comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
st̾: mutariq omnino ne ab ipsis qͥ¬
dem p̃positis sine offensa possunt.
At si e contrario contraria forte a¬
liquando caritati uisa fuerint. his
dũ taxat qͥb hoc posse uidẽ datũ ẽ.
& ꝓuidere creditũ ẽ ñ ne iustissi¬
mũ esse liquet. ut q̃ ꝓcaritate in¬
uenta fuer̃t. ꝓcaritate qͦq ub ex¬
pedire uidebit᷑. uel omutant᷑ uel
intͣmittant᷑. uel in aliud forte cõmo¬
dius demutent᷑. siẽ e regione ini.¬
quũ ꝓculdubio foret. si statuta ꝓ
sola caritate contra caritat᷑e te¬
neant᷑: Tenent gͦ fixã firmãq
inmobilitat᷑e etiã apud p̃latos
ꝗͣ ex stabili necessario st̃.s. quatenꝰ
caritati deseruiunt. Nũqͥd hoc egõ
uel solus senc io: uel pͥmꝰ dico: An
ñ hoc ipsũ &. papa gelasius sensit:
Ait siqͥdẽ. Ubi necessitas ñ ẽ: in con¬
Leo qͦq papa. Ubi inqͥt necessitas
tas fuerit: adutilitatẽ eccłȩ. qͥ po¬
testatẽ habet ea dispenset . Ex ne¬

Expanded text:
sunt, mutarique omnino, ne ab ipsis qusunt, mutarique omnino, ne ab ipsis quidem praepositis, sine offensa possunt. At si e contrario contraria forte aliquando charitati visa fuerint, his duntaxat quibus hoc posse videre datum est, et providere creditum est: nonne justissimum esse liquet, ut quae pro charitate inventa fuerint, pro charitate quoque, ubi expedire videbitur, vel omittantur, vel intermittantur, vel in aliud forte commodius demutentur? Sicut e regione iniquum procul dubio foret, si statuta pro sola charitate, contra charitatem tenerentur. Tenent ergo fixam firmamque immobilitatem, etiam apud praelatos, quae ex stabili necessario sunt: sed quatenus charitati deserviunt. Nunquid autem hoc ego vel solus sentio, vel primus dico? An non hoc ipsum et papa Gelasius sensit? Ait siquidem: « Ubi necessitas non est, inconLeo quoque papa: « Ubi, » inquit, « necessitas tas fuerit, ad utilitatem Ecclesiae qui potestatem habet, ea dispenset. Ex ne
Abbreviated transcription (Latin):
augustini. benedicti. nec ñ & auten¬
tici canones & si qua ẽ alia eccłasti¬
ca instituta dignę auctoritatis.
Quȩ qm a sc̃ĩs tradita st̃. sanccita sta¬
bilit᷑ ꝑ seuerant: nec omnino eiiius
subiector. ea aliqͦmͦ uariare uel mu¬
tare concedit᷑. Quia tam̃ ab homini¬
b etiã ꝑ homines loco & officio illis
canonica electione succedentes. li¬
cite intͣdũ in noxieq ꝓcausis. ꝑ sonis.
locis &. tẽporib dispensant᷑. Ubi sa¬
ne qͥ hec legit. attendat me caute.
ñ dicere ea posse uel ab istis leuit ꝓ
uoluntate mutari. s ex racione fi¬
delit̃ dispensari. Ido aũ hanc ipsã
mutacionẽ. talit̾ & a talib reci¬
ꝑe possunt: qm̃ ñ naturalit. nec ꝑ
se bona st̃. Porro inuenta atq insti¬
tuta fuer̃t. ñ qr alit̃ uiuere ñ li¬
ceret. s qͦd ita magis ex pediret:
nec plane ad aliud quã ad lucrũ
uel custodiã caritatis Quãhu gͦ
caritati militant. immobilit̃ fixa

Expanded text:
Augustini, Benedicti, necnon et authenAugustini, Benedicti, necnon et authentici canones, et si quae sunt alia ecclesiastica instituta dignae auctoritatis. Quae quoniam a sanctis tradita sunt, sancita stabiliter perseverant, nec omnino cuivis subjectorum ea aliquo modo variare vel mutare conceditur. Quia tamen ab hominibus, etiam per homines, loco et officio illis canonica electione succedentes, licite interdum innoxieque pro causis, personis, locis et temporibus dispensantur. Ubi sane qui haec legit, attendat me caute non dicere, ea posse vel ab istis leviter pro voluntate mutari, sed ex ratione fideliter dispensari. Ideo autem hanc ipsam mutationem taliter et a talibus recipere possunt, quoniam non naturaliter nec per se bona sunt. 5. Porro inventa atque instituta fuerunt, non quia aliter vivere non liceret, sed quod ita magis expediret; nec plane ad aliud, quam ad lucrum vel custodiam charitatis. Quandiu ergo charitati militant, immobiliter fixa
Abbreviated transcription (Latin):
ƿensatores: ut fidelis qͥs mueniatur.
Q eade fortasse fidelitas a subditis
nic hilominꝰ exigit᷑ in obteꝑando ꝙ̃
a p̃positis in dispensando. Constat
sionẽ integrã ẽẽ ac sufficientẽ. si
mͦ ꝑsone distinguant᷑ & tẽpora: dũ
subiectis qͥdẽ sit omnis regłaris in¬
stitucio. quantũ dũ taxat ad corpora¬
les obseruancias ꝑtinet ante. ꝓfessi¬
oñe uoluntaria. post. ꝓfessionẽ neces¬
saria: p̃latis uͦ part̃i uoluntaria. ut
quȩ inuenta ab homine: parti neces.¬
saria. ut quȩ fuerint diuinitꝰ institu¬
ta. Quã obrẽ fortassis tũ potissimũ
congrua & luculenta magis ead̃e
diuisio apparebit: si eiꝰ membrũ qͦd
dictũ ẽ necessariũ. rursus in tria
hec diuidant᷑ stabile. In uiolabile. in¬
cõmutabile. eẜ qͥdẽ stabile dixer̃i qͦd
ita ẽ necessariũ. ut ñ ciulibet homi
nũ mutare illud fas sit. nͥ solis dis¬
pensatorib misterioꝵ dei id ẽ p̃po.¬

Expanded text:
pensatores, ut fidelis quis inveniatur. pensatores, ut fidelis quis inveniatur. Et eadem fortasse fidelitas a subditis nihilominus exigitur in obtemperando, quae a praepositis in dispensando. Constat isionem integram esse ac sufficientem, si modo personae distinguantur et tempora, dum subjectis quidem sit omnis regularis institutio quantum duntaxat ad corporales observantias pertinet ante professionem voluntaria, post professionem necessaria: praelatis vero partim voluntaria, ut quae inventa ab homine; partim necessaria, ut quae fuerint divinitus instituta. 4. Quam ob rem fortassis tunc potissimum congrua et luculenta magis eadem divisio apparebit, si ejus membrum quod dictum est necessarium, rursus in tria haec subdividatur: Stabile, Inviolabile, Incommutabile. Et quidem Stabile dixerim, quod ita est necessarium, ut non cuilibet hominum illud mutare fas sit, nisi solis dispensatoribus mysteriorum Dei, id est praepo
Abbreviated transcription (Latin):
in melius cogit. Omnia ꝓinde sc̃i
benedicti instituta. exceptis sane
ñ nullis de sꝑualib uerbi causa.
caritate. humilitate. mansuetu¬
dine. q̃ ñ tã ipsũ quã d̾m constat
mutanda de cetero reliqua uniuersa
ñ ꝓfitentib qͥdẽ monita tantũ seu
consilia censenda st̃. nec grauant ñ
obseruata. cũ tam̃ ꝓfitentib in p̃cep¬
ta. p̃uaricantib mncrimina fiant. si¬
ue ut ur̃a uob̃ redda. illis uolunta¬
ria uel facticia. istis necessaria & tãꝗͣ
naturalia ñ in merito reputant᷑.
Ita sane necessaria dixer̃i: ut ex eis
minime p̃iudicet᷑ necessariis racio¬
nabilibꝰq dispensacionibꝰ. S ñ om̃ib
his dũ taxat qͥ cũ apłis dicere possunt.
Sic nos existimet homo ut minis¬
tros xꝑiꝰ & dispensatores mysterior.
dei. Nouit aũ fidelis seruus & pru¬
dens quẽ constituit dñs suꝑ famihã
suã. ibi tantũ usurpare dispensaci¬
oñẽ: unde bon̾a possit habere recõ¬
pensacionẽ. Noc qͥppe q̃rit᷑ int dis¬

Expanded text:
in melius . Omnia proinde sancti Benedicti instituta, exceptis sane nonnullis de spiritualibus, verbi causa, charitate, humilitate, mansuetudine, qua non tam ipsum constat mutanda; de caetero reliqua universa non profitentibus quidem monita tantum, seu consilia censenda sunt, nec gravant non observata: cum tamen profitentibus in praecepta, praevaricantibus in crimina fiant, sive ut vestra vobis reddam illis voluntaria vel factitia, istis necessaria, et tanquam naturalia non immerito reputantur. Ita sane necessaria dixerim, ut ex eis minime praejudicetur necessariis rationabilibusque dispensationibus. CAPUT II. his duntaxat qui cum apostolis dicere possunt: Sic nos existimet homo ut ministros Christi, et dispensatores mysteriorum Dei . Novit autem fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam, ibi tantum usurpare dispensationem, unde bonam possit habere recompensationem. Hoc quippe quaeritur inter dis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb ñ ita ignosco: qͦs utiq ñ ignoro
&. uidisse. & odisse. & me .&. patrem
meur. Pro huiꝰmodi pusillo in scien¬
cia t̃rens paulus eũ qͥcũ habeat sci¬
enciã. neseit tam̃ condescendere
si tantoꝑe cauenda st̃ scandala par.
ciã & contẽptũ. specialit᷑ contestans
eis qͥ uos audit. me audit. & qͥ uos sꝑ¬

Expanded text:
quibus non ita ignosco, quos utique non ignoro quibus non ita ignosco, quos utique non ignoro et vidisse, et odisse et me, et Patrem meum. Pro hujusmodi pusillo in scientia terrens Paulus eum, qui cum habeat scientiam, nescit tamen condescendere si tantopere cavenda sunt scandala parvutiam, et contemptum, specialiter contestans eis: Qui vos audit, me audit; et qui vos s
Abbreviated transcription (Latin):
ñ magnȩ scienciȩ existentes. ⁊e¬
lũ dei habeant. s ñ sc̾m scienciã
Taliũ scandala. curã. ñ ir̃a ꝓuocare
soient sꝑualiũ dũ taxat uiroꝵ: pau¬
loita docente. Uos qͥ sꝑuales estis.
os mereri indignacionẽ: qͥ diuinã
ta facile consequent᷑ miseracionẽ.
Nã hii qͦq qͥ dñm crucifixer̃t.
magni quidẽ peccatores. s pusil¬
li estimatores.&. si ex uno irã. nũ¬
qͥd ñ tam̃ ex altero ueniã merue¬
runtꝰ
Beati qͥdẽ fuissent: si iuxta uerbum
dñi in ipso scandalizati ñ e̾e̾nt. Nime
uͦ qͥd nͥ miseri ͤs tam̃ &. miserandi
aꝓbat hoc pia illa ineruce pacientis.
s nichilominꝰ cõpacientis supplicacio.
Pat᷑ inqͥt. ignosce illis. Eẜ quasi q̃reret᷑
in dulgenciȩ racio int̾a horrendo fa¬
cinore seqͥt᷑ ꝙ nesciunt qͥd faciunt
Ac si diceret. Eo digni uenia: qͦ & pu¬
silli sciencia st̃. Idđo ignosco illis. ꝙ ñ
agnoscor ab illis. Si eñi cognouisent.

Expanded text:
non magnae scientiae existentes, zenon magnae scientiae existentes, zelum Dei habeant, sed non secundum scientiam. Talium scandala curam, non iram provocare solent spiritualium duntaxat virorum, Paulo ita docente: Vos qui spirituales estis, os mereri indignationem, qui divinam tam facile consequuntur miserationem. Nam hi quoque qui Dominum crucifixerunt, magni quidem peccatores, sed pusilli aestimatores, etsi ex uno iram, nunquid non tamen ex altero veniam meruerunt? Beati quidem fuissent, si juxta verbum Domini in ipso scandalizati non essent . Nunc vero quid nisi miseri? Sed tamen et miserandi. Probat hoc pia illa in cruce patientis, sed nihilominus compatientis supplicatio: Pater, inquit, ignosce illis. Et quasi quaereretur indulgentiae ratio in tam horrendo facinore, sequitur: Quia nesciunt quid faciunt . Ac si diceret: Eo digni venia, quo et pusilli scientia sunt. Ideo ignosco illis, quia non agnoscor ab illis. Si enim cognovissent,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdd nullatenꝰ lesio cuicũq ꝓximi ne¬
aũ p̃lati excuset᷑ aculpa:. si solus de¬
fuerit ds. in causa. Alioqͥn paulo
contradicit. qͥ dicit. Sic eñ infrẽm
peccantes: in xꝑm peccatis. Nã de
prȩpositis certũ tenemꝰ ipsius ue¬
ritatis testimoniũ sic loquentis
ad ipsos: qͥ uos sꝑnit. me sꝑnit. Sce
de qͦlibet fr̃e. nolite ait contẽpne.¬
re unũ ex his pusillis . eẜ. & scandali¬
rauerit unũ exhis pusillis. Quod
seqͥt᷑: auertat d̾s a nobis. S ñ omni¬
ũ scandala: equa st̃ lance pensanda.
Aut̃ ñaq accipienda st̃ scandala
pusillor. & alit̾ phariseor. De qͥb
apłis timentib &. intimantib qͦd
scandalizati e̾e̾nt insermone ue¬
ritatis. responsũ ẽ. sinite illos. ce¬
ci st̃. duces cecor. Illor qͥppe scan¬
dalũ de ignorancia istor. de mali¬
eia descendit. Illi scandalizant᷑. qr
ueritatẽ nesciunt: isti ꝙ oderui ͭ.
Unde & pusillos illos arbitror ap¬
pellari. qͦd uoluntatis qͥdẽ bonȩ s

Expanded text:
quod nullatenus laesio cujuscunque proximi, nedum praelati, excusetur a culpa, si solus defuerit in causa Deus. Alioquin Paulo contradicit, qui ait: Sic enim in fratrem peccantes, in Christum peccatis . Nam de praepositis certum tenemus ipsius Veritatis testimonium, sic loquentis ad ipsos: Qui vos spernit, me spernit . Sed et de quolibet fratre: Nolite, ait, contemnere unum ex his pusillis; et: Qui scandalizaverit unum ex his pusillis , quod sequitur, avertat Deus a nobis. 20. Sed non omnium scandala aequa sunt lance pensanda. Aliter namque accipienda sunt scandala pusillorum, aliter Pharisaeorum, de quibus apostolis timentibus et intimantibus quod scandalizati essent in sermone veritatis responsum est: Sinite illos; caeci sunt, et duces caecorum . Illorum quippe scandalum de ignorantia, istorum de malitia descendit. Illi scandalizantur, quia veritatem nesciunt; isti, quia oderunt. Unde et pusillos illos arbitror appellari, quod voluntatis quidem bonae, sed
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ in circuitu impii ãbulant: na¬
turalit̾ appetentes unde finiant
appetitũ & insipient̃ respuentes.
unde. ꝓpinquent fini. f̃mi dico. ñ
consũpc ioni: s consumacioni. Qua¬
obr̃e ñ beato fine consũmari. sed
consumi uacuo labore accelerant:
qͥrerũ magis specie quã auctore
delectati pͥus uniuersa ꝑeurrere. &
de singłis cupiunt exꝑiriꝰ quã ad ip¬
su curemꝰ uniuersitatis dñm ꝑue¬
nire. es qͥdẽ ꝑuenirent.si quandoq
uoti cõpotes effici possent: ut om̃ia
scilicet prȩt̾ omniũ pͥncipiũ unus
aliqͥs obtineret. ẜañaq suȩ cupidi¬
tatis lege qua in reb ceteris ñhabi.¬
ta prȩ habitis esurire. & ꝓ nͣ habitis
habita fastidire solebat: mox om̃ibꝰ
q̃ incȩlo & q̃ in tͣra st̾ obtentis &. con¬
tẽptis. tandẽ ad ipsũ ꝓculdubio cur¬
reret qͥ solus de e̾ẽt omniũ d̾s. Por.¬
ro ibi qͥesceret᷑ q sicut citra nulla
reuocat qͥes sic nulla ultra ĩa inqͥe¬

Expanded text:
ergo in circuitu impii ambulant, naergo in circuitu impii ambulant, naturaliter appetentes unde finiant appetitum, et insipienter respuentes unde propinquent fini: fini dico, non consumptioni, sed consummationi. Quamobrem non beato fine consummari, sed consumi vacuo labore accelerant, qui rerum magis specie, quam auctore delectati, prius universa percurrere, et de singulis cupiunt experiri, quam ad ipsum curent universitatis Dominum pervenire. Et quidem pervenirent, si quandoque voti compotes effici possent, ut omnia scilicet, praeter omnium principium, unus aliquis obtineret. Ea namque suae cupiditatis lege, qua in rebus caeteris non habita prae habitis esurire, et pro non habitis habita fastidire solebat; mox omnibus quae in coelo, et quae in terra sunt obtentis et contemptis, tandem ad ipsum procul dubio curreret, qui solus deesset omnium Deus. Porro ibi quiesceret: quia sicut citra nulla revocat quies: sic nulla ultra jam inquie
Abbreviated transcription (Latin):
uhabueris. nichilominꝰ nͣ habita con¬
cupiscas: & ad quȩq defuerint. semꝑ
inqͥetꝰ anheles. Ita eñ fit ut ꝑ uari.¬
a &. fallacia mundi oblectamenta
uagabundꝰ animꝰ in ani labore dis¬
currens fatiget᷑ ñ saciet᷑: dũ qͥcqͥd
famelicꝰ inglucierit. parũ reputet.
adid qͦd suꝑ ẽ deuorandũi. semꝑq
nͣ minꝰ anxie cupiat ꝗͣ desunt quã
quȩ ad sunt. lȩte possideat. Quis e¬
ni obtineat uniuersa: Q uãꝗͣ.&. mo¬
dicũ id qͦdqͥsq cũ labore obtinue¬
rit. cũ timore possed̾it: certꝰ quidẽ
ñ sit. quando cũ dolore amittat:
unde possit impleri Immo uͦ his q̃.¬
fractib ludit secũ uanitas: mentit᷑
iniqͥtas sibi Si ita uis adimplere qͦd
uis. hoc ẽ. si illud apprehendere uis.
qͦ app̾henso nil iã ãplius uelis: quid
tẽptare opꝰ ẽ & cetera: Curris ꝑde
uia᷑ &. longe ante moreris. quͣa hoc
circuitu ꝑuenias ad optatũ floc

Expanded text:
um habueris, nihilominus non habita conum habueris, nihilominus non habita concupiscas, et ad quaeque defuerint, semper inquietus anheles. Ita enim fit ut per varia et fallacia mundi oblectamenta vagabundus animus inani labore discurrens fatigetur, non satietur: dum quidquid famelicus inglutierit, parum reputet ad id quod superest devorandum, semperque non minus anxie cupiat quae desunt, quam quae adsunt laete possideat. Quis enim obtineat universa? Quanquam et modicum id quod quisque cum labore obtinuerit, cum timore possederit, certus quidem non sit quando cum dolore amittat, unde possit impleri. Imo vero his anfractibus ludit secum vanitas, mentitur iniquitas sibi. Si ita vis adimplere quod vis, hoc est, si illud apprehendere vis, quo apprehenso nil jam amplius velis, quid tentare opus est et caetera? Curris per devia, et longe ante morieris, quam hoc circuitu pervenias ad optatum. 19. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
.&. qͥ uerbi grã uxorẽ habet speciosam.
petulanti ocło uel animo respicit
pulcriorẽ. &. qͥ ueste p̃ciosa indutꝰ ẽ.
p̃ciosiorẽ affectat. & possidens mul¬
tas diuicias. inuidet diciori. Uideas
ĩa multis p̃diis & possessionib am¬
pliatos. ad huc tam̃ in dies agrũ
agro copulare: atq infinita cupi¬
domũ ad domũ. &. inqͥeta curiosi¬
tate. edificare. diruere.: mutare
quadrata rotundis. Quid homines
sublimatos honorib anñ insaciabi¬
li ãbicione magis ac magis totis ui¬
rib conari ad alciora uidemꝰ: eẜ hoꝵ
omniũ iccirco ñ ẽ finis: q nil in e¬
is sũmũ singłarit reperit᷑. uel op
timũ e qͥd mirũ si inferioribꝰ ꝙ
deteriorib contentũ nͣ sit. qͦd citra su¬
mũ uel optimũ qͥescere ñ potest. Sed
hoc stultũ .s. extreme dem̃ciȩ ẽ. ea
sẽꝑ appetere q̃ nũꝗͣ. ñ dico sacient. s
nec tẽperent appetitũ dũ qͥdqͥd tali¬

Expanded text:
et qui, verbi gratia, uxorem habet speciosam, et qui, verbi gratia, uxorem habet speciosam, petulanti oculo vel animo respicit pulchriorem: et qui veste pretiosa indutus est, pretiosiorem affectat, et possidens multas divitias, invidet ditiori. Videas jam multis praediis et possessionibus ampliatos, adhuc tamen in dies agrum agro copulare, atque infinita cupidomum ad domum, et inquieta 592 curiositate aedificare, diruere, mutare quadrata rotundis. Quid homines sublimatos honoribus? annon insatiabili ambitione magis ac magis totis viribus conari ad altiora videmus? Et horum omnium idcirco non est finis, quia nil in eis summum singularid mirum si inferioribus et deterioribus contentus non sit, qui citra summum vel optimum quiescere non potest? Sed hoc stultum et extremae dementiae est, ea semper appetere, quae nunquam, non dico satient, sed nec temperent appetitum: dum quidquid tali
Abbreviated transcription (Latin):
ñ reqͥrit: s meret᷑. ẜremiũ sane nec¬
dũ amanti ꝓponit᷑ amanti debet᷑.
ꝑseueranti reddit᷑ Seniq in reb
inferiorib suadendis. inuitos ꝓmissis
uel p̃miis imitamꝰ &. ñ spontaneos. Quis
eñi munerandũ hominẽ putet: ut fa¬
ciat qͦd &. sponte cupit: Nemo uerbi cau¬
sa conducit. aut esurientẽ ut comedat.
aut sicientẽ ut bibat. aut certe matr̃e
ut paruulũ allactet filiũ uteri fur
An uͦ qͥs putet p̃ce uel p̃cio quẽpiam
cõmonendũ suã ipsius uel sepire ui¬
neã. uel arborẽ circũfod̾e: uel strue¬
turã ꝓpͥe domꝰ erigere. eluanto magis
d̾m amans anima. aliud pret̃ dñi sui
amoris p̃miũ ñ reqͥrit. Aut si aliud
reqͥrit:. illud ꝓcerto ñ dđm diligit. In ẽ
omni utenti racione naturalit̾ ꝓ sua
sẽꝑ estimacione atq intencione ap
petere pociora: &. nulla re e̾e̾ contẽp¬
tũ. cui qͦd de ẽ iudicet p̃ferendĩestã

Expanded text:
non requirit, sed meretur. Praemium sane necnon requirit, sed meretur. Praemium sane necdum amanti proponitur, amanti debetur, perseveranti redditur. Denique in rebus inferioribus suadendis, invitos promissis vel praemiis invitamus, et non spontaneos. Quis enim munerandum hominem putet, ut faciat quod et sponte cupit? Nemo, verbi causa, conducit aut esurientem ut comedat, aut sitientem ut bibat, aut certe matrem ut parvulum allactet filium uteri sui. An vero quis putet prece vel pretio quempiam commonendum suam ipsius vel sepire vineam, vel arborem circumfodere, vel structuram propriae domus erigere? Quanto magis Deum amans anima, aliud praeter Deum sui amoris praemium non requirit? Aut si aliud requirit, illud pro certo, non Deum diligit. 18. Inest omni utenti ratione naturaliter pro sua semper aestimatione atiora, et nulla re esse contentum, cui quod deest, judicet praeferendum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
.&. siñ omnino uidet᷑ ut ẽ. Suꝑus cũ
ꝓpositũ e̾e̾t. quare .& qͦmͦ diligendꝰ sit
ds. duplic̃ẽ dixi parere intellectũ
id qͦd q̃rit᷑ quare. aut qͦ suo merito.
aut qͦ nr̃o cõmodo diligendꝰ sit u¬
trũlibet qͣri posse ꝑ inde uideat᷑.
Dicto ꝓinde de merito dei ñ ꝓ ut
de p̃mio qͦd itẽ dabit᷑ dicã. Non
eñĩ sine p̃mio diligit᷑ a̾s: &. si absq
p̃mii intuitu diligendꝰ sit. Uacua nãq
uera caritas e̾e̾ ñ potest᷑ nec tamen
mercennaria ẽ. Iiuppe. ñ q̃rit q̃ sua
st̃ Affectꝰ ẽ ñ contractꝰ. nec acqͥritur
pacto. nec acqͥrit.Sponte afficit: &.
spontaneũ facit. Uerꝰ amor. se ipso
contentꝰ ẽ. Habet p̃miu᷑ s id quod
amat᷑. Naͣ qͥcqͥd ꝓpt̃ aliud amare ui¬
dearis. id plane amas. qͦ amoris fi¬
nis ꝑtendit. ñ ꝑ qͦd tendit. Paulus
ñ euangelizat ut comedat. s come¬
dit ut euangelizet: eoqͦd ñ amet
cibũ. s euangeliũ Uerꝰ amor. p̃miũ

Expanded text:
 non omnino videtur ut est. Superius, cum propositum esset, quare, et quomodo diligendus sit Deus, duplicem dixi parere intellectum id quod quaeritur, Quare: ut, aut quo suo merito, aut quo nostro commodo diligendus sit, utrumlibet quaeri posse perinde videatur. Dicto proinde de merito Dei, non prout de praemio, quod item dabitur, dicam. Non enim sine praemio diligitur Deus, etsi absque praemii intuitu diligendus sit. Vacua namque vera charitas esse non potest, nec tamen mercenaria est; quippe non quaerit quae sua sunt . Affectus est, non contractus: nec acquiritur pacto, nec acquirit. Sponte afficit, et spontaneum facit. Verus amor seipso contentus est. Habet praemium, sed id quod amatur. Nam quidquid propter aliud amare videaris, id plane amas, quo amoris finis pertendit, non per quod tendit. Paulus non evangelizat ut comedat, sed comedit ut evangelizet: eo quod amet, non cibum, sed Evangelium . Verus amor praemium
Abbreviated transcription (Latin):
siue aduersa siue prosꝑa trahiciens
ac sua qͦd ãmͦ faciens. ñ solũ gaudere
csi gaudentibꝰ. s etiã flere cũ flenti¬
b consueuit. S cũ ꝑuenerit ad l¬
tꝰ uelut malos pisces omne qͦd tris¬
te patit᷑ foras mittens: sola quȩ
placere &. iocunda e̾e̾ poter̃t retinebit.
Nũqͥd eñ tẽ uerbi gr̃a paulus aut in¬
firmabit᷑ cũ infirmis. aut uret᷑ ꝓscan¬
dalizatis. ubi scandala &. infirmitas ꝓ.¬
cul erunt: Aut certe lugebit eos qͥ
peccante fore. nec pęnitentẽ Absit
aũ ut uel eos qͥ ignib ȩt̾nis cũ dia¬
bolo &. angłis eiꝰ deputandi st̃. plan¬
gat & defleat in illa ciuitate quam
do gaudet᷑ de uictoria. laborat᷑ tamͣ
in pugna. & plerũq ꝑiclitat᷑ de ui¬
ta: in illa aũ patria nulla prorsus
admittet᷑ aduersitas. siue tristicia:
quẽ admodũ de illa canit᷑. Sic̃ lȩtan¬
ciũ omniũ habitacio inte. E rursũ.
iusticiȩ dei solius: Proinde ubi iã ñ

Expanded text:
sive adversa, sive prospera trajiciens, sive adversa, sive prospera trajiciens, ac sua quodammodo faciens, non solum gaudere cum gaudentibus, sed etiam flere cum flentibus consuevit . Sed cum pervenerit ad littus, velut malos pisces omne quod triste patitur, foras mittens, sola quae placere et jucunda esse poterunt, retinebit. Nunquid enim tunc, verbi gratia, Paulus aut infirmabitur cum infirmis, aut uretur pro scandalizatis , ubi scandala et infirmitas procul erunt? Aut certe lugebit eos qui enitentem? Absit autem ut vel eos qui ignibus aeternis cum diabolo et angelis ejus deputandi sunt, plangat et defleat in illa civitate, quamdoque gaudetur de victoria, laboratur tamen in pugna, et plerumque periclitatur de vita: in illa autem patria nulla prorsus admittatur adversitas sive tristitia, quemadmodum de illa canitur, Sicut laetantium omnium habitatio est in te : et rursum, justitiae Dei solius? Proinde ubi jam non
Abbreviated transcription (Latin):
cũ diceret. Introibo in potencias
dñi. dñe memorabor iusticie tue soliꝰ.
Sciebat profecto eũ introiret in sp̃uales
potencias dñi ex utũ se iri uniuersis
infirmitatib carnis. ut ĩa nil de
carne hab̾et cogitare: s totꝰ insꝑu
poter̃t de se. qͦd paulus aiebat de
cognoscet scđ̾m carnẽ: ꝙ caro & san¬
gius regnũ dei ñ possidebunt: ñ qͦd
carnis illic substancia futura ñsit.
s qͦd carnalis omnis necessitudo sit
de futura carnisq amor. amore sꝑs
absorbendꝰ. &. infirmȩ ꝗͣ nc̃ st̾ huma¬
nȩ affectiones in diuinas quasdam
habeant cõmutari. Tẽ sagena cari¬
tatis q̃ nẽ tracta ꝑ hoc mare magnũ
.ẜ. spaciosũ ex omni genere pisciũ
congregare ñ desinit.: cũ ꝑducta
ad litꝰ fuerit. malos foras mittens.
bonos solũmodo retinebit. Siqͥdem
in hac uita ex omni genere pisciũ
intra sinũ suȩ latitudinis carita¬
tis rete concludit ubi se ꝓtẽpore
omnib conformans. omniũq inse

Expanded text:
cum diceret: Introibo in potentias Domini; Domine, memorabor justitiae tuae solius . Sciebat profecto cum introiret in spirituales potentias Domini, exutum se iri universis carnis infirmitatibus: ut jam nil de carne haberet cogitare, sed totus in spiritu poterunt de se, quod Paulus aiebat de cognoscet secundum carnem: quia caro et sanguis regnum Dei non possidebunt. Non quod carnis illic substantia futura non sit; sed quod carnalis omnis necessitudo sit defutura, carnisque amor amore spiritus absorbendus; et infirmae, quae nunc sunt, humanae affectiones in divinas quasdam habeant commutari. Tunc sagena charitatis, quae nunc tracta per hoc mare magnum et spatiosum ex omni genere piscium congregare non desinit, cum perducta ad littus fuerit, malos foras mittens, bonos solummodo retinebit . Siquidem in hac vita ex omni genere piscium intra sinum suae latitudinis charitatis rete concludit: ubi se pro tempore omnibus conformans, omniumque in se
Abbreviated transcription (Latin):
chil saꝑe ualet prȩtͣ se. Cũq se ui¬
det ꝑ se nͣ posse subsistere: dm qua¬
si sibi necessariũ incipit ꝑfidẽ inqͥ¬
rere & diligere. Diligit itaq in scđo
legendo. obediendo. quada huiꝰce¬
modi familiaritate paulatͣ sensiq
d̾s innotescit. consequent̾q dulces¬
cit: & sic gustando qm suauis ẽ dñs
transit ad t̾ciũ gradũ ut diligat
hoc gradu diu statur: & nescio si a
qͦquã hominũ quartꝰ in hac uita
ꝑfecte apprȩhendat᷑ ut se scilicet¬
homo diligat tantũ. ꝓptͣ d̾m. Asse¬
rant hoc si qͥ exꝑti st̃. mͥ fateor. im¬
possibile uidet᷑. Erit aũ ꝓculdubio.
cũ introductꝰ fuerit seruus bonꝰ
& fidelis in gaudiũ dñi sur. &. in e¬
briatꝰ ab ubertate domꝰ dei. Quasi
eñimiro qͦdã modo oblitꝰ sur & a se
penitꝰ ueld̾ deficiens. dotꝰ ꝑget in dm̃. &

Expanded text:
nil sapere valet praeter se. Cumque se videt per se non posse subsistere, Deum quasi sibi necessarium incipit per fidem inquirere, et diligere. Diligit itaque in seculegendo, orando, obediendo, quadam hujuscemodi familiaritate paulatim sensimque Deus innotescit, consequenter et dulcescit: et sic gustato quam suavis est Dominus, transit ad tertium gradum, ut diligat hoc gradu diu statur: et nescio si a quoquam hominum quartus in hac vita perfecte apprehenditur, ut se scilicet diligat homo tantum propter Deum. Asserant hoc si qui experti sunt: mihi, fateor, impossibile videtur. Erit autem procul dubio, cum introductus fuerit servus bonus et fidelis in gaudium Domini sui , et inebriatus ab ubertate domus Dei . Quasi enim miro quodam modo oblitus sui, et a se peni
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potuit dũ fuit seruilis: & timor.
manet in secłm secłi castꝰ & filialis.
Nã qͦd legit᷑ ꝑ fecta caritas foras
mittit timore. pena intelligenda
e̾ q̃ seruili ut diximꝰ nũꝗͣ. de est
timori. illꝰ seilicet genere locues¬
onis. qͦ sepe causa ponit᷑ ꝓ effectu.
Deinde cupiditas t̃c recte a suꝑ¬
ueniente caritate ordinat᷑. cũ
mala qͥdẽ penitꝰ respuunt᷑ bo¬
nis uͦ meliora p̃ferunt᷑: nec bona nisi
ꝓpt meliora appetunt᷑. Quod cum
plene ꝑ dei grãm assecutũ fuerit.
diliget᷑ corpus. & ipsa corꝑis bona
tantũ ꝓptͣ animã. anima ꝓpt̾ d̾m.
cia nascim. necesse ẽ cupiditas uel
amor. nr a carne incipiat. q̃ si recto
ordine dirigit᷑. qͥbꝰdã suis gradibꝰ du¬
ce grã ꝓficiens sꝑu tandẽ consum¬
mabitur q ñ prius qͦd sꝑuale s qͦd

Expanded text:
non potuit dum fuit servilis; et timor non potuit dum fuit servilis; et timor manet in saeculum saeculi castus et filialis . Nam quod legitur, Perfecta charitas foras mittit timorem , poena intelligenda est, quae servili, ut diximus, nunquam deest timori, illo scilicet genere locutionis, quo saepe causa ponitur pro effectu. Deinde cupiditas tunc recte a superveniente charitate ordinatur, cum mala quidem penitus respuuntur, bonis vero meliora praeferuntur, nec bona nisi propter meliora appetuntur. Quod cum plene per Dei gratiam assecutum fuerit, diligetur corpus, et universa corporis bona tantum propter animam, anima propter tia nascimur, necesse est ut cupiditas vel amor noster a carne incipiat; quae si recto ordine dirigitur, quibusdam suis gradibus duce gratia proficiens, spiritu tandem consummabitur: quia non prius quod spirituale, sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
posita. hoc ẽ. ñ taꝗͣ. inuitis imposita.
s uoluntariis eo lib̾alit᷑ data: qͦ sua¬
uit᷑ inspirata. Unde &. pulchre dñs¬
ait. tollite iugũ meu suꝑ uos. Ac si d¬
ceret. Ñ impono inuitis. s uos tolli¬
te si uultis. Alioqͥn ñ reqͥem s labo.¬
rẽ inuenietis animab ur̃is. Bona
taq lex caritas & suauis: ꝗ̃ ñ solũle¬
uit suauit᷑q portat᷑. s etiã seruoꝵ¬
& mercennarioꝵ. leges portabiles
ac leues reddit: quas utiq ñ destru¬
it. s facit ut impleant᷑. dicente
dño. ñ ueni legẽ soluere. s ad imple¬
re. Illã tẽꝑat: ista ordinat: utrãq
leuigat. Nũꝗͣ erit caritas sine timo¬
re. s casto: nũꝗͣ. sine cupiditate. s
ordinata. Implet gͦ caritas legem
serui. cũ infundit deuocionẽ: im¬
plet & mercennarii. cũ ordinat
cupiditatẽ. Porro timori ꝑmixto
deuocio ipsũ ñannullat. s castisi.¬
cat. Pena tantũ tollit᷑ sine qua eẽ

Expanded text:
posita; hoc est, non tanquam invitis imposita, posita; hoc est, non tanquam invitis imposita, sed voluntariis eo liberaliter data, quo suaviter inspirata. Unde et pulchre Dominus, Tollite, ait, jugum meum super vos : ac si diceret, Non impono invitis, sed vos tollite si vultis; alioquin non requiem, sed laborem invenietis animabus vestris. 38. Bona itaque lex charitas, et suavis: quae non solum leviter suaviterque portatur, sed etiam servoet mercenariorum leges portabiles ac leves reddit, quas utique non destruit, sed facit ut impleantur, dicente Domino: Non veni legem solvere, sed adimplere . Illam temperat, istam ordinat, utramque levigat. Nunquam erit charitas sine timore, sed casto; nunquam sine cupiditate, sed ordinata. Implet ergo charitas legem servi, cum infundit devotionem; implet et mercenarii, cum ordinat cupiditatem. Porro timori permixta devotio ipsum non annullat, sed castificat. Poena tantum tollitur, sine qua esse
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ qͥ hoc faciunt qͦd ait apłs. nemi¬
ni qͥcꝗͣ debeatis nͥ ut inuicẽ diligatis.
ꝓcul dubio sic̃ d̾s ẽ & ipsi st̃ in hoc
nͥ forte aliqͥs alit̾ senciat ꝓptͣ hoc qd̾ scͥp¬
tũ ẽ. iustis lex ñ ẽ posita S sciendũ
qͦd alia lex ꝓmulgata a sꝑuseruitu¬
tis intimore. alia a sꝑu lib̾tatis data
nec sine ista e̾e̾ paciunt᷑ uis audire
q iustis ñẽ lex posita : N accepistis a¬
it sꝑm seruitutis iterũ intimore.
Vis audire qͦd tam̃ sine lege caritatis
ñ sint. S accepistis inqͥt sꝑm ad opcio¬
nis filioꝵ. Deniq audi iustũ utrũq
de se fatentẽ. & qͦd ñ sit sub lege. nec
tam̃ sit sine lege. factꝰ sũ inqͥt his
qͥ sub lege erant quasi sub lege essem.
cũ ipse nͣ essem sub lege: hisqͥ sine lege
erant tãqͣ sine lege essem. cũ sine le¬
ge dei ñ essem. s in lege essem xꝑi
Unde apte ñ dr. iusti nͣ habent legẽ.
aut iust st̾ sine legeꝰ s iustis nẽ lex

Expanded text:
d ait Apostolus, Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis ; procul dubio sicut Deus est, et ipsi sunt in hoc nisi forte aliquis aliter sentiat propter hoc quod scriptum est: Justis non est lex posita . Sed sciendum, quod alia est lex promulgata a spiritu servitutis in timore; alia a spiritu libertatis data ; nec sine ista esse patiuntur. Vis audire quia justis non est lex posita? Non accepistis, ait, spiritum servitutis iterum in timore. Vis audire quod tamen sine lege charitatis non sint? Sed accepistis, inquit, spiritum adoptionis filiorum . Denique audi justum utrumque de se fatentem, et quod non sit sub lege, nec tamen sit sine lege. Factus sum, inquit, his qui sub lege erant, quasi sub lege essem; cum ipse non essem sub lege: his qui sine lege erant, tanquam sine lege essem; cum sine lege Dei non essem, sed in lege essem Christi . Unde apte non dicitur, Justi non habent legem, aut, Justi sunt sine lege: sed, Justis non est lex
Abbreviated transcription (Latin):
na ꝓpͥȩ uoluntatis. sub leui onere ca¬
ritatis respirẽ: nec ĩa seruili timore
cohercear. nec mercennaria cupidita.¬
te illiciar: s agar sꝑu tuo. sꝑu lib̾tatis
qͦagunt᷑ filii tui. qͥ testimoniũ reddat
sꝑui meo. qͦd & ego sĩ unꝰ de filiis tuis.¬

Expanded text:
na propriae voluntatis, sub levi onere chana propriae voluntatis, sub levi onere charitatis respirem; nec jam servili timore coercear, nec mercenaria cupiditate illiciar: sed agar spiritu tuo, spiritu libertatis, quo aguntur filii tui, qui testimonium reddat spiritui meo, quod et ego sim
Abbreviated transcription (Latin):
ut nͥ ꝙ dñs adiuuit me. paulominꝰ
habitasset in inferno anima mea.
Sub hoc onere grauatꝰ gemebat qͥ
dicebat. Quare me posiust contrari¬
ũ t .&. factꝰ sũ mͥmet ipsi grauis ubi
dix̃. factꝰ sũ mͥ met ipsi grauis. osten.¬
dit qͦd lex ipse sibi ee̾t. nec alius hoc
quã sibi ipse fecisset. Quod aũ deo
loquens p̃misit. posuisti me contra¬
riũ tͥ: dei se tam̃ ñ effugisse legem
in dicauit. Noc qͥppe ad et̃nã iustãq
de i legẽ ꝑtinuit ut qͥ noluit suauit
regi. penalit̃ aseipso regeret᷑: qͥq sponte
igũ suaue & onꝰ leue caritatis abiecit.
ꝓp̾e uoluntatis onꝰ importabile fustine¬
ret inuitꝰ Miro itaq &. iusto mͦ ȩ tͣna
nec iusticiȩ ꝓmeritis legẽ euasit. nec
tam̃ cũ deo in sua luce. in sua reqͥe. in
sua gła remansit: subiectꝰ potestati &.
submotꝰ felicitati. Onẽ d̾s meus cur
ñ tollis peccatũ meũ & quare ñ aufers
iniqͥtatẽ meã: ut ab iecta graui sarci¬

Expanded text:
 Dominus adjuvit me, paulo minus habitasset in inferno anima mea . Sub hoc onere gravatus gemebat qui dicebat: Quare me posuisti contrarium tibi, et factus sum mihimet ipsi gravis? Ubi dixit, Factus sum mihimet ipsi gravis, ostendit quod lex ipse sibi esset, nec alius hoc quam sibi ipse fecisset. Quod autem loquens Deo, praemisit, Posuisti me contrarium tibi; Dei se tamen non effugisse legem indicavit. Hoc quippe ad aeternam justamque Dei legem pertinuit, ut qui a Deo noluit suaviter regi, poenaliter a seipso regeretur: quique sponte jugum suave et onus leve charitatis abjecit, propriae voluntatis onus importabile sustineret invitus. Miro itaque et justo modo aeterna nec justitiae 600 pro meritis legem evasit; nec tamen cum Deo in sua luce, in sua requie, in sua gloria remansit, subjectus potestati, et submotus felicitati. Domine Deus meus, cur non tollis peccatum meum, et quare non aufers iniquitatem meam? ut abjecta gravi sarci
Abbreviated transcription (Latin):
tas dat caritatẽ: s substantiua acei¬
dentalẽ. Ubi dantẽ significat nom̃
substanciȩ ẽ Ubi donĩt qualitatis.
Nec ẽ lex ȩt̃na creatrix & gubernatrix
uniuersitatis. siqͥdẽ inpondere & men¬
sura & numero ꝑ eã facta st̃ uniuersa.
&s. nichil sine lege relinqͥt᷑. cũ ipsa qͦq
lex ominiũ sine lege ñsit. ñ tam̃ alia
qũã se ipsaꝰ qua & se ipsã .&. si ñ creau̾
narius habent legẽ ñ ad ño. s quã ip
si fecerunt: ille d̾m ñ amando. iste
plus aliud amando. Nabent inquã le¬

Expanded text:
tiva accidentalem. Ubi dantem significat, nomen substantiae est: ubi donum, qualitatis. Haec est lex aeterna, creatrix et gubernatrix universitatis. Siquidem in pondere, et mensura, et numero per eam facta sunt universa, et nihil sine lege relinquitur, cum ipsa quoque lex omnium sine lege non sit, non tamen alia quam se ipsa: qua et seipsam etsi narius habent legem, non a Domino, sed quam ipsi sibi fecerunt: ille Deum non amando, iste plus aliud amando. Habent, inquam, le
Abbreviated transcription (Latin):
dillotp̃r : Sedens iħc contragazofilacium : aspiciebat quomo
turba iactar& aes ingiofilaciũ. Et multi diuites iactabant
ulta. Cũ ueniss& autẽ una uidua pauper misit duo minũt
quodest quadrans. Et conuocins discipłos suos ait illis A mer
dico uob : qm̃ uidua hȩc pauperplus omnib: misit quimiserunt
ga cofilaciũ Om̃s enĩ exeo quod habundabat illis miserun
haee uero depenuria sua om̃a quȩ habuit : misit totũ uietũ suuo

Expanded text:
bat quomodo turba jactaret es in gazophilacium. Et multi divites jactabant multa. Cum venisset autem una vidua pauper: misit duo minuta: quod est quadrans. Et convocans discipulos suos ait illis. Amen dico vobis; quoniam vidua hec pauper: plus omnibus misit: qui miserunt in gazophilacium. Omnes enim ex eo quod abundabat illis miserunt. Hec vero de pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia conuincitur. aut humilitas cus¬
todit᷑. aut frat̃na caritas nutrit᷑. aut
desiderium excitatur : Unꝰ idẽq cibꝰ
& egͦtis ÷ medicina. ⁊ egrotatiuis dieta:
porro & debiles confortat. & delectat
ualentes. Unus idemq cibꝰ & languorẽ
sanat. & seruat sanitatem: & corpus nu¬
trit. ⁊ palato sapit. S redeamus adu̾ba
sponse. ⁊ sic curemus audire. quȩ ait.
ut studeamus saꝑe & qd sapit. Sponsa
ut dixi. eccła ẽ. Ipsa ẽ cui plꝰ dimissũ ẽ
& q̃ plus diligit. Qd̃ emula improperat
ei ad conuitium : hoc sibi ipsa inflectit
ad cõmodum. Inde mansuetior ad cor¬
reptionem. inde patientior ad laborem
iñ ardentior ad amorẽ: inde sagatior
ad cautelam : in humilior ꝓ conscientia
inde acceptior ꝓuerecundia : inde ad
ob ediendum paratior: inde ad gr̃aꝵ
actionẽ deuotior ac sollicitior. Deniq
illa ut dictum ẽ murmurante & memo¬
rante merita sua. ⁊ labores. ⁊ pondus

Expanded text:
superbia convincitur, aut humilitas cussuperbia convincitur, aut humilitas custoditur, aut fraterna charitas nutritur, aut desiderium excitatur? Unus idemque cibus et aegrotis est medicina, et aegrotativis dieta: porro et debiles confortat, et delectat valentes. Unus idemque cibus et languorem sanat, et servat sanitatem; et corpus nutrit, et palato sapit. 7. Sed redeamus ad verba sponsae, et sic curemus audire quae ait, ut studeamus et sapere quod sapit. Sponsa, ut dixi, Ecclesia est. Ipsa est cui plus dimissum est, et quae plus diligit. Quod aemula improperat ei ad convicium, hoc sibi ipsa inflectit ad commodum. Inde mansuetior ad correptionem, inde patientior ad laborem; inde ardentior ad amorem, inde sagacior ad cautelam; inde humilior pro conscientia, inde acceptior pro verecundia; inde ad obediendum paratior, inde ad gratiarum actionem devotior ac sollicitior. Denique illa, ut dictum est, murmurante et memorante merita sua, et labores, et pondus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c ⁊ fluebant aque: & erant m lacͥme
ille panes die ac nocte. Qd namistud
nisi odor exalantis unctionis qua erat
ille ꝑfusus: Non enim unctio quȩ ad
me nimirum nͥ homine mediante ñ
ꝑtingebat. Ea ꝓpt̃ ⁊ si gaudebam de
munere. confundebar tam̃ ⁊ humili¬
abar. qd̾ sola ad me tenuis exalatio. &¬
ñ pinguis asꝑsio ꝑuenisset. Odoratu
quippe delectatꝰ ñ tactu. indignũ
me ꝑinde cognoscebam. eui ꝑseipsũ
dulcesceret d̾s. Et nunc idipsum si
accidat. auidus quidem suscipio munꝰ
indultum. gratumq habeo: s dolens
doleo ꝑ me ipsum ñ meruisse. atq ut
dicitur de manu ĩ manum minime ac-¬
cepisse: cũ obnire id peterem. Pudet
nimirũ magis ad hominis ꝙͣ ad di mo¬
ueri memoriam. Et tunc cum gemitu
clamo. Qyando ueniam ⁊ appãrebo ante
faciem dei. Existimo ⁊ aliquos ur̃m idẽ
ẽẽ exꝑtos: & exꝑiri int̃dum ad huc. Qua
in re quid sentiendum: nͥ qd̾ nr̃a aut

Expanded text:
spiritus, et fluebant aquae; et erant mihi lacrymae spiritus, et fluebant aquae; et erant mihi lacrymae illae panes die ac nocte. Quidnam istud, nisi odor exhalantis unctionis, qua erat ille perfusus? Non enim unctio, quae ad me nimirum nisi homine mediante non pertingebat. Et propter etsi gaudebam de munere, confundebar tamen et humiliabar, quod sola ad me tenuis exhalatio, et non pinguis aspersio pervenisset. Odoratu quippe delectatus, non tactu, indignum me proinde cognoscebam, cui per seipsum dulcesceret Deus. Et nunc idipsum si accidat, avidus quidem suscipio munus indultum, gratumque habeo; sed dolens doleo per meipsum non meruisse, atque, ut dicitur, de manu in manum minime accepisse, cum obnixe id peterem. Pudet nimirum magis ad hominis, quam ad Dei moveri memoriam. Et tunc cum gemitu clamo: Quando veniam, et apparebo ante faciem Dei? Existimo et aliquos vestrum idem esse expertos, et experiri interdum adhuc. Qua in re quid sentiendum, nisi quod nostra aut
Abbreviated transcription (Latin):
quenter ego ipse qd̾ fateri ñ uerecundor
maximeq initio conu̾sionis mee. corde
durꝰ: frigidꝰ. & querens quem uellet
diligere anima mea. nec enim diligere¬
adhuc poterat quem ñdũ inuenerat.
aut certe minus qͣm uellet diligebat.
⁊ ob hoc querebat ut magis diligeret
quẽ neqͥqͣm quereret. nisi eumꝰ aliqͣ¬
tenus dilexisset: eum gͦ cum quererẽ
in quo recalesceret ac requiesceret
sp̃c m̃s. utiq torpens ⁊ languens. nec
ulla de parte occurreret qͥ succurreret
stringebat int̾nos dissolueretur. & uer¬
nalis illa suauitas & spiritał a menitas
reu̾teretur. tẽ magis ac magis langue¬
bat. & tedebat. ⁊ dormitabat anima mea
pre tedio. tͥstis & pene desperans. ⁊ mu¬
sitans secum illud. a facie frigoris huius
qͥs sustinebit: cum subito forte & ad af¬
fatum ł etiam ad aspectum cuiuspiam
spũalis ꝑfectiq uiri. interdum & ad solã
defuncti. seu absentis memoriam. flabat

Expanded text:
quenter ego ipse, quod fateri non verecundor, quenter ego ipse, quod fateri non verecundor, maximeque in initio conversionis meae, corde durus et frigidus, et quaerens quem vellet diligere anima mea: nec enim adhuc diligere poterat quem nondum invenerat, aut certe minus quam vellet diligebat, et ob hoc quaerebat ut magis diligeret; quem nequaquam quaereret, nisi jam aliquatenus dilexisset. Cum ergo eum quaererem, in quo recalesceret atque requiesceret spiritus meus, utique torpens et languens; nec ulla de parte occurreret qui 1308 succurreret, stringebat inter nos, dissolveretur, et vernalis illa suavitas ac spiritualis amoenitas reverteretur: tunc magis ac magis languebat, et taedebat, et dormitabat anima mea; prae taedio, tristis et pene desperans, et mussitans secum illud: A facie frigoris hujus quis sustinebit? Cum subito forte ad affatum, vel etiam aspectum cujuspiam spiritualis perfectique viri, interdum et ad solam defuncti seu absentis memoriam, flabat
Abbreviated transcription (Latin):
tare qd̾ legunt. Adducentur regi uirgines
post eã. ꝓͦxime eiꝰ afferentur t̾ibi. Et ut
queq sciat cuius sp̃c sit. uirgines dico
illas que ante. xp̃o federate. qͣm fedate
mundi complexibꝰ. ipsi firmit̃ ꝑseuerant:
cui se tanto felicius quanto maturus
uouerunt. ꝓximas uͦ quȩ pristinam
suã deformitatem ĩ qͣ mundo huic qͣndoq
spurcis. in om̃i carnali concupiscentia
se se turpit̃ ꝓstituerant tandẽ aliqͣndo
erubescentes ⁊ exeuntes ĩ noui hominis
formã qͥnto seriꝰ tanto sincerius refor¬
mare festinant. Et he. ⁊ ille sane ꝓficiant.
ñ deficiant neq fatigent᷑. ⁊ si nec dum
plene inse sentiaͣnt unde dicant ⁊ ipsȩ
oleũ effusũ nom̃ tuum. Nec enĩ audẽt
adolescentule ꝑse facere u̾ba sponso.
Tamͣ si magistre uestigiis pressius in¬
herere student. effusi olei saltẽ odore
delectabuntur: ⁊ ĩcitabunt᷑ etiã de odori ᷤ¬
ꝑceptione cuꝑe  querere potiora. Fr̃e¬

Expanded text:
tare quod legunt: Adducentur regi virgines tare quod legunt: Adducentur regi virgines post eam, proximae ejus afferentur tibi . Et ut quaeque sciat cujus spiritus sit, virgines dico illas, quae ante Christo foederatae, quam foedatae mundi complexibus, ipsi firmiter perseverant, cui se tanto felicius quanto maturius devoverunt; proximas vero, quae pristinam suam deformitatem, in qua mundo huic quandoque piritibus spurcis, in omni carnali concupiscentia sese turpiter prostituerant, tandem aliquando erubescentes et exeuntes, in novi hominis formam, quanto serius tanto sincerius reformare festinant. Et hae et illae sane proficiant, non deficiant neque fatigentur, etsi necdum plene in se sentiunt, unde dicant et ipsae: Oleum effusum nomen tuum. Nec enim audent adolescentulae per se facere verba sponso. Tamen si magistrae vestigiis pressius inhaerere student, effusi olei saltem odore delectabuntur, et incitabuntur etiam de odoris perceptione cupere et quaerere potiora. 6. Fre
Abbreviated transcription (Latin):
nec morte egere uituli saginati. mundã
siquidẽ iustamq exlegis oꝑibꝰ deputanᷤᷤ.
At uͦ eccła scisso uelo occidentis litterȩ
in morte u̾bi crucifixi. audacter ad eus
penetralia. p̃ eunte sp̃u lib̾tatis irrumpit.
agnoscitur. placet. sortitur emulȩ locũ:
fit sponsa. fruitur p̃reptis amplexibus.
inherens. stillante ac fundente undiq sue
cipiens ipsum ait. Gleũ effusũ nom̃ tuũ.
Qed mirum si ungit᷑.: quȩ unctũ com
eccła interim ꝑfectoꝵ. Spes tam̃ ẽ &
nobis. Ercubemus ꝓ foribꝰ qui minus
ꝑfecꝰt sumus: spe gaudentes. Sponsꝰ
& sponsa soli interim intꝰ sint: mutui ᷤ
secretis fruantur amplexibꝰ. nullo stre¬
pitu carnalium desicłioꝵ. nullo corporeoꝵ
phanthas matũ
ꝑturbante tumultu. Turba uͦ adolescentu¬
larum. quȩ absq huiusmodi inquietudimbꝰ
ñ dum ẽẽ possunt. foris expectent. Et ex¬
pectent secure: scientes ad se illud spec-¬

Expanded text:
nec morte egere vituli saginati, mundam nec morte egere vituli saginati, mundam siquidem justamque ex legis operibus se reputans. At vero Ecclesia, scisso velo occidentis litterae in morte Verbi crucifixi, audacter ad ejus penetralia praeeunte spiritu libertatis irrumpit, agnoscitur, placet, sortitur aemulae locum, fit sponsa, fruitur praereptis amplexibus; inhaerens, stillante ac fundente undique suacipiens, ait: Oleum effusum nomen tuum. Quid mirum si ungitur, quae unctum amplEcclesia interim perfectorum. Spes tamen est et nobis. Excubemus pro foribus qui minus perfecti sumus, spe gaudentes. Sponsus et sponsa soli interim intus sint, mutuis secretisque fruantur amplexibus, nullo strepitu carnalium desideriorum, nullo corporeorum plantasmatum perturbante tumultu. Turba vero adolescentularum, quae absque hujusmodi inquietudinibus nondum esse possunt, foris exspectent; exspectentque secure, scientes ad se illud spec
Abbreviated transcription (Latin):
bene placens. ⁊ ꝑfecta. Ex ea sane. oꝑis
ac temporis dampna mͥ resarcio. Ille
pacto conuentionis. ego placito uo¬
tatis innitor: credo ⁊ ñ ad ĩsipientiã mͥ.
Nã uita ĩ uoluntate eiꝰ. Illa mͥ reconcili¬
at patrem: illa hereditatem restituit.
etiã cumulatiori gr̃a sẏmphome ⁊ can¬
tꝰ. ⁊ epularũ. ac tocius exultantis fami¬
lie celeb̾rima gaudia suscitat. mͥ. Si in¬
dignatur frat̾ m̃s senior. ille qͥ hedum
comedere mauult cũ amicis suis foris.
ꝙͣ mecũ ĩ pat̾na domo uitulũ saginatum.
respondebit᷑ illi. ẜpulari ⁊ gaudere o¬
portet: qr hic filius m̃s mortuus fuerat
⁊ reuixit. ꝑierat ⁊ inuentus ẽ. Ad huc
sẏnagoga foris epulatur cũ amicis suis
demonibꝰ. quibꝰ satis placet qͦd hedum
peccati ĩsipiens deuorat transglutiens. &
illud ĩ uentre socordie ⁊ insipientie suȩ.
dũ contempnens di iusticiã. ⁊ suã uolens
constituere. dic̃ se ñ habere peccatum.

Expanded text:
beneplacens, et perfecta. Ex ea sane operis beneplacens, et perfecta. Ex ea sane operis ac temporis damna mihi resarcio. Ille pacto conventionis, ego placito voluntatis innitor; credo, et non ad insipientiam mihi: nam vita in voluntate ejus. Illa mihi reconciliat Patrem, illa haereditatem restituit, etiam cumulatiori gratia; symphoniae, et cantus, et epularum, ac totius exsultantis familiae celeberrima gaudia suscitat mihi. Si indignatur frater meus senior ille, qui haedum comedere mavult cum amicis suis foris, quam mecum in paterna domo vitulum saginatum, respondebitur illi: Epulari et gaudere oportet, quia hic filius meus mortuus fuerat, et revixit; perierat, et inventus est . Adhuc Synagoga foris epulatur cum amicis suis daemonibus, quibus satis placet, quod haedum peccati insipiens devorat transglutiens, atillud in ventre socordiae et insipientiae suae, dum contemnens Dei justitiam, et suam volens constituere, dicit se non habere peccatum,