comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uilibet gͥ studiosus qͥlibet curi¬
osus ñ amat incognita: etiã cũ
ardentissimo appetitu instat scire
qđ nescit. Aut enĩ ĩa genere notũ
habet qd amat. idq nosse expetit
fingitq in animo ymaginariã formã.
qua excitet᷑ in amorẽ. Unde autẽ fin¬
git᷑ nͥ ex his quȩ ĩa nouerat: Cuiꝰtam̃
formȩ animo figuratȩ atq in cogita.¬
tione notissimȩ. si eã quȩ laudabat᷑
dissimilẽ inuenerit: fortasse ñ ama¬
bit. Qd si iã amauerit: ex ill dama.¬
re incipit ex qu odidicit: paulo ante
quippe alia erat quȩ amabat᷑: quã
sibi animꝰ formans ex hib̾e consueue.¬
rat. Si aut̃ illi formȩ fimilem inuene.¬
rit quã fama p̃dicauerat. cui uere
possit dicere. iã te amabã. nec tc̃ utiq
amabat incognita: quã in illa simi¬
litudine nouerat: aut in speciȩ sem.¬
pit̾nȩ ratioĩs uidemꝰ aliqͥd ⁊ ibi amamꝰ.
Qd cũ exp̾ssũ in aliqua rei tp̃ralis ef.¬
figiȩ illis qͥ exꝑtist̃ laudantib cre-¬

Expanded text:
uilibet igitur studiosus, quilibet curiosus non amat incognita, etiam cum ardentissimo appetitu instat scire quod nescit. Aut enim jam genere notum habet quod amat, idque nosse expetit,fingitque animo imaginariam formam qua excitetur in amorem. Unde autem fingit, nisi ex iis quae jam noverat? Cujus tamen formae animo figuratae atque in cogitatione notissimae, si eam quae laudabatur dissimilem invenerit, fortasse non amabit. Quod si amaverit, ex illo amare incipiet ex quo didicit. Paulo ante quippe alia erat quae amabatur, quam sibi animus formans exhibere consueverat. Si autem illi formae similem invenerit quam fama praedicaverat, cui vere possit dicere, Jam te amabam; nec tunc utique amabat incognitam, quam in illa similitudine noverat. Aut in specie sempiternae rationis videmus aliquid et ibi amamus, quod cum expressum in aliqua rei temporalis effigie, illis qui experti sunt laudantibus et cre
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ ut scđm suã naturã ordinari
appetat. Sub eo scilicet eui subden¬
da ẽ: supͣ ea quib p̃ponenda ẽ. Sub
eo a qͦ regi debet: supra ea quȩ re-¬
gere debet. Aulta enĩ ꝑ cupiditatẽ
prauã. tanꝗͣ. sui sit oblita: sic agit.
Uidet enĩ quȩdã intrinsecus pulchra:
in p̃stantiore natura: quȩ d̾s ẽ. Et cũ
stare debeat ut eisfruat᷑. uolens
ea sibi tribuere. ⁊ ñ ex illo fimił ilhꝰ.
s ex se ipsa eẽ qđ ille. ẽ: auertit᷑ ab
eo. ⁊ labit᷑ in minꝰ ⁊ minus
qđ putat᷑ ampluis ⁊ amplius: qr
nec ipsa sibi. nec ei quicquã sufficit.
recedenti ab eo qͥ solus sufficit: id̾o¬
q: ꝑ egestatẽ ac difficultatẽ fit ni¬
mis intenta in acctiones suas. ⁊ in¬
qͥetas delectationes quas ꝑ eas colli¬
git: atq ita cupiditate aiquirendi

Expanded text:
 ut secundum naturam suam ordinari appetat, sub eo scilicet cui subdenda est, supra ea quibus praeponenda est; sub illo a quo regi debet, supra ea quae regere debet. Multa enim per cupiditatem pravam, tanquam sui sit oblita, sic agit. Videt enim quaedam intrinsecus pulchra, in praestantiore natura quae Deus est: et cum stare debeat ut eis fruatur, volens ea sibi tribuere, et non ex illo similis illius, sed ex se ipsa esse quod ille est, avertitur abet labitur in minus et minus, quod putat amplius et amplius; quia nec ipsa sibi, nec ei quidquam sufficit recedenti ab illo qui solus sufficit: ideoque per egestatem ac difficultatem fit nimis intenta in actiones suas et inquietas delectationes quas per eas colligit; atque ita cupiditate acquirendi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inuenta ẽ quęrit partẽ qͣ nͣdũ in¬
uenta ẽ. ñ se gͦ mens querit: euiͦ nulla¬
se pars quęrit. Pars enĩ quȩ inuenta ẽ:
ñse querit:. Pars autẽ quȩ ñdũ inuen.¬
ta ẽ nec ipsa se quęrit: qͣm ab ea quȩ
iã inuenta ẽ parte querit᷑. Quo cir¬

Expanded text:
quae inventa est quaerit partem quae nondum inventa est; non se ergo mens quaerit, cujus se nulla pars quaerit. Pars enim quae inventa est, non se quaerit: pars autem quae nondum inventa est, nec ipsa se quaerit, quoniam ab ea quae jam inventa est parte quaeritur. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
pe animꝰ: creator aut̃ d̃s. Ex qͦ colligit᷑.
qr cũ mens se ipsã nouit atq apꝓbat.
sic ẽ eadẽ noticia uerbũ eiꝰ ut ei sit par
omĩno. ⁊ ȩquale atq identidẽ: qr neq
inferioris essentiȩ noticia ẽ sic̃ corporis:
neq suꝑioris sic̃ dĩ. Et cũ habeat no¬
ticia similitudinẽ ad eã rẽ quã nouit
hoc ẽ cuiꝰ noticia ẽ: hec habet ꝑfectã
⁊ equalẽ. qua mens ipsa q̃ nouit ẽ no¬
ta. Idoq ⁊ ymago ⁊ uerbũ ẽ: qr de il¬
la expͥmit᷑. cũ cognoscendo eidẽ coȩqua

Expanded text:
autem Deus. Ex quo colligitur, autem Deus. Ex quo colligitur, quia cum se mens ipsa novit atque approbat, sic est eadem notitia verbum ejus, ut ei sit par omnino et aequale, atque identidem: quia neque inferioris essentiae notitia est, sicut corporis; neque superioris, sicut Dei. Et cum habeat notitia similitudinem ad eam rem quam novit, hoc est, cujus notitia est; haec habet perfectam et aequalem, qua mens ipsa, quae novit, est nota. Ideoque et imago et verbum est, quia de illa exprimitur, cum cognoscendo eidem coaequa
Abbreviated transcription (Latin):
batio speciem laudat: idoq apꝓbat᷑.
speciei notȩ similitudinem:
siue cũ ea placet. siue cũ eiꝰ pͥuatio
displicet. Quo circa. in quantum
dm̃ nouimꝰ. similes sumꝰ. S ñ ad
equalitatẽ similes: qr nec tantũ eũ
nouimꝰ. quantũ ipse se & quẽad
corpora. fit aliqua eoꝵ similitudo
morie est. Non enĩ om̃ino ipsa cor.¬
pora in animo st̃ cũ ea cogitamus:
s eoꝵ similitudines. Itaq cũ eas ꝓ
illis apꝓbamꝰ: erramꝰ. Erpor nãq ẽ.
ꝓ alio alterius apꝓbatio. Al elior ẽ
tam̃ ymaginatio corporis in animo.
quã illa speͣcies corporis. in quantũ
hȩc in meliore natura ẽ: id ÷ in sub.¬
stantia uitali. sicuti ẽ animus. Ita
cũ dm̃ nouimꝰ. quãuis meliores et¬
ficiam᷑. quã eramꝰ ante quã nossemus.
maximeq cũ eadẽ noticia etiã placita
digneq amata uerbũ ẽ fitq aliqua si
militudo d̃i illa noticia: tam̃ inferior
ẽ qr in inferiori natura ẽ. Creatura qͥp

Expanded text:
batio speciem laudat, ideoque approbatur. speciei notae similitudinem, sive cum ea placet, sive cum ejus privatio displicet. Quocirca in quantum Deum novimus, similes sumus: sed non ad aequalitatem similes, quia nec tantum eum novimus, quantum ipse corpora, fit aliqua eorum similitudo moriae est: non enim omnino ipsa corpora in animo sunt, cum ea cogitamus; sed eorum similitudines: itaque cum eas pro illis approbamus, erramus; error namque est pro alio alterius approbatio: melior est tamen imaginatio corporis in animo, quam illa species corporis, in quantum haec in meliore natura est, id est, in substantia vitali, sicuti animus est: ita cum Deum novimus, quamvis meliores efficiamur quam eramus antequam nossemus, maximeque cum eadem notitia etiam placita digneque amata verbum est, fitque aliqua Dei similitudo illa notitia: tamen inferior est, quia in inferiore natur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͦ ꝑuenerĩ. unde mͥ in finẽ reli¬
quus cursus ẽ. ut aꝑiã desidatur a
me: illis desid̾antib qͥb: seruire me
cogit libera karitas. Oportet aut̃e
⁊ donabit d̃s ut eis ministrando
quȩ legant. ipse qͦq ꝓficiã. & eis
cupiens respondẽ quȩrentib. ipse
qͦq inueniã qđ quȩrebã. Ergo sus¬
cepi hȩc iubente atq adiuuante
dno dõ nr̃o ñ tã cognita cũ auc-¬
toritate disserere: quã cũ pietate

Expanded text:
et quo pervenerim, unde mihi in finem reliet quo pervenerim, unde mihi in finem reliquus cursus est, ut aperiam desideratur a me, illis desiderantibus quibus me servire cogit libera charitas. Oportet autem, et donabit Deus, ut eis ministrando quae legant, ipse quoque proficiam; et eis cupiens respondere quaerentibus, ipse quoque inveniam quod quaerebam. Ergo suscepi haec, jubente atque adjuvante Domino Deo nostro, non tam cognita cum auctoritate disserere, quam ea cum piet
Abbreviated transcription (Latin):
cerit. ⁊ illã carnẽ in qua ñ nͥ filius
de uirgine natꝰ ẽ. eadẽ trinitas
creauerit: ⁊ illã colũbe speciem
tuitas oꝑata sit. Alioqͥn ñ insepa¬
rabilit trinitas oꝑat᷑. sed alia pat̃
facit alia filius: alia sp̃s sc̃s aut si
quȩdã simul faciunt. quȩdã sine
inuicẽ.:ia ñ inseparabił trinitas.
nob̾ st̃. siqͥd hinc ex dono di sapit
infirmitas nr̃a. edisseramꝰ eis ut
possumꝰ. neq cũ inuidia tabescente
iter habeamꝰ. Si dicimꝰ nos nichil
de talib reb cogitare solere m̃timͣ
ueritatis. flagitant iure karitatis.
ut eis indicemꝰ qͥd hinc excogitare
potuerimꝰ: non q ĩa acceperi. aut
ꝑfectus sim. Na si paulus apłs ñ acce¬
pit. quantomagis ego longe infra ilhꝰ
pedes iacens. ñ me arbitror appre¬
hendisse: S ꝓ modulo meo si ea
quȩ retro st̃ obliuiscor ⁊⁊ in anteri.¬
ora me extendo. ⁊ scdm intentio¬
nẽ sequor ad palmã suꝑne uoca¬
tionis. quantũ eiusdẽ uiȩ ꝑegeri.

Expanded text:
illam carnem, in qua nonnisi Filius de Virgine natus est, eadem Trinitas creaverit; et illam columbae speciem,Trinitas operata sit. Alioquin non inseparabiliter Trinitas operatur, sed alia Pater facit, alia Filius, alia Spiritus sanctus: aut si quaedam simul faciunt, quaedam sine invicem, jam non inseparabilis est Trinitas. nobis sunt; si quid hinc ex dono Dei sapit infirmitas nostra, edisseramus eis ut possumus, neque cum invidia tabescente iter habeamus . Si dicimus nihil nos de talibus rebus cogitare solere, mentimveritatis, flagitant jure charitatis ut eis indicemus quid hinc excogitare potuerimus: non quia jam acceperim, aut perfectus sim; nam si Paulus apostolus, quanto magis ego longe infra illius pedes jacens non me arbitror apprehendisse? sed pro modulo meo, si ea quae retro sunt obliviscor, et in anteriora me extendo, et secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis , quantum ejusdem viae peregerim,
Abbreviated transcription (Latin):
memoria retinentis. ⁊ qđ inde ĩpͥmit᷑
in acie recordantis. t̃cia uoluntate
iungemꝰ. Qd ut possit intelligi. su¬
mamꝰ exemplũ de corporalib rebus.
de quib in libro undecimo satis lo¬
cuti sumꝰ. Nempe ab inferioribus
ad suꝑiora ascendentes. ł ab exteri¬
orib ad interiora ingredientes. pͥmã
repperimꝰ trinitatẽ in corpore quod
uidet᷑. ⁊ aciȩ uidentis quȩ cũ uidet
in de format᷑: & in uoluntatis in¬
tentione quȩ utrũq coniungit.
H uic tͥnitati similẽ constituamus.
cũ fides quȩ nc̃ inẽ nob. tanquã cor¬
pꝰ illud in loco. ita in nr̃a memoria
constituta ẽ. de qua informat᷑ cogitatio
recordantis. sic̃ ex illo corpore acies
intuentis: qͥb: duob ut tͥnitas ĩpleat᷑.
annumerat᷑ tcia uoluntas quȩ fidẽ
in memoria constitutã:⁊ quandã eiꝰ

Expanded text:
memoria retinentis, et quod inde imprimitur in acie recordantis, tertia voluntate jungemus. Quod ut possit intelligi, sumamus exemplum de corporalibus rebus, de quibus in libro undecimo satis locuti sumus . Nempe ab inferioribus ad superiora ascendentes, vel ab exterioribus ad interiora ingredientes, primam reperimus trinitatem in corpore quod videtur, et acie videntis quae cum videt, inde formatur, et in voluntatis intentione quae utrumque conjungit. Huic trinitati similem constituamus, cum fides quae nunc inest nobis, tanquam corpus illud in loco, ita in nostra memoria constituta est, de qua informatur cogitatio recordantis, sicut ex illo corpore acies intuentis: quibus duobus, ut trinitas impleatur, annumeratur tertia voluntas, quae fidem in memoria constitutam et quamda
Abbreviated transcription (Latin):
bsit autẽ ut cũ animȩ naturasit
inmortał nec ab inicio qͦ creata ẽ
unquã deinceps ẽe desistat: id qđ ni¬
chil melius habet. ñ cũ eiꝰ inmortali¬
tate ꝑduret. Qͥd uͦ meluis in eiꝰ natu¬
ra creatũ ẽ.: quã qđ ad sui creatoris yma-¬
ginẽ facta ẽ Nongͥ in fidei retentione
contemplatiõe. dilectione. quȩ ñ erit
semꝑis: in eo qđ semꝑ erit. inuenienda
ẽ. quã dici oporteat ymaginẽ di An
adhuc utrũ ita se res habeat. aliquan¬
to diligentius atq abstrusius ꝑscru-¬
tabim Dici eñi potest ñ ꝑureistã tͥnita¬
tẽ. etiã cũ fides ipsa transierit: qr sic̃ ñc

Expanded text:
bsit autem ut cum animae natura sit immortalis, nec ab initio quo creata est, unquam deinceps esse desistat, id quo nihil melius habet, non cum ejus immortalitate perduret. Quid vero melius in ejus natura creatum est, quam quod ad sui Creatoris imaginem facta est ? Non igitur in fidei retentione, contemplatione, dilectione, quae non erit semper, sed in eo quod semper erit, invenienda est quam dici oporteat imaginem Dei. 5. An adhuc utrum ita se res habeat, aliquanto diligentius atque abstrusius perscrutabimur? Dici enim potest, non perire istam trinitatem, etiam cum fides ipsa transierit: quia sic
Abbreviated transcription (Latin):
colemꝰ. ⁊ hoc utrũq tercia uoluntate
iungemꝰ. ead̃e tnitas ꝑmanebit. Qm̃
si nullũ in nob̃ uestigiũ transiens re¬
liquerit: ꝓfecto nec in memoria nr̃a
eiꝰ aliqͥd habebimꝰ. qͦ recurramꝰ eam
p̃teritã recordantes. atq id utrũq in¬
tentione uoluntate t̾cia copulantes.
& qđd̃ erat scilicet in memoria. ñ in¬
de cogitantib nob̾. ⁊ qđ inde cogi¬
tatiõe format᷑. S qͥ hoc dic̃. nͥ discernit
aliã nc̃ ẽe trinitatẽ. quando p̃sentem
fidem tenemꝰ. uidemꝰ. amamꝰ in nobis.
aliã tc̃ futurã quando ñ ipsã s eius
uelut ymaginariũ uestigiũ in me¬
moria reconditũ. recordatiõe contu

Expanded text:
 hoc utrumque tertia voluntate jungemus, eadem trinitas permanebit. Quoniam si nullum in nobis quasi vestigium transiens reliquerit, profecto nec in memoria nostra ejus aliquid habebimus quo recurramus eam praeteritam recordantes, atque id utrumque intentione tertia copulantes, et quod erat scilicet in memoria, non inde cogitantibus nobis, et quod inde cogitatione formatur. Sed qui hoc dicit, non discernit aliam nunc esse trinitatem, quando praesentem fidem tenemus, videmus, amamus in nobis; aliam tunc futuram, quando non ipsam, sed ejus velut imaginarium vestigium in memoria reconditum, recorda
Abbreviated transcription (Latin):
tͥnitatẽ: sed ñ ipsa erit: qñ fides hec
in animo sic̃ corpꝰ illud in loco. iam
ñ erit. Quȩ uͦ tc erit. quando eã recor¬
dabim᷑ in nob̾ fuisse. ñ ẽẽ: alia ꝓfecto
erit. Hanc enĩ quȩ nc̃ ẽ. facit res ipsa
p̃sens. ⁊ animo credentis affixa. &at
illã qͣ tc erit. faciet rei pͣteritȩ yma¬
ginatio in recordantis memoria
ñ ẽ. ymago dĩ erit: nec ista ymago
dĩ ẽ. quȩ tc̃ nͣ erit. sed ea ẽ inuenien¬
da in anima hoĩnis id÷ rationalisi¬
ue intellectuali ymago creatoris.
quȩ inmortalit inmortalitati eiꝰ insita

Expanded text:
trinitatem: sed non ipsa erit, quando fides haec trinitatem: sed non ipsa erit, quando fides haec in animo, sicut corpus illud in loco jam non erit. Quae vero tunc erit, quando eam recordabimur in nobis fuisse, non esse, alia profecto erit. Hanc enim quae nunc est, facit res ipsa praesens et animo credentis affixa: at illam quae tunc erit, faciet rei praeteritae imaginatio in recordantis memoria non est, imago Dei erit; nec ista imago Dei est, quae tunc non erit: sed ea est invenienda in anima hominis, id est rationali, sive intellectuali, imago Creatoris, quae immortaliter immortalitati ejus est
Abbreviated transcription (Latin):
imp̃ssã. conectit ⁊ iungit: sic̃ in
illa corporalis uisioĩs tͥnitate. formã
corporis qđ uidet᷑. ⁊ conformationẽ
quȩ fit incernentis aspectu. conun¬
git intentio uoluntatis. faciamꝰ gͦ
corpꝰ illud qđ cernebat᷑ interisse. di¬
lapsũ: nec eiꝰ remansisse aliqͥd in ul¬
lo loco. ad qđ uidendũ recurrat as¬
pectus. Nunqͥd qr ymago rei corpo¬
ralis iã transactȩ atq p̃teritȩ rema¬
net in memoria. un informet᷑ eogͣi¬
tantis obtutus. atq id utrũq t̃̾cia
uoluntate iungat᷑ eadẽ tͥnitas esse
dicenda ẽ quȩ fuerat quando spe-¬
cies in loco positi corporis uidebat᷑.
Non utiq sed ꝓrsus alia: nã preter
qđ illa erat extrinsec us. hȩc intͥn¬
secus: illã ꝓfecto faciebat species cor¬
Sic ⁊ in hac re de qua nc̃ agimꝰ. &
ꝓpt̾ quã putauimꝰ ad hibendũ illud
exemplũ:. fides quȩ nc̃ in animo
nr̃o ẽ. uelut illud corpꝰ in loco. dũ
tenet᷑. aspicit᷑ amat᷑ quandã efficit

Expanded text:
ungit; sicut in illa corporalis trinitate visionis, formam corporis quod videtur, et conformationem quae fit in cernentis aspectu, conjungit intentio voluntatis. Faciamus ergo corpus illud quod cernebatur, interisse dilapsum, nec ejus remansisse aliquid in ullo loco, ad quod videndum recurrat aspectus: numquid quia imago rei corporalis jam transactae atque praeteritanet in memoria, unde informetur recordantis obtutus, atque id utrumque tertia voluntate jungatur, eadem trinitas esse dicenda est, quae fuerat quando species in loco positi corporis videbatur? Non utique, sed prorsus alia: nam praeter quod illa erat extrinsecus, haec intrinsecus; illam profecto faciebat species praSic et in hac re, de qua nunc agimus, et propter quam putavimus adhibendum illud exemplum, fides quae nunc in animo nostro est, velut illud corpus in loco, dum tenetur, aspicitur, amatur, quamdam efficit
Abbreviated transcription (Latin):
tendat ȩternã. tam̃ in eiusdẽ fides
tp̃ralis retentione. contemplatione.
dilectiõe.ñdũ tał ẽ trinitas. ut dei
ẏmago iã dicenda sit: ne in rebus
tp̃ralib constituta uideat᷑. quȩ
constituenda ẽ in ȩt̾nis. Alens quip¬
pe humana cũ fidẽ suã uidet. qua
credit qđ ñ uidet: ñ aliqͥd sempiter¬
utiq ñ erit. quando ista ꝑ egͥnatiõe
finita: qua ꝑegrinam a d̾no. ut ꝑ
fidẽ ãbulare necesse sit. species illa
succed it. ꝑ quã uidebimꝰ facie ad
faciẽ: sic̃ mͦ ñ uidentes. tam̃ q cre¬
dimꝰ uidere merebim᷑: atq ad spe-¬
ciem nos ꝑ fidẽ ꝑductos ẽẽ gaudebimꝰ.
Neq enĩ iã fides erit qua credant᷑ quȩ
ñ uident᷑: sed species qua uideant᷑ quȩ
credebant᷑ Tunc gͦ ⁊ si uitȩ huius mor¬
tał transactȩ meminerimꝰ. ⁊ credidisse
nos aliqͣndo quȩ ñ uidebamꝰ memorit᷑
recoluerimꝰ: in p̃teritis atq transactis
deputabit᷑ fides ista. ñ in p̾sentibꝰ reb

Expanded text:
endat ad aeterna, tamen in ejusdem fidei temporalis retentione, contemplatione, dilectione, nondum talis est trinitas, ut Dei jam imago dicenda sit: ne in rebus temporalibus constituta videatur, quae constituenda est in aeternis. Mens quippe humana cum fidem suam videt, qua credit quod non videt, non aliquid sempiterutique non erit, quando ista peregrinatione finita, qua peregrinamur a Domino, ut per fidem ambulare necesse sit, species illa succedet, per quam videbimus facie ad faciem : sicut modo non videntes, tamen quia credimus, videre merebimur, atque ad speciem nos per fidem perductos esse gaudebimus. Neque enim jam fides erit, qua credantur quae non videntur; sed species, qua videantur quae credebantur. Tunc ergo etsi vitae hujus mortalis transactae meminerimus, et credidisse nos aliquando quae non videbamus, memoriter recoluerimus, in praeteritis atque transactis deputabitur fides ista, non in praesentibus rebus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dabo illis de sp̃u sc̃o quẽ ĩa tͥ dedi.
Si gͦ ⁊ qđ dat᷑ pͥncipiũ habet eũ a qͦ
dat᷑. qi ñ aliunde acce̾pit illud quod
si sicͣ pat̾ ⁊ filiꝰ unꝰ dͣs. ⁊ ad creaturã re-¬
latiue unꝰ creator ⁊ unꝰ dñs. Sic rela-¬
tiue ad sp̃m sc̃m unũ pͥncipiu: ad cre¬
nterius autẽ quęrit᷑ utrũ quem¬
ad modũ filiꝰ ñ hoc tantũ habet
nascendo ut filiussit. s omĩno
Utrũ gͣ erat ante quã daret᷑. s nͣdũ
erat donũ: an eo ipso qͦ daturus eum
erat ds iã donũ erat ⁊ ante quã da¬
ret᷑: Sed si ñ ꝓcedit nͥ cũ dat᷑. nec ꝓce¬
deret utiq pͥusquã eẽt cui daretur.
quomͦ iã erat ipsa substantia. si ñ ẽ
nͥ qr dat᷑. sic̃ filiꝰ ñ tantũ ut sit filius qd̾
relatiue drͣ. s om̃ino ut sit ipsa sub

Expanded text:
lis de spiritu sancto, quem iam tibi dedi". si ergo et quod datur principium habet eum a quo datur, quia non aliunde accepit illud quod sed sicut pater et filius unus deus et ad creaturam relatiue unus creator et unus dominus, sic relatiue ad spiritum sanctum unum principium. ad crenterius autem quaeritur utrum, quemadmodum filius non hoc tantum habet nascendo, ut filius sit, sed omnino,utrum ergo erat, antequam daretur, sed nondum erat donum, an eo ipso quo daturus erat eum deus, iam donum erat, et antequam daretur? sed si non procedit, nisi cum datur, nec procederet utique, priusquam esset cui daretur, quomodo iam erat ipsa substantia, si non est nisi quia datur? sicut filius non tantum, ut filius — quod relatiue dicitur — sed omnino ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
ua ꝓpt̃ cognita ista regula in¬
telligendarũ scripturarũ de
filio di. ut distinguamꝰ qͥd in eis
sonet scđm formã dĩ in qua ȩqualis
ẽ pat. ⁊ qͥd scdm formã serui quã
accepit: ⁊ minor ẽ patre: ñ contur¬
babimͣ tanquã contrariis ac repug¬
nantib int se sc̃oꝵ libroꝵ sententiis.
Nã scđ̾m formã di ȩquał ẽ patͥ ⁊ filhiꝰ¬

Expanded text:
uit, cognita ista regula intelligendarum Scripturarum de Filio Dei, ut intelligamus quid in eis sonet secundum formam Dei, in qua aequalis est patri, et quid secundum formam serui, quam accepit et minor est patre, non conturbabimur tamquam contrariis ac repugnantibus inter se sanctorum librorum sententiis. nam secundum formam dei aequalis est patri et fili
Abbreviated transcription (Latin):
sã corporeã creaturã ad se significan¬
dũ ocuł uigilantiũ: cũ eiꝰ ipsa subs¬
tantia quȩ est ipse qđ est nulla cor-¬
poris similitudine dormienti. nulla
corporea speciȩ uigilanti possit osten¬
di: s ñ solũ patͥs. uerũ etiã filii ⁊ sp̃s
scm̃ credant corporalib hominũ ap¬
paruisse conspectib lit omittã tantã
latitudinẽ sc̃arũ paginarũ ⁊ tã mul¬
tiplicẽ ear̃ intelligentiã. unde nemo
sani capitis affirmare debet nusꝗͣ.
ꝑsonã patͥs ꝑ aliquã speciem corpora¬
lẽ uigilantiũ ocuł demonstratã. s
hoc ut dixi omittã. qͥd dicunt de
patre nr̃o abrahã. eui certe uigilanti
⁊ ministranti. cũ scriptura p̃misisset
dicens. uisus ẽ dns abrahȩ. ñ unus
aut duo .s tres apparuert̃ uiri.: quoꝵ
nullus excelsius aliis eminuisse dic¬
tus ẽ: nullus honoratuis effulsisse.
nullus ĩperiosius egisse: Qua ꝓpter

Expanded text:
sam corpoream creaturam ad se significansam corpoream creaturam ad se significandum oculis vigilantium? cum ejus ipsa substantia qua est ipse quod est, nulla corporis similitudine dormienti, nulla corporea specie vigilanti possit ostendi: sed non solum Patris, verum etiam Filii et Spiritus  Spiritum sanctum credant corporalibus hominum apparuisse conspectibus; ut omittam tantam latitudinem sanctarum paginarum, et tam multre debet, nusquam personam Patris per aliquam speciem corporalem vigilantium oculis demonstratam: sed ut hoc, ut dixi, omittam; quid dicunt de Patre nostro Abraham, cui certe vigilanti et ministranti, cum Scriptura praemisisset dicens, Visus est Dominus Abrahae, non unus aut duo, sed tres apparuerunt viri, quorum nullus excelsius aliis eminuisse dictus est, nullus honoratius effulsisse, nullus imperiosius egisse ? 35. Quapr
Abbreviated transcription (Latin):
nũ: & om̃s ppłi trib ⁊ linguȩ. ipsi seruient.
potestas eiꝰ potestas ȩt̾na: quȩ ñ p̃teribit:
⁊ regnũ eiꝰ ñ corrũpet᷑. Ecce pater dans
⁊ filius accipiens regnũ sempit̾nũ. & suñ
ãbo in conspectu ꝓpħantis uisibili speciȩ.
Nongͦ in conuenient̃ credit᷑ etiã ds̃ pat̃
eo m solere apparere mortalib: nisi forte
aliqͥs dicet. id̾o ñ ẽẽ uifibilẽ patrẽ qr in
conspectũ sõniantis apparuit: id̾o aut̃
omĩa uigilans uidit: quasi uerbũ ⁊ sa¬
pientiã dĩ uidit moyses carnalib ocuł:
aut uideri sp̃s uel humanꝰ potest. qui
carnẽ istã uiuificat. uł ipse corporeus
omniũ hominũ angłoꝵq m̃tes in ef¬
fabili excellentia diuinȩ substantiȩ
suꝑ gredit᷑ aut qͥsquã tali p̾cipitetur
Quomͦ gͦ de solo patre accipiunt: quẽ
An cũ dormiunt homines: tẽ ñ st̃ ho¬
mines : Aut qͣ formare similitudinẽ
corporis potest. ad se significandũ ꝑ
uisa somnia ntũi: ñ pot̃ formare ip¬

Expanded text:
inguae ipsi servient. Potestas ejus, potestas aeterna, quae non praeteribit, et regnum ejus non corrumpetur . Ecce Pater dans, et Filius accipiens regnum sempiternum, et sunt ambo in conspectu prophetantis visibili. specie. Non ergo inconvenienter creditur etiam Pater Deus eo modo solere apparere mortalibus. 34. Nisi forte aliquis dicet, ideo non esse visibilem Patrem, quia in conspectu somniantis apparuit; ideo autemomnia vigilans vidit. Quasi vero Verbum et Sapientiam Dei viderit Moyses carnalibus oculis, aut videri spiritus vel humanus possit qui carnem istam vivificat, vel ipse corporeus omnium hominum et Angelorum mentes ineffabili excellentia divinae substantiae supergreditur? aut quisquam tali praecipitetur Quomodo ergo de Patre solo accipiunt, Quem An cum dormiunt homines, tunc non sunt homines? Aut qui formare similitudinem corporis potest ad se significandum per visa somniantium, non potest formare ip
Abbreviated transcription (Latin):
n pat dans regnũ: ⁊ filius accipiens
apparuer̾t in specie corporal: quomͦ
isti dicunt patrẽ ñ quã uisũ ẽẽ ꝓpħi ᷤ.
⁊ idõ solũ debere intelligi inuifibilẽ.
quẽ nemo hominũ uidit nec uidere potest:
Ita enĩ narrauit danbel. Aspiciebã inquit
donec throni positist̃ ⁊ uetus dierũ sede¬
bat. ⁊ indum̃tũ eiꝰ quasi nix alba. ⁊ capil¬
lus capitis eiꝰ quasi lana munda: thronus
eiꝰ flãma ignis. rotȩ eiꝰ ignis flagrans. & flu-¬
m̃ ignis trahebat in conspectu eꝰ: & mille
milia de seruiebant ei n dena milia de¬
nũ miliũ assistebant ei: & iudiciũ collo

Expanded text:
et Pater dans regnum et Filius accipiens apparuerunt in specie corporali, quomodo isti dicunt, Patrem nunquam visum esse prophetis,  ideo solum debere intelligi invisibilem quem nemo hominum vidit, nec videre potest? Ita enim narravit Daniel: Aspiciebam, inquit, donec throni positi sunt, et Vetustus dierum sedebat: et indumentum ejus quasi nix album, et capillus capitis ejus quasi lana munda; thronus ejus flamma ignis, rotae ejus ignis flagrans, et flumen ignis trahebat in conspectu ejus. Et mille millia deserviebant ei, et dena millia denum millium assistebant ei. Et judicium co
Abbreviated transcription (Latin):
patrib apparuerit: introgatis quȩ p¬
timꝰ quantũ sufficere uisũ ẽ. sc̃arũ
seripturar̃ locis. nichil aliud quantũ
existimo diuinoꝵ sacram̃toꝵ. modesta
⁊ cauta consid̾atio ꝑsuadet. nut teme¬
re ñ dicamꝰ quȩ nã ex tͥnitate ꝑsona
cuilibet patrũ łꝓpħarũ in aliqͦ corpo

Expanded text:
ribus apparuerit: interrogatis quae potuimus, quantum sufficere visum est, sanctarum Scripturarum locis, nihil aliud, quantum existimo, divinorum sacramentorum modesta et cauta consideratio persuadet, nisi ut temere non dicamus quaenam ex Trinitate persona cuilibet Patrum vel Prophetarum in aliquo corpo
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ mea fecit hȩc omĩa: S uidelicet
intelligit᷑ locꝰ penes eũ in qͦ stat᷑ suꝑ
petrã. ipsa eccłia catholica: ubi salu¬
brit uidet pascha dni. id÷ transitũ
dit in resurrectionẽ eiꝰ. E stab̃ inquit
suꝑ petrã: statĩ ut transiq: mea maie¬
stas. Reuera enĩ statĩ ut transiit ma¬
iestas dñi in clarificatiõe dñi. qua
resurgens ascendit ad patrẽ. solidati
sumꝰ suꝑ petrã. Et ipse petrus tc̃ soli¬
datꝰ ẽ. ut cũ fidutia p̃dicaret. quẽ
pͥus quã ẽet solidat᷑ ter timore nega¬
uerat: iã qͥdẽ p̃destinatiõe positꝰ in¬
specusa petrȩ: s adhuc manu dñi
suꝑ posita sibi ne uideret. Posterio¬
ra enĩ eiꝰ uisurus erat: ⁊ ñdũ ille
transierat utiq a morte ad uitã.
ñdũ resurrectione clarificatꝰ erat.
Nã ⁊ qđ sequit᷑ in exodo ⁊ dic̃ tegã
manu mea suꝑ te donec transeã.

Expanded text:
ea fecit haec omnia ? Sed videlicet intelligitur locus penes eum in quo statur super petram, ipsa Ecclesia catholica, ubi salubriter videt Pascha Domini, id est transitum dit in resurrectionem ejus. Et stabis, inquit, super petram, statim ut transiet mea majestas. Revera enim statim ut transiit majestas Domini in clarificatione Domini qua resurgens ascendit ad Patrem, solidati sumus super petram. Et ipse Petrus tunc solidatus est, ut cum fiducia praedicaret, quem, priusquam esset solidatus, ter timore negaverat , jam quidem praedestinatione positspecula petrae, sed adhuc manu Domini sibi superposita ne videret. Posteriora enim ejus visurus erat, et nondum ille transierat, utique a morte ad vitam, nondum resurrectione clarificatus erat. 31. Nam et quod sequitur in Exodo, et dicit, Tegam ma
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃cloci sic̃ huius consid̾atio ꝑsuadet. ali¬
as sp̃s scͣs sic̃ ea quȩ supͣ diximꝰ ãmo¬
nent: ñ hoc efficit᷑ ut ds̃pat᷑ ñquam
tali aliqua specie patrib uisus sit.
Alulta enĩ talia uisa facta st̃ illis tẽ¬
porib ñ euident nominato ⁊ designa.
catioẽs nonnullis indiciis existentib:
ut nimis temerariũ sit dicere. dm̃ pa¬
trẽ nunquã patͥb aut ꝓpħis ꝑ aliquas
usibiles formas apparuisse. Hanc enĩ
opinionẽ illi peꝑert̃. qͥ ñ potuert̃ in
unitate tuitatis intelligere qd̾ dictũ ẽ.
Regi autẽ scłoꝵ ĩ mortali. inuisibili. so

Expanded text:
loci hujus consideratio persuadet; aliloci hujus consideratio persuadet; alias Spiritus sanctus, sicut ea quae supra diximus admonent: non hoc efficitur, ut Deus Pater nunquam tali aliqua specie Patribus visus sit. Multa enim talia visa facta sunt illis teporibus, non evidenter nominato et designatocationes nonnullis indiciis existentibus, ut nimis temerarium sit dicere, Deum Patrem nunquam Patribus aut Prophetis per aliquas visibiles formas apparuisse. Hanc enim opinionem illi pepererunt, qui non potuerunt in unitate Trinitatis intelligere quod dictum est, Regi aute
Abbreviated transcription (Latin):
dno transeunte ut iã remoueret
manũ ⁊ uiderent᷑ posteriora eꝰ. seqͥ¬
t᷑ uox dolentis ⁊ confitentis: ⁊̃ ex fide
resurrectionis dñi peccatoꝵ remis¬
sionẽ accipientis conu̾sus sũ inqͥt ĩ
e rũna mea cũ infigeret᷑ spina: peccatũ
meũ cognoui ⁊ iniusticiã meã nͨ ope¬
rui: dixi ꝓ̃ciabo adu̾sus me iniusti¬
ciã meã. dño: ⁊ tu dimisisti ĩpietatem
cordis mei. Neq eñi tanto carnis nubi¬
lo debemꝰ inuolui. ut putemꝰ faciem
qͥdẽ dni ẽe inuisibilem. dorsũ uͦ uisibi.¬
le: quando qͥdẽ in forma serui utrũq
uisibilit̾ apparuit. In forma autẽ dĩ
absit ut tale aliqͥd cogitet᷑: absit ut u̾cͥ¬
bũ di ⁊ sapientia d̾i ex una parte ha¬
beat faciem. ex alia dorsũ. sic̃ corpꝰ hu¬
manũ: aut omino ulla specie. ł mo¬
tione. siue loco. siue tp̃re cõmutetur.
Qua ꝓpt̾ si in illis uocib q̃ fiebant in
exodo. ⁊ illis omĩb corporalib demon.¬

Expanded text:
Domino transeunte, ut jam removeret Domino transeunte, ut jam removeret manum, et viderentur posteriora ejus, sequitur vox dolentis et confitentis, et ex fide resurrectionis Domini peccatorum remissionem accipientis: Conversus sum, inquit, in aerumna mea, cum infigeretur mihi spina. Peccatum meum cognovi, et injustitiam meam non operui. Dixi, Pronuntiabo adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem cordis mei . Neque enim tanto carnis nubilo debemus involvi, ut putemus faciem quidem Domini esse invisibilem, dorsum vero visibile: quandoquidem in forma servi utrumque visibiliter apparuit; in forma autem Dei absit ut tale aliquid cogitetur: absit ut Verbum Dei et Sapientia Dei ex una parte habeat faciem, et ex alia dorsum, sicut corpus humanum, aut omnino ulla specie vel motione sive loco sive tempore commutetur. 32. Quapropter, si in illis vocibus quae fiebant in Exodo, et illis omnibus corporalibus demon
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ erat figura moyses. pꝰ resurrec.¬
tionẽ dñi crediderunt in eũ: tanꝙͣ.
iã uidentes posteriora eiꝰ. remota
manu eiꝰ ab ocuł suis. Unde ⁊ ysa-¬
iȩ talẽ ꝓpħiã eũgłista cõmemorat.
Incrassa cor spłi huiꝰ ⁊ aures eiꝰ oppi¬
la. ⁊ ocłos eorꝰ graua. Deniq in psal¬
mo ñ absurde intelligit᷑ ex eoꝵ ꝑso¬
na dici: qm̃ die ac nocte gͣuata est
suꝑ me manꝰ tua die fortasse. cum
manifesta miracła faceret. nec ab
eis agnosceret᷑: nocte autẽ cũ in
passiõe moreret᷑ quando certius
putauert̃ sic̃ quẽlibet hominẽ ꝑemp¬
tũ atq extinctũ. S qm̃ cũ tͣnsisset
ut eiꝰ posteriora uidertnt᷑ p̃dicante
sibi apło petro. qi oportebat pati
xrꝑm ⁊ resurgere. cõpuncti st̃ dolo¬
re pęnitentiȩ: ut fieret in baptizatis
qđ iã in capite psalmi baꝰ dr. beati
quoꝵ remissȩ st̃ iniquitates:⁊ quoꝵ
tecta st̃ peccata. ꝓpterea cũ dictũ ẽẽt
gͣuata ẽ suꝑ me manꝰ tua. tanquam

Expanded text:
ra erat Moyses, post resurrectionem Domini crediderunt in eum, tanquam jam videntes posteriora ejus, remota manu ejus ab oculis suis. Unde et Isaiae talem prophetiam evangelista commemorat: Incrassa cor populi hujus, et aures eorum oppila, et oculos eorum grava . Denique in Psalmo non absurde intelligitur ex eorum persona dici, Quoniam die ac nocte gravata est super me manus tua. Die fortasse, cum manifesta miracula faceret, nec ab eis agnosceretur; nocte autem, cum in passione moreretur, quando certius putaverunt, sicut quemlibet hominem, peremptum et exstinctum. Sed quoniam cum transisset ut ejus posteriora viderentur, praedicante sibi apostolo Petro, quia oportebat Christum pati et resurgere, compuncti sunt dolore poenitentiae , ut fieret in baptizatis quod in capite ejus psalmi dicitur, Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata: propterea cum dictum esset, Gravata est super me manus tua, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ut posteriora eiꝰ accipiat᷑ caro eiꝰ in qͣ
de uirgine natꝰ ẽ ⁊ mortuus ⁊ resur¬
rex̃: siue ꝓpt̾ postremitatẽ mortali¬
tatis. posteriora dicta sint. siue qđ eã
ꝓpe infine scłi hoc ẽ posterius susci¬
ꝑe dignatꝰ ẽ: facies autẽ eiꝰ illa dĩ
forma in qͣ ñ rapinã arbitrat esse
equał d̾o patri: qđ nemo utiq pot̃

Expanded text:
aro ejus, in qua de Virgine natus est, et mortuus, et resurrexit; sive propter posterioritatem mortalitatis posteriora dicta sint, sive quod eam prope in fine saeculi, hoc est, posterius suscipere dignatus est: facies autem ejus illa Dei forma, in qua non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo Patri ,
Abbreviated transcription (Latin):
s resurrexisse ñ credunt: qđ firmis¬
sime nos credentes: tanquã de petre
soliditate contuem᷑ unde certa spe
so tanꝗͣ. in capite nr̃o fidei sanitate
cognoscimꝰ. Inde ũ uult nͥ cũ transie¬
rit uideri posteriora sua: ut in eiꝰ re-¬
surrectionẽ credat᷑. Pascha enĩ hebre¬
ũ uerbũ dr̃: qđ tansituᷤꝰ interpͣtat᷑.
Unde ⁊ ioħes eũgłista dic̃. Ante diem
festũ paschȩ. sciens iħs qr uenit
eiꝰ hora. ut transeat de hoc mundo
ad patrẽ. Hoc autẽ qͥ credunt. nec ta¬
mͣ in catholica s in scismate aliqͦ aut
in heresi credunt: non de loco qͥ ẽ pe¬
nes eũ uident posteriora dñi. Quid
eñi sibi uult qđ ait dñs: ecce locus ẽ
penes me. & stab̾ suꝑ petrã: Qs locus
t̃renꝰ ẽ penes dñm. S hoc ẽ penes eũ:
qd eũ sp̃italit̾ attingit. Nã qͥs locꝰ ñ ẽ

Expanded text:
sed resurrexisse non credunt. Quod firmissed resurrexisse non credunt. Quod firmissime nos credentes, tanquam de petrae soliditate contuemur: unde certa spe so tanquam in capite nostro fidei sanitate cognoscimus. Inde non vult, nisi cum transierit, videri posteriora sua, ut in ejus resurrectionem credatur. Pascha enim hebraeum verbum dicitur, quod Transitus interpretatur. Unde et Joannes evangelista dicit: Ante diem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus, ut transeat de hoc mundo ad Patrem . 30. Hoc autem qui credunt, nec tamen in Catholica, sed in schismate aliquo aut in haeresi credunt, non de loco qui est penes eum vident posteriora Domini. Quid enim sibi vult quod ait Dominus, Ecce locus est penes me, et stabis super petram? Quis locus terrenus est penes Dominum, nisi hoc est penes eum quod eum spiritual
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ significat᷑ etiã in ipso moyse. Nã
cũ dixisset ꝓpt̃ dilectionẽ d̾i qua pͣ¬
cipue flagrabat. Si inueni grãm in
conspectu tuo ostende mͥ temet ipsũ
manifeste ⁊ ut sim inueniens gr̃am
ante te: contiruio etiã ꝓpt̾ dilectio
nẽ ꝓrximi subiecit atq ait: ⁊ ut sciã
qr p̾płs tuus ẽ gens hȩc. Illa ẽ gͦ speci¬
es quȩ rapit omnẽ animã rationa¬
lẽ desidio su tanto ardentiorẽ qͣnto
mundiorẽ: ⁊ tanto mundiorẽ. quan
em: posteriora ap̃i hoc ẽ carnẽ ꝑ ip.¬
sã fid̃e uidere debemꝰ: id ÷ in solido
fidi fundam̃to stantes. qđ significat.¬
petra. & eã de tali tutissima peculã
intuentes incatholica scilicet eccła:
de qua dictũ ẽ: suꝑ hanc petram
ȩdificabo eccłiã meã. Tanto em̃ certiꝰ
diligimꝰ quã clesicdamꝰ faciẽ xp̃i. qͣn¬
rex̃ ꝓpt᷑ iustificationẽ nr̃am. Ideoq
meritũ fiłi nr̃e: resurrectio corporis
ce passionis etiã inimici⁊ creduñ

Expanded text:
 significatur etiam in ipso Moyse. Nam cum dixisset, propter dilectionem Dei qua praecipue flagrabat, Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut sim inveniens gratiam ante te; continuo propter dilectionem etiam proximi subjecit atque ait, Et ut sciam quia populus tuus est gens haec. Illa est ergo species quae rapit omnem animam rationalem desiderio sui, tanto ardentiorem quanto mundiorem, et tanto mundiorem quantem , posteriora Christi, hoc est carnem, per ipsam fidem videre debemus, id est in solido fidei fundamento stantes, quod significatet eam de tali tutissima specula intuentes, in catholica scilicet Ecclesia, de qua dictum est, Et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Tanto enim certius diligimus, quane fides resurrectionis ejus salvos facit, atque justificat, Si enim credideris, inquit, ce passionis, etiam inimici ejus credunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere. ñ enĩuidebit homo faciẽ meã
⁊ uiuet: & ait dns. ecce locus penes meẽ.¬
⁊ stab̾ supͣ petrã. stati ut transibit
mea maiestas.:⁊ ponã te in speculã
posteriora mea. nã facies mea ñ appa-¬

Expanded text:
vivere. Non enim videbit homo faciem meam et vivet. Et ait Dominus: Ecce locus penes me est, stabis supra petram; statim ut transiet  mea, ponam te in specula punc videbis posteriora mea. Nam facies mea non appa
Abbreviated transcription (Latin):
missũ receperimꝰ. Siue qđ etiã nc̃ in
quantũ di sapientiã ꝑ quã factast̃ oĩa
sp̃italit̃ intelligimꝰ. in tantũ carnalib
affectib morimur: ut mortuũ nobis
hc̃ mundũ deputantes. nosqͦ hu
do. De hac eiũ morte ite dicit. Si autẽ
mortui estis cũ xp̃o: qͥd adhuc uelut
uiuentes de hoc mundo decernitis:

Expanded text:
in quantum Dei Sapientiam per quam facta sunt omnia, spiritualiter intelligimus, in tantum carnalibus affectibus morimur, ut mortuum nobis hunc mundum deputantes, nos quoquedo . De hac enim morte item dixit, Si autem mortui estis cum Christo, quid adhuc velut viventes de hoc mundo dece
Abbreviated transcription (Latin):
bile. ecce nc̃ diessalutis. nullã in
quoquã dantes offensionẽ. ut nͣ
rep̾hendat᷑ ministeriũ nr̃m: sed
in om̃ĩb comͣdantes nosmet ip.¬
sos ut dĩ ministros. in multa pati¬
entia: in tribulationib in necessi¬
tatib. in angustuis. in plagis. in car

Expanded text:
bile, ecce nunc dies salutis: nullam in quoquam dantes offensionem, ut non reprehendatur ministerium nostrum: sed in omnibus commendantes nosmetipsos, ut Dei ministros, in multa patientia, in tribulationibus, in necessitatibus, in angustiis, in plagis
Abbreviated transcription (Latin):
ed dicet aliqͥs. dlon ẽ XI
ista memoria qua mens sui
quib ẽ etiã tullius in tria ista pru-¬
dentiã diuisert̃: memoriã intelligen¬
tiã. ꝓuidentiã: memoriã scilicet p̾te¬
ritis. intelligentiã p̾sentib: ꝓuiden¬
tiã reb tribuentes futuris: quã non
habent certã nͥ pͣscii futuroꝵ: qͦ ñ ẽ
inunꝰ hoinu᷑: nͥ det᷑ desuꝑ. ut ꝓphetis.
Unde scriptura sapientiȩ de hoĩnib
agens. cogitatioes inqͥt mortaliũ timi¬
de: & incertȩ ꝓuidentiȩ nrͣȩ. Memo¬
ria uͦ de pͣteritis: intelligentia de

Expanded text:
ed dicet aliquis: Non est ista memoria, qua mens sui quibus est etiam Tullius, in tria ista prudentiam diviserunt, memoriam, intelligentiam, providentiam: memoriam scilicet praeteritis, intelligentiam praesentibus, providentiam rebus tribuentes futuris, quam non habent certam nisi praescii futurorum; quod non est munus hominum, nisi detur desuper, ut Prophetis. Unde Scriptura sapientiae de hominibus aiens: Cogitationes, inquit, mortalium timidae, et incertae providentiae nostrae . Memori
Abbreviated transcription (Latin):
raliũ p̃sentes st̃ aspectib ocłoꝵ. Sed
qͥdicit memoriã ñ ẽẽ pͣsentiũ. att̃n¬
dat quẽadmodũ dictũ sit in ipsisse¬
cularib litteris. ubi maioris curȩ
fuit uerboꝵ integritas. quã ueritas
rerũ. Nec talia passus ulixes. oblitꝰ.¬
ue suiẽ ytacus : discrimine tanto.
Uirgilius enĩ cũ sui᷑ oblitũ diceret
ulixem: qͥd aliud intelligi uoluit.
nͥ qđ meminerit sui Cũ sibi gͦ pre¬
sens ẽẽt: nullomͦ sui meminisset: nͥ¬
⁊ ad res pͣsentes memoria ꝑtineret.
Qua ꝓptͣ sic̃ in reb pͣteritis eame¬
moria đr. qua fit ut ualeant reco¬
li ⁊ recordari: Sic in re p̃senti qđ s
ẽ mens. memoria sine absurditate
dicenda ẽ. qua sͥ p̃sto ẽ ut sua pos¬
sit cõgitatione intelligi: & utrũq
sui amore comungi.I

Expanded text:
sentes sunt aspectibus oculorum. Sed qui dicit memoriam non esse praesentium, attendat quemadmodum dictum sit in ipsis saecularibus litteris, ubi majoris fuit curae verborum integritas quam veritas rerum: Nec talia passus Ulysses, Oblitusve sui est Ithacus discrimine tanto. Virgilius enim cum sui non oblitum diceret Ulyssem, quid aliud intelligi voluit, nisi quod meminerit sui? Cum ergo sibi praesens esset, nullo modo sui meminisset, nisi ad res praesentes memoria pertineret. Quapropter sicut in rebus praeteritis ea memoria dicitur, qua fit ut valeant recoli et recordari: sic in re praesenti quod sibi est mens, memoria sine absurditate dicenda est, qua sibi praesto est ut sua cogitatione possit intelligi, et utrumque sui amore conjungi.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑsonȩ suȩ in unitatẽ habituq con¬
iunxit in etͣnũ. Aut uͦ mutabił ⁊ con¬
u̾tibilis ẽ natura sp̃s sc̃i: ut ñ hȩc
ex creatura fierent: sed ipse in illud
atq illud mutabilit̾ uerteret᷑. sicut
aqua in glatiem: S apparuer̃t is¬
ta sic̃ oportune apparere debuert̃.
nentis. ad eũ significandũ ⁊ demon¬
strandũ sic̃ significari ⁊ demonstra¬
ri mortalib oportebat. mutata atq
conu̾sa. Proinde quãquã illa colũ¬
ba sp̃s dicta sit. ⁊ de illo igne cum
diceret᷑. uisȩ sunt illis inqͥt linguȩ
diuisȩ uelut ignis. q̃ ⁊ insedit suꝑ
quẽadmoduͣ sp̃s dabat eis ꝓn̾ciare.

Expanded text:
unitatem habitumque conjunxit in aeternum: aut vero mutabilis et convertibilis est natura Spiritus sancti, ut non haec ex creatura fierent, sed ipse in illud atque illud mutabiliter verteretur, sicut aqua in glaciem. Sed apparuerunt ista, sicut opportune apparere debuerunt,nentis, ad eum significandum et demonstrandum, sicut significari et demonstrari mortalibus oportebat, mutata atque conversa. Proinde, quanquam illa columba Spiritus dicta sit , et de illo igne cum diceretur, Visae sunt illis, inquit, linguae divisae velut ignis, qui et insedit super quemadmod
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ. sine ullo tp̃re in ipso u̾bo erat.
q̃ tp̃re uerbũ caro fieret ⁊ habitaret¬
s in nobis.
Quȩ plenitudo tp̃ris cũ uenisset. misit
ds filiũ suũ factũ ex muliere. id÷ factũ
in tpr̃e. ut incarnatũ uerbũ hominib
appareret: qđ in ipso u̾bo sine tp̃re erat
in qͦ tpr̃e fieret. Ordo quippe tẽpoꝵ. q̃
ẽĩa cłi sapientia sine tpre ẽ. Cũ itaq
hoc a patre ⁊ filio factũ eẽt ut in car¬
ne filius appareret: congruenter
dictus ẽ missus ille qͥ in ea carne ap¬
paruit misisse autẽ ille qͥ in ea nͣ ap¬
paruit: qm̃ illa quȩ corã corporeis o¬
cłis foris gerunt᷑ ab interiore appara¬
tu nature spiritał existunt. ꝓpt̾ea
conuement missa dicunt᷑. Forma
porro illa suscepti hoĩnis. filii ꝑsona
ẽ: ñ etiã patͥs. Qua ꝓptͣ pat̃ inuisi¬
bił unacũ filio secũ inuisibili. eun¬
dẽ filiũ uisibilẽ faciendo: misisse eũ
dictus ẽ. Q si eo mͦ uisibił fieret. ut
cũ patre inuisibilis ẽẽ desisteret. id:

Expanded text:
in ipso Verbo erat, quo tempore Verbum caro fieret, et habitaret in nobis . Quae plenitudo temporis cum venisset, misit Deus Filium suum, factum ex muliere , id est, factum in tempore, ut incarnatum Verbum hominibus appareret; quod in ipso Verbo sine tempore erat, in quo tempore fieret. Ordo quippe temporum in aeterna Dei Sapientia sine tempore est. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in carne Filius appareret, congruenter dictus est missus ille qui in ea carne apparuit; misisse autem ille qui in ea non apparuit. Quoniam illa quae coram corporeis oculis foris geruntur, ab interiore apparatu naturae spiritualis existunt, et propterea convenienter missa dicuntur. Forma porro illa suscepti hominis, Filii persona est, non etiam patris. quapropter pater inuisibilis una cum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum dictus est, qui si eo modo uisibilis fieret, ut cum patre inuisibilis esse desisteret, id est
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in ipsũ dñm corporali specie ue.¬
lut colu̾ba descendit: siue cũ decẽ
dieb ꝑactis pꝰ eiꝰ ascensionẽ. die pen¬
tecostes factus ẽ subito sonꝰ de cȩlo
qͣsi ferret᷑ flatꝰ uehemens: ⁊ uisȩ st̃
illis lingue diuisȩ uelut ignis. qͥ¬
⁊ insedit suꝑ unũ quẽq eoꝵ. Hec
oꝑatio uisibilit exp̃ssa :⁊ ocłis oblata
mortalib missio sp̃s sc̃i dicta ẽ: non¬
ita ut appareret ipsa eiꝰ substantia.
qua ⁊ ipse inuisibił ⁊ in cõmuta¬
bił ẽ sic̃ pat̾ ⁊ filiꝰ. sed ut exterio¬
rib uisis hominũ corda cͣomota.
a tp̃rali manifestatione uenientis.
ad occultã etͣnitatẽ semꝑ p̃sentis
conuerterentur

Expanded text:
uper ipsum dominum corporali specie uelut columba descendit, siue cum decem diebus peractis post eius ascensionem die pentecostes factus est subito de caelo sonus, quasi ferretur flatus uehemens, et uisae sunt illis linguae diuisae quasi ignis, qui consedit super unumquemque eorum. haec operatio uisibiliter expressa et oculis oblata mortalibus missio spiritus sancti dicta est, non ut appareret eius ipsa substantia, quia ipse inuisibilis et incommutabilis est sicut pater et filius, sed ut exterioribus uisis hominum corda commota a temporali manifestatione uenientis ad occultum aeternitatis semper praesentis conuerterentur
Abbreviated transcription (Latin):
xxp̃c. ita possumꝰ dicere. sp̃m colubã uł
ignẽ. Illa eñĩ petra iã erat in creatura.
⁊ ꝑ actionis modũ connuncupata est
nomine. xpi quẽ significabat: Sicut
lapis ille. quẽ iacob positũ ad caput
etiã unctione ad significandũ dñm̃
assũpsit: sic̃ ysaach arp̃c erat. cũ ad se
ĩmolandũ ligna portabat. Accessit istis
actio q̃dã significatiua iã existentib
ñ autẽ sic̃ illa colu̾̃ba ⁊ ignis ad hec
tantũmͦ significanda repente extitert.
Magis ista similia mͥ uident᷑ flamȩ
illi quȩ in rubo apparuit moysi: &
illi colũnȩ quã pͦpłs in heremo seque¬
bat᷑. qͣ fulgorib ac tonitrib q̃ fiebant
cũ lex daret᷑ in monte. Ad hoc enim
rerũ illarũ corporał extitit species.
ficandũ. ⁊ sic̃ humanis sensib oporte¬
bat demonstrandũ tp̃ralit᷑ extiterunt.
patre dictus ẽ sic̃ filiꝰ ꝓpt̾ formã serui:
q illa forma serui inhesit ad unitatẽ

Expanded text:
sumus dicere Spiritum columbam vel sumus dicere Spiritum columbam vel ignem. Illa enim petra jam erat in creatura, et per actionis modum nuncupata est nomine Christi quem significabat; sicut lapis ille, quem Jacob positum ad caput etiam unctione, ad significandum Dominum assumpsit ; sicut Isaac Christus erat, cum ad se immolandum ligna portabat . Accessit istis actio quaedam significativa jam existentibus: non autem, sicut illa columba et ignis, ad haec tantummodo significanda repente exstiterunt. Magis ista similia mihi videntur flammae illi quae in rubo apparuit Moysi , et illi columnae quam populus in eremo sequebatur , et fulguribus et tonitruis quae fiebant cum Lex daretur in monte . Ad hoc enim illarum rerum corporalis exstitit species, ficandum, et sicut humanis sensibus oportebat demonstrandum temporaliter exstiterunt, Patre dictus est, sicut Filius propter formam servi; quia illa forma servi inhaesit ad unitatem