comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intellegerent decreuerunt: Nec niora augustinũ quẽ eis ep̃m consecrandũ
siabanglis exciperent᷑ indixerat. romã remittunt sumiũ presulẽ dep̃cantes.
uttã laboriosã . tã incertã. tamq. periculosã peregrinationẽ sibi nuperimpositã
bona non hcipere. quã ab his quȩ coepta sunt cogitatione retrorsum redire
Sum mostudio dilectissimisilii oport& utopus bonũ quod coepistis. auxiliante
lnõ compleatis: Nec laboruos ergo ltineris. nec maledicoꝵ hominũ linguę de¬
terreant. sed omĩ instantia. om̃iq. feruore quȩ inchoastis dõ auetore ꝑ agite: Sci¬
entes quod laborẽ magnũ. maior at̃nȩ retributionis gła consequet᷑ Remeanti
aut̃ augustino p̃posito ur̃o quẽ & abbatẽ uobis constituimꝰ in om̃ib humiliter
oboedite: Scientes: urĩs animab peromã futurũ. quic quidũobis suerit in eius

Expanded text:
intelligerent, adire decreverunt. Nec mora, Augustinum, quem eis episcopum consecrandum, intelligerent, adire decreverunt. Nec mora, Augustinum, quem eis episcopum consecrandum, si ab Anglis exciperentur, indixerat, Romam remittunt, summum praesulem deprecantes ut tam laboriosam, tam incertam, tamque periculosam peregrinationem sibi nuper impositam bona non incipere, quam ab his quae coepta sunt cogitatione retrorsum redire, summo studio, dilectissimi Filii, oportet ut opus bonum quod coepistis, auxiliante Domino, compleatis. Nec labor vos ergo itineris, nec maledicorum hominum linguae deterreant, sed omni instantia, omnique fervore, quae inchoastis, Deo auctore, peragite, scientes quod laborem magnum major aeternae retributionis gloria consequetur. Remeanti autem Augustino praeposito vestro, quem et abbatem vobis constituimus, in omnibus humiliter obedite, scientes vestris animabus per omnia profuturum quidquid a vobis fuerit in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
paululum intrauit. & lampades quas &tinxerait lucentes repperit: Quas ne¬
glegent̃ extinꝰxisse sȩcredidit. atq eas lã sollicitiusextinexit: Quiexiens ȩccłam
clausit. sed post horarũ triũ spatiũ regressus lucentes lampades quas extino¬
xerat inuenittuidelic& ex ipsolumine aperteclaresceret. quia perbeatũ
gregoriũ locus ille detenebris ad lucẽ ueniss&XXXIIII
Sedcũ gregorius ꝓconuertendis anglis saxonib quẽ ad modũ inmonachate
suo ꝓposuerat. assiduis cogitationũ fluctibus urgueret᷑. moxubi ȩccłȩstatu
composito quartũ suipontificatꝰ annũ intrauit.Augustinũ cũ aliis domus
suȩ monasterui monachis inbrittannias euuangeli ⁊ andi grã destinauit:
Qui suscepte peregrinationis postdies aliquot inertitedio p̃grauati. redire
domũ potius. quã barbarã feram. incredulamq gentẽ. cuius nec linguã quidẽ

Expanded text:
paululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes reperit, quas nepaululum intravit, et lampades quas exstinxerat lucentes reperit, quas negligenter exstinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. Sed post horarum trium spatium regressus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex ipso lumine aperte claresceret, quia per beatum Gregorium locus ille de tenebris ad lucem venisset. 33. Sed cum Gregorius pro convertendis Anglis Saxonibus, quemadmodum in monachatu suo proposuerat, assiduis cogitationum fluctibus urgeretur, mox ubi, Ecclesiae statu composito, quartum 55 sui pontificatus annum intravit, Augustinum cum aliis domus suae monasterii monachis in Britanniam evangelizandi gratia destinavit. Qui susceptae peregrinationis, post dies aliquot, inerti taedio praegravati, redire domum potius quam barbaram, feram, incredulamque gentem, cujus ne linguam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
t&ferror insonuit. acsi om̃is illa ȩccła afundamentis. suiss& euersa. & ꝓtinus
recessit. ac nulla illic ulterius in quietudo antiquihostis apparuit: Sed perter¬
roris sonitũ quem fecit innotuit. alocoquem diu teNuerat. quã per
inuocationem gregorii coactus exi ebat¬
Sost paucos uero dies in magnaserenitate aeris super altare eiusdẽ accłȩ nubes
cęlitꝰ descendit. suoq illud uelamine operuit. omnẽq aeccłam tanto t̾rore ac
suauitate odoris impleuit. ut patentib lanuis nullus illic p̃sumeret intrare Et
sacerdotes atq custodes. uelqui ad celebrandã missarũ sollẽpniauenerant rem
uidebant. in gredi minime poterant. & suauitatẽ mirificiodoris trahebant: Die
uero alia. in ea lampades sinelumine st̃ accensȩ: Post paucos iterũ dies cũ exple¬
tis missarũ sollẽpnus extinctis lãpadib custos exeadẽ ȩccła egressus fuiss&. post

Expanded text:
tus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus tus terror insonuit, ac si omnis ecclesia illa a fundamentis fuisset eversa, et protinus recessit, ac nulla illic ulterius inquietudo antiqui hostis apparuit; sed per terroris sonitum, quem fecit, innotuit a loco quem diu tenuerat quod per invocationem Gregorii coactus exibatPost paucos vero dies in magna serenitate aeris super altare ejusdem ecclesiae nubes coelitus descendit, suoque illud velamine operuit, omnemque ecclesiam tanto terrore ac suavitate odoris implevit, ut, patentibus januis, nullus illic praesumeret intrare, et sacerdotes atque custodes, vel hi qui ad celebranda missarum solemnia venerant, et rem videbant, ingredi minime poterant, et suavitatem mirifici odoris trahebant. Die vero alia in ea lampades sine lumine sunt accensae. Post paucos iterum dies cum, expletis missarum solemniis, exstinctis lampadibus, custos ex eadem ecclesia egressus fuisset, post
Abbreviated transcription (Latin):
ductis illic beati sebastiam & scẽ agathię martyrũ reliquus dedicari debus
licã p̃fatã ingressus est: Cumq. uenerabilis pontifex lam missarũ sollẽpnia
elebraret: acppt̃ eius dẽ loci angustias popłi securba cõprimeret. quidã exlus
qui extra sacrarũ stabant. porcũ subito int̃suos pedes huc illucq discurrere sensert̃:
Quenidũ unus quisq senciret. & luxtasestantib indicaret. isdemporeꝰ aeccłe lanu¬
as p&iit. & om̃s perquos transuit in admirationẽ conuertit. sed uideri uiehil potuit.
quãuis sentiri potiuss& Quod id circo diuina pietas ostendit. ut cunctis patisce¬
ret. quia ueniente cũ reliquiis scõꝵ gregorio. deloco eoden ⁊ inmundus ha¬
lutatos exiret¬
Deracta igitur missarũ celebratione papacũ plebe recessit: Sed adhuc noc¬
te eadem magnus in eiusdem ȩccłȩ tectisstrepitꝰ factus est. ac silnea aliquis er¬
rando discurreret: Sequenti aut̃ nocte. grauior sonituis excreuit Cũ subito tan¬

Expanded text:
ductis illuc beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis, dedicari debuilicam praefatam ingressus est; cumque venerabilis pontifex jam missarum solemnia celebraret, ac propter ejusdem loci angustias populi se turba comprimerent, quidam ex his qui extra sacrarium stabant, porcum subito inter suos pedes, huc et illuc discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus ecclesiae januas petiit, et omnes, per quos transiit, in admirationem convertit; sed videri nil potuit, quamvis sentiri potuisset. Quod idcirco divina pietas ostendit, ut cunctis patesceret quia veniente cum reliquiis sanctorum Gregorio, de loco eodem immundus habitator exiretPeracta igitur missarum celebratione, papa cum plebe recessit; sed adhuc nocte eadem magnus in ejusdem Ecclesiae tectis strepitus factus est, ac si in ea aliquis errando discurreret. Sequenti autem nocte gravior sonitus excrevit, cum subito tan
Abbreviated transcription (Latin):
Etpost augustini obitum. ipse int̾eos primꝰ haberi buiss&. quiprius consecra¬
ri meruss&: Precepit quoq ut inanglorũ gente idolorũ fananon destrueret. sed
scĩficatis aquis respersa inbasilicas dedicaret Et quia solebant saxones insacri¬
ficio demonũ boues multos occidere. iussit utdie dedicationis uel natłe scõꝵ mar
CÕmutatest̃. deramis arborum facerent. & religiosis conuuuis sollẽpnitates
debitas celebrarent: & quia super quibusdã capitulis augustinꝰ eum int̃rogans.
qualit̃ eps cũ suis conuersari deberent: eli ᷤ reꝗuit. Doctor humillim⁊ int̃e&e¬
ra sic rescripsit: Quia tua frat̾nitas monasterii regulis erudita seorsum uiuere
bet conuersationẽ instituere. quȩ ininitio nascentis acłe suit. Pn quib nullus eorũ¬
pitrib nr̃is

Expanded text:
et post Augustini obitum ipse inter eos primus haberi debuisset, qui prius consecraet post Augustini obitum ipse inter eos primus haberi debuisset, qui prius consecrari meruisset. Praecepit quoque ut in Anglorum gente idolorum fana non destrueret, sed sanctificatis aquis respersa in basilicas dedicaret. Et quia solebant Saxones in sacrificio daemonum boves multos occidere, jussit commutatae sunt, de ramis arborum facerent, et religiosis conviviis solemnitates debitas celebrarent. Et quia super quibusdam capitulis Augustinus eum interrogans, qualiter episcopus cum suis conversari deberet clericis, requisivit, doctor humillimus inter caetera sic rescripsit: « Quia tua fraternitas, monastbet conversationem instituere, quae in initio nascentis Ecclesiae fuit patribus nos
Abbreviated transcription (Latin):
ua propt̃ augustin arelas uenit. & scđm gregorii iussionẽ ab aeherio ep̃s
consecratꝰ inbrittaniã remeauit: llico perlaurentiũ presbiterũ. & p&rum
monachũ papȩ gregorio conuersionẽ gentis angloꝵ. seque conseeratũ innotuit :
Suggerefis ut sibi mitteret plurimos uerbiministros. eo quod messem quidem
multam haberet. operarios autem paucos.XXXUIII¬
uib relationib gregorius inxp̃o laetisicatꝰ misit augustino plurimos uerbi
ministros: inquib p̃cipui erant mellitꝰ. iustus paulinꝰ. arusianꝰ: Etpereos uni¬
uersa quȩ ad cultũ erant ȩccłȩ necessaria Uas a uidelic& sacra. & uestimenta
altarium. ornamenta ecclesiastica. uestimenta dericalia. apłoꝵ & multorũ scõrum
reliquias. & codices multos Misit ei & palliũ. iubens ut sub metro polisua cantiȩ
duoilecim epõs ordinaret: Adlundoniã & buracã singulos epõs mitteret. qui
sub sexii. nichil hominꝰ epõs consecrantes. palliũ ab apostolica sedeperciperent:

Expanded text:
tinus Arelas venit, et secundum Gregorii Jussionem ab Aetherio episcopus consecratus, in Britanniam remeavit; illicoque per Laurentium presbyterum, et Petrum monachum papae Gregorio conversionem gentis Anglorum, seque consecratum innotuit, suggerens ut sibi mitteret plurimos verbi ministros, eo quod messem quidem multam haberet, operarios autem paucos. 37. Quibus relationibus Gregorius in Christo laetificatus, misit Augustino plurimos verbi ministros, 56 in quibus praecipui erant Mellitus, Justus, Paulinus, et Rufinianus; et per eos universa quae ad cultum erant Ecclesiae necessaria, vasa videlicet sacra, et vestimenta altarium, ornamenta ecclesiastica, vestimenta clericalia, apostolorum et multorum sanctorum reliquias, et Codices multos. Misit ei et pallium, jubens ut sub metropoli sua Cantiae duodecim episcopos ordinaret, ad Londoniam et Eburacam singulos episcopos mitteret, qui sub se duodecim nihilominus episcopos consecrantes, pallium ab apostolica sede perciperent,
Abbreviated transcription (Latin):
mihi dicens. Noli timere ñ mnĩderelinquã colũnã hanc neq locũ.
nec mon tẽbenedictũ quo & illuminatꝰ sũ. Sed descendens satis fac
popło & ad nuntia deme antiochie secrete: ne tumultꝰ fiat in popło
fgo aut̃ requieui. sic̃ dñs uoluit. Tuaut̃ necesses ministrare ihoci
Poco & dñ sredd&e tibi mercedẽ in celis. Exurgens aut̃ asomno. paut¬
factus dixi. Dñt memento mei in requiȩ tuascã. Et subleuans
uestim̃taeiꝰ. cecidi ad pedesillius: & osculatꝰ sũ uestigia ipsius. Et tenens
manus eiꝰ posui suꝑ oculosi eosdicens. Benedic obsecro mihi dne.
Etitrrũ fleui &dixi. Quale srcliquias tollo ate inmemoriã: & hȩc
dicens motũ ẽ corpus illius. Ego aut̃ timui tangeretũ. Etut neme
scirge descendi celeriter. & fidelẽfatrẽmisi antiochiã ad epis copũ
Qui statĩ alio dieuenit cũ trib ep̃is. &uenit cũ illis etiã ardaburius
magister militũ cũ suis. Et tendentes cortinas circa colũnã sci.

Expanded text:
 Non derelinquam columnam hanc, nec locum et montem hunc benedictum, in quo illuminatus sum; sed descendens, satisfac populo, et annuntia de me Antiochiae secrete, ne tumultus fiat in populo. Ego enim requievi, sicut Dominus voluit; tu autem ne cesses ministrare in hoc loco, et reddet tibi Dominus mercedem in coelis. Exsurgens autem a somno, pavefactus dixi: Domine, memento mei in requie sancta tua. Et sublevans vestimenta ejus, procidi ad pedes ejus, et osculatus sum vestigia illius; et tenens majus ejus, posui super oculos meos, dicens: Benedic, obsecro, mi domine. Et iterum flevi et dixi: Quales reliquias tollam a te in memoriam? Et haec dicens, motum est corpus illius. Ego autem timui tangere eum. CAP. XVII.--Et ut nemo sciret, descendi celeriter, et fidelem fratrem misi Antiochiam ad episcopum. Qui statim veniens cum tribus episcopis, et cum illis Ardaborius magis
Abbreviated transcription (Latin):
satione uident᷑. finetenus relegendo conspiciat. sicq. demum lucidam ueritatẽ cognos¬
cens. me aut cum amasis defendat. aut cum exosis arguat Quamquam in eo qui
to iudicio placeo cunctis ueritatẽ tuentib meperp&uo placiturum fore presumam:
Ixo igitur ut sicuttuis iussionib: humilit̃ parui. sic beati gregorii prexib & in hoc sȩ¬
culo ab emuloꝵ insidus . & infuturo apeccatiꝵ nexibus merear misericonliter liber

Expanded text:
ensatione, videntur, fine tenus relegendo conspiciat; sicque demum lucidam veritatem cognosensatione, videntur, fine tenus relegendo conspiciat; sicque demum lucidam veritatem cognoscens, me aut cum amasiis defendat, aut cum ausoribus arguat; quanquam in eo quod tuo judicio placeo, cunctis veritatem tuentibus me perpetuo placiturum fore praesumam. Peto igitur ut sicut tuis jussionibus humiliter parui, sic beati Gregorii precibus, et in hoc saeculo ab aemulorum insidiis, et in futuro a peccatorum nexibus merear misericorditer liber
Abbreviated transcription (Latin):
rit inscđo disserui : Etbeneuiuens. qualit̃ docuerit. Intercio designaui: Etrectedocers.
infirmitatem suam cotidie quanta consideratione cognouerit. in quarto conclusi: Neq
magnopere tempora temporib contuli sedrebus similib similia coaptaui: Qm̃ reuer
multa & uaria memoratu dignastudio breuitatis omiserim. nichil potuisseme memin
que scriptoꝵ ueterum nequeant auctoritate defendi. Exceptis illis miraculis quȩ nris
temporib facta multis adhuc superstitib uiuis uocib celebrant᷑: Sicuitamen aliter
uisum fuerit ut assol&. ad plenitudinẽ scrinii urĩ recurrens. tot charticios libros epis¬
larum eius dempatris. quot annos probatur uixisse reuoluat: Et iquia quȩilam illarũ
uario tempore destinate. uarietatem sensuum retinent. eedemq non nullis integrȩ.
quibis dam uero parte aliqua diminutae. propersonarum locoꝵ. siue temporum disp¬

Expanded text:
rit, in secundo disserui; et bene vivens, qualiter docuerit, in tertio designavi; et recte docens, rit, in secundo disserui; et bene vivens, qualiter docuerit, in tertio designavi; et recte docens, infirmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoverit, in quarto conclusi. Neque magnopere tempora temporibus contuli, sed rebus similibus similia coaptavi, quoniam remulta et varia memoratu digna studio brevitatis omiserim, nihil memini me posuisse, quod scriptorum veterum nequeat auctoritate defendi, exceptis illis miraculis quae, nostris temporibus facta, 22 multis adhuc superstitibus, vivis vocibus celebrantur. Si cui tamen, ut assolet, visum fuerit aliter, ad plenitudinem scrinii vestri recurrens, tot charticios libros epistolarum ejusdem Patris, quot annos probatur vixisse, revolvat. Et quia quaedam iliarum, vario tempore destinatae, varietatem sensuum retinent, eaedemque nonnullis integrae, quibusdam vero parte aliqua diminutae, pro personarum, locorum, sive temporum disp
Abbreviated transcription (Latin):
scripserant. conferrepenitus dubitarem: Identidem iubendo uehementer hortatꝰ
es. ut romane sedis pontificem eiusidem sedis presulis auctoritate describerẽ: Cuid s̃
omp̃s probandox seu repellendorum scriptorumomiũ specialem dederit proculdubio
potestatem: Itaq tam imperiosis auetoritatib tandem compulsus. uix primum librũ
gregoriane uite compleueram. quando hunc inenisdem uigiliis annua uertigine reuo¬
lutis tua probauit parit̃ acpublicauit. auctoritas Ergo sollicitior factus ad cȩtera: pau¬
ca demultis teincentore. tepreceptore. tefautore teq ludice colligens. in libris. quattuo
uxiliantednõ coartaui. & scđm distibutionẽ eiusdem doctoris qualibrum regule pasto¬
ralis quad ripertita ritione distinxerat ł go quoq illum qualit̃ adlocumregiminis
enerit. In primo hiuius operis libro perhibui: Et ad hocrite perueniens. qualiter uixe¬

Expanded text:
scripserant, conferre penitus dubitarem, identidem jubendo vehementer hortatus scripserant, conferre penitus dubitarem, identidem jubendo vehementer hortatus es, ut Romanae sedis pontificem, ejusdem sedis praesulis auctoritate, describerem, cui Deus omnipotens probandorum seu repellendorum scriptorum omnium specialem dederit procul dubio potestatem. Itaque tam imperiosis auctoritatibus tandem compulsus, vix primum librum Gregorianae Vitae compleveram, quando hunc, in ejusdem vigiliis annua vertigine revolutis, tua probavit pariter ac publicavit 21 auctoritas. Ergo sollicitior factus ad caetera, pauca de multis, te incentore, te praeceptore, te fautore, teque judice, colligens, in libris quatuor, auxiliante Domino, coarctavi; et secundum distributionem ejusdem doctoris, qua librum Regulae pastoralis quadripartita ratione distinxerat, ego quoque illum, qualiter ad culmen regiminis venerit, in primo hujus operis libro perhibui; et ad hoc rite perveniens, qualiter vixe
Abbreviated transcription (Latin):
Antedm̃ presulnonerit. immo pecus
Hinc psalmistacanit hominẽ similare cauallis
Ignauum stultis quisub honore perit
Nocturnum dedimus sc̃o cantumq. diurnum
Carminib larum concinimusq uirum
Reildeiuicem scriptor seruans cola cõmata punctor
Netua mendosum pagina seruet opus
Ludere me libuit uariabilis ordine campi
Post quam prosa fugit musa locosa redit
Hecnuchi tutribuis doctor preciosa gregori
Quibonadas famulis sed mala nullatuis
Uestitus coepinudus tuamunia dixi
Indueme factis uelleribusq tuis
quidem sed compendiosissimȩ responderent. meim quoq pariutate consciscens.
prȩceperis utuitam ipsius descrinio scẽsedis a postolicae. cantoplenius. quanto & certius
cipere studuissem: Sedcumego propriae inertiae consciusme meis priorib acperhoc
sapientioribus. quiuitã eius lic& breuiter. tamenpio conatu pulcherrimͦq stilo de¬

Expanded text:
Ante Deum praesul non erit, imo pecus. Ante Deum praesul non erit, imo pecus. Hinc Psalmista canit hominem similare caballis, Ignavum stultis, qui sub honore perit. Nocturnum dedimus sancto cantumque diurnum, Carminibus clarum concinimusque virum. 20 Redde vicem, scriptor, servans cola, commata, puncta, Ne tua mendosum pagina servet opus. Ludere me libuit variabilis ordine campi, Postquam prosa fugit, musa jocosa redit. Haec mihi tu tribuis, doctor pretiose Gregori, Qui bona das famulis, sed mala nulla, tuis. Vestitus coepi, nudus tua munia dixi, Indue me factis, velleribusque tuisquidem, sed compendiosissime, responderent, meam quoque parvitatem consciscens, praeceperas ut Vitam ipsius de scrinio sanctae sedis apostolicae, tanto plenius, quanto et certius carpere studuissem. Sed dum ego propriae inertiae conscius, me meis prioribus, ac per hoc sapientioribus, qui vitam ejus, licet breviter, tamen pio conatu, pulcherrimoque stylo de
Abbreviated transcription (Latin):
RATISSIMO Ae felicissimo domino lo hanni scẽ catholicȩ &
a postolicae romanȩ ecclesiae presuli: Io hannes ultimus laeuitarum:
Nuper aduigilias beatigregorii romani pontificis. Anglorumlgen¬
tis apostoli. lectione depaulino ciuitatis nolane presule consuetudi¬
naliter personante: uisus es auenerabilib ep̃is. diuino quodam in¬
stinctu commotus requirere: curtantus pontifex. quimultorum
rum uitas texuerat. gestis propriis inpropria dumtaxat ȩccła caruiss&: Pre¬
sertim cum apud saxones & apud lango bardorum sibi prorsus infestissimam gentẽ
gestis propriuis ubiq poller&. Cumq uenerabiles epi has abitrisq genti ib haberi
Duscipe romuleos pastor uenerande triumphos
Qregorii scĩ suscipe gestatui.
Quinituit factis uerbis scriptierisq beatis
Utiubar auricomi solis in orbe cluit
Formadecus speculum tibi sit uia uita peraeuum
Sicupis aeternum ferre sacerdotium:
Nam qui non huius sequitur uestigia pręsul

Expanded text:
atissimo ac felicissimo Domno Joanni, sanctae catholicae et apostolicae Romanae Ecclesiae praesuli, Joannes ultimus levitarum. Nuper ad vigilias beati Gregorii, Romani pontificis, Anglorum gentis apostoli, lectione de Paulino civitatis Nolanae praesule consuetudinaliter personante, visus es a venerabilibus episcopis, divino quodam instinctu commotus, requirere cur tantus pontifex, qui multorum sanctorum Vitas texuerat, gestis propriis in propria duntaxat Ecclesia caruisset; praesertim cum et apud Saxones, et apud Langobardorum sibi prorsus infensissimam gentem, gestis propriis ubique polleret. Cumque venerabiles episcopi has ab utrisque gentibus haberi uscipe Romuleos, Pastor venerande, triumphos, Gregorii sancti suscipe gesta tui. Qui nituit factis, verbis, scriptisque beatis, Ut jubar auricomi solis in orbe cluit. Forma, decus, speculum tibi sit, via, vita per aevum, Si cupis aeternum ferre sacerdotium. Nam qui non hujus sequitur vestigia praesul,
Abbreviated transcription (French):
exiuiV bi perlocustam secognoscit continuo reuersurum¬
exu u bi amonasterio tractus. diaconus consecratur¬
xiui U bi constantinopolim apocrisiarius destinatur¬
axuIIV bipro exponendo libro beatiiob enixe rogatur¬
cxuiii Vhicũ eutscio dispucans. uictor agnoscitur¬
eruun Ubiliber entschii abaugusto ignib deputatur¬
xxe. E pisto lapelagii pape gregorio

Expanded text:
--24. Per locustam se cognoscit continuo reversurum--24. Per locustam se cognoscit continuo reversurum.--25. A monasterio tractus, diaconus consecratur. --26. Constantinopolim apocrisiarius destinatur.--27. Pro exponendo libro beati Job enixe rogatur.--28. Cum Eutychio disputans, victor agnoscitur.--29. Liber Eutychii ab Augusto ignibus deputatur.--32. Epistola Pelagii papae Gregorio
Abbreviated transcription (Latin):
De genere beiti gregorii
U bisex monasteria insicilia facit¬
Vbi sub ablatibus insuȩ doniꝰ monasterio militans postmodũ abb efficit᷑¬
IUbi paschali sabbato leuinare non uala¬
uii Ubi adño leiunandi fortitudinem impetrat¬
iII Ubi mat̾ siluia ei consuetudinalit̃ legumina mandat¬
ubi duab ciuib ab angło dĩ tẽptat᷑. tercia uero liberalissimus comprobatur
Vbi fr̃furtum faciens. ademoneuexat᷑. agregorio liberat ur¬
Vbi fugiturus fr̃cecatur &. anigri canis morsib: liberatur¬
xui U bieis anima deinfernicruciatib liberatur¬
cuii Ubidimissis peccatis antonius mori lubetur¬
fuiii u bigerontius secum quibusdam fr̃ĩb asserit moriturũ¬
uiuui bifr̃ merulus & albis florib sesomniat coronatua¬
ex ubi loliannes ab apostolo santus adefuncto uocatur¬
xI Ubi deuenalibus anglorum pueris ꝑrȩcontatur¬
ixii a bi proconuertendis anglis brittaniã petiturus absoluitur¬
cxiii Ubi a presule trib sententus consternato redire lubetur.¬

Expanded text:
De genere beati Gregorii..--5. Sex monasteria in Sicllia fecit.--6. Sub abbatibus in suae domus monasterio militans, postmodum abbas efficitur.--7. Paschali Sabbato jejunare non valet.--8. A Domino jejunandi fortitudinem impetrat.--9. Mater Silvia ei consuetudinaliter legumina mandat.--10. Duabus vicibus ab angelo Dei tentatur, tertia vero liberalissimus comprobatur.--11. Frater furtum faciens a daemonio vexatur, et a Gregorio liberatur.--12. Fugiturus frater caecatus, et a nigri canis morsibus liberatur.--16. Ejus anima de inferni cruciatibus liberatur.--17. Dimissis peccatis Antonius mori jubetur. --18. Gerontius cum quibusdam fratribus se asserit moriturum.--19. Frater Merulus albis floribus se somniat coronatum.--20. Joannes ab apostolo sanatus a defuncto vocatur.--21. De venalibus Anglorum pueris percontatur.--22. Pro convertendis Anglis Britanniam petiturus absolvitur.--23. A praesule tribus sententiis consternato redire jubetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hec ꝓcertosciatis regẽ ꝑsarũ infestuitate om̃iũ sõꝵ nobis plũ se ꝑarcturũ mandasse: a serens qđ si
nos deuicerit. nullatenus cũ regȩ babiloniȩ. & alis plurib regib paģanis suꝑ xp̃ianos cessabit: Porro si ꝑdide¬
rit se om̃sq quos adiungere porerit. xpianos futuros spopondit: Unde uos ualde p̃camur. ut inde ieiunia
ac elemosinas missasq assidue cũ deuotione saciatis.: Spęculit̃ aũ tertiũ diẽ aute festũ quiẽ. dies ueneris.
inquo ⁊riumphante xp̃o preliũ potent̃ cõmissuri sumus: deuore cũ ẽmosinis & orationib ubserue tis: Eqo grano¬
om̃ib qͥ aci festũ conuenerint innonescant: ⁊ ꝑ eos diũsis partib orchis ad qͣs redituri st̃. alii eoe iustis peacio¬
nib oiationib & elemosinis subiueniant: aii uͦ cũ armis accurrere festinent:

Expanded text:
Ad haec pro certo sciatis regem Persarum in festivitate Omnium Sanctorum nobis praelium se peracturum mandasse, asserens quod si Ad haec pro certo sciatis regem Persarum in festivitate Omnium Sanctorum nobis praelium se peracturum mandasse, asserens quod si nos devicerit, nullatenus cum rege Babyloniae et aliis pluribus regibus paganis super Christianos cessabit. Porro si perdiderit, se et omnes quos adjungere poterit, Christianos futuros spopondit. Unde vos valde precamur, ut inde jejunia, ac eleemosynas missasque assidue cum devotione faciatis. Specialiter autem tertium diem ante festum qui est dies Veneris, inomnibus qui ad festum convenerint innotescant, et per eos diversis partibus orbis ad quas redituri sunt, alii eorum justis petitionibus, orationibus et eleemosynis subveniant, alii vero cum armis accurrere festinent.
Abbreviated transcription (Latin):
repleri debent corda : In fine uero isi mai preliũ cũturcis fieri sabiliumus: illos aũt dõ gr̃as de uicimus::
Ex ilis aũt ꝓcus dubio in ipso pͣlio .xxxͦ. milia mortua st̃. ex nr̃is uero iii. milia un pace defuncta ft̃. qui
sine dubitatione ula uita gloxiantur et̾na: Ibi certe ninionerabiliter copiam auri & argenti. atq pͣcio¬
sarũ uestiũ. necnon & armnoꝵ om̃is nos recuperauimus.: Nicheam qͦq ingentẽ cuitatem uirtute foeti con¬
p̃hendimus : & ultra eã castra & ciuitates ꝑ decẽ dietas ad quisiumus: Postea apud antiõchia belum
magnũ fecimus: qđ multũ uirilit deuicinius: adeo qđ ex eis sexaginta ꝙ .UiIIi. milia occisa ft̃. ex nr̃is
uero. xͣmila in pace defuncta st̃: Quis tale gaudiũ uidit: Siue enĩ utuimus siue morimur dñi sumus::

Expanded text:
repleri debent corda. In fine vero mensis Maii praelium cum Turcis fieri stabilivimus. Illos autem Deo gratias devicimus. repleri debent corda. In fine vero mensis Maii praelium cum Turcis fieri stabilivimus. Illos autem Deo gratias devicimus. Ex illis autem procul dubio in ipso praelio XXX millia mortua sunt, ex nostris vero tria millia in pace defuncta sunt, qui sine dubitatione ulla vita gloriantur aeterna. Ibi certe innumerabiliter copiam auri et argenti atque pretiosarum vestium, nec non et armorum omnes nos recuperavimus. Nicaeam quoque ingentem civitatem virtute forti comprehendimus, et ultra eam castra et civitates, et per decem dietas acquisivimus. Postea apud Antiochiam bellum magnum fecimus quod multum viriliter devicimus, adeo quod ex eis sexaginta et novem millia occisa sunt, ex nostris vero decem millia in pace defuncta sunt. Quis tale gaudium vidit? Sive enim vivimus, sive morimur, Domini sumus .
Abbreviated transcription (Latin):
Doemundus filius rorberti aeq ramundus comes scĩ egidii. sonulq godefridus dux. atq hugo magnus:
maioribus & minoribus totus orbis catholicȩ fidei cultonbus uitam adipisci ꝑpetuam. Ut norum sit
om̃ibus qualiter inter nos ꝙ imperatorem facta sit pax: & quomodo interia sarracenoꝵ nobis postquam illue
uenimis erenit: dirigimus ad uos hune nr̃m legatum. qui om̃ia epud nos facta sunt uobis ꝑ ordinem diligenter
edisfiat. Prinum dicendum est qd̵ imperator medio mense maio dedit nobis fiducias atq securtatem cum
uutamento dando etiam nobis obsides scilicet nepotem atq generum suum. adiungensq in his qđ nemini pere¬
dirigens eũ usq ad auratiũ. ussit ut aliqu̾e peregrinũ tangere in malo nemo ausis esset: Nd si quis hoc infni¬
geret: suspendii perã ilieo digne subiret: Quid plura : Modo reu̾tamur ad ea qͥb meximo gaudio ur̃a

Expanded text:
OEMUNDUS, filius Roberti, atque RAYMUNDUS, comes S. Aegidii, simulque GODEFRIDUS dux, atque HUGO MAGNUS, majoribus et minoribus totius orbis catholicae fidei cultoribus vitam adipisci perpetuam. Ut notum sit omnibus qualiter inter nos et imperatorem facta sit pax, et quomodo in terra Sarracenorum nobis postquam illuc venimus evenit, dirigimus ad vos hunc nostrum legatum, qui omnia quae apud nos facta sunt vobis per ordinem diligenter edisserat. Primum dicendum est quod imperator medio mense Maio dedit nobis fiducias atque securitatem cum juramento, dando etiam nobis obsides, scilicet nepotem atque generum suum, adjungensque in his quod nemini peredirigens eum usque ad Duratium, jussit ut aliquem peregrinum tangere in malo nemo ausus esset. Quod si quis hoc infringeret, suspendii poenam illico digne subiret. Quid plura? modo revertamur ad ea quibus maximo gaudio vestra
Abbreviated transcription (Latin):
UIU bi pontisiciũ subt̃ fugere gestiens imprĩ litteras latent̃ emittit¬
UUII U bisepti formem lataniã lo caliter ordinat
XXXIIINbimaximian cũ fratrib anaufragio liberatur¬
xXxIIIIAlbi romana urbs diluuio trberis inundatur¬
xxxu U biatesis fluuius mirabilit̃ solidatur¬
U bi dracone cũbestiis inmarrnetato aqu corrũpitita¬

Expanded text:
m subterfugere gestiens, imperatori litteras latenter mittit.--42. Septiformem litaniam localiter ordinat..--33. Maximianus cum fratribus a naufragio liberatur.--34. Romana urbs diluvio Tiberis inundatur.--35. Athesis fluvius mirabiliter solidatur.--36. Dracone cum bestiis in mari necato, aer corrumpit
Abbreviated transcription (Latin):
corpus culũ adducunt in conspectu scĩ symeonis. & coepit aina¬
rissime flere &uit. Dñ ssuscipiat te ingaudiũ qm tribulataes
sudauit & corpus eius cõmotũ est omnibus inspicientibus.
sedessuꝑcherubim & scrutaris fundam̃ta abyssi. qui cogno¬
uistiađam ante quã ess& qui promisisti regni cȩloꝵ diuitio
diligentib: nomen tuũ. quilocutus es moysi de rubo ignis
qui benedixisti abrihã patrẽ nr̃m qui introducis in parady su
animas iustoꝵ &animas percator mergis in ꝑditione qui duo¬
escam misisti. susci peanima rius in pace & colloca tã in locum
Suo in tẽpore draco grandis nimis habitabat iuxta cũ. &stabat¬
Mpartedquilonis. unde nec herba ibidem nascebat᷑. Cui etiam

Expanded text:
corpusculum ejus, adduxerunt in conspectu ejus. Et ille flens, ait: Dominus suscipiat te in gaudio, quia tribulata sudabat, et corpus ejus commotum est, nobis omnibus isnpicientibus. sedes super Cherubim, et scrutaris fundamenta abyssi, qui cognovisti Adam antequam esset, qui promisisti regni coelorum divitias diligentibus te, qui locutus es Moysi in rubo ignis , qui benedixisti Abraham patrem nostrum , qui introducis in paradisum animas justorum, et animas impiorum mergis in perditionem, qui duavisti , suscipe animam ejus in pace, et colloca eam in locum In quo tempore draco grandis nimis habitabat juxta eum in partibus Aquilonis, unde nec herba ibidem nascebatur, cui etiam
Abbreviated transcription (Latin):
eapetentes orationẽ ipsius. & ꝑhorã meridianã diuerterunt
paululũ adumbraculũ arboris ꝓpter ꝑstum ad repausandum
Cumq sederent ecce cerua pregnans prȩteribat secus illos. et
dicunt adeã. Per uirtutẽ scĩ smeonis teadiuramus modicũ
sicut cerua Currentes aitt̃ uencrunt ad scm symeonẽ portan¬
tes corium eius. & fuerunt ibi annos duos. & postea uix aliquan¬
dos anitatẽ recipere potuerunt ꝑ ipsius orationẽ. iniquũ est

Expanded text:
e orationem ipsius et opera, meridiana hora diverterunt paululum ad umbraculum arboris propter aestum ad repausandum. Cumque sederent, ecce subito praegnans cerva praeteribat secus illos, et dixerunt ad illam: Per orationem sancti Simeonis te conjuramus: modicum rva illa. Currentes autem, venerunt ad sanctum Simeonem, portantes corium ejus, et fecerunt ibi duos annos, et vix aliquando sanitatem recipere potuerunt. Iniquum est
Abbreviated transcription (Latin):
leo a facie multoꝵ ꝑsequentiũ fugiens. subtto ingressus ẽmonasteriũ
Et ampleaans columnã beatis ymeonis. cypit amarissime fleri
inscelerib ipsis qut gessisti. Hȩc illo dicente eccrofficiales uenert
ab antio chia. dicentes ad scmsymeonẽ. Trade nob̃ inimnicũ &e
maleficũ zonathan ne subito cõmoueat᷑ ciuitas inseditionem
Bestiȩ enĩ paratȩ st̃ ad deuorandũ eũ. Respondit aut̃ eissei symeon¬
maiorestine: & istiftalib subuenit. taliũ ẽ enĩ regnũ cȩlorum.
ed sipotestis intrate & rapite eũ hinc: ego aut̃ ñ possũ. quia time
eum qui hunc quẽ dicitis misit ad me. Audientes hec uiri illi
symeonẽ. Oñe. si iubes ambulareuolo. Respondens sẽssymeon att
Eterũ ad mala ipsa festinas : Dicit illi ronathas. Non dñe sed tẽpus
meũ iãimpletũ ẽ. Et sic dũ cũ illo loqueretur reddidit sp̃m. Et

Expanded text:
leo a facie multorum persequentium fugiens, subito ingressus est monasterium; et amplexus columnam sancti Simeonis, coepit amarissime flere.in sceleribus ipsis quae reliquisti. Haec illo loquente, ecce officiales veniebant ab Antiochia, dicentes: Trade nobis inimicum et maleficum Jonathan, ne subito commoveatur civitas in seditionem. Bestiae enim paratae sunt ad devorandum eum. Respondit eis beatus Simeonest, et istis talibus subvenit, etenim talium est regnum coelorum. Et si potestis intrare, rapite eum hinc. Ego autem non possum, quia timeo eum qui illum misit ad me. Audientes autem haec viri illi,Simeonem: Domine, si jubes, ambulare volo. Respondit illi justus: Iterum in ipsa mala festinas? Dixit illi Jonathas: Non, domine, sed tempus meum impletum est. Et sic loquens cum eo, reddidit spiritum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
& posui aurẽ meã ad auscultandũ & ñ erat flatus nisi tantũ quasi
multoꝵ. aromatũ odor ascender& de corpore ciꝰ. Etsic intellexi. quia
Et inclinans ine osculatꝰ sũ oculos eiꝰ &barbã. & complexus crines
utro considero addexterã siucadsimstrã &ñ inueniote Aut exquo
amictu operiã colũnã tuã : Heu me quando uenient aliqui hominos

Expanded text:
et posui aurem meam ad auscultandum, et non erat flatus, nisi tantum quasi odor multorum aromatum ascendebat de corpore ejus, et sic intellexi quia et inclinans me, osculatus sum oculos ejus, et barbam complexus crinesque vero considero ad dexteram sive ad sinistram, et non invenio te. Aut quo amictu operiam columnam tuam? Heu me, quondo veniunt aliqui de
Abbreviated transcription (Latin):
modicũ tempus. & simulnos uidebimussi dñs uoluerit. At illa
hȩc audiens coepit plangere. & rogare ut uideros eũ. Et solitus
crinibus increpauit cũ dicens. Fili quare hoc fecisti: Pro
utero quo teportaui satiasti meluctu. ꝓ lactatione quate
lactau dedistimihi suspiria. ꝓ osculo quo te ostulata sũ
Et tantũ locuta est ut om̃ s faceroe flere. Audieis ille uoces
mandans illi & dicens. Domina mat̃. quiesce modicũ. & uide¬
bimus nos in ȩterna requie: Atilla coepit dicere Per xp̃m te¬
intarta tr̃pora es alienuus᷑ ame: &si ñ ẽ uel uocẽ tuã audiã &

Expanded text:
modicum tempus, et simul nos videbimus, si Deus voluerit. At illa haec audiens, flere coepit, et rogare ut eum videret, et solutis crinibus, increpabat eum, dicens: Fili, quare hoc fecisti? pro utero quo te portavi, satiasti me luctu; pro lactatione qua te lactavi, dedisti mihi lacrymas; pro osculo quo te osculata sum,Et tantum locuta est, ut nos omnes faceret flere. Audiens beatus Simemandavitque illi, dicens: Domina mater, quiesce modicum tempus, et videbimus nos in aeterna requie. At illa coepit dicere: Per Christin tanto tempore
Abbreviated transcription (Latin):
& angłosexcubias suꝑ cũ celebrantes. Tunc om̃s monachi exeun¬
Et uententes nuntiauerunt abbati dicentes. Hullum locum
reliquimus ubi non quȩsissemus cũ nisi tantũ modo in de¬
faciens orationẽ. descendit cũ fr̃ib in ipsũ puteũ:. Uidensq illos
beatꝰ symeon. coepit adiurare tosdicens. Rogo uosserui dĩ
relinquite me una hora ut reddã spmmeũ. Modicũ ad huc .&¬

Expanded text:
nc omnes monachi exieruns, renuntiaverunt abbati dicentes: Nullum locum reliquimus, ubi eum non quaesissemus, nisi tantum in defaciens orationem, descendit cum fratribus in puteum. Vidensque illum beatus Simeon, coepit rogare, dicens: Rogo vos, servi Dei, dimittite me una hora, ut reddam spiritum meum; adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
strmoit intoto corporesuo arenib: usq ad scapulas. Et regressus
dicit frĩb Exiui haurirt aquã & ñ inueni funẽ instaitla
Et illi dier̃t Sile fr̃ ne forte hoc agnoscat abbas. quousq tẽpii
obligatione & asperitate sunis quia secabat eũ & usq at ossa
ingredientes dixer̃t abbati An de nob̵ adduxisti hoanẽ istũ:
Non possumꝰ abstineresicut ille. De dominicausq ad aliã domini cã
ieiunat. & cybos quo saccipit pauperib erogit. Sed & fetor grauis¬
simus ascendit decorpore eiꝰ. itaut nullꝰ iucta illũ alius stare
possit. Etiã cũ ambulat. uermesstillant decorpore eiꝰ. Et enĩ
dicunt fr̃s dete : Non sufficit ticunare siẽ & nob̃: Aut ñ audisti eugłm¬

Expanded text:
m toti corpori suo nudo a renibus usque ad collum; et ingressus, dicit fratribus: Exivi haurire aquam, et non inveni funem in situla. Et illi dixerunt: Tace, frater, ne forte agnoscat abbas, quousque tempus obligatione et asperitate funis, quia 171 secabat eum usque ad ossa;regressi, dixerunt abbati: unde nobis adduxisti hominem istum? Non possumus abstinere sicut ille; de Dominica enim in Dominicam jejunat, cibos quos accipit pauperibus erogat: sed et fetor gravissimus egreditur de corpore ejus, ita ut nullus juxta eum stare posdicunt fratres de te? Non tibi sufficit jejunare sicut nos? An non audivisti Evang
Abbreviated transcription (Latin):
tate interris positus incȩlo uidit stantẽ: & tãquam angłs in conci¬
one hominũ apparuit: Hlȩc aut̃ ut uidi. ita euenerunt &e consona
sibi apparuerunt uniuersa: dixit autẽ mihi sc̃s ep̃s uade. fode in
aceruo qui ẽ in ipso agro: ec si inueneris nuntia mihi : Et ego dixi ei:
Deambulaui agr̃u & uidi aceruum minutorũ lapidũ inmedio ubi
arbitr os eos esse: Et dixit mihi papa: lam dixi tibi. uade fodi &
si inueneris. sedens custodi locũ: & manda mihi ꝑdiaconũ ut ueniã
adlocũ: Et itame dimisit: Et cĩ ueniss̃ inuillam misi prȩcimes ut

Expanded text:
s in concione hominum apparuit. Haec autem omnia ut vidi, ita evenerunt et consona sibi apparuerunt universa. Dixit autem mihi sanctus episcopus: Vade, fode in acervo, qui est in ipso agro: et si inveneris, nuntia mihi. Et ego dixi ei: Deambulavi agrum, et vidi acervum minutorum lapidum in medio, ubi arbitratus sum eos esse. Et dixit mihi papa: Jam dixi tibi, Vade, fode; et si inveneris, sedens custodi locum, et manda mihi per diaconum ut veniam ad locum. Et ita me dimisit. Et cum venissem in villam, misi praecones, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tiirmhetia que dnm laudans dicit: Qui facit angelos suos sp̃s: & ministros suosfl
ignis: Eugiunt pagani. partim ferro ostium. partim igniferis inpulsi sagitis:
Etnea polim usq sequentibus atq extrema quȩq cedentibus ad uersariis: moenia tandẽ
suaciues moribundi subintrant: Quiautem euaserepericulũ. comperto qł angi
di in ad uiturium uenir& xp̃ianis nam & sexcentos fermȩ suorũ fulmine uidebant in¬
teremptos regiregũ xp̃o continuo colla submittentes : armis induunt᷑ fidei: Cũqu
domum reuersi uictores uotadño gratiarum ad tẽplum referrent & archangelo.
uident mane iurxta lanuã septentrionalem quam predixi instar posterulȩ pusille
qasi hominis uestigia. marmori arcius impressa. Agnoscuntq: heatum michahe
hoc present asuae signum uoluisse monstrare: Nbi postea culmeri ad positum. & altare

Expanded text:
ta prophetia, quae Dominum laudans dicit: 'Qui facit angelos suos spiritus et ministros suos flammam ta prophetia, quae Dominum laudans dicit: 'Qui facit angelos suos spiritus et ministros suos flammam ignis'. Fugiunt pagani, partim ferro hostium, partim igniferis inpulsi sagittis, et Neapolim usque sequentibus atque extrema quaeque cedentibus adversariis, moenia tandem suae urbis moribundi subintrant. Qui autem evaserant periculum, comperto, quod angelus Dei in adiutorium venerat christianis – nam et sexcentos ferme suorum fulmine videbant interemptos –, regi regum Christo continuo colla submittentes, armis induuntur fidei. Cumque domum reversi victores vota Domino gratiarum ad templum referebant archangeli, videntes mane iuxta ianuam septemtrionalem, quam predixi, instar posteruli pusilla quasi hominis vestigia marmori artius inpressa, agnoscuntque, beatum Michaelem hoc presentiae suae signum voluisse monstrare. Ubi postea culmen adpositum et altare
Abbreviated transcription (Latin):
inoc dasum uergentib: adsri poterat: sed nec ultra criptam intrare ausi. proforib: cotidie
orationiuacabant: Interhȩc nea polite paganis adhucritibus oberrantes. sepontinos
beneuentanos qui centũ quin quaginta milib aseponto distant bello lacescere tept¬
Quant stitis suimontis edoeti triduo peunt induicias : ut triduano iciunio licere i
sid departo cintiim s c̃i michahedis implori presidium: Quotem porepaxini ludis
scenicis falsorum inuitant auxilia deorũ: Ecce aut̃ nocte ipsa que belli preceder& diem
diei hiora bello premona hostibus occurendum. Lxi ergo mane & de angelicicertiuic¬
coria. obuiant xp̃i anipaginis. Adq: in primo belli paratu garganus inmensotrem
coneutitur. Fulgura uolant : & caligo tenebrosa totũ montis cacumen obduxit: Imple¬

Expanded text:
in occasum vergentibus, adiri poterat, sed nec ultra cryptam intrare ausi, prae foribus quotidie in occasum vergentibus, adiri poterat, sed nec ultra cryptam intrare ausi, prae foribus quotidie orationi vacabant. Inter haec Neapolitani paganis adhuc ritibus aberrantes, Sepontinos et Beneventanos, qui centum quinquaginta milliaribus a Seponto distant, bello lacessere tentQui antistitis sui monitis edocti, tridui petunt inducias, ut triduano jejunio liceret quasi fidele patrocinium sancti Michaelis implorare et praesidium. Quo tempore, pagani ludis scenicis falsorum invitant auxilia deorum. Ecce autem nocte ipsa quae belli antecedebat diem, diei hora bello praemonet hostibus occurrendum. Laeti ergo facti, et de angelica certi vicritu, obviant christiani paganis, atque in primo belli apparatu Garganus inmenso tremore concutitur; fulgura crebra volant, et caligo tenebrosa totum montis cacumen obduxit, imple
Abbreviated transcription (Latin):
pecore domum non esse regressum: Quem dominus collectamultitudin
ad sisterespeluncȩ Iraq permotus. cursoliuagus incederet: arrepto arcu. ap̃parit
illum sagitta toxicata: Quȩ uelutuenti flamine retorta: eum a quo lacta est m
reuersa percussit: Turbaticiues & stupe facti qualit̃ resfueriteffecta: non enim
accedere propius audebant: omnes consulunt epis copum. quid facto opussit: Qui
indicto leuunco triduano adõ monuit esse quȩrendum: Quo peratto sc̃s añi ar¬
u mes terium. uidelic& hominem suotelo percussum: sciatis hoc meagestum uolun¬
tate Ego enimsum michahel rehangelus. quilnconspestudnĩ semper adsisto: locu
hunc terrȩ in colis seruare instituens. hoc uoliu probare inditio omnium quȩibi gerim¬
tur ipsiusq loci meeẽ inspectorem atuecustodem: Hacreuelatione compero
Vuias quidem ianuas ibicernentes. quarum dustralis quȩ & maiorerat. aliquõ dgadibi

Expanded text:
peccore, domum non esse regressum. Quem dominus, collecta multitudipeccore, domum non esse regressum. Quem dominus, collecta multitudiadsistere speluncae, iraque permotus, cur solivagus incederet, arrepto arcu appetit illum sagitta toxicata. Quae velud venti flamine reversa percussit. Turbati cives et stupefacti, qualiter res fuerit effecta non enim accedere propius audebant consulunt episcopum, quid facto opus sit. Qui, indicto jejunio triduano, adum; mysterium videlicet hominem suo telo percussit, ut sciatis, hoc mea gestum voluntate. Ego enim sum Michael archangelus, qui in conspectu Domini semper adsisto. Locumque hunc in terra incolasque servare instituens, hoc volui probare inditio omnium quae ibi geruntur ipsiusque loci esse inspectorem atque custodem'. Hac revelatione conperta, uas quippe januas ibi cernentes, quarum australis, quae et major erat, aliquot gradibus
Abbreviated transcription (Latin):
Iemoriam beati midialielis archuangeli toto orbeuenerindam ipsius aopere
onditi consecrata nomine demonstrat ecła. Quȩ non metallorum fulgor
sii priuilegio est cemmendata signorũ: Uili facta scemate. sed cęlesti predita uir¬
tute : ut pote quã fragilitatis humanememor archangelus ecelo ueniens. ad prome¬
Verti cesiquidem montis excelsi posita : de corpore eiusdem saxeo spelunce instar preca¬
uata ostenditur: EIt autem locus incã paniȩ sinibus. ubi int̃sinũ adriaticũ & mon¬
tẽ garganũ: ciuitas sepontus posita est: Qui amoenib ciuitatis ad duo decimmi
lia passuũ erectus: in cacumine suppremo beati archangeli quã prefatus sum
gestat ecclesiam : H anc mortalib hoc modo cognitã. libellꝰ in eadẽ eccłapositꝰ
montiuo cabulum indidit: Huius dum pecora quorum infinita multitudine
pollebat passim per deuexi montis latera pascerentur. contigit taurũ armenti
gregis consortia spernentẽ singularẽ incederesolitũ: & ad extremum redeunte

Expanded text:
Memoriam beati Michaelis archangeli toto orbe venerandam ipsius et opere condita et consecrata nomine demonstrat ecclesia. Quae non metallorum fulgore, sed privilegio commendata signorum; vili facta schemate, sed coelesti est praedita virtute, ut pote quia fragilitatis humanae memor archangelus, e coelo veniens, ad promeVertice siquidem montis excelsi posita, de corpore ejusdem saxea, speluncae instar praecavata ostenditur. Est autem locus in Campaniae finibus ubi inter sinum Adriaticum et montem Garganum civitas Sepontus positlia passuum preerectus, in cacumine suppremo beati archangeli, quam prefatus sum, gestat ecclesiam. Hanc mortalibus hoc modo cognitam libellus in eadem ecclesia posmonti vocabulum indidit. Huius dum peccora, quorum infinita multitudine pollebat, passim per divexi montis latera pascerentur, contigit, taurum, armenti congregis consortia spernentem, singularem incedere solitum et extremum, redeunte
Abbreviated transcription (Latin):
oculis meis euanuit Cũq ex ꝑge faetꝰ fuissem. gratias egidõ om̃i potenti:
na eadem die &hora. uenit supradictus uir. com minans & freme bundus.¬

Expanded text:
oculis meis evanuit. 5. Cumque expergefactus fuissem, gratias egi Deo omnipotenoculis meis evanuit. 5. Cumque expergefactus fuissem, gratias egi Deo omnipotenna, eadem die et hora, venit supradictus vir, etc. Expergefactus
Abbreviated transcription (Latin):
dixit mihi Qm̃ requisisti dereliquiis singulorũ. quomodo & ubisunt po¬
site : Ad pone sensũtuũ: & uide diligenter quȩ ostenduntur tibi:
Quartus uero calathus argenteus. plenꝰ erat erocobene olenti: Et posuit eos
anteme &ego dixiei Quisunt istidñe. e. Et dixit mihi Lipsana nr̃a sunt
Quirubeas rosas hab& ipseẽ. domnꝰ stephanꝰ: quiadextris positus ẽ ad crientẽ ab
introrsũ monum̃ti Qsecundus calathus. domnus nichodemus .ẽ. positus con¬
tra hostiũ Uñ uero calathus argenteus. abibonẽ. filiu m̃s: deutero testimonu
id ẽ. iteratus in lege. in maculatꝰ exutero matrissue excessit Emundo. propte¬
rea insimilitudinẽ argenti mundissimi aparuit: Num quid non uides erocũ
qui in ipsoest. sua uissimi eẽ. odorise & ipse coniunctusmeo calatho iex¬
celsoloco ubi ambo positi sumus quasi gemini: Et cũ hec dixiss& denuo ex

Expanded text:
ait mihi: Quoniam requisisti de reliquiis singulorum quomodo et ubi sint poait mihi: Quoniam requisisti de reliquiis singulorum quomodo et ubi sint positae; appone sensum, et vide diligenter quae ostenduntur tibi. quartus vero calathus argenteus plenus erat croco bene olente. Et posuit eos ante me. Et ego dixi ei: Quid sunt isti, domne? Et dixit mihi: Lipsana nostra sunt. Qui rubras habet rosas, ipse est domnus Stephanus, qui a dextris positus est ad orientem ab introitu monumenti. Secundus calathus, domnus Nicodemus est, positus contra ostium. Unus vero calathus argenteus, Abibas est filius meus, de utero testimonii, id est iteratus in lege, immaculatus ex utero matris suae excessit e mundo, propterea in similitudinem argenti mundissimi apparuit. Numquid non vides crocum, qui in ipso est, suavissimi esse odoris? Et ipse conjunctus est meo calatho in excelso loco, ubi ambo positi sumus quasi gemini. Et cum haec dixisset, denuo ex