comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fit aliqͥd in qͣuis exigua particła corpiᷤᷤ
ꝙ sentiat at̃ã qͣuis ñ fiat in toto corpe
illa tñ tota sentr. qr cotã ñ latet. Sitũ
aliud sit artificiosũ eẽ. aliud mertẽ. ali¬
ad acittũ. alid̾ memorẽ. aliud cupidi¬
tas. alid̾ timor alid̾ letitia. alid tͥsticia.
posftie ħi ⁊ alia hmodi ĩ num̾abilia ĩ aĩe¬
mutabile ẽ. omĩs aũ c̾ataᷤ mutabił ẽ.

Expanded text:
fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non latet: sed aliud sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud laetitia, aliud tristitia, possitque haec et alia hujusmodi innumerabilia in animutabile est; omnis autem creatura mutabilis est;
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutatõe mnutabilia faciẽtẽ ⁊ sine ul¬
lo suo temꝑali motu tẽꝑalia c̾antẽ. ĩ¬
tueri ⁊ nosse. licet sit difficile oportet.
Nere gͦ ac ꝓpie ĩ cõmutabił ÷ sola diui¬
nitatis eẽntia. q̃ sñ sui mutatione.
cunctas ꝯdidit nat᷑as. hic de simplici
ẽ. ubi nec partiũ nͨ accidẽtium
seu qͣrũlibet formar̃ ulla ÷ diu̾sitas.
siue uariatio ł multitudo. Ut aũ sci¬
as qͦmͦ simplex sit. illa sub̾a. ut te do¬
mo qͣre onũs c̾at᷑a sit multiplex. &¬
c̾at᷑a. partib ꝯstat. ita ut sit ibi alia
pars maior. alia pars minor.⁊ maiꝰ¬
aliud ÷ magnitudo. alid color. alid̾
fig᷑a. Pot̃ .ii. ⁊ minuta magnitudine
man̾e id̾ color ⁊ ead̾ figͦa. l colore mutato. mañe ead̾ figͣ

Expanded text:
sui commutatione mutabilia facientem, et sine ullo suo temporali motu temporalia creantem, intueri et nosse, licet sit difficile, oportet. Vere ergo ac proprie incommutabilis est sola divinitatis essentia; quae sine sui mutatione cunctas condidit naturas. 4. Hic de simplicitplex est, ubi nec partium, nec accidentium, nec quarumlibet formarum ulla est diversitas sive variatio vel multitudo. Ut autem scias quomodo simplex sit illa substantia, te domo creatura quare sit multiplex, partibus constat; ita ut sit ibi alia pars major, alia minor, aliud est magnitudo, aliud color, aliud est figura. Potest enim imminuta magnitudine manere idem color et eadem figura; et colore mutato manere eadem figu
Abbreviated transcription (Latin):
subiectis sunt ea que in aliqͦ subiecco
ẽẽ dñi. sic̃ in corꝑe color. aut forͣma
dici possit. mẽ in eo aliquid tamqͣm
in subiecto. ⁊ ñ ÷ simplex. nefas ÷ aũ
drẽ ut subsistat ds̃ ⁊ subsit. bonita¬
ti sue. atq illa bonitas ñ suba sit.
ł potiꝰ ẽẽntͣia. neq ip̃e ds̃ sit boni¬
tas sua. s in illo sit. tãqͣm in subiec¬
to. Nñ manifestũ ÷ dm̃ abusiue su¬
b̾am uocari. ut noĩe usitatiore intel
fortasse solum dm̃ dici oporteat
eẽntiã. Est enĩ u̾e solꝰ qr ĩcõmutabi

Expanded text:
subjectis, sunt ea quae in aliquo subjecto esse dicuntur; sicut in corpore color aut forma. dici possit, inest in eo aliquid tanquam in subjecto; et non est simplex. Nefas est autem dicere ut subsistat Deus et subsit bonitati suae; atque illa bonitas non substantia sit, vel potius essentia, neque ipse Deus sit bonitas sua, sed in illo sit, tanquam in subjecto. Unde manifestum est Deum abusive substantiam vocari, ut nomine usitatiore intelltur, ita ut fortasse solum Deum dici oporteat essentiam. Est enim vere solus, quia incommutabi
Abbreviated transcription (Latin):
tũ pot̾ aliqͥd sentire ꝙ ñ sit. Ecce si.
subtilit᷑ intendas ex his atq p̃dic¬
tis. aꝑ it᷑ illa p̃dicam̃ta artis dialeti¬
ce dĩ nate minime ꝯuenire. q̃ nul¬
lis subiecta ÷ accidentib. Qd̾ ds̃ ñ¬

Expanded text:
 de illo sentire, quod non sit. Ecce si subtiliter intendas, ex his atque praedictis aperitur, illa praedicamenta artis dialecticae Dei naturae minime convenire, quae nullis est subjecta accidentibus. 8. Quod De
Abbreviated transcription (Latin):
olet aũ queri. quare factꝰ bat.¬
⁊ sol. si lux illa faciendo diei
suffitiebat. Ad ꝙ dici pot̃. qm̃ lux illa
forte suꝑiores partes illustrabat. & ad
illuminationẽ inferiorum. solẽ fi̾ opor¬
tebat. ł potiꝰ idõ qi fc̃o sole diei fulgor
auctꝰ ÷. ampliori enĩ młto luce radiaũ
dies pꝰtea qͣm añ. Si uͦ querit᷑ quid s̃
luce illa fc̃m sit. cum mͦ ñ appareat.
pot̃ dici. aut de ea corpꝰ soł formatũ.
ualeat. Quomͦ accipiẽd̾ sit illd̾. dix̃ ds̃.
an sono uocis id ds̃ dixerit. an a lit̾.
ret̾ea inuestigand̾ ÷ qͦmͦ accipiẽd̾
sit. ꝙ ait dixit ds̃. utrũ temꝑa¬
lit̾ ł sono uocis illd̾ dix̾it. an aliomͦ.

Expanded text:
olet autem quaeri quare factus est sol, si lux illa ad faciendum diem sufficiebat. Ad quod dici potest quoniam lux illa forte superiores partes illustrabat, et ad illuminationem inferiorum solem fieri oportebat. Vel potius ideo, quia facto sole diei fulgor auctus est. Ampliori enim multo luce radiavit dies postea, quam ante. Si autem quaeritur quid de luce illa factum sit, cum modo non appareat, potest dici aut de ea corpus soli formatum, valeat. 7. Quomodo accipiendum sit illud: Dixit Deus, an sono vocis id Deus dixerit, an aliter. Praeterea investigandum est quomodo accipiendum sit quod ait: Dixit Deus, utrum temporaliter, vel sono vocis ill
Abbreviated transcription (Latin):
otest etiam queri utrum de lig¬
no uite añ pecem̃ cõmełit hõ.
oe hoc augustinꝰ in libro de baptismo
paruuloꝵ sic ait. Rec̾te ꝓfecto intelli¬
gunt᷑ pͥmi hoĩes añ malignã diabo¬
li ꝑsuasionẽ abstinuisse a cibo uetito
de ligno uite añ peccm̃ sumpserit᷑
quib p̃ceptum erat ut de om̃i ligno ꝑad̾
uare gͦ ꝑꝑetua soliditate &
beata ĩmortalitate uestiti ñ
sunt. ut nulla infirmitate ł etate
indet̾uis mutarent᷑r hanc enĩ uir¬
tutem nat᷑alit̾ illd̾ lignum habuisse
me̾t semel & ñ sepiꝰ. qui ꝑ aliqͣm mo¬
ram in ꝑadiso fuisse intelligit᷑. cum
scͥpta dicat eum ibi soporatum fuiᷤᷤ¬
se. qͣndo costa de lat̾e̾ eiꝰ sumpta ẽ.¬

Expanded text:
otest autem quaeri utrum de ligno vitae ante peccatum comederit homo. De hoc Augustinus, in lib. 2 de Baptis. parvul., sic ait: Recte profecto intelliguntur primi homines ante malignam diaboli persuasionem abstinuisse a cibo vetito, de ligno vitae ante peccatum sumpserint, quibus praeceptum erat ut de omni ligno paradQuare ergo perpetua soliditate, et beata immortalitate vestiti non sunt, ut nulla infirmitate vel aetate in deterius mutarentur? Hanc enim virtutem naturaliter illud lignum habuisse meret semel, et non saepius, qui per aliquam moram in paradiso fuisse intelligitur, cum Scriptura dicat eum ibi soporatum fuisse, quando costa de latere ejus assumpta est
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Peccaret enĩ si illo ligno ñ ut̾et᷑
qr p̃ceptũ erat ei. ut cõmed̾et de oĩ
ligno ꝑadisi nͥ de ligno scĩe bom et
mali. Sic̃ gͦ peccaũ comedendo quod
erat ꝓhibitum. ita etiã peccaret si
ñ cõmed̾e̾t ꝙ erat iussum. Si ñ foret
p̃ceptũ ut de illo lignoͣ ede̾t.⁊ aliis ñ

Expanded text:
ret. Peccaret enim si illo ligno non uteretur, quia praeceptum erat ei ut comederet de omni ligno paradisi, nisi de ligno scientiae boni et mali. Sicut ergo peccavit comedendo quod erat prohibitum, ita etiam peccaret si non commederet quod erat jussum. 3. Si non foret praeceptum ut de illo ligno comederet, et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
rat & pung̃. nec tñ dolorem ing̾it qi ñ st̃
nr̃m t̃ ht̃ talem nat᷑am ut ualeat calcare
loris. qi ñ habuit nat᷑am ad dolendum. Ait
em̃ sic in ꝙx libro de tͥntate. Unigenitus ds̃¬
hoiẽm u̾m scd̾m similitudinem nr̃i hõĩs ñ
defitiens a se dõ sumpsit. In quo qͣmuis
aut ictꝰ incide̾t. aut nulnus descendẽt.
aut nocu concurr̾e̾nt. aut suspensio ele¬
uaret: afferrẽt ħ quid̾ impetum pasfiõĩs.
nec tũ dolorem passionis inferrent. ut te¬
gens ł aera uuln̾ans om̃s quid̾ has pas¬
siones nat᷑e sue infert ut ꝑforet. ut com¬
pungat. ut uuln̾et. s nat᷑am suam in ħ
passio illata ñ retinet. dum in nat᷑a ñ ÷
Paquam forari ł pungi ignem.ł aera
uulnari: qͣmuis nature teli sit ⁊ uul̾a¬
ñ tũ nat᷑am passionis exercuit.dum et
penali misti̾o pena deseuit. ⁊ uirtus cor¬
ꝑis sñ sensu pene. uim pene in se dese¬
uientis suscep̃. excep̃. habuit sane illud¬

Expanded text:
t compungit; non tamen dolorem ingerit, quia non sunt nostrum non habet talem naturam, ut valeat calcare loris, quia non habuit naturam ad dolendum. Ait enim sic in lib. 10 de Trin.: Unigenitus Dhominem verum secundum similitudinem nostri hominis, non deficiens a se Deo, sumpsit: in quo, quamvis aut ictus incideret, aut vulnus descenderet, aut nodi concurrerent, aut suspensio elevaret, afferrent quidem haec impetum passionis, non tamen dolorem passionis inferrent: ut tegens, vel aera vulnerans, omnes quidem has passiones naturae suae infert ut perforet, ut compungat, ut vulneret; sed naturam suam in haec passio illata non retinet, dum in natura non est, vel aquam forari, vel pungi ignem, vel aera vulnerari, quamvis natura teli sit et vulneranon tamen naturam passionis exercuit, dum et poenali ministerio poena desaeviit, et virtus corporis sine sensu poenae vim poenae in se desaevientis excep
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ ẽẽ aliqͥd uel esse aliquid uł ñ.
x p̃missis aũ enĩgit questio płimũ
ꝯtinens utilitatis s nimiũ diffi¬
cultatis atq ꝑ plexitatis. Cum enĩ ꝯstet
ex p̃dictis & aliis płib testimoniis.
om̃sq catholici unaniinit̾ fateant᷑ dm̃¬

Expanded text:
 ESSE ALIQUID, VEL NON ESSE ALIQUID. 1. praemissis autem emergit quaestio plurimum tinens utilitatis, sed nimium difficultatis atque perplexitatis. Cum enim constet ex praedictis et aliis pluribus testimoniis omnesque Catholici unanimiter fateant
Abbreviated transcription (Latin):
memorat. Quocͥca c̃ sequ̾it᷑ sñ ꝓpoĩta
auctoritate. an aliquis ł quidam hõ¬
sit assũptꝰ a u̾bo ł unitꝰ t̾ibo. sine
distinctione intelligentie ñ ÷ sic
reddenda respõsio. qm̃ multiplex
p̃missa ÷ questio. S instantie q̃ren¬
tis. ita det̾minato. si de hoĩs ꝑsona
q̃ris. respõdeo ñ.si de hoĩs nata  dico÷.¬

Expanded text:
memorat. Quocirca cum quaeritur sine proposita auctoritate, an aliquis vel quidam sit assumptus a Verbo vel unitus Verbo; sine distinctione intelligentiae non est hic reddenda responsio, quoniam multiplex praemissa est quaestio; sed instantiam quaerentis ita determinando: Si de Hominis persona quaeris, respondeo: Non; si de hominis natura, dico
Abbreviated transcription (Latin):
odiend̾. Et parentes gͦ in qͣntum ma¬
li sunt. odiendi sunt: ⁊ inimici diligẽ¬
di in qͣntum hoiẽs. Diligamꝰ gͦ mi¬
micos lucrandoᷤ regndĩ. & odiamus niciũ

Expanded text:
odiendum. Et parentes ergo in quantum mali sunt, odiendi sunt: et inimici diligendi, in quantum homines. Diligamus ergo inimicos lucrandos regno Dei, et odiamus
Abbreviated transcription (Latin):
quid̾ dr. qr diffinitione loci t̾minat᷑. qm̃
cum alic ubi pͥsens sit totꝰ. alibi ñ inue¬
nttꝰ sõ aũ ita locał ÷ ut dimsionẽ c̃api¬
ens. distantiã in loco facĩat. Diuina gͥ so¬
la ẽentia oĩo in locał. ⁊ incͥcum scͥptibił ÷
que nͥ locis mouet᷑ aliquo mͦ .s. ł det̾mi

Expanded text:
quia definitione loci terminatur, quoniam, cum alicubi praesens sit totus, alibi non invenitur. Non autem ita localis est, ut dimensionem capiens distantiam in loco faciat. Divina ergo sola essentia omnino illocalis et incircumscriptibilis est, quae nec locis movetur aliquo mod
Abbreviated transcription (Latin):
quinationib ñ ꝯt̾ingat᷑ qd tam fruo¬
lum ⁊ ut ñ respõsione sit dignum. cũ
etiam sp̃c c̾atꝰ sordib corꝑis etiã leꝓsi. ł
qͣntum cumq polluti inquinari ñ pos¬
sit. Sol quoq radios suos sine sui
pollutione effundit suꝑ loca ⁊ corꝑa.¬
⁊ ñ solum munda s etiã ĩmunda ac
sordib fetentia. quoꝵ contactu hoĩes
ac quedam alie res infitiunt᷑. soł uͦ ra¬
dii impolluti. ⁊ incontaminati ea
ꝯtingentes existunt. Nõ ÷ gͥ mirandũ
si ẽẽntia diuina oĩo simplex ⁊ incom¬
mutabił. omĩa replet loca. ⁊ omĩb
c̾aturis ẽẽntialit̾ inẽ. nec tñ cuiusq
rei sordib contaminet᷑ ł ꝯtingatur.
in dõ inquid suit omĩa que condi¬
dit. ñec tñ inquinant eũ illi qui pec¬
cant. de cuiꝰ sapĩa que atting̃ a fine
usq ad finem fortit̾ dr̃. atting̃ omĩa

Expanded text:
quinationibus non contingatur? Quod tam frivolum est, ut nec responsione sit dignum: cum etiam spiritus creatus sordibus corporis etiam leprosi, vel quantumcunque polluti inquinari non possit. Sol quoque radios sine sui pollutione effundit super loca et corpora non solum munda, sed etiam immunda ac sordibus fetida, quorum contactu homines, et quaedam aliae res inficiuntur; solis vero radii impolluti et incontaminati ea contingentes existunt. Non est igitur mirandum, si essentia divina omnino simplex et incommutabilis omnia replet loca et omnibus creaturis essentialiter inest; nec tamen cujusquam rei sordibus contaminetur vel contingatur. in Deo, inquit, sint omnia, quae condidit, nec tamen inquinant eum, qui peccant: de cujus Sapientia, quae attingit a fine usque ad finem fortiter , dicitur: Attingit omnia
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad fiñ fortit̾. ñ tñ motu locali. s
immobilitate siu. uelud si moles aliqͣ
saxea impleat aliquẽ locum. dr̃ qd̃
atting̃ afine illiꝰ loci. usq ad finem.
spatiosa magnitudine diffundit᷑. nͨ uno
deserto loco. alium occupat. quia localẽ
calem cͥcumscͥptionem. potiꝰ dic̃ om̃ia eẽ
in illo. qͣm ipm eẽ loc̃. alicubi. nec tam̃

Expanded text:
usque ad finem fortiter, non tamen motu locali sed immobilitate sui; veluti si moles aliqua saxea impleat aliquem locum, dicitur quod attingit a fine illius loci usque ad finem, spatiosa magnitudine diffunditur, nec uno deserto loco alium occupat, quia localem calem circumscriptionem, potius dicit omnia esse in illo, quam ipsum esse alicubi, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
di ñ ꝑtinent qui cognoscentes dm ñ sic̃ dm
głificant. Ad templum dĩ ꝑtinerit paruuli
ñ dum ualent cognosce̾ dm gͥ quẽ potuer̃
illi nosse. nec hr̃e: isti potuer̃ hr̃e anteꝙͣ nos¬
se. Beatissimi sunt illi. aũ quib ħ ⁊ d̃m ha¬
b̾e ꝙ nosse. hic aliqͣtenꝰ aꝑit augꝰ. quomͦ
ds̃ habitet in aliquo .i. habeat᷑. cum uide¬
licet ita ÷ in aliquo. ut ab eo cognoscat᷑ ꝙ

Expanded text:
non pertinent, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificant. Ad templum Dei pertinent parvuli nondum valent cognoscere Deum. Ergo quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. Beatissimi autem sunt illi quibus est Deum habere, quod nosse. Hic aliquatenus aperit Aug. quomodo Deus habitet in aliquo, id est, habeatur, cum videlicet ita est in aliquo, ut ab eo cognoscatur e
Abbreviated transcription (Latin):
oĩo in localem ⁊ inc̾cum scͥptibilem nullo
ꝯeludi loco. s afine usq ad finem atting̾e̾.
ñ tñ spatiosa magnitudine nec locali mo
spatiosa magnitudine opinem᷑ dđm ꝑ
cuncta diffundi. sic̃ humꝰ. aut lux ista
diftundit᷑. s potiꝰ sic̃ in duob sapiẽtib

Expanded text:
ino incircumscriptibilem, nullo concludi loco. sed a fine usque ad finem attingere, non tamen spatiosa magnitudine nec locali motspatiosa magnitudine opinemur Deum per cuncta diffundi, sicut fumus aut lux ista diffunditur, sed potius sicut in duobus sapientibus,
Abbreviated transcription (Latin):
: quia penitꝰ ñ cͥcumsc̾bitur loco. qi nec
it᷑a ⁊ in uno loco. qd ñ sit in alio. neq
dim̃sionem ht̃. sic̃ corpꝰ cui scd̾m locum
assignat᷑ pͥncipium. medium ⁊ finis. &.
añ ⁊ ret. dextra. ⁊ sinistra. sursum.⁊ iusũ.
qdͥ sui int̾positione fac̃ distantiam cͥcumstã¬
tiũ. Ouob namq his modis đr in scͥpta¬
nis. alticudinis ⁊ latitudinis. distantiam
fac̃ in loco ut corpꝰ. ł qr loco disfinit᷑. ac de¬

Expanded text:
est, quia penitus non circumscribitur loco, quia nec ita est in uno loco, quod non sit in alio. Neque dimensionem habet, sicut corpus, cui secundum locum assignatur principium, medium et finis, et ante et retro, dextera et sinistra, sursum et deorsum; quod sui interpositione facit distantiam, circumstantiam. Duobus namque his modis dicitnis, altitudinis et latitudinis, distantiam facit in loco, ut corpus, vel quia loco diffinitur ac de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sonam. nec aliquid. nͥ forte.ẜ sit ex¬
diuine ł humane. aliqñ unitatem¬
omũt ut sõ adãm. cinꝰ distinctionis rõnem dili¬
gent̾ lector aĩadu̾tat atq in sinu
memorie recondat. ne eiꝰ ꝯfundat᷑
sensus. cum de xͦ sermo occurrerit.

Expanded text:
non esse personam, nec aliquid, nisi forte serae vel humanae; aliquando unitatemando causam. Cujus distinctionis rationem diligenter lector animadvertat, atque in sinu memoriae recondat, ne ejus confundantur sensus, cum de Christo sermo occurrerit.
Abbreviated transcription (Latin):
tes exercentur quib tñ tam scĩa quam
cogitationi quid possit occurre. cur.s.
ista miracła etiam magicis artib fiañ.
Nam & magi pharaoneis serpentes fece¬
runt & alia. s istud ÷ ampliꝰ ammirand̃
quomͦ magoꝵ potentia que serpentes
fac̾e̾ potuit. ubi ad muscas minutissimaᷤ
runt magi dicentes. digitus dĩ ÷ hic. Uñ
intelligi datͦ nec ip̃os quidem tͣnsgres¬
sores angłos & aerias potestates. in imã
istam caliginem tamqͣm in sui gn̾is carce¬
rem ab illius sublimi ethere sublumtatis
puritatis habitatione Qetrusos. ꝑ quos ma¬
gice artes possunt. quicquid possunt uale̾
aliquid. nisi data desuꝑ potestate. Uatur
aũ ł ad fallend̾ fallaces sic̃ in egiptios. &

Expanded text:
tes exercentur, quibus tamen tam scientia quam pcogitationi, quid possit occurrere, cur scilicet ista miracula magicis artibus fiant. Nam et magi Pharaonis serpentes fecerunt, et alia. Sed illud est amplius admirandum, quomodo magorum potentia quae serpentes facere potuit, ubi ad muscas minutissimas,runt magi dicentes: Digitus Dei est hic. Unde intelligi datur, ne ipsos quidem transgressores angelos et aereas potestates, in imam istam caliginem tanquam in sui generis carcerem, ab illius sublimis aethereae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt quidquid possunt, valere aliquid, nisi data desuper potestate. Datur autem vel ad fallendos fallaces, sicut in Aegyptios, et
Abbreviated transcription (Latin):
Si filiꝰtañ me ir. quid ñ fuit aliꝰ ds̃.
Si pr̃: post me inquid ñ erit. hic pͥo¬
rem. ille post̾i̾orem ñ ht̃. Inuicẽ enĩ
in se. ⁊ pr̃ in filio. ⁊ filiꝰ in pr̃e cog¬
noscit᷑. Cum enĩ prẽm dixeris. eiꝰ
etiam filium desigñasti. qr nemo
ip̃e sibi pr̃ ẽ. Cum filiũ noĩas etiã
prẽm fat̾is. quia nemo ip̃e sibi filiꝰ
ẽ. Itaq nec filiꝰ sñ prẽ. nec pr̃ potẽ.

Expanded text:
Si Filius: Ante me, inquit, non fuit alius Deus: Si Pater: Post me, inquit, non erit. Hic priorem, ille posteriorem non habet: invicem in se et Pater in Filio, et Filius in Patre cognoscitur. Cum enim Patrem dixeris, ejus etiam Filium designasti; quia nemo ipse sibi pater est: cum Filium nominas, etiam Patrem ejus fateris; quia nemo ipse sibi filius est. I
Abbreviated transcription (Latin):
bitur quam tunc actum ⁊ in illis tͥb ser¬
pente. muliere. & uiro. Nam pͥmo fit sug¬
gestio. siue ꝑ cogitationẽ siũ ꝑ sensus cor¬
ꝑis. ł uidendo. ł taugendo. ł audiendo.
ł gustando. ł olfaciendo. Que suggestio
cum facta fu̾it. si cupiditas nr̃a ñ mo¬
ueat᷑ ad peccand̾: excludet᷑ serpentis
astutia. Si aũ mota fu̾it. qͣsi mulieri
ꝑsuasũ erit. s aliqñ rõ uirilit̾ etiã cõ¬
motã cupiditatẽ refrenat atq cõpesc̃.
Qd̾ eum fit ñ labimͦ in peccm̃. s cũ
aliqͣnta luctatione coronam᷑. Si aurõ¬

Expanded text:
bitur, quam tunc actum est in illis tribus, serpente, muliere et viro. Nam primo fit suggestio, sive per cogitationem, sive per sensus corporis, vel videndo, vel tangendo, vel audiendo, vel gustando, vel olfaciendo; quae suggestio cum facta fuerit, si cupiditas nostra non moveatur ad peccatum excluditur serpentis astutia. Si autem mota fuerit, quasi jam mulieri jam persuasum erit. Sed aliquando ratio viriliter etiam commotam cupiditatem refrenat atque compescit. Quod cum fit, non labimur in peccatum, sed cum aliquanta luctatione coronamur. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
fons signatꝰ. quo utiq ñ admitcit᷑ ꝑu̾si¬
tatis ille ꝑsuasor. s tñ ꝑ muherem
decip̃. Nõ enĩ etiã rõ nrã deduci ad
consensũ peccĩ pot̃. nͥ cũ delectatio
mota fuit in illa parte aĩ. q̃ debet
obtẽꝑare rõni tamqͣm rectori uiro.
Etiam in uno quoq nr̃m nicħ ali¬
ud agit ᷑ cum ad peccm quisq dela

Expanded text:
natus, quo utique non admittitur perversitatis ille persuasor, sed tamen per mulierem decepit. Non enim etiam ratio nostra deduci ad consensum peccati potest, nisi cum delectatio mota fuerit in illa parte animi, quae debet obtemperare rationi, tanquam rectori viro. Etiam in unoquoque nostrum nihil aliud agitur cum ad peccatum quisque dela
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ illicitum. sola utiq mortis supplitio
plect̾et᷑. ita dici pot̃. in hoĩe uno side¬
lectatioĩb illicitis a quib ꝯtinuo se
debẽt au̾t̾e. cogitatio sola libent̾ p᷑aᷤ
Absit hoc c̾dere ħ quippe una ꝑsona

Expanded text:
sset illicitum, sola utique mortis supplicio plecteretur; ita dici potest in homine uno, si delectationibus illicitis, a quibus continuo se deberet avertere, cogitatio libenter sola Absit hoc credere . Hic quippe una persona
Abbreviated transcription (Latin):
feminã. huic aũ illecebre ꝯsentire.
de ligno uetito ⁊ ed̾e.S iste osensus
mulier sola ꝯmed̾it. Si aũ in consen¬
genda ⁊ mulier dedisse uiro suo si si¬
mul edendũ illicitũ cibũ. Neq enĩ
pot̃ peccm̃ ñ solum cogitand̾ suauit̾.
u̾m etiã ꝑpetͣnd̾ efficacit̾ m̃te dec̾ni
potestas ÷ m̃bra in opꝰ mouendi ł ab.
oꝑe cohibendi male accioni cedat.
Nec sane c̃ sola cõgitatõe mens ob¬
lectat᷑ illicitis. ñ qͥd dec̾nens eẽ facien¬
da. tenens tũ & uolens libent̾. q̃ statĩ
ut attigert̃ aĩmũ respui debuerunt.
negand̾ ẽ ẽẽ peccm̃. s lõge minꝰ qͣm
si oꝑe & statuat implend̾. Et põ de ta¬
lib quoq cogitõib uenia petenda

Expanded text:
feminam. Huic autem illecebrae consentire, de ligno vetito est edere. Sed iste consensus mulier sola comederit. Si autem in consengenda est mulier dedisse viro suo simul edendum illicitum cibum. Neque enim potest peccatum non solum cogitandum suavitte decerni, potestas est membra in opus movendi, vel ab opere cohibendi, malae actioni cedat. §. Nec sane cum sola cogitatione mens oblectatur illicitis, non quidem decernens esse facienda, tenens tamen et volens libenter quae statim ut attigerunt animum respui debuerunt, negandum est esse peccatum; sed longe minus quam si et opere statuatur implendum. Et ideo de talibus quoque co
Abbreviated transcription (Latin):
tib quaꝵ actꝰ sunt. ut pote actũ fidi .i.
c̃dere fide media ⁊ actum spei .i. sꝑare me¬
dia spe. ꝑ fidẽ enĩ ⁊ spẽ. p̃dictos actus oꝑat᷑
diligñdi uͦ actũ ꝑ se tm̃. sñ alicuiꝰ uirtutis
medio oꝑat᷑.i. dilig̾e. alr̃ gͦ hc̃ actum oꝑat᷑

Expanded text:
tibus quarum actus sunt, utpote actum fidei, id est, credere fide media, ut actum spei, id est, sperare media spe. Per fidem enim et spem praedictos operatur actus. Diligendi vero actum per se tantum, sine alicujus virtutis med
Abbreviated transcription (Latin):
Et lege cliligimꝰ que in bestiis etam ẽ.
iuxta uos ÷ diuisa p̃cepta sumpsimus. In
quoꝵ alt̾o. eiꝰ qd sumꝰ. ⁊ illiꝰ qd̾ infra nos est:
głoꝵ Nam qd nullum hoiẽm exceꝑit qͥ
p̃cepit ꝓximũ dilige̾. dñs in ꝑabola
semiuũ relicti ostendit. eum dic̃pxi¬
mu ai qui erga illum extitit misericors.
deiñ subd̾. uade & tu fac similit̾. ut eũ
sericordie negand̾ sit offitiũ quis ñ ui¬
dat. cum usq ad immicos etiam porrec¬
tum sit dño dicente. Diligite inimicos

Expanded text:
turae lege diligimus, quae in bestiis etiam est. juxta nos est, divisa praecepta sumpsimus. In quorum altero, ejus quod sumus, et illius quod infra nos est gelorum. Nam quod nullum hominem exceperit qui praecepit proximum diligere, Dominus in parabola semivivi relicti ostendit, eum dicens proximum, qui erga illum extitit misericors. Deinde subdit: Vade, et tu fac similiter. Et eum sericordiae negandum sit officium, quis non videat, cum usque ad inimicos etiam porrectum sit Domino dicente: Diligite inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
cepta danda erant .s. ut diligemus nos.
nius: ut aũ quisq se diligat p̃cepto ñ ÷
opus. Quantũlibet enĩ hõ excidat au̾ita¬
te remanet illi dilect̃o sui ⁊ dilecco corꝑis
sui. qi nemo uraqͣm carnẽ suam odio huit.
Nam uiri iusti qui corpꝰ suum cruciant.
ñ corpꝰ s corruptões eiꝰ & pondꝰ od̾unt. hic

Expanded text:
anda erant, scilicet ut diligeremus nos ximus. Ut autem quisque se diligat, praecepto non est opus. Quantumlibet enim homo excidat a veritate, remanet illi dilectio corporis sui: quia nemo unquam carnem suam odio habuit . Nam viri justi qui corpus suum cruciant, non corpus, sed corruptiones ejus et pondus oderunt. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ qd ÷ summũ p̃ceptum. Questio de
ista ꝑ fectio. cum in hac uita eam
nemo habeat: quia ñ recte curritur. si
quo currendum ẽ nesciatur. Quomͦ
aũ sciret᷑ si nullis p̾ceptis ostenderet᷑:
Etce habes cur illud p̃ceptum ÷ qd̾ hic
penitus impleri ñ potest. Implet᷑ tñ ex
enim ꝑfectio currentis. alia ꝑueniẽtis.
fac̃ hoc mandatum ut cursor. qui dm̃
añ omĩa &e p̃ om̃ib diligit. nec tñ oĩo
ꝑficit. Qd alt̾m mãdat̃ in alteco esi

Expanded text:
Deum, quod est summum praeceptum. 7. Quaestio deDeum, quod est summum praeceptum. 7. Quaestio deista perfectio, cum in hac vita eam nemo habeat? Quia non recte curritur, si quo currendum est nesciatur. Quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? Ecce habes cur illud praeceptum est quod hic penitus impleri non potest. Impletur tamen enim perfectio currentis, alia pervenientis. Facit hoc mandatum ut cursor, qui Deum ante omnia et prae omnibus diligit, nec tamen omnino perficit. 8. Quod alterum mandatum in altero es
Abbreviated transcription (Latin):
finis ÷. ñ succenseat aliꝰ aliquis hõ. si
& ip̃m ꝓpt̾ dm̃ diligis. huiꝰ dilectioĩs
modũ u̾itas insinuat dicens: Mandat̃
qd̃ dilexi uos .s. ut filii sitis. ut uitã
habeatis de modo diligẽdi deum.
ilectionis aũ modus insinuat᷑
m̃te .i. memoriasũt om̃s cogitationes &
omẽm uitam & omẽm intellectũ in il¬
lum ꝯferas a quo habes ea que con¬
ligendi dm̃: ut quibusdam placet.
ab hoĩe in hac mortali uita. s ex parte
ñ ex toto. quia ex parte diligimnus sic̃
cimus. In futo᷑ aũ explebit᷑ ex coto. uñ
augustinꝰ. Cũ adhuc ÷ aliquid carnalis
dcupiscentie ñ omĩmodo ex tota aĩa di
ñ auferet᷑ s augebit᷑ & implebitur. In. ꝑ¬
qua plenitudine illd̾ p̃ceptum caritatis
implebitur. diliges dnm̃ dm̃ tuũ ex .t.
.c.t. ic̾. Tunc erit iustus sñ peccõ. quia
nulla erit lex repugnans pecci m̃ti. łc̃¬
ꝓrsus toto coide tot᷑ã aĩa .t. m̃te dilige

Expanded text:
finis est, non succenseat alius aliquis homo, si finis est, non succenseat alius aliquis homo, si et ipsum propter Deum diligis. Hujus dilectionis modum Veritas innuit dicens: Mandatum d dilexi vos, scilicet, ut filii sitis, ut vitam habeatis. 5. De modo diligendi Deum. Dilectionis autem Dei modus insinuaturmente, id est, memoria, ut omnes cogitationes, et omnem vitam, et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea quae conigendi Deum, ut quibusdam placet. ab homine in hac mortali vita, sed ex parte, non ex toto, quia ex parte diligimus, sicut cimus. In futuro autem implebitur ex toto. Unde August. Cum adhuc est aliquid carnalis concupiscentiae, non omni modo ex tota anima dinon auferetur, sed augebitur et implebitur. In qua plenitudine illud praeceptum charitatis implebitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde, etc. Tunc erit justus sine peccato, quia nulla erit lex repugnans menti. Tunc prorsus toto corde, tota anima, tota mente, diliges
Abbreviated transcription (Latin):
ł ꝑꝑdm̃ .i. quia iustuseł ut iustus sit. di ui
eñ alit̾ se dilig̃. iniuste se dilig̃
quia ad hoc se diligit ut sit iͥustus. ad¬
̃ fibri sũt hichoc gͦ ut sit malus. ũ gͦiam se diligit.
Qui enim dilig̃ iniqͥtatem .o. aiãm
suam. Sic coudita ÷ mens humana
ut nunqͣm sui ñ memiu̾t. nũsqͣm se
ñ intelligat. nũsqͣm se ñ diligat. s
qt̃a qui odit aliquem noce̾ illi stucki.
ñ in m̾ito & mens hoĩs qñ sibi nocet¬
se odisse dr̃. Nesciens enim sibi uult
male. dum ñ putat sibi ob ẽẽ qd̾ uult.
s tñ male sibi irult qñ id uult quod
dm̃ dilig̃. qui uͦ ñ dilig̃ dm̃. etiã si
agit qd sibi adu̾sat᷑. ⁊ se ipm̃ tamqͣ
suus inimicus insequit᷑. Modus gͦ di
gat & ꝓdẽẽ sibi uelit. dubitare dem̃¬
tis ÷ Modus aũ p̾cipit᷑ cum ait. sic̃ te
met ipm ut ꝓximum diligas ad qd̾
te ip̃m: Si te gͦ ñ ꝓpt̾ te dilig̾e debeᷤᷤ
s ꝓptͥ illum uͥ dilectõis tue rectissimꝰ

Expanded text:
 id est, quia justus est, vel ut justus sit. Qui enim aliter se diligit, injuste se diligit, quia ad hoc se diligit, ut sit injustus; ad hoc ergo ut sit malus, non ergo jam se diligit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam itaque condita est mens humana, ut nunquam sui non meminerit, nunquam se non intelligat, nunquam se non diligat. Sed quoniam qui odit aliquem, nocere illi studet; non immerito et mens hominis, quando sibi nocet, odisse se dicitur. Nesciens enim sibi vult male, dum sed tamen male sibi vult, quando illud vult quod Deum diligit: qui vero non diligit Deum, etiam si agit quod sibi adversatur, et se ipsum tanquam suus inimicus insequitur. Quit prodesse sibi velit, dubitare dementis est. Modus autem praecipitur cum ait, sicut teipsum, ut proximum diligas ad quod teipsum. Si ergo te non propter te diligere debes, sed propter illum ubi dilectionis tuae rectissimus
Abbreviated transcription (Latin):
mancata. unũ ꝑtinens ad dilectionem dĩ
qdꝰ ÷ maximimi ui lege mandatũ. ⁊ altũ
i. ꝑtinens ad diligendum ꝓximum illi si¬
mile. pͥmum  Diliges dm̃ ex toto corde.
ex tota m̃te ex tota aĩa. Qd̃ scͥptum : in

Expanded text:
mandata: unum pertinens ad dilectionem Dei, quod est maximum in lege mandatum; et alterum pertinens ad diligendum proximum, illi simile. Primum est: Diliges Deum ex toto corde, ex tota mente, et ex tota anima, quod scriptum est in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit᷑. spes & fides tͣnsit. s caritas
ꝑmanet. ⁊ quia caritas mat̾ ÷ om̃iũ
uirtutum q̃ ñ iõ pꝰt fidem ⁊ spem po¬
nit᷑ qdͥ ex eis oriatur. s qr pꝰt illa re¬
manebit aucta: caritas enĩ numqͣm
da ⁊. huic uͦ qd̾ hic ⁊ suꝑiꝰ dictum si si

Expanded text:
nsit, sed charitas permanet; et quia charitas mater est omnium virtutum, quae non ideo post fidem et spem ponitur, quod ex eis oriatur, sed quia post illa remanebit aucta. Charitas enim nunquam d
Abbreviated transcription (Latin):
lectionem tñ habuit in qͣntum hõ
tantam qͣ maior eẽ ũ ualet. qui ex caritate
nimia aĩam posuit ꝓ amncis & inimicis.
h abuit enim ĩ corde caritatem qͣm oꝑe no¬
bis exhibuit ut exhibitionis forma nos ad
uiligend̾ institue̾t: hic aliquid dicend̾ ÷
de caritate.⁊ mͦ. ⁊ ordine diligendi dm̃

Expanded text:
lectionem tamen habuit in quantum homo, tantam quae major esse non valet, qui ex charitate eximia animam posuit pro amicis et inimicis. Habuit enim in corde charitatem quam opere nobis exhibuit, ut exhibitionis forma nos ad diligendum instrueret. Hic aliquid dicendum est de charitate, et modo, et ordine diligendi Deum et
Abbreviated transcription (Latin):
traditum iutellige ne qd̃ fides & spes cã
ł temꝑe caritatem omĩum bonoꝵ matrẽ
p̃cedant. s quia caritas sñ illis in aliqͦ
ẽẽ ñ pot̃. s. illa sñ caritate possunt ẽẽ.
ͣmuis ñ sit piafides ł spes sñ caritate.
Iõ gͥ ex fide & spe ꝓcedẽ dr̃ caritas. qr
st aũ spes uirtus qua spũalia et
ducia expectant᷑. Est enim spes c̾ta
expectatio fute᷑ beatitudinis ueniens

Expanded text:
ellige, non quod fides et spes causa vel tempore charitatem omnium bonorum matrem praecedant; sed quia charitas illis in aliquo esse non potest, sed illa sine charitate possunt esse; quamvis non sit pia fides vel spes sine charitate. Ideo ergo ex fide et spe procedere diciturEst autem spes virtus qua spiritualia ducia expectantur. Est enim spes certa expectatio futurae beatitudinis, veniens
Abbreviated transcription (Latin):
Corneliꝰ etiã ꝑ fidem uenit ad oꝑa.
dm̃ enĩ unum c̃debat. s filium euis
nesciebat incarnatum. ꝑ fidem pla
lio dictũ eẽ ꝑ angłm. accepte sunt
elemosine tue ⁊ orationes tue añqͣu
in xp̃m c̾deret. nec cũ sine aliqua fi¬
de donabat & orabat. Nam quomͦ ĩ das¬
architectus pͥetrus. attende qd̾ ait sñ
fide xͥ ñ posse eẽ salutem. ⁊ dñ corne¬
lium exauditum añqͣm c̾deret inxͫ.¬

Expanded text:
Cornelius etiam per fidem venit ad opera. Deum enim unum credebat, sed Filium ejus nesciebat incarnatum. Per fidem placlio dictum esse per angelum: Acceptae sunt eleemosynae tuae, et orationes tuae, antequistum crederet; nec tamen sine aliqua fide donabat et orabat. Nam quomodo invarchitectus Ecclesiae Petrus. Attende quid ait, sine fide Christi non posse esse salutem; et tamen Cornelium exauditum antequam crederet in
Abbreviated transcription (Latin):
quo fuerunt bona patͥe cͥdidit quid̃
⁊ sꝑauit resurrõnem t̾cio die fut᷑am.
ꝓ qua & prẽm orauit. nec tñ fidem
uirtutem ł spem habuit qr ñ enigma¬
ticam & specularem s claritateissimã
de ea cognitionem habuit. qr ñ ꝑfec¬
tius eam cogntũ p̾t̾itam. qͣm intel¬

Expanded text:
didit quidem et speravit resurrectionem tertia die futuram, pro qua et Patrem oravit, nec tamen fidem virtutem et spem habuit, quia non aenigmaticam et specularem, sed clarissimam de ea cognitionem habuit, quia non perfectius eam cognovit praeteritam, quam intel
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse utiq sempit̾num. ⁊ alia atq alia
ñ mͦ de aliis hoĩb multa q̃ ad religio¬
nem ꝑtinent. uerum etiam de angłis
nisi futurarum. & ad eum ꝑtinentiũ
qui earum spem ger̾e̾ ꝑhibetur. Redit¬

Expanded text:
fuisse utique sempiternum. Et alios atque alia nec solum de aliis hominibus multa, quae ad religionem pertinent, verum etiam de angelis nisi futurarum, et ad eum pertinentium, qui earum spem gerere perhibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ: Quasi. Es tu ꝑ te ipm descensuruꝰ
ad inferuum. an alium ad ħ sacͤmta
missurus ese Quidam tñ dñt eum ñ du¬
bitasse de ignorantia s de pietate .i. se
lio utrum fidem incarnatõis ħuit
Si enim fidem incarnationis ñ habe¬
bat tunc: gͦ sine fide incarnationis erat
ei iusticia. qi d̾e illo scͥptum ⁊. qd̾ iuistͦ
erat ⁊ timens dm̃. Si uͦ fidem incar¬
natiõis habebat. ad quid gͦ missus: ad
eum petrus Sane dici pot̾ eum dici
sic̃ fidem unitatis. ita & in carnationis
habuisse ddĩ reuelatione. s incarnatum
iam eẽ dũ filium ignorasse. ⁊ iõ missuꝰ
⁊ ad eum petrus ut iam natum dĩ fi¬
lium ei annuntiaret. ⁊ sacramtum ei¬
regnationis ꝯferret: habebat. gͥ fidẽ
in carnationis. s an facta ł futa ẽẽt ñ
nou̾at. & ita ꝑ fidem ꝑueñ ad oꝑa.¬

Expanded text:
t: Es tu per teipsum descensurus ad infernum, an alium ad haec sacramenta missurus es? Quidam tamen dicunt eum non dubitasse de ignorantia, sed de pietate, id est, lio, utrum fidem Incarnationis habuSi enim fidem Incarnationis non habebat, tunc ergo sine fide Incarnationis erat ei justitia, quia de illo scriptum est, quod justus erat et timens Deum. Si vero fidem Incarnationis habebat, ad quid ergo missus est ad eum Petrus? Sane dici potest, eum sicut fidem unitatis, ita et Incarnationis habuisse de revelatione, sed incarnatum jam esse Dei Filium ignorasse; et ideo missus est ad eum Petrus, ut jam natum Dei Filium ei annuntiaret, et sacramentum regenerationis ei conferret. Habebat ergo fidem Incarnationis, sed an facta vel futura esset, non noverat, et ita per fidem venit ad o
Abbreviated transcription (Latin):
uid gͦ dicet᷑ de illis simplicibus
quib ñ erat reuelatum mistium
incarnationis qui pie cͥdebant qd eiꝰ
cditum fuit. Dici pot̃ nullum fuisse
iustum ł saluum. cui ñ eẽt facta reue¬
latio. ł distincta. ł reuelata. ł ĩ aꝑto.
ł in mist̾io. distincta. ut abrahe ł moy¬
si aliisq maiorib. qui distinctionẽ
articłorum habebant. Uelata: ut sim¬
plicib quib reuelatum erat ea eẽ
c̃denda que c̾debant illi maiores et
docebant. s eoꝵ distinctionẽ aꝑtã ñ hebãt.
sic̃ in eccła aliqui minus capaces suis
qui articłos symboli distinguere &
assignare ñ ualent. omĩa cñ cͥduis
q̃ in simbolo otinent᷑  c̾dunt enim
q̃ ignorant. hñtes fidem uelatã in
misti̾o. Ita & tunc minus capaces ex
reuelatione sibi fc̃a maiorib c̾den¬
do inherebant. quib suam fidem
qͣsi cõmittebant. uñ iob. Boues ara¬
bant & asine pascebant᷑ iuxta eos.
Simplices & minores sunt asine pas¬
centes uixta boues. qr humilitate

Expanded text:
uid ergo dicetur de illis simplicibus quibus non erat revelatum mysterium Incarnationis, qui pie credebant quod eis traditum fuit? Dici potest nullum fuisse justum vel salvum cui non esset facta revelatio vel distincta, vel velata, vel in aperto, vel in mysterio. Distincta, ut Abrahae et Moysi, aliisque majoribus, qui distinctionem articulorum fidei habebant; velata, ut simplicibus quibus revelatum erat ea esse credenda, quae credebant illi majores et docebant, sed eorum distinctionem apertam non habebant: sicut in Ecclesia aliqui minus capaces sunt, qui articulos Symboli distinguere et assignare non valent, omnia tamen credunt quae in Symbolo continentur. Credunt enim quae ignorant, habentes fidem velatam in mysterio; ita et nunc minus capaces ex revelatione fidei facta majoribus credendo inhaerebant, quibus fidem suam quasi committebant, unde Job, c. 1: Boves arabant, et asinae pascebantur juxta eos. Simplices et minores sunt asinae pascentes juxta boves; quia humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
mediatoris antiquis ñ fu̾it saluᷤ.
sic̃ nec modernis. utrum oportuit il¬
los c̾dẽ omĩa illa de mediatore que
nunc c̾dimus quibdam idetiur.
uitatem. mortem. resurrõnẽ. aduen¬
tum ad iudiciũ qd̾ ex p̃missis u̾bis
augustini colligunt. ubi ista .iiiͦiͬ. po¬
suit. Aliis aũ uidet᷑. habita fide tͥm¬
tatis. id de mysti̾o incarnationis fi¬
dĩ suffecisse. ut cdĩ filiꝰ c̾deretun
nascit᷑us de hoĩe ⁊ iudicaturus qui
de iobe baptista docum̃tum hinuᷤ
rei assumunt. qui de morte xͥ & descensu
ad inferos in eũgłio dubitasse iudr̃ scd̾e

Expanded text:
Mediatoris antiquis non fuerit salus, sicut nec modernis, utrum oportuerit illos credere omnia illa de Mediatore quae nunc credimus. Quibusdam videtur itatem, mortem, resurrectionem, adventum ad judicium, quod ex praemissis verbis August. colligunt, ubi ista quatuor posuit. Aliis autem videtur habita fide Trinitatis, id de mysterio Incarnationis fidei suffecisse, ut Dei Filius crederetur nasciturus de homine, et judicaturus, qui de Joanne Baptista documentum hujus rei assumunt, qui de morte Christi et descensu ad inferos in Evangelio dubitasse vide
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ⁊ diuinũ. sensus gͦ ꝓficiebat humanꝰ.
sensum gͦ suscep humanũ. Nõ pot̾at con¬
fortari uirtꝰ dĩ nec c̾sce̾ ds̃. nec alti¬
tudo sapĩe dĩ impleri. Que gͥ implebatͦ
erat ñ dĩ s nr̃a sapia. slam quomꝰ imple¬
bat᷑ qui ut oĩa
impleret descen
sciat puer prẽm aut matrẽ. accipiet¬
spolia samarie. Sapiãmꝰ di enĩ fut᷑a &
occulta ñ fallunt. Exꝑs enĩ agnitionis
mꝰ. Numqͥd cũ & diuinitatẽ eiꝰ ⁊ canem
adoramꝰ xp̃m diuidimꝰ: nũquid cum
in eo ymaginem cdĩ & crucem uen̾aos
diuidimꝰ eume Apłs c̾te qui de eo dĩx.¬

Expanded text:
Sensus ergo proficiebat humanus. Sensum ergo suscepit humanum. Nec poterat confortari virtus Dei nec crescere Deus, nec altitudo sapientiae Dei impleri. Quae ergo implebatur, erat non Dei, sed nostra sapientia, nam quomodo implebatur, qui ut omnia impleret descendsciat puer vocare patrem aut matrem, accipietspolia Samariae . Sapientia Dei futura et occulta non fallunt. Expers autem agnitionis mus. Numquid cum et divinitatem ejus et carnem adoramus, Christum dividimus? Numquid cum in eo imaginem Dei crucemque veneramur, dividimus eum? Apostolus certe, qui de eo dix
Abbreviated transcription (Latin):
que iusticia .s. diuina usiaQuare p̃cep¬
tio ⁊ ꝓhibitio  ꝯsilum dicãt᷑ dĩ uolũtas.
di uoluntas. quia ista signa sunt diuine
uolunt aris. quẽ ad mod̾ &s signa ire dña¬
ira. & dilectionis signa. dilectio appellantur:
na tm̃ que foris fiunt quib iratus ostendi
pi nubilo obumbrant᷑. ⁊ scd̾m hos tropos di¬
u̾se uoluntates d̃i dñr. quia diu̾sa sunt illa
q̃ ꝑ tropum uoluntas d̃ĩ dicunt᷑. U uolũtas di

Expanded text:
scilicet divina usia. 8. Quare praeceptio et prohibitio et consilium dicantur Dei voluntas. Dei voluntas, quia ista sunt signa divinae voluntatis: quemadmodum et signa irae diira, et dilectionis signa dilectio appellantur; tantum quae foris fiunt, quibus iratus ostenditpi nubilo obumbratur. Et secundum hos tropos diversae voluntates Dei dicuntur, quia diversa sunt illa quae per tropum voluntas Dei dicuntur. 9. Ubi voluntas D
Abbreviated transcription (Latin):
accep̃. filiꝰ aũ ap̃re. fãtemͦ ⁊ nos filium ac¬
cepisse potentiã ab illo de quo natꝰ ÷ po¬
tens. pr̃i uͦ potentiã nullus dedit. quia
millus eum genuit. Gignendo enĩ de¬
in sub̾a sua gignendo dedit ei quem
qͣnta ip̃i ÷ potentiam pr̃ filio ded̾it
an minorẽ. Si tantã. ñ solũ potentẽ.
s ⁊̃ om̃ipotentẽ genuisse omĩpotens ĩ
filũ ñ ẽ. ñ om̃ia ꝓculdubio que ht̃ pr̃ filiist̃. at oĩa q̃ht̃ pr. fi¬

Expanded text:
ccepit, Filius autem a Patre. Fatemur et nos Filium accepisse potentiam ab illo, de quo natus est potens; Patri vero potentiam nullus dedit, quia nullus eum genuit. Gignendo enim deabet in substantia sua, gignendo dedit ei quem nta ipsi est, potentiam Pater Filio dederit, an minorem. Si tantam, non solum potentem, sed etiam omnipotentem genuisse omnipotens intest, non omnia procul dubio quae habet Pater, Filii sunt. At omnia q
Abbreviated transcription (Latin):
oc etiam inuestigand̾ ÷ ĩnitunt᷑.
utrum om̃s illi celestes sp̃t ad
extiora nuntianda mittant᷑. Quidã
putant aliquos in illa multitudine
eẽ. qui foras ꝓ offitio exeunt. alios qui
le. Oilia milium ministrabant ei. &¬
Aeties milies centena milia assistebãt
Suꝑiora illa agmina ab intimis mĩꝗͣ
recedunt. qm̃ ea que p̃minent usum

Expanded text:
oc etiam investigandum est utrum omnes illi coelestes spiritus ad exteriora nuntianda mittantur. Quidam putant aliquos in illa multitudine esse qui foras pro officio exeunt, alios qui c. 7: Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant periora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent, usum
Abbreviated transcription (Latin):
uelare ꝑmiserit. aliam ñ accipiat. s simiłr
conũtatur : Qb tẽ ꝑib cessandum sit acoi

Expanded text:
elare permiserit, aliam non accipiat, sed similiter convertatur. 3. Quibus temporibus cessandum sit a coi
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑfections modus eluminabi tut
fides uero ⁊ spes. penitus euacuabunt᷑. scĩa¬
uͦ scd̾m accum & modum suum qui nune ẽ
ñ scd̾m sui eẽntiam tollet᷑. Ip̃a enim iirtꝰ
scĩe remanebit s aliũ tenebit mod̾ ⁊ usum.

Expanded text:
ionis modus eliminabitur. Fides vero, et spes penitus evacuabuntur. Sciesecundum actum et modum suum, qui nunc est, non secundum sui essentiam tolletur. Ipsa enim virtus ntiae remanebit, sed alium tenebit usum et modum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sunt. de cuiꝰ plenitudine nos accepimꝰ.
In quo habuerunt usus eosd̾ quos in pa¬
tria hñt. ⁊ quosdam etiam uie. Uerun¬
tam̃ anhee urtutes cum & ip̃e in aĩo
ẽẽ incipiant qui cum sñ illis pͥus eẽttũ
aiinuis erat. desinant ẽẽ cum ad et̾na
ꝑduxerint: ñ nulla questio ÷ Quib¬
in nob̾ qͣm eẽ cessabit. Cum beate
uiuemꝰ contemplatione natͦe diui¬
ne que c̾auit om̃s cet̾asq instituis
naturas. qua nicħ melius & amabiliꝰ
Cui regenti ẽẽ suba̾itum iusticie

Expanded text:
et sunt, de cujus plenitudine nos accepimus; in quo habuerunt usus eosdem quos in patria habent, et quosdam etiam viae. Verumtamen an hae virtutes, cum et ipsae in animo esse incipiant, qui cum sine illis prius esset, tamen animus erat, desinant esse cum ad aeterna perduxerint, nonnulla quaestio est. Quibuin nobis quam esse cessabit, cum beate vivemus contemplatione naturae divinae, quae creavit omnes caeterasque instituit naturas; qua nihil melius et amabilius est, cui regenti subditum esse
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo. sine molestia tolerandoꝵ
maloꝵ. Temꝑantia. sñ repugnatõe
libidintim eruut in illa felicitate.
ut pruedentie ibi sit nullum bonũ
dõ p̾pone̾ uł equare fortitudinis. ei
firmissime cohere̾. temꝑantie. nullo
defectu noxio delectari. Quod uero
nunc ag̃ iusticia in subueniendo
miseris. qd̾ prudentia inp̾cauendis
insidiis. qd̾ fortitudo inꝑferendis mo¬
lestiis. qd̾ temꝑantia in cohercendiᷤᷤ

Expanded text:
fortitudo sine molestia tolerandorum malorum, temperantia sine repugnatione libidinum erunt in illa felicitate; ut prudentiae ibi sit, nullum bonum Deo praeponere vel aequare; fortitudinis, ei firmissime cohaerere; temperantiae, nullo defectu noxio delectari. Quod vero nunc agit justitia in subveniendo miseris, quod prudentia in praecavendis insidiis, quod fortitudo in perferendis molestiis, quod temperantia in coerc
Abbreviated transcription (Latin):
aliqui qñ tonu̾tunt᷑ ⁊ iustificant᷑. i¬
ua dilectione quenqͣm possit dilig̾e immo
sempit̾na dilectõne dilexit añ mundi ꝯsti¬
tutionem quoscumq dilig̃. s tunc dñr inci¬
ꝑe diligi ab eo. cum et̾ne dilectõnis dĩ¬
Absit ut temꝑalit̾ ds̃ aliquem diligat
quasi noua dilectione que in ip̃o añ nõ
erat. ap̃ quem nec p̃t̾ita tͣnsierunt & futa
iam fcã sunt. Iõq om̃s scos suos añ mundi¬
ꝯstitutionẽ dilexit sic̃ p̃destinauit. s cum
ꝯu̾itunt᷑ & inueniunt illum tt̃ inciꝑe ab
eo diligi dñi: ut eo mͦ dicat᷑ quo potẽ.
humano affectui capi qd dr̃. Sic̃ etiam c̃
iratus mał dr̃. & placidus bonis illi mu¬
Ita cum aliquis ꝑ iustificõnem incipii

Expanded text:
ui quando convertuntur et justificantur, diva dilectione quemquam possit diligere, imo sempiterna dilectione dilexit ante mundi constitutionem quoscumque diligit. Sed tunc dicuntur incipere diligi ab eo, cum aeternae Dei dilectionis absit, ut temporaliter aliquem diligat quasi noua dilectione, quae in ipso ante non erat, apud quem nec praeterita transierunt et futura iam facta sunt. itaque omnes sconstitutionem dilexit, sicut praedestinavit. Sed cum convertuntur et inveniunt illum, tunc incipere ab eo diligi dicuntur, ut eo modo dicatur, quo potest humano affectu capi quod dicitur. Sic etiam cum iratus malis dicitur, et placidus bonis, illi muIta cum aliquis per justificationem incipit
Abbreviated transcription (Latin):
qbͥ dilexit. ne p̃destinati intelligant᷑.
ost p̃dicta de qͣtuor uirtutibus
que pͥncipales ł cardinales uocãt᷑.
disserendum q̃ sunt iusticia. fortitudo
prudentia. temꝑantia. de quib ait. antͣ
dentia in p̃ca uendis insidiis. fortiu¬
do inꝑferendis molestũs. temꝑantia
incohercendis de lectationib pͣuis. De

Expanded text:
quod dilexit, ne praedestinati intelligantur;O XXXIII. DE QUATUOR VIRTUTIBUSquae principales vel cardinales vocantur, disserendum est, quae sunt justitia, fortitudo, prudentia, temperantia. De quibus August., dentia, in praecavendis insidiis; fortitudo, in perferendis molestiis; temperantia, in coercendis delectati
Abbreviated transcription (Latin):
cui sensu attestant᷑ suꝑiꝰ poĩte auctori¬
uduit᷑ tates ⁊ alie multe. Illud uͦ augustini no¬
uissime põitum. de ꝑfecta caritate
fectõ dilectiõis ñ ÷ tante multitudĩs
qͣnta exaudit᷑ in orõe dnĩca ⁊ hoc reu̾a
gͣnde ⁊ & exume bonitatis .s. ꝑfecte cli¬
lige̾ inmicum. Ita & cum dic̃ impleri
u̾ba illius spõsionis ab hoĩe qui ñ ita
ꝓfec̃ ut diligat inunic̃: de dilectione
quidam asserunt caritatẽ semel habi¬
tam ab aliquo. ñ posse excide nullũq
dãpnandum hanc aliqñ hir̃e. qui hanc
tͣditionẽ subditis muniunt testimoniis

Expanded text:
 positae auctoritates, et aliae multae. Illud vero August. novissime positum, de perfecta charitate erfectio dilectionis non est tantae multitudinis, quanta exauditur in oratione Dominica, et hoc revera grande est et eximiae bonitatis, perfecte diligere inimicum. Ita et cum dicit impleri verba illius sponsionis ab homine qui non ita profecit ut diligat inimicum, de dilectione quidam asserunt charitatem semel habitam ab aliquo non posse excidere, nullumque damnandum hanc aliquando habere; qui hanc traditionem subditis muniunt testimoniis.
Abbreviated transcription (Latin):
magis diligat᷑ ã dõ uno temꝑe qͣ
alio. disinguenda ÷ dictionis intelligẽ¬
tia. Si enim referatur ad dileccõis ef¬
fectum: concessibile ÷. si uͦ ad dilectõis
eẽntiam:. infitiabile est. Si ds̃ ab et̾no di
ñ sunt ad uitams ad mortem. si
querit᷑ utr̃ debeat concedi qd̃ ds̃ ab
et̾n. dilexit eos. dm̃s dde electis solis

Expanded text:
magis diligatur a Deo uno tempore quam alio, distinguenda est dilectionis intelligentia. Si enim referatur ad dilectionis effectum, concessibile est; si vero ad dilectionis essentiam, inficiabile est. 5. Si Deus ab aeterno din sunt ad vitam, sed ad mortem, si quaeritur utrum debeat concedi quod Deus ab aeterno dilexit eos; dicimus de electis solis
Abbreviated transcription (Latin):
diligunt & nos. ut supͣ disseruimus.
cumq eiꝰ dilectõ sit immutabił ⁊ et̾na.
aliũ tñ magialium minus diligit.
Uñ augꝰ. In comp̃h ensibił ÷ dilectio atq
incõmutabił qua ds̃ in uno quoq nrm̃
amat qd̃ fec̃. sic̃ ⁊ odit qd fecimus. Miro¬
quid in om̃ib intelligi pot̾. Quis gͦ digne
eloqui possit qͣntum diligat m̃bra unge¬
ct uaui uiti sui. & qͣnto ampliꝰ uinigenitum ip̃m :¬

Expanded text:
diligunt et nos, ut supra disseruimus. Cumque ejus dilectio sit immutabilis et aeterna, alium tamen magis, alium minus diligit. Unde August.: Incomprehensibilis est dilectio Dei atque immutabilis, qua Deus in unoquoque nostrum amat qquidem in omnibus intelligi potest. Quis ergo digne potest eloqui quantum diligat membra Unigeniti sui, et quanto amplius Unigenitum ip