comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dat: ⁊ tacere non potest. Excusabit
forsitam ausum trepidatio ipsa
mea ⁊ magis autem urã si pro uenerit
edificatio. Et forte hͨe lacrime parit̾
uidebuntur. Reu̾tere ait. Sene abi¬
bat: reuocatur. Qiuis michi huius rese
ret mutabilitatis sacramentum: Qs
michi digne explicet ire et redire u̾bi:
Nun quid leuitate utitur sponsus e un¬
de quo uenite. seu demo ire crueat: qui
totum implet: Quem deniq motum
habere localem possit. qui sp̃s est: Aut
quem postremo. uel cuiuscumq generis
motum dat illi qui deus est: Est quippe
incommutabilis. Uerum hec qui potest
capere capiat. Nos autem in expositio¬
ne sacri misticiꝙ eloquii caute et sim¬
pliciter ambulantes. geranius morẽ
scripture. que nrĩs uerbis sapientiam
in misterio absconditam loquitur nr̃is
affectib deum dum figurat insimiat
uotis rerum sensilium similitudi¬
nib tamquam quibdam iulioris
materie poculis ea que preciosa ft̃

Expanded text:
dat, et tacere non potest. Excusabit dat, et tacere non potest. Excusabit forsitan ausum trepidatio ipsa mea; magis autem vestra, si provenerit, aedificatio. Et forte hae lacrymae pariter videbuntur. Revertere, ait. Bene. Abibat, revocatur. Quis mihi reseret hujus mutabilitatis sacramentum? Quis mihi digne explicet ire, et 1527 redire Verbi? Nunquid levitate utitur sponsus? Unde, quo venire seu denuo ire queat, qui totum implet? Quem denique motum habere localem possit qui spiritus est? Aut quem postremo vel cujuscunque generis motum das illi qui Deus est? Est quippe omnino incommutabilis. 2. Verum haec qui potest capere, capiat. Nos autem in expositione sacri mysticique eloquii caute et simpliciter ambulantes, geramus morem Scripturae, quae nostris verbis sapientiam in mysterio absconditam loquitur; nostris affectibus Deum, dum figurat, insinuat; notis rerum sensibilium similitudinibus, tanquam quibusdam vilioris materiae poculis, ea quae pretiosa sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
inquit. Liquet non ad ẽẽ quẽ
reuocat affuisse tamen.ide non
lege ante: quippe qui dum ad huc a¬
biret reuocari uidetur. In tempestiua
reuocatio: magni unius amoris mag¬
ne alterius amabilitatis iudicium ẽ.
Qui sunt isti caritatis cultores ama¬
toruq tam radesessi sectatores nego¬
cii ⁊ quorum alterum prosequitur. al¬
teram urget tam inquietus amor: Et
michi quidem ut memim mee pro¬
missionis incumbit assignare hunc
locum u̾bo ⁊ anime: s ad hoc ut dig¬
ne uel aliquantis ꝑfiat. ipsius ad iu¬
toris uerbi egere me fateor. Et certe
sermo iste decuerat magis exꝑtum
magisq conscium sc̃i ⁊ archani amo¬
ris: s non possum officio de ẽẽ meo. nõ
nũs omnino uotis. ꝑitulum meum
uideo. et non caueo: uos me cogitis. Pror¬
sus cogitis ambulare in magnis et mi
rabilib super me. Heu quam uereor:
ne subinde audiam. Quare tu enar¬
ras delicias meas: ⁊ assumis sacra¬
mentum meum ꝑ os time Auclite
me tamen hominem qui loqui trepi¬

Expanded text:
inquit . Liquet non adesse quem revocat; adfuisse tamen, idque non longe ante: quippe qui dum adhuc abiret, revocari videtur. Intempestiva revocatio, magni unius amoris, magnae alterius amabilitatis indicium est. Qui sunt isti charitatis cultores, amatoriique tam indefessi sectatores negoii, quorum alterum prosequitur, alteram urget tam inquietus amor? Et mihi quidem, ut memini meae promissionis, incumbit assignare hunc locum Verbo et animae; sed ad hoc ut digne vel aliquantisper fiat, ipsius adjutorio Verbi egere me fateor. Et certe sermo iste decuerat magis expertum, magisque conscium sancti et arcani amoris; sed non possum officio deesse meo, non vestris omnino votis. Periculum meum video, et non caveo; vos me cogitis. Prorsus cogitis ambulare in magnis et in mirabilibus super me. Heu! quam vereor ne subinde audiam: Quare tu enarras delicias meas, et assumis sacramentum meum per os tuum? Audite me tamen hominem qui loqui trepi
Abbreviated transcription (Latin):
erigat: et exemplo sui reddat ad
tollerandum fortiorem. Enim uero
non sentiet sua: dum illius uulne¬
ra intuebitur. s tat martyr trpudi¬
ans et triumphans. toto licet lacero cor¬
pore et rimante latera ferro.non modo
fortiter s et alacriter. sacrum est carne

Expanded text:
erigat, et exemplo sui reddat ad erigat, et exemplo sui reddat ad tolerandum fortiorem. 8. Enimvero non sentiet sua, dum illius vulnera intuebitur. Stat martyr tripudians et triumphans, toto licet lacero corpore; et rimante latera ferro, non modo fortiter, sed et alacriter sac
Abbreviated transcription (Latin):
non erubuit crucis ustionem passionis
non horruit: liuorem uulnerum nõ
refugit. Etiam complacet s̃ millis:
⁊ optat nonissima sua foreorum sum¬
lia. Iccirco deniq audit. columba mea
inforaminib petre. quod in xp̃i uuln̾i¬
b tota deuotione uersetur: et iugi
meclitatione demoretur millis. In de
martyri totelerantia: inde illi fiducia
magna apud altissimum. Non est
quod uereatur martyr exanguem li¬
iudamq leuare ad eum faciem. cuins
liuore sanatus est: glorie sem repre¬
sentare similitudinem mortis eius
utiq in pallore auri. Quid uereatur.
cui etiam a domino dicitur. oftende
michi faciem tuam: Ad quidͤ ut
michi uidetur: se magis oftendere ualt.
Ita est: uderi uult. non uidere. Quid
emi ille non uidet : Nlon est ei opꝰ
ut quis se ostendat: a quo nil non
uidetur. nec si se abscondat. Uult gͦ
iuideri. Uult benignus dire. deuoti
militis uultum et oculos insua sus¬
tolli uulnera: ut illius ex hoc animũ

Expanded text:
non erubuit crucis, ustionem passionis non erubuit crucis, ustionem passionis non horruit, livorem vulnerum non refugit. Etiam complacet sibi in illis, et optat novissima sua fore horum similia. Idcirco denique audit: Columba mea in foraminibus petrae, quod in Christi vulneribus tota devotione versetur, et jugi meditatione demoretur in illis. Inde martyrii tolerantia, inde illi magna fiducia apud Deum altissimum. Non est quod vereatur martyr exsanguem lividamque levare ad eum faciem, cujus livore sanatus est, gloriosam repraesentare similitudinem mortis ejus, utique in pallore auri. Quid vereatur cui etiam a Domino dicitur: Ostende mihi faciem tuam? Ad quid? Ut mihi videtur, se magis ostendere vult. Ita est: videri vult, non videre. Quid enim ille non videt? Non est ei opus ut quis se ostendat, a quo nil non videtur, nec si se abscondat. Vult ergo videri, vult benignus dux devoti militis vultum et oculos in sua sustolli vulnera, ut illius ex hoc animum
Abbreviated transcription (Latin):
ostendet faciem suam: et salui e¬
rimus. S int̾im preueniat nos
inbenedictionib cdulcedinis: illis
utiꝙ quas post se relinquere con¬
sueuit. Nunc dignationis sue po¬
steriora demonstret: alias inglori¬
a clignitatis faciem suam demon¬
straturus. Sublimis inregno: s su¬
auis incruce. In hac me iisionem
preueniat: in illa ad impleat. Ad¬
implebis me ait leticia cum iuil¬
tu tuo. Utraq uisio salutatis. utra¬
q suauis: s illa insublimitate ista
in humilitate: illa insplendore. hec
Quomodo non pallescat in morte:
s melius pallens aurum quam fulgẽs
auricalcum et quod stultum est deu:
lapientius est hommib. Aurum uer¬
bum: aurum sapientia est. Hoc aursi
semetipsumr decolorauit: abs condens
formam dei: ⁊ formam dei pretendes¬
serui. Decolorauit et eccl̃iam que ait.
Nolite me considerare quod fusca sum:
quia decolorauit me sol. Ergo ⁊ posteri¬
ora ipsius impallore auri: que fuscũ

Expanded text:
ostendet faciem suam, et salvi eostendet faciem suam, et salvi erimus. Sed interim praeveniat nos in benedictionibus dulcedinis, illis utique quas post se relinquere consuevit. Nunc dignationis suae posteriora demonstret, alias in gloria dignitatis faciem suam demonstraturus. Sublimis in regno, sed suavis in cruce. In hac me visione praeveniat, in illa adimpleat. Adimplebis me, ait, laetitia cum vultu tuo . Utraque visio salutaris, utraque suavis; sed illa in sublimitate, ista in humilitate; illa in splendore, haec Quomodo non in morte pallescat? Sed melius pallens aurum quam fulgens aurichalcum, et quod stultum est Dei sapientius est hominibus. Aurum Verbum, aurum Sapientia est. Hoc aurum semetipsum decoloravit, abscondens formam Dei, et formam servi praetendens. Decoloravit et Ecclesiam, quae ait: Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol . Ergo et posteriora ipsius in pallore auri, quae fuscum
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m detur canib: uel margarite
porcis: Iobis autem reuelauit
deus per sp̃m suum. etiam et aper¬
tis foraminib introduxit. inscã.
Quanta inhis multitudo dulce¬
dinis plenitudo gr̃e: profectoq uir¬
tutum. Ibo michi ad illa sic referta
cellauar at ꝙ ad ammonitionem ꝓ¬
phete relinquam ciuitates ⁊ habi¬
tabo impetra: ero quasi colum ba
iudificans insummo ore foraminis:
ut cum moyse positus inforamme
petre transeunte domino merear
saltem posteriora eius prospicere
Nam faciem stantis id est incommu¬
tabilis claritatem quis uideat: nͥ
qui introduci iam meruit non in
scã. sed inscã scõrum: Nec uilis ta¬
men aut contempnenda posterioꝵ
comtemplatio. Contempnat hero¬
des: ego tanto magis non contẽp¬
no: quanto magis contemptibilẽ
se ostendit. herodi. Habent aliquid
et posteriora domini. quod uidere
delectet. Quis scit si conuertatur
et ignoscat deus: et relinquat
post se benedictionem: Erit cum

Expanded text:
sanctum detur canibus, vel margaritae sanctum detur canibus, vel margaritae porcis? Nobis autem revelavit Deus per Spiritum suum, etiam et apertis foraminibus introduxit in sancta. Quanta in his multitudo dulcedinis, plenitudo gratiae, perfectioque virtutum! 6. Ibo mihi ad illa sic referta cellaria, atque ad admonitionem prophetae relinquam civitates, et habitabo in petra . Ero quasi columba nidificans in summo ore foraminis, ut cum Moyse positus in foramine petrae, transeunte Domino, merear saltem posteriora ejus prospicere . Nam faciem stantis, id est incommutabilis claritatem, quis videat, nisi qui introduci jam meruit, non in sancta, sed in sancta sanctorum? Nec vilis tamen aut contemnenda posteriorum contemplatio. Contemnat Herodes; ego tanto magis non contemno, quanto magis contemptibilem se ostendit Herodi. Habent etiam aliquid et posteriora Domini quod videre delectet. Quis scit si convertatur et ignoscat Deus, et relinquat post se benedictionem? Erit cum
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. Quod si miscdĩe domini mul¬
te: multus nichilominus. ego in
meritis sum. Quid enim si multoꝵ
sim michi conscius delictorum: slẽ¬
pe ubi habundauerunt delicta:
super habundauit et grã. Et si
miscdie domini ab eterno et usq
meternum: ego quocp miscd̃ias
domini in eternum cantabo. Nun¬
quid iusticias meas: Domine me¬
morabo iusticie tue soluis. Ipsa ẽ
enim et mea: uempe factus es mͥ
tu iusticia a deo. Numquid michi
uerendlum: ne non una ambob
sufficiat. Non est pallium breue:
quod secundum propham non
possit operire duos. Iusticia tua:
iusticia ineternum. Quid longius
eternitate: Et te pariter et me co¬
operiet largiter: larga et eter¬
na iusticia. Et in me quidem oꝑ¬
it multitudinem pecc̃orum. in
te autem domine quid. nͥ pietatis
thesauros et cliuitias bonitatis:
hxe inforaminib petre reposite
michi. Quam magna multitudo
clulceclinis tue millis: oꝑte quidẽ
s inh̃is qui ꝑeunt. Ut quid enim

Expanded text:
fuerit. Quod si misericordiae Domini mulfuerit. Quod si misericordiae Domini multae, multus nihilominus ego in meritis sum. Quid enim si multorum sim mihi conscius delictorum? Nempe ubi abundavit delictum, superabundavit et gratia . Et si misericordiae Domini ab aeterno et usque in aeternum , ego quoque misericordias Domini in aeternum cantabo . Nunquid justitias meas? Domine, memorabor justitiae tuae solius . Ipsa est enim et mea; nempe factus es mihi tu justitia a Deo. Nunquid mihi verendum, ne non una ambobus sufficiat? Non est pallium breve, quod, secundum prophetam, non possit operire duos . Justitia tua, justitia in aeternum . Quid longius aeternitate? Et te pariter et me operiet largiter larga et aeterna justitia. Et in me quidem operit multitudinem peccatorum; in te autem, Domine, quid nisi pietatis thesauros, divitias bonitatis? Hae in foraminibus petrae repositae mihi. Quam magna multitudo dulcedinis tuae in illis, opertae quidem, sed in his qui pereunt! Utquid enim
Abbreviated transcription (Latin):
Cogitabat cogitationes pacis: et
ego nesciebam. Quis enim cognouit
sensum domini. aut quis consiliarius
eius fuit: At clauis reserans clauus pe¬
netrans factus est michi: ut uideam
uoluntatem domini. Quid ni ꝑfora
men uideam: Clamat clauus. clamat
uulnus: quod uere deus sit inxp̃o.
munclum reconciliaus sͥ. Ferrum ꝑ¬
transiit animam eius. et appropin¬
quauit cor illiis: ut non iam non
sciat compati infirmitatib meis.
Patet archanum corclis ꝑforami¬
na corporis. patet magnum illud
pietatis sacramentum. patent uis¬
cera miscdie dei nr̃i: inquib uisi¬
dauit nos oriens exalto. Quid n
uiscera peruulnera pateant: In qͦ
enim clarius quam inuulnerib tu¬
is eluxisset: quod tu domine su auis
et mitis et multe misedie: Maiorẽ
enim miserationem nemo habet:
quam ut animam suam ponat qͥs
pro additis et dampnatis.Meum
proinde meritum: miseratio do¬
mini. Non sum plane meriti inops.
quam du ille miserationum non

Expanded text:
Cogitabat cogitationes pacis, et Cogitabat cogitationes pacis, et ego nesciebam. Quis enim cognovit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? At clavis reserans, clavus penetrans factus est mihi, ut videam voluntatem Domini. Quidni videam per foramen? Clamat clavus, clamat vulnus, quod vere Deus sit in Christo mundum reconcilians sibi. Ferrum pertransiit animam ejus, et appropinquavit cor illius, ut non jam non sciat compati infirmitatibus meis. Patet arcanum cordis per foramina corporis; patet magnum illud pietatis sacramentum, patent viscera misericordiae Dei nostri, in quibus visitavit nos oriens ex alto. Quidni viscera per vulnera pateant? In quo enim clarius quam in vulneribus tuis eluxisset, quod tu, Domine, suavis et mitis, et multae misericordiae? Majorem enim miserationem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro addictis morti et damnatis. 5. Meum proinde meritum, miseratio Domini. Non plane sum meriti inops, quandiu ille miserationum non
Abbreviated transcription (Latin):
mundꝰ. premit corpus. diabolus usi¬
diatur: non cado: fundatus enim sũ
supͣ firmam petram. Peccaui peccatũ
grande.turbatur conscientia. s non
ꝑturbabitur: qm̃ uulnetum domini
recordabor. Nempe uulneratus est ꝓp¬
ter iniquitates nras. Quid tam ad
mortem. quod non xp̃i morte soluat᷑:
si ergo inmentem uenerit tam po¬
tens tamq efficax mnedicamentum:
nulla iam possum morbi malignita¬
te terreri. Et ideo liquet errasse illum
qui ait. maior est iniquitas mea qm
ut ueniam merear. nͥ quod non erat
demenbris xp̃i. nec ꝑtinebat ad eum
de xp̃i merito. ut suum presumeret
suum cliceret. quod eẽt illius : tanꝙͣ
rem capitis menbrum. Ego uero fiden¬
ter quod ex me michi de est. usurpo m
unt. nec de sunt foramina ꝑque efflu¬
ant.fõderunt manus eius et pedes.
latus et lancea forauerunt. et ꝑhas
rimas licet michi sugere mel de petͣ:
oleumq desaxo clurissimo. id est gus¬
tare et uidere qm suaiuis est dominus.

Expanded text:
mundus, premit corpus, diabolus insimundus, premit corpus, diabolus insidiatur: non cado; fundatus enim sum supra firmam petram. Peccavi peccatum grande: turbabitur conscientia, sed non perturbabitur, quoniam vulnerum Domini recordabor. Nempe vulneratus est propter iniquitates nostras . Quid tam ad mortem, quod non Christi morte solvatur? Si ergo in mentem venerit tam potens tamque efficax medicamentum, nulla jam possum morbi malignitate terreri. 4. Et ideo liquet errasse illum qui ait: Major est iniquitas mea, quam ut veniam merear . Nisi quod non erat de membris Christi, nec pertinebat ad eum de Christi merito, ut suum praesumeret, suum diceret quod illius esset; tanquam rem capitis membrum. 1476 Ego vero fidenter quod ex me mihi deest usurpo mihunt; nec desunt foramina, per quae effluant. Foderunt manus ejus et pedes, latusque lancea foraverunt: et per has rimas licet mihi sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo; id est, gustare et videre quoniam suavis est Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
Dominus meus inquit et deus meus.
Unde hoc reportauit oraculum: nͥ ex
foraminib petre: In hrs passer inue¬
nit sibi domum. et turtur indum
ubi reponat pullos suos. In his se co¬
lumbam tutatur: ⁊ circumu olitan¬
tem intrepida intuetur accipitrem.
⁊ ideo ait. columba mea inforamini¬
b petre. Uox columbe. In petra exal¬
tauit me. Et item. Statuit inquit
supra petram pedes meos. Uir sapi¬
ens edificat domum suam supra pe¬
tram: quod ibi nec uentorumr for¬
midet inuirias. nec maundationir
Quid non boui impetra: Impetra ex¬
altatus. impetra securus. impetra fir¬
miter sto. securus ab hoste.fortis a
casu: ⁊ hoc qm̃ exaltatus aterra. An¬
ceps est enim ⁊ caclucum omne ter¬
renum. Conuersatio nr̃a incelis sit:¬
⁊ nec cadere nec deici formidamus.
In celis petra: milla firmitas atos se¬
uritas est. Petra refugium herinacus.
ẽ anto illic securior habito: quanto il¬
le potentior est ad saluandum. fremit

Expanded text:
Dominus meus, inquit, et Deus meus . Dominus meus, inquit, et Deus meus . Unde hoc reportatum oraculum, nisi ex foraminibus petrae? In his passer invenit sibi domum, et turtur nidum, ubi reponat pullos suos ; in his se columba tutatur, et circumvolitantem intrepida intuetur accipitrem. Et ideo ait: Columba mea in foraminibus petrae. Vox columbae, In petra exaltavit me ; et item: Statuit, inquit, supra petram pedes meos . Vir sapiens aedificat domum suam supra petram, quod ibi nec ventorum formidet injurias, nec inundationum . Quid non boni in petra? In petra exaltatus, in petra securus, in petra firmiter sto. Securus ab hoste, fortis a casu; et hoc quoniam exaltatus a terra. Anceps est enim et caducum, terrenum omne. Conversatio nostra in coelis sit, et nec cadere, nec dejici formidamus. In coelis petra, in illa firmitas atque securitas est. Petra refugium herinaciis . eribus Salvatoris? Tanto illic securior habito, quanto ille potentior est ad salvandum. Fremit
Abbreviated transcription (Latin):
ralis lusus. Quid ni clycerim lusũ:
Quid enim serium habet hec lit¬
tere series: Ne auditu quidem clig¬
num quod foris sonat: si non in¬
tus adiuuuet sp̃s infirmitatem in¬
telligentie nr̃e. Non ergo remanea¬
mus foris: ne et tuipium quod
absit amorum uideamur lenoci¬
nia resencere. Afferte pudicas au¬
res ad sermonem qui in manib ẽ
de amore: et cum ip̃o gcogitatis
amantes non uirum et feminã:
s uerbum et animam sentiatis
oportet. Et si xp̃m et eccłiam di¬
xero. idem est: nͥ quod eccłie nomi¬
ne non una amina. s multarũ
unitas uel potius unanimitas
designatur.Nec sane foramin a
petre ut cauernas macere. late¬
bras putetis operantium iniqui¬
tatem: nequa prorsus suspitio
subeat de operib tenebrarum. A¬
lius hunc locum ita exposuit: fo¬
ramina petre uulnera xp̃i interpre¬
tans. Recte omnino: nam petra xp̃c.
Bona foramina: que fidem astruũt
resurrectionis: et xp̃i diumnitatem.

Expanded text:
ralis lusus. Quidni dixerim lusum? ralis lusus. Quidni dixerim lusum? Quid enim serium habet haec litterae series? Ne auditu quidem dignum quod foris sonat, si non intus adjuvet Spiritus infirmitatem intelligentiae nostrae. Ne ergo remaneamus foris, ne et turpium, quod absit! amorum videamur lenocinia recensere, afferte pudicas aures ad sermonem qui in manibus est de amore; et cum ipsos cogitatis amantes, non virum et feminam, sed Verbum et animam sentiatis oportet. Et si Christum et Ecclesiam dixero, idem est; nisi quod Ecclesiae nomine non una anima, sed multarum unitas, vel potius unanimitas designatur. Nec sane foramina petrae, aut cavernas maceriae, latebras putetis operantium iniquitatem, ne qua prorsus suspicio subeat de operibus tenebrarum. 3. Alius hunc locum ita exposuit, foramina petrae vulnera Christi interpretans. Recte omnino; nam petra Christus. Bona foramina, quae fidem astruunt resurrectionis et Christi divinitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit et ꝑfecta fuerit. faciet
ẜpĩtale conragium: et erunt du¬
o non incarne una. s inuno spu.
clicente apostolo. Qui ad heret de¬
o: uiuis sp̃s est. Sequitur. Colum¬
ba mea. inforaminib petre. inca¬
uernis macerie. ostende michi fa¬
ciem tuam:sonet uox tua mau¬
rib meis. Amat: et pergit amato¬
ria loqui. Cobumbam denuo blan¬
diendo uocat. suam dicit. et sibi
adlicit propriam: quoc ip̃se roga¬
ri obnirius ab illa solebat. ip̃ius nũc
uersa uice et conspectum postulat
et colloquium. Agit ut sponsus. s
ut uerecumdꝰ publicum erubescit:
decernitq frui deliciis sus in locose¬
questu: utiq inforaminib petre
et cauernis macerie. puta ergo sic
dicere sponsum. Netimeas amica. qͣ
hec ad quam te hortamur opera
uinearum negocium amoris impe¬
dire seu interrumpere habeat. Erit
certe et aliquis usus in ea: ad id
quod pariter optamus. Uinee sane
macerias habent: et hee cluer¬
soria grata uerecundis. Hic litte¬

Expanded text:
venerit et perfecta fuerit, faciet venerit et perfecta fuerit, faciet spirituale conjugium; et erunt duo, non in carne una, sed in uno spiritu, dicente Apostolo: Qui adhaeret Deo, unus spiritus est . 2. Sequitur: Columba mea in foraminibus petrae, in cavernis maceriae, ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus meis. Amat et pergit amatoria loqui. Columbam denuo blandiendo vocat; suam dicit, et sibi asserit propriam: quodque ipse rogari obnixius ab illa solebat, ipsius nunc versa vice et conspectum postulat, et colloquium. Agit ut sponsus; sed ut verecundus, publicum erubescit, decernitque frui deliciis suis in loco sequestri, utique in foraminibus petrae, et in cavernis maceriae. Puta ergo sic dicere sponsum: Ne timeas, amica, quasi haec, ad quam te hortamur, opera vinearum negotium amoris impedire seu interrumpere habeat. Erit certe et aliquis usus in ea ad id quod pariter optamus. Vineae sane macerias habent, et hae diversoria grata verecundis. Hic litte
Abbreviated transcription (Latin):
te domine oderam: et suꝑ mimicos
tuos tabescebam: Item. zelus domꝰ
tue comedit me. Et michi quidem
illi indilectione proximi: isti incli¬
lectione dei eminere uidentur.S li¬
bet pausare sub hac uite et sub hac
ficu: ubi dei proximiq obumbrat
dilectio.Utramq teneo cum te amo
es. qm̃ homo es. et fecisti mecum
miscd̾iam. et nichilo minus es
super omnia deus beneclictus in
secula. amer. Sermo .lx.i
urge amica mea. sponsa me¬
a. et ueni. Commendat spõ¬
sus multam clilectionem suam:
tterando uoces amoris. Nam itera¬
tio: affectionis expressionis est. Et
quod rursum ad laborem uinearũ
cdilectam sollicitat: ostendit quã
sit deanimarum salute sollicitus.
slam uineas anmas eẽ iam au¬
cdistis. Non immoremur suꝑ uacue
mhis que dicta sunt: uidete seq̃n¬
tia. s ponsam tamen nusquam ut
memini intoto hoc opere aperte ad¬
huc nominarat : nͥ modo cum ad
uineas itur: eum ad uinum cari¬
tatis appropinquatur. Quo cum

Expanded text:
te, Domine, oderam, et super inimicos te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? . Item: Zelus domus tuae comedit me . Et mihi quidem illi in dilectione proximi, isti in dilectione Dei eminere videntur. Sed libet pausare sub hac vite et sub hac ficu, ubi Dei proximique obumbrat dilectio. Utramque teneo cum te amo,es, quoniam homo es, et fecisti mecum misericordiam; et nihilominus es super omnia Deus benedictus in saecula. Amen SERMO LXIurge, amica mea, sponsa mea, et veni . Commendat sponsus multam dilectionem suam iterando amoris voces. Nam iteratio affectionis expressio est: et quod rursum ad laborem vinearum sollicitat dilectam, ostendit quam sit de animarum salute sollicitus. Nam vineas animas esse jam audistis. Non immoremur supervacue in his quae dicta sunt. Videte sequentia. Sponsam tamen nusquam, ut memini, 1475 in toto hoc opere aperte adhuc nominarat, nisi modo cum ad vineas itur, cum vino charitatis appropinquatur. Quae cum
Abbreviated transcription (Latin):
grossorum preeuntia fructuum suaui¬
tatem. que uos quoq peruosmetip̃os
cogitare potestis.Ut tamen ad huc
ego aliquid adiciam de eiusmocli qdᷤ
occurrit.uidete ne forte etiam hec
inter grossos deputari possint:scien¬
tia prophia. lingue similiaq. Et¬
enim ista grossorum more deficere
habent. et cedere meliorib: licente
apło quia et scientia destruetur. et
prophie euacuabuntur. et lingue ces¬
sabunt. fidem quoc ipsam intellec¬
tus excludet: speiq succedat uisio ne¬
cesse est. Quod enim uidet quis: quid
sperat: Sola uon exciclit caritas. s illa
qua deus toto corde. tota anima. to¬
ta uirtute cliligitur. Ideo hanc mini¬
me grossis ad numerauerum:. ne ad
ficum quidem dixerim pertinere. s
ad uineas. Iam qui uinee sunt seue¬
riores nobis quam suamiores se ex¬
hibent: inspũ uehementi agentes: ze¬
lantes prodisciplina: uitia acercime
corripientes : aptantes sibi congruen¬
tissime uocem illam. sonne qui odert

Expanded text:
grossorum praeeuntia fructuum suavigrossorum praeeuntia fructuum suavitatem: quae vos quoque per vosmetipsos cogitare potestis. 10. Ut tamen adhuc ego aliquid adjiciam de ejusmodi quod occurrit, videte ne forte etiam haec inter grossos deputari possint, scientia, prophetia, linguae, similiaque. Etenim ista more grossorum deficere habent, et cedere melioribus, dicente Apostolo, quia et scientia destruetur, et prophetiae evacuabuntur, et linguae cessabunt. Fidem quoque ipsam intellectus excludet, speique succedat visio necesse est. Quod enim videt quis, quid sperat? Sola non excidit charitas , sed illa qua Deus toto corde, tota anima, tota virtute diligitur . Ideo hanc minime grossis annumeraverim, ne ad ficum quidem dixerim pertinere, sed ad vineas. Jam qui vineae sunt, severiores nobis, quam suaviores se exhibent, in spiritu vehementi agentes, zelantes pro disciplina, vitia acerrime corripientes, aptantes sibi congruentissime vocem illam: Nonne qui oderunt
Abbreviated transcription (Latin):
festatum est incarne. iustificatum
in sp̃ũ. apparuit angelis. predicatũ
est gentib ÷ crecditum est mundo. as¬
sumptum est ingloria. Mirum uero
si nec ficus nec uinee iste aliquid ha¬
bent. quod mores eclificet. Ego hũc
locum arbitror ẽẽ et moralem. Sico
autem ꝑgram dei que innobis est:
et ficus nos habere et uineas. ficͦ
qiuidem qui suauiores inmorib sũt:
uineas uero qui spũ feruentiores. Om̃is
qui se internos communiter socialit¬
q agit. et non solum sine querela conu̾¬
satur inter fr̃s. s et cum multa suaui¬
tate fruendum se omnib prebet. inom¬
ni officio caritatis. quid in illum iucem
agere ficus conuenientissime clicamͤ
Qui tamen grossos suos prius protule¬
rit proieceritq oportet: timorem uti¬
quidicii. quem perfecta caritas foras
mittit. et amaritudinem peccõrum
que uere confessioni. et infusioni grẽ.
crebrarumq profusioni lacrimarum
oedat necesse est: ceteraq talia instar

Expanded text:
festatum est in carne, justificatum festatum est in carne, justificatum in spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, cresumptum est in gloria . 9. Mirum vero, si nec ficus, nec vineae istae aliquid habent quod mores aedificet. Ego hunc locum arbitror esse et moralem. Dico autem per gratiam Dei quae in nobis est, et ficus nos habere, et vineas. Ficus quidem, qui suaviores in moribus sunt; vineas vero, qui spiritu ferventiores. Omnis qui se inter nos communiter socialiterque agit, et non solum sine querela conversatur inter fratres, sed et multa cum suavitate fruendum se omnibus praebet in omni officio charitatis, quidni illum vicem agere ficus convenientissime dicam? Qui tamen grossos suos prius protulerit, projeceritque oportet, timorem utique judicii, quem perfecta charitas foras mittit; et amaritudinem peccatorum, quae verae confessioni et infusioni gratiae, crebrarumque profusioni lacrymarum cedat necesse est, caeteraque talia, instar
Abbreviated transcription (Latin):
pauci ad huc absentem presenserant.
Uir ille uerbi causa qui iacob tangẽs
et xp̃m sentiens ecce inquit odor filii me¬
i sicut odor agri pleni cui benedixit
dominus: cum hoc dicebat habebat
delicias suas sibi: neo cuiquam illas
commnunicabat. At ubi uenit pleni¬
tudo temporis inquo misit deus filiũ
suum factum exmuliere factum sub
lege: ut eos qui sub lege erant redi¬
meret: tunc prorsus odor qͥ mnillo erat
sese ubiq sparsit. adeo ut afinib terre
ipsum sentiẽs clamaret eccłia. oleum
dedit odorem surm: et eo temporis.
Dederunt et cetere: inquib hic ip̃e
odor uite extiterat. Quid ni dederunt
ẽ quib xp̃c secundum carnem: Sic¬
tum ĩtac uineas delisse odorem. si¬
ue quia fideles anme bonam de se
ubiq opinionem sparg̃t. siue quod
.palam facta sunt mundo oracula et
reuelationes patrum. et inomnem
terram exiuit odoratus eorrm: di¬
cente apło. Manifeste magnum est
pietatis sacramentum. quod mani¬

Expanded text:
pauci adhuc absentem praesenserant. pauci adhuc absentem praesenserant. Vir ille, verbi causa, qui Jacob tangens, et Christum sentiens: Ecce, inquit, odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus ; cum hoc dicebat, habebat delicias suas sibi, nec cuiquam illas communicabat. At ubi venit plenitudo temporis, in quo 1474 misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret ; tunc prorsus odor, qui in illo erat, sese ubique sparsit, adeo ut a finibus terrae ipsum sentiens clamaret Ecclesia: Oleudedit odorem suum, et eo temporis dederunt et caeterae, in quibus hic ipse odor vitae exstiterat. Quidni dederunt, e quibus Christus secundum carnem? Dictum est itaque vineas dedisse odorem, sive quia fideles animae bonam de se ubique opinionem spargunt; sive quod palam facta sunt mundo oracula et revelationes Patrum, et in omnem terram exivit odoratus eorum, dieum: Manifeste magnum est pietatis sacramentum, quod mani
Abbreviated transcription (Latin):
mors scõrum eius. Hec pro eo quod
dictum est uineas florentes odorem
declisse: ita si ãtempora gr̃e hunc
locum respicere malimus. At si pla¬
cet magis referri ad patres. nam ui¬
nea domini sabaoth popułs isrł ẽ:
erit sensus. xpm̃ incarne nasciturũ
et moriturum. odorauerunt prophe
et prĩarche. s non dederunt tunc e¬
undem odorem suum: quia non exi¬
buerunt incarne quem insp̃u pre¬
senserunt. Non dederunt odorem
suum nec secretum publicauerunt:
expectantes ut reuelaretur insuo
tempore. Quis sane tunc caperet
sapientiam inmist̾io absconditam.
incorpore non exhibitam: Ita ui¬
nee tunc quidem non dederunt o¬
dorem suum. De derunt autem post¬
ea: cum persuccessiones generati¬
onum nascentem ex se xp̃m scd̾m
carnem partu uirgineo secłis edi¬
derunt. T̃ unc plane inquam sp̃ita¬
les ille uinee dederunt odorem su¬
um. cum apparuit benignitas et
humanitas saluatoris nñ dei: et
cepit presentem habere mundus. quem

Expanded text:
mors sanctorum ejus . Haec pro eo quod mors sanctorum ejus . Haec pro eo quod dictum est, vineas florentes odorem dedisse. 8. Ita si ad tempora gratiae hunc locum respicere malimus, aut si placet magis referri ad Patres nam vinea Domini sabaoth domus Israel est , erit sensus: Christum in carne nasciturum et moriturum odoraverunt prophetae et patriarchae, sed non dederunt tunc eumdem odorem suum, quia non exhibuerunt in carne, quem in spiritu praesenserunt. Non dederunt odorem suum, nec secretum suum publicaverunt, exspectantes ut revelaretur in suo tempore. Quis sane tunc caperet sapientiam in mysterio absconditam, in corpore non exhibitam? Ita vineae tunc quidem non dederunt odorem suum. Dederunt autem postea, cum per successiones generationum nascentem ex se Christum secundum carnem partu virgineo saeculis ediderunt. Tunc plane, inquam, spirituales illae vineae dederunt odorem suum, cum apparuit benignitas et humanitas Salvatoris nostri Dei ; et coepit praesentem habere mundus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
glorificarent et ipsi deum : atqr
ita eis odor uite ad uitam Cẽ incipe¬
ret. Iccirgo ergo declisse odorem si
inmercto referuntur: qui non suã
gloriam. s aliorum de sua bona
opinione quesiere salutem. Alio¬
quin poterant more quorum dã
questum estimare pietatem: u̾bi
gr̃ã. ostentationis. mercelis: ad
istud eet non dare odorem. E uen¬
dere. Nunc uero quia omnia sua
incaritate faciebant. non plane
uendiderunt odorem. s dederunt.
Ceterum si uinee anime. flos opus. o¬
dor opinio est: fructus quid: Marty¬
rium. Et uere fructus uitis: sanguis
est martyris. Cum dederit inquid dilec¬
tis suis somnum. ecce hereditas domini
filii merces fructus uentris. Prope mo¬
dum dixissem fructus uitis. Quid in
s anguinẽ uue dixetim meracissimũ
sanguinem innocentis: sanguinem
iusti: Quid ni mustum rubens pro¬
batum. preciosum. plane deuinea
soreth torculari passionis expressũ:
Deniq precios a inconspẽtu domini

Expanded text:
glorificarent et ipsi Deum, atque glorificarent et ipsi Deum, atque ita eis odor vitae ad vitam esse inciperet. Idcirco ergo dedisse odorem non immerito referuntur, qui non suam gloriam, sed aliorum de sua bona opinione quaesiere salutem. Alioquin poterant more quorumdam quaestum aestimare pietatem, verbi gratia, ostentationis, mercedis. At istud esset non dare odorem, sed vendere. Nunc vero quia omnia sua in charitate faciebant, non plane vendiderunt odorem, sed dederunt. 7. Caeterum si vineae animae, flos opus, odor opinio est: fructus quid? Martyrium. Et vere fructus vitis, sanguis est martyris. Cum dederit, inquit, dilectis suis somnum, ecce haereditas Domini filii, merces fructus ventris . Propemodum dixissem, fructus vitis. Quidni sanguinem uvae dixerim meracissimum, sanguinem innocentis, sanguinem Justi? Quidni mustum rubens, probatum, pretiosum, plane de vinea Sorech  alias, Soreth., torculari passionis expressum? Denique pretiosa in conspectu Domini
Abbreviated transcription (Latin):
aliter agant cogitantes qualem spm̃
acceperunt: cuius primicias demo¬
nes non sustinent. Si sic nouicius
fernor. quid erit absoluta perfectio.
perpendatur exflore fructus et sa¬
poris uutus ex ui estimetur odoris.
uinee florentes odorem dederunt. Et
inprincipio quidem sic fuit. Ad pre¬
dicationem noue gr̃e secuta est no¬
uitas uite inhis qui crediderunt:
qui conuersationem suam inter
gentes habentes bonam. xp̃i erat
bonus odor in omni loco. Odor bonus:
testimonium bonum. Hoc de bono
opere: tanquam deflore odor pro¬
cedit. Et qm̃ tali flore. et tali odo¬
re inter primordia nascentis fidei.
fideles anime ueluti quedam sp̃i¬
tales uinee referte apparuerunt. Ha¬
bentes testimonium bonum et ab
his qui foris erant: non incongru¬
e ut opinor de ip̃is dictum sentimꝰ.
quia uinee florentes odorem dede¬
tunt. Ad quid: ut eo sane pro uo¬
cati etiam qui nec clum crediderãt.
ex bonis operib illos considerantes

Expanded text:
aliter agant, cogitantes qualem spiritum aliter agant, cogitantes qualem spiritum acceperunt, cujus primitias daemones non sustinent. Si sic novitius fervor, quid erit absoluta perfectio? Perpendatur ex flore fructus, et saporis virtus ex vi aestimetur odoris. Vineae florentes odorem dederunt. Et in principio quidem sic fuit. Ad praedicationem novae gratiae secuta est novitas vitae in his qui crediderant, qui conversationem suam inter gentes habentes bonam. Christi erant bonus odor in omni loco . Odor bonus, testimonium bonum. Hoc de bono opere tanquam de flore odor procedit. Et quoniam tali flore et tali odore inter primordia nascentis fidei fideles animae, veluti quaedam spirituales vineae, refertae apparuerunt, habentes testimonium bonum et ab his qui foris erant; non incongrue, ut opinor, de ipsis dictum sentimus, quia vineoe florentes odorem dederunt. Ad quid? ut eo sane provocati etiam qui necdum crediderant, ex bonis operibus illos considerantes,
Abbreviated transcription (Latin):
iestatis inicientes manus sacrilegas.
Ex tunc itaq dici potuit. quia figus ꝓ¬
tulit grossos suos. cum iam uidelicet
legitima illius populi ẽẽ ceperunt qͣi
inexitu super suminum : ut nouis
iuxta ueterem prophiam superne¬
mentib. uetera proicerentur. Non
aliter sane quam quomodo grossi ca¬
clunt: et cedunt suborientib ficub
bonis. Quam lui inquit non cessa¬
uit ficus proclucere grossos suos. nõ
te uocaui o sponsa: sciens non poisse
una prodire optimas ficus. Aunc aũ
producdus qui plus producendi erãt
non iam intempestiue te inuito. cum
boni ac s alutares fructus inproximo
eẽ noscuntur: mutiles expuncturi.
slam et uinee inquit florentes odo¬
rem dederunt. quod nichilominus
appropinquantis fructus indicium
est. Hic odor serpentes fugat. Aiunt
florentib uineis omne reptile uene¬
natum cedere loco : nec ullatenus fer¬
re odorem nouorum florum. Quod uo¬
lo attendant nouicii nr̃i. et fiduci¬

Expanded text:
jestatis injicientes manus sacrilegas. jestatis injicientes manus sacrilegas. Extunc itaque dici potuit, quia ficus protulit grossos suos, cum jam videlicet legitima illius populi esse coeperunt quasi in exitu super summum: ut novis, juxta veterem prophetiam, supervenientibus, vetera 1473 projicerentur . Non aliter sane, quam quomodo grossi cadunt, et cedunt suborientibus ficubus bonis. Quandiu, inquit, non cessavit ficus producere grossos suos, non te vocavi, o sponsa, sciens non posse una prodire optimas licus. Nunc autem productis qui prius producendi erant, non jam intempestive te invito, cum boni ac salutares fructus in proximo esse noscantur, inutiles expuncturi. 6. Nam vineae, inquit, florentes odorem dederunt; quod nihilominus appropinquantis fructus indicium est. Hic odor serpentes fugat. Aiunt florescentibus vineis omne reptile venenatum cedere loco, nec ullatenus novorum ferre odorem florum. Quod volo attendant novitii nostri, et fiduci
Abbreviated transcription (Latin):
dampnata. O quam sunt nouissi
upereumq affectum. odire hominẽ
qui hominum et corpora sanat. ⁊
tellectum grossum et certe bouinũ
qui deum non intellexerunt. nec
gat mysais: et plusqiuam boui¬
num audiet. Cognouit bos inquit
possessorem suum et asinus presepe
domini sui. isrł non cognouit me:
populus meus non intellexit. Uides
me iudee mitiorem tͥ ꝓph̾a tuo: Ego
te comparaui iumentis: ille subiett.
Quam qͣm non insua persona ꝓph̾a di
xit hoc. s in dei: qui deum se et ipsis
operib clamat. Et simichi inquit nõ
crelitis. operib credite. et si non fatio
opera pris mei nolite credere: nec si ͤ ta¬
men eingilant ad intelligendum. Nõ
fuga demonum. non obecdientia ele¬
mentorum non uita mortuorum: be¬
stialem hanc et plusquam bestialem
hebitudinem. ab eis de pellere quiuit
Dequa non minus mirabili quam mi¬
serabili cecitate factum est. ut in illud
tam horrendum tamq enormiter gros¬
sum facinus proruerent:domino ma¬

Expanded text:
damnata! O quam sunt novissimdamnata! O quam sunt novissimvipereumque affectum, odire hominem, qui hominum et corpora sanat, et tellectum grossum et certe bovinum, qui Deum non intellexerunt nec gat in Isaia, et plus quam bovinum audiet. Cognovit, inquit, bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui: Israel non cognovit me; populus meus non intellexit . Vides me, Judaec, mitiorem tibi propheta tuo. Ego te comparavi jumentis, ille subjicit. Quanquam in sua persona propheta non dixit hoc, sed in Dei, qui Deum se et ipsis operibus clamat: Etsi mihi, inquit, non creditis, operibus credite: etsi non facio opera Patris mei, nolite credere ; nec sic tamen vigilant ad intelligendum. Non fuga daemonum, non obedientia elementorum, non vita mortuorum, bestialem hanc, et plus quam bestialem hebetudinem ab eis depellere quivit: de qua non minus mirabili quam miserabili caecitate factum est, ut in illud tam horrendum, tamque enormiter grossum facinus proruerint, Domino ma
Abbreviated transcription (Latin):
incrassitudine littere: cultus insã¬
guine pecudum et armentorum.
At dicit a liquis. Cum istius modi
grossos non aliquando proferregẽs
illa cessauerit: ergo non a liquando
tempus putationis non extitit: qͥa
unum utriq rei tempus existere per¬
hibetur. Non est ita. Dicimus mulie¬
res filios procreasse. non cum parturi¬
unt: s cum iam pepe̾runt. Dicimus
et arbores eclidisse flores suos. non
cum ceperunt florere: s potius cum
desierunt. Ita hic quoq dictum est. qͥa
ficus protulit grossos suos. non cum
aliquos edidit: cum s totos: id est
cum ad finem peruenit editio. Que¬
ris quo tempore istiusmodi comple¬
mentum illi populo accidit: Cum
xp̃m occidit. T̃unc completa est ma¬
litia eius. iuxta quod ipse eis pre¬
dixerat: implete mansuram patrũ
urorum. Uinde impatibulo traditu¬
rus iam sp̃m: consummatum est in¬
quit. O qualem consum mationem
declit grossis suis ficus hec male¬
dicta. et subinde eterna ariditate

Expanded text:
in crassitudine litterae, cultus in sanin crassitudine litterae, cultus in sanguine pecudum et armentrorum. 4. At dicit aliquis: cum istiusmodi grossos non aliquando proferre gens illa cessaverit, ergo non aliquando tempus putationis non exstitit, quia unum utrique rei tempus existere perhibetur. Non ita est. Dicimus mulieres filios procreasse, non cum parturiunt, sed cum jam pepererunt. Dicimus et arbores edidisse flores suos, non cum coeperint florere, sed potius cum desierint. Ita hic quoque dictum est, quia ficus protulit grossos suos, non cum aliquos edidit, sed cum totos, id est, cum ad finem pervenit editio. Quaeris quo tempore istiusmodi complementum illi populo accidit? Cum Christum occidit, tunc completa est malitia ejus, juxta quod ipse eis praedixerat: Implete mensuram patrum vestrorum . Unde in patibulo traditurus jam spiritum: Consummatum est, inquit . O qualem consummationem dedit grossis suis ficus haec maledicta, et subinde aeterna ariditate
Abbreviated transcription (Latin):
nt est illud. Arborem fiti habebat
quidam plantatem unineam suã:
et cetera. Item. Uidete ficulneam:
et omnes arbores. Et nathanaeli
clictum est. Cum eẽs sub ficus: iuidi
te. Et rirrsum maleclicit ficulnee:
pro eo quod non uuenit in ea fruc¬
tum. Bene ficus: que bona licet pa¬
triarcharum. radice proclierit. num¬
quam tamen in altum proficere
numquam se humo attollere uolu¬
it. nunquam respondere radici pro¬
ceritate ramorum generositate floꝵ:
fecumditate fructuum. Male pror¬
sus tibi cum tra radice cum uenit
arbor pusilla: tortuosa. nodosa.
Raclix enim scã. Quid ea cligns̃
tius apparet inramis : ficus enim
protulit grossos suos. Non hos no¬
bili aralice traxisti semen nequã.
phoc subtile totum. ac suaue. Ti¬
bi unde hii grossi: Et uere quid nõ
grossum ingente illa: Nlec actus ꝓ¬
Recto. nec affectus. nec intellectus:
s nec ritus quem in colendo deum
habuit. Nlam actus imbellis. affec¬
tus in lucris totus erat. intellectꝰ

Expanded text:
ut est illud: Arborem fici habebat ut est illud: Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua etc.; item: Videta ficulneam et omnes arbores : et Nathanaeli dictum est: Cum esses sub ficu, vidi te . Et rursum maledicit ficulneae, pro eo quod non invenit in ea fructum . Bene ficus, quae bona licet patriarcharum radice prodierit, nunquam tamen in altum proficere, nunquam se humo attollere voluit, nunquam respondere radici proceritate ramorum, generositate florum, fecunditate fructuum. Male prorsus tibi cum tua radice convenit, arbor pusilla, tortuosa, nodosa. Radix enim sancta. Quid ea dignum tuis apparet in ramis? Ficus, inquit, protulit grossos suos. Non hos nobili a radice traxisti, semen nequam.  est; ac per hoc subtile totum ac suave. Tibi unde hi grossi? Et vere quid non grossum in gente illa? Nec actus profecto, nec affectus, nec intellectus, sed nec ritus, quem in colendo Deum habuit. Nam actus in bellis, affectus in lucris totus erat, intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
ue hoc loco non ficum intua mur s
popłm: nempe de hominib cura
est deo. non de arborib. Uere ficus
est ppłs: fragilis carne: paruulus
sensu ÷ animo humilis : cuius pri¬
mi fructus. ut interim nomrui allu¬
damus. grossi utiq et terrenr. Aec e¬
nim popularis est studii primum
habebunt huius mocli. s in uorussi¬
mis non negamus eos fructus fidei
assecuturos si bonam habuerint no¬
uissimam confessionem : maxime¬
q si carnis opera elemosinis redeme¬
runt. Ergo primi plebium fructus.
nec fructus sunt: non magis quam
ficiura grossi. Dene si lignos po¬
lis. Quem fructum habuistis. inqͥb
nunt erubescitis: Ego tamen hoc
loco non quemuis populum inter¬
pretari liberum puto: unus signãt᷑
ex primitur. Neq enim ꝓtulerunt
dixit quasi deplurib. s quasi deuna
protulit inquit ficus grossis̃ ĩuos:
et ut sentio ego que est plebs iude¬
orum. Quanta in hanc salnator pa¬
rabolice inenͣugelio loqui radetur:

Expanded text:
ne hoc loco non ficum intueamur, sed ne hoc loco non ficum intueamur, sed populum: nempe de hominibus cura est Deo, non de arboribus. Vere ficus est populus, fragilis carne, parvulus sensu, animo humilis, cujus primi fructus, ut interim nomini alludamus, grossi utique et terreni. Nec enim popularis est studii primum habebunt hujusmodi ; sed in novissimis non negamus eos fructus fidei assecuturos, si bonam habuerint novissimam confessionem, maximeque si carnis opera eleemosynis redemerint. Ergo primi 1472 plebium fructus nec fructus sunt, non magis quam ficuum grossi. Denique si dignos polis: Quem fructum habuistis tunc in quibus nunc erubescitis? 3. Ego tamen hoc loco non quemvis populum interpretari liberum puto: unus signanter exprimitur. Neque enim, Protulerunt, dixit, quasi de pluribus; sed quasi de una, protulit, inquit, ficus grossos suos; et, ut sentio ego, quae est plebs Judaeorum. Quanta in hanc Salvator parabolice in Evangelio loqui videtur?
Abbreviated transcription (Latin):
icut protulit grossos suos.
Ex superiorib pendet presens
locus. Dixerat enim tempus puta¬
tionis uenisse: tam exflorib qui iã
apparebant. qm̃ exauclita turtis uo¬
ce hoc asserens. Id ipsum ad huc exgroᷤ¬
sorum proluctione affirmat. quã
non solum exflorib. nec exuoce tur¬
turis tantum expetimentum capit᷑
temporis: capitur et exficu. Non
enim non est aer inlulgentior tune:
cum ficus grossos suos protulerit.
ficus flores non habet: s pro flori¬
b grossos mittit : tempore quo cet̾e
arbores florent. Et quomodo flores
apparent et transeunt. ad nichil
utiles nͥ quod secuturi fructus qui¬
dam prenuncii sunt: ita et grossi.
Oriuntur s in mature cacdunt: et
dãt locum maturandis: ipsi mrni¬
me habiles ad uessandum. Et hinc
ego ut dixi sumit sponsus exꝑimẽ¬
tum temporis. et argumentum sua¬
sionis. ut non pigritetur ꝑgere spõ¬
sa aduneas : quia non perit opera
que tempestiua uenit. Et littera
quidim sic. Q uid uero sp̃s : ut pla¬

Expanded text:
icus protulit grossos suos. . Ex superioribus pendet praesens locus. Dixerat enim tempus putationis venisse, tam ex floribus qui jam apparebant, quam ex audita turturis voce hoc asserens. Id ipsum adhuc ex grossorum productione affirmat; quia non solum ex floribus et voce turturis experimentum capitur temporis; capitur et ex ficu. Non enim non est aer indulgentior tunc, cum ficus grossos suos protulerit. Ficus flores non habet, sed pro floribus grossos mittit tempore quo caeterae arbores florent. Et quomodo flores apparent et transeunt, ad nihil utiles, nisi quod secuturi fructus quidam praenuntii sunt; ita et grossi. Oriuntur, sed immature cadunt, et dant locum maturandis, ipsi minime habiles ad vescendum. Et hinc ergo, ut dixi, sumit sponsus experimentum temporis, et argumentum suasionis, ut non pigritetur pergere sponsa ad vineas, quia non perit opera, quae tempestiva venit. Et littera quidem sic 2. Quid vero spiritus? ut pla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter confessionem. Et enim confessio
⁊ pulcritudo inconspectu eius. Unde
et dicitur illi qui eiusmodi est. Ostẽ¬
de michi facieem tuam: sonet uox
tua maurib meis. Uox ad miratio
in animo contemplantis: uox gr̃aꝵ
actio est. Delectatur ad modum istiꝰ¬
mocli cauernis deus. e quib sibi uox
resonat gr̃arum actionis: uox ad mi¬
rationis et laudis. fe lix mens que¬

Expanded text:
propter confessionem. Etenim confessio propter confessionem. Etenim confessio et pulchritudo in conspectu ejus . Unde et dicitur illi qui ejusmodi est: Ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus tuis. Vox admiratio in animo contemplantis, vox gratiarum actio est. Delectatur admodum istiusmodi cavernis Deus, e quibus sibi vox resonat gratiarum actionis, vox admirationis et laudis. 3. Felix mens, qu