comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
animã: & deprimit terrena in habitatio sen¬
sum multa cogitantẽ: & difficile aestimamꝰ
quȩ in terra sunt. & quȩ in prospectu sunt
inueniemus cum labore. Quȩ in cęlis sunt
autẽ quis inuestigabit : Sensum aut̃ tuũ
quis sciuit nisi tu dederis sapientiã. & mise¬
ris sc̃m sp̃m tuũ de altissimis: e si correctȩ
sunt semite eorum qui in terris sunt: et
quȩ tibi placent didicerint homines. Nam
ꝑ sapientiam sanati sunt: quicũq placuert̃
lus esset creatus custodiuit: & eduxit illũ
& dedit illi uirtutem continendi omnia
Ab hac cum recessit iniustus in ira sua: ꝑ
iram homicidis frat̃nitas deperiit. Propter
quem cum aqua deleret terram: iterum sal.¬
uauit sapientia. ꝑ contemptibile lignum
iustum gubernans. Hec & in consensu neqͥ¬
tiȩ. cum se nationes contulissent: sciuit u¬
stum & seruauit sine querela dõ: & in filiis
miscdiam fortem custodiuit. Hȩc iustum
a pereuntibus impiis liberauit fugientem:

Expanded text:
animam: et deprimit terrena inhabitatio senanimam: et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem. Difficile aestimamus quae in terra sunt, et quae in prospectu sunt invenimus cum labore: quae in coelis autem sunt, quis investigabit? Sensum autem tuum quis scit, nisi tu dederis ei sapientiam, et miseris Spiritum sanctum de altissimis? Et si correctae sunt semitae eorum qui iquae tibi placent didicerunt homines, et per sapientiam sanati sunt . Quid est, lus esset creatus, custodivit, eduxit illum t dedit illi virtutem continendi omnia ab hac ut recessit iniustus in ira sua per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret terram iterum sanavit sapientia per contemptibile lignum iustum gubernans haec et in consensu nequitiae cum se nationes contulissent scivit iustum et servavit sine querella Deo et in filii misericordia fortem custodivit haec iustum a pereuntibus impiis liberavit fugientem
Abbreviated transcription (Latin):
regem populo tuo. & uidicem filiorũ tuorũ
& filiarum. Dixisti. ȩdificare templũ in mon.¬
te scõ tuo. & in ciuitate habitationis tuȩ arã.
similitudinẽ tabernaculi scĩ tui quod prȩpa¬
rasti ab initio. & tecum sapientia quȩ nouit
opera tua: quȩ & affuit tunc cum orbem t̃.¬
rarum faceres. & sciebat quid placitum esset
oculis tiuis: & quid directum in prȩceptis tuis
Mitte illam de scĩs cęlis tuis: & mitte illam
a sede magnitudinis tuȩ. ut mecũ sit & mecũ
laboret: & sciam quid acceptum sit apud te
Scit enim illa omnia & intelligit. & deduc&
me in oꝑibus bonis sobrie. & custodiet me
in sua potentia & erunt accepta opera mea:
& disponam populum tuũ iuste. & ero dignꝰ
sedium patris mei. Quis enim hominũ po¬
terit scire consilium di. aut quis poterit
cogitare quid uelit dñs: Cogitationes enim
mortaliũ timide: & incertę ꝓuidentiȩ nr̃e
Corpus enim quod corrumpitur aggrauat

Expanded text:
regem populo tuo et iudicem filiorum tuorum regem populo tuo et iudicem filiorum tuorum et filiarum dixisti aedificare templum in monte sancto tuo et in civitate habitationis tuae aram similitudinem tabernaculi sancti tui quod praeparasti ab initio et tecum sapientia quae novit opera tua quae et adfuit tunc cum orbem terrarum faceres et sciebat quid placitum esset oculis tuis et quid directum in praeceptis tuis mitte illam de sanctis caelis tuis et mitte illam a sede magnitudinis tuae ut mecum sit et mecum laboret et sciam quid acceptum sit apud te scit enim illa omnia et intellegit et deducet me in operibus meis sobrie et custodiet me in sua potentia et erunt accepta opera mea et disponam populum tuum iuste et ero dignus sedium patris mei quis enim hominum poterit scire consilium Dei aut quis poterit cogitare quid velit Dominus cogitationes enim mortalium timidae et incerenim quod corrumpitur, aggravat
Abbreviated transcription (Latin):
mine loquelȩ illius sapientia. & prȩclaritas
in cõmunicatione sermonũ ipsius. Circum¬
ibam quęrens: ut michi illam assumerem
Puer autem eram ingeniosus: & sortitus sum
animã bonam. Et cum essem magis bonus:
ueni ad corpus incomquinatũ. & ut sciui
qm̃ aliter non possum esse continens nisi
ds det: & hoc ipsum erat sapientiae scire cu¬
ius esset hoc donum: adu dñm & dep̃catus
sum illum. & dixci ex totis prȩcordiis meis
omnia uerbo tuo. & sapientia tua constitu¬
isti hominẽ ut dominaretur creaturȩ tuae
quȩ a te facta est. ut disponat orbem terra¬
rum in equitate & iusticia: & in directione
cordis iudicium iudicet: da michi sedium
tuarum assistricem sapientiã. & noli me re¬
probare a pueris tuis. q̃m ego seruus tiuis &¬
filius ancillȩ tuȩ. Homo infirmus & exigui
temporis: & minor ad intellectum iudicii &
legum. Et si quis erit consummatus in ter
filios hominũ.si a fuerit ab illo sapientia tua
in nichilum computabitur. Tu me elegisti

Expanded text:
sapientia et praeclaritas in communicatione sermonum ipsius circuibam quaerens ut mihi illam adsumerem puer autem eram ingeniosus et sortitus sum animam bonam et cum essem magis bonus veni ad corpus incoinquinatum et ut scivi quoniam aliter non possum esse continens nisi Deus det et hoc ipsum erat sapientiae scire cuius esset hoc donum adii Dominum et deprecatus sum illum et dixi ex totis praecordiis meis omnia verbo tuo, et sapientia tua condidisti hominem, ut dominaretur creaturae tuae, quae a te facta est, et ut disponat orbem terrarum in aequitate, et ut in iustitia et in directione cordis iuditium iudicet, da mihi sedium tuarum assistricem sapientiam, et noli me reprobare a pueris tuis; quoniam servus tuus filius ancillae tuae sum homo infirmus et exigui temporis et minor ad intellectum iudicii et legum et si quis erit consummatus inter filios hominum si afuerit ab illo sapientia tua in nihilum conputabitur tu me elegisti
Abbreviated transcription (Latin):
lauimus uias difficiles. uiam aut̃ dñi igno¬
rauimus. Quid nobis ꝓfuit suꝑbia. aut
quid diuitiarũ iactantia contulit nobis:
Transierunt omnia illa tamquã umbra:
& tamquã nuncius pręcurrens & tamquã
nauis quȩ ꝑtransit fluctuantẽ aquam.
cuius cum prȩterierit non est uestigium
inuenire. neq semitã carmȩ illius in flu¬
ctibus. Aut auis quȩ transuolat in aere.
nullum inuenitur argumentũ itineris il¬
berans leuem uentum: & scindens per uim
itineris aerem Commotisq alis transuola¬
bit: & post hoc nullum signum inuenitur
itineris illius. Aut tamquã sagitta emissa
in locum destinatũ. diuisus aer continuo in
se reclusus est: ut ignoretur transitus illius
Sic & nos nati. continuo desiuimus esse: & uir¬
tutis quidem signum nullum ualuimus
ostendere. In malignitate aut̃ nr̃a consũpti
sumus. Talia dixerunt in inferno hii qui
peccauerunt: qm spes impii tamquã lanii¬
go est quȩ auento tollitur. & tamquã spuma

Expanded text:
ignoravimus. Quid nobis profuit superbia, aut quid divitiarum iactancia contulit nobis? Transierunt omnia illa tamquam umbra et tamquam nuntius preteriens et tamquam navis, que pertransit fluctuantem aquam, cuius, cum preterierit, non est vestigium invenire neque semitam carine illius in fluctibus. Aut avis, que transvolat in aere, nullum invenitur argumentum itineris ilberans levem ventum et scindens per vim itineris aerem. Commotis alis transvolavit, et post hoc nullum signum invenitur itineris illius; aut tamquam sagitte emisse in locum destinatum, divisus aer continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus illius. Sic et nos nati continuo desinimus esse, et virtutis quidem signum nullum valuimus ostendere. In malignitate autem nostra consumpti sumus. Talia dixerunt in inferno hi qui peccaverunt, quoniam spes impii tamquam lanugo est que a vento tollitur, et tamquam spuma
Abbreviated transcription (Latin):
ritate. Immortalitas est enim in memoria
illius: qm̃ & apud d̃m nota est. & apud homi¬
nes. Cum pręsens est imitant᷑ illam. & desi¬
derant eam cum se eduxerit. & in ꝑpetuum
coronata triumphat. Incomquinatoꝵ cer¬
taminũ premiũ uincens. multigena autem
impiorũ multitudo. non erit utilis. & spu¬
ria uitulamina non dabunt radices altas:
nec stabile firmamentũ collocabunt. Et si
in ramis in tempore germinauerint. infirmi¬
ter posita a uento cõmouebunt᷑: & a nimie¬
tate uentorum eradicabunt᷑. Confringen¬
tur enim rami in consũmati. & fructus illoꝵ
inutiles. & acerbi ad manducandũ: & ad ni¬
chilum apti. Ex iniquis eñĩ omnes filii qui
nascuntur: testes sunt nequstiȩ aduersus
parentes in interrogatione sua. lustus aut̃
si morte preoccupatus fuerit: in refrigerio
erit. Senectus enĩ uenerabilis est non diut᷑

Expanded text:
ritate inmortalitas est enim in memoria ritate inmortalitas est enim in memoria illius quoniam et apud Deum nota est et apud homines cum praesens est imitantur illam et desiderant eam cum se duxerit et in perpetuum coronata triumphat incoinquinatorum certaminum praemium vincens multigena autem impiorum multitudo non erit utilis et spuria vitulamina non dabunt radices altas nec stabile firmamentum conlocabunt et si in ramis in tempore germinaverint infirmiter posita a vento commovebuntur et a nimietate ventorum eradicabuntur confringentur rami inconsummati et fructus illorum inutilis et acerbi ad manducandum et ad nihilum apti ex iniquis enim omnes filii qui nascuntur testes sunt nequitiae adversus parentes in interrogatione sua iustus autem si morte praeoccupatus fuerit in refrigerio erit senectus enim venerabil
Abbreviated transcription (Latin):
recesserunt. Sapientiam eni & disciplinam
qrii abicit infelix est: & uacua est spes illoꝵ.
& labores sine fructu: & inhabitabilia opera
illorum sunt. Mulieres eorum insensatȩ st̃.
& nequissimi filii eorum. Maledicta creatura
illorum: qm felix sterilis & incoinquinata.
quȩ non sciuit thorum in delicto: habebit
fructum in respectione animarũ sc̃arum
Et spado qui non oꝑatus est per manus suas
iniquitatẽ: nec cogitauit aduersus dm̃ neqͥs¬
sima. Dabitur enĩ illi fidei donũ electum: &
sors in templo dñi acceptissima. Bonoꝵ enim
laborum gloriosus est fructus: & quȩ non con¬
cidat radix sapientię. filii aut̃ adulterorũ
in consummationẽ erunt: & ab iniquo thoro
semen exterminabit᷑. & si quide longe uit. e
erunt: in nichilum computabunt᷑. & sine ho¬
nore erit nouissima senectus illoꝵ. Et si ce¬
lerius defuncti fuerint non habebunt spẽ:
nec in die agnitionis allocutionẽ. Nationis
enim iniqu e: dirȩ sunt consummationes¬

Expanded text:
am enim et disciplinam qui abicit infelix est et vacua est spes illorum et labores sine fructu et inhabitabilia opera illorum sunt mulieres eorum insensatae sunt et nequissimi filii eorum maledicta creatura illorum quoniam felix sterilis incoinquinata quae non scivit torum in delicto habebit fructum in respectione animarum et spado qui non operatus est per manus suas iniquitatem nec cogitavit adversus Deum nequissima dabitur enim illi fidei donum electum et sors in templo Domini acceptissima bonorum enim laborum gloriosus est fructus et quae non concidat radix sapientiae filii autem adulterorum inconsummati erunt et ab iniquo toro semen exterminabitur et si quidem longae vitae erunt in nihilum conputabuntur et sine honore erit novissima senectus illorum et si celerius defuncti fuerint non habebunt spem nec in die agnitionis adlocutionem nationis enim iniquae dirae sunt consummationes
Abbreviated transcription (Latin):
manus illius. Et lȩtatus sum in omnibus.
qm̃ antecedebat me ista sapientia. & ignora¬
sine fictione didici: & sine inuidia cõmuni¬
co bonis illius. & honestatem illius non abscon¬
do Infinitus enim thesaurus est hominibus.
Quo qui usi sunt: participes facti sunt ami¬
citiȩ dĩ. propter disciplinȩ dona cominendati
Michi aut̃ dedit ds̃ dicere ex sententia: & pre.¬
sumere digna horum quȩ michi dantur.
qm̃ ipse sapientię dux est : & sapientium
emendator. In manu enĩ illius & nos & ser¬
mones nr̃i: & omnis sapientia. & operum
scientiȩ disciplina. Ipse enim michi dedit
horum quȩ sunt scientiam ueram: ut sci¬
am dispositionẽ orbis terrarum & uirtutes
elementorũ. mitium & consummationem:

Expanded text:
etatus sum in omnibus, quoniam antecedebat me ista sapientisine fictione didici, et sine invidia communico, et honestatem illius non abscondo. Infinitus enim thesaurus est hominibus: quo qui usi sunt, participes facti sunt amicitiae Dei propter disciplinae dona commendati mihi autem det Deus dicere ex sententia et praesumere digna horum quae dantur quoniam ipse et sapientiae dux est et sapientium emendator in manu enim illius et nos et sermones nostri et omnis sapientia et operum scientiae disciplina ipse enim mihi dedit horum quae sunt scientiam veram ut sciam dispositionem orbis terrarum et virtutes eleme
Abbreviated transcription (Latin):
est. Raptus est ne malitia mutaret intel¬
animã illius fascinatio enĩ nugacitatis ob¬
scurat bona: & inconstantia concupiscentie
transuertit sensum sine malitia. Consum¬
matus in breui: expleuit tempora multa
Placita enĩ erat dõ anima illius. Propt̃ hoc
properauit educere illum de medio iniqui¬
tatum. Populi aut̃ uidentes & non intelligen¬
tes: nec ponentes in prȩcordiis suis talia: qm
mortuus. uiuos impios: & iuuentus celerius
consũmata: longam uitam iniusti. Uidebt̃
enim finem sapientis: & non intelligent quid
cogitauerit de illo d̾s. & quare munierit
illum dñs. Uidebunt enim & contẽpnent¬
eum: illos aut̃ dñs irridebit. Et erunt
post hȩc decidentes sine honore: & in con¬
tumelia inter mortuos in ꝑpetuum. Qm̃
dirumpet illos flatus sine uoce. & cõmo¬
uebit illos a fundamentis. & usq ad supre
memoria illorũ periet. uenient in cogita¬
tione peccatorũ suorũ timidi: & traducent
illos ex aduerso iniquitates ipsorũ. Tunc

Expanded text:
 Raptus est, ne malitia mutaret illius intelanimam illius: fascinatio autem nugacitatis obscurat bona, et instantia concupiscentiae transvertit sensum sine malitia; consumtem in breui repleuit tempora longa: placita enim erat domino anima eius. propter hoc properauit educere eam de media iniquitate. populi autem uidentes et non intellegentes, nec ponentes in praecordiis suis talia, quia mortuus uiuos impios, et iuuentus celerius consumata longam uenim finem sapientis et non intellegent quid cogitaverit de illo Deus et quare munierit illum Dominus videbunt enim et contemnent illos autem Dominus inridebit et erunt post haec decidentes sine honore et in contumelia inter mortuos in perpetuum quoniam disrumpet illos inflatos sine voce et commovebit illos a fundamentis et usque amemoria illorum . periet. uenient in cognitionem peccatorum suorum timidi., et transducent illos ex aduerso iniquitates eorum. c
Abbreviated transcription (Latin):
uitam illorũ estimabamus insaniã: & finẽ
illorum sine honore. Quomodo computa¬
ti sunt inter filios dĩ. & inter scõs sors illo¬
rum est: Ergo errauimus a uia ueritatis.
& iusticiȩ lumen non luxit nobis. & sol in¬
telligentiȩ non est ortus nobis. Lassati su¬

Expanded text:
saniam, et finem illorum sine honore. Ecce quomodo computati sunt inter filios Dei, et inter sanctos sors illorum est. Ergo erravimus a via veritatis, et iustitiae lumen non luxit nobis, et sol intelligentiae non est ortus nobis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
uit orbem terrarũ: & hoc quod continet
omnia scientiam habet uocis. Propter hoc
qui loquitur iniqua non potest latere.
nec prȩteriet illum corripiens iudicium.
In cogitationibus enim impii interrogatio
erit. sermonũ autem illius auditio ad dñm
ueniet. & ad correptionẽ iniquitatũ illius:¬
qm auris zeli audit omnia: & tumultus mur¬
murationũ non abscondetur. Custodite ergo
uos a murmuratione quȩ nichil prodest: et
a detractione parcite lingue: q̃m sermo ob¬
scurus in uacuũ non ibit. Os quod menti¬
tur. occidit animã. Nolite zelari mortem
in errore uitȩ uestrȩ: neq adquiratis ꝑdi¬
tionem in oꝑibus manuum uestrarum: qͣm̃
ds mortẽ non fecit: nec lętatur in ꝑditione
uiuorum. Creauit enim ut essent omnia: &¬
sanabiles esse uoluit nationes orbis terrarũ
Et non est in illis medicamentũ ext̃minii.
nec inferorum regnum in terra. Iusticia
enim ꝑpetua est & immortalis. iniusticia
autẽ mortis est adquisitio lmpi autem

Expanded text:
uit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet uocis. propter hoc qui loquitur iniqua non potest latere, sed nec praeteriet illum corripiens iudicium. in cogitationibus enim impii interrogatio erit: sermonum autem illius auditio ad dominum ueniet ad correptionem iniquitatum. illiusaudit omnia, et tumultus murmurationum non abscondetur. Custodite ergo vos a murmuratione quae nihil prodest; et a detractione parcite linguae, quoniam sermo obscurus in vacuum non ibit; os quod menti. legisti: nolite selari mortem in errorem uitae uestrae neque adquiratis perditionem in operibus manuum uestrarum, quoniam deus mortem non fecit nec laetatur in perditionem uiuorum ? asanabiles esse voluit nationes orbis terrarum. Et non est in illis medicamentum exterminii: nec inferorum regnum in terra viventium. Justicia enim immortalis est: injusticia enim mortis est acquisitio. Impii aute
Abbreviated transcription (Latin):
timantes illam amicã. defluxerunt: &e spon¬
siones posuerunt ad illam: qm̃ digni sunt
qui sunt ex parte illius. Dixerunt enim
apud se cogitantes non recte. Exiguum &
cum tedio est tempus uitȩ nr̃ȩ : & non est
refrigerium in fine hominis: & non est qui
agnitus sit reuersus ab inferis. quia ex ni¬
chilo nati sumus. & posthec erimus tanquã
naribus nr̃is. te sermo scintillȩ ad cõmouen¬
dum cor nr̃m: qua extincta cinis erit cor
aer. & transibit uita nr̃a tamquã uestigiũ
nubis: & sicut nebula dissoluetur quȩ fuga

Expanded text:
mantes eam amicam, defluxerunt et sponsiones posuerunt ad illam, quoniam morte digni sunt ex parte illius. Dixerunt enim apud se cogitantes non recte: Exiguum est, et cum taedio tempus vitae nostrae, et non est refrigerium in fine hominis, et non est qui agnitus sit reversus ab inferis, quoniam ex nihilo facti sumusnaribus nostris et sermo scintille ad commovendum cor nostrum. Quia extincta cinis erit corpaer. Et transiet vita nostra tamquam vestigium nubis et sicut nebula dissolvetur, que effug
Abbreviated transcription (Latin):
domi. Cuius cum uocem balantis uir eius
audisset. dixit. Uidete ne forte furtiuus sit
Reddite eum dominis suis: quia non licet no¬
bis ex furto aliquid aut edere aut contin¬
gere. Ad hȩc uacor eius irata respondit
Manifeste uana facta est spes tua. & ȩlemo¬
sinȩ tuȩ modo apparuerunt. Atq his et
aliis huiusmodi uerbis exprobrabat ei Tẽ
tobias ingemuit: & cȩpit orare cum lacrimis
dicens. Iustus es dñe & omnia iudicia tua iu¬
& iudicium. Et nunc dñe memor esto mei.¬
& ne uindictas sumas de peccatis meis. Neq
reminiscaris delicta mea uel parentũ meorũ:
qm̃ non obȩdiuimus pręceptis tuis. & traditi
sumus in direptionẽ & captiuitatẽ. & mortem.
& in fabulam. & in improperiũ omnib natio¬
nibus. in quibus disꝑsisti nos. Et nunc dñe
prȩcepta tua: & non ambulauimus sincerit̃
coram te. Et nunc dñe scđ̾m uoluntatẽ tuã
fac mecũ: & precipe in pace recipi spiritum

Expanded text:
domi cuius cum vocem balantis vir eius domi cuius cum vocem balantis vir eius audisset dixit videte ne forte furtivus sit reddite eum dominis suis quia non licet nobis ex furto aliquid aut edere aut contingere ad haec uxor eius irata respondit manifeste vana facta est spes tua et elemosynae tuae modo paruerunt atque his et aliis huiusmodi verbis exprobrabat ei tunc Tobias ingemuit et coepit orare cum lacrimis dicens iustus es Domine et omnia iudicia tua iuet judicium. Et nunc Domine memor esto mei: ne vindictam sumas de peccatis meis: neque reminiscaris delicta mea, vel parentum meorum. Quoniam non obedivimus praeceptis tuis, ideo traditi sumus in direptionem, et captivitatem, et mortem, et in fabulam, et in improperium omnibus nationibus, in quibus dispersisti nos. Et nunc, Domipraecepta tua, et non ambulavimus sinceriter coram te. Et nunc, Domine, secundum voluntatem tuam fac mecum, et praecipe in pac
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate. & inquirite ut faciatis quȩ st̃¬
placita illi: & filiis ur̃is mandate ut.
faciant iustitias & elemosinas. ut sint
memores dĩ: & benedicant eum in omni
tempore in ueritate. & in tota uirtute sua
Nunc ergo filii audite me. & nolite mane¬
re hic: sed quacunq die sepelieritis matrẽ
urãm circa me in uno sepulchro. ex eo diri¬
gite gressus ur̃os ut exeatis hinc uideo enĩ
qm̃ iniquitas eius finẽ dabit ei factum
est aut̃ post obitum matris suȩ tobias
abscessit ex niniue cũ uxore sua & filiis.
& reuersus est ad soceros suos. inuenitq
eos in columes in senectute bona: & curam
eorũ gessit. & ipse clausit oculos eorũ: et
omnẽ hereditatẽ domus raguhel ipse rece¬
pit uiditq quintã generationẽ filios fili¬
orum suorũ. Et completis annis nonagin¬
ta & nouem in timore dñi cũ gaudio: sepe¬
lierunt eum omnis cognatio eius. In bo¬
na uita & scã conuersatione ꝑmansit : ita

Expanded text:
veritate, et inquirite ut faciatis quae veritate, et inquirite ut faciatis quae placita illi et filiis vestris mandate ut faciant iustitias et elemosynas ut sint memores Dei et benedicant eum in omni tempore in veritate et in tota virtute sua nunc ergo filii audite me et nolite manere hic sed quacumque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulchro ex eo dirigite gressus vestros ut exeatis hinc video enim quoniam iniquitas eius finem dabit ei factum est autem post obitum matris suae Tobias abscessit ex Nineven cum uxore sua et filiis et reversus est ad soceros suos invenitque eos incolomes in senectute bona et curam eorum gessit et ipse clausit oculos eorum et omnem hereditatem domus Raguhel ipse percepit viditque quintam generationem filios filiorum suorum et conpletis annis nonaginta et novem in timore Domini cum gaudio sepelierunt eum omnis cognatio eius et omnis generatio eius in bona vita et sancta conversatione permansit ita
Abbreviated transcription (Latin):
omnes sermones tobiȩ. Et postquam illu¬
minatus est. uixit annis quad raginta
duobus: & uidit filios nepotum suorum.
Completis itaq annis centũ duodecim: se¬
pultus est honorifice in ninuie. Quinqua¬
ginta namq & sex annorũ oculoꝵ lumen
amisit: sexagenarius uero recẽpit. Reliquũ
uero uitȩ suȩ in gaudio fuit: & cum bono
profectu timoris dñi ꝑrexit in pace. In
hora aut̃ mortis suȩ uocauit ad se tobiam
filium suũ. & septem iuuenes filios eius ne¬
potes suos: dixitq eis. Prope erit interitus
inniniue. Non enĩ excidit uerbũ dĩ: et
fr̃s nr̃i qui dispsi sunt a terra isrł. reuer¬
tentur ad eam. Omnis deserta terra eius
replebitur: et domus dĩ quȩ in ea incen¬
sa est iterum reedificabitur. ibiq reuer¬
tentur om̃s timentes dm̃: & relinquent
gentes idola sua. & uenient in ierusalem
& inhabitabunt in ea: & gaudebunt in
ergo filii mei patrẽ ur̃m. Seruite dño in

Expanded text:
consummati sunt sermones Tobiae. Et postquam illuconsummati sunt sermones Tobiae. Et postquam illuminatus est Tobias, vixit annis quadraginta duobus, et vidit filios nepotum suorum. Completis itaque annis centum duobus, sepultus est honorifice in Ninive. Quinquaginta namque et sex annorum lumen oculorum amisit, sexagenarius vero recepit. Reliquum vero vitae suae in gaudio fuit, et cum bono profectu timoris Dei perrexit in pace. In hora autem mortis suae vocavit ad se Tobiam filium suum, et septem juvenes filios ejus nepotes suos, dixitque eis: Prope erit interitus Ninive: non enim excidit verbum Domini: et fratres nostri, qui dispersi sunt a terra Israel, revertentur ad eam. Omnis autem deserta terra ejus replebitur, et domus Dei, quae in ea incensa est, iterum reaedificabitur: ibique revertentur omnes timentes Deum, et relinquent gentes idola sua, et venient in Jerusalem, et inhabitabunt in ea, et gaudebunt in ergo, filii mei, patrem vestrum: Servite Domino in
Abbreviated transcription (Latin):
sȩculorum. Luce splendida fulgebis. & om¬
nes fines terrȩ adorabunt te Nationes
ex longinquo ad te uenient. & munera af¬
ferentes adorabunt dñm in te: & terram
tuam in sc̃ificationẽ habebunt. nom̃ enĩ
magnũ inuocabunt in te. Maledicti
erunt qui contẽpserint te. & condẽpnati
erunt om̃s qui blasphemauerint te: Be¬
nedictiq erunt qui ȩdificauerint te. Tu
aut̃ letaberis in filus tuis: qm̃ omnes bene¬
dicentur & congregabunt᷑ ad dñm. Beati
omnes qui diligunt te: & qui gaudent suꝑ
pace tua. Anima mea benedic dñm: qm̃ li¬
berauit ierusalem ciuitatem suã Beatus¬
uero. si fuerint reliquiȩ sẽminis mei. ad
uidendam claritatem ierusalem. Portae
ierłm ex saphyro & smaragdo ȩdificabun¬
tur: & ex lapide prȩtioso. omnis circuitus
murorũ eius. Ex lapide candido & mun¬
do. omnes plateȩ eius sternent᷑: & ꝑ uicos
eius alła cantabitur Benedictus dñs qui
exaltauit eam: ut sit regnum eius in scła

Expanded text:
saeculorum. Luce splendida fulgebis: et omsaeculorum. Luce splendida fulgebis: et omnes fines terrae adorabunt te. Nationes ex longinquo ad te venient: et munera deferentes, adorabunt in te Dominum, et terram tuam in sanctificationem habebunt. Nomen enim magnum invocabunt in te. Maledicti erunt qui contempserint te: et condemnati erunt omnes qui blasphemaverint te: benedictique erunt qui aedificaverint te. Tu autem laetaberis in filiis tuis, quoniam omnes benedicentur, et congregabuntur ad Dominum. Beati omnes qui diligunt te, et qui gaudent super pace tua. Anima mea, benedic Dominum, quoniam liberavit Jerusalem civitatem suam aero, si fuerint reliquiae seminis mei ad videndam claritatem Jerusalem. Portae Jerusalem ex sapphiro et smaragdo aedificabuntur: et ex lapide pretioso omnis circuitus murorum ejus. Ex lapide candido et mundo omnes plateae ejus sternentur: et per vicos ejus alleluia cantabitur. Benedictus Dominus, qui exaltavit eam, et sit regnum ejus in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
conspectu gentiũ laudate eũ: q̃m ideo dis¬
ꝑsit uos inter gentes quȩ ignorant eũ. ut
uos narretis mirabilia eius. & faciatis scire
eos quia non est alius ds̃ omp̃s prȩter eum:
Ipse castigauit nos propt̾ iniquitates nrãs:
& ipse saluabit nos propt̃ miscđiam suam
Aspicite ergo quȩ fecit uobiscũ: & cũ timo¬
re & tremore confitemini illi: regeniq scłoꝵ
exaltate in oꝑibus ur̃is. Ego aut̃ in terra
captiuitatis meȩ confitebor illi: q̃m ostendit
maiestatem suam in gentẽ peccatricẽ. Con¬
uertimini itaq peccatores. & facite iusticiã
coram dõ: credentes quod faciat uobiscum
miscdĩam suam. Ego aut̃ & anima mea in
eo lȩtabim᷑. Benedicite dñm omnes electi
eius. agite dies lȩtitiȩ. & confitemini illi
lerłm ciuitas di. castigauit te dñs in ope¬
ribus manuũ tuarum. Confitẽre dño in
bonis. & benedic dm̃ scłorum: ut reȩdificet
in te tabernaculum suũ. & reuocet ad te
om̃s captiuos. & gaudeas in omnia sȩcula

Expanded text:
conspectu gentium laudate eum quoniam ideo dispersit vos inter gentes quae ignorant eum ut vos narretis mirabilia eius et faciatis scire eos quia non est alius Deus omnipotens praeter eum ipse castigavit nos propter iniquitates nostras et ipse salvabit nos propter misericordiam suam aspicite ergo quae fecit vobiscum et cum timore et tremore confitemini illi regemque saeculorum exaltate in operibus vestris ego autem in terra captivitatis meae confitebor illi quoniam ostendit maiestatem suam in gentem peccatricem convertimini itaque peccatores et facite iustitiam coram Deo credentes quod faciat vobiscum misericordiam suam ego autem et anima mea in eo laetabimur benedicite Dominum omnes electi eius agite dies laetitiae et confitemini illi Hierusalem civitas Dei castigavit te Dominus in operibus manuum bonis tuis, et benedic Deum saeculorum, ut reaedificet in te tabernaculum suum, et revocet ad te omnes captivos, et gaudeas in omnia saecula
Abbreviated transcription (Latin):
non paruam habent differentiã: quando int̃
se dicunt᷑ Nam in octauo & tricesimo anno
temporib ptolomei euergetis regis. postquã
ꝑueni in egyptum. & cum multũ tẽporis ibi
fecissem. inueni libros relictos non paruȩ
neq contemnendȩ doctrinȩ Itaq bonũ et
necessariũ putaui. & ipse aliquã addere di

Expanded text:
non parvam habent differentiam quando inter non parvam habent differentiam quando inter se dicuntur. 4 nam in octavo et tricesimo anno temporibus Ptolomei Euergetis regis, postquam perveni in Aegyptum et cum multum temporis ibi fecissem, inveni libros relictos non parvae neque contemnendae doctrinae. 5 itaque bonum et necessarium putavi et ipse aliquam ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui secuti sunt illos
sapientia demonstra¬
ta est.: in quib opor¬
tet laudare isrł do¬
ctrinȩ & sapientię causa: quia non solum ip¬
sos loquentes necesse est esse peritos. sed etiã
extrãneos posse & dicentes & scribentes doctis¬
simos fieri. Auus meus iesus postquã se am¬
plius dedit ad intelligentiam lectionis le¬
gis & ꝓphetarum. & aliorum librorum. qui
nobis a parentibus nr̃is traditi sunt: uoluit
& ipse scribere aliquid horum quȩ ad doc¬
trinã & sapientiã ꝑtinent: ut desiderantes
discerent. & illorum periti facti: magis ma¬
gisq attendant animo. & confirmentur ad
legitimã uitam. Hortor itaq uenire uos cũ
beniuolentia. & attentiori studio lectionem
facere. & ueniam habere in illis in quib ui¬
demur sequentes imaginẽ sapientiȩ. & defice¬
re in uerboꝵ compositione. Nam deficient
uerba heͬraica: quando translata fuerint
ad alterã linguam. Non solum aut̃ hȩc. sed
& ipsa lex & ꝓphetę. cęteraq aliorum libroꝵ.

Expanded text:
i sunt illos sapientiam demonstratam, in quibus oportet laudare Israhel doctrinae et sapientiae causa; quia non solum ipsos loquentes necesse est peritos, sed etiam extraneos posse et dicentes et scribentes doctissimos fieri. 2 avus meus Iesus postquam se amplius dedit ad diligentiam lectionis Legis et Prophetarum et aliorum librorum qui nobis a parentibus nostris traditi sunt, volui et ipse scribere aliquid horum quae ad doctrinam et sapientiam pertinent, ut desiderantes discere et illorum periti facti magis magisque adtendant animo et confirmentur ad legitimam vitam. 3 hortor itaque venire vos cum benevolentia et adtentiore studio lectionem facere, et veniam habere in illis in quibus videmur sequentes imaginem sapientiae et deficere in verborum conpositione. nam deficiunt verba hebraica quando translata fuerint ad alteram linguam; non solum autem haec, sed et ipsa Lex et Prophetae ceteraque librorum
Abbreviated transcription (Latin):
operationis tuȩ quȩ a scło sunt : qm̃ eruis
suftinentes te & liberas eos de manib genti¬
um. Exaltasti in terram habitationẽ meã:
& pro morte defluenti deprecatus sum. In¬
uocaui dñm patrem dñi mei. ut non dere

Expanded text:
operationis tuae, quae a saeculo sunt: Quoniam eruis sustinentes te,  et liberas eos de manibus gentium. Exaltasti in terra habitationem meam,  et pro mortuo deflendo deprecatus sum. Invocavi Dominum patrem Domini mei, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tum est diluuium. testamenta sȩculi posita
sunt apud illum: ne deleri possit diluuio
omnis caro. Abraham magnus pater multi¬
tudinis gentiũ. & non est inuentus similis
illi in gloria. qui conseruauit legem excelsi.
& fuit in testamento cum illo. In carne eius
stare fecit testamentũ: & in temptatione in¬
uentus est fidelis. Ideo iure iurando dedit
illi semen in gente sua. crescere illum quasi
terrȩ cumulũ: & ut stellas exaltare semen
eius. & hereditari illos a mari usq ad mare.
& a flumine usq ad terminos orbis terrȩ
Et in isaac eodem fecit modo. propt̃ abra¬
ham patrem suum: benedictionẽ omnium
gentium dedit illi. Et testamentũ confir¬
mauit suꝑ caput iacob agnouit eum in¬

Expanded text:
tum est diluvium testamenta saeculi posita tum est diluvium testamenta saeculi posita sunt apud illum ne deleri possit diluvio omnis caro Abraham magnus pater multitudinis gentium et non est inventus similis illi in gloria qui conservavit legem Excelsi et fuit in testamento cum illo in carne eius stare fecit testamentum et in temptatione inventus est fidelis ideo iureiurando dedit illi semen in gente sua crescere illum quasi terrae cumulum et ut stellas exaltare semen eius et hereditari illos a mari usque ad mare et a Flumine usque ad terminos terrae et in Isaac eodem fecit modo propter Abraham patrem ipsius benedictionem omnium gentium dedit illi et testamentum confirmavit su
Abbreviated transcription (Latin):
tura. Homines diuites. in uirtute pulchri¬
tudinis studium habentes: pacificantes in
domibus suis. Omnes isti in generationib
gentis suȩ głam adepti sunt: & in diebus
suis habentur in laudibus. Qui de illis na¬
ti sunt: reliquerunt nom̃ narrandi laudes
eorum. Et sunt quorum non est memoria:
perierunt quasi qui non fuerint. & nati sur
quasi non nati: & filii ipsorum cum illis. Sed
illi uiri miscdiȩ sunt: quoꝵ pietates non de¬
fuerunt. & cum semine ipsorum ꝑseuerat bo¬
illos usq in ȩternum manet: & semen eorũ
& gloria illorum non derelinquet᷑. Corpora
ipsorum in pace sepulta sunt: & nomen eoꝵ
uiuet in generationes & generationes. Sapi¬
entiam ipsorum narrent populi: & laudem
eorum nunciet eccła. Enoch placuit dõ &
trans latus est in paradisum: ut det gentib
pęnitentiã Noe inuentus est ꝑfectus iustus:
& in tempore iracundiȩ factus est reconcili¬
atio ldeo dimissũ est reliquũ terrȩ: cũ fac¬

Expanded text:
tura homines divites in virtute pulchritura homines divites in virtute pulchritudinis studium habentes pacificantes in domibus suis omnes isti in generationibus gentis suae gloriam adepti sunt et in diebus suis habentur in laudibus qui de illis nati sunt reliquerunt nomen narrandi laudes eorum et sunt quorum non est memoria perierunt quasi non fuerint et nati sunt quasi non nati et filii ipsorum cum illis sed illi viri misericordiae sunt quorum pietates non defuerunt et cum semine ipsorum perseverat boillos usque in aeternum manet semen eorum et gloria eorum non derelinquetur corpora ipsorum in pace sepulta sunt et nomen eorum vivet in generationes et generationes sapientiam ipsorum narrent populi laudem eorum nuntiet ecclesia Enoch placuit Deo et translatus est in paradiso ut det gentibus paenitentifactus est reconciliatio ideo dimissum est reliquum terrae cum fac
Abbreviated transcription (Latin):
nus uehementer: & mirabilis potentia ipsius.
Glorificantes dñm quantũcunq potueritis.
suꝑualebit adhuc: & admirabilis magnifi¬
centia eius. Benedicentes dñm: exaltate il¬
lum quantũ potestis. maior est enĩ omni
laude. Exaltantes eum: replemini uirtute
ne laboretis. non enim ꝑuenietis. Quis uide¬
bit eum. & enarrauit. & quis magnificauit
eum sicut est ab initio: Multa abscondita
sunt maiora his: pauca enim uidimus ope¬
rum eius. Omnia enĩ dñs fecit: & pie agen¬
tibus. dedit sapientiam. LAUS PaTRUO
audemus uiros gloriosos. & parentes nr̃os
in generatione sua. Multam głam fecit dñs:
magnificentia sua a scło. Dominantes in po¬
testatibus suis homines magni uirtute: & pru¬
dentia sua prȩditi. Nuntiantes in ꝓphetis¬
dignitatem prophetarum: & imperantes in
prȩsenti populo. & uirtute prudentiȩ populis
scĩssima uerba: imperitia sua requirentes
modos musicos. & narrantes carmina inscrip¬

Expanded text:
nus vehementer, et mirabilis potentia ipsius. nus vehementer, et mirabilis potentia ipsius. Glorificantes Dominum quantumcunque poteritis, supervalebit adhuc et admirabilis magnificentia eius benedicentes Dominum exaltate illum quantum potestis maior est enim omni laude exaltantes eum replemini virtute ne laboretis non enim habebitis quis vidit eum et enarrabit et quis magnificabit eum sicut est ab initio multa abscondita sunt maiora horum pauca enim vidimus operum eius omnia autem Dominus fecit et pie agentibus dedit sapientiam laus patrum laudemus viros gloriosos et parentes nostros in generatione sua multam gloriam fecit Dominus magnificentia sua a saeculo dominantes in potestatibus suis homines magni virtute et prudentia sua praediti nuntiantes in dignitate prophetarum et imperantes in praesenti populo et virtute prudentiae populi sanctissima verba in pueritia sua requirentes modos musicos et narrantes carmina in scrip
Abbreviated transcription (Latin):
cor. Gelu sicut salem effundet suꝑ terrã:
& dum gelauerit. fiet tamquã cacumina
tribuli. Frigidus uentus aquilo flauit: et
gelauit crystallus ab aqua Super omnem
congregationẽ aquarum requiescit: & sicut
lorica induit se aquis. Deuorauit montes
& eccuret desertum: & extinguet uiride si¬
cut ignem. Medicina omniũ in festinatione
nebulȩ: & ros obuians ab ardore uenienti.
humilem efficiet eum. In sermone eius siluit
& plantauit illum añs iħc. Qui nauigat
mare enarrat pericula eius: & audientes au¬
ribus non admirabim᷑: ilic prȩclara & mira¬
bilia opera: uaria genera bestiarũ: & omni¬
um pecorum. & creatura beluarum. Propt̃
ipsum consummatus est itineris finis: & in
sermone eius composita sunt omnia. Multa
dicemus: & deficiemus uerbis. consummatio
autem sermonũ ipse est. In omnib glorian¬
tes. ad quid ualebimus: Ipse enim omp̃s
super omnia opera sua. terribilis dñs & mag¬

Expanded text:
cor. Gelu sicut salem effundet super terram; cor. Gelu sicut salem effundet super terram; et cum gelaverit, fiet tanquam cacumina tribuli. Frigidus ventus aquilo flabit, et gelabit crystallus ab aqua, super omnem congregationem aquarum requiescet, et sicut lorica induet se aquis. Devorabit montes, et exuret desertum, et exstinguet viride, sicut ignem. Medicina omnium in festinatione nebulae, et ros obvians ab ardore venienti humilem efficiet eum. In sermone ejus siluit et plantavit illum Dominus Iesus qui navigat mare enarrat periculum eius et audientes auribus non admirabimur illic praeclara et mirabilia opera varia genera bestiarum et omnium pecorum et creatura beluarum propter isermone ejus consummata sunt omnia . » Multa dicemus et deficiemus verbis. Consummatio autem sermonum ipse est. In omnibus gloriantes, ad quid valebimus? Ipse enim omnipotens super omnia opera sua; terribilis Dominus, et mag
Abbreviated transcription (Latin):
consummationẽ. Uas castrorum in excelsis.
in firmamento cęli. resplendens gloriosa¬
Species cęli gloria stellarum: mundũ illu¬
minans in excelsis dñs. In uerbis scĩs stabt̃
ad iudicium: & non deficient in uigiliis suis
Uide arcum: & benedic qui fecit illũ. ual¬
de speciosus est in splendore suo. Gyrauit
celum in circuitu gloriȩ suȩ: manus excelsi
aperuerunt illum. Imperio suo accelerauit
niuem: & accelerat coruschationes emittere
iudicii sui. Propterea aꝑti sunt thesauri: et
euolauerunt nebulȩ sicut aues. In magni¬
tudine sua posuit nubes: & confracti sunt
lapides grandinis. In conspectu eius cõmo¬
uebuntur montes: & in uoluntate eius asspi¬
rabit nothus. Uox tonitrui eius uerberauit¬
terram: tempestas aquilonis & congregatio
sp̃s. Et sicut auis deponens ad sedendum as¬
pergit niuem: & sicut locusta demergens des¬
census eius. Pulchritudinẽ candoris ad mira¬
bitur oculus: & suꝑ imbrẽ eius expauescit

Expanded text:
consummatione vas castrorum in excelsis consummatione vas castrorum in excelsis in firmamento caeli resplendens species caeli gloriosa stellarum mundum inluminans in excelsis Dominus in verbis Sancti stabunt ad iudicium et non exardescent in vigiliis suis vide arcum et benedic qui fecit illum valde speciosus est in splendore suo gyravit caelum in circuitu gloriae suae manus Excelsi aperuerunt illum imperio suo adceleravit nivem et adcelerat coruscationes emittere iudicii sui propterea aperti sunt thesauri et evolaverunt nebulae sicut aves in magnitudine sua posuit nubes et confracti sunt lapides grandinis in conspectu eius commovebuntur montes et in voluntate eius adspirabit notus vox tonitrui eius exprterram, tempestas aquilonis, et congregatio spiritus; et sicut avis deponens ad sedendum aspergit nivem; et sicut locusta demergens descensus ejus. Pulchritudinem coloris ejus admirabitur oculus, et super imbrem ejus expavescet
Abbreviated transcription (Latin):
rabilia omnia opera eius: & tamquã scintil¬
la quã est considerare. Omnia hȩc iuuer
& manent in scłm: & in omni necessitate
omnia obaudiunt ei. Omnia duplicia u¬
num contra unum: & non fecit quicquam
deesse Uniuscurusq confirmauit bona: &
qui satiabitur uidens gloriam eius: Altitu¬
dinis firmamentũ pulchritudo euis. species
cęli in uisione gloriȩ: sol in aspectu annun¬
tians in exitu: uas admirabile. opus excelsi
In meridiano exurit terram: & in conspe¬
ctu ardoris enis quis poterit sustinere: for¬
nacem custodiens in operibus ardoris: tri¬
pliciter sol exurens montes: radios igneos
en sufflans & refulgens radiis suis. obcecat
oculos. Magnus dñs qui fecit illum: & inser¬
monibus eius festinabit iter. Luna in omni¬
bus in tempore suo: ostensio temporis & signũ
eui. Aluna signum diei festi: luminare qđ
minuitur in consummatione. Mensis scd̾m
nomen eius est: crescens admirabiliter in

Expanded text:
rabilia omnia opera eius et tamquam scintilrabilia omnia opera eius et tamquam scintillam quam est considerare omnia haec vivent et manent in saeculum et in omni necessitate omnia obaudiunt ei omnia duplicia unum contra unum et non fecit quicquam deesse uniuscuiusque confirmavit bona et quis satiabitur videns gloriam eius altitudinis firmamentum pulchritudo est species caeli in visione gloriae sol in aspectu adnuntians in exitu vas admirabile opus Excelsi in meridiano exuret terram in conspectu ardoris eius quis poterit sustinere fornacem custodiens in operibus ardoris tripliciter sol exurens montes radios igneos exsuflans et refulgens radiis suis obcaecat oculos magnus Dominus qui fecit illum et in sermonibus eius festinavit iter et luna in omnibus in tempore suo ostensio temporis et signum aevi a luna signum diei festi luminare quod minuitur in consummatione mensis secundum nomen eius est crescens admirabiliter in
Abbreviated transcription (Latin):
Omni homini noli intendere in specie: & in
medio mulierũ noli cõmorari. De uestim̃tis
enim procedit tinea: & a muliere iniquitas
uiri. Melior est iniquitas uiri: quã benefa¬
ciens mulier: & mulier confundens in obpro¬
brium. Memor ero igitur operum dñi. et
quȩ uidi annunciabo in sermonibus dñi
opera eius. Sol illuminans per omnia re¬
specit: & gloria dñi plenum est opus eius
Nonne dñs fecit scõs enarrare omnia mra¬
bilia sua: quȩ confirmauit dñs omp̃s. stabi¬
liri ingła sua : Abyssum & cor hominum
inuestigabit: & in astutia illorum excogi¬
tauit. Cognouit enim dñs omnẽ scientiã:
& inspexit in signum ęui. annuntians quȩ
prȩterierunt. & quȩ suꝑuenture sunt re¬
uelans uestigia occultorum. Non prȩterit
illum omnis cogitatus. & non abscondit se
decorauit: quȩ est ante scłm & usq in sȩ¬
culum. Neq adiectum est. neq minuitur:
& non eget alicuius consilio. Quam deside¬

Expanded text:
omni homini noli intendere in specie et in omni homini noli intendere in specie et in medio mulierum noli commorari de vestimentis enim procedit tinea et a muliere iniquitas viri melior est iniquitas viri quam benefaciens mulier et mulier confundens in obprobrium memor ero igitur operum Domini et quae vidi adnuntiabo in sermonibus Domini opera eius sol inluminans per omnia respexit et gloria Domini plenum est opus eius nonne Dominus fecit sanctos enarrare omnia mirabilia sua quae confirmavit Dominus omnipotens stabiliri in gloria sua abyssum et cor hominum investigavit et in astutia illorum excogitavit cognovit enim Dominus omnem scientiam et inspexit in signum aevi apraeterierunt, et quae superventura sunt, revelans vestigia occultorum. Non praeterit illum omnis cogitatus, et non abscondit se decoravit qui est ante saeculum et usque in saeculum neque adiectum est neque minuitur et non eget alicuius consilio quam deside
Abbreviated transcription (Latin):
et paucorũ. de corruptione emptionis & ne¬
gotiatorum: & de multa disciplina filiorũ.¬
& de seruo pessimo. latus sanguinare. Suꝑ
mulierẽ nequã: bonum est signum. Ubi
manus multȩ sunt claudȩ: & quodcunq
trades numera & appende: datum uero &
acceptum. omnia describe. De disciplina
insensati & fatui: & de semoribus qui iuidi¬
cantur ab adolescentibus. & eris eruditus
in omnibus. & probabilis in conspectu om¬
nium uirorum. filia patris abscondita est:
uigilia & sollicitudo eius auferet somnum:
ne forte in adolescentia sua adultera effi¬
ciatur. & cõmorata cum uiro odibilis fiat.
Nle quando polluatur in uirginitate sua:
& in paternis suis grauida inueniatur. ne
forte cum uiro commorata transgrediatur:
aut certe sterilis efficiatur. Super filiam
luxuriosam confirma custodiam: nequan¬
do faciat te in obprobrium uenire inimicis.
a detractione in ciuitate & abiectione ple¬
bis. & confundat te in multitudine populi

Expanded text:
et paucorum de correptione emptionis et neet paucorum de correptione emptionis et negotiatorum et de multa disciplina filiorum servo pessimo latus sanguinare super mulierem nequam bonum est signum ubi manus multae sunt clude et quodcumque trades numera et adpende datum vero et acceptum omne describe de disciplina insensati et fatui et de senioribus qui iudicantur ab adulescentibus et eris eruditus in omnibus et probabilis in conspectu omnium virorum filia patri abscondita est vigilia et sollicitudo eius auferet somnum ne forte in adulescentia sua adultera efficiatur et commorata cum viro odibilis fiat nequando polluatur in virginitate sua et in paternis suis gravida inveniatur ne forte cum viro commorata transgrediatur aut certe sterilis efficiatur super filiam luxuriosam confirma custodiam nequando faciat te in obprobrium venire inimicis a detractatione in civitate et abiectione plebis et confundat te in multitudine populi
Abbreviated transcription (Latin):
a socio & amico de iniustitia: & de loco in quo
habitas de furto. de ueritate dĩ & testamento.
de discubito in panibus. & ab obfuscatione da¬
ti & accepti. a salutantibus de silentio: a respe¬
ctu mulieris fornicariȩ. & ab auersione uul¬
tus cognati. Ne auertas faciem a proximo
tuo: & ab auferendo partem & non restituen¬
do. Ne respicias mulierem alien uiri: & ne
scruteris ancillam eius. neq stẽteris ad lectũ
eius. Ab amicis de sermonib improperii: et
cum dederis ne improperes. Non duplices
sermonẽ auditus. de reuelatione sermonis
absconditi. & eris uere sine confusione: et
inuenies grãm in conspectu omniũ hominũ
Ne pro his omnibus confundaris: ne accipias
ꝑsonam ut delinquas: de lege altissimi & te¬
stamento: & de iudicio iustificare impium.
de uerbo sociorum & uatorũ: & de datione
hereditatis amicorum. de ȩqualitate staterȩ
& ponderum. & de adquisitione multorum

Expanded text:
a socio et amico de iniustitia de loco in quo a socio et amico de iniustitia de loco in quo habitas de furto de veritate Dei et testamento de discubitu in panibus et ab offuscatione dati et accepti a salutantibus de silentio a respectu mulieris fornicariae et ab aversione vultus cognati ne avertas faciem a proximo tuo ab auferendo partem et non restituendo ne respicias mulierem alieni viri et ne scruteris ancillam eius neque steteris ad lectum eius ab amicis de sermonibus inproperii et cum dederis ne inproperes non duplices sermonem auditus de revelatione sermonis absconditi et eris vere sine confusione et invenies gratiam in conspectu omnium hominum ne pro his omnibus confundaris et ne accipias personam ut delinquas de lege Altissimi et testamento et de iudicio iustificare impium de verbo sociorum et viatorum et de datione hereditatis amicorum de aequalitate staterae et ponderum et de adquisitione multorum
Abbreviated transcription (Latin):
ledictione nascemini: & si mortui fueritis.
in maledictione erit pars ur̃a. Omnia quę
de terra sunt in terrã conuertent᷑: sic im¬
pi maledicto in ꝑditionem. Luctus hominũ
in corpore ipsorum: nomen aut̃ impiorũ
delebitur. Curam habe de bono nomine.
hoc enim magis ꝑmanebit tibi: quã mille
thesauri magni prȩciosi. Bonȩ uitȩ nume¬
rus dierum: bonum aut̃ nomen ꝑmanebit
in ȩuum. Disciplinam in pace conseruate
filii. Sapientia enim abscondita. & thesaurꝰ
inuisus: quȩ utilitas in utrisq: Melior est
homo qui abscondit stultitiam suam: quam
homo qui abscondit sapientiam suam: uerũ¬
tamen reuertimini in his quȩ procedunt
de ore meo. Non est enim bonũ omnẽ in¬
reuerentiam obseruare: & non omnia om¬
nibus bene placent in fide. Erubescite a ma¬
tre & a patre de fornicatione. & a prȩsidente.
& a potente de mendacio. a principe & iudice
de delicto: a synagoga & plebe de iniquitate.

Expanded text:
ledictione nascemini et si mortui fueritis ledictione nascemini et si mortui fueritis in maledictione erit pars vestra omnia quae de terra sunt in terram convertentur sic impii a maledicto in perditionem luctus hominum in corpore ipsorum nomen autem impiorum delebitur curam habe de bono nomine hoc enim magis permanebit tibi quam mille thesauri magni pretiosi bonae vitae numerus dierum bonum autem nomen permanebit in aevo disciplinam in pace conservate filii sapientia enim abscondita et thesaurus occultus quae utilitas in utrisque melior est homo qui abscondit stultitiam suam quam homo qui abscondit sapientiam suam verumtamen reveremini in his quae procedunt de ore meo non est enim bonum omnem inreverentiam observare et non omnia omnibus beneplacent in fide erubescite matrem et patrem de fornicatione et a praesidente et potente de mendacio a principe et iudice de delicto a synagoga et plebe de iniquitate