comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec a deo est. et siuilem qui bouus est. ⁊ ãdeo. sed ñ suf.¬
fraens et initialẽ qui bonus est et sufficiẽs ⁊ eastũ qͥbo
rius est.⁊ ꝑfitiens. de qͦ hic agitur ip̃e enim generat
ti. clamamus intens e. non ingrm de isatia. Clamor
iste cordis esti non labcoꝵ. uitus sonat aurils dei. qͣlr̃
snssanua clanso ore labus in motis clamabat. Iisdei qͥ¬
dem clamabant. alla. Gemiles uero pates quod tam̃ sdẽ

Expanded text:
nec a Deo est; et servilem, qui bonus est et a Deo, sed non sufficiens; et initialem, qui bonus est et sufficiens; et castum, qui bonus est et perficiens, de quo hic agitur. Ipse enim generat ti, clamamus intense, scilicet non ingrati. Clamor iste cordis est non labiorum, intus sonat auribus Dei, qualiter Susanna clauso ore labiisque immotis clamabat. Judaei quidem clamabant: Abba; gentiles vero, Pater. Quod tamen idem
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos habundantiꝰ sex¬
uaui simplicitatẽ. qa
noc in prima epła exagi
ma episcorila. et̃ cogu¬
ouistis. in experientia o.
ait. Spero aũ quos cogn¬
ułq ua fine uite cognos¬
iiscets dico sicrit cog¬
ponustis nos exparte nõ
extoto. qr et siscis ꝙ
abstinui: nontam̃ scius
qnta dilectione hoc fecu
ito apłi affecm: circa se.¬
se et głabantur riieo. ue¬
lut filii in pat̾ lmaseqͥ¬

Expanded text:
ad vos abundantius servavi simplicitatem, quia nec in prima Epistola exegi ima Epistola, et cognovistis, in experientia opeait, spero autem quod cognusque in finem vitae. Cognoscetis dico sicut et cognovistis nos ex parte, non ex toto, quia etsi scitis quod abstinui, non tamen scitis quanta dilectione hoc feci.ito Apostoli affectu circa sese, et gloriabantur in eo, velut filii in patre chariss
Abbreviated transcription (Latin):
cia uolui prĩ
ueniread uos.
ut secĩnidam
grãm haberets
et per uos tnͣsi¬
rem in macedo¬
niam. et it̾ma
macedonia. ue

Expanded text:
ia uolui prius uenire ad uos, ut secundam gratiam haberetis, et per uos transire in Macedoniam, et iterum a Macedonia ue
Abbreviated transcription (Latin):
qui moctulto ẽ inideus ⁊ circumtisus noirex hominib.
uid̾eis qui t̾rena sapurat⁊ in carnegłantur sed exdeo ẽ
laudat enim deus credentem. ñ incarne cutumcisũ Iũ¬
deoꝵ laus ex hominib ẽ. qui si fatiunti ꝙ lex iubet.si
quod aꝑgaret coram homine. qui nero in spũ fiiũt
deo et ille uerelanus est tiiinconspeau dei iustus est. se¬

Expanded text:
qui in occulto est Judaeus et circumcisus, non ex hominibus, Judaeis qui terrena sapiunt, et in carne gloriantur, sed ex Deo est. Laudat enim Deus credentem, non carne circumcisum. Judaeorum laus est ex hominibus, qui si faciunt quod lex jubet sinquod apparet coram homine. Qui vero in spiritu Deo. Et ille vere beatus est, qui coram Deo justus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ditione mortusi qͣs tamen repͥmant fidei gauiũ
cłi ⁊ sepulchra consrruendi. qr hec in scͥptiis : san¬
ii. ctis inter bona apera. depitiata sunt. nec solum ĩ cor¬
porib partiarcharũ. et alioꝵ scõꝵ. s etĩ in ipñis cĩo¬
mini corpore laudati sunt qui ista fec̾unt. Imple¬
ant gͥ hec homines erga suos offitia postrromi mu

Expanded text:
reprimat fidei gaudiumndi et sepulcra construendi, quia haec in Scripturis inter opera bona deputata sunt: nec solum in corporibus patriarcharum et aliorum sanctorum, sed etiam in ipsius Domini corpore laudati sunt qui ista fecerunt. Impleant igitur haec homines erga suos officia postremi mu
Abbreviated transcription (Latin):
tiuroretur. ac ꝓillis quoq id offerri cõmemoret᷑ cum
tis. sed talib qui ita ixert̃ aute mortem ut pꝰsut¬
te ꝑ dilectionẽ eiisq sacͣmentis de corporib exierũt.
frustra illis a suis hi pietaas impẽlunt᷑ offina. cͦ chũ
hic essent. pignore caruerunt non miãm sibi thes¬
.i.ii.uͦ. aurizantes. s iram. non ergo mortuis noua m̃ita
comꝑantur. eum ꝓ eis aliquid boni operantur sui.
tur. non enin actum est. nisi cum hic uiu̾̃e desti¬
tissent. ⁊ ideo istam fiuiens quisq uitam. nisi quod
merui erit in ip̃i non pot̃it habere pꝰ ipãm petiuit

Expanded text:
tur, oretur, ac pro illis quoque id offerri commemoretur. Cutur, oretur, ac pro illis quoque id offerri commemoretur. Cutis, sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut poser dilectionem, ejusque sacramentis de corporibus exierunt, frustra illis a suis hujusmodi pietatis impenduntur officia, cujus dum hic essent fidei pignore caruerunt, non misericordiam sibi thesaurizantes, sed iram. Non ergo mortuis nova merita comparantur, cum pro eis boni aliquid operantur sui, tur. Non enim actum est, nisi cum vivere hic destitissent: et ideo istam finiens quisque vitam, nisi quod meruerit in ipsa, non poterit habere post ipsam. Permit
Abbreviated transcription (Latin):
um et mors corꝑis secuta est deserente anima. hac de.¬
seruit deum uolens. hac coacta est deserere corpꝰ. no¬
lens. a c si illi cdr̃et recessisti ab eo qm dilig̾e debuił¬
tiet recede ab eo qũ dilexisti. quis .ii. uult mcri pror¬
sus rremo. et itanemo ut pecro cłretur. alius te eĩ¬
get et clucer. quo tu non uis. Si nulla ẽẽt mortis a.¬
ait tm̃. ut non contristetr sed ald̾. sic̃ et ce. qui s¬
lxm non habent. proinde pompa fuñis agmina g.¬
exequiarum. sumptuosa diligentia sepulture. monu.¬
mentoꝵ opp̃ulenta constructio. uiuoꝵ sunt qͣliatum¬
q solatia. non adiutoria mortuoꝵ orationib u̾õ scẽ e
clesie. et sacrismo salutari. ⁊ elansnis que ꝓ eoꝵ sp̃i.
bs eregantur non ẽ clubitando mortuos ãdiuuari. ut
cum eis misericordius aganur acdłio qͣm eoꝵ poc̃a me.¬
riu̾nt. hoc estͣ ã parril maditum. unu̾isa obseruat ec
ti sunt. erm ad ipm sacristitum loco fuo cõmemoren.¬

Expanded text:
um, et mors corporis secuta est deserente anima. Hac deseruit Deum volens, hac coacta est deserere corpus nolens. Ac si illi diceretur: recessisti ab eo quem diligere debuisti, recede ab eo quod dilexisti. Quis enim vult mori prorsus? Nemo, et ita nemo ut Petro diceretur: Alius te cinget, et ducet quo tu non vis . Si nulla esset mortis aantum, ut non contristemini, sed addidit, sicut et caeteri qui spem non habent. Proinde pompa funeris, agmina exsequiarum, sumptuosa diligentia sepulturae, monumentorum opulenta constructio vivorum sunt qualiacunque solatia, non adjutoria mortuorum. Orationibus vero sanctae Ecclesiae, et sacrificio salutari, et eleemosynis quae pro eorum s erogantur, non est dubitandum mortuos adjuvari, ut cum eis misericordius agatur a Domino quam eorum peccata meruerunt. Hoc enim a patribus traditum universa observat Ecti sunt, cum ad ipsum sacrificium loco suo commemoran
Abbreviated transcription (Latin):
hitic consolamurande infirarttas afficit. huic fides
reficit. iride dolet humana conditõ. hinc sanat di
mortuum continuo eo iubente inttrãnõ mortu¬
um flebat ꝙ̃ ip̃e moxsuscitaũ. s mortẽ qͣm hõ
poccando cõtraxit. si enĩ pecatũ nõ p̾cesuis sũ du¬
andum. qi ⁊ honestũ ẽ. ⁊ qͣ¬
si lux adinfideles. ⁊ ã des
iderabus rem alteruis ne¬
dum rogetis uel tollatiᷤ
post exhortationẽ decon¬
tinentia ⁊ post correctio.¬
at et ꝑ xp̃i resurrectionẽ.
et sua auctoritate. & non
mus nos ignorare iaride

Expanded text:
hinc consolamur; inde infirmitas animum afficit, hinc fides reficit; inde dolet humana conditio, hinc sanat divlebat mortuum, continuo eo jubente victurum; non mortuum flebat quem ipse suscitavit, sed mortem quam homo peccando contraxit. Si enim peccatum non praecessissandum: quia et honestum est, et quasi lux ad infideles, et non de iderabitis rem alterius, nedum rogetis vel tollatis. Post exhortationem de continentia, et post correctioet per Christi resurrectionem, et sua auctoritate. Quasi mus vos ignorare jam de
Abbreviated transcription (Latin):
ex arama: fit exanune disordente aĩa : qͥãbłibit iac. qui
loquebatur tant elansi ceuli lucem non capiunt. a¬
ures nulla uice patescunt omnia menibroꝵ offitu
cõquietti non ẽ qui moueat gressus ad ambuland̾.
manus ad operãd̾. sensus ad ꝑcipiend. ñne ista est
domus qm nescio qrũ inusibił hĩtator ornabat᷑ di¬
cesfiti queͥ nõ uidetur. remansit. ꝙꝑ crum dolore uide.¬
Siemm & non inconso.¬
labiliter debstis consolari¬
mortuus ẽ et¬
ẽ hoc uidetur obõ resuir

Expanded text:
ex anima fit exanime, discedente anima; qui ambulabat, jacet; loquebatur, tacet; oculi lucem non capiunt, aures nulla voce patescunt, omnia membrorum officia conquieverunt. Non est qui moveat gressus ad ambulandum, manus ad operandum, sensus ad percipiendum. Nonne ista est domus, quam nescio quis invisibilis habitator ornabat? Discessit qui non videtur, remansit quod cum dolore videdicat: Non inconsolabiliter debetis conmortuus est. Hoc videtur obesse
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ressirr᷑tionis. necesse est enim ut contustẽris s ł con¬
tristaris consoletur te spes. nam ideo dormientes eos
appellat scripture consnetudou̾aci ssuꝑia u cũ dormi¬
qui diliguntis q̃dam mistitia qͦdam mͦ narralis.
mortem quipe horret natura uec mors hominu
accederet nisi ex culꝑa p̾cedenti. hũc igͣ necc̾e ẽ uͭ
tristͥs simus qñ nos morientes deserunt quos am¬

Expanded text:
t resurrectionis. Necesse est enim ut contristeris, sed ubi contristaris, consoletur te spes; nam ideo et dormientes eos appellat Scripturae consuetudo verissima, ut cum dormiqui diliguntur quaedam tristitia quodammodo naturalis. Mortem quippe horret natura, nec mors homini accideret, nisi ex culpa praecedenti. Hinc igitur necesse est ut tristes simus, quando nos morientes deserunt quos am
Abbreviated transcription (Latin):
pa terrestria. ut pote arłoꝵet alioꝵ que ĩra gisut. Ido
cum clirisset de comesułs. de corꝑib quia omis quidẽ
cato est corpꝰ. Sed non econũso. ut lignum. nel celesti¬
a corpora sunt. resurgentia t̃restria nͦ: anteqmͣ mo¬
riantur. ut quia x celestis est. ex eo corꝑa celestia: di¬
tantur. et non ian camo dicantur Ex adam nͥ qr t̾rest¬
a differunt urter se. Sed et a gelestibꝰ quod ita dic̃.
Declalia quid

Expanded text:
ra gignit. Ideo cum dixisset de carne, subdit de corporibus, quia omnis quidem caro est corpus, sed non e diverso, ut lignum. Vel coelestia corpora sunt, resurgentia; terrestria vero, antequam moriantur, ut quia Christus coelestis est, ex eo corpora coelestia dicantur, et non jam caro dicantur. Ex Adam vero quia terresria differunt inter se, sed et a coelestibus: quod ita dicit, sed alia quid
Abbreviated transcription (Latin):
auonẽ sil ⁊ culꝑani susce¬
pimus. peccaunt gͦ om̃s
cum exima peccators om̃s
nascimnir pectoẽes. et e
deus gloriosus apparee. Es̃
igr̃ pec̃catores : inuenit

Expanded text:
ationem simul et culpam suscepimus, peccaverunt ergo omnes cum ex uno peccatore omnes nascuntur peccatores. Et egDeus gloriosus apparet. Omnes igitur peccatores invenit
Abbreviated transcription (Latin):
ad eis loquitur. qui agrit¬
as quod sinecã głantur blan¬
dieutes sibidelege. et degenẽ abrahe. nidereᷤ¬
ex fide sine lege est uisitia. ergo oidee uoi est gła tu¬
A s non potes głari. ham issa uitiosa gsauo tua: de
usa est głatiotua. Głationem laidabilem dũ queĩ
dño est. eã ꝙ exclusam dicit .i. ut emin̾et exp̃ssam.
nõ ut abscederet pulsam. unde exclusares dũr qͥ¬
dam aifices argentarũ iiq̃ signisicanone:
etiam accipĩ. illuo in pso̾. ut excludantur qui ꝓba¬

Expanded text:
ad eos loquitur, qui aguntquod sine causa gloriantur, blandieex fide sine lege est justitia, ergo, o Judaee, ubi est gloria tua? Non potes gloriari; nam illa vitiosa gloriatio tua deusa est gloriatio tua. Gloriationem laudabilem dicit quae in Domino est, eamque exclusam dicit, id est ut emineret expressam; non ut abscederet, pulsam. Unde et exclusores dicuntur quidam artifices argentarii, in qua significatione etiam accipitur illud in Psalmo: Ut excludantur qui proba
Abbreviated transcription (Latin):
passionem ubi nec penis. opprimebantut. nec tñ am̃
uidetant quod erat eis pena. hec alitem erat eis peo
peccato pͥmi hominis: sire ꝓ peccõ priginali: p̃o ꝙꝑ
olicłusus erat adomis regniceloꝵ. qui per xp̃. pasti
onẽ enis est reserans. unde ⁊acharias. tu quoq in sã¬
quine testam̃titui emisisti uinctos tuos delatu in

Expanded text:
passionem, ubi nec poenis opprimebantur, nec tamen Deum videbant, quod erat eis poena. Hoc autem erat eis pro peccato primi hominis, sive pro peccato originali, propter quod occlusus erat aditus regni coelorum, qui per Christi passionem est reseratus. Unde Zacharias: Tu quoque in sanguine testamenti tui emisisti vinctos tuos de lacu, in
Abbreviated transcription (Latin):
cecdant q m̃itis impuꝰ. nõ gra seo pena debetur. noc
ista eet gr̃: sinõ daretur gratuita. datur aut̾e gra
qr nichil p̃cesserat in m̾its mt̃s. nisi uide dam pni.¬
ui delẽmus. nõ inuenut ignur m̃ita bonorum. ses
merita supplitioꝵ. Exgo iuissificati sunt gratis qui¬
a nich̾ operati erant ꝑ grãm ipius qr fide instifica¬

Expanded text:
eritis autem impii, non gratia, sed poena debetur; nec illa esset gratia, si non daretur gratuita. Datur autem gra nihil praecesserat in meritis nostris, nisi unde damnari deberemus. Non invenit igitur merita bonorum, sed merita suppliciorum. Ergo justificati sunt gratis, quia nil operati erant. Per gratiam ipsius, Ambrosi
Abbreviated transcription (Latin):
hec igitur ͥ gratia sine qͣ
nec uifantes nec grandes
salui fĩ possunt non meri¬
tis reddi: ded gratis datur.
uõ quod ⁊ gr̃a nominatur
uniu̾saenim massa pe¬
nas debet. et si omnibus
debitum dampnationis
supplitium uede̾tur nõ¬

Expanded text:
ec igitur Christi gratia sine qua nec infantes, nec grandes salvi fieri possunt, non meritis redditur, sed gratis datur, propter quod et gratia nominatur. Universa enim massa poenas debet, et si omnibus debitum damnationis supplicium redderetur, no
Abbreviated transcription (Latin):
dificcs Uolo ã¬
ues omnes lins.
autẽ ꝓphare .. li¬
Ham maior est
qui ꝓphẽat qͣm
qui loquitur
linguis. nisi fortͤ
autem fratres:
si ueronero ad
uos. lirgius lo.¬
quens quid no¬
bis prodero. nisi
uob̾ loquar. au

Expanded text:
Volo autem omnes vos autem prophetare. Nam major est qui prophetat, quam qui loquitur linguis: nisi forte autem, fsi uenero ad uos linguis loquens, quid uobis prodero, nisi uobis loquar au
Abbreviated transcription (Latin):
ille mist̾ra. Sp̃c hic potest¬
lligi ammeuis infi̾or cui
ne de isto dico ꝙ ñ laquit᷑¬
bõibs. nam qui ꝓph̾at mẽ.¬
de intelligendo. ⁊ int̾pret

Expanded text:
ille mysteria. Spiritus hic potestlligi animae vis inferior, cui ne de isto dico quod non loquius. Nam qui prophetat, mente intelligendo, et interpret
Abbreviated transcription (Latin):
poruit. quia est quidam modꝰ bone uite. de qͦ etrã
in ista conũsatione iusta q̃rela ẽẽ non possit. quif
sine peccõ se non tẽ declarit. inmałtis enĩ offendimꝰ
omnes. Itãs nota quod tria posuit. quib homo cõstat.
uisibiles et tractabiles sumꝰ. que rursus duo dicũ¬
tur. qr sepe anuna cum spũ nominatur. uel sp̃c p̃o

Expanded text:
potuit, quoniam est quidam modus bonae uitae, de quo etiam in ista humana conuersatione iusta querella esse non possit. quis sine peccato se non esse, declarat. In multis enim offendimus omnes . Item, nota quod tria posuit quibus homo constat, ibiles et contractabiles sumus: quae rursus duo dicuntur, quia saepe anima cum spiritu nominatur. Haimo Vel
Abbreviated transcription (Latin):
um se putar. nob̃. ideo ills cupio. hoc non recuso. sũt
uuuint. qui ad huc desiderant istam uitam. cũ il¬
li uer̃t cdies mortis pauenter tolerat mortem. luc¬
tatur adñsum se. ut seqͣnir uolmttatem dei et ħ
pocins agat animo: quod elegit deus. non quod ele¬
git uoluntas humana. et ex de sidecio uite p̃sontis:
uitur: qui nõ defiderat sicut apło cdissolur et ẽẽ cũ
xp̃o. non patient̃ moritur sed patienter inuit. de¬
lectabiliter moritur Uide apłm pacienter uiuen¬
tem . u cum pacientia hic: non a mare uitã. s tosle¬
Eedium illi erat manere in carna et ex duob pãci.¬
ebatur angorem alt̃m oꝑtimũ ducebat. Unde passiõi
aporopinqns: uehementer exultabat. gloriabatur di¬
cens. Donum certamen certit doreliquore põita ẽ mͥ⁊

Expanded text:
um vobis. Ideo illud cupio, hoc non recuso. Sunt vivunt. Qui adhuc desiderat vitam istam, cum illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem. Luctatur adversum se ut sequatur voluntatem Dei, et hoc potius agit animo quod elegit Deus, non quod elegit voluntas humana, et ex desiderio vitae praesentis ritur. Qui vero desiderat sicut Apostolus dissolvi et esse cum Christo, non patienter moritur, sed patienter vivit, delectabiliter moritur. Vide Apostolum patienter viventem, id est cum patientia: hic non amare vitam, sed tolemelius est. Taedium enim illi erat manere in carne, et ex duobus patiebatur angorem. Alterum optimum ducebat, unde passioni appropinquans vehementius glorificabatur, dicens: Bonum cer
Abbreviated transcription (Latin):
homo enim netus anchil
est aliud qͣm uuta uettis:
que est inpcc̃o. in quo scd̾
adam untur. ⁊ inluen¬
agnocione dei .i. mag̃. et
magis crescir. ⁊ adquirit:
hõ sit creat᷑ ad ymagiũ td̃i

Expanded text:
etus nihil est aliud quam vita vetus, quae est in peccato, in quo secundum Adam vivitur. Et induenagnitione Dei, magis et magis crescit et acquirit chomo sit creatus ad imaginem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
est. non amrma. sic aliquis cłi. ꝓulcer uel fortis
secund̾ corpꝰ. non ẜ aninam. E st̃ nota quod alia est
ista ymago que renonatur inagintionem dei. alia
homines essent. ħec auttem ymago qͣm de aguittone
dei dicit crrari: et infemina ẽ. sicut in nuiro. uel tta.¬

Expanded text:
el in anima. Sic aliquis dicitur pulcher vel fortis secundum corpus, non secundum animam. Et nota quod alia est imago ista quae renovatur in agnitionem Dei, alia homines essent. Haec autem imago quam de agnitione Dei dicit creari, et in femina est sicut in viro. Vel ita
Abbreviated transcription (Latin):
renouatur. Unde supͣ. d enouanin spũ mentis nr̃e.
Siergospũ mentis renouam᷑ et ip̃e est nouus homo. qͥ
renouatur magnitione cłi. Nulli dubium est. non
nalem mentẽ. uͥ estagnitio der hominem ẽe p̾magnẽ
dei. uł fcm̃ad ymagnem der. ist̾a aũ renouatio itfor¬
matio q mentif dẽ fi̾̃ ẜ deuni  uel ẜ ymaginem dei. S

Expanded text:
renovatur. Unde supra renovamini spiritu mentis vestrae. Si ergo spiritu mentis renovamur, et ipse est novus homo qui renovatur in agnitione Dei, nulli dubium est, non nalem mentem, ubi est agnitio Dei, hominem esse imaginem Dei, vel factum ad imaginem Dei. Ista autem renovatio reformatioque mentis di
Abbreviated transcription (Latin):
scribo. fili thimothee sꝑe¬
rans me cito utuire ad¬
rẽ ad te: tamen hec scrib.
a. deo sunt neccĩa si autẽ
tardauer s̃cesbo hec. ut
scias qͦmͦ oporteat te comi
orum in domo dei. ideo ca¬
llte mea agend̾ est᷑. qr¬

Expanded text:
scribo, fili Timothee, sperans me cito venire ad te. Tamen haec quae scribo adeo sunt necessaria. Si autem tardavero, scribo haec, ut scias quomodo oporteat te conveorum, in domo Dei, ideo caute in ea agendum est, q
Abbreviated transcription (Latin):
dinis euis non est finis.
et manifeste magrũ q
in carne dicit mani festat̃.
natus enum homo filius
der qui in secrito erat ap̃
deumopere et p̃clicatioẽ¬

Expanded text:
dinis ejus non est finis, et manifeste magnum, quia ristus in carne, dicit manifestatum. Natus enim homo Filius Dei, qui in secreto erat apud Deum, opere et praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
panlieres ordinandoꝵ si¬
walirer oportet ẽẽ pudi¬
cas mente et corpe. non
derrahente. ut sepefati¬
urat nulieres. sobrias fi¬
deles. inomnib clicns et

Expanded text:
lieres ordinandorum, similiter oportet esse pudicas, mente et corpore, non detrahentes, ut saepe faciunt mulieres, sobrias, fideles in omnibus dictis et
Abbreviated transcription (Latin):
halerm de uob̾ tristitam.
que sit domeorrechõe nes.¬
tra. suꝑ tristitiam qm ha-¬
beo de peccatis. de quibꝰ.ẜ n.
dere non solum numnosed
olu cum contristaistis.
et sic grauiter pecrauist
Gaucsnum aũ apłi purifi¬
catio est ppͥ. Scripsi dico:. cõ

Expanded text:
habeam, de vobis tristitiam, quae sit de incorrectione vestra, super tristitiam, quam habeo de peccatis, de quibus, scidere, non solum nunc, sed et olim cum contristavistis, et sic graviter peccavistis. Gaudium autem Apostoli purificatio est populi. Scripsi dico, confi
Abbreviated transcription (Latin):
ib̾u ꝓͥtuꝰ exemplo hor¬
tatr illos. hanc in ꝙͣ
uura fc̃a sunt. facius eft
põnos egenus in nun¬
do. hota quod nonait
pauper fc̃s est cum diueᷤ
fuisset. sed cm diues os¬
set pauꝑpatem enim as

Expanded text:
i, cujus exemplo hortatur illos. Hanc, inquania facta sunt, factus est propter nos egenus in mundo. Nota quod non ait pauper factus est, cum dives fuisset, sed cum dives esset. Paupertatem enim ass
Abbreviated transcription (Latin):
in pauꝑemi xp̃m̃ credentes. hemo igitr se dontemp.¬
lat. paupex incella: diues in conscientia securior dor¬
urt interra: qm auro clines in purpum. hon er¬
go ex pauescas cum tua mẽclicttate ad illum acced̾e
qui indirs est nr̃a pauꝑtate. uͥ se piupetauit nos di¬

Expanded text:
in pauperem Christum credentes. Nemo ergo se contemnat. Pauper in cella, dives in conscientia, securior dormit in terra, quam auro dives in purpura. Nunc ergo expavescas cum tua mendicitate ad illum accedere, qui indutus est nostra paupertate. Qui se pauperavit, nos di
Abbreviated transcription (Latin):
ttam ⁊ opor andi q posste
uon solum corpus reform¬
are. sed eniam subicẽ sibi
potentiã oꝑandi. qua sibi
subit᷑ ommia. Et q refor¬
mabit corꝰ uc̃r¬

Expanded text:
tiam operandi qua possit, non solum corpus reformare, sed etiam subjicere sibi potentiam operandi, qua sibi subjecit omnia, et quia reformabit corpu
Abbreviated transcription (Latin):
uir̃a. et astipulano. est amen. Quid cditis onoue hetr¬
ceͤ clicis quia non peccare in potestate fic hrñs. ut h
sine ad uitorio diuine grͣe implete possimis: plane
in quid liberum arditͥum itdhoc nob̾ fussicit. guare
ergo dexit apłc oramus: poterat dicere mouentus.
docemus. uel ateł uibemus. & si clic̾er c̾tũ disceret. q
et uoluutas nr̃a agit aliquid. non enim uoluntat
nrͣa nich ag̃ S sola non sufficit. Maluit tamen
cticere oramus. ut ipãm grãm comniendaret. ut in¬
telligerent illi. q̃n non faciunt aliquid in ali non

Expanded text:
ram quae est amen. Quid dicis, o nove haeretice? dicis quia non peccare in potestate sic haberemus, ut hoc sine adjutorio divinae gratiae implere possimus? Plane, inquit, liberum arbitrium ad hoc nobis sufficit. Quare ergo dixit Apostolus, oramus? poterat dicere, monemus, docemus, vel jubemus. Quod si diceret, certum diceret, quia et voluntas nostra agit aliquid. Non enim voluntas nostra nihil agit, sed sola non sufficit. Maluit tamen dicere, Oramus, ut ipsam gratiam commendaret: ut intelligerent illi, quando non faciunt aliquid mali, non
Abbreviated transcription (Latin):
et sic reprobi appareanti ꝓbem enuim uidentr: dum
uidicĩt peccatores. Ergo nõ siuit qͦs iudicent cessã¬
de anctorrrate. Qͤi reprobi uidentur. Artende qd̾ arti
solum ut monsirante ip̃a quid fatirdũ fit Sciant.
ueꝵ enam ut prestante ip̃a fauant c̃ cdilectione. t d̾
ne quid mali fatiatiset c̃. Quis hoc audiat. it ñ fate.

Expanded text:
et sic reprobi appareant: probati enim videntur, dum judicant peccatores. Si ergo non sint quos judicent cessante auctoritate, quasi reprobi videntur. Attende quod ait solum ut monstrante ipsa quid faciendum sit sciant, verum etiam ut praestante ipsa faciant cum dilectione quod ne quid mali faciatis, etc. Quis hoc audiat et non fateat
Abbreviated transcription (Latin):
nim pastionis ingna est consũmatio onm¬
um hostiaꝵ teperunt illa displiceps ante m̃¬
qm ea desiruxit: S illis subclins fucedñ ĩtẽ¬
plo cum hostus p̃sentatus fuait. Infiguris ilꝑ
ueritas p̃mintabatur. celebrabant figuras fu¬
tim uei multi sciente: Sed plures ignorantes.¬

Expanded text:
nim passionis, in qua consummatio omnium hostiarum, coeperunt illa displicere. Ante nunquam ea destruxit, sed illis subditus fuit, dum in templo cum hostiis fuit praesentatus. In figuris illis veritas praenuntiabatur. Celebrabant figuras futurae rei, multi scientes, sed plures ignorantes
Abbreviated transcription (Latin):
ltt̾am uel human̾a philosephiã. non sapit sed sp̃md̾i
.s. a nullo hamine aniruali iudicatur .i. intelligitur.

Expanded text:
litteram, vel humanam philosophiam non sapit, sed Spiritu a nullo homine animali, judicatur, id est intelligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
hac scientia nemo beatus est multi. quippe hũt do
ti est ingratius. ũde in ei᷑igłio. qui habet. dabitur ei.
re unde habeas. qm̃ ergo non habet. ł neseit unde ha¬
beat.⁊ quod ht̃ anfertur. abeo q̃ et loqui. ꝙ scimꝰ. que¬
enim illa. sola puritate ueritans ostendẽ: qm elo tͥi
docet auditores locmn᷑. dico. ita moderãtes onĩia.
ochoaantii: non estis. ⁊ ideo culpa nr̃a est nõ nr̃a. qs

Expanded text:
hac scientia nemo beatus est. Multi quippe habent doti est ingratus. Unde in Evangelio, qui habet dabitur ei . re unde habeas. Qui ergo non habet, id est nescit unde habeat id quod habet, auferetur ab eo. Quae et loquimur. Quenim illa ostendere sola puritate veritatis, quam eloquii docet auditores; loquimur, dico, ita moderanter omnia scvos, Corinthii, non estis, et ideo culpa vestra, et non nos
Abbreviated transcription (Latin):
que uenit exclilittione dei et proximi de qͣ add̾. et dilex.¬
tionis qmͣ sobrietas p̃cedit. de qua subdit. et sobrietatis
s .i. clisc̾cionis. Ecce a sũmo deono. u a dilictione. ad unũ
dedit spm̃ dilectionis et
disc̾tionis. noli itaq etu

Expanded text:
quae venit ex dilectione Dei et proximi, de qua addit, et dilectionis, quam sobrietas praecedit, de qua subdit, et sobrietatis, id est discretionis. Ecce a summo dono, id est a dilectione, ad unum dedit spiritum dilectionis et discretionis, noli itaque eru
Abbreviated transcription (Latin):
celum ascend̾ it ergopu¬
taurr in becillitas ibi ap¬
paret poteriua neq eru¬
bescas me uĩctum ꝓpre
quia nec in hoc rubor ẽ.¬

Expanded text:
coelum ascendit. Ubi ergo putatur imbecillitas, ibi apparet potentia. Neque, erubescas, me vinctum, pro quia nec in hoc rubor e
Abbreviated transcription (Latin):
parentũ: diffe̾ntia inge¬
genitus esau: qñ parentes¬
ninc genitis iacob: qñ parentes erant bont ysaac dico ꝑ¬
is .i. institutoris. nostri quem: ẜ unitari dedomus si no.¬
lumus ẽẽ filii dei ¶ Et nota quia ꝓmissio fra sarre ost¬
end. quod pp̃ genus nuslus saluatur. cum ysmael de abͣ¬
hã natꝰ reꝓbatꝰ sit. de qͦ eod̾ ysaac nat᷑ sola gr̃a ⁊̃ siluatꝰ. ista si ꝓmssi

Expanded text:
parentum esse differentia in gegenitus Esau, quando parentesnc genitus Jacob quando parentes erant boni. Isaac dico,id est institutoris, nostri, quem scilicet imitari debemus, si volumus esse filii Dei. Et nota quod promissio facta Sarae ostendit quod propter genus nullus salvabitur, cum Ismael de Abraham natus re
Abbreviated transcription (Latin):
ecce offm̃n. q. d. paulus dico segrogatus .i. a doctrina scril.¬
itim scribarum ⁊ pharioseoꝵ. ⁊ abutero sytiagoge ułn
locmu doctoris habebat ut pote phariseᷤ. seperatus in e
mu lauit ut xp̃m p̃licaret qułi quod lex nõ p̃ptuit. ere¬
ub dentes iustificaret. uel segregatus .ĩ. congrega⁊ a groge sepe.¬

Expanded text:
cat: Paulus dico, segregatus, id est a doctrina Scribarum et Pharisaeorum et ab utero Synagogae ubi locum doctoris habebat, utpote Pharisaeus separatus in Emulavit, ut Christum praedicaret, qui quod lex non potuit credentes justificaret. Vel segregatus, Haim. id est a grege sepa
Abbreviated transcription (Latin):
homines gnãre filios hominei. sed non facere. ¶Item. et¬
fĩ non intercessie semen homuris. in concepoõne nirgi¬
nis. tam̃ q ex ea carne. xpc̃ formanis ẽ. que constat ex
semine: recte dr̃ fẽs ex semine. YQuierens autẽ urrũ x.¬
debeat ddici creatura. ues res creata simplutter: audeit au¬
g̃i suꝑ hoc tta clisserentem. in ꝑrincipio erat u̾bum. ⁊ u̾
est urtemꝑe ex iurgine⁊ omnia per ipm fc̃a funt. neq di¬
tre subẽest. omnis erum fulã. que deus non est: creat¬
ura est. ⁊ que c̃attira ñ e̾. deus et. sed si filius. ñ euis

Expanded text:
homines generare filios homines, sed non facere. Item, etsi non intercessit semen hominis in conceptione Virginis, tamen, quia ex ea carne Christus formatus est, quae constat ex semine, recte dicitur factus ex semine. Quaerens autem utrum debeat dici creatura, vel res creata simpliciter, audiat Augustinum super hoc ita disserentem: In principio erat Verbum , et: tum est; et omnia per ipsum facta sunt. Neque ditre substantiae est. Omnis enim substantia quae Deus non est, creatura e
Abbreviated transcription (Latin):
gnus utm ex ea nascuurꝰ impleuit formã ergo .i. uat᷑¬
am serui: insuam accep̃deus ille ꝑsonam. non enĩ
accepit ꝑsonam hominis sed nanum̃ cumq tota tri¬
uitas. oꝑata sit formationem suscepti bominis: qm̃ ĩ
seꝑabilia sunt oꝑarrintans solus tñ filus accep hõiẽ¬
mũe fcm non tam̃ in boc ꝙ fañ est: conũsum. atq ia
nuitatũ. sed tarne ut sarnalib congruenter appareret.
indimim. Ita sane fcm̃. ut ibi sit ñ tm̃ u̾bum dei ⁊ ho¬
nunis caro sed etiam rationabił hominis anima ato
hoctotum. ⁊ deus clicatur pp̃ deum: ⁊ homo p̃p̃ hominem.

Expanded text:
nis uterum ex ea nasciturus implevit. Formam ergo, id est naturam servi, in suam accepit Deus ille personam, non enim accepit personam hominis, sed naturam. Cumque tota Trinitas operata sit formationem suscepti hominis, quoniam inseparabilia sunt opera Trinitatis; solus tamen Filius accepit homiminem factum: non tamen in hoc quod factum est conversum atque mutatum, sed carne ut carnalibus congruenter appareret indutum. Ita sane factum ut ibi sit non tantum Verbum Dei et hominis caro, sed etiam rationalis hominis anima, atque hoc totum et Deus dicatur propter Deum, et homo propter hominem.
Abbreviated transcription (Latin):
uero: erat prins. ⁊ non erat qñ non. ento. fcs est aũ
ut ita dixerim humananis deus qui etiam in assumptioe
turam nd̃n minuens: Ioimnis assumpta natura. scd̃m er¬
uemi ergo ex semine a fc̃s est. deus autẽ ante scła. ex deo
nanis s̃ qui ergo erit fc̃s est siquid erit: Quid ẽ fc̃s:
u̾bumerat. filins dei erat. filus hominis fc̃s ẽ. deus
erat. homo fc̃s est susce p̃ humanitatẽ ñ amisit diuini¬
tatem fc̃s est huimił. qui erat sublimis. dei ergo filrus:
hominis factꝰ ẽ filius. natus ẜ ueritatẽ nature ex ł¬
uer̾̃ deꝰ. ⁊ uerus homoninis filius. pater enum deus sem¬
el desua natura. genuit filium deũ sibi eqͣlem. ⁊ eadẽ
qua ip̃e naniraliter et̃nus ẽ duinutate ccet̾nũ. sed i¬
dem deus filius c̃ sit deus et̾nus et nersꝰ. ꝓ nob̾ est hõ fa
factus uerus. ⁊ plenus. ĩ eo uerꝰ. qr uerã habet ille hum

Expanded text:
Deum, erat prius: et non erat quando non erat. Factus est autem, ut ita dixerim, humanatus Deus, qui etiam in assumptioneturam suam non minuens hominis assumpta natura. Secundum carnem ergo ex semine David factus est. Deus autem ante saecula ex Deo natus est. Qui ergo erat, factus est. Sed quid erat? quid est factus? Verbum erat, Filius Dei erat, filius hominis factus est; Deus erat, homo factus est; suscepit humanitatem, non amisit divinitatem; factus est humilis, mansit sublimis. Dei ergo Filius, hominis factus est filius; natus secundum veritatem naturverus Deus et verus homo, unus Filius. Pater enim Deus de sua natura genuit Filium Deum sibi aequalem, et eadem qua ipse naturaliter aeternus est, divinitate coaeternum. Sed idem Deus Filius cum sit Deus aeternus et verus, pro nobis est homo factus verus et plenus. In eo verus, quia veram ha
Abbreviated transcription (Latin):
¶xp̃ ergo una ꝑsona est gemine sube. nec tam̃deꝰ uel¬
homo: pars ħꝰ persone dici potest. alioquin filius deu ante¬
diurnitati eius accepssis ¶ Scĩendum tñ quod uonsemꝑ
concreca est caro dr̃ii mnutiro uirgrns. ⁊ corpꝰ effecta. S
lũid est enim semine admixto ⁊ sanginis coagłoto ge¬
uerare. aliud non ꝑmecnone. Seo iurtute procͤare. possutt̃¬

Expanded text:
persona est geminae substantiae, nec tamem Deus pars hujus personae dici potest; alioquin Filius Deus antedivinitati ejus accessit. Sciendum tamen quod non semper concreta est caro Domini in utero Virginis et corpus effecta, sed liud est enim semine admisto, et sanguine coagulato generare; aliud non permistione, sed virtute procreare. Possunt
Abbreviated transcription (Latin):
õls. qͣ ad iustar filũ qui seruit ñ nult osfendẽ putẽ. Sĩ¬
onini lib̾tate. nobilior est seruitus xͥ. dicendo ergo ser.¬
uus. nom̃ humilitans pouit. ut ad eam ꝑuocet supe¬
bos quils scribebat. et nemisera seruit᷑ indeatur. nõ sim¬
pliciter atc. serius. sed add iesu . i saluatoris cni m̃ito õ¬
nes seruixe debent. ei ⁊ enini serurre regnare ẽ ipl̃s uͦ¬

Expanded text:
ult offendere patrem. Siomni libertate nobilior est servitus Christi. Dicendo ergo servus, nomen humilitatis ponit, ut ad eam provocet superbos quibus scribebat. Et ne misera servitus videatur, non simpliciter ait servus, sed addit, Jesu, id est Salvatoris, cui merito omnes servi
Abbreviated transcription (Latin):
minis cc hereticos ꝑsonam cẽ testatum ne aliũ quidẽ
tħm: alterum neto ximi suspicarem̃ fuisse. sed unum
⁊ eundem sciremꝰ cẽ. sequitur uratus a pł. ecce clignitas
ad qm ꝓmocus ẽ. ecce cliguitus dehumili fc̃s ẽ altus. ac
deus apłm. ⁊ sublunem. ita ⁊ nos himules fitis ut exalte¬
amui. qui enim se humiliat. exaltabẽ Grãm uero cõ¬
inetidans. nõ simpliciter ait apss. sed ⁊ pouto uocatus. qͣ¬

Expanded text:
minis contra haereticos personam esse testatur, ne alium quidem Jesum, alium vero Christum suspicaremur fuisse, sed unum et eumdem sciremus esse. Vocatus Apostolus. Ecce dignitas ad quam promotus est, ecce de humili factus est altus. Acpostolum et sublimem, ita et vos humiles sitis ut exaltemini: Qui enim se humiliat exaltabitur Gratiam vero commendans, non simpliciter ait Apostolus, sed et ponit, vocatus, q
Abbreviated transcription (Latin):
.s. a paulo sergio ꝓ consule qͣm ap̃ ciꝑrum comĩntta
nonien sibi imposuit ut sicut particꝰ. qui parthos su¬
perauit. ⁊ g̾manic qui g̾maniam uic̃. dẽus. ẽ sic ab eo
principe. q̃m prius subiugaũ. panlus sit appelletais.
Sed qͣ milla talis in scripturis cliuinis casuetudo dep̃¬
heuditur mag̾̃ placet quod in ur̃a consuetuline fre¬
quenter reperitur. inuenimꝰ enim inscripturis alios
buns alios t̾nis usos esse nominibꝰ ⁊ ħ utiq ĩutro q¬
cundum hanc consuctudinẽ uideuir nob̾. ⁊ paulꝰ dup¬
lici uecitatus nocabulo sicut scͥctum est in aetils a pͦ¬
toꝵ saulus qui ⁊ paulus. ubi eudẽter ostr̃d scuipaia.
non ei. tunc primum pauli nom̃ ĩpositũ. sed neteris
appelłonis id fuisse assignat. Nieronimo ã inlib ͦ¬

Expanded text:
 a Paulo Sergio proconsule, quem apud Cyprum convertit, hoc nomen sibi imposuit, ut sicut Parthicus, qui Parthos superavit, et Germanicus, qui Germaniam vicit, est dictus, sic ab eo principe quem prius subjugavit Paulus sit appellatus. Origenes Sed, quia nulla talis in Scripturis divinis consuetudo deprehenditur magis placet quod in nostra consuetudine frequenter reperitur. Invenimus enim in Scripturis, alios binis, alios ternis usos esse nominibus, et hoc utique in utroqucundum ergo hanc consuetudinem videtur nobis et Paulus duplici vocitatus vocabulo, sicut scriptum est in Actibus apostolorum: Saulus qui et Paulus . Ubi evidenter ostendit Scriptura non ei tunc primum Pauli nomen impositum, sed veteris appellationis id fuisse assignat. A Hieronymo autem in
Abbreviated transcription (Latin):
postea paulus clictꝰ ẽ. ñ qͣi iactantia aliqͥ nom̃ sibi
poattur inquierudo. tiel temptatio panluna se dic̃.
.i. quietum. qui eim prius temptationes ali¬
ꝓficientes mutato nomine sunt ueati. ut essẽt
ipõ nomine nomi. ut cephas ⁊ filui tontitui. ⁊ hi.¬

Expanded text:
postea Paulus dictus est: nec quasi jactantia aliqua nomen sibi postea Paulus dictus est: nec quasi jactantia aliqua nomen sibi pretatur inquietudo vel tentatio, Paulum se dicit, id est quietum. Qui enim prius tentationes alin virtutibus proficientes mutato nomine sunt vocati, ut essent etiam ipso nomine novi, ut Cephas, et filii tonitrui, et h
Abbreviated transcription (Latin):
gatus in euuan¬
trane autẽ laudem sorti¬
tur. si tus ipũs nominis
et rõ umpoĩtionis animadũtatur. Panlus enim e¬
braice. quietus Grece: modicus latine sonat .i. hoc
nom̃ paulus ꝙ est ͥ ebraitum latno ceigie. ⁊ unuen¬
tione. non terminatione impõnum est apło ꝓpͥe. ĩ
natam gem  ine uirtittis .s. modititatis ⁊ qui¬
etis. qͣꝵ altẽra notat hoc nom̃ generali appelłos¬
dititatem hoo etum tiom̃ paultis. cum sit ap¬
pelłim apd̾ grecos. hebreos ⁊ latinos: impõitum a¬
postolo. ꝓprium fuit. qui ut are beda suꝑ actus ap̾¬
do loꝵ. anño passõnis. ⁊ resiertionis xͥ ad fidem ue.¬
nisso ꝑbatur: tertio uero deciio anno p̃ xͣ passionẽ
apostolatum gentium cum lurnala. ⁊ pauliuo.¬
cabłm. accepisse. prius enim uocabatur sa ułꝰ a sa¬
t̾ĩum gẽtium est ꝓfectus. huic aũ fiũe de nourine
pauli. consentit aug̃. sic dicens. Noñ ab aliud hoe
nom̃ qͣnt̃ mͥ uiderurpanłꝰ sibi elog̃ uisi ut se osten

Expanded text:
gatus in Evine autem laudem sortitur; si vis ipsius nominis et ratio impositionis animadvertatur. Paulus enim Hebraice, quietus Graece, modicus Latine sonat, id est hoc nomen Paulus, quod est Hebraicum origine et inventione, non terminatione, impositum est Apostolo proprie in notam geminae virtutis, scilicet modicitatis et quietis, quarum altedicitatem. Hoc enim nomen Paulus, cum sit appellativum apud Graecos, Hebraeos et Latinos, impositum Apostolo proprium fuit, qui, ut ait Beda super Actus apostolorum, anno passionis et resurrectionis Christi ad fidem venisse perhibetur; tertio vero decimo anno post Christi passionem apostolatum gentium cum Barnaba, et Pauli vocabulum accepisse. Prius enim vocabatur Saulus a Saterium gentium est profectus. Huic autem sententiae de nomine Pauli, consentit Augustinus sic dicens: Non ob aliud hoc nomen, quantum mihi videtur, Paulus sibi elegit, nisi ut osten
Abbreviated transcription (Latin):
hanitis. scẽsuit. qr uina dampnant. ⁊ sacͣmt unius dri.
⁊̃ incarnanionẽ silu dei. cominenti scripturis clico frĩs:
non de quil cumqr sed defilio. quia omnes ad filumi
facdus est ei ⁊ cet̾a. Eoce commẽdatio auctoris. qͣm com¬
mendat .iiii. modis. aborigine abi. ex semine de̾ auir¬
ticte ibi. Qui p̃destmanis est filus a clei inuirtute. agͣn¬
a ibi secundum spm̃ santificationis. ⁊ c̃ aliberalitate.ͥ.

Expanded text:
uia vitia damnant, et sacramentum unius Dei et incarnationem Filii Dei continent. Scripturis dico sanctis, non de quibuscunque, sed, de Filio, quod omnes ad Filifactus est, etc. Ecce commendatio auctoris, quem commendat quatuor modis; ab origine, ibi, ex semine David; a virtute, ibi, qui praedestinatus est Filius Dei in virtute; a gratia, ibi, secundum spiritum sanctificationis, etc.; a liberalitate, ibi,
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ quos fracti sunt. sed ꝙ addis ut ego uiseratallud ñ est
tio. Unde tibi oportiantaᷤ sabuns suit. non pẽ te non sunt
enim uidei reprobati a deo ut gentes intrarent. sed ip̃i
se ipõ repbos fecermiti spernentes dei donim. unde ⁊
occasionem dederunt gemili ad salurem. quͣi ex tollenti¬
ã repmi uult apłs ut magis saluti congaudilatu ñ in
noli altum sapere .i. suꝑ
biam. ut ille per incredu.¬
illam desertus deserat. et
ninere debes fienum de ñ
repercit naniraliłs ramis.
i iudeis qui quodam modo
naturales rmi funt p̃ro¬
iti si enm iudĩs nõ peperc̃.: ꝯmia sanctis patͥ¬
b orignem clucebant. et ex quoꝵ gente ip̃ẽ carn̾e assup̃¬
o alia reddens subd̃.
dͣatatẽ fracti sunt. uide se
uirumq disce humilian ĩ
um confert:cdico in te esse
bonitat̃e dei. tamen hac con¬
dicõs si ꝑ manseris pa bon¬
itate. ur. s. totum deo trib.

Expanded text:
 quod fracti sunt, sed quod addis ut ego inserar, illud non est tio. Unde tibi, opportunitas salutis fuit non propter te. Non enim Judaei sunt reprobati a Deo ut gentes intrarent, sed ipsi seipsos reprobos fecerunt spernentes Dei donum. Unde et occasionem dederunt gentibus ad salutem. Quam extollentiam reprimi vult, ut magis saluti congaudeatur, non inoli altum sapere, id est biam ut ille per increduillam desertus deserar. Et timere debes: Si enim non pepercit Deus naturalibus ramis, id est Judaeis, qui quodammodo naturales rami sunt, prim Deus Judaeis non pepercit, qui a sanctis patribus originem ducebant, et ex quorum gente ipse carnem assumpo alia reddens subdit:ulitatem fracti sunt, vide sevutrumque disce humiliari. Ium confert. Dico in te esse bonitatem Dei, tamen hac conditione, si permanseris in bonitate, ut scilicet totum Deo tribua
Abbreviated transcription (Latin):
lia que ett̃us temꝑibs erã
abscondita ꝗ licet e aliaͣ
parte annqͥs patͥo cegnita
ftussent. plene tam̃ amil
testimoniũ dantiłs biuio p̃cli¬

Expanded text:
lia, quae aeternis temporibus erant abscondita, quia licet ex aliqua parte antiquis Patribus cognita fuissent, plene tamen a nutestimonium dantibus huic praedi
Abbreviated transcription (Latin):
ut possint suum uenitũ
impłe. ⁊ perdudes smones
et bñdictiones le cuigant
oceda iunocentiũ. com̃posi¬
tis enim ũb̾suam tradm¬
lionẽ commm̃ẽdabant. quils¬

Expanded text:
ut possint suum ventrem implere. Et per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium. Haimo Compositis enim verbis suam traditionem commendabat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tanto magis est mirute pcictus. qͣnto autẽ nñ. l et¬
plitur legis. decalegus enum legis. xp̃cepta babet. que sic
sinit cdistributa: ut tria pineant ad doum. ⁊ sepcem ꝑ¬
tineant ad homiñe. est enim dellum quod soc̃ ag̃ hõ¬
ciam elidens superbam. suffonns ambitonẽ. tucid¬
ans libi̾em. has plignas fac in deculto. ⁊ nõ unc̃it ĩ
gis prunam cordam. qͣimus colitur deus. eecidit lestia
smperstitionis. tangis sa̾mm coedani: quia nonaicipis¬

Expanded text:
tanto magis est virtute praeditus: quanto autem mingis impletur. Decalogus enim legis decem praecepta habet, quae sic sunt distributa ut tria pertineant ad Deum, septem pertineant ad hominem. Est enim bellum quod secum agit hoiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. Has pugnas fac in occulto, et non vinceris in gis primam chordam qua unus colitur Deus, cecidit bestia superstitionis. Tangis secundam chordam, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
tuus. hoc enum ẽ maledictus ẽ. quod mortiꝑus ẽ. qr
mors ip̃a. ex maledicto est et malelictum om̃e pec¬
catum. sine ip̃o quod fut ñ setͣtur. supplinum siue
ipsitm supplitrũ quos et noatur poc̃m qr ex peccõ fit.
Suscep̃ autem xp̃c̃ sine ueatu supplicium ntt̃a uͭ
inde solueret reatum nr̃m. et fuures etiã fuppliciũ ñti¬
nulitudiuem carnis peccati. utt de peccato dampnatet
peccatum in carne. Qd enim clixerat similitudinem
carnis peccati hoc etiam appellat peccatum. cum ariduͣ
de pecc̃o. et t̃. quia enim de peccato mors est. illa eaitẽ
caro qmͣius exuirgine.tamen mortuł fuiti eo ip̃ quo
mortalis erat. similitudinem habebat carnis peccati. cur
ergo timeret mop̃ses clicere malectiaum. quod paulus
non timuit clicere poc̃m : plane hoc ꝓph̃a ⁊ dicere debu¬
it ⁊ p̃dicare. nec in hoc ꝙ maleclictus appelltus est qui¬
malodictione pecĩ primi hominis est. Si ergo dic̾etmor

Expanded text:
tuus est. Hoc enim est maledictus quod mortuus est, quia mors ipsa ex maledicto est, et maledictum est omne peccatum, sive ipsum quod fit ut sequatur supplicium, sive ipsum supplicium, quod et vocatur peccatum, quia ex peccato fit. Suscepit autem Christus sine reatu supplicium nostrum, ut inde solveret reatum nostrum, et finiret etiam supplicium nlitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne . Quod enim dixerat similitudinem carnis peccati, hoc etiam appellat peccatum, ubi ait, ut de peccato, etc. Quia enim de peccato mors est, illa autem caro quamvis ex Virgine, tamen mortalis fuit; eo ipso quo mortalis erat similitudinem carnis peccati habebat. Cur ergo timeret Moyses dicere maledictum, quod Paulus non timuit dicere peccatum? Plane hoc propheta dicere debuit et praedicare, nec in hoc quod maledictus appellatus est quimaledictione peccati primi hominis est. Si ergo diceret: Mors
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̃. rei uentate. maleclictum .i. mortał. m
Mortalitas autem apeccato est. Ideoq et ir̃a małe¬
elieno dintur. et  exe aliquid maledict̃.
tuus. et uere satisꝙ miser. omnis ꝗm pendet ili¬
gao. ad luteram hoc clicͣit moyses dexeis mortis. u ua
moriis hoc sufficeret si suspẽderetur. qma hec penace
tis est. lel sit ei ad penam: quia suspensus morttur
reus. et quod illic est niq ad nesperam ut tunc depo¬
natur. et sepelicitu ne si cluntus ibi sit. maiis sito
obꝓbrium et macula generieris. adhoc ergo maled

Expanded text:
 nobis rei veritate maledictum, id est mortalis. Mortalitas autem ex peccato est, ideoque et ipsa maledictio dicitur, et ex ea aliquid maledictum. tuus. Et vere satis est miser omnis qui pendet in ligno. Ad litteram hoc dixit Moyses de reis mortis, ut reo mortis hoc sufficeret si suspenderetur, quia haec poenatis est vel sit ei ad poenam quod suspensus moritur reus, et quod illic est usque ad vesperam, ut tunc deponatur et sepeliatur, ne si diutius ibi sit, majus sit opprobrium et macula generi ejus. Ab hoc ergo maled
Abbreviated transcription (Latin):
go implear. sed ne uos in¬
anis suis. et hoc ist quoba¬
it. nõ ideo dico hoo qmia q̃¬
gandet fubuentũ ẽe sue.
necessirarqm illoꝵ gra¬
talatur fecunitam discer¬
ne inter datum ⁊ fractũ
Unde lñs in euͣngłio. nõ
art simplinter. Eiureci¬
est. heham paiis. se legunur coruus et incdua s per
cornum qͥnon in nomine nistidato pasqebatur. ꝑ
icluã fructu quesciebat: qd̾ hominẽ dei pascẽt. et
inuno ut alio egeaui: sed Nepletus sum ⁊ctertiis

Expanded text:
go implear, sed ut vos inanes non sitis. Et hoc est quod ait: Non ideo dico hoc, quia qugaudet subventum esse suae necessitati, quam illorum gratulatur fecunditati. Discerne inter datum et fructum: Unde Dominus in Evangelio non ait simpliciter: Qui reciest. Eliam pavisse leguntur corvus et vidua; sed per corvum qui non in nomine justi, dato pascebatur; per viduam fructu, quae sciebat quod hominem Dei pasceret et in uno ut alio egeam, sed repletus sum acceptis
Abbreviated transcription (Latin):
hec memorat. ut talibs oꝑ¬
ib. qi laude dignis mag̃
studeant. non co ĩ cairit di.¬
co: in xatione dan ⁊ accep¬
ti ut .s. rationabiliter con¬
siderarẽt ꝙ dełet dare car¬
ualia tui accipiebat spũ¬

Expanded text:
Haec memorat ut talibus operibus, quasi laude dignis magis studeant. Non communicavit, dico, in ratione dati et accepti, ut scilicet rationabiliter consideraret quod deberent dare carnalia qui accipiebant sp
Abbreviated transcription (Latin):
recdli m̃cedem secundum debitum operis audis tam¬
qmͣ non sit in opere grã retribuentis. sicut in fide est grã
debito remim̃itonẽ di deposcere. crmmetiam hoc ip̃m ꝙa
g̾e aliqiud possumus uel cogitare uel ꝓloqui: ipũit do.¬
no. Ret largitione faciamus sequitur. s ꝓpostnum. ꝙĩ si
ꝓposuit. uel ita ab illo loco. Ei autem ⁊ ag̾ cͣc eos qui mũ.¬
dungram: sed scd debitum: quod si est.am n̾est gr̃a. si
etum grã ẽ: gratis datur. Quid est gratis datur: nici toni
tur: nisi dampnatio : bouis qͥd debetur. menes .s. regñ
illa carnalia legis opera. uel aliqua bõa ut grã. fiderriꝰ.
et salus sicut ⁊ id. clicit. Ui eatituclinemhic et in fut᷑o
accepto .i. acceptabili tẽꝑt¬

Expanded text:
reddi mercedem secundum debitum operis audis, tanquam non sit in opere gratia retribuentis, sicut in fide est gratidebito remunerationem Dei deposcere, cum etiam hoc ipsum quod agere aliquid possumus, vel cogitare, vel proloqui, ipsius dono et largitione faciamus. Secundum propositum. Quasiproposuit. Vel ita ab illo loco: Ei autem, et agidum gratiam, sed secundum debitum. Quod si ita est, jam non est gratia. Si enim gratia est, gratis datur. Quid est gratis datur? Nihil boni tur, nisi damnatio? bonis quid debetur? merces scilicet illa carnalia legis opera, vel aliqua bona ut gratiam fidei et et salus, sicut et David dicit beatitudinem, hic et in futuro accepto, id est acceptabili tempo