligentiȩ lumine
scãrum scͥpturarum occulta pandebat:
et rursus idem uulnus lateris. fixuras
clauoꝵ. et omĩa recentissimȩ passionis
signa monstrabat dicens. uidete manus

Expanded text:
tiatus a Domino, et a principali petra soliditiatus a Domino, et a principali petra soliditatem et virtutis traxit et nominis, qui per revelationem Patris eumdem et Dei Filium est confessus et Christum: quia unum horum sine alio receptum, non proderat ahomine, aut sine Deo solum hominem credidisse. Post resurrectionem vero Domini quae utique veri corporis fuit, quia non alter est resuscitatus quam qui fuerat crucifixus et mortuus quid aliud quadragiquam ut fidei nostrae integritas ab omni caligine mundaretur? Colloquens enim cum discipulis suis, et cohabitans atque convescens , et pertractari se diligenti curiosoque contactu ab eis, quos dubietas perstringebat, admittens, ideo et clausis ad discipulos januis introibat, et flatu suo dabat Spiritum sanctum , et donato intelligentiae lumine, sanctarum Scripturarum occulta pandebat; et rursus idem vulnus lateris , fixuras clavorum et omnia recentissimae passionis signa monstrabat, dicens: Videte manus
Abbreviated transcription (Latin):
sus filius dei crucifixus dicitur ac sepul-¬
tus: cum hȩc non indiuinitate ipsa qua
unigenitus consempiternus etconsub¬
stantialis est patri. s innature huma¬
nȩ sit infirmitate ꝑpessus. Unde uni¬
genitum filium dĩ. crucifixum et sepul¬
tum: om̃s etiam insymbolo confitemur
scłm illud apłi Si enim cognouissent:
numquam dnm maiestatis crucifixissenł
Cum aut̃ ipse dñs nr̃ atq saluator fidem
discipłoꝵ suoꝵ suis interrogatiombus
erudiret: quem inquit dicunt homi-¬
nes ẽẽ filium hominis: Cumq illi di-¬
uersas alioꝵ opiniones recexuissent: uos
aũt ait quem me ẽẽ dicitis: Me utiq
qui sum filius hominis et quem infor¬
ma serui atq ĩlutate carniᷤ aspicitis: quẽ
me ẽẽ dicitis: Ubi beatus petrus aii¬
nitus inspiratus. et confessione sua oĩb
gentib ꝓfuturus: tues inquit xp̃s filius
dei uiui Neo immerito beatus est ꝓnũ-¬

Expanded text:
sum Filius Dei crucifixus dicitur ac sepulsum Filius Dei crucifixus dicitur ac sepultus, cum haec non in divinitate ipsa, qua unigenitus consempiternus et consubstantialis est Patri, sed in naturae humanae sit infirmitate perpessus. Unde unigenitum Filium Dei crucifixum et sepultum omnes etiam in symbolo confitemur, secundum illud Apostoli: Si enim cognovissent, nunquam Dominum majestatis crucifixissent . Cum autem ipse Dominus noster atque Salvator fidem discipulorum suis interrogationibus erudiret: Quem me, inquit, dicunt homines esse Filium hominis ? Cumque illi diversas aliorum opiniones retexuissent: Vos autem, ait, quem me esse dicitis ? me utique qui sum Filius hominis, et quem in forma servi atque in veritate carnis aspicitis, quem me esse dicitis? Ubi beatus Petrus divinitus inspiratus, et confessione sua omnibus gentibus profuturus: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi . Nec immerito beatus est pronun
Abbreviated transcription (Latin):
supra dorsum maris plantis non sub¬
sidentib ambulare: et elationes fluc¬
tuum increpata tempestate conster¬
nere: sine ambiguitate diuinum est.
Sicut ergo ut multa preteream non
eiusdem naturȩ est flere miserationis
affectu amicum mortuum: et eun¬
dem remoto quatriduanȩ aggere se-¬
pulturȩ ad uocis imꝑium excitare
rediuiuum: aut in ligno pendere.
et innoctem luce conuersa omĩa elem̃¬
ta tremefacere: aut clauis transfixũ
ẽẽ. et paradisi portas fidei latromis
aꝑire. ita non eiusdem naturȩ est di¬
cere. ego et pater unum sumus: et
dicere pater maior me est: Quamuis
ꝑsona sit: aliud tamen est unde contu
De nr̃o enim illi est. minor patre hu-¬
manitas: de patre illi est ȩqualis cũ patre
diuinitas Propter hanc ergo unitatẽ
ꝑsonȩ inutraq natura intelligendam.
et filius hominis legitur descendisse de
cȩlo cum filius dei carnem deea uirgi-¬
ne de qua est natus assumpserit: et rur¬

Expanded text:
supra dorsum maris plantis non subsupra dorsum maris plantis non subsidentibus ambulare, et elationes fluctuum increpata tempestate consternere, sine ambiguitate divinum est. Sicut ergo ut multa praeteream non ejusdem naturae est flere miserationis affectu amicum mortuum, et eumdem remoto quatriduanae aggere sepulturae ad vocis imperium excitare redivivum, aut in ligno pendere, et in noctem luce conversa omnia elementa tremefacere, aut clavis transfixum esse, et paradaperire: ita non ejusdem naturae est dicere: Ego et Pater unum sumus , et dicere: Pater major me est . Quam isis una persona sit; aliud tamen est unde contumde nostro enim illi est minor Patre humanitas, de Patre illi est aequalis cum Patre divinitas. Propter hanc ergo unitatem personae in utraque natura intelligendam, et Filius hominis legitur descendisse de coelo, cum Filius Dei, carnem de ea Virgine de qua est natus assumpserit. Et rur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ia q̾a omĩa ꝑipsũ facta sunt: et sine ipso
factũ ẽ nichil Homo: ꝑid quod factus est
ex muliere. factus est sublege Natiui-¬
tas carnis: manifestatio est humane
naturȩ: Partus uirginis: aiuinȩ est
uirtutis inditium: Infantia paruu¬
li. ostenditur humilitate cunarum:
magnitudo altissimi: declatatur uo-
cib angłoꝵ Similis est rudimentis
hominum: quem herodes impiꝰ
molitur occidere. s dñs est oĩum:
quem magi gaudent suppliciter
ad orare Iamcum ad p̃cursoris sui
ioħis baptismũ uenit: ne lateret qͦd
carnis uelamine diuinitas tegeretur.
est filius meus dilectus: in quo michi
bene complacui Quem itaq sicut
hominem diabolica temptat astutia:
eidem sicut deo angłica famulantur
officia Esurire. sitire. lassescere. atq
dormire : euidenter humanum est:
Sed et de quinq panib quinq milia
hominum satiare. et largiri samarita¬
ne aquam uiuam. cuius haustus bi¬
benti prestat ne ultra iam sitiat: et

Expanded text:
a per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil ; » homo, per id quod factus est ex muliere, factus est sub lege. Nativitas carnis manifestatio est humanae naturae. Partus Virginis divinae est virtutis indicium. Infantia parvuli ostenditur humilitate cunarum. Magcibus angelorum. Similis est rudimentis hominum quem Herodes impie molitur occidere, sed Dominus est omnium quem magi gaudent suppliciter adorare. Jam cum ad praecursoris sui Joannis baptismum venit, ne lateret quod carnis velamine divinitas tegeretur, est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . » Quem itaque sicut hominem diabolica tentat astutia, eidem sicut Deo angelica famulantur officia. Esurire, sitire, lascessere, atque dormire evidenter humanum est. Sed et de quinque panibus, quinque millia hominum satiare, et largiri Samaritanae aquam vivam cujus haustus bibenti praestat, ne ultra jam sitiat, et
Abbreviated transcription (Latin):
quod uerbi est. et carne exequente
quod carnis est: Unum hoꝵ coruscat
miraculis: aliud succumbit inuriis:
et sicut uerbum abequalitate pater¬
nȩ głȩ non recessit: ita caro naturam
nr̃i generis non reliquit: Unus enim¬

Expanded text:
quod Verbi est, et carne exsequente quod Verbi est, et carne exsequente quod carnis est. Unum horum coruscat miraculis, aliud succumbit injuriis: et sicut Verbum ab aequalitate paternae gloriae non recedit, ita caro naturam nostri generis non reliquit. Unus enim
Abbreviated transcription (Latin):
gła ñ recedenᷤ: nouo ordine. noua nitiui¬
uisibił factꝰ ẽ ĩ nr̃is: In comprehensibiliᷤ uolu-¬
it comp̃bendi Ante tempora manens:
eẽ cepit ex tempore: Uniuersitatis dñs:
seruilem formam obumbrata maiesta¬
tis suȩ immensitate suscepit: Impassi¬
bilis as. non dedignatus est homo eẽ
passibilis: et immortalis mortis legib
subiacere Noua aut̃ natinitate gene-¬
ratus: quia iniuiolata uirginitas con¬
cupiscentiam nesciuit catnis: materiã
ministrauit: Assumpta est igitur de
matre dni natura: non culpa: Nec in
quia natiuitas est mirabilis: ideo nr̃a
est natura dissimilis: Qui enim uerꝰ
est ds. idem uerus est homo: & nullum
est in hac unitate mendatium. dũ in¬
uicem sunt et humilitas hominis et
altitudo ditatis: Sicut enim d̾s non
mutatur miseratione: ita homo non
consumitur dignitate: Agit enim u¬
traq forma cum alteriꝰ communione
quod ꝓprium est: uerbo scilicet oꝑante

Expanded text:
gloria non recedens: novo ordine, nova nativigloria non recedens: novo ordine, nova nativiest factus in nostris. Incomprehensibilis, voluit comprehendi. Ante tempora manens, coepit esse ex tempore. Universitatis Dominus servilem formam obumbrata majestatis suae immensitate, suscepit. Impassibilis Deus, non dedignatus est homo esse passibilis et immortalis, mortis legibus subjacere. Nova autem nativitate generatus, quia inviolata virginitas concministravit. Assumpta est igitur de matre Domini natura, non culpa; nec in quia nativitas est miraest natura dissimilis. Qui enim verus est Deus, idem verus est homo: et nullum est in hac unitate mendacium, dum invicem sunt, et humilitas hominis, et altitudo deitatis. Sicut enim Deus non mutatur miseratione, ita homo non consumitur dignitate. Agit enim utraque forma cum alterius communione quod proprium est: Verbo scilicet operante
Abbreviated transcription (Latin):
idem in forma serui factus est homo: Te-¬
net ergo sine defectu ꝓprietatem suam
utraq natura: et sicut formam serui dei
forma nonadimit : ita formam dei serui
forma nonminuit: Nam quia głabat᷑
diabolus hominem sua fraude deceptũ
diuinis caruisse munerib. et immorta-¬
litatis dote nudatum duram mortis sũ-¬
biisse sententiam: seq in malis suis quod¬
dam de preuaricationis consortio inue-¬
nisse solatium: dm̃ quoq iustitiȩ exigen¬
te ratione erga hominem quem intanto
honore conoiderat ꝓpriam mutasse sen-¬
tentiam: opus fuit secreti dispensatione
consilii. ut incommutabilis d̾s cuius
uoluntas non potest sua beignitate pri-¬
uari. primam erganos pietatis suȩ
dispensationem sacramento occultiore
compleret: et homo diabolicȩ inqui-¬
tatis uersutia actus in culpam: contͣ
di ꝓpositum non ꝑiret: Ingreditur
ergo hȩc mundi infima filius di de
celesti sede descendens. et apaterna

Expanded text:
idem in forma servi factus est homo. Teidem in forma servi factus est homo. Tenet enim sine defectu proprietatem suam utraque natura: et sicut formam servi, Dei forma non amisit; ita formam Dei, servi forma non minuit. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam; seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio invenisse solatium; Deum quoque, justitiae exigente ratione, erga hominem quem in tanto honore condiderat, propriam mutasse sententiam: opus fuit secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari, primam erga nos pietatis suae dispensationem sacramento occultiore compleret: et homo, diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, contra Dei propositum non periret. Ingreditur ergo haec mundi infima Filius Dei, de coelesti sede descendens, et a paterna
Abbreviated transcription (Latin):
militas: auirtute infirmitas: ab ȩt̃nita¬
te mortalitas: et ad soluendum conditiõis
nrẽ debitum. natura inuiolabilis nat᷑e
ist unita passibili: ut quod nr̃is remediis
congruebat unus atq idem mediator
di et hominũ homo xp̃s iħs. et mori
posset exuno. et mori non posset exalt̾o:
Inintegra ergo ueri hominis perfectaq
natura. uerus natus est ds: totus in suis.
nobis abinitio creator condidit. et quȩ re-¬
paranda suscepit: Nam illa quȩ deceptor
intulit. et homo deceptus admisit: nul-¬
lum habutrunt insaluatore uestigrum:
Nec quia communionem humanarum
subiit infirmitatum: ideo nrõrum par¬
ticeps fuit delictoꝵ: Assumpsit formam
serui sine sorde peccati: humana augens.
diuma non minuens: Quia exinanitio
illa qua se muisibilis uisibilem p̃buit.
et creator ac dñs omĩum rerum unus uo-¬
luit ẽẽ mortalium: inclinatio fuit mise¬
rationis: non defectio potestatis: Oinde
qui manens in forma di fecit hominem:

Expanded text:
militas, a virtute infirmitas, ab aeternitamilitas, a virtute infirmitas, ab aeternitate mortalitas: et ad resolvendum conditionis nostrae debitum, natura inviolabilis naturae est unita passibili: ut quod nostris remediis congruebat unus atque idem mediator Dei et hominum homo Christus Jesus, et mori posset ex uno, et mori non posset ex altero. In integra ergo veri hominis perfectaque natura verus natus est Deus, totus in suis, nobis ab initio Creator condidit, et quae reparanda suscepit: nam illa quae deceptor intulit, et homo deceptus admisit, nullum habuerunt in Salvatore vestigium: nec quia communionem humanarum subiit infirmitatum, ideo nostrorum fuit particeps delictorum. Assumpsit formam servi sine sorde peccati; humana augens, divina non minuens: quia exinanitio illa, qua se invisibilis visibilem praebuit, et creator ac Dominus omnium rerum, unus voluit esse mortalium, inclinatio fuit miserationis, non defectio potestatis. Proinde qui manens in forma Dei fecit hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
ni consilii angłs. ds fortis. princeps pa-¬
cis. pater futuri scłi Nec frustratorie
loquens ita uerbum diceret carnem
factum. ut editus utero uirginis xp̃s ha¬
beret formam hominis: et non haberet
materni corporis ueritatem: An forte
uirtus altissumi obumbrabit tibi. idõq¬
et quod nascetur ex te scm̃. uocabitur
filius dei: ut quia conceptus uirginis
diuini fuit oꝑis. non de natura concipi¬
entis fuerit caro concepti: s non ita
intelligenda est illa generatio singulari-¬
ter mirabilis. et mirabiliter singularis:
ut ꝑ nouitatem creationis ꝓprietas re-¬
mota sit generis: fecunditatem enim uir-¬
gini sp̃s sc̃s dedit: ueritas aut̃ corporis sũp¬
ta de corpore est. et edificante sibi sapien¬
tia domum: uerbum caro factum est et
habitauit innobis: hoc est inea carne quã
sumpsit exuirgine: et quam spũ uitȩ
rationalis animauit: Salua igitur ꝓpri-
etate utriusq naturȩ. et inunam coeun-
te ꝑsonam: suscepta est amaiestate hu-¬

Expanded text:
 Consiliarius, Deus, Fortis, Princeps pacis, Pater futuri saeculi . Nec frustratorie loquens, ita Verbum diceret carnem factum, ut editus utero Virginis Christus haberet formam hominis, et non haberet materni corporis veritatem. An forte virtus Altissimi obumbrabit tibi: ideoque quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei : ut quia conceptus Virginis divini fuit operis, non de natura concipientis fuerit caro concepti? Sed non ita intelligenda est illa generatio singulariter murabilis, et mirabiliter singularis, ut per novitatem creationis, proprietas remota sit generis. Fecunditatem enim Virgini Spiritus sanctus dedit, veritas autem corporis sumpta de corpore est: et aedificante sibi Sapientia domum, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; hoc est, in ea carne quam assumpsit ex homine, et quam spiritus vitae rationalis animavit. Salva igitur propri tate utriusque naturae, et in unam coeunte personam, suscepta est a majestate hu
Abbreviated transcription (Latin):
nisset ꝓmissionem dei ad abrabam dicen¬
tis. in semine tuo benedicentur om̃s gen-¬
tes: & ne de huius seminis ꝓprietate du¬
bitaret: secutus suisset apłm dicentem.
abrahȩ dictȩ sunt ꝓmissiones : et semini
eius Non dicit et seminib quasi in mul¬
tis: s quasi muno. et semini tuo quod¬

Expanded text:
niens promissionem Dei ad Abraham dicenniens promissionem Dei ad Abraham dicentis: In semine tuo benedicentur omnes gentes ; ne de hujus seminis proprietate dubitaret, secutus fuisset Apostolum dicentem: Abrahae dictae sunt promissiones, et semini ejus. Non dicit, Et seminibus, quasi in multis, sed quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
et diabolum qui mortis habebat imꝑi-¬
um sua uirtute destrueret: Non enm
suꝑare possemus peccati et mortis auc-¬
torem: nisi naturam nrãm ille susci-¬
peret et suam faceret. quem nec pec-¬
catum contaminare. nec mors potuit
detinere: Conceptus quippe est de spũ
ita illum salua uirginitate edidit:
quem ad modum salua uirginitate
concepit: S si de hoc xpĩane
fidei
fonte purissimo sincerum intellectum
haurire non poterat. quia splendorem
ꝑspicue ueritatis obcetatione sibi ꝓpria
tenebrarat: doctrinȩ se euangłicȩ subdi¬
disset: et dicente matheo liber generatio¬
nis iħu xp̃i. filii dauid. filii abrabam.
apłicȩ quoq predicationis expetisset
instructum : et legens in ȩpła ad roma¬
segregatus in euangłium di quod ante
ꝓmiserat ꝑ propħas suos inscripturis¬
scĩs de filio suo qui factus est ei ex semine
dauid scđ̃m carnem. ad ꝓpheticas paginaᷤ
piam sollicitudinem contulisset: et inue¬

Expanded text:
et diabolum, qui mortis habebat 807 imperet diabolum, qui mortis habebat 807 imperium, sua virtute destrueret. Non enim superare possemus peccati et mortis auctorem, nisi naturam nostram ille susciperet, et suam faceret, quem nec peccatum contaminare, nec mors potuit detinere. Conceptus quippe est de Spiritu ita illum salva virginitate edidit, quemadmodum salva virginitate concepit. Sed si de hoc Christianae fidei fonte purissimo sincerum intellectum haurire non poterat, quia splendorem perspicuae veritatis obcaecatione sibi propria tenebrarat, doctrinae se Evangelicae subdidisset, et dicente Matthaeo: « Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham , » apostolicae quoque praedicationis expetisset instructum, et legens in Epistola ad Romasegregatus in Evangelium Dei, quod ante promiserat per prophetas suos in Scripsanctis de Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem ; ad propheticas paginas piam sollicitudinem 809 contulisset. Et inve
Abbreviated transcription (Latin):
senis corde non capitur: Nesciens igitur
quid deberet de uerbi dei incarnatione
latitudine laborare: illam saltem com¬
munem et indiscretam confessionem
sollicito apprehendisset auditu: qua
fidelium umuersitas ꝓfitetur credere
se indm̃ patrem onĩpotentem. et inih̃m
qui natus est de spũ scõ et maria uirgi¬
ne: Quib trib sententiis: omĩum fere
hereticoꝵ machinȩ destruuntur Cum
consempiternus eidem filius demonstra¬
tur. innullo apatre differens: quia
de deo ds̃. de omĩpotente omĩpotens.
de ȩterno natus est coȩternus: Non pos¬
terior tempore: non inferior potestate:
non dissimilis gła: non diuisus eẽntia
Idem uero sempiterni genitoris unige¬
nitus sempiternus: natus est de spũ scõ
et maria uirgine: Quȩ natiuitas tem¬
poralis. illi natiuitati diuinȩ et sempiter¬
nȩ nichil minuit nichil contulit: s to¬
tam se reparando homini qui erat decep-¬
tus impendit: ut et mortem uinceret:

Expanded text:
senis corde non capitur. senis corde non capitur. Eutyches quid deberet de Verbi Dei incarnatione latitudine laborare, illam saltem commusollicito apprehendisset auditu, qua fidelium universitas profitetur credere se in Deum Patrem omnipotentem, et in Jesum qui natus est de Spiritu sancto et Maria Virgine. Quibus tribus sententiis 805 omnium fere haereticorum machinae destruuntur. Cum consempiternus eidem Filius demonstratur, in nullo a Patre differens, quia de Deo Deus, de omnipotente omnipotens, de aeterno natus est coaeternus; non posterior tempore, non inferior potestate, non dissimilis gloria, non divisus essentia: idem vero sempiterni genitoris unigenitus sempiternus natus est de Spiritu sancto et Maria Virgine. Quae nativitas temporalis illi nativitati divinae et sempiternae nihil minuit, nihil contulit, sed totam se reparando homini, qui erat deceptus, impendit; ut et mortem vinceret,
Abbreviated transcription (Latin):
Neo ep̃s: flauiano constantinopolita¬
no ep̃o lectis dilectionis tuȩ litteris
quas miramur fuisse tam seras. et gestoꝵ
episcopalium ordine recensito: tandem
quid apud uos scandali contra integrita¬
tem fid exortum fuisset agnouimus: et
quȩ prius uidebantur occulta: nunc
nob̃ reserata patuerunt: Quib eutices
qui p̃sbiterii nomine honorabilis uide¬
batur. multum impriidens et nimis
imꝑitus ostenditur. ut etiam de ipso
quam impia sapere: et sapientiorib
doctioribq non credere: S in hanc
insipientiam cadunt. qui cum ad cog¬
noscendam ueritatem aliquo impe¬
duntur obscuro. non ad propheticas
uoces. non ad apłicas litteras. nec ad
euanglicas auctoritates. s ad semet¬
ipsos recurrunt: & ideo magistri ex¬
non fuerunt: Quam enim eruditio¬
nem de sacris noui et uet̾is testam̃ti
paginis acquisunt: qui nec ipsius qui-¬
dem symboli initia comp̃hendit: Et
quod ꝑtotum mundum omĩum regene-¬
randoꝵ uoce deꝓmitur: istuis ad huc

Expanded text:
scopus FLAVIANO Constantinopolitano episcopo. Lectis dilectionis tuae litteris quas miramur fuisse tam seras, et gestorum episcopalium ordine recensito, tandem, quid apud vos scandali contra integritatem fidei exortum fuisset, agnovimus, et quae prius videbantur occulta, nunc nobis reserata patuerunt. Quibus Eutices qui presbyterii nomine honorabilis videbatur, multum imprudens et nimis imperitus ostenditur, ut etiam de ipso quam impia sapere, et sapientioribus doctioribusque non credere? Sed in hanc insipientiam cadunt, qui cum ad cognoscendam veritatem aliquo impediuntur obscuro, non ad propheticas voces, non ad apostolicas litteras, nec ad evangelicas auctoritates, sed ad semetipsos recurrunt. Sed ideo magistri enon fuere. Quam enim eruditionem de sacris Novi et Veteris Testamenti paginis acquisivit, qui nec ipsius quidem symboli initia comprehendit? Et quidem per totum mundum omnium regenerandorum voce depromitur, istius adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus. illa sapientia. illa est colenda
maiestas quȩ uiuersitatem mundi cre¬
auit ex nichilo: et inquas uoluit formas
atq mensuras terrenam cȩlestemq sub¬
stantiam omĩpotenti ratione ꝓduxit:
Sol. luna. et sydera sint commoda uten¬
tib. sint speciosa cernentib: s ita ut de
illis gr̃ȩ referantur auctori: et adoretur
ds qui condidit non creatura: quȩ seruit:
dubitata credulitas: uirgineȩ integrita¬
tis et partus Resormationis humanȩ
sacrum duunumq mysterium: scõ
atq sincero honorate seruitio: Amplec¬
timini xp̃m in nr̃a carne nascentem:
ut euudem dnm̃ głe uidere mereamini
insua maiestate regnantem. qui cum
patre et spũ scõ manet munitate dei-¬

Expanded text:
virtus, illa sapientia, illa est colenda virtus, illa sapientia, illa est colenda majestas, quae universitatem mundi creavit ex nihilo, et in quas voluit formas atque mensuras terrenam coelestemque substantiam omnipotenti ratione produxit. Sol, luna et sidera sint commoda utentibus, sint speciosa cernentibus; sed ita ut de illis gratiae referantur auctori, et adoretur Deus, qui condidit, non creatura, quae servit. dubitata credulitas virgineae integritatis et partus. Reformationis humanae sacrum divinumque mysterium sancto atque sincero honorate servitio. Amplectimini Christum in nostra carne nascentem, ut eumdem Deum gloriae videre mereamim in sua majestate regnantem, qui cum Patre et Spiritu sancto manet in unitate Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanete: ne idem ille temptator cuius
iam auobis dominationem xp̃s exclu-¬
sit aliquib uos iterum seducat insidiis:
et hȩc ipsa presentis diei gaudia fallatiȩ¬
suȩ arte corrumpat. illudens simpliti-¬
orib amimis de quorundam ꝑsuasione
pestifera: quib hic dies sollempnitatis
nr̃ȩ non tam de natiuitate xp̃i quam
de noui ut dicunt solis ortu. honorabi¬
lis uideatur: Quoꝵ corda uastis tene¬
bris obuoluta: etab omni increm̃to
uere lucis aliena sunt: Trahuntur
enim adhuc stultissimis gentilitatis
errorib. Et quia supra id quod carnali
intuentur aspectu nequeunt aciem m̃¬
tis erigere: et ministra mundi lumina-¬
ria diuino honore uenerantur: Absie
ab animis xp̃ianis impia suꝑstitio:
ꝓdigiosumq mendatium: Ultra om¬
nem modum distant asempiterno tem¬
poralia: ab incorporeo corporea: ad ña¬
tore subiecta: quia et si mirandam ha¬
bent pulcritudinem: ad orandam ta¬
men non habent deitatem: Illa ergo

Expanded text:
permanete; ne idem ille tentator, cujus permanete; ne idem ille tentator, cujus jam a vobis dominationem Christus exclusit, aliquibus vos iterum seducat insidiis, et haec ipsa praesenti diei gaudia suae fallaciae arte corrumpat, illudens simplicioribus animis de quorumdam persuasione pestifera, quibus haec dies solemnitatis nostrae, non tam de nativitate Christi, quam de novi, ut dicunt, solis ortu honorabilis videatur. Quorum corda vastis tenebris obvoluta, et ab omni incremento verae lucis aliena sunt; trahuntur enim adhuc stultissimis gentilitatis erroribus, et quia supra id quod carnali intuentur aspectu, nequeunt aciem mentis erigere, ministra mundi luminaria divino honore venerantur. Absit ab animis Christianis impia superstitio prodigiosumque mendacium. Ultra omnem modum distant a sempiterno temporalia, ab incorporeo corporea, a dominatore subjecta: quia etsi mirandam habent pulchritudinem, adorandam tamen non habent Deitatem. Illa ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cui iam non erat spes ulla uiuendi.
ꝑ incarnationem uerbi potestas data
est ut de longinquo ad tuum reuerta
ris auctorem: recognoscas parentem:
liber efficiaris exseruo: de extraneo
ꝓueharis infilium: ut qui excorrupti¬
bili carne natus es: ex di spũ renascaris:
et obtineas ꝑ gr̃am. quod non habebas
ꝑnaturam: ac si te di filium ꝑ sp̃m ad¬
optionis agnoueris: dm̃ patrem au-¬
deas minctipare: Male conscientiȩ ab
solutus reatu. ad cȩlestia regna suspires:
uoluntatem di facias. diuino fultus
auxilio: Imiteris angłos suꝑ terram:
umortalis substantiȩ uirtute pascaris:
Securus aduersus inmicas temptatio¬
nes: ꝓpietate confligas: Et si cȩlestis
militiȩ sacramenta seruaueris: non du¬
bites te incastris triumphalib regis et̃¬
ni ꝓuictoria coronandum: cumq resur¬
rectio piis parata susceperit. in regni cȩ
bentes ergo tante spei fidutiam dilectis¬
simi. in fide qua fundati estis stabiles

Expanded text:
cui jam non erat spes ulla vivendi, cui jam non erat spes ulla vivendi, per incarnationem Verbi potestas data est ut de lonris auctorem, recognoscas parentem, liber efficiaris ex servo, de extraneo proveharis in filium; ut qui ex corruptibili carne natus es, ex Dei Spiritu renascaris, et obtineas per gratiam quod non habebas per naturam; ac si te Dei Filium per spiritum adoptionis agnoveris, Deum Patrem audeas nuncupare. Malae conscientiae reatu absolutus, ad coelestia regna suspires, voluntatem Dei facias divino fultus auxilio, imiteris angelos super 72 terram, immortalis substantiae virtute pascaris, securus adversus inimicas tentationes pro pietate confligas, et si coelestis militiae sacramenta servaveris, non dubites te in castris triumphalibus regis aeterni pro victoria coronandum, cum te resurrectio piis parata susceperit in regni coeleP. VI. Habentes ergo tantae spei fiduciam, dilectissimi, in fide qua fundati estis, stabiles
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ mortalem: Psistit ergo imꝓb predo
et auarus exactor. meum qui mchil
ipsius habebat insurgere: Gt dum
uitiatȩ originis p̃iuditium generale
ꝑsequitur: Cyrographum quo teneba¬
tur excedit: ab illo iniquitatis exigens
pęnam: in quo nullam repperit cul-¬
pam Soluitur itaq letifere pactio¬
nis male suasa conscriptio: et ꝑ iiusti¬
tiam plus petendi. totius debiti sũma
uacuatur: Prtis ille nectitur uinculis¬
suis: et omne comm̃tum maligni inca-¬
put ipsius retorquetur: Ligato mundi
principe: captiuitatis uasa rapiuntur:
Redit inhonorem suum: ab antiquis
contagiis purgata nat᷑a: Mors morte
destruitur: natiuitas natiuitate repa¬
ratur: qm̃ simmul et redemptio aufere
seruitutem: et regeneratio mutat ori¬
ginem. et fides iustificat peccatorem:
Quisquis igitur xpĩano nomine pie¬
grãm iusto ꝑpende iuditio Tibi enim
disi sedib tibi ꝑ exilia longa morienti.
tibi incinerem et puluerem dissoluto.

Expanded text:
esse mortalem. Perstitit ergo improbus praedo esse mortalem. Perstitit ergo improbus praedo et avarus exactor in eum qui nihil ipsius habebat insurgere, et dum vitiatae originis praejudicium generale persequitur, chirographum quo nitebatur excedit, ab illo iniquitatis exigens poenam, in quo nullam reperit culpam. Solvitur itaque lethiferae pactionis malesuasa conscriptio, et per injustitiam plus petendi, totius debiti. summa vacuatur. Fortis ille nectitur suis vinculis, et omne commentum maligni in caput ipsius retorquetur. Ligato mundi principe, captivitatis vasa rapiuntur. Redit in honorem suum ab antiquis contagiis purgata natura, mors morte destruitur, nativitas nativitate reparatur: quoniam simul et redemptio aufert servitutem, et regeneratio mutat originem, et fides justificat peccatorem. CAP. V. Quisquis igitur gratiam justo perpende judicio: tibi enim disi aedibus, tibi per exsilia longa morienti, tibi in cinerem et pulverem dissoluto,
Abbreviated transcription (Latin):
nitas concupiscentiam nescuit: sub¬
stantiam ministrauit: Assumpta est
de matre hominis natura: non culpa:
deraretur exordia: ut uirtutem inseꝑ¬
abilis a suo homine ditatis ꝑ uelamen
nr̃ȩ infirmitatis absconderet: illusa
est securi hostis astucia: qui natiuitatẽ
ati: non aliter sibi quam omĩum nas¬
centium putauit obnoxiam: Hidie
enim uagientem atq lacrimantem:
uidit pannis obuolutum. circuncisi¬
oni subditum: et legalis sacrificii obla¬
tione ꝑfunctum: Agnouit de inceps
solita pueritie incrementa: et usq iui¬
riles annos de naturalib non dubitauit
augientis: Inter hȩc intulit contume¬
lias: multiplicauit imurias. adhibute
maledicta. obꝓbria. blasphemias. con¬
uitia: omnem postremo impsum uim¬
sui furoris esfuidit: omĩa temptam̃toꝵ
genera ꝑcucurrit: Et sciens quo huma¬
nam naturam infecisset ueneno: nequa¬
quam credidit primȩ transgressionis
ex ortem: quem tot documentis didicit

Expanded text:
nitas concupiscentiam nescivit, subnitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre Domini, natura, non culpa.deraretur exordia, ut virtutem inseparabilis a suo homine Deitatis per velamen nostrae infirmitatis absconderet, illusa est securi hostis astutia, qui nativitatem ati, non aliter sibi 71 quam omnium nascentium putavit obnoxiam. Vidit enim vagientem atque lacrymantem, vidit pannis involutum , circumcisioni subditum, et legalis sacrificii oblatione perfunctum. Agnovit deinceps solita pueritiae incrementa, et usque in viriles annos de naturalibus non dubitavit augmentis. Inter haec intulit contumelias, multiplicavit injurias, adhibuit maledicta, opprobria, blasphemias, convicia, omnem postremo in ipsum vim furoris sui effudit, omnia tentamentorum genera percurrit; et sciens quo humanam naturam infecisset veneno, nequaquam credidit primae transgressionis exsortem, quem tot documentis didicit