comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenditore. s cũ ꝑs cũcatur.
siquid̃ ꝑindnuso cuincatur
partis quid si certus loci sit
cnictus. nõ ꝓmdriuso portio
osissimũ hoc cunctu est ant ꝙ
fuit in agro uilissimũ estima¬
bitur ioci q̃litas ⁊ sit erit regiriꝰ¬

Expanded text:
uenditorem. sed cum pars euincatur, si quidem pro indiuiso euincatur, partis: quod si certus locus sit euictus, non pro indiuiso portio osissimum, hoc e‹u›ictum est, aut quod fuit in agro uilissimum? aestimabitur loci qualitas, et sic erit regres
Abbreviated transcription (Latin):
nisam hñt int̾pellancli trani¬
n mission eca fuiqm̃ ĩ hec solu
lnti si ꝯꝑeit eã postea falsascõ¬
nes ⁊fesse uł insidias uute pͥo¬
tis łm struxisse tenebor nͥ de¬
nũti ationi ꝓcaratoris puero.
de irum aduisus cͥclitorem eqs

Expanded text:
t interpellandi manumissionem servi, quem in hoc solum luti si compererit eum postea falsas rationes confecisse, insidias vitae prioris domini struxisse, tenebor, nisi denuntiationi procuratoris paruero: de
Abbreviated transcription (Latin):
taxat ꝑte mandati inclicͥum da¬
ci. Namsus quimandacum
suscepit egressus fũit muandat᷑
ip̃i qͥdẽ mandati tudictũ nĩ zpe¬
minor sreea eam ame etins¬

Expanded text:
taxat parte mandati iudicium dari: nam si is qui mandatum suscepit egressus fuerit mandatum, ipsi quidem mandati iudicium non compeminor sit, eam a me e
Abbreviated transcription (Latin):
pecliagar ñ absimilis illi qfre
qntissimie agitari solet fideraᷤᷤ¬
sor anprrasqmsoluat ageposit
otlib̾etus nec tñsemp expectã¬
dñ ẽ cit soluat.ant ncticio acce¬
pto ꝯdempnetursictmi insoluti

Expanded text:
pediatur, non absimilis illa, quae frequentissime agitari solet, fideiussor an et prius quam soluat agere possit, ut liberetur. nec tamen semper exspectandum est, ut soluat aut iudicio accepto condemnetur, si diu in sol
Abbreviated transcription (Latin):
pcetumam accepit ⁊ repetito
natione ei fuerit pecuma so¬
luta tunc ettĩ pp̃ antoritatem
rri iudicate repeticio qui d̃ ces¬
sat. Ip̃e x stellionatus xxpari

Expanded text:
iterum accepit, repetitio emnatione fuerit ei pecunia soluta: tunc enim propter auctoritatem rei iudicatae repetitio quidem cessat, ipse autem stellionatus cri
Abbreviated transcription (Latin):
muinarus ĩ chiise fere ĩ eaposiõe
custochiebantut. qñ tisũ frcut᷑ n
n cepit nũ exceit cas fructuarĩ
posũt cũ h̃cccide ũposłit aliassi
quas ĩmito uichusetit opis sui
ꝑse uefint ee fructuarii ursi
ut. ꝯmuodissime tñ uepsingula
alias facultatis fructnarti p̃p
ula quoq gn̾̃a ferat uinfrrctr¬

Expanded text:
one custodiebantur, quando usus fructus coepit, num exercere eas fructuarius possit, occidere non possit? alias si quas initio incluserit operis suis psaeve fuerint, hae fructuarii iuris sint? commodissime tamen, ne per singula animalia facultatis fructuarii propula quoque genera ferarum finit
Abbreviated transcription (Latin):
uis dolus malus cess
grn̾ale est ut pomꝑait. cripe
.ii. est demamib. inferre prapt
come. quoquo modo anfecte ũ
prita siquis uon rapnnit ꝙ̃ s ca¬

Expanded text:
uis dolus malus cessetrale est, ut Pomponius ait. eripere enim est de manibus auferre per raptum: eximere quoquo modo auferre. ut puta si quis non rap
Abbreviated transcription (Latin):
sumest non debi qr eas none¬
merit cum añ qm̃ fundum
eñut desieñt fundiẽe.s si
ignorauit empcorde iectas
de arbores uenditor a sit ne
ut res piculo emptoris ẜuore¬

Expanded text:
sum est non deberi, quia eas non emerit, cum ante, quam fundum emerit, desierint fundi esse. sed si ignorauit emptor deiectas esse arbores, uenditor auteut res periculo emptoris servare
Abbreviated transcription (Latin):
inquib uinum fuit ułuti si
locaturus eci fuiss ul si ucc̃e
dius est & ułꝯduci uasti non re¬
ddiuinumnisi qnͣti ꝯduc̾et
abemptorerecdlatur aut uen¬
dere uinum bona fide .i. qnͣtiĩ
a re uinumenusn᷑ detraden¬
do eo quicqm ꝯuem̾t iduiden
actum cuit añ euatuarentur
qm ad uindennam oꝑaeoꝵ fu¬

Expanded text:
t ueluti si locaturus ea fuisset uel si necesse dius est autem conduci uasa nec reddi uinum, nisi quanti conduxerit ab emptore reddatur, aut uendere uinum bona fide: id est quanare uinum emeris nec de tradendo eo quicquam conuenerit, id uideri actum, ut ante euacuarentur quam ad uindemiam opera eo
Abbreviated transcription (Latin):
uendid̾it s forte. amphoras
uł q suigła dolia si dolium
signatum sit abemptoretre¬
batius ait traditum id iuderi
qm ut iͣclitum uideatur. Kã
uenditori. uł effund̾e uinum
sidiem admeciend̾ pͥstitit n

Expanded text:
vendidit, sed forte amphoras vel etiam singula dolia. Si dolium signatum sit ab emptore, Trebatius ait traditum id videri:quam ut traditum videatur. Licet autem venditori vel effundere vinum, si diem ad metiendum praestituit nec
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ siempcio contͣcta sit toge
puta aut lancis . ⁊ pactus sit uẽ¬
ditor ne altutriu empcio mone¬
at puto resolur obligoemi hiriꝰ
faciat uoluntas utirusz ostendi¬
quicqm petet s ut euidencius

Expanded text:
i emptio contracta sit togae puta aut lancis, et pactus sit uenditor, ne alterutrius emptio maneat, puto resolui obligationem huius faciat, voluntas utriusque ostendiquicquam peteret, sed ut evidentius
Abbreviated transcription (Latin):
noisa eisit quid enm sunt᷑ pel¬
lauo uenditorem ⁊ non debeb¬
ded̾it idq emĩam deñi poitea
orferente ilio ego non accepe
seut uenditor moram idhi¬
torinontenebr ⁊ sinich alrõ

Expanded text:
sa ei sit. quid enim si interpellavero venditorem et non dederit id quod emeram, deinde postea offerente illo ego non accepersent, venditor moram adhitori nocere.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝓponentur memꝑta uiden.
Emptor p̾cliumcum simpicare¬
trou̾siam motuas pactus est cũ
uenditoreut ex pcio aliquasũ¬
ma.ap̃ se remanet donec empto¬
ri fideuissordaretur.auendicore
preauenditor eam legemnise¬
tuit ut si ex die pecũrioñns io¬
luta noneẽt ⁊ uenditor ea p̾cli¬
a uenisse nollit ruendita e̾ent
uenditor suꝑauit cum alt̾a tnͣs¬
egitita ut sine ulla q̃or empt¬

Expanded text:
ponerentur inemptam videri. Emptor praediorum cum suspicarecontroversiam moturas, pactus est cum venditore, ut ex pretio aliqua summa apud se maneret, donec emptori fideiussor daretur a venditore: postea venditor eam legem inseruit, ut, si ex die pecunia omnis soluta non esset et venditor ea praedia venisse nollet, invendita essent: venditor superavit, cum altera transegit, ita ut sine ulla quaestione empt
Abbreviated transcription (Latin):
ptis acidis ⁊ mucidis ⁊ mexpe¬
diat acida quo acciꝑe pculus
ait qm̃uis id emptoris cã ex¬
⁊ nucida non uenisse. nam
pe non cogetur ita miqum ẽe
non ꝑmittiuenditori uł alu
ꝑcionem fundo acceit ꝑ allu¬
net. nam ⁊ ñ totusager po c̃p¬
cionem flumine occupatus
cẽt ꝑitulumõet emptoris sic
igitur ⁊ ꝯmoclum eius ẽe dra¬

Expanded text:
ptis acidis et mucidis et mihi expediat acida quoque accipere, Proculus ait, quamuis id emptoris causa exet mucida non uenisse: nam pere non cogeretur, iniquum esse non permitti uenditori uel ptionem fundo accessit per allunet: nam et si totus ager post emptionem flumine occupatus esset, periculum esset emptoris: sic igitur et commodum eius esse d
Abbreviated transcription (Latin):
uencõedisoltur ares secuta
issec ut puta cum uenditor lib̾et᷑
⁊emptori homo ꝑeatqͣre insi iust
ꝯuentionit̾uenit accões exem¬
pto ⁊uendito manebunt.
exempto acc̃o est ut sab putat
aut ꝓxona empti infc̃mndatur

Expanded text:
uentione dissoluitur, si res secuta isset, utpote cum uenditor liberetur et emptori homo pereat: quare nisi iusta conuentio interuenerit, actiones ex empto et uendito manebunt. ex empto actio est, ut Sabinus putat, aut proxima empti in factum datur
Abbreviated transcription (Latin):
uł qua auia exc̃i. szsiuenditor.
sustraebis quo id se sb̃iẽcit. qd̃
s. non designauit tp̃s eatenus
degustatum aut igitur ꝯue¬
mt quo aoꝑiculumꝰ ymi susti¬
uert ⁊ extenus sustinebit aut
sa ue doli ꝯseqnt dicemus. ad¬
huc ꝑicłmẽe uenditoris insiali

Expanded text:
alia ex causa. sed si uenditor sustinebit, quoad se subiecit: quod si non designauit tempus, eatendegustatum. aut igitur conuenit, quoad periculum uini sustineat, et eatenus sustinebit, autsa uel dolia, consequenter dicemus adhuc periculum esse uenditoris, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
idactum ut eius quid̃ dampmi
nomine. ꝙ añ uendõem datu
fu̾it honuis ademptorem alt̾i᷑
tatem seiouendid̾it. ⁊ a seiokr
nistitutus eam h̾rditatem titi¬
o uendidit anexpͥore uendõe hr¬
ditatis cuititio agi possit .⁊. ut

Expanded text:
e erit id actum, ut eius quidem damni nomine, quod ante uenditionem datum fuerit, onus ad emptorem, alterius tatem Seio uendiderit et a Seio heres institutus eam hereditatem Attio uendiderit, an ex priore uenditione hereditatis cum Attio ag
Abbreviated transcription (Latin):
corum scm est quominus ad
cos puemiat ⁊ hoc emptori pͥs
cunt anquid uł oĩ accepto q̃m
liũauit uł idegit dolo .iii. ne
rrdicati. ad quireretur. uł neeã
possõem adipiscetur qmͣ poss
adipiscia ⁊ sinondolo .m. uẽ¬

Expanded text:
eorum factum est, quo minus ad eos perueniat, et hoc emptori praeauit aliquid, uel etiam accepto quem liberauit, uel id egit dolo malo, ne de hereditate adquireretur uel ne possessionem adipisceretur quam posset adipisci. sed et si non dolo
Abbreviated transcription (Latin):
sue ir̃e uenditor dedit. aliquid
phrditate siune ꝓcuititoreus sũ
alius quis ꝑ eodum neg̃m eius
g̾it locus erit ex uendito acc̃ori
dum m̃o aliquid abnit nendi¬
tori brditatis. cet̾m si incħ ab¬
sit uenditori ꝯseqñs ent dre nõ

Expanded text:
ipse uenditor dederit aliquid pro hereditate siue procurator eius siue alius quis pro eo, dum negotium eius gerit, locus erit ex uendito actioni, dummodo aliquid absit uenditori hereditatis: ceterum si nihil absit uenditori, consequens erit dicere non
Abbreviated transcription (Latin):
grrtbat fen̾a aut peccumam
publicam ib usuris solitis fu¬
it aũt ꝯsuetudo ut intͣ certai
tp̃ra nõ illatis u̾suris grauio¬
ies intugerentur. quidã debi¬
tores cess au̾unt ĩ soluẽdis usu¬
ris quidam plꝰ intulerũt. ⁊ sic
effectum est. ut ẽ q usim:
u̾ant in usuns suppleatin q̃t¬

Expanded text:
gerebat faenerauit pecuniam publicam sub usuris solitis: fuit autem consuetudo, ut intra certa tempora non inlatis usuris grauiores infligerentur: quidam debitores cessauerunt in soluendis usuris, quidam plus intulerunt et sic effectum est, ut omne quod uuerant in usuris, suppleatur. q
Abbreviated transcription (Latin):
mittatur. qͣi pat̾ dãpnũ pati¬
atur nõ inũnto dubitatur
Aõ cĩ uct̃ mulieris dosẽ. it a
fratribus cogitur dotẽ asc pro¬
fectam manente mat̾moio.
ꝯmitti ħ queq statu stipłor¬
int̾cit ẽ patris filia dotata⁊
hre. ⁊ sp̃e qͣnqr recipiende do¬
tis utiq si in potestatt sit qd
si emancipata est. uix petit᷑
defendi statĩ ꝯmitti stipłom
cu ino can ideu dos regre¬
di possit. nũqͥd gͦ tũc dem̃um
age possit cũ mortua ĩ m̃rmõ
fina potuit dotẽ repet̾e sicinc¬
tus sundus nõ cẽt an ⁊ ħ cãu
int̾est pat̾s cõtatã filiam hr̃e
ut statim ꝯucnire promisso¬

Expanded text:
mittatur, quasi pater damnum patatur, non immerito dubitatur: non enim sicut mulieris dos est, ita fratribus cogitur dotem a se profectam manente matrimonio. mmitti hoc quoque casu stipinterest enim patris filiam dotatam habere et spem quandoque recipiendae dotis, utique si in potestate sit. quod si emancipata est, uix poterit defendi statim committi stipulationem, cum uno casu ad eum dos regredi possit. numquid ergo tunc demum agere possit, cum mortua in matrimonio filia potuit dotem repetere, si euictus fundus non esset? an et hoc casu interest patris dotatam filiam habere, ut statim c
Abbreviated transcription (Latin):
ratõm sortis ꝓmittitł si tñ pa
mortẽ arrditoris nemo tuit au
pertuma solũetimr. eiꝰ tpr̃is
inculpatam ec̃ morã ꝯstitit.
ideo si maiores usuit pͥorib
petantur exceptio dou nõ ut¬

Expanded text:
ratione sortis promittitur. si tamen post mortem creditoris nemo fuit cui pecunia solueretur, eius temporis inculpatam esse moram constitit: ideo si maiores usurae prioribus petantur, exceptio doli non inut
Abbreviated transcription (French):
ꝵ non obẽe crempto igenti
nõ cc̃t. si pacto iemissi esset.
demũtiandi necessitas. ¶Sa
anctore iaudauit ⁊ ciuctõe
ictutu fundꝰ ablatus ⁊ fisco ad¬
iudicatus est auenditore p̾scn¬

Expanded text:
 non obesse ex empto agenti, non esset, si pacto ei remissa esset denuntiandi necessitas.Gaia auctorem laudauerat et euictione secuta fundus ablatus et fisco adiudicatus est uenditore p
Abbreviated transcription (Latin):
Ceũ. Discmises usuras
pmisit ꝑ multos annos mi¬
nores ꝑstitit ħrs cirditoris:
icmmulos petit. cũ ꝑdebitorem
nõ stet̾it quominꝰ minores
soluat. q̃ro an crceptõ doli
uł pacti obstet. R. si ersoluẽ¬
dis ex more usuris ꝑ tãta tẽ¬
pora mora ꝑ debitore nõ fu¬

Expanded text:
ui semisses usuras promissit, per multos annos minores praestitit: heres creditoris semisses petit. cum per debitorem non steterit, quo minus minore‹s› soluat, quaero an exceptio doli uel pacti obstet. respondi, si exsoluendis ex more usuris per tanta tempora mora per debitorem non fu
Abbreviated transcription (Latin):
tutes p̃dioꝵ actiñ ñ tac̾ite se¬
cute sunt. ⁊ uc̃ dicent᷑ ab alio
quintꝰ mutiꝰ ⁊ sabiuo eristi¬
mant uẽditores obenictõner
tentii nõ posse nec eĩ euctõis

Expanded text:
itutes praediorum attinet, si tacite secutae sunt et uindicentur ab alio, Quintus Mucius et Sabinus existimant uenditorem ob euictionem teneri non posse: nec enim euictionis
Abbreviated transcription (Latin):
m in inditõ bone fidei dis¬
ptatur arbitno idicis us¬
Hrar modꝰ er more itgioĩs
ubi ꝯctum est ostituiturita
tñ ut legẽ nõ offendat. ¶ So¬
peccumam omuneni ĩuaẜ¬
It ui in suo s usꝰ ꝯuertit oĩmͦ¬

Expanded text:
m iudicio bonae fidei disceptatur, arbitrio iudicis usurarum modus ex more regionis ubi contractum est constituitur, ita tamen, ut legi non offendat.Sopecuniam communem inuaserit uel in suos usus conuerterit, om
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Ite si p̾riuat ꝰ amilite pe¬
tat ead̾ cqͥtas est emptori res¬
tituende ꝓcuictõe actionis.¬
Si scd̃s ep̃tor uenditorẽ eũd̾
cptore ad litẽ hõis ded̾it pro

Expanded text:
tio. item si priuatus a milite petat, eadem aequitas est emptori restituendae pro euictione actionis.Si secundus emptor uenditorem eundemque emptorem ad litem hominis dederit pr
Abbreviated transcription (Latin):
ia fundꝰ ant suus fradito
deterior factus sit. Nã. ꝯrio
nõ auget᷑ q̃ntitas euctõis¬
si ies melior fu̾it effccta ꝙ si
modo t̾ir ĩ tegro qui fũ. nt
uem accessit. ic postea ꝑ idi¬
nso ps qũita tocio emota in¬

Expanded text:
raditus deterior factus sit: nam et e non augetur quantitas euictisi res melior fuerit effecta.Quod si modo terrae integro qui fuerat nem accesserunt ac postea pro indiuiso pars quinta totius euicta
Abbreviated transcription (Latin):
par cio cuicta est. ¶ Sicũ poss
uiu caꝑt cp̃tor nõ usucepit
culpa sua hoc fecisse iudetim. Uñ
ridenũtiatur sit ꝓmu̾sor ncħ¬
ominꝰ tenetur. siłi m̾o terie¬
tur.⁊ qui curauit. ne s denũti¬
ar possit. s ⁊ si nich uendito¬
ir faciente ep̃tor cognoic̾t. nͥ
eẽt. nõ potuit. incħioꝰ mitti

Expanded text:
pars eius euicta est.Si, cum possit usu capere emptor, non cepit, culpa sua hoc fecisse uidetur: underi denuntiatum sit, promissor nihilo minus tenetur.Simili modo tenetur et qui curauit, ne sibi denuntiari possit.Sed et si nihil uenditore faciente emptor cognoscere ubi esset non potuit, ni
Abbreviated transcription (Latin):
data fu̾at. ⁊ uenditor statu ubur
pmũtiauit. cuictonis noĩs te¬
tradit. si certar ꝯditõm ꝓnũti¬
au̾it sub q̃dicit ci upertatem
datam deteriorẽ ꝯditõm sua fẽ¬
statutt libertatis s ea dñtaxit

Expanded text:
data fuerit et uenditor statuliberum pronuntiauit, euictionis nomine tetradit, si certam condicionem pronuntiauerit, sub qua dicit ei libertatem datam, deteriorem condicionem suam fecstatutae libertatis, sed eam dumtaxat
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾ał mpignore dando bonoꝵ
uł pr ea q̃itorum recepta est m
spẽm ã aliene rei collata ꝯuen¬
tione. si non fuit eiqui pignꝰ
dabat debita.prea debitori do

Expanded text:
n pignore dando bonorum uel postea quaesitorum recepta est: in speciem autem alienae rei collata ‹c›onuentione, si non fuit ei qui pignus dabat debita, postea debitori do
Abbreviated transcription (Latin):
ciam us iusticitatem uł ab ipõ pt¬
oremmussus uł can̾ aliqrid fecit r̃
tencatur. ¶Hax uo edc̾o tenet ⁊
quicollit qmuis noncorruꝑit ꝯt
ct qui suis matrib facit ⁊ qui aba
mandamt. Sesi alrus sine dolor
us mandau̾nit õs cenebimtr.¬

Expanded text:
itatem uel ab ipso praetore iussus uel casu aliquis fecerit, non tenetur. Hoc uero edicto tenetur et qui tollit, quamuis non corruperit: item et qui suis manibus facit et qui alii mandat. sed si alius sine dolo uel mandauerint, omnes tenebunt
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ꝑspẽninam in cet̾is itbricco
ic̃ditum ur tion possum. quia
alind ꝑalio minto cclitore soluit
non pot. ¶Appellata est aut̃ uint¬
uidatio abcꝯquod demcotiũ fit¬
⁊ ideo si non fiat tuũ non nascit᷑
dobligatio. ¶Ereditum cr̃goam
ntuo eo cliffert quo gerns a sp̃e.

Expanded text:
am in ceteris rebus ideo in creditum ire non possumus, quia aliud pro alio inuito creditori solui non potest.Appellata est autem mutui datio ab eo, quod de meo tuum fit: et ideo, si non fiat tuum, non nascitur obligatio.Creditum ergo a mutuo differt qua genus a specie:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Usccati institumus ꝯplectituiiñ
ui libro .ĩ. que sirt. celsus ait. cr¬
caencli gcn̾cras appellatio est. ⁊ ide¬
o sub htituloptor ĩ decomodato
ĩ de pignore cditittiam uicq
rri asscutiamus alicuam fidcm

Expanded text:
secuti instituimus, conplectitur: nam, ut libro primo quaestionum Celsus ait, credendi generalis appellatio est: ideo sub hoc titulo praetor et de commodato et de pignore edixit. nam cuicumque rei adsentiamur alienam fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ad uerhoꝵ intpretationem pu¬
ciuatuus pac̾ca desigificatice
ip̃nis tituli referresqui igitur
multa ad ccͣtus narios ꝑtiuenti¬
a nira sub ħtitulo pͣtor inseruit.
secuti instituuus ꝯplectiturinã
ut libro.i. gup siint cel sus ut cra

Expanded text:
ad uerborum interpretationem perueniamus, pauca de significatione ipsius tituli referre.Quoniam igitur multa ad contractus uarios pertinentia iura sub hoc titulo praetor inseruit, secuti instituimus, conplectitur: nam, ut libro primo quaestionum Celsus ait, cr
Abbreviated transcription (Latin):
ram put̾as or̃ones tam ing̾ca
lingua qm̃ romanoꝵ q̃s ⁊ et̾naᷤ
fi̾ op̾tanins explicita . sc̃. S
tp̃rib sradi necͣtr studios is
creclimꝰ. ut exhet optum a¬
q etaditis si efficiant᷑. Icro pse¬
ionem ad uos p̾cipne facien¬

Expanded text:
tam Graeca lingua quam Romanorum, quas aeternas fieri optamus, explicita sunt. sed temporibus tradi necessarium studiosis credimus, ut ex hoc optimi atque eruditissimi efficiantur: ideo praeseionem ad
Abbreviated transcription (Latin):
antea extendebatur. nicħ̃ alind
fusos ⁊ inrantilia uise ꝑ raro ⁊¬
hũtes aucce magistra stucliosi
accipiebant. cet̾is antẽ iam de
tis ꝯmrũi abant̾ quos nec toto
poseq̾ntiam accipiebant ml
tas ꝑtes eor quasi st̃uacuas p̾t¬

Expanded text:
ebatur, nihil aliud onfusos et iura utilia in se perraro habentes a voce magistra studiosi accipiebant, ceteris iam destis connumerabantur: quos nec totos per consequentias accipiebant, sed multas partes eorum quasi su
Abbreviated transcription (Latin):
bat ab arbitrio ꝓ batos alios in¬
ꝓbatos ꝓbat uitoq magis in
sna noluntate accepit fit̾emi
sor ib insigis ut magna in¬
opia accidit cã coguita erinte¬
gro satis dand eri

Expanded text:
bat ab arbitro probatos, alias improbatos probat: multoque magis, si sua uoluntate accepit fideiussussoribus insignis uel magna inopia accidit, causa cognita ex integro satisdandum eri
Abbreviated transcription (Latin):
Si fannlia alicuuiꝰ alicins
album corruꝑit noti siłt hic ectic¬
itur ut infinto ne mrrliquos. ac¬
tiodetur si ciũ dñs cum defend̾e
lib prestaret. fortasse qr hic Aciti¬
ꝑta magestas p̾toris iñclicatim

Expanded text:
Si familia alicuius album corruperit, non similiter hic edicitur ut in furto, ne in reliquos actio detur, si tantum dominus, cum defendere liber praestaret: fortasse quia hic et contempta maiestas praetoris
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾ał mpignore dando bonoꝵ
spẽm ã aliene rei collata ꝯuen¬
tione. si non fuit eiqui pignꝰ
dabat debita.prea debitori do

Expanded text:
n pignore dando bonoruspeciem autem alienae rei collata conventione, si non fuit ei qui pignus dabat debita, postea debitori do
Abbreviated transcription (Latin):
incadem ẽa siste. qui ad exꝑiende
uon facitius actoris det̾as ¶Si
amissasit non nderunca de cã sta¬
tum labco ait. uł si is qui par loco
crat inlitigatido cepit ẽẽ inchimi¬
ore ut icco uł psona nuitata. Ita¬

Expanded text:
in eadem causa sistere, qui ad experiendum non facit ius actoris deterius. samissa sit, non videri in eadem causa statum Labeo ait: vel si qui pari loco erat in litigando, coepit esse in duriore, vel loco vel persona mutata
Abbreviated transcription (Latin):
Atcus. N Egat lex regia muli¬
erem si prangnans mortua sic
humari anꝙͣ partus ei excidat᷑
qui ccͣ fecit spẽ aĩmantis cum
lam h̾ebis actionem nisi quod
yi aut clam. si ꝓprius edificiũ
alienũ intͣlegitimũ modũ iro¬
rtuus illatus sit. pret̾ea eũ ꝓbi¬
b̾e non potĩt edifitii dñc quomr
aliũ mortuũ eo inferat ł mon¬
umentum edificet. si ab imitio¬

Expanded text:
um. Negat lex regia mulierem, quae praegnas mortua sit, humari, antequam partus ei excidatur: qui contra fecerit, spem animantis cum lam habebis actionem nisi quod ui aut clam. Si propius aedificium alienum intra legitimum modum mortuus illatus sit, postea eum prohibere non poterit aedificii dominus, quominus alium mortuum eo inferat uel monumentum
Abbreviated transcription (Latin):
fectum ce dicitur. Reliquie hoĩs
condice sunt nicħ̾impedit quoꝰ
id ꝑficiatim. s ⁊ si religiosus lo¬
cus iam fc̃s sit pontifices explo¬
rare debent quatenus salua reli¬
gione desiderio reficiendi oꝑis
medendum sit.

Expanded text:
fectum esse dicitur, reliquiae hominis conditae sunt, nihil impedit quominus id perficiatur. Sed si religiosus locus iam factus sit, pontifices explorare debent, quatenus salua religione desiderio reficiendi operis medendum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
S̾. E I longnis spatiu mt̾tessu¬
ruerit quommus iuder datus
opam possit date mutari ea uib
ptor. h est si forte occupatio aliqͣ
iudicem nopaciat oꝑam iudito
dare. incidente infirmitate ł necca
culo ¶ Si filius fam. ex auq nora
ł studioru gra aberit. ał furtul
dapnuł inuiriam passus fit. po¬
sse eu utili uido age. ne du pr er
pectatur. impunita fint malefi¬
tia qr pr uenturus nest.l duue¬
nit se subtrabat is qui noram co¬

Expanded text:
Si longius spatium intercessurum erit, quo minus iudex datus operam possit dare, mutari eum iubet praetor: hoc est si forte occupatio aliqua iudicem non patiatur operam iudicio dare, incidente infirmitate uel nececulo.Si filius familias ex aliqua noxa,  studiorum gratia aberit et uel furtum uel damnum iniuria passus sit: posse eum utili iudicio agere, ne dum pater exspectatur impunita sint maleficia, quia pater uenturus non est uel dum uenit, se subtrahit is qui noxam co
Abbreviated transcription (Latin):
netur. que cunc in pecculio fu¬
it cũ stuam dicebat. Iudextu¬
nc lictem suam face intellig¬
icur cõdolomalo infraudes
legis smamdirit. dolomalo
aut iudet᷑ ħ facce si eindens
arguat᷑ eius ł gralinmi

Expanded text:
netur, quae tunc in peculio fuit, cum sententiam dicebat.Iudex tunc litem suam facere intellegitur, cum dolo malo in fraudem legis sententiam dixerit dolo malo autem uidetur hoc facere, si euidens arguatur eius uel gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Susensisse aũ iudent qui scian¬
t se nõ ẽẽ sbiectos iurisdoi eius
⁊ in eũ cõsensiant. cet̾m si pute¬
tore ꝓ alio. eq error ñ dedit urdõ¬
uenire aũ utruint̾ priuatos su¬
fficiat. anu̾oetia ip̃ius ptoris
cõsensus necͣcius est. lex uilia ui¬
ditorũ ait quominus int̾ priua¬
tos cõueniat. ¶Sufficit ergo pri¬
uatorũ cõsensus. ꝓĩn si priuati
cõsenciant ptor aũ ignoret cõse¬
ntire ⁊ pucet suã iurisd̃om an
legi satiffactũ sic uidendu est. ⁊
puto posse defendi eius ẽẽ iuric¬
dictom. ¶Si ⁊ iuderadtemp̾da¬
tus a om̃s lictigatores cõsentia¬
nt. nisi sp̃ałr principali iussiore
progatio fitit inlubita possũt tẽ¬
pora intͣ que iussus est lictemd¬
irimere ꝓrogari. legatis aũ in
hus quicã testimomi uocatus ẽ¬

Expanded text:
sensisse autem uidentur, qui sciant se non esse subiectos iurisdictioni eius et in eum consentiant. ceterum si putetorem pro alio, aeque error non dedit iurisdictionuenire autem utrum inter priuatos sufficit an uero etiam ipsius praetoris consensus necessarius est? lex Iulia iudiciorum ait 'quo minus inter priuatos conueniat': sufficit ergo priuatorum consensus. proinde si priuati consentiant, praetor autem ignoret consentire et putet suam iurisdictionem, an legi satisfactum sit, uidendum est: et puto posse defendi eius esse iurisdictionem.Si et iudex ad tempus datus et omnes litigatores consentiant: nisi specialiter principali iussione prorogatio fuerit inhibita, possunt tempora, intra quae iussus est litem dirimere, prorogari.Legatis in his qui testimonii causa e
Abbreviated transcription (Latin):
us negotu ca uen̾at ñ ẽẽ rome
audiendũ. ¶Om̃s au isti domo
gatis quilicet ibi ct̾rint. dumo¬
in legitione ccrint. non coreil¬
ut se rome defend̾e. ꝙ diu legati¬
oms cã hic demorant᷑. qd̾ ⁊ iiii. scri¬
bit. ⁊ dius pius rescripsit. ¶p¬
lme si ꝑfecta legatoc sbsistant
an rome eoueniri possint. ¶Etin¬
arcellus in eosolo penulegio eos
uti domũ reuocandi qd inciuita¬

Expanded text:
us negotii causa uenerat, non esse Romae audiendum.Omnes autem isti domum gatis, qui licet ibi contraxerunt, dum legationem contraxerunt, non compelluntur se Romae defendere, quamdiu legationis causa hic demorantur. quod et Iulianus scribit et diuus Pius rescripsit. plane si perfecta legatione subsistant,an Romae conueniri possint. et Marcellus in eo solo priuilegio eos uti domum reuocandi, quod in ciuita
Abbreviated transcription (Latin):
Fit crecuto adũsus lib̃m det᷑ uide¬
amus. sed mag est ut nodet᷑ ¶Itẽ
fi quis romo copinifit morro¬
mam in legatonem ueni̾t nõ ẽ
quor in legat̾oe fu̾it anno. s si uͤ
in legatoe co̾ꝓmittat puto cogẽ¬
qui utio nullo modo dubitibut
ma rone pot̾it uidĩ unquũ. ait ĩ
ip̃ius potestate sit. s ħ tale crit
q̃le si actone uelit dictare ꝙ face
ci licet. s cõpinissũ istud cõpauir
oroinarie act̾oi ut nͥ alias audiat᷑
desidans ut arbit̾ sniam dicat. ꝙͣ
si se defendat. si is faciat cõtrouti
si arbit̾ suam dicat. ergo nitea in¬
hibendus est arbit̾ ¶ Dies cõpini¬
ssi ꝓferri pocest. ñ cũ ercõnẽtõe ẜ. cũ¬

Expanded text:
uideamus: sed magis est, ut non detur.Item si quis Romae compromiserit, mox Romam in legationem uenerit: non est quoque in legatione fuerit an non. sed si nunc in legatione compromittat, puto cogenqui utique nullo modo dubitabunt,ma ratione poterit uideri iniquum, ut in ipsius potestate sit. sed hoc tale erit, quale si actionem uelit dictare, quod facere ei licet. sed compromissum istud comparabimus ordinari‹ae› actioni, ut non alias audiatur desiderans ut arbiter sententiam dicat, quam si se defendat.Si is faciat controuerssi arbiter sententiam dicat: ergo interea inhibendus est arbiter.Dies compromissi proferri potest, non cum ex conuentione, sed cu
Abbreviated transcription (Latin):
pubes. qr iudo carent ¶Lege
pedit᷑ qui senatu motus est.
ciuilib officus nõ fugant᷑.¬
Um posfint ee iudices nichi
test an in potestate an sur iur

Expanded text:
pubes, quia iudicio carent. lege impeditur, qui senatu motus est. ciuilibus officiis non fungantur.Qui possunt esse iudices, nihil interest in potestate an sui iur
Abbreviated transcription (Latin):
atoreemit .ł ib eo qui tnsueheb¬
it durissimu est quot quot locis
qui nauigat. ł it faciens delatꝰ
est tot locis se defend̾e at si quo
costicit nõ dico iure domitilu¬
uincialis ẜuũ institore uenden
qr si cu dno cc̃ctu sit. Quarc ibi
se debebit defende. ¶Illud scien¬
du est eũ qui fuit obligatus. ut

Expanded text:
atore emptis, uel eo qui transuehebit: durissimum est, quotquot locis quis nauigans uel iter faciens delatus est, tot locis se defendi. at si quo constitit, non dico iure domiciliuincialis seruum institorem uendendque si cum domino contractum sit: quare ibi se debebit defendere.Illud sciendum est eum, qui ita fuit ob
Abbreviated transcription (Latin):
noxali dũcarat tenet᷑ nã cũ al¬
ienos adhib erplorare cũ os cu¬
ius fidei cuius innocentie sint¬
⁊ insius uemia dignus est. si ta¬
les ad instruenda nauem adhi¬
buit. ¶Si ples naue̾ exceantiu¬
nus quisqr ꝓ ꝑte qua naue er̾cet
conuenit᷑. ¶ hec iudicia ꝙͣ ius
honoraria sunt. tñꝓpetua st̃ in
ercent nauẽ. ł cauponẽ ł stabu¬
lũ puto ⁊ sianc accom ĩ solidũ
nt. in solidũ recepint. hic expli

Expanded text:
noxali dumtaxat tenetur: nam cum alienos adhibet, explorare eum oportet, cuius fidei, cuius innocentiae sint: in suis uenia dignus est, si qualesquales ad instruendam nauem adhibuerit.Si plures nauem exerceant, unusquisque pro parte, qua nauem exercet, conuenitur.Haec iudicia quamuis honoraria sunt, tamen perpetua sunt: in ercent nauem uel cauponam uel stabulum, puto etiam hanc actionem in solidum nt, in solidum receperint. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsotio act̾oe aut si ꝑtemenis ł to¬
tũ cõdirristi ⁊ excoducto habebis
me obligatũ. s si dãpnũ meo da¬
tũ sit ab aliquo qui meadẽ naui
sit.ł in caupona est. cuius fc̃m p
netͣ ꝓ luus quilabi tandicã in ca¬
upona st̃. hoc aũ nõ ꝑtinet ad cũ
qui hospito repentino recipit᷑
ueluti in ator. ¶ Possumus au
furti rdĩpm unurie act̾oeuti
cũ nautis ut certisiois fẽm ar¬
guamus f unacõtẽpti ee deb̾

Expanded text:
socio actione, aut si partem eius vel totum conduxisti, etiam ex conducto habebis me obligatum. Sed si damnum in eo datum sit ab alio, qui in eadem nave vel caupona est, cuius factum pnetur pro his, qui habitandi causa in caupona sunt: hoc autem non pertinet ad eum, qui hospitio repentino recipitur, ueluti uiator.Possumus autem furti uel damni iniuriae actione uti cum nautis, ut certi hominis factum argu
Abbreviated transcription (Latin):
die nõie er locato tenent. ¶Quecõr
solũ a furtos q̃ a dapno recipeu¬
iniuria passus es ¶Sĩ ẜtiomeo ĩ
naiui ł incauponautaris ⁊ dapn¬
u michi det aut furtũ faciat. qͣqͣ
⁊ furti actio ⁊ dãpm iniuria me¬

Expanded text:
e nomine ex locato tenentur.Quaecumqsolum a furto, sed etiam a damno recipeiniuria passus es.Si seruo meo in naue uel in caupona utaris et damnum mihi det uel furtum faciat, quamquam et furti actio et damni iniuria me
Abbreviated transcription (Latin):
sui a ee d de recopmissa. de hoc
aũ cõpinissu non est. ¶Si din
qui mucem stipulatist. ꝑ pcu¬
ratores suos ag̾e ap arbitru
uelint arbit pocet iube ip̃os
mentio sic. p̃t iub̾e q̃ ludes eor

Expanded text:
se debet de re compromissa, de hoc autem compromissum non est.Si domini, qui inuicem stipulati sint, procuratores suos agere apud arbitrum uelint, potest iubere ipsos mentio fit, potest iub
Abbreviated transcription (Latin):
cos subicẽ ip̃os iurisdoi dũ se i¬
dicant. ¶ S si dubitetur utr̾ in ca
qus ca sit ut domĩ reuocare pos¬
sit nec ne. ipe ptor de ca cognita st¬
cauerere in iudicio sisti statuente
ptore m ꝙ̃ dicm ꝓmittat. S utr̃
nuda cautone an satis datoe mar¬
celius dubitat. michi iudet᷑ sola
ꝓmissione. qd ⁊ mela scribit alioqi¬
ui cõpellet̃ iud̾m accipe. qͣ mu¬
cnire cos qui satis ꝓeodent. ¶In
bent mea st̃ cã. uit iuis uocati ue

Expanded text:
bicere ipsos iurisdictioni, dum se uindicant.Sed si dubitetur, utrum in ea quis causa sit, ut domum reuocare possit, nec ne, ipse praetor debet causa cognita stcauere in iudicio sisti, statuente praetore in quem diem promittat. sed utrum nuda cautione an satisdato, Marcellus dubitat: mihi uidetur sola promissione, quod et Mela scribit: alioquin compelletur iudicium accipere quam inuenire eos qui satis pro eo dent.In bent in ea sunt causa, ut in ius uocati ue
Abbreviated transcription (Latin):
est ut p̾torse ñ intponat. siue ĩ
gi potest siue post ea pena de fi¬
ciat. ¶e ompmisso soluto die ir¬
orte acceptillatone. iuditio. ui¬
cto sacerdotio obuemience uide¬
bit᷑. ancogat᷑ arbit suiam dicere
id ei nocantũ honori ꝑsonarũ¬
sra maiestati dei indiget᷑ curꝰ
sacris uacare sacerdotes oportet
cetm si postea susepit ip̃e quoq
oimodo sinam ferte di. Icem no
est cogendus si de negotio tͣns¬
actũ est.ł ħo mortuus est de quo
erat cõpmissũ nisi si pocentiore
cã Aiquid littigantiũ int̾sit.¬
¶Iuł. indistincte scribit. si perro¬
rem de famoso delicto ad arbtr̃
itũ est ł dc eare de qͣ publicũ ui¬
diciũ sit cõstitutũ. ueluti de ad
te excecutione. ¶De li bali causa

Expanded text:
est, ut praetor se non interponat, siue inigi potest: siue postea deficiat poena compromisso soluto die morte acceptilatione iudicio pacto. Sacerdotio obueniente uidebimus an cogatur arbiter sententiam dicere: id enim non tantum honori personarused et maiestati dei indulgetur, cuius sacris uacare sacerdotes oportet. ceterum si postea suscepit, iste quoque omnimodo sententiam ferre debet.Item non est cogendus, si de negotio transactum est, uel homo mortuus est de quo erat compromissum: nisi si posteriore casu aliquid litigantium intersit.Iulianus indistincte scribit: si per ‹er›rorem de famoso delicto ad arbitrum itum est, uel de ea ‹re›, de qua publicum iudicium sit constitutum, ueluti de adutae exsecutionem.De liberali causa
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃at cũ ip̃e eos suopiculo adhi¬
bu̾it. s ⁊ ñ alias pĩat.ꝙͣ si in ip̃a
naui dapnũ datũ sit cet̾m sierͣ
nauelicet a nautis nõ p̾stabit
pdictioni ñ couenuit. ¶ Nec ac

Expanded text:
e eos suo periculo adhibuerit. sed non alias praestat, quam si in ipsa naue damnum datum sit: ceterum si extra nauem licet a nautis, non praestabit. praedictioni, non conuenitur.Haec ac
Abbreviated transcription (Latin):
lice tueri milli magis credidit cõ¬
mune nec alium fufficere ei rei
quicesarem. ¶ta septem cohor¬
tes oportunis locis constituitut
binas regeones urbis uiaquez
cohors tueatur ꝓpõrtis eis trib¬
uni et supoĩns spectabiti iuxo
qui prefectus ungilũ appellat᷑.¬
¶Cognoscit prefectus iugitũ de

Expanded text:
licae tueri nulli magis credidit conuenire nec alium sufficere ei rei, quam Caesarem. itaque septem cohortes oportunis locis constituit, ut binas regiones urbis unaquaeque cohors tueatur, praepositis eis tribunis et super omnes spectabili uiro qui praefectus uigilum appellatur.Cognoscit praef
Abbreviated transcription (Latin):
i.uni. de potestatiorecia ip̃m rom¬
ulũ et nĩmiã pãphiliũ uinos que¬
stores habuisse quos ip̃i ñ sua uoce
si et ppłĩ suffragio crearẽt refeit.
s sicuti dubium est an romulo
et m̃umna regnãtib questorfĩt¬
ita at titio hostilio rege questor¬
es funsse certũ est. et sane crebrior
stiliũ pennũ inrem. puanduri
et trebutius scribut. ¶ Ex questo¬
rib quidam solebat᷑ ꝓũtias sor¬
tiriersenatus esutoꝙ factũ est
decimo drusio et portima c̾suli¬
br ¶Sane non oms questoress
ceptierãt candidati principis
luu et emsolis libris principalib
insenatulegendis uacabãt.li¬
odie qi optinuit indifferẽcer
creari tam patritios qͣmplebe¬
ios Ongressus est emet qͣi pri¬
mordi gerẽdorũ honorũ scĩe¬
q insenatu dicende. ¶E xhus
aul.lł Apud uetustiores ĩ¬
cedis arcendis triumurri
perant qui ab eoꝙ ercubias. ag¬
ebant nocturm dictist. ¶Iter¬
uemeba̾t ñ nonqm ediles et tͥ¬
rbum plebis. ¶Erat aut̃ fam¬

Expanded text:
imo de potestatibus etiam ipsum Romulum et Numam Pompilium binos quaestores habuisse, quos ipsi non sua uoce, sed populi suffragio crearent, refert. sed sicuti dubium est, an Romulo et Numa regnantibus quaestor fuerit, ita Tullo Hostilio rege quaestores fuisse certum est: et sane crebrior stestella scribunt.Ex quaestoribus quidam solebant prouincias sortiri ex senatus consulto, quod factum est Decimo Druso et Porcina consulibus. sane non omnes quaestores erant candidati principis: hi etenim solis libris principalibus in senatu legendis uacant.Hodieque optinuit indifferenter quaestores creari tam patricios quam plebeios: ingressus est enim et quasi primordium gerendorum honorum sententiaeque in senatu dicendae.Ex hisum.Apud uetustiores incendiis arcendis triumuiri praeerant, qui ab eo quod excubias agebant nocturni dicti sunt: interueniebant nonnumquam et aediles et tribuni plebis. erat autem fam
Abbreviated transcription (Latin):
curamptinent.quies quo popu¬
lariũ et diciptina spectaculori ad
p̃focti urbis cirram ꝑtinere idet᷑
et sanedebet et iam dispoitos mil¬
ites stationarios hre ad cuenda po¬
pulariũ quicte.ctad referedũ sibi
quid ubi agat᷑. et urbe̾ interdicẽ
p̃fectus urbis et qua alia solitariũ
regionũ potest. et negotiatione
et ꝓfessione et auocatomibret foro
et ad t̾epus et inꝑpecuũ int̾dice̾po¬
cest et spectacul. et si quẽ delegetab
italia submouere eu̾etiã a ꝓm̃tia
sua diuus seuera rescripsit eos etia
qui illicitũ collegnimcollegisse di¬
cuntur ap̃ pfectũ urbis accusãdosõe¬

Expanded text:
curam pertinent. Quies quoque popularium et disciplina spectaculorum ad praefecti urbi curam pertinere uidetur: et sane debet etiam dispositos milites stationarios habere ad tuendam popularium quietem et ad referendum sibi quid ubi agatur. Et urbe interdicere praefectus urbi et qua ‹a›lia solitarum regionum potest, et negotiatione et professione et aduocationibus et foro, et ad tempus et in perpetuum: interdicere poterit et spectaculis: et si quem releget ab Italia, summouere eum etiam a prouincia sua. Diuus Seuerus rescripsit eos etiam, qui ‹i›llicitum collegium coisse dicuntur, apud praefectum urbi accusandos
Abbreviated transcription (Latin):
primonũ quantitat̾e mimuisser
eudenti france pupilli uona alien¬
asse. ¶ Q aut̃ dictumest ut fuos de
dius querentes prefectuss audiet
sic accipieinus non accusantos do¬

Expanded text:
 quantitatem minuisse, uel euidenti fraude pupilli bona alienasse.Quod autem dictum est, ut seruos de dominis querentes praefectus †audi‹a›t, sic accipiemus non accusantes do
Abbreviated transcription (Latin):
commari. aut fustibi castigirea¬
ut ulterius ꝓcedere in penameius
bticerte si se dalatumaliberto r
conspirasse cumcont secum ini¬
misis coceat etiam metalli penaĩ
cum scatin debet. ¶Cura carins
om̃is ut instoptio prebeaturad
curam p̃fecture ꝑtinet. et ideofoꝵ
suariũ sub ip̃nis curaest ¶ Si et ce¬
tetorũ pecorũ armentorui siue q̃

Expanded text:
comminari aut fustibus castigare aut ulterius procedere in poena eius berti. certe si se delatum a liberto uel conspirasse eum contra se cum inimicis doceat, etiam metalli poena in eum statui debet.Cura carnis omnis ut iusto pretio ‹p›raebeatur ad curam praefecturae pertinet, et ideo et forum suarium sub ipsius cura est: sed et ceterorum pecorum siue armentorum quae
Abbreviated transcription (Latin):
aduiteriũ comisissedicat merorẽ
suã ap̾prefectũurbis erit audiẽoꝰ
Srer interdictis qd̾ ui aut clamau¬
tincerdicto undeui au dire pocest¬
¶temsolent. ad prefocturã urbi re¬
mittietiã tutores siue curatores qͥ
malemtutelasiue icura uersati

Expanded text:
adulterium commisisse dicat in uxorem suam, apud praefectum urbi erit audiendus.Sed et ex interdictis quod ui aut clam aut interdicto unde ui audire potest.Solent ad praefecturam urbis remitti etiam tutores siue curatores, qui male in tutela siue cu
Abbreviated transcription (Latin):
prefectura urbis sibi uendicau¬
it. nec tñea que intraurbema¬
omituntur. uerũ ea quor quee
ui seũi ad fabium trlone prefec¬
tũ urbis missa declarat. ¶ Seruo¬
squi ad statuas confugerit. ł sua
pecum a emptos ut manumit¬
tantur de dĩns querentes audi¬
es. si et patronos egentes de suil
ib̾cis querentes audiet marime
si egros se c̾c dicant defiderẽt qr a
ubertis fius criberi. ¶ Relegãdi
depotandiq in infulamqua¬

Expanded text:
efectura urbis sibi uindicauit, nec tantum ea, quae intra urbem admittuntur, uerum ea quoque, quae ui Seueri ad Fabium Cilonem praefectum urbi missa declaratur. Seruos qui ad statuas confugerint, uel sua pecunia emptos ut manumittantur, de dominis querentes audiet. Sed et patronos egentes de suis libertis querentes audiet, maxime si aegros se esse dicant desiderentque a libertis exhiberi. Relegandi deportandique ‹in› insulam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nuit coh̾as ab co partem sua
pecebat. nec partem sũptuũ
factoꝵ in lictem p̾stare uole¬
rogatum eẽt. quod ip̃ius qu¬
suptuũ. s ⁊ si omisẜit doli
exceptionẽ age̾ potest de reci¬
pienda portione suptuũ ¶I¬
testato moriens codicilłꝰ p̃di¬
a siia oĩa a pr̃imoniũ int̾ lib̾os
diuisit. ita ut longe ampliꝰ
filio ꝙͣ filie relinqueret q̃sicũ
est. an soror frĩ docem cõferte
lmquiss rectius dici ex uoiũ¬
tare de functi collationẽ dotis
cessare. ¶ Seruo libtatem deo¬
it qui erat annoꝵ.xxx.cũer

Expanded text:
nuit: coheres ab eo partem suam petebat nec partem sumptuum fact‹o›rum in litem praestare uolerogatum esset, quod ipsius qusumptuum. sed et si omiserit doli exceptionem, agere potest de recipienda portione sumptuum. Intestato moriens codicillis praedia sua omnia et patrimonium inter liberos divisit ita, ut longe amplius filio quam filiae relinqueret: quaesitum est, an soror fratri dotem conferre liquisset, rectius dici ex uoluntate defuncti collationem dotis cessare. Seruo libertatem dedit qui erat annor
Abbreviated transcription (Latin):
tõ filio in prĩa magistratu fu¬
nctus decescit. ¶Ouos filios
scripsit hrdes ⁊ certos bões un¬
icuiq eoꝵ plegauit. in quib
un stephanum cũ pecculiois
uiuo testatore mamimissus
decessit deinde p̾r. quesitũ est
an id quod in poctulio hiitt ste¬
phanus priusꝙͣ manumitt̾erur
ad utrosq filios ptineat anuo̾
ad eũ solũ cuicũ peculio p̾legat

Expanded text:
functus decessit. Duos filios scripsit heredes et certos homines unicuique eorum praelegavit, in quibus uni Stephanum cum peculio: is vivo testatore manumissus decessit, deinde pater: quaesitum est, an id, quod in peculio habuit Stephanus priusquam manumitteretur, ad utrosque filios pertineat an vero ad eum solum, cui cum peculio praelegatus
Abbreviated transcription (Latin):
ħt siue h̾ebit solus sustineret
postea unus ex filiis cũ peccum¬
am mutuaret᷑ int̾uent pr erꝰ¬
q cõsensu p̾dia que filio assig¬
nauerat pignori data sũt. Po¬
st mortem prĩs eadẽ p̾dia idẽ
filius possedit usuras soluit

Expanded text:
t siue habebit, solus sustineret: postea unus ex filiis cum pecuniam ‹m›utuaretur, interuenit pater eiusque consensu praedia quae filio adsignauerat pignori data sunt: post mortem patris eadem praedia idem filius possedit, usuras soluit:
Abbreviated transcription (Latin):
ea quepponiit᷑. si lucius nõ ãp¬
lnuis ex redditu p̾dioꝵ cõiũ acce¬
pit ꝙͣ ꝑ ha ditaria portione eicõ¬
petet nullam sorori eius adu̾¬
sus eũ cõpet̾e acc̾oire. Idemre

Expanded text:
ea quae proponuntur si Lucius non amplius ex reditu praediorum communium accepit, quam pro hereditaria portione ei competeret, nullam sorori eius aduersus eum competere actionem. idem re
Abbreviated transcription (Latin):
Srsi ñ cũ rome eẽt s ĩ ꝓuĩcia adli¬
uc cõstituit se rome soluturũ de¬
negat᷑ ĩ eũ accõ de cõstituta. ¶ Od̾
crigimius ut sit debitũ qd cossitu¬
cõstitint᷑ creditoe sit. naet qd̃ ego
debeo tu cõsticuẽdo teneb̾is et qd tͥ

Expanded text:
si non cum Romae esset, sed in provincia adhuc, constituit se Romae soluturum, denegatur in eum actio de constituta. Quod exigimus, ut sit debitum quod constituconstituitur creditor sit: nam et quod ego debeo
Abbreviated transcription (Latin):
aui. Ei ẜuũ meũ occidisti
nõ affectionrn exstimandam
ec puto ueluti ñi filiũ cuũ na¬
turalem quis occid̾it. qm tu
magno emptũ uelles s qnͣti
quo. p̾tiarerũ nõ ex affectoe
n ucilitite singuloꝵ. s cõit

Expanded text:
um. Si seruum meum occidisti, non affectiones aestimandas esse puto, ueluti si filium tuum naturalem quis occiderit quem tu magno emptum uelles, sed quanti s ait pretia rerum non ex affectione nec utilitate sing
Abbreviated transcription (Latin):
partes meas uedidissem ancõit̾
cũ eo qui reliquas ꝑtes ad se ꝑtin̾e
dicebat. alioquĩ eueturũ. ut etiã
si duosociirẽ uedid̾int. umisqͥs qd
ad sc ꝑuenit. ꝓtẽ alt̾i societatis iu¬
do p̾stare debeat. S nec te exꝑie ꝙͣ
hirditatis petone forte a seio cõse¬
cuturus sis. quiccrͣ michi p̾stare
ꝑtiũ p̾tiũ sit. nec ad me ħntemnx¬
ũ quicꝙͣ ex coredire debat.

Expanded text:
partes meas uendidissem an communiter cum eo, qui reliquas partes ad se pertinere diceret. alioquin euenturum, ut etiam, si duo socii rem uendiderint, unusquisque quod ad se peruenerit partem alteri societatis iudicio praestare debeat. sed nec te ex parte, quam hereditatis petitione forte a Seio consecuturus sis, quicquam mihi praestare partium pretium sit nec ad me ‹hab›entem meum quicquam ex eo redire debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ potestate dm̃ cũ ꝓcuratori cius
renũtiatũ est. anuelit fe ratã
renũtiatonẽ¶Igit is cuius ꝓcu¬
ratori renuitiatũ est lib̾atus oẽ in
societas dissoluitur. et si cõsensu
nisi in coheonda societate aut̃ cõ¬
uenit. nec hres socu fuccedit.S qd̾
er re cõi postea quesitũ est ¶Iter
dolus et culpa in eo qd̾ exanges¬
to pondãt. tam ab ħrede ꝙͣ hedi
p̾standũ estItem si alicinus
rei societas sit. et finis neg̾o sit
ĩpõitus. fut᷑ societas ¶od̾ si ĩ¬
tegris õĩb manentib ait̃ desessit
dem̃ tũc seqͣt᷑ res de qua societate
cohierũt.cunc ead̾ distinct̃one ut¬
emur qͣ ĩ mandato. ut si quidĩno¬
ta fuit mors alt̾ius ualeat societa
cius efficiat᷑ cuiñ uiat. ip̃e aũ ad¬
quo distrahi societatẽ diximus
qd̾ dicit᷑ spectare ad umũs orũbo¬
norũ publicat̃onẽ. si socubona¬

Expanded text:
in potestate domini, cum procuratori eius renuntiatum est, an uelit ratam habere renuntiationem. igitur is cuius procuratori renuntiatum est liberatus esse ucietas dissoluitur, etsi consensu nisi in coeunda societate aliter conuenerit. nec heres socii succedit: sed quod ex re communi postea quaesitum est, idolus et culpa in eo quod ex ante gesto pendet tam ab herede quam heredi praestandum est.Item si alicuius rei societas sit et finis negotio impositus, finitur societas: quod si integris omnibus manentibus alter decesserit, deinde tunc sequatur res, de qua societatem coierunt, tunc eadem distinctione utemur, qua in mandato, ut si quidem ignota fueri‹t› mors alterius, ualeat societas, ci‹u›s efficiatur cui non uult. ipse autem adquoque distrahi societatem diximus. quod uidetur spectare ad uniuersorum bonorum publicatione
Abbreviated transcription (Latin):
societas colitasit.aut fñ quo so¬
cictas am̾istrari ñ possit. ¶ Qd̾ ĩ
alear in adult̾io ꝑdid̾it socius ex
medio ñest laturus. Si quiduo
cri facet. reddendo morã adhibu¬
it cũ ea peccuna usus ip̃e sit. usu¬
tas quor eũ p̾stare debe labeo ait
rã eũ ñ adhibiusse.s si aut usus
ea pectuma ñ sit.aut morã ñ fecit
ciendã. qr morte socudirunt᷑ socie¬
tas ¶ Socius cũresistẽt cõibfins¬

Expanded text:
societas coita sit aut sine quo societas administrari non possit?Quod in alea aut adulterio perdiderit socius, ex medio non est laturus: si quid uero cri faceret, reddendo moram adhibuit, cum ea pecunia ipse usus sit, usuras quoque eum praestare debere Labeo ait, ram eum non adhibuisse: sed si aut usus ea pecunia non sit aut moram non fecerciendam, quia morte socii dirimatur societas.Socius cum resisteret commun
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it ꝑtinebit. cõmod̾.aũ cõmunica¬
re coget᷑ actone ꝓ socio. o siquid pꝰ
renutiat̾onẽ. acquisierit ñ erit cõ¬
municãd̾. qr noc dolus ad missus ẽ
ĩco. t si societatẽ ĩeamus ad aliꝙͣ
id̾o remuitiaius qr ẽpt̾o tibi displce¬
bat. ñ teneb̾is ꝙͣuis egoemo. qr hic
nulla est fraus eaq et uiliano pla¬
cent. ¶Labeo aũ post̾iorũ libeis scri¬
ꝑsit. Si remĩtiauit secut soci¬
etatiunus exsocuis eotẽpore quo
ĩtfuit socu ñ d̾imi societatẽ. cõmut̾e
eũ ĩ ꝓsocio act̾onẽ. na si emimꝰ nx̃¬

Expanded text:
municare cogetur actione pro socio. quod si quid post renuntiationem adquisierit, non erit communicandum, quia nec dolus admissus est in eo.Item si societatem ineamus ad aliquaideo renuntiaueris, quia emptio tibi displicebat, non teneberis, quamuis ego emero, quia hic nulla fraus est: eaque et Iuliano placent. Labeo autem posteriorum libri‹s› scribsit, si renuntiauerit societati unus ex sociis eo tempore, quo interfuit socii non dirimi societatem, committere eum in pro socio actione: nam si emim
Abbreviated transcription (Latin):
uectigaliũ cetͥorũ q id obs uamus
ut h̾s sotius ñ sit. insi fu̾it accitus¬
tis ad cũ ꝑtineat. Similimͦ et dãp¬
nũ agnoscat. qd cõtingit siue adli¬
uc uiuo socio uectigali. siue post ea
qd̾ ñ simłr ĩ uolũtaria socictate obẜ¬

Expanded text:
obseruamus, ut heres socius non sit nisi fuerit adscitustis ad eum pertineat, simili modo et damnum adgnoscat quod contingit, siue adhuc uiuo socio uectigalis siue postea: quod non similiter in uoluntaria societate obs