comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dent. Nec terrere nos debet qua¬
re lair mascłm. ⁊ ceteri int̾pretes
memoriã transtulerunt. cum
gitur z achar. qn masculũ Rochot.
Et hac uerbi ambiguitate decep¬
tum arbitram᷑ saul: qñ pugna¬
uit contͣ amalech ⁊ int̾fecit om̃e
masculinũ eoꝵ. Dño enĩ p̃cipien¬
te ut deleret omnẽ memoriã
amalech sub cęlo: ille ꝓ memoria
ñ tã errore quã prede ductꝰ cu¬
pidine masculinũ int̾pretatꝰ ẽ.
nesciens illito apłi. Nolite eria¬
re: d̾s ñ irridet᷑. Indulsistigen¬
ti dñe. indulsisti genti. Nũquid
glorificatꝰ es: Elongasti om̃s t̃mi¬
nos terrȩ. Laxa. Adde eis mala dñe.
adde mala gloriosis terrȩ. Malaq̃
ñ habent᷑. Sed q suꝑiꝰ dixerãt.
om̃e masculinũ eor: eundẽ sen¬
sũ secuti addiderunt de suo ma¬
la: ut qͥ głosi in t̾ra st̃. malis du¬
plicibus oppͥmant᷑. Porro uixtahe¬
breos. multo alt̃ ẽ sensus: ⁊ pͥori
disputationi congruens. Dixerat

Expanded text:
dent. Nec terrere nos debet, quadent. Nec terrere nos debet, quare LXX masculum, et caeteri Interpretes memoriam transtulerunt, cum gitur ZACHAR; quando masculum, ZOCHOR. Et hac verbi ambiguitate deceptum arbitrantur Saul, quando pugnavit contra Amalech et interfecit omne masculinum eorum . Deo enim praecipiente, ut deleret omnem memoriam Amalech sub coelo, ille pro memoria, non tam errore, quam praedae seductus cupidine, masculos interpretatus est, nesciens illud Apostoli: Nolite errare, Deus non irridetur . Indulsisti genti, Domine, indulsisti genti. Numquid glorificatus es? elongasti omnes terminos terrae. LXX: Adde eis mala, Domine, adde mala gloriosis terrae: longe fnon habentur; sed quia supra dixerat, Al. masculinum eorum, eumdem sensum secuti, addiderunt de suo, mala: ut qui gloriosi in terra sunt, malis duplicibus opprimantur. Porro juxta Hebraeos multo aliter est sensus, et priori disputationi congruens. Dixerat
Abbreviated transcription (Latin):
dñs custodierit ciuitatẽ frustra
uigilat qͥ custodit eã : sic nͥ dñs
languorẽ curauerit. inuanũ la¬
borant medici. qͥ cupiunt sanare
languentes. Nisi dñs custodierit
sanitatẽ. in uanũ eã custodiunt
qͥ etiã precepta custodiende salu¬
tis ꝓpriis edunt libris: sẽꝑq dicen
dũ ñ solũ in corꝑis. sed ⁊ in anime
sanitate. Benedic anima mea dño.
qͥ sanat om̃s languores tuos. Por
& nulla arte medicinȩ possunt
reciꝑe animȩ sanitatẽ: isti disꝑ¬
uocat᷑. penitꝰ auferet᷑. Uñ ⁊ pha-¬
rao ñ uult int̾ficere serũ femine¬
um qͥ ꝑ se fragilis ẽ. ⁊ facile inte¬
rire pot̾: s om̃e masculinuĩ qͦd si
adultũ fuerit.⁊ in uiriłe ȩtatem
peruenerit. difficult̃ occidit᷑. Hurxta
syminacũ mortui ñ uiuificabunt.
quia pecco mortui alios uiuifica¬
⁊ ipsi iuxta geneseos librũ appellan
sumꝰ mortuos simulachra appella¬
re hominũ mortuoꝵ. ⁊ gigantes
demones qͥ simulachris eoꝵ assi¬

Expanded text:
s custodierit civitatem, frustra vigilavit qui custodit eam . Sic nisi Dominus languorem curaverit, in vanum laborant medici qui cupiunt sanare languentes. Nisi Dominus custodierit sanitatem, in vanum custodiunt, qui etiam praecepta custodiendae salutis propriis edunt libris: semperque discendum est non solum in corporis, sed etiam in animae sanitate: Benedic, anima mea, Domino, qui sanat omnes languores tuos . Por nulla arte medicinae possunt recipere animae sanitatem, isti dispocatur, penitus auferetur. Unde et Pharao non vult interficere sexum femineum, qui per se fragilis est et facile interire potest, sed omne masculinum, quod si adultum fuerit, et in virilem aetatem pervenerit, difficulter occiditur . Juxta Symmachum, mortui non vivificabunt, quia peccato mortui, alios vivifica ipsi juxta Geneseos librum appellant. Possumus mortuos simulacra appellare hominum mortuorum, et gigantes daemones, qui simulacris eorum assi
Abbreviated transcription (Latin):
meruerunt. Nolite timere. Ite¬
annuntiate frĩbus meis ut ua¬
dant in galyleã. ibi me uide-¬
bunt. De istis mulieribꝰ multo
priusꝙ̃ nascerent᷑ ꝓpħicus ser¬
mo p̾nuntiat. ⁊ uocat eas ad
expectacłm dñicȩ passionis ⁊

Expanded text:
meruerunt: Nolite timere: Itemeruerunt: Nolite timere: Ite, nuntiate fratribus meis ut vadant in Galilaeam, et ibi me videbunt . De istis mulieribus multo priusquam nascerentur, propheticus sermo praenuntiat, et vocat eas a spectaculo Dominicae Passion
Abbreviated transcription (Latin):
nerit: tẽ de toto orbe sinagoga¬
rũ turba concurret ut plangat
hierłm ⁊ mala illiꝰ consolent᷑.
Siue aꝑte de mulieribꝰ loquit᷑
que nudatis pectoribus sangui¬
nantes feriunt lacertos. & im
nolite me flete : sed plangite
suꝑ uos ⁊ suꝑ filios ur̃os. Mag¬
na ꝙ infelicitas p̾płi a mulieribꝰ
lam̃tatiois carmina discere:
sic̃ rep̾hensio fuit pͦpłi isrł. qñ
in iudicũ libro in manu muli¬
eris debbore fecit salutẽ dñs
& tẽporibꝰ uicine captiuitatis
tacentibꝰ uris olda mulier ꝓpħa
go conterent᷑ itinere. imbecilli¬
tate. fame ⁊ squalore confecte.
& docebunt p̾płm miserabilem.
quia ñẽ pͦpłs sapiens. nec intel¬
lerit cratorẽ suũ. qͥ neglectus
ab eis atq contẽptꝰ. ñ miserebit᷑
facture. nec parcet creature
suȩ. Iuxta lax. de maria dicit᷑
magdalene. ⁊ altera maria. ce
terisq mulieribꝰ que pͥmo uide¬
runt dñm resurgentẽ. ⁊ tenue¬
runt pedes eiꝰ. ⁊ ab eo audire

Expanded text:
nerit, de toto orbe synagoganerit, de toto orbe synagogarum turba concurret, ut plangant Jerusalem et mala illius consolentur. Sive aperte de mulieribus loquitur, quae nudatis pectoribus, sanguinantes feriunt lacertos, et imnolite me flere, sed plangite super vos et super filios vestros . Magnaque infelicitas populi, a mulieribus lamentationis carmina discere; sicut reprehensio fuit populi Israel, quando in Judicum libro , in manu mulieris Debborae fecit salutem Dominus, et tempore vicinae captivitatis, tacentibus viris, Holda mulier prophgo conterentur itinere, imbecillitate, fame et squalore confectae, et docebunt populum miserabilem, quia non est populus sapiens, nec intellexit Creatorem suum, qui neglectus ab eis atque contemptus non miserebitur facturae, et non parcet creaturae suae. Juxta LXX, de Maria dicitur Magdalene, et alia Maria, et caeteris mulieribus, quae primum viderunt Dominum resurgentem, et tenuerunt pedes ejus, et ab eo audire
Abbreviated transcription (Latin):
summitates eiꝰ. sub metaphora
uineȩ ⁊ ꝓpaginũ eiꝰ. ut nichil in
ea uiride. nichil remaneat fla¬
gelloꝵ. s omĩa consumat inimi¬
cus. Iuaxta lacx. quia ñ receperit
pastorẽ bonu. ꝓptẽa erunt quasi
grex derelictus. ⁊ patebunt mor¬
sibus bestiarũ: & nichil in
eis uiride ꝑmanebit: quia oĩa¬
siccitas possidebit. nsic¬
citate messes illiꝰ conterent᷑.
Mulieres uenientes & docentes eã.
Non ẽ enĩ pͦpłs sapiens. Proptẽa
ñ miserebit᷑ eiꝰ qͥ fecit eũ.: & qͥ for¬
mauit eũ ñ parcet ei. Lair. Muli¬
eres uenientes ad expectacłm ui¬
nee: ñ ẽ enĩ pͦpłs habens intelligen¬
tiã. Proptẽa ñ miserebit᷑ eoꝵ qui
fecit eos: & qͥ formauit eos ñ par
uiride. quia exaruit: iuxrta he¬
braicũ sequentibꝰ copulat᷑: iuxta
lrix pͥori sensui. Dicamꝰ gͦ pͥmũ
iurta hebraicũ. Cũ siccitatis:
messionis hierłm. ⁊ ut aꝑtius
loquar. uastitatis tẽpus adue¬

Expanded text:
summitates ejus sub metaphora summitates ejus sub metaphora vineae et propaginum ejus, ut nihil in ea viride, nihil remaneat flagellorum, sed omnia consumat inimicus. Juxta LXX, quia non receperunt pastorem bonum: propterea erunt quasi grex derelictus, et patebunt morsibus bestiarum; et nihil in eis viride remanebit, quia siccitas omnia possidebit. In siccitate messis illius conterentur mulieres venientes et docentes eam. Non est enim populus sapiens: propterea non miserebitur ejus qui fecit eum: et qui formavit eum, non parcet ei. LXX: Mulieres venientes a spectaculo, venite: non est enim populus habens intelligentiam; propterea non miserebitur eorum qui fecit eos; et qui formavit eos, non parcviride, quia exaruit, juxta Hebraicum sequentibus copulatur; juxta LXX, priori sensui. Dicamus ergo primum juxta Hebraicum. Cum siccitatis et messionis Jerusalem, et ut apertius loquar, vastitatis tempus adve
Abbreviated transcription (Latin):
ibi accubabit.: ꝙ consumet
suminitates eius. Lrxx. Idola cori
suocendent᷑ quasi lucꝰ i longe
habitãs grex dimittet᷑ sic̃ gͣr de¬
relictus. Et erit multo tp̃r
in pascua. & ibi requiescẽt
bestie: & post multũ tẽpus non
erit in eo om̃e uiride. quia exsic¬
catus ẽ. Hierłm ciuitas quondã
firma atq munita. qr. ñ susce¬
pit patͥs familiȩ filiũ. sed dixit.
uenite occidamus eũ quia iste ẽ¬
heres ⁊ nr̃a erit hereditas. desola¬
ta erit: & que quondã fuit spe¬
ciosa. de qua in hiezechiele dicit᷑.
similã ⁊ mel ⁊ oleum. comedisti.
⁊ speciosa facta ẽ uehem̃ter ni¬
mis: & in qua habitabat ille de¬
qͦ scriptũ ẽ. speciosus forma pre
filiis hominũ. relinquet᷑ ⁊ dimit¬
tetur quasi deserta. dicente dño
ad apłos. Surgite abeamꝰ hinc.
Ibi pascet᷑ uituł. romanꝰ exercitꝰ.
de quo ⁊ in alio loco sub nomine
apͥ dictũ ẽ. Wastauit eã aper de
silua: ⁊ singłaris ferus depastꝰ
ẽ eã: & ibi accubabit ⁊ consumet

Expanded text:
ibi accubabit et consumet summitates ejus. LXX: Idola eorum succidentur, quasi lucus, et longe habitans grex dimittetur sicut grex derelictus, et erit multo tempore in pascua, et ibi requiescent greges, et post multum tempus non erit in ea omne viride, quia exsiccatum est. Jerusalem civitas quondam firma atque munita, quia 366 non suscepit patrisfamilias, filium sed dixit: Venite, occidamus eum, quia iste haeres est et nostra erit haereditas , desolata erit. Et quae quondam fuit speciosa, de qua et in Ezechiele dicitur: Similam, et mel et oleum comedisti, et speciosa facta es vehementer nimis a prae filiis hominum , relinquetur et dimittetur quasi desertum, dicente Domino ad Apostolos: Surgite, abeamus hinc . Ibi pascetur vitulus, Romanus exercitus, de quo et in alio loco sub nomine apri dictum est: Vastabit eam aper de silva: et singularis ferus depastus est eam . Et ibi accubabit et consumet
Abbreviated transcription (Latin):
difficilis int̾pretatio ẽ. Et erit
in die illa. ꝑcutiet dñs ab alueo
fluminis usq ad torrentẽ ȩgyp¬
ti. Latr. Et erit in die illa. con¬
cludet dñs a fossa fluminis usq
ad rinochorurã. Nisi iumaciss
indie illa. per quod docem᷑ ea
que dicturus ẽ suꝑ lacob copu¬
ra referenda st̃ omĩa. Quoniã
ciuitas munita desolata erit spe¬
ciosa quondã relinquet᷑ quasi
desertũ. & ibi uitulus accubabit.
i consumet ꝓpaginẽ unee. &

Expanded text:
. Et erit in die illa, percutiet Dominus ab alveo fluminis usque ad torrentem Aegypti. LXX: Et erit in die illa, concludet Dominus a fossa fluminis usque ad Rhinocoruram. Nisi junxisset, in die illa, per quod docemur, ea quae dicturus est superioribus copura referenda sunt omnia. Quoniam civitas munita desolata erit, et speciosa quondam relinquetur quasi desertum, 368 et ibi vitulus accubabit, et consumet propagines vineae, et
Abbreviated transcription (Latin):
da nob̾: omĩa enĩ reddidisti nob̾.
Notandũ quod postꝗͣ nob̾ oꝑa
nr̃a reddiderit. pacẽ daturus sit
& quomͦ. exponit causas cur pos¬
tulet pacẽ. Pro cunctis eni oꝑibꝰ
que oꝑati st̃ suꝑ terrã. dicunt se
sustinuisse torm̃ta. ⁊ iustũ esse
ut pꝰ supplicia atq cruciatꝰ mi¬
sericordiã consequant᷑. Siue alit̾
Quia uenit m̃di consũmatio. &

Expanded text:
da nobis: omnia enim reddidisti nobis. Notandum quod postquam nobis opera nostra reddiderit, pacem daturus sit, et quomodo exponat causas, cur postulet pacem. 351 Pro cunctis enim operibus quae operati sunt super terram, dicunt se sustinuisse tormenta, et justum esse ut post supplicia atque cruciatus, misericordiam consequantur. Sive aliter: Quia venit
Abbreviated transcription (Latin):
sic dnĩ ros qͥ pro miscđia ponit᷑.
Ros enĩ luminũ plurimoꝵ: quod
in penas detrahet sempit̃nas.
Deniq ꝓ raphaim soli lxx. impi
dici suscitabunt. ꝓ qͦ aquila ⁊ sym¬
machus raphaim & gigantes
int̃pretati st̃: querimꝰ que erro¬
ris causa sit. ut ꝓ raphaim he¬
braico alii gygantes. alii medi¬
cos posuerint. Uerbũ hebraicũ
raphaim. si pꝰ. res. pͥmã litteram
sequentẽ habeat uaui. legit᷑ ra
aũ absq uau littera scͥbat᷑. legit᷑
raphami. & transfert᷑ in gigantes.
Simulq quia supͣ ditcerat. mor¬
tui uitã ñ uidebunt: t manifestĩ
demonstraret ñ dici hoc de mortu¬
uent mortui qͥ int̾fecti st̃ ꝓpt̾ te:
quiꝰ absolute mortui. ut lex tͣn¬
stulerunt. sed iuxta hebraicum
ubi dicit᷑ hieuimethecha mortui
tui appellant᷑. Uade ppłs m̃s
Sintra in cubicula tua. claude ostia
⁊tua suꝑ te: abscondere modicũ
ad mom̃tũ. donec pertranseat in

Expanded text:
sic Domini ros qui pro misericordia ponitur, ros erit luminum plurimorum, quod  Dominus in poenas detrahet sempiternas. Denique pro RAPHAIM   soli LXX impiodici suscitabunt, pro quo Aquila et Symmachus, Raphaim et gigantes interpretati sunt: quaerimus quae erroris causa sit, ut pro RAPHAIM Hebraico, alii gigantes, alii medicos posuerint. Verbum Hebraicum RAPHAIM si post RES primam litteram sequentem habeat VAU, legitur ROPautem absque VAU littera scribatur, legitur RAPHAIM, et transfertur in gigantes. Simulque quia supra dixerat: Mortui vitam non videbunt, ut manifestius demonstraret non dici ibi de mortuvent mortui tui, qui interfecti sunt propter te, qui non absolute mortui, ut LXX transtulerunt; sed juxta Hebraicum ubi dicitur JEJU METHECA  , mortui tui appellantur. Vade, populus meus, intra in cubicula tua, claude ostia tua super te: abscondere modicum ad momentu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ & consequentiã in hoc loco rep¬
perire ñ potui. Et ꝓ eo loco ubi r¬
nos int̾pretati sumꝰ. sicut ȩstũ in
siti. ꝓ qͦ i hebraico scriptũ ẽ basa¬
ion. quod apud eos inuiũ ł sitis
dicit᷑. Quare illi ꝓ inuio & sitiuer¬

Expanded text:
nem et consequentiam, in hoc loco renem et consequentiam, in hoc loco reperire non potui. Et pro eo loco, ubi nos interpretati sumus, sicut aestum in siti, pro quo in Hebraeo scriptum est BASAION  , quod apud eos invium, vel sitis, dicitur; quare illi pro invio et in siti ver
Abbreviated transcription (Latin):
uitas cũ destructa fuerit. in eter¬
nũ ñ ȩdificabit᷑. ut ĩille annoꝵ.
regna ⁊ aurẽe hierłm atq gem¬
mate somnia conqͥescãt. Destruc
laudabit dnm ppłs fortis. Quis
sit aũ p̃płs fortis: sequens uersus
ostendit. Ciuitas gentiũ robusta¬
rũ tinebit te. Iiis blasphemanti¬
bus gentiũ pͦpło timebit: princi¬
piũ enĩ sapientiȩ timor dñi: lau¬
dabit q te pͦpłs fortis. & ciuitas
gentiũ robustarũ timebit te. hoc
ẽ ȩccła de gentibꝰ congregata. Quia
factꝰ eꝰ fortitudo pauꝑi acp̃o tuo.
de quo in psalmis legimꝰ. beatꝰ qui
intellig̃ suꝑ egenũ & pauperem.
titudo egeno in tribulatiõe suȩ¬
passionis. spes a turbine patibu
tur parieti. atq ꝑtranseat. sic
turbo blasphemantiũ iudeoꝵ.
illũ nocere ñ potuit. Et ut alia
utar similitudine: sic̃ ꝓpago gra¬
uissimo torret᷑ estu atq flacces¬
facies ⁊ perire. Iuxta laxx int̃pre¬
tes ñ dico sensuũ s uerboꝵ ordi¬

Expanded text:
 destructa fuerit, in aeternum non aedificabitur, ut mille annorum regnum et aureae Jerusalem atque gemmatae somnia conquiescant. Destructlaudabit Dominum populus fortis. Quis sit autem populus fortis, sequens versus ostendit: Civitas gentium robustarum timebit te. Illis blasphemantibus, gentium populus te timebit. Principium enim sapientiae timor Domini . Laudabitque te populus fortis, et civitas gentium robustarum timebit te, hoc est Ecclesia de gentibus congregata. Quia factus es fortitudo pauperi, Christo tuo, de quo et in Psalmis legimus: Beatus qui intelligit super egenum et patitudo egeno, in tribulatione passionis suae, spes a turbine patibultur parieti atque pertranseat: sic turbo blasphemantium Judaeorum illi nocere non potuit. Et ut alia utar similitudine, sicut propago gravissimo torretur aestu, atque flaccesfacies et perire. Juxta LXX interpretes, non dico sensum, sed verborum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
uiathan. sed tennin quod ꝓpͥe
cȩtũ sonat. Uñ hebrȩi autumãt
leuiathan habitare sub terra.
& in ethere. tenum uͦ in mari
que uidaica fabula ẽ. Qͦsq dicit᷑
in extremo huiꝰ capituli. in die
illa. eusebius pͥori iungit capło.
ut sequens ꝓpħa huic tpri coap¬
tetur: hebrei aut̃ & cȩteri expla¬
natores sequenti. qͦd nc̃ ꝓpositu¬
ri sumꝰ. Indie illa uinea meri
cantabo ei. ego dñs qͥ seruo eam.
repente ꝓpinabo ei. ne forte ui¬
sitet᷑ contra eã. nocte & die ser¬
uo eã .Lax. In die illa uinea bo¬
na desideriũ eiꝰ. ut pͥnceps illius
sit. ego ciuitas fortis. cuutas q̃
oppugnat᷑. frustra potũ dabo

Expanded text:
viathan, sed THANNIN  , quod proprie viathan, sed THANNIN  , quod proprie cetum sonat. Unde Hebraei autumant Leviathan habitare sub terra et in aethere: Thanniim vero in mari, quae Judaica fabula est. Quodque dicitur in extremo hujus capituli, in die illa, Eusebius priori jungit capiti, ne sequens prophetia huic tempori coaptetur. Hebraei autem et caeteri explanatores sequenti, quod nunc proposituri sumus. In die illa vinea meri cantabit ei. Ego Dominus qui servo eam, repente propinabo illi: ne forte visitetur contra eam, nocte et die servo eam. LXX: In die illo vinea bona desiderium ejus, ut princeps illius sit. Ego civitas fortis, civitas quae oppugnatur: frustra potum dabo
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ aũ infine m̃di aduersũ leuia¬
than qͥ in pͥncipio geneseos apel¬
lat᷑ serpens prudentissimꝰ. super
om̃s bestias q̃ erant in terra. gla
nunꝗͣ fugere consuerat. nescienᷤ
illud scriptũ. Quo uadã asꝑu tuo¬
n qͦ a facie tua fugiã. Pulchre qͥ¬
dem poeta in gygantis contuma¬
tiã de encelado lusit. Qͦ fugis en¬
celade: Quasc̾q accesseris horas.:
sub do sẽꝑ eris. Iste aũ leuiathan
concludentẽ. theodotio robustũ.
Uectẽ aũ siue claudentẽ puto
appellari. qͦd multos suo carcere
uirgã dñi. de qua scͥptũ ẽ. uirga
directionis uirga regni tui. Quẽ
dñs interficiet sꝑu oris sui. ha¬
bitatorẽ quondã maris salsoꝵ &
amarũ flucꝰtuũ. Qͥ dicunt diabo¬
lũ actorũ penitentiã. & ueniã
consecuturũ. int̾pretent᷑ nob̾ qͦmͦ
hoc accipiant quod scͥptũ ẽ. & in¬
terficiet draconẽ qͥ ẽ in mari si¬
ue cȩtũ. Scd̾o enĩ loco in p̾̃senti
capło in hebraico ñ appellat᷑ le¬

Expanded text:
ersum Leviathan, qui in principio Geneseos appellatur serpens prudentissimus super omnes bestias , quae erant in terra, gladnumquam fugere consueverat, nesciens illud scriptum: Quo vadam a spiritu tuo, aut a facie tua quo fugiam ? Pulchre quidam poeta in Gigantomachia de Encelado lusit: Quo fugis, Encelade? quascumque accesseris oras, Sub Deo semper eris. Iste autem Leviathan concludentem, Theodotio robustum. Vectem autem sive claudentem puto appellari, quod multos suo carcere virgam Domini, de qua scriptum est: Virga directionis, virga regni tui . Quem Dominus interficiet spiritu oris sui , habitatorem quondam maris, falsorum et amarorum fluctuum. Qui dicunt diabolum acturum poenitentiam et veniam consecutorum, interpretentur nobis quomodo hoc accipiant, quod scriptum est: Et interficiet draconem qui est in mari, sive cetum. Secundo enim loco in praesenti capitulo, in Hebraico non appellatur Le
Abbreviated transcription (Latin):
li. lacob excedens annos centũ
loquit᷑. Parui st̃ ⁊ pessimi dies
mei. Ira uͦ di transitura illa est.
quã thesaurrzant sibi qͥ nolunt
agere penitentiã. Que postquã
transierit nequaꝗͣ cellaria ultra
claudent᷑. s implebit᷑ quod scrip¬

Expanded text:
i, Jacob excedens annos centum loquitur: Parvi sunt et pessimi dies mei . Ira autem Domini transitura illa est, quam thesaurizant sibi, qui nolunt agere poenitentiam; quae postquam transierit, nequaquam cellaria ultra claudentur, sed implebitur quod scrip
Abbreviated transcription (Latin):
uos iudicastis ȩt̃nȩ uitȩ. ecce con¬
uertim᷑ ad gentes. Idcirco faciet
dñs qͦd minatꝰ ẽ: ut onĩs in ea ar¬
deant romano igne circũdati:
ł certe ardeant uitiis atq pecc̃is.
nec possint ardentia diaboli iacła
restinguere. Oñs enĩ ad ulteran¬
tes: quasi clibanꝰ corda eor. Et
illi qui prius habitabãt in ea pꝰꝗͣ
clamauerĩt capta ẽ ciuitas atq
succensa. dimittent eã. & recon

Expanded text:
vos judicastis aeternae vitae, ecce convos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Idcirco faciet Dominus quod minatus est, ut omnes in ea ardeant Romano igne circumdati. Vel certe ardeant vitiis atque peccatis, ne possint ardentia diaboli jacula restinguere. Omnes enim adulterantes quasi clibanus corda eorum. Et illi qui prius habitabant in ea, postquam clamaverint, capta est civitas atque succensa, dimittent eam, et recon
Abbreviated transcription (Latin):
neã meã naturã meã. hoc qͥppe in
deserto significat᷑ ⁊ spinis. ut eã
quasi in prelio conterã atq succen¬
dã. quã sẽꝑ diligentia mea custo¬
diui. an potiꝰ tenebo fortitudi¬
nẽ meã quã xp̃m esse ñ dubiũ ẽ:¬
entia. ut ipsa mͥ pacẽ faciat. &
mundũ reconciliet. Iuxta lacr
hic ẽ sensus. ut ex ꝑsona accipia¬
mus ȩccłȩ. Ego ciuitas firma. ci¬
uitas multis uallata hostibꝰ. quȩ
frustra dedi pocula. in imicȩ meȩ
synagoge. Capiet᷑ nocte ⁊ corru¬
et murus eiꝰ. nullaq erit adu̾sa¬
rii potestas q̃ ñ app̾hendet eam.
Rursũ loquar. Q uid mͥ ꝓdest
custodire eã. q̃ stipulã habeat in¬
se ñ frumenta: que ita inculta ẽ
ut uepriũ plena sit ⁊ spmarũ: Iuã
saluare uolui: s quia hostilĩt mec̃
agit recessi ab ea: dixert̃q in me
⁊ ex me nati apłi. Uob̾ quidem
oportebat pͥmũ loqͥ uerbũ di: s
qm̃ reppulistis illud ⁊ indignos

Expanded text:
ncam naturam meam? Hoc quippe in ncam naturam meam? Hoc quippe in deserto significatur et in spinis: ut eam quasi in praelio conteram atque succendam, quam semper mea diligentia custodivi. An potius tenebo fortitudinem meam, quam entia , ut ipsa mihi pacem faciat, et mundum reconciliet? Juxta LXX hic est sensus, ut ex persona accipiamus Ecclesiae: Ego civitas firma, civitas multis vallata hostibus, quae frustra dedi pocula inimicae meae Synagogae. Capietur enim nocte, et corruet murus ejus, nullaque erit de adversariis potestatibus, quae non apprehendat eam. Rursum loquar: Quid mihi prodest custodire eam, quae stipulam in se habeat, non frumenta: quae ita inculta est, ut veprium plena sit et spinarum, quam salvare volui? Sed quia hostiliter mecum agit, recessi ab ea. Dixeruntque in me et ex me nati Apostoli: Vobis quidem oportebat primum loqui verbum Dei: sed quoniam repulistis illud, et indignos
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eã. succendã eã parit̃. an potiꝰ
tenebo fortitudinẽ mea : faciet
pacẽ mͥ. pacẽ faciet mͥ. Laix. Non
ẽ que ñ apphenderit eã. Qͥs ponet
me stipulã in agro: Propt̃ adu̾¬
sariã hanc reppuli eã: idcirco fe¬
cit ds oĩa q̃ disposuit. Cñbusta
sũ dicent habitatores eiꝰ : faciemꝰ
pacẽ ei. pacẽ faciemꝰ ei. Iuxta he¬
braicũ hic sensus ẽ. Ego qͥ diebus
ui. ne ext̾minaret cã aꝑ de silua.
ne bestie deuorarent. Nunqͥd in¬
dignationẽ ñ habeo. & nescio feri¬
re peccantẽ: ⁊ reddere unicuiq
qͦd meretͥ : Ubi aqͥla posuit spmã
Quis me docebit ut durusꝰ& uine
tamine truculentꝰ inced̾a. ut gra-¬
diar suꝑ uineã quã añ seruaui. &
succendã eã quã meo sepserã mu-¬
ro: An potius id aget fortitudo
mea ut irã differã ⁊ saluẽ eos eũgłii
clementia. qͥ nequaꝗͣ st̃ legis auc̃¬
toritate seruati: Enphaticos au
iuxta hebraicũ legendũ ẽ. Qͥs me
faciat durũ atq crudelẽ. ut ui¬

Expanded text:
pariter. An potius tenebo fortitudinem meam? faciet pacem mihi, pacem faciet mihi. LXX: Non est quae non apprehenderit eam. Quis ponet me custodem stipulae in agro? propter adversariam hanc repuli eam. Idcirco fecit Dominus omnia quae disposuit: combusta sum; dicent habitatores ejus, faciemus pacem illi: faciemus pacem ei. Juxta Hebraicum hic sensus est: Ego qui diebus vi, ne exterminaret eam aper de silva, ne bestiae devorarent. Numquid indignationem non habeo, et nescio ferire peccantem, et reddere unicuique quod meretur? Ubi Aquila posuit spinamQuis me docebit ut durus sim, ettamine truculentus incedam: ut gradiar super vineam, quam ante servavi, et succendam eam quam meo sepseram muro? An potius id aget fortitudo mea, ut iram differam, et salvem eos Evangelii clementia, qui nequaquam sunt Legis auctoritate servatiuxta Hebraicum legendum est: Quis me faciet durum atque crudelem, ut vi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s : &. om̃s declinauerunt simul
inutiles facti st̃: ñ est qͥ faciat bo¬
nũ ñ ẽ usq ad unũ. Uocantur
mulieres de spectacło. ut quod
ipse uiderunt apłis nuntient.

Expanded text:
s . Et: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum , vocantur mulieres de spectaculo, ut quod ipsae viderunt Apostolis nuntient.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cũ psalmista loqͥtur confident̃.
Lauabo per singłas noctes lectũ
meũ in lacrimis meis stratũ me¬
ũ rigabo. Potest nax ⁊ tenebre ꝓ
tͥbulatiõe ⁊ angustiis accipi. Unde
⁊ in alio psalmo suꝑ iusti securi¬
tate ꝓpħa decantat. ꝑ diem solñ
uret te: neq luna per noctẽ: id:
nec in ꝓsperis nec in adu̾sis uniꝗͣ¬

Expanded text:
Psalmista loquitur confidenter: Lavabo per singulas noctes lectum meum, in lacrymis stratum meum rigabo . Potest nox et tenebrae, pro tribulatione et angustiis accipi. Unde et in alio psalmo super justi securitate 348 Propheta decantat: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem , id est, nec in prosperis, nec in adversis
Abbreviated transcription (Latin):
gant. Proptẽa uisitasti & contͥuisti
eos: & ꝑdidisti omnẽ memoriã eoꝵ
lax. Mortui enĩ uitã ñ uidebunt:
neq medici suscitabunt. Idcirco
induxristi ⁊ perdidisti. & tulisti

Expanded text:
gant. Propterea visitasti et contrivisti eos, et perdidisti omnem memoriam eorum. LXX: Mortui enim vitam non videbunt: neque medici suscitabunt. Idcirco induxisti, et perdidisti, et tulisti
Abbreviated transcription (Latin):
nec mens suo stat offitio: sic oĩs
terra idr om̃s homines qͥ uer-¬
sant᷑ in t̾ra. maloꝵ magnitudi¬
ne atq penar̾ ȩbrii erunt. & stu¬
pebunt ad cuncta que cernent.
Et sic̃ uniꝰ noctis tentoriũ atq
tab̾nacłm transfert᷑ de loco ad
locũ. & locus tentorii pͥstini. a ui¬
nis. sic transibit figura huius
mundi. Et erit terra deserta
que grauata ẽ iniquitate sua:
cuiꝰ pondus ⁊ grauissimũ onus
in zacharia scribit᷑. que sedebat
suꝑ talentũ plũbi. Et corruet
inquit. ⁊ ñ adiciet ut resurgat.
ñ quo resurrectio neget᷑ homi¬
nũ & om̃ium qͥ uersant᷑ in t̾ra
s nequa quã erit terrena conũ¬
satio & pͥstinȩ uite statꝰ. cũ ad hoc
humana resurgant corꝑa. & aĩe
eisdẽ que priꝰ deposuerant corꝑi¬
bus uestiant᷑. ut recipiant siue
bona siue mala que egerint suꝑ¬
⁊ terrã. Et erit in die illa uisi

Expanded text:
suo officio: sic omnis terra, id est, omnes homines qui versantur in terra, malorum magnitudine atque poenarum ebrii erunt, et stupebunt ad cuncta quae cernent. Et sicut unius noctis tabernaculum atque tentorium transfertur de loco ad locum, et locus tentorii pristini a vinis: sic transibit figura hujus mundi, et erit terra deserta 336 quae gravata est iniquitate sua, cujus pondus et gravissimum onus in Zacharia scribitur: Quae sedebat super talentum plumbi . Et corruet, inquit, et non adjiciet ut resurgat. Non quod resurrectio negetur hominum, et omnium qui versabantur in terra, sed nequaquam erit terrena conversatio, et pristinae vitae status, cum ad hoc humana resurgant corpora, ut animae eisdem, quae prius deposuerant, corporibus vestiantur, et recipiant a Deo sive bona, sive mala, quae egerunt super terram. Et erit in die illa, vi
Abbreviated transcription (Latin):
urbis intelligamꝰ. Deniq sc̃i in
terra aliena carmen uidee can¬
tare nolentes dicunt. Quomodo
cantabimꝰ canticũ dñi. in t̾ra ali¬
ena: Ego puto hoc esse canticũ.
de qͦ ⁊ alio loco scĩs p̃cipit᷑. Canta¬
te dño canticũ nouũ. Erit aũ can¬
ticũ istud quod sequit᷑. Urbs for¬
titudinis nr̃e saluator. Que est
ista urbs: que in monte sita late¬
re ñ potuit. De qua  in alio lo¬
co scriptũ ẽ. Fluminis impetus
letificat ciuitatẽ di. S rursum.
Gloriosa dicta st̃ de te. ciuitas
di. Huiꝰ urbis ille conditor ẽ: de
qͦ lo qͥt᷑ pat̾. Iste ȩdificabit ciuita¬
tẽ meã. Inimo urbs fortitudinis
fidi. ut duplici septa sit munim̃¬
to. Non enĩ sufficit murũ hab̾e
fidi. nisi ipsa fides confirmetur
temurale siue circũmurale la¬
uoluunt᷑ suꝑ terrã. Pro eo quod
nos uertimꝰ antemurale sym
tũ. ut ipsi muri munitionibus
cincti sint.⁊ uallo fossaq & alis
muris. quos in ȩdificatiõe castroꝵso

Expanded text:
tem intelligamus. Denique sancti in terra aliena carmen Judaeae cantare nolentes, dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domino in terra aliena ? Ego puto hoc esse canticum, de quo et in alio loco sanctis praecipitur: Cantate Domino canticum novum . Erit autem canticum hoc quod sequitur: Urbs fortitudinis nostrae Salvator . Quae est ista urbs? Quae in monte sita latere non potest. De qua et in alio loco scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; et rursum: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei . Hujus urbis ille conditor est, de quo loquitur pater: iste aedificavit civitatem meam: immo urbs fortitudinis fidei, ut duplici septa sit munimento. Non enim sufficit murum habere fidei, nisi ipsa fides bonis operibtemurale sive circummuralevolvuntur super terram. Pro 344 eo quod nos vertimus, antemurale, Syms est: ut ipsi muri munitionibus cincti sint, et vallo fossaque et aliis muris, quos in aedificatione castrorum
Abbreviated transcription (Latin):
faciat faciem mortis ⁊ uincłm
qͦ om̃s p̃płi ligabant᷑. disrũpat q
rete mortis ⁊ telã q̃ om̃s cȩperat
mors in perpetuũ. & auferet dñs
lacrimã ab omĩ facie. qñ morte
suꝑata xp̃i aduenerit regnum
& obꝓbriũ generis humani
quod ad imaginẽ conditũ fue¬
rat creatoris iaboli ⁊⁊ mortis ef¬
fugere scruitutẽ. Nec mirũ siuix¬
ta symmachũ. dña appellet᷑ mors.
cũ beatꝰ apłs. dixcerit. regnauit
mors ab adam usq ad moysen
etiã suꝑ eos qͥ ñ peccauerũt in si

Expanded text:
faciat faciem mortis et vinculi faciat faciem mortis et vinculi quo omnes populi ligabantur; disrumpetque rete mortis, et telam quae omnes ceperat bsorbebitur mors in perpetuum . Et auferet Dominus lacrymam ab omni facie, quando morte superata, Christi advenerit regnum: et opprobrium generis humani, quod ad imaginem conditum fuerat Creatoris, diaboli et mortis effugerit servitutem. Nec mirum si juxta Symmachum domina appelletur mors, cum beatus Apostolus dixerit: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysem, etiam super eos qui non peccave
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds lacrimã ab om̃i facie. &
obprobriũ p᷑płi sui auferet de uni¬
uersa terra : qr dñs locutꝰ ẽ. Laxx.
Et faciet dñs sabaoth. om̃ĩbꝰ gen¬
tibus suꝑ montẽ istũ habere lȩti¬
ciã. Bibent uinũ: ungent᷑ ungen¬
to in monte isto. Grade ħ omĩa
gentibus. Consiliũ enĩ hoc suꝑ
Som̃s gentes: deuorabit mors pre¬
ualens. Et rursũ abstulit dñs
d̾s omnẽ lacrimã ab om̃i facie:
obꝓbriũ p̃płi sui abstulit ab omi
terra. Os enĩ dñi locutũ .ẽ. Pro
co quod nos uertimꝰ faciem uin¬
culi colligati. suꝑ om̃es ppłos: aqͥ¬
la int̾pretatꝰ ẽ faciem tenebra¬
rũ suꝑ om̃s ppłos. Cũq aquila¬
dixerit bis tenebras : theodotio
semel tenebras nominauit. ce¬
tera similit̃: ꝓ qͦ syminachus
de hec omĩa gentibꝰ legenti per¬
spicuũ ẽ: quod ñ scripturȩ uerba
sed sensũ posuerint suũ. eo quod
omĩa mysteria legis ⁊ tẽpli trans
medullata ⁊ uinũ. uindemie de¬
fecatȩ. ut p̃cipitet & absorberi

Expanded text:
s lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui auferet de universa terra: quia Dominus locutus est. LXX: Et faciet Dominus Sabaoth omnibus gentibus super montem istum, bibent laetitiam, bibent vinum. Ungentur unguento in monte isto. Trade omnia haec gentibus, consilium enim hoc super omnes gentes: devoravit 341 mors praevalens. Et rursum: Abstulit Dominus Deus omnem lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui abstulit ab omni terra. Os enim Domini locutum est. Pro eo quod nos vertimus, faciem vinculi colligati super omnes populos, Aquila interpretatus est, faciem tenebrarum super omnes populos. Cumque Aquila bis tenebras dixerit, Theodotio semel tenebras nominavit, caetera similiter. Pro quo Symmachus de omnia haec gentibus, legenti perspicuum est, quod non Scripturae verba, sed suum sensum posuerint, eo quod omnia mysteria Legis et Templi transfmedullata, et vinum vindemiae defaecatae, ut praecipitet et absorberi
Abbreviated transcription (Latin):
quia saluatoris dr uerbis. omĩs
qui se exaltat humiliabit᷑. ⁊ qui
se humiliat exaltabit᷑. ñ solum
hoc ad homines. sed ad con¬
urbiũ munimenta usq ad solũ

Expanded text:
quia 347 Salvatoris dicitur verbis, Omnis qui se exaltat, humiliabitur: et qui se humiliat, exaltabitur , non solum hoc ad homines, sed ad conurbium munimenta usque ad solum
Abbreviated transcription (Latin):
tur impiꝰ ut ñ uideat głam dñi.
Dicamꝰ pͥmũ uixta hebraicũ: &
tc̃ ad lxx int̃pretes transeamꝰ. Quã¬
diu ñ ererces iuditia tua super
terrã. & nec bonis bona nec ma
cii die pro qualitate oꝑm uni¬
cuiq reddideris qͦd meret᷑ : tunc
iusticia tua cognoscet᷑ inorbe ter¬
rarũ. que prius apud incredulos
uidebat᷑ in iusta: ita ut unusqͥsq
pedes: pene effusi st̃ gressus mei
qm̃ relatꝰ sũ suꝑ iniqͥs. pac̃ẽ pec¬
cator uidens. Ad quos respondit¬

Expanded text:
ideat gloriam Domini. Dicamus primum juxta Hebraicum, et tunc ad LXX Interpretes transeamus. Quamdiu non exerces judicia tua super terram, et nec bonis bona, nec macii die pro qualitate operum unicuique reddideris quod meretur, tunc justitia tua cognoscetur in orbe terrarum, quae 349 prius apud incredulos videbatur injusta, ita ut unus sanctpedes, pene effusi sunt gressus mei: quoniam zelatus sum super iniquis, pacem peccatoru
Abbreviated transcription (Latin):
hoymen. ac terrã multa diu̾sitas
sit. Sic cadent gͦ quic̃q habitationi
terre se dederint & in t̾renis oꝑibus¬
escunt in ȩccła q̃ habitacłm patͥs
tui int̾fecti mei resurgent. Exper-¬
giscimini & laudate. qͥ habitatis
in pulue̾. quia ros lucis ros tuus.
⁊ terrã gygantũ detrahes in ruinã
de sepulchris. & letabunt᷑ qͥ st̃ int̾ra.
Ros enĩ tuus sanitas eoꝵ: terra
aũ impior cadet. Sc̃ĩs parturien¬
tibꝰ ⁊ parientibꝰ sp̃m. & habitato¬
ribꝰ t̾rȩ corruentibꝰ quia salutes
ñ fecert̃ in t̾ra: hi qͦs in ap̃o mortu¬

Expanded text:
sitas sit. Cadent ergo quicumque habitationi terrae se dederunt, et in terrenis oescunt in Ecclesia, quae habitaculum Patris, tui interfecti mei resurgent expergiscimini et laudate qui habitatis in pulvere quia ros lucis ros tuus et terram gigantum detrahes in ruinam de sepulcris, et laetabuntur qui sunt in terra. Ros enim tuus sanitas eorum, terra autem impiorum cadet. Sanctis parturientibus et parientibus spiritum, et habitatoribus terrae corruentibus, quia salutes non fecerunt in terra, hi quos in Christo mortu
Abbreviated transcription (Latin):
tos: desideransq fieri quod ꝓpħat.
iungit uerbũ hebraicũ ameri: ꝓ
qͦ lax transtulerunt fiat. Et sepe
Quare aũ laudet & confiteatur
nomini dñi. & que sint ista mira¬
bilia. & cogitationes antique qͣs
ueras oꝑe demonstrauit. Seqͥt᷑. Qa
posuisti ciuitatẽ intumulũ. ur¬

Expanded text:
tos ; desideransque fieri quod prophetat, adjungit verbum Hebraicum AMEN   pro quo LXX transtulerunt fiat. Et DominQuare autem laudet et confiteatur nomini Domini, et quae sint ista mirabilia, et cogitationes antiquae, quas veras opere demonstravit, sequitur: Quia posuisti civitatem in tumulu
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ scõꝵ esse ppłiq credentis: cũ
ad isrł. qͥ de ꝑsecutiõe gentium
qͣsi in ȩstu ardentissimo. ⁊ in siti
liberatꝰ sit. Alii uͦ ⁊ meliꝰ ⁊ rectiꝰ
er ꝑsona ꝓpħȩ dici intellig̃t pro
passioe dñi saluatoris grãs patͥ
referentiꝰ. qͦd fecerit mirabilia :¬
& cogitationes antiquas uerita¬
te cõpleuerit: qn stantes adder¬
terã audient. Uenite bñdicti

Expanded text:
cem sanctorum esse, populique credentis: cum cem sanctorum esse, populique credentis: cum ad Israel, qui de persecutione gentium quasi in aestu ardentissimo et in siti liberatus sit. Alii vero et melius et rectius ex persona prophetae dici intelligunt, pro passione Domini Salvatoris gratias Patri referentis, quod fecerit mirabilia, et cogitationes antiquas veritate compleverit, quando stantes ad dexteram audient: Venite, benedic
Abbreviated transcription (Latin):
Segeno in tribulatiõe sua. spes a
turbine umbracłm ab ȩstu. Sp̃c
enĩ robustoꝵ quasi t᷑bo. impellẽs
parietẽ. Sic̃ estus in siti tumul¬
⁊tũ alienor humiliab̾. ⁊ qͣsi calor¬
⁊ sub nube torrente. ꝓpagine for¬
tiũ marcescere facies. Laxr. Dñe
Nds m̃s glorificabo te: laudabo¬
⁊ nom̃ tuũ qm̃ fecisti mirabiles
res. Consiliũ tuũ antiquũ ue¬
rũ fiat. Quia posuisti ciuitates¬
U in tumulũ. ciuitates fortes. ut
⁊caderẽt fundam̃ta earũ. Impioꝵ
ciuitas. in ęt̾num ñ ȩdificabit᷑.
Propterea benedicet ppłs tͥ pau¬
perũ. & ciuitas hominũ iniqui¬
tates sustinentiũ benedicet tibi.
Fusti enĩ omĩ ciuitati humili au¬
xiliator. & tristibꝰ ꝓpt̾ inopiã pro¬
tectio. ab om̃ibꝰ pessimis liberab̾
cos. Umbracłm sitientiũ. & sp̃c
hominũ iniqͥtates sustinentiũ.
quasi homines pusillanimes siti¬
entes in syon. ab om̃ibꝰ impiis
quibꝰ nos tradidisti. Duplex huiꝰ
loci expositio ẽ. Iudei putant uo¬

Expanded text:
ione sua, spes a turbine, umbraculum ab aestu: spiritus enim robustorum quasi turbo impellens parietem. Sicut aestus in siti, tumultum alienorum humiliabis: et quasi calore sub nube torrente, propaginem fortium marcescere facies. LXX: Domine Deus meus, glorificabo te: laudabo nomen tuum, quoniam fecisti admirabiles res, consilium antiquum verum, fiat. Quia posuisti civitates in tumulum: civitates fortes, ut caderent fundamenta earum. Impiorum civitates in aeternum non aedificabuntur. Propterea benedicet tibi populus pauperum, et civitates hominum iniquitatem sustinentium benedicent tibi. 339 Fuisti enim omni civitati humili auxiliator, et tristibus propter inopiam protectio: ab hominibus pessimis liberabis eos: umbraculum sitientium, et spiritus hominum iniquitatem sustinentium quasi homines pusillanimes sitientes in Sion ab hominibus impiis, quibus nos tradidisti. Duplex hujus loci expositio est. Judaei putant vo
Abbreviated transcription (Latin):
transtuler̃t liquefieri laterẽ n
cadere murũ. Que aũ erroris
causa sit: subsequentia uerba
monstrabunt. Sol lingua hebrea
tribus nominibus apellat᷑: semes.¬
soli luneq cõmune ẽ. Rursum
alba ł candida. In p̃senti gͥ loco
ti st̃ laterẽ. qͥ hebraice appellat᷑
labana. uerbi ambiguitate decep¬
ti. Rursũ ꝓ hania. id÷ calore per
quod intelligit᷑ sol. posuerunt mu
sensus totiꝰ capituli. fenestre cȩli
aꝑte st̃: ut ꝑspiciente dño t̾rena
pecca. om̃is figura terrenorũ pre
teriret & corrueret. & nequaquã
ult᷑ in pͥstinũ statũ resurgeret. In
illa die hoc ẽ in die iuditii. uisita¬
bit dñs suꝑ militiã siue sr ornatũ
Caue ne suspiciens cȩlũ & uidens
solem ꝙ lunã & stellas. & omnẽ or¬
natũ cęli decipiaris & adores ea.
turȩ quasi egrotantẽ militiã. &
exercitũ cȩli. & ferro & cautheriis
indigentẽ scđm illud. Uisitabo
in uirga pecca eoꝵ. & in flagellis
iniquitates eoꝵ. Nã in sequentib

Expanded text:
transtulerunt, liquefieri laterem, et cadere murum: quae autem erroris causa sit, sequentia verba monstrabunt. Sol lingua Hebraica tribus generibus appellatur: SEMESsoli lunaeque commune est. Rursum alba vel candida. In praesenti igitur locoti sunt laterem, qui Hebraice appellatur LEBENA, verbi ambiguitate decepti. Rursum pro HAMMA, id est, calore, per quem intelligitur, sol, posuerunt mursensus totius capituli: Fenestrae coeli apertae sunt, ut prospiciente Domino terrena peccata, omnis figura terrenorum operum praeteriret, et corrueret, et nequaquam ultra in pristinum statum resurgeret. In die illa, hoc est, in die judicii visitabit Dominus super militiam, sive super ornatum Cave ne suspiciens coelum, et videns solem, et lunam. 337 stellas et omnem ornatum coeli, deturarum, quasi aegrotantem militiam, et exercitum coeli, et ferro et cauteriis indigentem, secundum illud: Visitabo in virga peccata eorum, et in flagellis iniquitates eorum . Nam et in sequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
demia. solẽt pauꝑes egestate co¬
gente uacuas circiure uites &
pauca uuaru gͣna colligere. Hi
fugere: pena imminente ardoris.
leuabunt uocẽ in sublime dm̃q
laudabunt. Qñ uenerit dñs in
magestate regnantẽ: tc̃ hinniẽt
in ȩquarũ similitudine leticiȩ
magnitudine gestientes ⁊ hinni¬
ent de mari huiꝰ scłi. Proptẽa
qͥnc̃ scripturis scĩs eruditi estis
& scitis uob̾ tantũ gaudiũ tantaq
p̃mia reseruari: in doctrinis
glorificate dñm: audientes illud
quod scriptũ ẽ. qui głat᷑ in dño
gloriet᷑. nequaꝗͣ in terra uidee
s in insulis. id÷ in ȩccłiis huius
maris ⁊ scłi in quibus bñdicitur
atq laudat᷑ nom̃ dñi di. quondam
ifrł. siue hominis dm̃ uidentis. Iu
xta laex omĩa que de scĩs intelleri¬
mus. referri posst̃ ad impios: qͦd
cũ fuerit finita uindemia. tunc
illi clament in suppliciis constituti.
Qͥ aũ euaserint impioꝵ numerũ.

Expanded text:
ndemia, solent pauperes, egestate condemia, solent pauperes, egestate cogente, vacuas circuire vites, et pauca uvarum grana colligere. Hi fugere, sive poenae imminentis ardores, levabunt voces suas in sublime, Deumque laudabunt. Quando venerit Dominus in majestate regnantem, tunc hinnient in equorum similitudinem, laetitiae magnitudine gestientes, et hinnient de mari hujus saeculi. Propterea qui nunc in Scripturis sanctis eruditi estis, et scitis vobis tantum gaudium tantaque praemia reservari, in doctrinis glorificate Dominum, audientes illud quod scriptum est: Qui gloriatur, in Domino glorietur . Nequaquam in terra Judaeae, sed in insulis, id est, in Ecclesiis hujus maris et saeculi, in quibus benedicitur atque laudatur nomen Domini Dei quondam Israel, sive, hominis videntis Deum. Juxta LXX, omnia quae de sanctis intelleximus, referri possunt ad impios, quod cum fuerit finita vindemia, tunc illi clament in suppliciis constituti. Qui autem evaserint impiorum numerum
Abbreviated transcription (Latin):
nient de mari. Propt̾ hoc in doc¬
trinis glorificate dñm: & in in¬
sulis maris nom̃ dñi di israhel
Quantũ ab hebraica ueritate in
hoc loco distet. laex translatio se¬
quentia uerba monstrabunt. Laex.
Quomͦ siqͥs excutiat oliua. sic exr¬
cutient eos: & si quiescat uinde¬
mia. isti clamore uociferabunt᷑.
Q aũ relicti fuerint suꝑ terram.
letabunt᷑ simul cũ gła dñi: contͥ⁊¬
babit᷑ aqua maris. Propt̾a gła
dñi in insulis erit maris: nomen
Relictis hominibꝰ paucis. qñ ma¬
ledictio uorauerit terrã. ⁊ in ur¬
be fuerit solitudo: n hec uniu̾sa
contigerint in medio t̾rȩ. mine¬
dio pͦpłoꝵ & gentiũ: tanta erit sc̃õꝵ
paucitas. de quibꝰ dñs loquit᷑ in
eu̾głio. multi uocati ⁊ pauci ȩlec̾
ti:⁊ tã uehemens pressura gen¬
tiũ tẽptent᷑ si fieri pot̾ etiã electi
di: ⁊ paucitas eoꝵ bacis oliuarũ
rarissimis comparet᷑: que cũ ex¬
cusse fuerint atq demisse. uix
pauce remanent in ramoꝵ cacu¬

Expanded text:
oc in doctrinis glorificate Dominum: in insulis maris nomen Domini Dei Israel. Quantum ab Hebraica veritate in hoc loco LXX distet translatio, sequentia verba monstrabunt. LXX: Quomodo si quis excutiat olivam, sic excutient eos: et si quiescat vindemia, isti clamore vociferabuntur. Qui autem relicti fuerint super terram, laetabuntur simul cum gloria Domini, conturbabDomini in insulis erit maris, nomen Relictis hominibus paucis, quando maledictio voraverit terram, et in urbe fuerit solitudo, et haec universa contigerint in medio terrae, in medio populorum et gentium, tanta erit sanctorum paucitas, de quibus Dominus loquitur in Evangelio: Multi vocati, et pauci electi : et tam vehemens pressura justorum, ut tententur, si fieri potest, etiam electi Dei: et paucitas eorum baccis olivarum rarissimis comparetur, quae cum excussae fuerint atque demessae, vix paucae remanent in ramorum cacu
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ inqͥt hec audissẽ. & in subuer¬
sioẽ orb̾ uaticiniũ ꝓpħarũ explen¬
dũ esse ꝑspicerẽ: locutꝰ sũ mͥ int̾no
cordis affectu. Non possũ cuncta
narrare que cerno.heret lingua
faucibꝰ meis. uax dolore claudit᷑.
Ue mͥ. Quantꝰ ordo penarũ ante
ocłos uersat᷑ meos: cerno p̃sentia
que futura st̃. Errant aũ qͥ putãt
hoc ex ꝑsona dĩ debere intelligi
rerũ ordinẽ ñ sequentes. Mirorq
qͦ sensu ꝓ psalmis ⁊ laudibꝰ qͦd in
hebraico dicit᷑ remroth. lex por¬
tenta int̾pretati st̃: nisi forte sig¬
nũ ẽ atq portentũ. ut excluso
ppło iudeoꝵ incredula prius gen¬
ricantes p̾uaricati st̃: & p̾uarica¬
tione transgressoꝵ p̾uaricati st̃.¬

Expanded text:
 in subversionem orbis vaticinium Prophetarum explendum esse perspicerem, locutus sum mihi interno cordis affectu: Non possum cuncta narrare quae cerno. Haeret lingua faucibus meis, vox dolore concluditur. Vae mihi, quantus ordo poenarum ante oculos versatur meos! cerno praesentia quae futura sunt. Errant autem qui hoc putant ex persona Dei debere intelligi, rerum ordinem non sequentes. Mirorque quo sensu pro psalmis, et laudibus, quod in Hebraico legitur ZEMROTH  , LXX portenta interpretati sunt, nisi forte signum est atque portentum, ut excluso populo Judaeorum, incredula prius genricantes praevaricati sunt, et praevaricatione transgressorum praevaricati s
Abbreviated transcription (Latin):
laix. Uia iustor recta facta est:
uia iustor. p̃parata. Uia enĩ dñi
iuditiũ. Sperauimꝰ in nomine tuo:
⁊ inmemoria q̃ desiderat anima
de quo supͣ dixerat. conculcabit
eã pes pedes pauꝑis. Huiꝰ gͦ iusti
semita recta ẽ: siue ut uerbum
nouũ fingã rectitudines quas
eã uoluerint ambulare cursu
ambulent in offenso. In hac semi¬
ta uiditior dñi sustinuerunt
eũ scĩ. & sꝑauerunt in eo. quia
spes ñ confundit. ⁊ nom̃eiꝰ ⁊ me¬
moriale habuerunt in desidio
anime dicentes. Concupiuit aĩa
mea desiderare iustificationes tuas in

Expanded text:
cta est via justorum, et praeparata. Via enim Domini judicium, speravimus in nomine tuo: et in memoria quam desiderat anima de quo supra dixerat: Conculcabit eam pes, pedes pauperis. Hujus ergo justi semita recta est, sive, ut verbum novum fingam, rectitudines, quaseam voluerit ambulare, cursu ambulet inoffenso. In hac semita judiciorum Domini, sustinuerunt eum sancti, et speraverunt in eo, quia spes non confundit. Et nomen illius et memoriale habuerunt in desiderio animae, dicentes: Concupivit anima mea desiderare judicia tua in
Abbreviated transcription (Latin):
tibus que quondã isrł in typo
imagine celebrabat. Hoc enĩ consi¬
liũ dñi ẽ. ut cuncta tranferant᷑
ad gentes. quia mors absorta ẽ
n lacrima om̃is abstersa: & obpro¬
briũ uniuerse terrȩ xp̃i imꝑio
succedente deletũ ẽ. Et dicent
in die illa. Ecce d̾s nr̃ iste expecta¬
uimꝰ eũ usaluabit nos. Iste dñs
sustinuimꝰ eũ: exultabimꝰ u leta
bim᷑ in salutari eiꝰ. Qui requies¬
cet manꝰ dñi in monte isto. ⁊ tri¬
turabit᷑ moab sub eo. sicuti terun.¬
tur palee in plaustro: & extendet:
manus suas sub eo. sic̃ extendit
natans ad natandũ. Et humilia¬
bit᷑ gła eiꝰ cũ allisiõe manuum
eiꝰ. & munimenta sublimiũ mu¬
rorũ tuoꝵ. concident & humili¬
abunt᷑ ⁊ detrahent᷑ in terrã usq
ad puluerẽ. Absorta morte in
perpetuũ: p̃płs cui qͥde manu mor¬
tis fuerit liberatꝰ. dicit dñs. Ecce

Expanded text:
tibus, quae quondam Israel in typo et imagine celebrabat. Hoc enim consilium Domini est, ut cuncta transferantur 342 ad gentes, quia mors absorpta est et lacryma omnis abstersa, et opprobrium universae terrae, Christi imperio succedente, deletum est. Et dicent in die illa: Ecce Deus noster iste, exspectavimus eum, et salvabit nos: iste Dominus, sustinuimus eum, exsultabimubimur in salutari ejus. Quia requiescet manus Domini in monte isto, triturabitur Moab sub eo, sicuti teruntur paleae in plaustro. Et extendet manus suas sub eo, sicut extendit natans ad natandum: Et humiliabita sublimium murorum tuorum concident, et humiliabuntur et detrahentur in terram usque ad pulverem. Absorpta morte in perpetuum, populus Dei qui de manu mortis fuerit liberatus, dicet ad Dominum: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita destructũ & cõminuta ut
nichil in ea remaneat qͦd possit
ignẽ emortuũ reacoendere: &
saltẽ cenosã ⁊ paruuła aquã po¬
płis p̃bere sitientibꝰ. Quia ħ
ur̃a: & noluistis ⁊ dixistis. Neqͣꝙͣ:.
q ad ȩquos fugiemꝰ. Ido fugietis.
Et suꝑ ueloces ascendemꝰ. Idõ
ueloces erunt qͥ ꝑsequent᷑ uos.
Mille hoĩes a facie terroris uniꝰ:
⁊ a facie terroris quinq fugietiᷤᷤ.¬

Expanded text:
et ita destructa et comminuta, ut et ita destructa et comminuta, ut nihil in ea remaneat quod possit ignem emortuum reaccendere, et saltem coenosam, et parvulam aquam populis praebere sitientibus. Quia haec noluistis et dixistis nequaquam sed ad equos fugiemus ideo fugietis et super veloces ascendemus ideo veloces erunt qui persequentur vos mille homines a facie terroris unius et a facie terroris quinque fugieti