comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uetet. P receptum ẽgͦ in antiquis statutis ep̃os eiectos a
reddi. & demum siquis eos iuste accusare uoluerit equo piclo
facere. Iudices eẽ decernentes episcopos sapientes & in ȩcelesia
conuenientes ubi testes c̃ẽnt singłoꝵ qui opressi uidebantur
Nec prius eos respondere debere quã omnia sua eis & eccłiis
eoꝵ legib integerrime restituantur. Nec mirum fr̃s si uos ꝑse¬
ꝑsecuti. Ipse tamen ꝑsecutiones patienter portande sunt ut
eius discipuli ẽẽ cognoscamini ꝓ quo &e patimini. Unde a
ipse ait. Beati qui ꝑsecutionem patiuntur ꝓpteriusticiã. ho
fulti suffragiis non multum debemꝰ tumere obꝓbriũ hominũ
neq eoꝵ exꝓbrationib uinci. qm̃ hoc nob̾ dñs iubet ꝑ ysaiã¬
ꝓpħam dicens. Audite me qui scitis udiciũ. popłs meus in
quoꝵ cordib lex mea ẽ. N olite timere obpbrium hominũ a
blasphemias eoꝵ ne timeatis. considerantes qd̃ in psalmo scͥp¬

Expanded text:
vetet. Praeceptum est ergo in antiquis statutis, episcopos ejectvetet. Praeceptum est ergo in antiquis statutis, episcopos ejectreddi, et ita demum, si quis eos juste accusare voluerit, aequo periculo facere judices esse decernentes, episcopos recte sapientes, et in ecclesia convenientes, ubi testes essent singulorum, qui oppressi videbaNec prius eos respondere debere quam omnia sua eis et Ecclesiis eorum legibus integerrime restituantur. Nec mirum, fratres, si vos persepersecuti. Ipsae tamen persecutiones patienter portandae sunt, ut ejus discipuli esse cognoscamini, pro quo et patimini, unde et ipse ait: « Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam ; » his fulti suffragiis non multum debemus timere opprobrium hominum, neque eorum exprobrationibus vinci, quoniam hoc nobis Dominus jubet per Isaiadicium, populus meus, in quorum cordibus lex mea est . Nolite timere opprobrium hominum, et blasphemias eorum ne timeatis . Considerantes etiam quod in psalmo scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tam a dño huius sc̃e sedis ce̾ apłice eccłȩ funda¬
tore & beato petro principe apłoꝵ accepimus
fiduciam. ut ꝓ uniu̾sali. xp̃i sanguine redẽp¬
ta eccła impigro laboremus effectu. & omni¬
bus dño famulantib succurramus & cunctĩ
pie uiuentib apłica auctoritate opem feramꝰ. Om̃s qui in xp̃o
uolunt pie uiuere. necesse est ut ab impiis & dissimilib pati¬
antur opprobria & despiciantur tanquam stulti & insam ut¬
meliores &e purgatiores efficiantur. qui temporalia bona per¬
dunt ut ꝑcipiant et̾na. Coꝵ uero despectio & irrisio in ipsos re¬
torquebitur qui eos affugunt & contumeliis afficunt. cum &
habundantia eoꝵ megestatem. & suꝑbia transierit in confu¬
ꝙ eis auferri suppellectilia. & sic nudos & expoliatos ad iu¬
dicia uocari qd̾ omniratione caret. cum constituta apłorũ
eoꝵq successoꝵ & p̃cepta imꝑatoꝵ ac constitutiones legum
id ipsum prohibeant. & apłicȩ sedis auctoritas idipsũ fieri

Expanded text:
tam a Domino hujus sanctae sedis, et apostolicae Ecclesiae fundatore, et beato Petro principe apostolorum, accepimus fiduciam, ut pro universali Christi sanguine redempta Ecclesia, impigro laboremus affectu, et omnibus Domino famulantibus succurramus, et cunctis pie viventibus apostolica auctoritate opem feramus. Omnes qui in Christo volunt vivere, necesse est ut ab impiis et dissimilibus patiantur opprobria; et despiciantur tanquam stulti et insameliores et purgatiores efficiantur. Qui bona temporalia perdunt ut percipiant aeterna. Eorum vero despectio et irrisio in ipsos retorquebitur qui eos affligunt et contumeliis afficiunt, cum et abundantia eorum in egestatem, et superbia transierit in confu eis auferri supellectilia, et sic nudos et exspoliatos ad judicia vocari: quod omni ratione caret, cum statuta apostolorum eorumque successorum, et praecepta imperatorum ac constitutiones legum idipsum provideant, et apostolicae sedis auctoritas idipsum fieri
Abbreviated transcription (Latin):
lium studioꝵ dm̃ ãctorem ec̃ non dubiũ est
qui bonoꝵ hominum incitat mentes & adu¬
uat actiones. Quod nob̾ cuidenter apparu
it cum inter longingua spacia regionũ unũ
corda ur̃a senserunt consilium. &e que desi¬
derabatis responsa ñ unius s plurimoꝵ
decreta repperimus. Scimꝰ enim beatissimũ iacobũ qui dice¬
batur iustus qui etiã scđm carnẽ fr̃ dm̃ mincupatus ẽ apecro¬

Expanded text:
lium studiorum Deum auctorem esse non dubium est, qui quorum incitat mentes adjuvat actiones. Quod nobis pit, cum inter longinqua spatia regionum unum corda vestra senserunt consilium, et quae desiderabatis responsa, non unius, sed plurimorum decreta reperimus. Scimus enim beatissimum Jacobum qui dicebatur justus, qui etiam secundum carnem frater Domini nuncupatus est, a Pe
Abbreviated transcription (Latin):
les ep̃i cum eius consilio nisi quantũ ad ꝓpͥas ꝑtinet parro¬
chias agant uixta scõꝵ constituta patrum. ut uno animo
rius adeat ciuitatẽ aut ad possessionẽ accedat. que ad eum ñ
one nisi uocatus ab eo cuius iuris eẽ dmoscitur. ut quidã ibi
disponat uel ordinet aut iudicet. si suigradꝰ honore potiri uo¬
luerit. Sin alit̾ p̃sumpserit: damnabitur. Et non solum ille
s cooꝑantes eiq consentientes quia sicut ordinatio. ita eis & iudi
catio &e aliarum rerũ dispositio ꝓhibetur. Nam qui ordinare ñ
pot̾it. qualiter iudicabit: Nullatenꝰ ꝓculdubio iudicabit aut
iudicare pot̾it. qm̃ sicut alterius uxor nec adulterari ab aliqͦ
uel iudicari aut disponi nisi aꝓpͥo uiro eo uiuente ꝑmittitur
sic nec uxor ep̃i que eius ȩccla uel parrochia indubitanter intel¬
ligitur. eo inuente absꝙ eius iudicio et uoluntate alteri iudi¬

Expanded text:
les episcopi cum ejus consilio nisi quantum ad proprias pertinet paroles episcopi cum ejus consilio nisi quantum ad proprias pertinet parochias agant juxta sanctorum constituta Patrum, ut uno animo,rius adeat civitatem, aut ad possessionem accedat, quae ad eum non one, nisi vocatus ab eo cujus juris esse dignoscitur, ut quidquam ibi disponat vel ordinet, aut judicet, si sui gradus honore potiri voluerit. Sin aliter praesumpserit damnabitur, et non solum ille, sed et cooperantes, et consentientes illi, quia sicut ordicatio, et aliarum rerum dispositio prohibetur. Nam qui ordinare non poterit, qualiter judicabit? Nullatenus proculdubio judicabit aut judicare poterit, quoniam sicut alterius uxor, nec adulterari ab aliquo, vel judicari, aut disponi, nisi a proprio viro eo vivente permittitur, sic nec uxor episcopi quae ejus Ecclesia vel parochia indubitanter intelligitur, eo vivente absque ejus judicio et voluntate alteri judi
Abbreviated transcription (Latin):
metropolitanus diocesiam ȩccłam uel parrochianũ aut ali¬
quẽ de eius parrochia p̃sumat excommunicare uel iudica¬
re aliquidue agere absꝙ eius consilio uel iudicio. s hoc ob¬
seruet quod ab apłis ac patrib &e p̃decessorib nr̃is ẽ statu¬
nͥ qd̾ ad suam solũmodo ꝓpͥam ꝑtinet parrochiam sine ꝯ¬
silio ac uoluntate omnium compuincialiũ ep̃oꝵ extra aliqͥd
agere temptaũit. gradus sui ꝑicło subiacebit. &e qd̃ egerit
irricũ habeatur &e uacuũ. S quicqͥd de comꝓuincialiũ ep̃oꝵ
causis coꝵq eccłarũ &e clericoꝵ atꝙ scłarium necessitatib agere
aut disponere necesse fuerrt. hoc in omniũ consensu ꝓuinci¬
alium agatur pontificũ. non aliquo dominationis fastu. s
humillima &e concordi administratione sicut dñs ait. Non
ueni ministrari s ministrare. Et alibi. Qui maior est ur̃m: erit
minister uester. & reliqua. Similiter & ipsi comꝓuincia¬

Expanded text:
metropolitanus, dioecesani ecclesiam vel parochiam, aut alimetropolitanus, dioecesani ecclesiam vel parochiam, aut aliquem de ejus parochia praesumat excommunicare, vel judicare, aliquidve agere absque ejus consilio vel judicio. Sed hoc observet quod ab apostolis ac patribus et praedecessoribus nostris est statucopus, nisi quod ad suam solummodo propriam pertinet parochiam, sine consilio et voluntate omnium comprovincialium episcoporum, extra aliquid agere tentaverit, gradus sui periculo subjacebit, et quod egerit, irri clericorum atque saecularium necessitatibus agere aut disponere necesse fuerit, hoc cum omnium consensu comprovincialium agatur pontificum, non aliquo dominationis fastu, sed humillima et concordi administratione, sicut Dominus ait: Non veni ministrari, sed ministrare . Et alibi: Qui major est vestrum, erit minister vester , et reliqua. Similiter et ipsi comprovincia
Abbreviated transcription (Latin):
quia quicumꝙ in his uel aliis ꝓhibitis scienter ex cominu¬
nicatis cõmunicau̾it. uixta apłoꝵ institutionem et ipse sumi¬
li excõmunicatiomi subiacebit. Ab his gͦ clerici &e laici se ab¬
stineant qui eadem pati noluerint. Infidelib quoq nolite
coniungi. nec cum eis ullam participationem habere. Talia
uero agentes non fideles s infideles iudicantur. Unde ait
apłs. Que pars fideli cum infidele: At que partitipatio iu¬
sticie cum iniqͥtate : Nemo quoq alterius terminos usur¬
pet. nec alteriꝰ parro chianũ iudicare aut ex cõmunicare pre¬
sumpserit. quia talis iudicatio aut excõmunicatio uel dam¬
natio nec rata erit. nec uires ullas habebit. qm̃ nullus alte¬
rius iudicis nisi sui sententia tenebitur aut damnabitur.
Unde & dñs loquitur dicens. Ne transgrediaris t̾minos anti¬
quos quos posuerunt patres tui. Nullus autẽ pͥmas uel

Expanded text:
Quia quicunque in his vel in aliis prohibitis scienter excommuQuia quicunque in his vel in aliis prohibitis scienter excommunicatis communicaverit, juxta apostolorum institutionem et ipse simili excommunicationi subjacebit. Ab his ergo clerici et laici se abstineant qui eadem pati noluerint. Infidelibus quoque nolite conjungi, nec cum eis ullam participationem habere. Talia vero agentes non fideles, sed infideles judicantur, unde ait Apostolus: « Quae pars fideli cum infideli, , » aut quae participatio justitiae cum iniquitate. Nemo quoque alterius terminos usurpet, nec alterius parochianum judicare, aut excommunicare praesumpserit, quia talis judicatio, aut excommunicatio, vel damnatio, nec rata erit, nec vires ullas habebit, quoniam nullus alterius judicis nisi sui sententia tenebitur, aut damnabitur, unde et Dominus loquitur, dicens: « Ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui . » Nullus autem primas vel
Abbreviated transcription (Latin):
itiam consentientes eis. Antecessores uͦ nr̃i cum plurimatur
existunt clerici. honore quo utuntur carere p̃ceꝑunt. ceteros
uero communione pͥuari. et ab ȩccła extorrres fieri uissert̃.
om̃sq simul utriusq ordinis uiros infames ẽẽ censuerunt.
ce non solum facieutes s cẽ eis consentientes. Iustũ ẽenim¬
ut quidiuma contennunt mandata &e mobedientes patrũ
existunt ussionib seueriorib corrigantur uindictis quatinus
te ac concordia. & cuncti sumant seueritatis atꝙ bonitatis ex¬
emplum. Nam si qđ̾ absit eccłasticam sollicitudinẽ uigoremq
negligimꝰ. ꝑdit desidia disciplinã & animab fidelium ꝓfecto
eoꝵ uel anathematũ uox. ullum nocere uel accusare potest.
Ex communicatos quoq a sacerdotib nullus recipiat ante
utrius ꝙ partis iustam examinationẽ. nec cum cis mnoratio¬
ne aut cibo aut potu aut oscło ꝯmunicet. nec aue eis dicat.

Expanded text:
etiam consentientes eis. Antecessores vero nostri cum plurima turetiam consentientes eis. Antecessores vero nostri cum plurima turexistunt clerici, honore quo utuntur cadere praeceperunt. Caeteros vero communione privari, et ab Ecclesia extorres fieri jusserunt, omnesque simul utriusque ordinis viros infames esse censuerunt, et non solum facientes, sed et eis consentientes. Justum est enimut qui divina coexsistunt jussionibus, severioribus corrigantur vindictis, quatenus ordia, et cuncti sumant severitatis atque bonitatis exemplum. Nam si quod absit ecclesiasticam solicitudinem vigoremque negligimus, perdit desidia disciplinam, et animabus fidelium profecto eorum vel anathematizatorum vox ulli nocere vel accusare potest. Excommunicatos quoque a sacerdotibus nullus recipiat ante utriusque partis justam examinationem, nec cum eis in oratione, aut cibo, aut potu, aut osculo communicet, nec ave eis dicat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagatur. qm̃ res om̃s aliter tuȩ eẽ ñ possunt. nisiquȩ ad di
ctoritas. Data xikł decemb̃. antonio & alexandro conss.
Ilectissimis fr̃ib ꝑ gallias constitutis
uniu̾sis ep̃is: calptus. Plurimoꝵ re
latu comꝑimus dilectionem urãm fer¬
uore sp̃ũ sc̃i ita eccłe gub̾nacła firmiter
contra impetus tenere &e regere. ut nau
ne in illis partib contra statuta apłi¬
ca quicquam fieri sinatis. s nr̃a fulti auctoritate nociua cõ¬
pescite. illicita ꝓhibete. Conspirationũ ucro crimina ur̃is in
partib ugere audiuimus: et plebes contra ep̃os suos conspi¬
rare nob̾ mandatum ẽ. Cuiꝰ criminis astutia non solum inter
xp̃ianos abhominabilis ẽ s etiam inter echicos &r abexteris
legib ꝓhibita. Et ictirco huiꝰ criminis reos non solum eccłasti¬
cȩ s etiam scłi damnant leges. & non solum conspirantes s

Expanded text:
guste: Res humanae aliter tutae esse non possunt, nisi que ad divguste: Res humanae aliter tutae esse non possunt, nisi que ad divctoDilectissimis fratribus per Gallias constitutis, universislatu comperimus, dilectionem vestram fervore Spiritus sancti ita Ecclesiae gubernacula firmiter contra impetus tenere et regere, ut naufne in illis partibus contra statuta apostolica quidquam fieri sinatis; sed nostra fulti auctoritate nociva compescite, illicita prohibete. Conspirationum vero crimina vestris in partibus vigere audivimus, et plebes contra episcopos suos conspirare nobis mandatum est. Cujus criminis astutia non solum inter Christianos abominabilis est, sed etiam inter ethnicos, et ab exteris legibus prohibita. Et idcirco hujus criminis reos non solum ecclesiasticae, sed etiam saeculi damnant leges, et non solum conspirantes, sed
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid contra mandata diuina p̃sumere. Inustumgͦ iudi¬
cium & definitio inusta regio metu aut iussu. aut cuscumꝙ
ep̃i aut potentis aiudicib ordinata. uel actũ non ualeat.
homini religioso parũ ẽẽ debet inimicicias alioꝵ ñ exercere
uel ñ augere male loquendo: isietiam eas extinguere bene
loquendo studuerit. Melior est in malis factis humilis con¬
fessio: quam in bonis suꝑba gloriatio. Om̃s uero qui amaq̃¬
uitam beatam: malunt eam tranquillitatis suȩ & iusti¬
ciȩ statu currere. qͣm nr̃oꝵ peccatoꝵ penis ultricib inter¬
polari. Oemor enimsuni me sub illius nomine ȩccłs presi¬
om̃s semꝑ destruit errores. Et intelligo aliter michi nlicere
quam ut om̃s conatus meos ei causȩ in qua unũsalis eccłȩ
salus infestatur impendam. Spero autẽ affuturam miscd̃i
liante pot̾it salubriter fieri. cũ tuȩ fidei & deuotionis laude

Expanded text:
aliquid contra mandata divina praesumere. Injustum ergo judialiquid contra mandata divina praesumere. Injustum ergo judicium et definitio injusta, regio metu aut jussu, aut cujuscunque episcopi aut potentis, a judicibus ordinata vel acta, non valeat. Homini religioso parum esse debet inimicitias aliorum non exercere vel augere, male loquendo, nisi etiam eas exstinguere bene loquendo studuerit. Melior est in malis factis humilis confessio quam in bonis suvitam beatam, malunt eam tranquillitatis suae et justitiae statu currere quam nostrorum peccatorum poenis ultricibus interpolari. Memor enim sum me sub illius nomine Ecclesiae praesis erroris expugnat. Et intelligo aliter mihi non licere quam ut omnes conatus meos ei causae, in qua universalis Ecclesiae salus infestatur, impendam. Ne autem liante, potuerit salubriter fieri, cum vestrae fidei laude
Abbreviated transcription (Latin):
similems querit. Infidelis homo mortuus ẽ in corpore uiuen¬
te. Et contra. sermones filis hominis uitam custodiunt audi¬
toꝵ. Doctorem enim catholicũ & p̃cipue dñi sacerdotẽ sicut
nullo errore implicari. ita nulla oportet machinatione aut
cupiditate uiolari. Dicente quippe scriptura sc̃a. pꝰ concupi¬
centias tuas non eas. & a uoluntate tua auertere. multis
mundi huiꝰ illecebris. multis uanitatib resistendum est
ut uerȩ continentię optineatur integritas. Cuus pͥma est
labes superbia. inicium transgressionis ce origo peccati.
qm̃ mens sponte auida nec abstinere nouit nec pietati ad
hibere consensus. Nullus bonoꝵ inimicũ habet. nͥ malũ.
Qui ideo ẽt ꝑmititur ut aut corrigatur. aut ꝑ ipsum bo¬
nus exerceatur. Quicqͥd gͦ irrep̃hensibileẽ: catholica defen¬
dit ȩccła. Nulli imꝑatori uel cuiqͣm pietatẽ custodienti: licet

Expanded text:
similem sibi quaerit. Infidelis vero homo mortuus est in corpore vivensimilem sibi quaerit. Infidelis vero homo mortuus est in corpore vivente. Econtra sermones fidelis hominis vitam custodiunt auditorum. Doctorem enim catholicum, et praecipue Domini sacerdotem, sicut nullo errore implicari, ita nulla oportet machinatione aut cupiditate scentias tuas ne eas, et a voluntate tua avertere, multis mundi hujus illecebris, multis vanitatibus resistendum est, ut verae continentiae obtineatur integritas; cujus prima est labes superbia, initium transgressionis et origo peccati. Qhibere consensus. Nullus bonorum inimicum habet nisi malum. Qui ideo esse permittitur, ut aut corrigatur, aut per ipsum bonus exerceatur. Quidquid ergo irreprehensibile est catholica defendit Ecclesia. Nulli imperatori vel cuiquam pietate
Abbreviated transcription (Latin):
struunt. Et sicut filii patres carnales: sic &e hi patres deben
diligere sp̃uales. Non enim bene uiuit qui non recte credit
aut patres rep̃hendunt uel detrahunt suos. Doctores gͦ
qui & patres uocantur. magis portandi quam reprehendẽ¬
di sunt nisi in recta fide errau̾int. Nullus gͦ doctorẽ ꝑ scͥpta
actuset nec nͥ fideli c legitimo qui etiam irrep̃hensibilem
uitam açconũsationẽ ducat accusatori respondeat. ꝙ indi¬
gnum ẽ ut doctor stulto & indocto atq reprebensibiliter
uiuenti respondeat iuxta stulticiam suã dicente scriptura.
lon respondcas stulto uixta stulticiam suã. Son bene ui
uit qui non recte credit. Nicħ maliuult qui fidelis ẽ. Si qͥs fi¬
delis ẽ. uideat ne falsa loquatur aut cuiqͣm insidias ponat.
fidelis homo semꝑ fideliteragit. & infideł callide insidiatur.
atq fideles &e pie ac iuste uiuentes ꝑdere nittitur. q similis

Expanded text:
os instruunt, et sicut filii patres caos instruunt, et sicut filii patres cadiligere spirituales. Non enim bene vivit, qui non recte credit, aut patres reprehendit, vel detrahit suos; doctores ergo qui et patres vocantur magis portandi quam reprehendendi sunt, nisi in recta fide erraverint. Nullus ergo doctorem per scripta accuset, nec nisi fideli et legitimo qui etiam irreprehensibilem vitam ac conversationem ducat accusatori, respondeat, quia indignum est ut doctor stulto et indocto atque reprehensibiliter viventi respondeat juxta stultitiam suam, dicente Scriptura: « Non respondeas stulvit qui non recte credit. Nihil mali vult, qui fidelis est. Si quis fidelis est, videat ne falsa loquatur, aut cuiquam insidias ponat. Fidelis homo semper fideliter agit, et infidelis callide insidiatur, atque fideles et pie ac juste viventes perdere nititur, quia similis
Abbreviated transcription (Latin):
tudo popłi terrȩ. & terra int̃fecta ẽ ab habitatorib suis. qr tͣns¬
gressi sunt leges mutauerunt nis. dissipauerunt fedus sempit̾¬
num. Ppter hoc maledictio uorabit terram & peccabunt habita¬
tores cus. Ideoꝙ insanient cultores eius &e relinquentur homineᷤ
pauci. Lurit uindemia infirmata ẽ uitis. ingemuerunt om̃s
qui letabantur corde. Cess auit gaudium tympanoꝵ. quieuit
sonitus letantium. conticuit dulcedo cythare. Cum cantico ñ¬

Expanded text:
ab habitatoribus suis, quia transgressi sunt leges, mutaverunt jus, dissipaverunt foedus sempiternum. Propter hoc maledictio vorabit terram, et peccabunt habitatores ejus, ideoque insanient cultores ejus, et relinquentur homines pauci, luxit vindemia, infirmata est vitis; ingemuerunt omnes qui laetabantur corde; cessavit gaudium tympanorum, quievit sonitus laetantium, conticuit dulcedo citharae; cum cantico n
Abbreviated transcription (Latin):
catholicam in omnib fortit̾ defensantes. imꝓbis ꝓbe resisti
non negligamus. Unde dictumẽ. N egligere enim cũ pos¬
sis deturbare ꝑu̾sos. nicħ ẽ aliud quam fouere. Nec caret scru¬

Expanded text:
catholicam in omnibus fortiter defensantes, improbis probe resistere catholicam in omnibus fortiter defensantes, improbis probe resistere non negligimus, unde dictum est: Negligere enim, cum possis deturbare perversos, ni
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum malum. Et alibi. Non suscipias uocẽ mendacii. Et
in paralipomenon legitur. Omnia corda scrutatur dñs. &
omnẽ cogitationẽ nouit. Homo uero uidet in facie. ds autẽ
incorde. Et alibi scriptum ẽ. Non potest humano condem¬
nari examine quem ds suo reseruauit iudicio. Igitur omne
pondus &e circumstantia adu̾sarioꝵ nocumenta ꝑpatien¬
tiam fr̃s compͥmere satagite. scientes q subuersores st̃
huiꝰmodi. et dexelin quunt ꝓp̾o ore damnati qr qͥ
fr̃s accusant uł infestant. non eos diligunt. s
magis negligunt && peccant dicente apło. Dilectio ꝓximi
malum non oꝑatur. Et alibi. Quinon diligit frẽm suum
quem uidet. dm̃ quẽ non uidet quomodo potest diligͥe:
Nos enim humiles corde ad ea que recta sunt adiutore dño
sapient̃ uincło caritatis uob̾cum sumus constricti religions

Expanded text:
ciendum malum . » Et alibi: « Non suscipias vocem mendacii . » Et ciendum malum . » Et alibi: « Non suscipias vocem mendacii . » Et in Paralipomenon legitur: « Omnia corda scrutatur Dominus , » et omnem cogitationem novit; homo vero videt in facie, Deus autem in corde. Et alibi scriptum est: Non potest humano condemnari examine quem Deus suo reservavit judicio. Igitur omne pondus et circumstantia adversariorum documenta per patientiam, fratres, comprimere satagite, scientes quia subversi sunt hujusmodi et delinquunt proprio ore damnati, quia qui fratres accusant vel infestant, non eos diligunt, sed magis negligunt et peccant, dicente Apostolo: « Dilectio proximi malum non operatur . » Et alibi: « Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere? » Nos enim humiles corde, ad ea quae recta sunt, adjutore Domino sapienter vinculo charitatis vobiscum sumus constricti, religionem
Abbreviated transcription (Latin):
egit: ꝓ dignitate ministerii ratum mansit. Nam si leges
scłi accusatores requirunt. qͣntomagis ecclesiasticȩ regulȩ:
Docent enim terrestria & humana q̃ sint eccłastica atꝙ cȩ¬
lestia. De accusationib uͦ comꝑuincialib italegitur eẽ sta
tutum. Si quis suꝑ quib libet criminib quẽlibet clericum
pulsandum crediderit. in ꝓuincia in qua consistit ille qui
gius ad iudiciũ ꝓtrahendum. Ille uͦ qui pulsatus fuerit si
iudicem suspectum habuerit: liccat appellare. Caueant eci¬
am iudices eccłȩ ne absente eo cuius causa uentilatur senten¬
enim debitorẽ amplius potest cognoscẽ. quam ille qui miu¬
riam eius ꝙ sustinuit nequiciam. Oppressis namq abom¬
nib incunctis subueniatur causis. Hec omnia sumi nape
sunt attendenda. Nec criminatio minoꝵ qͣntomagis ep̃oꝵ
facile est recipienda. dicente dño. Non sequeris turbas ad fa¬

Expanded text:
egit, pro dignitate minsterii, ratum mansit. Nam, si leges egit, pro dignitate minsterii, ratum mansit. Nam, si leges saeculi accusatores requirunt, quanto magis ecclesiasticae regulae! docent enim terrestria et humana quae sint ecclesiastica atque coelestia. De accusationibus vero comprovincialibus ita legitur estutum: Si quis super quibuslibet criminibus quemlibet clericum pulsaverit, in provincia in qua consistit ille qui gius ad judicium pertrahendum. Ille vero qui pulsatus fuerit, si judicem suspectum habuerit, liceat appellare. » Et  judices Ecclesiae , ne absente eo, cujus causa ventilatur, sentenenim debitorem amplius potest cognoscere quam ille qui injuriam, ejusque sustinuit nequitiam. Oppressis namque ab omnibus in cunctis subveniatur causis. Haec omnia summopere sunt attendenda. Nec criminatio minorum, quanto magis episcoporum facile est recipienda, dicente Domino: « Non sequeris turbas ad fa
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiis alii preponanturaut ordinentur. anteqͣm hic eoꝵ iu¬
ste t̾̃minentur negocia. qm̃ qͣmus liceat apud ꝓuinciales &e
metro politanos atꝙ pͥmates eoꝵ uentilare accusationes uel
criminationes: non tamen licet diffinire secus quam p̃dic
nos ac pͥmates & uentilare & nste definire licet. Iudicantẽ
tam̃ oportet cuncta rimari & ordinẽ rerũ plena inquisitio¬
ne discut̾e. int̾rogandi ac ꝓponendi adiciendiq prebita
patientia ab eo ut ibi actio ambarũ partium limitata sit
pleniter. Nec litigantib udex prius sua uelit sententia ob¬
uiare. nisi qͣndo ipsi iam ꝑactis omnib nicħ habeant in q̃¬
stione qd̃ ꝓponant. Et tam diu actio uentiletur. quousꝙ
p̃termissum forte remaneat qd̾ annecti conueniat. Induciȩ
enim ñ modice ad inqͥrendum dandȩ st̃. ne aliquid preꝓpe
agi aquacumꝙ parte uideatur. qi ꝑ surreptionem multa
ꝓueniunt. Nicħtamen absꝙ legitimo && idoneo accusatore

Expanded text:
esiis alii aut praeponantur, aut ordinentur antequam hic eorum juste terminentur negotia, quoniam quamvis liceat apud provinciales et metropolitanos atque primates eorum ventilare accusationes vel criminationes, non tamen licet diffinire secus quam praedinos ac primates et ventilare et juste diffinire licet, judicantem tamen oportet cuncta rimari, et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi ac proponendi, adjiciendique praebita patientia ab eo, ut ibi actio ambarum partium limitata sit pleniter. Nec litigantibviare, nisi quando ipsi jam peractis omnibus nihil habeant in quaestione quod proponant, et tandiu actio ventiletur, quosque  aliquid praetermissum forte remaneat, quod adnecti conveniat. Induciae enim non modicae ad inquirendum dandae sunt, ne aliquid praepropere agi a quacunque parte videatur, quia per subreptionem multa proveniunt: Nihil tamen absque legitimo et idoneo accusatore
Abbreviated transcription (Latin):
iħm xp̃m temporaliter gerendarũ disposi¬
tione uerbi duum sumpsit exordium. Qua¬
ꝓpter oportet uos fr̃s unanimes eẽ. & adminicłm uicissim fer¬
ri. In recta gͦ fide & in sacramentis diuimis non discrepare sed
concordes cẽ. quia licet pauci sitis maloꝵ comparatione. si tam̃
concordes fueritis facile auxiliante dño ur̃os insidiatores su¬
ꝑabitis. Si uero discordes qd̾ absit fueritis. non suꝑabitis
ħ suꝑabimini. ꝑlatum c̃ enim ad sedem apłicam aliquos ue¬
strum nocere fr̃s uelle. & ut cadant decertare. Similiter in sa¬
cram̃tis discrepare. & obid contentiones &e emulationes int̾
uos ficri. Equib dissentionib uos auertere. & in his omnib
concordare &e opemferre uicissim mandamus. Nam si hoc
agere cito neglexeritis & uicissim reconciliari non studueritis.
ab apłice sedis et totius eccłe communione uos pellere ñ dubi¬

Expanded text:
um dispositione verbi divini sumpsit exordium. Quapropter oportet vos, fratres, unanimes esse, et adminiculum vicissim ferre: in recta ergo fide et in sacramentis divinis non discrepare, sed concordes esse, quia licet pauci sitis malorum comparatione, si tamen concordes fueritis, facile, auxiliante Domino, vestros insidiatores superabitis. Si vero discordes, quod absit, fueritis, non superabitis, sed superabimini. Perlatum est enim ad sedem apostolicam aliquos vestrum nocere fratres velle, et ut cadant, decertare, similiter in sacramentis discrepare, et ob id contentiones et aemulationes inter vos fieri; a quibus dissensionibus vos avertere, et in his omnibus concordare, et opem ferre vicissim mandamus. Nam si hoc agere cito neglexeritis, et vicissim reconciliari non studueritis, ab apostolicae sedis et totius Ecclesiae communione vos pelli non dubi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ gaudiumt̾ix. relicta ẽ in urbe solitudo & calamitas oppͥmec
portas. Quia hec erunt in medio terrȩ in medio popłoꝵ. Quo¬
modo si pauce oliue que remanserunt excutiantur ex olea. & ra¬
cemi cum fuerit finita uindemia. Hileuabunt uocẽ suam atq
laudabunt. cum glorificatus fuerit dñs hument de mari. P¬
docuit orare: ait. Pater nr̃ qui es incelis sc̃ificetur nomen tuũ
Inbonis & iustis hominib scificatur nomen dñi. & inmalis
blasphematur. Et ipsa ꝑ se u̾itas ait. Si offers munus tuũ
ad altare & recordatus fueris quia fr̃tuus habet aliquid ad¬
uersum te. relinque ibi munus tuum ante altare & uade pͥ
reconciliari fr̃i tuo & postea offeras munus tuũ. Nulli uͦ lice¬
at doctrinam euangelicam deserere et sacerdotali honore
gaudere. Data kł sept̾ laterano &e rufino iu̾i .cc. conss.
Incipiunt decreta tepherini pape.¬

Expanded text:
a est in urbe solitudo, et calamitas opprimet portas. Quia haec erunt in medio terrae, et in medio populorum, quomodo si paucae olivae quae remanserunt, excutiantur ex olea, et racemi, cum fuerit finitima vindemia. Hi levabunt vocem suam atque laudabunt: cum glorificatus fuerit Dominus, hinnient de mari. Pdocuit orare, ait: « Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum. » In bonis et justis hominibus sanctificatur nomen Domini, et in malis blasphematur, et ipsa per se Veritas ait: « Si offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibi tuo, et postea offeres munus tuum. » Nulli vero liceat doctrinam evangelicam deserere, et sacerdotali honore gaudere. Data Kal. Septembris, Laterano et Ruffino IV cc. consulibus INCIPIUNT DECRETA ZEPHERINI PA
Abbreviated transcription (Latin):
cuius non uidentur oꝑa nisibona iniquum ẽ ex suspicione
rep̃hendere. cũ eoꝵ que hominib sunt incognita solus d̾s iu¬
dex sit. Ipse uero nouit abscondita cordis & non alius. Inui¬
sta enim iudicia ab omnib cauenda st̃. maxime tamen a ser¬
uis dͥci. Seruum autem dei non oportet litigare. nec quem ꝗͣ
ut sub exercitatione tolerantię sustineantur temporalia. speren¬
tur et̃na. Fluget enim m̃ita uirtutis qd̾̃ ꝓpositum non uiolat re¬
tur uel pereat. Succurrere g̃ uos oportet oppressis & liberare eos
demanui ꝑsequentium ut cumbeato iobdicatis. Benedictio ꝑitu¬
ri suꝑ me ueniebat. et coruidue consolatus sum. Iusticia indutus
sum et uestiuit me sicut uestimento &e diad cinate iudicio meo.
Ocłs fui ceco & pes claudo. Pater eram pauperũ et causam quam¬

Expanded text:
ra nisi bona, iniquum est ex suspicione reprehendere, cum eorum quae hominibus sunt incognita solus Deus judex sit; ipse vero novit abscondita cordis, et non alius; injusta enim judicia ab omnibus cavenda sunt, maxime tamen a servis Domini. Servum autem Dei non oportet litigare, nec quemquam ut sub exercitatione tolerantiae sustineantur temporalia, sperentur aeterna. Auget enim meritum virtutis, quidquid propositum non violat re laceretur vel pereat. Succurrere ergo vos oportet oppressis, et liberare eos de manu persequentium, ut cum beato Job dicatis: « Benedictio perituri super me ueniebat, et cor uiduae consolatus sum. iustitia indutus sum et uestiui me sicut uestimento et diademate iudicio meo. oculus fui caeco et pes claudo. pater eram pauperu
Abbreviated transcription (Latin):
quadrupedia & serpentia terrȩ & uolatilia celi. Et facta est
uox ad cum. Surge petre. occide &e manduca. dit autẽ petrꝰ.
Absit dñe ꝙ numquam manducaui omne ꝯmune & im¬
mundum. Et uexiterum scdo ad eum. Qued̾s purificauit
tuomune ne dixeris. Hoc autẽ factum ẽ ꝑ ter. Et statim re
consulti sumꝰ. qi om̃s eoꝵ accusationes difficile ẽ ad sed ẽ apłi¬
cam defere. finitiua ep̃oꝵ tantũ indicia huc deferantur. &

Expanded text:
quadrupedia, et serpentia terrae, et volatilia coeli. Et facta est quadrupedia, et serpentia terrae, et volatilia coeli. Et facta est vox ad eum: Surge Petre, occide, et manduca. Ait autem Petrus: Absit Domine, quia numquam manducavi omne commune, et immundum. Et vox iterum ad eum: Quae Deus purificavit, tu ne commune dixeris. Hoc super quibus consulti sumus, quia omnes eorum accusationes difficile est ad sedem apostolicam deferre, finitiva episcoporum tantum judicia h
Abbreviated transcription (Latin):
totius eccłe catholice multiplicata st̃
gaudia. cũ multos popłos ad dm̃ ser¬
utcũ festinare cognouimꝰ. Ouade re
necessariũ ndicamꝰ uos instruere ut
escas quas uitare uos audiuimꝰ irra¬
tionabiliter non respuatis. Scits fr̃s legis latorẽ docuisse
omnia que creauit cłs erant bona ualde. Et ipsa ꝑse ĩtitas
ait. Non qd̾ intrat in os comqͥnat hominẽ. s qd̾ erit deore
Unde constat ñ debere refutare escas comiunes quas
d̃s ad cibos tribuit fidelib suis. Et in ac tib apłoꝵ
de mundis escis legiturita. po stera autẽ die
iter trib facientib domesticis cum petro. & appropinqͣ¬
tib ciuitati: ascendit petrus in supiora ut oraret circa ho
ram sextam. Et cum esuriret. uoluit gustare. Parantibus
autem eis: cecidit suꝑ eum mentis excessus. & udit cȩlum
aꝑtũ. & descendens uas qd̃dam uelut linteum magnũ qua¬
tuor mitiis submitti de cęlo in terram. in quo erant omnia

Expanded text:
totius Ecclesiae catholicae multiplicata sunt gaudia, cum multos populos ad Domini servitium festinare cognovimus. Qua de re necessarium judicavimus vos instruere, ut escas quas vitare vos audivimus irrationabiliter non respuatis. Scitis, fratres, legislatorem docuisse, omnia quae creavit Deus erant valde bona, et ipsa per se Veritas ait: « Non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod exit de ore . » Unde constat non debere refutare escas communes quas Deus ad cibos tribuit fidelibus suis. Et in Actibus apostolorum, de mundis escis legitur ita: « Postera autem die iter tribus facientibus domesticis cum Petro, et appropinquantibus civitati, ascendit Petrus in superiora, ut ram diei sextam. Et cum essuriret, voluit gustare. Parantibus autem eis, cecidit super eum mentis excessus: et vidit coelum apertum, et descendens vas quoddam, velut linteum magnum, quatuor initiis submitti de coelo in terram, in quo erant omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tuum misisti ad maliciam & lingua tua concinnabat dolos. Se¬
dens aduersus frt̾m tuũ loquebaris in filiũ matris tuȩ fabri¬
cabaris opꝓbriũ. Hȩc fecisti & tacui. Existimasti similem tui
me futurum: Arguam te & ꝓponam ante ocłos tuos. Intellig¬
te hȩc qui obliuiscim᷑i dm̃. ne forte rapiam & non sit qui lib̾et.
languentes autẽ in isto conamine notandi sunt. & atalib re¬
pellendi. Tales enĩ membra st̃ diaboli qui sursum atq deor¬
sum ꝑuolans querit quos possit occide. quos possit separare

Expanded text:
tuum misisti ad malitiam, et lingua tua concinnabit dolum. Setuum misisti ad malitiam, et lingua tua concinnabit dolum. Sedens adversus fratrem tuum loquebaris, in Al. et cabas opprobrium. Haec fecisti et tacui, existimasti similem tui me futurum? arguam te, et proponam ante oculos tuos. Intelligite haec qui obliviscimini Dominum ne forte rapiat et non sit qui liberet. » Languentes autem in isto conamine notandi sunt, et a talibus repellendi. Tales enim membra sunt diaboli, qui sursum atque deorsum pervolans quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
atq custodiunt: ita rei& digni sunt morte qui ea pꝰponunt
& inuanum ducunt. Est enim in apłicis scriptum instititas.¬
inquinet. ccusatores uero & actusationes quas leges scłi
non admittunt & nos submouemꝰ. Et accusatori omni ñ credi
decernimꝰ qui absente aduersario causam suggerit ante utriꝰq
partis iustam discussionem. Nec hi qui non sunt idonei suscppian¬
tur ad accusationem. Et om̃s qui aduersus patres armantur: in¬
fames ẽẽ censemus. Patres enim om̃s uenerandi sunt ñ respu¬
endi aut insidiandi. Hiuero qui cum immicis morantur aut qͥ
suspecti habentur minime recipiant᷑ qr eoꝵ emulatio lacerat
etiam innocentes. Hunc murum firmissimũ statuerunt pr̃es
nr̃i. & nos cum eis contra ꝑsecutores ur̃os. ut hoc remedio eoꝵ
pellantur machinamenta. & uos sanctiores ce securiores fa¬
mulari mereamini ur̃o saluatori. De talib enim insidiatorib

Expanded text:
atque custodiunt, ita rei et perdigni sunt morte, qui ea postponunt atque custodiunt, ita rei et perdigni sunt morte, qui ea postponunt et in vanum ducunt. Est enim in apostolicis scriptum institutisint. Accusatores vero et accusationes quas leges saeculi non admittunt et nos submovemus. Accusatori omnino non credi decernimus, qui absente adversario causam suggesserit ante utriusque partis justam discussionem; nec hi qui non sunt idonei suscipiantur ad accusationem; et omnes qui adversus Patres armantur, infames esse censemus. Patres enim omnes venerandi sunt, non respuendi ac insidiandi. Hi vero qui cum inimicis morantur, aut qui suspecti habentur, minime recipiantur, quia eorum aemulatio lacerat etiam innostri, et nos cum eis contra persecutores nostros, ut hoc remedio eorum pellantur machinamenta, et vos securiores et sanctiores famulari mereamini vestro Salvatori. De talibus enim insidiatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
Deigͦ ordinationem accusat qui eos qui ab eo constitiuint᷑ sacer
dotes accusat uel ddamnari cupit. Aquib se om̃s fideles caue¬
re debent qr non solum qui faciunt. s qui consentiunt facien¬
tib rei sunt. Xp̃c enim dei filius dñs nr humano generi sabu¬
tem condonans plenam: de nob̃ait. Qui uos recipit: me reci¬
pit. & qui uos sꝑnit me spernit. Si gͦ dñs in eis recipitur cẽ
reiatur: ꝓ culdubio ipsius sunt quim eis reicitur uel suscipit᷑.
Eteo quis es qui iudicas seruum alienum: ꝓcul dubio trans¬
gressor es legis dei. et apłoꝵ atto ꝓpħarum et non solum harũ
s etiam humanarũ. Om̃s enim loges tam dnunȩ qͣm & huma¬
nȩ alienũ seruum iudicare ꝓhibent. Quid putas erit de te cũ
transgressores & conculcatores legis dei damnabunt᷑. ꝓfecto
& tu damnaberis ꝙ pꝰposuisti mandatũ dei &tuam adimple¬
sti uoluntatẽ. qm̃ sicut digni sunt qui manotum dei adimplẽt

Expanded text:
Dei ergo ordinationem accusat Dei ergo ordinationem accusat dotes accusat, et damnari cupit, a quibus se omnes fideles cavere debent, quia non solum qui faciunt, sed etiam qui consentiunt facientibus rei sunt. Christus enim Dei Filius Dominus noster, humano generi salutem condonans plenam, de nobis ait: « Qui vos recipit, me recipit, et qui vos spernit, me spernit . » Si ergo Dominus in eis recipitur, et rejicitur, proculdubio ipsius sunt qui in eis rejicitur, vel suscipitur. Et tu quis es, qui judicas servum alienum? Proculdubio transgressoresed etiam humanarum. Omnes enim leges, tam divinae quam humanae alienum servum judicare prohibent. Quid putas erit de te, cum transgressores et conculcatores legis Dei damnabuntur? Profecto et tu damnaberis, quia postposuisti mandatum Dei, et tuam adimplesti voluntatem, quoniam sicut digni sunt vita qui mandatum Dei adimplent
Abbreviated transcription (Latin):
miscdiarũ tuarum. Reliquis enĩ temporib missarum cele¬
legitur. ab ep̃is autem idem angłicus ymnus ꝓtempore & lo¬
co mmissarum sollemnis celebrandꝰ est atq sollemniter reci¬
tandus. Ipsienim qui ꝓpͥo ore corpus dñi conficiunt ab omnib
sunt obediendi atq timendi & non dilacerandi aut decra hen¬
di. qr a quib se dñi popłs benedici. saluari & instrui cupit nul¬
latenus debet eos arguere nec uulgus in eoꝵ accusatione susci¬
pi. Popłs enim ab eis docendus ẽ & corripiendꝰ ñ ipsi ab co
qr non ẽ discipłs suꝑ magistrum. Nullo modo gͥ dm̃ ponti¬
fices &ereliqui sacerdotes quib dñi comiissa est plebs rite
popłm possunt corrigere si deceptionis se cognouerint laq̃o
infestari. Unde iustum ẽ om̃s in uniu̾so orbe doctores legis
ta que legis sunt saꝑe. & non sacerdotes dm̃ labiis suis aut
quib libet machinationib macłare. Dum ipsos disponunt
aut cupiunt macłare. pocius scipsos maculant aut uulnerañ¬

Expanded text:
misericordiarum tuarum. » Reliquis enim temporibus missarum celelegitur. Ab episcopis autem idem angelicus hymnus pro tempore et loco in missarum solemniis celebrandus est atque solemniter recitandus. Ipsi enim qui proprio ore corpus Domini conficiunt, ab omnibus sunt obediendi atque timendi, et non dilacerandi aut detrahendi, quia a quibus se Domini populus benedici, salvari et instrui cupit, nullatenus debet eos arguere, nec vulgus in eorum accusatione suscipi. Populus enim ab eis docendus est, et corripiendus non ipsi ab eo, quia non est discipulus super magistrum. Nullomodo igitur Domini pontifices et reliqui sacerdotes quibus Domini commissa est plebs, rite populum possunt corrigere, si deceptionis se cognoverint laqueo infestari. Unde justum est omnes in universo orbe doctores legis, ea quae legis sunt sapere et non sacerdotes Domini labiis suis, aut quibuslibet machinationibus maculare, dum ipsos disponunt aut cupiunt maculare, potius s
Abbreviated transcription (Latin):
gimini. Nunc autem rogo uos ut ciria ple¬
bes uob comimissas laborate dignemini & fructuosos mani¬
pulos dño reportare nitamini. Paulus enim apłs de fide ita
nitis sc̃is de filio suo qui factus ẽ ei ex semine datud scđmear¬
nem Item ipse ad galathas. Post quam autẽ uenit plenitu¬
do terapors misit as filium suum ex muliere factum &x factũ
sub lege. Et ad philippenses. In simmlitudinẽ hominum factꝰ
qhabitu iuentus ut homo. Et inpsalmo tricesimo. Infirma
dstm pauꝑtate uirtus mea & ossa mea conturbata sunt. &
fimnicos meos factus sum obꝓbrium. Item ibi. Oblinoni¬
u ditus sum tanquam mortuus a corde. factus sum tanqͣm uã
patum. Et in septuagesimo. Tanquam ꝓdignum factus sum

Expanded text:
gimini. Nunc autem rogo vos ut circa plebes vobis commissas laborare dignemini, et fructuosos manipulos Domino reportare nitamini. Paulus enim apostolus de fide ita turis sanctis de Filio suo: Qui factus est ex semine David secundum carnem . Item ipse ad Galatas: Postquam autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum natum ex muliere, factum sub lege . Et ad Philippenses: In similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . Et in psalmo trigesimo : Infirmata est in paupertate virtus mea, et ossa mea conturbata sunt, et super inimicos meos factus sum o datus sum tanquam mortuus a corde. Factus sum tanquam vas perditum . » Et in septuagesimo: « Tanquam prodigium factus sum
Abbreviated transcription (Latin):
nem ep̃oꝵ pͥmatẽ constitui. Reliqui uero qui alias metropo¬
litanas sedes adepti sunt. ñ pͥmates s mecropolitani nomi¬
nentirr. Si autem aliquis in etropolitanoꝵ imflatus fue¬
rit ⁊ sine omniũ comꝑuincialium p̾sentia uel consilio ep̃s
aut eoꝵ aut alias causas nisi eas tantum que ad ꝓpͥam su¬
am parochiam ꝑtinent. agere aut eos grauare uolueri.
p̃cepta sunt. eius contumacia referatur. ut iundicta de co
graue ad hanc sedem eiꝰ causam deferre fuerit. tunc ad eꝰ
ctoritate indicetur. Similit̾ si aliquis ep̃oꝵ metropolita¬
num suspectum habuerit. apud pͥmatẽ diocescos aut a¬
pud hanc apłicam sedem audiatur. Qui maior ẽ ur̃m scdm¬
omnib humilia te ip̃m. Rm̃i nolite inter uos contender
nec querat aliquis maior ẽẽ. s uixta apłm diligite uos mui

Expanded text:
nem primatem constitui. Reliqui vero qui alias metropolitanas sedes adepti sunt, non primates, sed metropolitani nominentur. Si autem aliquis metropolitanorum inflatus fuerit, et sine omnium provincialium praesentia vel consilio episcoporum aut eorum, aut alias causas nisi eas tantum, quae ad pam parochiam pertinent, agere, aut eos gravare voluerit, praecepta sunt, ejus contumacia referatur, ut vindicta de eo grave ad hanc sedem ejus causam deferre fuerit, tunc ad ejuctoritate judicetur. Similiter si aliquis episcoporum metropolitanum suspectum habuerit, apud primatem dioeceseos, aut apud hanc apomnibus, humilia te ipsum. Charissimi, nolite inter vos contendere, nec quaerat aliquis major e
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uob̾ tribuat incitamentũ ut omnib fr̃ib quib cumꝙ tͥ¬
bulationum molestiis laborantib uirib quib potestis suc¬
curratis et eoꝵ ut dignum ẽ iniurias ur̃as estimetis. mar¬
mum adminidm eis uerbis & factis prebeatis ut eius disci¬
puli inueniamini ueri. qui fr̃s ut se omnib diligere p̃cepit.
Ordinationes uͦ presbiteroꝵ &e leuitarũ tp̃i congruo et multis
coram astantib sollem nntt̃ agite. & ꝓbabiles acdoctos uiros ad
hoc opus ꝓuehite ut de coꝵ societate &ȩ ad iumento plurimũ
gaudeatis. Ponite indesmnent̾ corda ur̃a muntute dei. & enar¬
rati hȩc & cetera druma uerba in ꝓgenies alteras. qm̃ hic ds
noster in ec̾num &e ipse reget nos in scła. Data uii. idus nouem¬
bris. Saturnino &e sallicano consulibus: Becreta calixti

Expanded text:
hoc vobis tribuat incitamentum, ut omnibus fratribus, quibuscunque tribulationum molestiis laborantibus, viribus quibus potestis, succurratis, et eorum, ut dignum est, injurias vestras aestimetis, maximum adminiculum eis verbis et factis praebeatis, ut ejus discipuli inveniamini veri qui fratres ut se omnibus diligere praecepit. Ordinationes vero presbyterorum et levitarum tempore congruo et multis coram astantibus solemniter agite, et probabiles ac doctos viros ad hoc opus provehite, ut de eorum societate et adjumento plurimum gaudeatis. Ponite indesinenter corda vestra in virtute Dei et enarrate haec et caeteta divina verba in progenies alteras, quoninoster in aeternum, et ipse reget nos in saecula. Data VII Idus Novembris, Saturnino et Gallicano consulibus. INCIPIUNT DECRETA CALIXTI
Abbreviated transcription (Latin):
quam atrib ep̃is ep̃m ordinari debere. S crescente numero
om̃s eiussem ꝓuinciȩ tp̃i ad sedem mecropolim conueniant
nib presse debet ab omnib illis eligatur &e ordinetur. Reliqui
utro ꝓuinciales ep̃i sinetesse fuerit cet̾is consentientib atrib
iussu archiep̃i consecrari possunt ep̃i. S melius ẽ sippse cũ om¬
nib cum qui dignus ẽ elegerit et cuncti partter sacrauerunt
pontifuẽ. Et licet istud necessitate cogente concessum sit. illud
cet. quia qui illis preest ab omnib ep̃is quib preest debe. e¬
stitui.S in alit̾ p̃sumptum fuerit utrib carere ñ dubiũ t̃.o
irrita erit cius secus acta ordinatio. Ipse autẽ archiepẽ meħ¬
De coꝵ causis ant aliis cõmumib nirta statuta aploꝵ absq
cunctoꝵ illoꝵ agat consilio. nec illi nͥ quantũ ad ꝓpͥas parro¬
chias ꝑtinet. sine suo. qm̃ tali gaudet concordia altissimꝰ & cł¬
tur in membris suis. Nulli archiep̃i pͥmates uocentur ñ il

Expanded text:
is episcopum ordinari debere. Sed crescente numero omnes ejusdem provinciae episcopi ad sedem metropolitani conveniant,nibus praeesse debet, ab omnibus illis eligatur et ordinetur. Reliqui vero comprovinciales episcopi, si necesse fuerit, caeteris consentientibus, a tribus jussu archiepiscopi consecrari possunt episcopis. Sed melius est si ipse cum omnibus eum qui dignus est elegerit, et cuncti pariter consecraverint pontificem. Et licet istud necessitate cogente concessum sit, illud licet: quia qui illis praeest, ab omnibus episcopis quibus praeest debet constitui: sin aliter praesumptum fuerit, viribus carere non dubium est, quia irrita erit ejus secus acta ordinatio. XXXVII. Quod sacratae Dede eorum causis, aut de aliis communibus juxta statuta apostolorum absque cunctorum illorum agat consilio; nec illi, nisi quantum ad proprias parochias pertinet sine suo, quoniam tali gaudet concordia Altissimus et gloriatur in membris suis. Nulli archiepiscopi primates vocentur, nisi illi
Abbreviated transcription (Latin):
s scĩficati estis in nomine dñi nr̃i iħu xp̃i & sp̃u dei nostri. De ce¬
tero salua m omnib apłica auctoritate quecumꝙ funt ad religi¬
onis obseruantiam ꝑtinentia locis suis & asuȩ dioceseos sinodi
audiantur. Et si quis sacerdotũ uel reliquoꝵ clericoꝵ suo ep̃o
mobediens fuerit aut insidias ei apparuerit aut contume¬
liam aut calumniã & comunci potuerit: moxcurie tradatur.
Oui autẽ facit inutriam: recipiat hoc qd̾ mique gessit. Corrum¬
punt enĩ mores bonos collo quia mala. Puigilate iusti &e noli¬
te peccare. Data idus martii claro & seuero iiĩi. ec̃. conss̃.

Expanded text:
i nostri . » De caetero salva in omnibus apostolica auctoritate quaecumque sunt ad religionis observantiam pertinentia, locis suis et a suae dioeceseos synodis audiantur. Et si quis sacerdotum vel reliquorum clericorum suo episcopo inobediens fuerit, aut insidias ei paraverit, aut contumeliam, aut calumniam, et convinci potuerit, mox curiae tradatur. Qui autem facit injuriam, recipiat hoc quod inique gessit. « Corrumpunt enim mores bonos colloquia mala. Evigilate justi et nolite peccare . » Data Idus Martii, Clar