comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uisum ẽ. patronis pueri. pue¬
ro nom̃ Wascelinꝰ erat. de qͦꝵ
ele mosina iamꝑ qͥnq annos
uł ampliꝰ alebat᷑: ut suessio¬
nẽ ad memoriã scẽ dei genitri¬
cis marie secũ deberent eum
adducere. Et ita factum est.
Nocte gͥ illa quȩ. ẽ. purifica¬
tionis beate uirginis. quãuis
sopore graui qualis ÷ pueroꝵ
mergeret᷑: tam̃ sec̃ interesse
uigiliis conpellunt. Nam &
tota iugilantib plena erat
eccłia. Iam gͦ decurso ex par¬
te matutinarũ officio: dũ
illud tesponsoriũ inchoatur.
UIoete miracłm matris dñi:
puer ille de subito somnii
pauore tͣbatus. uisũ enĩ sibi
fuerat columbã caplit eius
circumuolitare ac deinde
labia eiꝰ & linguã quasi
irascendo & cõminando
uellicare. Hac gͦ uisione
a faciȩ ire columbe ꝑmotꝰ.
subtilissima & acutissima
uoce que magis uidebat᷑
sp̃c eẽ quã hominis. ita
ut & puellares concentꝰ
et strepitum tociꝰ frequen¬
tie euinceret exclamat.

Expanded text:
Visum est patronis pueri pueVisum est patronis pueri puero nomen Vasselinus erat, de quorum eleemosyna jam per quinque annos vel amplius alebatur, ut Suessionem ad memoriam sanctae Dei Genitricis Mariae secum deberent eum adducere; et ita factum est. Nocte igitur illa quae est Purificationis beatae Virginis, quamvis sopore gravi qualis est puerorum mergeretur, tamen secum interesse vigiliis compellunt, nam et tota vigilantibus plena erat ecclesia. Jam ergo decurso ex parte Matutinorum officio, dum illud responsorium inchoatur: Videte miraculum matris Domini, puer ille de subito somnii pavore turbatur: visum enim sibi fuerat columbam caput ejus circumvolitare, ac deinde labia ejus et linguam quasi irascendo et comminando vellicare. Hac ergo visione a facie irae columbae permotus, subtilissima et acuta voce, quae magis videbatur Spiritus esse quam hominis, ita ut et puellares concentus et strepitum totius frequentiae evinceret, exclamat:
Abbreviated transcription (Latin):
sustinuerunt ultra ina¬
nem & steril ẽ remane¬
re fidẽ & deuotionem
eorũ qͦs ñ pignit abiti¬
nere cepto ret ardare
ut ñ ingrati officio pie¬
tatis deseruirent. Dũ
gͦ morant᷑ et retardaN.
et dum m̃te ad dm̃ et
matrẽ pietatis respecꝰ¬
tant: homine stante
inmedio subito solutũ
est uincłm linguȩ eius.
et loquebatur recte.
Hoc uiso clerici illi et fidei
sue fructu iam fruentes cõ¬
ualescunt. certatim laudes
ad celũ tollere. & cõcrepan¬
tib signis & choro ancilla¬
rum dei.te dm̃ laudamus
in sublime tollentib: clamor
deuote multitudinis se mis¬
euit. et cõfuse uoces tam̃ dei
laudes in cõmune cõsonantes:¬
ed et quidam puer
natione coloniensis:
nutriebat᷑ in pago beluacensi.
apud castrũ clarũ montem
nomine. Mat̾ enĩ sua pauꝑ¬
cula adhuc infantẽ de par¬
tib reni secũ aduexerat:
s munere loquendi adeo
ñ cõcesso abineunte etate.
iam duodennis mutꝰ euaserat.

Expanded text:
sustinuerunt ultra inasustinuerunt ultra inanem et sterilem remanere fidem et devotionem eorum quos non piguit ab itinere coepto retardare, ut non ingrati officio pietatis deservirent. Dum ergo morantur et retardant, et dum mente ad Deum et ad matrem pietatis respectant, homine stante in medio, subito solutum est vinculum linguae ejus et loquebatur recte. Hoc viso clerici illi et fidei suae fructu jam fruentes, convalescunt certatim laudes ad coelum tollere, et concrepantibus signis et choro ancillarum Dei Te Deum laudamus, in sublime tollentibus, clamor devotae multitudinis se miscuit et confusae voces, tamen Dei laudes in commune consonantesed et quidam puer natione Coloniensis nutriebatur in pago Belvacensi apud castrum Clarummontem nomine. Mater enim sua paupercula adhuc infantem de partibus Rheni secum adduxerat, sed munere loquendi a Deo non concesso, ab ineunte aetate jam duodenis mutus evaserat.
Abbreviated transcription (Latin):
e sociis qͥcircũ illũ aderant:
se auditũ recepisse. fandi fa¬
cultate adhuc usq negata.
Congratulantib sociis facta
oblatione: excõstituto regre¬
di ceperunt. et ipse mutus
cum eis. Intererant illi eo¬
micatui cleriei atraba¬
tenses qui et una uene¬
rant. s dum suessione
essent ad alia uidenda
& audienda intenti: de
mitiato ꝑ auditũ ininuto
miraculo. necdum qͥcꝗͣ
rescieranit. Iam uͦ initine¬
re positi narrantibꝰ socus
& illo significante de
auditii ꝑcepto. tunc uͦ¬
admirantes & gaudentes¬
pant semetipsos quod
tacito hoc miracło nul¬
egisient. Concite gͥ qͥa
equis insidebant reuer¬
tunt᷑. reducentes secũ
illum inqͦ auditꝰ cel e¬
bratũ erat miracłm:
&ꝰ narrant quę facta
fuerant. & exhibent ho¬
minẽ acute audientẽ
s ñdũ loquentẽ. & grãs
agunt deo & beate uir¬
gini cuiꝰ meritis hec be¬
neficia p̾̃stabant᷑. Tunc
uͦ bonꝰ dñs & dulcis et
beata mat̾ miscđie ñ

Expanded text:
e sociis qui circum illum aderant e sociis qui circum illum aderant se auditum recepisse, fandi facultate adhuc usque denegata. Congratulantibus sociis facta oblatione ex constituto regredi coeperunt, et ipse mutus cum eis. Intererant illi comitatui clerici Atrebatensis, qui et una venerant; sed dum Suessione essent, ad alia videnda et audienda intenti, de initiato per auditum in muto miraculo nec dum quidquam rescierant. Jam vero itinere positi, narrantibus sociis et illo significante de auditu recepto, tunc admirantes et gaudentespant semetipsos, quod tacito hoc miraculo nulegissent. Concite igitur, quia equis insidebant, revertuntur, reducentes secum illum in quo auditus celebratum erat miraculum, et narrant quae facta fuerant, et exhibentes hominem acute audientem, sed nondum loquentem, et gratias agunt Deo et beatae Virgini, cujus meritis haec beneficia praestabantur. Tunc vero bonus Dominus et dulcis, et beata mater misericordiae non
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ erat in modum uesicule eripu¬
isse. Iilato itaq lummne: m̃bra¬
nam disruptam inuenerunt
et riuulũ saniei & putredinis
cõcepte ꝑ ora ꝙ faciẽ usq in
t̾ram de fluxisse: & lata asper¬
gine puluerc̃ madiusse. Oculũ
uͦ eiꝰ clarũ q. lucidũ orbicło
suo integerrime insedisse. Tun
uͦ inclamant ei. & adhuc non
credenti ingeminant & inge¬
runt ei ꝑ dm̃ & beatam uirgi¬
nem sanitatẽ & ocłm eam re¬
cepisse. Qͦ illa conꝑto et effec¬
tu probato: leticia ꝑfundit᷑.¬
& iteratis laudib eccłia imi¬
pletur: De surdo & muto
surdꝰ & mutus de atra¬
batensi pago intelligens qͦs¬
dam exillis regionib orati¬
onis gr̃a suessionẽ ad suffra¬
gia beate & gloriose dei ge¬
nitricis marie uenire. & ipse
admixtus eorum collegio.
ex cocidiano comitatu iam
omnib notus erat. Ueniens
gͦ intrauit cum in gredientbꝰ
intemplũ. et breui demoratꝰ
ibidem significauit qͥb dam

Expanded text:
qui erat in modum vesiculae crepuqui erat in modum vesiculae crepuisse. Illato itaque lumine membranam diruptam invenerunt, et rivulum saniei et putredinis conceptae per ora et faciem usque in terram defluxisse, et lata aspergine pulverem maduisse; oculum vero ejus clarum et lucidum orbiculo suo integerrimae insedisse. Tum vero inclamant ei, et adhuc non credenti ingeminant, et ingerunt ei per Deum et beatam virginem sanitatem et oculum eam recepisse. Quo illa comperto et effectu comprobato, laetitia perfunditur, et iteratis laudibus, ecclesia impletur. XIV. De surdo et muto surdus et mutus de Atrebatensi pago, intelligens quosdam ex illis regionibus orationis gratia Suessionem ad suffragia beatae et gloriosae Dei Genitricis Mariae venire, et ipse admistus eorum collegio ex quotidiano comitatu jam omnibus notus erat. Veniens ergo intravit cum ingredientibus in templum, et brevi demoratus ibidem, significavit quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
Iħu bone nunquid non
p̃sens eras huic spectacło.
quale tu ipse plurimum
diligis: cũ ardens fides.
& furor diligentiũ te.
certatim rapiebat te.
& sacrificium cõtriti
sp̃c libamine dulciũ lacri¬
marum condiebat: his
uocib mat̾ excussa a
somno: exclusam se a
filio a conprimente se
popło. letis & turbatis
clamorib congeminat.
Has igit᷑ uoces leticie emit¬
ti adcelũ. ñ leta audiebat
femina: que oculũ amissĩ
dolebat. Unde &. inhec
uerba ꝓrupit. O głosa
& pia domina. nunc alii
lecant᷑. & eccłia tua lau¬
dib plena resultat: mͥ
uero misere negatũ ẽ. par¬
ticipem tanti ẽẽ gaudii.
Dum hec & alia que
dictabat eius mesticia
dependentẽ infacie o¬
culum totũ se arbitrata
ꝑ didisse: eonclamat adcir¬
cumstantes. Pro deo inquit
ettius lumen conuertite. quia
mͦ hic inpuluerem mͥ decueur¬
rit oculus. Uilum enimsibi fue¬
rat. quendã sibi astitisse. ꝙ. digi¬
tum suũ ingerendo. folliculum

Expanded text:
Jesu bone, nunquid non Jesu bone, nunquid non praesenseras huic spectaculo, quale tu ipse plurimum diligis, cum ardens fides et furor diligentium te certatim rapiebant te, et sacrificium contriti spiritus libamine dulcium lacrymarum condiebatur. His vocibus mater excussa a somno, exclusam se a filio et a comprimente se populo laetis et turbatis clamoribus congeminat. Has igitur voces laetitiae emitti ad coelum non laeta audiebat femina quae oculum amissum dolebat; unde et in haec verba prorupit: O gloriosa et pia Domina, nunc alii laetantur, et ecclesia tua laudibus plena resultat; mihi vero miserae negatum est participem tanti esse gaudii. Dum haec et alia quae dictabat ejus moestitia endentem in facie oculum totum se arbitrata perdidisse, conclamat ad circumstantes: Pro Deo, inquit, huc citius lumen convertite, quia modo hic in pulverem mihi decurrit oculus. Visum enim sibi fuerat quemdam astitisse et digitum suum ingerendo folliculum
Abbreviated transcription (Latin):
tia oculũ intumorẽ uersum
de sede orbiculi et toto capi¬
te eiecit. folliculo menbrane
insutus. tanquã uesicula
quedam dependebat ei infa¬
ciem & mnora: unde & omnẽ
uidendi spem amiserat. Ab
humana gͥ ope iam omnino
auxiliũ. & una cũ suis necces¬
sariis eccłiam p̃fate dei geni¬
tricis marie adiie. & cũ ce¬
teris opem eiꝰ flagitantibꝰ ibidẽ
manicabat. Quadã gͥ nocte
inqua & hec femina uisũ rece¬
pit. puer quidã septennis con¬
tractus pedib ibidẽ amatre
sua adseruabat᷑. E rat aut̃ &¬
frequens popłs ibi uigilans.
alii ob deuocionẽ. alii ut suis
egrotantib deseruirent.
Mat̾ itaq p̃dicti pueri
dum & uigilus & mero¬
re cõfecta obdormissent
subito puer assurgit rec¬
tus & sanꝰ: & ad altare
uociferatio popłi circum¬
stantis attollit᷑. tun nom̃
beate uirginis milies
replicat᷑ ita ut elamore
hominũ. & clangore tun¬
panorũ fragiles adhuc
parietes eccłie a funda¬
mentis euerti uiderent᷑

Expanded text:
tia oculum in tumorem versum tia oculum in tumorem versum de sede orbiculi et toto capite ejecit, folliculo membranae insutus tanquam vesicula quaedam dependebat ei in faciem et in ora, unde et omnem videndi spem amiserat. Ab humana igitur ope omnino auxilium, et una cum suis necessariis ecclesiam praefatae Dei genitricis Mariae adiit, et cum caeteris opem ejus flagrantibus ibidem manicabat. Quadam igitur nocte in qua et haec femina visum recepit, puer quidam septennis contractus pedibus ibidem a matre sua observabatur. Erat autem et frequens populus ibi vigilans, alii ob devotionem, alii cum suis aegrotantibus deservirent. Mater itaque praedicti pueri dum et vigiliis et moerore confecta obdormisset, subito puer assurgit rectus et sanus, et ad altare vociferato populo circumstantis attollitur, tum nomen beatae Virginis millies replicatur, ita ut clamore hominum et clangore tympanorum fragiles adhuc parietes ecclesiae a fundamentis everti viderentur.
Abbreviated transcription (Latin):
reduceretur. Et sic factũ est.
Et ꝓiectus ante altare. spee¬
taculum sue uesanie. et
uindiciarie potestatis eui
traditus erat. et aliquandui
exhibuit. Artabatur artem
corꝑe intumorẽ uerso sp̃c
inuiscerib eiꝰ. et fumife¬
ro anhelitu nicinas auras
polluebat. Uox eiꝰ ut rugi¬
tus lingua et ore negante
officiũ. Tunc pietate ꝑmo¬
ci mathildis abbatissa &
ceteri qui aderant:
applicuerunt eum ad altare.
Qͦ amplexato signat᷑ reliquiis
& socco. & cepit meliorari. et
ab urgente tumore relaxari.
Quid plura: & facies & corpꝰ
eiꝰ integerrime restitucũ est
dũm ꝓprium suũ ut absol¬
ueret eum a suo famulatu
rogauit & impetrauit. Iam
eñ deinceps nolebat homi¬
ni seruire. s ei se dedere ꝑ
quã obtinirit sanitatẽ. & ec¬
clesie seruitio se subieeit:
emina quedã oculum
dol ebat. & celidoniã
seu quas libet herbas adhi¬
buit. ne doleret. Ec ñ solũ
nil ꝓfr̾cit. s & herbarũ uolen¬

Expanded text:
reduceretur. Et sic factum est. reduceretur. Et sic factum est. Et projectus ante altare spectaculum suae vesaniae et vindiciariae potestatis cui traditus erat, aliquandiu exhibuit. Arctabatur autem corpore in tumorem verso: spiritus in visceribus ejus, fumifero anhelitu vicinas auras polluebat. Vox ejus ut rugitus, et lingua et ore negante officium. Tunc pietate permoti Mathildis abbatissa et caeteri qui aderant, applicuerunt eum ad altare. Quo amplexato signatur reliquiis et socco, et coepit meliorari et ab urgente tumore relaxari. Quid plura? Et facies et corpus ejus integerrimae restitutum est dominum proprium suum ut absolveret eum a suo famulatu rogavit et impetravit. Jam enim deinceps nolebat homini servire, sed ei se dedere per quam obtinuit sanitatem et ecclesiae servitio se subjecit. emina quaedam oculum dolebat et celidoniam seu quaslibet herbas adhibuit ne doloret, et non solum nil profecit, sed herbarum violen
Abbreviated transcription (Latin):
rusticano deputatus. aliqͦtiens ua¬
cuus festis dieb una cum socus so¬
dalib de uilla ad memoriam dei
genitricis mariȩ uenire cõ¬
sueuerat. S aliis ꝓsuo posse
oblationes facientib & soc
rantib: ille nichil offere¬
bat. Cum uice quadam
illis regredientib et incer
alia dei magnifica de soc¬
co p̃dicto sermonẽ haben¬
tib. boso hoc enĩ uocabat᷑
Uere uos stulti estis. si ipsũ
soccũ sc̃ȩ marie putatis.
Iancerte dui est: quod pu¬
cruisse potuit. Uix bene uer¬
ba finierat: cũ ecce os
blasphemũ distor quetur
usq uersus aurem. cum
tota uiolentia et corm̃to.
ut p̃ angustia oculi eius
pene elidi excapite uide¬
rent᷑. et angustus per¬
urgentib tota facie inuersa
et intumorẽ conuersa. et
ab humano uisu ext̾minata.
horrorem intuentib incutiens.
fatigato anhelitu ut pote¬
qͥ cortori suo traditus erat.
iux in hec uerba ꝓrupit. ut
ad eccłiam sc̃e dei gentricis

Expanded text:
rusticano deputatus aliquoties varusticano deputatus aliquoties vacuus festis diebus una cum suis sodalibus de villa ad memoriam beatae Dei Genitricis Mariae venire consueverat. Sed aliis pro suo posse oblationes facientibus, et srantibus, ille nihil offerebat. Cum vice quadam illis regredientibus, et inter alia Dei magnifica de socco praedicto sermonem habentibus, Boso hoc enim nomine Vere vos stulti estis, si ipsum soccum sanctae Mariae putatis; jam certe diu est quod putruisse potuit. » Vix bene verba finierat, cum ecce os blasphemum distorquetur usque versus aurem cum tanta violentia et tormento, ut prae angustia oculi ejus pene elidi ex capite viderentur et angustiis perurgentibus tota facie inversa et in tumorem conversa, et ab humano usu exterminata, horrorem intuentibus excutiens fatigato anhelitu, utpote tortori suo traditus erat; vix in haec verba prorupit, ut ad ecclesiam Sanctae Dei Genitricis
Abbreviated transcription (Latin):
infidelitatẽ suã. timore cõcusfus
adit memoriã beate uirginis.
et ꝓstratus ante altare.&. adhe¬
rens pauimento. tantũ doloris
& lacrunarũ effudit. reintegrans
gemittus qͦd & hoc adiciens suis
peccatis ausus fuit de potentia
dñi & matris eiꝰ dubitare. ut
intuentib daret᷑ suspicari. ip¬
sum eundẽ uel igne torreri.
uel qͦlibet passionis genere ue¬
rari. Donec ꝑcunctantibꝰ omnia
ꝑ ordinem indicauit. et se die
constituta eundem xp̃ianum
a ducturũ spopondit. Qͦ a
& factũ est: & ipso eodẽ xp̃iano
ꝓse et de se loquente omnia no¬
ta facta sc̃ testimoniũ ꝑhibentib
uicinis ꝗͥ aderant qm̃ surdꝰ et
mutus ab infantia extitit. testi¬
moniũ ꝑhibente gr̃e dei ipso ef¬
fectu rei. qͥ plane loquebat᷑ & au¬
diebat. Tunc uͦ laudes canuntur
deo altissimo. tunc clangor timpa¬
norũ. et era tubarũ stridores imi¬
tanda. Tunc p̃ces et lacrimȩ et
grãrumactio ab orni etate et setu

Expanded text:
infidelitatem suam, timore concussus infidelitatem suam, timore concussus adiit memoriam beatae Virginis, et prostratus ante altare et adhaerens pavimento, tantum doloris et lacrymarum effudit redintegrans gemitus, quod et hoc adjiciens suis peccatis ausus fuit de potentia Domini et matris ejus dubitare, ut intuentibus daretur suspicari ipsum eumdem vel igne torreri, vel quolibet passionis genere vexari; donec percunctantibus omnia per ordinem indicavit, et se die constituta eumdem Christianum adducturum spopondit, quod et factum est. Et ipso eodem Christiano pro se et de se loquente, omnia facta sunt testimonium perhibentibus vicinis qui aderant, quoniam surdus et mutus ab infantia exstitit, testimonium perhibente gratiae Dei ipso effectu rei, quia plane audiebat et loquebatur. Tunc vero laudes canuntur Deo altissimo, tunc clangor tympanorum et aera tubarum stridores imitantia: tunc preces et lacrymae et gratiarum actio ab omni aetate et sexu
Abbreviated transcription (Latin):
coronati ad sua modum
sponsi et sponse. de suꝑnis
ddescendere. & lixe fulgu¬
rea totã eccłiã impleuit.
Erat aut̃ species glose
uirginis tam inuestim̃tis
quã infacie candore admi¬
rabili. quales cȩlestes et
lucis et̾ne incolas. dignũ
ẽ. apparere. Tunc gͦ dulci
manu sua fauces egroti
ꝑtractans & ora. iuncłm
lingue et auriũ resoluit.
uirtutẽ imꝑiose dñe flu¬
xii cruoris attestante. qui
ꝑ nares. et aures. et ora.
ꝓsiluit. Tanto gͥ beneficio
accepto. tacitus. gaudens.
silent̃ abscessit. et reuerfꝰ
ad suos sedonũ loquendi
accepisse testatus est bal¬
buciens. ut pote qͥ fari mͦ
addiscebat. Cito ꝑcrepu¬
it apud suos coeuos. &
conpatriotas xp̃iano dm̃ et
scãm mariã fecisse miscđiam:¬
acerdos eiusdem uille que
mortaria dicit᷑. fame p̃¬
currenti nullo mͦ credens. xp̃i¬
anũ negabat posse loqͥ uel au¬
dire. donec adsuã p̃sentiã de¬
ductus . ẽ. Post hec penitentia
ductus. idem sacerdos culpans

Expanded text:
coronatae ad modum coronatae ad modum sponsi et sponsae de supernis descendere, et lux fulgurea totam ecclesiam implevit. Erat autem species gloriosae Virginis tam in vestimentis quam in facie candore admirabili, quales coelestes et lucis aeternae incolas dignum est apparere. Tunc vero dulci manu sua fauces aegroti pertractans et ora vinculum linguae et aurium resolvit, virtutem imperiosae dominae fluxu cruoris attestante qui per nares et aures et ora prosilivit. Tanto igitur beneficio accepto tacitus gaudens, silenter abcessit, et reversus ad suos se donum loquendi accepisse testatus est balbutiens, utpote qui fari modo addiscebat. Cito percrebuit apud suos coaevos et compatriotas Christiano Deum et sanctam Mariam fecisse misericordos ejusdem villae quae Mortaria dicitur, famae praecurrenti nullo modo credens, Christianum negabat posse loqui vel audire, donec ad suam praesentiam deductus est. Post haec poenitentia ductus idem sacerdos, culpans
Abbreviated transcription (Latin):
et nesciente oꝑata est. Alu duo
niuti recesserunt: non reserato
lingue officio. Cur hoc accide¬
rit: meliꝰ nouit ille qͥ solum
naaman syrũ dicit ẽẽ curatũ.
cũ multi lepsi e̾e̾nt inisrł sub
heliseo ꝓpħa: item de alio¬
nensi de suꝑ fluuiolũ seram
nomine: qͥ surdꝰ & mutus ab
infantia exticit: Ap̃ianꝰ nom̃
erat huic: etate fere annorum
decem et octo. Hie et int̾ ceteros
uenit ad suffragia beatȩ et
gloriose dei genitricis
marie. et obseruabat se
in ecclia ad mixtus cõfer¬
tissimis popłoꝵ turbis.
sola m̃te et nutib addm̃
clamans. nam lingua
ñ poterat. Presens ergo
semꝑ sic aderat: p̃stolans
tempꝰ & horam quaudo
respiceret eũ grã diuina.
ut dum ab edituis asacͣrio
qͥ tantã popłi importuni¬
tatẽ ferre ñ poterant pel¬
leret᷑. subsistens et res¬
pectans. inuitus excede¬
bat. Cũ ecce fidem eius
indeficientẽ quamius
ꝓtractam respexit ds̾.
Et uise st̃ ei due ꝑsone

Expanded text:
et nesciente operata est; alii duo et nesciente operata est; alii duo muti recesserunt non reserato linguae officio. Cur hoc acciderit melius novit ille qui solum Naaman Syrum dicit esse curatum, cum multi leprosi essent in Israel sub Eliseo propheta. XI. Item de alnensi desuper fluviolum Seram nomine qui surdus et mutus ab infantia exstitit; Christianus nomen erat huic, aetate fere annorum decem et octo. Hic et inter caeteros venit ad suffragia beatae et gloriosae Dei genitricis Mariae, et observabat se in ecclesia admistus confertissimis populorum turbis sola mente et nutibus ad Deum clamans, nam lingua non poterat. Praesens ergo semper aderat praestolans tempus et horam quando respiceret eum gratia divina, et dum ab aedituis a sacrario qui tantam populi importunitatem ferre non poterant pelleretur, subsistens et exspectans invitus recedebat, cum ecce fidem ejus indeficientem quamvis re protractam respexit Deus, et visae sunt ei duae personae
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiam eoꝵ ꝑtesus.
q magna & ꝓfunda intꝰ
audiebat. et lucẽ ñ huius
scłi intuebat᷑. Qͥ aut̃ lin¬
guas infantiũ fac̃ diser¬
tas. & infirma mundiele¬
git ut fortia queq con¬
fundat: etiã hunc testẽ
sue glorificationis facere
dignatus ẽ. Constituti gͦ temꝑe
testimonũ expleto: ut diximus
post paulo decessit. C uiꝰ etiam
faciẽ tanta grã ꝑfuderat: ut
candore et claritate uultus an¬
unus eoꝵ uisione turbatꝰ som¬
no excutit᷑. & accurrens ad al¬
tare. lingua insolita plenissime
cepit fari. et gras agere beatȩ
uirgini et ordinẽ sue liberationis
edicere. Scilicet dum graui soin¬
no p̃mittit᷑. duȩ columbe cepe¬
runt ut sibi uidebat᷑ aures ipsus
scalpendo subuellere: ad quẽ ter¬
roris inpulsũ excitus dona que
dormiens et inscius acceꝑat. gau¬
dens et uigilans testabatur.
hoc signo heresis bruta retun
nec dum intelligant baptis¬
mum qͦd accipiunt asserere
nitit᷑. E cce in hoc dormiente

Expanded text:
ignorantiam eorum pertesus, ignorantiam eorum pertesus, qui magna et profunda intus audiebat et lucem huiussaeculi intuebatur. Qui autem linguas infantium facit disertas, et infirma mundi eligit ut fortia quaeque confundat, etiam hunc testem suae glorificationis facere dignatus est. Constituti igitur tempore testimonii expleto, ut diximus, post paulo decessit; cujus etiam faciem tanta gratia perfuderat ut candore et claritate vultus anunus eorum visione turbatus somno excutitur, et accurrens ad altare lingua insolita plenissime coepit fari et gratias agere beatae virgini, et ordinem suae liberationis suae edicere. Scilicet dum gravi somno premitur, duae columbae coeperunt, ut sibi videbatur, aures illius scalpendo subvellere, ad quem terroris impulsum excitatus, dona quae dormiens et inscius gaudens acceperat et vigilans retestabatur. Hoc signo haeresis bruta retundnec dum intelligant baptismum quod accipiunt, asserere nititur. Ecce in hoc dormiente
Abbreviated transcription (Latin):
testatus est: et ita eueuit. Neq¬
enim menseisuꝑ uxit.
Mirũ aut̃ ualde et de
hoc puero erat. qͦd ab uutio
mundi omnẽ hystoriam
ueterem retȩxens. totam
narrationẽ suã cursũ rith¬
mice digerebat. De noua
etiã lege tęxtum euangłii
et actus dñi sic ordine
recensebat. tanꝗͣ omnia
in libro legeret. et dicta¬
ta ab aliis ꝓnuntiaret.
Suꝑ sec̃itate etiã & uirgi¬
nitate ioseph qͥ fuit spons
et custossacre uirginis
inter cetera ait. Qui te¬
net sceptrũ florentis
uirge: custos erit głose
puelle. Et mirũ ubi le¬
gerat. ioseph florẽ uir¬
ginitatis tenuisse. ꝑ quã
etiã beate mariȩ uirgi¬
nitas assertionem acciꝑet.
Renouant᷑ et hic dona
antiqua sc̃i sp̃c. qͥ pastorẽ
puerum implens cycha¬
hec gͦ tam copiose narraret:
sic̃ fluuius torrens quem
sp̃c dñi cogit: clausis
ocłis tanquã lucẽ transi¬
toriã exosus: laicis et
inlitteratis iue dignaba¬
tur facere uerbũ tanqͣ

Expanded text:
testatus est, et ita evenit, nequtestatus est, et ita evenit, neque mensem supervixit, mirum autem valde et de hoc puero erat, quod ab initio mundi omnem historiam veterem retexens, totam narrationem suam cursim rhithmice digerebat. De nova etiam lege textum Evangelii et actus Domini sic ordine recensebat, tanquam omnia in libro legeret et dictata ab aliis pronuntiaret. Super sanctitate etiam et virginitate Joseph qui fuit custos et sponsus sacrae Virginis, inter caetera ait: Qui tenet sceptrum florentis virgae, custos erat gloriosae puellae. Et mirum ubi legimus Joseph florem virginitatis tenuisse, per quam etiam beatae Mariae virginitas assertionem acciperet. Renovantur et hic dona antiqua sancti Spiritus, qui pastorem puerum implens cithahaec ergo tam copiose narraret, sicut fluvius torrens quem Spiritus Domini cogit, clausis oculis tanquam lucem transitoriam exosus; laicis et illitteratis vix dignabatur facere verbum, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
plicantẽ uidisse. ut dignaret᷑ ds
hunc morbũ apopło euertere. et
hanc scintillã quȩ acciderat aufer¬
re. Et adhoc afilio suo respon¬
sum benigne accepisse. Mat̃
tu es maris stella. fiat omnis¬
tua uoluntas. Dum item querit᷑
eadem uirgo beata suꝑ domo
sua. quȩ uilis et abiecta p̃ceteris
erat. item afilio suo audiuit.
quod de transmare et de trans
renum pecuniã faceret afferri.
de qua domꝰ eiꝰ edificaret᷑ & in
omniũ oculis respicientiũ clari¬
tate magna et gła illustraret
eam. Popło etiã suessionensi ma¬
la euenire ex parte dei p̃dixit.
quia suȩ genitricis ȩccł̃iam ñ
reficeret. Et quidẽ multos
ex eadẽ urbe ignis inuasit. Que
et qualia restent ignoramꝰ. huus
aut̃ uisionis tam inclaritate qua
excolit᷑ ab omni etate. & sexii.
&. cõditione. quã incopia mune¬
rum et oblationũ tot sunt testes.
qͦt hodie suꝑstites qͥ uide uolunt.
Nam puer se pͦ paulo moriturum

Expanded text:
plicantem vidisse, ut dignaretur Deus plicantem vidisse, ut dignaretur Deus hunc morbum a populo evertere et hanc scintillam quae acciderat auferre, et ad hoc a filio suo responsum benigne accepisse: Mater, tu es maris stella, fiat omnis voluntas tua. Dum item queritur eadem virgo beata super domo sua quae vilis et abjecta prae caeteris erat; item a Filio suo audivit, quod de trans mare et de trans Rhenum pecuniam faceret afferri, de qua domus ejus aedificaretur, et in omnium oculis respicientium claritate magna et gloria illustraret eam; populo etiam Suessionensi mala evenire ex parte Dei praedixit, quia suae Genitricis ecclesiam non reficeret. Et quidem multos ex eadem urbe ignis invasit, quae et qualia restent nescimus. Hujus autem visionis tam in claritate qua excolitur ab omni aetate et sexu et conditione, quam in copia munerum et oblationum, tot sunt testes, quot hodie superstites qui videre volunt. Nam puer se post paulo moriturum esse
Abbreviated transcription (Latin):
ut suessionẽ quasi pro grã¬
rum actione redire de¬
berent. illa penitus non
adquiescente. quia sano
inquit copia ñ dat᷑. saltẽ
neccessitas rediuiue infir¬
mitatis cõpellat. quod sane
desideranti negatur. Au¬
diat me qͥ intuet᷑ corda
&. desidia peccatoꝵ. Ad
hanc uocẽ statĩ cepit
priorib torm̃tis uexari.
igne tabifico lam depuas¬
cente carnes eiꝰ. Expauit mat̾
et post habita omniũ eura ad
urbẽ domũq beate uirginis pa¬
rit̾ regrediunt᷑. Ex pristina gͥ
passione et p̾senti renouatione:
iamartus eiꝰ iuutiles efficiebant᷑.
Et tam̃ scdo accepit grãm libera¬
tiongs. et suaues habuit somnos
et ad ingressum ꝓcessionis ma¬
tris eccłiȩ. dum frequens turba
comitat᷑. a quiete excussus ob
gr̃arum actionẽ rumpit clamori¬
b ethera. &. inse celebrata denuo
beneficia testat᷑. Narrat et om̃ib
se raptũ fuisse ante dm̃. & dñam
nr̃am dei genitricẽ ꝓpopło sup¬

Expanded text:
ut Suessionem quasi pro gratut Suessionem quasi pro gratiarum actione redire deberent; illa penitus non acquiescente, quia sano, inquit copia non datur, saltem necessitas redivivae infirmitatis compellat quod satis desideranti negatur; audiat me qui intuetur corda et desideria peccatorum. Ad hanc vocem statim coepit prioribus tormentis vexari, igne tabifico jam depasente carnes ejus. Expavit mater et, posthabita omnium cura, ad urbem domumque beatae Virginis pariter regrediuntur. Ex pristina igitur passione et praesenti renovatione jam artus ejus inutiles efficiebantur, et tamen secundo accepit gratiam liberationis et suaves habuit somnos, et ad ingressum processionis matris ecclesiae, dum frequens turba comitatur, a quiete excussus ob gratiarum actionem rumpit clamoribus aethera, et in se celebrata denuo beneficia testatur, narrat, et omnibus se raptum fuisse ante Deum, et Dominam nostram Dei Genitricem pro populo sup
Abbreviated transcription (Latin):
dax: Ego ille suminquit
penas exigit: quasmerito ut in¬
p̃sentiarũ cernitis sustineo.
Sie enĩ & sic fecit michi ds.¬
Nunc uͦ ꝓmitto deo et beate
uirgini et paratus sum ei
toto anno aut omni uita
mea seriure: tantũ ut res¬
picere me dignet᷑ ꝓpicia
et misericors dña. et huiꝰ
tanti peccatoris misereat᷑.
Dum hec cũ lacrimis et
rugitii amplexus altare ob¬
secrat. lib̾atus abhac neruo¬
rum cõtractione stabilita¬
tem inseruitio tenens:
scdõ iam ñ ÷ ausus mentiri:
de puero inuisione rapto:
Nter initia benedictionis
huiꝰ cęlitus effusȩ. quidã
puer undennis peccorum
cꝰtos. ardens pedib ama¬
tre sua aduectus est.
Paucos dies ibi fecit. et
remedio doloris accepto:
ad domum reuectus est.
inferiꝰ ꝓpe ripariã eiꝰdem
fluui. S cum nutu diuino
puer idem ñ immemor tanti
beneficii flagraret desicdio
uisende domꝰ beate uirgi¬
nis. & suꝑ hoc cotidie mo¬
lestus matrẽ ꝑurgeret

Expanded text:
dax? » -- « Ego ille sum, inquit,dax? » -- « Ego ille sum, inquit, justas poenas exigit, quas merito ut inpraesentiarum cernitis sustineo. Sic enim et sic fecit mihi Dnunc vero promitto Deo et beatae Virgini, et paratus sum ei toto animo aut omni vita mea servire, tantum ut respicere me dignetur propitia et misericors Domina, et hujus tanti peccatoris misereatur. » Dum haec cum lacrymis et rugitu amplexus altare obsecrat, liberatus ab hac nervorum contractione, stabilitatem in servitio tenens, secundo jam non est ausus mentiri. IX. De puero in visione rapto. Inter initia benedictionis hujus coelitus effusae, quidam puer undennis, pecorum custos, ardens pedibus a matre sua advectus est, paucos dies ibi fecit, et remedio doloris accepto, ad domum revectus est. inferius juxta ripariam ejusdem fluvii; sed dum nutu divino puer idem non immemor tanti beneficii flagitaret desiderio visendae domus beatae Virginis, et super hoc quotidie molestus matrem perurgeret,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m medardũ est .& iam montem
ascendens dum altitudinẽ eiꝰ¬
nitit᷑ apprehendẽ: sic inutilis ma¬
nib et pedib cepit fieri. & men¬
bris contrahi. ut omni faculta¬
te itineris ad domũ reducentis
negata: conpulsꝰ sit cum lacri¬
mis repetere urbẽ suessonicam.
& memoriã beate uirginis. quã
ipse mendax inuadẽ reliquerat.
et opem eiꝰ flagitare Nam
ꝑtinax et ꝑfidꝰ non semel tẽp¬
tauerat quasi torporẽ casualem
& accidentalẽ a se excutere. et
qͦ ampliꝰ nitit᷑. amplius impedit᷑.
donec sola uexatio intellectum
dedit auditui. qr regredi ad mo¬
nasteriũ faciliꝰ poterat: ad suã
domũ uͦ ꝓgredi omnis facultas
negabat᷑. Tandẽ iuncuł ꝑfidiȩ
sue ligatus rediens: uł potius
a uindice suȩ ꝑfidiȩ potestate
reductus: ad memoriã beatȩ dei
genitricis mariȩ. dũ eiꝰ cum la¬
crimis altare amplectit᷑. recog¬
nitus ab oꝑis p̃posito tu ne es
inquit faber nr̃ desertor et m̃¬

Expanded text:
Sanctum Medardum est, et jam montem Sanctum Medardum est, et jam montem ascendens dum altitudinem nititur ejus apprehendere; sic inutilis manibus et pedibus coepit fieri et membris contrahi, ut omni facultate itineris ad domum reducentis negata, compulsus sit cum lacrymis repetere urbem Suessonicam, et memoriam beatae Mariae Virginis quam ipse mendax in vadem reliquerat, et opem ejus flagitare. Nam pertinax et perfidus non semel tentaverat, quasi torporem casualem et accidentalem a se excutere, et quo amplius nititur, eo amplius impeditur, donec sola vexatio intellectum dedit auditum, quia regredi ad monasterium facilius poterat, ad suam vero domum progredi omnis facultas negabatur. Tandem vinculis perfidiae suae ligatus rediens, vel potius a vindice suae perfidiae potestate reductus ad memoriam beatae Dei genitricis Mariae, dum ejus cum lacrymis altare amplectitur, recognitus ab operis praeposito: « Tunc es, inquit, faber noster desertus et men
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc mͦ licentiã obti¬
nuisse dicit᷑: quia cum
daret: dedit dñam nr̃am
sc̃am Mariã uadẽ sue
regressionis citissime. &
pactionis sue ꝑficien¬
de. Sic gͦ uade ad cre¬
ditato dimissus est.
Tunc uͦ qualẽ relique¬
rat ꝓse uadem parũ
memor. ultra expec¬
tatũ moratus cumei
placuit reuersus est.
ut pote qͥ renuntiatu¬
rus se nolle ꝓtali p̃cio
id est sexaginta soli¬
dorum toto anno ser¬
uire. Tunc uͦ is qͥ p̃erat
oꝑi cum qͦ &. pactionẽ
fecerat: arguens eũ
mendatii & ammo¬
nens eum pene que
posset eũ iuste cõsequi.
qi ñ erat mentitꝰ homi¬
nib s deo & sc̃e mariȩ:
ꝑ qͥndecim dies se ibidẽ
gratis opari ꝓmisit.
quasi hac exhibitione seruitii.
merito liber ee̾ deb̾et. ab annuali
seruitio. qͦd ꝓseqͥ nolebat. His gͦ
quindecim dieb expletis recede¬
bat. reclamante oꝑis p̃posito et sue¬
cẽ sente ei uota fidei & pactionis
iuolate. et uadis qualem dederat
ammonente. faber tamen non

Expanded text:
et modo hoc licentiam obtiet modo hoc licentiam obtinuisse dicitur, quia, cum daret, dedit dominam sanctam Mariam vadem suae regressionis citissimae et pactionis suae perficiendae: sic ergo vade adscreditato dimissus est. Tum vero qualem reliquerat pro se vadem parum memor, ultra exspectatum moratus cum ei placuit reversus est, utpote qui renuntiaturus se nolle pro tali pretio, id est sexaginta solidorum toto anno servire. Tum vero is qui praeerat operi, cum quo et pactionem fecerat, arguens eum mendacii et admonens eum poenae quae posset eum juste consequi, quia non erat mentitus hominibus, sed Deo et sanctae Mariae: per quindecim dies se ibidem gratis operari promisit, quasi hac exhibitione servitii merito liber esse deberet ab annuali servitio quod prosequi nolebat. His ergo quindecim diebus expletis, recedebat reclamante operis praeposito, et succensente ei vota fidei et pactionis violatae, et vadis quam dederat admonente. Faber tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
centib se fecit miracłm. quȩ in
tota uita sua circumferens tan¬
tam dei miscdiam. testimoniũ grẽ
diuine publice exhibuit. Uidimꝰ
eam et nos & in restauratione
beneficii innullo prorsus detri¬
mentũ paciebat᷑. s similis erat car¬
ni reliquȩ caro recens. nisi quia
diligent̃ intuentib lucidior ui¬
debat᷑. frdor gͥ feruensq fides
popłoꝵ ñ erubescebat nasum
et ora ipsius osculari: quasi qͦd
mͦ recent̾ manib ipsius dei esset¬
de pago laudunensi con¬
uentionẽ fecerat annuã. ut ibi¬
dem suessione remanens utensilia¬
mationũ reficeret. et
qͦd sui ee̾t officũ¬
iuberet᷑ toto anno ex¬
pleret. Postea uͦ peniten¬
tia ductus. circũuentũ
inp̃cii pactione se esti¬
mans: ꝓposita occasio¬
ne domus sue & famili¬
ole uisende & disponen¬
de. ñ tam̃ tacita quod
eum angebat querelade
p̃cio: domũ regreditur.
quasi statim reu̾surus
& leue aut graue quod
pepigerat ꝓsecuturus.

Expanded text:
centibus se fecit miraculum, quae in centibus se fecit miraculum, quae in tota vita sua circumferens tantam Dei misericordiam, testimonium divinae gratiae publice exhibuit? Vidimus eam et nos, et in restauratione beneficii in nullo prorsus detrimentum patiebatur, sed similis erat carni reliquae caro recens, nisi quia diligenter intuentibus lucidior videbatur. Ardor igitur fervensque fides populorum non erubescebat nasum et ora ejus osculari, quasi quod modo recenter manibus ipsius Dei essetde pago Laudunensi conventionem fuerat annuam ut ibidem Suessione remanens utensiliamateronum reficeret, et quod sui esset officjuberetur toto anno expleret; postea vero poenitentia ductus, circumventum in pretii pactione se aestimans, proposita occasione domus suae et familiae visendae et disponendae, non tamen tacita, quod eum angebat querela de pretio, domum regreditur, quasi statim reversurus, et leve aut grave quod pepigerat prosecuturus;
Abbreviated transcription (Latin):
uernale querit᷑. Tunc
sensit laxatũ fluitare
panniculũ. quẽ ori suo
obdid̾at. Quem dum
restringere. sursumq
reducere nicit᷑. & parũ ꝑficit:
coacta est. circumiacentium
implorare auxilium. Dumq
morant᷑ somno uel frigore tar¬
di: illa nichilominꝰ queritur
lucernã accendi. et auxiliuni sͥ
ferri. Cum interĩ sensit carnẽ
sub digitis & pannicło pressa
mollescere. & nesciebat quia ca¬
ro est nasi &e labui reformati. S
dum sepius reducit pannũ sepiꝰ
q ꝑidem attrectat creat᷑am
nouit plasmatam: ds̃ inquit
& scã maria adiuua: ds̃ sancta
adiuua. Ad quã uocem tͣbati
& exciti maturiꝰ inferunt lucẽ.
Tunc uͦ nouũ plasma pignꝰq
reduuiue resurrectionis innaso
& in labio eiꝰ reformatis. stupent
cȩlebratũ. Et fit gaudiũ qͣsi
reduce uita ex mortuis.I ncstino
candelam ꝓ gr̃arũ actione ob¬
latura ꝓficiscit᷑ ad urbẽ quam
in aliis uotis destinauerat. Qͥ a
nurũ situnc recens recognos¬

Expanded text:
vernale queritur. Tunc vernale queritur. Tunc sensit laxatum fluitare panniculum quem ori suo obdiderat, quem dum restringere sursumque reducere nititur et parum proficit: coacta est circumjacentium implorare auxilium, dumque morantur somno vel frigore tardi, illa nihilominus quaerit lucernam accendi et auxilium sibi ferri. Cum interim sensit carnem sub digitis et panniculo pressam indolescere, et nesciebat quia caro est nasi et labii reformati; sed dum saepius reducit pannum, saepiusque per idem attrectat creaturam noviter plasmatam: Deus, inquit, et sancta Maria, adjuva, Deus, sancta Ad quam vocem turbati et excitati, maturius inferunt lumen; tunc vero novum plasma pignusque redivivae resurrectionis in naso et in labio ejus deformi stupent celebratum, et fit gaudium quasi reduce vita ex mortuis. In crastino candelam pro gratiarum actione oblatura, proficiscitur ad urbem quam in aliis votis destinaverat. Quid mirum si tunc recens recognos
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ madenti pannicło uelare.
Nec tali amiculo uix aliqͥd
ꝓfecit. qͦ excusare odiũ
& nauseã uł beneficio
humilnitatis & cõsangui¬
nitatis ualeret. Quid
faceret qͦ se cõferret: aqͦꝵ
cõuersatione ñ abiceret᷑.
quȩ suoꝵ etiã domesticoꝵ
odio et maledictis iam
resꝑgebat᷑: Sie gͦ omni
neccessitate circumclusa.
omni humana ope desꝑa¬
ta: utilius subit cõsiliũ.
et copiosius occurrit au¬
xiliũ. Et iam frigescen¬
reuocans: culpat se ip¬
sam qͦd uelut immemor
prioris beneficii. copiosã
post habuerit. R edi¬
uiua gͥ fide & spe ue¬
lut armis accincta: in
crastino iterum parat.
ꝓficisci. ad memoriam
beate & gloriose uirgi¬
nis que est murbe sues¬
sonica. Confecta itaq
ꝓ sua pauꝑtate cande¬
la quã offerret: itum
est dormitũ. Eadem
nocte maturiꝰ euigilans.
& sollicita quã citius
elucesceret: memor
sponsionis sue ac ꝓposi¬
ti. nimiũ ꝓlixas noctes
ut pote ante eqͥnoctiũ

Expanded text:
faciem madenti panniculo velare, faciem madenti panniculo velare, nec tali adminiculo vix aliquid profecit, quo excusare odium et nauseam vel beneficio humanitatis et consanguinitatis valeret. Quid faceret, quo se conferret, a quorum conversatione non abjiceretur, quae suorum etiam domesticorum odio, maledictis jam respergebatur? Sic ergo omni necessitate circumclusa, omni humana ope desperata, utilius subit consilium et copiosius occurrit auxilium, et jam frigescrevocans, culpat se ipsam velut immemor prioris beneficii copiosam iposthabuerit. Rediviva igitur fide et spe velut armis accincta, in crastino iterum parat proficisci ad memoriam beatae et gloriosae Virginis quae est in urbe Suessonica. Confecta itaque pro sua paupertate candela quam offerret iterum est dormitum. Eadem nocte maturius evigilans, et sollicita quam citius elucesceret, memor sponsionis suae ac propositi, nimium prolixas noctes, utpote ante aequinoctium
Abbreviated transcription (Latin):
diemalis gr̃ẽ ꝑ eandẽ matrẽ mi¬
sericordiȩ. Inuaserat enĩ idem
te. &. iam cũ horrore intuentiũ.
qͥcqͥd carnulente cartilaginis
in naso eiꝰ ꝓminebat. & labium
suꝑius qͦd naso subiacet. usq
ad maxillares & gingiuas
molares erat. ignis cabificus
depopulans turbatierat. Qͥ d
plura: Miscdiam postulauit
& optinuit: et extinctus ẽ. a facie
eiꝰ uastator ignis.S quia gene¬
rale erat et publicũ. quasi minus
miracłm conputat᷑. Nam maiora
se quunt᷑ & uirtus inusitata. ine¬
adem ꝑsona celebrata. Interim
licet beneficio gr̃e caruerit tan¬
to dolore: ñ tam̃ euasit uisionis
horrore. miscđiam et iudicium
tuũ circumferens dñe. Omni gͦ
occursanti iam molesta et odio¬
sa fiebat. & coacta ẽ. redire ad
suos. ut grã cõsanguinitatis tẽ¬
peraret importabilẽ eiꝰ cõuersati¬
onẽ. S & hoc mͦ parum ꝓfecit.
Om̃ib erat grauis aduidendũ.
Conpulsa ẽ. p̃ter oculos totã

Expanded text:
dicinalis gratiae per eamdem matrem midicinalis gratiae per eamdem matrem misericordiae. Invaserat enim idem ris, et jam cum horrore intuentium quidquid carnulentae cartilaginis in naso ejus prominebat, et labium superius quod naso subjacet usque ad maxillares et gengivas molares erat, ignis tabificus depopulans turpaverat. Quid plura? Misericordiam postulavit et obtinuit, et exstinctus est a facie ejus vastator ignis: sed quia generale erat et publicum quasi minus miraculum computatur, nam majora sequuntur et virtus inusitata in eadem persona celebrata. Interim licet beneficio gratiae caruerit tanto dolore, non tamen evasit visionis honorem, misericordiam et judicium tuum circumferens, Domine. Omni ergo occursanti jam molesta et odiosa fiebat et coacta est redire ad suos, ut gratia consanguinitatis temperaret importabilem ejus conversationem, sed et hoc modo parum profecit, omnibus erat gravis ad videndum. Compulsa est ergo praeter oculos totam
Abbreviated transcription (Latin):
Corporalia qͥ uolunt
ad mirent᷑. ut uere iꝰcũ
est miracła. Nos uero
gramtuã magis ad¬
miram᷑ dñe inpeccato¬
rib tuo pauore cõterri¬
tis. et ad deuotã peni¬
tentiã conũsis .&. d̃e
montimenco quasi susci¬
tatis .&. ob memoriam
gr̃e. ñ ingratis lacͥmis
et humilitate in tuo a¬
more feruentib. hec
sunt miracula nostra
que p̃eipue cordist̃ nob̾.
P his glorificamꝰ te dñe
ih̾u. laudamus et adora¬
mus. qr iste est cotus fruc¬
tus qͥ ꝑmanet inuitam
et̾nã. pietas & humilitas
que uite feruescunt: De
femina q̃ nasũ recuꝑauit:
num refero miracłin euius
simile utrũ legerun audi¬
tum aut uisũ inp̃t̾itis scłis nescio.
Mulier que dã nomine gundra¬
da uirũ habens nomine theode¬
ricũ. cõmanens in riparia ultra
axone fluuiũ. qͥ p̃ter labit᷑ urbẽ
inriparia suessonicã. de ulla qͤ
depascebat. uenerat adeccliam
beate et gloriose semꝑq uirgi¬
nis mariȩ genitricis dei & dñi
nr̃i iħu xp̃i. opem flagitaus me¬

Expanded text:
Corporalia qui volunt admirentur, ut vere justum est, miracula; nos vero gratiam tuam magis admiramur, Domine, in peccatoribus tuo pavore conterritis, et ad devotam poenitentiam conversis, et de monumento quasi suscitatis, et ob memoriam gratiae non ingratis lacrymis et humilitate in tuo amore ferventibus. Haec sunt miracula nostra quae praecipue cordi sunt nobis, pro his glorificamus te, Domine Jesu, laudamus et adoramus, quia iste totus fructus qui permanet in vitam aeternam, pietas et humilitas quae in te fervescunt. VII. De femina quae nasum recuperavit. num refero miraculum, cujus simile utrum legerim auditum aut visum in praeteritis saeculis, nescio. Mulier quaedam nomine Gundrada virum habens nomine Theodoricum, commanens in riparia ultra Axonam fluvium quae praeterlabitur urbem Suessonicam, de villa quae depascebat, venerat ad ecclesiam Beatae et gloriosae semperque Virginis Mariae Genitricis Dei et Domiristi, opem flagitans me
Abbreviated transcription (Latin):
excessui adeas ꝓducturam. Illa uero
caritatis conscia. s criminatricẽ
suã metuens. inmo laudabilis
tam furiose dilectionis cõticuit.
Et de mat̾ia extinctoꝵ omnino
uictos nos eẽ fatem᷑. ꝙ non credo
ullũ hominẽ posse referre nisi hoc
tantũ quia fama tam copiose gr̃ȩ
excibat om̃s usq acilictora oeceam.
et ripas reni. et qͦcqͦt ueniebant sa¬
nabant᷑: Quanta deuotio popłi:
e popłi uͦ deuotione et de con¬
cur su et frequentia innume¬
rabili uiroꝵ ac mulierũ. diuitũ &
pauꝑum. senum iuuenũ pueroꝵ
qͥs auderet uel inchoare narratio¬
nem: Quis teneras et delicatas
ꝑsonas. ñ solũ uirorum
s etiã adolescentularũ.
duratis pedib inpacien¬
tia frigoris & uiarum.
suꝑato rigore hyemali
& asꝑitate itineris posset
referre. que seruatam
mundo tenerã carnem
secandã frigori et eruen¬
candã. idẽ. sacrificiũ deo
deuotũ obtulerunt:
Quid eras dñe incordib
earum. qͣntus ardor.

Expanded text:
excessu ad eas producturam. Illa vero excessu ad eas producturam. Illa vero charitatis conscia, sed criminatricem suam metuens, imo laudabilis tam furiosae dilectionis conticuit, et de materia exstinctorum omnino victos nos esse fatemur, quia non credo ullum hominem posse referre nisi hoc tantum, quia fama tam copiosae gratiae excitabat omnes usque ad littora Oceani, et ripas Rheni, et quotquot veniebant sanabantur. VI. Quanta devotio populi. De populi vero devotione et de concursu et reverentia innumerabili virorum ac mulierum, divitum et pauperum, senum, juvenum, puerorum, quis auderet vel inchoare narrationem? Quis teneras et delicatas personas non solum virorum, sed etiam adolescentularum, duratis pedibus, in patientia frigoris et viarum, superato rigore hiemali et asperitate itineris posset referre, quae servatam mundo teneram carnem secandam frigori et cruentandam idem sacrificium Deo devotum obtulerunt? Quid erat, Domine, in cordibus earum, quantus ardor,
Abbreviated transcription (Latin):
ti modulata suauitate.
a degentib ineccłia cre¬
berrime ꝑsonabant. et
ad domos suas cenãq
iam concesserant. nec
lacrimas nec p̃conia
laudum continere pocerant.
&d multa : Intra quindecim di¬
es nominati ad notati sunt cen¬
tum & tres ab hoc igne restincti.
et tres puelle distortis m̃bris que
aduenerant. ad sanitatis grãm
restitute: De fellis fugantibꝰ caligi
e cenebrosa caligine ꝑ noc¬
tem eodẽ tempore. & stel¬
lis mire magnituinis eandẽ
caliginẽ ultra eccłiã ꝑsequentib
& fugantib plurimi se udisse
asleuerabant: De illa que mo¬
& inhis dieb: ꝑsingulos de ioc¬
co circumlato benedice bant᷑¬
& osculabant᷑ illum. Cũ una
de his que sanitatẽ receꝑant.
dum oscula figit: nino ardore
tidei suecenla dentib artipitt.¬
Qua indignatione ꝑmota gestatrix
et custos eiꝰdem socci. stomachan¬
do cepit in illã tanti criminis in
uehi. & culꝑare acrit̃ quod hoc
ausa fuerit. nec ulteriꝰ ꝓ huiꝰ modi

Expanded text:
ti modulata suavitate ti modulata suavitate a degentibus in ecclesia creberrime personabant; et qui ad domos suas coenamque jam concesserant nec lacrymas nec praeconia laudum continere poterant. Quid multa? Intra quindecim dies nominatim advocati sunt centum et tres ab hoc igne restincti, et tres puellae distortis membris quae advenerant ad sanitatis gratiam restitutae. IV. De stellis fugantibus caliginem. De tenebrosa caligine per noctem eodem tempore, et stellis mirae magnitudinis eamdem caliginem ultra ecclesiam persequentibus et fugantibus, plurimi se vidisse asseverant. V. De illa quae met in his diebus per singulos de socco circumlato benedicebantur et osculabantur illum. Cum una de his quae sanitatem acceperant, dum oscula figit, nimio ardore fidei succensa dentibus arripuitqua indignatione permota gestatrix et custos ejusdem socci, stomachando coepit in illam tanti criminis ream invehi, et culpare acriter quod hoc ausa fuerit, nec ulterius pro hujusmodi