comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suam dirigit: que sibi cum reꝓbis cõ¬
muma ẽẽ non possunt. Igitur postꝗͣ
extĩores ꝓfectus maloꝵ. bonorum ue¬
ro intiores intulit: exortationis uerba
nis uerba ꝓpͥe ad electos format: quo ᷤ
ad et̾nitatem uocat. Qui duobus mo¬
dis inuitantur: scilicet ut conuertan¬
tur. et ueniant. Conu̾̃tantur inmirũ
fide: ueniant oꝑe. Uel certe conuer¬
tantur deserendo mala. ⁊ ueniant fa
ciendo bona: sic̃ scͥptum ẽ. Dedina
a malo ⁊ fac bonum. Mirandum uͦ
eos ad sapientiam uocat: et tam̃ op¬
tat ne illos sapientes inueniat. nisi qd̃
ad ueram sapĩam uenire nõ possunt.
qui falseͣ sapientie᷑ sue fiducia decipi¬
untur. De quib scriptum ẽ. Ue qui
sapientes estis in ocłis urĩs.: ⁊ coram uo¬
bis metipsis prudentes. Et quibus
rursum. dr̃. Nolite eẽ prudentes a¬
pud uos metipsos. Unde idem p̃dica¬
tor egregiis hos quos carnalit̾ sapiẽ¬
tes inuenerat. ut sapĩam ueram ꝑciꝑ¬

Expanded text:
suam dirigit, quae sibi cum reprobis comsuam dirigit, quae sibi cum reprobis communia esse non possunt. Igitur postquam exteriores profectus malorum, bonorum vero interiores intulit, exhortationis verba nis verba proprie ad electos format, quos ad aeternitatem vocat. Qui duobus modis invitantur, scilicet ut convertantur, et veniant: convertantur nimirum fide, veniant opere. Vel certe convertantur deserendo mala, et veniant bona faciendo, sicut scriptum est: Declina a malo, et fac bonum . Mirandum vero eos ad sapientiam vocat, et tamen optat ne illos sapientes inveniat, nisi quod ad veram sapientiam venire non possunt qui falsae suae sapientiae fiducia decipiuntur? de quibus scriptum est: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Et quibus rursum dicitur: Nolite esse prudentes apud vosmetipsos . Unde idem praedicator egregius hos quos carnaliter sapientes invenerat, ut sapientiam veram perciper
Abbreviated transcription (Latin):
xic querere. que cum eo dui nõ ua¬
leant ꝑ manere. In quo ad huc sen¬
addet fortitudinẽ. Consid̾ato quippe
hipocrita iustus uiam suam tenet:
quia dum illum ex ꝑu̾sa uoluntate
obtinere ea que mundi funt intue¬
tur. ipse ad amorem celestrum robu¬
stius stringitur: sciens quia bonis
defidiis p̃mia et̃na nõ deerunt. dũ
et prauis et duplicibus cordib bona
temporalia non negantur. Qua ex re
mundis quoq manib addet forti¬
tudinem: quia conspiciens ꝑuersos
obtinere trenam głam. bona sua oꝑa
ꝓuehit ad ꝓfectionem. Et tanto aluꝰ
temporalia despicit: quãto hec habun¬
dare etiam. inalis ceruit. Quam eium
sunt despicienda confid̾at: que ds̃ omĩ¬
potens etiam ꝑu̾sis p̃stat. Si enim pͥn¬
cipalit̾ magna eẽnt. nequaquã hec con¬
ditor. adu̾sariis sius tribueret. Unde et
indignum. sibi ẽẽ ꝑpendit. ut illa bona
appetat. que habundare conspicit et
malis. Sed ad ꝑcipienda celestia m̃tem

Expanded text:
xie quaerere quae cum eo diu non vaxie quaerere quae cum eo diu non valeant permanere. In quo adhuc senaddet fortitudinem. - Considerato quippe hypocrita, justus viam suam tenet, quia dum illum ex perversa voluntate obtinere ea quae mundi sunt intuetur: ipse ad amorem coelestium robustius stringitur, sciens quia bonis desideriis praemia aeterna non deerunt, dum et pravis et duplicibus cordibus bona temporalia non negantur. Qua ex re mundis quoque manibus addet fortitudinem, quia conspiciens perversos obtinere terrenam gloriam, bona opera sua provehit ad perfectionem, et tanto altius temporalia despicit, quanto hadare etiam malis cernit. Quam enim sint despicienda considerat quae Deus omnipotens etiam perversis praestat. Si enim principaliter magna essent, nequaquam haec conditor adversariis suis tribueret. Unde et indignum sibi esse perpendit ut illa bona appetat quae abundare conspicit et malis, sed ad percipienda coelestia mentem
Abbreviated transcription (Latin):
genda mala cicius recedunt: ac si
eorum uitȩ nocuerit bonum quod
liganit ad indignationẽ ocłs ms̃:
loco in nocens contra nec dum ꝑfec¬
tus iustus accipit᷑: qui bona ad huc
in choans. et si nocẽ aliis nõ nouit:
ꝑfecta m̃ ipse agere nequaquã ua¬
let. quia corda paruuolorũ dum ꝑ¬
uersos florere in p̃senti iita conspi¬
ciunt: in uidiȩ fascib succenduntur.
Tanto enu quisq plus inuidet aliis
bona p̃sentia: quanto ea ipse minus
contempserit. Namqđ hab̃i ab hoĩ¬
bus non ualet: simul totum huic
deficit quod alt̾ habiĩt. Succendit᷑
uero contra hẏpocritam in nocenadũ
głe simulatoris inuidet. etiam qui nł¬
li nocere solet.Sin uero hoc in loco in¬
nocens qui libet in bono ꝑfectus ac¬
cipitur. contra hẏpocritam in nocẽs
suscitatur: qñ hunc et florere cons¬
picit. ⁊ tamen cum suo eum flore cõ¬
tempnit. Et p̃dicando que recta sũt.
tanto eum despiciendũ cetĩs eẽ denũ¬
tiat: quanto eum conspicit illa an¬

Expanded text:
genda mala citius recedunt, ac si eorum vitae nocuerit bonum quod ligavit ad indignationem oculus meus, loco innocens necdum perfectus justus accipitur, qui bona adhuc inchoans, etsi nocere aliis non novit, perfecta tamen ipse agere nequaquam valet. Et quia corda parvulorum, dum perversos florere in praesenti vita conspiciunt, invidiae facibus succenduntur; tanto enim quisque plus invidet aliis bona praesentia, quanto ea ipse minus contempserit. Nam quod haberi ab omnibus non valet simul totum, huic desit quod alter habuerit. Succenditur vero contra hypocritam innocens, dum gloriae simulatoris invidet etiam qui nulli nocere solet. Sin vero hoc in loco innocens quilibet in bono perfectus accipitur, contra hypocritam innocens suscitatur quando hunc et florere conspicit, et tamen cum suo eum flore contemnit; et praedicando quae recta sunt, tanto eum despiciendum caeteris esse denuntiat, quanto eum conspicit illa an
Abbreviated transcription (Latin):
meus es: isi quod omnis homo ab
origine iam uitiata descenditꝰ. Uñ
ipsa putredĩe ⁊ cũ ip̃a in hc̃ mũdũ uenimꝰ. Qntũ¬
⁊ enĩ ad matiã corruptibił carnis mat̾ nr̃a ac
soror ũmes st̃: qͥa ⁊ de putredĩe ꝓcessimꝰ.⁊ cũ pu¬

Expanded text:
meus es, nisi quod omnis homo ab meus es, nisi quod omnis homo ab origine jam vitiata descendit? Unde ipsa putredine et cum ipsa in hunc mundum venimus. Quantum enim ad materiam corruptibilis carnis, mater nostra ac soror
Abbreviated transcription (Latin):
fustinere aduersa pot̾ant. et tamẽ
a corpͣor alib educti. ad huc ab infer.¬
n locis lib̾ari non pot᷑ant. quia nec¬
dum uen̾at qui illuc sine culpa des¬
cendet. ut eos qui ibi tenebantur. ex
culpa lib̾aret. Tunc uero homo fu¬
um lectulum in tenebris strauit.
quando lucem iusticie ꝑ fuasori cal¬
lido nõ consentiendo deseruit. Et
quia in ipfis quoq inferm locis iu¬
storum anime fine torm̃to teneban¬
tur. ut ꝓ orignali culpa ad huc il¬
luc descendent. et tamen ex ꝓpͥiis
actibus supplicium. nõ hab̾ent. qͣsi
in tenebris lectulum strauisse. est in
inferno sibi requiem p̃ꝑasse. ħ raue
enim cedium electis fuit: post solu¬
tionem carnis ad huc spẽm nõ uidẽ
creatoris. Qd̾ tedium in m̾ito bea¬
tus iob tenebras uocat. Sed quia
hoc ex pena infirmitatis uenit: rec¬
te candem mox infirmitatẽ fubdit
dicens. Putredini dixi. Pater meuᷤ
es. mat᷑ mea. et soror mea uermnib¬
Quid ẽ quod dixit putredini pat̾

Expanded text:
ustinere adversa poterant, et tamen, ustinere adversa poterant, et tamen, e corporibus educti, adhuc ab inferni locis liberari non poterant, quia necdum venerat qui illuc sine culpa descenderet, ut eos qui ibi tenebantur ex culpa liberaret. Tunc vero homo suum lectulum in tenebris stravit, quando lucem justitiae persuasori callido consenquia in ipsis inferni locis justorum quoque animae sine tormento tenebantur, ut et pro originali culpa adhuc illud descenderent, et tamen ex propriis actibus supplicium non haberent. Quasi in tenebris lectulum stravisse, est in inferno sibi requiem praeparasse. Grave enim taedium electis fuit post solutionem carnis adhuc speciem non videre Creatoris, quod taedium non immerito beatus Job tenebras vocat. Sed quia hoc ex poena infirmitatis venit, recte eamdem mox infirmitatem subdidit, dicens: Putredini dixi: Pater meus es; Mater mea et soror mea, vermibQuid est hoc quod dixit putredini: Pater
Abbreviated transcription (Latin):
fit. ut et in luce ner in suspenfione
sit:⁊ in nocte lux inp̃sũptione. Sic̃
scriptum ẽ. In die bonorum nõ inme¬
mor fis maloꝵ. ⁊ in die maloꝵ. nõ
in memor sis bonoꝵ. Sed ecce quia
auctoris nri grã redempti sumus:
hoc iam celestis tnuneris habemus.
ut cum a carnis nr̃ȩ in habitatione
subtrahimur. mox ad celestia pre¬
mia clucamur: quia dum conditor¬
nr̃ ac redemptor claustra in ferui
penetrans. electorum animas ex in¬
de eduxit: nos illuc non patitur¬
tre.unde iam alios descendendo li¬
b̾auit. hii uero qmi ante etus ad¬
uentum in hoc mundo uenerunt.
ex corporib educti. in sinu celestis pa¬
triȩ statim recipi nullo modo pote¬
rant: quia nec dum ille uenerat. qͥ
infern claustra sua descensione
solueret. ⁊ iustoꝵ animas in ꝑpetua
iam sede collocaret. Unde batus iob
⁊ afflictionẽ sentiens⁊ ad huc differ¬
ri retributionẽ iustoꝵ sciens: apte
subiungit. Si sustinuero infernus

Expanded text:
fit, ut et in luce nox in suspicione fit, ut et in luce nox in suspicione sit, et nocte lux in praesumptione, sicut scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malarum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Sed ecce quia auctoris nostri gratia redempti sumus, hoc jam coelestis muneris habemus, ut cum a carnis nostrae inhabitatione subtrahimur, mox ad coelestia praemia deducamur, quia dum conditor ac Redemptor noster, claustra inferni penetrans, electorum exinde animas eduxit, nos illo ire non patitur, unde jam alios descendendo liberavit. Hi vero, qui ante ejus adventum in hunc mundum venerunt, ex corporibus educti in sinu coelestis patriae statim recipi nullo modo poterant, quia necdum ille venerat qui inferni claustra sua descensione solveret, et justorum animas in perpetua jam sede collocaret. Unde beatus Job et afflictionem sentiens, et adhuc differri retributionem justorum sciens, apte subjung
Abbreviated transcription (Latin):
sit. etiam cura eis trenȩ dispensatio¬
nis subtrahitur: que eas incogita¬
tionibus torquere udebatur. Dũ
enim recte semꝑ eẽ ad ꝑcipienda
celestia appetunt. eo ipso quo aliqñ
ex dispensatione trena ad ima cogi¬
tanda descendunt. torquere se sen¬
tiunt. Uñ fit ut ipsa quoꝙ adu̾¬
sitas ꝑsecutionis uertatur in mag¬
nam exultationem leticiȩ: ꝓpt̃ ad¬
emptam quietẽ cordis.Unde et ap¬
diem. Dissipate et enim cogitati¬
ones noctẽ in diem uertunt. quia
nõ munquã iustis amplius placet
exadu̾fitate mala ꝑpeti. quam ex ꝓs¬
ꝑitate trene dispensationis cura fa¬
tigari. Sed quia nouerunt cauitus
et aduersa transire. et ꝓsꝑa rurfus
illuscere: apte subiungitur. Et rur¬
sum post tenebras spero lucem. Lux
enim post tenebras sꝑatur. quia ł¬
ũ post noctem uite p̃sentis et̾num lu¬
men ꝑcipitur. uel ita hic aduersi¬
tas atq ꝓsꝑitas alt̾nant. tit sibi
succed̾t uicissim non besinãt. U ñ

Expanded text:
sit, etiam cura eis terrenae dispensatiosit, etiam cura eis terrenae dispensationis subtrahitur, quae eas in cogitationibus torquere videbatur. Dum enim erectae semper esse ad percipienda coelestia appetunt, eo ipso quo aliquando ex dispensatione terrena ad ima cogitanda descendunt, torqueri se sentiunt. Unde fit ut ipsa quoque adversitas persecutionis vertatur in magnam exsultationem laetitiae, propter adeptam quietem cordis. Unde et api. --Dissipatae etenim cogitationes noctem in diem vertunt, quia nonnunquam justis amplius placet ex adversitate mala perpeti quam ex prosperitate terrenae dispensationis cura fatigari. Sed quia noverunt cautius, et adversa transire, et prospera rursus illucescere, apte subjungitur: CAPUsum post tenebras spero lucem. - Lux enim post tenebras speratur, quia vel post noctem vitae praesentis aeternum lumen percipitur, vel ita hic adversitas atque prosperitas alternat, ut sibi succedere vicissim non desinant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia ꝑ diurna et nocturna
tempora conspieit uitȩ suȩ spacia trã¬
sire : quia noctem transire in aduer¬
sitatibus. diem uero in ꝓsꝑitatibus
hab̾e consueuit. Quasi enum lux ex
oritur ex tranquillitate pacis: nor ⁊
ex dolore ꝑ secutionis.Sed cum post
quietis ocia ad excrescentis contra se
ꝑsecutionis laborem redit: dies fuos
solet tanto grauiorib cutis. p̃mi qnͣ
to de ipsa tranquillitate pacis subti¬
liores atudice rationes cogitat exqͥ¬
ri. In tranq̃llitate ⁊ enĩ pacis mͦ aĩarũ lucra
cogitat. mͥ t̾renarũ rerũ dispensatiocs curat.
Que iudeł t̾renorũ actuũ dispensatioe̾s tan¬
to bonis m̃tib grauiores funt: quã¬
to earum in tuitu ab intuendis cȩle¬
stibus uł ad modicum euelluntur.
Unde batus bene iob siue sua. seu
uoce uimuersalis eccłiȩ. post quam
dies suos transisse testatur: ĩlico sub¬
tunxit. Cogitationes meẽ dissipate
funt torqũtes cor meum: quia dũ
bonis m̃tib tempoealis felicitas trã¬

Expanded text:
Ecclesia per diurna et nocturna tempora conspicit vitae suae spatia transire, quia noctem in adversitatibus, diem vero in prosperitatibus habere consuevit. Quasi enim lux ei oritur ex tranquillitate pacis, et nox ex dolore persecutionis. Sed cum post quietis otia ad excrescentis contra se persecutionis laborem redit, dies suos solet tanto gravioribus curis premi, quanto a se de ipsa tranquillitate pacis subtiliores a judice rationes cogitat exquiri. In tranquillitate enim pacis modo animarum lucra cogitat, modo terrenarum rerum dispensationes curat. Quae videlicet terrenorum actuum dispensationes tanto bonis mentibus graviores sunt, quanto earum intuitu ab intuendis coelestibus vel ad modicum avelluntur. Unde bene beatus Job sive sua, sive voce universalis Ecclesiae, postquam dies suos transisse testatur, illico subjunxit: Cogitationes meae dissipatae sunt, 433 torquentes cor meum. Quia dum bonis mentibus temporalis felicitas tran
Abbreviated transcription (Latin):
radicitus eruit: ũsare i animo qđ ui¬
quinat nescit. Non gaudet suꝑ un¬
quitatẽ: quia quo sola dilectione er¬
ga om̃s inhiat. nec de ꝑdicione adũ¬
santium exultat. songaudet aũt u̾ita¬
ti: quia ut se cet̃os diligens. ꝑ hoc qͥ
rectum in aliis conspicit: quasi de au¬
gm̃to ꝓpͥii ꝓ fectus hylarescit. Multi¬
impetit. iustructionis sue munimine. oc¬
currit: ut quia antiquus bostis uaria¬
ta circumfusione nos obsidet: ipsa hũc
de nobis multiplicit expugnet. Quam
nimirum legem si sollicita considatiõe
pensamus. auctori nr̃o qnͣtum cotidiȩ
deliunquamus agnoseimus. Si autem
culpas ꝑpendimus: ꝓfecto equauimit̃
flagella tolamus. uec ex dolore ad un¬
paciam ꝓruit. cum suo se uidicio con¬
scientia ad dicit. Uñ sophar quid dice¬
ret sciens. s cui dic̾et uesciens. p̃ost ꝗͣ
p̃misit dicens. ut ostendet. tibi secre¬
ta sapientiȩ. et qđ multiplex sit lex

Expanded text:
radicitus eruit, versare in animo quod inradicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit quasi de augmento proprii profectus hilarescit. Multiimpetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex
Abbreviated transcription (Latin):
non irritatur. nõ cogitat malum. non
gaudet suꝑ iniquitatẽ. congaudet aũt
u̾itati. Paciens quippe ẽ caritas: quia
illata mala equanimit̃ tolat. Benigna
uero ẽ: qͥaꝓmalis bona largit̃ muustrat.
Non emulatur. quia ꝑ hoc qđ inp̃sẽ¬
ti mundo nil appetit: inuidẽ trenis suc¬
cessib nescit. Non inflatur. quia eiun
p̃mium int̾̃ue retributionis auxia de¬
sidat: de bonis se extĩorib nõ ex altat.
Non agit ꝑperam: quia quo se inso¬
lum di ac ꝓxiii amorem dilatat. qͥc¬
quid a rectitudine discrepat ignorẽt.
Hon ẽ ambiciosa: quia quo ardent̃
uitus ad sua satagit. foras nullatenꝰ
aliena concupiseit. non q̃rit que sua
sunt: quia cuncta que hic transitorie
possidet. uelud aliena negligit: cum
agnoscit. Non irritat᷑. quia et in ui¬
ris lacessita. ad nullos se ultionis sue
motus excitat: dum ꝓ magnis labo¬
ribus maiora post p̃mia expectat. Nõ
eogitat malum: quia in amore mun¬
dicie m̃tem solidans. dum om̃e odiũ

Expanded text:
tur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiter ministrat. Non aemulatur, quia per hoc quod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat, ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foris nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quae hic transitorie possidet, velut aliena negligit, cum agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita, ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium
Abbreviated transcription (Latin):
in crepauit. Multiplex gͦ. ista lex di
est:que singlis rerũ articłis nõ ꝑmu¬
tata congruit: et causis se uariantibus
nõ uariata coniungit. Cuius nimirũ le¬
gis multiplicitatem bñ paulus enum̾at
dicens. Caritas paciens ẽ. benigna ẽ. Nõ

Expanded text:
cendit. Multiplex ergo ista lex est Dei quae singulis hic rerum articulis non permutata congruit, et causis se variantibus non variata conjungit. Cujus nimirum legis multiplicitatem bene Paulus ostendit, dicens: Charitas patiens est, benigna est,
Abbreviated transcription (Latin):
hec heliam quia feruoris xelo uiu̾e
spĩtualit docuit: ad uitã quoq et cor¬
poralit̾ abstrarit. Hec eliseum. quia ma¬
gistrum dilige̾ simplicit̾ instituit: ma¬
gistri spũ duplicit᷑ impleuit. ꝑhanc ihe¬
remias ne in egiptum ppłs descendet
restitit: sed tam̃ et in obedientes dili¬
gens. quo descendi ꝓhibuit. et ipse
deseendit. hec ezechielem quia prius
a t̾renis desidus sustulit: post ꝑcincin¬
num capitis in aere librauit. H ec inda¬
niele quia aregis dapibus gulam cõ¬
pescunt. ẽi & esurientium ora leonum
clausit. hec trib pueris quia in tran¬
quillitate positis incendia uiciorum sub¬
didit. tribulationis tempore et flãmas
in fornace temꝑauit. hec in petro et
mius t̾rentium pͥncipum fortit᷑ resti¬
tit. ⁊ in circumcisione sub mouenda.
minoꝵ u̾ba humilit audiuit. Hec in
paulo ⁊ manus ꝑseqñtium humilit̃

Expanded text:
Haec Eliam, quia fervoris zelo vivere Haec Eliam, quia fervoris zelo vivere spiritaliter docuit, ad vitam quoque et corporaliter abstraxit . Haec Elisaeum, quia magistrum diligere simpliciter instituit, magistri spiritu dupliciter implevit . Per hanc Jeremias ne in Aegyptum populus descenderet restitit; sed tamen et inobedientes diligens, quo descendi prohibuit, et ipse descendit . Haec Ezechielem, quia prius a terrenis desideriis sustulit, post per cincinnum capitis in aere libravit . Haec in Daniele, quia a regiis dapibus gulam compescuit, ei et esurientium ora leonum clausit , Haec tribus pueris, quia in tranquillitate positis incendia vitiorum subdidit, tribulationis tempore et flammas in fornace temperavit . Haec in Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minorum verba humiliter audivit. Haec in Paulo et manus persequentium humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
pto gladio choeuntes tranffigẽt. et
iram domini iratus placaret. Hec iħu
ex ploratorem docuit. ut et pͥus contra
falsi loquos eiues u̾itatẽ uerbo defen¬
det: ⁊ hanc post modum gladio con
tra hostes alligaret. hec samuel et in
pͥncipatu humilem p̾̃buit: et integrũ
indeiectione seruauit: quia cum ꝑseqñ¬
tem se plebem diligẽt. ipse sͥ testimomio
exticit: quia culm̃ ex quo deiectus ẽ ñ
amauit. Hec dauid añ inquum regẽ.
⁊ humilitate cõmouit ad fugam: et pre¬
tate repleuit adueniam. qui ꝑ sequuto¬
rem suum ⁊ tim̃do fugit ut dominum:
⁊ tam̃ cum potestatẽ feriendi repꝑit. nõ
agnouit imicum. Hee nathan et con¬
tra peccantẽ regem in auetoritatẽ lib̾e
in crepationis sustulit. et cum regis eł¬
pa de ẽẽt. in petitione humilit̾ strauit.
hec ꝑ ysaiam nuditatẽ carns in p̃di¬
catione nõ erubuit. et subducto carna¬
li uelamine. mist̾ĩa suꝑna penetrauit.

Expanded text:
pto gladio coeuntes transfigeret, et pto gladio coeuntes transfigeret, et iram Domini iratus placaret. Charitas Jesu exploratorem docuit, ut et prius contra falsiloquos cives veritatem verbo defenderet, et hanc ptra hostes allegaret . Haec Samuel et in principatu humilem praebuit, et integrum in dejectione servavit, qui cum persequentem se plebem diligeret, ipse sibi testimonio exstitit, quia culmen ex quo dejectus est non amavit . Haec David ante iniquum regem et humilitate commovit ad fugam, et pietate replevit ad veniam; qui persecutorem suum et timendo fugit ut dominum, et tamen cum potestatem feriendi reperit, non agnovit inimicum . Haec Nathan et contra peccantem regem in auctoritatem liberae increpationis sustulit, et cum regis culpa deesset, in petitione humiliter stravit . Haec per Isaiam nuditatem carnis in praedicatione non erubuit, et subducto carnali velamine, superna mysteria penetravit .
Abbreviated transcription (Latin):
gi laboris exercuit. ⁊ mundo suꝑstitẽ
sem et iaphet humilit u̾enda patris
crubuit: et suꝑiecto dorsis pallio que
non uidebat abscondit. hec habraȩ
endo extulit: hsne ꝓlis innumerȩ gẽ¬
tium patrem fecit. Hec ysaac m̃tem
quia semꝑ ad mundieiam tenuit: c̃a¬
ligantibus ex uetustate ocłis ad u¬
denda longe post uentura dilatauit.
hec iacob compulit. ⁊ amissum bonũ
filium medullitus geme̾. ẽt prauo¬
rũ filioꝵ p̃sentiam sub equanimitate
tołare. hec ioseph docuit afr̃ibus ue¬
nundatum. et lib̃tate animi infracta
seruicium ꝑpeti. et eisdem post fr̃ibus
m̃te non elata pͥncipari. hec moysend¬
linqñte pplo. et usq ad peticionem mor¬
tis in p̃cem strauit: ẽt usq ad int̾ fecti¬
onem ppłi ꝑ zeli studium erexit. ut et
ꝓ ꝑeunte plebe sese morti obicẽt. et
contra peccantẽ ꝓtinus uice domini
irascentis seiuret. Hec finees brachiũ
uultione peccantium erexit. ut arre¬

Expanded text:
gi laboris exercuit, et mundo superstitem gi laboris exercuit, et mundo superstitem semet Japhet humiliter verenda patris crubuit, et superjecto dorsis pallio, quae non videbat abscondit. Charitas Abrahae endo extulit, hunc prolis innumerae gentium patrem fecit. Charitas Isaac mentem, quam semper ad munditiam tenuit, caligantibus aetate oculis, ad videnda longe post ventura dilatavit. Charitas Jacob compulit, et amissum bonum filium medullitus gemere, et pravorum filiorum praesentiam sub aequanimitate tolerare. Charitas Joseph docuit a fratribus venundatum, et libertate animi infracta, servitium perpeti, et eisdem post fratribus mente non elata principari. Charitas Moysen delinquente populo et usque ad petitionem mortis in precibus stravit, et usque ad interfectionem populi per zeli studium erexit, ut et pro pereunte plebe sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis saeviret. Charitas Phinees brachium in ultione peccantium erexit, ut arre
Abbreviated transcription (Latin):
beat: ne tam̃ ꝑ grãm a iure rectitudi¬
nis excedat. ut cuncta ꝓximis q̃ p̃¬
ualet impendat. s hec impendendo
non tumeat. ut sic. in bonis que exhi¬
bet tumoris p̃cipicium paueat: ne ta¬
men aboni ex̾citio torpescat. ut sic que¬
possidet tribuat: quatinus quanta sit
largitas renuin̾antis adtendat. ne cũ
t̃rena largitur. suam plusquam ne¬
cesse ẽ in opiam augeat: et oblatione
mun̾is hrlaritatis lumen tristicia ob¬
scuret. Bñ gͦ lex dei multplex dicit᷑
quia ninirum cum una eademq sit
caritas. si m̃tem plene ceꝑit. hane ad
minum̾a oꝑa multiformit᷑ accendit. Cuiꝰ
diu̾sitatem buit̾ expriminus: si in
electis singlis bona illius ꝑstringẽdo
numeremus. Hec namq ꝑ abel et elec
ta do munera obtulit: et frĩs gladiũ
ad sublimem uitam ab hominibus ⁊̃
corꝑalit̾ abstraxit. Hec noe despectis
omnib solum dm̃ placabilem osten¬
dit: atq in arche fabricã. studio lon¬

Expanded text:
beat, ne tamen per gratiam a jure rectitudibeat, ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis quae praevalet impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni expossidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat, nec cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Bene quia nimirum cum una eademque sit charitas, si mentem plene ceperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit, cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius perstringendo numeremus. Haec namque ta Deo munera obtulit, et fratris gladios ad sublimem vitam ab hominibus etiam corpora abstraxit. Charitas Noe, despectis omnibus solum Deum placabilem ostendit, ut quae arcae fabricam studio lon
Abbreviated transcription (Latin):
des ad concupiscentiam u̾e pacis ac¬
cingat. ut indigentibus. necessaria tri¬
buat. ut errantibus. uiam rectituduus
ostendat. ut afflictos u̾bo et compassio¬
ne mulceat. ut accensos in huius mun¬
di desidus: in crepatione restͥngat. ut
inuias potentium: raciotinatione miti¬
get. ut opp̃ssorum angustias. quanta p̃¬
ualet ope leuet. ut foris resistentibus:
opponat pacs̃am. ut intus suꝑbientib:
ga errata subditorum. sic mansuetudo
helum temꝑet: quatinus a usticiȩ
studio nõ eneruet. sic ad ultionem ze¬
lus ferueat: ne tam̃ pietatis luitẽ
feruendo transcendat. ut in gratos be¬
neficuis ad amorem ꝓuocet᷑. ut gratoᷤ
quosq. minsterus in amorẽ seruet.
ut ꝓximoꝵ mala cum corrigẽ nõ ualoe:
taceat. ut que cum corrigi loqñdo pꝰ¬
sunt: silentium consensum eẽ ꝑtimes¬
cat. ut sic ea que tacet tołet: ne tñ
in animo uirus doloris occultet. ut sic
maliuolis munus benignitatis ex hi¬

Expanded text:
des ad concupiscentiam verae pacis acdes ad concupiscentiam verae pacis accingat, ut indigentibus necessaria tribuat, ut errantibus viam rectitudinis ostendat, ut afflictos verbo et compassione mulceat, ut accensos in hujus mundi desideriis increpatione restringat, ut minas potentium ratiocinatione mitiget, ut oppressorum angustias quanta praevaleat ope levet, ut foris resisopponat patientiam; ut intus superbientibus ga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet; sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in amore servet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat, utque cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret, ne tamen in anima virus doloris occultet; ut sic malevolis munus benignitatis exhi
Abbreviated transcription (Latin):
ipse tołare. sollicita se intentione cir¬
cumspicit. ne suꝑbia eleuet. et usq ad
despectum ꝓximi animũ deiciens ex¬
altet: ne ambicio cogitationẽ lamet.
Cumq hanc ad appetenda aliena dila¬
tat angustet. ne ece luxuria polluat:
⁊ subiectum desidiis ꝑ illicita corrum¬
pat: ne ira exasꝑet. et usq ad ꝓferẽ¬
dam contumeliam inflãmet. ne in¬
iudia mordeat. et alienis felicitatib
emula. stia se face consumat. ne ĩmo¬
data lingam loquacitas ꝑtrahat. eã¬
q usq ad lascuuam obtrectationis
ex tendat: ne odium malicia excitet.
et os usq ad iaculum maledictionis
irritet. Et rursum cum cogitat. ut ea
alti faciat. que ipse sͥ fieri ab altõ ex¬
pectat: pensat nimirũ. ut malis bona.
ut bonis meliora respondat: ut erga
ꝓcaces mansuetudinem longanimi¬
tatis ex hibeat. ut malicie peste lang¬
uentib: gr̃am benignitatis impendat.
ut discordes. pace muniat. ut concor¬

Expanded text:
ipsa tolerare, sollicita se intentione ciripsa tolerare, sollicita se intentione circumspicit, ne superbia elevet, et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet; ne ambitio cogitationem laniet; cumque hanc ad aliena appetenda dilatat, angustet; ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Et rursum, cum cogitat ut ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ex altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, et bonis meliora respondeat; ut erga procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat, ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat, ut discordes pace uniat, et concor
Abbreviated transcription (Latin):
sub uingit ex toto: ut uidel̃ qui ꝑfecte
do placere desid̾at. sͥ de se nicħ reluiquat.
.ł.xiiii aũt dilectio ad duo p̃cepta diri¬
uatur: cum et ꝑ qñdam iustũ dicitur.
Qđ ab alio tibi odis fieri. uide ne
altĩ facias. Et ꝑsemet ipsam u̾itas di¬
cit Que uultis ut faciant uobis homi
nes: ita et uos facite illis. Quib duob
scil utriusq testam̃ti mandatis. ꝑ unum
malicia compescitur. ꝑ aliud benignitas
p̃ rogatur: ut malum qͥ pati non uult
quisq nõ faciens. cesset a nocendi oꝑe.
Et rursum bonum qd sͥ fieri appetit. un¬
pendens. erga utilitatem se ꝓximi ex̃¬
ceat exbenignitate. Sed hec nimirum
duo dum sollicita in tentione cogitant᷑.
cor ad innum̾a uirtutum ministĩa ten¬
ditur: ne uel ad infẽnda que nõ debet.
desidus inquietata mens ferueat.: uł
erga exhibenda. que debet. ocio reso¬
luta torpescat. Nam cum cauet altĩ
facere. que nequaqmͣ uult ab altõ

Expanded text:
subjungit ex toto, ut videlicet qui perfecte subjungit ex toto, ut videlicet qui perfecte Deo placere desiderat sibi de se nihil relinquat. Proximi autem dilectio ad duo praecepta derivatur, cum et per quemdam justum dicitur: Quod ab alio tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias . Et per semetipsam Veritas dcit: Quae vultis ut faciant vobis het vos facite illis ; quibus duobus, scilicet utriusque Testamenti mandatis, per unum malitia compescitur, per aliud benignitas praerogatur, ut malum quod pati non vult, quisque non faciens, cesset a nocendi opere. Et rursum bonum quod sibi fieri appetit impendens, erga utilitatem proximi se exerceat ex benignitate. Sed haec nimirum duo dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur; ne vel ad inferenda quae non debet desideriis inquieta mens ferveat, vel erga exhibenda quae debet otio resoluta torpescat. Nam cum cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero
Abbreviated transcription (Latin):
xid hoc loco ili lex aniu¬
accipi iisi caritas debet. ꝑ quam sẽ¬
ꝑ in m̃te legitur᷑. p̃cepta uite qualit̃ in
actione teneantur. De hac et enun lege
ũitatis uoce dr. hoc ẽ p̃ceptum meumait
diligatis in uicem. De hac paulus ait.
Pienitudo legis dilectio. De hac ir̃n di¬
cit. Inuicem hon̾a ur̃a portate: et sic ad¬
implebitis legem xp̃i. Lex eium xp̃i ꝗd
test: quam tunc u̾e ꝑficimus. cum fr̃na
hon̾a ex amore tołamus. Sed hec eadem¬
lex multiplex dr: quia studiosa sollicitu¬
dine caritas ad cuncta uirtutum facta di¬
latatur. que a duob quidẽ p̃ceptis in¬
cipit: s ad inum̾a se extendit. huiꝰ uãq
lris ininum dilectio. di ẽ ac dilectio ꝓ¬
.rimi. Sed di dilectio ꝑ tria distinguit᷑:
quia ex toto corde. ex tota anima. ex to¬
ta fortitudine diligi conditor ubetur
Qua in re notandum ẽ. qđ diuinus ser¬
mo cum dm̃ diligi p̃cipit. nõ solum nar¬
rat. ex quo. sed etiam informat ex qnͣto cũ

Expanded text:
id hoc loco Dei lex accipi nisi charitas debet, per quam semper in mente legitur praecepta vitae qualiter in actione teneantur? De hac etenim lege Veritatis voce dicitur: Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem . De hac Paulus ait: Plenitudo legis, dilectio . De hac iterum dicit: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex etenim test? quam tunc vere perficimus, cum fraterna onera ex amore toleramus. Sed haec eadem multiplex dicitur, quia studiosa sollicitudine charitas ad cuncta virtutum facta dilatatur, quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit; hujus namque legis initium dilectio Dei est, ac dilectio p.  Sed Dei dilectio per tria distinguitur, quia ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota fortitudine diligi conditor jubetur. Qua in re notandum est quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ noxia u̾ba dilabuntur. humana
⁊ enun mens aquȩ more. ⁊ eir cum clusa
ad suꝑiora colligit᷑. quia illud repetit
ñi descendit. et relaxata deꝑit. qa se ꝑ
infirma mutilit̾ spargit. qui enim suꝑ¬
uacius uerbis a silencii sui censura dissi¬
patur: quasi tot rius extra se ducitur.
Uñ et redire int̾ius ad sui cognitionem
nõ sufficit: quia ꝑ multiloquiũ ext̾uis¬
sparsa. ium intune considationis amit¬
tit. U̾ocuͥm se gͥ insidiantis hostis uulm̾¬
bus de tegit. quia nulla se ꝑmunitione
custodiȩ circum cludit. Uñ scͥptum est.
Sicut urbs patens. ⁊ absq muroꝵ am¬
bitu: ita iuir qui nõ pot̾ in loqñdo cohi¬
be sp̃m suum. Quia enim murum filitis
non bt̃: patet iunei iacłis ciuitas m̃tiͤ
Et cum se ꝑ u̾ba extra semet ipsam eicit.
to ille sine labore suꝑat. quanto et hec¬
eadem que iuncitur. contra semet ipsã

Expanded text:
icia verba dilabuntur . Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit, et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Qui supervacnis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius mens ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla se munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, to ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur contra semetipsa
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. docẽ iustũ nequaqmͣ tanta gem̾ita¬
te p̃sum̾et. Et quidẽ fortia sunt uabde q̃
dicit. s hstultis nõ sapientib. prauis nõ¬
recto dicere debuit: quia et ue cordẽ
se asserit. qui ortis sicientibus in flumi¬
ne aquam fundit. S int̾ĩm post po¬
uentes cui dr. p̃ensemus subtilit̾ quid
dicatur. ut nos ꝓlata instruant: qmuis
ni̾tum sui auctoris impugnant. Numd
scirpum. uł carectum comparet: ipse ꝓ¬
tinus aꝑit cum subiungit. Cum adhuc
sit inflore. nec carpatur manu: ante
om̃s herbas arescit. sic uite omniũ. qͥ
obluuscunt᷑ dominum: et spes ypocrite

Expanded text:
esset, docere justum nequaquam tanta temeritaesset, docere justum nequaquam tanta temeritate praesumeret. Et quidem fortia sunt valde quae dicit; sed hrecto, dicere debuit, quia et vecordem se asserit qui, hortis sitientibus, in flumen aquam fundit. Sed interim postponentes cui dicitur, pensemus subtiliter quid dicatur, ut nos prolata instruant, quamvis meritum sui auctoris impugnent. Sequiscirpum vel carectum comparet, ipse protinus aperit, cum subjungit: Cum adhuc sit in flore, nec carpatur manu, ante omnes herbas arescit, sic viae omnium qui obliviscuntur Deum, et spes hypocritae
Abbreviated transcription (Latin):
ac si uitã sc̃e eccłȩ heretici detestantes
in corde nõ habes: sed illi contra te au¬
diendi sunt. qui u̾ba excorde ꝓfẽntes.
recta iuuendo docuerunt. Sepe autẽ¬
dum praui suȩ uicium tortitudinis ig¬
norant: audent̃ aliorum rectitudinem
lacerant. Cumq contra bonos sͥ aucto¬
ritatem in crepationis arripiunt: aut
ea bona ꝓferunt. que nõ uiuendo. s au¬
diendo didicerunt: aut ea aliis mala
m̃tientes in gerunt. que ipsi comittunt.
S cum ea bona ꝓferunt. que nõ uiuen¬
do seruare contempnunt: sciendum ẽ.
quia plerumq u̾itas. sic ꝑ ora adu̾sari¬
orum sonat: ut eoꝵ lingam mouens
uitã feriat. quatinus culm̃ rectitudiniᷤᷤ
loqñtes. ⁊ ignorantes. ipsi sͥ ⁊ u̾bis uidi¬
ces: ⁊ factis accusatores fiant. Uñ bal¬
dac mira quidẽ contra ipocritas sub¬
didit. sed mucrone u̾bi se impetit: qͥa
simulator iusticiȩ nisi ex aliqnͣtulo ipse

Expanded text:
Ac si vitam sanctae Ecclesiae haeretici detestantes Ac si vitam sanctae Ecclesiae haeretici detestantes re, in corde non habes. Sed illi contra te audiendi sunt, qui verba ex corde proferentes recta vivendo docuerunt. Sequtudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctoritatem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala mentientes ingerunt, quae ipsi committunt. Sed cum ea bona proferunt quae servare contemnunt, sciendum est quia plerumque veritas sic per ora adversariorum sonat, ut eorum linguam movens vitam feriat, quatenus culmen rectitudinis loquentes et ignorantes, ipsi et verbis judices, et factis accusatores fiant. Unde Baldad mira quidem contra hypocritas subdit, sed mucrone verbi se impetit, quia simulator justitiae, nisi ex aliquantulo ipse
Abbreviated transcription (Latin):
pristinam hoc ẽ patrum memoriam. ne¬
quaquam uide. s inuestigare ammonet.
quia boc in ea nolunt conspicere. qͥ liqͥ¬
do cunctis patet. Non numꝗͣ u̾o more
bonorum q̃dam moralit docent. et qua¬
lit̾ ex prenistis p̃sentia colligantur insinu¬
ant. atq erbis que iam anris oecłis ꝑ¬
transeundo subtracta sunt. quam nulla
mus. qm̃ sicut umbra dies nri sunt suꝑ¬
tram. G en̾atio itaq pͥstina int̾roganda
ꝓponitur. ut transire tempus uite p̃sen¬
tis uite sicut umbra monstret᷑: quia ui¬
deł si ea que erant et iam trans acta sr̃.
ad memoriam reducimus: patent̃ agnoᷤᷤ¬
cimus. quam celebrit̾ hoc quoq fugiat
qͥ tenemus. Sepe u̾o heretici. eosoem
nobiscum patres quos uen̾amur laudãt.
seo intellectu deprauato. ipsis nos eorum
laudibus impugnant. Uñ et adhuc subdi¬
tur. Ipsi docebunt te. et loqñtur. et de cor
de suo ꝓferent eloquia. Notandum qd su¬
tui: nunc uero reductis ad memoriam
patrib dicit. de corde suo ꝓferunt eloqͥa:

Expanded text:
pristinam, ac patrum memoriam nequaquam videri, sed investigari admonent: quia hoc in ea nolunt conspici, quod liquido cunctis patet. Nonnunquam vero, more bonorum, quaedam moraliter docent, et qualiter ex praeteritis praesentia colligantur insinuant, atque ex his quae jam a nostris oculis pertranseundo subtracta sunt quam nulla smus quoniam sicut umbrae dies nostri sunt sura. --Generatio itaque pristina interroganda proponitur, ut transire tempus vitae praesentis sicut umbra monstretur; quia videlicet si ea quae erant, et jam transacta sunt, ad memoriam reducimus, patenter agnoscimus quam celeriter hoc quoque fugiat quod tenemus. Saepe vero haeretici eosdem 273 nobiscum patres, quos veneramur laudant, sed intellectu depravato, ipsis nos eorum laudibus impugnant. Unde et adhuc subditur: de suo proferunt eloquia. - Notandum quod sutui. Nunc vero reductis ad memoriam patribus dicit: De corde suo proferunt eloquia.
Abbreviated transcription (Latin):
habitałm iusticiȩ ꝓmutunt: quia si eos
ad sua ꝑtrahunt. ꝓfecto a contentione
conticesc̃t. Namq hii qui trahi ad ꝑu̾sa
potueruit. tanto iam tranquillius tem¬
porali pace quieti sunt. qnͣto longuis ab
et̃na seꝑantur. opes quoq intelligentiȩ
se seqñtibus cresc̾e spondent: unde et
subditur. In tantum ut pͥora tua fuĩnt
parua.⁊ nouissima tua multiplicentur
nimis. S quia eoꝵ u̾bis nõ facile credit᷑.
qm̃ sepe uita contemptibił demonstatur:
antiquoꝵ patrum sententias ꝓferunt.
earũq rectitudinẽ in argum̃ta sui erro¬
ris inflectunt. Uñ subditur. In t̾roga

Expanded text:
habitaculum justitiae promittunt, quia si eos habitaculum justitiae promittunt, quia si eos ad sua pertrahunt, profecto a contentione conticescunt. Namque hi qui trahi ad perversa potuerunt, tanto jam tranquillius temporali pace quieti sunt, quanto longius ab aeterna separantur. Opes quoque intelligentiae se sequentibus crescere spondent. Unde et subditur: In tantum, ut si priora tua fuerunt parva, et novissima tua multiplicentur nimis. Sed quia eorum verbis non facile creditur, quoniam saepe vita contemptibilis demonstratur, antiquorum patrum sententias proferunt, earumque rectitudinem in argumentum sui erroris inflectunt. Unde et subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enim se heretici tenẽ lucem u̾ita¬
tis estimant. scãm eccłiam quasi in ex¬
roris nocte positam ad diluiculum uita
tus incesseris. mundus udeł in cogita¬
tione. rectus in oꝑe: statim eiugilabit
adte. Ac si aꝑte dicat. quia his qui nc̃
tribulationibus fius uirtutem suȩ ꝓ¬
tectionis non exerit: quasi ab adiutorio h¬
esitantis dormit. Et paccatum reddet
habitaculum iusticie tuȩ. idẽ presentis
uitȩ contrarietates amouet: et tranquilli¬
tatis ꝓtinus securitatẽ p̃bet. Quia enim
ꝑu̾si quiq tempr̃ale gaudium singłare es¬
timant. dum diuinę remun̾ationis bonũ.
qđ ipsi anxie ambiunt. hoc alus ꝓ mag¬
no pollicent᷑. Uñ plerumq fit. ut aut
amissa recuꝑari spondeant: aut ad ma¬
iora adhuc p̃sentis uitę p̃mia. auditoꝵ
suoꝵ animos extendant: qđ patent̃ bal¬
dac exp̃mit. qui ꝓtinus adiungit. In tã¬
bitacłm iusticie consiliũ m̃tis uocat: afflic¬
tis catholicis erroꝵ magistri. paccatũ

Expanded text:
Quia enim se haeretici tenere lucem veritatis aestimant, sanctam Ecclesiam quasi in erroris nocte positam, ad diluculum verittus incesseris. Mundus videlicet in cogitatione, rectus in opere. Statim evigilabit ad te. Ac si aperte dicat: Quia is qui nunc tribulationibus tuis virtutem suae tectionis non exerit, quasi ab adjutorio errantis dormit. Et pacatum reddet habitaculum justitiae tuae. Id est, praesentis vitae contrarietates amovet, et tranquillitatis protinus securitatem praebet. Quia enim perversi quique temporale gaudium singulare aestimant divinae remunerationis bonum, quae ipsi anxie ambiunt, haec aliis pro magno pollicentur. Unde plerumque fit, ut aut ami sa recuperari spondeant, aut ad majora adhuc praesentis vitae praemia auditorum suorum animos extendant. Quod patenter Baldad exprimit, cum protinus adjungit: CAbitaculum justitiae, consilium mentis vocat, afflictis catholicis errorum magistri pacatum
Abbreviated transcription (Latin):
filii tui peccau̾unt ei et dimisit eos inma¬
nu iiquitatis suc. u̾i tam̃ si dilucło sur¬
rexĩs ad dominum. et ommpotentẽ fue¬
rio dep̃catus: si mundus et rectus inces¬
seris. statim eiugilabit ad te: et pacatũ
reddet habitaculum iusticiȩ tue. Ac si
afflictis catolicis errorum p̃dicatores
dicant. Uite ur̃e ꝓuidete. et quam ꝑũsa
teneatis. ex eorum quiint uos defuncli
sunt dampnatione cognoscite.: quia cõ¬
ditori omnium nͥ ꝑfidia ur̃a displic̾et:
nequaquam auob tam numerosus ppłs.
intĩtu seuiente sub actus ẽẽnt. dit enim.
Etiam si filii tui peccau̾unt. ei. et dimi¬
sit eos in manu iniquitatis sue. quasi
aꝑte dicens. ininiqͥtatis suȩ manu dimiˢ¬
si sunt.: qui uitã nrẽ rectitudims innta¬
ri noluerunt. tu tam̃ si dilucło surrexi¬

Expanded text:
s in mas in manu iniquitatis suae. Tu tamen si diluculo surrexeris ad Deum, et omnipotentem fueris deprecatus: si mundus et rectus incesseris, statim evigilabit ad te, et pacatum reddet habitaculum justitiae tuae. afflictis catholicis errorum praedicatores dicant: Vitae vestrae providete, et quam perversa 272 teneatis, ex eorum qui inter vos defuncti sunt damnatione cognoscite, quia conditori omnium nisi perfidia vestra displiceret, nequaquam a vobis tam numerosos populos interitu saeviente subtraheret. Ait enim: Etiam si filii tui peccaverunt ei, et dimisit eos in manu iniquitatis suae. Quasi aperte dicens: In iniquitatis suae manu dimissi sunt, qui vitam nostrae rectitudinis imitari noluerint. Tu tamen si diluc
Abbreviated transcription (Latin):
ola aut̃ confessio ht̃ magni m̃itum
pondis. quam aũitate rectitudinis
nequaqm seꝑat ius doloris. quam usq. ad
iudicium uocis ex acuit adu̾sitas: testis
cordis. ⁊ Ionͣ gͦ mirum baldac qđ diuina
iusticiam laudat: qui nicħ adu̾si ab ead̃
hr̃ticorum spẽm tenẽ diximus: libet. ut
paucis quomõ baldac u̾ba hereticorum
sub reptioni congruant: demonstremus.
hii quippe dum scãm eccłiam tempora¬
li corripi animadũsione conspiciunt. se¬
met ipsos audacius in iactantiam ꝑuerse
p̃dicationis intumescunt. et supni ex ami¬
nis rectitudinem p̃tendentes. ꝓsꝑari se
exm̃tis asserunt. illam uͥo affugi elignis
retributionb attestant᷑. ⁊ ũbis blandienti¬
bus sub reptionis aditum ꝓtinus int dolo¬
res q̃rant. atq alioꝵ uitã erpbrantes. a¬
liorũ morib feruint:. ac si illi iam uisti de¬
functi sint. qui de do erede digna nolue¬
erunt. Uñ baldac suites pquam diumã
iusticiam ꝓtulit. ilico adiungit. ẜ̃ tiam sa¬

Expanded text:
ola autem confessio habet magni meritum ponderis, quam a veritate rectitudinis nequaquam separat vis doloris, quam usque ad judicium vocis exacuit adversitas testis cordis. Non ergo mirum quod Baldad divinam justitiam laudat, qui nihil adversi ab eadem haereticorum tenere speciem diximus, libet ut paucis quomodo Baldad verba haereticorum subreptionibus congruant demonstremus. Hi quippe dum sanctam Ecclesiam temporali corripi animadversione conspiciunt in semetipsis, audacius in jactantiam perversae praedicationis intumescunt; et superni examinis rectitudinem praetendentes, prosperari se ex meritis asserunt, illam vero affligi dignis retributionibus attestantur, et verbis blandientibus subreptionis aditum protinus inter dolores quaerunt, atque aliorum vitam, exprobratis aliorum mortibus, feriunt, ac si illi jam juste defuncti sint qui de Deo credere digna noluerunt. Unde Baldad Suhites, postquam divinam justitiam protulit, illico adjungit: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
gauerat nec reticens ignorabat: sed
ꝓ caces quiq ut diximus. etiam nota
iactant̃ ꝓferunt: ut loqñdo docti uide¬
antur. contempnunt modate conticesc̃e:
ne credantur ex imꝑicia tacuisse. Seien¬
dum u̾o ẽ quia tunc diuinę iusticiȩ rec¬
titudinem laud.ant. cũ se ad gaudium ĩ¬
columitas subleuat. et alios flagella cas¬
tigant: cũ se conspicuirt rerũ ꝓsꝑitate
ꝑfrus. alios adu̾sitate fatigari. Nam dũ
ꝑu̾se agunt. s tam̃ se rectos arbitrantur.
hoc qd s̃ ꝓsꝑa suppetunt. debi suis m̃itis¬
magis credunt: coq colligunt. qđ đs
iniuste non uidicat: q̃ quasi uistos se ad
u̾sitas nulla contristat. Sed si eoꝵ uitam
qmͣlibet b̾uit᷑ us suꝑne correctionis at¬
tigerit. pulsati ꝓtuus consilium diuini
ex aminis increpant. q paulo ante in¬
columes ad mirando p̃ferebant. ustũq
eẽ iudicium qͥ sius morib ad uersatur
negatur. de diuina equitate disputant.
ad resultationis u̾ba psiluint. et correp¬

Expanded text:
gaverat, nec reticens ignorabat. Sed procaces quique, ut diximus, etiam nota jactanter proferunt, ut loquendo docti videantur: contemnunt moderate conticescere, ne credantur ex imperitia tacuisse. Sciendum vero est quia tunc divinae justitiae rectitudinem laudant, cum se ad gaudium incolumitas sublevat, et alios flagella castigant; cum se conspiciunt rerum prosperitate perfrui, alios adversitate fatigari. Nam dum perverse agunt, sed tamen se rectos arbitrantur, hoc quod sibi prospera suppetunt, deberi suis meritis credunt; eoque colligunt quod Deus injuste non judicat, quo quasi justos se adversitas nulla contristat. Sed si eorum vitam quamlibet breviter vis supernae correptionis attigerit, pulsati protinus consilium divini examinis increpant, quod paulo ante incolumes admirando praeferebant, justumque esse judicium, quod suis moribus adversatur negant, de divina aequitate disputant, ad resultationis verba prosiliunt, et correp
Abbreviated transcription (Latin):
aũt cum recta rep̃hendunt. nec ip¬
si neq̃uista sunt nescire uid̾ antur. nota
omib bona que audiendo didicert̃:
quasi in cognita. ꝓferunt. Uñ et bal¬
dac ꝓtinus adiungit. Numquid ds¬

Expanded text:
 cum recta reprehendunt, ne ipsi quae justa sunt nescire videantur, nota omnibus bona, quae audiendo didicerunt, quasi incognita proferunt. Unde et Baldad protinus adjungit: CAPUT