comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
demptionis memoriam ecclesiam
frequentare uobebat. ut uidelic&
pro carire agni ac sanguine sui
corporis sanguinisq sacramentũ
substitutite. ipsumq se esse mons¬
nitebit eũ. tu es sacerdos in ęternũ
scđm ordurem melchi sedech. Frangit
aut in se panẽ que discipulis por¬
rigit. ut ostendat corporis sui frac
tionem. non absq sua sponte ac ꝓ.¬
cirratione uentiurã. sed sicut alibi
sumendi eam. Quem uidelic&
panem certi quoq gr̃a sacramenti
prcusq frangeret benedixit. quia
naturam humanam quã passitrus
assumpsit. ipse una cũ patre & spũ
mirem assumptum ita morti sub¬¬
dere dignatus est. ut ei diuinae
in mortalitatis ueraciter in esse
potentiam demoristiae. idtoq uelo¬
cius cum amorte resuscitandum
esse doctros. Et accepto calice
gr̃as agens. dedit eis: & biberunt
&x illo om̃s. Cum ad propinquate
passioni dicitur. accepto pane gr̃as
egisse perhibrtur. Grãs itaq ait
qui flagella altenae iniquitatis

Expanded text:
demptionis memoria, Ecclesiam demptionis memoria, Ecclesiam frequentare volebat, ut scilicet pro carne agni ac sanguine, sui corporis sanguinisque sacramentum institueret, ipsumque se esse monsminus: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Frangit itaque ipse panem, quem discipulis suis porrigit, ut ostendat sui corpotionem non absque sua sponte ac procuratione venturam, sed, sicut alibi sumendi eam. Quem videlicet? panem certi quoque gratia sacramenti priusquam frangeret, benedixit. Quia naturam humanam, quam passurus assumpsit, ipse una cum Patre et Spirminem assumptum, ita morti subdere dignatus est, ut ei divinae immortalitatis veraciter inesse potentiam demonstraret. Ideoque velocius eum a morte resuscitandum esse doceret. Et accipiens calicem gratias agens dedit eis, et biberunt ex illo omnes. Cum appropinquare passioni dicitur, accepto pane gratias egisse perhibetur. Gratias itaque agit, qui flagella alienae iniquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
&hodie quoq in sempiternũ ue illi
pollutus. mysttriorũ xp̃i oblationib
sacro sc̃is participare non metuit.
Bt ille enim in exemplum iudȩ filiũ
hominis tradit. non quidem rudȩis
peccatoribus. sed tamen prccatotib
membris udelicos suis quib illud
in estimabile & in uiolabile domi-¬
nici corporis ac sanguinis saera-¬
mentum temerare pręsumit. Ille
dñm uendit qui eius timore atq
amore neglecto. terrena ꝓ illo
& caduca. inimo & iam criminosa
diligere & cirrare conuincitur.
onum erat ei. si non ess& natus homo
ille. Non ⁊ deo pritandus est ante
fuisse quam nasceretur. quia nulli
possit esse bene nisi ei qui futrit.
sed simpliciter dictum est multo
manducantibus illis. accepit ⁊ hc
panem & benedixit. ac fregit. &
dedio eis & ait. Sumite. hoc est
corpus nieum. Finitis paschȩ ut¬
teris sollempnus. que in cõmemo¬
rationem antiquȩ de aegypto
liberationis populi dĩ agebantur
tranfiit ad nouũ quod in suae re¬

Expanded text:
et hodie quoque et in sempiternum vae illi et hodie quoque et in sempiternum vae illi pollutis, mysteriorum Christi oblationibus sacrosanctis participare non metuit. Et ille enim in exemplum Judae Filium hominis tradit, non quidem Judaeis peccatoribus, sed tamen peccatoribus, membris videlicet suis, quibus illud inaestimabile et inviolabile dominici corporis ac sanguinis sacramentum temerare praesumit. Ille Deum vendit, qui ejus timore atque amore neglecto, terrena pro illo et caduca, imo etiam criminosa, diligere et curare convincitur. Bonum esset ei, si non esset natus homo ille. Non ideo putandus est ante fuisse quam nasceretur, quia nulli possit esse bene, nisi ei qui fuerit. Sed simpliciter dictum est, multo manducantibus illis, accepit Jesus panem, et benedicens fregit, et dedit eis, et ait: Sumite, hoc est corpus meum. Finitis paschae veteris solemnibus, quae in commemoratione antiquae de Aegypto liberatiotransit ad novum, quod in suae re
Abbreviated transcription (Latin):
undecim apłi qui nihil tale contra
dñm cogitarent. sed plus credunt
magistro quam sibi. & tinentes
fragilitatem suam. tristes in terro¬¬
gant de peccato. cuius conscientiã
non habebant. Qui ait illis.
Unus ex duodecim qui intingit meci
manũ in catino. Omira dñi poten.¬
tia. Primum dixerat unus ex uobis
me tradet. perseuerat proditor
in malo. manifestius arguit. &¬
tamen nomen proprie desigitar
Iudas exteris contristatis & retra¬
hettibus manũ & interdicentib
cẏbos ori suo. temeritate & inpu.
manum oum magistro mittit incatino.
ut audatia bonam conserentiã mren¬
ractuis Eto filius quidem hominis
udi sicuto scriptu est de illo. Ule
uttͥ homini illi. ꝑ quem filius ho.¬
minis tracdetur. Nec primo nec
sđo correptus aproditione trahit
pedem. sed patientia dñi nutrit
inpͥudentiam suam. & thesaurizat
sibi iram indie trȩ. Pęnã prȩdicit.
ut quem pudor non uictrat. cor¬
ngant denuntiata supplicia. Sed

Expanded text:
undecim apostoli, quod nihil tale contra undecim apostoli, quod nihil tale contra Dominum cogitarent, sed plus credunt magistro quam sibi, et timentes fragilitatem suam tristes interrogabant de peccato, cujus conscientiam non habebant. Qui ait illis: Unus ex duodecim, qui intingit mecum manum in catino. O mira Domini potentia! primum dixerat: Unus ex vobis me tradet, perseverat proditor in malo, manifestius arguit, et tamen nomen proprie non designat. Judas, caeteris contristatis et retrahentibus manum, et interdicentibus cibos ori suo, temeritate et impudmanum cum magistro mittit in catinum, ut audacia bonam conscientiam mentiretur. Et Filius quidem hominis vadit, sicut scriptum est de eo. Vae autem homini illi, per quem Filius hominis tradetur. Nec primo, nec secundo correptus a proditione retrahit pedem, sed patientia Domini nutrit impudentiam suam, et thesaurizat sibi iram in die irae. Poenam praedicit, ut quem pudor non vicerat, corrigant denuntiata supplicia. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
pecus intellexerit: Iste ni
mirum in imis pascha facit.
qui maiestatem spiritus in utrbis
dĩ comprȩbendete nec dum
didicit. At qui aquȩ baiuilam
hoc est gr̃ȩ prȩconem indomun
eccłȩ futrit consecitus. hic per
sp̃m in lustrantem suꝑficre liter
transcendendo in alto mritas
solatio xp̃o refectionem ptęparar
quia cuncta uel paschȩ sacranta
irel extera legis decreta eius qe
sacramenta cognoscit. Uespere
autem facto uenit cum duodeci.
& discumbentibus ers & manducan
tibus. ait ihc. quia unus ex uobis
me trad&. qui manducat mecu
Qui de passione sua prędixerat os
de proditore prȩdicit. dans locũ
prntentiȩ. ut cum intellexiss&e
setri cogitatiorres suas & occulta
consilia pęnateret eũ facti sui &
tamen non designat specialiter.
ire mani feste co argutus impu¬
dentior ficto. Mittt crimen in
numero. ut agat conscius peui¬
tentiam. At illi cȩperunt contis¬
tari. & dicere ei singillatim. Nu.¬
quid egoe Et certe nouterant

Expanded text:
pecus intelpecus intelmirum minus pascha facit: quia majestatem spiritus in verbis Dei comprehendere necdum didicit. At qui aquae bajulum, hoc est gratiae praeconem, in domum Ecclesiae fuerit secutus, hic per spiritum illustrantem superficiem litterae transcendendo in alto mentis solario Christo refectionem praeparat, quia cuncta vel paschae sacramenta, vel caetera legis decreta, ejus esse sacramenta cognoscit. Vespere autem facto, venit cum duodecim. Et discumbentibus eis, bis quia unus ex vobis me tradet, qui manducat mecum. Qui de passione praedixerat, et de proditore praedicit, dans locum poenitentiae, ut cum intellexisset sciri cogitationes suas et occulta consilia, poeniteret eum facti sui. Et tamen non designat specialiter, ne manifeste coargutus impudentior fieret. Mittit crimen in numero, ut agat conscius poenitentiam. At illi coeperunt contristari, et dicere ei singulatim: Nunquid ego? Et certe noverant
Abbreviated transcription (Latin):
Habemus aut̃ thesartrũ istum in
uasis fictilibus. Parant ergo pascha
discipuli. ubi aquȩ infertur lague¬
na. ut adesse tempus insinuent.
quo cultoribus utris paschȩ typi¬
cus delimine ac postibus etuor
offeratur. & ad tollenda mundi
crimina uiui fici fontis baptisra
compleretur. Sequinini cum.
& quocumq introierit dicite
dño domus quia magister dicit.
Ubi est diuersoriũ & refectio mea:
Ubi pascha cum discipulis meis
manducem: Consulte siue
aquȩ baiuli. seu dñi domus sunt
prȩtermissa uocabula. ut om̃ib
uerũ pascha cęlebrate uolentib
hoc est xp̃i sacramentis imbui.
eumq sui mentis hospitio susci¬
pere quȩrentibus. facuiltas danda
signetur. Et ipse uobis demon-¬
strabit cęnacrilum grãde stratu.
& ibi parate. Cięnaculum mag-¬
num lex spiritalis est quȩ de ati-¬
gustus litterȩ egrediens. in subli¬
mi loco recipitur. Nam qui ad¬
huc occidentẽ litteram seruaue-¬
rit. quid aliud in agno quam

Expanded text:
Habemus autem thesaurum istum in Habemus autem thesaurum istum in vasis fictilibus . Parant ergo pascha discipuli, ubi aquae infertur lagna, ut adesse tempus insinuent, quo cultoribus veris paschae typicus de limine ac postibus cruor offeratur, et ad tollenda mundi crimina vivifici fontis baptisma compleretur. « Sequimini eum, et quocunque introierit, dicite domino domus, quia magister dicit: Ubi est diversorium, ubi est refectio mea, ubi pascha cum discipulis meis manducem? » Consulte sive aquae bajuli, seu domini domus sunt praetermissa vocabula. ut omnibus verum pascha celebrare volentibus, hoc est, Christi sacramentis imbui, eumque suae mentis hospitio suscipere quaerentibus facultas danda signetur. « Et ipse vobis demonstrabit coenaculum grandem stratum, et ibi parate nobis. » Coenaculum magnum lex spiritualis est, quae de angustiis litterae egrediens, in sublimi loco recipit Salvatorem. Nam qui adhuc occidentem litteram servaverit, quid aliud magnum quam
Abbreviated transcription (Latin):
immolate. id est agnu̾ occidere
solebant aduesperam. Qđ exponesᷤ
apłs ait. Eit eni pascha nr̃m im-¬
molatus est xp̾e. Qui licoe die
sequenti. hoc est quinta decima
sit luna crucifixus. hac tamen
nocte qua agnus immolabatut
& carnis sanguiisq suis discipu-¬
lis tradidit mysteria cęlebranda
& aiudeis tentus ac ligatus ipsiuꝰ
immolationis. hoc est passionis
suȩ sacrauit exordium. Eit mit.¬
tit duos ex discipulis suis. & dicit
cis. Ite in ciuitatem. & occurret
uobis homo laguena aquȩ baiu-¬
lans. Indicium quidem presci-¬
entie diuinitatis est quod cum
discrpulis loquens. quid alibi fu¬¬
tirrum sit nouit. Pulchre autꝰ
paraturis pascha discrpulis.
gelistam amphoram aquȩ baui-¬
lans occutrit. tit ostendatur huiꝰ
paschale mysterium ꝓ oblatione
ꝑfecta mundi totius esse cebebran-¬
dum. Aqua quippe lauachrũ
grȩ. laguena fragilitatẽ designat:
corum. ꝑ quos eadem erat gratia
inundo ministranda. unde aiunt.

Expanded text:
pascha immolare, id est, agnum occidere pascha immolare, id est, agnum occidere solebant ad vesperam . Quod exponens Apostolus, ait: Etenim Pascha nostrum immolatus est Christus . Qui licet die sequenti, hoc est quintadecima sit luna crucifixus, hac tamen nocte qua agnus immolabatur, et carnis sanguinisque sui discipulis tradidit mysteria celebranda, et a Judaeis tentus ac ligatus ipsius immolationis, hoc est passionis suae sacravit exordium. Et mittit duos ex discipulis suis et dicit eis: Ite in civitatem vobis homo lagenam aquae bajulans. Indicium quidem praesciae divinitatis est, quia cum discipulis loquens, quid alibi futurum sit, novit. Pulchre autem paraturis pascha discipulis, gelistam , amphoram aquae bajulans occurrit, ut ostendatur hujus paschae mysterium pro ablutione perfecta mundi totius esse celebrandum. Aqua quippe lavacrum gratiae, lagena fragilitatem designat eorum per quos eadem erat gratia mundo ministranda. Unde aiunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ci pecimiam se daturos. Et quae¬
rebat. quomodo illũ oportune
tracderoꝵ. Multi hodie iudȩ sce¬
lus qͦđ dñm ac magisttũ dm̃q suũ
pecunia uendiderit. uelut in ma
ne & nefatrũ exhortent. nec tam
cauent. Nani cu ꝓmunerib falsũ
contra qutemliboe testimonium
dicunt: profecto quia ueritatẽ pro
pecunia negant. dm̃ pecunia uen¬¬
dunt. Ipse eni dixit. Eigo sumue.¬
ritas. Qu̾ socretatem fraternitatis
aliqua discordię peste comaculant.
Qui ergo caritatis & ueritatis ira
sꝑnunt. dm̃ utiq qui est caritas
&o ueritas produnt. maxime cũ
non infirmitate uel ignorantia
peccant: sed insimilitudinem
iudȩ quęrunt oportun itatem
qualiter arbitris absentib mdacio
ueritatem uirtutẽ criminre mu¬
tent. Et primo die azimorum
quando pascha immolabant. diet
ei diserpuli. Quo uis eamus. &
paromus tibi comedere pascha.
Primum diem arimorũ quartum
decimum primi mensis appel¬
lant. quando fermento ab recto

Expanded text:
ei pecuniam se daturos. Et quaeei pecuniam se daturos. Et quaerebat quomodo illum opportune traderet. Multi hodie Judae scelus quod Dominum ac magistrum Deumque suum pecuniane et nefarium exhorrent, nec tamen cavent. Nam cum pro mulieribus falsum contra quemlibet testimonium dicunt, profecto quia veritatem pro pecunia negant, Deum pecunia vendunt. Ipse enim dixit: Ego sum veritas. Cum societatem fraternitatis aliqua discordiae peste commaculant, Qui ergo charitatis et veritatis jussa spernunt, Deum utique qui est charitas et veritas, produnt, maxime cum non infirmitate vel ignorantia peccant, sed in similitudinem Judae quaerunt opportunitatem, qualiter arbitris absentibus mendacio veritatem, virtutem crimine mutent. Et primo die Azymorum, quando pascha immolabant, dicunt ei discipuli: Quo vis eamus, et paremus tibi comedere pascha? Primum diem Azymorum, quartum decimum primi mensis appellat, quando, fermento abjecto,
Abbreviated transcription (Latin):
affusa est. de obsequio quod dño
piȩ deuotionis exhibuit. ita &
ceontrario ille qui obsequio eius
detrahere temeraria lingua non
umuit. ꝑfidiȩ nota longe lateq
infamatus. & dõ simul atq homi¬
nibus merito factus est exosus.
Sed̃ dũs borrum laude dignt temu¬
ntrans fututis. impii cotitumelias
tacendo pręterut. Eet iudas sca¬
nothis unus ex duodecim. ab ut
ad summos sacerdotes. ut prodeia&
cum illis. Infelix iuda dampriũ
quod ex effusione unguruti se fe¬
cisse credebat. uult magistri p̾tio
compensare. Nec certe iã postu¬
lat summã. ut saltim luctosa ui-¬
dtretur ptoditio. sed quasi urile
tradens mancipiũ in potestate
cmentiu̾ posiit. quantu uellent
lare. Quod autẽ dixit abiit ad
summos sactidotes ut prodetos eu
illis. ostendit eum non aprincipib
inuitatũ. non ulla necessitate
constrictum sponte ꝓpria sceleratȩ
mentis inhisse consilium. Qui axi¬
dientes gauisi sunt. & promi serutt

Expanded text:
diffusa est, de obsequio quod Domino diffusa est, de obsequio quod Domino piae devotionis exhibuit, ita e contrario ille qui obsequio ejus detrahere temeraria lingua non timuit, perfidiae nota longe lateque infamatus, et Deo simul atque hominibus merito factus est exosus. Sed Dominus bonum laude digna remunerans, futuras impii contumelias tacendo praeteriit. Et Judas Scariothis unus de duodecim abiit ad summos sacerdotes, ut proderet eum illis. Infelix Judas! damnum quod ex effusione unguenti se fecisse credebat, vult magistri pretio compensare, nec certam jam postulat summam, ut saltem lucrosa videretur proditio, sed quasi vile tradens mancipium, in potestate ementium posuit, quantum vellent dare. Quod autem dixit, Abiit ad summum sacerdotem, ut proderet eum illis, ostendit eum non a principibus invitatum, non ulla necessitate constrictum, sed sponte propria sceleratae mentis inisse consilium. Quod audientes gavisi sunt, et promiserunt
Abbreviated transcription (Latin):
opus. operata est in me. Semper
etum parperes habrtis tiobiscum.
& cum uolutritis potestis illisbene¬
facere: me autꝰ non semꝑ habebitis.
Alia aboritur quȩstio. quare ibc
post resurractionem dixent ad
discipulos. ecce ego uobiscũ sum¬
tione᷑ scłi. & nunc loquitur. me
atit᷑ non semꝑ habrbitis. Sed mbs
tuditur in hoc loco de pixsentia
dicere corporali. quia nequaqui
cum eis ita futurus post resurres.¬
tione̾. quomodo nunc in om̃i con¬
uictu & familiaritate. Quius rei
putatis ꝑditionem esse unguenti
officium sepultitrȩ est. Nec mini
si mihi bonum odorem suȩ fidti
dederit. cum ego pro ea fusuras
sum fangunem meũ. Amendus
uobis. ubicumq prȩdicatũ fuerit
cuuangelium istad in uniutrso
mundo & quod hec fecit narrabit
in intmoriam eius. Adtendite noti.¬
nam futurorũ. quod passurus post
Ais paucos sciat euuangelit̃i suũ
ato orbe cęlebrandum. Notandu
iutꝰ quia sicut maria glãm adepta
ꝓ toto orbe quacumq eccłã sc̃a

Expanded text:
mper enim pauperes habetis vobiscum, et cum volueritis, potestis illis benefacere; me autem non semper habebitis. Alia oboritur quaestio, quare Jesus post resurrectionem dixerit ad discipulos: Ecce ego vobiscum sutionem mundi ; et nunc loquitur, Me autem non semper habebitis. Sed mihi videtur in hoc loco de praesentia dicere corporali: quia nequaquam cum eis ita futurus sit post resurrectionem, quomodo nunc in omni convictu et familiaritate. Cujus rei putatis perditionem esse unguenti, officium sepulturae est. Nec mirum, si mihi bonum odorem suae fidei dederit, cum ego pro ea fusurus sim sanguinem meum. Amen dico vobis, ubicunque praedicatum fuerit Evangelium istud in universum mundum, et quod fecit haec narrabitur in memoriam ejus. Attende notitiam futurorum, quod passurus post dies paucos sciat, Evangelium suum toto orbe celebrandum. Notandum autem quod sicut Maria gloriam adepta est toto orbe, quocunque Ecclesia sancta
Abbreviated transcription (Latin):
nis hebigi proprictatẽ. sed exo
quod dixit. heli. heli. putantes be¬
liam ab eo inuocatum. S in autꝰ
tudyos qui hoc dixerunt uttellegere
uolueris. & hoc more sibi solito fic¬
unt. ut dñm in becillitate infancis
quod helię auxilium deprecetur.
Curtens aut̃ unus & implens spon¬
giam acçto ei rcumponiensq calimo
potum dabat ei dicens. Sint uide

Expanded text:
nis Hebraici proprietatem, sed ex eo nis Hebraici proprietatem, sed ex eo quod dixit Heloi, Heloi, putantes Eliam ab eo invocatum. Siu autem Judaeos, qui hoc dixerint, intelligere volueris, et hoc more sibi solito faciunt, ut Dominum imbecillitate infament, qui Eliae auxilium deprecetur. Currens autem unus, et implens spongiam aceto, circumponensque calamo potum, dabat ei, dicens: Sine, vide
Abbreviated transcription (Latin):
Ut quid principio uicesimi primi
psalmi abrisus est illud. quod in
medio urrsiculi legitur tespice
in me Super fluũ est. Legitut
me de reliquisti: Nec mireris
utrborum humilitatem quȩ rimo¬
nias derelicti. cum formã scrui
sciens. scandalum crucis uideas.
Sicrit en̾i esurire & sitre & fatigari
non erant propria diuinitatis sed
corporalis passioris. ita & quod
dicitur ut quid me dereliquisti
corpotalis uocis erat proprium.
quia sol& scđm naturam corpus
nullatenus uelle asibi coniuncta
tuta fratidari. L. icos en̾i & ipse
saluator dicebat hoc. sed proprie
ostendebat corpotis fragilitatem
manens uirtus & sapientia dĩ.
Vt ergo homo loquitur. meos crteũ¬
frens motus. quod inptriculis
positi adõ deseri nos putamus
homo turbatur. ut homo flit. p
homo erucifigitur. Et quidam q
cireumstantib audicntes. dicebunt
E cce heliam uocat. Non oms seal
quidam. quos arbitror milites funso
romanos. nori intellegentes seruo¬

Expanded text:
Ut quid, etc. Principio vicesimi primi Ut quid, etc. Principio vicesimi primi psalmi usus est. Illud vero quod est in medio versiculi: Respice in me, superfluum est. Legitur me dereliquisti? Nec mireris verborum humilitatem, querimonias derelicti, cum, formam servi sciens, scandalum crucis videas. Sicut enim esurire, et sitire, et fatigari, non erant propria divinitatis, sed corporales passiones, ita et quod dicitur, Ut quid me dereliquisti? corporalis vocis erat proprium, quia solet secundum naturam corpus nullatenus velle a sibi conjuncta vita fraudari. Licet enim et ipse Salvator hoc dicebat, sed proprie ostendebat corporis fragilitatem, manens virtus et sapientia Dei. Ut homo ergo loquitur, meos circumferens motus, quod in periculis positi, a Deo nos deseri putamus; ut homo turbatur, ut homo flet, ut homo crucifigitur. Et quidam de circumstantibus audientes dicebant: Ecce Eliam vocat. Non omnes, sed quidam. Quos arbitror milites fuisse Romanos, non intelligentes sermo
Abbreviated transcription (Latin):
sole. resurrectionis suȩ mysteria
cȩbebrauerit. Statutum enĩ tempo¬
ris signauit quod effectum tẽporis
exhibirit. qui mortiuis est ꝓpter
peccata nr̃a. & resurrexit propt᷑
iustificationẽ nr᷑am. Nam & de
adam peccante scriptum est. quod
audierit uocem dñi dĩ deambulantis
in paradyso. ad atiram post meridi¬
tm. Post meridiem namq inclinata
luce fidei. ad atiram utro tefriges¬
cente feruore caritatis. dtambulans
autem audiebat. quia ab homine
peccante recesstrat. Rationis
igitur immo diuinȩ pietatis ordo
poserbat ut eodem temporis arti-¬
culo quo tunc adȩ prȩuaricanti
obelauiserat. nunc latroni dñs pę¬
nutenti ianuam paradysi restraret.
Et qua hora primus adam peccando
mortem huic inuido inuexit.
eadem hora secundus adam mortẽ
moriendo destruetet. Et hora
nona. exclamauit ih̃e uoce magna
dicens. Heloẏ. heloy. bemasabacta¬
ni: Quod est interprętatũ. Dͣ
m̃s. ds̃ m̃s. ut quid dereliquistimes

Expanded text:
sole, resurrectionis suae mysteria sole, resurrectionis suae mysteria celebrarit. Statu enim temporis signavit quod effectu operis exhibuit. Quia mortuus est propter peccata nostra, et resurrexit propter justificationem nAdam peccante scriptum est, quod audierit vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem . Post meridiem, namque inclinata luce fidei. Ad auram vero, refrigescente fervore charitatis. Deambulans autem audiebatur quia ab homine peccante recesserat. Rationis igitur imo divinae pietatis ordo poscebat, ut eodem temporis articulo quo tunc Adae praevaricanti occluserat, nunc latroni Dominus poenitenti januam paradisi reseraret, et qua hora primus Adam peccamortem huic mundo invexit, eadem hora secundus Adam mortem moriendo destrueret. « Et hora nona exclamavit Jesus voce magna, « dicens: Eloi, Eloi, lamma sabachtani? Quod est interpretatum: Deus meus, Deus meus, ut quid dereliquisti me? »
Abbreviated transcription (Latin):
crumpnis optant crui. ut spm suũ
in manus commendent auctoris
unaq eum ipso regni glestis desi¬
derent esse participes. Unde bene
ille qui fide dubia dnm precabatur.
funditus est contẽptus adno. neq
ulla repositione dignus habitus.
At uero prȩces illius qui aeternam
ase salutem quę rebat. pra uox dñs
oxauditione suscrptre dignatus est:
quia nimirum qui cumq in tribu¬
lationibus positi temporalia tautũ
adño sola requirunt. a temporalib
separantur. & aeternis gaudus
ptiuantur. Qui aute ut raciter
bona patrię cebestis suspirant. ad
hȩc absq ulla dubretate xp̃o miser¬
rante ꝑuenrant. Et facta hora
sexta. tenebre factȩ sunt ꝑ totam
tetram usq inhoram nonam. Cela¬
rissimũ mundi lunren retraxit ra¬
dios suos nc aut pendentem uiderte
dñm. aut impii blasphemantes sua
luce fruerentur. Et notandum
quia dñs sexta hora hoc est recessuto
acentto mundi sole crucifixus sit.
diluculo autẽ hoc est oriente ia

Expanded text:
aerumnis optant erui, ut spiritum suum aerumnis optant erui, ut spiritum suum in manus sui commendent auctoris, unaque cum ipso regni coelestis desiderent esse parille, qui fide dubia Dominum precabatur, funditus est contemptus a Domino, neque ulla responsione dignus habitus. At vero preces illius, qui aeternam a se salutem quaerebat, pia mox Dominus exauditione suscipere dignatus est. Quia nimirum, quicunque in tribulationibus positi, temporalia tantum a Domino solatia requirunt, a temporalibus reparantur, et aeternis gaudiis privantur. Qui enim veraciter bona patriae coelestis suspirant, ad haec absque ulla dubietate, Christo miserante, perveniunt. « Et facta hora sexta, tenebrae factae sunt per totam terram, usque in horam nonam. » Clarissimum mundi lumen retraxit radios suos, ne aut pendentem videret Dominum, aut impii blaspheluce fruerentur. Et notandum quod Dominus sexta hora, hoc est recessuro a centro mundi sole crucifixus sit; diluculo autem, hoc est oriente jam
Abbreviated transcription (Latin):
mihi insultant & iamsi unus insult&.
Tunc en̾i ess& corittariũ. quia lucas
de uno morstrauit. Si illi dixissent
intelligi. Cum uero dictum est
latrones urel qui cum eo crucifixi
erant. nec additum est ambo. non
solum si ambo fecissent possoe hoc
dici. sed & iam qui uirts hoc fecit.
posuit usitato locutionis modo. per
pluralem ntimerã significari. Quia
uero luca testante tinus latro dñm
blasphemat dicens. si tu es xpͣs saltu
fac tem&s tpsum & nos. Alter uero¬
& illum digna in uectione tedar-¬
guit. & dñm fideli supplicatione
precatur dicens. dñe nremento
iiti. cum ueneris in regnũ tuũ.
Usq hodie geri in ȩecła uidemus cũ
mundanis tacti afflictionib ueri
simul & falsi xpͣrani. Illi quidẽ
qui ficta mente dominicę passionis
sacramenta gestant. ad prȩsentis
uitę gaudia cupiunt laberari adño.
At qui simplici intentione cũ apło
non głantur. nisi in cruce dñi nrͣi
ihu xp̃i: ita potius apresentibus

Expanded text:
mihi insultant, etiamsi unus insultet? mihi insultant, etiamsi unus insultet? Tunc enim esset contrarium quod Lucas de uno manifestavit, si illi dixissent intelligi. Cum vero dictum est latrones, vel, qui cum eo crucifixi erant, nec additum est ambo, non solum si ambo fecissent, posset hoc dici, sed etiam quia unus hoc fecit, potuit usitato locutionis modo per pluralem numerum significari. Quod vero, Luca testante, unus latro Dominum blasphemat, dicens: Si tu es Christus, salvum fac temetipsum et nos; alter vero illum digna invectione redarguit, et Dominum fideli supplicatione precatur, dicens: Domine, memento mei cum veneris in regnum tuum, usque hodie geri in Ecclesia videmus, cum mundanis tacti afflictionibus veri simul et falsi Christiani, illi quidem qui ficta mente dominicae passionis sacramenta gestant, ad praesentis vitae gaudia cupiunt liberari a Domino. At qui simplici intentione cum Apostolo non gloriantur, nisi in cruce Domini nostri , ita potius a praesentibus
Abbreviated transcription (Latin):
illudentes ad alterutrã cũ seribis
dicebant. Alios saluos fecit. serpsũ
non potest saluũ facere. Eitiam
nolentes confitentur scribȩ & poti¬
tifices. quia alios saluos fecit. itaq
uos ur̃a cordempnat sententia.
Qui cnim alios saluos fecit. utiq
si uella scipsum saluare poterat.
N p̃e tex ⁊ srł descrudat nunc de
etace. ut uidelamus & credamus
F rauidulenta ꝓmissio. Ouia est
plas. de cruce adhuc iuuentẽ des¬
cendere. an de sepulchro mortuũ
sitrgere: Surtoxit & non creditis.
o & iam si de etuce descenderit
conuitiatus est. sed lucȩ testimoniu.
alter cõpescuit eũ & in dm̃ credidit.
Nisi intellegamus matheu & marcu̾
breuiter ꝑstrragentes. hunc locu
plutalem numerã pto singulati
posuisse. sicut in epła adhebreos
legimus pluraliter dictum clusert̃
ora leorũ. cum solus danihel signi-¬
ficati intellegatur. & pluraliter
dictum secti suntt cum de solo csaia
tradatur. Quid en̾i usitatius uerbi
gra quam ut dicat aliquis. & rustici

Expanded text:
rum cum scribis dicebant: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. » Etiam nolentes, confitentur scribae et pontifices quia alios salvos fecerit. Itaque vos vestra condemnat sententia. Qui enim alios salvos fecit, utique, si vellet, seipsum salvare poterat. rex Israel descendat nunc de cruce, ut videamus et credamus. » Fraudulenta promissio. Quid est plus, de cruce adhuc viventem descendere, an de sepulcro mortuum surgere? Surrexit, et non creditis; ergo etiam si de cruce descenderit, conviciatus est, secundum Lucae testimonium, alter et compescuit eum, et in Deum credidit, nisi intelligamus Matthaeum et Marcum breviter perstringentes, hoc loco pluralem numerum pro singulari posuisse, sicut in Epistola ad Hebraeos legimus pluralitora leonum , cum solus Daniel significari intelligatur . Et pluraliter dictum Secti sunt, cum de sola Isaia tradatur. Quid autem usitatius, verbi gratia, quam ut dicat aliquis: Et rustici
Abbreviated transcription (Latin):
differetur. Pontifices autẽ conci-¬
tauerunt turbam. ut inagis bar-¬
rabban dimitter& eis. Heret iudȩis
usq hodie sua petitio quam tanto
labore impetrarunt. Qui enim
data sibi optione ꝓ iħ̃u latronem.
ꝓsaluatore interfectore. ꝓdatore
uitȩ elegerunt ad eptorem: merito
salutem ꝑdiderunt. & uitã & la¬
trociniis ac seditionibus in
tantũ subdiderunt. ut & patriam
regnuq suũ quod plus axpͥo ama-¬
uere perdiderint. & hactenus eã
quam uendidere siue animę seu
corporis libertate. recipere non
mnerutrint. Pilatus aute iterum

Expanded text:
r. Pontifices autem concitaverunt turbam ut magis Barrabam dimitteret eis. Haeret Judaeis usque hodie sua petitio, quam tanto labore impetrarunt. Quod enim data sibi optione, pro Jesu latronem, pro Salvatore interfectorem, pro datore vitae elegerunt ademptorem, merito salutem perdiderunt et vitam, et latrociniis sese ac seditionibus in tantum subdiderunt, ut et patriam regnumque suum, quod plus Christo amavere, perdiderint, et hactenus eam quam vendidere sive animae sive corporis libertatem recipere non meruerint. Pi
Abbreviated transcription (Latin):
ex sequi uoluntatem. ut facinus
quoda ꝑ sequentibus parabatur.
nec inpelberos nec timeros.
Postquam ergo tudas ꝑuasus adia-¬
bolo discessit axp̃o. seq acorpore
apłicȩ unitatis abscidit. nullo
dñs pauore turbatus. sed de sola
redimendorum salute sollicitus:
om̃e temporis spatium quod
a ꝑsequentiũ uacabat inctirsu.
mysticis sermoribus sacrateq
doctrinę. ficut ioħis cuuangelio
cans patri. ut om̃s quos dedisse fla

Expanded text:
exsequi voluntatem, ut facinus exsequi voluntatem, ut facinus quod a persequentibus parabatur nec impelleret, nec timeret. Postquam igitur Judas persuasus a diabolo discessit a Christo, seque a corpore apostolicae unitatis abscidit, nullo Dominus pavore turbatus, sed de sola redimendorum salute sollicitus, omne temporis spatium quod a persequentium vacabat incursu, mysticis sermonibus sacrataeque doctrinae, sicut Joannis Evangelio Ecclesia supplicans Patri, ut omnes quos dedisset,
Abbreviated transcription (Latin):
quisq nouerat. quam quod ipsa
ueritas prȩuidebat. Tu autem
in hac trepidatione scõrũ ab uteris
dñi pacientia. & abscondite tua
credis audatia. addis inpudentiã
scrleri. nec signo euidentiore ter¬
reris. Ccumq se alii acybo in quo
inditiũ dñs posuerat continerent.
tu manũ non retrabis aparapsyde
quia animum nͥ auertis acrimine.
cuuangelista natrauit. & cum
traditori suo dñs manifestius de¬
signando parrem porrexissoo intine¬
tum. totu rudam diabolus occupa.¬
ret: & que malignis cogitationib
obligarat. iam ipso impretatis
opere possiderae. Corpore eni
tantũ cum cenantibus recu̾bebat.
mente autẽ sacerdotum in uidiã
testiũ falsitatem & furorẽ impe.¬
ritȩ plebis armabat. Deniq dñs
tentus. quod facis inquit fac cębe¬
rius. Tlox hȩc non tubentis est:
sed sinentis : nec trepidi sed parati.
qui habens omium temporum
potestatem. ostendit & moram
non facere traditori: & se ad te¬
demptionem mundi paternam

Expanded text:
quisque noverat, quam quod ipsa quisque noverat, quam quod ipsa Veritas praevidebat. Tu autem in hac trepidatione sanctorum abuteris Domini patientia, et abscondi te tua credis audacia. Addis impudentiam sceleri, nec signo evidentiore terreris. Cumque se a cibo alii, in quo indicium Dominus posuerat, continerent, tu manum non retrahis a paropside, quia animum non avertis a crimine. Evangelista narravit, ut cum traditori suo Dominus manifestius designando panem porrexisset intinctum, totum Judam diabolus occuparet ; et quem malignis cogitationibus obligarat, jam ipso impietatis opere possideret. Corpore enim tantum cum coenantibus recumbebat, mente autem sacerdotum invidiam, testium falsitatem, et furorem imperitae plebis armabat. Denique tentus, Quod facis, inquit, fac citius . Vox haec non jubentis est, sed silentis, nec trepidi, sed parati: qui habens omnium temporum potestatem ostendit se et moram non facere traditori, et sic ad redemptionem mundi paternam
Abbreviated transcription (Latin):
dico uobis. quod unus ur̃m me
traditurus est. Notam sibi ꝓditoris
sui conscrentiam de monstrauit.
nion aspera nec aꝑta impium
increpatione confundeus. sed leni
& tacita ad monitione conueniens:
ut facilius corriger& pęnitendo.
quã nulla deformass& abrectio.
Cur infelix iuda tanta benignitate
non uteris: Ecce parcit ausibus
tuis dñs. & nulli te nisi tibi in-¬
dicat xp̃s nec nomen tuuiꝰ. nec
ꝑsona detegitur. sed ueritatis &
atchana tanguntur. Non apłiei
orditris honor. nec sacram tutorũ
tibi communio denegatur. redi
in integrã & deposito furro re
resipisce. Clementia inuitat.
salus pulsat ad uitam. uita te
reuocat. Ecce in maculati & in
nocentes condiscrpuli tui ad sig¬
nificatiorem facmnoris ex paures¬
cunt. & om̃s sibi non edito in pi-¬
etatis auctore fornidant. Con¬
tristati eiuim sunt. non deconsci¬
entiȩ reatu. sed de humanę mu¬
tabilitatis incerto timentes. ne
minus uerum essa. quod in se

Expanded text:
dico vobis, quod unus vestrum me dico vobis, quod unus vestrum me traditurus est , notam sibi proditoris sui conscientiam demonstravit: non aspera nec aperta impium increpatione confundens, sed leni ac tacita admonitione conveniens; ut facilius corrigeret poenitudo, quem nulla deformasset abjectio. Cur, infelix Juda, tanta benignitate non uteris? Ecce parcit ausibus tuis Dominus, et nulli te, nisi tibi, indicat Christus: nec nomen tuum, nec persona detegitur, sed veritatis et arcana tanguntur. Non apostolici ordinis honor, non sacramentorum tibi communio denegatur. Redi in integrum, et deposito furore resipisce. Clementia invitat, salus pulsat, ad vitam vita te revocat. Ecce immaculati et 221 innocentes condiscipuli tui ad significationem facinoris expavescunt, et omnes sibi, non edito impietatis auctore, formidant. Contristati enim sunt, non de conscientiae reatu, sed de humanae mutabilitatis incerto, timentes ne minus verum esset quod in se
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Quid ad secutirri supplicio
r. non festruitati
sed facinoti studebatur. nrc teli-¬
gioni serurebat hȩc cirra sed cri-¬
mini. Diligentes cñi pontifices
& solliciti sacerdotes. seditiorres
urbarũ fieri in prȩcipua sollep¬¬
nitate metirebant. nor ut popłs
non peccatet. sed ne xp̃s cuader&
At iħs consilu sui certus & in oꝑe
paternȩ dispositionis intrepidus
urtus testamentu consummabat.
& nouaͣ pascha condebat. Discu¬
bentibus enĩ cum discipulis ad
edendam mysticam egnam cum
i caẏphȩ atrio tractaretur
quomodo xp̃s possit occidi. ille
corporis & sanguinis sui ordinans
sacramentũ. Nocebat qualis dõ
hostra deberet offerri. ne ab hoc
quidem mysterio traditore sub¬¬
moto. ut ostenderetur nulla in¬
iuria ex asperatus. qui uoluntatia
erat pietate prȩscitus. Ipse
enͣi sibi fuit materia ruinȩ̨ et
causa perfidiȩ: sequens duabo¬
lun ducem. & noleus xp̃m habere
rectorẽ. Dicens itaq dñs. Amͣ

Expanded text:
rant, nil assecuturi supplicio rant, nil assecuturi supplicio r, non festivitati, sed facinori studebatur; nec religioni serviebat haec cura, sed crimini. Diligentes enim pontifices et solliciti sacerdotes, seditiones turbarum fieri in praecipua solemnitate metuebant, 220 non ut populus non peccaret, At Jesus consilii sui certus, et in opere paternae dispositionis intrepidus, vetus Testamentum consummabat, et novum Pascha condebat. Discumbentibus enim secum discipulis ad edendam mysticam coenam, cum in Caiphae atrio tractaretur quomodo Christus posset occidi, ille corporis et sanguinis sui ordinans sacramentum, docebat qualis Deo hostia deberet offerri, ne ab hoc quidem mysterio traditore submoto; ut ostenderetur nulla injuria exasperatus, qui in voluntaria erat impietate praescitus. Ipse enim sibi fuit materia ruinae et causa perfidiae, sequens diabolum ducem, et nolens Christum habere rectorem. Dicens itaque Dominus: Amen
Abbreviated transcription (Latin):
uerant. non nisi in sollempnitate
paschali exercendi furoris sui acciper
potestatem. O portebat eni ut
manifesto implerentur effectu.
quȩ diu figurato firerant ꝓmissa
ntysterio uit ouem significatiuam
oĩus ueta remoreret. & uno &¬
propriȩ nuntiarunt. Ut ergo
umbre cederent corpori. & cessa¬
rent imagines sub presentia
utritatis antiqua obseruantia.
nouo ex cluditur sacramento. Hos¬
ua in hostiã transit. sanguine san¬
quis aufertur. & legalis festiuitas
cum scribas & seniotes poptili ad
impictatis consilium pontifices
congregarent om̃iumq: animos
sactidotum cura ad mittendi
in iħm sceberis occupass&. ipsi
se doctores legis lege priuarunt.
& spontanto defectu ritus sibi
patrios sustultrunt. Incipiente
enim festiuitate paschali. qui or-¬¬
uictimas prouidere. & legitimis
purificationibus sacratiorem di-¬
ligentiam adhibere debuerant.
Patricidalis odi furote concepto
ad unũ opus uacant. & in unum
facinus simili crudelitate coniu¬

Expanded text:
verant, non nisi in solemnitate verant, non nisi in solemnitate paschali exercendi furoris sui acciperent potestatem. Oportebat enim ut manifesto implerentur effectu, 219 quae diu fuerant figurato promissa mysterio: ut ovem significativam ovis vera removeret, et ut uno ex occisionem proprie nuntiaverant. Ut ergo umbrae cederent corpori, et cessarent imagines sub praesentia veritatis, antiqua observantia novo tollitur sacramento, hostia in hostiam transit, sanguine sanguis aufertur, et legalis festivitas cum scribas et seniores populi ad impium consilium pontifices congregarent, omniumque animos sacerdotum cura admittendi in Jesum sceleris occupasset, ipsi se doctores legis lege privarunt, et spontaneo defectu ritus sibi patrios sustulerunt. Incipiente enim festivitate paschali, qui orvictimas providere, et legitimis purificationibus sacratiorem diligentiam adhibere debuerant, parricidalis odii furore concepto, ad unum opus vacant, et in unum facinus simili crudelitate conju
Abbreviated transcription (Latin):
EIO QUIDEN
dilectisfimi paschabe festũ
tam sublimis esse mysteru. ut non
solum humilitatis mee tenuissi¬
mũ sensum. ueru & iam magnoni
ingeniorũ superet facultate
sed non ita mihi diuini oprris con¬
sideranda est magnitudo. ut uel
diffidam uel erubescam de seruran
quam debro cũ sacramentũ saluts
humanȩ non lierat taceri. &iam¬
si nequeat explicari. Auxiliantib
autẽ orationibus uris. ad futurã
credimus grãm diꝰ quae inspitati¬
onis suae rore sterilitatem nnͣ
cordis asꝑgat. ut linguȩ pastoralis
officio. quae sci gregis auribus sint
utilia prostrantur. dicente en im
año bonorũ om̃rum largitore
Aperi os tuu. & ad implebo illud.
Audrmus eidem uerbis ꝓpheticis
meum annuntiabit lauidem tua.
Itcipientes igitur dilectissimi
euuangelicam dt passione dñihis.¬
toriam retractare. diuino intelli¬
gimus dispositu fuisse consilio.
ut sacrilegi iudeoru principes.
& impii sacerdotes qui seurendi
in xp̃m & occasiones sepe quęsi¬

Expanded text:
Scio quidem, dilectissimi, paschale festum tam sublimis esse mysterii, ut non solum humilitatis meae tenuissimum sensum, sed etiam magnorum ingeniorum superet facultatem. Sed non ita mihi divini operis consideranda est magnitudo, ut vel diffidam, vel erubescam de servitute quam debeo; cum sacramentum salutis humanae non liceat taceri, etiamsi nequeat explicari. Auxiliantibus autem orationibus vestris, affuturam credimus gratiam Dei, quae inspirationis suae rore sterilitatem nostri cordis aspergat, ut linguae pastoralis officio, quae sancti gregis auribus sint utilia, proferantur. Dicente enim Domino bonorum omnium largitore: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud , aumeum annuntiabit laudem tuam . Incipientes igitur, dilectissimi, evangelicam de Passione Domini historiam retractare, divino intelligimus dispositum fuisse consilio, ut sacrilegi Judaeorum principes et impii sacerdotes, qui saeviendi in Christum occasiones saepe quaesi
Abbreviated transcription (Latin):
utitur uoce naturȩ. & carisam
agit fragilitatis & trepidationis hu¬
manȩ. ut in his quae toleranda st̃
& pacientia roboretur. & formido pel¬¬
latur. Heniq cessans hoc ipsũ pecere
ex cusato quodammodo nr̃ȩ instrinita¬¬
tis metu in quo nobis remanere non
& pedit: in alium affectum transit
& dicit. ueruptamen non sicrit
ego uolo. sed sicuit tu. Et iterum.
Sinon potest inquit calix iste tran-¬
sire ame nisi bibam illũ. fiat uo¬
luntas tita. Hȩc uox capitis. salus
est totius corporis. Hȩc uox om̃es
fideles instruxit. om̃s confessores
accendit. om̃s martyres coronauit.
Iam quis mundi odia quis temptatio¬
num turbidines quis posfet perso¬
cutionũ superare terrores. nisi
xps in oĩnibus & pro om̃ibus dicer&
patri. fiat uoluntas tua. Hine iam¬
ordinem dominicȩ passionis sermo
est drrigendus. quem ne uos crimulo
ꝓlixitãtis oneremus. in sextam sab¬¬
bati diciso communi labote diffe¬
rantis. Adrrit ꝑrȩcantibuis uobrs

Expanded text:
utitur voce naturae, et causam agit fragilitatis et trepidationis humanae, ut in his quae toleranda sunt et patientia roboretur, et formido pellatur. Denique cessans hoc ipsum petere, excusato quodammodo nostrae infirmitatis metu, in quo nobis remanere non expedit, in alium affectum transit, et dicit: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu ; et iterum: Si non potest, inquit, calix iste transire a me, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Haec vox capitis salus est totius corporis; haec vox omnes fideles instruxit, omnes confessores accendit, omnes martyres coronavit. Nam quis mundi odia, quis tentationum turbines, quis posset persecutorum superare terrores, nisi Christus in omnibus et pro omnibus diceret Patri: Fiat voluntas tua?  ordinem Dominicae passionis sermo est dirigendus, quem ne vos cumulo prolixitatis oneremus, in quartam sabbati, diviso communi labore, differamus. Aderit precantibus vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ipse apłm pitrũ deuota fide &
caritate feruentẽ uti adutersus
ꝑsequutores gladio uetet dicens
Calicem quema dedit nrihi pater
non bibam illum. Certumq
sit & quod scđm euuangelium
iohannis dñs ait. Nic eñ i ds dibexit
mundum. ut filium suti unicum¬

Expanded text:
stolum Petrum devota fide et charitate ferventem, uti adversum persecutores gladio vetet, dicens: Calicem quem dedit mihi Pater, non vis ut bibam illum ? certumque sit et quod secundum Evangelium Joannis Dominus ait: Sic enim Deus dilexit mundum, ut Filium suum uni
Abbreviated transcription (Latin):
odorem suauitatis. In saluandis
eñi hominibus ꝑ crucem xp̃i com¬
munis erat uoluntas patris & filu
commune consilium. nec ulla
poterat ratione turbari. qđ ante
acterna sęcula & misericorditer
erat drspositum. & in cõmutabilit̾
ptefinitum. Qui ergo uerum
Nec quia omia in illo plena eraui
sacramentis. pbena intraculis.
Ideo aut falsis lacrimis fleuit
atit mendaci esurie cybum sũpsi
aut simulato sopore dormiuit
In nt̃a humilitate contemptus.
in nr̃a mestitudine contristatus.
in nr̃o est dolote crucifixus. Passio¬
nes eñi mortalitatis nr̃ȩ obhoc mi-¬
ericordia subuit ut sanarae. ob hoc
uirtus recepit ut uinceret. Quod
qsaias aꝑtissime prophetatut diceos
Iic peccata nr̃a poitat. pro nobis
dol& & nos putauimus illum esse
in dolore & in plaga & inuexatione.

Expanded text:
itatis . In salvandis enim omnibus per crucem Christi communis erat voluntas Patris et Filii, commune consilium; nec ulla poterat ratione turbari quod ante aeterna saecula et misericorditer erat dispositum, et incommutabiliter praefinitum. Qui ergo verum,Nec quia omnia in illo plena erant sacramentis, plena miraculis, ideo aut falsis lacrymis flevit, aut mendaci esurie cibum sumpsit, aut simulato sopore dormivit. In nostra humilitate contemptus, in nostra moestitudine contristatus, in nostro est dolore crucifixus. Passiones enim mortalitatis nostrae ob hoc misericordia subiit, ut sanaret, ob hoc virtus recepit, ut vinceret. Quod Isaias apertissime prophetavit, dicens: Hic peccata nostra portat, et pro nobis dolet; et nos putavimus illum esse in dolore, 223 et in plaga, et in vexatione.
Abbreviated transcription (Latin):
xpandit syon manus suas.
non est qui consoletur cam.
Mandauit dñs aditersũ iacob
in errcuiti eius hostes cius.
facta est hierłm quasi polluta
menstruis inter eos.
SADE

Expanded text:
xpandit Sion manus suas non est qui consoletur eam mandavit Dominus adversum Iacob in circuitu eius hostes eius facta est Hierusalem quasi polluta menstruis inter eos SADE
Abbreviated transcription (Latin):
ca: & ess& illis dñs saluator. qui
irenerat ut sanaros. Nunc aut̃
fauerunt febri te pugnauerunt
medico. Quicquid suggerebat
febris facrebant: quicquid iubr¬¬
bat contra medicus ireglegebant.
Ergo illi magis occisi sunt ñ dn̾s.
Nam in dño mors occisa est. in
illis iniquitas uixit. Ulincente
autẽ in se iniquitate : illi mor¬
tui sunt.

Expanded text:
ea, et esset illis Dominus salvator, qui ea, et esset illis Dominus salvator, qui venerat ut sanaret. Nunc autem faverunt febri, repugnaverunt medico: quidquid suggerebat febris, faciebant; quidquid jubebat contra medicus, negligebant. Ergo illi magis occisi sunt, non Dominus: nam in Domino mors occisa est, in illis iniquitas vixit; vivente autem in se iniquitate, illi mortui sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quod delectaris scło. puguat ad¬
urersus mentem quę coheret dõ.
Cohereat. cohrreat. non deficiat
non se dimittat: magnũ adiuto¬
rium hab&. U incitur quod in
illa sibi rebellat: si ꝑscutret
inpugnando. Estꝰ peccatum
in corpore tuo: sed non regnet.
Non ergo regnrt inquit precatũ
in ur̃o mortali corpore: ad obe¬
diendum desiderus crus. Pi
non obȩdieris. & si est quod sua¬
dtat quod delectos ad malum.
non obtemperando facis ut non
regnos quod est: & ita fi&e postea
ut non fit quod erat. Quando:
Cum absorbebitur mors in uicto¬
riam. Ccum corruptibile hoc
induerit incorruptione: ibi
non erit quod tibi repugnos: n
erit altud quod te delecto nisi
ds. Etgo & isti iudȩi inuiderc̃
dño: delectabat eos prinerpatus.
Quidam uidebant sibi ab eo au¬
ferre prinerpatum: & ex delecta¬
tione sua tebellauerunt aduer¬
sus dñm. Qui si rebellassent
ad uersus delectationem suam
malam. tpsam in uidentiam
uincerent nec uincerentur ab

Expanded text:
quo delectaris saeculo, pugnat adquo delectaris saeculo, pugnat adversus mentem quae cohaeret Deo. Cohaereat, cohaereat, non deficiat, non se dimittat, magnum adjutorium habet. Vincit quod in illa sibi rebellat, si perseverat in pugnando. Est peccatum in corpore tuo, sed non regnet. Non ergo regnet, inquit, peccatum in vestro mortali corpore, ad obaudiendum desideriis ejus . Si vero non obaudieris; etsi est quod suadeat, quod delectet ad malum; non obtemperando facis ut non regnet quod est, et ita fiet postea ut non sit quod erat. Quando? Cum absorbebitur mors in victoriam, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem : ibi non erit quod tibi repugnet, non erit quod te aliud delectet nisi Deus. Ergo et isti Judaei inviderunt Domino; delectabat eos principatus. Quidam videbant sibi ab eo auferri principatum, et ex delectatione sua rebellaverunt adversus Dominum: qui si rebellassent adversus delectationem suam malam, ipsam invidentiam vincerent, nec vincerentur ab
Abbreviated transcription (Latin):
malignum. O fferebat ilbe regẽ
filium dĩ: illi ad homine̾ recur¬
rebant: digni qui illum haberent.¬
& illum non haberent. Adhuc
audi. Firmaderunt sibi sermonẽ
malignum. Nori inuenio aliquid
misto homĩne ait iudex. quo
dignus sit morte: & illi qui firma¬
iterunt serinonem malignum:
modo eni non sibi cum dicant.
ergo firmauerunt. sibi fermatre.¬
runt : quia ipse ait alibi. Fodert
ante facreni ineam foueam: &
inciderunt in eam. Dnm mors
non oceidit: sed ipse mortem.
Illos autẽ iniquitas occidit: qͥa
noluerunt occidere iniquitate᷑.
Prorsus fres certum est: aut occides
iniquitatem. a ut occideris ab
iniquitate. Noli autẽ quȩ rere
occidere iniquitatem. tamquam
aliquid extra te: ad te ipsum
respice. Uide quid tecum pugnet
inte: & caue ne expugnet te.
Iniquitas tua in inica tua. inter¬
te enim est. Et anima tua aduer-¬
sus te rebellat: non aliud aliquid.
Eix quadam parte heres deo. ex qua¬¬
dam parte delectaris scło. Illud

Expanded text:
malignum. Offerebat ille regem malignum. Offerebat ille regem Filium Dei; illi ad hominem recurrebant: digni qui illum haberent, et illum non haberent. Adhuc audi quomodo firmaverunt sermonem malignum. Non invenio aliquid in isto homine, ait judex, quo dignus sit morte . Et illi qui firmaverunt sermonem malignum, sibi, cum dicunt: ergo firmaverunt, sibi firmaverunt: quia ipsa vox est alibi, Foderunt ante faciem meam foveam, et inciderunt in eam. Dominum mors non occidit, sed ipse mortem: illos autem iniquitas occidit, quia noluerunt occidere iniquitatem. 9. Prorsus, fratres, certum est; aut occidis iniquitatem, aut occideris ab iniquitate. Noli autem quaerere occidere iniquitatem tanquam aliquid extra te. Ad teipsum respice, vide quid tecum pugnet in te; et cave ne expugnet te iniquitas tua, inimica tua, si interte enim est, et anima tua adversus te rebellat, non aliud aliquid. Ex quadam parte cohaeres Deo; ex quadam parte delectaris saeculo: illud