comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fiituris reb causã ncatans existi¬
mat nichil impediri presciã arbic̾i
libertatẽ putat mr̃ir aliũd̾e cu ar¬
gniũtũ futuroꝵ ncc̃itatis trahis uis
ꝙ ea q̃ pͥresciũtur nõ euẽtre nõ possũt
digͦ preuecio nullã futuris reb
adicit nt̃itatẽ quod tu eciã paulo

Expanded text:
futuris rebus causam necessitatis existimat, nihil impediri praescientia arbitrii libertatem putat. Num enim tu aliunde argumentum futurorum necessitatis trahis, nisi quod ea quae praesciuntur non euenire non possunt? Si igitur praeuotio nullam futuris rebus adicit necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
taria notõe cuncta ꝯplectẽs rebus
modũ oĩb ip̃a ꝯstituit nichil eõ
posceriorib debeti q̃ cũ ita suit mam
ĩtemerata mortalib arbitrũ btas
Nec quiq̃ leges selutis oii ucc̃ĩtate
Colũtatib p̃mia penas q ꝓponũt mci¬

Expanded text:
taria notione cuncta complectens rebus modum omnibus ipsa constituit, nihil uero posterioribus debet. Quae cum ita sint, manet intemerata mortalibus arbitrii libertas nec iniquae leges solutis omni necessitate uoluntatibus praemia poenasque proponunt. M
Abbreviated transcription (Latin):
tas igr̃ est itimabilie uite tota fł
et ꝑfecca possessias quod ex collatõne
procedit. nichil q est ĩ tpẽ ascitutũ
quod̾ cotũ uite sue spaciũ ꝑlt̃ possit
amplecti Si erastuiũ quid̃ mĩdĩ
uili trãsitorio q momẽto ¶ Quodigẽ
tẽporis patitut ꝯdicianẽ licet illud
sicut de mũdo cẽsut ap ͭ nei cepit¬

Expanded text:
nitas igitur est interminabilis uitae tota simul et perfecta possessio, quod ex collatione procedit nihilque est in tempore constitutum quod totum uitae suae spatium pariter possit amplecti. Sed crastinum quidem nondum bili transitorioque momento. Quod igitur temporis patitur condicionem, licet illud, sicuti de mundo censuit Aristot
Abbreviated transcription (Latin):
decebit in ĩfua tũ se se refere̾s
sibi. Ceris slã rodaargnit. hͨ est effi¬
ciẽs mag̃. longe q cã potencior. Quã
que matie modo. Impressas patit
notas. precedit tñ exitãs. ac uires
ã mone̾s. uiuo in corpore pcissio. ut
Cũ lux uel occulos ferit. uel eox au¬
rib q̃rcepit. qduit mẽais uigor excitꝰ.
quas ĩcus spẽs cenet. ad motus
silẽs docãs. Notas applicat exu̾s.
Iotroisum q reꝯditis fornus miscet

Expanded text:
referens sibi, Veris falsa redarguit? 342 Haec est efficiens magis Longe causa potentior, Quam quae materiae modo Impressas patitur notas. Praecedit tamen excitans, Ac vires animi movens, Vivo in corpore passio. Cum vel lux oculos ferit, Vel vox auribus instrepit: Tum mentis vigor excitus, Quas intus species tenet, Ad motus similes vocans, Notis applicat exteris, Introrsumque reconditis Formis miscet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ idem eristendi ncc̃ĩtate carẽ nõ ne¬
sciat luc si dicas S euẽturũ deue uidet
rem quid̃ solidissime ueritatis si cui
uix aliquis u dm̃i speculator accesẜet.¬
¶ respõdebo uãq idẽ futiañ cũ ad diaã

Expanded text:
dem exsistendi necessitate carere non nesciat. Hic si dicas quod euenturum deus uidet rem quidem solidissimae ueritatis sed cui uix aliquis nisi diuini speculator accesserit. Respondebo namque idem futurum, cum ad diuinam
Abbreviated transcription (Latin):
frustra i bonit małit q pͥmia pena¬
de ꝓptnũtur q̃ nullis meruit liber ac
ee iniquissimũ quõd nuc̃ equissimũ Iu¬
dicit᷑ uł puirꝰ quigbs deł renunerari
probos. quos ad alterut ͫ non ꝓpa ĩuect ͭ
Coluntas si futiuꝰ cogit certa iretessitas
nec uicia igr net uirtutes qpͣ ꝓfim̾it¬
s om̃i mericoꝵ pociꝰ muitta atq ĩdi¬
stieta afusio s quoq nicħil sceleratiꝰ ex¬
cogitari potest. Cum ex pudencia rers
om̃is ordo ducatur nchil q ꝯsilus
liceat humanis. fa Et uicia q nostra
ad bonors oñ reserantir auctgrem
Igr̃ nec sperandi aliquid nec depcãdi
dała racio est. quid ir uel speret quisq
ul ecia deprecetur qñ opaudti onnã
hũilitatis pietio ĩestimabilẽ uice̾ diẽ
gr̃e promerenus. Qui solus modur est
quo tũ deo colloqm hũies posse uideadir
Impetoẽt ipã suppłicandi racũt quingi.
ill retũ p̾ncipi quetii atq adherẽ pos¬

Expanded text:
Frustra enim bonis malisque praemia poenaFrustra enim bonis malisque praemia poenaeue proponuntur quae nullus meruit liber ac ur iniquissimum quod nunc aequissimum iudicatur uel puniri improbos uel remunerari probos quos ad alterutrum non propria mittit uoluntas, sed futuri cogit certa necessitas. Nec uitia igitur nec uirtutes qui omnium meritorum potius mixta atque indisereta confusio. Quoque nihil sceleratus excogitari potest, cum ex prouidentia rerum omnis ordo ducatur nihilque consiliis liceat humanis, fit ut uitia quoque nostra ad honorum omnium referantur auctorem. Igitur nec sperandi aliquid nec deprecandi ulla ratio est. Quid enim uel speret quisque uel etiam deprecetur, quando optanda omnia shumilitatis pretio inaestimabilem uicem diuinae gratiae promeremur, qui solus modus est quo cum deo colloqui homines posse uideantur impetrent ipsa supplicandi ratione coniungi. illi rerum principi conecti atque adhaerere pos
Abbreviated transcription (Latin):
quãq sirẽ icẽ est uti etiã se se hiẽ
sciã ꝯpreliendit ¶ Nuid igr̃ quo nã
modo deus het ĩterta futura p̾nostit.
na si ĩeuitabilr̃ euẽtura censet q̃ etud
nõ euẽire possiłͤ est fallitur. pd̾uon
sentire modo nephas est s etiã uoce
proferre. at siita uti suit ita ea fu¬
nua ẽẽ deceruito ut ẽ uel fieriea
uel nõ fieri pose coguostat. q̃ est het
prestiã dei q̃ nichil certũ nicħie sta¬
bile ꝯpresendit. aut qs liͦ refert da¬
aut erit aut non/ Quid etiã diã
ꝓuidentia linãna opĩoe prestiterit. si
un hõles iut̾ta Iudicat quorꝑ est ĩet
euẽtus / Quod̾ si apud itip om̃i illim
certisso ͫ fontem nichil itti eẽ potest
certꝰ eorp est euẽtꝰ q̃ futura firmit᷑
ille prestierit. quare nulla est hũanis
a silũs accionib qr libertas quas diã
mens sne fliatis arore ciuta ꝓst¬
ciẽt ad onũ alligat et ꝯstringit enẽ¬
tum Quo semel recepto quant ꝰ octa¬
slis humanaꝵ rerp ꝯsequatur liquet.

Expanded text:
quamque habere necesse est uti eam sese habere scientia comprehendit. Quid igitur? Quonam modo deus haec incerta futura praenoscit? Nam si incuitabiliter euentura censet quae etiam non euenire possibile est, fallitur; quod non sentire modo nefas est, sed etiam uoce proferre, At si ita uti sunt, ita ea futura esse decernit, ut aeque uel fieri ea uel non fieri posse cognoscat, quae est haec praescientia quae nihil certum nihil stabile comprehendit? Aut quid hoc refert uaaut erit aut non. Quid etiam diuina prouidentia humana opinione praestiteris si uti homines incerta iudicat quorum est incertus euentus? Quod si apud illum rerum omnium certissimum fontem nihil incerti esse potest, certus eorum est euentus quae futura firmi ter ille praescierit. Quare nulla est humanis consiliis actionibusque libertas quas diuina mens sine falsitatis errore cuncta prospiciens ad unum alligat et constringit euentum. Quo semel recepto quantus occasus humanarum rerum consequatur liquet.
Abbreviated transcription (Latin):
nimiũ senes. qui sẜ ꝯet yͣgiẽs.
ꝓ corporib extinus. edar m̃cib
ĩp̃imi. et quonii celeri scilo. Mox est
equore pagie. q̃ ulłas hãt notas.
pressas figẽ luteras/. Sz mẽs si ꝓpt̾s
nigens. nichil motib explicat᷑. sed
tũ ꝑaciẽs Iacet. notis subdita cor¬
porũ. Cassar q in specul uicẽ. rer
redd̾et ymagines. Sñ hic sit aĩnus
uiget. ceruẽs oriã nocio Queniis

Expanded text:
enes Qui sensus et imagines E corporibus extimis Credant mentibus imprimi, Vt quondam celeri stilo Mos est aequore paginae. Quae nullas habeat notas, Pressas figere litteras. Sed mens si propriis ingens Nihil motibus explicat, Sed tantum patiens iacet Notis subdita corporum Cassasque in speculi uicem Rerum reddit imagines, Vnde haec sic animis uiget Cernens omnia notio?
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ pronddẽtia futura ẽẽ prtenostit nõ
oẽ euẽtura credamꝰ. at nõ illud ͬ ͣͭ ͫ
bitrami licet euẽiant nchil tñ oc
euẽirent sui natura ntc̃itatis habu¬
isse. ꝓ huit facile ppendris licebit plã
et i dũ fuerit̃ subietta occusis ⁊̃¬
tuenit᷑ ut ea q̃ in quadrigis atꝙͣ fłe¬

Expanded text:
e praenoscit non esse euentum credamus ac non illud potius arbitremur, licet eueniant, nihil tamen ut euenirent sui natura necessitatis habuisse; quod hinc facile perpendas licebit. Plura etenim dum fiunt subiecta oculis intuemur, ut ea quae in quadrigis mode
Abbreviated transcription (Latin):
sum nr̃oꝵ accuũ fututa qualitate
ꝯcirurt bonis p̾ma masis supplͣ
dispensãs nec frustra sunt in deo põ
cirtutes ad rectas spes ann suble¬
uate huiles preces ĩ excelsa ponigite
magna uobis est si dissilãre nõ uul¬
tis ncãtas indita ꝓbitatis eũ aute
occulos agitis Iuditis cucta c̾uẽtis

Expanded text:
cum nostrorum actuum futura qualitate concurrit bonis praemia malis supplicia dispensans. Nec frustra sunt in deo posiuirtutes, ad rectas spes animum subleuate, humiles preces in excelsa porrigite. Magna uobis est, si dissimulare non uultis, necessitas indicta probitatis, cum ante oculos agitis iudicis cuncta cernentis
Abbreviated transcription (Latin):
si quĩspiã sodeat opiõnẽ q̃ eũ sedere
nirsus si de quopiã uera sit opio qũ
ac sero in astero Seritatis. s nõ idcto
quisq sedet qm̃ eera est opio. s ħec
pocius uera est qm̃ quẽpiã sedere pͥ¬
dessit ¶ Ita cum causa ueritatis ex
alce̾ra ꝑte prcedat mest tñ q̃la m
fucuris ꝙ reb raciocinari patet
tura guederi sel puisa nce est euẽrae.
Q ad ꝑimẽdã arbitrũ libertatẽ solũ

Expanded text:
si quispiam sedeat, opinionem quae eum sedere rursus, si de quopiam uera sit opinio quat uero in altero ueritatis. Sed non idcirco quisque sedet quoniam uera est opinio, sed haec potius uera est quoniam quempiam sedere praecessit. Ita cum causa ueritatis ex altera parte procedat, inest tamfuturisque rebus ratiocinari patet.tura prouideri uel prouisa necesse est euenire,1 quod ad perimendam arbitrii
Abbreviated transcription (Latin):
Se nã distoes federa rerp
ausa resolult qͥs cãta deus
eris statuit uella duob
Utꝙͣ carptĩ suigula constent
Sad̾ noluit nuixta Iu gari
An milla est discordia ueris
Semꝑ q sibi certa coherent
S mens cecis obruta mẽbris
nequit opressi luĩs igne
srerp tenues noscẽ nexus
d cur cãto fłagrat amore
cceri tectas reꝑire notas
Stit ne quod appetit ã xia nosse
S quis nota scite labotat
sit siuescit quid ceca petit
queat ignarus quer̾e formã
An cum mẽtem ceruet altam
paritet sũmã et singula uorat
nunc mẽbrorũ ꝯdita nube
nõ in totũ est oblita sui
Sũmã qr tenet singula ꝙdens
Igr̃ quisquis uera requirit
neutro est habitu naueq nouit
nec pẽitꝰ tñ omnã nestit
Sa quã retinẽs memitt sũmã
gonsulit alte disa retractans
St seruatis q̃at oblitas addẽ ꝑtes

Expanded text:
enam discors foedera rerum Causa resoluit? Quis tanta deus Veris statuit bella duobus, Vt quae carptim singula constent Eadem nolint mixta iugari? An nulla est discordia ueris Semperque sibi certa cohaerent? Sed mens caecis obruta membris Nequit oppressi luminis igne Rerum tenues noscere nexus. Sed cur tanto flagrat amore Veri tectas reperire notas? Scitne quod appetit anxia nosse? Sed quis nota scire laborat? At si nescit, quid caeca petit?Queat ignarus noscere formam? An cum mentem cerneret altam. Pariter summam et singula norat? Nunc membrorum condita nube Non in totum est oblita sui Summamque tenet singula perdens. Igitur quisquis uera requirit, Neutro est habitu; nam neque nouit Nec penitus tamen omnia nescit, Sed quam retinens meminit summam Consulit alte uisa retractans, Vt seruatis queat oblitas Addere
Abbreviated transcription (Latin):
arbitriũ. na si cunta ꝓspicit deus n
prenoscit. nulła erit arbitrui liber¬
tas neqr. ir del faccũ aliud ullem
uel quelibet ex istẽ poterit colũtas
rituã si aliorsum ꝙͣ prouise sunc de¬

Expanded text:
arbitrium. Nam si cuncta 5 prospicit Deus, neque praenoscit, nulla erit arbitrii libertas: neque enim vel factum aliud ullum, vel quaelibet existere poterit voluntas, rit. Nam si aliorsum quam prousisae sunt de
Abbreviated transcription (Latin):
tam et siex sẜib sidendi frulana¬
qr figuras sumpsit exordiũ sensu
tũ absente sẜibilia q̃ qe illlistrat nõ
sensisli s ymaginaria racõe iuda¬
handi. Sides ne igr̃ st in cognoᵈ¬

Expanded text:
tametsi ex sensibus uisendi formandique figuras sumpsit exordium, sensu tamen absente sensibilia quaeque conlustrat non sensibili sed imaginaria ratione iudicandi. Videsne igitur ut in cognos
Abbreviated transcription (Latin):
solũ ꝑficeretur ex hiot ꝙ corpora ex¬
tetiota suã silttudiẽ ĩprimerẽt ĩ
mẽde ita ꝙ mens sołud se hrẽt in
racõe paci ͭ ͥᷤ et res extra in racõr
agẽtis ¶ ꝙu qͦ sequitur ꝙ cũ paties
trabatur ad naturã agẽtis et nõ egł¬

Expanded text:
solum perficeretur ex hoc quod corpora exteriora suas similitudines imprimant in mentem, ita ut mens solum se habeat in ratione patientis, et res extra in ratione agentis. Ex quo sequitur, cum patiens trahatur ad naturam agentis et non e
Abbreviated transcription (Latin):
turũ ee nc̃e est. sit fit igr et euẽ¬
tus presate rei neĩat eũitar ¶post
si quid aliquis aliorsũ atq se se res
habet existimet i nõ modo sciã uõ
est s est opĩo falsat a stie̾ ueritatĩ
longe dudsa/. quare si quid ita fucurũ
est et eiꝰ certus at nttĩꝰ nõ sit euẽ¬
tusud euẽturũ esse presciri qui pot̾it.
sicut .ir. scĩ ipã ĩꝑmxta est flitati
itaid quos ab ea ꝯcipt̃ alit̃ esse ait

Expanded text:
e est. Sic fit igitur ut euentus praescitae rei nequeat euitari. Postremo si quid aliquis aliorsum atque sese res habet existimet, id non modo scientia non est, sed est opinio fallax ab scientiae ueritate longe diuersa. Quare si quid ita futurum est ut eius certus ac necessarius non sit euentus, id euenturum esse praesciri qui poterit? Sicut enim scientia ipsa impermixta est falsitati, ita id quod ab ea concipitur esse alit
Abbreviated transcription (Latin):
sus .i. quãta destrucco humuanaorẜ
rers asequatur. frustia .i. aponũt᷑
et ita scatuta et leges humaue sũt
ĩ utiles q̃ penas et p̾mia statuũt
q̃ millus motus aĩoꝵ liber ac lo¬

Expanded text:
sus, idest quanta destructio humanarum rerum consequatur. Frustra enim proponuntur e: ita statuta et leges humanae erunt inutiles quae poenas et praemia statuunt, quae nullus motus animorum liber ac uo
Abbreviated transcription (Latin):
Sod si in corporib sentiendis
quãius afficiant instrã sẜuũ
formisecus obiecte qualitates aĩ¬
qr agentis sigort̃ pastio corporis ã¬
tecedat. q̃ in se accud mẽtis ꝓnocet
quãto mag̃ ea q̃ eiuictis corꝑm affc̃ib
absoluta in disceruẽdo nõ obiecta
extrinsecus secũtur s actũ sue mẽ¬
tis expediut̃: hac ittq iacione nł¬
tiplices cogniciones dũẜ ac diffen
aliis cognitioĩb descitutꝰ ĩmobłil
aĩantib cessit. quales sunt conchie
maris q̃qr alla saxis ⁊ he̾ncia nu¬
triũtur ymagiuaco uoͣ mobilib
Gelius quibi iam in eẽ fugiendi ap

Expanded text:
od si in corporibus sentiendis, quamuis afficiant instrumenta sensuum forinsecus obiectae qualitates animique agentis uigorem passio corporis antecedat quae in se actum mentis prouocet quanto magis ea quae cunctis corporum affectionibus absoluta sunt, in discernendo non obiecta extrinsecus sequuntur, sed actum suae mentis expediunt? Hac itaque ratione multiplices cognitiones diuersis ac daliis cognitionibus destitutus immobilibus animantibus cessit quales sunt conchae maris quaeque alia saxis haerentia nutriuntur, imaginatio uero mobilibus beluis quibus iam i
Abbreviated transcription (Latin):
ad suos reuertẽs cũ om̃i gẽte gochorp
qui ei prebuerũt ꝯsensũ hesꝑia tendit
Recto q itinẽ procedeus ascendit uicina pã¬
nome Indeq uenetiarũ fines aggressus
Iumẽtoꝵẜ et aliquo tp̃e resedi ret odoatꝰ¬
uel odoater armuatũ ꝯtra eũ ducit excei¬
tum Quẽ theodoricꝰ in campis ueronẽ

Expanded text:
ad suos revertens omnem gentem Gothorum, qui tamen ei prebuerunt consensum, Hesperiam tendit rectoque itinere per Sirmis ascendit vicina Pannoniae, indeque Venetiarum fines ingressus iumentorumque aliquanto tempore resedisset, Odoacer armatum contra eum direxit exercitum. Q
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ nũc credĩctur mesta pretereut̃ ¶ui
tu in hant uite scenã nut p̾mũ subi¬
tus hospes uenisti. ullã ne humanis
reb ĩesse ꝯstanciã reris. Cum ip̃m̃ se¬
ꝑe hõiem eelox hora dissoluat/ nã et¬
si aliquãtulũ rara est fortutis manẽ¬
di fides. Uiltimꝰ tñ inde dies mors q̃d
fortuẽ est eciã etiã manẽtis / Cund̃
igr̃ Referre putas tu ne moriẽdo illã
deseras an illa te fugiendos¬

Expanded text:
 nunc creduntur maesta praetereunt. An tu in hanc uitae scenam nunc primum subitus hospesque uenisti? Vllamne humanis rebus inesse constantiam reris, cum ipsum saepe hominem uelox hora dissoluat? Nam etsi rara est fortuitis manendi fides, ultimus tamen uitae dies mors quaedam fortunae est etiam manentis. Quid igitur referre putas tune illam moriendo deseras an te illa fugiendo
Abbreviated transcription (Latin):
scencia negatas senib digtates ad sugla¬
rẽ felicitatis tuo tumulud seulre delcãt.
Si quis rerũ mortaliũ fructꝰ ullũ bcĩ¬
tudis̃ pondus habet. poterit᷑ ne memoria
lutis illiꝰ quãtũlibet ingruẽtiũ malors
mole deleri. Cum duos ꝑctet ꝯsules li¬
beros tuos domo prouehi sub frequẽtia
patrũ sub plebis alacritate bidisti. cũ
eisd̃em in curia curules insidẽtib cu
regie laudis orator Iugenũ gla faꝯ¬
dieq meriusti. Cum ĩcirco duors me¬
dius ꝯsulũ cirꝯfuse multitudĩs expecta¬
cõe triũphali largitione saciasti dedisti
ut opiõi ecba fortuẽ dũ te illa demul¬
cet Dũ teut delicias suas foue̾t nui¬
nus qs nuilli uinꝙͣ p̃uato ꝯmẽdauerat
abstulisti. Sis ne igitur Cam fortuã
calculũ ponẽ / nut te p̃mũ liuẽti oclõ
ꝓscriuxit. si nmͣ modũ q łetorũ t̾stiũ

Expanded text:
scentia negatas senibus dignitates; ad singularem felicitatis tuae cumulum uenire delectat. Si quis rerum mortalium fructus ullum beatitudinis pondus habet, poteritne illius memoria lucis quantalibet ingruentium malorum mole deleri cum duos pariter consules liberos tuos domo prouehi sub frequentia patrum sub plebis alacritate uidisti, cum eisdem in curia curules insidentibus tu regiae laudis orator ingenii gloriam facundiaeque meruisti, cum in circo duorum medius consulum circumfusae multitudinis exspectationem triumphali largitione satiasti? Dedisti, ut opinor, uerba Fortunae dum te illa demulcet, dum te ut delicias suas fouet. Munus quod nulli umquam priuato commodauerat abstulisti. Visne igitur cum Fortuna calculum ponere? Nunc te primum liuenti oculo praestrinxit. Si numeru
Abbreviated transcription (Latin):
s igitur si ꝙ se cecũ fortuna loq̃¬
etur. Quid ꝓfecte ꝯtrabasceres nõ
hateres. aut si quid̾ ẽ quo q̃telam tuã
Iure cuearis ꝓferas aportet. dabimꝰ tibi
dicendi locũ. b. tũ ego speciosa q̃d ista
sunt inꝙͣ oblita q rethorice ac musite
melle dulced̾is tũ cñ care audiũtur
oblectant. S miẜis malor alcior
sensus est itaq cũ hiet autib ĩ souare de¬
illa ita est inquit. hec .ir nũdũ morbi
tui Remedia Si adhuc ꝯtuatis adiõsꝰ
curacõe doloris fomẽta q̃d̾ funt. Nã
q̃ in ꝓfudũ sese penecrãt cum tempesti¬
nũ fuerit admouebo. ueruptñ ne tecxi¬
solatũ parẽte sũmoꝵ te uiraes cura su¬
scepit Delectus q in affinitate p̃ncipũ
cĩtatis qͦs preciosissuũ ꝓpẽqnitatis geuꝰ

Expanded text:
s igitur si pro se tecum Fortuna loqueretur, quid profecto contra hisceres non haberes; aut si quid est quo querelam tuam iure tuearis, proferas oportet, dabimus dicendi locum. – Tum ego: Speciosa quidem ista sunt, inquam, oblitaque rhetoricae ac musicae melle dulcedinis tum tantum cum audiuntur oblectant, sed miseris malorum altior sensus est; itaque cum haec auribus insonare deilla: Ita est, inquit. Haec enim nondum morbi tui remedia sed adhuc contumacis aduersum curationem doloris fomenta quaedam sunt. Nam quae in profundum sese penetrant, cum tempestiuum fuerit admouebo. Verumtamen ne te exisolatum parente summorum te uirorum cura suscepit delectusque in affiniatem principum ciuitatis, quod pretiosissimum propinquitatis genus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nod pugnãtia sciã fedua ꝑpetuũ
tenẽt
Quod płiebus roseũ diẽ curru ꝓuehiit
aureo¬
Et quas duxerit hesperus phebe nottibz
Imperet
Et fluttus auidũ mare certosine coher¬
ceat
ne t̾ris liceat Ragis latos tẽdẽ t̾mmos
bant rerũ seriẽ ligat terras ac pelagus
regẽb
Et celo imꝑltãs amor hit si freua re¬
miferit
Quidquid nut amat ĩnicẽ bellũ ꝯtunuo
geret
et quã aut̃ socia fide pulthris motib
icitant
Certent soluẽ machiãr hic sc̃o ꝓpłos qͦs
urnctos fedẽ ꝯtinet/ luc et̾ quigĩ sacrũ
¶distis uettit amoris hic fias eciã sua
Dictat iura sodalib o felix hõmi geuꝰ
Si nr̃os aĩõs amor Quo celidregit Regat¬

Expanded text:
Quod pugnantia semina Foedus perpetuum tenent, Quod Phoebus roseum diem Curru prouehit aureot quas duxerit Hesperos Phoebe noctibus imperet, Vt fluctus auidum mare Certo fine coerceat, Ne terris liceat uagis Latos tendere terminos. Hanc rerum seriem ligat Terras ac pelagus regens Et caelo imperitans amor. Hic si frena remiserit, Quidquid nunc amat inuicem Bellum continuo geret Et quam nunc socia fide Pulchris motibus incitant, Certent soluere machinam. Hic sancto populos quoque unctos foedere continet, hic et coniugii sacrum castis nectit amoribus, 15 hic fidis etiam sua dictat iura sodalibus. O felix hominum genus, si vestros animos amor, quo caelum regitur, regat
Abbreviated transcription (Latin):
cĩb ꝓpt̾ quos etiã ꝯstituta sunt de beat ᷑
Cut li ͨ igr̃ uersa uite nilitentur sce¬
lerid̃ q supplicia bonos p̾mãt p̾miã uir¬
cutũ mali rapiant uehemẽter adim¬
sepe uois gocinida malis aspeta / ¶dtra qi
boiis dura tribuat małis optata ꝯredat
nisi cã app̾sendr̃ quid est ꝙ a fortuit᷑
cãib diffene uideatur. Psnet mirũ
inꝙͣ si quid or̃dis iguorata Rõne te¬

Expanded text:
pter quos etiam constituta sunt, debeantur. Cur haec igitur versa vice mutentur, scelerumque supplicia bonos premant, praemia virtutum mali rapiant, vehementer admsaepe bonis jucunda, malis aspera, contraque bonis dura tribuat, malis optata concedat, nisi causa deprehendatur, quid est quod a fortuitis casibus differre 5 videatur? Nec mirum, inquit, si quid ordinis ignorata ratione, te
Abbreviated transcription (Latin):
mã temꝑiem selut in corꝑib dici
solet aĩor. nõ eĩ dissile est miraclũi
nestienti cur sains corꝑib hñs quid̃
dulciaillis uũ amara ꝯ̃ant Cur eg̾
eciã quid̃ leuib quid̃ uõ at̃b adiuuãt ͦ
at medicꝰ qui sanitat ipĩꝰ atqr eg̾tudĩs¬

Expanded text:
mam temperiem, uelut in corporibus dici mam temperiem, uelut in corporibus dici solet, animorum? Non enim dissimile est miraculum nescienti cur sanis corporibus his quidem dulcia illis uero amara conueniant, cur aegri etiam quidam lenibus quidam uero acribus adiuuantur. At hoc medicus, qui sanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
estiIta n. Res optime gerũtur si manẽt
in dia mẽte simplicitas indeclinablẽm
cauparũ ordiuẽ ꝓmat. suc sero oris
res mirabłes et alioq̃n teniẽ fluituras
pp̾a ĩqniutablttate colierteati. Ouo ᷤ ͤt tã¬
et si nobis hũt ordiueni mĩme aside¬
uideantur. Nichiloruꝰ tñ suus mod
ad bonũ dirigẽs ciucta disponit  n ͭ
n. est quod mali cã ne ab ipĩs q̃d ĩ ꝓbis
fiat. Quos Et uberame demõstratũ
est bouũ querẽtes prauus illis error
auertit. nedum oĩa de sũmꝰ sõi carẽ
ꝓficistẽs a suo quoꝙͣ deslectat cxordio.
qrue dõ iquies pt̃ ella iaiquior ẽẽ
malis eciã tum optata tum odiosa
ꝯriugãt¶ Nũ igr̃ eamẽtis integtate
sõies degunt Et quos probos Implos¬
ne censuerĩt eos q uti existimant dẽ
noc̃e sit. atqui in qͦ hõmi Iudicia de¬
pugnant. ut quos alii pmmio alii suppli¬
cio dignos arbitrãtur. S ꝯcedanius
ui aliquis possit lonos mualos q disc̃¬
nẽ. Nũ igitur pot̾i̾t iutueri illã ĩti

Expanded text:
est. Ita enim res optime reguntur, si manens\'. in divina mente simplicitas indeclinabilem causarum ordinem promat, hic vero ordo res mutabiles et alioquin temere fluituras propria incommutabilitate coherceat. Quo fit, ut, tametsi vobis hunc ordinem minime consideuideantur, nihilo minus tamen suus modus ad bonum dirigens cuncta disponat. Nihil est enim quod mali causa ne ab ipsis quidem improbis fiat; quos, ut uberrime demonstratum est, bonum quaerentes prauus error auertit, nedum ordo de summi boni cardine proficiens a suo quoquam deflectat exordio. Quae vero, inquies, potest ulla iniquior esse malis etiam tum optata. tum odiosa. contingant? Num igitur ea mentis integritate homines degunt, ut, quos probos improbosve censuerunt, eos quoque, uti existimant, esse necesse sit. Atqui in hoc hominum iudicia, depugnant et, quos alii praemio, alii supplicio dignos arbitrantur. oed concedamus, ut aliquis possit bonos malosque discernere; num igitur poterit intueri ill
Abbreviated transcription (Latin):
.s q̃ racõe iusticie bena est. Idemq
cũ supplicio carent mest eis aliquid
ultĩꝰ mali ipa Impũtas ꝙͣ ñ quita¬
tis merito malũ ẽẽ ꝯfessus es .b.
negare nõ possum . P. Multo igr̃ ĩ¬
feliciores Imꝑbi sunt ĩiusta ĩpiũtate
donati quã Iusta ultigne pũiti S
pũiri imꝑbos iusstũ ͤ Impĩtos sen
blabi iqnũ ẽẽ maĩfẽstũ est .b. quis id¬

Expanded text:
 ratione iustitiae bona est, idemque  ratione iustitiae bona est, idemque cum supplicio carent, inest eis aliquid ulterius, mali ipsa impunitas, quam iniquitatis merito malum esse confessus es. — Negare non possum. — Multo igitur infeliciores improbi sunt iniusta impunitate donati quam iusta ultione puniti. Sed puniri improbos iustum, impunitos vero elabi iniquum esse manifestum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Inquit õẽ imꝑbos supplicia luentes
ꝙͣ si eos milła qusticie pena coherteat.
neq id molior quod cuiuis ueĩat in
mentẽ. coragi ulcione prauos mores
et ad rcm supplicu c̾rore deduti Cet̾ĩs
quoq ex ͫ eẽ culpanda fugiendi. S a¬
lio qđ modo infeliciores ẽẽ inbos
arbitrur impiĩtos tã et si milla racõ
correptõꝙ nullus respetiꝰ habratur
exempss st quis erit inꝙͣ pret̃ sios
alius modus. p Et illa bouos inquit
esse felices malos dero miẜos nõne
cõcessimꝰ. b.ita est iqͣr. P. Si ig̃r
inquit imẜie cuꝰpiã bonũ aliquid̾
addatur. Nonne felicior est eo cuiꝰ pura
ac sblitaria siue cuiq tõi admixtioẽ
miẜia est . b. sic inꝙͣ sidetur .p.
quid si eid̃ imẜo qui cunctis clireat
uouis preterea quib est imẜ̾ malud
aliud fuerit ãnexũ nõne multo ĩ¬
felicior eo censendus est cuiꝰ ĩfortiũ¬
ũ boĩ participacõe releuat᷑. bi quid in
quid̃ bõi aliquid ãuierũ penã ipam

Expanded text:
inquit, esse improbos supplicia luentes quam si eos nulla iustitiae poena coherceat. Neque id nunc molior quod cuiuis ueniat in mentem, corrigi ultione prauos mores et ad rectum supplicii terrore deduci, ceteris quoque exemplum esse culpanda fugiendi; sed alio quodam modo infeliciores esse improbos arbitror impunitos, tametsi nulla ratio correctionis, nullus respectus habeatur exempli. — Et quis erit, inquam, praeter hos alius modus? — Et illa,: Bonos, inquit, esse felices, malos vero miseros nonne concessimus? — Ita est, inquam. — Si igitur, inquit, miseriae cuiuspiam bonum aliquid addatuac solitaria sine cuiusQuam boni ammixtione miseria est? — Sic, inquam, videtur. — Quid si eidem misero, qui cunctis careat bonis, praeter ea, quibus miser est, malum aliud fuerit adnexum, nonne multo infelicior eo censendus est, cuius infortunium boni participatione relevatur? —- Quidni? quid
Abbreviated transcription (Latin):
hoc noraculũ maxiẽ ꝑturbat ediseras
P Tur alla paulispet areideus ad
rẽ me ĩquit oum quesitu mariã uocas
Cui uix exliauste quitꝙ̃ satis est¬
tatõe succisa Iuuiablẽs alie uelut ydre
capita succrestãt: Nec ullus fuerit
modus nisi quis eas uiuatissiuo ĩtis
igne coherceat. Iu hat inr de ꝓuidẽcie
simplitͤ de fati serie. de rẽpentinis
casibi de coguitõe ac predescinattoẽ
diã de arbitrui libertate q̃n solet.
que quanti honeris suit ip̃e ꝓpẽdis¬

Expanded text:
hoc me miraculum maxime perturbat, edisseras. – Tum illa paulisper arridens: Ad rem me, inquit, omnium quaesitu maximam uocas, cui uix exhausti quicquam satis statione succisa innumerabiles aliae uelut hydrae capita succrescant; nec ullus fuerit modus nisi quis eas uiuacissimo mentis igne coherceat. In hac enim de prouidentiae simplicitate, de fati serie, de repentinis casibus, de cognitione ac praedestinatione diuina, de arbitrii libertate quaeri solet, quae quanti oneris sint ip
Abbreviated transcription (Latin):
cã suppliciunã ut ꝓdis atq imꝓbis
nullũ fedus est ita ip̃i ĩt̾ se improbi
nequent Ire. Quid in cum a semetipis
discerpẽtib ꝯstiã uiciĩs quiq dissenciãt.
faciãt ꝙ seꝑe que cũ gesseñt non fuisse
gerenda decernant ¶ Er qͦ sepe sũa
ilła guidẽ ͣ proculit insigne miraculũ
et mali malos bonos facerẽt. nã
dum iutqua sibi a pessimis quid ꝑpec
uident᷑ noriorũ odio flagrãtes᷑ ad
uitutis fiugẽ tediere duni se eis dis¬
silẽs scubent ẽẽ quos oderant ¶ Sola
est .i diã uis cui mala quoq boua sũt
cum eis ꝯpetẽter utendo alietuꝰ boĩ
elicit afstm̃. Ordo i quidꝰ cuucta ꝯ¬
discesserit hoc licet malũ nĩ ordiẽ
elabatur. nequid in regno ꝓuidẽcie

Expanded text:
causa supplicii. Nam ut probis atque improbis causa supplicii. Nam ut probis atque improbis nunequeunt conuenire. Quidni, cum a semet ipsis discerpentibus conscientiam uitiis quisque dissentiat faciantque saepe quae cum gesserint non fuisse gerenda decernant? Ex quo saepe summa illa prouidentia protulit insigne miraculum, ut malos mali bonos facerent. Nam dum iniqua sibi a pessimis quidam perpeti uidentur, noxiorum odio flagrantes ad uirtutis frugem rediere, dum se eis dissimiles student esse quos oderant. Sola est enim diuina uis cui mala quoque bona sint, cum eis competenter utendo alicuius boni elicit effectum. Ordo enim quidam cuncta cdecesserit hoc licet in alium, tamen ordinem relabatur, ne quid in regno prouidentiae
Abbreviated transcription (Latin):
riꝓbis uuẽ tristia nũt optata ꝑuẽi¬
ñt er eisaiducitur causis / ac de cristib
quid̃ nomo miratur ꝙ eos male me¬
ritos om̃s existimãt. Quoꝵ quid̃ sup¬
plicia tiuii cetds a scelerib dec̾cent cũ
ipõs quib iuchũtur ouendant  leta
sero magnũ uoĩs argunctũ loquũtur.
Quid de huiꝰcemodi felicitate debeant
Iudicare/ quã familari sepe imꝑbis
cerirant¶ In qua re illus ecꝭ dispẽsari
credo. q est forsitan ^ tam preceps atq
importuua natura Et enm in scelã
poaius exacecbare possit rei familia¬
ris inopia. liꝰ morbo ꝑuidencia cl¬
late peciuẽ remedio medetur. hic
fedatam probus consciã spectans et
secum fortunã comparãs. fersitan ꝑ¬
tuuescit ne cuiitei ocũdus Qsus est en
sit tristis amissio. Mutabit igᵗ mores
ac dum fortunã metuit adictẽ
nequiciã derelĩquit alios in cladem
mieritã precipitauit iudigne aucta
felicitas quibid ꝑmssũ est puiẽndi
tus et excertitu bõis et malis cẽt

Expanded text:
robis nunc tristia nunc optata proueniunt, ex eisdem ducitur causis. Ac de tristibus quidem nemo miratur, quod eos male meritos omnes existimant; quorum quidem supplicia tum ceteros ab sceleribus deterrent tum ipsos, quibus invehuntur, emendant — laeta vero magnum bonis argumentum loquuntur, quid de huius modi felicitate debeant iudicare, quam famulari- lari saepe improbis cernant. In qua re illud etiam dispensari credo, quod est forsitan alicuius tam praeceps atque importuna natura, ut eum in scelera potius exacerbare possit rei familiaris inopia; huius morbo providentia collatae pecuniae remedio medetur. Hic foedatam probris conscientiam spectans et se cum fortuna sua comparans forsitan pertimescit, ne, cuius ei iucundus usus est., sit tristis amissio; mutabit igitur mores ac, dum fortunam metuit amittere, nequitiam derelinquit. Alios in cladem meritam praecipitavit indigne acta felicitas, quibusdam permissum puniendi ius, ut exercitii bonis et malis esset
Abbreviated transcription (Latin):
Eti bonis sũma rerũ gerenda / deferat᷑
ut eruberans retrndatur imꝑbitas.
citate luxuriẽtur. alios duris agitari
sunit. ut uirtutes aĩ paciẽ usu atqi
excercitacione ꝯfirmẽt. alii plus equo
nietuut qͦd ferre possunt alui plus despi¬
ciĩt equo quod fene nõ possunt hos
in eꝑnuẽtũ sui tristib ducit. nõ¬
nulli uenerandũ scli nomen glõse p̾cio
mortis emerũt. quid̃ iexpugnables sup

Expanded text:
uti bonis summa rerum gerenda deferatur, ut exuberans retundatur improbitascitate luxurient: alios duris agitari sinit, ut virtutes animi, patientiae usu atque exercitatione, confirment. Alii plus aequo metuunt quod ferre possunt, alii plus aequo despiciunt quod ferre non possunt; hos in experimentum sui tristibus ducit. Nonnulli uenerandum saeculi nomen gloriosae pretio mortis emerunt: quidam sup
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ cõm dñs. Sictam uero cathom pla¬
auspe fanuliaris nr̃ lucanus ãiuonuit
hic igĩ quidꝙ᷑ cit᷑ spe uideas geri reb
quid̃ ordo rectus est opiõi uero tue ꝑ¬
uersa ꝯfusio¶D sic aliquis ita beue
mus. cui si quid euẽiat adic̃si desinat
retiuẽ fortuã / Parc̾it itaq sapiens
dispensacio ei quẽ dec̾lorẽ facẽ possit
aduersitas ne cui uõ qͣt laroraẽ pacia¬
tur. ¶ Est alius cuuctis uirtutib plenꝰ
absolutꝰ sc̃us q ac deo xximꝰ hunc
ꝯtigi quiblib adi̾̃sia uẽplias ꝓuidẽ¬

Expanded text:
quidem causam dis, uictam uero Catoni placuisse familiaris noster Lucanus ammonuit. Hic igitur quicquid citra spem uideas geri rebus quidem rectus ordo est, opinioni uero tuae peruersa confusio. Sed sit aliquis ita bene mus, cui si quid eueniat aduersi desinet retinere fortunam: parcit itaque sapiens dispensatio ei quem deteriorem facere possit aduersitas, ne cui non conuenit laborare patiatur. Est alius cunctis uirtutibus absolutus sanctusque ac deo proximus: hunc contingi quibuslibet aduersis nefas
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ꝙͣ ꝓbitas. quid eg̾tudo ꝙ̃ sitia. Qpil
aut est alius uel ẜuator bonorũ ma
lorp depulsor ꝙͣ rector ac mediator
mẽtiũ deus. Qui cũ ex alta ꝓuidẽtie
cum ab sciente geritur ꝙ scupeãt ig rã¬
tess nã ut pauca q̃ racio sal hũana
de diã ꝓfuiditate ꝑscrĩgã. de hͦ ꝙ̃ omi¬

Expanded text:
 probitas, quid aegritudo quam uitia? Quis autem alius uel seruator bonorum uel malorum depulsor quam rector ac medicator mentium deus? Qui cum ex alta prouidentiae cum ab sciente geritur quod stupeant ignorantes. Nam ut pauca, quae ratio ualet humana, de diuina profunditate perstringam, de ho
Abbreviated transcription (Latin):
ad id ꝙ est id quod gignitur. ad eciũnta¬
tẽ tp̃ẽ ad puiitũ mediũ .⁊ cutulus
Ira est fati series moblis ad ꝓuidẽcie
scabile simpli ͭ ͤ nẽa series at celũ sy
dera mouet elem̃ta in se ĩutẽ tẽ ꝑat
et alẽna ꝯuintacione cranfformat. cadi
uascencia et occidencia omiã ꝑ silẽs¬

Expanded text:
ad id quod est id quod gignitur, ad aeternitaad id quod est id quod gignitur, ad aeternitatem tempus, ad punctum medium circulus, ita est fati series mobilis ad prouidentiae stabilem simplicitatem. Ea series caelum ac sidera mouet, elementa in se inuicem temperat et alterna commutatione transformat, eadem nascentia occidentiaque omnia
Abbreviated transcription (Latin):
fit ut oiã q̃ fato subsunt ꝓuidencie q¬
subietta sant Qn ip̃m etiã subiacet
fatũ. Qued̃ uoͫ q̃ sus ꝓuidentia loca¬
ta sunt faci seriem superant Ea bero
sunt q̃ p̾me ꝓoinqua dĩtati stabiliter
nixa fatalis ordiẽ mobłĩtatis excedũt.
¶nã ut orbiũ circa eund̃ cardiẽ sese
uertenciũ qui est ĩtimꝰ ad simplici ͭͤ̃
medietatis accedit Ceterors q̃ extra
locatorũ ueluti cardo quid̃ circa ꝙ̃ uer¬
sãtur existit / Wxtimꝰ Eo maiore ãbitu
Retatus quãto a puucti media ĩ difibłi¬
tate discedit. Tauto et ampliorib spa¬
cũs explitatur. bi quid ed̃ illi se me¬
dio quettat et societ in simpli ͭ ͤ cogi¬
tur. diffiuidi. ac disfluẽ cessat. siłt
racr̃e ꝓͦlonigiꝰ a p̾ma mẽte discedit
maiorib fati nexib implicatur at
tãto aliquid fato liberũ est quãto il¬
sum rerũ cardiẽ uitiniꝰ petit. Quod̾
si suꝑue mentis heserit fumitati mo¬
¶Igitur eti est ad ĩtellaũ raciocinatie

Expanded text:
fit ut omnia quae fato subsunt prouidentiae quoqusubiecta sint, cui ipsum etiam subiacet fatum, quaedam uero quae sub prouidentia locata sunt fati seriem superent; ea uero sunt quae primae propinqua diuinitati stabiliter fixa fatalis ordinem mobilitatis excedunt. Nam ut orbium circa eundem cardinem sese uertentium qui est intimus ad simplicitatem medietatis accedit ceterorumque extra locatorum ueluti cardo quidam circa quem uersentur exsistit, extimus uero maiore ambitu rotatus quanto a puncti media indiuitate discedit, tanto amplioribus spatiis explicatur: si quid vero illi se medio connectat et societ, in simplicitatem cogitur, diffundique ac diffluere cessat. Simili ratione quod longius a prima mente discedit, majoribus fati nexibus implicatur, ac tanto aliquid fato liberum est 20, quanto illum rerum cardinem vicinius petit. Quod si supernae 296 mentis haeserit firmitati, moIgitur uti est ad intellectum ratiocinatio,
Abbreviated transcription (Latin):
simpli ͭ ͤ ꝓcedit. sicut .ir artifex faciẽde
rei formam mẽte ꝓspitiẽs mouet oꝑis
quid sigłart᷑ stabilit̃ q facienda dispo¬
ut. fato uõ hec ipãq̃ disposuit multiplĩ
celestib syderũ motib seu augelita uir

Expanded text:
simplicitate procedit. Sicut enim artifex faciendae rei formam mente praecipiens mouet operis quidem singulariter stabiliterque facienda disponit, fato uero haec ipsa quae disposuit multiplicicaelestibus siderum motibus seu angelica uir
Abbreviated transcription (Latin):
scepti. tam̃ aliquid deliberare amiabuuur.
ꝙ si te nusia carĩs oblectam̃ta delem̃t.
hanc opp paulisꝑ differas uoluptatem
dũ uexas sbi ordiẽ ꝯtero orõnes. b.
Et libet inꝙͣ. ꝙr cũ uelut ab alio orsa
ex dĩe mẽtis scabilitate sortitur. hͨĩ
sire simpliti ͭ ͥ ᷤᷤ arte ꝯpõita multiplicẽ reb
gerondis modũ scatut qui modus cũ ĩ ipa
nõiatur. Cum uo᷑ ad ea q̃ mouet atqi d¬
racõ in sũmo omui p̾ncipe ꝯstieuta q̃ cũcta¬

Expanded text:
pti tamen aliquid deliberare conabimur. Quodsi te musici carminis oblectamenta delectant, hanc oportet paulisper differas uoluptatem dum nexas sibi ordine contexo rationes. – Vt libet, inquam. – Tunc uelut ab alio orsa ex diuinae mentis stabilitatsue simplicitatis arce composita, multiplicem rebus gerendis modum statuit. Qui modus cum in ipsa nominatur; cum vero ad ea, quae movet atque dratio in summo omnium principe
Abbreviated transcription (Latin):
uiderent. compẽsacõe adipiscende ꝓbi¬
tatis. uec hos cruciatus eẽ dicerent
defensonoq operã  repudiatẽt
proisus odio locus reluquat᷑. nã bo¬
nos quis uosi stultꝰ oderit. Malos Es
odisse racõe caret. nã sicuti corꝑui
laugor ita uiciositas quid̃ est quasi
morbus aiõꝵ cũ egros corpore mĩe¬
esse dignos adio s pociꝰ miseratione
Iudicemꝰ/ Mulco magis nõ insequẽdi
sed imiẜandi sunt quoꝵ mẽtes om̃i

Expanded text:
uiderent, compensatione adipiscendae probiuiderent, compensatione adipiscendae probitatis nec hos cruciatus esse ducerent defensorumque operam repudiarent ullus prorsus odio locus relinquatur. — nam bonos quis nisi stultissimus oderit? — malos vero odisse ratione caret. Nam si uti corporum languor ita vitiositas quidam est quasi morbus animorum, cum aegros corpore minime dignos odio, sed potius miseratione iudicemus, multo magis non insequendi, sed miserandi sunt. q
Abbreviated transcription (Latin):
Si igr̃ coguitor ait resideres emi sapploͫ
inferendũ putares. ei ne qͥ fecisset an
qui ꝑtulisset ĩiuriã .b. nec ambigo
Iuꝙ̃ q̃n ꝑpesso satif face̾m dolore fatiẽ¬
tis. P iẜior igr̃ tibi ĩ lirrie illator
ꝙ̃ acceptor ẽẽ uiltur. b. ꝯsequitur¬
inꝙ¶hac igr̃ alñs de causis ea Radice
nitentib ꝙ.s. turpitudo sua ꝑte natura
iriẜrs faciat apparet illã cuiłib iuriã
nõ accipiẽtis s inferetis eẽ imẜiam.
sunt nuisictionẽ iudicũ excitare conã
Cumi mag̃ adutentib Iustior misa¬
cio debeatur ẜ quos nõ ab pratis si a ꝓpi¬
cũe pociꝰ miẜantib qr accusatorib ad
Iudiciũ uelut egres ad meditũ duci
oportebat ut culpe merbos suppli ͦ
resecarẽtii Quo patto defensors opeta
uel cota fgeret uel si predesse hõib
malłet in accusacõis h̃tũ sectẽtur.
⁊ pĩ quoq imꝓbi si eis aliqua rimula
uirtutẽ relittã fas esset aspice̾ uicoꝵ
surdes penaꝵꝭ cruciatib se deposituro s

Expanded text:
Si igitur cognitor, ait, resideres, cui supplicium inici dum putares, eine qui fecisset an qui pertulisset iniuriam? — Nec ambigo, inquam, quin perpesso satisfacerem dolore facientis. — Miserior igitur tibi iniuriae inlator quam acceptor eHinc igitur aliis de causis ea radice nitentibus, quod turpitudo suapte natura miseros faciat, apparet inlatam cuilibet iniuriam non accipientis sed inferentis esse miseriam. sunt miserationem iudicum excitare conantur, cum magis admittentibus iustior miseratio debeatur; quos non ab iratis sed a propitiis potius miserantibusque accusatoribus ad iudicium ueluti aegros ad medicum duci oportebat ut culpae morbos supplicio resecarent. Quo pacto defensorum opera uel tota frigeret uel si prodesse hominibus mallet in accusationis habitum uerteretur. Ipsi quoque improbi, si eis aliqua rimula uirtutem relictam fas esset aspicere uitiorumque sordes poenarum cruciatibus se deposituros
Abbreviated transcription (Latin):
id cantos iuuat excitare motꝰ
ft ꝓp᷑a fatũ sollicitate mauu
Si moltẽ petitis ꝓpruquat ipa
Spõte sna uolucres remoratur equos
qruos serpens tig̾s ursus leo aper
dente petut̃ id tñ se ense petunt
An distant qr diffident q mores
Inuistas aties et fera bella mor
Alteriꝰ q uolunt perite telis
nõ est iusta ratis sruitie Racõ
uis aptam meritis uicem referre
Dilige Iure bouos et imẜeste malis

Expanded text:
id tantos iuuat excitare motus et propria fatum sollicitare manu? Si mortem petitis, propinquat ipsa sponte sua uolucres nec remoratur equos. Quos serpens, leo, tigris, ursus, aper dente petunt idem se tamen ense petunt. An distant quia dissidentque mores, iniustas acies et fera bella mouent alternisque uolunt perire telis? Non est iusta satis saeuitiae ratio. Vis aptam meritis uicem referre: dilige iure bonos et miseresce malis
Abbreviated transcription (Latin):
liorib ann ꝯformauis nichil opus est
Iudice p̾miũ deferẽte tu te ip̃e ex¬
cellẽtiorib addidisti. si scudiũ ad
peiora deflexeris exͣ ne quasienis ulto¬
rem. Du te ip̃e in det̾ĩora truxisti ueluti
si sitib sordidã hunrũ celũ qr iespicias¬
ciuictis excra cessantib ipã ceruẽdi rr̃e
mit̃ ceno nut̃ syderib int̾esse uidearis.
ac uulgus ista nõ ceppicit ł Qud ig̃r̃:
hũs ne accedamꝰ quos belius silẽr eẽ
monstranimꝰ Quid si quis amusso pe¬
intus sisti ipm ecꝭ se habuisse obluustet᷑
intuitũ. nichil q sibi ad lnuuanã ꝑscõe
deesse arbitraretur. nũ uidẽtes eade
cecos putarriuꝰ¶Nã uec ilłud quid̃ acqͣ¬
firmauĩtis. Infeliciores eos eẽ qui facũt
sias ipĩs audire raciones. P Omẽm
inquid Imꝓbũ nũ supplicis dignũ ne¬

Expanded text:
lioribus animum conformaueris, nihil opus est lioribus animum conformaueris, nihil opus est iudice praemium deferente tu te ipse excellentioribus addidisti. Studium ad peiora deflexeris, extra ne quaesieris ultorem. Tu te ipse in deteriora trusisti, ueluti si uicibus sordidam humum caelumqcunctis extra cessantibus ipsa cernendi ratione nunc caeno, nunc sideribus interesse videaris. At vulgus ista non respicit; quid igitur, hisne accedamus, quos beluis similes esse monstravimus? Quid si quis amisso penitus visu ipsum etiam se habuisse oblivisceretur intuitum nihilque sibi ad humanam perfectionem deesse arbitraretur, num videntes eadem caeco putaremus? Nam ne illud quidem adqufir- mamentis, infeliciores eos esse, qui faciant, has ipsas audire i rationes. — Omnem, inquit, im
Abbreviated transcription (Latin):
ego ista quid̃ ꝯsequẽtia sunt eis q̃
fuictũ morte corpus reluiquis. P
Et magna quid̃ inquit quoꝵ alia
penali acerbitate alia uero purga
tibi uidebatur maloꝵ ptãs eam
nullã eẽ cognoste̾s. quosq impĩtos
q̃ rebare uideres nũꝙͣ qmiꝓbitatis
sne carẽ supplicũs. liuãm quã cito
fium pretabaris nec sbugã ẽẽ di¬
sceres. Infeliciorẽ q fore si duit᷑¬
puĩtos. cui sẽtencie ꝯsequẽs est et
demũ gramorib urgeaneut suppli
tũs sum impĩ̃ti eẽ creduntur
Bs tum egr cũ tuas inquit racões
ad hõim Iudicia reũtar quis ille est
cui hec nõ credenda modo s saltẽ nõ¬
audienda uideãtur Ita est inquit illa.
nequeñt .ir. occulos tenebris assuetos
ad lucẽ ꝑspiene deritatis actollere.
Dilẽs q auib sunt gͦrp intuitũ nox
illiua̾t᷑ dies cetat. Dur ir. nõ rer¬
ordiẽ si suos intuẽtut affectꝰ uel luiam
uel ĩpĩtatẽ scelerꝭ putant eẽ felitẽ.
uide autẽ quid etna lex sauciat si me¬

Expanded text:
ego: Ista quidem consequentia sunt eis quafunctum morte corpus relinquis? – Et magna quidem, inquit, quorum alia poenali acerbitate, alia uero purgattibi uidebatur malorum potestas eam nullam esse cognosceres, quosque impunitos querebare uideres numquam improbitatis suae carere suppliciis, licentiam quam cito finiri precabaris nec longam esse disceres infelicioremque fore si diutupunitos. Cui sententiae consequens est ut tum demum grauioribus supplimpuniti esse creduntur. — Tum ego: Cum tuas. mauajn, rationes ad hominum iudicia revertar, quis ille est, cui haec non credenda. modo, sed saltem audienda videantur? — Ita. est. inquit illa.. Nequeunt enim oculos tenebris assuetos ad lucem perspicuae veritatis attollere similesque avibus sunt, quarum intuitum nox inluminat, dies caecat; dum  sed suos intuentur affectus, uel licentiam uel impunitatem scelerum putant esse felicem. Vide autem quid aeterna lex sauciat. Me
Abbreviated transcription (Latin):
ext ¶ neq n. fas est hõi cuuctas dĩ¬
ne oꝑe machinas uel ĩgẽlo ꝯpħendẽ
Cel explicare ẜmone. h ͦ tñ ꝑspexisse
sufficiat ꝙ natutarũ omm ꝓditor deus
Idem ad bonũ ditigens cuucta dispoͣt
dum q ea q̃ ꝓtulit in sua silttude reti¬
nẽ festinat malũ om̃e de cei pu ͨͭ ͤ sue
t̾mĩs ꝑ fatalis seriem necessitatis e¬
luinat. Quo fit et q̃ in t̾ris habundare
credinitur si disponẽtẽ ꝓuidẽciã
spettes nicħil esqͣ mali eẽ ppendis.
S uideo te tã dudũ et ponde̾ quõuis
honãtũ et racõis ꝓlixitate fatigatũ
aliquã carnũs expectare dulcedĩem
Accipe igr̃ hauscũ quo refectus fir¬
mior in ult̾iora contendas i¬

Expanded text:
e enim fas est homini cunctas diuinae operae machinas uel ingenio comprehendere uel explicare sermone. Hoc tantum perspexisse sufficiat quod naturarum omnium proditor deus idem ad bonum dirigens cuncta disponat, dumque ea quae protulit in sui similitudinem retinere festinat, malum omne de rei publicae suae terminis per fatalis seriem necessitatis eliminet. Quo fit ut quae in terris abundare creduntur, si disponentem prouidentiam spectes, nihil usquam mali esse perpendas. Sed video te iam dudum et pondere quaestionis oneratum et rationis prolixitate fatiga-tum aliquam carminis exspectare dulcedinem; accipe igitur haustum, quo refectus firmior in ulteriora contendas
Abbreviated transcription (Latin):
auib uel ꝓpter debilitatẽ natutalẽ
Sisus sicut de noctua de qua ditit
ꝙ exorto splendore solis uisus lli
hebetatur del ꝓpt̃̾ ꝯsuetudie ad tẽbras
dedie in cauerus latitat si alũs

Expanded text:
aturalem uisus, sicut in noctuis, de quibus dicit ortu splendore solis uisus noctuae hebetatur: uel propter consuetudinem ad tenebras, de die in cauernis latitat, et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
de cetu mortaliũ factun peiora q̃ ꝯtĩgñt
et qͦ unomͦ possunt desi nat̃ ẽẽ mali
s lor sie odio quid i est cur oderĩ
lio eupio. nã quis membra sua oderit
lom ego fateor Iuꝙͣ net iuin¬
riadici uudeo. uiciosos tũ et si hu¬
mani corporis spẽm seruẽt in
eluat tũ aĩorẜ qualitate nlitarissed̾ qrꝭ
atrox scelerata q mens bonors ꝑuiciẽ
seuit id ip̃m eis licẽ noluissem ꝑt net
licet inquit uti q̃enti mõstrabĩ loco.
s tũ si id ip̃m quod eis licẽ creditur au¬
feratur magna ex parte scelerator hõnn
est malos cum cupita ꝑfeterit̃ q̃lea
seriꝰ est Sine q ͦ uolũtatis misulã
guet effeitꝰ. Itaq cũ sua singulis
nuẜia sit tripliti infortimuo uccẽ est
Oigeautur qͥͦs. uideas scelus. uelle.
posse. ꝑfice̾. ul accedo inꝙͣ̃. s Eti hoc
infortumo cito careat patrand scelis
Selis uel illi se se existimẽt carituros
neq. ir. est aliquid in tã brĩb uite
metis Ita serũꝙ expectare longũ

Expanded text:
e coetu mortalium facturi peiora quae contingunt, et quo uno modo possunt desinant mali esse, sed hoc sine odio. Quid enim est, cur oderim sibi eripio ? Num quis membra sua tunc odit, m ego: Fateor, inquam, nec iniria dici uideo uitiosos, tametsi humani corporis speciem seruent, in beluas tamen animorum qualitate mutari; sed quorum atrox scelerataque mens bonorum pernicie saeuit, id ipsum eis licere noluissem. – Nec licet, inquit, uti conuenienti monstrabitur loco, sed tamen, si id ipsum quod eis licere creditur auferatur, magna ex parte sceleratorum homiest malos cum cupita perfecerint quamserius est, sine quo uoluntatis miserae langueret effectus. Itaque cum sua singulis miseria sit, triplici infortunio necesse est urgueantur quos uideas scelus uelle, posse, perficere. – Accedo, inquam, sed uti hoc infortunio cito careant patrandi sceleris  forsitan uelis uel illi sese aestiment esse carituros; neque enim est aliquid in tam breuibus uitae metis ita serum quod exspectare longum