comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
expectata mors ñ uenit: qr eoꝵ usus tẽporali
glȩ etiã nolens uiuit: quã tam̃ p̃ diuino tunore
tolerant. & intꝰ qͥdẽ seruant desideriũ pietatis.
foris aũ explent ministeriũ ordinis: quatiuꝰ nec
a ꝑfectione ꝑ intentionẽ recedant. nec dis¬
positioni conditoris ꝑ suꝑbiã contradicant.
Mira enĩ diuinitatis pietate agit᷑. cũ is qͥ ꝑfec¬
to corde ad contẽplationẽ tendit. humanis
ministeriis occupat᷑: ut & multis infirmiorib
eiꝰ mens ꝑfecta ꝓficiat. & quo se ipse inꝑfectũ
respicit. inde ad humilitatis culmen ꝑfectior
assurgat. Nonnũꝗͣ & enĩ scĩ uiri unde desi¬
derioꝵ suoꝵ detrimenta tolerant. ĩde maiora
lucra conuersis aliis reportant: qr dũ eis ua¬
care ut appetunt non licet: rapere secũ alios
quib admiscent᷑ libet. Fi̾t gͦ mira dispositione
pietatis: ut unde se destructiores estimant. in¬
de locupletiores ad cȩlestis patrię constructio¬
nẽ surgant. Nonnũꝗͣ uͦ idcirco ad concepta

Expanded text:
ali gloriae etiam nolens vivit, quam tamen pro divino timore tolerant. Et intus quidem servant desiderium pietatis, foris autem explent ministerium ordinis; quatenus nec a perfectione per intentionem recedant, nec dispositioni conditoris per superbiam contradicant. Mira enim divinitatis pietate agitur, cum is qui perfecto corde ad contemplationem tendit, humanis ministeriis occupatur; ut et multis infirmioribus ejus mens perfecta proficiat, et quo se ipse imperfectum resassurgat. Nonnunquam enim sancti viri unde desideriorum suorum detrimenta tolerant, inde majora lucra conversis aliis reportant, quia dum eis vacare, ut appetunt, non licet, rapere secum alios quibus admiscentur libet. Fit ergo mira dispensatione pietatis, ut unde se destructiores aestimant, inde locupletiores ad coelestis patriae constructionem surgant. Nonnunquam vero idcirco ad concepta
Abbreviated transcription (Latin):
ad concupiscenda quȩ intꝰ sunt liberior re-¬
laxat᷑. ꝑ illã uero animꝰ dũ multis parere cogit᷑
a desiderii sui cursu retinet᷑. Unde fit: ut
sc̃i uiri magis in hoc mundo ꝓspera ꝗͣ adu̾sa
formident. Sciunt uãq qr mens dũ blanda
occupatione p̃mit᷑: aliquando libens ad exte¬
riora diriuat᷑. Sciunt qr sepe sic hanc clande¬
stina cogitatio decipit: ut quomͦ ꝑmutet᷑ ig¬
noret. Pensant aũt quȩ sint ȩterna bona quȩ
cupiunt: & cognoscunt ꝗͣ nichil sit om̃e qđ
blandũ tẽporalit arridet. Cunctaq huiꝰ mun¬
di ꝓspera mens eoꝵ eo ȩgre tolerat. qͦ suꝑnę
felicitatis ẽ amore sauciata. Tantoq magis in
p̃sentis dulcedims asꝑuatione erigit᷑: quanto
hanc conspicit. qr furtiue sibi in ȩternȩ głȩ
despectu blandit᷑. Unde beatus iob cũ suꝑnã
requiem contẽplatus diceret paruus & mag¬
nus ibi sunt. & seruus liber ã dño suo: ilico

Expanded text:
ad concupiscenda quae intus sunt, liberius read concupiscenda quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens ad exteriora derivatur. Sciunt quia saepe sic hanc clandestina cogitatio decipit, ut quomodo permutetur ignoret. Pensant autem quae sint aeterna bona quae cupiunt, et cognoscunt quam nihil sit omne quod blandum temporaliter arridet; cunctaque hujus mundi prospera mens eorum eo aegre tolerat, quo supernae felicitatis est amore sauciata, tantoque magis in praesentis dulcedinis aspernatione erigitur, quanto hanc conspicit, quia furtive sibi in aeternae gloriae despectu blanditur. Unde beatus Job cum supernam requiem contemplatus diceret: Parvus et magnus ibi sunt, et servus liber a domino suo, illico
Abbreviated transcription (Latin):
hennȩ torm̃ta ꝑducat. Quia gͦ int̾ diuinã
uidicia graui incertitudinis suȩ caligine
humana mens p̃mit᷑: scĩ uiri cũ sibi suppete¬
re ꝓspera huiꝰ mundi conspiciunt: ꝓuida sus-¬
picione t̾bant᷑. Tunent enĩ ne hic laboꝵ suoꝵ
fructus recipiant: timent ne qd diuina iusticia
latens in eis uulnuᷤ aspiciat: & exteriorib eoᷤᷤ mu¬
nerib cumulans. ab itimis repellat. Cũ uͦ ta
placeaut. nec in ipsa affluentia suȩ ꝓsperita¬
tis exultent: minus quidẽ de ꝓsperis occulta
contra se iudicia metuunt: sed tam̃ ẽadẽ ꝓspe¬
ra qi se ab intima intentione p̃pediunt egre
ferunt: & moleste p̃sentis uitȩ blandim̃ta tole¬
rant. qr ꝑ hec se utcũq tardari in interuo de¬
siderio ñ ignorant. Plus enĩ in hoc mundo ho¬
nor ꝗͣ despectio occupat: & magis ꝓsperitatis
sublimitas. ꝙͣ. necessitatis aduersitas grauat.
ꝑ hanc nãq nonnũꝗ̃ eũ hõ exterius p̾mitur:

Expanded text:
hennae 139 tormenta perducat. Quia ergo inter divina hennae 139 tormenta perducat. Quia ergo inter divina judicia gravi incertitudinis suae caligine humana mens premitur, sancti viri cum sibi suppetere prospera hujus mundi conspiciunt, pavida suspicione turbantur. Timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimi soli Deo placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt; sed tamen eadem prospera, quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt, et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque retardari in interno desiderio non ignorant. Plus in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per hanc namque nonnunquam cum homo exterius premitur,
Abbreviated transcription (Latin):
de occulta sint
diuina iudicia. cur
in hac uita ñnũ quã
bonis male sit. maliᷤ
benẽ: tunc occultio¬
ra sunt cũ & bouis
hic bene est: & malis male. Nam cũ bonis ma¬
le ẽ. malis bene. hoc fortasse dep̃hendit᷑: quia
& boni si qua deliquerunt. hic recipiunt: ut
ab ȩt̾na plenius dãpnatione liberent᷑. Et mali
bona quę ꝓ hac uita faciunt hic inueniunt:
Sut ad sola in posterũ tormenta ꝑtrahant᷑. Un¬
de & ardenti in inferno diuiti dr̃: mem̃to fili
quia recepisti bona in uita tua᷑ & lazarus simi¬
lit̾ mala. At cũ bonis hic bene ẽ & malis ma
le: iucertũ ualde fit. utrũ boni idcirco bona
accipiant. ut ꝓuocati ad aliqͥd melius cres¬
cant: an iusto latentiq iudicio. hic suoꝵ ope¬
rũ remimerationẽ ꝑcipiant: ut ã p̃miis uitȩ¬
sequentis in anescant: et utrũ malos ideir¬
eo aduersa feriant. ut ab ȩternis suppliciis
corrigentia defendant: an hic eoꝵ pęna ĩci¬
piat. ut quandoq cõplenda eos ad ultima ge¬

Expanded text:
de occulta sint divina judicia, quibus in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene, tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male . Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur, quia et boni si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur, et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . Cum le, incertum valde fit utrum accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praesequentis inanescant; et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia defendant; an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima ge
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Si iustos animaduersio nulla ꝑcuter&ͥ petruᷤ
minime p̃mntiar& dicens: tẽpus ẽ ut udicium
incipiat de domo đĩ. Illi gͦ ueraciter recti st̃:
qui amore suꝑne patriȩ ad cuncta presentis uitȩ
aduersa p̃parant᷑. Nam qui ꝓ ęternis bomis mala
hic ꝑpeti metuunt: uideł. recti ũ sunt. Sed eli¬
phar uel deleri rectos. uł innocentes hic perire
non estimat: qr sepe hi qui ñ spe cęlestis głȩ. sed
ꝓ terrena d̾o retributione deseruiunt: ipsi fibun&
fingunt qd̃ quęrunt: & docere p̾suinentes. cum
terrenã securitatẽ p̃dicant. cunctis suis laborib
ostendunr qͥd amant. Sequit᷑. Quin pocius uidi. x¬

Expanded text:
ejus . Si justos animadversio nulla percuteret, Petrus ejus . Si justos animadversio nulla percuteret, Petrus minime praenuntiaret, dicens: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Illi ergo veracipraesentis vitae adversa praeparantur. Nam qui pro aeternis bonis mala hic perpeti metuunt, videlicet recti non sunt. Sed Eliphaz vel deleri rectos, vel innocentes hic perire non aestimat, quia saepe hi qui non spe coelestis gloriae, sed pro terrena Deo retributione deserviunt, ipsi sibimet fingunt quod quaerunt; et docere praesumentes, cum terrenam securitatem praedicant, cunctis suis laboribus ostendunt quid amant. Sequitur: CAPUT XVIII
Abbreviated transcription (Latin):
possidere. nͥ ꝑfecte in om̃ib uiuere: cunctis mn
tis motib ex uirtutis arce dominari  Qui gͥ pa¬
cientiã tenet. animã possidet: qr inde contra
aduersa omĩa fortis efficit᷑: uude sibi & semet¬
ipsũ uincendo dominat᷑. & quo se laudabilit̾
frangit. infractũ se fortit᷑ exerit: quia cũ in suis
se uoluntatib suꝑat. sese ad contraria inuictum
parat. Sed qr iuuehendo corripuit: nc̃ aliqua
ꝗͣ in ordinate redarguunt: tã rep̃hensibilit exhor¬
tant᷑. Ait nãq. Quis umꝗͣ innocens periit: aut
quando recti deleti st̃: Sepe quippe hic & inuo¬
centes pereunt. & recti funditus delentũr: seo
tam̃ ad ȩxernã głam pereuudo seruant᷑. Si enĩ
nullus iinocens ꝑiret: ꝓpħa non diceret. Iustus
perit: & nemo ẽ qui recogitet. Si rectos ds ꝓ
uidendo ñ raꝑet: nequaꝗͣ de iusto sapientia
dixisset: raptus ẽ ne malitia mutaret intellectũ

Expanded text:
possiderepossideretis motibus ex virtutis arce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet, quia inde contra adversa omnia fortis efficitur unde sibi et seipsum vincendo dominatur. Et quod laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit, quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum phaz invehendo corripuit, nunc aliqua libet, quam inordinate redarguunt, tam reprehensibiliter exhortantur. Ait namque: Quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti sunt? Saepe quippe hic et innocentes pereunt, et recti funditus delentur; sed tamen ad aeternam gloriam pereundo servantur. Si enim nullus innocens periret, Propheta non diceret: Justus periit, et nemo est qui recogitet . Si rectos Deus providendo non raperet, nequaquam de justo Sapientia dixisset: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
nit extra qđ metuat: qr dũ recto metu condi¬
tori om̃iũ iungit᷑: potestate quadã supra omĩa
subleuat᷑. Fo̾rtitudo aũ. ñ nisi in aduersitate os¬
tendit᷑: uude & mox post fortitudi nẽ paci¬
entia subrogat᷑. Tanto eiĩ se quisq ad fortitudi¬
nẽ ꝓfecisse uerius demonstrat: quanto aliena
mala robustius tolerat. Nã muiꝰ in se conualuit:
&ͦ aliena iniquitas sternit. Qui in eo qd ferre con¬
trarietatẽ non ualet: pusillaminitatis suȩ gladio
confossus iacet. Quia uͦ ꝑfectio de pacientia nas¬
cit᷑. statĩ ptꝰ patientiã uiarũ ꝑfectio subinfertur.
Ille enĩ uere ꝑfectus ẽ: qͥ erga in ꝑfectionẽ ꝓximi
ĩpaciens ñ est. Nã qui aliena iuꝑfectionẽ ferre ñ
ualens deserit: ipse sibi testis ẽ. qd ꝑfecte necdũ
ꝓficit. Hinc in eugłio ueritas dicit. In pacientia
ur̃a. possidebitis animas urãs. Quid ẽ enĩ animã

Expanded text:
nit extra quod metuat, quia dum recto metu condinit extra quod metuat, quia dum recto metu conditori omnium jungitur, potestate quadam supra omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se unusquisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustius tolerat. Nam minus in se convaluit, quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post patientiam, viarum perfectio subinfertur.erfectus est, qui erga imperfectionem proximi impatiens non est. Nam qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum proficit. Hinc in Evangelio Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Quid est enim animas
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti: tetigit te & conturbatꝰ es. Omĩa gͦ simul
interisse asserit: i eo qđ beatũ iob tͣbatũ flagel¬
lo rep̃hendit. Sed intuendũ ualde ẽ: qr ꝗͣuis in¬
conuenient᷑ increpat. congruent᷑ tam̃ ordines
uirtutũ narrat. Quatuor quippe gradib uitam
beati iob uirtutib enumerando distuxit: dũ &
timori fortitudinẽ. & fortitudini pacientiã: &
pacientiȩ ꝑfectionẽ unxit. In uia & enĩ dĩ a ti¬
more incipit᷑: ut ad fortitudinẽ ueniat᷑. Nã sic̃
in uia scłi audatia fortitudinẽ: ita in uia cũ au¬
datia debilitatẽ parit. & sic̃ in uia scłi timor
debilitatẽ: ita in uia dĩ timor fortitudinẽ gignit.
salomone attestante qͥ ait. In timore dñi fiducia fortitudiniꝰ.
Timori qͥppe dñ ĩ ẽẽ fiducia fortitudiniꝰ dr: qr nimirũ menꝰ
nr̃a tanto ualentiꝰ t̾roreᷤᷤ rerũ tẽporaliũ despicit᷑: qͣnto se
auctori eoꝵdẽ tẽporaliũ ueracius per formidr¬
ne̾ subdit. Quȩ in timore dĩi constituta nͥ inue¬

Expanded text:
fecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia ergo simul interisse asserit, in eo quod beatum Job turbatum flagello reprehendit. Sed intuendum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor quippe gradibus vitam beati Job virtutes enumerando distinxit, dum et timori fortitudinem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectionem junxit. In via etenim Dei a timore incipin via saeculi audacia fortitudinem, ita in via Dei audacia debilitatem parit; et sicut in via saeculi timor debilitatem, ita in via Dei timor fortitudinem gignit, Salomone attestante, qui ait: In timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Domini inesse fiducia fortitudinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum temporalium despicit, quanto se auctori eorumdem temporalium veracius per formidinem subdit. Quae in timore Domini constituta, non inve
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͦs ferit: ut ostendat quia uiulta mala ñ de¬
serit. Noniiũꝗͣ uero iniquos aui tolerat: ut con¬
siderantib insimiet. ad qd eos udiciũ reseruat.
fine p̃sentis scłi de cunctis generalit᷑ dr̃: ex mag¬
na parte ꝓculdubio ueritatis uirtute uacuatur.
Sed tunc uera erit: cũ iam iniquitatis dilatio ñ
erit. Quȩ hoc fortasse mͦ iutelligi rectius potest.
quĩ nec innocens ꝑit. nec rectus deletur: qr & si
carne hic atterit᷑: in conspectu ȩterni iudicis ue¬
a salute reparat᷑. & qui seminant dolores & me¬
tiit. flante do̾ prauit : qr quanto hic altiꝰ ꝑu̾se
agendo ꝓficiunt᷑ tanto durius subsequenti dãp¬
nationẽ feruint᷑. Sea cũ eidẽ sententiȩ p̾mittit᷑
recordare : uideł p.et qr trausacta res ad memo

Expanded text:
go 155 iniquos ferit, ut ostendat quia inulta mala non dego 155 iniquos ferit, ut ostendat quia inulta mala non deserit. Nonnunquam vero iniquos diu tolerat, ut considerantibus insinuet, ad quod eos judicium reservet. fine praesentis saeculi de cunctis generaliter dicitur, ex magna parte procul dubio veritatis virtute evacuatur. Sed tunc vera erit, cum jam iniquitatis dilatio non erit. Quae hoc fortasse modo intelligi rectius potest, quoniam nec innocens perit, nec rectus deletur; quia etsi carne hic atteritur, in conspectu aeterni judicis vera salute reparatur. Et qui seminant dolores et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic altius perverse agendo proficiunt, tanto durius subsequenti damnatione feriuntur. Sed cum eidem sententiae praemittitur, Recordare, videlicet patet quia transact
Abbreviated transcription (Latin):
auferunt᷑ iudicia tua a faciȩ eius: om̃iũ inmicoꝵ
suoꝵ dominabit᷑. De quo paulo post subdit᷑. sub
lingua eius labor & dolor. Dolores itaq seminat:
cũ ꝑuersa agit. Dolores metit: cũ ex eiscłe ꝑu̾sita¬
tib tẽporaliter excrescit. Quomͦ gͦ flante dõ pere¬
unt:. qui plerunq diu hic subsistere. & iustis feli¬
ciuis ꝑmittunt᷑. Hinc namq de illis iterũ ꝑ psal¬
mistã łr. In laborib hominũ non sunt: & cũ ho¬
minib ñ flagellabiuit᷑. Hinc hieremias ait. Quare
uia impioꝵ ꝓsperat᷑: Quia enĩ sicut seriptũ est.
dnĩs uaciens redditor est: sepe diu tolerat. quos
in ꝑpetuũ dãpnat. Nonnũꝗͣ uero coneite ꝑcutit:
qr pusillanimitati innocentiũ consolaudo cone̾rit.
iniustos celeriter trucidat: eoꝵq interitu inuo¬
centium corda confirmat. Si enĩ nẽ om̃s male
agentes ꝑcuteret: extremũ iã uidiciũ qͥb exhi¬
beret. Si aũ nullũ om̃ino ꝑcuteret:. quis dm̃

Expanded text:
a facie ejus, omnium inimicorum suorum dominabitur . De quo paulo post subditur: Sub lingua ejus labor et dolor . Dolores itaque seminat, cum perversa agit; dolores metit, cum ex eisdem perversitatibus temporaliter excrescit. Quomodo ergo flante Deo pereunt, qui plerumque diu hic subsistere, et justis felicius, permittuntur? Hinc namque de illis iterum per Psalmistam dicitur: In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur . Hinc Jeremias ait: Quare via impiorum prosperatur . Quia enim, sicut scriptum est, Dominus patiens redditor est , saepe diu tolerat quos in perpetuum damnat; nonnunquam vero concite percutit, qui pusillanimitati innocentium consolando concurrit.injustos celeriter trucidat, eorumque interitu innocentium corda confirmat. Si enim nunc omnes male agentes percuteret, extremum jam judicium quibus exhiberet? Si autem nullum omnino percuteret, quis Deum
Abbreviated transcription (Latin):
beato tob ꝓ laceratione uitioꝵ. uirtutũ p̃conia ꝓ¬
ferunt᷑. Nũꝙͣ quippe ÷ tã robustũ uitę testimoni¬
ũ: ꝗͣ cũ ille de eo laudanda loqͥt᷑. qͥ alic ingerẽ crimen
conat᷑. Pensemus aũ cuiꝰ celsitudis iste uir fue¬
rit. qͥ incioctos docens. lassos roborans. uacillan¬
tesq confirmans: int̾ curas domꝰ. int̾ multiplici¬
ũ rerũ custodiã. inter affectus pignoꝵ. uit̾ studia
tot laboꝵ. erudiendis se ceteris impendit. & illa
quidẽ occupatus exercuit: sed tam̃ liber magiste¬
rio doctrinȩ militauit. Temporalia regendo dis¬
posuit. ęt̾na p̃dicando nuntiauit. Uitȩ rectitu¬
dinẽ & agendo uidentib ostendit: & loquendo
beatũ iob occa sionẽ obuirgationis colligit: un¬
de laudancla narrauit. Nã sequit᷑. Nunc autẽ¬

Expanded text:
tiorum, virtutum praeconia proferuntur. Nunquam quippe est tam robustum vitae testimonium, quam cum ille laudanda loquitur, qui ingerere crimen conatur. Pensemus autem cujus celsitudinis iste vir fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans, vacillantesque confirmans, inter curas domus, inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit. Et illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber magisterio doctrinae militavit. Temporalia regendo disposuit; aeterna praedicando nuntiavit; vitae rectitudinem et agendo videntibus ostendit, et loquendo beatum Job occasionem objurgationis colligit, unde laudanda narravit. Nam sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tuunt qͥ a muncio teneant᷑: quia nͥ ei quantu¬
lũcũq uiuerent. hos ad usũ suũ ꝓculdubio ũ
amar&. Mare enĩ uiua corpora in semet ipso re¬
tinet: nã mortua extra se ꝓtinus expellit. Seqͥt.¬
Qui expectant mortẽ & ñ uenit. desiderant
quippe mortificare se funditꝰ: atq ab om̃i uita
głe tẽporalis extinguere. Sed occultis sepe di
iudiciis uel p̃esse in regunine. uł occupari in¬
iunctis honorib cõpellunt᷑: atq int̾ hȩc morti¬

Expanded text:
tuunt, qui a mundo teneantur; quia nisi ei quantutuunt, qui a mundo teneantur; quia nisi ei quantulumcunque viverent, hos ad usum suum procul dubio non amaret. Mare enim viva corpora in semetipso retinet; nam mortua extra se protinus expellit. SeqQui exspectant mortem et non venit. - Desiderant quippe sancti mortificare se funditus, atque ab omni vita ae temporalis exstinguere, sed occultis Dei saepe judiciis, vel praeesse in regimine, vel occupari injunctis honoribus compelluntur.
Abbreviated transcription (Latin):
mundo crucifixerat: quia talẽ se ei exibere
nequaꝗͣ uidet. Ita qͥ iã mundũ ñ amat. sed
tam̃ ab illo uel ñ uolens amat᷑: & si ipse uelut
mortuus mundũ ñ uidet: hc̃ tam̃ mundus
adhuc ñ mortuus uidet. Si uͦ nec ipse in amo¬
re mundũ retiuet. nec rursũ a inundi a mo¬
re retinet᷑: uicissim sibi utriq extincti sunt:
quia dũ alter alterũ ñ appetit. quasi mortuũ
mortuus ñ adtendit. Quia gͥ paulus nec mun¬
di głam querebat. nec ã mundi gła ipse quȩ̨¬
rebat᷑: & se mundo. & mundũ sibi crucifixũ
eẽ głat᷑. Qd qr inulti appetunt. sed tam̃ usq
ad culmen extinctionis om̃imͦ ñ assurgunt:
recte gementes dicunt. Quare data ÷ misero
lux. & uita his qui in amaritudine animȩ st̃:
Uita qͥppe amaricatis dat᷑: cũ huiꝰ iundi gła
tristib gem̃tibq tribuit᷑. In qua nimirũ uita
pęna se ualicussimi timoris afficiunt: qr & si ip¬
si mundũ ũ tenent. adhuc tam̃ tales se ee̾ me¬

Expanded text:
mundo crucifixerat, quia talem se ei exhiberenequaquam videt. Ita qui jam mundum non amat, sed tamen ab illo vel non volens amatur, etsi ipse velut mortuus mundum non videt, hunc tamen mundus adhuc non mortuus videt. Si vero nec ipse in amore mundum retinet, nec rursum a mundi amore retinetur, vicissim sibi utrique exstincti sunt; quia dum alter alterum non appetit, quasi mortuum mortuus non attendit. Quia igitur Paulus nec mundi gloriam quaerebat, nec a mundi gloria ipse quaerebatur, et se mundo, et mundum sibi crucifixum esse gloriatur. Quod quia multi appetunt, sed tamen usque ad culmen exstinctionis 141 omni modo non assurgunt, recte gementes dicunt: Quare data est misero lux, et vita his qui in amaritudine animae sunt? Vita quippe amaricatis datur, cum hujus mundi gloria tristibus gementibusque tribuitur. In qua nimirum vita poena se validissimi timoris afficiunt, quia etsi ipsi mundum non tenent, adhuc tamen tales esse se me
Abbreviated transcription (Latin):
corrigunt: non nullos ad impacientiȩ uesaniã
ꝑducunt. & alios ꝓspera quia demulcent ab
insania mitigant: alios quia eleuant. funditus
ab om̃i spe comiers ionis eradicant. Cunctos
au̾ uicia ad ima ꝑtrahunt: sed tam̃ quidã eo
ab his facilius redeunt: qͦ se in eis corruisse al¬
tius erubescunt. & sẽꝑ uirtutes ad suꝑna sub¬
leuant. sed nonnũꝙͣ. quidã dũ tumorẽ de uir¬
tute concipiunt. ꝑ ipsũ tramitẽ ascensionis ca¬
dunt. Quia gͦ potestas diuinȩ irȩ minime
cognoscit᷑: in cunc̾tis necesse ẽ. ut sine
cessatione timeat᷑. Sequit᷑. Nonne dis¬

Expanded text:
corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam perducunt; et alios prospera quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius redeunt, quo se in eis corruisse altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant; sed nonnunquam quidam dum tumorem de virtute concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis necesse est ut sine cessatione timeatur. Sequitur: CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
cũfluentib absorb&. Sc̃s aũ uir siue sua seu
humani generis uoce dimitti se postulat: ante¬
quã uadat.:⁊ ron quia ad terrã tenebrosam
qui culpã deflet iturus est. s quia ad hanc
ꝓculdubio qui plangere negligit uadit᷑. sicut
debitori suo creditor dicit. Solue debitũ: pri-¬
us quã ꝓ debito constringaris. Qui tam̃ non
Ubi & recte subdit᷑. non reuertar: quia ne¬
quaꝗͣ ultra miscđia parcentis liberat. qͦs semel
in locis pęnalib iusticia udicantis dampnat.
Quȩ adhuc subtilius loca describunt᷑: cũ dr.
Terrã miseriȩ & tenebrarũ. Miseria ad dolo

Expanded text:
cumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir sive sua seu cumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir sive sua seu humani generis voce dimitti se postulat, antequam vadat, non quia ad terram tenebrosam, qui culpam defleturus est, sed quia ad hanc procul dubio, qui plangere neglegit, vadat. Sicut debitori suo creditor dicit: Solve debitum, priusquam pro debito / constringaris! Qui tamen nonUbi et recte subditur: Non revertar, quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat, quos semel in locis paenalibus iustitia iudicantis damnat. Quae adhuc subtilius loca describuntur, cum dicitur: terra miseriae et tenebrarum. Miseria ad dolo
Abbreviated transcription (Latin):
te quã uadã & non reuertar ad terrã tene¬
brosã: & oꝑtã mortis caligine. Quid eñ terrȩ
tenebrosȩ nomine. nͥ tetra tartari claustra
signant᷑.Quȩ ȩternȩ mortis caligo cooꝑit:
quia dãpnatos quosq in ꝑpetuũ ã uite luce
disiungit. Nec inmerito infernus terra dr̃:
quia quȩ ab eo capta fuerint. stabiliter tenent᷑.
Scriptũ quippe est. Generatio p̃terit & gene
ratio aduenit: terra uͦ in eternũ stat. Recte gͥ
inferni claustra tenebrosa terra nominant᷑: qr q̃s
puniendos accipiunt: nequaꝗͣ pęna transitoria
uel fantastica imaginatione cruciant: s ultione
solida ꝑpetuȩ dampnationi seruant. Quȩ ali¬
quando tam̃ laci appellatione signant᷑: ꝓpħa
ad testante qui ait. Portauerunt ignominiã
suã: cũ his qui descendunt in lacũ. Infernus
gͦ & t̾ra nominat᷑. quia susceptos stabiliter te
net : Et lacus đr. quia hos quos semel ceꝑit
semꝑ fluctuantes & trepidos. tormentis cir¬

Expanded text:
tequam vadam et non revertar ad terram tenebrosam et opertam mortis caligine. Quid enim terrę tenebrosae nomine nisi tenebrosa tartari claustra signantur? Quae aeternę mortis caligo operit, quia damnatos quosque in perpetuum a vita lucis disiungit. Nec inmerito infernus terra dicitur, quia quique ab ea capti fuerint, stabiliter tenentur. Scriptum qnatio advenit, terra vero in aeternum stat . Recte igitur inferni claustra tenebrosa terra nominantur, quia quos puniendos accipiunt, nequaquam poena transitoria, vel fantastica imaginatione cruciant, sed ultione solida perpetua damnatione servant. Quae aliquando tamen laci appellatione signantur, propheta attestante, qui ait: Portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum . Infernus ergo et terra nominatur, quia susceptos stabilinet, et lacus dicitur, quia hos, quos semel ceperit, semper fluctuantes et trepidos tormentis cir
Abbreviated transcription (Latin):
ñ opturabis os boui trituranti. Acsi aꝑte
diceret: p̃dicatorem uerbi ab stipendioꝵ
suoꝵ ꝑceptione ñ ꝓhibes. Rursum quia
bouis nomine. plebs israhelitica figuratur
ꝓpħa asserit. qui redemptoris aduentum de¬
nuntians dicit: cognouit bos possessorẽ su¬
um. & asinꝰ p̃sepe domini sui: ꝑ bouem
scilicet ifraheliticũ ppłm iugo logis edomi

Expanded text:
Non obturabis os bovi trituranti . Ac si aperte Non obturabis os bovi trituranti . Ac si aperte diceret: Praedicatores verbi a stipendiorum suorum perceptione non prohibebis. Rursum quia bovis nomine plebs Israelitica figuratur, propheta asserit, qui Redemptoris adventum denuntians dicit: Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui , per bovem scilicet Israeliticum populum jugo l
Abbreviated transcription (Latin):
quib pͥus fuerat suꝑbe clata deseruit. Seq
etiam pallio oꝑire curauit. quia uiso dño
infirmitatẽ suȩ actionis crubuit. & illa quȩ
priꝰ in camelo libere gestabatur descendens
postinodũ uerccunda tegitur. Unde eidem
eccłiȩ a pͥore elatione conuersȩ ꝑ apłicã uocẽ
qͣsi rebecce de camelo descendenti sibiq pal¬
liũ suꝑducenti dicitur: quẽ enĩ fructũ habu¬
istis tunc in illis. in quib nunc crubescitis:¬
In bob uͦ aliqndo luxuriosoꝵ dementia.
aliqndo laboriosa fortitudo p̃dicantium.
aliqñdo humilitas expͥmitur israhelitarũ.
Quia em̃ bouis nomine ꝑ cõparationẽ luxu¬
riosoꝵ dementia designatur.: salomon indi-¬
cat. qui cũ male suadentis mulieris petulan¬
tiam p̃misisset adiunxit. Statimq eam
sequitur qͣsi bos ductus ad uictimã. Rur¬
sum quia bouis nomine labor p̃dicatoris
expͥmitur. legis uerba testantur. que ait.

Expanded text:
quibus prius fuerat superbe elata deseruit, seque quibus prius fuerat superbe elata deseruit, seque etiam pallio operire curavit, quia, viso Domino, infirmitatem suae actionis erubuit, et illa quae prius in camelo libera gestabatur, descendens postmodum verecunda tegitur. Unde eidem Ecclesiae a priore elatione conversae per apostolicam vocem, quasi Rebeccae de camelo descendenti sibique pallium superducenti, dicitur: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitisIn bubus ergo aliquando luxuriosorum dementia, aliquando laboriosa fortitudo praedicantium, aliquando humilitas exprimitur Israelitarum, quod enim bovis nomine per comparationem luxuriosorum dementia designatur, Salomon indicat, qui cum male suadentis mulieris petulantiam praemisisset, adjunxit: Statimque eam sequitur, quasi bos ductus ad victimam . Rursum quia bovis nomine labor praedicatoris exprimitur; legis verba testantur, quae ait:
Abbreviated transcription (Latin):
onera suscipiens ꝑ passionẽ. suam formam
mobis humilitatis ostenderet: nequaqͣm se
ad humilitatẽ illiꝰ suꝑba nr̃a rigiditas in¬
clinaret. Rursũ cameli nomine. tortuosa
ac plena uicus gentilitas designatur. sicut ꝑ
moysen dicitur. qd̾ inclinata iam die egressũ
in agro ysaac in camelo sedens rebecca conspex¬
it. ac ꝓtinus de camelo descendit. & se se pal¬
lio uisione illiꝰ uerecundãta cooꝑuit. Quẽ
enim ysaac aliũ in eo qd̾ inclinata iam die in
agro egressus fuerat designabat. nisi cũ qui
extremo huiꝰ mundi tempore. uelut in dici
fine ueniens. qͣsi in agrũ foras exut: Quia cũ
sit inuisibilis. in hoc mundo se uisibilem de¬
monstrauit. Que ini camelo sedens rebecta
conspexit. quia cũ eccłia ex gentib ueniens
dum adhuc uiciis esset innixa. & necdũ spiri¬
talib. s animalib motib inhereret attendit.
S ꝓtinus de camelo descendit. quia uicia

Expanded text:
onera suscipiens per passionem suam foramen onera suscipiens per passionem suam foramen nobis humilitatis ostenderet, nequaquam se ad humilitatem illius superba nostra rigiditas inclinaret. Rursum cameli nomine tortuosa ac plena vitiis gentilitas designatur, sicut per Moysen dicitur quod inclinata jam die egressum in agro Isaac in camelo sedens Rebecca conspexerit, ac protinus de camelo descendit, et sese pallio ad visionem illius verecundata cooperuit . Quem enim Isaac alium, in eo quod inclinata jam die in agro egressus fuerat, designabat, nisi eum qui extremo hujus mundi tempore, velut in diei fine veniens, quasi in agrum foras exiit? quia cum sit invisibilis, in hoc mundo se visibilem demonstravit. Quem in camelo sedens Rebecca conspexit, quia eum Ecclesia ex gentibus veniens, dum adhuc vitiis esset innixa, et necdum spiritualibus, sed animalibus motibus inhaereret, attendit. Sed protinus de camelo descendit, quia vitia
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Cameli uͭ nomine. aliqndo in sacro elo¬
quio dñs. aliqͣndo autem gentilium suꝑbia
expͥmitur. qͣsi ex crescenti desuꝑ tumore. tor¬
tuosa. Quia enim ad suscipienda onera spon¬
te se camelus humiliat. ñ immerito redemp¬
toris nr̃i grãm signat: qui in eo qd̃ infirmi¬
tatis nr̃e onera susciꝑe. dignatus est. a potesta¬
tis suȩ celsitudine spontẽ descendit. Unde¬
unde iterũ dicit: faciliꝰ est camelũ ꝑ fora-¬
men acus transire. quã diuitẽ intrare in
regnũ cęloꝵ. Quid eñ nomine diuitis ni¬
si quẽlibet elatum: quid cameli appellatio¬
ne. nisi ꝓpriam condescensionẽ signat:
Camelus enĩ ꝑ foramen acus transiit. cũ
isdem redemptor nr̃ usq ad susceptionem
mortis ꝑ angustias passionis intrauit. Quȩ
passio uelut acus extitit: quia dolore cor¬
pus pupugit. Eaciliꝰ autẽ camelus ꝑ fora¬
men acus quã diues cęloꝵ regnum ingre¬
ditur. quia nisi ipse pͥus infirmitatis nr̃e

Expanded text:
ejusdem historiae praefatio ostendit; quae per flaquio Dominus, aliquando gentilium superbia exprimitur, quasi excrescente desuper tumore tortuosa. 1160 Quia enim ad suscipienda onera sponte se camelus humiliat, non immerito Redemptoris nostri gratiam designat, qui in eo quod infirmitatis nostrae onera suscipere dignatus est, a potestatis suae celsitudine sponte descendit. Undedum in carne restituit, decem vero qui amissi fuemen acus transire, quam divitem intrare in regnum coelorum. . Quid enim nomine divitis, nisi quemlibet elatum, quid cameli appellatione, nisi propriam considerationem signat? Camelus enim per foramen acus transiit, cum idem Redemptor noster usque ad susceptionem mortis per angustias passionis intravit. Quae passio velut acus extitit, quia dolore corpus pupugit. Facilius autem camelus foramen acus, quam dives regnum coelorum ingreditur; quia nisi ipse prius infirmitatis nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
pamicis suis exauditus ostenditur. cũ factũ
qd̾̃ p̃diximꝰ memoratur. fecerunt sicut lo¬
cutus fuerat. ad eos dñs. & suscepit dñs faci¬
em iob. S cum ꝓtinus subinfertur. dñs qͦ¬
conuersus est ad penitentiã iob cũ oraret ꝓ
amicis suis. aꝑte. ostenditur. qͥa ctiam ꝓ se¬
metipso penitens tanto citiꝰ gaudiri meruit.
qͣnto deuote ꝓ aliis intercessit. Plus enim ꝓ
se ualere p̃ces suas efficit. qui has & aliis
impendit. Libentiꝰ quippe sacrificium ora
tionis accipitur. cũ in conspectu misericordis
iudicis ꝓxum dilectione. conditur. Qd̃ tunc
ueraciter quisq cumulat. si hoc etiam. ꝓ ad¬
uersariis impendat. Hinc est enim qd̃ ma¬
gistra ueritas dicit: orate ꝓ ꝑsequentib &
calumniantib uobis. Hinc rursum ait:
cum stabitis ad orandum. dimittite si quid
habetis aduersus aliquẽ. ut & pater ũr qui
in celis est dimittat uobis peccata ur̃a. Qnͣtũ

Expanded text:
amicis suis exauditus ostenditur, cum factum quod praediximus memoratur: Fecerunt sicut locutus fuerat ad eos Dominus, et suscepit Dominus faciem Job. Sed cum protinus subinfertur: Dnversus est ad poenitentiam Job, cum oraret pro amicis suis, aperte ostenditur quia etiam pro semetipso poenitens tanto citius exaudiri meruit, quanto devote pro aliis intercessit. Plus enim pro se valere preces suas efficit, qui has et pro aliis impendit. Libentius quippe sacrtionis accipitur, cum in conspectu misericordis judicis proximi dilectione conditur. Quod tunc veraciter quisqversariis impendat. Hinc est enim quod magistra Veritas dicit: Orate pro persequentibus et calumniantibus vos . Hinc rursum ait: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester qui in coelis est dimit
Abbreviated transcription (Latin):
ticia. Acsi hereticis redeuntib aꝑte dicerctur:
unuersali uos eccl̃ie ꝑ humilitatem peniten¬
tiȩ ungite. atq eam quã ꝑ uosmetpsos dig¬
ni ñ estis ueniam. ciꝰ a me p̃cib optinete. Qui
cum ꝑ hanc ueraciter saꝑe discitis. prioris
apud me ur̃e sapientiȩ stulticiam deletis.
Sequitur. Neq enĩ locuti estis coram me¬
recta. sicut seruus m̃s iob. Hec paulo ante.
iam dñs ꝓtulit. & tamen hȩc cadem iteran¬
do subiungit. Quid est hoc. nisi qd̃ sententi¬
am quã semel iudicando dixerat. iterũ repli-¬
iob iusticia. amicoꝵ q eius iniusticia demon¬
stretur. cuiꝰ laus illoꝵq rep̃hensio iterata uo¬
ce deꝓmitur. ut replicata foris appareant.
quã fixa intus habcantur. Namq cum rex
egypti metuenda uenturȩ famis tempora. sub
boum spicarũq specie gemina uisione cogno¬
uisset. uoce sci interpretis audiuit. Qd̃ iudisti
scdõ ad eandẽ rem ꝑtincens somniũ. firmitatis
indicium est. Qua ex re aꝑte colligitur. quia

Expanded text:
tibus aperte diceretur: Universali vos Ecclesiae per humilitatem poenitentiae jungite, atque per eam, qua per vosmetipsos digni non estis, veniam ejus a me precibus obtinete. Qui cum per hanc veraciter sapere discitis, prioris apud me vestrae sapientiae stultitiam deletis. Sequitur: Neque enim locuti estis coram me sicut servus meus Job. - Haec paulo ante Dominus protulit, et tamen haec iterando subjunxit. Quid est hoc nisi quod sententiam quam in semel judicando dixerat, iterum repliJob justitia amicorumque ejus injustitia demonstretur, ejus laus illorumque reprehensio iterata voce depromitur, ut replicata foris appareant quam fixa intus habeantur. Namque 1152 cum rex Aegypti metuenda venturae famis tempora sub boum spicarumque specie gemina visione cognovisset, voce sancti interpretis audivit: Quod vidisti secundo ad eamdem rem pertinens somnium, firmitatis indicium est . Qua ex re aperte colligitur quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cornu & tibiam unũ uerbũ ex utroq cõpo¬
suit. utrũq uerbũ ꝑ unã orationis partem
in latina lingua transfusum quo uoluit ge¬
beati iob dies dicitur. scda cassia. tercia uͦ cor¬
nus tibii uocata memoratur. nisi quia uniuer¬
sum genus humanũ: qd̾ benignitate con¬
ditoris atqa eiusdem miscd̾ia redẽp¬
toris eligitur. istis nominib designatur:
Homo namq qͣsi dies ex conditione claruit.
quia hunc auctor suus ingenite. innocentiȩ
splendore respsit. s sponte sua ad peccati
tenebras lapsus. quia ueritatis lucẽ descruit
qͣsi in nocte se erroris abscondit. qui alias di¬
citur sccutus umbrã. S quia auctori nr̃o ñ
defuit largitas bonitatis suȩ. etiã contra te¬
nebras iniquitatis nr̃e cum quẽ pͥus potenter
ad iusticiam condidit. potentiꝰ redimendo
postinodũ ab errore reuocauit. Cin qͥa post
casum suũ illa conditionis suȩ pͥstina firmi¬

Expanded text:
per cornu et tibiam unum verbum ex utroque compoper cornu et tibiam unum verbum ex utroque composuit, utrumque verbum per unam orationis partem in Latina lingua transfusum quo voluit gebeati Job Dies dicitur, secunda Casia, tertia vero Cornustibii vocata memoratur, nisi quia universum genus humanum, quod benignitate conditoris atque ejusdem misericordia redemptoris eligitur, istis nominibus designatur? Homo namque quasi dies ex conditione claruit, quia hunc auctor suus ingenitae innocentiae splendore respersit. Sed sponte sua ad peccati tenebras lapsus, quia veritatis lucem deseruit, quasi in nocte se erroris abscondit, quia alias dicitur secutus umbram. Sed quia auctori nostro non defuit largitas bonitatis suae, etiam contra tenebras iniquitatis nostrae eum quem prius potenter ad justitiam condidit potentius redimendo postmodum ab errore revocavit. Cui quia post casum suum illa conditionis suae pristina firmi
Abbreviated transcription (Latin):
filias ricipit. quia eoꝵ mentib quos septẽ uir¬
tutib generat. ad ꝑfectionis suminã spem. fi¬
dem. caritatemq coniungit. ut tanto ucriꝰ
ꝓle sua gaudeat. qͣnto fins fidelib nil deesse
uirtutis pensat. S quia hec succincte transcur¬
rimus. nunc ipsis qͦq indagandis filiarũ uo¬
nomen uniꝰ diem. & nomen scde cassiam. &
nomen tercie cornustibii. Hec nomina ꝓ co
qd a uirtutib sũpta sunt. apte curauit inter¬
pris ñ ea sicut in arabico sermone iuenta
sunt ponere. s in latinũ eloquiũ uersa aꝑtiꝰ
demonstrare. Quis enĩ nesciat dicm uel cassi¬
am latina esse uocabula: At u in cormui tibii
qͣmuis ñ cornus s cornu dictt᷑. nec cantantiũ
fistula tibiũ s tibia uocatur. in latina tamen
lingua sermonis genere minime custodito
rem credo ꝓdere maluit. atq in ciꝰ linguȩ de
qua transferebat ꝓprictate ꝑdurare. uel quia

Expanded text:
filias recepit, quia eorum mentibus quos septem virfilias recepit, quia eorum mentibus quos septem virtutibus genuerat ad perfectionis summam, spem, fidem, charitatemque conjungit, ut tanto verius prole sua gaudeat, quanto suis fidelibus nil deesse virtutis pensat. Vet. XXI. Sed quia haec succincte transcurrimus, nunc ipsis quoque indagandis filiarum vonomen unius Diem, et nomen secundae Casiam, et nomen tertiae Cornustibii. 43. Haec nomina, pro eo quod a virtutibus sumpta sunt, apte curavit interpres non ea sicut in Arabico sermone inventa sunt ponere, sed in Latinum eloquium versa apertius demonstrare. Quis enim nesciat Diem vel Casiam Latina esse vocabula? At vero in Cornustibii quamvis non cornus, sed cornu dicitur, nec cantantium fistula Tibium, sed tibia vocatur in Latina tamen lingua sermonis genere minime custodito, rem, credo, prodere maluit, atque in ejus linguae de qua transferebat proprietate perdurare. Vel quia
Abbreviated transcription (Latin):
boratur. dũq eis in remuneratione contẽpla
dum eisdem septem uirtutib. spem. fidem
caritatemq comungit. Millenariꝰ quoq
numerus in sacro cloquio ꝑfectus accipitur.
quia appellatione tiꝰ unuiersitas designat᷑.
Vnde scriptũ est: uerbi qd̾ mandauit in mil¬
le generationes. Cum enĩ nequaqͣm creden¬
dum sit. qd̾ ad centum generationes mundus
extenditur. qͥd aliud mille. generationib.
tus gͥ iob. quatuordecim milia ouiũ recipit.
Quia enĩ in scã ȩccl̃ia uirtutũ ꝑfectio ad u¬
trumq sexum ducitur. scptenariꝰ in ea mi¬
merus duplicatur. Et sex milia cameloꝵ.:
quia plenitudinẽ in illa oꝑis accipiunt. qui
ab illa dudũ uicioꝵ suoꝵ feditate pericrunt.¬
Mille quoq iuga boum. ac mille asinas reci¬
pit. quia israhelitas atq gentiles doctos ac
simplices post tr̃ptationũ casus inculinine
ꝑfectionis assumit. Septem quoq filios & tres

Expanded text:
boratur, dumque eis in remuneratione contemplatboratur, dumque eis in remuneratione contemplatdum eisdem septem virtutibus, spem, fidem, charitatemque conjungit. Millenarius quoque numerus in sacro eloquio perfectus accipitur, quia appellatione ejus universitas designatur. Unde scriptum est: 1163 Verbi quod mandavit in mille genera iones . Cum enim nequaquam credendum sit quod ad centum generationes mundus extenditur, quid aliud mille generationibus tus igitur Job quatuordecim millia ovium recepit. Quia enim in sancta Ecclesia virtutum perfectio ad utrumque sexum ducitur, septenarius in ea numerus duplicatur. Et sex millia camelorum, quia plenitudinem in illa operis accipiunt qui ab illa dudum vitiorum suorum foeditate periMille quoque juga boum, ac mille asinas recepit, quia Israelitas atque gentiles, doctos ac simplices, post tentationum casus in culmine perfectionis assumit. Septem quoque filios et tres
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑ decem uerba cohibetur. atq enarran¬
te ueritate oꝑatores uinee denario remune¬
rantur. In denario qͥppe. tria iunguntur ad
septem. Homo autẽ quia ex anima constat
& corpore: in septem qualitatib continetur.
Nam trib spiritaliter. & quatuor corporali¬
ter uiget. In dilectione & enim dĩ trib qua¬
litatib spiritaliter excitatur. cum ei ꝑ legem
dicitur. Diliges dnm dm̃ tuum ex tota men¬
te tua. & ex tota anima tua. & ex tota uirtũ¬
te tua. Corporaliter uͦ quatuor qualitatib
continetur. quia uidelicet ex materia calida
& frigida humida & sicca cõponitur. Homo
gͦ qui ex septem qualitatib constat. denario
remunerari dicitur. quia in illa ꝑceptione.
suꝑnȩ patriȩ septem nr̃a ad tria iunguntur
eterna. ut homo contẽplationẽ trinitatis
accipiat. & de remuneratione oꝑis qͣsi quo¬
dam denario consũmatus uiuat. Uel certe
qd̾ septẽ uirtutes sunt. quib in hac uita la¬

Expanded text:
quam per decem verba cohibetur, atque narranquam per decem verba cohibetur, atque narrante Veritate , operatores vineae denario remunerantur. In denario quippe tria juseptem. Homo autem, qui ex anima constat et corpore, in septem qualitatibus continetur. Nam tribus spiritaliter, et quatuor corporaliter viget. In dilectione etenim Dei tribus qualitatibus spiritaliter excitatur, cum ei per legem dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex tota mente tua, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua . Corporaliter vero quatuor qualitatibus continetur, quia videlicet ex materia calida et frigida, humida et sicca componitur. Homo ergo qui ex septem qualitatibus constat denario resupernae patriae septem nostra ad tria junguntur aeterna, ut homo contemplationem Trinitatis accipiat, et de remuneratione operis quasi quodam denario consummatus vivat. Vel certe, quod septem virtutes sunt, quibus in hac vita la
Abbreviated transcription (Latin):
cantur. & mille sunt. Senarius autẽ nuine.¬
rus iccirco ꝑfectus est. quia pͥmus in nume¬
ris cõpletur partib suis. id est sexta sui par¬
te & tertia & dimidia. quȩ sunt unũ & duo
& tria. quȩ in summã ducta sex fiunt. Nec
aliꝰ ante senarium numerũ repꝑitur. qui
suis partib dũ diuiditur. tota ciꝰ summa
cõpleatur. S quia cuncła hȩc ꝑ sacrȩ scrip¬
turȩ celsitudinẽ ꝓficiendo transcendimus.
ibi senariũ. ibi septenariũ. ibi denariũ ibi
millenariũ. unde sit ꝑfectus inuenimus.
Senariꝰ qͥppe numerus in scͥptura sacra ꝑ¬
fectus est: quia in mundi origine dñs ca
quȩ pͥmo die cepit. sexta die oꝑa impleuit
Septenariꝰ in ea ꝑfectus est: quia om̃e bonũ
opus septem ꝑ spm uirtutib agitur. ut &
fides simul & oꝑa consũmentur. Denariꝰ
numerus in ea ꝑfectus est. qͥa lex in decem
p̃cepta conduditur. om̃isq culpa ñ ampliꝰ

Expanded text:
cantur, et mille sunt. Senarius autem numecantur, et mille sunt. Senarius autem numerus idcirco perfectus est, quia primus in numeris completur partibte, tertia et dimidia: quae sunt unum, et duo, et tria: quae in summa ducta, sex faciunt. Nec alius ante senarium numerus reperitur, qui suis partibus dum dividitur, tota ejus summa c. XII. Sed quia cuncta haec per sacrae Scripturae celsitudinem proficiendo transcendimus, ibi senarium, ibi septenarium, ibi denarium, ibi millenarium unde sit perfectus invenimus. Senarius quippe numerus in Scriptura sacra perfectus equae coepit, sexto die opere implevit. Septenarius in ea perfectus est, quia omne bonum opus septem virtutibus agitur, ut et fide simul et opere consumetur. Denarius quoque in ea perfectus est, quia lex in decem praecepta concluditur, omnisque culpa non amplius
Abbreviated transcription (Latin):
simpliciũ quȩ uictȩ terrorib ueritatem illiꝰ
confiteri formidabant. tanto iam nunc ro¬
bustiꝰ in confessione ueritatis uoces suas
in significatione scẽ eccliȩ breuiter diximus.
que quomͦ eiꝰ dem sc̃e eccł̃iȩ capiti seruiant.
in exordio huiꝰ oꝑis latius nos dixisse memo¬
ramur. Qui gͦ de his sibi plemꝰ satis fieri
nititur. scdm huiꝰ oꝑis librũ legere digne¬
tur. Lam uͦ querim᷑ ut etiam de ipso anima¬
lium numero disseramus. cur mille iuga bo¬
um. uel mille asinę. & sex milia cameloꝵ. &
quatuordeci milia ouium numerent᷑. Dice¬
re breuiter possumꝰ. qd̾ apud scłarem quide
scientiam millenariꝰ numerus iccirco ꝑfectꝰ
habeatur. quia denarii numeri quadratum
solidum reddit. Decem qͥppe decies ducta
fiunt centũ. quȩ iam figura quadrata s ple.¬
na est. Ut autem in alt̾itudinem surgat. &¬
solida fiat. rursum centũ decies multipli¬

Expanded text:
simplicium, quae, victae terroribus, veritatem illius simplicium, quae, victae terroribus, veritatem illius confiteri formidabant, tanto jam nunc robustius in confessione veritatis 1162 voces suas in significatione Ecclesiae breviter diximus: quae quomodo ejusdem sanctae Ecclesiae capiti serviant, in exordio hujus operis latius nos dixisse memoramus . Qui ergo de his sibi plenius satisfieri nititur, secundum hujus operis librum legere dignetur. Jam vero si quaerimur ut etiam de ipso animalium numero disseramus, cur mille juga boum, vel mille asinae, et sex millia camelorum, et quatuordecim millia ovium numerentur, dicere breviter possumus quod apud saecularem quidem scientiam millenarius numerus idcirco perfectus habetur, quia denarii numeri quadratum solidum reddit. Decem quippe decies ducta fiunt centum, quae jam figura quadrata, sed plana est. Ut autem in altitudinem surgat, et solida fiat, rursus centum decies multipli
Abbreviated transcription (Latin):
dorso stulte. supposito. quib libet ydolis¬
bruto sensu seruiebant. Sc̃a gͦ eccłia quȩ
in exordiis suis innumeris tẽptationibus
p̃ssa. uel israheliticũ ppłm. uel multos ex
gentilib amisit. uidelicet quos lucrari ñ
potuit. duplicia in fine recipit. quia in ca
ex utraq natione. fidelium numerus mul¬
tiplicior excrescit. Possunt etiam ꝑ iuga¬
tos boues. p̃dicatores intelligi. Unde cũ
eos ad annuntiandũ dñs mitteret. teste
eugłio binos misisse describitur. ut quia
uel duo sunt p̃cepta caritatis. uel qͥa ha¬
bere societas minus quã inter duos ñ po¬
test. p̃dicatores scĩ ex ipsa caritate suȩ. mis¬
sionis cognoscerent. qntam concordiam
societatis amarent. Possunt sicut p̃diximꝰ
ꝑ asinas. mentes simpliciũ designari. Sc̃a
uͦ eccłia duplices boues atq asinas recipit.
quia p̃dicatores scĩ qui p̃ssi formidine in
eiꝰ dudũ temptatione. tacuerant. & mentes

Expanded text:
dorso stulte supposito, quibuslibet dorso stulte supposito, quibuslibet bruto sensu serviebant. Sancta ergo Ecclesia, quae in exordiis suis innumeris tentationibus pressa, vel Israeliticum populum, vel multos ex gentibus amisit, videlicet quos lucrari non potuit, duplicia in fine recipit, quia in ea ex utraque natione fidelium numerus multiplicior excrescit. Possunt etiam per jugatos boves praedicatores intelligi. Unde cum eos ad annuntiandum Dominus mitteret, teste Evangelio , binos misisse describitur, ut quia vel duo sunt praecepta charitatis, vel quia haberi societas minus quam inter duos non potest, praedicatores sancti ex ipsa qualitate suae missionis cognoscerent quantum concordiam societatis amarent. Possunt, sicut praediximus, per asinas mentes simplicium designari. Sancta vero Ecclesia duplices boves atque asinas, recipit quia praedicatores sancti, qui, pressi formidine, in ejus dudum tentatione tacuerant, et mentes