comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coram deo exultant. siue eoꝵ qui ĩ laudib
hominũ adquiescunt. moriuntꝰ hoc int̾¬
uallo temporis. donec sub aduentu dñi fi¬
at resurrectio mortuorum. Media autem
uocte. idest nullo sentiente. aut sperante
quippe cum ipse dominrs dicat. de die aũt
iula et hora nemo scit. et apls dicit. dies¬
domini tanq̃m fur ĩ nocte ita ueniet. ex
quo significat penitꝰ latere cum uenit. cla¬
mor factꝰ ẽ. ecce sponsus uenit. surgite ob¬
uiam ei. In ictu oculi. ĩ nouissima tuba
omnes resurgemus. Ergo surrexerũt om̃s
uirgines ille et aptauerunt lampades su¬
as. i dest rationes reddendas operum suoꝵ.
Oportet enim nos exhiberi ante tribunai
xp̃i: ut illic recipiat unusquisq ad̾ gessit
in corpore siue bonum siue malum. Et dixe¬
runt stulte ad sapientes. Date nobis deoleo
ur̃o. quia lampades nr̃e extinguntꝰ. Quoꝵ
enum facta aliena laude fulciuntꝰ. eadẽ sub¬
tracta deficiunt: ⁊ de consuetudine id sẽꝑ

Expanded text:
coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub adventu Domini fiat resurrectio mortuorum. Media autem nocte, id est, nullo sciente aut sperante; quippe cum ipse Dominus dicat, De die autem illa et hora nemo scit ; et Aposdomini tamquam fur in nocte ita ueniet; ex quo significat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id est rationes reddendas operum suorum. oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, siue bonum siue malum. et dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt, et de consuetudine id semper
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt obuiam sponso. Intelligendũ est
eigo xp̃i nomine censeri. de quib agitꝰ
Non eium possunt qui xp̃iani ñ sunt. spo¬
so xp̃o uenire obuiam. Sed quinq fa¬
dlee acceptis lampadib ñ sumpserunt
oleum secum. Multi autem quamus
dei xp̃i bonitate plurimum sperent.: gau¬
dium tamen ñ halent dũ continent᷑ ui
uunt: nisi in laudib hominũ. Non ergo
habent oleum secum. Nam ipsam leticiã.
oleo significari arbitror. ꝓpt̾ea inqͥt imxit
teds d̾s tuus oleo leticie. Qui autẽ ñ ꝓpt̾ea¬
gaudet quia deo intrinsecꝰ placet: ñ habet
oleum secum. Prudentes autem acceperũt
oleũ secum in uasis suis cum lampadib.
idest leticiam bonorum operum in corde at¬
q conscientia posuerunt: sicut ⁊ apostorꝰ
monet. ꝓbet autem se homo iuquit: et
tunc in semetipso habebit głam ⁊ ñ ĩ alto.
ardante ergo sponso. dor¬
mitauerunt om̃s: quia ex utroq gẽ¬
nere continentiu.n hominũ. siue eoꝵ qui

Expanded text:
nerunt obuiam sponso. intellegendum est nerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter uunt, nisi in laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: propterea unxit te deus, deus tuus oleo exsultationis. qui autem ngaudet, quia Deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. Prudentes autem acceperunt secum oleum in vasis suis cum lampadibus, id est, laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt; sicut Apostolus monet: Probet autem se homo, inquit, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero . Tardante vero sponso dormitaverunt omnes: quia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui
Abbreviated transcription (Latin):
set dando sufficere utrisq: Hec ma¬
rime augent q̃stionis difficultatẽ: quã¬
quã et cetera diligent̾ considerata. ut
omnia ĩ unam rationẽ currant. ni¬
chilq ĩ unam partẽ dicatꝰ qd̾ impedi¬
at aliam magna caufatio ẽ adhibenda.
Uidentur itaq michi quinq uirgines.¬
caruis illecebris. Continendꝰ ẽ enim a¬
nimi appetitꝰ. a uoluptate oculoꝵ a uo¬
luptate aurium. a uoluptate olfacien¬
di. gustandi. tangendi. Sed quia ista
continentia partim coram deo fit. ut il¬
li placeat in int̾iore gaudio conscientie:
partĩ coram hominib tantũ ut gloriai
humaua capiatꝰ quinq dicuntꝰ sapien
tes. ⁊ quinq stulte: utreq tam̃ uirgines.
quia utraq continentia ẽ. quãuis diu̾se
fomite gaudeat. L ectio. Quarta¬
ampades autẽ sunt que manibz por¬
tantur. opera q̃ scd̃m istam conti¬
nentiam fiunt. Dictum ẽ autẽ. Luce¬
ant opera ur̃a coram hominib. Omnes
uero acceperunt lampades suas. et ue¬

Expanded text:
sit dando non sufficere utrisque? Haec maxime augent quaestionis difficultatem: quanquam et caetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem concurrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat aliam, magna cautio adhibenda est. 3. Videntur itaque mihi quinque virginescarnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiattes et quinque stultae: utraeque tamen virgines, quia utraque continentia est, quamvis diverso fomite gaudeat: lampades autmpades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et ue
Abbreviated transcription (Latin):
unquid unũ sunt agricola ⁊ uitis: xĩ¬
Secundum hoc ergo uitis xp̃c. scd̾m
qd̾ ait. ego et pat̾ unum sumus. ⁊ ipse ag̾¬
cola ẽ: nec talis quales sunt qui extrinse¬
cus operando exibent minuisteruĩ: s talis
ut det etiam intruisecꝰ increm̃tum. Nam
neq qui plautat ẽ aliquid neq qui rigat.
sed qui incrementũ dat d̾s. Et utiq d̾s est¬
xp̃e: quia d̾s erat uerbum: unde ipse ⁊ pa¬
ter unum sunt. Et si u̾bum caro factũ ẽ
qd̾ ũ erat: manet qd̾ erat. Deniq cũ de
patre tanqͣm de agricola dixisset. qd ĩfrue¬
tuosos palmites tollat: fructuosos autẽ
purget. ut fructum plꝰ afferant: continus
etia᷑ seipsum mundatorẽ palmitũ ostẽden᷑
iam uos inquit mundi estis. ꝓpt̾ sermonẽ
quem loquutꝰ sum uobis. Ecce ⁊ ipse mun¬
dator ẽ palmitum. qd̾ ẽ agricole ñ uitis of¬
ficium: qui etiam palmites operarios suoᷤ
fecit. Nam et si ñ dant increm̃tum. ĩpen¬
dunt tamen aliqd̃ adium̃tum s nõ de

Expanded text:
unquid unum sunt agricola et vitis? Secundum hoc ergo vitis Christus est id quod ait, Ego et Pater unum sumus , et ipse agricola est. Non est talis quales sunt qui extrinsecus operando exhibent ministerium; sed talis est, ut det etiam intrinsecus incrementum. Nam neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed Deus qui incrementum dat Christus, quia Deus erat Verbum , unde ipse et Pater unum sunt, et si Verbum caro factum est, quod non erat, manet quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola dixisset, quod infructuosos palmites tollat, fructuosos autem purget, ut plus afferant fructum, continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendens: Jam vos, inquit, mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis. Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum, sed non de
Abbreviated transcription (Latin):
qui datꝰ ẽ nobis. Puersa est ista senten¬
tia. Qui enim se filium diligere credit. ⁊
patrem ñ diligit. ꝓfecto nec filium di¬
ligit: s quod sibi ipse confinxit. Lectõ¬
einde aplica uox ẽ. Nemo dicit .iiii.
dominũ ihm: nisi in sp̃u scõ. Et quis
domuũ ih̃m nisi qui eum diligit dicit.
Multi enim uoce dicunt: corde autẽ et
factis negant: sicut de talib auit. Confi¬
tentur se nosse dm̃n: factis autẽ negant.
Si negatur factis. ꝓcul dubio dicitꝰ eti¬
am factis. Nemo itaq dicit dũs ihc:
animo uerbo facto. corde. ore. opere. nemo
sic dicit. nisi qui diligit. Iam itaq apli
dicebant dominꝰ ih̾c: ⁊ si eo modo dicebãt
ut ñ ficte dicerent ore confitentes. corde
et factis negantes. ꝓrsus si ueracit̾ hoc
dicebant ꝓculdubio diligebant. Quomͦ
igitur diligebant: nisi in sp̃u sc̃o : Et
tamen eis prius imperatꝰ ut diligant
eum. et mandata eiꝰ conseruent. deinde
accipiant sp̃m sc̃m: quem nisi haberẽt

Expanded text:
qui datus est nobis? Perversa est ista sententia. Qui enim se Filium diligere credit, et Patrem non diligit; profecto nec Filium diligit, sed quod sibi ipse confinxit. Deinde apostolica vox est, Nemo dicit, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto : et quis Dominum Jesum, nisi qui eum diligit, dicit, Multi enim voce dicunt, corde autem et factis negant: sicut de talibus ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Si negatur factis, procul dubio etiam dicitur factis. Nemo itaque dicit, Dominus Jesus, animo, verbo, facto, corde, ore, opere, nemo sic dicit, nisi qui diligit. Jam itaque Apostoli dicebant, Dominus Jesus: et si eo modo dicebant, ut non ficte dicerent, ore confitentes, corde et factis negantes; prorsus si veraciter hoc dicebant, procul dubio diligebant. Quomodo igitur diligebant, nisi in Spiritu sancto? Et tamen eis prius imperatur ut diligant eum, et ejus mandata conservent, ut accipiant Spiritum sanctum: quem nisi haberent,
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo ergo dominꝰ dicit. Si dili¬
gitis me mandata mea seruate. ⁊ ego
rogabo patrem et alium paraclitũ dabit
uobis. cum hoc dicat de sp̃u sco. quẽ nisi
habeamꝰ nec diligere dĩ possumꝰ: nec eiꝰ
mandata seruare : Quomodo diligimus
ut eum accipiamꝰ. quẽ nisi habeamꝰ. dili¬
gere ñ ualemus. Quomodo mandata ser¬
uabimus. ut eum accipiamꝰ: quẽ nisi
habeaniꝰ mandata seruare ñ possumꝰ An
forte p̃cedit in nobis caritas qͣ diligimꝰ

Expanded text:
Dominus dicit, Si diligitis me, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis; cum hoc dicat de Spiritu sancto, quem nisi habeamus, nec diligere Deum possumus, nec ejus mandata servare? Quomodo diligimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, diligere non valemus? aut quomodo mandata servabimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, mandata servare non possumus? An forte praecedit in nobis charitas, qua diligimus
Abbreviated transcription (Latin):
locͥ Et eodem tempore licet posterior
bic in chaldea. iberemias in udea ꝓpha¬
uerunt. Sermo eiꝰ nec satis disertus.
nec ad modum rusticꝰ ẽ: sed exutroq
medie temperatꝰ. Sacerdos et ipse. sic̃

Expanded text:
mpore, licet posterior, hic in Chaldea, Jeremias in Judaea prophetaverunt. Sermo ejus nec satis disertus, nec admodum rusticus est: sed ex utroque medie temperatus. Sacerdos et ipse, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ds incarnari potuit cogitandꝰ. Omnis
enĩ qui redempcorẽ nostrũ purũ homi¬
ne᷑ credit: quid iste aliud qmͣ agni car¬
nes crudas comedit. qͣs uidelicet coq̃re
ꝑ diuiuitatis eiꝰ intelligentiã noluit
Om̃is uero qui incarnationis eiꝰ myste¬
ria. iuxta humanã sapientiã discuce¬
re conatur: carnes agni aqͣ uult coq̃re:
idest dispensationis eiꝰ mysteriũ. ꝑ disso¬
lutam uult scientiã penetrare.
ui ergo paschalis gaudii sollẽp¬
nitate᷑ celebrare desiderat: agnum
nec aqua coqͣt. nec crudũ comedat: ut
neq ꝑ humanã sapientiã ꝓfunditatẽ
incarnationis illiꝰ penetrare aspetat: ne¬
q ĩ eum tanqͣm in hominẽ purũ credat.

Expanded text:
er incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis er incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit? Omnis vero qui incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis ejus mysterium per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui ergo Paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum nec aqua coquat, nec crudum comedat, ut neque per humanam sapientiam profunditatem illius incarnationis penetrare appetat, neque in eum tanquam in
Abbreviated transcription (Latin):
actuce uero agrestes: ualde amare
¶sunt. Carnes uero agni cũ lactuciᷤᷤ
agrestib sunt edende: ut cum corpꝰ re¬
demptoris accipimꝰ : nos ꝓ põcis nr̃is ĩ
fletib afflgamꝰ : qͣtinus ipsa amaritu¬
do penitentie abstergat a mentis stoma¬
cho. ꝑuerse humorẽ uite. Ubi ⁊ subdi¬
tur. Non comedetis ex eo crudũ quid.
neq coctum aqͣ. Ecce iam nos ipsa uer¬
ba hystorie. ab intellectu hystorico re¬
dere agnum crudum consueuerat. ut
ci lex dicat. ñ comedetis exco crudum
quid: ubi et additur. neq coctũ aqua.
Sed quid aqͣ nisi humanã sapĩam de¬
signat. iuxta hoc qd̃ ꝑ salomouẽ sub
hereticoꝵ uoce dicitꝰ aque furcine dul
ciores sunt: Quid crude agni carnes:
uisi inconsideratã ac sine reuerentia
cogitationes relictam illiꝰ humauita
quasi mente coquimꝰ. Sed agni caro
nec cruda edenda ẽ nec cocta aqͣ: quia
redemptor nr. nec purꝰ homo estiman¬
dus ẽ: neq ꝑ humanã sapientiã. qͣlit̾¬

Expanded text:
actucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemptoris accipimus, nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatenus ipsa amaritudo poenitentiae abstergat a mentis stomacho perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu historico redere agnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Nec coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat, juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furticiores sunt . Quid crudae igni carnes, nisi inconsideratam, ac sine reverentia cogitationis, relictam illius humanitaer cogitamus, quasi mente coquimus. Sed agni caro nec cruda edenda est, nec aqua cocta, quia Redemptor noster neque purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
octrinaq p̃clarꝰ. miraculis cho¬
tuscans. ⁊ uirtutum signis. q̃
athenientium magister. paulo docente
didicerat. gallus ministrauit. Non ueri¬
tus incredule gentis expetere feritatẽ.
quia uirtutẽ suã. p̃teritarũ penarũ re¬
cordatio roborabat: tormentis expert
multis morte tandẽ assecuturũ se uitã¬
sciens: tota nichilominꝰ intentione de¬
siderans: ut qui iam erat. xp̃i nomiuis.
int̾ multa torm̃toꝵ genera fiagella. ꝑ¬
fectꝰ confessor. fieri mortis multatione
unc memorata parisioꝵ ciuitas
ut sedes regia. ⁊ conuentu galloꝵ
ac germanoꝵ ⁊ nobilitate polebat: qͥc
erat salubris aere: iocunda flumine.
fecunda t̾ris arborib nemorosa ⁊ uine¬
is uberrima constipata ppłis. referta cõ¬
mertiis. ac uarus cõmeatib unda fici¬
minis cucũfluente. Que siquidẽ int̾
multimoda cõmoditatũ genera: etiã
alies suo magnã piscium copiã. ciui
famuiꝰ elegit expetendum.

Expanded text:
octrinaque praeclarus, miraculis cooctrinaque praeclarus, miraculis coruscans, et virtutum signis, quae Atheniensium magister Paulo docente didicerat, Galliis ministravit: non veritus incredulae gentis expetere feritatem, quia virtutem suam praeteritarum poenarum recordatio roborabat, tormentis expertus multis, morte tandem assecuturum se vitam: tota nihilominus intentione desiderans, ut qui jam erat Christi nominis inter multa tormentorum flagella perfectus confessor, fieri mortis mulctatione unc memorata Parisiorum civitas, ut sedes regia, et conventu Gallorum ac Germanorum, et nobilitate pollebat: quia erat salubris aere, jucunda flumine, fecunda terris, arboribus nemorosa, et vineis uberrima, constipata populis, referta commerciis ac variis commeatibus, unda fluminis circumfluente. Quae siquidem inter multimoda commoditatum genera, etiam alveo suo magnam piscium copiam civibufamulus elegit expetendum.
Abbreviated transcription (Latin):
ocios quoq ei. et cõministros u̾bi
plures. et ꝓbatos uiros adhibu¬
it. illiq dixit. Sicut fuit dominꝰ cum
dominis meis: ⁊ patrib ⁊ magistris nr̃is
apłis suis petro. et paulo: ita sit tecum
in omnib quocunq te uerteris. Estoro¬
bustus: tu enim maximã et innumera¬
bilem ppłi multitudinẽ. intraduces ĩ ue¬
ram reꝓmissionis t̾ram filioꝵ ilri. Et
dans pacem omnib: ita hanc uere fra
mul ꝓperandes ⁊ circũcirca dñm p̃dicã¬
des. appulerunt portum arelatensiũ ci¬
uitatis: ⁊ exinde quibusdã. in prtes
necessarias ꝓut eis uisum fuerat des¬
tinatis: idẽ machariꝰ dyonisius. qui se¬
dis aplice priuilegio tradente sibi beato
clemente petri apłi successore u̾bi diui¬
ni semina gallicis gentib eroganda sus¬
ceperat: beatissimi principis apłoꝵ.⁊
magistri sui informatꝰ exemplo. qui ro
tilitatis feruere cognouit errorẽ illuc
intrepidꝰ ⁊ calore fidei armatꝰ accessit
ac luteciã ptrisi oꝵ dño ducente ꝑuenit.

Expanded text:
ocios quoque ei et comministros verbi plures et probatos viros adhibuit, illique dixit: Sicut fuit Dominus cum dominis et patribus et magistris nostris apostolis suis Petro et Paulo, ita sit tecum in omnibus, quocunque te verteris. Esto robustus: tu enim maximam et innumerabilem populi multitudinem introduces in veram repromissionis terram filiorum Israel. Et damul properantes, et circumcirca Dominum praedicantes appulerunt portui Arelatensium civitatis. Et exinde quibusdam in partes necessarias, prout ei visum fuerat, destinatis, idem Macarius Dionysius, qui sedis apostolicae privilegio, tradente sibi beato Clemente Petri apostoli successore, verbi divini semina gentibus Gallicis eroganda susceperat, beatissimi principis apostolorum et Magistri sui informatus exemplo, qui Romtilitatis fervere cognovit errorem, illuc intrepidus et calore fidei armatus accessit, ac Lutetiam Parisiorum, Domino ducente, pervenit,
Abbreviated transcription (Latin):
dam lisbiũ uirum honoratissimũ ciui¬
tatis parisiace qui eiꝰ p̃dicatione in do¬
minũ ih̾m xp̃m crediderat. ⁊ illi fideli¬
ter adherebat allocutꝰ ẽ dicens. Uir
illustrissune quia iam operante gr̃a
ih̾u xp̃i domini nr̃i plurima ppłi mul¬
titudo in credulitate ⁊ confessione sui
sc̃i nominis bñdictione baptismatis
ꝯsecratur. ⁊ cotidie fideliũ numerꝰ aug¬
mentatur: uisum ẽ mͥ agrum secreta¬
rii tui. p̃cio a tua frat̾nitate suscipere.
⁊ domum baptismatis. ibidẽ construe¬
sacramentoꝵ ministris celebrantibus
ppłis. deo dignus. possit confiuere: ⁊ caris¬
mata diuina ꝑcipere. Lectio. ii.¬
ui lisbius gratis inquit eum pat̾
beatissime offeram ꝑscĩtatem tu¬
am domino nr̃o ih̾u xp̃o. Non aut beatꝰ
Dyonisiꝰ. ita nobis in huiusmodi nego¬
beata maria serrꝑ uirgine. cum ipse
fecerit mundum. in locato ẽ. diusorio
captiuoꝵ ẽ seprit᷑a cõparata ꝓpt̾ea racionaole in

Expanded text:
dam Lisbium, virum honoratissimum civitatis Parisiacae, qui ejus praedicatione in Dominum Jesum Christum crediderat, et illi fideliter adhaerebat, allocutus est, dicens: Vir illustrissime, quia jam operante gratia Jesu Christi Domini nostri plurima populi multitudo in credulitate et confessione sui sancti nominis, benedictione baptismatis consecratur, et quotidie fidelium numerus augmentatur, visum est mihi secretarii tui agrum pretio a tua fraternitate suscipere, et domum baptismatis ibi construesacramentorum ministris celebrantibus, populus Deo dignus posset confluere, et charismata divina percipere. Cui Lisbius: Gratis, inquit, eum, pater beatissime, offero per sanctitatem tuam Domino Jesu Christo. Non, ait, beatus Dionysius, ita nobis in hujusmodi negobeata Maria semper virgine, cum ipse fecerit mundum, in locato est diversorio captivorum est sepultura comparata
Abbreviated transcription (Latin):
ñ semper penitentiã. s ⁊ gr̃arum
actionem significat: ut in psalmis se¬
pissime legimus. Audiant qui saluato¬
rem ñ natum sed creatũ calum ian¬
tur: qd̾ patrẽ suum uocet celi ⁊ terre
dñm. Si enim et ipse creatura ẽ: ⁊ cre¬
atura conditorẽ suum patrẽ appellare
potest: stultũ non fuit et sui. ⁊ celi ac
uia abscondisti hec a sapientib
⁊ prudentib ⁊ reuelasti ea paruu¬
sus. Grãs agit ⁊ exultat in patre quod
apłis aduentꝰ sui aperuerit sacram̃ta.
que ignorauerint scribe ⁊ pharisei qui
sibi sãpientes uidentꝰ ⁊ in c spectu suo
pientia a filiis suis. Ita pat̾: qm̃ sic pla¬
citum fuit ante te. Blandientis affectu
loquitꝰ ad patrẽ : ut ceptum in apłis be¬
neficium compleatur. Omnia mͥ tradita
sunt a patre meo. Et tradentẽ patrem
⁊ accipientẽ filium mystice iutellige.
Alioquin si uixta nr̃am fragilitatem
sentire uolumꝰ: cum ceꝑit habere qui
accipit : incipiet ñ habere qui dederit.

Expanded text:
n semper poenitentiam, sed et gratiarum actionem significat; ut in psalmis saepissime legimus. Audiant qui Salvatorem non natum, sed creatum calumniantur, quod Patrem suum vocet coeli et terrae Dominum. Si enim et ipse creatura est, et creatura conditorem suum patrem appellare potest, stultum fuit non et sui et coeli ac uia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Gratias agit et exsultat in Patre, quod apostolis sui adventus aperuerit sacramenta, quae ignoraverint Scribae et Pharisaei, qui sibi sapientes videntur, et in conspectu suo pientia a filiis suis. Ita, Pater, quoniam sic placitum fuit ante te. Blandientis affectu loquitur ad Patrem, ut coeptum in apostolis beneficium compleatur. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo. Et tradentem Patrem, et accipientem Filium, mystice intellige. Alioquin si juxta fragilitatem nostram sentire volumus, cum coeperit habere qui accipit, incipiet non habere qui dederit.
Abbreviated transcription (Latin):
sexta crat. Sed alius eunglista intu¬
eus aninũ uideoꝵ quia uolebant se ĩ¬
munes uideri. a morte dnũ. uarrando
omnes ostendit reos: dicens dñm hora
tercia crucifixum. Lectio uii

Expanded text:
sexta erat. Sed alius evangelista intuens animum Judaeorum, quia volebant se immunes videri a morte Domini, narrando eos ostendit reos, dicens Dominum hora tertia crucifixum. Consi
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Sed qui cunctis aures habentib
siquis habet aures audiat: dicit aures
ꝓculdubio cordis requirit. Lectio. xii.¬
urate ergo ut acceptus sermo in
cordis aure remaneat: curate ne
senen iuxta uiam cadat: ne malignus
sp̃c̃ ueniat. ⁊ a memoria uerbũ tollat.
Curate ue petrosa terra semen excipiat.
audiunt: boni oꝑis inicia ꝓponunt. s
mox ut fatigari aduersitatib ceꝑint
inchoata derelinquunt. Petrosa ergo t¬
ra humorẽ ũ habuit: que hoc qd̃ ger¬
minauerat. ad fructũ ꝑseuerantie ñ
ꝑduxit. Multi namq cum uerbũ con¬
tra auariciam audiunt. eandẽ auari¬
ciã detestantur: rerũ omniũ contemp¬
tũ laudant: sed mox ut uiderit animꝰ
qd̾ concupiscat. obliuscitur. qd̾ lauda¬
bat. Multi cum uerbũ cont̾ luxuri¬
am audiunt pollutiones carnis ñ so¬
lum perpetrare ũ appetunt. s etiã ꝓpe¬
tratas erubescunt. Sed mox ut car¬
nis species eorum oculis apparet: sic

Expanded text:
bant. Sed qui cunctis aures habentibus bant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipiat, audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum perseverantiae non perduxit. Multi namque cum verbum contra avaritiam audiunt, eamdem avaritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox ut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic
Abbreviated transcription (Latin):
i ergo fratres km̃i diuites ẽẽ cu¬
pitis: ueras diuitias amate. Si
culmen ueri honoris queritis: ad celes¬
te regnum tendite. Si gł̾am dignita¬
tum diligitis: in illa superna angłoꝵ
curia ascribi festinate. Uerba dei que
aure ꝑcipitis: mente retinete. Cibus
enim mentis. ẽ sermo dei. Et quasi ac¬
ceptus cib stomacho languente reicit᷑.
qͣndo auditus sermo in uentre memo¬
rie non tenetur. S quisquis alim̃ta
non recinet: huius. ꝓfecto uita despe¬
ratur. Eterne ergo mortis ꝑiculum
formidate: si cibum quidẽ sc̃e exhorta¬
tionis accipitis: s uerba uite. idest ali¬
menta iusticie in memoria ñ tenetis.
Ecce transit omne qd̾ agitis: ad extre¬
mum iudiciũ sine ulla mom̃ti interpo¬
sitione cotidie uolentes nolentesq ꝓ¬
peratis. Cur ergo amatur qd̾ relinq¬
tur : Cur illud neglitur. quo ꝑueni¬
tur. Mementote qd̃ dicitur. Siquis
habet aures audiendi: audiat. Omnes
qui illic aderant. aures corporis habe¬

Expanded text:
i ergo, fratres charissimi, divites esse cupitis, veras divitias amate. Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habe
Abbreviated transcription (Latin):
xponendo ergo qd̵ dixit figurate se
loqui innotuit: quatinus certos
uos redderet: cum uobis nr̃a frngilitas
uerboꝵ illius figuras aperiret. Qauis
nim michi uinqm crederet. si spinas
diuitias interpretari uoluissẽ. maxi¬
me cum ille pungant. iste delectent. Et
tamen spine sunt: quia cogitationum
suarum punctionib mentem lacerant.
et cum usq ad peccatũ pertrahunt: qͣ¬
si in flicto uulnere cruentant. Qs be¬
ne hoc in loco alio euͣngelista testante
nequa qͣm dominꝰ diuitias. sed fallaces
cliuitias appellat. Fallaces erum sunt.

Expanded text:
xponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallace
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ qui conspicis quia ex nulla no¬
stra actione confidimus: concede
ꝓpicius ut contra aduersa omnia doc¬
toris gentium ꝓtectione numiam᷑ ꝑ d̾.
oe uero cum quingentorum esset
annorum: genuit sem. et cham.⁊
iafeth. Cumq cepissent homines ml¬
tiplicari super terram. et filias. ꝓcreas¬
sent: udentes filii dei fiuias hominũ
qd̾ essent pulcbre: acceperunt uxores s.
ex omnib qͣs elegerant. Dixit q d̃s.

Expanded text:
s, qui conspicis quia ex nulla nostra actione confidimus, concede propitius ut contra adversa omnia Doctoris Gentium protectione muniamur. oe vero cum quingentorum esset annorum genuit Sem et Ham et Iafeth cumque coepissent homines multiplicari super terram et filias procreassent videntes filii Dei filias eorum quod essent pulchrae acceperunt uxores sibi ex omni
Abbreviated transcription (Latin):
patri familias: ꝓferenti de thesauro
suo noua et uetera.
testamentũ accipimꝰ: abrahã doc¬
tum fuisse denegamꝰ. qui noui ⁊ ue¬
teris testamenti ⁊ si facta nouit:
minime uerba nuntiauit. Moysen
quoq docto patrifamilias. compara¬
re ñ possumus: qui ⁊ si testam̃tũ ue¬
tꝰ docuit: noui tam̃ dicta ñ ꝓtulit.
S in eo qd̃ u̾itas dicit. omnis scriba
doctꝰ in regno celoꝵ. similis ẽ homi¬
ni patrifamilias. intelligi ualet. quia
ñ de hiis qui fuerant. sed de huis qui
noua et uetera ꝓferunt. cum utriꝰq
testam̃ti p̃dicãmenta. uocib ⁊ morib
loquuntꝰ Qd̃ tam̃ intelligi ⁊ aliter

Expanded text:
de thesauro suo nova et vetera. Testamentum accipimus, Abraham doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi tamen dicta non protulit.criba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias, intelligi valet, quia non de his qui fuerant, sed de his qui nova et vetera proferunt cum utriusque Testamenti praedicamenta vocibus et moribus loquuntur. Quod tamen intelligi et aliter
Abbreviated transcription (Latin):
los suos dicens. Quẽ dicunt hõĩes ẽẽ fili¬
um hominis : Non autem quasi nesciens
sententiam de se. uł discipłoꝵ uł extͣneo¬
rum. inquirit: sed ideo discipłos qͥd de
se sentiant interrogat. ut confessionem

Expanded text:
los suos, dicens: Quem dicunt homines esse Fililos suos, dicens: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Non autem quasi nesciens sententiam de se vel discipulorum vel extraneorum inquirit: sed ideo discipulos quid de se sentiant interrogat, ut confessionem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecde fidei contͣ omnia temptam̃ta ro¬
bur eque demonstrat. Si enun scire uo¬
lumus quomͦ in xp̃m credi poterat: qͥd
lucidius eo qd̃ ait ad eum petrꝰ. tu es xp̃
filius dei uiui : Rursus si audire delectat.
añtlm hec fides ualeat: quid apertiꝰ eo qd̃
ult dominꝰ de eccłia q̃ suꝑ eum edificanda
erat. et porte inferi ñ preualebunt adu̾¬
ud eam: Sed hĩ suiͦ locis pleniꝰ exponen
Nunc autem reu̾tentes ad explanandã
feordine lectionẽ dñicam: primo uidea¬
dus de loco in quo habita memorat. Ue¬
nit inquit ih̾c in partes cesaree philippi.
philippus ut lucas testatur erat tethrar¬
cha ituree ⁊ traconitidis regionis. Hic ergo
statuens ciuitatẽ in loco ubi iordanis adra¬
dices oritur libani montis. ⁊ ẽ tͥminꝰ uidee
contͣ seꝑtentrionalẽ plagam. appellauit
eam cesaream philippi: in memoriã uide¬
ucet sui nominis. paritͥ q honorẽ tyberii
cesaris: sub quo ipse regnabat. In cuius
partes ueniens ih̾c: interrogabat discipu¬

Expanded text:
tamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in Christum credi oporteat, quid lucidius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi? Rursus si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo quod ait Dominus de Ecclesia, quae super eum aedificanda erat, Et portae inferi non praevalebunt adversus eam? Sed haec suis in locis plenius exponentur. Nunc autem revertentes ad explanandam in ordine lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit inquit Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur, erat tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis pariterque honorem Tiberii Caesaris sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipu
Abbreviated transcription (Latin):
i queritꝰ᷑
quid significet mons bene intei¬
ligitur significare maiora p̾cepta iusti¬
cie: quia minora erant. que uideis da¬
mulos suos. scd̃m ordinatissimã distri¬
butionẽ temporũ dedit minora ỹcepta
oporcebat. ⁊ ꝑ filium suum maiora po¬
pulo quem caritate iam liberari conue
nerat. Cum autem minora minorib. ma¬
iora maiorib dantꝰ. ab eo dantͫ aͥ solus
nouit congruentẽ suis temporibz gene¬
ri humano exhidere medicinã. Nec mi¬
rum ẽ qd̾ dantur p̃cepta maiora. tͥ reg¬
num celorum: ⁊ minora data sunt ꝓpt̾
regnum na tͥcenum. ab eodẽ uno
deo qui fecit celum et t̾ram. De hac er
ne significat qd̃ ab uno magistro solo di¬
cendis tantis reb idoneo docetꝰ in mon¬
te. Sedens autem docet: qd̃ ꝑtinet ad
dignitatẽ magistri. Et accedunt ad eum
eẽnt etiam corpore uiciores: qui p̃cep

Expanded text:
i quaeritur quid significet mons, bene intelligitur significare majora praecepta justitiae, quia minora erant, quae Judaeis damulos suos, secundum ordinatissimam distributionem temporum dedit minora praecepta oportebat, et per filium suum majora populo, quem charitate jam liberari convenerat. Cum autem minora minoribus, majora majoribus dantur, ab eo dantur qui solus novit congruentem suis temporibus generi humano exhibere medicinam. Nec mirum est quod dantur praecepta majora propter regnum coelorum, et minora data sunt propter regnum terrenum, ab eodem uno Deo qui fecit coelum et terram. De hac ergne significat, quod ab uno magistro solo docendis tantis rebus idoneo, locetur in monte. Sedens autem docet, quod pertinet ad dignitatem magisterii: et accedunt ad eum essent etiam corpore viciniores, qui prae
Abbreviated transcription (Latin):
at: qui sorte mͥ mortalitatis equalis ẽ.
Si habere aliquid uiriũ imꝑatoria p̃cep¬
ta potuissent: circa beatissimoꝵ trium
puerorum corpora regis ꝑsarũ ualuis
set ꝓph̾a. Sacram̃ta olum dedisse nos
inemini. qd̃ contemptu lucis istiꝰ. ⁊ despe¬
ratione uite defensare rem publicã de¬
beremus. Iam tunc ꝓnussi mei corporis
uilitatẽ. ⁊ spopondi hanc imperatorib
fidem: nec tam̃ michi tunc regna celestia
quisqͣm ꝓmittebat. Quid xp̃o spondente
faciendum ẽ: si hoc potuimꝰ militie de¬
uotione ꝓmittere : Quiuimmo fortissi¬
mi cõmilitones olim deuotas aĩas sub
lis animꝰ. fides inuolata ꝑmaneat. Iã
cerno aute tribunal xp̃i stantes eos: qͦs
neci paulo ante satelles regiꝰ deputauit.
Illa uera gła est. que et̾nitatẽ beatã
uite huius breuitate mercatꝰ.¬

Expanded text:
at qui sorte| mihi mortalitates equales est. Si habere aliquid| uirium imperatorea praecepta potuissent circa| beatissimorum puerorum corpora reges persarum ualuis| set sacramenta olim dedisse| nos menime quod contemtu lucis istius et disperacione| uitae defensare rem puplicam deberemus . iam tunc| promisi mei corporis uilitatem et spopondi hanc impe| ratoribus fidem . nec tamen mihi ullus tunc regna| celestia promittebat . quid christo . spondente facien| dum est . si hoc potuemus miliciae deuocione promit| tere. Quin immo fortissimi commilitonis . olim deuot\a/s| animas subdlis animus . fides inuiolata permaneat. Iam| cerno ante tribunal christi stantes eos quos neci . paulo| ante satellis regius depotauit illa uero gloria est . quae| aeternitatem beatam uitae huius breuitatem erca
Abbreviated transcription (Latin):
si quia xp̃c resurrexit a mortius primitie
dormientiũ: Secunt᷑ autẽ hii qͥ sunt xp̃i.
et ipsi ĩ suo ordine ad uitã de morte tns¬
migrant. Ibiq eum uidentes adorant:
sine fine collaudant. Cui uisioni congru¬
it illud. qd galilea etiam reuelatio ĩter¬
p̃tatur. Tunc enim reuelata facie sicut
apłs testatur głam dñi speculantes. in
cundẽ ymaginem tranfformabim᷑ qui¬

Expanded text:
 primitiae dormientium ? Sequuntur autem hi qui sunt Christi, et ipsi in suo ordine ad vitam de morte transmigrant, ibique eum videntes adorant, contemplantes sine fine collaudant. Cui visioni congruit illud, quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc etenim revelata facie, sicut Apostolus testatur, gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
causa occurrit. qͣm ea cuius lucas me¬
nuuit: cum ipso resurrectionis sue die
cuiscipsis eum apparuisse narrasset. Con
uaut se sp̃m uidere. Uidentes autẽ do¬
inuiũ cognoscunt: ⁊ quia hunc deũ es¬
se didicerant. demissis in terus iiuitib

Expanded text:
causa occurrit, quam ea cujus Lucas meminit cum ipso resurrectionis suae die discipulis eum apparuisse narraret, contubant se spiritum videre . Videntes ergo Dominum cognoscunt, et quia hunc Deum esse didicerant, dimissis in terram vultibus
Abbreviated transcription (Latin):
mos lapides de torrente. ⁊ misit eos ĩ pe¬
ram pustoralem am̃ habebat secum: et
fundum manu tulit: et ꝓcessit adiis
philisteum. Ibat autẽ philisteus iucedẽs
et appropinquans adusum dauid: ⁊ armi¬
ger antecedebat eum. Cumq inspexisset
philisteus. et uidisset dauid: despexit eũ
Erat enim adolescens rufus: ⁊ pulcher
aspectu.
T dixit philisteꝰ ad dauid. Nunquid
ego canis sum. qd̾ tu uenis ad me

Expanded text:
mos lapides de torrente, et misit eos in peram pastoralem, quam habebat secum, et fundam manu tulit, et processit adversum Philisthaeum. Ibat autem Philisthaeus incedens, et appropinquans adversum David, et armiger ejus ante eum. Cumque inspexisset Philisthaeus, et vidisset David, despexit eum. Erat enim adolescens, rufus, et pulcher aspectu. Et dixit Philisthaeus ad David: Numquid ego canis sum, quod tu venis ad
Abbreviated transcription (Latin):
enim ille erat. iste diaconꝰ. Noli mere¬
re inquit: sequeris me post triduũ. Tri¬
duum autẽ. dixit medium. Int̾ diẽ pas-¬
sionis sc̃i syxti.⁊ diem hodierne passio¬
nis sc̃i laurentii: triduũ ẽ mediũ. O con¬
lolatio. Non ait. noli m̾ere fili. desinet
ꝑsecutio. ⁊ securꝰ eris: s noli merere. qͦ
ego p̃cedo tu sequeris. Nec consecutio tua
differtur: triduum medium erit. ⁊ me¬
cum eris. Accepit oraculura: uicit dia¬
bolum. ꝑuenit ad triumphũ. In uatali¬

Expanded text:
erat ille, iste diaconus. « Noli moereerat ille, iste diaconus. « Noli moerere inquit; sequeris me post triduum. » Triduum autem dixit medium inter diem passionis sancti Xysti, et diem hodiernae passionis sancti Laurentii. Triduum est medium. O consolatio! non ait, Noli moerere, fili; desinet persecutio, et securus eris: sed, Noli moerere; quo ego praecedo, tu sequeris; nec consecutio tua differtur: triduum medium erit, et mecum eris. Accepit oraculum, vicit diabolum, pervenit ad triumphum. TRACTA
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ qui manet ĩ me:. ⁊ ego in ulo:
Quid nisi qd marcyres audiebant. qͥ ꝑse¬
uerauerit usq in finem: hic saluꝰ erit:
Qnomodo mansit in illo sc̃s laurentiꝰ. ciuꝰ
hodie festum celebramꝰ: Mansit usq ad
temptationẽ: mansit usq ad tyrranni¬
cam int̾rogationẽ: mansit usq ad accer¬
rimam cominationẽ: mansit usq ad
ꝑemptionẽ. Parum ẽ. Usq ad ĩmanẽ
excruciationẽ mansit. Non enĩ occisus
ẽ cito. s cruciatꝰ in igne diu ẽ uiuere per¬
missus. Immo ñ diu uiuere ꝑmissus est.
sed tarde mori compulsus ẽ. In illa ergo
longa morte. ĩ illis torm̃tis quia bene
manducauerat ⁊ bene biberat: tanq̃m¬
in illa esca saginatꝰ. ⁊ in illo calice ebriꝰ.
tormenta ñ sensit. Ibi enim erat qͥ dix̃
Sp̃x est qui uiuificat. Caro enim ardelut
s sp̃c animã uegetabat. Non cessit: ⁊ in
regnum suocessit. Dixerat enini illi syxtꝰ
martyr sc̃s: cuius diem quinto ab hinc re¬
tro die celebrauimꝰ. Noli merere fili. Ep̃e

Expanded text:
, Qui manet in me, et ego in illo ? Quid, nisi quod martyres audiebant, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit ? Quomodo mansit in illo sanctus Laurentius, cujus hodie festa celebramus? Mansit usque ad tentationem, mansit usque ad tyrannicam interrogationem, mansit usque ad acerrimam comminationem, mansit usque ad peremptionem: parum est, usque ad immanem excruciationem mansit. Non enim occisus est cito, sed cruciatus est in igne: diu vivere permissus est; imo non diu vivere permissus est, sed tarde mori compulsus est. In illa ergo longa morte, in illis tormentis, quia bene manducaverat et bene biberat, tanquam illa esca saginatus et illo calice ebrius, tormenta non sensit. Ibi enim erat qui dixit, Spiritus est qui vivificat. Caro enim ardebat, sed spiritus animam vegetabat. Non cessit, et in regnum successit. Dixerat autem illi Xystus martyr sanctus, cujus diem quinto ab hinc retro die celebravimus: « Noli moerere, fili. » E
Abbreviated transcription (Latin):
quẽadmodum respondeatis. Ego
enim dabo uobis os ⁊ sapĩam. cui ñ
poterunt resistere ⁊ contradice om̃s
adu̾sarii ur̃i. Ac si aperte membris su¬
is infirmantib dicat. Nolite t̾reri: no¬
ute expauescere. Uos ad certam̃ accedi¬
tis: sed ego p̾lior. Uos uerba editis: s
ego sum qui loquor.

Expanded text:
pondeatis. Ego enim dabo vobis os et sapientiam, cui non poterunt resistere et contradicere omnes adversarii vestri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere. Vos ad certamen acceditis, sed ego praelior. Vos verba editis, sed ego sum qui loquor.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi sermo dominicꝰ: ⁊ sequentia pen¬
dent ex priorib. Prudens lector ca¬
ue sempersticiosã intelligentiã: ut
ñ tuo sensui attemperes s̃cripturas:
s scripturis iungas sensum tuũ. et
intelligas quid sequatꝰ᷑ Supͣ dixe¬
rat. nolite tinere eos qui occidunt
corpus: amimam autẽ non possunt oc¬
cidere.¬

Expanded text:
sibi sermo Dominicus, et sequentia pendent ex superioribus. Prudens lector, cave semper superstitiosam intelligentiam; ut non tuo sensui attemperes Scripturas, sed Scripturis jungas sensum tuum, et intelligas quid sequatur. Supra dixerat: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere
Abbreviated transcription (Latin):
utura gͦ supplicia. ⁊ pene ꝑpetue
quib peccatores cruciandi sũt
huius loci uocabulo denotantꝰ Dupli
cẽ eẽ gehenuã ninii ignis ⁊ frigoris:
in iob plenissime legimꝰ Nonne duo¬

Expanded text:
utura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo denotantur. Duplicem autem esse Gehennam, nimii ignis et frigoris, in Iob plenissime legimu
Abbreviated transcription (Latin):
re sunt: uitis et palmes. ꝓpt̃ qd̾ cũ eẽt
d̾s cuius nature ñ sumus. factꝰ ẽ homo.
ut in illo eẽt uitis humana natura: cuiꝰ¬
et nos homines palmites ẽẽ possemꝰ
uid ergo ẽ ego sum uitis decima¬
uera : Nunquid ut adderet uera.
hoc ad eam uitem retulit: unde ista simi¬
litudo trauslata ẽ ÷ Sic enim dicit᷑ uitis
ꝑ similitudinem ñ ꝑ ꝓprietatẽ. quemad¬
modum dicitur ouis. agnꝰ. leo. petͥ. lapis

Expanded text:
rae sunt vitis et palmites: propter quod cum esset Deus, cujus naturae non sumus, factus est homo ut in illo esset vitis humana natura, undet nos homines palmites esse possumus. Quid est ergo, Ego sum vitis vera? nunquid ut adderet vera, hoc ad eam vitem retulit, unde ista similitudo translata est? Sic enim dicitur vitis per similitudinem, non per proprietatem, quemadmodum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
et signa thau suꝑ frontes uiroꝵ ge¬
m̃tium et dolentium. suꝑ cunctis ab¬
hominationib ã fiunt in medio eiꝰ. Et
iuitatem sequentes eũ: ⁊ ꝑcutite Niõ
parcat oculꝰ u̾r. neq misereamini. Se¬
nem adolescentulũ. ⁊ uirginẽ. paruulũ.
et mulieres interficite. usq ad int̾nitionẽ
Omnem autẽ super quẽ uideritis tbau.
ne occidatis.⁊ a sanctuario meo incipite.
Ceperunt ergo a uiris semoribz qui e¬
rant ante faciem domus. Et dixit ad
eos. Contaminate domum: et implete
atria int̾fectis. Egredimini. Et egressi
sunt: et percutiebant eos qͥ erant ĩ ci¬
uitate. Et cede completa remansi ego
ruiq suꝑ faciẽ meam. ⁊ clamans aio.
heu heu hen dñe d̾s: ergo ne disperdes
om̃s reliquias isrł: effundens furorem
tuum sr̃ ihrłm : Et dixit ad me. Iniqͥ¬
tas domꝰ isrł et uida magna ẽ nimis
ualde: et repleta ẽ terra sanguinib. ⁊
ciuitas repleta ẽ auersione. Dixer̃t enĩ
Dereliquit dominꝰ terram: et dñs ñ ui¬

Expanded text:
et signa thau super frontes virorum gementium, et dolentium super cunctis abominationibus quae sunt in medio ejus . » Et civitatem sequentes eum, et percutite; non parcat oculus vester, neque misereamini: senem, adolescentulum, et virginem, et parvulum, et mulieres interficite usque ad internecionem. Omnem autem super quem videritis Tau, ne occidatis et a sanctuario meo incipite coeperunt ergo a viris senioribus qui erant ante faciem domus et dixit ad eos contaminate domum et implete atria interfectis egredimini et egressi sunt et percutiebant eos qui erant in civitate et caede conpleta remansi ego ruique super faciem meam et clamans aio heu heu heu Domine Deus ergone disperdes omnes reliquias Israhel effundens furorem tuum super Hierusalem et dixit ad me iniquitas domus Israhel et Iuda magna est nimis valde et repleta est terra sanguinibus et civitas repleta est aversione dixerunt enim dereliquit Dominus terram et Dominus non vi
Abbreviated transcription (Latin):
ad me. Certe uidisti fili hominis.A¬
dhuc conu̾sus uidebis abhominatio¬
nes maiores huis. Et introduxit me
in atrium domus dñi interiꝰ. ⁊ eoce ⁊̃
ostio templi domini inter uestibulũ et
altare. quasi uiginti quinq uiri. dor¬
sa habentes contra templũ dñi. ⁊ faci¬
es ad orientẽ. et adorabunt ortũ solis

Expanded text:
me certe vidisti fili hominis adhuc conversus videbis abominationes maiores his et introduxit me in atrium domus Domini interius et ecce in ostio templi Domini inter vestibulum et altare quasi viginti quinque viri dorsa habentes contra templum Domini et facies ad orientem et adorabant
Abbreviated transcription (Latin):
hic: Quia replentes t̾ram iniquita¬
te conusi sunt ad irritandũ me: ⁊ ecce
applicant ranũ ad nares sucs. Leeł¬
Iego et ego faciam ĩ furo¬
Ire. ñ parcet ocurꝰ m̃s nec misere¬
bor. et cum clamauerint ad aures me¬
as uoce magna. ñ exaudiam eos. Et
clamauit in aurib meis uoce mag¬
na diceus. Appropinqͣuerunt uisita¬
tiones urbis. ⁊ unusquisq uas int̾

Expanded text:
lentes terram iniquitate conversi sunt ad inritandum me et ecce adplicant ramum ad nares suas ergo et ego faciam in furore non parcet oculus meus nec miserebor et cum clamaverint ad aures meas voce magna non exaudiam eos et clamavit in auribus meis voce magna dicens adpropinquaverunt visitationes urbis et unusquisque vas i
Abbreviated transcription (Latin):
rat. euilando lacrimas memorabat. Aie¬
bat ergo ad ambos. Tu michi semꝑ piꝰ
blanditꝰ es fili: ⁊ tu ampliꝰ uerecũdatꝰ es
In illo imaginẽ meam peperi: in te patͥ

Expanded text:
rat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te pat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uiuificans: lux et illuminans. bon
sibi ministros: templa sibi ipse constitu¬
ens Inspirans ubi uult: diuidens dona¬
et scicutie. et pietatis. consilii ⁊ uirtu¬
tis ⁊ timoris domini. ꝑ quẽ pat̾ agnos¬
citur et filiꝰ glorific itur:. ⁊ a quib so¬
lis ipse cognoscitꝰ. unus ordo. unꝰ cul¬
tus. una ueneratio una iurtꝰ. una
ꝑfectio. et sanctificatio. Et quid opꝰ e
plurib uerbis: Omnia q̃ pater est
les et filiꝰ c̃. excepto eo qd̾ iniuatꝰ ẽ

Expanded text:
et vivificans lux, et illuminans; bonus, os, separans sibi ministros, templa sibi ipse constituens, inspirans ubi vult, dividens donaet scientiae, et pietatis, et consilii et virtutis, et timoris Dei, per quem Pater agnoscitur, et Filius glorificatur, et a quibus solis ipse cognoscitur; unus ordo, unus cultus, una veneratio, una virtus, una perfectio et sanctificatio. Et quid opus est pluribus verbis? Omnia quae Pater est, haec est Filius, excepto eo quod innatus est
Abbreviated transcription (Latin):
Anna cur fles. ⁊ qͣre ñ comedis.
⁊ qͣm obrem affligitur cor tuum. Nun¬
quid ñ ego melior tibi sum qm decẽ
filii: Surrexit autem anna postqͣm
comederat in sylo et biberat: ⁊ heli sa¬
cerdote sedente suꝑ sellã ante postes tẽ¬
pli domini. Cũ esset anna amaro aĩo.
Orauit dñm flens largit. ⁊ uotũ uo¬
uit dicens. Dñe exercituũ. si respici

Expanded text:
n comedis? et quam ob rem affligitur cor tuum? Numquid non ego melior sum tibi quam decem filii? Surrexit autem Anna postquam comederat in Silo, et biberat. Et Heli sacerdote sedente super sellam ante postes templi Domini, cumque esset amaro animo, oravit ad Dominum, flens largiter, et votum vovit, dicens: Domine exercituum, si re
Abbreviated transcription (Latin):
tur. s sufficit corpori maucia sua. Non
indiget flamina copiosiore materia: nͨ
insolens bestia habundantiorib cibis.
ut insolentior fiat. et uolentiꝰ urgcat.
Iocireo ergo sp̃i alit̾ magis ẽ agenda

Expanded text:
tur. Sufficit corpori malitia sua, non indiget copiosiore materia, nec insolens bestia abundantioribus cibis ut insolentior fiat, et violentius urgeat. » Idcirco autem spiritualiter magis est agenda
Abbreviated transcription (Latin):
tem fidem ñ terrena sapientia repperit.
nec opino humana ꝑsuasit: sed ipse
unigenitꝰ docuit: ipse sp̃c sc̃s instituit.
de quo nichil ẽ aliter quã de patre et
filio sẽciendũ: quia licet ñ sit pat̾. non
sit filius. ñ tam̃ ẽ a patre filioq diui¬
sus. Et sicut ꝓpriã habet in triuitate ꝑ¬
sonã. ita unam habet in patris ⁊ filii dei¬
tate substantiã. onuia ĩplentẽ. om̃ia con¬
tiuentẽ ⁊ cum patre et filio uniu̾sa mo¬
Iderantẽ in scła. Am̃ Scdm Iohannem

Expanded text:
tem fidem non terrena sapientia reperit, nec opinio humana persuasit, sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit; de quo nihil est aliter quam de Patre et Filio sentiendum: quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre, Filioque divisus. Et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris, et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre, et Filio universa moderantem in sa