comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ne eleuaret᷑ cor erechie post inume¬
rabiles tͥumphos. & de media capti¬
uitate uictoriam infirmitate corꝑis
uifitatur. & audit. se ẽẽ mortturũ
ut conu̾sus ad dnm flectat senten¬
tiam eius. Quod quidẽ & in iona ꝓpł̃a
legimꝰ. & in comminationib & cont̃
dauid que dicunt᷑ futura. nec facta
sunt. ñ udo mutante sententiã. s ꝓ¬
uocante humanũ genus. ad notici¬
am sui. Dñs penitens ẽ suꝑ malitis¬
Fulla que in hoc mundo hominib

Expanded text:
» Ne elevaretur cor Ezechiae, post incredibiles triumphos, et de media captivitate victoriam, infirmitate corporis visitatur, et audit se esse moriturum. Ut conversus ad Dominum flectat sententiam ejus. Quod quidem et in Jona propheta legimus , et in comminationibus contra David, quae dicuntur futura, nec facta sunt . Non Deo mutante sententiam, sed provocante humanum genus ad notitiam sui, Dominus poenitens est super malitiulla que in hoc mundo hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
utroꝵ ab uno angło una nocte ceditir¬
tur. & absq uulnerib occisoꝵ mors
seua discurrit. excludens a corꝑib am¬
mas dm̃ uoluntate. Suꝑ quo in ꝑaly-¬
pomenon legitur. & misit dñs angłm¬
qui ꝑcussit omnẽ uirũ robustum &
bellatorem. & pͥncipem exercitus regiᷤᷤ
assirioꝵ. reu̾susq ẽ cum ignominia
in t̾ram suam. Qui iccirco seruatus ẽ.
ut sciret potentiam dĩ. & blasphemantia
ora compͥmeret. fieretq testis illius ma¬
iestatis. que pauloante contempserat.
&e reu̾sus ẽ sennacherib rex assirioꝵ
& mansit in niniue. Cumq adoraret
in templo nasarech dm̃ suum. adrame¬
lech & sarasar filii euis ꝑtusserunt eũ
gladio. ⁊ c̾. Pharao qͦ m detẽ plagis egip

Expanded text:
virorum ab uno angelo una nocte caeduntur, et absque vulneribus occisorum mors saeva discurrit, excludens a corporibus animas, Domini voluntate. Super quo in Paralipomenon legitur: « Et misit Dominus Angirum robustum, et bellatorem et principem exercitus regis Assyriorum, reversusque est cum ignominia in terram suam . » Qui idcirco servatus est, ut sciret potentiam Dei, et blasphemantia ora comprimeret, fieretque testis illius majestatis, quem paulo ante contempserat. « Et reversus est Sennacherib rex Assyriorum, et mansit in Ninive. Cumque adoraret in templo Nesroch deum suum, Adramelech et Sarasar filii ejus percusserunt eum gl
Abbreviated transcription (Latin):
& rebellauit cont᷑ regem assirioꝵ. ut
ñ seruiret ei. hine sennacherib ingͥs¬
sus uideam. obsedit urbes eiꝰ munitas
& cum obsiderent lachis. misit ad eu
sedechias trecenta talenta argenti. &
iͥginta auri. fractis ianuis templi: &
laminis eius detractis quas ip̃e affix¬
erat. Misit autẽ rex assirioꝵ tharchan

Expanded text:
et rebellavit contra regem Assyriorum, et non servivit ei. Hinc Sennacherib ingressus Judaeam, obsedit urbes ejus munitas. Et cum obsederet Lachis, misit ad eum Ezechias trecenta talenta argenti, et triginta auri, fractis januis templi, et laminis ejus detractis, quas ipse adfixit. Misit autem rex Assyriorum Thartan
Abbreviated transcription (Latin):
cta idolatͥa. & ueteriꝰ errore. uibereu
dm̃ adorari in ierłm: uͥ fuit tem¬
plum eiuis. Quodq ut pauertatem
pollicetur. quoꝵ ascensores erechias ñ ba¬
beret ñ de imbecillitate ppłi uenit. qͣsi
equitandi ignari .s de obseruatione
p̃ceptorum dĩ. qui moysi p̃cepit ne rex
isrł eqͥs ⁊ uxores sibi multi plicares Sm
autẽ in quit me. minimũ seruũ regis
qͦd dixit si responderis mͥ in dño dõ ton¬
tate huc uenire ñ poteram Cum autẽ
uenerim & multas urbes ceꝑim . & pais
ierłm maneat intacta. mamfestum ẽ
me in eius uoluntate uenisse. Dixeritł
autẽ heliachmn filius helchie & sobna

Expanded text:
cta idololatria et veteri errore, juberet Deum adorari in Jerusalem, ubi fuit templum ejus. Quique ut paucitatem pollicetur, quorum ascensores Ezechias non haberet. Non de imbecillitate populi venit, quasi equitandi ignari, sed de observatione praeceptorum Dei, qui Moysi praecepit, ne rex Israel equos et uxores sibi multiplicaret . Sin autem, inquit, me minimum servorum regis quod dixit: « Si responderis mihi, in Domino Deo contate huc venire non poteram. Cum autem venerim, et multas urbes ceperim, et pars Jerusalem maneat intacta, manifestum est me ejus voluntate venisse. « Dixit autem Eliacim filius Helciae, et Sobna
Abbreviated transcription (Latin):
Subu̾sio autẽ i frłitaꝵ. que ab assi¬
rioꝵ regib ꝑpetrata ẽ. qͥd signifi¬
cat nͥ miserabilem & minis deflen¬
dam rumã ppłi eccł̃iastiti: Quẽ rex
assiriꝰ hoc ẽ diabolus. cum suo exerci¬
tu deuastans. atq obfidendo cotidie
affitit: tũ eos ꝓpt̾ peccata cominissa de
sedib ꝓpͥs euellens. defert in terram
alienã. q̃ mag̃ lugere delectat. quam
cantica leticie ꝓferre: Uñ & psalmista
mistico eloqͥo hoc iłe cominemorat
Quod dr de his qͥ in samariã a rege
assirioꝵ abducte sunt nationib. &
unaqueq gens fabricata ẽ dm̃ suũ.
posueruntq eos in fanis excelsis. que
fecerant samarite gentes. & gens in
urbib suis in qͥb habtrabant. Utri
tm̃ babylonii fecerunt soccoth benoth.
uiri autẽ cuthet fecerunt nergel.
& uiri emath. fecerunt asima. por¬
ro euei secerunt nabaat. & thartha:
in libro quidẽ locoꝵ legitur. quod
benoth & nergel fuerint cuutates
quas constuxerunt in regione uidee

Expanded text:
Subversio autem Israelitarum, quae ab Assyriae regibus perpetrata est quid significat, nisi miserabilem et nimis deflendam ruinam populi ecclesiastici? quam rex Assyrius, hoc est diabolus, cum suo exercitu devastando atque obsidendo quotidie efficit, cum eos propter peccata commissa, de sedibus propriis evellens, defert in terram alienam, quo magis lugere delectat, quam cantica laetitiae proferre. Unde et Psalmista mystico eloquio hoc idem commemorat, Quod dicitur de his quae in Samaria a rege Assyriorum adductae sunt nationibus: « Et unaquaeque gens fabricata est Deum suum: posueruntque eos in fanis excelsis, quae fecerant Samaritae gens et gens in urbibus suis in quibus habitabant viri enim babylonii fecerunt Socchothbenoth viri autem chutheni fecerunt Nergel et viri ro Evaei fecerunt Nebaaz et Tharthac. » In libro quidem Locorum legitur quod Benoth et Nergel fuerint civitates quas construxerunt in regione Judaeae
Abbreviated transcription (Latin):
riis. ⁊ t. Iste ẽ heliachim de qͦ ysaus
in uisione uallis sy on docit. Uocabo
seruũ meum eliachim filiũ helchis
⁊ c̾. Qui fuit pontifex post sobnan
p̃positum templi. quẽ tͣdunt hebte
rabsatis comiinatione ꝑterritum
tradidisse manus assiriis. & ꝓdidis¬
se ierłm. & excepta arche syon. et
templo assirios totam urbem tepisse.
Quem & sobuam cum eliachim ad rab¬
sacen exisse quidã putant. Rabsaten
autẽ qui hebraice locutus ẽ. filium
ysaie ꝓpħe autumant. qui & ip̃e ꝓ¬
ditor fuerat. relictũq filiũ ysaie
altin uocari iasub: qui latine relu¬
tum sonat. Alii autẽ putant eum
samaritanũ fuisse. & idõ hebraicã
scisse linguã. & tam audacter & in¬
pie dm̃ blasphemasse : qͥa qͣsi que¬
dam contraria fortitudo erat. qͦd
sua arrogantia imitabat᷑ ꝓpħas qͥ
egyptũ. falsum ẽ. Nulla enĩ narrat
hẏstoria. quod ez echias pharaonis
auxiliũ postulauerit. quodq inferi.
si responderis mͥ in dño dõ confi¬

Expanded text:
 Eliacim, de quo Isaias in visione vallis Sion dixit: « Vocabo servum meum Eliacim, filium Helciae, etc. . » Qui fuit pontifex post Sobnam praepositum templi, quem tradunt Hebraei Rabsacis comminatione perterritum tradidisse manus Assyriis, et prodidisse Jerusalem, et excepta arce Sion et templo, Assyrios totam urbem cepisse. Quem etiam Sobnam cum Eliacim ad Rabsacen exisse quidam putant. Rabsacen autem, qui Hebraice locutus est, filium Isaiae prophetae autumant, qui et ipse proditor fuerat; relictumque filium Isaiae alterum vocari Iasab, qui latine relictum sonat. Alii autem putant eum Samariten fuisse, ac ideo Hebraicam scisse linguam, et tam audaciter et impie Dominum blasphemasse. Qui quasi quadam contraria fortitudine sua et arrogantia imitabatur prophetaAegyptum, » falsum est. Nulla enim narrat historia, quod Ezechias Pharaonis auxilium postularet. Quodque infert: « Si responderis mihi, in Domino Deo confi
Abbreviated transcription (Latin):
tum. & ppłs eius simpliciter credens in
arborib frugiferis. s infructuoso sal¬
tui comꝑatur. Eosdem autẽ hereticos
atq gentiles contͣ domũ dauid argu¬
mentoꝵ. & dialectice artis gladiis drmi¬
care nulli dubium ẽ: ut qui inter se
discrepant. in ȩccłiȩ oppugnatione con¬
sentiant. scđm illud quod pẏlatus &
hetodes inter se discordantes. in dm̃
passione amicitia sederant᷑ Impio re¬
gi ysaias iubetur occurrere. exiens de
loco ñ in pͥncipio aque ductus .s in ex¬
tremis sinib piscine suꝑioris. que erat
in agͦ fullonis. uͥ sordes & macłe pur¬
gabantur. Qmͣuis enim achaz regna¬
ret suꝑ uidam. tñ qͥa impius erat
in suꝑioris piscine extremis finib
morabat᷑. Ergo dñs ñ tam miseretur
quẽ indignũ estimabat salute quam
ppłi sui. Duas autẽ caudas torrium
fumigantiũ ut diximꝰ pͥus uocat sa¬
pientiã scłarem. hereticũq sermone
quoꝵ finis exustatio ẽ. Qui frustra

Expanded text:
tum, et populus ejus simpliciter credens in tum, et populus ejus simpliciter credens in arboribus frugiferis, sed infructuoso saltui comparatur. Eosdem autem haereticos atque gentiles contra domum David argumentorum et dialecticae artis gladiis dimicare nulli dubium est, ut qui inter se discrepant, in Ecclesiae oppugnatione consentiant, juxta illud, quod Herodes et Pilatus inter se discordantes, in Domini passione amicitia foederantur . Impio regi Isaias jubetur occurrere exiens de loco suo non in principio aquaeductus, sed in extremis finibus piscinae superioris, quae erat in agro fullonis, ubi sordes et maculae purgabantur . Quamvis enim Achaz regnaret super Judam, tamen quia impius erat, in superioris piscinae extremis finibus morabatur. Ergo Deus non tam regis miseretur, quem indignum aestimabat salute, quam populi sui. Duas autem caudas torrium fumigantium, ut prius diximus, vocat sapientiam saecularem, haereticumque sermonem, quorum finis exustio est. Qui frustra
Abbreviated transcription (Latin):
cim. post quẽ regnauit erechias. cuiꝰ
Stͥptum ẽ enim quod tegladphalassar
rex assirioꝵ sub rege achaz ascendit
in damascum & uastauerit eam. &
tͣnstulerit habitatores etus tirenen. &
Rasin int̾fecerit. & qͦd tetendĩt infi¬
dias facee filio Romelie. osee filiꝰ hela
& ꝑcusserit eum & intͥfecerit & regna¬
no amio. & quod uenerit salmanassar
rex assur & obsederit samarĩa que
nunt sebasten uocat᷑ tͥb annns. & no¬
no anno regni osee ceꝑit eam. iunctũq
osee in carcerem miserit. & tnstulerit
montib medoꝵ. Iuxta anagogen fa¬
cilis interp̃tatio ẽ. quod regnante re¬
ge achaz impio.rex aram qui interp̃r
excelsus uł sublimis. ut indicet arro¬
gantiã sapientie scłi. & facee filius Ro¬
melie. qui & ip̃e uixta osee ꝓpħam ex
tͥbu ephraim. de qͣ ieroboam filius na¬
bath. uitulos aureos in bethel & in dan
Quod cũ audierit domꝰ dauid quẽ in
iezechiele pastorẽ bonũ legimꝰ suscita¬

Expanded text:
cim. Post quem regnavit Ezechias, cujus cim. Post quem regnavit Ezechias, cujus Scriptum est enim quod Theglathphalasar rex Assyriorum sub rege Achaz ascenderit in Damascum et vastaverit eam, et transtulerit habitatores ejus Cyrenen, et Rasin interfecerit, et quod tetenderit insidias Phacee, filio Romeliae, Osee filius Hela, et percusserit eum, et interfecerit et regnanovem; et quod venerit Salmanasar rex Assur, et obsederit Samariam, quae nunc Sebasten vocatur, tribus annis, et nono anno regni Osee ceperit eam; victumque Osee in carcerem miserit, et transtulerit montibus Medorum. Juxta anagogen facilis interpretatio est, quod, regnante Achaz rege impio, rex Aram, qui interpretatur excelsus atque sublimis, ut indicet arrogantiam sapientiae saeculi, et Phacee filius Romeliae qui et ipse juxta Osee prophetam et tribum Ephraim, de qua Jeroboam, filius Nabath, vitulos aureos in Bethel et Dan Quod cum audierit domus David, quem in Ezechiele pastorem bonum legimus suscita
Abbreviated transcription (Latin):
erit. istud: s caput sirie damascus. &
caput damasti rasm : & adhuc sexa¬
im ẽe ppłs. Ouas autẽ caudas ticionũ
.i. torriũ fuimigantiũ. uocat rasin re¬
gem sirie. & facee filiũ romelie regẽ
samarie. eoquod in illis finitũ sit reg¬
num sirie .i. damasci. & regnũ sama¬
rie.i. decem tͥbuum. que alio nomine
appellabant᷑ ephrai. Sexaginta aũ
& quinq anni. ñ a temꝑib achar. s
ab orie numerant᷑. Igiur hebrei hc̃
locũ ita edisserunt. ut amos qͥ sub
oria cepit ꝓpħare. qnͣdo & ysaias ꝓ¬
nos t̾rȩ motus. quẽ uolunt eo temꝑe
accidisse. qͦ ing̾ssus orias in templum
dĩ sibi sacerdotiũ uendicabat. & t̾ra
ꝑcussa ẽ. & tmeres altaris esfusi sunt.
& ip̃e rex lepra ꝑcussus. Uolunt autem
annũ fuisse uigesimũ qnͣtum orie:
qnͣdo hec acciderunt. tuiꝰ reliqui anni
sunt uigniti & septẽ. om̃s enĩ regna¬
regnauit ioathan silius etus annis se.¬
decim. & huius filius achaz aliis sede.¬

Expanded text:
erit istud, sed caput Syriae Damascus, et caput Damasci Rasin. Et adhuc sexaim esse populus. » Duas autem caudas titionum, id est torrium fumigantium, vocat Rasin regem Syriae, et Phacee filium Romeliae regem Samariae, eo quod in illis finitum sit regnum Syriae, id est Damasci, et regnum Samariae, id est decem tribuum, qui alio nomine aet quinque anni non a temporibus Achaz, sed ab Oziae enumerantur. Igitur Hebraei hunc locum ita edisserunt, ut Amos qui sub Ozia coepit prophetare, quando et Isaias pnos terraemotus. Quem volunt eo tempore accidisse, quo ingressus Ozias in templum Dei sibi sacerdotium vindicabat, et terra percussa est, et cineres altaris effusi sunt, et ipse rex percussus lepra . Volunt autem annum fuisse vigesimum quintum Oziae, quando haec acciderunt, cujus reliqui anni sunt viginti septem. Omnes enim annos regnaregnavit Joatham filius ejus, annis sedecim; et hujus filius Achaz aliis sede
Abbreviated transcription (Latin):
rant samasiam &̾ ñ multopt subse¬
quit᷑ dicens Euerunt gͥ gentes iste
timentes quidẽ dm̃.s nichilominꝰ
idolis suis seruientes. Nam filii eoꝵ
& nepotes. sicut fecerunt patres sui
ita faciunt usq in p̾sentem diem. &
qͥa in samaritanoꝵ ꝑsona heretici
accipiunt᷑. in p̃dicta sententia illorum
nequitia conuenient᷑ expͥmitur. Hñt
enĩ heretici queda sacram̃ta cominu¬
nia cũ scã eccłia. & quasdã sententias
scãium scpͥturaꝵ rite intelligunt. s
tñ nichilominꝰ idoł seruoꝵ suoꝵ ser¬
uire ñ cessant. Uidetur enĩ eis timo¬
rem dĩ rite se custodire. cũ scđm sen¬
sum suũ ueritati se putant fauere.
S qͥa catholice fidĩ unitatẽ sꝑnunt
habere. malignoꝵ sp̃uum uoluntatib
se ueraciter manifestant. obtemꝑare.
qͦs patres samaritanoꝵ significant
hoc faciunt: s & sequates eoꝵ. quos
tilioꝵ nomine & neporũ exp̃ssos rec¬

Expanded text:
rant Samariam, et non multo post subserant Samariam, et non multo post subsequitur, dicens: « Fuerunt igitur gentes istae timentes quidem Deum, sed nihilominus et idolis suis servientes. Nam et filii eorum et nepotes, sicut fecerunt patres sui, ita faciunt usque in praesentem diem. » Et quia in Samaritanorum persona haeretici accipiuntur: in praedicta sententia illorum nequitia convenienter exprimitur. Habent enim haeretici quaedam sacramenta communia cum sancta Ecclesia, et quam Scripturarum rite intelligunt, sed tamen nihilominus idolis errorum suorum servire non cessant. Videtur enim eis timorem Dei rite se custodire, cum secundum sensum suum veritati se putant favere. Sed qui catholicae fidei unitatem spernunt habere, malignorum spirituum voluntatibus se veraciter manquos patres Samaritanorum significant, hoc faciunt, et sequaces eorum quos filiorum nomine et nepotum expressos
Abbreviated transcription (Latin):
in eadẽ t̾ra uidee condiderunt.
Uidetur autẽ iuxta consequentiã
sermonis & idoloꝵ quib hee gentes
pͥus in terra sua deseriuerant. hic
posse uocabula intelligi. qͥa tum dictum
eẽt. & unaqueq gens fabricata ẽ d̃m
suũ qͣsi ad expletionẽ sententie subiune¬
tum sit. Uiri enĩ babylomi fecerunt
soccoth benoth .i. tabnacłã benoth.Ime
liuis nͥ fallor faceret int̾pres. si soccoth
latine in tabnacła uerteret. & nomen
idoli benotħ absolute poneret. &ͦ sicc̃
in sequentib maniseste dr̾. hii autẽ qͥ
erant de sepharuaim comburebant
filios suos igni. ad ramelech. & aname¬
lech diis sepharitaim. uͥ ostendit᷑ ad¬
ramelech & anamelech. idola fuisse
urbis sepharuaim: ita consequens
uidet᷑. ut nergel cutheoꝵ. asima ema¬
theoꝵ. & nebaar. & thartha idola fue¬
rint eueorim Post hec scpͥtura narrat
de ipsis samaritanis. qͦd cum dñm co¬
lerent. diisq siis seruirent urcta con¬
suetudinẽ gentũi. de qͥb tñs lati fue¬

Expanded text:
rint. Videtur autem, juxta consequentiam sermonis, etiam idolorum quibus hae gentes prius in terra sua servierant hic posse vocabula intelligi. Quod cum dictum esset: Et unaquaeque gens fabricata est deum suum, quasi ad expletionem sententiae subjunctum est: Viri enim Babylonii fecerunt Socoth Benoth, id est, tabernacula Benoth. Et melius, ni fallor, faceret interpres, si Socoth Latine in tabernacula verteret, et nomen idoli Benoth abin sequentibus manifeste dicitur. « Hi autem qui erant de Sepharvaim, comburebant filios suos igni Adramelech et Anamelech diis Sepharvaim. » Ubi ostenditur Adramelech et Anamelech idola fuisse urbis Sepharvaim. Ita videtur consequens, ut et Nergel Cuthaeorum, Asima Hemathaeorum, Nebaaz et Tharthac idola fuerint Evaeorum. Posthaec Scriptura narrat de ipsis Samaritanis quod cum Dominum colerent, diis quoque suis servirent juxta consuetudinem gentium, de quibus translati fue
Abbreviated transcription (Latin):
s ut simul cũ templo ꝓphanaretur.
studens ut magis placeret. regi assi¬
rio. qmͣ dõ patrũ suoꝵ & oño. Cui
sensui uidet᷑ liber ꝑalypomeñ asti¬
pulari. uͥ ita scͥpͥtum ẽ. Igit᷑ achar
spoliata domo dm̃. & domo regum
& pncipum. dedit regi assiriorum

Expanded text:
sed ut simul cum templo profanaretur, sed ut simul cum templo profanaretur, studens ut magis placeret regi Assyrio quam Deo patrum suorum et Domino. Cui sensui videtur liber Paralipomenon astipulare, ubi ita scriptum est : « Igitur Achaz spoliata domo Domini, et domo regum et principum, dedit regi Assyriorum
Abbreviated transcription (Latin):
taliter narrat. Porro ioatham mui¬
tauit uit᷑a cũ uixisset annos unũ
nitq regnũ ad eiꝰ filium achar. qui
impuis ctrta dm̃ existens. & pat̾ne p̃¬
uaricator legis. reges ifrłitaꝵ minta¬
tus. in ierosolimis idoloꝵ aras consti¬
tuit. & suꝑ eas sacͥficauit. In qͥb eti¬
am suũ in holocaustum optulit. fili¬
um. more chananeoꝵ: & suꝑ hec mul¬
ta alia scelera ꝑpetrauit. Musach qͦ.
sabbi quod edisicauerat in templo. &
egͥssum regis ext̾ius conu̾tit in tem
plum dñi ꝓpt̃ regem assirioꝵ. Legi
in cuiusda libro musach sabb̃i expo¬
situm. lucũ quendã uł edificiũ qͦd¬
dam ẽẽ positum in uestibulo templi
dñi. uͥ reges qnͣdo sabbo orationis
causa ad templum ibant. pecunã
ꝓ elemosina mittebant. & tra mu¬
sach sabb̃i garophilatiũ ẽẽ regũ. sic̃t
corbanam ẽ sacerdotum. Uidet᷑ emin
achar ip̃m edificiũ & ing̾ssum regis
ext̾ius ñ id̾o conu̾tisse in templum
dm̃ qͦd in eo cultui seruiret᷑ diumno.

Expanded text:
taliter narrat: « Porro Joathan mutavit vitam, cum vixisset annos unum nitque regnum ad ejus filium Achaz, qui impius circa Deum existens, et paternae praevaricator legis, reges Israelitarum imitatus, in Jerosolymis idolorum aras constituit, et super eas sacrificavit, in quibus etiam suum in holocaustum obtulit filium more Chananaeorum, et super haec multa alia scelera perpetravit. Musach quoque sabbati, quod aedificaverat in templo, et ingressum regis exterius convertit in teplum Domini, propter regem Assyriorum. Legi in cujusdam libro, Musach sabbati, expositum locum quemdam, vel aedificium quoddam esse positum in vestibulo templi Domini, ubi reges quando sabbato orationis causa ad templum ibant, pecuniam pro eleemosyna mittebant. Et ita Musach sabbati, gazophylacium esse regum, sicut Corbanan est sacerdotum. Videtur enim Achaz ipsum aedificium et ingressum regis exterius, non ideo convertisse in templum Domini, quod in eo cultui serviretur divino,
Abbreviated transcription (Latin):
Nos gͦ cũ scpͥture sacre dicta pensamꝰ
artũ intendimꝰ cum u̾ba doctͥnȩ damꝰ.
sagitas emntimꝰ. Ponitq heliseus ma¬
nus suas suꝑ manus regis. cũ exem¬
plis suis dñs actiones doctoꝵ dirigit
& conforrat. Orientalem fenestram
aꝑire mandat. & iacere sagitias. qͥa
lumine scientiȩ & uere doctnȩ suos
hortatur. pͥmum illustrari. & sie ia¬
Sagitta salutis dñi. & sagita salutis
cont᷑ syriam. ꝑcutiensq syriam in
aphec donec consumas eam. Sagitta
gꝰ salutis dm̃. ẽ p̃dicatio scã: cũ de¬
cent̃ exhibet᷑ & spũalium hostiũ cer¬
tissima int̾fectio si ꝑseuerant᷑ agitur.
Nec fas ẽ ut aliqñdo dispensator u̾bi
di segniter torpeat. cui uissum ẽ ut
gregis dñiti curã gerat. qͥa multum
obest deuotis auditorib. si mertia
p̃ualet doctorib Dicit enĩ ꝓpħa. cla¬
ma ne cesses. Uñ. ñ debet doctor ꝓpt̾
auaritiã. negligere anmaꝵ curã. s
magis ꝑ pietatẽ ad et̾nam ꝑtendere

Expanded text:
pensamus, arcum intendimus. Cum verba doctrinae damus, sagittas emittimus. « Ponitque Eliseus manus suas manus regis, » cum templis suis Dominus actiones doctorum dirigit et confortat. Orientalem fenestram aperire mandat, et jacere sagittam, quia lumine scientiae et verae doctrinae suos hortatur primum illustrari, et jasagitta salutis Domini et sagitta salutis contra Syriam percutiesque Syriam in Afec donec consumas eam et aedicatio sancta, cum decenter exhibetur, et spiritalium hostium certissima interfectio, si perseveranter agitur. Nec fas est ut aliquando dispensator verbi Dei segniter torpeat, cui jussum est ut gregis Dominici curam gerat, quia multum obest devotis auditoribus, si inertia praevalet doctoribus. Dicit enim propheta: « Clama, ne cesses . avaritiam negligere animarum curam, sed magis per pietatem ad aeternam pertendere
Abbreviated transcription (Latin):
ficat hȩc resuscitatio cadaueris mortui.
ꝑ contactum ossuum helisei . nͥ uitam
fidelium. quȩ in morte xͥ ueraciter
constat: Quicũq gͦ firma fide tan
ratiter collocat: sine dubio particeps
erit & resurredionis. Dicit enĩ ueri
tas. Ego sum resurrectio & uita. Ipse¬
⁊ c̃. Uallis salinaꝵ erat uͥ sal fatiebant.
uł fons uideł salsuginis. ut multis in
lotis deciso uł exsiccato & intenso. uł
aquis puteoꝵ salsis feruefactis & usq
ad salis firmitatẽ coquendo ꝑductis
uł alio quolibet ordine quo sal fieri
reundum qͦd ꝓ ualle salinaꝵ. uetus
editio qͣsi nomen regionis gemela
posuit. Petra autẽ ciuitas ẽ arabiȩ
nobił in eadẽ t̾ra edom. quȩ in libro
numeroꝵ recem dr. & a syris hodie
sic appellatur. Iecthel uͦ qͦd amasias
uictor ei nomen imposuit. interp̃r
cetus di. uł auxiltum dĩ. agente eo
fideliter. ut ꝑhenni uideret᷑ memo¬

Expanded text:
ficat haec resuscitatio cadaveris mortui per contactum ossium Elisei, nisi vitam fidelium, quae in morte Christi veraciter constat? Quicunque ergo firma fide tanger in ipso collocat, sine dubio particeps erit resurrectionis ejus. Dicit enim ipsa Veritas: « Ego sum resurrectio et vita.  » Vallis Salinarum erat, ubi sal faciebant, vel feno videlicet salsuginis, ut multis in locis deciso, exsiccato et incenso, vel aquis puteorum salsis fervefactis, et usque ad salis firmitatem coquendo perductis, vel alio quolibet ordine, quo sal fieri reundum quod pro valle Salinarum vetus editio quasi nomen regionis Gemela posuit. Petra autem civitas est Arabiae nobilis in eadem terra Edom, quae in libro Numerorum Recem dicitur, et a Syris hodie quae sic appellatur. Jecthel vero quod Amasias victor ei nomen imposuit, interpretatur coetus Dei vel auxilium Dei, a gente eo fideliter, ut perenni inderetur memo
Abbreviated transcription (Latin):
iosephi u̾ba manifestant. in qͥb: ita scͥp¬
tum ẽ. Grigesimo anno regis asa am¬
ri suscepit imꝑium & tenuit annis
duodecim. Quoꝵ sex quide fecit. in
thersa: reliquos autẽ in ciuitate que
macharon appellabat᷑. a grecis autem
samaria. Hic uͦ nominauit eũ samare¬
on. a samaro qͦdam. qͥ ei montẽ uenui¬
dauerat. in qͦ constituerat cuiuatem.
In nullo autẽ differebat a pͥorib re¬
gib. insi quod peior erat. xxiii.
edificauit ahiel de bethel iherico. ⁊ t̾.¬
Patet sensus. qͥa tum p̃fatȩ conditor ur¬
bis fundam̃ta illius ponere inciꝑet. pͥ¬
mogenitus eiꝰ qͥ uocabat᷑ abiram mor¬
tiuis ẽ. & cũ urbe edificata portas mu¬
nre temptaret: nouissimũ filioꝵ su¬
oꝵ cognomento seguch amisit. Hic con¬

Expanded text:
Josephi verba manifestant, in quibus ita scriptum est: Tricesimo autem anno regis Asa, Ambri suscepit imperium, et tenuit annis duodecim. Quorum sex quidem annis fecit in Thersa, reliquos autem in civitate quae Mare compellabatur, a Graecis autem Samaria. Hic vero nominavit eam Samareton a Samaro quodam, qui ei montem venundederat, in quo constituerat civitatem. In nullo autem differebat prioribus regibus, nisi quod pejor erat. « aedificavit Ahiel de Bethel Hiericho Patet sensus, quia cum praefatae conditor urbis, fundamenta illius ponere inciperet, primogenitus ejus, qui vocabatur Abiram, mortuus est: et cum Urbe aedificata portas munire tentaret, novissimum filiorum suorum, cognomento Segub, amisit: quo
Abbreviated transcription (Latin):
de habitatorib galaad ad ahab.
Uuuit dñs ds isrł. in cuiꝰ conspectu sto.
⁊cͥ. Sciendũ ẽ qͦd duob modis in con¬
spectu dm̃ uenimꝰ. uno quidẽ qnͣdo hic
peccata nr̃a subtilit̾ ꝑpendentes. in eus
nos conspectu ponimꝰ. & flendo diuudi¬

Expanded text:
habitatoribus Galaad ad Achab, vivit Dominus Deus Israel, in cujus conspectu sto. « Sciendum est quod duobus modis in conspectu Domini venimus, uno quidem, quo hic peccata nostra subtiliter perpendentes, in ejus nos conspectu ponimus, et flendo dijudi
Abbreviated transcription (Latin):
pens occulte mordens uenenũ inserit. sic iste
ilam detrahens uirus pectoris sin effundit:
minis ad bñdicendũ. ⁊ ad edificationẽ poci¬
mi sit treata ille eam serpenti eqͣlem facit:
dum uͥtatib eiꝰ in ꝑu̾sum abutit. Uerba¬

Expanded text:
ulte mordens venenum inserit, sic iste clam detrahens virus pectoris sui effundit iminis ad benedicendum et ad aedificationem proximi sit creata, ille eam serpenti aequalem facit, dum virtutibus ejus in perversum abutitu
Abbreviated transcription (Latin):
lentib Asa tollens. siue sustollens. & ba¬
tollens dr. qui mentẽ suam ad
suꝑna desidia sufpendens. confusionem
t̾renaꝵ tupiditaiũ. cum eaꝵ suggestore
diabolo. sꝑnit. & uelut sicca & mutilia
contempnit.
XXI.

Expanded text:
enim tollens sive sustollens, et Batollens dicitur, qui mentem suam ad superna desideria suspendens, confusionem terrenarum cupiditatum, cum earum suggestore diabolo, spernit: ac velut sicca et inutilia contemnit. XVI.
Abbreviated transcription (Latin):
litutis existimet. etiam cũ fortiter¬
qͥd potit. qͥa si diuina eũ ꝓtectio deserat.
ibi repente eneruit̃ obruit᷑: uͥ se ualen¬
ter stare głatur. Quid ẽ enĩ qͦd uir dĩ
cont̃ altare samarie ad ꝓpħandum di¬
rectus p̃sente rege auctoritat̃e libere uo¬
cis exertuit: eiꝰdemq regis extensum
brachiũ in rigore mirabilit̾ astrinxti.
qͥa ne in uia comederet. ꝓhibitionis do¬
minicȩ p̃cepta seruauit: qui aũ in ead̾e
uia ⁊ seductus comedit. & pastus int̾nt:¬

Expanded text:
virtutis aestimet, etiam cum quid fortiter poterit, quia si divina eum protectio deserat, ibi repente enervatus obruitur, ubi se valenter stare gloriatur. Quid est enim quod vir Dei, contra altare Samariae ad prophetandum directus, praesente rege, auctoritatem liberae vocis exercuit, ejusdemque regis extensum brachium in rigore mirabiliter astrinxit,quia ne in via comederet prohibitionis dominicae praecepta servavit, qui tamen in eadem via et seductus comedit, et pastus interi
Abbreviated transcription (Latin):
uitio mensuram moderate refectionis
excesfit. Nonnumqm̃ uero abiectum est
qͦd desiderat. & tñ ipso estu immensi
desiderii. deteruis peccat. ut pͥmogeni
piuit. quam cum uendendis etiã pͥmo¬
genitis p̃tulit. quo in illam appetitu
anhelaret mdicauit. Non emm cibus.s
appetitus in uitio ẽ. Caueat gͦ omnis¬

Expanded text:
i mensuram moderatae refectionis excedit. Nonnunquam vero et abjectus est quod desiderat, et tamen ipso aestu immensi desiderii deterius peccat. C. XXIpivit ; quam dum vendendis etiam primogenitis praetulit, quo in illam appetitu anhelaret indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
ductus in heremo occubuit. qͥa despec¬
to manna cibos carnium petrit. quos
lautiores putauit. Aliqñ que sumenda
sunt. p̃parari accuratus expetit. ut filioꝵ¬
heli culpa suborta t̃. qͦd ex eoꝵ uoto sacer¬
dotis puer ñ antiquo more coctas uellet
de sacͥficio carnes acciꝑe. s crudas quere¬
ret. quas accuratius exhiberet. Aliqñ
autẽ & quantitati ciboꝵ. & temꝑi con¬
gruit: s: in ipsa quantirate sumendi.

Expanded text:
ductus, in eremo occubuit , quia, despecto manna, cibos carnium petivit, qulautiores quaerit; aliquando quaelibet sumenda sint, praeparari accuratius petit; aliHeli culpa suborta est, quod ex eorum voto sacerdotis puer non antiquo more coctas vellet de sacrificio carnes accipere, sed crudas quaereret, quas acautem et qualitati ciborum, et tempori congruit, sed in ipsa quantitate sumendi
Abbreviated transcription (Latin):
qui absalon. eoqͦd consolatus eẽt suꝑ inti¬
tu amon Tradunt einm hebrei sicut a
quib dã didici. qͦd phtolomai pater fuit
macha matͥs absalon. quã dauid in p̃tio
cepit. & cesarie ut inquiunt & unguib
p̃tisis sccłm legem accepit uxorẽ. & ex
ea genuit thamar. & absalon. & ido ad
eum fugisse ꝑhibent. Nam qͦd sequit᷑
cessauitq dauid ꝑsequi absalon. In he¬
breo ut idem hebrei ferunt. legititr.
ꝑtractans in corde suo qͦd quotiens eñ
uideret. totiens dolorẽ mortis amon ei
ad memoriam reduceret. ideirco cessasse
dr extre post absalon. subaudit᷑. ut et̃i
ad ꝓpͥa reuocaret. Illud etiã qͦd subinser¬
tur. consolatus ẽ dauid suꝑ amon int̾tu.
ita intelligi uolunt. uideł postqmͣ noluit
extre post absalon ut reduceret eum. &. tu

Expanded text:
bsalom, eo quod consolatus super Amnon interitu. » Tradunt enim Hebraei, sicut a quibusdam didici, quod Tholomai pater fuit Maacha matris Absalom, quam David in praelio cepit, et Caesareae, ut inquiunt, unguibus praecisis secundum legem, accepit uxorem, et ex ea genuit Thamar et Absalom; et ideo ad eum fugisse perhibent. Nam quod sequitur: « Cessavitque David persequi Absalom, » in Hebraeo, ut iidem Hebraei ferunt, legitur: «pertractans in corde suo, quod quoties eum videret, toties dolorem mortis Amnon ei ad memoriam reduceret: idcirco cessasse dicitur exire post Absalom, subauditur ut eum ad propria revocaret. Illud etiam quod subinfertur: « Consolatus est David super Amnon interitu, » ita intelligi volunt, videlicet postquam noluit exire post Absalom, ut r
Abbreviated transcription (Latin):
Qmdiu em̃ purabat᷑ reduci absalon. ut
uidẽtur a dauid. semꝑ mors amon filti
sui amino eiꝰ occurrebat. Siue ꝯsolatus
ẽ suꝑ eius int̾tu. sicut nob uidet᷑. eoqtiod
nou̾it eum flagitiosum & digintin mor¬
te. meritoq perisse.

Expanded text:
 ut videretur a David, semper mors Amnon filii sui animo ejus occurrebat: sive consolatus est super ejus interitu, sicut nobis videtur, eo quod noverit eum flagitiosum et dignum morte, meritoque perisse.
Abbreviated transcription (Latin):
cor tirum .i. scđm miscđiam tuã. a facie
ppłi quẽ redemisti ex egypto gente & dõ
euis. ⁊ c̾. Hebreus ht̃ gentib & diis eaꝵ.
& ẽ sensus. a facie ppłi quem redemisti¬
mari rubro ꝑemisti. & de diis eoꝵ.in qͥb
i nocte qua egressus ẽ ppłs de egypto¬
n egypto templa cum idoł destructa sunt.
& omnis ꝑuersoꝵ dogmatũ tultitra gͣti¬
dam a dño. Propterea muenit seruus
tuus cor suum ut oraret te. Cum gͦ co¬
gnatio ꝑ discretionis custodiam restrm¬
gitur: cor qd̃ fugere consueuit muem¬
tur. Nichil qpͥpe in nob̾ ẽ corde fugatius.
Quod a nob̃ totiens reced̃it: quotiens ꝑ
prauas cogitationes deflitit. S dauid
cor suum inuenisse se dicit .i. audatiã

Expanded text:
A facie populi tui, quem redemisti ex Aegypto, gentem et Deum ejus. Hebraeus habet, gentibus et diis earum. Et est sensus: A facie populi tui, quem redemistimari Rubro peremisti, et diis eorum, in quibus d nocte qua egressus est pegypto templa destructa sunt, et omnis perversorum dogmatum cultura quatius. « Propterea invenit servus tuus cor suum, ut oraret te. » Cum ergo cogitatio per discretionis custodiam restringitur, cor quod fugere consuevit, invenitur. Nihil quippe in nobis est corde fugacius, quod a nobis toties recedit, quoties per pravas cogitationes defluit. Sed David cor suum invenisse dic
Abbreviated transcription (Latin):
.&. ñ .i. mͥ. Quod omp̃c d̾s ex magna pi¬
etatis dispensatione disponit. quia dũ
in celsitudinẽ. & tustodit in humilitate.¬
& ut accipientes sp̃m. inueniant quid
sint. Uñ ꝓpħa quod ex se dicit ꝓpter ꝓ
illud quod sequitur ex sermone dñi

Expanded text:
ihi . » Quod omnipotens Deus ex magna pietatis dispensatione disponit, quia dum in celsitudine, et custodit in humilitate: ut accipientes spiritum, inveniant quid sint. Unde propheta quod ex se dixit, propterillud quod sequitur ex sermone Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ficat autẽ qd̃ tam libera dispositio est
dauid regiones moabitaꝵ. heredib qͥb
uelle diuidere. qͣsi possessor quilibet ꝓpͥ¬
os agͦs ad muitum situm. ducto hinc in¬
de funiculo dirimeret. Mensus ẽ autẽ
funiculos duos. unũ ad occidendum. &
unũ ad uiuificandum.i. i potestate

Expanded text:
ficat autem quod tam libera dispositione David regiones Moabitarum haeredibus quibus vellet divideret, quam si possessor quilibet agros proprios ad nutum suum ducto hinc inde funiculo dirimeret. Mensus est autem duos funiculos, unum ad occidendum, et unum ad vivificandum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. &. fecerunt chananeos obedientes.
ext̾minio aut̃ẽ eos ñ ext̾minauerunt.
Iam pͥmo eos id ñ potuisse scpͥtura tes¬
tata ẽ. S nunc postqmͣ pͣualuerunt.
ita ut facerent eos obędientes. qd̾ ñ

Expanded text:
unt Chananaeos oboedientes, exterminio autem eos non exterminauerunt. nam primo eos id non potuisse scriptura testata est; sed nunc posteaquam praeualuerunt, ita ut facerent obaudientes, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
eos. s tulit ab eis sciphũ aquȩ .i. gr̃am le¬
gis. Gulit sceptrũ regale. regni .s. pote¬
statẽ. quã ꝓ magno habebant. & unde
se ꝓtegebant. temꝑaliter. & quã adu̾sꝰ
dm̃ ꝑ incredulitatẽ gerebant. Dem de
uictor nr̃ dauid. de castris eoꝵ regressꝰ
tͣnscendit in altitudinẽ montis celoꝵ¬

Expanded text:
sed tulit ab eis scyphum aquae, id est, gratiam legis; tulit et sceptrum regale, regni scilicet potestatem, quam pro magno habebant, et unde se protegebant temporaliter, et quam adversus Deum per incredulitatem gerebant. Deinde victor noster David de castris eorum regressus, transcendit in altitudinem montis coelo
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑit sensum ut intelligant scpͥturas. ⁊ dictis p̃ce¬
dentiũ suas confirmant p̃dicationes ꝓpugnacłã
etiam miratuloꝵ dona. qͥb p̃dicatio astruit᷑. Nam
sanatis morbis corꝑalib ad salutem amine faci¬
lius ꝑuenitur.
ꝓpugnacła sunt in duunis scͥpͥturis infringibiles
sententie. ii qͥb tuti sunt qͥ delonge ab incursan
dum illos ꝑcittiunt. Om̃s a .i. om̃is¬
instructio ł oꝑationis. ł doctne celestis ꝑ qu̾ã sci ñ
solũ euadunt. s ⁊̃ acies suꝑant malignoꝵ. dũ qͦscła
ab errore ł uitiis ret̃hinnt. q̃ omĩa a p̃latis depen
mis. ¶ Duo .ii. Multis fig̃is eccłie eadẽ mistia repe¬
tinit᷑. s repetita noti sẽꝑ aliqͥd effert̃.⁊ ꝑ ip̃am no¬
uitatẽ ammos audienttũ ampliꝰ delectant. Duo gͥ
eciłie tͣiciunt. collũ. qͥauitałe flatũ et̾na gandia
p̃dicando ministrant. ⁊ cibos doctͥne. U b̾a qͥa lac
pueruł in .xͦ infunduñ. qui sunt huili capree

Expanded text:
it sensum, ut intelligant Scripturas, et dictis praecedentium suam confirmant praedicationem, propugnacula etiam, miraculorum dona, quibus praedicatio astruitur. Nam sanatis morbis corporalibus, ad salutem animae facilius pervenitur.Propugnacula sunt in divinis Scripturis infringibiles sententiae, in quibus tuti sunt, qui de longe ab incursantdum illos percutiunt. Omnis arminstructio, vel operationis, vel doctrinae coelestis, per quam sancti non solum evadunt, sed etiam acies superant malignorum: dum quosdam et ab errore vel vitiis retrahunt: quae omnia a praelatis dependia repetuntur; sed repetita novi semper aliquid afferunt, et per ipsam novitatem animos audientium amplius delectant. Duo igitur Ecclesiae trajiciunt: Collum, quia vitalem flatum, aeterna gaudia praedicando, ministrant, et cibos doctrinae. Ubera, quia lac parvulis in Christo infundunt, qui sunt hinnuli capreae,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ E loquiũ tuñ .d. dum que dicunt facuat:
suas p̃dicationes hominib quasi sapidas
escas apponunt.
bis gͣnis q̃ cortite. fracto uident᷑. candor uͥtutum
qͥ auget᷑ ditm auro collidit᷑. Caudor etiam. cũ
impleta passione miratulis intent.

Expanded text:
 Eloquium tuum dulce. Dum, quae dicunt faciunt suas praedicationes hominibus quasi sapidas escas apponunt. bis granis quae cortice fracto videntur, candor virtutum: qui augetur, dum caro colliditur: candor etiam, cum impleta passione miraculis nitent.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut fatiluis cuncta liquescant. breuiter ꝑ singla
curramus. Capilli sunt spontanei pauꝑes. gene.
summi p̃lati. dentes uero genarum. alii inferio¬
res p̃lati. labia. sermocinatores.
in capillis potest notari pluralitas cogitationitm.
que omnes ad unũ finem celestis boni tendunt.
Unde capreis equantur. que munda sunt am
¶ Quȩ ascenderunt de illo qui ẽ testimonium
se nnitantib. sicut ip̃e ꝑmisit. qui me confess

Expanded text:
Ut facilius cuncta liquescant, breviter singula percurramus. Capilli, sunt spontanei pauperes. Genae, summi praelati. Dentes vero genarum, alii inferiores praelati. Labia, sermocinatores. in capillis potest notari pluralitas cogitationum, quae omnes ad unum finem coelestis boni tendunt. Unde capreis aequantur, quae animalia munda s. Quae ascese imitantibus, sicut ipse promisit: Qui me confessus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Hec illi inter steriles depinantur. qui abluti
statim ab hac uira rapiuntur. habuerunt erim
sobolem ficti. quał ipsi ꝓ se. ł alii ꝓ ipfis confessi
sunt. hĩerunt etiam uotũ bone oꝑationis. q̃
inter oues xp̃i expectate fuissent socialiter exer

Expanded text:
Nec illi inter steriles deputantur, qui abluti statim ex hac vita rapiuntur. Habuerunt enim sobolem fidei quam vel ipsi pro se, vel alii pro ipsis confessi sunt. Habuerunt etiam votum bonae operationis, quod inter o
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habet᷑ ꝓuerbio. Iste sermo. sermo legis ẽ.
in qua mibetur a dño ꝑ moysen. ut qͣndo
ingrefsiti eẽnt t̾ram chanaan. & gentes
deleturi. pͥmitm pacẽ offerrent. & si pax
ab eis reciꝑetur pacẽ recipientes. tbuta¬
rii eoꝵ efficerent᷑: & si patem ñ reciꝑent.
tunc a filiis ifrł delerent᷑. Ietirco exla¬
masse intilier sapiens de tiuitate fert᷑.
nonne ego sum quȩ respondeo ueritatẽ
m ifrł: & tu queris euertere cutitatem.
Quare p̃cipitas heretitatẽ dm̃: Ac si di¬
teret. Cur itis destruere ciuitatẽ hanc.
anteqm̃ pacem nnt̾rogando offeras ficut
m lege iubetitr: Cur etiã ñ eandẽ legẽ
in nob̵ i frłstis seruas. quȩ in aliens olim
seruata est : Fitit autẽ ioab fuꝑ omñe

Expanded text:
non habetur, proverbio. Iste sermo, sermo legis est, in qua jubetur a Domino per Moysen , ut quando ingressuri terram Chanaan essent, et gentes deleturi, primum pacem offerrent: et si pax ab eis reciperetur, pacem recipientes, tributarii eorum efficerentur: et si pacem non reciperent, tunc a filiis Israel delerentur. Idcirco exclamasse mulier sapiens de civitate fertur. Nonne ego sum quae respondeo veritatem in Israel: et tu quaeris subvertere civitatem? Quare praecipitas haereditatem Domini? Ac si diceret: Cur vis destruere civitatem hanc, antequam pacem interrogando offeras, sicut in lege jubetur? Cur etiam non eamdem legem in nobis Israelitis servas, quae in alienigenis olim ser
Abbreviated transcription (Latin):
doech idirmeo. dum adhuc pueri eẽnt sac̾¬
dotes & gabaonitas in nobe occiderunt.
hii sunt armonii & imphiboseth. qͦs ei pe
ꝑit respha filia ahia. & hii filii micol fi¬
lie saul. qͦs genuerat adrieli. filio berrel¬
lai. qui fuit de molathi. &ͦ tulit quinq
⁊ellai ⁊ c̾. Querit᷑ cur filii micol dicant᷑.
rob quȩ uxor fuit adrieli filio berxellai.:
qͦd ita soluitur. Merob qͥppe natitralites¬
eos genuit. & micol uxor dauid. quȩ eg
la dr̃. eos in loco filioꝵ ni̾tuit. & sibi m
filios adoptauit. idõq eius filii dicunt᷑.¬

Expanded text:
Doeg Idumaeo dum adhuc pueri essent, sacerdotes et Gabaonitas in Nobe occiderunt, hi sunt: Armoni et Miphiboseth, quos peperit ei Respha, filia Aia, et quinque filii Michol filiae Saul, quos genuerat Adrieli filio Berzellai, qui fuit de Molathi. Quaeritur, cur Molathi. Quaeritur cur filii Michol dicantur: rab uxor fuerit Adrieli filio Berzellai. Quod ita soler genuit, et Michol uxor David, quae et Egla dicitur, eos in loco filiorum nutrivit, et sibi in filios adoptavit, idcirco ejus filii dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
generatio. Debon. habundanter uł
intelligens. Dabira. loquens. uel elo¬
quentia. siue ursum timens. Dimo¬
na. satis numerans uł sublimitas.
Dalam. egens pauꝑ. Daleam. egestas
eoꝵ D ana. causa uł uidicium eius
Duma. silentiũ siue gaudiũ. Dabbat.
cliuus. D abrath. loquela. Dedera.
meroris. uł festiuitas eoꝵ Esdod¬

Expanded text:
generatio. Debon, abundanter, vel satis intelligens. Dabira, loquens, vel eloquentia, vel ursum timens. Dimonia, satis numerans, vel sublimitas. Dalani, egens pauper. Daleam, egestas eorum. Dana, causa, vel judicium ejus Duma  Ruma , silentium, siv gaudium. , clunis. Dabrath, loquela. Dedara, moeroris, vel festivitas eo
Abbreviated transcription (Latin):
trueł. E ueus. lapides colligens. qd̾
rans. siue ẽ. E from. trascens. uł sa¬
El toleth. ad natiuitatem. Ermon. ana-¬
thema. siue dannatio Estaol. ignis
nos a scd̃o numero dicere possumꝰ
eiꝰ. Ennathon. grãm dantes. Ena¬
rath. ecce concepit. E lchath. poti¬
uncula. E lammelech. ad regem.¬
Esthinoe. mulier uentris Ethaci. neqͣ¬
qmͣ mouentem. Hucusq ꝑ .e. bre¬
uem litteram legerimꝰ exin. ꝑ exten¬
sum legamus elementum.
descͥbuntur. aut opes. Hengeddi. fons¬
hedi. H endor. fons generationis.
Hengannim. fons ortoꝵ H nadda. fonᷤ

Expanded text:
es colligens, quod rans, sive est. Esron  , irascens, vel saEltholed, ad nativitatem. Ermom, anathema, sive damnatio. Esthaol, ignis nos a secundo numero dicere possumusejus. Ennathon, gratiam dantes. Enarath, ecce concepit. Elchath, portiunculam. Elammelech  Elmelech , ad regem.Estmoe, mulier ventris. Elthaci, nequaquam voventem. Hucusque per E brevem litteram legerimus, exin per extensum legamus elementum. describuntur, aut opes. Engaddi, fonedi. Endor, fons generationis. Engannim, fons hortorum. Enadda
Abbreviated transcription (Latin):
& thuribula & tubȩ & omne tias au¬
reum & argenteũ de pecunia quȩ in¬
ferebat᷑ in templum dm̃. significat.
quod alia debet ẽẽ ratio formandoꝵ
uasoꝵ in ministium dñi alia parandoꝵ
lignoꝵ. & saxoꝵ in edificiũ domꝰ. qͥa alia
debet ẽẽ doctna qua rudes imbuunt᷑.
ad fide̾. alia q̃ iam ꝑfedi instruuntur.
ad scientie plentudinẽ. Bñ aut̃e ua¬
sa domus dm̃i illi possunt intelligi. qͥ
iam aꝑti sunt ad capienda munera
diuina. & habiles fiunt ad minist̾tum
di. Nam ydrie eos significare possunt:
Fuscmnulȩ qͦ doctores spũales. quoꝵ¬

Expanded text:
thuribula, et tubae, et omne vas aureum et argenteum, de pecunia quae inferebatur in templum Domini, » significat quod alia debet esse ratio, formandorum vasorum in ministerium Domini, alia parandorum lignorum et saxorum in aedificium domus. Quia alia debet esse doctrina qua rudes imbuuntur ad fidem, et alia qua jam perfecti instruuntur ad scientiae plenitudinem. Bene autem vasa domus Domini illic possunt intelligi, qui jam apti sunt ad capienda munera divina, et habiles fiunt ad ministerium Dei. Nam hydriae eos significare possunt, Fuscinulae quoque doctores spirituales, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tante ꝓfunditatis. que sci sp̃c solum¬
mͦ scientie pateant. nr̃e uͦ capacitatis
ꝑ omĩa mensuram tnͣscendant. Ghu¬
ribula autẽ illos figurate demon¬
strant. qui mundam orationẽ ex con-¬
scientia pura. & side ñ ficta offerunt eͥo
& cum ꝓpħa ditere possunt. dirigatur
oratio mea sicut incensitm .i.c.t. Gube¬

Expanded text:
ditatis, quae sancti Spiritus solummodo scientiae pateant, nostrae vero capacitatis per omnia mensuram transcendant. Thuribula autem illos significare demonstrant qui mundam orationem ex conscientia pura et fide non ficta offerunt Deo, et cum Propheta dicere possunt: « Dirigatur oratio mea sicut incensum in
Abbreviated transcription (Latin):
apłos significant. qͦs pͥncipes in eccl̃ia
electio diina constituit. qñ ꝑ subiec¬
tos sibi discipłos u̾bi dimni semina ꝑ
totũ orbem sparserunt. quatmnꝰ oꝑarios
uoluntatis dĩ idoneos in auditoribus
suis ꝑficerent: Quoꝵ alii fabricabant
ligna. cũ semerip̃os & eos qui sibi obȩ
diebant ligna fructifera in domo dm̃
parare. studebant. alii sarthatecla tem¬
pli faciebant. qnͣdo illa quȩ ꝑ heresim
& scismata rupta erant reedificabant.
ter increpabant. ita ut impleret᷑. instau¬
ratio domꝰ dm̃ in uniu̾sis quȩ indige¬
bant expensa ad domũ dm̃i muniendã
iuxta illud utiq apłi qui ait. unicuiq

Expanded text:
apostoli, quos principes in Ecclesia electio divina constituit, quando per subjectos sibi discipulos verbi divini semina per totum orbem sparserunt quatenus operarios voluntati Dei idoneos in auditoribus suis perficerent. Quorum alii fabricabant ligna, cum semetipsos ediebant, ligna fructifera in domo Domini parare studebant, alii sarta tecta templi faciebant, quando illa quae per haeresim et schismata rupta erant, reaedificabant. ter increpabant, ita ut impleretur instauratio domus Domini, in universis quae indigebant expensa ad domum Domini muniendam, juxta illud utique Apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
mant. I stuc enĩ iititunt sac̾dores qui
custodiunt. ostia templi omnẽ pecitni¬
am que defertur ad templum dm̃i:
cum p̃dicatores sc̃i qui seruant fidei¬
intͦitum. fide offerunt uota fidelium.

Expanded text:
rvenire. Istuc ergo mittunt sacerdotes, qui custodiunt ostia templi, omnem pecuniam, quae defertur ad templum, cum praedicatores, qui servant introitum fidei, of
Abbreviated transcription (Latin):
dñi nͥ sac̾dotes & qui ministrant. dele¬
uitis. ip̃i tantummꝰ ingͥdiantur. quia
sc̃ificati sunt: & omne reliqũu uulgus
obseruet tustodias dñi. Leuite autem
aireumdent regem. hñtes singłi arma
sua. & Reł. Quod sequitur de eodem.
ꝑdixitq filium regis. & posuit suꝑ eũ
diadema. & testimoniũ in diademate
insigne capitis regium. in testimomo
designat decreta legis dĩ. quib qͥd age¬
re rex debeat. qualiter uiuere p̃ciꝑit᷑.
Deniq in libro uerboꝵ dierũ aꝑtiꝰ. &
imposuerunt inqͥt ei diadema. dede
runtq in manu ei tenendam legem.
& magne utiq erat salutarisq pru¬
legitimi. cũ ip̃o regni habitu simul
ddisciplina legis dĩ seruanda commit¬
teret᷑ ut qͥ se p̃latum ppło regendo
uideret. ip̃e se regem diuinis legib
subdi debere meminisset.

Expanded text:
Domini, nisi sacerdotes, et qui ministrant de leDomini, nisi sacerdotes, et qui ministrant de levitis, ipsi tantummodo ingrediantur, quia sanctificati sunt, et omne reliquum vulgus observet custodias Domini. Levitae autem circumdent regem, habentes singuli arma sua, etc. Quod sequitur de eodem: Produxitque filium regis, et posuit super eum diadema, et testimonium in diademate insigne capitis regium, in testimonio designat decreta legis Dei, quibus quid agere rex debeat, qualiter vivere, praecipitur. Denique in libro Verborum dierum apertius: Et imposuerunt, inquit, ei diadruntque in manu ejus tenendam legem ; et magnae utique erat salutarisque prulegitimi, cum ipso regni habitu simul disciplina legis Dei servanda comitetur; et qui se praelatum regendo videret, ipse se regendum divinis legibus subdi debere meminisset.