comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ dampnata iudicio. nutu absolu¬
ta diuino ẽ. Ił̃o ait ꝓpheta. libera me a
calumnia hominu. ut custodiam manda¬
ta tua. Qui enim opprimitur calumnia.
non facile potest custodire mandata di-¬
uina. Tristiciȩ necesse ẽ plerumq aut
timoricedat. & affligatur uel metu calu¬
nie uel dolore. Sequitur uersus septimꝰ.
dominus scõs suos. & lucet in corde iustoꝵ.
Itaq cum sapiente uideris. cognosce qͥa descendit
suꝑ eum di gloria. illuminauit eiꝰ men¬
tem scientiȩ fulgore. cognitionisq diumȩ.
Illuminauit autem etiam corporaliter
faciem moysi. & transfigurata ẽ gloria uul-¬
tus eiꝰ. qua uidentes iudei trepidauerunt.
faciem suam ne in eam filii isrł intenderent.
& suꝑturbarentur. Simul declarabat᷑ mmiste¬
riũ qđ illud uelamen quod in faciem moysi
corporalit ponebatur. in cordibꝰ iudeoꝵ mystice.
poneretur. coqđ ueram uidere legis clari-¬
tatem ñ possent Uultus enim moysi ful-¬

Expanded text:
hominum damnata iudicio nutu absoluhominum damnata iudicio nutu absoluta diuino est. Ideo ait propheta: libera me a calumnia h o minum. ut custodiam mandata tua. qui enim obprimitur calumnia, non facile potest custodire mandata diuina, tristitiae 10 necesse est plerumque aut timori cedat et adfligatur uel metu calumniae uel dolore. Sequitur septimus Dominus sanctos suos, et lucet in corde justorum. Itaque cum sapientem videris, cognosce quia descendit super eum Dei gloria, illuminavit ejus mentem scientiae fulgore, cognitionisque divinae. Illuminavit autem etiam corporaliter faciem Moysi, et transfigurata etus eius, quam uidentes Iudaei trepidauerunt; faciem suam, ne in eam filii Israel intenderent et superturbarentur. simul declarabatur mysterium, quod illud uelamen, quod in facie Moysi corporaliter ponebatur, in cordibus Iudaeorum mystice poneretur, eo quod ueram legis claritatem uidere non possent. uultus enim Moysi ful
Abbreviated transcription (Latin):
addulterium domine suȩ inferre uoluisset.
comprehensꝰq exuerit uestem. ne fraudis
indicium atq insigne criminis teneretur.
cũ utiq amictum ip̃se fugiens dereliquerit.
ut laqueos conferentis & nexus illecebrosȩ
artis euaderet. Ipse dauid senserat quod
timebat. Quib enim regis saul calum¬
niis laborauit: Preteritis omnib allophi¬
li impetu lusit. ut singulari certamine
sumia belli & totius prelii pondꝰ excepit
uirtute sua. solus commune crimen refel¬
lens. & totius retorquens in hostem plebis
obꝓbrium. Et tam quia iuuencule dixe¬
runt. saul triumphauit in milib. Ba-¬
uid in decem milib. gła in inuidiam
uersa odio cepit urgeri. Et ut de poste¬
riorib loquamur. Susanna bene sibi con¬
scia erat. & apud homines sibi adeẽ non
poterat. Duo presbiteri senes falsum te¬
stimoniũ deferebant. numerꝰ sacerdotũ
atq senectus uocem auferebant puellȩ.
sola conscientia erat apud din libera. Deniq

Expanded text:
adulterium dominae suae inferre uoluisset adulterium dominae suae inferre uoluisset conprehensusque exuerit uestem, ne fraudis indicium atque insigne criminis teneretur, cum utique amictum ideo fugiens dereliquerit, ut laqueos conferentis et nexus inlecebrosae artis euaderet. ipse Dauid senserat quod timehat: quibus enim Saul regis calumniis laborauit! perterritis omnibus allophyli impetum lusit et singulari certamine summam belli et totius proelii pondus excepit, uirtute sua solus commune crimen refellens et totius retorquens in hostem plebis obprobrium. et tamen, quia iuuenculae dixerunt: Saul triumphauit in milibus, Dauid in decem milibus, gloria in inuidiam uersa odio coepit urgeri. et ut de posterioribus loquamur, Susanna bene sibi conscia erat et apud homines sibi adesse non poterat. duo presbyteri senes falsum testimonium deferebant, numerus sacerdotum atque senectus uocem auferebant puellae, sola conscientia erat apud deum libera: denique
Abbreviated transcription (Latin):
bat patrem. N on gͦ pietatis nom̃ accipere
debebat. s infirmitatis. Ĩoq uir iustus
quod religioni fuit. tacuit. qd infirmitatiᷤ
asꝑsit. Ubi uͦ est mortuus. apud pium
patre ꝑsone: crimen defecit. naturȩ nom
remansit. Sequitur sextꝰ u̾sꝰ Iiberame
a calumnia hominu. & custodiam mandata
tua. Non unum genus ẽ nr̃e afflictionis.
Est & temptatio. ẽ & calumnia: Sed temp¬
tatio leuior. calumnia grauior. Siquidẽ
temptatio potest ẽẽ calumnia. Calumna
in se & temptationẽ habet. Est & humana
temptatio. quam ferre possumꝰ. Calum¬
nia autem grauis est. Et id̃o dñs quȩ
sunt grauiora suscepit. & calumniis ap-¬
petitus silentium detulit triumphale:
Calumnia autẽ eo grauior ẽ. quia non
solũ falsa componit. ueruetiam quȩ pie
gesta sunt decolorat. ut Ioseph nonsolum
adulterii abiectione temptat est. & inui-¬
tamento herilis illecebre. uerum etiam
temptatꝰ calumniis. composito qđ ipsum

Expanded text:
bat patrem; non ergo pietatis tis nomen accipere bat patrem; non ergo pietatis tis nomen accipere debebat, sed infirmitatis, ideoque uir iustus, quod religionis fuit, tacuit, quod infirmitatis, aspersit. ubi uero est mortuus, apud pium patrem personae crimen defecit, naturae nomen remansit. Sequitur: libera me a calumnia hominum. e t custodiam mandata tua. non unum genus est nostrae adflictionis. est et temptatio, est et calumnia, sed temptatio leuior, calumnia grauior, siquidem temptatio potest esse calumnia, calumnia in se et temptationem habet. est et humana temptatio quam ferre possumus. calumnia autem grauis est. et ideo dominus quae sunt grauiora suscepit et calumniis adpetitus silentium detulit triumphale. calumnia autem eo grauior est, quia non solum falsa conponit, uerum etiam quae pie gesta sunt decolorat, ut Ioseph non solum adulterii oblatione temptatus est et inuitamento erilis inlecebrae, uerum etiam temptatus calumniis, conposito, quod ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi speciosi. & non dominetur ei inqutadᷤ
quam uire precauit. Sciebat enim &
abratam gressus suos siđ̃m p̾cepta domini ai-¬
nigentem. & appetito speciosȩ uxoris pudore
temptatũ s non confusum. & in unici immo¬
latione filii postulata. patriȩ mentis pietate
luctatu s coronatum. se quoq in furore sa-¬
ul. incesto amnon. abessalon parricidio.
iniquitatis imꝑbe. feralib temptationib
appetitum. hoc̃ solo euasisse quod dirigens
gressus suos scđm pietatem dñi a paterno
non recessit affectu. intͣ se gemens crimen
incesti. a se relegans odia parricidȩ. Filius
meus abessalon. filius meus inquit abessa¬
lon. Quis dabit inquit mͥ mortem prote:
Nemor naturȩ pietas. offense immemor.
dequo ante quesiuit. puerne uiuit. Et
fortasse quęrendũ sit. qua ratione ante pue-¬
rum dixit. postea filium nominauit. Cur
non in utroq aut puerum dixit aut filiũ:
Si uiueret puer erat. quia parricidio pete.¬

Expanded text:
ipsi speciosi et non dominetur ei iniquitas. ipsi speciosi et non dominetur ei iniquitas. quam iure praecauit. sciebat enim et Abraham gressus suos secundum praecepta domini dirigentem et adpetito speciosae uxoris pudore temptatum, sed non confusum et in unici immolatione filii postulata patriae mentis pietate luctatum, sed coronatum, se quoque in furore Saul, incestu Amnon, Abessalon parricidio iniquitatis inprobae feralibus temptationibus adpetitum hoc solo euasisse, quod dirigens gressus suos secundum pietatem domini a paterno non recessit affectu, intra se gemens crimen incesti, a se relegans odia parricidae. filius meus Abessalon, filius meus, inquit, Abessalon, quis dabit mihi mortem pro te? memor naturae pietas, offensae inmemor, de quo ante quaesiuit : puerne uiuit ? Et fortasse quaerendum sit, qua ratione ante puerum dixit, postea filium nominauit, cur non in utroque aut puerum dixit aut filium. si uiueret, puer erat quia parricidio pete
Abbreviated transcription (Latin):
tionis & potu ñ deficit sp̃itali: Et uenter¬
eius non solum aceruo tritici. id est cibis for¬
tiorib celestis mysterii saginetur. uerum
etiam tanqm̃ liliis quibusdã moralium
suauitate repleatur. Unde & ipsa tanqmͣ
benc merita regina.xp̃i sanguine corona-¬
tur. sicut scriptum ẽ : & ornatꝰ capitis tui
sicut purpura: Sanguis. xp̃i purpura est:
qui inficit scoꝵ animas. non solum colore
resplendens sed etiam potestate. quia re¬
ges facit. & meliores reges quib regnum
donet ȩternum: Meritoq ad tantũ ȩccłie
decorem cui xp̃i sanguis irrutilat. spiritꝰ
sanctus inflammat᷑. qua pulchra & suaus
facta es caritas in deliciis tuis. Pulcra deco¬
re uirtutis. suauis iocunditate gratiȩ. re¬
missione uicioꝵ quam nulla uexat amaritu.¬
do peccati: Et ipsa iam caritas quȩ dili¬
gendo dominũ ipsius & nom̃ accepit. quia
as caritas ẽ Recte gͦ dauid petit gressus
suos dirigi scđ̃m uerbum di ait fiant&

Expanded text:
tionis, et potu non deficit sptionis, et potu non deficit speius non solum aceruo tritici, id est cibis fortioribus caelestis mysterii saginetur, uerum etiam tamquam liliis quibusdam moralium suauitate repleatur. Unde et ipsa tamquam bene merita regina Christi sanguine coronatur, sicut scriptum est: et ornatus capitis tui sicut purpura. sanguis Christi purpura est, qui inficit sanctorum animas, non solum colore resplendens, sed etiam potestate. quia reges facit et meliores reges, quibus regnum donet aeternum. Meritoque ad tantum ecclesiae decorem, cui Christi sanguis inrutilat, spiritus sanctus inclamat: quam pulchra et suauis facta es, caritas, in deliciis tuis! pulchra decore uirtutis, suauis iucunditate gratiae, remissione uitiorum, quam nulla uexat amaritudo peccati, et ipsa iam caritas, quae diligendo dominum ipsius et nomen acceperit. quia deus caritas est. Recte ergo Dauid petit gressus suos dirigi secundum uerbum dei, ut fiant et
Abbreviated transcription (Latin):
me. Quo significatur. qd filius di cum
semetipsum exinanisset. uerbi accinctus
diuinitatẽ. & generationẽ calciatꝰ huma-¬
nam ꝓdiret ex uirgine. omnib eẽt daturꝰ
salutem: Moduli autem dicuntur ornaita
p̾ciosa. quȩ suspendi matronaru ceruicibus
solent. Tantus gͦ ꝓcessus ȩccliȩ significatur¬
ut ornamentis p̾ciosissimis comparatꝰ eẽt
& torquib triumphantu. Hȩc enimorna¬
menta sunt bellatoꝵ: Vnde & symmacus
mepitrachelia dixit. hoc ẽ quȩ sunt cirta co¬
lum: Siue gͦ generatio xp̃i ex uirgine. siue
ȩccłiȩ ꝓpagatio. specie quidem tanqm̃ manu
artificis torquib adornatis. uerȩ aut̾e uir¬
tutis insignib sp̃italib ceruices fidelium
coronauit. Deniq tota ista descriptio men¬
broꝵ ȩccłiȩ. plena decoris & laudis est. Nã
& umbilicꝰ eius tanqm̃ crater tornatilis
predicatur mixton deficiens. eoquod in
om̃i doctrina tornatus. plenitudine cogni¬

Expanded text:
me, quo significatur. quod filius dei, cum me, quo significatur. quod filius dei, cum semet ipsum exinanisset, uerbi accinctus diuinitatem et generationem calciatus humanam prodiret ex uirgine. omnibus daturus salutem. moduli autem dicuntur ornamenta pretiosa quae suspendi matronarum ceruicibus solent. tantus ut ornamentis pretiosissimis comparatus sit, et torquibus triumphantium; haec enim ornamenta sunt bellatorum. Unde et Symmachus Epitrachelia dixit, hoc est, quae sint circa collum. Sive ergo generatio Christi ex Virgine, sive Ecclesiae propagatio, specie quidem tamquam manu artificis torquibus adornatis, verae autem virtutis insignis spiritualibus cervices fidelium adornavit. Denique tota ista descriptio membrorum Ecclesiae plena decoris et laudis est. Nam et: 7. Umbilicus ejus tamquam crater tornatilis praedicatur, mixto non deficiens; eo quod in omni doctrina tornatus, plenitudine cogni
Abbreviated transcription (Latin):
fidei seriem nͨ obliuiscuntur. sacerdotis
precepta custodiunt. spetiosa ẽ in calcia¬
mentis. Plerumq clerus errauit. sacerdo¬
tis mutauit sententiã. diuites cum scłi istiꝰ
terreno rege senserunt. populus fidem
ꝓpriam reseruauit. Unde etiam de dño
uiu bene possumꝰ dicere. quia & in his
quȩ corporalia sunt speciosos gressus
uerbum habeat. cum de moralib disputa¬
tur. Et apłi ido midis fortasse mittun-¬
tur pedib. ne obumbraretur eoꝵ dispu-¬
tatio. s eluceret. Itaq ȩccłia filia aminadab
hoc est uoluntarii uel beneplaciti. quia
uoluntarius eam & beneplacitus congre¬
gauit. & incalciamentis speciosa est: Ne.¬
ritoq additũ est in canticis. moduli fȩ¬
moꝵ tuoꝵ similes torquib. oꝑa manuũ
artificis. ut posteritatis eccl̃iȩ ornamenta
canerentur. Per femur enim insigne ge¬
nerationis agnoscimꝰ. iuxta illud. accinge-¬
re gladium tuum circa femur potentissi¬

Expanded text:
fidei seriem non obliuiscuntur, sacerdotis fidei seriem non obliuiscuntur, sacerdotis praecepta custodiunt, speciosa est in calciamentis. plerumque clerus errauit, sacerdos mutauit sententiam, diuites cum saeculi istius terreno rege senserunt: populus fidem propriam reseruauit. unde etiam de domino Iesu bene possumus dicere. quia et in his quae corporalia sunt speciosos gressus uerbum habeat, cum de moralibus disputatur. et apostoli ideo fortasse nudis mittuntur pedibus, ne obumbraretur eorum disputatio, sed eluceret. itaque ecclesia, filia Aminadab, hoc est uoluntarii uel beneplaciti. quia uoluntarius eam et beneplacitus congregauit, et in calciamentis speciosa est. Meritoque additum est in Canticis: moduli femorum tuorum similes torquibus opere manuum artificis, ut posteritatis ecclesiae ornamenta canerentur. per femur enim insigne generationis agnoscimus iuxta illud: accingere gladium tuum circum femur, potentissi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad precipitium. ad obsequium non ad
delectationem. ad obedientiam ñ ad dis-¬
sensione. & in uia sapientie uestigium
collocemꝰ. ne gressus nr̃os uis torrentis
aliqua concludat. Ido ad moysen dictum
ẽ solue calciamentũ. Dictũ est & ad uim
naue. Aa xp̃m autem ñ est dictum sed
magis scriptũ est. dicente baptista. ł ost
meuenit ur: cuius non sum dignus
calciamenta portare. quia illi benȩ am¬
monentur. ut soluant calciamentu suũ.
qui sine peccato ẽẽ non poterant: Hic au¬
tem n solum calciamentũ s etiam calcia¬
menta ñ soluit. qͥa ñ solum corpꝰ suum
peccatis immune seruauit. s etiam om̃ium
aedit indulgentiam peccatoꝵ. Ergo ec¬
clesia ad imitationẽ xp̃i speciosa e᷑ & in
calciamentis. om̃i abluta delicto. Et
fortasse quando sapientiam ut ꝑfectos
loquitur. speciosa ẽ in suꝑiorib menbris.
Quando autem etiam inferioris status
aut doctrinȩ hominis uerbũ sequuntur.

Expanded text:
non ad praeceptum, ad obsequium, non ad non ad praeceptum, ad obsequium, non ad delectationem, ad oboedientiam, non ad dissensionem et in uia sapientiae uestigium conlocemus, ne gressus nostros uis torrentis aliqua concludat. Ideo ad Moysen dictum est: solue calciamentum, dictum est et ad Iesum Naue, ad Christum autem non est dictum, sed magis scriptum est dicente Baptista: post me uenit uir cuius non sum dignus calciamenta portare, quia illi bene admonentur ut soluant calciamentum suum, qui sine peccato esse non poterant. hic autem non solum calciamentum non soluit, sed etiam calciamenta aliorum absoluit, quia non solum corpus suum peccatis inmune seruauit, sed etiam omnium dedit indulgentiam peccatorum. ergo ecclesia ad imitationem Christi speciosa est et in calciamentis omni abluta delicto. Et fortasse, quando sapientiam inter perfectos loquitur, speciosa est in superioribus membris; quando autem etiam inferioris status aut doctrinae homines uerbum secuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
tis speciosos gressus ẽẽ ȩccl̃is: Legimus
itaq dictum ad moysen. solue calciamen¬
tum pedum tuoꝵ: Quo uidetur ammo¬
nitus. ne corporalib uinculis teneretur
astrictus. Ergo speciosam significat in
canticis animȩ pulchritudinẽ. quȩ car-¬
ne tanqmͣ calciamentis utitur. & in ipso
calciamento impedimentu non patitur:
sed incessus decore precellit Calciat se
gͦ carnem anima. eccł̃iastica gr̃a. ut cur.-¬
sum uitȩ huius & transitũ cum decore
pretereat. Q uod fit si calciamentũ suu̾
non inquinet luto corporali. nec in uiçi¬
oꝵ merset uoragine. si castiget carne
suam ne moretur ad cursum. & aruane
pinguis pondere degrauetur: B onũ
calcia mentũ animȩ. puddicitia ẽ. Bonꝰ
gressus ẽ: in uestigium castitatis. Sapien-¬
tia autem: amictus ẽ anime: Unde scri¬
ptum ẽ. Honora eam & amplectetur te:
Utamur igit corpore tanqm calciamento
ad inferioris oꝑa uirtutis. ad ministeriũ

Expanded text:
tis speciosos gressus esse ecclesiae? legimus tis speciosos gressus esse ecclesiae? legimus itaque dictum ad Moysen: solue calciamentum pedum tuorum, quo uidetur admonitus, ne corporalibus uinculis teneretur adstrictus. ergo speciosam significat in Canticis animae pulchritudinem, quae carne tamquam calciamento utitur et in ipso calciamento inpedimentum non patitur, sed incessus decore praecellit. calciat se ergo carne anima ecclesiastica gratia. ut cursum uitae huius et transitum cum decore praetereat. quod fit, si calciamentum suum non inquinet luto corporali nec in uitiorum merset uoraginem, si castiget carnem suam, ne moretur ad cursum et aruinae pinguis pondere degrauetur. bonum calciamentum animae pudicitia est, bonus gressus est in uestigio castitatis. sapientia autem amictus est animae, unde scriptum est : honora eam, et amplectetur t e. utamur igitur corpore tamquam calciamento ad inferioris opera uirtutis, ad ministerium,
Abbreviated transcription (Latin):
titubauerat gressus. Et moyses ait. tran¬
siens uidebo hoc uisum magnu Et enĩ
ut dm̃ uideret. ꝓgressione quadam uirtu¬
uis ad altiora ꝓcessit. Pastor erat ouium.
& dux factus ẽ ciuium. Et ad sponsam
dicitur in canticis. speciosi facti sunt gres¬
sus tui in calciamentis. filia ammnadab:.
Noduli fȩmoꝵ tuoꝵ. similes torquib
oꝑe artificis. N on est dubium gressus
hic quoq eccłiȩ uel anime ꝓfectꝰ signifi¬
cari. Quam speciosi sunt pedes eugłuan¬
tium pacem. eugłitantium bona: Utiq
spetiosos dicit eugłicȩ predicationis & dispu¬
tationis ꝓgressus. ut alibi dicitur. Transgre¬
dere flumina. hoc ẽ fluentia & lubrica istiꝰ
mundi transcurre stabili mentis incessu.
Quod de anime gressu dici in posteriorib
hic ipse dauid euident ostendit. asserens
quod torrentẽ miquitatis sua anima tnͣs¬
isset. Sed reuertamur ad sponsȩ gressus.
Quid sibi uult quod ad didit in calciamen¬

Expanded text:
titubauerat gressus. Et Moyses ait: trantitubauerat gressus. Et Moyses ait: transiens uidebo hoc uisum magnum. etenim ut deum uideret, progressione quadam uirtutis ad altiora processit. pastor erat ouium et dux factus est ciuium. et ad sponsam dicitur in Canticis: speciosi facti sunt gressus tui in calciamentis, filia Aminadab. moduli femorum tuorum similes torquibus opere artificis. non est dubium gressus hic quoque ecclesiae uel animae profectus significari: quam speciosi sunt pedes euangelizantium pacem, euangelizantium bona! utique speciosos dicit euangelicae praedicationis et disputationis progressus, ut alibi dicitur: transgredere flumina. hoc est: fluentia et lubrica istius mundi transcurre stabili mentis incessu. quod de animae gressu dici in posterioribus hic ipse Dauid euidenter ostendit, adserens quod torrentem iniquitatum sua anima transisset. Sed reuertamur ad sponsae gressus. quid sibi uult quod addidit in calciamen
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑiorib. ẜaulominꝰ effusi sunt gressꝰ
mei. quia relaui inpeccatorũ pacem: Ani¬
ma itaꝙ su ostendit claudicasse uestigiũ.
dum pacem peccatoꝵ putat eẽ miserandã
lidentur quidem habere tranquillitatem.
uidentur quiete frui. s non ẽ quies ubiani¬
mus inquietus ẽ Non est tranquillitas
mentis ubi animꝰ exagitatur. obnixiȩ sti¬
mulis conscientiȩ: Quomͦ seçuritas. ubidi¬
uersarum pugna ẽ passionũ. ubi conflctꝰ
grauium cogitationũ: Un de dominus
diffiniens quid sit pacem habere. ait. ł acẽ
relinquo uobis. pacem meam do uobis:
Non sicut mundꝰ dat. ego ilo uobis: Oiten¬
dens pacem qua mundꝰ dat. uere paciꝰ gram
non habere: Idoq non in nomine. et pacẽ
uolens docere aadidit. Pacem relinquouo¬
bis. Et iterum. Pacem meam douobis:
Demq ꝓpħa dicebat. pax pax: & ubi ẽ pax:
Manifestum ẽ gͥ eum dde titubatione. sue
dycisse sententiȩ: in qua animꝰ. ñ corporis

Expanded text:
in superioribus: paulo minus effusi sunt gressus in superioribus: paulo minus effusi sunt gressus mei, quia zelaui in peccatoribus pacem. animi itaque sui ostendit claudicasse uestigium, dum pacem peccatorum putat esse mirandam. uidentur quidem habere tranquillitatem, uidentur quiete frui, sed non est quies ubi animus inquietus est, non est tranquillitas mentis ubi animus exagitatur obnoxiae stimulis conscientiae. quomodo securitas. ubi diuersarum pugna est passionum, ubi conflictus grauium concitationum ? unde dominus definiens quid sit pacem habere ait: pacem relinquo uobis, pacem meam do uobis; non sicut mundus dat ego do uobis, ostendens pacem quam mundus dat uerae pacis gratiam non habere. ideoque non in homine esse pacem uolens docere addidit: pacem relinquo uobis, et iterum: pacem meam do uobis. denique propheta dicebat: pax pax; et ubi est pax? manifestum est igitur eum de titubatione suae dixisse sententiae, in qua animi. non corporis
Abbreviated transcription (Latin):
exasꝑatus cam: parricidali crimine cruore
fr̃is effudit. Quid sit autem respicere dm
euidentissime illo testimonio declaratur.
quia respexit suꝑ filios pauꝑum homiriũ.
& non despexit preces eoꝵ. Oculus enun
domini. n asꝑnatur iustoꝵ muncra. De¬
niq oculos nr̃os cum in alique mouemur
auertimꝰ. quasi indignũ eum aspectu iudice¬
mꝰ. quem oderimꝰ affectu. Sequit᷑ quintꝰ
Gressus meos dirige scđ̃m uerbũ tuũ. & si
dominetur mͥ om̃is iniquitas. Gressus ꝓ
ꝓfectib animȩ accipiendos. frequentibus
scripturaru testimoniis admonemur. Nã
quis tam stolido ingemo ẽ. qui putet daus
ae pedum suoꝵ corporali gressu eẽ sollicitũ.
ins diuine directionis auxilium postulare:
Iule uͥ ut sanctus uitȩ suȩ cursũ dirigi ge¬
siebat. sicut & alibi scriptura testat᷑ dicens.
a domino diriguntur in uiam gressꝰ uiri:
Seniꝙ ipsius utamur testimonio qui ait

Expanded text:
exasperatus Cain parricidali crimine cruorem exasperatus Cain parricidali crimine cruorem fratris effudit. Quid sit autem respicere deum euidentissime illo testimonio declaratur: quia respexit super filios pauperum et non despexit preces eorum; oculus enim domini non aspernatur iustorum munera. denique oculos nostros, cum in aliquem mouemur, auertimus, quasi indignum eum aspectu iudicemus quem oderimus affectu. Sequitur: gressus meos dirige secundum uerbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas. gressus pro profectibus animae accipiendos frequentibus scripturarum testimoniis admonemur. nam quis tam stolido ingenio est, qui putet Dauid de pedum suorum corporali gressu esse sollicitum et his diuinae directionis auxilium postulare ? ille uero ut sanctus uitae suae cursum dirigi gestiebat, sicut et alibi scriptura testatur dicens: a domino diriguntur gressus uiri. denique ipsius utamur testimonio, qui ait
Abbreviated transcription (Latin):
it eum. & ñ dimisit eum. Et introduxi in¬
quit cum in domũ matris mee. & in secretũ
eius quȩ me concepit: Fortasse domus est.
in qua p̃fulget moralium disciplina: Setre¬
tum autem illud. in quo sunt altiora myste¬
ria. Merito gͦ concupiscebat precepta dñ
in quib diuinȩ gratiȩ. mella redolebant.
Annon om̃i melle dulcior peccatoꝵ remissio:
Non om̃i flore gratior: resurrectio mortu
oꝵ: Quartꝰ uersiculꝰ. Respice in me & mi¬
serere mei. scđm uidicium diligentiũ nom̃
tuum. Pulchre addidit. respice in me & mi¬
serere mei. quia respicit & iratus ut respexit
suꝑ castra egẏptioꝵ. & ligatis axib curru-¬
um. sex milia om̃s eos deiecit influctus.
Respexit suꝑ sodomam & gomorrã. quaru
utraq peccatoꝵ suoꝵ luitura supplicium.
aiuine precium soluit offense. Sriptum est
etiam. aspicies suꝑ terram & facies eã tremere:
Et contra. Respexit suꝑ munera abel: su¬
pra cam aute munera ii respexit. Quo

Expanded text:
uit eum, et non dimisit eum. Et introduxi, inuit eum, et non dimisit eum. Et introduxi, inquit, eum in domum matris meae, et in secretum ejus, quae me concepit . Fortasse domus est, in qua praefulget moralium disciplina: secretum autem illud est, in quo sunt altiora mysteria. Merito ergo concupiscebat praecepta Domini, in quibus divinae gratiae mella redolebant. An non omni melle dulcior peccatorum remissio? Nonne omni flore gratior resurrectio mortuorum? orum? Quartus uersiculus: respice in me et mis er er e mei secundum iudicium diligentium nomen tuum. pulchre addidit: respice in me et miserere mei, quia respicit et iratus, ut respexit super castra Aegyptiorum et ligatis axibus curruum omnes eos deiecit in fluctus. respexit super Sodomam et Gomorram, quarum utraque peccatorum suorum luitura supplicium diuinae pretium soluit offensae. scriptum est etiam: aspicies super terram et facies eam tremere, et contra: respexit super munera Abel, super Cain autem munera non respexit. quo
Abbreviated transcription (Latin):
excitabat uim. Deniq cum effectu redit
quȩ cum silentio pretabatur. quia clama-¬
bat in ea spiritꝰ dĩ. qui etiam tacentib nob̾
clamabat abba pater: Intellige. gͦ quodos sit.
utrum cor an interioris hominis habitus.
Habet os anima. quȩ habet menbra: Hoc
os aꝑuit non solum xp̃o. sed etiam xp̃i di
scipulo quios suum xp̃o implendũ prebuit:
Et id̾o dicit. os nr̃m patet ad uos o chorin¬
thii. cor nr̃m dilatatum ẽ. Id̾o imitatores¬
nos sui ee debere. ammonet. si cut ipse. xp̃i
precepta. Lex dicit. diliges ꝓximũ tuum.
& eugłium dicit tͥ. oiliges inimicũ tuum
aꝑuit. & id̃o in parabolis aꝑuit ossuum:
Aperuit os suum. duxit sp̃m. merito ait.
Qua aulcia fiucib meis uerba tua. suꝑ mel
& fauum orimeo. Sponsa xp̃i os suum spon¬
so apuit. ꝑcepit omni melle dulciora precep¬
ta. Et iđ̃o testata ẽ dicens. fauces eiꝰ dulce¬
amis. & totus desiderium. Delectata gͥ tem¬

Expanded text:
excitabat Iesum. denique cum effectu rediit excitabat Iesum. denique cum effectu rediit quae cum silentio precabatur, quia clamabat in ea spiritus dei, qui etiam tacentibus nobis clamat : abbapater. Intellege ergo quid os sit, utrum cor an interioris hominis habitus. habet os anima quae habet membra. hoc os aperi non solum Christo, sed etiam Christi discipulo, qui os suum Christo inplendum praebuit et ideo dicit: os nostrum patet ad uos, o Corinthn, cor nostrum dilatatum enos sui esse debere admonet , sicut ipse Christi praecepta. Lex dicit: Diliges proximum tuum ; et Evangelium dicit tibi: Diliges inimicum tuum aperuit; et ideo in parabolis aperuit os suum . Aperuit os, duxit spiritum. Merito ergo ait: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua; super mel et favum ori meo ! Sponsa Christi os suum Sponso aperuit: percepit omni melle dulciora praecepta. Et ideo testata est, dicens: Fauces ejus dulcedinis, et totus desiderium . Delectata igitur ten
Abbreviated transcription (Latin):
patri. in eo quod ipse oꝑabatur filius. quod
mysteria sua ds abscondisset a sapientib.
paruulis reuelassẽt: Ostendens citius ple¬
bem ex gentib uel status inferioris uiros.
qmͣ scribas & principes uideoꝵ & diuites
huiꝰ scli credituros. Iłoq diuites egueruit
& esurierunt. pauꝑ autem clamauit. & ex
tua concupiscebam. Nabemꝰ in eugłio qđ
dominus u̾c aꝑuit os suum. cum benedic¬
tiones ediceret. Sed ille os apuit ut daret
ta ostuum. & implebo illud. Hoc ẽ homini
aicit. Plenitudo enim xp̃c est. Qui implet
omnia. implet os tuum. Scribe gͦ quȩdi¬
cit in latitudine cordis tui. hoc est os tuũ
clamet ad anm. Elamat os tuum & cum
tacet. sicut & moyses cum taceret uoce. cla¬
mabat spiritu. Ab hominib ñ audiebat᷑.
apuad d̾m ꝑsonabat. Est enim interioris
cdamor affectus. qui auditur ecȩlo. Anna
quoq cum oraret. tacita clamabat. Labia
non mouebat. & interioris uoce. piȩ mentis

Expanded text:
patri in eo quod ipse operabatur filius, quod patri in eo quod ipse operabatur filius, quod mysteria sua deus abscondisset a sapientibus et paruulis reuelasset, ostendens citius plebem ex gentibus uel status inferioris uiros quam scribas et principes Iudaeorum et diuites huius saeculi credituros? ideo diuites eguerunt et esurierunttua concupiscebam . habemus in euangelio quod dominus Iesus aperuit os suum. cum benedictiones ediceret. sed ille os aperuit, ut daret ta o s tuum et adimplebo illud. hoc homini dicit; plenitudo enim Christus est: qui implet omnia, implet os tuum. scribe ergo quae dicit in latitudine cordis tui, hoc est: os tuum clamet ad dominum. clamat os tuum et cum tacet, sicut et Moyses, cum taceret uoce, clamabat spiritu. ab hominibus non audiebatur, apud deum personabat; est enim interioris clamor affectus qui auditur e caelo. Anna quoque, cum oraret, tacita clamabat, labia non mouebat et interioris uoce pia mentis
Abbreviated transcription (Latin):
ad martyrũ cohortationẽ Demq ꝓphetica
anima sic ꝓficit in melius. dum mirabile
credit di testimonium. Et quia credidit:
diligenti indagine quęsiuit. Profectum
queris. agnosce ex his uersiculis quȩ sequunt᷑.
Manifestatio sermonũ tuoꝵ illuminat. &
intellectum dat paruulis. In engłio cum
dicebat. Tu es qui uenturꝰ es. an alium
expectamꝰ: Respondit iuic cetos uidere.
claudos ambulare. audire surdos. Hoc
enim aduentus sui testimonium fore.
ꝑ ysaiam ꝓpħam significauerat: Hec gͦ
quȩ annuntiauit ꝑ ꝓpħas. in eugłio ma¬
muti loquuntur. mortui resuscitantur.
His enim signis intellectũ est ab his qͥ rudes
erant. & adhuc quasi incunabulis fid̾i con¬
stituti ut erat popłs nationũ. ipsũ uenis¬
se qui expectabatur Illuminat gͥ fidi clari¬
tatem. resurrectionis suȩ gloria diumoꝵ.
oꝑum potestate. & intellectũ dat pariuuilis.
Quib utiq. nisi de quib in eugłio gr̃as agit

Expanded text:
ad martyrum cohortationem. denique prophetica ad martyrum cohortationem. denique prophetica anima sic proficit in melius, dum mirabile credit dei testimonium et, quia credidit, diligenti indage quaesiuit. profectum quaeris? agnosce ex his uersiculis qui secuntur. Manifestatio sermonum tuorum inluminat me e t intelle ectum d a t par u u l i s. in euangelio cum dicebat: tu es qui uenturus es. an alium expectamus? respondit Iesus caecos uidere, claudos ambulare. audire surdos; hoc enim aduentus sui testimonium fore per Esaiam prophetam significauerat. haec ergo quae adnuntiauit per prophetas in euangelio mamuti locuntur, mortui resuscitantur. his enim signis intellectum est ab his qui rudes erant et adhuc quasi in cunabulis fidei constituti, ut erat populus nationum, ipsum uenisse qui expectabatur. inluminat igitur fidei claritatem resurrectionis suae gloria, diuinorum operum potestate, et intellectum dat paruulis. quibus utique nisi de quibus in euangelio gratias agit
Abbreviated transcription (Latin):
errores. patrum cognationem relinquer&.
educatum uirtutis exercitiis erudisti. cum
hebreoꝵ popłm a paternȩ. studio nobilitatiᷤ
auersum. & uiles escas egẏpti suꝑ diuina
munera preferentẽ. non solum solidatis ru¬
brimaris fluctib liberasti. uerumetiã tri-
umphis euexisti ad głam. & uberis terre:
possessionẽ donastiad quietem. Te. fotus
securitate deseruit. te belloꝵ acerbitate.
depressus inuocauit. & ut inuirias tuas
obliuiscereris emeruit Te iñc naue ducẽ
sibi celestis miliciȩ uenisse. cognouit. Te
ꝓpłs triumphato ut mauian sibi domina¬
retus offenderat. te ut madian uinceret᷑
orauit. tͥ in saul rege ñ obtempauit. ut de
eo alieingene: triumpharent. Tibi dauid
prȩeunte seruiuit. ut de alienigenis uicto¬
riam reportaret. Ego quoq pastor malig.¬
num feci. & confessione peccati urniam
reportaui. Pulcherrimꝰ itaq uersiculus.

Expanded text:
ti, ut Chaldaeorum errores. patrum cognationem relinqueret, ti, ut Chaldaeorum errores. patrum cognationem relinqueret, et euocatum uirtutis exercitiis erudisti, cum Hebraeorum populum a paternae studio nobilitatis auersum et uiles escas Aegypti super diuina munera praeferentem non solum solidatis Rubri Maris fluctibus liberasti, uerum etiam triumphis plurimis euexisti ad gloriam et uberis terrae possessione donasti ad quietem. te fotus securitate deseruit, te bellorum acerbitate depressus inuocauit et ut iniurias tuas obliuiscereris emeruit. te Iesus Naue ducem sibi caelestis militiae uenisse cognouit. te populus triumphator, ut Madian sibi dominaretur, offenderat. te, ut Madian . uinceretur, orauit. tibi in saul rege non obtemperauit, ut de eo alienigenae triumpharent, tibi Dauid praeeunte seruiuit, ut de alienigenis uictoriam reportaret. ego quoque pastor malignum feci et confessione peccati ueniam reportaui\'. pulcherrimus itaque uersiculus
Abbreviated transcription (Latin):
Et om̃ib quidem miscdłia inopib uire de¬
betur.s maior quodam cum ex diuitibus
nq nobilib in ultimo statu. atq egestatis
necessitatẽ aliquos erumna deiecit mise¬
ationis pulsat affectus. Ieremias gͦ flebilit᷑
satis ut pote qui ꝑpetue aculeo mortis deplo.¬
caret amissos. dauid uͭ moderate. quasi qui
obreptionem doleret erroris. remedium nͨ
desparet correctionis uit conꝰ tristaretur ñ
absorberetur. Deniq confirmatꝰ sub pieta-¬
te pęnitentiȩ. & spe ueniȩ ꝓuocatꝰ sic cepit.
iRas ilia testimonia
tua. ꝓpterea scrutata ẽ ea
ania mea: Moralis
oratio. ut qm̃ eum puder&.
erroris. Am̃ tam propriȩ.
miserationis testimoniis
conueniret. Hoc est dicere: Egoin exordio
sermonis non loqui mea peccata. ñ audeo
leuare oculos ad te dm̃ unuum. s tu dñe
me ad sꝑandam ueniam tantarũ indul-¬
gentiarum titulis ꝓuocasti. mirabilia tes¬
fimonia tua. Qum abraham collapsu incu-¬

Expanded text:
et omnibus quidem misericordia inopibus iure deet omnibus quidem misericordia inopibus iure debetur, sed maior quidam, cum ex diuitibus atque nobilibus in ultimum statum atque egestatis necessitatem aliquos aerumna deiecit, miserationis pulsat affectus. Hieremias ergo flebiliter satis, utpote qui perpetuae aculeo mortis deploraret amissos; Dauid uero moderate, quasi qui obremortis doleret erroris, remedium non desperaret correctionis, ut contristaretur, non absorberetur. Denique confirmatus sobrietate paenitentiae et spe ueniae prouocatus sic coepit: mirabilia testimonia tua, propterea s crutata est ea anima mea. moralis oratio, ut, quoniam eum puderet erroris, deum tamen propriae miserationis testimoniis conueniret. hoc est dicere: \'ego in exordio sermonis loqui mea peccata non audeo. leuare oculos meos ad te deum uiuum. sed tu, domine, me ad sperandam ueniam tantarum indulgentiarum titulis prouocasti. mirabilia testimonia tua, cum in Abraham non lapsu incu
Abbreviated transcription (Latin):
modum in uigesimo primo psalmo de eiꝰ
passione legisti. quod aꝑuerunt os suum
maledicentes. Digne sortem remuneratio¬
nis agnoscis ut ipsi ab immicis suis talia susti¬
nerent. & fremeret in cos dentib intelligi¬
bilis ille peccator. aiabolus sicut leo rugi¬
ens. & requirens quem deuoraret. Isti igit᷑
non dixerunt benedictus dominus qͥ non
dedit nos in capturam dentib eoꝵ. quia
sꝑandum de domino ñ putarunt. Ergo
excidium coꝵ diabolus qd̾ presumebat
inuenit. deglutiuit eos. qmi deerat pastor
offensus. qui extraeret de ore leonis crura
ouis aut artillaginẽ. sequi noluerunt. au-¬
dire noluerunt. Iło decedente pastore.
uestigia eoꝵ atq aures suis faucib occupa-¬
uit. quia faciem scõꝵ non receꝑunt. &
nobilib miscđ̃iam non dedcrunt. ut tatio
Ieremias sub hac littera dicit in threnis
Qui erant nobiles. nisi qui n obscura hans
uitam sed in lumine sc̃itatis egerunt.

Expanded text:
modum in uice- simo primo psalmo de eius modum in uice- simo primo psalmo de eius passione legisti, quod aperuerunt os suam maledicentes. dignae sortem remunerationis agnoscis. ut ipsi ab inimicis suis talia sustinerent et fremeret in eos dentibus intellegibilis ille peccator diabolus, sicut leo rugiens et requirens quem deuoret. isti igitur non dixerunt: benedictus dominus qui non dedit nos in capturam dentibus eorum, quia sperandum de domino non putarunt. ergo excidium eorum diabolus quod praesumebat inuenit. deglutiuit eos, quoniam deerat pastor offensus qui extraheret de ore leonis crura ouis aut cartillaginem. Sequi noluerunt, audire noluerunt. ideo decedente pastore uestigia eorum atque aures suis faucibus occupauit, quia faciem sanctorum non receperunt et nobilibus misericordiam non dederunt. ut tertio Hieremias sub hac littera dicit in Threnis. qui erant nobiles nisi qui non obscuram hanc uitam. sed in lumine sanctitatis egerunt ?
Abbreviated transcription (Latin):
tem inuenire non posset Nam & siante
aduentum dñi ieremias captiuitatem
uideoꝵ illatam eẽ a babyloniis deflere ui-¬
deatur. tamen ꝓphetico spũ istam magis
captiuitatẽ preuidens qua eos intelligibi¬
lis babylonius in ꝑpetui erroris uincda sub¬
iecit. & domestice. uirtutis extorris. de
statu paterne deuotionis cdiminans. longes
affecit peregrinationis exilio. miserabiul
dolorȩ deplorat. Nulla enim patua ueni¬
or qm fides. quȩ eos qui longe erant ꝓpe
eẽ fecit. & aduenas atq peregrinos quita¬
tis suꝑnȩ uire conexuit. sicutꝰ scriptu est
Ergo iam non estis aduene atq peregrim
sed estis ciues scõꝵ & domestici cu: Alibi
quoq ieremias dicit sub hac littera. Aꝑue¬
runt inte os om̃s inimici tui. sibilaueit
& fremuerunt dentib Dixerunt. Degluti¬
uimꝰ eam: Iam hȩc ẽ dies qua sꝑabamus.
Inuenimꝰ eum. uidimꝰ eũ. Et hic sicut
iudeoꝵ populus os aꝑuit in xp̃m. quead¬

Expanded text:
tem inuenire non posset. nam etsi ante tem inuenire non posset. nam etsi ante aduentum domini Hieremias captiuitatem Iudaeorum inlatam eis a Babyloniis deflere uideatur, tamen prophetico spiritu istam magis captiuitatem praeuidens, qua eos intellegibilis Babylonius in perpetui erroris uincla subiecit et domesticae uirtutis ex- torres de statu paternae deuotionis eliminans longinquae adfecit peregrinationis exilio, miserabili dolore deplorat. nulla enim patria uerior quam fides, quae eos qui longe erant prope esse fecit et aduenas atque peregrinos ciuitatis supernae iure conexuit, sicut scriptum est: ergo iam non estis aduenae atque peregrini. sed estis ciues sanctorum et domestici dei. Alibi quoque Hieremias dicit sub hac littera: aperuerunt in te os omnes inimicitui, sibilauerunt et fremuerunt dentibus, dixerunt: deglutiuimus eam: tamen haec est dies quam sperabamus, inuenimus eam, uidimus. et hic sicut Iudaeorum populus os aperuit in Christum. quemad
Abbreviated transcription (Latin):
Et bene posuit. uiam iniquitatis. Ille enĩ
facilius iniquitatẽ dedinat. qui uias eius¬
non fuerit ingressus. EE
Incipit fe. littera septima decima. quȩ lati¬
ne significat. erraui. siue ouis aperui
ERUTO gͦ lacrima¬
bilis series psalmi sub¬
iecta est huic littere.
Respice in me & mise¬
rere mei. & ñ domine¬
tur mͥ omnis inĩquitas. faciem tuam illu-¬
mina suꝑ seruum tuum. ut ci qui erat in
umbra mortis populo. cȩlestis misciȩ lum̃
oriretur. adueniret. xp̃c remissio peccatoꝵ
captiuoꝵ redemptio. subsidium laboran¬
tium: Sed quia uenire tardius a deside¬
rantib uidebatur. exitus inquit aquarũ
deduxerunt oculimei In ieremiȩ quoq
threnis. lacrimabilior series sub hac littera
est. Expandit syon manꝰ suas. non est
qui consoletur eam. Dignam renuinera¬
tionem recipit. ut quȩ expandentẽ manꝰ
audire neglexit. & sub alas eius succedere.
ipsa postea expanderet manus. & consolan¬

Expanded text:
et bene posuit \'uiam iniquitatis\'; ille enim et bene posuit \'uiam iniquitatis\'; ille enim facilius iniquitatem declinat, qui uias eiusnon fuerit ingressus. XVII. LITTERA PHE. Phe littera septima decima, quae Latine significat "erraui" siue \'os aperui\'. merito ergo lacrimabilis series psalmi subiecta est huic litterae: respice in me et miserere mei et non dominetur mihi omnis iniquitas. faciem tuam inlumina super serum tuum, ut ei qui erat in umbra mortis populo caelestis misericordiae lumen oriretur, adueniret Christus remissio peccatorum, captiuorum redemptio, subsidium laborantium. sed quia uenire tardius desiderantibus uidebatur: exitus, inquit, aquarum traxerunt oculi mei. In Hieremiae quoque Threnis lacrimabilior series sub hac littera est: expandit Sion manus suas, non est qui consoletur eam. dignam remunerationem recepit, ut, quae expandentem manus audire neglexit et sub alas eius succedere. ipsa postea expanderet manus et consolan
Abbreviated transcription (Latin):
re. quam aliena diripere. Sunt qͥ metuen-
tes aliquid ꝓprio minuere de censu. etiam
inopis sumptũ negent. & miscdiam detri-¬
mentũ putent. Sunt qui de genere uten¬
tes ignobilitate. flahõ scłaris ambitionis
agitentur. & sicut quassatȩ arundines
huc atq illuc ferantur infesti. Sunt etia
qui dum maioꝵ suoꝵ statum sequuntur.
ueluti digna conuersatione contenti. ne
errores quidem patrios existiment dẽclinan-¬
dos. aut fide mutandam ꝑfidiam ñ arbitren¬
tur. cum in melius mutare ꝓpositum non
leuitas sed uirtus. non culpa sed gratia sit.
Alius circensibus ludis aut theatralibus
sollicitatus uoluptatib. aut cęteris uantra¬
tib occupatus. eccłiam non frequentat:¬
Alium ruris quieta delectant. eaq causa ad
eccłiam rarus accessus est. Itaq diuerso usu
in cundem indeuotionis errorem uterq
concurrit. Sed qui omẽm uiam iniquita¬
tis odit. ad uniuersa corrigitur & emendat᷑.

Expanded text:
re, quam aliena diripere! Sunt qui metuentes re, quam aliena diripere! Sunt qui metuentes 1184 aliquid proprio minuere de censu, etiam inopi sumptum negent, et misericordiam detrimentum putent. Sunt qui degenerem vitantes ignobilitatem, flabro saecularis ambitionis agitentur, et sicut quassatae arundines huc atque illuc ferantur incerti. Sunt etiam qui dum majorum suorum statum sequuntur, veluti digna conversatione contenti, ne errores quidem patrios existiment declinandos; ut fide mutandam perfidiam non arbitrentur: cum in melius mutare propositum non levitas, sed virtus: neque culpa, sed gratia sit. Alius circensibus ludis, aut theatralibus sollicitatus voluptatibus, aut caeteris vanitatibus occupatus, Eccalium ruris quieta delectant eaque causa ad ecclesiam rarus accessus est. itaque diuerso usu in eundem indeuotionis errorem uterque concurrit. sed qui omnem uiam iniquitatis odit, ad uniuersa corrigitur et emendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
facit quod exosus est. Nec immerito ad om¬
nia domini precepta corrigitur. qui omem
uiam odit iniquitatis. Nam nisi omnem
uiam iniquitatis oderis. non potes in
fieri ut aliquis se tempet a crudelitatis
horrore. lubrico tam deceptus amore me-¬
retricis. & semitas incontinentiȩ iuueni¬
lis ingressus. impressum semel ñ queat
reuocare uestigium. Nultos enim uicia
blandiora decipiunt᷑. & contra auertit a se
plurimos tristis & nimium seuera crudeli-¬
tas. Sed uiuentus ad amorem liberior. ad
lapsum incautior. ad infirmitatẽ fragili-¬
or. ad correctionem durior est. Alius se re
stringit a luxu. si auaritiȩ. cupiditate rap¬
tatur. Plerumq enim peccata huiꝰ modi
sunt: ut si alterum dedines incurras al¬
terum. & naturȩ usus adiuuat infirmita-¬
tem: Odis tu luxuriam quasi frugi. sed
fragilitatis studio habendi cupiditas fre¬
quenter irrepit. Auaricia ipsi rapinȩ est
subdita. & tanto tolerabilius ꝓpria ꝓfunde¬

Expanded text:
facit quod exosus est. nec inmerito ad omfacit quod exosus est. nec inmerito ad omnia domini praecepta corrigitur, qui omnem uiam odit iniquitatis: nam nisi omnem uiam iniquitatis oderis, non potes in fieri ut aliquis temperet a crudelitatis horrore. lubrico tamen deceptus amore meretricis et semitas incontinentiae iuuenilis ingressus inpressum semel non queat reuocare uestigium; multos enim uitia blandiora decipiunt et contra auertit a se plurimos tristis et nimium seuera crudelitas. sed iuuentus ad amorem liberior, ad lapsum incautior, ad infirmitatem fragilior. ad correstringit a luxuria: sed avaritiae cupiditate raptatur. Plerumque enim peccata hujusmodi sunt, ut si alterum declines, incurras alterum: et naturae usus adjuvat infirmitatem. Odisti luxuriam quasi frugi, sed frugalitatis studio habendi cupiditas frequenter irrepit. Avaritiae ipsi rapina est subdita. Et quanto tolerabilius est propria profunde
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ iniquitate. congaudet aute ueritati:
Omnia suffert. omnia credit. omnia sꝑat.
omna sustinet. Caritas nunqm excidit:
Inferiorib tria ꝑfecta posuit. spem.fidem.
aritatem. maiorem aut̾ẽ dixit caritatẽ
Et recte: Caritas enim omnia sꝑat. omia
credit. Cum gͥ spes & fides in caritate.
sint: ñ est dubium quod maior caritas sit
Et bene sibi respondit ꝓpheta. Supra
enimdixit. Lex domini irreprehensibiliᷤ
conuertens animam. Si lex animam
conuertit. utiq qui diligit. legis dilector
¶t Deinde in hoc ipso centesimo octauo
accimo psalmo. primũ posuit beati inima¬
culati inuia. qui ambulant in lege dñi:
Simmaculatꝰ est qui in lege ambulat.¬
domini. utiq conuertitur qui diligit dei
legem. Ergo silex immaculatum facit. re-¬
cte caritas multitudinem oꝑit peccatoꝵ.
quia plenitudo legis caritas est. Omnem
inquit uiam iniustam odio habur. Si is
qui precepta iusticiȩ diligit. facit illa que:
diligit. utiq is qui odit iniquitatem. non

Expanded text:
itate. congaudet autem ueritati; omnia suffert, omnia credit, omnia sperat. omnia sustinet. caritas numquam excidit. in inferioribus tria perfecta posuit, spem fidem caritatem, maiorem autem dixit caritatem, et recte; caritas enim omnia sperat, omnia credit. cum igitur spes et fides in caritate sint, non est dubium quod maior caritas sit. et bene sibi respondit propheta. supra enim dixit: lex domini inreprehensibilis, conuertens animam; si lex animam conuertit. utique qui diligit legis dilector est. deinde in hoc ipso centesimo decimo octauo psalmo primum posuit: beati inmaculati in uia, qui ambulant in lege domini. si inmaculatus est qui in lege dei ambulat, utique conuertitur qui diligit dei legem. ergo si lex inmaculatum facit, recte caritas multitudinem operit peccatorum, quia plenitudo legis caritas est. Omnem, inquit, uiam iniustam odio habui. si is, qui praecepta iustitiae diligit, facit illa quae diligit, utique is. qui odit iniquitatem, non
Abbreviated transcription (Latin):
tem bonus. dat grãm. Nam si om̃is uitelle.¬
ctus bonꝰ eẽt. non opꝰ fuisset additamento
sure g̃ gram domini sui querit. Aliter enim
Qt uonꝰ potest secreta añi. nisi intellectus
sitaus munꝰ acceꝑit. Habes hoc in ieremia.
qorum fecerit hominib mysterium suum:¬

Expanded text:
tem bonus dat gratiam. nam si omnis intelletem bonus dat gratiam. nam si omnis intellectus bonus esset, non opus fuisset additamento. iure ergo gratiam domini sui quaerit; aliter enim scire non potest secreta domini, nisi intellectus spiritalis munus acceperit. habes hoc in Hieremia: notum fecerit hominibus mysterium suum
Abbreviated transcription (Latin):
obsequia. Quis tanta naturȩ munera uitȩ
salutisq seruatȩ diuina beneficia. digno pos¬
sit ȩquare seruitio: Quis potest soluere
quod accepit: Idoq sciens omia miscãiam
petit potius qmͣ sapientiam. qm̃ non iusti¬
ficabitur inquit in conspectu tuo omnis
homo uiuens. Uersiculus sequit᷑ quintꝰ.
Seruus tuus sum ego. da mͥ intellectum &
sciam testimonia tua. Intellectus sp̃itale
munꝰ est : & id̃o quod di ẽ a año postulatur.
N ec quasi extreneus poscit. qui seruum se
confitetur: Bene ait. seruus tuus sum. Ser¬
uus enim uoluntate domini sui facit.
Seruus querit seruitutis stipendia. remu¬
nerationem sꝑat. Seruus domini ñ potest
idem seruus eẽ peccati. & id̾o intellectũ dari
sibi poscit. ut possit cogere peccatũ. Habe¬
bat quidem intellectum. s non ut redunda¬
re sibi crederet. uberiorem requirit. Et
autem & intellectus naturȩ. est intellectꝰ
non bonus. Ido salomon ait. intellectus au¬

Expanded text:
obsequia. quis tanta naturae munera, uitae obsequia. quis tanta naturae munera, uitae salutisque seruatae diuina beneficia digno possit aequare seruitio? quis potest soluere quod accepit? ideoque sciens omnia misericordiam petit potius quam audientiam, q u omnis non iustificabitur, inquit, in conspectu tuo omnis homo uiuens. Quintus uersiculus sequitur: s eruus tuus sum e g o; da mihi int elle ctum, et s cib o testimonia tua. intellectus spiritale munus est et ideo quod dei est a domino postulatur. nec quasi extraneus poscit qui seruum se confitetur; bene ait: seruus tuus sum. seruus enim uoluntatem domini sui facit, seruus quaerit seruitutis stipendia, remunerationem sperat. seruus domini non potest idem seruus esse peccati et ideo intellectum dari sibi poscit, ut possit cauere peccatum. habebat quidem intellectum, sed non ut redundare sibi crederet; uberiorem requirit. Est autem et intellectus naturae et est intellectus non bonus. ideo Salomon ait: intellectus au