comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tarent illa illa carmina quae mul¬
tis seclis ante suam atatem in epulis
esse cantitata a singulis conuuuis
de claroꝵ uiroꝵ lauilibus in origi¬
nibus scriptum reliquit. cato. Tamẽ
illius quem in uanbus &. faunis an¬
numerat ennius bello. punicum
quasi myronis opus delectat: sit
ennius sane: ut: est certe perfector
qui si illum ut simulat. contemner&
non omnia bella persequens: pri¬
mum illud punicum acerrimum
bellum reliquiss&. sed ipse dicit
cur id faciat: scripsere inquit
alii rem uersibus. Et luculente quidẽ
scripserunt: enam siminus quam
tu polite: nec uero tibi aliter uidn
deb&. qui a ne uio uel sumpsisti mlta
si fateris: uel si negas surripuisti
cum hoc catone grandiores natu
fuerunt .C. flaminuis .C. uarro
.0. Maxumus .Q. Metellus .p. len¬
tulus. p. crassus qui cum superiore
africano cos. fuit. Ipsum scipionẽ
accepimus non infantem fuisse: filiꝰ
quidem eius is qui hunc minorem
scipionem a paulo adoptauit sicor¬

Expanded text:
starent illa carmina, quae mulstarent illa carmina, quae multis saeculis ante suam aetatem in epulis esse cantitata a singulis convivis de clarorum virorum laudibus in Originibus scriptum reliquit Cato! Tamen illius, quem in vatibus et Faunis adnumerat Ennius, bellum Punicum quasi Myronis opus delectat. sit Ennius sane, ut est certe, perfectior; qui si illum, ut simulat, contemneret, non omnia bella persequens primum illud Punicum acerrimum bellum reliquisset. Sed ipse dicit cur id faciat. 'Scripsere,' inquit, 'alii rem vorsibus'—et luculente quidem scripserunt, etiam si minus quam tu polite. Nec vero tibi aliter videri debet, qui a Naevio vel sumpsisti multa, si fateris, vel, si negas, surripuisti. cum hoc Catone grandiores natu fuerunt C. Flaminius C. Varro Q. Maximus Q. Metellus P. Lentulus P. Crassus, qui cum superiore Africano consul fuit. Ipsum Scipionem accepimus non infantem fuisse. Filius quidem eius, is qui hunc minorem Scipionem a Paullo adoptavit, si cor
Abbreviated transcription (Latin):
est interscriptores de numero
annoꝵ conirouersia. Accius autẽ
a.q. maxumo quinium cõs captũ
tarento scripsit liuium annis.xxax
postꝗͣ eum fabulam docuiss& atticus
scribit & nos in antiquis comentarus
inuenimus: docuisse autem fabulam
annis post eri .C. cornelio.q. minueio
cõs ludis luentaus quos saliator
senesi praelio uouerat in quo tantus
error acei fuit ut his cõs erl annos
natus ennuis fuerit: quod equalis
fuerit: liuiusminor fuit aliquãto
is qui primus fabulam dedit: quã
ii qui multas doeuerant ante hos cõs
& plautus &. neuius haec siminus
apta uidentur hiuic sermoni brute
attico ad signa qui me inflamauit
studio illustrum hominum ae tates
a tempora persequendi. Ego uero
inquit brutus & delector ista quasi
notatione temporum & ad id quod
institusti oratoꝵ genera distingue¬
re aetatibus istam diligentiam ẽẽ
accomodatam putõ.Recte inquam
brute intelligis. Atq uunam ex¬

Expanded text:
Est enim inter scriptores de numero Est enim inter scriptores de numero annorum controversia. Accius autem a Q. Maximo' quintum consule captum Tarento scripsit Livium annis xxx post quam eum fabulam docuisse et Atticus scribit et nos in antiquis commentariis invenimus, docuisse autem fabulam annis post xi C. Cornelio Q. Minucio consulibus ludis Iuventatis, quos Salinator Senensi proelio voverat. In quo tantus error Acci fuit, ut his consulibus xl annos natus Ennius fuerit: quoi si aequalis fuerit Livius, minor fuit aliquanto is, qui primus fabulam dedit, quam ei, qui multas docuerant ante hos consules, et Plautus et Naevius. haec si minus apta videntur huic sermoni, Brute, Attico adsigna, qui me inflammavit studio inlustrium hominum aetates et tempora persequendi. Ego vero, inquit Brutus, et delector ista quasi notatione temporum et ad id quod instituisti, oratorum genera distinguere aetatibus, istam diligentiam esse accommodatam puto. recte, inquam, Brute, intellegis. Atque utinam ex
Abbreviated transcription (Latin):
then & eorum qui non sunt usi
plusꝗͣ quatuor coloribus formas
&. liniamenta laudamus. At in
etione: nicomacho: protogene:
apelle iam ꝑfecta sunt omnia. &
nescio an reliquis in rebus omnibus
idem eueniat: nihil est enim simul
S & inuentum & perfectum. Nec
dubitari deb& quin fuerint ante
homerum poete quod ex eis carmi¬
nibus intellegi potest quae apud il¬
lum & in phaeacum & in procorũ
e pulis canuntur: qui nostri ueteres
uersus ubi sunt quos olim fauni ua¬
tesq canebant:: cum neq musa
erat ante hunc. Ait ipse dese nec
mentitur in gloriando: sic enm
sese res hab&: nam & odissia lat̾ia
est sic in tanꝗͣ opus aliquod dedali
& liuiane fabulae non saus digne
quae iterum legantur atque he
liuius qui primus fabulam .c. clo¬
dio caeci filio &. M. tuditano cõs.
docint anno ipso ante ꝗ natus est
ennius post romam conditam c̃o¬
autem quarto decimo &: quingen¬
tesimo. ut hic ait quem nos sequim

Expanded text:
nthem et eorum, qui non sunt usi nthem et eorum, qui non sunt usi plus quam quattuor coloribus, formas et liniamenta laudamus; at in Aetione Nicomacho Protogene Apelle iam perfecta sunt omnia. et nescio an reliquis in rebus omnibus idem eveniat: nihil est enim simul et inventum et perfectum; nec dubitari debet quin fuerint ante Homerum poetae, quod ex eis carminibus intellegi potest, quae apud illum et in Phaeacum et in procorum epulis canuntur. Quid, nostri veteres versus ubi sunt? quos olim Fauni vatesque canebant, cum neque Musarum iosus quisquam erat ante hunc ait ipse de se nec mentitur in gloriando: sic enim sese res habet. Nam et Odyssia Latina est sic tamquam opus aliquod Daedali et Livianae fabulae non satis dignae quae iterum legantur. atqui hic Livius qui primus fabulam C. Claudio Caeci filio et M. Tuditano consulibus docuit anno ipso ante quam natus est Ennius, post Romam conditam autem quartodecimo et quingentensimo, ut hic ait, quem nos sequimur.
Abbreviated transcription (Latin):
erit oratio ip̃a uerba compone : &
quasi coagmenta quod ne greci ꝗdẽ
ueteres factitauerunt: iam neminẽ
antepones catoni ornari orationẽ
graeci putant: si uerborum im¬
mutationibus utantur quos appel
nec uero ignoro non dum esse satis
politum hunc oratorem & quȩrẽ¬
dum esse aliquid perfectius: quippe
cum ita sit ad nostrorum tempor
rationem uetusut nihil illius serip¬
tum ext&. dignum quidem ledtione
quod si antiquius sed maiore honore
in omnibus artibus ꝗ in hac una arte
dicendi uersatur antiquitas: quis
enim eorum qui hec minora animad¬
uertunt non intelligit canachi sigͤ¬
rigidiora esse ꝗͣut imitentur ue¬
ritatem: calamidis dura illa qdẽ
sed tamen molliora ꝗͣ canachi non¬
dum myronis satis adueritatem
adducta iam tamen quae non du¬
bites pulchra dicere. Pulchriora.
etiam policliui & iam plane perfec¬
ta ut mihi quidem uderi solent
s imilis in pictura rauo est in qua
zeusim & polignonum & tima¬

Expanded text:
sit oratio, ipsa verba compone et sit oratio, ipsa verba compone et quasi coagmenta, quod ne Graeci quidem veteres factitaverunt: iam neminem antepones Catoni. ornari orationem Graeci putant, si verborum immutationibus utantur, quos appelnec vero ignoro nondum esse satis politum hunc oratorem et quaerendum esse aliquid perfectius; quippe cum ita sit ad nostrorum temporum rationem vetus,ut nullius scriptum exstet dignum quidem lectione quod sit antiquius. Sed maiore honore in omnibus artibus quam in hac una arte dicendi versatur antiquitas. quis enim eorum qui haec minora animadvertunt non intellegit Canachi signaiora esse quam ut imitentur veri— tatem; Calamidis dura illa quidem, sed tamen molliora quam Canachi; nondum Myronis satis ad veritatem adducta, iam tamen quae non dubites pulchra dicere; pulchriora etiam Polycliti et iam plane perfecta, ut mihi quidem videri solent? Similis in pictura ratio est; in qua Zeuxim et Polygnotum et Tima
Abbreviated transcription (Latin):
ante sȩclis & philisto syracusio & ip̃i
thucididi: nam ut horum concisis
sententiis: interdum enam non
satis aperns aum cum breuitate:
tum nimio acumine officit. theopõ¬
pus elatione atq altitudine oratonis
suae: quod idem lysie de mosthenes
sic catonis luminibus instruxit haec
posterorum quasi ex aggerata al¬
tuis oratio. sed & in nostris inscitia ẽ
quod hi ipsi qui in graecis antiquitate
delectantur eaque subtilitate quam
atticam appellant: hanc in catone
non nouerunt quidem: hyperide
uolunt esse & lẏsiae: laudo: sed cur
nolunt: catonis: attico genere dicẽdi
se gaudere dicunt: sapienter idꝗdẽ
atque utinam imitarentur: nec ossa
solum sed etiam sanguinem: gratum
est: tamer quod nolunt. eurigitꝰ
lysias & hyperides amatur cum
penitus ignoretur cato: Antiquior
est huuis sermo &. quaedam horri¬
diora uerba. ita enim tum loque¬
bantur: id muta: quod tum ille nõ
potiut. & adde numeros & apuor

Expanded text:
ante saeculis et Philisto Syracusio et ipsi ante saeculis et Philisto Syracusio et ipsi Thucydidi. Nam ut horum concisis sententiis, interdum etiam non satis autem apertis cum brevitate tum nimio acumine, officit Theopompus elatione atque altitudine orationis suae quod idem Lysiae Demosthenes sic Catonis luminibus obstruxit haec posteriorum quasi exaggerata altius oratio. sed ea in nostris inscitia est, quod hi ipsi, qui in Graecis antiquitate delectantur eaque subtilitate, quam Atticam appellant, hanc in Catone ne noverunt quidem. Hyperidae volunt esse et Lysiae. Laudo. sed cur nolunt Catones? Attico genere dicendi se gaudere dicunt. Sapienter id quidem; atque utinam imitarentur, nec ossa solum sed etiam sanguinem! Gratum est tamen quod volunt.—Cur igitur Lysias et Hyperides amatur, cum penitus ignoretur Cato? Antiquior est huius sermo et quaedam horridiora verba. Ita enim tum loquebantur. Id muta, quod tum ille non potuit, et adde numeros et ut aptior
Abbreviated transcription (Latin):
non tam habitus corporis opinios
ꝗͣ gracilitatesn consecteniur quos
ualitudo modo bona sit tenuitasipa
delectat. quanꝗͣ in lysia sunt fepe
etiam lacerti. sic ut & fieri nihil
possit ualentius. Uerum est genere
totostrigosior: sed hab& tamen sips
laudatores qui hac ipsa eius subtili¬
tate admodum gaudeant. catonem
uero qui nostroꝵ oratorum qui
quidem nunc sunt: legit: aut quis
nouit omnino: ad quem uirtm dui
boni mitto: ciuem aut senatorem:
aut imperatorem: oratorem enim¬
ẜ hoc loco quaerimus quis illo grauior
Lin laudando: acerbior in iutuperã¬
que subtilior: refertȩ sunt oratiões
amplius centum quinquaginta quas¬
& quidem adhuc inuenerim & legerĩ
& uerbis &. rebus illustribus. licet
ex his eligant ea quae notatione &¬
& laude digna sint omnes oratoriae
uirtutes in eis reperientur. lamtio
origines eius quem florem aut qđ
lumen eloquentre non habent: ama¬
tores huic desunt sicut mulusiam

Expanded text:
non tam habitus corporis opimos non tam habitus corporis opimos quam gracilitates consectentur, quos, valetudo modo bona sit, tenuitas ipsa delectat—quamquam in Lysia sunt saepe etiam lacerti, sic uti fieri nihil possit valentius; verum est certe genere toto strigo- sior—, sed habet tamen suos laudatores, qui hac ipsa eius subtilitate admodum gaudeant. catonem vero quis nostro- rum oratorum, qui quidem nunc sunt, legit ? aut quis novit omnino ? At quem virum, di boni ! mitto civem aut senatorem aut imperatorem; oratorem enim hoc loco quaerimus: quis illo gravior in laudando ? acerbior in vituperanque subtilior? Refertae sunt orationes amplius centum quinquaginta, quas quidem adhuc invenerim et legerim, et verbis et rebus inlustribus. Licet ex his eligant ea quae notatione et laude digna sint: omnes oratoriae virtutes in eis reperientur. iam vero Origines eius quem florem aut quod lumen elo- quentiae non habent ? Amatores huic desunt, sicuti multis iam
Abbreviated transcription (Latin):
generis occidiss& & ad memoriam
laudum domesticaꝵ. & ad illustran¬
dam nobilitatem suam.Quanquã.
his laudationibis historia rerum
nostraꝵ est facta mendosior: multa
enim seripta sunt in eis quae facta
non sunt: falsi triumpbi plures
consulatus: genera etiam falsa &.
ad plebem transinones cum homines
hnimaliores in alienum eiusdem
nominis insunderent᷑ genus: ut si
ego me a Mtullio esse dicerem qui
patricius cum ser sulpicio consanno
.x. post exactos reges fuit. Catonis
autem orationes non minus multae
fere sunt quam attiei lysie cuius ar¬
bitror plurimas esse. Est enim atncus
quoniam certe athenis est & natus
& mortuus & functus omni ciuium
minere quanꝗͣ timaeus eum quasi
licinia & muta lege repetit syra.¬
eusas &. quodam modo est non nulla
in iis enam inter ipsos similitudo: acuti
sunt: elegantes. faceti: breues. sed
ille graecus ab omni laude felicior:
hab& enim certos sui studiosos qui

Expanded text:
generis occidisset, et ad memoriam generis occidisset, et ad memoriam laudum domesticarum et ad inlustrandam nobilitatem suam. Quam- 20 quam his laudationibus historia rerum nostrarum est facta mendosior. Multa enim scripta sunt in eis quae facta non sunt: falsi triumphi, plures consulatus, genera etiam falsa et ad plebem transitiones, cum homines humiliores in alienum eiusdem nominis infunderentur genus; ut si ego me a M'. Tullio esse dicerem, qui patricius cum Servio Sulpicio consul anno x post exactos reges fuit. catonis autem orationes non minus multae fere sunt quam Attici Lysiae, cuius arbitror plurimas esse—est enim Atticus, quoniam certe Athenis est et natus et mortuus et functus omni civium munere, quamquam Timaeus eum quasi Licinia et Mucia lege repetit Syracusas—et quodam modo est non nulla in eis etiam inter ipsos similitudo. Acuti sunt, elegantes faceti breves; sed ille Graecus ab omni laude felicior. habet enim certos sui studiosos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
& alios fortasse mulios obliuione ob¬
ruiss&. Illius autem ataus qui sermo
fuerit ex neuianis scriptis intelleg
potest. His enim consulibus ut in uete¬
ribus comentariis seriptum est. neuiꝰ
est mortuus.Quanquam uarro noster
diligentissimus inuestigator antiqui¬
tatis putat in hoc erratum uitamq
neui producit longius. Nam plautus
claudio.L. porcio iuginti annis post
illos quos antedixi consules mortuus
est: catone censore. hunc igitur
cethegum consecutus est. aetate cato
qui annis nonem post eum fuit con¬
sul eum nos ut perueterem habemꝰ
qui.L. Marcio M. Mannalio cos. mor¬
tuus est annis lxxixui ipsis ante me
consulem. Nec uero habeo quenꝗͣ
antiquiorem cuuis quidem scripta
proferenda putem: nisi quem appi
caeci oratio hec ipsa de phyrro & nõ
nullae mortuoꝵ laudationes forte
delectant. Et hercules eae quidem
extant ipse enim familiae sua
quasi ornamenta ac monumenta
seruabant &: ad usum siquis eiusdẽ

Expanded text:
ut alios fortasse multos, oblivione obut alios fortasse multos, oblivione obruisset. Illius autem aetatis qui sermo fuerit ex Naevianis scriptis intellegi potest. His enim consulibus, ut in veteribus commentariis scriptum est, Naevius est mortuus; quamquam Varro noster diligentissi- mus investigator antiquitatis putat in hoc erratum vitamque Naevi producit longius. Nam Plautus P. Claudio L. Porcio viginti annis post illos quos ante dixi consulibus mortuus est, Catone censore. hunc igitur Cethegum consecutus est aetate Cato, qui annis ix post eum fuit consul. Eum nos ut perveterem habemus, qui L. Marcio M'. Manilio consulibus mortuus est, annis lxxxvi ipsis ante me consuler. nec vero habeo quemquam antiquiorem, cuius quidem scripta pro- ferenda putem, nisi quem Appi Caeci oratio haec ipsa de Pyrrho et non nullae mortuorum laudationes forte delectant. et hercules eae quidem exstant: ipsae enim familiae sua quasi ornamenta ac monumenta servabant et ad usum, si quis eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
& oratorem appellat & suauiloquẽ¬
tiam tribuit quae nunc quidem rõ
tam est in plerisq. Latrant enim ia
quidam oratores non loquuntur: sed
est ea laus eloquentae certe maxuma
Is dictus ollis popularibus olim: qui
tum uiuebant homines atq euum
agebant: flos delibatus populi: probe
uero: ut enim hominas decus ingenaiũ
sic ingenii ipsius lumen enam eloquẽna
qua uirum excellentem: preclare
tum illi homines florem populi esse di¬
xerunt: suadat medulla pitho quã
uocant greci cuuis effector est orator
hanc sauclam appellauit ennius euis
autem cethegum medullam fuisse
uult ut quam deam in perioli libris
scripsit eupolis se sitauisse. buius
hic medullam nostrum oratorem
fuisse dixerit. At hic cethegus consul
cum . P. tuditano fuit bello punico se¬
cundo quaestorq is consul. Mcato.
modo plane annis. cxxxx ante me
consul & id ipsum nisi unus ess&̾ enni
testimonio cognitum. hunc uetustas

Expanded text:
et oratorem appellat et suaviloquenet oratorem appellat et suaviloquentiam tribuit, quae nunc quidem non tam est in plerisque latrant enim iam quidam oratores, non loquuntur, sed est ea laus eloquentiae certe maxima— is dictust ollis popularibus olim, qui tum vivebant homines atque aevum agitabant, flos delibatus populi— probe vero; ut enim hominis decus ingenium, sic ingeni ipsius lumen est eloquentia, qua virum excellentem praeclare tum illi homines florem populi esse dixerunt— Suadaeque medulla. Peiqw\ quam vocant Graeci, cuius effector est orator, hanc Suadam appellavit Ennius eius autem Cethegum medullam fuisse vult, ut, quam deam in Pericli labris scripsit Eupolis sessitavisse, huius hic medullam nostrum oratorem fuisse 25 dixerit. at hic Cethegus consul cum P. Tuditano fuit bello Punico secundo quaestorque his consulibus M. Cato modo plane annis CXL ante me consulem; et id ipsum nisi unius esset Enni testimonio cognitum, hunc vetustas,
Abbreviated transcription (Latin):
sedauit: sed eos oratores habitos
esse aut omnino ium ullum elo¬
quente premi fuisse nihil
sane mih legisse iudeor tãtum malo
comiectura ducor ad suspicandum
Dicitur etiam .C. flaminius is qui in pl
legem de agro gallico & piceno uirũ
diuidendo tulerit. qui consul apud
trasumennum sit interfectus ad
populum ualuisse dicendo. Quintus¬
enam maxumus uerrucosus orator
habitus est temporibus illis & .q. me¬
tellus is qui bello punco secundo cũ
Luenrio philone consulfuit. Quẽ
uero extet & de quo sit memorie
proditum eloquentem fuisse & ita
esse habitum: primus est. M. Corne¬
luis cethegus cuius eloquentae est
auctor & idoneus quidem inea sen¬
tenna.q ennius preserum cum &
ipse eum audiuerit & scribat de
mortuo. Ex quo nulla suspicio est
amicitae causa esse mentitum: est
igitur sic apud illum in nono ut
opinor annali. Additr orator¬
cornelius suauiloquenti: ore cethe¬
gus Marcus studio collegam filius

Expanded text:
sedavit. Sed eos oratores habitos sedavit. Sed eos oratores habitos esse aut omnino tum ullum eloquentiae praemium fuisse nihil sane mihi legisse videor: tantum modo coniectura ducor ad suspicandum. dicitur etiam C. Flaminius, is qui tribunus plebis legem de agro Gallico et Piceno viritim dividundo tulerit, qui consul apud Trasumennum sit interfectus, ad populum valuisse dicendo. Q. etiam Maximus Verrucosus orator habitus est temporibus illis et Q. Metellus, is qui bello Punico secundo cum L. Veturio Philone consul fuit. quem vero exstet et de quo sit memoriae proditum eloquen- tem fuisse et ita esse habitum, primus est M. Cornelius Cethegus, cuius eloquentiae est auctor et idoneus quidem mea sententia Q. Ennius, praesertim cum et ipse eum audi- verit et scribat de mortuo: ex quo nulla suspicio est amici tiae causa esse mentitum. est igitur sic apud ilium in nono ut opinor annali: additur oratorCornelius suaviloquenti ore Cethegus Marcus Tuditano conlega Marci filius—
Abbreviated transcription (Latin):
amplissumos habitos & eum primr̃
ob eam ipsam causam maximum
esse appellatum. Ne .L.ualeriũ
quidem potitum arburor: non
aliquid potuisse dicendo qui post
decem uralem inuidiam: plebem
in patres incitatam legibus & c̃o¬
tionibus suis mitigauerit. Possumꝰ
appium claudium suspicari di
phyrri pace reuocau̾it. Possumꝰ
.C. fabrinum qui sit ad phyrrũ
de captuus recuperandis muissus
orator .I. Corruncanum quod
ex pontusucum comentariis
longe plurimum ingenio ualuusse
mine comitia contra leges habente
cum de plebe consulem non accipie¬
bat: patres ante auctores fieri
coegerit: quod fuerit permagnũ
non dum lege maenia lata. Lic& aliꝗs
enam de. M. popilli ingenio suspi¬
cari qui cum. cõs. ess&. eodemq
tempore sacrificium publicum
cum laena facer&. quod erat fla¬
men carmentalis plebei contra
patris concitanone & seditone
nuntiata ut erat laena amictus
ita uenit in contionem seditonẽq
cum auctoritate: tum oratione

Expanded text:
amplissimos habitos et eum primum amplissimos habitos et eum primum ob eam ipsam causam Maximum esse appellatum. Ne L. Valerium quidem Potitum arbitror non aliquid potuisse dicendo, qui post decemviralem invidiam plebem in patres incitatam legibus et contionibus suis mitigaverit. possumus Appium Claudium suspicari disPyrrhi pace revocaverit; possumus C. Fabri- cium, quia sit ad Pyrrhum de captivis recuperandis missus orator; Ti. Coruncanium, quod ex pontificum commentariis longe plurimum ingenio valuisse mine comitia contra leges habente, cum de plebe con- sulem non accipiebat, patres ante auctores fieri coegerit: quod fuit permagnum nondum lege Maenia lata. licet aliquid etiam de M. Popili ingenio suspicari, qui cum consul esset eodemque tempore sacrificium publicum cum laena faceret, quod erat flamen Carmentalis, plebei contra patres concitatione et seditione nuntiata, ut erat laena amictus ita venit in contionem seditionemque cum auctoritate tum oratione
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiambreinora ꝗͣ uellem. Optime
inquam: sed ueniamus ad nostros
de quibus difficile est plus intelligere
ꝗͣ quantum ex monumentis suspi¬
cari lic&. Quis enim put& aut
celeritatem ingenii. Lbruto illi
nobilitaus uestrae principi defuisse
quae de matre sauianda ex oraculo
apollinis tam acute arguteque
coniecerit qui summam prudẽ¬
tiam simulatione stultinae texerit
qui potentissimum regem clarissi¬
mi regis filium expulerit ciuita¬
temq perpetuo dominatu libera¬
tam magistratibus annuis legibus
iudiciisq de iunxerit qui college
suo imperium ab rogauerit ut e
ciuitate regalis nominis memoriã
toller& quod certe effici no potuissa
nisi ess& orauone ꝑsuasum. Uidemꝰ
item paucis annis post reges exac¬
tos cum plebes prope ripam aneonis
adtertium miliarium consedisset
eumq montem qui sacer appellatꝰ
est occupauiss&. M. ualerium
dictatorem dicendo sedauisse dis¬
cordias eq obeam rem honores

Expanded text:
sed etiam breviora quam vellem. Optime, sed etiam breviora quam vellem. Optime, inquam, sed veniamus ad nostros, de quibus difficile est plus intellegere quam quantum ex monumentis suspicari licet. quis enim putet aut celeritatem ingeni L. Bruto illi nobili tatis vestrae principi defuisse? qui de matre savianda ex oraculo Apollinis tam acute arguteque coniecerit; qui summam prudentiam simulatione stultitiae texerit; qui potentissimum regem clarissimi regis filium expulerit civitatemque perpetuo dominatu liberatam magistratibus annuis legibus iudiciisque devinxerit; qui conlegae suo imperium abrogaverit, ut e civitate regalis nominis memoriam tolleret: quod certe effici non potuisset, nisi esset oratione persuasum. videmus item paucis annis post reges exactos, cum plebes prope ripam Anionis ad tertium miliarium consedisset eumque montem, qui Sacer appellatus est, occupavisset, M. Valerium dictatorem dicendo sedavisse discordias eique ob eam rem honores
Abbreviated transcription (Latin):
uero usq ad hoc tempus audrui fuusse
ne minem menelaum ipsum dulcẽ
illum quidem tradidit homerus
sed pauca dicentem: breuitas aut
laus est interdum in aliqua parte
dicendi: in unuiersa eloquenna
laudem non deb&. At uero extra
graeciam magna dicendi studia fuert̃.
maxumiq huic laudi habin honores
illustre oratorum nomen reddide¬
runt: nam ut semel e piraeo eloquẽ¬
na euecta est omnes peragrauit
insulas atq ita peregrinata tota
asia est: ut se externis obieret
moribus omnemq illam salubritatẽ
atticae dictionis &. quasi sanitatem
ꝑder& ac loqui pene de discer&
Hic asiatici oratores non contemnendi
quidem: nec celeritate. nec copia
sed parum pressi & nimis redun¬
dantes rbodu saniores & anticorũ
similiores sed de graecis hactenus
& enim haec ipsa forsitan fuerint
non necessaria. tum brutus. Ista
uero inquit ꝗ necessaria suerint.
non facile dixerim: iocunda certe
mib fuerunt neq solum nõ longa

Expanded text:
vero usque ad hoc tempus audivi fuisse vero usque ad hoc tempus audivi fuisse neminem. Menelaum ipsum dulcem ilium quidem tradit Homerus, sed pauca dicentem. Brevitas autem laus est interdum in aliqua parte dicendi, in universa eloquentia laudem non habet. at vero extra Graeciam magna dicendi studia fuerunt maximique huic laudi habiti honores inlustre oratorum nomen reddiderunt. Nam ut semel e Piraeo eloquentia evecta est, omnis peragravit insulas atque ita peregrinata tota Asia est, ut se externis oblineret moribus omnemque illam salubritatem Atticae dictionis et quasi sanitatem perderet ac loqui paene dedisceret. Hinc Asiatici oratores non contemnendi qui dem nec celeritate nec copia, sed parum pressi et nimis redundantes; Rhodii saniores et Atticorum similiores. sed de Graecis hactenus; etenim haec ipsa forsitan fuerint non necessaria. Tum Brutus: Ista vero, inquit, quam necessaria fuerint non facile dixerim; iucunda certe mihi fuerunt neque solum non longa,
Abbreviated transcription (Latin):
ess& mn arte subtibor in oratonib
autem ie iunior: orationes eum
scribere: aliis coepisse artem re¬
mouisse. Similiter socraten. primo
artem dicendi esse negauisse: seri¬
bere autem alus solitum orationes
quibus in iudiciis uterentur: sed cũ
ex eo quia quasi committer&. contra
legem quo quis iudicio eircunueni¬
retur sepe ipse in iudicium uocas¬
ret᷑: orationes aliis destitisse scri¬
bere torumq se ad artes componẽ¬
das transtulisse. Et graeciae quidẽ
oratorum partus atq fontis uides
ad nostroꝵ annalium rationem ue.¬
teres ad ipsorum sane recentes: nã
ante ꝗͣ delectata est atheniensium
ciuitas hac laude dicendi multaiã
memorabilia &. in domesticis &. in
bellicis rebus effecerat: hoc autem
studium non erat cominune gxe¬
ciae: sed proprium athenarum
Quis enim aut argiuũ. oratorem:
aut corinthiuim aut thebanum
scit fuisse temporibus illis: nisi
quid de epammonda docto homĩe
suspicarilib&. Lacedemonuim

Expanded text:
esset in arte subtilior, in orationibus esset in arte subtilior, in orationibus autem ieiunior, orationes eum scribere aliis coepisse, artem removisse; similiter Isocratem primo artem dicendi esse negavisse, scribere autem aliis solitum orationes, quibus in iudiciis uterentur; sed cum ex eo, quia quasi committeret contra legem 'quo quis iudicio circumveniretur,' saepe ipse in iudicium vocaretur, orationes aliis destitisse scribere totumque se ad artes componendas transtulisse. et Graeciae quidem oratorum partus atque fontis vides, ad nostrorum annalium rationem veteres, ad ipsorum sane re- centes. Nam ante quam delectata est Atheniensium civitas hac laude dicendi, multa iam memorabilia et in domesticis et in bellicis rebus effecerat. Hoc autem studium non erat commune Graeciae, sed proprium Athenarum. quis enim aut Argivum oratorem aut Corinthium aut Thebanum scit fuisse temporibus illis? nisi quid de Epaminonda docto homine suspicari libet. Lacedaemonium
Abbreviated transcription (Latin):
eloquentia. Itaq ait aristoteles c̃y
sublatis in cicilia tyrannus respri¬
uate longo interuallo uidicis repe¬
terentur: tum primum quod ess&
acuta illa gens & controuersia
natura artem & praecepta sicu¬
los coracem & ctisian conscripsisse.¬
Nam antea neminẽ solitum uia nec
arte sed accurate tamen & descrip¬
to pierosq dicere seriptasq fuisse
& paratas a protagora rerum
illustrium disputationes que nũc
cominunes appellantur loci quod
idem fecisse gorgiam eum sin¬
gulaꝵ rerum laudes uituperanõesq.
conscripsiss& quod iudicaret: hoc
oratoris esse maxume propriũ
re m augere posse laudando uitup¬
randoq rursus affligere. huic an¬
tiphoontem rhamnusium similia
quaedam habuisse conseripta quo
ne minem unꝗͣ meluis ullam ora¬
uisse capins causam: cum se ipse
defender& se audiente: loples auc¬
tor seripsit thucydides: nam lysiã
primo profiteri soluum artem ẽẽ
dicendi. Deinde quod theodorus

Expanded text:
elo- quentia. itaque ait Aristoteles, cum elo- quentia. itaque ait Aristoteles, cum sublatis in Sicilia tyrannis res privatae longo intervallo iudiciis repeterentur, tum primum, quod esset acuta illa gens et controversia †natura, artem et praecepta Siculos Coracem et Tisiam conscripsisse—nam antea neminem solitum via nec arte, sed accurate tamen et descripte plerosque dicere—; scriptas- que fuisse et paratas a Protagora rerum inlustrium disputa- tiones, qui nunc communes appellantur loci; quod idem fecisse Gorgiam, quem singularum rerum laudes vitupera- tionesque conscripsisse, quod iudicaret hoc oratoris esse maxime proprium, rem augere posse laudando vituperan- doque rursus affligere; huic Antiphontem Rhamnusium similia quaedam habuisse conscripta; quo neminem umquam melius ullam oravisse capitis causam, cum se ipse defenderet, se audiente locuples auctor scripsit Thucy- dides; nam Lysiam primo profiteri solitum artem esse dicendi; deinde, quod Theodorus
Abbreviated transcription (Latin):
quoq a me sumas lic& prebebo etiã
hostiam: ut coriolanus sit plane alter
themistocdes. Sit sane. inquam ut luba
de isto & ego cautius post hac historiã
attingam te audiente quem rerũ
romanaꝵ. auctorem laudare possim
religiosissimum. Sed num fere peri¬
cdes.xanthippi filius de quo ante dixi
primus adhibuit doctrinam : quae
quanꝗͣ tum nulla erat. dicendi : tamẽ
ab anaxagora phisico eruditus exer¬
citationem menus a reconditis abstru¬
sisq rebus ad causas forenses popir¬
laresq facile traduxerat. huius
suauitate maxime hilarat e athenae
sunt: huius ubertatẽ & copiam
admiratae euisdem iim dicendi
terroremq tumuerunt. haec igit᷑
detas prima athenis oratorem prope
perfectum tulit nec enim in con¬
stituentibus rem .p. nec inbella ge¬
rentibus nec in impedins ac regũ
dominanone de iunctis naser cupi¬
ditas discendi sol&: pacis est comes
otiiq sotia etam bene constitutae
ciuitatis quasi alumna quaedam

Expanded text:
quoque a me sumas licet, praebebo etiam quoque a me sumas licet, praebebo etiam hostiam, ut Coriolanus sit plane alter Themistocles. sit sane, inquam, ut libet, de isto; et ego cautius posthac historiam attingam te audiente, quem rerum Romanarum auctorem laudare possum religiosissimum. Sed tum fere Pericles Xanthippi filius, de quo ante dixi, primus adhibuit doctrinam; quae quamquam tum nulla erat dicendi, tamen ab Anaxagora physico eruditus exercitationem mentis a reconditis abstrusisque rebus ad causas forensis popularis que facile traduxerat. Huius suavitate maxime hilaratae Athenae sunt, huius ubertatem et copiam admiratae eius- dem vim dicendi terroremque timuerunt. haec igitur aetas prima Athenis oratorem prope perfectum tulit. Nec enim in constituentibus rem publicam nec in bella gerentibus nec in impeditis ac regum dominatione devinctis nasci cupiditas dicendi solet. Pacis est comes otique socia et iam bene constitutae civitatis quasi alumna quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss& populi ingrati pulsus iniu¬
ria se ad hostes contulit. conatumꝙ
iracundie suae morte sedauit. Nã
& si aliter apud te est aince de co¬
riolano: concede tamen ut huic
generi mortis potius assentiar. At
ille ridens tuo uero inquit arbitratu
Q uoniam quidem concessum est rhe¬
toribus ementiri in historiis ut aliꝗd
dicere possint argutius: ut enim tu
nunc de coriolano: sic clitarchus sic
stratoles de themistode finxit: nam
quem thucydides qui &. atheniensis
erat &. summoloconatus sunmusq
uir & paulo e tate posterior tantũ
mortuum scripsit & in atuca clam
humatum addidit fuisse suspicionẽ
ueneno sibi consciuisse mortem hũc
isti aint cum taurum immolauiss&
ex cepisse sanguine paterea & eo poto
mortuum concedisse. Hanc enim mor¬
tem rhetorice & tragice ornare porue¬
runt illa mors uolgaris nullam pre¬
bebat materiam ad ornatum. quare
quoniam tibi ita quadrat: omnia fiusse
themistocle paria & coriolano paterã

Expanded text:
fuisset, populi ingrati pulsus iniufuisset, populi ingrati pulsus iniuria se ad hostis contulit conatumque iracundiae suae morte sedavit. Nam etsi aliter apud te est, Attice, de Coriolano, concede tamen ut huic generi mortis potius adsentiar. At ille ridens : tuo vero, inquit, arbitratu; quoniam quidem concessum est rhetoribus ementiri in historiis, ut aliquid dicere possint argutius. Vt enim tu nunc de Corio- lano, sic Clitarchus, sic Stratocles de Themistocle finxit. nam quem Thucydides, qui et Atheniensis erat et summo loco natus summusque vir et paulo aetate posterior, tantum morbo mortuum scripsit et in Attica clam humatum, addidit fuisse suspicionem veneno sibi conscivisse mortem: hunc isti aiunt, cum taurum immolavisset, excepisse sanguinem patera et eo poto mortuum concidisse. Hanc enim mortem rhetorice et tragice ornare potuerunt, illa mors vulgaris nullam praebebat materiem ad ornatum. Qua re quoniam tibi ita quadrat, omnia fuisse in Themistocle paria et Corio- lano, pateram
Abbreviated transcription (Latin):
tamen dubrto quin habuerit uim
magnam semper oratio.Heque
enum iam troicis temporibus tãtũ
laudis in dicendo ulixi tribuiss& ho¬
meniis & nestori quoꝵ alterum
ium habere uoluit alterum suaui
tatem nisi iam tum essa honos elo¬
quenta. Neq ip̃e poeta hic tamidẽ
ornatus in dicendo ac plane orator
fuiss&. Cuius & si incerta sunt tẽ¬
pora: tamen annis multis fuit ante
romulum siquidem non infra
superiorem lycurgum fuit a quo
est disciplina lacedemonioꝵ astricta
legibus: sed studium erus generis maiorq
uis agnoscitur in pysistrato. Deniq
hunc preximo seculo themistodes in¬
secutus est ut apud nos perantiquus
ut apud athenienses non ita sane
uetus. Fuit enim regnante iam grecia
nostra autem eiuitate non ita pridẽ
dominatu regio liberata. Nam bellũ
uolscoꝵ illud grauissimum cui co¬
riolanus exul interfuit eodem fere
tempore quo persarum bellum fiut
similisq fortuna claroꝵ uirorum
siquidem uterq cum ciuis egregiꝰ

Expanded text:
tamen dubito quin habuerit vim tamen dubito quin habuerit vim magnam semper oratio. neque enim iam Troicis tempori bus tantum laudis in dicendo Vlixi tribuisset Homerus et Nestori, quorum alterum vim habere voluit, alterum suavi- tatem, nisi iam tum esset honos eloquentiae; neque ipse poeta hic tam idem ornatus in dicendo ac plane orator fuisset. Cuius etsi incerta sunt tempora, tamen annis multis fuit ante Romulum; si quidem non infra superiorem Lycurgum fuit, a quo est disciplina Lacedaemoniorum astricta legibus. sed studium eius generis maiorque vis agnoscitur in Pisistrato. Denique hunc proximo saeculo Themistocles insecutus est, ut apud nos, perantiquus, ut apud Atheniensis, non ita sane vetus. Fuit enim regnante iam Graecia, nostra autem civitate non ita pridem dominatu regio liberata. Nam bellum Volscorum illud gravissimum, cui Coriolanus exsul interfuit, eodem fere tempore quo Persarum bellum fuit, similisque fortuna clarorum virorum; si quidem uterque cum civis egregius
Abbreviated transcription (Latin):
institutus ꝗͣ palestra. ltaq delecta¬
har magis athenienses ꝗͣ inflama¬
bat processerat. enim in solem &.
puluerem nonut emilitari taber¬
naculo. sed ut etheophrasti doctis¬
simi hominis umbraculis. Hic primꝰ
inflexit orationem & eam mollẽ
teneramq reddidit & suauis sicut
fuit uideri maluit ꝗͣ grauis: sed
suarutate ea qua ꝑfunder& animos
memoriam concinnitatis suae non
que madmodum de pericle seripsit
eupolis cum delectatione aculeos eniã
relinquer& in animis eorum ã ꝗͥb
ess& auditus. Uides ne iginir ut in ea
ipsa urbe in qua & nata & alta sit.
eloquentia quam easero prodierit
in lucem: si quidem ante solonis
etatem & pẏsistran: de nullo ut
diserto memorie proditum est.
At hi quidem ut populi raetas est
senes: ut atheniensium secla nume¬
rantur adule scentes debent iuderi
nam & ser tullio regante uiguerũt
tam muleo duis athenȩ iam erant
ꝗͣ est roma ad hodiernum liem. nec

Expanded text:
institutus quam palaestra. Itaque delectainstitutus quam palaestra. Itaque delectabat magis Atheniensis quam inflammabat. Proces serat enim in solem et pulverem, non ut e militari tabernaculo, sed ut e Theophrasti doctissimi hominis umbraculis. hic primus inflexit orationem et eam mollem teneramque reddidit et suavis, sicut fuit, videri maluit quam gravis; sed suavitate ea, qua perfunderet animos,memoriam concinnitatis suae, non, quem ad modum de Pericle scripsit Eupolis, cum delectatione aculeos etiam relinqueret in animis eorum a quibus esset auditus. videsne igitur vel in ea ipsa urbe, in qua et nata et alta sit eloquentia, quam ea sero prodierit in lucem ? Si quidem ante Solonis aetatem et Pisistrati de nullo ut diserto memoriae proditum est. At hi quidem, ut populi Romani aetas est, senes, ut Atheniensium saecula numerantur, adulescentes debent videri. Nam etsi Servio Tullio regnante viguerunt, tamen multo diutius Athenae iam erant quam est Roma ad hodiernum diem. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
in causis forensibus non uersatus: sed
egregie subtilis seriptor atq elegans
quemiam prope audeas oratorem
perfectum dicere. Nam plane quidẽ
perfectum & quo nihil ad modum
desit. de mosthenem facile dixeris
nihil acute inueniri potuit meis
causis quas scripsit nihil ut ita dicã
subdole nihil uersute quod ille non
uiderit: nihil subtiliter dici nihil
praesse: nibil enucleate: quo fieri
possit aliquid limatius: nihil conira
grande: nibil incitatum: nihil or¬
natum. uel uerboꝵ grauitate uel
sententiaꝵ quo quicꝗͣ essã elatiul
huic hẏperides proxumus & aeschi¬
nes fuit. & lycurgiis & dinarchus
& is cuius nulla extant scripta
de mades aliiq plures hec enim
etas effudit hanc copiam & ut.
opimomea fert succus ille & san¬
guis incorruptus usq ad hanc ae¬
tatem oratorum fuit in qua na¬
turalis inessa: non fucatus nitor pha¬
laereus enim successit: ei senibus
adulescens erudinssimus ille quidẽ
horum omnium sed non tam armis

Expanded text:
in causis forensibus non versatus, sed in causis forensibus non versatus, sed egregie subtilis scriptor atque elegans, quem iam prope audeas oratorem perfectum dicere. Nam plane quidem perfectum et quoi nihil admodum desit Demosthenem facile dixeris. Nihil acute inveniri potuit in eis causis quas scripsit, nihil, ut ita dicam, subdole, nihil versute, quod ille non viderit; nihil subtiliter dici, nihil presse, nihil enucleate, quo fieri possit aliquid limatius; nihil contra grande, nihil incitatum, nihil ornatum vel ver borum gravitate vel sententiarum, quo quicquam esset elatius. huic Hyperides proximus et Aeschines fuit et Lycurgus et Dinarchus et is, cuius nulla exstant scripta, Demades aliique plures. Haec enim aetas effudit hanc copiam; et, ut opinio mea fert, sucus ille et sanguis incor ruptus usque ad hanc aetatem oratorum fuit, in qua naturalis inesset, non fucatus nitor. phalereus enim successit eis seni- bus adulescens eruditissimus ille quidem horum omnium, sed non tam armis
Abbreviated transcription (Latin):
luce caruit intraq parietes alut¬
i eam gloriam quam nemo meo ꝗdẽ
iudicio est postea consecutus. Is& ip̃e
scripsit multa preclare & docuit
alios & cum cetera melus ꝗͣ suꝑi¬
ores: tum primus intellexit etiã
in solura oratione dum uersum
effugeres modum tamen& numeꝵ
quendam oportere seruari. Ante
hunc enim uerborum quasi struc¬
tura & quaedam ad numerum con¬
clusio nulla erat. Aut siquando erat
non apparebat eam dedita opera esse
quaesitam quae forsitan laussit.
Uerumtamen natura magis: tum cafy¬
quae nonnunꝗͣ aut ratione aliqua
aut obseruanone fiebat: ipsa enim
natura circunscriprione quadam
uerborum compraehendit concluditq
sententiam. Quae cum aptis constrie¬
ta uerbis est: cadit etiam plerunq
numerose: nam & aures ipsae quid
plenum quid inane sit uidicant &
spiriti quasi necessitate aliqua uerboꝵ
comorehensio terminatur. In quo
non modo defici sed enam laborare
turpe est: Tum fuit lysias ipse quidẽ

Expanded text:
luce caruit intraque parietes aluiluce caruit intraque parietes aluit eam gloriam quam nemo meo quidem iudicio est postea consecutus. Is et ipse scri- psit multa praeclare et docuit alios; et cum cetera melius quam superiores tum primus intellexit etiam in soluta oratione, dum versum effugeres, modum tamen et numerum quendam oportere servari. ante hunc enim verborum quasi structura et quaedam ad numerum conclusio nulla erat aut, si quando erat, non apparebat eam dedita opera esse quaesitam—quae forsitan laus sit, verum tamen natura magis tum casuque, non umquam aut ratione aliqua aut ulla observatione fiebat. ipsa enim natura circumscriptione quadam verborum comprehendit concluditque sententiam, quae cum aptis constricta verbis est, cadit etiam plerumque numerose. Nam et aures ipsae quid plenum, quid inane sit iudicant et spiritu quasi necessitate aliqua verborum com- prehensio terminatur; in quo non modo defici sed etiam laborare turpe est. tum fuit Lysias ipse quidem
Abbreviated transcription (Latin):
donuis protagoras abderitas prodious
ceius hippias eleius in honore magno
fuit: aliiq multi temporibus eisdẽ
docere se profitebantur: arrogan¬
tibus sane uerbis quem admodum
causa inferior ita enim loquebant᷑¬
dicendo fieri superior poss&. his
opposuit se se socrates qui subnlitate
quadam disputandi refellere eoꝵ
instituta solebat uerbis. Huius ex
uberrumis sermonibus ex tuerunt:
doctissimi uiri. Primumq tum phi¬
losophia non illa de natura quae
fuerat antiquior sed haec in qua
de bonis rebus & malis deꝙͥ hominr̃
uita & moribus disputatur inuẽta
dicitur: quod quoniam genus ab
hoc quod proposuimus abhorret.
philosophos aliud in tempus reiciamꝰ
id oratores a quibus digressi sumꝰ
reuertamur. Estitit igitur iam se¬
nibus illis quos pauloante diximus
isocrates cuus domus cunctae grae¬
cie quasi ludus quidam patuit atq
officina dicendi: magnus orator &
ꝑfectus magister: quanꝗͣ forensi

Expanded text:
donius, Protagoras Abderites, Prodicus donius, Protagoras Abderites, Prodicus Cius, Hippias Elius in honore magno fuit ; aliique multi temporibus eisdem docere se profitebantur, arrogantibus sane verbis, quem ad modum causa inferior—ita enim loquebantur—dicendo fieri superior posset. his opposuit sese Socrates, qui subtilitate quadam disputandi refellere eorum instituta solebat verbis. Huius ex uberrimis sermonibus exstiterunt doctissimi viri; primumque tum philosophia non illa de natura, quae fuerat antiquior, sed haec, in qua de bonis rebus et malis deque hominum vita et moribus disputatur, inventa dicitur. Quod quoniam genus ab hoc quod proposuimus abhorret, philo- sophos aliud in tempus reiciamus; ad oratores, a quibus digressi sumus, revertamur. exstitit igitur iam senibus illis quos paulo ante diximus Isocrates, cuius domus cunctae Graeciae quasi ludus quidam patuit atque officina dicendi; magnus orator et perfectus magister, quamquam forensi
Abbreviated transcription (Latin):
& eum qui multis annis ante hos fuerit
pẏsistratum & paulo seniorẽ enam
solonem posteaq clistienem multũ
ut temporibus illis ualuisse dicendo.
Post hanc. etatem aliquot annis ut ex
anici monumenus potest perspici
themistocles fuit quem constat cum
prudentia tum eloquentia enam prae¬
stinsse: post perides qui cum florer&
omni genere uirtutis hac tamen fuit
laude clarissimus. Cleonem etiam tẽ¬
poribus illis turbulentum quidem
illum ciuem sed tamen eloquentem
constat fuisse. huic aetati suppares
alcibiades crinas theramenes quib:
temporibus quod dicendi genus ui¬
guerit exthucydidi scriptis qui ĩpe
tum fuit intellegi maxume potest
grandes erant uerbis: crebris sen¬
tentus compressione rerum breues
& ob eam ipsam causam interdum sub¬
obscuri: sed ut intellectum est. ꝗͣtam
ium haber& accurata & facta quodã
modo oratio: tum enam magistri di¬
cendi multi subito extiterunt. Tum
leontinus gorgias thrasimachis calche

Expanded text:
 eum, qui multis annis ante hos fuerit,  eum, qui multis annis ante hos fuerit, Pisistra- tum et paulo seniorem etiam Solonem posteaque Clisthenem multum ut temporibus illis valuisse dicendo. post hanc aetatem aliquot annis, ut ex Atticis monumentis potest perspici, Themistocles fuit, quem constat cum prudentia tum etiam eloquentia praestitisse; post Pericles, qui cum floreret omni genere virtutis, hac tamen fuit laude clarissimus. Cleonem etiam temporibus illis turbulentum illum quidem civem, sed tamen eloquentem constat fuisse. huic aetati suppares Alcibiades Critias Theramenes; quibus temporibus quod dicendi genus viguerit ex Thucydidi scriptis, qui ipse tum fuit, intellegi maxime potest. Grandes erant verbis, crebri sententiis, compressione rerum breves et ob eam ipsam causam interdum subobscuri. sed ut intelle- ctum est quantam vim haberet accurata et facta quodam modo oratio, tum etiam magistri dicendi multi subito exstiterunt. Tum Leontinus Gorgias, Thrasymachus Calche
Abbreviated transcription (Latin):
siue ulla parte pariatur aliqua:
siue exercitatione quadam siue
natura rem unam esse omnium
difficillimam: quibus enim ex quĩq
rebus constare dicitur: earum
una quaeq est ars ipsa magna per
sese. quare quinq artium coneur¬
sus maxumaꝵ quantam uim ꝗ tamq
difficultatem habeant ex istimare
potest: testis est graecia quae cum
eloquentiae studio sit incensa iam¬
duiq excell& in ea praestatq caeteris
tamen omnis artes uetustiores ha¬
b& & multo ante non inuentas
solum sed enam perfectas: ꝗͣ haec
est a graecis elaborata dicendiuis
ac copia. in quam cum intueor ina¬
xime mihi occurrunt attice & quasi
lucent athenae tuae qua in urbe
primum se orator extulit: primũq
etiam monimentis & luteris or̃o
est cepta mandari: tamen ante
periden eiuus scripta quaedam
feruntur & thucydidem qui nõ
nascentibus athenis sediam adultis
ferunt: littera nulla est que ꝗdẽ
toris esse uideatur: quanꝗͣ opinio est¬

Expanded text:
sive illa arte pariatur aliqua sive illa arte pariatur aliqua sive exercitatione quadam sive natura, rem unam esse omnium difficillimam. Quibus enim ex quinque rebus constare dicitur, earum una quaeque est ars ipsa magna per sese. Qua re quinque artium concursus maximarum quantam vim quantamque difficul tatem habeat existimari potest. testis est Graecia, quae cum eloquentiae studio sit incensa iamdiuque excellat in ea praestetque ceteris, tamen omnis artis vetustiores habet et multo ante non inventas solum sed etiam perfectas, quam haec est a Graecis elaborata dicendi vis atque copia. In quam cum intueor, maxime mihi occurrunt, Attice, et quasi lucent Athenae tuae, qua in urbe primum se orator extulit primumque etiam monumentis et litteris oratio est coepta mandari. tamen ante Periclem, cuius scripta quae dam feruntur, et Thucydidem, qui non nascentibus Athenis sed iam adultis fuerunt, littera nulla est quae quidem toris esse videatur. Quamquam opinio est et
Abbreviated transcription (Latin):
fructus & gloria ꝗͣ studium ipsum
exercitanoq delectat: quod mibi nul¬
la reseripi& te praeserum tam stu¬
diosum & dicere enim bene nemo
potest nisi qui prudenter intelligit
quare qui eloquennae uere dat oꝑam
dat prudennae qua ne maximis ꝗdẽ
in bellis aequo animo carere qiulquã.
potest: praeclare inquam brute dicis
eoq magis ista dicendi laude delector
quod caetera quae sunt quondam¬
quondam habita in eiuitate pulcher¬
rime: nemo est tam humilis qui se
non aut posse adipisci: aut adeptum
put&: eloquentem neminem uideo
factum esse iuictoria: sed quod faci¬
lus sermo explicetur: sedentes si
uidetur agamus: cum idem placiuss&
illis. tum in pratulo propter plato¬
nis statuam consedimus. hic ego lau¬
dari igitur eloquentiam & ꝗͣta uis
sit eius expromere: quantamq
his qui sint eam consecuti dignatatẽ
afferat: neq propositum nobis est
hoc loco neq necessarium: hoc uero
sine ulla dubitatione conferam ueri

Expanded text:
fructus et gloria quam studium ipsum fructus et gloria quam studium ipsum exercitatioque delectat: quod mihi nulla res eripiet te praesertim tam studioso mei. Dicere enim bene nemo potest nisi qui prudenter intellegit; qua re qui eloquentiae verae dat operam, dat prudentiae, qua ne maximis quidem in bellis aequo animo carere quis- quam potest. praeclare, inquam, Brute, dicis eoque magis ista dicendi laude delector quod cetera, quae sunt quon- dam habita in civitate pulcherrima, nemo est tam humilis qui se non aut posse adipisci aut adeptum putet; eloquentem neminem video factum esse victoria. Sed quo facilius sermo explicetur, sedentes, si videtur, agamus. Cum idem placuisset illis, tum in pratulo propter Platonis statuam con- sedimus. hic ego: Laudare igitur eloquentiam et quanta vis sit eius expromere quantamque eis qui sint eam consecuti dignitatem adferat, neque propositum nobis est hoc loco neque necessarium. Hoc vero sine ulla dubitatione con- firmaverim,