comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. etiam hoc qd̃ dictum est contra filiũ ho-¬
minis remittetur. Hic fortassis aliquis querat.
utrũ tantummͦ sp̃s sc̃s peccata dimitat. an &
pater & filiꝰ. Respondemꝰ. qđ & pater & filius.
Ipse enim filiꝰ de patre dicit. Si dimiseritis pec-¬
cata hominib. dimittet uob̾ & pater ũr pecrata
ura: cui nos quoq dicimꝰ in oratione dñica. pa-¬
ter nr̃ qui es in celis: atq inter cetera & hoc pe¬
timꝰ dicentes. dimitte nobis debtta nr̃a. De se
autem ipso ait. ut sciatis qd habeat filiꝰ homi-¬
nis potestatem in terta dimittendi peccata. Si gͦ
inquis & pater & filiꝰ & sp̃s sc̃s peccata dimit
tunt. cur illa impenitentia que nunqͣm dimittet᷑
tantummꝰ ad sp̃s blasphemiã dicitur ꝑtinere.
tanqͣm ille qui hoc impenitentiȩ peccato fuerit
obligatꝰ dono sc̃i sp̃s resistere uideatur. qđ eo do¬
enim tantũmͦ xp̃c. quid est qđ ipse dicit. pater

Expanded text:
sanctum, etiam hoc quod dictum est contra Filium hosanctum, etiam hoc quod dictum est contra Filium hominis remittetur. Hic fortassis aliquis quaerat tus sanctus peccata dimittat, an et Pater et Filius. Respondemus, quod et Pater et Filius. Ipse enim Filius de Patre dicit: Si dimiseritis peccata hominibus, dimittet vobis et Pater vester peccata vestra. Cui nos quoque dicimus in oratione dominica, Pater noster qui es in coelis: atque inter caetera et hoc petimus, dicentes, Dimitte nobis debita nostra . De se autem ipse ait: Ut sciatis quod habeat Filius hominis potestatem in terra dimittendi peccata . Si ergo, inquis, et Pater et Filius et Spiritus sanctunt, cur illa impoenitentia quae nunquam dimittetur, tantummodo ad Spiritus blasphemiam dicitur pertinere tanquam ille, qui hoc impoenitentiae peccato fuerit obligatus, dono sancti Spiritus resistere videatur, quod eo doenim tantummodo Christus, quid est quod ipse dicit, Pater
Abbreviated transcription (Latin):
filuis hominũ peccata & blasphemiȩ quib blas¬
phemauerins. ꝓculdubio & illa blasphemia que
contra patrem diçitur. ista generalitate. concludit᷑.
& tam̃ hȩc sola irremissibilis definitur. que di¬
citur contra sp̃m sc̃m. Nunquidnam & pater for-¬
mam serui accepit. qua sit maior sp̃s sc̃s: Hon
om̃ium peccatoꝵ om̃isq blasphemiȩ eminentiꝰ
doluit expriniere blasphemiã que dicitur contͣ
filium hominis. quia etiam si in illo peccato
fuerint homines obligati. qđ cõmemorauit
ubi ait. si ñ uenissem & locutꝰ eis fussem pec¬
satum ñ haberent. qđ etiam in ȩũugło scđm io¬
hatiem ualde graue ostendit esse pecatum.
ubi ait de ipso spũ scõ cum eum se missurum
esse pmitteret. ille anguet mundũ ae petato
& de iusticia & de udicio: de pecrato quidem qd̃
non credideĩt in me. tamen si ñ dixerit illa cor-¬
dis impenitentis duritia uerbum contra sp̃m

Expanded text:
filiis hominum peccata et blasphemiae, quibus blasfiliis hominum peccata et blasphemiae, quibus blasphemauerint — procul dubio et illa blasphemia, quae contra patrem dicitur, ista generalitate concluditur; et tamen haec sola inremissibilis definitur, quae dicitur contra spiritum sanctum. numquidnam et pater formam serui accepit, qua sit maior spiritus sanctuomnium peccatorum omnisque blasphemiae eminentius uoluit exprimere blasphemiam, quae dicitur contra filium hominis, quia etiam si illo peccato fuerint homines obligati — quod commemorauit ubi ait: si non uenissem et locutus eis fuissem, peccatum non haberentJoannem, valde grave ostendit esse peccatum ubi ait de Spiritu sancto, cum eum se missurum esse promitteret: Ille arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio, de peccato quidem, quod non crediderunt in me; tamen si non dixerit illa cordis impoenitentis duritia verbum contra Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
miseritis peccata dimittent᷑ ei. id ẽ si penituerit
cum. accipiet ꝑ hoc donum temissionẽ om̃ium
peccatoꝵ. simul & huiꝰ qd̃ uerbũ dixit contra
filium hominis. quia peccato ignorantiȩ siue con-¬
tumaciȩ uł cuiusqͣm blasphemiȩ. ñ addidit pec-¬
catum impenitentiȩ contͣ donum dĩ & gr̃am re-¬
generationis. uł reconciliationis que fit in ecde¬
sia sp̃u scõ. Proiide nec illud sentiendũ est qd̃
quidam putant. ideo remitti uerbum qđ di¬
aitur contra filiũ hominis. ñ remitti autem
susceptam carnẽ factus est filiꝰ hominis
scđ̾m eiꝰ diuinitatẽ. scđm quam & ipse uingenitꝰ
filiꝰ equalis est patri & sp̃ui scõ. Nam si hoc ꝓpt̾ea
dictum esset. ꝓfecto de om̃i blasphemia taceret᷑:
hec sola irremissibilis uideretur que contra filiũ
hominis dicitur. quasi cum homo solus putatur.
Cum uͦ p̃missum sit om̃e peccatum & blasphe¬
mia remittet᷑ hominib. qđ etiam apud alium
ȩuugłistam ita positum est. om̃ia dimittentur

Expanded text:
d est, si poenituerit eum, accipiet per hoc donum remissionem omnium peccatorum, simul et hujus, quod verbum dixit contra Filium hominis; quia peccato ignorantiae sive contumaciae vel cujuscumque blasphemiae, non addidit peccatum impoenitentiae contra donum Dei et gratiam regenerationis uel reconciliationis, quae fit in ecclesia spiritu sancto. Proinde nec illud sentiendum est quod quidam putant, ideo remitti uerbum, quod dicitur contra filium hominis, non remitti autem ia propter susceptam carnem factus est filius hominis  unigenitus Filius aequalis est Patri et Spiritui sancto. Nam si hoc propterea dictum esset, profecto de omni caetera blasphemia taceretur, ut haec sola remissibilis videretur, quae contra Filium hominis dicitur, quasi cum homo solus putatur. Cum vero praemissum sit, Omne peccatum, et blasphemia remittetur hominibus; quod etiam apud alium evangelistam ita positum est, Omnia dimittentur
Abbreviated transcription (Latin):
sus peccatum & blasphemia remittet᷑ homitub
quia tibi hoc peccatũ ñ fuerit cordis impeniten¬
tis contra sp̃m sc̃m quo in ęccłia peccata solun¬
Om̃ia g̃ dimittunt̃ eis. in quib non est quod
nunq̃m dimiitetur. In quib est autem. q̃m
hoc nunq̃m dimittitur nec alia dimittuntur.
quia om̃tum remissio uinculo istiꝰ impeditur.
Non g̃ ꝓpterea quicumq dixerit uerbũ cont̃
filium hominis remitetur ei. qui autẽ dixerit
hereticus dixit: s qm̃ quisqͥs resisterit ueritati.
& blasphemauent ueritatẽ quod est xp̃c. etiã
post tantam sui p̃dicationẽ apud homines.
ut uerbum caro fieret & habitaret in nobis. qd̾
est filiꝰ hominis id est ipse xp̃c. si ñ dixerit uerbũ¬

Expanded text:
orsus peccatum et blasphemia remittetur hominibus: orsus peccatum et blasphemia remittetur hominibus: quia ubi hoc peccatum non fuerit cordis impoenitentis contra Spiritum sanctum, quo in Ecclesia peccata solvunOmnia ergo dimittuntur eis, in quibus hoc non est quod nunquam dimittetur; in quibus autem est, quoniam hoc nunquam dimittitur nec alia dimittuntur, quia omnium remissio vinculo istius impeditur. Non ergo propterea quicunque dixerit verbum contra Filium hominis remittetur ei, qui autem direticus dixit: sed quoniam quisquis restiterit veritati et blasphemaverit veritatem, quod est Christus, etiam post tantam sui praedicationem apud homines, ut Verbum caro fieret et habitaret in nobis, quod est Filius hominis ide
Abbreviated transcription (Latin):
bo & doctrina. Non ait in uerbis. s in uerbo.
& sc̃s iacobus: estote inquit factores uerbi. &
ñ auditores tantũ. Hon ait & ipse uerboꝵ sed
uerbi. qͣmuis tam multa uerba de scͥpturis scĩs
in ȩccł̃ia celebriter & sollemnit̃ legant̃. dicantur.
audiantur. Sicut gͦ qͣntocumq tempore quisq
nr̃m in p̃dicando euugło laborauerit. ñ uerboꝵ
sed uerbi dicitur p̃dicator. & q̃ntocumq tem¬
pore quisqͥs ur̃m nr̃am p̾dicationem diligenter
ata instanter audierit. ñ uerboꝵ s uerbi audien¬
di studiosissimꝰ nuncupatur: ita eo more quo
scͥture loquunt & quem nouit eccłiastica con¬
suetudo. quisqͥs uniuersa sua uita qua istam ge¬
rit carnem. quantalibet longitudine ꝓtendat᷑.
quecũq uerba uel ore uel sola cogitatione lo¬
cutus fuerit corde impenitenti contra remissio¬
nem peccatoꝵ que fit in eccłia. uerbum dicit
contra sp̃m sc̃m. Ideo autẽ ñ solum uerbũ qđ¬

Expanded text:
bo et doctrina; non ait "in uerbis", sed: in uerbo. bo et doctrina; non ait "in uerbis", sed: in uerbo. et sanctus Iacobus: estote, inquit, factores uerbi, et non auditores tantum; non ait et ipse: "uerborum" sed: uerbi, quamuis tam multa uerba de scripturis sanctis in ecclesia celebriter et sollemniter legantur, dicantur, audiantur. sicut ergo quantocumque tempore quisque nostrum in praedicando euangelio laborauerit, non uerborum, sed uerbi dicitur praedicator; et quantocumque tempore quisque uestrum nostram praedicationem diligenter atque instanter audierit, non uerborum, sed uerbi audiendi studiosissimus nuncupatur: ita eo more, quo scriptura loquitur et quem nouit ecclesiastica consuetudo, quisquis uniuersa sua uita, quam in ista gerat carne, quantalibet longitudine protendatur, quaecumque uerba uel ore uel sola cogitatione locutus fuerit corde impaenitenti contra remissionem peccatorum, quae fit in ecclesia, uerbum dicit contra spiritum sanctum. ideo autem non solum uerbu
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ quicqͣm udicare. Hec enĩ blasphemia spi¬
ritus cui nunq̃m est ulla remissio. quam non
om̃em sed quandam intelleximꝰ. eamq ꝑseue¬
rantem duritiam cordis impenitentis uł diximꝰ
uel muenimꝰ. uel etiam q̃ntum existimamꝰ osten¬
dimꝰ. ñ potest in quoquiam ut diximꝰ dum ad¬
huc in hac uita est dep̃hendi. Qd ñ ideo uidea.¬
tur absurdum. quia cum homo usq in sinẽ huiꝰ
tamen tam longã contradictionẽ cordis impeni¬
tentis quasi breue aliquod uerbũ appellauit dicens.
Quicumq dixerit uerbũ contra filiũ hominis
remittetur ei. qui autẽ dixerit contia sp̃m sx̃m
non remittetur ci neq in hoc scł̃o neq in futuro.
Hec enim qͣmuis ꝓlixa sit & plurimis uerbis
contexta & ꝓducta blasphemia. solet tam̃ scͥp¬
tura etiam multa uerba uerbum appellare. Neq
enim unũ uerbũ locutꝰ est quicũq ꝓpħa. & ta¬
honore honorent᷑. maxime qui laborant in uct-¬

Expanded text:
tempus quicquam indicare. haec enim blasphemia spitempus quicquam indicare. haec enim blasphemia spiritus, cui numquam est ulla remissio — quam non omnem, sed quandam intellegimus eamque perseuerantem duritiam cordis impaenitentis uel diximus uel inuenimus uel etiam, quantum existimamus, ostendimus — non potest in quoquam, sicut diximus, dum adhuc in hac uita est, deprehendi. quod non ideo uideatur absurdum, quia cum homo usque in finem huius tamen tam longam contradictionem cordis impaenitentis quasi breue aliquod uerbum appellauit dicens: quicumque dixerit uerbum contra filium hominis, remittetur ei; qui autem dixnon remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro. haec enim quamuis prolixa sit et plurimis uerbis contexta et producta blasphemia, solet tamen scriptura etiam multa uerba uerbum appellare. neque enim unum uerbum locutus est quicumque propheta; et tahonore honorentur, maxime qui laborant in uer
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiam & temissionẽ peccatoꝵ ꝑ om̃s gentes
incipientib ab ierłm: hec om̃ino impenitentia
ñ habet remissionem neq in hoc scło neq in fu¬
÷ turo. quia penitentia impetrat remissionẽ in hoc
÷ scłõ. que ualeat in futuro.S: ista impenitentia uł
cor impenitens. qm diu quisq in hac carne uiuit
ñ potest iudicari. De nullo enĩ desꝑandum est.
quam dui patientia dĩ ad penitentiã adducit. nec
de hac uita rapit impiũ qui ñ uult mortẽ impũ.
qͣntum ut teuertatur & uiuat. Paganꝰ est ho¬
die. unde scis utrum sit futurꝰ crastino xp̃ia¬
nus: Iudeus infidelis est hodie. quid si cras
credat in xp̃o: Hereticꝰ est hodie. quid si cras
sequitur catholicam uertatem: Scismaticꝰ est
hodie. quid si cras amplectitur catholicã pacẽ:
Quiad si isti quos in quocũq genere errotis no
istam uitam agunt penitentiã. & inueniunt
ueram uitam in futuro: ꝑtoinde fres. etiam
ad hoc uos ammoncat qd̾ ait apłs. Nolite ante

Expanded text:
entes incipientibus ab Hierusalem: haec omnino impaenitentia non habet remissionem neque in hoc saeculo neque in futuro, quia paenitentia impetrat remissionem in hoc saeculo, quae ualeat in futuro. Sed ista impaenitentia uel cor impaenitens quamdiu quisque in hac carne uiuit non potest iudicari. de nullo enim desperandum est, quamdiu patientia dei ad paenitentiam adducit nec de hac uita rapit impium; qui non uult mortem impii, quantum reuertatur et uiuat. paganus est hodie; unde scis, utrum sit futurus crastino christianus? Iudaeus infidelis est hodie; quid, si cras credit in Christum? haereticus est hodie; quid, si cras sequitur catholicam ueritatem ? schismaticus est hodie; quid, si cras amplectitur catholicam pacem? quid, si isti quos in quocumque genere erroris notistam uitam, agunt paenitentiam et inueniunt ueram uitam ? proinde, fratres, etiam ad hoc uos admoneat quod ait apostolus: nolite ante
Abbreviated transcription (Latin):
seret ad se non ꝑtinere. qui extra congregando
nollent congregare sed spargere. Deinde subiun¬
rit. Ideo dico uobis. om̃e peccatũ & blasphenia
reintietut hominib sp̃s autẽ blasphemiȩ non
pntietar. Quid est hoc. Ideo sola sp̃s blasphȩ¬
iia ĩ remitatur. qͣm̃ ꝗtti non est cum xp̃o contra
ipsum est. & qui ñ cum ilo congregat spargit.
aleditti. Qui enim non cum illo congregat. qtio¬
silbet sub eiꝰ nomine congreget. ñ habet sp̃m¬
sc̃mn Iic om̃ino hic nos cõptilit ñ alibi intellige¬
de. sieti posse remissionẽ om̃is pecratt om̃nsq
blas obemiȩ nisi in axp̃i congregatione. que ñ
spa a s ongiegatr qutuspe. in sp̃u sc̃o qui¬

Expanded text:
deret ad se non pertinere, qui extra congregando deret ad se non pertinere, qui extra congregando nollent congregare, sed spargere. Deinde subiunxit: 'Ideo dico vobis: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus, spiritus autem blasphemiremittetur. Quid est hoc? Ideo sola Spiritus blasphemia non remittetur, quoniam qui non est cum Christo, contra ipsum est; et qui non cum illo congregat, spargit? Ideo utique. Qui enim non cum illo congregat, quomodolibet sub ejus nomine congreget, non habet Spm. Hic omnino, hic nos com pulit non alibi intelligere fieri posse remissionem omnis peccati omnisque blasphemiae, nisi in Christi congregatione, quae non spargit. Congregatur qu
Abbreviated transcription (Latin):
duusus ex ore ipsoꝵ possit ostendi. sicut beedre-¬
bub a quo demones eici posse dixerunt. In hac
uͦ lectione scd̾m matħm multo manifestiꝰ aꝑuit
dñs quid hic uellet intelligi. id est qđ ipse dicat
uerbum contra sp̃m scm̃ qui unitati ȩcłiȩ conde
impenitenti resistit. ubi in scõ sp̃u fit remissio
pecatoꝵ. Hunc ciũ sp̃m ñ habent ut iam dictũ
est. qui etiam xp̃i sactam̃ta portantes atq trac¬
tantes. ab eiꝰ congregatione seuncti sunt. Ham
ibi dixit de diuisione sathanȩ aduersꝰ satha-¬
nan. & qd̃ ip̃e in spũ scõ eiceret demones. utiq
in sp̃u qui ñ est aduersum seipsũ sicut ille di¬
uisus. Ibi continuo ne ꝑ illos qui sub nomine
xp̃i extra ciꝰ ouile conuenticula sua congregant.
quisqͣm putaret etiã regnũ xp̃i aduersum se esse
duusum: qui ñ est mecum inquit contra me est.
& qui ñ congregat mecum spargit. ut illos osten¬

Expanded text:
divisus ex ore ipsorum possit ostendi, sicut Beelzedivisus ex ore ipsorum possit ostendi, sicut Beelzebub a quo ejici daemones posse dixerunt. Cvero lectione secundum Matthaeum, multo manifestius aperuit Dominus quid hic vellet intelligi: id est, quod ipse dicat verbum contra Spiritum sanctum, qui unitati Ecclesiae corde impoenitenti resistit, ubi in Spiritu sancto sit remissio peccatorum. Hunc enim spiritum non habent, ut iam dictum est, qui etiam Christi sacramenta portantes atque tractantes ab eius congregatione seiuncti sunt. Nam ubi dixit de divisione satanae adversus satanan, et quod ipse in Spiritu sancto eiceret demones, utique in spiritu, qui non est adversus se ipsum sicut ille divisus, ibi continuo, ne per illos, qui sub nomine Christi extra eius ovile conventicula sua congregant, quisquam putaret etiam regnum Christi adversum se esse divisum: 'Qui non est mecum, inquit, 'contra me est, et qui non congregat mecum, spargit', ut illos osten
Abbreviated transcription (Latin):
cus ita narrat. Amen dico uobis. quia om̃ia di¬
dixisset. sua deinde coniunxit dicens. qm̃ dice¬
bant sp̃m immundum habet: ut ostenderet
hinc exortam fuisse causam. ut hoc diceret eõ
qd̃ dixetant eum in beeliebub pͥncipe demo¬
nioꝵ demones pellere: non quia esset blasphe¬
mia que ñ remittitur. cum & hȩc remittatur
si recta penitentia consequat᷑: sed qđ hinc ut
aixi causa extitit ut a dño illa sententia ꝓferre¬
tus. facta mentione sp̃s immundi quẽ aduersũ
seꝙsum ditusum dñs ostendit ꝓpter sp̃m sc̃m. qͥ¬
n solum aduersum se diuisus ñ est. sed etiã quos
colligit efficit indiuisos. peccata que aduersum se
diuisa sunt dimittendo. cosq mundatos in habitan-
Cui dono remissionis ñ resistit. nͥ qui duritiam
cordis impenitentis habuerit. Nam & alio loco
dixerunt tudei de dño qđ demoniũ haberet. nec
tamen ibi aliquid dixit de blasphemia sp̃s scĩ.

Expanded text:
cus ita narrat: Amen dico vobis, quia omnia dicus ita narrat: Amen dico vobis, quia omnia didixisset, sua deinde conjunxit dicens, Quoniam dicebant, Spiritum immundum habet : ut ostenderet, hinc fuisse exortam causam, ut hoc diceret, eo quod dixerant eum in Beelzebub principe daemoniorum daemones pellere. Non quia esset blasphemia quae non remittitur, cum et haec remittatur, si recta poenitentia consequatur: sed quod hinc, ut dixi, causa exstitit ut a Domino illa sententia proferretur, facta mentione spiritus immundi, quem adversum se ipsum divisum Dominus ostendit, propter Spn solum adversum se divisus non est, sed etiam quos colligit efficit indivisos, peccata quae adversum se divisa sunt dimittendo, eosque mundatos inhabitando;Cui dono remissionis non resistit, nisi qui duritiam cordis impoenitentis habuerit. Nam et alio loco dixerunt Judaei de Domino, quod daemonium haberet , nec tamen ibi aliquid dixit de blasphemia Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
remittetur illi. ei autẽ qui in sp̃m sc̃m blas¬
phemauerit ñ remittetur. illa scilicet blasphe-¬
mia cordis impenitentis qua resistitur remissi
blasphemiam petrꝰ ñ habuit. quem mox peni¬
tuit q̃ndo amare fleuit. uictoq sp̃u qui in
seipsum diuisus est & qui eũ uexandum po¬
poscerat. contra quem dñs ꝓ illo rogauit ne
deficeret fides eiꝰ. accepit etiam ipsum tui ñ
peccatum. s ꝑ eum p̃dicaretur & daretur re
głistas quod narratur ut de blasphemia sp̃s
hec sententia diceretur. causa exutit. ex cõ¬
memoratione sp̃s immundi qui in seipsum
diuisus est. Dictum enim erat de dño. qđ in pͥn-¬
cipe demonum eiceret demones. Ibi se dñs ait
in sp̃u scõ eicere demones. ut sp̃s qui ñ est
in se diuisus eum qui in se diuisus est uincat
atq eiciat: ille autem homo in eiꝰ ꝑditione ma¬
neat. qui in huiꝰ qui in se diuisus non est pacẽ
ꝑ impenitentiã tnsire detractat. Hoc enim mar¬

Expanded text:
remittetur illi: ei autem qui in Spiritum sanctum blasphemaverit, non remittetur : illa scilicet blasphemia cordis impoenitentis, qua resistitur remissionctum. Quam blasphemiam Petrus non habuit, quem mox poenituit quando amare flevit ; victoque spiritu qui in se ipsum divisus est, et qui eum vexandum poposcerat, contra quem pro illo Dominus rogavit ne deficeret fides ejus ; accepit etiam ipsum cui non peccatum, sed per eum praedicaretur et daretur remelistas quod narratur, ut de blasphemia Spiritus haec sententia diceretur, causa exstitit ex commemoratione spiritus immundi, qui in se ipsum divisus est. Dictum enim erat de Domino, quod in principe daemonum ejiceret daemones: ibi se Dominus ait in Spiritu sancto ejicere daemones, ut Spiritus qui non est in se divisus, eum qui in se divisus est vincat atque ejiciat; ille autem homo in ejus perditione remaneat, qui in hujus qui in se divisus non est, pacem per impoenitentiam transire detrectat. Hoc enim Mar
Abbreviated transcription (Latin):
non congregat sub uoce nominis mei. s qui ñ
congregat mecũ spargit. Non gͦ est aduersum se
diuisum regnũ xp̃i & si homines conentur di-¬
iudere. qdđ emptum est p̃cio sanguinis xp̃i. No¬
unt enim dñs qui sunt eiꝰ. & recedat inquit ab
iniquitate. om̃is qui nominat nomien dñi. Dam
si ab iniquitate ñ recedit ñ ꝑtinet ad regnum
xp̃i. etiam nominans nomen xp̃i. Ut gͦ aliqua
luxuriȩ. quia ille contrahit ille ꝓfundit. diuisi
sunt aduersum se: & ambo ad regnũ ꝑtinent
diaboli. Apud ydoloꝵ cultores. sp̃s iunonis &
sp̃s hertulis diuisi sunt aduersum se: & ambo
ambo heretici. & aduersum se ambo diuisi. Do-¬
natista & maximianista ambo heretici. & aduer¬
sum se ambo diuisi. Om̃ia uicia eiroresq morta¬
lium inter se contrarũ diuisi sunt aduersum se.
bit regnum ciꝰ. Iustus autem & impiꝰ. fidelis &
blandiatur. si uult sibi ꝓdesse nomen dñi. rece.¬

Expanded text:
non congregat sub voce nominis mei: sed, Qui non non congregat sub voce nominis mei: sed, Qui non congregat mecum, spargit. Non ergo est adversum se divisum regnum Chriidere, quod emptum est pretio sanguinis Christi. Novit enim Dominus qui sunt ejus: Et recedat, inquit, ab iniquitate omnis qui nominat nomen Domini . Nam si ab iniquitate non recedit, non pertinet ad regnum Christi, etiam nominans nomen Christi. Ut ergo aliqua,et spiritus luxuriae, quia ille contrahit, ille profundit, divisi sunt adversum se; et ambo pertinent ad regnum diaboli. Apud idolorum cultores, spiritus Junonis et spiritus Herculis divisi sunt adversum se; et ambo ambo haeretici, et adversum se ambo divisi. Donatista et Maximianista ambo haeretici, et adversum se ambo divisi. Omnia vitia erroresque mortalium inter se contrarii, divisi sunt adversum se, bit regnum ejus. Justus autem et impius, fidelis et blandiatur. Si vult sibi prodesse nomen Domini, rece
Abbreviated transcription (Latin):
a massa ꝑditionis ex adam & a uasis irȩ: Muis
te discernit: & ne quisqͣm diceret iusticia mea.
quid enim habes inquit qd̾ ñ accepisti: Unde &
de scipso dicit. Fuimꝰ & nos aliq̃ndo naturaliter
filui trȩ. sicut & ceteri. Ergo & ipse uas erat in
domo illiꝰ male fortis cum esset ȩccliȩ ꝑsecutor blas-¬
phemus. iniuriosus in malicia & inuidia: sicut
fatetur agens.S ille alligauit fortem ab eo uasa
ꝑditionis eripuit. & uas electionis effecit. Deinde¬
ne putarent increduli & impii aduersantes nomi
in ap̃iano. ꝓpter diuersas hereses & scismata eoꝵ
qui sub nomine xp̃iano greges colligunt ꝑditoꝵ.
etiam xp̃i regnum aduersum se esse diuisum. conse-¬
quenter adiungit. Qui ñ est mecũ contra me est.
& qui ñ congregat mecũ spargit. Non ait qui ñ
est sub uoce nominis mei. aut sub specie sacram̃-¬
ti mei.s qui ñ est mecũ contra me est: nec ait qͥ

Expanded text:
A massa perditionis ex Adam et a vasis irae quis A massa perditionis ex Adam et a vasis irae quis te discernit? Et ne quisquam diceret, Justitia mea: Quid enim habes, inquit, quod non accepisti ? Unde et de se ipso dicit, Fuimus enim et nos aliquando naturaliter filii irae, sicut et caeteri . Ergo et ipse vas erat in domo illius male fortis, cum esset Ecclesiae persecutor, blasphemus, injuriosus, in malitia et invidia, sicut fatetur, agens . Sed ille qui alligavit fortem, ab eo vas perditionis eripuit, et vas electionis effecit. ne putarent increduli et impii adversantes nomini christiano, propter diversas haereses et schismata eorum qui sub nomine christiano greges colligunt perditorum, etiam Christi regnum adversum se esse divisum, consequenter adjungit: Qui non est mecum, contra me est; et qui non congregat mecum, spargit. Non ait, Qui non est sub voce nominis mei, aut sub specie sacramenti mei: sed, Qui non est mecum, contra me est. Nec ait, Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde subiungit. Si autem ego in sp̃u dĩ eicio
demones. igitur ꝑuenit in uos regnũ dĩ. Quid
lignam doctrinam sed fidem simplicem dedi: ꝓ-¬
culdubio ꝑuenit in uos regnũ dĩ. quo subuerti¬
tur regnum diaboli dum quo & uos subuerti-¬
mini. Et q̃m dixerat filii ur̃i in quo eiciunt.¬
ut ostenderet gr̃am in eis suam ñ meritũ illoꝵ.
aut quom potest quisqͣm inquit intrare in do-¬
mum fortis & uasa eiꝰ diriꝑe. nisi priꝰ alligaue¬
rit fortem. & sic domum eiꝰ diripiet: Fili in¬
quit uñ qui uel crediderunt in me uł adhuc tre¬
aituri sunt & eiecturi demones. ñ in demonum
yͥncipe sed in simplici scĩtate. qui certe uel fuer̃t
uel hoc sunt qđ etiam uos estis. id est peccatores
atq: impĩi. & id̃o in domo diaboli & uasa diaboli:
quom̃ ab illo possint erui quos p̃ualente iniqui¬
tate fortiter optinebat. nͥ alligaretur iusticiȩ inee
increpans dicit. Quis enim te discernit. hoc est

Expanded text:
Deinde subjungit: Si autem ego in Spiritu Dei ejicio Deinde subjungit: Si autem ego in Spiritu Dei ejicio daemones, igitur pervenit in vos regnum Dei. Quid lignam doctrinam, sed fidem simplicem dedi; procul dubio pervenit in vos regnum Dei, quo subvertitur regnum diaboli, cum quo et vos subvertimini. 3. ut ostenderet gratiam in eis suam, non meritum illorum: Aut quomodo potest quisquam, inquit, intrare in domum fortis, et vasa ejus diripere, nisi prius alligaverit fortem, et sic domum ejus diripiet? Filii, inquit, vestri, qui vel crediderunt in me, vel adhuc credituri sunt, et ejecturi daemones, non in daemonum principe, sed in simplici sanctitate; qui certe vel fuerunt, vel hoc sunt quod etiam vos estis, id est, peccatores atque impii; et ideo in domo diaboli, et vasa diaboli: quomodo ab illo possent erui, quos praevalente iniquitate fortiter obtinebat, nisi alligaretur justitiae meae increpans dicit: Quis enim te discernit? Hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc dicens. ex ipsoꝵ confessione uolebat intel-¬
ligi. qđ in eum ñ credendo in regno diaboli
esse delegissent: qđ utiq aduersum se diui¬
sum stare ñ posset. Eligant gͦ pharisei qd̃
uoluerint. Si sathanas sathanan ñ potest
eicere. nichil contra dñm qd dicerent inuenire
potuerunt. Si autem potest. multomagis sibi
ꝓspiciant & recedant de regno ciꝰ. qd̃ aduersũ
se diuisum stare ñ potest. In quo autẽ dñs xp̃c
ment: attendant qđ sequit᷑. & si ego inquit¬
in beelrebub eicio demones. filii ũri in qͦ eicd¬
unt: Ideo ipsi uidices ur̃i erunt. Dixit hoc utiq
de discipulis suis illiꝰ populi filiis. qui certe dis
chil se malarum artium a bono magistro didicis¬
se ut in pͥncipe demonum cicerent demones. Ideo
inquit. ipsi uidices ur̃i erunt. Ipsi inquit. ipsi
ignobilia & contemptibilia huiꝰ mundi. in quib
ñ artificiosa malignitas sed sc̃a simplicitas incę
uirtutis apparet: ipsi testes mei. uidices erunt ũri.

Expanded text:
Hoc dicens ex ipsorum confessione volebat intelligi, quod in eum non credendo in regno diaboli esse elegissent, quod utique adversum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint: si Satanas Satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum quod dicerent invenire potuerunt; si autem potest, multo magis sibi prospiciant, et recedant de regno ejus, quod adversum se divisum stare non potest. In quo autem Dominus Chment, attendant quod sequitur: Si in Beelzebub ejicio daemones, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Dixit hoc utique de discipulis suis, illius populi filiis: qui certe dischil se malarum artium a bono magistro didicisse, ut in principe daemoniorum ejicerent daemones Ideo, inquit, ipsi judices vestri erunt. Ipsi, inquit, ipsi ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artificiosa malignitas, sed sancta simplicitas meae virtutis apparet, ipsi testes mei, judices erunt vestri.
Abbreviated transcription (Latin):
auãire paratum: de sepulchro ꝓtinꝰ euocauit.
Larare inquit ꝓdi foras. Ideo dicit nomen. ne
om̃s mortui cogerent̃ exire. Clamat tam̃ ad
monumentũ. turbant se inferi. expectant au¬
dientiam om̃s mortui: querunt sua nomina
uocitari. Nunquidne inquiunt. & nos dñs
suscitabit: Qbicumq xp̃c steterat. patebant
tnferi. Subito una uox intercepit ceteros. lata¬
re ueni foras. Non dilatio ulla retinet resur¬
gentẽ. ñ tardant reditꝰ anme. ñ impediunt
uincula sepulture. Inuolutꝰ lintheis nodisq
lineis irretitꝰ. uoce xp̃i citiꝰ egreditur. Sur¬
git. ambulat: currit. E ne quid quisqͣm
Deesse diceret resurgenti. p̃sentib cundtis
agit grãs redẽptorĩ. It¬

Expanded text:
audire paratum, de sepulcro protinus evocavit. audire paratum, de sepulcro protinus evocavit. Lazare, inquit, prodi foras. Ideo dicit nomen, ne omnes mortui cogerentur exire. Clamat tamen ad monumentum; turbant se inferi, exspectant audientiam omnes mortui, quaerunt sua nomina vocitari: Ne, inquiunt, et nos Dominus suscitabit? Ubicumque Christus steterat, patebant inferi. Subito una vox intercepit caeteros, Lazare, veni foras. Non dilatio ulla retinet resurgentem, non tardant reditus animae, non impediunt vincula sepulturae. Involutus linteis, nodisque lineis irretitus, voce Christi citius egreditur, surgit, ambulat, currit. Et ne quid quisquam deesse diceret resurgenti, praesentibus cunctis agit gratias Redemptori.
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudinẽ. & uox illa mortalitatis dicit.
Amicus dei plus debuit uiuere .s morit᷑. Dñs
quȩ iugib suspitii optabant mori cum fr̃e.
ad mausoleum latuna cum discipulis suis
uel ꝓlixis turbis Ecceltrat. Iam enĩ intra caua.¬
tum saxum quatuor dies habuit ut iacebat.
iam fluentiũ menbroꝵ teterrimꝰ fetor ꝓhibe-¬
bat accessum. Iam cii ĩ cõcaus orbibꝰ tabido situ
marcessenteᷤᷤ resedant ocłi iã deficiebat nariũ
mollititudo. iã rictꝰoriᷤ dentibꝰ nudatiᷤᷤ horrebat. iã nu¬
data cute laxa temporib cerebri sedes tegmi¬
ne attenuato pallescens. capillis subinde rares¬
centib apparebat. Iam maria & magtha soro-
ipsa fides optare. Q. cominotꝰ sp̃u dixit. Ubi a¬
posuistis eum: Non tam̃ locum sepulti igno¬
rare credi debuerat. sed fidem populi appro
mentum in quo lararus dormiebat. & ñ tanq̃n
mortuum s tanq̃m sanũ. tanq̃m uuũ. tanqͣn

Expanded text:
consuetudinem, et vox illa mortalitatis dicit: consuetudinem, et vox illa mortalitatis dicit: amicus Dei plus debuit vivere; sed moritur. 6. quae jugibus suspiriis optabant mori cum fratre, ad mausoleum Lazari una cum discipulis suis vel prolixis turbis accelerat. Jam enim intra cavatum saxum quatuor dies habuit ut jacebat, jam fluescentium membrorum teterrimus foetor prohibebat accessum, jam in concavis orbibus tabido situ marcescentes resederant oculi, jam deficiebat narium mollitudo, jam rictus oris dentibus nudatis horrebat, jam nudata cute, laxa temporibus cerebri sedes tegmine attenuato pallescens, capillis subinde rarescentibus apparebat; jam Maria et Martha sororeipsa fides optare. Et commotus spiritu dixit: Ubi posuistis eum? Non tamen locum sepulti ignorare credi debuerat; sed fidem populi approbd monumentum in quo Lazarus dormiebat, et non tanquam mortuum, sed tanquam sanum, tanquam vivum, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
songoq ordine tristib obsequiis decoratum
sepulchris infertus. absconditur cauato saxo.
luctuosisq uocib conclamatur. Uenit gͥ ad
bethaniã xp̃c claustra mortis diuina poten¬
tia destructurꝰ. occurrerunt lacrimosȩ so¬
iores funꝰ hominis contestantes: dei auxiliũ
requirebant. Erat enĩ ei insitꝰ amor latari.
erat soroꝵ eiꝰ quedam dilectio aput dñm.
De seruitus amoris sui pignꝰ intrinsecꝰ depo¬
nentes. in iuscerib dñm habere iudebantur.
Sed interrogat de lacrimis d̾s. & licet sciret. qͥd
contigerat: tam̃ ex illarum uoce optat audi¬
re. Iararus inquit quẽ diligebas. mortuus est.
O iuidia o infidelis conuentio. Te adhuc
posito in seculo. latarus amicus tuus morit᷑.
Si amicus moritur. mimicꝰ quid patiet᷑: Parũ
est si non tibi soli suꝑi seruiunt. ecce tuum
dilectum inferi rapuerunt. Lararus. inquit
quem diligebas morit᷑. Exclusit humaditatis

Expanded text:
longoque ordine tristibus obsequiis decoratum longoque ordine tristibus obsequiis decoratum infertur sepulcris: absconditur cavato saxo, luctuosisque vocibus conclamatur. 5. Venit igitur ad Bethaniam Christus, claustra mortis divina potentia destructurus. Occurrunt lacrymosae sorores, funus hominis contestantes, Dei auxilium requirebant erat enim ei insitus amor Lazari, erat sororum ejus quaedam dilectio apud Dominum, de servitiis amoris sui pignus intrinsecus deponentes, in visceribus habere Dominum videbantur. Sed interrogat de lacrymis Deus; et licet sciret quid contigerit, tamen ex illarum voce optat audire. Lazarus, inquiunt, quem diligebas, mortuus est. O invidia! o infidelis conventio! Te adhuc posito in saeculo, Lazarus amicus tuus moritur. Si amicus moritur, inimicus quid patiatur? Parum est si tibi non soli superi serviunt: ecce tuum dilectum inferi rapuerunt. Lazarus, inquiunt, quem diligebas, moritur. Exclusit humanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
corpori dolor. tõtꝰ homo seuientiũ morboꝵ
onerib premitur: ut corporis uinculis ani¬
ma resoluatur. Ticit tandem sucum corꝑis
egritudo. & caminꝰ febriũ extremo diuortio
de sede corporis animã compulit emigrare.
Scindebant mraria & marttha germane ues-¬
tes. lamabant iratis unguib genas. sparge-¬
bant cuulsos crines. ululatib astra pulsabant:¬
& tamen incumbentes funeri amplexeq corpꝰ
exanime. inania figentes oscula sepiꝰ hoc dice-¬
bant. Poteras miser nec egrotare nec mori. si
nulla ratio fecisset ap̃m ab sentẽ. Inter om̃s
cnm quib sermone medico ipse desiderata
corcessit. si te quoq languentem contingeres
au uideret: non te frigidi corporis sopore
opressum. ñ spoliatũ litmine uideremꝰ. Immo
uło presente ñ tibi febris accederet. ñ inuade¬
et dolor: non egritudo uastaret. Tanta est
tnim illiꝰ om̃ipotentia. ut etiã iam mortuus
resurgeres si ueniret. ꝑrocedit interea funus.

Expanded text:
corpori dolor, totus homo saevientium morborum corpori dolor, totus homo saevientium morborum oneribus premitur; ut corporis vinculis anima resolvatur. Vicit tandem succum corporis aegritudo, et caminus febrium extremo divortio de sede corporis animam compulit emigrare. Scindebant Maria et Martha germanae vestes, laniabant iratis unguibus genas, spargebant evulsos crines, ululatibus astra pulsabant: et tamen incumbentes funeri, amplexaeque corpus exanime, inania figentes oscula, saepius hoc dicebant: Poteras, miser, nec aegrotare, nec mori, si nulla ratio fecisset Christum absentem. Inter omnes enim quibus sermone medico desiderata concessit, si te quoque languentem contingeret aut videret: non te frigidi corporis sopore oppressum, non spoliatum lumine videremus: imo illo praesente non tibi febris accederet, non invaderet dolor, non aegritudo vastaret. Tanta est enim illius omnipotentia; ut etiam jam mortuus resurgeres, si veniret. Procedit interea funus,
Abbreviated transcription (Latin):
uincenda. Aderant autẽ duȩ sorores languen-¬
ti. & casum dolentes uiuenis egrotantis lectu-¬
lo uigiter inherebant. Fouebant uͦ iacentem.
talib frequent̃ alloquiis. Patienter inqͣm
sustine. fortiter dura: noli desperatione cor-¬
ruere. Dum enĩ languorẽ istum fortitudine
toleras. cum sustines. cum foueris: ueniet inter
hȩc xp̃c ut credimꝰ. & forsitan sanaberis. Sed
quid uos o mraria & martha. pro germano
tantꝰ dolor exurit: Quid uigib suspirũs op¬
tatis mori cum fr̃e. In contrariũ potiꝰ uota
pectoris iinutate. precamini crementa languo¬
ris. augmenta febriũ querite. & ut in extrema
uitȩ limina tempestas morbi seuientis citiꝰ im¬
pingat optate. Frater enĩ ũr latarus ꝓpter cu-¬
ius ingemiscitis tanto affectu languorẽ. nisi
mortuus fuerit: ñ recipiet sanitatẽ. Urebat
gͥ egrotũ febris assidua. edax flamina pene-¬
tralia uapore siccabat. Incumbit questionariꝰ

Expanded text:
vincenda. Aderant autem duae sorores languenvincenda. Aderant autem duae sorores languenti, et casum dolentes juvenis, aegrotantis lectulo jugiter inhaerebant. Fovebant vero jacentem talibus frequenter alloquiis: Patienter, inquiunt, sustine, fortiter dura, noli desperatione corruere. Dum enim languorem istum fortitudine toleras, cum sustines, cum foveris, venit inter haec Christus, ut credimus; forsitan et sanaberis. Sed quid vos, o Maria et Martha, pro germano tantus dolor exurit? quid jugibus suspiriis optatis mori cum fratre? In contrarium potius vota pectoris immutate, precamini crementa languoris, augmenta febrium quaerite, et ut in extrema vitae limina tempestas morbi saevientis citius impingat, optate. Frater enim vester Lazarus, cujus ingemiscitis tanto affectu languorem, nisi mortuus fuerit, non recipiet sanitatem. 4. Urebat igitur aegrotum febris assidua, edax flamma penetrabili vapore siccabat. Incumbit quaestionarius
Abbreviated transcription (Latin):
I. hon arte ali qua nee remelus s. solo tan¬
tumin tuderet sermonis imꝑio restituta: Paria
hȩc tamen ad xp̃i potentiã uidebantus. nsi
amicus xp̃i laiarus moreretur. Quem ideo ꝓp̃c
uite naturȩ restituit. ut mutaret naturã & uitȩ
ordinem uerteret. ut unꝰ homo semel nasci &
bis mori disceret. ut conditionẽ mortis noua re-¬
surredionis lege turbaret. Inuadit gͥ lazarum
ꝑnities inimica languoris. & fornace februm
anhelum corpꝰ exurens miserandi hominis ro-¬
bur cotidie edax incendium absumebat. Iace-¬
bat uiscerib anhelis exestuans crebrisq sin¬
gultib corpꝰ excussum. migraturã de domo cor-¬
poris ammã ꝓmittebat. Non amici. ñ consilia.
non fomenta: ñ artis magisterio remedia ꝓuisa
succurrunt. Om̃ia enĩ quȩ ꝓ salute data fue-¬
rant. in contrariũ uertebantur. Tanguor enim
iste non aliquo remedio sed sola morte fuerat
finiendus. & mors ipsa ꝑ resurrectionẽ xp̃i

Expanded text:
ntis, nec arte aliqua, nec remediis, sed solo tanntis, nec arte aliqua, nec remediis, sed solo tantummodo videret sermonis imperio restituta? Parva haec tamen ad Christi potentiam videbantur, nisi amicus Christi Lazarus moreretur. Quem ideo Christus vitae naturae restituit, ut mutaret naturam, et vitae ordinem verteret, ut unus homo semel nasci, et bis mori disceret, ut conditionem mortis nova resurrectionis lege turbaret. 3. Invadit igitur Lazarum pernicies inimica languoris, et fornace febrium anhelum corpus exurens, miserandi hominis robur quotidie edax incendium absumebat. Jacebat visceribus anhelis exaestuans, crebrisque singultibus corpus excussum, migraturam de domo corporis animam promittebat. Non amici, non consilia, non fomenta, non artis magisterio remedia provisa succurrunt: omnia enim quae pro salute data fuerant, in contrarium vertebantur. Languor enim iste non aliquo remedio, sed sola morte fuerat finiendus: et mors ipsa per resurrectionem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
beneficio sanitatis dño grãs retulerunt: quod
manci utrasq manꝰ ad celum cum laudib le¬
uauerunt. qd̾ resoluta sunt multis claustra
linguarũ. & post hotrificũ uocis mnarticulatȩ
mugitũ. uinculo nodate linguȩ disrupto. ex
ore diuiduo uerba sensibilia ꝓcesserunt: qd̃
ccus recepit lumen. quod uiolentꝰ dolor nube
sassi humoris obscurãs ab orbium sede rapue¬
sat. & noctem funeratȩ fronti excutiens. dum
dotum recepit uisum. resurrectionẽ cecus meruit
osuloꝵ: recepit hic quidem oculos alter accepit.
& quod natura non dederat manꝰ xp̃i formauit.
mposuit enĩ fronti puluerẽ sputo consꝑsum.
Sad tactum manꝰ sacre. oꝑis disciplina festi¬
ans luciferas gẽmas orbib p̃paratis infixit.
quod natura non dederat xp̃e artifex inte¬
cauit. Hȩc om̃ia cunctis fuere miraculo. dum
debant. Qiuis enĩ ꝓtinꝰ saxeus ñ mirari cogat̃.
Cm om̃ia adamna menbroꝵ ñ medicine p̃igm̃¬

Expanded text:
beneficio sanitatis Domino gratias retulerunt; quod beneficio sanitatis Domino gratias retulerunt; quod manci utrasque manus ad coelum cum laudibus levaverunt; quod resoluta sunt mutis claustra linguarum, et post horrificum vocis inarticulatae mugitum, vinculo nodatae linguae disrupto, ex ore dividuo sensibilia verba processerunt; quod caecus recepit lumen, quod violentus dolor nube crassi humoris obscurans ab orbium sede rapuerat; et noctem funeratae frontis excutiens, dum totum recipit visum, resurrectionem caecus meruit oculorum. Recepit hic quidem oculos, alter accepit; et quod natura non dederat, manus Christi formavit. Imposuit enim fronti pulverem sputo conspersum, et ad tactum sacrae manus operis disciplina festinans luciferas gemmas orbibus praeparatis infixit; et quod natura non dederat, Christus artifex integravit. Haec omnia cunctis fuere miraculo, dum fiebant. Quis enim protinus saxeus mirari non cogatur, cum omnia damna membrorum non medicinae pigme
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝓtinꝰ uerbo restituit: nec deniq reliquias
adhuc animȩ possidenti uitã rursꝰ reddiait. sed
iam sepulto iam monumento recondito. legiti¬
mis tempoꝵ spacĩs asscͥpto. inferis inquilino.
ab ipsa sede pallente destructa lege tartarea.
mancipiũ mortis redire ad suꝑos ussit. & post
concilia stridentiũ umbrarũ. post ꝓfundas no¬
dis eternȩ caligines: uitã ducere. in coniuiuio
discumbere. frui discumbentiũ colloquio. pran¬
dere & gaudere fecit. Atq ut miraculũ titi¬
nȩ iurtutis accresceret. dum conuiuis uitrro¬
gantib tristegas penarũ. sedesq alta nocde sem¬
per obscuras. latarus indicat diligenti nartatio¬
ne ꝑ ordinem: dui quesiti longisq temporib
ignorati. inuenert̃ tandem inferi ꝓditorem.
Ne leues iam p̃cesser̃t in multis curationib di-¬
uerse urtutes. Neq enĩ leuia sunt uel ludicra
preter lararum quȩ ap̃c impleuit. qd̾ claudi
relintegratis gressib cucurrerunt. & accepto

Expanded text:
reliquias animae adhuc possidenti vitam rursus reddidit; sed jam sepulto, jam monumentis recondito, jam legitimis temporum spatiis adscripto inferis inquilino, ab ipsa sede pallente, destructa lege tartarea, mancipium mortis redire jussit ad superos; et post concilia stridentium umbrarum, post profundas noctis aeternae caligines, vitam ducere, in convivio discumbere, frui discumbentium colloquio, prandere et gaudere fecit: atque ut miraculum divinae virtutis accresceret, dum convivis interrogantibus tristia loca poenarum, sedesque alta nocte semper obscuras, Lazarus indicat diligenti narratione per ordinem; diu quaesiti longisque temporibus ignorati invenerunt tandem inferi proditorem. 2. Nec leves jam praecesserant in multis curationibus diversae virtutes. Neque enim levia sunt vel ludicra praeter Lazarum quae Christus implevit: quod claudi redintegratis gressibus cucurrerunt, et accepto
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ñ loquitur a scipso. quia ñ est a scipso.
Ideo pater in illo manens facit oꝑa ipse. quia
per quem & in quo facit: non est nisi ab ipso.
Demq adiungit & dicit. Non creditis quia
ego in patre. & pater in me est. Alioquin
ꝓpter ipsa oꝑa credite. Ante solus phylippꝰ
arguebatur. ñc autem ñ eũ ibi solum fuisse
qui esset arguendus ostenditur. tem ser-¬

Expanded text:
ideo non loquitur a semetipso, quia non est a seipso: ideo non loquitur a semetipso, quia non est a seipso: et ideo Pater in illo manens facit opera ipse, quia per quem et cum quo facit, non est nisi ab ipso. Denique adjungit, et dicit: Non creditis quia ego in Patre, et Pater in me est? Alioquin propter opera ipsa credite. Antea solus Philippus arguebatur, nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
de quem tollis. tu adimple quem minius.
& nobiscum ambo consistitis. quia nec tu tol¬
lis nec tu minius eũ. qui & alter est a patre
ut conuincat sabellianũ. & equalis est patil
at conuncat arrianũ. Utrisq enĩ clamat. Mͦ
Q pates unũ sumꝰ Quod ait unũ audrans
artiani. ad ait sumꝰ audiant sabeliam. &
nec illi ȩqualem nec illi alterum uegand̃o sint
uani. Si gͦ qm̃ dixit uerba quȩ ego loquor
uobis a meipso ñ loquor. ꝓpterea putatur es
se in patris potestate ut ñ qd̾ ipse uult faciat.
audiatur qd̾ dixit. Sicut pater suscitat mor¬
tuos & uiuificat. sic & filiꝰ quos uult uuificat.
Item si q̃m dixit pater in me manens facit ope.¬
ra ipse. ꝓpterea putatur ñ alius esse pater ali¬
us ipse: audiatur qd̃ dixit. Quȩcumq pater
facit. hec & filiꝰ similiter facit. & intelligatur
non bis unus. sed duo unum. Uerum quia sic
equalis est alter alteri. ut tam̃ alter ex altero.

Expanded text:
de quem tollis, tu adimple quem minuis, de quem tollis, tu adimple quem minuis, et nobiscum ambo consistitis: quia nec tu tollis, nec tu minuis eum qui et alter est a Patre, ut convincas sabellianum, et aequalis Patri, ut convincas arianum. Utrisque enim clamat, Ego et Pater unum sumus . Quod ait, unum, audiant Ariani; quod ait, sumus, audiant Sabelliani: et nec illi aequalem, nec illi alterum negando sint vani. Si ergo quoniam dixit, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor, propterea putatur usque adeo imparis potestatis, ut non quod ipse vult faciat; audiatur quod dixit, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Item si quoniam dixit, Pater in me manens, ipse facit opera, propterea putatur non alius esse Pater, alius ipse; audiatur quod dixit, Quaecumque Pater facit, haec et Filius similiter facit ; et intelligatur non bis unus, sed duo unum. Verum quia sic aequalis alter alteri, ut tamen alter ex altero,
Abbreviated transcription (Latin):
qualis est patri filiꝰ. non a seipso loquit᷑. Di¬
cunt sabelliani contra. id est patripassiam.
Ecce qui pater est: ipse est & filiꝰ. Quid est
enim pater in me manens ipse facit. nisi in me
maneo ego qui facio: Contraria dicitis. sed ñ
eo m̃ sicut est falsum contrariũ uero: s sicut
sunt inter se duo falsa contraria. Errando
in diuersa istis. in medio est uia quã reliqui-¬
stis. Inter uosipsos longiore interuallo separa-¬
ti estis. qͣm ab ipsa ua cuiꝰ desertores estis. Uos
hinc: uos autẽ illinc huc uenite. alteri ad al¬
teros tñsire nolite: s hinc atq illinc ad nos
ueniendo inuicem uos inuenite. Sabellia ni
agnoscite quem pret̾mitatis. arriani ȩquate
quem subditis: & in uia uera nobiscum ambu¬
latis. Est enĩ qd̃ inuicem ex uobis. alteri ex
alteris: ammoneri utriq debeatis. Audi sabel¬
riane. Usq adeo filiꝰ ȩqualis est patri. it.
sabellianꝰ eundiem dicat esse & patrẽ. Tu ad¬

Expanded text:
qualis est Patri Filius, a seipso non loquitur. Diqualis est Patri Filius, a seipso non loquitur. Dicunt Sabelliani contra, iEcce Pater ipse est Filius. Quid est, inquiunt, in me manens ipse fecit opera, nisi in me maneo ego qui facio? Nos aeo modo sicut est falsum contrarium vero, sed sicut sunt inter se duo falsa contraria. Errando in diversa istis, in medio est via quam reliquistis. Inter vos ipsos longiore intervallo separati estis, quam ab ipsa via cujus desertores estis. Vos hinc, vos autem illinc, huc venite: alteri ad alteros transire nolite, sed hinc atque illinc ad nos veniendo, invicem vos invenite. Sabelliani, agnoscite quem praetermittitis; Ariani, aequate quem subditis, et in via vera nobiscum ambulabitis. Est enim quod invicem ex vobis alteri ex alteris admoneri utrique debeatis. Audi, sabelriane: usque adeo Filius aequalis est Patri, ut sabellianus eumdem esse dicat et Patrem. Tu ad
Abbreviated transcription (Latin):
udite aurib. accipite mentib dilectis¬
simi. loquentib quidem nobis: s ipso
docente qui ñ recedit a nobis. Dñs di¬
cit quom̃ cum legeret audistis. uerba quȩ loquor
uobis a meipso ñ loquos: pater autẽ in me ma¬
nens ipse facit oꝑa. Ergo & uerba oꝑa sunt:
Plane ita est. Nam ꝓfecto qui ꝓ ximum loquen¬
do edificat. bonũ opus oꝑatur. S quid est a me¬
ipso non loquor. nisi a meipso ñ sum qͥ loquor
Ei quippe tribuit qͥcqͥd facit. de quo est ipse
qui facit. Pater enĩ d̾s ñ est de aliquo. filiꝰ autẽ
deus s ñ de dõ. & lum̃ s: ñ de lumine: iste uͦ
deus de deo lumen de lumine. Nam in hũs du-¬
ab sententũs. una qua dictũ est ñ a meipso lo¬
quor. alia qua dictũ est pater autẽ in me ma¬
nens facit oꝑa ipse: singulas tenentes diuersi
nobis aduersantur heretici. qui ñ ex una par-¬
te s in contraria conantes a uia ueritatis
exorbitant. Arriani quippe dicunt. Ecce inȩ-¬

Expanded text:
udite auribus, accipite mentibus, dilectissimi, loquentibus quidem nobis, sed ipso docente qui non recedit a nobis. Dominus dicit, quod modo cum legeretur audistis, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor: Pater autem in me manens ipse facit opera. Ergo et verba opera sunt? Plane ita est. Nam profecto qui proximum loquendo aedificat, bonum opus operatur. Sed quid est, a meipso non loquor, nisi, a meipso non sum qui loquor? Ei quippe tribuit quod facit, de quo est ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autemDeus, sed non de Deo; et lumen, sed non de lumine: iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. 2. Nam in his duabus sententiis, una qua dictum est, Non a meipso loquor: alia qua dictum est, Pater autem in me manens, ipse facit opera: singulas tenentes, diversi nobis adversantur haeretici, qui non ex una parte, sed in contraria conantes, a via veritatis exorbitant. Ariani quippe dicunt: Ecce inae