comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et in diocesi centũ cellensis habitauit¬
fatiunt qͦtiens necessitas corporis ex¬
igebat lauari cõsueu̾at.bi d̾u
die qͣdã fuiss in ꝯressꝰ. Ĩuenit qͦn¬
dam in cognitũ iurũ adsuũ obse¬
qͥũ p̃paratũ. qͥ sibi de pedibꝰ calcia¬
menta abftheret. uestimenta sus¬
ciperet ⁊ exeunti a caloribꝰ sabana
p̃beret atq ei om̃e minst̾iũ cũ
magno famulatu perageret. Cũq
ħ sepiꝰ fieret isdẽ p̃sb̾r die qͣdã ad
balnea it᷑us inrtra sems ip̃m cogi¬
tansdix̃. Uiro illi qͥ mͥ sol tam
deuotissime adlauand̾. obseqͥ in¬
gratꝰ apparere nõ debeo s aliqd
necesse est ei me prontun̾e por¬
tare. Tunc duas secũ oblationũ
coronas detulit qͥ mox ut puenit
ad loc̃ hoĩẽ inuenit atqi ex mo¬
re eiꝰ obseqͥo in om̃ibꝰ usꝰ est. la¬
uit itaq ⁊ cũ iã uestitꝰ uoluisset
egredi ħ qd̃ secũ detulerat ob¬
sequenti sibi uiro ꝓbñdictione
obtulit petens ut benigne susci¬

Expanded text:
 in dioecesi Centumcellensis urbis habitfaciunt, quoties necessitas corporis exigebat, lavari consueverat. Ubi dum die quadam fuisset ingressus, invenit quemdam incognitum virum ad suum obsequium praeparatum, qui sibi de pedibus calceamenta abstraheret, vestimenta susciperet, exeunti a caloribus sabanum praeberet, atque omne ministerium cum magno famulatu perageret. Cumque hoc saepius ageret, idem presbyter die quadam ad balneum iturus, intra semetipsum cogitans dixit: « Viro illi qui mihi solet tam devotissime ad lavandum obsequi, ingratus apparere non debeo, sed aliquid me necesse est ei pro munere portare. » Tunc duos secum oblationum panes detulit. Qui mox ut pervenit ad locum, hominem invenit, atque ex more ejus obsequio in omnibus usus est. Lavit itaque, et cum jam vestitus voluisset egredi, hoc quod secum detulerat, obsequenti sibi viro pro benedictione obtulit, petens ut benigne susci
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i monast̾ii semꝑ regła fuerat ut cũcti fr̾s
ita cõmunit̾ iuuerent qͣtinꝰ eis singłis nulla
hab̾e ꝓͥa liceret. Tunc nimio merore percͦsᷤ
cogitare cepi uel qͥd ad purgatonẽ morentis

Expanded text:
mei monasterii semper regula fuerat, ut cuncti fratres mei monasterii semper regula fuerat, ut cuncti fratres ita communiter viverent quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc nimio moerore percussus, cogitare coepi, vel quid ad purgationem morientis
Abbreviated transcription (Latin):
ed neq ħ silendum ex istimo
od accũ ĩ meo monaft̾io añ
ħ tͥenniũ reminiscor. Qͥdã nãq
monachꝰ iustꝰ nomie medicinali
arte fuerat ĩbutꝰ qͥ mͥ ĩeodẽ mo¬
nast̾io constituto sedule obsequi
ati in assidius egricudinibꝰ meis
excubare cõsueu̾at. ħ utaq lan¬
gore corporis p̃uentꝰ ad extremũ
deduct᷑ est. Cui ũp̃a sua molestia
bat qͥ ip̃e qͦ ñc ĩ hac uͦbe ꝑcst eã¬
dẽ medicine artẽ tẽꝑalis iute sti¬
pendia sectat᷑. Sed p̾ditꝰ iustꝰ.
cum iam se ad extremũ peruenisse cognouss
eidẽ copioso fr̾i suo qr occultos t̾es aur eos hab̾et in¬
notuit. Qͦdnimirũ fr̃ibꝰ ñ potuit celan. sed
subtilit̾ indagantes Atq illiꝰ omĩa medicam̃ta
ꝑscrutantes. eosdẽ tres aureos in uenerunt. in¬
medicamine absconsos. Qd mox ut mͥ nõtiatũ
est tantũ malũ de fr̾e qͥ nob̾cũ cõmunit᷑ ur¬
erat eqͣnimit̾ ferre nõ ualui qͥppe qr eiꝰdẽ

Expanded text:
existimo quod actum in meo monasterio ante hoc triennium reminiscor. Quidam namque monachus, Justus nomine, medicinali arte fuerat imbutus, qui mihi in eodem monasterio constituto sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus meis excubare consueverat. Hic itaque languore corporis praeventus, ad extremum deductus est. Cui in ipsa sua molestia bat, qui ipse quoque nunc in hac urbe per eamdem medicinae artem temporalis vitae stipendia sectatur. Sed praedictus Justus cum jam se ad extrema pervenisse cognovisset, eidem fratri suo Copioso quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus non potuit celari. Sed subtiliter indagantes, atque illius omnia medicamenta perscrutantes, eosdem tres aureos in medicamine invenerunt absconsos. Quod mox ut mihi nuntiatum est, tantum malum de fratre, qui nobiscum communiter vixerat, aequanimiter ferre non valui; quippe quia ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
nalis dicat qr ꝓ solidis qͦs dui oculte hũit a
cũctis fr̃ibꝰ abominatꝰ sit ut saltẽ ĩmorte
de culpa sua mentẽ illiꝰ amaritudo tͣnsũbetat
q a peccato qd̾ perpetrauit pͣget. Cũ u
mortuꝰ fu̾it corpꝰ illiꝰ cũ fr̃m corporibꝰ¬
ñ poriat᷑. sed qͦlibet fossam in st̾̃qͥliuo facite
In eã corpꝰ eiꝰ proicite ibiq suꝑ eũ ts au¬
reos qͦs Reliqͥt iactate. simul om̃s clamĩãtes
pecunia tua recũ sit inperditione. ⁊ sic
eũ t̾ra cooꝑite In qͥbꝰutͥsq rebꝰ unã mo¬
Rienti alterã uͦ uolui uiuentibꝰ fr̾ibꝰ
pdesse. ut et illũ amaritudo mortis a
culpa solubilẽ face̾t ⁊ istos auaritietã¬
da dãpnatio nusceri in culpa ꝓhibet.
ͦd ita fc̾m ẽ. Nã c̃ isdẽ moniachꝰ per¬
uenisset ad mortẽ atq anxie se qͣre.¬
ret sr̃ibꝰ cõm̃dare nullꝰ q¬

Expanded text:
nalis dicat, quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpnon ponatur, sed quolibet fossam in sterquilinio facite, in eo corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit jactate, simul omnes clamantes, Pecunia tua tecum sit in perditione, et sic eum terra operite. In quibus utrisque rebus unam morienti, alteram vero volui viventibus fratribus prodesse, ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idem pervenisset ad mortem, et anxie quaereret s
Abbreviated transcription (Latin):
ab om̃ibꝰ eẽt ab hominat᷑
indicauit Qͥ ꝓrinꝰ dere¬
atii suo uehement᷑ inge¬
muit it ꝙ ĩ ista tͥsticia e
corpors exiut. Qita est
rit᷑ sẽꝑ licuerat ad medut
ꝓferre uehem̃ter q formuda¬
re neqͥd apd̾ se ẽet  ũn re¬
prehendi potiussent. cui ui
post mortẽ eiꝰ tͥgunta i ã
eẽnt dies euolun oepit. aĩꝰ
meꝰ defũcto srĩ cõpati. eiꝰq
cũ dolore gͣui supletia pensa¬
re. Et si pͦd ẽẽt ereptionuis
eiꝰ remedũ q̃rere. tũc aduo¬
cato ad me eodẽ p̃tioso nr̃i¬
monasterii p̃posito tͥstis dixi

Expanded text:
minatus indicavit. Qui protinus de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa sua tristitia e corpore exivit, qui ita est riter semper licuerat, ad medium proferre, vehementerque formidare ne quid apud se esset unde reprehendi potuissent. Cum vero post moressent dies evoluti, coepit animus meus defuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus remedium quaerere. Tunc evocato ad me eodem Pretioso monasterii mei praeposito, tristis dixi:
Abbreviated transcription (Latin):
quaestus es mori
entis cuiusdã egre¬
dientem te animã
non uidisse sed hoc
ipsum iainculpae
fuit: quodcorpo¬
reis oculis rem uide¬
re inuis ibilẽ quae¬
sisti :
Vammulti nostrorũ
mentis oculum fide
pura & uberi ore¬
tione mundantes:
egredientes ec arne
animas frequenter
uiderunt:
cesse ẽ. uel qualiter
egrediences animae
uisaesint: uel
quanta ipsedum
animo quod plena
sictio non ual& :
exempla suadeant:
Insecun donamq:
huius operis libro
lam fatus sum
quoduir uenerabi¬
lis benedictus sicut
afidelib: eius disci¬
pulis agnoui: longe
acapuana urbe posi¬
tus: germani eius¬
dem urbis epi ani¬
mã nocte media lN
lobo igneo adcae¬
lum ferri ab an¬
gelis aspexit:
qui eandẽ quoque¬
tumrepperit. quem
camen ea hore qua
iuderat exisse de
conpore inuenit:ꝓ¬

Expanded text:
questus es, entis cujusdam egredientem animam te non vidisse; sed hoc ipsum jam culpae fuit, quod corporeis oculis rem videre invisibilem quaesisti. Nam multi nostrorum mentis oculum fide pura et ubere oratione mundantes, egredientes e carne animas frequenter viderunt. cesse est vel qualiter egredientes animae visae sint, vel quanta ipsae dumanimo, quod plene ratio non valet, exempla suadeant. In secundo namque hujus operis libro jam praefatus sum quod vir venerabilis Benedictus, sicut a fidelibus ejus discipulis agnovi, longe a Capuana urbe positus, Germani ejusdem urbis episcopi animam nocte media in globo igneo ad coelum ferri ab angelis aspexit. Qui eamdem quoquetum reperit, quem tamen hora ea qua viderat exisse de corpore invenit
Abbreviated transcription (Latin):
quorumhic mostua
corpone intotmine¬
culis uiuunt .
Siigitur uita anima
manentis incorpor
de prarehendis ex
motu membrorum:
Cur non perpendis.
uita animae post
corpus &iamper
ossamostua. IN
uistute minculoru¬
Uulla ut opinor huic
alligationi sertio
obsistit. in qua& ex
rebus uis ibilibus
cogimur credere
quod non uidemus.

Expanded text:
quorum hic mortua corpora in tot miraculis vivunt. Si igitur vitam animae manentis in corpore deprehendis ex motu membrorum, cur non perpendis vitam animae post corpus, etiam per ossa mortua in virtute miraculoruNulla, ut opinor, huic allegationi ratio obsistit, in qua ex rebus visibilibus cogimur credere quod non videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
scłm tota m̃ce reliquerunt. mͥ ad meino¬
riam reuocat᷑. Quoꝵ dũ culm̃ aspi¬
cio: quantũ ip̃e in ifimis iaccã agnoᷤᷤ¬
CO. Quor pluruni conditori suo In se¬
cretiore uita placuerunt. qͥ ne ꝑ
humanos actꝰ a nouitate m̃tis
ueterescerent: eos omp̃es d̾s
huuis mundi laboribꝰ noluit
occupari. Sed iam que prola¬
ta sunt mreliꝰ insiniio. si ea q̃
ꝑ inqͥsitionẽ ac responsionẽ dic¬
ta sunt. sola nominũ pͣnota¬
tione distinguo. Non ual¬
de ini thalia Aliqͦrũ uitã
uirtutibꝰ fulsisse cognon
ros inhas terra fuisse nõ du¬
beto signa tñ atq iurcatẽ
Aut ab eis nequaqͣm factaser¬
stio aut it sunt hactenꝰ
silentio  pressa ut utrũ¬
ne suit facta nesciamꝰ.
Di sola petre referam que
de ꝑfectis ꝓbatis q urris i¬
n ego omũtio uel bonis ae
ta libꝰ uiris atestantibꝰ ag¬
nou uel per memet ipsĩ¬

Expanded text:
m tota mente reliquerunt, mihi ad memoriam revocatur. Quorum dum culmen aspicio, quantum ipse in infimis jaceam agnosco; quorum plurimi Conditori suo in secretiori vita placuerunt, qui ne per humanos actus a novitate mentis veterascerent, eos omnipotens Deus hujus mundi laboribus noluit occupari. Sed jam quae prolata sunt, melius insinuo, si ea quae per inquisitionem ac responsionem dicta sunt, sola nominum praenotatione distinguo. PETR. Non valde in Italia aliquorum vitam virtutibus fulsisse cognoviiros in hac terra fuisse non dubito, signa tamen atque virtutes aut ab eis nequaquam facta existimo, aut ita sunt hactenus silentio suppressa, ut utrumne sint facta nesciamus. GREGOR. Si sola, Petre, referam, quae de perfectis probatisque viris unus ego homuncio, vel bonis ac fidelibus viris attestantibus, agno
Abbreviated transcription (Latin):
auferre. ei cu magna dulcedine p̾.¬
buit dicens. Uade & pꝰhec furtũñ
facias. sed cũ necesse habes huc adme
in gredere. & ꝗ̃ tu cũ peccato labora.¬
bas tollere. ego tͥ deuotꝰ dabo.
Tune usq ut inuenio. incassũ ego¬
ñfuisse patres intalia qͥ signaface¬
rent estimabant.u¬

Expanded text:
auferre, ei cum magna dulcedine praauferre, ei cum magna dulcedine praebuit, dicens: Vade, et post haec furtum non facias; sed cum necesse habes, huc ad me ingredere, et quae tu cum peccato laboras tollere, ego tibi devotus dabo. PETR. Nuncusque, ut invenio, incassum ego non fuisse Patres in Italia qui signa facerent aestimabam.
Abbreviated transcription (Latin):
muteret ac sanandum mo¬
nasterio illius commen¬
daret Tunc ad monasterium
uit Quem statim uir sanctu
uido mona sc̃ ẽẽ s diabolũ ciile
espodit Secasionẽ q̃ ris nedoeas ust ane
go quidem / hoc eum
lons. repꝑit &̃ serpentẽ. sui p̾ci¬
piens ait. Sequere me. Atq ad
adicũ furis ꝑueniẽs. imꝑa¬
uit serpenti dicens. In nomi¬
ne iħt pricipio tibi ut aditũ
istũ custodias. ac farẽ huc in¬
gredi ñ ꝑmictas. ꝓtiꝰ serpen̾ꝰ
dotũ se micinere intrãs u̾sum
decendit. ad cellam monacꝰ re
in hortũ pedem poneret: indic
subito qd̾ census serpens elau¬
sisset niam. Q tremefactꝰ pꝰ se¬
met ipsũ c̃cidit. eiꝰq pes ꝑ cal¬
ciamentñ insude sepis in he¬
sit ficq usq qͦ hortolanꝰ rediret
debrsũ capite pependit. Con
aut̃e cixit. Gr̃as ago deo. imple
d̾fidarare in labore monachoꝵ
inqͦ in heserat soluit. eũq fine
lisione depofatam dixit.⁊
Seqter menadatessequentem
i lera quẽ funto appetebatꝰ

Expanded text:
c sanandum monasterio illius commendaret. Tunc ad monasterium t. Quem statim vir sanctus ideo monachum esse, sed diabolum. Cui ille 165 respondit: Occasionem quaeris ne debeas praestare Ego quidem hoc eumlans, reperit etiam serpentem, cui praecipiens dixit: Sequere me: atque ad aditum furis perveniens, imperavit serpenti, dicens: In nomine Jesu praecipio tibi ut aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permittas. Protinus serpens totum se in itinere in transversum tetendit, et ad cellam monachus rin hortum pedem deponeret, vidit subito quia tensus serpens clausisset viam; et tremefactus post semetipsum concidit, ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, sicque usque dum hortulanus rediret, deorsum capite pependit. Consautem dixit: Gratias Deo, implesDeus. Quare in labore monachoruin qua inhaeserat, solvit, eumque sine laesione deposuit. Cui dixit: Sequere me. Quem sequentem lera quae furto appetebat
Abbreviated transcription (Latin):
dum epit etiam feminus pre
ex pamen discipulos suos amnoree
eeisa  bat ne sse enuis exemplo in hacre fa¬
cile crederent et casuri temptarent
do crnum quod non accepissent
Lo autem tempore qua ma¬
le fici in hac sunt romanq
ur be deprehensi basiluis qͥ
In magicis artibus primus
fuit in monachico habitu ua¬
leriam sugiens petiit. Qui ad
uirum reuerentissimum cas¬
torum Ameternine ciuitatis.
episcopum pergens impetrauit
ab eo ut eum equitio abbati cõ¬
mitteret ac sanandum mo¬
nasterio illius commen¬
daret. Tunc ad monasterium
basilium monacħ sum dedurͣ
et equitium deifa mulum ut¬

Expanded text:
dum etiam feminis praeesse; nec tamen discipulos suos admonere cessabat, ne se ejus exemplo in hac re facile crederent, et casuri tentarent donum quod non accepissent. Eo autem tempore quo malefici in hac sunt Romana urbe deprehensi, Basilius, qui in magicis operibus primus fuit, in monachico habitu Valeriam fugiens petiit. Qui ad virum reverentissimum Castorium Amiterninae civitatis episcopum pergens, petiit ab eo ut eum Equitio abbati committeret, ac sanandum monasterio illius commendaret. Tunc ad monasterium Basilium monachum deduxit, et Equitium Dei famulum
Abbreviated transcription (Latin):
aquam & refrigen&
linguam mea : quia
crucior in hac flam¬
ma
Dumergopeccatorẽ
diuitem damnatũ
ueritas inignẽ per¬
ens reproborum
animas teneriigni¬
bus neg&.
PETRUS
CCERATIONE
actestimonio ad
credulitatemflec¬
titur animus: sed
dimissus iterum
adrigorẽ redit :
Quomodo enimres
incorposea ase
corposea teneri
atq ad fligipossit
ignoro.
ic quaesote
a postatassps acae¬
lestis gloria deduc¬
tos. eẽcorporeos
an incorporeos sus¬
QUIS SANUMSAPI¬
poreos dixerit
CHENNE IGNẼ
EEIN CORPOReU
ANCORPOREUM
PateRis a
PETRUS
corporeum. een
ambigo: in quo
cestumẽ corporor
cruciari ⁊
ERTEREPROBIS
ueritas infine
dictura .e: lte in
ignem a&ernum.
qui panatus .ẽ. dia¬
bolo & angelis eius:
Siigitur diabõ lus
eiusq: angeli cũ
sint incorporei

Expanded text:
aquam, ut refrigeret aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma Dum ergo peccatorem divitem damnatum Veritas in ignem perens reproborum animas teneri ignibus neget? PETR. Ecce ratione ac testimonio ad credulitatem flectitur animus, sed dimissus iterum ad rigorem redit. Quomodo enim res incorporea a re corporea teneri atque affligi possit ignoro. ic, quaeso te, apostatas spiritus a coelesti gloria dejectos, esse corporeos, an incorporeos susQuis sanum sapiporeos dixerit? ehennae ignem esse incorporeum, an corporeum fateris? PETR. corporeum esse non ambigo, in quo certum est corpora cruciari. erte reprobis Veritas in fine dictura est: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igitur diabolus ejusque angeli, cum sint incorporei
Abbreviated transcription (Latin):
SPETEXURE IENIS
CUR PORCUS POSGIT
SIUIUENTISHOMI¬
NIS Incorporeus
sps ten&ur in cor¬
pore: Curnon post
mostem cum incor¬
porrus sit sp̃s &ia
corporroignete¬
neatur
VUIUENTEquo¬
lib& idcircoin¬
corportus sp̃rte
neur incorpore
quia uiuificat cor¬
IINCORPORCUS
neri potest quod
uiuificat : quare
non poenalit er &
ibi teneatur ubi
mostificatur:
cormento ignis sit
uidendoatquesen¬
tiendo:
Ignemnamq: eoipso
patitur quoꝰuid&:
& quia concremari
seaspicit . crematur:
sicq: fit : ut rescorpo¬
rea incorpoream
exuract. dum ex¬
igne uisibili ardor
ac dolor inuis ibilis
taachitur
Vt ꝑigne corporeum:
mens incorposea.
&iam corposea
flammacruci&ur:
Quamuis collegere
dictis euangelicis
possumus. quia in¬
cendium anim&
nonsolum uidendo :
sed &iã experiendo
patiatur ⁊
Veritatis & enĩ uoce
diues mostuus in
infernodicitur
sepultus
Cuius anima quia in
igneteneatur: insi¬
nuatuox diuitis
quiabrocham de¬
praxecaturdicens :
Mit celararumut
intinguat extre¬
mum digiti sui iN¬

Expanded text:
s corporeus possit. Si viventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem, cum incorporeus sit spiritus, etiam corporeo igne teneatur? vivente quolibet idcirco incorporeus spiritus tenetur in corpore, quia vivificat corincorporeus neri potest quod vivificat, quare non poenaliter et ibi teneatur ubi mortificatur? , ut in tormento ignis sit videndo atque sentiendo. Ignem namque eo ipso patitur, quo videt; et quia concremari se aspicit, concrematur. Sicque fit ut res corporea incorpoream exuraigne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens in incorporea etiam incorporea flamma crucietur. Quamvis colligere ex dictis evangelicis possumus quia incendium anima non solum videndo, sed etiam experiendo patiatur. Veritatis etenim voce dives mortuus in inferno dicitur sepultus . Cujus anima quia in igne teneatur insinuat vox divitis qui Abraham deprecatur, dicens: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in
Abbreviated transcription (Latin):
percipere meruit.
tali&iam post hoc
Quis occulta dĩ
iudicia sciat: ea
quae indiuino exa¬
mine conprrehen¬
dese non possumus.
timese magis quam
discut ere debemus.
XXUIII. DEMORTE
TCOPANILOMITIS
TAUTEMDEECRE¬
Sdient ibus animab:
quae multa prcenos¬
cuntur. eaquae
cocpimus exsequa¬
mur:
Neque hoc silendum
e: quodde teo fanio
centum cellensis ur¬
bus comite. in eadẽ
urbe positus multis
ad testantibus agnoui:
fuit namq uir mise¬
ricordiae actibus
deditus: bonis ope¬
rib intentus:
hospitalitat eͥ prace¬
cipuae studens:
Exercendis quidem
comitatus curis oc¬
cupatus. agebat
terrena & tempo¬
roclia: sed ut post
infinẽ claruit :
magis exdebito quã
ex intentione :
Nam cum ad propin¬
quante mostis eius
tempore. gracuissi¬
ma aeris tempestas
obsister&. nead se¬
peliendum ducipo¬
tuiss&: eum que
uxor sua cum fl&u
uehe ment issimoin¬
qui rer& dicens: quid
faciam: quomodo
te adsepeliendum
eicio: quȩ ostium
domus huiusegredi
prcenimia tempes¬

Expanded text:
percipere meruit, percipere meruit, tali etiam post hoc Quis occulta Dei judicia sciat? Ea quae in divino examine comprehendere non possumus, timere magis quam discutere debemus.XXVII. De morte Theophanii comitis. Ut autem de egredientibus animabus, quae multa praenoscunt, ea quae coepimus exsequamur, neque hoc silendum est quod de Theophanio, Centumcellensis urbis comite, in eadem urbe positus, multis attestantibus agnovi. Fuit namque vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendis quidem comitatus curis occupatus, agebat terrena et temporalia, sed, ut post in fine claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam dum appropinquante mortis ejus tempore gravissima aeris tempestas obsisteret, ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque uxor sua cum fletu vehementissimo inquireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempes
Abbreviated transcription (Latin):
sit quod me omnes
lnguas accepisse
testificor:
Cui tunc grecae domi¬
nus fieus loquutus .e.
atque ita ille in eade
linguarci pondit
ut cunctiqui ad e¬
rant mirarentur.
Ineadem quoque
domo procedicci
narsi spatharius
uuilgar manebat :
Qui festine ad aegrũ
deductus. eniulga¬
rica lingua loquu¬
tus est :
Sedita puer ille iN
it alia natus & nu¬
tritus: in eadem
barbaraloquutio¬
ne respondit. Acsi
exeadem fuiss&
gente generatus:
Miracti sunt omnes
qui audiebant.
atq: exduarum
linguarum experi¬
mento quas eum
antea nescisse noue¬
runt. credideruNt
deomnibus
quas probaseminime
ualebant
Tunc ꝑbiduum mors
eius dilata est : sed
die testio quo occulto¬
dĩ iudicio nescitur
manus acbracchia
laceratos que suis
dentibus laniauit.
atq: ITΑ ETOrpOre
exiit.
Quomostuo: omnes
illi quos pracedixe¬
ract: Exhac protenis
luce subtracti sunt:
Nullusq: in illa domo
excadem tempestate
defunctus est : qui
uoce illius denuntia¬
tus non est.
LALDE TERRIBILE
eit : ut quitaledonũ

Expanded text:
sit quod me omnes sit quod me omnes linguas accepisse testificor. Cui tunc Graece dominus suus locutus est, atque ita ille in eadem lingua respondit, ut cuncti qui aderant, mirarentur. In ea quoque domo praedicti Narsae spatharius Bulgar manebat: qui festine ad aegrum deductus, ei Bulgarica lingua locutus est; sed ita puer ille in Italia natus et nutritus, in eadem barbara locutione respondit ac si ex eadem fuisset gente generatus. Mirati sunt omnes qui audiebant, atque ex duarum linguarum experimento quas eum antea nescisse noverant, crediderunt de omnibus quas probare minime valebant. Tunc per biduum mors ejus dilata est, sed die tertio, quo occulto judicio nescitur, manus ac brachia lacertosque suos dentibus labiavit, atque ita de corpore exivit. Quo mortuo, omnes illi quos praedixerat ex hac protinus luce subtracti sunt, nullusque in illa domo eadem tempestate defunctus est qui voce illius denuntiatus non est. Valde terribile est, ut qui tale donum
Abbreviated transcription (Latin):
quidum eet. insaecu¬
arihabitu constitu¬
tus: Valerianihuiis
urbis aduocati natu¬
aclem filiam in con¬
iugio sostitus: eius
obsequiis saedule
qui incess anter
adhacsebat: &
quaeq: ineius dem
domo agebantur
Quimihi iam inmonas¬
terio positus narra¬
uit : quod in ea mosta¬
patricii narsi tẽpo¬
rib: hanc urbem
uehementer ad flixit.
INdomoprace dicti
ualeriani puer ar¬
mentarius fuit:
pracecipuae simpli¬
citatis & humilitatis :
Cum uero eius dem
aduocati domus
eadem clade uasta¬
r&ur : isdempuer
percussus est : &usq
ad extremũ deductis.
Qui subit o sublatus
sibique dominũ suũ
uocarl fecit: Cuiait.
egoincaelo fui: & qui
dehacdomomoritu¬
risunt agnoui
Il& ille atq illemo¬
rituri sunt: Tu uero
ne timeas: quia hoc
tempore moriturus
nones
Vt uero scias quod
me incaelͦ⁊ fuisse
uerum fateor: ecce
accepi illic : ut linguis
omnibus loquar.
Numquid tibi in cor¬
nitum fuit. grecã
me lingua omnino
grecãe loquar : ut
cognoscas anuerũ

Expanded text:
qui dum esset in saecuqui dum esset in saeculari habitu constitutus, Valeriani hujus urbis advocati naturalem filiam in conjugio sortitus, ejus obsequiis sedule atque incessanter adhaerebat, et quaeque in ejusdem domo agebantur Qui mihi jam in monasterio positus narravit quod in ea mortapatricii Narsae temporibus hanc urbem vehementer afflixit, in domo praedicti Valeriani puer Armentarius fuit praecipuae simplicitatis et humilitatis. Cum vero ejusdem advocati domus eadem clade vastaretur, idem puer percussus est, et usque ad extremum deductus. Qui subito sublatus sibique dominum suum vocari fecit. Cui ait: Ego 413 in coelo fui, et qui de hac domo morituri sunt agnovi. Ille, ille, atque ille morituri sunt; tu vero ne timeas, quia in hoc tempore moriturus non Ut vero scias quod me in coelo fuisse verum fateor, ecce accepi illic ut linguis omnibus loquar. Nunquid tibi incognitum fuit Graecam me linguam omnino Graece loquere ut cognoscas an verum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽconpl&adicens
Apparuis se sibi iuue¬
nem: Atq: epist alas
d&ulis sedicentem
Aperi & lege ÷
Quib apestis asseruit
quiase & omnes
qui eodem tempose
a precedicto ep̃o in
paschalifestiuitate
fuerant baptirati:
scriptos in eis dem
epistolis litteris
dicebat suum nomen
repperit : ac deinde
omnium illo intem¬
porebaptiratorum.
Quadere cestum tenuit:
& se&illos de lcuita
ee subceleritate
migneturos i
Factum que est ut
die eadem ipsemore¬
s&ur: atq post eũ
cuncti illi qui bapti¬
Zatifuertent. Ita
sequuti sunt: ut intreꝑ
paucos dies eorum
nullus in hacuita
semaner& y
Dequib nimirum
constat. quod eos
prace dictus di famu¬
lus idcirco auro
scriptos uidert :
quia eorum nomina
apud sefixa: a&erna
claritas habebat.
Sicut itaq: hii reuela¬
tionibus potuerunt
uentura cognoscert.
Ita nonnum quam
egres surce animae
possunt &iam miste¬
ria caelestia non ꝑ
somnium : sed uigilan¬
do pracelibare :
Arimoniumnam que
monasteru mei mo¬
nachum bene nosti

Expanded text:
esse completa, dicens esse completa, dicens apparuisse sibi juvenem, atque epistolas detulisse, dicentem: Aperi, et lege. Quibus apertis, asseruit quia se et omnes qui eodem tempore a praedicto episcopo in Paschali festivitate fuerant baptizati scriptos in eisdem epistolis litteris ut dicebat, suum nomen reperit, ac inde omnium illo in tempore baptizatorum. Qua de re certum tenuit, et se et illos de hac vita esse sub celeritate migraturos. Factumque est ut die eadem ipse moreretur, atque post eum cuncti illi qui baptizati fuerant ita secuti sunt, ut intra paucos dies nullus eorum in hac vita remaneret. De quibus nimirum constat quod eos praedictus Dei famulus idcirco auro scriptos viderat, quia eorum nomina apud se fixa aeterna claritas habebat. Sicut itaque hi revelationibus potuerunt ventura cognoscere, ita nonnunquam egressurae animae possunt etiam mysteria coelestia non per somnium, sed vigilando praelibare. Ammonium namque monasterii mei monachum bene nosti,
Abbreviated transcription (Latin):
minime recordor
Quibus expl&is : ad¬
didit dicens:
scribe & hunc ipsũ
quinos aspicit :
Ex qua uisione cestus
redditus pracedictis
fracter: facto mane
turi: quos se&iã
denuntiauit esse
sequuturum:
Cum die alio price¬
dicti fractres mori
cocperunt: atque
sub eodem ordine
nominati .
Ad ext remumuero:
& ipse obiit. qui eos¬
demfractres mori¬
turos praceuidit :
Inea quoque mosta¬
litate quae ante
trierbuium hane
urbem uehemen¬
tissima cladeuas
TAUIT
litus dictus ẽ mona¬
chus: Adhuc IN
annis iuuenilibus
constitutus: sed
misoce simplicita¬
tis: atque humili¬
tatis uir .
eademelade per¬
cuisus: ad excrema
deductus e.:
Iuodiir uit ae uene¬
rabilis felix eius de
ciuitatis ep̃s audi¬
ens: Cuius & haec
relatione cognoui:
adeum accedere stu¬
duit: & ne mostem
timere debiurs&:
uerbis hunc ꝑsuaso¬
riis confulare:
Cui&iam adhuc dedi¬
uina misericor dia
longiora uitae spa¬
tia pollicert Coepit:
Sed adhaec ille respon¬
dit : Cursus sui tẽ porae

Expanded text:
minime recordor. minime recordor. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione certus redditus praedictus frater, facto mane turi, quos se etiam denuntiavit esse secuturum, cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine nominati. Ad extremum vero et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. In ea quoque mortalitate quae ante triennium hanc urbem vehementissima clade vastavit litus dictus est monachus, adhuc in annis juvenilibus constitutus, sed mirae simplicitatis atque humilitatis vir: eadem clade percussus ad extrema deductus est. Quod vir vitae venerabilis Felix ejusdem civitatis episcopus audiens, cujus et haec relatione cognovi, ad eum accedere studuit, et ne mortem timere debuisset, verbis hunc persuasoriis confortare, cui etiam adhuc de divina misericordia longiora vitae spatia polliceri coepit. Sed ad haec ille respondit, cursus sui tempora
Abbreviated transcription (Latin):
appiam. Nescientes
q ille quiddixent:
in ipsa eu in ecclesia
quam pracedixent
poserunt
ccum eundẽ uirum
curis s aecularibus
obligatum. Lucris
tersenis inhiante
suis seno uerimus.
unde hoc pracedicere
potuit. Nisiquia id
quo futurum eroct
cius corpori. ipsauis
aninae acsubtilitas
prce uidebat:
Quod autem saepe
&iam seuelationib:
agitur. ut amoritu¬
ris futura procescian¬
tur: ex his collegese
possumus quae apud
nos gesta inmorias¬
teruis scimus.
Inmonasterio & enĩ
meo quidam frater
ante decennium
gerontius diceba¬
tur : quicum grrui
molestia corporis
fuiss& deprocessus
inuisione noctur na
albatos uiros & cla¬
riomnimodo habi¬
tus in hoc ipsum
monasterium des¬
cendere desupe¬
riorib aspexit
Quidum coramlecto
lacentis adsisterent.
unus eorum dixit:
Adhoc uenimus.¬
ut de monasteriogre¬
gorii quos dam fite¬
tres inmilitiam
mittamus:
Atq: alteripracecipi¬
ens adiuncxit:
scribe marcellum.¬
& ualentinianum
agnellum atque
alios quorum nunc

Expanded text:
Appiam, nescientesque Appiam, nescientesque quid ille dixerat, in ipsa eum ecclesia quam praedixerat posuerunt. Et cum eumdem virum curis saecularibus obligatum lucrisque terrenis inhiantem fuisse noverimus, unde hoc praedicere potuit, nisi quia id quod futurum erat ejus corpori ipsa vis animae ac subtilitas praevidebat? Quod autem saepe etiam revelationibus agitur ut a morituris futura praesciantur, ex his colligere possumus quae apud nos gesta in monasteriis scimus. In monasterio etenim meo quidam frater ante decennium Gerontius dicebatur. Qui cum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros, et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus,ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, Agnellum, atque 412 alios quorum nunc
Abbreviated transcription (Latin):
DSENTIO SED
Aue limscire:
quonam modo agitur:
quod pleriumq: mori¬
entes multa prace¬
dicunt .:¬
CREGORIUS
PSAALI QUANDO
Nanimarum uis: sub¬
tilitate sua aliquid
praceuid&
Aliquando autem
exiture decorpore
seuclationẽ uenture
cognoscunt :
Aliquando uero dum
lamiuxta fit ut cor¬
pus deseraent: diuini¬
tus asflatȩ insecr&is
caclestib: incorpo¬
mictunt:
Vam quia uis animae
aliquando subtilita¬
tesua eaquae sunt
uenture cognoscit
pata exeo quodcu
quodam aduocatur
quiinha c urbe ante
biennium lateris
ta ad procedendũ
iussit:: quemdum
puer quasi insanise
cerner&: eiusque¬
minime praceceptis
uestimento seinduit:
&peruiam appiam
adbeati xysti ec cle¬
siam se. ẽt proces¬
surum dixit:
umq: postmodicum
ingracustcente molesti
essec de functus : deli¬
beratum fuerat:
ut apud beatum
lanuarium masts¬
rem pacenestina uia
eius corpus ponide¬
buiss&
Sedquia longum hoc
his qui funus eius por¬
caueraentuisumẽ :
repente osto consilio
excuntes cum eius
funere peruiam

Expanded text:
ssentio; sed velim scire, quonammodo agitur quod plerumque morientes multa praedicuntGREGORIUS. Ipsa aliquando animarum vis subtilitate sua aliquid praevidet. Aliquando autem exiturae de corpore revelationem ventura cognoscunt. Aliquando vero dum jam juxta sit ut corpus deserant, divinitus afflatae in secreta coelestia incorpomittunt. Nam quod vis animae aliquando subtilitate sua ea quae sunt ventura cognoscit patet ex eo quod quidam advocatus qui in hac urbe ante biduum lateris ta ad procedendum jussit. Quem dum puer quasi insanire cerneret, ejusque praeceptis vestimento se induit, et per viam Appiam ad beati Xysti Ecclesiam se esse processurum dixit. Cumque post modicum, ingravescente molestia, esset defunctus, deliberatum fuerat ut apud beatum Januarium martyrem Praenestina via ejus corpus poni debuisset. Sed quia longum hoc his qui funus ejus curaverant visum est, repente orto consilio exeuntes cum ejus funere per viam
Abbreviated transcription (Latin):
existimo: de
eodem sepulchro
eius addiderunt.:
PATRU
Nqui sit ionimeae
sufficient er iam
uideo satis factũ
sed hoc ẽ. adhuc
quod questio ani¬
mum pulsat. quia
cum superius dictũ
sit ee lam scorum
animas incaelo.
sestat procul dubio:
ut iniquorum quoq:
animar . ee. nonnisi
peccatorum animas
ante iudicium posse

Expanded text:
aestimo, de aestimo, de eodem sepulcro ejus addiderunt. PETR. Inquisitioni meae sufficienter jam video satisfactum, sed hoc est adhuc quod quaestione animum pulsat: quia cum superius dictum sit esse jam sanctorum animas in coelo, restat procul dubio ut iniquorum quoque animae esse non nisi peccatorum animas ante judicium posse
Abbreviated transcription (Latin):
pedes poda grace hu¬
mose tum escentes:
uersi in uulneribus
fuerant. & proflu¬
ente saniae pãteban :
Seddumcorpus eius
exmose ad lauan¬
ltamanus pedesque
eius sani inuentisun.
acsinum quã uulne¬
ris nihilhabuis s&n,
Ductus it aque ac
sepultus .ẽ.
Eiusque coniugiuis uẽ
ut quastodie inse¬
pulhro illius mar¬
mor quod suꝑ posi¬
tum fuerat: muta¬
re debuiss&
Quod uidelic& mar¬
mor Corporicius
suꝑ positum. dum
fuiss& ablatum:
TantΑ exCorpore¬
odoris emanauit.¬
acsi exputrescente
carne illius pro
uermibus. Aroma¬
ta ferbuiss&di
uod faccum. dum
nar racnteme in
omeliis Infirmis
quilusdam ueniss&
indubium: die qua¬
da sedente me in
conuentu nobiliu:
ipsi astifices qui in
sepulchro illius
marmormut aueneñ
ad fuerunt: Aliquid
me depropria causa
rogaturi quo sego
de eodem mirocculo
coram dero nobi¬
libus acplebe re¬
quisiui: qui& eadẽ¬
flagnentia miro
modo se repl& cis
fuisse testati sunt :
Et quaedam alia in
augmenc o miroe¬
culi. quae nunc
narrare longum.

Expanded text:
pedes podagrae humore tumescentes, et versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed cum corpus illius ex more ad lavanita manus pedesque illius sani reperti sunt, ac si unquam vulneris nihil habuissent. 1627 Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex ejus corporeodoris emanaac si ex putrescente carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Quod factum dum, narrante me in homiliis , infirmis quibusdam venisset in dubium, die quadam, sedente me in conventu nobilium, ipsi artifices qui in sepulcro illius marmor mutaverant adfuerunt, aliquid me de propria causa rogaturi. Quos ego de eodem miraculo coram clero, nobilibus ac plebe requisivi, qui et efragrantia miro modo se repletos fuisse testati sunt, et quaedam alia in augmento miraculi, quae nunc narrare longum
Abbreviated transcription (Latin):
pus: illuc congrega¬
buntur aquila
Quia ubi ipse redemp¬
tor noster ẽ corpo¬
re. illuc procul dubio
colldguntur & ani¬
mae iustorum:
Et paulus dissolui
pauli anima cẽ in
caelo negat
Quictiã de solutionẽ
suicorporis atque
habitatione patria
caclestis dicit:
scimus qñm siterres¬
tris domus nostro
huiur habitationis
dis soluatur : quod
aedificationem habe¬
mus exdõ domum
non manufactam
sed acernã incaelis:
caelosurt̃ animae.
iustorum. quid est
noc quod indie iudicu
proiustitiae suac
retributione
secipiant
IOCCIS NIMIRUCO
crescit iniudicio:
quod nunc animarũ
sola postmodum
ueroeiam corpo¬
rum beatitudine
perfruantur :
It in ipsa quoque
carnegaudeant :
inqua dolores pro
dño cruciatusq
pestulerunt
Prohac quippe ge¬
minata eorũ gloria
scriptumẽ : Interra
sua dupliciapos ł¬
debunt :
Hinc &iam ante resur¬
rectionis diem de
sc̃orum animabus
scriptum. est:
Datae sunt illis singulde
stolae albat: Et
dictum ẽ illis: ut se¬

Expanded text:
pus, illuc congregapus, illuc congregabuntur Quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illuc procul dubio colliguntur et animae justorum. Et Paulus dissolvi Pauli animam esse in coelo negat. Qui etiam dissolutionem sui corporis atque habitationem patriae coelestis dicit: Scimus quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, sed aeternam in coelis coelo sunt animae justorum, quid est hoc quod in die judicii pro justitiae suae retributionem percipiunt? Hoc in eis nimirum crescit in judicio, quod nunc animarum sola, postmodum vero etiam corporum beatitudine perfruantur, ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores pro Domino cruciatusque pertulerunt. Pro hac quippe geminata eorum gloria scriptum est: In terra sua duplicia possidebunt . Hinc etiam ante resurrectionis diem de sanctorum animabus scriptum est: Datae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est illis ut re
Abbreviated transcription (Latin):
oboedientiae i
ipsa suerit moste
laxatum:
Quia isdem leo quẽ
sit occidere : Con¬
ingere non proo¬
sumpset occisum .:
qui enim occidendi
ausumhabuit: de
occisi cadauere co¬
medendi licentiã
Non accepit:
quia is qui culpabi¬
lesinuita fuenet.
punita in oboedien¬
tia. eraet iam iustus
exmoste
Leoergo qui prius
peccatoris uitam
necauerat : Custo.¬
diuit postmodum
cadauer iusti ..
SLacet quoddicis.
sed nosse uellim si
tionem corporum
incaelo secipiuale¬
ant animae iustorũ :
omnibus iustis fate¬
i possumus: Neq
de omnibus negart ⁊
Nam sunt quorunda
iustorum animae
quae acaelesti regno
quibusdã ad huc man¬
sionibus diffcruntur::
In quo dilationis dãno
quid aliud innuitur
Nisi quod deꝑfecta
iustitia aliquidminis
habuerunt :
Et tamen luce darius
constat: quia ꝑfecto¬
rum iustorum animae.
moxcum huius carnis
claust roc excunt.
incaelestib sedibus
recipiuntur:
uod & ipsa ꝑse ueri¬
cas adtestat urdicens:
abicumq fuerit cor¬

Expanded text:
obedientiae in obedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo, quem sit occidere, contingere non praesumpsit occisum. Qui enim occidendi ausum habuit, de occisi cadavere comedendi licentiam non accepit, quia is qui culpabilis in vita fuerat, punita inobedientia, erat jam justus ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris vitam necaverat, custodivit postmodum cadaver justi. PETR. Placet quod dicis; sed nosse velim si tionem corporum in coelo recipi valeant animae justorum. omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam justorum animae quae a coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur. In quo dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quod de perfecta justitia aliquid minus habuerunt? Et tamen luce clarius constat quia perfectorum justorum animae, mox ut hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur, quod et ipsa per se Veritas attestatur, dicens: Ubicunque fuerit cor
Abbreviated transcription (Latin):
UM SERIPTUM
sic. iustus quacum¬
que mosti priceuen¬
us fuerit: Iusticia
cius non aufer&ur
abeo
Clecti qui proculdu¬
bio ad ꝑp&ua uita
cendunt: quideis
obest. si admodicũ
dunre moriuntur .¬
& est fostasse non¬
num qua eorum
culpa lic& minima
Et quod amicum di
occiderx : inimico
di tracditus ostendit.:
PETRUS
te quod omnps ds
sic permictit mori:
quos tamen post mor¬
tem cuius scitatis
suerint. Nonpatitur
caelari
quae ineadem debea
accipiant: sed illis
morientibus hoc
in eis graeuius uindi¬
catur: quod contnci
bonos potestace
suae crudelitatis
acceperunt:
Sicut idem earnisex
qui eundem uenera¬
bilem diaconum
uiuentem feriseꝑ
missus est : gaudese
suꝑmostuumper¬
missus non. ẽ.
quod sacrar quoque
cestantur eloquia:
AMUIR DĨCOITRA
samariam missus.
qui aperin oboedien¬
tiam in it inere come¬
dit. hunc leo in eode
itinere occidit:
sed statim illic scrip¬
tumẽ: quia st&it
leo iuxta asinum:
& non comedit leo
decadauere:
Ex qua se. ostenditur
quod peccatum in¬

Expanded text:
um scriptum sit: Justus quacunque morte praeventus fuerit, justitia ejus non auferetur ab eo; electi qui procul dubio ad perpetuam vitam tendunt, quid eis obest si ad modicum dure moriantur? Et est fortasse nonnunquam eorum culpa, licet minimaet quod amicum Dei occiderit, inimico Dei traditus ostendit. PETR. te, quod omnipotens Deus sic permittit mori, quos tamen post mortem cujus sanctitatis fuerint, non patitur celariquae in eadem debeates accipiant, sed illis morientibus hoc in eis gravius vindicetur, quod contra bonos potestatem suae crudelitatis acceperunt, sicut idem carnifex qui eumdem venerabilem diaconum viventem ferire permissus est, gaudere super mortuum permissus non est. Quod sacra quoque testantur eloquia. Nam vir Dei contra Samariam missus, quia per inobedientiam in itinere comedit, hunc leo in eodem itinere occidit. Sed statim illic scriptum est: Quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere . Ex qua re ostenditur quod peccatum in
Abbreviated transcription (Latin):
quia exreribatione
aernae iustitiat
riantur: necesse
ẽ.peromnia: ut &
iniusticrucientus .:
Namsicut electos
beacitudolaifi¬
Cat : Ita credineces¬
se .e. quod adic exi¬
tus sui ignis repro¬
bos exunat .:
TQuA RATIONE
credendum ẽ : quia
remincorpoream
tenere ignis corpo¬
reus possit

Expanded text:
quia ex retributione aeternae justitiae, riantur, necesse est per omnia ut et injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui ignis reprobos exurat. t qua ratione credendum est quia rem incorpoream tenere ignis corporeus possit
Abbreviated transcription (Latin):
sec quicquid habere
inhosto poturt expen¬
dit
Expensisuaro sebus
omnibus langobars¬
diadeum subiouene¬
runt. eumq tenue¬
runt. & aurum pe¬
tere coeperut
Quibi cum ille dicere
scomnimodonihil
habese: inuicinomon
ab eis ductus est
inquo silua inmensae
agnitudinis stabat
Ibic aptiuus quidam
fugiens : Incaua
bore latthat: ubi
unus ex angobardis
eductogladic psuc¬
dictũ uensuebilem
occidit uirum.
uius corpose interñ
cadite. monsom¬
nis proc Inus & silua
concuss& e. acsise
ferre non possepon¬
dus sc̃itatis eius dice
&terreq tremu
fut : queminuentũ
lango barditenue¬
unt quorum uniui
educto g̃lodio. caput
dius amputauit.
Sedeimcorpuseius

Expanded text:
set, quicquid habere set, quicquid habere in horto potuit, expendit. Expensis vero rebus omnibus, Langobardi ad eum subito venerunt eumque tenuerunt et aurum petere coeperunt. Quibus cum ille diceret, se omnimodo nil habere, in vicino monte ab eis ductus est, in quo silva inmensae magnitudinis stabat. Ibi captivus quidam fugiens in cava arbore latebat. Ubi unus ex Langobardis educto gladio praedictum venerabilem occidit virum. Cuius corpore in terra cadente, mons omnis protinus et silva concussa est, acsi se ferre non posse pondus sanctitatis eius diceret terra, quae tremuifuit; quem inventum Langobardi tenuerunt. Quorum unus educto gladio caput eius amputavit. Sed cum corpus eius
Abbreviated transcription (Latin):
sus penderunt
qui suspensi: Codem
die defuncti sunt:
facco autem uespe¬
re: utrorum que
eorum sp̃s claris illic
apestisq uocibus¬
& psallere coeperun:
Itaut ipsi quoque
qui eos occiderrnt
cum uoces psallen¬
tium audirent. nimi¬
um mincti terre¬
ientur.
quas uidelic& uoces
Captiui quoque
omnes qui illic ad¬
erant audierunt.
atque eorum psal¬
modiae postmodũ
testes extiterunt:
Sedhas uoces spiritu¬
um: omnp̃s dẽ idc̃tito
ꝑtingere uoluit ad
aurescorporum.
ut iuuentes quoq
incarne discerent :
quia sidõ seruire
studeant: postcar¬
nem uerius uiuant:¬
UIBUSDAMRELE¬
giosis quoque uiris
adtestantibus ad huc
inmonasterio positus
agnoui quod hoc
Langobardorũ tem¬
pose. luxta in hacpro¬
uintia quae surac no¬
nominatur. quidã
monasterii pater
uitaeuenerabilis
suranus nomine fuerii
qui captiuis adueni¬
entibus atq alango¬
bardorum deprte¬
datione fugientib
Cuncta quae in monas¬
terio uidebaturha¬
bere largitus .ẽ.r
cellariũt onsumpsis¬

Expanded text:
suspenderunt. Qui suspensi eodem die defuncti sunt. Facto autem vespere, utrorumque eorum spiritus claris illic apertisque vocibus psallere coeperunt, ita ut ipsi quoque qui eos occiderant, cum voces psallentium audirent, nimium mirati terrerentur. Quas videlicet voces captivi quoque omnes, qui illic aderant, audierunt atque eorum psalmodiae postmodum testes extiterunt. Sed has voces spirituum omnipotens Deus idcirco pertingere voluit ad aures corporum, ut viventes quique in carne discerent, quia, si Deo servire studeant, post carnem verius vivantuibusdam religiosis quoque viris attestantibus adhuc in monasterio positus agnovi, quod hoc Langobardorum tempore iuxta in hac provincia, quae Sura nominatur, quidam monasterii pater vitae venerabilis Soranus nomine fuerit, qui captivis advenientibus atque a Langobardorum depraedatione fugientibus, cuncta quae in monasterio videbatur habere largitus est. Ccellarium consumpsis
Abbreviated transcription (Latin):
nitas ignoraebat.
Ue nercebilis autem
prsbt rursus adseruit
dicens: Verecciter
hodieresurrectionis
dominicae paschalis
dies ẽ: abstinere tibi¬
omnino minime con¬
gruit : quia & ego ad
hoc missussum: ut¬
dona omnipotentis
dñi pariter sumamus:
Denedicentes igitur
dñm sumpserunt
cibum. Expleca
itaq refectione
& conloquio: ad eccle¬
siã prrbt recessit
Codem quoque tem¬
pore. hunc inspecu
latitantem &iam
pastores inuenerunt
Quendum uestitũ pel¬
lib: interfrutecta
cernerent aliquã
bestiã ẽẽ credide¬
runt: sed cognoscen¬
tes dĩ famulum: eorũ
multi ad pi&at isgra¬
tiam .a. bestialimen¬
temut᷑ati sunt:
Nomen itaq: eius per
uicina loca cunctis
innotuit: factumq
ẽ ut ex illoiam tempo¬
re: amultis frequen¬
tari coepiss& quicũ
ei cibos deferrent
corporis: ab eius ore
in suo pectore alimen¬
ta referebant uitae
CARUIS SUPERAIA
IUADAMUERODIT
dum solus es sor.
temptator ad fuit
Namnigra paruaq:
auis quae uulgo me¬
rola uocatur : circa

Expanded text:
nitas esset ignorabat. nitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei pariter sumamus. Benedicentes igitur Dominum sumpserunt cibum. Expleta itaque refectione et colloquio, ad ecclesiam presbyter recessit. Eodem quoque tempore hunc in specu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitum pellibus inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen itaque ejus per vicina loca innotuit cunctis: factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibum afferrent corporis, ab ejus ore in suo pectore alimenta referebant vitaecarnis superata. Quadam vero die dum solus esset, tentator adfuit. Nam nigra parvaque avis, quae vulgo merula nominatur, circa
Abbreviated transcription (Latin):
cere : & benedictiuitã
in exemplð hominib
de monstrare: ut po¬
nta supercandela¬
brum lucerna clames¬
cere: quatonus omnt¬
br qui indomo dĩ. sũc
lucer&uidam
prcesbitero longi¬
usmanenti qui re¬
fectionẽ sibi in pas¬
chali festiuitate
uisum dñs apparere
dignatus .ẽ dicens
Tut ibi delicias praxe¬
paraes : & seruus meie
illo in loco fame cru¬
ciatur: qui prote¬
nus surrexit: atque
in ipsa solemnitate
paschali cumalimen¬
tis quae sibi panaue¬
rat. ad locum teten¬
dit : Et uirum dĩ per
ab rupta montiũ. per
concaua uallium ꝑ
de fossatemdarum
quaesiuit : eumque
latere inspecur eperit:
Cumq: orãtione facta :¬
& benedicentes omni
potentẽ dñm conse¬
dissent: post dulcia
uitae conloquia: is
qui aduenerde prsbt
dixit surge & su¬
mamus cibum : quia
hodie pascha. ẽ
Cui uirdĩ respondit
dicens ⁊ scio quia
pascha ẽ : qui a uidere
te merui . Longe quip¬
pe ab hominib posi¬
tus : quiadie eodem
paschalis ess& solemp¬

Expanded text:
cere, et Benedicti vitam cere, et Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco fame cruciatur. Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solem