comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ontigit autem
et septẽ fratres¬
Una cum matre
apprehensos compelli a
rege contra fas ad carnes
porcinas flagris et taure¬
is cruciatos. Unus autẽ
ex illis qui erat primus
sic ait. Quid queris et
quid uis discere a nobis:
Parati sumus mori: ma¬
gisꝙͣ patrias dei leges
preuaricari. Iratus ita¬
q rex iussit sartagines
et ollas eneas succendi.
Quibus succensis: ius¬
sit ei qui prius locutus
et cute capitis absfracta
sũmas quoq manus et
pedes ei precidi. ceteris
eius fratribus et matre
inspicientibus. Lctõ.ñ.
Tcũ iam per oĩa
mutilis factus es¬
set iussit ignem admo.¬
ueri: et adhuc spirantẽ
torreri in sartagine.In
qua cũ diu cruciaretur:
ceterĩ cũ matre inuicem
se hortabantur mori for¬
titer dicentes. Dñs deus
aspicit ueritatem et con¬
solabitur in nobis: quẽ¬
admodũ per protestatio¬
nem cantici declarauit
moyses. et in seruis suis
consolabitur. Mortuo
itaq primo hoc modo.
sequentem ducebãt ad
illudendũ. Et cute capi¬

Expanded text:
ontigit autem et septem fratres cum matre adprehensos conpelli a rege contra fas ad carnes porcinas flagris et taureis cruciatos unus autem ex illis qui erat primus sic ait quid quaeris et quid vis discere a nobis parati sumus mori magis quam patrias Dei leges praevaricari iratus itaque rex iussit sartagines et ollas aeneas succendi quibus statim succensis iussit ei qui prior fuerat locutus et cute capitis abstracta summas quoque manus ei et pedes praecidi ceteris eius fratribus et matre inspicientibus et cum iam per omnia inutilis factus esset iussit ignem admoveri et adhuc spirantem torreri in sartaginem in qua cum diu cruciaretur ceteri una cum matre invicem se hortabantur mori fortiter dicentes Dominus Deus aspiciat veritatem et consolabitur in nobis quemadmodum protestationem cantici declaravit Moses et in servis suis consolabitur mortuo itaque primo illo hoc modo sequentem deducebant ad inludendum et cute capi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Cum dormieris cũ
patribus tuis suscitabo se¬
men tuũ quod egredietur
de lũbis tuis: et ipse erit
michi in filiũ et ego ero
ei in patrem. Iure ergo da¬
uid abrahe in xp̃i genera¬
tione prefertur: cui mul¬
tiplicior ac per hec om̃ino
ĩmobilis promissio prero¬

Expanded text:
dicens: «Cum dormieris cum dicens: «Cum dormieris cum patribus tuis, suscitabo semen tuum, quod egredietur de lumbis tuis, et ipse erit mihi in filium, et ego ero ei in patrem .» Jure ergo David Abrahae in Christi generatione praefertur, cui multiplicior ac per hoc omnino immobilis promissio praero
Abbreviated transcription (Latin):
Auid uero dictũ est.
de fructu uentris tui ponã
super sedem tuã. Quia igi¬
tur his duobus specialit᷑
est promissus. Hon ĩme¬
rito uniuscuiusq p̾cipue
filius dicitur esse xp̃s. Sed
illud inquirendũ est cur
dauid abrahe in xp̃i gene¬
ratione preponitur: cum a¬
braham multo ante eum
tempore fuisse non dubite.¬
tur: sed si modo factũ ad utrũ¬
q promissionis modũ stu¬
diose referemus: non sine
causa dauid fuisse prepo.¬
sitũ inuenimus. Qd̃ eni
abrahe semel legitur fuisse
promissũ hoc diuid frequẽ¬
ti est pollicitatione firma¬
tum: abrahe enĩ solumodo¬
est dictũ. In semine tuo
benedicentur omnes gẽ¬
tes. Dauid uero xp̃i pat̾
dici speciali quodam pri¬
uilegio meruit: qͥ plures
a deo promissiones acce¬
pit. ficut illud in psalmo.
De fructu uentris tui ponã
super sedem tuã. Et iterũ.
Semel iuraui ĩsacto meo
si dauid mentiar semẽ eius
in eternũ manebit. Et in
libro regũ nathã proph̃a
in spiritu sancto loquitur

Expanded text:
avid vero dictum est: «De fructu ventris tui ponam super sedem meam .» Quia igitur his duobus specialiter est promissus, non immerito utriusque praecipue filius esse dicitur Christus. Sed et illud inquirendum est cur David Abrahae in Christi generatione praeponitur, cum Abraham multo ante eum tempore fuisse non dubitetur? Sed, si modum factae ad utrumque promissionis studiose perpendimus, non sine causa David fuisse praepositum invenimus. Quod enim Abrahae semel legitur fuisse promissum, hoc David frequenti est pollicitatione firmatum. Abrahae enim solummodo dictum est: «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» David vero Christi pater dici speciali quodammodo privilegio meruit, qui plures de eo promissiones accepit; sicut est illud in psalmo: «De fructu ventris tui ponam super sedem meam.» Et iterum: «Semel juraviin sancto meo, si David mentiar, semen ejus in aeternum manebit . » Et in libro Regum, Nathan propheta in Spiritu sancto ad David loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Llud uero quosdã
mouere non irratio¬
nabiliter potest. Cur sãc¬
tus euangelista recepit re¬
prehensibiles solũmodo
mulieres et in xp̃i genea¬
logia interponere studuit:
sanctas uero et absq ulla
contradictione laudabiles
silentio preteriuit. Sed
hoc idcirco factũ est ut dũ
redemptor noster de pecca¬
toribus natus esse descri¬
bitur: pro peccatoribus
de celo ad terram descẽdis¬
se credatur. Descedit quip¬
pe: ut peccata nostra ipse
portaret. Ascendit uero:
ut diuinitatis sue nos par¬
ticipes faceret: sicut per a¬
postolũ dicitur. Qui mor¬
tuus est propter peccata
nostra: et resurrexit prop

Expanded text:
llud vero quosdam movere non irrationabiliter potest cur sanctus evangelista reprehensibiles solummodo mulieres in Christi genealogia interponere studuit, sanctas vero et absque ulla contradictione laudabiles silentio praeterivit. Sed hoc idcirco factum est ut, dum Redemptor noster de peccatoribus natus esse describitur, pro peccatoribus de coelo ad poenam descendisse credatur; descendit quippe, ut peccata nostra ipse portaret; ascendit vero, ut divinitatis suae nos participes faceret, sicut per Apostolum dicitur, quia mortuus est propter peccata nostra, et resurrexi
Abbreviated transcription (Latin):
dendo per salomonẽ cuius
matrem concupiscendo da.¬
uid peccauit: quadra gĩta¬
quinq generationes enu¬
merat. Cum lucas ascendẽ¬
do per nathã per cuius no¬
minis prophetã peccatu
dauid dñs exorauit: septu¬
aginta et septem generati.¬
ones describit: ꝑ matheũ
quippe signatur: quia id¬
circo dei filius ad nos pecca¬
tores descendit ut morta¬
litatis nostre particeps fie¬
ret. Per lucam uero ĩnuit:
quia idcirco post resurrecti.
onem ad patrẽ ascendit: ut
nos diuinitatis sue cõsor¬
tes efficeret. Sicut ꝑ egre¬
giũ predicatorẽ dicitur.
Quod autem ascẽdit quid
est: nisi quia descendit pri

Expanded text:
dendo per Salomonem, cujus matrem concupiscendo David peccavit, quadraginta generationes enumerat, 232 cum Lucas ascendendo per Nathan, per cujus nominis prophetam peccatum David Dominus expiavit, septuaginta et septem generationes describat. Per Matthaeum quippe signatur quia idcirco Dei Filius ad nos peccatores descendit, ut mortalitatis nostrae particeps fieret; per Lucam vero innuitur quia idcirco post resurrectonem ad Patrem ascendit, ut nos divinitatis suae consortes efficeret; sicut per egregium praedicatorem dicitur: Quod autem ascendit, quid est, nisi quia descendit pri
Abbreviated transcription (Latin):
Udistis fratres cha¬
rissimi:. dm̃ incar¬
nationis ineffabile sacra¬
mentũ. Audistis gencalo¬
giam beatissime genitri¬
cis dei : reparatiois huma¬
ne misterium. Audistis
quia creator angelorum
qui fons et origo ommũ
rerũ mira gubernabat in
celis. Ait enim beatus euã¬
gelista. Liber generacio¬
filii abraham. Sed que¬
rendũ hic uidetur cum
tot patrũ numerosa seri¬
es intermittitur⁊ cureoꝵ
solũmodo duorũ dauid
et non potius filius iesse:
uel filius obeth: uel cete¬
rorũ deinceps in medio
positorũ: Sed hec ques¬
tio facile soluitur: si facta
diuinitus utriq ꝓ missio
recensetur. Abrahe quidez
stolus ait. Non dixit in se¬
minibus quasi in multis:
sed in semine tuo uno qd̾
credidit: pater gentiũ est¬
uocatus. Quia uero post¬
modũ signũ circũcisionis
accepit: pater meruit esse
iudeorũ. Et quia de eiꝰ stir¬
pe ille prodiit per quem be¬
nedictio redditur olĩ male.¬
dicte terre: idcirco in semi¬
ne eius benedicuntur om¬

Expanded text:
tres charissimi, Dominicae incarnationis ineffabile sacramentum: audistis in genealogia beatissimae genitricis Dei, reparationis mysterium; audistis, quia Creator angelorum qui fons et origo omnium rerum jura gubernat in coelis. Ait enim beatus 231 evangelista: «Liber generatiofilii Abraham .» Sed quaerendum hic videtur cur tot patrum numerosa series intermittitur, ut horum solummodo duorum, Davidet non potius filius Jesse, vel filius Obeth, vel caeterorum deinceps in medio positorum? Sed haec quaestio facile solvitur, si facta divinitus utrisque promissio recensetur. Abrahae quippestolus, ait: «Non dixit in seminibus, quasi in multis; sed in semine tuo uno, quocredidit, pater gentium; quia vero postmodum signum circumcisionis accepit, pater esse meruit Judaeorum; et quia de ejus stirpe ille prodiit, per quem benedictio redditur olim maledictae terrae; idcirco in semine ejus benedicuntur om
Abbreviated transcription (Latin):
Idete rursus quem¬
admodum attẽdat
ne faciat iustitiam suam
coram hominibus : ut ui¬
deatur ab eis. Opus au¬
tem suũ probet ĩquit unꝰ¬
quisq : et tunc ĩ semetipo¬
tãtũ habebit gloriam et
non in altero. Et iterũ.
Nam gloria nostra hec ẽ
testimoniũ consciẽtie no¬
stre. Et illud quo nichil
est manifestiꝰ. Si adhuc
inquit hominibus place¬
rem: christi seruus nõ es¬
ceptis quasi repugnanti¬
bus ip̃ius dñi moucatur:
multomagis apostolo eiꝰ
ingerat questionem et
dicat. Quomodo tu di¬
cis placete omnibus per
omnia: sicut et ego om¬
nibus per omnia placeo.
et tu idem dicis. si adhuc
hominibus placerẽ xp̃i
seruus non essẽ. Re Iste ẽ¬

Expanded text:
idete rursus quemadmodum attendat, ne faciat justitiam suam coram hominibus, ut videatur ab eis. Opus autem suum probet, inquit, unusquisque; et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero : et iterum, Nam gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae : et illud quod nihil est manifestius, Si adhuc, inquit, hominibus placerem, Christi servus non esde praeceptis quasi repugnantibus ipsius Domini moventur, multo magis Apostolo ejus ingerat quaestionem, et dicat, Quomodo tu dicis, Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo: et tu idem dicis, Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem? Adsit
Abbreviated transcription (Latin):
Glet multos mo¬
luceat lumen uestrũ co¬
ram hominibus: ut uide
ant opera uestra bona: et
glorificent patrem ur̃m
qui in celis est. postea di¬
xit. Attendite ne iusticiã
uestram faciatis coram
hominibus ut uideamim
ab eis. Turbatur eĩ mens
pa rum intelligentis: et
precepto utriq obaudire
cupientis: et per diuersa
et aduersa distenditur.
Tam nemo enu potest
ꝙͣuis uni dño obtempe¬
rare repugnantia iuben¬
ti: ꝙͣ nemo potest etiam
duobus dominis seruire.
quod eodem sermone sal¬
uator ip̃e testatus est. sx.

Expanded text:
let multos moLuceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est, postea dixit, Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis. Turbatur enim mens parum intelligentis, et praecepto utique obaudire cupientis, et per diversa et adversa distenditur. Tam enim nemo potest quamvis uni domino obtemperare repugnantia jubenti, quam nemo potest etiam duobus dominis servire: quod eodem Sermone Salvator ipse testatus est .
Abbreviated transcription (Latin):
telligit utrumq
implet : ⁊ seruiet uniuer¬
sissimo dño : qui seruũ
pigrum non dãnaret si
ea que fieri nullo modo
poterant impe raret. Au¬
di enim paulum seruũ
lum: segregatum ĩ euã¬
geliũ dei. Utrũq et faci¬
entem et docentem. Ui¬
dete quemadmodum
luceat lumen eius corã
hominibus: ut uideant
bona opera eius. Com¬
mendemus inquit nos¬
metipos ad omnem con¬
scientiam hominum in
conspectu dei. Et iterũ.
Prouidemꝰ. eũi bona. non
solum coram deo s etiã
nibus. Et iterum. Place¬
te omnibus per omnia:
sicut et ego omnib per
omnia placeo. Re Iste co¬

Expanded text:
telligit, utrumque implet, et serviet universissimo Domino, qui servum pigrum non damnaret, si ea quae fieri nullo modo poterant, imperaret. Audite enim Paulum servum lum, segregatum in Evangelium Dei, utrumque et facientem et docentem. Videte quemadmodum luceat lumen ejus coram hominibus, ut videant bona opera ejus. Commendamus, inquit, nosmetipsos ad omnem conscientiam hominum in conspectu Dei : et iterum, Providemus enim bona, non solum coram Deo, sed etiam nibus : et iterum, Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo . Videte
Abbreviated transcription (Latin):
Uid ergo faciet a¬
nimus nutans cũ
se obtemperare nõ posse
existimat : et non obtem¬
perare formidat: Si eni
bona opera sua in luce po¬
suerit hominibus intuẽ¬
da ut faciat quod precep¬
tum est: sic luceat lumen
uestrum coram hominibꝰ.
ut uideant bona oꝑa ur̃a.
et glorificent patrem ue¬
strum qui in celis est. reũ

Expanded text:
uid ergo faciet animus nutans, cum se obtemperare non posse existimat, et non obtemperare formidat? Si enim bona opera sua in luce posuerit hominibus intuenda, ut faciat quod praeceptum est, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra, et glorificent Patrem vestrum, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
contra preceptũ fecerit:
ubi dicitur. Attendite ne
uistitiam uestrã faciatis
çoram hominibus: ut ui¬
deamini ab eis. Rursũ¬
q si hec timens et cauẽs
ea que benefacit abscon¬
derit: non se putabit ser¬
uire imperanti et dicẽti.
Tuceat lumen uestrum
coram hominibus: ut ui¬
deant bona opera uestra.

Expanded text:
praeceptum fecit, ubi dicitur, Attendite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis. Rursusque si hoc timens et cavens, ea quae bene facit absconderit, non se putabit servire imperanti et dicenti, Luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra.
Abbreviated transcription (Latin):
ueris amputauit. Hoc em̃¬
medicamentũ nõ famẽ ĩ¬
ducit: sed cibũ aĩe sb̃mi.¬
nistrat. Uenit enĩ filius
hominis manducans et
bibens et dicunt : demo.
niũ Habet: et ideo nõ est
mens nr̃a ieiuna. Ieiu¬
nant hii quibus abest
xpristus: bonorũq me¬
ritorũ copiis egent. At
uero cui uirtus sua uolu̇¬
tate sufficit: qui sua reci¬
pit domo xp̃m: cõuiuiũ
magnũ exhibet. Hoc ẽ bo¬
norum operũ spirituale
cõuiuiũ quo diues popu.¬
lus eget: pauper epulat᷑.
Et ideo inquit: ieiunare
non possunt filii sponsi:
ꝙͣ diu cũ illis sit sponsus.
Uenient autem dies cũ
auferetur ab eis spõsus.¬

Expanded text:
neris amputauit. hoc neris amputauit. hoc medicamentum non famem incidit, sed cibum animae subministrat; uenit enim filius hominis manducans et bibens, et dicunt: daemo nium habet, et ideo, non est mens nostra ieiuna. ieiunant hi quibus abest Christus bonorumque meritorum copiis egent: at uero cui uirtus sua uoluptate sufficit, qui recipit domo Christum conuiuium magnum exhibet, hoc est bonorum operum spiritale conuiuium, quo diues populus eget, pauper I epulatur. et ideo, inquit, ieiunare non possunt filii sponsi, quamdiu cum illis est sponsus. Venient autem dies, cum auferetur ab i
Abbreviated transcription (Latin):
ti celestis et fontis uber¬
tate recreati: esurire ⁊si¬
tire non possunt. Et ideo
qui animo ieiunabant:
murmurabant dicentes
Quare cum publicanis¬
et peccatoribus mandu¬
cat et bibit: Serpẽtina
uox est ista. Deniq hãc
primam uocem serpens
emisit dicens eue. Quid
utiq deus uobis dixit:
nolite manducare ex oĩ
ligno. Ergo patris sui
uenena diffundũt: qui
dicunt. Quid utiq cũ
publicanis et peccatori¬
bus manducat et bibit:
Unde dñs cum peccatori¬
bus manducando: etiã
cum gentibus non pro¬
hibet nos mire cõuiuiũ
dicens. Nõ egent qui
sam sunt medico: s qui
Quũ medicamen.¬
tũ nouus magis¬
ter adduxit. Hoc de terra
non pullulauit. Impru¬
dens eni est creatura oĩs¬
huius cõfectionis. Ueni¬
te omnes qui ĩ curristis
peccatorũ uarias passi o¬
nes : utimini peregrino
medicamento. quo ue¬
nenũ serpentis excludi.¬
tur : quod non solũ pas¬
sionũ abstulit cycatricẽ:
sed etiam causam diri uul¬

Expanded text:
ti caelestis et fontis uberti caelestis et fontis ubertate recreati esurire et sitire non possint. et ideo qui animo ieiunabant murmurabant dicentes: quare cumpublicanisetpeccatoribus manducat et bibit? serpentina uox ista est. denique hanc primam uocem serpens emisit dicens Euae: quid utique deus dixit: nolite manducare ex omni ligno? ergo patris sui uenena diffundunt qui dicunt: quid utique cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit? unde dominus cum peccatoribus manducando etiam cum gentilibus non prohibet nos inire conuiuium dicens: non egent qui sani sunt medico, sed qui uum medicamentum nouus magister aduexit. hoc de terra non pullulauit; inprudens enim omnis creatura huius confectionis. uenite omnes, qui incurristis peccatorum uarias passiones, utimini peregrino medicamento, quo uenenum serpentis excluditur, quod non solum passionum abstulit cicatricem, sed etiam causam diri uul
Abbreviated transcription (Latin):
Istica uocatio pu¬
blicani : quem se¬
qui dñs iubet. non cor¬
poris gressu: sed mentis
affectu. Itaq ille prius
auara de mercedib: du¬
ra de laboribus periculis¬
q nautarũ emolumẽta
cõquer ens. uerbo uocatꝰ
propria reliquit : qui ra¬
piebat aliena. Ac uille
illud sedile destituens:
toto post dominũ uesti¬
gio mentis incedit: con¬
uiuii quoq magni exhi¬
bet apparatum. Qui em
domicilio xp̃m recipit ĩ¬
terno: maximis delecta¬
tionibus exuberantium
pa scitur uoluptatum.
Itaq dñs libenter ingre¬
ditur: et in eius qui cre¬
diderit recumbit affectu.
Sed rursum accenditur
inuidia perfidorũ: et fu.¬
ture pene species prefigu¬
ratur. Epulantibus eñ
fidelibus et in illo celorũ
recumbentib regno:. per¬
fidia ieiuna torquebitur.
quãtũ intersit inter emu¬
los legis et gratie: ꝙ illi
qui legem sequũtur ieiu¬
ne mentis famem patiã¬
tur eternam. Qui uero
uerbũ in interioribus a¬
nime receperunt: alimẽ¬

Expanded text:
stica euocatio publicani, quem sequi iubet non corporis gressu, sed mentis adfectu. itaque ille prius auare de mercedibus, dura de laboribus periculisque nautarum emolumenta conuertens uerbo uocatus propria derelinquit, qui rapiebat aliena. ac uile illud sedile destituens toto pos dominum uestigio mentis incedit. conuiuii quoque magni exhibet adparatum; qui enim domicilio Christum recipit interno maximis delectationibus exuberantium pascitur uoluptatum. itaque dominus libenter ingreditur et in eius qui crediderit recumbit adfectu. sed rursus accenditur inuidia perfidorum et futurae poenae species praefiguratur; epulantibus enim fidelibus et in illo caelorum recumbentibus regno perfidia ieiuna torquebitur. quantum intersit inter aemulos legis et gratiae, quod illi qui legem sequuntur ieiunae mentis famem patiantur aeternam, qui uero uerbum in interioribus animae receperunt alimen
Abbreviated transcription (Latin):
uolebat eam dimit¬
tere occulte: dimittam eã
dicens et a me longe faci¬
am eam : et a cõiũctione
mea. Maior est eñi eius
dignitas: superexcellit eiꝰ
sanctitas: nec mee ꝯgruit
indignitati. Ideo uolebat
occulte dimittere eã. Hec
ergo eo cogitante angelus
dni per uisum apparuit ei
dicens. Quid dubitas io¬
seph: Quare imprudẽter
cogitas: Quare irrationa¬
biliter meditaris: Deus
est qui generatut uirgo¬
nerationis minister es ⁊
non largitor: seruus et
non dñs: mancipiũ et
non plasmator. Prop¬
terea ministra: serua. cu¬
stodi: fer curam et huic
qui nascitur: et huic que
generat. Et enĩ si tibi uxor
nominatur: si in despon¬
satione tibi esse dicitur:
non tamen tibi uxor est:
sed dei unigeniti electa
mater est: propterea io¬
seph fili dauid: qui has
promissiones accepit cui
ista fidelia data sũt sacra¬
menta. Ioseph fili dauid
in hereditatem accipe ea
que illi promissa sunt te¬
stamenta fidelia. Ioseph
fili dauid ne timeas acci¬

Expanded text:
volebat eam occulte dimittere: Dimittam eam, dicens, et a me longe faciam eam, et a cognitione mea. Major est enim ejus dignitas, superexcellit ejus sanctitas, nec meae congruit indignitati. Ideo volebat eam occulte dimittere. Haec autem eo cogitante, angelus Domini per visum apparuit ei, dicens: Quid dubitas, Joseph? quare imprudenter cogitas? quare irrationabiliter meditaris? Deus est enim qui generatur. Hutionis minister es et non largitor; servus, et non Dominus; mancipium, et non plasmator. Propterea ministra, serva, custodi, fer curam, intende et huic qui nascitur et huic quae generat. Etenim si tibi uxor nominatur, si desponsata tibi esse dicitur, non tamen tibi uxor est, sed Dei unigeniti electa mater est. Propterea, Joseph, fili David, qui has promissiones accepit, cui ista fidelia data sunt testamenta; Joseph, fili David,in haereditatem accipe ea quae illi promissa sunt, testamenta fidelia. Joseph, fili David, ne timueris acci
Abbreviated transcription (Latin):
Cculte eam a se di
sicut misericors. Talis er¬
go cum esset ioseph cogi¬
tabat occulte dimittere
eam.Hec inquit eo cogi¬
tante. Querendũ nobis
est quid cogitauerit: ut
Si suspitionem ĩ ea ha¬
bebat: quomodo iustus
erat: Si ergo non ẽ sus¬
picatus uel tale aliquid
cogitauit: cur eã dimit.¬
tere uolebat: Cur ĩmacu¬
latam et sanctam uellet
dimittere: Iniustum eñi
et hoc erat. Sed simplicem
sensum audi huius rõnis.
Ioseph iustus erat et illa
uirgo ĩmaculata erat: s
ideo eam dimittere uolebat:
qm̃ uirtutem mysterii ⁊ sa¬
cramentũ quoddam mag¬
nificũ in eadẽ cognoscebat
cui approximare sese ĩdi¬
gnũ estimabat. Ergo hu¬
milians se ante tantum et
tam in effabilem rem que¬
rebat se longe facere: sicut
et beatus petrus dño se hu¬
milians aiebat. Recede
cator sum. Et sicut centu¬
rio ad cundem dñm mit¬
tens dicebat: Mon sũ di¬
gnus ut intres sub tectũ
meum: quia neq meip̾m
dignũ estimaui ad te ue.¬
nire: uel sicut sancta heli

Expanded text:
cculte eam a se dimsicut misericors. Talis ergo cum esset Joseph, cogitabat eam occulte dimittere. Haec, inquit, illo cogitante. Quaerendum est nobis nunc quid cogitaverit, ut Si suspicionem in ea habebat, quomodo justus erat? Si ergo non est suspicatus, vel tale aliquid cogitavit, cur eam dimittere volebat? ut immaculatam et sanctam voluit dimittere. Injustum enim et hoc erat. Sed enim simplicem sensum audi hujus dictionis. Joseph justus erat, et illa Virgo immaculata erat. Sed ideo illam dimittere volebat quoniam virtutem mysterii et sacramentum quoddam magnificum in eadem cognoscebat, cui approximare sese indignum aestimabat. Ergo humilians se ante tantam et tam ineffabilem rem, quaerebat se longe facere, sicut et beatus Petrus Domino se humilians aiebat: Recede cator sum . Vel sicut ille centurio ad eumdem Dominum mittens, dicebat: Non sum dignus ut intres sub tectum meum, quia nec meipsum dignum existimavi ad te venire . Vel sicut sancta El
Abbreviated transcription (Latin):
Onsiliũ cõgruit
misericordibus.
Hoc enim unũ remediu̾
est de tantis malis eua¬
dendi: ut dimittamus
sicut nobis dimitti uo¬
lumus. et adiuuemus
in quo possumus alios
sicut et nos in quo non
possumus cupimus ad
to oculo quo cerni possit
quod corporeus oculus
non uidit nec auris au¬
diuit nec in cor hominis
ascendit. de quibus hic
dicitur: beati mũdo cor¬
de. Sapientia congruit
pacificis: in quibus iam
ordinata funt omnia:.
nullusq motus adu̾sus
rationem rebellis est: sed
cuncta obtemperant spi¬
ritui hominis. cũ et ipse
obtemperet deo. de quib
hic dicitur: beati pacifici:¬
tur. Unũ autem premiũ
quod est regnum celorũ.
pro ip̃is gradibus uarie
nominatum est. In pri¬
mo sicut oportebat posi¬
tum est regnũ celorum:
quod est perfecte summe¬
q sapientie anime ratio¬
nalis. Sic itaq dictum
est: beati pauperes spiri¬
tu: qm̃ ipsorũ est regnũ

Expanded text:
onsilium congruit misericordibus, hoc enim unum remedium est de tantis malis evadendi, ut dimittamus sicut nobis dimitti volumus, et adjuvemus in quo possumus alios, sicut et nos in quo non possumus cupimus adjto oculo, quo cerni possit quod corporeus oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit : de quibus hic dicitur, Beati mundi corde. Sapientia congruit pacificis, in quibus jam ordinata sunt omnia, nullusque motus adversus rationem rebellis est, sed cuncta obtemperant spiritui hominis, cum et ipse obtemperet Deo: de quibus hic dicitur, Beati pacificnum autem praemium quod est regnum coelorum, pro his gradibus varie nominatum est. In primo, sicut oportebat, positum est regnum coelorum, quod est perfecta summaque sapientia animae rationalis. Sic itaque dictum est, Beati pauperes spiritu; quoniam ipsorum est regnum
Abbreviated transcription (Latin):
regum uolumine
legimus de ioram ochozi¬
am fuisse generatũ. Quo
mortuo iõsabeth filia re¬
gis ioram soror ochozie
tulit ioas filiũ frĩs sui:
et eum internitioni que
traxit cui successit ĩ regnũ
filiꝰ eiꝰ amasias. Post quẽ
regnauit filiꝰ eius azarias
nuĩt oziam sed ochoziãm:
et reliquos quos enume¬
rauimus. Uerum qui a
euangeliste proposituz
erat tres thessere decades
ponere: et ioram se gene
ri miscuerat impiissime
iezabelis: id circo usq ad
tertiam generatione eius
memoria tollitur : ne in
sancte natiuitatis ordi¬
ne poneretur. Infra octa

Expanded text:
Regum volumine legimus de Joram Ochoziam fuisse generatum, quo mortuo, Josabeth filia regis Joram, soror Ochoziae tulit Joas filium fratris sui, et eum internecioni, quae traxit. Cui successit in regnum filius ejus Amasias, post quem regnavit filius ejus Azarias,nuit Oziam, sed Ochoziam: et reliquos quos enumeravimus. Verum quia Evangelistae propositum erat tres tessarescedecades ponere, et Joram generi se miscuerat impiissimae Jezabel, idcirco usque ad tertiam generationem ejus memoria tollitur, ne in sanctae nativitatis ordine poneretur. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
Udas autẽ genuit
phares et zaram
de thamar. Motandum
in genea logia saluatoris
nullam sanctarũ assum
mulierũ: sed cas quasseͥ¬
ptura reprehendit: ut qui
propter peccatores uene¬
rat: de peccatricibus na¬
scens omniũ peccata dele¬
ret. Unde et in consequẽ¬
ruth moabitis pontur:
ason autẽ genuit salmõ.
Iste est naason princeps
tribus iude: sicut innu¬
meris legimus. Ior am
autem genuit oziam:
ozias autem genuit io¬

Expanded text:
udas autem genuit Phares et Laram de Thamar. Notandum in genealogia Salvatoris, nullam sanctarum assumi mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatricibus nascens, omnium, peccata deleret. Unde et in consequenh Moabitis ponitur, at autem genuit Joram. Iste est Naasson princeps tribus Judae, sicut in Numeris legimus . Joram autem genuit Oziam. Ozias autem genuit Jo
Abbreviated transcription (Latin):
augusti cesaris: a com¬
modo quinto et graui¬
one usq ad lateranum
et ruffum. Hic consti¬
fecit sequentes cleros
martyrio coronatur.
Et constituit ut neces
sitate faciente ybicũq
rificata quicunq hoĩm
ex gentibus ueniens ba
ptiz aretur. Hic fecit or¬
dinationes duas ꝑ mẽ¬
sem decembriũ. presbi¬
teros quatuor. diaconeᷤᷤ¬
septem. episcopos ꝑ di¬
uersa loca numero duo
decim. Hic fecit consti¬
tutũ ad interrogationẽ
sacerdotũ de circulo pas¬
che cum presbiteris et
episcopis facta collatio¬
ne: et accersito theophi.¬
lo episcopo alexandrie
facta congregatione ut
a quarta decima luna pͥ¬
mi mensis usq ad uige¬
simam: primo die domi¬
nico custodiatur sanctũ
pascha. Hic sepultus ẽ
iuxta corpus beati petri
in uaticano quinto ka¬
lendas augusti: et cessa¬
uit ep̃atus dies duodeci.¬

Expanded text:
us Cesaris a Comodo V. et Grauione usque ad Lateranum et Ruffinum. Hic constifecit sequentes cleros. Matyrio coronatur. Et constituit ut, necessitate faciente, ibi ubi rificata, quicunque hominum ex gentilitate veniens, ut tem. Hic fecit ordinationes tres per mensem Decembrem, presbyteros viginti quatuor, diaconos tres, episcopos per diversa loca numero odecim. Hic fecit constitutum ad interrogationem sacerdotum de circulo Paschae, cum presbyteris et episcopis facta collatione, et accersito Theophilo episcopo Alexandriae , facta congregatione, ut a quartadecima luna, primi mensis, usque ad vicesimam primam die Dominica custodiatur sanctum Pascha. Hic sepultus est juxta corpus beati Petri in Vaticano V Kalendas Augusti, et cessavit episcopatus dies duodeci
Abbreviated transcription (Latin):
tina. Aut sacrifica deo her¬
culi: aut carnes tuas ig¬
dixit. Ego quidem
semper hoc optaui: uerun¬
tamen si meritus fuero:
um lauditio p̾fecto. Tũc¬

Expanded text:
 Aut sacrifica deo Herculi, aut carnes tuas igEt ego quidem semper hoc optavi verumtamen si meritus fuero ur Laodicio praefecto,
Abbreviated transcription (Latin):
Uenite ad me benedicti
patris mei percipite reg¬
nũ quod uobis paratũ ẽ
ab origine mũdi. Tunc
ampronianus tremefac¬
tus cecidit ad pedes sisin¬
nii diaconi et dixit ei. Ad¬
iuro te per xp̃m quem cõ¬
fiteris ne tardes me bap¬
tizare: et facias me tecũ
pertingere ad coronam.

Expanded text:
Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est a constitutione mundi . Tunc Apronianus tremefactus cecidit ad pedes Sisinnii diaconii, dicens: Adjuro te per Christum quem confiteris, ne tardes me baptizare, et facias me tecum pertingere ad coronam.
Abbreviated transcription (Latin):
iste est frater hero¬
dis de quo supra diximꝰ.
tetrarcha ituree et traco¬
nitidis regionis: qui in
honorem tyberii cesaris:
cesaream philippi que
nunc paneas dicitur ap¬
pellauit: et est in prouin¬
cia phenicis: imitatus he¬
rodem patrem: qui in ho¬
norem augusti cesaris ap¬
pellauit cesaream : que
prius turris stratonis uo¬
cabatur: et ex nomine
filie eius lybia den trans
iordanem extruxit. Iste
locus est cesaree philippi:
ybi iordanis ad radices
oritur libani: et habet du¬
os fontes: unũ nomine
ior : et alterũ dan: qui si¬
mul iuncti iordanis nomẽ
efficiunt. Et ĩterrogabat
discipulos suos dicens.
Quem dicunt homines¬
homines: sed filiũ homis:
ne iactanter de se querere

Expanded text:
iste est frater Herodis de quo supra diximus, tetrarcha Ituraeae et Trachonitidis regionis, qui in honorem Tiberii Caesaris Caesaream Philippi, quae nunc Paneas dicitur, appellavit, et est in provincia Phoenicis; imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius Turris Stratonis vocabatur, et ex nomine filiae ejus Libyadem trans Jordanem exstruxit. Iste locus est Caesareae Philippi, ubi Jordanis ad radices oritur Libani, et habet duos fontes, unum nomine Jor, et alterum Dan, qui simul misti Jordanis nomen efficiunt. Et interrogabat in via discipulos suos dicens: Quem me dicunt eshomines, sed filium hominis, ne jactanter de se quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
bit: qui fidei sinceritatez¬
reant firmiter sensib no¬
stris: Hec intelligãtur ple¬
na fide: hec toto corde di¬
ligantur: Hhec operũ indesi¬
nentiũ magnanimitate
acquirantur. Positũ est
in potestate faciẽtis: quia
regnũ celorũ uim patit᷑¬

Expanded text:
fide et veritatereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec toto corde diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Reposita est in potestate facientis; quia regnum coelorum vim patit
Abbreviated transcription (Latin):
alio non emitur precio ni¬
si teip̃o. Tantũ ualet ꝙͣtũ
tu es. Te da et habebis il¬
baris de precio. xpũs se¬
metip̃m tradidit ut aqui.¬
rẽt te regnũ deo et patri.
ita te ip̃m da ut sis regnũ
eius. idest nõ regnet pec¬
catũ in tuo mortali corꝑe:
sed uirtus ĩ aquisitionẽ
uite. Ad hanc igitur dile
palmam libenter ac prõp¬

Expanded text:
aliud non quaerit pretium nisi te ipsum; tantum valet, quantum es tu; te da, et habebis ilbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te regnum Deo Patri, ita et tu teipsum da, ut sis regnum ejus, ac non regnet peccatum in mortali tuo corpore, sed spiritus in acquisitionem vitae. Ad hanc igitur operuervenire palmam. Libenter ac promp
Abbreviated transcription (Latin):
uotus uisitabat: missas
attentius audiebat: et
euangelizantib regnũ
conuocatis pueris deuo¬
to et honesto corporis
gestu: et uerborũ gra¬
ture gratie p̾sagia plu
iunabat puerulus ut te¬

Expanded text:
votus visitabat, missas actentus audiebat et evangelizantibus regnum ens, advocatis pueris devoto corporis gestu et verborum grain eo gratie presagia quampluriunabat puerulus,
Abbreviated transcription (Latin):
na eius deuota nutrix:
stupens in puero: talia
preludia future sactita¬
uirginis ymaginem la
dam suspirii emissione:
replicantem obseruabat.
etate sabbato ieiunans.
laudabili cursu quoad
uixit ꝑseuerauit. Speci¬
nus intuentium oculos
alliciebant: Ut non solũ
rabilis et omni laude
pudico ac demisso uul¬

Expanded text:
Gaudebat devota nutrix, stupens in puero talia preludia future sanctitaVirginis imaginem lacdam suspirii et vocis exprimentem observabat.etate sabbato ieiunans, laudabili cursu quoad vixit perseveravit. Omnius intuentium oculos alliciebant, ut non solum rabilis et omni laude  et pudico ac demisso vul
Abbreviated transcription (Latin):
ãmirabilis sanctissimus¬
fuit bernardinus : ab ip̃is
cunabulis perfectionis
uinea dm̃ cultor et ope¬
rarius destinatus opus
excercuit. Hic equidem
ex tuscie ꝑtibus nobili
utriusq parẽtis genere
ortus est. Cuius pater¬
tollus inter senarum
ciues et ipse patricius:

Expanded text:
ir iste sanctissimus Bernardinus ab ipsis cunabulis perfectioni vinea Domini cultor et operarius designatus, ruit. Hic siquidem ex Tuscie provincia, nobili utriusque parentis genere ortus est. Cuius pater inter Senarum cives et ipse patricius,
Abbreviated transcription (Latin):
Tunde hoc michi
ut ueniat m̃r dñi
mei adme. Hon enim¬
quasi ignorans dicit.
Scit enim esse sãctispi¬
ritus gratiam et opera¬
tionem: ut mater ꝓphẽ
a matre dñi ad ꝓfectum
sui pignoris salutetur.
Sed quasi nõ humani
hoc meriti sed diuine gre̾
munus esse cognoscat᷑:
ita dicit. Unde hoc mi¬
chi: hoc est quantũ bo¬
nũ michi accidit ut ma¬
ter dñi mei ueniat ad
me. Non cognoseo me¬
um. Unde hoc michi:
Qua iusticia: quib fac¬
tis: pro quib meritis.
usitata hec officia
feminarum sunt: ut ue¬
mat mater dñi mei ad
me. iiraculum sẽtio.
cognosco mysteriũ : ma¬
ter dñi uerbo feta: deo
plena est. Ecce enĩ ut
facta est uox salutatioĩs
tue in auribus meis: ex¬
ultauit in gaudio ĩfans
in utero meo: et beata q̃
credidisti. Uides non
dubitasse mariã sed cre¬
didisse: et ideo fructum
fidei consecutã. Beata
inquit que credidisti:
sed et uos beati qui au¬
ditis et creditis. Quecũ.¬
q enim crediderit aĩa:
et concipit et generat

Expanded text:
unde hoc mihi, ut ueniat mater domini mei ad me? non quasi ignorans dicit — scit enim esse sancti spiritus gratiam et operationem, ut mater prophetae a matre domini ad profectum sui pignoris salutetur — sed quasi non humani hoc meriti, sed diuinae gratiae munus esse cognoscat, ita dicit: unde hoc mihi? hoc est: quantum bonum mihi accidit, ut mater domini mei ueniat ad me? non cognosco meum. unde hoc mihi? qua iustitia, quibus factis, pro quibus meritis? usitata haec officia feminarum sunt, ut ueniat mater domini mei ad me. miraculum sentio. cognosco mysterium: mater domini uerbo feta, deo plena est. Ecce enim ut facta est uox salutationis tuae in auribus meis, exsultauit gaudio infans in utero meo. et beata quae credidisti. uides non dubitasse Mariam. sed credidisse et ideo fructum fidei consecutam. beata inquit quae credidisti. sed et uos beati, qui audistis et credidistis; quaecumque enim crediderit anima et concipit et generat
Abbreviated transcription (Latin):
Ugis ibi splẽdor
non ille qui nũc¬
hic est.sed tanto clarior ꝙͣ¬
illuminabit eã et lucerna
eius est agnus. Ibi sãcti
fulgebunt sicut sol ĩ con
petuas eternitates ac sicut
splendor. firmamenti: qͥ

Expanded text:
ugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior, quilluminabit eam, et lucerna ejus est Agnus. Ibi sancti fulgebunt ut stellae in aeternitates, et sicut splendor firmament
Abbreviated transcription (Latin):
dinensi ad arcũ
faustini: beatissime et il¬
lustrissime sabine marty¬
ris: que fuit uxor quon¬
dam preclarissimi ualen¬
tini: et filia herodis metal¬
larii. Que passa est adri¬
ano imperante.sub prefe¬
cto elpidio. Hanc beata
uirgo seraphia cũ in do¬
mo eius conuersaret: ꝑ
suasit in fide dm̃ nostri
candem uirginem usq ad
Iocum passionis secuta ẽ
Cui preses berillus dixit
Quid tibi ipsi derogas:
aut quare temetip̃am ui¬
lem reddis: Aut qͣre non
consideras que es. aut cu¬
ius filia es. Cõuinxisti
enĩ te xpĩanis. ⁊ oblita
es natalis tui: et memo¬
riam tanti uiri cuius uxor¬
fuisti: et deorũ quoꝵ irã
uereor ne incurras. Reu̾¬
tere magis ad domũ tuã.
et dimitte hanc nephãdã
que maleficiis te et plu¬
res demutauit a deorum

Expanded text:
cum Faustini, natale beatissimae et illustrissimae Sabinae martyris, quae fuit uxor praeclarissimi quondam Valentini, et Filia Herodis Metallarii, quae passa est, Adriano imperante, sub praefecto Helpidio. Hanc beata virgo Seraphia, cum in domo conversaretur, persuasit in fide Domini nostri eamdem virginem usque ad locum passionis secuta est, et cum ei praeses Berilus diceret: Quid tibi ipsa derogas, aut quare temetipsam vilem reddis, aut quare non consideras quae es, aut cujus filia es? Conjunxisti enim te Christianis, et oblita es natales tuos, et memoriam tanti viri, cujus fuisti; et deorum, quorum iram vereor ne incurras. Revertere magis ad domum tuam, et dimitte hanc nefandam, quae maleficiis te et plures demutavit a deorum
Abbreviated transcription (Latin):
Emanserunt iiii.¬
ergo ĩ illa domo
que susceperat dominuz
in duabus feminis due
la desidiosa. Ambe ĩnocen¬
tes. ambe inꝙ laudabiles:
sed una laboriosa. altera
ociosa. Nulla facinorosa
quã cauere debet laborio¬
sa: nulla desidiosa quam
cauere debet ociosa. Erãt
ergo in illa domo iste due
uite. et ip̃e fons uite. In
martha erat ymago presẽ¬
tiũ: in maria futurorũ.
Quod agebat martha
ibi sumus: qd agebat
maria hoc speramus. Hoc
agamus bene: ut illud
habeamus plene. Lcõ.ix.
remoti a negotiis. seposi.¬
tis familiaribus curis.
Conuenistis. statis. au¬
distis. Inꝙͣtum hec agi¬
tis. marie similes estis.
et facilius uos qd̾ agit
maria agitis: quã ego
qui prerogo. Si quid
tamen dico xpristi est
Ideo autem uos pascit

Expanded text:
emanserunt ergo in illa domo, quae susceperat Dominum, in duabus feminis duaela desidiosa. Ambae innocentes, ambae, inquam, laudabiles, sed una laboriosa, altera otiosa: nulla facinorosa, quam cavere debet laboriosa; nulla desidiosa, quam cavere debet otiosa. Erant ergo in illa domo istae duae vitae, et ipse fons vitae. In Martha erat imago praesentium, in Maria futurorum. Quod agebat Martha, ibi sumus: quod agebat Maria, hoc speramus. Hoc agamus bene, ut illud habeamus plene. Nam quid remoti a negotiis, sepositis familiaribus curis, convenistis, statis, auditis. In quantum hoc agitis, Mariae similes estis. Et facilius vos quod agit Maria, quam ego qui praerogo. Si quid tamen dico, Christi est: ideo vos pascit,
Abbreviated transcription (Latin):
dico mala. non iniqua.
non nepharia. non luxu¬
riosa. non impia: sed la¬
boriosa. erũpnis plena.
timoribus castigata.
temptationibus sollicita.
Hanc ipsam innocentem
uitam dico: qualem dece¬
martham. Hanc ergo ꝙ¬
tum potestis inspicite: et
de hac ut dixi copiosius
ꝙͣ loquimur cogitate.Ui¬
ta uero iniqua aberat ab
illa domo: nec cũ martha
erat. nec cũ maria. Et si
aliquando fuit: dño in¬
trante fugit. Fugiũt em̃¬

Expanded text:
dico mala, non iniqua, non nefaria, non luxuriosa, non impia; sed laboriosa et aerumnis plena, timoribus castigata, tentationibus sollicita: hanc ipsam innocentem vitam dico, qualem deceMartham: hanc ergo, quantum potestis, inspicite; et de hac, ut dixi, copiosius quam loquimur cogitate. Vita vero iniqua aberat ab illa domo, nec cum Martha erat, nec cum Maria: et si aliquando fuit, Domino intrante fugit. Rem
Abbreviated transcription (Latin):
nus ratiocinator uelut
ad centuplum manum
porrigens: semper de sini¬
stra transmmisit ad dexte¬
ram: et in celo reposuit
sudores suos. Nam et si
hic opera eius uidẽtur:
merita transierunt. Illi¬
in quãtum possumus in

Expanded text:
nus ratiocinator, velut ad centuplum manum porrigens semper de sinistra transmisit ad dexteram, et in coelo reposuit sudores suos; nam etsi hic opera ejus videntur, merita transierunt. Illquantum possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ec itaq atq hu¬
iusmodi plurima
gerens: que etiam ipsi
plenius meministis: q̃
quia proferre per nos at¬
q expedire: ut dignum
est non potest sermo pau
perculus:. melius ea uob̾
uester dicet affectus. Sũ¬
me quippe alacritatis ĩ¬
stantia : fuit cultor ⁊ cus¬
tos animarũ: cupidita¬
tes resecans : iras cõpri¬
mens malitias extirpȧs
Hiis magis uir iste tem¬
poribus necessariꝰ fuit:
quibus tanta iniqͥtas
ente iusticia uiribus con¬
ualescit. Et qui dem in
hac peregrinatione solo
corpore constitutus co¬
gitatione et auiditate

Expanded text:
ec itaque atque hujusmodi plurima gerens, quae etiam ipsi plenius meministis, quae quoniam proferre per nos atque expedire, ut dignum est, non poperculus, melius vobis ea vester dicet affectus; summae enim alacritatis instantia fuit cultor, et custos animarum, cupiditates resecans, iras comprimens, malitias exstirpans. His etiam magis vir iste temporibus necessarius fuit, quibus tanta iniquitas, ente justitia, viribus convalescit. Et quidem ille in hac peregrinatione solo corpore constitutus cogitatione et aviditate
Abbreviated transcription (Latin):
nos possit assumere. Pa¬
ter rogo ut ubi ego sum ⁊
li sint mecum. Et nos qnͣ¬
lo patronus noster. M. ĩ
sedem suam et sinũ suũ
uelut abrahã peculiares
accipiat: et in illa die in¬
columes oues suas letus
pastor agnoscat: ipso ad¬
iuuante qui uiuit et re¬
gnat in secula seculorũ.

Expanded text:
nos possit assumere, Panos possit assumere, Pater, rogo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, et nos quandros, patronus noster Odo in sedem suam et sinum suum velut Abraham peculiares accipiat, et in illa die incolumes oves suas, laetus pastor agnoscat. Ipso adjuvante qui vivit et regnat in saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
poralia: nemo terrena ce¬
lestibus ante ponat. Te¬
ut etiam cor in celis habe¬
re possimus. Mecesse ẽ eñi
ut quo precesserit dilecti¬
onis thesaurus: illuc qͦq¬
Istius ergo in quã tum
possumus uestigiis insi¬
stamus quibus per illã¬
celi ampla festinãs: qua
eum sequeremur ostẽdit.
et animarum nostrarũ
facies ad cum respitien¬
tes: tanꝙͣ ad speculum
componamus : ⁊ quasi
bomi filii similitudinem
patris in nobis excolamꝰ.
de eo alter gratiar
et spetiem compunctioĩs.
alter pigmentum candi¬
dissimũ nitide castitatis
pallorẽ ille abstinentie:
ruborẽ ille uerecũdie. Ille
ardentem in dei rebus fidẽ
uelut aereum splendorez
radiantem atqr hoc mo¬
do spiritalia interioris
hominis memibra compo¬
nens in corpus plebis
sue transeat ad celũ. Et
ad unam illius faciẽ om¬
nem exornemus domũ:
id est uniuersam pinga¬
mus ecclesiam dei. Et ui¬
dens nos uel de cterni tre¬
more iudi cii uel de et̾na
bratitudine cogitantes:
illa euangelica christi uor

Expanded text:
rat, nemo terrena coelestibus anteponat. Theut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc Illius ergo in quantum possumus, vestigiis insistamus, quibus per illceum sequeremur ostendit. et animarum nostrarum facies, ad eum respicientes tanquam ad speculum, componamus, et quasi boni filii, similitudinem patris in nobis excolamus. de eo alter gratiam et speciem compunctionis, alter pigmentum candidissimum nitidae castitatis, pallorem ille abstinentiae, ruborem iste verecundiae. Ille ardentem in Dei rebus fidem velut aerium splendorem radiantem, atque hoc modo spiritalia interioris hominis membra componens, in corpus plebis suae transeat ad coelum. Et ad unam illius faciem omnem exornemus domum, id est, universam pingamus Ecclesiam Dei. Et videns nos, vel de aeterni tremere judicii, vel futura beatitudine cogitantes, illa evangelica Christi vox
Abbreviated transcription (Latin):
torũ patrator miraculo¬
rum sub preside agricola¬
o: post diutinam cesionẽ.
post carcerem atq deĩde
ubi pectinibus ferreis: car¬
nes enis dirupte sũt:pꝰ
iterum teterrimũ carcerẽ:
post dimersionem laci un¬
de desuper uadens saluus
exiuit. iubente inquissi¬
mo iudice: capite ad ex¬
tremũ cum duobus pue¬
ris truncatus: felicia reg¬
na ita cum ip̃is ĩgressus¬
est. Ipo autem adhuc a¬
gomzante: septem mulie¬
res beatissime que guttas
sanguinis eius preterflu¬
entes de beatissimis pla
gis corporis ip̃ius collige¬
bant: deprehense ꝙ essent
xp̃iane: post caminum ig¬
nis: ubi plumbo super in¬
fuse sunt: post pectines fer¬
reos: quibus carnes earũ
dirupte sunt: post ereas
tunicas et cãdentes: no¬
uissime sententia data:
gladio percusse datoq p̾¬
cio sanguinis: uitam me¬
rebantur eternam. ¶In¬

Expanded text:
torum patrator miraculorum, sub praeside Agricolao, post diutinam caesionem, post carcerem, atque ubi pectinibus ferreis carnes ejus disruptae sunt, post iterum teterrimum carcerem, post demersionem laci, unde supervadens salvus exivit, jubente iniquissimo judice, capite ad extremum cum duobus pueris truncatur, felicia regna ita cum ipsis ingressus. Ipso autem adhuc agonizante, septem mulieres beatissimae, quae guttas sanguinis ejus praeterfluentes de beatigis corporis ipsius colligebant, deprehensae quod essent Christianae, post caminum ignis, ubi plumbo superinfusae sunt, post pectines ferreos, quibus carnes earum disruptae, post aereas tunicas excandentes, novissime data sententia gladio percussae, datoque pretio sanguinis, vitam merebantur aeternam. XI
Abbreviated transcription (Latin):
tem et confringite et ĩlo
et hanc adorate. Tũc illi
qui cruciabantur ceperũt¬
nobis uirtus. et deiicie¬
mus martem hũc. Facto
itaq silentio apostolus di¬

Expanded text:
tam confringite et in ni adorate». Tunc illi qui cruciabantur nobis virtus, et hunc Martem dejiciemus. » Facto itaque silentio, apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
ci sanctũ chrisogonũ. Cui
cũ diceret accipe prefectu¬
re dignitatem: sume etiã
cõsulatũ generis tui: tan¬
tũ ut adores deos: beatus
chrisogonus respondit.
Unũ deũ mente adoro: cor¬
de colo: sinceris actibus
ueneror. Istorũ autẽ deoꝵ
uestroꝵ simulachra: que
potestate cõminuo. pote¬
ani ductus est ad
aquas gradatas: et ibidẽ
decollatus. Corpus autẽ¬
eius in mare proiectum:
post modicũ in possessioͬe
que dicitur ad saltus ĩuẽ¬
tũ est. Quod sanctus zoil¬
lus senex presbiter collegit
et in locello subterraneo ĩ
cubiculo suo posuit. Cui
etiam caput eius reuela¬
tũ est: ita recens quasi ea¬
dem hora fuisset abscisuz.
Quod et corpori eius cõ¬

Expanded text:
ci Chrysogonum. Cui cum diceret: Accipe praefecturae dignitatem, sume etiam consulatum generis tui, tantum ut adores deos; beatus Chrysogonus respondit: Unum Deum mente adoro, corde colo, sinceris actibus veneror; istorum autem deorum vestrorum simulacra, quia potestate comminuo eani ductus est ad aquas Gradatas, et ibidem decollatus. Corpus ejus in mare projectum, post modicum in possessione quae dicitur ad Saltus, inventum est. Quod sanctus Zoilus, senex presbyter collegit, et in locello subterraneo in cubiculo suo posuit. Cui etiam caput ejus revelatum est, ita recens quasi eadem die fuisset abscissum, quod corpori ejus com
Abbreviated transcription (Latin):
Dhec sanctus chri.¬
sogonus talia re¬
misit scripta. Chrysogo¬
nus anastasie. Semper
ut lumen tenebre añcedãt
Sic etiã post ĩfirmitatẽ
salus reuertitur: et uita
post mortem promittitur.
Uno fine concluduntur:
ne uel tristibus desperatio:
uel letis elatio dominetur.
Unũ mare est: ĩ quo naui.¬
cule corporis nri uelificãt:
et sub uno corporis guber¬
natore aĩe nr̃e nautico fũ¬
gũtur offitio. Quorũdã
igitur naues fortissimis
carinarũ nexibus solidate:
tenebrosi equoris concita¬
tos fluctus illese pretere¬
unt: quoru̇dã uero fragi¬
lis iuctura lignorũ etia
in tranquillo uicinũ mor¬
ti conficiũt cursũ. Prope
est enĩ ut pereant: qui nõ
cogitant qualiter ad salu¬
tis portũ pertingãt. Tu au¬
tem o xp̃i irreprehẽsibilis
dũ parueris: cũ martyrii
palma: ad xp̃m attinges.

Expanded text:
ec sanctus Chrysogonus talia remisit scripta: « Chrysogonus Anastasiae. Semper est ut lumen tenebrae antecedant. Sic etiam post infirmitatem salus revertitur, et vita post mortem promittitur. Uno fine concluduntur eospera, ne vel tristibus desperatio, vel laetis elatio dominetur. Unum mare est, in quo naviculae corporis nostri velificant, et sub uno corporis gubernatore animae nostrae nautico funguntur officio. Quorumdam igitur naves, fortissimis carinarum nexibus solidatae, tenebrosi aequoris concitatos fluctus illaesae praetereunt. Quorumdam vero fragili junctura lignorum etiam in tranquillo vicinum morti conficiunt cursum. Prope est enim ut pereant qui non cogitant qualiter ad salutis portum pertingant. Tu autem, o Christi irreprehensibilis dum parueris, cum martyrii palma ad Christum pertinges.