comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dia forme atq pndicicie ⁊ si turpis insant ꝓpe gaudendũ est
tu umꝙͣ aliis fec̾is uñ hoc t̾ fieri nũc ab alio dignũ sit Inusta
enĩ atq Impudens est q̃rela q pati quid fec̾it indignãtis/ Et ab
alio exptare qd feceris, lex moralis iubet scm̃ adeo dognna est ut¬
Ilud ꝓphami etꝭ cogente sine gͣuitate atq eq̾tate landau̾int Sed
mortalis petulencie licenͣ legũ salubriũ obrogat̾x / õẽ rer fag:
⁊ si quis in illas oculũ deflex̾it insamãt. ¶ Sĩc seuerus aliis sic
in dulgens sibi sic imiquꝰ rerũ arbit᷑ quisq est. Do Cõngalis mn
fides frangit᷑. Re Uide ne tu hanc aliis nõ maritis tñ s uxori
tue fregeris nã sunt qui ab uxori exigũt qd̾ nõ prestãt, qui
lascunã suã titulo urbanitatis excusẽt alienã ut gͣnissim̃ scelus
seuerissime pugnẽtes qui cũcta sibi cũ ꝑimẜuit cũcta aliis negẽt
Iniquissim iudices qui de pudici᷑ iudicent impudici impugne pas¬

Expanded text:
dia forme, atque pudicitie. Nam si turpis insaniat, prope gaudendum est: tu unquam alii feceris, unde hoc tibi fieri nunc ab alio dignum sit. Iniusta enim atque impudens est querela pati quod fecerit indignantis; et ab alio expectare, alteri quod feceris, lex moralis iubet, et facere illud prophani etiam cogente sententie gravitate atque equitate laudaverint. Sed mortalis petulantie licentia, legum salubrium abrogatrix, omne fas et si quis in illas oculum deflexit insaniant: sic severus aliis, sic indulgens sibi, sic iniquus rerum arbiter quisque est. Coniugalis michi fides frangitur. Vide ne tu hanc aliis, non maritis tantum sed uxori tue fregeris. Nam sunt qui ab uxore exigunt quod non prestant; qui lasciviam suam titulo urbanitatis excusent, alienam ut gravissimum scelus severissime punientes; qui cuncta sibi permiserint, cuncta negent iniquissimi iudices; qui de pudicitia iudicent impudici, impune pas
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quo uirtꝰ ⁊ honeste cure ħitant int̾ quas affixã p̾cordiis frĩs yma¬
gniẽ esse nec mors ipa uetuerit sic nec fr̾ tibi ꝑditus nec tu solus.
sese oculis ingerant nesciendi aidũ ingemũ rũpunt ⁊ obliuui¬
scendi cupidã memoriã interpellãt/ ⁊ młta in dies fert uita hom̃i
Misi amicũ. R Si ut dibes in amicõ uirtutẽ amasti illa nõ
unre uincit uirtꝰ ipã uero millo remĩcitur R Amitorũ recordaͦ.

Expanded text:
cum quo virtus et honestas habitant, inter quas affixam precordiis fratris imaginem esse, nec mors ipsa vetuerit. Sic nec frater tuus perditus, nec tu solus.sese oculis ingerunt, et nesciendi avidum ingenium irrumpunt, et obliviscendi cupidam memoriam interpellant, et multa in dies fert vita homimisi amicum. Si ut debes, in amico virtutem amasti, illa ceromne vincit virtus, ipsa vero nulla re vincit
Abbreviated transcription (Latin):
Ri uide ne qd̾ młti facĩt uiciũ tuũ alt̾i obitias multe uii uiro
filiũ pareret si fecunda ẽẽt quarũdã partus fecunditatẽ odiosã et
sterilitatẽ fecit optabilem /. De filia delicata / Cͫ 22¬
D
flectũtur de Lautas dapes uestes illi molles ac fulgidas amilos
⁊ armillas detrahe ⁊ ꝙquid est aliud quo ⁊ ip̃a sibi placet ⁊ placẽ
aliis studet Re Obite illi domestitas curas, pensa acus ⁊ colos et
si quid est oꝑis qd suaues ⁊ manus molles in callũ duret seduc
eã a spectatulis a ppłi ꝯcursu festiuis etiã dieb illã domi cõture.
nllu bagis aut discolis cogitatib tp̃s linque Occupatõ ⁊ nicul
Adhuc testis castꝰ carꝰ et uerecũdus friquẽs ãmonitio dulces mine
⁊ siq̃ñ res exigat aspere. Re Hec sũt castitatis adu̾sus impudiᵃ
sero ⁊ uertes qui insultãtes aĩs ocioso passiões arceãt iugressas¬
beat impossibile hõi tantꝰ est eñ impetus tãꝙͣ effrenis ut ꝙͣ eum

Expanded text:
 Vide ne, quod multi faciunt, vitium tuum alteri obicias. Multe uni viro filium pareret, si fecunda esset? Quarundam partus fecunditatem odiosam, et sterilitatem fecit optabilem. Non tulisset d . Lautas dapes et vestes illi molles ac fulgidas, anulosque et armillas detrahe, et quicquid est aliud, quo et ipsa sibi placeat et placere aliis studeat. Obice illi domesticas curas, pensa, acus et colos, et si quid est operis, quod suaves ac molles manus in callum duret, seduc eam a spectaculis, a concursu populi. Festis etiam diebus illam domi contine, nullum vagis ac discolis cogitantibus tempus linque, occupatio, et labAd hec testis carus ac verendus frequens admonitio, dulces mine et si quando res exigat aspere. He sunt castitatis adversus impudicitiam sere ac vectes, qui et insultantes otioso animo passiones arceabeat, impossibile homini. Tantus est enim impetus tanque effrenis, ut contra eum
Abbreviated transcription (Latin):
regi tentũ quĩdecim regi ꝑsorũ artuxersi septingenti autẽ
erotlino regi arabũ quoꝵ fiducia fires hosciũ alt̾ius aggͥsus
lancis s uirtu . adornabat lares ⁊ uictu tenui amplã famliam
nut̾ebat qdq ml̃ti reges mesti fatĩt ⁊ q̃ruli letꝰ ille ꝑ eqͣni¬
mis faciebat nõ enĩ fortuãm appetitii si fortũe equailãt ap¬
excellãt põposius hoc est stultius uiuñt suus cuiq modus sua
est mẽsura nec certe melior qͦ maior E bene fit ut in tugurio
sepe letes uideas mestos in regia nõ est oĩm una capacitas ses
est in fine laboriosius nͭ. qd̾ tot in cũs linquat aculeos an nõ legis
apud flacũ ut il sine magno uita labore dedit mortalib an nõ
auidis ꝙ et poeta alius nõ elegant̾ ac in parte luperit sit q̃ ait

Expanded text:
regi, centum quindecim regi Persarum Artaxerxi, Septingenti autem Erothinio regi Arabum, quorum fiducia, fines hostium alternis aggressus is sed virtutibus adornabat lares, et victu tenui amplam familiam nutriebat. Quodque multi reges mesti faciunt et queruli, letus ille et equanimis faciebat. Non enim fortunam appetitui, sed fortune equaverat apexcellant: pomposius, hoc est stultius vivunt. Suus cuique vivendi modus, sua est mensura: nec idcirco melior quo maior. Unde fit ut in tugurio sepe letos videas, mestos in regia. Non est omnium una capacitas, sed est in fine laboriosus, nichil quod tot in animis linquat aculeos. An non legis apud Flaccum: nil sine magno vita labore dedit mortalibus? An non audis, quid Poeta alius non ineleganter, hac in parte, luserit? cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
prestim quoꝵ media est itidẽ fortuã nam suꝑbis poten᷑. fuistra lex
ponit᷑. uolinntas libido impetus ira hee potẽtis insolenᶜ. leges sũt.
Oñe ulcus ferio rescindendũ putãt multa stͥ autẽ que non ferio
egrant sed fomẽtis T Impudica est uxor. de Si pati eligis etas
fortassis illã franget ⁊ labor ⁊ filii ⁊ morbi ⁊⁊ rei familiaris ãgustiã.
quibusdã fremũ utile pudor fuit. Ne Si infanus abiit oꝑta ne re¬
pudoꝵ ⁊ impudice fuit᷑ tui pẽ uitã procul agere peꝑcit ucłis erubuit
pñtiã tuã sic impudentiã potes accusare nõ fugã malles ne tuũ¬

Expanded text:
presertim quorum media itidem est fortuna. Nam superbis potentibus frustra lex ponitur, voluntas, libido, ira, impetus, he potentis insolentie leges sunt. Omne vulnus ferro rescindendum putant, multa sunt autem que non ferro egeant, sed fomentis. Impudica est uxor. Si pari eligis, etas fortassis illam franget, et labor et filii, et morbi et rei familiaris angustia, quibusdam frenum utile pudor fuit. Uxor infamis abiit. Opta ne repudor impudice fuit, turpem vitam procul agere, pepercit oculis erubuitque presentiam tuam, impudicitiam potes accusare, non fugam. Feda u
Abbreviated transcription (Latin):
peti ͦ gande gͦ. cuiꝰ ꝯq potius culpã ẽẽ ꝙͣ tuã. D unde nõ merui¬
pudendã repulsã tuli. Re Multi se magna m̾itos putãt q̃ͥ pẽitus
¶ Pudendũ il pret̾ culpã quẽ pudorẽ tibi inferre potuit qui tui nõ
Tu uero ut indigna̾nes mlłtas ac dolorẽ refugias repulsaꝵ disce
optare possibilia ⁊ honesta ⁊ nõ assequi uelle ꝙqd incõsultꝰ ⁊ mexple.
A Quociẽs indigni dignissinuis p̃ferunt᷑. alienaꝵ seuerior suaꝵ
q̃sq fanorabłis rerũ iudex mlłti se indignos dicũt pana credunt.
pensẽtur munia fortue lantes equabũtur p te uno fortue stilũ puᶜᵘ
Nuistũ dñm patit᷑. res pu. de Fortassis. Ctͫ 27 ͫ¬

Expanded text:
petitio: gaude cuiuscunque potius culpam esse quam tuam. Unde non meruipetitio: gaude cuiuscunque potius culpam esse quam tuam. Unde non merui repulsam tuli. Multi se magna meritos putant. Unde penitus  Pudendum nichil preter culpam. Quem pudorem tibi inferre potuit, quod tui notu vero ut indignationes multas ac dolorem fugias repulsarum, disce optare possibilia et honesta, non assequi velle quicquid inconsultus et inexplebilis et quotiens indignos indignissimi iudicant, alienarum severior, suarum quisque favorabilis rerum iudex. Multi se indignos dicunt, pauci creduntpensentur munera, fortune lances equabuntur, sed vos illas Iniustum dominum patitur Respublica. Sed fortassis id mer
Abbreviated transcription (Latin):
loĩm blanditie ⁊ uanitas sufficit promisisso quere aliũ qui ꝓmissum
Impleat nõ pt̾ unꝰ om̃ia face̾ fecit hoc ꝓmissor ut int̾rm eũ diliges.¬
Re Duaꝵ cupidiᵃ q̃ potentior q̃ tenet ꝙͣ que posat. R O quot
nre dacii uene partũ extimaret Sepe autẽ qui diuites sũt uerborũ
AEpulsam passus indignor. Q Uis ne h. quetũq popost̾is
Padipisci ita ut negari tͥ nichil possit uide nõ intolerande
suꝑbia sit hoc uelle. ¶Memĩsse magm põpei decuisset quo nescio
an maror uinꝙ̃ fuit/ de quo tñ sc̃ptũ est / Quecũq dari noluit bolut¬
sibi posse negari ꝙͣml̃ta cesarib supͣ huanã magnitudinẽ sũmo
R Demq ꝙͣml̃ta de cotidie deus poscit ab hoĩe nuilliꝰ rei indigens
nec impetrat. D Non possũ equo ar̃o eam patis Re Cur petendi t̾
arrogas licẽtiã ⁊ negãdi aliis eripis libertatẽ sepe indigna petiͦ
dignã repulse prebuit mat̾iam sepe ⁊ petẽti repulsa utilis fuit cui

Expanded text:
 aliquis promisit: sufficit promisisse; quere alium qui promissum impleat: non potest unus omnia facere. Fecit hoc promissor, ut eum interim diligerum cupiditatum, potentior est que tenet, quam que poscit. O quot mendacii bene partum extimaret. Sepe autem qui divites sunt verborum, Repulsam passus indignor. Vis ne igitur quecunque poposceris adipisci, ita ut negari tibi nichil possit? Vide ne intolerande superbie sit hoc velle. Meminisse Magni Pompei decuerat, quo nescio an quis maior umquam fuit, de quo tamen scriptum est: Queque dari voluit, voluisibi posse negari. Quam multa Cesaribus, supra humanam magnitudinem summo Denique quam multa quotidie Deus poscit ab homine nullius rei indigens, nec impetrat? Non possum equo animo repulsam pati. Cur petendi tibi arrogas licentiam, et negandi aliis carpis libertatem? Quid quod sepe indigna petitio, dignam repulse prebuit materiam? Quid quod sepe etiam petenti repulsa utilis fuit, cui
Abbreviated transcription (Latin):
intestiã disc̾imĩa Ae Si cracta int ignoscito ⁊ si libens uno
actu duplex t̾ q̃rit᷑ uindicta nã ⁊ adultera suũ ad tortorẽ abiit
⁊ ille tuũ uirus suã trãstulit in domũ qualẽ enĩ mecho speret
c̾nitis a tergo oculos habetis ceca frons est hoc genꝰ Iniudre
bis accidit menelao. Te uxore Impudica Cͫ iͫ¬
inpudica uxor domi est inͣ. AMallẽ rapta ẽẽt aut ĩpor¬
tuna moribq asperis potiꝰ ꝙͣ lascuus ac tirrpib. fetenda tñ

Expanded text:
ta uxor abiit. Si coacta ivit, ignoscito; at si volens, uno actu duplex tibi queritur vindicta. Nam et adultera suum ad raptorem abiit, et ille, tuum virus, suam transtulit in domum. Qualem enim mecho speret, i post factum cernitis, a tergo oculos habetis, ceca frons est. Rapta ebis accidit Menelao. 21 DE IMPUDICA UXORE Impudica uxor domi est michi. Mallem rapta esset, aut etiam importuna moribusque asperis, potius quam lascivis ac turpibus. Ferenda tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nã si tempꝰ qd maluerĩ deo tuo nõ dicã donas s restitius qd̾ sine
nõ gerit᷑ pretate ingẽs atq mextimable luc ͫ scio pro parui enim̃
tpĩs impendio et̾ntatẽ queris quis umꝙͣ mercator ꝑmitõe tam
auaricie diximꝰ om̃s uelãtarie nilla est uiolenta qd̵ ⁊ sano patet
iact̾a que per neglĩam uenit. ¶ut amittã tp̃s mesta mcͣitas
me cogit. R Capio quid rei sit nã si te hostis in unicłis simors
tus qͥ maxĩe in ex statu ennẽnt atq effulgẽt quib in curis tp̃s
in taurũ phalaridis int̾ire possũt ⁊ in crucẽ theodori cerenensis
ascend̾e̾. Re Sic quoq te uerteris in te unũ amissi tpĩs culpa
reflectit᷑. s nos ex more n᷑am accusates ꝙ uoluble ep̃s fecit in¬

Expanded text:
as sed restituis, quod sine vera non geritur pietate, ingens atque inextimabile lucrum scito. Pro parvo enim temporis impendio, eternitatem queris. Quis unquam mercator permutatione tam avaritie diximus; omnes voluntarie, nulla est violenta. Quod et sano patet iactura que per negligentiam venit”. Ut amittam tempus, mesta necessitas me cogit. Nondum capio quid rei sit. Nam si te hostis in vinculis habeattus, qui maxime in eo statu eminent atque effulgent; quibus enim curis in taurum Phalaridis introire possunt, et in crucem Theodori Cyrenensis ascendere. Sic quocunque verteris, in te unum omissi temporis culpa reflectitur. At vos ex more naturam accusantes, que volubile tempus fecit
Abbreviated transcription (Latin):
R Tolle mali mat̾iam malũ om̃e substuleris iimis opib modum
pone ꝙͥquid sp̃ẽ exinma inflãmare aĩos pt̃ uel abice uel absconde
si quid est quo carere nolis aut neq̃as modeste ute. Re Inmidiã quã
insolenͣ exasꝑat huilitas leuit / sũt que illã extinguãt essicatia qd̾
dc̃m est Iniidia solã miseriã carere / de alto socraticũ tñsum saciuis¬

Expanded text:
 malum omne sustuleris. Nimiis opibus modum pone; quicquid eximia specie inflammare animos potest, vel abice vel absconde. Si quid est quo carere nolis aut nequeas, modeste utere; invidiam quam insolentia exasperat, humilitas lenit. Sunt que illam extinguant, efficacia quidem, dictum est, miseriam solam invidia carere. De altero Socraticum i
Abbreviated transcription (Latin):
austitate insita seu arte quadã studĩoq adu̾sus id qd̾ uulgo ꝯcupiser
adhibito Nã ut mlti qui se bonos sic se malos fingent st̾ reꝑti quo
uel hũam fauoris pestilentiã uel inuisã bonoꝵ ep̃aliũ sarcinã decli¬
narẽt qd̵ ⁊ ambrosio lectũ est. Re Sepe error uiius mltis obstat
errorib sic errando discit᷑ dũq errasse sepe pudet ne fiłis iterũ
error obrepat occurrit᷑ laudasti immitum lnguã frena/ ¶ Dolor¬
iter ñ per deuia mlta cespitando ꝑuẽĩant Multosq ideo uoluptatis
seruos in Iuuentute uidimus qui uirtutis amici in semo euaserũt.¬

Expanded text:
austeritate insita, seu etiam arte quadam studioque adversus id quod vulgo concupiscitur adhibito. Nam ut multi qui se bonos, sic aliqui qui se malos fingerent sunt reperti, quo vel humani favoris pestilentem auram, vel invisam honorum temporalium sarcinam declinarent. Quod de Ambrosio lectum est. erroribus, dumque errasse semel pudet, ne similis iterum error obrepat occurritur. Laudasti incaute, linguam frena. Hoiter nisi per devia multa cespitando perveniant, multosque ideo voluptatis servos in iuventute vidimus, qui virtutis amici in senio evaserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
unicłis manꝰ soluat prodit uinctũ fuisse cũ euaseris laqueos
semper horpebis. De Abmissigne temporis. E
missionẽ tp̃is fleoe Esset hec eo iustior ꝙͣ suꝑior
etatẽ oẽm statũ oẽm sexũ innasit auaricia R Hoc tẽpus
iusta esse suꝑ p̃ciosissime rer amissionẽ q̃rimoniã  Necessitas¬
nõ cupiditas ep̃s extorquet Que est iusta que t̾ p̃ripiat qd
si ip̃m per se sensim defluit nõ utenti paulatĩq ꝯsũt᷑ nec
añ ppendit᷑ ꝙͣ cõsũptum est cũ q̃pele sonẽt sere ⁊ nuuitilis
fletͣ tp̃is amissio si silet᷑. culpa. R Quero it̾uum que nã
est hec tam uiolenta nc̾itas nͥ forte dñorũ negociis implicatus
tua negligis quasi nõ ad hoc te sola cupiditas ⁊ mexplebilis
parebis s hoc unus ĩmedicabile uenis infulsũ ⁊ per erroris uista¬
sparsũ sensũ hebetet ⁊ nõ solũ tp̃s s libertatẽ uitãq ip̃am non
senciẽtib eripuit. ¶ Q si forte nec tuis nec aliens cupiditu᷑.

Expanded text:
uit, manus solvat. Proderit vinctum fuisse cum evaseris: laqueos semper horrebis. 15 DE AMISSIONE TEMPORIS Temporis amissionem fleo. Esset hec eo iustior quam supertatem, omnem statum, omnem sexum invasit avaritia. Hec tempus iusta esset super pretiosissime rei amissione querimonia. Non michi cupiditas tempus sed ipsum per se sensim defluit, non utenti paulatimque consumitur, nec ante perpenditis quam consumptum est. Tum querele sonent sere et inutiles, fletur temporis amissim hec tam violenta necessitas? Nisi forte, dominorum negotiis implicitus, tua negligis, quasi vero non ad hec te sola cupiditas et inexplebilis parebis. Sed hoc virus immedicabile venis infusum et pererrans viscera, sensum hebetat, et non solum tempus, sed libertatem vitamque ipsam non sentientibus eripit. Quod si forte nec tuis nec alienis cupiditatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
spontaneis unicłis inuolue̾s bñ aut̾ h̃t ꝙ in caput errãtis
pena redidat erroris. ¶ Sentõ aut̾/ dilaͦ. te fefellit media ꝓ¬
in forib sunt. R itaq qd ñc stupetis si aperti esfet᷑ oculi
spe uelut ocłis clausis precipiciũ p̃teruecti uerbo placid uobis
esse uidemĩ/ ⁊ urbam pro alio ꝓmittẽtes qͣsi nõ uerba hec ⁊ pro¬
missa clandestina mox in publitũ erupt̾a tum̃lt q rerũ maxo ͤ
ꝓ si dicas de fuisse tp̃o ferende opis facultatẽ fuisse nundum
didisceras ot fallaͫrerũ oñm spes est Richil inueres qd̾ tam
ciebro fallat nil est tñ cui tam cupide credr̃ tam subdola tam
blanda est Ita se dulcit᷑ ac latent̾ insumat sic muite diuellit᷑.¬
D u admomo me addixi Re Credo oblitus illud tacetis
nulle telebre dociẽtũ uadimoiõ adesse noxam ⁊ int̾i ille¬

Expanded text:
spontaneis vinculis involveres? Bene autem habet quod in caput errantis pena redundat erroris. Sentio autem, dilatio te fefellit: media pin foribus sunt. Itaque spe velut oculis clausis, precipitium pretervecti, verbo placidi vobis esse videmini, urbani, pro alio promittentes, quasi non verba hec et promissa clandestina mox in publicum eruptura, tumultusque rerum maximos a non exigant. Quod si dicas defuisse in tempore ferende opis facultatem, fuisse autemissima rerum omnium spes est: nichil invenias quod tam crebro vos fallat: nichil est tamen cui tam cupide credatis, tam subdola et tam blanda est; ita se dulciter ac latenter insinuat, sic invita divellitur. Vadimonio me addixi. Credo oblitus illud Thaletis Milesii celebre documentum: vadimonio adesse noxam, et
Abbreviated transcription (Latin):
cũ forcipib ⁊ malleia ⁊ incude que aratorũ cũ scina ⁊ uoniere
¶ Sed quid singlãtim ago nillã mechanicarũ difficultaᵈ . suis uacat
Relique uero ut qͣuid̃ uoce dulcedinis sic latẽtis amaritu ͫ multum
h̾ut mlq eorũ que etiã delectãt sine lite agit᷑ Iam q̃ infantiũ
bella cũ lapsib que puorũ rixa cũ bris amarissĩe sc̃ien qd dulcit᷑¬
metãt que nã insuꝑ adolescentiũ lis cũ uoluꝑͤ. ¶ Dica uerui̾is
ymo ꝙpta secũ lis affectim̃qr colłisio. ¶ Cũ uolup. enĩ nulla
lis penitꝰ s assensus est onii lite funestior. Credo milli exportꝰ
hoii gm etati plus litigii esse plus mext̾cabilis laboriosiq nego.
nullos hom̃i tam letos uideri nullos ẽẽ tã miseros aut tã mestos.
¶ Quãta uite pła ꝙͣ expedit satagẽtis anxietas qd demq illud

Expanded text:
cum forcipibus, cum incude? Que aratorum cum stiva, cum vomere, ? Sed quid singillatim ago? Nulla mechanicarum difficultatibus suis vacat. Relique vero, ut quiddam note dulcedinis, sic latentis amaritudinis multum habent, nilque eorum etiam que delectant sine lite agitur. Iam que infantium bella cum lapsibus? Que puerorum rixa cum literis, amarissime serentscentium lis cum voluptatibus, dicam verius, immo quanta secum lis affectuumque collisio? cum voluptatibus enim nulla lis penitus, sed consensus est, omni lite funestior. Credo, expertus, nulli hominum generi, nulli etati plus litigii esse, plus inextricabilis laboriosique negotii, nullos hominum tam letos videri, nullos esse tam miseros aut tam mestos. Quanta vite plura quam expedit satagentis anxietas? Quod denique illud
Abbreviated transcription (Latin):
pater quõ inquit nems saculos om̃s plenos bideo at ille
apud te arena ue an peciũa pleni sunit. ¶ O mẽmorable dc̃tm
nisi ꝙ locũ ocupat atq an apud ple̾s male ⁊ imꝑbe operosa
apud pautos demũt fructuosa est. D Amisi peciũam quam
amabã. RTurpi amore relaxatus es nam amor peciuẽ
ꝙͣ ꝓpter mopiam periẽre. De uadimonio. Cͫ n2ͫ¬
debere ⁊ sure cõpedib agere ꝙͣ Iocũdũ sit tuo disces incõmodo
Duadem pro amico dedi me. Re Da post hͦ amicis egen᷑¬

Expanded text:
atus es? nonne sacculos omnes plenos video?” Ille apud te harenane an pecunia pleni sint?” Memorabile dictum, nisi quod locum occupat atque animum, apud plures male atque improbe operosa, apud paucos demum fructuosa est. Amisi pecuniam quam amabam. Turpi amore relaxatus es: nam amor pecunie ter inopiam periere. 14 DE VADIMONIO Vdebere, ac sine compedibus agere, quam iucundum sit tuo disces incommodo. Vadem pro amico dedi me. Da posthac amicis egen
Abbreviated transcription (Latin):
filio frẽs obuii fuerũt quorũ ilłe occ̾su hesit uestes atq habitũ
miratꝰ quale antea nõ uidisset / q̃suntq cuiꝰ essent eꝯͦ unde
⁊ młtos alios domi in stabulo substicisse dixerũt utrũq etiã
parentẽ młtiᵈ ͤ ac regio esse uestitũ. ¶ Magis ille magis ꝙ
uixq ip̃os parietes recognoscẽs / nec admirato iã simplici s
scupore plenus atq extasi thalamũ atq artulã festinꝰ adiit
ubi cũ exterius nnicħ mutatũ cerne̾t parũq aĩo cong̾ent / et
qm̃ festinaͦ. ampliꝰ nõ sinebat raptĩ arculã aperuit saculisꝙ
cõspectis solito more turgẽtib atq obstrusis iam securus abiit¬
exclamauit accurrit pat̾ ⁊ quid inq̾t rei est fili qͥd q̃reris
aut fles Amisi inqͥt peciũam quã multis q̃sitã uigiliis u¬

Expanded text:
su hesit, indumenta atque habitum miratus, qualem antea non vidisset, quesivitque cuius essent equi, unde ni patris esse, multosque alios domi in stabulo substitisse dixerunt, utrunque etiam parentem multiplici ac regio esse vestitu; magis ille magisque vix ipsos parietes recognoscens, nec admiratione iam simplici, sed stupore plenus atque extasi thalamum atque arculam festinus adiit, ubi cum exterius nil mutatum cerneret, parumper animo conquievit. Et festinatio amplius non sinebant, raptim arculam aperuit, sacculisque conspectis solito more turgentibus atque obstrusis, iam securus abiitexclamavit! Accurrit pater, et “quid inquit rei est, fili? Quid queris, aut quid fles?” “Amisi inquit ille pecuniam, quam multis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxim illi fame dampnũ sput᷑. ⁊ amissũ tp̃s int̾ leuia iiat᷑᷑
lente flent᷑. frẽs ꝑditi lentius parẽtes/ lentissie cõiiges/ sepe
amissa peciũa ueris R ⁊ S młta iam dicimꝰ de quo nũꝙͣ satis
constat errorib nͭ. silatum credit᷑ uel in sanũ. To Perdidi pe¬
amorẽ neq odiũ s frugalitat᷑̃ studiũ auaricieq fugã laudo
ut amare enĩ pusilli aĩ sic pati nõ posse aurũ infirmi est pa¬
uirtutẽ nõ inĩ reb esse s in ãs / nec amatorẽ peciue̾ nec osorem
s absentis contẽptorẽ pñtisq dispensatorẽ magnũ egregiũ¬

Expanded text:
 illi fame damnum spernitur, et amissum tempus inter levia numeratur. Lente flentur fratres perditi, lentius parentes, lentissime coniuges, sepe amissa pecunia veris. Sed multa iam diximus, de quo nunquam satis, obstat erroribus, vel simulatum creditur vel insanum. Perdidi peamorem neque odium, sed frugalitatis studium avaritieque fugam laudo. Ut amare enim pusilli animi, sic pati non posse aurum, infirmi est pavirtutem, non in rebus esse, sed in animis. Nec amatorem pecunie nec osorem, sed absentis contemptorem presentisque dispensatorem egregiu
Abbreviated transcription (Latin):
et parentũ ueri natorũ in mortib eiulatus ¶Adde ħiis fori
turbas ac screpitũ alt̾catõnes uendentiũ mercantiũ huic contẽp¬
tus huic uendentiũ iuramẽta adde ⁊ artificũ laborẽ uoce mltẽ¬
ciũ mestos cantꝰ hinic fidib lanas ac uellera cõglobata pulsãtiũ
In iocindã nuuisitã ⁊ telas pectius ꝓeruãtis huic folluĩ fabriliũ
raucos flatꝰ ⁊ acutos soiitꝰ malleorum quib scissa equis ꝑtib
uero Insensibiliũ rerũ genus attingã quid cũ ferro magnes lit̃
uel cũ magnete adamas quorũ ⁊ si tam litis occultõr lis aꝑtaẽ
dorit adu̾sus rigidũ s p̃nalidũ metallũ seu ꝙ cͦiⁱ sibi alto lapide¬

Expanded text:
et parentum veri natorum in mortibus eiulatus. Adde his fori turbas ac strepitum, altercationesque mercantium, et ementium hinc contemptus, hinc vendentium iuramenta. Adde hinc artificum laborem voce mulcentium mestos cantus, hinc fidibus lanas ac vellera conglobata pulsantium iniucundam musicam, et telas pectinis pererrantis, hinc follium fabrilium raucos flatus, et acutos sonitus malleorum, quibus scissa equis partib immune. Ut vero insensibilium rerum genus attingam, quid vel cum ferro magnes habet, vel cum magnete adamas? quorum etsi causa litis occultior, lis apertaderit adversus rigidum ac prevalidum metallum, seu quod i
Abbreviated transcription (Latin):
eus diuerte̾t młiebrit᷑ gloriabũda sua illi longo p̃trosissia
ostetasset ornamẽta gu̾osa uelut ad emlatõnes ꝓnocata colloqͥũ
de industa produxit donec a scolis filii eius remearẽt ꝑui tnĩc
qui magni post fuerũt uiri / quib illa cõspectis uersa in hespitã
ornamẽta inqt mea hec sũt p̃clare quidẽ ⁊ ut tãti prĩs silia

Expanded text:
e diverterat, muliebriter gloriabunda, sua illi longe pretiosissima ostentasset ornamenta, generosam velut ad emulationem provocata, colloquium de industria produxit, donec a scholis filii eius remearent parvi tunc pueri, qui magni post fuere viri; quibus illa conspectis versa in hospitam: “Ornamenta mea, inquit, hec sunt”, preclare quidem, et
Abbreviated transcription (Latin):
defesse sub t̾ram uiue per hystorias ac cursa. ¶ Et nũt tot exẽplis
tam claris ⁊ tam sac̾s obrutꝰ in tanta pudicicie riuna tot ꝓbris
Illustum cõcussã paululũ hũilioris cubieuli fidem defles. D Uxor
adult̾a est. Re Id nõnullis nutãde in meluis cã fuit qui maritali
cõpede liberari reiectoq graui fasce altius ire ceperũt quid te uetat
sepe pondus sepe comes ꝑedes expediᵘˢ retardauit Ibis ocuis qͦ qr
decren̾s solus uacuusq D Tuipitudĩe ux̾ infamor. R Ex aliẽs

Expanded text:
defosse sub terra vive, per historias occursabunt. I nunc, tot exemplis et tam claris et sacris obrutus, in tanta pudicitie ruina, tot probris illustrium, concussam paululum humilioribus cubiculi fidem defle. Uxor adultera est. In nonnullis mutande in melius vite causa fuit, qui, maritali compede liberati, reiectoque gravi fasce, ire altius ceperunt, quid te vetat Sepe et pondus, sepe et comes pedes expeditissimos retardaverit. Ibis ocius quocunque decreveris solus ac vacuus. Turpitudine uxoris infamor. Ex alieno
Abbreviated transcription (Latin):
sacra deorũ fictilib agi solẽ memĩsset ur̃be an sera cc̃d eã turpes
ultĩa ⁊ laborũ terimꝰ hũanoꝵ in quos usus ocl̃oꝵ stupor ac mẽciũ
obsceno nilla aptior ẽẽt iorisio si ab hõie sane mẽtis id fieret
nũc preclaras optãdasq diuicias qͥs audeat negare q̃ se ferro
aut sceleri peti uoluit dũ sic sprete opt̃is sit pessims aspc̃a
insolen. certe qsquis illũ cogitãs se uirtute uallau̾it in ip̃a pau¬
ꝑtate ditissimꝰ nulli q egẽs opes regias nõ reqͥret R. S ut¬
aĩo mopi ac derecto nulle sufficiũt opes sic diuiti atq erecto
nilla sufficit pauꝑtas / nẽpe ille aliene intit̾ hic ꝓpͥo fidit/ edi¬
s ut sũmis ex opib ad mopia ext̾mã sic ã pauꝑͭ. ultĩa ad diui¬
suscepit ⁊ regnũ/ Sextꝰ ex huilia utq aliq̃ crediderũt de ẜ̾uil
fortuã ad ip̃iꝰ regni culmẽ est euectꝰ nͨ alexͬ. p̾amde nec trri
illius int̾ ꝓsarũ reges famosissimi opulentõra pͥmordia/ ã aliã

Expanded text:
sacra fictilibus agi solere meminisset. O urbs misera, ad tam turpes ultima et laborum terminus humanorum! in quos usus, oculorum stupor ac mentium, obsceno nulla aptior esset irrisio, si ab homine sane mentis id fieret. Nunc preclaras optandasque divitias, quis negare audeat, que se ferro ac scelere peti velint, dum sic sprete optimis, sic pessimis ainsolentie. Certe quisquis, illum cogitans, se virtute vallaverit, in ipsa paupertate ditissimus nulliusque egens rei, opes regias non requiret. Nuanimo inopi ac deiecto nulle sufficiunt opes, sic diviti atque erecto nulla non sufficit paupertas. Nempe ille alieno nititur, hic proprio fidit. Ediet ut summis ex opibus ad inopiam extremam, sic a paupertate ultima ad divisuscepit, et Regum sextus ex humillima, utque aliqui credidere e servili fortuna ad ipsum regni culmen ascendit; nec Alexandri Priamide, nec Cyri illius, inter Persarum reges famosissimi, opulentiora primordia, aut alia
Abbreviated transcription (Latin):
pudet origĩe.: Pat̾ni dedecoꝵ hereditatẽ ne adeãs caue
atq ill̃ dissicl̃imꝰ hac in parte fieri stude qui te ignariũ genu¬
it muito t suas macłas imp̃ssisse nõ potur / inte sit ⁊ exte
Inuemilis, E quidẽ si parencũ gloria filiis male uiuenł ou̾osa
est ꝙͣto faste uereꝯdie filiorũ laus pr̃m male uiuẽtiũ p̃mit
flãmis res alterius urit᷑ sit uniꝰ culpa etiã fama perit
alteriꝰ eo ꝙ cũ bona solidiora st̃ ꝙͣ corꝑis aut fortue ut ĩnito
neq̃ant possessore uiolari A Nil tu contͣ leges s parẽtes¬
rẽtes filios ultio legũ ciuiliũ extendat᷑ deꝰ tñ quẽꝯq suis
frĩb regno exeluẜ malo quidẽ more pessĩeq artib excluẜ¬

Expanded text:
u modo ne paterni dedecoris hereditatem adeas cave, atque illi dissimillimus hac in parte fieri stude. Qui te ignarum genuit, invito tibi suas maculas impressisse non potuit. In te sit, et ex te iuvenilis. Equidem si parentum gloria filiis male viventibus onerosa est, quanto fasce verecundie, filiorum laus patrum male viventium premit flammis res alterius uritur, sic unius culpa etiam fama perit alterius, eo quod animi bona solidiora sunt quam corporis aut fortune, ut invito nequeant possessore violari. Contrentes filios ultio legum civilium extendatur, Deus tamen quenquam suis fratribus regno exclusis, malo quidem more, pessimisque artibu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tu hac taliũ coĩtiua nõ potes aut sꝑare opes aut cont̾empue
uacui amãt incede̾ qui aarduũ iter ag̾e careb̃ solit̾ opib simł et¬
furib ⁊ prot̾nis ẜuis husq quib solent h̃ndare diuiciẽ futis aũci¬
ciis sequatib ac tenacib ꝑ asitis totoq grege illo domestito caridẽ¬
ciũ c̾te ⁊ rideritiũ atq rodentiũ. Re Demq si c̃ssas opes cum

Expanded text:
. Tu hac talium comitiva non potes aut sperare opes, aut contemnereVacui amant incedere, qui arduum iter agunt. Carebis solitis opibus, furibus et protervis servis, hisque quibus solent abundare divitie, fictis amicitiis, sequacibus atque tenacibus parasitis, totoque illo grege domestico arridentium tibi teque ridentium atque rodentium. Denique si amissas opes, cum
Abbreviated transcription (Latin):
net nocte qd̃ scdeas mnito at̾ insultir in alterutiũ ip̃m in se uĩ¬
momiis ad optatũ fert᷑. ut seꝑe colũbam cirtuit seꝑe alis rostroq
ꝑsequit᷑ suns amãs. ¶ A d minutissima te remitã q̃ nã ut
m̃or sĩt ⁊ minꝰ spectabilis ninꝰq laboriõsa materia est q̃ nam
aranearũ insidie et ꝙͣ uigil intẽtio q̃ captandis infiorib te¬
larũ scena qͥs rethiũ optẽtus fallaciis at rapins / quid pãnis

Expanded text:
lterutrum, ipsum in se vinmoniis ad optatum fertur, ut sepe columbam circumit, sepe alis rostroque persequitur suus amans? Ad minutissima te remittam, que non ut minor, sic et minus spectabilis minusve laboriosa materia est: quenam ergo aranearum insidie et quam vigil intentio? Que captandis infirmioribus telarum scena, qui retium obtentus fallaciis ac rapinis? Quid pannis
Abbreviated transcription (Latin):
egq ob cãm hãc repudio dimissam sc̾ptores rerũ prodidere.¬
N Constantinꝰ ip̃e ex cõcubina genitꝰ l insigmi pre legi¬
trus frĩb ad imꝑiũ ueniit. Adde̾m hñs arturũ regẽ nͥ ꝙ
hystoriis nusce̾ fabulas nͨ est aliud ꝙͣ mendatõ ueri fideme¬
ĩmime. ¶ Sene g̾ uine bñ morere / qualit natꝰ sĩs nec
tuũ est nec memĩsse quidẽ potes nec magͦpere inq̃ras qd̾
ad tenõ ꝑtinet nisi forte ut huilior mitiorq nõ ut mestror
ͦ. ii crede nullũ est ds Pudet famã parẽtũ. Re Pone
hũc pudorẽ unꝰ onm̃i pater deꝰ/ una oñmi mater terra iͥ
RNe doleas liber egrediere Re Multi ex euerso qui¬

Expanded text:
hancque ob causam repudio dimissam scriptores rerum prodidere. Constantinus ipse, ex concubina genitus, licet insigni, pre legitimis fratribus ad imperium venit. Adderem his Arturum regem, nisi quod historiis miscem. Bene vive, bene morere. Qualiter natus sis, nec tuum est, nec meminisse quidem potes, nec magnopere inquiras, quod ad te non pertinet, nisi forte, ut humilior mitiorque, non ut mestiope; aliud, michi crede, nullum est. Pudet infamium parentum. Pone hunc pudorem: unus omnium pater Deus, una omnium mater terra. 7 . Ne doleas: liber egrediere, velis modo, si
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃el hũili pr̃e ignõto capta prĩa sua iã pubes in tumpho põpẽi
dux ppli roͣm cont᷑ ꝑthorũ regem antiqͣ poteñͣ ⁊ recẽti uictor
insolenter felicissimo pugnauit euẽtu ⁊ filio regis int̾fecto
cesieq hostiũ legionib qd̵ ad illũ dĩe nulli rõnorũ ducũ fata
ꝑmnferãt insignẽ illã roͣnorũ legionũ stragẽ ⁊ crespit̾ morte

Expanded text:
re humili, patre ignoto, capta patria, iam pubes in triumpho Gnei Pompeii dux Populi Romani contra Parthorum regem, et antiqua potentia et recenti victoria insolentem, felicissimo pugnavit eventu, et filio regis interfecto, cesisque hostium legionibus, quod ad eum diem nulli Romanorum ducum fata permiserant, insignem i
Abbreviated transcription (Latin):
custodunt , E quidẽ inter tentoria pauꝑtatis sobrie ac sollicite
leto aĩo cã parẽtib ualius excipr̃es cic amplectas Primia eñ
froute ridiclã ⁊ subt̾stis nec ĩmerito uiatori est urr̃o armato
erit. D. F orib meis pauꝑtas insultat De Aperi ocius
ntroeat / ut enĩ resisten. molesta sit ceden ͬ ꝑrotũda R Est

Expanded text:
custodivit. Inter tentoria equidem paupertatis sobrie atque sollicite, leto animo bipatentibus valvis excipiens atque amplectens. Prima enim fronte rigidula ac subtristis nec immerito viatori ac viro armato erit. Foribus meis paupertas insultat. Aperi ocius introeat: ut enim resistentibus permolesta, sic cedentibus periucunda est
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipũ palacia quere in libris ĩuemes noĩa quere urbe totã aut nichil
ĩueres aut ꝑ exigna tãtoꝵ operũ uestigia quid de tius speres uideris¬
eius głia corrusset nec solũ tẽpla dẽoꝵ corrue̾ s ⁊ pia loca cecider̃t
tremuerũt ⁊ uix pondi̾b suis stant preter unũ pantheon agrippe
qd̾ diis ereptũ sancei possident ⁊ maria que antiquissimã illa dom
sui nõis uirtute sustentat/ Crede inͥ alus ꝙͣ lapideis fũdamẽtꝭ oget

Expanded text:
ere urbem totam: aut nichil invenies aut perexigua tantorum operum vestigia; tu de tuis quid speres videriseius gloria corruisset. Nec vero solum templa deorum que paraverattremuerunt et nunc vix ponderibus suis stant, preter unum Pantheon Agrippe, quod diis ereptum sancti possident et Maria, que antiquissimam illam domum sui nominis virtute sustentat. Crede michi, aliis quam lapideis fundamentis eget
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ tecũ esset in semo In grabato in feretro In sepulchio essetq lua
nõ nat̾e laus aut parẽtũ pulchus est pulchrũ fieri ꝙͣ nasci Iaed
infelicitatꝭ portio est Tu crede discẽtib nõ de formitate corporis
fedari añm s pulchatudĩe cũ corpꝰ oruari/ nõ te gͥ. hoc de hone¬
trat aut p̃mnt s honestãdi aĩ mat̾iam assurgẽ d̃q aditũ per¬

Expanded text:
que tecum esset in senio, in grabatulo, in feretro, in sepulcro, essetque tua que tecum esset in senio, in grabatulo, in feretro, in sepulcro, essetque tua non nature laus aut parentum. Pulchrius est pulchrum fieri quam nasci. Illud infelicitatis quedam portio est; tu crede dicentibus “non deformitate corporis fedari animum, sed pulchritudine animi corpus ornari”. Non te hoc igitur inhonestat aut premit, sed honestandi animi mat
Abbreviated transcription (Latin):
sane oꝑis passionũ ⁊ fortuẽ de ꝑte alt̾a q̃ uisa st̃ dixiius.
gisse mecũ nimis illiberalit᷑ Cxͫͫ
naturã q̃ror que deformẽ genuit. R O quot faces ex
si qͣd̃ presit dedit satis est mitte querelas Re Dare noluit qd̾
at᷑ ⁊ peat uera liberalitas mãsuro mine noscit᷑. ¶ Patuã
⁊ cadiica auoca etiã donãt forma fugax ⁊ fragile ñutuue
donũ pautis ad utilitatẽ/ mults ad ꝑuiciem nulli ad salu
honestasq uno sub lare habitãt bene tibi accidit si perori excliu¬
sa hospes melior tecũ est Do Rullũ forme decus obtigit.¬
fornã putes Re aIultos forma fecit adulteros castũ nuillã
Nrultos per lubrita uoluptatũ duxit ad infamẽ mortẽ qͥ defor¬
nes sure de detore ꝑiculosoq uixissent/ ⁊ ꝙͣ multos dixi ĩui̾a¬
biles in disc̾men fere om̃is in crmmẽ traxit᷑. D Cur ne deforure
gemut nat᷑a. R. ut ip̃e te ornares ac formosũ face̾s ea forͣ.

Expanded text:
sane operis passionum ac fortune, de parte altera que visa sunt diximus, sane operis passionum ac fortune, de parte altera que visa sunt diximus, Egisse mecum nimis illiberaliter naturam queror, que deformem genuit. O quot faces extSi quod prosit dedit, satis est: mitte querelas. Non dedit forme gratur et pereat. Vera liberalitas mansuro munere noscitur: putria et caduca avari etiam donant. Forma fugax et fragile nature donum: paucis ad utilitatem, multis ad perniciem, nulli ad saluthonestasque uno sub lare habitant. Bene tibi accidit si, peiori exclusa, hospes melior tecum est. Nullum forme decus obtigit.formam putes? multos forma fecit adulteros, castum nullum; multos per lubrica voluptatum duxit ad infamem mortem, qui, deformes, sine dedecore periculoque vixissent. Et quid multos dixi? Innumerabiles in discrimen, fere omnes in crimen trahit. Cur me deformem genuit natura? Ut ipse te ornares, ac formosum faceres, ea forma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ hoc prefatio modũ libri excedat. Itaq frenãda est curriositas
⁊ cohibendus est stilus ad sũmã gͦ omĩa s in pͥmis dĩm hõĩm
uita lis quedã est. ¶Uerũ hãc ext̾ua lite int̾im omissa de qua
q̃ nri pars ultima atq uilissumna est/ ⁊ in intinuis ⁊ aĩe penetra¬
proco mẽtis ĩpulsu modo huc rapit᷑ modo illuc misꝙͣ totꝰ muiscp̃
uius secũ ip̃e dissentiens se discerpẽs. ¶ Nam ut sileã reliquos
motꝰ uelle/ nolle amare odisse blandiri mĩari Irridere fallere,
Iocari flere/ misereri / parce̾ / rasci placari / labi/ deici. Actolli titubare
sũt huiꝰmẽĩ quib utiq nchil incertius sungi pt̃ quib sine ullã
requie ab ingressu ũsi ad exitũ fluctuat uita mortalis ¶ Que¬
nã tand̃ illa passionũ quatuor tẽpestas ac rabies sꝑare ac cupe̾
gandere ⁊ metue seu dolere, que rerũ inger scopłõa procul a
dant sciẽt nec uulgari cognomĩe turbabinnt᷑. ¶ Bypertito

Expanded text:
 prefatio libri modum excedat, itaque frenanda curiositas, et cohibendus est stilus. Ad summam ergo, omnia, sed in primis omnis hominum vita, lis quedam est. Verum hac externa lite interim omissa, de quaque nostri pars vilissima atque ultima est, et in intimis anime penetraproco mentis impulsu, modo huc rapitur, modo illuc, nusquam totus, nusquam unus, secum ipse dissentiens, se discerpens. Nam ut sileam reliquos motus, velle, nolle, amare, odisse, blandiri, minari, irridere, fallere, fingere, iocari, flere, misereri, parcere, irasci, placari, labi, deici, attolli, titubare,sunt eiusmodi, quibus utique nichil incertius fingi potest, quibusve sine ulla requie ab ingressu usque ad exitum fluctuat vita mortalis. Quenam tandem, illa passionum quattuor tempestas ac rabies, Sperare seu Cupere et Gaudere, Metuere et Dolere, que rerum inter scopulos, procul a dam scient, nec vulgari cognomine turbabuntur. Bipartiti
Abbreviated transcription (Latin):
adolescẽs qui p̃clari uultus exmuã spẽm quã susp̾tam multis ad¬
uersaq fame sue senserat / ⁊ puditicie aliene illatis sibi spõtẽ uul¬
u̾b deformauit ꝙͣ tibi dissilis qui id optas qd̾ ille sibi abstul᷑
itos exc̾cuit qͥsdã post insultꝰ uarios molluit ⁊ uinci faciles ded̃.
⁊ eb honestate tnsuersos in culpã trusit. D Bieius stature sũ.¬

Expanded text:
adolescens, qui preclari vultus eximiam speciem, quam suspectam multis adversamque fame sue senserat et pudicitie aliene, illatis sibi sponte vulneribus deformavit; quam tibi dissimilis qui id optes quod ille sibi abstulitctos exercuit, quosdam post insultus varios mollivit, et vinci faciles dedit, atque ab honestate transversos in culpam trudi. Deformis et bre
Abbreviated transcription (Latin):
mltũ auri q̃sierat/ ⁊ erat mirũ uisu in patre seue Iuuenil
saugitas In inuenili filio semlis tenacitas Sepo illũ hortabat᷑.¬
pater, ne suã aĩam fiandaret/ ne pretatis oblinisceretur ac
fame ne in cõparatõne auri ⁊ decus ⁊ debitũ ⁊ ñalia sibi
uira uilesc̾ent demq ut sine̾t ⁊ ãnose mat̾ cõsangiuẽis et
agẽtib prodesse aliqñ diuicias suas uellet. In hos ẽ usus nõ¬
in custodiã tm̃ ac suppliͫ ꝑtas esse dicebat hoc pat̾ s frustra
sindo cauint᷑ uel auaro. ¶ Contigit autẽ pro re pu ͣ abesse filiũ¬
accepta nonis thalan cartuleqz clauib introgressus thesaurũ
sime induit eunt equos ornatissimos basa argẽtea suꝑlectilẽ
speciosã uleno domũ amplã s mĩme cultã nouis auxit
edificis ⁊ pictirris insignib adornamt munnutq reb om̃ib
quib liberalis lanta ⁊ habundãs uita exigit multa preterea
pauꝑib dedit/ Saculos uero in quib illud filii aurũ fua̾t arena

Expanded text:
mque auri quesierat, et erat mirum visu, in patre sene iuvenilis largitas, et in iuvene filio senilis tenacitas. Sepe illum pater hortabatur, ne suum genium fraudaret, ne pietatis oblivisceretur ac fame, neve, in comparationem auri, et decus et debitum et naturalia sibi iura vilescerent, denique ut sibimet et annose maegentibus prodesse aliquando divitias suas vellet. In hos enim usus, non custodiam tantum ac supplicium partas esse dicebat; hoc pater, sed frustra vel surdo canitur vel avaro. Contingit tandem pro Republica filiuarrepta, novis thalami arculeque clavibus introgressus, thesaurum sime induit, emit equos ornatissimos, vasa argentea, suppellectilem speciosam, ultimo domum amplam, sed minime cultam, novis auxit edificiis, et picturis insignibus adornavit munivitque rebus omnibus, quas liberalis et lauta et abundans vita exigit. Multa preterea pauperibus dedit. Sacculos vero in quibus aurum illud filii fuerat, harena
Abbreviated transcription (Latin):
tegenda erit ⁊ om̃is eui hystoria retexenda hoc unũ dixisse
quillior ꝙͣ gͣmatitorũ Ib sub iudice lis existit quis conflictus
Rethorũ/ que dyaleticoꝵ alt̾cationes que denq artiũ oũm di¬
scordie qui clamores int̾ causidicos ꝙͣte discordie testumonii¬

Expanded text:
tegenda, et omnis evi historia retexenda erit. Hoc unum dixisse tegenda, et omnis evi historia retexenda erit. Hoc unum dixisse quillior: que grammaticorum adhuc sub iudice lis existens? qui conflictos rethorum, que dialecticorum altercationes? Que denique artium omnium discordie? qui clamores? Inter Causidicos quam bene con
Abbreviated transcription (Latin):
hyatib eque in silius ⁊ Ir ag̾̃s eq̃ in desertis arenaꝵ ⁊ in plateis
urbiũ lis eterna est. ¶e enĩ uarietate eorũ ab incepto demẽ
pugnatũ est ꝙ liõdie in hoc tractu caliginosi aeris pugnare credit᷑.
dũ inͥ nos mortalis terre ineolas ulcisci scudẽt ĩor ͤ nobis bellũ
tẽptanũ uariarũ durũq negotiũ ãbignũ pepere. ¶ Taceo ꝙ¬
ut omĩa in unũ cogam d supio usq ad infinitũ terre cẽtrũ et a
pͥncipe angło usq ad infimiũ ⁊ extremũ uerinẽ Iugis ⁊ implaca¬
bilis pugna est. Homo ip̃e terrestriũ dux ⁊ rector aĩanciũ qui
de quo mox dicã. ¶ Nuc de p̾ͥmo agendũ ⁊ hoc sic ¶ Siqͥdẽ
nichil mali est qd̾ nõ hõ in hoĩem machinet᷑ ut cetera hõmii
mala undecũq uemẽtia seu a nat᷑a seu fortũa huic uni collata
lenia q̃d̃ inꝯmoda uideant᷑. E Id enĩ si ad plenũ aꝑire uoluero
Idq noli qd̵q a ꝓposite longe est / om̃is hñorũ ẜ actuũ scena re¬

Expanded text:
hiatibus, eque in silvis et in agris, eque in desertis arenarum et in plateis urbium lis eterna est. Ne enim varietate rerum ab incepto deviempugnatum est, hodieque in hoc tractu caliginosi aeris pugnari creditur. dum in nos mortales terre accolas ulcisci student, immortale nobis bellum tentationum variarum durumque negotium atquusque ad infimum terre centrum, et a principe angelo, usque ad minimum et extremum vermem, iugis et implacabilis pugna est. Homo ipse, terrestrium dux et rector animantium, qui De quo mox dicam. Nunc de primo agendum, si quidem nichil mali est quod non homo in hominem machinetur, ut cetera hominum mala undecunque venientia seu a natura, seu a fortuna, huic una collata, levia quedam incommoda videantur; id enim vero, si ad plenum aperire voluero, id quod nolim, quodque a proposito longe est, et omnis humanorum actuum scena re
Abbreviated transcription (Latin):
acie que nã magiscͣtuũ infe̾ndis legib que nautaꝵ in capiendo
consilio disꝑitas que ue discordia. ¶ Didici ego hec ultimũ ma¬
gnis sepe ꝑaculis meis dũ mari telaq mortẽ ĩminẽtib nocte sil
⁊ nuibib cũcta terrarũ ⁊ stellarũ signa tegen᷑. puppe iã fatiscẽte
⁊ sennoppleta fluctib nanta de sũma rerũ media nñ morte drus¬

Expanded text:
acie, quenam magistratuum in ferendis legibus, quenam nautarum in capiendo consilio disparitas, queve discordia est? Didici hoc ego ultimum magnis sepe periculis meis, dum, mari celoque mortem minantibus, nocte simul ac nubibus cuncta terrarum ac stellarum signa tegentibus, puppe iam fatiscente et semioppleta fluctibus, naute de summa rerum, media in morte
Abbreviated transcription (Latin):
cũ adeẽt apis industricũ ꝓuidẽtissim̃ cũcil nullis notiũ ⁊ mltis
utile sibiq ⁊ aliis arte quadã nalit᷑ insita ⁊ suo illo nobili la¬
bore subuemẽs. ¶ Quid nũc ego dãpnosã eloquar ubertatem
⁊ exc̾stentiũ luxi̾em filiorũ contra quã ꝑuigil excubat ⁊ p̃duris
ungnib armatꝰ agacola/ ⁊ ult̾ri succuictꝰ falte frondator qͥd lap¬
pas ⁊ tbulos cit ãmiã tempestatẽ renascentiũ strpiũ ac rade¬

Expanded text:
esset apis industrium providentissimumque animal, nulli noxium, multis utile, sibique et aliis arte quadam naturaliter insita et suo illo nobili labore subveniens. Quid nunc ego damnosam eloquar ubertatem et excrescentium luxuriem foliorum, contra quam pervigil excubat, et pre duris unguibus armatus agricola, et ultrici succinctus falce frondator? quid lappas et tribulos, atque annuam tempestatem renascentium stirpium ac radi
Abbreviated transcription (Latin):
nocens ferrũ ferroq nocentiꝰ aurũ sacrãq auri famẽ il nõ
mortalia pitã cogr̾ peciũeq aspͨtu debilitatos spiritꝰ. ¶ Nomie
danes expugnata uirginitas ac casus uatis argolici casus probat
spretũ argie eriphile male optatũ male ꝑtũ illius penates rupit
scelerũq ingentia semĩa mouit. ¶ Nõne opes flas ⁊ caducas nͨq
p̃stare posse qd̵ spondeãt neq anuim sitim leuide si accende̾ neq cu

Expanded text:
ns ferrum ferroque nocentius aurum, sacramque auri famem, nil non mortalia pectora cogere, pecunieque aspectu debilitatos spiritus? Nonne Danaes expugnata virginitas, ac vatis Argolici casus probat,spretum Argie, Eriphile male optatum, male partum illius penates irrupit, scelerumque ingentia semina movit. Nonne opes falsas et caducas, neque prestare posse quod spondeant, neque
Abbreviated transcription (Latin):
nõ a gresti si urbana paulonnꝰ pepulerũt domo ut innis ⁊ caltio
ad extremũ fuge remediorũ opus ẽẽt apulero qͥd fidẽ hẽam
cõsumptũ ab liis hoĩem ⁊ si desit mel mirariqz me nõ negem¬
¶ Quid est qd quid̃ sollicitudinis ex ͫ ꝓposut᷑ formicã alii de
hac lõges texue ẜmones ꝑcymoniã atq Indust̾am p̃dicãtet
bñ hercle si omis sollicitudo laudabilis foret. ¶ Exͣͫ g. fortasse
predonib ꝓdoneũ nõ hus quib de suo uiue̾ sine ciuꝰaͣ Iniuria

Expanded text:
 calcis, ad extremum fuge rerum remedio opus esset; Apuleioque fidem habeam, consumptum ab his hominem, et si desit mel, mirarique me non negem. Quid est, quod quidam sollicitudinis exemplum proposuere formicam, alii de hac longos texuere sermones, parsimoniam atque industriam predicantes? Bene hercle, si omnis sollicitudo laudabilis esset; exemplum fortasse igitur predonibus ydoneum, non his quibus de suo vivere, sine cuiusquam iniuria
Abbreviated transcription (Latin):
lentũ iͦ. ac trepida semꝑ expeditõne festinũ illud agne ut nõ
tñ agros ⁊ areas si thalamos ⁊ prõ ptuaria populent᷑ Iam credẽ
Incipiã pisanis in fuib casciũ qd̃ haud lõge a mari naigan ᷑᷑

Expanded text:
lentum illud, ac trepida semper expeditione festinum agmen, ut non lentum illud, ac trepida semper expeditione festinum agmen, ut non tantum agros, sed arcas et thalamos et promptuaria populentur. Iam credere incipiam, Pisanis in finibus, castrum quod haud longe a mari navigantibus