comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitꝰ aptissime dedicata: ut nuui deĩ¬
ceps ea uti usu femineo licuerit uisi do
Quippe ut ita loqͣr. beata ⁊ głiosa uirgo
maria eo modo quamius dudum incõ¬
parabilis eẽt uni̾sis que sub celo sunt
uirginib. ut decent̾ posset in se suscipe
diuinitatis ãmixtionẽ salua utraq na¬
tura: tam̃ cum gr̃a repletꝰ cum sp̃u scõ ꝑ¬
is: pulchrior sc̃itate. głiosior suoꝵ p̃roga¬
uuis m̾itorum ita ut nullis iam usib sit
ipsa eademq mancipanda nisi diuinis. le¬
nde o sanctissime uirgines ⁊ si imi uͭ.¬
tari oportet. tantam ac talem uirginẽ.
tamq p̃claram: uenerari multũ conne¬
nit ⁊ ultra angłicam quodam modo digni¬
tatẽ. qͣntum fas ẽ cum gaudio laudib dig¬
eam dominus ⁊ saluator nr̃. ex ea uera fi¬
de genitꝰ ad celestia: ut pararet ei sic̃ ipse
suis repromisit discipłis. in eth̾eis man¬
sionibus locum. Lectio.
inc quoq dauid. ꝓph̾a olim gratu¬
labundꝰ xp̃o canit. A sũmo inquit

Expanded text:
divinitus aptissime dedicata: ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit nisi Deo. Quippe ut ita loquar beata et gloriosa virgo Maria eo modo, quamvis dudum incomparabilis esset universis quae sub coelo sunt virginibus, ut decenter posset in se suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum gratia repletur, cum Spiritu is, pulchrior sanctitate, gloriosior suorum praerogativis meritorum, ita ut nullis jam usibus sit ipsa eademque mancipanda nisi divinis. Unde, o sanctissimae virgines, et si imitari oportet tantam ac talem virginem, tamque praeclaram venerari multum convenit, et ultra angelicam quodammodo dignitatem, quantum fas est cum gaudio laudibus digeam Dominus et salvator noster, ex ea vera fide genitus ad coelesuis repromisit discipulis, in aethereis mansionibus locum. Hinc que David propheta olim gratulabundus Christo canit: A summo, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinis. ⁊ concremata intꝰ in holo caus¬
tum incendio pii amoris. ⁊ desiderio carita¬
tis. Ut uirgula inquit fumi: ex aromatib.
Nimirum quia multis repleta erat uirtu¬
tum odorib : manans ex ea fraglabat su¬
auissimus odor etiam spiritib anglicisꝰ.
Ascendebat autẽ de deserto p̃sentis scli uir¬
ga de radice iesse osim exorta: s miraban¬

Expanded text:
disciplinis, et concremata intus in holocaustum incendio pii amoris et desiderio charitatis. Ut virgula, inquit, fumi ex aromatibus; nimirum quia multis erat repleta virtutum odoribus; manans ex ea fragrabat suavissimus odor etiam spiritibus angelicis. Ascendebat autem de deserto praesentis saeculi virga de radice Jesse olim exorta. S
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s de ascensu uirginis ãmirantes facit:
qd̾ quasi noui diluculi aurora rutilans as¬
censu suo resplendeat: multis freta ⁊ uas¬
lata sc̃orum agminib. Unde dicitꝰ. Terri¬
bilis ut castrorum acies ordinata. Siqui¬
dem tribilis suis facta uirtutib ut castro¬
rum acies ad modum ordinata. Hinc inde
sc̃oꝵ angłorum fulta p̃sidiis. Sulchra ut
luna: immo pulchrior quam luna: quia
lam sine defectu sui choruscat celestib it¬
lustrata fulgorib. Electa ut soi fuigore
uirtutum: quia ipse elegit eam sol iusti¬
as ut nasceret᷑ ex ea. Ad cuius ꝓfecto exe¬
auias qnͣtum fas est credere famulantur
angli: ⁊ uniuerse celorum gratulantur
curie. Nec mirum quia honor matnus¬
eiꝰ est qui natꝰ est ex ea: quẽ om̃is celoꝵ or¬
do ueneratur et adorat suꝑ se eleuatũ. eũ
patre in sede maiestatis dñi. Scdni lucum

Expanded text:
omnes de ascensu hujus virginis admirantes facit, quod quasi novi diluculi aurora rutilans ascensu suo resplendeat, multis freta et vallata sanctorum agminibus. Unde dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata. Siquidem terribilis suis facta virtutibus, ut castrorum acies admodum ordinata, hinc inde sanctorum angelorum fulta praesidiis. Pulchra, inquit, ut luna, imo pulchrior quam luna, quia jam sine defectu sui coruscat coelestibus illustrata fulgoribus; electa ut sol fulgore virtutum, quia ipse eam elegit sol justitiae, ut nasceretur ex ea. Ad cujus profecto exsequias, quantum fas est credere, famulantur angeli, et universae coelorum congratulantur curiae. Nec mirum, quia honor maternusest ejus qui natus est ex ea, quem omnis ordo coelorum veneratur et adorat super se elevatum cum Patre in sede majestatis Domini. Legim
Abbreviated transcription (Latin):
quia dñs meus aufert a me dispensa¬
tionẽ: Fõdere ñ ualeo: m̃dicare erubes¬
co. Scio quid faciam: ut qͣndo in subla
ta fuerit dispensatio: suscipiant me ĩ
domos suas. Uocauitq singulos debito
meo: Qui dixit. Centũ cados olei Ait
illi. Accipe cautionẽ tuã: et sedens cito
scribe quinqͣgiita. Deinde ad alium lo¬
quutꝰ ẽ. Tu autẽ qͣnͣtũ debes : At ille
respondit. Centum choros tritici. Di¬
cit ei. Tolle cautionẽ tuã. ⁊ scribe oc¬
toginta. Et laudauit dñs iuilicũ unqͥ¬

Expanded text:
quia dominus meus aufert a me dispensaquia dominus meus aufert a me dispensationem? fodere non ualeo, mendicare erubesco. scio, quid faciam, ut, quando sublata mihi fuerit dispensatio, suscipiant me in domos suas. uocauitque singulos debitormeo? qui dixit ei: centum batos olei. ait illi: tolle cautionem tuam et sedens cito scribe quinquaginta. deinde ad alium locutus est: tu autem quantum debes? ille respondit: centum coros tritici. dicit ei: tolle cautionem tuam et scribe octoginta. et laudauit dominus uilicum
Abbreviated transcription (Latin):
blicanorum salutẽ.
Dicebat autẽ dñs et ad discipulos su¬
Sos. haud dubium quin parabolam
sicut prius ad scribas et phiseos: qua
parabola ad clementiã discipłos horta¬
tite ⁊ dimittetꝰ uobis: ut in oratione
dominica libera fronte poscatis. dimit¬
te nobis debita nr̃a sicut et nos dimit¬
timꝰ debitorib nr̃is. Que est ergo para¬
bola ad clementiã discipłos ꝓuocantis:
Homo quidam erat diues qui habebat
uillicum. sine dispensatorẽ. Hoc autem
yconomios significat. Uillicꝰ autẽ. ꝓprie
uille gubernator ẽ. Unde ⁊ a uilla. nilli¬
cus nomen accepit. y conomos aũt tã
pecunie qm̃ frugum et omniũ q̃ dñs pos¬
sidet dispensator ẽ. Unde ⁊ yconomicꝰ
xenophontis pulcherrimꝰ liber ẽ. qmi
ñ gubernationẽ uile. s dispensationẽ
uniu̾se domꝰ tullio interptante significat.
steg dispensator accusatꝰ est Lectio xi
ad dñm suum: qd̾ dissiparet substanti¬
am eiꝰ. Quo uocato: dixit. Quid hoc au
Qui dixit in semetipso. Quid faciã.

Expanded text:
blicanorum salutem. Dicebat autem, inquit, et ad discipulos suos , haud dubium, quin parabolam, sicut prius ad Scribas, et Pharisaeos: qua parabola ad clementiam discipulos hortate, et dimittetur vobis ; ut in Oratione Dominica libera fronte poscatis, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae est ergo parabola ad clementiam discipulos cohortantis? Homo quidam erat dives, qui habebat villicum sive dispensatorem, hoc enim olxovo/xog significat. uilicus autem proprie uillae gubernator est, unde et a uilla \'uilicus\' nomen accepit. olxovofioo, autem tam pecuniae quam frugum et omnium, quae dominus possidet, dispensator est. unde et Olxovojnixog Xenofontis pulcherrimus liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audsare. qui dixit in semet ipso: quid faciam,
Abbreviated transcription (Latin):
increpatione cordis humaui aues celi
ad testimonium deducuntꝰ dum dicit᷑.
Miluus in celo cognouit tempꝰ suum:
turtur et hirundo et ciconia custodie¬
runt tempus aduentꝰ sui: ppls autẽ
meus ũ cognouit iudiciũ dñi. S q̃¬
rendum priꝰ ẽ quid sit qd̾ dicitur. ui¬
deus ciuitatem fleuit suꝑ illã dicens.
quia si cognouisses et tu. fieuit et enĩ
pius redemptor rumã ꝑfide ciuitatis:
quam ipsa sibi ciuitas ñ cognoscebat
ẽẽ uenturam. Cui a fiente domino rec¬
ee dicitur. quia si cognouisses ⁊ tu. sub¬
audis flcueras: que modo quia nescis
qd̃ ĩminet. exultas. Unde et subditur.
Et quidẽ in hac dic tua q̃ ad pacẽ tibi.
Cum enim carnis se uoluptatibus da¬
ret. ⁊ uentura mala ñ ꝓspiceret: ĩ die

Expanded text:
increpatione cordis humani aves coeli ad testimonium deducuntur, dum dicitur: Milvus in coelo cognovit tempus suum; turtur et hirundo et ciconia custodierunt tempus adventus sui, populus autem meus non cognovit judicium Domini . Sed quaerendum prius est quid sit quod dicitur: Videns civitatem, flevit super illam, dicens: Quia si cognovisses, et tu. Flevit etenim prius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cognoscebat esse venturam. Cui a flente Domino recte dicitur: Quia si cognovisses, et tu, subaudi, fleres, quae modo quia nescis quod imminet, exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, et ventura mala non prospiceret, in die
Abbreviated transcription (Latin):
tur. et ñ relinquent in te lapidẽ suꝑ
lapidẽ. etiam iam ipsa eiusdẽ ciuita¬
tis transinigratio testatur: quia dũ
nunc in eo loco constructa ẽ: ubi extͣ
portam fuerat dñs crucifixꝰ. pͥor illa rrłm
ut dicit᷑ funditꝰ ẽ eu̾sa. Cui ex qͣ culpa
euersiouis sue pena fuerit illata. sub

Expanded text:
uent in te lapidem super lapidem, etiam ipsa jam ejusdem civitatis transmigratio testatur, quia dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam fuerat Dominus crucifixus, prior illa Jerusalem, ut dicitur, funditus est eversa. Cui ex qua culpa eversionis suae poena fuer
Abbreviated transcription (Latin):
ti. ⁊ nefarie tͥ conspirationis homines
aggregasti. ⁊ inimicum te duis romauiᷤ
⁊ sacris religionib. constituisti: nec te
noniarum suarũ renocare potuerunt:¬
tor. ⁊ signifer dep̃hensus: eris ipse do¬
cumentum hiis quos scelere tuo tecũ
aggregasti. Sanguine tuo sanctietur
conib tradita in linea scecit: ⁊ cepit
spiculatorẽ sustinere. Et cur uenissec
spiculator: uissit suis. ut ipsi uenienti
uigiiti quirq aureos darent. Lintea¬
mina et manualia ante eum mitteban
les ligare sibi ñ posset: ulianꝰ p̃sbiter.
⁊ iulianus subdiaconꝰ ligauerunt ei.
pus ꝓpt̾ gentilium curiositatẽ in ꝓxi
pho magno positum. Post paucos au¬
tem dies. galeriꝰ maximꝰ ꝓconsul uita¬

Expanded text:
ti, et nefarios tuae conspirationis homines aggregasti, et inimicum te diis Romanis et sacris religionibus constituisti, nec te moniarum suarum revocare potuerunt. Etctor et signifer depcumento cum his quos scelere tuo tecum aggregasti, sanguine tuo sanctienturconibus tradidisset, in linea stetit et coepit spiculatorem sustinere. cum uenisset autem spiculator, inssit suis ut eidem spiculatori uiginti quinque aureos darent. linteamina uero et manualia a fratribus ante eum mittebantles ligare sibi non potuisset, Iulianus presbyter et Iulianus subdiaconus ei ligauerunt. ita pus propter gentilium curiositatem in proxpho magno dedoctum est. post paucos autem dies Galerius Maximus proconsul
Abbreviated transcription (Latin):
iste in capitolium ductꝰ a me et a matre
nib as pontificib p̃mia dedissemꝰ me¬
tuus ẽ. Tunc increpare me cepit nutrix
duxisses. et credidisses xp̃o: filium tuum
Dũ tu ipsa ceca sis facta. et non sis cura
Uade et crede: ⁊ si tibi oculos aperuerit
alexander: credã qd̃ et michi unicũ pos¬

Expanded text:
 esset ductus a me et matre iis, et pontificibus praemia dedissemus mortuus est. Tunc increpare me coepit nutrix duxisses, et credidisses Christo, filium tuum Dum tu ipsa caeca sis facta et non sis curatade et crede; et si tibi oculos aperuerit Alexander, credam quod et mihi
Abbreviated transcription (Latin):
nis constans esto. ⁊ nirait̾ age eo autcb̃l
ꝗdero tibi.
uuc factum ẽ. ut qui eum cedebant.
anglis torq̃bantꝰͦ. Et clamau̾nt p̃fecto di¬
tꝰ dixit. ꝑ deos quia magꝰ ẽ: et maleficia
sua p̃ualent. Tunc iussit eũ in caro̾e p̃ci¬
pitari dicens. Ducite eum in obscuriorẽ lo¬
cum. ubi nec lum̃ uideat. nec ullꝰ de ppło ad

Expanded text:
 constans estu . uiriliter age . ego autem| adero tibi. Tunc factum est . ut quid eum cedebant .angelis torquerentur et cla| mauerunt perfecto ditus dixit per deo iuro quia| magus est et maleficiae suae praeualent . tunc| iussit eum in carcere recide dicens. Ducite eum in obs| curiorem locum . ubi nec lumen uideat . nec ullus de| populo ad
Abbreviated transcription (Latin):
sã qui fecit celumn et t̾ran. mare ⁊ oĩa q̃ in
sis sunt: qui mortuos suscitauit. oecis uisũ
estituit: langnentes sanauit. mulierem a
liei sanguinis liberauit. lepsos mundauit
paraliticos mundari fecit: in chana galylee
de aqua uinum fecit. ⁊ multa mirabilia os¬
tendit qͦꝵ ñ ẽ numerꝰ. Nunqͣm enim dereli
quit seruos suos: s liberauit eos a tribula¬
tione. Et cum prolongasset sermonẽ: credi¬
derunt ꝑ eum sexcenti uiri. Et euigilantes
custodes. inuenert carcerẽ clausum: neminẽ
intꝰ iiuenientes. Et concurrentes: inuene¬
runt eum in medio ppli. p̃dicantẽ u̾bũ dñi.
Currentes gͥ cum magno tremore: nuntia¬
uerunt p̾fecto dicentes. Magnꝰ ẽ d̃s xp̃ia
noꝵ: in quem cieoere oportet. Notũ tͥ sit
quia di tui infirmi sunt: ⁊ ipsi qͥ tͥ ꝯsenti¬
unt adorare eos. Iam nobis sufficit uiuꝰ ⁊ ue

Expanded text:
 qui fecit celum et terram . mare et om| nia que in eis sunt. Qui mortuos suscitauit .| cecis uisum restituit. Languentes sanauit . mulierem| a fluxu sanguinem liberauit. Lebrosus mundauit| paraliticus ambulare fecit . In channa gallilea| de aqua uinum fecit et multa mirabilia fecit| quorum non est numerus . nunquam enim derelin| quid servos suos sed liberauit eos a tribulatione.| Et cum prolongasset sermonem crediderunt per eum| .CC.+ uiri. Euigilantes custodes inuenerunt carcerem| clausum . \et/ nemenem intus inuenientes et concurrentes| inuenerunt eum in medio populi praedicantem uer| bum dei . currentis cum magno tremore . nunciauerunt| perfecto dicentes . Vere ma in quem| credere oportit . notum tibi sit . quia dii tui infirmi sunt| et ipsi qui tibi consentiunt adorare eos . iam nobis suf| fecit . unus e
Abbreviated transcription (Latin):
litas ẽ cognoscere factorẽ celi ⁊ t̾re. Ec om¬
nium nr̃m creatorẽ. Rictiouarꝰ dix̃. Qnti¬
ne recede ab hac stulticia qua teneris: ⁊ sa¬
untinus respondit. Stultꝰ ñ sum: so
sapĩam q̃ro. Nlam illi stula siupt. a t ob¬
audunt ⁊ sacrificant: ipsiñ st̾ u̾itaus nu¬

Expanded text:
gnuscere factorem caeli et terr“ae”| et omnium nostrorum creatorem. “R”iciouarus dixit| Quintini . recede ab hanc stulticia . qua teneris et| santinus respondit Stultus| non sum sed sapienciam quero . nam illi stulti sunt| qui tibi obaudiunt . et sacrificiant+. ipsi | u
Abbreviated transcription (Latin):
gite in aliam. prius fecit qd̾ p̃cepit: fu¬
giendo hominẽ quasi homo in t̾ra: quẽ
paulo ante magis monstrauit stella de
celo. Quod occisis ꝓ domino pueris. hero¬
des ñ longe post obiit ⁊ ioseph monente
angło dominũ cum matre ad terrã isrł
reduxit: significat om̃s ꝑsecutiones que
contra eccłiam erant mouende. ipsorum
ꝑsecutorum morte uindicandas: eisdem¬
q multatis ꝑsecutorib pacẽ eccłie de¬
nuo reddendã. ⁊ scõs qui latuerant. ad

Expanded text:
gite in aliam, prius fecit quod praecepit fugite in aliam, prius fecit quod praecepit fugiendo hominem, quasi homo in terra, quem magis paulo ante monstravit stella de coelo. Quod occisis pro Domino pueris Herodes non longe post obiit, et Joseph monente angelo Dominum cum matre ad terram Israel reduxit, significat omnes persecutiones quae contra Ecclesiam erant movendae ipsorum persecutorum morte vindicandas, eisdemque mulctatis persecutoribus pacem Ecclesiae denuo reddendam, et sanctos qui latuerant ad
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ de rachel orta ẽ: ꝓxima fuit tribui iu¬
de. Unde merito credi debet qd̃ plaga cru¬
delissime necis. ñ paucos etiã beniami¬
nee stirpis pueros inuoluerit: quos pro¬
genies rachel elata in excelsum uoce plo¬
rauerit. Potest et aliter intelligi: quia
rachel uixta bethleẽ sepulta ẽ. sicut ti¬
tulus monum̃ti eiꝰ manens usq hodie tes¬
tatur. ad occidentẽ ciuitatis ultͣ uiam que
ducit hebron: qđ ea que in loco eodẽ age¬
bantur. ipsa egisse ꝓphetico loquutionis
modo recte dicatur: cuius corpore ⁊ nomi¬
ne idem locus fuerat insignis. Qd̃ dñs ip¬
se ne occideretur ab herode sublatꝰ ẽ a pa¬
rentib in egyptum. significat electos se¬
pius maloꝵ improbitate suis effugandos
simul exemplum datꝰ fidelib ne dubitẽt
rabiem persequentiũ ubi oportunũ fue¬
dom num suum fecisse meminerint. Si
quidem ipse qui erat suis p̃cepturꝰ. cũ
uos ꝑsequuti fuerint in ciuitate ista fu¬

Expanded text:
quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Juquae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet quod plaga crudelissimae necis non paucos etiam Benjaminaeae stirpis pueros involverit, quos progenies Rachel elata in excelsum voce ploraverit. Potest et aliter intelligi quia Rachel juxta Bethleem sepulta est, sicut titulus monumenti ejus manens usque hodie testatur, ad occidentem civitatis, ultra viam quae ducit Hebron: quod ea quae in loco eodem agebantur, ipsa egisse prophetico locutionis modo recte dicatur, cujus corpore et nomine locus ipse fuerat insignis. Quod Dominus ipse ne occideretur ab Herode sublatus est a parentibus in Aegyptum, significat electos saepius malorum improbitate suis effugandos simul exemplum datur fidelibus, ne dubitent rabiem persequentium, ubi opportunum fueDominum suum fecisse meminerint. Si quidem ipse qui erat suis praecepturus, Cum vos persecuti fuerint in civitate ista, fu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc scło ablationẽ: s ñ ita uelle ꝯso¬
lari. ut qui sclm morte uicerunt. rur¬
sus ad scłi certamina secum toleranda
redeant. quia nimirũ ñ sunt ultͣ re¬
uocandi ĩ mundum de cuiꝰ erumpnis
semel euaserunt coronandi ad xp̃m.
Rachel namq que ouis aut uidens
dm̃ dicitꝰ: eccłiam figurate demonstrat
cuius tota intentio. ut uidere dm̃ mere
atur inuigilat. Et ipsa est ouis cente¬
sima qm pastor bonus relictis in celo no¬
naginta nouem ouib angłicarũ urtutũ
abiit querere in terra: inuentã q suis ĩ¬
posuit humeris.⁊ sic reportauit ad gregẽ¬
ueritur autẽ iuxtaLectu
litteram quomodo rachel plorasse
dicatur filios suos. cum trib iuda q̃ beth¬
leem tenebat ñ de rachel. sed de sorore eiꝰ
lia fuerit orta ubi tam̃ facilis patet res¬
ponsic. quia ñ tantum in bethleẽ. uerũ
etiam in omnib finib eiꝰ pueri sunt
omnes trucidati. Trib autem beniamin

Expanded text:
hoc saeculo ablationem, sed non ita velle consohoc saeculo ablationem, sed non ita velle consolari ut qui saeculum morte vicerunt, rursus ad saeculi certamina secum toleranda redeant, quia nimirum non sunt ultra revocandi in mundum, de cujus aerumnis semel evaserunt coronandi ad Christum. Rachel namque, quae ovis aut videns Deum dicitur, Ecclesiam figurate demonstrat, cujus tota intentio ut videre Deum meatur, invigilat, et ipsa est ovis centesima, quam pastor bonus, relictis in coelo nonaginta novem ovibus, angelicarum virtutum, abiit quaerere in terra, inventamque suis imposuit humeris, et sic reportavit ad gregeQuaeritur autem juxta litteram quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethleem tenebat, non de Rachel, sed de sorore ejus Lia fuerat orta. Ubi tamen facilis patet responsio, quia non tantum in Bethleem, verum etiam in omnibus finibus ejus pueri sunt omnes trucidati. Tribus autem Benjamin,
Abbreviated transcription (Latin):
tota seuit. nullatenus eis uel uiuenti¬
b uel occisis posse auferri: s eos ue¬
racit̾ contestar: quia siue uiuimus
domino uiuimꝰ: siue morimꝰ dũo mori¬
mur. Siue enim uiuimꝰ. siue morimꝰ
domini sumus
Quod iuxta uaticiniũ iherennie uox
in rama idest in excelso audita ẽ
¶pioratꝰ et ululatꝰ. manifeste denunri¬
at luctum scẽ ecclie quo de inuista mẽ¬
broꝵ suoꝵ nece gemit. ñ ut hosteᷤ gar¬
riunt inuacuum cedere: s usq ad so¬
ꝓthomartyris abel. ita etiam sangui¬
nem cet̾oꝵ martyrũ de t̾ra clamare ad
dominum. iuxta illud uiri sapientis.
Non despiciet p̃ces pupilli: nec uiduam
si effundat loquelam gemitꝰ. Nonne
lacrime uidue ad maxillã descendunt.
⁊ exclamatio eiꝰ suꝑ deducentẽ eas:
maxilla enim ascendunt usq ad celũ:
⁊ dominꝰ exauditor ñ delectabitꝰ m illis
Qd̃ rachel plorasse dicitur filios suos.
nec uoluisse consolari. quia ñ sunt. sig¬
uificat eccłiam plorare quidẽ sc̃oꝵ de

Expanded text:
tota saevit, nullatenus eis vel viventibus vel occisis posse auferri, sed eos veraciter contestari, quia sive vivimus, Domino vivimus, sive morimur, Domino morimur. Sive enim vivimus sive morimur, Domini sumus. Quod juxta vaticinium Jeremiae: Vox in Rama, id est in excelso, audita est ploratus et ululatus , manifeste denuntiat luctum sanctae Ecclesiae, quae de injusta membrorum suorum nece gemit, non ut hostes garriunt in vacuum cedere, sed usque ad soprotomartyris Abel, ita etiam sanguinem caeterorum martyrum de terra clamare ad Dominum, juxta illud viri sapientis: Non despicies preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gemitus. Nonne lacrymae viduae ad maxillam descendunt, et exclamatio ejus super deducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis . Quod Rachel plorasse dicitur filios suos, nec voluisse consolari, quia non sunt, significat Ecclesiam plorare quidem sanctorum de
Abbreviated transcription (Latin):
tum uidelicet maurum has in parces
adhuc uiuens direxerit: ⁊ se demum tͣns¬
ferri uoluerit. Forte enim cum sc̃a menꝰ
eius adeo dilatataẽẽt ut omnẽ mundũ
simul conspiceret. hunc eũ sibi quodã
occulto consilio specialiter delegauit. ui¬
derit ergo quisquis ẽ cui locus tã mul

Expanded text:
tum videlicet Maurum, has in partes tum videlicet Maurum, has in partes adhuc vivens direxerit, et demum se transferri voluerit. Forte enim, cum sancta mens ejus adeo dilatata esset, ut omnem mundum simul conspiceret: hunc locum, sibi quodam occulto consilio specialiter delegit. Viderit ergo quisquis est, cui locus tam mul
Abbreviated transcription (Latin):
nem se uincens deseruit: ⁊ uoto supplitũ
satisfecit. Qm̃ uero sc̃a atq miranda eiꝰ
gesta in ꝓmptu habentur: nos iucerim
taceamus de illis. hoc tam̃ ad eiꝰ honori¬
ficentiam referamꝰ: qd̾ ũ alius quilibet ex
magistris eccłie uitam tanti patris diges¬
lit auam insignas ille disectissimꝰ papa gre¬
gorius qui totum qd̾ scripsit auasi autũ
enum dis positum ẽ ut cum sdem e pel¬
ientissimꝰ legislator. in ceteris modis sit
a deo decorat᷑us: etiam hinc maiori aue¬
toritate tam ipse quam legislatio eiꝰ ro¬
boraretur: qd candem uitam summus
aplice sedis pontifex ordinauit. que sci¬
licet uita etiam ex occasione dialogi
ut plurib innodesceret. ⁊ ñ solum a¬
pud latinos sed etiam apd̃ grecos. notis¬
sima foret. Nec illud p̃tereat qd om̃imo¬
dis gaudendum ẽ nobis: hunc tantum
splendorẽ in hanc nr̃am occiduã regio¬
nem uenisse diuino nutu donatum sit:
contigisse clientẽ unice duectũ bea¬

Expanded text:
nem se vincens deseruit, et voto supplicum nem se vincens deseruit, et voto supplicum satisfecit. Quoniam vero sancta atque admiranda ejus gesta in promptu habentur, nos interim taceamus de illis. Hoc tamen ad ipsius honorificentiam referamus, quod non alius quilibet ex magistris Ecclesiae vitam tanti patris digessit, quam insignis ille disertissimus papa Gregorius, qui totum quod scripsit, quasi aurum enim dispositum est, ut cum isdem excellentissimus legislator in caeteris modis sit a Deo decoratus, etiam hinc majori auctoritate tam ipse quam legislatio ejus roboretur, quod eamdem vitam summus apostolicae sedis pontifex ordinavit. Quae scilicet vita, etiam ex occasione Dialogi ejus, pluribus innotesceret; et non solum apud Latinos, sed etiam apud Graecos notissima foret. Nec illud praetereat quod omnimodis gaudendum nobis est, hunc tantum splendorem in hanc nostram occiduam regionem venire, divino nutu donatum esse. ontigisse quod clientem unice dilectum, bea
Abbreviated transcription (Latin):
nerrimꝰ cognouit. Qui grandeuo animo
qd̾ nec ipse quidẽ martinꝰ toto orbe mi¬
rabilis fecisse refert᷑. Et quia iugum ñ
solum ab adolescentia. s etiam ab infã
tia ipsa portauit: ut ibidẽ iheremias ꝓ¬
se auitur. in illo celesti capitolio singula¬
riter sedebit. Nec line diuino modera¬
mine gestum fuisse constat. qd̃ aculeoͤ
temptationis in sese tam ualidos ibidẽ
expertus ẽ. Lectio Tentian¬
expertus ẽ.
icut enim dux bonorum petrus pͥ¬
mo sibi ostensus ẽ tunc dominico
gregi p̃latꝰ. sic iste princeps dei tantoꝵ
milib monachoꝵ p̃ferendꝰ. oportuit ut
ꝓprio discrimine ꝓbaret. qualit̾ subditiᷤ
misereri debuisset. Quia tam̃ ꝓprium ⁊¬
primum cercaminis impetum fortit de¬
uicit: tale quid deinceps nunquã sensit.
Quam obedienter sane ⁊ quam di serte
priuato bono quisq debeat commune bo¬
num p̃ferre. hic sp̃ualis discipline ma¬
gister in hoc suo facto demonstrat. ad
mox ut expetitꝰ est dilectam sibi solitudi¬

Expanded text:
nerrimus cognovit; qui grandaevo animo. Quod nec ipse quidem Martinus, toto orbe mirabilis, fecisse refertur. Et quia jugum non solum ab adolescentia, sed etiam ab ipsa infantia portavit , ut ibidem Jeremias prosequitur, in illo coelesti capitolio singulariter sedebit. Nec sine divino moderamine gestum fuisse constat, quod aculeos tentationis in sese tam validos, ibidem expertus est. Sicut eniexpertus est. Sicut enim dux bonorum Petrus, primo sibi ostensus, est tunc Dominico gregi praelatus; sic iste princeps Dei tantorum millibus monachorum praeferendus, oportuit ut proprio discrimine probaret, qualiter subditis misereri debuisset. Quia tamen primo certaminis impetum fortiter devicit, tale quid deinceps nunquam sensit. Quam obedienter sane, et quam diserte privato bono quisque debeat commune bonum praeferre, hic spiritalis disciplinae magister in hoc suo facto demonstrat. Quod mox ut expetitus est, dilectam solitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ce equus albꝰ: ⁊ qui sedebat suꝑ illũ ba¬
belut arcum. ⁊ data ẽ ei corona. ⁊ exiuit
uinceus ut iunceret. Et cũ aperuisset
sigillum secundũ: audim secuudĩt ani¬
mal diceus. Ueni: et iuide. Et exunit aliꝰ
cquus rufus: et qui sedebat suꝑ illũ. da¬
tũ ẽ ei ut sumeret pacẽ de terra. ⁊ ut in¬
uicẽ se intͥficiant. Et datꝰ ẽ illi gladius
magnus.

Expanded text:
bat super illum habebat arcum et data est ei corona et exivit vincens ut vinceret et cum aperuisset sigillum secundum audivi secundum animal dicens veni et exivit alius equus rufus et qui sedebat super illum datum est ei ut sumeret pacem de terra et ut invicem se interficiant et datus est illi gladius magnus
Abbreviated transcription (Latin):
bis dilectissimi. appropinqͣnte fes¬
tiuitate paschalitimi Ronige
simale ieiumnuũ. ipse legitimi temporis
cursus indicat: cohortatio tamen eti¬
am nr̃i sermonis adbibenda ẽ: que
auxiliante domno. nec mutilis sit pi¬
gris. nec onerosa deuotis. Nam cum om¬
nem obseruantiã nr̃am racio istoꝵ die¬
rum poscat augeri nemo ẽ ut confido
de uobis qui se ad opus horum ñ gau¬
deat incitari

Expanded text:
bis, dilectissimi, appropinquante festivitate paschali jejunium simale ipse legitimi temporis recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari
Abbreviated transcription (Latin):
tres km̃i sc̃i eũugłii lectio recitatu:
neq opus ẽ ut in ea quid expouendo lo¬
qͣmur. Describit namq infautiã pue¬
riciãq nr̃i redemptoris: qua nr̃e parti¬
ceps humanitatis dignatus est fieri.
Cõmemorat eternitatẽ diuine maiesta¬
tis uu qua patri mansit ac manet sẽꝑ
equalis: ut uidelicet incarnationis eiꝰ
humilitate ad memoriã reuocata. et
ipsi contra omniũ uulnera peccatoꝵ me¬
dicamtum uere humilitatis curemꝰ exee¬
cere: pio semper animo recolentes. qͣntũ
nos ꝓ diuino amore qnͣtum ꝓ nr̃a salu¬
te oporteat humiliari. qui terra sumus
⁊ cinis: si tautũ sũma illa potestas. ꝓ
nobis humiliari ũ respuit: ut ad sus¬
cipienda nr̃e fragilitatis infirma descẽ¬
tem audita credita et confessa diuinita¬
te domini saluatoris. qua patri et sp̃ui
sco coniubstantialis semꝑ et coerernus
ꝑseuerat: lperemꝰ nos ꝑ humanitatiᷤ
eiꝰ lacram̃ta quib imbuti sumꝰ. usq
ad contemplandã diuinitatis eiusdẽ

Expanded text:
rissimi, sancti Evangelii lectio recitata, neque opus est ut in ea quid exponendo loquamur. Describit namque infantiam pueritiamque nostri Redemptoris, qua nostrae particeps humanitatis dignatus est fieri: commemorat aeternitatem divinae majestatis, in qua Patri mansit ac manet semper aequalis; ut videlicet incarnationis ejus humilitate ad memoriam revocata, et ipsi contra omnium vulnera peccatorum medicamentum verae humilitatis curemus exercere, pio semper animo recolentes quantum nos pro divino amore, quantum pro nostra salute oporteat humiliari, qui terra sumus et cinis, si tantum summa illa potestas pro nobis humiliari non respuit ut ad suscipienda nostrae fragilitatis infirma descenem audita, credita et confessa divinitate Domini Salvatoris, qua Patri et Spiritui sancto consubstantialis semper et coaeternus perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemp
Abbreviated transcription (Latin):
cende humilitatis exemplũ. Dei quip¬
pe uirtus et dei sapientia eternaq di¬
tationib. Meum ẽ consiliũ et equitas:
mea ẽ prudentia: mea ẽ fortitudo. ꝑ me
reges regnant: et conlitores legum iu¬
sta decernunt. Heatꝰ homo qui audit¬
me: et qui uigilat ad fores meas cotidie.
et obseruat ad postes ostii mei. Ipsa ho¬
minẽ induta ad audiendos homineᷤ ad¬
uenire dignata ẽ: ut nimirũ hominib
quãius sumino ingenio p̃ditis. necessa¬
riam discendi formam prerogaret. ne
siqui discipuli ueritatis ficri refugerẽt:
magistri efficerentꝰ erroris. Et bene qui
iuuenis erat doctrine subiturꝰ officiũ.
puerulꝰ adhuc semores audit. ⁊ interro¬
gat. ut uidelicet eoꝵ. ꝓuida clispensatio

Expanded text:
cendae humilitatis exemplum. Dei quipcendae humilitatis exemplum. Dei quippe virtusdicit: meum est consilium et equitas mea prudentia mea est fortitudo per me reges regnant et conditores legum iusta decernunt. Per hume, et qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei . Ipsa homine induta ad audiendos homines advenire dignata est, ut nimirum hominibus, quamvis summo ingenio praeditis, necessariam discendi verbi formam praerogaret: ne si qui discipuli veritatis fieri refugerent, magistri efficerentur erroris. Et bene qui juvenis erat doctrinae subiturus officium, puerulus adhuc seniores audit et interrogat, ut videlicet eorum provida dispen
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis indiciũ. Hominis nãq¬
ẽ ad offerenda deo sacrificiorum spiri¬
tualium uota concurrere.⁊ auctorẽ
suum orationib lacrimisq libi cõcili¬
are ꝓfusis.
ecit ergo dominꝰ inter homines
homo natus: qd̃ faciendũ homi¬
nib ꝑ angłos imperauit ds̃. Serua¬
uit ipse legem qm̃ dedit: ut nobis qͥ
puri homines sumus seruandũ per
omnia quicqͥd ds̃ iubet ostenderet:
Sequamur iter humane conuersati
onis eius: si deitatis eiꝰ głam delectam᷑
intueri: si optamus habitare ĩ domo
eius eterna iu celis omnib dieb ui¬
te nr̃e: si iuuat uidere uoluntatẽ dñi.
et ꝓtegi a templo sc̃o eiꝰ. Et ne ulla ĩe¬
ternum maloꝵ aura pulsem : menu¬
nerimus p̃sentis eccłie domũ necessa¬
rie precum mundarũ frequentare
muncrib. Qd̃ ipse duodennis in tem¬
plo sedit in medio doctoꝵ. audiens ⁊
interrogans illos. humane ẽ humilita¬
tis indicium. immo etiã eximiũ dis¬

Expanded text:
humilitatis indicium. Hominis est namquhumilitatis indicium. Hominis est namque ad offerenda Deo sacrificiorum spiritualium vota concurrere, et auctorem suum orationibus lacrymisque sibi conciliare profusis. Fecit ergo Dominus inter homines homo natus quod faciendum hominibus per angelos imperaverat Deus. Servavit ipse legem quam dedit, ut nobis qui puri homines sumus, servandum per omnia quidquid Deus jubet, ostenderet. Sequamonis ejus, si divinitatis gloriam delectamur intueri, si optamus habitare in domo ejus aeterna, in coelis omnibus diebus vitae nostrae, si juvat videre voluptatem Domini, et protegi a templo sancto ejus . Et ne ulla in aeternum malorum aura pulsemur, meminerimus praesentis Ecclesiae domum necessariis precum mundarum frequentare muneribus. Quod ipse duodenis in templo sedit in medio doctorum audiens et interrogans illos, humanae est humilitatis indicium, imo etiam eximium dis
Abbreviated transcription (Latin):
me. Qui autem diligit me: diligetꝰ᷑ a
patre meo: et ego diligã eum. et mani¬
festabo ei incipsũ. Meipsum inquit ma¬
uifestabo: idest non qualẽ me omnes
conspicere: qualem etiã infideles uidere
possunt et crucifigere.s qualem ĩ de¬
core suo regem sclorum solum uidere pos¬
sunt oculi mundi scõrum. talẽ me ad
rependendã uicẽ dilectionis hiis qui
me cliligunt ostendam.
Gitur speremꝰ nos ut diximus per hu¬
manitatis eius sacram̃ta ad uidendã
cluuinitat s eiꝰ speciẽ posse conscendere.
si tamen eadem sacramenta digno ius¬
ticie et sanctitatis et ueritatis honore
ut accepimus illibata seruemꝰ si hu¬
mane conuersationis eiꝰ exempla. si
doctrine qm ꝑ hominẽ nobis minis¬
trauit. humiliter dicta sequam᷑. Nã
qui humilitatis eius uestigia sequi
dedignatur: qua temeritate sperat se
ad utuenda claritatis eiꝰ posse gaudia
penetrare : Qd̃ ergo dominꝰ ꝑ omnes
annos cum parentib in pascha ihero¬
solimã uenit: humane nimirũ est

Expanded text:
igit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Meipsum, inquit, manifestabo, id est, non qualem me omnes conspicere, qualem etiam infideles videre possunt et crucifigere, sed qualem in decore suo regem saeculorum soli videre possunt oculi mundi sanctorum, talem me ad rependendam vicem dilectionis his qui me diligunt, ostendam. Igitur speremus nos, ut diximus, per humanitatis ejus sacramenta ad videndam divinitatis speciem posse conscendere, si tamen eadem sacramenta digno justitiae et sanctitatis et veritatis honore, ut accepimus, illibata servemus, si humanae conversationis ejus exempla, si doctrinae, quam per hominem nobis ministravit, humiliter dicta sequamur. Nam qui humilitatis ejus vestigia sequi dedignatur, qua temeritate sperat se ad intuenda claritatis ejus gaudia posse penetrare? Quod ergo Dominus per omnes annos cum parentibus in Pascha Hierosolymam venit humanae nimirum est
Abbreviated transcription (Latin):
Respondit palmatiꝰ ⁊ dixit. Si ꝑ ma¬
gicam istud factum ẽ: ubi sunt uirtu¬
tes deorum nr̃oꝵ. Iubeat itaq pietaᷤᷤ
ur̃a. offerri ⁊ immolari diis: ne ꝑe¬
at res publica ur̃a ꝑ eoꝵ incantatõ¬

Expanded text:
Respondit Palmatius: Si per magicam istud factum est, ubi sunt virtutes deorum nostrorum? Jubeat itaque pietas vestra offerri et immolari diis, ne pereat respublica per eorum incantatio
Abbreviated transcription (Latin):
postulat. qmͣ uolo si possum sub brenici¬
te ꝓꝑstriugere. ne uos et ertensa ꝓcessio
et. ꝓlix expositio uideatur onerare:
dicitur: qui ad excolendam uineã su¬
am operarios conducit. Quis uero po¬
tris familias similitudinẽ rectiꝰ tenet.
quam conditor noster. qui regit quos

Expanded text:
lat, quam volo, si possum, sub brevitate perstringere, ne vos et extensa processio, et prolixa expositio videatur onerare. as simile dicitur, qui ad excolendam vineam suam operarios conducit. Quis vero patrisfamilias similitudinem rectius tenet quam conditor noster, qui regit quos
Abbreviated transcription (Latin):
neamꝰ s ĩ futurũ peticionis nr̃e differat᷑
effect᷑. sicut cum genib fiexis cotidie
rogamus patrẽ dicentes adueniat reg¬
uum tuũ: idem tam̃ regnũ ñ mox ora¬
tione fiuita s tempore congruo sumꝰ
accepturi. Quod pia ꝓuisione conditoriᷤ¬
nr̃i constat actitari: ut uidelicet deside¬
ria ur̃e deuotionis dilatione crescaut:
⁊ crem̃to cotidiauo magis magis ꝙ ꝓ¬
uecta tandẽ ꝑfectiꝰ capiant gaudia q̃
requirunt. Inter q̃ notandũ. quia cũ
ꝓ peccantib oramꝰ ⁊ si eoꝵ saluationẽ
ĩ petrare nequimꝰ neqͣquã tam̃ fructu
p̃cis ñe priuamꝰ: quia ⁊ si illi ñ sunt
digui saluari. nos tam̃ amoris quẽ il
lis impendimꝰ mercede donabimꝰ. sicq
⁊̃ tali petitione implebitꝰ nobis illa dr̃
ꝓmissio. qua ait. si quid pecieritis pa¬
tre in nõie meo. dabit uobis. Sed̾m Io¬

Expanded text:
sed in futurum petitionis nostrae differatur effectus, sicut cum genibus flexis quotidie rogamus Patrem, dicentes: Adveniat regnum tuum, idem tamen regnum non mox oratione finita, sed tempore congruo sumus accepturi. Quod pia provisione nostri Conditoris constat actitari, ut, videlicet, desideria nostrae devotionis dilatione crescant, et incremento quotidiano magis magisque provecta, tandem perfectius capiant gaudia quae requirunt. Inter quae notandum quia cum pro peccantibus oramus, et si eorum salvationem impetrare nequimus, nequaquam tamen fructu precis nostrae privamur, quia etsi illi digni non sunt salvari, nos tamen amoris quelis impendimus mercede donabimur. Sicque in tali quoque petitione implebitur nobis illa Domini promissio, qua ait: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis . I
Abbreviated transcription (Latin):
iitium tranfferretꝰ. Cuius institutioniᷤᷤ
morẽ. nos quoq ꝓ modulo nr̃o hodierna
die denote des iuuante imitaturi. dei ge¬
nitricẽ sũmissis uotis obsecremꝰ: ut sua po¬
tenti int̾cessione nobis apd̃ filiũ suũ pͦ¬
gationẽ impetret criminũ. q̃ purgatio¬
nẽ temporalẽ suscepit sine sordib pecca¬
torũ: queq hac die cum filio templum
dei sacrificium oblatura conscendit. suꝑ¬
ne ciuitatis nobis optineat ingressum:
in qͣ diuine claritatis aspectib. libero
contuitu ꝑfruam᷑ p̃stante dño nr̃o ih̾u¬

Expanded text:
initium transferretur. Cujus institutionis initium transferretur. Cujus institutionis morem nos quoque pro modulo nostro hodierna die devote Deo juvante imitaturi, Dei genitricis summissis votis obsecremus auxilium, ut sua potenti intercessione nobis apud filium suum purgationem impetret criminum, quae purgationem temporalem suscepit sine sordibus peccatorum. Quaeque hac die cum Filio templum Dei sacrificium oblatura conscendit, supernae civitatis nobis obtineat ingressum, in qua divinae claritatis aspectibus libero contuitu perfruamur, praestante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
unuerso ppło lustrabatꝰ ut sacri ficia diis
infernalib soluerentꝰ: quorũ se p̃cidio na¬
tiones orbis subiugasse putabant. Sedhãs
lustrandi consuetudinẽ bene mutauit xp̃i¬
aua religio cũ hacipsa die festiuitatis bea¬
te marie plebs. clerꝰq ac sacerdotes cũ ce¬
teis ⁊ hẏmnis. eccłiarũ loca circueunt: ⁊¬
ceteris quoq eiꝰdem beate matris. ⁊ ꝓpetue
uirginis festiuitatib agere didicit. Non
utiq ob recordationẽ pagane suꝑstitionis.
aut imperii terrestris s in ꝑbennẽ memo¬
xiã regni celestis: qͣndo iuxta euͣnglicã pa¬
rabolam. omnes electi cum lampadib spõ¬
so et iponse sunt occursuri. ⁊ suꝑne clari¬
tatis thalamũ intraturi. Et hanc quidẽ
lustrationẽ pagani semꝑ faciebant qͥnto¬
decimo anno in fine mensis februarii: hoc
est septimo kalendas martias. Post modũ
uero augescente xp̃ianitate. placuit ut
in uenerationẽ ꝑpetue uirginis. ad m̃sis

Expanded text:
universo populo lustrabatur, ut sacrificia diis universo populo lustrabatur, ut sacrificia diis infernalibus solverentur, quorum se praesidio nationes orbis subjugasse putabant. Sed hanc lustrandi consuetudinem bene mutavit Christiana religio, cum hac ipsa die festivitatis beatae Mariae, plebs clerusque et sacerdotes cum cereis et hymnis ecclesiarum loca circumeunt, caeteris quoque ejusdem beatae Matris et perpetuae Virginis festivitatibus agere didicit, non utique ob recordationem paganae superstitionis, aut imperii terrestris, sed in perennem memoriam regni coelestis, quando, juxta evangelicam parabolam, omnes electi cum lampadibus sponso et sponsae sunt occursuri, et supernae claritatis thalamum intraturi. Et hanc quidem lustrationem pagani faciebant semper XV anno in fine mensis Februarii, hoc est VII Kalendas Martii. Postmodum vero augescente Christianitate, placuit ut in venerationem perpetuae virginis, ad mensis
Abbreviated transcription (Latin):
ec de sectione euͣnglica breuit̾
sint dicta. que licet causas hodierne
festiuitatis plere aperiat. non tam̃ abre
est. si de eius nomine aliquid compendiosiꝰ
indagemus. Greco namq sermone. ypapã¬
tes. obuiare dicitur. Inde utiq ista dũi¬
ca sollempuitas ypapanti uocatꝰ roqd̾ scilicet
hac ipsa die allato in templũ dñõ. symeon
⁊ anna. ⁊ cetere fidelium ꝑsone q̃ ibi erãt.
tempore sue purificationis occurrerint. Agi¬
tur ergo ista festiuitas incipiente m̃se febru¬
ario: qui a februo idest plutone. qui lustra¬
tionum hoc ẽ purgationum potens a gentili¬
b credebat᷑: ita uocatꝰ est. Cum enim romani
triꝑtitum orbem sub tributo redegissent. ita
ut unaqueq ex ipsis trib mundi partib
a frica uidelicet asia. ⁊ europa. ꝑ quinq annoᷤᷤ
solueret aurum. ⁊ rursus ꝑ alios quinq an¬
nos argentum. itẽq ꝑ aliud quinquenniũ
es: quinto decimo ꝑacto anno. ac censu solu¬
to. uniu̾sa ciuitas mense februario ab

Expanded text:
ec de lectione evangelica breviter sunt dicta. Quae licet causas hodiernae festivitatis plene aperiat, non tamen ab re est si de ejus nomine aliquid compendiosius indagemus. Graeco namque sermone ὑπαντάειν obviare dicitur. Inde utique ista Dominica solemnitas ὑπαντή vocatur, quod scilicet hac ipsa allato in templum Domino, Simeon et Anna, et caeterae fidelium personae quae ibi erant, tempore purificationis suae occurrerunt. Agitur ergo ista festivitas incipiente mense Februario, qui a Februo, id est Plutone, qui lustrationum, hoc est purgationum, potens a gentilibus credebatur, ita vocatus est. Cum enim Romani tripertitum orbem sub tributo redegissent, ita ut unaquaeque ex ipsis tribus mundi partibus, Africa videlicet, Asia et Europa, per quinque annos solveret aurum, et rursus per alios quinque annos argentum, itemque per aliud quinquennium aes, quinto demum peracto anno, ac censu soluto, universa civitas mense Februario ab
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ͫ: que passa ẽ in ꝓuintia siculoꝵ. ĩ urbe
cathinentium. sub decio imperatore. ipso¬
tũ. Quintianus consularis sycilie. audienᷤᷤ
sc̃am opinionẽ uirginis. deo dicate agathe
multifaria intentione ꝑquirebat. ut ad
eam ꝑtingeret. ꝑ singula enim crimina
mentis sue: singulorum in se uicioꝵ exagi
piscens suam opinionẽ extendere. nobilis¬
simis ortam natalib dei famulã facit ar¬
tari: ut qui erat degener et ignotꝰ ꝑ hoc so¬
naret apud aures uulgi qd̾ tantꝰ ẽẽt ac
talis: qui posset etiam spectabilium sub
iugare sibi ꝑsonas.

Expanded text:
. IN VRBE | CATHENIENSIVM . SVB DECIO | IMPERATORE S| Quintianus consolaris siciliae . audiens sanctam| opinionem uirginis d\e/o dicate agathae| multefaria intentione perquirebat . | ut ad eam pertingeret per singulam enim| criminam mentis suae . singulorum in se| uiciorum exagitculi cupiens suam opinionem extendere| fortissimis ortam natalibus d\e/i famulam fecit arta re. Vt qui erat di genere ignotus per hoc sonaret apud| aures uulgi . quod tantus esset ac talis qui posset| etiam spectabilium sibi subiugare personas.
Abbreviated transcription (Latin):
studeatis intelligere q̃ non audistis:
qͣtinus alia ex aliis colligentes. etiam
illa discatis ex uobis metipsis agere:

Expanded text:
studeatis intelligere quae non auditis, quatenus alia ex aliis colligentes, etiam illa discatis ex vobismetipsis agere
Abbreviated transcription (Latin):
At si quis posteriꝰ ad consulatũ ueniẽs.
consul semel non semel sed bis fortasse
ac tertio fieret: etiam illos laude et
houore transcenderet. qͥ ñ plusqͣm se¬
mel consules extitissent. Uicit gͦ bea¬
ta felicitas marcyres: q̃ tot aute se
morientib filiis. ꝓ xp̃o freq̃nter occu¬
buit: quia ad amorẽ illius sola sua
mors minime suffecit.

Expanded text:
at si quis posterius ad consulatum veniens at si quis posterius ad consulatum veniens consul non semel, sed bis fortasse aut tertio fieret, etiam illos laude et honore transcenderet qui non plus quam semel consules exstitissent. Vicit ergo beata Felicitas martyres, quae, tot ante se morientibus filiis, pro Christo frequenter occubuit, quia et amori illius sola sua mors minime suffecit.
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Unde ⁊ passuro petro dicitꝰ. Cũ
enim plenissime petrꝰ. si nollet pro
xp̃o pati potuisset: s martyriũ qd̃ ꝑ
infirmitatẽ carnis noluit per uirtu¬
tem sp̃e amauit. Qͥ dum ꝑ carnem
martyrii nolendo uoluisset: sic̃ nos
quoq cum gaudium q̃rimꝰ salutis:
amarum poculum sumimꝰ purgatio¬
nis. Amaritudo quidẽ in poculo dis¬
plicet: s restituenda ꝑ amaritudinẽ
salus placet. Amauit gͦ iuxta car¬
nẽ felicitas filios suos: sed ꝓ amore
celestis patrie mori corã se uoluit.
qͦs amauit. Ipsa eorũ uulnera acce¬
pit s ipsa in eisdẽ ad regua ꝑueni¬
entib excreuit. Recte gͦ hanc feminã
ultra martyrẽ dixerim: q̃ totiens in
filiis ẽ desiderabilit̾ extincta. Dũ mul¬
tiplex martyrium optinuit: ipsã quo¬
q martyrii palmam uicit. Fertꝰ apd̾
ueteres mos fuisse. ut quisquis con¬
sul semel existeret. iuxta ordinẽ tem¬
porum honoris Isui locum teneret.

Expanded text:
nis. Unde nis. Unde enim plenissime Petrus, si nollet, pro Christo pati potuisset; sed martyrium, quod per infirmitatem carnis noluit, per virtutem spiritus amavit. Qui dum per carnem martyrii nolendo voluisset. Sic nos quoque cum gaudium quaerimus salutis, amarum poculum sumimus purgationis. Amaritudo quidem in poculo displicet, sed restituenda per amaritudinem salus placet. Amavit ergo juxta carnem Felicitas filios suos, sed pro amore coelestis patriae mori etiam coram se voluit quos amavit. Ipsa eorum vulnera accepit, sed ipsa in eisdem ad regnum praevenientibus excrevit. Recte ergo hanc feminam ultra martyrem dixerim, quae toties in filiis desiderabiliter exstincta, dum multiplex martyrium obtinuit, 1446 ipsam quoque martyrii palmam vicit. Fertur apud veteres mos fuisse ut quisquis consul existeret juxta ordinem temporum honoris sui locum teneret;
Abbreviated transcription (Latin):
sitꝰ respondit. dicens. ñ sum ꝓpha.
Quia enim se plusqͣm ꝓph̾am no¬
uerat ẽẽ: se ꝓpħam negabat. Qui
iccirco plusqͣm ꝓph̾a ẽẽ dicitꝰ. quia
ꝓpħ̾e ẽ officium uentura p̃nuntiare
non etiam ostendere. Iohes u̾o plꝰ
qͣm ꝓpħ̾a ẽ: quia quem uerbo p̃dix̃
digito ostendit. Non ergo hanc femi¬
nam martyrẽ s plusqͣm martyrem
dixerim: que septẽ pignorib ad reg¬
num p̃missis totiens aute se moritu¬
ra ad penas prima uenit: s ꝑuenit
octaua. Aspexit mat̾ ⁊ cruciata. ⁊ ĩ¬
ꝑt̾cita filioꝵ mortem: spei gaudium
adhibuit: dolorẽ nature. Timuit ui¬
uentib: gauisa morientib. Opta¬
uit nullum post se relinquere: ne si
timet qd̾ eiꝰ cor morientib fi¬
uis etiã carnalis affectꝰ minime
pulsauit. Neq enim filios quoᷤᷤ car¬
nẽ suam eẽ nouerat. sine dolore pos¬
set morientes uidere. Sed erat uis
amoris iuterior. q̃ dolorẽ uinceret car¬

Expanded text:
situs respondit, dicens: Non sum propheta . situs respondit, dicens: Non sum propheta . Qui enim se plus quam prophetam noverat, esse prophetam negabat. Qui idcirco plus quam propheta dicitur, quia prophetae officium est ventura praenuntiare, non etiam ostendere. Joannes vero plus quam propheta est, quia quem verbo dixit digito ostendit. Non ergo hanc feminam martyrem, sed plus quam martyrem dixerim, quae, septem pignoribus ad regnum praemissis, toties ante se mortua, ad poenas prima venit, sed pervenit octava. Aspexit mater et cruciata et imperterrita filiorum mortem, spei gaudium adhibuit dolori naturae. Timuit viventibus, gavisa est morientibus. Optavit nullum post se relinquere, ne si timet quod ejus cor, morientibus filiis, etiam carnalis affectus minime pulsarit. Neque enim filios quos carnem suam esse noverat sine dolore poterat morientes videre, sed erat vis amoris interior quae dolorem vinceret car