comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re qͥsq urũm p̃sto habeat aquas spi¬
ritales ad omine opꝰ uerbi gr̃a ad la¬
uandũ. ad potandũ. ad cibos coquen¬
dos. Est nimirũ aqua sapienciȩ salu¬
taris sermo diuinꝰ: ñ mͦ potans. s &.
lauans dicente dño. Q uos mundi es¬
tis. ꝓpt̃ sermonẽ quẽ locutꝰ sũ uob̾.
Sed &. crudos carnis cogitatꝰ igne
ũ: ac uertit insensus sꝑitales &. eibos
m̃tis. ita ut dicas. Concaluit cor meũ
in tra me .&. in meditacione mea exar.¬
descet ignis. Qui m̃te sane puriori
ꝑse ipsos apprehende sublimiora
sufficiunt quã ꝑ nos ꝓferant᷑: ñ solũ
ñ ꝓhibeo .s &. multũ congratulor:
dum &. ipsi nos paciant᷑ simplic iora
simpliciorib ministrare. Quis dabit
mͥ ut om̃s ꝓphetent: Utinã necesse
ñ ee̾t mͥ in his occuparr. Utinã a ut
alteri eura incũberet ista: aut certe quod
mallẽ nemo inuob̾ ee̾t qͥ ea mdigeret:
essentq om̃s docibiles de rꝰa. ego possem

Expanded text:
re quisque vestrum praesto habeat aquas spire quisque vestrum praesto habeat aquas spirituales ad omne opus; verbi gratia, ad lavandum, ad potandum, ad cibos coquendos. Est nimirum aqua sapientiae salutaris sermo divinus, non modo potans, sed et lavans, dicente Domino: Et vos mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis . Sed et crudos carnis cogitatus igneuium, ac vertit in sensus spirituales et cibos mentis, ita ut dicas: Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . 3. Qui mente sane puriori per se ipsos apprehendere sublimiora sufficiunt, quam per nos proferantur, non solum non prohibeo, sed et multum congratulor, dum et ipsi nos patiantur simpliciora simplicioribus ministrare. Quis dabit mihi ut omnes prophetent? Utinam mihi necesse non esset in his occupari! Utinam aut alteri cura incumberet ista, aut certe, quod mallem, nemo in vobis esset qui ea indigeret, essentque omnes docibiles Dei, et ego possem
Abbreviated transcription (Latin):
tis ac m̃tis puritate apꝓpiat: tan.¬
to eũ arbitror. recencioꝵ aro¬
matũ & unchonis suauioris
sentire fraglanciã. Porro in huiꝰ¬
modi ñ capit intelligencia: nisi
quantũ expiencia atingit. Ego
uero haud temere mͥ arrogauer̃i
sponse prȩrogatiũa. Nouit sponsus
quib deliciis sꝑs foueat dilectã. qͥb
singłarit᷑ refocillet sensus eiꝰ inspi¬
racionib &. mulceat odoramentis.
Sit sibi fons ꝓpͥus. in qͦ ñ cõmunieet¬
ei alienꝰ: nec indignꝰ bibat ex eo.
Est qͥppe or.tꝰ conelusus: fons signatꝰ.
Ceterũ diriuant᷑ aque inde in plate¬
as: eas me admanũ habere fateor: dũ
tam̃ nemo mͥ molestꝰ sit aut ingratꝰ.
si de publico haurio & ꝓpino. Nã ut
paulisꝑ ministeriũ in hac parte com¬
mendẽ: ñ nullius ꝓfecto fatigaciõis
haurire etiã de manifestis ruulis
scripturarũ.&. ex eis singłor neces¬
sitatib inseruire: ut absq suo labo¬

Expanded text:
tis ac mentis puritate appropiat, tantis ac mentis puritate appropiat, tanto eum arbitror recentiorum aromatum et unctionis suavioris sentire fragrantiam. 2. Porro in hujusmodi non capit intelligentia, nisi quantum experientia attingit. Ego vero haud temere mihi arrogarim sponsae praerogativam. Novit sponsus quibus deliciis spiritus foveat dilectam, quibus singulariter refocillet sensus ejus inspirationibus, et mulceat odoramentis. Sit tibi fons proprius, in quo ei non communicet alienus, nec indignus bibat ex eo; est quippe hortus conclusus, fons signatus . Caeterum derivantur aquae inde in plateas. Eas me habere ad manum fateor, dum tamen nemo mihi molestus sit aut ingratus, si de publico haurio et propino. Nam ut paulisper ministerium meum in hac parte commendem, nonnullius profecto fatigationis est haurire etiam de manifestis rivulis Scripturarum, et ex eis singulorum necessitatibus inservire, ut absque suo labo
Abbreviated transcription (Latin):
tale de ꝓpriis ungentis ausa ẽ pol¬
liceri . eł. qdẽ illa optima ẽẽ głatur
sed ñ dicit tam̃ qr in eis eueurrisset
aut curreret: qͣd in istor. solo odore
ꝓmittit. Quid si ipsã unctionẽ inse
effusã sentiret: cuiꝰ ita tenui exhi¬
larata fraglancia ꝓmouet᷑ ut cur¬
rat: Mirũ si ñ & ualeret. S dicit
aliqͥs. Desine ĩa com̃dare: satis cũ
ea ceꝑis assignare. apparebit qͥd sins¬
Minime istud polliceor. Sane an
uel ipsa sint q̃ animo suggerunt᷑
dicenda: crede mͥ adhuc nescire me
fateor. Existimo enĩ sponsũ uarias
aromatũ atq ungentor habere
species &. ñ paucas a. alias quidẽ ẽe
inqͥb singłarit̃ oblectat᷑ tãꝗͣ ꝓpin¬
qͥor ac familiarior: alias uͦ q̃ usq ad
adolescentulas ꝑueniunt. alias q̃
ꝑtingunt. etiã alonge positos &. ex¬
traneos: ut ñ sit qͥ se abscondat a ca¬
lore eiꝰ. S licet suauis dñs uniuer¬
sis: maxime tam̃ domesticis. ꝙẜ qͣn¬
to qͥs ei familiarius ꝓ uite meri¬

Expanded text:
priis unguentis ausa est polliceri. Et quidem illa optima esse gloriatur; sed non dicit tamen, quia in eis cucurrisset, aut curreret; quod in istorum solo odore promittit. Quid, si ipsam unctionem in se effusam sentiret, cujus ita tenui exhilarata fragrantia permovetur ut currat? Mirum si non et volaret. Sed dicit aliquis: Desine jam commendare; satis, cum ea coeperis assignare, apparebit quid sinMinime ego istud polliceor. Sane an vel ipsa sint quae animo suggeruntur dicenda, crede mihi, adhuc nescire me fateor. Existimo enim sponsum varias aromatum atque unguentorum habere species, et non paucas: et alias quidem esse in quibus singulariter oblectatur or ac familiarior; alias vero quae usque ad adolescentulas perveniunt; alias quae pertingunt etiam ad longe positos et extraneos, ut non sit qui se abscondat a calore ejus. Sed licet suavis Dominus universis, maxime tamen domesticis; et quanto quis ei familiarius pro vitae meri
Abbreviated transcription (Latin):
uta preciosa ita magnifica
sponse ungenta inuenta st̃. quẽ ad mo
au tractarent᷑ audistis: sponsi qualra
st̃. es si digne ea nos ꝓut st̃ ñ suffici¬
mꝰ explicare. haut dubiũ tam̃ quin
excellencior. hor uirtꝰ &. gr̃a efficaci¬
oi sit: quoꝵ solus ñ solũ adolescen

Expanded text:
ta pretiosa, ita magnifica sponsae unguenta inventa sunt, quemadmodum cum tractarentur audistis; sponsi qualia sunt? Et si digne ea nos, prout sunt, non sufficimus explicare; haud dubium tamen quin excellentior horum virtus et gratia efficacio
Abbreviated transcription (Latin):
supnũ ꝓꝑaret ad sponsũ. tãꝗͣ. uere illa
regina austri festinans a finib t̾rȩ au¬
dire sapienciã salomonis: opinionis
siqͥdẽ odore ꝓuocata. Sane & ȩccła non
ante currere ualuit in odore sui salo¬
monis qͦ usq is qͥ ab ȩt̃no ex patre sa¬
piencia erat. factꝰ ẽ ei in tpr̃e a patre
sapiencia: qͦ ipsius odorẽ ꝑciꝑe posset.
Sic &. iusticia. sic &. sc̃ificacio. sic &. re¬
dep̃cio nichilominꝰ ei factꝰ ẽ: ut hor
qͦq in odore currere posset. cũ he ȩque
omnia inse ante om̃ia e̾et. Nã & in pͥn.¬
cipio qͥde erat uerbũ sed t̾c demũ ad
uidendũ ipsũ pastores uener̃t festinan

Expanded text:
supernum properaret ad sponsum, tanquam vere illa supernum properaret ad sponsum, tanquam vere illa regina austri festinans a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, opinionis siquidem odore provocata . 5. Sane et Ecclesia non ante currere valuit in odore sui Salomonis, quousque is qui ab aeterno ex Patre sapientia erat, factus est ei in tempore a Patre sapientia, quo ipsius odorem percipere posset. Sic justitia, sic sanctificatio, sic et redemptio nihilominus ei factus est, ut horum quoque in odore currere posset, cum haec aeque omnia in se ante omnia esset. Nam et in principio quidem erat Verbum ; sed tunc demum ad videndum ipsum pastores venerunt fe
Abbreviated transcription (Latin):
año. Saluo gͥ cuiq qͦd forte sublimius
subtiliusq de sponsi ungentis specia¬
l munere sentire sibi &. exꝑiri dona¬
tũ ẽ ego qͦa de cõmuni accepi ꝓfero
in cõmune. Ipse siqͥdẽ fons uitȩ fons
signatꝰ. de intra ortũ conclusũ erum¬
pens ꝑ os pauli fistulã suã tãꝗͣ. uere
illa sapiencia q̃ iuxta beati iob sen¬
tenciã trahit᷑ de occultis. in quattuor
sese riuos diffudit &. diriiauit in pla¬
teas: ubi uidelicet assignat nobis eũ
factũ a deo sapienciã.&. iusticiã. & sanc¬
⁊ficacionẽ.& redẽpcionẽ. Ex his utiq
quattuor riuis. tãꝗ. p̃ciosissimis un¬
gentis nil eñi obstat utrũꝙ intel¬
fligi
&. aquã &. unctionẽ. aquã.qr mundant:
unctionẽ qr fraglant. Ex his in quã quat¬
tuor. p̾̃missis. tãꝙͣ ungentis p̃ciosissimis
suꝑ montes aromatũ de cȩlestib spe¬
cieb confectis tanta ȩccłe. nares odo¬
ris suauitas repleuit: ut mox a qͣtuor
mundi partib excitata illa dulcedine

Expanded text:
. Salvo igitur cuique, quod forte sublimius subtiliusque de Sponsi unguentis speciali munere sentire sibi et experiri donatum est, ego quod de communi accepi, profero in commune. Ipse siquidem fons vitae, ipse fons signatus, de intra hortum conclusum erumpens, per os Pauli fistulam suam, tanquam vere illa sapientia, quae juxta beati Job sententiam trahitur de occultis , in quatuor sese rivos diffudit, et derivavit in plateas, ubi videlicet et assignat nobis eum factum a Deo sapientiam, et justitiam, et sanctificationem, et redemptionem . Ex his utique quatuor rivis, tanquam pretiosissimis unguentis: nil enim obstat utrumque intelligi, et aquam, et unctionem; aquam, quia mundant; unctionem, quia fragrant: ex his, inquam, quatuor praemissis, tanquam unguentis pretiosissimis, super montes aromatum de coelestibus speciebus confectis, tanta Ecclesiae nares odoris suavitas replevit, ut mox a quatuor mundi partibus excitata illa dulcedine,
Abbreviated transcription (Latin):
b. Merito ꝓinde meliora carnis scłi ue
amore asseruntur ubera sponse: que
nullo unquã lactentium numero are¬
funt. s semꝑ habundant de uiscerib
caritatis ut iteruo fluant. Flumi¬
na siquidem fluunt de uentre eiꝰ:
fitq in ea fons aque nue
salientis in uitam eternam. Cumulatur
deiñ laus ub̃um fraglancia unguentoꝵ:
qͦd ñ solum ũboꝵ sapore pascant. s et fa¬
ctoꝵ opinione redoleant. Iamq sint
ub̃a quotumida lac̾te. qualib delibuta
unguentis: sub alio sermonis pͥncipio
ap̃o adiuuante monstrabimus. Qͥ cũ p.

Expanded text:
bus. Merito proinde meliora carnis, saeculive bus. Merito proinde meliora carnis, saeculive amore asseruntur ubera sponsae, quae nullo unquam lactentium numero arefiunt, sed semper abundant de visceribus charitatis, ut iterum fluant. Flumina siquidem fluunt de ventre ejus, fitque in ea fons aquae vivae salientis in vitam aeternam . Cumulatur deinde laus uberum fragrantia unguentorum, quod non solum verborum sapore pascant, sed et factorum opinione redoleant. Jam quae sint ubera, quo tumida lacte, qualibus delibuta unguentis, sub alio sermonis principio Christo adjuvante monstrabimus: qui cum P
Abbreviated transcription (Latin):
ra sunt ubera tua uino. Carnis inqui¬
unt uoluptatem qua paulo añ tanqͣm
uino ebrie tenebamur: uncunt hee
nalem affectum. Et enim uua exp̃s
sa semel ñ habet iam quid denuo fun¬
dat. s ꝑpetua ariditate dampnat᷑. sic
caro in p̃ssura mortis ab om̃i ꝓrsuᷤ sua
delectatione siccatur. nec ultͣ reuirescit
ad libidines. Nñ ꝓpħa. Omnis caro foe¬
num: ⁊ om̃is gła eius ut flos sen. Ex¬
siccatum ẽ fȩnum: ⁊ cecidit flos. Et apłs.
Qui seminat in carne : de carne metet
corruptionem. Irursum. Esca uentri.
⁊ uent̃ escis: d̾s aũ ⁊ hunc ⁊ has destru¬
et. Uide aũ ne ñ carni tantum. sed et
mundo forte competat ista proportio.
Siquidem ⁊ ipse tͣnsit. ⁊ concupiscencia eiꝰ.
Et cum om̃ia q̃ in mundo sunt finem
habeant : finis eoꝵ ñ erit finis. uerũ
ubera ñ sic. Hec enim cum exhausta
fuerint. tursum de fonte mat̃ni pec¬
toris sumunt qͦd ꝓpinenent sugenti¬

Expanded text:
ra sunt ubera tua vino. Carnis, inquira sunt ubera tua vino. Carnis, inquiunt, voluptatem, qua paulo ante, tanquam vino, ebriae tenebamur, vincunt hae, nalem affectum. Ut enim uva semel expressa non habet jam quod denuo fundat, sed perpetua ariditate damnatur; sic caro in pressura mortis ab omni prorsus sua delectatione siccatur, nec ultra revirescit ad libidines. Unde propheta: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni. Exsiccatum est fenum, et cecidit flos ; et Apostolus; Qui seminat in carne, de carne et metet corruptionem ; et rursum: Esca ventri, et venter escis; Deus autem et hunc, et has destruet . Vide autem ne non carni tantum, sed et mundo forte competat ista proportio. Siquidem et ipse transit, et concupiscentia ejus: et cum omnia quae in mundo sunt, finem habeant, finis eorum non erit finis. Verum ubera non sic. Haec enim cum exhausta fuerint, rursum de fonte materni pectoris sumunt quod propinent sugenti
Abbreviated transcription (Latin):
quia meliora sunt ubera p̃dicationiꝰ. Oc
currit ⁊ alius sensus: quem quidem ñ
ꝓposueram᷑. s minime p̃teribo. Ut quid
enim hec ũba ñ magis ouenire dicamꝰ eis
ipsis quib p̃est in sollicitudine tanquam
paruulis mat̾ aut nutͥrꝰ Nec enĩ equa¬
nunit̃ ferunt iuuencule ⁊ tenere adhuc
anime illam uacare quieti: cuius pleniꝰ
erudiri doctrina. exemplis. in formari
desid̾ant. An non deniq talium in subse¬
quenti compescitur inquietudo: ubi sub
graui contestatione ꝓhibentur suscita¬
re dilectam quousq ipsa uelit: H ee itaq
sencientes osculis inbiare sponsao secre¬
tum querere sib fugitare
publicum. declinare turbas. ⁊ cure ipsaꝵ
ꝓpriam p̃ferre quietem: noli inquiunt
noli. quia maior in ub̃ib qͣm in amplexi¬
b fructus existit. Pea siquidem nos uen¬
dicas a carnalib desid̾iis que militant
ad ũsus animam : eripis mundo ⁊ acqͥ¬
ris deo. Hoc gͦ ẽ qͦd aiunt: quia melio¬

Expanded text:
quia meliora sunt ubera praedicationis. 9. quia meliora sunt ubera praedicationis. 9. Occurrit et alius sensus, quem quidem non proposueram, sed minime praeteribo. Utquid enim verba haec non magis convenire dicamus eis ipsis, quibus praeest in sollicitudine, tanquam parvulis, mater aut nutrix? Nec enim aequanimiter ferunt juvenculae et tenerae adhuc animae, illam vacare quieti, cujus plenius erudiri doctrina, et exemplis informari desiderant. An non denique talium in subsequenti compescitur inquietudo, ubi sub gravi contestatione prohibentur suscitare dilectam, quousque ipsa velit? Hae itaque sentientes osculis inhiare sponsam, secretum quaerere sibi, fugitare publicum, declinare turbas, et curae ipsarum propriam praeferre quietem: Noli, inquiunt, noli; quia major in uberibus quam in amplexibus fructus existit. Per ea siquidem nos vindicas a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam; eripis mundo, et acquiris Deo. Hoc ergo est quod aiunt: Quia melio
Abbreviated transcription (Latin):
uiscera inundatio pietatis: ⁊ si sit qͥ p̃mat
lac concepte dulcedinis ub̃tim fundere ñ
tardabunt. Dicat gͦ. H abes sponsa qͦd
petisti.⁊ hoc tͥ signum quia meliora fac¬
ta sunt ubera tua uino. Binc te scilicet
nouĩs osculum accepisser qͦd te concepisse
sentis. Uñ ⁊ ubera tͥ intumuerunt facta
in ubertate lactis meliora uino sciencie
ositate ñ caritate. implens ñ nutriens:
inflans ñ edificans: ingurgitans ñ con-¬
fortans. S demꝰ ⁊ sodalib ista deꝓmere.
Iniuste inquiunt murmuras aduersus
sponsum: quia id plus ualet qͦd ille iam
dedit qͣm qd̾ tu petis. Quod enim postu¬
las te quidem delectat: s ubera quib par¬
iuilos alis. quos ⁊ paris. meliora hoc ẽ ne¬
cessariora sunt uino ꝯtemplationiᷤ. Ali¬
ud siquidem ẽ qͦd unius letificat cor homi¬
nis: ⁊ aliud qͦd edificat multos. Nam ⁊ si
rachel formosior: s lia fecundior ẽ. Noli gͦ
nimis insistere oculis ꝯtemplationis:

Expanded text:
viscera inundatio pietatis; et si sit qui premat, viscera inundatio pietatis; et si sit qui premat, lac conceptae dulcedinis ubertim fundere non tardabunt. Dicat ergo: Habes, sponsa, quod petiisti, et hoc tibi signum, quia meliora facta sunt ubera tua vino. Hinc te scilicet noveris osculum accepisse, quod te concepisse sentis. Unde et ubera tibi intumuerunt, facta in ubertate lactis meliora vino scientiaeositate, non charitate; implens, non nutriens; inflans, non aedificans; ingurgitans, non confortans. 8. Sed demus et sodalibus ista depromere. Injuste, inquiunt, murmuras adversus sponsum; quia id plus valet quod ille jam dedit, quam quod tu petis. Quod enim postulas, te quidem delectat; sed ubera, quibus parvulos alis, quos et paris, meliora, hoc est necessariora, sunt vino contemplationis. Aliud siquidem est quod unius laetificat cor hominis, et aliud quod aedificat multos. Nam etsi Rachel formosior, sed Lia fecundior est. Noli ergo nimis insistere osculis contemplationis;
Abbreviated transcription (Latin):
odore attraheres. Sane de his unguentiᷤ
si quid dignum consid̾atione otineant:
uidebitur pꝰ hec cum eouentum fuerit.
uͥ dicit in consequentib in odorͤ unguen¬
toꝵ tuoꝵ currimus. Nunc uxta ꝓmis¬
sum nr̃m hec ipsa u̾ba que sponse data
sunt: an ⁊ sponso ꝯgruant iuideamus.
Sponsa loquente de sponso repente ut
dixeram adẽ ille: amnuit uoto. dat oscłm.
impletq in ea sermonem qui scͥptus est.
Desid̾ium cordis eius tͥbuisti er: ⁊ uolunta¬
ce labioꝵ eius ñ fraudasti eum. quod ⁊
ꝓbat ex euis uberum repletione. Tante
uempe efficacie oscłm scm ẽ. ut ex ipso
mex cum acceperit illud sponsa concipi¬
at: tumescentib nimiruo ub̾ib ⁊ lacte
quasi pinguescentib in testimonium.
Quib studium ẽ orare frequent̃: exꝑti st̃
qͦd dico. Sepe corde tepido tepido ⁊ arido¬
accedimuᷤᷤ accedimus ad altare: orationi
incumbimꝰ. Pustentib aũ repente
infunditur gracia pinguescit pectus. replet

Expanded text:
odore attraheres. Sane de his unguentis, odore attraheres. Sane de his unguentis, si quid dignum consideratione contineant, videbitur post haec, cum eo ventum fuerit, ubi dicit in consequentibus: In odore unguentorum tuorum curremus . Nunc juxta promissum nostrum haec ipsa verba, quae sponsae data sunt, an et sponso congruant videamus. 7. Sponsa loquente de sponso, repente, ut dixeram, adest ille, annuit voto, dat osculum, impletque in ea sermonem qui scriptus est: Desiderium cordis ejus tribuisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti eum . Quod et probat ex ejus uberum repletione. Tantae nempe efficaciae osculum sanctum est, ut ex ipso mox, cum acceperit illud, sponsa concipiat, tumescentibus nimirum uberibus, et lacte quasi pinguescentibus in testimonium. Quibus studium est orare frequenter, experti sunt quod dico. Saepe corde tepido et arido accedimus ad altare, orationi incumbimus. Persistentibus autem repente infunditur gratia, pinguescit pectus, replet
Abbreviated transcription (Latin):
dum. Pulcre dauid paucis ꝯprehendit
utrumq dicens. Longanimis. ⁊ multũ
misericors. Huius gͦ gemine bonitatiᷤ
exꝑim̃to in cam se fiduciam excreuisse
fatetur sponsa ut auderet petere oscu¬
lum: quid mirum dicens si presumo sic de
te o sponse. que de cuis uberib tantã sum
erꝑta habundanciam suauitatiss Ergo
ad audendum me ꝓuocat dulcedo uberũ
tuoꝵ : ñ meoꝵ confidencia meritorum.
Quod aũ dicit meliora sunt ubera tua ui¬
no: hoc ẽ. Pinguedo gr̃e que de tui ᷤ ube¬
rib fluit: efficacior m ẽ ad sp̃italem pro¬
uec̾tum: ꝙͣ mordax inc̃patio p̃latorum.
Nec solũ meliora uino s ⁊ fraglancia un¬
guentis optimis: quia ñ mͦ int̾ne dul¬
cedinis lac̾te p̾̃sentes alis. s bone quoq
ces: bonum habens testimoniũ ⁊ ab hiᷤ
qui intus. ⁊ ab his qui foris sunt. Habeᷤ
inquam lac intꝰ.⁊ foris unguenta: qm̃qui¬
dem ñ e̾e̾nt quos lac̾te reficeres. si ñ prius

Expanded text:
dum . Pulchre David paucis comprehendit dum . Pulchre David paucis comprehendit utrumque, dicens: Longanimis, et 1290 multum misericors . Hujus ergo geminae bonitatis experimento in eam se fiduciam excrevisse fatetur sponsa, ut auderet petere osculum. Quid mirum, dicens, si sic praesumo de te, o sponse, quae de tuis uberibus tantam sum experta abundantiam suavitatis? Ergo ad audendum me provocat dulcedo uberum tuorum, non meorum confidentia meritorum. 6. Quod autem dicit: Meliora sunt ubera tua vino, hoc est. Pinguedo gratiae, quae de tuis uberibus fluit, efficacior mihi est ad spiritualem profectum, quam mordax imprecatio praelatorum. Nec solum meliora vino, sed et fragrantia unguentis optimis; quia non modo internae dulcedinis lacte praesentes alis, sed bonae quoque tes, bonum habens testimonium et ab his qui intus, et ab his qui foris sunt. Habes, inquam, lac intus, et foris unguenta; quoniam quidem non essent quos lacte reficeres, si non prius
Abbreviated transcription (Latin):
datio uideamus. Duo sponsi ubera duo
in ipso sunt ingenite mansuetudinis
argum̃ta: qͦd ⁊ pacient̃ expectat delin¬
quentem: ⁊ clement̃ recipit penitentẽ.
Gemina inqͣm dulcedo suauitatis exube¬
rat in pectore dñi iħir: longanimitas
udelicet in expectando: ⁊ in donando fa¬
cilitas. Et audi quia ñ ẽ hoc inuentum
meum. Legis ꝓfecto de longanimitate.
An diuicias bonitatis eius. ⁊ patiencie.⁊
longanimitatis ꝯtempnisꝰ Item. An
ignoras quia benignitas dei ad peniten¬
ciam te adducitꝰ Ad hoc siquidem du
suspendit sentenciam ultionis aꝯtemp¬
nente: ut quandoq exhibeat gr̃am re¬
missionis in penitente. Non uult enĩ
mortem peccatoris: s magis ut conũtat᷑
⁊ uiuat. Ponamus exempla ⁊ de altero
ubere: qͦd dictum ẽ remittendi facilitaᷤ.
Legis ⁊ de ipsa. Quacumq hora peccator¬
ingemuerit: peccatum suum remitte¬
tur ei. Legis. Derelinquat impuiᷤ mia ᷤ
suas. ⁊ uir iniquus cogitationes suas:

Expanded text:
datio, videamus. Duo sponsi ubera, duo datio, videamus. Duo sponsi ubera, duo in ipso sunt ingenitae mansuetudinis argumenta, quod et patienter exspectat delinquentem, et clementer recipit poenitentem. Gemina, inquam, dulcedo suavitatis exuberat in pectore Domini Jesu, longanimitas videlicet in exspectando, et in donando facilitas. Et audi quia non sit hoc inventum meum. Legis profecto de longanimitate: An divitias bonitatis ejus, et patientiae, et longanimitatis contemnis? Item: An ignoras quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Ad hoc siquidem diu suspendit sententiam ultionis a contemnente, ut quandoque exhibeat gratiam remissionis in poenitente. Non enim vult mortem peccatoris, sed ut convertatur, et vivat. Ponamus exempla et de altero ubere, quod dictum est remittendi facilitas. Legis et de ipsa: Quacunque hora ingemuerit peccator, peccatum suum remittetur ei ; legis: Derelinquat impius viam suam, et vir iniquus cogitationes suas,
Abbreviated transcription (Latin):
homo qui inuentus ẽ scd̾m corder. Desi¬
derium pauperum exaudiuit dñs: p̃pa¬
rationem cordis eoꝵ audiuit auriᷤ tua.
Attendite ⁊ uos uob̃ in om̃i loco:. scientes
quia ur̃a om̃ia norit scrutans corda ⁊
renes d̾s: qui fuprit singillatim corda
ur̃a ⁊ intelligit om̃ia opera ur̃a. Spon¬
sa gͦ sponsum adesse ꝑsenciens subsistit.
Pudet enim p̃sumptionis: in qua dep̃¬
hensam intelligit. Nam uerecundiꝰ
id moliri ꝑ int̾nuncios estimarat. Aler¬
q conũsa ad ipsum temeritatem ꝓut
ualet excusare conaturi quia meliora
sunt inquiens ubera tua uino. fraglan.¬
cia unguentis optimis. Acsi dicat.
Si altum sapere udeor. tu fecisti osponse
qui indulcedine uberum tuoꝵ tanta dig¬
natiõe me lactasti: quatinus om̃i metu
tui caritate ñ mea temeritate depulso
audeam plus forte qͣm expediat. Audeo
sane pietatis memor. immemor magesta¬
tis. H ec ꝓ ũboꝵ osequencia dicta sunt.
Nunc qualis sit ista uberuo sponsiꝯmen¬

Expanded text:
entus est secundum cor Dei: Desiderium pauperum exaudivit Dominus, praeparationem cordis eorum audivit auris tua . Attendite et vos vobis in omni loco, scientes quoniam omnia vestra norit, scrutans corda et renes Deus, qui finxit singillatim corda vestra, et intelligit omnia opera vestra. Sponsa ergo sponsum adesse persentiens, substitit pudet enim praesumptionis in qua se deprehensam intelligit, nam verecundius id moliri per internuntios existimarat; moxque conversa ad ipsum, temeritatem, prout valet, excusare conatur: Quia meliora sunt, inquiens, ubera tua vino, fragrantia unguentis optimis. Ac si dicat: Si altum sapere videor, tu fecisti, o sponse, qui in dulcedine uberum tuorum tanta me dignatione lactasti, quatenus omni metu, tui charitate, non mea temeritate depulso, audeam plus forte quam expediat. Audeo sane pietatis memor, immemor majestatis. Haec pro verborum consequentia dictasint. 5. Nunc qualis sit ista uberum sponsi commen
Abbreviated transcription (Latin):
gustauit. Quam magna multitudo
dulcedinis tue dñe : quam abscondisti
timentib te. Satis hoc osculuo detinu¬
it nos.⁊ necdum me illud ut uerum fate¬
ar digne satis exp̃ssisse confido. S tran¬
seamus ad reliqua: quia id meluis
imp̃ssum quam exp̃ssum unnotescit. Sequi¬
tur: quia meliora sunt ubera tua uino:
fraglancia unguentis optimis. Et hec
uerba cuius sint auctor non loquitur: re¬
linquens nob̃ libere comm̃tari cui potis¬
simum ꝑsone oueniant. Michi uͦ ñ deẽ
unde illa ꝯgruent̃ assignem siue sponso
siue sponse siue sponsi sodalib. Et pͥmũ
sponse qualit̃ ꝯgruant indicabo. Interim
confabulantib illa parit̃ atq illis: ac¬
cessit ipse de quo sermo erat. Ntiq libẽs
appropiat de se loquentib. Sic solet. Sic
euntib in emaus. ⁊ conferentib int̾ se:
iocundum se facundumq exhibuit comi¬
tem. Nempe hoc ẽ qd in euugłio pollice¬
tur. Ubi duo uł tres congregati fuerint

Expanded text:
gustavit: Quam magna multitudo gustavit: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te . Satis hoc osculum detinuit nos, et necdum me illud, ut verum fatear, digne satis expressisse confido. Sed transeamus ad reliqua; quia id melius impressum, quam expressum innotescit. 4. Sequitur: Quia meliora sunt ubera tua vino, fragrantia unguentis optimis . Et haec verba cujus sint, auctor non loquitur, relinquens nobis libere commentari, cui potissimum personae conveniant. Mihi vero non deest, unde illa congruenter assignem sive sponsae, sive sponso, sive etiam sponsi sodalibus. Et primum sponsae qualiter congruant, indicabo. Interim confabulantibus illa pariter atque illis, accessit ipse, de quo sermo erat. Utique libens appropiat de se loquentibus. Sic solet. Sic euntibus in Emmaus, et conferentibus inter se, jucundum se facundumque exhibuit comitem . Nempe hoc est quod in Evangelio pollicetur: Ubi duo vel tres congregati fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
mea sicut t̾ra sine aqua in illi ᷤ. Ut gͥ
bolocaustum meum pingue fiat: oscule¬
tur me queso osculo oris sui. Pleriq ue¬
strum mͥ quoq ut memini in priuatis
confesuonib suis conqueri solent suꝑ
huiuscemodi animi arentis languore
scilicet alta ⁊ subtilia penetrare neqͥ¬
rent᷑. qͦd de suauitate sp̃c aut nil. aut
parum sentirent. Quid istr᷑ nͥ ad oscłm
suspirant& Suspirant plane ⁊ inhiant
spũi sapiencie ⁊ intelletꝰtus: intellectus
utiq quo ꝑtingant. sapiencie qua gus¬
tent qͦd intellec̾tu app̃henderint. E go
in hoc ipso affect̾u sc̃m puto orare pro¬
pbetam cum diceret. Sicut adipe ⁊ pin¬
guedine repleatur anima mea: ⁊ labus
exultationis laudabit os meum. Oscłm
om̃ino petebat: ⁊ illud osculuo in cuiꝰ
tac̾tu ꝑfusis labiis pinguedine gr̃e spi
precatur. Repleatur os meuo laude:
ut cantem głam tuam. totadie magni¬
tudinem tuam. Deniq ⁊ ructauit: ubi

Expanded text:
mea sicut terra sine aqua in illis. Ut igitur mea sicut terra sine aqua in illis. Ut igitur holocaustum meum pingue fiat: Osculetur me, quaeso, osculo oris sui. 3. Plerique vestrum mihi quoque, ut memini, in privatis confessionibus suis conqueri solent super hujuscemodi 1289 animi arentis languore scilicet alta atque subtilia penetrare nequeant, quod de suavitate spiritus aut nil, aut parum sentiant. Quid isti, nisi ad osculum suspirant? Suspirant plane, et inhiant spiritui sapientiae et intellectus: intellectus utique quo pertingant; sapientiae, quia gustent quod intellectu apprehenderint. Ego in hoc ipso affectu sanctum puto orasse Prophetam, cum diceret: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea, et labiis exsultationis laudabit os meum . Osculum omnino petebat, et illud osculum, in cujus tactu perfusis labiis pinguedine gratiae sprecatur: Repleatur os meum laude, ut cantem gloriam tuam, tota die magnitudinem tuam . Denique et eructavit ubi
Abbreviated transcription (Latin):
um p̃stolatur. nec consilio temperatur:
nec pudore frenatur. nec rationi subici¬
tur. Rogo. supplico. flagito: osculet᷑ me
osculo oris sui. En gr̃a eius multis iam
amnis caste. sobrieq uiuere curo. Lecti¬
oni insisto: resisto uiciis. orationi incum¬
bofrequent̃. Nigilo contͣ temptationes:
recogito amnos meos in amaritudine
anime mee. Sine querela me arbitror
qͣntuo in me ẽ conũsari int̃ fr̃s. Supe¬
riorib potestatib subdita sum⁊ egredi¬
ens ⁊ ingrediens ad imperium senioris.
A liena ñ cupio. mea potiuᷤᷤ ⁊ me pariter
dedi. In sudore uultus mei comedo paneo
incum. Ceteruor qͦd in bis omnib ẽ : totum
constat de consuctudine. de dulcedine ni¬
chil. Quid nisi iuxta ꝓpħam uitula effra¬
im sum. docta diligere cͥturams Beniq
in euugłio qui hoc solum qͦd facere debet
facit: seruus inutilis reputatur. Alan¬
data forsan uteumq adimpleo: s anima

Expanded text:
um praestolatur, nec consilio temperatur, um praestolatur, nec consilio temperatur, nec pudore frenatur, nec rationi subjicitur. Rogo, supplico, flagito, osculetur me osculo oris sui. En gratia ipsius multis jam annis caste sobrieque vivere curo, lectioni insisto, resisto vitiis, orationi incumbo frequenter; vigilo contra tentationes, recogito annos meos in amaritudine animae meae. Sine querela me arbitror, quantum in me est, conversari inter fratres, superioribus potestatibus subdita sum, egrediens et regrediens ad imperinm senioris. Aliena non cupio; mea potius et me pariter dedi. In sudore vultus mei comedo panem meum: caeterum quod in his omnibus est, totum constat de consuetudine, de dulcedine nihil. Quid nisi, juxta prophetam, vitula Ephraim sum docta diligere trituram? . Denique in Evangelio qui hoc solum quod facere debet, facit, servus inutilis reputatur . Mandata forsan utcunque adimpleo; sed anima
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut in osculo manus adepta sis uirtu¬
tes ñpaucas ⁊ ñ paruas ꝯ Non disfiteor
ait. Et illi. Enimu ñtu es que urare so¬
lebas ⁊ obtestari. si unqͣm ad osculum ma¬
nus ꝑuenire daretur sufficere iam tͥ.
nil te de cetero petiturame Ego. Quid gͥs
Forte eoꝵ que acceperas quippiam ablatũ
causaberis: Nichil. An uͦ times repeti¬
tum iri qͦd tͥ de mala tua pͥstina ꝯũsati¬
one indultum p̃sumpseras: Non. Age
tam̃ dic uñ queamus satisfacere tͥ. Non
quiesco ait. nͥ osculetur me osculo oris
sui. Gras ago de osculo pedum. gr̃a ᷤ ⁊ de
manus: s si cura ẽ ei ulla de me osculet᷑
osculo oris sui. Non sum ingrata: s amo.
Accepi fateor m̃itis potiora: s ꝓrsus in¬
feriora uotis. Desiderioferor: ñ ratiõe.
Ne queso causemini p̃sumptioneor: ubi af¬
fec̾tio urget. Pudor sane reclamat. s su¬
perat amor. Nec ignorꝰ qr honor regis iu¬
dicium diligit: s p̃ceps amor nec iudici¬

Expanded text:
ita ut in osculo manus adepta sis virtuita ut in osculo manus adepta sis virtutes non paucas, et non parvas? Non diffiteor, ait. Et illi: Enimvero num tu es quae jurare et obtestari solebas, si unquam ad osculum manus pervenire daretur, sufficere jam tibi; nil te de caetero petituram? Ego. Quid igitur? Forte horum quae acceperas quidpiam ablatum causaberis? Nihil. An vero times repetitum iri, quod tibi de mala tua pristina conversatione indultum praesumpseras? Non. 2. Age tamen, dic unde queamus satisfacere tibi. Non quiesco, ait, nisi osculetur me osculo oris sui. Gratias de osculo pedum, gratias et de manus; sed si cura est illi ulla de me, Osculetur me osculo oris sui . Non sum ingrata, sed amo. Accepi, fateor, meritis potiora, sed prorsus inferiora votis. Desiderio feror, non ratione. Ne, quaeso, causemini praesumptionem, ubi affectio urget. Pudor sane reclamat; sed superat amor. Nec ignoro, quod honor regis judicium diligit ; sed praeceps amor nec judici
Abbreviated transcription (Latin):
ccedamus iam ad libruo̾uer.¬
bisq sponse rationem demuᷤ
⁊ consequenciam. Bendent
glum ⁊ prerupta nutant absq pͥncipio:
iõq p̃mittendum cui competent̾ co¬
hereant. Ponamus ꝓinde isto ꝰ qͦs spon¬
si sodales diximus. uisitandi salutandi¬
q gr̃a sicut heri ⁊ nudius t̾̃cius accessis¬
tem. ⁊ tedentem repperisser mirari cau¬
sam.⁊ quasi alloqui in hunc modum.
Quid noui accidit e Quid te cernimꝰ solito
tristioremꝰ Que inopinati murmuriᷤ
causas Certe cum aũsa ⁊ alienata ires
pꝰ amatores tuos cum quib male erat
tibi. compulsa tandem reuerti ad uirũ
tuum pͥorem: ñne ut saltem m̾ereris
tangere pedes multis p̃cib ⁊ fletibus
institistis Recolo inquit. Quidꝰ obten¬
to eo simulq accepta in osculo pedum
indulgencia de offensis. non pursus
facta impatiens. ⁊ tanta nequaquam dig¬
natione contenta. s maioris familiarita¬
tis cupida. scd̾am quoq gr̃am eadeor qua
prius instancia postulasti ⁊ impetrasti.

Expanded text:
ccedamus jam ad librum, verbisque sponsae rationem demus et consequentiam. Pendent enim, et praerupta nutant absque principio. Ideoque praemittendum cui competenter cohaereant. Ponamus proinde istos, quos sponsi sodales diximus, visitandi salutandique gratia, sicut heri et nudiustertius, accessisubmurmurantem et taedentem reperisse, mirari causam, et quasi alloqui in hunc modum. Quid novi accidit? quid te cernimus solito tristiorem? quae inopinati murmuris causa? Certe cum aversa et alienata ires post amatores tuos, cum quibus male erat tibi, compulsa tandem reverti ad virum tuum priorem, nonne ut saltem merereris tangere pedes, multis precibus et fletibus institisti? Recolo, inquit. Quid? Obtento eo, simulque accepta in osculo pedum indulgentia de offensis, nunquid non rursus facta impatiens, et tanta nequaquam dignatione contenta, sed majoris familiaritatis cupida, secundam quoque gratiam eadem qua prius instantia postulasti et impetrasti,
Abbreviated transcription (Latin):
tuusꝰ ne continuo pͥutes prȩ indi¬
ciũ doloris affectũ. Sic nec fletus
utiq nr infidelitatis ẽ signũ. sed
condicionis indiciũ. Nlec ꝙ ꝑcussus
ploro. arguo ferient̾e.s ꝓuoco pie¬
tatẽ: seueritat̾e flectere satago.
Unde & uerba mea dolore st̃ ple¬
na̾ ñ tam̃ & murmure. Nũqͥd non
plenũ iustieiȩ ꝓtuli. qͦd unius sen¬
tenciȩ cõplem̃to. & punitꝰ ẽ qͥ debu¬
it: & coronatꝰ qͥ meruit . ẽẜ ad huc
dico. Bene utrũq fecit duleis & rectꝰ
dñs. Mised̾iã ꝙ. iudicũi: eantabo tibi
dñe. Cantet tͥ miscdia quã fecisti
cũ seruo tuo girardoꝰ cantet & u¬
diciũ qͦd nos portamꝰ. In altero bonꝰ.
in alt̾o iustꝰ laudaberis. An soluis
laus bonitatis: Est ꝙ iusticiȩ. Iustus
es dñe: & rectũ iudiciũ tuũ. Girar¬
dũ tu dedisti. tu abstulisti. E si do

Expanded text:
tuus, ne continuo putes fidei praejudituus, ne continuo putes fidei praejudicium dolentis affectum. 13. Sic nec fletus utique noster infidelitatis est signum, sed conditionis indicium; nec quia percussus ploro, arguo ferientem, sed provoco pietatem, severitatem flectere satago. Unde et verba mea dolore sunt plena, non tamen et murmure. Nunquid non plenum justitiae protuli, quod unius sententiae complemento et punitus est qui debuit, et coronatus qui meruit? Et adhuc dico: Bene utrumque fecit dulcis et rectus Dominus. Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine. Cantet tibi misericordia, quam fecisti cum servo tuo Girardo; cantet et judicium, quod nos portamus. In altero bonus, in altero justus laudaberis. An solius laus bonitatis? Est et justitiae. Justus es, Domine, et rectum judicium tuum . Girardum tu dedisti, Girardum tu abstulisti: e
Abbreviated transcription (Latin):
di racio: ñ tam̃ nulla. P lango pͥmũ
tura domꝰ. Piango deinde suꝑ pau¬
ꝑũ necessitatibꝰ: quoꝵ girardꝰ pat̃
exemplo. robur ñ mediocre capie
bat. Plango postremo. & si ñ suꝑ te:
ꝓpt̾ te tam̃. Hinc prorsus. hinc affi¬
cio grauit᷑: ꝙ uehement̃ amo. &
nemo m molestꝰ sit. dicens ñ debe¬
re sic affici cũ benignꝰ samuhel
suꝑ reꝓbo rege. & pius dauid suꝑ
parricida satisfecerint affectioni.
& ñ ad iniuriã fid̾i. ñ in suꝑni sug.¬
gillacionẽ iudicii. Absalon filimi.
senti ẽ desolacionẽ ñ senciam: plagã
meã recent̾e & grauẽ ñ doleã: Ille
cõpaciendo fleuit: & ego paciendo ñ
audeo : eẜ certe ad tumulũ lazari.
nec flentes arguit. nec a fletu ꝓhi¬
buit: insuꝑ &. fleuit cũ flentibꝰ. Eẜ
lacrimatus ẽ inqͥt iħs. fuer̃t la¬
crimȩ illȩ testes ꝓfecto naturȩ:
ñ indices diffidenciȩ. Deniq & ꝓdi¬
it mox ad uocẽ eiꝰ qui erat mor¬

Expanded text:
di ratio, non tamen nulla. Plango primum di ratio, non tamen nulla. Plango primum tura domus. Plango deinde super pauperum necessitatibus, quorum Gerardus pater exemplo, robur bat; plango postremo, etsi non super te, propter te tamen. Hinc prorsus, hinc afficior graviter, quia vehementer amo. Et nemo mihi molestus sit, dicens non debere sic affici; cum benignus Samuel super reprobo rege , et pius David super parricida filio satisfecerint affectioni, et non ad injuriam fidei, non in superni suggillationem judicii. Absalon fili mi,iam? Plagam meam recentem, et gravem non doleam? Ille flevit compatiendo, et ego patiendo non audeam? Et certe ad tumulum Lazari nec flentes arguit, nec a fletu prohibuit, insuper et flevit cum flentibus: Et lacrymatus est, inquit, Jesus . Fuerunt lacrymae illae testes profecto naturae, non indices diffidentiae. Denique et prodiit mox ad vocem ejus qui erat mor
Abbreviated transcription (Latin):
psalm me audiente clara uoçe cõ-¬
plesset: suspiciens incelũ ait. Pater.
in manꝰ tuas cõm̃do sym meu̾. & re-¬
petens eundẽ sermonẽ. ac frequen¬
t ingeminans. pater. pater conuer¬
sus ad me. ex hilarata qͥdẽ facie.
hominũ ẽẽ: quanta hominũ gła
de filios. dei ee̾ heredes. Naͣ si filii
&. heredes. Sic cantabat que nos
lugem᷑ in qͦ &. meũ fateor luctũ
Sed reuocat me. ad me pungens
dolor: facileq a sereno illo intutu
tamꝗͣ a leui excitat somno ꝑstrin¬
gens anxietas. Plangã igit᷑ suꝑ me:¬
qr suꝑ illũ ĩã uetat racio. Puto e¬
nĩ si oportuntas daret᷑. mͦ diceret
nobis. Nolite flere suꝑ me: s super
uos ipsos flete. Planxit merito
dauid suꝑ parricida filio: cui ꝑpe¬
tuo seiret obstructũ exitũ deuen¬
tre mortis. mole criminis. eslerito
¶ẜ qͥdẽ resurgent. s ñ ad uit̾a: im¬
mo ad uit̾a. ut uiui in morte. in fe-¬
licius moriant᷑. quãꝗͣ de ionatha

Expanded text:
psalmi, me audiente, clara voce compsalmi, me audiente, clara voce complesset, suspiciens in coelum, ait: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Et repetens eumdem sermonem, ac frequenter ingeminans: Pater, Pater, conversus ad me, exhilarata quidem facie: hominum esse! quanta hominum gloria, Dei filios Dei esse et haeredes! Nam si filii, et haeredes. » Sic cantabat quem nos lugemus: in quo et meum, fateor, luctum Sed revocat me ad me pungens dolor, facileque a sereno illo intuitu, tanquam a levi excitat somno perstringens anxietas. Plangam igitur, ser illum jam vetat ratio. Puto enim, si opportunitas daretur, modo diceret nobis: Nolite flere super me, sed super vos ipsos flete. Planxit merito David super parricida filio , cui perpetuo sciret obstructum exitum de ventre mortis mole criminis. Merito suEt quidem resurgent, sed non ad vitam; imo ad vitam, ut vivi in morte infelicius moriantur. Quanquam de Jonatha
Abbreviated transcription (Latin):
exultant̾ẽ in morte hominẽ. & in¬
sultant̾e morti. Ubi ẽ mors iuicto¬
ria tua: Ubi ẽ mors stimulus tuus:
Iã ñ stimulus s iubilus. Iã cantando
morit᷑ homo: &. moriendo cantat.
Usurparis ad lȩticiã mat̾ meroris: u¬
surparis ad głam. głȩ inimica: usur¬
paris ad introitũ regni. porta inferi:
&. fouea ꝑdic ionis. ad inuencionẽ
salutis: idq ab homine peccatore.
Iuste nimirũ: qr tu inique inhoni¬
n̾e innocentẽ &. iustũ. potestatem
temeraria usurpasti. Mortua es õ
mors. & ꝑforata hamo quẽ incau¬
ta glutisti: cuiꝰ illa uox ẽ in ꝓpħa.
Omors. ero mors tua: morsus tuus
ero inferne. Illo inquã hamo ꝑfo¬
rata. transeuntib ꝑ mediũ tui fi¬
delib. latũ. letũq exitũ pandis
ad uit̾a: girardꝰ te ñ formidat la¬
rualis effigies: girardꝰ ꝑ medias
fauces tuas transit ad patriã ñ mͦ
securꝰ. sed & lȩtabundͦ &. laudans.
Cũ gͦ suꝑuenissem .&. extrema iam

Expanded text:
exsultantem in morte hominem, et inexsultantem in morte hominem, et insultantem morti. Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, stimulus tuus? Jam non stimulus, sed jubilus. Jam cantando moritur homo, et moriendo cantat. Usurparis ad laetitiam, mater moeroris; usurparis ad gloriam, gloriae inimica; usurparis ad introitum regni, porta inferi; et fovea perditionis, ad inventionem salutis: idque ab homine peccatore. Juste nimirum, quia tu inique in hominem innocentem et justum potestatem temeraria usurpasti. Mortua es, o mors, et perforata hamo quem incauta glutiisti, cujus illa vox est in propheta: O mors, ero mors tua; morsus tuus ero, inferne . Illo, inquam, hamo perforata, transeuntibus per medium tui fidelibus latum laetumque exitum pandis ad vitam. Girardus te non formidat, larvalis effigies. Girardus per medias fauces tuas transit ad patriam, non modo securus, sed et laetabundus et laudans. Cum ergo supervenissem, et extrema jam
Abbreviated transcription (Latin):
Numanũ ẽ illud. hoc impiũ. Nu¬
manũ in quã & necesse affici erga
caros. siue delecꝰtabiht̃ cũ prȩsto
amor in sibi p̃sentib horror indicat
separacionis: & dolor de inuicẽ sepa¬
dolendũ mͥ pocius suꝑ me: qͥ bibo
calicẽ amaritudinis. e solus dolen¬
dus: qr solus bibo. Ñ eñi &. tu. Solus
ego pacior. qͦd solent parit pati qͥ
se diligunt: cũ se amittunt. Utinã
ñ te amiser̾i. s p̃miserrꝰ utma uel
tarde aliquando sequar te. qͦcũq
ieris Ñ eñi dubiũ quin ad illos ie¬
ris qͦs circa mediũ extremȩ noctis
tuȩ in uitabas ad laudẽ: cũ in uul¬
tu & uoce exultacionis subito e¬
rupisti mnillud dauiticũ. stupenti¬
b qͥ assistebant. Laudate dr̃m de cę¬
lis: laudate eũ in excelsis Iã tͥ frat̃
in nocte adhuc media diescebat. s
nox sic̃ dies illuminabat᷑. Prorsus il.¬
la nox illuminacio tua. in deliciis tu¬
is Accitꝰ sũ ego ad id miracł. uidere

Expanded text:
Humanum est illud, hoc impium. HuHumanum est illud, hoc impium. Humanum, inquam, et necesse affici erga charos, sive delectabiliter cum praesto amor in sibi praesentibus, horror indicat separationis, et dolor de invicem sepadolendum mihi potius super me, qui bibo calicem amaritudinis. Et solus dolendus, quia solus bibo: non enim et tu. Solus ego patior quod solent pariter pati qui se diligunt, cum se amittunt. 11. Utinam non te amiserim, sed praemiserim! utinam vel tarde aliquando sequar te quocunque ieris! Non enim dubium quin ad illos ieris, quos circa medium extremae noctis tuae invitabas ad laudem, cum in vultu et voce exsultationis subito erupisti in illud Davidicum, stupentibus qui assistebant: Laudate Dominum de coelis, laudate eum in excelsis . Jam tibi, frater mi, nocte adhuc media diescebat, et nox sicut dies illuminabatur Prorsus illa nox illuminatio tua in deliciis tuis. Accitus sum ego ad id miraculi, videre
Abbreviated transcription (Latin):
art. Percuss eos: &. ñ doluer̃t. Affec¬
tũ meũ confessus sũ: &. ñ negaui.
Carnalẽ qͥs dixerit. ego humanũ
ñ nego: sic̃ nec me hominẽ. Si nec
hoc sufficit: nec carnalẽ negauer̃i.
Nã & ego carnalis sũ: uenundatus
sub peccato. ad dictꝰ morti: penis &
erũpnis obnoxius. Nsũ fateor insen¬
sibilis ad pęnas: mort̾ẽ horreo meaͬ.
. meoꝵ. Meus girardꝰ erat: meus
plane. An ñ meus qͥ fr̾ sanguine
fuit. ꝓfessione filius. sollicitudine
cessit a me: sencioꝰ lesus sũ. & gra¬
certe considatis quã gͣuia ꝓpecca¬
tis recepi de manu dñi In uirgau
dignacionis suȩ ꝑcꝰsit me: digne ꝓ
meritis. durȩ ꝓ uiribꝰ in leue qͥs
dixerit uiuere me absq girardo:
nͥ qͥ ignorat qͥd mͥ cũ girardo: Nec
tam̃ contradico sermonib sc̃i. N
rep̃hendo udiciũ qͦ recepit qͥsq
qͦ dignꝰ ẽ: ille coronã quã meruit.
ego quã debui pęnã. Nũqͥd qr sen¬
cio pę̧nã: rep̾̃hendo sentenciam

Expanded text:
ait: Percussi eos, et non doluerunt . Affectum meum confessus sum, et non negavi. Carnalem quis dixerit: ego humanum non nego, sicut nec me hominem. Si nec hoc sufficit, nec carnalem negaverim. Nam et ego carnalis sum, venundatus sub peccato, addictus morti, poenis et aerumnis obnoxius. Non sum, fateor, insensibilis ad poenas, mortem horreo meam et meorum. Meus Girardus erat, meus plane. An non meus, qui frater sanguine fuit, professione 1358 filius, sollicitudine cessit a me; sentio, laesus sum, et gracerte consideratis quam gravia pro peccatis recepi de manu Domini. In virga indignationis suae percussit me, digne pro meritis, dure pro viribus. An leve quis dixerit vivere me absque Girardo, nisi qui ignorat quid mihi cum Girardo? Nec tamen contradico sermonibus sancti; nec reprehendo judicium, quo recepit quisque quo dignus est: ille, coronam quam meruit; ego, quam debui poenam. Nunquid quia sentio poenam, reprehendo sententiam?
Abbreviated transcription (Latin):
habitu inuentꝰ ut homo. At illã in
quanã putamꝰ forma seu speciȩ:
a angłor. qͦs uidit descendentes
ẜ ascendentes suꝑ fihũ hominis:
S melius dicimꝰ qͦd sponsã tunc
uidit. cũ uerbũ in carne uidit:
agnoscens duos in carne una. Dũ
eñi sẽs ille emmanuhel t̾ris intulit
magisteriũ disciplinȩ cȩlestis. dũ su¬

Expanded text:
habitu inventus ut homo . At illam in quanam, putamus, forma seu specie, aa angelorum, quos vidit descendentes et ascendentes super Filium hominis? Sed melius dicimus quod sponsam tunc viderit, cum Verbum in carne vidit, agnoscens duos in carne una. Dum enim sanctus ille Emmanuel terris intulit magisterium disciplinae coelestis, dum su
Abbreviated transcription (Latin):
sã de hominibꝰ. Mira res. Ad sponsã
ueniebat: & absq sponsa ñ uenie¬
bat. Querebat sponsa. &. sponsa cũ
ipso erat. AIn duȩ erant: Absit. yna
ẽ eni ait colũba mea. S sic̃ de du̾¬
sis ouiũ gregib unũ facere uolu¬
it. ut sit unũ ouile & unꝰ pastor.
ita cũ haberet sponsã inherentẽ
sibi a pͥncipio. multitudinẽ ange¬
lor: placuit ei & de hominib con¬
uocare ȩccłam. atq unire illi quȩ
de cęlo ẽ: ut sit una sponsa .&. spon¬
sus unꝰ. Ergo ex adiecta ista. ꝑfecta
ẽ illa ñ duplicata: & agnoscit de se
dictũ. Una ẽ ꝑfecta mea. Porro unã
conformitas facit: nc̃ qͥdẽ in simil
de uocione. postea uͦ ꝙ. in pari gła.
Habes itaq utrũq de celo & spon¬
Cł ille qͥdẽ ut uid̾et᷑. semet ipsũ exi.¬

Expanded text:
 Ad sponsam veniebat, et absque sponsa non veniebat. Quaerebat sponsam, et sponsa cum ipso erat. An duae erant? Absit! Una est enim, ait, columba mea. Sed sicut de diversis ovium gregibus unum facere voluit, ut sit unum ovile, et unus pastor , ita cum haberet sponsam inhaerentem sibi a principio multitudinem angelorum, placuit ei et de hominibus convocare Ecclesiam, atque unire illi quae de coelo est, ut sit una sponsa, et sponsus unus. Ergo ex adjecta ista, perfecta est illa, non duplicata, et agnoscit de se dictum: Una est perfecta mea . Porro unam conformitas facit, nunc quidem in simili devotione, postea vero et in pari gloria. 7. Habes itaque utrumque de coelo, et sponEt ille quidem ut videretur, semetipsu
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ głam. q̃ & cęlo se cõparat: & illi
cȩlo qͦd tanto ẽ głosius. quanto di¬
uinius. Nec immerito usurpat in¬
de similitudine: unde originẽ du¬
cit. Nã si ꝓptͣ corpꝰ qͦd de t̃ra habet
tab̾nacło cędar se assimilat: cur ñ

Expanded text:
 quae et coelo se comparat, et illi coelo, quod tanto est gloriosius, quanto divinius. Nec immerito usurpat inde similitudinem, unde originem ducit. Nam si propter corpus, quod de terra habet, tabernaculis Cedar se assimilat, cur non
Abbreviated transcription (Latin):
tuis & uincas cũ uidicaris. Cũ ꝓ causa
eccłe anno p̃terito bit̃bi essemꝰ: egro¬
tauit ille. & in ualescente languore.
cũ ĩa ꝓxima uidet᷑ uocacio. ego eger¬
rime ferens comit̾e ꝑ egͥnacionis . &
illũ comit̾e int̾ra relinq̃re aliena: nec
resignare his qͥmͥ eũ cõmiserant. qm
amabat᷑ ab omnib sic̃ erat amabilis
ualde: conuersus ad oracionẽ cũ fle¬
tu & gemitu. expecta inquã dñe. us¬
q ad reditũ Restitutũ amicis. tolle
iã eũ si uis ꝙ. ñ causabor fxaudisti
me ds. conualuit: opꝰ ꝑfecimꝰ qͦd in¬
iunxeras: rediuimꝰ cũ exultacione:
portantes manipulos pacis. Porro e¬
sed ñ tu. Pudet singultuũ hoꝵ: qͥ prȩ¬
uaricacionis me arguunt. Quid plu¬
ra: Repetisti cõm̃datũ: recepist tuũ.
fine uerbor indicunt lacrimȩ. tu
illis dñe fine modũq indixeris .:

Expanded text:
tuis, et vincas cum judicaris. Cum pro causa Ecclesiae anno praeterito Viterbii essemus, aegrotavit ille, et invalescente languore, cum jam proxima videretur vocatio, ego aegerrime ferens comitem peregrinationis, et illum comitem in terra relinquere aliena, nec resignare his qui mihi cum commiserant, quoniam amabatur ab omnibus, sicut erat amabilis valde; conversus ad orationem cum fletu et gemitu: Exspecta, inquam, Domine, usque ad reditum. Restitutum amicis tolle jam eum, si vis, et non causabor. Exaudisti me, Deus: convaluit, opus perfecimus quod injunxeras, redivimus cum exsultatione reportantes manipulos pacis. Porro esed non tu. Pudet singultuum horum, qui praevaricationis me arguunt. Quid plura? Repetiisti commendatum, recepisti tuum. Finem verborum indicunt lacrymae; tu illis, Domine, finem mod