comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
penitencie. Aliud est enim fructꝰ penitencie: aliud ipsa
penitencia. Sicut aliud est arbor. et aliud fructus eius:
imꝓbas ⁊ dãpnas inala tua. penitenciã habes: qñ aũ satis¬
factione subsequente ⁊ punis ⁊ corrigis mala tua. fructus
penitencie habes. Si displicet tibi qd̾ fecisti. penitenciã agis:
si ꝑsequeris ⁊ punis qd̾ fecisti. fructus penitencie facis.
Penitencia ẽ enĩ facti imꝓbatio: fructus penitencie ẽ delicti
correctio. S qr scđm mensurã delicti. correctiõĩs mensura
pensanda est : ideo fructus dignos penitencie facere oportet.
Si in correctione minor ẽ afflictio. quã in culpa delecta¬
cio fuit: ñ ẽ dignus fructꝰ penitencie tue. S dicis mͥ. Quo¬
modo scire possum: qñ condigna sit penitencia mea :ͤ
Qͥa scire hoc ñ potes: ido necesse habes sẽꝑ penitere. Satis¬
facere potes: minis facere ñ potes. Meliuis ẽ ut plus facias

Expanded text:
poenitentiae . Aliud est enim fructus poenitentiae, aliud ipsa poenitentiae . Aliud est enim fructus poenitentiae, aliud ipsa poenitentia. Sicut aliud est arbor, et aliud fructus ejus: improbas et damnas mala tua, poenitentiam habes, quando autem, satisfactione spoenitentiae habes. Si displicet tibi quod fecisti, poenitentiam agis, sed si persequeris et punis quod fecisti, fructus poenitentiae agis. Poenitentia est facti improbatio, fructus poenitentiae est delicti correctio. Sed quia pro mensura delicti, correctionis mensura pensanda est, ideo fructus poenitentiae dignos facere oportet. Si in correctione minor est afflictio quam in culpa delectatio fuerit, non est dignus fructus poenitentiae tuae. Sed dicis mihi: quomodo scire possum quando 178 condigna sit poenitentia mea? Quia hoc scire non potes, ideo, necesse habes semper poenitere. Satisfacere potes, nimis facere non potes, melius est ut plus facias
Abbreviated transcription (Latin):
tibi: nesciuisti erubescere. Isti ñuũquã sine aliquo ꝓpũctio¬
nis motu. sitie aliquo timoris uel amoris dei attactu. pro
sola consuetudine explenda ad dicenda peccata sua se inge¬
runt: estimantes se ꝓpter solam uerborũ ꝓlationẽ. a debi¬
to peccatorũ suorũ absolui. Qͥb recte dicitur. Prius flen¬
dum: postea confitendũ. In confessione namq peccarorũ
hominẽ et ueretundari oportet. ut humiliter qd fecit ag¬
noscat: et tam̃ non sic uerecundari ut taceat. Hoc bene no¬
uit peccatrix illa mulier: que et uenit ut peccata sua se
abscondere nolle ostenderet: ⁊ tñ non ante sed retro stetit.
ut uerecundiã turpitudinis sue se attendere demõstraret.
sropter hoc recte dr̃. Prius flendũ: postea confitendum:¬
exterior: alia interior. Penitencia exterior est
in afflictione carnis: penitencia interior ẽ in
fura correctionis pensanda est. Agite inqͥt fructꝰ dignos

Expanded text:
tibi: nescivisti erubescere . » Isti nonnunquam sine aliquo compunctiotibi: nescivisti erubescere . » Isti nonnunquam sine aliquo compunctionis metu, sine aliquo timoris vel amoris Dei attactu pro sola consuetudine explenda ad dicenda peccata, sua se ingerunt aestimantes se propter solam verborum prolationem a debito peccatorum suorum absolvi. Quibus recte dicitur: Prius flendum, postea confitendum. In confessione namque peccatorum hominem et verecundari oportet, ut humiliter quae fecit agnoscat, et tamen non sic verecundari ut taceat. Hoc bene novit peccatrix illa mulier quae et venit, ut peccata sua se abscondere nolle ostenderet : et tamen non ante, sed retro stetit, ut verecundiam turpitudinis suae se attendere demonstraret. Propter hoc recte dicitur: Prius flendum, postea confitendumterior, alia exterior. Poenitentia exterior est in afflictione carnis. Poenitentia interior est in sura correctionis pensanda est. Agite, inquit, fructus dignos
Abbreviated transcription (Latin):
confessionẽ. Dicis ergo qr lacrimas petri legis. satisfacti¬
onem ñ legis: audisti qr fleuerit. sed quid dixerit non
audisti. Ideo lacrime lauant delictũ: qd̾ ore pudor est
confiteri. Quid ergo: Hoc tibi dici putas. ut qr petrus
lacrimatus ese legitur. ꝯfessus ñ legit᷑: nͥ lacrimaris. ñ
confitearis : Nonne multo meliuis est. ut illud potius hic
demonstrari intelligas: quia sullie lacrime tatitũ ualuerũt.
ubi confcisionẽ oris non habuerũt: quantomagis siuere fue¬
rint nunc ualent. ubi cum cordis contricione etiam oris con¬
fessionem habent: Hoc enun tibi demõstratur. eum dicitur.
Prius flendũ: postea confitendũ. Hoc siquidem ad uerita¬
tem confessionis spectat: ut prius ꝯpungaris. postea consi¬
tearis. Nam sunt quidam sicut impudentes ad faciendum.
sic inuerecundi ad dicendũ: qui qm̃ turpitudinẽ suã in faci¬
endo non uident. uerecundiã in dicendo non habent. Quib

Expanded text:
confessionem. Dicis ergo quia lacrymas Petri legis, satisfacticonfessionem. Dicis ergo quia lacrymas Petri legis, satisfactionem non legis. Audisti quia fleverit, sed quid dixerit non audisti. Ideo lacrymae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri. Qui ergo: Hoc tibi dici putas ut quia Petrus lacrymatus legitur, confessus non legitur; tu si lacrymaris, non confitearis. Nonne multo melius est ut illud potius hic demonstrari intelligas, quia si illic tantum lacrymae valuerunt ubi confessionem oris non habuerunt, quanto magis, si verae fuerint: nec valent ubi cum cordis contritione et etiam oris confessionem habent. Hoc enim tibi demonstratur, cum subditur prius flendum, postea confitendum. Hoc siquidem ad veritatem confessionis spectat, ut prius compungaris, postea confitearis. Nam sunt quidam sicut impudentes ad faciendum, sic inverecundi ad dicendum. Qui quoniam turpitudinem suam in faciendo non vident, verecundiam in dicendo non habent. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
homine : quid faciemus ante deum. cuius maiestatẽ de
clinare non possumus. neq iudiciũ effugere: ne gͥ sie
de deo cogitando temet ipsũ desperares. ostendit᷑ tibi
mansuetudo dei erga penitentes et confitentes: qd̾ pecca¬
ta om̃ib penitentib condonat. ⁊ confitentib non imꝓ¬
perat. Sic ergo accipe quod dictũ est. die deo qui ñ impro¬
perat: quasi diceret. etiã si erubescas coram homine. ne eru¬
bescas coram deo: qm̃ deus mitior homine est. et mansu¬
etior: et ꝯpatiens miseris. ut non imꝓperet. Sed̾m hũc
itaq modum ñ dicitur tibi ut peceata tua homini non
dicas: sed ut in his etiã que corã homine erubescenda
sunt : de dei pietate confidas. Opponis adhuc lacrimas
illas petri quas legis. cuius confessionẽ non legis: lacri¬
me lauant delictũ qd̾ ore pudor est confiteri. Has igit᷑
lacrimas opponis: non qr amas ꝯpunctionẽ: s qr fugis

Expanded text:
homine, quid homine, quid clinare non possumus, neque judicium effugere. Ne igitur sic de Deo cogitando temetipsum desperes, ostenditur tibi mansuetudo Dei erga poenitentes et confitentes, quod peccata omnia et poenitentibus condonat, et confitentibus non improperat. Sic ergo accipe quod dictum est. Dic Deo qui non improperat. Quasi diceret: Etiam si erubescas coram homine, ne erubescas coram Deo, quoniam Dominus mitior homine est et mansuetior, et est patiens miseris, ut non improperet. Secundum hunc itaque modum non tibi dicitur ut peccata tua homini non dicas, sed ut in his etiam quae coram homine erubescenda sunt, de Dei pietate confidas . Opponis adhuc lacrymas illas Petri quas legis , confessionem non legis lacrymae lavant delictum quod ore pudor est confiteri. Has ergo lacrymas opponis, non quia amas compunctionem, sed quia fugis
Abbreviated transcription (Latin):
est: ut humilitas confessionis. latrimas adiuuet contrici¬
onis. Similiter cum tibi dicitur. si homini erubescis dice¬
re peccatũ tuum. dic deo qui non imꝑperat: non tibi dici¬
tur. si erubescis dicere homini ut homini nondicas s deo.
sed mansuetudo dei tibi demõstratur. qui tam mitis et sua¬
uis est om̃ib ad se confugientib. ut ab ipso imꝓperium
aliquod te formidare non oporteat: et si talia fuerint pec¬
cata tua. ut ea te homini manifestare sine erubescencia
non posse contingat. In eo enim de quo erubescis cum ho¬
mini dicis. erubescere te non oportet cum deo dicis. qr ñ
imꝓperat dicenti: sed condonat confitenti. Dic gͦ homins
fusio głam tibi postinodũ adducat. et fiduciã p̃stet:
ne imꝓperiũ timeas cum manifestari ceperis corã deo.
Tamen ne forte tibi diceret cogitacio tua. si tam graue
est homini reuelare peccata. et si ita erubescimꝰ coram

Expanded text:
est, ut humilitas confessionis adjuvet lacrymas contritiest, ut humilitas confessionis adjuvet lacrymas contritionis. Similiter cum tibi dicitur: Si homini erubescis dicere peccatum tuum, ut dicas Deo, qui non improperat, non tibi dicitur: si erubescis dicere homini ut homini non dicas, sed Deo. Sed mansuetudo Dei tibi demonstratur qui tam mitis et suavis est omnibus ad se confugientibus ut ab ipso improperium aliquod te non oporteat formidare, etsi, talia fuerint peccata tua ut ea te homini manifestare sine erubescentia non posse contingat. In eo enim de quo erubescis cum homini dicis, erubescere te Deo non oportet cum Deo dicis; quia non improperat dicenti, sed condonat confitenti. Dic ergo hominfusio gloriam tibi postmodum adducat, et fiduciam praestet ne improperium timeas cum manifestari coeperis coram Deo; tamen ne forte tibi diceret cogitatio tua, si tam grave est homini revelare peccata; et si ita erubescimus coram
Abbreviated transcription (Latin):
lauant delictũ: qd̾ ore pudor est confiteri. Non maliciã
excusamꝰ: sed uerecundie parcimus. Qd gͦ dioere homini
erubescimus: dicimus deo qui non improperat. Eiusmodi
ergo occasionib querunt homines excusationẽ torpori suo
et ꝑuertere conantur scripturas: qr ꝑuersi sunt et ipsi.
Quid enim: Si scriptura dicit lacrime lauant delictum
quod ore pudor est confiteri: nũquid ideo tibi dixit si eru¬
bescis confiteri delictũ tuũ. qr tibi sufficiat si tantũ lacrima¬
ueris: etiam si non confitearis: Nonne multo melius est
ut scripturã hanc potius dicere uoluisse intelligas: quod
lacrime ex intima cordis contricione prolate. illa etiam
peccata lauare possunt: que sine pudore et uerecundia
ore ꝓferri non possunt: Quid ergo: Si peccata puden¬
da lacrime lauant: ibi tacendũ est. ubi diuinũ auxiliũ
magis necessariũ est.: Inmo multomagis ibi confitendũ

Expanded text:
lavant delictum, quod ore pudor est confiteri. » Non malitia lavant delictum, quod ore pudor est confiteri. » Non malitia excusamus, sed verecundiae parcimus. Quod ergo dicere homini erubescimus dicimus Deo, qui non improperat. Hujusmodi ergo occasionibus quaerunt homines excusationem corpori suo, et peQuid enim? Si Scriptura dicit: Lacrymae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri, nunquid ideo dixit: Si erubescis confiteri, peccatum tuum tibi sufficiat si tantum lacrymeris etiam si non confitearis? Nonne multo melius est, ut Scripturam hoc potius dicere voluisse intelligas, quod lacrymae ex intima cordis contritione prolatae illa etiam peccata lavare possunt quae sine pudore et verecundia proferri non possunt? Quid ergo? Si pudenda peccata lacrymae lavant, ibi tacendum est, ubi divinum auxilium magis necessarium est? Imo multo magis ibi confitendum
Abbreviated transcription (Latin):
mur. Grauioris autẽ culpe reatũ. singulari confessione
sacerdoti aperimus: et scd̾m eius consiliũ munere satisfacti¬
omis oblato. indulgentiã peccati optinemꝰ. S dicis. Si salua¬
ri non potest homo nisi confiteatur peccata sua: quid est
qd̾ scriptũ inuenitur. lacrime lauant delictũ. qd̾ ore pu¬
dor est confiteri: Inueniunt᷑ enim quedã eiusmodi die¬
ta. et rapiunt ea homines gaudentes: non qr ueritatẽ que¬
rant in eis: s qr maliciã suam defendere uolunt ex eis.
Dicunt enim. Quid nos constringitis: Quid nos artatis:
sudenda sũt facta nr̃a. ñ nos ꝑmittit uerecundia eloqui:
erubescimꝰ confiteri qd̃ fecimus. Quod possumꝰ tam̃ facimꝰ:
cor contritũ et humiliatũ offerimꝰ: dolemꝰ pro eo quod
male egimus: lacrimas fundimꝰ: carnis maceracione
reatũ punimꝰ. Quid uerba queritis: ubi oꝑabona sũt:
Habemus scripturã consolantẽ nos. et dicentẽ. Lacrime

Expanded text:
mur. Gravioris autem culpae reatum singulari confessione mur. Gravioris autem culpae reatum singulari confessione sacerdoti aperimus; et secundum ejus consilium munere satisfactionis oblato, indulgentiam peccati obtinemus. Sed dicis: Si salvari non potest homo nisi confiteatur peccata sua; quid est quod scriptum invenitur: Lacrymae lavant delictum, quod ore pudor est confiteri. Inveniuntur enim quaedam ejusmodi dicta, et rapiunt ea homines gaudentes, non quia veritatem capiant in eis, sed quia malitiam suam defendere volunt ex eis. Dicunt enim: Quid nos constringitis; quid nos arctatis? Pudenda sunt facta nostra, non nos permittit verecundia eloqui, erubescimus confiteri quod fecimus. Quod possumus tamen facimus, cor contritum et humiliatum offerimus, dolemus pro eo quod male egimus, lacrymas fundimus, carnis maceratione reatum punimus. Quid verba quaeritis, ubi opera bona sunt? Habemus Scripturam consolantem nos et dicentem: « Lacrymae
Abbreviated transcription (Latin):
terea fortassis conarisad aliud dictum apostoli intorq̃re
ut intelligatur confitentib quidem ꝓmisisse saluationem:
tamen non confitentib non negasse iustificationẽ. Audi gͦ.
Augustinus dicit. Non potest quis iustificari a peccato: nisi
confessus fuerit ante peccatũ. Item beda in epistola eadem
ia cobi de qua suꝑnis testimoniũ sũpsimꝰ: sine confessione
inquit nequeunt dimitti peccata. S: in hoc illa discretio ẽẽ
debet. ut cotidiana leuiaq peccata alterutrũ coequalibus
confiteamur: ut oracionib inuicẽ saluem᷑: porro grauioris
lepre ĩmundiciã sacerdoti pandamꝰ: ut ad eius arbitriũ ius¬
tificari curemus. Uide quomͦ concordant testimonia ue¬
ritatis. Est quedã ꝯmunis in eccła penitencia. quã cotidie
adinuicẽ facimus: in qua or̃one fusa pro inuicẽ. ꝓ cotidi¬
anis leuioribq peccatis. indulgentiã ⁊ remissionẽ ꝯsequi¬

Expanded text:
terea fortassis conaris ad aliud dictum Apostoli intorquere, terea fortassis conaris ad aliud dictum Apostoli intorquere, ut intelligatur confitentibus quidem promisisse salvationem, tamen non confitentibus non negasse justificationem. Audi ergo. Augustinus dicit: Non potest quis justificari a peccato, nisi confessus fuerit ante peccatum. Item Beda in eamdem epistolam Jacobi de qua superius testimonium sumpsimus. Sine confessione, inquit, nequeunt dimitti peccata. Sed in hoc illa discretio esse debet, ut quotidiana leviaque peccata alterutrum coaequalibus confiteamur, ut orationibus invicem salvemur. Porro gravioris leprae immunditiam sacerdoti pandamus, et ad ejus arbitrium justificari curemus. Videte quomodo concordant testimonia veritatis. Est quaedam communis in Ecclesia poenitentia, quam quotidie adinvicem facimus; in qua oratione fusa pro invicem, pro quotidianis et levioribus peccatis indulgentiam et remissionem consequi
Abbreviated transcription (Latin):
onem facturi ad illum iretis qui est suꝑ uos : nũc autẽ pro
indulgentie dispensatione conceditur. ut peccata ur̃a ad in¬
uicem uobis confiteamini int̾ uos. Illie quippe qui solus
confessionẽ acciꝑet confessionẽ non faceret. ꝙ peccata ñ ha¬
beret: hic autẽ qui confessionẽ peccatorũ accipiũt. ⁊ con¬
fitentib peccata dimittũt. necesse habent ut et ipsi peccata
sua confiteant᷑ : ut penitentib et confitentib peccata sua
dimittant᷑. Propterea ergo confitemini alterutrũ peccata
uestra: et orate pro inuicem. Ad qͥd: Ut saluemini. Confi¬
temini ut saluemini. Quid est confitemini. ut saluemi¬
m: Hoc est non saluamini: insi confiteamini. Hoc fortas¬
sis tu audire noluisti qui latebras queris: et abscondis pec¬
cata tua ut non iustificeris. Non tibi placet qd̾ dicitur: qr
hi qui confiteri peccata sua nolunt: saluari ñ possunt: Prop¬

Expanded text:
onem facturi ad illum iretis qui est super vos; nunc autem pro onem facturi ad illum iretis qui est super vos; nunc autem pro indulgentiae dispensatione conceditur ut peccata vestra adinvicem vobis confiteamini inter vos. Ille quidem qui solus confessionem acciperet, confessionem non faceret quia peccata non haberet, hi autem qui confessionem peccatorum accipiunt, et confitentibus peccata sua dimittunt necesse habent, ut et ipsi peccata sua confiteantur, ut poenitentibus et confitentibus peccata sua dimittantur. Propterea ergo: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem. Ad quid? Ut salvemini. Confitemini ut salvemini. Quid est confitemini ut salvemini? Hoc est non salvamini, nisi confiteamini. Hoc fortassis tu audire noluisti, quia latebras quaeris et abscondis scelera tua ut non justificeris. Non tibi placet quod dicitur, quod ii qui confiteri nolunt peccata sua salvari non possunt; prop
Abbreviated transcription (Latin):
medicos monuit. Infirmũ enim ipse morbus suus suffici
enter admonet: neq opus p̃cepto habet si dolet. Tam̃ ipsi
medici postea qr negligentes in curacione sua egrotos inue¬
nerunt: eos ad salutẽ querendã ⁊ admonitione sua
excitauerũt. et p̃cepto attraxerũt. Confitemini inquit
apłs iacob alterutrũ peccata ur̃a: et orate ꝓinuicem
ut saluemini. Quid est alterutrũ: Alter alteri. homo
homini: non solũ homo deo sicut uetus ille ꝯfessor ait.
mo homini ꝓpter dm̃. Plus enim facit qui seruo humili¬
atur benignissime propter dñm: quã qui ipsi dño
humiliatur. Propt̾ea confitemini alterutrũ peccata ur̃a.¬
Quid est alterutrũ: Non tantũ unusquisq unicuiq s alte¬
rutrum. hoc est inter uos homines hominib. oues pastorib.
subiecti prelatis: hi qui peccata habent. his qui peccata di
mittere potestatẽ habent. Debitum qͥdem erat. ut confessi¬

Expanded text:
medicos monuit. Infirmum medicos monuit. Infirmum enter admonet, neque opus praecepto habet si dolet. Tamen ipsi medici postea quia negligentes in curatione sua aegrotos invenerunt, eos ad salutem quaerendam, et admonitione sua excitaverunt, et praecepto attraxerunt. Confitemini, inquit apostolus Jacobus, alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini. . Quid est alterutrum, alter alteri, homo homini? Non solum homo Deo, sicut verus ille confessor ait: homini propter Deum. Plus enim facit qui servo humiliatur propter Dominum, quam qui ipsi Domino humiliatur. Propterea: Confitemini alterutrum peccata » Quid est alterutrum? Non tamen unusquisque unicuique, sed alterutrum, hoc est inter vos homines hominibus, oves pastoribus, subjecti praelatis; hi qmittere potestatem habent. Debitum quidem erat ut confessi
Abbreviated transcription (Latin):
mines qui puri hoĩes erant participes fecit potestatis sue:
ut officiũ eius implerẽt penitenciũ confessionẽ suscipien¬
do: et potestatẽ eius exercerẽt. penitentib ⁊ confitentib
in t̾ra : potestatẽ dedit dimittendi peccata. S dicis fortas¬
sis. Quare non similiter axp̃c p̃ceptũ dedit hominib pec¬
cata sua confitendi: sicut discipulis suis potestatẽ dedit
confitenciũ peccata dimittendi : Audi quarẽ. uoluit xp̃e
ut a temet ipso surgeret: ut ñ quasi extorta uel coacta
uideret᷑ confessio tua. Idcirco quod ad se ꝑtinuit officiũ
suũ. discipulis ꝑagendũ iniunã: ut medicorũ more egros
uenientes exciperẽt et sanarẽt. Medicis gͦ dĩc ut curarẽt:
sed infirmis non diaẽ ut ad medicos curandi uenirẽt. Hoc
quasi certũ esse uoluit. qd̾ egri salutẽ libent̃ quererent:
et se curandos offerrẽt. si medicos inuenirẽt. Propt̾ea solos

Expanded text:
mines qui puri homines erant participes fecit potestatis suae, mines qui puri homines erant participes fecit potestatis suae, ut officium ejus implerent poenitentium confessionem suscipiendo, et potestatem ejus exercerent, poenitentibus et confitentibus in terra potestatem dedit dimittendi peccata. Sed dicis fortassis: Quare non similiter Christus praeceptum dedit hominibus peccata sua confitendi, sicut discipulis potestatem dedit confitentium peccata dimittendi. Audi quare voluit Christus ut a temetipso surgeret, ut videretur confessio tua. Idcirco quod ad se pertinuit officium suum discipulis suis peragendum injunxit, ut medicorum more aegros ad se venientes exciperent et sanarent. Medicis dixit ut curarent, sed infirmis non dixit ut ad medicos curandi venirent. Hoc quasi certum esse voluit, quod aegri libenter salutem quaererent, et se curandos offerrent, si medicos invenirent. Propterea solos
Abbreviated transcription (Latin):
hoc idem ipsum habebat. et non acceꝑat. Propt̾̃ea autẽ uo¬
luit accipere aliqñ in humanitate qd̃ semꝑ habuit in diui¬
nitate : ut e uieino homini appropinqͣret in eo qđ hominis
erat: et in eo ipso qd̾ hominis erat. homini exhiberet qd̾
dei erat. In eo nãq qd̾ hominis erat. familiariꝰ homini iun¬
gebatur: in eo uero qd̃ dei erat. potentiꝰ in homine ope¬
rabatur. Propterea dicit. Ut seiatis inquit quia filius hoĩs
potestatẽ habet in terra dimittendi peccata: tunc ait parali¬
deus factus est homo. ut se ad confabulandũ homini ꝓxi¬
mum et familiarẽ exhiberet: ut in una eademq ꝑsona
et suũ genus homo inueniret. cui fiducialiter infirmita¬
tem suã reuelaret: et supra hominẽ dm̃ credens. de accepta
ab illo remissione peccatorũ suorũ non diffideret. Beinde
ut dispensationis gracia largius multiplicaret᷑. ds homo ho¬

Expanded text:
hoc idem ipsum habebat, et non acceperat. Propterea autem vohoc idem ipsum habebat, et non acceperat. Propterea autem voluit accipere aliquando in humanitate, quod semper habuit in divinitate, uti vicino homini appropinquaret in eo quod hominis erat. Et in eo ipso quod hominis erat homini exhiberet quod Dei erat. In eo namque quod hominis erat, familiarius homini jungebatur. In eo vero quod Dei erat potentius in homine operabatur. Propterea: Ut sciatis, inquit, quia Filius hominis potestatem habet in terra dimittendi peccata, tunc ait paralyDeus factus est homo, ut se ad confabulandum homini proximum et familiarem exhiberet, ut in una eademque persona et suum genus homo inveniret, cui fiducialiter infirmitatem suam revelaret, et supra hominem Deum credens, de accepta ab illo remissione peccatorum suorum non diffideret. Deinde ut dispensationis gratia largius multiplicaretur. Deus homo ho
Abbreviated transcription (Latin):
ticiam meã ñ abscondi. Dixi. ꝯfitebor aduersũ me iniusti¬
ciam meã dño: ⁊ tu remisisti impietatẽ peccati in ei. Uide
ergo. ⁊ ꝯsidera. Si taces peccata tua inueterant᷑: si ꝯfite¬
ris condonant᷑. S dicis. Ecce dico peccatũ meũ : s deo
non homini.Scripturã sequor. Illa mͥ dixit ut d̾o ꝯfite¬
ar peccm̃ meũ. ñ me ad hominẽ mittit. in qͦ salus ñ ẽ:
s illuc trahit confessionẽ. unde ꝓmittit remissionem.
Dixi ꝯfitebor aduersũ me iniusticiã meã dño: ⁊ tu re¬
misisti impietatẽ peccati mei. Quid facit homo: Audi
dix̃. Et ꝓpt̾ea qui illum hominẽ esse uider̃t. dm̃ autẽ
ñ cognouert: murmurauer̃t intra se dicentes. Quis
est hic. qui etiam peccata dimitat: Sciebant enim qr pec
cata dimittere dei erat: sed nesciebant qr qd dei erat. homo
a deo acceperat. Et ille quidem homo qd̃ habebat in qͣntũ
homo erat ideo habebat quia acceꝑat: in qͣntũ uero d̾s erat.

Expanded text:
fitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . Vide ergo et considera si taces peccata tua, inveterantur; si confiteris, condonantur. Si dicis: Ecce dico peccatum meum, sed Deo, non homini, Scripturam sequor. Illa mihi dicit: Ut Deo confitear peccatum meum, sed illuc trahit confessionem, unde promittit remissionem: « Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei. » Quid facit homo? Audi dixit. Et propterea qui illum hominem esse viderunt, Deum autem non cognoverunt, murmuraverunt inter se dicentes: « Quis est hic qui etiam cata dimittere Dei erat, sed nesciebant quia quod Dei erat, homo a Deo acceperat, et ille quidem homo quod habebat inquantum homo erat, ideo habebat quia acceperat. Inquantum vero Deus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
me confitem sacerdotes dei in ecclesia potestatẽ habere li¬
gandi atq soluendi. non ꝑfunctorie et inusitato qͦdam
genere loquendi significatã: sed a deo ueraeit̃ concessam.
Quib dictũ ẽ. Quorũ remiseritis peccata remittent᷑ eis:
et quorũ retinueritis. retenta erunt. S forte quis oppo¬
net. qr sacerdotes mnultos in eccła ligant. qui apud dm̃ ñ
ligantur: itemq multos soluũt. qui apud dm̃ ligati ꝑ¬
manent: qr semꝑ ⁊ innocentes ligant. ⁊ in reatu ꝑmanen¬
tes absoluũt: et sic uerũ non erit. quorũ remiseritis pec¬

Expanded text:
le confitemur sacerdotes Dei in Ecclesia potestatem habere lile confitemur sacerdotes Dei in Ecclesia potestatem habere ligandi atque solvendi, non perfunctorie et inusitato quodam genere loquendi significatam, sed veraciter a Deo concessam quibus dictum est: Quorum remiseritis peccata remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta erunt. Sed forte quis opponet quod sacerdotes multos in Ecclesia ligant qui apud Deum non ligantur; item multos solvunt qui apud Deum ligati permanent, quia saepe et innocentes ligant, et in reatu permanentes absolvunt, et sic verum non erit quorum remiseritis, et
Abbreviated transcription (Latin):
abluit: quo hec exire ad opera non ꝑmittit. Unde recte ꝑ
psalmistã dicitur. Drxi confitebor aduersũ me iniusticiã
ieam dño: et tu remisisti impietatẽ peccati mei. Et pau¬
lo post. Quam facilis sit fuꝑ hec uenia ostendit: qui dum
se adhuc ꝓmitut petere. hoc quod se petere ꝓmittebat
obtinuit: quatinus quia usq ad opus non uenerat cul¬
pa. usq ad cruciatum non ꝑueniret penitencia. s cogi¬
tata afflictio mentẽ tergeret: quã nimirũ tantũ modo
cogitata iniquitas inquinasset. Quod si quis hoc de quo¬
libet delicto uelit accipere: sciat tam̃ aliud peccatũ esse.
aliud impietatẽ peccati. Impietas namq peccati ipsa rectis¬
sime obduracio cordis accipitur. que primũ in cõpũctiõe
soluitur: ut postinodũ in confessione peccatũ ipsum. id
est debitũ dãpuationis absoluat᷑. S siue hoc siue alio qͦ¬
cumq inodo p̃dicte auctoritatis exponant᷑: nos uerissi

Expanded text:
abluit, quo haec exire ad opera non permittit. Unde recte per abluit, quo haec exire ad opera non permittit. Unde recte per Psalmistam dicitur: « Dixi: Confitebor adversum me injustitiam meam Domino; et tu remisisti impietatem peccati mei. » Et paulo post, quam facilis super haec venia sit ostendit, qui dum se adhuc permittit petere, hoc quod se petere permittebat obtinuit, quatenus quia cum usque ad opus non venerat culpa usque ad cruciatum non perveniret poenitentia, sed cogitata afflictio mentem tergeret, quam nimirum tantummodo cogitata iniquitas inquinasse. Quod si quis hoc de quolibet delicto velit accipere, sciat tamen aliud peccatum esse, aliud impietatem peccati. Impietas namque peccati ipsa rectissime obduratio cordis accipitur, quae primum in compunctione solvitur, ut postmodum in confessione peccatum ipsum, id est debitum damnationis absolvatur. Sed sive hoc sive alio quocunque modo praedictae auctoritates exponantur, no
Abbreviated transcription (Latin):
in eo sũmus sacerdos ꝯplet quod mortalis non potuit:
et apud dm̃ iam factũ constat qđ homo quidem uere uo¬
luit. sed non ualuit adimplere: qr confessionẽ ñ ꝯtẽptus
exclusit. sed impediuit necessitas. Proinde si id qd̾ dictũ ẽ
quacũq hora ingemuerit peccator saluus erit. de pre¬
senti salute accipitur: sic intelligendũ est. ac si diceretur.
qñ id unde ingemuit etiã ore confitet᷑. Item illud qd̾
dicitur. qr adhuc te loquente dicam ecce adsum. sic con¬
uenienter potest accipi. qr prius deus ad est per grãm
ut cor ad penitenciã ꝯpungat: deinde ad est ut peccato¬
rum indulgentiã confitenti tribuat. Postremo id quod
de psalmista opponunt. dixi confitebor aduersũ me ĩusticiã¬
ineã dño. et tu remisisti impietatẽ peccati mei: sc̃s grego¬
rius de culpa cogitacionis tantũ modo dictum ẽẽ asserit in
hec uerba. Sepe misericors deus eo ꝗtius peccata cordis

Expanded text:
in eo summus sacerdos complet quod mortalis non potuit, in eo summus sacerdos complet quod mortalis non potuit, et apud Deum jam factum constat quod homo quidem vere voluit, sed non valuit adimplere, quia confessionem non contemptus exclusit, sed impedivit necessitas. Proinde si id quod dictum est: Quacunque hora ingemuerit peccator salvus erit, de praesenti salute accipitur; sic intelligendum est ac si diceretur quando id unde ingemuerit etiam ore confitetur. Item illud quod dicitur: Quia adhuc te loquente dicam: Ecce adsum; sic convenienter potest accipi, quod prius Deus adest per gratiam ut cor ad poenitentiam compungat, deinde adest, ut peccatorum indulgentiam confitenti tribuat. Postremo id quod de Psalmista opponunt. Dixi: Confitebor, etc. Sanctusmeam Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei , » sanctus Gregorius de culpa cogitationis tantummodo decem esse asseruit in haec verba: Saepe misericors Deus eo citius peccata cordis
Abbreviated transcription (Latin):
faluus erit ab eterna uidelicet dãpnatione. Quasi aluis uer¬
bis diceretur. Quacũq hora in p̃senti uita peccator uere
penituerit: in futura uita non peribit. Qd̾ si quis conten¬
dat illud qd̾ dictũ est saluus erit. noneẽ dictum de salua¬
tione que infuturo tribuit᷑. s de illa potius que in p̃sen¬
ti in absolutione peccatorũ condonat̃: tam̃ necesse ẽ nos
dicere qd̾ peccator ab om̃i debito absoluit statim ex quo
gemere ceperit: donec totũ consecutus fuerit remediũ.
ꝗd deus ad optinendã ueniã instituit. Hoc ẽ aũ remediũ
ut corde peniteat. et ore confiteat᷑ delictũ: qd̾ cũ fecerit.
iam amplius debitor dãpnationis non erit: etiam si satis¬
factio restat quam propeceato ꝑsoluit. Qd̃ si forte pecca¬
tor uere peniteat. sed interueniente articulo necessitatis
ad confessionẽ uenire non possit: confidenter ꝓnuncio qr

Expanded text:
salvus erit, ab aeterna scilicet damnatione. Quasi aliis versalvus erit, ab aeterna scilicet damnatione. Quasi aliis verbis diceretur: Quacunque hora in praesenti vita peccator vere poenituerit, in futura vita non peribit. Quod si quis contendat illud quod dictum est, « salvus erit, » non esse dictum de salvatione quae in futuro tribuitur, sed de illa potius quae in praesenti absolutione peccatorum condonatur. Non necesse est tamen nos dicere quod peccator ab omni debito suo absolvatur, statim ex quo gemere coepit, donec totum consecutus fuerit remedium, quod Deus ad obtinendam veniam instituit. Hout corde poeniteat et ore confiteatur delictum. Quod cum fecerit jam amplius debitor damnationis non erit, etiam si satisfactio restat, quam pro peccato persolvat . Quod si forte peccator vere poeniteat, sed intercurrente articulo necessitatis ad confessionem venire non possit, confidenter pronuntio, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ante demõstracionẽ mundatus est: eadem racione peccator
post ꝯpunctionẽ ad sacerdotẽ ire non debet peccatũ suum
plangere. sed nusticiã demõstrare: qr et ille ad sacerdotes mis¬
sus est. non ut sanitatẽ reciꝑet sed ut sanitatẽ demõstraret.
quod omino fides xͥana abhorret. Proptea si miraculũ qd̃
dñs oꝑatus est. sacerdotib non ob reuerentiã officii. sed ad
imꝑperiũ ostenditur: quid aliud quã noui quoq sacerdo¬
cui in spiritali curacione contẽptus generatur: S ⁊ illud
ego de his precipue dictũ existimo. qui dotã uitam sutam
in peccatis agentes in fine penitẽt. et tunc peccata dese
perent: qr et tunc quoq si uere penituerint. misdd̾iam
consequi ualent. Hoc est enĩ quacũq hora. scilicet etiam
in extremis: etiam in articulo necessitatis si peccator inge¬
inuerit. hoc est ex tota cordis contricione conuersus fuerit:

Expanded text:
ante demonstrationem eadem ratione peccator ante demonstrationem eadem ratione peccator post compunctionem ad sacerdotem ire non debet peccatum suum plangere, sed justitiam demonstrare, quia et ille ad sacerdotes missus est, non ut sanitatem reciperet, sed ut sanitatem demonstraret: quod omnino fides Christiana abhorret. Propterea si miraculum, quod Dominus operatus est, sacerdotibus non ob reverentiam officii, sed ad improperium ostenditur, quid aliud quoque quam novi sacerdotii in spiritali curatione contemptus generatur? DIVISIO. NoEgo de his praecipue dictum aestimo, qui totam vitam suam in peccatis agentes, in fine poenitent, et tunc peccata sua dperent, quia et tunc quoque si vere poenituerint, misericordiam consequi valent. Hoc est, quacunque hora, scilicet etiam in extremis, etiam in articulo necessitatis, si peccator ingemuerit, hoc est, ex tota cordis contritione conversus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib apostolis. ac per hoc om̃ib apłorũ suecessorib
et apłorum uice fũgentib dicat. Accipite inqͥt sp̃m¬
scm. quorũ remiseritis peccata remittunt᷑ eis: ⁊ quorũ
retinueritis retenta erũt. Ubi dixit. si ostenderitis. fuit:
Nusquã hoc dixit: sed diã si feceritis erit. Audiant gͦ
et intelligant: quorũ remiseritis peccata remittunt᷑ eis.
Quib hoc dicebat᷑. prius dictũ fuerat accipite sp̃m sc̃m̃:¬
ne uel quod dabatur crederet᷑ contẽptibile. uel qd̾ accipi¬
entes oꝑantur existimet᷑ ex humana uirtute ꝓcedere.
Non ergo mirũ est si homines peccata dimitere posũt.
quia ut hoc possint. non ex sua. sed ex diuina uirtute aeci¬
piunt: et hoc homiuib deum dare. nichil est aliud ꝗͣ dm̃
hoc per homines facere. Quod aũ dt mundacione leprosi
opponunt. minime eorũ opimoni suffragatur: qr si ideo
peccator ante confessionẽ absolui credendus est. qr leꝑsus¬

Expanded text:
omnibus apostolis, ac per hoc omnibus apostolorum successoribus omnibus apostolis, ac per hoc omnibus apostolorum successoribus et apostolorum vice fungentibus dicat: Accipite, inquit, Spm: quorum remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sunt . » Ubi dixit, si ostenderitis, fuit? Nusquam hoc dixit, sed dixit: Si feceritis, erit. Audiant ergo et intelligant: « Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis. » Quibus hoc dicebatur prius dictum fuerat: « Accipite Spiritumne vel quod dabatur crederetur contemptibile, vel quod accipientes operantur, existimetur ex humana virtute procedere. Non ergo mirum est si homines peccata dimittere possunt; quia ut hoc possint, non ex sua sed divina virtute accipiunt; et hoc hominibus Deum dare, nihil est aliud quam Deum hoc per homines facere. Quod autem de mundatione leprosi opponunt minime eorum opinioni suffragatur, quia si ideo peccator ante confessionem absolvi credendus est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
est. nec tam̃ inde sequitur bonos non ẽẽ etiam eos qui
deo seruierũt: et quomͦ solus deus mirabilia facit: ⁊ tñ
de iusto homine dicitur. fecit enim mirabilia in uita sua:
ita etiã solus deus peccata dimittit: tunc quoq quãdo
sacerdos ab eo et per eum dimittit. Ipse enim hoc in ho¬
mine facit: qd homo ꝑ eum facit. Nec ideo dicendũ est ibi¬
hominẽ nichil facere. ꝙe per eum deus facit: ĩmo uero ido
multo melius et multo uerius facere: qr per eum d̾s facit.
claues regni celorũ. Quodcũq ligaueris super terram.
erit ligatũ et in celis: et qd̾cũq solueris suꝑ t̾ram. erit
solutũ et in celis. Nondixit quodcũq solueris. hoc est
ut illi aiunt solutũ ostenderis fuit solutũ sed erit solu¬
tum: qr sentenciã petri non p̃cedit. s sequit̾ sentencia
celi. Ne autẽ hoc soli petro concessũ esse putes: audi qͥd

Expanded text:
est, nec tamen inde sequitur bonos non esse, etiam eos qui est, nec tamen inde sequitur bonos non esse, etiam eos qui Deo serviunt, et quomodo solus Deus mirabilia facit, et tamen de justo homine dicitur: Fecit enim mirabilia in vita sua ; ita etiam solus Deus peccata dimittit, tunc quoque quando sacerdos ab eo et per eum dimittit. Ipse enim hoc in homine facit quod homo per eum facit; nec ideo dicendum est hominem ibi nihil facere, quia per eum Deus facit. Imo vero ideo multo melius et multo verius facere, quia per eum Deus facit. claves regni coelorum. Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis; et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis . Non dixit, quodcunque solveris hoc est, ut illi aiunt solutum ostenderis; fuit solutum, sed erit solutum, quia sententiam Petri non praecedit, sed subsequitur sententia coeli. Ne autem hoc soli Petro concessum esse putes, audi quid
Abbreviated transcription (Latin):
prius in hac uita a tenebris interiorib solui ñ meretur.
S male inquiũt de sacerdote dm̃ facitis: qui eitt. potes¬
tatem dimittendi peccata. qd soli deo ꝯpetit tribuitis. Non
ego sacerdotes deos facio. Sermo diuinus qui mentiri ñ
potest: sacerdotes deos dicit. Diis inquit non detrahes: et
principi populi tui uon maledices. Itti uero contͣ legis p̾cep¬
tum duis detrahunt: qr potestatẽ diuinitus collatã. sacer¬
dotib auferre uolunt. Neq uero ego sacerdotib potesta¬
tem dimittendi peccata tribui. Ille hominib potestatem
diuinã tribuit: qui de hominib deos facit.S tam̃ ipse
sicut ex semet ipso deus est: ita etiam per semet ipsum qñ
uult sine huinana cooꝑatione peccata diinittere potest.
hi uero qui ex semet ipsis du non sunt. nisi eo a quo sũt
hoc quod sunt: in eis et ꝑ eos oꝑante et eis cooꝑante. pecca¬
ta dimittere non possut. Quomodo ergo solus ds bonus

Expanded text:
prius in hac vita a tenebris interioribus solvi non meretur. prius in hac vita a tenebris interioribus solvi non meretur. Sed male, inquiunt, de sacerdote Deum facitis, qui ei potestatem dimittendi peccata quod soli Deo competit, tribuitis. Non ego sacerdotes deos facio, sermo divinus qui mentiri non potest, sacerdotes deos dicit: Diis inquit, noprincipi populi tui non maledices . Item: Si diffictum diis detrahunt, quia potestatem divinitus collatam sacerdotibus auferre volunt. Neque vero ego sacerdotibus potestatem dimittendi peccata tribui. Ille hominibus potestatem divinam tribuit qui de hominibus deos fecit. Sed tamen ipse sicut ex semetipso Deus est, ita etiam per semetipsum quando vult sine humana cooperatione peccata dimittere potest. Hi vero qui ex semetipsis dii non sunt, etiam nisi eo a quo sunt hoc quod sunt, in eis et per eos operante et eis cooperante peccata dimittere non possunt. Quomodo ergo solus Deus bonus
Abbreviated transcription (Latin):
cedentib reddat: quatinꝰ ipsa gr̃a adueniens. cor nr̃m a
torpore infidelitatis et a peocati morte exsuscitet: ut sci¬
licet dũ primũ ipsa sola oꝑante ad penitenciã ꝯpuncti. a
tentes a debito dãpnationis abiõlui mereamur. Hoc bene
in resuscitaciõe lazari signatũ est. quẽ ipse dñs ꝑse pruus
intrinsecus a uinculo mortis absoluit: uiuificatũ autem
detoris. ministerio ipsorum apłorum solui p̃cepit. Sic nãq
in sca̾ ecclesia nunc mortuos peccatis. per solam gr̃am su¬
am interius uiuificãs. ad ꝯpunctionẽ accendit. atq uiui¬
ficatos per confessionẽ foras uenire precipit: ac sic demũ
confitentes per ministeriũ sacerdotũ ab exteriori uinculo.
hoc est a debito dãpnationis absoluit. Bene aũ debitũ
dãpnationis exterius iunculũ dicitur: qr ꝑtinet ad tene¬
bras exteriores: quas euadere dignus non est quisquis

Expanded text:
aecedentibus reddat quatenus ipsa gratia adveniens cor nostrum a aecedentibus reddat quatenus ipsa gratia adveniens cor nostrum a torpore infidelitatis et a peccati morte exsuscitet, ut scilicet qui primum ipsa sola operante ad poenitentiam compuncti, a tentes a debito damnationis absolvi mereamur. Hoc bene in resuscitatione Lazari signatum est, quem ipse Dominus per se prius intrinsecus a vinculo mortis absolvit, vivificatum autem deforis ministerio ipsorum apostolorum solvi praecepit. Sic namque in sancta Ecclesia nunc mortuos peccatis per solam gratiam suam interius vivificans ad compunctionem accendit, atque vivificatos per confessionem foras venire praecipit; ac sic deinde confitentes per ministerium sacerdotum ab exteriori vinculo, hoc est, a debito damnationis absolvit. Bene autem debitum damnationis exterius vinculum dicitur; quia pertinet ad tenebras exteriores quas evadere dignus non est, quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
dicũt: quomͦ quisq peccato ligetur. non satis diligen¬
ter atcendũt. Duob enim modis peccator ligatus est.
Ligatus est obduracione mentis: ligatus est debito fu¬
ture dãpnacionis. Quãdiu enim gracia dei cum homine
est. solutus est homo: et ad bene oꝑandũ expeditꝰ. S cum
per peccatũ gracia dei subtrahitur: statim ipsa sua obdu¬
ratione iens intrinsecus obligatur. Ista obduracio siue ex¬
cecatio mentis. interiores tenebre sunt. in quib homo pro
peccato suo in p̃senti obligatus tenetur: et nisi ab his in hac
uita solutus fuerit. postmodũ ligatis manib et pedib. in
tenebras exteriores ꝓicietur. S qr nemo sua uirtute post
ruinã peccati surgere ualeret. nisi diuina miscd̾ia gratui¬
to p̃ueniẽs eum suscitaret: ideo necesse est ut ds ꝑ grãm
suam quã peccantib nobis iuste subtraxerat. qñ ad peniten¬
ciam uiuificandi suinus. sola miscdia nullis nr̃is meritis p̃¬

Expanded text:
dicunt, quomodo quisque peccato ligetur, non satis diligendicunt, quomodo quisque peccato ligetur, non satis diligenter attendunt. Duobus enim modis peccator ligatus est. Ligatus est obduratione mentis, ligatus est debito futurae damnationis. Quandiu namque gratia Dei cum homine est, solutus est homo, et ad bene operandum expeditus. Sed cum per peccatum gratia Dei subtrahitur, statim ipsa sua obduratione mens intrinsecus obligatur. Ista obduratio sive excaecatio mentis interiores tenebrae sunt, in quibus homo pro peccato suo in praesenti obligatus tenetur, et nisi ab his in hac vita solutus fuerit, postmodum ligatis manibus et pedibus in exteriores tenebras projicitur. Sed quia nemo sua virtute post ruinam peccati surgere valeret, nisi divina misericordia gratuito praeveniens eum suscitaret, ideo necesse est ut Deus gratiam suam quam peccantibus nobis juste subtraxerat, quando ad poenitentiam vivificandi sumus, sola misericordia nullis nostris meritis pr
Abbreviated transcription (Latin):
Et alibi. Quia adhuc te loquente. dicam ecce adsum.
Et psalmista. Dixi. confitebor aduersũ me inusticiã meã
dũo: et tu remisisti impietatẽ peccati mei. Idcirco tam̃ post
contricionẽ cordis. confessionẽ quoq oris esse necessariã:
qr si quis etiam post impetratã ueniã peccatorũ. confiteri
eadem peccata sua neglexerit. quasi institucionis diuine
contẽptor. quãuis non pro peccatis que iam diissa sũt
reus teneatur. tam̃ pro contẽptu reus erit: uel fortassis
qr ipsa peccata iam ad contumacẽ redeunt. que prius ꝑ
ꝯpunctionẽ humiliato dimissa fuerũt. Hac gͦ racione
probant homines nullomͦ potestatẽ habere dimittendi
peccata. sed hanc solius esse dei : sicut etiã in euuangelio
iudei contra dñm murmurantes. ꝙ dixerit paralitico.
dimissa sunt tibi peccata tua. aierũt solum dm̃ peccata
dimittere. S fortassis qui hec de absolutione peccatorũ

Expanded text:
Et alibi: Quia adhuc te loquente dicam: Ecce adsum . Et alibi: Quia adhuc te loquente dicam: Ecce adsum . Et Psalmista: Dixi, inquit, confitebor adversum injustitiam meam Domino; et tu remisisti impietatem peccati mei . Idcirco tamen post contritionem cordis confessionem quoque oris esse necessariam, quia si quis etiam post impetratam veniam peccatorum confiteri eadem peccata sua neglexerit, quasi institutionis divinae contemptor, quamvis non pro peccatis quae jam dimissa sunt reus teneatur, tamen pro contemptu reus erit. Vel fortassis quia ipsa peccata jam ad contumacem redeunt, quae prius per compunctionem humiliato dimissa fuerunt. Hac ergo ratione probant homines nullo modo potestatem habere dimittendi peccata, sed hanc solius Dei esse sicut etiam in Evangelio, Judaei contra Dominum murmurantes, quia dixerat paralytico: Dimissa sunt tibi peccata tua : aierunt solum Deum posse peccata dimittere. Sed fortassis qui haec de absolutione peccatorum
Abbreviated transcription (Latin):
medici anitnarũ accipiant qd̾ contra morbos peccõrũ. sanan
asscribere conant̃. ut in ea hominẽ participem
fieri posse mullomͦ concedat. Et ad confirmationẽ huius as¬
sertionis adducunt mnundacionẽ illius leprosi. quem dñs
prius ꝑ semet ipsum sanitati restituit. ac sic deinde ad sacer¬
dotes misit: non ut enis mundatio illorũ uirtute ꝑficere¬
tur. sed ut tantũmͦ testimonio illorũ confirmaret᷑. Si¬
mili modo nunc in p̃senti ecclesia dicunt ministeria sacer¬
dotum nichil amplius habere uirtutis. nisi quedã tantũ mͦ
signa esse: ut ille uidelicet qui per contricionẽ cordis¬
prius intus a dño absoluitur: postinodũ in confessione
cris. ab eis absolutus esse ostendatur. Qd̃ autem in sola
cordis contricione. etiam ante confessionẽ oris peccata di¬
inittant᷑: prophico illo testimonio probare uolunt. quo
dicit᷑. Quacũq hora ingemuerit peccator: saluus erit.

Expanded text:
medici animarum accipiant quod contra morbos peccatorum aegrismedici animarum accipiant quod contra morbos peccatorum aegrisascribere conantur, ut in ea hominem participem fieri posse nullo modo concedant. Et ad confirmationem hujus assertionis adducunt mundationem illius leprosi, quem Dominus prius per semetipsum sanitati restituit, ac sic deinde ad sacerdotes misit; non ut ejus mundatio virtute illorum perficeretur; sed ut tantummodo testimonio illorum confirmaretur. Simili modo nunc in praesenti Ecclesia dicunt ministeria sacerdotum nihil amplius virtutis habere, nisi quaedam tantummodo signa esse, ut ille videlicet qui prius per contritionem cordis intus a Domino absolvitur, postmodum in confessione oris ab eis absolutus esse ostendatur. Quod autem in sola cordis contritione etiam ante confessionem oris peccata dimittantur, prophetico illo testimonio probare volunt quod dicitur: Quacunque hora ingemuerit peccator, salvus erit .
Abbreviated transcription (Latin):
ualeant abscondi: siue ita bona. ut de his non possit dubita¬
ri. Occulta et dubia: diuino iudicio reseruant᷑. Que autẽ
manifesta sunt. sibona sunt per approbationẽ iudicantur.
sed per retributionẽ noniudicant̃: qr premiũ et merces il¬
lorũ in posterũ reseruat᷑. Mala uoluit deus hic iudicari ⁊
puniri: ne si in posterũ illorũ iudiciũ seruaret᷑: non ad cor¬
rectionem sed ad dãpnationẽ omne iudiciũ exerceret᷑. Ept̾ea
positi sunt homines iudices uice dei. ut culpas subiectorum
examinando castigent: ut in finem eũ uenerit udex deus
correctos saluare possit: quos corrigendos humano iudicio
subiecit. Data sunt ergo iudicia: et contra culpas diuersas ex¬
piandas. correctionũ et satisfactionũ modus ac m̃sura racio¬
nabili definitione p̃figit̃. Et est scriptus liber penitencialis
in quo quasi spiritalis medicine antidota ꝓponunt᷑: ubi

Expanded text:
valeant abscondi sive ita bona, ut de eis non possit dubitavaleant abscondi sive ita bona, ut de eis non possit dubitari. Occulta et dubia divino judicio reservantur. Quae autem manifesta sunt si bona sunt per approbationem judicantur, sed per retributionem non judicantur, quia praemium et merces illorum in posterum reservatur. Mala voluit Deus hic judicari et puniri, ne si in posterum illorum judicium servaretur, non ad correctionem, sed ad damnationem omne judicium exerceretur. Propterea positi sunt homines judices vice Dei, ut culpas subjectorum examinando castigent, ut in fine eum venerit judex Deus, correctos salvare possit, quos corrigendos humano judicio subjecit. Data sunt ergo judicia, et contra culpas diversas expiandas, correctionum et satisfactionum modus ac mensura rationabili definitione praefigitur; et est scriptus liber poenitentialis in quo quasi spiritualis medicinae antidota proponuntur, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
uam fecit. Quia enim credidisti. dilexisti: et quia dilexisti
meruisti. Ideo fides tua te saluã fecit. Ex quo fides cepit. salus
cepit: sed tu nesciehas quod ego te per fidem et dilectionẽ ad me
traherem: ut credenti et diligenti. peccata multa condonarẽ
Tu autẽ forte hoc non cogitabus. Ideo ut scias et consoleris: nũe
dico dimittunt᷑ tibi peccata tua. Cuiplus dimitatur. plus dili¬
git. Alii diligũt postquã accipiunt: etiam tui et prius ꝗͣ acci¬
peres dilexisti: quia te accepturã credidisti. Ideo sides tua te
saluam fecit: uade in pacẽ. Uide nunc quantũ potest magna¬
Noli ergo timere. Sibona uoluntas pigra non fuerit: Indul¬
uo sunt: uoluntas. et opus uoluntatis. Deus uo¬
luntatẽ pensat: homo opus iudicat. S sunt ite¬
rum alia opera occulta qr nesciunt᷑. alia dubia
qr non discernunt᷑: alia manifesta: Id ist uel ita mala ut ñ

Expanded text:
vam fecit . Quia enim credidisti, dilexisti; et quia dilexisti, vam fecit . Quia enim credidisti, dilexisti; et quia dilexisti, meruisti; ideo: Fides tua te salvam fecit. Ex quo fides coepit, salus coepit. Sed tu nesciebas, quod ego te per fidem et dilectionem ad me traherem, ut credenti et diligenti peccata multa condonarem. Tu autem forte hoc non cogitabas. Ideo ut scias et consoleris, nunc dico: Dimittuntur tibi peccata tua. Cui plus dimittitur, plus diligit. Alii diligunt postquam accipiunt, et tu prius quam acciperes dilexisti, quia te accepturam credidisti. Ideo: Fides tua te salvam fecit. Vade in pace . Vide nunc quantum facit chaNoli ergo timere. Si bona voluntas pigra non fuerit, induluo sunt, voluntas et opus voluntatis. Deus voluntatem pensat, homo opus judicat. Sed sunt iterum opera alia occulta quae nesciuntur, alia dubia quae non discernuntur, alia manifesta, id est vel ita mala ut non