comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tolerat: quia suis predicationib eor
mores contrarios pensat. Gemit enun:
cũ eoꝵ uitã sibi dissimiłe̾ conspicit. De
multa passura sit. Seo hanc afflictionis
suȩ dies preueniunt: quia maloꝵ uitã
intra se grauiter etiam tempore pacis
portat. Nam quaniuis dieb ultimis
aꝑta infidelium ꝑsecutio sequit᷑: hauc
in ea uerbotenus fideles sunt. prauis
morib antecurrunt. Sequitur. Me¬
rens incedebam: sine furore consurgens.
in turba clamaui. Notandũ sollicite
iuxta hẏstoriam uideo. qđ sc̃s uir qui
paulo superius dixit. eleuasti me: infe¬
rius adiungit. merens incedebam. Mi¬
ro enim ordine uno eodemq tempore
conuenire in actib bonoꝵ sol&: & fo¬
ris honor culininisͥ & intus afflictę
meror humilitatis. Unde sc̃s quoq¬
uir eleuatus reb & honorib merens
incedebat: quia & si hunc p̃latũ homi¬
nib gła potestatis ostenderat: interius
tamen merore suo. secretum sacrificiũ

Expanded text:
tolerat, quia suis praedicationibus eorum tolerat, quia suis praedicationibus eorum mores contrarios pensat. Gemit enim, cum eorum vitam sibi dissimilem conspicit. De multa passura sit; sed hanc afflictionis suae dies praeveniunt, quia malorum vitam intra se graviter etiam tempore pacis portat. Nam quamvis diebus ultimis aperta infidelium persecutio sequatur, hanc in ea verbo tenus fideles sunt, pravis moribus antecurrunt. Sequitur: rens incedebam sine furore, consurgens in turba clamabam. - Notandum, sollicite juxta historiam video, quod sanctus vir qui paulo superius dixit, elevasti me, inferius adjunxit, moerens incedebam. Miro etenim ordine uno eodemque tempore convenire in actibus bonorum solet, et foris honor culminis, et intus afflictae moeror humilitatis. Saepe namqatus rebus et honoribus moerens incedebat, quia etsi hunc praelatum hominibus gloria potestatis ostenderat, 672 interius tamen moerore suo secretum sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrȩ. fidelis enim popłs expectat
bona sed mala suscipit: prestolat᷑ lucẽ
& tenebras incurrit: quia ꝑ remuneratio¬
nis gram. interesse iãiamq angłoꝵ gau¬
diis se sperat: & tamen hic diutius dila¬
tus mauus ꝑsequentium tolerat. Et qͥ
se quantocius ȩstimat ęternȩ lucis retri¬
butione ꝑfrui: hic adhuc compellitur
ꝑsecutoꝵ suoꝵ tenebras pati. Quȩ ui¬
delic& mala ꝑsequentium minus dole¬
rent: si ab infidelib aduersariisq con¬
surgerent. Sed eo deterius mentẽ electoꝵ
cruciant: quo ab illis ueniunt. de qͥb
bona p̃sumebant. Uude adhuc subdit᷑.¬
Interiora mea efferbuerunt: absq ulla re-¬
quiȩ. Scẽ quippe eccłiȩ interiora effer¬
uescere est : ipsos quoq quos ꝑ amorem
fidei uelut uiscera ante gestauerat. in
ꝑsecutionis atrocitate tolerare. Qui se¬
creta prius illius cognoscentes. quanto
sciunt ubi magis doleat: tanto deterius
ab afflictione eius minime quiescunt.
Q uos tamen & pacis suȩ tempore grauit᷑

Expanded text:
tium.---Fidelis enim populus exspectat bona, sed mala suscipit; praestolatur lucem, et tenebras incurrit, quia per remunerationis gratiam interesse jamjamque angelorum se gaudiis sperat, et tamen hic diutius dilatus, manus persequentium tolerat; et qui se quantocius aestimat aeternae lucis retributione perfrui, hic adhuc compellitur persecutorum suorum tenebras pati. Quae videlicet mala persequentium minus dolerent, si ab infidelibus adversariisque consurgerent. Sed eo deterius mentem electorum cruciant, quo ab illis veniunt, de quibus bona praesumebant. Unde adhuc subditInteriora mea efferbuerunt absque ulla requie. Sanctae quippe Ecclesiae interiora effervescere est ipsos quoque quos per amorem fidei velut viscera ante gestaverat in persecutionis atrocitate tolerare. Qui secreta prius illius cognoscentes, quanto sciunt ubi magis doleat, tanto deterius ab afflictione ejus minime quiescunt. Quos tamen et pacis suae tempore graviter
Abbreviated transcription (Latin):
lut enim de se specialiter dicebat.
eleuasti me & quasi suꝑ uentũ po¬
nens elisisti me ualide. scio quia
morti me tͣcditurus⁊ es. uͥ constituta
est domꝰ om̃i uiuenti: et tam̃ ñ de
se seo de aliis adiungit. uerũpta¬
men non ad consumptionẽ eoꝵ emit¬
tis manum tuã. dũ enĩ de se loquens.
ratiotinando causas de aliis subdit:
quã multoꝵ ꝑsonas in se signauerit
ostendit. Manum itaq suã dñs ad
consumptionẽ peccantiũ non ĩmittit.
cũ feriendo a peccatis corripit: &
corruentes saluat. dũ cadentes ad
culpam in salutẽ corporis uulnerat.
ut ꝓstrati exterius interius
surgant: quatinus iacentes corpore
ad interiorem statum redeant: qui
stantes exterius ab statu mentis iace¬

Expanded text:
lut enim de se specialiter dicebat: lut enim de se specialiter dicebat: Elevasti me, et quasi super ventum ponens elisisti me valide; scio quia morti trades me, ubi constituta est domus omni viventi; et tamen non de se, sed de aliis adjugit: Verumtamen non ad consumptionem eorum emittis manum tuam. Dum enim de se loquens ratiocinando causas de aliis subdit, quam multorum personas in se significet ostendit. Manum itaque suam Dominus ad consumptionem peccantium non emittit, cum feriendo a peccorruentes salvat, dum cadentes ad culpam in salutem corporis vulnerat, ut prostrati exterius, interius surgant, quatenus jacentes corpore, ad interiorem statum redeant, qui stantes exterius ab statu mentis jace
Abbreviated transcription (Latin):
goriȩ mẏsterium. sc̃e eccłiȩ uocib ex
ꝑsona congruit infirmoꝵ: qui fidem
uerbotenus tenent. seo contra p̃cepta
fidei. suis desideriis famulant᷑. Ait enĩ.
Scio quia morti tradas me: ubi consti¬
tututa domus ẽ om̃i uiuenti. Quia¬
enim multos in se uoluptatib deditos
conspicit. eoꝵq iam interitũ presciti
pensat qđ in uia uitȩ presentis. suis
quidem desideriis seruiunt: seo tam̃
ad mortis domũ ꝑueniunt om̃s qui
in ea carnaliter uiuunt. Sunt uero
nonnulli qui in uoluptatũ suarum
foueã corruunt: seo tam̃ ꝑ lamenta
pęnitentiȩ ab imis citius pedẽ re¬
ducunt: quos suꝑnȩ ꝑcussionis uer-¬
bera. ad eruditionẽ potius quã ad
extinctionem secant. Ex quib &
consumptionẽ eoꝵ emittis manũ tuã:
& si corruerint. ipse saluabis. In
quib ꝑfecto uerbis hoc sollerter de¬
b& intelligi: qđ beatus iob dũ sua
narrat. in se alios transfigurat. Ue¬

Expanded text:
goriae mysterium sanctae Ecclesiae vocibus ex goriae mysterium sanctae Ecclesiae vocibus ex persona congruit infirmorum, qui fidem verbo tenus tenent, sed contra praecepta fidei suis desideriis famulantur. Ait etenim: Scio quia morti trades me, ubi constituta domus est omni viventi. Quenim multos in se voluptatibus deditos conspicit, eorumque jam interitum praescit, pensat quod in via vitae praesentis suis quidem desideriis serviunt, sed tamen ad mortis domum perveniunt omnes qui in ea carnaliter vivunt. Sunt vero nonnulli qui in voluptatum suarum foveam corruunt, sed tamen per lamenta poenitentiae ab imis citius pedem reducunt, quos supernae percussionis verbera ad eruditionem potius quam ad exstinctionem secant. Ex quibus consummationem eorum emittis manum tuam, et si corruerint ipse salvabis. - In quibus profecto verbis hoc solerter debet intelligi, quod beatus Job, dum sua narrat, in se alios transfigurat.
Abbreviated transcription (Latin):
me. ubi constituta domus est om̃i uiuenti.
recte beato iob etiam iuxta hrstoriam
congruit: dũ ninirũ constat. quia aute
redemptoris gram. ad inferni claustra etiã
iusti ducerentur. Ipsa quippe inferui re¬
ceptio domus omĩium uiuentiũ dr̃: quia
nullus huc uenit qui ante mediatoris
aduentum non illuc ipsa corruptionis
suȩ conditione ꝑtransiit. Nullus huc
uenit: qui ad carius mortẽ eiusdẽ cor¬
ruptionis suȩ gressib non tetendit. De
qua uidelic& morte ꝑ psalinistã dicit᷑.
Quis est homo qui uiuit. & ñ uidebit
mortem as Nam & si ad cęlum raptus
helias esse ꝑhibetur: mortẽ tam̃ distulit
non euasit. de ipso quippe ore ueritatis
dicit᷑. Helias quidem uenturus est:
& restitu& omĩa. Uenit eiũ restitutu.¬
rus omĩa: quia ad hoc nimirũ huic miui¬
do restituet᷑. ut & predicationis mune¬
ra impleat. & carnis debitũ soluat.
Quȩ tamen sci uiri sententia iuxta alle¬

Expanded text:
me, ubi constituta domus est omni viventi, me, ubi constituta domus est omni viventi, recte beato Job etiam juxta historiam congruit, dum nimirum constat quia ante Redemptoris gratiam ad inferni claustra etiam justi ducerentur. Ipsa quippe inferni receptio domus omnium viventium dicitur, quia nullus huc venit qui ante Mediatoris adventum non 669 illuc ipsa corruptionis suae conditione pertransiit, nullus huc venit qui ad carnis mortem ejusdem corruptionis suae gressibus non tetendit. De qua videlicet morte per Psalmistam dicitur: Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem ? Nam etsi ad coelum raptus Elias esse perhibetur, mortem tamen distulit, non evasit. De ipso quippe ore veritatis dicitur: Elias quidem venturus est, et restituet omnia . Veniet enim restituturus omnia, quia ad hoc nimirum huic mundo restituitur, ut et praedicationis munera impleat, et carnis debitum solvat. Quae tamen sancti viri sententia juxta alle
Abbreviated transcription (Latin):
affluentias. miro semꝑ uirtutis ponde¬
re premebat : seo iuxta hoc qđ uideri
exterius potuit. qui in suis humilis.
in alienis oculis eleuatus fuit. Et qua¬
si suꝑ uentũ positus elisus est ualide :
quia reb exteriorib fultus. unde esti¬
mabatur surgere. uidebat᷑ inde ceci¬
disse. Quẽ udelic& casum
sẽs uir in mente ñ ꝑtulit:
quia nulla aduersitas deicit: quẽ ꝓspe¬
ritas nulla corrumpit. Qui enini ueritati
in her&. uatitati nullomodo succũbit:
quia dum forti pede cogitationis uitus
intentionem fixerit. om̃ẽ qđ foris mu¬
tabiliter agitur. ad arcem mentis mini¬
om̃i uiuenti. In superiori huius operis
parte tractatum est. qđ ante aduentũ
diũ ad inferni receptacula etiã iusti
descenderent: quãuis non in suppliciis
sed i requiȩ seruarent᷑. Qđ nunc testi¬
moniis edocere negligimus: quia u ea
iam sufficienter ꝓbatum putamus.
Hoc gͦ qđ dicitur. scio quia morti tradas

Expanded text:
affluentias miro semper virtutis pondeaffluentias miro semper virtutis pondere premebat; sed juxta hoc quod videri exterius potuit, qui in suis humilis, in alienis oculis elevatus fuit, et quasi super ventum positus, elisus est valide, quia rebus exterioribus fultus, unde aestimabatur surgere, videbatur inde cecidisse. Quem videlicet casum sanctus vir in mente non pertulit, quia nulla adversitas dejicit, quem prosperitas nulla corrumpit. Qui enim veritati inhaeret, vanitati nullo modo succumbit, quia dum forti pede cogitationis intus intentionem fixerit, omne quod foras mutabiliter agitur, ad arcem mentis minivasit.---In superiori hujus operis parte tractatum est quod ante adventum Domini ad inferni receptacula etiam justi descenderent, quamvis non in suppliciis, sed in requie servarentur. Quod nunc testimoniis edocere negligimus, quia in ea jam sufficienter probatum putamus. Hoc ergo quod dicitur: Scio quia morti trades
Abbreviated transcription (Latin):
abcidit᷑ͥ medicus crudelis uocatur.
Qui tamen ꝑ secantis manus duritiã ad¬
uersatur uulueri: seo concordat saluti.
tis uitę gła quasi in alto cernit᷑. seo
nulla stabilitate solidatur : uelut eleua¬
tus suꝑ uentũ ponitur. qui ꝓsperitate
transitoria lȩcatur: qd ad hoc solũ hunc
fugitiuȩ felicitatis aura subleuat: ut¬
repente deterius in infimis steruat.
Q uia enim scã ęccłia cunctis in honore
est. infirmi quiq in ea qui transitoriis
successib letantur: quo nisi suꝑ uentũ
positi uident᷑ eleuati us Quia subsequen¬
tiᷤ ꝑsecutionis tempore. dũ ꝓsperitatis
aura ꝑtransit: eoꝵs ꝓtinus eleuatio cor¬
ruit. Et repente cadentes discunt:
quia eleuati prius in uentum sedert̃.
Quȩ uidelic& uerba etiam scĩ uiri ꝑso¬
nę specialiter congruunt: non ad id
qđ erat. sed ad id qd esse uidebatur.
Neq eium mentẽ illius ꝓsperitas fugiti¬
ua leuauerat. quã inter tot rerumꝰ

Expanded text:
absciditur, medicus crudelis vocatur: absciditur, medicus crudelis vocatur: qui tamen per secantis manus duritiam adversatur vulneri, sed concordat saluti. tis vitae gloria, quasi in alto cernitur, sed nulla stabilitate solidatur, velut elevatur et super ventum ponitur, qui prosperitate transitoria laetatur. Quoniam ad hoc solum hunc fugitivae felicitatis aura sublerepente deterius in infimis sternat. Quia enim sancta Ecclesia cunctis in honore est, infirmi quique in ea qui transitoriis successionibus laetantur, quo nisi super ventum positi videntur elevati? quia subsequente persecutionis tempore, dum prosperitatis aura pertransit, eorum protinus elevatio corruit, et repente cadentes discunt, quia elevati prius in ventum sederunt. Quae videlicet verba etiam sancti viri personae specialiter congruunt, non ad id quod erat, sed ad id quod esse videbatur. Neque enim mentem illius prosperitas fugitiva levaverat, quam inter tot rerum
Abbreviated transcription (Latin):
in cogitatione sentit᷑ hominũ: ꝓ quali¬
tate meritoꝵ. Nam & lux solis cũ neqͦqͣm
est sibim& ipsi dissimilisͥ infirmis asꝑa
sauis autẽ oculis lenis uidet᷑: eoꝵ uide¬
lic& inmutatione non sua. Unde ut
prediximus dicens mutatus es. adiunx̃
m̾: ut ipsa hȩc crudelitas atq mutatio
non sit in qualitate iudicis: seo in mente
pacientis. Qđ uerbis quoq aliis retexit
dicens. & in duritia manus tuȩ aduer¬
saris michi. Manus & enim di dura
creditur: cum uoluntati nr̃ę contraria.
hoc qđ ei in nobis displic& feriendo ꝑse¬
quitur. Et flagella ingeminat: cũ do¬
lentis amima clementiam expectat. Quȩ¬
tam̃ iuxta allegoriȩ inysterium. bene
sc̃ȩ eccłĩȩ uerbis congruunt ex uocibus
infirmoꝵ: qui plerumq se plus feriri
ęstimant quã mereri putant. Et quasi
crudelitatẽ arbitrantur iudicis. distric¬
tionẽ equissimã sectionis: quia & cum
uulnus egri medicinali ferramento

Expanded text:
in cogitatione sentitur hominum, pro qualiin cogitatione sentitur hominum, pro qualitate meritorum. Nam et lux solis cum nequaquam est sibimetipsi dissimilis, infirmis aspera, sanis autem oculis lenis videtur, eorum videlicet immutatione, non sua. Unde, ut praediximus, dicens: Mutatus es, adjunxit, Mihi, ut ipsa haec crudelitas atque immutatio non sit in qualitate judicis, sed in mente patientis. Quod verbis quoque aliis retexit, dicens: Et in duritia 668 manus tuae adversaris mihi. Manus etenim Dei dura creditur cum, voluntati nostrae contraria, hoc quod ei in nobis displicet feriendo persequitur et flagella ingeminat cum dolentis atamen juxta allegoriae mysterium bene sanctae Ecclesiae verbis congruunt, ex vocibus infirmorum qui plerumque se plus feriri aestimant, quam mereri putant, et quasi credulitatem arbitrantur judicis, districtionem aequissimam rationis. Quia et cum vulnus aegri medicinali ferramento
Abbreviated transcription (Latin):
districte feriens possit intelligi. & ul¬
ciscendȩ culpȩ non parcens. Unde
ysaias quoq cũ uider& ultimi iudicũ
diem. non iam cum uenia. sed cũ distric¬
tione ẽẽ uenturũ: ait. Ecce dies dni
ueniet crudelis & indignationis plenꝰ:
& irȩ furorisq ad ponendã terrã in so¬
litudinẽ: & peccatores eius conterendos
de ea. Sc̃s gͥ uir. ut hanc eande crude¬
litatẽ sibi potius asserer& congruere pos.¬
se quã dõ: ait. Mutatus es michi in cru-¬
delem. Ac si aꝑte dicat. Qui in te ipso
crudelitatis nil habes: michi quẽ respira¬
re a ꝑcussione non sinis. crudelis uideris
ta enim ds eẽ crudelis non potest: sic̃
nec mutari ullatenus potest. Seo qm̃¬
dm̃ nec crudelem. nec mutabilem seuti¬
at ostendit. Nam dũ circa nos quedam
ꝓspera & aduersa uariant᷑: in eo qđ
nos mutamur. quasi eiꝰ circa nos muta¬
tũ animũ suspicamur. Ipse uͦ in se in¬
cõmutabilis ꝑmanens : aliter atq aliter

Expanded text:
districte feriens possit intelligi, et uldistricte feriens possit intelligi, et ulciscendae culpae non parcens. Unde Isaias quoque cum videret ultimi judicii diem non jam cum venia, sed cum districtione esse ventur indignationis plenus, et irae furorisque ejus, ad ponendam terram in solitudine, et peccatores ejus conterendos de ea . Sanctus igitur vir ut hanc eamdem crudelitatem sibi potius assereret congruere posse, quam Deo, ait: Mutatus es mihi in crudelem. Ac si aperte dicat: Qui in teipso crudelitatis nihil habes, mihi quem respirare a percussione non sinis, crudelis videris. Ita enim Deus crudelis esse non potest, sicut nec mutari ullatenus potest. Sed qun semetipso Deum nec crudelem nec mutabilem sentiat ostendit. Nam dum circa nos quaedam prospera et adversa variantur, in eo quod nos mutamur quasi ejus circa nos mutatum animum suspicamur. Ipse vero in se incommutabilis permanens, aliter atque aliter
Abbreviated transcription (Latin):
đr: quãuis nequaꝗͣ futurũ preuideat.
qđ presens uidet. Nam & queq sunt.
non in ȩternitate eiꝰ nͣ ideo uidentur
quia sunt: sed ideo sunt quia uident᷑.
Dum gͦ ad uerba mutabilitatis nr̃ȩ des¬
cendit᷑ ex eis quibusdam gradib factis.
ascendat qui potest ad in cõmutabili¬
tatẽ di: ut uideat sine zelo zelautem:
sine ira irascentẽ: sine dolore & peni¬
tentia penitentẽ: sine misero corde
misericordem: sine ꝓuisionib presci¬
entem. In illo enim nec preterita
nec futura repperiri quęunt: seo
cuncta mutabilia inmutabiliter du¬
rant. Et quȩ in se ipsis simul existe¬
re non possunt: illi simul omĩa as¬
sistunt. Nichilq in illũ preterit qđ
transit: quia in ȩternitate eiꝰ modo qͦdã
incõprehensibili. cuncta uolumina scłoꝵ
transeuntia manent. currentia stant.
ira irascentem: ita a scõ uiro etiam sine
crudelitate dici potuit crudelis. Crude¬
lis quippe dr̃. qui districte feriendo ñ
parcit: ut uidelic& hoc loco crudelis

Expanded text:
quam futurum praevideat, quod praesens videt. Nam et quaeque sunt, non in aeternitate ejus ideo videntur quia sunt, sed ideo sunt, quia videntur. Dum ergo ad verba mutabilitatis nostrae descenditur, ex eis quibusdam gradibus factis ascendat qui potest ad incommutabilitatem Dei, ut videat sine zelo zelantem, sine ira irascentem, sine dolore et poenitentia poenitentem, sine misero corde misericordem, sine praevisionibus praescientem. In illo enim nec praeterita, nec futura reperiri queunt, sed cuncta mutabilia immutabiliter durant, et quae in scipsis simul existere non possunt, illi simul omnia assistunt, nihilque in illo praeterit quod transit, quia in aeternitate ejus modo quodam incomprehensibili, cuncta volumina saeculorum transeuntia manent, currentia stant. ira irascentem, ita a sancto viro etiam sine crudelitate dici potuit crudelis. Crudelis quippe dicitur qui districte feriendo non parcit, ut videlicet hoc loco crudelis
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. qd̾ alii int̾ra scam ȩccłiam uocau¬
tͣ stulti sed tam̃ nobiles: alii ũ sunt
stulti & ignobiles. Stulti namq dicun¬
t᷑. seo eẽ ignobiles nequeunt. qͥ carnis
prudentiã contempnentes. ꝓfuturã
sibi stulticiam appetunt: & ad nobili¬
tatẽ internę ꝓlis uirtutis nouitate
subleuant᷑: qui stultam sapientiam
mundi despiciunt: & sapientẽ di
stulticiam concupiscunt. Scriptum
quippe est. Qđ stultũ ẽ dĩ: sapientius
est hominib. Hanc nos stulticiã pau¬
lus comprehendere ammon&
dicens. Si quis uidetur inter uos sa¬
piens eẽ in hoc scło: stultus fiat ut
sit sapiens. Hanc stulticiã qui ꝑfecte
secuti sunt: uoce sapientię audire
meruerunt. Uos qui secuti estis me.
in regeneratione cũ sederit filius hoĩs

Expanded text:
nobis est quod alii intra sanctam Ecclesiam vocannobis est quod alii intra sanctam Ecclesiam vocantur stulti, sed tamen nobiles, alii vero sunt stulti et ignobiles. Stulti namque dicuntur, sed esse ignobiles nequeunt, qui carnis prudentiam contemnentes, profuturam sibi stultitiam appetunt, et ad nobilitatem internae prolis virtute novitate sublevantur. Qui stultam sapientiam mundi despiciunt, et sapientiam Dei stultitiam concupiscunt. Scriptum quippe est: « Quod stultum est Dei, sapientius est hominibus . » Hanc nos stultitiam Paulus comprehendere admonet dicens: « Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens . » Hanc stultitiam qui perfecte secuti sunt, voce sapientiae audire meruerunt: « Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ peponib ac carnib porros cepasq
quesierunt: quia uidelic& ꝑuersȩ
mentes. dulcia ꝑ gram̃ quietis dona de¬
spiciunt ͥ & ꝓ carnalib uoluptatibus
laboriosa huius uitȩ itinera. etiã la¬
criis plena concupiscunt. Contẽp¬
nunt habere ubi spiritaliter gaudeant:
& desideranter appetunt. ubi & carna¬
liter gemant. Hoꝵ itaq uecordiam
ueridica iob uoce reprehendat: quia
nimirũ ꝑuerso iudicio. ꝑturbata tran¬
quillis. dura lenib. aspera mitibus.
transitoria eternusͥ suspecta securis.
anteponunt. Horum uecordię sc̃a
ȩccłia recordetur. cũ seuis extriusecꝰ
aduersitatib premitur: quos intra se
uelut fideles continuit: sed eoꝵ uitã
aduersantẽ fidei diu tolerauit: &¬
dicat. Qui inter huiuscemodi leta¬¬
bant᷑: & esse sub sentib delitias cõpu-¬
tabant. Qui nimirũ mala quȩ agunt.
ex iniquoꝵ precedentiũ prauitate di¬
dicerunt. Unde & recte subiungit᷑.¬

Expanded text:
cum peponibus ac carnibus porros cepasque cum peponibus ac carnibus porros cepasque quaesierunt, quia videlicet perversae mentes dulcia per gratiam quietis dona despiciunt, et pro carnalibus voluptatibus laboriosa hujus vitae itinera, etiam lacrymis plena, concupiscunt; contemnunt habere ubi spiritualiter gaudeant, et desideranter appetunt, ubi et carnaliter gemant. Horum itaque vecordiam veridica voce Job reprehendat, quia nimirum perverso judicio, perturbata tranquillis, dura lenibus, aspera mitibus, transitoria aeternis, suspecta securis anteponunt. Horum vecordiae sancta Ecclesia recordetur, cum saevis extrinsecus adversitatibus premitur, quos intra se velut fideles continuit, sed eorum vitam adversantem fidei diu toleravit, et dicat: Qui inter hujuscemodi laetabantur, et esse sub sentibus delicias computabant, quia nimirum mala quae agunt ex iniquorum praecedentium pravitate didicerunt. Unde et recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
essationẽ dñs a muncdi laborib imperat:
sc̃ȩ quietis dulcedinẽ ꝑsuad&: & tam̃
uesana iniquoꝵ mens plus se assequi
aspera carnaliter. quã tenere blanda
spiritaliter gaud&. Plus acerbitate
fatigationis: quã quietis dulcedine pas¬
cit᷑. Qđ aꝑte in sem& ipso nobis isra¬
heliticus popłs ostendit: qui dũ refe¬
ctionẽ mannȩ desuꝑ ꝑciper&: ab egrp¬
to ollas carnium. pepones. porros. ce¬
pasq concupiuit. Quid enim signatur
in manna: nisi esca gr̃ȩ suaue sapiens
ad refectionẽ interioris uitȩ. bene ua¬
cantib desuꝑ data us Et quid ꝑ ollas
caruium: nisi carnalia opera uix tri¬
bulationum laborib quasi ignib exco-¬
quenda us Quid ꝑ pepones : nisi terre¬
nȩ dulcedines as Quid ꝑ porroᷤ ac cepas
exprimitur. quȩ plerumq qui come¬
dunt lacrimas einittunt. nisi diffi¬
cultas uitȩ presenti: que a dilectorib
suis & non sine luctu agit᷑. & tam̃ cũ
lacrimis amat᷑: Manna ang̾ deserentes

Expanded text:
essationem Dominus a mundi laboribus imperat, sanctae quietis dulcedinem persuadet, et tamen vesana iniquorum mens plus se assequi aspera carnaliter quam tenere blanda spiritaliter gaudet; plus acerbitate fatigationis quam quietis dulcedine pascitur: quod aperte in semetipso nobis Israeliticus populus ostendit, qui dum refectionem mannae desuper acceperit, ab Aegypto ollas carnium, pepones, porros caepasque concupivit. Quid enim signatur in manna nisi esca gratiae, suave sapiens, ad refectionem interioris vitae bene vacantibus desuper data? Et quid per ollas carnium nisi carnalia opera, vix tribulationum laboribus quasi ignibus excoquenda? Quid per pepones, nisi terrenae dulcedines? Quid per porros ac caepas exprimitur, quae plerumque, qui comedunt, lacrymas emittunt, nisi difficultas praesentis vitae, quae a dilectoribus suis et non sine luctu agitur, et tamen cum lacrymis amatur? Manna igitur deserentes,
Abbreviated transcription (Latin):
quisq coguoscimus: sed qua ex causa
flagellum ueniat ignoramus. Cũ uero
post flagella uitȩ correctio sequitur:
etiam ipsa consilii uirtus aperitur.
Pnaretra gͥ clausa. est consiliũ occultũ.
Sed aꝑta pharetra affligimur: quando ꝑ
id qđ post flagellum sequit᷑. quo con¬
silio flagellamur uidemus. Cum pecca¬
ta dñs uid&. & tam̃ manũ ad uindictã
ñ cõmouet: quasi clausam pharetram te¬
net. Seo feriendo indicat: quantũ ei
in nobis displicuit. hoc qđ diu uidendo¬
tolerauit. Scã itaq electoꝵ ęccłia tribu¬
lationib pressa.dicat. Pharetram enim
suã aperuit : & afflixit me. Quȩ aduer¬
sarioꝵ uoces insolentes sustineus. dum
cernit qđ eius predicatio ñ admittitur:
quorundã duritiã deserens. p̃dicationis
suȩ uerba moderat᷑. Perpendens & enun
ꝑsequutores suos. ad exhortationis uocẽ
deteriores existere: magis eligit tacere.
Cumq indignos qui audiant conspicit:

Expanded text:
quisque, cognoscimus, sed ex qua causa quisque, cognoscimus, sed ex qua causa flagellum veniat ignoramus? Cum vero post flagella vitae correctio sequitur, etiam ipsa consilii virtus aperitur. Pharetra igitur clausa est consilium occultum, sed aperta pharetra affligimur, quando per id quod post flagellum sequitur, quo consilio flagellamur videmus, cum peccata Dominus videt, et tamen manum ad vindictam non commovet: quasi clausam pharetram tenet, sed feriendo indicat quantum ei in nobis displicuit hoc quod diu toleravit. Sancta itaque electorum Ecclesia tribulationibus pressa dicat: Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me. Quae adversariorum voces insolentes sustinens, dum cernit quod ejus praedicatio non admittitur, quorumdam duritiam deserens, praedicationis suae verba moderatur. Perpendens etenim persecutores suos ad exhortationis suae vocem deteriores existere, magis eligit tacere. Cumque indignos qui audiant conspicit,
Abbreviated transcription (Latin):
tib moꝵ. Longe fiunt non loco sed me¬
rito: dum crescente suꝑbia. aꝑta eam ex¬
ꝓbratõne contempnunt. Faciem nãq eius¬
conspuere est. non tantum in absentia bo¬
nis detrahere: seo unumnque̾q iustũ etiã
in presentia confutare. Quos tunc praui
dũ aꝑte irridendo despiciunt: in eorũ
contumeliis fluxa uerba. quasi defluentes
honorabilem uitã tenere: scit nec de
aduersis deici÷ nec de ꝓsperis gloriari.
Nouit contra ꝓspera mentem suaꝰ in de¬
iectione sternere. nouit contra aduersa
anunum ad spem suꝑni culminis exaltare.
Scit bona sua miscdiȩ redemptoris. scit
mala sua iusticiȩ tribuere iudicis. qđ
& bona illo largiente habeat: & mala
illo ꝑmittente patiatur. Unde & inox
de dño subiungit dicens. ꝑharetrã enum
suã aperuit: & afflixit me. Quid per
pharetram di: nisi occultũ consilium de¬
signat᷑. Sagittã uͦ de pharetra dñs eicit:
tiam emittit. Quia enim flagellatur

Expanded text:
tibus morum; longe fugiunt, non loco, sed metibus morum; longe fugiunt, non loco, sed merito, dum crescente superbia aperta etiam exprobatione contemnunt; faciem namqueconspuere est non tantum in absentia bonis detrahere, sed unumquemque justum etiam in praesentia confutare. Quos tunc pravi dum aperte irridendo despiciunt, in eorum contumeliis fluxa verba quasi defluentes honorabilem vitam tenere; scit nec de adversis dejici, nec de prosperis gloriari; novit contra prospera mentem suam in dejectione sternere, novit contra adversa animum ad spem superni culminis exaltare; scit bona sua misericordiae Redemptoris, scit mala sua justitiae tribuere judicis; quod et bona illo largiente habeat, et mala illo permittente patiatur. Unde et mox de Domino subjungit, dicens: CAPUT XX. suam aperuit, et afflixit me . » Quid per pharetram Dei, nisi occultum consilium designatur. Sagittam vero de pharetra Dominus ejicit, tiam emittit. Quod enim flagellatur
Abbreviated transcription (Latin):
Quib uidelic& uerbis. illud scẽ ecłiȩ tẽ¬
pus exprimit᷑. quo publice a reꝓbis
irridetur: quando inquis crescentib.
u opprobrium fides. & ueritas erit in
crimine. Tanto quippe despectior unus¬
quisq erit: quanto iustior esse potue¬
rit. Tanto ab ominabilis: quanto lau¬
dabilis. Sc̃a itaq electoꝵ ęccłia. af¬
flictionis tempore ꝓuerbium prauis
efficitur: quia cum bonos mori ꝑ torm̃¬
ta conspiciunt: ab eis similitudinẽ male-¬
dictionis sumunt. Quo enim transitoriã
mortem udent. seo ꝑmanentẽ uitã non
uident: tantomagis dderidendo mala pre¬
sentia fugiunt. quanto ꝑ intellectũ in¬
trinsecus ad bona ꝑmanentia ñ ꝑtingunt.
Seo ea quę subiuntta sunt quia obscuriori¬
b sententiis implicata non sunt. debemus
sub breuitate transcurrere: ut ad ea de
quib laborandũ est. ualeamus citius ꝑue¬
fugiut̾ a me. & faciem meã conspuere non
uerent᷑. Longe a scã ęccłia fuguit om̃s
iniqui: non passib gressuum. seo qualita¬

Expanded text:
Quibus videlicet verbis illud sanctae Ecclesiae tempus exprimitur, quo publice a reprobis irridetur, quando iniquis crescentibus, in opprobrium fides, et veritas erit in crimen. Tanto quippe despectior unusquisque erit, quanto justior esse potuerit; tanto abominabilis, quanto laudabilis. Sancta itaque electorum Ecclesia afflictionis tempore proverbium pravis efficitur, quia cum bonos mori per tormenta conspiciunt, ab eis similitudinem maledictionis sumunt. Quo enim transitoriam mortem vident, sed permanentem vitam non vident; tanto magis deridendo mala praesentia fugiunt, quanto per intellectum intrisecus ad bona permanentia non pertingunt. Sed ea quae subjuncta sunt, quia obscurioribus sententiis 658 implicata non sunt, debemus sub brevitate transcurrere, ut ad ea in quibus laborandum est valeamus citius pervefugiunt a me, et faciem meam conspuere non verentur. - Longe a sancta Ecclesia fugiunt omnes iniqui, non passibus gressuum, sed qualita
Abbreviated transcription (Latin):
debant᷑. Aqua uidelic&. calamitates
recte ilico asserit surgere : quia duin
non erant extranei qui ꝑsecunt᷑. ab
eis repente mala & ilico fiunt. Sin
uͦ dextera hii qui ueraciter fideles sunt
appellantur: calamitates ad dexterã
orientis surgunt: quia erumpente ꝑse¬
cutionis articulo. crudeles pͣuoꝵ ĩpetꝰ iusti pati-¬
unt᷑¬

Expanded text:
debantur. Quas videlicet calamitates debantur. Quas videlicet calamitates recte illico asserit surgere, quia dum non erant extranei qui persequuntur, ab eis repente mala et illico fiunt. Si vero dextra hi qui veraciter fideles sunt appellantur, calamitates ad dextram Orientis surgunt, quia erumpente persecutionis articulo, crudeles pravorum impetus justi patiunt
Abbreviated transcription (Latin):
indicans subdit: qui elegit hierusalem.
Qui nimirum popłs. quia ad gehenue in¬
cendia ꝑfidia duce defluebat. sed dũ
ad fidem reducit᷑. ab eodem eteri iguis
incendio liberatur: statim de eo illic sub¬¬
ditur. Numquid non iste ẽ torris: erutus¬
de igne: Sicut gͦ illic ꝓ dextra plebs
iudaica: ita hoc in loco dext uocabło fidelis
ppłs scẽ eccłie designat᷑. Unde ⁊ uenturus
uidex. hedos ad sinistram: agnos ad dex-¬
teram pon&e. Sed cum scam̃ ȩccłiam ad¬
uersitatis tempore. ipsi quoq lacessunt
qͥ fideles esse uidebantur: ei ꝓculdubio ca-¬
lamitates ad dexteram surgunt. Bene
de ipso quippe eius capite scriptum ẽ
Oriens est nom̃ eius. Nam quia ab orien¬
te lux surgit. recte oriens dicit᷑. cuius
iusticie lumine. nr̃ẽ inuisticie nox illustrat᷑.
Ad orientis gͦ dexteram calamitates sur-¬
gunt: quia hii qͦq ad ꝑsecutionẽ ꝓsiluit̾. qͥ
electa membra redemptoris nr̃i ẽẽ cre¬

Expanded text:
indicans, subdit: Quia elegit Jerusalem. indicans, subdit: Quia elegit Jerusalem. Qui nimirum populus quia ad gehennae incendia perfidia duce defluebat, sed dum ad fidem reducitur, ab eodem aeterni ignis incendio liberatur, statim de eo illic subditur: Nunquid non iste est torris Sicut ergo illic pro dextra plebs Judaica, ita hoc in loco dextrae vocabulo fidelis populus sanctae Ecclesiae designatur. Unde et venturus judex haedos ad sinistram, agnos ad dexteram ponet . Sed cum sanctam Ecclesiam adversitatis tempore ipsi quoque lacessunt qui fideles esse videbantur, ei procul dubio calamitates ad dextram surgunt. Vet.De ipso quippe ejusdem capite scriptum est: Oriens est nomen ejus . Nam quia ab Oriente lux surgit, recte Oriens dicitur cujus justitiae lumine nostrae injustitiae nox illustratur. Ad Orientis ergo dextram calamitates surgunt, quia hi quoque ad persecutionem prosiliunt, qui electa membra Redemptoris nostri esse cre
Abbreviated transcription (Latin):
tris eius. ut aduersaretur ei. Qui ut
patentius hoc qđ premisit ostender&:
secutus adiunxit. Et dixit dñs ad
satan. Increp& dñs in te satan: qui
elegit hierusalem. Numquid non est¬
iste torris. erutus de igne us Et iħs
indutus erat uestib sordidis. Sordidis
enim uestib iħs indutus ẽ: quia quãuiꝰ¬
alienus ab om̃i peccato. tam̃ in similitu¬
dinem uenit cartus peccati: cui uenienti
satan a dextris stetit. Pro magno nãq
diĩs iudaicum popłm. & ꝓ nichilo gen¬
tes habere uidebatur: seo postꝗ̃ incarna¬
tus apparuit gentilitas quȩ ꝓ sinstro ha¬
bita fuerat. credidit: udaicus uͦ popłs
ad ꝑfidiã decliuauit. Satan gͦ illi ã dex¬
tris stetit: quia illũ ei popłm rapuit. qͥ
dudũ dilectus fuit. Sed quia ipse iuidai¬
cus popłs modo ꝑditus. in fine ẽ quan-¬
doq crediturus. ꝓpħa testante qui ait.
reliquiȩ saluȩ fient: satan a dextris suis
satan. Et eiusdem popłi liberationem

Expanded text:
tris ejus ut adversaretur ei . Qui, ut tris ejus ut adversaretur ei . Qui, ut patentius hoc quod praemisit ostenderet, secutus adjunxit: Et Dominus dixit ad Satan: Increpet Dominus in te Satan, qui elegit Jerusalem. Nunquid non iste torris erutus de igne? Et Jesus indutus erat vestibus sordidis . Sordidis enim vestibus Jesus indutus est, quia quamvialienus ab omni peccato, tamen in similitudinem venit carnis peccati. Cui advenienti Satan a dextris stetit. Pro magno namque Dominus Judaicum populum, et pro nihilo gentes habere videbatur. Sed postquam incarnatus apparuit, gentilitas quae pro sinistro habita fuerat, credidit: Judaicus vero populus ad perfidiam declinavit. Satan ergo illi a dextris stetit, quia illum ei populum rapuit, qui dudum dilectus fuit. Sed quia ipse Judaicus populus, modo perditus, in fine est quandoque crediturus, Propheta teste, qui ait: Reliquiae salvae fient : Satan e dextris suis Satan. Et ejusdem populi liberationem
Abbreviated transcription (Latin):
git: dicat. frenũ posuit in os meum.
Ac si aꝑte fateat᷑ dicens. Quia in quibus¬
dã ꝓuectum non uidi. predicationis
ab eis impetum temperaui÷ ut uitam
meã saltem ꝑ pacientiam discerent: cũ
uerba mea admittere & ꝑ oblatã p̃di
plerumq in tribulationib dol& : qd̾
eas ab illis patun᷑. in quib germauo
amore fidebamus. Unde & subdit᷑.¬
calamitates surgerent: si a quibusli-¬
b&e extra religionẽ positis & ab aꝑte
xpm negantib. ꝑsecutionis aduersa
sustiner&. Cum uͦ ab aliquib quasi
fidelib temptationẽ cruciamentorum
patit᷑: quasi ad dexterã illi calamitates
oriunt᷑: quia hii qui sub xp̃i nomine¬
militant. xp̃i ui ea nom̃ inpugnaut.
Ipso enim locutionis usu ꝓ dextro ha¬
bere diciiur. qđ ꝓ magno pensamꝰ:
ꝓ sinstro uͦ id qd despicimus. Qđ za¬
charias aꝑte insinuat dicens. Et osten¬
dit mͥ iħm sacerdotẽ inagnum stantẽ
coram augło dñi: & satau stabat ã dex¬

Expanded text:
git, dicat: Frenum posuit in os meum. git, dicat: Frenum posuit in os meum. Ac si aperte fateatur, dicens: Quia in quibusdam provectum non vidi praedicationis, ab eis impetum temperavi, ut vitam meam saltem per patientiam discerent, cum verba mea admittere per oblatam praedplerumque in tribulationibus dolet, quod eas ab illis patimur, in quibus germano amore confidebamus. Unde et subditcalamitates surgerent, si a quibuslibet extra religionem positis, et apem negantibus, persecutionis adversa sustineret. Cum vero ab aliquibus quasi fidelibus tentationem cruciamentorum patitur, quasi ad dexteram illi calamitates oriuntur, quia hi qui sub militant, Christi in ea nomen impugnant. Ipso enim locutionis usu pro dextro habere dicimus, quod pro magno pensamus, pro sinistro vero id quod despicimus. Quod Zacharias aperte insinuat, dicens: « Et ostendit mihi Jesum sacerdotem magnum stantem coram angelo Domini; et Satan stabat a dex
Abbreviated transcription (Latin):
modo cantabimus canticũ dñi: in t̾ra
aliena as frenũ pom etiã paulus adino¬
nuit : qui discipulo precepit dicens.
Hereticum post prunã & scdam correp¬
tionẽ deuita: sciens quia subuersus est
qui eius modi ẽ: & delinquit proprio
iudicio condempnatus. Sc̃i quippe doc¬
tores. plerumq alta consideratione re¬
sistentium corda conspiciunt: & dũ ea
derelicta diuinitus uidentͥ afflicti ge¬
mentesq conticescunt. Annon aliquan¬
do frenum salomon doctorib impouit.
qui dicit noli arguere derisorẽ. ne
oderit te us Sed si ab increpatione id cir¬
co reticemus. quia contra nos insurgere de¬
risori odia formidamus: non iam lucra dĩ
seo nr̃a querimus. Qua in re sciendũ ẽ.
qđ nonnũquã cũ redarguunt᷑ praui.
deteriores existunt. Ipsis gͦ & ñ nobis
parcimus: si ab eoꝵ redargutione ꝓ
eoꝵ amore cessamus. Unde necesse ẽ
ut aliquando toleremus tacendo qd̾
sunt: quatinus in nob̾ discãt bñ uiuen¬
ea etiam nonnumꝗͣ ex caritate restrui¬

Expanded text:
modo cantabimus canticum Domini in terra aliena ? Frenum poni etiam Paulus admonuit, qui discipulo praecepit, dicens: Haereticum post primam et secundam correptionem devita, sciens quia subversus est qui ejusmodi est, et delinquit proprio judicio condemnatus . Sancti quippe doctores 659 plerumque alta consideratione resistentium corda conspiciunt, et dum ea derelicta divinitus vident, afflicti gementesque conticescunt. An non aliquando frenum Salomon doctoribus imponit, qui dicit: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Sed si ab increpatione idcirco reticemus, quia contra nos insurgere derisoris odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra quaerimus. Qua in re sciendum est quod nonnunquam cum redarguuntur pravi, deteriores existunt. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro eorum amore cessamus. Unde necesse est ut aliquando toleremus tacendo quod sunt, quatenus in nobis discant bene vivenea etiam nonnunquam ex charitate restrin
Abbreviated transcription (Latin):
in scã ęccłia reꝑbi ueritatẽ cognoscendo
premunt: quã bene uiuendo tangere
negligunt. ꝑremunt & longe sunt:
quia diuinã noticiam ꝓfessionib secu¬
tͣ. morib fugiunt. Premunt inquani
seo longe suit : quia eidem fidei quã
loquendo astruunt. agendo contradi¬
cunt. Sicut gͦ hoc testimonio docem᷑.
quia non nulli anm̃ tangendo ñ tangt̃.
ita non nulli ñ uident᷑ a dũo etiã cũ
uident᷑: quia occultis eius obtutib. &
ad dampnationis supplicium apparent:
& ad electionis meritum non apparent.
Dicat᷑ gͥ recte. & in terra penitus ñ pa¬
rentes: Quia & si illos specietenus
eccłia tenuit: eos tam̃ intra illã condi¬
tor quasi non uide quos ignorauit
Qui tranquillitatis tempore idcirco fide
uerbotenus tenent: quia eandẽ fidem
florere geueraliter uident. Seo cũ re¬
pentina contra illã ꝓcella aduersitatis
oborit᷑: mox ab ea negatione publica
disiungunt᷑: & quicquid prius quasi

Expanded text:
in sancta Ecclesia reprobi veritatem cognoscendo in sancta Ecclesia reprobi veritatem cognoscendo premunt, quam bene vivendo tangere negligunt. Premunt, et longe sunt, quia divinam notitiam professionibus sequuntur, moribus fugiunt. Premunt, inquam, sed longe sunt, quia eidem fidei, quam loquendo astruunt, agendo contradicunt. Sicut ergo hoc testimonio docemur quia nonnulli Dominum tangendo non tangunt, ita nonnulli non videntur a Domino etiam cum videntur, quia occultis ejus obtutibus et ad damnationis supplicium apparent, et ad electionis meritum non apparent. Dicatur igitur recte: Et in terra penitus non parentes, quia etsi illos specie tenus Ecclesia tenuit, eos tamen intra illam conditor quasi non vidit quos ignoravit. Qui tranquillitatis tempore idcirco fidem verbo tenus tenent, quia eamdem fidem florere generaliter vident. Sed cum repentina contra illam procella adversitatis oboritur, mox ab ea negatione publica disjunguntur, et quidquid prius quasi
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrare. Hii itaq intra scam ec¬
clesiam diuiuitatis oculis & uident᷑
ritum non uident᷑: quia ea quę con¬
fitendo tenent. uiuendo ñ exhibent.
De quib paulus dicit. Confitent᷑ se nosse
dm̃: factis autem negant. Hii in scã ec¬
clesia fidem quã tenere se asserunt. pre¬
munt potius quã uenerant᷑: dũ sua ma¬
gis illius nomine. quã eius adipisci lu
uare fidei meritum rectis operibus
curant: ad auctoris sui noticiã. etiã
inter repbor tumultus adꝓpinquarł.
Qđ bene in euangłio muliere sanguinis
fluxu laborante signatum est: de qua
cũ dñs dicer&. quis me tetigit: petrus
raciocinando respondit. Turbȩ te cõ-¬
primunt & affliguntꝰ. & dicis qͥs ine
tetigit us Sed audire causas uerȩ ratio¬
nis meruit. cum ei dñs dixit. tetigit
me aliquis: nãet ego noui uirtutẽ de¬
seo tamen sola tetigit: quȩ ad illũ humi¬
liter uenit. Quia nimirũ multi etiam

Expanded text:
demonstrare. Hi itaque intra sanctam Ecdemonstrare. Hi itaque intra sanctam Ecclesiam divinitatis oculis et videntur ritum non videntur, quia ea quae confitendo tenent, vivendo non exhibent. De quibus Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hi in sancta Ecclesia fidem quam tenere se asserunt premunt potius quam venerantur, dum sua magis illius nomine quam ejus adipisci lucautem dum servare fidei meritum rectis operibus curant, ad auctoris sui notitiam etiam inter reproborum tumultus appropinquant. Quod bene in Evangelio muliere sanguinis fluxu laborante signatum est, de qua cum Dominus diceret: Quis me tetigit ? Petrus atiocinando respondit: Turbae te comprimunt et affligunt, et dicis: Quis me tetigit? Sed audire causas verae rationis meruit, cum ei Dominus dixit: Tetigit me aliquis, nam et ego novi virtutem esed tamen sola tetigit quae ad illum humiliter venit, quia nimirum multi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uita occupant loca iustoꝵ: atq eors
se filios ȩstimant. quors ꝑ honoris con¬
cupiscentiam officia exterius adminis¬
trant. Quos sc̃a correptio ad cognitio¬
ne sui reuocat: ut uidelic& in prauis
desideriis positi. quoꝵ sint filii ad¬
tendant. Non enim eoꝵ sunt filii
quoꝵ loca tenent: seo quoꝵ opera ex¬
ercent. Dicatur gͥ recte: filii stultors
& ignobilium. Ubi apte subiungitur:
enim pleriq in terra sunt. & a cog¬
nitione hominum abiectione uilitatis
suę. quasi quadã suꝑductione uelami¬
nis abscondunt᷑ : ita ñ nulli sunt in
ȩccłia. qui dũ abiectioni se prauoꝵ
operum subdunt: diuino conspectui
noti non sunt. Quib & quandoq di-¬
cendũ est. Amen dico uobis: nescio uos
Esse gͦ in terra & apparere est: in fide
recta ꝑ uirtutẽ oꝑis. nobilitatẽ men¬
tis ostendere. Esse uͦ in terra & penitꝰ
non apparere est: in ȩccłię quidẽ fide
consistere: seo nil dignũ fidei in oꝑe

Expanded text:
vita occupant loca justorum, atque eorum vita occupant loca justorum, atque eorum se filios aestimant quorum per honoris concupiscentiam officia exterius administrant. Quos sancta correptio ad cognitionem sui revocat, ut, videlicet, in pravis desideriis positi, quorum sint filii attendant. Non enim eorum sunt filii quorum loca tenent, sed quorum opera exercent. Dicatur igitur recte: Filii stultorum et ignobilium. Ubi apte subjungitur:enim plerique in terra sunt, et a cognitione hominum abjectione vilitatis suae quasi quadam superductione velaminis absconduntur, ita sunt nonnulli in Ecclesia qui dum se abjectioni pravorum operum subdunt, divino conspectui noti non sunt. Quibus et quandoque dicendum est: Amen dico vobis, nescio vos . Esse ergo in terra et apparere, 657 est in fide recta per virtutem operis nobilitatem mentis ostendere. Esse vero in terra et penitus non apparere, et in Ecclesia quidem fide consistere, sed nil dignum fidei in opere
Abbreviated transcription (Latin):
sunt stulti & ignobiles: qui dũ suꝑnã
sapientiam semae ipsos sequentes fugiunt :
in sua ignorantia quasi in abiectę ꝓlis
uilitate sopiunt᷑. Quo enĩ io ao quod
conditi sunt non intelligunt: eo etiam
cognatõnem accepte ꝑ unaginẽ generosi¬
tatis ꝑdunt. Stulti sunt gͦ & ignobiles:
quos ab ęternę hereditatis consortio. re¬
pellit seruitus mentis. Scriptũ quippe
est. Omĩs qui facit peccatum: seruus
est peccati. Et uoce egregii predicatoris
đr. Sapientia huius mundi: stulticia ẽ
apud dm̃. Qui gͦ dũ terrena saperent.
ab intima generositate repulsi sunt:
stulti sunul & ignobiles fuerunt. Quoꝵ
dum pleriq actus imitant᷑: filii stultoꝵ
& ignobilium fiunt. dũq eos sensib
ac morib secunt᷑: & stulti sunt quia
ueram sapientiã ñ intelligunt: &
ignobiles. quia nulla sp̃s libertate
renouant᷑. Seo hii quãuis iniquorũ
actus exerceant᷑. plerumq tam̃ in hac

Expanded text:
sunt stulti et ignobiles, qui dum supernam sunt stulti et ignobiles, qui dum supernam sapientiam, semetipsos sequentes, fugiunt, in sua ignorantia quasi in abjectae prolis vilitate sopiuntur. Quo enim id ad quod conditi sunt, non intelligunt, eo etiam cognationem acceptae per imaginem generositatis perdunt. Stulti sunt ergo et ignobiles, quos ab aeternae haereditatis consortio repellit servitus mentis. Scriptum quippe est: Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Et voce egregii praedicatoris dicitur: Sapientia hujus mundi, stultitia est apud Deum . Qui ergo dum terrena saperent ab intima generositate repulsi sunt, stulti simul et ignobiles fuerunt. Quorum dum plerique actus imitantur, filii stultorum et ignobilium fiunt; dumque eos sensibus ac moribus sequuntur, et stulti sunt, quia veram sapientiam non intelligunt, et ignobiles, quia nulla spiritus libertate renovantur. Sed hi quamvis iniquorum actus exerceant, plerumque tamen in hac
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ duodecim thronos. iudicantes duo¬
decim trib isrł. Ecce relinquentes tẽ¬
poralia: głam potestatis ȩternę mercati
sunt. Quid itaq in hoc mundo stultiꝰ.
quã sua deserere us Et quid in etermita¬
te nobilius: quã cũ dõ iudices uenire as
Horum scilic& iudicum nobilitas salomo¬
ne attestante memorat᷑: cũ hoc qđ iam
prefatus sum dr̃. Nobilis in portis uir
eius: quando sederit cũ senatorib terrȩ.
U alde quippe nobiles considerat: quos se¬
natores uocat. Hanc in se nobilitatem
paulus aspexerat: cũ cognationi conditoriᷤˢ
ꝑ sp̃m iunctus dicebat. Genus gͥ cũ sinꝰ
dĩ: non debeius estimare auro aut ar¬
gento. aut lapidib aut sculpture artis et
cogitationis hominis. aiuinũ ee̾ simile.
Genus uidelicet dĩ dicimur. ñ ex eius na-¬
tura editi: seo ꝑ spm̃ illius.⁊ uoluntarie
conditi. & adoptiue recreati. Tanto gͦ
ad hanc nobilitatẽ quisq erigit᷑: quauto
ꝑ acceptam imaginẽ ad similitudinem

Expanded text:
ecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel . Ecce relinquentes temporalia gloriam potestatis aeternae mercati sunt. Quid itaque in hoc mundo stultius quam sua deserere? Et quid in aeternitate nobilius quam cum Deo judices venire? Horum scilicet judicum nobilitas Salomone attestante memoratur, cum hoc quod jam praefatus sum dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Valde quippe nobiles considerat, quos senatores vocat. Hanc in se nobilitatem Paulus aspexerat, cum cognationi conditoris per spiritum junctus dicebat: Genus ergo cum simus Dei, non debemus aestimare auro, vel argento aut lapidi sculpturae artis, et cogitationi hominis divinum esse simile . Genus videlicet Dei dicimur, non ex ejus natura editi, sed per spiritum illius, et voluntarie conditi, et adoptive recreati. Tanto ergo ad hanc nobilitatem quisque erigitur, quanto per acceptam imaginem ad similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
intendit. Prescire dr̃. qui unãquãq
rem ante quã ueniat uid&: & id qđ
futurũ est. prius quã presens fiat pre
uid&. Ds̃ gͦ quomodo zelans ẽ. qui in
custodienda castitate nr̃a. nullo m̃tis
cruciatu tangitur a Quomodo irascit᷑:
qui in ulciscendis uitiis nris. nulla ꝑ¬
turbatione animi cõmouet᷑.s Quomͦ
est penitens : qui io qd̾ semel fecerit.
se fecisse nequaꝗͣ dol&  Quomodo
hab& miscłiam: qui cor miserũ nũꝙͣ
hab&.Quom est prescius: dũ nulla
nisi quȩ futura sunt presciantur as Et
scimus quia dõ futurũ nichil ẽ: ante
cuius oculos preterita nulla sunt. p̃¬
sentia non transeunt. futura ñ ueniunt:
quippe quia om̃e qd nobis fuit & erit:
in eius ꝓspectu presto est: et om̃e qd̾
presens est. sciri potest potius quam
scius: ut quia castitatẽ animȩ uniuscuiꝰq
custodit. humano modo zelans uocet᷑.
quãuis mentis cruciatu ñ tangit᷑. Et
quia culpas ꝑcutit. dicat᷑ irasci: quãuis

Expanded text:
intendit. Praescire dicitur qui unamquamque intendit. Praescire dicitur qui unamquamque rem antequam veniat videt, et id quod futurum est us ergo quomodo zelans est, qui in custodienda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo irascitur, qui in ulciscendis vitiis nostris nulla perturbatione animi commovetur? Quomodo est poenitens, qui id quod semel fecerit, se fecisse nequaquam dolet? Quomodo habet misericordiam, qui cor miserum non habet? Quomodo est praescius, dum nulla nisi quae futura sint praesciantur? Et scimus quia Deo nihil futurum est, ante cujus oculos praeterita nulla sunt, praesentia non transeunt, futura non veniunt. Quippe quia quod nobis fuit, et erit, in ejus prospectu praesto est: et omne quod praesens est sciri potest, potius quam scius: ut quia castitatem animae uniuscujusque custodit, humano modo zelans vocetur, quamvis mentis cruciatu non tangitur; et quia culpas percutit, dicitur irasci, quamvis