comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tris et filii uoluntatẽ. quoꝵ eti-¬
am spiritus itirus est: quo ad¬
iuncto agnoscamus trinitatẽ:
et si intelligere nondũ permit¬
tit infirmitas: credat pietas.
Sed quoniã quib promiserit.
et quã firma sit promissio. pro
sermonis breuitate iam diximꝰ:
hoc ipsũ quantũ ualemꝰ. quid
sit quod dignatus est promit¬
tere uideamus. Quos dedisti
michi inquit. uolo ut ubi ego
sum: et ipsi sint mecũ. Quan¬
tum attinet ad creaturã in qua
factusẽ ex semine dauid sođm
carnem. neq ipse adhuc erat.
ubi futurus erat: sed eo modo
dicere potuit ubi egosũ. quod
intelligeremus quod cito frie¬
rat ascensurus in celũ: ut iam
ibi esse se diceret. ubi fuerat
mox futurus. Potuit et illo
modo. quo ante iam dixerat
loquens ad nichodemũ: nemo
ascendit in celũ. nisi qui des
cencdit de celo: filius hominis
qui est in celo. Nam et ibi ñ
dixit. erit. sed ẽst. propt̃ um¬
tatem persone: in qua et deus
homo est. et homo ds̃. In celo
ergo. nos futuros esse ꝓmisit.

Expanded text:
tris et Filii voluntatem, quorum etiam Spiritus unus est, quo adjuncto agnoscimus Trinitatem, etsi intelligere nondum permittit infirmitas, credat pietas. Sed quoniam quibus promiserit, et quam firma sit ipsa promissio, pro sermonis brevitate jam diximus, hoc ipsum, quantum valemus, quid sit quod dignatus est promittere videamus. Quos dedisti mihi, inquit, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum. Quantum attinet ad creaturam in qua factus est ex semine David secundum carnem, nec ipse adhuc erat, ubi futurus erat; sed eo modo dicere potuit Ubi ego sum, quod intelligere debemus, quod cito fuerat ascensurus in coelum, ut jam ibi esse se diceret, ubi erat mox futurus. Potuit et illo modo quo ante jam dixerat loquens ad Nicodemum: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo . Nam et ibi non dixit Erit, sed Est, propter unitatem personae, in qua Deus et homo est, et homo Deus. In coelo ergo nos futuros esse promisit.
Abbreviated transcription (Latin):
ait. uos au̾t dixi amicos: qͥa
omnia quecũq audiui apa¬
tre meo. nota feci uob. Quis
au̾t audeat affirmare tiel
credere ultũ hominũ scire.
omnia quecũq a patre audi¬
uit unigenitus filius: quan¬
do ne hoc quidem quisquam

Expanded text:
 dixi amicos; quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quis enim audeat affirmare vel credere ullum hominum scire omnia quaecumque a Patre audivit unigenitus Filius; quando ne hoc quidem quisquam
Abbreviated transcription (Latin):
rum attulerit palmes. er̃ puir¬
gat agricola ut plus afferat:ta¬
men nisi in uite manserit. et ui¬
xerit de radice: quantũlibet
fructũ a semet ipso ñ potest fer¬
ñ esset. nisi homo esset.tamen
istam graciã palmitib ñ pre¬
beret: nisi etiã deus esset. Ne¬
rum quia ita sine ista gracia
ñ potest uiui. ut mors in po¬
testate sit lib̾i arbitrii: siquis
in me inquit ñ manserit. mit¬
tetur foras sicut palmes et ares¬
cet: et colligent eũ. et inignem
mittent et̃ ardet. Lign̾aita¬
q uitis. tanto sunt contempti¬
biliora si in uite ñ manserint.

Expanded text:
rum attulerit palmes, eum purrum attulerit palmes, eum purgat agricola ut plus afferat: tamen nisi in vite manserit et vixerit de radice, quantumlibet fructum a semetipso non potest fernon esset, nisi homo esset; tamen istam gratiam palmitibus non praeberet, nisi etiam Deus esset. Verum quia ita sine ista gratia non potest vivi, ut et mors in potestate sit liberi arbitrii: Si quis in me, inquit, non manserit, mittetur foras sicut palmes; et arescet; et colligent eum, et in ignem mittent, et ardet. Ligna itaque vitis tanto sunt contemptibiliora si in vite non manserint
Abbreviated transcription (Latin):
facit iusticiã. Hoc est altum
elacionis uestre. Sed ueritas
contradicit. et dicit. Palmes
ñ potest ferre fructũ a semet¬
ipso: nisi mansent inuite.
Ite nunc per abrupta. et ñ ha¬
bentes ubi figamin: uentosa
loquacitate iactamini. Hec
sunt inania presumptionis
uestre. Sed quid uos sequat᷑
uidete:et si est in uob ullus
sensus horrete. Qui enm ase¬
ipso se fructum existimat ferre:
in uite ñ est. Qui in uite ñ est:
da submersionis uestre. Etiã
atq etiã considerate: quid adhuc
ueritas adiungat. et dicat. Ego
sum inquit uitis: uos palmi¬
tes: qui manet in me et ego in
eo: hic fert fructũ multũ: qͥ asi¬
ne me nichil potestis facere.Ne
quisquã saltem paruũ aliqͣm
fructũ putaret posse a semet ip¬
so palmitẽ ferre: cũ dixiss hic
fert fructum multũ. ñ ait. qͥa
sine me paruũ potestis facere :
sed nichil potestis facere. Siue
ergo paruũ. siue multũ: sine
uio fieri ñ potest. si ne quo. fie¬
ri nichil pocest. Quia et si pa¬

Expanded text:
facit justitiam: hoc est altum elationis vestrae. Sed veritas contradicit, et dicit, Palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite. Ite nunc per abrupta, et non habentes ubi figamini, ventosa loquacitate jactamini. Haec sunt inania praesumptionis vestrae. Sed quid vos sequatur videte, et si est in vobis ullus sensus, horrete. Qui enim a semetipso se fructum existimat ferre, in vite non est; qui in vite non est, da submersionis vestrae. Etiam atque etiam considerate quid adhuc Veritas adjungat, et dicat: « Ego sum, inquit, vitis, vos palmites; qui manet in me, et ego in eo, hic fert fructum multum: quia sine me utaret, saltem parvum aliquem fructum posse a semetipso palmitem ferre, cum dixisset. « Hic fert fructum multum, non ait, quia sine me parum potestis facere, sed nihil potestis facere. » Sive ergo parum, sive multum, sine illo fieri non potest, sine quo nihil fieri potest. Quia etsi pa
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi primũ uidendũ est. u¬
trũ eis futuras ñ predixerit
ante passiones:sed alii tres eu¬
angłiste satis eñ predixisse is¬
ta demonstrant:ante quam

Expanded text:
Ubi primum videndum est, utrum eis futuras non praedixerit ante passiones. Sed alii tres evangelistae satis eum praedixisse ista demonstrant, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
uersus itaq mundus a sũmis
celi usq ad infimã terrã. crea¬
dori est subditus. ñ desertori: re¬
demptori. ñ interemptori: li¬
beratori. ñ captiuatori: doc¬
tori. ñ deceptori. Quẽadmo¬
dũ aũt intelligendus sit prin¬
ceps mundi diabolus: eindẽ¬
tius aperuit paulus apłs.Qͥ
cũ dixisset. ñ est nobis colluc¬
tatio aduersus carem et san¬
guunẽ. idest aduersus homi
nes: subiecit atq ait. Sed ad¬
uersus principes et potestates.
et rectores mundi denebrarũ
harũ. Sequenti enĩ uerbo ex¬
posuit. quid dixisset mundi
cũ subiecit tenebrarũ harum:
ne quisquã mundi nomine
intelligeret umuersam cre¬
aturam:cuius nullomodo
sunt rectores angłi desertores.
est mundi istius amatoꝵ.
Ex quib tam̃ electifunt. ñ
per suũ meritũ sed per de
graciã: quib dicit. Fustis

Expanded text:
ersus itaque mundus a summis coelis usque ad infimam terram creatori est subditus, non desertori; redemptori, non interemptori; liberatori, non captivatori; doctori, non deceptori. Quem admodum autem sit intelligendus princeps mundi diabolus, evidentius aperuit Paulus apostolus, qui cum dixisset, Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, id est, adversus homines; subjecit, atque ait, sed adversus principes et potestates et rectores mundi tenebrarum harum . Sequenti enim verbo exposuit quid dixisset, mundi, cum subjecit, tenebrarum harum: ne quisquam mundi nomine intelligeret universam creaturam, cujus nullo modo sunt rectores angeli desertores. est, mundi istius amatorum: ex quibus tamen electi sunt, non per suum meritum, sed per Dei gratiam, quibus dicit, Fuistis
Abbreviated transcription (Latin):
propħauit : in qua erant o¬
ues. de qͥb ait ipse dñs. Non
sũ missus: nisi ad oues. que
perierunt domus israel. Sed
nouerat eugłista esse alias o¬
ues que ñ erãt de hoc ouili:
quas oportebat adduci: lt
esset unũ ouile.et unus pa¬
stor. Hec aũt scđm predesti¬
nationẽ dicta sunt. Nam
neq oues erus. neq filii dei
adhuc erant : qtri nondum
crediderant. Ab illo ergodie.
cogitauerunt.ut interfice¬
lam ambulabat apud iu¬
deos: sed abrit in regionem
iuxta desertũ. in ciuitatem
que dicitur effrem: et ibi
morabatur cũ discipulis su¬
is. Non quia potentia eiꝰ
defecerat. in qua utiq siuel¬
let. et palam cũ iudeis cõuer¬
saretur. et nichil ei facerent:
sed in honinis infirmitate.
uiuendi exemplũ discipłis
demonstrabat: in quo appa¬
reret ñ esse peccatũ. si fideles
eius qui sunt menbra eius.
oculis persequentiũ se subtͣ

Expanded text:
avit, in qua erant oves de quibus ait ipse Dominus, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed noverat Evangelista esse alias oves, quae non erant de hoc ovili, quas oportebat adduci, ut esset unum ovile et unus pastor . Haec autem secundum praedestinationem dicta sunt: nam neque oves ejus, nec fadhuc erant, quia nondum crediderant. « Ab illo ergo die cogitaverunt ut interficepalam ambulabat apud Judaeos, sed abjuxta desertum in civitatem, quae dicitur Ephrem, et ibi morabatur cum discipulis suis. Non quia potentia ejus defecerat, in qua utique, si vellet, et palam cum Judaeis conversaretur, et nihil ei facerent; sed in hominis infirmitate vivendi exemplum discipulis demonstrabat, in quo apparet et non esse peccatum, si fideles ejus qui sunt membra ejus oculis persequentium sese subt
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ñ quomodo homines dãt.
qui diligunt mundũ. ita do
uobis: qui propterea dant si¬
bi pacem. ut sine molestia li¬
tium atq belloꝵ. ñ deo. s ami¬
co suo mundo perfruantur:

Expanded text:
nisi, non quomodo homines dant qui diligunt mundum, ita do vobis? Qui propterea dant sibi pacem, ut sine molestia litium atque bellorum, non Deo, sed amico suo mundo perfruantur:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uoluit. ascendit in cebũ:
decem dieb illic expletis. mi¬
sit inde sp̃m sanctũ. Quo im¬
pleti qui aderant in conclaui
ino: omnrũ gentiũ linguus
ceperunt loqui. Mrraculo ex¬
derriti dm̃i interfectores. com¬
puncti doluerunt: dolentes
mutati sunt. mutati credi¬
derunt. Accesserunt corpori
dm̃i. id est numero fidelium:
tria milia homnrũ. Itẽ. alio
facto quodã miracło. accesse¬
runt alia quinq milia. facta¬
q est plebs una ñ parua: in qͣ
om̃s accepto sp̃u sancto. quo
amor spiritalis accensus ẽ ca¬
ritate ipsa et feruore sp̃s ĩ unũ
redacti: ceperunt in ipsa soci¬
etatis unitate uendere omina
que habebant. et preciapone¬
erat. Et hoc de illis scriptura
dicit: quod erat eis animau¬
na. et cor unũ in dm. Atcen¬
dite ergo fratres. et hinc agno¬
scite mystenũ trinitatis: quo¬
modo dicamus et pater est. et
filius ẽ. et sp̃s sanc̃tus est: et
tam̃ unus deus est. Ecce illi
tot milia erant: et corunũ
erat. E cce tot milia erant: et

Expanded text:
cum voluit ascendit in coelum, decem diebus illic impletis misit inde Spiritum sanctum: quo impleti qui aderant in conclavi uno, omnium gentium linguis coeperunt loqui. Miraculo exterriti Domini interfectores, compuncti doluerunt, dolentes mutati sunt, mutati crediderunt: accesserunt corpori Domini, id est numero fidelium, tria millia hominum. Item alio facto quodam miraculo, accesserunt alia quinque millia; facta est plebs una non parva: in qua omnes accepto Spiritu sancto, quo amor spiritualis accensus est, charitate ipsa et fervore spiritus in unum redacti, coeperunt in ipsa societatis unitate vendere omnia quae habebant, et pretia pone cuique opus erat. Et hoc de illis Scriptura dicit, quod erat eis anima una et cor unum in Deum . Attendite ergo, fratres, et hinc agnoscite mysterium Trinitatis, quomodo dicamus, Et Pater est, et Filius est, et Spiritus sanctus est, et tamen unus Deus est. Ecce illi tot millia erant, et cor unum erat; ecce tot millia erant, et
Abbreviated transcription (Latin):
rudi carnales. & scłm carnẽ
iudicantes: ñ hii qui credi¬
derant. sed in illa turba qui¬
a erant qui ñ credebant. in¬
iuriã sibi factam putauer̃t:
quia dixit eis. ueritas libera¬
bit uos. Indignati sunt. ser¬
uos se esse significatos. Et ue¬
re serui erant. Et exponit il¬
lis que sit seruitus: et que sit
futura libertas: quã ipse pro¬
mittit. Sed de hac libertate.
et de ilia seruitute: minis lõ¬
gum ẽ ut hodie disputemus.

Expanded text:
em judicantes, non hi qui crediderant, sed in illa turba qui erant qui non credebant, injuriam sibi factam putaverunt, quia dixit eis, Veritas liberabit vos. Indignati sunt servos se esse significatos. Et vere servi erant: et exponit illis quae sit servitus, et quae sit futura libertas quam ipse promittit. Sed de hac libertate et de illa servitute nimis longum est ut hodie disputemus.
Abbreviated transcription (Latin):
cet: quia ñ poterat facere.
ut ñ concupisceret. Faciebat
tantũ. ut concupiscentiã re¬
frenaret ÷ ut concupiscentie
ñ consentiret: et concupiscen¬
tie menbra ad satelliciũ ñ pre¬
beret.Perficere ergo inquit bo¬
nũ non michi adiacet: ñ possũ
implere quod dictũ est. ñ con

Expanded text:
cet; quia non poterat facere cet; quia non poterat facere ut non concupisceret: faciebat tantum ut concupiscentiam refrenaret, ut concupiscentiae non consentiret, et concupiscentiae membra ad satellitium non praeberet. Perficere ergo, inquit, bonum non mihi adjacet: non possum implere quod dictum est, Non con
Abbreviated transcription (Latin):
tis peccati. Teneat arcẽ impe¬
rator interior:quia sub ma¬
iore imperatore iuuandus
assistit. Frenet tram: coher¬
ceat concupiscentiã. In est ta¬
men quod frenetur: in est qd̾
coherceatur:mest quod tene¬
atur. Quid aũt uolebat iste
iustus. mente seruiens legi di:
nisi ut omnino ñ esset quod
frenaretur: Et hoc debet co¬
nari omins qui tendit ad ꝑ¬
fectionẽ. ut & ipsa concupis¬
centia. cui ñ dantur ad obedi¬
endũ menbra. cotidie in profi¬
ciente minuatur. Telle in¬
quit adiacet michi: perficere
aũt bonũ. non. Numqͥd di¬
xit. ñ michi acdiacet facere bo¬
nũ: Si hoc dixisset: spes nul¬
la esset. Don ait. ñ michi ad¬
lacet facere: sed ñ michi adia¬
cet perficere. Que est enĩ per¬
fectio bomi: nisi consumina¬
tio et finis mali: Que ẽ aũt
consũmatio mali: nsi quod
lex dicit. ñ concupisces: Om¬
nino ñ concupiscere. perfectio
boni est:quia cõsummatio
mali est. Hoc dicebat ile. ꝑ¬
ficere bonũ non michi adia¬

Expanded text:
tis peccati. Teneat arcem imperator interior, quia sub majore imperatore juvandus assistit; frenet iram, coerceat concupiscentiam. Inest tamen quod frenetur, inest quod coerceatur, inest quod teneatur. Quid autem volebat ille justus mente serviens legi Dei, nisi ut omnino non esset quod frenaretur? Et hoc debet conari omnis qui tendit ad perfectionem, ut et ipsa concupiscentia cui non dantur ad obediendum membra, quotidie in proficiente minuatur. Velle, inquit, adjacet mihi, perficere autem bonum non . Numquid dixit, Non mihi adjacet facere bonum? Si hoc dixisset, spes nulla esset. Non ait, Non mihi adjacet facere, sed, Non mihi adjacet perficere. Quae est enim perfectio boni, nisi consumptio et finis mali? Quae est autem consumptio mali, nisi quod Lex dicit, Non concupisces ? Omnino non concupiscere perfectio boni est, quia consumptio mali est. Hoc dicebat ille, Perficere bonum non mihi adja
Abbreviated transcription (Latin):
diderunt predestinati in ui¬
tam eternã. quos etiã uoca¬
uit oues suas: quidã uero
ñ crediderunt. nec poterãt
credere: eo quod occulto nec
tam̃ iniusto dei iudicio fu¬
erant excecati et indurati:
deserente illo qui superbis
resistit. humilib autẽ dat
gr̃am. Eorũ aũt qui credi¬
derunt: alii usq adeo confi¬
tebantur. ut palmarum ra¬
mis acceptis. uiementi occur¬
rerent. meadem laudis con¬
fessione letantes: alii uero ex
principib ñ auderent con¬
fiteri ut de synagoga ñ eice¬
rentur: quos notauit eugłi¬
sta. dicens. quod dilexerũt
głam hominũ magis quam
głam di. Eorũ etiam qui ñ
crediderunt. alii erant postea
credituri. quos preuidebat.
ubi ait. cũ exaltaueritis fi¬
lium hominis. tunc cognos¬
cetis quia ego sum: aliiuero
in eadem infidelitate man¬
suri: quoꝵ imitatrix est eti¬
postmodũ debellata. ad te¬
stimoniũ prophie que de
xp̃o scripta est. in toto pene
orbe dispersa est. His ita se
habentib. et sua iam ꝓpin¬

Expanded text:
diderunt praedestinati in vitam aeternam, quos etiam vocavit oves suas: quidam vero non crediderunt, nec poterant credere, eo quod occulto, nec tamen injusto judicio Dei fuerant excaecati et indurati, deserente illo qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Eorum autem qui crediderunt, alii usque adeo confitebantur, ut palmarum ramis acceptis venienti occurrerent, in eadem laudis confessione laetantes: alii vero ex principibus non audebant confiteri, ut de synagoga non ejicerentur; quos notavit Evangelista dicens, quod dilexerunt gloriam hominum magis quam gloriam Dei . Eorum etiam qui non crediderunt, alii erant postea credituri, quos praevidebat, ubi ait, Cum exaltaveritis Filium hominis, tunc agnoscetis quia ego sum : alii vero in eadem infidelitate mansuri, quorum imitatrix est etipostmodum debellata, ad testimonium prophetiae quae de Christo scripta est, in toto pene orbe dispersa est. 2. His ita se habentibus, et sua jam propin
Abbreviated transcription (Latin):
erimus: Si sercius ñ ero prece¬
pta faciendo. et nisi precepta
fecero. seruire ñ potero: ergo
seruiendo. seruus ñ ero: Intelli¬
gamus fratres intelligamus :
et hoc in nob̾ dñs faciat ut in¬
telligamus: faciat etiã. ut in¬
tellecta faciamus. Hoc auĩt
si scrmus: profecto scimꝰ q̃d
facit dñs: quia nos ipsos tales
ñ facit nisi dñs: et per hoc ad
eius amiciciã pertinemts.
Sicut enĩ duosunt dimores.
qui faciunt duo genera tim̃¬
tium: sic due sunt seruituteᷤ.
que faciunt duo genera ser¬
uoꝵ. Est timor. quẽ perfec¬
ta caritas foras mutit:et est
alius timor castus. ꝑmanens
in scłm scł̃i. Illũ timorẽ qui ñ
est in caritate attendebat a¬
postolus: cum dicebat. Non
enĩ accepistis sp̃m seruitutis
iterũ in timore. Illũ aũt di¬
morem castũ attendebat: cũ
dicebat. Noli altum sapere:
sed time. In illo dimore quẽ
foras caritas mitcit: est etrã
seruitus simul foras. cũ ipso
timore mittenda. Etrumq
enĩ iunxit apls: hoc est serui¬

Expanded text:
erimus? Si servus non ero praecepta faciendo, et nisi praecepta fecero, servire non potero; ergo serviendo servus non ero. 3. Intelligamus, fratres, intelligamus, et hoc in nobis Dominus faciat ut intelligamus, faciat etiam ut intellecta faciamus. Hoc autem si scimus, profecto scimus quod facit Dominus, quia nos ipsos tales non facit nisi Dominus, et per hoc ad ejus amicitiam pertinemus. Sicut enim duo sunt timores, qui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saeculum saeculi . Illum timorem qui non est in charitate, attendebat Apostolus, cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda: utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servi
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si quisquã se ñ dico po¬
tentie xp̃i sed innocentie com¬
parabit: ñ dicam et alienũ
se putando sanare. sed suũ sal¬
dem nullũ habere peccatũ: etiã
sic auidior est. quã ratiosalu¬
tis exposcit: multũ est ad illũ.
ñ capit tantũ. Et bene qđ ista
prouerbioꝵ sententia commo¬
netur: que continuo subiun¬
git et dicit. Quod si auidior
es: noli concupiscere cibos eiꝰ.
Satius est enĩ ut nicħ inde su¬
mas: quã ut tibi plusquam
oportet assumas. Hec enrĩ in¬
hoc est ypochrisin. Dicendo
enĩ se sine peocato esse: iustũ
ñ potest exhibere. sed fingere.
Ideo dictum est: hec enĩ ha¬
bent uitam fallacem. Unus
est solus. qui et carnẽ hominiᷤ
habere: et peccatũ potuit ñ
habere. Merito quod sequit᷑
nob precipitur: ac tali uerbo
atq pronerbio humana infir¬
mitas conuenitur: eiq dicit᷑.

Expanded text:
Quod si quisquam se, non dico potentiae Christi, sed innocentiae comparabit; non dicam et alienum se putando sanare, sed suum saltem nullum habere peccatum: etiam sic avidior est quam ratio salutis exposcit, multum est ad ilium, non capit tantum. Et bene quod ista Proverbiorum sententia commonetur, quae continuo subjungit atque dicit, Quod si avidior es, noli concupiscere cibos ejus; satius est enim ut nihil inde sumas, quam ut tibi plus quam oportet assumas. Haec enim, inhoc est hypocrisim. Dicendo enim se sine peccato esse, justum non potest exhibere, sed fingere Ideo dictum est, Haec enim habent vitam fallacem. Unus est solus qui et carnem hominis habere, et peccatum potuit non habere. Merito quod sequitur, nobis praecipitur, ac tali verbo atque proverbio humana infirmitas convenitur, eique dicit
Abbreviated transcription (Latin):
contulit nob̾. Q uatenus ergo
martyres profratrib sanguinẽ
siiũ fuderunt: hactenus talia
exhibuerunt. qualia de men¬
sa dominica perceperunt.Im̃i

Expanded text:
contulit nobis. Quatenus ergo martyres pro fratribus sanguinem suum fuderunt, hactenus talia exhibuerunt, qualia de mensa dominica perceperunt. I
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. idest ad petrũ : & tũc
petrus quod etiã qͥilibet eo¬
rum expauisset: expauit
atq ait. Qñe. tu michi la¬
uas pedes: Quid est. tu:

Expanded text:
epit, id est, ad Petrum: et tunc Petrus, quod etiam quilibet eorum expavisset, expavit, atque ait, Domine, tu mihi lavas pedes? Quid est, tu
Abbreviated transcription (Latin):
tum posuit michi suꝑ ocłos:
et larii. et iudeo. Dicebant er¬
go ex phariseis quidã: ñ om̃s.
sed quidam:iam enĩ inunge¬
bantur quidã. Quid ergo dice¬
bant nec uidentes.nec munc¬
ti: Don est hic homo a deo:
qui sabbatũ non custodit. Ip¬
se potius custodiebat: qui si¬
ne peccato erat. Sabbatũ enĩ
spiritale: hoc est ñ habere pec¬
catum. Deniq fratres. hoc ad¬
monet deus.quando commen¬
dat sabbatũ:. omne opus ser¬
uile. ñ facietis in eo. Hec sunt
uerba dm̃ sabbatũ ꝯmendan¬
tis: om̃e opus seruile ñ facietis¬
in eo. Iã suꝑiores lectiones int̾ro¬
gate qͥd sit opus seruile: et dñm
audite. Om̃is qͥ facit peccatũ. ser¬
uus ẽ peccati. Sed isti nec uiden¬
tes ut dixi. nec inuncti. sabb̃m
carnalit̾ obseruabãt: spiritalit̾
uolabãt. Alii dicebãt. Qͦmodo
pot est homo peccator hec signa fa
cere: Ecce isti st̃ inuncti. Et scisma
erat ĩ eis. Dies ille diuiserat inter
lucem et cenebras.
Dicunt ergo ceco iterũ. Tu

Expanded text:
hi super oculos, et lavi, et video. Dicebant ergo ex Pharisaeis quidam. » Non omnes, sed quidam: jam enim inungebantur quidam. Quid ergo dicebant, nec videntes, nec inuncti? Non est hic homo a Deo, qui sabbatum non custodit. Ipse potius custodiebat, qui sine peccato erat. Sabbatum enim spirituale hoc est, non habere peccatum. Denique, fratres, hoc admonet Deus, quando commendat sabbatum: Omne opus servile non facietis . Haec sunt verba Dei sabbatum commendantis: Omne opus servile non facietis. Jam superiores lectiones interrogate, quid sit opus servile ; et Dominum audite, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati . Sed isti nec videntes, ut dixi, nec inuncti, sabbatum carnaliter observabant, spiritualiter violabant. Alii dicebant: Quomodo potest homo peccator haec sicere? » Ecce sunt inuncti. « Et schisma erat in eis. » Dies ille divisus erat inter lucem et tenebras. « Dicunt ergo caeco iterum: Tu
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant. Donne hic est qui
sedebat et mendicabat: Alii
dicebant quia hic est: alii ari¬
tem. nequaquã: sed sinilis ẽ
enis. Aperti oculi. nultũ mu¬
tauerant. Ille dicebat. qͥa ego
sum. Tox grata: ne damna¬
retur ingrata. Dicebant ergo
ei. Quomodo apercisunt o¬
culi tui: Respondit. Ille ho¬
mo qui dicitur iħc. lutũ fe¬
cit. et unxit oculos meos: et
dixit michi. Tade ad nata¬
toriam syloe. et laua. Et abii.
et laui: et uidi. Ecce annun¬
ciator factus est gracie:ecce eu¬
angelirat: confitetur uidens.
Cecus ille confitebatur:et cor
impiorũ frangebatur: quia
ñ habebant in corde. quod iã
ille habebat in facie. Dixer̃t
ei. Ubi est ille qui aperuit¬
tibi oculos: Ait. Descio. In
his uerbis animus ipsiuis ad¬
huc inuncto similiserat: non¬
dum uidenti. Sic ponamus
fratres: tanquã illam inuncti¬
onem inanimo habuerit. Pre
dicat: et nescit quem predicat.
Adducunt eũ ad phariseos qui
cecus fuerat. E rat aũt sabbatũ
quando lutũ fecit iħe: et aꝑuit

Expanded text:
t qui sedebat, et mendicabat? Alii dicebant, Quia hic est: alii, Nequaquam, sed similis est ejus. » Aperti oculi vultum mutaverant. « Ille dicebat, Quia ego sum. » Vox grata, ne damnaretur ingrata. « Dicebant ergo ei: Quomodo aperti sunt oculi tui? Respondit: Ille homo qui dicitur Jesus, lutum fecit, et unxit oculos meos, et dixit mihi, Vade ad natatoriam Siloe, et lava. Et abii, et lavi, et vidi. » Ecce annuntiator factus est gratiae; ecce evangelizat, confitetur videns. Caecus ille confitebatur, et cor impiorum frangebatur; quia non habebant in corde, quod jam ille habebat in facie. Dixerunt ei: Ubi est ille qui tibi aperuit oculos? Ait: Nescio. In his verbis animus ipsius adhuc inuncto similis erat, nondum videnti. Sic ponamus, fratres, tanquam illam inunctiodicat, et nescit, quem praedicat. Adducunt eum ad Pharisaeos, qui caecus fuerat. Erat autem Sabbatum quando lutum fecit Jesus, et aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
omni mundana dilectione
discreta: quã distinguendo
adctidit dñs. sicut dilexi uos.
Quid enĩ nisi dm̃ dilexit in
nob̃: Non quod habeamus:
sed ut haberemus: ut perdu¬
cat nos sicrit paulo ante dixi.
ubi sit deus omnia in omnibꝰ.
Sic etiã medicus recte dicitur
egros diligere. Et quid in eis
diligit nisi salutẽ quã cupit
utiq reuocare: ñ morbum
quẽ uenit expellere: Sic er¬
go et nos inuicem diligamꝰ.
ut quantũ possumus inui¬
cem ad habendũ in nob d̃m
cura dilectionis attraham̃.

Expanded text:
omni mundana dilectione discreta: quam distinguendo addidit Dominus: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis, non quod habebamus, sed ut haberemus, ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus ? Sic etiam medicus recte dicitur aegros diligere; et quid in eis diligit, nisi salutem, quam cupit utique revocare; non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut, quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum cura dilectionis attraham
Abbreviated transcription (Latin):
legit isto sermone secernit:
Quod ergo dico inquit. bea¬
tieritis si feceritis ea: ñ de om̃i¬
bus uob̃ dico. Est inter uos
qui ñ erit beatus: neq faciet
ea. Egoscio quos elegerim.
Quos insi eos qui beati erunt
faciendo ea que precepit: ac
faciendo monstrauit qui ef¬
ficere beatos potest: Yon est
inquit traditor iudas electus.
Quuid est ergo quod alio loco
dicit. nonne ego uos duodecĩ
elegi. et unus ex uob̾ diaboluᷤ
est: An et ipse ad aliquid est
electus. ad quod erat utiq ne¬
cessarius: ñ aũt ad beatitudi¬
nem. de qua modo ait.beati
eritis si feceritis ea: Hoc ñ de
omnib dicit. Scit enĩ quos
ad huius beatitudinis socie¬
tatem elegerit. Non est ex
eis iste: qui panem eius sic e¬
debat. ut super eũ leuaret
calcaneũ. Illi manducabant
panem dñm: ille panem dñ
contra dñm. Illi uitã. ille pe¬
nam. Qui enĩ manducat ĩ¬
dico uob̾. prius quã fiat. ut

Expanded text:
legit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non erit beatus, neque faciet ea. Ego scio quos elegerim. Quos, nisi eos qui beati erunt faciendo quae praecepit, ac facienda monstravit, qui efficere beatos potest? Non est, inquit, traditor Judas electus. Quid est ergo quod alio loco dicit, Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabolus est ? An et ipse ad aliquid est electus, ad quod utique erat necessarius; non autem ad beatitudinem, de qua modo ait, Beati eritis si feceritis ea? Hoc non de omnibus dicit: scit enim quos ad societatem beatitudinis hujus elegerit. Non est ex eis iste qui panem illius sic edebat, ut super eum levaret calcaneum. Illi manducabant panem Dominum, ille panem Domini contra Dominum: illi vitam, ille poenam. « Qui enim manducat in« dico vobis, priusquam fiat; ut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pro illo morturus ẽ xpistꝰ
quia scđm hominẽ mortuus
xp̃m: ñ reconciliabitur per
mediatorẽ deo. Tnus enim
inobedientiã unius homi¬
nis peccatores constituti sũt
multi: ita et per obedienti

Expanded text:
 pro illo mortuus Christus; quia secundum hominem mortuus n reconciliatur per mediatorem Deo: unus enim inobedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi, ita per obedienti
Abbreviated transcription (Latin):
quã illa sint pura neqͥuerit.
ñ sine amoris gemitu. et desi¬
derii lacrimis inde pellatur:
et patienter ferat quamdiu
fide mundatur: atq ut illic
habitare ualeat. sanctis mori¬
b preparetur. Quomodo er

Expanded text:
quam illa sunt, pura, nequiverit; non sine amoris gemitu et desiderii lacrymis inde pellatur; et patienter ferat quamdiu fide mundatur, atque ut illic habitare valeat, sanctis moribus praeparatur. 4. Quomodo er
Abbreviated transcription (Latin):
notite facere: cauete spinas.
Etiam per mercennarios uo¬
cem pastoris auidite: sed noli¬
de esse mercennarii:cũ sitis m̃¬
bra pastoris.Ipse aũt paulꝰ

Expanded text:
nolite, cavete spinas. Etiam per mercenarios vocem pastoris audite, sed nolite esse mercenarii, cum sitis membra pastoris. Ipse autem Paul
Abbreviated transcription (Latin):
itaq aliqua inidia impariᷤ
claritatis:. quoniã regnabit
in om̃ibus unitas caritatis.
Proinde respuendi sunt a

Expanded text:
itaque alia invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. Proinde respuendi sunt a
Abbreviated transcription (Latin):
ut eiusdem sententie repeti¬
cio uideatur. Pacem meam¬
bis: ut quod dixerat pacem:
hoc repetierit. dicens pacem
meã: et quod dixerat relinqͦ
uob̃: hoc repetierit dicens do
uobis. Et uolet quisq ac¬
cipiat: me tam̃ delectat. cre¬
do quod et uos fratres mei de¬
lectet. sic tenere istam pacem.
ubi aduersarrũ concorditer
uincimus: ut desideremus
pacem ubi aduersarium ñ
habebimus. Quod uero do

Expanded text:
ut ejusdem sententiae repetitio videatur. Pacem relibis. Ut quod dixerat pacem, hoc repetiverit, dicens, pacem meam; et quod dixerat, relinquo vobis, hoc repetierit, dicens: Do vobis. Ut volet quisque accipiat: me tamen delectat credo quod et vos, fratres mei dilecti, sic tenere istam pacem, ubi adversarium concorditer vincimus, ut desideremus pacem, ubi adversarium non habebimus. Quod vero Do
Abbreviated transcription (Latin):
separare celoꝵ. aut eam sic
druioere audebitis: ut ali¬
que mansiones eius sint in
regno celoꝵ. alique aũt ex¬
tra regnũ celoꝵ: Absit. Absit.
ut qui uolunt habitare regnũ
celoꝵ: in hac stulticia uelint ha¬
bitare uobiscũ. Absit inquã:
ut cũ omnis domus regnanti¬
um filioꝵ ñ sit alibi nisi in re¬
gno ipsius: regie domus pars
aliqua ñ sit in regno. Et si ab¬
iero inquit et preparauerouo¬
bis locum: iterũ uenio et acci¬
piam uos ad me ipsũ: ut ubi
ego sum. et uos sitis. Et quo
ego uado scitis: et uiã scitis.
O dñe iħ̃u. quomodo uadis
parare locũ:si iam mulde
mansiones sunt in domo pa¬
tris tui. ubi tecũ habitabunt
tui: Aut si accipis eos ad te ip¬
sum: quomodo iterũ uenis
qui ñ recedis: Ista carissimi
si breuiter explicare conem̃.
quantũ uidetur hodierno
satis esse sermoni.coartata u¬
tiq ñ clarebunt: et erit ipsa
breuitas. altera obseriritas.
quod oportunius uob̃ patrefa¬

Expanded text:
separare coelorum, aut eam sic separare coelorum, aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones ejus sint in regno coelorum, aliquae autem extra regnum coelorum? Absit, absit ut qui volunt habitare in regno coelorum, in hac stultitia velint habitare vobiscum: absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiogno ipsius regiae domus, pars aliqua non sit in regno. Et si abiero, et praeparavero vobis locum, iterum venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi sum ego et vos sitis. Et quo ego vado scitis, et viam scitis. O Domine Jesu, quomodo vadis parare locum, si jam multae mansiones sunt in domo Patris tui, ubi tecum habitabunt tui! Aut si accipis eos ad teipsum, quomodo iterum venis qui non recedis? Ista, charissimi, si breviter explicare conemur, quantum videtur hodierno satis esse sermoni, coarctata utique non clarebunt, et erit ipsa brevitas altera obscuritas: quod opportunius vobis Patrefa
Abbreviated transcription (Latin):
corde xp̃iano. qui putant
ideo dictum multas ẽẽ mã¬
siones. quia extra regnũ celo¬
rum erit aliquid. ubi beate
maneant innocentes.qͥ sine
baptismo ex hac uita emigra¬
runt: quia sine illo in regnũ
celoꝵ intrare ñ poterunt. Hec
fides. ñ est fides: quoniã non
est uera et catholica fides.Ita¬
ne tandem stulti homines.
et carnalib cogitationib ex¬
cecati. cũ reprobandi essetis.
si mansionem ñ dico petri et
sed cuiuscumq paruuli ba¬
ratis: Nlon enĩ ait dñs in
uniuerso mundo. auit in
uniuersa creatura. aut in
uita uł beatitudine sempi¬
derna mansiones multe st̃:
sed in domo inquit patris
mei mansiones multe sũt.
lonne ista ẽ domus. ribi
edificationẽ habemus ex
deo ñ manufactam eternã
in celis: Nonne ista ẽ do¬
mus de qua cantamus do:
beati qui habitant ĩ domo
tua. in scła scłorum lauda¬
bunt te. Ergone uos ñ do¬
sed domũ ipsius dĩ patris. cui
omnes fratres dicimus. pater
noster qui es in celis. a regno

Expanded text:
corde christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid, ubi maneant beati innocentes qui sine Baptismo ex hac vita emigrarunt, quia sine illo in regnum coelorum intrare non poterunt. Haec fides non est fides, quoniam non est vera et catholica fides. Itane tandem stulti homines, et carnalibus cogitationibus excaecati, cum reprobandi essetis, si mansionem non dico Petri et sed cujuscumque parvuli baratis? Non enim ait Dominus, In universo mundo, aut, in universa creatura, aut, in vita vel beatitudine sempiterna mansiones multae sunt; sed, In domo, inquit, Patris mei mansiones multae sunt. Nonne ista est domus ubi aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis ? Nonne ista est domus de qua cantamus Domino, Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te ? Ergone vos non dosed domum ipsius Dei Patris, cui omnes fratres dicimus, Pater noster, qui es in coelis , a regno
Abbreviated transcription (Latin):
et non per speciem. ñ deserit
peregrinantes a se.quãtoma¬
gis cum ad ipsam speciẽ ue¬
nerimus. nos implebit ex se:
Sed quid est quod ribi ait pa¬
cem relinqtio uobis. ñ addidit
meam: ubi uero ait. do uob.
ibi dixit meã: Atrum sub¬
audiendũ est meam. & ubi
dictum ñ est. quia postea di¬
ctũ est. et potest referri ad i¬
trũq etiã. quod semel dictũ
est. an forte et hic aliquid la¬
cet quod petendũ est et que¬
rendum. et ad quod pulsan¬
tibus aperiendum: Quid
si enĩ pacem suã eam uoluit
intelligi. qualem habet ipse:
pax uero ista quã nobis reli¬
quit in hoc scło. nostra poti¬
us est dicenda quã ipsius:
Illi quippe nichil repugnat
in semet ipso: quia nullũ
habet omnino peccatũ. Nos
aũt talem pacem nunc ha¬
bemus: in qua adhuc dica¬
mus. dimitde nobis debita
nostra. Est ergo nob̾ par
aliqua. quomam condele¬
ctamur legidei scdm interio¬
rem hominẽ. sed ñ est plena :
quia uidemus aliã legem in

Expanded text:
 non per speciem, non deserit peregrinantes a se ; quanto magis cum ad ipsam speciem venerimus, nos implebit ex se? 4. Sed quid est quod ubi ait, Pacem relinquo vobis, non addidit meam; ubi vero ait, do vobis, ibi dixit meam? Utrum subaudiendum est meam, et ubi dictum non est, quia potectum est, et potest referri ad utrumque, etiam quod semel dictum est? An forte et hic aliquid latet, quod petendum est et quaerendum, et ad quod pulsantibus aperiendum? Quid enim si pacem suam eam voluit intelligi, qualem habet ipse? Pax vero ista quam nobis relinquit in hoc saeculo, nostra potius est dicenda quam ipsius. Illi quippe nihil repugnat in seipso, quia nullum habet omnino peccatum. Nos autem talem pacem nunc habemus, in qua adhuc dicamus: Dimitte nobis debita nostra . Est ergo nobis pax aliqua, quoniam condelectamur legi Dei secundum interiorem hominem : sed non est plena, quia videmus aliam legem in
Abbreviated transcription (Latin):
de ouib istis nec lupus rapit.
nec fur tollit : nec latro int̃¬
ficit. Securus est est de nume¬
ro earũ: qui pro eis nouit qd̃
dedit. Et hoc est. quod ait.
Non rapiet eas quisquã de
manu mea. Et item ad pa¬
trem.Pater meus quod de¬
dit michi: maius est om̃ribꝰ.
Quid dedit filio pat̾ maius
omnb: Ut ip̃se illi esset

Expanded text:
de ovibus istis nec lupus rapit, de ovibus istis nec lupus rapit, nec fur tollit, nec latro interficit. Securus est de numero earum, qui pro eis novit quod dedit. Et hoc est quod ait, Non rapiet eas quisquam de manu mea: et item ad Patrem, Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid dedit Filio Pater majus omnibus? Ut ipse illi esset
Abbreviated transcription (Latin):
credendo: egredimur mori¬
endo. Sed quomodo ꝑ ostrũ
fidei ingressi sumus: sic fideleᷤᷤ
de corpore exeamtis.Sic enim
per ipsũ ostium egredim: ut
pascua inuemre possimꝰ. Bo¬
na pascua uita eterna dicit᷑ :
ibi nulla herba arescit: totum
uiret. totũ iuget. Solet quedã
herba dici semper uiua: ibiso¬
lum uiuere inuenitur. Nitã
eternã inquit dabo eis: ouibꝰ
meis. Uos caluminas propte¬
rea queritis: quia de uita pre¬
senti cogitatis. Et ñ peribũt
in eternũ. Subaudis tanquã
eis dixerit. uos peribitis inet̃¬
num: quia ñ estis ex oiubus
meis. Non rapiet eas quisqͣm
de manu mea. Intentius acci¬
pite. Pater meus qđd dedit
michi. maius omnib ẽ. Qͥd
potest lupus: Quid potest
fur et latro: Non perdunt
nisi ad interitũ predestinatoꝰ.
De illis aũt ouib de quibus¬
eius: et quos prescruit. ipsos
et predestinauit: quos autẽ
predestinauit. ipsos et uoca¬
tificauit. illos et głificatrit:

Expanded text:
credendo, egredimur moricredendo, egredimur moriendo. Sed quomodo per ostium fidei ingressi sumus, sic fideles de corpore exeamus: sic enim per ipsum ostium egredimur, ut pascua invenire possimus. Bona pascua, vita aeterna dicitur: ibi nulla herba arescit, totum viret, totum viget. Solet quaedam herba dici semper viva: ibi solum vivere invenitur. Vitam aeternam, inquit, dabo eis, ovibus meis. Vos calumnias propterea quaeritis, quia de vita praesenti cogitatis. 6. Et non peribunt in aeternum: subaudis, tanquam eis dixerit, Vos peribitis in aeternum, quia non estis ex ovibus meis. Non rapiet eas quisquam de manu mea. Intentius accipite: Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid potest lupus? quid potest fur et latro? Non perdunt nisi ad interitum praedestinatos. De illis autem ovibus, de quibusos: Quos prescivit hos et predestinavit, et quos predestinavit hos et vocatificavit, ipsos et glorificavit :
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Plus est quod eis respon¬
cdit. Iili de filio derciud uolebãt
calumniari: ille filrũ dei se
esse respondit. Et quomodo.
Audite. Respondit eis ihesus.
Loquor uob̃: et ñ creditis.
Opera que ego facio innomi¬
ne patris mei: hec testimoni¬
um perhibent de me.S uos¬
ñ crectitis: quia ñ estis ex oui¬
bus meis. Iam supra didicistiᷤ.
que sint oues: estote oues. Ques
credendo sunt. oues pastorem
sequendo sunt: oues redempto¬
rem ñ contemmnendo sunt. oues
per ostiũ intrandosunt: oues
exeundo. et pascua inuenien¬
dosunt. oues eternis perfru¬
endo.sunt. Quomodo ergois¬
tis dixit. ñ estis ex ouib meis:
Quia uidebat eos ad sempit̾¬
num interitũ predestinatos :
ñ ad uitam eternã sui sangui¬
nis precio comparatos. Ques¬
mee uocem meã audiunt: &
cognosco eas. Et sequuntur
me: et ego uitam eternã do
eis. E cce sunt pascua. Si reco.¬
litis. superius dixerat. et ĩgre¬
dietur. et egredietur. et pas¬
cua inueniet. Ingressi sumꝰ

Expanded text:
tem. Plus est quod eis respondit: illi de filio David volebant calumniari, ille Filium Dei se esse respondit. Et quomodo? Audite: Respondit eis Jesus: Loquor vobis, et non creditis; opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonium perhibent de menon creditis, quia non estis ex ovibus meis . » Jam supra didicistis quae sint oves: estote oves. Oves credendo sunt, oves pastorem sequendo sunt, oves Redemptorem non contemnendo sunt, oves per ostium intrando sunt, oves exeundo et pascua inveniendo sunt, oves aeterna vita perfruendo sunt. Quomodo ergo istis dixit: « Non estis ex ovibus meis? » Quia videbat eos ad sempiternum interitum praedestinatos, non ad vitam aeternam sui sanguinis pretio comparatos. Itemeae vocem meam audiunt, et cognosco eas, et sequuntur me: et ego vitam aeternam do eis. Ecce sunt pascua. Si recolitis, superius dixerat, Et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingressi sumus
Abbreviated transcription (Latin):
stolo petro quando se t̾cio
manifestauit discipulis dixe¬
Irit dñs. sequere me: de aposto¬
lo aũt iohanne. sic eum uolo
manere donee ueniam quid
ad te. Hinic questiomi quan¬
tum dñs donauerit siuie per

Expanded text:
stolo Petro, quando se tertio manifestavit discipulis, dixerit Dominus, Sequere me; de apostolo autem Joanne, Sic eum volo manere donec veniam; quid ad te? Huic quaestioni, quantum Dominus ipse donaverit, si
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. Don ergo deris quedam
peccata damnat. quedã iusti¬
ficat et laudat ÷ milla laudat:
odit omnia. Quomodo odit
medicus egritudinẽ egroti. et
id agit curando ut egritudo
pellatur. eger leuetur: sic d̃s
gracia sua hoc in nobis agit.
ut peccatũ consumatur: ho¬
mo liberetur. Sed quando c̃õ¬
sumitur inquies. Si minui¬
tur: quare ñ consumitur: Mi¬
nuitur aũt in uita proficien¬
dum: quod in uita consumi¬
tur perfectoꝵ. Prima ẽ ergo li¬
bertas. carere criminib. Ideo
et apłs paulus quando elegit¬
aconos: et quicunq ordinand̾
est ad prepositurã eccłe: ñ ait.
siquis sine peccato ẽ.Hoc enĩ
si cdiceret. omnis homo repro¬
baretur: nullus ordinaretur.
Sed ait. siquis sine crimine:
sicrit ẽ homicidiũ. adulteri¬
um: aliqua immundicia
fornicationis: furtũ. fraus. sa¬
crilegiũ. et cetera huiusmodi.
Cũ ceperit ea non habere ho¬
mo: debet aũt ñ habere om¬
nis xp̃ianus homo: incipit ca¬

Expanded text:
mum. Non ergo Deus quaedam mum. Non ergo Deus quaedam peccata damnat, quaedam justificat et laudat: nulla laudat, odit omnia. Quomodo odit medicus aegritudinem aegroti, et id agit curando ut aegritudo pellatur, aeger levetur: sic Deus gratia sua hoc in nobis agit, ut peccatum consumatur, homo liberetur. Sed quando consumitur, inquies? Si minuitur, quare non consumitur? Minuitur autem in vita proficientium, quod in vita consumitur perfectorum. 10. Prima est ergo libertas, carere criminibus. Ideo et apostolus Paulus quando elegitos, et quicumque ordinandus est ad praeposituram Ecclesiae, non ait, Si quis sine peccato est; hoc enim si diceret, omnis homo reprobaretur, nullus ordinaretur: sed ait, Si quis sine crimine est , sicuti est homicidium, adulterium, aliqua immunditia fornicationis, furtum, fraus, sacrilegium, et caetera hujusmodi. Cum coeperit ea non habere homo debet autem non habere omnis christianus homo, incipit ca
Abbreviated transcription (Latin):
qualis futura sit ista lib̾tas.
Quemlibet ualde iustũ dis¬
cutias in hac uita: quanuiꝰ fit
iam dignus iusti uocabulo: ñ
est tam̃ sine peccato. Audi ip
est in epistola sua dicentẽ. Si
dixerimus inquit quia pec¬
catũ non habemus. nos ipsos
seducimus: et ueritas in nob̃
ñ est. Solus hoc dicere potuit
om̃ia scm similitudinẽ: sine
peccato. Solus dicere potuit.
peccato. Nec qualis erat iob.
ciri dñs tale testimoniũ per¬
hibebat. uit diabolus inude¬
ret. et postularet temptan¬
dum ÷ temptans superaret᷑:
ut ille probaretur. Ideo aũt
ille probatus ẽ. non quia la¬
tebat d̃m coronandus: s ut
innotesceret hominib imitã¬
dus. Et iam ipse lob quid di¬
cit: Quis enĩ mundus: Nec
infans cuius est uita umꝰ diei
super terrã. Sed plane multi
iusti dicti sunt sine querela:
quod intelligitur sine crim¬
ne. Dulla enĩ querela iusta ẽ
de his in rebus humanis: qui
ñ habent crimen. Crim̃ aũt
est peccatũ graue: accusatio¬
ne et damnatione dignissi¬

Expanded text:
qualis futura sit ista libertas. Quemlibet valde justum discutias in hac vita, quamvis jam sit dignus justi vocabulo, non est tamen sine peccato: audi ipsest, in Epistola sua dicentem, Si dixerimus, inquit, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est . Solus hoc dicere potuit omnia secundum similitudinem sine peccato . Solus dicere potuit, peccato. Nec qualis erat Job, cui Dominus tale testimonium perhibebat, ut diabolus invideret, et postularet tentandum, tentans superaretur, ut ille probaretur . Ideo autem ille probatus est, non quia latebat Deum coronandus, sed ut innotesceret hominibus imitandus. Etiam ipse Job quid dicit? Quis enim mundus? Nec infans, cujus est unius diei vita super terram . Sed plane multi justi dicti sunt sine querela, quod intelligitur sine crimine: nulla enim querela justa est de his in rebus humanis, qui non habent crimen. Crimen autem est peccatum grave, accusatione et damnatione dignissi
Abbreviated transcription (Latin):
Ut omes unrũ sint. ficut tu
pater in me et ego in te: ut et
ipsi in nobis unũ sint. Et suꝑi¬
us cum adhuc pro solis disci¬
pulis quos secum habebat o¬
raret. pater sancte inquit. ser¬
ua eos in nomine tuo quos de¬
disti michi: ut sint unũsicut
et nos. Hoc ergo etiã ntinc et ꝓ
nobis rogauit quod tunc pro
illis ⁊ ut omnes. hoc ẽ. et nos et
ilti. unũ simus. Abi diligen¬
ter aduertendũ est. ñ dixisse
dñm ut omnes uirũ simus :
sed ut omnes unũ sint. si eut
tu pater in me et ego inte: sub¬
intelligitur. unũ sumus. Quod
apertiuis dicitur postea: qui¬
a et prius dixerat de discipuł
qui cũ illo tunc erant. ut sint
unũ sicut et nos. Quã ob rem.
ita est pater in filio. et filius ĩ
patre ut unũ fint. quia iniᷤ
substantie sunt: nos uero esse
quidem in eis possumus: u¬
num tam̃ cum eis esse ñ pos¬
sumus. quia unius substãtie
nos et ipsi ñ sumus: in quan¬
tum filius cũ patre deus est.
Nam inquantũ homo est:
eiusdem substantie est. curis

Expanded text:
Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te, ut et ipsi in nobis unum sint. Et superius cum adhuc pro solis discipulis quos secum habebat oraret: Pater sancte, inquit, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum, sicut et nos. Hoc ergo etiam nunc et pro nobis rogavit, quod tunc pro illis, ut omnes, hoc est, et nos, et illi, unum simus. Ubi diligenter advertendum est non dixisse Dominum, ut omnes unum simus; sed, Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te subintelligitur, unum sumus; quod apertius dicitur postea: quia et prius dixerat de discipulis qui cum illo erant, Ut sint unum sicut et nos. Quamobrem ita est Pater in Filio, et Filius in Patre, ut unum sint, quia unius substantiae sunt: nos vero esse quidem in eis possumus, unum tamen cum eis esse non possumus; quia unius substantiae nos et ipsi non sumus, in quantum Filius cum Patre Deus est. Nam in quantum homo est, ejusdem substantiae est cujus
Abbreviated transcription (Latin):
omnib prorsus ouib suis. bo
nus pastor.omnib menbris
sius magnũ caput promisit
hoc preniũ ÷ ut ubi est ipse.
et nos cum illo simus. nec po¬
terit insi fieri: quod ommipo¬
tenti patri se uelle dixit om̃i¬
potens filius. Ibi enĩ est et spi¬
ritus sanctus. pariter eternus.
pariter deus: spiritus unus.
duoꝵ: et substantia uolunta¬
tis amboꝵ. Nam illud quod
dixisse legitur propinquante
passione. uerũ ñ quod ego uolo.
sed quod tu uis pater: quasi a¬
lia patris. alia filii sit uolunta ᷤᷤ
aut fuerit: sonus est nostre ĩ¬
firmitatis. quãuis fidelis: quã
in se caput nostrũ transfigura¬
uit: quando etiã peccata nostͣ
portauit. Tnam uero esse pa

Expanded text:
omnibus prorsomnibus prorsnus pastor, omnibus membris suis magnum caput, promisit hoc praemium, ut ubi est ipse, et nos cum illo simus, nec poterit nisi fieri quod omnipotenti Patri se velle dixit omnipotens Filius. Ibi est enim et Spiritus sanctus pariter aeternus, pariter Deus, Spiritus unus duorum, et substantia voluntatis amborum. Nam illud quod dixisse legitur propinquante passione: Verum non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater , quasi alia Patris, alia Filii sit voluntas, aut fuerit, sonus est nostrae infirmitatis quamvis fidelis, quam in se caput nostrum transfiguravit, quando etiam peccata nostra portavit. Unam vero esse Pa