comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cicladas aureas gerebant. partim in uer.¬
tice. non nulli in fronte. Non enĩ eadẽ
sunt insignia omniũ regnorum. Gen¬
tilium uates infulas. apices. pillea. siue
galearea utebantur. Infula est sacer:
dotalis capitis alba ad modũ diadema¬
matis. a qua uitte ab utraq paree depen¬
duritique insulam uinciunt. Unde et
uitte dicte sunt. qd unciant. Infula
erat. de albo et cocco: Apex est pilleum
sutile. quo sacerdotes gentiles utebant᷑
appellatus ab appiendo. idest a ligando. Nã
ungula que in pilleo erat conectebat᷑
filo. quod fiebat ex lana hostiȩ. Galea¬
rium pilleum ex pelle cesȩ hostiȩ factum.
pilleum autẽ dictũ apelle hostie unde si¬
ebat: Cidarim et ipsum sacerdotum erat.
capitis feminarum: diadema nĩbum
capitalium et mitra. diadema est or¬
namentum capitis matronarum. ex
auro et gẽmis contextum. quod in se
circumactis extremitatibus retro astͥn
Himbus est fasciola transuersa. ex auro

Expanded text:
cicladas aureas gerebant partim in vercicladas aureas gerebant partim in vertice, nonnulli in fronte. Non enim eadem sunt insignia omnium regnorum. Gentilium vates infulas, apices, pillea sive galeria utebantur. Infula est fasciola sacerdotalis capitis alba in modum diadematis, a qua vittae ab utraque parte dependent, quae infulam vinciunt; unde et vittae dictae sunt, quod vinciant. Infula ilis, de albo et cocco. Apex est pilleum sutile quod sacerdotes gentiles utebantur, appellatus ab apiendo, id est adligando. Nam virgula, quae in pilleo erat, conectebatur filo, quod fiebat ex lana hostiae. Galerium pilleum ex pelle caesae hostiae factum. Pilleum autem dictum a pelle hostiae unde fiebat. Cidarim et ipsud sacerdotum erat, capitis feminarum diadema, nimbus, capitulum et mitra. Diadema est ornamentum capitis matronarum ex auro et gemmis contextum, quod in se circumactis extremitatibus retro astrintur. 2. Nimbus est fasciola transversa ex auro
Abbreviated transcription (Latin):
actenus de ueste. de hinc ad ceterũ
cultum ueniemꝰ: ornamenta dicta
eo quod eorum cultu ora uultꝰ q deco¬
rent᷑. Prima ornamenti corona insig.¬
ne uictorie. siue regii honoris signum.
que ideo in capite regum ponitur. ad
significandos circumfusos in orbe płos.
quibus accinctus quasi caput suum
coronatur. Nec a lucilio corolla. ab
cipium a libero quodã gentibes ex isti¬
mant. qd̃ his in patando mutata ui-¬
no capita uancire fasciolis instituerit̃.
Idcirco olim linei ac lanei generis coro¬
nas fuisse. sicut erat in sacerdotib gen¬
tilium. Nomen corone ex hac causa uoca¬
tum. eo qd̃ in icio cirtum aras curreret᷑.
atq ad imaginem circuitus uel cho¬
ri et formatam et nominatam coro¬
nam: Imperatores romani et reges
quidam gentilium aureas coronas u¬
tuntur. Perse tͥiaras gerunt . s. reges
rectas. satrape incuruas. Reperta autẽ
tiara a semirame assiriorum regina:
Quod genus ornamenti ex inde usq
hodie gens ipsa retinet Athenienses enĩ

Expanded text:
actenus de veste: dehinc ad ceterum cultum veniamus. Ornamenta dicta eo quod eorum cultu ora vultusque decorentur. Prima ornamenta corona insigne victoriae, sive regii honoris signum; quae ideo in capite regum ponitur, ad significandum circumfusos in orbe populos, quibus adcinctus quasi caput suum coronatur. Haec a Lucilio1143 corolla, ab  principium a Libero quodam gentiles existimant, quod his in potando mota vino capita vincire fasciolis instituerint. Idcirco olim linei ac lanei generis coronas fuisse, sicut erat in sacerdotibus gentilium. Nomen coronae hac ex causa vocatum, eo quod initio circum aras curreretur, atque ad imaginem circuitus vel chori et formatam et nominatam coronam. Inperatores Romani et reges quidam gentium aureas coronas utuntur. Persae tiaras gerunt; sed reges rectas, satrapae incurvas. Reperta autem tiara a Semiramide Assyriorum regina. Quod genus ornamenti exinde usque hodie gens ipsa retinet. Athenienses enim
Abbreviated transcription (Latin):
tollitur laudib: ꝗtantor libror ediderit quantor quisq nostrũ alienor seribere propriamanu
uix porsit : Denostris quoq ap̃grecos origenis inseripturar laboretã grecor quã latinor
operum suorum numero sẽperauit: Deniq hicronimꝰ sea milia libror oͦlegirse fate¬
tur: horumtamen omnium studia augustinur ingenio uel scientia sui uicit: Namtanta scrip¬
sit. ut dieb: ac noctib: ñ solum seribere libror  quirquã sed nec legere quidem occurrat :
tur: inquib: ea quaeuidentur obscura ueldificilia. summatim ac brouiter p̃stringun¬
tur : Secundum genur omelie sunt: quar latiniuerbum appellant. quae ꝓferuntur
inpopulis. Tertium est tomi quorpor libror uel uolumina. Nuncupamur omeliat
aut aduulg̃rloquuntꝰ. tomiue id ÷ librimaior Esst dis potationir: Dia logur ÷ ola¬
tio duor̃ uel pbrimorum quem latini sermonẽ dicunt Namquor greci. dialo gor uocant

Expanded text:
tollitur laudibus, quod tantos libros ediderit, quantos quisque nostrum scribere propria manu vix possit. De nostris quoque apud Grecos Origenes, in scripturarum labore, tam Grecos quam Latinos, operum suorum numero superavit. Denique Hieronymus sex milia librorum eius legisse fatetur. Horum tamen omnium studia Augustinus ingenio vel scientia sua vicit. Nam tanta scripsit ut diebus ac noctibus non solum scribere libros eius quisquam, sed nec legere quidem occurrat. Dtur; in quibus ea quae videntur obscura vel difficilia summatim ac breviter praestringuntur. Secundum genus homiliae sunt, quas Latini verbum appellant, quae proferuntur in populis. Tertium tomi, quos nos libros vel volumina nuncupamus. Homiliae autem ad vulgus loquuntur, tomi vero, id est libri, maiores sunt disputationes. Dialogus est conlatio duorum vel plurimorum, quem Latini sermonem dicunt. Nam quos Graeci dialogos vocant,
Abbreviated transcription (Latin):
sit reliquas dircipulir suir timotheo. tito & philemoni adbebreor autẽ epistola plerirque
aclemente scriptũ fuis se suspicantur. &rur scripsitduas nominir sui epistq: cattholicȩ
ideonominantur ꝗ ñunitantum populo uelciuitati. seduniuer sirgentib: generaliter scripta
sunt. Ia cob &iohannis &iudar suarscripserunt episto Actur a posto primordia fidei
xp̃ianae ingentib: & nascentis aeclesix hirtorũ degerit : Actuum a postõ scriptorem
lucã eẽ eu angelistam in quoopere narcentir aeclesue. infantia texitur &a postolorum
hirtoria setinetꝰ unde & actur a postolar ũdicitur: ECpocalipsin lib̵ iohannireq euangelir¬
ta scripsit cotẽpore quoeuang̃ p̃dicationẽ hin sola patlimontraditur religatusz a

Expanded text:
sit, reliquas discipulis suis Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et Iohannes et Iudas suas scripserunt Epistolas. Actus Apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum Apostolorum scriptorem Lucam esse evangelistam, in quo opere nascentis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia retinetur. Unde et Actus Apostolorum dicitur. Apocalypsin librum Iohannes evangelista scrips
Abbreviated transcription (Latin):
ph&alistcitdicenr. Vox clamantis indesestoparateuiamdño utostender& xp̃m postao sumptionõ
ertius lucar int̃ omner euangelirtar greci ser monir eruditir simur quippeut medicur in grecix e¬
uingelium fripsit Theophilo ep̃oinitians a sacerdotali spũ dicens fut indiobur hero dirroegir
uhostia fuirse effectũ ꝓsali temundi ipso it sacerdor decodictũ ÷ in psld tuor sicerdos in&ernum¬
socundũ ordinõ molebi sc̃ ubienĩ xp̃i a duenit sicerdotium iudeorũ obmutuit Lex & ꝓph&ia cessauit
Quarturiohannir scripsit euangelium ultimurina sia incipiens a uerbo istender & cundem
saluatorẽ qui ꝓ nobir dignatur ÷ narci& pati ipsumante sa&ula dĩ uerbum ẽ ipsum caelo uenir se
& posimostẽ ad caelum iterum remeas se. Hii sunt .iiii. euangelistae. quos ꝑexechielum sp̃r scr̃¬

Expanded text:
clamantis in deserto, parate viam Domino, ut ostenderet Christum post assumptionem prophetam in gentibus dedi te. Tertius Lucas inter omnes evangelistas Graeci sermonis eruditissimus; quippe, ut medicus, in Graecia Evangelium scripsit Theophilo ehostiam fuisse effectum pro salute mundisecundum ordinem Melchisedech.' Ubi enim Christus advenit, sacerdotium Iudaeorum obmutuit, lex et prophetia cessavit. Quartus Iohannes scripsit Evangelium ultimus in Asia, incipiens a Verbo, ut ostenderet eundem Salvatorem, qui pro nobis dignatus est nasci et pati, ipsum ante saecula Dei Verbum esse, ipsum a caelo venisse, et post mortem ad caelum iterum remeasse. Hi sunt quattuor Evangelistae, quos per Ezechielem Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
illa interp̃tatiocuiur auctor nonappar& & obhoc sine nomine interp̃tir: quinta editio puin
ditionibur ꝯparauit: Praebiter ꝗꝗ hieronimur .iͦi. lingurum peritur ex heobreo in la
tinum eloquium cardem scripturar ꝯuertit. &loquentq trar fudit. cuiur interp̃tatiome¬
rito catterirante festur : nam ÷ & uerborum tenatior & ꝑ spfcuitate sentontiae clarior:¬
Domue primur libror copiam aduexit emi liur ꝑ se macce donum regedeuicto deinde lucullur
epontii prada: postbor cesr dedit mareo uarroni pegotium etiam cum maxime
bibliot heccte construondie: Primumaute romae bibliothecas puplicauit polliobine gre¬
cur simul utq latinor additir auctorum imaginib: in atrioꝗdemanibur magnificantirsimũ¬
instruxerat  Mpud nor quoq pampilur martyr cuiuruitam eusebiur caesariensir
ꝯscripsit p̃isistratum in sacrae bibliothecae studio primurad i quare Stendit: hic it

Expanded text:
illa interpretatio, cuius auctor non apparet et ob hoc sine nomine interpretis Quinta Editio nuncuilla interpretatio, cuius auctor non apparet et ob hoc sine nomine interpretis Quinta Editio nuncuditionibus conparavit. Presbyter quoque Hieronymus trium linguarum peritus ex Hebraeo tinum eloquium easdem Scripturas convertit, eloquenterque transfudit, cujus interpretatio merito caeteris antefertur. Nam est, et verborum tenacior, et perspicuitate sententiae clariorRome primus librorum copiam advexit Emilius Paulus Persa, Macedonum rege devicto: deinde Lucullus Pontica praeda. Post hos Caesar dedit Marco Varroni negotium quam maximae bibliothecae construendae. Primum autem Romae bibliothecas publicavit Pollio, Graecas simul atque Latinas, additis auctorum imaginibus in atrio, quod de manubiis minstituerunt. 1. Apud nos quoque Pamphilus martyr, cujus Vitam Eusebius Caesariensis conscripsit, Pisistratum in sacrae bibliothecae studio primus adaequare contendit. Hic enim
Abbreviated transcription (Latin):
deiro grenfuirsont inbierusalem diuino afflitus spũ
reparauit cunta qlegir acꝓphetarum uolumina quae fuerant agenbb: corrupta correxit to
tur & litere Apud grecor autẽ biblio thecam primur instituis se pirsi tratur crediturathe¬
nien siuintyrannur quandeincepi: abatheniensibur auctamxesser incenfir athenir
cuexit in ꝑ sas. longoq posttempore seleucurnicanorrursur in greciã r&ulit :
eorũ instruendis omniũ librorũ bibliothecir animũ intende: runt. maxime ptolo¬
meur cognom̃to philtedel phius. omnir literaturae sagacir simur. cumstudio biblio¬
thecarumpisir tratũ emularetr̃ : ñ solum gentium scripturar sedetiam & diuinarlit¬
inuenta sunt Hinc &iam abeleararo pontifice p&ens scripturar u&eris testamen
na bibliotheca habuit siquidem singuli in singulir cellulir separati. Itaomnia ꝑ spm
rumordine discreparet: Fuerunt & alii int̃p̃ter qui ex hebrta lingua in gre¬
cansacra doquia transtulerunt sicut a quilco simmaur & cheudotion sicut &iam &uulgarir

Expanded text:
i fuissent in Jerusalem, 250 divino afflatus Spiritu, reparavit; cunctaque legis ac prophetarum volumina, quae fuerant a gentibus corrupta, correxit, totur et litterae. 3. Apud Graecos autem bibliothecam primus instituisse Pisistratus creditur, Atheniensium tyrannus; quam deinceps ab Atheniensibus auctam Xerxes, incensis Athenis, avexit in Persas, longoque post tempore Seleucus Nicanor rursus in Graeciam retulit. 4. eorum instruendis omnium librorum bibliothecis animum intenderunt, maxime Ptolomaeus, cognomento Philadelphus, omnis litteraturae sagacissimus, cum studio bibliothecarum Pisistratum aemularetur; non solum Gentium scripturas, sed etiam et divinas litAlexandriae inventa sunt. Hic etiam et ab Eleazaro pontifice petens, scripturas Veteris Testamentna bibliotheca habuit. Siquidverborum ordine discreparet. Fuerunt et alii interpretes, qui ex hebrea lingua in gresacra eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus et Theodotion, sicut etiam vulgaris
Abbreviated transcription (Latin):
prata mugiunt. Dũillic homines plaudant. hic boues mugiant aut contra
ꝑ id qđ contin&ur id qđ contin& ut iã proximus ard&. Acalebn dũ nonille
sed domusq̃ arder & . Itẽ ꝑinuentorẽ id qđinuentũ est ut sine cerere & libere
frig& uenus & cõmixtã uulcanus mittit adastra fauillã. Uult enĩ ꝑcererẽ uru

Expanded text:
prata mugiunt, dum illic homines plaudant, hic boves mugiant; aut contra per id quod continetur id quod continet, ut jam proximus ardet Ucalegon, dum non ille, sed domus ejus arderet. 9. Item per inventorem id quod inventum est, ut, sine Cerere et Libero friget Venus, et commistam Vulcanus mittit ad astra favillam. Vult enim per Cererem fru
Abbreviated transcription (Latin):
heredes erciscund ait ceput ueteqs diuisio nuncupcebect̾: Com mdni diuiden¬
dor÷ intereos quibus comind nisresest que actio iub& postulntibur
his arbii trumdari cuius arbitratures diuida tur: Sinium regendo
gustiore quinque pedum loco ec controuersic sitnocatio ÷ rescedusumda¬
toc cumdesinið ne mercedis: Conductio eft res inusum acceptec cũ cons¬
tituta mescede: Noscreditee : que in obligatione ttec deduetec ÷ utextẽ¬
po re quo contrachebectur certum sit eccs defes re: Usurce : incre¬
mentum fenoꝯs cebussu en screditi nuncupcta. Commodum ÷ idque nost

Expanded text:
heredes. Herciscunda enim apud veteres divisio nuncupabatur. Communi dividenheredes. Herciscunda enim apud veteres divisio nuncupabatur. Communi dividendo est inter eos quibus communis res est, quae actio iubet postulantibus his arbitrum dari, cuius arbitratu res dividatur. Finium regundorgustiore quinque pedum loco ea controversia sit. Locatio est res ad usum data cum definitione mercedis. Conductio est res in usum accepta cum constituta mercede. 14. Res credita est quae in obligationem ita deducta est, ut ex tempore quo contrahebatur certum sit eam deberi. 15. Usura est incrementum fenoris, ab usu aeris crediti nuncupata. 16. Commodatum est id quod nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittit perfidiȩ est. UIf erebus: hereditas÷ resq÷ morte allicuius adquem¬
picem ꝑuenit uelle gecto testamento uel possessione redempta: dicta l corebus
hereditas ccdditis siue cebaere quic&ͣposse d& cogrum & censum soluit inde &
resses sunt qͥ in nostro iure consistunt iurccccutem s̃ quȩ a nobis iuste possedentur nec aliena
p̃sumit: possed autem iuste qui non in recitur cupidit& te qui
aũ cupidiaate tenetur possess usest non possessos Honas
honestorum seuno brͣum quȩ pindebona dicuntur ut non habe¬
ant turpem ussum sed homines acdres bonces uteentur:. Peculium ꝓpꝰ
prosuo tracctnpectitur peculium autem cc̃pecodibus dictum in quibus ueterun
constecbat uniuersa sͥstaentia bonorum posses sio t iuspossessionis cer¬
to ordine certoq titulo ad quisita: INtes tatecheredites : q tes tacͬ meno

Expanded text:
promittit perfidiae est. § 25 De rebus. Hereditas est res quae morte alicuius ad quempromittit perfidiae est. § 25 De rebus. Hereditas est res quae morte alicuius ad quempiam pervenit, vel legata testamento, vel possessione retenta. Dicta autem hereditas a rebus aditis, sive ab aere, quia qui possidet agrum et censum solvit; †inde et res.† Res sunt quae in nostro iure consistunt. Iura autem sunt quae a nobis iuste possidentur nec aliena praesumit. Possidet autem iuste qui non inretitur cupiditate. Qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessor. Bona sunt honestorum seu nobilium, quae proinde bona dicuntur, ut non habeant turpem usum, sed ea homines ad res bonas utantur. Peculium proprnus filium suum vel servum pro suo tractare patitur. Peculium autem a pecudibus dictum, in quibus veterum constabat universa substantia. Bonorum possessio est ius possessionis, certo ordine certoque titulo adquisita. Intestata hereditas est quae testamento
Abbreviated transcription (Latin):
nator execcussum fructum ceohuc retin& seruccto cuidonectũ ÷ iureno nactio dire¬
tec ideo nuncupectur ꝗ & iure &ussu sactim traensit i ncelter̃ necultra ali quidinde &
iusdona tohs retor quetus: Condicione ꝓphe testium eftt & dictae condiciones cc̃ condicen¬
do que si condstionis quia nonibitestis. unus iurcet seduelduo uel plures: nonenim inunius
ore sedinduorũ ẽthum testiũ ftcet omniuer bum: Item condicio nes ꝙ interse conueniat
sermotestiũ qua si condisciones. Stipulactio est ꝓmissiouel sponsio unde& ꝓmisores fapula¬
tores uocantur. dictah fapulcctio  abstipula ueteres enim quaendo sibi aliquid
ꝓ mit tebeet stipulam tenentes frengebant quẽc iterum iungentes sponsiones su¬
cos cognuscebant siue quod stipulam iux tecpcculum iuredicum ecppellacuerunt:
Scc ercmentum s pignus sponsionis uocctũ ccũ scͣhentum quẽ uio lare ꝙ quisq

Expanded text:
nator ex ea usum fructum adhuc retinet, servato cui donatum est iure. Donatio direnator ex ea usum fructum adhuc retinet, servato cui donatum est iure. Donatio directa ideo nuncupatur, quia et iure et usu statim transit in alterum, nec ultra aliquid inde ad ius donatoris retorquetur. Condiciones proprie testium sunt, et dictae condiciones a condicendo, quasi condiciones, quia non ibi testis unus iurat, sed duo vel plures. Non enim in unius ore, sed in duorum aut trium testium stat omne verbum. Item condiciones, quod inter se conveniat sermo testium, quasi condictiones. Stipulatio est promissio vel sponsio; unde et promissores stipulatores vocantur. Dicta autem stipulatio ab stipula. Veteres enim, quando sibi aliquid promittebant, stipulam tenentes frangebant, quam iterum iungentes sponsiones suas agnoscebant sive quod stipulum iuxta Paulum iuridicum firmum appellaverunt. Sacramentum est pignus sponsionis; vocatum autem sacramentum, quia violare quod quisque
Abbreviated transcription (Latin):
heremihi esto cadditq cernituq in fracdiestot adeundorum aũ
hereditectũ centissimus stectlserat dies quibus noness& cretio aodita¬
Hdei cõmisumdictũ ut ficce qđ adefunto commirtit᷑: Ncem fidesdicie eo qđ fat
qđ tamen non indirectis uerbis sed p̃catiuis exposcitꝰ. Pocctum dr̃ inter poertes ex p̃ce¬
ꝙ uoleas quis feccit placcitum uero etic̃ nolens compellitur ueluti quando quisq pacratusit in
iuditio aed respondendũ ꝙ nemo potest dicere pecctum sed placcrtum: Mcendectũdictũ ꝙ oł
imincom missonegotio celter colten: maenũ deebect Pectumuero quacsi r& cioncebile & rectum un¬
regorcns lectio dictõ ir dñt donationem qua sidoncactionẽ & dotem qua sido item p̃eel¬
te enim innuptis doncctione dos seqr̃ pc̃c antiquus nupticcrum erctiitus quo se mccꝯtus
& uxor inuicem emebaent nẽ uideretur ux orancillec sicut habemus iniure inde est qđ
p̃cidente donectioneuin seqr dos uxorir. Soncctio ussa fructuacnae ideo dicitur ꝗdo¬

Expanded text:
heres mihi esto': additurque, 'cernitoque infra dies tot.' Adeundarum autem hereditatum centesimus statutus erat dies, quibus non esset cretio addita. ... dictum, ut fiat quod a defuncto committitur. Nam fides dicta eo quod fiat; quod tamen non in directis verbis, sed precativis exposcitur. Pactum dicitur inter partes ex pacod volens quisque facit; ad Placitum vero etiam nolens compellitur, veluti quando quisque paratus sit in judicio ad respondendum; quod nemo potest dicere pactum, sed placitum. 20. Mandatum dictum, quod olim in commisso negotio alter alteri manum dabat. 21. Ratum vero quasi rationabile et rectum; unrei transactio. Dictam autem dicunt donationem quasi doni actionem, et dotem quasi do item. Praecedente enim in nuptiis donatione, dos sequitur. Nam antiquus nuptiarum erat ritus quo se maritus et uxor invicem emebant, ne videretur uxor ancilla, sicut habemus in iure. Inde est quod praecedente donatione viri sequitur dos uxoris. Donatio usufructuaria ideo dicitur, quod do
Abbreviated transcription (Latin):
unde contendit᷑ quicquid in pilã mittit᷑: Mortariumꝙ ibii am semina in puluerẽ redacta
a mortua condiant᷑ citicula ẽ in quacircũducta colliriare soluunt᷑ eriteñi lenisnã asperastaon¬
gi pocius quã re solui collerium faciunt

Expanded text:
est unde contunditur quidquid in pila mittitur. Mortarium, quod ibi iam semina in pulverem redacta est unde contunditur quidquid in pila mittitur. Mortarium, quod ibi iam semina in pulverem redacta et mortua condiantur. Coticula est in qua circunducta collyria resolvuntur. Erit enim lenis. Nam aspera frangi potius quam resolvi collyrium facit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositerriscribens ꝓgnosticap̃uis oggretudinũuocataap̃ noscendo. oport&eni medicum & pterita
agnũscere& psencia scire& futura puidere : dinamediapotestas herbarũ idẽuis& possibilitas nã
a suspiriouento sauocat. deniq animata sp̃ perigniculũ dein pcisocorpore supꝰ posita omneꝙ
intracutemuel alcius aestuat siueumorẽ siue sanguinẽ uocatinsuꝑficiem clistere: pila apisien¬
disseminibus id ẽte rendis hinc & pigmenta eoꝙ inpila& pilo agunt᷑ q̃si piligmenta ẽ enipila
uas concauum medicorum aptũ usui inquaꝓ prictis sane fieri& pigmenta concidisol& uarro
irrefereplurimũ pilũ nũ quendam initalia fuisse quipensendis p̃fuis aruis unde & pilũ ni
& pistores ab h igit᷑ pilũ &pilã in uentã quibus foerpens it̃ &ex ẽi nomine ita apellata pilũ aut

Expanded text:
positae rei scribens. Prognostica praevisio aegritudinum, vocata a praenoscendo. Oportet enim medicum et praeterita positae rei scribens. Prognostica praevisio aegritudinum, vocata a praenoscendo. Oportet enim medicum et praeterita agnoscere, et praesentia scire, et futura praevidere. Dinamidia, potestas herbarum, id est vis et possibilitas. Nam a suspirio ventosa vocatur. Denique animata spiritu per igniculum, dehinc praeciso corpori superposita omne, quod intra cutem vel altius aestuat, sive humorem, sive sanguinem, evocat in superficiem. Clistere. Pila a pisendis seminibus, id est terendis. Hinc et pigmenta, eo quod in pila et pilo aguntur, quasi piligmenta. Est enim pila vas concavum et medicorum aptum usui, in quo proprie ptisanae fieri et pigmenta concidi solent. Varro autem refert Pilumnium quendam in Italia fuisse, qui pinsendis praefuit arvis, unde et pilumni et pistores. Ab hoc igitur pilum et pilam inventam, quibus far pinsitur, et ex eius nomine ita appellata. Pilum autem
Abbreviated transcription (Latin):
atartica grecelatine purgatoria dñt. Catapodi aeo ꝙ modicũ potet᷑ scuin gluciat᷑ Diamoron
sucumorenñ sup sit ex quo conficit᷑ si c̃ dia codion qua &x codia idẽ expapaberesacit fit sic diuaspꝰ ma¬
tonꝗ ex seminib: componitꝰ. Electuariũ uocatũ eoꝙ mollesorueat᷑ Trociscosdictas ꝗin modũ¬
rotulede formatꝰ trocoseñi grecero tadict᷑. Colli ralatinũ sonant ꝙ uiciao culorũ detergrnt
⁊pitima eoꝙ suꝑponatꝰ aliis ad iutorus pcedentibus. Cataplas maeoq eo. induccio sola sit inplast
pes ariadicta ꝙ intus iniciant᷑ Medicin ãiumtorũ cironquidã grecurinuenit indepingitꝰ
reti cosdies mediciuocant : quibus credo ex iudicio infirmitatis .h. n n in positũẽ ꝙ q̃s̃ iudicent
hominem & semenciasua aut punient aut liberent᷑. A forismi se sermobreuis in tegrum ie¬

Expanded text:
Catartica Graece, Latine purgatoria dicuntur. Catapotia, eo quod modicum potetur, seu inglutiatur. Diamoron Catartica Graece, Latine purgatoria dicuntur. Catapotia, eo quod modicum potetur, seu inglutiatur. Diamoron a suco morae nomen sumpsit, ex quo conficitur; sicut diacodion, quia ex codia, id est ex papavere fit; sicut diaspermaton, quia ex seminibus conponitur. Electuarium vocatuenim Graece rota dicitur. Collyria Latinum sonat, quod vitia oculorum detergant. Epitima, eo quod superponatur aliis adiutoriis praecedentibus. Cataplasma, eo quod inductio sola sit. InplastPessaria dicta quod intus iniciantur. Medicinam iumentorum Chiron quidam Graecus invenit. Inde pingitur reticos dies medici vocant, quibus, credo, ex iudicio infirmitatis hoc nomen inpositum est, quod quasi iudicent hominem, et sententia sua aut puniant aut liberent. De libris medicinalibus
Abbreviated transcription (Latin):
rurgium dicta ẽ obseruaciologis acuitẽ : Cirorgaferramentoruincisio nãferro exid st̃q medica ñ¬
torũ non senser intmedicina Antiquar auẽt medicinaherbis tm̃& suciserat Talisenimed endiusus
cepit deindeferro& caeteris medi coñtis. Omnis aut curacio aute contrariis autex iusibibu fiato hib&
sanciꝰ ex similibus uerosi cutli gamentũ uel rotundo uul nere rotundũ uel oblongo oblongũapponit᷑
liquura eñ ipsañ ccoẽ membris &uuinerib: omnibus sed similis similicoaptet q duo &iãipsa aed uito¬
na nominibus suis significant Na anti dotũ grece latine ex contrariodatũ dicit᷑. Contrariaeni con¬
ex ionuenienti a eñ in ñ accipit ꝗa maritudo a maritudinc̃ soluisa. Omnia uit medicam̃ta exꝓbrus
causis habent uocabula geraeñidicta quasi diuina. Arteriacaꝙ apta sint gut toris meatuia tumores
faucium& atteriar leniant. Tiriaca c̃antidotũ serpentinũ quo uenenapellunt᷑ ut pestis peste soluat᷑

Expanded text:
amentorum curatio. Chirurgia ferramentorum incisio; nam ferro exciduntur quae medicamentorum non senserint medicinam. Antiquior autem medicina herbis tantum et sucis erat. Talis enim medendi usus coepit, deinde ferro et ceteris medicamentis. Omnis autem curatio aut ex contrariis aut ex similibus adhibetursanetur. 6. Ex similibus vero, sicut ligamentum vel rotundo vulneri rotundum, vel oblongo oblongum apponitur. Ligatura enim ipsa non eadem membris et vulneribus omnibus, sed similis simili coaptatur, quae duo etiam ipsa adjutoria nominibus suis significant. 7. Nam antidotum Graece, Latine ex contrario datum dicitur. Contraria enim conEx convenienti enim nomen accepit, quia amaritudo morbi amaritudine solvi solet. Omnia autem medicamenta ex propriis causis habent vocabula. Hiera enim dicta quasi divina. Arteriaca, quod apta sint gutturis meatui, et tumores faucium et arteriarum leniant. Tiriaca est antidotum serpentinum quo venena pelluntur, ut pestis peste solvatur.
Abbreviated transcription (Latin):
doruocatus abaere : Timia malingua grecauocat᷑ ꝙ sitodor abile natimo dr̃ flos quiodo
Thetro idos formule incensi in longitud inẽporrecteq fiunt exquatuor pigm̃tis. quattuor
ΖΕΙΗCΓΑΡΓΗ id coptimũ Mirobal anũq: fit ex glandeodorata dequo oratius p̃sat uibala¬
ne dicinȩs pecierũ cõmixtion eauget᷑ odorisio cunditat̃e sumens&longiusredolens queritaquib dĩ
quare caeteras liberale sdisciplinas medicine arsñ contencat᷑: ꝓptereaꝗ eaille singulares ꝯte
nentcausas ista uero omniũ . Na & grãmaticc̃c̃medicus ser ire iubet᷑ ut intellegere ł e ponere
tates regionũ & locorũ situsin quibusdoccat quid quis que obseruareo porteat. porromusica

Expanded text:
Odor vocatus ab aere. Thymiama lingua Graeca vocatur, quod sit odorabile. Nam thymum dicitur flos qui odoTetraidos, formulae incensi in longitudinem porrectae, quae fiunt ex quatuor pigmentis. Quatuorζειν στακτή, id est obtritum. Mirobalanum, quia fit ex glande odorata. De quo Horatius C. um specierum conmixtione augetur, odoris iucunditatem sumens et longius redolens. Unguenta autem quaedanent causas, ista vero omnium. Nam et Grammaticam medicus scire debet, ut intellegere vel exponere tates regionum et locorum situs, in quibus doceat quid quisque observare oporteat. Porro Musica
Abbreviated transcription (Latin):
car  c̃ob lecciouulneri inatur alecolorẽpartib seruans dicta ꝙꝓabducat nuulnera ãoq obscecat
nemedus et MediCMxiHus
Iedicine curaciospnendanonẽ Meminimuseñ aessaum ez edne languentialiquid medicinale¬
ł mandas sea paulus apł timȩteo modicũ uinũ ꝓdesedixit. Curacic ut morborũt ribus generi¬
ius constat F armac iaque latini medicam inauocant Cirur giaqualitinim anuumoperacionẽ appel¬
lant manuseñiapud grecoscirosuocat᷑. Dietanque latini regulã nuncupant ẽeñĩobseruaciolegis

Expanded text:
ervans: dicta quod obducat vulnera atque obcaecat. De remediis et medicaminibus . Medicinae curatio spernenda non est. Meminimus enim et Esaiam Ezechiae languenti aliquid medicinale mandasse, et Paulus apostolus Timotheo modicum vinum prode esse dixit. Curatio autem morborum tribus generibus constat: Pharmacia, quam Latini medicamina vocant: Chirurgia, quam Latini manuum operationem appellant; manus enim apud Graecos χείρ vocatur: Diaeta, quam Latini regulam nuncupant; est enim observatio legis
Abbreviated transcription (Latin):
contexis ermonumratione uitiost : Ergom& a plas ma& scemata media sunt &
discernuntur peritia & in peritia fiunt aũt adornatũ

Expanded text:
contextu sermonum ratione vitiosa. ergo metaplasmus et figura media sunt et discernuntur peritia et inperitia. fiunt autem ad ornatu
Abbreviated transcription (Latin):
ubi in singulis sensibus propria unicuique clausula est ut regemadit & regimemorat no¬
menq: genusque. Sillempsir est indisimilibus clausulis aut plura lis dictio singulari
uerbo finita ut socus & regerecepto Aut singularis diotio plurali uerbo expl&a
multis unus ut est illud ut rumque armato militi e conplent cum ñ uno sed
multis militibus. Item prounomulti ut in euangelio latrones quicumeo cruci¬
fixierant in properabant ubi prouno ut̃ que inducitur blasphemasse:
Enadiplosis est quando ab eodem uerbo quoprior uersus finiuit sequensuersus
interdelfinas arion Anaphora est rep&itio eiurdem uerbi ꝑprincipia uersuum
plurimorũ ut noste dardama incensatua que arma sequuti nos tumidum subte
ꝑ m̃si clasibus aequor. Epana fhora est inunouersu ꝑ principia sensuum
eus dẽ uerbirep&itio ut tenemus anguitiae uitrea te focinus undate liquidi

Expanded text:
ubi in singulis sensibus propria unicuique clausula est, ut, Regem ADIT, et regi MEMORAT noubi in singulis sensibus propria unicuique clausula est, ut, Regem ADIT, et regi MEMORAT nomenque, genusque. 5. Syllepsis est in dissimilibus clausulis, aut pluralis dictio singulari verbo finita, ut, sociis et rege recepto, aut singularis dictio plurali verbo expleta, multis unus, ut est illud: uterumque armato milite complent, cum non uno, sed multis militibus. Item pro uno multi, ut in Evangelio: Latrones qui crucifixi erant cum eoAnadiplosis est, quando ab eodem verbo quo prior versus finivit, sequens versus inter delphinas Arion. Anaphora est repetitio eiusdem verbi per principia versuum plurimorum, utVirg. Aen. 3, 157: Nos te Dardania incensa tuaque arma secuti, nos tumidum sub te permensi classibus aequor. Epanaphora est in uno versu per principia sensuum eiusdem verbi repetitio, utVirg. Aen. 7, 759: Te nemus Anguitiae, vitrea te Focinus unda, te liquidi
Abbreviated transcription (Latin):
cemata ex greco in latinumeloquium figurae interpr&antur que fiunt inuerbis
Quel sententis ꝑuarias dse ionum formas propt̃ eloquu or namentum hacͥdũ
multaes int apud grã maticos ista einueniuntur: Prolemsis est presumptio ubi
enimsic dicere int̃ea reges ingentimole & statim adicere quod seqr̃ precedunt:
castris deinde dicere latinus & ca&er. Sed facta est proornamento p̃sumptio
rei & qui se qui debuerunt reges interpo sitisunt in .vii. uersibus & postea ad¬
ditũ est procedunt castris inde p̃sumptio quia ꝗ antepo : sita sunt quae debue
runt sequi zcuma est clausula cumplures sensus uno uerbo clauduntur qua efit
tribur modis nam aut in primo aut in postreno aut in medio id uerbũ ponitur qđ
Sententias iungit in primo ut uestitur enforis fundus. quod sententia nobis in mẽ
dio grecia sulpitio sordata gallia cottae. in postremonãque hoc tempore ob¬
se quium amicor ueritas odiumparit. Opo Neusis est figura superiori contraria

Expanded text:
emata ex Graeco in Latinum eloquium figurae interpretantur, quae fiunt in verbis vel sententiis per varias dictionum formas propter eloquii ornamentum. Haec dum multae sint apud Grammaticos, istae inveniuntur. Prolempsis est praesumptio, ubi enim sic dicere: 'Interea reges ingenti mole', et statim adicere, quod sequitur: 'procedunt castris', deinde dicere: 'Latinus', etc.; sed facta est pro ornamento praesumptio rei, et qui sequi debuerunt reges interpositi sunt in septem versibus, et postea additum est: 'Procedunt castris'. Inde et praesumptio, quia anteposita sunt quae sequi debuerunt. Zeugma est clausula, quum plures sensus uno verbo clauduntur, quae fit tribus sententias jungit. In primo, ut, VERTITUR oenophoris fundus sententia nobis. In medio, ut, Graecia Sulpicio sorti DATA, Gallia Cottae. In postremo, ut: Namque hoc tempore obsequium ami cos, veritas odium PARIT. 4. Hypozeuxis est figura superiori contraria,
Abbreviated transcription (Latin):
frumti in uentricẽ inte llegere panẽ . per liberũ inuentorẽ uitis uinũ. Per
uenerem libidinẽ ꝑuulcanũ ignẽ ad contra ꝑ inuentũ inuentorẽ demoni¬
ut umũ p̃ camur ꝓlibero quiuinũ aput grecos inuenit. Itempefficientẽ
id qđ efficitur sicut pigrũ frigus qđ pigros homines facit & timor pallidus eo

Expanded text:
frumenti inventricem intellegere panem, per Liberum inventorem vitis vinum, per Venerem libidinem, per Vulcanum ignem. At contra per inventum inventorem demonum precamur, pro Libero, qui vinum apud Graecos invenit. Item per efficientem, id quod efficitur, sicut 'pigrum frigus' quod pigros homines faciat, et 'timor pallidus' eo
Abbreviated transcription (Latin):
Unde uirgilius Tyrrenusq tube mu¬
gire ꝑ ethera clangor. Nec enĩ a tyr.¬
renis p̃donbus excogitata cum clisꝑ¬
si circa maritimas oras non facile ad
quamq p̃de occasionẽ uoce aut buci¬
na conuocari uento plerumq obstre.¬
pente : Hic postea bellicicis certami¬
nibus adhibita est ad eñciancla signa
bellorum: Et ubi exaucdiri p̃co per
tumultum non poterat. sonitus tube
clangentis attingeret : Tubam aũ
dictam. quasi tofam . icauam: Item
tubam. quasi tibiam Int̾ tubam
aũ et bucinam ueceres discernebãt
Nam buoina insonans sollicitudinẽ
lem sonitum cuius sonus uarius est: Nã
int̾dum canit᷑. ut bella cõmitcantant᷑.
int̾dum ut insequant᷑ eoꝰ qui sugiunt.
in t̾dum receptui: Nam receptꝰ dicit᷑. qͦs
exercitꝰ recipit Uñ et signa receptul cane
dicunt᷑: Classica. sunt cornua que conuo¬
candi causa erant facta. et a Ralando
Classica iãq sonant: Aput ama tonas
autẽ non tube sicut a regibus s a regi¬

Expanded text:
 Tyrrhenusque tubae mugire per aethera clangor. Hanc enim a Tyrrhenis praedonibus excogitatam, cum dispersi circa maritimas oras non facile ad quamque praedae occasionem voce aut bucina convocantur, vento plerumque obstrepente. Hinc postea bellicis certaminibus adhibita est ad denuntianda signa bellorum, ut ubi exaudiri praeco per tumultum non poterat, sonitus tubae clangentis adtingeret. Tubam autem dictam quasi tofam, id est cavam. Item tubam quasi tibiam. Inter tubam autem et bucinam veteres discernebant. Nam bucina insonans sollicitudinem : At tuba terribilem sonitum. Cuius sonus varius est. Nam interdum canitur ut bella committantur, interdum ut insequantur eos qui fugiunt, interdum receptui. Nam receptus dicitur quo se exercitus recipit, unde et signa receptui canere dicuntur. Classica sunt cornua quae convocandi causa erant facta, et a calando Aen. 7, 637: Classica iamque sonant. Apud Amazonas autem non tuba, sicut a regibus, sed a regi
Abbreviated transcription (Latin):
tione scripto iiii modis siquis in uerbo litterã uel sillabã adiciat mdt&t tranr¬
metat uelminuat. Pronuntiatione aũt fit intem poribur tonis aspirationibus
que & reliquis quae sequuntur. Pestempora quippefit barba sipro longa sil¬
laba breuis ponatur aut probreui longa. pestonossi accentus in alia sillaba
commut&ur Peraspirationemsiadicitur .h. lit tera ubinon deb& aut d& ra¬
haturubiesse opost&. Perhiatum quoties in pronuntiatione scinditur uersus
ante quã compleatur. Siue quotĩes uocalis uocalem sequitur ut musae aonide

Expanded text:
tione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam adiciat, mutet, transtione. Scripto quattuor modis: si quis in verbo litteram vel syllabam adiciat, mutet, transmutet, vel minuat. Pronuntiatione autem fit in temporibus, tonis, aspirationibus et reliquis quae sequuntur. Per tempora quippe fit barbarismus, si pro longa syllaba brevis ponatur, aut pro brevi longa. Per tonos, si accentus in alia syllaba commutetur. Per aspirationem, si adiciatur H littera ubi non debet, aut detrahatur ubi esse oportet. Per hiatum, quotieantequam conpleatur, siue quotiens uocalis uocalem sequitur, ut Musae Aonide
Abbreviated transcription (Latin):
ronominant: Haec enim duo quaedã interse comienione confu sa
coniecta differentia secernuntur perquã quid sit utrũ quae cognoscitur
Utcum queritur quid inter regemsit & tyrannũ adiecta differentia quidut̃ qu
sit diffinitur ut rex modestur & temperans. Tyrannus uero crudelis. Inter haec
at dumflorebit dicere o posteat. Sonosi promedia sillaba prima pro¬
ducatur ut latebra e. tenebrae: apellatus aũt barbarismus ab arbaris
gentibusdum latine orationis integritatem nescirent: Una quaque enimgen
facta romanorum cumopibus suis uitia quoque & uerborum & morũ romã transmi¬
sit. Interbarbarismũ & barbaro lexir hocinter est quod barbarismus in uerbo
latino fit dum corrũpitur. Quando aũt barbara uerba latinis eloquiir in seruntur
barbaro lexir dr̃ Item quando in prosauitium fit sermonis barbaris mus uocatur
quando in m&ro m& aplas mus dr̃: Barbaris muraũt fit scripto & pronuntia¬

Expanded text:
ro nominant. Haec enim duo quadam inter se communione confusa, coniecta differentia secernuntur, per quam quid sit utrumque cognoscitur; ut cum quaeritur quid inter regem sit et tyrannum, adiecta differentia, quid uterque sit definitur, ut 'rex modestus et temperatus, tyrannus vero crudelis'. Inter haec et', dum 'florebit' dicere oporteat; sono, si pro media syllaba prima producatur, ut 'latebrae', 'tenebrae'. Appellatus autem barbarismus a barbaris gentibus, dum latinae orationis integritatem nescirent. Unaquaeque enim gens facta Romanorum cum opibus suis vitia quoque et verborum et morum Romam transmisit. Inter barbarismum autem et barbarolexim hoc interest, quod barbarismus in verbo latino fit, dum corrumpitur; quando autem barbara verba latinis eloquiis inferuntur, barbarolexis dicitur. Item quando in prosa vitium fit sermonis, barbarismus vocatur; quando in metro, metaplasmus dicitur. Barbarismus autem fit scripto et pronuntia
Abbreviated transcription (Latin):
Iriciũ animal exspinis coopertum. qd̃ exiñ
dicitur nominatum. eoqd subrigit se qnͣ
spinis suis clauditur. quibus undiq
protectus est contra insidias Nã statĩ
ut aliquid persenserit primum se sub¬
rigit. adq in globum conuersus in sua
se arma recolligit: Ihuius prudentia qͦ¬
clam est Nam dum absciderit uuam
deuite : sese uolutat supinus supereã.
et sic eam exibet natis suis Grillus no
a sono uocis ht̃: Hic retro ambulat. t̃¬
ram terebrat. strid noctibus: Uenat᷑
eum formica circumligata pillo in ra¬
uernã eius coniecta. afflato prius pul¬
uere ne se absconlat. Ita formicȩ cõ¬
plexibus trahitur. Formica dicta ab
eo qd̾ ferat micas farris. Cuius sollercia
se emmeligit triticum. ordeum ñ tangͣ.
dib eruunt. quas custodiunt ne qͥs
auferat. captantesq ad necem persequunt᷑.
Formicaleon ob hoc uocatus. quia ÷ uł for¬
micarum leo. uł certe formica parit̃ ⁊ leo:

Expanded text:
Ericium animal spinis coopertum, quod exinde Ericium animal spinis coopertum, quod exinde dicitur nominatum, eo quod subrigit se quando spinis suis clauditur, quibus undique protectus est contra insidias. Nam statim ut aliquid praesenserit, primum se subrigit, atque in globum conversus in sua se arma recolligit. Huius prudentia quaedam est; nam dum absciderit uvam de vite, supinus sese volutat super eam, et sic eam exhibet natis suis. Gryllus nomen a sono vocis habet. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus. Venantur eum formica circumligata capillo in cavernam eius coniecta, afflato prius pulvere ne se abscondat; ita formicae conplexibus trahitur. Formica dicta, ab eo quod ferat se eligit triticum, hordeum vero non tangit. dibus eruunt, quas cusauferat, captantesque ad necem persequuntur. 10. Formicoleon, ob hoc vocatus, quia est, vel formicarum leo, vel certe formica pariter, et leo.
Abbreviated transcription (Latin):
clodum claudũ: Mustela dicta. qͣsi¬
in domib ubii nutrit catulos suos
transfert mgͥtatq sedẽ. serpentes ⁊
et mures persequitur Duo aũ sunt
genera mustelarũ. Alterũ enĩ sil¬
uestre est distans longitudine. qd
greti iectidas uocant. alterũ in do¬
mibus oberrans: falso aũ opinant᷑
qui dicunt mustelam ore concipere. aure
essimdere partum: Musaraneum cuius
mosu aranea est in sardinia animal ꝑexi¬
quum araneȩ forma que solifuga dicit᷑
quod diem fugiat in metallis argentarisᷤ
plurima est occultum reptans. et ꝑ im¬
prudentiam suꝑsedentibus pestemꝰ faẽ
Talpa dicta qd̾ sit clampnata cecitate
perpetua tenebris Est enim absq ocuł
Semꝑ t̾ram fodit. et humum egerit. et Iuu¬
radices subt̃ frugib comedit quod g̾ci
pinques eos efficit sonnus: Nã glisc̾e
dicimus crescere Hieme enim tota
dormiunt. et immobiles quasi mor¬
tui iacent: Tempore estiuo reuiuiscẽ:

Expanded text:
clodum claudum. Mustela dicta, qclodum claudum. Mustela dicta, qin domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem. Serpentes etiam et mures persequitur. Duo autem sunt genera mustelarum; alterum enim silvestre est distans magnitudine, quod Graeci ἴκτιδας vocant; alterum in domibus oberrans. Falso autem opinantur qui dicunt mustelam ore concipere, aure effundere partum. Mus araneum, cuius morsu aranea. Est in Sardinia animal perexiguum, aranei forma, quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, occultim reptans, et per inprudentiam supersedentibus pestem facit. Talpa dicta, quod sit damnata caecitate perpetua tenebris. Est enim absque oculis, semper terram fodit, et humum egerit, et radices subter frugibus comedit; quam Graeci pingues eos efficit somnus; nam gliscere dicimus crescere. Hieme enim tota dormiunt et inmobiles quasi mortui iacent, tempore aestivo reviviscunt.
Abbreviated transcription (Latin):
erigit. quã aspis maxime incip̃ oliser¬
uare. quasi minantem. ad quã cũ nĩ
suam transfere decepta corripitur.
Musio appellatꝰ. qd̾ murib infestꝰ sit.
Nunc uulgus captum a captura uocat
alii dicunt qd̃ captat .i. uidet: Nã tã¬
to acute cernit. ut sulgore luminis na
tenebras superet. Uñ a greco uenit
furo a fułuo dictus. uñ⁊ fur Tenebro¬
sos enĩ et occultos cumculos effodit. et
eicit p̃dã quam inuenerit Melo uł
quod sit rotundissimo m̃bro uł qd
fauos petat. et assidue mella captat
De minutis animantibus
us pusillum animal grecũ illi
nom̃ ÷ Quicqͥd uͦ ex eotraxit la¬
tinum fit : Alii dicunt mures. qd ex
humore t̾re nascantur. Nlã mus t̾ra.
uñ ⁊ humꝰ: Nis in plenilunio iecur
crescit. sicut quedã maritima: Au¬
genturq rursus. minuente lua de¬
siciunt: Sorex latinum est eo quod ro¬
dat. et in modum serre p̃cidat: duti¬
qui aũ soritẽ sauricẽ dicebant. sicut:

Expanded text:
erigit, quam aspis maxime incipit obsererigit, quam aspis maxime incipit observare quasi minantem; ad quam cum vim suam transfert, decepta corripitur. Musio appellatus, quod muribus infestus sit. Hunc vulgus cattum a captura vocant. Alii dicunt, quod cattat, id est videt. Nam tanto acute cernit ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde a Graeco venit Furo a furvo dictus; unde et fur. Tenebrosos enim et occultos cuniculos effodit, et eicit praedam quam invenerit. Melo, vel quod sit rotundissimo membro, vel quod favos petat et assidue mella captet. De minutis animantibus . Mus pusillum animal. Graecum illi nomen est; quidquid vero ex eo trahit Latinum fit. Alii dicunt mures quod ex humore terrae nascantur; nam mus terra, unde et humus. His in plenilunio iecur crescit, sicut quaedam maritima augentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Latinum est, eo quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui autem soricem sauricem dicebant, sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
uione: Cenoͣfali et ipsi similes simiis .s fa¬
cie admodũ canis. uñ et nuncupati Sati¬
ri facie ad modũ grata. et testiculatis mos¬
tibus inquieti: Collitrices toto pene aspe¬
ctu a ceteris distant: Sunt enim in facie ꝓ¬
ducta barha et lata cauda: li eotonfonõ
bestia modica. et ex eo ita uocata. quia
capta exuritur. eiusq cinere asꝑse carneᷤ
et posite ꝑ competa semitarum leones
necant si quantulũcũq ex eis sũpserĩt:
Strix animal inmitte in africa ereͥnacii
simile uocatum a stridore spinarum ꝗ ᷤᷤ
t̃go laxatas emitcit ut canes uulneret
insequentes Enidros bestiola ex eo ñcu¬
pata qd̃ in aquis uersecur. et maxime ĩ
nilo. que si inuenerit dormientẽ coco¬
drillũ uolutat se in lutum primum
et intrat ꝑ os eius in uentrem et carpẽs
omnia int̾na eius sic moritur.:t¬
hene omon greae uocatus eo quod odore suo
et salubria ciborum et uenenosa prodũ

Expanded text:
vionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed favionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie ad modum canis; unde et nuncupati. Satyri facie admodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitriches totu paene aspectu a ceteris distant. Sunt enim in facie producta barba et lata cauda. Leontophonos bestia modica; et ex eo ita vocata quia capta exuritur, eiusque cinere aspersae carnes et positae per conpita semitarum leones necant, si quantulumcumque ex illis sumpserint. Histrix animal in Africa erinacii simile, vocatum ab stridore spinarum, quas tergo laxatas emittit ut canes vulneret insequentes. Enhydros bestiola ex eo nuncupata, quod in aquis versetur, et maxime in Nilo. Quae si invenerit dormientem corcodilum, volutat se in luto primum, et intrat per os eius in ventrem, et carpens omnia intranea eius, sic moritur. Ichneumon Graece vocatus, eo quod odore suo et salubria ciborum et venenosa produnt
Abbreviated transcription (Latin):
cerrimosadeo et fortes. utͥ cõplexu leones
prosternent Uulpes dicta quasi uolupes.
est enĩ uolubilis pedibus. et ñquã rectiꝰ
ieineribus. s torcuosis anfractib currit.
fraudulentum animal insidiis decipiens: F a
dum ñ habuerit escam: fingit mortem. sic¬
q descendentes quasi ad cadauer aues rapͣ⁊
ribus. uñ et simmias dicimus quod supp̃s¬
sis naribus sint. et facie fȩda rugis turptẽ
follicantib licet et capellarũ sit p̃ssum¬
habere nasum: Alii simias latino sermone
uocatas arbitrantur. eoquod in eis multa¬
similitudo huntane racionis sentitur.
s falsum est. Hi elem̃torum sagaces noua
luna exultant. meclia et caua tristantur.
foetus quos amant ante se gestant. negle¬
cti circa matrem herent: Horum genera
quinq sunt. ex quib circopetici caudas
hnt̃: Simia enim cũ cauda ẽ. quã quidã
dunã uocant: Spinguȩ uillose sunt comi.
mãmis prominentib: dociles feritatis obli¬

Expanded text:
acerrimos et fortes ut in conplexu leones acerrimos et fortes ut in conplexu leones prosternant. Vulpes dicta, quasi volupes. Est enim volubilis pedibus, et numquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currit, fraudulentum animal insidiisque decipiens. Nam dum non habuerit escam, fingit mortem, sicque descendentes quasi ad cadaver aves rapit ribus; unde et simias dicimus, quod suppressis naribus sint et facie foeda, rugis turpiter follicantibhabere nasum. Alii simias latino sermone vocatas arbitrantur eo quod multa in eis similitudo rationis humanae sentitur; sed falsum est. Hi elementorum sagaces nova luna exultant, media et cava tristantur. Fetus, quos amant, ante se gestant; neglecti circa matrem haerent. Horum genera quinque sunt, ex quibus cercopitheci caudas habent; simia enim cum cauda est, quam quidam cluram vocant. Sphingae villosae sunt comis, mammis prominentibus, dociles ad feritatis obli