comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine ꝓ ip̃ius st̃ĩ translati-¬
one nec non et generali capitulo cele¬
brandis ad sepeclictam ciuitatem edi-¬
uersis mundi partib adunata. lam
prefatus eoꝵdem specialissimus pat̾
dominus papa gregorins cuius cet¬
ta sperabatur ad hanc translatioĩs
sollempnitatem presentia ꝑsona¬
lis s tunc temporis aliis quibdã
urgentib ecclie prepecliebatur ne-¬
gociis: sollempnes illuc cũ suis
litcens nuntios destinauit. qͥb
sue non solum insperate causam
absentie necessariam declarauit:
sz.⁊ filiis quos paterno  consola¬
batur affectu de quedam mortuo
ꝑ beatum franciscũ resuscitato
tertius intimauit. Adhec ꝑ eos

Expanded text:
multitudine pro ipsius sancti translatione, necnon et generali Capitulo celebrandis ad saepedictam civitatem e diversis mundi partibus adunata, iam praefatus eorumdem specialissimus pater, dominus papa Gregorius, cuius certa sperabatur ad hanc translationis solemnitatem praesentia personalis, sed tunc temporis aliis quibusdam urgentibus Ecclesiae praepediebatur negotiis, solemnes illuc cum suis litteris nuntios destinavit, quibus suae non solum insperatae causam absentiae necessariam declaravit, sed et filiis, quos paterno consolabatur affectu, de quodam mortuo per beatum Franciscum resuscitato certius intimavit. Ad haec per eos
Abbreviated transcription (Latin):
te me aliquando moxirinco ad
quendam prb̃rm qui faciebat ml¬
tas elemosinas:uenit quedam
mulier uidua. postulans: ab eo
modicum tritii: et lixit et. Na¬
de affer modium: et mensurotͥ
E attulit ei. Ille autem mensu-¬
rans modium illum ad manũ:
dixit ei. ¶Paior est recto. Et fecit
ueretundiam uidue illi. Cum
uero discessiss uidua illa. clixit
ei. Abba mutuasti uidue illi tri¬
ticum hoc: aut quidꝰ Et ille dix̃.
Eego sitotum gratis donasci qͦ¬
modo inmodio sic scrupulosus
eẽ uoluisti. et fecisti mulieriue¬
abbas arsenius dixit aliquando
abb̃i alexandro. Quando ꝑ exp̃e¬
deris palmulas tuas: tunc uem
et gustemus. Si autem aliqui
peregrini suꝑuenerint. comede
cum eis. Ybbas ergo alexander
lenius et modeste operabatur
E cum facta fuiss hora manclu-¬
candi: suꝑ erat ei adhuc de pal¬
mulis suis. Uolens autemcu-¬
stodire sermones eius: sustinu¬
it donec explicaret palmulas.
Abbas ergo arsenius cum uid̾et
quia tardabat gustauit: esti¬

Expanded text:
im me aliquando in Oxyrincho cum quodam presbytero qui faciebat multas eleemosynas, venit quaedam mulier vidua postulans ab eo modicum tritici. Et dixit ei: Vade, affer modium, et mensuro tibi. Et attulit ei. Ille autem mensurans modium ad manum, dixit ei: Major est; et fecit verecundiam viduae illi. Cum vero discessisset vidua illa, dixi ego: Abba, mutuasti viduae isti triticum, aut quid? Et ille dixit. Ergo si totum gratis dedisti, quomodo in modico sic scrupulosus esse voluisti, et fecisti veabbas Arsenius dixit aliquando abbati Alexandro: Quando perexpenderis palmulas tuas, tunc veni et gustemus; si autem aliqui peregrini supervenerint, camede cum eis. Abbas autem Alexander lenius et modeste operabatur. Et cum facta fuisset hora manducandi, supererat adhuc de palmulis suis: volens autem custodire mandatum senis, sustinuit donec explicaret palmas; abbas autem Arsenius cum videret quia tardaret, gustavit, existi
Abbreviated transcription (Latin):
Rant aliqͣndo i
cͥcuitu eius positidecem
circiter gentilium ni¬
ci: apud quos demonica super¬
sticio sũmo studio colebatur
Templum erãt ibi erat amplis¬
simum. atq in eo simulachrũ.
quod mous erat curimferri.
a sacerdotib batantium ritu. cum

Expanded text:
rant aliquando in circuitu ejus 149 positi decem circiter Gentilium vici, apud quos daemoniaca superstitio summo studio colebatur. Templum enim erat ibi amplissimum, atque in eo simulacrum, quod moris erat circumferri a sacerdotibus bacchantium ritu, cum
Abbreviated transcription (Latin):
lam secum inciuitatem que dici¬
tur auximum quo tendebat addu¬
xit. ⁊ ad eiusdem loci episcopum
hospitancli gratia declinauit. Mai

Expanded text:
lam secum in civitatem quae dicitur Auximum, quo tendebat, adduxit, et ad eiusdem loci episcopum hospitandi gratia declinavit. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
cultare sedc
plures ex eo fuerint litati. tan¬
ro michi amplum adquiritur
Ego enim fiam locupletior cũ
alioꝵ salus iiust̾ii mei fuerit
quesita mercimonio In princi¬
pro ergo narrationis nostre ad¬
esse nobis precamur grãm dñs
hec omina pietatis exercitia. ap̃õ
egypti monachos habentus
Nulimus enim apud eos młto ᷤᷤ
patres celestem nitam in terra
positos agentes: et nouos qͦsdã
ꝓphãs. cam uirtutib animi. qͣm
uaticinandi officio suscitatos:
quib ad testimonium meritoꝵ.
nec signorum quidem ac ꝓdi¬
giorim deerat efficatia. Et me

Expanded text:
cultare, sed  quod quanto plures ex eo fuerint ditati, tanto mihi amplius acquiretur. Ego enim locupletior fiam, cum aliorum salus ministerii mei fuerit quaesita mercimonio. In principio ergo narrationis nostrae adesse nobis precamur gratiam Domini omnia haec pietatis exercitia apud Aegypti monachos habentur. Vidimus enim apud eos multos patres caelestem vitam in terra positos agentes, et novos quosdam prophetas tam virtutibus animi, quam vaticinandi officio suscitatos, quibus ad testimonium meritorum, nec signorum quidem ac prodigiorum deerat efficacia: et me
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscunt. Nam cuidam ma¬
gni senis discipulus cum pec¬
casset in aliquare. iratus se¬
nex dixit eicum clamore. Ua¬
de et morere. Et statim ille ce¬
cidit: et defunctus ẽ. Cumq
senex indisset eum morcuum.
timor ingens irtumt super eum:

Expanded text:
cognoscunt. Nam cujusdam magni senis discipulus cum peccasset in aliqua re, iratus senex dixit ei cum clamore: Vade, et morere. Et statim ille cedidit et defunctus est. Cumque senex vidisset eum mortuum, timor ingens irruit super eum
Abbreviated transcription (Latin):
unc igitur senem pro
illa que nobis fuerat
hec in egypto studiosissime re¬
quisissemns: contigit ut no¬
bis illic cõmorantib fratrem
quendam monasterio suo su¬
sciperet cuius miram exhor¬
sub nr̃a p̃sentia indidit. qͥa

Expanded text:
unc igitur senem pro illa, quae nobis fuerat haec in Aegypto studiosissime requisissemus, bis illic commorantibus, fratrem quemdam in monasterio suo reciperet . Cui miram exhor praesentia indidit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
michi fuit huic opusculo in¬
texere. ylit ergo ad eum. Nosti
fili quod dui ꝓforib excubanᷤ
hodie sis receptus: Cuius diffi¬
cultatis causam pͥmitus debes
agnoscere.Poterit enim tibi in
hac uia quam ingredi concu¬
piscis multum conferri. si rati¬
cut namꝙ ĩmensa gła fidelit̃¬
dco seruientib. ac scdm insti¬
tutiones huius regule ei co¬
herentib repmittitur infutu¬
rum:ita pene grauissime pre¬
parantur his qui tepide eam
negligenterq fuerint executi:
et scdm hoc quod ꝓfessi sunt.
uel quod abhominib eẽ cre¬
duntur. fructus etiam cong̃¬
os scĩtatis eidem exibere ne¬
glexerunt. Meliꝰ est enim se
non reddere: et meledictus
cit negligentet. Ideo enim a
nobis dutissime refutatus
es: non quia tuam uel om̃i¬
um salutem non toto deside¬
rio cupiamꝰ amplecti. et his
qui ad xp̃m conuerti cupiũt.
etiam ꝓcul octurere nonp
optemꝰ. sed netemere recipientes.

Expanded text:
mus fuit huic opusculo intexere. Ait ergo ad eum: Nosti, fili, quot diebus pro foribus excubans, bodie sis receptus. Cujus difficultatis causam primitus debes agnoscerhac uia quam ingredi concupiscis multum conferre, si raticut namque inmensa gloria fideliter seruientibus deo ac secundum institutionis huius regulam ei cohaerentibus repromittitur in futurum, ita poenae grauissimae praeparantur his, qui tepide eam neglegenterque fuerint exsecuti et secundum hoc, quod professi sunt uel quod ab hominibus esse creduntur, fructus etiam congruos sanctitatis eidem exhibere neglexerint. melius est enim sec uouere et non reddere, et maledictus, i neglegenter. ideo igitur a nobis diutissime refutatus es, non quia tuam uel omnium salutem non toto desiderio cupiamus amplecti et his qui ad Christum conuerti cupiunt etiam procul occurrere non optemus, sed ne temere recipientes
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reducit. Hec diceus orationtm im¬
pleuit. ⁊ statim ab illato sibi bello
senex ille liberatus est. Quem com¬
monuit abbas appllo. ut peteret
sibi dari a domino linguam erudi¬
tam: ut sciret tempus quo oporte¬
at loqui sermonem .x.c.

Expanded text:
et reducit . Haec dicens, orationem imet reducit . Haec dicens, orationem implevit, et statim ab illato sibi bello senex ille liberatus est. Quem commonuit abbas Apollo ut peteret sibi a Deo dari linguam eruditam, ut sciret tempus quo oporteat loqui sermonem. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
contra diaboli luctamenta. Quid
autem dico luctamenta. qui necu¬
no die agressionem ip̃ius portare
potusti: Hoc autera ideo tibi contigit:
quia uiuenera illum a cominuni ad¬
uersario impugnatum suscipiens cũ
debuisses eum contra cdiabolicum cer¬
tamen uerbis consolationis ungere.
etiam in desperation̾en eum misisti
non cogitans illud sapientissimum
p̃ceptum. quo iubemur eripere cos
qui ducuntur ad mortem: ⁊ non ne¬
gligas reclimere occidendos. s neꝙ
sccłm parabolam saluatoris nrĩdi¬
tentis. arundinem quassatam nõ
debere confringi: ⁊ linum fumgãs
non extingu. Nemo enim ferre po¬
cerit insiclias diaboli. nec bullientis
nature ignem extinguere uel retinẽ.
nisi dei grã conseruauerit infirmita¬
nob̾ salutari dispensatione ⁊ cõmuni¬
uersum te ꝑmissum flagellum auer¬
tat. Ipse enim ⁊ dolorem facit. ⁊ iterũ
saluti restituit. ꝑcutit ⁊ manus ip̃iꝰ
sanant. humiliat ⁊ exaltat. mortifi¬
cat i uiuificat.: deducit adinferrim

Expanded text:
contra diabolum luctamenta. Quid autem dico luctamenta? qui nec uno die aggressionem ipsius portare potuisti. Hoc autem tibi contigit, quia juvenem illum a communi adversario impugnatum suscipiens, cum debuisses eum contra diabolicum certamen consolatoriis verbis ungere, etiam in desperationem misisti, non cogitans illud sapientissimum praeceptum, quo jubemur eripere eos qui ducuntur ad mortem, et non negligas redimere occidendos : sed neque parabolam Salvatoris nostri, dicentis : Arundinem quassatam non 574 debere confringi, et linum fumigans non exstingui. Nemo enim ferre posset insidias adversarii, neque bullientis naturae ignem exstinguere vel retinere, nisi gratia Dei conservaret infirmitanobis salutari dispensatione omniadversum te dimissum flagellum avertat, quoniam ipse et dolere facit, et iterum saluti restituit: percutit, et manus ipsius sanat; humiliat et exaltat, mortificat et vivificat, deducit ad inferos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrupit. Noce mea ad dominum
clamarii: uoce mea ad clũm dep̃¬
catus sum Anus autem defra¬
trib qui astabant ꝓcunctis sol¬
licitus: dixit ad eum. Heu pater
benigne: ecce filii tui remauẽt
sine patre. Recordare igitur or¬
phanoꝵ quos deseris: ⁊ omib
culpis remissis tampresentes
qͣmͣ absentes tua sc̃a beneclictõ¬
ne consolari cligneris. Cui pi¬
issimus pater respondit. Etce
ego quidem iam uocor a domino
fihi: fratrib uero meis tam ab¬
sentib qm presentib omnes of¬
fensas et culpas remitto. ⁊ eos
sicut possum absoluo. ¶uib
tu hec fili denuntians: ex parte me¬
a omnib benedicas. Porro euͣm¬
gelium sccl̃m ioħxm ab eoloco u-¬
bi incipit aute cliem festum pas¬
che. sibi legi poposcit. deinde seci¬
litio superponi cinereq consꝑgi
precepit. ⁊ sic filiis circonstantib
⁊ lugentibe pater sc̃s in dominofe¬
liciter obdormiuit. Unus autẽ
ex illis specialis eius discipulus
uir fama non modicum celebris.

Expanded text:
oce mea ad Dominum clamavi, voce mea ad Dominum deprecatus sums". Unus autem e fratribus qui adstabant, pro cunctis sollicitus, dixit ad eum: "Heu, pater benigne, ecce filii tui remanent sine patre! Recordare igitur orphanorum quos deseris, et, omnibus culpis remissis, tam praesentes quam absentes tua sancta benedictione consolari digneris". Cui piissimus pater respondit: "Ecce ego quidem iam vocor a Domino, fili! Fratribus vero meis tam absentibus quam praesentibus omnes offensas et culpas remitto, et eos sicut possum absolvo; quibus tu haec, fili, denuntians, ex parte mea omnibus benedicas". Porro Evangelium secundum Iohannem ab eo loco ubi incipit: Ante diem festum paschae sibi legi poposcit; deinde se cilicio superponi cinereque conspergi praecepit. Et sic, filiis circumstantibus et lugentibus, pater sanctus in Domino feliciter obdormivit. 70 Unus autem ex illis, specialis eius discipulus, vir fama non modicum celeber,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptati ñ obedire. Sepius
quoq cum penitentiam predi¬
cans circuiret. ⁊ inuitatus refec¬
tionem in domib scłarium su¬
meret: uisus quidem comed̾e
citur edentes et bibentes que a¬
pud illos sunt. minimum quid

Expanded text:
oluptati non obedire. Saepius quoque, cum poenitentiam praedicans circuiret et invitatus refectionem in domibus saecularium sumeret, visus quidem comedere citur: Edentes et bibentes quae apud illos sunt, minimum quid
Abbreviated transcription (Latin):
deus qui
homunes
et adagni¬
tionem ue¬
riratis neps¬
re quietiam nr̃m iter clirexit
egyptum. et ostendit uols mĩ¬
rabilia magna ad posteriratiᷤᷤme¬
moriam profutura: ex quib nõ
tis aptissima conderetur: que nir¬
tutis iteragere uolentil gestoꝵ
precedentium fide amplissimum
tramitem pandat: Qꝗamuis ad
tantarum rerum narratidnem.
minus ydoneisunus: nre dignũ
uideatur ingentium reium exi¬
guos ac parnos fieri autres pre¬
celsasꝙ uirtutes humibi uarrare
sermone. tamen quia frarrum ca¬
ritas eorum qui in monie scõo
liueri cõmanent. hoc a nolus fre¬
quenter exposcit. ut egyptiorũ
monachorum uitam uixruresꝙ
animi et cultum pietatis atq
abstinentie robur quod in eis
coram uidimus explicemꝰ precib

Expanded text:
 qui omnes et ad agnitionem veritatis venire : qui etiam nostrum iter direxit ad Aegyptum, et ostendit nobis mirabilia magna ad posteritatis memoriam profutura: ex quibus non tis aptissima conderetur, quae virtutis iter agere volentibus, gestorum praecedentium fide amplissimum tramitem pandat. Quamvis ad tantarum rerum narrationem minus idonei simus, nec dignum videatur, ingentium rerum exiguos ac parvos fieri auctores, praecelsasque virtutes humili narrare sermone: tamen quoniam fratrum caritas, eorum qui in monte sancto Oliveti commanent, hoc a nobis 117-118 frequenter exposcit, ut Aegyptiorum monachorum vitam, virtutesque animi, et cultum pietatis, atque abstinentiae robur, quod in eis coram vidimus, explicemus: precibus
Abbreviated transcription (Latin):
gentib se dominus. et facien¬
tibus mandata eius. Tracta
ergo apud te.quia hec est sola
uera et firma spes. ut homo fa
ciat precepta dei: ut mereatur per¬
uenire ad głosa et eterna pro¬
missa domini saluatoris nr̃i
audisset. statim compuncta est
corde: et lacrimas fundebat in cõ¬
sp̃cu domni. Et post paululum
ingressa est in monasterium uir¬
ginum famularum dei: quodĩ
eodem uico erat constructum. Et
ꝓcedenti tempore :e multiplica¬
batur in scõ pposito famula dei.
Hec itagesta cumandisset mat̃
eorum. deprecata est ep̃os: et dede¬
runt ei epłas ad supradc̃m scm̃
pachomurn patrem monast̾ioꝵ
ꝓ filio eius. Cum q uenisset appli¬
cuit in monast̾io famularum

Expanded text:
gentibus se Dominus, et facientibus mandata ejus. Tracta ergo apud te, quia haec est sola vera et firma spes, ut faciat homo praecepta Dei, ut mereatur homo pervenire ad gloriosa et aeterna promissa Domini Salvatoris nostri audisset illa, statim compuncta est corde, lacrymasque fundebat in conspectu Domini, et post paululum ingressa est in monasterium virginum famularum Dei, quod in eodem vico constructum erat, et procedenti tempore multiplicabatur in sancto proposito famula Christi. Haec itaque gesta cum audisset mater eorum, deprecata est episcopos, et dederunt ei epistolas ad supradictum sanctum Pachomium Patrem monasteriorum pro filio ejus . Cumque venisset, applicuit in monasterio famularum
Abbreviated transcription (Latin):
on tacebunꝰ etiam
nobis cognitum fra¬
trem scd̃m sclihuus ordinẽ
sũme familie. Nam patre
comite ac ditissimo orumdꝰ
fuit: studii quoq liberalib
non mediocriter institutus.

Expanded text:
on tacebimus etiam nobis cognitum fratrem secundum saeculi hujus ordinem summae familiae. Nam patre comite ac ditissimo oriundus fuit, studiis quoque liberalibus non mediocriter institutus.
Abbreviated transcription (Latin):
pensate. uenit quidam pater ut
applicaret inscithi. Et qu uenis¬
set ad cellam eius: uidit eamaꝑtã.
⁊ ꝑtransinit ammians. quomodo
nemo egressus esset incceursura
eius. Et reuersus pulsabat clicẽs:
ne forte frater qui in ea habitat
infirmetur. Et cum pulsasset. in¬
trauit ⁊ inuenit eum nimium ĩ¬
firmum: ⁊ licit ei. Quidhabes pa¬
ter. E narrauit ei dicens. Ego de
scłari uita sum. ⁊ sollicitat me

Expanded text:
pensante, venit quidam pater ut applicaret in Scythi; et cum venisset ad cellam ejus, vidit eam apertam, et pertransivit adjurans quomodo nemo egressus esset in occursum ejus. Et reversus pulsabat, dicens: Ne forte frater qui in ea habitat infirmetur. Et cum pulsasset, intravit, et invenit eum nimium infirmum. Et dicit ei: Quid habes, Pater? Et narravit ei, dicens: Ego de saeculari vita sum, et sollicitat me
Abbreviated transcription (Latin):
certamen bonum certainit. sic̃
athletaueritatis: tanqͣm et be¬
atus antonius. Deniq intentis¬
simus precib exorauit dominũ.
ut somnum non caperet perali¬
ac dieb periungil permaneret cõ¬
tra aduersarios demones dimi¬
cando. donec ꝓsterneret et supe¬
raret eos sicut dicit in psalmo.
et non conu̾tar donec deficiant.
Prestitit ergo: et concessit ei doꝰ
petitionem eius. Impossibiles
cum quis nr̃m ex tota fide et ex
tota intentione cordis feruen¬
te scõ desiderio. et adiuuante

Expanded text:
certamen bonum certavit, sicut athleta veritatis, tanquam et beatus Antouius . Dentque intentissimis precibus exoravit Dominum ut somnum non caperet per aliac noctibus pervigil permaneret contra adversarios daemones dimicando, donec prosterneret et superaret eos, sicut dicitur in psalmo: Et non convertar, donec deficiant . Praestitit ergo, et concessit ei Dominus petitionem ejus. Impossibiles cum quis nostrum ex tota fide et ex tota intentione cordis fervente sancto desiderio, et adjuvante
Abbreviated transcription (Latin):
rentes harenam secum. miscue¬
runt seminibus que seminati᷑
erant. et sparserunt per agros
suos: et tantum fructum colle¬
gerunt. qnͣtum nulla usquam
potuit egypti terra colligere.
Ex eo ergo consuetudo est eis. bis
per annos singulos uenire ad
nos. et eadem expetere a nobis

Expanded text:
rentes arenam secum, miscuerunt seminibus quae seminaturi erant, et sparserunt per agros suos, et tantum fructum collegerunt, quantum nulla usquam potuit Aegypti terra colligere. Ex eo ergo consuetudo est eis, bis per annos singulos venire ad nos, et eadem exspectare a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Orationib autem fr̃ri huius ue-
locius nos duo quam tres potuimꝰ
⁊ demessuimus agrum. ⁊ dicimus ei.
ueni accipe mercedes tuas. ⁊ ñ uult.
Hoc autemaucliens sener miratus ẽ
⁊ dixit uni de monachis suis. Percu¬
te signum incella fr̃m: ut congregẽt
seomnes. Qui cum uenissent: dix̃
eis. Nenite fr̃es: ⁊ audite hodie iustũ
iudicium Et inclicauit eis omnia

Expanded text:
orationibus autem fratris hujus nos duo velocius quam tres potuimus et demessuimus agrum, et dicimus ei: Veni, accipe mercedes tuas, et non vult. Hoc autem audiens senex, miratus est, et dixit uni de monachis suis: Percute signum in cella fratrum, ut congregent se hic omnes. Qui cum venissent, dixit eis: Venite, fratres, et audite hodie justum judicium. Et indicavit eis omnia
Abbreviated transcription (Latin):
inc ergo militem trabentes
ꝑuenerunt in quarcum
campum multis ignib plenum
inquo omnia genera tormentoꝵ
capitib ad ima uersis. alii ꝑ ca¬
pillos sulphureis flaminis in¬
mersi. Auii in ignib pendebãt

Expanded text:
inc militem trahentes pervenerunt in quartum campum multis ignibus plenum, in quo omnia genera inventa sucapitibus ad ima versis et sulphureis flammis immersis. Alii unguibus pendebant,
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Erauissimum erat illi si ali¬
cui pauperum uerbo uel facto ꝑ¬
ciperet quicqͣm molestie ficri.
¶Aucliens eninitempore quo¬
dam unum e frattib paupera.
cuidam huiusmodi uerbum in¬
uectionis inferre. uide ne forsitan

Expanded text:
bat. Gravissimum erat illi, si alibat. Gravissimum erat illi, si alicui pauperum verbo vel facto perciperet quidquam molestiae fieri. Audiens enim tempore quodam unum e fratribus pauperi cuidam huiusmodi verbum invectionis inferre: "Vide ne forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
batur. ꝓpterea ⁊ tantam nomini
saluatoris reuerentiam exhibebat.
qd̃ ⁊ qualecumq scriptum ĩue¬
niret in honeste locatum: reuerẽ¬
ter illud recolligens in loco tepo¬
nebat honesto: ne forsitan uerba
diuina uel nomina uel etiam lit¬
dere quib illa scribuntur contine¬
rentur millo. ¶ Quanto autẽ
putas erga pauperes homines cõ¬
passionis ardore feruebatz qui tanta
non solum ad animalia bruta. ue¬
rum etiam ad insensibiles ⁊ infi¬
mas affluebat pietatis cdulcecline
creaturas: Namhic uere paupere
patriarcha. omnium pauperrimus
ẽẽ desiderans. ⁊ si supea uilem tuni¬
cam nichil possessionis appeteret.
noluit tamen in hac imica necesti¬
tate parcere sibi ip̃i. quin ⁊ illam
plurimis indigenti cuiqmͣ prõp¬
tissime cuperet imꝑtiri ¶estes
quoq diuersas adiuitib inhyeme
postulabat. quas illis libentissi-¬
me dantib ita ut nec ad restitu¬
tionem teneretur accipiens. eas
egenis quos prius habere contĩ-¬
geret obuios infrigore porrige¬

Expanded text:
batur. Propterea et tantam nomini Salvatoris reverentiam exhibebat, quod et qualecumque scriptum inveniret inhoneste locatum, reverenter illud recolligens, in loco reponebat honesto, ne forte verba divina vel nomina, vel etiam litterae quibus illa scribuntur, continerentur in illo. 45 Quanto autem, putas, erga pauperes homines compassionis ardore fervebat, qui tanta non solum ad animalia bruta, verum etiam ad insensibiles et infimas affluebat pietatis dulcedine creaturas? Nam hic vere pauperum patriarcha omnium pauperrimus esse desiderans, etsi supra vilem tunicam nihil possessionis appeteret, noluit tamen in hac unica necessitate parcere sibi ipsi, quin et illam pluries indigenti cuiquam promptissime cuperet impertiri.Vestes quoque diversas a divitibus in hieme postulabat, quas, illis libentissime dantibus, ita ut nec ad restitutionem teneretur, accipiens, eas egenis, quos prius habere contingeret obvios, in frigore porrige
Abbreviated transcription (Latin):
seni.E dixit e senex. Nescitis qͥa
opus monachoꝵ ignis est ⁊ ubicũq
ingreditur consumit. Hoc autẽ¬
ucile est fratri tuo. ut de labore stio
misereatur ⁊ oeationem a scĩs uins
accipiat. ⁊ ita benedictionem conse¬
quens multiplicabitur labor euis

Expanded text:
seni. Et dicit ei senex: Nescis quia seni. Et dicit ei senex: Nescis quia opus monachorum ignis est, et ubicumque ingreditur, consumit? Hoc auteutile est fratri tuo, ut de labore suo misereatur, est orationem a sanctis viris accipiat; et ita benedictionem consequens, multiplicabitur labor ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dedi tibi. Tu gͦ modo labora. ⁊ ex his
que laboraueris prebe mͥ. Et quicqͥd
tibi attulerit accipe ab eo: ⁊ ubi scis
ꝑegnnum: aut senem aut pauꝑen
da illud:⁊ roga cos ut orent peo ip̃o.
Ille autem frater hec audiens: fecit
locittus est ei. quemadmodura dixe¬
rat senex. Ex discessit tristis. Et ecce
prima die tollens minuta holera:
attulit ei. Accipiens autem frater
eius dedit senib: ⁊ rogabat eos ut
orarent ꝓ eo. Qui cum accepisset
benedictionem: reuersus est in do¬
mum suami. Postea uero attulit ei
holera. ⁊ tres pãnes Waccipiens frat̾
euis: fecit sicut prius. E& consecitta
beneditione. iterum discessit. Gercio
ueniens. attulit ei multas expensas:
⁊ unum piscem. Quod cum uidis¬
set frater eius miratus est.⁊ uoca¬
uit pauꝑes. ⁊ refecit eos. Dixit au¬
tem ille secłari frĩ suo. Non opus
habes aliquantos panes: Et ille res¬
intrabat indomo mea: ⁊ consume¬
bat illud. Nunc autem quando a te
dixit mͥ. Egens autem frat̾ indica¬

Expanded text:
i tibi: tu ergo modo labora, et ex eo quod laboraveris, praebe mihi, et quidquid tibi attulerit, accipe ab eo, et ubi scis peregrinum aut senem pauperem, da illud, et roga eos ut orent pro eo. Ille autem frater haec audiens, fecit atre, locutus est ei quemadmodum dixerat senex, et discessit tristis. Et ecce quadam die tollens de horto minuta olera, attulit ei; accipiens autem frater ille, dedit senibus, et rogavit eos ut orarent pro eo. Qui cum accepissent benedictionem, reversus est in domum suam. Postea vero iterum attulit olera et tres panes; et accipiens frater ejus, fecit sicut prius. Et consecuta benedictione iterum discessit. Tertio veniens attulit multas expensas, et vinum, et pisces. Quod cum vidisset frater ejus, miratus est, et vocavit pauperes, et refecit eos. Dixit autem illi saeculari fratri suo: Ne opus habes aliquantos panes? Et ille intrabat in domum meam, et consumebat illud; nunc autem quando a te dicit mihi. Pergens autem frater, indica
Abbreviated transcription (Latin):
reiciens pallium suum quo uteba¬
tur: ostendit eis manus suas ditẽs.
Ecce qd̵ fecit filia ista diaboli: per¬
didr omnnes digitos meos. E nar¬
rans cis quod factum fuerat: dice¬
bant. s criptum est non reddere ma¬
lum ꝓmalo. Et faciens orationẽ:
suscitauit eam. Que conuersa: ca¬
ste se egit residuum tempus uite¬

Expanded text:
recutiens palliolum suum, quo utebarecutiens palliolum suum, quo utebatur, ostendit eis manus suas, dicens: Ecce quod mihi fecit filia ista diaboli, perdidit omnes digitos meos. Et narrans eis quod factum fuerat, dicebat: Scriptum est, ne reddas malum pro malo . Et faciens orationem, suscitavit eam. Quae conversa, caste egit residuum tempus vit
Abbreviated transcription (Latin):
me coredent hic Ille autim iterũ
tiubatus est timens iudicuundei: ⁊¬
dicebat. ¶Inde mͥ uenit ira hec. Et aꝑi¬
ens ostium introduxit eam. Cepit
autemdiabolus uelut sagitus stimu¬
lare cor eius mea. Qni cum intellexis¬
set iliaboli eẽ stmulos: clicebat in se¬
net ip̃m ¶ee inmici tenebre surit:
filiis autem dei lux est.Surgens au¬
tem aitam accendit lucernam. Et cũ
inflammaretur desiderio dicebat. Em̃
qui talia agunt: intormentis uadt̃
Proba ergo ce ip̃m ex hoc. si potes su¬
stinere et̾num ignem. Et mittebat
Digitum suum inlucetnam. Quẽ
cum incendisset: ardens non sentie¬
bat. ꝓpt̾ miniam flãmam concupis¬
centit carnalis. & ita usq mant fa¬
ciens: incendit omnes digitos suos.
Ila autem infelit uidens quod fa¬
ciebat: atumore uelut lapis facta
est. Et uemientes mane iuienes: ad
monachum illum clicebant. Uenit
hic mulier sero: Ille autem dixit.
Etiam. Ecce ibi dͤoemit. Re intrates
iniuengtunt eam mortuam: ⁊ di¬
cunt. Plba mortua est. Bunc ille

Expanded text:
me comedent hic. Ille autem iterum turbatus est, timens etiam judicium Dei, dicebat: Unde mihi venit ira haec? Et aperiens ostium, introduxit eam intro. Coepit autem diabolus velut sagittis stimulare cor ejus in eam. Qui cum intellexisset diaboli esse stimulos, dicebat in semetipso: Viae inimici tenebrae sunt; Filius autem Dei lux est . Surgens ergo accendit lucernam. Et cum inflammaretur desiderio, dicebat: Quoniam qui talia agunt, in tormentis vadunt . Proba ergo teipsum ex hoc, si potes sustinere ignem aeternum. Et mittebat digitum suum in lucernam. Quem cum incendisset, et arderet, non sentiebat propter nimiam flammam concupiscentiae carnalis. Et ita usque mane faciens, incendit omnes digitos. Illa autem infelix videns quod faciebat, a timore velut lapis facta est. Et venientes juvenes mane ad monachum illum, dicebant: Venit hic mulier sero? Ille autem dixit: Etiam; ecce ubi dormit. Et intrantes invenerunt eam mortuam. Et dicunt: Abba, mortua est. Tunc ille
Abbreviated transcription (Latin):
subtiliorem ac puriorem effici¬
unt. Ita etiam et sancti patres
et illuminant mentem. Sed
et irasci naturaliter mest ho¬
mini. sed non incõmotione pas¬
sionis: sut irascatur contra se¬
metip̃m ac iucia sua: ut facile
emendare et a se abscidere possit.
Nec non etiam siquid pramim
et contra preceptum dei uideamꝰ
alios agere. oportet nos contra

Expanded text:
subtiliorem ac puriorem efficiunt. Ita enim et sancti Patres rificant et illuminant mentem. Sed etiam irasci naturaliter inest homini, non in commotione passionis, sed ut irascatur contra semetipsum ac vitia sua, ut facile emendare et a se abscindere possit. Nec non etiamsi quid pravum et contra praecepta Dei videamus agere alios, oportet nos contra
Abbreviated transcription (Latin):
ornatum. Qui m̾ito puritatis
ac mansuetudinis sue ascõ paf
ad diaconii officiume latus.
Intantũ enĩ idem beatꝰ pafiutiꝰ
urtutib spiꝰ aggaudebat: utqũe
uite m̾itis et gr̃aparem sibino¬
uerat: coequare sibi etiam sac̾¬
doci honore festinaret. Deniq
optans sibimet ip̃isuccessorem.¬
et dignissimum prouidere suꝑ¬
stitem. prbrii honore eum pro¬
nichilunqͣm sibi illo p̾sente de¬
sublimioris ordinis adiectione
uelut diacoir in pͥoris minist̾is

Expanded text:
praeditum . Qui merito puritatis ac mansuetudinis suae, a sanctoad diaconii officium est praeelectus. Intantum enim idem beatus Paphnutius virtutibus ipsius aggaudebat, ut quem vitae meritis et gratia parem sibi noverat, coaequare sibi etiam sacerdotii ordine festinaret. Denique optans sibimet successorem dignissimum providere superstes, presbyterii honore eum pro nihil unquam sibi illo psublimioris ordinis adiectione ic uelut diaconus in prioris minist
Abbreviated transcription (Latin):
iob seu psalmoꝵ: dixit ad eam.
Psalmos omatet didicisti. uel a¬
lios libros scripture sc̃e legisti: Il¬
la autem hoc aucdiens: subridens
dixit ad eum. Crede michi ñ uidi
hominem ex quoiordanem tran¬
sinii nisi te hodie. s neq feram. aut
in hanc adueni solitudinem. Lit¬
teras autem numqm alicubi di¬
dicr: s neq psallentem aut legentẽ
aliqriam auscultaui. Sermo autẽ
dei uinus et efficax intellectu intrĩ¬
secus docet hominem. Huc usq
finis eoꝵ que mea sunt. Plunc autẽ
obsecrans queso te ꝑicarnationẽ
uerbi dei: nt ores ꝓ me lixuriosa. Et
cum hec dixisset cucurrit senex ut
genu flexo se interram ꝓstemeret.¬
mauit. Benelistus deus qui facit
mirabilia magna solus. Głosa et
uehementer stupenda quiby ñ est
mimetus Eeneditus es domine
deus. qui ostendistimͥ quanta lar¬
giris timentib te.Ulere enim nõ
derelinquis querentes te domine.
Illa autem apprehendens senem
non ꝑmisit interram ꝑfecte ꝓ¬
sterm: s dixit ei. Hec que aucdisaho¬

Expanded text:
ob sive Psalmorum, dixit ad eam: Psalmos, o mater, didicisti, vel alios libros sacrae Scripturae legisti? Illa autem hoc audiens, subridens dixit ad eum: Crede mihi, non vidi hominem ex quo Jordanem transivi, nisi te hodie: sed neque feram aut in hanc deveni solitudinem. Litteras autem nunquam alicubi didici, sed neque psallentem aut legentem aliquem auscultavi. Sermo autem Dei vivus et efficax intellectum intrinsecus docet humanum. . Huc usque finis eorum quae mea sunt. Nunc autem obsecrans quaeso te per incarnationem Verbi Dei ut ores pro me luxuriosa. Et cum haec dixisset, cucurrit senex et genu flexo se in terram prosternerctus Dominus Deus qui facit mirabilia magna solus, gloriosa et vehementer stupenda quibus non est numerus . Benedictus es, Domine Deus, qui ostendisti mihi quanta largiris timentibus te. Vere enim non derelinquis quaerentes te, Domine . Illa autem apprehendens senem, non permisit in terram perfecte prosterni, sed dixit ei: Haec quae audisti, ho
Abbreviated transcription (Latin):
sulas apparere. lxxuiii.
tantam cordis puritatem
quiete solitudinis silentioq pro¬
fecerat: ut ñ dicam uultum fe¬
mineum. sedne uestimenta qui-¬
dem sexus illius conspectui suo
patcretur offerri. Nam cum qua¬
dam clie ꝑgcret ad cuiusdam senio¬
ris cellam: casumulier ei obuiauit.
Quam cum uidisset. tanta fuga
ad suum rursum monasctrium
preter misso qd̾ arpuerat itin̾e
cucurrit: qͣnta nullus a facie leo¬
nis. uel imanissimi deaconis au¬
fugeret. Quod licet zelo castita¬
tis et puritatis ardoee sit fc̃m.
tanien quia non sccd̃m scientiam p̃¬
sumptum est sed obseruantie dis¬
cipline excessus est modus. ne ela¬
tio eum ĩuoueret taliconfestim
correptione ꝑcussus est. ut totum
corpus euts paralisea ualitudine
solueretut: nullumq membrum¬
in eo penitus suum officium preua¬
leret explere.Si quidem non solum
pedes ac manus sed etiam lingue
motum. ip̃eq aures. ita auditum

Expanded text:
sulas apparere. CAPUT LIItantam cordis puritatem quiete solitudinis silentioque profecerat, ut non dicam vultum femineum, sed ne vestimenta quidem sexus illius conspectui suo pateretur offerri . Nam cum quadam die pergeret ad cujusdam senioris cellam, casu mulier ei obviavit: quam cum vidisset, tanta fuga ad suum rursum monasterium, praetermisso quod arripuerat itinere, cucurrit, quanta nullus a facie leonis vel immanissimi draconis aufugeret. Quod licet zelo castitatis et puritatis ardore sit factum, tamen quia non secundum scientiam praesumptum est, sed observantia disciplinae excessus est moderatus, ne elatio eum invaderet, talique confestim correptione percussus est, ut totum corpus ejus paralyseos valetudine solveretur, nullumque in eo membrum penitus suum officium praevaleret explere. Siquidem non solum pedes ac manus, sed etiam linguae motum, ipsaeque aures ita auditu
Abbreviated transcription (Latin):
annon:siinq: ille se nescire
dixisset uelut inquirens rei
ueritatem. et tanqͣm tamptãs
utrum iam sins radicibus ni¬
teretur enulsit coram ip̃o leni
cõmotione uirgultum: et lon¬
gius ꝓiciens ilud precepit di¬
scipło. ut deinceps rigare sces¬
hinuscemodi exercitiis erudi¬
tus cotidie iuenis in hac pa¬
rendi uirtute succresceret. et
humilitatis eius enitesceret
gr̃a. atq obedientie suauis ocor
per monasteria uniu̾sa fra¬
glaret. quidam fratres ꝓba¬
tionis immo edificationis ob¬
tentu uementes ad senem. cũ
subietionem eus quam au¬
dierant mirarentur: uocanᷤ
eum repente senex. ascende
ait. et sumens lenticulam
olei. que sola inheremo suis
uel aduenientium usibꝰ licͦ¬
rem pinguedinis teniussi¬
mum ministrabat. deorsum
pice per fenestram. Quam

Expanded text:
an non? cumque ille se nescire dixisset, senex, uelut inquirens rei ueritatem et tamquam temptans utrum iam suis radicibus niteretur, euulsit coram ipso leui commotione uirgultum, sic-que proiciens illud praecepit ut deinceps rigare deshuiuscemodi exercitiis eruditus cotidie iuuenis in hac parendi uirtute succresceret et humilitatis eius enitesceret gratia atque oboedientiae suae suauis odor per monasteria uniuersa fragraret, quidam fratrum probationis, immo aedificationis obtentu uenientes ad senem cum subiectionem eius quam audierant mirarentur, uocans eum repente senex, ascende, ait, et sumens lenticulam olei quae sola in heremo suis uel aduenientum usibus liquorem pinguedinis tenuissimum ministrabat deorsum proice per fenestram. quam
Abbreviated transcription (Latin):
er totam itaꝙ egyptũ
monachi nullomodo
patumtur esse ociosi: sed inc¬
tum suum labore manuum
consequuntur Et non solum
de laborib sis peregrinos et
aduenientes fratres secumre¬
ficuit: s etiam per loca libie
que fame laborant. nec non
etiam percinitates his quiin
carcerib et diu̾sis uinculis te¬
uentur immanem conferunt
alimonie sisostantationem. de
ftuctu manuum suarum. ra¬
rationabile sacrificirm dño
tali oblatione se offerre cre¬
dentes. Dicunt enim operan
tem monachum demone unc¬
semper pulsariociosumuero
ĩnumeris sp̃itib deuastari.

Expanded text:
er totam itaque Aegyptum monachi nullo modo patiuntur esse otiosi , sed victum suum labore manuum consequuntur; et non solum de laboribus suis peregrinos et advenientes fratres secum reficiunt, sed etiam per loca Libyae, quae fame laborant, necnon etiam per civitates his qui in carceribus et diversis vinculis tenentur, immanem conferunt alimoniae substantiam, de fructu manuum suarum rationabile sacrificium Domino tali oblatione se offerre credentes. Dicunt enim tem monachum daemone uno pulsari, otiosum vero innumeris spiritibus devastari.
Abbreviated transcription (Latin):
anctus iur dei franciscus eo
⁊ castella longe lateq circuiens:
tantoꝵ cliuina uirtute ad penitẽ¬
tiam corda commouit. qd̃ ⁊ aliqͦ¬
tiens adreligionis habitum siml
triginta recepit. Bantonamq
desiderio turmatim popłs cõflu¬
ebat ad ip̃m. ut siquis uel eiꝰ ues-¬
timenta contingere poss: felicem
se pre deuotione ꝑ maxima depu¬
taret. Introeunte ip̃ociuitetem ali¬
quam uel castellum: pulsatis illũ

Expanded text:
anctus vir Dei Franciscus, eo civitates et castella longe lateque circuiens, tantorum divina virtute ad poenitentiam corda commovit, quod et aliquoties ad religionis habitum simul triginta recepit. Tanto namque desiderio turmatim populus confluebat ad ipsum, ut si quis vel eius vestimenta contingere posset, felicem se prae devotione permaxima reputaret. Introeunte ipso civitatem aliquam vel castellum, pulsatis illu
Abbreviated transcription (Latin):
uitia quidem eorñ trasci. ipsos
uero diligenter corripere et in¬
crepare ac monere: ut emenda¬
ti saluentur. et ad uitam eter¬
nam perueniant. Ii.

Expanded text:
ter quidem irasci, ipsos 493 vero diligenter corripere, et increpare, ac monere, ut emendati salventur, et ad vitam aeternam perveniant. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmutm ałbẽm iohẽm quicom¬
moratus est iuxta lico. quod
est oppidum thebaide. Qui
ꝓphetie grãm sublimatus.
ut etiam regib mimidi huiꝰ
merito suo redderet᷑ illustͥs
Nam cum inextremis ut
diximus chebaide partibus
cõmaneret. non ante p̃sume

Expanded text:
mum abbatem Joannem, qui commoratus est juxta Lycon, quod est oppidum Thebaidis: quiprophetiae gratiam sublimatus, ut etiam regibus mundi hujus merito suo redderetur illustris. Nam cum in extremis, ut diximus, Thebaidae partibus commaneret, non ante praesume
Abbreviated transcription (Latin):
cesserunt aum clerici dicentes
ens opera tua nenit ad te benedi.
centonem suum: tollens panem
⁊ caseum ininanib siuis. ⁊ ascen¬
dens in porta. cliuaricatis pedil
sedit. ⁊ cepit manclucare. Iͥemẽs
autem iudex cum officiario suo:
⁊ uidens eum clixit. Iste est ana¬
chorita. de quo talia audiebamꝰ
E̾ contempnens eumr ita dis¬

Expanded text:
cesserunt clerici, dicentes ens opera tua veniet ad te, benedici betone suo, et tollens panem et caseum in manibus, adscendit in portam, et divaricatis pedibus sedens, coepit manducare. Veniens autem cum officio suo judex, et videns eum, dixit: Iste est anachoreta de quo talia audiebamus? Et contemnens eum, ita dis
Abbreviated transcription (Latin):
s etiam in ip̃o uultu perdeigr̃am¬
refulgebant: ita ẽ peculiaribe¬
neficio donum castitatis infu¬
sum: ut iam se ne ip̃is quidenz
naturalib incentiuis inque¬
tari uel insopore sentiret.yld
quam tam̃ carnis puritaters
tionem humane nature indetur:
necessarium xeor explicare.
Nic igitur beatus serenꝰ. pro in¬
terna cordis atq anime castita¬
te. nocturnis diurnisq p̃cebus

Expanded text:
d etiam in ipso uultu per dei grrefulgebant, ita est peculiari beneficio donum castitatis infusum, ut nec se ipsis quidem naturalibus incentivis inquietari vel in sopore sentiret. Ad quam tamen carnis puritatem qtionem humanae naturae videtur, necessarium esse reor explicare. Hic igitur beatus Serenus , pro interna cordis atque corporis castitate, nocturnis diurnisque precibus
Abbreviated transcription (Latin):
Et cooꝑtũt senex ille nares suas:
ꝓpder fetorem. Fecerunt auterri
et angłi similiter ⁊ ꝑfecti pusillũ
dixit e senex. E uos hoc odorastie:
Qui dixerunt ei. Nequaquam: s
ꝓpter te cooperiius nos. Nam

Expanded text:
Et cooperuit ille senex nares suas propter fetorem: fecerunt autem et angeli similiter. Et profecti pusillum, dixit senex: Et vos hoc odorastis? Qui dixerunt ei: Nequaquam, sed propter te cooperuimus et nos; nam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ peccatis preterum temporis.
timor non modicus de futuris.
feruensq desiderium suꝑ hiis q̃
conceperat consummandis. Ua¬
dem miseratione diuina plentꝰ
iuicata ꝓ optato meruit exau¬
diri. celitoq infallibiliter iudi¬
tio quid ageret edoceri. ¶Uan¬
toꝙ deinceps ꝑfusus est gau¬
di& ut iam se continere non ua-¬
lens quedam etiam nolens in
publicum uerbo tenus depro¬
meret ire quidem in appuliã

Expanded text:
 peccatis praeteriti temporis, timor non modicus de futuris, fervensque desiderium super iis quae conceperat consummandis. 5 Tandem, miseratione divina plenius invocata, pro optato meruit exaudiri, caelicoque infallibiliter indicio quid ageret edoceri. Tantoque deinceps perfusus est gaudio, ut, iam se continere non valens, quaedam etiam nolens in publicum verbotenus depromeret: ire quidem in Apulia
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ pauciuidebantur eiomnes
tolantes: uersus aquilonem ĩ¬
tendebant. Cumq miraretut
miles quid hec misera multi-¬
tudo prestolaretur: ait unus
demonum ad illum. Forte mi
qui et ip̃os demones et quem
ducebant militem totumq po¬
płm illum arripuit. et in quod¬
dam flumen fecidum ac frigi
inestimabili frigore uexaban
eos incessanter in merserunt.
Nt miles adiutoriz sui non in¬
memor nomen ip̃ius reclamãs
mnalia ripa se sine mora repperit.

Expanded text:
 pauci videbantur ei omnes,tulantes, versus aquilonem incedebant. Cumque miraretur miles, quid haec misera multitudo praestolaretur, unus daemonum ait ad eum: Forte mirqui et ipsos daemones, et cum eis militem, totumque populum illum arripuit, et in quoddam flumen fetidum ac frigidinaestimabili frigore vexabanteos incessanter submerserunt. At miles adjutoris sui non immemor, nomen Christi reclamans, in alia ripa se sine mora reperit.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum. certamen ingens ex¬
cent et agones Studet enim
unusquisq clementior altero
humilior benignor. ac patien¬
cior inueniri Si quis autem sa¬
prentior ceteris fi̾nt. hic ita cõ¬
mmis erga omnes et mediocͥs
existit: ut sccłm mandatum do¬
mini omnium minimꝰ et om¬
nium seruus esse iideatur: Qͥa
ergo dei mumere donatum m ẽ.
et idere eos. et int̾esse conuer¬
satiomi eorum: de singulis iam
nunc que ad memoriam dñs
reduxerit. enarrare temptabo:
ut hii qui non uiderunt eos in
corpore. opera eorum discentes.
uitamq ꝑfectam lectõns in¬
ditio colligentes ad emulatio¬
nem sc̃ĩ oꝑis inuitentur. et per¬
fectepatientie ꝑaliam Re

Expanded text:
virtutum certamen ingens exervirtutum certamen ingens exercent et agones. Studet enim unusquisque clementior altero, benignior, humilior ac patientior inveniri. Si quis autem sapientior caeteris fuerit, hic ita communis erga omnes et mediocris existit, ut secundum mandatum Domini omnium minimus, et omnium servus esse videatur. Quia ergo Dei munere donatum mihi est, ut viderem eos, et interessem conversationi eorum, de singulis jam nunc, quae ad memoriam Dominus reduxerit, enarrare tentabo; ut hi, qui non viderunt eos in corpore, opera eorum discentes, vitamque perfectam lectionis indicio colligentes, ad imitationem sancti operis invitentur, et perfectae sapientiae palmam ve
Abbreviated transcription (Latin):
eis fides est: que etiam montĩb
ut transferant᷑ ualeat imꝑare.
¶ude et non nulli eorum irri¬
ptiones nili flunii imꝑnitiem
uicinarum regionum concita¬
tas orationib represserunt et
plurima atq ĩmimera signa
ut dubitarinon debeat ipsoꝵ
meritis adhucstare iniubũ.
Sed et illud ualde mirum est.
cum semꝑ optima queq̃ rara
sint et difficilia. in illis tam̃
utrumq pariter conuenisse
ut et numero ĩmensi sint
et uirtutib incomꝑabiles
Sunt enumm alii in subur¬
banis locis: allii per rura. plu¬
res autem et egregiiniri ꝑ¬
heremum dispersi: et uelut
quidean celestis exercitus
in procinctu positus. atq in ta¬
bernaculis degens. ad obedien¬
tiam p̃ceptorum regis sẽper in¬
tentus. armis orationũ pugnanᷤ.
et seuto fideiab inimico insicdi¬
ante ꝓtectus. regnum sibi ce¬
leste conquirit. Sunt ergo or¬
natimoribus. quieti lenes. tran¬
quilli: et caritatis uinculis ue¬
lut quadam germanitate con¬
stricti uld emulationem uero

Expanded text:
eis fides est, quae etiam montibus, ut transferantur, valeat imperare. Unde et nonnulli eorum, irruptiones fluvii in perniciem vicinarum regionum concitatas, orationibus represserunt Et plurima atque innumera signa,ut dubitari non debeat, ipsorum meritis adhuc stare mundum. Sed illud valde mirum est, cum semper optima quaeque rara sint et difficilia, in illis tamen utrumque pariter convenisse, ut et numero immensi sint, et virtutibus incomparabiles. Sunt enim alii in suburbanis locis, alii per rura, plures autem et egregii per eremum dispersi, et velut quidam caelestis exercitus in procinctu positus, atque in tabernaculis degens, ad obedientiam praeceptorum regi semper intentus, armis orationum pugnans, et scuto fidei ab inimico insidiante protectus, regnum sibi caeleste conquirit. Sunt ergo ornati moribus, quieti, lenes, tranquilli, et caritatis vinculo velut quadam germanitate constricti. Ad aemulationem vero
Abbreviated transcription (Latin):
maucum quoꝙ longum capitisu¬
o ut facies eius uelaretur impo
ꝓperabat: tanquamsiquis pram
patriam cuius libet uelciuitatẽ
illius ne facilius cognoscatur as-¬
sumit: sic deatus iste abrahai
inimici habitu. ne eam infugã
uerteret utebatur. Uenite igitͦ
ammiramini dilectissimi fr̃es.
potem suum reduxit. Hic uero
de uicto. neptem suam cum ma¬
iore triumpho reuocaret.Itaq
cum ꝑueniss adlccum diuertit
adstabulumr. ac solitis oculis
huc atq illuc cirtunspiciens ut
eam uideree. ꝑquirebat. Einde
cum multa hora preterisset et
uidencli eam minime tribue¬
retur occasio: subridens ad stabu¬
quod habeas hic puellam oꝑti-¬
mam quam si iuberes libetissi¬
me ꝑuiderem. Quicum etatis
eus inmeretur canitiem senectute

Expanded text:
auchium quoque longum capiti suo, ut facies ejus velaretur, impoproperabat. Tanquam quispiam patriam cujuslibet vel civitatem illius, ne facile agnoscatur, assumit: sic beatus iste Abraham inimici habitu, ut eum in fugam verteret, utebatur. Venite igitur, admiramini dilectissimi fratrespotem suum reduxit: hic vero  devicto, neptem suam cum majori triumpho revocaret. Itaque cum pervenisset ad locum, divertit in stabulum; ac sollicitis oculis huc atque illuc circumspiciens, ut eam videret, perquirebat. Deinde cum multa hora praeterisset, et videndi eam minime tribueretur occasio, subridens, ait ad stabuquod habes puellam optimam; quam si juberes, libentissime perviderem. Qui cum aetatis ejus intueretur canitiem, et senectute
Abbreviated transcription (Latin):
gignit hororem. Contemptu
autem ac prinatione omni¬
um facultatum. Humilitas
uera adquirit᷑: humilitas añt¬
uera hiis indiciis comꝓbatur.

Expanded text:
gignit horrorem. Contemptu autem ac privatione omnium facultatum, humilitas vera acquiritur. Humilitas autem his indiciis comprobatur
Abbreviated transcription (Latin):
quam ledendi: quod exemplũ
beati ob manifestaratione
demonstrat ubi non amplius
eum temptareaudet inimicꝰ.
qͣm diuina ei dispensatione cõ

Expanded text:
um laedendi exemplum beati Iob manifesta ratione demonstrat, ubi non amplius eum temptare audet inimicus quam diuina ei dispensatione co
Abbreviated transcription (Latin):
domino disparente spiritali iocũ¬
ditate repletus est beatus patricius
tampro domini sui apparitione

Expanded text:
Domino disparente, spirituali jucunditate repletus est beatus Patricius tam pro Domini sui apparitione
Abbreviated transcription (Latin):
desiderium uanum. et quod nõ
ẽ scd̾m deum radices in corde nr̃o
defigat. Ex huiusmͦi enim radi¬
cibus comnmo pullulant cogita
tum moleste sunt. nec orantib
nobis cessent. neq in consp̃tu dez
consistentib nobis et p̃ces pro
salute offerentib erubescant:
s rapunt a nobis captiuam nñ¬
tem. Et cum corpore stare idea¬
mur inoratione. sensu et cogita¬
tione euagamur et aboucinur
perdiuersa Siquis ergo ẽ qui
se putat renuntiasse mundo
et oꝑib dyaboli non sufficit in
eo renuntiasse. ut possessiones
et predia cet̾aq scł̃i negotia re¬
liquerit: nisi etiam ꝓpriis uiti¬
is renuntiau̾it et mutiles ac
uanas abiecerit uoluptates: Hec
enm sunt de quib ait apłs. De¬

Expanded text:
desiderium vanum, et quod non desiderium vanum, et quod non est secundum Deum, radices in corde nostro defigat. Ex hujusmodi enim radicibus continuo pullulant vanae etum molestae sunt, ut nec orantibus nobis cessent, nec in conspectu Dei consistentibus nobis, et preces pro salute nostra offerentibus, erubescant; sed rapiant a nobis captivam mentem, et cum corpore stare videamur in oratione, sensu et cogitatione evagamur et abducimur per diversa. Si quis ergo est, qui se putat renuntiasse mundo et operibus diaboli, non sufficit in ore renuntiasse, ut possessiones et praedia, ceteraque saeculi negotia dereliquerit, nisi etiam propriis vitiis renuntiaverit, et inutiles ac vanas abjecerit voluptates. Haec enim sunt de quibus Apos