comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dñs eunũhis Dabo eis indomo mea & in
muris meis: locũ & nom̃ meliꝰ afiliis & filiab
nom̃ sẽpit̾nũ dabo eis qđ ñ ꝑibit Nec dubium
qđ casti ꝑ seuerant & nirgines: angłis dĩ effi.¬
ciantur eqͣles: Amanda ẽ. pulcritudo castita¬
tis: cuiꝰ degustata delectatio dulcor inuenit̾
qua carnis: Castitas enĩ fructus suauitatis ẽ.
pulcritudo in uiolata scõꝵ Castitas securi.

Expanded text:
dicit Dominus eunuchis: Dabo eis in domo mea, et in muris meis locum, et nomen melius a filiis et filiabus, nomen sempiternum dabo eis, quod non peribit . Nec dubium quod qui casti perseverant et virgines, angelis Dei efficiantur aequales. Amanda est pulchritudo castitatis, cujus degustata delectatio, dulcior invenitur quam carnis. Castitas enim fructus suavitatis est, pulchritudo inviolata sanctorum. Castitas
Abbreviated transcription (Latin):
liebilq uole mundũ eẽ corpore eũ qpollutus
culta eneditatio : parant castitatẽ. Glatio monabi
abstinẽntia escarũ : & cauere amulti loqͥo iuyguȩ :
Ptxit abbas poemen Sic̃ spatariꝰ pͥncpis gu¬
sistit ei c̃tinuo sẽꝑ patat᷑: ita opost& animam.

Expanded text:
 mundum esse corpore ei qui pollutus culta meditatio, pariunt castitatem; gloriatio monachi, abstinentia escarum et a multiloquio linguae. Dixit abbas Poemen: Sicut spatarius principis assistit ei continuo semper paratus, ita oportet animam
Abbreviated transcription (Latin):
caritas lig&e Amonendi st̃ egri qͣtenꝰ pactet¬
ne uirtute̾ seruent: & incessant̃ quan recdẽptor
nr abhis qͦscreauerat ptulit mala c̃siderent:
Cur itaq aspũ creditur : ut adõ homo tole¬
re flagella ꝓmalis sitanta dõ ab hominib
ꝑtulitpꝰ una ꝓbonis aut qͥs sane intelug¬
be de pc̾sione sua ingrat cxristat ui supse
hinc Nagello ñ eriit: qui hic

Expanded text:
ndi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor noster ab iis quos creaverat pertulit mala considerent. Cur itaque asperum creditur, ut a Deo homo toleret flagella pro malis, si tanta Deus ab hominibus pertulit mala pro bonis, Aut quis sanae intelligentiae de percussione sua ingratus existat, si ipse hinc sine flagello non exiit, qui huc
Abbreviated transcription (Latin):
tace ⁊ quiesce : & saluus cris: Dix̃ abbas moyses:
Homo fugiens homines: similisẽ: uuę mare:
Quiautẽ cumhominib cũsat᷑: sic̃ uua acer-¬
ba erit: Iux̃ abbas nilus Impenetrabilis ma-¬
n& ⁊ a sagittis inimici: qui amat quietem:
Quiautẽ miscet᷑. multitudini: crebra
suscip& uulnera:
txII. Dẽ electis ormnia bolinquent byeꝯ

Expanded text:
tace, quiesce, et salvus eris. Dixit abbas Moyses: tace, quiesce, et salvus eris. Dixit abbas Moyses: Homo fugiens homines, similis est uvae maturae: qui autem cum hominibus conversatur, sicut uva acerba erit. Dixit abbas Nilus: Impenetrabilis manet a sagittis inimici, qui amat quietem; qui autem miscetur multitudini, crebra suscipiet vulnera. CAPUT XXII. De electis omnia relinquentib
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ uiri qͥ nichil huiꝰ mundi appe-¬
tunt. nullis ꝓcul dubio in cor de
tumultib p̃munt᷑: Om̃s qͥppe inor-¬
dinatos. desiderioꝵ motuꝰ acubiti¬
culi cordis manii scẽ conũsationis
eiciunt: Et qͥ transitoria cuncta des-¬
piciunt: ex his nacetites cogitationũ
insolentias non paciuntur: Solam
amq ȩternam patriam appetunt: & qr nul-¬
La huius: mundi diligunt : magna m̃tis tran¬
asecreto scordis t̾rȩnoꝵ desiderioꝵitumultus
expedlere: utͥna uitentiõna ęt̾ne patriȩ in a-¬
morẽ iñtime qͥẽtisanhelare: Atumultu re-¬
indomo dñi: Et illud: Ecce elongaui fugieis:
& mansi insolitudine: Fugiens elo̾ngat: qr t᷑
ba desideriorũ tẽporaliũ in alta dĩ c̃tẽpla¬
tione se subleuat Man& gͦ insolitudine : qͥ
&qͥ sed& insolitudineqͥescit atrib bellis eripit᷑.
idẽ auditꝰ. locucionis & uis: Abbas arseniꝰ
orauit dicens dñe:U dirige me adsalutẽ:
Et uenit ei uox dicens: Arseni ⁊ fuge homines:

Expanded text:
i viri, quia nihil hujus mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur; omnes quippe inordinatos desideriorum motus a cubili cordis, manu sanctae considerationis ejiciunt, et quia transitoria cuncta despiciunt, ex his nascentes cogitationum insolentias non patiuntur. Solam namque aeternam patriam appetunt; et quia nulla hujus mundi diligunt, magna mentis transecreto cordis terrenorum desideriorum tumultus expellere, et una intentione aeternae patriae in amorem intimae quietis anhelare. A tumultu rein domo Domini . Et illud: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . Fugiens elongat, qui a turba desideriorum temporalium in alta Dei contemplatione se sublevat; manet vero in solitudine, ui sedet in solitudine et quiescit, a tribus bellis eripitur, id est, auditus, locutionis et visus. Abbas Arsenius oravit dicens: Domine, dirige me ad salutem; et venit ei vox dicens: Arseni, fuge homines,
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo studem aut ñ cadere: aut cito ẽ¬
ũsi alapsũ c̃surgere Mora peccandi.
imanitatẽ fac̃ sceleris: Vnde &ꝓpheta
Tȩ in qͥd quitrahitis iniqͥtatẽ infuni¬
culis uanitatis: qͥsi uinculũ plaustri¬

Expanded text:
Ergo studeamus aut non cadere, aut cito coErgo studeamus aut non cadere, aut cito conversi a lapsu consurgere. Mora peccandi immanitatem facit sceleris. Unde et propheta: Vae, inquit, qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
anteꝗ admittat᷑ : ãpliꝰ ꝑtimescit᷑: Quãuis
autẽ graue sit: dũ musũ uenerit leue
itimatur: & sine uło m&u cõmittitur:
ltis fomitib quasiquib dã gradib coalescit.
om̃e peccatũ: Cogitatio nãq praua: delecta-¬
tionẽ parit: delectatio: c̃sensionẽ: Consensio:
actionẽ: Actio: c̃ suetudinẽ: Consuetudo:
necessitatẽ: Sicq his uinçulis hõ inplicat᷑
qͣdã cãtena uicioꝵ tenet᷑ asstrictus: ita
ut abea euelli neqͦꝗ ualeat: nͥ diuina
grã manum iacentis ap̾bendat: Peccatũ
admittere: cade ẽ. in puteũ: Consuetulinẽ
uͦ peccandi facęre. os putei ẽ: co angusta¬
ri: neis qͥ cecidit ualeat exire: S int̾-¬
dũ &iã tales ds̃ lib̾at. dũ eoꝵ desꝑatio.¬
nẽ adũsionẽ lib̾tatis: cõmutat: Ipso eñĩ
miserante peccata dimittuntur. qͦ pro¬
tegente fit ne ĩ det̾riꝰ peccado eatuim
ne forte dũ expectamꝰ auiciis sanãri
&uitia multiplim: & salutẽ ñ adipiscam᷑:

Expanded text:
timescitur. Quamvis autem grave sit, dum in usum venerit, leve existimatur, et sine ullo metu committitur. Istis fomitibus quasi quibusdam gradibus coalescit omne peccatum. Cogitatio namque prava delectationem parit, delectatio consensionem, consensio actionem, actio consuetudinem, consuetudo necessitatem. Sicque his vinculis homo implicatus quadam catena vitiorum tenetur astrictus, ita ut ab ea evelli nequaquam valeat, nisi divina gratia manum jacentis apprehendat. Peccatum admittere, cadere est in puteum. Consuetudinem vero peccandi facere, os putei est coangustare, ne is qui ceciderit valeat exire. Sed interdum etiam tales Deus liberat, dum eorum desperationem ad conversionem libertatis commutat. Ipso enim miserante, peccata dimittuntur, quo protegente fit ne in deterius peccando eatur. ne forte dum exspectamus a vitiis sanari, et vitia multiplicemus, et salutem non adipiscamur.
Abbreviated transcription (Latin):
impiinitas ꝓmittat᷑: Qui uͦ sola pęna sup¬
plicii inseuitia repͥmit : quãuis ñ expleat
op̃ peccati: uiuit tam̃ ineo uoluntas peccandi
Dol&q sibi illicitũ : qđ lex ꝓhib̾e dinoscit᷑
illergo mercedem bonis oꝑis ꝑcipit: qͥ aman-¬
Do iustitiã fac̾: ñ his qui eã sola mau

Expanded text:
impunitas promittatur. Qui vero sola poena supimpunitas promittatur. Qui vero sola poena supplicii in se vitia reprimit, quamvis non expleat opus peccati, vivit tamen in eo voluntas peccandi, doletque sibi illicitum, quod lex prohibere dignoscitur. Ille ergo mercedem boni operis percipit, qui amando just
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe peccatũ alt̾ius peccati cansa est: qđ cũ
cõmittitur aliud exipso qasi sua soboles
oratir sic̃ fieri sole nasci libidinẽ ex mimi
uentris ingliuiue Pena uero peccati pectatun
admient̾: quando ꝓmerito cuiq peccati dõ
des rente in aliud peccatũ detertes ituc
deqꝰ amplius qͥ admiserit. sordidedur: Ergo
p̃cẽdens peccatũ: causa est sequentis peccti:
Sequens uͦ peccatũ: pęnaẽ p̃cedentis delicti¬
peccati Precedentia itaq peccatar sequentiũ
st̃ criminũ causa: ut illa quȩ secuntur sint
p̃cedentiũ pęna Prȩcedentiũ peccatoꝵ pęna
ipsa uocat᷑: induracio uenies dediuina
iustiia: Hinc ẽ. qđ ait ꝓpħa: Indurafscor
nrm  timere mͦ tẽ: Aliud ẽ enĩ ñ peccare a-¬
more dilectionis dĩ: aliud timore supplicui
Qui enĩ amore caritatis dĩ ñ peccat: hor¬
rescit om̃e malũ ãplectendo iustitie bo¬
nũ: nec cũ delłctat peccatũ: &iã siscderis

Expanded text:
Saepe peccatum alterius peccati causa est, quod Saepe peccatum alterius peccati causa est, quod committitur, cum aliud ex ipso qoritur, sicut fieri solet nasci libidinem ex nimia ventris ingluvie. Poena vero peccati peccatum admittitur, quando pro merito cujusque peccati Deo deserente, in aliud peccatum itur deterius, de quo amplius qui admiserit sordidetur. Ergo praecedens peccatum causa est sequentis peccati, sequens vero peccatum poena est praecedentis delicti. Praecedentia itaque peccata sequentium sunt criminum causa, ut illa quae sequuntur sint praecedentium poena. Praecedentium peccatorum poena ipsa vocatur induratio veniens de divina justitia; hinne timeremus te . Aliud est non peccare amore dilectionis Dei, aliud timore supplicii. Qui enim amore charitatis Dei non peccat, horrescit omne malum, amplectendo justitiae bonum; nec cum delectat peccatum, etiamsi sceleris
Abbreviated transcription (Latin):
modis peccatũ gerit᷑ Hoc ẽ ignorantia Infirmi¬
tate: Industria Grauiꝰ ẽ infirmitate : ꝗ ignoran¬
tia delinquere Grauius ind̾tria: quã infirmi.¬
tate peccare: Industria nãq peccat : quistudio
ac deliberatione: m̃tis malũ ait In sirmitate
aut̃: qui casu ł p̾cipitatione deliquit Nequi uꝰ
autẽ & deindustria peccant: qui ñ solũ non
Que tam̃ aꝑfectis uiris uelut magna cri¬
mina cuitantur: Quid aut̃ homines de mag¬
nis cȩlerib ageredebent : quando & iã ꝑfecti
leuia quȩq delicta quasi grauissima iugent .
qui deprauis corrigi ñ nouert̃: iudicio aut̃
dĩ in reatũ nequitiȩ. labunt᷑: qͥ distringere mi¬
nora sua facta contẽpnunt: Multi atrimine
corruunt incrim̃ qͥdĩ cognitionẽ habentes :
timorẽ eiꝰ negglegut & quẽnouert̃ ꝑscien¬
scia. pactionem ñuenerant᷑: Idõq ȩcantur
diuino nidicio punienda cõmitere. & in
pęnã cõmissi facinoris : facinꝰ deciuꝰ ad dłe

Expanded text:
modis peccatum geritur, hoc est, ignorantia, infirmitate, industria. Gravius est infirmitate quam ignorantia delinquere: gravius industria quam infirmitate peccare. Industria namque peccat qui studio ac deliberatione mentis malum agit. Infirmitate autem, qui casu vel praecipitatione delinquit. Nequius autem et de industria peccant, qui non solum non quae tamen a perfectis viris velut magna crimina evitantur. Quid autem homines de magnis sceleribus agere debent, quando etiam perfecti levia quaeque delicta quasi gravissima lugent? Equi de parvis corrigi non noverunt. Judicio autem divino in reatum nequiorem labuntur, qui distringere minora sua facta contemnunt. Multi a crimine corruunt in crimen, qui Dei cognitionem habentes, timorem ejus negligunt, et quem noverunt per scientiam, per actionem non venerantur. Ideoque caecantur divino judicio punienda committere, et in poenam commissi facinoris facinus deterius addere. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
stare aut orandũ aut psallendũ aduocẽ: Hec aut̃ onña nob̾
ꝓficient ad destruenda corpori desideria: qm̃ ieninia & labores
ꝓpt̾ t᷑pes delectationes nob̃ c̃stitute st̃ Si gͥ egritudo ista
redund&: suꝑ flua dehis obseruanda ratio ẽ Sic̃ enĩ magno
a forti medicamine exitialia: ab egretitudine corporis uicina
recidunt᷑: Et hȩc ẽ magna uirtꝰ qͣndo infirmitatib tollerantia

Expanded text:
stare ad orandum aut psallendum ad vocem. Haec autem omnia nobis proficient ad destruenda corporis desideria, quoniam jejunia et labores propter turpes delectationes nobis constituta sunt. Si igitur aegritudo ista retundit superflua, de his observandis ratio est. Sicut enim magno et forti medicamine exitialia ab aegritudine corporis vitia reciduntur, et haec est magna virtus, quando infirmitatibus tolerantia
Abbreviated transcription (Latin):
catis nr̃s. Hinc & alibi ipse ait. Qui cdilexit nos & tradidit
sem& ipsum ꝓnobis. In tantũ enim xp̃e nrãm dilexit
m& ipsũ dñs iħe xp̃e morti. ut nos a periculo mortis
eriper&: & ereptos patri infilios ad optaret. Mortuus
est namq ne uos mortem timeremus. Resurrexit.
ut & nos ꝑ eum resurgere ualeamus. Eripuit de.
pͣsenti scło nequam. ut nobis głam parit & uitam
donaret et̾nam. Nos enim filius dĩ eripuit arap.¬
tore iniquo. ut ꝓprio nos redderet dño. Tunc
& enim xp̃c nos eripuit dep̾senti scło nequam. eam
nram inuitus enutritam in męliorem inutauit
uitam. cum conuersationem ur̃am tantum muta¬
uit in melius erexitq sublimius. ut cum paulo dice.¬
re possimus. nr̃a aut̃ conuersatio in celis est. Merito
ꝗ suam & eorum conuersationem in cęlis ẽẽ dicit
paulus. qui relictis terrenis toto desiderio cogitant
decelestibus. & mente pura atq deuota. non ea
que sunt terrena & caduca sed ea desiderant quȩ

Expanded text:
catis nostris . Hinc et alibi ipse ait: Qui dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis . In tantum enim Christus nostram dilexit metipsum Dominus Jesus Christus morti, ut nos a periculo mortis eriperet, et ereptos Patri in filios adoptaret. Mortuus est namque, ne nos mori timeremus. Resurrexit, ut et nos per eum resurgere valeamus: Eripuit de praesenti saeculo nequam , ut nobis gloriam pariter et vitam donaret aeternam. Nos enim Filius Dei eripuit a raptore iniquo, ut proprio nos redderet Domino. Tunc etenim Christus nos eripuit de praesenti saeculo nequam, cum nostram in vitiis enutritam, in meliorem mutavit vitam. Conversationem nostram tantum mutavit in melius erexitque sublimius, ut cum Paulo dicere possimus: Nostra autem conversatio in coelis est . Merito ergo suam et eorum conversationem in coelis esse dicit Paulus, qui, relictis terrenis, toto desiderio cogitant de coelestibus, et mente pura atque devota, non ea quae sunt terrena et caduca, sed ea desiderant quae
Abbreviated transcription (Latin):
quod uiuimꝰ : qđ speramꝰ. qđ intelligimꝰ. & credere possumꝰ.
ipsius est : quia ipse conditor nr̃ est. nos aut̃ factura eiꝰ sumꝰ:
Ad hoc enim nos ereati dicimur in xp̃o iħi: creati utiq
non quia antenonfuinius. sed renati in xp̃o. & creati
inoꝑib bonis ut quȩ p̾parauit ds̃ in illis ambulemꝰ
in caritate radicati & fundati. karitas xp̾e est:

Expanded text:
ntelligimus, et credere possumus, ipsius est, quia ipse est conditor noster, nos autem factura ejus sumus. Ad hoc enim nos creati dicimur in Christo Jesu, creati utique non quia ante non fuimus, sed renati in Christo, et creati in operibus bonis, quae praeparavit Deus ut in illis ambulemus. In charitate radicati et fund
Abbreviated transcription (Latin):
& iustitia xp̃s est. sicut ille qui insidiatur ꝑ secutorẽ. ita &
ille qͥ hȩc & inaliis defensare & insẽ custodire uoluerit.
mart̾ Yr erit. Et ido qui hȩc tota animi uirtute. & ipse
diligit. & ut alii diligant. & uerbis simul & exẽplis¬
qͥ ostendit qui ubi cũq᷑. pax ueritas uł iustitia sine castita.¬
te laborant quantu pꝰualet etiã ultro sẽ ingerit. qui scđm
qͦd uires habuerit. defensare contendit. martirii coroña dño
remunerantte ꝑcipiet. Sd dicit aliquis homo uiuenis sũ.
pristiña reuocat᷑. Qui em̃ adulterans dicit pͦea pęnitentiam
sẽ acturuͦ. quare nontimet. ne eũ subita febricula super ueni¬
ens rapiat. & ꝑeat illi dilatio. succedatq ȩt̾na dãpnatio

Expanded text:
et justitia Christus est, sicut ille qui insidiatur persecutor est, ita et et justitia Christus est, sicut ille qui insidiatur persecutor est, ita et ille qui haec et in aliis defensare et in se custodire voluerit, martyr erit. Et ideo qui haec tota animi virtute et ipse diligit, et ut alii diligant, et verbis simul et exemplis ostendit, et ubicunque pax, veritas vel justitia, sive castitas laborant, quantum praevalet etiam ultro se ingerit, et secundum quod vires habuerit, defensare contendit, martyrii coronam Domino remunerante percipiet. Sed dicit aliquis homo, Juvenis sum, pristinam revocatur. Qui enim a acturum, quare non timet ne eum subita febricula superveniens rapiat, et pereat illi dilatio, succedat aeterna damnatio.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑare. Ergo contͣ libidinis impetũ adp̾hende fuga. suis opti.¬
nere uictoriã. nec tibi uerecundũ sit fugere. si castit̾atis palm̾a
fugienda est. Quia sine ulla dubitatione. qui familiaritat᷑e
non uult uitare suspectaxito delabit᷑ inruin̾a. Int̾ om̃ia
xp̃ianoꝵ certamina. sola duriora sunt p̾lia castitati ubi eoti.¬
diana pugna est & rara uictoria. Grau̾e castitaᷤ sortita est
inimicu qui cotidie uicit᷑. & timetur. Et ido sicut ĩa dictis
est. nemo se falsa securitate decipiat. nec suis uirib ꝑicu.¬
res diaboli. qui familiaritate suspect̾a habere. nec metinint.
nec erubescunet nenos exemplo suo decipiant. dĩ adiutoriũ
iugit᷑ imploremꝰ ut nos dela queo uenantiũ liberare dignet᷑.
scientes qđ in his malis quȩ supra diximꝰ. om̃ib xp̃ianis coti.¬
diana martiria de.ẽẽ. nonpossunt. Sieni castitas. & ueritaᷤᷤ.

Expanded text:
superare. Ergo contra libidinis impetum apprehende fugam, si vis obtisuperare. Ergo contra libidinis impetum apprehende fugam, si vis obtinere victoriam. Nec tibi verecundiae sit fugere si castitatis palmam fugienda est; quia sine ulla dubitatione qui familiaritatem non vult vitare suspectam, cito delabitur in ruinam. Inter omnia Christianorum cortamina sola duriora sunt praelia castitatis, ubi quotidiana pugna est, et rara victoria. Gravem castitas sortita est inimicum, qui quotidie vincitur et timetur. Et ideo, sicut jam dictum est, nemo se falsa securitate decipiat, nec de suis viribus pericures diaboli qui familiaritatem suspectam habere nec metuunt nec erubescunt, ne nos exemplo suo decipiant, Dei adjutorium jugiter imploremus ut nos de laqueo venantium liberare dignetur: scientes quod in iis malis quae supra diximus omnibus Christianis quotidiana martyria deesse non possunt. Si enim castitas, et veritas,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is martirũ cermina esse non possinit. habet eñ et
par nr̃a martues suos. Nam sicut frequent̾ susgessimꝰ iracundiã
migare. libidinẽ fugere. iustitiã custodire. auaritiam contẽpuere
pars magna martx. ru est. Non incongrue dictu auaritiã con.¬
tẽpnere iracundiã iitigare. libidin̾e fugere. Contepnenda. ẽ.
eñi auaritia. quȩ nobis iđo iniqua lucrã ꝓcurat. ut nos suas
faciat. nr̃i eñi essemꝰ. si illa nob̾ non . eẽt: contẽpnenda. Iniqua
est auaritia quȩ uelut ignis quantũ plus accipit. tanto pluᷤ
quęrit: Iracundia uero mitiganda . ẽ. quȩ prius nocituris impe.¬
dit. qua nocendis. Quod aute̾ libidun̾e fugiendã. ẽẽ. suggeri.¬
mus apłs paulus euident᷑ ostendit. qui cũ om̃ib uitus predi.¬
.cauerꝰt resistendũ. dũ contra libidine̾ loqueret᷑ non dix resis.¬
tite sed fugite fornication̾e. Acsic contra ręliqua uitia dõ
auxiliante debeniꝰ inp̾senti resistere. libidinẽ uͦ fugiendo

Expanded text:
ris martyrum certamina esse non possint. Habet enim et pax nostra martyres suos. Nam sicut frequenter suggessimus, iracundiam mitigare, libidinem fugere, justitiam custodire, avaritiam contemnere, pars magna martyrii est. Non incongrue dictum est, avaritiam contemnere, iracundiam mitigare. libididem fugere: contemnenda est enim avaritia, quae nobis ideo iniqua lucra procurat, ut nos suos faciat. Nostri enim essemus, si illa nostra non esset. Iniqua est avaritia, quae velut ignis, quanto plus accipit, tanto amplius quaerit. Iracundia vero mitiganda est, quae prius nocituris nocet quam nocendis. Quod autem libidinem fugiendam esse suggerimus, apostolus Paulus evidenter ostendit, qui cum omnibus vitiis praedicaret resistendum, dum contra libidinem loqueretur, non dixit resistite, sed fugite fornicationem . Ac si contra reliqua vitia, Deo auxiliante, debemus in praesenti resistere, libidinem vero fugiendo
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit bene fac ei : ut ꝑbonũ op̃ tuũ destruas
maliciam illius: Int̾rogatꝰ .ẽ qͥdam senex a qͦ¬
aut in miscđia: Et respondit: In his quȩ enu¬
merasti: & in discretione: Dico enĩ tibi÷ qr multi
afflixerunt carnem suam ⁊ & quia sine dis-¬
cretione faciebant hoc: abierunt uacui
nichil habirentes:

Expanded text:
fecerit, bene fac ei, ut per bonum opus tuum destruas fecerit, bene fac ei, ut per bonum opus tuum destruas malitiam illius. Interrogatus est quidam senex a quoan in misericordia? Et respondit: In his quae enumerasti, et in discretione. Dico enim tibi quia multi afflixerunt carnem suam, et quia sine discretione faciebant hoc, abierunt vacui nihil habentes.
Abbreviated transcription (Latin):
crecionisitespm̃ non habent: Scriptũ. ẽ. in libro. genesi
Si recte offeras: & recte ñ dundas . peccasti Oblata
recte udiuidere. ẽ. quę lib&e bona nr̃a studia : dis.¬
cerhendo npensare: Qnimirum qͥagere dissimulat:
etiã i recte offerens. peccat: Sepe qͥ bono studo
gerimꝰ dũ discernere caute neglegimꝰ: qͦ uidicet᷑
fine nescimus: Et non nũꝗ hoc sic reatꝰ criminis⁊⁊
q putat᷑ causa uirtutis: Recte gͦ offerimꝰ ⁊ cũ bono
studio opꝰ bom̃ agimꝰ: Se recte ñ diuidimꝰ: si
habe discrecionẽ inbono oꝑe post ponamꝰ: Otxit
abba antomius Sunt qͥdã c̾terentes corpora
sua in abstinentia⁊ & qr ñ habent discretionem
longe factist̃ adõ: Dicebat abba daniel: Quia
quantũ corpꝰ uirescit : tantũ anima erͥcͥ cat᷑
& quantum siccatũ fuegit corpꝰ: tantum
anima iurescit: Dixit abba pastor: alalitia
nequaꝗ expellit malitiã: s siqͥso tͥ male¬

Expanded text:
cretionis spiritum habent. Scriptum est in libro Genesis: cretionis spiritum habent. Scriptum est in libro Genesis: Sirecte offeras, et recte non dividas, peccasti recte dividere, est quaelibet bona nostra studia discernendo pensare. Quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine, nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Recte ergo offerimus, cum bono studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus. Dixit abbas Antonius: Sunt quidam conterentes corpora sua in abstinentia, et quia non habent discretionem, longe facti sunt a Deo. Dicebat abbas Daniel quia quantum corpus virescit, tantum anima exsiccatur; et quantum siccatum fuerit corpus, tantum anima virescit. Dixit abbas Pastor: Malitia nequaquam expellit malitiam, sed si quis tibi male
Abbreviated transcription (Latin):
entes letionẽ amantes. orationi instantes: humiles uͦ ama.
& dilige tãqu̾a membra xp̃i: Nam illos quos tẽ deuitare
monui non atcendas. magis uolo ut te timeant &emulen.¬
tur mali: boni uero diligant & suscipiant:
xcyiii. quid
signficet quod dixit dominus ad abrahani. egredere de
t̾ra tua & decognatione tua et nem stra qͥa monstrauerotͥ

Expanded text:
entes, lectionem amantes, orationi instantes, ama entes, lectionem amantes, orationi instantes, ama et dilige, tanquam membra Christi. Illos quos te devitare monui, non attendas, magis volo ut te timeant et aemulentur mali, boni vero diligant et suscipiant. CAPUT XCVIII. Quid significet quod dixit Deus ad Abraham: Egredere de terra tua, et de cognatione tua, et veni in terram quam mon
Abbreviated transcription (Latin):
facias xp̃m Suꝑ uola uitia. & continges eũ qui tibi dicat.
egto sũ flos capi & flos agri: Decerpe flores ꝑscripturas
scas. ut ore gratus dicas cũ ꝓpheta: eructauit cor meum
uerbui bonũ dico ego oꝑa mea regi: Lingua mea calamꝰ
scribȩ uelocit᷑ scribentis: Illos ergo imitare. illos sequȩre.
qui ista audire merentur. quoꝵ habitꝰ. sermo. incessus. utta
sorm̃a intuentib p̃bent. Nam illos cũ uideris in modũ
turturis inpingere incessũ. curiosos. uerbosos. inrisu faciles.
sine pudore. sine uerecundia fabulas anniles & uana referen.¬
tes. ad cursũ tardos. ad m̃sa paratos ad ieiuniũ inggratos. quoꝵ
oculi ut faces ardentes: huc illucq uento animi flante. scintil.¬
las concupiscentiȩ spargunt. & ut rota uoluunt᷑. qui ꝓprio
igne torqent᷑ insartagiue mentis suȩ: hos ut dixi deiuta qͥa
scriptũi legis. cũ scõ sc̃s eris. & cũ ꝑuerso ꝑuerteris: Obedi.

Expanded text:
Christum. Supervola vitia et continges eum qui tibi dicit: Christum. Supervola vitia et continges eum qui tibi dicit: Ego flos campi, et flos agri . Decerpe flores per Scripturas sanctas, ut dicas cum Propheta: Eructavit cor meum verbum bonum, dico ego opera mea regi. Lingua mea calamus scribae velociter scribentis . Illos ergo imitare, illos sequere qui ista audire meruerunt, quorum habitus, sermo, incessus, vita, formam intuentibus praebent. Nam illos quos videris in modum turturis pingere incessum, curiosos, verbosos, in risu faciles, sine pudore, sine verecundia, fabulaaniles et vanas referentes, ad cursum tardos, ad mensam paratos, ad jejunium ingratos, quorum oculi ut faces ardentes huc illucque vento animi flante, scintillas concupiscentiae spargunt, et ut rota volvuntur, qui proprio igne torquentur in sartagine menti suae, hos, ut dixi, devita, quia scriptum legis: Cum sancto sanctus eris, et cum perverso perverteris .
Abbreviated transcription (Latin):
dic cũ dauid ꝓpheta: meditatꝰ sum nocte cũ corde meo. et
exerecitabar uentilabã inine sp̃m meũ Quantĩ cortuũ me¬
ditandũ domaberis. tantũ sullum. consequeris p̃miu. & cla¬
riore sapientiȩ & scientiȩ lumine fulgebis Siuis ut suꝑiꝰ
dictũ est cor mundũ hab̾e numqu̾a tȩ manib fabulis occu.¬
pes Quic ꝗd turpe est & contra scĩtatẽ. nũq̃m aut agas. alit
delecteris audire. lam quȩ scłi erant deposunsti. xp̃m dm̃m
induisti Uide exutos uestim̃to ne detecto iurtutiun. pristina
quęsiturꝰ uestin̾ita defendas. nec deagro reuertaris oomum:
nec fimbriam saluatoris. nec pannos eiꝰ noctis rore madefactoᷤ
quos semel tenere cȩpisti. aliquando dinittas Esto ut domꝰ
fundata supra petr̃a. nulla tẽ aura scłi huiꝰ concutiat. nul.¬
Uꝰ tẽ uent᷑ desiderii prauus exiirat Esto apt̾ pruden.¬
tissiuma. fauus mellis oꝑa tua componat. ut tua dulcedine lucri

Expanded text:
e meo, et ventilabam in me spiritum meum . Quantum cor tuum meditando domaveris, tantum sublimius consequeris praemium, et clariore sapientiae et scientiae lumine fulgebis. Si vis, ut superius dictum est, cor mundum habere, nunquam te inanibus fabulis occupes. Quidquid turpe est et contra sanctitatem nunquam aut agas, aut delecteris audire. Jam quae saeculi erant deposuisti. Christum Dominum induisti . Vide ne de tecto virtutum, pristina quaesiturus vestimenta descendas , nec de agro revertaris domum, ne fimbriam Salvatoris, nec cincinnos noctis rore madefactos, quos semel tenere coepisti aliquando dimittas: Esto ut domus fundata super petram , nulla te aura saeculi hujus concutiat, nullus te ventus desiderii pravi exurat. Esto apis prudentissima, favum mellis opera tua componant, ut tua dulcedine saties
Abbreviated transcription (Latin):
eccata carnis exꝑtia saltẽ post naufragiũ peccate metai¬
ant ⁊ & ꝑdicionis suȩ discrimina ł cognita ꝑhorrescant:
Dicendũ ẽ. lapsis: ut p̾terita peccata c̃siderent: atq inmi.¬
nentia deuitent: qͣtenꝰ transactas culpas ad memoriã relo
& pollui infuturis erubescant: Amonendist̃ peccata carnis exꝑti
p̃ceptorẽ tuũ : & aures tuȩ audient ũbũ post tergũ monentis:
sequers mona: qr &iã post culpã adse redire ꝑsuãd& aũsũ reuocat:
cõmissa ñ respicit: reũtenti sinum pietatis expandit: Uocẽ gͦ post
t̃gũ monentis audimꝰ : si post peccata humili: & c̃trito corde reũtim᷑:¬

Expanded text:
ta carnis experti, saltem post naufragium peccare metuant, et perditionis suae discrimina vel cognita perhorrescant. Dicendum est lapsis ut praeterita peccata considerent, atque imminentia devitent, quatenus transactas culpas ad memoriam revocent, et pollui in futuris erubescant. Admonendi sunt peccata carnis experti, praeceptorem tuum, et aures tuae audient verbum post tergum monentis. sequens monet, quia etiam post culpam ad se redire persuadet. Aversum revocat, commissa non respicit, revertenti sinum pietatis expandit. Vocem ergo post tergum monentis audimus, si post peccata humili et contrito corde revertim
Abbreviated transcription (Latin):
Frat̃ int̾rogauit senẽ dicens Si incurͣrit monachꝰ inpeccatũ:⁊
& affligitur ꝓ eo qr deꝓfectu ĩdeteriorẽ statũ ꝑuenerit: &
laborat donec surgat : Respondens aut̃ senex dixit: Alona¬
chꝰ intẽptationẽ incurrens: sic ẽ. tanꝗ domꝰ quȩ cecidit:
tsisobrius fuerit in cogitatione sua reędificat eam: inueni.¬
ens materias adȩdificiũ ꝓfuturas habens posita fundam̃ta
& lapides. & barenã. & cetera quȩ st̃ ȩdificationi necessaria:
& ita uelocit̃ eiꝰ fabrica ꝓficit lta ẽ monachꝰ si intẽptationẽ

Expanded text:
it monachus in peccatum, et affligatur pro eo quia de profectu in deteriorem statum pervenerit, et laboret donec resurgat? Respondens autem senex dixit: Monachus in tentationem incurrens, sic est tanquam domus quae cecidit. Et si sobrius fuerit in cogitatione sua, reaedificat eam inveniens materias ad aedificium profuturas, habens posita fundamenta, et lapides et arenam, et caetera quae sunt aedificationi necessaria, et ita velociter ejus fabrica proficit. Ita est monachus, si in tentationem
Abbreviated transcription (Latin):
& uanas cogitationes noxias cẽ ñ conspic̃ Qđ si acor¬
pore m̃tis euigilauerit: eaꝗͦ leuia existimabã: con¬
festu quane horrenda atq atrocia ptimescit Omd
Ebo& pude fit: qr p̃sentẽ hab&e opis sui reminera¬
tionẽ: Ari uͦ diuimi timoris: plerosqr haba segtitores
differt᷑: Idõq dũ eoꝵ laborẽ mercedis retributio non
statĩ consequit᷑ spe : pęnȩ dissoluta languescunt: Uinde
& magna illoꝵ gła p̃parat᷑ : quibone c̃uers ꝑionis uitȩ

Expanded text:
noxias esse non conspicit. Quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat, confestim quasi horrenda atque atrocia pertimescit. Omnioinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores differtur. Ideoque dum eorum laborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde et magna illorum gloria praeparatur, qui bonae conversionis vit
Abbreviated transcription (Latin):
ONachi qui diuites non sunt in reb terrenis diuites. eẽ. deben
inuirtutib scĩs & oꝑib bonis quia noncarnales sed sp̃itales
diuitiȩ. liberant aninĩa indie undicte & ultionis. Unde & salomon
ait. non ꝓderunt diuitię indie ultionis. iustitia aute liberabit amor.¬
te. fundam̃tũ eium qđ dicit bonu. siue xp̃m. siue bonoꝵ oꝑum sig¬
inficat p̾mium. qđ sibi uius quisq monachiis bene & iuste uiuen¬
do thesaurizat ingelo. ut illic bene fundatus. quasi mons syon nͦ
moᷝaͬtur iet̾nũ. Domus eñi nr̃a ȩterna non manu facta quȩ boniꝰ
oꝑib aedificatur incęlo. si supra petra idest supra xp̃m fuerit
funclata. anulliꝰ suꝑ uenientis impetu patiet᷑ rumã.p̃m eni¬

Expanded text:
onachi, qui divites non sunt in rebus terrenis, divites esse debent in virtutibus sanctis et operibus bonis, quia non carnales, sed spirituales divitiae liberant animam in die vindictae et ultionis. Unde et Salomon ait: Non proderunt divitiae in die ultionis. Justitia autem liberabit a morte . Fundamentum enim quod dicit bonum, sive Christum, sive bonorum operum significat praemium, quod sibi unusquisque monachus bene et juste vivendo thesaurizat in coelo, ut illic bene fundatus, quasi mons Sion, non moveatur in aeternum . Domus enim nostra aeterna, non manu facta , quae bonis operibus aedificatur in coelo, si supra petram , id est supra Christum, fuerit fundata, a nullius supervenientis impetu patietur ruinam.
Abbreviated transcription (Latin):
meruer̾t. Dĩx sc̃s gregorius. quia hec tria exigit ds ab o̾ni homi¬
ne qur ẽ. baptismu̾ consecutus. idẽ fidem recta ex tota anima &
uirtute linguȩ continentiam & castitate corporis. Dix abba eua.¬
grĩ. Oente errant̾ẽ uł nutantem solidat lectio. & uigilie & oratio.
Concupiscentiã uero marcescere facit esuries. & labor & solitudo.
Iracundi ã au̾t reprunit psalmodia. & longanimitas. & misdia.
Sed hec oportunis temporib & m̃suris congrus adibits. Que
aut̃ non oportune uł sine mensura fiunt. ad paruum tẽpuf
ꝓficiunt.

Expanded text:
meruerunt. Dixit sanctus Gregorius quia haec tria exigit Deus ab omni homimeruerunt. Dixit sanctus Gregorius quia haec tria exigit Deus ab omni homine qui est baptismum consecutus, id est, fidem rectam ex tota anima et virtute, linguae continentiam et castitatem corporis. Dixit abbas Evagrius: Mentem errantem vel nutantem solidat lectio et vigiliae, et oratio. Concupiscentiam vero marcescere facit esuries, et labor, et solitudo. Iracundiam autem reprimit psalmodia, et longanimitas, et misericordia. Sed haec opportunis temporibus et mensuris congruis adhibitis. Quae autem non opportune, vel sine mensura fiunt, ad parvum tempus proficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ti facere. & uidens quosdã scłares sedentes dicit eiꝰ. surgite & saluta
u& osculamini monachos. ut benedicamini. ferequenter
eu̾i cũ dõ locuntur. & sc̃a sunt ora eoꝵ.
se fulleuant. ut qͥa una uirtus sine alia uel nulla est õni¬
no uł mimina uicissim se sua coniunctione fulcintur. Nulla
boua sunt cetera. si occulta cȩteris oculis castitatis testimonioꝵ
non apꝓbentur si uel castitate humilitas de serat. uł humuilita.¬
tẽ castitas relinquat. Aput auctor̾e humilitatis & munditiȩ
ꝓdesse nichil p̾ualet. uł supba castitas. uł humilitas inqͥnata:
Sic uitio uitiuꝰ gigniter. sic ut uirtus uirtute concipitur.¬
Ex uitio en̾i uitium gignitur sicut indauit. qͥdũ noneutauit
adulterium. ꝑpetrauit homicidium. Ite uirtus uirtute concipi¬
tur. sicut per uirtut̾e euangełicȩ p̾dicationis untuce̾ martẏrii apłi

Expanded text:
ti facere, et videns quosdam saeculares sedentes, dicit eis: Surgite, et salutate ti facere, et videns quosdam saeculares sedentes, dicit eis: Surgite, et salutate et osculamini monachos, ut benedicamini. Frequenter enim cum Deo loquuntur, et sancta sunt ora eorumse sublevant, ut quia una virtus sine alia, vel nulla est omnino, vel minima vicissim se sua conjunctione fulciant. Nulla bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbentur, si vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat. Apud auctorem humilitatis et munditiae prodesse nihil praevalet vel superba castitas, vel humilitas inquinata. Sic vitio vitium gignitur, sic virtus virtute concipiturEx vitio enim vitium gignitur, sicut in David, qui dum non evitavit adulterium, perpetravit homicidium . Item virtus virtute concipitur, sicut per virtutem evangelicae praedicationis, virtutem martyrii apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitus. sed adoptati ꝑ grãm eiꝰ sumus Ex munere eñi diuino
prius potestat̾e adoptionis accepunus. post ea ut filii dei. ẽẽ. mere.¬
uimus & credidimus caritati qua habet d̾s in nobis Cognouimus
quia iħs est filius dĩ  quia pat̾ inisit eũ saluatore mundi. & credi¬
mus caritati qu̾a habet ds in nobis. qͥa uidelicet cu haberet unicum.
noluit. ẽẽ. uiiuͦ sed ut fr̃s habet᷑. adoptaũ illi alios qͥcũ illo posidereꝵ
uit᷑a et̃nã. Dĩx abba pastor. quia interrogauit qͥdã frater abbatem
Quoniodo fit hoc: Respondit senex. Siquis audit uerbum malũ
aꝑximo suo. & cuͦ possit ipse similia respondere. pugnat tam̃ incor.¬
de suo portare laborem & ui sibi facit neforte respondeat il li
malum ut contrstet illum. iste talis animam suam poiit ꝓ amico
suo. Contigit aliqͣndo abbat̾e p̃abo iter cũfr̃ibus in partes egyp¬

Expanded text:
Unigenitus, sed adoptati per gratiam ejus sumus. Ex munere enim divino Unigenitus, sed adoptati per gratiam ejus sumus. Ex munere enim divino prius potestatem adoptionis accepimus, postea ut filii Dei esse merevimus, et credimus charitati, quam habet Deus in nobis . Cognovimus quia Jesus est Filius Dei, et quia Pater misit eum Salvatorem mundi: et credimus charitati, quam habet Deus in nobis. Quia videlicet cum haberet Unicum, noluit esse unum, sed ut fratres haberet, adoptavit illi alios, qui cum illo possiderent vitam aeternam. Dixit abbas Pastor, quia interrogavit quidam frater abbatem Quomodo fit hoc? Respondit senex: Si quis audit verbum malum a proximo suo, et cum possit ipse similia respondere, pugnat tamen in corde suo portare laborem, et vim sibi facit ne forte respondeat illi malum ut contristet illum, iste talis animam suam ponit pro amico suo. Contigit aliquando abbatem Pabo iter cum fratribus in partes Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
INc Dñs ar seati pacifici aỹo filii dĩ uocabuntur
insemet ipsis sunt. qui omnnes animi sui motus cõpotens.
fiunt regnum dĩ. Si filii dei sumus pacifici esese debemus. Paci.
ficos eñi eẽ. oportet dĩ filios & humiles. mente mites. corde simpli¬
ces sermͦne puros. animo innocentes. affecti concordes. sibim&
tẽ cdedit nobis pater ut filii di nominemur & simus: Alagna ẽ. gr̾a
conditoris nr̃i. qua nob̾ donauit. ut eum amare nouerimus & pos.¬
simus. & ita amre ut patrẽ filii cũ & hoc magnu esset si sic amare
illũ possemus quomodo fi deles se̾ui amant dominos suos
Qualit̃ aut̾e filii dei effici debeamus. idẽ ioħs in euangłio suo testa¬
efficimur Magna beniuolentiam. magna misdia. unicus natus. ẽ.
& noluit esse uisus sed d̃s unicun eundemq ipsũ qu̾e genuerat
& ꝑ qu̾e cuncta creauerat misit inhunc mundu̾ ut non esset unus
sed fr̃s haberet adoptatos. Non en̾i nos nati suinus dedõ qͦmͦ ille

Expanded text:
inc Dominus ait: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur .in semetipsis sunt, qui omnes animi sui motus componentes, fiunt regnum Dficos enim oportet esse Dei filios et humiles, mente mites, corde simplices, sermone puros, animo innocentes, affectu concordes, fidelitem dedit nobis Pater, ut filii Dei nominemur et simus . Magna est gratia conditoris nostri quam nobis donavit, ut eum amare et noverimus et possimus: et ita amare, ut patrem filii, cum et hoc magnum esset, si sic amare illum possemus quomodo fideles servi amant dominos suos. Qualiter autem filii Dei effici debeamus, idem Joannes testaefficimur. Magna benevolentia, magna misericordia: Unicus natus est, et noluit manere unus. Sed Deus Unicum eumdemque ipsum quem genuerat, et per quem cuncta creaverat, misit in hunc mundum, ut non esset unus, sed fratres haberet adoptatos. Non enim nos nati sumus de Deo quo modo ille
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum mon.¬
stres. ut de tuo &¬
de aliorum labore
merearis recipere a dõ remunerationem. Mente curiosa
semꝑ cogita. ne hõc facias ut cieatori tuo displiceas. quia si in
bono perduraueris. condonabit tibi quod oculus non uidit.
uec auris audiuit ubi multi sci requiescunt

Expanded text:
exemplum monexemplum monstres, ut de tuo et aliorum labore merearis percipere a Deo remunerationem. Mente curiosa semper cogita, ne haec facias, ut Creatori displiceas, quia si in bono perseveraveris, donabit tibi quod oculus non vidit, nec auris audivit, ubi multi sanctorum requiescunt
Abbreviated transcription (Latin):
Iurauit dñs & ñ penitebit eũ: td est pater ad siliũ tu es
sacerdos in eterñ scd̾m ordinem melchisedech. Sacer dos
dĩ patris dictis est filiꝰ ñ scd̾m diuitatem. sed scdm huma¬
ntatẽ. in qͦ se ꝓ nobis per passionẽ & mortẽ suã accepta¬
bile sacrificium dõ patri obtulit : ut ipse esset sacer doᷤ
ribus ñ miseret᷑. Qd̾utiq ñ facit ꝑ crudelitatem que in
co non est. sed ꝑ occultum iustumq iudicium suum.
Indurare dicitur quoꝵdã maloꝵ corda. ficut de pharaone
torda induret. qd̾ impiũ est ita credere: sed exigentibus
coꝵ culpis duriciã cordis quã ipsi sibi om̃ia mala perpe¬
trando nutriunt non aufert. quasi illos induret quos
nisto iudicio suo indurari sunt.
esse beatum qui se
solummodo saluat
dño adiuuante: sed¬
multo feliciorem qui
desiderat alios tra
moneo tuam cari.¬
cunq legeris hanc
scripturam: ut
compleas oꝑe ꝑfec¬
to & alus bonum

Expanded text:
Juravit Deus, et non poenituit eum; id est, Pater ad Filium: Tu es Juravit Deus, et non poenituit eum; id est, Pater ad Filium: Tu es Sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech . Sacerdos tamen Patris dictus est Filiitatem, in qua se pro nobis per passionem et mortem suam acceptabile sacrificium Deo patri obtulit, ut ipse esset sacerdos, bus non miseretur. Quod utique non facit per crudelitatem quae in Deo non est, sed per occultum justumque judicium suum. Indurare Deus dicitur quorumdam malorum corda, sicut de Pharaone  suam eorum corda induret, quod impium est ita credere, sed exigentibus eorum culpis, cum duritiam cordis qua ipsi omnia mala perpetrando invertunt, non aufert: quasi illos induret, quos justo judicio indurari sinit. esolummodo salvat, Domino adjuvante, sed felicior est qui desiderat alios traho homo, moneo tuam charicunque legeris hanc scripturam, ut compleas ore perfecto, et aliis bonum
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ inferre ultionẽ hoc ẽ gedde illis qd merentur. et hec ultis diu¬
na furor eius dicitur. Penitere dicit᷑. ñ qd̾ humano mor e
antequã fiant ꝓ preteritis actib suis penitere non
potest. Sed penitentia dĩ est statuta mutare. qd̾
priꝰ aliter inchoatũ fuerat in aliud mutare .i. aut
debono exigentib culpis in malũ sicut de saul
legitur pemtuisse dño qd constitiasset eũ regem uł
sicut nc̃ uidemꝰ in popłm iudeoꝵ actum. qui cũ essent
popłs di ob impietatẽ suã facti sunt sinagoga satha¬
ne: aut de malo in bonũ sicut accidit in popło gen
tio uidas proditor de apłatus gradu lapsus. in infernũ
demersus est. Latro uero post crimen rapacitatis. de
cruce ad paradisũ translatꝰ est. Hanc quoq inmutatio¬
nem de bono ad malum ut dictum est siue de malo ad
sue siue ꝑ miscdiam eiꝰ siat penitentiãm d̾i dicimꝰ: quod
expressius in libro terennię scriptũ est. Non penitere der¬
est. statuta nullo modo mutare: ut est iltud in psalmo.

Expanded text:
 inferre ultionem, hoc est, reddere illis quod merentur: et haec ultio divina, furor ejus dicitur . Poenitere dicitur Deus, non quod more antequam fiant, pro perpetratis actibus poenitere non potest, sed poenitentia Dei, statuta mutare, et quod prius aliter fuerat, in aliud mutare, id est, aut de bonis exigentibus culpis in malum, sicut de Saul legitur poenituisse Dominum, quod constituisset eum regem ; vel sicut nunc videmus in populo Judaeorum actum, qui cum esset populus Dei, ob impietatem suam facti sunt synagoga Satanae . De malo vero in bonum, sicut accidit in populo gencio, Judas proditor de apostolatus gradu lapsus , inferni baratro demersus est. Latro vero prius crimen rapacitaticruce ad paradisum translatus est . Hanc quoque mutationem de bono ad melius, ut dictum est; sive de bono adsuae, sive per misericordiam ejus fiat, poenitentiam Dei dicimus: quod expressius in libro Jeremiae scriptum est . Non poenitere Dei, statuta nullo modo mutare, ut est illud in psalmo:
Abbreviated transcription (Latin):
postes celle patefieri: eosq ad se ingredi uissit. Q quanquã
uocati erubescendo tam̃ introeuntes uisoq beato ieronim
eius se ꝓstrauere uestigũs ꝓ culpa ueniam post ulantes.
Quos ille ad se clem̃t̾ eleuans ãmonuit: ut suis cũ actionũ gr̃a reb utentes.
alienas tangere ñ usurparent: ac de inceps sub di p̃sentia caute uiuerent
semꝑ. Qua nimirũ p̃dicatione expleta. p̃cepit ut tesicerentur: receptisq
camelis abirent. Tunc illi una uoce parit dixerunt. Obsecramꝰ te pat ut ad
suscipiatis:⁊ deiceps pollicemͣ nos nr̃osq heredes uob̾ ur̃isꝙ suc cessorib
oi anno olei m̃surã hui ẽẽ daturos. Sicq constrictꝰ beatꝰ ieronimꝰ coaetꝰq
eorũ p̃cib uiolentis: queq rogauert̃ impleri p̃cepit. Sũpto qͦq cibo et
bñdictione cũ camelis accepta. exultantes gratulantesq ad ꝓpͥa remeart̃

Expanded text:
portas cellae patefieri, eosque ad se ingredi jussit. Qui quamvis portas cellae patefieri, eosque ad se ingredi jussit. Qui quamvis vocati, erubescendo tamen introeuntes, visoque beato Hieronymo, ejus se prostravere vestigiis, pro culpa veniam postulantes. Quos ipse clementer elevans, admonuit, ut suis cum gratiarum actione utentes rebus, alienas tangere non usurparent: ac deinde sub Dei praesentia caute viverent semper. Qua nimirum praedicatione expleta: praecepit ut reficerentur, receptisque camelis, abirent. Tunc illi una voce pariter dixerunt: Obsecramus, pater, ut asuscipiatis; et deinceps pollicemur nos nostrosque haeredes, vobis vestrisque successoribus omni anno olei mensuram hin esse daturos. Sicque constrictus beatus Hieronymus, coactusque eorum precibus violentis, quae rogaverant, impleri praecepit. Sumpto quoque cibo, ac benedictione cum camelis accepta, exultantes, gratulantesque ad propria remearunt.
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑauit silentiũ dicens. hospitibus nr̃is idẽ c̾amelis uł asmo
auferentes onera sarcine leuigate: pedesq abluite: escas
leo ire ut dudũ huc atꝙͣ illuc gratulabundus ꝑ claͣstra
monasterii singulorũ se fratrũ uestigiis sternens. ⁊ quasi de ꝑ¬
petrata qͣm ñ fecerat culpa alludens ueniã postulabat. quo
uiso fr̃s penitentiã agentes qd̾ ei crudelitatis intulissẽt̃ cͥmen
dicebant. Ecce pastorẽ nr̃m qͣm paulo ante ut uoratorẽ cru¬
delit̾ dãpnabamus : cũ quanto p̃comi miraculo ut hiuc cͥmeu
p̃sciuis futurorũ: sic frĩbus ait. Parati estostẽ fratres in his
que usui refectionis sũt necessaria: ut hi qͥ nob̾ sunt futuri
absq molestia ⁊ ut ẽ dignũ hospites suscipiant᷑. Mox utique
imꝑata. suse quente uelociq obedientia st̃ expleta. ꝑ actis
qͥ cenobii patrẽ uellent uidere. hoc sepedictꝰ pat̾ audiens

Expanded text:
silentium imperavit, dicens: Hospitibus nostris, id est camelis et asino, silentium imperavit, dicens: Hospitibus nostris, id est camelis et asino, auferentes sarcinas eos levate, pedesque abluite, escas leo, ut dudum huc atque illuc gratulabundus per claustra monasterii ire, singulorum se fratrum vestigiis sternens, et quasi de perpetrata, quam non fecerat culpa, alludens cauda, veniam postulabat. Quo viso, fratres, poenitentiam agentes, quod ei crudelitatis intulissent crimen, dicebant: Ecce pastorem nostrum, quem paulo ante ut voratorem crudeliter damnabamus, cum quanto eum praeconii miraculo, ut huic crimen eronymus futurorum praescius, sic fratribus ait: Parati estote fratres in his quae usui refectionis sunt necessaria: ut hi qui nobis sunt futuri, absque molestia ut dignum est, hospites suscipiantur. Mox utique imperata subsecuti, veloci quaeque obedientia sunt expleta. Peractis qui coenobii patrem vellent videre. Hoc saepe dictus pater audito,
Abbreviated transcription (Latin):
ciendo ꝑsisteret: cernens ꝓcul uenientes contra se homines.
cũ honustis camelis: quos p̾̃cedens asimis ueniebat . S quia
ualde ꝓcul erat hunc cognoscere minime potuit. Am̃ pede¬
tep̃tim se obuiã obtulit. Mos qͥppe illi ẽẽ dicitur regioni quo¬
tiens cũ camelis longis ꝓficiscuntur. tocies antecedentem
rugiens cũ ingenti strepitu irruit in eos : nemine̾ nempe le¬
dens eorũ. Qomĩb statim relictis dementesq ut digni fuerat
effecti: in fugã com̾sisunt. Qb uidelic fugientib t̾ribilit᷑
sicut erat᷑ onusti. ante se ad cellã ire coegit. Insolitã gͦ reͣ
fratres uidentes qd̾ p̃cedens asinus. sarcinati in medio cãmeli
subsequens eorũ parit̃ terga leo ueniret : mox euntes modeste
curauert̃ beato nuntiare̾ ieronimo. Quo audito foras egre¬
diens ianuas monasterii patifieri ussit benigne. sũmũque

Expanded text:
ciendo prospiceret: cernebat procul venientes contra se homines ciendo prospiceret: cernebat procul venientes contra se homines cum onustis camelis, quos praecedens asinus veniebat: sed quia valde procul erat, hunc cognoscere minime potuit: tamen pedet entim se illis obviam obtulit. Mos quippe illi dicitur esse regioni, ut quoties cum camelis longius proficiscuntur, toties antecedente saevum rugiens, cum ingenti strepitu irruit in eos, neminem nempe laedens, eorum. Qui omnibus statim relictis, dementesque, ut dignum fuerat, effecti, in fugam conversi sunt. Quibus videlicet fugientibus, terribiliter sicut erant onusti, ante se ad cellam ire coegit. Insolitam ergo rem fratres videntes, quod praecedens asinus sarcinatique in medio cameli, et subsequens eorum terga leo pariter veniret, mox exeuntes modeste, curaverunt beato nuntiare Hieronymo. Quo audito, foras egrediens, januas monasterii patefieri jussit benigne: summumque