comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
narrat᷑. Eece agnus dĩ. ecce qui
tollit peccata mundi. Ab illo enĩ
debemꝑ om̃s bapti tari. qui ad hoc
uenit inmundũ: ut peccata
tolleret mundi. Ab illo debuit
ipse iohannes baptitari. id est
apeccati originalis contagione
mundari. Qui quãuis nullo inter
natos mulierũ minor tam̃ quasi
natus ex muliere culpȩ neuo non
carebat : ideoq eũ ceteris mulierũ
natis. ab eo qui natus ex uirgine
ds̃ in carne apparuit: opus habebat
ablui. Qm̃ ergo scriptũ ẽ quid ẽ
homo ut in maculatus sit. & ut
mundus appareat natus exmmuliere :
iure timuit homo quãuis sc̃s.
natus tam̃ ex muliere. & ob id
aculpȩ macula non inmunis bap.¬
tizare d̃m : quẽ ex uirgine natũ.
nouerat nullã prorsus habere
maculã culpȩ. Sed quia uera
humilitas ipsa ẽ quã obȩhentia
comes non deserit : qđ prius officiũ¬

Expanded text:
narratur: Ecce, agnus dei, ecce, qui narratur: Ecce, agnus dei, ecce, qui tollit peccata mundi. Ab illo enim debemus omnes baptisari, quia ad hoc venit in mundum, ut peccata tolleret mundi. Ab illo debuit ipse Iohannes baptisari, id est, a peccati originalis contagiomundari. Qui quamvis nullo inter natos mulierum minor, tamen quasi natus ex muliere culpae naevo non carebat. Ideoque cum caeteris mulierum natis ab eo qui natus ex Virgine Deus in carne apparuit opus habebat ablui. Quoniam ergo scriptum est: Quid est homo ut immacuculatus sit, et ut mundus appareat, natus ex muliere ? Jure timuit, homo quamvis sanctus, natus tamen ex muliere, et ob id a culpae macula non immunis, baptizare Dominum, quem ex virgine natum noverat nullam prorsus habere maculam culpae. Sed quia vera est humilitas ipsa, quam obedientia comes non deserit, quod prius officiu
Abbreviated transcription (Latin):
dolus more eius. sed pia dispen.¬
sitione abluendi omnis nostri
contagionẽ peccati qui in multis
offendimꝗ om̃s. Et sidixcrimus
quia peccatũ ñ habem : nosipsos
seducim & ueritas in nob ñ est.
Vlenit baptizari in aquis ipsarũ
conditor aquarũ : ut nobis qui
mimquetatib concepti. & in
delictis sumus generati: secundȩ
celebrat᷑ appetendũ insinuaret
nfceriũ. Dignatus est lauari
aquis iordancis. qui erat mundus
a sordibu scunctis. ut ad deluendas
nr̃oꝵ sordes scelerũ : omnium
fluenti sc̃ĩficaret aquarum.
Sed quia humillimã dm̃ dispen¬
sationẽ ex lectione euangelica
cognouinꝵ: eetã serui humillimã
oboeditionẽ sollicita intentione
udeam Sequit᷑. lohannes aut̃
ixpauit illũ ad seuenisse ut bap¬
ti caret᷑ aqua cuinulla merat
que baptismo tergeret᷑ culpa.
Ando recte intelligit᷑ qđ hic dicit
ohumes ego atedebro bapti:ari.
hoc ẽẽ qđ apud euangelistam
iohanne illo ad se ueniente dixisse

Expanded text:
dolus in ore ejus, sed pia dispendolus in ore ejus, sed pia dispensatione abluendi omnis nostri contagionem peccati, qui in multis offendimus omnes, et si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Venit baptizari in aquis ipsarum conditor aquarum ut nobis qui in iniquitatibus concepti, et in delictis sumus generati, secundae celebratur, appetendum insinuaret mysterium. Dignatus est lavari aquis Jordanicis, qui erat mundus a sordibus cunctis, ut ad diluendas nostrorum sordes scelerum omnium fluenta sanctificaret aquarum. Sed quia humillimam Domini dispensationem ex lectione evangelica cognovimus, etiam servi humillimam obeditionem sollicita intentione videamus. Sequitur: Joannes autem xpavit illum ad se venisse, ut baptisaretur aqua, cui nulla inerat, que baptismo tergeretur, culpaUnde recte intelligitur, quod hic dicit Iohannes: Ego a te debeo baptisari, hoc esse, quod aput ewangelistam Iohannem illo ad se veniente dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
ectio sc̃i euangelii quã modofr̃s
audiuim magnũ nob̵ & in dño
& inseruo dit ꝑfectȩ humilitato
ex̃ẽplũ. In dño quidem : quia
cũ sit dñs non solũ ab homine
seruo bapti tari. sed etiã ipse
adhunc baptirandus uenire
dignatus ẽ. Inseruo autẽ : quia
c̃u sciret prȩcursorẽ se ac bap.¬
tistã sui saluatoris eẽ destinatũ.
memor tam ꝓpriȩ fragilitatis
imunctũ sibi humilit excusaura
officiũ dicens. Ego ate debeo bap¬
homines instruendos humilis
apparuit : in ox adõpatre quantũ
suꝑ homines immio etiã suꝑ angło¬
& suꝑ onne qđ creatũ ẽ emineit
apparuit. uoce delapsa ad eum
huuismodi a magnifica gloria
Hic ẽ filius meus dilectus. in quo
mihi conplacui. Et fidelissims
atq: humillimus seruus ille iob̃s
qui baptizari adño quã hm
bapti care dñm. & aꝑtis suae
mentis oculis descendentẽ suꝑ
breuit̃ ista prȩlibauimus. lata
iam euncta exposituri. ipsum
alicuius sui peccati qui pecelol
non fteit ullũ. nec muentus est

Expanded text:
 quam modo, fratres, audivimus, magnum nobis et in Domino et in servo dat perfectae humilitatis exemplum. In Domino quidem, quia cum sit Dominus non solum ab homine servo baptizari, sed etiam ipse ad hunc baptizandus venire dignatus est. In servo autem, quia cum sciret praecursorem se ac baptistam Salvatoris sui esse destinatum, memor tamen propriae fragilitatis injunctum sibi humiliter excusavit officium, dicens: Ego a te debeo baphomines instruendos humilis apparuit, mox a Deo Patre quantum super homines, imo etiam quan super omne quod creatum est emineret, apparuit voce lapsa ad eum hujusmodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui. Et fidelissimus atque humillimus servus ille Joannes, qui baptizari a Domino, quambaptizare Dominum, et apertis suae mentis oculis descendentem supebreviter ista praelibavimus, latius jam cuncta exposituri ipsum salicujus sui peccati qui peccatum non fecit ullum, nec inventus est
Abbreviated transcription (Latin):
ocentemmonte dño. descipili
ltntrunt ad eu sicut alaeris.
sicut domẽstici. sicut proximi.
sicut amiei uel fr̃s. Ideo ait et
dñs adeos. Vos estissal terrȩ : &
uos estis lux mundi. Nunc uero
descendente codemonte turbȩ
secutȩ sunt eũ quȩ imontẽ
ascendere non potuerunt. ut
pigri populi: ut neglegentes. ut
inꝑfecti. Ita & filii ĩ srł primitus
minonte ascendere m ualuerunt.
adobuianchũ dõ ꝑgere ñ potu¬
erunt ꝓpt̃ suã in religiositatẽ
&impietat̃e. sed solus morses
ascendit. & pauci eũ eo semorũ

Expanded text:
ocente in monte Domino, discipuli venerunt ad eum sicut alacres, sicut domestici, sicut proximi, sicut amici vel fratres. Ideo ait et Dominus ad eos: Vos estis sal terrae, et, vos estis lux mundi . Nunc vero descendente eo de monte, turbae secutae sunt eum, quae in montem ascendere non potuerunt, ut pigri populi, ut negligentes, ut imperfecti. Ita et filii Israel primitus in montem ascendere non valuerunt, ad obviandum Deo pergere non potuerunt propter suam irreligiositatem et impietatem, sed solus Moyses ascendi
Abbreviated transcription (Latin):
ficaret facere dignatus. ẽ. excepto
cȩlestĩ sac ramentorũ figuris
credentiũ confirmat. Porro tatiani.
& martiani. ceterorũq ꝗͥ nuptus
detrahunt ꝑfidia quam sit
dã pnabilis insinuat. Sienim
thoro in maculato &nuptus
debita castitate celebratis culpa
messet: nequaquã dñs adhis
uenire. nequaqua eas signoꝵ suoꝵ
mnitus consecrare uoluisset. Nunc
aut̃t qr bona ẽ castitas coniugalid.
melior continentia uidualis.
eptima ꝑfectio uirginalis: ad
conꝓbandã omniu electionem
graduũ. discernendum tamen
mariȩ uirginis utero nasei dig¬
natus est. Aꝓphetico annae
uiduȩ orc moxnatus benedicit᷑
anũptiarũ celebratoribus iam
iuuenis inuitatus. & hos suae
prȩsentia uirtutis honorat. sed
ad altiorem celestiũ lȩtitiam
figuratũ. Miracula nãq facturid
interra dĩ filius uenit ad nuptia.
ut ipsũ se esse doceret. de quo

Expanded text:
ignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, credentium confirmat. Porro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si enim toro immaculato et nuptiis debita castitate celebratis culpa inesset, nequaquam Dominus ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem graduum, discernendum tamen Mariae virginis utero nasci dignitatus est, a prophetico Annae viduae ore mox natus benedicitur, a nuptiarum celebratoribus jam juvenis invitatur, et hos suae praesentia virtutis honorat. Sed nunc redeamus ad altiorem coelestium laetitiam figurarum. Miracula namque facturus in terra Dei Filius venit ad nuptias, ut ipsum se esse diceret de quo
Abbreviated transcription (Latin):
nocentiũq cogitationũ repellam
in cursus. Hoꝵ crebra conlationei
& nos & pacimos nr̃os a fabulis
suꝑ uacurs. & male dulcoratis
detractionũ conloquiis caftigart
atq ad diuinȩ frequentiã laudis
accendere. curemus. Si em̃ fr̃s
lem̃i infuturi beatitudimne secul
habitare indomo dm̃ ac ꝑpeglo
illũ laũdare desideramꝑ :oporte
nimrũ ut ihoc scło qͥd infaturo¬

Expanded text:
nocentiumque cogitationum repellamus nocentiumque cogitationum repellamus incursus: horum crebra collatione et nos et proximos nostros a fabulis supervacuis et male dulcoratis detractionum colloquiis castigare atque ad divinae frequentiam laudis accendere curemus. Si enim, fratres charissimi, in futuri beatitudine saeculi habitare in domo Domini, ac perpetuo illum laudare desideramus, oportet nimirum et in hoc s
Abbreviated transcription (Latin):
illi Et sicut dñs ipse teftatur.
omni eui multũ datu. ẽ : multũ
quȩrit᷑ ab eo. Nȩ nos ergo scientia
inflet: sed caritaspotius edificet.
Sequam᷑ exemplum apparentis
in homine filiidi : quicis quos
se ad sublimia discenda sequi
necdũ ualere conspexit. se ipsũ
benigna humilitate subiecit.
cuius exeplo imbutoscorum
animos cȩlesti gr̃a dignos. cȩlestis
archani redderet esse capaces.
Etmat̃ inquit eius conseruabat
om̃a uerba hȩc conferens in corde
dieti sie acta cognouerat mat
uirgo diligentius in corde retinebi
sollicite cuncta memoriȩ cõmei¬
dabat. ut cũ dño tepus p̃dicindȩ
siue scribende in carnationis eius
adueniret. sufficient̃ umi uersa
ꝓut essent gesta posset explican
quȩ rentibus. Imitemur & nos
fr̃s mei piam dnĩ matre. ipsi quoe
om̃a uerba & facta dm̃ ac saluator
nr̃i fixo in corde conseruando.
horũ meditatione diurna. et
nocturna. in portunos inaniũ

Expanded text:
illi. Et sicut Dominus ipse testatur: illi. Et sicut Dominus ipse testatur: Omni cum multum datum est, multum requiritur ab eo . Ne nos ergo scientia inflet, sed charitas potius aedificet: sequamur exemplum apparentis in homine Filii Dei, qui eis quos se ad sublimia discenda sequi necdum valere conspexit, seipsum benigna humilitate subjecit, cujus exemplo imbutos eorum animos coelesti gratia dignos coelestis arcani redderet esse capaces. Et mater, inquit, ejus conservabat omnia verba haec conferens in corde dicta sive acta cognoverat mater Virgo, diligentius in corde retinebat, sollicite cuncta memoriae commendabat, ut cum demum tempus praedicandae sive scribendae incarnationis ejus adveniret, sufficienter universa, prout essent gesta, posset explicare quaerentibus. Imitemur et nos, fratres mei, piam Domini matrem, ipsi quoque omnia verba et facta Domini ac Salvatoris nostri fixo in corde conservando, horum meditatione diurna et nocturna importunos inanium
Abbreviated transcription (Latin):
ipse cũ ipsis ad inferiora conuer¬
sationis eoꝵ. cȩpitq manere in his
quȩ illoꝵ erant : & erat eis pia
dispensatione subiectus. donee
ꝓficiente humilitatis magis terio.
quantũ omnibus creaturis esset
prȩferendus agnoscerent. Quid
phis nr̃a agat suꝑbia obsecro
paucis adtendam. Certe cũ ea
quȩ non eternalit̃ nouim sed
iuuante dño extẽpore didicimus
archana scripturarũ. simpliciores
quosq: fr̃s loquentib: nob̵ intellegere
non possesentimus. stati extolli
consueuimꝵ: eisq despectis. de
nr̃a nos quasi singulari ac ꝑplu-¬
rima eruditione iactamiis.
quasi ñ sint ꝑplures etiã nobis
multo doctiores. Et qui adoeti¬
oribus nolumus despici. ipsi
indoctiores nob despicere.immo
etiã in ridere gaudemus Neq
remimsei curam⁊  non eis
qui uel mysteria fidei. uel sui
precepta conditoris tantu me¬
ditando ꝑcipiunt. sed hispotius
qui ea quȩ discere potuerunt
operando exercent. regni adituᷤ

Expanded text:
ipse cum ipsis ad inferiora converipse cum ipsis ad inferiora conversationis eorum, coepitque manere in his quae illorum erant: et erat eis pia dispensatione subjectus, donec proficiente humilitatis magisterio, quantum omnibus creaturis esset praeferendus agnoscerent. Quid pro his nostra agat superbia obsecro paucis attendamus. Certe cum ea, quae non aeternaliter novimus, sed juvante Domino ex tempore didicimus, arcana Scripturarum, simpliciores quosque fratres loquentibus nobis intelligere non posse sentimus, statim extolli consuescimus, eisque despectis de nostra nos quasi singulari ac perplurima eruditione jactamus, quasi non sint perplures etiam nobis multo doctiores; et qui a doctioribus nolumus despici, ipsi indoctiores nobis despicere, imo etiam irridere gaudemus: neque reminisci curamus, quia non eis qui vel mysteria fidei, vel sui praecepta conditoris tantum meditando percipiunt, sed his potius qui ea quae discere potuerunt operando exercent, regni coelest
Abbreviated transcription (Latin):
eus paulatim ad agnitionem
dunnitatis in stitueret: Cũ enĩ
aresset quid ẽ qđ me quȩ rebatis.
annescrebatis quia in his quae
pitis mei sunt oportet me esse
a ipsi non intellexerunt uerbũ
qrodlocutus ẽ ad illos. ficut eu¬
dglista corsequent insinuat :
descendit cũ eis &uenit na tareth
&crat subditus illis. Dierbat
ergo archanũ suȩ chiumȩ uirtutis
parentib humanȩ suꝑ fragilitatis.
matri suȩ scilicet uerȩ suȩ carnis
& castissimo tutori castitatis illius:
qui ꝑid tẽporis nec dũ ꝓlata luce
euangelica ab om̃ibus pene qui eos
nosse poterant. carnali conune¬
tione uir eius. carnali administra¬
tione pater ȩstimabat᷑ simnul e
uocabat᷑ ipsius dñi saluatoris
Dicebat in quã his. quia in his quȩ
patris mei sunt oportet me esse:
Qui cũ arcẽ tanti mysterii a scendere
intellegendo ñ possent. neq aliter
eũ in hisquȩ uere patris eius esseñ
minere decernerent nisi ut
cõprehendere nossent : descendit

Expanded text:
eos paulatim ad agnitionem eos paulatim ad agnitionem divinitatis institueret. Cum enim dixisset, Quid est quod me quaerebatis? an nesciebatis quia in hortet me esse? et ipsi non intellexerunt verbum quod locutus est ad illos, sicut evangelista consequenter insinuat: Descendit cum eis, et venit Nazareth, et erat subditus illis. Dicebat ergo arcanum suae divinae virtutis parentibus humanae suae fragilitatis, matri suae scilicet verae suae carnis, et castissimo tutori castitatis illius, qui per id temporis, nec dum prola a luce Evangelica, ab omnibus pene qui eos nosse poterant, carnali conjunctione vir ejus, carnali administratione pater aestimabatur simul et vocabatur ipsius Domini Salvatoris. Dicebat, inquam, his, Quia in iis quae Patris mei sunt, oportet me esse. Qui cum arcem tanti mysterii ascendere intelligendo non possent, neque aliter eum in iis quae vere patris ejus essent manere decernerent, nisi ut comprehendere nossent, descendit
Abbreviated transcription (Latin):
manebit & in aobiserit. Quia
uidelicet eiusdẽ scẽ trintatis
cuius una atq indiunsibilis natise
diumitatis ẽ. mansio in cordibi
electoꝵ dispar esse non potest
Fego qđ dñs intẽplosedens diãt
in hisquȩ patris mei st̃ opote
me ẽẽ: declaratio ẽ consempi¬
ternȩ dõ patri potestatis & głȩ.
Qqͣ iutẽ rediens nataretberat
subditus parentibus. humane ẽ
ueritatis indiciũ : simulq humi¬
litatis exẽplũ. In ea nãq nitura
subditus erait hominibus. in qua
minor est patre: unde ipsedicit.
uido aid pitr̃e . quia pat̃ maior meẽ :
inqua etiã minoratus ẽ paulominus
ab angłis. In illa aut̃ẽ inqua ipse
& piter um̃i sunt : in qua non eo
tempore uadit aͥpatr̃e. sed
semꝑ impso est : omina ꝑipsũ
facta sunt. & ipfe est ante . eañs
iuius mmultũ ẽ mirendane
dispensatio pietatis. Qui dum
prentes sues mysteriũ diuinȩ
fue maiestatis nec dum capere
uidisse.: exhibuit eishumanȩ
sibieecioñe humilitatis. ut ꝑhane

Expanded text:
obis erit . Quia videlicet ejusdem sanctae Trinitatis, cujus una atque indivisibilis natura divinitatis est, mansio in cordibus electorum dispar esse non potest. Ergo quod Dominus in templo sedens dicit, In his quae Patris mei sunt oportet me esse, declaratio est consempiternae Deo Patri potestatis et gloriae. Quod autem rediens Nazareth erat subditus parentibus, humanae est veritatis indicium, simulque humilitatis exemplum. In ea namque natura subditus erat hominibus, in qua minor est Patre. Unde et ipse dicit: Vado ad Patrem, quia Pater major me est: in qua etiam minoratus est paulo minus ab angelis . In illa autem in qua ipse et Pater unum sunt, in qua non ex tempore vadit ad Patrem, sed semper in ipso est, omnia per ipsum facta sunt, et ipse est ante omnes. Cujus multum est miranda magnae dispensatio pietatis, qui dum parentes suos mysterium divinae suae majestatis necdum capere vidisset, exhibuit eis humanae subjectionem humilitatis, ut per hanc
Abbreviated transcription (Latin):
oculi sunt. id ẽ in xp̃o uniues¬
si tasscientiȩ spiritalis in habita
Cuius & apłspetrus meminu
itadicens. Adquẽ accedentes
lapidẽ uĩi. & ipsi tĩquam
lapides uiui suꝑ aedificmnnꝰ
Bene scđm purificatioñẽ udee¬

Expanded text:
oculi sunt, id est, in Christo univeroculi sunt, id est, in Christo universitas scientiae spiritualis habitat. Cujus et apostolus Petrus meminit, ita dicens: Ad quem accedentes lapidem vivum, et ipsi tanquam lapides vivi, superaedificamini . Bene secundum purificationem
Abbreviated transcription (Latin):
facturus quasi in cognitam se
nosse dissimulat. qui a hane
diuinȩ natiuit itis auctorem
non esse cognoseit. Erant autẽ¬
lapideȩ hrdriȩ seoo positȩ scđm
purificationẽ iudȩoꝵ: capientes
singulȩ metretasbinas ł ternas
Hy driȩ uocant᷑ uisa aquarum
receptui parata. Grece cm̃ aqud
hydordicit᷑. Aqua autẽ scriptar
sacrȩ scientiã designat. quȩ suos
auditores & aptccatorũ sorde
abluere. & diuinȩ cognitionis
solet fonte potare. Vasa sex
quib: continebat᷑ corda sunt
deuota scoꝵ: quorũ ꝑfectio uitx
e fidei. exceplũ recte credendi
ac uiuendi. ꝓposita est generi
humano ꝑsex sȩculi labentis
ętites idest usq ad tempus
dm̃cȩ prȩdicationis. Etbene
lapidea sunt uasa : qui a fortia
sunt prȩcordia iustoꝵ. ut pote
illius fide & dilectione solidita
lapidis quẽ uidit damihel p̃eisũ
demonte sine manibus. faetuo
in montẽ magnũ . & implesse
omñe terra. Et dequo dicit
tacharias. In lapide uno septẽ

Expanded text:
facturus, quasi incognitam se facturus, quasi incognitam se nosse dissimulat, quia hanc divinae nativitatis auctorem non esse cognoscit. Hujus velapideae hydriae sex positae secundum purificationem Judaeorum, capientes singulae metretas binas vel ternas . Hydriae vocantur vasa aquarum receptui parata: Graece enim aqua hydor dicitur. Aqua autem scripturae sacrae scientiam designat: quae suos auditores et a peccatorum sorde abluere, et divinae cogsolet fonte potare. Vasa sex quibus tenebatur, corda sunt devota sanctorum, quorum perfectio vitae et fidei ad exemplum recte credendi ac vivendi proposita est generi humano per sex saeculi habentis aetates, id est, usque ad tempus dominicae praedicationis. Et bene lapidea sunt vasa, quia fortia sunt praecordia justorum, ut pote illius fide et dilectione solidata lapidis, quem vidit Daniel praecisum de monte sine manibus, factumque in montem magnum, et implesse omnem terram ; et de quo dicit Zacharias: In lapide uno septem
Abbreviated transcription (Latin):
apło teste quiait. u factus est
ei exsemine dauĩd scđm carnẽ.
Quom odo em̃ exsemine dauid
scđm cerñe si ñ excorpore mariȩ
scđm carne quȩ ex dauid semine
destendit: Sed in eo qđ miriculũ
faccurus ait. quid michi & tibi
est mulier. significat se diuini¬
tatis qua miraculũ erit patrandũ.
non principiũ temporaliter
accepisse dematre : sed ȩt̃nitatẽ
semꝑ habuisse depatre. Quid michi
inquit ec tibi ẽ mulier: Nondũ
uenit horamea. cui diuimitate
quã ex patre semꝑ habui. ẽu tua
carno ex qua carnem suscepi.
horamea ut fragilitate sũptȩ
extehumanitatis moriendo
demonstre : prius ẽ ut potentiã
eternȩ dĩtatis uirtutes operando
patefaciam. Venit autẽ hora.
ut quid sibi & matri cõmune
esset ostenderet: c̃u eã morituruᷤ
meruce discipulo uirgini uirginẽ
cõmendare curabat. Carnis ñaq
infirma perpetiens. matrem
dequa hȩc suscepit pie cognit᷑a
ei quẽ maxime diligebat dis¬
cipulo cõmendauit quã diuina

Expanded text:
ui ait: Qui factus est ei ex semine David secundum carnem . Quomodo enim ex semine David secundum carnem, si non ex corpore Mariae secundum carnem, quae ex David semine descendit? sed in eo quod, miraculum facturus, ait: Quid mihi et tibi est, mulier? significat se divinitatis, qua miraculum erat patrandum, non principium temporaliter accepisse de matre, sed aeternitatem semper habuisse de Patre. Quid mihi, inquit, et tibi est, mulier? Nondum venit hora mea. Qui divinitatem, quam ex Patre semper habui, cum tua carne, ex qua carnem suscepi, hora ut fragilitatem sumptae ex te humanitatis moriendo demonstrem. Prius est ut potentiam aeternae Deitatis, virtutes operando, patefaciam. Venit autem hora ut quid sibi et matri commune esset ostenderet, cum eam, moriturus in cruce, discipulo virgini virginem commendare curavit . Carnis namque infirma perpessus, matrem, de qua haec susceperat, pie cognitam, ei quam maxime diligebat discipulo commendavit: quam divina
Abbreviated transcription (Latin):
cerabat ꝑ agens ipse qđ ceteris
lgndũ prȩcepit. luceat lux
urã cor̃a homimibus. ut indeor
opera ur̃abona. & glorificent
patr̃ẽ ur̃m qui incȩlis est : Atq
ideo ñ solũ apud homines gratia
& sapientia ꝓficere dicitur in
quantu ipsi eius sapientiã grãmq
potuere cognoscere : sed etiam

Expanded text:
curabat, peragens ipse quod caeteris curabat, peragens ipse quod caeteris agendum praecepit: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . Atque ideo non solum apud homines gratia et sapientia proficere dicitur, in quantum ipsi ejus sapientiam gratiamque potuere cognoscere, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
ȩate. & gr̃a apud dm̃ & homines.
satura uere humanitatis in dicat.
inqua ꝓficere ad tempus uoluit.
quumndiuinitate idem ipse est. &¬
ami eius non deficient: iuata
hominis quippenatura ꝓficiebat
sapientia. ñ quidẽ ipse sapientior
ex tẽpore existendo. qui a prima
conceptionis hora sp̃u sapientiȩ
plenus ꝑmanebat: sed eandem
qua plenus erat sapientia ceteris
extẽpore paulatĩ de monstrando.
luxta hominis natura ꝓficiebat
çaate qr de infantia ad pueritiã
depueritia ad uuentut̃e. consu¬
eto hominib crescendi ordine
ꝑuenit. luxta hominis natura
ꝓficiebat gr̃a ñ ipse ꝑ accessũ
temporis accipiendo quod non
habebat. sed pandendo donũ
gr̃e qđ habebat. Et bene cũ
detum esset qr iħc ꝓficiebat
sapientia etate & gra ad iunctu
est apud dm̃ & homines: quia
quantũ ꝓficiente ȩtate hominib
sipientiȩ & gr̃ȩ quȩ sibi in erat
dona pate faciebat. tantũ eos
dleudẽ dĩ patrissemꝑ excitare

Expanded text:
etate et gratia apud Deum et homines. Natura verae humanitatis indicat, in qua proficere ad tempus voluit, qui in divinitate idem est, et anni ejus non deficient. Juxta hominis quippe naturam proficiebat sapientia, non quidem ipse sapientior ex tempore existendo, qui a prima conceptionis hora spiritu sapientiae plenus permanebat, sed eamdem qua plenus erat sapientiam caeteris ex tempore paulatim demonstrando. Juxta hominis naturam proficiebat aetate, quia de infantia ad pueritiam, de pueritia ad juventutem, consueto hominibus crescendi ordine pervenit. Juxta hominis naturam proficiebat gratia, non ipse per accessum temporis accipiendo quod non habebat, sed pandendo donum gratiae quod habebat. Et bene cum dictum esset quia Jesus proficiebat sapientia, aetate et gratia, adjunctum est, apud Deum et homines; quia quantum proficiente aetate hominibus sapientiae et gratiae quae sibi inerant dona patefaciebat, tantum eos ad laudem Dei patris semper excitare
Abbreviated transcription (Latin):
ecuacat amssterio qđ die tertio
post ea quȩ superior euangelii
sermo destripserat nuptiȩ factȩ
referuntur. sed tertio tẽpore
uenisse designat. Primũ quip¬
pe scłi tc̃pus ante lege patriar¬
charũ exẽplo. secundum sub
lege ꝓphetarũ scriptis. tertiũ
subgratia prȩconis euangelistiru
quasi terei diei luce mundo
refulsit in quodñs & saluator
mm predẽptione generis humani
in carne natus apparuit. Sed

Expanded text:
ec vacat mysterio, quod die tertio post ea, quae superior Evangelii sermo descripserat, nuptiae factae referuntur, sed tertio tempore i Ecclesiam venisse designat. Primum quippe saeculi tempus ad legem, patriarcharum exemplis; secundum sub lege, prophetarum scriptis; tertium sub gratia, praeconiis evangelistarum, quasi tertiae diei luce mundo refulsit; in quo Dominus et Salvator noster pro redemptione generis humani in carne natus apparuit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ ad inluminatioñẽ fide
ꝑtinebat. potuerunt illis eredta
& intellecta sufficere. ut corpori
in tuitu ñ inquirerent: qđ plens¬
simo uisumentis in spexerant.
Sed diligentia sagacis officii. usq
aduidendũ puerũ perseuerans:
futuri tẽporis populis & nr̃i
tẽporis hominibu s seruiebait it
sicut omnib nob̾ ꝓfuit qđ post
resurrectionẽ dm̃ uestigia uilnes
manus: ita adnrãm utilitatem
ꝓficeret: qđ infantiam ipsius
magoꝵ ꝓbauit aspectus. Videri
itaq magi. & adorauer̃t puerĩ.
de tribu uida. desemine dauid
scđm carnẽ. factũ ex muliere.
factũ sublege: quã non soluere
fandi in potẽ. & innullo ab hin
infantiȩ generalitate dissimle
Quia sicut fidelia erant testinen
quȩ in eo maiestatẽ in unisibilis
diuuimtatis ad sererent : ita
ꝓbatissimũ eẽ debebat uerdi
carne factũ & sempiternã illã
essentiã filii dĩ uera hominis
suscepisse naturã: ne uel ineft¬
biliũ operũ secutura miracula

Expanded text:
quantum ad illuminationem fidei pertinebat, potuerunt illis credita et intellecta sufficere, ut corporali intuitu non inquirerent quod plenissimo visu mentis inspexerant. Sed diligentia sagacis officii usque ad videndum puerum perseverans, futuri temporis populis et nostri saeculi hominibus serviebat: ut sicut omnibus nobis profuit, quod post resurrectionem Domini vestmanus; ita ad nostram utilitatem proficeret, quod infantiam ipsius magorum probavit aspectus. Viderunt itaque magi, et adoraverunt puerum de tribu Juda, de semine David secundum carnem , factum ex muliere, factum sub lege , quam non solvere fandi impotem, et in nullo ab humanae infantiae generalitate dissimilem. Quia sicut fidelia erant testimonia, quae in eo majestatem invisibilis Deitatis assererent, ita probatissimum esse debebat Verbum carnem factum, et sempiternam illam essentiam Filii Dei, hominis veram suscepisse naturam: ne vel ineffabilium operum secutura miracula,
Abbreviated transcription (Latin):
ñq: est ad offerenda dõ sacrifi-¬
cicrũ spiritaliũ uota concurrere.
& auctorẽ suũ orationibus lacri¬
imsq: sibi conciliare profusis.¬
fecit ergo dñs inter homines
homonatus. quod faciendum
hominib ꝑ angłos imperauerit
ds. Seruauit ipselegẽ quã dedit.
ut nob̵ qui puri homines sumus.
seruandũ ꝑ om̃a quicquid ds̃
ubet ostenderet. Sequamur
iter humanȩ conuersationis eiio.
sidĩtatis głam delectam᷑ intueri.
sioptamus habitare indomo eud
ȩterna in cȩlis omnibus diebus
it neulla in eterm̃i maloꝵ aura
pulsemur. meminerimus prȩ.¬
sentis ecclesiȩ domũ necessarie
prec̃u mundarũ frequentare
muineribus. Qđ ipse duodennis
mũplo sedit in medio doctoꝵ.
iudiens & interrogans illos.
hummȩ ẽ humilitatis indiciũ
omio euiã eximum discendȩ
umlitatis exẽplũ. Dĩ quip̃pe

Expanded text:
que ad offerenda Deo sacrificiorum spiritualium vota concurrere, et auctorem suum orationibus lacrymisque sibi conciliare profusis.Fecit ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid Deus jubet, ostenderet. Sequamiter humanae conversationis ejus, si divinitatis gloriam delectamur intueri, si optamus habitare in domo ejus aeterna, in coelis omnibus diebus Et ne ulla in aeternum malorum aura pulsemur, meminerimus praesentis Ecclesiae domum necessariis precum mundarum frequentare muneribus. Quod ipse duodenis in templo sedit in medio doctorum audiens et interrogans illos, humanae est humilitatis indicium, imo etiam eximium discendae humilitatis exemplum. Dei quippe
Abbreviated transcription (Latin):
iorunt sperando es amancdo
tansimgrart. Discũbente aut̃e
idnrprias chĩo uinũ defecit :¬
i umo meliore popsũ mirabili
ordine ficto minserarecur
gła latentis in homine dĩ. et
eredentiũ meũ fides aucta ꝓficeret.
sens. ssuauatas paulat̃i cȩperat
obcarnalẽ phariseoꝵ interprȩ¬
tationẽ a prisca sua uirtute
deficere: Qui mox eaquȩ carnalia
uedebant᷑ mandata ad spiritalẽ
conuertit doctrinã. cunet᷑aq
litterȩ legalis suꝑficiem. euan¬
gelica glestis grattȩ uirtute
mutiuit qđ ẽ uinũ fecisse de aqua
horamea. Neq enĩ matr̃e fuã
in honorare qui nobis iubet
honorare patrẽ & marr̃e: aut
eidnsibi esse matre negaret
eoccuius carne uirgine& carñe¬

Expanded text:
et amando transmigrare. Discumbente autem ad nuptias Domino vinum defecit, ut, vino meliore per ipsum mirabili ordine facto, manifestaretur gloria latentis in homine Dei, et credentium in eum fides aucta proficeretsensus suavitas paulatim coeperat, ob carnalem Pharisaeorum interpretationem, a prisca sua virtute deficere. Qui mox ea, quae carnalia videbantur, mandata ad spiritalem convertit doctrinam, cunctamque litterae legalis superficiem evangelica coelestis gratiae virtute mutavit, quod est vinum fecisse de aqua.hora mea. Neque enim matrem suam inhonoraret, qui nos jubet honorare patrem et matrem; aut eam sibi esse matrem negaret, ex cujus carne virgine
Abbreviated transcription (Latin):
uidentes mirati sunt. Qui eñĩ
idem uerus homo & uerus erat ds̃.
adostendendũ quia homo erit
homines magistros humiliter
iudiebit: ad conꝓbandũ quia
dserit eisdem loquentibus
sublimiter respondebat. Quod
matri quȩrenti ac dicenti. fili
quid frcisti nobissic ecce pater
tiuus & ego dolentes quȩ rebam ꝓ
te respondit. & quid us quod
me quȩrebatis nesciebatis quia
in insquȩ patris mei ft̾ oportet
me esse: diuinae mareftatis
indieiũ fuit. Dequa alibi dicit
Om̃a quȩcũq habet pat̾ meast̃
Atq ideo rectissime templum
non minus ad se. quã ad patrem
ꝑtinere testat᷑. Inuentus quipp
intẽplo dicit. quia in his quae
patris mei st̃ oportet meesse
Quia nimirũ quoꝵ una ẽ maiestas
& gła hoꝵ etiam una sedesac
domus ẽ. Nec solũ materialis dĩ
domus. quȩ ad ad orandũ eum
tẽporaliter fieri solet. sed eta
domus intellectualis quae ad
laudandũ eũ inꝑternũ constru
aeque patri & filio immoetian

Expanded text:
ntes mirati sunt. Qui enim idem verus homo et verus erat Deus, ad ostendendum quia homo erat, homines magistros humiliter audiebat, et ad comprobandum quia Deus erat eisdem loquentibus sublimiter respondebat. Quod matri quaerenti ac dicenti: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. Respondit: Et quid est quod me quaerebatis? An nesciebatis quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse? Divinae majestatis indicium fuit, de qua alibi dicit: Omnia quaecunque habet Pater, mea sunt; atque ideo rectissime templum non minus ad se quam ad Patrem pertinere testatur. Inventus quippe in templo dicit quia in his quae Patris mei sunt, oportet me esse: quia nimirum quorum una est majestas et gloria, horum etiam una sedes ac domus est; nec solum materialis Dei domus, quae ad adorandum eum temporaliter fieri solet, sed etiam domus intellectualis quae ad laudandum eum in aeternum construitur, aeque Patri ac Filio, imo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
piternȩ. ac pobseruantia mat̾nȩ
legis. gr̃a cipiti nr̃o & collo torque
idditur : quia quanto quis diuinis
intentus fuerit. auscultare pr e¬
ceptis. quanto eaquȩ didicerit
inunitate matris eccłȩ diligentus
obseruare studuerit : tanto &
nunc dignius ad honor̃e predi-¬
candi & infuturo sublimius
ascendet adbeatitudin̾e cũ xp̃o
sine fine regnandi. Verũ nequis
autumet dñm saluatorem ob
inperitiȩ necessitatẽ adisse
iudisseq & interrogasse iagistros.
uideami quid seqͥt᷑ Stu pebant

Expanded text:
paternae ac pro observantia maternae legis gratia capiti nostro, et collo torques additur: quia quanto quis divinis intentus fuerit auscultare praeceptis, quanto ea quae didicerit in unitate matris Ecclesiae diligentius observare studuerit, tanto et nunc dignius ad honorem praedicandi, et in futuro sublimius ascendet ad beatitudinem cum Christo sine fine regnandi. Verum ne quis autumet Dominum Salvatorem ob imperitiae necessitatem adiisse audisseque et interrogasse magistros, videamus quid
Abbreviated transcription (Latin):
audiens hic est filius dĩ. p̃ludiant
mansuetĩ & lȩtent᷑ quia uenit
uir post io hanñe fortior iobanne
quibaptizat in sp̃usc̃o: & quia
hic est filius dĩ. Quia eñi ꝑ suꝑbiã
recessimus homines adõ: filius
ut idem ipse & ꝑ diuiitatẽ patri.
& ꝑhumanitatẽ congrueret nob̃
Per humanitatẽ similem nobis
ꝓnob cu hoste confligeret :
diuinitate patri consubstantialẽ
ad imagiñe nos dĩ & similitudinẽ
quã peccando amisimus posset
digne recreare. Per mor tẽ nrãe
fragilitatis. destruere eum qui
habebat mortis imperium. & ꝑ
in passibilẽ suȩ diuinitatis potentiã
reconciliaret nos dõ patri. eu quo
uiit & regnat ds̃ in unitate

Expanded text:
audiens, Hic est Filius Dei. Audiant audiens, Hic est Filius Dei. Audiant mansueti et laetentur, quia venit vir post Joannem fortior Joanne, qui baptizat in Spiritu sancto, et quia hic est Filius Dei. Quia enim per superbiam recessimus homines a Deo, filiusut idem ipse et per divinitatem Patri, et per humanitatem congrueret nobis: per humanitatem similem nobis pro nobis cum hoste confligere, per divinitatem Patri consubstantialem ad imaginem nos Dei et similitudinem, quam peccando amisimus, posset digne recreare: per mortem nostrae fragilitatis destruere eum qui habebat mortis imperium, et per impassibilem suae divinitatis potentiam reconciliaret nos Deo Patri, cum quo vivit et regnat Deus in unitate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓȩterno desiderio lugeant esuriant
& sitiant iustitiã . miseri cordiam
munditiamq: tam cordis qua et
tranquillitate pacis amplectint᷑ :
sed & ꝓobseruatione uistitiȩ ꝑse¬
cutionẽ pati non uereant᷑ elemosynis.
orationibus. & ieuinis. ceterisq
sp̃s fructibus insistere desiderent.
Recedit aut̃ẽ ad tempus: ne semꝑ
infir mos curandi. mortuos suscitandi.
demones eiciendi. uel etiã ꝓpbe¬
tandi habeant facultatẽ. Manet
semꝑ ut possint habere uirtute :¬
ut mirabiliter ipsiuiuant. Uenit
ad tempus : ut etiã aliis ꝑmiraculoꝵ
signa quales sint intus effulgeant:
Et ego uidi inquit & testimoniũ
ꝑhibui: quia bic est filius dĩ.
Supradixerat. postme uenit uir
qui ante me factus ẽ: nune testi¬
moniũ ꝑhibet qr hic. ẽ filius dĩ.
utriusq naturȩ ueritatẽ. humanȩ
uidelicet & diuinȩ inuna eadẽq
xp̃i ꝑsona manifeste designans.
Frubescat manicheus. audiens
uenit uir: conticescat fotinus.

Expanded text:
pro aeterno desiderio lugeant, esuriant pro aeterno desiderio lugeant, esuriant et sitiant justitiam, misericordiam, munditiam cordis, et tranquillitatem pacis amplectantur: sed et pro observatione justitiae persecutionem pati non vereantur, eleemosynis, orationibus et jejuniis, caeterisque Spiritus fructibus insistere desiderent. Recedit autem ad tempus, ne semper infirmos curandi, mortuos suscitandi, daemones ejiciendi, vel etiam prophetandi habeant facultatem. Manet semper, ut possint habere virtutem qua mirabiliter ipsi vivant; venit ad tempus, ut etiam aliis per miraculorum signa quales sint intus, effulgeant. Et ego vidi, inquit, et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei. Supra dixerat, Post me venit vir qui ante me factus est, nunc testimonium perhibet, Quia hic est Filius Dei, utriusque naturae veritatem, humanae videlicet et divinae, in una eademque Christi persona manifeste designans. Erubescat Manichaeus audiens, Venit vir; conticescat Photinus
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemoraui: sp̃s ubi uult spirat.
Dyc aut̃e om̃a inquit apłs operat᷑
unus atq idem sp̃s. diuidens singulis
ꝓut uult. Idcirco aut̃ẽ suꝑ eum
in quo semꝑ manebat bapti ⁊atu
sp̃s descendere ostenditur. ut &
baptista ipse celsius iam quem
se nisibapti:atos aqua sp̃s ciusdẽ
posse baptisma mereri. Quȩrendu
interea quomodo speciale filii
di agnoscendi signũ fuerit quod
suꝑ eũ descenderit & manserit
sp̃s cũ etiã discipłis ipse ꝓmittat
dicens. Et ego rogabo patrem. &
aliũ paraclrtũ dabit uobis. ut
maneat uobi scũ in gt̃nũ : sp̃m
ueritatis. Et paulo post. Qui apud
uos manebit : & in uobis erit.
Sieñi apud seruos dĩ electos manet
amillis erit sp̃s quid magni est
filio di qđ in ipso manere sp̃s
astruatur Notandũq: quod
tile corpus gestauerint partim
mancat inȩternum partim
rediturus sccedat. Mlanet quippe
apudeos ut bonis insistant actibus:
uoluntariã pauꝑtat̾e diligant.
mansue tudinẽ consequantur.

Expanded text:
s ubi vult spirat. Haec autem omnia, inquit Apostolus, operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Idcirco autem super eum, in quo semper manebat, baptizatum Spiritus descendere ostenditur, ut et Baptista ipse celsius jam quem se nisi baptizatos aqua, Spiritus ejusdem posse baptisma mereri. Quaerendum interea quomodo speciale Filii Dei agnoscendi signum fuerit, quod super eum descenderit et manserit Spiritus, cum etiam discipulis ipse promittat, dicens: Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum, Spiritum veritatis . Et paulo post: Quia apud vos manebit, et in vobis erit. Si enim apud servos Dei electos manet, et in illis erit Spiritus, quid magni est Filio Dei quod in ipso manere Spiritus astruatur? Notandumque quod uandiu mortale corpus gestaverint, partim manet in aeternum, partim rediturus secedat. Manet quippe apud eos, ut bonis insistant actibus, voluntariam paupertatem diligant, mansuetudinem consequantur,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut colũbȩ quȩ laete st̃ lote :
& resident iuxta fiuenta plenissima
Nidificaro solet inforaminibus
petrȩ : in cauerna maceriae.
manus. latus ẽ lancea ꝑforatũ :
unde continuo sanguis & aqua
nr̃ȩ uidelicet scĩficationis et
ablutionis mysteriũ exxiuit
animos. dũ ad fidei sper. & dilee¬
tionis ꝑfectionẽ nutriendos
suscipiunt. quasi indificantibus
colũbis in selocũ pandunt. Hȩc
ergo fortiorũ auxilia qui ad huc
pufilli infide sumus humnliter
sub eamus. his dñicȩ passionis sacra¬
mentis semꝑ scĩ ficari curemus.
Talẽ nãq omniti nr̃m conuer satis
dñs quȩrit. talibus intentã sinde
umuscuiusq nr̃m uitã uidere
desiderat: taliũ uoce suas laudes
decantari ac prȩdicari gratulat᷑:
Surge inquit anncamea. speciosa
mea & ueni. colũba mea in
foraminibus petrȩ. in cauerna
macerie ostende mihi faciẽ tũ

Expanded text:
sicut columbae, quae lacte sunt lotae, sicut columbae, quae lacte sunt lotae, et resident juxta fluenta plenissima. Nidificare solet in foraminibus petrae, in caverna maceriae. clavis manus, latus est lancea perforatum, unde continuo sanguis et aqua, nostrae videlicet sanctificationis et ablutionis mysterium, exivit.animos dum ad fidei, spei et dilectionis perfectionem nutriendos suscipiunt, quasi nidificantibus columbis in se locum pandunt. Haec ergo fortiorum auxilia, qui adhuc pusilli in fide sumus, humiliter subeamus, his Dominicae passionis sacramentis semper sanctificari curemus. Talem namque omnium nostrum conversationem Dominus quaerit, talibus intentam studiis uniuscujusque nostrum vitam videre desiderat, talium voce suas laudes decantari ac praedicari gratulatur. Surge, inquit, amica mea, speciosa mea, et veni, columba mea, in foraminibus petrae, in caverna mace
Abbreviated transcription (Latin):
tribuat necessitat̾e patienti.
Nã & coluba sȩpe alienos quasi suos
fertur alere pullos. ipsa terrae
fructib & semine pascit᷑. Audiam
apłm. Bonũ ẽ non manducare
carnẽ & non bibere uimũ. Et
apłs petrus ministrate inquit
infide ur̃a uirtut̃e. in uirtute
aut̃ẽ scientiã. inscientia autem
abstinentiã in abstinentia autẽ
patientiã. in patientia autem
pietatẽ. in pietate autẽ a morẽ
fraternitatis. Gemitũ ꝓcantu
habet Miseri simus & lugeam:
& plorem cor̃a dño qui fecit nos.
Risus nr̃ in luctũ conuertatur. &
gnidiũ in merore. Beati enim
ligentes : qͣm ipsi consolabunt᷑.
Suꝑ aquas sedere consueuit. ut
uenturi rapta aceipitris p̾uisa
in aquis umbra declinet. Et nos
mundisimus. ac nos mundaturi
seripturaru fluentis seduli assi¬
dẽre curemus. quarum speculis
edocti dinoscere & prȩcauere
ualeam insidias hostis antiqui.
Tales quippe amat eccła sponsa
sui laudibus cantat. Oenli eius

Expanded text:
tribuat necessitatem patienti. tribuat necessitatem patienti. Nam et columba saepe alienos quasi suos fertur alere pullos. Ipsa terrae fructibus et semine pascitur. Audiamus Apostolum: Bonum est non manducare carnem, et non bibere vinum . Et apostolus Petrus: Ministrate, inquit, in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam, in abstinentia autem patientiam, in patientia autem pietatem, in pietate autem amorem fraternitatis . Gemitum pro cantu habet. Miseri simus, et lugeamus, et ploremus coram Domino qui fecit nos. Risus noster in luctum convertatur, et gaudium in moerorem. Beati enim lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. Super aquas sedere consuevit, ut venturi raptum accipitris praevisa in aquis umbra declinet. Et nos mundi simus, ac mundati Scripturarum fluentis seduli assidere curemus, quarum speculis edocti dignoscere et praecavere valeamus insidias hostis antiqui. Tales quippe amat Ecclesia, sposui laudibus cantat: Oculi ejus
Abbreviated transcription (Latin):
reaccendit᷑ ne mereant᷑ intrare
regñũ qđ ficto corde ae du pliei
requirunt. serpentino potius
dente fraudulenti. quã simplici
oculo colũbini. Qũe in ecclesia sua
multũ sediligere dñs ostendit.
qui inamoris cantico ait. Ecectu
pulchra esamica mea. ecce tu
pulchra. oculi tui colũbarum.
Vnde quia nob̵ ad discendã dõ placitã
simplicitatẽ colũbȩ forma ꝓponit᷑.
diligentius eius natura uideamus :
ut ꝑ singula innocentiȩ eius exẽpla
uite nobis emendatioris instituta
sumamus. a malicia fellis aliena.
Om̃is amaritudo. & ira & indignatio.
tollat᷑ a nob̾. eũ omm malitia.
Nullũ ore uel unguibus ledit. ne
minmas quidem musculas uel
uermiculos. quib minores pȩne¬
om̃s auiculȩ sesuosq pullos
nemordentes & comedentes
inuicẽ: consumamͣ ab in incem.
Contineamus manus a rapinis. Qui
furabat᷑. iã non furet᷑. magis autẽ
laboret operando manibus suid
qđ bonũ ẽ. ut habe. t undẽ

Expanded text:
reaccenditur; ne mereantur intrare reaccenditur; ne mereantur intrare regnum, quod ficto corde ac duplici requirunt, serpentino potius dente fraudulenti quam simplici oculo columbini, quem in Ecclesia sua multum se diligere Dominus ostendit, qui in amoris Cantico ait: Ecce tu pulchra es, amica mea, ecce tu pulchra: oculi tui columbarum . Unde quia nobis ad discendam Deo placitam simplicitatem columbae forma proponitur, diligentius ejus naturam videamusut per singula innocentiae ejus exempla, vitae nobis emendatioris instituta sumamus. A malitia fellis aliena est. Omnis amaritudo, et ira et indignatio tollatur a nobis, cum omni malitia . Nullum ore vel unguibus laedit, ne minimas quidem aviculas, vel vermiculos, quibomnes aviculae se suosque pullos ne mordentes et comedentes invicem, consumamur ab invicem. Contineamus manus a rapinis: qui furabatur, jam non furetur. Magis autem laboret operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m ac uoc̃e patris uenisse cõme¬
morat᷑. Qui etiã trib consonan¬
tib euangelistis. bapti zatus mox
ieiuniũ quadraginta dierum
solitarius eercuit: sed no
ꝑfecte doeuit. nosq suo infor-¬
mauit exemplo. ut post acceptã
in baptismo remissionẽ peceatoꝵ
uigiliis. ieiumis. orationibus.
ceterisq sp̃s fructibus operam
demus: ne nobis terpentibus
minusq sollicitis. in mundus sp̃s
tismo fuerat redeat. nosq spiri¬
talib diuitiis uacuos inueniers.
septẽplici peste deprimat. &
sint nouissima nr̃a peiora priorib
Cauea musseduli. ne igne nob̵ ipsi
qui uitȩ iter obeludat nr̃orum
crebro accendamꝰ fomite uitiorũ.
Flimeus nãq gladius qualiscũq
ille est qui paradysi ostia seruat.
redire possint ablatus. infidelib
aut̃e manet semꝑ in mobilis.
Sed & falsõ fidelibus. uocatis quidẽ
sednoneleetis. dũ post baptis ma
se criminib implicare ñ metuuNs.
quasi post extinctionẽ idem ignis

Expanded text:
Spiritum ac vocem Patris venisse commeSpiritum ac vocem Patris venisse commemoratur, qui etiam tribus consonantibus evangelistis baptizatus, mox jejunium quadraginta dierum solitarius exercuit; sed nos profecto docuit, nosque suo informavit exemplo, ut post acceptam in baptismo remissionem peccatorum, vigiliis, jejuniis, orationibus caeterisque Spiritus fructibus operam demus, ne nobis torpentibus minusque sollicitis immundus spiritus, tismo fuerat, redeat, nosque spiritualibus divitiis vacuos inveniens, septemplici peste deprimat et sint novissima nostra pejora prioribus. Caveamus seduli, ne ignem nobis ipsi, qui vitae iter occludat, nostrorum crebro accendamus fomitem vitiorum. Flammeus namque gladius qualiscunque ille est, qui paradisi ostia servat, redire possit homo ablatus, infidelibus autem manet semper immobilis. Sed et falsis  Al., falso fidelibus vocatis quidem, sed non electis, dum post baptisma se criminibus implicare non metuunt, quasi post exstinctionem idem ignis
Abbreviated transcription (Latin):
Coȩternus enim & consubstontialis
patri filius. descendente suꝑeũ
sp̃u. qui sit hominib intimatur.
se baptismatis accepto sp̃u sẽo de
filits diaboli in dĩ filios posse
transferri: sicut apłs edocet
fidelibus ita loquens. plecepisus
sp̃m adoptionis filiorũ. in quo
clamamus abba pat̃. Et euange¬
lista iohannes. quot quot inquit
receperunt eũ : dedit eis potestt̃
baptizati audiuimus: ꝑ humile
obȩdientiã baptisina qđ suscepms
seruare curem mundantes nos
ab omni inquinam̃to cirnis & sp̃s
mysteria eis qui necdũ in his sut
mitiati suadem: & quot quot
ꝑgradũ sacerdotalẽ ad dispensro
illoꝵ sumus sacram̃ta promoti
humilit̃ iniunctũ nob̃ implean
officiũ. Studeamus om̃s solliss
ut ianuã pitriȩ cȩlestis quȩ nos
est diuinis patefaeta pysteris
humanis ipsi nob̃ ñ int̃eludan
in lecebris. Neq eñi frustra dñm
apud euangelifta lucam post
baptisma orasse. & sic cȩlo aꝑto

Expanded text:
Coaeternus enim et consubstantialis Coaeternus enim et consubstantialis Patri Filius, descendente super eum Spiritu, qui sit hominibus intimatur, se baptismatis accepto Spiritu sancto de filiis diaboli in Dei filios posse transferri. Sicut Apostolus edocet, fidelibus ita loquens: Accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba pater; et evangelista Joannes: Quotquot, inquit, receperunt eum dedit eis potestatem baptizati audivimus, per humilem obedientiam baptisma quod suscepimus servare curemus, mundantes nos ob omni inqumysteria eis qui necdum in his sunt initiati suadeamus, et quotquot per gradum sacerdotalem ad dispensanda illorum sumus sacramenta promoti, humiliter injunctum nobis impleamus officium. Studeamus omnes solliciti, ut januam patriae coelestis, quae nobis est divinis patefacta mysteriis, humanis ipsi nobis non intercludamus illecebris. Neque enim frustra Dominum apud evangelistam Lucam post baptisma orasse, et sic coelo aperto