comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ambiebanit. Hex de u̾bis littere sub
breuitate tͣnscurrimꝰ: ut meis
sens̃ mnisticos ñ breuit exqͥramꝰ.
Inparte autẽ suꝑiori tres porte
descripte sc̃: id e. orientis. aqui¬
lonis & austri. Moxq interioris
atrii tres aliȩ narratę. id÷ austri.
orientis & aqͥlonis. Ac deinde por¬
ta atrii interioris dicta est: inqͣ
m̃se de qͣdris lapidib extructe
memorant᷑. Et porta qͦ respicie¬
bat ad aqͥlonẽ: inqͣ m̃se. eent.
ad sacrificiũ ñ ad holo cauistũ
Un interiori diximꝰ significari
ȩccłiã: in exteriori sinagogã.S his
expletis: rursũ ꝓpħa incipit inte¬
riorẽ portã atq tres alias. id ÷ aqͥlo¬
nis. austri. & orientis describere. &
inearũ atrio interiori qđ erat extra
portã interiorẽ. ẽẽ. garophilatia
cantorũ. sacerdotes. tẽplũ. altare.¬
& sacrificia ꝑhibet. Inqͥb uerbis
quia de sc̃s eccłiȩ institutione nar¬
rare alia ab eis quȩ priꝰ dixerat ce¬
pit: patet qđ interioris portę in¬

Expanded text:
bis litterae sub brevitate transcurrimus, in eis sensus mysticus nunc breviter exquiratur. In parte autem superiori tres portae descriptae sunt, id est, orientis, aquilonis et austri: moxque interioris atrii tres aliae narratae, id est, austri, orientis et aquilonis, ac deinde porta atrii interioris dicta est in qua mensae de quadris lapidibus extructae memorantur, et porta, quae respiciebat ad aquilonem, in qua mead sacrificium, non ad holocaustum. Unde in interiori diximus significari Ecclesiam, in exteriori Synagogam. Sed, his expletis, rursum propheta incipit interiorem portam, atque tres alias, id est Aquilonis, Austri et Orientis describere, et in earum atrio interiori, quod erat extra portam interiorem, esse gazophylacia, cantores, sacerdotes, templum, altare, sacrificia perhibet. In quibus verbis quia de sanctae Ecclesiae institutione narrare alia ab eis quae prius dixerat coepit, patet quod interioris portae in
Abbreviated transcription (Latin):
structȩ sint. inferiꝰ aꝑit᷑ cũ subdit᷑.¬
Quatuor autẽ m̃sȩ ad holocaustũ
de lapidib quadris extructe. Qs
enĩ loco hoc lapides qͥdros accipi¬
miꝰ. nͥ quoslibet scõs. quorũ uita
inꝓsꝑitate atq adu̾sitate nouit
fortit᷑ stare: lapis enĩ quadrꝰ ꝯqͦ
stat: inquocũq latere fuerit uer¬
ad mala ñ traliit᷑. uituꝑatiõib

Expanded text:
nstructae sint inferius aperitur, cum subditnstructae sint inferius aperitur, cum subditQuatuor autem mensae ad holocaustum de lapidibus quadris exstructae. 5. Quos enim hoc loco lapides quadros accipimus, nisi quoslibet sanctos, quorum vita in prosperitate atque adversitate novit fortiter stare? Lapis etenim quadrus aeque stat, in quocunque latere fuerit vera
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor m̃sȩ hinc: & qͥtuor
m̃se inde ꝑlat̾a porte. Dũ enĩ
fides. & uita. doctrina. & ꝓpħia
inbonorũ m̃tib custodit᷑: por¬
ta nr̃a id ÷ intellectꝰ sacri eloqͥi
qͥctuor ex lat̾e̾ m̃sas habet. Cũq
in ꝓficientib popłis scã p̾dica¬
tio patientiã & benignitatẽ
seruat. quȩ priꝰ incarnalib circũci¬
sionẽ & sacrificiũ custodiuit: m̃sę
quoq quatuor qͣsi ex alio latere mon¬
strant᷑. Quȩ simul om̃s octo ad in¬
molandũ fiant: quatuor uidelicq̃
interiores ad holocaustũ. qͣtuor uͦ
exteriores ad sacrificiũ: quia & hii
qͥ in scã ęccłia fidẽ. uitã. patientiã
atq benignitatẽ custodiunt. sũ¬
mis iã ꝓculdubio uirtutib pol¬
lent. & ii qͥ in synagoga doctriuã.
& ꝓpħiã. circũcisione & sacrificiũ
cognouert̃. alia offerendo. atq¬
alia sibimet ipsis retinendo: de¬
uotionis suȩ uictimã omĩpoten¬
stibuli. ẽẽ. constructas. ut inmole

Expanded text:
quatuor mensae hinc et quatuor mensae inde per latera portae. Dum enim fides et vita, doctrina et prophetia in bonorum mentibus custodit, porta nostra, id est, intellectus sacri eloquii quatuor ex latere mensas habet. Cumque in proficientibus populis sancta praedicatio patientiam et benignitatem servat, quae prius in carnalibus circumcisionem et sacrificium custodivit, mensae quoque quatuor quasi ex alio latere monstrantur. Quae simul omnes octo ad immolandum fiunt, quatuor videlicet interiores ad holocaustum, quatuor vero exteriores ad sacrificium, quia et hi qui in sancta Ecclesia fidem, vitam, patientiam atque benignitatem custodiunt, summis jam procul dubio virtutibus pollent; et hi qui in synagoga doctrinam et prophetiam, circumcisionem et sacrificium cognoverunt, alia offerendo, atque sibimetipsis alia retinendo, devotionis suae victimam omnipotenstibuli constructas, ut immolet
Abbreviated transcription (Latin):
eloqͥa tua. ut ñ peccẽ tͥ. S qͥa m̃se
he unde sint constructe cognoui¬
mꝰ: etiã cuiꝰ m̃surȩ sint audiamꝰ.
gitudine & latitudine habent mͦ¬
qͣdrũ. quȩ simul iuncta tres cubi¬
tos faciunt. Otres cubiti habent
in altitudine cubitũ unũ: ut mii¬
steria trinitatis uniꝰ cubiti hoc
ẽ. diuinȩ maiestatis insura con¬
seruent. Quidelicet sensꝰ exposi¬
tionis iccirco ñ potest stare: qͥa
in illa sũma trinitate quȩ õia
creauit. omĩa continet. dimidiũ
nichil est. nec exduob dimiduis
aliqͥd unũ. Heq enĩ qͥcqͣm ĩminu¬
tionis ac decisionis habet illa
substantia. quȩ sẽꝑ ĩ cõmutabilis
manens nec detrim̃tũ recipit nec
augintũ. Sepe iã diximꝰ longitu¬
dinẽ ad longaninitatẽ spei: la¬
titudinẽ uͦ ad caritatis amplitu

Expanded text:
eloquia tua, ut non peccem tibi . Sed quia mensae eloquia tua, ut non peccem tibi . Sed quia mensae hae unde sint constructae cognovimus, etiam cujus mensurae sint audiamus.gitudine et latitudine habent mequadrum, quae simul juncta tres cubitos faciunt. Qui tres cubiti habent in altitudinem cubitum unum, ut mysteria Trinitatis unius cubiti, hoc est divinae majestatis, mensuram conservent. Qui videlicet sensus expositionis idcirco non potest stare, quia in illa summa Trinitate quae omnia creavit, omnia continet, dimidium nihil est, nec ex duobus dimidiis aliquid unum. Neque enim quidquam imminutionis ac decisionis habet illa substantia, quae semper incommutabilis manens, nec detrimentum recipit, nec augmentum. Saepe autem diximus longitudinem ad longanimitatem spei, latitudinem vero ad charitatis amplitu
Abbreviated transcription (Latin):
gitationẽ inbono ope absumit¬
flãma amoris di: quasi holo caustũ
totũ simul qđ inuenit incendit.
holocaustũ enĩ offert̃: qui siue in
bono oꝑe. seu insc̃a cogitatione me¬
dullitꝰ accendunt᷑. Mense uͦ he ex
qͣdris lapidib facte st̃: qͥa dũ coti¬
die sacri eloquii insuis cordib u̾ba
meditant᷑. ad offerendũ dño oratio¬
nis holocaustũ. ꝗͣsi exqͣdris lapi¬
dib construunt᷑. Uerba & enĩ scrip
ture sacrȩ lapides qͣdri st̃.qͥa ubiq
stant: quȩ ex nullo lat̾e rephensibi¬
lia inueniunt᷑. Nã inomẽ qđ p̃teri¬
tũ narrant. inomẽ qđ uenturũ an¬
nuntiant. in om̃e qđ moralit̾ p̃di¬
cant. in om̃e qđ sp̃ualit̾ sonant:
quasi exdiu̾so lat̾e statũ habent. qͥa
rep̃hensionẽ habent. Corda itaq scõ¬
li uita incogitatione mactant.Uñ
scriptũ ẽ. Lex di eiꝰ incorde ipsiꝰ. & ñ
supplantabunt᷑ gressꝰ eiꝰ. Et unde
rursũ dr̃. In corde meo abscondi

Expanded text:
gitationem in bono opere absumitflamma amoris Dei quasi holocaustum totum simul quod invenit incendit. Holocaustum enim offerunt, qui sive in bono opere, seu in sancta cogitatione medullitus accenduntur 8. Mensae vero hae ex quadris lapidibus factae sunt, quia dum quotidie sacri eloquii in suis cordibus verba meditantur, ad offerendum Domino orationis holocaustum, quasi ex quadris lapidibus construunturae sacrae lapides quadri sunt, quia ubique stant, quae ex nullo latere reprehensibilia inveniuntur. Nam in omne quod praeteritum narrant, in omne quod venturum annuntiant, in omne quod moraliter praedicant, in omne quod spiritaliter sonant, quasi in diverso latere statum habent, quia reprehensionem non habent. Corda itaque sanctoli vita in cogitatione mactant. Unde scriptum est: Lex Dei ejus in corde ipsius, et non supplantabuntur gressus ejus . Et unde rursum dicitur: In corde meo abscondi
Abbreviated transcription (Latin):
mitate inqͥnatũ. Hu itaq qͥ ineiᷤᷤ
quȩ optime deuouert. aliq̃ infir¬
mitatis sue culpa tangunt᷑. cũ ꝑ
uba doctorũ. dicta patrũ incelli¬
gunt. & inqͣnta culpa iacent ag¬
noscunt. seq ipsos penitentiȩ la¬
m̃tis afficiunt: holocaustũ in
ostio portarũ lauant. Scienddũ
uͦ ẽ: qͥa hoc int̾ sacrificiũ atq ho¬
locaustũ distat. qđ oe holocaustũ
sacrificiũ ẽ: s ñ õe sacrificium
holocaustũ. Insacrificiũ & enu
pars pecudis. in holocaustũ uͦ to¬
tũ pecꝰ offerri consueuerat. Unde
& holocaustũ latina lingua to¬
tũ incensũ dr̃ Pensemꝰ gͦ qͥd ẽ
sacrificiũ. qͥd holocaustũ. Cũ enĩ
qͥs suũ aliqͥd do uouet. & aliqͥd

Expanded text:
mitate inquinatum. Hi itaque qui in eis mitate inquinatum. Hi itaque qui in eis quae optime devoverunt, in aliqua infirmitatis suae culpa tanguntur, cum per verba doctorum dicta patrum intelligunt, et in quanta culpa jaceant agnoscunt, seque ipsos poenitentiae lamentis afficiunt, holocaustum in ostio portarum lavant. 16. Sciendum vero est quia hoc inter sacrificium atque holocaustum distat, quod omne holocaustum sacrificium est, sed non omne sacrificium holocaustum. In sacrificio etenim pars pecudis, in holocausto vero totum pecus offerri consueverat. Unde et holocaustum Latina lingua totum incensum dicitur. Pensemus ergo quid est sacrificium, quid holocaustum. Cum enim quis suum aliquid Deo vovet,
Abbreviated transcription (Latin):
sidet apud semet ipsũ decreuit in¬
digentib cuncta tribuere. nichil si¬
bimet ipsi reseruare. uitã suã soli
suꝑne gub̃nationi cõmittere. S: dũ
p̾bet pauꝑib que habet. fortasse
cunctatio m̃ti subrepit. que dicit.
Uñ uiues si cuncta dedis: Hec tñ
desistit tribuere: s qđ letꝰ dare ceꝑat.
p̾modũ tristis p̾bet. Qd huiꝰ mens
nͥ miscđie holocaustũ est: s tam̃
ꝑtristitiã cogitationis inqͥnatũ:
Aut enĩ delibare sũma ñ debuit.
aut pͦ delibationẽ nullo mͦ dubita¬
re. Aliꝰ contẽpta mundi suꝑbia ho
niatur inꝑmanenti gła. qͣntũ hu¬
milior aspicit᷑ intͣnseunti uita. Is
fortasse cũ subito sese aꝑximo de¬
spici agnoscit: dedignat᷑ cũ despi¬
cit᷑. Uult qͥdẽ ẽẽ. in loco humił. s
tam̃ uideri contẽptibił ñ uult. hẽ
iã deuotio eleuat. s adhuc infir¬
mitas grauat. Iã gͦ ꝑ deuotionẽ
holocaustũ ẽ: s: adhuc ex infir¬

Expanded text:
sidet apud semetipsum decrevit insidet apud semetipsum decrevit indigentibus cuncta tribuere, nil sibimet reservare, vitam suam soli supernae gubernationi committere; sed dum praebet pauperibus quae habet, fortasse cogitatio menti subrepit quae dicit: Unde vives, si cuncta dederis? Nec tamen desistit tribuere, sed quod laetus dare coeperat postmodum tristis praebet. Quid hujus mens nisi misericordiae holocaustum est? sed tamen per tristitiam cogitationis inquinatum. Aut enim deliberare summa non debuit, aut post deliberationem 1399 nullo modo dubitare. Alius, contempta mundi superbia, honiatur in permanenti gloria, quanto humilior aspicitur in transeunte vita. Is fortasse cum subito se a proximo despici agnoscit, dedignatur cur despicitur. Vult quidem esse in loco humili, sed tamen videri contemptibilis non vult. Hunc jam devotio elevat, sed adhuc infirmitas gravat. Jam ergo per devotionem holocaustum est, sed adhuc ex infir
Abbreviated transcription (Latin):
factã consid̾ant. & cũ se indignos
pensant: in portarũ ostio holõ caustũ
lauant. Ecce & enĩ qͥs ꝓtimore omi¬
potentis dñi eẽ. patiens deuouit. nul¬
nimit̾ tolerare. & tam̃ cu hc̃ contu¬
melia ab ore illata subito ꝑc̾serit.
turbatꝰ forte aliqͥd loqͥt᷑. qđ loqͥ non
debuit. Certe iste iã holocaustuẽ.
s adhuc inqͥnatũ. Et fortasse contͣ
illatas contumelias patientia ex hi¬
buit. tacitꝰ ꝑmansit. S tam̃ contͣ
casdẽ contumelias qͥs portat. do¬
lore tangit᷑ eiꝰ animꝰ & incaritate
sauciat᷑. Patientia eni uera ẽ quę
& ipsũ amat quẽ portat. Na tole¬
rare & odisse ñ est uirtꝰ mansuetu¬
dinis: s uelamntũ furoris. hic itaq
sepe incogitatione sua se iudicat.
rep̃hendit semet ipsũ qͥa dolet: nec
tam̃ apud se p̾ualet optinere ue
doleat. Iã gͦ ꝑbonã deuotionẽ ho¬
locausti ẽ: s. tam̃ ꝑdolorẽ qͥ tangit̃.
adhuc inqͥnatũ est. Aliꝰ ea quȩ pos¬

Expanded text:
facta considerant, et cum se indignos facta considerant, et cum se indignos pensant, in portarum ostio holocaustum lavant. Ecce etenim quis pro timore omnipotentis Domini esse patiens devovit, nulanimiter tolerare, et tamen cum hunc contumelia ab ore proximi illata subito percusserit, turbatus forte aliquid loquitur, quod loqui non debuit. Certe iste jam holocaustum est, sed adhuc inquinatum. Fortasse contra illatas contumelias patientiam exhibuit, tacitus permansit; sed tamen contra easdem contumelias quas portat dolore tangitur, ejusque animus in charitate sauciatur. Patientia enim vera est, quae et ipsum amat quem portat. Nam tolerare, sed odisse, non est virtus mansuetudinis, sed velamentum furoris. Hic itaque saepe in cogitatione sua se judicat, reprehendit semetipsum quia dolet, nec tamen apud se praevalet obtinere ne doleat. Jam ergo per bonam devotionem holocaustum est, sed tamen per dolorem quo tangitur adhuc inquinatum. Alius ea quae pos
Abbreviated transcription (Latin):
ud agimꝰ nͥ ostiũ inportarũ fron¬
zophilatia ostiũ infrontib porta¬
ru. Qa si doctor hoc qđ loqͥt᷑ apło¬
rũ dictis minime confirmat:
infrontib portarũ ostiũ ñ habet.
Et si ostiũ ñ habet: dici ia garo¬
philatiũ sp̃ualis edificii ñ potest.
qͥa si dehis intellectũ ñ aꝑit: doc¬
tor ñ ẽ. Cũ uͦ auditores bomi ꝑora¬
docentiũ apłorũ dicta & oꝑa cog¬
noscunt: culpas suas apud semet¬
ipsos tacite rephendt̃ & lacrimiᷤ
in sequunt᷑. omẽ qđ se egisse iniq
meminert̃. Uñ hic qͦ dẽ ostio qd̵
ẽ infrontib portarũ subdit᷑. Ibi laua¬
bunt holocaustũ. Qenĩ sese ꝑfidẽ in¬
conu̾satione sca dño deuouert̃. holo¬
caustũ dũo facti st̃. S qͥa adhuc mul¬
ta inse de corruptibili sua carne pati¬
unt᷑. qͥa adhuc in eis cordis munditia
sordidis cogitatioib in qͥnat᷑: cotidie
ad lacrimas redeunt. assiduis fletib
affligunt᷑. Sc̃orũ eni patrũ dicta &

Expanded text:
ostium in portarum fronzophylacia ostium in frontibus portarum, quia si doctor hoc quod loquitur apostolorum dictis minime confirmat, in frontibus portarum ostium non habet. Et si ostium non habet, dici jam gazophylacium spiritalis aedificii non potest, quia si intellectum non aperit, doctor non edocentium apostolorum dicta et opera cognoscunt, culpas suas apud semetipsos taciti reprehendunt, et lacrymis insequuntur omne, quod se egisse inique meminerunt. Unde hic quoque de ostio, quod est in frontibus portarum subditur: « Ibi lavabant holocaustum. conversatione sancta Domino devoverunt, holocaustum Domino facti sunt. Sed quia adhuc multa in se de corruptibili sua carne patiuntur, quia adhuc in eis cordis munditia sordidis cogitationibus inquinatur, quotidie ad lacrymas redeunt, assiduis fletibus affliguntur. Sanctorum enim patrum dicta et
Abbreviated transcription (Latin):
& instruata ẽ: uł is qͥ delinqͥt in
oꝑe. uł mens quȩ labit᷑ in praua
cogitatione. Menstruatȩ nãq ista
pollutio. e: qͥa & aliena carne ñ
tangit᷑. & sua carne inqͥnat᷑. Sic
itaq sic. ẽ omĩs anima. que &¬
si malii opꝰ ñ agit. polluta tam̃
cogitatione sordescit. Unde etiã
ꝑ ꝓpħã aliũ sub iudee specie.
de anima ĩmundis desideriis

Expanded text:
nstruata est vel is qui delinquit in opere, vel mens quae labitur in prava cogitatione. Menstruatae namque ista pollutio est, quia et aliena carne non tangitur, et sua carne inquinatur. Sic itaque, sic est omnis anima, quae etsi malum opus non agit, polluta tamen cogitatione sordescit. Unde etiam per prophetam alium sub Judaeae specie de anima immundis desideriis
Abbreviated transcription (Latin):
incarnali popło circũcisionẽ & sa¬
crificiũ. In his itaq octo insis ĩmo¬
lat᷑: qͥa qͥcqͥd fides credit. qͥcqͥd ui¬
ta in exẽplo bonioꝑis ostendit. qͥc¬
qͥd patientia humilit̾ tolerat.
quicqͥd benignitas largit̾ ministͣc.
qͥcqͥd doctrina salubriter docet. qͥc¬
circucisio ad mandatũ exteriꝰ ligauit.
qͥcqͥd sacrificiũ ex deuotione offe¬
rentis egit: in omipotentis di ocłiᷤ
hoc ẽẽ. uictimã ostendit. In lege
enĩ etiã ꝑcarnale sacrificiũ. qͥd ali¬
ud popls nͥ deuotionẽ sui cordis

Expanded text:
in carnali populo circumcisionem et sacrificium. In his itaque octo mensis immolatur, quia quidquid fides credit, quidquid vita in exemplo boni operis ostendit, quidquid patientia humiliter tolerat, quidquid benignitas largiter ministrat, quidquid doctrina salubriter docet, quicircumcisio ad mandatum exterius ligavit, quidquid sacrificium ex devotione offerentis egit, in omnipotentis Dei oculis hoc esse victimam ostendit. In lege enim etiam per carnale sacrificium quid aliud populus nisi devotionem sui cordis
Abbreviated transcription (Latin):
struunt᷑: quia fides. & uita. pati¬
entia & benignitas deuita scõrũ
in exẽplũ data st̃ sequentib po¬
płis. ut iã uestibulũ m̃sas habe¬
at. id÷ uirtutes uite popłs tene¬
at. in qͥb: omĩpotenti do oratioĩs
sacrificiũ inara sui cordis incen¬
dat. Quicqͥd & enĩ bom fideles scẽ
hoc in exẽplũ de p̾dicatorũ suoꝵ
uita susceꝑunt. Unde enĩ m̃sas
hoc uestibulũ hab̾et. nͥ qͣdros la¬
pides inueniss : Ut enĩ unũ de

Expanded text:
patientia et benignitas de vita sanctorum in exemplum datae sunt sequentibus populis, ut jam vestibulum mensas habeat, id est virtutes vitae populus teneat, in quibus omnipotenti Deo orationis sacrificium in ara sui cordis incendat. Quidquid enim boni fideles sanctae hoc in exemplum de praedicatorum suorum vita susceperunt. Unde enim mensas hoc vestibulum haberet, nisi quadros lapi
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc mñtib inhystoria sacri eloqͥi lit¬
tera custodiuit. habet autẽ porta in¬
terior in magna iã multitudine fide¬
liũ popłorii duo lata uidelicet dilec¬
tionẽ di & dilectionẽ ꝓximi. Bine
autẽ m̃sę st̃ hinc & inde: qͥa indilec-¬
tione dei necessario tenenda ẽ. fides
& uita. Indilectione autẽ ꝓximi de¬
bet sũmoꝑe patientia & benigni¬
tas custodiri. Est enĩ indilectione
di necessaria fides & uita. qͥa uide¬
licet scriptũ ẽ. Sinc fide ĩpossibi¬
le ẽ plac̾e dõ. Et rursũ scriptũ est.

Expanded text:
adhuc mentibus in historia sacri eloquii litadhuc mentibus in historia sacri eloquii litteram custodivit. Habet autem porta interior in magna jam multitudine fidelium populorum duo latera, videlicet dilectionem Dei et dilectionem proximi. Binae autem mensae sunt hinc et inde, quia in dilectione Dei necessario tenenda est 1404 fides et vita, in dilectione autem proximi debet summopere patientia et benignitas custodiri. Est enim in dilectione Dei necessaria fides et vita, quia videlicet scriptum est: Sine fide impossibile est placere Deo . Et rursus scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
inde exteriꝰ in aqͥlonis porta descͥ¬
bunt᷑. quȩ simul õs octo st̃: in qͥb
inmolat᷑. His itaq de exteriori
narratione discussis: ad sp̃ualẽ
intellectũ sermo redeat. Qtanto
ĩa.eẽ. largiente dño facilior debet.
qͣnto nos exterioris descriptiois
ignorantia ñ angustat. Posst̃
cuĩ portarũ nomine sic̃ suꝑiꝰ dic¬
tũ ẽ. scĩ p̾dicatores intelligi. ut
uestibulũ portȩ sit popłs. Qdũ
m̃te humili u̾ba p̾dicationis su¬
scipit: in eo m̃sȩ ad sacrificiũ
exiurtutib c̃struunt᷑. Rursũ
nicħ obstat. si portã accipimꝰ hoc qd
nob̾ ꝑora p̾dicantiũ sacri eloquii in¬
tellectꝰ aꝑit᷑. ut uestibulũ porte eiꝰdẽ
nob̃ p̃dicatiõis u̾ba sint: qͣ priꝰ hu¬
milit̾ accipimꝰ. ut pͦ ad sacri eloquii
intelligentiã ueniamꝰ. Sit itaq nob
porta interior testam̃tũ nouũ. por¬
ta uͦ exterior testam̃tũ uetꝰ. Qa & hoc
sp̃ualẽ intellectũ aꝑit. & illud rudibꝰ

Expanded text:
nde exterius in Aquilonis porta describuntur, quae simul omnes octo sunt, in quibus immolatur. His itaque de exteriori narratione discussis, ad spiritalem intellectum sermo redeat, qui tanto jam esse, largiente Domino, facilior debet, quanto nos exterioris descriptionis ignorantia non angustat. 2. Possunt etenim portarum nomine, sicut superius dictum est, sancti praedicatores intelligi, ut vestibulum portae sit populus. Qui dum mente humili verba praedicationis suscipit, in eo mensae ad sacrificium ex virtutibus construuntur. Rursum nihil obstat si portam accipimus hoc, quod nobis per ora praedicantium sacri eloquii intellectus aperitur, ut vestibulum portae ejusdem nobis praedicationis verba sint quae prius humiliter accipimus, ut post ad sacri eloquii intelligentiam veniamus. Sit itaque nobis porta interior Testamentum Novum, porta vero exterior Testamentum Vetus, quia et hoc spiritalem intellectum aperit, et illud rudibus
Abbreviated transcription (Latin):
potentis dei sacrificio incendit
qđ habet. Sed sciendũ nobis :
tes. totũ quidẽ qđ habent offe¬
rc̃ s tam̃ in bonis quę agunt
iinime cõpungunt᷑ Et qͥdẽ
bonũ qđ agunt holocaustũ ẽ.
s quia flere ac semet ipsos di¬
udicare nesciunt. seq ex amo¬
re ad lacrimas ñ accendt̃: ꝑ¬
fectũ corũ holocaustũ ñ est
hinc enĩ ꝑ psalmistã dr̃ Me¬
mor sit dñs omis sacrificri tui.
& holocaustũ tuũ pingue fi¬
at. Holo caustũ qͥppe siccũ ẽ:
bonũ opꝰ. qđ orationis lacri¬
mȩ ũ infundunt. Holo cau¬
stu uͦ pngue est: qͣndo hoc
qd bene agit᷑. corde humili etiã ꝑ
lacrimas irrigat᷑. Unde rursũ ait.
holocausta medullata offerã tibi.
Qsqͥs enĩ bonũ opꝰ agit.s. omĩpo¬
tentis đi amore atq desidio flere
nescit: holocaustũ habet. s medul
hiat. atq ad et̾̃nȩ contẽplatioĩs gau-¬
dia ꝑuenire festinat. seq ipsũ ex
amore qͦ accendit᷑ infletib mac

Expanded text:
incenditur, quod habetur. Sed sciendum nobis est, tes, totum quidem, quod habent, offerunt, sed tamen in bonis, quae agunt, minime compunguntur, et bonum quod agunt holocaustum est: sed quia flere ac semetipsos judicare nesciunt, seque ex amore ad lacrymas non accendunt, perfectum eorum holocaustum non est. Hinc enim per Psalmistam dicitur: « Memor sit Dominus sacrificii tui, et holocaustum tuum pingue fiat . » Holocaustum quippe siccum est, bonum opus, quod orationis lacrymae non infundunt. Holocaustum vero pingue est, quando hoc, quod bene agitur, corde humili etiam per lacrymas irrigatur. Unde rursum dicitur: Holocausta medullata offeram tibi . Quisquis enim bonum opus agit, sed ex omnipotentis Dei amore atque desiderio flere nescit, holocaustum habet, sed medulhiat, atque ad aeternae contemplationis gaudia pervenire festinat, seque ipsum ex amore quo accenditur in fleti
Abbreviated transcription (Latin):
& benignitas conseruanda: qͥa de
cadẽ dilectione scriptii ẽ. Caritas
patiens. ẽ: benigna ẽ. Patiens uide¬
tet. benigna uͦ ut sua bona ꝓximis
desiderabilit̃ ĩpendat. Hr̃ qͦ porta
exterior uidelicet lex duo lat̾a. sp̃u¬
ales pres & carnalẽ popłin. Inqͥb.

Expanded text:
as conservanda, quia de eadem dilectione scriptum est: Charitas patiens est, benigna est . Patiens scitet, benigna autem, ut sua bona proximis desiderabiliter impendat. Habet quoque porta exterior, videlicet lex, duo latera, spiritales patres et carnalem populum. In quibus
Abbreviated transcription (Latin):
poreos sensꝰ uiuunt. s. tam̃ exteriꝰ
respicientes intꝰ st: qͥa & si sensꝰ corpo¬
rros intelligendo tͣnscendere nesciunt.
fidẽ tam̃ atq caritatẽ humiliter te¬
nent. Et intꝰ gͦ sunt in spuali edificio
ꝑamorẽ. & quasi foris respiciunt ꝑ
simplicitatẽ. Potest ꝑuestibuli qaͣ
exteriꝰ respicit. fides inchoantiũ desig
cant. Possunt etiã ꝑuestibulũ interiꝰ
spicit exterius. p̾cepta adhuc mini¬
ma figurari. ꝑuestibulũ qͥppe it᷑ ad
gradus & porta: qͥa ꝑp̃cepta p̾dica

Expanded text:
reos vivunt. Sed tamen et exterius respicientes, intus sunt, quia etsi sensus corporeos intelligendo transcendere nesciunt, fidem tamen atque charitatem humiliter tenent. Et intus ergo sunt in spiritali aedificio per amorem, et quasi foris respiciunt per simplicitatem. 12. Potest per vestibulum quod exterius respicit fides inchoantium designcant. Possunt etiam per vestibulum interius ro quod respicit exterius praecepta adhuc minima figurari. Per vestibulum quippe itur ad gradus et ad portam, quia per pra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ peccato & ꝓdelic̾to. hoc & enĩ
peccatũ ÷ mala fac̾e. delictũ uͦ bo¬
na derelinquere: qͦ sũmoꝑe st̃ ca¬
uenda Uł certe peccatũ inoꝑeẽ:
delictũ incogitatione. Recte gͦ in
interioris portȩ .iiͦii. m̃sis imolat᷑

Expanded text:
 peccato, et pro delicto. Hoc etenim peccatum est mala facere, delictum vero est bona derelinquere, quae summopere sunt tenenda. Vel certe peccatum in opere est, delictum in cogitatione. Recte ergo in inte
Abbreviated transcription (Latin):
philatia ostiũ infrontib portarũ.
Garophilatia suꝑiꝰ diximꝰ corda doc¬
torũ. quȩ scientiȩ diuitias seruant.
Frontes autẽ portarũ st̃. u̾ba atq
oꝑa p̃dicatorũ: in qͥb eos foris ag¬
noscimꝰ. qͣles apud se intrinsecꝰ ui¬
uant. E st autẽ ostiũ ꝑ garo philatia
singła infrontib portarũ. qͥa unꝰ

Expanded text:
ostium in frontibus portarum. 14. Gazophylacia superius diximus corda doctorum, 1398 quae scientiae divitias servant. Frontes autem portarum sunt verba atque opera praedicatorum, in quibus eos foris agnoscimus quales apud se intrinsecus vivant. Est autem ostium per gazophylacia singula in frontibus portar
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. memorauit. quarũ extremã
aquilonis portã narrauerat. s
ut p̃dictũ ẽ. atrii interioris. Nc̃
xͦ cũ duȩ m̃se hinc in portȩ uesti¬
bulo. & duȩ m̃se inde describun¬
tur. adhuc de eadẽ porta interi
ori sermo contexit᷑: qͥppe cũ ꝓtinꝰ
sub infert᷑. qͥa ad latꝰ exteriꝰ qđ as¬
cendit ad ostiũ portȩ que ꝑgit

Expanded text:
uarum extremam Aquilonis portam narraverat, sed, ut praedictum est, atrii interioris. Nunc ergo cum duae mensae hinc in portae vestibulo et duae mensae inde describuntur, adhuc de eadem interiori porta sermo contexitur, quippe cum protinus subinfertur quia ad latus exterius, quod ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
b electꝰ est. Dicat᷑ gͦ porta orientis
ante portã aqͥlonis. & austri: qͥa
indiuinitate sua dñs ante gentili¬
tatẽ & iudeã natꝰ. ẽ: qͥ & ante omĩa
scła. Dicat᷑ uͦ narratioe subseqͥnti.
porta austri. orientis. & aqͥlonis:
quia redẽptor nr̃ inhumana na¬
tura int̾ iudeã & gentilitatẽ nasci
dignatꝰ. ẽ. qͥ & in fine synagoge ue¬
nit. & ante initiũ cccłiȩ qͣm ex gen¬
tib collegit. In pͥma gͦ descriptiõe
sit orientalis porta ante portã aqͥ¬
lonis & austri. in scđa autẽ inter
portã austri & aqͥlonis. orientis
porta nominet᷑: qͥa & exdiuini¬
tate ante cessit oĩa. & ex humani¬
tate uenit int̾ omĩa. Q& deceden¬
tis iudeȩ finis factꝰ ẽ & subseqͥn¬
tis gentilicatis in itiũ. Igit᷑ qͥa ea
quȩ necdũ dicta fuerãt. ut dño lar¬
giente potuimꝰ rimati sumꝰ. & ea

Expanded text:
 electus . Dicatur ergo porta Orientalis  electus . Dicatur ergo porta Orientalis ante portam Aquilonis et Austri, quia in divinitate sua Dominus ante gentilitatem et Judaeam natus est, qui et ante omnia saecula. Dicatur vero narratione subsequenti porta Austri, Orientis et Aquilonis, quia Redemptor noster in humana natura inter Judaeam et gentilitatem nasci dignatus est, quia et in fine Synagogae venit, et ante initium Ecclesiae, quam ex gentibus collegit. In prima ergo descriptione sit Orientalis porta ante portam Aquilonis et Austri; in secunda autem inter portam Austri et Aquilonis Orientis porta nominetur, quia et ex divinitate antecessit omnia, et ex humanitate venit inter omnia, qui et decedentis Judaeae finis factus est, et subsequentis gentilitatis initium. Igitur quia ea quae necdum dicta fuerant, ut, Domino largi
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Cũ uͦ aliis p̃cipit᷑ uxori uir debi¬
tũ reddat. similit̾ autẽ & uxor uiro
quasi uestibulũ qđ exteriꝰ respicit
agit qđ carnis est: & t̾n abonorum
numero alienꝰ ñ ẽ Potest autẽ & ꝑ
orientis portã dñs. & ꝑ australẽ iu¬
dea. ꝑ aqͥlonis uͦ conu̾sa gentilitas
de signari. S: hac in re quȩstio ani¬
mũ pulsat. cur insuꝑiori narratio¬
ne aꝓpħa priꝰ orientalis. pͦ modum
aqͥlonis. ac deinde austri porta de¬
scripta .ẽ. Cũq easdẽ portas in inte¬
riori atrio narraret: priꝰ portã austͥ
deinde orientis. & t̾cio in loco de scͥp¬
sit agͥlonis. Cur autẽ ñ eundẽ ordinẽ
quẽ cȩpit tenuit s hc̃ inportarũ
descriptione ꝑmutauit: ut & priꝰ
diceret orientis portã aqͥlonis &
austri. & pͦmodũ austri. orientis &
aquilonis: S si aqͥlonis nomine
gentilitas de signat᷑: cunctis studio¬
se legentib liquet. qͥa ante sina¬
gogã gentilitas fuit. Nã heber ipse
aquo hebrei appellati st̃: exgenti¬

Expanded text:
aliis praecipitur uxori vir debitum reddat, similiter autem et uxor viro, quasi vestibulum, quod exterius respicit agit, quod carnis est; et tamen a bonorum numero alienus non est. Potest autem et per orientis portam Dominus, et per austri Judaea, per aquilonis vero conversa gentilitas designari. Sed hac in re, quaestio animum pulsat, cur in superiori narratione prophetae prius orientalis postmodum aquilonis, ac deinde austri porta descripta est: cumque easdem portas in anteriori atrio narraret, prius portam austri, deinde orientis, et tertio in loco descripsit aquilonis. Cur autem non eumdem ordinem, quem coeperat tenuit, sed hunc in portarum descriptione permutavit; ut et prius diceret orientis portam, aquilonis et austri, et postmodum austri, orientis et aquilonis? Sed si aquilonis nomine gentilitas designatur, cunctis studiose legentibus liquet, quia ante Synagogam gentilitas fuit. Nam Heber ipse, a quo Hebraei appellati sunt, ex genti
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ad cęlestia leuet᷑. Qui
enĩ ꝑ bona quȩ facit t̾renã
głam concupiscit: pennas
suas & faciem deorsũ depri¬
mit.Hinc enĩ ꝑ propħam de
quibꝰdam dr̃. Dictimas in ꝓ¬
fundo deferebant. Quid enĩ
sunt aliud lacrimȩ oratio¬
nis. nͥ uictimȩ oblatiomiꝰ no¬
stre: Sic enĩ scriptũ ẽ.Sacri¬
ficium deo sp̃s contribulatꝰ.
Et sunt nonnulli qͥ iccirco
se in p̾ce ac lam̃tis afficiuNs:
ut aut t̾rena cõmoda adqͥ¬
rant. aut hominib sc̃ĩ ẽẽ
uideant᷑. Quid isti nͥ uicti¬
mas in ꝓfundo deferunt:
Qui ꝑ hoc qͦd in imo st̃ quȩ
requirunt: orationis suȩ sa¬
crificiũ deorsum deponuñ.
Electi autẽ quia & in bo¬
no oꝑe omĩpotenti dõ pla¬
cere appetunt. & ꝑ contẽ¬
plationis gr̃am ȩt̾nam iã
beatitudinẽ degustare con¬
cupiscunt: facies & pennaᷤ
desuꝑ extendunt. Sequit᷑.¬

Expanded text:
semper ad coelestia levetur. Qui semper ad coelestia levetur. Qui enim per bona quae facit terrenam gloriam concupiscit, pennas suas et faciem suam deorsum deprimit. Hinc etenim per prophetam de quibusdam dicitur: Victimas in profundum deferebant . Quid enim sunt aliud lacrymae orationis, nisi victimae oblationis nostrae? sicut scriptum est: Sacrificium Deo spiritus contriEt sunt nonnulli qui idcirco se in prece lamentis afficiunt, ut aut terrena commoda acquirant, aut hominibus sancti esse videantur. Quid isti nisi victimas in profundum deferunt, qui per hoc quod in imo sunt quae requirunt, orationis suae sacrificium deorsum deponunt.in bono opere omnipotenti Deo placere appetunt, et per contemplationis gratiam aeternam jam beatitudinem degustare concupiscunt, facies et pennas desuper extendunt. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑. Et facies eoꝵ & pen¬
cies & pennȩ extendȩ de¬
suꝑ describunt᷑: qͥa om̃is
intentio. omnisq contẽ¬
platio scõꝵ suꝑ se dendit:
ut illud possit adipisci qͦd
in cęlestib appecit. Siue
enim bono oꝑi siue uͦ in¬
ingilet contẽplationi. dc̃
ueracit̾ hoc quod agit bo¬
num ẽ: quando ei cõpla¬
cere concupiscit a quo÷.
Nam qui bona agere ui¬
det᷑ & ꝑ hec ñ deo sed ho¬
minib placere desid̾at:
intentionis suȩ faciẽ deor¬
sum p̾mit. Et qui iccirco
in sacro eloquio ea quȩ di¬
uinitatis sunt contẽplat᷑.
ut ꝑ hoc quod intelligit
occupari ad questioneᷤ poᷤ¬
sit: quia ñ dulcedine que¬
site beatitudinis satiari ap¬
petit sed doctus uidi: iste
nimirũ intellectus sui pen¬
nas desuꝑ ñ extendit. Sed
qm̃ sensus sui ugilantiã
in t̾reno appetitũ occupat:
pennas qͣs sulleuare in al¬
tum. & quib sulleuari ipse
potiit. in iis deponit. Q
in re pensandũ ẽ: ut omne
bonũ qͦd agit᷑. ꝑ intentionẽ

Expanded text:
facies eorum et penFacies et pennae extentae desuper describuntur, quia omnis intentio omnisque contemplatio sanctorum super se tendit, ut illud possit adipisci quod in coelestibus appetit. Sive enim bono operi, sive vero invigilet contemplationi, tunc veraciter hoc quod agit bonum est, quando ei complacere concupiscit a quo est. Nam qui bona agere videtur, et per haec non Deo, sed hominibus placere desiderat, intentionis suae faciem deorsum premit. Et qui idcirco in sacro eloquio ea quae divinitatis sunt contemplatur, ut per hoc quod intelligit occupari ad quaestiones possit, quia non dulcedine quaesitae beatitudinis satiari appetit, sed doctus videri, iste nimirum intellectus sui pennas desuper non extendit; sed quoniam sensus sui vigilantiam in terreno appetitu occupat, pennas quas sublevare in altum et quibus sublevari ipse potuit in imis deponit. Qua in re pensandum est, ut omne bonum quod agitur per intentionem
Abbreviated transcription (Latin):
ȩuangłistas cȩt̾os uirtute
contẽplationis excreuit. Cũ
quibꝰ & si simul de eiꝰ deita¬
te loquit᷑: hanc tam̃ om̃ib
subtilius contẽplatur. Sed
si aquila cũ trib aliis ad¬
runcta qͣtuor animalia ẽe
memorant᷑ : mirũ qͦmͦ de¬

Expanded text:
evangelistas caeteros virtute evangelistas caeteros virtute contemplationis excrevit: cum quibus etsi simul de ejus deitate loquitur, hanc tamen omnibus subtilius contemplatur. Sed si aquila cum tribus aliis adjuncta quatuor animalia esse memorantur, nimirum quomodo de
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ : ꝑ hominẽ incarnatio.
ꝑ uitulũ passio. ꝑ leonẽ uͦ
auctoris nr̃i resurrectio de¬
signat᷑. De incarnatione au¬
tem unigeniti filii qua re¬
dempti sumꝰ: om̃s electi le¬
tati sunt. De morte uͦ illius
contristati. qui iterũ de eiꝰ
resurrectione gauisi st̃. Qa
rectio lȩticiã discipłis p̾bu¬
it. qͦs eius passio contrista¬
uit: homo & leo adextris.
uitulꝰ uͦ a sinistris eis fuisse
describit᷑. Ipsi nãq ȩuange¬
listȩ scĩ de eiꝰ humanitate
gauisi st̃: de eiꝰ resurrec̾tiore
confirmati. qͥ de eiꝰ passior
fuerant contristati. Homo
gͦ & leo eis a dextris ẽ: quia
redemptoris nr̃i eos incar¬
natio uiuificauit. resurrec¬
tio confirmauit. Sed uitulꝰ
a sinistris: quia mors illiꝰ
eos ad momentũ temporiᷤ
in infidelitate ꝓstrauit.
Iure autẽ locus aqͥlȩ non
iuxta sed desuꝑ ẽẽ descri¬
bit᷑: quia siue ꝑ hoc qͦd eiu
ascensionẽ signat. siue qͥa
uerbũ patris dm̃ apud pa¬
trem ẽẽ denunciat: super

Expanded text:
hominem incarnatio, per vitulum passio, per leonem vero auctoris nostri resurrectio designatur. De incarnatione autem unigeniti Filii, qua redempti sumus, omnes electi laetati sunt: de morte vero illius, apostoli contristati, qui iterum de ejus resurrectione sunt gavisi. Quia rectio laetitiam discipulis praebuit quos ejus passio contristavit, homo et leo a dextris, vitulus vero a sinistris eis fuisse describitur. Ipsi namque evangelistae sancti de ejus humanitate gavisi sunt, de ejus resurrectione confirmati, qui de ejus passione fuerant contristati. Homo ergo et leo eis a dextris est, quia Redemptoris nostri eos incarnatio vivificavit, resurrectio confirmavit. Sed vitulus a sinistris: quia mors illius eos ad momentum temporis in infidelitate prostravit. Jure autem locus aquilae non juxta sed desuper esse describitur, quia sive per hoc, quod ejus ascensionem signat, seu quia verbum Patris Deum apud Patrem esse denuntiat, super
Abbreviated transcription (Latin):
sos sollicite sicut alios uidẽ.¬
nosq ipsos ut dictum est
ande nos ponere:ut pen¬
nata animalia incessant̾
imitantes. ne nesciamus
qͥd agimꝰ: corã facie nr̃a
semꝑ ambulemꝰ. Puersi
autẽ sicut paulo iã ante
diximꝰ corã facie sua non

Expanded text:
sos sollicite sicut alios videsos sollicite sicut alios videnosque ipsos, ut dictum est, ante nos ponere, ut pennata animalia incessanter imitantes, ne nesciamus quid agimus, coram facie nostra semper ambulemus. Perversi autem, sicut paulo ante jam diximus, coram facie su
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos: nunꝗͣ nob̾ eiꝰ actio¬
fortasse sepe talia egimꝰ. &
nil nos ꝓximo intolerabile
fecisse putabamꝰ. Hoc male
diuisũ m̃tis nr̃ȩ iudicium
corrigere ꝑ legis p̾ceptum
moyses studuit cum dixit:
ut iustꝰ ẽẽ deberet modius
equusq sextarius. Hinc sa¬
lomon ait. Pondꝰ & pondꝰ.
m̃sura & m̾sura: utrunq
abominabile ÷ apud dm̃.
Scimꝰ quia in negotiatoꝵ
duplici ponde. aliud maiꝰ
aliud minꝰ. Nam aliud pon¬
dus habent ad qͦd pensañ
sibi: & aliud pondꝰ ad quod
pensant ꝓximo. Nd dandõ
pondera leuiora. ad accipi¬
endũ uͦ grauiora p̾parant.
Omnis itaq homo qui a¬
lit̾ pensat ea quȩ proximi
& alit̾ quȩ sua sunt: pondꝰ
& pondꝰ habet. Utrũ¬
q gͦ ab ominabile ẽ apud
dm̃: qͥa si sic ꝓximũ ut se
diligeret. hunc in bonissi¬
cut se amaret. E si sic se si¬
cut ꝓximũ aspiceret: se in
malis sicut ꝓximũ iudica¬
ret. Debemus gͦ nosmet ip¬

Expanded text:
ut nos, nunquam nobis ejus actut nos, nunquam nobis ejus actfortasse talia egimus, et nil nos proximo intolerabile fecisse putabamus. Hoc male divisum mentis nostrae judicium corrigere per legis praeceptum Moyses studuit, cum dixit ut justus deberet esse modius, aequusque sextarius . Hinc Salomon ait: Pondus et pondus, mensura et mensura, utrumque abominabile est apud Deum . Scimus quia in negotiatorum duplici pondere aliud majus, aliud minus est. Nam aliud pondus habent ad quod pensant sibi, et aliud pondus ad quod pensant proximo. Ad dandum pondera leviora, ad accipiendum vero graviora praeparant. Omnis itaque homo qui aliter pensat ea quae sunt proximi, et aliter ea quae sua sunt, pondus et pondus habet. Utrumque ergo abominabile est apud Deum, quia si sic proximum ut se diligeret, hunc in bonis sicut se amaret. Et si sic se sicut proximum aspiceret, se in malis sicut proximum judicaret. Debemus ergo nosmetip
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere sollicitꝰ ñ ÷. Alle
autẽ ueracit̾ se ante se po¬
nit sibiq in p̾senti ẽ: qui
se in suis actib tanꝗͣ aliũ
atdendit. Nam sunt multa
peccata qͦ cõmittimꝰ. s iccir¬
co nob̾ graina ñ uident᷑: qͥa
pͥuato nos amore diligenteᷤ.
clausis nob̾ ocłis in nr̃a de¬
ceptione blandim᷑. Ande fit
plerunq ut & nr̃a grauia
leuit̾. & ꝓximoꝵ mala leuia
grauit̾ iudicemꝰ. Scriptum
quippe ẽ. Erunt hommnesse¬
ipsos amantes. Et scimꝰ quia
uehement̾ claudit ocłm cor¬
dis amor pͥuat᷑. Ex qͦ fit: ut
hoc qͦd nos agimꝰ & graue
e̾ẽ ñ estimamus. plerunq a¬
gat᷑ a ꝓximo. & nimis nob̾
detestabile e̾ẽ uideat᷑.S qͣre
hoc quod nobis uile uidebat᷑
in nob̾ graue indet᷑ in ꝓximo:
nͥ quia nec nos sic̃ ꝓximum.
nec ꝓximũ conspicimꝰ sicut
nos: Si enĩ nos sic̃ ꝓximũ
aspiceremꝰ: nr̃a rep̾hensibi¬
lia districte uidemꝰ. Et rur¬
sum si ꝓximũ aspiceremuᷤᷤ

Expanded text:
cognoscere sollicitus non est. Ille cognoscere sollicitus non est. Ille autem veraciter se ante se ponit, sibique in praesenti est, qui se in suis actibus tanquam alium attendit. Nam sunt multa peccata quae committimus, sed idcirco nobis gravia non videntur, quia privato nos amore diligentes, clausis nobis oculis in nostra deceptione blandimur. Unde fit plerumque ut et nostra gravia leviter, et proximorum mala levia graviter judicemus. Scriptum quippe est: Erunt homines seipsos amantes . Et scimus quia vehementer claudit oculum cordis amor privatus. Ex quo fit ut hoc quod nos agimus, et grave esse non existimamus, plerumque agatur a proximo, et nimis nobis detestabile esse videatur. Sed quare hoc quod nobis vile videbatur in nobis grave videtur in proximo, nisi quia nec nos sicut proximum, nec proximum conspicimus sicut nos? Si enim nos sicut 1205 proximum aspiceremus, nostra reprehensibilia districte videremus. Et rursum si proximum aspiceremus
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat unũqͦdq eoꝵ ante
faciẽ suã gradiebat᷑: nunc
autẽ dr coram facie sua
ambulabat. Ipsa itaq re¬
petita uidet᷑ ẽẽ sententia.
Sed quia coram in p̾seni
dicimꝰ: possumꝰ subcilius
inqͥrendo discernere quid
aliud sit ande faciẽ ambu¬
lare. atq aliud in presenti.
Ante faciem quippe ambu¬
lare ẽ: anderiora aspicien¬
do pet̾e. In p̾senti uͦ ambu¬
lare ẽ: sibimet ipsi absen¬
tem ñ e̾ẽ. Omnis & enĩ uitꝰ
qui uitã suã sollicitꝰ aspic̃.
& diligent̾ considerat qͣnũ
cotidie in honis crescat. aut
fortasse qͣntũ a bonis de¬
crescat. iste quia se ante se
ponit. coram se ambulat:
qͥppe qui uigilant̾ uidet
an surgat añ defluat. Quiᷤ¬
quis uͦ uitȩ suȩ custodiam
negligit. discutere qͦ agit
quȩ loquit᷑ quȩ cogitat.
aut despicit aut nescit. co¬
ram se iste ñ ambulat: qͥa
qͣlis sit in suis morib uł ac¬
tib ignorat. nec sibimet¬
ipsi p̾sens ẽ: qui semet ip¬
sum cotidie exquirere atq

Expanded text:
fuerat: Unumquodque eorum ante faciem suam gradiebatur. Nunc autem dicitur « coram facie sua ambulabat. » Ipsa itaque repetita esse videtur sententia. Sed quia coram in praesenti dicimus, possumus subtilius inquirendo discernere, quod aliud sit ante faciem ambulare atque aliud in praesenti; ante faciem quippe ambulare est anteriora aspiciendo petere; in praesenti vero ambulare, est sibimetipsi absentem non esse. Omnis etenim justus qui vitam suam sollicitus aspicit, et diligenter considerat quantum quotidie in bonis crescat, aut fortasse quantum a bonis decrescat, iste, quia se ante se ponit, coram se ambulat: quippe qui vigilanter videt utrum surgat an defluat. Quisquis vero vitae suae custodiam negligit, discutere quae agit, quae loquitur, quae cogitat, aut despicit, aut nescit, coram se iste non ambulat. Quia qualis sit in suis moribus vel actibus ignorat, nec sibimetipsi praesens est, qui semetipsum quotidie exquirere atque
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ ad alterũ penna c̃iun¬
cta sit: ut pennȩ indeli¬
cet eleuatȩ uicissim sibi c̃
iunctione concordent. Qua
in re questio oritur. Quia
si duȩ pennȩ quȩ eleuant
amorẽ & spem. duȩ uͦ quȩ
corpora condegunt. timo¬
rem & pęnitentiã desig¬
nant: cur duȩ quȩ exten¬
sȩ sunt dicunt᷑ e̾ẽ comun¬
ctȩ. & duȩ quȩ corpꝰ conte¬
gunt ñ dicunt᷑: Sed hac
in re facilis largiente deo
ratio occurrit. qd scõrum
amor & spes: duȩ uͦ pen¬
nȩ quȩ corpora conteguñ.
sibimet ipsis ad alterutrũ
coniunctȩ ñ sunt timor
& pęnitentia. Daid enim
pro lapsu carnis tim̃do
& penitendo affligit᷑. eetrꝰ
casum ꝑfidiȩ fleint ama¬
re. Paulus in se crudelita¬
dem p̾teritȩ ꝑsecutionis
plangit: om̃s tam̃ unam
patriã appetunt. ad unũ
auctorẽ omniũ ꝑuenire
festinant. Duȩ gͦ singuloꝵ
pennȩ conuinctȩ sunt. et
duȩ ñ sunt: quia ꝑ amorẽ
& spem unũ ẽ quod desi¬
derart. s ꝑ timorẽ & pe

Expanded text:
unius ad alterum pennae conjunctae sint, ut pennae videlicet elevatae vicissim sibi in conjunctione concordent. Qua in re quaestio oritur, quia si duae pennae quae elevant amorem et spem, duae vero quae corpora contegunt timorem et poenitentiam designant, cur duae quae extentae sunt dicuntur esse conjunctae, et duae quae corpus contegunt non dicuntur? Sed hac in re facilis, largiente Domino, ratio occurrit, quod sanctorum amor et spes. Duae vero pennae, quae corpora contegunt, sibimetipsis ad alterutrum conjunctae non sunt, timor et poenitentia. David enim pro lapsu carnis timendo et poenitendo affligitur. Petrus casum perfidiae flevit amare. Paulus in se crudelitatem praeteritae persecutionis plangit. Omnes tamen unam patriam appetunt; ad unum auctorem omnium pervenire festinant. Duae ergo singulorum pennae conjunctae sunt, et duae non sunt: quia per amorem et spem unum est quod desider
Abbreviated transcription (Latin):
a dextris. & unũ hoc ẽẽ a
sinistris dr̃. Et rursũ que¬
rendum cur aquila non
a dextris uł siustris. sed
moratur. Duas itaq nob̾
questiones obiecimꝰ. quaᷤ
oportet ut aꝑiente dño
dissoluamꝰ. Homo gͥ & leo
a dextris. intulus uͦ a sinistͥs

Expanded text:
a dextris, et unum hoc esse a a dextris, et unum hoc esse a sinistris dicatur. Et rursum quaerendum est cur aquila non a dextris, vel sinistris, sed moretur. Duas itaque nobis quaestiones objecimus, quas oportet ut aperiente Domino, dissolvamus. Homo igitur et leo a dextris, vit
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mundi uoluptate mor¬
tificat: intulus ẽ. Qma uͦ
ipsa sua spontanea morti¬
ficatione contra adũsa oĩa
fortitudinẽ securitatis ha¬
bet. unde scriptũ ÷ iustuͤ
autẽ quasi leo fidens absq
t̾rore erit: leo ẽ. Qa uͦ sub¬
limit̾ contẽplat᷑ ea quȩ cȩ¬
lestia atq ȩt̾na sunt: aqͥla
est. Igitur qm iustꝰ quisq ꝑ
rationẽ homo. ꝑ sacrificiũ
mortificationis suȩ uitulus.
ꝑ fortitudinẽ securitatiᷤᷤ leo.
ꝑ contẽplationẽ uͦ efficit᷑ aqͥ¬
la: recte ꝑ hȩc scã animalia
signari unusqͥsq ꝑfectuᷤ po¬
test. Quod iccirco dicimꝰ. ut
ea quȩ de qͣtuor animalibꝰ
dicta sunt: ꝑtinere etiam
ad ꝑfectoꝵ singłos demon¬
stremꝰ. Sed magna nobis
de eisdem ȩuangłistis et
scĩs p̾dicatorib questio ori¬
tur: cur homo & leo a dex¬
tris ipsoꝵ qͣtuor. intulũ uͦ
a sinistris ipsoꝵ qͣtuor ẽẽ
ꝑhibet᷑. Neq enim sine mi¬
ra ratione ẽ cur duo illa

Expanded text:
hujus mundi voluptate morhujus mundi voluptate mortificat, vitulus est. Quia vero ipsa sua spontanea mortificatione contra adversa omnia fortitudinem securitatis habet, unde scriptum est: Justus autem quasi leo confidens absque terrore erit , leo est. Quia vero sublimiter contemplatur ea quae coelestia atque aeterna sunt, aquila est. Igitur quoniam justus quisque per rationem homo, per sacrificium mortificationis suae vitulus, per fortitudinem secper contemplationem vero efficitur aquila, recte per haec sancta animalia signari unusquisque perfectus potest. Quod idcirco dicimus, ut ea quae de quatuor animalibus dicta sunt pertinere etiam ad perfectorum singulos demonstremus. Sed magna nobis de iisdem evangelistis et sanctis praedicatoribus quaestio oritur, cur homo et leo a dextris ipsorum quatuor, vitulus vero a sinistris ipsorum quatuor esse perhibeatur. Neque enim sine mira ratione est, cur duo illa
Abbreviated transcription (Latin):
do ingilauit. Ipse etiã pͦ
resurrectionẽ suã ascendeis
ad cęlos. in suꝑioribꝰ eleua¬
tus ẽ ut aquila. Totum gͦ
simul nobis ẽ: qui & nas¬
cendo homo & morien¬
do intulus & resurgen¬
do leo. & ad cęlos ascer¬
dendo aquila factus est.
Sed quia ꝑ hȩc ammalia
ȩuangłistas quatuor &
sub eoꝵ specie simul ꝑfe¬
cͥtos om̃s iam suꝑius sig
nificari diximus: restat
ut quomͦ unꝰquisq electo¬
rum istis animaliũ uisio¬
nib expͥmit᷑ ostendamuᷤᷤ.
Om̃is & enim electꝰ atq in
uia dñi ꝑfectus: & homo
& intulus & leo simul et
aquila ẽ. Homo enĩ ratio¬
nale ẽ animal. Uitulus au¬
dem in sacrificio mactaRi
solet.Leo uͦ fortis ẽ bestia
sicut scriptũ est: leo fortiᷤ¬
simꝰ ÷ bestiarũ. ad nullius
panebit occursũ. Aquila ad
sullumia euolat. & mreuer¬
beratis oculis solis radiis in¬
dendit. Omnis itaq qui mn
ratione ꝑfectus ẽ: homo
est. Et qͣm semet ipsũ ab

Expanded text:
do vigilavit. Ipse etiam post do vigilavit. Ipse etiam post resurrectionem suam ascendens ad coelos, in superioribus est elevatus, ut aquila. Totum ergo simul nobis est, quia et nascendo homo, et moriendo vitulus, et resurgendo leo, et ad coelos ascendendo aquila factus est. Sed quia per haec animalia Evangelistas quatuor, et sub eorum specie simul perfectos omnes jam superius nari diximus, restat ut quomodo unusquisque electorum istis animalium visionibus exprimatur ostendamus. Omnis enim electus atque in via Dei perfectus, et homo, et vitulus, et leo simul et aquila est. Homo enim rationale est animal. Vitulus autem in sacrificio mactari solet. Leo fortis est bestia, sicut scriptum est: Leo vero fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum . Aquila ad sublimia evolat, et irreverberatis oculis solis radiis intendit. Omnis itaque qui in ratione perfectus est, homo est. Et quoniam semetipsum ab