comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
negauit: pꝰt mo̾tem añ reges ⁊ p̃sides duc¬
tus ñcessit. Quare: Quia fortior .i. xp̃c.
.i. a seductiõe ꝯpescuit fidelium: ut tẽp¬
tationẽ q̃ ei adhuc ꝑmuitut᷑ ñ seqͣtur se¬
a diabolo. Nam ut ait augꝰ. in ip̃o iuncũt᷑¬
inimice nob̾ inuisibiles potestates nͥ uincũt᷑
inuisibiles cupiditates. fuso enĩ sangui¬
ne sñ culpa. om̃ium culparum cyrogra¬
pha deleta sunt. quib debitores qui in
eum credunt adiabolo tenebant᷑. uñ.
Qui ꝓ multis effundet᷑. ꝑ illum gͦ redẽp¬
ti sumus in qͦ pͥnceps mundi nichil in¬
cãm de peccõ. s de obedientia ⁊ de
iusticia mortem gustãuit. ꝑ quã nos
redemit a seruitute diaboli. Incid̾amꝰ
enĩ in pͥncipem huiꝰ mufsdi qui sedipp̃¬
adam :⁊ seruũ fec̃. cepitq nos qͣsi u̾na¬
cłos possid̾e. uenit redemptor. ⁊ uictus
⁊ seductor: ⁊ quid fec̃ redemptor capti¬
uatori nr̃o: Tetendit ei muscipłam:
crucẽ suã. posuit ibi qͣsi escam sangͥnẽ¬

Expanded text:
e 22, post mortem ante reges et praesides ducnon cessit. Quare? quia fortior, id est, Cid est, a seductione compescuit fidelium, ut tentationem quae ei adhuc permittitur, non sequatur seer hoc a diabolo. Nam, ut ait August. in liinimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo ante tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. Per illum ergo redempti sumus, in quo princeps mundi nihil incausam de peccato, sed pro obedientia et pro justitia mortem gustavit, per quam nos redemit a servitute diaboli. Incideramus enim in principem hujus saeculi, qui sedrvum fecit, coepitque nos quasi vernaculos possidere; sed venit Redemptor, et victus est deceptor. Et quid fecit Redemptor captivatori nostro? Tetendit ei muscipulam crucem suam; posuit ibi quasi escam, sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
ut olim aspiciẽtes in serpentẽ eneum in
ligno erectum. amorsib serpentium sa¬
nabant᷑. Si gͦ recte fidĩ intuitu in illũ
respicimꝰ qui ꝓ nob̾ pependit in ligno
auincłis diaboli soluut᷑ .i. a peccatis. &¬
ita a diabolo lib̾amur. ut nec post hãc ui¬
tã in nob̾ inueniat qd̾ puniat. Morte qͥppe. auͣg¬
sua. uno u̾issimo sacͥfitio quicqͥd culpa¬
rum erat. uñ diabolus ad luenda suppli¬
cia detinebat. xp̃c extinxit: ut in hac uita
temptando nob̃ ñ p̃ualeat. Licet enĩ nos
temptet pͦt xͥ mortem. quib mod̾ añ temp¬
tabat: ñ tñ iunce̾ pot̃ sic̃ añ uincebat. Nã

Expanded text:
ut olim aspicientes in serpentem aeneum in ligno erectum a morsibus serpentium sanabantur . Si ergo rectae fidei intuitu in illum respicimus, qui pro nobis pependit in ligno, a vinculis diaboli solvimur, id est, a peccatis: ita a diabolo liberamur, ut nec post hanc vitam in nobis inveniat quod puniat. Morte quippe sua, uno verissimo sacrificio, quidquid culparum erat unde nos diabolus ad luenda supplicia detinebat, Christus extinxit, ut in hac vita nos tentando non praevaleat. Licet enim nos tentet, post Christi mortem, quibus modis ante tentabat, non tamen vincere potest, sicut ante vincebat. Na
Abbreviated transcription (Latin):
suumi. Ille aũ sanguinem fudit ñ debito¬
ris. ꝑ qd recessit adebitorib. Ille qͥp pe
ad hoc sanguinẽ suũ fudit. ut pecc̃a
nr̃a deleret. uñ gͦ diabolus nos tene¬
bat deletum ÷ sanguine redemptoris.
sõ enĩ tenebat nos nͥ uincłis peccoꝵ¬

Expanded text:
suum. Ille autem sanguinem suum fudit, non debitoris, per quod recessit a debitoribus. Ille quippe ad hoc sanguinem suum fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo nos diabolus tenebat, deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nos, nisi vinculis pecc
Abbreviated transcription (Latin):
re uolo utrum si quispiam ꝑ dõs falsosiuraũit
& fidem ñ seruau̾it. ñ tͥ uidr̃bis pec¬
casse: bis utiq peccauit. qi & iurauit ꝑ
quos ñ debuit. & contͣ pollicitam fec̃
ꝑ demonia iurauit. s bono pacto eius qͦ fi¬
dem seruauit. & sine dubitatõe minus
malum ẽ ꝑ deos falsos iurare u̾atit̾. qͣm
ꝑ dm̃ u̾um fallacit̾. Quanto enĩ ꝑ qd̃

Expanded text:
re volo utrum si quispiam per deos falsos juraverit, et fidem non servaverit, non tibi videtur bis peccasse. Bis utique peccavit, quia juravit per quos non debuit, et contra pollicitam fecit per demonia iuravit, sed bono pacto eius quo fidem servavit. Verumtamen minus malum est per deos falsos iurare veraciter, quam per deum verum fallaciter. Quanto enim
Abbreviated transcription (Latin):
Ius.s. u̾itatis & ñ falsitatis. & it̾. Etce dico
caritati ur̃e. & qui ꝑ lapidem iurat fal¬
eiꝰ cͥatorem adhibet testemit̾ st ecĩam n¬
tionem. ut cum hõ diõ illd̃ feci. illd̃ patiar.
do dic̃. ꝑ salutem meam. ł ꝑ filios meoᷤ.
dõ obligat. cum dic̃ ꝑ filios. oppign̾at
eos dõ ut hoc eueniat in cap̃ eoꝵ qd̾ ex¬
it de ore ip̃iꝰ. Si u̾um. u̾um. si falsum.
falsum. & sic̃ ꝑ ħ iuras aliqñ ħ dõ obli¬

Expanded text:
icet veritatis, et non falsitatis. Item, ecce dico charitati vestrae: et qui per lapidem jurat falejus Creatorem adhibet testem. Hoc ationem: ut cum homo dicit: Si illud feci, illud patiar, do dicit: Per salutem meam, vel: Per filios meos, Deo obligat. Cum dicit per filios meos, oppignerat eos Deo, ut hoc eveniat in caput eorum quod exit de ore ipsius. Si verum, verum; si falsum, falsum. Et sicut per hoc jurans, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
oportuit xp̃m pati. Nec relinquitur scd̾ bap̃s.
rũ occasione penitentiam aufeñtes. qiͣ ꝑ peni¬
tenciam nonualeat peccator post lapsum res¬
gere scd̾o ⁊ t̾cio et deinceps. uer̃ in hoc penit̃ẽ¬
tiam non exeludit. nec ꝓꝑiciatõnem q̃ sepefit
ꝑ penitentiam s scd̾m bap̃m et hostiam qd̾ plu¬
frequent̾ surgẽ diffitentur: i ta eisdem illorum
oppinio eliditur qui płib̾ trretitũ peccatis asse¬

Expanded text:
oportuit pati; nec relinquitur secundus Baprum occasione poenitentiam auferentes; quasi per poenitentiam non valeat peccator post lapsum resurgere secundo, et tertio, et deinceps. Verum etiam in hoc poenitentiam non excludit, nec propitiationem, quae saepe fit per poenitentiam; sed frequenter surgere diffitentur, ita eisdem illorum oppositio eliditur, qui pluribus irretitum peccatis asse
Abbreviated transcription (Latin):
lutione extimabat᷑ indignus. Nec mirũsitali
cum moyses offeñdo seplebis errore peccãdiliũt
his alisꝙ płib testimoniis euidenter ostendit᷑
apeccatis surgere. et ueram penitenciam sepiꝰ
agi. Uoluntarie enĩperantib nob̾ ut ait apłc¬

Expanded text:
lutione aestimabatur indignus. Nec mirum si talilutione aestimabatur indignus. Nec mirum si talicum Moyses offerendo se pro plebis errore, peccata diluerit. His aliisque testimoniis pluribus evidenter ostenditur, a peccatis surgere, et veram poenitentiam saepius agi. Voluntarie enim peccantibus nobis, ut ait Ap
Abbreviated transcription (Latin):
me penitendo uehementitis ꝙͣ pͥus excͤutiaũo.
siub̃inꝯ fleuero. si meliꝰ uixerd.si pauꝑes largiꝰ
Quis nr̃m itadesipit ut huic homini. dicat.
nicħ tibi ea inposterum ꝓderunt. uadesaltẽ
pietas dei. Nonquam sꝑnĩt penitenciam si
ei suicere et simplicit̾ offeratur. Etiam si adsũ¬
nũ quis ꝑueniat malorum. Et inde tñ nelit
reuerti. ad nirtutis uiam: suscipit libenter
amplectitur. facit omĩa quatinꝰ ad pͥorem re¬
uocet statum. Qd̾q estad huc p̃stanciꝰ et enii¬
nenti etiam sinonpotiũt quis ex plere omĩe
latiffaciendi ordinẽ qͣntula mciuinq tamen et
quamlibet breui temꝑe gestam non respuit pe¬
nit. suscipit etiam ip̃am. nec patitur quamuis
exigne conũsionis ꝑdere mercedem:
xemplis etiam hoc idem astrui potest. Daiud
llud autẽ mirabile est qd̾ angłoferienti plebẽ.
nꝰ tua ume. et in domim patͥs mei. Quo fcõ
statim sacͥficio dignus iudicatus est.qui abso¬

Expanded text:
me poenitendo vehementius quam prius excruciavero, me poenitendo vehementius quam prius excruciavero, si uberius flevero, si melius vixero, si pauperes largius quis nostrum ita desipit, ut huic homini dicat: \'Nihil tibi ista in posterum proderunt; uade, saltem pietas Dei: nunquam spernit poenitentiam, si ei sincere et simpliciter offeratur, etiamsi ad summum quis perveniat malorum, et inde tamen velit reverti ad virtutis viam; suscipit libenter et amplectitur, et facit omnia quatenus ad priorem revocet statum. Quodque est adhuc praestantius et eminentius, etiamsi non potuerit quis explere omnem satisfaciendi ordinem, quantulamcumque tamen et quantumlibet brevi tempore gestam non respuit poenitentiam: suscipit etiam ipsam, nec patitur quamvis exiguae conversionis perdere mercedem. Exemplis etiam hoc idem astrui potest. David autem mirabile est, quod angelo ferienti plebem snus tua in me, et in domum patris mei. Quo facto, statim sacrificio dignus judicatur, qui abso
Abbreviated transcription (Latin):
i augꝰ scͥbens contra quosdam hereticos qui
peccantib post bãp̃m semel tm̃i dicebant᷑
utilem ẽẽ penitenciam ita adhuc instant ꝑfidi
quoniam sapiunt plusquam oportet nõ sobeii
s excedentes mensuram dicunt et si semel pec¬
cantib post bap̃m ualeat penitenitencia. nõ
tamen sepe pecrantib ꝓderit it̃ata. Alioqnͥ
remissio eẽt ad pecc̃m incitat̾o. Dicunt eniquis
non semꝑ peccaret sisemꝑ redire posset: Dicũt
enim dñm incitatorẽ mali. si semꝑ penitentibꝰ
subuenit. et ei placere pecc̃a quibꝰ semꝑ p̾sto est
gr̃a. Exrant autẽ. Constat enĩ ei multa pecc̾a
displice. qui semꝑ p̃sto est ea destruere. Id̾em
post altaris reconciliationem. uł similia uel
grauiora conimiitant. et tñ deꝰs facit etiam
suꝑ tales oriri solem suum nec minꝰ tͥbuit ꝙͣ
ante tribuerat largissima munerauite. ac
nobis dicat. Dicite michi utrũ ꝓsit aliquid.
aduitam fituram. si in ista uita illecebrosissi¬
me uoluptatis blandimenta contempsero. si

Expanded text:
 5, scribens contra quosdam haereticos, qui peccantibus post Baptismum semel tantum dicebant utilem esse Poenitentiam, ita: Adhuc instant perfidi, qui sapiunt plusquam oportet, non sobrii, sed excedentes mensuram; dicunt: Et si semel peccantibus post Baptismum valeat Poenitentia, non tamen saepe peccantibus proderit iterata; alioquin remissio ad peccatum esset incitatio. Dicunt enim, Quis non semper peccaret, si redire semper posset? Dicunt enim Deum incitatorem mali, si semper poenitentibus subvenit: et ei placere peccata, quibus semper praesto est gratia. Errant autem. Imo constat ei peccata multum displicere, qui semper praesto eet post altaris reconciliationem, vel similia vel graviora committant. Et tamen Deus facit etiam super tales oriri solem suum, nec minus tribuit quam ante tribuerat largissima munera vitae et vobis dicat: Dicite mihi utrum aliquid prosit ad vitam futuram, si in ista vita illecebrosissimae voluptatis blandimenta contempsero, si
Abbreviated transcription (Latin):
nitionem ubi et si sides desit. pena satisfacit et
releuat. Ratione quoq utuntur dicentes. Si
hiꝯ qui unum peccatũ consitetur. alt̾o tacito
satiffactõnem asacerdote iniunctam exple
uersus fuĩt confessus ꝓutͦq ei penitencia im¬
ponitur longe hoc aratione et ecclie consue¬
tudine est. Que ꝓeodem peccõ nisi rert̃it᷑. nlłi
bis penitenciã inponitur fuit gͦ illapeccats

Expanded text:
punitionem, ubi etsi fides desit, poena satisfacit et punitionem, ubi etsi fides desit, poena satisfacit et relevat. Ratione quoque utuntur dicentes: Si is qui unum peccatum confitetur, altero tacito, satisfactionem a sacerdote injunctam explevuerit confessus, pro utroque ei poenitentia imponetur? Longe hoc videtur a ratione, et Ecclesiae consuetudine, quae pro eodem peccato, nisi reiteretur, nulli bis poenitentiam imponit. Fuit ergo illa
Abbreviated transcription (Latin):
legerat. tales pꝰ ea non puniri quia culpale¬
uis p̃senti supplicio conpensata sit. leuis is
grauia peccata. et hic puniri graui supplicio.
et infitturo punienda et̾nalitet. de quib peni¬
tencia non agitur. Int flagella lema uͦ q̃ hic
puniumtur. leui pena. conpensatõnẽ reciꝑe
ꝗͣ inbonis fieri non ambigimꝰ et inmalis forte
⁊̃ fit ita ⁊datis iam apꝑaret ꝙ illi de ꝓphͣia ĩ¬
durer̃t. non fac̃e ꝓeis. quidicunt eiqͥcͥmẽ
.s. reseruat de alio uemam p̾stari ꝑ penitẽc¬
am. alias quoq auctoritatos inducunt: ait
.ii. gg̃. Pluit dñs suꝑ unam ciuitatẽ et suꝑ
aliãm non pluit. et eamdasm ciuitatẽ exꝑte
c̃pluit. et exꝑte aridam reliquid. Eumille
qui ꝑximũ odit. ab alis uicus se corrigit.
unaeademq ciuitas ex parte conpluitur. et
ex ꝑte aridaremanet: quia sunt quidamqui
cumq̃ damuicia resecent. in aliis grauit ꝑdu¬
non obliuisscitur misereri deus. Sedã ꝑpu

Expanded text:
legerat : tales plegerat : tales pvis praesenti supplicio compensata sit. Levis enigravia peccata et hic puniri gravi supplicio, et in futuro punienda aeternaliter, de quibus poenitentia non agitur inter flagella; levia vero quae hic puniuntur, levi poena compensationem recipere, quod in bonis fieri non ambigimus, et in malis forte etiam fit ita. Satis jam apparet quod illi de prophetia induxerunt, non facere pro eis qui dicunt ei qui crimen sibi reservat, de alio veniam praestari per poenitentiam. Alias quoque auctoritates inducunt. Ait enim Greg.: Pluit Dominus super unam civitatem, et super alteram non pluit; et eamdem civitatem ex parte compluit, et ex parte aridam relinquit. Cum ille qui proximum odit, ab aliis vitiis se corrigit, una eademque civitas ex parte compluitur, et ex parte arida remanet; quia sunt quidam qui cum quaedam vitia resecent, in aliis graviter perdunon obliviscitur misereri Deus; secunda, per
Abbreviated transcription (Latin):
et caue ne de om̃ib generalit̃ intelligas. p̃ mis¬
ẜ dehis tm̃ qui int̃ ip̃a flagella penitentamegesoꝵ¬
runt credentes in deum hebreorum. quam ⁊ sibre¬
uem et momentaneam. tamen non respuit d̾s.
Q uod autem qui ꝑtemꝑale flagellum noncorri¬
guntur: post et̾nalt̃ puniantur ibidem ostend̾
agens defideli dep̃henso mad ułt̾io qͥ decollat᷑.¬
it ostendit ubi ostendit leuia pecc̃a. breui et tẽ¬
si fidelis dep̃hensus in ault̾io de colletur. qͥd de
eo pꝰea fiat. aut enĩ punietur. et falsum est qd̃
dicitur: non iudicabit deusbis undip̃m aut
non pumetur: et optandum est ad ułtis ut hͥ
breui penitentĩa pumamtur: ut fruenͣtur in
cruciatꝰ et̃nos. ad ꝙ respondemus dm̃ ut om¬
nium rer̃ ita fupplicioꝵ quoq scire mensuraᷤ¬
et non p̃ueniri sentenciam iudiciş. nͨ illi pec¬
catorem ex̾cende de hinc pene anfr̃i potestatẽ
et magnũ peccatum magnis diut᷑nisq lui
cruciatib. Sĩquis punitus sit. utt ille qui

Expanded text:
mnibus generaliter intelligas; sed de his tantum, qui inter ipsa flagella poenitentiam egerunt, credentes in Deum Hebraeorum, quam etsi brevem et momentaneam, tamen non respuit Deus. Quod autem qui per temporale flagellum non corriguntur, post aeternaliter puniantur, ibidem ostendit, agens de fideli deprehenso in adulterio, qui decollatur. Ubi ostendit levia peccata brevi et temsi fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat. Aut enim punietur, et falsum est quod dicitur: Non judicabit Deus bis in idipsum; aut non punietur, et optandum est adulteris ut hic brevi poena puniantur, ut frustrentur in cruciatus aeternos. Ad quod respondemus, Deum ut omnium rerum, ita suppliciorum quoqet non praeveniri sententia judicis, nec illi in peccatorem exercendae dehinc poenae auferri potestatem, et magnum peccatum magnis diuturnisque elui cruciatibus. Si quis autem punitus sit, ut ille in Le
Abbreviated transcription (Latin):
degrauiorib cͥminib. Ingrauiorib emĩcri¬
minib semel tm̃ penitencie conceditur locꝰ.
Cõmunia que frequent̃ incurrimꝰ semꝑ
penitentiam recipiunt et semꝑ redimuntur.
Conniunia dic̃ uenialia peccã. et forte morta¬
tencia s non sollempnis. Qd̾ tñ inqͥbꝰdam eccłis
non seruatur: auctoritatib ꝓbat ꝙ ñ

Expanded text:
de gravioribus criminibus. In gravioribus enim cride gravioribus criminibus. In gravioribus enim criminibus semel tantum poenitentiae conceditur locus. Communia quae frequenter incurrimus, semper poenitentiam recipiunt, et semper redimuntur. Communia dicit venialia peccata, et forte mortatentia, sed non solemnis, quod tamen in quibusdam Ecclesiis non servatur. 4. Auct
Abbreviated transcription (Latin):
ta et fractũ pͥoris aufert et usumꝯ seq̃ntis¬
amittit. desollempni intelligitur. Sollemp¬
nis uͦ penitentia ut ambrostus in eodem ait
ẽ que fit extia eccłiam in manifesto. incinere
et scilicio. que ꝓ grauiorib borrendisq ac
manifestis delictis tm̃ imponitur: et illa nõ
est it̾anda ꝓreuerentia sacramenti et ne ii¬
lescat et contemptibilis fiat hominibꝰ. Unde
ut locus illuis humillune penitencie semel
ineccłia concedatur ne medicina uilis minus
utilis eẽt egrotis q̃ tantomagis salubris est
quanto magis mituis contemptibił fuĩt. qͥs
tamen audeat deo dicere: quare huic hõi
quipost penitentiam pͥmam rur sus se la¬
queis iniquitatis obst̾ngit. Ad huc itm̃ par¬
nos aliqua culpa moraał inueñit que non
incͥmine mortali uł blasphemiã fidei. s in
s̃monis uł morum uicio consistat. hec culpa
semꝑreparari potest. Non int̾dicit᷑ aliqñ
de huiꝰ modi penitenciam agere s non ita

Expanded text:
ta, et fructum prioris aufert, et usum ta, et fructum prioris aufert, et usum amittit, de solemni intelligitur. Solemnis ergo poenitentia, ut Ambros. in eodem ait, est quae fit extra ecclesiam in manifesto, in cinere et cilicio; quae pro gravioribus horrendisque ac manifestis delictis tantum imponitur. Et illa non est iteranda pro reverentia sacramenti, ut non vilescat et contemptibilis fiat hominibus. Undeut locus illius humillimae poenitentiae semel in Ecclesia concedatur, ne medicina vilis vel minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit; quis tamen audeat Deo dicere: Quare huic homini qui post poenitentiam primam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parnos aliqua culpa mortalis invenerit, quae non in crimine mortali, vel in blasphemia fidei, sed in sermonis vel in morum vitio consistat; haec culpa semper reparari potest, nec interdicitur aliquando de hujusmodi poenitentiam agere; sed non ita
Abbreviated transcription (Latin):
dominus. uade et ampliꝰ noli peccare. Non.
lore gaudeat. et non fit satis quod doleat.sex
linquitur duplicit̾ accipi potẽ. Si enim iux
quorundam intelligentiam pecc̃a dimissa
redeunt. facile est intelligere. nicħ̾ deuemia
relinqui quia pecc̃a dimissa tt̃m replican¬
tur: sicut. i ille qui exsuitute in libertatẽ
manumittitur intm siber est. et tñ ꝑꝑter
offensam inseruitutem postea reuocatur:
sic et penitenti peccata uere dimittuntur.
et tamen ꝓpt offensam que replicatur it̾m̃
redeunt. Siuͦ ñ redire dicantur: sane pot̾
dici etiam sic. nicħ de uenia relinquit᷑. Nlonꝙ
dimissa peccã iterum inputentur: s qr ꝓpt
ingratitudinem. ita reus est et inmundus
constituitur. ac sulla redirent: De sollemp¬
ita ut una penitencia non scdm gñalem s
sed̃m specialem morem eccłie. desollempni
penitencia dictum intelligitur: que apud qͣs¬
Penitent a semel usurpata nec uere celebra¬

Expanded text:
Dominus: « Vade, jam amplius noli peccare . » NoDominus: « Vade, jam amplius noli peccare . » Nolore gaudeat; et non sit satis quod doleat, sed ex linquitur, dupliciter accipi potest. Si enim juxta quorumdam intelligentiam peccata dimissa redeunt, facile est intelligere nihil de venia relinqui, quia peccata dimissa iterum replicantur. Sicut enim ille qui ex servitute in libertatem manumittitur, interim vere liber est, et tamen propter offensam in servitutem postea revocatur; sic et poenitentia peccata vere dimittuntur, et tamen propter offensam quae replicatur, iterum redeunt. Si vero non redire dicantur, sane potest dici etiam sic nihil de venia relinqui; non quod dimissa peccata iterum imputentur, sed quia propter ingratitudinem ita reus et immundus constituitur. ac si illa redirent. 3. De sita et una Poenitentia; non secundum generalem, sed secundum specialem morem Ecclesiae de solemni poenitentia dictum intelligitur, quae apud qPoenitentia semel usurpata, nec vere celebr
Abbreviated transcription (Latin):
eis tamen deletis ꝑꝑ ingratitudinem. sta reꝰ
et inmundꝰ constituitur cam ad huc mex¬
piandis inplicatur: acsi deleta redirent. de
imiliter nicħ ualet
ad salutem obtinendam. uł ad mũdiciã
uite hñdam. ueniam de malefactis posc̾e. et
mala denno it̾are. Ita etiam intelligendum
est illud ꝙ idem augꝰ alibi ait. Pemtencia est
łet amisisse. et infracontinue dosendumest
de pecc̃o ꝙ declarat ip̃a dilectionis nirtus.
Penitere ii penam tenere. ut semꝑ puni¬
at inse ulciscendo qd̾ conmisit peccãtado
Ile penam tenet qui semꝑ uindicat qd
conmifisse dolet. Penitenciagͥ est uindictasemꝑ
puniens inse qd̾ dolet conmisisse. Quid restat
nob̾ nsi dolere inuita: y .ir. dolor finitur: de¬
ficit et penitencia. Si uͦ penitencia finitur qͥd
relinquitur deuenia : tamdiu gaudeat et sꝑet
degr̃a. q̃d iu sustentatur apenitencia. Dic̃ ip.

Expanded text:
eis tamen deletis propter ingratitudinem ita reus eis tamen deletis propter ingratitudinem ita reus et immundus constituitur, cum adhuc in expiandis implicatur, ac si jam deleta redirent. De Similiter nihil valet ad salutem obtinendam, vel ad munditiam vitae habendam, veniam de malefactis poscere, et malefacta denuo iterare. Ita etiam intelligendum est illud quod idem August., alibi ait: Poenitentia est let commisisse. Et infra: Quotidie dolendum est de peccato, quod declarat ipsa dictionis virtus. Poenitere enim est poenam tenere ut semat, in se ulciscendo, quod commisit peccando. Ille poenam tenet, qui semper vindicat, quod commisisse dolet. Poenitentia igitur est vindicta semper puniens in se quod commisisse dolet. Quid restat nobis nisi dolere in vita? Ubi enim dolor finitur, deficit et poenitentia. 315 Si vero poenitentia finitur, quid relinquitur de venia? Tam diu gaudeat et speret de gratia, quandiu sustentatur a poenitentia. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
est uitatio gehenne: et ad ept̃o głie. Mortifi¬
catur enim illa penitencia et alia aũ actabo¬
na per sequens peccatum: ut non sortiantur
mercedem quam meruerunt cum fierent et
quam haberent si peccatũ non succede̾nt. s
et si depeccato succedenti penitencia agatur:
et penitencia que p̾cessit. et alia tñ ante acta
bona reniuiscunt. s ila tm̃ que excaritate
ꝓ dierunt. Illa enim sola uina sunt. que in
caritate fiunt. Iõq si pecc̃a per sequenciapec¬
cata mortificantur: ꝑ subsequentem penitẽ¬
ciam reuiuiscẽ possunt. Que uero sine cari¬
tate fiunt. mortua et inania generantur.
et iõ ꝑpenitentiam reuiuiscere nonualent.
Similiter intelligendum est. iid̾
⁊ c̾. Sienim replicentur pecr̃a nicħ̾ ualet ad
salutem uel ad ueniam infine p̃cedens lamẽ¬
tum. qi nicħ reliquerunt deuite mundicia.
quia aut peccã dimissaredeunt ut quibꝰdã
placet. cum replicantur: uelsinon redeunt:

Expanded text:
est vitatio gehennae, et adeptio gloriae. Mortifiest vitatio gehennae, et adeptio gloriae. Mortificantur enim illa poenitentia et alia anteacta bona per sequens peccatum, ut non sortiantur mercedem, quam meruerunt cum fierent, et quam haberent si peccatum non succederet. Sed et si de peccato succedenti poenitentia agatur, et poenitentia quae praecessit, et alia anteacta bona reviviscunt; sed illa tantum quae ex charitate prodierunt: Illa enim sola viva sunt, quae ex charitate fiunt. Ideoque si per sequentia peccata mortificantur, per subsequentem poenitentiam reviviscere possunt. Quae vero sine charitate fiunt, mortua et inania generantur; et ideo per poenitentiam reviviscere non valent. Similiter intelligendum est illud, c. Si enim replicentur peccata, nihil valet ad salutem vel ad veniam in fine praecedens lamentum, quia nihil relinquitur de vitae munditia: quia aut peccata dimissa redeunt, ut quibusdam placet, cum replicantur; vel si non redeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nequis existimet infanda illa cͥmina qualia
qui agunt regiumdi non possidebunt. coti¬
die ꝑpetranda et elemosinis cotidie redimenda:
inmelius est ix uita niutãda et ꝑelemosinas apec¬
catis preteritis ꝓpiciandus estd̾s. Non ad hoc emĩ¬
dus quodam modo ut ut easemꝑ liceat impune
cõmitt̃e. Nemini enĩdedit laxam̃ tum peccandi.
et᷑ miserando deleat conmissa peccata siñsatiffa¬
tio congrua negligatur. Item pins ꝑapa. sticħ
ꝓdest homini ieinnare et orare ⁊ aliareligionis
oꝑa agere. iisinens abiniquitate reuocetur.
Qni gͦ amalis sic mentẽ reuocat ut conissa
plangat: et plangenda conmittere non uelit.
nec satiffacẽ negligat: uerepenitet. Nec iõ ñ est
uera penitencia. quia forte post non deꝓposito
s casu uł infirmitate peccabit. Ille au̾irrise
est et non penitens quisic conissa plangit: nt
plangenda uoluntate nł oꝑe comnitt̾e ñ desi¬
est .i. carens fructu illuis penitencie quanise¬
quens culpa coinquinat. illius em̃mfructꝰ

Expanded text:
ne quis existimet nefanda illa crimina qualia qui agunt regnum Dei non consequuntur, quotidie perpetranda et eleemosynis quotidie redimenda. In melius est enim vita mutanda, et per eleemosynas de peccatis praeteritis propitiandus estdus quodammodo, ut ea semper liceat impune committere. Nemini enim dedit laxamentum peccandi, etsi miserando deleat commissa peccata, si non satisfactio congrua negligatur. Item Pius papa: Nihil prodest homini jejunare et orare, et alia religionis opera agere, nisi mens ab iniquitate revocetur. Qui ergo a malis sic mentem revocat, ut commissa plangat, et plangenda committere non velit, nec satisfacere negligit, vere poenitet. Nec ideo non est vera poenitentia, quia forte post non de proposito, sed casu, vel infirmitate, peccabit. Ille autem irrisor est et non poenitens, qui sic commissa plangit, ut plangenda voluntate vel opere committere non desiest, scilicet carens fructu illius poenitentiae quam sequens culpa inquinat. Illius enim fructus
Abbreviated transcription (Latin):
corrigenda peccata ut marielepͣ uł ad głamdĩ.
Ut de ceco nato. ł ad iniciũ pene. ut herodiqͣtinꝰ
hic uideatur quid in inferno sequatur. ilłd̾. Du
locum. IeRe. dicat egiptios et isrłitas temꝑalit̾¬

Expanded text:
corrigenda corrigenda ut de caeco nato; vel ad judicium poenae, ut Herodi, quatenus hic videatur quid in inferno sequatur, secundum illud: Dupllocum Hieronymus dicat Aegyptios et Israelit
Abbreviated transcription (Latin):
Non indicabit denş dis inid ip̃ra uł it alii.
transtulerunt. Nonconfurget dupplex tͥbnlato.
Sigͦinquiunt illi. aliquis sac̃̾doti fiũt ꝯfessus
unũ deduobꝰuł płib peccatis et de illo iniunctã
non ꝓillopecc̃o amplius iudicandus est de quo
satiffecit ad arbitriinsac̾dotis qui uicẽ xp̃i
in eccłia gerit. Ideoq sideeo t̃m iudicetur: bis
inidip̃m iͥdicat deus et confurgit duplex tͥbu¬
latio. S de his gͦ taitum oportet illud intelli¬
gi. quip̃sentib suppliciis conmutantur ĩ boñ
et si ꝑ seuerant: suꝑ quos non᷑ surget duplex
tribulatõ. Quiuͦ inter flagella duriores et de¬
teriores fu̾it: ut pharao p̃sentib et̃na c̃nectũt
nationem. hoc ccͣ illos notandum̃ quidicunt
adomnia ꝑtinẽ flagella. quia quidam hͥ flagellis
emendanttr: alii hic et inet̾num puniunt᷑ qt᷑¬
ymq̃ i modis flagella modis ꝯtingunt¬
pertientiam angeantur. ut iob uł ad custodi¬
am uͥtutum. ne suꝑbia temptet. lit paulo. ł ad

Expanded text:
Non judicabit Deus bis in idipsum; vel, ut alii transtulerunt: Non consurget duplex tribulatio. Si ergo, inquiunt illi, aliquis sacerdoti fuerit confessus unum de duobus vel pluribus peccatis, et de illo injunctam non pro illo peccato amplius judicandus est, de quo satisfecit ad arbitrium sacerdotis qui vicem Christi in Ecclesia gerit. Ideoque si de eo iterum judicetur, bis in idipsum judicat Deus, et consurget duplex tribulatio. Sed de his oportet illud tantum intelligi, quiet sic perseverant, super quos non consurget duplex tribulatio. Qui vero inter flagella duriores et deteriores fiunt, ut Pharao, praesentibus aeterna connectunt, nationem. Hoc contra illos notandum est, qui dicunt ad omnia pertinere flagella, quia quidam hic flagellis emendantur, alii hic et in aeternum puniuntur. Qum. Flagella 5 modis continguntmerita augeantur – ut Iob; 2 vel ad custodiam virtutum, ne superbia temptet – ut Paulo; / 3 vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
conmissa mala cumemendatõnis ꝓposito
plangimꝰ. et odimꝰ et plangenda ult̾ius cõmitt̾e
nolumus. qr ficpenitenqiauera est. in animo
dolereet odire uicia. ynde illa u̾ba p̃missa. Pe¬
nitere: anite acta defilere. ⁊ fr̾da ñ ꝯmittixtrecte
sic accipi possunt. ut non ad diu̾sa temꝑa s ad

Expanded text:
commissa mala cum emendationis proposito plangimus et odimus, et plangenda ulterius committere nolumus, quia poenitentia vera, est in animo dolere, et odire vitia. Unde illa verba praemissa, poenitere est anteacta deflere, et flenda non committere; recte sic accipi possunt, ut non ad diversa tempora, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
sa sub̃e eiꝰ diuisum ÷ & iñ formatum
corpꝰ filii. suiq multiplicatõe sñ rei
extrinsece adiectione actum ÷ & de
usq ad finem humani gn̾is. Itaq di¬
ligent̾ ac ꝑspicue intelligentib pa¬

Expanded text:
ae ejus divisum est, et inde formatum corpus filii, suique multiplicatione sine rei extrinsecae adjectione, auctum est; et de usque ad finem humani generis. Itaque diligenter ac perspicue intelligentibus pa
Abbreviated transcription (Latin):
august̾. uiliano ħetico nullum pec¬
catum in paruuł eẽ ꝯtendenti. respõ¬
dens aꝑte asserit peccm̃ originale ex
tiam in m̃dum intrasse. Querit .n.
ulianus ꝑ quid peccm̃ inuenit᷑ in par¬
uulo ita inquiens. Nõ peccat iste qui
nascit᷑ ñ peccat ille qui genuit. nõ
peccat ille qui ꝯdidit: ꝑ quas g̃ ri¬
mas int̾ tot p̃sidia innocentie pecca
tum fingis ing̾ssume de respondet
scã pagina. ł unum hoĩem pecem in¬
tͣuit in mundum ꝑ uniꝰ inobedien¬
tiam ait apłs. quid q̃rit ampls ᷑ Ed
hoĩem pecc̃m int᷑uit ĩ mundũ. peccm̃

Expanded text:
Aug. Juliano haeretico nullum peccatum in parvulis esse contendenti respondens, aperte asserit peccatum originale ex tiam in mundum intrasse. Quaerit enim ulianus per quid peccatum in parvulo invenitur, inquiens: Non peccat iste qui nascitur, non peccat ille qui genuit, non peccat ille qui credidit. Per quas ergo rimas inter tot praesidia innocentiae ptum fingis ingressum? Et respondet sancta pagina: Per unum hominem peccatum intravit in mundum, per unius inobedientiam, ait Apostolus. Quid quaerit amplius, quid hominem peccatum intravit in mundu
Abbreviated transcription (Latin):
morit᷑ in illa stataͦ resurget ꝗͣ habi¬
t᷑us erat si uiu̾et usq ad etatẽ .xxx.
annoꝵ nullo uitio corꝑis impeditus.
uñ gͥ ila sub̃a que adõ parua fuit
in ortu. in resurrõne tam magna
erit nͥ sui in se multiplicatõe: Uñ ap¬
paret ꝙ etiã si uiu̾et. ñ aliunde s ĩ
se augm̃taret᷑ illa sub̃a. Siẽ costa

Expanded text:
in illa statura resurget quam habiturus erat si viveret usque ad aetatem triginta annorum, nullo vitio corporis impeditus. Unde ergo illa substantia quae adeo parva fuit mortua, in resurrectione tam magna erit, nisi sui in se multiplicatione? Unde apparet quod etiam si viveret, non aliunde, sed in se augmentaretur illa substantia. Sicut costa
Abbreviated transcription (Latin):
tia cum qͣ nati sumꝰ: uitium utiq est
ꝙ paruulum habilem ꝯcupisce̾ facit
adultum ꝯcupiscentẽ reddit. Sic̃ .n. ĩ
ocłoceti in nocte tutiũ cecitatis ÷ s nõ
apparet nec disc̾nit᷑ int̾ uidentẽ & ce¬
cum nͥ luce uemiẽte. sic ĩ puero uitiũ
ñ apparet donec etatis ꝓuectioris tẽpꝰ
occurrat᷑.Ex his dat᷑ intelligi qͥd sit

Expanded text:
tia cum qua nati sumus? Vitium utique est quod parvulum habilem concupiscere facit, adultum etiam concupiscentem reddit. Sicut enim in oculo caeci, in nocte vitium caecitatis est, sed non apparet, nec discernitur inter videntem et caecum, nisi luce veniente; sic in puero vitium esse non apparet, donec aetatis provectioris tempus occurrat. §. Ex his datur intelligi quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
peccau̾unt. ut in mat̾ia ñ solum esꝰ
exemplo ut dñt pelagiani. Om̃s .n. ille
unus hõ fuerãt .i. in eo mat̾ialr̃ erat᷑.
Manifestum ÷ traq om̃s in adam pec¬
casse qͣsi in massa. Ipẽ enĩ ꝑ pecem̃ cor¬
ruptus quos genuit om̃s nãti sunt sub

Expanded text:
peccaverunt, ut in materia, non solum ejus exemplo, ut dicunt Pelagiani. Omnes enim illi unus homo fuerat, id est, in eo materialiter erant. Manifestum est itaque omnes in Adam peccasse, quasi in massa. Ipse enim per peccatum corruptus, quos genuit omnes nati sunt sub
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ ñ formalit̾ dr̃ fuisse in pͥmo hoĩe
om̃e ꝙ in humanis corꝑib nat᷑alit̾ :
descenditq a pͥmo parente lege ꝓpaga¬
tionis. & in se acͥtum & multiplicatũ:
nulla ext̾iori sub̃a in id tͣnseunte. et
ip̃m in futoᷤ resurget. fom̃tum quid̃
ab adam᷑. Transinisit enĩ adam modi¬
cum quid de sub̃a sua in corꝑa filioꝵ¬

Expanded text:
liter, non formaliter, dicitur fuisse in primo homine omne quod in humanis corporibus naturaliter est, descenditque a primo parente lege propagationis, et in se auctum et multiplicatum est, nulla exteriori substantia in id transeunte, et ipsum in futuro resurget. Fomentum quideab Adam. Transmisit enim Adam modicum quid de substantia sua in corpora filio
Abbreviated transcription (Latin):
iuux infidelis obeẽ potest s pociꝰ fidelis ꝓdest
tnfideli ut apłs docet. Exhis ostendit᷑ qd̾ cõ¬
iuges qui causa ꝓlis tm̃conueniũt ł qͥexi¬
gentibꝰ debitum reddiuit. defendit a peccõ
sanctitas coniugii bonuq nuptiale: Si
absq peccõ non posset fiꝰ com̾bitus ꝯingal
non p̃cepiss dñs pꝰ diliminm eos copulari.¬

Expanded text:
jux infidelis obesse potest, sed potius fidelis prodest jux infidelis obesse potest, sed potius fidelis prodest infideli, ut Apostolus docet. Ex his ostenditur quod conjuges qui causa prolis tantum conveniunt, vel qui exigentibus debitum reddunt, defendit a peccato sanctitas conjugii, bonumque nuptiale. Si enim absque peccato non posset fieri concubitus conjugalis, non praecepi
Abbreviated transcription (Latin):
redd̾e coniugi. nefornicetur ad coniugem ꝑ¬
tinet. Si uͦ ambo tali concupiscentie subi¬
guutur: rem faciũt q̃ non est nuptiar̃. cꝰ de¬
licti non sunt nuptie hortatͥces. s dep̃catͥtes.
decus qͥdem coniugale est castitas ꝓcreandi
et reddendi carnalis debiti fides. hoc est opus
nuptiar̃ ꝙ ab om̃i peccõ defendit apłs dicẽs.¬
Nonpeccat uͥgo sinupserit. Cumgͥ culpabił
nonsit generandi intencione concubittis. qui
niam. Inmod̾ata gͥ ꝑgͣssio scd̾m ueniã con¬
ceditur. Suo cͥca et hinc landabiles siũt nuptie
quiaetiam illud ꝗ nonꝑtinet ad se ignosc
faciunt ꝓꝑ se. Non enim iste concubitus quo
seruitur. concupiscentie agitur ut impleat᷑
fetꝰ queni postulant iiptie. Om̃inogͥ
ingenere suo nuptiebone sunt. quia fidem
thori sernant. et ꝓlis suscipiendi causautr̃¬
q sexum conuiscent et impietatẽ seꝑatõniȩ
horrent. Sanctitati etiam coniugii nec con¬

Expanded text:
reddere conjugi ne fornicetur, ad conjugem preddere conjugi ne fornicetur, ad conjugem pertinet. Si vero ambo tali concupiscentiae subiguntur, rem faciunt quae non est nuptiarum, cujus delicti non sunt nuptiae exhortatrices, sed deprecatrices. Decus quidem conjugale est castitas procreandi et reddendi carnalis debiti fides. Hoc est opus nuptiarum quod ab omni crimine defendit ApostolusNon peccat virgo si nupserit. Cum ergo culpabilis non sit generandi intentione concubitus, qui niam. Immoderata ergo progressio secundum veniam conceditur. Quocirca et hinc laudabiles sunt nuptiae, quia etiam illud quod non pertinet ad se, ignosci faciunt propter se. Non enim iste concubitus, quo servitur concupiscentiae, agitur ut impleatur foetus quem postulant nuptiae. Omnino ergo in genere suo nuptiae bonae sunt, quia fidem thori servant, et prolis suscipiendae causa utrumque sexum commiscent et impietatem separationis horrent . Sanctitati etiam conjugii nec con
Abbreviated transcription (Latin):
peccõ conceditur: plane ꝙ infirmitati ꝑmisit sod̾
tieniam audeo dic̃e peccatum eẽ. ueniam nãq
concedens apłs concubitum attendit coniugato¬
rium. uͭ est incontinentie malum. Incontinẽ¬
tie malumest ꝙ uir cognoscit hominẽ uxorẽ
etiam ultra neccĩtatem ꝓcreandi lib̾os. S et
ibi est miptiarum. bonum. Nõn enĩ quia in¬
continentia malum est. io̾ coniugiũ uͥ est cõ¬
cubitas p̃ter intentionem gn̾ationis non est
bomim. non ꝑꝑ illud malum culpabile est ħ
boñ. s illd̾ malũfit ueniale ꝓꝑ hoc boñ nuꝑt¬
Idem: concubitũ qui non fuit causa ꝓlis imꝑ¬
tie non coguntur. s impetrant ignosci. si tam̃
non ita sit nimiꝰ ut impediat cemꝑa q̃ orõni
debentur: nͦ imutet᷑ ineur tisum qui est
cẽ naturam. Concubituis enĩ neccessariꝰ causa
generandi inculpabilis. et solus ip̾e nuptiał
est. Ile uͦ qͥ ultra necc̾itatẽ ꝓgreditur. nõ rõm
s libidim obsequitur. ⁊ humnc non exig̾e sed

Expanded text:
peccato conceditur? Plane quod infirmitati permisit secundum veniam, audeo dicere peccatum esse, veniam namque concedens Apostolus, concubitum attendit conjugatorum, ubi est incontinentiae malum. Incontinentiae malum est, quod vir cognoscit uxorem etiam ultra necessitatem procreandi liberos, sed et ibi est nuptiarum bonum. Non enim quia incontinentia malum est, ideo conjugium. Ubi est concubitus praeter intentionem generationis, non est bonum; non propter illud malum culpabile est hoc bonum, sed illud malum fit veniale propter bonum nupti: Concubitum qui non fit causa prolis, nuptiae non cogunt fieri, sed impetrant ignosci; si tamen non ita sit nimius, ut impediat tempora quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui est contra naturam. Concubitus enim necessarius causa generandi inculpabilis, et solus ille nuptialis est. Ille vero qui ultra necessitatem progreditur, non rationi,  libidini obsequitur, et hunc non exigere, sed
Abbreviated transcription (Latin):
et si concubitus qͥ fit cansa apłi qͦmͦ sit¬
cẽ peccatũ. S ut supͣdictum est. Indulgencia
alia est concessionis. alia ꝑmissionis. Egerat
apłs denuptiis et decarnali coitu. et ad utr̃
retulit illud. hoc aut̾e dico scd̾m indulgenciã
Indulgentur enĩ nptie scd̾m ꝯcessionẽ ⁊ c̃oen¬
tiam indulgetur scd̾m ꝑmissionẽ. qr ĩbi aliq̃

Expanded text:
ed si concubitus qui fit causa proesse peccatum. Sed, ut praedictum est, indulgentia alia est concessionis, alia permissionis. Egerat Apostolus de nuptiis, et de carnali coitu; et ad utrumque retulit illud: Hoc autem dico secundum indulgentiam. Indulgentur enim nuptiae secundum concessionem et concutiam, indulgetur secundum permissionem, quia ibi est
Abbreviated transcription (Latin):
rantem. sic̃ ꝑ merguminos ł phanaticos loqt᷑
serpente enĩ uelud organo ⁊ usus. mouens
aũi sic̃ asina balaam. s ħ diabolicũ. illud
añ s licũ fuit. boni enĩ & mali angłi simi¬
lit paute s hic q̃ri sol qͣre mulier ñ hor¬
ruit serpentẽ. quia cum nou̾it c̾atũ eͣe.

Expanded text:
ntem, sicut per energumenos, vel fanaticos loquitur. Serpente enim velut organo est usus, movens autem sicut asina Balaam; sed hoc diabolicum, illud angelicum fuit, boni enim et mali angeli similiter operantur. Hic quaeri solet quare mulier non horruit serpentem. Quia cum noverit creatum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑenitenciam egit s non sepe. De illis qͥ se ‸ ꝓͣoͣ eͤ¬
inconiugium. q̃ pͥꝰ est polluta per ult̾iũ.
inmatͥmonium ꝙͣ pͥ polluit ad ult̾io. Item¬
relatum est Autrib scõꝵ sac̾dotũ qñdam al¬
t̾us uxorem sttipro uolasse et insuꝑ meche
est. Tale gͦ combium ꝓhibemus. ⁊ anathe¬
matiramꝰ. his aliis q auctoritatibꝰ uetãtur¬

Expanded text:
poenitentiam egit, sed non saepe. 6. De illis qui se ante ppoenitentiam egit, sed non saepe. 6. De illis qui se ante pconjugium quae prius est polluta per adulteriuin matrimonium quam prius polluit adulterio. ItemRelatum est auribus sanctorum sacerdotum, quemdam alterius uxorem stupro violasse, et insuper moecest. Tale ergo connubium prohibemus et anathematizam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ad ult̾io ꝑsenerare elegit. Patronus tͦpitu¬
dinis ⁊ leocinii re maritus habebitur nͥ eã
ad ult̾ri ream facere uolu̾it. Si autẽ apeccato
recesserit et ꝑpenitentiam illud purgaĩt.
poterit uiro reconciliari. Uñ augꝰ. Ꝙtͥ durũ
uidetur ut post adult̾ium reconcilietur ꝯuupx:
si fides affit nonerit durum. Cur ix adhuc
deputamus adult̾os. quos credimꝰ penitẽ¬
cilis etiam post patrata et purgata ad ult̾i¬
a econciliatio coniugi. uͥ ꝑ claues regni celor
non dubitatur fieri remissio peccatoꝵ nonut
post uiri diuortium ad ult̾a reuocetur s ut
post xͥ cõsortum. adultã rͥeuocetur. Itẽ gͣg̃.¬
Debet reciꝑe peccatͥcem que penitẽciam egit.
suam deliquisse et non egĩt penitenciã inti¬
lier s ꝑmanet infornicatione sua et ninit
cum illa uir. reꝰ erit et particeps peccati eiꝰ
Qd̾ si mulier dimissa eg̃it peniteneiã et uolãt
adiirum reñti. debet reciꝑe peccatͥcem que

Expanded text:
ronus turpitudinis, et lenocinii reus maritus habebitur, nisi eam adulterii ream facere voluerit. Si autem a peccato recesserit, et per poenitentiam illud purgaverit, poterit viro reconciliari. Unde Aug., ad Pollentibi durum videtur, ut post adulterium reconcilietur conjux, si fides adsit, non erit durum. Cur enim adhuc deputamus adulteros, quos credimus poenitencilis etiam post perpetrata atque purgata adulteria reconciliatio coniugum, ubi per claues regni caelorum non dubitatur fieri remissio peccatorum, non ut post uiri diuortium adultera reuocetur, sed ut post Christi consortium adultera non uocetur. ueDebet recipere peccatricem, quae poenitentiam egit, suam deliquisse, et non egerit poenitentiam mulier, sed permanet in fornicatione sua, et vivit cum illa, vir reus erit et particeps peccati ejus. Quod si mulier dimissa egerit poenitentiam et voluerit ad virum reverti, debet recipere peccatricem quae
Abbreviated transcription (Latin):
bił quidã cõplexus prĩs & ymagmis qui
ñ ÷ sine ꝑfruitione .i. sñ caritate sine gaut¬
dio. Illa gͦ dilectio. delectatio. felicitas uel
bĩtudo. si tñ aliqͣ humana uoce digne
dr̃. usus ab illo appellata : breuit̾. ⁊ ÷ in

Expanded text:
bilis quidam complexus Patris et imaginis, qui non est sine perfruitione, sine charitate, sine gaudio. Illa ergo dilectio, delectatio, felicitas vel beatitudo si tamen aliqua humana voce digne dicitur usus ab illo appellata est breviter, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥetates. suꝑiꝰ assignate. s ip̃e ypostases
distincte ab inuicem demonstrant᷑. et̾m¬
tatis tñ noĩe ead uidet᷑ designata pro¬
petas qͣm notat hoc nom̃ ingenttus.
S uideamus quid sit ꝙ ait᷑. ymago si ꝑfec¬
te implet illd̾ cuiꝰ imago ÷ ip̃a coeqͣtur¬

Expanded text:
proprietates superius assignatae, sed ipsae hypostases distinctae ab invicem monstrantur; aeternitatis tamen nomine eadem videtur designata proprietas, quam notat hoc nomen ingenitus. Sed videamus quid sit quod ait. Imago si perfecte implet, cujus imago est, ipsa coaeq
Abbreviated transcription (Latin):
s tñ tͥnitas. Etce habes qͣlit̾ u̾ba hylariĩ
p̃missa accipienda sint. licet tante sint
ꝓfunditatis. ut etiam adhibita expͣone
iuix aliqͣtenus ea intellige̾ ualeat hũanꝰ
sensus. eũ & ip̃a eoꝵ explanatio qͣm s
august᷑. edidit. plurimũ in se ħ̾at dif¬
ficultatis ⁊ ambiguitatis.Q. scd̾m hãc

Expanded text:
 Trinitas. Ecce habes qualiter verba Hilarii praemissa accipienda sunt, licet tantae sint profunditatis, ut etiam adhibita expositione vix aliquatenus ea intelligere valeat humanus sensus; cum et ipsa eorum explanatio, quam hic Aug. edidit, plurimum in se habeat difficultatis et ambiguitatis. 5. Quod sec
Abbreviated transcription (Latin):
spẽm in imagine. uͣsum in mrune. que
tante difficultatis sunt u̾ba. ut in eoꝵ
intelligentia atq explanatõe uehem̃t᷑
laborau̾it augustmꝰ ut tp̃e ostend̾ in .ui.
breuissime singłarũ in tͥnitate ꝑsonaꝵ
insinuare propͥa: et̾nitas ⁊ inquid in
pr̃e. sp̃es in imagine. usus in mun̾e. Et
oĩc t quia ñ medio cͥs auctoritatis in tͤctatõne
scͥptarum ⁊ assertione fidi uir extitit.

Expanded text:
em, speciem in imagine, usum in munere; quae tantae difficultatis sunt verba, ut in eorum intelligentia atque explanatione vehementer laboraverit Aug., ut ipse ostendit in librevissime singularum in Trinitate personarum insinuare propria, aeternitas, inquit, in Patre, species in imagine, usus in munere. Et quia non mediocris auctoritatis in tractatione Scripturarum, et assertione fidei vir exsti
Abbreviated transcription (Latin):
tis spetiei.  usus. abditã scrutatꝰ intelli¬
prem de quo sit. filiꝰ aũ de pr̃e ⁊ ut sit.
atq ut illi coet̾nꝰ sit. Imago enĩ si ꝑfec¬
te implet illd̾ cuiꝰ inago ÷ ip̃a coeqͣt᷑
ei. ñ illd̾ unagini sue. In qͣ imagine

Expanded text:
tis et speciei et usus, abditam scrutatus intellibet Patrem de quo sit: Filius autem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim, si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae. In qua imagine
Abbreviated transcription (Latin):
&e illa ta a se inuicẽ det̾minari uident᷑. &
inse infintta .s̃. Qui uidet ħ ł ex parte. ł
ꝑ spetulum & menigmate. gaudeat cog¬
noscens dm̃. & grãs agat. Qi uͦ ñ uidet
tendat ꝑ pietatem ad uidendtim. ñ ꝑ¬

Expanded text:
a et a se invicem determinari videntur, et in se infinita sunt. Qui videt hoc vel ex parte, vel per speculum in aenigmate, gaudeat cognoscens Deum, et gratias agat. Qui vero non videt, tendat per pietatem fidei ad
Abbreviated transcription (Latin):
cute sane quidam catholici.¬
respondit h̾etico u̾sutissime
int̾roganti. utrũ ds̃ filium uolens
an nolẽs genu̾it. It si dr̃et nołens.
absurdissima dĩ miseria seq̃ret᷑. Si
tatis. At ille uigilantissime. iucis¬
sim q̃sunt ab eo. utrũ ds̃ pr̃ uo¬
lens an nolens sit ds̃ uͥ si respõdẽt
miseria. qͣm de dõ cred̾e magna: in

Expanded text:
cute sane quidam respondit haeretico uersutissime interroganti, utrum deus filium nolens an nolens genuerit, ut, diceretur nolens, absurdissima dei miseria sequeretur, si tatis. at ille uigilantissime uicissim quaesiuit ab eo, utrum deus pater uolens an nolens sit deus, ut, si responderet miseria, quam de deo credere magna insa
Abbreviated transcription (Latin):
spt̃ uaria sorte ꝓ arbitrio uoluntatis sue
disponens. illis quos in sua puritate reliq̃¬
rat sursum in celo mansionẽ Iuis uͦ quos
corꝑib t̾renis sociau̾at deorsum in t̾ra ha¬
bitationem ꝯstituit. utrisq regłam ꝓponẽs
obedientie. qͣtinus & illi ab eo ubi erant c̃a
dent. non oe isti ab eo ubi erant. ad id uͥ
ñ erant ascend̾ent. fecit itaq ds̃ hoiẽm
ex dupplici sub̾a. corpꝰ de t̾ra fingens. aĩã
uͦ de nichilo faciens. Idõ etiã unnte sunt
aĩe corꝑib. ut in eis dõ famulantes. maio¬
rem m̾eaut᷑ coronam. Post sacͣment̃ tͥnita¬
x p̾missis apparet rõnale in c̾atam.
Din angłicam & humanã fuisse dis¬
ralis .i. humana Cum itaq de his tͣttand̾ sit

Expanded text:
s, varia sorte pro arbitrio voluntatis suae disponens, illis quos in sua puritate reliquerat sursum in coelo mansionem; illis vero quos corporibus terrenis sociaverat, deorsum in terra habitationem constituit, utrisque regulam imponens obedientiae, quatenus et illi ab eo ubi erant non caderent, et isti ab eo ubi erant ad id ubi non erant ascenderent. Fecit itaque Deus hominem ex duplici substantia, corpus de terra componens, animam vero de nihilo faciens. Ideo etiam unitae sunt animae corporibus, ut in eis Deo famulantes majorem mereantur coronam. 11. Post sacramentum Trinitax praemissis apparet rationalem creaturam in angelicam et humanam fuisse diralis, id est humana. Cum itaque de his tractandum sit
Abbreviated transcription (Latin):
reis & t̾renis mansionib copulauit. lute¬
amq mat̾iamtec᷑ ad uite sensum uegetari.
ut sciret hõ. quia si potuit ds̃ tam disparẽ
feriorẽ ad sue głe participationẽ sublima
usq ad consortium t̾reni corporis humilia¬
tꝰ ẽ Neforte in hoc nimis dep̾ssus uid̾et᷑.
addidit di ꝓuidentia. ut pꝰtmodũ cum
eod̾ corꝑe glorificato. ad osortiũ illoꝵ qui
in sua ꝑsic̾ant puritate sublimaret᷑. ut
qd minꝰ ex dispensatione c̾atoris sui accepe

Expanded text:
is et terrenis mansionibus copulavit; luteamque materiam fecit ad vitae sensum vegetare, ut sciret homo quia, si potuit Dferiorem, ad suae gloriae participationem sublimarusque ad consortium terreni corporis humiliatus est; ne forte in hoc nimis depressus videretur, addidit Dei providentia ut postmodum, cum eodem corpore glorificato, ad consortium illorum qui in sua permanserunt puritate, sublimaretur, ut quod minus ex dispensatione Creatoris sui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ iõ ds̃ uoluit eam corpori uniri. ut in hu
diligit᷑ ex toto corde & uidet᷑ facie ad fa¬
ciem. Putaret enĩ c̾ataᷤ. se ñ posse uiuri c̾a¬
tori suo tanta ꝓpinqͥtate. ut eũ tota m̃te
dilige̾t & cognosce̾t. nͥ uid̾et spm̃ qui ẽ¬

Expanded text:
ideo Deus voluit eam corpori uniri, ut in humdiligitur ex toto corde, et videtur facie ad faciem; putaret enim creatura se non posse uniri Creatori suo tanta propinquitate, ut eum tota mente diligeret et cognosceret, nisi videret spi