comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& cũ harũ ꝑturbationũ nichil
in se forte repererit. sincero
disquirat examine. qualium
cogitationũ specie frequente¬
tur : & utrũ nullis uanitatũ
imaginib adquiescat: Nam
nullis illecebris cõmoueri. nul¬
lis cupiditatib titillari. non
est istius uitȩ quȩ tota temp¬
tatio est: & qua nimiũ uinci

Expanded text:
 cum harum perturbationum nihil in se forte repererit sincero disquirat examine qualium cogitationum specie frequentetur; et utrum nullis vanitatum imaginibus acquiesnullis illecebris commoveri, nullis cupiditatibus titillari, non est istius vitae, quae tota tentatio est , et qua nimirum vinci
Abbreviated transcription (Latin):
si huic fidei attestantur
ista miracula: in qua prȩ¬
dicatur xp̃s resurrexisse in
carne. & in celũ ascendisse
cum carne: Quia & ip̃si
martyres huius fidei mar¬
tyres: id est huius fidei te

Expanded text:
si huic fidei adtestantur ista miracula, in qua praedicatur Christus resurrexisse in carne et in caelum adscendisse cum carne? quia et ipsi martyres huius fidei martyres. id est huius fidei te
Abbreviated transcription (Latin):
uolumus. mundemus nos ab
om̃i inquinamento carnis
& sp̃s l ꝑficientes scĩficatio¬
nẽ in timore dĩ Si uocem
dĩ patris audire. si consub¬
stantialis eius filii maiestatẽ
desideramus intueri: stude¬
amus solliciti ꝑuersa & mu¬
tilia mortaliũ uerba decli¬
nare. studeamus a suꝑuacu¬
is scłi fallentis ocłos auerte¬
re spectaculis: ł quatinus
resurrectionis nr̃ȩ gła co

Expanded text:
ndemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei. Si vocem Dei Patris audire, si consubstantialis ejus Filii majestatem desideramus intueri, studeamus solliciti perversa et inutilia mortalium verba declinare; studeamus a supervacuis saeculi fallentis oculos avertere spectaculis, quatenus resurrectionis nostrae glo
Abbreviated transcription (Latin):
ter potest: Multa quippe
iudeis predicauerat:l sed prȩ¬
dicationis eius uerba deride¬
bant: Deteriores quoq ex pre¬
dicatione facti sunt: qui usq
ad iaciendos lapides ꝑuene¬
runt: Et quid abscondendo
se dñs signat. nisi quod eis
ipsa ueritas absconditur:ł
qui eius sequi uerba contem¬
nunt: Eam quippe quã ñ
inuenit bumilem. ueritas fu¬
git mentẽ: Et quã multi suis
hodie qui udȩoꝵ duriciã
detestantur. quia prȩclica¬
tionẽ dñi audire nolueri:

Expanded text:
ter potest. Multa quippe Judaeis praedicaverat, sed praedicationis ejus verba deridebant. Deteriores quoque ex praedicatione facti sunt, qui usque ad jaciendos lapides pervenerunt. Et quid abscondendo se Dominus significat, nisi quod eis ipsa veritas absconditur, qui ejus verba sequi contemnunt? Eam quippe quam non invenit humilem veritas fugit mentem. Et quam multi sunt hodie qui Judaeorum duritiam detestantur, quia praedicationem Domini audire noluer
Abbreviated transcription (Latin):
no. quȩ iacuerit in sepulchro.
& reuoluto monumenti lapi¬
de quȩ tercio die caro sur¬
rexit. uel quale corpus iħe

Expanded text:
no, quae jacuerit in sepulcro, et revoluto monumenti lapide, quae tertia die caro resurrexerit, vel quale corpus Je
Abbreviated transcription (Latin):
Gaude innocentia & exulta:
Gaude inquã quia ubiq il¬
lesa es: ubiq secura. si temp¬
taris ꝓficis. si hũmiliaris eri¬
geris. si pugnas uincis. si oc¬
cideris coronaris: Cu in ser¬
uitute libera es: in periculo
tuta:  in custodia lȩta Tibi
om̃is reatus addicitur. tibi
uniuersa malicia subiugatur.
te podentes honorant. suscipi¬
unt principes. magnati exqui¬
runt. etiam illi tẽ nonnũquã
desiderant. qui impugnant:
Tibi boni parent. mali inui¬
dent:l relant emuli. inimici
succũbunt: Nec unquã pote¬
ris uictrix non esse :ł etiam¬
si tibi inter homines uidex

Expanded text:
Gaude, innocentia, et exsulta; gaude, inquam, quia ubique illaesa es, ubique secura: si tentaris, proficis; si humiliaris, erigeris; si pugnas, vincis; si occideris, coronaris. Tu in servitute libera es, in periculis tuta, in custodia laeta. Tibi omnis reatus addicitur, tibi universa malitia subjugatur. Te potentes honorant, suscipiunt principes, magnates exquirunt, etiam illi te nonnunquam desiderant qui impugnant. Tibi boni parent, mali invident. Zelant aemuli, inimici succumbunt, nec unquam poteris victrix non esse, etiamsi tibi inter homines judex
Abbreviated transcription (Latin):
dñs non iudam arguit aua¬
riciȩ. & non pauperũ gratia
de pecunia loqui. sed ex ra¬
tione demonstrat non esse
culpandos eos. qui ei inter
bomines conuersanti de fa¬
cultatib suis ministrarent.
cũ tã paruo tẽpore ipse apud
eccłiã corporaliter mansurus.
pauꝑes autẽ quib elemosina
fieri possit. in ea semꝑ essent
habendi: Cognouit ergo tur¬
ba multa ex udeis quia il

Expanded text:
nus non Judam arguit avaritiae, et non pauperum gratia de pecunia loqui, sed ex ratione demonstrat non esse culpandos eos qui ei inter homines conversanti de facultatibus suis ministrarent, cum tam parvo tempore ipse apud Ecclesiam corporaliter esset mansurus, pauperes autem, quibus eleemosyna fieri posset, in ea semper essent habendi. Cognovit ergo turba multa ex Judaeis, quia il
Abbreviated transcription (Latin):
te disrupta: aliud tam̃ cru¬
cifixi parientia. aliud cruci¬
figentiũ egit insania: nec
ad eosdẽ rerũ exitus miscdia¬
ad quos ira tendebat: cũ ꝑ
eiusdẽ sanguinis fusionẽ xp̃c
solueret mundi captiuitatẽ:
nichil mysterioꝵ imagines.
nichil ꝓpharũ oracula ꝓfue¬
runt : cũ pascha dñi cot scłis
celebratũ. in eo ioħ̃es doceret
impletũ. de quo publica ꝓ¬
testatione dicebat: Ecce ag¬
nus dĩ:ecce qui tollit peccã¬
tum mundi: Repugnat ini¬
quitas iusticie. cęcitas luci:
mendaciũ ueritati: Sed de
seuitia obluctantiũ. de sce¬
lere crudeliũ. obtinuit iħc

Expanded text:
te dirupta, aliud tamen Crucifixi patientia, aliud crucifigentium egit insania, nec ad eosdem rerum exitus misericordia et ira tendebat: cum per ejusdem sanguinis effusionem Christus solveret mundi captivitatem. nihil mysteriorum imagines, nihil prophetarum oracula profuerunt, cum Pascha Domini tot saeculis celebratum in eo Joannes doceret impletum, de quo publica protestatione dicebat: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Repugnat iniquitas justitiae, caecitas luci, mendacium veritati; sed de saevitia obluctantium, de scelere crudelium obtinuit
Abbreviated transcription (Latin):
rimus: Obeati. oueraces dei
discipuli Dñm saluatorẽ uo¬
biscum habetis: & periculũ
timetis: Hita uobiscũ est: &¬
de morte solliciti estis: Ma¬
ris turborẽ trementes. creato
ente corpore fluctus sedare
spondent hi dilectissimi di¬
scipuli: Paruuli inquiunt
sumus : adhuc infirmi. & ñ¬
dũ robusti: Ideoq timemus.
ideoq trepidamus. nec dum
uidimus crucẽ. necdũ nos con¬
firmauit passio dñi & resur¬
rectio. non ascensio in excelsis.
racliti ł propterea fragilita¬
te nutamus. ꝓpterea & sepi¬
us audiimus adño increpa¬
tionẽ pusillȩ fidei. subporta¬
mus. toleramus libenter. uolun¬
tarie sustinemus: Unde &
nunc dicente dño. quare con¬
turbati estis pusillȩ fidei:
Cur non habetis fortitudinem:
cur non confidentiã & fiduti¬
am apud uos tenetis: Et si

Expanded text:
rimus. O beati, o veraces Dei discipuli, Dominum Salvatorem vobiscum habetis, et periculum timetis! Vita vobiscum est, et de morte solliciti estis; maris turbatorem trementes, creatorente corpore fluctus sedare spondent hi dilectissimi discipuli? Parvuli, inquiunt, sumus, adhuc infirmi, et nondum robusti, ideoque timemus, ideoque trepidamus, necdum vidimus crucem, necdum nos confirmavit passio Domini et resurrectio, non ascensio in excelsis, racleti, propterea fragilitate nutamus, propterea et saepe audivimus a Domino increpationem pusillae fidei. Supportamus et toleramus libenter, voluntarie sustinemus. Unde et nunc dicit Dominus: Quare conturbati estis, pusillae fidei? Cur non habetis fortitudinem? Cur non confidentiam et fiduciam apud vos tenetis? Et si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuaricia enĩ non solũ pecuniȩ
est: sed etiã altitudinis: Rec¬
te enĩ auaricia dicitur:l cum
supra modũ sublimitas ambit᷑:
Si enĩ non ad auariciã honoris
rapina ꝑtineret:l nequaquam

Expanded text:
rius ait, non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
uult᷑ eũ fateri peccatũ: dũ ab
eo inquirit admissũ: Querit
misereri:l dũ cũ reo de culpa
colloquit᷑ Heniã cogitat: qui
causam contemptȩ legis incu¬
sat Obiurgat culpã. ut possit
retribuere ueniã: ut quos for¬
mare instruendo non potuit:
eos possit confitendo purgare:
Accipiunt indumenta pellicia.
ut qui confessi delictũ iam fu¬
erant: l ueniã cultus humilita¬
te ꝑciperent: Ostendit dñs
quib officiis possint delicta
purgari: l ostendit confessione
& deformitate cultus ueniam
posse facillime impetrare:Ut
enĩ contumacia est celare qͦd
dõ teste cõmiseris:l sic pericu¬
losum si splendore cultus ani¬
mi innocentiã mentiaris: He¬
mo itaq nemo peccatoꝵ uitia
desperata lȩticia contegat.
nemo infecto delictis animo.
dissimulationis uirus infundat:
Animi uitia: corporis merore
monstrentur: Si uexatus est
animus lugeat corpus: qm̃ quo¬
tiens corpus in causa est : ani¬
mus mesticia condolescit: Cer¬
te quale est corporis uitia si

Expanded text:
ult eum fateri peccatum, dum ab eo inquirit admissum. Quaerit misereri, dum cum reo de culpa colloquitur. Veniam cogitat, qui causam contemptae legis incusat. Objurgat culpam, ut possit retribuere veniam, ut quos formare instruendo non potuit, eos possit confitendo purgare: accipiunt indumenta pellicea, ut qui confessi jam delictum fuerant, veniam cultus humilitate perciperent. Ostendit Dominus quibus officiis possint delicta purgari, ostendit confessione et deformitate cultus veniam posse facillime impetrari. Ut enim contumacia est celare quod Deo teste commiseris, sic periculosum si splendore cultus animi innocentiam mentiaris. Nemo itaque, nemo peccatorum vitia desperata laetitia contegat, nemo infecto delictis animo dissimulationis virus infundat. Animi vitia, corporis moerore monstrentur. Si vexatus est animus, lugeat corpus, quoniam quoties corpus in causa est, animus moestitia condolescit. Certe quale est corporis vitia si
Abbreviated transcription (Latin):
dere: L in quo nichil uolun¬
tatis suȩ diabolus qui totus
est sinister inuenit: Inde
uenturus est iudicare uiuoꝰ
& mortuos: Necesse est fres
ut hominũ genus ille discu¬
tiat qui creauit: & ipse ui¬
dicet qui redemit: Iustũq
est ut omp̃s dñs mortales su¬
os quos diuinitatis suȩ uir¬
tute formauit. patris pieta¬
te saluauit:l iudicis exami¬
natione discernat: Nã quid
esse potest equius apud dm̃
quã ut quoꝵ in scło fuit ui¬
ta diuersa:leoꝵ post hoc se¬
culum merita distinguat:
Niuii autẽ iudicandi referun¬
tur ac mortui:l ut om̃iũ ho¬
minum esse apud dm̃ cura
credatur: Et in sp̃m sc̃m
ueritatis. ut quoꝵ unum no

Expanded text:
dere, in quo nihil voluntatis suae diabolus, qui totus est sinister, invenit. Inde venturus judicare vivos et mortuos. Necesse est, fratres, ut hominum genus ille discutiat qui creavit, et ipse judicet qui redemit: justumque est ut omnipotens Dominus mortales suos, quos divinitatis virtute formavit, Patris pietate salvavit, judicis examinatione discernat. Nam quid esse potest aequius apud Deum, quam ut quorum in saeculo fuit vita diversa, eorum post hoc saeculum merita distinguantur? Vivi autem judicandi referuntur ac mortui ut omnium hominum esse apud Deum cura credatur. Et in Spiritum saveritatis, ut quorum unum no
Abbreviated transcription (Latin):
cepto ut innumerabilis he¬
breoꝵ exercitus pasceretur
cȩlestia de nubibus alimen-¬
ta fluxerunt: Sed uere
om̃ps unigenitus qui nr̃am

Expanded text:
cepto, ut innumerabilis Hebraeorum exercitus pasceretur, coelestia de nubibus alimenta fluxerunt . Sed vero omnipotens Unigenitus, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
stia predicantur.: naturalia
silere. cũ uirtutes locunt᷑.
Erigit᷑ itaq infantiũ ȩtas
in laudẽ: quȩ delictoꝵ ñ
nouerat crimen: Dignus a

Expanded text:
stia praedicantur; naturalia silere, cum virtutes loquuntur. Erigitur itaque infantium aetas in laudem, quae delictorum non noverat crimen. Dignus a
Abbreviated transcription (Latin):
ta tu inter mulieres: & bene¬
dictus fructus uentris tui
Denedicta est enĩ in cõparabi¬
liter: quȩ & diuini germi¬
nis suscepit głam. & coronã
integritatis seruauit: Bene¬
dicta tu inter mulieres: per
cuius partum uirgineũ ana¬
tis mulierum maledictio pri¬
me matris exclusa est. Bene¬
dictus fructus uentris illuis
per quẽ & semen incorrupti¬
onis. & superne hereditatis
quã ꝑdidimus in adam fruc¬
tum recepimus Et uere ac
singulariter benedictus. qui
non nr̃o more post quã natꝰ
est grãm acdño beneclictionis
ꝑcepit̃. sed ipse ad saluandũ
mundum benedictus uenit
michi ut ueniat mater dñi

Expanded text:
in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui. Benedicta est enim incomparabiliter, quae et divini germinis suscepit gloriam, et coronam integritatis servavit. Benedicta tu inter mulieres, per cujus partum virgineum a natis mulierum maledictio primae matris exclusa est. Benedictus fructus ventris illius, per quem et semel incorruptionis, et supernae haereditatis, quam perdidimus in Adam, fructum recepimus. Et vere ac singulariter benedictus, qui non nostro more postquam natus est, gratiam a Domino benedictionis percepit, sed ipse ad salvandum mundum benedictus qui  mihi, ut veniat mater Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quid mirũ si turba illa
iudaica xp̃i non suscepit in¬
fantiã. l quȩ etiã mortuos su¬
scitantẽ contumaciter abusa
condempsit: Quid mirũ si
in cunis iacentẽ xp̃m spreue¬
re uidei. quẽ cũ cȩcis uel no¬
ua daret lumina. uel repa-¬
raret amissa. languoresq ua¬
rios salutifero sermone cura¬
ret.l ad om̃ia beneficia dñi
rudimentis ingrati. mendacis
linguȩ calumniis incusabans:
Quid̃ mirũ si in eius natiu¬
tate stellȩ splendentis indicia
neglexerunt: in cuius passi¬
one etiã sole lugente letati
sunt: Quid mirũ si chaldeis
aduentatib hi credere nolu¬
erunt: quos ad fidẽ uerita¬
tis adducere concursus non
potuit angłoꝵ: Lȩtemur
ltaq nos frͣs & exultemus in

Expanded text:
Sed quid mirum si turba illa Judaica Christi non suscepit infantiam, quae etiam mortuos suscitantem contumaciter abusa contempsit? Quid mirum si in cunis jacentem Christum sprevere Judaei, quem, cum caecis vel nova daret lumina, vel repararet amissa, languoresque varios salutifero sermone curaret, ad omnia beneficia Domini redimentis ingrati, mendacis linguae 86 calumniis incusabant? Quid mirum si in ejus nativitate stellae splendentis indicia neglexerunt, in cujus passione, etiam sole lugente, laetati sunt? Quid mirum, si Chaldaeis adventantibus, hi credere noluerunt, quos ad fidem veritatis adducere concursus non potuit angelorum? Laetemur itaque nos, fratres, et exsultemus in
Abbreviated transcription (Latin):
nec dũ culmus uenit ad spica:¬
grandis similitudo est. & in
distantia: Prȩmonet ergodo¬
minus. ne ubi quod ambigu¬
ũ est. cito sententiã ꝓferamꝰ.
sed dõ iudici terminũ reser

Expanded text:
necdum culmus venit ad spicagrandis similitudo est, et in distantia. Praemonet ergo Dominus ne ubi quid ambiguum est cito sententiam proferamus, sed Deo judici terminum reser
Abbreviated transcription (Latin):
nũptiȩ factȩ ꝑhibentur: typi¬
ce denunciat eos maximeq
.UIIII. gr̃a xp̃i dignos existere. qui
relo feruere piȩ deuotionis.
& emulari carismata maiora.
ac de uitiis ad uirtutes bona
operando. de terrenis ad ȩter-¬
na. norunt sperando & aman¬
do transinigrare: Discumben¬
te autẽ ad nuptias dño uinũ
defecit. ut uino meliore per
ipsum mirabili ordine facto
manifestaretur gła latentis

Expanded text:
nuptiae factae perhibentur, typice denuntiat eos maxime gratia Christi dignos existere, qui zelo ac fervore piae devotionis, et aemulari charismata meliora, ac de vitiis ad virtutes bona operando, de terrenis ad aeterna norunt, sperando et amando transte autem ad nuptias Domino vinum defecit, ut, vino meliore per ipsum mirabili ordine facto, manifestaretur gloria latentis
Abbreviated transcription (Latin):
coratis detractionũ colloqui¬
is castigare. atq ad diuinȩ
frequentiam laudis accende¬
re curemus: Si enim frẽs
km̃i in futuri beatitudne
scłi habitare in domo dñi
ac ꝑpetuo illum desideramus¬
laudare: oportet nimirum
ut in hoc scło. quid in futu¬
ro queramus sollicite premon¬
stremus. frequentando uide.¬
licet eccłiȩ limina. & non
solum in ea laudes dñi canen¬
do. sed in om̃i loco domina¬
tionis eius. ea quȩ ad laudẽ
głamq conditoris nr̃i ꝓfici

Expanded text:
coratis detractionum colloquiis castigare atque ad divinae frequentiam laudis accendere curemus. Si enim, fratres charissimi, in futuri beatitudine saeculi habitare in domo Domini, ac perpetuo illum laudare desideramus, oportet nimirum et in hoc saeculo, quod in futuro quaeramus, sollicite praemonstremus, frequentando videlicet Ecclesiae limina, et non solum in ea laudes Domini canendo, sed et in omni loco dominationis ejus ea quae ad laudem gloriamque conditoris nostri profici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiebat sapientia. etate. &
gr̃a apud dm̃ & homines:
Naturam uerȩ humanitatis
indicat. in qua ꝓficere ad tẽ¬
pus uoluit: qui in diuinitate
idem ipse est. & anni eius ñ
cdeficient: Iuxta hominis qͥp¬
pe naturam ꝓficiebat sapien¬
tia. non quidẽ ipse sapienti

Expanded text:
ficiebat scientia, aetate et gratia apud Deum et homines. Natura verae humanitatis indicat, in qua proficere ad tempus voluit, qui in divinitate idem est, et anni ejus non deficient. Juxta hominis quippe naturam proficiebat sapientia, non quidem ipse sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omĩa quod erat: uerã na¬
turȩ mortalis infirmitatem
quam non habebat indue¬
ret Et ut nobis necessariã.U
obediendi uirtutẽ precipuo
cõmendaret exemplo: fac¬
tum sub lege filiũ suũ misit
ds̃ in mundum. non quia
ipse legi quicquã debeat.
qui unus magister nr̃. unus
est legis lator & iudexͥ sed
ut eos qui sub lege positi le¬
gis onera portare nequiue¬
rant. sua compassione iuua¬
ret: ac de seruili conditio¬
ne quȩ sub lege erat erep
ꝑ grãm est. sua largitate re¬
duceret: Suscepit igitur
circumcisionẽ lege decretã
in carne: qui absq om̃i pror¬
sus labe pollutionis apparu¬
it in carne: Et qui in similitu¬
dine carnis peccati. non autẽ
in carne peccati aduenit.
remedium quo caro peecati

Expanded text:
 omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmitatem quam non habebat, indueret. Et ut nobis necessariam obediendi virtutem praecipuo commendaret exemplo, factum sub lege, Filium suum misit Deus in mundum: non quia ipse legi quidquam debeat, qui unus magister noster, unus est legislator et judex, sed ut eos qui sub lege positi legis onera portare nequiverant, sua compassione juvaret, ac de servili conditione, qui sub lege erant, erept per gratiam est, sua largitate reduceret. Suscepit ergo circumcisionem lege decretam in carne, qui absque omni prorsus labe pollutionis apparuit in carne, et qui in similitudine carnis peccati, non autem in carne peccati advenit, remedium quo caro peccati
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ꝓpter quid tetigit:
Ut humilitatẽ demonstrasset.
ut nos doceret nullũ spernere.
nullũ horrere:l nullũ contemp¬
tibilẽ ducere ꝓpter corporis

Expanded text:
adhuc propter quid tetigit? Ut humilitatem demonstraret, ut nos doceret nullum spernere, nullum horrere, nullum contemptibilem ducere propter corporis
Abbreviated transcription (Latin):
spirans senior : & in lacrimas
resolutus: ille ait mortuus ẽ:
Quomodo inquit uel quali
morte: Dõ ait mortuus est:
ciniũ aggressus est: Deniq

Expanded text:
spirans et in lacrimis resolutus: «Ille», ait, «mortuus est». «Quomodo», inquit, «uel quali morte?». «Deo», ait, «mortuus est, cinium aggressus est; et in
Abbreviated transcription (Latin):
sent & illa calumniari &
dicere ex occultis & uariis
aeris passionibus accidisse:
yt tu qui calumniaris ea

Expanded text:
et illa calumniari, dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea
Abbreviated transcription (Latin):
in se. ne humana opinione
raperetur inaniter super sez
Nam confessus est & non nega¬
uit: confessus est. quia non
sum ego xp̃e: Sed qui dixit
plane quod non erat : sed ñ
negauit quod erat : ut ueri¬
tatem loquens eius membrũ
fieret: cuius sibi nomen fal¬
laciter non usurparet Cum
ergo non uult appetere nom̃
quia dum infirmitatẽ suam
studuit humiliter agnoscere:
illius celsitudinem meruit
ueraciter obtinere: Sed cũ
ex lectione alia redemptoris
nr̃i sententia ad ment̾e redu¬
citur :ͥ ex huius nobis lectio¬
nis uerbis. questio ualde i¬
plexa generatur: Alio quippe
in loco. inquisitus dñs de aduen
tu heliȩ. respondit Nelias iã
uenit. & non cognouerunt eũ:
sed fecerunt i eo quȩcũq uo¬
luerunt: Et si uultis scire:
iohannes ipse est helias: Re¬
tas affirmat.÷ hoc ꝓpħa uerita¬

Expanded text:
in se, ne humana opinione raperetur inaniter super se. Nam confessus est, et non negavit, et confessus est: Quia non sum ego Christus. Sed quia dixit plane quod non erat, sed non negavit quod erat, ut veritatem loquens, ejus membrum fieret cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo non vult appetere nomen quia dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinere. Sed cum ex lectione alia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa generatur. Alio quippe in as jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eum quaecunque voluerunt. Et si vultis scire, Joannes ipse est Elias . Retas affirmat hoc propheta Verita
Abbreviated transcription (Latin):
uitate figurabantur: & nunc
uniuerso celebrantur in orbe
terrarũ. tota mente diligamus:
harum gaudiis cȩlestib inde-¬
fessa bonoꝵ operũ intentione
uingamur. has quia ꝑ fidem
uocati intrauimus mundo di-¬
lectionis habitu celebrare cure¬
mus: nos nr̃e q actionis simul
& cogitationis maculas ante
diem extremi discriminis. ip¬
si sollicitius examinando dilu-¬
amus : ne forte tunc ingredieis
rex qui has suo filio nuptias
fecit. si uiderit nos nuptialẽ
caritatis uestẽ non habere eici¬
at nos : & ligatis abene agen¬
di facultate pedibus nr̃is ac
manibus exteriores mittat in
tenebras: Mundemus fide for¬
tia cordiũ nr̃oꝵ uasculaͥ se¬
cundũ purificationẽ prȩcep¬
toꝵ cȩlestiũ impleamus hec
aqua scientiȩ salutaris sacrȩ
lectioni crebrius attendendo:
Rogemus dm̃ ut ipsam quam
nobis scientiȩ gr̃ãm contulit

Expanded text:
vitate figurabantur, et nunc universo celebrantur in orbe terrarum, tota mente diligamus, harum gaudiis coelestibus indefessa bonorum operum intentione jungamur. Has quia per fidem vocati intravimus mundo dilectionis habitu, celebrare curemus, nostraeque actionis simul et cogitationis maculas ante diem extremi discriminis ipsi sollicite examinando diluamus; ne forte tunc ingrediens rex, qui suo filio nuptias fecit, si viderit nos nuptialem charitatis vestem non habere, ejiciat nos, et ligatis a bene agendi facultate pedibus nostris ac manibus exteriores mittat in tenebras. Mundemus fide fortia cordium nostrorum vascula secundum purificationem praeceptorum coelestium, impleamus haec aqua scientiae salutaris, sacrae lectioni crebrius attendendo. Rogemus Dominum ut ipsam quam nobis scientiae gratiam contulit
Abbreviated transcription (Latin):
ne euidenter auditũ est.
hic est filius meus cui exme
& mecũ esse sine tẽpore est.
quia nec genitor genito pri-¬
or nec genitus genitore poste

Expanded text:
ne evidenter auditum est: Hic est Filius meus, cui ex me et mecum esse, sine tempore est? Quia nec Genitor Genito prior, nec Genitus est Genitore poste
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uocẽ patris licet corporalit̾
sonantẽ meruisset audire.
multũ ex hoc uisu & auditu
ꝓfecerit. multum de diuinȩ
potestatis excellentia reuelatis
oculis mentis scientiȩ cȩle-¬
stis acceperit. adeo ut ad cõpa¬
rationẽ intelligentiȩ qua tunc
illustrari cȩperit: eatenus illũ
quantus esset om̃imodis sibi
uideretur ignorasse: Qui testi¬
moniũ in quod missus est dño
diligenter ꝑhibens adiungit.
sed ut manifestaretur in isrł.
ꝓpterea ueni ego in aqua bap¬
tizans: Quod est aꝑte dicere.
non ideo ueni in aqua baptirans.
quia peccata mundi tollere pos
tizando ac prȩdicando manife¬
starẽ populo isrł: qui in sp̃u scõ
baptitans ad tollenda peccata
non solũ isrł. sed totuis mundi

Expanded text:
cum vocem Patris licet corporaliter sonantem meruisset audire, multum ex hoc visu et auditu profecerit, multum de divinae potestatis excellentia revelatis oculis mentis scientiae coelestis acceperit a Deo, ut ad comparationem intelligentiae qua tunc illustrari coeperit, eatenus illum quantus esset omnimodis sibi videretur ignorasse. Qui testimonium, in quod missus est, Domino diligenter perhibens, adjungit: Sed ut manifestaretur in Israel, propterea veni ego in aqua baptizans. Quod est aperte dicere: Non ideo veni in aqua baptizans, quia peccata mundi baptizando ttizando ac praedicando manifestarem populo Israel, qui in Spiritu sancto baptizans ad tollenda peccata non solum Israel, sed totius mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ficauit filiũ splendor ex cor¬
pore: sic auditui patrẽ uore
nunciauit ex nube: Qua
uoce accepta discipuli quod
in faciem ceciderunt & ti¬
muerunt ualde: non de pa¬
tris tantũ sed & de filii ma¬
iestate tremuerunt. Altiõ¬
re eni sensu uña utriusq
intellexere deitatẽ:l & quia
in fide non erat hesitatio

Expanded text:
ficavit Filium splendor ex corpore, sic auditui Patrem vox nuntiavit ex nube. Qua voce accepta, discipuli quod in faciem ceciderunt et timuerunt valde, non de Patris tantum, sed et de Filii majestate tremuerunt: altiori enim sensu unam utriusque intellexerunt Deitatem: et quia in fide non erat haesitatio
Abbreviated transcription (Latin):
tutes operando: De quo baptis¬
mate. ascensurus in cęlũ dicit
discipłis: Uos autẽ baptira¬
bimini sp̃u scõ non
post multos hos dies Sed dili¬
gentius intuendũ est. quia cũ
dixisset suꝑ quẽ uideris sp̃m.
descendentem: addidit & ma-¬
nentẽ suꝑ eum: Et in scõs enĩ
eius sp̃s descendit: Herũ quia
quãdui sunt in corꝑe peccato
carere nequeunt. quia cęle¬
stium contemplationi semper
oculũ mentis intendere non
sufficiunt. sed sepius hunc ad
terrenȩ curã conuersationis in¬
flectunt: iin eoꝵ ꝓcul dubio cor¬
dibus sp̃s aliquando uenit. ali¬
quando recedit: Unde dictũ
est: Sp̃s ubi uult spirat. & uo¬
cem eius audis: l secd nescis un¬
de ueniat. & quo uadit: Ue¬
idonei non sunt: euis ꝑ tẽꝑa

Expanded text:
 operandi. De quo baptismate ascensurus in coelum, dixit discipulis: Vos autem baptizabimini in Spiritu sancto non post multos hos dies . Sed diligentius intuendum est quia cum dixisset: Super quem videris Spiritum descendentem, addidit, Et manentem super eum; in sanctos enim ejus Spiritus descendit. Verum quia quandiu sunt in corpore, peccato carere nequeunt, quia coelestium contemplationi semper oculum mentis intendere non sufficiunt, sed saepius hunc ad terrenae curam conversationis inflectunt, in eorum proculdubio cordibus Spiritus aliquando venit, aliquando recedit. Unde dictum est: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, sed nescis unde veniat, et quo vadat . Veidonei non sunt, ejus pe
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ. Postremo cũ nec hoc argu¬
mẽto destruere posset antoniũ
draco teterrimꝰ: et uideret se sẽꝑ
ab eius cogitatioĩb suꝑari: scd̃m
qd̃ scriptũ est: stridẽs dentib et
apparebat et uultu: puer horrid̃
atq niger: ad eius se gerua
ꝓuoluẽs: huinana uocẽ declebat¬
dicẽs. Multos seduxi plurimos
decepi: nũc autẽ ut a ceteris sctĩs
ita et tuo sũ labore prostratus.
Quẽ cũ ĩterrogasset Antonius
quisnã esset qui talia loqueret᷑
ait. Ego sũ fornicatiõis amicꝰ:
hinc et spũs fornicatiõis uocor
Quãtos pudice uiere disponẽtes
fefelli: quot tenuter ĩcipientes
ad sordes pristinas redire ꝑsuasi.
Ego sũ propt quẽ ꝓpheta lapsos
ĩcrepat dicẽs. Spũ formcatiõis

Expanded text:
est . Postremo cum nec hoc argumento destruere posset Antonium draco teterrimus, et videret se semper ab ejus cogitationibus repelli, secundum quod scriptum est , stridens dentibus et apparebat et vultu: puer horridus atque niger, ad ejus se genua provolvens, humana voce flebatdicens: Multos seduxi, plurimos decepi; nunc autem ut a caeteris sanctis, ita et tuo sum labore superatus. Quem cum interrogaret Antonius quisnam esset, qui talia loqueretur, ait: Ego sum fornicationis amicus, hinc et spiritus fornicationis vocor. Quantos pudice vivere disponentes fefelli! quot tenuiter incipientes, ad sordes pristinas redire persuasi! Ego sum, propter quem propheta lapsos increpat, dicens: Spiritu fornicationis
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse passibilem: Quãuis
ergo ab illo initio quo inutero
uirginis uerbũ caro factũ ẽ.
nichil unquã inter diuinam
humanãq substantiã diuisi¬
onis extiterit. & ꝑ om̃ia in

Expanded text:
fuisse passibilem. Quamvis ergo ab illo initio, quo in utero Virginis Verbum caro factum est , nihil umquam inter divinam humanamque substantiam divisionis ex
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a. non ipse per accessum
temporis accipiendo quod ño
habebat: sed pandendo do¬
num gr̃ȩ quod habebat: Et
bene cũ dictũ esset quia iħs
ꝓficiebat sapientia etate &
gr̃a. adiunctũ est apud dm̃
& homines: quia quantum
ꝓficiebat etatate. hominib
sapientiȩ & gr̃ȩ quȩ sibi in¬
erat dona patefaciebat:. tan¬
tum eos ad laudem dĩ patris
semꝑ excitare curabat. per¬
agens ipse quod çeteris agen¬
dum precepit: Luceat lux
lr̃a coram hominibꝰ ut uide¬
ant opera ur̃a bonał & glori¬
ficicent patrem ur̃m qui in
cȩlis est: Atq ideo non so¬
lum apud homines gr̃a &
sapientia ꝓficere dicitur. m
quantum ipsi eius sapientia
gr̃amq potuere cognoscere

Expanded text:
a, non ipse per accessum temporis accipiendo quod non habebat, sed pandendo donum gratiae quod habebat. Et bene cum dictum esset quia Jesus proficiebat sapientia, aetate et gratia, adjunctum est, apud Deum et homines; quia quantum proficiente aetate hominibus sapientiae et gratiae quae sibi inerant dona patefaciebat, tantum eos ad laudem Dei patris semper excitare curabat, peragens ipse quod caeteris agendum praecepit: Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . Atque ideo non solum apud homines gratia et sapientia proficere dicitur, in quantum ipsi ejus sapientiam gratiamque potuere cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
hic apłos significatos: Nusquã
enĩ inuenimus prȩter honorẽ
cognominari dñi discipulos:
seci semꝑ aut apłi aut disci¬
puli nominantur Mirabant᷑
ergo illi homines. hi qui cũ
eõ nauigabant. hi quoꝵ erat
nauicula: illi qui in eadẽ naui¬
cula sese transigebant. hi mi¬
rabantur Et admiratione di¬
gnum fuit mare aꝑfundo cõ¬
motũ mitigari: eiusq elatos
deplacari fluctus: uentos fu¬
rentes cõpesci Mirabantur
ergo dicentes. Qualis est iste:
quia uenti & mare obȩdiunt
ei: Non interrogantes dicunt
qualis est iste. ĩ sed asserentes
quod hic talis est: cui mare
& uenti obȩdiunt: Qualis ẽ
iste: hoc est quantus. quã for¬
tis. quã potens. quã magnus
Qualis est iste: maior moyse.
potentior helia: Illi enĩ ambo.
quoꝵ unus ligno mare ꝑcusso.
cũ labore discidit:l alius ictu
melotȩ iordanẽ ꝑtransiit: Iste uͦ
uno uerbo mandat illis qui
non habent uerba: & obȩdi¬
unt ei Hi qui non habent
auditum obtemperant: hi

Expanded text:
os significatos. Nusquam enim invenimus praeter honorem cognominari Domini discipulos, sed semper aut apostoli, aut discipuli nominantur. Mirabantur ergo illi homines, hi qui cum eo navigabant, hi quorum erat navicula, illi qui in eadem navicula sese transigebant, hi mirabantur. Et admiratione dignum fuit, mare a profundo commotum mitigari, ejusque elatos deplacari fluctus, ventos furentes compesci. Mirabantur ergo dicentes: Qualis est iste, quia venti et mare obediunt ei! Non interrogantes dicunt, Qualis est iste! sed asserentes quod hic talis est cui mare et venti obediunt. Qualis est iste! hoc est, quantus, quam fortis, quam potens, quam magnus! Qualis est iste! major Moyse, potentior Elia. Illi enim ambo, e quibus unus ligno mari percusso, cum labore discidit, alius ictu melotae Jordanem pertransiit. Iste vero uno verbo mandat illis qui non habent verba, et obediunt ei; hi qui non habent auditum, obtemperant; hi
Abbreviated transcription (Latin):
mis & luctu semꝑ expectata
donec ueniret: Similiter ex
quo post resurrectionẽ ascen¬
dit ad cęlum: omĩs sc̃orum
spes ad eius pendet reditum:
Solo autẽ quo cũ hominibus
conuersatus est cẽpore. flere
ac lugere nequiuerunt: quia
iã secum etiã corporaliter eũ
quẽ spiritaliter dilexerunt
habebant: Sponsus ergo xp̃s
sponsa eius est eccła: filii spon¬
si uel nuptiarũ singuli quiq
fideliũ eius sunt. Tempus nup¬
tiarũ. est tẽpus illud quando
ꝑ incarnationis mysteriũ scãm
sibi eccł̃iam sociauit: Non igi¬
tur casu sed certi gr̃a mysterii
ueni: ad nuptias iñ terra car¬
nali more celebratas : qui ad
copulandã sibi spiritali amo¬
re eccł̃iam de cȩlo descendit
ad terrã: Cuius quidẽ tha¬
lamus incorrruptȩ genitricis
uterus fuit: in quo ds huma¬
nȩ naturȩ coniunctus est. &

Expanded text:
mis et luctu semper exspectata donec veniret. Similiter ex quo post resurrectionem ascendit ad Patrem, omnis sanctorum spes ad ejus pendet reditum. Solo autem quo cum hominibus conversatus est tempore, flere ac lugere nequiverunt, quia jam secum etiam corporaliter eum quem spiritualiter dilexerunt habebant. Sponsus ergo Christus, sponsa ejus est Ecclesia, filii sponsi vel nuptiarum singuli quique fidelium ejus sunt: tempus nuptiarum est tempus illud quando per incarnationis mysterium sanctam sibi Ecclesiam sociavit. Non igitur casu, sed certi gratia mysterii, venit ad nuptias in terra carnali more celebratas, qui ad copulandam sibi spirituali amore Ecclesiam de coelo descendit ad terram: cujus quidem thalamus incorruptae genitricis uterus fuit, in quo Deus humanae naturae conjunctus est,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ atq saluator ad
nuptias uocatus non
solum uenire. sed & miracu-¬
lum ibidem quo conuiuas lȩ¬
tificaret facere dignatus est.:
exceptis cȩlestium sacramen¬
toꝵ figuris. etiã iuxta lite¬
ram fidem recte credentium
confirmat: Porro taciani &
martiani cȩteroꝵq qui nup¬
tiis detrahunt ꝑfidia quam
sit dampnabilis insinuat: Si

Expanded text:
r atque Salvator ad nuptias vocatus, non solum venire, sed et miraculum ibidem, quo convivas laetificaret, facere dignatus est, exceptis coelestium sacramentorum figuris, etiam juxta litteram recte fidem credentium confirmat. Porro Tatiani et Marciani caeterorumque qui nuptiis detrahunt perfidia quam sit damnabilis insinuat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
uiscera constitutũ. nec dum
ipse natus agnoui: Cui iħs
ait: Sine modo sic enĩ decet
nos implere omnẽ iusticiam:
Sine modo inquit dñs: Hoc
est. uera sunt quidẽ: nec re¬
nuo ista quȩ memoras Secd
ministerum ueni seruitutis
implere: ut eos quos peccatũ
subdidit seruituti: ad meam
reuocẽ libertatẽ: Nec mireris
ioħes si tuis me manib inclino:
Qui eñĩ contentus sum nasci.
contentus circũcidi. pannis
etiã contentus inuolui: quo¬
modo non iordanen hunc con¬
tentus libenter ingrediar:
Noli putare iniuriosũ michi.
indignũq uideri hoc baptis¬
ma ⁊ aliȩ me manent iniuriȩ.
aliȩ sunt contumeliȩ: quas ꝓ
humana ꝑpeti salute disposui:
Post hec beatus ioħes suscepit
deuotus : quẽ timidus ꝓhibe¬
sine confessione complere:
Itaq & fides confessa ẽ do¬
minũ : & obedientia imple

Expanded text:
iscera constitutum, nec dudum ipse natus, agnovi? Cui Christus ait: Sine modo: sic enim decet nos implere omnem justitiam . Sine modo, inquit Dominus; hoc est, vera sunt quidem, nec renuo ista quae memoras; sed ministerium veni servitutis implere, ut eos, quos peccatum subdit servituti, ad meam revocem libertatem. Nec mireris, Joannes, si tuis me manibus inclino; qui enim contentus nasci, contentus circumcidi, pannis etiam contentus 102 involvi, quomodo non Jordanem hunc contentus libenter ingrediar? Noli putare injuriosum mihi, indignumque videri hoc baptisma; aliae me manent injuriae, aliae sunt contumeliae, quas pro humana perpeti salute disposui. Post haec beatus Joannes suscepit devotus, quem timidus prohibesine confessione complere; itaque et fides confessa est Dominum, et obedientia comple
Abbreviated transcription (Latin):
reditatẽ meã: facta est mi¬
chi hereditas mea quasi spe-¬
lunca hienȩ: Desertã iudȩoꝵ
domũ. id est templũ illud qd̃
ante fulgebat augustius ocu¬
lis cõꝓbamus. qui habitatorẽ
preripere gestiens occidit he-¬
redem: Dico enĩ uobis. non me
uidebitis amodo donec dica-¬
tis: benedictus qui uenit in
nomine dñi: Ad ierłm loqui¬
tur: & ad popłm iudȩorum:
Uersiculũ autem istũ. quo &
paruuli atq lactantes in ingres.¬
su ierłm dñi saluatoris usi siuis.
quando dixerunt. benedictus
qui uenit in nomine dñi osan¬
na in excelsis: sumpsit de cen¬
cesimo septimodecimo psalmo.
qui manifeste de aduentu
dñi scriptus est: Et quod di¬
cit hoc uult intelligi: Hisi
penitentiã egeritis & confes¬
si fueritis ipsum esse me de
quo ꝓpħȩ cecinerunt filiũ
om̃ipotentis patris: meã fa¬
ciem non uidebitis: Habent
udȩi datũ sibi tempus peni¬
tentiȩ confiteantur bene

Expanded text:
reditatem meam: facta est mireditatem meam: facta est mihi haereditas mea quasi spelunca hyaenae . Desertam Judaeorum domum, id est, templum illud, quod fulgebat augustius, oculis comprobamus: quia habitatorem praeripere gestiens, occidit haeredem. Dico enim vobis: non me videbitis amodo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Ad Jerusalem loquitur, et ad populum Judaeorum. Versiculum autem istum, quo et parvuli atque lactentes in ingressu Jerusalem Domini Salvatoris usi sunt, quando dixerunt: Benedictus qui venit in nomine Domini, osanna in excelsis, sumpsit de centesimo decimo septimo psalmo, qui manifeste de adventu Domini scriptus est. Et quod dicit, hoc vult intelligi: Nisi poenitentiam egeritis , et confessi fueritis ipsum me esse, de quo Prophetae cecinerunt, Filium omnipotentis Patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei datum sibi tempus poenitentiae: confiteantur bene
Abbreviated transcription (Latin):
uenti: non dimitti peccata ter¬
rȩ illi. om̃s iustos qui similes
Ergo & isti quia similia cam
& ioas contra apłos gesserint:
de una generatione esse re¬
feruntur: Hierusalẽ hierusa¬
lem quȩ occidis ꝓpħas & lapi¬
das eos qui ad te missi sunt:
Quotiens uolui congregare
filios tuos ÷ quẽ admodum gal¬
lina congregat pullos suos sub
non saxa & edificia ciuitatis
sed habitatores uocat: quam
patris plangit affectu: sicut
in alio loco legimus. quod ui¬
dens eã fleuerit: In eo autẽ
quod dicit. quotiens uolui
congregare filios tuos :l om̃s
retro ꝓphetas ase missos esse
testatur: Gallinȩ quoq simi¬
litudinẽ congregantis sub alas¬
suas pullos suos in cantico deu¬
teronomii legimus. sicut aqͥla
ꝓtegit nidum suũ. & suꝑ pul¬
los suos desiderat. expandens
alas suas suscepit eos: & tulit
suꝑ pennas suas Ecce relin¬
quetur uobis domus ur̃a de-¬
serta Hoc ipsũ & ex ꝑsona
ieremiȩ ante iã dixerat: Re¬
liqui domũ meã. dimisi he¬

Expanded text:
enti, non dimittam peccata terrae illi : Omnes justos qui similes Ergo et isti qui similia Cain et Joas contra apostolos gesserint, de una generatione esse referuntur. Jerusalem, Jerusalem, quae occidis prophetas, et lapidas eos qui ad te missi sunt: quoties vouemadmodum gallina congregat pullos suos sub non saxa et aedificia civitatis, sed habitatores vocat, quam plangit patris affectu, sicut et in alio loco legimus, quod videns eam fleverit . In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Gallinae quoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas suscepit et tulit super pennas suas . 192 Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. Hoc ipsum ex persona Jeremiae jam ante dixerat: Reliqui domum meam, dimisi hae
Abbreviated transcription (Latin):
esse discrimen: Quoꝵ lin¬
gua tacuit. oculi nił uide¬
runt. nil audierunt aures.
manus nil fecerunt: & quib
actus nullus est: unde cul¬
pȩ sumpserũt mort̾e: qui
uiuere nescierunt: Quib
apud herodẽ. solũ quod na¬
ti sunt. hoc fuit crimen:
Quid xp̃s futurorũ presci¬
us. conscuis secretoꝵ. cogita¬
tionũ uidex. mentiũ ꝑscru¬
tator: quare deseruit. quos
sciebat quȩrendos esse ꝓpt̾
se: Tropter se nouerat occi¬
dendos: Natus rex & rex cȩ-¬
lestis.  quare neglexit mi¬
lites innocentiȩ suȩ: Coe¬
taneũ sibi quare contemp¬
sit exercitum: Quare cu¬
nabulis suis deputatas excu¬
bias sic reliquit: ut regẽ
solum quȩ siturus hostis to¬
tum grassarecur in militẽ:
milites. sed ꝓuexitͥ quibus
uiuere. quos fecit capere sine
concertatione uictoriã. quos
donauit coronis ante quam
membris: quos uoluit uirtu¬
tib uitia preterire. ande ce¬
lũ possidere quã terrã Prȩ¬
misit ergo xp̃s suos milites

Expanded text:
esse discrimen. Quorum lingua tacuit, oculi nihil viderunt, nihil audierunt aures, manus nihil fecerunt, et quibus actus nullus est, unde culpae sumpserunt mortem, qui vivere nescierunt? Quibus apud Herodem solum quod nati sunt, hoc fuit crimen. Quid? Christus futurorum praescius, conscius secretorum, cogitationum judex, mentium perscrutator, quare deseruit quos sciebat quaerendos esse propter se, et propter se noverat occidendos? Natus Rex, et Rex coelestis, quare neglexit milites innocentiae suae? Coaetaneum sibi quare contempsit exercitum? Quare cunabulis suis deputatas excubias sic reliquit, ut regem solum quaesiturus hostis, totum grassaretur in militem? milites, sed provexit, quibus vivere, quos fecit capere sine concertatione victoriam, quos donavit coronis antequam membris quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante coelum possidere quam terram. Praemisit ergo Christus suos m
Abbreviated transcription (Latin):
de & merito in figura qua¬
tuor animalium aquile uo¬
lanti cõparatur: Cunctis qͥp¬
pe auibus aquila celsius uo

Expanded text:
de et merito in figura quatuor animalium aquilae volanti comparatur. Cunctis quippe avibus aquila celsius vo
Abbreviated transcription (Latin):
inusitatos paueret affatus:
qͦd in ea oꝑandũ erat ab spu sc̃õ.
colloqͥo discit angłico: nec dãp¬
num credit pudoris. dei geni¬
trix mox futura Cur enĩ de
conceptionis nouitate despe¬
ret ł cui efficientia de altissi¬
mi uirtute ꝓmittit᷑: Confir¬
matur credentis fides etiam
preeuntis attestatione mira¬
culi: donaturq elisabeth in¬
opinata fecunditas: ut qui
conceptũ dederat sterili. da¬
turus non dubitaret᷑ & uirgi
lius dĩ. qui in principio erat
apud dm̃. ꝑ quẽ facta sunt
om̃ia. & sine quo factũ est ni¬
chil. ꝓpter liberandũ hominẽ
ab eterna morte factus est ho¬
mo: ita se ad susceptionẽ hu¬
militatis nr̃ȩ. sine diminuti¬
one suȩ maiestatis inclinans.
ut manens quod erat. assumẽs¬
q quod non erat: uerã serui
formã ei formȩ in qua dõ pa¬
tri est equalis uniret: & tan¬
to fȩdere naturã utrãq conse¬
reret: ut nec inferiorem con¬
sumeret glorificatio. nec supe

Expanded text:
inusitatos paveret effectus, 65 quod in ea operandum erat a Spiritu sancto, colloquio discit angelico. Nec damnum credit pudoris, Dei genitrix mox futura. Cur enim de conceptionis novitate desperet, cui efficientia de Altissimi virtute promittitur? Confirmatur credentis fides etiam praeuntis attestatione miraculi, donaturque Elizabeth inopinata fecunditas; ut qui conceptum dederat sterili, daturus non dubitaretur et virglius Dei, qui in principio erat apud Deum, per quem facta sunt omnia, et sine quo factum est nihil , propter liberandum ab aeterna morte hominem, factus est homo: ita se ad susceptionem humilitatis nostrae sine diminutione suae majestatis inclinans, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret , et tanto foedere naturam utramque consereret, ut nec inferiorem consumeret glorificatio, nec supe
Abbreviated transcription (Latin):
In saluandis enĩ om̃ibus per
cruc̃ẽ xp̃i cõmunis erat uolun¬
tas patris & filii cõmune con¬
silium. nec ulla poterat raci¬
one turbari: quod ante eter

Expanded text:
In salvandis enim omnibus per crucem Christi communis erat voluntas Patris et Filii: commune consilium, nec ulla poterat ratione turbari, quod ante aeter
Abbreviated transcription (Latin):
serit subarratã:l & clamat se
amore constrictã: O quã imi¬
tabile uirginib uirgo tui tra¬
didisti amoris exemplũ: Oquã
gines tribiusti responsũ contem-

Expanded text:
serit subarratam, et clamat se amore constrictam. O quam imitabile virginibus virgo tui tradidisti amoris exemplum! o quam gineis tribuisti responsum, contem
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ euangelii lectio postulat.
quã uolo si possum sub bre¬
uitate ꝑstringere.l ne uos
& extensa ꝓcessio. & ꝓlixa ex¬
positio uideatur onerare: Reg
uineã suam operarios condu¬
cit: Quis uero patrisfamili¬
as similitudinẽ rectius tenet.
quã conditor noster qui regit
quos condidit.l & electos fu¬
os sic in hoc mundo possidet.
quasi subiectos dñs in domo:
Qui habet uineã. unuiersam
scilicet eccłam. quȩ ab abel ui¬
sto usq ad ultimum electum.
qui in fine mundi nasciturus
est: quot scõs ꝑtulit: quasi tot
palmites misit: Hic itaq pat̾¬
familias ad excolencdã uineã
suã. mane. hora tertia. sexta.

Expanded text:
at, quam volo, si possum, sub brevitate perstringere, ne vos et extensa processio, et prolixa expositio videatur onerare. Regnendam vineam suam operarios conducit. Quis vero patrisfamilias similitudinem rectius tenet quam conditor noster, qui regit quos condidit, et electos suos sic in hoc mundo possidet, quasi subjectos dominus in domo? Qui habet vineam, uniscilicet Ecclesiam, quae ab Abel justo usque ad ultimum electum qui in fine mundi nasciturus est, quot sanctos protulit, quasi tot palmites misit. Hic itaque Paterfamilias ad excolendam vineam suam, mane, hora tertia, sexta
Abbreviated transcription (Latin):
anc confessionẽ porte. ui.¬
inferi non tenebunti mor¬
tis uineula non ligabunt. Nox
enim ista uox uite est: & sicut
confessores suos in celestia ꝓue¬
int: ita negatores suos ad infer¬
na demergit. Propter qd̾ dlicit᷑
beatissimo petro. Eibi dabo cla¬
ues regni celoꝵ. & quod cũꝙ li
gaueris suꝑ terrã erit ligatum
& in celis: & qdcũq solueris suꝑ
terrã erit solritũ a̾ in celis. Oin¬
estimabilis & immensa potestas.
hominẽ in terra positum tenere
celũ. Est nuinc ad nutũ petri:
diumi regni claustra ꝑatescunt.
Accepit enim a xp̃o clauesres¬
n celoꝵ: ur solutis uincłis delie¬
toꝵ. aperitet crẽdentib celum.
O quã nicina & ꝓfunda remedia
Iuxta se habet mundus dei reg¬
num: si curtat ad petrũ. Posiit
ad rncem suã in scło celestis reg¬
ni clauicularium pecrũ: ne dif¬
ficilem sibi ad celum quispiam
estimarer ascensum. le.uii.
stolos uis istiꝰ potestatis. &
ad om̃s eccłie principes decreti
huiꝰ constitatio cõmeaiit. Sea ñ

Expanded text:
anc confessionem portae inferi non tenebunt, mortis vincula non ligabunt: vox enim ista vox vitae est, et sicut confessores suos in coelestia provehit, ita negatores ad inferna demergit. Propter quod dicitur beatissimo Petro: Tibi dabo claves regni coelorum, gaueris super terram, erit ligatum & in cœlis, & quodcunque solueris super terram, erit solutum & in cœlis. O inestimabilis & immensa bonitas, hominem in terra positum, tenere cœlum! Ecce nunc ad nutum Petri diuini regni claustra patescunt. Accepit enim a Christo claues regni cœlorum, vt solutis vinculis delictorum, aperiret credentibus cœlum. O quam vicina & profunda remedia. Iuxta se habet mundus Dei regnum, si currat ad Petrum. Posuit ad vicem suam in seculo cœlestis regni Clauicularium Petrum, ne difficilem sibi ad cœlum quispiam existimaret ascensum. Transiuit stolos, ius istius potestatis, & ad omnes Ecclesiæ principes decreti huius constitutio commeauit, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
in diuina patris ac sua maies¬
tate fulgentẽ: Festinemus
inquã: nam tanta beatitudo.¬
non cũ desidia ac torpore quȩ¬
renda: sed alacriter sunt. xp̃i
sequenda uestigia: Nam ipse

Expanded text:
in divina Patris ac sua majestate fulgentem. Festinemus, inquam, nam non est tanta beatitudo cum desidia ac torpore quaerenda, sed alacriter sunt Christi sequenda vestigia. Nam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
quod frẽs speremus in dño
& confortetur cor nr̃m. ut in
nobis quoq stella fidei eluces¬
cat. quȩ nos uia recta & sine
errore ꝑducat ad xp̃m: Offe¬
ramus & nos actuũ nr̃oꝵ de¬
uotionisq munusculaͥ quȩ
iã non in terris & in cuna la¬
cens suscipiat xp̃s: sed quȩ

Expanded text:
quod, fratres, speremus in Domino, et confortetur cor nostrum, ut in nobis quoque stella fidei elucescat, quae nos via recta et sine errore perducat ad Christum; offeramus et nos actuum nostrorum devotionisque munuscula, quae jam non in terris et in cuna jacens suscipiat Christus, sed qu