comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rexatio &e dolor & ꝗcꝗd aliud ĩ comodi ẽ. uietute ci obruit.
¶Qucad mo mimita lumina claritas soł obscurat. sic dolo xͥ¬
res molestias in iurias uirtꝰ magnitudiẽ sua ellidit atq
opͥmit. & qd̾ ꝯq afulsit ibi ꝗtꝗd sine illa aꝑpet extĩguit.
nec magis ullã portioe hũt ĩ cõda cu ĩ uirtutẽ ĩcidet᷑
ꝙ in mari nĩbus. ¶ Hoe ut scias ita ce̾ ad om̃e pulcrũ sys¬
uir bonꝰ sine ulla ca̾tatior ꝓcutret. Stet illic licet carinfex
stit tortor atq iguis ꝑscu̾abit. uec quid passurꝰ. s ꝗd factur
sit aspiciet. Et se houeste ⁊ ei tanq bono uiro credet. utile
honesta res s & tristis atq asꝑa. quẽ uir bonꝰ pauꝑ aut
cxul ac palidꝰ. Agedu pone ex alia ꝑte uiꝵ bonũ diuitiis
habudante ex alt̾a ꝑte nichil hũte. S in se oiã ut̾q eq̃

Expanded text:
vexatio et dolor et quicquid aliud incommodi est; virtute enim obruitur. vexatio et dolor et quicquid aliud incommodi est; virtute enim obruitur. Quemadmodum minuta lumina claritas solis obscurat, sic dolores, molestias, iniurias virtus magnitudine sua elidit atque opprimit et quocumque adfulsit, ibi quicquid sine illa apparet, extinguitur; nec magis ullam portionem habent incommoda, cum in virtutem inciderunt, quam in mari nimbus. Hoc ut scias ita esse, ad omne pulchrum vir bonus sine ulla cunctatione procurret; stet illic licet carnifex, stet tortor atque ignis, perseverabit nec quid passurus, sed quid facturus sit, aspiciet, et se honestae rei tamquam bono viro credet; utilem ud illum honesta res, sed tristis atque aspera, quem vir bonus pauper aut exul ac pallidus. Agedum pone ex alia parte virum bonum divitiis abundantem, ex altera nihil habentem, sed in se omnia; uterque aeque
Abbreviated transcription (Latin):
recipit ĩ magna discordia uolutat᷑. hic̃ oi spes recti uocat
Iline suspicio mali ⁊etiahit ⁊ ltaq qui honeste aliꝗd facturus ẽ ꝓͥ¬
ẽ quicquid opponit̾ id &̾ si incomiodũ putut. malũ nõ putat
uelut libens faciat. Om̃e honestũ ĩ ussu ĩ coactũq ẽ since¬
rum & mulli malo mixtu. ¶ Scio quid inͥ respondeiͣ hoc ꝑs¬
loco possit hoc nobis ꝑsuadẽ cenaris. nichil int̾esse uttũ aliꝗs
in gaudio sit an in eculeo iaceat ac tortorẽ suũ lasset. pot̾a
tndẽ. Epicurus ꝙ ait sapiẽte si ĩ falaridis tauro purat᷑
exclantuꝵ dulce ẽ x ad me nichil ꝑtinet. Qͥd mitaris si ego
fortissime stantis cum qd̾ ĩ credibile ẽ dicat eꝑicurꝰ dul¬
ces cẽ tortores.⁊ Et hoc ⁊ ndeo plurimũ int̾esse int̾ gau e¬
diu & dolore si querat᷑ ellectio alteꝵ peta alteꝵ u
ẽ & q̃ ꝑlata procedit & q̃ ꝑstacta. nullũ ht̃ momentum

Expanded text:
recepit et in magna discordia volutatur. Hinc enim species recti vocat, illinc suspicio mali retrahit. Itaque qui honeste aliquid facturus est, quicquid opponitur, id etiam si incommodum putat, malum non putet, velit, libens faciat. Omne honestum iniussum incoactumque est, sincerum et nulli malo mixtum. Scio, quid mihi responderi hoc loco possit: "hoc nobis persuadere conaris, nihil interesse, utrum aliquis in gaudio sit an in eculeo iaceat ac tortorem suum lasset?" Poteram respondere: Epicurus quoque ait sapientem, si in Phalaridis tauro peruratur, exclamaturum: "dulce est et ad me nihil pertinet." Quid miraris, si ego tormenta fortissime stantis, cum quod incredibilius est dicat Epicurus, dulce esse torreri? Sed hoc respondeo, plurimum interesse inter gaudium et dolorem; si quaeratur electio, alterum petam, alterum Nullum habet momentum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sũmuĩ hoĩs bonũ: ex naͣe uolũtate se gereͣ. ¶Non est
inquis dubiũ qn felicior paxsit nũqͣ lacessita q multo
ualicudo qrͣ ex grauib morbis & extrema minitatibus
ĩ tutu & ui quadã patientie ducta. code mõ nũꝗd erit
dubiũ ꝗn maiꝰ bonũ sit gaudiũ qrͣ obnoxiꝰ auis ad ppetiẽdos

Expanded text:
est summum hominis bonum ? " Ex naturae voluntate se gerere. " Non est " inquit " dubium, quin felicior pax sit numquam lacessita quam multvaletudo quam ex gravibus morbis et extrema minitantibus in tutum vi quadam et patientia educta. Eodem modo non erit dubium, quin maius bonum sit gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
non ad uba ꝯpoita. Alioqn nocet illis elloqntia si uõ ⁊eꝵ
cupiditate facit s sui .x differam hoc in pñtia. desiderat.n. ꝓpͥaq̃
longa &e executice. q admõ ppło diẜendu. Quid sibi aput ppłm
ꝑmittendu sit. quid ppło apud se dampnũ quide fecisse phyam
non erit dubiii. poseqͣ ꝓstituta ẽ. S põt in penetrabilib suis ostẽ

Expanded text:
non ad verba conposita; alioquin nocet illis eloquentia, si non rerum non ad verba conposita; alioquin nocet illis eloquentia, si non rerum cupiditatem facit, sed sui. Differam hoc in praesentia; desiderat enim propriam et longam exsecutionem, quemadmodum populo disserendum, quid sibi apud populum permittendum sit, quid populo apud se. Damnum quidem fecisse philosophiam non erit dubium, postquam prostituta est. Sed potest in penetralibus suis ost
Abbreviated transcription (Latin):
laudate: discrebat ppło fabianus s audiebatꝰ moleste. Erumpebat
non sonꝰ ĩ offense ac molit̾ orõis elapse. Int̾sit aliquid intez
clamore theatu & scole . Est aliqua & laudandi licentia. omia
reꝵ oiĩ si obsuent᷑ uditia st̃. & argumentũ moꝵ ex minimis
quoq licet cape̾ impudicu & incessus oũdit & manꝰ mota.
& unũ int̾du ⁊esponsũ & relatus ad caput digitꝰ & flexus
si quẽ admo laudat ꝙͣadm̃o laudetꝰ aspecxis ¶ Hic atq illinc
phi losopho auditor impendat manꝰ & suꝑ ip̃m capud mirãtiũ
turba cuꝯstet. Non laudatꝰ ille m̃e si inteliges. s ꝯclamat. Re¬
linquantꝰ iste uoces ilł artib que ꝓpoitũ hiit ppło place̾. pħya¬
adoret. I Pmittendu erit alii iuuenib sequi impetum
non pot̾unt. Talis laudatio aliꝗd exortatioĩs affert ipis audiẽ¬
tib &aĩos adoloscentiũ extimulat Ad rez ꝯmoueant

Expanded text:
laudare ? Disserebat populo Fabianus, sed audiebatur modeste. Erumpebat laudare ? Disserebat populo Fabianus, sed audiebatur modeste. Erumpebat ocaverat, non sonus inoffense ac molliter orationis elapsae. Intersit aliquid inter clamorem theatri et scholae; est aliqua et laudandi decentia. Omnia rerum omnium, si observentur, indicia sunt et argumentum morum ex minimis quoque licet capere: inpudicum et incessus ostendit et manus mota et unum interdum responsum et relatus ad caput digitus et flexusi quemadmodum laudet, quemadmodum laudetur, aspexeris. Hinc atque illinc philosopho manus auditor intentat et super ipsum caput mirantium turba consistit; non laudatur ille nunc, si intellegis, sed conclamatur. Relinquantur istae voces illis artibus, quae propositum habent popadoretur. Permittendum erit aliquando iuvenibus sequi impetum non poterunt. Talis laudatio aliquid exhortationis adfert ipsis audientibus et animos adulescentium exstimulat. Ad rem commoveantur,
Abbreviated transcription (Latin):
aut qui sũt non cos qui magna u̾ba celeritate p̃cipitant
& conĩes locos uoluiit. & in priuato arculant᷑. s cos qui uitã
docent. Qui cu dixint quid faciendu sit probant faciendo.
dephenduntꝰ Fu adiutore elige que magis admireris cum
uideas q cu audieris. Nec ideo te ꝓhibueri hos quoq audire
quib admittẽ ppłin ac diẜere ꝯsuetudo ẽ. Si mo hoc ꝓposito
in turba ꝓdeut ut meliores fiant fatiantq meliores si non
res. Nunquid eger laudat medicu secantem . Tacete fauete &
tendeͣ uos ad mou̾i ⁊eꝵ magintudine. Sane liceat ut quide
uidicetis & feratis de meliore suffiagiũ. Quidm non ꝑmitta
ap̃ pitagoram discipulis ꝗnq aĩus tacendu erat. Nũꝗd
ergo existimat statim illis loqui & laudare licuisse.I Quã¬
ta aut̃ demeritia eiꝰ que clamores ĩpitoꝵ ylarez ex adiuitoio
dimittũt. Cuid letaris ꝙ ab oĩb his laudatꝰ es quos non potes ip̃e

Expanded text:
 qui verba magna celeritate praecipiant et communes locos volvunt et in privato circulantur,sed eos, qui vita docent, qui cum dixerunt, quid faciendum sit, probant faciendo, ur. Eum elige adiutorem, quem magis admireris, cum videris quam cum audieris. Nec ideo te prohibuerim hos quoque audire, quibus admittere populum ac disserere consuetudo est, si modo hoc proposito in turbam prodeunt, ut meliores fiant faciantque meliores, si non res ? Numquid aeger laudat medicum secantem ? Tacete, favete et tendere vos moverique magnitudine rerum ? Sane liceat; ut quidem iudicetis et feratis de meliore suffragium, quidni non permittam ? Apud Pythagoram discipulis quinque annis tacendum erat; numquid ergo existimas statim illis et loqui et laudare licuisse ? Quanta autem dementia eius est, quem clamores inperitorum hilarem ex auditorio dimittunt ? Quid laetaris, quod ab hominibus his laudatus es, quos non potes ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ille mutatioe tei publice forti & equo pat̾etꝰ aĩo : Quid
nebit hũe ordine s illũ ex hoc cursu aliquis dies deiciet. cer¬
lidissimis carpent̾ ac desinet᷑. Nuilli non senectꝰ sua est in¬
qualib ista spatiis ĩ cadem naͣ dimittit. Quid ẽ non erit
nec pibit. s resoluet᷑. nobis solui ꝑire ẽ.I Proxina ei in¬
tuem̃. Ad ult̾iora non ꝓspicit mẽs hebes & q̃ se corpori addix̾it

Expanded text:
ille mutationem rei publicae forti et aequo pateretur animo ? Quid ille mutationem rei publicae forti et aequo pateretur animo ? Quid nebit hunc ordinem, sed illum ex hoc cursu aliquis dies deiciet. Ceriti sumus veluti solidissimis carpentur ac desinent. Nulli non senectus sua est; inaequalibus ista spatiis eodem natura dimittit. Quicquid est, non erit, nec peribit, sed resolvetur. Nobis solvi perire est, proxima enim intuemur; ad ulteriora non prospicit mens hebe
Abbreviated transcription (Latin):
pulcerimii rei puͨ  p̃textu optimates & pͥma acies pompeianaꝵ
ptiũ senatus ferẽs arma uno p̾lio ꝓligabuntꝰ & tã magͥ ruma
unperii ĩ totũ desiliet orbem. Aliqua ꝑe cius in egipto aliqua
in affrica aliqua ĩ hyspania cadet. ne hoc quidez miẜe rei
publice ꝯtinget semel ⁊uere. oiã licet fiant lubam ĩ regno
suo non locoꝵ notitia adiuuet nõ ppłariu pro requo suo
uirtꝰ obstinatissima łticon siu qͦ fides malis fracta defi¬
ciat. & Scipionez in affrica nois sui fortima destituat
olim prouisu ẽ ne quid cato detrimenti capes. uictus est
tñ or hoc nuͣa int̾ repulsas catoĩs tam magno aĩo feret aliqd
sibi ad uictoriã qsͣ ad p̾turam obstitisse quo dic ⁊epuls ẽ lusit
ꝙ̃ nocte ꝑiturus fuit legit. eode loco huĩt p̃tura & uita exce¬
dere oĩa que accideret ferenda eẽ ꝑsuasat sibi. I Quidin

Expanded text:
pulcherrimum rei publicae praetextum, optimates, et prima acies Pompeianarum pulcherrimum rei publicae praetextum, optimates, et prima acies Pompeianarum partium, senatus ferens arma, uno proelio profligabuntur et tam magni ruina imperii in totum dissiliet orbem; aliqua pars eius in Aegypto, aliqua in Africa, aliqua in Hispania cadet. Ne hoc quidem miserae rei publicae continget, semel ruere." Omnia licet fiant; Iubam in regno suo non locorum notitia adiuvet, non popularium pro rege suo virtus obstinatissima, Vticensium quoque fides malis fracta deficiat et Scipionem in Africa nominis sui fortuna destituat. Olim provisum est, ne quid Cato detrimenti caperet. "Victus est tamen." Et hoc numera inter repulsas Catonis; tam magno animo feret aliquid sibi ad victoriam quam ad praeturam obstitisse. Quo die repulsus est, lusit, qua nocte periturus fuit, legit. Eodem loco habuit praetura et vita excidere; omnia, quae acciderent, ferenda esse persuaserat sibi. Quidni
Abbreviated transcription (Latin):
ficam ad sillabas uocãt. Qui aiu minuta docendo dimitut
& ꝯteuit fies similis istis qui ĩ uenerũt ista nõ ꝗ docẽt &¬
id agunt ut pħya potius sit difficilis ꝙͣ magna udeat. ⁊ So¬
cates qui tota pħya teuocauit ad mores & hanc simiam
dixit cẽ̾ sapĩam bona malaq distingue̾. Seq̃re inquit
illos si quid apd̾ te hẽo auct̾is. ut sis btũs & te alicui staltũ
nenio p̾stabit nisi ꝗoĩa bona exequarit qr nec bonũ sine hone¬
sto ẽ & honestum in oĩb pare. ¶ Quid gͦ nichil int̾est int̾
p̃tura catois e repulsam. nichil ĩt̾est utrũ pharsalica a tie
cato uincatꝰ an uincat : hoc eius bonii quo uictis ꝑtib non
pot uinci par erat illi bono quo uictor rediret ĩ patuã & ꝯpo¬
netͣ pace/. Quid n par sit. Eade .ni. uietate & mala fortia
uincitur & ordinat̾. Bona uirtꝰ aũt non põt maior aut minor
sieri. uniꝰ stature ẽ. S Gncus pompeiꝰ amittet excitum. s illd̾¬

Expanded text:
imam ad syllabas vocant, qui animum minuta docendo demittunt et conterunt; fies similis illis, qui invenerunt ista, non qui docent et id agunt, ut philosophia potius difficilis quam magna videatur. Socrates qui totam philosophiam revocavit ad mores et hanc summam dixit esse sapientiam, bona malaque distinguere, "sequere," inquit, "illos, si quid apud te habeo auctoritatis, ut sis beatus, et te alicui stultum nemo praestabit, nisi qui omnia bona exaequaverit, quia nec bonum sine honesto est et honestum in omnibus par est. " Quid ergo ? Nihil interest inter praeturam Catonis et repulsam? Nihil interest, utrum Pharsalica acie Cato vincatur an vincat ? Hoc eius bonum, quo victis partibus non potest vinci, par erat illi bono, quo victor rediret in patriam et conponeret pacem?" Quidni par sit? Eadem enim virtute et mala fortuna vincitur et ordinatur bona. Virtus autem non potest maior aut minor fieri
Abbreviated transcription (Latin):
bat effecit. Nichil aut̃ ad rẽ ꝑtinet utui foris hẽat exemplar
ad quod refferat occulos: an intꝰ quod illi ip̾e ꝯcepit & posuit. Hec
exemplaria ⁊eꝵ oũi deus intra se ht numosq uniu̾soꝵ que agenda
sunt. & modos mẽte ꝯplexus ẽ. plenus his figuris ẽ. quas plato yde¬
as appellat ĩ mortales ĩ fatigabiles ĩ mutabiles. ltaqr hoĩos quidez
ꝑeunt ip̃a aũt humanitas ad quã homo effingitur ꝑmanet &
hoĩb laborantib ĩt̾euntib illa nichil patitꝰ. Quinq gͦ caẽ
sunt ut plato dicit. id ex quo. Id aquo. Id inquo id ad qd̾. id pp
qd̾. Nouissime id qd̾ ex his ẽ tamqͣ instatua quia de hac loqui
cepimꝰ. Id ex quo es est id aquo artifex ẽ id in quo forma est
que optatꝰ illi. Id qd̾ exemplar ẽ quod ĩmitatur is qui facit. Id ꝑꝑ
quod facientis ꝓpoĩtu ẽ. id quod ex istis ẽ ip̃a statua. Hec oĩa

Expanded text:
bat, effecit. Nihil autem ad rem pertinet, utrum foris habeat exemplar, bat, effecit. Nihil autem ad rem pertinet, utrum foris habeat exemplar, ad quod referat oculos, an intus, quod ibi ipse concepit et posuit. Haec exemplaria rerum omnium deus intra se habet numerosque universorum, quae agenda sunt, et modos mente conplexus est; plenus his figuris est, quas Plato ideas appellat, inmortales, inmutabiles, infatigabiles. Itaque homines quidem pereunt, ipsa autem humanitas, ad quam homo effingitur, permanet, et hominibus laborantibus, intereuntibus illa nihil patitur. Quinque ergo causae sunt, ut Plato dicit: id ex quo, id a quo, id in quo, id ad quod, id propter quod. Novissime id quod ex his est. Tamquam in statua, quia de hac loqui coepimus, id ex quo aes est, id a quo artifex est, id in quo forma est, quae aptatur illi, id ad quod exemplar est, quod imitatur is, qui facit, id propter quod facientis propositum est, id quod ex istis est, ipsa statua est. Haec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ydos uocat. Quarta quoq inquit his accedit ꝓpoitum totiꝰ opis
nisi fuisset id ex quo fundaret educet᷑ ue. Sed̾a cã artifex est
non potuiss ei hes illud ĩ hĩtum statue figurari nisi accessissẽt
ꝑite maniis. Tertia causa e forma. neq es statua ista doripho¬
ros aut diadumenos uocaretur uͥ hec illi ce̾t ĩpssa facies. Quar¬
ta cã ẽ fatiendi ꝓpositu. nam si hoc fuisset facta non fuisset.
qd̾̃ ẽ ꝓpositum Quod imitauit artifice quod ille secutꝰ fecit uł
peccunia e. Hanc si uenditurus fabricauit uł glia si laborauit
in nonien uł religio si domii templo parauit. ergo hec cã ẽ pꝑ
quã fit an non putas intra cas facti opis eẽ uum̾andũ quo
remoto fem̃ non ceͣte His quintã plato adicit. exemplar quã
ip̃e ydea nocat. hoc ẽ ei ad quod respicies artifex id qd̾ destĩa¬

Expanded text:
idos vocat. " Quarta quoque," inquit, " his accedit, propositum totius operis." idos vocat. " Quarta quoque," inquit, " his accedit, propositum totius operis." nisi fuisset id, ex quo funderetur ducereturve. Secunda causa artifex est. Non potuisset enim aes illud in habitum statuae figurari, nisi accessissent peritae manus. Tertia causa est forma. Neque enim statua ista doryphoros aut diadumenos vocaretur, nisi haec illi esset inpressa facies. Quarta causa est faciendi propositum. Nam nisi hoc fuisset, facta non esset. Quid est propositum ? Quod invitavit artificem, quod ille secutus fecit; vel pecunia est haec, si venditurus fabricavit, vel gloria, si laboravit in nomen, vel religio, si donum templo paravit. Ergo et haec causa est, propter quam fit; an non putas inter causas facti operis esse numerandum, quo remoto factum non esset ? His quintam Plato adicit exemplar, quam ipse idean vocat; hoc est enim, ad quod respiciens artifex id, quod destina
Abbreviated transcription (Latin):
uenerut aĩci qui uim mͥ affer̾ent & tanq egium intemꝑante
cohercerent ĩ locũ stili ẜmo successit ex quo cam ꝑtem ad te ꝑferã
q̃ in litte ẽ te arbitrum adduximꝰ. plus negotii hẽs q existimas.
Tuplex cansa ẽ dicut. ut scis stoyti nrĩ duo eẽ in ⁊eꝵ natã ex ꝗb ĩps
oĩa fiunt cam̃ & mat̾i̾a. Mat̾i̾a iacet ĩhers res ad oia parata
cessatura si nemo moueat. Causa aut .i. ratio mat̾iam format
& quoꝯq uult u̾sat. Ex illa uaria oꝑa ꝑducit. Eise gͦ deb unde
fiat aliquid. deinde a quo fiat. hoc cã ẽ illud mat̾ia.. Ois ars
ĩmitatio nature ẽ. Itaq qd̾ de uniu̾so dicebam ad hec trãsfecũt
que ab hoie facienda sut. Statua & mat̾ia huit que pat̾etur artifi¬
cem & artificem qui mat̾ie daret faciem. Exgo in statua es fuit
ĩ quit causa mat̾ia. sine qua nichil põt effici. Scd̾a opifex. t̾tia
ẽ forna que umicuiq oꝑi imponit᷑ tanq statue nã hãc atistotiles

Expanded text:
rvenerunt amici, qui mihi vim adferrent et tamquam aegrum intemperantem coercerent. In locum stili sermo successit, ex quo eam partem ad te perferam, quae in lite est. Te arbitrum addiximus. Plus negotii habes quam existimas; triplex causa est. Dicunt, ut scis, Stoici nostri duo esse in rerum natura, ex quibus omnia fiant, causam et materiam. Materia iacet iners, res aat. Causa autem, id est ratio, materiam format et quocumque vult versat, ex illa varia opera producit. Esse ergo debet, unde fiat aliquid, deinde a quo fiat. Hoc causa est, illud materia. Omnis ars naturae imitatio est. Itaque quod de universo dicebam, ad haec transfer, quae ab homine facienda sunt. Statua et materiam habuit, quae pateretur artificem, et artificem, qui materiae daret faciem. Ergo in statua materia ici; secunda opifex. Tertia est forma, quae unicuique operi inponitur tamquam statuae "; nam hanc Aristoteles
Abbreviated transcription (Latin):
risimilimũ dicẽ non quis u̾issimũ dicat. Ed ei tam supͣ uos
ẽ q ip̃a u̾itas. Hec qͦ ab aristotile & platone pouit᷑ turba
cansaꝵ aut nimiu multa aut nimuĩ pauca ꝯphendit. INlã ep¬
si quoꝯq ⁊emoto quid effici non pot id cam iudicant eeͣ faciendi
pauca dix̾unt. ponat int̾ cãs tempꝰ nichil sine tpre pot fieri.
ponant locum si non fuĩt ubi aliquid fiat nec fiet quidem.
ponat motũ. inchil sine hoc nec fit nec ꝑit. Nulla sine motu
ars nulla mutatio ẽ. Y S nos mĩc pͥmã & gen̾ale q̃rimꝰ cã
hec simpꝰ eẽ deb nã & mat̾ia simplex. Querimꝰ quid sir cã:¬
ratio scil facies id ẽ deus itaq ei quoꝯq retulistis nõ sũt
multe & singule cause. s ex una pendent ex ea que faciet.
formã dicis cã eẽ. hac̾ ĩpoit artifex oꝑi ꝑs cae ẽ nõ cã.¬
ẽ exemplar artifici. quo scalprum quo luna sine hiis procedẽ
non ẽ efficiẽs causa s suꝑeminens. hee aũt ĩ mĩabilesst̾.

Expanded text:
enim tam supra nos est quam ipsa veritas. Haec, quae ab Aristotele et Platone ponitur, turba causarum aut nimium multa aut nimium pauca conprendit. Nam si, quocumque remoto quid effici non potest, id causam iudicant esse faciendi, pauca dixerunt. Ponant inter causas tempus; nihil sine tempore potest fieri. Ponant locum; si non fuerit, ubi fiat aliquid, ne fiet quidem. Ponant motum; nihil sine hoc nec fit nec perit. Nulla sine motu ars, nulla mutatio est. Sed nos nunc primam et generalem quaerimus causam. Haec simplex esse debet; nam et materia simplex est. QuRatio scilicet faciens, id est deus. Ista enim, quaecumque rettulistis, non sunt multae et singulae causae, sed ex una pendent, ex ea, quae faciet. Formam dicis causam esse? Hanc inponit artifex operi; pars cast exemplar artifici, quomodo scalprum, quomodo lima; sine his procedere anon est efficiens causa, sed superveniens. Hae autem innumerabile
Abbreviated transcription (Latin):
fortuita res transfert non differo i longius tp̃us quo deside¬
rium om̃e mulcetꝰ quo &̃ acerimi luctꝰ resident. Cum pͥmu
te obẜuare desieris ymago ista tristitie disçedet. miẽ ĩp̃e custodis
dolorem tuũ S custodienti quoq elabit eoq citius quo est̾
acrior desunt.  Id agamꝰ ut ioꝯda nobis ãmissoꝵ fiat recorda¬
tio. Nemo libent̾ ad id redit quod non sine totmento cogitatur
ẽ sic illud fieri necẽ ẽ ut cum aliquo morsu nobis amissoꝵ qͦs amani¬
mus nomẽ occurrat. S hic quoq morsꝰ ht̃ suam uoluptate. Nam

Expanded text:
fortuita res transferet. Non differo in longius tempus, quo desidefortuita res transferet. Non differo in longius tempus, quo desiderium omne mulcetur, quo etiam acerrimi luctus residunt. Cum primum te observare desieris, imago ista tristitiae discedet; nunc ipse custodis dolorem tuum. Sed custodienti quoque elabitur eoque citius, quo est acrior, desinit. Id agamus, ut iucunda nobis amissorum fiat recordatio. Nemo libenter ad id redit, quod non sine tormento cogitaturus est. Sic et illud fieri necesse est, ut cum aliquo nobis morsu amissorum, quos amavimus, nomen occurrat. Sed hic quoque morsus habet suam
Abbreviated transcription (Latin):
te uolo. Illud ut non doleas uix auded. Exigrẽ ate & esse
meluis scio. s cui ista firmitas aĩ ꝯtinget nisi iam multũ supͣ
fortuna ellato illũ quoq ista res uelicabit. S tñi euelicabit. No¬
bis aut̃ iguosci põt pro lapsis ad lacumas. S non ninie decurre¬
rit. si ip̃i illas rep̃ssimꝰ. Nec sicti sint occuli amisso aĩco nec fluat.
lacaimandu ẽ non plorandu ¶Duram tibi legez uideor po¬
nere : Cum poctaꝵ grecoꝵ maxius ius flendi dederit ĩ unũ
dũtaxat die cum die̾it & Niobem de cibo cogitasse.¶ Queris unde
sint lamentationes unde in modici fletꝰ ꝑ lacumas argumenta
desciderii querimꝰ & dolorem non sequim᷑ s oñdimꝰ. nemo tͥstis
sibi ẽ. o infelice stultitiã ẽ aliq̃ & doloris ambitio. Quid ergo
inquis obliuiscar amici breuẽ illi aput te memoriam promittis
Si cum dolore mansura ẽ. lam istam fronte ad risum quelibi

Expanded text:
te nolo. Illud, ut non doleas, vix audebo exigere; et esse te nolo. Illud, ut non doleas, vix audebo exigere; et esse melius scio. Sed cui ista firmitas animi continget nisi iam multum supra fortunam elato ? Illum quoque ista res vellicabit, sed tantum vellicabit Nobis autem ignosci potest prolapsis ad lacrimas, si non nimiae decucurrerunt, si ipsi illas repressimus. Nec sicci sint oculi amisso amico nec fluant. Lacrimandum est, non plorandum. Duram tibi legem videor ponere, cum poetarum Graecorum maximus ius flendi dederit in unum dumtaxat diem, cum dixerit etiam Niobam de cibo cogitasse ? Quaeris, unde sint lamentationes, unde inmodici fletus ? Per lacrimas argumenta desiderii quaerimus et dolorem non sequimur, sed ostendimus. Nemo tristis sibi est. O infelicem stultitiam ! Est aliqua et doloris ambitio. "Quid ergo?" inquis, "Obliviscar amici?" Brevem illi apud te memoriam promittis, si cum dolore mansura est; iam istam frontem ad risum quaelibet
Abbreviated transcription (Latin):
finez nr̃i sinc tristitia cogitemꝰ. Ante ad morteꝵ q ad uita
tioꝵ uideri uolũt. Sumilat octapaticẽs & auget Et
ip̃i se occupant. ¶ bato lucilli uaco & bbis su. Reb enim ⁊ ps¬
non me trado s cemendo. nec ꝯsector ꝑdendi tpũs causas.
Et quoꝯq ꝯstiti loro ubi cogitatice̾s meas tracto. & aliꝗd sa
nec cũ illis moror quib me tp̃s aliqd̾ ꝯgregauit aut causa
ex officio nata ciuili. S cũ optio q sũ ad illos in quoꝯq loco
ĩ quoꝰq seculo fuerit aĩu meũ mitto. ¶ Demetrui Uirũ
optunũ meii curꝯfero & relictis ꝯciliatis cu illo semimido loquor.
illa admiror qn admirer bidi nichil ei deesse. Contemipnẽ
aliquis omiã põt oiã hec nemo põt. Breuissima ad diuitias
ꝑ ꝯtemptu diuitiaꝵ uia ẽ. Demetrius aũt nr̃ sic uiuit
O leste fers decesisse flacu aĩcuz tuũ plus tñ equo dolẽ

Expanded text:
ut finem nostri sine tristitia cogitemus. Ante ad mortem quam ad vitam ut finem nostri sine tristitia cogitemus. Ante ad mortem quam ad vitam tiorum videri volunt; simulant occupationes et augent et ipsi se occupant. Vaco, Lucili, vaco et ubicunon trado, sed commodo, nec consector perdendi temporis causas. Et quocumque constiti loco, ibi cogitationes meas tracto et aliquid inec cum illis moror, quibus me tempus aliquod congregavit aut causa ex officio nata civili, sed cum optimo quoque sum; ad illos, in quocumque loco, in quocumque saeculo fuerunt, animum meum mitto. Demetrium, virorum optimum, mecum circumfero et relictis conchyliatis cum illo seminudo loquor, illum admiror. Quidni admirer? Vidi nihil ei deesse. Contemnere aliquis omnia potest, omnia habere nemo potest. Brevissima ad divitias per contemptum divitiarum via est. Demetrius autem noster sic vivit, oleste fero decessisse Flaccum, amicum tuum, plus tamen aequo dolere
Abbreviated transcription (Latin):
dies in hoc noctes. hoc opꝰ meu̾ ẽ. Hec cogitatio imponere ue¬
terib malis finc̾. id ago ut mͥ instar totius uite dies sit. nec me¬
heccule tamq̃ ultimũ ⁊apio. s sic illũ aspicio taniq̃ ce̾ uł ultimꝰ
possit. hoc aiõ tibi hanc epła scribo tamꝙͣ me maxĩe scribente
mors enocatura sit paratus exire suz. Et ideo fiuar uita qr
qr diu futuꝵ hoc sit non nimis pendo. Ante senectutẽ curaui
ut berie uiuere insenectute ut bii moriar bene aut mori ẽ libẽt᷑
mor ¶Da oꝑam ne quid umq inuitus facias/. Quicquid necesse rps¬
futurum ẽ repuguanti uolenti necessitas nõ ẽ. ł ta dico qui impia
libens excepit ꝑte acerbissima ẜuitutis effugit facẽ̾ qd̾ nolit. nõ
qui iussus aliquid facit miẜ ẽ. S qui ĩuitus facit. Itaq
sic au̾i ꝯponamꝰ ut quic quid res exigit id uelimꝰ & impͥmis

Expanded text:
dies, in hoc noctes, hoc opus meum est, haec cogitatio: inponere vedies, in hoc noctes, hoc opus meum est, haec cogitatio: inponere veteribus malis finem. Id ago, ut mihi instar totius vitae dies sit. Nec mehercules tamquam ultimum rapio, sed sic illum aspicio, tamquam esse vel ultimus possit. Hoc animo tibi hanc epistulam scribo, tamquam me cum maxime scribentem mors evocatura sit. Paratus exire sum et ideo fruar vita, quia quam diu futurum hoc sit, non nimis pendeo. Ante senectutem curavi, ut bene viverem, in senectute, ut bene moriar; bene autem mori est libenter mori. Da operam, ne quid umquam invitus facias. Quicquid necesse futurum est repugnanti, volenti necessitas non est. Ita dico: qui imperia libens excipit, partem acerbissimam servitutis effugit, facere quod nolit. Non qui iussus aliquid facit, miser est, set qui invitus facit. Itaque sic animum conponamus, ut quicquid res exiget, id velimus et in primis
Abbreviated transcription (Latin):
inimicitiora quo cessere felicus. lam uon admiror si oiã nos
apͥma pueritia niala sequunt. Int̾ execrationes parentũ cre¬
quousq poscemꝰ aliquid deos qĩ ita nũdũ ip̃i alere nos possimꝰ.
Unio mari subuchatꝰ. Taurus paucissimoꝵ iugerũ pascuo
implet̾. Una silua elephantib plurib sufficit homo & terra pa¬
scit̾ & mari. ¶ Quid ergo tam ĩsatiabilẽ nobis nã aluen
dedit cu tã modica corpora dedisset. ut uastissimoꝵ edacissĩoꝵ qꝙ
dat᷑. paruo illa dimititur. non fames nobis ucutris nr̃is magͦ
ꝯstat s ambitio. Hos itaq ut ait salustius uentri obediẽtes
aĩaliũ loco nuͣemꝰ non houi quosdam u̾o nec aĩaliũ quide
s mortuoꝵ. Uiut is qui multis nisui e. Riuit is ꝗ se utitꝰ¬
l in limine ipo nomẽ marmori ĩscribas. morte suã añcesẜu̾t.
dem uelle uidear que puer uolui. In hoc umit eunt

Expanded text:
inimiciora quo cessere felicius. Iam non admiror, si omnia nos inimiciora quo cessere felicius. Iam non admiror, si omnia nos a prima pueritia mala secuntur; inter execrationes parentum creQuosque poscemus aliquid Deos, quasi nondum ipsi alere nos possimus?uno mari, subvehen? Taurus paucissimorum iugerum pascuis impletur: una silva elephantis pluribus sufficit: homo et terra pascitur et mari. Quid ergo? tam insatiabilem nobis natura aluum dedit, cum tamen modica corpora dedisset; ut vastissimorum edacissimorumque datur? Parvo illa dimittitur. Non fames nobis ventris nostri magno constat, sed ambitio. Hos itaque, ut ait Sallustius, " ventri oboedientes" animalium loco numeremus, non hominum, quosdam vero ne animalium quidem, sed mortuorum. Vivit is, qui multis usui est, vivit is, qui se utito. Horum licet in limine ipso nomen marmori inscribas, mortem suam antecesserundesii velle quae puer volui. In hoc unum eunt
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ limã. semp illic ẜemii ẽ. hẽs ergo quato uellis sapiens esse
qr miqͣ sine gaudio ẽ. gaudiu hoc non nascitur nisi ex uͥtutũ
ergo inquis stulti ac mali non gaudent: Non magis q nacti pre
dam leones. Cum fatigau̾unt se uino ac libidinib cum illis nox
int̾ uitia deffecit. Cum uoluptates angusto corpori ultras quã ca¬
piebãt ĩ geste superare ceꝑunt. Tnc̾ exclamãt miẜi uigilianũ illu
u̾sum. Naiq ut sup̾mã falsa int̾ gaudia noctem. Egerimꝰ nosti.
omẽz luxurioxi noctez iut̾ falsa gaudia & quidez tanqͣ suprema
agut. ¶ Illud gaudiũ quod deos deoꝵq emulos scquit. nõ ĩt̾rũpit̾.
non desinit. desiuet̾ si suppoitu esset aliunde qr non ẽ aliem mun̾is
nec arbitrii quidẽ alieui ẽ. Quod non dedit fortuna non eripit.
ueror litigo uascor. & nũc optas quod tibi optauit nu¬
trix tua aut pedagogus aut mat̾ nũdu inteligis qͣ tũ
mali optau̾int. O qͣ inimica nobis sũt uota nostroꝵ. Eo ꝗde

Expanded text:
super lunam; semper illic serenum est. Habes ergo et quare velis sapiens esse, si numquam sine gaudio est. Gaudium hoc non nascitur nisi ex virtutumergo ? " inquis, "Stulti ac mali non gaudent?" Non magis quam praedam nancti leones. Cum fatigaverunt se vino ac libidinibus, cum illos nox inter vitia defecit, cum voluptates angusto corpori ultra quam capiebat ingestae suppurare coeperunt, tunc exclamant miseri Vergilianum illum versum: Namque ut supremam falsa inter gaudia noctem Egerimus, nosti. Omnem luxuriosi noctem inter falsa gaudia et quidem tamquam supremam agunt; illud gaudium, quod deos deorumque aemulos sequitur, non interrumpitur, non desinit; desineret, si sumptum esset aliunde. Quia non est alieni muneris, ne arbitrii quidem alieni est. Quod non dedit fortuna, non eripit.ueror, litigo, irascor. Etiamnunc optas, quod tibi optavit nutrix tua aut paedagogus aut mater ? Nondum intellegis, quantum mali optaverint ? O quam inimica nobis sunt vota nostrorum! Eo quidem
Abbreviated transcription (Latin):
da e̾ quõ q̃dam pona sunt suauit̾ aspera quõ in uino minis
uetrri ip̃a nos amaritudo delectat. cum u̾o int̾ucnit spaciũ om̃e
quod augebat extinguit & pura ad nos nolũtas ueit. Si illi cre¬
dimꝰ aĩcos ĩ columes cogitare melle ac placenta fiui ẽ. coꝵ ꝗ fue¬
xunt Retractatio. nor sine acerbitate quadã iuiuat. Quis aut̃
negau̾it hec acria quoq & hũtia austexitatis aliquid stomacum
excitare. Ego non idem sentio. Hlichi amicoꝵ defunctoꝵ cogi¬
tatio dulcis acblanda e. Huĩi .n. illos tanq̃ amissireus. amisi
sine benefitiũ fortue male int̾petrari abstulit. s dedit. Ideo ami¬
qͣ sepe illos ⁊elinquerimꝰ in aliquam ꝑegrinatione longinquã exitĩ.
iuis ꝑdidisse.  feras aut̃ hos qui cũ negligentissime aĩcos hc̃ant 3 So¬
iiẜime lugent: nec amat quẽꝙ nisi ꝑdiderit. Ideoq tũc effusius
merent quia uercutꝰ ne dubiũ sit. An amau̾int. Sera uiditia af

Expanded text:
a quaedam sunt suaviter aspera, quomodo in vino nimis veteri ipsa nos amaritudo delectat; cum vero intervenit spatium, omne, quod angebat, extinguitur et pura ad nos voluptas venit." Si illi credimus, " Amicos incolumes cogitare melle ac placenta frui est; eorum, qui fuerunt, retractatio non sine acerbitate quadam iuvat. Quis autem negaverit haec aeria quoque et habentia austeritatis aliquid stomachum excitare ? " Ego non idem sentio, mihi amicorum defunctotatio dulcis ac blanda est. Habui enim illos tanquam amissurus, amisi sine beneficium fortunae male interpretari; abstulit, sed dedit. Ideo amiquam saepe illos reliquerimus in aliquam peregrinationem longinquam exituri, oris in vivis perdidisse. Feras autem hos, qui neglegentissime amicos habent, miserrime lugent, nec amant quemquam, nisi perdiderunt ? Ideoque tunc effusius maerent, quia verentur, ne dubium sit, an amaverint; sera
Abbreviated transcription (Latin):
sa st̃. spem curui p̃fractiq uisentib rediit. nõ tm̃ quid iude¬
as s q̃madmõ refert. anĩs ur̃ ad uera pspitienda caligat.
da mͥ adolescente ĩ coruptũ & ĩgemo uegetu dicet fortuna¬
tiore sibi uideri qui oĩa reꝵ adusaꝵ on̾a rigida ceruice
substolat. qui supͣ fortunã extat. non miꝵ ẽ ĩ tranquilita¬
te non ꝯcuti illud mirare ibi extolli aliquẽ ubi om̃es
depͥmũtꝰ ibi stare ubi oẽs iacẽt. I Quid ẽ ĩ tormẽtis qd
ẽ in aliis q̃ adu̾sa appellamꝰ mali. hoc ut oppinor suctidere
mente & incuruari a sucũbere quoꝵ nicħ̾ sapienti uiro
pot euenire. Stat sapiẽs ⁊ ectꝰ sub quolib pondere nulla
illũ res minore facit nichil illi coꝵ q̃ ferẽda st̃ displicet.
IIã quicqd cadẽ in hoĩe pot ĩ se secedisse non q̃rit uires
suas nouit sat se eẽ natũ on̾i ferendo. Ilon educo s¬
sapiente ex hou̾i nũo nec dolores ab illo sicut ab ali¬

Expanded text:
curvi praefractique visentibus reddunt. Non tantum quid videas, sed quemadmodum, refert; animus noster ad vera perspicienda caligat. Da mihi adulescentem incorruptum et ingenio vegetum; dicet fortunatiorem sibi videri, qui omnia rerum adversarum onera rigida cervice sustollat, qui supra fortunam existat. Non mirum est in tranquillitate non concuti; illud mirare, ibi extolli aliquem ubi omnes deprimuntur, ibi stare ubi omnes iacent. Quid est in tormentis, quid est in aliis, quae adversa appellamus, mali ? Hoc, ut opinor, succidere mentem et incurvari et succumbere. Quorum nihil sapienti viro potest evenire; stat rectus sub quolibet pondere. Nulla illum res minorem facit; nihil illi eorum, quae ferenda sunt, displicet. Nam quicquid cadere in hominem potessuas novit. Scit se esse oneri ferendo. Non educo sapientem ex hominum numero nec dolores ab illo sicut ab ali
Abbreviated transcription (Latin):
strande rei cã eloq̾bant ꝑabolis ⁊ efferti sut. Quas existĩo
necessaĩas nõ ex eadem cã qua poetis s ut ĩbecilitatis nr̃e
admiuicula sint. & ut dicente & audiente in rempñte addu¬
cant. ¶ Sextiũ cͤcte cum maxĩe lego uiꝵ acrem Grecisder Eps¬
bis/. Romanis morib phyante mouet me ymago ab illo poĩta
lre quadrato agimẽ ex̾citum ubi hostis ab oĩ ꝑte suspectꝰ ẽ pu¬
gue paratum. ldem inquit sapies facẽ deb omĩes uͥtutes suas
undiq expandat ubi ꝯq infesti aliquid oriet᷑ illic parata
p̃sidia sint et ad nutu̾ regentis sine tumultu respondeãt.
Qd̾ in ex̾citib his quos imꝑatores magui ordinat ficri
Uidemꝰ ut impiu ducis simł oẽs copie sentiãt sic dispoĩte

Expanded text:
nstrandae rei causa eloquebantur, parabolis referti sunt, quas existimo nstrandae rei causa eloquebantur, parabolis referti sunt, quas existimo necessarias, non ex eadem causa qua poetis, sed ut inbecillitatis nostrae adminicula sint, ut et dicentem et audientem in rem praesentem adducant. Sextium ecce cum maxime lego, virum acrem, Graecis verbis, Romanis moribus philosophantem. Movit me imago ab illo posita: ire quadrato agmine exercitum, ubi hostis ab omni parte suspectus est, pugnae paratum; " Idem," inquit, " sapiens facere debet; omnes virtutes suas undique expandat, ut ubicumque infesti aliquid orietur, illic parata praesidia sint et ad nutum regentis sine tumultu respondeant." Quod in exercitibus iis, quos imperatores magni ordinant, fieri videmus, ut imperium ducis simul omnes co
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatib hoc nomẽ imposuit & quod uoluit exp̃ssit. Sigͥfica¬
uit es hoiẽs malo suo letos. Tamen ego non in m̾ito dixaz
Cepisse me magua ex epła tua uoluptatez/. Ꝙͣiuis ciz ex noĩe¬
ista cã impitus hono gaudeat tñ affectu eius impotente
& in diu̾sa statim ĩclinatuꝵ uoluptate uoco opinione fasi
tar audi quid me in epła tua delectau̾it hẽs u̾ba in potestate
non effert te oro nec longius q destinasti trahit. Multi st
qui ad quod non pposuerant scribere alicuiꝰ libi placentis decore
uocant᷑ quod tibi non eueit p̾ssa sũt omĩa & rei aptata. loq̃¬
ris quantũ uis & plus significas q loqͥris. hoc maioris ⁊ei in
midi. Inuenio trĩ translationes u̾boꝵ ut non tem̾aris
gines quib si quis nos uti uetat & poctis illas solis iudi¬
cat ec̃ ꝯcessas neĩe in uidetꝰ ex antiquis legisse apud qͦs
nudum captabat plausibilis oroͣ. Elli qui simpłr & demo¬

Expanded text:
Voluptatibus hoc nomen inposuit et quod voluit expressit. Significavit enim homines malo suo laetos. Tamen ego non inmerito dixeram cepisse me magnam ex epistula tua voluptatem; quamvis enim ex honesta causa inperitus homo gaudeat, tamen adfectum eius inpotentem et in diversum statim inclinaturum voluptatem voco, opinione falsi ertar, audi, quid me in epistula tua delectaverit: habes verba in potestate. Non effert te oratio nec longius quam destinasti trahit. Multi sunt, qui ad id, quod non proposuerant scribere, alicuius verbi placentis decore vocentur, quod tibi non evenit; pressa sunt omnia et rei aptata. Loqueris quantum vis et plus significas quam loqueris. Hoc maioris rei indmidi. Invenio tamen translationes verborum ut non temerarias gines, quibus si quis nos uti vetat et poetis illas solis iudicat esse concessas, neminem mihi videtur ex antiquis legisse, apud quos nondum captabatur plausibilis oratio. Illi, qui simpliciter et demo
Abbreviated transcription (Latin):
Et fortasse paulo ante qtͣ deb faciendum ẽ ne cum fieri
debebit facẽ non possis. Et cũ maius piculu sit male uiuendi
qͣ cito moriendi. Stultus ẽ qui non erigua tpris m̾cede magne
rei aleam rcdimit. Paucos longissima senectus ad mortẽ sine
ĩurria ptulit. Multis in hers iuta sinc usu sui iacuit. Quãto
deinde crudelius iudicas aliꝗd ex uita ꝑdidisse ꝙius fimeda
Noli me ĩ uitus audire tanqͣ ad te iam ꝑtineat ista sũtia. S qd̾
dicam extima. non ⁊elinqua senectuti si me totũ mnͥ resuabit
totũ aut̃ ab illa ꝑte meliore. at si ceꝑit ꝯtendere mẽte si ꝑtes¬
cius ꝯuellet. Si mͥ non uitã ⁊elinq̃rit s aĩa prosiliã ex hedi¬
ficio putrido ac ruenti morbu morte non effugia dũtaxat
Sanabile nec officientẽ aio. non afferam mͥ manꝰ ꝑꝑ dolore̾. sic¬

Expanded text:
? Et fortasse paulo ante quam debet, faciendum est, ne cum fieri ? Et fortasse paulo ante quam debet, faciendum est, ne cum fieri debebit, facere non possis. Et cum maius periculum sit male vivendi quam cito moriendi, stultus est, qui non exigua temporis mercede magnae rei aleam redimit. Paucos longissima senectus ad mortem sine iniuria pertulit, multis iners vita sine usu sui iacuit; quanto deinde crudelius iudicas aliquid ex vita perdidisse quam ius finiendae ? Noli me invitus audire, tamquam ad te iam pertineat ista sententia, et quid dicam aestima: non relinquam senectutem, si me totum mihi reservabit, totum autem ab illa eius convellere, si mihi non vitam reliquerit, sed animam, prosiliam ex aedificio putri ac ruenti. Morbum morte non fugiam, dumtaxat sanabilem nec officientem animo. Non adferam mihi manus propter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectissimu nuiͣ quẽ nouẽ nouies multiplicata ꝯponũt
Non dubito qn paratꝰ eet paucos dies ex ista suma. a
sacrificiũ ⁊emittẽ.IPõt frugalitas ꝓduce̾ senectute quã qͥ ꝑͥ¬
ut non puto ꝯcupiscendam. Ita ne ⁊ecusanda quide. Locũ¬
du ẽ eẽ sccũ q diutissime cu quis se dignu quo frueret᷑
effecit. ltaq de isto feremꝰ sententiã an oporteat fastidire
senectutis extrema & fine non opiri. s manu facẽ prope
ẽ a timente qui fatũ segnis expectat. sicut ille ultͣ mõ
deditus uino ẽ qui amphora exsicat & fece quoq exorbet.
ac purissuiz quidda si mõ mẽs sine ĩ uiria ẽ & integrisẽsꝰ
aiũ iuuãt nec defectũ ac p̾mortuũ corpus ẽ. Purimum
ci refert uita aliquis extendat an morte. At ci si ĩutille¬
ĩ ministiis ẽ corpꝰ. quid ni oporteat Educẽ aiũ laborantem

Expanded text:
fectissimum numerum, quem novem novies multiplicata conponunt. fectissimum numerum, quem novem novies multiplicata conponunt. Non dubito, quin paratus sit et paucos dies ex ista summa et sacrificium remittere. Potest frugalitas producere senectutem, quam ut non puto concupiscendam, ita ne recusandam quidem. Iucundum est secum esse quam diutissime, cum quis se dignum, quo frueretur, effecit. Itaque de isto feremus sententiam, an oporteat fastidire senectutis extrema et finem non opperiri, sed manu facere. Prope est a timente, qui fatum segnis expectat, sicut ille ultra modum deditus vino est, qui amphoram exiccat et faecem quoque exorbet. ac purissimum quiddam, si modo mens sine iniuria est et integri sensus animum iuvant nec defectum et praemortuum corpus est. Plurimum enim refert, vitam aliquis extendat an mortem. At si inutile ministeriis corpus est, quidni oporteat educere animum laborantem
Abbreviated transcription (Latin):
s qr defendiit᷑ cura regentis. In mortalia tutore nõ ogẽt hec
ꝯẜuat artifex fragilitatẽ matie Ri sua uinces. Contẽpnani
oiã q̃ adeo p̾ciosa non sut ut an sint oĩo dubiui sit .Y lllud simł cogi ⁊ ꝑͣ¬
temꝰ si mondum ip̃m non minꝰ mortale qͣ nos sumꝰ puidcntia
prorogare huic corpusculo morã. Si uoluptates quib moꝵ¬
ꝑs maior perit potuerimꝰ regeͬ & coherce. Plato ip̃e se se
ad senectute sic dilligentia ꝓtulit. Erat quide corpꝰ ualidũ
ac forte sortitus & illi nomẽ latitudo pectoris fecerat. S na¬
ꝑduxit illũ ad senectute multis prohibetib cais. Nam hoc sic
puto platomi dilligentie suc bñficio ꝯtigisse ꝙ natali suo
decessit & anum unu atq octuagesimũ ĩpleuit sine ulla
deductioe. Ideo magi qui forte erant athenis ĩmolau̾unt
defucto amplioris fuisse sortis q humane ⁊ati qr ꝯsumass¬

Expanded text:
sed quia defenduntur cura regentis; inmortalia tutore non egerent. Hsed quia defenduntur cura regentis; inmortalia tutore non egerent. Haec conservat artifex fragilitatem materiae vi sua vincens. Contemnamus omnia, quae adeo pretiosa non sunt, ut an sint omnino, dubium sit. Illud simul cogitemus, si mundum ipsum, non minus mortalem quam nos sumus, providentia giorem prorogari huic corpusculo moram, si voluptates, quibus pars maior perit, potuerimus regere et coercere. Plato ipse ad senectutem se diligentia protulit Erat quidem corpus validum ac forte sortitus et illi nomen latitudo pectoris fecerat, sed naperduxit illum ad senectutem multis prohibentibus causis. Nam hoc scis, puto, Platoni diligentiae suae beneficio contigisse, quod natali suo decessit et annum unum atque octogensimum inplevit sine ulla deductione. Ideo magi, qui forte Athenis erant, inmolaverunt defuncto, amplioris fuisse sortis quam humanae rati, quia
Abbreviated transcription (Latin):
menta opa sint. Ex his quoq si obẜuau̾is senties quod possit
fieri salutare. Hoc ego lucili face soleo ex omĩ uacatioe &̃ si
¶ Quid de istis capiã que mõ tractauimꝰ remotis areformaticẽ
moꝵ Quõ meliorẽ me face̾ ydee platonice possut: Quid
ex istis traham qd̾ cupiditates meas ꝯpͥmat. Nel hoc ip̃ ꝙ
omia ista q̃ sensib ẜuiut̾ que nos accenduit & raitat. Ne¬
gat plato ex his cẽ que nature sit gͦ que ista ymaginaria st̃
& ad tp̃s aliq facie feruit. Nichil hoꝵ stabile nec solidum
ẽ & nos tñ capimꝰ tãq aut semꝑ futã aut semꝑ hĩturi ĩbrcilli
Miremꝰ in sublimi uolitantes Rꝵ ouĩ formas deũq int̾ illa
u̾santez & in hoc prouidente q̃madmõ q̃ ĩmortalia facere
non potuit qr matia ꝓhibebat defendat a morte. hac ratione
uitiũ corporis unicat. Manent ei cuncta nõ qr et̾ua sũt

Expanded text:
menta opera sint. Ex his quoque, si observaveris, sumes, quod possit menta opera sint. Ex his quoque, si observaveris, sumes, quod possit fieri salutare. Hoc ego, Lucili, facere soleo: ex omni notione, etiam Quid istis, quae modo tractavimus, remotius a reformatione morum ? Quomodo meliorem me facere ideae Platonicae possunt? Quid ex istis traham, quod cupiditates meas conprimat ? Vel hoc ipsum, quod omnia ista, quae sensibus serviunt, quae nos accendunt et inritant, negat Plato ex his esse, quae vere sint. Ergo ista imaginaria sunt et ad tempus aliquam faciem ferunt, nihil horum stabile nec solidum est; et nos tamen cupimus, tamquam aut semper futura aut semper habituri. Inbecilli Miremur in sublimi volitantes rerum omnium formas deumque inter illa versantem et hoc providentem, quemadmodum quae inmortalia facere non potuit, quia materia prohibebat, defendat a morte ac ratione vitium corporis vincat. Manent enim cuncta, non quia aeterna sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e dum loquor mutari ista nuitatus sum. hoc c̃ qd̾ ait he¬
racditus in ip̃m flume bis descendimꝰ & non ĩ idem descẽdimꝰ¬
Manet.n. id fluis nomen aqua tansinissa ẽ. Noe in amne ma¬
infestius ẽ qrͣ in homie. S nos quoq minꝰ uelox cursus p̃t̾uehit.
Et ideo admiror demẽtia nr̃am ꝙ tantope amamꝰ re fugacis¬
simar corpus. timemꝰq ne quando moriam᷑. Cum om̃e moniẽ¬
tum mors pͥoris hĩtus sit. Uis non timẽ ne semel fiat qd̾ cottidie
fit de homĩc dixi fluida mat̾ia & caduca & omib obnoxia cai̾s
Hlundus qͦ et̾nares & ĩuicta mutatꝰ uec idem manet ꝙ uix
¶Quid ista mͥ inquis subtilitas proderit/. Si me int̾rogas n
s q̃madmõ ille celator occulos diu intentos ac fatigatos
remittit atq auocat & ut dici solet pascit . sic nosauĩ aliqn
debemꝰ ⁊elaxare ⁊e quibdam oblectamẽtis reficẽ s ip̃a oblecta¬

Expanded text:
ipse, dum loquor mutari ista, mutatus sum. Hoc est, quod ait Heipse, dum loquor mutari ista, mutatus sum. Hoc est, quod ait Heraclitus: " In idem flumen bis descendimus et non descendimManet enim idem fluminis nomen, aqua transmissa est. Hoc in amne manifestius est quam in homine. Sed nos quoque non minus velox cursus praetervehit, et ideo admiror dementiam nostram, quod tantopere amamus rem fugacissimam, corpus, timemusque, ne quando moriamur, cum omne momentum mors prioris habitus sit. Vis tu non timere, ne semel fiat, quod cotidie fit! De homine dixi, fluvida materia et caduca et omnibus obnoxia causis; mundus quoque, aeterna res et invicta, mutatur nec idem manet. Quamvi"Quid ista," inquis, "mihi subtilitas proderit?" Si me interrogas, nihil. Sed quemadmodum ille caelator oculos diu intentos ac fatigatos remittit atque avocat et, ut dici solet, pascit; sic nos animum aliquando debemus relaxare et quibusdam oblectamentis reficere. Sed ipsa oblecta
Abbreviated transcription (Latin):
subtilitas. Paulo ante pictois ymagine utebar. Ille cũ reddeͬ
uirgiliũ colorib uelet ypsum intuebat᷑ ydea erat Uirgilii
facies futĩ oꝑis exemplar. Ex hoc quod artifex trahit & opi
suo imposuit ydos ẽ. Quid int̾sit queris: Alterum exemplar
ẽ alteꝵ forma ab exemplari sumpta & opi ĩposita. alterã artifex
unitat᷑ alteram facit. ht̃ aliquã facie statua. hec ẽ ydos habet
aliquã facie exemplar ipm̃ quod ĩtuens opifex statuã figurauit
hoc ẽ ydea. Est aẽ m̃c si alia desideras distinctioe. ydos in ope ẽ. ydea
aut taugimꝰ. plato in illis non nuãt q̃ cẽ proprie putat fliuit
ci ĩ assidua diminuticẽ atq adiectiee st̾ nemo nr̃m ide ẽ in
senectute qui fuit iuuenis nemo nrm idem eͥ mane qui fuit
pridie. Corpora nt̃a rapiũt᷑ fluminũ more. Quicquid uides
currit omĩ tempore. nichil ex his que uidemꝰ manet. Ego

Expanded text:
subtilitas. Paulo ante pictoris imagine utebar. Ille cum reddere subtilitas. Paulo ante pictoris imagine utebar. Ille cum reddere Vergilium coloribus vellet, ipsum intuebatur. Idea erat Vergilii facies, futuri operis exemplar. Ex hac quod artifex trahit et operi suo inposuit, idos est. Quid intersit, quaeris ? Alterum exemplar est, alterum forma ab exemplari sumpta et operi inposita. Alteram artifex imitatur, alteram facit. Habet aliquam faciem statua; haec est idos. Habet aliquam faciem exemplar ipsum, quod intuens opifex statuam figuravit; haec idea est. Etiamnunc si aliam desideras distinctionem, idos in opere est, idea aut tangimus, Plato in illis non numerat, quae esse proprie putat. Fluunt enim et in assidua deminutione atque adiectione sunt. Nemo nostrum idem est in senectute, qui fuit iuvenis; nemo nostrum est idem mane, qui fuit pridie. Corpora nostra rapiuntur fluminum more. Quicquid vides, currit cum tempore. Nihil ex iis, quae videmus, manet. Ego