comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
craripbancur. p̃iudiciũ inferre ñ pocuerunt. p̃sumptum
sinsse cognoscitur uirib carere ñ dubiũ ẽ. nec posseiter
ȩccłiastica ullomodostatuta censeri:
apud nos incertum habetur. hancipsamscripturã mulltus
es inomenti: quam etiam si aliqua possit subsistereratione
modis omnib insynodali conuentu. ꝓuida beaticuiis
uĩȩ sententia eneruari conueniebat. & in irricũ deduci. ne
in exemplũ remaneret p̃sumendi quibuslibet laicis qmuis
religiosis uelpotentib in quacumq ciuitate quolibet m
aliquia decernere dde eccłiasticis facultatibꝰ conuerire: ut
solssacerdotib disponend̃i indiscusse ado eura cominis
si placet rem fieri firmam qͣm credo eccl̃iasticis facultatibus con¬
uenire. ut cognoscant om̃s quos in me uanus furor excitauit.
nichil me magisstudere quam ut saluum ẽẽ possit. qđ mͥ ẽ adõ
gratum cẽdebeat. & ad eccłiastici custodiã patͥmonii ꝑtinere.

Expanded text:
crari probantur, praejudicium inferre non potuerunt, praesumptum crari probantur, praejudicium inferre non potuerunt, praesumptum fuisse cognoscitur, viribus carere non dubium est, nec posse inter ecclesiastica ullo modo statuta censeri? apud nos incertum habetur, hanc ipsam scripturam nullius esse momenti, quam, etiamsi aliqua posset subsistere ratione, modis omnibus in synodali conventu provida beatitudinis vestrae sententia enervari conveniebat, et in irritum deduci, ne in exemplum remaneret praesumendi quibuslibet laicis, quamvis religiosis vel potentibus, in quacunque civitate quolibet modo aliquid decernere de ecclesiasticis facultatibus; quarum solis sacerdotibus disponendi indiscusse a deo cura commissi placet, rem fieri firmam, quam credo ecclesiasticis facultatibus convenire, ut agnoscant omnes, quos in me vanus furor excitavit, nihil me magis studere, quam ut salvum esse possit quod mihi est a deo sgratum esse debeat et ad ecclesiastici custodiam patrimonii pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
sedisaplice int̾fuisse. uelꝓpria subscriptione firmasse mon¬
stratur. Eulalus ep̃c siracusanȩ ȩccłiȩ dixit. Scriptura quȩ
in sacerdotali concilio recitata ẽ. eidentissimis documentis
constat inualida: primum quod contra patrũ regulas. a
laicis quamuis religiosis. quibus nulla de eccłiastieis faculta¬
tibus aliquid disponendi legiturumquam accributa facultas
faclauidetur: dcinde quod nullius pfulis apłicȩ seãis fubscͥp¬
tione firmata docetur. Quod si cuiuslibet ꝓumciȩ sacerdos
intta suostminos concibio habito. quicquia sine metͥpolita¬
insiue antistitis auctoritate cestatus fuerit. irritũ ee debere
patres sancti sanxerunt. quantomagis quod in apłica sede
ꝑuniuersum orbem primatũ obtinens facerdotii. statutis
smodalibus consueuit tribuere firmitatẽ. a laicis. licet con¬
sententibus aliquantis ep̃is. qui tamen pontisici a quo conse¬

Expanded text:
sedis apostolicae interfuisse vel propria subscriptione firmasse monsedis apostolicae interfuisse vel propria subscriptione firmasse monstratur. Eulalius episcopus Syracusanae Ecclesiae dixit: Scriptura quae in sacerdotali concilio recitata est, evidentissimis documentis constat invalida. Primum, quod contra Patrum regulas a laicis, quamvis religiosis, quibus nulla de ecclesiasticis facultatibus aliquid disponendi legitur unquam attributa facultas, facta videtur. Deinde, quod nullius praesulis apostolicae sedis subscriptione firmata docetur. Quod si cujuslibet provinciae sacerdotes, intra terminos suos concilio habito, quidquam sine metropolitani, suive antistitis auctoritate tentaverint, irritum esse debere Patres sancti sanxerunt: quanto magis, quod in apostolica sede,toli Petri per universum orbem primatum obtinens sacerdotii, statutis synodalibus consuevit tribuere firmitatem, a laicis, licet consentientibus aliquantis episcopis qui tamen pontifici, a quo conse
Abbreviated transcription (Latin):
uel requie animarũ suarum unusquisq uenerabili ȩccłiȩ
pauꝑũ causa contulerit. aut certe reliquerie. abhisquos ho
matime seruare conuenerat malienate transferatur Piane
quȩcũq in geminis uł auro acq argento. necnon ⁊ uestibus
minus apta usibus uel ornatus ȩccłiȩ uidebunt᷑. que seruari
acdiu manere non possunt. sub iusta estimatione uendant᷑.
tis potuit obligare pontificem. quia ñ licuit laicostatuendi
mȩccłia p̃ter papam romanũ aliquam potestatẽ. cui obseq̃n¬
di manet necessitas. ñ auctoritas imꝑandi: marcime cum nec
papa romanus subscripserit. nec alicuiꝰ scm canones metro¬
politani assensus legatur. Petrus ep̃c rauennatis ẽẽ dicit. Sc̃p¬
cura q̃in nr̃a congregatione uulgata ẽ. nulliseã uirib subsis¬
tere manifestum ẽ. quia nec canonibus conuenit: & a laica
concepta ꝑsona uidecur. maxime quia in ea nullus p̃stil

Expanded text:
vel requie animarum suarum unusquisque venerabili 'ecclesiae vel requie animarum suarum unusquisque venerabili 'ecclesiae pauperum causa contulerit aut certe reliquerit, ab his, quos hoc maxime servare convenerat, in alterum transferantur. plane quaecumque in minus apta usibus vel ornatui ecclesiae videbuntur, quae servari ac diu manere non possunt, sub justa aestimatione vendantur, tis potuit obligare pontificem, quia non licuit laico statuenti in Ecclesia praeter papam Romanum habere aliquam potestatem, cui obsequendi manet necessitas, non auctoritas imperandi, maxime cum nec papa Romanus subscripserit, nec alicujus secundum canones metropolitani assensus legatur. Petrus episcopus Ravennatis Ecclesiae dixit. Scriptura quae in nostra congregatione vulgata est, nullis eam viribus subsistere manifestum est: quia nec canonibus convenit, et laica persona concepta videtur, maxime quia in ea nullus praesul
Abbreviated transcription (Latin):
necur ediaete. Iicuit laico bomini. anachema mot
dine ȩccliastico dictare: aut si potuit laicus sacerdoti anathe¬
ma dr̃e. & contta canonesquodei non compecebat ꝯsticuere:
Dicite. uobis quid uidecur. Be melicuit laico legemdare :
Sc̃a synodus dixit. Non licuit. E adiecit. lege sequentia.
Pormisda diaconus legit. & his qui p̃diũ rusticum uelur¬
uanum uris eccłiasti ei fuerit consecatus. nouerit se nulla lege
uel p̃scriptione munitũ: s siueis qui alienauerit. siue quĩ
consequent uoluntate contraria p̃ciũ huiꝰ modi alienatũ re¬
uocare temptauerit. id cum fructib restituat. qui illud fuerit
consccutus. & cum lege̾t. stepbantis ep̃c uenusine ȩccliȩ sur¬
gense consessu dicit. ꝑlegatur. Normiscda diaconꝰ legit.¬
Quam etiam penam placuit accipientis heredes ꝓberedesq
respicere. In qua re. cuilibet cłicoꝵ contradicendilibera sit
facultas. Iniquũ ẽ enĩ et sacrilegii instar. tit quȩ uł ꝓ salute

Expanded text:
netur edicere, si licuit laico homini anathema in rdine ecclesiastico dictare aut si potuit laicus sacerdoti anathema dicere et contra canones quod ei non competebat constituere? dicite: vobis quid videtur? de me licuit laico legem dare? Sancta synhodus dixit: Non licuit et adiecit: Lege sequentia. Hormisda diaconus legit: 'Et is, qui praedium rusticum vel urbanum iuris ecclesiastici fuerit consecutus, noverit se nulla lege vel perscriptione munitum, sed sive is qui alienaverit sive qui eum sequentur voluntate contraria praedium huiusmodi alienatum revocare temptaverit, id cum fructibus restituat qui illud fuerit consecutus.' Et cum legeret, Stephanus episcopus Venusinae ecclesiae surgens e consessu dixit : N'Quam etiam poenam placuit accipientis heredes proheredesque respicere. in qua re cuilibet clericorum contra dicendi libera sit facultas. iniquum est enim et sacrilegii instar, ut quae vel pro salute
Abbreviated transcription (Latin):
carnem factum cẽ. Id autẽ est ostendere dei uerbum simi¬
liter acnos participiũ habuisse carnis & sanguinis. & cor¬
pus nr̃m ꝓpͥe suum fecisse. & hominẽ ex muliere ꝓcessisse.
non abiecta uel deposita deitate. ut generationẽ illam amit¬
teret quã habebat ex patre. s mansisse etiam assumptio¬
ne carnis deum quod erat. Hoc ubiq recte fidei ratio ꝓ¬
tistatur. In tali sensu scõs patres fuisse comꝑimꝰ. Ideo illi
non dubitau̾unt scãm uirginẽ dice theotochon. non qi uerbi
natura deitas ꝙ in sc̃a uirgine sumpsit exordium. s qd̾ ex ca
natũ sit sactum illud corpus. animatũ anma rationali cui
substantialiter adunatum dei uerbũ carnalit̾ natũ eẽ dici¬
trim et contestans coram deo et electis angłis ut hȩc nobcũ
sentias simul et doceas. ut ȩccłarum pax saluetur. et concor¬
diȩ caritatis ꝙ uincłm indissolubile maneat sacerdotib.¬

Expanded text:
carnem factum esse . Id autem est ostendere Dei Verbum, simicarnem factum esse . Id autem est ostendere Dei Verbum, similiter ac nos participationem habuisse carnis et sanguinis, et corpus nostrum proprie suum fecisse, et hominem ex muliere processisse, non abjecta, nec deposita Deitate, aut generatione illa, quam habebat ex Patre; sed mansisse etiam in assumptione carnis Deum, quod erat. Hoc ubique rectae fidei ratio protestatur. In tali sensu sanctos Patres fuisse comperimus. Ideo illi non dubitaverunt sanctam Virginem dicere Θεοτόκον, non quod Verbi natura, Deitasque in sancta Virgine sumpsit exordium, sed quod ex ea natum sit sacrum illud corpus animatum anima rationali, cui substantialiter adunatum Dei Verbum carnaliter natum esse dicitrem et contestans coram Deo et electis ejus angelis, ut haec nobiscum sentias simul et doceas, ut Ecclesiarum pax salvetur, et concordiae charitatisque vinculum indissolubile maneat sacerdotib
Abbreviated transcription (Latin):
mortĩ eẽt exꝑtus. quantũ ad ipsius naturam ꝑtinet. insa¬
ma enim ẽ hoc uel sentire uel dicere. ẜ quod ut diximꝰ uera
caro ipsius mortẽ gustauit. Ita et resurgente carne ipsius
minũ confitemur. non tanqͣm hominẽ cum uerbo coado¬
rantes ut diuisionis quedam sp̃es inducatur. s unũ iam
ce̾ eundem adoiantes. qr non ẽ alienũ aũbo corpꝰ suum¬
cum quo ipse etiã assidet patͥ. nec hoc ita dicimꝰ quasi duo¬
bus filiis assidentib s uno cũ carne ꝑunitatẽ. qr sitalem
copulationẽ factam ꝑ substantiam. aut quasi impassibi¬
lem aut quasi p arum decorarã noluerioꝰ acciꝑe: in id inci¬
demus ut duos filios ẽẽ dicamꝰ. Nec ẽ enim discernere et di¬
cere hominẽ separatim fuisse sola fibii appellatione honora
pulationẽ nescio quã ꝑhibeant ꝑsonarum. Non enĩ dix̃
scriptura. u̾bum dei ꝑsonam sͥ hominis assumpsisse. sed

Expanded text:
mortem esset expertus, quantum ad ipsius naturam pertinet, insamortem esset expertus, quantum ad ipsius naturam pertinet, insania enim est hoc vel sentire vel dicere, sed quod, ut supra diximus, vera caro ipsius mortem gustavit: ita et resurgente carne, ipsiusam et Dominum confitemur, non tanquam hominem cum Verbo coadorantes, ne divisionis quaedam species inducatur, sed unum jam et eumdem adorantes; quia non est alienum acum quo ipsi etiam assidet Patri. Nec hoc ita dicimus quasi duobus filiis assidentibus, sed uno cum carne per unitatem: quia si talem copulationem factam per substantiam aut quasi impassibilem aut quasi parum decoram voluerimus accipere, in id incidimus ut duos filios esse dicamus. Necesse est enim discernere, et dicere hominem separatim fuisse sola Filii appellatione honoratpulationem, nescio quam, perhibeant personarum. Non enim dicit Scriptura Verbum Dei personam hominis sibi assumpsisse, sed
Abbreviated transcription (Latin):
muliere. iccirco dr natus ẽẽ carnalit̾. Neq enĩ pͥmũ natꝰ ẽ
homo cõmunis de sc̃a uirgine. et tunc demũ inhabitauit
in eo uerbũ. s inpsa uulua ut̾o uirginali secũ carnẽ con¬
iunxit et sustinuit generationẽ carnalem carnis suȩ na¬
tiuitatem faciens. Sic illum dicimꝰ passũ eẽ et resurrex¬
isse. ñ q ds uerbum in sua natura passus sit. aut plagas
aut clauos. aut transfixiones aut alia uulnera susceꝑti.¬
ds namꝙ incorporalis et extra passionẽ est. s qr corpus il¬
lud quod ipsius ꝓpͥum factum ẽ. hȩc sustinuit. ideo hȩc
omnia ꝓ nob̾ipse dicitur passus. Inerat enĩ in eo corpore
quod patiebatur ds: qui pati non poterat. Simili modo
et mortẽ ipsius intelligimus. Immortale enĩ et incorrupti¬
bile ẽ naturaliter & uita & uiuificans łs uerbũ. s qi corpꝰ
ipsius ꝓpͥum gr̃a dei uixta pauli. uocem ꝓ ommib moct̃¬

Expanded text:
muliere. Idcirco dicitur natus esse carnaliter; neque enim prius natus est muliere. Idcirco dicitur natus esse carnaliter; neque enim prius natus est homo communis de sancta Virgine, et tunc demum inhabitavit in eo Verbum; sed in ipsa vulva uteroque virginali se cum carne conjunxit, et sustinuit generationem carnalem, carnis suae nativitatem, suam faciens. Sic illum dicimus et passum esse, et resurrexisse; non quia Deus Verbum in sua natura passus sit, aut plagas, aut clavorum transfixiones, aut alia vulnera, Deus namque incorporalis et extra passionem est: sed quia corpus illud quod ipsius proprium factum est, passum est, ideo haec omnia pro nobis ipse dicitur passus. Inerat enim in eo corpore, quod patiebatur, Deus, qui pati non poterat. Simili etiam modo mortem ipsius intelligimus. Immortale enim et incorruptile est naturaliter, et vita, et vivificans Dei Verbum; sed quia corpus ipsius proprium gra
Abbreviated transcription (Latin):
tia dic. ascendit rursum in cȩlos. Hec nos sequi uerba debe¬
mus. his nos conuenit obtemperare dogmatib. considerai¬
substantialit̾. in effabilit̃. & inrep̃hensibilł factu̾m sit homo.
& mintupatũm sit etiam filius hominis. ñ nuda tantũ mͦ
uoluntate. s nec assumptione sola ꝑsonȩ. s quod diũ sȩ qui¬
dem naturȩ in unũ conuenerunt. umus tamen ex ambobus
xp̃c &e filius. ñ euacuata uel sublata diũsitate naturarum
ꝑ comiunctiones. s ꝙ simul nob̃ effecerunt unũ dm̃ & xp̃m
meffabilemq copulationẽ ad humanitatẽ. Itaꝙis qui
ante scła omnia c̃ natus ex patre: etiã ex muliere carnaliter
sit exordiũ. nec ꝓpter scip̃m opus habuit scdonasci pꝰ illam
natiuitatẽ quam habebat ex patre. Est enim ineptũ &e stul¬
tum hoc dicere qd̾ is qui ante omnia scła c̃ consempiternꝰ
patri. scdę generationis eguerit ut ẽẽ inciperet. s q ꝓptar

Expanded text:
tia die, et ascendisse rursus in coelos. » Haec nos sequi verba debetia die, et ascendisse rursus in coelos. » Haec nos sequi verba debemus, his nos convenit obtemperare dogmatibus, consideransubstantialiter, ineffabiliter et irreprehensibiliter factus sit homo, et nuncupatus sit etiam filius hominis, non nuda tantummodo voluntate, sed nec assumptione sola personae, sed quod diversae quidem naturae in unum convenerint; unus tamen ex ambabus Christus et Filius, non evacuata aut sublata diversitate naturarum per conjunctiones, sed quia simul nobis effecerunt unum Deum et ineffabilemque copulationem ad unitatem. Itaque is qui ante saecula omnia est natus ex Patre, etiam ex muliere carnaliter sit exordium, nec quod propter seipsam opus habuit secundo nasci, post illam nativitatem quam habebat ex Patre: est enim ineptum et stultum hoc dicere, quod is qui ante omnia saecula est consempiternus Patri secundae generationis eguerit ut esse inciperet; sed quia pr
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. & uxta nos homo hominẽ. s uelut alterum pret̃ ip̃m
specialit̾ hominẽ exmuliere. aut qui dicit quod ꝓ se optulis¬
set semet ipsum oblationẽ et non potius ꝓ nob̃solis. ñ enim
eguit oblatione qui peccatũ omnino nesciuit: anathema sit.
Siquis ñ confititur carnẽ dñi uiuificatricẽ ẽẽ. & ꝓpͥam ip¬
sius uerbi dei patris. s uelut alteriꝰ preter ip̃m comuncti
eidem ꝑ dignitatẽ. aut quasi diuinam habentis habitatio¬
nem. ac non potius uiuificatͥcem ẽẽ. qi facta ẽ ꝓpͥa u̾bi iui¬
ficare ualentis: anathema sit.
ne. et mortẽ carne gustasse. factum pͥmogenitũ ex mortius
scđm qd̾ uita ẽ et uiuificator ut d̾s: anathema sit.
it gͥ sc̃a & magna sẏnod̾ ipsum qͥ ẽ ex deo patre naturali¬
ne. ꝑ quẽ et cum quo omnia fec̾it pater. hunc descendisse
incarnatũ eẽ. & hominẽ factum passum ẽẽ et resurrexisse tir¬

Expanded text:
tum est et homo, juxta nos homines, sed velut alterum praeter ipsum tum est et homo, juxta nos homines, sed velut alterum praeter ipsum specialiter hominem ex muliere; aut qui dicit quod pro se obtulisset semindiguit oblatione qui peccatum nescit; anathema sit.quis non confitetur carnem domini uiuificatricem esse et propriam ipsius uerbi dei patris, sed uelut alterius preter ipsum coniuncti eidem per dignitatem aut quasi diuinam habentis habitationem, ac non potius uiuificatricem esse, quia facta est propria uerbi uiuificare une, et mortem carne gustasse, factumque primogenitum ex mortuis, secundum quod vita est et vivificator ut Deus; anathema sit.itur sancta et magna synodus ipsum qui est ex Deo Patre naturalimen de lumine, per quem et cum quo omnia fecerit Pater, hunc descendisse, incarnatum esse, et hominem factum, passum esse, resurrexisse ter
Abbreviated transcription (Latin):
ec unigeniti głam tanqͣm alteri pret̾ ipsum existenti tribuit:
anathema sit.
Siquis audet dicere assum ptũ hominẽ coad orandũ deo uer¬
bo et glorificandum et connuncupandũ dm̃ tanqͣm alterũ
cum altero. nam con syllaba suꝑadiecta hȩc cogit intelligi.
ac ñ potius una supplicatione ueneratur tmmanuel unãc
ciglonficationẽ dependit urxta quod uerbum factum ẽ ana
qui alicna uirtute ꝑ eum usus fuerit: et ab eo acceꝑit effica¬
tiam contra immundos sp̃c posse. & coram hominib diuina
signa ꝑfic̾e. ar non potiꝰ ꝓp̾um fatetur eiꝰ sp̃m ꝑ quẽ diuina
signa ex pleuit: anathema sit
ontificem et apłm confessionis nr̃e factum ẽe xp̃m duna¬
scriptura cõmemorat. Optulit enim semet ipsum ꝓ nob̾ in
odorem suauitatis deo et patri. Siquis gͦ pontificem et apo¬
stolum nr̃m dicit factum non ipsum dei uerbũ qñ caro fac¬

Expanded text:
et unigeniti gloriam tanquam propter ipsum existenti tribuit, et unigeniti gloriam tanquam propter ipsum existenti tribuit, anathema sit. VIII. Si quis audet dicere assumptum hominem coadorandum Deo Verbo et conglorificandum et connuncupandum Deum tanquam alterum cum altero, nam con syllaba superadjecta haec cogit intelligi, ac non potius una supplicatione veneratur Emmanuel unamque ei glorificationem dependit juxta quod Verbum caro factum est, anaqui aliena virtute per eum usus fuerit, et ab eo acceperit efficaciam contra immundos spiritus, posse et hominibus divina signa perficere, ac non potius proprium fatetur ejus Spiritum per quem divina signa complevit; anathema sit. X. Pontificem et apostolum confessionis nostrae factum eScriptura commemorat. Obtulit enim semetipsum pro nobis « in odorem suavitatis » Deo et Patri. Si quis ergo Pontificem et Apostolum nostrum dicit factum non ipsum Dei Verbum, quando caro fac
Abbreviated transcription (Latin):
connexione comungens ea quȩ scđm dignitatẽ fit uel etiam
auctoritatẽ aut potestatẽ. ac non potius conuentu qͥ ꝑ uni¬
tatẽ factus ẽ naturalẽ: anathema sit.
scriptis continentur & euangłicis diuidit. uel quȩ de. xp̃o
dicunt᷑ a sc̃is uel ab ipso. & aliquas quidẽ ex his uelut ho¬
mini qui pret̾ dei uerbum specialit̾ intelligat᷑ aptauerit.
illas autẽ tanqͣm dignas deo soli. dei patris uerbo depu¬
tau̾it: anathema sit.
Siquis audeat dicere xp̃m hominẽ theophiͦron id est dei¬
ferum. ac non potiꝰ dm̃ ẽẽ ueracit̾ dixerit. tanquã filium
ꝑ naturam scd̃m qd̾ uerbum caro factum ẽ. & communi¬
cauit similit̾ ut nos carni et sanguini: anathema sit.
Si quis dicit dm̃ ẽe uel dñm xp̃i dei patris uerbũ non ma¬
gis cundem ip̃m confitetur dm̃ simula&e hominẽ. ꝓpt̾ea qd̃
uerbum caro factũ ẽ scdm scripturas: anathema sit.
Si quis uelut hominẽ iħm oꝑante deo uerbo dicit adiutũ

Expanded text:
connexione conjungens ea quae secundum dignitatem est, vel etiam auctoritatem aut potestatem, ac non potius conventu qui per unitatem factus est naturalem, anathema sit. scriptis continentur et evangelicis dividit, vel quae de Christo dicuntur a sanctis vel ab ipso, et aliquas quidem ex his velut homini qui praeter Dei Verbum specialiter intelligatur aptaverit, illas autem tanquam dignas Deo soli, Dei Patris Verbo, deputaverit, anathema sit. 71 V. Si quis audeat dicere hominem Christum theophoron, id est deiferum, ac non potius Deum esse veraciter dixerit, tanquam Filium per naturam secundum quod Verbum factum est caro, et communicavit similiter ut nos carni et san non magis eumdem ipsum confitetur Deum simul et hominem propterea quod Verbum caro factum est secundum Scripturas, anathema sit. VII. Si quis velut hominem Jesum, operante Deo Verbo, dicit adjutum
Abbreviated transcription (Latin):
habita. in qua euticen constantinopolitanum abbatẽ uerbi
dei ce carnis unam naturã ꝓnuntiantẽ. & cius defensorem di¬
oscorum quondam alexandrinũ ep̃m. & ipsum rursum nestori¬
um cum reliquis hereticis una patrum sententia p̃dampna¬
uit. p̃dampnauit. p̃dicans eadem synodus. xp̃m deum sicna¬
tum de uirgine ut in una substantia diuine & humane confite
anturnature. Hȩ sunt ut p̃diximus quatuor pͥncipales ce ue¬
nerabiles synodi fidem catholicam complectentes. s &e siqua
sunt concilia que sẽi patres sp̃u deiplem sanxerunt post istoꝵ
quatuor auctoritatẽ omni manent stabilita uigore. Primo qui¬
dem ordo ut p̃dictum ẽ de celebrando concilio insertus habetur
mente usq ad sc̃m siluestrum decretoꝵ atq diuersoꝵ concili¬
oꝵ breuiarium interpolatur sequens ordinem suum: Eocpli¬

Expanded text:
habita est, in qua Eutychem Constantinopolitanum abbatem Verbi habita est, in qua Eutychem Constantinopolitanum abbatem Verbi Dei et carnis unam naturam pronuntiantem, et eius defensorem Dioscorum, quondam Alexandrinum Episcopum, et ipsum rursum Nestorium cum reliquis haereticis una Patrum sententia condemnavit; praedicans eadem synodus Christum Dominum sic natum de Viantur naturae. Hae sunt, ut praediximus, quatuor principales et venerabiles synodi, fidem catholicam complectentes. Sed si qua sint concilia quae sancti Patres Spiritu Dei pleni sanxerunt, post ipsorum quatuor auctoritatem omni manent stabilita vigore. Primo quidem ordo, ut praedictum est, de celebrando comente usque ad sanctum Silvestrum decretorum atque diversorum conciliorum breviarium interpolatur sequens ordinem suum. Item d
Abbreviated transcription (Latin):
bida. & tanquam lupi agni simulabant mendacium. et ueritas
ut mendatium refutabatur. Nosse etiam oportet licet citera non
infirment᷑ quatuor cẽ pͥncipalia concilia. ex quib plenissimam
nitate quam de predicti filii & saluatoris nr̃i incarnatione. Pri¬
dempnata. qua inequalitatem sc̃e trinitatis idem arrius assere¬
bat. consubstantialem deo patri dm̃ filium eadem sc̃a synodꝰ ꝑsim
bolum defimuit. Sid̾a synodꝰ centũ quinquaginta patrũ sub
theodosio semore constantinopolim congregata. q̃ macedoniũ
tri & filio cundem paraclitũ demonstiauit. dans latius simboli
formam qͣm tota tota grecia & latinitas in ȩccłiis predicat. Terria
synodꝰ est ephesina pͥma ducentoꝵ episcopoꝵ sub minore theodo¬
sio augusto edita. quȩ nestorium duas ꝑsonas in xp̃o asserentẽ
iusto anathemate condempnauit. ostendens manere induab
donensis sexcentoꝵ triginta sacerdotum sub marciano pͥncipe

Expanded text:
bida, et tanquam lupi agni simulabant mendacium, et veritas bida, et tanquam lupi agni simulabant mendacium, et veritas ut mendacium refutabatur. Nosse etiam oportet licet certa non infirmentur quatuor esse principalia concilia ex quibus plenissimam ncti divinitate, quam de praedicti Filii et Salvatoris nostri incarnatione. Pridemnata, qua inaequalitatem sanctae Trinitatis idem Arius asserebat, consubstbolum definivit. Secunda synodus centum quinquaginta patrum sub Theodosio seniore Constantinopolim congregata est, quae Macedonium tri et Filio eumdem Paracletum demonstravit, dans latius Symboli formam, quam tota Graecia et Latinitas in Ecclesiis praedicant. Tertia synodus est Ephesina prima ducentorum episcoporum, sub minore Theodosio Augusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo asserentem justo anathemate condemnavit, ostendens manere in duabus donensis sexcentorum triginta sacerdotum sub Marciano principe
Abbreviated transcription (Latin):
ra ẽẽ quam uiginti nceni concilii capitula. & ueram ẽẽ p̃dictam u¬
lii papȩ epłam. Nobis autem quidam e consortio fr̃m nostroꝵ ori¬
entales testati sunt se uidisse concilium ncenũ habens potiorem
quatuor eũngłioꝵ magnitudinẽ. continens in se sessiones ep̃oꝵ
& introductiones. iudiciaq querimoniarũ atq diffinitiones cẽ
constitutiones. nec non &e subscriptiones eoꝵ. Ad cuiꝰ similitudinẽ
magnũ calcedonense concilium conscriptum ẽt confirmauerunt.
&e dcinum alia constantinopolim condita. unum uidelicet sub
iustinia no imꝑatore contra deu impugnatores originem. didimũ.
&& euagrium. & aliud temporibus agathonis pape. &e constantini
imꝑatoris contra macharium ep̃m & stephanũ eus discipulũ
ac reliquos ep̃os qui pro frumento rirania m eccłiis seminauert̃.
uinũ miscuerunt aquȩ. & ꝑximo potum ded erunt euersione tur¬

Expanded text:
ra esse quam viginti Nicaeni concilii capitula, et veram esse praedictam Jura esse quam viginti Nicaeni concilii capitula, et veram esse praedictam Julii papae epistolam. Nobis autem quidam e consortio fratrum nostrorum Orientales testati sunt se vidisse concilium Nicaenum habens potiorem quatuor Evangeliorum magnitudinem, continens in se sessiones episcoporum, et introductiones, judiciaque querimoniarum, atque definitiones et constitutiones, necnon et subscriptiones eorum. Ad cujus similitudinem magnum Chalcedonense concilium conscriptum esse confirmaverunt, et demum alia Constantinopoli condita, unum videlicet sub Justiniano imperatore, contra Dei impugnatores Origenem, Didymum, et Evagrium, et aliud temporibus Agathonis papae et Constantini imperatoris contra Macharium episcopum, et Stephanum ejus discipulum, ac reliquos episcopos, qui pro frumento zizania Ecclesiis seminaverunt, vinum miscuerunt aquae, et proximo potum dederunt eversione tur
Abbreviated transcription (Latin):
constantinopolitano concilio ita. Manifestum ẽ quod illa q̃ sunt
ꝑ unamquamq ꝓuinciam ipsius ꝓunciȩ synodus dispenset.¬
centii papc uictritio rotomagensi ep̃o directaita. Si quȩ causȩ
uel contentiones inter clericos & laicos. uel inter clericos tam
ut scdm synodum incenã congregatis omnib eiusdem ꝓui:¬
ciȩ ep̃is iudicium terminetur. & reliqua. Sc̃e etiam memoriȩ
nas aprilis dieb scilicet gxuiii qualiscumq luna nata fue¬
rit in quolibet medio spacio ꝑhibet face iniciũ pͥmi mensis.
sollerter inquirietiam si die sabbatoꝵ inciderit consequenti die
dominico idest luna .xu. pascha celebrare conseripsit. Et sidie dm̃¬
coluna .xiiii. enusdem mensis id est pͥmi mensis eueñit. ipsa ebdo¬
mada transiissa ad alterum diem dominicũ pascha sine dubio
celebrart conscripsit. His & aliis qͣm plurimis exemplis patit plu¬

Expanded text:
Constantinopolitano concilio ita: « Manifestum est quod illa quae sunt Constantinopolitano concilio ita: « Manifestum est quod illa quae sunt per unamquamque provinciam ipsius provinciae synodus dispensetcentii papae Victricio Rothomagensi episcopo directa, ita: « Si quae causae vel contentiones inter clericos et laicos, vel inter clericos tamm synodum Nicaenam congregatis omnibus ejusdem provinciae episcopis judicium terminetur, » et reliqua. Sanctae etiam memoriae nas Aprilis, diebus scilicet 28, qualiscunque luna nata fuerit in quolibet medio spatio, perhibet facere initium primi mensis, end. Maii solerter inquiri, et si die Sabbatorum inciderit, consequenti die Dominico, id est luna XV, Pascha celebrare conscripsit, et si die Dominico luna XIII ejusdem mensis, id est primi mensis, evenerit ipsa hebdomada transmissa in alterum diem Dominicum, Pascha sine dubio celebrare conscripsit. His et aliis quamplurimis exemplis patet plu
Abbreviated transcription (Latin):
cłastica nira nubent & scłileges p̃cipiunt. Similiter accusatores
&e accusationes quas scłileges ꝓhibent: canonica funditus repel¬
lit auctoritas. Synodoꝵ uero congregandarũ auctoritas apłicȩ
sedi pͥuata commnissa est potestate. Nec ullam synodum ratamet̃
legimus que cius non fuerit auctoritate congregata uel fulta.
Hec canonica testaturauctoritas. hȩc hystoria eccłastica roborat
hȩc sc̃i patres confirmant. Scire autem uos. lxxxep̃os quihocopꝰ
me inciꝑe & ꝑfic̾e coegistis. & cunctos reliquos dñi sacerdotes opor¬
tet. quod plura quam illa uginrti capitula que apudnos haben¬
tur nicene synodi reꝑimus. & in decretis nilii pape .lxx. capitu¬
la eiusdem synodi cẽ debere legimus. Qmepłam in suo ordine
inter cetera decreta apłicoꝵ posuimꝰ: hec scrutantib &e cunctis nos¬
se uolentib rimandam. Nam quod plura quam uginti capitu¬
la sint nicem concilii in multis inuenitur locis. Legitur enim in

Expanded text:
astica jura jubent et saeculi leges praecipiunt. Similiter accusatores et accusationes, quas saeculi leges prohibent, canonica funditus repellit auctoritas. Synodorum vero congregandarum auctoritas apostolicae sedi privata commissa est potestate, nec ullam synodum ratam esse legimus, quae ejus non fuerit auctoritate congregata vel fulta. Haec canonica testatur auctoritas, haec historia ecclesiastica roborat, haec sancti Patres confirmant. Scire autem vos volo, octoginta episcopos, qui hoc opus me incipere, et perficere coegistis, et cunctos reliquos Domini sacerdotes oportet, quod plura quam illa viginti capitula quae apud nos habentur Nicaenae synodi reperimus, et in decretis Julii papae septuaginta capitula ejusdem synodi esse debere legimus. Quam epistolam in suo ordine inter caetera decreta apostolicorum posuimus, haec scrutantibus et cunctis nosse volentibus rimandam. Nam quod plura quam viginti capitula sint Nicaeni concilii, in multis invenitur locis. Legitur enim in
Abbreviated transcription (Latin):
reciꝑe non sꝑamus. Et ꝑ omnia nos qui eterni scłi hereditatẽ
speramus debemus p̃cellere cos qui p̃sens tantum scłm norunt
scientes quia si opcra illoꝵ nr̃is oꝑib collata in die iudicii sum¬
lia inueniantur ac paria. confusio nob̾ erit quod equales inuem¬
mur i oꝑib his qui ꝓpterignorantiam condemnaut᷑. & nullã
fusio nobis erit equales his inueniri in oꝑib bonis. quid erit no¬
bis si inferiores nos acdet̾iores examinatio  reꝑiat: Audite gͣ
qͦm dchis nos ipse ucrus ꝓpħa docuerit. Ad eos autem quinc¬
gligunt audire uerba sapientiȩ ita ait. Regina austri surget

Expanded text:
recipere non speramus. Et per omnia nos qui aeterni saeculi haereditatem recipere non speramus. Et per omnia nos qui aeterni saeculi haereditatem speramus, debemus praecedere eos qui praesens tamen saeculum noverunt, scientes quia si opera illorum nostris operibus collata, in die judicii similia inveniantur ac paria, confusio nobis erit quod aequales invenimur in operibus his, quae propter ignorantiam condemnantur, et nullafusio nobis erit, aequales his inveniri in operibus bonis, quid erit nobis si inferiores nos ac deteriores examinatio futura reperiat? Audite ergo quomodo de his nos ipse verus Propheta docuerit. Ad eos autem qui negligunt audire verba sapientiae ita ait: « Regina austri surget
Abbreviated transcription (Latin):
&e conuenire cum ut percare desinat. & actus suos auicus emen
det. Quod si ingesserit se & ꝓuocauerit nos dicere que cum minꝰ
rectt agentem non oporteat audire: prudenter eum debemꝰ elu¬
dere. Nam nicħ omnino respondert auditoꝵ causȩ utile ñ uidet᷑
ne forte estiment nos responsionis pemiria declinare certamen
& fides coꝵ ledatur ñ intelligentia ꝓpositi nr̃i. Magna contu¬
melia & graue nobis erit peccatum si ita desipiamus ut uidea¬
mus cum qui ydola colit cẽ sobrium. nos qui dm̃ colimus so¬
brii cẽ ricusemus. Non hoc sit inter nos s magnum habeamus
studium ut sulli qui errant homieidium non faciunt nos ne
irascamur quidem. Et si illi adulterium non omittunt. nos ne
concupiscamus quidem alicnam mulierem. Si illi amant ꝓri¬
mos suos. nos diligamus ctiam mimicos nr̃os. Si illimutuo
dant his qui habent unde reddant: nos his demus a quibus

Expanded text:
et convenire eum, ut et convenire eum, ut det. Quod si ingesserit se, et provocaverit, nos dicere, quae eum minus recte agentem non oportet audire, prudenter eum debemus eludere. Nam nihil omnino respondere auditorum causa utile non videtur, ne forte existiment, nos responsionis penuria decet fides eorum laedatur, non intelligentia propositi nostri. Magna contumelia et grave nobis erit peccatum, si ita desipiamus ut videamus eum qui idola colit esse sobrium, nos qui Deum colimus sobrii esse recusemus. Non hoc sit inter nos, sed magnum habeamus studium, ut si illi qui errant homicidium non faciunt, nos ne irascamur quidem. Et si illi adulterium non committunt, nos nec concupiscamus quidem alienam mulierem. Si illi amant proximos suos, nos diligamus etiam inimicos nostros. Si illi mutuo dant his qui habent unde reddant, nos etiam his demus a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
datis habemus ut uimentes ad ciuttatem discamus prius
quis in ea dignus sit ut apud cum cibum sumamus. quanto
magis conuenit noscere quis qualis ue sit is. cui immortalitatis
uerba credenda sunt: Solliciti enm et ualde solliciti cẽ debemꝰ
ne margaritas nr̃as mittamus ante porcos. S & alias obcausas
utile̾ uiri huiꝰ me habere noticiam. Si enĩ sciam q inhis de quib
non potest dubitari qd̾ bona sunt emendatus ẽ &e inculpabilis.
hoc est. si sobrius. si misericors. si nistus. simitis. & humanus est.
que utiq bona ẽẽ nullus ambigit. tunc consequens uidebitur
ut ei qui optinec bona uirtutum. ciam qd̾ de ẽ fidei & scientię
conferatur. & in quib maculari uidetur eius uita. que est in re¬
liquis ꝓbabilis emendtur. Si uͦ in his que palam sunt pecca¬
tis inuolutus ꝑmanet & inquinatus. non me oportet aliqͥd de
secritiorib & remotis diuinȩ scientiȩ ꝓloqui. s magis ꝓtestari

Expanded text:
datis habemus, ut venientes ad civitatem discamus prius, datis habemus, ut venientes ad civitatem discamus prius, quis in ea dignus sit, ut apud eum cibum sumamus; quanto magis nosse convenit, quis qualisve sit is, cui immortalitatis verba credenda sunt? Soliciti enim et valde soliciti esse debemus, ne margaritas nostras mittamus ante porcos. Sed et ob alias causas utile est viri hujus habere me notitiam. Si enim sciam, quia in his de quibus non potest dubitari quod bona sint, emendatus est et inculpabilis hoc est, si sobrius, si misericors, si justus, si mitis, et humanus, quae utique bona esse nullus ambigit, tunc consequens videbitur, ut ei, qui obtinet bona virtutum, etiam quod deest fidei et scientiae conferatur, et in quibus maculari videtur ejus vita, quae est in reliquis probabilis, emendetur. Si vero in his quae palam sunt peccata involutus permanet inquinatus, non me oportet aliquid de secretioribus et remotis divinae scientiae proloqui, sed magis protestari
Abbreviated transcription (Latin):
non fuerit: pax ur̃a ad uos reuertitur. Ex euntes autem de
domo uil de ciuitate illa: cciam puluerẽ qui adheserit pedib
nr̃is excutiamus suꝑ eos. Tolerabilius erit terix sodomoꝵ & go¬
morreoꝵ in die iudicii quam illi cuutatiuel domui. Quod utiꝙ
ita demum ficri p̃cepit si prius in ciuitate uel domo uerita¬
tis sermo p̃dicetur. ex quo uel recipientes u̾itatis fidem filii
pacis & filii dci fiant. uel non recipientes: arguantur quasi
immici pacis & dei. Ita gͦ & nos magistri instituta sectantes.
pacem primo ꝓponimus auditorib. ut absꝙ ulla ꝑturbatioẽ
possit nia salutis agnosci. Quod siquis pacis uerba non susci¬
pit. neꝙ ad quiescit u̾itati: scimus aduersus cum pugnam uer¬
bimouere. & arguere acrius confutando ignorantiam &e redar¬
guendo peccata. Netessario gͥ pacem ꝓponimꝰ ut siquis ẽfiliꝰ
pacis: pax nĩa ueniat suꝑ eum. fb eo autẽ qui se alicnum pa

Expanded text:
non fuerit, pax vestra ad vos revertetur. Exeuntes autem de non fuerit, pax vestra ad vos revertetur. Exeuntes autem de domo vel de civitate illa, etiam pulverem quae adhaeserit pedibus vestris excutiatis super eos Tolerabilius erit terrae Sodomorum et Gomorrhaeorum in die judicii, quam illi civitati vel domui . » Quod utique ita demum fieri praecepit, si prius in civitate vel domo veritatis sermo praedicetur, ex quo recipientes veritatis fidem filii pacis et filii Domini fiant, vel non recipientes arguant quasi inimici pacis et Domini. Ita ergo et nos magistri instituta sectantes pacem proponamus auditoribus, ut absque ulla perturbatione possit via salutis agnosci. Quod si quis pacis verba non suscipit, nequae acquiescit veritati, scimus adversus eum pugnam verbi movere, et arguere acrius confutando ignorantiam, et redarguendo peccata. Necessario igitur pacem proponimus, ut si quis est filius pacis, pax nostra veniat super eum, ab eo autem qui se al
Abbreviated transcription (Latin):
des ominum facti. Intelligite itaꝙ uiam eĩ. hunc uite nr̃s cur¬
sum. uiatores eos qui nos instruunt uelbona opera gerunt.
Portam uero: ꝓpħam de quo dicimus. urbem: regnum et in que
residet omnipotens pater. quem soli uidere possunt hi qͥ mun¬
dosunt corde. Nongͦ uob̃ difficilis undeatur huitis itineris la¬
bor. quia in finẽ cuis requies erit. Nam &e ipse uerus ꝓpħa ab
micio mundi ꝑ scłm currens: festinat ad requiem. Ad est enim
uob̾ omnib dieb. Et si quando necesse ẽ apparet & corrigit nos
ut obtmperantes sibi ad uitam ꝑducat eternam. De his autẽ
quineglegunt uiam suȩ salutis. & ad huc non bene fideles &e p̃¬
ceptis cus suoꝵꝙ pontificum iussionib in obedientes uel con
suos p̃cepit nobis dicens ut in quamcumꝙ ciuitatẽ aut do¬
mum introicrimus: dicamus. pax huic domui. Et siquidem
inquit fuerit ibi filius pacis: ueniet suꝑ cum pax uĩa. si uero

Expanded text:
des omnium facti. Intelligite itaque viam esse hunc vitae nostrae curdes omnium facti. Intelligite itaque viam esse hunc vitae nostrae cursum, viatores qui nos instruunt, vel bona opera gerunt, portam vero Prophetam, de quo dicimus, urbem regnum esse in quo residet omnipotens Pater, quem soli videre possunt hi qui mundo sunt corde. Non ergo nobis difficilis videatur hujus itineris labor, quia in fine ejus requies erit. Nam et ipse verus Propheta ab initio mundi per saeculum currens, festinat ad requiem. Adest enim nobis omnibus diebus, et si quando necesse est apparet, et corrigit nos, ut obtemperantes sibi ad vitam perducat aeternam. De his autem qui negligunt viam suae salutis, et adhuc non bene fideles, et praeceptis ejus suorumque pontificum jussionibus inobedientes vel consuos, praecepit nobis, dicens, ut in quamcunque civitatem aut domum introierimus, dicamus: « Pax huic domui. Et si quidem, inquit, fuerit tibi filius pacis, veniet super eum pax vestra. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
locum. Operum hic locus ẽ. tempꝰ uero ẽ meritoꝵ scłm futurum.
Negͦ impediannir ordinc̃ locoꝵ ac tempoꝵ ꝑmutantes: pͥmo q̃
sit dcinsticia requiramꝰ. & tanquam iter acturi abundanti uati¬
cobonis oꝑib repleamur. quo possimꝰ ad regnum dei tanquam
adurbem maximam ꝑuenire. Os enim his qui recte sentiunt
ꝑ ip̃a oꝑa mundi que facit manifestusẽ. ipsius creaturȩ suȩ u¬
tens tistimonio. Et ideo cum de deo dubitatio et̃ non debeat: De
sola nunc eiꝰ iusticia requiramꝰ ⁊ regno. Iccirco ꝑsuadeo pͥmum
isticiam ciꝰ eẽ requirendam. ut ꝑ hanc iter agentes. & in uiapo
dum. sbonoꝵ operum uelocitate currentes. ut ipso duce usi:
nullum uiȩ huius patiamur errorem. Si cnim ipsum sequen¬
tes ingridimeruimus illam quo ꝑuenire cupimus ciuitatem
omina iam de quib queritur ocłis uidebimus tanquam here¬

Expanded text:
m futurum. m futurum. Ne ergo impediamur, ordinem locorum ac temporum permutantes, primo quae sit Dei justitia requiramus, et tanquam iter acturi abundanti viatico bonis operibus repleamur, quo possimus ad regnum Domini tanquam ad urbem maximam pervenire. Deus enim his qui recte sentiunt per ipsa opera mundi quae facit manifestus est, ipsius creaturae suae utens testimonio, et ideo cum de Deo dubitatio esse non debeat, de sola nunc ejus justitia requiramus et regno. Ideo persuadeo primum justitiam ejus esse requirendam, ut per hanc iter agentes, et in via vdum, sed bonorum operum velocitate currentes, ut ipso duce usi, nullum viae hujus patiamur errorem. Si enim ipsum sequentes ingredi meruerimus, illam quo pervenire cupimus civitatem, omnia jam de quibus quaeritur oculis videbimus tanquam haere
Abbreviated transcription (Latin):
di. & non potest ciuitas abscondi supra montt̃ posita. neꝙ accĩ¬
dunt lucernam &e ponunt cam sub modio. s supra candela¬
brum ut luceat omnib qui indomo sunt. Siquis gͦ his obe¬
diert deo ut aictum ẽ magntim munꝰ offeit. Cui aut̃ no
restiterit aut mobediens extiterit. non his s dño saluatori no¬
stro cuius legatione funguntur resistit. Propter qd̾ pͥmũ ẽ om¬
nium iusticiam dei regnumq eius inquirere. & suis iussionib
obtemperare. Iusticiam quidem ut recte agere doccamus. Regnũ
uero: ut que sit mertes posita laboris &e patientiȩ nouerimus. in
quo ẽ bonis quidem atrnoꝵ bonoꝵ remuneratio. his autẽ qͥ cont᷑
uoluntatr̃ dm̃ egirunt. ꝓ uniꝰ unius cuiꝰꝙ gestis penarum digna
apłi adño acceperunt & nob̃ tradiderunt. Hec nos docemus uo¬
bis ꝙ & omnib abs ꝙ reprehensione tenere & docere quib agen¬

Expanded text:
ita, neque accenita, neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed supra candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt . » Si quis ergo his obedierit, Deo, ut dictum est, magnum munus offert. Qui autem his restiterit, aut inobediens exstiterit, non his, sed Domino Salvatori nostro, cujus legatione funguntur, resistit, propter quod primum est omnium justitiam Dei regnumque ejus inquirere, et suis jussionibus obtemperare. Justitiam quidem, ut recte agere doceamus; Regnum vero, ut quae sit merces posita laboris et patientiae noverimus, in quo est bonis quidem aeternorum bonorum remuneratio, his autem qui contra voluntatem ejus egerunt: pro uniuscujusque gestis poenarum digna apostoli a Domino acceperunt, et nobis tradiderunt; haec nos docemus, vobisque et omnibus absque reprehensione tenere, et docere, quibus agen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeius licentiam quicqͥd agendum c̃agant. nec sine cius ꝑmissu
ꝗ sua parrochia abscedant. uel inta aduentantes morari p̃sumas
Animȩ uͦ eoꝵ ei creditȩ sunt. ideo omnia eius consilio ageri de¬
bent. & comconsulto nichil. Quicumꝙ enm obediunt ep̃is sui
uidentur quidem aliquid gr̃s conferre dco. Qui autem eis ñ obe¬
diunt. indubitanter rei & itprobi existunt. Porro ipsi adeo donũ
sumini muneris consecuntur. qui iusticiȩ & p̃cepti eius semitas in
apłoꝵ manifeste cunctos audientes instruebat dicens. Uident᷑
michi quilocuntur uirba ũitatis. & qui illumnant animas ho¬
minum sumiles et̃ radiis solis. Quiut ꝑcesserint & apparuerint
mundo. celari ult̾a aut occultari millatenis possunt. dum non
tam uidentur ab hominib quam udere omnib p̃stant. Ulnde
&e benc ipsa ꝑ se u̾itas ad u̾itatis p̃cones ait. Uos estis lux mun

Expanded text:
per ejus licentiam quidquid agendum est, agant, nec sine ejus permissu per ejus licentiam quidquid agendum est, agant, nec sine ejus permissu a sua parochia abscedant, vel in ea adventantes morari praesumant. Animae vero eorum ei creditae sunt. Ideo omnia ejus consilio agere debent, et eo inconsulto nihil. Quicunque enim obediunt episcopis suis, videntur quidem aliquid gratiae conferre Deo. Qui autem eis non odediunt, indubitanter rei et reprobi existunt. Porro ipsi a Deo donum summi muneris consequuntur, qui justitiae et praecepti ejus semitas incnceps apostolorum manifeste cunctos audientes instruebat, dicens: Videntur mihi qui loquuntur verba veritatis, et qui illuminant animas hominum similes esse radiis solis. Qui ut processerint et apparuerint mundo, celari ultra, aut occultari nullatenus possunt, dum non tam videntur ab hominibus quam videre omnibus praestant. Unde et bene ipsa per se Veritas ad veritatis p
Abbreviated transcription (Latin):
dicta compleri. huic um recte creditis. hunc recte expectati. dc
hocrecte inquiritis ut non solum expectetis cum soe hereditatẽ
rigni eiuis artlentes consequamini scãm qd ipse dixit qi unusqͥs ꝙ
sius uos imaginẽ ac similitudinẽ reformate. sicut ipse uerus ꝓpħa
docet dicins. Estote bom  misericordes. sicut & pater uestir ee¬
lestis misericors est. qui oriri facit solem suum suꝑ bonos & ma¬
los. & plutt suꝑ iustos & imustos. Hunc gͦ imitamim &e hunc ti¬
mete. & sicut mandatum datut hominib. dñm dm̃ tuũ timebis
&e illi soli seriues. Infidelib quidem dormit dñs & abseus habet᷑
his a quib et̃ non creditur. & mandatis enis non obediunt. atq
ꝓpͥilicentia agant. Nonutiq missas sine eiꝰ iussu quisꝙ prb̃roꝵ
in sua parrochia agat. ñbaptiret. nec quicquam absq eius ꝑmis¬
su faciat. Similiter & reliqui popłi maiores scilicit & minores

Expanded text:
dicta compleri, huic uni recte creditis, hunc recte exspectatis, de dicta compleri, huic uni recte creditis, hunc recte exspectatis, de hoc recte inquiritis, ut non solum exspectetis eum, sed et haereditatem regni ejus credentes consequamini, secundum quod ipse disius vos imaginem ac similitudinem reformate, sicut ipse verus Propheta docet dicens: « Estote boni et misericordes sicut et Pater vester coelestis misericors est , qui oriri facit solem suum super bonos et malos et pluit super justos et injustos . » Hunc ergo imitamini, et hunc timete, et, sicut mandatum datur hominibus, Dominum Deum tuum timebis, et illi soli servies. Infidelibus quidem dormit Dominus, et absens habetur his a quibus esse non creditur, et mandatis ejus non obediunt, atque licentia agant. Non utique missas sine ejus jussu quisque presbyterorum in sua parochia agat, non baptizet, nec quidquam absque ejus permissu faciat. Similiter et reliqui populi, majores scilicet ac minores,
Abbreviated transcription (Latin):
susceperunt. & cotidie meditantes ac ꝓspicientes quando eiꝰ fie¬
ret aduentus ubi ad et̃ eum uiderunt᷑. & signa &e ꝓdigia sicut de
co ascriptum fuerat adimplentem. inudia excecati agnoscere ne¬
quiuerunt p̃sentem. in cuius speletabantur ab sentes. Intellexe¬
nnt tamen sc̃i apłi qui adeo electi sunt. &e nos qui post ab eis ele¬
eti sumus. Hoc autem ꝓuidentia dci factum ẽ ut agnitio bomi huiꝰ
etiam gentib traderetur. & hi qui nunquam de eo audierant.
nec aꝑpħis didicerant agnoscerent cum. illi nͦ qui cotidianis me¬
ditationib euanucrant ignorarent. Ec̃ci enim nunc ꝑ uos quȩ ỹ¬
sentes estis & desideratis audire doctrinam fidi cus & agnosc̾o
quis ⁊ quomodo⁊ quał sit cius aduentus: ꝓpħica u̾itas adunple¬
tur. hoc ẽ enim quod ꝓpħe p̃dixerant qi a uob̾ querendus c̃t. qͥ
de eo nunquam audistis. Et ideo uidentes in uob̾ipsis ꝓphetica

Expanded text:
suscepererunt, et quotidie meditantes, ac perspicientes quando ejus fiesuscepererunt, et quotidie meditantes, ac perspicientes quando ejus fieret adventus, ubi adesse eum viderunt, et signa ac prodigia sicut de eo ascriptum fuerat adimplentem, invidia excaecati agnoscere nequiverunt praesentem, in cujus spe laetabantur absentes. Intellexerunt tantum sancti apostoli qui a Deo electi sunt, et nos qui post ab eis electi sumus. Hoc autem providentia Domini factum est, ut agnitio boni hujus etiam gentibus traderetur, et hi, qui nunquam de eo audierant, nec a prophetis didicerant, agnoscerent eum: illi vero qui quotidianis meditationibus evanuerant ignorarent. Ecce enim nunc per vos qui praesentes estis, et desideratis audire doctrinam fidei ejus, et agnoscere quis, et quomodo, et qualis sit ejus adventus, prophetica veritas adimpletur: hoc enim quod prophetae praedixerant quia a vobis quaerendus esset qui de eo nunquam audistis. Et ideo videntes in vobis ipsis prophetica
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝙ aduentus eius hoc ẽ ipsum in quo uenerat p̃dictum ab hĩ
constat &r suꝑ ommia quod eec agentib expectandus sacris litte¬
ris comp̃hensum ẽ. Que in eo pariter uniũsa completa sunt. Qd
autem iudeoꝵ propħa p̾dixt cum a gentib expectandum sup̃
modum in eo fidem ueram firmat. Si enim dixisset anideis expe¬
ctandum ñ aliquid eximiũ ꝓpħasse uideritur. quod a contribuli
populo & aꝓpͥa gente speraretur is cunis aduentus ad salutẽ mun¬
di fuerat reꝓmissus. Uidetur enim magis consequens ratio ẽẽ ut
hoc fieret quam magnificentia ꝓpħalis. Nunc autẽ cum ꝓphete
dicantur ad gentes ẽẽ transferenda. iam non scđm consequentiam
rerum. s incredibili quodam uaticinationis euentu magnificen¬
tia ꝓpħica confirmatur. Iudei namꝙ ex micio affore aliquando
hunc uirum ꝑquem cuncta reparentur uerissima traditione

Expanded text:
quoque adventus ejus, hoc est ipsum in quo venerat praedictum ab his quoque adventus ejus, hoc est ipsum in quo venerat praedictum ab his constat, et super omnia quod esset a gentibus exspectandus sacris litteris comprehensum est. Quae in eo pariter universa completa sunt. Quod autem Judaeorum propheta praedixit eum a gentibus exspectandum, supra modum in eo fidem veram firmat. Si enim dixisset a Judaeis exspectandum, non aliquid eximium prophetasse videretur, quod a contribuli populo et a propria gente speraretur is cujus adventus ad salutem mundi fuerat repromissus, videtur enim magis consequens ratio esse ut hoc fieret quam magnificentia prophetalis. Nunc autem cum prophetae nia quae de eo judicantur ad gentes esse transferenda, jam non secundum consequentiam rerum, sed incredibili quodam vaticinationis eventu, magnificentia prophetica confirmatur. Judaei namque ex initio affore aliquando hunc virum, per quem cuncta reparantur verissima traditione