comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod hebraice appellatur. tho.
Quod genus bestie nascentis
in heremo. int̾ munda animalia.
in leuitico. ⁊ in deute ronomio
ponitur. Pro quo laer syra hn¬
gua opinati st̃ thoreth. que di¬
citur beta. Hoc de nomine: tran¬
seamus ad sensũ. fihi tui sicut
orix. uenatoꝵ laqueis irretitꝰ.
dormiert in cõpitis ⁊ plateis. &
suꝑ nudã humũ nuda menbra
ponentes. indignationẽ dñi
increpationẽ dĩ sui propriis mi¬
seriis indicarunt. Porro iurta

Expanded text:
qui Hebraice appellatur THO , qui Hebraice appellatur THO , quod genus bestiae nascentis in eremo, inter munda animalia in Levitico et Deuteronomio ponitur. Pro quo LXX Syra lingua opinati sunt thoreth, quae dicitur beta. Hoc de nomine transeamus ad sensum. Filii tui sicut oryx venatorum laqueis irretitus, dormierunt in compitis et plateis, et super nudam humum nuda membra ponentes, indignationem Domini et increpationem Dei sui, propriis miseriis indicarunt. Porro juxta
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ ĩ pecc̃o reddat supplitia q̃merent᷑.
Iuxta quod ⁊ in hoc loco duo
occurrert̃ hierłm. que singła bi¬
na habent. Ruinã enĩ siue uasti¬
tatẽ sequitur contricio. fameni
⁊ gladiũ. interitus. Possumꝰ hec
iuxta anagogen. ⁊ sr̃ aĩa intelli¬
gere peccatrice: que nolens bibere
calicẽ furoris dni. dicit in psalmo.
Dñe ne infurore tuo arguasme:
neq in ira tua corripias me. Si
aũ biberit. bonũ ẽ ei sua sentire
supphicia: ⁊ audire dñmn dicentẽ.
Cũ ira furoris mei transierit: rur¬
sum curabo. & alibi. Nũquid qui ca¬
dit. ñ resurget. dicit dñs Bilii
tui ꝓiecti st̃. dormierunt in capi¬
te om̃ium uiarũ. sic̃ orix illaque¬
atus pleni indignatione dñi in
crepatione di tiii. Lacx. filii tui
indigentes ⁊ dormientes in capi¬
te om̃ium uiarũ: sicut beata se¬
micocta pleni furoris dñi ⁊ defi¬
cientes a dño dõ. Pro beta semi¬
cocta rehqͥ int̾pretes oricẽ cap¬
tum ⁊ illaqueatũ transtulerunt.

Expanded text:
tibus in peccato reddat supplicia quae merentur. Juxta quod et in alio loco duo occurrerunt Jerusalem, quae singula bina habent. Ruinam enim, sive vastitatem sequitur contritio: famem et gladium interitus. Possumus haec juxta anagogen, et super anima intelligere peccatrice, quae nolens bibere calicem furoris Domini, dicit in psalmo: Domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me . Si autem biberit, bonum est ei sua sentire supplicia, et audire Dominum dicentem: Cum ira furoris mei transierit, rursum curabo. Et alibi: Numquid qui cadit non resurget, dicit Dominus ? Filii tui projecti sunt, dormierunt in capite omnium viarum, sicut oryx illaqueatus: pleni indignatione Domini, increpatione Dei tui. LXX: Filii tui indigentes et dormientes in capite omnium viarum: sicut beta semicocta, pleni furoris Domini, et deficientes a Domino Deo. Pro beta semicocta, reliqui interpretes, orygem captum et illaqueatum, transtulerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fer eius ñ est ermanita. bibent
om̃s peccatores terre. De qͦ a. ad she¬
remiã dñs loquit᷑. Sume cahõe ui¬
ni meri de manu mea. ⁊ ꝓpinabis
om̃ibus gentibus ad quas ego mit¬
tam te:⁊ bibent ⁊ uoment. ⁊ insa¬
nient. a facie gladii quẽ ego mit¬
tã in mecho eoꝵ. Cũq aliis gentibꝰ
se dicat. infert. Sic dicit dñs omp̃c
go mittã in medio ur̃i. Et notandũ
quod calix iste furoris dñi gladius
eiꝰ sit. qui in medio mittitur pecc̃oꝵ.
In quo questio nascitur quomodo
post potũ. ⁊ ebrietatẽ. uomitũ q

Expanded text:
us non est exinanita: bibent omnes peccatores terrae . De quo et ad Jeremiam Deus loquitur: Sume calicem vini meri de manu mea: et propinabis cunctis gentibus, ad quas ego mittam te. Et bibent et voment, et insanient a facie gladii, quem ego mittam in medio eorum . Cumque aliis gentibus, se dicat, infert: Sic dicit Dominus Omngo mittam in medio vestri . Et notandum quod calix iste furoris Domini, gladius ejus sit, qui in medio mittitur peccatorum. In quo quaestio nascitur: quomodo post potum, ebrietatem vomitumque
Abbreviated transcription (Latin):
calid̾ esses aut frigid: nc̃ autẽ
qr tepid̃ es euomam te. Quia
tepidi ⁊ dormientes pleni sũt
furoris dñi. & dissoluti siue
deficientes ꝑ dñm iħm: non qͦ
dñs dissolutionis eoꝵ. causa sit:
qui mortẽ ñ fecit nec letatur in
perditione uiuentiũ: s quo qui
in lege peccauerint ꝑ legẽ iudicen¬
tur: que oꝑat᷑ irã dĩ his qui preua¬
ricatores eiꝰ st̃. Id circo audi pau

Expanded text:
calidus esses aut frigidus: nunc autem calidus esses aut frigidus: nunc autem quia tepidus es, evomam te . Qui tepidi et dormientes, pleni sunt furoris Domini, et dissoluti, sive deficientes per Dominum Deum: non quo Dominus dissolutionis eorum causa sit, qui mortem non fecit, nec delectatur in perditione viventium: sed quo qui in Lege peccaverint, per Legem judicentur, quae operatur iram Dei his qui praevaricatores ejus sunt. Idcirco a
Abbreviated transcription (Latin):
in domibus que uͥtutibꝰ exstruunt᷑.
s in pͥncipiis uiarũ & exituũ tãgen¬
tes omĩa. & omĩa relinquentes.
Qͥ recte dormire dicuntur. illo som¬
no de quo đr. Dormier̃t sõnũ suũ.
⁊ inuenert̃ nichil. Quo sĩmo con¬
sopiuit eos rex assyrius. & cõꝑan¬
tur bete semicocꝰte. quod genus
oleris ẽ uilissimi ⁊ fragilissimi.
De quibus oleribus puto illud in
psalmis dici. Ne zeleris in malig¬
nantibꝰ neq e muleris facientes
iniquitatẽ: qm tanꝗͣ fenũ uelo¬
cit̾ arescẽt. ⁊ sicut olera herbar̃
cito decident. Est enĩ egrotanti¬
um cibus. Qͥ semel incredulus
est: appellatur beta cruda. Q
aũ simplici contentus fide absq
ratione. ⁊ dogmatũ u̾itate facit
oꝑa iusticiȩ. pot̾ dici beta cocta.
Porro qui int̾ uitia atq uirtu¬
tes medius fluctuat. ⁊ duplici
corde accedit ad seruitutem di.
iste rectissime uocatur beta se¬
micocta. Ad quẽ ⁊ in apochalip¬
si ioħis loquitur ds̃. Utinã aut

Expanded text:
e virtutibus exstruuntur, sed in principiis viarum, et in exitu tangentes omnia, et omnia relinquentes. Qui recte dormire dicuntur illo somno, de quo scribitur: Dormierunt somnum suum, et invenerunt nihil . Quo somno consopivit eos rex Assyrius. Et comparantur betae semicoctae, quod genus oleris est vilissimi et fragilissimi. De quibus oleribus puto illud in Psalmis dici: Ne zeleris in malignantibus, neque aemuleris facientes iniquitatem. Quoniam sicut foenum velociter arescent, et sicut olera herbarum cito decident . Est enim aegrotantium cibus. Qui semel incredulus est, appellatur beta cruda. Qui autem simplici contentus fide, absque ratione et dogmatum veritate facit opera justitiae, potest dici beta cocta. Porro qui inter vitia atque virtutes medius fluctuat, et duplici corde accedit ad servitutem Dei, iste rectissime vocatur beta semicocta, ad quem et in Apocalypsi Joannis loquitur Deus: Utinam aut
Abbreviated transcription (Latin):
Quãdiu qͥs bibit calcẽ ⁊ inhebri¬
atur insanit. uomitq ⁊ corruit.
ñ eũ posse consurg̾e. Needum
enĩ epotauit cahce dñi. nec per¬
uenit ad feces. ut eũ usq ad fun¬
dũ biberit. Nc̃ aũ ad iherłm de
p̃terito dicit tp̃r. que bibisti de
rit in uidea. qͥ eã ꝯsolatus sit. ⁊
apprehenderit manũ eiꝰ. ⁊ iacen¬
tem eleuauerit. Ea quo manifes¬
tum est. quod post ultimã capti¬
uitatẽ ista dicant᷑. Ahoquin in ba¬
bilone ⁊ post babylonẽ ihezechi¬
el ⁊ cetheros ꝓpħas habuisse eam
narrat historia. Quod aũ dicit.
duo st̃ que occurrer̃t tͥ. siue duo
hec contraria tͥ. qͥs contristabitur
suꝑ te. ⁊ pro duobus infert qua¬
tuor. uastitas. ⁊ contricio. fames.
n gladius. illi simile ẽ quod in psal¬
Semel locutus ẽ ds. duo hec au¬

Expanded text:
Quandiu quis bibit calicem, et inebriatur, insanit, vomitque et corruit, non eum posse consurgere. Necdum enim epotavit calicem Domini: nec pervenit ad feces, ut eum usque ad fundum biberet: nunc autem ad Hierusalem de praeterito dicitur tempore: Quae bibisti de rit in Judaea, qui eam consolatus sit, et apprehenderit manum ejus, tem elevaverit. Ex quo manifestum est, quod post ultimam captivitatem ista dicantur: alioquin in Babylone et post Babylonem, Ezechiel et caeteros Prophetas habuisse eam, narrat historia. Quod autem dicit: Duo sunt, quae occurrerunt tibi, sive duo haec contraria tibi: quis contristabitur super te? Et pro duobus, infert quatuor: vastitatem et contritionem, famem et gladium: illi simile est quod in Psalemel locutus est Deus, duo haec au
Abbreviated transcription (Latin):
seret: qͥ ñ int̾ficiat usq ad inter¬
netionẽ s uelit seruare conuer¬
sos. Beniq panis illius. qui int̾¬
pretatur çugłio ꝓbante doctrina.
numquã deficiet. s sẽꝑ uolentibꝰ
aduescendũ patebit. Simulq
apostrophã facit ad filiũ. quẽ ei¬
to ꝓmittit esse uenturũ. & cuius
panẽ dicit esse perpetuũ. qͦd iux

Expanded text:
seret, qui non interficiat usque ad interseret, qui non interficiat usque ad internecionem; sed velit salvare conversos. Denique panis illius, qui interpretatur, Evangelio probante, doctrina, nunquam deficiet, sed semper volentibus ad vescendum patebit. Simulque apostropham facit ad Filium, quem cito promittit esse venturum, et cujus panem dicit esse perpetuu
Abbreviated transcription (Latin):
consolador uos. ds misericordiar̃
⁊ pat̃ totius consolationis. Mirorq
quomͦ me dicente supͣ. nolite time¬
re obꝓbriũ homiñ ⁊ blasphemi¬
as eoꝵ. ne metuatis. timueritis
ꝑsecutoꝵ rabiem. & nesrieritis
eos esse mortales. qͥ instar feni
arescunt repente.⁊ pereunt. Et
certe eo tp̃r quo eos metuebas ob¬
litus es dñi factoris tui. Sienim
mei memoria in tuo fuiss corde
uersata. ñ quã timuisses homi¬
nes. qui in cinerẽ dissoluendi st̃.
stabili mole fundauit. Et tummui¬
sti aduersarios tuos ñ adbreue
quod poterat tibi aliqua parte
concech. s uigit̾ ex toto die: ut
cũ haberes lum̃ fidi tenebre te
formidinis possiderent. ⁊ eius
qui te putabat esse ꝑiturum.
Ubi ẽ gͦ nc̃ ꝑsecutoꝵ superbia :
Ubi potentia scłaris: qui in te
ore rabido seuiebãt: Cito filiꝰ
m̃s ueniet. gradiens ⁊ conculcãs
aduersarios tuos: ut aꝑiat tibi
uiã uictorie. siue ut inferos re¬

Expanded text:
vos consolabor: Deus misericordiarum, vos consolabor: Deus misericordiarum, et Pater totius consolationis. Mirorque quomodo, me dicente supra: Nolite timere opprobrium hominum et blasphemias eorum ne metuatis, timueritis persecutorum rabiem, et nescieritis eos esse mortales, qui instar foeni arescunt repente, et pereunt. Et certe eo tempore quo illos metuebas, oblitus es Domini factoris tui. Si enim mei semper memoria in tuo fuisset corde versata, numquam timuisses homines, qui in cinerem dissolvendi sunt.stabili mole fundavit. Et timuisti adversarios tuos, non ad breve, quod poterat tibi aliqua ex parte concedi; sed jugiter et tota die, ut cum haberes lumen fidei, tenebrae te formidinis possiderent, et ejus qui te putabat esse periturum. Ubi est ergo nunc persecutorum superbia? Ubi potentia saecularis, qua in te ore rabido saeviebant? Cito veniet filius meus, gradiens et conculcans adversarios tuos, ut aperiat tibi viam victoriae: sive ut inferos re
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. qͥ quasi fenũ arefacti
st̃. & oblitus es dĩ factoris tur qui
fecit cȩlũ ⁊ fundauit terrã ⁊ ti¬
mebas sẽꝑ cunctis diebus faciem
furoris tribulantis te: sicut co¬
gitauit auferre te. Et nc̃ ubi ẽ
furor tribulantis te: Cũ enĩsal¬
ua facta fueris. ñ stabit neq ꝑ¬
manebit. ⁊ ñ occidet incorrup¬
tionẽ. ⁊ ibi ñ deficiet panis eius:
quia ego ds tuus. qui contͥbo ma¬
re i sonare facio fluctus eiꝰ dñs
sabaoth nom̃ mͥ. Ponã uerba
mea inore tuo. ⁊ in umbra manꝰ
mee ꝓtegã te: in qua statui ce¬
lũ ⁊ fundani terrã. E dicet sy¬
on: ppłs m̃s estu. C redentiũ/
pͦpłs brachiũ dñi. qui ipse est dĩ
uirtus dĩq sapientia fuerat
dep̃catus ⁊ consurgeret:⁊ sibi
p̃beret auciliũ ⁊ illo pugnan¬
te proscĩs gaudiũ atq leticiã
fugato dolore ⁊ gemitu. possi¬
derent. Itaq ł brachiũ dñi uł¬
dñs ipse respondit. Ego sum
ego sũ. & nequaꝗͣ ꝑ propłias. s ip̃e

Expanded text:
cti sunt, et oblitus es Dei factoris tui: qui fecit coelum, et fundavit terram, et timebas semper cunctis diebus faciem furoris tribulantis te, sicut cogitavit auferre te; et nunc ubi est furor tribulantis te? Cum enim salva facta fueris, non stabit, neque permanebit + et non occidet in corruptionem, et non deficiet panis ejus  quia ego Deus tuus qui conturbo mare, et sonare facio fluctus ejus. Dominus sabaoth nomen mihi. Ponam verba mea in ore tuo, et in umbra manus meae protegam te: in qua statui coelum, et fundavi terram; et dicet Sion, populus meus es tu. Credentium populus brachium Domini, qui ipse est Dei virtus Deique sapientia, fuerat deprecatus, ut consurgeret, et sibi praeberet auxilium, et illo pugnante pro sanctis, gaudium atque laetitiam, fugato dolore et gemitu, possiderent. Itaque vel brachium Domio sum, ego sum; et nequaquam per Prophetas, sed ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Quar̃ sy onq̃ int̃p̃tat᷑ specła. eoqͦd ĩ mon¬
te sita sit. arx uocatur. Reliqua
que prius negatiõe corruerat. di¬
cens. in dñi passiõe. crucifige cru¬
cifige. talem. ñ habemus regẽ nͥ
cesarẽ: ⁊ agat penitentiã ⁊ capti¬
uitatis sentiat malũ. cur suum
offenderit creatorẽ. Solent me¬
dici amarissimũ antidotũ. quod
ex gustu nomen accepit. dare sto¬
macho nausianti. ut noxios humo¬
reseuomat. ⁊ possit coctos cibos atq
digestos in aluum transmittere
quos flegiatũ magnitudo dige¬
ri ñ sinebat. Igitur ⁊ iherłm que
bibit de calice furoris dñi. ⁊ de con
di . eiꝰ. quẽ syminachus craterẽ in¬
terpretatuf ẽ. & quẽ uixta gene¬
seos librũ ioseph in sacculo fratͥs
beniamin iussit abscondi. iubet᷑
de ebrietate consurgere. ẽo quod
biberit. ⁊ uacue fecerit. ⁊ epota¬
uerit eũ usq ad fecef Quod tres¬
umno indicauere sermone e⁊ eftciaͭ

Expanded text:
quarum Sion, quae interpretatur specula, eo quod in monte sita sit, arx vocatur: reliqua quae prius negatione corruerat, dicens in Domini passione: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem nisi Caesarem : et agat poenitentiam, et captivitatis sentiat malis, cur suum offenderit Creatorem. Solent medici amarissimam antidotum, quae ex gustu nomen accepit, dare stomacho nauseanti, ut noxios humores evomat, et possit coctos cibos atque digestos in alvum transmittere, quos flegmatum magnitudo digeri non sinebat. Igitur et Jerusalem, quae bibit de calice furoris Domini, et de κόνδυ ejus, quem Symmachus craterem interpretatus est, et quem juxta Geneseos librum, Joseph in sacculo fratris Benjamin jussit abscondi , jubetur de ebrietate consurgere, eo quod biberit, et vacuefecerit, et potaverit eum usque ad feces: quod tresuno indicavere sermone
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħalis multas ꝑsecutiones creden¬
tibus fore. exortat᷑ eos ad fortitu¬
dinẽ. immo ad contẽptũ eoꝵ. qui
eos ꝑsecuturi sunt. Q uod ⁊ dñs
in eugłio loquebat᷑. Nohite time
eos qui occidunt corpus. animã
aũ ñ posst̃ occidere. s potius eum

Expanded text:
alis, multas persecutiones credentibus fore, exhortatur eos ad fortitudinem, immo ad contemptum eorum qui eos persecuturi sunt. Quod et Dominus in Evangelio loquebatur: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃s qͥ loquit᷑ in nobis. Et in
aho loco. dicit ad iustũ. Dilatã
os tuũ: ⁊ ego adimplebo illud.
Et iterũ. Aperi os tuũ uerbo d̃i.
Dñs enĩ dabit uerbũ euugłzan¬
tibus uirtute multa. Uñ ad inte¬
riorẽ meremie hominẽ loqͥt¬
d̾s. postquã tetigit os eiꝰ: ecce ego
dech sermones meos. inore tuo
qui poterat cũ psalmista canere.
Misit in ore meo canticũ nouũi:
ẽ omĩa. nisi dñs atq saluator qͥ
cȩlũ fecit ⁊ terrã: & dicit syon.

Expanded text:
stri, qui loquitur in vobis . Et in alio loco dicit ad justum: Dilata os tuum et implebo illud . Et iterum: Aperi os tuum verbo Dei: Dominus enim dabit verbum evangelizantibus virtute multa. Unde ad interiorem Jeremiae hominem loquitDeus, postquam tetigit os ejus: Ecce ego dedi sermones meos in ore tuo . Qui poterat cum Psalmista canere: Misit in ore meo canticum novum, est omnia, nisi Dominus atque Salvator, qui coelum fecit
Abbreviated transcription (Latin):
dio atq leticia sẽpit̾na. Et ponec
in capite eoꝵ laudem atq leti¬
ciã. Sapientis enĩ ocħ incapite
eiꝰ. Et hanc habebt̃ coronã. istoq
diademate ꝓtegent᷑. ut sẽꝑ gau¬
deant i laudent. dm̃. quia pro
dolore merore ⁊ gemitu succes¬
serunt gaudia. Ego ego ipse
consolabor uos. Quis tu ut timu¬
eris ab homine mortali:⁊ a filhio
hominis qui quasi fenũ ita ares:¬

Expanded text:
laetitia sempiterna, et ponet in capite eorum laudem atque laetitiam. Sapientis enim oculi in capite ejus; et hanc habebunt coronam, istoque diademate protegentur, ut semper gaudeant et laudent Dominum, quia pro dolore, moerore et gemitu successerint gaudia. Econsolabor vos: Quis tu ut timeres  Al. timueris ab homine mortali, et a filio hominis; qui quasi fenum ita ares
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit᷑ sꝑitualis que exiet de
syon: ñ moysi que olim in syna
data ẽ. Iudiciũ q eiꝰ in lucẽ gen¬
tiũ ꝓcedet. ꝑ quod statuit atq
decreuit om̃s gentes esse saluan¬
das. ac ne forsitan putaremꝰ
longo post tẽpore quod ꝓmi¬
sit esse uenturũ infert. Prope
a patre factꝰ est nob̾ sapientia
i redẽptio scĩtas ac iusticia: &s oĩa
qͥbꝰ uirtꝰ nominibꝰ appellat᷑. Pul¬
chreq dicit᷑ iusticia ꝓcessura: ut
nequaꝗͣ una gens. s om̃is saluat᷑
orbis. Quod aũ saluator siue sa¬
lus quod hebraice dicit᷑ iħc appel¬
lat᷑ filiꝰ dĩ qui missus ẽ a patre. sy
meon tenens puerũ in ulnis suiꝰ
loquit᷑. Nunc dimittis dñe serũ

Expanded text:
quae exiet de Sion; non Moysi, quae olim in Sina data est; judiciumque meum in lucem gentium procedet, per quod statuit atque decrevit omnes gentes esse salvandas. Ac ne forsitan putaremus longo post tempore quod promisit esse venturum, infert, prope a Patre factus est nobis sapientia et redemptio , sanctitas ac justitia, et omnia quibus virtus nominibus appellatur. Pulchreque dicitur, justitia processura, ut nequaquam una gens, sed omnis salvetur orbis. Quod autem Salvator, sive salus, quod Hebraice dicitur Jesus, appelletur Filius Dei, qui missus a patre est, Simeon tenens puerum in ulnis suis, loquitur: Nunc dimittis servum
Abbreviated transcription (Latin):
ler mea in corde eor. Noli¬
te timere obprobriũ hominũ:
⁊ contẽptu eoꝵ ne uincamini.
Sicut enĩ uestim̃tum consumen¬
tur tẽꝑe. ⁊ sic̃ lane comedent᷑
a tinea: & iusticia aũ mea mẽt̃¬
nũ erit  salus mea in genera¬
tiones generatioñ. Qui sup᷑
dixerat lex a me egredietur
iudiciũ meũ in lucẽ gentur nẽ
ad eosdem loquit᷑ qui sciunt iu¬
diciũ eiꝰ. ⁊ legẽ illilis habent in
cordibus suis: ut omĩa cũ iudicio
faciant. i habeant legem quã
ꝑ iheremiã dñs pollicetur dicẽs.
Statuã testam̃tũ nouũ ñ iux¬
ta testamentũ quod dispo¬
sui. patribus eoꝵ s statuã testam̃¬
tum dans leges meas in mentibus
eoꝵ ⁊ suꝑ cor eoꝵ scribã eas. ⁊ ero
eoꝵ ds̃. ⁊ ipsi erunt pͦpłs meus ut
nequaquã uiuant uixta litterã
ñ habent legẽ naturalit ea que
legis st̃ faciunt. isti legẽ ñ haben¬
tes sibi ipsi st̃ lex: qui ostendũt
opus legis scriptũ in cordibꝰ suis.
De qua lege significat᷑ in psalmo.

Expanded text:
lexmea in corde eorum. Nolite timere opprobrium hominum, et contemptu eorum ne vincamini. Sicut enim vestimentum consumentur tempore, et sicut lanae comedentur a tinea. Justitia autem mea in aeternum erit, et solus mea in generationes generationum. Qui supra dixerat: Lex a me egredietur, et judicium meum in lucem gentium: nunc ad eosdem loquitur, qui sciunt judicium ejus, et legem illius habent in cordibus suis, ut omnia cum judicio faciant, et habeant legem quam  Jeremiam Dominus pollicetur, dicens : Statuam testamentum novum, non juxta testamentum quod disposui patribus eorum: sed statuam testamentum, dans leges meas in mentibus eorum: et super cor eorum scribam eas; et ero eorum Deus, et ipsi erunt populus meus: ut nequaquam vivant juxta litteram, tes quae non habent legem naturaliter, ea quae legis sunt faciunt: isti legem non habentes, sibi ipsi sunt lex, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis . » De qua lege significatur in psalmo: «
Abbreviated transcription (Latin):
priora assumat oꝑa. sicut fuerat
suꝑasti latã.⁊ spaciosã uiã que
ducit ad mortẽ. & dissipasti dra¬
conẽ colubrũ tortuosũ : de quo
u in psalmis legit᷑. Tu confregisti
capita draconũ i aquis. Mem̃to
prioris fortitudinis tue quod
scħ huiꝰ calcaueris mare. ⁊ illud
feceris esse desertũ:⁊ uiã reppe¬
reris in mediis fluctibus. Unde
transiuit ad dñm. Et qui fide
ambulabat. cepit in infidelitate
mergi: n quod dextera dñi susten¬
tatus ẽ. Sicut enĩ prior inctoria
dño auriliante ꝯcessa ẽ: sic ⁊ reuer¬
sis post penitentiã ⁊ audientibus.
surgat dicit dñs. ⁊ conu̾timini ad
me. filii reu̾tentes. ⁊ ego sanabo
contriciones urãs. ipse porriget

Expanded text:
priora assumat opera, sicut fuerat priora assumat opera, sicut fuerat superasti latam et spatiosam viam quae ducit ad mortem: et dissipasti draconem, colubrum tortuosum: de quo et in Psalmis legitur: Tu contrivisti capita draconum in aquis . Memento prioris fortitudinis tuae, quod saeculi hujus calcaveris mare, et illud feceris esse desertum, et viam repereris in mediis fluctibus. Unde transivit ad Dominum, et qui fide ambulabat, coepit infidelitate mergi: nisi quod dextera Domini sustentatus est. Sicut igitur prior victoria Domino auxiliante concessa est: sic et reversis post poenitentiam, et audientibus: surget? dicit Dominus . Et, Convertimini ad me, filii convertentes; et ego sanabo contritio
Abbreviated transcription (Latin):
consurge induere fortitudinẽ
brachiũ dñi. Consurge sicut in
diebus antiqͥs ⁊ omnẽ tuã exer¬
ce fortitudinẽ: ut qui ꝑ multa
etiã nos tua fortitudine ꝓtegas.
Tu es enĩ qui ꝑcussisti suꝑbum.
uulnerasti draconẽ regem egyp¬
ti pharaonẽ: qui ⁊ in ihe zechi¬
ele draco magnus appellatur.
Tu siccasti mare rubrũ: ut ꝑ aqͣs.
uehem̃tissimas. ⁊ ꝓfunda maris.
uiã pͦpłs tuus repperiret uegyp¬
tios fugeret ꝑsequentes. Q gͥis
ta fecisti nc̃ quoq redẽptos &
liberatos sanguine tuo reduc in
syon. ⁊ in cȩlestem iherłm: siue
in eccłam quã tuo tibi sanguine
p̃parasti. In qua cũ fuerint: gaude¬
bunt leticia sẽpit̾na. ⁊ dicent.
Dñe ut scuto bone uoluntatis tue
coronasti nos. Habebunt enini
gaudiũ atq leticiã. fugiente
dolore & gemitu. Hoc iuxta he¬
brahicũ: ceterũ uxta lax iherłm.¬
id peccatͥr anima ꝓuocat᷑ ut in¬
duat fortitudinẽ brachii sui &

Expanded text:
consurge: induere fortitudine, consurge: induere fortitudine, brachium Domini. Consurge sicut in diebus antiquis, et omnem tuam exerce fortitudinem, ut qui per multa etiam nos tua fortitudine protegas. Tu es enim qui percussisti superbum, vulnerasti draconem, regem ti Pharaonem, qui et in Ezechiel draco magnus appellatur . Tu siccasti mare Rubrum, ut per aquas vehementissimas, et profunda maris, viam tuus populus reperiret, et Aegyptios fugeret persequentes. Qui igitur ista fecisti: nunc quoque redemptos et liberatos sanguine tuo, reduc in Sion, et in coelestem Jerusalem, sive in Ecclesiam quam tibi tuo sanguine praeparasti: in qua cum fuerint, gaudebunt laetitia sempiterna, et dicent: Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos . Habebunt enim gaudium atque laetitiam, fugiente dolore et gemitu. Hoc juxta Hebraicum. Caeterum juxta LXX Jer peccatrix anima provocatur ut induat fortitudinem brachii sui, et
Abbreviated transcription (Latin):
urge iherłm ⁊ induere fortitu¬
dinẽ brachii tui. Exrurge sicut
in pͥncipio diei sic̃ generatio sẽ¬
piterna. Nonne tu es qui exci¬
disti latitudinẽ dissoluisti dra¬
conẽ. Nonne tu es qui desertũ.
fecisti mare: aquas abyssi mul¬
tas: Q posuist ꝓfundũ maris
iiã transitꝰ his qui fuerant hbe¬
rati ⁊ redẽpti. A dnõ enĩ reducent᷑
In ueniẽt insyon cũ leticia. ⁊ exul¬
Ntatione ȩt̃na. Incapite enĩ eoꝵ laus
i leticia apprehendet eos: fugiet
qͦd hic a lex additũ ẽ : nec in he-¬
breo habetur. nec ullus triũ in¬
terpretũ posuit. Uñ obelo p̃no¬
tandũ ẽ. ⁊ sic cũ suꝑiori sensu se¬
quens capłm copulandũ. Dñs in¬
se credentes fuerat cohortatꝰ di¬
cens. Nolite timere opprobriũ
hominũ: ⁊ blasphemias eoꝵ ne
metuatis. Salutẽq suã ⁊ iusticiã
sẽpit̾nã promiserat in auxihũ.:
loquit᷑ ad brachiũ dñi. ⁊ eiꝰ dep̃¬
catur aduentũ ⁊ ꝓmissũ implo
rat auxihũ. dicens. Consurge

Expanded text:
urge Hierusalem. indue fortitudinem brachii tui, exurin principio diei, sicut generatio sempiterna. Nonne tu es quae excidisti latitudinem, dissolvisti draconem? Nonne tu es quae desertum fecisti mare, aquas abyssi multas: quae posuisti profundum maris viam transitus, his qui fuerant liberati et redempti? A Domino enim reducentur, et venient in Sion cum laetitia et exsultatione aeterna. In capite enim eorum laus et laetitia apprehendet eos. Fugiet quod hic a LXX additum est, nec in Hebraeo habetur, nec ullus trium Interpretum posuit, unde obelo praenotandum est, et sic cum superiori sensu sequens capitulum copulandum. Dominus credentes in se fuerat cohortatus, dicens: Nolite timere opprobrium hominum, et blasphemias eorum ne metuatis. Salutemque suam et justitiam sempiternam eis promiserat in auxilium, loquitur ad brachium Domini, et ejus deprecatur adConsurge,
Abbreviated transcription (Latin):
sui. s in absolutionẽ uilitatis
antiquȩ ⁊ nouationẽ futurȩ
abeuntibus p̃teritis atq antiqͥs.
facta fuerint omĩa noua. Qui¬
dam perire ⁊ ueterascere pro
abolitione ⁊ morte accipiunt.
uixta illud quod in canonica

Expanded text:
ui, sed in abolitionem vilitatis antiquae, et innovationem futurae abeuntibus praeteritis atque antiquis, facta fuerint omnia nova. Quidam perire et veterascere, pro abolitione et morte accipiunt. Juxta illud quod in catholica
Abbreviated transcription (Latin):
faciã in conspectu meo ꝑmane̾.
Si em̃ de scĩs scriptũ ẽ. om̃s qui¬
tabim᷑: & in quatuor psalmorũ
titulis legitur. ꝓ his qui cõmuta¬
bunt᷑. quantomagis hoc de cȩlo
ac sole stellisq credendũ ẽ. qñ
luna solis lum̃ accipiet ⁊ sol sep¬
tuplũ fulgore rutilabit: Unde
& om̃is creatura congemiscit .¬
parturit. expectans reuelationẽ
filioꝵ dĩ ut mutet᷑ in meliꝰ. i ñ
solũ anime hominũ que in mor¬
tales st̃. s & corꝑa cõmutentur¬

Expanded text:
onspectu meo . Si enim de sanctis scriptum est: Omnes quitabimur : et in quatuor psalmorum titulis egitur: Pro his qui immutabuntur: quanto magis hoc de coelo ac sole stellisque credendum est, quando luna solis lumen accipiet et sol septuplo fulgore rutilabit? Unde et omnis creatura congemiscit et parturit, exspectans revelationem filiorum Dei, ut mutetur in melius . Et non solum animae hominum, quae immortales s
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Et in hebraico dicit᷑. Celi sic̃
fumꝰ liquescent. siue uirta aqui¬
lam ⁊ sẏminachũ cõminuent᷑
in nichili: ⁊ in salis modũ conte¬
rentur. ⁊ euanescent. Quoꝵ. pͥor.
quod a cõmuniõe ⁊ deliquio salis
tũ ẽ. Pro quo miror quid dicere
robore accipit᷑: quomͦ fumo qͦd
qui in auras soluit᷑ coequetur.
urta eccłasten. Uanitas uani¬
tatũ. omĩa uanitas. Illudq di¬
cendũ quod si celũ ⁊ t̾ra transi¬
bunt. atq ueterascent: qua con¬
sequentia habitatores eiꝰ sicut
ista moriant᷑ atq dispereant.
cum animas esse perpetuas. &¬
corꝑa resurrectara nouerimus.
Ex quo ꝑspicuũ ẽ cȩlũ ⁊ t̾rã ñ pe¬
rire. s in nichilũ redigi: s in me¬
lius cõmutari. Audite me qui

Expanded text:
aico dicitur: Coeli sicut fumus liquescent. Sive juxta Aquilam et Symmachum, comminuentur in nihili, et in salis modum conterentur et evanescent, quorum prior quod a comminutione et deliquio salis tum est. Pro quo miror quid dicere robore accipitur, quomodo fumo quod qui in auras solvitur, coaequetur juxta Ecclesiasten: Vanitas vanitatum, et omnia vanitas . Illudque dicendum, quod si coelum et terra peribunt atque veterascent, qua consequentia habitatores ejus sicut ista moriantur atque dispereant; cum animas esse perpetuas, et resurrectura corpora noverimus? Ex quo perspicuum est, coelum et terram non perire, et in nihili redigi; sed in melius commutari. Audite me qui
Abbreviated transcription (Latin):
rint ad uos: mentientes. Sicut
enĩ uestim̃tũ consumit᷑ uermi
bus ł tẽꝑe. ⁊ sic̃ lane a tinea de¬
uorantur: sic om̃e ꝑsecutoꝵ. ob¬
probriũ cũ ꝑsecutoribꝰ ꝑtransi
essẽt habiti ꝓ dño pati contumel¬
as. Głabantur aũ quod salus ac iusti¬
cia dñi qui eis uictoriã ⁊ p̾mia re¬
ꝓmiserat. id÷ dñs atq saluator per¬
maneat in ȩt̾nũ. siue in utraq ge¬
neratiõe. prioris pͦpħ ⁊ posterioris.
qui aduentũ illius receperunt.
de quo . supra dicit᷑. Prope est
iustus m̃s. egressus ẽ saluator m̃s.
Consurge consurge. induere for

Expanded text:
 vos mentientes . Sicut enim vestimentum consumitur verme, vel tempore; et sicut lanae a tinea devorantur: sic omne persecutorum opprobrium cum persecutoribus pertransibessent habiti pro Domino pati contumelias . Gloriabantur autem, quia salus et justitia Domini, quae eis victoriam et praemia repromiserat, id est, Dominus atque Salvator permaneat in aeternum, sive in utraque generatione prioris populi et posterioris, qui adventum illius receperunt, de quo et supra dicitur: Prope est justus meus, egressus est salvator meus. Consurge, consurge; ind
Abbreviated transcription (Latin):
mundi istiꝰ firma in dm̃ sohoa¬
te st̃ fide. ł eocłarũ ex gentibus
multitudo dicaturꝰ crebro expo¬
suimus. Et sicut brachiũ dñi. sal¬
uatorẽ. sic brachia eiꝰ que pͦpłos
iudicent om̃s scõs possumꝰ intel¬
ligere. in quibus ds mundũ uich¬
cabit. Leuate in celũ ocłos ur̃os.

Expanded text:
mundi istius firma in Deum solidatae sunt fide, vel Ecclesiarum ex gentibus multitudo dicatur, crebro exposuimus. Et sicut brachium Domini, Salvatorem: sic brachia ejus quae populos judicent, omnes sanctos possumus intelligere, in quibus Deus mundum judicabit. Levate in coelos oculos
Abbreviated transcription (Latin):
que habebat uirũ. Quodq dicit᷑
⁊ ea que ad occidentẽ sunt ponã
in paradysũ dñi. siue mortũ di.¬
illud significat quod sedentibꝰ
in tenebris ⁊ umbra mortis lur
repentina surrex̃. Pꝑadyso in
cuius loco nos delicias utimꝰ in
hebraico ponit᷑ eden: de qͦ in pͥn¬
cipio geneseos scriptũ ẽ. Et hoc
notandũ. quod in syon que cõꝑa¬
tur paradiso di. aliud esse non
facturi st̃ sc̃i cũ angłis di. hoc
etiã in t̾ra iugi in dm̃ laude me¬
ditent᷑. Attendite ad me pͦpłs
m̃s .⁊ tͥbꝰ mea me audite: qr lex
a me exiet. & iudiciũ meũ in lu¬
cẽ ppłor reqͥescet. Prope ẽ iustꝰ m̃s.

Expanded text:
Quodque dicitur: Et ea quae ad Occidentem sunt, ponam in paradisum Domini, sive in hortum Dei, significat illud, quod sedentibus in tenebris et umbra mortis lux repentina surrexit. Pro paradiso, in cujus loco nos delicias vertimus, in Hebraico ponitur EDEN , de quo in principio Geneseos scriptum est. Et hoc notandum, quod in Sion, quae comparatur paradiso Dei, aliud esse non facturi sunt sancti cum Angelis Dei, hoc etiam in terra jugi in Domini laude meditentur. Attendite ad me, populus meus, et tribus mea, me audite: quia lex a me exiet, et judicium meum in luce
Abbreviated transcription (Latin):
chio meo gentes sꝑabt̃. S emel
ut doceat nos ⁊ auribꝰ corꝑis &
sensu anime audire debere. Puo¬
catur q gentiũ multitudo que
ẽ ppłs dĩ ut diligent̃ audiat q̃
dicunt᷑. De quo zacharias: confu¬
gient inquit gentes multe ad
dñm: & erunt ei in pͦpło: siue ut
qͥdam uolunt pͦpłs appellat᷑ reli¬
quie ex ifrł credentiũ ⁊ tͥbꝰ siue
deuterononnii cantico. Letami¬
nigentes cũ pͦpło eiꝰ. Pro tͥbu quã
nos int̃pretati sumꝰ. theodotio
genus. syminachus gentẽ. laxx.
reges transtuler̃t. Nos enĩ sumꝰ
tribus ⁊ gens ⁊ genꝰ dñi regale
sacerdotale: qualis fuit ⁊ abra¬
ham qͥ rex appellatꝰ ẽ. & cȩteri
scĩ de quibꝰ scriptũ ẽ. Nolite

Expanded text:
chio meo sperabunt. Semel ut doceat nos et auribus corporis, et sensu animae audire debere. Provocaturque gentium multitudo, quae est populus Dei, ut diligenter audiat quae dicuntur, de quo Zacharias: Confugient, inquit, gentes multae ad Dominum, et erunt ei in populum . Sive ut quidam volunt, populus appellatur reliquiae ex Israel credentium; et tribus, sive Deuteronomii Cantico: Laetamini gentes cum populo ejus . Pro tribu, quam nos interpretati sumus, Theodotio, genus: Symmachus, gentem: LXX, reges, transtulerunt. Nos enim sumus, et tribus, et gens, et genus Domini regale et sacerdotale, qualis fuit et Abraham, qui rex appellatus est, et caeteri sancti, de quibus scriptum est: Nolite
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittuntur futura ñ dubitent.
porro nixta lbex ꝑsecutoribus
iusticie dr. ut aspiciant in ro¬
bustissimã petrã quã excide¬
runt. ⁊ in foueã laci quẽ fode
In petra exaltauit me. Huiꝰ enĩ
latus lancea ꝑfoderunt. de qͦ
exiuit sanguis ⁊ aqua. Et huiꝰ
foderunt manus ⁊ pedes: dicen¬
te ipso dño saluatore. fõderũt
manus meas ⁊ pedes meos: dinu¬
merauert̃ omĩa ossa mea. Pos
dicere saluatoris. in quo conchtꝰ
prius sterilis int̾pretat᷑ ȩccła
que alio nomine appellat᷑ syon:
quã dñs consolatus ẽ ⁊ posuit
deserta eiꝰ quasi ꝑadysũ. Plu

Expanded text:
mittuntur, futura non dubitent. Porro juxta LXX persecutoribus justitiae dicitur, ut aspiciant in robustissimam petram, quam exciderunt, et foveam laci quam foderIn petra exaltavit me. Hujus enim latus lancea perfoderunt, de quo exivit sanguis et aqua, et hujus foderunt manus et pedes, dicente ipso Domino Salvatore: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea . Posdicere Salvatoris, in quo conditusprius sterilis, interpretatur Ecclesia, quae alio nomine appellatur Sion, quam Dominus consolatus est, et posuit deserta e
Abbreviated transcription (Latin):
magnarũ alarũ. plena ungui¬
biis. que habet ductũ intrandi
m libanũ: & charmelũ pͥorẽ
significare p̾płm. de qͦ supra dic̃¬
tum ẽ. Et erit libanꝰ in chermel
⁊ chermel in saltũ reputabitur:
ꝙ saron eandẽ habere intelli¬
gentiã. scriptura dicente. factꝰ
ẽ saron sic̃ desertũ. Omĩs gͥ can¬
dor cultꝰ di. & circũcisionis sci¬
entia. ⁊ loca uberrima atq
cãpestria que appellant᷑ saron.
ꝓ quibꝰ syminachis interpretatꝰ
ẽ cãposꝰ dabunt᷑ quonda deser

Expanded text:
magnarum alarum plena unguimagnarum alarum plena unguibus, quae habet ductum intrandi in Libanum et Carmelum : priorem significare populum, de quo supra dictet Carmel in saltum reputabitur ; et Saron eamdem habere intelligentiam, Scriptura dicente: Factus est Saron sicut desertum. Omnis igitur candor, cultus Dei, et circumcisionis scientia, et loca uberrima atque campestria, quae appellantur Saron, pro quibus Symmachus interpretatus est campos, dabuntur deser
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ingrediebat᷑ ꝑ eã. que nẽ
florebit ut liliũ. siue ut sig¬
nificantiꝰ expressit aqͥla chy¬
tosis. quã nos tumentẽ rosã.
& necdũ foliis dilatatis pos¬
sumus dicere: florebit autẽ.
nus odor sumꝰ in om̃i loco. &
illud cantici canticor. Flores
uisi ft̃ in terra. mandragore de¬
derunt. odorẽ suũ. Eͦdq in ber
ponit᷑. & exultabt̃ deserta ior¬
danis. in hebraico qͥde ñ habet᷑.
s possumꝰ dicere ioħis in iorda¬
ne fluiuio penitentiȩ baptismũ
demonstrari. quod dñs suo
lauachro signauit atq fir¬
mauit. Et qr de solitudine fi
in qua fuit ioħ̾s. consequent̃
iungi pot̃ iordanis: ut ꝑ deser¬
tũ gentiũ ueniamꝰ ad baptism̃
saluatoris. Qͦdq sequit᷑. gła h
bani data ẽ .ei. & decor charme¬
l ⁊ saron: iuxta pͥorẽ explana¬
tionẽ debemꝰ acciꝑe: in qua
diximꝰ libanũ tẽplũ. siue hie¬
rłm intelligi. dicente ⁊ acha¬
ria. Aperi libane portas tuas.
& hierechiel. Aquila magna

Expanded text:
 ingrediebatur per eam, quae nunc florebit in lilium, sive ut significantius expressit Aquila, καλύκωσις, quam nos tumentem rosam et necdum foliis dilatatis possumus dicere. Florebit autem, bonus odor sumus in omni loco . Et illud Cantici Canticorum: 447 Flores visi sunt in terra: mandragorae dederunt odorem suum . Quodque in LXX ponitur, et exsultabunt deserta Jordanis, in Hebraico quidem non habetur, sed possumus dicere Joannis: in Jordane fluvio poenitentiae baptismum demonstrari, quod Dominus suo lavacro signavit atque firmavit. Et quia de solitudine figin qua fuit Joannes, consequenter jungi potest Jordanis, ut per desertum gentium veniamus ad baptismum Salvatoris. Libani data est ei, et decor Carmeli et Saron, juxta priorem explanationem debemus accipere, in qua diximus Libanum Templum sive Jerusalem intelligi, dicente Zacharia: Aperi, Libane, portas tuas ; et Ezechiel: Aquila magna
Abbreviated transcription (Latin):
strutioñ. & occurrent demo¬
nia. onocentaurus & pilosus
clamabit alt̾ ad alterũ. Ibi cu¬
bauit lamia ⁊ inuenit sibi re¬
quiem : ibi habuit foueã eri¬
tius. ⁊ enutriuit catulos & cir¬
cũfodit ⁊ fouit in umbra eiꝰ.
Illuc congregati ft̃ milui alt̃

Expanded text:
ccurrent demonia, onocentaurus et pilosus clamabit alter ad alterum. Ibi cubauit lamia et inuenit sibi requiem. Ibi habuit foueam ericius, et nutriuit catulos, et circumfodit, et fouit in umbra eius. Illuc congregati sunt milui, alter
Abbreviated transcription (Latin):
Uenite & comedite panẽ meum.
bibite uinũ quod miscui uobis.
relinqͥte infantiã ⁊ uiuite & am¬
bulate ꝑ uias prudentiȩ. Stulta
enĩ mundi elegit ds: quoꝵ stul¬
torũ pͥnceps loquit᷑ in psalmo.
Ds̃ tu scis insipientiã meã. Sed
stultũ di: sapientiꝰ ẽ hominibꝰ.
Unde laex transtulerunt. Qui
disꝑsi fuerant. idi⁊ a sotietate
dñi separati nequaꝗͣ errabunt.
Sequit᷑. Non erit ibi leo. aduer¬
sariꝰ nr̃ diaboł qͥ circuit rugiens
quomͦ ouile dnĩ possit intrare:
& male bestiȩ satellites eiꝰ ñ as¬
cendent ꝑ eã. Neq enĩ uesti¬
giũ colubri. in petra inueniri¬

Expanded text:
panem meum, et bibite vinum quod miscui vobis. Relinquite infantiam, et vivite, et ambulate 450 per vias prudentiae . Stulta enim mundi elegit Deus : quorum stultorum princeps loquitur in psalmo, Deus tu scis insipientiam meam. Et stultum Dei sapientius est hominibus . Unde LXX transtulerunt: Et qui dispersi fuerant , et a societate Domini separati, nequaquam errabunt. Sequitur, Non erit ibi leo: adversarius noster diabolus, qui circuit rugiens, quomodo ovile Domini possit intrare . Et malae bestiae, satellites ejus, non ascendent per eam. Neque enim vestigiu
Abbreviated transcription (Latin):
Benedicite dño de fontibꝰ isrł.
Incubilibꝰ animarũ gentiliũ
in qͥbꝰ priꝰ dracones habitabant
erunt calami & iuncus : quibꝰ
scribat᷑ fides dñi. & in quibus
fessa priꝰ menbra reqͥescant.
siue erit leticia amiñ. & caule
gregũ. ut assumant alas colũ¬
be. & humilia relinquentes ad
excelsa festinent: possintq cũ
psalmista dicere. Dñs pascit
me. & nichil mͥ deerit. in loco
pascue ibi me collocauit: suꝑ
aquas refectionis educauit
me. Ibi erit semita ⁊ uia mun
cit ipsa de se. ego sũ uia per
quã qͥ pollutꝰ ẽ transire non
poterit. Uñ ⁊ in psalmo dr.
Beati inmacłati in uia. Et

Expanded text:
Benedicite Domino de fontibus Israel . Benedicite Domino de fontibus Israel . In cubilibus animarum gentilium, in quibus prius dracones habitabant, erunt calamus et juncus, quibus scribatur fides Domini, et in quibus fessa prius membra requiescant; sive erit laetitia avium, et caulae gregum: ut assumant alas columbae, et humilia relinquentes, ad excelsa festinent, possintque cum Psalmista dicere, Dominus pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi me collocavit: super aquas refectionis educavit me. Ibi erit semita, et via mucit ipsa de se: Ego sum via , per quam qui pollutus est, transire non poterit. Unde et in psalmo dicitur, Beati immaculati in via
Abbreviated transcription (Latin):
claudi ambulãt. lȩpsi mundan¬
tur: surdi audiunt. mortui re¬
surgunt. pauꝑes eu̾głiantur:
tam̃ cotidie explet᷑ in gentibus.
qñ qui priꝰ cecierant. & in ligna
⁊ lapides impingebant uerita¬
tis lum̃ aspiciunt : & qͥscriptu¬
rarum uerba surdis auribꝰ au¬
dire ñ poterãt. ad di p̃cepta le¬
tant᷑. qñ qͥ priꝰ claudi erant. &
rectã uiã ñ tenebant. saliunt
sic̃ cerii. immitantes doctores
ne possint unũ dnm confiteri.
Id circo aũ aꝑient᷑ ocħ. aures
audient. salient clauch. aꝑta
erit lingua mutoꝵ. q scisse
sunt. siue eruperunt in deserto
quonda ȩccłe aque baptismi sal¬
uatoris. & torrentes ac riui in so¬
litudine. diuerse scilicet gre sꝑi¬
tales. & que erat arida in stagñ
paludesq conu̾sa ẽ. ut ñ solum
careret ardore sitis. s nauiga¬
bilis esset.⁊ irrigua. & haberet
fontes plurimos qͦs ceruus desi¬
derat: quos qͥ biberit. pot̾ bene¬
dice̾ dño. uixta illud qͦd scriptũ :

Expanded text:
claudi ambulant: leprosi mundantur: surdi audiunt: mortui resurgunt: pauperes evangelizantur ; tamen quotidie expletur in gentibus, quando qui prius caeci erant, et in ligna et lapides impingebant, veritatis lumen aspiciunt. Et qui Scripturarum verba surdis auribus audire non poterant, nunc ad Dei praecepta laetantur; quando qui prius claudi erant, et rectam viam non tenebant, saliunt sicut cervi, imitantes doctores ne possent unum Dominum confiteri. Idcirco autem aperientur oculi, aures audient, salient claudi, et aperta erit lingua mutorum, quia scissae sunt, sive eruperunt in deserto quondam Ecclesiae aquae baptismi salutaris, et torrentes ac rivi in solitudine, diversae scilicet gratiae spirituales: et quae erat arida, in stagnum paludesque conversa est, ut non solum careret ardore sitis sed navigabilis esset et irrigua, et haberet fontes plurimos, quos cervus desiderat, quos qui biberit, potest benedicere Domino, juxta illud quod scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in picẽ. & ascendit fumus
illiꝰ sempit̾nꝰ. & habitant in ea
onocrotał & eritius & ibix. ⁊
coruus. dracones & strutiones.
demonia & onocentauri. la¬
mia. & pilosi. ꝙ dñi suꝑ eam
impleta sententia ẽ: relinq̃t᷑
uob̾ domꝰ ur̃a deserta. prop¬
terea que priꝰ deserta fuerat.
de qua in psalmo dicit᷑. Uax
dñiconcutientis desertũ: &¬
cõmouebit dñs desertũ cades:
uar dñi p̃parantis ceruos & re¬
uelabit condensa siluarum.
mutabit᷑ in rerũ om̃iũ habun¬
dantiã. & pugnantibꝰ ceruis
de uniuersis saltibꝰ nationũ.
bestie que eas priꝰ possederãt
expellent᷑. ut impleat᷑ illud
qͦt in hoc eodẽ ꝓpħa dicitur.

Expanded text:
est in picem et ascendit fumus illius sempiternus, et habitant in ea onocrotalus et hericius, ibis et corvus, dracones et struthiones, daemonia et onocentauri, lamia et pilosi: et Domini super eam impleta sententia est: Relinquetur vobis domus vestra deserta : propterea quae prius deserta fuerat, de qua in psalmo dicitur: Vox Domini concutientis solitucommovebit Dominus desertum Cades. Vox Domini praeparantis cervos; et revelabit condensa silvarum , mutabitur in rerum omnium abundantiam, et pugnantibus cervis, de universis saltibus nationum bestiae, quae eas prius possederant, expellentur, ut impleatur illud quod in hoc eodem Propheta dic
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ perpetrabit. ipsiꝰ decreto atq
mensura singła cõplebunt᷑. &
usq in generationes sẽpiternaᷤ
suũ ordinẽ ñ relinquent. Hȩc
uixta hebraicũ ⁊ explanationẽ
historicã dicta st̃. Ceterũ qͥ tro¬
pologiã sequit᷑. expulso ppło

Expanded text:
est perpetrabitur. Ipsius decreto atque mensura singula complebuntur: et usque in generationes sempiternas suum ordinem non relinquent. Haec juxta Hebraicum et explanationem historicam dicta sint. Caeterum qui tropologiam sequuntur, expulso
Abbreviated transcription (Latin):
que hebraice dr lilith. & a solo
syminacho translata ẽ lamia
si consideremꝰ de diuersis
gentibus adductas hierłm
colonias. ⁊ nicta ritũ ꝓuntiarũ
suarũ singłaᷤs familias ꝓpͥorũ de¬
monũ coluisse portenta: hec om¬
nia hierłm habitasse firmabimꝰ.
QSq larr transtuler̃t̃. ibi ouia¬
uerunt sibi cerui. & udert̃ fa¬
cies suas. numero transierunt.
unꝰ ex ipsis ñ periit. nec quesiuit
alterũ: Dñs enĩ p̃cepit eis. &
sp̃c eiꝰ congregauit eos. ⁊ ipse de¬
dit eis sortes. & manꝰ illiꝰ diuidet
eis ut pascant᷑ in sẽpiternũ. s pos¬
sideant in generatione generati¬
onũ. & reqͥescãt in ea: Sic allego¬
rice int̃pretabimur. ut doceamꝰ

Expanded text:
e dicitur LILITH  ; et a solo Symmacho translata est lamiasi consideremus de diversis gentibus adductas Jerusalem colonias, et juxta ritum provinciarum suarum, singulas familias propriorum daemonum coluisse portenta, haec omnia in Jerusalem habitasse firmabimus. Quodque LXX transtulerunt: Ibi obviaverunt sibi cervi, et viderunt facies suas: numero transierunt, unus ex ipsis non periit, nec quaesivit alterum. Dominus enim praecepit eis, et spiritus ejus congregavit eos: et ipse dedit eis sortes, et manus illius dividet eis: ut pascantur in sempiternum, et possideant in generatione generationum, et requiescant in ea: sic allegorice interpretabimur, ut doceamus
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃: & sp̃c illiꝰ congregauerit eos
dederitq sortẽ atq diuiserit.
ut alius ad indos. alius ad hys¬
panias. alius ad illiricũ. alius
euangłii sui atq doctrine ꝓ¬
uintia reqͥesceret: que nos suꝑ¬

Expanded text:
spiritus illius congregaverit eos, dederitque eis sortes atque diviserit, ut alius ad Indos, alius ad Hispanias, alius ad Illyricum, alius Evangelii sui atque doctrinae provincia requiesceret
Abbreviated transcription (Latin):
ibi. nec ꝑditoꝵ. numero conum
tur in nichili: ⁊ in domibꝰ quon¬
dam ornatissimis. spine & urti¬
ce & paliurus orient᷑. eritq cu¬
bile draconũ. ⁊ pascua strutio¬
nũ. que & ipsa signa st̃ extre¬
ma solitudinis. & occurrent
sibi in ea iuxta late. diuersa
demoñ fantasmara. siue ut
om̃s ahi uixta hebraicũ tran¬
stulert̃. siim. & ihim. onocen¬
tauri ⁊ pilosi. & Iamia que gen¬
tiliũ fabule & poetar̃ figm̃ta
describunt. Fritiũ qͦq ibi enu¬
trire catulos. & stationẽ habẽ
fidissimã. illuc congregari mil¬
uos rapacissimã auẽ. que he¬
braice appellat᷑ daioth. siue
tura ꝓnuntio rebus omĩa com¬
plebunt᷑. In libro enĩ scriptũ ẽ
dñi. & illiꝰ sententia definita:
u ne unũ qͥde irritũ erit. Nam

Expanded text:
o conjuntur in nihili, et in domibus quondam ornatissimis spinae et urticae et paliurus orientur. Eritque cubile draconum, et pascua struthionum, quae et ipsa signa sunt extremae solitudinis. Et occurrent sibi in ea, juxta LXX diversa daemonum phantasmata, sive ut om onocentauri, et pilosi, et lamia, quae Gentilium fabulae, et poetarum figmenta describunt. Hericium quoque ibi enutrire catulos, et stationem habere fidissimam: illuc congregari milvos, rapacissimam avem, quae Hebraice appellatur DAJOTH  , sive tura pronuntio, rebus omnia complebuntur. 445 In libro enim scripta sunt Domini, et illius sententia definita, et ne unum quidem irrit
Abbreviated transcription (Latin):
uastitatẽ quondã regni poten¬
tissimi. p̃dicari: qͦd uixta litte¬
rã pleriq nr̃oꝵ etiã in apocha¬
lipsi ioh̃is scriptũ putant.
Nos aũ ex eo qͦd dr. dies ultio¬
nis dni. annꝰ retͥbutioñ iudi¬
cii syon: hunc arbitram᷑ an¬
nũ de quo loquit᷑ ipse saluator.
me: p̃dicare captiuis remissi
onẽ. ⁊ cecis ut uideant. uocare
annũ dñs acceptabiłe & diem
retͥbutionis do nr̃o. consolari
omĩs lugentes. & dare plangen¬
tibꝰ syon głam: de quo supra
dictũ ẽ. Mulieres opulente sur¬
gite. & dierũ anni recordami
ni cũ spe. Ac pꝰ hoc post gene¬
ralem totiꝰ orbis consũmatio¬
nẽ. reuertit scriptura ad hie¬
rusałe. cui illo tẽpore loque¬
batur. ⁊ uastitatẽ eiꝰ pleno
sermone describit: qͦd scilicet
postq̃ tẽpꝰ romane obsidionis.
aduenerit. pice ⁊ sulphure &
flãmis ardentibꝰ omĩa cõple¬
antur. & fumꝰ illiꝰ maneat in
ȩt̾nũ. habitentq ibi onocro¬
que animantia in desertis lo¬

Expanded text:
ni potentissimi praedicari, quod juxta litteram plerique nostrorum etiam in Apocalypsi Joannis scriptum putant. Nos autem ex eo quod dicitur, dies ultionis Domini annus retributionum judicii Sion hunc arbitramur annum, de quo loquitur ipse Salvator: mut videant, vocare annum Domini acceptabilem, et diem retributionis Deo nostro: consolari omnes lugentes, et dare plangentibus Sion gloriam : et de quo supra dictum est: Mulieres opulentae surgite : et dierum anni recordamini in dolore cum spe, ac per hoc post generalem totius orbis consummationem reverti Scripturam ad Jerusalem, cui illo tempore loquebatur, et vastitatem ejus pleno sermone describi: quod scilicet postquam tempus Romanae obsidionis advenerit, pice et sulphure et flammis ardentibus omnia compleantur, et fumus illius maneat in aeternum, habitentque ibi onocroquae animantia in desertis lo
Abbreviated transcription (Latin):
de romano dicta imꝑio sus¬
picant᷑. Nonnulli ad orbem
referunt. ne apͥoribꝰ discrepa-¬
ta & inuia: ꝙ exultabit soli¬
tudo. & florebit quasi lilium.
Germinans germinabit. & ex¬

Expanded text:
de Romano dicta imperio suspicantur, nonnulli ad orbem referunt, ne a prioribus discrepaLaetabitur deserta etde Romano dicta imperio suspicantur, nonnulli ad orbem referunt, ne a prioribus discrepa