comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gamur. Quia uͦ ut sepe iam diximus.
aurẽ cordis tumultus seculariũ negotioꝵ
claudit: & quies secretę considerationis
aperit: apte subiungit. Tunc aperit
aures uiroꝵ: & erudiens eos instruit
disciplina. Cum enim ab exteriorib acti¬
onib sopiunt᷑. aꝑta aure interni exami¬
nis causas audiunt: quia dũ subtiliter
uel flagella publica. uł iudicia occulta
considerant: sem& ipsos afficere flendo
ranti menti. & sese ꝑ pęnitentiã laceranti.
quasi quedã plage ꝑcussionis sunt. la¬
menta conpunctionis. Unde etiã salo¬
mon recte uim ꝑcussionis utriusq con¬
iungens: dicit. Liuor uulneris abster¬
gre mala: & plagę in secretiorib uentris.
Pliuorẽ quippe uulneris. disciplinã insimi¬
at corporeȩ ꝑcussionis : plagę uͦ in secre¬
tiorib uentris. st̃ interna mentis uulnera
ꝗ̃ ꝑ compunctionẽ fiunt. Sicut eiũ uent̃
cibis repletus extendit᷑: ita mens prauis

Expanded text:
gamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, gamur. Quia vero, ut saepe jam diximus, aurem cordis tumultus saecularium negotiorum claudit, et quies secretae considerationis aperit, apte subjungit: VERS. 16.---Tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina. 40. onibus sopiuntur, aperta aure interni examinis causas audiunt. Qui dum subtiliter vel flagella publica, vel judicia occulta considerant, semetipsos afficere flendo ranti menti, et sese per poenitentiam laceranti, quasi quaedam plagae percussionis sunt lamenta compunctionis. Unde etiam Salomon recte vim percussionis utriusque conjungens ait: Livor vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris . Per livorem quippe vulneris, disciplinam insinuat corporeae percussionis. Plagae vero in secretioribus ventris sunt interna mentis vulnera, quae per compunctionem fiunt. 751 Sicut enim venter cibis repletus extenditur, ita mens pravis
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc infirmitatis nubilo circunscribor.
D auid quoq huius noctis caliginẽ uitans:
claritatẽ ueri luminis prestolatus. ait.
Mane astabo tibi. & uidebo. Adhuc gͦ in
nocte minus se uidere conspicit: qui ad
uidendũ dm̃ futurũ mane concupiscit.
Quia uͦ ut diximus ab exteriori actione
cessare dormire ẽ: bene helui subdidit.
quando irruit sopor suꝑ homines. Quia
aũ scĩ uiri cum exteriori actioni ñ deser¬
uiunt. intra mentis cubicula conqͥescunt:
apte subiunxit. & dormiunt in lectulo.
S cĩs enim uiris dormire in lectulo ẽ: intͣ
mentis suȩ cubile e quiescere. Vude
scriptũ est. Exultabunt scĩ in gła: leta¬
bunt᷑ in cubilib suis. Dicat᷑ gͦ. qd semel¬
nobis loquit᷑ ds ꝑ somuium in uisione
nocturna. quando irruit sopor suꝑ ho¬
mines. & dormiunt in lectulo: qr nimni¬
rũ tunc secreta diuinitatis agnoscimus:
cũ ab huius mundi tumultuosa concupis¬
centia. itra mentis nr̃e cubilia segre¬

Expanded text:
adhuc infirmitatis nubilo circumscribor. adhuc infirmitatis nubilo circumscribor. David quoque hujus noctis caliginem vitans, claritatem veri luminis praestolatus ait: Mane astabo tibi, et videbo . Adhuc ergo in nocte minus se videre conspicit, qui ad videndum Deum futurum mane concupiscit. Quia vero, ut diximus, ab exteriori actione cessare dormire est, bene Eliu subdit: Quando irruit sopor super homines. Quia autem sancti viri cum exteriori actioni non deserviunt, intra mentis cubilia conquiescunt, apte subjungit: Et dormiunt in lectulo. Sanctis enim viris dormire in lectulo est intra mentis suae cubile quiescere. Unde scriptum est: Exsultabunt sancti in gloria, laetabuntsomnium in visione nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo, quia nimirum tunc secreta divinitatis agnoscimus, cum ab hujus mundi tumultuosa concupiscentia intra mentis nostrae cubilia segre
Abbreviated transcription (Latin):
teriora quasi non sentio: interiora sollert̃
apprehendo. Bene gͦ helui ait. qr ꝑ sõ¬
nium loquit᷑ ds: atq apte subdidit. in
uisione nocturna. Nocturna enĩ uisio: ap¬
parere contẽplationi mentis. sub quibusdã
imaginationib sol&. In diurna aũ luce
certius cernimus: in nocturna uͦ uisione
cunctant̃ uidemus. & qr scĩ om̃s quã diu
in hac uita sunt. diuinȩ nature secreta
quasi sub quadã imaginatione conspiciunt:
uidelic& quia nec dũ sicut sunt ea mani¬
festius contemplant᷑: bene helui postquã
dixit am̃ nobis ꝑ somnium loqui. subdi-¬
dit. in uisione nocturna. Nox quippe ẽ
uita presens: in qua quã diu sumus. ꝑ hoc
qd̾ interna conspicimus. sub incerta imagi¬
natione caligamus. Propħa nãq ad uiden¬
dũ dñm quadã se premi caligine sentie¬
bat. dicens. Anima mea desiderauit te
in nocte. Ac si dicer&. In hac obscuri¬
tate uite presentis uidere te appeto: seo

Expanded text:
teriora quasi non sentio, interiora sollerter teriora quasi non sentio, interiora sollerter apprehendo. Bene ergo Eliu ait, quia per somnium loquitur Deus; atque apte subdidit in visione nocturna. In nocturna enim visione apparere contemplatione mentis sub quibusdam imaginationibus solet. In diurna autem luce certius cernimus, in nocturna vero visione cunctanter videmus. Et quia sancti omnes, quandiu in hac vita sunt, divinae naturae secreta quasi sub quadam imaginatione conspiciunt, videlicet quia necdum sicut sunt ea manifestius contemplantur; bene Eliu postquam dixit, Deum nobis per somnium loqui, subdidit in visione nocturna. Nox quippe est vita praesens, in qua quandiu sumus, per hoc quod interna conspicimus, sub incerta imaginatione caligamus. Propheta namque ad videndum Deum quadam se premi caligine sentiebat, dicens: Anima mea desideravit te in nocte . Ac si diceret: in hac obscuritate vitae praesentis videre te appeto, sed
Abbreviated transcription (Latin):
mentis intrare. Ibi enĩ dũs consulitur:
audit᷑. Hoc cotidie boni rectores faciu&s.
cũ se res dubias discernere non posse cog¬
noscunt: ad secretũ mentis uelut ad qd̾¬
dã tabernaculũ reuertunt᷑ : diuina lege
ꝑspecta. quasi coram posita arca dnm̃ con¬
sulunt: & qd̾ prius intus tacentes audi¬
unt. hoc foras postinodum agentes inuo¬
tescunt. Ut enim exteriorib officiis in¬
offense deseruiant. ad secreta cordis re¬
currere incessabiliter curant: & sic uocẽ
dĩ quasi ꝑ somnium audiunt: dũ in medi¬
tationẽ mentis. ã carnalib sensib abstra¬
hunt᷑. Hinc ẽ qd̾ sponsa in canticis canti¬
coꝵ. sponsi uocẽ quasi ꝑ somnium audierat.:
quȩ dicebat. Ego dormio: & cor meũ ui¬
gilat. Ac si dicer&. Dum exteriores sensus
ab huiꝰ uitę sollicitudinib sopio: uacanti
mente uiuatius interna cognosco. fo̾ris
dormio. sed intus cor uigilat: quia dũ ex¬

Expanded text:
mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur; mentis intrare. Ibi enim Dominus consulitur; auditur. Hoc quotidie boni doctores faciunt, cum se res dubias discernere non posse cognoscunt, ad secretum mentis velut ad quoddam tabernaculum revertuntur. Divina lege perspecta, quasi coram posita arca, Dominum consulunt; et quod prius intus tacentes audiunt, hoc foras postmodum agentes innotescunt. Ut enim exterioribus officiis inoffense deserviant, ad secreta cordis recurrere incessabiliter curant, et sic vocem Dei quasi per somnium audiunt, dum in meditatione mentis a carnalibus sensibus abstrahuntur. Hinc est quod sponsa in Canticis canticorum, Sponsi vocem quasi per somnium audierat, quae dicebat: Ego dormio et cor meum vigilat . Ac si diceret: Dum exteriores sensus ab hujus vitae sollicitudinibus sopio, vacante mente, vivacius interna cognosco. Foris dormio, sed intus cor vigilat, quia dum ex
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ab inquietis terrenoꝵ desiderioꝵ tu¬
multib obdormiuit. Atq idcirco diuinã
quantomagis ab appetencdis exterioribus
torpuit: tanto uerius ad cognoscenda
interiora uigilauit. Rursus israhelitici
populi turbis prelatus. ut legis p̾cepta
ꝑcipiat. in montẽ ducit᷑: atq ut interna
penetr&. ab externis tumultib occultat᷑.
Unde & scĩ uiri qͥ exteriorib ministeriis
deseruire. officii necessitate cogunt᷑: studio¬
se semꝑ ad cordis secreta refugiunt: ibiq
cogitationis intimȩ cacum̃ ascendunt. Et
legem quasi in monte ꝑcipiunt : dũ post¬
positis tumultib actionũ temporalium. in
contemplationis suȩ uertice. suꝑnę uolunta¬
tis sententiam ꝑscrutant᷑. Hinc ẽ qd̾ isde
moyses crebro de rebus dubiis ad taberna¬
culũ redit: ibiq secreto dnm̃ consulens.
quid certius decernat agnoscit. Relictis
quippe turbis ad tabernaculũ redire est.
postpositis exterioꝵ tumultib. secretum

Expanded text:
quasi ab inquietis terrenorum desideriorum tuquasi ab inquietis terrenorum desideriorum tumultibus obdormivit, atque idcirco divinam quanto magis ab appetendis exterioribus torpuit, tanto verius ad cognoscenda interiora vigilavit. Rursus Israelitici populi turbis praelatus, ut legis praecepta percipiat, in monte ducitur, atque ut interna penetret, ab externis tumultibus occultatur. Unde et sancti viri qui exterioribus ministeriis deservire officii necessitate coguntur, studiose semper ad cordis secreta refugiunt, ibique cogitationis intimae cacumen ascendunt, et legem quasi in monte percipiunt, dum postpositis tumultibus actionum temporalium in contemplationis suae vertice supernae voluntatis sententiam perscrutantur. Hinc est quod idem Moyses crebre de rebus dubiis ad tabernaculum redit, ibique secreto Dominum consulit, et quid certius decernat agnoscit. Relictis quippe turbis ad tabernaculum redire est, postpositis exteriorum tumultibus secretum
Abbreviated transcription (Latin):
mentis silentio. diuina precepta pensant᷑.
Cũ enĩ ab externis actionib mens sopit᷑.
tẽ plenius mandatoꝵ dĩ pondus agnos¬
cit᷑ : tunc uerba dĩ mens uiuacius pene¬
trat: cũ ad se admittere curarũ secula¬
riũ tumultꝰ recusat. Male aũ homo iu¬
gilat: quando eũ seculariũ negotioꝵ¬
ȩstus insolenter inquietat. Aurẽ quippe
cordis. terrenarum cogitationũ turba. dũ
ꝑstrepit claudit: atq in secretariũ mentis
quanto minus curarũ tumultuantiũ sonꝰ
cõpescit᷑ : tanto amplius uox presidentis
iudicis non audit᷑. Neq enim ꝑfecte ho¬
mo sufficit ad utraq diuisus: sed dũ sic in
terius erudiri appetit. ut tamen exterius
implicet᷑: unde exterius auditum aperit.
inde interius obsurdescit. Moyses admix¬
tus egyptiis quasi uigilabat: & idcirco
uocẽ dñi in egypto positus ñ audiebat.
Sed extincto egr̃ptio postquã in desertum
fugit: illic dũ quadraginta annis deguit.

Expanded text:
mentis silentio divina praecepta pensantur. mentis silentio divina praecepta pensantur. Cum enim ab externis actionibus mens sopitur, tunc plenius mandatocitur. Tunc verba Dei mens vivacius penetrat, cum ad se admittere curarum saecularium tumultus recusat. Male autem homo vigilat, quando eum saecularium negotioestus insolenter inquietat. Aurem quippe cordis terrenarum cogitationum turba dum perstrepit, claudit, atque in secretarium mentis, quanto minus curarum tumultuantium sonus compescitur, tanto amplius vox praesidentis judicis non auditur. Neque enim perfecte homo sufterius erudiri appetit, et tamen exterius implicatur, unde exterius auditum aperit, inde interius obsurdescit. Moyses admistus Aegyptiis quasi vigilabat, et idcirco vocem Domini in Aegypto positus non audiebat. Sed exstincto Aegyptio, postquam in desertum fugit, illic, dum quadraginta annis deguit,
Abbreviated transcription (Latin):
atq ante eum subitũ lucernȩ lum̃ erum¬
pat : clausi eiꝰ oculi ipso aduentu lumi¬
nis feriunt᷑ ut patescãt. Cur gͦ turbati
tuerunt. Nam si ꝑfecte totũ uidissent:
cur aꝑti quererent qd̾ uiderent. s Sic itaq
sic sumꝰ : cũ de incõprehensibili natiuitate
intueri aliqͥd conamur. Eoipso enĩ qd̾
fulgore ammirationis ꝑcutit᷑ animus.
& quasi uid& qd uidere ñ ual&: ueluo
in tenebris positus. uim lucis. oculis elau
creta ammiratio. ñ facile occupatis ꝑ
terrena desideria mentib innotescit:
apte di loquutio qualit̾ ad nos fiat.
nocturna: quando irruit sopor suꝑ ho¬
mines. & dormiunt in lectulo. Quid ẽ
innotescit : nͥ qd̾ dĩ secreta ñ cognoscimus.
si in terreis desideriis uigilemus  In
somnio enĩ exteriores sensus doriiunt:
dormiamus. Uox uidelic& dĩ quasi ꝑ
somnium audit᷑. quando tranquilla m̃te
ab huiꝰ scłi actione quiescit᷑: & in ipso

Expanded text:
atque ante eum subitum lucernae lumen erumatque ante eum subitum lucernae lumen erumpat, clausi ejus oculi ipso adventu luminis feriuntur, ut patescant. Cur ergo turbati tuerunt. Nam si perfecte totum vidissent, cur aperti quaererent quod viderent? Sic itaque, sic sumus, cum de incomprehensibili nativitate intueri aliquid conamur. Eo ipso enim quo fulgoris admiratione percutitur animus, et quasi videt quod videri non valet, velut in tenebris posicreta admiratio non facile occupatis per terrena desideria mentibus inapte Dei locutio qualiter ad nos fiat nocturna, quando irruit sopor super homines, et dormiunt in lectulo. Quid est innotescit, nisi quod Dei secreta non cognoscimus, si in terrenis desideriis vigilamus. In somnio exteriores sensus dormiunt, dormiamus. Vox videlicet Dei quasi per somnium auditur, quando tranquilla mens ab hujus saeculi actione quiescit, et in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
et scdo id ipsum ñ repetit: qr uidelic& hoc¬
ipsũ uerbũ id ẽ filium. ñ insi uincũ genuit.¬
Q d̾ aũ ñ ait. loquutus ẽ seo loquit᷑: n ui¬
delic& tempus preteritũ nec futurũ po
p̃teritũ congruit nec futurũ. Tanto gͦ in
eo qd̃ lib& tempꝰ ponit᷑ libere: quanto nul¬
lũ uere. Neq enim qđ lib& libere dici
poterat: si saltẽ unũ ꝓprie diceret᷑. Inde
itaq dici in dõ tempus audacter qd̾ lib&
licet: uude in eo dici ꝓprie nullũ lic&.
Uerbũ namq pater sine tempore genuit.
natiuitatẽ. qd̾ de et̾no natus ẽ coȩternꝰ :
qd̃ existens ante scła genuit ęqualem:
qd̾ giguente. natus posterior ñ ẽ  Quȩ
uidelic& nos mirari possumus: seo intu¬
eri minime ualemus. Illus aũ natiuita¬
tis uim iã mirari posse: aliquatenꝰ uide¬
re est. Sed quomͦ uidemus: qđ nequaꝗͣ.
cõprehendimus. Est aũ: qd̾ de usu car¬
nis trahere ad sensum sp̃s debemus
Nam si quis in tenebris clausis oculis iaceat.

Expanded text:
angelica officia satisfacit, quia in Scriptura sacra quidquid potest singulis evenire compreQuod autem non ait, Locutus est, sed loquetur, non videlicet tempus praeteritum, sed futurum ponritum tempus congruit, nec futurum. Tanto ergo in eo quodlibet tempus ponitur libere, quanto nullum vere. Neque enim quodlibet libere dici poterat, si saltem unum proprie diceretur. Inde itaque dici in Deo tempus audacter quoslibet licet, unde in eo dici proprie nullum licet. Verbum namque Pater sine tempore genuit. nativitatem, quod de aeterno natus est coaeternus, quod existens ante saecula genuit aequalem, quod gignente natus posterior non est? Quae videlicet nos mirari possumus, sed intueri minime valemus. Illius autem nativitatis vim jam mirari posse, aliquatenus videre est. Sed quomodo videmus quod nequaquam comprehendimus? Est autem quod de usu carnis trahere ad sensum spiritus debemus. Nam si quis in tenebris clausis oculis jaceat,
Abbreviated transcription (Latin):
innocentia peius ruat: quoꝵ mala cor¬
rigimꝰ. alia eoꝵ bona nobis ante oculos
reuocemus. Quȩ si omtiino nulla sunt :
ad occulta di iudicia recurramꝰ: qr sicut
nos nullis meritis hoc ipsũ bonũ qd̾
habemꝰ accepimus : Ita illos quoq po¬
test grã suꝑnę uirtutis infundere: ut
excitati posterius. etiã ipsa possint bo¬
na quȩ nos ante accepimus p̾uenire.
Quis enim creder&. qd̾ ꝑ apostolatꝰ me¬
ritũ saulus lapidatũ stephanũ p̾cessu¬
rus erat: qui in morte eius lapidantiũ
uestunenta seruabat . His gͦ primũ
cogitationib humiliari cordeb&: &
tunc demũ delinquentiũ iniquitates
increpare. Seo hunc ut sepe dictũ ẽ
loquutionis modũ. heliu ignorare osten¬
dit᷑ : qui in loquutione sua. elationis
typo quasi potentia euiusdã auctori¬
tatis inflat᷑ dicens. Audi gͥ iob eloqͥa
mea : & om̃s sermones meos ausculta.

Expanded text:
innocentia pejus ruat, quorum mala corinnocentia pejus ruat, quorum mala corripimus, alia eorum bona nobis ante oculos revocemus. Quae si omnino nulla sint, ad occulta Dei judicia recurramus, quia sicut nos nullis meritis, hoc ipsum bonum quod habemus accepimus: ita illos quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati posterius etiam ipsi possint bona, quae nos ante accepimus, praevenire. Quis enim crederet quod per apostolatus meritum Saulus lapidatum Stephanum praecessurus erat, qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat? His ergo primum cogitationibus humiliari cor debet, et tunc demum delinquentium iniquitas increpari. Sed hunc, ut saepe dictum est, locutionis modum Eliu ignorare ostenditur, qui in locutione sua elationis typo quasi potentia cujusdam auctoritatis inflatur, dicens: Audi igitur, Job, eloquia mea, et omnes sermones meos ausculta
Abbreviated transcription (Latin):
bonã fidutiã insinuauit actionis. Un¬
de etiã de dño scriptũ ẽ. Erat enĩ
docens sicut potestatẽ habens: ñ sicut
scribȩ & pharisei. Singularit᷑ nãq ac
principaliter solus ex potestate bona
loquutus ẽ : qr ex infirmitate mala nul-¬
la cõmisit. Ex diuinitatis quippe po¬
tentia habuit: id qd̾ nobis ꝑ humani¬
tatis suȩ innocentiam ministrauit
enĩ qr infirmi homines sumus: cũ de dõ
hominib loquim᷑. debemus primũ me¬
minisse qd̾ sumus: ut ex ꝓpria infirmi-¬
tate pensemus. quo docendi ordine
infirmis fr̃ib consulamꝰ. Consideremus
gͥ. qr aut tales sumus. quales ñ nullos
corrigunus: aut tales aliquando fuimꝰ.
& si iam diuina grã oꝑante ñ sumus:
ut tanto temperantius corde humili
corrigamus: ⁊ quanto nosm& ipsos
uerius in his quos emendamꝰ agnoscimꝰ.
Si aũ tales nec sumus nec fuimus. quales
adhue illi sunt quos emendare curamꝰ:
ne cor nr̃m forte suꝑbiat. & de ipsa

Expanded text:
bonae fiduciam insinuavit actionis. Unbonae fiduciam insinuavit actionis. Unde etiam de Domino scriptum est: Erat enim docens, sicut potestatem habens, non sicut Scribae et Pharisaei . Singulariter namque ac principaliter solus ex potelocutus est, quia ex infirmitate mala nulla commisit: ex divinitatis quippe potentia habuit, id quod nobis per humanitatis suae innocentiam ministravit. Nos enim qui infirmi homines sumus, cum de Deo hominibus loquimur, debemus primum meminisse quod sumus, ut ex propria infirmitate pensemus, quo docendi ordine infirmis fratribus consulamus. Consideremus igitur, quia aut tales sumus quales nonnullos corrigimus, aut tales aliquando fuimus, et si jam divina gratia operante non sumus: ut tanto temperantius corde humili corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus agnoscimus. Si autem tales nec sumus, nec fuimus, quales adhuc illi sunt quos emendare cupimus, ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
in corde audientium sacris sermonib
insectat᷑. Humilitatẽ nãq que magist᷑
ẽ om̃iũ mat̾q uirtutũ. & loquendo
doce̾. ⁊ uiuendo conatur ostendere: ut eã
apud discipulos ueritatis plus morib
quã sermonib eloquat᷑. Vnde paulus
thessalonicensib loquens: quasi culmi¬
nis ꝓprii apłatꝰ oblituᷤ. ait. facti sumꝰ
paruuli in medio ur̃m. Unde & pe¬
trus apłs cũ dicer&. parati semꝑ ad
satisfactionẽ om̃i poscenti uos rationẽ.
de ea quȩ in uobis ẽ spe: in ipsa do¬
ctrinȩ scientia. qualitatẽ docendi asse-¬
ruit ẽẽ seruandã. dicens. Sed cũ
modestia & timore: couscientiã haben¬
tes bonã. Hoc aũ qd discipulo paulus
rio : ñ dominationẽ potentiȩ. sed au¬
ctoritatẽ suad& uitȩ. Cũ imperio qͥppe
docet᷑: qd̾ prius agit᷑ quã dicat᷑. Nam
doctrinȩ subtrahit fidutiã: quando
conscientia prepedit lingũa. Non gͦ
ei potestatẽ elatȩ loquutionis: sed

Expanded text:
in corde audientium sacris sermonibus in corde audientium sacris sermonibus insectatur. Humilitatem namque, quae magistra est omnium materque virtutum, et loquendo dicere, et vivendo conatur ostendere, ut eam apud discipulos veritatis plus moribus quam sermonibus eloquatur. Unde Paulus Thessalonicensibus loquens, quasi culminis proprii apostolatus oblitus, ait: Facti sumus parvuli in medio vestrum . Unde Petrus apostolus, cum diceret: Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea quae in vobis est spe , in ipsa doctrinae scientia qualitatem docendi asseruit esse servandam, subdens: Sed cum modestia et timore, conscientiam habentes bonam . Hoc autem quod discipulo Paulus ; non dominationem potentiae, sed auctoritatem suadet vitae. Cum imperio quippe docetur quod prius agitur quam dicatur. Nam doctrinae subtrahit fiduciam, quando conscientia praepedit linguam. Non ergo ei potestatem elatae locutionis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tione descendit. qd beatũ iob audire se
aminon&: qd os aperuisse se ꝑhib&:
qd̾ linguã suã in faucib suis loqͥ ꝓmittit.
Hoc hab&e enim ppriũ doctrina arro¬
gantium. ut humilit̃ nesciant infer¬
re qd̾ docent: & recta quę sapiunt
recte inuustrare ñ possint. In uerbis
enĩ eoꝵ ꝑdit᷑. qd̾ cũ docent. quasi in
quodã sibi uident᷑ sũmitatis culmine
residere: eosq quos docent. ut longe
unfra se positos. uelut in imo respiciunt:
quib ñ consulendo loqui. sed uix do¬
minando dignant᷑. Recte aũ his ꝑ ꝓ
imperabatis eis. & cũ potentia. Cum
austeritate enĩ & potentia imperant:
qr subditos suos ñ tranquille raciocinan¬
do corrigere. sed aspere inflectere do¬
minando festinant. At contra uera
doctrina tanto uehementius hoc elati-¬
onis uitiũ ꝑ cogitationẽ fugit: quanto
ardentius uerboꝵ suoꝵ iaculis ipsũ ma¬
gistrũ elationis insequit᷑. Cau& enim
ne eũ magis elatis morib p̃dic&: quẽ

Expanded text:
tione descendit, quod beatum Job audire se admonet, quod os aperuisse se perhibet, quod linguam suam in faucibus loqui promittit. Hoc enim habet proprium doctrina arrogantium ut humiliter nesciant inferre quod docent, et recta quae sapiunt recte ministrare non possint. In verbis enim eorum proditur quod cum docent, quasi in quodam sibi videntur summitatis culmine residere, eosque quos docent ut longe infra se positos veluti in imo respiciunt, quibus non consulendo loqui, sed vix dominando dignantur. Recte autem his per imperabatis eis et cum potentia. Cum austeritate enim et potentia imperant, qui subditos suos non tranquille ratiocinando corrigere, sed aspere inflectere dominando festinant. At contra vera doctrina tanto vehementius hoc elationis vitium fugit per cogitationem, quanto ardentius verborum suorum jaculis ipsum magristrum elationis insequitur. Cavet enim, ne eum magis elatis moribus praedicet, quem
Abbreviated transcription (Latin):
carnis infirmitate tẽptatuis. audiuit. Suf¬
sic̃ t᷑ gr̃a mea: nã uirtus in infirmitate ꝑ¬
ficit᷑. Qd̃ idcirco illi in infirmitate ꝓpria
dictũ ẽ: ne singillatim nob̃ om̃ib diceret᷑.
In scriptura gͥ saera uocẽ dĩ in afflicto pau
lo audiuimus: ne cũ fortasse affligimur.
singuli audire eã priuata consolatione que¬
respondit: quia semel loquit᷑. & scđo io¬
ipsũ non repetit: id ẽ in his quȩ ꝑ scrip¬
turã sacrã ad patres nrõs ꝓtulit. nos eru¬
re quosda pusillanimitate conspiciunt :
qr ds nobis ad uerba omĩa ñ respond&

Expanded text:
carnis infirmitate tentatus audivit: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur . Quod idcirco illi in infirmitate propria dictum est, ne singillatim nobis omnibus diceretur. In Scriptura igitur sacra vocem Dei, alo audivimus, ne cum fortasse affligimur singuli, audire eum privata consolatione quaerespondet, quia semel loquitur, et secundo idipsum non repetet; id est, in his quae per Scripturam sacram ad patres nostros protulit, nos erure quosdam pusillanimitate conspiciunt, quia nobis Deus ad verba omnia non respondet,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Seqͥt᷑. Si potes responde michi: et
aduersus faciem meam consiste.
in fastum subito saꝑbe elationis erum¬
pit: atq aliis uerbis hoc idẽ replicat
tus sum. Uerũtamen miraculũ meũ
ñ te terreat : & eloquentia mea ñ sit

Expanded text:
. 5.---Si potes, responde mihi et adversus faciem meam consiste. in fastum subito superbae elationis erumpit, atque aliis verbis hoc idem replicat, tus sum, verumtamen miraculum meum non te terreat, et eloquentia mea non sit
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate quidẽ officiũ loquutionis
suscipit: sed ex magno desiderio otium
taciturnitatiᷤᷤ quęrit. Hoc seruat uoto:
illud exerc& ministerio. Hanc aũ do-¬
cendi formulã: arrogantes ignorant.
Neq enim loquunt᷑ qr causȩ eueniunt:
sed causas euenire appetunt. ut loquant᷑.
Quoꝵ nc̃ heliũ speciem signat: qͥ in lo-¬
cutione sua in menso se uitio elationis
exaltat. Igit᷑ finitis beati iob sermonib.

Expanded text:
necessitate quidem officium locutionis necessitate quidem officium locutionis suscipit, sed ex magno desiderio otium taciturnitatis quaerit. Hoc servat voto, illud exercet ministerio. Hanc autem dicendi formulam arrogantes ignorant. Neque enim loquuntur quia causae eveniunt, sed causas evenire appetunt ut loquantur. Quorum nunc Eliu speciem signat, qui in locutione sua immenso se vitio elationis exaltat. Igitur finitis beati Job sermonibus,
Abbreviated transcription (Latin):
do qd̾ dicit. N et in his om̃ib suã. sed
auctoris głam quexit: atq omnẽ sapi¬
entiȩ grãm quã ut loqueret᷑ accepit.
ñ suis se estimat meritis. sed eoꝵ inter¬
cessionib ꝓ quib loquit᷑ accepisse. Sicq
dũ se infra deicit. suꝑest: qr suę nimi¬
rũ magis mercedi ꝓficit. qd̾ bona quȩ
exercere preual&. alienis meritis red¬
dit. Indiguum se om̃ib iudicat: etiã
cũ dignius cunctis uiuat. Scit enĩ
qd̾ bona quȩ innotescunt hominib:
sine periculo ẽẽ uix possunt. Et qu̾auis
sapientẽ se esse sentiat. uellet tam̃ ẽẽ
sapiens nec uideri atq hoc sibi omiii
modo qd̾ loquendo ꝓdit᷑ ꝑtimescit:
et si liceat tacere app̾etit. cdũ eẽ multis
tutius silentium cernit: eosq se felici¬
ores putat. quos intra scam̃ ȩccłiam
locus inferior ꝑ silentium occultat:
et tam̃ ut sca ęccłia defendat᷑. qr ad
loquendũ ui caritatis impellit᷑. ex

Expanded text:
do quod dicit. Nec in his omnibus suam, sed do quod dicit. Nec in his omnibus suam, sed Auctoris gloriam quaerit, atque omnem sapientiae gratiam, quam, ut loqueretur, accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur accepisse. Sicque dum se infra dejicit, superest, quia suae nimirum magis mercedi proficit, quod bona quae exercere praevalet alienis meritis reddit. Indignum se omnibus judicat, etiam cum dignius cunctis vivat. Scit enim, quod bona quae innotescunt hominibus, sine periculo esse vix possunt. Et quamvis sapientem se esse sentiat, vellet tamen esse sapiemodo quod loquendo proditur pertimescit, et si liceat tacere appetit, dum esse multis tutius silentium cernit, eosque se  Text., esse feliciores putat, quos intra sanctam Ecclesiam locus inferior per silentium occultat. Et tamen ut sancta Ecclesia defendatur, quia ad loquendum vi charitatis impellitur, ex
Abbreviated transcription (Latin):
tes nescio. id est eoꝵ uitã in sapientiȩ
meȩ uirtute ñ approbo: quia dũ lau¬
dib humanis inflaut᷑. a uera gła et̃¬
nȩ retributionis inanescunt: Cuiꝰ dũ
sententias minite respuit. sed tam̃ eũ
ipsum qui illas ꝓtulit rep̾̃hendit:
quasi aꝑte insinuat dicens. Noui quȩ
dicit. sed ignoro qui dicit ÷ qr ueracit̃
plata approbo: seo eũ qui de bonis quę
ꝓfert extollit᷑ ñ agnosco. Ut uͦ aꝑtius¬
ostendamus. in elationis iactantia helui
quã turpiter diffluat: formã prius osten¬
dere boni p̃dicatoris debemꝰ: quatinꝰ
ex statu huius rectitudinis monstret᷑
liquido. tortitudo quã praua sit incur¬
uationis. Sc̃ȩ uniuersalis ȩccłiȩ spirita¬
lis quisq p̃dicator. in cunctis quȩ dicit
sollerti cura se inspicit. ne in eo quod
recta p̃dicat. uitio se elationis extollat:
ne uita a lingua discord&: ne pacem¬
quã in ȩccłia annuntiat. in se ip̃so dũ
rumores aduersantium. & defendere
loquendo qd̾ uiuit: & ornare uiuen¬

Expanded text:
tes nescio, id est eorum vitam in sapientiae meae virtute non approbo, quia dum laudibus humanis inflantur, a vera gloria aeternae retributionis inanescunt. Cujus dum sententias minime respuit, sed tamen eum ipsum qui illas protulit reprehendit, quasi aperte insinuat, dicens: Novi quae dicit, sed ignoro qui dicit, quia veraciter prolata approbo, sed eum qui de bonis quae profert extollitur non agnosco. 8. Optiostendamus in elationis jactantia. Eliu quam turpiter defluat, formam prius ostendere boni praedicatoris debemus, quatenus ex statu hujus rectitudinis monstretur liquido tortitudo quam prava sit incurvationis. Sanctae universalis Ecclesiae spiritalis quisque praedicator in cunctis quae dicit solerti cura se inspicit, ne in eo quod recta praedicat vitio se elationis extollat; ne vita a lingua discordquam in Ecclesia annuntiat, in seipso, dum brumores adversantium et defendere loquendo quod vivit, et ornare viven
Abbreviated transcription (Latin):
delinquentiũũ a correptione oris in¬
fixit. Caritatis enim zelus consola¬
tione admirabili augendo se tẽperat.
quando contra iniquoꝵ opera ꝑ uocẽ
correptionis emanat ł ut ⁊ que corrigere
ñ ual&. increpare ñ desuat: ne se par¬
ticipem delinquentiũ. ex consensu taci-¬
uitia uirtutes se ee̾ mentiunt᷑: sicut ef
iusticia uult uideri: ita plerũq m̃tẽ
ad loquendi impetũ uane głȩ anxietas.
nequaꝗͣ se intra silentium capiens. qͣsi
zelus caritatis inflãmat: atq appetite
ostensionis uis ad effrenationẽ loquu¬
tionis impellit: & quasi sub studio
consulendi. libĩdo erumpit apparendi.
Non enĩ curat loquendo quid ꝓsit. seo
qͥd appareat: nec stud& ut malũ qd̾
cernit corrigat: sed bonũ qd̾ sentit
ostendat. Unde helui quoq spũ ela-¬
tionis extensus. & sese intra silentii
claustra ñ capiens: ait. ꝑ lenus sũ ser¬
monib: & coartat me sp̃s uteri mei.¬

Expanded text:
delinquentium a correptione oris redelinquentium a correptione oris refrixit. Charitatis enim zelus consolatione admirabili augendo se temperat, quando contra iniquorum opera per vocem correptionis emanat, ut et quae corrigere non valet increpare non desinat, ne se participem delinquentium ex consensu tacitvitia virtutes se esse mentiuntur, sicut effjustitia vult videri, ita plerumque mentem ad loquendi impetum, vanae gloriae anxietas nequaquam se intra silentium capiens, quasi zelus charitatis inflammat, atque appetitae ostensionis vis ad effrenationem locutionis impellit, et quasi sub studio consulendi libido erumpit apparendi. Non enim curat loquendo quid prosit, sed quid appareat; nec studet ut malum quod cernit corrigat, sed bonum quod sentit ostendat. Unde Eliu quoque spiritu elationis extensus, et sese intra silentii claustra non capiens, ait: Plenus sum sermonibus, et coaretat me spiritus uteri mei.
Abbreviated transcription (Latin):
ossib meis ÷ & defeci ferre ñ sustinens:
eiũ qd̾ se minime audiri conspexit. si¬
lentium appetiit: sed cũ crescentia mala
cerner&. in eodem silentio ñ ꝑmansit.
Q uia enim foris tacuit ex tedio loquuti¬
otus: intus ignẽ ꝑtulit ex zelo carita¬
tis. Inflãmatit᷑ quippe corda iustoꝵ.
cũ non correpta crescere conspiciunt.
acta maloꝵ: eoꝵq culpe se participes
credunt: quos in iniquitate crescere
silendo ꝑmittunt. Dauid ꝓpħa postꝗͣ
sibi silentiũ indixerat dicens: posui ori
meo custodiam. dũ consistit peccator
aduersum me. obinutui & humiliatꝰ
sũ & silui ã bonis: in ipso suo silentio
isto zelo caritatis exarsit. qͥ ilico sub¬
didit. & dolor ms̃ renouatꝰ ẽ. Conca¬
luit cor meũ intra me: & in medi¬
tatione mea exardescet ignis. Intus
cor concaluit : qr dilectionis ardor
ꝑ ammonitionẽ loquutionis. ex terius
einanare recusauit. Ignis in medita¬
tione cordis exarsit : qr increpatio

Expanded text:
ossibus meis et defeci ferre non sustinens. ossibus meis et defeci ferre non sustinens. enim quod se minime audiri conspexit, silentium appetiit; sed cum crescentia mala cerneret, in eodem silentio non permansit. Quia enim foris tacuit, ex taedio locutionis intus ignem pertulit de zelo charitatis. Inflammantur quippe corda justorum, cum non correpta crescere conspiciunt acta malorum, eorumque culpae se participes credunt quos in iniquitate crescere silendo permittunt. David propheta postquam sibi silentium indixerat, dimeo custodiam, dum consisteret peccator adversum me, obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis ; in ipso suo silentio isto zelo charitatis exarsit, qui illico subdidit: Et dolor meus renovatus est: concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Intus cor caluit, quia dilectionis ardor per admonitionem locutionis exterius emanare recusavit. . Ignis in meditatione cordis exarsit, quia increpatio
Abbreviated transcription (Latin):
S erint sermonib : & coartat me sp̃s ute.¬
ri mei. En uent̾ ms quasi mustũ absq
spiraculo: qd̾ lagunculas nouas disrũ¬
pit. Loquar & respirabo paululum:
aperiam labia mea. & respondebo.¬
Nonuumꝗͣ. arrogantes uiri. dũ p̃dica¬
tores scõs magn̾a eloqui. ac ꝓ loquu¬
tione sua uenerari conspiciunt: loquu¬
tionis eoꝵ celsitudinẽ & ñ utilitatẽ in-¬
tentionis imitant᷑. Neq hoc anant qd
illi ãppetunt: sed hoc sũmopere appe-¬
tunt. qd̾ clari hominib ostendunt᷑.
Nam sepe contingit. ut sapientes uiri
cũ se non audiri considerant. ori suo
silentium indicant: sed plerũq dũ con¬
spiciunt qd̾ iniquoꝵ facinora ipsis ta-¬
centib & non corripientib crescunt:
uim quandã sp̃s sui sustinent: ut in
loquutione aꝑtȩ correptionis erũpant.
Unde ꝓpħa iheremias cũ sibi p̾dicationis
eiꝰ. neq loquar ultra in nomine illius:
ilico adiunxit. Et factus ẽ in corde
meo quasi ignis exestuans. claususq in

Expanded text:
m enim sermonibus et coartat me spiritus uteri mei en venter meus quasi mustum absque spiraculo quod lagunculas novas disrumpit loquar et respirabo paululum aperiam labia mea et respondebonquam arrogantes viri, dum praedicatores 740 sanctos magna eloqui ac pro locutione sua venerari conspiciunt, locutionis eorum celsitudinem et non utilitatem intentionis imitantur; neque hoc amant quod illi appetunt, sed hoc summopere appetunt quod clari hominibus ostendantur. Nam saepe contingit ut sapientes viri cum se non audiri considerant, ori suo silentium indicant; sed plerumque dum conspiciunt quod iniquorum facinora ipsis tacentibus et non corripientibus crescunt, vim quamdam spiritus sui sustinent, ut in locutionem apertae correptionis erumpant. Unde propheta Jeremias cum praedicationis sibi eius, neque loquar in nomine ipsius, ita subiunxit: Et factus est in corde meo quasi ignis exestuans clausus in
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si sermo sem̃ ñ essa: de p̾redican¬
te paulo nequaꝗͣ athenienses dicerent:
Quid sibi uult semini uerbius hic dicere:
De quo & lucas dicit. Ipse enun erat
dux uerbi. Semen gͦ usui ꝓpagnus di¬
catũ. incõpetenter fluens cetera mẽbra
coinquinat: cũ sermo ꝑ quẽ in audien¬
tium sensib nasci scientia debuit: si
inordinate ꝓdeat. etiã quȩ recta sen-¬
serit fedatꝰ. Unde helui quoq etiã
quȩ recta potest sentire cõmaculat:
dũ cui uel quid loquat᷑ ignorat. Et
quasi fluxum seminis sustin&: qͥ lin¬
guã utilitati congruã. ꝑ uerba uanȩ
loquutionis mou&e. Bono aũ ordine:
& factum se astruit & animatũ. ꝑ spͣm
factũ: & ꝑ spiraculũ se narrat animatũ. Facto
qͥppe adã: scͥptũ ẽ. Inspiraũ in faciẽ eiꝰ spiraculũ
uitȩ. & factus ẽ hõ in animã uiuentẽ. S hȩc

Expanded text:
Nam si sermo semen non esset, de praedicanNam si sermo semen non esset, de praedicante Paulo nequaquam Athenienses dicerent: Quid vult sibi seminiverbius hic dicere ? De quo et Lucas dicit: Ipse enim erat dux verbi . Semen ergo usui propaginis dicatum incompetenter fluens caetera membra coinquinat, cum sermo per quem in audientium sensibus nasci scientia debuit, si inordinate prodeat, etiam quae recte senserit foedat. Unde Eliu quoque etiam quae recte potest sentire commaculat, dum cui vel quid loquatur ignorat; et quasi fluxum seminis sustinet, cum linguam utilitati congruam per verba vanae locutionis movet. Bono autem ordine et factum se astruit, et animatum. Per spiritum factum, et per spiraculum se narrat animatum. Facto quippe Adam, scriptum est: Inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae, et factus est homo in anim
Abbreviated transcription (Latin):
p̃misit elata: & dicturus hoc quod
recte saper&. ante innõtuit quantũ
tumẽrae. Sic nimirũ sic arrogantium
mentes insaniunt: ut & in eis quȩ
recte sentiunt. elationis suȩ tortitu¬
dine deprauent᷑. Vnde fit: ut etiã
eoꝵ recta auditores nequaꝗͣ. instruant:
qr ꝓfecto illos ꝑ ea quȩ tumide senti¬
unt᷑. ñ ad sui reuerentiam. sed ad con¬
temptũ uocant. Dumq dictis pruden¬
tib stulticiȩ uerba miscent᷑: qr stulti¬
cia ab audiente despicit᷑ etiã pruden¬
tia ñ tenet᷑. Hinc enĩ ꝑ moy sen dr̃.
Uir qui fluxum seminis sustin&: inmun¬
dus erit. Quid ẽ enim sermo. nͥ sem̃ as
Qui dũ ordinate emittit᷑: audientis ineis
quasi concipientis uterus ad boni oꝑis
ꝓlem fetat᷑. Si uͦ importune defluit:
emittentẽ polluens. generandi uirtutẽ
ꝑdit. In mente quippe aucdientiũ. sem̃
secuturȩ cogitationis ẽ audite quali¬
tas locutionis: qr dũ ꝑ aurẽ sermo
concipit᷑. cogitatio in mente generat᷑.

Expanded text:
praemisit elata; et dicturus 744 hoc quod recte saperet, ante innotuit quantum tumeret. Sic nimirum, sic arrogantium mentes insaniunt, ut et in eis quae recte sentiunt elationis suae tortitudine depraventur. Unde fit ut etiam m recta auditores nequaquam instruant, quia profecto illos per ea quae tumide sentiunt, non ad sui reverentiam, sed ad contemptum vocant. Dumque dictis prudentibus stultitiae verba miscentur, quia stultitia ab audiente despicitur, etiam prudentia non tenetur. Hinc enim per Moysen dicitur: Vir qui fluxum seminis sustinet immundus erit . Quid est enim sermo, nisi semen? Qui dum ordinate emittitur, audientis mens qprolem fecundatur; si vero importune defluat, emittentem polluens, generandi virtutem perdit, in mente quippe audientium semen secuturae cogitationis est, auditae qualitas locutionis; quia dum per aurem sermo concipitur, cogitatio in mente genera
Abbreviated transcription (Latin):
dixisset absconditũ. mox subdidit. nob̃
aũ reuelauit ds̃ ꝑ spm suũ: ipsũ se ab
hominis uocatione discernens. qui rap¬
tus supra hominẽ diuina iam sapuerat.
Ita etiam hoc loco cum lucẽ di in acessibilẽ
ꝑhibera. ut ostender& quibus subdi¬
dit. quẽ uidit nullus hominũ. sed
nec uidere potest : more suo homines

Expanded text:
dixisset absconditum, mox subdidit: Nobis autem revelavit per Spiritum suum , ipsum se ab hominis vocatione discernens, qui raptus supra hominem divina jam saperet. Ita etiam hoc loco cum lucem Dei inaccessibilem perhibet, ut ostenderet quibus subdidit: Quem vidit nullus hominum, sed nec vid
Abbreviated transcription (Latin):
ls occulta ess&: hanc ꝓculdubio scors
nemo uidiss&e. Seo ecce huic sententię io¬
hannẽ audio concordantẽ: qui ait. dm̃
nemo uidit uinquam. Rursumq cũ testa¬
menti ueteris patres intueor: multos hors
teste ipsa sacre elocutionis hẏstoria. dm̃ ui¬
disse cognosco. Uidit quippe iacob dumn:
qui aitꝰ. Uidi dñm faciȩ ad faciem: & salua

Expanded text:
m occulta esset, hanc procul dubio sanctorum nemo vidisset. Sed ecce huic sententiae Joannem audio concordantem, qui ait: Deum nemo vidit unquam . Rursumque cum testamenti veteris Patres intueor, multos horum, teste ipsa sacra lectionis historia, Deum vidisse cognosco. Vidit quippe Jacob Dominum, qui ait: Vidi Dominum facie
Abbreviated transcription (Latin):
& subdit᷑. Nec comutabunt᷑ ꝑ ea uasa
auri: excelsa & eminentia. Excelsũ qͥppe
uas auri elias extitit: excelsũ uas auri
hieremias: excelsa atq eminentia auri
uasa priores patres fuere. Sed hȩc di sa¬
pientia. ut ã carnali nos conuersatione
redimer&: apparuit in carne. Et qͥ illam

Expanded text:
 18. Nec commutabuntur pro ea vasa auri, excelsa et eminentia. - Excelsum quippe vas auri Helias exstitit, excelsum vas auri Hieremiavasa priores patres fuere. Sed haec Dei sapientia, ut a carnali nos conversatione redimeret, apparuit in carne, et qui illam
Abbreviated transcription (Latin):
Qui lucẽ habitat in accessibilem: quẽ ui¬
dit nullus homuiũ. sed nec uidere po-¬
test. Ecce rursum audio qđ psaliista
ait. Accedite ad eum & illuminamini.
Quomodo gͦ accedendo illumninamur᷑: si
ipsam lucem qua illumminari possimus
non uidemus Si uͦ accedendo ad eum.
ipsani qua illumminamur lucẽ uidemus.
quomodo in accessibilis eẽ ꝑhibetur us
Q ua ui re pensandũ est. qđ inaccessibilẽ
dixit. non omni. homini: s humana
sapienti. Scriptura quippe sacra: om̃s
carnalium sectatores. humanitatis noĩe
notare sol&. Unde idem apłs qubuscła
discordantib dicit. Cum eiũ sit inter

Expanded text:
Qui lucem habitat inaccessibilem, quem viQui lucem habitat inaccessibilem, quem vidit nullus hominum, sed nec videre potest. Ecce rursum audio quod Psalmista ait: Accedite ad eum, et illuminamini . Quomodo igitur accedendo illuminamur, si ipsam lucem qua illuminari possumus non videmus? Si vero accedendo ad eum, ipsam qua illuminamur lucem videmus, quomodo inaccessibilis esse perhibetur? Qua in re pensandum est quod inaccessibilem dixit, non omni homini sed humana sapienti. Scriptura quippe sacra omnes carnalium sectatores humanitatis nomine notare solet. Unde idem apostolus quibusdam discordantibus dicit: Cum enim inter
Abbreviated transcription (Latin):
consideraudum nobis est. qmꝰ sacietatẽ
sol& fastidium subsequi. Ut gͦ recte si¬
bi utraq conueniant. dicat ueritas quia
semꝑ uident: dicat predicator egregius
quia semꝑ uidere desiderant. Ne enĩ sit
in desiderio anxietas: desiderantes saci¬
ant᷑. Ne autẽ sit in sacietate fastidium:
saciati desiderant. Et desiderant gͥ sine
labore. quia desiderium sacietas comita¬
tͣ: Et saciant᷑ sine fastidio. quia ipsa
sacietas ex desiderio semꝑ accenditur
Sic quoq & nos erimus: quando ad ipsũ
fontẽ uitȩ uenerimus. Erit nobis de¬
lectabiliter impressa: sitis simul atq
sacietas. Sed longe abest a siti necessi¬
tas: longe a sacietate fastidium. Q uia
& sicientes saciabimur: & saciati sitie¬
mus. Uidebiinus gͥ dm̃ ipsum. qui erit
premium laboris nr̃i: ut post morta¬
litatis huius tenebras accessa eius luce¬
gaudeamus. Sed cum eius lucẽ dicimus
accessã: obsistit animo qđ paulus dicit.

Expanded text:
considerandum nobis est quoniam satietatem considerandum nobis est quoniam satietatem solet fastidium subsequi. Ut ergo recte sibi utraque conveniant, dicat veritas: Quia semper vident; dicat praedicator egregius: Quia semper videre desiderant. Ne enim sit in desiderio anxietas, desiderantes satiantur; ne autem sit in satietate fastidium, satiati desiderant. Et desiderant igitur sine labore, quia desiderium satietas comitatur; et satiantur sine fastidio, quia ipsa satietas ex desiderio semper accenditur. Sic quoque et nos erimus quando ad ipsum fontem vitae venerimus. Erit nobis delectabiliter impressa sitis simul atque satietas. Sed longe abest ab ista siti necessitas, longe a satietate fastidium, quia et sitientes satiabimur, et satiati sitiemus. Videbimus igitur Deum, ipsumque erit praemium laboris nostri, ut post mortalitatis hujus tenebras, accessa egaudeamus. Sed cum ejus lucem dicimus accessam, obsistit animo quod Paulus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
ostender& in se: pollicit᷑ dicens. Qui di-¬
ligit me diliget᷑ ã patre meo: & ego di¬
ligͦam eum : & manifestabo me ipsũ illi.
Ac si patenter dicat. Qui in ur̃a me certu¬
tis: restat ut in mea me natura uideatis.
Hinc rursus ait. Beati mundo corde: qm̃
ipsi dm̃ uidebunt. hinc paulus dicit.
N unc uidemus ꝑ speculũ in enigmate:
tunc aũ facie ad faciem. Nunc cognosco
ex parte: tunc cognoscam sicut & cogni¬
dm̃ uidere uel angłos suspicant᷑: & tam̃
dictum ꝑ ueritatis sententiam scimus.
ueritatis as Seo si sententia utraq confert᷑.
quia sibi nequaquã discordet agnos¬
cit᷑. dm̃ quippe angłi. & uident & ui¬
ut effectu sui desiderii munme ꝑfruant᷑:
desiderium sine fructu auxietatẽ hab&.
& auxietas pęnani. Beati uͦ angłi ab
om̃i pęna anxretatis longe sunt: quia
numꝗͣ simul pęna & beatitudo conueni¬
unt. Rursum cum eos dicimus di
uisione satiari. quia & psalinista ait.
saciabor dũ mauifestabitur gła tua:

Expanded text:
ostendit, in se pollicetur dicens: « Qui diligit me diligetur a Patre meo, et ego diligam eum et manifestabo me ipsum illi ; » ac si patenter dicat: Qui in vestra me cernitis, restat ut in mea me natura videatis. Hinc rursum ait: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . » Hinc Paulus dicit: « Nunc videmus in speculo per aenigmata, tunc autem facie ad faciem; nunc cognosco ex parte, tunc cognoscam sicut et cogniDeum videre vel angelos suspicantur, et tamen dictum per Veritatis sententiam scimus: veritatis? Sed si sententia utraque conferatur, quia sibi nequaquam discordet, cognoscitur. Deum quippe angeli et vident et viut effectu sui desiderii minime perfruantur, desiderium sine fructu anxietatem habet; et anxietas poenam. B. vero angeli ab omni poena anxietatis longe sunt, quia nunquam simul poena et beatitudo sibi conveniunt. Rursum cum dicimus, eos Dei visione satiari, quia Psalmista ait: Satiabor dum manifestabitur gloria tua ,
Abbreviated transcription (Latin):
magnopere ẽ: qđ a scõ uiro requirit᷑. unde
sapientia ueniat. Ab eo & enim uenit
a quo orta est. Sed quia ab inuisibili &
coeterno patre nascit᷑ : eius uia occulta est.
enarrabit. s Locus uͦ intelligentię eius est
mens humana: Quã hec dĩ sapientia dũ
repleuerit. scam facit. Quia gͦ & inuisibilis
est de quo ꝓdiit. & incertum nobis est in
cuius mentẽ intellecta requiescat: recte
nunc adr. Unde gͦ sapientia ueni&: uel qͥs

Expanded text:
magnopere est, quod a sancto viro requiritur unde sapientia veniat. Ab eo etenim venit a quo orta est. Sed quia ab invisibili et coaeterno Patre nascitur, ejus via occulta est. enarrabit ? Locus vero intelligentiae ejus, est mens humana, quam haec Dei sapientia dum repleverit, sanctam facit. Quia ergo et invisibilis est de quo prodiit, et incertum nobis est in cujus mente intellecta requiescat, recte nunc dicitur: Unde ergo sapientia venit, et quis
Abbreviated transcription (Latin):
nitur: & tamen equanda non est reqͥei
illius : qui non ã se in alium transit ut
quiescat. Est itaq requies ut ita dicam
similis atq dissimilis: quia qđ illius re-¬
quies est. hoc nr̃a unitat᷑. Namq ut be¬
ati atq ęterni sunus in ȩternũ: unitam᷑
ȩternum. Et magna nobis est ȩternitas:
imitatio ȩternitatis. Nec ex sortes sumus
eius quẽ imitari possumus: quia & ui¬
dentes participamur: & participantes
unitamur. Que nimirũ uisio. nẽ fide in-
choatur. seo tunc in speciȩ ꝑficitur: quan¬
do coȩternã dõ sapientiã quã modo ꝑ
ora predicantium. quasi ꝑ decurrentia
flumina sumimus. in ipso suo fonte
biberimus.

Expanded text:
nitur; et tamen adaequanda non est requiei nitur; et tamen adaequanda non est requiei illius, qui non a se in alium transit 604 ut quiescat. Est itaque requies, ut ita dicam, similis atque dissimilis, quia quod illius requies est, hoc nostra imitatur. Nam ut beati atque aeterni simus in aeternum, imitamur aeternum. Et magna nobis est aeternitas, imitatio aeternitatis. Nec exsortes sumus ejus quem imitari possumus, quia et videntes participamur, et participantes imitamur. Quae nimirum choatur, sed tunc in specie perficietur, quando coaeternam Dei sapientiam, quam modo per ora praedicantium quasi per decurrentia flumina sumimus, in ipso suo fonte bibemus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui diuina sapiunt. uidelic& supra
homines sunt. Uidebimus gͥ dm̃. si ꝑ
cȩlestem conuersationẽ supra homines
ẽẽ mereamur: nec tamen ita uidebimꝰ.
sicut uid& ip̃se se ipsum. Longe quippe
dispariliter uid& creator se. quã uida
creatura creatorem. Nam quantũ ad
immensitatẽ dĩ. quidam nobis modus
figitur contemplationis: quia eo ipso pon¬
dere circuinscribimur. quo creatura
dm̃ sicut ipse conspicit se: sicut ñ ita
requiescimus in dõ. quẽ ad modũ ipse
requiescit in se. Nam uisio nr̃a uel reqͥes
erit utcumq similis uisioni uel requiei
illius: seo equalis non erit. Ne enĩ iace¬
amus in nobis ut ita dicã cont̾empla¬
tionis penna nos subleuat. atq a nobis
ad illum erigimur intuendum: raptiq
intentione cordis. & dulcedine contẽplatio¬
niᷤᷤ aliqͦ mͦ a nob̃ imꝰ in ipsũ. Etiã ħ ipsũ ire nr̃m
minꝰ ẽ reqͥesce̾. & tam̃ sic ire ꝑfecte reqͥescere est.
Et ꝑfecta gͦ requies est. qua deus cer¬

Expanded text:
nt, videlicet supra homines sunt. Videbimus igitur Deum, si per coelestem conversationem supra homines esse mereamur. Nec tamen ita videbimus sicut videt ipse seipsum. Longe quippe dispariliter videt creator se, quam videt creatura creatorem. Nam quantum ad immensitatem Dei, quidam nobis modus figitur contemplationis, quia eo ipso pondere circumscribimur, quo creatura Deum sicut ipse conspicit se, sicut non ita requiescimus 603 in Deo quemadmodum ipse requiescit in se. Nam visio nostra vel requies erit utcunque similis visioni vel requiei illius, sed aequalis non erit. Ne enim jaceamus in nobis, ut ita dicam, contemplationis penna nos sublevat, atque a nobis ad illum erigimur intuendum, raptique intentione cordis, et dulcedine contemplationis, aliquo modo a nobis imus in ipsum, et jam hoc ipsum ire nostrum minus est requiescere, et tamen sic ire perfecte requiescere est. Et perfecta ergo requies est, quia Deus cer