comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra. et incelũ. paucorũ introitus et uolatus est.
Duodecim panes. duodecim mensiũ significãt
circulũ Septẽ lucerne. septẽ errantia astra
demonstrant. Et ne longũ faciam. neq enim
propositũ mͥ est. nunc de tabernacło scrib̾e. ue¬
niam ad sacerdotalia uestim̃ta: et antequam
misticã scruter intelligentiã. more i udaico
que scripta sunt. simplicit̾ ex ponã: ut post¬
quã uestitũ uid̾is sacerdotẽ. et ocłis tuis õe
enis patuerit ornamentũ. cunc singłorũ cau¬
sas parit̃ requiramꝰ. Dicamꝰ pͥmũ. cõmunes
sacerdotũ uestes atq pontificũ. Lineis frmi¬
nalib que usq ad genu et poplites ueniũt
uerecunda celantut. & suꝑio pars subum¬
biculo uehem̃ter astringitur: ut si qñ expe¬
diti mactant uictimas. tauros et arietes tra¬
hunt. portantq onera. & in offitio mtnistrã¬
di st̃. etiã si lapsi ruerint. et femora reuelaue¬

Expanded text:
ra et in coelum, paucorum introitus et volatus est. ra et in coelum, paucorum introitus et volatus est. Duodecim panes duodecim mensium significant circulum. Septem lucernae, septem errantia astra demonstrant. Et ne longum faciam neque enim propositum mihi est nunc de tabernaculo scribere veniam ad sacemysticam scruter intellegentiam, more Iudaico, quae scripta sunt, simpliciter exponam, ut, postquam uestitum uideris sacerdotem et oculis tuis omnis eius patuerit ornatus, tunc singulorum causas pariter requiramus. Discamus primum communes sacerdotum uestes atque pontificum. lineis feminalibus, quae usque ad genu et poplites ueniunt, uerecunda celantur et superior pars sub umbilico uehementer adstringitur, ut, si quando expediti mactant uictimas, tauros et arietes trahunt, portant onera et in officio ministrandi sunt, etiamsi lapsi ruerint et femora reuela
Abbreviated transcription (Latin):
iurta babylonẽ bethleemica ea forsitã rura sus¬
piras. nos in effrata tandẽ pace redoita. uagien¬
tẽ de presepi audimꝰ infantẽ: & querimonias
eius ac uoculam ad tuas aures cupimꝰ ꝑuenire.
Regimus in exodo tabernaculũ. mensã. candela¬
brũ altare. colũnas. tẽptoria. coccũ. bissũ. iacinc¬
thũ. pur purã. ex auro. argento. et ere uasa diu̾¬
sa . tabernacłm diuisũ intria. duodecim paneꝰ
ꝑsingłas ebdomadas mense impositos. incan¬
delabro .uii. lucernas. altare hostiis holocaus¬
tisq expositũ. crateras. scyphos turibula. fialas.
mortariola. paxillos. pelles rubras. pilos capra¬
rũ. & ligna imputribilia: tanta et talia offerim¬
tur intabernacło di: ut nullus desperet salu¬
tem. Aliꝰ aurũ sensuũ alius argentũ eloquii
aliꝰ uocẽ exis exhibeat totus mundꝰ intab̾na¬
culi describitur sacram̃to. Primũ et scđm uesti¬

Expanded text:
juxta Babylonem Bethleemitica forsitan rura susjuxta Babylonem Bethleemitica forsitan rura suspiras. Nos in Ephrata, tandem pace reddita, vagientem de praesepi audimus infantem: et querimonias ejus ac voculas ad tuas aures cupimus pervenire. 9. Legimus in Exodo, tabernaculum, mensam, candelabrum, altare, columnas, tentoria, coccum, byssum, hiacynthum, purpuram ex auro, argento, aere vasa diversa, tabernaculum divisum in tria, duodecim panes per singulas hebdomadas mensae impositos, in candelabro septem lucernas, altare hostiis holocaustisque expositum, crateras, scyphos, thuribula, phyalas, mortariola, paxillos, pelles rubras, pillos caprarum et ligna imputribilia . Tanta et talia offeruntur in tabernaculo Dei, ut nullus desperet salutem. Alius aurum sensuum, alius argentum eloquii, alius vocem aeris exhibeat. Totus mundus in tabernaculi describitur sacramento. Primum et secundum vesti
Abbreviated transcription (Latin):
iuptatũ: s illã animã que ñ ħt maculã. neq
ginẽ castã exhibere xp̃o. Nolo discipulã con¬
iugẽq pontificis. quicquã habere de uet̾i
homine. Si consutreximus cũ xp̃o. ea que
sursũ sunt sapiamꝰ: prec̾itorũ obliti. futuro¬
rũ auidi. Infelix symonqr post baptismũ
de antiquo matrimonio cogitabat. neͤ ad uir¬
ginalẽ uenerat puritatẽ: petri consortio indig¬
nus fuit. Compulisti me fabiola litt̾is tuis.
optuli. ut de cybis. et pͥmitiis sacerdotũ. et de
obseruatione pontificis. prefatiuncłam strue¬
rem. Egressa de sodomis. & ad montana festinãs.
ñ uis habitare in parua urbe segor. Transcendẽs
proselitos. pret̾is isrfitas. dimittens leuiticũ gra¬
dũ. et p̃pete penna transuolans sacerdotes ad
pontisicẽ uenis. Sdũ uestes eius. & rationale
pectoris diligent̃ inquiris. nr̃a tibi displicue¬
re consortia et tu quidẽ optato frueris otio. et

Expanded text:
luptatum, sed illam animam, quae non habet maculam neque luptatum, sed illam animam, quae non habet maculam neque ginem castam exhibere Christo . Nolo discipulam conjugem Pontificis quidquam haberi de veteri homine. Si consurreximus cum Christo, ea quae sursum sunt, sapiamus. Praeteritorum obliti, futurorum avidi. Infelix Simon, quia post baptismum de antiquo matrimonio cogitabat, nec ad virginalem venerat puritatem, Petri consortio indignus fuit. 8. Compulisti me, Fabiola, litteris tuis, obtuli, ut de cibis et primitiis sacerdotum, et de observatione Pontificis Praefatiunculam struerem. Egressa de Sodomis, et ad montana festinans, non vis habitare in parva urbe Segor. Transcendens 360 proselytos, praeteris Israelitas, dimittens Leviticum gradum, et praepete penna transvolans sacerdotes, ad Pontificem venis. Sed dum vestes ejus et Rationale pectoris diligenter inquiris, nostra tibi displicuere consortia. Et tu quidem optato frueris otio: et
Abbreviated transcription (Latin):
iħu sacerdos magne. & cui sordida peccatorum
nrõrũ uestim̃ta tollunt᷑. ut recipiat głam. quã
habuit apud patrẽ. priusquã mundus e̾e̾t. S
ne quis me uim facere scripture pucet. & sic ama
rexp̃m. ut hystorie auferã ueritatẽ. int̾pretabor
inmẽbris qd̾ referatur ad caput. intelligã de
rit. sic de uͦ lamine disputabo. ut diriuet᷑ ad
eos quib xp̃c donauit. ut lum̃ sint. Pontifex
iste quẽ moysaicus sermo describit. induam
eiectam. et meretricẽ ñ duxit uxorẽ. Uidua ẽ
cuiuis maritus est mortuus. eiecta que amari¬
to uiuente proicitur. Meretrix. que multoꝵ
libidini patet. S accipiet inqͥt uxorẽ uirginẽ
et degen̾e suo ñ alienigenã. ne umala terra.
nobiliũ semtnũ frum̃ta degenerent. Non me¬
retricẽ. que multis exposita est amatorib. ñ¬
eiectam que etiã priori conuigio indigna fu¬
it. Non uiduam q̃ pristinarũ meminerit uo¬

Expanded text:
Jesu sacerdos magne » : et cui sordida peccatorum Jesu sacerdos magne » : et cui sordida peccatorum nostrorum vestimenta tolluntur, ut recipiant gloriam quam habuit apud patrem prius quam mundus esset. 7. Sed ne quis me vim facere Scripturae putet, et sic amare Christum, ut historiae auferam veritatem, interpretabor in membris, quod referatur ad caput: intelligam de rit, sic de uero lumine disputabo, ut deriuetur ad nita mundorum animalium accipiunt sacerdotes, iste, quem Mosaicus sermo describit, uiduam, eiectam et meretricem non ducet uxorem — uidua est, cuius maritus est mortuus; eiecta, quae marito uiuente proicitur; meretrix, quae multorum libidini patet —, sed accipiet, inquit, uxorem uirginem de genere suo, non alienigenam, ne in mala terra nobilium seminum frumenta degenerent, non meto ipsi maiores populo. quadraginta et octo cieiectam, quae etiam priori coniugio indigna fuit, non uiduam, ne pristinarum meminerit uo
Abbreviated transcription (Latin):
mentib consecratis do. totũ qd̾ currimꝰ. qd̾ sata
diimus. Seruemꝰ tunicã qua accepimus. scãm
custodiamꝰ in scõ. Ile montanꝰ habitator qͥ deietłm
descendebat in ierico. ñ prius uuln̾atus ẽ quam
nudatus. Infimditur ei oleum medicamentum
tire cruciatũ. uini ausf̾itate mordetur: ut ꝑole¬
um ad penitentiã ꝓuocet᷑. ꝑuinũ seucritatẽ sen¬
tiat iudicantis. Uxorẽ uirginẽ accipiet: uiduã
aut̃ et ciectam. & meretricẽ ñ accipiet. s uirgi¬
nẽ degenere suo. et ñ contaminabit sem̃ stum
in popło ego dñs qui sc̃ifico eum. Scio pontisi¬
cem. cui precepta ista nunc dantur. aplerisqi xp̃m
inteiligi. et id qd̾ dictũ est suꝑ patrẽ. et matrem.
ñ inquinabitur. de uirginali mauie partu in¬
celligi. Multoq facilior est suꝑ dño int̃preta¬
tio qui audit inpsalmo tu es sacerdos inetͥnũ.
scđm ordinẽ melchi sedech. et intacharia. audi¬

Expanded text:
mentibus consecratis Deo, totum quod curamus, mentibus consecratis Deo, totum quod curamus, nicam, quam accepimus, sanctum custodiamus in sancto. ille montanus habitator, qui de Hierusalem descendebat Hiericho, non prius uulneratus est, quam nudatus. infunditur ei oleum, medicamentum tire cruciatum, uini austeritate mordetur, ut per oleum ad paenitentiam prouocetur, per uinum seueritatem sentiat iudicantis. Uxorem uirginem accipiet, uiduam autem et eiectam et meretricem non accipiet, sed uirginem de genere suo, et non contaminabit semen suum in populo. ego dominus, qui sanctifico eum. scio pontificem, cui praecepta nunc dantur, a plerisque Christum intellegi et id, quod dictum est: super patre et matre non inquinabitur, de uirginalis Mariae partu edisseri. multoque facilior est super domino interpretatio, qui audit in psalmo: tu es sacerdos in- aeternum secundum ordinem Melchisedech, et in
Abbreviated transcription (Latin):
trineq notitiam. et additam̃tũ gr̃e spũalis:
talẽq epm̃ institui. qui possit contradicen¬
tib resistere. et nichil inse sinistri habere
oꝑis qd̾ ducat ad tartharũ. s dextrũ brachi¬
um. et seꝑatũ: ut oꝑa sacerdotis. cõparatione
uirtutũ eius. acunctis hominib separata
sint. Hec de uictimis. et de his que offerunt᷑
inaltari. et que sacerdotib dantur ad nõ ce
terũ ad alia tria. exceptis primitiis hostiarũ.
et depͥuato & de marcello publico. ubi ñ reli¬
gio. s uictus necessitas est. sacerdotib m̃bra
tribuuntur. brachiũ. maxilla. et uent̃. De bra¬
chio iamdiximꝰ: maxilla eloquentẽ cruditũq
significat. ut qd̵ pectore concipimꝰ. ore ꝓmamꝰ.
Uenter receptaculũ cyborũ. inscorto madia¬
nitide sacerdotali pugione confixus. uniu̾¬
sos hominũ labores. et mom̃tanea blandim̃¬
tagule. et stercoriꝰ fumĩq condẽprat̾& ostendit

Expanded text:
trinaeque notitiam: et additamento gratiae spiritualis, trinaeque notitiam: et additamento gratiae spiritualis, talem virum institui, qui possit contradicentibus resistere , et nihil in se sinistri habere operis, quod ducat ad tartarum: sed dextrum brachium et separatum, UT OPERA sacerdotis comparatione virtutum ejus, a cunctis hominibus separata sint. Haec de victimis, et de his quae offeruntur in altari: et quae sacerdotibus dantur a Domino. 2. Caeterum et alia tria, exceptis primitiis hostiarum, et de privato, et de macello publico, ubi non religio, sed victus necessitas est, sacerdotibus membra tribuuntur, brachium, maxilla, et venter. De brachio jam diximus. Maxilla eloquentem eruditumque significat, ut quod pectore concipimus, ore promamus. Venter receptaculum ciborum, in scorto Madianitide sacerdotali pugione confossus , universos 356 hominum labores, et momentanea blandimenta gulae, stercoris fine condemnat: et ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
urĩs. Uoluptas et concupiscentia. iuxta eos
qui de phisicis disputant. consistit in iecore.
huiꝰ penuulã indiuersa uoli tantẽ. et ꝑocło¬
rũ fenestras erũpentẽ foras accipiũt sac̾dote᷑ ⁊ offert̃
deo: ut post quã oꝑe dix̾it do. holocaustũ tuũ
pingue fiat. et concupiscentiam libidinis se
minariũ. igne sp̃c concremauerint: mere¬
antur acciꝑe premiũ. pectus. et brachium.
inpectore mundas cogitationes. legis notiti¬
am.dognatũ ueritatẽ Inbrachio bona oꝑa.
et pugnã contra diabolũ. & armatã manũ :
ut. ut qd̾ mente conceꝑint. exemplo ꝓbent.
Iñc enĩ cepit facere et docere. Ipsũ quoq
pectusculũ appellatur. ehy ge MaToc: id est
additamentũ. siue p̃cipuũ. et egregiũ s th a¬
ꝯa quippe hoc magis sonat: Ex quo intelligimꝰ
uixta itld malachie. labia sac̾dotiᷤ custodiut scientiã
precipuam debere c̾e insacetdotib. legis. doc¬

Expanded text:
uestris? uoluptas et concupiscentia iuxta eos, uestris? uoluptas et concupiscentia iuxta eos, qui de physicis disputant, consistit in iecore. huius pinnulam in diuersa uolitantem et per oculorum fenestras erumpentem foras sacerdotes offerunt deo, ut, postquam opere dixerint: holocaustum tuum pingue fiat et concupiscentiam, libminarium, igne Spiritus concremaverint, mereantur accipere praemium, pectus et brachium. In pectore, mundas cogitationes, legis notitiam, dogmatum veritatem: in brachio bona opera et pugnam contra diabolum et armatam manum: ut quod mente conceperint, exemplo probent. Jesus enim « coepit facere et docere » . Ipsum quoque pectusculum appellatur ἐπίθεμα, id est, additamentum, sive praecipuum, et egregium: THENUPHA quippe hoc magis sonat. Ex quo intelligimus juxta illud Malachiae: « Labia sacerdotis custodiunt scientiam, praecipuam debere esse in sacerdotibus legis doc
Abbreviated transcription (Latin):
Sque hodie inlectione uete¬
ris testam̃ti. suꝑ faciẽ moy¬
si uelam̃ positũ est loqͥt᷑
głificato uultu et ppłs
loquentis głam ferre ñ
sustinet. Cũ aut̃ comu̾si
fuerimꝰ ad dnm̃ auferet᷑
et dauid orabat in psalmo. Reuela ocłos meos:
& considabo mirabilia de lege tua. Nũqͥd ae
bobiis cura ẽ do: Utiq non: multomagis de
iecore bouis. arietis. et hyrcorũ. & armo dex¬
tro. pectore. & uentre quo stercora digerunt᷑:
quorũ duo inescm accipiunt sacerdotes: ter¬
tiũ finees meret᷑ inp̃miũ. De uictimis saluta¬
rib adeps. quo pectus obuoluit᷑. et pennula
iecoris offeruntur suꝑaltare. I psũ uͦ pectus
& brachiũ dextrũ. dant᷑ aaron. et filus eius.
legitimũ sempttnũ afiliis isrł. Sensus in
corde ẽ: habitaculũ cordis inpectore. Querit᷑
ubi sit amme pricipale. Piato incerebro:
xp̃c monstrat in corde. Beati mundo corde :
qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Et de corde ꝓcedt᷑ cogi¬
tationes male: & qͥd cogitatis nequã in cordib

Expanded text:
sque hodie in lectione ueteris testamenti super faciem Moysi uelamen positum est. loquitur glorificato uultu et populus loquentis gloriam ferre non sustinet. cum autem conuersi fuerimus ad dominum, auferetur et Dauid orabat in psalmo: reuela oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua. numquid de bubus cura est deo? utique non. multo magis de iecore bouis, arietis, hircorum et armo dextri pedis et uentre, quo stercora digeruntur, quorum duo in esum accipiunt sacerdotes, tertium Finees meretur in praemio. de uictimis salutaribus adipes, quibus pectus obuoluitur, et pinnula iecoris offeruntur super altare; ipsum uero pectus et brachium dextrum dantur Aaron et filiis eius legitimum sempiternum a filiis Israhel. sensus in corde est, habitaculum cordis in pectore. quaeritur, ubi sit animae principale. Plato in cerebro, Christus monstrat in corde: beati. mundo corde; quoniam ipsi deum uidebunt, et: de corde procedunt cogitationes malae, et: quid cogitatis nequam in cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
tus sit: et de abrahã scriptura testatur. qd̾ ds tẽp¬
tauerit eum. Quã obcausam et apłs loquitur.
Gaudentes intribulatione. & scientes. qd̾ tribula¬
tio patientiam oꝑatur: patientia ꝓbationẽ. pro¬
batio spem: spes aut̃ ñ confundit. Et inalio loco.

Expanded text:
tus sit. et de Abraham scriptura testatur, quod deus temptus sit. et de Abraham scriptura testatur, quod deus temptauerit eum. quam ob causam et apostolus loquitur: gaudentes in tribulatione et: scientes, quod tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio
Abbreviated transcription (Latin):
ones. et facere sibi amicos deiniquo mãmona. qͥ
se recipiant in etna tabernacula: ut erubescat
omĩs eccłiastici ministerii gradus. & cassa mona
chorũ nomina emere predia. tanta nobilitate
uendente. Uix barbarorũ effugerat manus. et
auulsas decõplexii suo uirgines fleuerat. cũ subi¬
to intolerabili& qd̾ mnquã timuerat amantis¬
simi filii orbitate ꝑcutitur et quasi futura uir¬
ginis xp̃i auia spe futurorũ mortiferũ uulnus
excepit. Probans inse uerũ ẽẽ qd̾ inlyrico carmm¬
ne suꝑ iusti preconio dicitur Si fractus illaba¬
tur orbis. impauidũ ferient ruine. Legimus
inuolumine iob adhuc isto loquente uenit aliꝰ
nuntius et in eodẽ temptatio. siue ut melius
habetur inhebreo militia ẽ iuita hominis super
terram. Ad hoc enĩ laboramꝰ. & inscłi hutus ꝑicli¬
tamur militia:. ut infuturo scło coronem᷑. Nec
mirũ hoc de hominib credere: cũ dñs ipse tẽpta¬

Expanded text:
ones et facere sibi amicos de iniquo mammona, qui ones et facere sibi amicos de iniquo mammona, qui se recipiant in aeterna tabernacula, ut erubescat omnis ecclesiastici ministerii gradus et cassa nomina monachorum emere praedia tanta nobilitate uendente. uix barbarorum effugerat manus et auulsas de conplexu suo uirgines fleuerat, cum subito intolerabili et quod numquam timuerat amantissimi filii orbitate percutitur et quasi futura uirginis Christi auia spe futurorum mortiferum uulnus excepit probans in se uerum esse, quod in lyrico carmine super iusti praeconio dicitur: si fractus inlabatur orbis, inpauidum ferient ruinae. legimus in uolumine Iob: adhuc isto loquente uenit alius nuntius et in eodem: temptatio-siue, ut melius habetur in Hebraeo, militia — est uita hominis super t.erram. ad hoc enim laboramus et in saeculi huius periclitamur militia, ut in futuro saeculo coronemur. nec mirum hoc de hominibus credere, cum dominus ipse tempta
Abbreviated transcription (Latin):
sum. inutrosq sexus scłarib liberis largiuntur.
Qd nuꝑ inhac urbe diues quid̃a fecit prb̃r: ut
duas filias. et inꝓposito uirginali in opes relin
atq deuitiis prouideret. fecerunt hoc multe pro
dolor nr̃i propositi femine atq utinã rarũ esset
sunt. fẽrtur et om̃iũ xp̃ianorũ laude celebrat.
ride ui ini traditũ ne sponso fieret inuiria:
umio ut docata pristinis opib ueniret ad spon¬
sam: et qd inreb mundi ꝑiturũ erat. domestico¬
rũ dei inopiam sustentaret. Quis hoc credat. pro¬
bamiuiã om̃iũ dignitatũ. et cuncte nobilitatis.
in orbe romano nomen illustrius. cuius scĩtas.
et iminiuersos effusa bonitas. etiã apud barba¬
ros uenerabilis fuit: Quã triũ liberorũ ꝓ bini.
olibrii. et probi. non fatigarunt ordinarii con¬
sulatus. & cũ incensis. direptisq domib inurbe
captiuitas: nunc habitas uenundare dr̃ possessi¬

Expanded text:
sum in utrosque sexus saecularibus liberis largiuntur. sum in utrosque sexus saecularibus liberis largiuntur. quod nuper in hac urbe diues quidam fecit presbyter, ut duas filias in proposito uirginali inopes relinqtque deliciis prouideret, fecerunt hoc multae, pro dolor, nostri propositi feminae; atque utinam rarum esset sunt! Fertur et omnium Christianorum laude celebratur, isti synoride uirgini traditum, ne sponso fieret iniuria, immo ut dotata pristinis opibus ueniret ad sponsum et, quod in rebus mundi periturum erat, domesticorum dei inopiam sustentaret. quis hoc credat? Proba illa, omnium dignitatum et cunctae nobilitatis in orbe Romano nomen inlustrius, cuius sanctitas et in uniuersos effusa bonitas etiam apud barbaros uenerabilis fuit, quam trium liberorum, Probini, Olybrii et Probi, non fatigarunt ordinarii consulatus et cum incensis direptisque domibus in urbe captiuitas, nunc auitas uenundare dicitur possessi
Abbreviated transcription (Latin):
se. Nonsic post trebiam. transumenũ et cannaᷤ.
marcelli primũ apud nolam prelio se popłs
romanus ererit. mnori ͣ potius gladio strata st̃¬
gallorũ agmina. auro redẽpta nobilitas. et se¬
minariũ romani genis marce cognouit. Pe¬
nettauit hic rumor orientis littora. et inmedi¬
auditus est. Que uirginũ. xp̃i. ñ se huiꝰ societate
iactauit: que mat̾ ñ tuum iuliana beatũ clama¬
uit uterũ: Incerta apud infideles. sunt p̾mia
futurorũ. Pius interim recepisti uirgo. quã optu¬
listi. Quã sponsam hominis. una tantũ prouincia
nouerat. uirginẽ xp̃i totus orbis audiuit. Solẽt
miseri parentes. et ñ plenc fidei xp̃iani. deformes
et aliquo mẽbro debiles filias. quia dignos gene¬
ros ñ inueniunt. uirginitati tradere: anti ut
dicitur uitrũ quanti margaritũ. Certe qui reli¬
giosiores sibi uidentur. paruo sũptu. et qui uix
ad alimenta suffitiat uirginib dato. omnẽ cen¬

Expanded text:
se. non sic post Trebiam, Trasumennum et Cannas, se. non sic post Trebiam, Trasumennum et Cannas, Marcelli primum apud Nolam proelio se populus Romanus erexit. minori prius gaudio strata Gallorum agmina auro redempta nobilitas et seminarium Romani generis in arce cognouit. penetrauit hic rumor orientis litora et in mediauditus est. quae uirginum Christi non huius se societate iactauit ? quae mater non tuum, Iuliana, beatum clamauit uterum? incerta apud infideles sint praemia futurorum: plus interim recepisti, uirgo, quam obtulisti. quam sponsam hominis una tantum prouincia nouerat, uirginem Christi totus orbis audiuit. solent miseri parentes et non plenae fidei Christiani deformes et aliquo membro debiles filias, quia dignos generos non inueniunt, uirginitati tradere — tanti, ut dicitur, uitrum, quanti margaritum —; certe, qui religiosiores sibi uidentur, paruo sumptu et qui uix ad alimenta sufficiat uirginibus dato omnem cen
Abbreviated transcription (Latin):
bis cineres mittigaret. Inũ bone qͥd uiud into¬
ta domo exultationis fuit: Quasi ex radice
fecunda muite simul uirgines puuularut᷑:
exemplũq patrone. & dñe secuta ẽ clientium
turba atq famularũ: ꝑ om̃s domꝰ feruebat uir¬
ginitatis professioQuarũ cũ impar e̾et incar¬
ne conditio. unũ erat premiũ castitatis. Parũ
loquor. Cuncte ꝑ affricam eccłie quodã exulta¬
uere triptidio. son solũ adurbes oppida. uiculõq.
s ad ipsa quoq mapalia. celebris fama penetrauit.
Om̃s int̾ affricã. italiamq insule. hoc rumore cõ¬
plete sunt: et in offenso pede longiꝰ gaudia con¬
currere. Tunc lugubres uestes italia mutauit:
et semiruta urbis rome menia. pristinũ ex parte
recepere fulgorẽ: propitiũ sibi estimantes dm̃in
alumine conu̾isione ꝑfecta. Putares extinctam
gothorũ manũ: et colluuiem ꝑfugarũ atq ser¬
uorũ. dm̃ desuꝑ intonantis fulmine concidis¬

Expanded text:
bis cineres mitigaret. Iesu bone, quid illud in tobis cineres mitigaret. Iesu bone, quid illud in tota domo exultationis fuit? quasi ex radice fecunda multae simul uirgines pullularunt exemplumque patronae et dominae secuta est clientium turba atque famularum. per omnes domos feruebat uirginitatis professio, quarum cum inpar esset in carne condicio, unum erat praemium castitatis. parum loquor: cunctae per Africam ecclesiae quodam exultauere tripudio. non solum ad urbes, oppida uiculosque, sed ad ipsa quoque mappalia celebris fama penetrauit. omnes inter Africam Italiamque insulae hoc rumore repletae sunt et inoffenso pede longius gaudia cucurrere. tunc lugubres uestes Italia mutauit et semiruta urbis Romae moenia pristinum ex parte recepere fulgorem propitium sibi aestimantes deum in alumnae conuersione perfecta. putares extinctam Gothorum manum et conluuiem perfugarum atque seruorum domini desuper intonantis fulmine concidis
Abbreviated transcription (Latin):
te conspiciens: mat̾ gaudio stabat attonita: utͣque
rũ nõ crede qd uerũ ẽẽ cupiebat. hesit nox faucib: et ĩt ru¬
hoiẽ atiꝑ ĩt pallorẽ metũqac leticiã cogitatiões uarie mu¬
tabantur. Succũbendũ est huic loco̾ nec enarra¬
re aggrediar. qd̾ dicendo minus faciam: ad ex¬
plicandam incredibilis gaudi magnitudi¬
nẽ & tuiuani fluiuus siccaret᷑ ingenii: et con¬
tornate demostenis uibrateq sententie. tar¬
dius languidiusq ferrentur. Qincqͥd potest
cogitare animus. qͥcquid sermo ñ potest expli¬
care illo intẽpore factũ audiuimꝰ. Cextatim
in oscula neptis & mat̾. et filia ruunt: ub̃tim
fere gaudio. iacentẽ manu attollere. ample¬
xariq trepidantẽ. agnoscere in ulliꝰ proposito
mentẽ suam. et gratulari qd̾ nobiłẽ familiã.
uirgo uirginitate sua nobiliorẽ faceret: in¬
uenisse eam qd̾ prestaret geni qd romane ur¬

Expanded text:
te conspiciens, mater gaudio stabat adtonita. utraque te conspiciens, mater gaudio stabat adtonita. utraque uerum non credere, quod uerum esse cupiebant. haesit uox faucibus et inter ruborem atque pallorem metumque ac laetitiam cogitationes uariae mutabantur. Succumbendum est huic loco neque narrare adgrediar, quod dicendo minus faciam. ad explicandam incredibilis gaudii magnitudinem et Tulliani fluuius siccaretur ingenii et contortae Demosthenis uibrataeque sententiae tardius languidiusque ferrentur. quicquid potest cogitare animus, quicquid sermo non potest explicare, illo in tempore factum audiuimus. certatim in oscula neptis et filiae ruunt. ubertim flere gaudio, iacentem manu attollere amplexarique trepidantem, agnoscere in illius proposito mentem suam et gratulari, quod nobilem familiam uirgo uirgi- nitate sua nobiliorem faceret. inuenisse eam, quod praestaret generi, quod Romanae ur
Abbreviated transcription (Latin):
conspexisti. Urbs tua quondã orbis caput. roma
ni popłi sepulobrũ est. et tu inlibico lutore exu¬
iem uirũ ipsa exul accipies.: Quã habitura ꝓ nu¬
bam: Quodeducenda comitatu  Stridor lingue
punice. procatia tͥ fescẽnina cantabit. Rũpe
moras ot̃s. ꝑfecta dilectio foras mittt timorem.
Assume scutũfidei. loricã iustitie galeam salutis:¬
et procede adpreliũ. Habet &seruata puditicia.
martyriũ suũ. Quid metuis auiam. qͥd formidas
parentẽ : forsitã et ipse ueluit. qd̾ te uelle ñ cre¬
dunt. His infla̾mata stimulis omnẽ corporis cul¬
tũ et habitũ scłarẽ. quasi propositi sui impedim̃¬
ta proiecit̾. preciosa monilia. et grauescentes
umones. ardentesq gẽme reddunt᷑ scriniis. Hi¬
litunica induitur. uiliori tegitur pallio: et in¬
sperate auie genib repente prouoluitur. file¬
tutantũ et planctib que eet ostendens. Oustu¬
puit sc̃a & grauis remina. alienũ habitũ ĩ nep¬

Expanded text:
conspexisti. urbs tua, quondam oconspexisti. urbs tua, quondam oni populi sepulcrum est; et tu in Libyco littore, exulem virum, exul ipsa accipies? Quam habitura pronubam? quo deducenda comitatu? Stridor Punicae linguae procacia tibi Fescennina cantabit. Rumpe moras omnes. Perfecta Dei dilectio, foras mittit timorem . Assume scutum fidei, loricam justitiae, galeam salutis, procede ad praelium. Habmartyrium suum. quid metuis auiam? quid formidas parentem? forsitan et ipsae uelint, quod te uelle non credunt. his inflammata stimulis omnem corporis cultum et habitum saecularem quasi propositi sui inpedimenta proiecit. pretiosa monilia et graues censibus uniones ardentesque gemmae redduntur scriniis, uili tunica induitur, uiliori tegitur pallio et insperata auiae genibus repente prouoluitur fletu tantum et planctibus, quae esset, ostendens. obstipuit sancta et grauis femina alienum habitum in nep
Abbreviated transcription (Latin):
impleret desidiũ. ut auie animũ matrisq molli¬
ret. Quid ultra differo: Cũ ram nuptiarũ appro¬
pinquaret dies. et futuro matrimonio thalamus
pararetur. secrete & absq arbitris. noctẽq habens
prosolatio. talib fertur se armasse consiliis. Quid
agis demetrias: Cur puditiciam tanto pauore
deftndis: Libertate opus est. et audatia. Quesic
inpace metiuis. quid faceres inmartyrio ꝑpetrã¬
do: Que tuorũ uultũ ferre ñ potes: quomͦ susti¬
neres tribunalia ꝑsecutorũ: Site uirorũ exem¬
pla ñ prouocant. Hortetur. faciat q securã beata
martyr agnes que et etatẽ uicit & tyrannũ: et
tytulũ castitatis martyrio coronauit. Nescis mi¬
sera nescis. cui debeas uirginitatẽ tuam. Dudũ
int̾ barbaras tremusti manus. auie matrisq si¬
ni &e palliis tegebaris. Uidisti te captiuã. et pu¬
dditiciã tuã. ñ tue potestatis norriusti truces hosti¬
umuultus: raptas uirgines dei. gemitu tacito

Expanded text:
inpleret desiderium, ut auiae animum matrisque molliinpleret desiderium, ut auiae animum matrisque molliret. Quid ultra differo? cum iam nuptiarum adpropinquaret dies et futuro matrimonio thalamus pararetur, secrete et absque arbitris noctemque habens pro solacio talibus fertur se armasse consiliis: \'quid agis, Demetrias? cur pudicitiam tanto pauore defendis ? libertate opus est et audacia. quae sic in pace metuis, quid faceres in martyrio perpetrando? quae tuorum uultum ferre non potes, quomodo sustineres tribunalia persecutorum ? si te uirorum exempla non prouocant, hortetur faciatque securam beata martyr Agnes, quae et aetatem uicit et tyrannum et titulum castitatis martyrio coronauit. nescis, misera, nescis, v cui debeas uirginitatem tuam. dudum inter barbaras tremuisti manus, auiae matrisque sinu et palliis tegebaris, uidisti te captiuam et pudicitiam tuam non tuae potestatis, horruisti truces hostium uultus, raptas uirgines dei gemitu tacito
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃ẽq ostend̾e quarũ cũ incitaret᷑ exemplo. uolun¬
tate & studiis terrebatur᷑. ñ qd̾ displiceret eis scm̃
propositũ: s qd̾ prorei magnitudine optare & ap
petere ñ auderent. Estuabat. xp̃i tiruncula:. od̾at
ornatũ suum: et cũ hester loquebatur ad dm̃.
Tu nosti qd̾ od̾im insigne capitis mei. hoc ẽ dia¬
dema. qͦ utebatur quasi reginã & tante ducam
iminunditie. uelut pannũ mulieris menstru¬
ate. Auint sc̃e. & nobiles femine. que eam uider̃t.
que norunt. quas delitore galarũ. ad habitatio¬
nẽ scõrum locorũ. hostiũ ꝑ affricã compulit se¬
ua tempestas. noctib et secreto coniciis tantum
uirginib dei. que minatris et aiie comitatu erãt.
nũquã eam linteamine. nunquã plumatũ usam
mollitie. s ciliciolũ innuda humo habuisse ꝓstra¬
to. iugib faciem rigasse lacrums. saluatoris m̃te
genib aduolutam. ut suũ reciꝑet propositũ: ut

Expanded text:
tremque offendere. quarum cum incitaretur exemplo, uoluntremque offendere. quarum cum incitaretur exemplo, uoluntate et studiis terrebatur, non quo displiceret eis sanctum propositum, sed quod pro rei magnitudine optare id et appetere non auderent. aestuabat Christi tiruncula, oderat ornatum suum et cum Hester loquebatur ad dominum: tu nosti, quod oderim ins i g nec a pit ism e i-hoc est diadema, quo utebatur quasi regina — et tantae ducam inmunditiae uelut pannum mulieris menstruatae. aiunt sanctae et nobiles feminae, quae eam uidere, quae norunt, quas de litore Galliarum ad habitationem sanctorum locorum hostium per Africam conpulit saeua tempestas, noctibus et secreto consciis tantum uirginibus dei, quae in matris et auiae comitatu erant, numquam eam linteamine, numquam plumarum usam mollitie, sed ciliciolum in nuda humo habuisse pro stratu, iugibus faciem rigasse lacrimis saluatoris mente genibus aduolutam, ut suum reciperet propositum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tarit. Incredibilis anum fortitudo. int̾̃ geminas et
sericũ. int̾ eunuchorũ & pueuarũ cateruas. & ad¬
ulationẽ ac minist̾ia familie ꝑstrepentis. et exqui¬
sitas epulas. quas ample domꝰ prebebat abundan
tia. appetisse eam ieiumorũ laborẽ. asꝑitatẽ uestium.
uictus continentiã. Leg̾at enĩ uerba dm̃ dicentis. qͥ
mollib uestiunt᷑. indomib regum sunt. Stupebat
adconuisationẽ helie. & ioħ̃is baptiste. Quoꝵ uterq
zona peulicia astruixit. et mortificauit lumbos su¬
tii. iudicis uoce laudatur. Anne filie fanuelis mira¬
batur ardorẽ. que orationib atq ieiuniis. usq adul¬
timã senectutẽ. intemplo dño seiuebat. Quatuor uir¬
ginũ filiarũ philippi desid̾abat chorũ. et unã se
iliarũ ẽe cupiebat. que pud̾citia uirginali. ꝓphetie
grãm consecute st̃. His et huiuscemodi cogitatiõib
pascebat animũ. nicbil ita metuens quia auiã ma¬

Expanded text:
tarit. Incredibilis animi fortitudo, inter gemmas et tarit. Incredibilis animi fortitudo, inter gemmas et sericum: inter eunuchorum et puellarum catervas, et adulationem ac ministeria familiae perstrepentis, et exquisitas epulas, quas amplae domus prtia, appetisse eam ieiuniorum laborem, asperitatem uestium, uictus continentiam. legerat enim domini uerba dicentis: qui mollibus uestiuntur, in domibus regum sunt. stupebat ad conuersationem Heliae et Iohannis Baptistae, quorum uterque zona pellicia adstrinxit et mortificauit lumbos suante diem iudicii iudicis uoce laudatus. Annae, filiae Fanuelis, mirabatur ardorem, quae orationibus atque ieiuniis usque ad ultimam senectutem in templo domino seruiebat. quattuor uirginum filiarum Philippi desiderabat chorum et unam se illarum esse cupiebat, quae pudicitia uirginali prophetiae gratiam consecutae sunt. his et huiusce modi cogitationibus pascebat animum nihil ita metuens quam auiam ma
Abbreviated transcription (Latin):
borũ. & olibriorũ clara repetenda sunt nomina.
et illustre anitii sanguinis genus. in quo aut
nullus aut rarus erit. qͥ ñ meruerit consulatũ:
aut proferendus olibrius uirginis nr̃e pat̃. quẽ
im matura morte subtractũ roma congemuit. Ue¬
reor plura dicere. ne sc̃ẽ matris uulnus exaspem:
et uirtutũ eius recordatio. fiat doloris instaura¬
tio. Piuis filius. uir amabilis. clemens dñs. cius
affabilis consul quidẽ inpueritia. s morũ bom¬
tate senator ilustrior: felir morte sua. qui ñ uidit
patriã corruentẽ. immo felitior sobole qui deme¬
triadis pro auie nobilitatẽ insigniorẽ reodidit.
demetriadis filie ꝑpetua castitate. Uerũ quid ago
oblitus propositi: : Dũ admiror uiuenẽ. laudaui
aliqd̃ bonorũ scłariũ.cũ ineo michi uirgo magi
nr̃a laudanda sit qd̾ hec uiuersa contẽpserit. qd̾
ñ se nobilẽ. ñ diuitiis prepotentẽ. s hominẽ cogi¬

Expanded text:
borum et Olybriorum clara repetenda sunt nomina borum et Olybriorum clara repetenda sunt nomina et inlustre Anicii sanguinis genus, in quo aut nullus aut rarus est, qui non meruerit consulatum, aut proferendus Olybrius, uirginis nostrae pater, quem inmatura morte subtractum Roma congemuit. uereor plura dicere, ne sanctae matris uulnus exasperem et uirtutum eius recordatio fiat doloris instauratio. pius filius, uir amabilis, clemens dominus, ciuis affabilis, consul quidem in pueritia, sed morum bonitate senator inlustrior. felix morte sua, qui non uidit patriam corruentem, immo felicior sobole, qui Demetriadis proauiae nobilitatem insigniorem reddidit Demetriadis filiae perpetua castitate. Uerum quid ago ? oblitus propositi, dum admiror iuuenem, laudaui aliquid bonorum saecularium, cum in eo mihi uirgo magis nse non nobilem, non divitiis praepollentem, sed hominem cogi
Abbreviated transcription (Latin):
uos om̃s iurginẽ castam exhibere xp̃o: qñ astitit
regnia adextris tuis inuestitu deatirato. circunda¬
tauarietate. Qua ueste polintͥta. et multarũ uir¬
tutũ diuersitate contexta. indutus fuit et ioseph:
et regnũ quondã utebatur filic. Undc & ipsa le¬
tatur sponsa. ac dicit. Introduxit me rex incubicu¬
lũ sitũ. Sodaliũq respondit chorus. Om̃is gła fi¬
ue regis intrinsecus. S et nr̃a oratio. dabit aliqͥd
emolum̃ti.Equorũ cursus fauore ꝑnitior fit: pu¬
gilũ fortitudo clamorib incitatur:. paratas ad pre¬
uũ aciesstrictosq mucrones. sermo imꝑatoris ac¬
cendit. Igitur et in oꝑe presenti. auia quidẽ mat̃ q
plantauerunt᷑. s & nos rigabimus: et dñs increm̃¬
tũ dabit. Rechorũ disciplina ẽ ab auiᷤᷤ & attauis. &
om̃i retro nobilitate ornare quẽ laude s. ut ramorũ
sterilitatẽ radix fecunda cõpenset: & qd infructu
ñteneas mireris intrũco. Scilicet michi nunc ꝓ¬

Expanded text:
irginem castam exhibere Christo, quando adstitit regina a dextiis eius in uestitu deaurato circumdata uarietate. qua ueste polymita et multarum uirtutum diuersitate contexta indutus fuit et Ioseph et regum quondam utebantur filiae. unde et ipsa sponsa laetatur ac dicit: introduxit me rex in cubiculum suum sodaliumque respondit chorus: omnis gloria filiae regis intrinsecus. sed et nostra oratio dabit aliquid emolumenti. equorum cursus fauore pernicior fit, pugilum fortitudo clamoribus incitatur, paratas ad proelium acies strictosque mucrones sermo imperatoris accendit: igitur et in opere praesenti auia quidem materque plantauerint, sed et nos rigabimus et dominus incrementum dabit. Rhetorum disciplina est abauis et atauis et omni retro nobilitate ornare, quem laudes, ut ramorum sterilitatem radix fecunda conpenset et, quod in fructu non teneas, mireris in trunco. scilicet nunc mihi Pro
Abbreviated transcription (Latin):
nulũ inambitione sit crimen. Ignotiadignotã
scribimꝰ dũ taxat iuxta faciem corporalẽ. alioqum
int̾ior homo pulchre sibi cognitus est. illa noticia.
qua apłs paulus colosenses multosq credentium
nouerat. quos nonuid̾at. Quantũ sit aptid me me¬
ritũ. inimo miraculũ uirgnis nr̃e. hinc potest esti¬
mari. qd occupatus in explanatione templi iere¬
chielis. qd̾ opus inom̃ib scripturis sc̃is. uel diffi¬
culimũ est. et mnea parte delubri. inquo sc̃a scorũ.
&e tumamatis altare describitur. malui parũper
hocuti dnicrticulo. ut de altari transirẽ adaltare.
et hostiã uiuã. placentẽ deo ac sine uiia macula
ctne pudicitie consecrarẽ. Scio qd̾ ad ĩprecationẽ¬
nẽ pontificis. Nãmeũ uiiginale scm̃ oꝑuit caput:

Expanded text:
nullum in ambitione sit crimen. ignoti ad ignotam nullum in ambitione sit crimen. ignoti ad ignotam scribimus: dumtaxat iuxta faciem corporalem; alioquin interior homo pulchre sibi cognitus est illa notitia, qua et apostolus Paulus Colosenses multosque credentium nouerat, quos ante non uiderat. quantum sit apud me meritum, immo miraculum uirginis nostrae, hinc potest aestimari, quod occupatus in explanatione templi Hiezechielis — quod opus in omnibus scripturis sanctis uel difficillimum est — et in ea parte delubri, in qua sancta sanctorum et thymiamatis altare describitur, malui parumper hoc uti deuerticulo, ut de altari transirem ad altare et hostiam uiuam, placentem deo ac sine ulla macula aeternae pudicitiae consecrarem. scio, quod ad inprecationem pontificis flammeum uirginal
Abbreviated transcription (Latin):
tt om̃s mat̾ias. quas ab adolescentia usq ad hanc
etatẽ. uel mea uel notariorũ scripsi manu. nichil
presenti oꝑe difficilius. Scripturus enĩ ad de¬
metriadẽ uirginẽ xp̃i. que & nobilitate et diuitin
pͥma est inurbe romana. si cuncta uirtutib eius
Icongrua dixero. adulari putabor: si quedã fi subtͣ¬
Pcero ne incredibilia uideant᷑. dãpnũ laudib eus.
Imea faciet uerecundia. Quid gͥ faciam: Qd̾ imple¬
Iit ñ possũ. negare ñ audeo. Tanta ẽ auie eiꝰ et matͥs.
insigntũ feminarũ iniubendo auctoritas. in pe¬
Itendo fides. inextorquendo ꝑseuerantia. Neq eñi
gemniũ in huiꝰcemodi mat̾iis sepr detrictũ est. sed
ne uocis mee ꝓutrili parte desit testimoniũ. ineiꝰ
Iuirtutib explicandis cuius ut incliti oratoris
utar sententia spes magis laudanda quã res est:
quãquã puellaref annos fidei ardore suꝑarit.
et ine ceꝑit unde alias desisse ꝑfecte consũmateq
uirtutis est. Procui obtrectatio. fac essat imudia:

Expanded text:
er omnes materias, quas ab adulescentia usque aa hanc aetatem uel mea uel notariorum scripsi manu, nihil praesenti opere difficilius. scripturus enim ad Demetriadem, uirginem Christi, quae et nobilitate et diuitiis prima est in orbe Romano, si cuncta uirtutibus eius congrua dixero; adulari putabor, si quaedam subtraxero, ne incredibilia uideantur, damnum laudibus eius mea faciet uerecundia. quid igitur faciam ? quod inplere non possum, negare non audeo: tanta est auiae eius et matris, insignium feminarum, in iubendo auctoritas, in petendo fides, in extorquendo perseuerantia. neque enimgenium.in huiusce modi materiis saepe detritum est, sed ne uocis meae pro uirili parte desit testimonium in eius uirtutibus explicandis, cuius — ut incliti oratoris utar sententia — spes magis laudanda quam res est, quamquam puellares annos fidei ardore superarit et inde coeperit, unde alias desisse perfectae consummataeque uirtutis est. Procul obtrectatio, facessat inuidia,
Abbreviated transcription (Latin):
ceion transferre uolitissem nullus intelligeret: si cu¬
curbitam id dicerem quod inhebraico ñ habet᷑. Hede¬
ramq posui: ut ceteris interpretib consentirem. Si
aut̃ iudei ur̃i. ut ipse asseris malitia. uł imꝑitia hoc
dixtrunt ẽe inuolumi nib hebreorũ. qd̾ ingrecis et
latinis codicib continet᷑: manifestũ ẽ eos aut hebre¬
as luteras ignorare: aut ad irridendos cucurbitarios
uoluisse mentiri. Peto instne epłe: ut quiescentem
senẽ olimq ueteranũ militare ñ cogas. & rursum de
uita ꝑiclitari. Tu qui uiuenis es. et inpontificali
culmine constitutus doceto popłos: &e nouisaf¬
frice frugib. romana tecła locupleta. Michi suffi¬
cit cũ auditore. et lectore pauꝑculo. inangło mo¬

Expanded text:
ceion transferre voluissem, nullus intelligeret; si cuceion transferre voluissem, nullus intelligeret; si cucurbitam, id dicerem quod in hebraico non habetur: hederam posui, ut caeteris interpretibus consentirem. Sin autem Judaei vestri, ut ipse asseris, malitia, vel imperitia hoc dixerunt esse in voluminibus Hebraeorum, quod in graecis et latinis codicibus continetur; manifestum est eos aut hebraeas ignorare litteras, aut ad irridendos cucurbitarios voluisse mentiri. Peto in fine epistolae, ut quiescentem senem, olimque veteranum, militare non cogas, et rursum de vita periclitari. Tu qui juvenis es, et in pontificali culmine constitutus, doceto populos; et novis Africae frugibus Romana tecta locupleta. Mihi sufficit, cum auditore et lectore pauperculo in angulo mo
Abbreviated transcription (Latin):
se. Dicis me in ionam propłam male quidam in¬
terpretatum. & seditione popłi conclamante.
propter unius uerbi dissonantiam epm̃ pene sa¬
cerdotium ꝑdidisse: et quid sit illud quod male in¬
terpretatus sum subtrahis. Auftrs michi occasionẽ
defensionis mee. ne quicquid dixeris me responden¬
te soluatur: nisi forte. ut ante annos plurimos eu¬
curbita uenit in medium. asserente illis temporib
cornelio et asiano pollione. me hederam procucurbi¬
ta transtulisse. Stiꝑqua re in cõmentario ione pro¬
pħe plemus respondimus: hoc tantum nunc dixis¬
bitam. et aquila cum reliquis hederã transtulerit
id est nͣaniacon. in hebreo uolumine ceceion scriptũ
habet: quã uulgo syrii eyceiam uocant. Est autẽ
genus uirgulti: lata habens folia inmodum pampi¬
ui. Cũq plantatũ fuerit: cito consurgit marbuscu¬
lam. absq ullis calamorum &e hastilium adminiculi¬
quib & cucurbite et hedere indigent. suo trunco
se sustinens. Hoc gͦ uerbtim de uerbo disserens. si ce¬

Expanded text:
se. Dicis me in Iona propheta male quiddam interpretatum et seditione populi conclamante propter unius uerbi dissonantiam episcopum paene sacerdotium perdidisse. et quid sit illud, quod male interpretatus sim, subtrahis auferens mihi occasionem defensionis meae, ne, quicquid dixeris, me respondente soluatur, nisi forte ut ante annos plurimos cucurbita uenit in medium adserente illius temporis Cornelio et Asinio Pollione me \'hederam\' pro \'cucurbita\' transtulisse. super qua re in commentario Ionae prophetae plenius respondimus hoc tantum nunc dixisbitam\' et Aquila cum reliquis \'hederam\' transtulerunt, idest κιττόν, in Hebraeo uolumine \'ciceion\' scriptum habet, quam uulgo Syri \'ciceiam\' uocant; est autem genus uirgulti lata habens folia in modum pampini, cumque plantatum fuerit, cito consurgit in arbusculam absqquibus et cucurbitae et hederae indigent, suo trunco se sustinens. Hoc ergo verbum de verbo edisserens, si ci
Abbreviated transcription (Latin):
multos socios habere ꝑspexeris. tu ueritatis tue saltẽ
unũ adstipulantẽ. ꝓferre debebis. Hec de ex planatio¬
ne unius capituli epłe ad gilathas. S ne uidear adu̾¬
sus rationẽ tuã. niti testiũ numero. & occasione uiroꝵ
illustriũ subt̾fugere ueritatẽ. nec manũ audere cõ¬
serere. breuit̃ descripturis exẽpla proponã. Inactib
apiorũ uex facła ẽ adpetrũ dicens. Surge petre. occide.
&e manduca. id c̃ om̃ia animalia quadrupedũ. et serpẽ¬
tiũ terre &e uolatiliũ celi. Quo dicto. ostendit᷑ nullum
hominẽ scd̾m naturã c̾ẽ pollutũ. s equalit̾ om̃s ad xp̃i
euangłiũ ꝓuocari. Ad qd̾ petrus respondit. Absit. qr ñꝙͣ.

Expanded text:
multos socios habere perspexeris, tu ueritatis tuae saltem multos socios habere perspexeris, tu ueritatis tuae saltem unum adstipulatorem proferre debebis. haec de explanatione unius capituli epistulae ad Galatas. Sed ne uidear aduersus rationem tuam niti testium numero et occasione uirorum inlustrium subterfugere ueritatem nec manum audere conserere, breuiter de scripturis exempla proponam. in Actibus apostolorum uox facta est ad Petrum dicens: surge, Petre, occide et manduca, id est. omnia animalia quadrupedum et serpentium terrae et uolatilium caeli. quo dicto ostenditur nullum hominem secundum naturam esse pollutum, sed aequaliter omnes ad Christi euangelium prouocari. ad
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ uelit. Qd̃ quidẽ i puto. & inscłari litt̾atura. et indi¬
uinis libris legisse. et probasse. Hanc aut̃ explanationẽ
quã pͥmus origenes decimo stromatũ libro. ubi epłam
pauli ad galathas int̾pretat᷑. et cet̾i deinceps int̾pretes ft̃
secuti. illa uł maxime causa sub introduct̃. ut porphitio
tespondeant blasphemanti. qui pauli arguit ꝓcacitatẽ.
qd̾ pͥncipẽ apłorũ petrũ. ausus ẽ rep̃hendẽ. & arguere
infacĩẽ: cchac ratione constringe̾. qd̾ inale fecerit. id ẽ in
co etrore fuerit. inquo fuit ipse qui aliũ arguit delin¬
quentẽ. Quid dicã de ioħe. qtu dudũ inpontificaligra¬
dui constantinopolitanã rexit eccłiam. & proprie suꝑ
noc capitulo latissimũ exarauit librũ. in quo origenis
&e ueterũ sententias ẽ secutus : Si gͥ me rep̃hendis er¬
rantẽ. pat̾e me queso errare cũ talib. & cũ erroris mei

Expanded text:
quod uelit. quod quidem puto te et in saeculari litteratura et in diquod uelit. quod quidem puto te et in saeculari litteratura et in diuinis libris legisse et probasse. Hanc autem expositionem, quam primus Origenes in decimo Stromatum libro, ubi epistulam Pauli ad Galatas interpretatur, et ceteri deinceps interpretes sunt secuti, illa uel maxime causa subintroducunt, ut Porphyrio respondeant blasphemanti, qui Pauli arguit procacitatem, quod principem apostolorum Petrum ausus sit reprehendere et arguere in faciem ac ratione constringere, quod male fecerit, id est in eo errore fuerit, in quo fuit ipse, qui alium arguit delinquentem. quid dicam de Iohanne, qui dudum in pontificali gradu Constantinopolitanam rexit ecclesiam hoc capitulo latissimum exarauit librum, in quo Origenis et ueterum sententiam est secutus? si igitur me reprehendis errantem, patere me, quaeso, errare cum talibus et, cum me erroris mei
Abbreviated transcription (Latin):
repꝑisti. ut assereres gentiles. qui in xp̃m credidissent ic¬
gis oñẽ libos. cos aut̃ qui exiudeis cred̾ent legi e̾e subici¬
tos: ut ꝑ utrorũq ꝑsonã. c& paulus recte iep̃hendet eos.
qui legẽ seruarent. qͣsi doctor gentiũ: et petrus iure
reprehenc̃etur. qui pͥnceps circuncisionis id impeca¬
uit gentilib qd̾ soli qui ex uideis etant debuerĩt obser¬
uare. Hoc siplacet. ĩmo ꝙ placei. ut quicũq credt̃ ex iu¬
deis debitores sint legis faciende᷑ tu ut ep̃s in toto orbe
notissimus. debes hanc ꝓuulgare sententiã et inassen¬
sũ tuũ om̃s co ep̃os trahere. Ego in paruo tuguriun¬
culo cũ monachis. id ẽ cũ peccatorib meis. de magnis
statuere ñ audeo. nͥ hoc ingenue confiteri. me maiorũ
scripta legẽ. & in cõmentariis scđm om̃iũ consuetudinẽ
uarias pone explanationes. ut emuitis sequat᷑ unusqͥsq

Expanded text:
repperisti, ut adsereres gentiles, qui in Christum credidissent, lerepperisti, ut adsereres gentiles, qui in Christum credidissent, legis onere liberos, eos autem, qui ex Iudaeis crederent, legi esse subiectos, ut per utrorumque personam et Paulus recte reprehenderet eos, qui legem seruarent, quasi doctor gentium et Petrus iure reprehenderetur, qui princeps circumcisionis id imperauerit gentibus, quod soli, qui ex Iudaeis erant, debuerint obseruare. hoc si placet, immo quia placet, ut, quicumque credunt ex Iudaeis. debitores sint legis faciendae, tu ut episcopus in toto orbe notissimus debes hanc promulgare sententiam et in adsensum tuum omnes coepiscopos trahere. ego in paruo tuguriunculo cum monachis, id est conpeccatoribus meis de magnis statuere non audeo, nisi hoc ingenue confiteri, me maiorum scripta legere et in commentariis secundum omnium consuetudinem uarias ponere explanationes, ut e multis sequatur unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
tiosa. his qui ea uellent. sicut aparentib ꝑ legẽ accepe¬
rant custodire. etiã cũ xp̃o credidissent: ñ tam̃ in eis iã
constitucrent spemsalutis. qm̃ ꝑdnm iħ̃m salus ipsa. q̃¬
illis sacͣmentis significabat᷑ aduenerat. Totiꝰ sermonis
tui. quẽ disputatio̾e longissima ꝓtraristi hic sensus est:
ut petrus ñ errauerit in eo qd̾ his qui exiuideis credide¬
rant. putauerit legc̃ eẽ serclandã. s in eoarecti linea de¬
uiarit. quo gentes coge̾t iudartare. Cogẽt aut̃ ñ docen¬
tis imꝑio. s conu̾sationis exemplo: &e paulus ñ contͣria
sit locutus. his que ipse gesserat. s quare petrus eoᷤ. qui
exgentib erant iuidaitate cõpelleret. Hec gͦ sũma ẽ queᷤ¬
tionis. immo sententie tue. ut post euãgłiũ. xp̃i benefa

Expanded text:
iosa his, qui ea uellent, sicut a parentibus per legem acceperant, custodire, etiam cum in Christo credidissent, non tamen in eis iam constituerent spem salutis, quoniillis sacramentis significabatur, aduenerat. totius sermonis tui, quem disputatione longissima protraxisti, hic sensus est, ut Petrus non errauerit in eo, quod his, qui ex Iudaeis crediderant, putauerit legem esse seruandam, sed in eo a recti linea deuiarit, quod gentes cogeret iudaizare, cogeret autem non docentis imperio, sed conuersationis exemplo, et Paulus non contraria sit locutus his, quae ipse gesserat, sed quare Petrus eos, qui ex gentibus erant, iudaizare conpelleret. Haec ergo summa est quaestionis, immo sententiae tuae, ut