comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secretis magice artis illicitum: qͦd denq
inomĩb heresib sacrilegum atq blas¬
phemum est: hoc inistos quasi insenti¬
nam quandam cum omĩum sordium
concretione confluxit: U̾nde uniuersas
eoꝵ impietates ac turpitudines enarra¬
re ꝑlongum est: Suꝑat enim uerboꝵ
copiam: criminum multitudo: Exqͥb
ad indicandum pauca sufficiunt: ut
de his quȩ audieritis etiam illa quȩ ue¬
recunde pret̃mittimus estimetis: De
sacris tam̃ eoꝵ quȩ apuo illos tam obsce-¬
na sunt quam nefanda: quod inquisi-¬
tioni nr̃ẽ dñs manifestari uoluit non
tacemus: ne quisquam putet nos de hac
re dubiȩ famȩ incertis opinionib cre-¬
didisse: Besidentib itaq mecum epĩs
atq presbiteris: et ineundem consessũ
xp̃ianis uiris et nobilib congregatis:
electos et electas eoꝵ uissimus presenta¬
ri Qui cum de ꝑuersitate dogmatis
sui. et de festiuitatum suarum consue-¬
tudine multa reserarent: illud quoque

Expanded text:
secretis magicae artis illicitum, quod denique secretis magicae artis illicitum, quod denique in omnibus haeresibus sacrilegum atque blasphemum est, hoc in istos, quasi in sentinam quamdam cum omnium sordium concretione confluxit. Unde universas eorum impietates ac turpitudines enarrare perlongum est; superat enim verborum copiam criminum multitudo. Ex quibus ad indicandum pauca sufficiunt, ut de iis quae audieritis, etiam illa quae verecunde praetermittimus aestimetis. De sacris tamen eorum, quae apud illos tam obscena sunt quam nefanda, quod inquisitioni nostrae Dominus manifestare voluit, non tacemus, ne quisquam putet nos de hac re dubiae famae et incertis opinionibus credidisse. Residentibus itaque mecum episcopis ac presbyteris, ac in eumdem consessum Christianis viris ac nobilibus congregatis, Electos et Electas eorum jussimus praesentari. Qui cum de perversitate dogmatis sui, et de festivitatum suarum consuetudine multa reserassent, illud quoque
Abbreviated transcription (Latin):
suam ꝓpħa liberari postulat. decline¬
tis: Quoniam sermo eoꝵ sicut ait be-¬
atus apłs serpit ut concer: Humiliter
irrepunt. blande capiunt:molliter
ligant: latenter occidunt: Heniunt
enim sicut saluator predixit sub uesti-¬
ces oues fallere: nisi xp̃i nomine te¬
gerent rabiem bestialem: In his aũt
transfigurat: Huius arte basilides.
huius marcion callet ingenio: Hoc
duce agitur sabellius: hoc precipitatur
rectore fotinus: Huius potestati famu¬
latur arrius: huius spiritui seruit
hennomius: Tota deniq bestiarum
talium cohors hoc preside ab ȩccłȩ u-
nitate discessit: hoc magistro auerita-
patum: arcem tam̃ sibi in manicheoꝵ
struxit insania: E latissimam ineis
aulam in qua exultantius se iactaret¬
inuenit: ubi non unius prauitatis spe¬
tiem: sed omium simul erroꝵ impieta¬
tumq mixturam generaliter posside-¬
ret Quod enimmpaganis ꝓfanum:
quod inuideis carnalib cetum: quod in

Expanded text:
suam propheta liberari postulat , declinesuam propheta liberari postulat , declinetis: quoniam sermo eorum, sicut ait beatus Apostolus, serpit ut cancer . Humiliter irrepunt, blande capiunt, molliter ligant, latenter occidunt. Veniunt enim, sicut Salvator praedixit, sub vestices oves fallere, nisi Christi nomine tegerent rabiem bestialem. In iis autemtransfigurat. Hujus arte Basilides, hujus Marcion callet ingenio, hoc duce agitur Sabellius, hoc praecipitatur rectore Photinus, hujus potestati famulatur Arius, hujus spiritui servit Eunomius; tota denique bestiarum talium cohors hoc praeside ab Ecclesiae unitate discessit, hoc magistro a veritatpatum, arcem tamen sibi in Manichaeorum stroxit insania, et latissimam in eis aulam, in qua se exsultantius jactaretinvenit; ubi non unius pravitatis 50 speciem, sed omnium simul errorum impietatumque mixturam generaliter possideret. Quod enim in paganis profanum, quod in Judaeis carnalibus caecum, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
& ille opes dehac largitate pariuntur:
quȩ nullo usu minui. nulla poterunt
corruptione uiolari: Beati namq mi-¬
sericordes: qm̃ ipsoꝵ miserebitur ds.
et ipse illis erit summa premii qui est
quod hostis nr̃ nocendi cupidus et ꝑitꝰ.
acriorib inuidiȩ stimulis incitetur:
Ut quos aꝑtis et cruentis ꝑsecutionib
impugnare non sinitur. sub falsa xp̃i¬
ami nominis ꝓfessione corrumpat: ha¬
bens hereticos huic oꝑi seruientes:
quos acatholica fide deuios sibiq sub¬
iectos. militare incastris suis sub diuer¬
sis errorib fecit: Ee sicut decipiendis
primis hominib ministerium sibi
serpentis assumpsit: ita hoꝵ linguas
ad seducendos rectoꝵ animos ueneno
suȩ falsitatis armauit: S his insidiis
dilectissimi pastorali sollicitudine in
quantum dñs auxiliatur occurrimꝰ:
etfie quid de scõ grege pereat preca¬
uentes. paternis uos denuntiationib
ammonemiis: ut labia iniqua et
linguam dolosam. a quib animam

Expanded text:
et illae opes de hac largitate pariuntur, et illae opes de hac largitate pariuntur, quae nullo usu minui, nulla poterunt corruptione violari. Beati namque misericordes, quoniam ipsorum miserebitur Deus ; et ipse erit illis summa praemii, qui est quin hostis noster, nocendi cupidus et peritus, acrioribus invidiae stimulis incitetur: ut quos apertis et cruentis persecutionibus impugnare non sinitur, sub falsa Christiani nominis professione corrumpat, habens haereticos huic operi servientes, quos a catholica fide devios sibique subjectos militare in castris suis sub diversis erroribus fecit. Et sicut decipiendis primis hominibus ministerium sibi serpentis assumpsit , ita horum linguas ad seducendos rectorum animos, veneno suae falsitatis armavit. Sed iis insidiis, dilectissimi, pastorali sollicitudine, in quantum Dominus auxiliatur, occurrimus. Et ne quid de sancto grege pereat, praecaventes, paternis vos denuntiationibus admonemus, ut labia iniqua et linguam dolosam, a quibus animam
Abbreviated transcription (Latin):
Quos ideo sub diuersis molestiis iusti¬
tia di laborare ꝑmisit: ut et miseros ꝓ
patientia: et misericordes ꝓ beniuolen¬
tia coronaret: Huic autem oꝑi dilectis¬
simi cum omĩa oportuna sint temꝑa:
hoc nuno precipue aptum est atq conue¬
niens: in quo sci patres nrĩ diuinitus in¬
spirati. decimi m̃sis saux ere ieiunium:
Ut omĩum fructuum collectione con¬
clusa. rationabilis do abstinentia dica-¬
retur: et meminisset quisq ita uti ab un-¬
dantia: ut et circa se abstinentior: et circa
pauꝑes eẽt effusior Efficacissima enim
ꝓpeccatis dep̃catio est mnelemosinis atq
ieiuniis: et uelociter ad diuinas conscen¬
dit aures talib oratio eleuata suffra-¬
giis: Qm̃ sicut scriptum est. animȩ
suȩ bene facit uir misericors: et nichil
unius cuiusq tam ꝓprium: quam qͦd
impendit inꝑximum: Pars enim cor¬
poralium facultatum quȩ indigentib
ministratur: indiuitias transit eternas:

Expanded text:
Quos ideo sub diversis molestiis justiQuos ideo sub diversis molestiis justitia Dei laborare permisit, ut et miseros pro patientia, et misericordes pro benevolentia coronaret. CAP. II. Huic autem operi, dilectissimi, cum omnia opportuna sint tempora, hoc nunc praecipue aptum est atque conveniens, in quo sancti patres nostri divinitus inspirati decimi mensis sanxere jejunium, ut omnium fructuum collectione conclusa, rationabilis Deo abstinentia, dicaretur, et meminisset quisque ita uti abundantia, ut et circa se abstinentior, et circa pauperes esset effusior. Efficacissima enim pro peccatis deprecatio est in eleemosynis atque jejuniis, et velociter ad divinas conscendit aures talibus 49 oratio elevata suffragiis. Quoniam, sicut scriptum est, animae suae benefacit vir misericors , et nihil est uniuscujusque tam proprium quam quod impendit in proximum. Pars enim corporalium facultatum, quae indigentibus ministratur, in divitias transit aeternas,
Abbreviated transcription (Latin):
labores clementer ad iuuit: ut utili-¬
tatib nrĩs uenti et imbres. frigora et
estus. dies noctesq seruirent: Non
enim sibi ad effectus operum suoꝵ¬
ratio humana sufficeret: nisi planta¬
tionib et rigationib solitis dñs incre¬
menta preberet: Unde plenum pieta¬
tis atq iustitiȩ est. ut de his quȩ nobis
cȩlestis pater misericordicer contulit:¬
nos quoq alios adiuuemus: Sunt enim
plurimi qui nullam magris. nullam
inuineis. nullam habent moleis porti¬
onem Quorum inopiȩ deea quam dñs
dedit copia consulendum est: ut et ipsi
nobiscum do ꝓterre fecunditate bene-¬
dicant. et gaudeant possidentib fuisse
donata: quȩ etiam pauꝑib ac peregri-¬
nis fuerint facta communia: felix il
lud est horreum et omĩum fructuum
multiplicatione dignissimũ: de quo
egentium et debilium saturatur esu-¬
ries: de quo releuat᷑ necessitas peregri-¬
ni: de quo desiderium fouetur infirmi:

Expanded text:
labores clementer adjuvit, ut utililabores clementer adjuvit, ut utilitatibus nostris venti et imbres, frigora et aestus, dies noctesque servirent. Non enim sibi ad effectus operum suorum humana ratio sufficeret, nisi plantationibus et rigationibus solitis Deus incrementa praeberet. Unde plenum pietatis atque justitiae est, ut de his quae nobis coelestis Pater misericorditer contulit,nos quoque alios adjuvemus. Sunt enim plurimi qui nullam in agris, nullam in vineis, nullam habent in oleis portionem, quorum inopiae de ea quam Dominus dedit copia consulendum est; ut et ipsi nobiscum Deo pro terrae fecunditate benedicant, et gaudeant possidentibus fuisse donata, quae etiam pauperibus ac peregrinis fuerint facta communia. Felix est illud horreum, et omnium fructuum multiplicatione dignissimum, de quo egentium et debilium saturatur esuries, de quo relevatur peregrini necessitas, de quo desiderium fovetur infirmi.
Abbreviated transcription (Latin):
quidem dilectissimi gr̃ȩ
di hoc cotidie oꝑatur incor¬
dib xp̃ianis: ut omne desi¬
derium nr̃m aterrenis ad cęlestia trans¬
feratur: S etiam presens uita ꝑ crea¬
toris opem ducitur: et ꝑipsius ꝓuiden¬
tiam sustinetur: Quia idem largitor
est temporalium: qui ꝓmissor est ȩter¬
norum Sicut ergo ꝓspe futurȩ felici¬
tatis adquam ꝑfioem currimus. grãs
do agere debemus quod ad ꝑceptionẽ
tantȩ p̾ꝑationis euehimur: ita prohis
quoq commodis quȩ singłoꝵ annoꝵ
reuolutione consequimur. d̃s̃ anob̾
honorandus atq laudandus est: Qui
sic terrȩ fecunditatem abintio dedit:
sic pariendoꝵ fructuum leges inqͥbq
germinib ac seminib ordinauit: ut
numquam sua instituta desereret:
sed in reb conditis benigna conditoris
amministratio ꝑmaneret: Quicquid
ergo ad usus hominum segetes. iuneȩ.
oleeq peꝑͣint: totum hoc diuinȩ boni¬
tatis largitate ꝓfluxit: quȩ elementoꝵ
qualitatẽ uariata dubios agricolarum

Expanded text:
quidem, dilectissimi, gratiae Dei hoc quotidie operatur in cordibus Christianis, ut omne desiderium nostrum a terrenis ad coelestia transferatur. Sed etiam praesens vita per Creatoris opem ducitur, et per ipsius providentiam sustinetur: quia idem largitor est temporalium, qui promissor est norum. Sicut ergo spe futurae felicitatis, ad quam per fidem currimus, gratias Deo agere debemus quod ad perceptionem tantae praeparat onis evehimur, ita pro iis quoque commodis quae singulorum annorum revolutione consequimur, Deus a nobis honorandus atque laudandus est, qui sic terrae fecunditatem ab initio dedit, sic pariendorum fructuum leges in quibusque germinibus et seminibus ordinavit, ut numquam sua instituta desereret, sed in rebus conditis benigna Conditoris administratio permaneret. Quidquid ergo ad usus hominum segetes, vineae, oleaeque pepererint, totum hoc divinae bonitatis largitate profluxit: quae, elementorum qualitate variata, dubios agricolarum
Abbreviated transcription (Latin):
rit quod reprehensione sit dignum:
Decet enim intalib causis hoc maxi¬
me ꝓuideri. ut sine strepitu concerta-¬
tionum et caritas custodiatur: et ueri-¬
tas defendatur fr̃ km̃e Et ideo quia
dilectio tua de tanta causa necessario
nos uidet ẽẽ sollicitos: quam plenissi¬
me et lucide unuuersa nobis quod an¬
te facere debuit indicare festinet. ne
inter assertiones partium aliqua am¬
biguitate fallamur: et dissensio quȩ
insuis initiis abolenda est nutriatur
cum incorde nr̃o ea obseruantia deo
inspirante ꝑmaneat. ne constitutiones
uenerabilium patrum diuinitus robo-¬
rate: et ad soliditatem fidi ꝑtinentes:
praua cuiusquam interpretatione uio-¬
lentur: Ds̃ te custodiat incolumem
sr̃ rmȩ. Rescriptum fauiani ad beatũ
De subdoli hostis insidiis . ui. De fraudtilenta
subtilitate hereticoium. au. de blasphemiis eu-¬
ticetis .iiii. de excominunicatione ei iustissima. uiii¬
nõ beatissimo et do amabili

Expanded text:
tum quod reprehensione sit dignum. tum quod reprehensione sit dignum. Decet enim in talibus causis hoc maxime provideri, ut sine strepitu concertationum et charitas custodiatur, et veritas defendatur, frater charissime. Et ideo quia dilectio tua de tanta causa nos videt necessario esse sollicitos, quam plenissime et lucide universa nobis, quod ante facere debuit, indicare festinet, ne inter assertiones partium aliqua ambiguitate fallamur, et dissensio, quae in suis initiis abolenda est, nutriatur, cum in corde nostro observantia, Deo inspirante, permaneat, ne constitutiones venerabilium Patrum divinitus roboratae et ad soliditatem fidei pertinentes prava cujusquam interpretatione violentur. Deus te incolumem IV.-- Rescriptum Flaviani ad beatum De subdoli hostis insidiis. 2. De fraudulenta subtilitate haereticorum. 3. De blasphemiis Euticetis. 4. De excommunicatione ejus justissima. Domino beatissimo et Deo amabili
Abbreviated transcription (Latin):
sam facti tui : nosse uolumus rationẽ.
etusq ad nostram notitiam cuncta
deferri : qm̃ nos qui sacerdotum ani
matura nolumus ẽẽ iudicia. nicbil
possumus incognitis rebus in cuiꝰquã
pattis preiuditium diffinire: prius¬
quam uniuersa quȩ gesta sunt uera¬
citer audiamus E ideo fraternitas tua
ꝑidoneam maxime aptamq ꝑsonam
plenissima nobis relatione significet
quid contra antiquam fidem nouita-¬
tis emerserit. quod seueriori sententia
dignum fuerit uindicari: Nam et eccłȩ
moderatio et religiosissimi principis
fides. multam nobis sollicitudinem
xp̃ianȩ pacis indicunt: ut amputatis
dissensionib fides catholica inuiolata
seruetur. ethis qui praua defendunt
aberrore reuocatis: nr̃a auctoritate
quoꝵ fides ꝓbata fuerit muniantur:
Nec aliqua poterit ex hac parte difficul-¬
tas afferri: cum memoratus prbr libel¬
lo ꝓpͥo sit ꝓfessus paratum se eẽ ad cor-¬
rigendum. siquid inse inuentum fue-¬

Expanded text:
sam, facti tui nosse volumus rationem, sam, facti tui nosse volumus rationem, et usque ad nostram notitiam cuncta deferri; quoniam nos, qui sacerdotum Domini matura volumus esse judicia, nihil possumus incognitis rebus in cujusquam partis praejudicium definire, priusquam universa quae gesta sunt veraciter audiamus. Et ideo fraternitas tua per idoneam maxime aptamque personam plenissima nobis relatione significet, quid contra antiquam fidem novitatis emerserit, quod severiori sententia dignum fuerit vindicari. Nam et Ecclesiae moderatio et religiosissimi principis fides multam nobis sollicitudinem Christianae pacis inducunt, ut amputatis dissensionibus fides catholica inviolata servetur, et, his qui prava defendunt ab errore revocatis, nostra auctoritate, quorum fides probata fuerit, muniantur. Nec aliqua poterit ex hac parte difficultas afferri, cum memoratus presbyter libello proprio sit professus paratum se esse ad corrigendum, si quid in se fuerit inven
Abbreviated transcription (Latin):
Ilectissimo fr̃i fla Satus:¬
uiano. leo. Cum xp̃ianis¬
simus et clem̃tissimus un¬
ꝑator scẽ et laudabilis fidei
pro ȩccłȩ catholicȩ pace sollicitus ad nos
scripta transmiserit. de his qui apud
uos ꝑturbationis strepitum mouerant:
miramur frat̃nitatem tuam qͥcquid
illuo scandali fuerit nobis silere potu¬
isse. et non potius ꝓcurasse ut primi¬
tus nos insinuatio tuȩ relationis in¬
strueret: ne dererum gestarum fide¬
possemus ambigere accepimus enĩ
libellum euticetis presbiteri: quise
queritur accusante eusebio ep̃o imme¬
rito commumone pruatum. maxi¬
me cum euocatum se affuisse testecur:
nec sui p̃sentiam denegasse. adeo ut
imipso uditio libellum appellationis
sue asserat obtulisse: nec tam̃ fuisse
susceptum. qua ratione compulsus
sit.: ut contestatorios libellos incon-
stantinopolitana urbe ꝓponeret: Qͥb
reb intercedentib: necdum agnoscimꝰ
qua iustitia a communione ȩccłȩ fue-¬
rit separatus S respitientes ad cau-¬

Expanded text:
Dilectissimo fratri Flaviano Leo. Cum Christianissimus et clementissimus imperator sanctae et laudabilis fidei, pro Ecclesiae catholicae pace sollicitus, ad nos scripta travos perturbationis strepitum moverant. Miramur fraternitatem tuam, quidquid illud scandali fuerit, nobis silere potuisse, et non potius procurasse, ut primitus nos insinuatio tuae relationis instrueret, ne de rerum gestarum possemus fide ambigere. Accepimus enim libellum Euticetis presbyteri, qui se queritur accusante Eusebio episcopo immerito communione privatum, maxime cum evocatum se affuisse testetur, nec sui praesentiam denegasse, adeo ut in ipso judicio libellum appellationis suae asserat obtulisse, nec tamen fuisse susceptum, qua ratione compulsus sit, ut contstantinopolitana urbe proponeret. Quibus rebus intercedentibus necdum agnoscimus qua justitia a communione Ecclesiae fuerit separatus. Sed respicientes ad cau
Abbreviated transcription (Latin):
presbiter misit: de obiectionis euiden-¬
tia nichil habebat E cum presbitero
hereseos crim̃ intenderet. quem tam̃
meum sensum arguerit: non euidenter
exp̃ssit. quamuis et ipse ep̃s incene sy¬
nodi ꝓfiteatur se inhac re ẽẽ decretis.
aꝓpter qͥd non habuimus unde aliquid
diceremus Et quia catisȩ meritum fi-¬
deiratio et laudabilis sollicitudo ur̃ȩ
pietatis exegit: necesse est iam locum
subreptionib non patere. s prius de qͥb
eum estimat arguendum instrui nos
oportet: ut possit debene cognitis con¬
grue nidicari: Adp̃dictum aũt epm̃ lit¬
teras dedi quibus michi displicere cognos¬
ceret. qud ea que in tanta causa gesta
fuerant: etiam nuno silentio deticeret:
cum studere debuerit primitus nobis
cuncta reserare Quem credimus nel
post ammonitionem omĩa ad nr̃am
notitiam relaturum. ut inlucem duc¬
tis his quȩ adhuc uidentur occulta.
id quod euangłicȩ et apłicȩ doctrinȩ

Expanded text:
presbyter misit, de objectionum evidenpresbyter misit, de objectionum evidentia nihil habebat, et cum presbytero haereseos crimen intenderet, quem tamen in eo sensum argueret non evidenter expressit; quamvis et ipse episcopus Nicaenae synodi profiteretur se inhaerere decretis: propter quod non habuimus unde aliquid plenius disceremus. Et quia causae meritum, fidei ratio et laudabilis sollicitudo vestrae pietatis exigit, necesse est jam locum subreptionibus non patere, sed prius de quibus eum aestimat arguendum, instrui nos oportet: ut possit congrue de bene cognitis judicari. Ad praedictum autem episcopum litteras dedi, quibus mihi displicere cognosceret quod ea quae in tanta causa gesta fuerant etiam nunc silentio detineret, cum studere debuerit primitus nobis cuncta reserare: quem credimus vel post admonitionem omnia ad nostram notitiam relaturum; ut in lucem ductis his quae adhuc videntur occulta, id quod evangelicae et apostolicae doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
uantum presidii dñs eccłȩ suȩ
infide ur̃ȩ clementiȩ preꝑarit:
his ȩciam litteris qͣs
adme misistis ostenditur. ut uobis nonso¬
lum regium sed etiam sacerdotalem ani-¬
mum ineẽ gaudeamus Siquidem p̃ter
imꝑiales et publicas curas piissimam sol¬
licitudinem xp̃ianȩ religionis habetis.
ne scilicet in ppło di aut scismata aut
hereses. aut ulla scandala conualescant.
quia tunc est optimus regni urĩ status:
quando sempiternȩ et incominutabili
trinitati unius deitatis confessione ser¬
uitur Quid aut̃ inconstantino politana
eccła ꝑturbationis acciderit. quod ita
frẽm et coep̃m meum flauianum potue¬
rit commouere ut euthicem presbiterũ
commumone priuaret: nondũ potui
euidenter agnoscere: Quamuis enim
lum doloris sui querimoniam miserit:
breuiter tam̃ aliqua prelibauit. asserenᷤ
se nicen synodi constituta seruantem.:
frustra infidei diuersitate culpatum:
Eusebii aut̃ epi accusatoris eius libel¬
lus cuius exemplaria ad nos p̃dictus

Expanded text:
uantum praesidii Dominus Ecclesiae suae in fide vestrae clementiae praepararit, his etiam litteris quas ad me misistis ostenditur: ut vobis non solum regium, sed etiam sacerdotalem inesse animum gaudeamus. Siquidem praeter imperiales et publicas curas, piissimam sollicitudinem Christianae religionis habetis, ne scilicet in populo Dei aut schismata, aut haereses, aut ulla scandala convalescant: ququando sempiternae et incommutabili Trinitati unius deitatis confessione servitur. Quid autem in Constantinopolitana Ecclesia perturbationis acciderit, quod ita fratrem et coepiscopum meum Flavianum potuerit commovere, ut Eutychem presbyterum communione privaret, nondum potui evidenter agnoscere. Quamvis lum doloris sui querimoniam miserit, breviter tamen aliqua praelibavit, asserens se Nicaenae synodi constituta servantem, frustra in fidei diversitate culpatum. CAP. II. Eusebii autem episcopi accusatoris ejus libellus, cujus exemplaria ad nos memoratus
Abbreviated transcription (Latin):
dilectissimi non ꝓsola sollennitate pas-¬
chali s ꝓtotius uitȩ scĩficatione retinen¬
da est: et adhoc presens exercitatio de¬
bet intendi. ut quȩ animum fidelium
exꝑimento breuis obseruantiȩ delecta¬
runt. inconsuetudinem transeant. in¬
temerata ꝑmaneant: ac si aliquid de-¬
licti irrepserit. celeri penitudine dele¬
atur: Et quia antiquoꝵ morboꝵ dif¬
ficilis et tarda curatio est: tanto uelotiꝰ
adhibeantur remedia quanto recentio-¬
ra sunt uulnera: ut semꝑ ab omĩb of-¬
fensionib in integrum resurgentes.
ad illam incorruptibilem głificandȩ car¬
nis resurrectionem ꝑtinere mereamur:¬

Expanded text:
dilectissimi, non pro sola solemnitate pasdilectissimi, non pro sola solemnitate paschali, sed pro totius vitae sanctificatione retinenda est, et ad hoc praesens exercitatio debet intendi, ut quae animum fidelium experimento brevis observantiae delectarunt, in consuetudinem transeant, intemerata permaneant, ac si aliquid delicti irrepserit, celeri poenitudine deleatur. Et quia antiquorum morborum difficilis et tarda curatio est, tanto velocius adhibeantur remedia, quanto recentiora sunt vulnera: ut semper ab omnibus offensionibus in integrum resurgentes, ad illam incorruptibilem glorificandae carnis resurrectionem pervenire mereamur
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiorib inferiora preualeant. aut in-¬
feriorib suꝑiora subcumbant: & uitiis
animum suꝑantib. ibi fiat seruitus
ubi debet ẽẽ dominatus. Agnoscat igit᷑
uigilanter intelligat. Que noua facta
sunt. non redeant ad in stabilem uetusta¬
tem: et non amittat opꝰ suum qui ma¬
num misit ad aratrum: s ad hoc atcen¬
dat quod serit : non ad id respitiat quod
reliquit: Nemo in id recidat unde sur¬
rexit: s etiam si ꝓ infirmitate corporea
inaliquib adhuc langorib iacet. sanati
instanter desideret ac leuari: Hȩc est
enim salutis uia. et cepte inxp̃o resur¬
rectionis imitatio: ut quia in lubrico istiꝰ
uitȩ diuersi casus lapsusq non desunt.
uestigia gradientium a fluidis ad soli-¬
da trãsferantur: qm̃ sicut scriptum est.
a dño gressus hominis dirigentur.
et uiam eius uolet: Cum ceciderit
iustus non collidetur : quia dñs suppo¬
net manum suam: Hȩc meditatio

Expanded text:
superioribus inferiora praevaleant, aut insuperioribus inferiora praevaleant, aut inferioribus superiora succumbant, et vitiis animum superantibus, ibi fiat servitus ubi debet esse dominatus. CAP. VI. Agnoscvigilanter intelligat. Quae nova facta sunt, non redeant ad instabilem vetustatem; et non omittat opus suum, qui manum misit ad aratrum ; sed ad hoc attendat quod serit, non ad id respiciat quod reliquit. Nemo in id recidat unde surrexit, sed etiamsi pro infirmitate corporea in aliquibus adhuc languoribus jacet, sanari instanter desideret ac levari. Haec est enim salutis via, et coeptae in Christo resurrectionis imitatio: ut quia in lubrico istius vitae diversi casus lapsusque non desunt, vestigia gradientium a fluidis ad solida transferantur: quoniam, sicut scriptum est, a Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet. Cum ceciderit justus, non collidetur, quia Dominus supponet manum suam . Haec meditatio,
Abbreviated transcription (Latin):
iam non sunt : et mens intenta m̃suris.
ibi desiderium suum figat ubi quod
offertur ȩternum est: Quamuis enim
spȩ salui facti simus. et corruptibilem
adhuc carnem mortalemq gestemus:
recte tamen dicimur incarne non ẽẽ. si
carnales nobis non dominentur affectꝰ.
et merico eiusrei depominus nuncupa¬
tionem: cuiꝰ non sequimur uoluntatem:
dicta intelligimus quȩ saluti congruuil.
ec quȩ humana poscit infirmitas S
quia non omĩb desideriis seruiendum.
nec quicquid caro concupiscit implendum
est: de adhibendo temꝑantiȩ modo am¬
monitos nos ẽẽ cognoscimus: ut carni
quȩ sub animi ẽ constituta iuditio. nec
suꝑflua concedamus: nec necessaria de¬
negemus: Unde idem apłs alibi ait:
Nemo enim umquam carnem suani
odio habuit. s nutrit et fouet eam:
Cum utiq non adiutia nec ad luxuti-¬
am. sed ad debitum sit alenda et fouen¬
da samulatum ut teneat ordinẽ suum
renouata natura: ne ꝑuerse aut turpit

Expanded text:
jam non sunt; et mens intenta mansuris, jam non sunt; et mens intenta mansuris, ibi desiderium suum figat, ubi quod offertur aeternum est. Quamvis enim spe salvi facti simus, et corruptibilem adhuc carnem mortalemque gestemus, recte tamen dicimur in carne non esse, si carnales nobis non dominentur affectus; et merito ejus rei deponimus nuncupationem, cujus non sequimur voluntatem. dicta intelligimus quae saluti congruunt et quae humana poscit infirmitas. Sed quia non omnibus desideriis serviendum, nec quidquid caro concupiscit implendum est, de adhibendo temperantiae modo admonitos nos esse cognoscimus, ut carni, quae sub animi est constituta judicio, nec superflua concedamus, nec necessaria denegemus. 284 Unde idem Apostolus alibi ait: Nemo enim umquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam : cum utique non ad vitia, non ad luxuriam, sed ad debitum sit alenda et fovenda famulatum: ut teneat ordinem suum renovata natura, nec perverse ac turpiter
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m: s nunc iam non nouimus: Re-¬
surrectio enim dni non finis carnis s
commutatio fuit: nec uirtutis augm̃to
consumpta substantia est: Qualitas
transiit. nonnatura defecit: et factũ:
corpꝰ ĩpassibile. q potuit crucifigi. factũ ẽ ĩ
ciri: quia nichil inea passibile. nichil
remansit infirmum. ut et ipsa sit ꝑ
ẽentiam: et non sit ipsa ꝑgłam: Quid
itaq nos ex hoc neminem nouimus scd̃m
carnem: Ex hoc inquit initium nobis
factum est resurrectionis in xp̃o. ex quo
ineo qui proomĩb mortuus est totius
spei nr̃ȩ forma p̃cessit: non hesitamus
diffidentia. nec incerta expectatione sus-¬
pendimur: sed accepto ꝓmissionis ex or-¬
dio. fidei oculis quȩ sunt futura iam cer¬
nimus: et naturȩ ꝓuectione gaudentes.
quod credimus iam tenemus: Non ergo
nos rerum temporalium occupent spe-¬
ties: nec ad se contemplationem nrãm
acelestib terrena deflectant: Protrans¬
actis habeantur quȩ ex maxima parte

Expanded text:
Christum, sed nunc jam non novimus . ReChristum, sed nunc jam non novimus . Resurrectio enim Domini non finis carnis, sed commutatio fuit, nec virtutis augmento consumpta substantia est. Qualitas transiit, non natura defecit; et factum est corpus impassibile, quod potuit crucifigi; factum est imciri: quia nihil in ea passibile, nihil remansit infirmum, ut et ipsa sit per essentiam, et non sit ipsa per gloriam. Quid Itaque nos ex hoc neminem novimus secundum carnem ? Ex hoc, inquit, initium nobis factum est resurrectionis in Christo, ex quo in eo qui pro omnibus mortuus est, totius spei nostrae forma praecessit. Non haesitamus diffidentia, nec incerta exspectatione suspendimur, sed accepto promissionis exordio, fidei oculis quae sunt futura, jam cernimus; et naturae provectione gaudentes, quod credimus jam tenemus. CAP. V. Non ergo nos rerum temporalium occupent species, nec ad se contemplationem nostram a coelestibus terrena deflectant. Pro transactis habeantur quae ex maxima parte
Abbreviated transcription (Latin):
linteoꝵ. et totius facti angłi narracores.
copiosȩ ueritatem dnĩcȩ resurrectionis
astruerent: et mulierum tam̃ uisui. et
apłoꝵ oculis frequenter manifestus
apparuit. non solum loquens cum eis.
s etiam habitans atq conuescens: et ꝑ¬
trectari se diligenti curiosoq contactu
ab eis quos dubitatio ꝑstringebat ad mit¬
tens: Ideo enim et clausis addiscipulos
hostiis introibat. et flatu suo dabat sp̃m
scm̃: et dato intelligentiȩ luminȩ sc̃aꝵꝵ
scripturarum occulta pandebat: et rur-¬
sus idemuulnus lateris. fixuras clauoꝵ
et omĩa recentissime passionis signa
monstrabat : ut agnosceretur in eo pro¬
prietas diuinȩ humaneq naturȩ indi-¬
uidua ꝑmanere: et ita sciremus uerbũ
non hoc ẽe quod carnem. et unum dei
filium et uerbum confiteremur et car-
nem: Non dissonat dilectissimi ab hac
fide magister gentium apłs paulus
cumdicit E si cognouimus scđ̃m carnẽ

Expanded text:
linteorum, et totius facti angeli narratores linteorum, et totius facti angeli narratores copiose veritatem Dominicae resurrectionis astruerent; et mulierum tamen visui, et apostolorum frequenter oculis manifestus apparuit : non solum loquens cum eis, sed etiam habitans atque convescens, et pertractari se diligenti curiosoque contactu ab eis quos dubitatio perstringebat, admittens. Ideo enim et clausis ad discipulos 283 ostiis introibat , et flatu suo dabat Spiritum sanctum, et dato intelligentiae lumine, sanctarum Scripturarum occulta pandebat , et rursus idem vulnus lateris, fixuras clavorum, et omnia recentissimae passionis signa monstrabat , ut agnosceretur in eo proprietas divinae humanaeque naturae individua permanere, et ita sciremus Verbum non hoc esse quod carnem, ut unum Dei Filium et Verbum confiteremur et carnem. CAP. IV. Non dissonat, dilectissimi, ab hac fide magister gentium apostolus Paulus, cum dicit: Etsi cognovimus secundum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ueheret. in nrã descendit: ut ñ solum
substantiam s etiam conditionem nat᷑ȩ
peccatricis assumeret: et ea sibi inferri
pateretur diuina impassibilitas. quȩ
miserrime exꝑitur humana mortalitas:
Unde ne turbatos discipłoꝵ animos
longa mestitudo cruciaret. denuntia.¬
tam tridui moram tammira celeritate
breuiauit: ut dum ad integrum scđm
diem. pars primi nouissima. et pars
tertii prima concurrit: et aliquantum
spatio temporis decideret: et nchil di¬
erum numero deꝑiret: Resurrectio
igitur saluatoris nec anmam ininfer-¬
no. nec carnem diu morata est ẽẽ inse-¬
pulchro: et tam uelox incorruptȩ aur¬
snis
uiuificatio fuit: ut maior ibi esset sopo¬
ris similitudo quam mortis Qm̃ d̃itas
quȩ abutraq suscepti hominis substan-¬
itaq multa documenta: quib predican
de ꝑuniuersum mundum fidei aucto-¬
ritas conderetur: Et licet reuolutio la¬
pidis. euacuatio monum̃ti. depositio

Expanded text:
proveheret, in nostra descendit; ut non solum proveheret, in nostra descendit; ut non solum substantiam, sed etiam conditionem naturae peccatricis assumeret, et ea sibi pateretur inferri divina impassibilitas, quae miserrime experitur humana mortalitas. Unde, ne turbatos discipulorum animos longa moestitudo cruciaret, denuntiatam tridui moram tam mira celeritate breviavit, ut dum ad integrum secundum diem pars primi novissima et pars tertii prima concurrit, et aliquantum temporis spatio decideret, et nihil dierum numero deperiret. Resurrectio igitur Salvatoris nec animam in inferno, nec carnem diu morata est in sepulcro; et tam velox incorruptae carnis vivificatio fuit, ut major ibi esset soporis similitudo quam mortis: quoniam Deitas quae ab utraque suscepti hominis substanitaque multa documenta quibus praedicandae per universum mundum fidei auctoritas conderetur. Et licet revolutio lapidis, evacuatio monumenti, depositio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ qđ fuit: et ortus. ẽe quod non fuit: Sed
inter est cui quis aut moriatur aut utuat:
quia est mors quȩ causa uiuendi est: et
est uita quȩ causa moriendi est: Nec alibi
quam inhoc transitorio scło utrumq con¬
quiritur: ut ex qualitate actionum tempo
ralium. differentiȩ retributionum pen¬
deant ȩternarum: Moriendum ergo est
diabolo. et uiuendum dõ: deficiendum
iniquitati. ut iustitiȩ resurgatur: Occum¬
bant uetera. ut oriantur noua: et qm̃ sic̃
iure. dñs sit non ille qui stantes imptilit
inruinam. sed ille qui deiectos erexit in
de terra terrenus. scds homo de cȩlo ce¬
lestis: qualis terrenus. tales et terreni.
et qualis cȩlestis. tales et cęlestes: sicut
portauimus imaginem terrem. portemꝰ
et imaginem eius qui de cȩlo est: Mul¬
tum nobis de hac commutatione gauden-¬
dum est qua de ignobilitate terrena ad
cȩlestem transferimur dignitatem. ꝑilliꝰ
in effabilem miscdiam qui ut nos in sua

Expanded text:
esse quod fuit, et ortus, esse quod non fuit. Sed esse quod fuit, et ortus, esse quod non fuit. Sed interest cui quis aut moriatur aut vivat: quia est mors quae causa est vivendi, et est vita quae causa est moriendi. Nec alibi quam in hoc transitorio 282 saeculo utrumque conquiritur; et ex qualitate temporalium actionum differentiae retributionum pendent aeternarum. Moriendum ergo est diabolo et vivendum Deo; deficiendum iniquitati, ut justitiae resurgatur. Occumbant vetera, ut oriantur nova. Et quoniam, inis servire , Dominus sit non ille qui stantes impulit in ruinam, sed ille qui dejectos erexit in de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Qualis terrenus, tales et terrenitales et coelestes. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem ejus qui est de coelo ; multum nobis de hac commutatione gaudendum est, qua de ignobilitate terrena ad coelestem transferimur dignitatem per illius ineffabilem misericordiam qui ut nos in sua
Abbreviated transcription (Latin):
enmone ꝓximo dilectissimi
non incongrue uohis quantũ
tum ipsa inse habeat uita credentium: et
quod festo honoratur. morib celebretur:
Quam aũt hoc utile sit ipsi ꝓbastis: et ex
ur̃a deuotione didicistis quantum ꝓsut
animis atq corporib ꝓlixiora ieiunia:
frequentiores preces: et elemosine largi.¬
ores: Nemo enim fere est qui non hac
exercitatione ꝓfecerit: et inabdito consci¬
entiȩ suȩ aliquid quo recte possit gaudere
condiderit: S hȩc lucra ꝑseueranti sunt
seruanda custodia: ne in desidiam labore
resoluto. quod donauit d̃i grã. diaboli fu-¬
retur inuidia: Cum igitur quadraguita
dierum obseruantia hoc uoluerimus oꝑ¬
ari. ut aliquid sentiremus crucis inemꝑe
dnĩce passionis: anuitendum est nobis ut
etiam resurrectionis xp̃i inueniamur
t̃ẽ consortes: et de morte ad uitam dum
inisto susnus corpore transeamus: Unicinq
enim homini qui exalio maliud̃ aliqua
conuersatione mutatur. finis est non

Expanded text:
ermone proximo, dilectissimi, non incongrue vobis, quantum mentum ipsa in se habeat vita credentium, et quod festo honoratur moribus celebretur. Quam autem hoc utile sit ipsi probastis, et ex vestra devotione didicistis quantum prosint animis atque corporibus prolixiora jejunia, frequentiores preces et eleemosynae largiores. Nemo enim fere est qui non hac exercitatione profecerit, et in abdito conscientiae suae aliquid quo recte possit gaudere condiderit. Sed haec lucra perseveranti sunt servanda custodia, ne in desidiam, resoluto labore, quod donavit Dei gratia, diaboli furetur invidia. Cum igitur quadraginta dierum observantia hoc voluerimus operari, ut aliquid sentiremus crucis in tempore Dominicae passionis, adnitendum nobis est ut etiam resurrectionis Christi inveniamur esse consortes, et de morte ad vitam, dum in isto sumus corpore, transeamus. Unicuique enim homini, qui ex alio in aliud aliqua conversione mutatur, finis est non
Abbreviated transcription (Latin):
Sm̃ igitur pascha dilectissimi intalibus
menbris corporis xp̃i legitime celebratur:
et nichil illis de est triumphis. quos pas¬
sio saluatoris obtinuit: qm̃ inhis qui apłl¬
co exemplo castigant corpus suum et ser¬
uituti subitiunt. idem hostes eadem
fortitudine conteruntur: Et nunc enim¬
axp̃o uincitur mundus: et cum aseruis
suis quoꝵ qͣ uitioꝵ in centiua suꝑantur.
ipsius uirtus est ipsiusq uictoria: Hȩc
dilectissimi quȩ ad participationem cru-¬
cis ꝑtinent sufficienter ut arbitror ur̃is
sunt hodie aurib intimata: ut pasc hale
sacram̃tum etiam inmenbris corporis xͥ
legitime celebretur: Suꝑ est ut de obti-¬
nendo resurrectionis consortio disseramꝰ:
Quod ne continuato sermone et michi
et uobis fiat onerosum: indiem sabbati
ꝓmissa differremus: Aderit ut credimꝰ
grã di: ut debitum nrm ipsuis auxilio
compleatur: qui uiuit et regnat cũ patre

Expanded text:
. CAP. VI. Sanctum igitur Pascha, dilectissimi, in talibus . CAP. VI. Sanctum igitur Pascha, dilectissimi, in talibus membris corporis Christi legitime celebratur et nihil illis deest triumphis, quos passio Salvatoris obtinuit. Quoniam in iis qui apostolico exemplo castigant corpus suum et servituti subjiciunt , iidem hostes eadem fortitudine conteruntur, et nunc a Christo vincitur mundus. Cum enim a servis suis quorumcumque vitiorum incentiva superantur, ipsius virtus est, ipsiusque victoria. Haec, dilectissimi, quae ad participationem crucis pertinent, sufficienter, ut arbitror, vestris sunt hodie auribus intimata: ut paschale sacramentum 277 etiam in membris corporis Christi legitime celebretur. Superest ut de obtinendo resurrectionis consortio disseramus. Quod ne, continuato sermone, et mihi et vobis fiat onerosum, in diem sabbati promissa 278 differemus. Aderit, ut credimus, gratia Dei, ut debitum nostrum ipsius auxilio compleatur, qui vivit et regnat cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
trio ꝓprie potestatis aut ledere uidean-¬
tur aut parcere.et multis quod dolen¬
dum est ita ꝑ nequitiam simulationis
illudunt. ita ut quidam illos et timeant
pati infensos. et uelint habere placatos:
cum beneficia demonũ omĩb sint
nocentiora uulnerib : quia tutius est
homini inimicitiam diaboli meruisse
quam pacem: Sapientes itaq animi
qui unum tunere. unum diligere. et
utunum sperare didicerunt: mortifi¬
catis cupiditatib et crucifixis corporis
sensib. ad nullum hostium metum.
ad nullum inclinantur obsequium:
Uoluntatem enim dei etiam sibi
preferunt: et tanto amplius se amais:
quanto amplius ꝓ dei se amore non
amant: Gumq audiunt sibi diuni-¬
tus dici. post concupiscentias tuas non
eas. et auoluntate tua uetare: et diui¬
dunt affectus suos: et legem mentis
acorporis lege discindunt: ut exqͣdam
se parte sibi denegent. ꝑdentes se ĩhis
quȩ carnaliter cupiunt: et inuenien

Expanded text:
trio propriae potestatis, aut laedere videantrio propriae potestatis, aut laedere videantur, aut parcere; et multis, quod dolendum est, ita per nequitiam simulationis illudunt, ut quidam illos et timeant pati infensos, et velint habere placatos: cum beneficia daemonum omnibus sint nocentiora vulneribus, quia tutius est homini inimicitiam diaboli meruisse quam pacem. Sapientes itaque animae, quae unum timere, unum diligere, et in unum Dominum sperare didicerunt, mortificatis cupiditatibus et crucifixis corporis sensibus, ad nullum hostium metum, ad nullum inclinantur obsequium. Voluntatem enim Dei etiam sibi praeferunt, et tanto amplius se amant quanto amplius pro Dei amore se non amant. Cumque audiunt sibi divinitus dici: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere : dividunt affectus suos, et legem mentis a corporis lege discernunt: ut ex quadam se parte sibi denegent, perdentes se in iis quae carnaliter cupiunt, et invenient
Abbreviated transcription (Latin):
quib ad expugnandam xp̃i dilectionẽ
atrocissima sunt illata supplitia S ali
sententia nimis tepidus et segnis osten¬
ditur: qui nulla ꝑ secutionẽ pulsatur:
Dacem enim cum hoc mundo nisi ama¬
tores mundi habere non possunt: et nul-¬
la tunquam iniquitati cum equicate
cominunio: nulla mendatio cum uerita¬
te concordia: nullus est tenebris cum lu¬
ce consensus: Quia etiam si pietas bonoꝵ
cupiat malos corrigi. conuersionemq
multoꝵ ꝑ grãm dei miserantis obtineat:
malignoꝵ tamen sp̃uum ad uersus scõs
insidiȩ non quiescunt: et siue occulto
dolo. siue aꝑto p̃lio momnib fidelib
ꝓpositum bonȩ uoluntatis infestant:
Inimicum namq illis est omne quod
rectum est: omne quod castum est: E
cum eis nichil in quemquam amplius
liceat quam iustitia diuina ꝑmiserit.
quȩ dignatur suos aut corriꝑe discipli¬
na. aut exercere patientia: agunt tam̃
uersutissima artȩ fallatiȩ. ut ex arbi¬

Expanded text:
quibus ad expugnandam Christi dilectionem quibus ad expugnandam Christi dilectionem atrocissima sunt illata supplicia. Sed alinem patiuntur . Qua sententia nimis tepidus et segnis ostenditur, qui nulla persecutione pulsatur. Pacem enim cum hoc mundo nisi amatores mundi habere non possunt, et nulla umquam iniquitati 276 cum aequitate communio, nulla mendacio cum veritate concordia, nullus est tenebris cum luce consensus. Quia etiamsi pietas bonorum cupiat malos corrigi, conversionemque multorum per gratiam Dei miserentis obtineat, malignorum tamen spirituum adversus sanctos insidiae non quiescunt, et sive occulto dolo, sive aperto praelio, in omnibus fidelibus propositum bonae voluntatis infestant. Inimicum namque est illis omne quod rectum, omne quod sanctum est; et cum eis nihil in quemquam amplius liceat, quam justitia divina permiserit, quae dignatur suos aut corripere disciplina, aut exercere patientia, agunt tamen versutissima arte fallaciae, ut ex arbi
Abbreviated transcription (Latin):
corporeos sensus ab illecebra illiciti desi¬
derii sub metu diuni continere iuditii:
ut qui resistit peccato. et concupiscentias
suas ne quid morte dignum oꝑetur int̾¬
ficit. audeat cum apło dicere. michi aũt
absit głari nisi incruce dñi nr̃i iħ̃u xp̃i.¬
ꝑ quem micbi mundus crucifixus est
et ego mundo: Ibi ergo se constituat xͥa-¬
nus quo eum secum sustulit xp̃s: et adid
dirigat omnem uiam suam. ubi sit hu-¬
manam saluatam ẽẽ naturam: Passio
enim dñi usq adfinem ꝓducitur mun-¬
di: et sicut inscĩs suis ipse honoratur.
ipse diligitur. et inpauꝑib ipse pascit᷑.
ipse uestitur: ita inomnib qui ꝓiustitia
aduersa tolerant ipse compatitur: nisi
forte estimandum est multiplicata ꝑor¬
bem fide. et rarescente impioꝵ numero.
om̃s ꝑsecutiones. et omĩa quȩ aduersus
beatos martyres seuierunt finita ẽẽ cer-¬
tamina: tamquam suscipiende crucis
illis tantum necessitas incubuerit.

Expanded text:
corporeos sensus ab illecebra illiciti desicorporeos sensus ab illecebra illiciti desiderii sub metu divini continere judicii? ut qui resistit peccato, et concupiscentias suas, ne quid morte dignum operetur, interficit, audeat cum Apostolo dicere: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Ibi ergo se constituat Christianus, quo eum secum sustulit Christus; et ad id dirigat omnem viam suam, ubi scit humanam salvatam esse naturam. Passio enim Domini usque ad finem producitur mundi; et sicut in sanctis suis ipse honoratur, ipse diligitur, et in pauperibus ipse pascitur, ipse vestitur; ita in omnibus qui pro justitia adversa tolerant, ipse compatitur: nisi forte aestimandum est, multiplicata per orbem fide, et rarescente impiorum numero, omnes persecutiones, et omnia quae adversus beatos martyres saevierunt, finita esse certamina, tamquam suscipiendae crucis illis tantum necessitas incubuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
quod celebratum est sacramento: et
natis de spũ scõ quantumcumq suꝑ¬
est mundam temporis. non sine crucis
susceptione ducendum est: Quamius
enim forti et crudeli tiranno. ꝑ poten¬
tiam crucis xp̃i uasa antĩq dep̃dati¬
onis erepta sint. et dominatio prin-¬
cipis mundi aredemptoꝵsit eiecta cor¬
porib: insidiari tamen etiam iustifi¬
catis eadem malignitas ꝑ seuerat: et
multis modis eos in quib ñ regnat
impugnat: ut siquas animas negligentes
imprudentesq reppererit. seuiorib eas
laqueis rursum innectat: et aparadiso
ȩccłȩ raptas. inconsortium suȩ dominati-¬
onis inducat: Unde cum quispiam ob¬
seruantie xpĩanȩ limitem se sentit exce¬
dere. et in id cupiditates suas tendere
quod eum arecto itinere faciat deuiare:
recurrat adcrucem dni. et ligno uicȩ
motus noxiȩ uoluntatis affigat: ac uoce
ꝓphetica ad dnm clamet et dicat: Confi
timoris di carnes habere confixas. nisi

Expanded text:
quod celebratum est sacramento, et quod celebratum est sacramento, et natis de Spiritu sancto quantumcumque superest mundani corporis, 275 non sine crucis susceptione ducendum est. Quamvis enim forti et crudeli tyranno per potentiam crucis Christi vasa antiquae depraedationis erepta sint, et dominatio principis mundi a redemptorum sit ejecta corporibus, insidiari tamen etiam justificatis eadem malignitas perseverat, et multis modis eos in quibus non regnat impugnat: ut si quas animas negligentes imprudentesque repererit, saevioribus eas laqueis rursum innectat, et a paradiso Ecclesiae raptas in consortium suae damnationis inducat. Unde cum quispiam observantiae Christianae se limites sentit excedere, et in id cupiditates suas tendere, quod eum a recto itinere faciat deviare, recurrat ad crucem Domini, et ligno vitae motus noxiae voluntatis affigat; ac voce prophetica ad Dominum clamet et dicat: Configt clavis timoris Dei carnes habere confixas, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ id quod non poterat mori. posset
id quod erat mortuum suscitari Huic
sacram̃to dilectissimi ut inseꝑabiliter
congruamus . magna nobis et animi
et corporis intentione nitendum est:
ut cum grauissimi sit piaculi festum
paschale negligere: ꝑiculosuis sic ec¬
clesiasticis quidem conuentib uingi.
s indnĩcȩ passionis consortio non ha¬
beri Nam dicente dño. qui non accipit
crucem suam & sequitur me. non est
me dignus. et dicente apło. si compatim᷑.
et conregnabimus: quis uere xpm pas-¬
sum. mortuum. et resuscitatum colit.
nisi qui cum ipso et patitur. et moritur.
et resurgit : & hec quidem in om̃ĩb
eccłȩ filiis ipso iam regenerationis sunt
inchoata misterio: ubi peccati interitꝰ
uita est renascentis: et triduanam dñi
mortem inritatur trina demersio: ut
demoto quodam aggere sepulcurȩ
quos neteres suscepit sinus fontis: eos¬
dem nouos edat unda baptismatis.
S implendum est nichilominus oꝑe

Expanded text:
et per id quod non poterat mori, posset et per id quod non poterat mori, posset id quod erat mortuum suscitari. CAP. IV. Huic sacramento, dilectissimi, ut inseparabiliter congruamus, magna nobis et animi et corporis intentione nitendum est ut cum gravissimi sit piaculi festum paschale negligere, periculosius sit ecclesiasticis quidem conventibus jungi, sed in Dominicae passionis consortio non haberi. Nam dicente Domino: Qui non accipit crucem suam, et non sequitur me, non est me dignus ; et dicente Apostolo: Si compatimur, et conregnabimus ; quis vere Christum passum, mortuum et resuscitatum colit, nisi qui cum ipso et patitur, et moritur, et resurgit? Et haec quidem in omnibus Ecclesiae filiis, ipso jam regenerationis sunt inchoata mysterio, ubi peccati interitus, vita est renascentis, et triduanam Domini mortem imitatur trina demersio; ut dimoto quodam aggere sepulturae, quos veteres suscepit sinus fontis, eosdem novos edat unda baptimastis; sed implendum est nihilominus opere
Abbreviated transcription (Latin):
tia ueri hominis uirgo intemerata pe¬
ꝑisset: quod equalis patri filius dĩ qui
impleret omĩa et contineret uniuersa
furentium manib comp̃hendi. iniquoꝵ
iuditio condempnari. et post dedecora
illusionum cruci se ꝑmisisset affigi S
inhis omĩb simul sunt et humilitas
hominis. et celsitudo deitatis: nec miscdłiȩ
ratio maiestatem miserentis obscurat :
quia de ineffabili potentia factum est.
ut cum homo uerus est indo inuiolabi¬
li. et ds uerus est incarne passibili. con¬
ferretur homini gła ꝑ contumeliam:
incorruptio ꝑ supplituim: uita ꝑ mor-¬
tem Nisi tnim uerbum caro ficret
et tam solida existeret unitas inutraq
natura. ut asuscipiente susceptam nec
ipsum breue mortis tempꝰ ab iungeret:
num quam ualeret ad eternitatem
redire mortalitas: S affuit nobis urxp̃o
singłare presidium: ut innatura im¬
passibili mortis conditio remaneret
quam impassibilis ẽẽntia recepisset:

Expanded text:
tia veri hominis Virgo intemerata pepetia veri hominis Virgo intemerata peperisset; quod aequalis Patri Filius Dei, qui impleret omnia et contineret universa, furentium manibus comprehendi, iniquorum judicio condemnari, et post dedecora illusionum, cruci se permisisset affigi. Sed in iis omnibus simul sunt et humilitas hominis, et celsitudo Deitatis; nec misericordiae ratio majestatem miserentis obscurat, quia de ineffabili potentia factum est, ut dum homo verus est in Deo inviolabili, et Deus verus est in carne passibili, conferretur homini gloria per contumeliam, incorruptio per supplicium, vita per mortem. Nisi enim Verbum caro fieret, et tam solida consisteret unitas in utraque natura, ut a suscipiente susceptam, nec ipsum breve mortis tempus abjungeret, numquam valeret ad aeternitatem redire mortalitas. Sed adfuit nobis in Christo singulare praesidium, ut in natura passibili mortis conditio non maneret, quam impassibilis essentia recepisset,