comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qr unusquisq uir continens. & debite
necessitati congruit. & uiolente uoluptati
contradicit. uoce dñica dr̃: clamorẽ ex¬
actoris ñ audit. Quia aũ discretus uir
eo ad intelligenda superiora se eleuat.
quo in se carnis incentiua castigat: recte
post contemptum exactoris clamorẽ sub-¬
dit᷑. Circũspicit montes pascuȩ suę.
Montes pascuȩ st̃: alte contemplationes int̾nȩ
refectionis. Sc̃i enĩ uiri quantomagis se ex¬
terius despiciendo deiciunt: tanto ampliꝰ
interius reuelationũ contẽplatione pascun¬
t᷑. Vnde scriptũ ẽ. ascensus in corde eiꝰ
disposuit. in conualle lacrimarũ: qr quoᷤ
exterius in fletu continet conuallis hu¬
militatis: eos interius subleuat ascensus
contemplationis. Montes etiã pascuȩ st̃:
sublimes uirtutes angłoꝵ. Quȩ idcirco
hic ministrando & adiuuando reficiunt:
quia illic interno contẽplationis rore
pinguescunt. Quȩ quia largiente đo

Expanded text:
quia unusquisque vir continens et debitae quia unusquisque vir continens et debitae necessitati congruit, et violentae voluptati contradicit, voce dominica dicitur: Clamorem exactoris non audit. Quia autem discretus vir eo ad intelligenda superiora se elevat, quo in se carnis incentiva castigat, recte post contemptum exactoris clamorem sub. Circumspicit montes pascuae. - Montes pascuae, altae contemplationes internae refectionis. Sancti enim viri, quanto magis se exterius despiciendo dejiciunt, tanto amplius interius revelationum contemplatione pascuntur. Unde scriptum est: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum , quia quos exterius in fletu continet convallis humilitatis, eos interius sublevat ascensus contemplationis. Vet. XXIX. Montes etiam pascuae sunt sublimes virtutes angelorum. Quae idcirco hic nos ministrando et adjuvando reficiunt, quia illic interno contemplationis rore pinguescunt. Quae quia largiente Deo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiunt: quib nutrite uirtutes uiuunt.
Et cũ uirtus alit᷑: plerũq uires uitiis au¬
gent᷑. Cũ uͦ immensa continentia uitioꝵ
uires extenuat: etiã uirtus deficiens anhe¬
lat. Vnde necesse ẽ ut interior homo nr.
equus quidã arbiter presideat. int̾ se &
eũ quẽ exterius gestat: quatinꝰ ei homo
suus exterior & semꝑ ad debitũ ministeriũ
seruire sufficiat: & numqu̾ã suꝑbȩ libera
ceruice contradicat. Nec moueat si quid
suggerendo submnurmurat: dũ mͦ eũ semꝑ
suꝑposita calce dominationis p̃mat. Sicq
fit: ut dũ repressa uitia reniti quidẽ nob̃
patimur. & tam̃ hȩc nobiscũ con¬
gredi ex equo ꝓhibemus: nec uitia contra
uirtutẽ preualeant: nec rursũ uirtus cũ
uitioꝵ om̃imoda extinctione succũbat.
Qua in re sola elatio funditus extinguitur:
quia quãuis uictorię seruiat: ad edoman¬
dã tam̃ cogitationum suꝑbiã. continua
nobis pugna seruat᷑. Vnde bene hic

Expanded text:
superbiunt, quibus nutritae virtutes vivunt. superbiunt, quibus nutritae virtutes vivunt. Et cum virtus alitur, plerumque vires vitiis augentur. Cum vero immensa continentia vitiorum vires extenuat, etiam virtus deficiens anhelat. Unde necesse est ut interior homo, noster aequus quidam arbiter praesideat inter se, et eum quem exterius gestat, quatenus ei homo suus exterior et semper ad debitum ministerium servire sufficiat, et nunquam superbe libera cervice contradicat; nec moveat si quid suggerendo submurmurat, dummodo eum semper superposita calce dominationis premat. Sicque fit ut dum repressa vitia reniti quidem nobis patimur, et tamen haec nobiscum congredi ex aequo prohibemus, nec vitia contra virtutem praevaleant, nec rursum virtus cum vitiorum 985 omnimoda exstinctione succumbat. Qua in re sola elatio funditus exstinguitur, quia quamvis victoriae serviat, ad edomandam tamen cogitationum superbiam continua nobis pugna servatur. Unde bene hic,
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ gͥ fieri in desiderio ꝓhibet᷑: in
necessitate concedit᷑. Sedisepe dũ ĩ cau
te necessitati condescendiinus: desideriiˢ
deseriuimus. Nonnũꝗͣ uͦ dũ desideriis
ĩmoderatius obuiare nitim᷑: necessitatiᷤ
miserias augemus. Sic enĩ necesse ẽ ut
arcẽ quisq continentiȩ teneat: quatinꝰ
ñ cartiẽ s uitia carnis occĩdat. Nã ple¬
rũq dũ plus iusto caro restringit᷑. etiã
ab exercitacione boni oꝑis eneruat᷑: ut
ad orationẽ quoq uel pͣdicationẽ non
sufficiat: dũ incentiua uitioꝵ in se fun¬
ditus suffocare festinat. Adiutorẽ qͥppe
habemus intentionis intertiȩ. hc̃ hominẽ
quẽ exterius gestamꝰ : & ipsi inst̾ motus
lasciuiȩ: ipsi effectus suppetunt oꝑationus
bonȩ. Sepe uͦ dũ in illo hostẽ insequim᷑:
etiã ciuẽ quẽ diligimus trucidamꝰ. Et
sepe dũ quasi conciui parcimꝰ: ad p̃lium
hostẽ nutrimus. E isdẽ nãq alim̃tis uitia

Expanded text:
Quae igitur fieri in desiderio prohibetur, in Quae igitur fieri in desiderio prohibetur, in necessitate conceditur. 63. Carnis te necessitati condescendimus, desideriis deservimus; nonnunquam vero, dum desideriis immoderatius obviare nitimur, necessitatis miserias augemus. Sic enim necesse est ut artem quisque continentiae teneat, quatenus non carnem, sed vitia carnis occidat. Nam plerumque dum plus justo caro restringitur, etiam ab exercitatione boni operis enervatur, ut ad orationem quoque vel praedicationem non sufficiat, dum incentiva vitiorum in se funditus suffocare festinat. Adjutorem quippe habemus intentionis internae hunc hominem quem exterius gestamus, et ipsi insunt motus lasciviae, ipsi effectus suppetunt operationis bonae. Saepe vero dum in illo hostem insequimur, etiam civem quem diligimus trucidamus; et saepe dum quasi concivi parcimus, ad praelium hostem nutrimus. Eisdem namque alimentis vitia
Abbreviated transcription (Latin):
explere desiderium suppetit. Et tanto gu-¬
lam securius in preceps rapit: quanto
sub honesto nomine necessitatis explende¬
se contegit. Sepe autẽ in ipsa edendi
uͦ impudenter libera etiã preire conat᷑.
F acile aũ ẽ deprehendere. cũ uoluptas esus
necessitatẽ preueuit: seo ualde ẽ difficile¬
Aiscernere. cum in ipso esu necessario se
occultans subiungit. Nam quia p̾euntẽ
naturȩ appetitumꝰ sequit᷑: quasi a tergo
ueniens tardius uidet᷑. Eo enĩ tẽpore qͦ
necessitati debitũ soluit᷑: qr ꝑ esũ uolup¬
tas necessitati miscet᷑. qͥd necessitas petat.
& qͥd sic̃ dictũ est uoluptas suppetat ig¬
norat᷑. Sepe uͦ & discernimus: & quia
utrãq sibi coniunctã nouimꝰ: in hoc qd̾
extra metas rapinͣ. libet ut sciendo fal¬
lam. Et dũ sibi mens ex necessitate blan¬
dit᷑: ex uoluptate decipit᷑. Seriptũ qͥppe
ẽ. Carnis curã ne feceritis in desideriis.

Expanded text:
expleri desiderium suppetit; et tanto guexpleri desiderium suppetit; et tanto gulam securius in praeceps rapit, quanto sub honesto nomine necessitatis explendse contegit. Saepe autem in ipsa edendi ; nonnunquam vero impudenter libera etiam praeire conatur. Facile autem est deprehendere cum voluptas ejus necessitatem praevenit, sed valde ediscernere cum in ipso esu necessario se occulta subjungit. Nam quia praeeuntem naturae appetitum sequitur, quasi a tergo veniens tardius videtur. Eo enim tempore quo necessitati debitum solvitur; quia per esum voluptas neceset quid, sicut dictum est, voluptas suppetat, ignoratur. Saepe vero et discernimus; et quia utramque sibi conjunctam novimus, in hoc quod extra metas rapimur, libet ut sciendo fallamur; et dum sibi mens ex necessitate blanditur, ex voluptate decipitur. Scriptum quippe est: Carnis curam ne feceritis in desideriis .
Abbreviated transcription (Latin):
indicat: ab his nos quasi ꝑ sententiã uetat.
Et cũ concupiscentes noxia attingimꝰ: ꝓfecto
qͥd aliud quã uetita degustamus  Ea itaq
sumenda st̃ quȩ nature necessitas querit.
& ñ quȩ edendi libido suggerit. Sed mag¬
nus discretionis labor ẽ. huic exactori &
aliquid impendere & aliquid denegare.
& ñ dando gulam restringere. & dando
naturã nutrire. Quȩ fortasse discretio
subinfert᷑ cũ dr̃: clamorẽ exactoris ñ au¬
dit. Sermo namq huiꝰ exactoris ẽ. neces¬
saria postulatio naturȩ: c lamor uͦ eiꝰ est.
mensurã necessitatis transietis appetitus
gulȩ. hic itaq onager exactoris huiꝰ ser¬
monẽ audit. clamorẽ non audit: quia
discretus uir ac continens. & usq ad tẽ¬
perandã necessitatẽ uentrẽ reficit: & a
sic uoluptas sub necessitate se palliat: ut
uix eã ꝑfectus quisq discernat. Nã dum
solui debitũ necessitas petit: uoluptas

Expanded text:
indicat, ab his nos quasi per sententiam revocat. indicat, ab his nos quasi per sententiam revocat. Et cum concupiscentes noxia attingimus, profecto quid aliud quam vetita degustamus? Ea in cibo sumenda sunt, quae naturae necessitas quaerit, non quae edendi libido suggerit, ne nus discretionis labor est huic exactori et aliquid impendere, et aliquid denegare; et non dando gulam restringere, et dando naturam nutrire. Rec. XIV. Quae fortasse discretio subinfertur, cum dicitur: Clamorem exactoris non audit. Sermo namque 984 hujus exactoris est necessaria postulatio naturae. Clamor vero ejus est mensuram necessitatis transiens appetitus gulae. Hic itaque onager exactoris hujus sermonem audit, clamorem non audit, quia discretus vir ac continens et usque ad temperandam necessitatem ventrem reficit, et a 62. Voluptas sub necevix eam perfectus quisque discernat. Nam dum solvi debitum necessitas petit, voluptas
Abbreviated transcription (Latin):
genitoꝵ głam esau ainisit: quia magno
estu desiderii uilem cybũ id ẽ lenticulã
concupiuit. Quã dũ uendendis etiã pͥmo¬
genitis pretulit: quo in illã appetitu an-¬
helaret indicauit. Neq enĩ cib. s appe¬
titus in uitio ẽ. Vnde & lautiores cibos
plerũq sine culpa sumimꝰ: & abiectiores
ñ sine reatu conscientiȩ degustamꝰ. Hic
quippe quẽ diximus esau pͥmatũ ꝑ lenti¬
culã ꝑdidit: & helias in heremo uirtutẽ
corporis carnes edendo seruauit. Vnde
& antiquus hostis qr ñ cibũ. s cibi concu¬
piscentiã ẽẽ causam dampnationis intelli¬
git : & pͥmũ sibi hominẽ ñ carne s pomo
subdidit:. & scđm ñ carne s pane tẽpta¬
uit. Hinc: est. qd̾ plerũq adam culpa cõ¬
mutit᷑ etiã cũ abiecta & uilia sumuntur.
Neq eñi adam solus ut ã uetito se pomo¬
suspenderetꝰprecẽptũ ꝓhibitionis accepit.
Nã cũ alim̃ta quȩdã saluti nr̃ę ds contraria

Expanded text:
genitorum gloriam Esau amisit, quia magno genitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderii vilem cibum, scilicet lenticulam, concupivit ; quam dum vendendis etiam primogenitis praetulit, quo in illam appetitu anhelaret indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degustamus. Hic quippe quem diximus, Esau, primatum per lenticulam perdidit, et Elias in eremo virtutem corporis carnes edendo servavit . Unde et antiquus hostis quia non cibum, sed cibi concupiscentiam esse causam damnationis intelligit, et primum sibi hominem non carne, sed pomo subdidit , et secundum non carne, sed pane tentavit . Hinc est quod plerumque Adam culpa committitur, etiam cum abjecta et vilia sumuntur. Neque enim Adam solus ut a suspenderet, praeceptum prohibitionis accepit; nam cum alimenta quaedam saluti nostrae Deus contraria
Abbreviated transcription (Latin):
do namq indigentiȩ tẽpora preuenit: ali¬
quando uͦ tempus ñ p̃uenit. s cibos lauti¬
ores quęrit: aliquando quelibet sum̃da
sint preparari accuratius expetit: aliquan¬
do aũ & qualitati ciboꝵ & tempori congru¬
it. s in ipsa quantitate sumendi m̃surã re¬
fectionis excedit: nonnuiquã uͦ de abiectiꝰ
ẽ qd̃ desiderat. & tam̃ ipso estu unmensi
desiderii deterius peccat. Mortis quippe
sententiã patris ore ionathan meruit: quia
in gustũ mellis constitutũ edendi tẽpus an¬
tecessit. Et ex egypto popłs eductus in
heremo occubuit: quia despecto manna
cibos carniũ petiit. qͦs lautiores putauit.
eoꝵ uoto sacerdotis puer. ñ antiquo more
coctas uellet de sacrificio carnes accipere:
s crudas quereret. quas accuratius exhi¬
sodomȩ sororis tuȩ. suꝑbia. saturitas paniᷤ
& habundantia: aꝑte ostendit᷑. qd̾ idcirco
salutẽ ꝑdidit. quia cũ suꝑbie uitio m̃ surã
moderate refectionis excessit. Et primo¬

Expanded text:
do namque indigentiae tempora praevenit, aliquando vero tempus non praevenit, sed cibos lautiores quaerit. Aliquando quaelibet, quae sunt, praeparari accuratius expetit. Aliquando autem qualitatem ciborum, tempori congruit, sed in ipsa quantitate sumendi, mensuram refectionis excedit. Nonnunquam vero abjectum est quod desiderat, et tamen ipso aestu immensi desiderii deterius peccat. Mortis quippe sententiam patris ore Jonathan meruit, qui in gustu mellis constitutum edendi tempus antecessit. Et Aegypto populus eductus in eremo occubuit, quia, despecto manna, cibos carnium petiit, quos lautiores putavit. eorum voto sacerdotis puer, non antiquo more coctas, vellet de sacrificio et carnes accipere, sed crudas quaereret, quas accuratius exhiSodomae sororis tuae, superbia, saturitas panis, et abundantia , aperte ostenditur quod idcirco salutem perdidit, quia cum superbiae vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Et primo
Abbreviated transcription (Latin):
do detͣ. uel quando cui subtrahatur
ignorat. Quamuis enim securitate ti¬
mor semꝑ longe uideat᷑ abesse. nobis tñ
nichil ẽ securius. quã sub spe semꝑ timere:
ne incauta mens aut desperando se in
uitiis deiciat: aut extollendo de donis
ruat. Ante districti enim ac pii iudicis
oculos quanto de se sub spe humilius
trepidat: tanto in illum robustius stat¬

Expanded text:
do detur, vel quando cui subtrahatur do detur, vel quando cui subtrahatur ignorat? Quamvis enim securitati timor semper longe videatur abesse, nobis tamen nihil est securius quam sub spe semper timere, ne incauta mens aut desperando se in vitiis dejiciat, aut extollendo de donis ruat. Ante districti enim ac pii judicis oculos quanto de se sub spe humilius trepidat, tanto in illo robustius stat
Abbreviated transcription (Latin):
dicationis ꝓpt̃ utrosq dat᷑: aliquando ꝓpt̾
utrosq subtrahit᷑. Propter utrosq emm
dat᷑: sicut diuina uoce paulo apud corin¬
thios dr. Noli timere: s loquere. Et pau¬
lo post. Quia popłs multus ẽ mͥ in hac
ciuitate. Propt̃ utrosq uͦ subtrahit᷑: sicut
heli sacerdos. & prauam filioꝵ cognouit
actionem. & dignã increpationis ñ exer¬
cuit uocẽ: cũ ꝓfecto futurũ esset. ut in
mortis supplicio & istos reatus flagitii.
& illũ silentii pena multaret. Int̾ hȩc gͥ
cũ uel ꝓ quo sermo det᷑. uel ꝓpt̾ quẽ
subtrahatur ignoramusͤ. unũ ẽ salubre
remedium. nec de his quȩ aliis maius
accipimus nosmet ipsos extollere. nec
de eo alterũ qd minus acceperit irride¬
re. sed fixo humilitatis pede grauit &
constant̃ incedere: qr in hac uita tanto
ueracius docti sumus. quanto doctrinã
nobis ã nobismet ipsis suppetere ñ posse
cognoscimus. Curgͦ quilibet de doctrina
suꝑbiat: quȩ occulto iudicio uel eui qͣn¬

Expanded text:
ionis propter utrosque datur, aliquando propter utrosque subtrahitur. Propter utrosque enim datur, sicut divina voce Paulo apud Corinthios dicitur: Noli timere, sed loquere . Et paulo post: Quia populus multus est mihi in hac civitate . Propter utrosque vero subtrahitur, sicut Heli sacerdos et pravam filiorum cognovit actionem, et dignam increpationis non exercuit vocem; cum profecto futurum esset ut in mortis supplicio et istos reatus flagitii, et illum silentii poena multaret . Inter haec igitur cum vel pro quo sermo detur, vel propter quem subtrahatur, ignoramus, unum est salubre remedium, nec de his quae aliis magis accepimus, nosmetipsos extollere, nec de eo alterum quod minus acceperit irridere; sed fixo humilitatis pede, graviter et constanter incedere, quia in hac vita tanto veracius docti sumus, quanto doctrinam nobis a nobismetipsis suppetere non posse cognoscimus. Cur ergo quilibet de doctrina superbiat, qui occulto judicio vel cui quan
Abbreviated transcription (Latin):
appetiit qd̾ om̃s fugiunt. fecit qd̾ om̃s mi¬
rarent᷑: ut & mortuus ipse resurgeret: &
morte sua alios de morte suscitaret. Duȩ
tis: una aute mortẽ ÷ alia post resurrectio¬
nẽ. Quarum unã om̃s agendo nouerant:
alterã nesciebant. Et humanũ genus soli
huic quã nouerat intendebat. Ulenit ꝑ car¬
nẽ dñs: & dũ suscepit unã. alterã demon¬
strauit. Dum hanc nobis cognitã suscepit:
illã quȩ nobis ẽ incognita ostendit. Mori¬
endo quippe uitã exercuit quã tenemꝰ. resur¬
gendo aperuit quã queramus: exemplo
suo nos docens. qd̾ hȩc uita quã ante mor¬
tẽ ducimus. ñ ꝓpt̃ se amanda sit. s ꝓpt̾
alterã toleranda. Quia gͦ noua conũsatio¬
secutus ñ ẽ. bene de eo scriptũ ẽ. contẽp¬
nit multitudinẽ ciuitatis: uel certe qd̾
multos ꝑ spaciosam uiã uagantes deseruit᷑.
& ꝑ angustã gradientes paucos elegit. Mul¬

Expanded text:
appetiit quod omappetiit quod omrarentur, ut et mortuus ipse resurgeret, et morte sua alios de morte resuscitaret. Vetis, una ante mortem, alia post resurrectionem: quarum unam omnes agendo noverant, alteram nesciebant; et humanum genus soli huic quam noverat intendebat. Venit per carnem Dominus, et dum suscepit unam; alteram demonstravit. Dum hanc nobis cognitam suscepit, illam quae nobis est incognita ostendit. Moriendo quippe vitam exercuit quam tenemus, resurgendo aperuit quam quaeramus, 988 exemplo suo nos docens quod haec vita quam ante mortem ducimus non propter se amanda sit, sed propter alteram toleranda. Quia ergo nova consecutus non est, bene de eo scriptum est: Contemnit multitudinem civitatis. Vel certe quod multos per spatiosam viam vagantes deseruit, et per angustam gradientes paucos elegit. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
mus in habitatione ẽ. tabernaculũ ĩ itinere.
Corda itaq gentilium quasi quȩdã taberna¬
cula habuit ueniendo: s ea ꝑ iusticiã fir-¬
mans domos fecit habitando. Et quia
eoꝵ uitã ad quos uenerat imitari despȩx̃:
conu̾sationis. Homo quippe int̾ homines
factus: usũ tenere hominũ noluit. Idcirco
nãq int̾ nos hõ factus ẽ: ut ñ solũ nos san¬
guine fuso redimeret: seo etiã ostenso ex¬
emplo cõmutaret. In conu̾satione gͥ nr̃a &
ueniendo alia inuenit: & uiuendo alia
docuit. Studebant enĩ om̃s suꝑba adã
styrpe ꝓgeniti. ꝓspera uitȩ presentis appe¬
tere. aduersa deuitare: obꝓbria fugere.
głam sequi. uenit inter eos incarnatus¬
dñs. aduersa appetens. ꝓspera spernens:
obꝓbria amplectens. glłam fugiens. Nam¬
cũ iudei illũ regẽ sibi constituere uoluisseq̃:
fieri rex refugit. Cum uͦ eũ interficere mo¬
lirent᷑: sponte ad crucis patibulũ uenit.

Expanded text:
mus in habitatione est, tabernaculum in itinere. mus in habitatione est, tabernaculum in itinere. Corda itaque gentilium quasi quaedam tabernacula habuit veniendo. sed ea per justitiam firmans, domum fecit habitando. Et quia eorum vitam ad quos venerat imitari despexit, conversationis. Homo quippe inter homines factus, usum tenere hominum noluit. Idcirco namque inter nos homo factus est, ut non solum nos sanguine fuso redimeret, sed etiam ostenso exemplo commutaret. In conversatione igitur nostra et veniendo alia invenit, et vivendo alia docuit. Studebant enim omnes superba Adam stirpe progeniti, prospera vitae praesentis appetere, adversa devitare, opprobria fugere, gloriam sequi. Venit inter eos Dominus incarnatus adversa appetens, prospera spernens, opprobria amplectens, glcum Judaei illum regem sibi constituere voluissent, fieri rex refugit: cum vero eum interficere molirentur, sponte ad crucis patibulum venit.
Abbreviated transcription (Latin):
tilitate enĩ in qua patriartha ñ fuit. ꝓpħa
ñ fuit:. ad intelligendũ dm̃ qui ratione
uteret᷑ ñ fuit: homo pene ñ fuit. De hac
solitudine ꝑ ysaiam dr̃. Letabit᷑ deserta
& inuia. & exultabit solitudo: & florebit
quasi lilium. Et rursũ de eccłia dr̃. Po¬
net desertũ eius quasi delicias: & solitu¬
dinẽ eus quasi ortum dñi. Terra uͦ salsu¬
ginis hec eadẽ solitudo repetita ẽ: quȩ
prius quã uerã dĩ sapientiam cognosceret
salsuginẽ ꝓtulerat: quia nullã uiriditatẽ
boni intellectus ꝓferens. ꝑuersa sapiebat.
Domũ gͦ in solitudine & tabernaculũ in t̾ra
qd̾ ds est cũ patre dat omĩa: iuxta uͦ hoc
qł homo ẽ. a patre accepit inter omĩa. sic̃
scriptũ est. Potestatẽ dedit ei & iudiciũ
facere: qr filius hominis ẽ. Et rursũ seͥp¬
tũ est. Sciens quia omĩa dedit ei pater
in manus. Uel sic̃ ipse dicit. Om̃e qd̾ de-
dit mͥ pat̾ ad me uenice. Iam uͦ si querit᷑
qd inter domũ ac tabernaculũ distet: do¬

Expanded text:
tilitate enim in qua patriarcha non fuit, propheta non fuit; ad intelligendum Deum, qui ratione uteretur, homo pene non fuit. De hac solitudine per Isaiam dicitur: Laetabitur deserta et invia, et exsultabit solitudo, et florebit quasi lilium . Et rursum de Ecclesia dicitur: Ponet desertum ejus quasi delicias, et solitudinem ejus quasi hortum Domini . Terra vero salsuginis haec eadem solitudo repetita est, quae priusquam veram Dei sapientiam cognosceret, salsuginem protulerat, quia nullam viriditatem boni intellectus proferens, perversa sapiebat. Domum ergo in solitudine et tabernaculum in terra Deus est, cum Patre dat omnia; juxta id vero quod homo est, a Patre accepit inter omnia, sicut scriptum est: Potestatem dedit ei et judicium facere, quia filius hominis est . Et rursum scriptum est: Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus . Vel sicut ipse dicit: Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet . Jam vero si quaeritur quid inter domum ac tabernaculum distet, do
Abbreviated transcription (Latin):
Uincula quippe eius tunc soluta sunt: cũ in¬
firmitates passionis illius. in resurrectionis
st̃ gła cõmutate. Quasi quędã uincula
dñs habuit. ea quȩ nos nequitie merito
patim᷑ nr̃e mortalitatis infirma: quib &
usq ad mortẽ sponte ligari se uoluit. &
quȩ ꝑ resurrectionẽ mirabilit̾ soluit.
E surire enĩ. sitire. lassessere. teneri. flagella¬
ri. crucifigi: nr̃ȩ mortalitatis uinculũ fuit.
Sed cũ expleta morte uelũ tẽpli rũperetur
scinderent᷑ petre. monum̃ta panderent᷑.
inferni claustra patescerent. qͥd aliud tot
argumentis tantȩ uirtutis ostendit᷑. nisi
qd̾ illa infirmitatis nr̃ȩ uincula soluebant᷑
ut is qui ad suscipiendã serui formã ue¬
nerat. in ipsa serui forma ab inferni uin-¬
culis absolutus. ad cęlũ etiã cũ mẽbris li¬
ber rediret s de quib eius uinculis: pe¬
trus apłs attestat᷑ dicens. Quẽ ds susci¬
tauit solutis dolorib inferni: iuxta qd̃
impossibile erat teneri illũ ab eo. Et qr

Expanded text:
incula quippe ejus tunc soluta sunt cum infirmitates passionis illius in resurrectionis sunt gloriam commutatae. Quasi quaedam vincula Dominus habuit ea quae nos nequitiae merito patimur, nostrae mortalitatis infirma, quibus et usque ad mortem sponte ligari se voluit, et quae per resurrectionem mirabiliter solvit. Esurire enim, sitire, lassescere, teneri, flagellari, crucifigi, nostrae mortalitatis vinculum fuit. Sed cum expleta morte velum templi rumperetur, scinderentur petrae, monumenta panderentur, inferni claustra patescerent; quid aliud tot argumentis tantae virtutis ostenditur, nisi quod illa infirmitatis nostrae vincula solvebantur, ut is qui ad suscipiendam servi formam venerat, in ipsa servi forma ab inferni vinculis absolutus, ad coelum etiam cum membris liber rediret? De quibus ejus vinculis Petrus apostolus attestatur dicens: Quem Deus suscitavit solutis doloribus inferni, juxta quod impossibile erat illum teneri ab eo . Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
De quo agro gentilitatis: ꝑ psalmistã dicit᷑.
S pecies agri mecũ est. Incarnatus itaq dĩs
qui in forma di equalis est patri. in forma
serui minor ẽ patre: qr minor etiã se ipso.¬
Dicat᷑ gͦ ã patre de filio. scdm formã serui.
Quis dimisit onagrum liberum: & uincula
eius quis soluit  Omis quippe qͥ peccat:
seruus ẽ peccati. Et quia incarnatꝰ dñs
particeps nr̃ȩ factus ẽ nature. ñ culpe. li¬
ber dimissus dr̃: quia sub peccati domi¬
to ũ tenet᷑. De quo alias scriptũ ẽ. Inter
Unde & postquã liber dunissus dr̃: recte

Expanded text:
De quo agro gentilitatis per Psalmistam dicitur: De quo agro gentilitatis per Psalmistam dicitur: Species agri mecum est . Incarnatus itaque Dominus qui in forma Dei aequalis est Patri, in forma servi minor est Patre, qua minor est etiam seipsoservi: Quis dimisit onagrum liberum, et vincula ejus quis solvit? Omnis quippe qui peccat, servus est peccati . Et quia incarnatus Dominus particeps nostrae factus est naturae, non culpae, liber dimissus dicitur, quia sub peccati dominio non tenetur. De quo alias scriptum est: InterUnde et postquam liber dimissus dicitur, recte
Abbreviated transcription (Latin):
de ligno clamauit. Cum gͦ nominatis
reb tã abiectis & uilib figurat᷑: qͥd de illo
contumeliose dr. de qͦ constat qd̾ ꝓprie nil
dicat᷑. Vocat᷑ enĩ &. agnus. sed ꝓpt̾ innocentiã:
uocat᷑ leo. s propt̾ potentiã. Aliquando
etiã serpenti comparat᷑: seo propt̾ mor-¬
tẽ uel sapientiam. Atq ideo ꝑ hȩc omĩa
dici figuraliter potest: quia de his om̃ib
credi aliqͥd essentialiter ñ potest. Si enĩ
unum hoꝵ qd̾libet essentialit existeret:
alterũ iam dici ñ posset. Nã si aguꝰ ꝓpriȩ
diceret᷑: leo iã uocari ñ poterat. Si leo ꝓ¬
priȩ diceret᷑: serpente signari ñ posset.
Sed hȩc in illo omĩa dicunus. tanto latius
in figura: quanto longius ab essentia.
Potest gͦ onager. in carnatũ dñm designa¬
re. Agri quippe ẽ animal. onager. Et qr
incarnatꝰ dñs gentilitati magis ꝗͣ iudeę
ꝓfuit: animale corpus assumens. quasi
nͣ in domum. seo potius in agrũ uenit.

Expanded text:
de ligno clamavit . Cum ergo nominatis rebus tam abjectis et vilibus figuratur, quid de illo contumeliose dicitur de quo constat quod proprie nil dicatur? Vocatur itaque agnus, sed propter innocentiam; Vocatur leo, sed propter potentiam. Aliquando etiam serpenti comparatur, sed propter mortem vel sapientiam. Atque ideo per haec omnia dici figuraliter potest, quia de his omnibus credi aliquid essentialiter non potest. Si enim unum horum quodlibet essentialiter existeret, alterum jam dici non posset. Nam si agnus proprie diceretur, leo jam vocari non poterat. Si leo proprie diceretur, per serpentem signari non posset. Sed haec in illo omnia dicimus tanto latius in figura, quanto longius ab essentia. Potest ergo onager incarnatum Dominum designare. Agreste quippe animal est onager. Et quia incarnatus Dominus gentilitati magis, quam Judaeae profuit, animale corpus assumens, quasi non in domum, sed potius in agrum venit.
Abbreviated transcription (Latin):
seruit᷑ . Muros gͦ hierłm princeps cocoꝵ
destruxit: qr uirtutes animȩ dũ ñ restringit᷑
uenter ꝑdit. Hinc ẽ qd̾ paulus contra hie¬
rusalẽ mȩnia decertanti: uires cocoꝵ prin¬
cipi subtrahebat cũ diceret. Castigo corpus
meũ & seruituti subicio: ne forte aliis p̃di¬
cans ipse repb efficiar. Hinc etiam p̾misit
dicens. Sic curro ñ quasi in incertũ. sic pug¬
no ñ quasi aerẽ uerberans: quia cũ carnẽ
restringunusͥ ipsis continentiȩ nr̃e ictib ñ
aerem. s ĩmundos sp̃s uerberamꝰ. Et cũ hoc
qd̾ intra nos est subicimus: extra positis ad¬
uersariis pugnos damus. Hinc ẽ qd rex
babylonis succendi fornacẽ iubet. napte
stuppe. picis. & malleoli ministrari congeriem
precipit. s tam̃ abstinentes pueros hoc igne
m inime consumit: quia antiquus hostis
licet innuineras eyboꝵ concupiscentias nris
obtutib opponat. qͥbꝰ libidinis ignis crescat᷑.
& ã carnalis concupiscentiȩ estib illese ꝑdu-¬

Expanded text:
rusalem princeps coquorum destruit, quia virtutes animae dum non restringitur venter, perdit. Hinc est quod Paulus contra Jerusalem moenia decertanti vires coquorum principi subtrahebat, cum diceret: Castigo corpus meum, et servituti subjicio, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar . Hinc etiam praemisit, dicens: Sic curro, non quasi in incertum; sic pugno, non quasi aerem verberans . Quia cum carnem restringimus, ipsis abstinentiae nostrae ictibus non aerem, sed immundos spiritus verberamus; et cum hoc quod est intra nos subjicimus; extra positis adversariis pugnos damus. Hinc est 983 quod cum rex Babylonis succendi fornacem jubet , naphthae, stuppae, picis et malleoli ministrari congeriem praecepit; sed tamen abstinentes pueros hoc igne minime consumit, quia antiqulicet innumeras ciborum concupiscentias nostris obtutibus opponat, quibus libidinis ignis crescat, bet a carnalis concupiscentiae artibus illaesae perdu
Abbreviated transcription (Latin):
in huiꝰ uitȩ tabernaculis degunt. ad
suꝑnã patriam desiderii sui cotidianis
ȩstib accendunt᷑: in terra salsuginis ta¬
bernacula habere ꝑhibent᷑. Incessanter
quippe accendunt᷑ ut sitiant. sitiunt ut
sacient᷑: sic̃ scriptũ ẽ. Beati qͥ esuriunt
& siciunt iusticiã: qm̃ ipsi saturabunt᷑¬

Expanded text:
in hujus vitae tabernaculis degunt, ad in hujus vitae tabernaculis degunt, ad supernam patriam desiderii sui quotidianis aestibus accenduntur, in terra salsuginis tabernacula habere perhibentur. Incessanter quippe accenduntur ut sitiant, sitiunt ut satientur; sicut scriptum est: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabunt
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis ẽẽ racionale qd̾ regit. aliud ani¬
male qd̃ regit᷑: nisi ad secretũ huiꝰ silentũ
recurrentes. ab om̃i exterius ꝑturbatione
sopiam᷑. Qd̾ silentium nr̃m bene etiã adã
dormiens figurauit. de cuiꝰ mox latere
mulier ꝓcessit: qr quisqͥs ad interiora in¬
telligenda rapit᷑. a reb uisibilib oculos
claudit: & tunc in seipso uel quȩ preesse
uirilit̾ debeant. uel quȩ subesse possinit
infirma distinguit : ut aliud in illo sit
qd̃ regere ualeat tãꝗͣ. uir. aliud tãꝗͣ fe¬
mina qd̾ regat᷑. In hoc itaq silentio cor-¬
dis dũ ꝑ contemplationẽ interius uigila¬
mus: exterius quasi obdormiscimus.
Quia gͦ remoti uiri. id est ã desiderus car¬
nalib alieni. hoc silentium mentis in-¬
habitant: huic onagro dñs in solitudi-¬
ne domũ dedit. ut turba desiderioꝵ
eiꝰ in terra salsuginis. Salsigo accendẽ
sitim solet. Et quia sc̃i uiri quã du

Expanded text:
in nobis esse rationale quod regit, aliud aniin nobis esse rationale quod regit, aliud animale, quod regitur, nisi ad secretum silentium recurrentes, ab omni exterius perturbatione sopiamur. Quod silentium nostrum bene Adam dormiens figuravit, de cujus mox latere mulier processit, quia quisquis ad interiora intelligenda rapitur, a rebus visibilibus oculos claudit, et tunc in seipso vel quae praeesse viriliter debeant, vel quae subesse possint infirma distinguit, ut aliud in illo sit quod regere valeat tanquam vir, aliud tanquam femina quod regatur. In hoc itaque silentio cordis, dum per contemplationem interius vigilamus, exterius quasi obdormiscimus. Quia ergo remoti viri, id est a desideriis carnalibus alieni, hoc silentium mentis inhabitant, huic onagro Dominus in solitudine domum dedit, ut turba desideriorum ejus in terra salsuginis. Salsugo accendere sitim solet. Et quia sancti viri quandiu
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis ardent̃ inchoet᷑. Qd̃ etiã ꝑ hie¬
rechielem ꝓpħam congruent̃ exprimitur:
qͥ ꝓ mensura ciuitatis in monte conditȩ.
in manu uiri calamũ sex cubitoꝵ & pal¬
mo se uidisse testat᷑. In monte quippe
electoꝵ ȩccłia sita ẽ: qr fundata in itifimiᷤ
desideriis ñ est. Quid aũ ꝑ cubitũ. nͥ oꝑa-¬
tio  quid ꝑ senarium numerũ. nͥ ꝑfectio
operationis ostendit᷑: Quia & sexto die
cuucta oꝑa dñs explesse memorat᷑. Qo &ͦ
plationis uim quȩ iam iuitia et̃nȩ & septi.¬
mȩ quietis demonstrat.s Quia enĩ et̃noꝵ
contemplatio hic ininime ꝑficit᷑: mensura
septimi cubiti ñ explet᷑. Electoꝵ itaq eccłia
qr cuncta quȩ operanda st̃ ꝑficit: in sex
cubitis sese in monte posita ciuitas exten¬
dit. Quia uͦ hic adhuc sola initia contẽ¬
plationis inspicit: de septimo cubito ñ nͥ
culm̃ contem plationis attingimus: si ñ ab¬
exterioris curȩ oppressione cessemus. Neq̃ꝙͣ
nosmet ipsos intuem᷑. ut sciamus aliud

Expanded text:
is ardenter inchoetur. Quod etiam per Ezechielem prophetam congruenter exprimitur , qui pro mensura civitatis in monte conditae, in manu viri calamum sex cubitorum et palmi, se vidisse testatur. In monte quippe electorum ecclesia sita est, quia fundata in infimis desideriis non est. Quid autem per cubitum, nisi operatio; quid per senarium numerum, nisi perfectio operationis ostenditur, quia et sexto die cuncta opera Dominus explesse memoratur? Quid plationis vim, quae jam initia aeternae et septimae quietis demonstrat? Quia enim aeternorum contemplatio hic minime perficitur, mensura septimi cubiti non expletur. Electorum itaque ecclesia, quia cuncta quae operanda sunt perficit, in sex cubitis sese in monte posita civitas ostendit. Quia vero hic adhuc sola initia contemplationis 981 inspicit, de septimo cubito non nisi contemplationis exterioris curae oppressione cessemus. Nequaquam nosmetipsos intuemur, ut sciamus aliud
Abbreviated transcription (Latin):
nietis requiem animab uris. Iugũ enĩ nieũ
suaue ẽ:& onus meũ leue ẽ. Asperuꝰ quippe iu¬
gũ & dure sic̃ diximus seruitutis pondus ẽ.
subesse temporalib. ambire terrena: retinere
labentia. uelle stare in non stantib: appete¬
re quidẽ transeuntia. sed cũ transeuntib nolle
transire. Dũ enĩ contra uotũ cuncta fogiunt.
quȩ prius mentẽ ex desiderio adeptionis
afflixerant: post ex pauore amussiouis pre¬
munt. Liber gͦ dimittit᷑: quia calcatis ter
renis desiderus. ab appetitiõe rerũ tẽporaliũ
securitate mentis exonerat᷑. Et uincula eiꝰ
interna desiderioꝵ carnaliũ retinacula dis¬

Expanded text:
eum suave est, et onus meum leve . Asperum quippe jugum, et durae, sicut diximus, servitutis pondus est, subesse temporalibus, ambire terrena, retinere labentia, velle stare in non stantibus, appetere quidem transeuntia, sed cum transeuntibus nolle transire. Dum enim contra votum cuncta fugiunt, quae prius mentem ex desiderio adeptionis afflixerant, post ex pavore amissionis premunt. Liber ergo dimittitur qui, renis desideriis appetitu onerum temporalium, securitate mentis exoneratur: et vincula ejus interna desideriorum carnalium retinacula dis
Abbreviated transcription (Latin):
dñs : qr cũ se in predicatione sua sci docto¬
res ittrahunt: diuinitatis noticiã nr̃is
cordib infundunt. Nequaꝗͣ quippe ad
nos ds descerderet: si predicatores eius
in contẽplationis rigore. inflexibiles ꝑ-¬
manerent. Inclinantur gͦ cęli ut descen¬
dat dñs: ir curuant᷑ cerue. ut nos in
noua fidei luce nascam᷑. Iste incuruate
cerue. in canticis canticoꝵ sponsi ubera
st̃ uocatȩ: sic̃ scriptum est. Meliora st̃
ubera tua uio. Ista enĩ sunt ubera quȩ
in arca pectoris fixa lacte nos potant:
quia ipsi archauis sũme contẽplationis
inherentes. subtili p̃dicatione nos nutri¬
unt. Ut gͥ ab ȩt̃no gemitu & dolore
nos retrahant. nunc incuruant᷑ cerue:
atq in partu rugitus emittunt. Quia
uͦ ipsi qui scã patrũ predicatione nascunt᷑.
aliquando doctores suos paciendo p̃ue

Expanded text:
Dominus, quia cum se in praedicatione sua sancti doctoDominus, quia cum se in praedicatione sua sancti doctores attrahunt, divinitatis notitiam nostris cordibus infundunt. Nequaquam quippe ad nos Dominus descenderet, si praedicatores ejus in contemplationis rigore inflexibiles permanerent. Inclinantur ergo coeli ut descendat Dominus, incurvantur cervae ut nos in nova fidei luce nascamur. Istae incurvatae cervae in Canticis canticorum sponsae ubera sunt vocatae, sicut scriptum est: Meliora sunt ubera tua vino . Ista enim sunt ubera quae in arca pectoris fixa lacte nos potant, quia ipsi arcanis summae contemplationis inhaerentes, subtili nos praedicatione nutriunt. Ut igitur ab aeterno gemitu et dolore nos retrahant, nunc incurvantur cervae, atque in partu rugitus emittunt. Quia vero ipsi, qui sancta Patrum praedicatione nascuntur, aliquando doctores suos patiendo prae
Abbreviated transcription (Latin):
Ego gͥ ñ potui uobis loqui quasi spiritalib.
s quasi carnalib: tamꝗͣ paruulis in xp̃o
lac uobis potũ dedi ñ escam. Atq mox
eiusdẽ incuruationis causas exsequit᷑ di¬
cens. Nondũ enim poteratis: s nec quidẽ
adhuc potestis. Sed hanc ceruã quȩ ꝓpter
nos incuruata ẽ: queso uideamꝰ erectam.
Ait. Sapientiam loquim᷑ int̾ ꝑfectos. Et
rursum. Siue mente excedimus dõ. Cũ uͦ
mente excedit dõ: excessũ eiꝰ nos om̃ino non
capimꝰ. Ut gͦ nos lucret᷑: incuruat᷑ ad nos.
Unde illic apte subiungit. Siue sobrii sumꝰ
uobis. Si enĩ scĩ uiri ea nobis p̾dicare uel¬
letĩ quȩ capiunt. cũ in suꝑna contẽplatio¬
ne debriant᷑. & non magis scientiã suam
quodã moderamine & sobrietate tẽpera¬
rent: ad huc angusto intelligentie sinu
illa suꝑni fontis fluenta quis caperet as¬
ncuruate aũ iste cerue alias cęli uocate st̃:
cende. Cũ enim inelinant᷑ cęli descendit

Expanded text:
Ego, inquit, non potui vobis loqui quasi spiritalibus, Ego, inquit, non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Atque mox ejusdem incurvationis causas exsequitur, dicens: Nondum enim poteratis, sed nec adhuc quidem potestis . Sed hanc cervam, quae propter nos incurvata est, quaeso videamus 978 erectam. Ait: Sapientiam loquimur inter perfectos . Et rursum: Sive mente excedimus, Deo . Cum vero mente excedit Deo, excessum ejus nos omnino non capimus. Ut ergo nos lucretur, incurvatur ad nos. Unde illic apte subjungit: Sive sobrii sumus vobis . Si enim sancti viri ea nobis praedicare vellent quae capiunt, cum in superna contemplatione debriantur, et non magis scientiam suam quodam moderamine et sobrietate temperarent, adhuc angusto intelligentiae sinu illa superni fontis fluenta quis caperet? Incurvatae autem istae cervae, alias coeli vocatae sunt, cende . Cum enim inclinantur coeli, descendit
Abbreviated transcription (Latin):
& sic stulti estis. ut cũ spũ ceperitis nẽ carue
consũmamini. Uel certe currebatis bene.
quis uos impediuit ueritati ñ obedire. Qua¬
lis in huius cerue partu rugitus fuit. quȩ
dui conceptos filios eũ tot difficultatib pe¬
perit: & quandoq partus ad malitię uterũ
redisse cognouit. s Consideremus quid dolo
ris habuerit. quid laboris: q̃ et postꝗͣ. potu-¬
it concepta edere. rursũ cõpulsa ẽ extincta
suscitare. Notandũ uͦ sũmopere ẽ. qd̾ iste
cerue incuruant᷑ ut pariant: quia nimirũ
si erecte starent. parere ñ ualerent. Nisi enĩ
predicatores scĩ. ab illa immensitate contẽ¬
plationis internȩ quã capiunt. ad infirmi¬
tatẽ nram humilluna predicatione qͣsi qͣłã
ĩcuruatione descenderent: nũꝗͣ utiq ĩ fide filioᷤᷤ
ꝓcrearent. Nob̃ qͥppe ꝓdesse ñ possent: si in
suȩ altitudinis erectione ꝑsisterent. Sed
uideamꝰ ceruã sese ut pariat incuruantẽ.

Expanded text:
et sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne et sic stulti estis, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne consummemini ? vel certe: Currebatis bene, qui vos impedivit veritati non obedire ? Qualis in hujus cervae partu rugitus fuit, quae diu conceptos filios cum tot difficultatibus peperit, et quandoque partos ad malitiae uterum redisse cognovit? Considerris habuerit, quid laboris, quae et postquam concepta potuit edere, rursum est compulsa, exstincta suscitare. Notandum vero summopere est quod cervae incurvantur ut pariant, quia nimirum si erectae starent parere non valerent. Similiter praedicatores sancti, nisi ab illa immensitate contemplationis internae quam capiunt, ad infirmitatem nostram humillima praedicatione, quasi quadam incurvatione descenderent, nunquam utique in fide filios procrearent. Nobis quippe prodesse non possent, si in suae altitudinis erectione persisterent. Sed videamus cervam sese ut pariat incurvantem:
Abbreviated transcription (Latin):
foras effectum oꝑis intus in pondere
cogitationis penso: Sequitur. In
dum ꝑ incuruationem suam in con-¬
uersatione lucis. auditoꝵ ammas gi-¬
gnunt: quia ab ȩt̃nis nos supplicus
remouere nisi flendo & dolendo non
possunt. Predicatores enim scĩ nunc
in lacrimis seminant: ut segetem
fȩcundȩ. Ut enim unum de mubts
loquar: uideo paulum quasi quan¬
dã ceruã in partu suo magni doloris rugitꝰ
emittentẽ. Ait enim. filioli mei quos iterũ
parturio donec formet᷑ xp̃e in uobis: uellem
eẽ apud uos mͦ. & mutare uocẽ meã qm̃¬
confundor in uobis. Ecce mutare uult uo¬
cẽ in partu suo: ut predicationis sermo in
rugitũ uertat᷑ doloris. Mutare uult uocẽ:
qr quos iã predicando pepererat:. reforian¬
do gemens iterũ parturiebat. Qualẽ rugi¬
tũ hȩc cerua pariens emittebat᷑: quando eis¬
dem post se redeuntib exclamare cogebatur
dicens. o insensati galate. qͥs uos fascinaũ.

Expanded text:
foris effectum operis intus in pondere foris effectum operis intus in pondere cogitationis penso. Sequitur: CAPdum per incurvationem suam in conversatione lucis auditorum animas gignunt, quia ab aeternis nos suppliciis removere nisi flendo et dolendo non possunt. Praedicatores enim sancti nunc in lacrymis seminant, ut segetem fecundi. Ut enim unum de multis loquar, video Paulum quasi quamdam cervam in partu suo magni doloris rugitus emittentem. Ait enim: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis, vellem esse apud vos modo, et mutare vocem meaconfundor in vobis . Ecce mutare vult vocem in partu suo, ut praedicationis sermo in rugitum vertatur doloris; mutare vult vocem, quia quos jam praedicando pepererat, reformando gemens iterum parturiebat. Qualem rugitum haec cerva pariens emittebat, quando eisdem post se redeuntibus exclamare cogebatur, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinavit!
Abbreviated transcription (Latin):
ereatura signet᷑. De qua paulus apłs dicit.
In xp̃o ĩu neq circumcisio aliquid ua¬
let. neq p̃putium sed noua creatura.
Sci igitur uiri cum se ad predicandum
parant. prius se interius uirtutib inno-¬
uant. ut ad hoc qͦd loq̃ndo docent. uiuen¬
do concordent ⁊ prius sua interna conside¬
rant. atq a cunctis se uitioꝵs sordib emũ¬
dant: curantes summoꝑe ut contͣ iram
pacientiȩ luce resplendeant. cont᷑ carnis
confusos precipitationis motus serena
grauitate rutilent: contra suꝑbiam ue-¬
ra humilitate luceant: contra timorẽ
radns auctoritatis clarescant. Quia gͦ
tanta prius in se studia congerunt:
quasi in conceptu sc̃ȩ predicationis
menses uirtutum fiunt. Quos men¬
ses dominus solus dinumerat: quia
eadem bona in eors cordib non nisi
qui dedit pensat. & quia iuxta
mensuram uirtutum. effectus etiam
tatione uirtutum menses dinumero.
quando hoc qđ implere appetunt
parere ualeant scio. quia nimirũ
dum cordis occulta conspicio. futurũ

Expanded text:
reatura signetur. De qua Paulus apostolus dicit: In Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed nova creatura . Sancti igitur viri, cum se ad praedicandum parant, prius se interius virtutibus innovant, ut ad hoc quod loquendo docent, vivendo concordent. Prius sua interna considerant, atque a cunctis se vitiorum sordibus emundant, curantes summopere ut contra iram patientiae luce resplendeant, contra carnisconfusos praecipitationis motus serena gravitate rutilent, contra superbiam vera humilitate luceant, contra timorem radiis auctoritatis clarescant. Quia ergo tanta in se prius studia congerunt, quasi in conceptu sanctae praedicationis menses virtutum fiunt. Quos menses Dominus solus dinumerat, quia eadem bona in eorum cordibus non nisi qui dedit pensat. Et quia juxta mensuram virtutum effectus etiam tatione virtutum menses dinumero, quando hoc quod implere appelunt parere valeant scio, quia nimirum dum cordis occulta conspicio, futurum
Abbreviated transcription (Latin):
fonte debriant᷑. Igit᷑ postꝗͣ figurata in¬
curuatione ceruarũ multa de magistroꝵ
uirtute narrata st̃. nunc ad eoꝵ uitam
qui remote conuersationis secreta appetunt.
tierba uertunt᷑: qui ipsa cessandi otia qr
diuino adiutorio & ñ suis uirib asse¬
quunt᷑. de eis a dño dr̃. Quis dimisit¬
onagrum liberũ. & unculã ȩius quis
soluit. subaudi nisi ego: Onager
enĩ qui in solitudine cõmorat᷑: ñ incon¬
grue eoꝵ uitã significat. qui remoti a
turbis popularib conuersant᷑. Qui apre
etiã liber dr̃: quia magna est seruitus
secularium negotioꝵ: quib mens uehe¬
menter atteritur. quãuis in eis sponte¬
desudet᷑. Cuius seruitutis conditione
carere ẽ: in mundo iã nichil concupiscere.
Q uasi enĩ quodã iugo seruitii p̾munt
ꝓspera dũ appetuut᷑: premunt aduersa
dũ formidant᷑. At si quis semel ã domi
natione desiderioꝵ temporalium colla

Expanded text:
fonte derivantur. Igitur postquam figurata infonte derivantur. Igitur postquam figurata incurvatione cervarum, multa de magistrorum virtute narrata sunt, 979 nunc ad eorum vitam, qui remotae conversationis secreta appetunt, verba vertuntur: qui et ipsa cessandi otia, quia divino adjutorio et non suis viribus assequuntur, de eis a Doonagrum liberum, et vincula ejus quis solvit, etc? . Subaudis, nisi, ego. Onager enim, qui in solitudine commoratur, eorum vitam significat, qui remotturbis popularibus remoti conversantur. Qui apte etiam liber dicitur, quia magna est servitus saecularium negotiorum, quibus mens vehementer atteritur, quadesudet. Cujus servitutis conditione carere est in mundo jam nil concupiscere. Quasi enim quodam jugo servitutis premunt prospera dum appetuntur, premunt adversa dum formidantur. At si natione desideriorum temporalium colla
Abbreviated transcription (Latin):
si quis introierit saluabit᷑: & ingrediet᷑
& egrediet᷑. & pascua inueniet. ꝑgunt
gͦ ad pastum: qr de corporib exeuntes
illa pabula internȩ uiriditatis inueniunt
Egrediunt᷑ & ñ reuertent᷑ ad eas: quia in
illa suscepti contẽplatione gaudioꝵ. iam
nullatenus indigent uerba audire docen-¬
tium. Egressi itaq ad eas iã ñ redeunt:
qr angustias uitȩ p̃sentis euadentes. ultra
a doctorib predicationẽ uitȩ accipere ñ
requirunt. Tunc quippe implet᷑ qd̾ serip¬
tũ est. Non docebit ultra uir proximũ
suũ. & uir frem̃ suũ dicens: cognosce dñm.
O m̃s enĩ cognoscent me. a minimo eoꝵ usq
ad maximũ: dicit dñs. Tunc implebitur
qd̾ in eugłio ueritas dicit. Palã de patre
annuntiabo uobis. Filius enim de patre
palam annuntiat: qr sic̃ & superius dixi¬
mus ꝑ hoc qd̾ uerbũ est. ex natura nos
diuinitatis illustrat. Uerba gͦ tẽ docenti¬
um quasi quosdã humanȩ linguȩ riuuloᷤ
ñ quęxunt: quando de ipso iã ueritatis

Expanded text:
roierit, salvabitur; et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet . Pergunt ergo ad pastum, quia de corporibus exeuntes illa pabula internae viriditatis inveniunt. Egrediuntur, et non revertuntur ad eas, quia in illa suscepti contemplatione gaudiorum, jam nullatenus indigent verba audire docentium. Egressi itaque ad eas jam non redeunt, quia angustias vitae praesentis evadentes, ultra a doctoribus praedicationem vitae accipere non requirunt. Tunc quippe impletur quod scriptum est: Non docebit ultra vir proximum suum, et vir fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum; omnes enim cognoscent me a minimo eorum usque ad maximum, dicit Dominus . Tunc impletur quod in Evangelio Veritas dicit: Palam de Patre meo annuntiabo vobis . Filius quippe de Patre palam annuntiat, quia sicut superius diximus, per hoc quod Verbum est, ex natura nos divinitatis illustrat. Verba enim tunc docentium quasi quosdam humanae linguae rivulos non quaerunt, quando de ipso jam veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
altiora pollicent᷑. Vnde & curat doctor
festinantius alere: quos iam ꝑ quȩdã indi¬
cia ꝓuidet posse & aliis ꝓdesse. Hunc enĩ
timotheũ paulus ãmonet: uelut plumes¬
centes pullos sollicitius nutrire dũ dicit.
Quȩ audisti a me ꝑ multos testes: hȩc cõm̃da
fidelib hominib qͥ idonei erunt & alios
docere. Quȩ doctrinȩ discretio dũ caute
ã predicatore custodit᷑: ei diuintꝰ largior
copia predicationis dat᷑. Dũ enĩ ꝑ caritatẽ
cõpati afflictis discipulis nouit: dũ ꝑ dis¬
cretionẽ congruum doctrinȩ tempꝰ intelli¬
git: ipse ñ solũ ꝓ se. sed etiã ꝓ eis quib
laboris sui studia impendit. maiora intel¬
ligentiȩ munera ꝑcipit. Vnde hic quoq
quando pulli eius ad dm̃ clamant. uagan¬
tes eo qd̾ non habeant cibos us Cũ enĩ pulli
ut sacient᷑ clamant. coruo esca p̾paratur:
qr dũ uerbũ dĩ boni auditores esuriunt:

Expanded text:
altiora pollicentur. Unde et curat doctor altiora pollicentur. Unde et curat doctor festinantius alere quos jam per quaedam indicia praevidet posse et aliis prodesse. Hinc enim Timotheum Paulus admonet, velut plumescentes pullos sollicitius nutrire, dum dixit: « Quae audisti a me per multos testes, haec commenda, fidelibus hominibus, qui idonei erunt et alios docere . » Quae doctrinae discretio dum caute a praedicatore custoditur, ei divinitus largior praedicationis copia datur. Dum enim per charitatem compati afflictis discipulis novit, dum per discretionem congruum doctrinae tempus intelligit, ipse non solum pro se, sed etiam pro eis quibus laboris sui studia impendit, majora intelligentiae munera percipit. Dignum quando pulli ejus ad Deum clamant, vagientes eo quod non habeant cibum? Cum enim pulli ut satientur clamant, corvo esca praeparatur, quia, dum verbum Dei boni auditores esuriunt,