comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tenciã: qͥ forcior est om̃i principa¬
tu &. potestate: qͥ sapienciã &. medul¬
lã sacroꝵ sensuũ. ñ a primo uel se¬
cundo. s a t̃cio cȩlo largit᷑ asporta¬
uit. Nli sunt magistri nr̃i. qͥ a magis¬
tro om̃iũ uias uitȩ plenius didice¬
r̃t. & docent nos usq in hodiernũ
diem. Quid ergo docuer̃t. uel do¬
cent nos apłi sci. Non piscatoriã
artẽ uel cenofactoriã. uel qͥcquid
huiꝰmodi ẽ ñ platonẽ legere. ñ ari¬
stotelis uersucias inuersare: ñ sẽꝑ
discere. & nũꝗͣ. ad ueritatis scien¬
ciã ꝑuenire. Docuert me uiuere.
Putas parua res sit: scire uiuere:
Magnũ aliqͥd: immo maximũ est
son uiuit qͥ suꝑbia inflat᷑ qͥ luxu¬
ria sordidat᷑. qui eeteris inficitur
pestibꝰ: quando ñ ẽ hoc uiuere. sed
uita confundere.&. apprõpinquare
usq ad portas mortis. Bonã aũ uitã
ego puto & mala pati &. bona fa¬
cere: & sic ꝑseuerare usq ad mortẽ.

Expanded text:
 fortior est omni principatu et potestate : qui sapientiam et medullam sacrorum sensuum non a primo vel secundo, sed a tertio coelo largiter asportavit . 3. Hi sunt magistri nostri, qui a magistro omnium vias vitae plenius didicerunt, et docent nos usque in hodiernum diem. Quid ergo docuerunt vel docent nos apostoli sancti? Non piscatoriam artem, non scenofactoriam, vel quidquid hujusmodi est: non Platonem legere, non Aristotelis versutias inversare, non semper discere, et nunquam ad veritatis scientiam pervenire. Docuerunt me vivere. Putas, parva res est scire vivere? Magnum aliquid, imo maximum est. Non vivit qui superbia inflatur, qui luxuria sordidatur, qui caeteris inficitur pestibus; quoniam non est hoc vivere, sed vitam confundere, et appropinquare usque ad portas mortis. Bonam autem vitam ego puto, et mala pati, et bona facere, et sic perseverare usque ad m
Abbreviated transcription (Latin):
remetient᷑ nobis. Peccauit peccatũ
grande petrus apłs. &. fortassis quo
grandius nullũ ẽ. &. tam uelocissime
quã facillime ueniã consecutꝰ ẽ q.
sic ut nichil de singłaritate sui pͥmatꝰ
amuteret. Sed & paulus qͥ in ipsa uis.¬
cera nascentis eccłe. ta singłarit᷑. quã
in c̃õparabilit᷑ grassatꝰ ẽ. ꝑ ipsius filis

Expanded text:
metientur nobis. Peccavit peccatum grande Petrus apostolus; et fortassis quo grandius nullum est: et tam velocissime, quam facillime veniam consecutus est, et sic, ut nihil de singularitate sui primatus amitteret. Sed et Paulus qui in ipsa viscera nascentis Ecclesiae tam singulariter quam incompara
Abbreviated transcription (Latin):
optimũ & donũ ꝑfectũ ẽ: consũ¬
macio felix &. mors prȩciosa. Ha
bes in eugłio tria hec: ipso tibi ser¬
mone dñi cõmendata. Beati in qͥt
pauꝑ es. beati mites. beati qͥ lugen.
sencia respuentes. Beati qͥ nouis¬
sima ꝑuident: inmansue tudine
suscipientes insitũ uerbũ. qͦd e¬
or. saluare animas potest. & pie¬
tate cordis ad futurã tendunt
hereditatẽ. Beati qͥ pristinũ in¬
telligentes errorẽ. crebris lauan
lacrimis lectũ suũ. Uides qͥd op¬
tat uir sẽs: qͥd optinere cupit e¬
is ꝓ qͥbꝰ orat: Utina inqͥt saꝑent
&̾. intelligerent: ac nouissima ꝓ-¬
uident. Ac si manifestius dicat. U
in nobis inueniant᷑ fr̃s. ut suaui¬
t̃ om̃ia nr̃a ꝑ sapienciã dispona¬
mꝰ ut in intellectu preterita pec¬
cata dampnemꝰ. ut ꝓuideamꝰ fu-¬
tura consilio. Utmã sapiamꝰ ad
p̃sentis uitȩ moderacionẽ: utm̃a
intelligamꝰ ad pͣterite correpei-¬
onẽ: utinã deuota. in deũ fide
ꝓuideamꝰ. ut felic̾e habeamꝰ ipso

Expanded text:
optimum, et donum perfectum est consummatio felix, et mors pretiosa. 8. Habes in Evangelio tria haec ipsa, tibi sermone Domini commendata: Beati, inquit, pauperes, beati mites, beati qui lugentsentia respuentes. Beati qui novissima provident, in mansuetudine suscipientes insitum verbum, quod eorum salvare animas potest, et pietate cordis ad futuram tendunt haereditatem. Beati qui pristinum intelligentes errorem, crebris lavant lacrymis lectum suum. Vides quid optat vir sanctus, quid obtinere cupit eis, pro quibus orat? Utinam, inquit, saperent, et intelligerent, ac novissima providerent! Ac si manifestius dicat: Utin nobis inveniantur, fratres, ut suaviter omnia nostra per sapientiam disponamus, ut intellectu praeterita peccata damnemus, ut provideamus futura consilio! Utinam sapiamus ad praesentis vitae moderationem! utinam intelligamus ad praeteritae correctionem! utinam devota in Deum fide provideamus, ut felicem habeamus, ipso
Abbreviated transcription (Latin):
lus. triturans in area dñi. &. su¬
ũ utiq cognoscens possessorẽ.
Unde &. dicebat. Proptͣ x ꝑ i om¬
nia detrim̃tũ feci. & arbitror
ut stercora: ut xꝑm lucrifaciã.
Hec amplexat᷑ stercora. etiã si
quond̾a nutritꝰ fuerit incroce¬
is. hiis lapidat᷑ stercoribꝰ piger.
qͥ xꝑm lucrifacere negligens.
corde uacuo & deserto. foras co¬
git᷑ euagari. Si qͥdẽ famis neces¬
sitate. iacob patriarcha descen¬

Expanded text:
lus, triturans in area Domini, et sulus, triturans in area Domini, et suum utique agnoscens possessorem: unde et dicebat, Propter Christum omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora, ut Christum lucrifaciam . Haec amplexatur stercora, etiamsi quondam nutritus fuerit in croceis ; his lapidatur stercoribus piger, qui Christum lucrifacere negligens, corde vacuo et deserto foras cogitur evagari. Siquidem famis necessitate Jacob patriarcha descen
Abbreviated transcription (Latin):
ex ultacionis int̾nȩ. Decolorauit
oris impaciens. slimirũ ignis est.
ꝙ. in ania folia ñ admittit. Alio¬
qͥn aut ex uri folia: aut certe si
p̃ualuerint. igne̾ extingui neces
consideret᷑ ocłis. ñ erat species
neq decor. Econtra sane alios
dealbatis ueritas cõparat mo¬
num̃tis: foris qͥppe splendidos
&. nnitentes. intus sordidos &̾ fe¬
tentes. Ambulant eñi instolis.
&. pͥmas ut dictũ ẽ cathedras a¬
mant. głosi. honorati . &. magni
in ocłis hominũ. intus auͣ ubi
deus uidet. pleni auarła inui¬
dia ambicione. suꝑbia. luxuri¬
astudiis suis: s obdormiscant
Ane ut exercicii sꝑitalis & cure
cordis iudiciũ euidens ẽ contẽp.¬
tꝰ ex terior: sic eordẽ sollicitu¬
do certũ nichilominꝰ signũ est
mentis incultȩ. Scriptũ qͥppe
ẽ. In desidiis ẽ omnis ociosus. E
itẽ. Ne stercoribꝰ boũ lapidabi¬
tͣ piger. ueue misero: dũ stereo¬
rat᷑ putat ornari. Bos erat pau¬

Expanded text:
exsultationis internae. Decoloravit, exsultationis internae. Decoloravit, oris impatiens. Nimirum ignis est, et inania folia non admittit. Alioquin aut exuri folia, aut certe, si praevaluerint, ignem exstingui necessconsideretur oculis, non erat species neque decor. E contra sane alios dealbatis Veritas comparat monumentis, foris quippe splendidos et nitentes, intus sordidos et fetentes. Ambulant enim in stolis, et primas, ut dictum est, cathedras amant, gloriosi, honorati, et magni in oculis hominum: intus autem, ubi Deus videt, pleni avaritia, invidia, ambitione, superbia, luxurivertantur a studiis suis, sed obdormiscant Sane ut exercitii spiritualis et curae cordis indicium evidens est contemptus exteriorum, sic eorumdem sollicitudo certum nihilominus signum est mentis incultae: scriptum quippe est, In desideriis est omnis otiosus ; et item, De stercoribus boum lapidabitur piger . Vae, vae misero! dum stercoratur, putatur ornari. Bos erat Pau
Abbreviated transcription (Latin):
nia possidentes: tãꝗͣ. morientes
&. ecce uiuiimꝰ. Qͥ uidebãt me fo¬
ras fugert a me. dieit etiã filia
regis:. ea utiq euiꝰ gła omnis ab
intus ẽ. Unde & clamat incanti¬
co canticor: adolescentulas re.¬
uocans. quas exteriori sua incõ¬
posicione de t̾ritas uidet. Nigra
sũ s formosa filiȩ ihrłm: sic̃ ta¬
bnacła cȩdar. sic̃ pelles salomo¬
nis. Nolite me ẽsid̾are qͦd fusca
sim: qͥa decolorauit me sol. Ac si
manifeste sꝑualis qͥspiã dicat
teneras .&. infirmas mentes ex¬
hortans. Qͥa laborios aquȩq &
humilia c̃uersacionis mee tã
sedule numeratis Saga cilici¬
na st̃ .&. pelles arietũ rubrica¬
te qͥbꝰ interior ille splendor & in¬
terna tegit᷑ gła: ut illesa a pul¬
ueris & imbris iniuria c̃seruet᷑
Nolite me considare qͦd fusca sim.
nolite pauere. nolite mirari. Neq
enĩ tristiciȩ aut necessitatis ẽ ex¬
terior iste neglectꝰ. .&. nigredo fo¬
rinseca: s occulti splendoris &

Expanded text:
nia possidentes: tanquam morientes, et ecce vivimus . Qui videbant me foras, fugerunt a me , dicit et filia regis, ea utique cujus gloria omnis ab intus est. Unde et clamitat in Cantico canticorum adolescentulas revocans, quas exteriori sua incompositione deterritas videt: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem, sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol . Ac si manifeste spiritualis quispiam dicat, teneras et infirmas mentes exhortans: Quid laboriosa quaeque et humilia conversationis nostrae tam sedule numeratis? Saga cilicina sunt, et pelles arietum rubricatae, quibus interior ille splendor et interna tegitur gloria, ut illaesa a pulveris et imbris injuria conservetur. Nolite me considerare quod fusca sim, nolite pavere, nolite mirari. Neque enim tristitiae aut necessitatis est exterior iste neglectus et nigredo forinseca, sed occulti splendoris et
Abbreviated transcription (Latin):
sequestrabit: qͥ mͦ ẽsilia ponit in
anima. & sollicitã facit erga mul¬
ta turbari. Ipse iã parta uictori¬
a. in pace in idipsũ suauit̃ dor¬
mire prestabit: qͥ dũ ad huc lȩo ru¬
giens fremit. & ad uigilias excitat¬
&. accingit. ad pugnã. Uerũ in his
ut supra tetigimꝰ. lib̾acio magis a
malo. quã boni muneracio ẽ: nͥ qͦs
dura nos nr̃e necessitatis exꝑien¬
eia cogit. absenciã mali. boni eu¬
mulos estimare: quẽ admodũ ẽsci-¬
encia grauior immunitatẽ crimi¬
nũ. plenitudinẽ reputat sc̃itatis.

Expanded text:
sequestrabit, qui modo consilia ponit in sequestrabit, qui modo consilia ponit in anima sua, et sollicitam facit erga multa turbari. Ipse jam parta victoria in pace in idipsum suaviter dormire praestabit, qui, dum adhuc leo rugiens fremit, et ad vigilias excitat, et accingit ad pugnam. Verum in his, ut supra tetigimus, liberatio magis a malo, quam boni muneratio est: nisi quod dura nos nostrae necessitatis experientia cogit, absentiam mali, boni cumulos aestimare; quemadmodum conscientia graviorum immunitatem criminum, plenit
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. At qm̃ hec nͥ simplex fuerit o¬
cłs. simplicia ee̾ ñ possunt: necessa¬
rio pietas intencionis & puritas
cordis exigit᷑. ne uel honoris ambi¬
tꝰ uel laudis subripiat appetitus.
s solus ille desidet᷑. qͥ solus de side¬
riũ replet. &. ad ꝓprii fontis origi¬
nẽ. om̃is quã accepimꝰ grã reuer¬
tat᷑. Mem̃to tam̃ solã ex om̃ibꝰ ꝑse¬
ueranciã coronari: nec eã facile
posse inter tot discrimina uendi¬
cari: nͥ multiplic̃ẽ obtineas intã
mul tiplic i colluctacione uirtu¬
tẽ. Nȩc intabernacłis. Porro in atri¬
is. q̃ post molestos cͣflictꝰ. amena
iocunditate fouendos excipiunt
exeuntes: iã diuiciȩ sꝑs erogant᷑
reqͥes a laboribꝰ. securitas a solli¬
eitudinibꝰ. pax ab hostibꝰ. Ipse enĩ
amodo iã dicit sꝑs. ut reqͥescant
a laboribꝰ suis: qͥ tanto feruore
ociũ hactenꝰ int̾dicere. labores
indicere c̃sueuit. Ipse seorsũ acu¬
ris faciet. &. ab omni sollicitudine

Expanded text:
oniam haec, nisi simplex fuerit oculus, simplicia esse non possunt, necessario pietas intentionis et puritas cordis exigitur, ne vel honoris ambitus, vel laudis subrepat appetitus: sed solus ille desideretur qui solus desiderium replet, et ad proprii fontis originem omnis quam accepimus gratia revertatur. Memento tamen solam ex omnibus perseverantiam coronari, nec eam facile posse inter tot discrimina vindicari, nisi multiplicem obtineas in tam multiplici colluctatione virtutem. Haec in tabernaculis. 5. Porro in atriis, quae post molestos conflictus amoena jucunditate fovendos excipiunt exeuntes, jam divitiae spiritus erogantur, requies a laboribus, securitas a sollicitudinibus, pax ab hostibus. Ipse enim amodo jam dicit Spiritus ut requiescant a laboribus suis, qui tanto fervore otium hactenus interdicere, labores indicere consuevit. Ipse seorsum a curis faciet, et ab omni sollicitudine
Abbreviated transcription (Latin):
&. rursũ dũ t̃git erinibꝰ. ex hibet hu¬
militatẽ: dũ ungit ungento. mansu¬
etudinẽ prȩfert.: Nũqͥd possibile est
regnare peccatũ in animo ẽtrito .&.
sꝑu ingemiscenti. aut ñ multa cari¬
tas oꝑit multitudinẽ peccator Di¬
missa st̃ ei peccata multa: qm̃ dilex̃
multũ. Merito ꝓinde iã ñ peccatͥx
iuxta tuã pharisee sentenciã. sea
sc̃a. s discipła xꝑi uocabit᷑: a qͦ etiã
didic it intã breui mitis e̾e̾.&. humi¬
lis corde Alimirũ hoc ẽ qͦd in ꝓpbeta
quus ille accusator frũm: si inqͥbꝰ &
uos e rubescitis preterita ur̃a uobis
imꝓperet. apłm audiet magnifice
c̃ solantẽ uos & dicentẽ. Nec qͥde fu¬
istis. s abluti estis. s scĩficati estis. &.
etes hos & dici scos. & eẽ faciat con¬
secrac io episcopor: frequentacio
seripturarũ instancia oracionũ Re¬
liqͥe sc̃oꝵ. uisitacio angelor mini

Expanded text:
et rursum dum tergit crinibus, exhibet huet rursum dum tergit crinibus, exhibet humilitatem; dum ungit unguento, mansuetudinem praefert? Nunquid possibile est regnare peccatum in animo contrito et spiritu ingemiscenti, aut non multa charitas operit multitudinem peccatorum? Dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Merjuxta tuam, Pharisaee, sententiam, sed sancta discipula Christi vocabitur, a quo etiam didicit in tam brevi esse mitis et humilis corde. Nimirum hoc est quod in propheta quus ille accusator fratrum, si, in quibus et vos erubescitis, praeterita peccata vesmagnifice consolantem vos, et dicentem: Haec quidem fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis ; et etes hos et dici sanctos et esse faciat consecratio episcoporum, frequentatio Scripturarum, instantia orationum, reliquiae sanctorum, visitatio angelor
Abbreviated transcription (Latin):
sistit: ut scd̾m apłm inuisibilia
dei ꝑ ea q̃ facta st̃ a creatura uisi¬
bili intellecta c̃spiciant᷑. Sic nimi¬
rũ iudeos. olim de inuisibili pec¬
cator indulgencia. sem̃ isrł blas¬
phemantes: sanitatis corporeȩ
signo iusibili confutauit. Ut sei¬
atis qͥa filius hominis potestatẽ
habet interra dimittendi peoca.¬
ta: tc̃ ait paralytico. Surge tolle
grabatũ tuũ. & uade indomũ tuã.
Sic & phariseũ illũ murmurantẽ
aduersus medicũ qͥ salutẽ oꝑaba¬
t᷑ a. succensentẽ languide q̃ salua¬
bat᷑ manifestis reuicit indiciss.
obseqͥa mulieris enumerans. Er¬
rabat siqͥdẽ qͥ tamꝗͣ. adhue pecca¬
trice horrebat. q̃ diuinis in herens
uestigiss. rigabat fletibꝰ tͣgebat
crinibꝰ oscło prȩmebat. ungebat
ungento. Quis enĩ eriminã iã
deleta recenseat. qͥs tangenti succen-¬
seat qͥs eã peccatricẽ censeat: quȩdũ
cõmissa deplorat. odit iniqͥtatẽ. dũ
osculat᷑ pedes dñi. diligit iusticiam:

Expanded text:
 Invisibilia Dei per ea quae facta sunt, a creatura visibili intellecta conspiciantur . Sic nimirum Judaeos olim, de invisibili peccatorum indulgentia sanctum Dei blasphemantes, sanitatis corporeae signo visibili confutavit: Ut sciatis quia Filius hominis potestatem habet in terra dimittendi peccata, tunc ait paralytico: Surge, tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam . 3. Sic et Pharisaeum illum murmurantem adversus medicum qui salutem operabatur, et succensentem languidae quae salvabatur, manifestis revicit indiciis, obsequia mulieris enumerans. Errabat siquidem qui tanquam adhuc peccatricem horrebat, quae divinis inhaerens vestigiis, rigabat fletibus, tergebat crinibus, osculo premebat, ungebat unguento. Quis enim crimina jam deleta recenseat, quis tangenti succenseat, quis eam peccatricem censeat, quae, dum commissa deplorat, odit iniquitatem; dum osculatur pedes Domini, diligit justitiam;
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscibilibꝰ prȩferenda. Quã di¬
lecta tabernacła tua dñe uirtu.¬
tũ: concupiseit & deficit anima
mea in atriaᷤ qnĩ. Uerũ multo magis
beati qͥhabitant in domo tua dñe
in secła secłoꝵ laudabunt te. Siqͥdẽ
głosa dicta st̃ de te: domꝰ dei Inta¬
bernacłis enĩ gemitꝰ penitenciȩ:
media expectacionis: tu gr̃arum
accionis & laudis. Felix. ꝓinde qͥ
hic declinauerit a malo. qͦd est cul¬
pa.&. fecerit bonũ ut illic ama¬
lo. qͦd pena ẽ liberet᷑: inte recipi¬
at bonũ. Nic nimirũ pͥmiciȩ sꝑs.
illic diuiciȩ. inte plenitudo. ubi
bona illa mensura c̃ferta & coagi¬
tata .&. suꝑeffluens. det᷑ insinus
nr̃os. Hic deniq fiunt scĩ. illie se¬
curi: inte beati. Nȩ siqͥdẽ primiciȩ sꝑs.
que militantibꝰ interim prero¬
gant᷑: sc̃ĩtas in cuersacione. pietas

Expanded text:
am dilecta tabernacula tua, Domine virtutum! concupiscit et deficit anima mea in atria Domini. Verum multo magis: Beati qui habitant in domo tua, Domine; in saecula saeculorum laudabunt te . Siquidem gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. In tabernaculis enim gemitus est poenitentiae, media exspectationis, tu gratiarum actionis et laudis. Felix proinde qui hic declinaverit a malo, quod est culpa, et fecerit bonum: ut illic a malo, quod est poena, liberetur, et in te recipiat bonum. Hic nimirum primitiae spiritus, illic divitiae, in te plenitudo: ubi bona illa mensura, conferta, et coagitata, et supereffluens detur in sinus nostros. Hic denique fiunt sancti, illic securi, in te beati. Hae siquidem primitiae spiritus, quae militantibus interim praerogantur: sanctitas in conversatione, pietas
Abbreviated transcription (Latin):
cito graue iudiciũ. nͥ cicius emen¬
dauerint: sic̃ graue dãpnũ moli¬
unt᷑ inferre. Qͥd enĩ frat᷑ uanitati
aut tepiditati. seu ciplibet alter
uicio. fidẽ seruas oꝑibꝰ. & deo ꝑ ton¬
surã mentiris: Optimũ certe cas¬
trũ tulisti xꝑo. si inimicis eiꝰ tra¬
qͥidis clarauallem. Optimos inde
singłis annis & p̃ciosos in ocłis su¬
is readitꝰ accipit &. preda multam
quã hostib eripit. inhunc muns¬
cionis locũ solet inducere: & ha¬
bet fiduciã in multa fortitudine
eiꝰ. Ecce enĩ qͦs rede mit de manu
inimici. de regionibꝰ ẽgre gauit

Expanded text:
cito grave judicium, nisi se citius emendaverint, sicut grave damnum moliuntur inferre. Quid enim, frater? vanitati, aut tepiditati, seu cuilibet alteri vitio fidem servas operibus, et Deo per tonsuram mentiris? Optimum certe castrum tulisti Christo, si inimicis ejus tradideris Claram-Vallem. Optimos inde singulis annis, et pretiosos in oculis suis reditus accipit: et praedam multam, quam hostibus eripit, in hunc munisuae locum solet inducere, et habet fiduciam multam in fortitudine ejus. Ecce enim quos redemit de manu inimici, et de regionib
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑm in habitantẽ. seq hinc dubitet
qͥs: cũ inusibilis eiꝰ grẽ. uisibile nob̾
signũ fiat in bonũ. Dico aũ &. in eo
qͦd .& ipsi instar illius euangelicipa¬
ralitici surgitis: qͦd corporeũ hoc
grabatũ qͦ iacebatis languidi. tam
facile tollitis. qͦd deniq ãbulatis
indomũ uram. Illã sane domũ de
qua lȩtamini cũ ꝓpħa dicentes in¬

Expanded text:
Spiritum inhabitantem. Neque hinc dubitet quis, cum invisibilis ejus gratiae visibile nobis signum fiat in bonum. Dico autem in eo quod et ipsi instar illius evangelici paralytici surgitis; quod corporeum hoc grabatum, in quo jacebatis languidi, tam facile tollitis; quod denique ambulatis in domum vestram, illam sane domum de qua laetamini, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ : felicit᷑ tẽ & fiducialiter
hauries głam: acuiꝰ interĩ appe¬
titu. tantis cõminacionibꝰ de t̃¬
reris. Erit enĩ tͣc unicuiq laus
a deo. secura certe .&. sempit᷑na:
finis parit᷑ & discriminis expers.
&s ut scriptũ ẽ. iocunda decora¬
q laudacio. Eya gͦ fr̃s. uirilit᷑
interͣi intab̾nacłis militemꝰ. ut
suauit᷑ deinde in atriis qͥescamꝰ.
ut nouissime in domo sublimit̃
głemur: cũ momentane ũ hoc
& leue tribulacionis nr̃e. supia
modũ in sublime ȩt̾nũ pondus
głe oꝑ abit᷑ innobis: cũ in dño
laudabimͣ totadie. in ueritate
utiq ñ inuanitate.¬
Ude gemina consideratiõe sui.
tiam hodie fr̃s sollẽpnitatẽ
agimꝰ . & prȩclar̃a. Atq id qͥdẽ
facile dixerim: s si ꝑgitis q̃ rere
ens enĩ apłi. seu martyris uel
confessoris alicuiꝰ memoria

Expanded text:
sionem: feliciter tunc et fiducialiter sionem: feliciter tunc et fiducialiter hauries gloriam, a cujus interim appetitu tantis comminationibus deterreris. Erit enim tunc unicuique laus a Deo, secura certe et sempiterna, finis pariter et discriminis expers; et, ut scriptum est: Jucunda, decoraque laudatio . Eia ergo, fratres, viriliter interim in tabernaculis militemus, ut suaviter deinde in atriis requiescamus, ut novissime in domo sublimiter gloriemur, cum momentaneum hoc et leve tribulationis nostrae, supra modum in sublime, aeternum pondus gloriae operabitur in nobis, cum in Domino laudabimur tota die, in veritate utique, non in vanitate.De gemina consideratione sui. 1. Etiam hodie, fratres, solemnitatem agimus, et praeclaram. Atque id quidem facile dixerim: sed si pergitis quaerere es enim apostoli, seu martyris, vel confessoris alicujus memoria
Abbreviated transcription (Latin):
nec ocłs uidit. nec auris audiuit.
nec ineor hominis ascendit: quȩ
Ne gͦ audire uelis o homo. qͦd auris
hominis ñ audiuit: nec ab homine
q̃ras. qͦd humanꝰ nec ocłs uidet. nec
animꝰ capit: Ne tam̃ hic penitꝰ ta¬
ceamꝰ : nrãm hanc patriã a longe
salutantes. triplicẽ quand̃a odo
uitatis huiꝰ. qͥ dicebat. Introibo
inpotencias dm̃i. Cȩterũ nos sci¬
re possumꝰ qͥd sit infirmitate care¬
re tamꝗͣ. infirmitate cireũdati.
qͥd uͦ sit uirtute indui & poten¬
ciã introire. ne mͦ potenciã. s &
multã potenciã . forte s om̃potenciã.¬
inter̃ scire ñ possumꝰ. Clamat etiã
testis fidelis:. qͥa qͦs iustificauit. il¬
los & magnificabit. at magnifi¬
cenciã eam presertim quã ꝓce¬
dere deceat a magnitudine. cuiͦ
nec finis nec numerꝰ ẽ: utinam
nr̃ẽ interi exiguitati liceat ex¬
pectare. nã estimare ñ licet. Iã
u ne ipsius qͥdẽ uereri necesse ẽ.
aut habere suspectã głe ꝓmis¬

Expanded text:
auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae Ne ergo audire velis, o homo, quod auris hominis non audivit; nec ab homine quaeras quod humanus nec oculus videt, nec animus capit. Ne tamen hinc penitus taceamus, nostram hanc patriam a longe salutantes, triplicem quamdam odorvitatis hujus, qui dicebat: Introibo in potentias Domini . Caeterum nos scire possumus quid sit infirmitate carere, tanquam infirmitate circumdati: quid vero sit virtute indui, et potentiam introire, nec modo potentiam, sed et multam potentiam, forte et omnipotentiainterim scire non possumus. Clamat etiam testis fidelis, quia quos justificavit, illos et magnificavit . At magnificentiam, eam praesertim quam procedere deceat a magnitudine, cujus nec finis, nec numerus est, utinam nostrae interim exiguitati liceat exspectare; nam aestimare non licet. Jam vero ne ipsius quidem vereri necesse est, aut habere suspectam gloriae promis
Abbreviated transcription (Latin):
nant. & nutriunt scandala. Sicut
discordia locũ diabolo fieri mani-¬
festũ ẽ. Non miremini fr̃s. si duri¬
us loqͥ uideor: qͥa ueritas neminẽ
forte ñ nullos qͥ collo quant᷑ hostibꝰ.
& paciseant᷑ fedꝰ cũ morte: hoc est¬
⁊ moliant᷑ qͦd in eis ẽ imminuere or¬
dinis disc iplinã intepescere fer¬
uorẽ. t᷑bare pacẽ: ledere caritate.
Cerũ nosqͥdẽ cauemꝰ ab eis quan

Expanded text:
nant, et nutriunt scandala inter fnant, et nutriunt scandala inter fdiscordia locum diabolo fieri manifestum est. Non miremini, fratres, si durius loqui videor; quia veritas neminem forte nonnullos, qui colloquantur hostibus, et paciscantur foedus cum morte, hoc est, moliantur, quod in eis est, imminuere ordinis disciplinam, intepescere fervorem, turbare pacem, laedere charitatem. Verum nos quidem caveamus ab eis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
mones frequent᷑ .&. frequencius sa¬
cras lectiones audimꝰ & int̃dũ sꝑi
cias. tanꝗͣ. si catelli ȩdant de micis
q̃ cadunt de mensa dñoꝵ. suoꝵ.
cȩlestes illos ẽuiuas dico. qͥ replen¬
t᷑ ab ubertate domꝰ dei. Habemꝰ e¬
ciã pañe lacrimarũ. qͥ licet minꝰ¬
cor hominis. Nabemꝰ & obedienei¬
e panẽ. de qͦ loqͥt᷑ ad discipłos dñs.
meus inqͥens cibꝰ ẽ. ut faciã uo¬
luntatẽ patris mei. Habemꝰ suꝑ
omnia de cęlo panẽ uuũi corpus
dñi saluatoris: incuiꝰ utiq for¬
titudine cibi. om̃is aduersȩ par¬
tis deicit᷑ fortitudo. Sic gͦ muni¬
ta ẽ castri dñici fortitudo: ut ni¬
chil iã timere oporteat. si tantũ
fidelit̃ & uirilit̾ agere uolueri¬
mꝰ: ut uidelicet nec. ꝓditores nec
pauidi: nec desides in uenia mur.
Nã ꝓditores qͥdẽ funt. qͥcũq in hoc
añi castrũ inmicos eiꝰ introduce¬
re molunt᷑ quales st̃ utiq detrac¬
łores deo odibiles. qͥ discordias semi¬

Expanded text:
mones frequenter, et frequentius sacras lectiones audimus, et interdum cias, tanquam si catuli edant de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum? coelestes illos convivas dico, qui replentur ab ubertate domus Dei. Habemus etiam panem lacrymarum, qui, licet minobedientiae panem, de quo loquitur ad discipulos Dominus: Meus, inquiens, cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei . Habemus super omnia de coelo panem vivum, corpus Domini Salvatoris, in cujus utique fortitudine cibi omnis adversae partis dejicitur fortitudo. 3. Sic ergo munita est castri Dominici fortitudo, ut nihil jam timere oporteat, si tamen fideliter et viriliter agere voluerimus; ut videlicet nec proditores, nec pavidi, nec desides inveniamur. Nam proditores quidem fiunt, quicunque in hoc Domini castrum inimicos ejus 1075 introducere moliuntur, quales sunt utique detractores, Deo odibiles, qui discordias semi
Abbreviated transcription (Latin):
blꝓpħa decantat. qͥ posuit fines
tuos pacẽ. su uͦ si id parũ udicas:
ꝑge audire qͦd seqͥtur intestimo¬
tere ẽ uel ex hoc: ñ hanc eeͥ ihrłm
de qua legisti. portȩ eiꝰ ñ clauden¬
t᷑ ꝑ diem: nox eñĩ ñerit inea. Illa
gͦ ihrłm. nec incissitudines patit᷑
nec custodibꝰ eget: nr̃is pocius eu¬
stodes necesse ẽ.&. diebꝰ & nocꝰtib
muroꝵ potes ee̾ contentꝰ. s ipsis
hominũ prȩlatis hominibꝰ. ange¬
licã qͦq custodiã suꝑ ponis ut &.
muros defensent. & eos qͥ muroꝵ am¬
bitu c̃tinent᷑. Ita pat̾. qm̃ sic ẽ placi¬
tũ ante te. sic necessariũ nobis. In¬
sufficiens enĩ ẽ ministracio nr̃a: nͥ
&s nobiscũ & ꝓ nobis administra¬
piamꝰ salutis. Qͥd enĩ si ñ uidemꝰ ob¬
seqͥũ: cũ exꝑiamur auxiliũ. Quid
si ñ meremur aspectũ: cũ sencia¬
mꝰ effectũ: Discimꝰ certe uel ex hoc
ipso: in uisib ilia tsibilta iuisibilibꝰ
p̃ferenda. Quȩ enĩ uident᷑ tẽꝑo¬

Expanded text:
antat: Qui posuit fines tuos pacem . Tu vero si id parum judicas, perge audire quod sequitur in testimotere est vel hoc, non hanc esse Jerusalem de qua legisti: Portae ejus non claudentur per diem; nox enim non erit in ea . Illa ergo Jerusalem nec vicissitudines patitur, nec custodibus eget: nostris potius custodes necesse est et diebus et noctibus murorum potes esse contentus, sed ipsis hominum praelatis hominibus angelicam quoque custodiam superponis, ut et muros defensent, et eos qui murorum ambitu continentur. Ita, Pater, quoniam sic est placitum ante te, sic necessarium nobis. Insufficiens enim est administratio nostra, nisi et nobiscum et pro nobis administrapiamus salutis. Quid enim si non videmus obsequium, cum experiamur auxilium? quid si non meremur aspectum, cum sentiamus effectum? Discimus certe vel ex hoc ipso invisibilia visibilibus praeferenda. Quae enim videntur, tempo
Abbreviated transcription (Latin):
saluator ipse murꝰ .& ante murale:
sibile ab om̃ibꝰ carnis &. secłi p̃sentis
illecebris abstinens: & aduersa forti.¬
arma parare. arma sꝑualia poteneia
deo: ñ mͦ ad resistendũ. s adimpug¬
nandũ qͦq & expugnandũ uirilit᷑ ini¬
micũ. Induite uos armaturã dei ait
Grauis ȩqͥdẽ nobis ẽ inimici tẽptacio:
s longe grauior illi oracio nr̃a. Ledit
nos iniqͥtas eiꝰ atq uersucia: sed
multo amplius nr̃a eũ simplicitas &
miscdia torquet. Humilitat᷑e nram̃
ñ sustinet. urit᷑ caritate nr̃a: mansu¬
etudine & o bediencia cruciat᷑. Iam
a nec fame qͥde urgeri possumꝰ ut
hostibꝰ castrũ tradere cõpellamur.
qm̃ gras deo ñ uenit suꝑnos t̃ribi¬
lis illa cõminacio. ꝓpħȩ. immo dñi

Expanded text:
SalSalsione, ab omnibus carnis et saeculi praesentis illecebris abstinens, et adversa sustinet arma parare, sed arma spiritualia, potentia Deo, non modo ad resistendum, sed ad impugnandum quoque et expugnandum viriliter inimicum. Induite vosGravis equidem nobis est inimici tentatio; sed longe gravior illi oratio nostra. Laedit nos iniquitas ejus atque versutia; sed multo amplius nostra eum simplicitas et misericordia torquet. Humilitatem nostram non sustinet; uritur charitate nostra, mansuetudine et obedientia cruciatur. Jam vero nec fame quidem urgeri possumus, ut hostibus castrum tradere compellamur; quoniam, gratias Deo, non venit super nos terribilis illa comminatio
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s̃. etͣni regis ẽ opidũ. s obsessũ
ab inimicis. Quotqͦt gͥ in ipsius ar¬
ma iurati sumꝰ. &. eiꝰ miliciȩ dedimꝰ
nomina: tripliei nobis opus eẽ no¬
uerimꝰ apparatu. ad custodiã castri
huiꝰ mimicione uidelicet. & arms.
& alim̃tis. Que ẽ gͦ municio: Urbsso¬
titudinis nr̃e syon ait. ꝓpħa: saluator
ponet᷑ mea murꝰ &. ante murale. Mi¬
rꝰ etineneia: ante muraile pacieneu
ẽ.Bonꝰ ẽtinenciȩ murꝰ qͥ sic undiq
cireũdat &̾ circ ũcingit. ut nec ꝑ
ocłoꝵ fenestras. nec ꝑ ceteros sensus
det᷑ ingressus morti. Bonũ ante mu¬
tale pacienciȩ. qͦd pͥmos hostiũ susti¬
net impetꝰ: ut int̾ plurima tẽpta¬
m̃ta stemꝰ uirilit. &. ꝑseueremꝰ ugi¬
t̃ in concꝰsi. Unicũ qͥppe remediũ ẽ dũ
c̃tinencia quatit᷑ .&. qͦdãmͦ nutat. obi¬
cere pacienciã. & qͥntũcũq ferueat
sensus peccati. negare omnino c̃sensũ
Inpaciencia uĩa inqͥt: possidebitis
animas ur̃as. Ponit᷑ gͦ in eiuitate fua

Expanded text:
tres, aeterni Regis est oppidum, sed obsessum ab inimicis. Quotquot igitur in ipsius arma jurati sumus, et ejus militiae dedimus nomina, triplici nobis opus esse noverimus apparatu ad custodiam castri hujus: munitione videlicet, et armis, et alimentis. Quae est ergo munitio? Urbs fortitudinis nostrae Sion, ait propheta, Salvator ponetur in ea murus et antemurale . Murus continentia, antemurale patientia est. Bonus continentiae murus, qui sic undique circumdat et circumcingit, ut nec per oculorum fenestras, nec per caeteros sensus detur ingressus morti. Bonum antemurale patientiae, quod primos hostium sustinet impetus, ut inter plurima tentamenta stemus viriliter, et perseveremus jugiter inconcussi. Unicum quippe remedium est, dum continentia quatitur et quodam modo nutat, objicere patientiam, et, quantumcunque ferveat sensus peccati, negare omni modo consensum. In patientia vestra, inquit, possidebitis animas vestras . Ponitur ergo in civitate sua
Abbreviated transcription (Latin):
stris sese obtutibꝰ eccła presens
manifestius ingerat: euiꝰ anniuer¬
saria dedicacio celebratur. Quis
eñĩ parietes eiꝰ scõs dicere uereatur:
qͦs manꝰ saerate pontificũ tantis
sc̃ĩficauere mysteriss. Ex tunc qͦq
&. deinceps scãrũ inibi lectionũ re¬
sultare frequencia. sc̃arũ oracionũ
deuota murmurare susurria:. sẽã¬
rũ reliqͥarũ honorari beata presen
stodia uigilare. Dicas forsitan. ce¬
tera qͥd̾e euidencia st̃. s qͥs angeli¬
cas sese uidisse excubias głat᷑ : Et¬
si tu forte ñ uides: est tam̃ qͥ uidet
ipse qͥmitit. Qs ille: Nlimirũ qͥloqͥ¬

Expanded text:
stris sese obtutibus ecclesia praesens stris sese obtutibus ecclesia praesens manifestius ingerat, cujus anniversaria dedicatio celebratur. Quid enim parietes ejus sanctos dicere vereamur, quos manus sacratae pontificum tantis sanctificavere mysteriis? Extunc quoque et deinceps sanctarum inibi lectionum resultare frequentia, sanctarum orationum devota murmurare susurria, sanctarum reliquiarum honorari beata praesenstodia vigilare. Dicas forsitan: Caetera quidem evidentia sunt; sed quis angelicas sese vidisse excubias gloriatur? Etsi tu forte non vides, est tamen qui videt, ipse qui mittit. Quis ille? Nimirum qui loq
Abbreviated transcription (Latin):
inde animo. tota uirtute. cõmissũ
tenere laboremꝰ. solliciti contra
om̃s in imiciuersucias .&. aduersus
omnia eiꝰ machinam̃ta parati. sic̃
scriptũ ẽ. resistite diabolo. & fugi
et a uobis. Et qm̃ scimꝰ a qͦ dictũ
sit. nͥ dñs custodierit ciuitatẽ. sru¬
stra uigilat qͥ custodit eã. humili¬
emur sub potenti manu dei nos
custodiat ab omnibꝰ insidiis inimi¬
coꝵ omniũ. ad laudẽ & głam no¬
minis sui qͦd ẽ benedictũ insecła
eccłȩ de tͥplici mansione.
otiuis laudib celebramꝰ bane
diem.: & festiuis eã gaudiis
honoramꝰ. Quod si nec teligiosis
cõpetit. nec sapientes decet ig¬
norare qͥd uenerent᷑. aut celebra¬
re qͦd nesciant q̃rendũ nobis in
cuiꝰ id agit᷑. uel in quor cõme¬
moracione scõr. Nec uͦ id mͥ ex mę
arbitror p̃sumendũ: prior loqt᷑
alter. cuiꝰ testimoniũ maiꝰ sit .&
credibilius uideat᷑. Miramini
forte cur ista preloqͥmur: cũ ue¬

Expanded text:
inde animo, tota virtute, dilectissiinde animo, tota virtute, dilectissitenere laboremus, solliciti contra omnes inimici versutias, et adversus omnia ejus machinamenta parati, sicut scriptum est: Resistite diaboiam scimus a quo dictum sit: Nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam ; humiliemur sub potenti manu Altissimcustodiat ab omnibus insidiis inimicorum omnium, ad laudem et gloriam nominis sui, quod est benedictum in saecula. e triplici mansione. 1. Votivis laudibus celebramus hanc diem, et festivis eam gaudiis honoramus. Quod si nec religiosis competit, nec sapientes decet ignorare quid venerentur, aut celebrare quod nesciant; quaerendum 1076 ncujus id agitur vel in quorum commemoratione sanctorum. Nec vero id mihi ex me arbitror praesumendum: prior loquatur alter, cujus testimonium majus sit, et credibilius videatur. Miramini forte cur ista praeloquimur, cum ve
Abbreviated transcription (Latin):
eni latere aut fugere potest. qͥbꝰ
inquã putas exponendũ eẽ sup¬
morori ista: credo melius deinceps
ab hac tã execrabili ꝓdicione ea¬
uebimꝰ. studentes de cȩtero ma¬
iori sollicitudine. ñ attrahere s
seu carnalia. seu etiã secularia:
incurtere mereamur. Sedo loco
etiã illud cauendũ. neqͥs forte pu¬
sulanimuitate deiectꝰ fugiat amu¬
nicione: ibi trepidans timore.u¬
bi ñ ẽ timor ubi uͦ sũmũ ꝑiełm est.
insana temeritate securꝰ. hostilibꝰ
ensi manibꝰ. hostilibꝰ gladiis se ex¬
ponit. qͥcũq ẽ ille qͥfugit. ac sug¬
noret. qm̃ hostes illi omyino ca¬
rent miscdia: crudeles qͥdẽ inalie¬
nos. s multo crudeliores in suos:
qͥppe crudelissimi in se ipsos. Iqͣ uͦ¬
hora p̃teriit: dũ ur̃e ut dignũ ẽ
salutis plurimũ cupidꝰ. diuersis
moꝵ infirmitatibꝰ. remedia diuer¬
sa conqͥro. Quid. ꝓdest. si nec ꝓdere ca¬
strũ. nec relinq̃re uelis. s segnis &.
desidiosus in eo ꝑmaneasꝰ Totoꝓ.¬

Expanded text:
enim latere aut fugere potest, quibus, inquam, putas exponendum esse supmoror circa ista: credo melius deinceps ab hac tam exsecrabili proditione cavebimus, studentes de caetero majori sollicitudine non attrahere, sed seu carnalia, seu etiam saecularia, incurrere mereamur. 4. Secundo loco etiam illud cavendum, ne quis forte, pusillanimitate dejectus, fugiat a munitione, ibi trepidans timore ubi non est timor; ubi vero summum periculum est, insana temeritate securus. Hostilibus enim manibus, hostilibus gladiis se exponit quicunque est ille qui fugit, ac si ignoret quoniam hostes illi omnino carent misericordia, crudeles quidem in alienos, sed multo crudeliores in suos, quippe crudelissimi in se ipsos. 5. hora praeteriit, dum vestrae, ut dignum est, salutis plurimum cupidus, diversis morum infirmitatibus remedia diversa conquiro. Quid prodest, si nec prodere castrum, nec relinquere velis, sed segnis et desidiosus in eo permaneas? Toto pro
Abbreviated transcription (Latin):
Si eȩcꝰ cȩco ducatũ prestet: ambo
in foueã cadunt. eł itẽ. Sacerdo¬
tes ñ dixer̃t ubi ẽ dñs. tenentes
lege̾ nescier̃t me: ipsi ꝓpħȩ & pa¬
stores. abiert̃ interrã quã igno¬
rauert̃. Dicit᷑ &. iniqͦ. Fur ñ uenit:
nͥ ut mactet & ꝑdat. Et illud.
Dilex isti maliciã suꝑ benignita¬
tẽ. Dicit᷑ pusillammi. Mercenna¬
rius & qͥ ñ est pastor uidet lupũ
uenientẽ . & dimittit oues & fu

Expanded text:
Si caecus caeco ducatum praestet, nonne ambo Si caecus caeco ducatum praestet, nonne ambo in foveam cadunt? et item, Sacedotes non dixerunt, Ubi est Dominus? et tenentes legem nescierunt me . Ipsi prophetae et pastores abierunt in terram quam ignoraverunt : Dicitur et iniquo, Fur non venit nisi ut mactet et perdat : et illud, Dilexisti malitiam super benignitatem . Dicitur pusillanimi: Mercenarius, et qui non est pastor, videt lupum ven
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine ꝑtransiuit. Sunt eni
feruoi deest.aut fortassis uterq
cũ ut̃q sit sũmoꝑe necessarius.
int̾ prosꝑa qͥppe & aduersa uera¬
santiut enĩ ugoris ẽẽ dinoscit᷑
nequaꝗͣ. cedere tribulacioni. s
ꝓ iusticia ꝑsecucionẽ uirilit̾ su¬
stinere. sic feruori uidet᷑ attri¬
buendũ nullis capi uoluptatibꝰ.
nullis illecebris eneruari. Quȩ
ucibꝰ popłi stͥ necessaria: ne
forte in ꝑ niciem omniũ eriare
ẽtingat. Qd enĩ refert. quaoe¬
casione uiã deserant uertatae
Seducant᷑ ignari. sequant᷑ spon¬
tanei cõpellant᷑ inuiti. seuat.¬
trahant᷑ illecti qd int̃ est dũmͦ
eant in ꝑdicione: Sic enĩ eue
prudencia adȩ te ꝑancia. ea¬
in omnino iusticia: petro defi¬
It fortitudo. Quã qͥde uirtutis
quadrifariȩ ꝑfectionẽ .&. eathe¬
dra sc̃itatis omnimodis exigut
miniferiũ hoc. de qͦ loquimur¬
cit hac dote carens. frustra sibi
atur. Si quid̃e dic it᷑ ignoranti.

Expanded text:
suetudine pertransivit. Sunt enim suetudine pertransivit. Sunt enim fervor deest, aut fortassis uterque; cum uterque sit summopere necessarius, inter prospera quippe et adversa versanti. Ut enim vigoris esse dignoscitur, nequaquam cedere tribulationi, sed pro justitia persecutionem utiliter sustinere: sic fervori videtur attribuendum, nullis capi voluptatibus, nullis illecebris enervari. Quae ucibus populi sunt necessaria, ne forte in perniciem omnium errare contingat. Quid enim refert qua occasione viam deserant veritatis, seducantur ignari, sequantur spontanei, compellantur inviti, seu attrahantur illecti? quid interest, dummodo eant in perditionem? Sic enim Evae prudentia, Adae temperantia, Cain omnino justitia, Petro defuit fortitudo. Quam quidem virtutis quadrifariae perfectionem et cathedram sanctitatis omnimodis exigit ministerium hoc de quo loquimurut hac dote carens, frustra sibi,atur. Siquidem dicitur ignoranti,
Abbreviated transcription (Latin):
Otilis ꝓinde lecꝰtio. utilis erudi¬
cio ẽ. s multomagis unctio ne¬
cessaria: qͥppe q̃ sola docet deom¬
nibꝰ. Unde aũ seire uidebit᷑ quȩ
sit uoluntas dei bona & benepla.¬
cens. & ꝑfecta: qͥ nec pulsare nec
rũ cura susciꝑet animarũ nũꝙͣ
sue gessit curã: s in uano eã uifus
ẽ accepisse : Atq utinã uel tunc
curaret suã. ut meã qͦq postmo¬
dũ curaturũ sꝑare liceret: &¬
de suo prius ocło festucã eiceret.¬
ut de meo uideret eicere trabẽ.
Nã de hiis qdẽ qͥ& ubi forte intel¬
ligunt dñi uoluntat̃e. neglig̃t
tamen: & quantũ prȩualent
aduersant᷑ ei qͥ deder̃t manus.
morti .&. cũ inferno iniere fedꝰ
ut odientes bonũ. adherentes ia-¬
lo. parati sint gratis consentire
peccato: fouere maliciã. fauere mi¬
qͥtati: qm̃ odibiles deo & mundo
execrabiles eẽ constat: melius est
silere quã loqͥ. Sane nemo repen¬
te fit turpissimꝰ & uixaliqͥs in
hunc affectũ neqͥciȩ. ñ praua con¬

Expanded text:
Utilis proinde lectio, utilis eruditio est, sed multo magis unctio necessaria; quippe quae sola docet de omnibus . Unde autem scire videbitur quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta, qui nec pulsare, necrum curam susciperet animarum, nunquam suae gessisse curam, sed in vano eam visus est accepisse? Atque utinam vel tunc curaret suam, ut meam quoque postea curaturum sperare liceret; et de suo prius oculo festucam ejiceret, de meo videret ejicere trabem . Nam de his quidem qui et ubi forte intelligunt Domini voluntatem, negligunt tamen, et quantum praevalent adversantur ei; qui dederunt manus morti, et cum inferno iniere foedus, ut odientes bonum, adhaerentes malo, parati sint gratis consentire peccato, fovere malitiam, favere iniquitati; quoniam odibiles Deo, et mundo exsecrabiles esse constat, melius est silere quam loqui. 292 18. Sane nemo repente fit turpissimus: et vix aliquis in hunc affectum nequitiae nisi prava con
Abbreviated transcription (Latin):
uis putas ẽ fidelis seruus &¬
prudens. quẽ constituit
dñs suus suꝑ familiã suã: ut det
illis esc̃ã int̾ẽpore: Queris forte.
quã escã . Meus inqͥt cibꝰ ẽ: ut fa¬
ciã uoluntatẽ patris mei. Nimi
rũ in uoluntate eiꝰ. Qua qͥdem
nec pasci ipse. nec alios pascere
poterit. nͥ sit fidelis &. prudens
ut &. eã intelligat &. diligat. alli¬
gat aũ fortit᷑ diligat &. feruent.
possit hominẽ: qͥ magistrũ infan¬
ciũ. doctorẽ insipienciũ ꝓfitet᷑
Ignorans utiq ignorabit᷑ : immo & mul¬
tos ignorare saciet: faciet ignoiari.
Quid enĩ ꝑicłi sit ubi pastor ñ in
uenit pascua. ignorat dux itmeris
uiã uicarius nescit dñi uoluntatẽ:
eccła cotidie multiplicit᷑ & mise¬
rabilit᷑ exꝑit᷑. Est eni ut sacratissi¬
ma. sic & secretissima res uolun¬
tas dei . & oceultũ omnino consili¬

Expanded text:
uis, putas, est fidelis servus eprudens, quem constituit Dominus super familiam suam, ut det illis escam in tempore? Quaeris forte quam escam? Meus, inquit, cibus est ut faciam voluntatem Patris mei . Nimirum vita in voluntate ejus , qua quidem nec pasci ipse, nec alios pascere poterit, nisi fidelis sit et prudens, ut eam et intelligat, et diligat: diligat autem fortiter, diligat et fepossit hominem, qui se magistrum infantium, doctorem insipientium profitetur? Ignorans utique ignorabitur , imo et multos ignorare faciet et ignorari. Quid enim periculi sit, ubi non invenit pastor pascua, ignorat dux itineris viam, vicarius nescit domini voluntatem; Ecclesia quotidie multipliciter et miserabiliter experitur. Est enim ut sacratissima, sic et secretissima res voluntas Dei, et occultum omnino consili
Abbreviated transcription (Latin):
terii huius introisse iudet᷑ de
quẽadmodũ paseat. tripliciter
ut prȩdiximꝰ gregẽ dñi sollici¬
ta secũ exammacione discuci¬
at. Indignꝰ enĩ lacte ꝙ. lana con¬
uincit᷑. si ñ pascit oues: si ñ ui¬
gilat incustodia gregis. nidici¬
ũ sibi manducat &. uestit. ue ue
tibi clerice: mors molla. Mors
in ollis carniũ: mors in huius¬
modi deliciis ẽ. Non mͣ quia
secus introitũ delectacionis

Expanded text:
terii hujus introisse videtur, dquemadmodum pascat tripliciter, ut praediximus, gregem Domini, sollicita secum examinatione discutiat. Indignus enim lacte et lana convincitur, si non pascit oves. Si non vigilat in custodia gregis, judicium sibi manducat et vestit. Vae, vae tibi, clerice: Mors in olla . Mors in ollis carnium: mors in hujusmodi deliciis est. Non modo, quia secus introitum delectationis
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ si in presentis cõmenda¬
cione centupli sermo deficit. &
ex habundancia cordis angustia¬
oris obstruit᷑: qͥd ni ad ꝓmissionen
ȩtͣnȩ uitȩ defecꝰtũ ꝓpriũ ipsa etiam
cogitacio fateat᷑  Si id qͦd ex parte
ẽ. ñ ualet ȩloqͥ nec exptꝰ: qͥd in exꝑtꝰ
de ꝑfechone balbutire conet᷑. Dełs

Expanded text:
erum si in praesentis commendatione centupli sermo deficit, et ex abundantia cordis augustiaoris obstruitur; quidni ad promissionem aeternae vitae, defectum proprium ipsa etiam cogitatio fateatur? Si id quod ex parte est, non valet eloqui nec expertus; quid inexpertus de perfectione balbutir
Abbreviated transcription (Latin):
ciens exultacio. torrens uolupta¬
tis diuinȩ. flumen lȩticiȩ gaudiũ
plenũ. Cogita qͥcqͥd uis. qͥcqd potes
ex opta. excedit cogitatũ omnem:
desidiũ omne ex suꝑ at illa feliei¬
tas. et̃nitas illa. illa beatitudo:
ad quã nos sua miseracione ꝑ du.¬
cat preueniens in benedic hone
dulcedinis .&. indeficient᷑ nobis in¬
terim tribuens ꝓmissã centupli
grãm: ad solacuĩ utiq & remedium
laboris huiꝰ ne deficiamꝰ inuia. &
ut de exhibicione prȩsene iũ mu¬
nẽrũ. firma sit expectacio futu¬
roꝵ: qͥ uenit ut uitã habeamꝰ &.
habundancius habeamꝰ iħs ꝓ ꝑs

Expanded text:
ens exsultatio, torrens voluptatis divinae, flumen laetitiae, gaudium plenum. Cogita quidquid vis, quidquid potes exopta; excedit cogitatum omnem, desiderium omne exsuperat illa felicitas, aeternitas illa, beatitudo illa. Ad quam nos sua miseratione perducat praeveniens in benedictione dulcedinis, et indeficienter nobis interim tribuens promissam centupli gratiam, ad solatium utique et remedium laboris hujus, ne deficiamus in via, et ut de exhibitione praesentium munerum firma sit exspectatio futurorum, qui venit ut vitam habeamus, et abundan
Abbreviated transcription (Latin):
ge gͦ qͥ relinq̃re disponis om¬
mia: te qͦq int̃ relinquenda
numerare mem̃to Immo uͦ maxi¬
me & pͥncipalit̾ ab nega temet.¬
ipsũ si desidͥas seqͥ eũ qͥ exin anuit¬

Expanded text:
ergo qui relinquere disponis omnia, te quoque inter relinquenda numerare memento. Imo vero maxime et principaliter abnega temetipsum, si deliberas sequi eum qui exinani
Abbreviated transcription (Latin):
fornicacio. In eo enĩ qͦd dedisti
mercedes &. ñ accepisti: factũ est
inte contrariũ. Plane &. meo qui
iuga emit: contrariũ fieri mani¬
festũ ẽ. Qͥd eñi iuga emit.&. uiga
boũ: eui iugũ suaue gratis offert᷑
siqͥdẽ q xꝑs homo. Nec mͦgratis
tribuitur. s & copiosa his qͥtu¬
lerint remuneracio ẽ: ut a ne¬
mine ñ dico emi. s gratis susti¬
piens. emere poteras regnũ dei: mer¬
cari uitã. luc rifacere x ꝑm. Nã sine
iugo intex̃i eẽ ñ potes: homo nimi¬
rũ qͥ natꝰ es ad laborẽ. Sed graue
iugũ suꝑ om̃s filios adã. utiq qͥ
secunt᷑ eũ: nã suꝑ eos qͥ xꝑm secun
t᷑ leue ẽ & suaue. Postremo ut ce¬
tera sileam: cũ sine iugo ẽe ñ possim.
quale hoc ipsũ ẽ ȩligere pocius
quinq quã umũ. Quis enĩ potest
seruire qͥnq dñis: nedũ qͥnq ti¬
rannis. qͥnq predonibꝰ: Siqͥde ocłs

Expanded text:
io. In eo enim quod dedisti mercedes, et non accepisti, factum est in te contrarium . Plane et in eo qui juga emit, contrarium fieri manifestum est. Quid enim juga emit, et juga boum, cui jugum suave gratis offertursiquidem et Christus homo. Nec modo gratis tribuitur, sed et copiosa his qui tulerint, remuneratio est, ut a nemine non dico emi, sed gratis sustipiens, emere poteras regnum Dei, mercari vitam, lucrifacere Christum? Nam sine jugo interim esse non potes, homo nimirum, qui natus es ad laborem . Sed grave jugum super omnes filios Adam , utique qui sequuntur eum. Nam super eos q leve est et suave . Postremo ut caetera sileam, cum sine jugo esse non possint; quale hoc ipsum est, eligere 286 potius quinque quam unum? Quis enim potest servire quinque dominis, nedum quinque tyrannis
Abbreviated transcription (Latin):
si nouissime ueneris & pulsaueris.
minime. ꝓfecto aꝑiet᷑ tͥ. s respon¬
debit᷑ de intus qͦd ñ sit de bobꝰ ⁊
asinis. ceterisq iumentis curado.
An uͦ cõparatũ ium̃tis e̾e̾ qͥs dubi¬
tet hominẽ: qͥ sibi iuga emerit
ium̃toꝵ. Nisi qͦd eo sane ipsi qͦq ui¬
m̃tis conuineit᷑ eẽ stolidior & be¬
stialior bestiis c̃õpbat᷑: qͦd iuga ne¬
cessitatis earũ. ppria ipse subierit
uoluntate. Quod enĩ illis natu¬
ra ẽ. huic culpa: dũ tamꝗͣ unũ ex
hiis quȩ racione carent. fine raei.¬
one degens& ipse: sub corporeis
similit̾ sensib incuruat᷑. Sed qd
eũ iuga subisse causam᷑: Arguamꝰ
magis emisse. Illud enĩ stolidita.¬
tis mirande: istud extreme de¬
mencie ẽ. Dignꝰ ẽ oꝑarius mer¬
cede sua. Nã ut mercȩdẽ. ꝓoꝑe
tribuat: mauditũ. Deniq loqͥ¬
sub typo mulieris forncariȩ.
scelera arguens ifrahelis. Omib
inqͥt meretricib dantur mer¬
cedes: tuaũ dedisti mercedes

Expanded text:
averis, minime profecto aperietur tibi; sed respondebitur de intus, quod non sit de bobus et asinis caeterisque jumentis cura Deo. An vero comparatum jumentis esse quis dubitet hominem, qui sibi juga emerit jumentorum? nisi quod eo sane ipsis quoque jumentis convincitur esse stolidior, et bestialior bestiis comprobatur, quod juga necessitatis earum propria ipse subierit voluntate. Quod enim illis natura est, huic culpa: dum tanquam unum ex his quae ratione carent, sine ratione degens, et ipse sub corporeis similiter sensibus incurvatur. Sed quid eum juga subisse causamur? Arguamus magis emisse. Illud enim stoliditatis miserandae, istud extremae dementiae est. Dignus est operarius mercede sua: nam ut mercedem pro opere tribuat, inauditum. Denique loqusub typo mulieris fornicariae scelera arguens Israelis: Omnibus, inquit, meretricibus dantur mercedes: tu autem dedisti mercedes