comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mogenitus erat ei: Porro non est
locutꝰ absalon ad Amnon pec ma¬
lũ nec bonũ: Oderat enim absa¬
lon amnon: eoquod uiolasset
Thamar sororem suam: Fxx IIIi¬
aciũ isi aut̃ post tẽpus biennu:
ut tonderentur oues absalon in
baassor quȩ ẽ iuxta ephraim: &
uocauit absalon om̃s filios regis.
uenitq ad regẽ: & ait ad eum:
Ecce tondent᷑ ouesseruitui. ue¬
niat oro rex cũ seruis suis ad ser¬
uũ suũ: Dixitq rex ad absalon
Noli filimi noli rogare ut uenia
inus om̃s. & grauemus te: Cũ aut̃
rogaret eũ & noluisset ire: bene¬
dixit ei: & ait absalon: Si non
uis uenire: ueniat obsecro nob̾cũ
saltẽ Amnon frat̾ meus Dix̃q ad
cũ rex: Non c̃ necesse ut uadat
dimisit cũ eo amnon & uniuersos
filios regis: Prȩceperat aut̃ absalon
pueris suis dicens: Obseruate cũ
temulentꝰ fuerit amnon uino : &
dixero uob̃ ꝑcutite eũ & int̾ficite:
polite timere. ego enĩ sũ qͥ pcipio
uob̾ Roboramini : & estote uiri

Expanded text:
est valde porro non est locutus Absalom ad Amnon nec malum nec bonum oderat enim Absalom Amnon eo quod violasset Thamar sororem suam factum est autem post tempus biennii ut tonderentur oves Absalom in Baalasor quae est iuxta Ephraim et vocavit Absalom omnes filios regis venitque ad regem et ait ad eum ecce tondentur oves servi tui veniat oro rex cum servis suis ad servum suum dixitque rex ad Absalom noli fmus et gravemus te. Cum autem cogeret eum: et noluisset ire benedixit ei. Et ait Absalon. Si non vis venire: veniat obsecro nobiscum saltim Annon frater meus. Dixitque ad eum Rex. Non est necesse ut vadat mnon et universos filios regis praeceperat autem Absalom pueris suis dicens observate cum temulentus fuerit Amnon vino et dixero vobis percutite eum et interficite nolite timere ego enim sum qui praecepi vobis roboramini et estote viri
Abbreviated transcription (Latin):
Quare pon isti cũ amicotuo: Res¬
ponditq Chus i ad absalon: Ne¬
quaquã : quia illius croquẽ elegit
dñs & om̃is hic popłs. & uniuer¬
sus isrł. & cũ eomanebo. Sedut
nonne filio regis: Sicut parui
patri tuo. sic parebo & tibi Dix̃
Et ait achitofeł ad absalon Iu¬
gredere ad concubinas patris tui
quas dimisit ad custodiendã doniũ
ut cũ audierit om̃is isrł quod fe¬
daueris patrẽ tuũ. roborentur
manꝰ eoꝵ tecũ: Tetender̾t igitur
absalon tabnaculũ in solario: in¬
gressusq ẽ ad concubiuias patris
sui corã uniuerso isrł Consiliũ
aut̃ achitofel qͦđ dabat in dieb

Expanded text:
quare non ivisti cum amico tuo? Resquare non ivisti cum amico tuo? Respondit itaque Chusi ad Absalom: Nequaquam, quia illius ero, quem elegit Dominus, et omnis hic populus, et universus Israel, et cum eo manebo. Sed, u serviturus sum? nonne filio regis? sicut parui patri tuo, sic parebo et tibi. T. Et ait Ahitophel ad Absalom: Ingredere ad concubinas patris tui, quas dimisit ad custodiendam domum: ut cum audierit omnis Israel quod foedaveris patrem tuum, roborentur manus eorum tecum. Tetenderunt igitur Absalom tabernaculum in solario, ingressusque est ad concubinas patris sui coram universo Israel. Consilium autem Ahitophel, quod dabat in d
Abbreviated transcription (Latin):
ait rex: Quid mihi & uob̾ẽ filii
Sariuȩ : Dimitate eũ ut male¬
dicit dñs cĩ p̾cepit ei ut male¬
diceret Dauid & quis ẽ qͥ audeat
dicere quare sic fecerit. Et ait.
rex abisai: & uniuersis seruis suis:
Ecce filius m̃s qͥ egressus est de
utero meo quęrit animã meam.
quanto magis nunc silius lemini:¬
Dimitiite eũ ut maledicat iuxta
pceptũ diĩi: si forte respiciat dñs
afflictionẽ meã. & reddat mihi
bonũ ꝓ maledictione hac hodi¬
erna Mmbulabat itaq Dauid
& socii eiꝰ ꝑuiã cũ eo. Semei aut̃
ꝑiugũ montis exlatere contra
illũ gradiebatur. maledicens &
mitcens lapides aduersum eũ
terramq spargenis: Acccao¬
Tenit itaq rex & uniuersus popłs
cũ eo lassus: & refociłati sunt ibi:
Absalon aut̃ & om̃is popłsisrł in¬
gressi sunt hierłm: sed & achito¬
fel cũ eo Cũ aut̃ uenisset chu¬
s arachites amicus bauid ad Ab¬
salon: locutꝰ ẽ ad eũ: Salue rex:
ẽ inquit gratia tua ad amicũ tuũ:

Expanded text:
ait rex: Quid mihi et tibi filii Saruiae dimitte eum ut maledicat! Dominus enim praecepit ei ut malediceret Dauid. Quis est qui audeat dicere, quare sic fecerit? Et ait rex Abisai, et universis servis suis: Ecce filius meus, qui egressus est de utero meo, quaerit animam meam: quanto magis hic filius Jemindimittite eum ut maledicat iuxta praeceptum Domini si forte respiciat Dominus adflictionem meam et reddat mihi bonum pro maledictione hac hodierna ambulabat itaque David et socii eius per viam cum eo Semei autem per iugum montis ex latere contra illum gradiebatur maledicens et mittens lapides adversum eum terramque spargens venit itaque rex et universus populus cum eo lassus et refocilati sunt ibi Absalom autem et omnis populus Israhel ingressi sunt Hierusalem sed et Ahitofel cum eo cum autem venisset Husai Arachites amicus David ad Absalom locutus eest, inquit, gratia tua ad amicum tuum?
Abbreviated transcription (Latin):
Uidensq mulierẽ se lauantẽ
ex aduerso suꝑ solarium suum:
sst autẽ mulier pulchra ualde.
misit rex & requisuit quȩ eet
mulier: Nuntiatũq ẽ eiꝰ. quod
ipsaẽet Sechsabeȩ silia heliamꝰ.
uxor lriȩ hethei: Missis itaq
Dauid puntus tulit cã. uȩ cum
ingressa fuisset ad illũ. dormiuit
cũ ca. statĩq scĩficata ẽ ab inmui
ditia sua: & reuersa ẽ domũ suam
concepto fetii. mittensq nuntia¬
uit Dauid & ait Concepi Misit
autẽ Dauid ad loab dicens Mit¬
to adme uriã hettheũ: Misttq
loab uriã ad Dauid: quȩ siuitq
Daud quã recte ageret loab &
popłs. & quomͦ administraretur
bellũ. & dixit bauid ad hriam:
Uade in domũ tuã. & laua pe¬
des tuos Egressus est urias dde
domu regis: secutusq ẽ eũ cib
regius: Dormiuit autẽ ilrias
ante portã domꝰ regiȩ. cum aliis
seruis domini sui. & non descen¬
ditaddomũ suã : Suntiatũq

Expanded text:
antem ex adverso super solarium suum erat autem mulier pulchra valde misit ergo rex et requisivit quae esset mulier nuntiatumque ei est quod ipsa esset Bethsabee filia Heliam uxor Uriae Hetthei missis itaque David nuntiis tulit eam quae cum ingressa esset ad illum dormivit cum ea statimque sanctificdita sua: et reversa est domum suam concepto fetu. Mittensque nuntiavit David, et ait: Concepi. Misit autem David ad Joab, dicens: Mitte ad me Uriam Hethaeum. Misitque  Urias ad David quaesivitque David quam recte ageret Ioab et populus et quomodo administraretur bellum et dixit David ad Uriam vade in domum tuam et lava pedes tuos egressus est Urias de domo regis secutusque est eum cibus regius dormivit autem Urias ante portam domus regiae cum aliis servis domini sui et non descendit ad domum sua
Abbreviated transcription (Latin):
a facie tua. feciq tͥ nom̃ grande
iuxta nom̃ magnoꝵ qͥ st̃ in t̾ra &
ponã locũ populo meo isrł: & plan¬
tabo eũ. & habitabit sub eo: & ñ
turbabit᷑ amplius. uec addeut fi¬
li iniqͥtatis ut affligant eũ sic̃
prius. ex die qua c̃stitui iudices
suꝑ popłm meũ isrł: & requiẽ da¬
bo tibi ab om̃ib inimiciscuis: Pre¬
dicetq tͥ dñs. quod doniũ faciat᷑
t dñs Cũq cõpleti fuerint dies
tui. & dormieris cũ patrib tuis:
suscitabo sem̃ tuũ post te qͦđ egre¬
dictꝰ de utero tuo: & firmabo reg¬
nũ eiꝰ: Ipse ȩdificabit domũ nomi¬
ni meo: & stabiliã thronũ regni

Expanded text:
 nomen grande, juxta nomen magnorum qui sunt in terra. Et ponam locum populo meo Israel, et plantabo eum, et habitabit sub eo, et non turbabitur amplius: nec addent filii iniquitatis, ut affligant eum sicut prius, ex die qua constitui judices super populum meum Israel, et requiem dabo tibi ab omnibus inimicis tuis. Praedicitque tibi Dominus, quod domum faciat tibi Dominus. Cumque completi fuerint dies tSuscitabo semen tuum post te, quod egredietur de utero tuo, & firmabo regnum ejus. 13. Ipse aedificabit domum nomini meo, & stabiliam thronum regni
Abbreviated transcription (Latin):
uersus popłs qͥ erat cũ eo de uiris
iuda ut adducerent arcã dĩ sup
sedertis in cherubim suꝑ eq̃. E
nouũ. tulertq arcã de domu
Aminadab: qͥerat ingabaa: Ora
aut᷑̃ & haio filii aminadab mina¬
bant plaustrũ nouũ: Cũq tulis¬
sent cã de domu aminadab qui
erat in gabaa. custodiens arcã dĩ
Haio p̾cedebat arcã: Dauid aut̃
& om̃is isrł ludebant corã dño
in omnib lignis fabre factis. et
cytharis & lyris & tympanis
& systris: & cymbalis: o¬
ostquã aut̃ uener̃ ad areã nachor:
Extendit ianũ ora ad arcã dĩ.

Expanded text:
versus populus qui erat cum eo de viris Juda, ut adducerent arcam Dei, super sedentis in Cherubim super eam. Et novum: tuleruntque eam de domo Abinadab, qui erat in Gabaii Abinadab, minabant plaustrum novum. Cumque tulissent eam de domo Abinadab, qui erat in Gabaa, custodiens arcam Dei Ahio praecedebat arcam. David autem et omnis Israel ludebant coram Domino, in omnibus lignis fabrefactis, et citharis et lyris et tympanis et sistris et cymbalis. Postquam autem venerunt ad Arcam Nachon, Oza extendi
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds̃ isrł Ego unxi tr in regẽ
suꝑ isrł: & ego eruite de manu
Saul. & dedi tibi domũ domini
tui: & uxores domini tui insinu
Tuo. dediq tibi domũ isrł & iuda:
& si parua sunt ista: addiciã tibi
multo maiora: Quare ei go con¬
tepsisti uerbũ dñi. ut faceres ma¬
lũ in conspectu meo. Uriã hecthȩ¬
um ꝑcussisti gladio: & uxore illuis
accepisti uxorẽ. & interfecisti eũ
gladio filioꝵ ammon uã obrẽ
non recedet gladius de domu tua
usq in sẽpiternũ eoquod despexe¬
ns me: & tuleris uxorẽ Vriȩ hecthȩi
ut ect uxor cua: Itaq hȩc icit
dñs Ecce ego suscitabo superte
malũ de domu tua: & tollã uxores
iias in oculis tuis & dabo ꝓximo
uo & dormiet eũ uxorib tius in

Expanded text:
s Israhel ego unxi te in regem super Israhel et ego erui te de manu Saul et dedi tibi domum domini tui et uxores domini tui in sinu tuo dedique tibi domum Israhel et Iuda et si parva sunt ista adiciam tibi multo maiora quare ergo contempsisti verbum Domini ut faceres malum in conspectu meo Uriam Hettheum percussisti gladio et uxorem illius accepisti uxorem et interfecisti eum gladio filiorum Ammon quam ob rem non recedet gladius de domo tua usque in sempiternum eo quod despexeris me et tuleris uxorem Uriae Hetthei ut esset uxor tua itaque haec dicit Dominus ecce ego suscitabo super te malum de domo tua et tollam uxores tuas in oculis tuis et dabo proximo tuo et dormiet cum uxoribus tuis in
Abbreviated transcription (Latin):
ratur regnũ de domu Saul: & ele¬
uetur thronꝰ Dauid suꝑ isrł & suꝑ¬
iudã. adan usq bersabee: Et
ñ potuit ei respondere quicquã:
qͥa metuebat illũ: Misit gͦ abner
Nuntios ad Dauid: ꝓse dicentes:
Cuiꝰ ẽ t̾ra: Q ut loquerentur
fac mecũ amicitias: & erit manꝰ¬
mea tecũ. & reducã ad te uniũ sũ
isrł Qui ait Optime ego faciã
tecũ amicitias: sed unã re peto
a te dicens. ñ uidebis faciẽ meã:
antequã adduxeris micholfiliã
Saul. & sic uenies & uidebis me:
Misit aut̃ Dauid nuntios adhis¬
boseth filiũ Saul dicens Red de
uxorẽ mcã michol: quã despon¬
di mͥ centũ p̃putuis phylisthum:
Misit gͦ hii boseth: & tulit cam
a uiro suo filio faltihel filio lais:
Sequebaturq eã uirsuus plorans:
usq baurim: Et dix̃ ad eũ abner:
Uade reuertere: Qui reuersus c̃
Sermonẽ qͦq intulit abner ad
seniores isrł dicens: Tam heri
quã nudius tertius quȩ rebatis

Expanded text:
ratur regnum de domo Saul et eleratur regnum de domo Saul et elevetur thronus David super Isudam, a Dan usque Ber-Sabee. Et non potuit respondere ei quidquam, quia metuebat illum. Misit ergo Abner nuntios ad David pro se dicens: Cujus est terra? Et ut loquerentur: Fac mecum amicitias h. mea tecum et reducam ad te universum Israhel qui ait optime ego faciam tecum amicitias sed unam rem peto a te dicens non videbis faciem meam antequam adduxeris Michol filiam Saul et sic venies et videbis me misit autem David nuntios ad Hisboseth filium Saul dicens redde uxorem meam Michol quam despondi mihi centum praeputiis Philisthim misit ergo Hisboseth et tulit eam a viro suo Faltihel filio Lais sequebaturque eam vir suus plorans usque Baurim et dixit ad eum Abner vade revertere qui reversus est sermonem quoque intulit Abner ad seniores Israhel dicens tam heri quam nudius tertius quaerebatis
Abbreviated transcription (Latin):
robustior Domꝰ aut̃ Saul. decres¬
cens cotidie: Natiq sunt filii
Dauid in hębron: fuitq pͥmogeni¬
tus eiꝰ amnon. de achinoem lezra¬
helitȩ: & post cũ chelaab: deabi¬
gail uxore nabal carrieli: Porro
tertius Absalon filius maacha :¬
filiȩ ptholomai eegis gessur: Quar¬
tuis aut̃ adonias filius aggitħ &
Quintꝰ safathia filius abital Sex¬
tus qͦq iethraam de agla uxore
domũ dauid: Abner filius mer
regebat domũ e aul. Fuerat aut̃¬
e. uili concubina pomine resfi
filia ahia Dix̃q hisboseth ad
abner: Quare ingressus es ad
concubinã patris mei Qui iratꝰ
nimis ꝓpt̾ uerba hisbosech: ait:
Nũquid caput canis ego sũ adũ¬
sũ iuda hodie. qͥ fecerĩ miscđiam
suꝑ domũ Saul patris tui & suꝑ
fratres & ꝓximos eiꝰ & ñ tradidi
te in manu Dauid & tu requisisti
in me qͦđ argueres ꝓmuliere ho¬
die: Hȩc faciat d̃s abner & hȩc
addat ei: Nisi qͦmͦ iurauit dnis
Dauid sic faciã cũ eo: ut transfe¬

Expanded text:
robustior domus autem Saul decrescens cotidie nati quoque sunt filii David in Hebron fuitque primogenitus eius Amnon de Ahinoem Iezrahelitide et post eum Chelaab de Abigail uxore Nabal Carmeli porro tertius Absalom filius Maacha filiae Tholomai regis Gessur quartus autem Adonias filius Aggith et quintus Safathia filius Abital sextus quoque Iethraam de Agla uxore domum Saul et domum David Abner filius Ner regebat domum Saul fuerat autem Sauli concubina nomine Respha filia Ahia dixitque Hisboseth ad Abner quare ingressus es ad concubinam patris mei qui iratus nimis propter verba Hisboseth ait numquid caput canis ego sum adversum Iuda hodie qui fecerim misericordiam super domum Saul patris tui et super fratres et proximos eius et non tradidi te in manu David et tu requisisti in me quod argueres pro muliere hodie haec faciat Deus Abner et haec addat ei nisi quomodo iuravit Dominus David sic faciam cum eo ut transfe
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Nũ ascendã in unã de
ciuitatib iuda: Et ait dñs ad
cũ: Ascende: Dixitq Dauid:
Nuo ascendã & respondit ei:
IN hebron Ascendit gͦ Dauid:
& duȩ uxores eiꝰ Achinoem iezra¬
helites: & Abiga il uxor nabalcar¬
meli Sed & uiros qͥ erant cũ co
dux̃ Dauid singulos cũ domu sua.
& manser̃ in oppics hebron: Ue¬
ner̃tq uiri iuda : &uxer̃ ibi Dauid.
ut regnaret suꝑ domũ uida Et
nuntiatũ c̃ Dauid qͦđ uiri iabes
gala ad sepelissent Saul Misit
ergo Dauid nuntios ad uiros iabes
galaad: dix̃q ad eos Benedicti
uos dño: qͥ fecistis miscđiam hanc

Expanded text:
ascendam in unam de civitatibus Juda? Et ait Dominus ad eum: Ascende. Dixitque David: Quo ascendam? Et respondit ei: In Hebron. Ascendit ergo David, et duae uxores ejus, Achinoam, Jezraelites, et Abigail uxor Nabal Carmeli: sed et viros qui erant cum eo, duxit 303 David singulos cum domo sua: et manserunt in oppidis Hebron. Veneruntque viri Juda, et unxerunt ibi David, ut regnaret super domum Juda. Et nuntiatum est David, quod viri Jabes Galaad sepelissent Saul. Misit ergo David nuntios ad viros Jabes Galaad, dixitque ad eos: Benedicti vos Domino, qui fecistis misericordiam han
Abbreviated transcription (Latin):
erit manꝰ dñi suꝑ uos & suꝑ pa.¬
tres ur̃os: Ded & nc̃ state & ui:¬
dete rẽ istã grandẽ : quã facturꝰ
ẽ dñs in c̃spectu ur̃o: Nũqͥd non
messis tritici ẽ hodie Inuocabo
dnm: & dabit uoces & pluuias &
scietis & uidebits quia grande
malũ feceritis uob̾ in ẽspectudm̃
petentes fuꝑ uos regẽ: Et cla.¬
mauit Samuhel ad dñm: & dedi

Expanded text:
erit manus Domini super vos et super paerit manus Domini super vos et super patres vestros sed et nunc state et videte rem istam grandem quam facturus est Dominus in conspectu vestro numquid non messis tritici est hodie invocabo Dominum et dabit voces et pluvias et scietis et videbitis quia grande malum feceritis vobis in conspectu Domini petentes super vos regem et clamavit Samuhel ad Dominum et dedit
Abbreviated transcription (Latin):
gressus ẽ iacob in egyptũ: & cla¬
mauert patres ur̾i ad dñm. et
misit dñs moysen & aaron: et
edux̃ patres ur̃os exegẏpto et
collocauit eos in locohoc Qui
obliti sunt diũ dĩ sui: & tradidit
eos in manu sisarȩ magistri mi¬
litiç asur. & in manꝰ phylistinoꝵ¬
& in manu regis moab. & pugnauer
aduersũ eos Postea clamauert
ad dñm: & dixer̃: Peccauimus:
qͥa dereliquimꝰ dñm. & seruiuimꝰ
bahalin & astharoth Nunc ergo
than. & Samuhel: & eruit uos de
manu inimicoꝵ ur̃oꝵ ꝑ circuitũ.¬
& habitastis confidenter: Uiden¬
tes aut̃ qͦđ paas rex filioꝵ amon
uenisset aduersũ uos: dixistis mͥ
equaquã: sed rex imperabit
Nunc ergo prȩsto est rex ur: quẽ
elegistis & petistis  Ecce dedit
uobis dñs regẽ : Si timueritis
dñm & seruieritis ei & audieria
uocẽ eiꝰ. & ñ ex asperaueritis õsdñ
eritis & uos & rex qui imperat
Si aut̃ ñ audieritis uocẽ dñi sed
ex asperaueritis sermonem dñi:

Expanded text:
n Aegyptum, et exclamaverunt patres nostri ad Dominum, et misit Dominus Moysen et Aaron: et eduxit patres nostros ex Aegypto, et collocavit eos in loco hoc. Et quia obliti sunt Domini Dei sui, tradidit eos in manu Sisarae magistri militiae Assur, et in manus Philisthinorum, et regis Moab: et pugnaverunt adversus vos. Postea clamavere ad Dominum et dixerunt peccavimus quia dereliquimus Dominum et servivimus Baalim et Astharoth nunc ergo tha et Samuhel et eruit vos de manu inimicorum s confidenter. Videntes autem quod Naas Rex filiorum Ammon venisset adversum vos: dixistis mihi. Nequaquam: sed Rex imperabit  in vobis. Nunc ergo presto est Rex vester quem elegistis et petistis: ecce Dominus dedit vobis Regem. Si timueritis Dominum et servieritis ei et audieritis vocem eius et non exasperaveritis os Domini eritis et vos et rex qui imperat si autem non audieritis vocem Domini sed exasperaveritis sermonem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
fuent cũ eis. eral ingabaa in col¬
le ben am.Porro philistum con¬
sederant in machinas. et egressi
st̃ ad p̃liandũ de castris philisti¬
n tres cunei. Unus cuneus
uallis seboim contͣ desertũ. Porro
faber ferrariꝰ ñ inueniebat᷑ in uni¬
uersa t̾ra isrł. Cauerant enĩ phili¬
stum ne forte facerent hebrei gla¬
diũ aut larceam. Descendebat gͦ
om̃is isrł ad philistiim ut exacueret
unusquisq uomerẽ suũ et ligonẽ.
& securim et sarculũ. R. etunsȩ itaq
erant acies uomerũ et ligonũ. et
tridentiũ. et securiũ. usq ad stimu¬
lum corrigendũ. Cũq uenisset
dies p̃lii: non ẽ inuentus ensis et
lancea in manũ totius popłi qui
Egressa ẽ aut̃ statio philistum:
ut transcenderent in machmas
Et accidit quadã die ut diceret
ionathas filius saul ad adolescen¬
tẽ armigerũ suũ. Ueni tͣnseamuꝰ
ad stationẽ philistum. ꝗͣ ẽ tͣns lo¬
cũ illũ. Patri aũt suo hoc ipsũ ñ
indicauit. Porro saul morabat᷑ in

Expanded text:
fuerat cum eis, erat in Gabaa Benjamin: Porro Philisthim consederant in Machmas. Et egressi sunt ad praedandum de castris Philisthim tres cunei. Unus cuneus valli Seboim contra desertum. Porro faber ferrarius h. non haenim Philisthim ne forte facerent Hebraei gladium aut lanceam descendebat ergo omnis Israhel ad Philisthim ut exacueret unusquisque vomerem suum et ligonem et securim et sarculum retunsae itaque erant acies vomerum et ligonum et tridentum et securium usque ad stimulum corrigendum cumque venisset dies proelii non est inventus ensis et lancea in manu totius populi qui egressa est autem statio Philisthim ut transcenderet in Machmas et accidit quadam die ut diceret Ionathan filius Saul ad adulescentem armigerum suum veni et transeamus ad stationem Philisthim quae est trans locum illum patri autem suo hoc ipsum non indicavit porro Saul morabatur in
Abbreviated transcription (Latin):
& ultra transieris. & ueneris ad
quercũ thabor: inuenient te
ibi tres uiri. ascendentes ad dm̃
in bechel. Unus portans tres
hedos. & alius tres tortas panis.
& alius portans lago enam uini:
Cũq te salutauerint : dabunt.
tibi duos panes. & accipies de
manu eoꝵ. Post hȩc uenies in
collẽ dñi: ubi ẽ statio phylisthi¬
norũ: Et cũ ingressus fueris
ibi urbẽ: Obuiũ habebis gregẽ
ꝓphetarũ descendentiũ de ex¬
celso: & ante eos psalterium &
Tymphanũ & tibiã & cẏtharã:
& mutaberis in uirũ aliũ. Quan¬
do ergo euenerint signa hȩc om̃a
tibi fac quȩcũq inuenerit manꝰ
tua. qͥa dñs tecũ ẽ: & descendes
ante me in galgala: Ego qͥppe
descendã ad te: ut offeras obla

Expanded text:
et ultra transieris ad et ultra transieris ad quercum Thabor, invenient te ibi tres viri ascendentes ad Dominum in Bethel, unus portans tres haedos, et alius tres tortas panis, et alius portans lagenam vini. Cumque te salutaverint, dabunt tibi duos panes, et accipies de manu eorum. Post haec venies in collem Dei, ubi est statio Philistinorum: et cum ingressus fueris ibi urbem, obvium habebis gregem prophetarum descendentium de excelso, et ante eos psalterium et tympanum, et tibiam, et citharam, et mutaberis in virum alium. Quando ergo venerint signa haec omnia tibi, fac quaecumque invenerit manus tua, quia Dominus tecum est. Et descendes ante me in Galgala ego quippe descenda
Abbreviated transcription (Latin):
płm uocaui: Et comedit Saul
cũ Samuhele indie illa : Et des¬
cender̃t de excelso in oppidũ. &
locutꝰ ẽ cũ Saule in solario: Cũq
mane surrexissent. & iã dili ces¬
ceret: Nlocauit Samuhel saul in
solariũ dicens : Surge ut dimittã
te: & surrex̃ Saul Egress̃q
sunt ambo. ipse uidelicet & Samu¬
hel: Cũq descenderent in ex¬
trema parte ciuitatis: Samuhel
dix̃ ad Saul: Dic puero ut ante¬
cedat nos & transeat: Tu autẽ
subsiste paulisꝑ: ut indicẽ tibi
uerbũ dñi : Tulit autẽ Samuhel
lenticulã olei: & effudit suꝑ caput
eiꝰ. & deosculatꝰ eũ ait Ecce unx̃
te dñs suꝑ hereditatẽ suã in prin¬
cipẽ: Cũ abieris a me hodie
inuenies duos uiros iuxta sepulchrũ
rachel infinib: beniamin meridie:
dicentq tibi: Inuentȩ st̃ a sinȩ
ad quas ieras ꝑquirendas & int̃¬
missis pat̾ tuus asinis sollicitꝰ ẽ¬
ꝓ uob̾ & dicit : Quid faciam de
filio meo: Cũq abieris inde.

Expanded text:
pulum vocavi et comedit Saul pulum vocavi et comedit Saul cum Samuhel in die illa et descenderunt de excelso in oppidum et locutus est cum Saul in solario cumque mane surrexissent et iam dilucesceret vocavit Samuhel Saul in solarium dicens surge ut dimittam te et surrexit Saul egressique sunt ambo ipse videlicet et Samuhel cumque descenderent in extrema parte civitatis Samuhel dixit ad Saul dic puero ut antecedat nos et transeat tu autem subsiste paulisper ut indicem tibi verbum Domini tulit autem Samuhel lenticulam olei et effudit super caput eius et deosculatus eum ait ecce unxit te Dominus super hereditatem suam in principem cum abieris hodie a me invenies duos viros iuxta sepulchrum Rachel in finibus Beniamin in meridie dicentque tibi inventae sunt asinae ad quas ieras perquirendas et intermissis pater tuus asinis sollicitus e et dicit: Quid faciam de filio meo? Cumque abieris inde,
Abbreviated transcription (Latin):
meo: Acce̾sit aut̃ Saul ad Samu¬
helẽ in medio portȩ: & ait Indica
oro mͥ: ubi ẽ domꝰ uidentis:
respondit Samuhel Sauli dicens
Ego sũ uidens: Ascende ante me
in excelsũ: ut comedatis mecum
hodie & dimittã te mane: & om̃a
quȩ sunt in corde tuo indicͤabo
tibi & de aͣsinis quas ꝑdidisti
nudius tertius ne sollicitussis:
aut̃ Saulait : Nũquid ñ filius
leminĩ ego sũ de minima tribu
isrł: Et cognatio mea. nouissima
int̾ om̃s familias de tribu beniamin:
Quare ergo locutus es mͥ sermo¬
nẽ istũ Assumens itaq SamuU¬
hel Saulem & pucrũ eiꝰ intro¬
dux̃ eos in tricliniũ. & dedit eis
locũ incapite eoꝵ qͥ fuerant in¬
uitati Erant enĩ quasi triginta
uiri: Dixitq Samuhel coquo:¬
Da partẽ quã dedi tibi: & p̾cepi
ut reponeres seorsum apud te:
Leuauit aut̃ coquus armũ: &
posuit ante Saul: Dix̃q Samu
hel: Ecce qͦđ remansit pone
ante te & comede: quia de indu¬
stria seruatũ ẽ tibi. quando po¬

Expanded text:
o accessit autem Saul ad Samuhelem in medio portae et ait indica oro mihi ubi est domus videntis et respondit Samuhel Sauli dicens ego sum videns ascende ante me in excelsum ut comedatis mecum hodie et dimittam te mane et omnia quae sunt in corde tuo indicabo tibi et de asinis quas perdidisti nudius tertius ne sollicitus sis autem Saul ait numquid non filius Iemini ego sum de minima tribu Israhel et cognatio mea novissima inter omnes familias de tribu Beniamin quare ergo locutus es mihi sermonem istum adsumens itaque Samuhel Saulem et puerum eius introduxit eos in triclinium et dedit eis locum in capite eorum qui fuerant invitati erant enim quasi triginta viri dixitqDa partem, quam dedi tibi, et praecepi, ut reponeres seorsum apud te. Tulit ergo coquus armum, et posuit ante Saul. Dixitque Sahel ecce quod remansit pone ante te et comede quia de industria servatum est tibi quando po
Abbreviated transcription (Latin):
tur in eis duo parit̾: Et ait popłs
ad damuhelẽ: Quis ẽ iste qͥ dix̃
Saul ñ regnabit suꝑ nos: Date
uiros: & int̾ficiemus eos & ait
Saul: Non occidetur qͥsquã in
die hac : quia hodie fecit dñssa¬
lutẽ in isrł: Dix̃ aut̃ Samuhel
ad popłmn: Uenite & eamus in
galgala: & innoueniꝰ ibi regnum:

Expanded text:
ariter. Et ait populus ad Samuel: Quis est iste qui dixit: Saul num regnabit super nos? Date viros, et interficiemus eos. Et ait Saul: Non occidetur quisque in die hac, quia hodie fecit Dominus salutem in Israel. Dixit autem Samuel ad populum: Venite, et eamus in Galgala, et innovemus ibi re
Abbreviated transcription (Latin):
soluistis ei ꝓdelicto ponetis in
cupsellã ad latꝰ eiꝰ & dimnitate cã
ut uadat. & aspicietis Et si qͥdẽ
ꝑ uiã finiũ suoꝵ ascenderit ẽtra
bethsames: Ipse fecit nob̾ malum
hoc grande: Sin autẽ minime.
sciemus qͥa nequaquã manus eiꝰ
tetigit nos: sed casu accidit: Fe¬
cerunt gͦ illi hoc modo. & tollentes
duas uaccas quȩ lactabant uitu¬
los iunxert̃ ad plaustrũ. uitulosq
carũ concluser̃ domi: & posueruns
arcã dĩ suꝑ plaustrũ. & capsellam

Expanded text:
solvistis ei pro delicto ponetis in solvistis ei pro delicto ponetis in cut vadat et aspicietis et si quidem per viam finium suorum ascenderit contra Bethsames ipse fecit nobis malum hoc grande sin autem minime sciemus quia nequaquam manus eius tetigit nos sed casu accidit fecerunt ergo illi hoc modo et tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos iunxerunt ad plaustrum vitulosque earum concluserunt domi et posuerunt arcam Dei super plaustrum et capsellam
Abbreviated transcription (Latin):
Indicate nob̾: quomͦ remittemꝰ
eã in locũ suum: Qui dixeruss
Si remitaitis arcã dĩ isrł. Nolite
dimittere eã uacuã. sed quod de¬
betis reddite ei ꝓpeccato. & tunc
curabimini: & scietis quare ñ re¬
cedat manꝰ eiꝰ a uob̃ Qui dixert:
uid ẽ qͦđ ꝓdelicto reddere de¬
beamꝰ ei : Responderuntq illi
Iuxta numerũ ꝓuinciarũ phylis¬
tinoꝵ quinq: anos aureos facietis.
& quinq mures aureos : qͥa plaga
una fuit om̃ib uob̾ & satrapis uñs
Facietisq similitudinẽ anoꝵ ur̃oꝵ¬
sunt terrã & dabitis dõ urł głam:
si forte eleuet manũ suã a uob̃. &
adus ur̃is: & a terra ur̃a: Quare
grauatis corda ur̃a. sic̃ aggrauauit
egyptus & pharao cor suũ: Non¬
ne postquã ꝑcussus ẽ. tẽ dimisit
facite plaustrũ nouũ unum. &
duas uaccas foctas quib ñ est
impositũ uigũ iungite in plaustro
& recludite uitulos earum domi.
tolletisq arcã dñi: & ponetis in
plaustrũ. & uasa aurea quȩ ex¬

Expanded text:
Indicate nobis quomodo remittemus eam in locum suum? Qui dixerunt: Si remittitis arcam Dei Israel, nolite dimittere eam vacuam, sed quod debetis reddite ei pro peccato, et tunc curabimini, et scietis quare non recedat manus eius a vobis qui dixerunt quid est quod pro delicto reddere debeamus ei responderuntque illi iuxta numerum provinciarum Philisthim quinque anos aureos facietis et quinque mures aureos quia plaga una fuit omnibus vobis et satrapis vestris facietisque similitudines anorsunt terram et dabitis Deo Israhel gloriam si forte relevet manum suam a vobis et a diis vestris et a terra vestra quare gravatis corda vestra sicut adgravavit Aegyptus et Pharao cor suum nonne postquam percussus est tunc dimisit facite plaustrum novum unum et duas vaccas fetas quibus non est inpositum iugum iungite in plaustro et recludite vitulos earum domi tolletisque arcam Domini et ponetis in plaustro et vasa aurea quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad habel magnũ: suꝑ quem
posuer̾ arcã dñi. quȩ erit usq in
illd̃ diẽ in agro losue bethsamĩtis
Percussit aut̃ de uris bethsami¬
tibus eo qͦđ uidissent arcã dñi:
& ꝑcussit de popło septuaginta
uiros. & quinquaginta milia plebis:
Luxitq popłs. quod ꝑcussisset
dñs plebẽ plaga magna Et

Expanded text:
usque ad Abel magnum super quem posuerunt arcam Domini quae erat usque in illa die in agro Iosue Bethsamitis percussit autem de viris bethsamitibus eo quod vidissent arcam Domini et percussit de populo septuaginta viros et quinquaginta milia plebis luxitque populus quod percussisset Dominus plebem plag
Abbreviated transcription (Latin):
xpisti sui:
tabut helchana in ramatha. in
domũ sua: Puer autem erat
minister in conspectu dñi: ante
faciem heli sacerdotis: oaco¬
orro filii helĩ. filu belial. nesci¬
entes dñm. neq officiũ sacerdo¬
tũ ad popłm: sed quicũq mino¬

Expanded text:
isti sui et abiit Helcana Ramatha in domum suam puer autem erat minister in conspectu Domini ante faciem Heli sacerdotis porro filii Heli filii Belial nescientes Dominum neque officium sacerdotum ad pop
Abbreviated transcription (Latin):
uexationes peccatoribus suꝑuene¬
runt : ñ sine illis quȩ ante facta
erant argum̃tis ꝑ iim fluminũ:
Iuste enĩ patiebantur: secundũ
suas nequitias: & eñ udetesta¬
biliorẽ in hospitalitatẽ instituer̃.
Alii quidem ignotos ñ recipie¬
bant aduenas: Alii autẽ bonos
hospites in seruittẽ accipiebaN
& non solũ hoc: sed alius quis
respectus ẽrit illoꝵ: qm̃ inuitũ
recipiebant extraneos: Qui aut̃
cũ lȩtitia receperunt hos. qui eis¬
dẽ usi erant iustitiis: sęuissimis
afflixert̃ doloribus: Percussi sues
Aut̃ cȩcitate. sicut illi iu foribus
uisti cũ subitaneis cocꝑti essent

Expanded text:
vexationes peccatoribus supervenevexationes peccatoribus supervenerunt non sine illis quae ante facta erant argumentis per vim fluminum iuste enim patiebantur secundum suas nequitias etenim detestabiliorem intos non recipiebant advenas alii autem bonos hospites in servitutem accipiebant et non solum hoc sed et alius quis respectus erit illorum quoniam inviti recipiebant extraneos qui autem cum laetitia receperunt hos qui eisdem usi erant iustitiis saevissimis adflixerunt doloribus percussi sunt autem caecitate sicut illi in foribus iusti cum sub
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemorationẽ amittebant. ut
quȩ deerant torm̃tis: repleret
punitio & popłs quidem tuus¬
mirabilit̾ transiret: Illi aut̃ uo¬
uã mortẽ inuenirent: Om̃is enĩ
creatura ad suũ genus ab initio
iefigurabatur : deseruiens tuis
pceptis. ut pueri tui custodiren¬
dir illȩsi: Nã nubes castra ẽoꝵ
dibrabat Cex aqua que ant̃
erat t̾ra arida apparuit. & ip¬
in ari rubro uia sine impeduñto:
& cãpus germinans de ꝓfundo
uimio ꝑ quẽ om̃is natio transi¬
uit : quȩ tegebatur tua manu.
&tã quã agni exultauert. mag¬
nificantes te dñe : qͥliberisti illos:
Memores enĩ erant adhuc eoꝵ:
quȩ in incolatu illoꝵ facta fuerañ.
quẽ ad modũ ꝓpatione animaliũ
edux̃ terra muscas: & ꝓ piscibus
eructuauit fluuius mulatudinẽ
rauarũ: Nouissime aut̃ uidert
nouã creaturã auiũ: cum abducꝰ¬
ti concupiscentia. postulaueruns
ȩscas ȩpulationis :o¬
n allocutione enũ desiderii: ascen¬
dit illis de mari ortẏ gometra. &

Expanded text:
commemorationem amittebant: ut quae deerant tormentis, repleret punitio; et popmirabiliter transiret illi autem novam mortem invenirent omnis enim creatura ad suum genus ab initio refigurabatur deserviens tuis praeceptis ut pueri tui custodirentur inlaesi nam nubis castra eorum adumbrabat et ex aqua quae ante erat terra arida apparuit in mari Rubro via sine impedimento, et campus germinans de profundo nimio: per quem omnis natio transivit, quae tegebatur tua manu. quam agni exultaverunt magnificantes te Domine qui liberasti illos memores enim erant adhuc eorum quae in incolatu illorum facta fuerant quemadmodum pro natione animalium eduxit terra muscas et pro piscibus eructavit fluvius multitudinem ranarum novissime autem viderunt novam creaturam avium cum abducti concupiscentia postulaverunt escam epulationis in adlocutione enim desiderii ascendit illis de mari ortygometra et
Abbreviated transcription (Latin):
certo uisu potest: Agrestia enĩ
In aquatica conuertebantur.&
quęcũq erant patantia: ip tra
transibant: Ignis in aqua uale¬
bat supra suam uirtutẽ & aqua
extinguentis uaturȩ obliuisce¬
batur flimmnȩ econtrario cor¬
ruptibiliũ animaliũ Non uexa

Expanded text:
visu certo potest. Agrestia enim in aquatica convertebantur; et quaecunque erant natantia, in terram transibant. Ignis in aqua valebat supra suam virtutem, et aqua exstinguentis naturae obliviscebatur. Flammae e contrario corruptibilium animaliu
Abbreviated transcription (Latin):
Intequã rũpatur funis argenteus.
& recurrat uitta aurea: & conte.¬
ratur hẏdria suꝑ fontẽ: & c̃fru
tatur puluis in terrã suã unde
dedit illũ. Uanitas llanitatum
dix Ecclesiastes: & om̃a uanitas:
Cũq eet sapientissimꝰ Ecdesiastes
docuit popłm. & enarrauit quȩ
fecerat: & inuestigans cõposuit
parabolas multas Quȩ siuit uer¬
ba utilia: & conseripsit sermones
rectissuuos. ac ueritate plenos:¬

Expanded text:
it, rumpatur funis argenteus, & recurrat vitta aurea, & contertatur puluis in terra, sicut dedit eum. uanitas uanitatum, dixit Ecclescum esset sapientissimus ecclesiastes, docuit populum et enarravit que fecerat, et investigans composuit parabolas multas, quesivit verba utilia et conscripsit sermones rectissimos ac veritate plenos
Abbreviated transcription (Latin):
nicuris multis & in erũna atq
disticia: Hoc itaq mihi uisũ
ẽ bonũ: ut cõmedat qͥs &bibat
& fruat᷑ lȩtitia ex labore suo
qͦd laborauit ipse sub sole. nume¬
ro dierũ uitȩ suȩ qͦs dedit ei ds̃
& hȩc ẽ pars illius: Et om̃i ho¬
mini cui dedit ds̃ diuitias atq sub¬
stantiã: potestatẽq ei tribuit ut
comedat ex eis. & fruatur parte
sua. & lȩtetur de labore suo hoc
ẽ donũ dĩ: Non enĩ satis recorda¬
bitur dierũ uitȩ suȩ: eoquod ds̃
occupet delitiis cor eius:
st & aliud malũ qͦđ uidi sub sole:
& quidem frequens apud homines:
Uir cui dedit ds̃ diuitias & subs¬
tantiã & honorẽ. & pihil deẽ aui¬
mȩ eiꝰ ex om̃ib quȩ desiderat: uec¬
tribuit ei potestate ds̃ ut comedat
exeo. sed homo extraneus uorabit
illud: Hoc uanitas & magna ini.¬
seria ẽ Sigenuerit qͥspiam centũ
liberos & uixerit multos annos.
& plures dies ȩtatis habuerit: &
anima illius ñ utaturbonis subs¬

Expanded text:
s multis et in aerumna atque s multis et in aerumna atque tristitia hoc itaque mihi visum est bonum ut comedat quis et bibat et fruatur laetitia ex labore suo quod laboravit ipse sub sole numerum dierum vitae suae quos dedit ei Deus et haec est pars illius et omni homini cui dedit Deus divitias atque substantiam potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis et fruatur parte sua et laetetur de labore suo hoc est donum Dei non enim satis recordabitur dierum vitae suae eo quod Deus occupet deliciis cor eius est et aliud malum quod vidi sub sole et quidem frequens apud homines vir cui dedit Deus divitias et substantiam et honorem et nihil deest animae eius ex omnibus qutribuit ei Deus potestatem ut comedat ex eo, sed homo extraneus vorabit illud. Hoc vanitas, et magna miseria est. Si genuerit quispiam centum liberos, et vixerit multos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non utatur bonis subs
Abbreviated transcription (Latin):
negotio. quia excelso alius excel¬
sior ẽ: & suꝑ hos qͦq eminentio¬
res sunt alii: & insuꝑ uniuersae
terrȩ rex imperat seruienti: F¬
Auarus ñ implebitur pecunia: & .
qui amat diuitias. fructus ñ ca¬
piet ex eis: Et hoc ergo uanitas:
Ubi multȩ sunt opes: multi &
qͥ comedunt eas & qͥd ꝓdest
possessori. pisi qͦd cernit diuitias
oculis suis: Dulcis ẽ somnus
operanti: siue parũ siue multũ
comedat: Saturitas aut̃ diuitis:
ñ sinit dormire eũ: Est & alia
infirmitas pessima: quã uidi sub
sole Diuitiȩ conseruatȩ in ma¬
lũ domini sui: pereunt enĩ in af¬
fuctione pessima: Generauit
filiũ: qui in suma egestate erit:
Sic̃ egressus ẽ nudus de utero
matris suȩ sic reuertet᷑ & nihil
auferet secum de labore suo:
Miscrabilis prorsus infirmitas:
Quomodo uenit. sic reuertetur:
Quid ergo ꝓdest ei qͦd labora¬
it inuentũ cunctis dieb uitȩ
sue: Comẽdit in denebris. &¬

Expanded text:
negotio quia excelso alius excelnegotio quia excelso alius excelsior est et super hos quoque eminentiores sunt alii et insuper universae terrae rex imperat servienti avarus non implebitur pecunia et qui amat divitias fructus non capiet ex eis et hoc ergo vanitas ubi multae sunt opes multi et qui comedant eas et quid prodest possessori nisi quod cernit divitias oculis suis dulcis est somnus operanti sive parum sive multum comedat saturitas autem divitis non sinit dormire eum est et alia infirmitas pessima quam vidi sub sole divitiae conservatae in malum domini sui pereunt enim in adflictione pessima generavit filium qui in summa egestate erit sicut egressus est nudus dematris suae, sic revertetur, et nihil auferet secum de labore suo. Miserabilis prorsus infirmitas: quo modo venit, sic revertetur. Quid ergo prodest ei quod laboravit in ventum, cunctis diebus vitae suae? Come
Abbreviated transcription (Latin):
nitas: & afflictio spiritꝰ: Custo¬
di pedẽ tuũ ingrediens domũ dĩ¬
to enim melior est obȩdientia:
quam stultorũ uictimȩo
ui nesciunt quid faciant mali
Ne temere quid loquaris: peꝙ
cortuũ sit uelox ad ꝓferendũ
sermonẽ corã dõ: Ds eninu
cęlo. & tu suꝑ terrã. idcirco si
pauci sermones tui: Multas
curas sequuntur somnia & i
multis sermonih inuenit᷑ stulattia
Siquid uouisti dõ ue moreris
reddere. displicet enĩ eiuifide¬
lis & stulta ꝓmissio Sed qdeũs
uoueris redde. Multoq ielius
ẽ ñ uoue̾re: quã post uotũ ꝓnis¬
sa ñ reddere : Ne dederis os tu
ut peccare facias carnẽ tuã nes
dicas. corã angelo ñ ẽ ꝓuideral
neforte iratus ds̃ suꝑ sermones
tuos. dissipet cuncta oꝑa manuĩ
tuarũ: Vbi multa sunt somua.
plurimȩ uanitates. & sermones
uinumeri: Tu uero dm̃ time
Si uideris calũnias egenoꝵ. &
uiolenta iudicia: & subuerti iusti¬
tiã in ꝓuintia: ñ mireris suꝑ hoc

Expanded text:
t: Custodi pedem tuum ingrediens domum deienim melior est oboedientia quam stultorum uictimae, qui nesciunt, quid faciant mali. Ne temere quid loquaris, neque cor tuum sit uelox ad proferendum sermonem coram deo. deus enim in caelo et tu super terrpauci sermones tui. multas curas secuntur somnia, et in multis sermonibus inuenitur stultitia. si quid uouisti deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque uoueris redde: multoque melius est non uouere quam post uotum promissa non reddere. ne dederis os tuum, ut peccare facias carnem tuam, neque dicas coram angelo: non est prouidentia: ne forte iratus Deus super sermone tuo dissipet cuncta opera manuum tuarum ubi multa sunt somnia plurimae vanitates et sermones innumeri tu vero Deum time si videris calumnias egenorum et violenta iudicia et subverti iustitiam in provincia non mireris super hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ue accomodes cortuũ. pe forte au¬
dias seruũ tuũ maledicentẽ tibi:
Scit enĩ conscientia tua: qͥa &a
crebro maledixisti aliis: Cuncta
tẽptaui in sapientia: dixi. sapiens
efficiar: & ipsa longius recessit
a me. multomagis quã erat Et
alta ꝓfunditas. quis inueniet cã
Lustraui uniuersa animo meo
ut scirẽ & considerarẽ sapientĩa¬

Expanded text:
 Ne forte audias servum tuum maledicentem tibi: scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis. Cuncta tentavi in sapientia. Dixi: Sapiens efficiar: Et ipsa longius recessit a me multo magis quam erat: et alta profunditas, quis inveniet eam? Lustravi universa animo meo, ut scirem, et considerarem, et
Abbreviated transcription (Latin):
Inuentusq in ea uir pauꝑ & sapi¬
ens: liberauit urbẽ ꝑ sapientiã
suã. & pullus deinceps recordatꝰ
ẽ hominis illius pauperis: Et di¬
cebã ego: meliore᷑ ẽẽ sapientiam
foratudine: Quomͦ ergo sapien¬
tia pauperis contẽpta ẽ. & uer.¬
ba eiꝰ ñ sunt audita: Uerba
sapientiũ audiuntur in silentio.
plusquã clamor principis inter
stultos ¶elior ẽ sapientia quã
arma bellica: & qui in uno pec¬
cauerit. multa bona perdet:
unguenti: Prȩtiosior ẽ sapien¬¬
tia & gła parua ad tẽpꝰ stubtitia:
Cor sapientis in dextera eiꝰ &
cor stulti in sinistra illius: Sed
& inuia stultus ambulans. cũ
ipse insipiens sit : om̃s stultos
estimat: Si spiritus potestatem
habentis ascenderit suꝑ te: locũ
duiũ ue dimiseris. quia curatio
cessare faciet peccata maxima:
Est inalũ qͦđ uidi sub sole: qͣsi
perrorẽ egrediens a facie prin-

Expanded text:
pauper et sapiens, liberavit urbem per sapientiam suam. Et nullus deinceps recordatus est hominis illius pauperis. Et dicebam ego, meliorem esse sapientiam fortitudine. Quomodo ergo sapientia pauperis contempta est, et verba ejus non sunt audita? Verba sapientium audiuntur in silentio, plus quam clamor principis inter stultos. Melior est sapientia, quam arma bellica: et qui in uno peccaverit, multa bona perdet. itatem unguenti. Pretiosior est sapientia et gloria, parva ad tempus stultitia. Cor sapientis in dextera ejus, et cor stulti in sinistra illius. Sed et in via stultus ambulans, cum ipse insipiens sit, omnes stultos aestimat. Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris: quia curatio cessare faciet peccata maxima. Est malum quod vidi sub sole, quasi per errorem egrediens a facie
Abbreviated transcription (Latin):
anni de qͥb dicas ñ tihiꝰ placens:
Antequã tenebrescat sol & lum̃
& luna. & stellȩ : & reuertantur
nubes post pliuuiã. quando cõ¬
mouebuntur custodes domus. &
nutabuntur uiri fortissimi. &oti¬
osȩ erunt molentes in minuto
numero. & tenebrascent uiden¬
tes ꝑ foramina: & claudent ostia
in platea. in humilitate uocis
molentis. & consurgent ad uocẽ
uolucris. & obsurdescent omnes
filiȩ carminis. excelsa quoq ti¬
mebunt. & formidabunt inuia:
lorebit amigdalũ. impinguabit᷑
locusta: & dissipabitur cãpparis

Expanded text:
anni de quibus dicas non mici placent. Antequam tenebrescat sol, et lumen, et luna, et stelle: et revertatur nubes post plubiam. Quando commovebuntur custodes domus, et mutabuntur viri fortissimi: et otiose erunt molentes in minuto numero. Et tenebrescent videntes per foramina, et claudent ostia in platea: in umilitate vocis molentis. Et consurgent ad vocem volucris: et obsurdescent omnes filie carminis. Excelsa quoque timebunt: et formidabunt in via. Florebit amigdalus et impinguabitur lucusta: et d
Abbreviated transcription (Latin):
t pecuniȩ obędiunt om̃a: In cogi¬
tatione regi pe detrahas. & Ip
secreto cubiculi tui pe maledixe.¬
ris diuiti. qͥa auis cęli portabit uo¬
cẽ tuã : & qui habet pennas. ad¬
nuntiabit sententiam:
aquas: quia post multa tẽpora
inuenies illũ: Da partẽ septem
nec ñ & octo: quia ignoras qͥd
futurũ sit mali suꝑ terram Si
repletȩ fuerint uubes: Ymbres
suꝑ terrã effiuident Si ceciderit
lignũ ad austrũ. aut ad aquilonẽ:
ipꝰ quocũq loco ccciderit. ibi erit:
Qui obseruat uentũ ñ seminat:
& qui considerat nubes. numquã
metet Qnon. odo ignoras quȩ itt
uia sp̃s & qua rationẽ cõpingant᷑
ossa in uentre pregnantis: sic nes¬
cis opera d̃ qͥ fabricator ẽ omniũ:
ue ciss& manꝰ tua. quia nescis qͥd̃
magis oriator. hoc anit illiid &

Expanded text:
a. In cogitatione tua regi ne detrahas, et in secreto cubiculi tui ne maledixeris diviti: Quia avis coeli portabit vocem tuam, et qui habet pennas annuntiabit sententiam. aquas: quia post multa tempora invenies illum. Da partem septem, necnon et octo: quia ignoras quid futurum sit mali super terram. Si repletae fuerint nubes, imbrem super terram effundent. Si ceciderit lignum ad austrum, aut ad aquilonem, in quocumque loco ceciderit, ibi erit. Qui observat ventum, non seminat: et qui considerat nubes, numquam metet. Quomodo ignoras quae sit via spiritus, et qua ratione compingantur ossa in ventre praegnantis: sic nescis opera Dei, qui fabricator est omnium. ne cesset manus tua: Quia nescis quid m
Abbreviated transcription (Latin):
homo opus. qͦd operatꝰ c̃ dr̃. ab ini¬
tio. usq ad finẽ: Et cognoui. qq̃
ñ e̾et melius: pisi lȩtari & facere
benȩ in uita sua. Om̃is cñ homo
qͥ comedit & bibit & uidet bonum
de labore suo.: Hoc donum dĩ est:
Didici qͦđ om̃a opera quȩ fecit
ds̃: ꝑseuerent in ȩc̃nũ Non possi¬
mus eis quicquã addere. uec aufer¬
re: quȩ fecit ds̃ ut timeatur. Qqͣ
factũ ẽ: ipsũ ꝑmanet : Quȩ futu¬
ra sunt : iã fuerunt: & ds̃ instau¬
rat qͦđ abut: Uidi sub sole in loco
iudicii impietatẽ: & in loco iusti¬
tiȩ iniqͥtatẽ & dixi in corde meo:
Iustũ & impiũ iudicabit dñs. &
tẽpus om̃is rei tunc erit Dixi
in corde meo de filus hominũ:
ut probaret eos ds. & ostender&
similes esse bestiis : oceccar¬
dcirco unꝰ interitus ẽ hominis
& ium̃toꝵ: & ȩqua utriusq con¬
ditio: Dic̃ moritur homo: sic &

Expanded text:
pus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem et cognovi quod non esset melius nisi laetari et facere bene in vita sua omnis enim homo qui comedit et bibit et videt bonum de labore suo hoc donum Dei est didici quod omnia opera quae fecit Deus perseverent in perpetuum non possumus eis quicquam addere nec auferre quae fecit Deus ut timeatur quod factum est ipsum permanet quae futura sunt iam fuerunt et Deus instaurat quod abiit vidi sub sole in loco iudicii impietatem et in loco iustitiae iniquitatem et dixi in corde meo iustum et impium iudicabit Deus et tempus omni rei tunc erit dixi in corde meo de filiis hominum ut probaret eos Deus et ostenderet similes esse bestiis idcirco unus interitus est hominis et iumentorum et aequa utriusque condicio sicut moritur homo
Abbreviated transcription (Latin):
ui fodit fouea incidet in eã: & qͥ
dissipat sepẽ. mordebit eũ colu¬
ber Qui transfert lapides.
affligetur in eis: & qͥscindit ligna.
uulnerabitur ab eis: Siretunsũ
fuerit ferrũ: & hoc ñ ut prius.
sed hebetatũ erit: multo labore
exacuetur. & post industriam
sequitur sapientia:
Simordeat serpens in silentio: Ni¬
hil eominꝰ hab& qͥ occulte detrahit:
Uerba oris sapientis gr̃a: & labia
insipientis p̃cipitabunt eũ: Initiũ¬
oris illius error pessimus: Stultꝰ
uerba multiplicat: Ignorat homo
qͥd ante se fuerit. & quod post
futurũ . ẽ. qͥs illi poterit indicare:
Labor stultoꝵ affliget eos qui
uesciunt in urbẽ ꝑgere Uȩ tibi
terra cuius rex ẽ puer: & cuius
principes mane comedunt:
eata erra cuiꝰ rex nobilis est: &
cuiꝰ principes uescunt᷑ in tẽpore

Expanded text:
ui fodit foueam, incidet in eam: et qui dissipat saepem, mordebit eum coluber. qui transfert lapides, adfligetur in eis: et qui scindit ligna, uulnerabitur ab eis. si retunsum fuerit ferrum et hoc non ut prius sed hebetatum fuerit, multo labore exacuatur: et post industriam sequitur sapientia. si mordeat serpens in silentio, nihil eo minus habet qui occulte detrahit. uerba oris sapientis gratia, et labia insipientis praecipitabunt eum. Et paoris illius error pessimus stultus verba multiplicat ignorat homo quid ante se fuerit et quod post futurum est quis illi poterit indicare labor stultorum adfliget eos qui nesciunt in urbem pergere vae tibi terra cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt beata terra cuius rex nobilis est et cuius principes vescunt
Abbreviated transcription (Latin):
Merti me alio. uidiq sub sole:
nec uelociũ e̾x cursum: pec fortiu
bellũ. nec sapientiũ panem: pec
doctoꝵ diuitias. nec araificuni
grãm : sed tẽpus casũq in om̃ibus
Nescit homo finẽ suum. sea sicit
pisces capiuntur hamo & sic̃ aue
cõp̃henduntur laqueo sic capius¬
tur homines tẽpore malo cũ cis
ex tẽplo suꝑ uenerit. Hanc qͥd
uidi sub sole sapientiã: & ꝓbau
ci in ea uiri: Uentt cͥtra eãreenis
& uallauit eã. extruxitq muni

Expanded text:
o vidique sub sole nec velocium esse cursum nec fortium bellum nec sapientium panem nec doctorum divitias nec artificum gratiam sed tempus casumque in omnibus nescit homo finem suum sed sicut pisces capiuntur hamo et sicut aves conprehenduntur laqueo sic capiuntur homines tempore malo cum eis extemplo supervenerit hanc quoque vidi sub sole sapientiam et probavi ci in ea viri venit contra eam rex magnus et vallavit ea