comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tione colligere. S quia in nob̾ sensus tor¬
puit rationis: accessit in exemplo gr̃a re¬
demptoris. Uenit namq conditor nr̃ susce¬
pit mortẽ. ostendit resurrectioñe: ut qͥ re
surrectionis spem ex ratione tenere nolui¬
mꝰ: hauc ex eiꝰ adiutorio & exemplo tenere¬
mꝰ. Beatus qͦq iob de resurrectione dixit.
Scio quia redemptor meus uiuit: & in
nouissimo die de terra surrecturus sim.
Quisquis gͥ resurrectionis uirtutẽ. in
se fieri posse desꝑat. uerba in gentilitat᷑e
positi uiri fidelis erubescat: & penset qͣnte
penȩ sit pondere feriendus. si adhuc ñ cre¬
dit suam. qui iam resurrectionẽ dñi cog¬
nouit factam̾. si &e ille suam credidit. qui
adhuc dm̃ iħu sꝑabat. eẽ faciendam. Ad in¬
struendam gͥ ignorantiam nr̃am. ad ro¬
borandam infirmitatẽ nrãm. dñs noster
suȩ resurrectionis exemplum nob̾ suffice¬
renoluit. Solus quippe illo tempore mor¬

Expanded text:
tione colligere, Sed quia in nobis sensus tortione colligere, Sed quia in nobis sensus torpuit rationis, accessit in exemplum gratia Redemptoris. Venit namque conditor noster, suscepit mortem, ostendit resusurrectionis spem ex ratione tenere nolumus, hanc ex ejus adjutorio et exemplo teneremus. Beatus quoque Job de resurrectione dixit: Scio quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum. Quisquis igitur resurrectionis virtutem in se fieri posse desperat, verba in gentilitate positi viri fidelis erubescat, et penset quanto poenae sit pondere feriendus, si adhuc non credit suam qui jam resurrectionem Domini cognovit factam, si et illic suam credidit Job qui adhuc Domini Jesu sperabat esse faciendam. Ad instruendam igitur ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, Dominus noster suae resurrectionis exemplum nobis sufficere voluit. Solus quippe illo tempore mor
Abbreviated transcription (Latin):
maꝙ ꝓferre. Consideremꝰ gͦ paruũ cuiliba
arboris semen. quod in terra iacitur. ut
arbor ex illo ꝓducat᷑: &e comprehendamꝰ
si possumus uͭ in illa tanta paruitate se¬
minis tam imm̾sa arbor latuit quȩ ex
illo ꝓcessit: uͥ lignum. uͥ cortex. uͥ uiridi¬
tas folioꝵ uͥ ubertas fructuũ. Nunqͥdña
in semine tale aliquid uidebatur: cũ in
t̾ra iaciebatur: Et tam̃ occulto rerum
omniũ opifice. cuncta mirabiliter ordi¬
nante. & in molliciȩ seminis latuit asꝑi¬
tas corticis: & in teneritudine illiꝰ abscon-¬
sa ẽ fortitudo roboris: & in siccitate eius.
ub̾tas fructificationis. Quid gͦ mirũ si
tenuissimũ puluerẽ. uł a nr̃is ocłis in ele¬
m̃tis redactum. cũ uult in hominẽ refor-¬
mat: qͥ ex tenuissimis seminib inm̾sa
arbusta redintegrat: Quia gͦ rationales
sumus conditi: spem resurrectionis nr̃e
ex ipsa debemꝰ rerum speciȩ & contempla¬

Expanded text:
maque proferre. Consideremus ergo parvum cujuslibet maque proferre. Consideremus ergo parvum cujuslibet arboris semen quod in terram jacitur ut arbor ex illo producatur, et comprehendamus, si possumus, ubi in illa tanta parvitate seminis tam immensa arbor latuit quae ex illo processit, ubi lignum ubi cortex, ubi viriditas foliorum, ubi ubertas fructuum. Nunquidnam in semine tale aliquid cernebatur cum in terram jaceretur? Et tamen occulto rerum omnium opifice cuncta mirabiliter ordinante, et in mollitie seminis latuit asperitas corticis, et in teneritudine illius absconsa est fortitudo roboris, et in siccitate ejus ubertas fructificationis. Quid ergo mirum, si tenuissimum pulverem, nostris oculis in elementis redactum, cum vult, in hominem roformat, qui ex tenuissimis seminibus immensa arbusta redintegrat? Quia ergo rationales sumus conditi, spem resurrectionis nostrae ex ipsa debemus rerum specie et contempla
Abbreviated transcription (Latin):
& dum arida ossa inspiciunt: hec uesti¬
ri carnib rursumq ad uitã uiridescere
posse desꝑant. Qui si resurrectionis fidẽ
ex obedientia ñ tenent: certe hanc tenere
ex ratione debuerant. Quid enĩ cotidie nͥ re¬
surrectionẽ nr̃am. in elem̃tis suis mundꝰ imi¬
tatur:  Per cotidiana quippe mom̃ta luxip-¬
sa temporalis quasi morit᷑. dum suꝑueni-¬
entib noctis tenebris ea quȩ aspiciebatur
ablata ocłis. subp̾ssa iterum nocte reparat᷑.
ꝑ mom̃ta qͦq tempoꝵ cernimꝰ. arbusta ui¬
riditatẽ folioꝵ amittere a fructuũ plati¬
one post largitionẽ cessare: & ecce subito
qͣsi ex arescenti ligno uelut qͣdam resur-¬
rectione ueniente. uidemus folia erumꝑe
fructusq grandescere: & totam arborem
rediuiuo decore uestiri. Indesinent̾ cerni-¬
mus parua arborũ semina terrȩ humori¬
b commendari: ex quib ñ longe post con¬
spicimꝰ magna arbusta surgere: folia po¬

Expanded text:
 dum arida ossa inspiciunt, haec vesti dum arida ossa inspiciunt, haec vestiri carnibus, rursumque ad vitam viridescere posse diffidunt; qui si resurrectionis fidem ex obedientia non tenent, certe hanc tenere ex ratione debuerant. Quid enim quotidie nisi resurrectionem nostram in elementis suis mundus imitatur? Per quotidiana quippe momenta lux ipsa temporalis quasi moritur dum, supervenientibus noctis tenebris, ea quae aspiciebatur ablata oculis, suppressa iterum nocte, reparatur. Per momenta quoque temporum cernimus arbusta viriditatem foliorum amittere, a fructuum prolatione post largitionem cessare; et ecce subito quasi ex arescenti ligno velut quadam resurrectione veniente videmus folia erumpere, fructus grandescere, et totam arborem redivivo decore vestiri. Indesinenter cernimus parva arborum semina terrae humoribus commendari, ex quibus non longe post conspicimus magna arbusta surgere, folia po
Abbreviated transcription (Latin):
spem nĩe resurrectionis: considerata gła
capitis nr̃i. S nequis cogitatione tacita
forsitan dicat quod iccirco ille surrexit
a morte. qͥa unꝰ idemq ds & homo. mortẽ
quam ex humanitate ꝑtulit. ex diuinita¬
te suꝑauit: nos uͦ qui puri homines su¬
mꝰ a mortis surgere dampnatione ñ poᷤ¬
sumꝰ recte in resurrectionis eiꝰ tempore eti¬
am multoꝵ soõꝵ corpora surrexerunt: ut
in se nob̃ exemplum ostenderet: & de
alioꝵ qui nobis ꝑ puram humanitatẽ
similes fuerunt. nos resurrectione ro¬
boraret: quatinus cũ se homo desꝑaret
ꝑciꝑe quod in se ostenderat ds homo:
hoc in se fieri posse p̾sumeret: qͦd in ip-¬
sis factum cognosceret. quos puros fuis¬
se homines ñ dubitaret. St̃ uͦ m̃nulli qͥ
considerantes qͦd sp̃c a carne soluit᷑. qͦd caro
in putredinẽ uertitur. qͦd putredo in pul-¬
uerem redigit᷑. qͦd puluis in elem̃tis sol¬
uit᷑ ut neqͣquam ab humanis ocłis uide-¬
atur. resurrectionẽ fieri posse desꝑant:¬

Expanded text:
spem nostrae resurrectionis, considerata gloria capitis nostri. Sed ne quis, vel cogitatione tacita, forsitan dicat, quod idcirco ille resurrexit a morte quia unus idem Deus et homo mortem quam ex humanitate pertulit ex divinitate superavit, nos vero, qui puri homines sumus, a mortis surgere damnatione non possumus: recte in resurrectionis ejus tempore etiam multorum sanctorum corpora resurrexerunt, ut in se nobis exemplum ostenderet, et de aliorum qui nobis per puram humanitatem similes fuerunt nos resurrectione roboraret: quatenus cum se homo desperaret percipere quod in se ostenderat Deus homo, hoc in se fieri posse praesumeret quod in ipsis factum cognosceret quos puros fuisse homines non dubitaret. Sunt vero nonnulli qui, considerantes quod spiritus a carne solvitur, quod caro in putredinem vertitur, quod putredo in pulverem redigitur, quod pulvis ita in elementa solvitur, ut nequaquam ab humanis oculis videatur, resurrectionem fieri posse desperant; et
Abbreviated transcription (Latin):
statum. artificis sui manu teneat᷑. Ex eo
itaq qͦd creatura ẽ. deorsum ire habet. Uir¬
tute namq ppͥa in preceps posse se ire con¬
siderat: sed ad conditorem suum .x.¬
amoris manu se retinet ne cadat: quousq
ad immutabilitat̾e transeat: & eo uere im¬
mortalit̾. qͦ immutabilit̾ uiuat. Ipsi quoq
sp̃c angłiei mutabiles sunt ex natura conditi:
quatinus aut sua sponte caderent. aut ex
arbitͥo starent. S quia humilit̾ elegerunt
ei inherere a quo creati sunt: hanc ipsam in
se mutabilitatẽ suam. standi iam immutabi¬
litate uicerunt: ut hoc ipso merito transcen¬
derent.: qͦd naturȩ suȩ oedine mutabilitati sub¬
esse potussent. Quia gͦ solus creator nr nulła
patitur mutabilitatẽ: recte de eo ꝑ paulũ di¬
cit᷑. qui solus habet immortalitatẽ.

Expanded text:
statum artificis sui manu teneatur. Ex eo statum artificis sui manu teneatur. Ex eo itaque quod creatura est, deorsum ire habet: virtute namque propria in praeceps posse se ire considerat, sed ad Conditorem suum amoris manu se retinet, ne cadat, quousque ad immutabilitatem transeat, et eo vere immortaliter, quo immutabiliter vivat. Ipsi quoque spiritus angelici mutabiles sunt ex natura conditi, quatenus aut sua sponte caderent, aut ex arbitrio starent. Sed quia humiliter elegerunt ei inhaerere a quo creati sunt, hanc ipsam in se mutabilitatem suam, standi jam immutabilitate vicerunt, ut hoc ipso merito transcenderent, quod naturae suae ordine mutabilitati subesse potuissent. Quia ergo Creator noster nullam patitur immutabilitatem, recte de eo per Paulum dicitur: Qui sol
Abbreviated transcription (Latin):
immũtatio: uelut quedam mortis imita¬
tio ẽ. Id enim qͦd mutat᷑ qͣsi ab eo qͦd erat
int̾ficit᷑: ut desinat eẽ qͦd fuit. & incipiat
eẽ qͦd ñ fuit. Lum̃ autẽ uerũ creator uidel
nr̃. nulla mutabilitatis uicissitu dine
tenebrescit: nullis naturȩ suȩ defectib
sũ paulus apłs dicit. Qui solus habet ĩmor¬
talitatẽ: & lucem habitat in accessibilem.
S cum cuncti nouerimꝰ qͦd & humana ani¬
ma. & angłici sp̃c sint immortales institu¬
ti. cur ab apło solus ds immortalitatẽ hab̾e
ꝑhibet᷑. nͥ quia solus uere ñ morit᷑. qui solus
nunquã mutat᷑: Humana qͥppe anina in
lapsum nunquã caderet: simutabilis ñ fuiss.
Que a paradysi qͦꝙ gaudiis expulsa si muta-¬
bilis ñ esset: ad uitam minime rediret. In hoc
ipsum uͦ qͦd ad uitam redire nitit᷑: defectꝰ su¬
os alternante semꝑ mutabilitate tolerare
cogitur. Qͥa gͦ er nichilo condita ẽ. ex se ni¬
chilominꝰ infra se tendit: nͥ ad boni desidii

Expanded text:
immutatio velut quaedam mortis immutatio est. Id enim quod mutat, quasi ab eo quod erat interficit, ut desinat esse quod fuit, et incipiat esse quod non fuit. Lumen autem verum, Creator videlicet noster, nulla mutabilitatis vicissitudine tenebrescit, nullis naturae suae defectibussum Paulus apostolus dicit: Qui solus habet immortalitatem et lucem habitat inaccessibilem. Sed cum cuncti noverimus quod et humana anima et angelici spiritus sint immortales instituti, cur ab Apostolo solus Deus immortalitatem habere perhibetur, nisi quia solus Deus vere non moritur qui solus nunquam mutatur? Humana quippe anima in lapsum nunquam caderet, si mutabilis non fuisset. Quae a paradisi quoque gaudiis expulsa, si mutabilis non esset, ad vitam minime rediret. In hoc ipso autem quod ad vitam redire nititur, defectus suos, alternante semper mutabilitate, tolerare cogitur. Quia ergo ex nihilo condita est, ex se nihilominus infra se tendit, nisi ad boni desiderii
Abbreviated transcription (Latin):
octonarii numeri causa. ẽ: quod pꝰt sabbatũ
uoluit dñs a morte resurgere. Dies qͥppe do¬
dierum numerat᷑ octauus: qͥa septimũ seqͥt᷑.
Unde ce ipsa uera redemptoris nr̃i passio & ue¬
ra resurrectio. figurauit aliqͥd de suo corpore:
in dieb passionis suȩ. Sexta enim feria paᷤ¬
sus ẽ. sabbato quieuit in sepulchro: dñico aũ
die resurrexit a morte. P resens etenĩ uita no¬
bis adhuc sexta ẽ feria: qͥa in dolorib ducit᷑.
&e in angustiis cruciat᷑. S sabbo qͦsi in sepul¬
chro quiescimꝰ: qͥa requiem animȩ pꝰt corpꝰ
inueniemꝰ. Dñico aũ die uidelicet a passi¬
one t̾cio. a conditione ut diximꝰ octauo. iã
corpore a morte resurgemꝰ: & ingła aĩe etiã
ut nos & dolor in sexta & requies in septi¬
ma. & gła excipiat in octaua. Qd̃ scͥptura

Expanded text:
octonarii numeri causa est, quod post Sabbatum Dominus voluit a morte resurgere. Dies quippe Dodierum numeratur octavus; quia septimum sequitur. Unde et ipsa vera Redemptoris nostri passio et vera resurrectio figuravit aliquid de suo corpore in diebus compassionis suae. Sexta enim feria passus est, Sabbato requievit in sepulcro, Dominico autem die surrexit a mortuis. Praesens etenim vita nobis adhuc feria est sexta, quia in doloribus ducitur, et in angustiis cruciatur. Sed Sabbato quasi in sepulcro quiescimus, quia requiem animae post corpus invenimus. Dominico autem die, videlicet a passione tertio, a conditione, ut diximus, octavo jam a corporea morte resurgemus, et in gloria animae etiam  in nobis, ut et nos dolor in sexta, requies in septima, et gloria excipiat in octava. Hinc per
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ prudent̾ ea quȩ sunt agenda uide-¬
ant: quia eoꝵ ocłos ipsa nebula elationis
obscurat: & ñnunꝗͣ is qui subiectꝰ ẽ hoc
cum p̾latus fuerit faciat quod dudum
fieri subiectꝰ arguebat: &e pro eo quod illa
quȩ iudicauerat ꝑpetrat: saltim qͥa iudi¬
cauit erubescat. Igit᷑ sicut p̾latis curandũ
ẽ. ne eoꝵ coeda estimatione singłaris sapi¬
entiȩ locus suꝑior extollat: ita subiectis
ꝓuidendum ẽ ne sͥ rectoꝵ facta displice¬
ant. Et qm̃ rectores habent iudicẽ summũ.
magna cautela subditorum est. non teme¬
re iudicare uitã regentiũ. Neq enim sic̃
supͣ dixi frustra ꝑ semetipsum dñs es num-¬
mularioꝵ fudit. & cathedras uendentiũ
columbas euertit: significans qͥa ꝑ magists
qͥdem uit̾a iudicat plebu̾: s ꝑ semetipsum
facta examinat magistroꝵ. De affuctione¬

Expanded text:
minus prudenter ea quae sunt agenda videminus prudenter ea quae sunt agenda videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat, et nonnunquam is qui subjectus est hoc, cum praelatus fuerit, faciat quod dudum fieri subjectus arguebat; et pro eo quod illa qui judicaverat perpetrat, saltem quia judicavit erubescat. Igitur sicut praelatis curandum est ne eorum corda aestimatione singularis sapientiae locus superior extollat, ita subjectis providendum est ne sibi rectorum facta displiceant. Et quoniam rectores habent judicem summum, magna cautela subditorum est non temere vitam judicare regentium. Neque enim, sicut supra dixi, frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas evertit, significans quia per magistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorum. C
Abbreviated transcription (Latin):
geri. si fortasse ualeat qͦd displicet em̃dari.
S curandũ summoꝑe ẽ. ne in suꝑbiam tnͣ¬
seat iusticiȩ in ordinata defensio: ne dũ
rectitudo in caute diligit᷑ ipsa magistra¬
rectitudinis humilitas amittat᷑. ne eũ gͥ p̃¬
esse quisq despiciat: quẽ fortasse. contigit¬
ut aliqua actione rep̾hendat. Contͣ hunc
tumorẽ suꝑbiȩ. subditoꝵ mens ad custo¬
diam humilitatis edomat᷑. si infirmitaᷤ
ꝓpͥa incessant̾ attendit᷑. Nam uires nr̃as
ueracit̾ examinare negligimꝰ. & quia de
nob̾ fortiora credimus. id cuco eos qͥ nob̾
p̾lati st̃ districte iudicamꝰ. Singła hec
mala st̃ quȩ sepe a subditis in p̾latis. sepe
a p̾latis in subditis cõmittunt᷑: quia & o̾s
subditos hi qͥ p̾sunt minꝰ qmͣ ipsi st̃ sapiẽ¬
tes arbitrant᷑: & rursum qͥ subiecti st̃ rectoꝵ
suoꝵ actiones iudicant: & si ipsos regim̃
tenere contingeret. se posse agere melius
putant. Unde plerumq fit. ut & rectores

Expanded text:
ortasse valeat quod displicet emendari; sed curandum summopere est, ne in superbiam transeat justitiae inordinata defensio; et dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistrrectitudinis humilitas amittatur; nec eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasseut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae subditorum mens ad custodiam humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur. Nam vires nostras veraciter examinare negligimus; et quia de nobis fortiora credimus, idcirco eos qui nobis praelati sunt districte judicamus. Communia haec mala sunt quae saepe a subditis in praelatos, saepe a praelatis in subditos committuntur, quia et omnes subditos hi qui praesunt minus quam ipsi sunt sapientes arbitrantur: et rursum qui subjecti sunt rectorum suorum actiones judicant, et si ipsos regimen tenere contingeret, se posse agere melius putant. Unde plerumque fit ut et rectores
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ: qui ꝑ sacrum eloqͥum ñ solum plus¬
qͣm ꝓph̾a. s etiã angłs uocat᷑: ettam̃ sicut
mortis eiꝰ hystoria testat᷑. post morte a ꝑse¬
cutorib corpꝰ eiꝰ incensum ẽ. S quid ista de
scĩs hominib dicimus: De ipso sc̃õ sc̃oꝵ.
id est de d̃o qui ꝓ nobis homo factus ẽ loqͣ¬
mur: qui ante mortẽ in iniuria qͥa demo¬
nium haberet audiuit. Post mortẽ uͦ a
suis ꝑsecutorib seductor appellatus ẽ. cũ
dicerent. Scimus quia seductor ille dixit:
post tres dies resurgam. Quanta gͦ nos
peccatores a lingua uł manib iniquoꝵ
hominum portare necesse est. qͥ in aduen¬
tu ȩt̾̃ni uidicis iudicandi sumꝰ. si a&e ipse
tanta etiam post mortẽ ꝑtulit qui uidex

Expanded text:
vimus, qui per sacrum eloquium non solum plusvimus, qui per sacrum eloquium non solum plusquam propheta, sed etiam angelus vocatur; et tamen, sicut mortis ejus historia testatur, post mortem a persecutoribus ejus corpus incensum est. Sed quid ista de sanctis hominibus dicimus? De ipso sancto sanctorum, id est de Deo qui pro nobis homo factus est, loquamur, qui ante mortem in injuriam quia daemonium haberet audivit; post mortem vero a suis persecutoribus seductor appellatus est, cum diceret: Scimus quia seductor ille dixit: Post tres diepeccatores a lingua vel manibus iniquorum hominum portare necesse est, qui in adventu aeterni judicis judicandi sumus, si et ipse tanta etiam post mortem pertulit qui judex
Abbreviated transcription (Latin):
tente do tunc certa fidutia est. quando ꝓbo-
no oꝑe adu̾sitatis aliquid in hoc mundo re¬
cipit᷑: ut plena merces in ȩterna retͥbutione
seruetur. Unde in scõ ȩuangłio ueritas dic̃.
Beati eritis cum adu̾sum uos om̃e malum
in consolatione nr̃a sua in exemplum ad¬
ducere obꝓbria dignatus est dicens. Si pa-¬
tremfamilias beeltebub uocauerunt: qͣn-¬
tomagis domesticos eiꝰ: Sunt aũ pluri¬
mi: qui uitam bonoꝵ fortasse amplius qͣm
debent laudant. Et ne qua elatio de lau-¬
de subripiat. ꝑmittit ompc d̾s malos in
obtrectatione & obuirgatione ꝓrumpere:
ut si qua culpa ab ore laudantium in cor¬
de nascitur: ab ore uituꝑantium suffocet᷑.
hinc est quod doctor gentium se in p̾dicati¬
one currere testat᷑: ꝑ infamiam & bonam
famam. Qui etiam dicit. Ut seductores. &
ueraces. Si gͥ fuerunt qͥ malam famã paulo
imponerent. qui hunc seductorem uoca
pro xp̃o inuirias audire: Quantȩ autẽ
uirtutis p̾cursor nr̃i redemptoris fuit no¬

Expanded text:
tente Deo tunc certa fiducia est, quando pro bono opere adversitatis aliquid in hoc mundo recipitur, ut plena merces in aeterna retributione servetur. Unde et in sancto Evangelio Veritas dicit: Beati eritis cum adversum vos omne malum in consolatione nostra sua in exemplum adducere opprobria dignatus est, dicens: Si patrem familias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Sunt autem plurimi qui vitam bonorum fortasse amplius quam debent laudant; et ne qua elatio de laude subripiat, permittit omnipotens Deus malos in obtrectationem et objurgationem prorumpere, ut si qua culpa ab ore laudantium in corde nascitur, ab ore vituperantium suffocetur. Hinc est ergo quod doctor gentium se in praedicatione currere testatur per infamiam et bonam famam . Qui etiam dicit: Ut seductores et veraces. Si fuerunt qui malam famam Paulo imponerent, qui hunc seductorem vocarpro Christo injurias audire? Quantae autem virtutis praecursor nostri Redemptoris fuit no
Abbreviated transcription (Latin):
& suos contra mundi suꝑbiã p̾dicatores
mittens. relictis sapientib insipientes. re¬
lictis fortibꝰ. debiles. relictis diuitib pauꝑes
potentes qͦsq & fideles ppłos colligerent
habere studuit. Hinc ẽ qͦd nathanaelem
laudat. nec tam̃ in sorte p̾dicantiũ nume¬
rat: qͥa ad p̃dicandu eũ tales uenire debu¬
ert̃ qͥ de laude ꝓp̃a nil habebant ut tanto
soliꝰ ueritatis cognosceret᷑ ẽẽ qͦd ag̾ent qͣnto
& aꝑte cerneret᷑ qͥa ad hoc agendii ꝑse ido¬
nei ñ fuissent. Ut gͦ mira potentia ꝑ p̾dica¬
toꝵ linguas claresceret: pͥus mirabiliꝰ ac¬
tum ẽ ut eorũdem p̾dicantiũ meritũ nul¬
lum eẽt. QS aũ nathanaeli dicenti unde
me nosti. respondit iħc pͥus ꝗͣ te philippꝰ
uocaret cũ eẽs sub ficu uidite:. sciendu
qͦd uidere ibi ponit᷑ ꝓ eligere. Sub ficu ui¬
di te ad est positũ te sub umbra legis elegi.

Expanded text:
et suos contra mundi superbiam praedicatores mittens, relictis sapientibus insipientes, relictis fortibus debiles, relictis divitibus pauperes potentes quosque et fideles populos colligerent, habere studuit. Hinc est quod Nathanaelem laudat, nec tamen in sorte praedicantium numerat, quia ad praedicandum eum tales venire debuerant qui de laude propria nil habebant, ut tanto solidius veritatis cognosceretur esse quod agerent, quanto et aperte cerneretur quia ad hoc agendum per se idonei non fuissent. Ut ergo mira potentia per praedicatorum linguas claresceret, prius mirabilius actum est ut eorumdem praedicantium meritum nullum esset. Quod autem Nathanaeli dicenti, unde me nosti? respondit Jesus: Priusquam te Philippus vocaret, cum esses sub ficu, vidi te : sciendum quod videre ibi ponitur pro eligere. Sub ficu vidi te, id est positum te sub umbra Legis elegi.
Abbreviated transcription (Latin):
ut dum singula quȩq st̃ omniũ int̾posita
quadam caritatis necessitate fiant omĩa sin¬
głoꝵ: e unusqͥsꝙ sic qͦd nͥ accepit in altero
possideat: ut ipse alteri possidendũ qͦd acce
pit humilit̾ impendat. Hinc ꝑ paulũ dici¬

Expanded text:
ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia singulorum: et unusquisque sic quod non accepit in altero pospit humiliter impendat. Hinc Petrus ai
Abbreviated transcription (Latin):
e nos inducas in temptationẽ. Ds̃ in
temptationẽ inducere nos dicitur: cũ
inducas in temptationẽ. Neq enĩ in temp¬
tationem duĩs indiicit: qui semꝑ a tempta¬
tione subditos miscditer ꝓtegit. S tam̃
in temptationẽ qͣsi eiꝰ inducere ẽ: a temp¬
tationis nos illecebra ñ munire. Et tunc noᷤ
in temptationis laqueũ ñ inducit: cum-
temptari ultra qͣm nos possumꝰ ñ ꝑmittit:¬

Expanded text:
e nos inducas in tentationem . Deus in tentationem inducere nos dicitur, cum inducas in tentationem. Neque enim in tentationem Dominus inducit, qui semper a tentatione subditos misericorditer protegit. Sed tamen in tentationem quasi ejus inducere est a tentationis nos illecebra non munire. Et tunc nos in tentationis laqueum non inducit cum tentari ultra quam nos possumus non permittit
Abbreviated transcription (Latin):
p̾t̾it. generatio aduenit. t̾ra uͦ in et̾num stat:
cur beatꝰ ioh̾es celũ & t̾ram abisse asserat. Qd̃
tam̃ facile discutimꝰ. si t̾ra & celũ uł qualiter
transeat. uł qualit̾ maneat. distinguamꝰ. Utra¬
ꝙ namq hec ꝑ eam qͣm nẽ habent imaginẽ
transeunt:. sed tam̃ ꝑ essentiã sine fine subsi¬
stunt. Hinc namꝙ ꝑ paulũ d̾r. Pretit eñĩ fi¬

Expanded text:
praeterit, et generatio advenit, terra vero in aeternum stat, cur beatus Joannes coelum et terram abiisse asserit? Quod tamen facile discutimus si terra et coelum qualiter transeant vel qualitque namque haec per eam, quam nunc habent imaginem, transeunt, sed tamen per essentiam sine fine subsistunt. Hinc namque per Paulum dicitur: Praeterit
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Cȩlũ &e t̾ra transibunt: u̾ba aũ mea ñ tran¬
sient. hinc ad ioh̾em angłica uoce dr. Erit ex¬
lum nouũ: & t̾ra noua. Que qͥdem ñ alia con¬
denda st̃. sed hec ipsa renouant᷑. Celũ gͥ &e t̾ra¬
&e transit &e erit: qm̃ ab ea quã nc̃ ht̃ specie ꝑ
ignem tergit᷑ &e tam̃ in sua semꝑ natura seruit᷑.
Unde ꝑ psalmistam dicit᷑. Mutabis ea &e mu¬
tabunt᷑. Quam qͥdem ultimã cõmutatioñe
suam. ipsis nob̾ tr̃ uicissitudinib nunciant:
qͥb nrĩs usib indesinent̾ alt̾nant. Nam t̾ra
a sua specie hyemali ariditate deficit: humo¬
re uernali uiridescit. Celum cotidie caligi¬
ne noctis obducit᷑: & diurna claritate renoua¬
t᷑. hinc gͦ hinc fidelis quisq colligat. & interi¬
re hec. & tam̃ ꝑ innouationẽ iefici: quȩ constat
nc̃ assiduȩ uelut ex defectu reparari. De sũma

Expanded text:
ba autem mea non transibunt . Hinc ad Joannem angelica voce dicitur: Erit coelum novum, et terra nova. Quae quidem non alia condenda sunt, sed haec ipsa renovantur. Coelum igitur et terra transit, et erit: quoniam ab ea quam nunc habet specie per ignem tergitur, et tamen in sua semper natura servatur. Unde per Psalmistam dicitur: Mutabis ea et mutabuntur . Quam quidesuam, ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternant. Nam terra a sua specie hiemali ariditate deficit, vernali humore virescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et divina claritate renovatur. Hinc ergo, hinc fidelis quisque colligat, et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex defectu reparari. De die a
Abbreviated transcription (Latin):
de eum qui sub ipso erat ꝑderet. unde cũ illo
qui suꝑ ipsum ẽ congredi p̾sumpsisset. De fer
Qui plene mortificationẽ suam appe¬
tunt. quanto fiunt ad finẽ uiciniores. tanto
seexhibent in oꝑe ardentiores: laborando ñ de¬
ficiunt. s magis ad usum laboris crescunt: qͥa
quo iam p̃mia ꝓpinquiora considerant᷑ eo
in oꝑe delectabilius exsudant. Unde bene
ẽ consuetudinis qͥbusdam s consolantes. &
tantomagis quanto uideritis appropinquã¬
tem diem. Laborantẽ quippe consolari est. pa¬
riter in labore ꝑsistere: quia subleuatio labo¬
ris ẽ uisio collaborantis: sicut cum in itinere
comes iungit᷑. uia qͥdem ñ abstrahit᷑. s tam̃
desocietate comitis itineris labor leuigatur.
Dum itaꝙ paulus consolantes se in labore qͦ
reret: adiunxit dicens. Tantomagis. quanto
uideritis appropinquantẽ diem. Acsi dice¬
ret. Eo labor crescat. quo iam ipsa p̾mia labo¬
ris appropinquant

Expanded text:
de eum qui sub ipso erat perderet unde cum illo de eum qui sub ipso erat perderet unde cum illo qui super ipsum est congredi praesumpsisset. CAP. V.-- Qui plene mortificationem suam appetunt, quanto fiunt ad finem viciniores, tanto se exhibent in opere ardentiores: laborando non deficiunt, sed magis ad usum labores crescunt, quia quo jam praemia propinquiora considerant, eo in opere delectabilius exsudant. Unde bene est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem . Laborantem quippe consolari, est pariter in labore persistere, quia sublevatio laboris est visio collaborantis: sicut cum in itinere comes jungitur, via quidem non abstrahitur, sed tamen de societate comitis labor itineris leviatur. Dum itaque Paulus consolantes se in laboribus quaereret, adjunxit dicens: Tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Ac si diceret: Eo labor crescat, quo ipsa jam praemia laboris appropinquant
Abbreviated transcription (Latin):
te mori. & iusticia mundare potuisset. Huxc
gͦ cũ post baptisma uidit hostis antiquus.
mox temptationib impetiit: & ꝑ diu̾sos adi
ipsa mexpugnabilis mentis eus integritate
ꝓstratꝰ. S quia ad int̾iora ñ ualuit. ad eiꝰ se
ext̾iora conũtit: ut quia mentis uirtute ui¬
ctꝰ ẽ. eum quẽ deciꝑe temptatione ñ ualuit.
carnis saltem uideret᷑ morte suꝑare: atq¬
ex nob̾ mortalib mediator acceꝑat. S uͥ po
bitores mortis tenuit. iure in nob̾ ius mortiᷤᷤ
amisit: qͥa ꝑ satellites suos eiꝰ carnẽ ꝑimen
ut nob̾ mors debita ñ noceret. Antiquus
aut̾ẽ hostis ꝑ excessum p̾sumptionis suȩ eũ
etiam ꝑdidit. quẽ iniquȩ ꝑsuasionis lege
possedit: & dum audacter eum in quo nil
sibi competebat appetiit. iure illum quẽ qͣsi
iuste tenebat amisit. Prudentia itaq ñ uir-¬
tute deuictꝰ. ẽ. qͥ dum ad temptandu dm̃ sol-¬
uitur ab homine possidendo religat᷑ ut in¬

Expanded text:
are potuisset. Hunc are potuisset. Hunc ergo, cum post baptisma vidit antiquus hostis, mox tentationibus impetiit, et per diversos adittque ipsa inexpugnabilis mentis ejus integritate prostratus. Sed quia ad interiora non valuit, ad ejus se exteriora convertit, ut quia mentis virtute victus est, eum, quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur morte superare, atqex nobis mortalibus mediator acceperat. Sed ubis jure debitores mortis tenuit, jure in nobis jus mortis amisit; quia per satellites suos ejus carnem perimendut nobis mors debita autem hostis per excessum praesumptionis suae eum etiam perdidit quem iniquae persuasionis lege possedit; et dum audacter eum in quo nil sibi competebat appetiit, jure illum quem quasi juste tenebat amisit. Prudentia itaque non virtute devictus est, qui dum ad tentandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatur; ut in
Abbreviated transcription (Latin):
liorib hostiis quã istis. Ergo sibruta anima¬
lia ꝓpt̾ rationale animal. id est ꝓ homine di¬
gne uictimȩ ñ fuerunt:. requirendꝰ erat homo
qui ꝓ hominib offerri debuisset. ut ꝓ ratio¬
nali peccante. rationalis hostia mactaretur.
S quid qͦd homo sine peccato inueniri ñ po¬
terat: &e oblata ꝓ nob̾ hostia qͣndo nos a pecro
mundare potusset. si ipsa hostia peccati conta¬
gio ñ careret: Inquinata qͥppe: inquinatos
mundare ñ posset. Ergo ut rationalis esset
hostia: homo fuerat offerendus. Ut uͦ a peccatiᷤᷤ
mundaret hominẽ. homo & sine peccato S
quis eẽt homo sine peccato: si ex peccati cõmir¬
tione descenderet: Proinde uenit ꝓpter nos
in uterũ uirginis filius dĩ: ibi ꝓ nob̾ factꝰ est
homo. Sumpta ẽ ab illo natura. ñ culpa. fecit
ꝓ nob̾ sacrificium corpꝰ suũ: exbibuit ꝓ peccato¬
rib uictimã sine peccato: quȩ & humanita

Expanded text:
lioribus hostiis quam istis. Ergo si bruta animalioribus hostiis quam istis. Ergo si bruta animalia propter rationale animal, id est, pro homine, dignae victimae non fuerunt, requirendus erat homo qui pro hominibus offerri debuisset, ut pro rationali peccante rationalis hostia mactaretur. Sed quid quod homo sine peccato inveniri non poterat, et oblata pro nobis hostia, quando nos a peccato mundare potuisset, si ipsa hostia peccati contagio non careret? Inquinata quippe inquinatos mundare hostia, homo fuerat offerendus: ut vero a peccatis mundaret hominem, homo et sine peccato. Sed quis esset homo sine peccato, si ex peccati commixtione descenderet? Proinde venit propter nos in utero Virginis Filius Dei, ibi pro nobis factus est homo. Sumpta est ab illo natura non culpa, fecit pro nobis sacrificium corpus suum, exhibuit pro peccatoribus victimam sine peccato, quae et humanita
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis simplici naturȩ diuinitatis ñ sit
aliud esse & aliud saꝑe. nec aliud saꝑe. & aliud
fortem ẽẽ: qͥppe quia ipsa fortitudo. quȩ sapi¬
entia. & ipsa sapientia quȩ diuinitatis een¬
tia ẽ: dñs tam̃ diabolum quantũ ad faciem
spectat. ñ uirtute s ratione suꝑauit. Ipse
namq diabolus in illa nos parentis pͥmi
radice supplantans. sub captiuitate sua ho¬
minẽ quasi iuste tenuit: qui libero conditꝰ
arbitrio. ei iniusta suadenti consensit. Ad iu¬
tam namq conditꝰ in lib̾tate ꝓpͥe uoluntatiᷤ
sponte sua factus ẽ debitor mortis. Delenda
gͦ erat talis culpa: s nͥ ꝑ sacrificium deleri
ñ potuit. Querendum erat sacrificiũ. S qra¬
le sacrificiũ poterat pro absoluendis hõib
inueniri: Neꝙ enim iustũ fuit: ut ꝓ ratio¬
nali homine brutoꝵ animaliũ uictimȩ ce-¬
derent᷑. Unde ait apłs. Necesse ẽ gͦ exemplaria
celestium his mundari: ipsa autẽ celestia me-¬

Expanded text:
Quamvis simplici naturae divinitatis non sit aliud esse, et aliud sapere, et aliud fortem esse: quippe quia ipsa fortitudo, quae sapientia, et ipsa sapientia quae divinitatis essentia est; Dominus tamen diabolum quantum ad faciem spectat, non virtute sed ratione superavit. Ipse namque diabolus nulla nos parentis primi radice supplantans, sub captivitate sua hominem quasi juste tenuit, qui libero conditus arbitrio ei injusta suadenti consensit. Ad vitam namque conditus in libertate propriae voluntatis, sponte sua factus est debitor mortis. Delenda ergo erat talis culpa, sed nisi per sacrificium deleri non poterat. Quaerendum erat sacrificium, sed quale sacrificium poterat pro absolvendis hominibus inveniri? Neque enim justum fuit ut pro rationali homine brutorum animalium victimae caederentur. Unde ait Apostolus: Necesse est ergo exemplaria coelestium his mundari; ipsa autem coelestia me
Abbreviated transcription (Latin):
uid ꝑ molam asiariam nͥ actio ter¬
rena signat᷑: Quȩ dum colla m̃tis
ꝑ stulta desidi̾a constringit: hanc in labo¬
ris circuitũ mittit. Quid uͦ ꝑ mare. nͥ pre¬
sens scłm figurat᷑: Sunt itaq ñnulli. qui
dum t̾renas actiones deserunt & ad con¬
templationis studiũ humilitate postpo¬
sita ultra uires intelligentiȩ surgunt: ñ
solum se inerrorem deiciunt: s infirmos
qͦsq a gremio unitatis diuidunt. Qui
gͦ unũ de minimis scandalirat: meliꝰ illi
fuerat ligata collo mola asinaria in ma-
re ꝓici: qͥa nimi⁊rũ ꝑu̾sȩ menti expe¬
ditius eẽ potuiss et. ut occupata mundo
terrena negocia ageret: qͣm ꝑ contempla¬
tionis studia ad multoꝵ ꝑnitiem uaca-¬
ret. St̃ enĩ ñnulli inquiet spc. qui dum
plus exqͥrunt contemplando qͣm capiunt:
usq ad ꝑu̾sa dogmata erumpunt. & dũ
ueritatis discipli eẽ humilit̾ negtigunt:
magistri erroꝵ fiunt.

Expanded text:
uid per molam asinariam nisi actio terrena signatur? Quae dum colla mentis per stulta desideria constringit, hanc in laboris circuitum mittit. Quid vero per mare nisi praesens saeculum figuratur? Sunt itaque nonnulli qui dum terrenas actiones deserunt, et ad contemplationis studium, humilitate postposita, ultra vires intelligentiae surgunt, non solum se in errorem dejiciunt, sed infirmos quosque a gremio unitatis dividunt. Qui igitur unum de minimis scandalizat, melius illi fuerat alligata collo mola asinaria in mare projici, quia nimirum perversae menti expedibilius esse potuisset, ut, occupata mundo, terrena negotia agere et, quam per contemplationis studia ad multorum perniciem vacaest quod nonnulli inquieti spiritus, dum plus exquirunt contemplando quam capiunt, usque ad perversa dogmata erumpunt; et dum veritatis discipuli esse humiliter negligunt, magistri errorum fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cant᷑: ut se a p̾sentis uitȩ necessitatib qͣsi
ab estu &e imbrib defendant. Honorib
enim excrescere ambiunt ne despecti ui¬
deantur: terrena aggregando exaggerait
ne in opiȩ frigore tabescant. Ubi gͦ m̾tis
habitationẽ construunt: ibi ꝓculdubio
tab̾nacła figunt. At contͣ iust gaudent
in hac t̾ra despici nec dolent se necessitati¬
b affligi: & quia contͣ p̾sentia se adu̾sa
ñ muniunt: qͣsi contͣ estus & pluuias ha¬
bere tab̾nacłm nolunt. Hinc ẽ qͦd attestan¬
te paulo abraham in casis habitat: qa ha¬
bentẽ fundam̃ta ciuitatẽ qͣm suꝑnus ar¬
tifex construxit. expectat. Unde & petruᷤ
iure reprehendit᷑: quia necdum m̃tis ꝑfe¬
ctione roboratꝰ. ueritatis claritate cogni¬
ta. figere tab̾nacłm in t̾ra conat᷑. Quam
munitũ sͥ diues ille tab̾nacłm construxe¬
rat: qͥ dicebat. Anima habes multa bona
reposita in annos multos: reqͥesce come
audiuit. Stulte hac nocte repetunt animã

Expanded text:
cant, ut se a praesentis vitae necessitatibus quasi ab aestu et imbribus defendant. Honoribus enim excrescere ambiunt, ne despecti videantur; terrena aggregando exaggerant, ne inopiae frigore tabescant. Ubi ergo mentis habitationem construunt, ibi procul dubio tabernacula figunt. At contra justi gaudent in hac terra despici, nec dolent se necessitatibus affligi; et quia contra praesentia se adversa non muniunt, quasi contra aestus et pluvias habere tabernaculum nolunt. Hinc est quod attestante Paulo Abraham in casulis habitat quia habentem fundamenta civitatem quam supernus artifex construxit, exspectat. Unde et Petrus jure reprehenditur quia necdum mentis perfectione roboratus, veritatis claritate cognita, figere tabernaculum in terra conatur. Quasi munitum sibi dives ille tabernaculum construxerat, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos multos: requiesce, comaudivit: Stulte, hac nocte repetunt animam
Abbreviated transcription (Latin):
bum semetipsum m̃tib mortaliũ p̾bu¬
it dicens. Qui comedit carnẽ mẽa &e bi¬
bit sanguinẽ meu̾. in me manet & ego in
eo. Ipsa gͥ generis humani quȩ uenit in
fine mundi redemptio ab his qͥ a mundi
p̃cessert̃ initio tarda uidebat᷑: & ab eiᷤ mul¬
tum desiderabat᷑: qͥa longo tempori ᷤᷤ spa-¬
cio a celestiũ remuneratione disiungebat᷑.

Expanded text:
bum semetipsum mentibus mortalium praebubum semetipsum mentibus mortalium praebuit, dicens: Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Ipsa igitur generis humani, quae venit in fine mundi, redemptio, ab iis qui a mundi praecesserunt initio tarda credebatur, et ab eis multum desiderabatur, quia longo temporis spatio a coelestium remuneratione d
Abbreviated transcription (Latin):
electis gentilib & ex hebraico ppło. sc̃ĩ qͥq
longo tempore redemptionẽ suam expe-¬
ctando gemuerunt &e desid̾auerunt:
gentiles qm̃ eos necdii redemptoris sui
gr̃a reficiebat. iudei qͥa legem tenentes
legis auctorẽ non uidebant. Beati ios
enim attestante uita cognoscimꝰ: ut ex¬
pectasse redemptoris aduentũ. multos
etiã ex gentilibu ⁊ credamꝰ: &e nascente dño
sẏmeone in sp̃u in templũ ueniente di¬
dicimꝰ. qͣnto desidio ex plebe israhelitica
sc̃i uiri incarnationis eiꝰ myst̾ium uide¬
re cupierunt. Unde &e ꝑ eundẽ redempto¬
rem: discipłis dicit᷑. M ulti iusti & ꝓpħe¬
desiderauert̃ uidere quȩ uidetis: & non
uiderunt. S hoc utroꝵq desid̾ium ꝑ re-¬
demptoris incarnationẽ impletũ ẽ ae saci¬
atum. Quia enĩ ꝑ ꝓpħam dicit᷑ om̃is caro
fenum: uniu̾sitatis conditor ex nr̃a sub¬
stantia carnẽ sumens fęnũ fieri uoluit:
no saciant᷑. Presepe eni natꝰ impleuit: qͥ ci¬

Expanded text:
electis gentilibus et ex Hebraico populo sancti quique longo tempore redemptionem suam exspectando gemuerunt, et desideraverunt. Gentiles, quoniam eos necdum Redemptoris sui gratia reficiebat; Judaei, quia, legem tenentes, legis auctorem non videbant. Beati enim Job attestante vita cognoscimus, ut exspectasse Redemptoris nostri adventum multos etiam ex gentibus credamus. Et nascente Domino, Simeone in spiritu in templum veniente, didicimus quanto desiderio ex plebe Israelitica sancti viri incarnationis ejus mysterium videre cupierunt. Unde et per eumdem Redemptorem discipulis dicitur: Multi, dico desideraverunt videre quae videtis, et non viderunt : sed hoc utrorumque desiderium per Redemptoris incarnationem impletum est et satiatum. Quia enim per prophetam dicitur: Omnis caro fenum ; universitatis Conditor ex nostra substantia carnem sumens, fenum fieri voluit, no satiarentur. Praesepe enim natus implevit qui ci
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Hinc ẽ qͦd in euangłio ut supra com-¬
memorauimꝰ. ueritas dicit. In patientia
ur̃a: possidebitiᷤᷤ animas ur̃as. Qdͥ ẽ enim
animã possidere. nͥ ꝑfecte in om̃ib uiue¬
re:cunctis m̃tis motib ex uirtutis arce
dñari: Qͥ gͥ patientiã tenet animã poᷤ¬
sidet: qͥa inde contͣ adusa omĩa fortis
efficit᷑: unde sibi & se ipsum uincendo dña¬
t᷑. Et quo se laudabilit̾ frangit. infractũ
se fortiter exerit: qͥacum in suis se uolup¬
tatib suꝑat: sese ad contͣria inuictũ parat.

Expanded text:
cit. Hinc est quod in Evangelio, ut supra comcit. Hinc est quod in Evangelio, ut supra commemoravimus, Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras. Quid est enim animas possidere, nisi perfecte in omnibus vivere, cunctis mentis motibus ex virtutis arce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet; quia inde contra adversa omnia fortis efficitur, unde sibi et semetipsum vincendo dominatur. Et quo se laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit; quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum parat.
Abbreviated transcription (Latin):
enim conditi mirabilit̾ sumꝰut ratio
animã. & anima possideat corpꝰ. Ius uͦ
animȩ a corporis possessione repellit᷑. si
ñ priꝰ anima a ratione possidet᷑. Custodẽ
gͥ conditionis nr̃ȩ pacientiã dñs eẽ mon¬
strauit: qͣ &e ipse nos possidere nosmetipso ᷤ
docuit. Quanta gͦ sit impatientiȩ culpa
cognoscimus. ꝑ qͣm &e hoc ipsum amitti¬
qͥ erga imꝑfectionẽ ꝓximi impatiens ñ ẽ.
Qͥ patientiã seruare contempnit. sociale
uitã citiꝰ ꝑ impatientiã deserit. neq enim
seruari unqͣm concordia . nͥ ꝑ soła pacientĩa
ualet. Crebro naniq in humana actione
nascit᷑: unde mentes hominũ uicissim
a suauitate &e dilectione separent᷑. E nͥ
ad adu̾sa toleranda in animo se p̾parent.
cũ adu̾sitatiᷤ aliqͥd acciderit qͦd animus
ferre ñ ualet. frat̾nam concordiã relinqͦnt.
S qͥ alienã imꝑfectionẽ ferre ñ ualens de¬
serit: ipse sͥ testis ẽ. qͦd ꝑfecte necdũ ꝓfi¬

Expanded text:
enim conditi mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, qui in ipsa nos possidere nosmetipsos docuit. Quanta ergo sit impatientiae culpa cognoscimus, per quam et hoc ipsum amittiqui erga imperfectionem proximi impatiens non est. Qui patientiam servare contemnit, socialem vitam citius per impatientiam deserit; neque enim servari unquam concordia nisi per solam patientiam valet. Crebro namque in humana actione nascitur unde mentes hominum vicissim a sua unitate et dilectione separentur. Et nisi ad adversa toleranda in animo se praeparent, cum adversitatis aliquid acciderit quod animus ferre non valet, fraternam concordiam relinquunt. Sed qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum profi
Abbreviated transcription (Latin):
fulgur: & uestimenta eiꝰ sicut nix.¬
tħs euangłista angłm qui mulierib ad se¬
pulchrum uenientib apparuit describens:
ait. Erat autẽ aspectus eiꝰ sicut fulgur: &e ue¬
stimenta eiꝰ sicut nix. In fulgure enĩ terror
timoris ẽ: in niue autẽ blandimentum-
resurrectionis eiꝰ angłs. & in fulgore uul¬
tus & in candore habitus demonstrat᷑. ut
de ipsa sua specie & terreret reꝓbos. & mul¬
ceret pios. Recte etiam angls niueis coo¬
ꝑtus uestimentis apparuit: qͥa festiuitatis
nr̃ȩ gaudia nuntiauit. Candor etenĩ ue-¬
stis: splendorem nr̃ȩ denuntiat sollempni-¬
tatis. Nrẽ dicamus an suȩ: S ut fateam᷑
ueriꝰ: & suȩ dicamus & nr̃ȩ. Illa quippe re¬
demptoris nr̃i resurrectio. & nr̃a festiuitas¬

Expanded text:
fulgur, et vestimenta ejus sicut nixus evangelista angelum qui mulieribus ad sepulcrum venientibus apparuit describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix. In fulgure enim terror timoris est, in nive autem blandimentum resurrectionis ejus angelus, et in fulgure vultus et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos et mulceret pios. Recte etiam angelus niveis coopertus vestimentis apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit. Candor etenim vestis splendorem nostrae denuntiat solemnitatis, nostrae dicamus an suae? Sed ut fateamur verius, et suae dicamus et nostrae: illa quippe Redemptoris nostri resurrectio, et n
Abbreviated transcription (Latin):
a p̃senti luce subtrahunt᷑. qͣm ad ꝓmeren¬
da bona. malaue merita uite actiue per¬
maneant. Quos qͥa a culpa originis sacra¬
menta salutis ñ liberant: & hic ex ꝓpͥo nil¬
egerunt & ad toem̃ta et̃na ꝑueniunt. Qs¬
qͥs enũ regenerationis unda ñ soluit᷑ rea¬
tu pͥmi uncłi ligatꝰ tenet᷑. Quod uͦ apud
nos ualet aqua baptismatis: hoc egit apd
ueteres uł ꝓ pariuilis sola fides. uł ꝓ ma-¬
iorib uirtꝰ sacrificii: uł ꝓ eis qͥ ex abrahe
stirpe ꝓdierant mysterium circũcisioniᷤ.
Nam qͥa unusqͥsq cũ pͥmi parentis cul-¬
pa concipit᷑. ꝓpħ̾a testat᷑ dicens. Ecce enĩ in
iniqͥtatib conceptꝰ sum. E qͥa is quẽ salu¬
tis unda ñ diluit. originaliᷤᷤ culpȩ suppli-¬
cia ñ amittit: aꝑte ꝑ semetipsam ueritas
ꝑhibet dicens. Nisi qͥs renatꝰ fuerit ex aqͣ

Expanded text:
a praesenti luce subtrahuntur quam ad proferenda bona malave merita activae vitae perveniant. Quos quia a culpa originis sacramenta salutis non liberant, et hic ex proegerunt, et ad tormenta aeterna perveniunt. Quisquis enim regenerationis unda non solvitur, reatu primi vinculi ligatus tenetur; quod vero apud nos valet aqua baptismatis, hoc egit apud veteres vel pro parvulis sola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abrahae stirpe prodierant, mysterium circumcisionis. Nam quia unusquisque cum primi parentis culpa concipitur, Propheta testatur, dicens: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum . Et quia is quem salutis unda non diluit, originalis culpae supplicia non amittit, aperte per semetipsam Veritas perhibet, dicens: Nisi quis renatus fuer
Abbreviated transcription (Latin):
anem nr̃m cotidianum da nob̾ hodie.
Ecce & nr̃m dicimus: quem tam̃ ut detur
oramus. N oster quippe fit cum accipitur:
qui tam̃ dĩ est. QUia ab illo datur. Et dĩ
gͦ ẽ ex munere: &e nr̃ fit ueraciter ꝑ accep

Expanded text:
anem nostrum quotidianum da nobis hodie . Ecce panem nostrum dicimus, et tamen ut detur oramus. Noster quippe fit cum accipitur; qui tamen Dei est, quia ab illo datur. Et Dei est ergo ex munere, et noster fit veraciter per accep
Abbreviated transcription (Latin):
existimet in fluru atq studio p̾ciosarũ
uestium peccatũ deesse: qͥa si hoc culpa ñ
stimenti sui asꝑitate laudasset. Si hoc cul
nas a p̾ciosaꝵ uestium appetitu compes
ceret dicens. Non in ueste p̾ciosa. Beatus
qͦꝙ petrus apłs dicit. Mulieres subditȩ
sint uiris suis: quaꝵ sit ñ extrinsecꝰ capilla¬
turȩ. aut circu̾̃datio auri. aut in dum̃ti
uestim̃toꝵ cultꝰ. Pensate gͦ quȩ culpa sit
hoc uiros appetere: a quo curauit ȩccłie pa¬
stor ce egregius doctor etiã feminas ꝓhibere.

Expanded text:
existimet in fluxu atque studio pretiosarum vestium peccatum deesse, quia si hoc culpa non stimenti sui asperitate laudasset. Si 493 hoc nas a pretiosaruceret, dicens: Non in veste pretiosa. Beatus quoque Petrus apostolus dicit: Mulieres subditae sint viris suis: quarum non sil extrinsecus capillatura, aut circumdatio auri, aut indumenti vestimentorum cultus . Pensate ergo quae culpa sit hoc viros appetere, a quo curavit Ecclesiae pastor et egregius doctor etiam feminas prohibere.
Abbreviated transcription (Latin):
cauit nom̃ eiꝰ iħ̃m. Non cognouit eã donec
intelligĩ. ñ quod hanc post natiuitatẽ di
cognouerit: s qͦd nequaquã illam contigit.
etiam cũ conditoris sui matrem ẽẽ nesciuit.
Nam qͥa eam neqͣquam contingere ualuit.
postquã redemptioniᷤ nr̃ȩ ex eiꝰ utõ celebra¬
ri myst̾ium agnouit: de illo ꝓfecto tempo¬
re necesse erat ut ȩuangłista testimoniũ
ferret. de quo ꝑpter ioseph ignorantiã du-¬
inuicos illiꝰ feriens eiꝰ potestati substernit:
s qͦ in ȩt̾na cunctis beatitudine p̾sidet. ⁊ priꝰ¬
quã rebellium suoꝵ corda conculcet. In qua
nimirũ sententia constat: qͥa subiectis hostibꝰ
sine fine & posterius regnat:¬

Expanded text:
 Et non cognovit eam, donec non quo hanc post nativitatem Domini cognoverit, sed quo nequaquam illam contigit, etiam cum conditoris sui matrem esse nescivit. Nam quia eam nequaquam contingere valuit, postquam redemptionis nostrae ex ejus utero celebrari mysterium agnovit, de illo profecto tempore neceferret, de quo propter Joseph ignorantiam duinimicos illius feriens, ejus potestati substernit, sed quod in aeterna cunctis beatitudine praesidet etiam priusquam rebellium suorum corda conculcet. In qua nimirum sententia constat quia subjectis hostibus sine fine et posterius regnat
Abbreviated transcription (Latin):
eloquii iste debet studii nr̃i ordo seruari: ut hoc
ido cognoscamꝰ. quatinꝰ de iniqͥtate nr̃a cõpun¬
cti cognoscentes mala quȩ fecimꝰ. uitemꝰ ne alia
faciamꝰ. Et cũ iã ex magno usu lacrimaꝵ de
quȩ intelligimꝰ. ad uirã qͦꝙ & alios trahamus.
Ad hoc enim intelligenda st̾ut &e nob̾ ꝓsint.
&e intentione sp̃uali aliis conferant᷑. Unde
bene postqͣm angłs dixit beato ioħi accipe li¬
brũ & deuora illũ: paulopost subdidit opor-¬
tet te iterũ ꝓphare ppłis. & gentib & linguis.
& regib multis. Acsi ei de sacro cibo diceret᷑. Co¬
mede & pascẽ saciare &e eructa: accipe & sparge:
confortare &e labora.¬

Expanded text:
eloquii iste debet studii nostri ordo servari, ut haec ideo cognoscamus, quatenus de iniquitate nostra compuncti, cognoscentes mala quae fecimus, vitemus, ne alia faciamus, ut cum jam ex magno usu lacrymarum de quae intelligimus ad vitam quoque et alios trahamus. Ad hoc enim intelligenda sunt, ut et nobis prosint, et intentione spirituali aliis conferantur. Unde bene postquam angelus dixit beato Joanni: Accipe librum, et devora illum; paulo post subdidit: Oportet te prophetare populis, et gentibus, et linguis, et regibus multis. Ac si ei de sacro cibo diceretur: Comede et pasce, satiare et eructa, accipe et sparge, confortare et robora
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ceꝑit. huiꝰ ꝓculdubio contra semetipsũ animꝰ
amarescit. Quo enĩ in illo subtilit̾ discit qͣliter
se rep̾hendere debeat. eo se duriꝰ ꝑ amaritudinẽ
penitentiȩ castigat. qͥa tantomagis sibi displicoe.
qͣnto ampliꝰ in sacro libro de omĩpotente d̃o uid&e
qͦd amet.

Expanded text:
esse coeperit, hujus proculdubio contra semetipsum anima amarescit. Quo enim in illo subtiliter discit qualiter se reprehendere debeat, eo se durius per amaritudinem poenitentiae castigat, quia tanto magis sibi displicet, quanto amplius in sacro libro de omnipotente Deo videt quod amet.