comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
expletũ sit. Nouitates aut si sp̃e afferũt
ut tanquã in herbis non fallacib fructꝰ
appareat. Nou sunt quidem ille rxpudi¬
ande uecustas tamen loco suo consernanda¬
e. Maxima eni iuis necustatis ⁊ consuet¬
duuis ut in ip̃o equo cuꝰ modo feci mencio¬
ne si nulla res impediat/ nemo est qui no
eo quo consueuit libentiꝰ utatur qua in¬
tractato ⁊ nouo. Nec uero in hoc ꝙ est animal
s in his eciã que sunt maĩata consuetudo ua¬
let cũ in locis montuosis ipis delectemur
eciã ⁊ siluestrib in quib diuciꝰ cõmorati su¬
mꝰ. S maximũ est in anccia suꝑiorem
parem ẽẽ inferiori. Sepe em excellencie
quedami sunt qualis erat scipionis in mro
ut ita dicã grege. Nũquã si ille philo nuꝙͣ
ruptilio nuĩquã ninimo aute posuit nũꝙͣ
inferioris ordinis amicis. Quitũ uero ma¬
ueniũ fratrũ egregiũ uirum omio sibi ne¬
quaqua parem qui is aute ibat etate. tãquã

Expanded text:
expletum sit. novitates autem, si spem afferunt, expletum sit. novitates autem, si spem afferunt, ut tamquam in herbis non fallacibus fructus appareat, non sunt illae quidem repudiandae, vetustas tamen suo loco conservanda; maxima est enim vis vetustatis et consuetudinis. quin in ipso equo, cuius modo feci mentionem, si nulla res impediat, nemo est quin eo, quo consuevit, libentius utatur quam intractato et novo; nec vero in hoc, quod est animal, sed in eis etiam, quae sunt inanima, consuetudo valet, cum locetiam et silvestribus, in quibus diutius commorati sumus. sed maximum est in amicitia superiorem parem esse inferiori. saepe enim excellentiae quaedam sunt, qualis erat Scipionis in nostro, ut ita dicam, grege. numquam se ille Philo, numquam Rupilio, numquam Mummio anteposuit, numquam inferioris ordinis amicis. Q. vero Maximum fratrem, egregium virum omnino, sibi nequaquam parem, quod is anteibat aetate, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
quem eũdem sapientem licet dicr hec duo
ten̾e in auncicia. Primũ ne quid fictũ sie
ne ue sinuilatum. A perte en ul odisse ma¬
gis ingenii est ꝙͣ fronte occultare sentenci¬
au. Deinde non solur ab aliquo allatas cͥ¬
minationes repellere s ne ipm quide esse
suspiciosum seraꝑ aliquid existauantẽ ab a¬
mico ẽe molatum. Accedat huc suauitas
q̃dam oportet ẜmonũ atq moꝵ haud quã¬
quã mediare condientũ amicicie. Tristi¬
cia aũt ⁊ in om̃i re seu̾itas ht̃ illam quidẽ
grauitatẽ s in amacia remissior ẽẽ debet
et liberior ⁊ dulcior ⁊ ad omne comutatem
facilitatemq procliuior. Existit aũt hoc
loco quedam questio subdifficilis/ unde quã¬
do amici noui digni amiacia uet̾i̾b suit ã¬
teponendi ut equis uetulis ceneros añpo
q̃ uetustate ferunt ẽẽ debent suauissima
uerũq illuo est ꝙ nulgo dr̃ multos modi¬
as salis suul edendos ẽẽ ut amicicie nun

Expanded text:
quem eundem sapientem licet dicere, haec duo quem eundem sapientem licet dicere, haec duo tenere in amicitia: primum, ne quid fictum sit neve simulatum; aperte enim vel odisse magis ingenui est quam fronte occultare sententiam; deinde non solum ab aliquo allatas criminationes repellere, sed ne ipsum quidem esse suspiciosum, semper aliquid existimantem ab amico esse violatum. accedat huc suavitas quaedam oportet sermonum atque morum, haudquaquam mediocre condimentum amicitiae. tristitia autem et in omni re severitas habet illa quidem gravitatem, sed amicitia remissior esse debet et liberior et dulcior et ad omnem comitatem facilitatemque proclivior. exsistit autem hoc loco quaedam quaestio subdifficilis, num quando amici novi, digni amicitia, veteribus sint anteponendi, ut equis vetulis teneros anteponquae vetustatem ferunt, esse debent suavissima, verumque illud est, quod dicitur, multos modios salis simul edendos esse, ut amicitiae munus
Abbreviated transcription (Latin):
aile inuentꝰ qui destendat. Quãquã enuius
recte dicit.  amicꝰ certe in re incerta celuit᷑.
Tame hec duo leuitatis ⁊ firmitatis plerosꝙ
conuicunt. Aut si in boms reb contempit¬
auncos aut in malis deserunt. Qui igitur ĩ¬
utraq re graue constante stabilem se mn aut¬
acia prestiterit hunc ex maxime raro genere
hominu indicare debenꝰ et pene diuiio. far¬
maniẽtũ aũt stabilitatis constantieq ẽ eiꝰ
ꝙͣ in amicicia querimꝰ fides. Nichil emĩ ẽ sta
ne ⁊ consenciente idest qui reb hisdem moue¬
atur eligi par est. Que om̃a ꝑtuient ad fi
bus mouetur et nature consentit aut fidus
aut stabilis pt eẽ. Addendum eod̾ est ut ne
criunib aut infen̾dis delectetur amius
aut neͣ credat oblatis q̃ ꝑtinent omia ade¬
am quã iam dudum tracto constanciãa ltã
sit uerium illud quod in micio dixis luno cia
nisi int̾ bonos ẽẽ nõ posse. Est enĩ lomi uui

Expanded text:
cile inventu qui descendant. quamquam Ennius cile inventu qui descendant. quamquam Ennius recte: amicus certus in re incerta cernitur; tamen haec duo levitatis et infirmitatis plerosque convincunt, aut si in bonis rebus contemnunt aut in malis deserunt. qui igitur utraque in re gravem constantem stabilem se in amicitia praestiterit, hunc ex maxime raro genere hominum iudicare debemus et paene divino. firmamentum autem stabilitatis constantiaeque est eius quam in aminem, et consentientem, id est, qui rebus iisdem moveatur, eligi par est, quae omnia pertinent ad fidbus movetur, et natura consentit, aut fidus aut stabilis esse potest. Addendum eadem est, ut ne criminibus, aut inferendis delectetur amicus, aut credat oblatis, quae pertinent omnia ad eam, quam iam dudum tracto, constantiam. ita fit verum illud, quod initio dixi, amicitiam nisi inter bonos esse non posse. est enim boni viri,
Abbreviated transcription (Latin):
q expiendi potestatem. Est igitur pruden¬
tis sustin̾e ut cursum sic impetũ beniuolentie
quo utamur quasi aquis tempestatis sit a¬
iiticiis aliqua parte peclitatis morib am
coꝵ. Ridam sepe in parua peciua ꝑspiti¬
mitur ꝙͣ sinit leues quidã aut quos porua
mon̾e non potuit cognoscuntur in magna.
Sũi̾o eciã aliqui reꝑti qui peciũam p̃ferre
aunccie sordidum existuant ubi eos inue¬
nienus qui honores magistratus imperia
porestates opes amicicie no auponant. Ut
tum ex altera parte proposita hec sut ex al¬
fera uis amuacie no multo illa maluit. Ini¬
becilla emĩ humana natura est ad cõcempnẽ¬
dam potenciami. Qña eciã si ueglecta anuiacia¬
consecuti sunt obscurar arbitrantur quia nõ si¬
ne magna cã sit neglecta auucicia. Itaq uere
as qui honorem amici añponat suo. Quid hoc
ut onuitã ꝙͣ graues ꝙͣ difficiles plerisq iude̾n¬
tur calamitatũ societates ad quas non est fa¬

Expanded text:
que experiendi facultatem. Est igitur prudenque experiendi facultatem. Est igitur prudentis sustinere, ut cursum, sic impetum benevolentiae, quo utamur quasi aquis tentatis,sic amicitiis; aliqua parte periclitatis moribus amidam saepe in parva pecunia perspiciuntur quam sint leves; quidam autem, quos parva movere non potuit, cognoscuntur in magna. sin vero erunt aliqui reperti qui pecuniam praeferre amicitiae sordidum existiment, ubi eos inveniemus, qui honores magistratus imperia potestates opes amicitiae non anteponant, ut, cum ex altera parte proposita haec sint, ex altera ius amicitiae, non multo illa malint? imbecilla enim est natura ad contemnendam potentiam, quam etiam si neglecta amiciconsecuti sint, obscuratum iri arbitrantur, quia non sine magna causa sit neglecta amicitia. itaque veraas, qui honorem amici anteponat suo? quid? haec ut omittam, quam graves, quam difficiles plerisque videntur calamitatum societates, ad quas non est fa
Abbreviated transcription (Latin):
de sunt in quib eoꝵ aut de capite agatur
ma turpitudo sequatur. Est em res quati
anuciae dari uema possit. Mec uermeg i¬
grnda ẽ fama nẽc ee mediacre telum ad ie
irerendas existimare oportet bemuolenciã
cuuũ qua blandiciis ⁊ assentando collig̾e tuipe
est. uirtꝰ qua sequitur caritas miuime repu¬
dianda est. Sed em sepe redeo ad scipionem
ciꝰ omus sermo erat de amicicia que̾batur
qđ in onub reb hoĩes diligentiores eeñt ca¬
pras et oues ꝙ quisq haberet dice̾ posset/ a¬
micos quot haberet dicere posset. Et in illis
quide parandis adibe̾ cũram s in amicis eli¬
gendis negligentes ẽe/ nec habere quasi signa
quedã et notas quib eos qui ad amiciciam
eent idonei indicarent. Sunt igr̃ firmi ⁊
stabiles et constantes eligendi cuiꝰ generis
est magna penuria ⁊ indicare difficile est
sane uisi expertũ Expiendũ aũt est in ip̃ã
amicicia. Itaq p̃currit anucicia iudiciũ tolłit¬

Expanded text:
dae sint, in quibus eorum aut caput agatur dae sint, in quibus eorum aut caput agatur ne summa turpitudo sequatur; est enim quatenus amicitiae dari venia possit. nec vero neglegenda est fama, nec mediocre telum ad res gerendas existimare oportet benevolentiam vium, quam blanditiis et assentando colligere turpe est; virtus, quam sequitur caritas, minime repudianda est. sed—saepe enim redeo ad Scipionem, cuius omnis sermo erat de amicitia—querebatur quod omnibus in rebus homines diligentiores essent; capras et ovis quot quisque haberet dicere posse, amicos quot haberet non posse dicere; et in illis quidem parandis adhibere curam, in amicis eligendis neglegentis esse nec habere quasi signa quaedam et notas, quibus eos, qui ad amicitiam essent idonei, iudicarent. sunt igitur firmi et stabiles et constantes eligendi, cuius generis est magna penuria; et iudicare diffsane, nisi expertum, experiendum autem in ipsa amicitia. Itapraecurrit amicitia iudicium, tollit
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽẽ sentenciã. Qui em modo quisquãun¬
mcus uẽ poterit eius cui se putabat iim¬
cum ee posse. Quineciã necte erit cupe ⁊ op¬
tare ut quam sepissime peccet amicus quo
płures det sibi canquã causas ad repreheti¬
bendum. Rursus autem recte factis doro¬
dis q amicoꝵ necce erit augi. dolere. nui¬
dere. Auare hoc idem preceptũ cuiustũq
est ad tollenda annaciã ualet. Illud pocius
precipiendum fuit ut eam diligenciã adħe¬
be̾nius in amiciciis compandis. ut ne que
aars incipemꝰ eum que aliquando odisse
possemꝰ. qum eciã si miꝰ felices m dili¬
gendo fuissemꝰ ferendũ id scipio pociꝰ ꝙͣ ie
uncicia ꝵ tempꝰ cogitandum putabat nehus
nir finib utendum arbitror ut cũ emenda¬
ei mores amicoꝵ suit cũ sit iit̾ eõs omuire
rũ concilior uoluntatũsme ulla expectatioe
comunitas. ut eciã si qua fortuna acciderit
ut mꝰ iuste anucoꝵ uoluntates aduiuan¬

Expanded text:
tis esse sententiam. quonam enim modo quisquam atis esse sententiam. quonam enim modo quisquam amicus esse poterit ei, cui se putabit inimicum esse posse? quin etiam necesse erit cupere et optare ut quam saepissime peccet amicus, quo pluris det sibi tamquam ansas ad reprehendendum: rursum autem recte factis commodisque amicorum necesse erit angi dolere invidere. qua re hest, ad tollendam amicitiam valet. Illud potius praecipiendum fuit, ut eam diligentiam adhiberemus in amicitiis comparandis, ut ne quando amare inciperemus eum, quem aliquando odisse possemus. quin etiam si minus felices in deligendo fuissemus, ferendum id Scipio potius quam inimicitiarum tempus cogitandum putabat. His igitur finibus utendum arbitror, ut, cum emendati mores amicorum sint, tum sit inter eos omnium rerum consiliorum voluntatum sine ulla exceptione communitas, ut etiam si qua fortuna accident ut minus iustae amicorum voluntates adiuvan
Abbreviated transcription (Latin):
Antior michi ⁊ afluentior iudetur eẽ uerao.¬
miciçia nec obseruare restricte ne pluo rd¬
dat ꝙ̃ acceꝑit. Neq em̃ uerendumꝰ ẽ ne qͣuid
exeidat. aut ne quid in teriã defłuat: aut
neopsus equo quid in amiciciã congeratur.
ipo faciat tanti fiat ab amicis. Aepe eni
m Iuibusdã aut amimꝰ abiectior est aut᷑
sped. amplificande fortune fractior. Nou ẽ
initur amici talem ee in eum qualis ille
in se est ẜ pociꝰ eniti ⁊ effice̾ ut amici ia¬
cetitem amiu excitet inducatq spem co¬
gitatone q meliore. Alius igitur finis
uenarucitie constituendus ẽ si prius quid ma¬
pune axprehendere scipio solitus sit edixero
Regabat ullam uocem miuciore aĩcitie
potuisse repiri ꝙͣ eius qui dixissẽt ita ama¬
re oportere ut aliquando eet osorus. Mec
uers adduci posse ut hoc ꝙͣadmodũ putaretur
abiante ee dictum crederet qui sapiens habi¬
tus eet unꝰ e saptem s impuri cuiusdã aut
ambiciosi aut omnia ad sua potenciam reuocã¬

Expanded text:
tior mihi et affluentior videtur esse vera amicitia nec observare restricte ne plus reddat quam acceperit: neque enim verendum est ne quid excidat aut ne quid in terram defluat aut ne plus aequo quid in amicitiam congeratur. ipse faciat, tanti fiat ab amicis. saepe enim in quibusdam aut animus abiectior est aut spes amplificandae fortunae fractior. non est igitur amici talem esse in eum, qualis ille in se est, sed potius eniti et efficere ut amici iacentem animum excitet inducatque spem cogitationemque meliorem. alius igitur finis verae amicitiae constituendus est, si prius, quid maxime reprehendere Scipio solitus sit, dixero. negabat ullam vocem inimiciorem amicitiae potuisse reperiri quam eius qui dixisset ita amare oportere ut si aliquando esset osurus; nec vero se adduci posse ut hoc, quem ad modum putaretur, a Biante esse dictum crederet, qui sapiens habitus esset unus e septem; impuri cuiusdam aut ambitiosi aut omnia ad suam potentiam revocan
Abbreviated transcription (Latin):
issop erga nos bemuosencie panter squasir¬
q respondeat Lerciã ut quanti qu sp stepe
pacit tanti fiat ab anncis haꝵteli santen¬
pruuar uera est ut quandrmedid in se quisꝙ¬
sic in amicũ sit aĩatus. Quã multa eñ que
cari ab indigno et supplicare. Tum acerbuis
uris rebus no satis honeste in amcoruz
fuint hocestissume. Multeq res sunt in qui¬
bi de suis cõmodis uiri boni multa detrahut.
defrahi ꝙ patunitut. ut his amici poiꝰ ꝙ̃ ip̃t
ꝓffruantur. Altera sentencia est q̃ diffimt ⁊¬
miciciã parib officiis ac uolinitatib. hac qͥd
ẽniis exigue ⁊ exilit̾ ad calculos uocare

Expanded text:
illorum erga nos benevolentiae pariter aequaliterque respondeat; tertiam, ut, quanti quisque se ipse facit, tanti fiat ab amicis. harum trium sentenprima vera est, ut, quem ad modum in se quissic in amicum sit animatus. quam multa enim, quae precari ab indigno, supplicare, tum acerbius quae in nostris rebus non satis honeste, in amicorum fiunt honestissime; multaeque res sunt, in quibus de suis commodis viri boni multa detrahunt detrahique patiuntur, ut eis amici potius quam ipsi fruantur. altera sententia est quae definit amicitiam paribus officiis ac voluntatibus. hoc quidem est nimis exigue et exiliter ad c
Abbreviated transcription (Latin):
tas / amiciciã consecuta est. Non ergo erue
pera nr̃a nec domi nec milicie scipio egnuis¬
set. Non igitur utilitatẽ amiacia s utili
ni fidem atq homi qui uelit ut neq di¬
ligat queꝙͣ nec ipe ab ullo diligatur ⁊ ar¬
cunfluere om̃ib copiis. atq in om̃ reꝵ
habundencia uiuere. hec est em̃ tyranno¬
rum uita nimirum in qua nulla fides/
nulla caritas/ nulla stabilis beniuolontie
pt ẽe fiducia. Oma semaꝑ suspecta atq
sollicita nullus locus anuacie. Quis em̃
aut eum diligat que metuat/ aut eũ dili
ad tempꝰ. ꝙ si forte ut fit plerũq cecidut
tũ intelligitur qua fuorint inopes amico¬
rum. O carquimũ dixisse ferunt tũ
cũ exulem ẽẽ se intellexisset ⁊ quos fi¬
dos amicos huisset quos infidos am iaru
neutri graciã referre posset. Quãquam
miror en illa suꝑbia ⁊ importunitate si
quequã amicu habere potuit atq ut
huiꝰ que dixi mores ueros amicos parar
em solum ipa fortuna ceca est seda des e clta

Expanded text:
tas amicitiam secuta est. non ergo eruntpera nostra nec domi nec militiae Scipio eguisset? non igitur utilitatem amicitia, sed utideorum fidem atque hominum! qui velit, ut neque diligat quemquam nec ipse ab ullo diligatur, circumfluere omnibus copiis atque in omnium rerum abundantia vivere? haec enim est tyrannorum vita, nimirum in qua nulla fides, nulla caripotest csse fiducia: omnia semper suspecta, atque solicita; nullus locus est amicitiae. Quis cnim aut eum diligat, quem metuit, aut cum a adtempus. Quod si forte, ut sit plerumque, ceciderint; tum intelligitur, quam fuerint inopes amicorum Quod Tarquinium dixisse ferunt; tum. cum exulasset, se mtellexisse, quos fidos ami. cos habuisset, quosque infidos, cum iam neutris gratiam referre posset. Quamquam miror, in illa superbia, et importunitate si quenquam habere potuir. Atque ut huius, quem dixi, meres veros amicos parareenim sola ipsa fortuna coeca est. sedeos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
grestib natantib suib cicurib feris pri¬
uu ut se ip̃e dilurant id em pariter cũ onũ
aiant̾e nastitur. Deinde ut requirant atꝙ
appetant ad quas se applicent eiusdẽ generie
aiantes a quod facut cũ desiderio cũ qua¬
dani sumlitudine amoris humani. Quan¬
to id magis in hõĩe sit natura qui ⁊ se ip̃e
diligit et alterum acquirit cuius anui
ita cũ suo misteat ut efficiat pene cuiũ ex
dnob. a pleciq pu̾se ne dicam impuden¬
ter habere talem amicum uolunt quales
illi ce non possunt queq ip̃i iam nõ tribunt

Expanded text:
ibus agrestibus, cicuribus feris, primum ut se ipsae diligant—id enim pariter cum omni animante nascitur —deinde, ut requirant atque appetant ad quas se applicent eiusdem generis animantis—idque faciant cum desiderio et cum quadam similitudine amoris humani—quanto id magis in homine fit natura, qui et se ipse diligit et alterum anquirit, cuius animum ita cum suo misceat, ut efficiat paene unum ex duobus! sed plerique perverse, ne dicam impudenter, habere talem amicum volunt, quales ipsi esse non possunt, quaeque ipsi non tribuunt
Abbreviated transcription (Latin):
tit: ꝙ in cuspa sit qui faciat nõ is qui patia
puisiq ut ne miis cito dilige incipiant᷑ ne¬
dem ouna preclara rara. Nec quicquã est¬
difficilius quã repire ꝙ sit om̃i ex parto ui
suo gen̾e̾ perfectum. S pleriq neq in xust¬
ħuans quicquã bonu norunt inquã fructu¬
osun sit ⁊ amncos tanquã pecudes eos po¬
tissimũ diligunt ex quib sꝑant se maxi¬
mu fructũ ẽe capturos Itaq pulcherriia
illa ⁊ maxĩe naturali carent anucicia ꝑ sel
et propt̾ so expetenda nec ip̃i sibi exemplo
sunt hec est is amicicio ⁊ qualis ⁊ qucirẽ¬
ta sit ip̃e enĩ se quisq diligit Nũ ut aliꝙ̃
a se ipe mercedem exigat caritatis suer sed

Expanded text:
ut is in culpa sit qui faciat, non is qui patiatut is in culpa sit qui faciat, non is qui patiatprovisio, ut ne nimis cito diligere incipiant nedem omnia praeclara, rara, nec quicquam difficilius quam reperire quod sit omni ex parte in suo genere perfectum. sed plerique neque in humanis, quidquam bonum norunt, nisi quod fructuosum sit, et amicos, tamquam pecudes, eos potissimum diligunt, ex quibus sperant se maximum fructum esse capturos: itaque pulcherrima illa et maxime naturali carent amicitia per se et propter se experenda, nec ipsi sibi exemplo sunt, haec vis amicitiae qualis et quantasit. Ipse enimse quisque diligit, non ut aliquam a se ipso mer
Abbreviated transcription (Latin):
nõ statim alienatio disinctioq facienda sit
duant aut moꝵ aut studioꝵ conuitatio
quedam ut fieri solet fcã erit aut in rei
p. partib discenssio int̾cesserit. loquor eni
rant ut paulo ante dixi non de sapientiũ
sedde coib anuciciis cauendũ eutr ne so
lum auticitie deposite s imimiciae eciã su¬
scepte iudeantur. Nichil eni est turpius
p̃cum eo belliugerere quo cũ familiarit᷑
unrerie. Ab anatia quĩti pompen in eo no¬
nitie sic reipudeit ut scitis scipio. Propt̾
dissenssione aut que erat in re .p. alieua¬
tus est a cossega nr̃o metesso utruq egͭ ỹ¬
Quamobrem pͥmũ danda opera ẽ neꝙͣ ami¬
rors dissidia fiant. m tale aliquidꝰ euenĩt
deantur cauendũ est uero ne eciam ingra¬
es iimiciaias conu̾tant se amicicie ex qui¬
S iurgia maledicta contumelie gignunt᷑
stue tame si tollerabiles erunt ferende sũt
et hecsionos . ueteri amicicie tribuendus

Expanded text:
non statim alienatio disiunctioque facienda sit. non statim alienatio disiunctioque facienda sit. sin autem aut morum aut studiorum commutatio quaedam, ut fieri solet, facta erit, aut in rei publicae partibus dissensio intercesserit loquor enim iam, ut paulo ante dixi, non de sapientium, sed de communibus amicitiis cavendum erit ne non solum amicitiae depositae, sed etiam inimicitiae susceptae videantur. nihil enim est turpius quam cum eo bellum gerere, quocum familiariter vixeris. ab amicitia Q. Pompei meo nomine se removerat, ut scitis, Scipio; propter dissensionem autem, quae erat in re publica, alienatus est a collega nostro Metello; utrumque egit grQuamobrem primum danda opera est, ne qua amicorum dissidia fiant, sine talialiquid evenerit, deantur. cavendum vero ne etiam in gravis inimicitias convertant se amicitiae ex quibus iurgia maledicta contumeliae gignuntur. quae tamen si tolerabiles erunt, ferendae sunt et hic honos veteri amicitiae tribuendus,
Abbreviated transcription (Latin):
res em̃i mores/ disparia studia sequnture
quop dissimilitudo dissotiat amcitias nee
ob ałiaui cani ullam bõm improbis improbi
bonis amici ẽẽ ño possunt iisi ꝙ terit  et
ne optolonius caꝑe potrasset silicomedẽ apu
que erat educat multis ã lactius nsuũ
nupediente audire uluisset. Et sepe incidũt
magne res ut disteͣndĩ sit ab anucis quas
qua impedire uult᷑ ꝙ desideriũ non facile fe¬
rat is ⁊ uifirmꝰ est et molłis natura ene
eam ipam cam in amicicia ꝑorum iustĩ po
Atq in onũ re considerandũ est et quid po¬
stuses ab amico et quid patiare ate mipot¬
i les d st eciã quedam calamitas in aͥ iai¬
aiciis duiuctendis nõ nuquã neccessaria. lar
ent a sapientum familiaritatib ad cunpr̃¬
res amicicias nr̃a dilabitur oroeumpũt
sepe uncia anucoꝵ tũ i ipos amicos und
u alienos quoꝵ tame ad amicos redunda
infamia. Lales igitur amuicicie sut reissioe
ctũ neq honestum sit neq fieri possit ut

Expanded text:
res mores disparia studia sequuntur, quorum dissimilitudo separat amicitias; nec ob aliam causam ullam boni improbis, improbi bonis amici esse non possunt, nisi quod tNeoptolemus capere potuisset, si Lycomedem, apud quem erat educatus, multis cum lacrimis iter suum impedientem audire voluisset. et saepe incidunt magnae res, ut discedendum sit ab amicis; quas qui impedire volt, quod desiderium non facile ferat, is et infirmus est mollisque natura et ob eam ipsam causam in amicitia parum iustus. atque in omni re considerandum est et quid postules ab amico et quid patiare a te impetrari. est etiam quaedam calamitas in amicitiis dimittendis non numquam necessaria—iam enim a sapientium familiaritatibus ad volgarissaepe vitia amicorum tum in ipsos amicos, tum in alienos, quorum tamen ad amicos redundet infamia. tales igitur amicitiae sunt remissione ctum neque honestum sit nec fieri possit ut
Abbreviated transcription (Latin):
exp̾tat nec suspicã sed cauet Ciuscũq
facti cam iequire. Cñ micia inueneris exi¬
Cogitaciones uagas ⁊ mutiles ⁊ uelut
sompno sumles nõ recipies quib si am̃i
tuũ oblectau̾is cũ om̃ia disposueris tͥstis
remanebis. Sed cogitacio tua stabilis et certa cõ¬
sistat siue deliberet siue querat siue cõtẽpletur
ut recedat a uero. Sermo cuus quoq non sit
maiis sed aut suadeat aut moneat aut oo¬
solet᷑ aut p̃cipiat lauda parce uituꝑa ꝑciuis
Nã sinłr rephensibilis est ninia laudacio.
ut ĩmod̾ata uituperacio. Illa quidẽ adulacioẽ

Expanded text:
exspectat; nec suspicatur, sed cavet. Cujuscunque facti causam require: cum initia inveneris, exiCogitationes vagas et inutiles, et velut somnio similes, non recipies; quibus si animus tuus se oblectaverit, cum omnia disposueris, tristis remanebis: sed cogitatio tua stabilis, et certa sit; sive deliberet, sive quaerat, sive contempletur, non recedat a vero. Sermo quoque tuus non sit inanis, sed aut suadeat, aut moneat, aut consoletur, aut praecipiat. Lauda parce, vitupera parcius. Nam similiter reprehensibilis est nimia laudatio, ut immoderata vituperatio. Illa siquidem ad
Abbreviated transcription (Latin):
unde orta sunt. Aumiꝰ aut solus nec auni
adest nec cũ discedit apparet. Iam uero ui¬
decis nichil ẽẽ morti tam sile ꝙͣ sompniu.
dit qui dormienciũ aum maxue declarant
duinitatẽ suã multa eñ cũ remissi ⁊ libe¬
ri sunt futura prospicint. Ex quo intelli¬
gitur quales futugi sunt cũ se plene corpoꝵ
uniculis relaxauerunt. Quare si ħ ita sunt
sic me colite inquit ut deũ. Si una ẽ inte¬
ritus ammiꝰ cũ corpore uos tamẽ deos uen̾¬
tis qui hanc om̃eni pulchritudine tuentur
et regunt memoriã nr̃i pie ĩuiolate q ser¬
uabitis. Cyrus quide hec moriens/ Nos si pla¬
cet nr̃a uideamus. Nomo unquã michi sti¬
pio ꝑsuadebat aut prem tuũ paulũ ⁊ africa

Expanded text:
unde orta sunt; animus autem solus nec cum unde orta sunt; animus autem solus nec cum adest nec cum discessit apparet. iam vero videtis nihil esse morti tam simile quam somnum. atqui dormientium animi maxime declarant divinitatem suam; multa enim, cum remissi et liberi sunt, futura prospiciunt; ex quo intellegitur quales futuri sint, cum se plane corporis vinculis relaxaverint. qua re, si haec ita sunt, sic me colitote,” inquit, ut deum, sin una est interiturus animus cum corpore, vos tamen, deos verentes, qui hanc omnem pulchritudinem tuentur et regunt, memoriam nostri pie inviolateque servabitis. Cyrus quidem haec moriens; nos, si placet, nostra videamus. nemo umquam mihi, Scipio,persuadebit aut patrem tuum Paulum, a
Abbreviated transcription (Latin):
nr. Apus uenophontez aut moriens crrꝰ
maior hec dicit. Nolite arbitrati o michi
carissu filii me ciõ a uobis discessero nusquã
autꝰ nullum forte. Nec emi dũ erã uobiseĩ
amiũ meũ bidebatis sod eũ ẽẽ in hoc corpore
ex his rebr quas gerebã intelligebatis/. Cun¬
deui igr ẽẽ creditote eciã si illũ nõ uidebitis
Necuo claroꝵ iuroꝵ post morte honores per¬
manierent. si nichil eoꝵ ip̃oꝵ animi effice¬
rent. quo iustius ⁊ diucius memoriã sui te¬
nemus. Michi nĩquã quid̃ id ꝓsuaderi po¬
tuit animos dũ in corporib essent mortali¬
bz uiu̾e. cũ exissent ex eis emori. Nec uero
tunc ẽẽ annũ insipiente. cũ ex insipienti
corpore euasisset. Sed cũ omi admixtione
corporis liberatus purꝰ ⁊ integ̾ ẽẽ cepisset
tũ eẽ sapientẽ atq eciã cũ homnus natura
morte dissoluitur ceteraꝵ rerũ ꝑspicuũ ẽ
quo quisq descedant. Abeunt eni illuc oiã

Expanded text:
er. Ad Ze<nophontem> moriens Cirus er. Ad Ze<nophontem> moriens Cirus Maior hec dicit: “Nolite arbitrari, <o michi ca>rissimi filii, me, cum a vobis discessero, nusquam aut nullum fore. Nec enim, dum eram vobiscum, animum meum videbatis, sed eum esse in hoc corpore ex eis rebus quas gerebam intellegebatis. eundem igitur esse creditote, etiam si nullum videbitis. nec vero clarorum virorum post mortem honores permanerent, si nihil eorum ipsorum animi efficerent, quo diutius memoriam sui teneremus. mihi quidem numquam persuaderi potuit animos dum in corporibus essent mortalibus vivere, cum excessissent ex eis emori; nec vero tum animum esse insipientem cum ex insipienti corpore evasisset, sed cum omni admixtione corporis liberatus purus et integer esse coepisset, tum esse sapientem. atque etiam, cum hominis natura morte dissolvitur, ceterarum rerum perspicuum est quo quaeque discedat, abeunt enim illuc omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
credere s nobilitas eciã sũmoꝵ philosophoꝵ
et auctoritas. Audiebã naq phitagoram
phicagoras q incolas pene nr̃os qui eent
ytalici philosophi quondã noĩati nũiqua du¬
bitasse qͥn ex uniuersa mente diuma labẽ¬
tos aĩos haberemꝰ. Demonstrabantur mi¬
chi prete̾a q̃ socrutes supmo diẽ uite de ii¬
Quid multa. Sic persuasi michi. Sic sen¬
cio cũ tanta celeritas ammoꝵ sit tanta me¬
moria pret̾itoꝵ futuroꝵ prudencia tot
habeat quia se ipe moueat sencio ne quide¬
fiñe habiturum ẽẽ motꝰ. quia nũquã se ipe¬
sit relicturꝰ t cũ simplex animi ẽẽt na
tura neq haberet in se quicquã admxtũ
dispar sus acs dissinule no eũ posse dicrdi
ꝓ si no pesset ⁊ nõ posset interite. Magno
ꝙ ee argemento homines scire pleraq a¬
tequã natisint ꝙiam pueri cũ artes difsi¬
oles distant ita celeriter res ĩnumerabiles
arripiant. ut eas no tam pͥmũ accipe ui¬
deautas fed reministi ⁊ ircordan ħ płato¬

Expanded text:
crederem, sed nobilitas eciam summorum phylosophorum et auctoritas. Audiebam Pictagoram Pictagoreosque, incolas pene nostros, qui essent italici phylosophi quondam nominati, numquam dubitasse quin ex universa mente divina delibatos animos haberemus. Demonstrabantur michi preterea que Socrates supremo vite die se de imQuid multa? Sic persuasi michi, sic sencio, cum tanta celeritas <animorum> sit, tanta memoria preteritorum futurorumque prudencia, tot habeat>, quia se ipse moveat nec finem quidem habiturum esse motus, <quia numquam> se esset relicturus; et, cum simplex animi natura esset nec haberet in se <quicquam ad>mixtum dispar sui atque dissimile, non posse eum dividi, quod si non posset, non posse interire; magnoque esse argumento homines scire pleraque ante quam nati sint, quod iam pueri, cum artis difficilis discant, ita celeriter res innumerabilis arripiant, ut eas non tum primum accipere videantur, sed reminisci et recordari. ha
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hemiitendũ haberenus. ut quod parentibus
dat᷑ et orbis prepararet᷑. honoꝵq paucoꝵ cetcri
pacient̾ expectarent et matarent᷑ Sed ut tũc
cõmuuib magis cõmodis ꝙͣ pͥuari iactancie

Expanded text:
cum enitendum haberemus, ut quod parentibus cum enitendum haberemus, ut quod parentibus dabatur et orbis probaretur, honoremque paucorum ceteri patienter et exspectarent et mererentur. Sed ut tunc c
Abbreviated transcription (Latin):
excercitacio quedã contempuende peccunie
nã cũ om̃es hoim̃es ad custodiã eiꝰ nat᷑a iestrã¬
uerit nos contra ac du pensitat᷑ amor libali¬
tatis/ cõib auaricie uniculis eximebat tãtiq
laudabilior munificencia nr̃a fore uidebatur
ꝙ ad illã nõ impetu quod̾ sed concilio trahe¬
bani᷑ accedebat hiis caĩs ꝙ nõ ludos aut gla¬
diatores sed aminos sumptus in alimẽta inge¬
nuoꝵ pollicebamur Oculoꝵ porro ⁊ aurium
uoluptates adeo nõ egent comendaçione ut
nõ tam ucitari debeant orone ꝙͣ̃ repͥmi. Ut
uero aliquis libenter educacionis tediũ labo¬
remq suscipiat nõ p̃miis modo ueꝵeciã ex¬
quisitis ad hortacionib Imperandĩd ẽ. Nã
si medici salubres s boluptati patentes cibos
blandiciorib alloquiis proseguut᷑ ꝙ̃ tomagis
decuut pit ͤ consulentẽ ucilissinũ miuꝰ sed
perinde nõ populare comitate orois induc̾e preẜt̃i

Expanded text:
exercitatio quaedam contemnendae pecuniae. exercitatio quaedam contemnendae pecuniae. Nam cum omnes homines ad custodiam eius natura restrinxerit, nos contra multum ac diu pensitatus amor liberalitatis communibus avaritiae vinculis eximebat, tantoque laudabilior munificentia nostra fore videbatur, quod ad illam non impetu quodam, sed consilio trahebamur. Accedebat his causis, quod non ludos aut gladiatores sed annuos sumptus in alimenta ingenuorum pollicebamur. Oculorum porro et aurium voluptates adeo non egent commendatione, ut non tam incitari debeant oratione quam reprimi; ut vero aliquis libenter educationis taedium laboremque suscipiat, non praemiis modo verum etiam exquisitis adhortationibus impetrandum est. Nam si medici salubres sed voluptate carentes cibos blandioribus alloquiis prosequuntur, quanto magis decuit publice consulentem utilissimum munus, sed non perinde populare, comitate orationis inducere? praesertim
Abbreviated transcription (Latin):
et eĩ si aliene quoq laudes parũ equis au¬
rib accipisolent ꝙ̃ difficile est obeinore ne
molesta oideat᷑ oro de se aut de suis disscre¬
tis. Nã cũ ip̃i honestati tũ aliquãto mag̃is
glorie eiis pdicaciomq Imudemꝰ Atq ca de¬
mũ recte facta nuinꝰ decorquemꝰ ⁊ carpimiꝰ que
mobscuritate ⁊ silencio repomid̃tur Qua ex ca
sepe ip̃e mecũ. Nobis ne tantũ quidquid est is¬
cud composuisse, an ⁊ debeauuis. ut nobis ad¬
monet illud quoͦq pleraq que sunt agende
rei necessaria/ eadem peracca nec utili̾tatem
parem nec gram retiuent. Aut ne longiꝰ exͣ ie
petamiꝰ quid utilius fuit ꝙͣ munificencie racio¬
nem eciã stilo obsequi. Per hoc eĩ asseq̃bant
pͥmũ ut honestis cogitacionibus ĩmorarem᷑
demde ut pulcritudie illar longiore tractatu
peruderemꝰ postremo ut subite largicionis co¬
mitẽ penitentiã caueremus Nascebatur exhuy

Expanded text:
Etenim si alienae quoque laudes parum aequis auEtenim si alienae quoque laudes parum aequis auribus accipi solent: quam difficile est obtinere, ne molesta videatur oratio de se, aut de suis, disserenti? Nam cum ipsi honestati, tum aliquanto magis gloriae ejus, praedicationique mum recte facta minus detorquemus et carpimus, quae in obscuritate et silentio reponuntur. Qua ex causa saepe ipse mecum, nobisne tantum, quidquid est istud, composuisse an et aliis debeamus. Ut nobis, admonet illud, quod pleraque quae sunt agendae rei necessaria, eadem peracta nec utilitatem parem nec gratiam retinent. Ac, ne longius exempla repetamus, quid utilius fuit quam munificentiae rationem etiam stilo prosequi? Per hoc enim assequebamur, primum ut honestis cogitationibus immoraremur, deinde ut pulchritudinem illarum longiore tractatu pervideremus, postremo ut subitae largitionis comitem paenitentiam caveremus. Nascebatur ex his
Abbreviated transcription (Latin):
quod ab honne desidioso aliquid noui operis ex¬
pectes ꝓeciturus sumi eĩ ut rursus uaces ser¬
moui quẽ apud municpes meos habui biblio¬
thecã dedicaturꝰ Nemim quidẽ iã te quedam
nocasse. Sed gen̾alicer ideo nũc rogo ut nõ
tantũ uiiũsitati eius adcendas uereciã parti¬
culas qua soles lima prosequaris. Erit enĩ ⁊
post emendacoemi libeꝵ nobis publicare uel
continere. Qini ymo fortasse hanc ip̃am cũcta¬
cionẽ nr̃ami in alcerutrã sentẽciã emẽdacõis
racio reducet que aut indigind edictioe dimi
seꝑius recractat inueni̾et aut dignũ dũ id
ip̃m experitur efficiet ꝙͣꝙͣ huiꝰ cunctacionis
mee cãe si nõ tã in scriptis ꝙͣ in ip̃o materie
gn̾e consistunt. Est eni paulo gloriosius ⁊ cla¬
cius Ouerabit hoc modestiã mc̃m ecia si
sillus ip̃e p̃ssus demissusq fuerit porop¬
terea quod cogimur tũ de munificencia pae
bricus locus est eciã cum necessitas lenocinet᷑

Expanded text:
quod ab homine desidioso aliquid novi operis exquod ab homine desidioso aliquid novi operis exspectes. Petiturus sum enim ut rursus vaces sermoni quem apud municipes meos habui bibliothecam dedicaturus. Memini quidem te iam quaedam adnotasse, sed generaliter; ideo nunc rogo ut non tantum universitati eius attendas, verum etiam particulas qua soles lima persequaris. Erit enim et post emendationem liberum nobis vel publicare vel continere. Quin immo fortasse hanc ipsam cunctationem nostram in alterutram sententiam emendationis ratio deducet, quae aut indignum editione dum saepius retractat inveniet, aut dignum dum id ipsum experitur efficiet. Quamquam huius cunctationis meae causae non tam in scriptis quam in ipso materiae genere consistunt: est enim paulo quasi gloriosius et elatius. Onerabit hoc modestiam nostram, etiamsi stilus ipse pressus demissusque fuerit, propteps hic et labricus locus est, etiam cum illi necessitas lenocinetur.
Abbreviated transcription (Latin):
gisse scriptis nõ miror cũ oroem meã proxime
doccissum hoiẽs hoc studio hoc assensu hoc eciã
labore per biduũ audierit ꝙͣ̃uis intencionẽ eorũ
milla huic ⁊ inde collacio nullũ quasi certamen
accenderet nã rhodii cũ ip̃ĩs oracionũ uirtutib
tũ eciã compeͣracionis acculeis excitabant᷑ Nirã
or̃õ sine emulacionis grã probabat᷑ an merito
scio cũ legeris librũ cuiꝰ amplitudo non siit me
longiori eplã preloqui. Eportet emĩ nos in hac
corte in qua possumꝰ breues ẽẽ quosie excusaciꝰ
qd̾ librũ ip̃m non tamẽ ultra caie amplitudi¬
ne extendimꝰ uale. Pompeio saturuino suo
roportune mͥ reddice sunt lr̃e tue quib
flagictabas. ut tibi aliquid ex scriptis
meis mutterẽ cũ ego id ipm̃ descinassem
Addistiͣ eigoͬ calcaria sponte currenti pariterqr tͥ
uemiã recu sandi laboris ⁊ mͥ exigendi uereciodia
sustulisti Nã nec me tiunde utidecet eoqd abła¬
cũ est ne te grauari quod depoposcisti. Nõ ẽ cñ

Expanded text:
gisse non miror, cum orationem meam proxime doctissimi homines hoc studio, hoc assensu, hoc etiam labore per biduum audierint, quamvis intentionem eorum nulla hinc et inde collatio, nullum quasi certamen accenderet. Nam Rhodii cum ipsis orationum virtutibus tum etiam comparationis aculeis excitabantur, nostra oratio sine aemulationis gratia probabatur. An merito, scies cum legeris librum, cuius amplitudo non sinit me longiore epistula praeloqui. Oportet enim nos in hac certe in qua possumus breves esse, quo sit excusatius quod librum ipsum, non tamen ultra causae amplitudi Plinius Pompeio Saturnino suo Peropportune mihi redditae sunt litterae tuae quibus flagitabas, ut tibi aliquid ex scriptis meis mitterem, cum ego id ipsum destinassem. Addidisti ergo calcaria sponte currenti, pariterque et tibi veniam recusandi laboris et mihi exigendi verecundiam sustulisti. Nam nec me timide uti decet eo quod oblatum est, nec te gravari quod depoposcisti. Non est tamen
Abbreviated transcription (Latin):
edicione sectari. Cũq plobem ip̃am cui crd sus¬
abat᷑ lumuinecurie ꝓ arietib q discreuerĩ neꝙͣ
in spem ambicionis incidere nũc ecia ad quos
ex uuin̾e ño nichil pertinet pret̾ exemplum
uelut obiuia ostentacione conquire. Habes
cuitacõis iee cãs. Obsequar tamiẽ concilio tuo
cuius nuchi auctoritas pro Racõe sufficit. uale.

Expanded text:
editione sectari, cumque plebem ipsam, cui consuleditione sectari, cumque plebem ipsam, cui consulebatur, limine curiae parietibusque discreverim, ne quam in speciem ambitionis inciderem, nunc eos etiam, ad quos ex munere nostro nihil pertinet praeter exemplum, velut obvia ostentatione conquirere. Habes cunctationis meae causas; obsequar tamen consilio tuo, cuius mihi auctoritas pro ratione sufficiet. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾e̾m᷑ ne forte nõ alioꝵ ucilitatib sed ꝓpͥe laudi
ẜuisse uideam᷑. Prete̾rea mneminimꝰ quanto
maiore aio honestatis fructus in consciencia
ꝙͣ in fama reꝑonat᷑. Sequi eni głã nõ appeti
debet ne si cuũ aliquo nõ sequat᷑ id circo ꝙ glo¬
riã nõ meruit minꝰ pulchrũ est. Nibero qui
bonefacta sua uerbis adornat᷑ nõ iõ predicare
quia feceruit sed ut predicarent fecisse credũt᷑
Tis qd magnificũ refferente a fuisset iꝑo qͥ
gesserat receusente uanescit. homines enĩ qui¬
cũ rem destruere nõ possunt iactacõem eiꝰ inces¬
sunt. Ita si silenda feceris fam ip̃m. Si laudã¬
da quod nõ sileas ip̃e culpat᷑. me uero peculia¬
ris qued̾ impedit rõ. Et eĩ hunc ip̃m sermonem
nõ apud populũ sed apud decuriones habui. Nlec
inpropatulo sed inciria. Uereor egonesit sã¬
tis congonens cũ in dicendo assentacionem
uulgi acclamacionẽq deffugeri nũc eadẽ illa

Expanded text:
forte non aliorum utilitatibus sed propriae laudi servisse videamur. Praeterea meminimus quanto maiore animo honestatis fructus in conscientia quam in fama reponatur. Sequi enim gloria, non appeti debet, nec, si casu aliquo non sequatur, idcirco quod gloriam meruit minus pulchrum est. Ii vero, qui benefacta sua verbis adornant, non ideo praedicare quia fecerint, sed ut praedicarent fecisse creduntur. Sic quod magnificum referente alio fuisset, ipso qui gesserat recensente vanescit; homines enim cum rem destruere non possunt, iactationem eius incessunt. Ita si silenda feceris, factum ipsum, si laudanda non sileas, ipse culparis. Me vero peculiaris quaedam impedit ratio. Etenim hunc ipsum sermonem non apud populum, sed apud decuriones habui, nec in propatulo sed in curia. Vereor ergo ut sit satis congruens, cum in dicendo assentationem vulgi acclamationemque defugerim, nunc eadem illa
Abbreviated transcription (Latin):
atq laudabiliorẽ uirum. Lut quisquã in
pociendis uoluptatib gloriando se in predi
moꝵ prociniis defenditur in rob bonis hen¬
da non est eaqz quo est maior eo magis
mentẽ ex sua sede ⁊ statu dimouet ꝓfecto
nichil est aliud bene ⁊ bẽ un̾e insi honeste
et recte uiuere. Dͣ tya r apliecua peten nocey

Expanded text:
aut laudabiliorem virum? an quisquam in aut laudabiliorem virum? an quisquam in potiendis voluptatibus gloriando se et praediimorum patrociniis defenditur, in rebus bonis habenda non est, eaque quo est maior, eo magis mentem ex sua sede et statu demovet, profecto nihil est aliud bene et beate vivere nisi honeste et rect
Abbreviated transcription (Latin):
ueniant igr isti ircisores huiꝰ orouis/ ac sme ⁊
uł iudicent utrũ se hoꝵ alicuiꝰ qui maiorib
celato auro et argento qui corinchiis opibus
habuudant/ an. otu fabricii qui nichil habuit
eoꝵ inchil habe uoluit se similes maluit.
Acq ħ quid̃ que mo huc mo illuc trasferũt᷑
facile adduci solent ut in bonis ẽẽ contingat
Illud arte ntẽnant accurateq deffendunt
Uoluptatẽ ẽẽ sumũ bonũ. Que quid̃ uox
pecudũ iudetur mͥ ee no hõmi. Tu cũ tibi
siue deus sine mat̾ ut ita dicam rerũ om̃i
natura dedent animu quo nichil est pre¬
stancius neq diuinius sic te abicies neq ꝓ¬
sternes ut nichil int̾ te atq quadrupede
aliquẽ putes int̾esse. Quicquã bonũ ẽ ꝙ lõ
eur qui id possidet meliorẽ facit. Ut enim
est quisq maxĩe boni particeps ita ⁊ lauda¬
bilius maxime. Neqz est ullum bonũ de quo
teu hor est in uoluptate meliore ne efficit

Expanded text:
veniant iveniant i iudicent, utrum se horum alicuius, qui marmoreis caelato auro et argento, qui Corinthiis operibus abundant, an C. Fabricii, qui nihil habuit eorum, nihil habere voluit, similis malint? atque haec quidem, quae modo huc, modo illuc transferuntur, facile adduci solent ut in bonis rebus esse negent; illud arte tenent accurateque defendunt, voluptatem esse summum bonum: quae quidem mihi vox pecudum videtur esse, non hominum. tu, cum tibi sive deus sive mater, ut ita dicam, rerum omnium natura dederit animum, quo nihil est praestantius neque divinius, sic te ipse abicies atque prosternes, ut nihil inter te atque inter quadripedem aliquam putes interesse? quicquam bonum est, quod non eum, qui id possidet, meliorem facit? ut enim est quisque maxime boni particeps, ita est laudabilis maxime, neque est ullum bonum, de quotem est horum in voluptate? melioremne efficit
Abbreviated transcription (Latin):
quis roget quis egerit in patria liberanda
i quis reliquos item eiusdem concilii socios
quid expectauerint quid secuti sunt unde
cri ex istis uoluptas cui diuicie aui demq p
ter officiũ magni ⁊ fortis uii quicquã alud
propositũ fuisse iuideatur. Que res ad nece
portencie.c. muciũ impulit sine ulla spe sa¬
lutis sue. Que ius coclicem tenut contra
om̃es hostiũ copias in ponte solura q̃ patrẽ
deciũ que filiũ denotauit et ĩmuisit ĩarma¬
tas hostiũ copias. Quid continencia .c. fa¬
bricii. Quid tenuitas uictꝰ .m. curii sequeba¬
tur. Quid duo propugnacula belli pugnici
uii. 2. p. scipionos qui cartaginensium ad¬
uentu corporib suis int̾cludendũ putauñt
qtuid africanꝰ maior. quid minor. Quid tut¬
hoꝵo etates interiectꝰ cato quid ĩnumerabi¬
les alii. Ilam domestias exemplis habunda¬
mus. Cogitasse quicquã in iita sibi ẽẽ expe¬
tendũ iisi ꝙ laudabile ẽẽt ⁊ p̃clarũ iudetur¬

Expanded text:
quis roget, quidegerit, in patria liberanda: quis roget, quidegerit, in patria liberanda: si quis item reliquos eiusdem consilii socios, quid spectaverint, quid secuti sint: num quis existat, cui voluptas, cui divitiae, cui denique, raeter officium fortis et magni viri quicquam aliud propositum fuisse videatur? quae res ad necem Porsennae C. Mucium inpulit sine ulla spe salutis suae? quae vis Coclitem contra omnis hostium copias tenuit in ponte solum? quae patrem Decium, quae filium devota vita inmisit in armatas hostium copias? quid continentia C. Fabricii, quid tenuitas victus M'. Curii sequebatur? quid duo proCn. et P. Scipiones, qui Carthaginensium adventum corporibus suis intercludendum putaverunt? Quid Africanhorum aetates interiectus Cato? quid innumerabiles alii? - nam domesticis exemplis abundamus -: cogitassene quicquam in vita sibi esse expetendum nisi quod laudabile esse et praeclarum videretur
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ uirtute id bñ fieri u̾e̾ dr. Quod rectũ
⁊ honestum et cũ uirtute id solum opinor bo¬
nũ. Sed hec uideri possunt odiosiora cũ lencius
disputantur. uita atq factis illustrata sunt
sumoꝵ uiroꝵ hec que uerbis subtiliꝰ ꝙͣ satis
ẽdisputari udentur. Quero enĩ a uobis uñ
rem tam preclare fundatam nobis relique¬
runt aut argenti ad auaricia aut amenita¬
tum ad delectatione/ aut suꝑlectilis ad delicias
aut epulaꝵ ad uoluptates. Ponite aute ocłos
unũquẽꝙ regũ uultis a romulo uultis post¬
libera ciuitatem ab his ip̃is qui deliberauerũt
Quib tande gradib romulus ascendit in ce¬
lum. his ue qua isti bona appellant au rebz
gastis atq uirtutib. Quid anĩuna pompi¬
lio minais ne gratas diis ĩmortalib capedines
ac fictiles uruilas fuisse ꝙͣ felices alioꝵ pate¬
ras arbitraniur. Ouito reliquos. Sunt
er om̃es pares int̾ se pret̾ suꝑbũ. brutũ si.

Expanded text:
et cum virtute, id bene fieri vere dicitur, quod rectum et cum virtute, id bene fieri vere dicitur, quod rectum et honestum et cum virtute est, id solum opinor bonum. sed haec videri possunt odiosiora, cum lentius disputantur: vita atque factis inlustrata sunt summorum virorum haec quae verbis subtilius quam satis est, disputari videntur; quaero enim a vobis, num m tam praeclare fundatam nobis reliquerunt, aut argenti ad avaritiam aut amoenitatum ad delectationem aut supellectilis ad delicias aut epularum ad voluptates? ponite ante oculos unum quemque regum. voltis a Romuloliberam civitatem, ab iis ipsis, qui liberaverunt eam? Quibus tandem gradibus Romulus ascendit in caelum: iisne, quae isti bona appellant? an rebus gestis, atque virtutibus? Quid autem Numa Pompilius? minusve gratas Diis immortalibus capedines, ac fictiles urnulas tuisse, quam delicatas aliorum pateras arbitramur? Omitto reliquos: sunt enim omnes pares inter se, praeter superbum. Brutum vero si
Abbreviated transcription (Latin):
saciatur cupiditatis sitis. Neq solum ea quã
habent libidine augendi cruciantur s eciam¬
amittendi metu. In quo equidem continẽtiss.¬
prudenciam. Qui hec imbecilla et comutabi
landa. cũ re ac factis alit̾ lonige iudicassent
potest ne bonũ cuiquã malo ẽe aut pocest
quisqua in habundancia bonoꝵ ip̃e ee no bo¬
nus. It qui ista om̃ia talia uidemꝰ ut eciã
umprobi habeant ut obsint probis. Quaob¬
rem licet irrideat si quis uult plus aput me
aut suplectile amisent. Nec em̃ sepe illum
meratur in septẽ cuiꝰ cũ patriam pͥenciam
cepisset hostis ceteri q ita fugen̾t᷑ ut multa
de suis reb asportarent. cũ eet amonitꝰ a
quod ut idem ip̃e facẽt ego no idem inquit
facio. Naii om̃ia mecũ porto mea. Ille hec
ludibria fortune. ne sua quidẽ putauit que
nos appellamꝰ eciã bona. Qiud est igr̃ quere¬
ret aliquis bonu. Si quid recte fit ⁊ honeste

Expanded text:
satiatur cupiditatis sitis, neque solum ea qui satiatur cupiditatis sitis, neque solum ea qui habent libidine augendi cruciantur, seamittendi metu. In quo equidem continentissiprudentiam, qui haec imbecilla, et commutabillanda; cum re ac saetis longe aliter iudicavissent Potestne bonum cuiquam malo esse, aut potest quisquam, in abundantia bonorum, ipse esse non bonus? Atqui ista omnia, talia videmus, ut etiam improbi habeant, et obsint probis Quamobrem licet aut suppellectilem amiserit. Nec non saepe laudabo meratur in septem: cuius cum patriam Prienam cepisset hostis ceterique ita fugerent, ut multa de suis rebus asportarent, cum esset admonitus a quodam ut idem ipse faceret, ego vero inquit facio; nam omnia mecum porto mea. ille haec ludibria fortunae ne sua quidem putavit, quae nos appellamus etiam bona. quid est igitur, quaeret aliquis, bonum? si, quod recte fit et honeste