comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mariȩ dicens se esse aliquem magnũ. cui asscultabant om̃s a minimo
usq ad maximũ dicentes: hic est uirtus dei que uocatur magna. Atten¬
oebant autẽ eũ: ꝓpter qd̾ multo tempore magicis suis dem̃tasset eos.
Cũ uero credidissent philippo eũgłitanti de regno dei. & nomine iħu
xp̃i: baptizabantur uiri ac mulieres. Tunc symon & ipse credidit. &
cũ baptizatus esset adherebat philippo: uidens etiam signa & uirtu¬
tes maximas fieri stupens admirabatur. Cũ autẽ audissent apłi qui
erant iherosolimis quia recepit samaria uerbũ dei: miserunt ad eos

Expanded text:
aliquem magnum, cui auscultabant omnes a minimo usque ad maximum dicentes: Hic est virtus Dei, quae vocatur magna. Attendebant autem eum, propter quod multo tempore magiis suis dementasset eos. Cum vero credidissent Philippo evangelizanti de Regno Dei, in nomine Jesu Christi baptizabantur viri ac mulieres tunc Simon et ipse credidit et cum baptizatus esset adherebat Philippo videns etiam signa et virtutes maximas fieri stupens admirabatur cum autem audissent apostoli qui erant Hierosolymis quia recepit Samaria verbum Dei miseru
Abbreviated transcription (Latin):
regis egipti: & constituit eũ p̃positũ suꝑ egiptũ. & suꝑ omnem do¬
mũ suam. Uenit autẽ fames in uniuersam egiptũ & chanaan. et
tribulatio magna: & ñ inueniebant cibos patres nr̃i. Cũ audisset au¬
tem iacob esse frumentũ in egipto misit patres nr̃os primũ. & in
scd̃̾o cognitus est ioseph a fr̃ib suis: & manifestatũ est pharaoni ge¬
nus eius. Orccens autẽ ioseph accersiuit iacob patrem suũ: & om¬
nem cognationem in animab septuaginta quinq. Et descendit
iacob in egiptũ & defunctus est ipse & pattes nr̃i. & translati sunt

Expanded text:
tituit eum praepositum super Aegyptum et super omnem domum suam venit autem fames in universam Aegyptum et Chanaan et tribulatio magna et non inveniebant cibos patres nostri cum audisset autem Iacob esse frumentum in Aegypto misit patres nostros primum et in secundo cognitus est Ioseph a fratribus suis et manifestatum est Pharaoni genus eius mittens autem Ioseph accersivit Iacob patrem suum et omnem cognationem in animabus septuaginta quinque et descendit Iacob in Aegyptum et defunctus est ipse et patres nostri et translat
Abbreviated transcription (Latin):
tus ueste regia. sedit ꝓtribunali & contionabatur ad illos. pop̾ulus
autẽ acclamabat dei uoces & ñ hominis. Confestim autẽ ꝑcus¬
sit eũ angłs dñi eo qd̾ non dedisset honorem d̃õ: & consũptus a
uermib expirauit. Uerbũ autẽ dñi crescebat & multiplicabatur
Barnabas autẽ & saulus reuersi sunt ab iherosolimis expleto mini¬
sterio. assumpto ioħe qui cognominatus est marcus. Eratit autẽ¬

Expanded text:
os. Populus autem acclamabat: Dei voces, et non hominis. Confestim autem percussit eum angelus Domini, eo quod non dedisset honorem Deo: et consumptus a vermibus, exspiravit Verbum autem Domini crescebat, et multiplicabatur. Barnabas autem et Saulus reversi sunt ab Jerosolymis expleto ministerio, assumpto Joanne, qui cognominatus est Marcus.
Abbreviated transcription (Latin):
hic destruet locũ istũ: & mutabit traditiones qitas tradidit nobis moy¬
ses. & intuentes eũ om̃s qui sedebant in concilio: uiderunt faciem eiꝰ
bent: Qui ait. Uiri fr̃es & patres audite. Os̃ głȩ apparuit patri nr̃o¬
abraham cũ esset in mesopotamia. priusqͣm moraretur in carram.
& dixit ad illũ. Eti de terra tua & de cognatione tua: & ueni in t̾ram
qͣm tibi monstrauero. Cunc exiit de terra chaldeoꝵ & habitauit in
carram. & inde postqͣm mortuus est pater eius transtulit eũ in ter
ram in qua nunc uos habitatis. E ñ dedit illi hereditatem in ea. nec
passũ pedis. & reꝑmisit dare eam illi in possessionem & semini erus
post ipsũ. cũ non haberet filiũ. Locutus est autẽ d̃s quia erit semen
eius accola in terra aliena. & scruituti eos subicient & male tractabunt
annis quadringentis. Et gentem cui seruierint iudicabo ego dixit
õs: & post hec exibunt & seruient mͥ in loco isto. Et dedit illi testam̃¬

Expanded text:
as tradidit nobis Moyses. Et intuentes eum omnes, qui sedebant in concilio, viderunt faciem ejus haec ita se habent? Qui ait: Viri fratres, et patres, audite: Deus gloriae apparuit patri nosAbrahae cum esset in Mesopotamia, prius quam moraretur in Charan, et dixit ad illum exi de terra tua et de cognatione tua et veni in terram quam tibi monstravero tunc exiit de terra Chaldeorum et habitavit in Charram et inde postquam mortuus est pater eius transtulit illum in terram istam in qua nunc vos habitatis et non dedit illi hereditatem in ea nec passum pedpost ipsum cum non haberet filium locutus est autem Deus quia erit semen eius accola in terra aliena et servituti eos subicient et male tractabunt eos annis quadringentis et gentem cui servierint iudicabo ego dixit Deus et post haec exibunt et deservient mihi in loco isto et dedit illi testame
Abbreviated transcription (Latin):
fiebant signa & ꝓdigia multa in plebe: & erant unanimit̃ om̃s in
porticu salomonis. Ceteroꝵ autẽ nemo audebat coniungere se illis:
sed magnificabat eos populus. Magis autẽ augebatur credentiũ
in dño multitudo uiroꝵ ac mulierũ. ita ut in plateas eicerent infir¬
mos. & ponerent in lectulis & in grabatis. ut ueniente petro saltem
umbra illius obumbraret quemqͣm ilłoꝵ. & liberarentur om̃s ab¬
infirmitatib suis. Concurrebat autẽ & multitudo uicinarũ crui¬
tatũ iherłm: afferentes egros & uexatos ab spiritib ĩmundis. & iu¬

Expanded text:
fiebant signa et prodigia multa in plebe. Erant unanimiter omnes in porticu Salomonis. Ceterorum autem nemo audebat conjungere se illis: sed magnificabat eos populus magis autem augebatur credentium in Domino multitudo virorum ac mulierum ita ut in plateas eicerent infirmos et ponerent in lectulis et grabattis ut veniente Petro saltim umbra illius obumbraret quemquam eorum concurrebat ainfirmitatibus suis. Concurrebat autem et multitudo uicinarum ciuitatum Ierusalem, afferentes aegros et vexatos ab spiritibus immundis, qui cu
Abbreviated transcription (Latin):
quem dedit d̾s om̃ib obedientib sibi. Hec cũ audissent dissecabantur.
& cogitabant int̾ficere illos. Surgens autẽ quidam in concilio phari¬
seus nomine gamaliel legis doctor honorabilis uniuersȩ plebi. iussit fo¬
ras ad breue homines fieri: dixitq ad illos. Uiri isrłite attendite uo¬
bis suꝑ hominib istis quid acturi sitis. fnte hos enim dies extitit che¬
odas magus dicens se esse aliquem magnũ: cui consensit uiroꝵ numer̃
circiter quadringentoꝵ. Qui occisus est: & om̃s quicũq credebant ei dis¬
sipati sunt. & redactus est ad nchilũ. Post hunc extitit iudas galileus
in dieb ꝓfessionis. & auercit popłm post se: & ipse perit. & om̃s quot¬
quot consenserunt ei disꝑsi sunt. Et nunc itaq dico uobis. discedite a
hominib istis. & sinite illos: q̃m si est ex hominib consihũ hoc aut
opus. dissoluetur: si uero ex deo est ñ poteritis dissoluere eos. ne forte
& deo repugnare inueniamini. Consenserunt autẽ illi: & conuocan¬

Expanded text:
quem dedit Deus omnibus obedientibus sibi. Haec cum audissent, dissecabantur, et cogitabant interficere illos. Surgens autem quidam in concilio pharisaeus, nomine Gamaliel, legis doctor honorabilis universae plebi, jussit foras ad breve homines fieri. Dixitque ad illos: Viri Israelitae, attendite vobis super hominibus istis quid acturi sitis. Ante hos enim dies exstitit Theodas, dicens, se esse aliquem, cui consensit numerus virorum circiter quadringentorum qui occisus est et omnes quicumque credebant ei dissipati sunt et redactus est ad nihilum post hunc extitit Iudas Galilaeus in diebus professionis et avertit populum post se et ipse periit et omnes quotquot consenserunt ei dispersi sunt et nunc itaque dico vobis discedite ab hominibus istis et sinite illos quoniam si est ex hominibus consilium hoc aut opus dissolvetur si vero ex Deo est non poteritis dissolvere eos ne forte et Deo repugnare inveniamini consenserunt autem illi et convocan
Abbreviated transcription (Latin):
tim receptũ est uas in celo. Et dũ intra se hesitaret petrus quidnã
esset uisio qͣm uidisset: ecce uiri qui missi erant a cornelio inquire¬
tes domũ symonis astiterunt ad ianuam. Et cũ uocassent. int̾ro¬
gabant si symon qui cognominat᷑ petrus illic haberet hospictũ.
Petro autẽ cogitante de uifione: dixic sp̃c ei. Ecce uiri tres querunt te:
surge. itaq & descende & uade cũ eis nichil dubitans quia ego misi ulos.¬

Expanded text:
quidnam esset visio quam vidisset ecce viri qui missi erant a Cornelio inquirentes domum Simonis adstiterunt ad ianuam et cum vocassent interrogabant si Simon qui cognominatur Petrus illic haberet hospitium Petro autem cogitante de visione dixit Spiritus ei ecce viri tres quaerunt te surge itaq
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. mentiri te sp̃u sc̃o. & fraudare de p̃cio agri : Nonne ma¬
nens tibi manebat. & uenundatũ in tua erat potestate: Qua¬
re posusti in corde tuo hanc rem: Non es mentitus hominib:
sed deo. Audiens autẽ ananias hec uerba: cecidit & expirauit.
Et factus est timor magnus: in om̃s qui audierant. Surgentes
autem iuuenes amouerunt eũ: & efferentes sepelierunt. Factũ est
autẽ quasi horarũ triũ spactũ: & uxor ipsius nesciens qd̃ factũ fue¬
rat introiit. Dixit autẽ ei petrus. Dic michi mulier si tanti agrum
uendidistis. At illa dixit. Ctiam canti. Petrus autẽ ad eam. Quid utiq
conuenit uos temptare sp̃m dñi: Ecce pedes eoꝵ qui sepelierunt
uirũ tuũ ad ostiũ: & efferent te. Ꝙ confestim cecidit ante pedes eius:

Expanded text:
agri nonne manens tibi manebat et venundatum in tua erat potestate quare posuisti in corde tuo hanc rem non es mentitus hominibus sed Deo audiens autem Ananias haec verba cecidit et exspiravit et factus est timor magnus in omnes qui audierant surgentes autem iuvenes amoverunt eum et efferentes sepelierunt factum est autem quasi horarum trium spatium et uxor ipsius nesciens quod factum fuerat introiit respondit autem ei Petrus dic mihi si tanti agrum vendidistis at illa dixit etiam tanti Petrus autem ad eam quid utique convenit vobis temptare Spiritum Domini ecce pedes eorum qui sepelierunt virum tuum ad ostium et efferen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa uacasset: ñ utiq scdi locus inquireretur. Nituperans enĩ eos
dicit. Ecce dies ueniunt dicit dñs. & consũmabo suꝑ domũ isrł. &
suꝑ domũ iuda testamentũ nouũ: ñ scd̾m testamentũ qd̾ feci p

Expanded text:
pa vacasset, non utique secundi locus inquireretur. Vituperans enim eos pa vacasset, non utique secundi locus inquireretur. Vituperans enim eos dicit. Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et consummabo super domum Israel et super domum Juda testament
Abbreviated transcription (Latin):
enim fecit: semel se offerendo. ex enĩ homunes constituit sacerdotes.
infirmitatem habentes. Sermo autẽ unsiurandi. qui post legem
est: filiũ in eternũ ꝑfectũ. Ca Ipitulũ autẽ suꝑ ea. que dicunt᷑.
Calem habemus pontificem. qui consedit in dertera sedis magnitu¬
dinis in celis: scoꝵ minister. & tabernaculi ueri: qd̃ firit d̃s & ñ ho¬
mo. Om̃is enĩ pontifex ad offerenda munera. & hostias constituit᷑.
unde necesse est & hunc habere aliquid qd offerat. Si ergo esset su¬
ꝑ t̾ran: nec esset sacerdos. cũ essent quiofferrent scd̃m legem mune¬
ra. qui exemplari & umbre deseruiunt celestiũ. sicut responsũ est
moysi. cũ consũmaret tabernaculũ. Uide inquit omĩa facito se¬
cundũ exemplar qd̃ tibi ostensũ est in monte. Nunc autẽ melius
sortitus est ministeriũ: quanto & melioris testamenti mediator
est. qd̾ in meliorib reꝓmissionib scm est. Nam si illud prius cul¬

Expanded text:
ex enim homines constituit sacerdotes infirmitatem habentes, sermo autem jurisjurandi qui post legem est, Filium in aeternum perfectum Capitulum autem super ea quae dicuntur. Talem habemus pontificem, qui consedit in dextera sedis magnitdinis in coelis, sanctorum minister, et tabernaculi veri, quod fixit Deus, et non homo. Omnis enim pontifex ad offerendum munera, et hostias constituitur. Unde necesse est hunc habere aliquid quod offerat. Si ergo esset super terram, nec esset sacerdos, cum essent qui offerrent secundum legem munera, qui exemplari et umbrae deserviunt coelestium, sicut responsum est Moysi, cum consummaret tabernaculum. Vide, inquit, omnia facito secundum exemplar, quod tibi ostensum est in monte. Nunc autem melius sortitus est ministerium, quanto et melioris testamenti mediator est, quod in melioribus repromissionibus sancitum est. Nam si illud prius cul
Abbreviated transcription (Latin):
onem peccatoꝵ ur̃oꝵ: & accipietis donũ sc̃i sp̃c. Uobis enĩ est repro¬
missio & filiis ur̃is: & om̃ib qui longe sunt quoscũq aduocaue¬
rit dñs ds nr. Aliis etram uerbis plurib testificatus est: & exhor¬
tabatur eos dicens. Saluamini a generatione ista praua. Qui ergo
receperunt sermonem erus baptizati sunt: & apposite sunt in
illa die animȩ circit tria milia. Erant autẽ ꝑseuerantes in doc

Expanded text:
promissio et filiis vestris et omnibus qui longe sunt quoscumque advocaverit Dominus Deus noster aliis etiam verbis pluribus testificatus est et exhortabatur eos dicens salvamini a generatione ista prava qui ergo receperunt sermonem eius baptizati sunt et adpositae sunt in illa die animae circiter tria milia erant autem
Abbreviated transcription (Latin):
& generans herbam oportunam uiis a quib colitur: accipit bene¬
dictionem a deo. Troferens autẽ spinas & tribulos reꝓba est. & ma¬
ledicto ꝑrima: cuiꝰ confũmatio in combustionem. Confidimus au¬
tem de uobis dilectissimi meliora & uiciniora saluti: tam & si ita lo¬
quimur. Non enim inustus ds. ut obliuiscatur oꝑis ur̃i. & dilecti¬
onis qͣm ostendistis in nomine ipsuis: quia ministrastis sc̃is & mi
otnem. ad explecionem spei usq in finem: ut ñ segnes efficiamini.
uerũ imitatores eoꝵ qui fide & pacientia hereditabunt ꝓmissionẽ

Expanded text:
t benedictionem a Deo. Proferens autem spinas ac tribulos, reproba est, et maledicto proxima: cujus consummatio in combustionem. Confidimus autem de vobis, dilectissimi, meliora, et viciniora saluti: tametsi ita loquimur. Non enim injustus Deus, ut obliviscatur operis vestri, et dilectionis, quam ostendistis in nomine ipsius, qui mollicitudinem, ad expletionem spei usque in finem, ut non segnes efficiamini, verum imitatores eorum qui fide et patientia haereditabunt promiss
Abbreviated transcription (Latin):
nantes dimiserunt eos. ñ inuenientes quomͦ punirent eos. ꝓpter po¬
pulũ: quia om̃s clarificabant id qd̾ factũ fuerat in eo qd̃ acciderat.
Annoꝵ enim erat amplius qm quadraginta homo: in quo factum
rat signũ istud sanitatis. Dimissi autẽ uenerunt ad suos. & annun¬
tiauerunt eis quanta ad eos principes sacerdotũ & seniores dixissent.
Qui cũ gudissent. unanimiter leuauerunt uocem ad dñm. & dixe

Expanded text:
erunt eos: non invenientes quomodo punirent eos, propter populum, quia omnes clarificabant id quod factum fuerat in eo, quod acciderat. Annorum enim erat amplius quadraginta homo, in quo factum fuerat signum istud sanitatis. Dimissi autem venerunt ad suos, et annuntiaverunt eis, quanta ad eos principes sacerdotum et seniores dixissent. Qui cum audissent, unanimiter levaverunt vocem ad Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
conuenerunt enĩ uere in cruitate ista aduersus sc̃m puerũ tuũ
iħm quem unxisti. herodes & pontius pilatus cũ gentib & populis
isrł facere que manus tua & consiliũ tuũ decreuerunt fieri: & ñc¬
oñe respice in minas eoꝵ. & da seruis tuis cũ om̃i fidutia loqui uer¬
bũ tuũ. in eo qd̃ manũ tuam extendas ad sanitates. & signa & ꝓdi¬

Expanded text:
Convenerunt vere in civitate ista adversus sanctum puerum tuum Iesum, quem unxisti, Herodes et Pontius Pilatus cum gentibus et populis Israel facere que manus tua et consilium tuum decreverunt fieri. Domine, respice in minas eorum, et da servis tuis cum omni fiducia loqui verbum tuum in eo, cum manum tuam extendas ad sanitates tuas,
Abbreviated transcription (Latin):
nedicentur oĩns familiȩ terre. Uobis primũ suscitans d̾s filiũ suũ. mi¬
sit eũ benedicentem uobis: ut conuertat se unquisq a nequitia sua.
Loquentib autẽ illis ad popłm. suꝑuenerunt sacerdotes & magistra¬
tus templi. & saducei: dolentes qd docerent popłm & annuntiarent
in iħu resurrectionem ex mortuis. & imecerunt in eos manus: & po¬
suerunt eos in custodiam usq in crastinũ. Erat enĩ iam uesꝑa. Multi

Expanded text:
obis primum Deus suscitans Filium suum misit eum benedicentem vobis ut convertat se unusquisque a nequitia sua loquentibus autem illis ad populum supervenerunt sacerdotes et magistratus templi et Sadducaei dolentes quod docerent populum et adnuntiarent in Iesu resurrectionem ex mortuis et iniecerunt in eis manus et posuerunt eos in custodiam in cras
Abbreviated transcription (Latin):
uiroꝵ quinq milia. factu est autẽ in crastinũ ut congregarentur
principes eoꝵ & seniores & scribȩ in iherłm: & annas princeps sacer¬
dotũ & caiphas. & ioħes. & alexander. & quotquot erant de genere
sacerdotali. Et statuentes eos in medio: int̾rogabant. In qua uirtu¬
te aut in quo nomine fecistis hoc uos: Tunc petrus plenus sp̃u
sc̃õ: dixit ad eos. Principes populi & seniores audite. Si nos hodie
diudicamur in benefacto hominis infirmi. in quo iste saluus fac¬
tus est: notũ sit om̃ib uobis & om̃i plebi isrł quia in nomine iħu

Expanded text:
lia factum est autem in crastinum ut congregarentur principes eorum et seniores et scribae in Hierusalem et Annas princeps sacerdotum et Caiphas et Iohannes et Alexander et quotquot erant de genere sacerdotali et statuentes eos in medio interrogabant in qua virtute aut in quo nomine fecistis hoc vos tunc Petrus repletus Spiritu Sancto dixit ad eos principes populi et seniores si nos hodie diiudicamur in benefacto hominis infirmi in quo iste salvus factus est notum sit omnibus vobis et omni plebi Israhel quia
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo salus. Nec enim est aliud nomen sub celo datũ hominibus.
& ioħis. comꝑto qd̃ homines essent sine litteris & idiotȩ : admiraban¬
tur. & cognoscebant eos qm̃ cũ iħu nazareno fuerant. Hominem qͦ
uidentes stantem cũ eis qui curatus fuerat: nichil poterant contradi¬
cere. Iusserunt autẽ eos foras extra conciliũ sccedere: & conferebant ad in¬
uicem dicentes. Quid faciemus uiri fr̃es hominib istis. q̃m quidem¬
notũ signũ factũ est ꝑ eos om̃ib habitantib iherłm: Manifestũ est.

Expanded text:
s. et Johannis: comperto quia homines essent sine litteris et idiote admirabantur: et cognoscebant eos: quoniam cum Jesu fuerant. Hominem autem videntes stantem cum eis qui curatus fuerat: nihil poterant contradicere. Jusserunt autem eos foras extra concilium sedere: et conferebant invicem dicentes. Quid faciemus hominibus istis? Qest signum per ipsos omnibus habitantibus Jerusalem, manifestum est,
Abbreviated transcription (Latin):
excusauerunt se ne cis fieret uerbũ. ñ enim portabant qd dicebatur.
& si bestia tetigerit montẽ lapidabitur. & ita terribile erat qd usdeba¬
tur. moyses dixit. exterritus sũ & cremebundus. sed accessistis ad syon
montem. & ciuitatem dei uiuentis iherłm celestem. & multoꝵ milrũ
recusantes eum qui suꝑ t̾ram loquebatur. multomagis nos qui de
celis loquentem nobis auertimus. cuiꝰ uox mouit t̾ram tunc: nunc
autẽ reꝓmittit dicens. Adhuc semel & ego mouebo ñ solum t̾ram:
toꝵ. ut maneant ea que funt ĩmobilia. Itaq regnũ ĩmobile suscipi¬
entes. habeamus grãm ꝑ qm seruiannis placentes deo: cũ metu &
reuerentia. Et enim d̃s ñr ignis consumens est. Caritas fr̃nitatis ma¬

Expanded text:
d dicebatur. Etsi bestia tetigerit montem, lapidabitur. Et ita terribile erat, quod videbatur: Moyses dixit: Exterritus sum & tremebundus. Sed accessistis ad Sion montem & Civitatem Dei viventis Jerusalem caelestem, & multorum millium recusantes eum qui super terram loquebatur: multo magis nos, qui de caelis loquentem nobis avertimus: Cujus vox movit terram tunc: nunc autem repromittit dicens: Adhuc semel; & ego movebo non solum terram, torum, ut maneant ea quae sunt immobilia. Itaque regnum immobile suscipientes, habeamus gratiam, per quam serviamus, placentes Deo cum metu et reverentia: etenim Deus noster ignis consumens est, qui consum
Abbreviated transcription (Latin):
elemosinam sedebat ad speciosam portam templi. & impleti sunt
stupore & extasi: in eo qd contigerat illi. Cũ tenerent autẽ petrũ
& ioħem. cucurrit om̃is popłs ad eos ad porticũ que appellatur sa¬
lomonis stupentes. Uidens autẽ petrus: respondit ad popłm. Ui¬
ri isrłitȩ: quid miramini in hoc : Aut nos quid intuemini. quasi¬
nr̃a turtute aut pietate fecerimus hunc ambulare: Os̃ abraham

Expanded text:
templi: et impleti sunt stupore et exstasi, in eo quod contigerat illi. Cum teneret autem Petrum, et Joannem, cucurrit omnis populus ad eos, ad porticum quae appellatur Salomonis, stupentes. Videns autem Petrus, respondit ad populum: Viri Isrnostra virtute: aut potestate fecerimus hunc ambulare? Deus Abraam:
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uenissent autẽ ministri & aꝑto carcere ñ inuenissent illos. re¬
uersi mintiauerunt dicentes. Carcerem quidẽ inuenimꝰ clausũ.
cũ omi diligentia. & custodes stantes ad ianuas: aperientes autem
neminem intus inuenimus. Ut autẽ audierunt hos sermones
magistratus templi & principes sacerdotũ: ambigebant de illis
quidnam fieret. Adueniens autẽ quidam nuntiaurt eis. quia ecce
popłm. Tunc abiit magistratus cũ ministris: & adduxit illos si¬
ne ulla ii. Timebant enim popłm ne lapidarentur. & cũ addui¬
xissent ilos: statuerunt in concilio. Et int̾rogauit eos princeps
sacerdotũ dicens. Precipiendo p̃cepimus uobis. ne doceretis in nõ¬
mine isto. & ecce replestis iherłm doctrina ur̃a. & uultis introducere
suꝑ nos sanguinem hominis istius. Respondens autẽ. petrus & apłi:

Expanded text:
 venissent ministri, et aperto carcere, non invenissent illos, reversi nuntiaverunt, dicentes: Carcerem quidem invenimus clausum cum omni diligentia, et custodes stantes ante januas: aperientes autem neminem intus invenimus. Ut autem audierunt hos sermones magistratus templi, et principes sacerdotum, ambigebant de illis quidnam fieret. Adveniens autem quidam nuntiavit eis: Quia ecce populum. Tunc abiit magistratus cum ministris, et adduxit illos sine vi: timebant enim populum, ne lapidarentur; et cum adduxissent illos, statuerunt in concilio: et interrogavit eos princeps sacerdotum, dicens; Praecipiendo praecepimus vobis, ne doceretis in nomine isto: et ecce replestis Jerusalem doctrina vestra, et vultis inducere super nos sangui
Abbreviated transcription (Latin):
moniam. sine qua nemo uidebit dm̃. contemplantes ne quis desit
g̃re dei: ne qua radix amaritudinis sursũ germinaris impẽdiat. &
ꝑillam inquinentur multi: ne quis fornicator aut ꝓfanus ut esau.
qui ꝓpter unam escam uendidit primitiua sua. Scitote enĩ q̃m et
postea cupiens hereditare benedictionem: repbatus est. Non enim

Expanded text:
es, ne quis desit gratiae Dei: ne qua radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam inquinentur multi. Ne quis fornicator, aut profanus, ut Esau: qui propter unam escam vendidit primitiva sua. Scitote enim quoniam et postea cupiens haereditare benedictionem, reprobatus est: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
ut & legis transtatio fiat. In quo enim hec dicuntur de alia tribu
est: de qua nullus altario p̃sto fuit. Manifestũ est enĩ qd̃ ex iuda
ortus sit dñs ñr: in qua tribu nichil de sacerdotib moyses locutꝰ
est. Et amplius adhuc manifestũ est. si scđm similitudinem mel

Expanded text:
ut et legis translatio fiat in quo enim haec dicuntur de alia tribu ut et legis translatio fiat in quo enim haec dicuntur de alia tribu est de qua nullus altario praesto fuit manifestum enim quod ex Iuda ortus sit Dominus noster in qua tribu nihil de sacerdotibus Moses locutus est et amplius adhuc manifest
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ filio dei. manet sacerdos in ꝑpetuũi. Intuemini autẽ quantꝰ
sit hic: cui & decimas dedit de p̃cipuis abraham patriarcha. Etqui¬
dem de filiis leui sacerdotiũ accipientes mandatũ habent decimas
sumere a popło scdm legem. id est a fr̃ib suis: qmqm & ipsi exierint
de lumbis abrahe. Cuius autẽ generatio ñ annumeratur in eis. de¬
cimas sumꝑsit ab abraham: & hunc qui habebat reꝓmissiones.
benedixit. Sinȩ ulla autẽ contradictione: qd̾ minus ẽ a maiore
benedicitur. Et hic quidem decimas morientes homines accipiunt.
ibi autẽ contestatur quia uiuit. & ut ita dictũ sit ꝑ abraham & le
ui qui decimas accepit decimatꝰ est. Adhuc enĩ in lumbis patris erat.
quando obuiauit ei melchisedech. Si ergo consũmatio ꝑ facerdotiũ
leuiticũ erat: popłs enĩ sub ipso legem accepit. quid adhuc necessa¬
riũ fuit scd̃m ordinem melchisedech aliũ surgere sacerdotem. &
ñ scd̃m ordinem aaron dici: Translato autẽ sacerdotio: necesse ẽ

Expanded text:
autem Filio Dei, manet sacerdos in perpetuum. Intuemini autem quantus sit hic, cui et decimas dedit de praecipuis Abraham patriarcha. Et quidem de filiis Levi sacerdotium accipientes mandatum habent decimas sumere a populo secundum legem, id est, a fratribus suis: quamquam et ipsi exierunt de lumbis Abrahae. Cujus autem generatio non annumeratur in eis, decimas sumpsit ab Abraham, et hunc, qui habebat repromissiones, benedixit. Sine ulla autem contradictione, quod minus est, a meliore benedicitur. Et hic quidem, decimas morientes homines accipiunt: ibi autem contestatur, quia vivit. Et ut ita dictum sit qui decimas accepit decimatus est. Adhuc enim in lumbis patris erat, quando obviavit ei Melchisedech. Si ergo consummatio per sacerdotium Leviticum erat populus enim sub ipso legem accepit quid adhuc necessarium secundum ordinem Melchisedech alium surgere sacerdotem et non secundum ordinem Aaron dici translato enim sacerdotio necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃uum & uiuemus: Et illi quidem in tempore paucoꝵ dierũ scd̃m
uoluntatem suam erudiebant nos: hic autẽ ad id qd utile est in
recipiendo sc̃ificationem eius. Om̃is autẽ disciplina in p̃senti qui¬
oem uidetur ñ esse gaudii sed meroris: postea autẽ fructũ pacatis¬
simũ exercitatis ꝑ eam reddit iusticie. Propt̃ qd̾ remissas manus. & so¬
luta genua erigite: & gressus rectos facite pedib ur̃is: ut ñ claudi

Expanded text:
 dierum secundum uoluntatem suam erudiebant nos, hic autem ad id quod utile est in recipiendo sanctificationem eius. omnis autem disciplina in praesenti quidem uidetur non esse gaudii, sed maeroris, postea autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddit iustitiae. propter quod remissas manus et soluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibus u
Abbreviated transcription (Latin):
in cauernis t̾re. & hii om̃s testimonio fidei ꝓbati. ñ acceperunt reꝓ¬
missionem: deo ꝓ nobis melius aliquid ꝓuidente: ut ne sine nobil¬
consũmarentur. Ideo & nos tantam habentes impositam nubem
testiũ. deponentes om̃e pondus & cirtũstans nos peccatũ. ꝑ pacie¬
tiam curramus ad ꝓpositũ nobis certam̃. aspicientes in auctorẽ
fidei. & consũmatorem iħm. qui ꝓposito sibi gaudio sustinuit cru¬
cem. confusione contempta. atq in dextera sedis dei sedit. Reco¬

Expanded text:
et hii omnes testimonio fidei probati non acceperunt repromissionem Deo pro nobis melius aliquid providente ut ne sine nobiconsummarentur ideoque et nos tantam habentes inpositam nubem testium deponentes omne pondus et circumstans nos peccatum per patientiam cufidei et consumatorem, Iesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta atque in dextra sedis Dei sedet e
Abbreviated transcription (Latin):
N primis dicendũ est cur apłs paulus in hac epła ñ / sauli ad hebree
seruauerit morem suũ: ut uel uocabulũ nominis sui. uel ordinis
scriberet dignitatem. Hec causa est qd ad eos scribens qui ex cirtũti¬
sui noluit anteferre. Ham simili modo etiã ioħes apłs. I ꝓpter hu¬
militatem in epła sua nomen suũ eadem ratione non
Hanc ergo epłam fertur apłs ad hebreos conscriptam
braica lingua misisse: cuius sensũ & ordinem retinens

Expanded text:
n primis dicendum est cur apostolus Paulus in hac Epistola scribenda non servaverit morem suum, ut vel vocabulum nominis sui, vel ordinis describeret dignitatem. Haec causa est, quod ad eos scribens qui ex circumcisui noluit anteferre. Nam simili modo etiam Joannes apostolus propter humilitatem in Epistola sua nomen suum eadem ratione non praetulit. Hanc ergo Epistolam fertur Apostolus ad Hebraeos conscriptam braica lingua misisse: cujus sensum et ordinem retinen
Abbreviated transcription (Latin):
dem sepe offerens hostias. que nũqm possunt auferre peccata.
Hic autẽ unam ꝓ peccatis offerens hostiam: in sempiternũ sedet
in dexteram dei. decetero expectans donec ponant᷑ inimici eius scabel¬
lũ pedũ eius. Una enĩ oblatione consũmauit in sempiternũ scĩfica¬
stamentũ qd testabor ad illos. post dies ilos dicit d̾ns. dando leges me
ñ oblatio ꝓ peccato. Habentes itaq fidutiam in introitũ scõꝵ in
sanguine xp̃i: qͣm initiauit nobis uiam nouam. & uiuentem per
uelamen. id est carnem suam. & sacerdotem magnũ suꝑ domum
oei: accedamus uero cũ corde in plenitudinem fidei. asꝑsi corda
a conscientia mala. & abluti corpus aqua munda. teneamus spei

Expanded text:
dem saepe offerens hostias quae numquam possunt auferre peccata dem saepe offerens hostias quae numquam possunt auferre peccata hic autem unam pro peccatis offerens hostiam in sempiternum sedit in dextera Dei de cetero expectans donec ponantur inimici eius scabillum pedum eius una enim oblatione consummavit in sempiternum sanctificameanon est oblatio pro peccato. Habentes itaque, fratres, fiduciam insanguine Christi, quam initiavit nobis viam novam, et viventem per velamen, id est, carnem suam, et sacerdotem magnum super domum Dei: accedamus cum vero corde in plenitudine fidei, aspersi corda a conscientia mala, et abluti corpus aqua munda
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ipsam ymaginem rerũ. ꝑ singulos annoseisdem ipsis hostiis quas
offerunt indesinent̃ nũquam potest accedentes ꝑfectos facere: Alio¬
quin cessassent offerri: ideo qd nullam haberent ultra conscientiam
peccati. cultores semel mundati. Sed in ipsis cõmemoratio peccatoꝵ
ꝑ singulos annos fit. Impossibile est enim sanguine tauroꝵ & hir¬
coꝵ: auferri peccata. Ido ingrediens mundũ dicit. Hostiam & obla
tionem noliusti: corpus autẽ aptasti michi. Holo caustomata & pro
peccato ñ tibi placuerunt: tunc dixri eccruenio. In capite libri scrip¬
tum ẽ de me: ut faciam d̃s uoluntatem tuã. Suꝑius dicens quia
hostias & oblationes. & holocaustomata & ꝑ peccato noluisti: nec pla¬
cita sunt tibi que scdm legem offerintur. tunc dixi ecce uenio. ut
faciam d̃s uoluntatem tuam. aufeit primũ. ut sequens statuat.
Inqua uoluntate sc̃ificati sumus: ꝑ oblationem corporis iħu xp̃i¬
semel. Et om̃is quidem sacerdos p̃sto est cotidie ministrans: & eas

Expanded text:
n ipsam imaginem rerum, per singulos annos eisdem ipsis hostiis, quas offerunt indesinenter, nunquam potest accedentes perfectos facere, alioquin cessassent offerri; ideo quod nullam haberent ultra conscientiam peccati, cultores semel mundati, sed in ipsis commemoratio peccatorum per singulos annos fit. Impossibile enim est sanguine taurorum et hircorum auferrtionem noluisti, corpus autem aptasti mihi. Holocaustomata et pro peccato non tibi placuerunt. Tunc dixi: Ecce venio. In capite libri scriptum est de me: Ut faciam, Deus, voluntatem tuam. Superius dicens, quia hostias et oblationes et holocaustomata et pro peccato noluisti, nec placita sunt tibi quae secundum legem offeruntur. Tunc dixi: Ecce venio, ut faciam, Deus, voluntatem tuam: aufert primum, ut sequens statuat. In qua voluntate sanctificati sumus per oblationem corporis Jesu Chris
Abbreviated transcription (Latin):
& consideremus inucem. in ꝓuocationem caritatis: & bonoꝵ oꝑm
ñ ddeserentes collectionem nrãm sicut est consuetudinis quibus¬
dam: sed consolantes. & tantomagis. quanto uideritis appropin¬
quantem diem. Uoluntarie enim peccantib nobis. post accep¬
tan noticiam ueritatis: iam ñ relinquit᷑ ꝓ peccatis hostia.

Expanded text:
in prouocatione caritatis et bonorum operum: non deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis quanto uideritis adpropinquantem diem. uoluntarie enim peccantibus nobis post acceptam notitiam ueritatis iam non relinquitur pro peccatis host
Abbreviated transcription (Latin):
qui uocati sunt eterne hereditatis. Ubi enm testamentũ: mors ne¬
cesse est int̾cedat testatoris. Testamentũ enim: in mortuis confir¬
matũ est. alioquin nondũ ualet dũ uiuit qui testatus est. Unde
nec printũ quidem sine. sanguine dedicatũ est. Lecto enĩ omni
mandato legis a moyse uniuerso populo: accipiens sanguinem
uituloꝵ & hircoꝵ cũ aqua & lana coccinea. & ysopo. ipsũ qͦ librũ
& omnem popłm asꝑsit. dicens. Hic sanguis testamenti: qd̃ man

Expanded text:
sunt aeternae haereditatis. Ubi enim testamentum est, mors necesse est intercedat testatoris. Testamentum enim in mortuis confirmatum est. Alioquin nondum valet, dum vivit qui testatus est. Unde nec primum quidem sine sanguine dedicatum est. Lecto enim omni mandato legis a Moyse universo populo, accipiens sanguinem vitulorum et hircorum cum aqua et lana coccinea et hyssopo, ipsum quoque librum et omnem po
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m legem: & sine sanguinis effusione ñ fit remissio. Hecesse
est ergo exemplaria quidem celestiũ his mundari. ipsa autẽ ce¬
lestia meliorib hostus qͣm istis. Non enim in manufactis scĩs
iħc introiuit exemplaria ueroꝵ. sed in id ipsũ celũ ut appareat
nunc uultui dei ꝓ nobis. neq ut sepe offerat semet ipsum. quẽ

Expanded text:
 et sine sanguinis effusione non fit remissio. Necesse est ergo exemplaria quidem coelestium his mundari; ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis. Non enim in manufactis sanctis Jesus introiit exemplaria verorum, sed in ipsum coelum, ut appareat nunc vultui Dei pro nob
Abbreviated transcription (Latin):
tia eoꝵ que uendebant: & ponebant ante pedes apłoꝵ. Oiuidebat᷑
autẽ singulis: ꝓut cuiq opus erat. Ioseph autẽ qui cognominatꝰ
est barsabas ab apłis. qd̃ est interp̃tatũ filius consolationis. leui¬
tes. cyprius genere. cũ haberet agrũ. uendidit illũ: & attulit pre¬
ciũ & posuit ante pedes apłoꝵ. Uir autẽ quidam nomine ana¬

Expanded text:
bant ante pedes apostolorum. Dividebatur autem singulis, prout cuique opus erat. Joseph autem qui cognominatus est Barsabas ab apostolis quod est interpretatum filius consolationis levites, Cyprius genere, cum haberet agrum, vendidit illum, et attulit pretium, et posuit ante pedes apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
litatem. Nichil enim ad ꝑfectũ adduxit lex. Introductio uero me¬
lioris spei: ꝑ qͣm ꝓrimauimꝰ ad dm. Q quantũ est ñ sine. iure iu¬
rando : Nui quidem sine iureiurando sacerdotes facti sunt. hic
doentẽ eũ iurenirando: ꝑ eũ qui dixit ad uiã. iurauit dñs & ñ peni¬
tobit eum: tues sacerdos ineternũ. In tantũ melioris testamenti

Expanded text:
enim ad perfectum adduxit lex introductio vero melioris spei per quam proximamus ad Deum et quantum est non sine iureiurando alii quidem sine iureiurando sacerdotes facti sunt hic autem cum iureiurando per eum qui dixit ad illum iuravit Dominus et non paeniteb
Abbreviated transcription (Latin):
principes ur̃i. Ds̃ autẽ que p̃mntiauit ꝑos omniũ ꝓpħarum
pati xp̃m suũ: impleuit sic. Penitemini igitur & conuertimini
ut deleantur ur̃a peccata: ut cũ uenerint tempora refrigerii a
conspectu dñi. & miserit eum qui p̃dicatus est uobis iħm xp̃m.
quem oportet celũ quidem fuscipere usq in tempora restitutioniᷤ

Expanded text:
os omnium prophetarum pati Christum suum implevit sic paenitemini igitur et convertimini ut deleantur vestra peccata ut cum venerint tempora refrigerii a conspectu Domini et miserit eum qui praedicatus est vobis Iesum Christum quem oportet caelum quidem suscipere usque in tempora restitutionis
Abbreviated transcription (Latin):
periũ xp̃i. Aspiciebat enim. in remunerationẽ: fide dereliquit e
giptũ: ñ ueritus ammositatem regis. Inuisibilem enĩ tanqͣm ui¬
oens sustinuit. fide celebrauit pascha: & sanguinis effusione ne qui
uastabat primitiua tangeret eos. Fide transierunt mare rubrũ.
tanqͣm ꝑ aridam t̾ram: qd̾ exꝑti egiptii deuorati sunt. fide muri
iericho corruerunt. circuitu septem dierũ. fide raab meretrix non
periit cũ incredulis: excipiens exploratores cũ pace. Et quid adhuc xxix¬
dicam: Deficiet enĩ me tempus enarrantem de gedeon. barach.
samson. iepthe. dauid. samuel. & aliis ꝓpħis. qui ꝑ fidem uicerunt
regna. oꝑati sunt iusticiam. adepti sunt reꝓmissiones. Obturaue¬

Expanded text:
perium Christi: aspiciebat enim in remunerationem. quomodo ergo inpeperium Christi: aspiciebat enim in remunerationem. quomodo ergo inpetanquam videns sustinuit. Fide celebravit Pascha et sanguinis effusionem, ne qui vastabat primitiva tangeret eos. Fide transierunt mare Rubrum tanquam per aridam terram, quod experti Aegyptii devorati sunt. Fide muri Jericho corruerunt circuitu dierum septem. Fide Raab meretrix non periit cum incredulis excipiens exploratores cum pace et quid adhuc dicam deficiet enim me tempus enarrantem de Gedeon Barac Samson Iepthae David et Samuhel et prophetis qui per fidem devicerunt regna operati sunt iustitiam adepti sunt re
Abbreviated transcription (Latin):
utiq tempus reuertendi. Nunc autẽ meliorem appetunt: id est cele¬
tatem. fide abraham obtulit ysaac cũ temptaretur: & unigenitũ
offerebat qui susceperat reꝓmissiones. ad quem dictũ est. quia in
ysaac uocabitur cibi semen: arbitrans quia & a mortuis suscitare
potens est d̃s: unde eũ in parabolam accepit. Fide & de futuris be¬
nedixit ysaac iacob & esati. fide iacob moriens singulos filioꝵ ioseph
benedixit: & adorauit fastigiũ uirgȩ eius. fide ioseph moriens de
ꝓfectione filioꝵ isrł memoratus est: a de ossib suis mandauit. fide
moyses natus occultatus est mensib trib a parentib suis: eo qd̃ ui¬
oissent elegantem infantem: & ñ timuerunt regis edictũ. fide
moyses grandis factus. negauit se esse filiũ filiȩ regis pharaonis.
magis eligens affligi cũ populo dei. qͣm temporalis peccati habere
iocunditatem. maiores diuitias estimans thesauro egiptioꝵ: impro¬

Expanded text:
utique tempus revertendi. Nunc autem meliorem appetunt, id est coeleutique tempus revertendi. Nunc autem meliorem appetunt, id est coelea fide obtulit Ysaac, cum tentaretur et unigenitum offerebat, qui susceperat repromissiones, ad quem dictum est: Quia in Ysaac vocabitur tibi semen arpotens est Deus: unde eum et in parabolam accepit. Fide et de futuris benedixit Isaac, Jacob, et Esau. Fide Jacob, moriens, singulos filiorum Joseph benedixit: et adoravit fastigium virgae ejus. Fide Joseph, moriens, de profectione filMoyses natus occultatus est mensibus tribus a parentibus suis, eo quod vidissent elegantem infantem, et non timuerunt regis edictum. Fide Moyses grandis factus negauit se esse filium filiae Pharaonis, magis eligens adfligi oam populo dei quam temporalis peccati habere iucunditatem, maiores diuitias aestimans thesauris Aegyptiorum inpro
Abbreviated transcription (Latin):
nauit mundũ. & iusticiȩ que ꝑ fidem est. heres est institutu.
fide qui uocatur abraham obediuit. in locũ exire quem accepturus
erat in hereditatem: & exiuit nesciens quo iret. fide demoratus ẽ
in terra reꝓmissionis. tanqͣm in aliena: in casulis habitando. cũ
ysaac & iacob coheredib rępmissionis eiusdem. Etpectabat eñ
fundamenta habentem ciriitatem: cuiꝰ artifex & conditor ds̃. Fide
& ipsa sara sterilis uirtutem in conceptionem seminis accepit: etiã
p̃ter tempus etatis: q̃m fidelem credidit esse qui repmiserat. Propt̃
Id̃ & ab uno orti sunt: & hoc emortuo. tanqͣm sydera celi in multitu¬
dinem. & sicut harena que est ad horam maris inuumerabilis. Iux¬
ta fidem defuncti sunt om̃s isti. ñ acceptis reꝓinissionib. sed alonge
eas aspicientes. & salutantes. & confitentes. quia ꝑegrini & hospites
sunt suꝑ t̾ram. Qui enĩ hec dicunt: significant se patriam inqui

Expanded text:
navit mundum et iustitiae quae per fidem est heres est institutus navit mundum et iustitiae quae per fidem est heres est institutus fide qui vocatur Abraham oboedivit in locum exire quem accepturus erat in hereditatem et exiit nesciens quin terra promissionis tanquam in aliena, in casulis habitando cum Isaac et Jacob cohaeredibus repromissionis ejusdem. Exspectabat enim fundamenta habentem civitatem, cujus artifex et conditor Deus. Fide et ipsa Sarra sterilis virtutem in conceptione seminis accepit, etiam praeter tempus aetatis; quoniam fidelem esse credidit qui promiserat. Propnt et haec emortuo tamquam sidera caeli in multitudinem et sicut harena quae est ad oram maris innumerabilis iuxta fidem defuncti sunt omnes isti non acceptis repromissionibus sed a longe eas aspicientes et salutantes et confitentes quia peregrini et hospites sunt supra terram qui enim haec di
Abbreviated transcription (Latin):
meus ex fide uiuit. Qd̃ si subtraxerit se: ñ placebit animę mee
Nos autẽ non sumus subtractionis filii in ꝑditionem: sed fidei
in adquisitionem animȩ. Est autẽ fides sperandarũ substantia
rerũ: argumentũ non apparentiũ. In hac enim: testimoniũ conse¬
cuti sunt senes. fide intelligimus aptata esse scła uerbo dei. ut ex
inuisibilib uisibilia fierent. Fide plurimã hostiam abel qͣm cam
obtulit deo: ꝑ qͣm testimoniũ consecutus est esse iustus: destimoni¬
um ꝑhibente munerib eius deo. & ꝑ illam defunctus adhuc loquit᷑.
fide enoch translatus est ne uideret mortẽ: & ñ inueniebatur. qͥa
transtulit eũ ds. Ante translationem enĩ: testimoniũ habuit pla¬
cuisse deo. Sine fide autem: imposfibile est placere deo. Credere
enim oportet accedentem ad dm: quia est. & inquirentib se remu¬
nerator fit. Fide noe responso accepto de his que adhuc ñ uideban¬
tur metuens. aptauit archam in salutem domus suę: ꝑ quam dã¬

Expanded text:
ivit quod si subtraxerit se non placebit animae meae nos autem non sumus subtractionis in perditionem sed fidei in adquisitionem animae est autem fides sperandorum substantia rerum argumentum non parentum in hac enim testimonium consecuti sunt senes fide intellegimus aptata esse saecula verbo Dei ut ex invisibilibus visibilia fierent fide plurimam hostiam Abel quam Cain obtulit Deo per quam testimonium consecutus est esse iustus testimonium perhibente muneribus eius Deo et per illam defunctus adhuc loquitur fide Enoch trantranstulit illum Dominus. Ante translationem enim, testimonium habuit placuisse Deo. Sine fide autem impossibile est placere Deo. Crenim oportet accedentem ad Deum quia est et inquirentibus se remunerator fit fide Noe responso accepto de his quae adhuc non videbantur metuens aptavit arcam in salutem domus suae per quam dam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm reddet michi dñs in illa die iustus uidex. Non solũ autẽ inichi: sed
& his qui diligunt aduentũ eius. Festina uenire ad me cito. Demasenĩ
me dereliquit.diligens hoc scłm. & abiit chessalonicam. crescens in
galatiam. titus in dalmatiã. lucas est mecũ solus. Marcũ assume. &
aAduc tecũ: est enm mͥ utilis. Tichicũ autẽ misi ephesũ. senulam qͦor¬

Expanded text:
la die iustus iudex non solum autem mihi sed t his qui diligunt adventum eius festina venire ad me cito Demas enim me dereliquit diligens hoc saeculum et abiit Thessalonicam Crescens in Galliam Titus in Dalmatiam Lucas est mecum solus Marcum adsume et adduc tecum est enim mihi utilis in ministe
Abbreviated transcription (Latin):
dib ĩ mobilitatem consili sii. int̾posuit iusiurandũ. ut ꝑ duas res
ĩmobiles quib impossibile est mentiri d̾m. fortissimũ solatiũ ha¬
beamus. qui confrigimus ad tenendam ꝓpositam spem. quam si¬
cut atichoram habemus anime tutam ac firmã: & incedent e ni
usq in interiora uelaminis. ubi p̃cursor ꝑ nobis introet i hc elcho

Expanded text:
 immobilitate consilii sui interposuit jusjurandum. Ut per duas res immobiles quibus impossibile est mentiri Deum: fortissimum solatium habeamus: qui confugimus ad tenendam propositam spem: quam sicut ancoram habemus anime tutam ac firmam: et incedentem usque in interiora velaminis. Ubi precursor pro nobis introivit Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
oũ dicitur. hodie si uocem enis audieritis nolite obdurare corda ur̃a:
quẽadmodũ in illa exacerbatione. Quidam enim audientes exacer¬
bauerunti sed ñ umuersi qui ꝑfecti sunt ab egipto ꝑ moysen.
Quib autem infensius est quadraginta annis: Nonne illis qui
peccauerunt: quoꝵ eadauera ꝓstrata sunt in deserto: Quib arttẽ
iurauit ñ introire in requiem ipsius. insi illis qui increduli fuert̃:
Et uidemus quia ñ potuerunt introire: ꝓpter ineredubitatem.
Timeamus ergo ne forte relicta pollicitatione introeuindris regra
em eius. existimetur aliquis ex nobis deesse. Etenim & nobis nunti¬
atum est quẽ admodũ & ulis: sed ñ ꝓfuit illis sermo auditus. non
admixtus fidei. ex his que audierunt. Ingrediemur enĩ in requiem
qui crecdidimus quemadmodũ dixit. sicut utraui iniramen sm

Expanded text:
dicitur: Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra, quemadmodum in illa exacerbatione. Quidam enim audientes exacerbaverunt, sed non universi qui profecti sunt ab Aegypto per Moysen. Quibus autem infensus est quadraginta annis? Nonne illis qui peccaverunt quorum cadavera prostrata sunt in deserto quibus autem iuravit non introire in requiem ipsius nisi illis qui increduli fuerunt et videmus quia non potuerunt introire propter incredulitatem timeaem ejus, existimetur aliquis ex nobis deesse. Etenim et nobis nuntiatum est quemadmodum et illis; sed non profuit illis sermo auditus, non admistus fidei ex his quae audiverunt. Ingrediemur enim in requiem qui credidimus, quemadmodum dixi
Abbreviated transcription (Latin):
bunt in requiem meã. Qm̃ ergo suꝑest quosdam introire in illã:
& hii quib priorib annuntiatũ est. ñ introierunt ꝓpter incredu¬
litatem: iterũ terminat diem quandam hodie in dauid dicendo.
post tantũ temporis. sicut supradictũ est. hodie si uocem eius au¬
nũqͣm de alia loqueretur post hac dic. Itaq relinquit᷑ sabbatismꝰ
populo dei. Qui enim ingressus est in requiem eius: etiam ipse
requieuit ab oꝑibus sius: sicut a suis ds̃. Festinemus ergo ingre¬
di in requiem illam: ut ne in id ipsum quis incidat incredulita¬
tis eremplũ. Uiitus est enim sermo dei & efficax. & penetrabilior
om̃i gladio ancipiti: & ꝑtingens usq ad diuisionem anime ac

Expanded text:
binde: Quoniam ergo superest quosdam introire in illam, et ii quibus prioribus annuntiatum est non introire propter incredulitatem, iterum terminat diem quamdam, hodie, in David dicendo, post tantum temporis, sicut supra dictum est: Hodie si vocem ejus aut, numquam de alia loqueretur, posthac, die. Itaque relinquitur sabbatismus populo Dei. Qui enim ingressus est in requiem ejus, etiam ipse requievit ab operibus suis, sicut a suis Deus. Festinemus ergo ingredi in illam requiem: ut ne in idipsum quis incidat incredulitatis exemplum. Vivus est enim sermo Dei, et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti: et pertingens usque ad divisionem animae ac
Abbreviated transcription (Latin):
totan uitam obnoxii erant seruituti. Nusqͣm enĩ angłos app̃hen¬
uit: sed semen abrahe app̃hendit. Unde debutt ꝑ om̃ia frĩbus simi¬
lari: ut misericors fieret & fidelis poncifex ad dm̃. ut reppitiaret
oelicta populi. In eo enim in guo passus est ipse & temptatus. po¬
tens est & cis qui temptantur auxiliari. Unde frẽs sc̃i uocationis ce¬
lestis participes considerate apłm & pontifiem confessionis nr̃e ihm:
qui fidelis est ei qui fecit illũ. sicut & moyses in oñni domo illius.
Amplioris enim głe iste p̃moyse dignus habitus est: quanto am¬
pliorem honorena honorem habet domus qui fabricauit illam. Om¬
nis namq donus fabricatur ab aliquo. Qui autẽ om̃ia creguit.
õs est. Et moyses quidem fidelis erat in tota domo eius tanqͣm fa

Expanded text:
ant servituti nusquam enim angelos adprehendit sed semen Abrahae adprehendit unde debuit per omnia fratribus similare ut misericors fieret et fidelis pontifex ad Deum ut repropitiaret delicta populi in eo enim in quo passus est ipse temptatus potens est eis qui temptantur auxiliari unde fratres sancti vocationis caelestis participequi fidelis est ei qui fecit illum, sicut et Moyses in omni domo ejus. Amplioris enim gloriae iste prae Moyse dignus est habitus, quanto ampliorem honorem habet domus qui fabricavit illam. Omnis namque domus fabricatur ab aliquo. Qui autem omnia creavit Deus est. Et Moyses quidem fidelis erat in