comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ooc ambulantis inlumine ẽ. cum aucloritate
dicere: iuraui ⁊ statui. Quienim statuit ñ
mouetur. ñ inetuit necadat: quia plus ẽ.
statuere quam stare. Stat gͥ dauid. mentis stati¬
one fundatꝰ : nec tuet. ne in his mundi huius
tenebris possit errare. Si enim metucret: non
iuraret. Si trepidaret utrum diuna posset
custodire iudicia. ñ cum uirisiurandi statuer&
sacramento. Nemobenc uirat. nͥ qui potest
scire qd uirat. Iurare gͥ. indicium scientiȩ:
testimonium conscientic ẽ. Et bene iurat: qui
ad lucernam ũbi pedes suos dirigit: qͥ lucem
insemitis suis cernit. Lux tͥ p̃eat. siiurare dis¬
ponis: id c̃. cognitio ueritatis p̃cedat: ut uin¬
culum sacramenti tibi ñ possit nocere :Ubi
religio sanc lior: ibi sides ueritatis eist plemor.
Beniq uło dñs qui uenit docere paruulos im¬
bucrc nouos. firmarc imꝑfectos. ait in eugłio¬
ñ iurandum om̃ino: quia infirinis loquebat᷑
Deniq ñ ad solos apłos loquebatur: s adturbas.

Expanded text:
ox ambulantis in lumine est cum auctoritate dicere: iuraui et statui. qui enim statuit non mouetur, non metuit ne cadat, quia plus est statuere quam stare. stat igitur Dauid mentis statione fundatus nec timet, ne in his mundi huius tenebr\'s possit errare. si enim metueret, non iuraret, si trepidaret, utrum diuina posset custodire iudicia, non cum iuris iurandi statueret sac-ramento. nemo bene iurat nisi qui potest scire quod iurat. iurare igitur indicium scientiae, testimonium conscientiae est. et bene iurat qui ad lucernam uerbi pedes suos dirigit, qui lucem in semitis suis cernit. lux praeeat, si iurare disponis, id est cognitio ueritatis praecedat, ut uinculum sacramenti tibi non possit nocere. ubi religio sanctior, ibi fides ueritatis est plenior. denique ideo dominus, qui uenit docere paruulos, imbuere nouos, firmare perfectos, ait in euangelio: non iurandum omnino, quia infirmibus loquebatur. denique non ad solos apostolos loquebatur, sed ad turbas —■
Abbreviated transcription (Latin):
honerati estis ⁊ego uos refictam: tollite ui¬
gum meũ suꝑuos. ⁊ discite ame quia mitis
sum ⁊ humilis corde. Non dixit. discite a me
tari.
Nolite uos eaxtollere: nolite exaltare corur̃m.
Docuit gͦ me humiliari uinclinare cor meum
ad faciendas iustitias: ñ ad inquitatẽ . s ad
equitatẽ inclinare. ꝓpt̃ recbutionẽ. Retͥbutio:

Expanded text:
lite iugum meum super uos et discite a me, quia mitis sum et humilis corde. non dixit: \'discite a me tari. nolite uos extollere, nolite exaltare cor uestrum. docuit me ergo humiliari et inclinare cor meum ad faciendas iustitias, non ad iniquitatem, sed ad aequitatem inclinare propter retributionem. retributio
Abbreviated transcription (Latin):
inhis quicurrebant. In quatuor partes totiꝰ
mumdi ⁊ sine offensione currebat: qr bonam
equor uta quadrabat. Currebant gͥ equi.
qr ñ dormiebat qui ascenderat equos. Animaꝵ
ascendere equos nr̃os hocẽ nr̃a corꝑa. sed
uigilare scmꝑ: ne dicat᷑ nob̾. dormitauer̃t
qͥ ascendert̃ equos. ẽ ranscundum ẽ. ħ mare
impigre. Uix irandit auigilantib Siquis¬

Expanded text:
in his qui currebant in quattuor partes totius in his qui currebant in quattuor partes totius mundi, et sine offensione currebant, quia bona uita equorum quadrabat. currebant igitur equi, quia non dormiebat qui ascenderat equos. Animaruascendere equos nostros, hoc est nostra corpora, sed uigilare semper, ne dicatur nobis: dormitauerunt qui ascenderunt equos. transeundum est hoc mare inpigre. uix tran
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. immisisti in mare equos tuos. turban¬
tes aquas multas: eo qd gentiũ ppłos qui
mouent᷑ ut a quȩ multȩ ⁊ excitant᷑ ut fluc łꝰ
aquarim ȩũgłuando cõmouerint apłi:
ut ao surgentes ac̃renis idolor cerimomis
equos tuos: c̃quitatꝰ tuus sanitas. O bonoꝵ
equoꝵ duodeca: uigũ mirabile: quib fre¬
na pacis. habene sunt caritatis: constric li
inter se concordiȩ uinculis. ⁊ uigo fidei
subiec li: quatuor rotis. exgłii mistium
tociꝰ orb finib inuebentes: bonũ aurigam
porcantes oĩ ũbumi. Cuiꝰ flagello fugate sc̃
illecebrȩ seculares: ex c̃minat᷑ ẽ mudi istiꝰ
pͥnceps. ⁊ ustoꝵ cursus impletꝰ ẽ. O rationabi¬
lium equor grande certam̃: o mirandum
mystium. Rota intra rotam currebat &
ñ impediebat᷑: nouũ testam̃tũ inueteri tes¬
tamento. Intra illud currebat: ꝑ qd̾ adnun¬
tiabat᷑. In quatuor parces ibant rote. &. non
reuertebant᷑ retrorsum. quia sp̃s uite erat

Expanded text:
propheta: inmisisti in mare equos tuos turbanpropheta: inmisisti in mare equos tuos turbantes aquas multas, eo quod gentium populos, qui mouentur ut aquae multae et excitantur ut fluctus aquarum, euangelizando commouerint apostoli, ut adsurgentes a terrenis idolorum caeremonequos tuos, equitatus tuus sanitas. o bonorum equorum duodecaiugum mirabile, quibus frena pacis, habenae sunt caritatis! constricti inter se concordiae uinculis et iugo fidei subiecti, quattuor rotis euangelii mysterium totius orbis finibus inuehentes, bonum aurigam portantes dei uerbum, cuius flagello fugatae sunt inlecebrae saeculares, exterminatus mundi istius princeps, iustorum cursus impletus est. o rationabilium equorum grande certamen, o mirandum mysterium! rota intra rotam currebat et non inpediebatur, nouum testamentum in ueteri testamento: intra illud currebat per quod adnuntiabatur. in quattuor partes ibant rotae et non reuertebantur retrorsum, quia spiritus uitae erat
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq currentib uiam dñi: Ait apłs.
Dilłatamini ⁊ uos: ⁊ nolite iugum ducere
cum infidelib. Et de se ait. Os nr̃m patet
aduos ochorintii: cor nr̃m dilatatum ẽ.
ldo ⁊ de salomone dicit᷑. Latitudo cordis eiꝰ:
sic̃ harena maris. Et uide distantiam.
Uia sit angustior cor latiꝰ: ut patris ⁊ filii
⁊ sp̃s sci sustineat mansionẽ: ne ueniat
uerbum dĩ ⁊ pulset: ⁊ uidenscordis eius
angustias dedignat᷑ habitare. Deniq
sapientia inexitu canit᷑. in plateis audem
cum fidutia agit. Platec latȩ sunt. Non
gͥ inuiis. s: in cordis latitudine sapientia
detantatur: In hoc gͥcampo in terioris bo¬
minis ñ mangustiis mentis currendũ nob̾
ẽ: ut comp̃hendamꝰ scͥptum ẽ. enim. Sic
currite: ut om̃s comp̃bendatis. Deniq cõ¬
p̃bendit quiita eucurrit ut diceret: cursũ
consũmaui. Cucurrit enim ut bonꝰ equus
Siquidẽ habet equos suos xͤ. de quib dicit

Expanded text:
denique currentibus uiam domini ait apostolus: denique currentibus uiam domini ait apostolus: dilatamini et uos et nolite iugum ducere cum in fidelibus et de se ait: os nostrum patet ad uos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est. ideo et de Salomone dicitur: latitudo cordis eius sicut harena maris. et uide distantiam: uia sit angustior, cor latius, ut patris et filii et spiritus sancti susti- neat mansionem, ne ueniat uerbum dei et pulset et uidens cordis eius angustias dedignetur habitare. denique sapientia in exitu canitur, in plateis autem cum fiducia agit. plateae latae sunt; non igitur in uiis, sed in cordis latitudine sapientia decantatur. in hoc igitur campo interioris hominis, non in angustiis mentis currendum nobis est, ut conprehendamus; scriptum est enim: sic currite, ut omnes conprehendatis. denique conprehendit, qui ita cucurrit, ut diceret: cursum consummaui; cucurrit enim ut bonus equus. Siquidem habet equos suos Christus, de quibus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Idheret testimoniis dñi qui eiꝰ manda¬
Ata ñ respuit: niditia ñ obliuiscit᷑. nec
uoluptatib indulget sins. Qͥ ad heret
am̃ testimoniis renuntiat mundo: suꝑi¬
ora obliuscit᷑ ad pͥora contendit: ut ꝑue¬
mat adbrauium qd̾ ẽ. in signe uic boriȩ.
Nongͦ confundit᷑: quẽ mundi huiꝰ illece¬
brosa ñ ceꝑint. Ñ confimdit᷑ etiã si crubes¬
cenda cõmiserit: qͥ ueniã delic bor poscit
ap̃o. Id̾oꝙ respondet᷑ ei. Durassa sunt tͥ
peccata tua: uade in pace.S ita ñ confun¬
dit᷑. si fuerit incooꝑata peccator remissio:
ut ñ solum peccata. s etiam peccandi affecꝰ¬
lum auferat: iustitia remittat iniquitateᷤ.
fortitudo timorẽ: temꝑantia impuritates.
ut ñ solũ tẽꝑalis. s eciã ꝑpetua fiat remissio
peccator. Incret in animã tuã &e: inhabitet
intuis ib̾c mentib: ut tab̾nacło uircutiᷤᷤ
peccati locus ẽẽ ñ possit. Uiam inquit
currere: sicor eiꝰ coartaret᷑ angustiis.

Expanded text:
 mandata non respuit, iudicia non obliuiscitur nec uoluptatibus indulget suis. qui adhaeret domini testimoniis, renuntiat mundo, posteriora obliuiscitur, ad priora contendit, ut perueniat ad brauium, quod est insigne uictoriae. non ergo confunditur quem mundi huius inlecebrosa non ceperint, non confunditur, etiamsi erubescenda commiserit, qui ueniam delictorum poscit a Christo. ideoque respondetur ei: dimissa sunt tibi peccata tua. uade in pace. sed ita non confunditur, si fuerit in eo operata peccatorum remissio, ut non solum peccata, sed etiam peccandi affectum auferat. iustitia remittat iniquitates, fortitudo timorem, temperantia impuritates, ut non solum temporalis, sed etiam perpetua fiat remissio peccatorum. intret in animam tuam Christus, inhabitet in tuis Iesus mentibus, ut in tabernaculo uirtutis peccato locus esse non possit. Uiam. inquitcurrere, si cor eius coartaretur angustiis.
Abbreviated transcription (Latin):
retur. ⁊tu nobilem te dicis. quies fac Hꝰe t̾ra:
Daiudrex dicit. mem̃to añc quia puluis su¬
mꝰ: ⁊tu in hoc caduco. atq limoso genere
głaris. ⁊ diuitẽ te putas. quicras potes esse
mendicus: cumuita tua ñ in habundantia
tua. s indi sit miscdia : Cui honor. gła. laus.

Expanded text:
retur; et tu nobilem te dicis, qui es factus eterra? Dauid rex dicit: memento, domine, quia puluis sumus; et tu in hoc caduco atque limoso genere gloriaris et diuitem te putas, qui cras potes esse mendicus, cum uita tua non in abundantia tua, sed in dei sit misericordia ? cui honor, gloria, laus,
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoc gladio meruerit uulnerari. Hȩc
sunt uulnera: quȩ osculis p̃ferunt᷑. llti¬
lia uulncra amici: qũa uoluntarta oscu¬
la inimici. His nos uulnerib offeramus:
quib quicumq mortucis fuerit. mortẽ
gustare ñ poterit. Talisenim coꝵ mors
qui dñm sequebant᷑ : de quib dictum ẽ
Sunt aliqui de istis astantib qui ñ gusta¬
bunt mortẽ: donec uideant filiũ hominis
uenientẽ in regno suo. Merito petrꝰ ñ dunc¬
bat hanc mortẽ. Non timebat enim qͥ dicebe
relinqueret aut negaret. Tollamꝰ gͦ cruce
dñi. quȩ consigat carnes nr̃as: peccatum
destruat. Est timor qui configit carnes.
Nisi quis tulerit crucẽ suam ⁊ secutus me
fuerit: ñ ẽ mc dignꝰ. Ille enim dignꝰ: qui
ba bet xxp̃i timorem. ut crucifigat carm¬
le peccatum. Hunc timor̾e sequit᷑ caritas

Expanded text:
qui hoc gladio meruerit uulnerari. haec qui hoc gladio meruerit uulnerari. haec sunt uulnera quae osculis praeferuntur: utilia uulnera amici quam uoluntaria oscula inimici. His nos uulneribus offeramus, quibus quicumque mortuus fuerit mortem gustare non poterit. talis eorum mors qui dominum sequebantur, de quibus dictum est: sunt aliqui de istis adstantibus qui non gustabunt mortem, donec uideant filium hominis uenientem in regno suo. merito Petrus non timebat hanc mortem; non timebat enim qui dicebarelinqueret aut negaret. tollamus ergo crucem domini quae configat carnes nostras, peccatum destruat. est timor qui configit carnes: nisi quis tulerit crucem suam et secutus me fuerit, non est me dignus. ille enim dignus qui habet Christi timorem, ut crucifigat carnale peccatum. hunc timorem sequitur caritas,
Abbreviated transcription (Latin):
cat: nichil resurgat crroris. Fortasse hanc
imaginem. claui ñ solum timoris. s etiam
caritatis affigunt: quia ualida ẽ. ut mors
caritas: durus sicut inferi. aelus. Non de gͦ
offendat duritia dauoꝵ: qr c̃ duritia cari¬
tatis. Nec ualidus clauoꝵ rigor: ꝙr ualidaẽ.
i om̃ia peccata mortificat. Caritas: sic̃ mor¬
tis icꝰtus int̾i̾mit. Deniq morim᷑ flagitiis
atq peccato : dum dñi mandata diligimꝰ.
Caritas. ds ẽ. Caritas. dĩ ũbum ẽ: qd ẽ. uali¬
dum ⁊ acutius om̃i gladio acutissimo. usq
ad diuisionem inquit animȩ ⁊ sp̃s: artusq
⁊ intima penetrans medullarum. Est durꝰ
gͦ celus caritatis. qñ cedat infernis: cum ꝓ
di telo. unꝰquisq noc suis parcat. His clauis
caritatis. consigat᷑ anima nr̃a ⁊ caro nr̃a.
ut ⁊ ipsa dicat. quia uulnerata caritate ego
sum. Habet gͦ clauum suũ caritas. Habet
gladium suũ: quo anima uulnerat᷑. Fclia.

Expanded text:
cat, nihil resurgat erroris. fortasse hanc cat, nihil resurgat erroris. fortasse hanc imaginem claui non solum timoris, sed etiam caritatis adfigunt, quia ualida est ut mors caritas, durus sicut inferi zelus. non te ergo offendat duritia clauorum, quia est duritia caritatis nec ualidus clauorum rigor, quia ualida est et omnia peccata mortificat, caritas sicut mortis ictus interimit; denique morimur flagitiis atque peccato, dum domini mandata diligimus. caritas deus est, caritas dei uerbum est, quod est ualidum et acutius omni gladio acutissimo usque ad diuisionem quidem animae et spiritus artusque et intima penetrans medullarum. est durus ergo zelus caritatis qui non cedat inferis, cum pro dei zelo unusquisque nec suis parcat. his clauis caritatis configatur anima nostra et caro nostra, ut et ipsa dicat: quia uulnerata caritate ego sum. habet ergo clauum suum caritas, habet gladium suum quo anima uulneratur. felix
Abbreviated transcription (Latin):
spttales sunt. De quib scͥpdum ẽ. Durũ tͥ ẽ.
ad ũsus stimulum calcitrare. Hoc stimulo
paulus stimulatꝰ surrexit ct̃ra ⁊ se lauauit:
ut conuer saretur incelo. Confixus ẽ. clauis
apłs chomas: ut diceret. Nisi uidero in ma¬
nib ciꝰ fixuras dauoꝵ: ⁊ mittam digitum
meum in locum clauoꝵr. Claui erant bonȩ
cupiditates: claui erant. ⁊ si ñ ꝑfec be fidei. ta¬
men fidi in crementa querentes. His configit᷑
clauis: qui ꝓx p̃ocõmoritur. ut cum x p̃ore¬
surgat. His consigit᷑ clauis: qui mortificati¬
onem dñi iħ̾u. incorꝑe suo portat. His clauis
configitur. qui meret᷑ audire dicente ih̾u.
Pone me ut signaculum incortuũ: ut sigillũ
in brachium tuum: qr ualida ẽ. ut mors
caritas: durus sic̃ inferixelus. Infige gͦ pec¬
torituo. ⁊ cordi tuo hoc signaculum crucifrci:
insige. ⁊ brachio tuo: ut oꝑa tua. peccato
mortua sint. Nichil in his criminis reutuis.¬

Expanded text:
spiritales sunt, de quibus scriptum est: durum tibi est spiritales sunt, de quibus scriptum est: durum tibi est aduersus stimulum calcitrare. hoc stimulo Paulus stimulatus surrexit e terra et se leuauit, ut conuersaretur in caelo. confixus est clauis apostolus Thomas, ut diceret: nisi uidero in manibus eius fixuras clauorum et mittam digitum meum in locum caluorum. claui erant bonae cupiditatis, claui erant, etsi non perfectae fidei, tamen fidei incrementa quaerentis. His configitur clauis qui pro Christo commoritur, ut cum Christo resurgat; his configitur clauis qui mortificationem domini Iesu in corpore suo portat; his clauis configitur qui meretur audire dicente Iesu: pone me ut signaculum in cor tuum, ut sigillum in brachium tuum, quia ualida est ut mors caritas, durus sicut inferi zelus. infige ergo pectori tuo et cordi tuo signaculum crucifixi, infige et brachio tuo, ut opera tua peccato mortua sint. nihil in his criminis reuiues
Abbreviated transcription (Latin):
Confige gͦ clauis ⁊ destruȩ. fomenta peccandi.
Moriatur in carne tita om̃is illecebra delic łoꝵ
L ib̾tatẽ uagandi: cupiditas uoluptatum
cruci affixa ñ habeat. Est quidam cdauus
sꝑitalis: qui patibulo dñice crucis affigat
has carnes. Et fortasse sunt carnes quedã
animȩ : sicut corpus ẽ. animȩ. Carnes ani¬
mȩ sunt: carnales cogitationes. Configat has
carnes. timor dm̃ ⁊ iuditioꝵ eiꝰ: ⁊ seruitutire¬
digat. Qd sicarnes istȩ rciciunt dauos diui¬
nitimoris. haut dubie dicct᷑. Non ꝑmane¬
bit sp̃s m̃s inhis hominib: qm̃ carnes sunt.
Nisigͥ assigantur hȩ carnes cruci. ⁊ consigan
clauis atimore di nr̃i: ñ ꝑmanebit in his
sp̃s dĩ. Sicut sunt aculci timoris quib com¬
pungunur : ita sunt cdaui timoris quib con¬
figimur. Qui cõpungit᷑ excitat᷑: qui configit᷑
mortificatur: ut peccato desiciat. do uiuat.
Ut sciamꝰ autẽ clauos sꝑitales cẽ: ctiã stimuli

Expanded text:
confige ergo clauis et destrue fomenta peccati, confige ergo clauis et destrue fomenta peccati, moriatur in carne tua omnis inlecebra delictorum, libertatem uagandi cupiditas uoluptatum cruci adfixa non habeat. est quidam clauus spiritalis, qui patibulo dominicae crucis adfigat has carnes. et fortasse sunt carnes quaedam animae, sicut corpus est animae. carnes animae sunt carnales cogitationes; configat has carnes timor domini et iudiciorum eius et seruituti redigat. quodsi carnes istae reiciunt clauos diuini timoris, haud dubie dicitur: non permanebit spiritus meus in his hominibus, quoniam carnes sunt. nisi igitur adfigantur hae carnes cruci et configantur clauis a timore dei nostri, non permanebit in his spiritus dei. Sicut sunt aculei timoris quibus conpungimur, ita sunt claui timoris quibus configimur. qui conpungitur excitatur, qui configitur mortificatur, ut peccato deficiat, deo uiuat. ut sciamus autem clauos spiritales esse, etiam stimuli
Abbreviated transcription (Latin):
incentiua uniũsor. possim abolere uitioꝵ:
ñt̃rena auferre delicta. quib infoueam
quandam lubrici p̃cipitamur erroris:
ut de ciuitate dĩ expellat miqͥtatis oꝑator.
incęlum. qui cȩlestis ciuitatis iura contaminat:
⁊ immnaculati corꝑis uolat sc̃itate. suoꝵ collu¬
uione uitioꝵ. Et uide. neforte sint quiceli &
t̃rȩ peccatores sint. Namutiq adam cum in
paradyso ec̃t celestis erat : post lapsum autẽ
t̃renis ẽ factꝰ: ide paradiso expulsus ẽ. ⁊ eiec
imago t̾reni. ⁊ assumat᷑ unago cęlestis: non
fuco ex pressa. ñceris. ñ colorib adumbrata
s morib: in qua se xp̃c agnoscat. Consige
timore tuo carnes meas. aiuditiis enim tuis
ui diligit dñi testimonia Itimui.
configit daues carnes suas: scicns. qr
uetus homo suus cum xp̃o conficus
cruci. luxuriam destruat carnis: ne cupi¬
ditates eiꝰ indomito feruore lasciuiant: ne
radix auaritiȩ. serpentib se fundat radicib

Expanded text:
incentiua uniuersa possim abolere uitiorum incentiua uniuersa possim abolere uitiorum et terrena auferre delicta, quibus in foueam quandam lubrici praecipitamur erroris, ut de ciuitate dei expellatur iniquitatis operator! in caelum, qui caelestis ciuitatis iura contaminat et inmaculati corporis uiolat sanctitatem suorum conluuione uitiorum. Et uide, ne forte sint qui caeli et terrae peccatores sint. nam utique Adam, cum in paradiso esset, caelestis erat, post lapsum autem terrenus est factus et de paradiso expulsus est et eiectimago terreni, suscipiatur imago caelestis non fuco expressa, non ceris, non coloribus adumbrata sed moribus, in qua se Christus agnoscat. Confige clauis a timore tuo carnes measqui diligit domini testimonia, configit clauis carnes suas, sciens quia uetus homo suus cum Christo confixus cruci luxuriam destruat carnis, ne cupiditates eius indo- mito feruore lasciuiant, ne radix auaritiae serpentibus se fundat radicibus.
Abbreviated transcription (Latin):
licꝰtoꝵ. Et p̃cia gͦ diũsa culparum.
Quid sibi uult qd̾ ait. peccatores t̾rȩ : Sunt
gͦ icȩli peccatores: sic̃ ille quiait. peccaui
incȩlum ⁊ coram te. Sunt qui dicant: qr
is qui cȩlestia ñ seruat oracula. p̃uaricator
ẽ. cȩli.S siue hoc siuc quia minuit grãm
quã accepit ecelo quã sp̃s sc̃s infudit. suc
quia auis oeli factꝰ. ñ debes in t̾ram edire
de glo. In celum gͦ peccas. Rceli in cola. &¬
lum relinquas. Diuersitas gͥ ẽ cor. Alii
peccatores cȩli: alii peccatores t̃rȩ sunt
Inmatutinis inquit in t̾ficiebam om̃s pec-¬
catores trȩ. Quom̃ imꝰ. om̃s int̾ficere pote¬
rat peccatores t̃rȩ:S siconsideres iustũ
cui nocc p̃cessit dies appropinquauit: po¬
tes dicere. qͦmͦ ex oriente tͥ sole iustitię. de
luce uigilans int̾ficias fomenta om̃ia de¬
licꝰtoꝵ. Utinam mͥ aspiret hȩc gr̃a: ut
gladio spitali qui ẽ. ũbum dĩ ab ȩccła dñi

Expanded text:
lictorum; et pretia ergo diversa culparum. 34. lictorum; et pretia ergo diversa culparum. 34. Quid sibi vult quod ait: Peccatores terrae. Sunt ergo et coeli peccatores, sicut ille qui ait: Pater, peccavi in coelum, et coram te . Sunt qui dicant quia is qui coelestia non servat oracula, praevaricator est coeli. Sed sive hoc, sive quia minuit gratiam quam accepit e coelo, quam Spiritus sanctus infudit: sive quia auis caeli factus non debes in terram redire de caelo. in caelum ergo peccas, si caeli incola caelum relinquas. diuersitas igitur est eorum; alii peccatores caeli, alii peccatores terrae sunt. I n matutinis, inquit, interficiebam omnes peccatores terrae. quomodo unus omnes interficere poterat peccatores terrae ? sed si consideres iustum, cui nox praecessit, dies adpropinquauit, potes uidere quomodo exoriente tibi sole iustitiae de luce uigilans interficias fomenta omnia delictorum. utinam mihi adspiret haec gratia, ut gladio spiritali, qui est uerbum dei, ab ecclesia domini
Abbreviated transcription (Latin):
Iecte p̃uaricator dicit᷑: quidiscedit aͥ
dño. Deniq grece. adiscedendo apos¬
utata nominat᷑. Unde ⁊ ille. Uinum
⁊ mulieres : facumt inquit apostatare.
sauenda qͦ incentura ⁊ lenocinia delictox.
ne inscclus uergant. Preuaricator autẽ
latinȩ ⁊ transgressoruocatur: eo qd̃ adñ
lege transcat ad errorem. ⁊ trans grediat᷑
mandata cęlestra : cui dictum ẽ. ut adhere
at dño do suo. Adhȩreto gͥ in diuiduo sẽꝑ
affeclu: nete abeo uis ulla possit euellere.
Si quidrarum. si quid intermissum adũsariꝰ
uiderit: statim se immitat inpecꝰtꝰ icortu¬
um. ut tela quco tencat suę fraudis: ⁊ hosti¬
lis uinculo potestatis innexus. a deuotione retha¬
riss: ñ solus ille p̃uaricator ẽ. qui post habita
ȩcła adcultus transgredit᷑ idoloꝵ: s etiã
quicumq legis mandata ñ scruat. Om̃is
gͦ peccator: p̃uaricator. Unde illud. Om̃is
p̃uaricatio. iustam accepit remuncratio¬
nem. Nom̃ cõmune: s diũsa merita de¬

Expanded text:
ecte praeuaricator dicitur qui discedit a domino; denique Graece a discedendo apostata nominatur. unde et ille: uinum et mulieres faciunt, inquit, apostatare. canenda ergo incentiua et lenocinia delictorum, ne in scelus uergant. praeuaricator autem Latine et transgressor uocatur, eo quod a domini lege transeat ad errorem et transgrediatur mandata caelestia, cui dictum est ut adhaereat Domino Deo suo . Adhaereto igitur individuo semper affectu; ne te ab eo vis ulla possit evellere. Si quid rarum, si quid intermissum adversarius viderit, statim se immittit in pectus et cor tuum; ut te laqueo teneat suae fraudis, et hostilis vinculo potestatis innexus, a devotione retraharis. Sed non solus ille praevaricator est, qui posthabita Ecclesia, ad cultus transgreditur idolorum: sed 1168 etiam quicumque Legis mandata non servat. Omnis ergo peccator, praevaricator. Unde illud: Omnis praevaricatio. . . justam accipit remunerationem . Nomen commune, sed diversa merita de
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Et utiq erat ȩtate iuuenis. s ꝓhibet
eum iuuenẽ se dicere: quicẽt maturioris
prudentiȩ. Danihel cum puer ce̾t accepit
spm. qͦ dignꝰ senec tutis pͥmitꝰ haberetur:
ut redargueret senes ipse ñ senior longeui.¬
tate sed gr̃a. Erat enim in illo ȩtas senectu
tis: uita immaculata. Cui bene compecit
dauiticum illud dicere. Suꝑ seniores in¬
tellexi. Id̾oq tanꝗ̃. de ueterami consilii
& senilis scientiȩ uiro: diuinũ ꝓnuntiauit
oraculumt. Quis prudentior quã danhed

Expanded text:
sum. et utique erat aetate iuuenis, sed prohibet sum. et utique erat aetate iuuenis, sed prohibet eum iuuenem se dicere, qui esset maturioris prudentiae. Danihel cum puer esset, accepit spiritum quo dignus senectutis primitiis haberetur, ut redargueret senes, ipse non senior longaeuitate, sed gratia; erat enim in illo aetas senectutis tutis uita inmaculata , cui bene conpetit Dauiticum illud dicere: super seniores intellexi. ideoque tamquam de ueterani consilii et senilis scientiae uiro diuinum pronuntiauit oraculum: quis prudentior quam Danihe
Abbreviated transcription (Latin):
gantis. & uias uiri innuientute. Si salo¬
mon fatet᷑ qd ñ agnoscat uias uiri inui¬
uentute: qͦmͦ iuuenior potest cognoscere:
Qui respondebitur qd̾ illȩ uiȩ uiri in uiuen¬
tute ñ cognoscant᷑. quȩ st̃ secꝰ uias serpentis
inpetra. & secꝰ semitas nauis flucꝰ tuantis.
& uestigia uolantis aquilȩ. quȩ ungues
asꝑos ht̃. & supͣnubes uolat. inaere errat
& immaripiscem interficit. Et tamen ñ
ẽ. impossibile hoc quartum. sicut illa tria.
ognoscit enim dñs qui sunt ipsius. & uult
ut sciat se imnꝰ quisq sciat se ppłs di̾. S esto.
Pon cognoscunt᷑ errantium inȩ: sicut dic̃
dñs. Non noui uos. discedite ame oꝑarii
iniquitatis. Hic autẽ uiuenior qui potest
corrigere uiam suam fortasse umor sit eta¬
te ñ morib & habeat in pͥmo flore iuuentu¬
tis suȩ. senilem intellecꝰtum. dequo ait. Ca¬
nities autẽ ẽ. intellectꝰ hominib: quibus
maturitas consilii grauitasq suppetit. Uñ
& hiereniȩ dr̃: Noli dicere quia iuiuenis

Expanded text:
antis et uias uiri in iuuentute? si Salomon fatetur, quod non cognoscat uias uiri in iuuentute, quomodo iuuenior potest cognoscere? cui respondebitur, quod illae uiae uiri in iuuentute non cognoscantur, quae sunt secus uias serpentis in petra et secus semitas nauis fluctuantis et uestigia uolantis aquilae, quae ungues asperos habet et supra nubes uolat, in aere errat et in mari piscem interficit. et tamen non est inpossibile hoc quartum, sicut illa tria; cognoscit enim dominus qui sunt ipsius et uult ut sciat se unusquisque, sciat se populus dei. Sed esto, non cognoscantur errantium uiae, sicut dicit dominus: non noiniquitatis : hic autem juvenior qui potest corrigere viam suam, fortasse juvenior sit aetate, non moribus; et habeat in primo flore juventutis suae senilem intellectum, de quo ait: Canities autem est intellectus hominibus , quibus maturitas consilii, gravitasque suppetit. Unde et Hieremiae dicitur: Noli dicere quia juvenis
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑari rec It ñ queunt. nam pedes uacillant
sine lumine ⁊ manꝰ errant: quantomagis ad
ũbi lumen dirigenda sunt animȩ nr̃e uestigia.
mentis incessus: Sunt ⁊ manꝰ animȩ que benȩ
tangunt. ut tetigit thomas dm̃ce resurrectio¬
nis inditia: si ũbi p̃sentis lumentiobis eluceat.
Hȩc lucerna accensa sit. in om̃iũbo. inom̃i oꝑe.
Ad hanc lucernam: gressus nr̃ forensis. intnq
moueatur. S ꝓ grediamur ad cetera: ⁊ fiat pe¬
dib meis lucerna. ũbum di: i semitis meis lux.
Pedib lucerna satis ẽ. ad ambulandum: semitis
ñc̃. satis ad illuminandum. Idem ũbũ tamen
⁊ipedib lucerna ẽ. ⁊ semitis lux ẽ: quia idem uni¬
genitꝰ dĩ filus. ⁊ delinquentib aduocatꝰ. & remu¬
neratorẽ. fortib Peccator. remissor: Largitor ẽ.¬
p̃miorum. Itaq cuilucerna fuerit ũbum di:
huic quocumq ꝑgit lucent semide: sic̃ lucebant
scõ daiud. Et id̾o quasi in lumine ambulans

Expanded text:
operari recte non queunt — nam pedes uacillant operari recte non queunt — nam pedes uacillant sine lumine et manus errant —, quanto magis ad uerbi lumen dirigenda sunt animae nostrae uestigia, mentis incessus! sunt et manus animae quae bene tangunt, ut tetigit Thomas dominicae resurrectionis indicia, si uerbi praesentis nobis lumen luceat. haec lucerna accensa sit in omni uerbo, in omni opere, ad hanc lucernam 25 gressus noster forensis internusque moueatur. Sed progrediamur ad cetera et fiat pedibus meis lucerna uerbum dei et semitis meis lux. pedibus lucerna satis ad ambulandum, semitis non est satis ad inluminandum. idem uerbum tamen et pedibus lucerna est et semitis lux est, quia idem unigenitus dei filius et delinquentibus aduocatus et remunerator est fortibus, peccatorum remissor, largitor praemiorum. Itaque cui lucerna fuerit uerbum dei, huic, quocumque pergit, lucent semitae, sicut lucebant sancto Dauid; et ideo quasi in lumine ambulans
Abbreviated transcription (Latin):
sunt xp̃i: lucent uirtutes tuȩ. Quas nullus extin¬
guit: nͥ eas tuum crim̃ exdinxerit. Hoc liime
castȩ mentis ⁊ pie deuocionis: sollempnitatis nr̃e
festa resplendeant. Luceat gͥ semꝑ lucerna tua.
Arguit xp̃c etiam cos qui utunt̾ lucerna. si ñ sẽꝑ
utantur: dicens. sint lumbi ur̃i succincꝰti: et
lucerne ardentes. Non adhoram exultemꝰ in lu¬
mine. Adhoramexultat. qui audit ũbum in
eccła. ⁊ gaudet: egreisus autẽ. obliuiscitur quod
Audiuit. aut negligit. Istȩ ẽ. qui sinc lucer na
indomo sua ambulat. Idoq intenebris ambulat
qui oꝑa tenebrarum facit: incõmessationib ⁊
ebrictatib. in cubilib ⁊ impudicitiis. contentio¬
nib & emulationib: indutus diaboli uestim̃ta.
ñ ap̃m. Hȩc fiunt. qnͣdo ũbi luc̾na non lucet.
I umqͣ̃ g̃ negligamꝰ ũbum dm̃. ex quo nobis
om̃ium origo iurtutum ẽ. uniũsumq oꝑm
quidam ꝓcessus. Si menbra corꝑis nr̃i sine luce

Expanded text:
sunt Christi, lucent uirtutes tuae, quas nullus extinsunt Christi, lucent uirtutes tuae, quas nullus extinguit, nisi eas tuum crimen extinxerit. hoc lumine castae mentis et piae deuotionis sollemnitatis nostrae festa resplendeant. Luceat ergo semper lucerna tua. arguit Christus etiam eos qui utuntur lucerna, si non semper utantur, dicens: sint lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes. non a horam exultemus in lumine. ad horam exultat qui audit uerbum in ecclesia et gaudet, egressus autem obliuiscitur quod audiuit aut neglegit. iste est qui sine lucerna in domo sua ambulat ideoque in tenebris ambulat, qui opera tenebrarum facit in comesationibus et ebrietatibus, in cubilibus et inpudicitiis, in contentionibus et aemulationibus, indutus diaboli uestimenta, non Christum. haec fiunt quando uerbi lucerna non lucet. numquam ergo neglegamus uerbum domini, ex quo nobis omnium origo uirtutum est uniuersorumque operum quidam processus. si membra corporis nos sine luce
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrȩ. multe lucernȩ sunt necessariȩ: ut meri¬
toꝵ nr̃oꝵ. intantis denebris lumen eluceat. Istas
lucernas. lex significauit semꝑ lucere debere in
tab̾naculo testimonii: ñ illas quasiudei accendt̃
cotidie. Illȩ subumbra lucent ⁊ extingunt᷑ cotidie.
ꝑ qd facumt ñ uident. qd̾ legunt nesciunt: ac¬
cipientes scd̃m litceram. qd̾ p̃cipit̾᷑ scõm sp̃m.
Tab̾naculum enim testimonii: corpꝰ hoc nr̃m ẽ.¬
sic̃ scͥptum ẽ: ut ꝑsanguinem suum intͣret in sc̃a.
⁊ conscientiam nr̃am ab om̃i oꝑe mortuoꝵ ⁊ labe
mundaret: q̃ in corꝑib nr̃is. quȩ suoꝵ testimonio
&. qualitate factoꝵ. cogitationum nr̃aꝵ. abscon¬
dita & occulta testantur: lucernaꝵ modo. luceat
nr̃ar lux clara uirtutum. Istȩ sunt lucernȩ arden¬
tes: quȩ die ac nocꝰte intemplo di lucent. Si tem¬
plum di in corꝑc tuo seruas. si m̃bra tua meqbra

Expanded text:
tenebrtenebrtorum nostrorum in tantis tenebris lumen eluceat. Istas 1144 lucernas Lex significavit semper lucere debere in tabernaculo Testimonii, non illas quas Judaei accendunt quotidie . Illae sub umbra lucent, et exstinguuntur quotidie; quia quod faciunt, non vident: quod legunt, nesciunt, accipientes secundum litteram quod praecipitur secundum spiritum. Tabernaculum enim Testimonii corpus hoc nostrum esicut scriptum est; ; ut per sanguinem suum intraret in sancta, et conscientiam nostram ab omni opere mortuorum et labe mundaret; quo in corporibus nostris, quae suorum testimonio et qualitate factorum cogitationum nostrarum abscondita et occulta testantur, lucernarum modo luceat nostrarum lux clara uirtutum. istae sunt lucernae ardentes, quae die ac nocte in templo dei lucent. si templum dei in corpore tuo seruas, si membra tua membra
Abbreviated transcription (Latin):
mole turbatꝰ. Sequam̃ g̃ lucernam hanc sicut
lucernam: ⁊ sic̃ in nocꝰte ambulemꝰ ad lum̃. Mul¬
de fouce. multi scopuli: mistius scłi caligine ñ
uidentur. Prefer tͥ lucernam quã ꝓpħa mons¬
trauit: unde. quo debeas trans ferre uestigium
contuere. Ubi pedem ponere mentis int̃nȩ: ꝓ
singulos cura sit gressus. Nulli credas tuum:
nͥ p̃eunte lucernȩ istius luce ꝓcessum. Et ubi
putas qd̾ luceat. gurges c̃. Uidet᷑ lucere: s pol¬
luit. Et ubi putas solidum ec̃ uel siccam. tibi
lubricum ẽ. si lucerna tͥ longuis sit. Sit gͦ tͥ
fides. itineris tuip̃ura. sit tͥ iter scͥptura diuina.
Bonꝰ ẽ. celestis duc R cloquii. Ex hac lucerna accen¬
de ⁊ tu lucernam: ut luceat int̾ior oculus tuus.
qui lucernaẽ. tin corꝑis. ¶ ultas habes lucernas.
Accende om̃s: quia dictum ẽ. tͥ. Sint lumbi ur̃i
p̃cincli. slucernȩ ur̃ȩ ardentes. Quia multȩ

Expanded text:
mole turbatus. Sequamur ergo lucernam hanc sicut mole turbatus. Sequamur ergo lucernam hanc sicut lucernam et sicut in nocte ambulemus ad lumen. multae foueae, multi scopuli in istius saeculi caligine non uidentur. praefer tibi lucernam quam propheta monstrauit, uide quo debeas transferre uestigium, contuere ubi pedem ponere mentis internae. per singulos cura sit gressus, nulli credas tuum nisi praeeunte lucernae istius luce processum. et ubi putas quod luceat gurges est, uidetur lucere, sed polluit, et ubi putas solidum esse uel siccum, ibi lubricum est, si lucerna tibi longius sit. sit ergo tibi fides itineris tui praeuia, sit tibi iter scriptura diuina; bonus est caelestis ductus eloquii. ex hac lucerna accende et tu lucernam, ut luceat interior oculus tuus qui lucerna est tui corporis. multas habes lucernas; accende omnes, quia dictum est tibi: sint lumbi uestri praecincti et lucernae uestrae ardentes. quia multae
Abbreviated transcription (Latin):
candelabrum lucc̾at: nr̃a aut̃ẽ conuersatio in
cdis ẽ. Namr ⁊ dauid iam tota mente conũsabat᷑
inglo: ⁊adhuc tam̃ dicebat. lucerna pedib
mcis ũbum tuum: aut fortasse quasi bonꝰ magist̃
m̾ p̃ire cupibat.: ut lumen sequi discerem: ⁊ illiꝰ
crpe tenebris constitutꝰ. ut xp̃m sequens nullũ
lapidem offensionis incurram. Errabat petrꝰ
intenebris ignorantię: negabat xp̃m eẽ mori¬
turum: quia ad huc ñ uidebat moriturum.
iresurrecturum cẽ ꝓ nob̾. Conuersus ad eum
dñs. ait. Uade retro post me. Ostendit illi
lucernam quam deberet sequi: post me dicers.
Secutꝰ ũbum dĩ: consirmatꝰ ẽ. Postea cepit in¬
berere xͦ: timens ne iterum aliquo laberetur
errore. Nonne. ⁊ ipse qui dicebat lucerna pedib
meis ũbum tuum: Ad hanc lucernam festinauit
cum diceret inmari. dñe iube me ad te uenire
suꝑ aquam: S quia ñsequebat᷑ lucernam.
motꝰ ẽ. atq tiubauit: naturȩ uehementioris

Expanded text:
cebat qui dicebat: nostra autem conuersatio in cebat qui dicebat: nostra autem conuersatio in caelis est. nam et Dauid iam tota mente conuersabatur in caelo et adhuc tamen dicebat: lucerna pedibus meis uerbum tuum. aut fortasse quasi bonus magister mihi praeire cupiebat, ut lumen sequi discerem et illiuscorporei tenebris constituto, ut Christum sequens nullum lapidem offensionis incurram. errabat Petrus in tenebris ignorantiae, negabat Christum esse moriturum, quia adhuc non uidebat moriturum et resurrecturum esse pro nobis. conuersus a -eum dominus: uade retro post me. ostendit illi lucernam quam deberet sequi, \'post me\' dicens. secundum uerbum dei confirmatus est, postea coepit inhaerere Christo timens ne iterum aliquo laberetur errore. nonne et ipse, sicut qui dicebat: lucerna pedibus meis uerbum tuum, ad hanc lucernam festinauit, cum diceret in mari: domine, iube me uenire a te super aquam? sed quia non sequebatur lucernam, motus. est atque titubauit, naturae uehementioris
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute p̃sulgeas. Aut si ad mensuram teneris:
ñ ferictur ⁊ uacit ũbum tuum: ne fiat lucerna
submodio. Potens ẽ ds qui suꝑ canaddabrum
constituat luccrnam tuam. ut luccat om̃ib qͥ¬
indomo sunt : ut qui in grediunt᷑ lum̃ uideant
Candclabrum. pncipale nr̃mẽ. Pone sermonẽ
inpͥncipali tuo: ⁊ om̃ib luct qui ingrediunt᷑
inȩccłam. Accipe ⁊ aliud candelabrum. Conside¬
ra os tuum: considera ⁊ sermonẽ tuum. Nonne
os tuũ candelabrum ẽ: ⁊ ũbum tuũ lucerna ẽ.
cum de tuo ore ꝓsertur:: Hȩc lucerna semꝑ¬
c̃ luceat: hoc ẽ. ũbum tuũ luceat: & numꝙͣ
eranguatur. Queris ut doccam: q̃mͦ non possic
extingui. scͥptumẽ. Lum̃ iusti semꝑ inextingui¬
bile ẽ: lumen aut̃t impior extinguct᷑. Hoc lum̃.
trat lucernȩ quȩ lucebat intab̾nacło testimonii:¬
o hodieq luct in occła. Uir sapiens hic ẽ. oculus
ad intelligendum: ñ estis mͥ uecessarii. Gͣ. super

Expanded text:
uirtute praefulgeas. aut si ad mensuram teneris, uirtute praefulgeas. aut si ad mensuram teneris, non ferietur et uacet uerbum tuum, ne fiat lucerna sub modio. potens est deus qui super candelabrum constituat lucin domo sunt, 1143 ut qui ingrediuntur lumen videant. Candelabrum principale nostrum est. Pone sermonem in principali tuo, et omnibus luceat qui ingrediuntur in Ecclesiam. Accipe et aliud candelabrum. Considera os tuum, considera et sermonem tuum. Nonne os tuum candelabrum est, et verbum tuum lucerna est, cum de ore tuo profertur? Haec lucerna sem luceat, hoc est: uerbum tuum luceat et numquam extinguatur. Quaeris ut doceam, quomodo non possit extingui? scriptum est: lumen iusti semper inextinguibile est, lumen autem impiorum extinguetur. hoc lumen erat lucernet hodie quae lucet in Ecclesia, vir sapiens. Hic est oculus ad intelligendum: Non estis mihi necessarii. Ergo super
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. Ec enim testimonia tua meditatio mea. ẽ.
i consilia mea iustificatio tua
dũtis quio doceat: qd̾ hȩc debeant cẽ
consilia iusti. ut meditet᷑ mandata di.
⁊ exerceat᷑ indi laudib ⁊ oraculis: ut
iustificet dñm semꝑ. & uifac̃ quȩ ds mandat.
quȩ do credit placere: dm̃ iustificat. Qd ex
lectione eũgłii possumꝰ in celligere: dicente
eũgłio. q pharisci spreuert consiliumdi:
ñbaptirati baptismo ioħis. Hoc inuno libro.
lualio autẽ habes. N on iustificauerunt dm̃.
quia baptitari nolucr̃t. Ido dñs ao iob̾m
dicentẽ ego ate debeo baptuari ⁊ tu uenis ao

Expanded text:
dicit: etenim test i m on i a tua medi tatio me a est dicit: etenim test i m on i a tua medi tatio me a est et consilia mea iustificatio tua. aduertis quid doceat, quod haec debeant esse consilia iusti, ut meditetur mandata dei et exerceatur in dei laudibus et oraculis, ut iustificet dominum semper? qui facit quae deus mandat, quae deo credit placere, deum iustificat. quod ex lectione euangelii possumus intellegere, dicente euangelista. quia Pharisaei spreuerunt consilium dei, non baptizati baptismo Iohannis. hoc in uno libro, in alio autem habes: non iustificauerunt deum, qui baptizari noluerunt. ideo dominus ad Iohannem dicentem: ego a te debeo baptizari, et tu
Abbreviated transcription (Latin):
Iduertimꝰ arma iusti: Itus¬
Equib om̃s a oũsarior repellat impetus.
Alibi ait. circu̾er̃t me ⁊ expugnauert̃
gratis. ꝓeo ut me diligerent dettahebant
inͥ ego autẽ orabam: hic ait. qd̃ studiũ ei
ñ exercendȩ ad belli artes fuerit iuuentutiᷤs.
ñ decipiendi aoũsantis. astutia ulla cordis.¬
s: ut illũ unceret quẽ uidebat: ad uersũ co ᷤ
p̃liabat᷑ qͦs ñ uidebat: maiorq ineo pictas
quã uirt corꝑis militabat. Itaq indi exerce¬
bat᷑ iustificationib: ut contrario ic lu dia¬
bolũ uulneraret. Ille eum abincentione
iusticiȩ ⁊ studio deuotionis. occupationib
bellicis conabat᷑ ab ducere: hic magis se
diuini oꝑis ⁊ cultꝰ meditationũ: occupabat.
taq dñs ꝓtexit eum. in quẽ sꝑauit. cum qͦ
loquebat᷑. cui toto adherebat asfec bu. Iustꝰ
enim aut do loquit᷑ orando. aut diuina
dĩ. nc loquat᷑ os suũ oꝑa hominũ. Nichil
t̾renĩi iustꝰ loqͥt᷑: nichil mortale agit. Ioõq

Expanded text:
duertimus arma iusti, quibus omnes aduersariorum repellat impetus. alibi ait: cireumierunt me et expugnauerunt me gratis. pro eo ut me diligerent, detrahebant mihi, ego autem orabam. hic ait, quod studium ei non exercendae ad belli artes fuerit iuuentutis, non decipiendi aduersantis astutia ulla cordis, ut illum uinceret quem uidebat, sed aduersum eos proeliabatur quos non uidebat maiorque in eo pietas quam uirtus corporis militabat. itaque in dei exercebatur iustificationibus, ut contrario ictu diabolum uulneraret. ille eum ab intentione iustitiae et studio deuotionis occupationibus bellicis conabatur abducere, hic magis se diuini operis et cultus meditationibus occupabat. itaque dominus protexit eum, in quem sperauit, cum quo loquebatur, cui toto adhaerebat affectu. iustus enim aut deo loquitur orando aut diuina dei, ne loquatur os suum opera hominum. nihil terrenum iustus loquitur, nihil mortale agit. Ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
bro habes: quia dicit dñs. Sacerdotes loqui¬
mini incor hicrłem: consolaminini eam: qr
repleta ẽ. humiliatio eiꝰ. solutum ẽ. peccatum
eiꝰ:. quia accepit de manui dm̃i duplitia peccata
sua. Aouertis gͥ: quia ubi desolatio ibi humi¬
litas. Desolationem enim sequit᷑ humilitas.
iusto ordine: humilitatẽ patientia. patientiã
ꝓbatio. consolatio ꝓbationẽ. Qd̾ habes ⁊ in
apło scͥptum : quia tͥbulatio patientiam oꝑat᷑.
patientia autẽ ꝓbationem. ꝓbatio autẽ spem:¬

Expanded text:
bro habes, quia dicit dominus sacerdotes, loquibro habes, quia dicit dominus sacerdotes, loquimini in cor Hierusalem, consolamini eam, quia repleta est humiliatio eius; solutum est peccatum eius, quia accepit de manu domini duplicia peccata sua. aduertis igitur quia, ubi desolatio, ibi humilitas; desolationem enim sequitur humilitas iusto ordine, humilitatem patientia, patientiam probatio, consolatio probationem. quod habes et in apostolo scriptum, quia t r ibulatio patientiam operatur patientia autem
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ utiq ex libro regnor potes intelligere. Qͥ ppe
cumꝰ uitiaret᷑ scinei filius gera scõ dauid uirum
sanguinariun appellans. ⁊ malediceret ei qnͣdo
fugiebat filiumsitũ absalon parricidalia bel¬
la adtempus declinans. tacebat rex: ⁊ sumum
patientiȩ iisignȩ prestabat. Et enim cum tẽp¬
tationis suȩ tempꝰ intelligeret ut ei parricida¬
le p̃lium moucret᷑ : magis humilem se uolebat
uideri. quo dm̃ mitigaret offensam: qũa ex¬
asꝑandum eiꝰ arbitrabat᷑ insua temptatiõe
iuditium: si forte suas inuirias ultũ iret. Uñ
i ad ppłi ducẽ abessam uindicare cupientem:
m̃s quiexunt de uentre meo querit Animam
meã. Si autẽ mͦextraneus maledicit mͥ. dimitqi
at humilitatẽ meam : ⁊̃ recribii᷑t mͥ dñs bona
ꝓmaledic to hoc. Qd̾. iꝓpħico dixit sp̃u. et
ꝓbauit enentu. Cum enim repleta fuerit humi¬
litas: pectatum soluitur. Deniq ⁊ in ysaie li¬

Expanded text:
quod utique ex libro Regnorum potes intellegere. quippe quod utique ex libro Regnorum potes intellegere. quippe cum conuiciaretur Semei filius Gera sancto Dauid, uirum sanguinarium appellans, et malediceret ei, quando fugiebat filium suum Abessalon parricidalia ad tempus bella declinans, tacebat rex et summum patientiae insigne praestabat. etenim cum temptationis suae tempus intellegeret, ut ei parricidale proelium moueretur, magis humilem se uolebat uideri, quo domini mitigaret offensam, quam exasperandum eius arbitrabatur in sua temptatione iudicium, si forte suas iniurias ultum iret. unde et ad populi ducem Abisai uindicare cupientem ameus, qui exiuit de uentre meo, quaerit animam meam. si autem\' modo extraneus maledicit mihi, dimittat humilitatem meam et retribuat mihi dominus bona pro maledicto hoc. quod et prophetico dixit spiritu et probauit euentu; cum enim repleta fuerit humilitas, peccatum soluitur. denique et in Esaiae li
Abbreviated transcription (Latin):
In ȩũgłio. dñs iħc docens uirtutẽ. atq insignẽ
patientiȩ. ait. Quite ꝑcusserit in maxillam:
p̃be er ⁊ alteram. Uult enim discipłos suos ⁊ in¬
iurtarum ẽẽ patientes: nec referire facile ne¬
dum ferire. Patientia enim: humilitatis in¬
ditium ẽ. Et id̾o qm̃ desolata erat ac destitu¬
ta hierłem: dabit inquit ꝑcutienti maxillam
suam: ut ñ se subducat iniurie. nec dediet
cedis dolorem: s ꝑcutienti maxillam offerat.
cusserit: ut illud en̾głicum compleat᷑: qui te
ꝑcusserit in maxillam p̃be ci ⁊ alteram. Qd ꝓpħicȩ
hoc positum ẽ: ut doccret hicrłem hoc ẽ plebis
disciplmnani: ut cumcoꝑit eugłii p̃cepta serua
captiuitatis de suȩ animȩ ceruice deponat.
cum se subdiderit iugo xp̃i. Et satiabitur
inquit in opprobriis. Nondiait subibit op¬
ꝓbrium: facile ẽ enim unam aut alceram
contumeliam sustinere: s addidit. satiabit᷑

Expanded text:
in euangelio dominus Iesus docens uirtutem atque insigne in euangelio dominus Iesus docens uirtutem atque insigne patientiae ait: qui te percusserit in maxillam praebe ei et alteram; uult enim discipulos suos et iniuriarum esse patientes nec referire facile, nedum ferire; patientia enim humilitatis indicium est. et ideo, quoniam desolata erat ac destituta Hierusalem: dabit, inquit, percutienti maxillam suam, ut non se subducat iniuriae nec declinet caedis dolorem, sed percutienti maxillam offerat. ercusserit, ut illud euangelicum compleatur: qui te percusserit in maxillam praebe ei alteram. et prophetice hoc positum est, ut doceret Hierusalem, hoc est plebis disciplincaptiuitatis de suae animae ceruice deponat, cum se subdiderit iugo Christi. Et satiabitur, inquit, in obprobriis. non dixit: \'subibit obprobrium\'; facile est enim unam aut alteram contumeliam sustinere. addidit: satiabitur
Abbreviated transcription (Latin):
gat enim dñs ominẽ filium quẽ recipit. Recep¬
turus gͥ hierłem. ante captiuitatis flagella¬
uit crumpnis. Nimium enim in soluerat.⁊ in¬
flato se corde iac tauerat ut caput tenere non
posset dñm iłim: ĩdẽ humilitatẽ. gram. iusti¬
tiam. sapientiam: hoc ẽ uere fidi magist̾ium
ñ teneret. Et id̾o dñs castigauit eam: qui
moderator om̃ium. nouit quẽadmodum¬
uũqũeq castigit. Ut enim medicus grani¬
ora uulnera asꝑiorib medicamentis curare
consucuit. leuiora leuiorib ita & ds nr̃ gra¬
uiora peccata maiore seueritate castigat: sed
ipsa castigatio ad salutem ꝓficit. Dixit enim
dñs. ꝑ cutiam. ⁊ego sanabo. Deniq de hicrłm
spem cepit hiercinias ꝓpħa ꝓmittere. Nam in¬
postiorib subhac lictã ait. Dabit ꝑcutienti
maxillam suam: ⁊ satiabit᷑ in opprobriis. Ded̃it
insepultura os siuim: si tamen ẽ spes patientie.

Expanded text:
gat enim Dominus omnem filium quem recipit. Recepgat enim Dominus omnem filium quem recipit. Recepturus igitur Hierusalem, ante captivitatis flagellavit aerumnis. Nimium enim insoleverat, et inflato se corde jactaverat; ut caput tenere non posset Dominum Jesum, id est, humilitatem, gratiam, justitiam, sapientiam, hoc est, verae fidei magisterium non teneret. Et ideo Dominus castigavit eam, qui moderator omunumquemque castiget. ut enim medicus grauiora uulnera asperioribus medicamentis curare consueuit, leuiuraleuiora leuioribus, itaet deus noster grauiora peccata maiore seueritate castigat, sed ipsa castigatio ad salutem proficit; dixit enim dominus: percutiam, et ego sanabo. Denique de Hierusalem spem coepit Hieremias pposterioribus sub hac littera ait: Dabit percutienti maxillam suam, et satiabitur in opprobriis. Dabit in sepultura os suum; si tamen est spes patientiae .
Abbreviated transcription (Latin):
Incipit littera a
confessio dicitur
ł certe desolatio
ec discors ac disso¬
nans ldet᷑ int̃p̃tatio. Si¬
quidem qͥ desolati sunt.
cituis conficent᷑. Magis
enim secundis reb animus
extolli solet: cum autẽ urgetur aduersis.
tunc diuinum implorat auxilium. Nam & in
his que humana sunt huncusum ce̾ cognos¬
cimꝰ: ut cui succedunt ꝓsꝑa animꝰ elatior sit:
cui mundi huiꝰ infesta sunt. ⁊ potentia alicuiꝰ
aduersa. tc confingiat. tunc opem querat:
ut uel rogando suꝑioris mitiget potestatem.
uelse uirib armet adiuncꝰtis: ne quasi in¬
ferior potentiorib uirib oppͥmatur. Demq
hieremias subhac lictã sic ait. Manꝰ suas
extendit qui tribulat: in om̃ia desideria ciꝰ.
Uidit enim gentes intͦeuntes inscĩficationẽ
suam: quib: mandasti ne int̾irent in eccłam
eiꝰ. De hierłem utiq hoc dicit ꝓpħa: cuiꝰ de¬
plorat erumpnã. Cuiꝰ p̃ cesit desolatio ac
destitutio: ut postea scqueret᷑ confessio. Casti¬

Expanded text:
Incipit littera apconfessio\' dicitur uel certe \'desolatio\'. nec discors ac dissonans uidetur interpretatio, siquidem qui desolati sunt citius confitentur. magis enim secundis rebus animus extolli solet, cum autem urgetur aduersis, tunc diuinum inplorat auxilium. nam et in his quae humana sunt hunc usum esse cognoscimus, ut, cui succedunt prospera, animus elatior sit, cui mundi huius infesta sunt et potentia alicuius aduersa, tunc confugiat, tunc opem quaerat, ut uel rogando superioris mitiget potestatem uel se uiribus armet adiunctis, ne quasi infHieremias sub hac littera sic ait: Manus suas extendit qui tribulatur in omnia desideria ejus. Vidit enim gentes introeuntes in sanctificationem suam; quibus mandasti ne introirent in Ecclesiam ejus . De Hierusalem utique hoc dicit Propheta cujus deplorat aerumnam, cujus praecessit desolatio ac destitutio; ut postea sequeretur confessio. Casti