comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pecata: scͥpt̾is docentib nulli dubiũ ẽ. Alia qͥppe
magna. alia minora. ab his ẽẽ dicunt᷑. Cũ aũ sint
mequalia hoc ẽ parua uł maxima. forsitan ali¬
quis inquirat qđ iut̾ unu̾sa peccata sit maiꝰ. &
ꝓcliue suscipit᷑. omniũ peccatoꝵ eẽ maiꝰ siue for¬
incationẽ. siue ĩmundiciã. siue qđcũq libidinis
inqͥnam̃tũ. St̃ quidẽ & ista uere ab ominabilia
atq polluta. s ñ talia quale hoc qđ nc̃ ab scͥpt᷑a
quasi maiꝰ omniũ condẽnat᷑. a quo nos obserua¬
re debemꝰ. Quod gͦ peccatũ maiꝰ oĩb peccatis: Uti¬
q illud ꝓpt̾ qd & diabolus corruit. Qd ẽ hoc pec¬
catũ in quo tanta sullionitas cecidit: Ut elatꝰ
ĩ iudiciũ incidat diaboli ait apłs. Inflatio. suꝑbia.
arrogantia. peccatũ diaboli ẽ: & ob hec delicta
ad t̾ras migrauit de celo. Unde. d̾s suꝑbis resistit.

Expanded text:
peccata Scripturis utentibus nulli dubium est. Alia quippe peccata Scripturis utentibus nulli dubium est. Alia quippe magna, alia minora ab his esse dicuntur. Cum autem sunt inaequalia, hoc est, parva, vel maxima, forsitan aliquis inquirat, quod inter universa peccata sit majus, et proclive suscipitur, omnium peccatorum esse majus, sive fornicationem, sive immunditiam, sive quodcumque libidinis inquinamentum. Sunt quidem et ista vere abominabilia atque polluta, sed non talia quale hoc, quod nunc ab Scriptura quasi majus omnium condemnatur, a quo nos observare debemus. Quod ergo est peccatum majus omnibus peccatis? utique illud propter quod, et diabolus corruit. Quod est hoc peccatum in quo tanta sublimitas cecidit, ut elatus in judicium incidat diaboli? Ait Apostolus: Inflatio, superbia, arrogantia peccatum diaboli est : et ob haec delicta ad terras migravit de coelo. Unde, Deus su
Abbreviated transcription (Latin):
ma. atq ita sumꝰ fr̃s hereticoꝵ atq geatiliũ
qͥndo peccamꝰ. qͥa samaria accipit᷑ in heresi. & so¬
doma in gentilitate. Habitat aũ a sinistris pee¬
catricis ierłm samaria: a dextris sodoma. hono¬
rabilius quippe apud eã peccatũ ẽ qđ facto cõ¬
mutit᷑. & ideo adextris eiꝰ sodoma ẽ. Rutsũq nec
samaria longe ẽ: qͥa a sinistris eiꝰ cõmorat᷑. & in¬
crepat᷑ qͥa ambulauerit cũ filiab suis & soroti
b in oĩb iniqͥtatib. & in tantũ ambulauerit
ut cõparatio delictoꝵ eiꝰ. illarũ inqͥtates fece¬
rit iustitiã. Unde oportet agnoscete iniqͥtates
sodomoꝵ. ut edoctus custodiã me ab eis. nec
capiar ignoratione que st̃ in iniqͥtate sodomoꝵ.
Ueruntam̃ inquitas sodome sororis tue. que
iniqͥtas. suꝑbia. ĩ sat᷑itate panũ & in abundantia
affluebant ipsa & filie eiꝰ. & manũ pauꝑis & in¬
digentis ñ suscipiebant. Quia inequalia sint

Expanded text:
ma. Atque ita fratres sumus haereticorum atque gentilium, ma. Atque ita fratres sumus haereticorum atque gentilium, quando delinquimus; quia Samaria accipitur in haeresi, et Sodoma in gentilitate. Habitat autem a sinistris peccatricis Jerusalem Samaria, a dextris Sodoma. Honorabilius quippe apud eam peccatum est quod facto committitur, et ideo a dextris ejus 962 Sodoma est. Rursumque nec Samaria longe est, quia a sinistris ejus commoratur, et increpatur, quia ambulaverit cum filiabus et sororibus suis in omnibus iniquitatibus, et intantum ambulaverit, ut comparatio delictorum ejus illarum iniquitates fecerit justitiam. Unde oportet agnoscere iniquitates Sodomorum, ut edoctus custodiam me ab eis, nec capiar ignoratione, quae sunt iniquitates Sodomorum. Verumtamen iniquitates Sodomae sororis tuae. Quae iniquitas? Superbia. In saturitate panum et in abundantia affluebant ipsa, et filiae ejus, et manum pauperis indigentis non suspiciebant. Quod inaequalia sint
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretat᷑ lingua hebreoꝵ. Ergo ut dicete ceꝑam
necdũ soror mea ẽ samaria. quã dni a peccatis
longe sũ. Quando aut̃ peccauero. crescunt mͥ
due sorores. senior samaria. & iunior sodoma.
Que cuiꝰ figurã habeant. consideremꝰ. Qcũq ꝓmit¬
tunt u̾ba diuina. & ñ sic̃ pollicent᷑ habent in
se p̃dicationis ueritatẽ. hii in scͥpt᷑is fig̾alit̾ sama¬
ria nominant᷑. Ue inqͥt sꝑnentib sẏoti. & fiden¬
tib in montib samarie. Uindemiasti pͥncipatꝰ
gentiũ. Quasi dixerit. Ue his qͥ sꝑnunt ecclã.
& c̾fidunt suꝑ arrogantia. & u̾bis tum̃tib he
reticoꝵ. Hoc ẽ enĩ sꝑnere syon: & cfidere ii mon¬
te samarie. Si gͦ peccamꝰ & nos eccłastici. ñ st̃ a
nob̾ alieui heretici ĩ dogmatũ pͣuitate. Male eñ
credit. qͥcũq peccat. Si conu̾sationẽ malã ha¬
bemꝰ. sodoma sotor nr̃a ẽ. Gentiles qͥppe st̃ sodo¬

Expanded text:
interpretatur lingua Hebraeorum. Ergo ut dicere coeperam interpretatur lingua Hebraeorum. Ergo ut dicere coeperam necdum soror mea est Samaria, quamdiu a peccatis longe sum: quando vero peccavero, crescunt mihi duae sorores, senior Samaria, et junior Sodoma. Quae cujus figuram habeat, consideremus. Quicumque promittunt verba divina, et non sicut pollicentur, habent in se praedicationis veritatem, hi in Scripturis figuraliter Samaria nominantur. Vae, inquit, spernentibus Sion, et fidentibus in monte Samariae : vindemiasti principatus gentium. Quasi dixerit: Vae his qui spernunt Ecclesiam, et confidunt super arrogantia et verbis tumentiere in monte Samariae. Si ergo peccamus et nos Ecclesiastici, non sunt a nobis alieni haeretici in dogmatum pravitate. Male enim credit, quicumque peccat. Si conversationem malam habemus, Sodoma soror nostra est. Gentiles quippe sunt Sodo
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Uade & dic frib meis. Quomͦ aũ uirtꝰ ft̃em mͥ¬
fac̃ dm̃ iħm: ita malicia plurimos fr̃es adqͥrit.¬
& hos peccatores. & hec ipsa tẽ mͥ tr̃s generat cũ
cieuerit. Si qͥdẽ quando exordiũ erat peccatricis
ietłm neidũ habebat sotorẽ samatiã. necdũ ei erat
germana sodoma. cũ uͦ ꝓcessit ĩ scelete. ut p̾ceritꝰ set¬
mo monstrauit esfecta ẽ media duarũ soroꝵ. se¬
nioris samatie. & iumoris sodome. Que st̃ iste
due sorores peccatricis ierłm. Scisma & separatio
ppłi fecert̃ samariã. Siquidẽ eo tẽpore cũ decẽ tͥb
cessert̃ dicentes. ñ ẽ parsindaud nec sors in filio resse
tẽ due uacce auree c̃stitute st̃ a ieroboam. & facta
ẽ samaria scissio. que magis pꝰ captiuitatẽ decẽ
tribuũ creuit. qͣndo custodes ab assiriis ad isrłis t̾rã
missi sunt. qͥ uocant᷑ samaritani. Somer enĩ custos

Expanded text:
ejus: Vade, et dic fratribus meis. Quomodo autem virtus fratrem mejus: Vade, et dic fratribus meis. Quomodo autem virtus fratrem m Jesum, ita malitia plurimos fratres acquirit, et hos peccatores: et haec ipsa tunc mihi fratres generat, cum 961 creverit. Siquidem quando exordium erat peccatricis Jerusalem, necdum habebat sororem Samariam, necdum ei erat germana Sodoma: cum vero processit in scelere, ut praeteritus sermo monstravit, effecta est media duarum sororum, senioris Samariae, et junioris Sodomae. Quae sunt istae duae sorores peccatricis Jerusalem? Schisma et separatio populi fecerunt Samariam. Siquidem eo tempore cum decem tribus cesserunt dtunc duae vaccae aureae constitutae sunt a Jeroboam, et facta est Samaria scissio: quae magis post captivitatem decem tribuum crevit, quando custodes ab Assyriis ad Israelis terram missi sunt, qui vocantur Samaritani. Somer enim custos
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃c xͥ. Ex qͦ significat᷑ qͥa uittꝰ ex plũtunis unũ
faciat. & necesse nob̾ sit unũ ꝑ eã fieti & fugere
multitudinẽ. Et hec qͥdẽ dicta sint: qͥa in p̃terita
lectione conscͥptũ ẽ. pat̾ tuis & mat̾ tua & tadix
genetationis tue: in p̾senti uͦ. mat̾ ur̃a. & pat̾ ut̃.¬
bi ñ didicunꝰ licet fuerit sermo de patre amot¬
reo & matrt çethea. sorores habere ierłm: hic uͦ
reus. Et soror ut̃a semor samaria. hec & filie eiꝰ
que habitat a sinistris tuis: & sotor tua iumor
que habitat a dextris tuis sodoma. Quando uirtꝰ
fac̃ me filiũ abrahã si scd̾m cã uixeto: oꝑa qͥp¬
pe abtabã faciens filiꝰ ẽ abrahã: sic uicia faciunt
me filiũ diaboli. Oĩs enĩ qͥ fac̃ peccatũ: ex diabo¬
lo natus ẽ. Uirtꝰ me fac̃ etiã fr̃em habere xp̃m.
ut cũ bonꝰ ac bene moratus fuero. dicat patri suo.
Nartabo nom̃ tuũ fr̃ib meis: in media eccłia can¬
tabo te. Et loqͥt᷑ ad eã que nuntiare potest u̾ba

Expanded text:
. Ex quo significatur, quia virtus ex plurimis unum faciat, et necesse nobis sit unum per eam fieri, et fugere multitudinem. Et haec quidem dicta sunt, quia in praeterita lectione conscriptum est: Pater tuus, et mater tua, et radix generationis tuae; in praesenti vero: Mater vestbi non didicimus, licet fuerit sermo de patre Amorrhaeo et de matre Cethaea, sorores habere Jerusalem: hic vero rhaeus, et soror vestra senior Samaria, haec et filia ejus, quae habitat a sinistris tuis, et soror tua junior, quae habitat a dextris, Sodoma. Quomodo virtus me facit filium Abrahae, si secundum eam vixero: opera quippe Abrahae faciens, filius est Abraham: sic vitia faciunt me filium diaboli. Omnis enim qui facit peccatum, ex diabolo natus est . Virtus me facit etiam fratrem habere Christum, ut cum bonus ac bene moratus fuero, dicat Patri suo: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae cantabo te . Et loquitur ad eam, quae nuntiare poterat verba
Abbreviated transcription (Latin):
corpus & unus sp̃e. Si uͦ tales sumꝰ. ut ñ nos uintas
circũsebat. s & de nob̾ dici possit. ego quidẽ sũ pau¬
li. ego uͦ apollo. ego cephe: & adhuc a malicia scin¬
dimͦ atq diuidimꝰ. ñ sumꝰ futi uͥ st̃ illi qͥ redigun¬
tur in unionẽ. Nam ut pat̃ & filiꝰ unũ st̃ sic
qͥ unũ sp̃m habent ĩ unionẽ coartant᷑. Ait qͥppe
saluator. Ego & pat unũ sumꝰ .&. Pat̃ sc̃e. sic̃ ego

Expanded text:
corpus et unus spiritus. Si vero tales simus, ut non nos unitas corpus et unus spiritus. Si vero tales simus, ut non nos unitas 960 circumscribat; sed et de nobis dici possit: Ego quidem sum Pauli, ego vero Apollo, ego vero Cephae ; et adhuc a malitia scindimur, atque dividimur, non sumus futuri ubi sunt illi, qui rediguntur in unionem. Nam ut pater et filius unum sunt, sic qui unum spiritum habent, in unionem coarctantur. Ait quippe Salvator:
Abbreviated transcription (Latin):
thea. & pat̾ ur̃ amorreus. Ibi quasi ad unã ser¬
mo fit : hic quasi ad plurimas. Nec enĩ ut su¬
ꝑiꝰ dixerat ait. mat̾ tua. s mat̾ uĩa. Quando gͦ
diffundit᷑ peccatũ & longiꝰ malicia ꝓcedit. & pec¬
catores suos int̾ se peccata discerpunt tẽ ñ ẽ pec¬
cator unꝰ. uerũ in uno st̃ plutimi: sicuti in
exordio quando erat pͥncipiũ delinquendi non¬
dum erant tante qͣnte nc̃ st̃ multitudines. Un¬
de utile mͥ uidetut a p̃senti sermone paululũ
recedentẽ naturã considtrare peccati atq uirtutũ.
Ubi peccata st̃: ibi ẽ multuudo. Ubi scamata abi
hereses. ibi dissensiones. Ubi autẽ uirtus. ibi singła¬
erat una. Et ut manifestiꝰ dicã. pͥncipiũ maloꝵ
omniũ ẽ multitudo. pͥncipiũ autẽ bonoꝵ coangu¬
statio. & a turb ĩ finglaritatẽ redactio: ut puta.
Nos om̃s si saluandi sumꝰ ad uitionẽ: ut ꝑfecti effici¬
amͦ in eodẽ sensu & in eadẽ scientia. & simꝰ unum

Expanded text:
ter vester Amorrhaeus. Ibi quasi ad unam sermo fit: hic quasi ad plurimas. Nec enim ut superius dixerat ait, mater tua, sed mater vestra. Quando ergo diffunditur peccatum, et longius malitia procedit, et peccatores sua inter se peccata discerpunt, tunc non peccator unus, verum in uno sunt plurimi; sicut in exordio, quando erat principium delinquendi, necdum erant tantae, quantae nunc sunt multitudines. Unde utile mihi videtur a praesenti sermone paululum recedentem, naturam considerare peccati atque virtutum. Ubi peccata sunt, ibi est multitudo, ibi schismata, ibi haereses, ibi dissensiones; ubi autem virtus, ibi singulanum et anima una. Et, ut manifestius dicam, principium malorum omnium est multitudo: principium autem bonorum coangustatio, et a turbis in singularitatem redactio: ut puta nos omnes, si salvandi sumus, ad unionem, ut perfecti efficiamur in eodem sensu, et in eadem sententia, et simus unum
Abbreviated transcription (Latin):
ctura. Aliud ẽ iustificari. aliud ex alio iustifica¬
ri Simle ẽ publicanũ a phariseo iustificatũ fuisse
illi. qdđ sodoma & samaria ex cõparatione pecratri¬
cis ierłm iustificate st̃. & necesse ẽ nos id scire. qͥa
uñqsq nr̃m ĩ die iudicu ab alio iustificet᷑. & ab alio
condẽnet᷑. Etiã cũ fuerimꝰ iustificati ex alio. iusti¬
tia illa ñ tam laudis quã criminis loco ponit᷑.
ut puta. si inuentꝰ fuero sodomitica habere pec
miserit. iustificor qͥdẽ. s iustificor ñ ut iustus. ue¬
rũ ut ex cõparatione eiꝰ qͥ plura cõmisit. iudicor
iustus. cũ a iustitia longe sim. He illi homini
qui a multis peccatorib iustificat᷑. ut econtrario
multũ beatꝰ. qui cõparatione iustoꝵ uistꝰ osten¬
dit᷑. Inuenimꝰ in scͥpt᷑e laudib positũ. bonis eẽ
meliorẽ. ut puta nullus sic fecit rectum ante
faciẽ dñi ut ille & ille. nullus sic pascha cele¬

Expanded text:
ctura. Aliud est justificari, aliud ex alio justificactura. Aliud est justificari, aliud ex alio justificari. Simile est Publicanum a Pharisaeo justificatum fuisse illi, quod Sodoma et Samaria ex comparatione peccatricis Jerusalem justificatae sunt. Et necesse est nos id scire, quia unusquisque nostrum in die judicii ab alio justificetur, et ab alio condemnetur. Etiam cum fuerimus justificati ex alio, justitia illa non tam laudis, quam criminis loco ponitur. Ut puta, si inventus fuero Sodomitica habere peccmiserit, justificor quidem, sed justificor non ut justus, verum ut ex comparatione ejus, qui plura commisit, judicor justus, cum a justitia longe sim. Vae illi homini, qui a multis peccatoribus justificatur: ut econtrario multum beatus, qui comparatione justorum justus ostenditur. Invenimus in Scripturae laudibus positum, bonis esse meliorem: ut puta, nullus sic fecit rectum ante faciem Domini, ut ille, et ille, nullus sic pascha cele
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. sacerdotalis ordo. & leuiticꝰ gradus. Quanti
prb̃ri ꝯstituti. obliti st̃ humilitatis: qͦsi id¬
circo fuerint ordinati. ut humiles eẽ desisterent.
En potiꝰ humilitatẽ seqͥ debuerant. qͥa dignitatẽ
fuerant consetuti dicente scͥpt᷑a. Quanto magnꝰ
fueris. tanto humilia te ipsũ. Et. Dilectũ sy¬
nagoge te fac̃ nobiliꝰ sũmitate caput tuũ. Du¬
cẽ te ꝯstituert̃. noli eleuari. fiere in eis qͣsi unus
ex ip̃sis. Oportet humilẽ. oportet ẽẽ deiectũ. o¬
portet fugere suꝑbiã. maloꝵ omniũ caput.
Considera euangłiũ qͣli ꝯdẽnatione pharisci suꝑ¬
bia & iactatio feriat᷑. Stabat phariseus: & talia
intra se orabat. Deus gr̃as ago tͥ. qͥa ñ sũ ut ce¬
teri hoĩes. raptotes. iniqͥ. adult̾i. & ut iste pu¬
blicanꝰ: ieiuno bis in sabbato. At uͦ publicanꝰ
cõparatione pharisei. Obseruandus quippe ẽ
diligentissime omnis scͥpture sermo. ordo. tun¬

Expanded text:
tem, sacerdotalis ordo, et Leviticus gradus. Quanti tem, sacerdotalis ordo, et Leviticus gradus. Quanti presbyteri constituti obliti sunt humilitatis: quali idcirco fuerint ordinati, ut humiles esse desisterent. Quin potius humilitatem sequi debuerant, quia dignitatem fuerant consecuti, dicente Scriptura: Quanto magnus fueris, tanto humilia te ipsum. Et dilectum Synagogae te facit, nobilius submitte caput tuum: ducem te instituerunt, noli elevari, noli fieri ex eis, quasi unus ex ipsis. Oportet humilem, oportet esse dejectum, oportet fugere superbiam malorum omnium caput. Considera Evangelium quasi condemnatione Pharisaei superbia et jactatio feriatur. Stabat Pharisaeus et talia intra se orabat: Deus, gratias ago tibi, quia non sum ut caeteri homines, raptores, iniqui, adulteri, et ut iste Publicanus: jejuno bis in sabbato . At vero Publicanus, comparatione Pharisaei. Observandus quippe est diligentissime omnis Scripturae sermo, ordo, jun
Abbreviated transcription (Latin):
Ut homo arrogantia subleuet᷑. oblitꝰ qͥd erit. & qͣm
fragili uascło ẽtineat᷑. & qͥb st̾corib ĩmcrsꝰ sic. &
qualia semꝑ purgam̃ta de sua carne ꝓiciac.
Q uid enĩ ait scͥpt᷑a: Qo suꝑbit t̾ra & cinis: & in
uita eiꝰ ꝓiec̃ interanea eiꝰ. Suꝑbia peccatis oĩb
maior ẽ. & ipsiꝰ diaboli pͥncipale peccatũ. Siqͣn¬
do scͥpt᷑a diaboli peccata descͥbit : inuenies ea
de suꝑbie fonte manantia Ait qͥppe. Uirib fa¬
ciã. & sapientia intellectus auferã fines gentiũ.
& fortitudines eoꝵ depascar. & cõmouebo curi
tates que in habitantur. & orbẽ t̾rarũ uniu̾sũ
cõp̃hendã ut nidũ. & qͥsi confracta oua auferã.
Uide sermones eiꝰ quomͦ suꝑbi sint. quomͦ arro¬
gantes. & uniu̾sa ꝓ nichilo ducat. Tales st̃ om̃s
iactatione & suꝑbia inflati. Materia suꝑbie.
diuitie. dignitas. gła scłaris. Freq̃nt̃ causa suꝑ¬
bie ẽ ei qui ignorat habere eccłasticã dignita¬

Expanded text:
oblitus quid erit, et quam fragili vasculo contineatur, et quibus stercoribus immersus sit, et qualia semper purgamenta de sua carne projiciat? Quid enim ait Scriptura? Quid superbit terra et cinis ? et in vita ejus projecit interanea ejus? Superbia peccatis omnibus major est, et ipsius diaboli principale 963 peccatum. Si quando Scriptura diaboli peccata describit, invenies ea de superbiae fonte manantia. Ait quippe: Viribus faciam, et sapientia intellectus auferam fines gentium, et fortitudine eorum depascar, bem terrarum universum comprehendam, ut nidum, et quasi confracta ova auferam . Vide sermones ejus, quomodo superbi sint, quomodo arrogantes, et universa pro nihilo ducant. Tales sunt omnes jactatione et superbia inflati. Materia superbiae, divitiae, dignitas, gloria saecularis. Frequenter causa superbiae est ei, qui ignorat habere Ecclesiasticam dignita
Abbreviated transcription (Latin):
tabit cadẽ repeti & Uunũ sermonẽ duplici¬
t̃ p̾dicari. S qͥ diligens lector ẽ: & ad curã eiꝰ di¬
uine scͥpt᷑e significantia ꝑtinet̾. & confert p̃te¬
rita p̾sentib. & u̾bũ u̾bo componit. uidebit dif¬
ferentiã non fortuitã. Ibi qͥppe radix inqͥt tua
& generatio tua de t̾ra chanaan: qd in p̃senti
nc̃ dr. pat̾ tuus amorreus. & mat̾ tua cetheaͤ¬

Expanded text:
nem dupliciter praedicari. Sed qui diligens lector est, et ad curam ejus divinae Scripturae significantia pertinet, et confert praeterita praesentibus, et verbum verbo componit, videbit differentiam non fortuitam. Ibi quippe, radix, inquit, tua et generatio tua de terra Chanaam, quod in praesenti non dicitur: Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Ceth
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb iustis & ꝓpħis ac beatis qͥbq ĩ cõparationẽ
missis inuenit᷑ contrariũ huic qđ dr de sodo¬
ma & ierłm. magis głifico saluatorẽ nr̃m. Qd̃
aũ dico istiꝰmodi ẽ : & do largiente orantib uo¬
bis p̃bebo de scͥptis explanationẽ. fẽc sodoma
nat aliquando iustitia. Uerũ queso expecta
paulisꝑ donec docearis. quẽ admodũ dicat᷑ con¬
dẽnare iustitia. Iniqͥtas mea iustitia ẽ cõpara¬
tione maioris miqͥtatis. Sic & iustitia mea ex¬

Expanded text:
omnibus justis, et prophetis, ac beatis, quibusque in comparationem omnibus justis, et prophetis, ac beatis, quibusque in comparationem missis invenitur contrarium huic, quod dicitur de Sodoma et Jerusalem, magis glorifico Salvatorem nostrum. Quod autem dico istiusmodi est, et Deo largiente, orantibus vobis, praebebo de Scripturis explanationem. Fecit Sodoma nat aliquando justitia. Verum, quaeso, exspecta paulisper, donec docearis quemadmodum dicatur condemnare justitia. Iniquitas mea justitia est comparatione majoris i
Abbreviated transcription (Latin):
quas fecisti. Instificate sc̃ enĩ samaria & sodo¬
ma ex unqͥtatib ierłm. In oĩb iiqͥtatib tuisqͥs
fecisti. iustificasti illas suꝑ te. Idcirco diligentiꝰ
attendamus. ut possimꝰ agnoscere om̃s nos in
die iudicii a peiorib nr̃is iustificandos. & tur¬
sũ a nob̾ alios iustificari. Unꝰ solus ẽ qͥ iustificat᷑
ab oĩb. & ipse nullũ iustificat: itputa sodo¬
ma iustificat᷑ ab ierłm. qͥa ab se sceleratiora cõ¬
misit. & forte ierłm ab alia aliqua que se peior
ẽ ciuitate. Sic ẽ qͥdã iustificandꝰ ab antixͦ qͥ ad
illũ solũ cõpatat᷑. & illiꝰ iniqͥtate ac scelerib mi¬
nor reꝑit᷑. Pessimꝰ uͦ demon ẽ. & ut aiunt miser
qͥ ab illo iustificat᷑. forte & pat̾ illiꝰ ab eo ñ iu¬
stificet᷑. multo illo sceleratior reꝑtꝰ. Dñs uͦ m̃s̃¬
iħc xp̃c iustificat᷑ iuxta dispensationẽ carnis
quã ob nr̃am salutẽ circũtulit ab abrahã. ab
isaac ab iacob & a reliquis ꝓpłs. Quando enĩ

Expanded text:
icatae sunt enim Samaria et Sodoma ex iniquitatibus Jerusalem. In omnibus iniquitatibus tuis, quas fecisti illas super te. Idcirco diligentius attendamus, ut possimus agnoscere, omnes nos in die judicii a pejoribus nostris justificandos, et rursum a nobis alios justificari. Unus solus est qui justificatur ab omnibus, et ipse nullum justificat. Ut puta, Sodoma justificatur ab Jerusalem, quia ab se sceleratiora comisit: et forte Jerusalem ab alia aliqua, quae se pejor est, civitate. Sic est quidam justificandus ab Antichristo, qui ad illum comparatur, et illius iniquitate ac sceleribus minor reperitur. Pessimus vero daemon est, et ut aiunt miser, qui ab illo justificatur: forte et pater illius ab eo non justificatur, multo illo sceleratior repertus. Dominusistus justificatur juxta dispensationem carnis, quam ob nostram salutem circumtulit, ab Abraham, ab Isaac, ab Jacob, et a reliquis prophetis. Quando enim
Abbreviated transcription (Latin):
pͥusquã oriat᷑ lum̃ illud uetũ solis iustitie. re¬
splendet & darũ ẽ ante hoĩes. cũ aut̃. rp̃e uene¬
rit ante eũ contenebrescet. Dicit᷑ & alibi. lux
in tenebris lucet. Que ẽ illa lux que lucet in
tenebris: Iustoꝵ lux intenebris lucet. In qͥb
tenebris: Ubi ẽ nob̾ certam̃ adu̾sus rectores
tenebrarũ istarũ. Hec qͥ diligentꝰ longĩa. di¬
scusserit ñ poterit inflari. uidens lum̃ suũ as
cõꝑationẽ maioris luminis tenebras reputa¬
ri. Qͥd ẽ iustitia mea etiã si paulus apłs fiam.
qͥd castitas etiã si iosepħ: qͥd forcitudo etiã si iu¬
das machabeus existã. qͥd alia uirtꝰ sapientie.
etiã si salomon appareã: ad cõꝑationẽ d̃i. ad eoꝵ
qͥ meliores st̃: Ergo ut dicere ceꝑamꝰ inqͥtas
iustificat. & iustitia alioꝵ cõparatione c̃dẽnat.

Expanded text:
usquam oriatur lumen illud verum Solis justitiae resplendet, et clarum est ante homines: cum autem Christus venerit ante eum, contenebrescit. Dicitur et alibi: Lux in tenebris lucet . Quae est ista lux, quae lucet in tenebris? Justorum lux in tenebris lucet. In quibus tenebris? ubi est nobis certamen adversus rectores tenebrarum istarum . Haec qui diligentius longiusque discusserit, non poterit inflari, videns lumen suum ad comparationem majoris luminis tenebras reputari. Quid est justitia mea, etiamsi Paulus Apostolus fiam? quid castitas, etiamsi Joseph? quid fortitudo, etiamsi Judas Machabaeus exsistam? quid alia virtus sapientiae, etiamsi Salomon appaream, ad comparationem Dei, et ad eorum qui meliores sunt? Ergo, ut dicere coeperamus, iniquitas justificat, et justitia
Abbreviated transcription (Latin):
duli errantes. seruientes desideriis uatiis. in mali¬
cia & in inuidia agentes. odibiles & odientes
uenitur in hominib ante quã credant. Be¬
ne gͦ dicit. quia om̃s occidit iħc. qͥ exierunc ad
bellũ. Nulla enĩ sp̃es peccati tanta ẽ. quã non
sit suꝑior iħe. qui ẽ uerbũ. & sapientia di
Omĩa enĩ suꝑat & uincit. aut ñ ita credimꝰ qͥ
om̃e genus peccati cũ ad salutare lauacrũ uen¬
mus aufertur: hoc etiã & apłs paulus designat
qͥ cũ uniuersa pecatoꝵ genera dinumerasset. adam

Expanded text:
deriis variis, in malitia et invidia agentes, odibiles et odientes venitur in hominibus antequam credant. Bene ergo dicit quia omnes occidit Jesus qui exierunt ad bellum, nulla enim species peccati tanta est qua non sit superior Jesus, qui est Verbum et sapientia Dei. Omnia enim superat et vincit. An non ita credimus quia omne genus peccati cum ad salutare lavacrum venimus aufertur? Hoc enim et Apostolus designat, qui cum universa peccatorum genera dinumerasset, addit
Abbreviated transcription (Latin):
dͥa cessauit t̾ra a bellis. que nunquã fere tẽporib eiꝰ
pausauit a bellis: S hoc cõplet᷑ in solo dño meo
iħu.xͦ. Si enĩ consideres te qui uenisti ad iħm. &
iħu xͥ in corpore tuo circũferas. ita ut cessantib
in te omnib p̃lus efficiaris pacificus. & filius dĩ
uoceris. S hoc fiet postea quã bella tͣnsicris. & adũ¬
sarios subieceris. Tc tͥ dabitur requies. ut reqͥescas

Expanded text:
quia cessavit terra a bellis, quae nunquam vere temporibus ejus cessavit a bellis? Sed hoc completur in solo Domino meo. Si enim consideres te, qui venisti ad Jesum, Jesum in corpore tuo circumferas, ita et cessantibus in te omnibus praeliis efficieris pacificus, et filius Dei vocaberis. Sed hoc fiet posteaquam bella transieris, et adversarios viceris; tunc tibi dabitur requies, ut requiescas
Abbreviated transcription (Latin):
telligentie nr̃e captu in suꝑiorib patefecimꝰ. P uto
sane quia scĩ quiq repugnantes aduersũ istos incen
q: fuꝑantes imininuant exercitum demonũ. & uelut
equos plurimos eoꝵ interimant. Uerbi causa. ut is
qui caste pudiceq uiuendo fornicationis sp̃m suꝑa¬
uerit. ñ ultra fas sit illũ sp̃m qui ab illo scõ uictus
ẽ impugnate iterũ aliũ hoĩem. s sic̃ illi sp̃e qui
rogabant iħm ne in abissũ mmiterentur. qd̾ tẽ in¬
terim dñs ꝓ p̃senti dispensatione concessit. ita conse.¬
quens indetur quod singłi quiq nequã sp̃e cum

Expanded text:
telligentiae nostrae captu, in superioriribus patefecimus. telligentiae nostrae captu, in superioriribus patefecimus. sane quia sancti quique repugnantes contra istos incentue superantes, imminuant exercitum daemonum, et velut quamplurimos eorum interimant. Verbi causa, ut is qui caste pudiceque vivendo fornicationis spiritum superaverit, non ultra fas sit illum spiritum qui ab illo sancto victus est, impugnare iterum alium hominem, sed sicut illi spiritus rogabant Jesum, ne in abyssum mitterentur, quod tunc interim Dominus pro praesenti dispensatione concessit , ita consequens videtur, quod singuli quique m
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ qđ unꝰ formcationis sp̃c seducat eũ qͥ ues¬
bigĩa in bnitanus forncatur. & illã quim il
dia uł in aliis locis. neq unũ ẽẽ ire sp̃m qͥ diũ̾sis in
locis diuersos homines agitet. s puto magis pͥncipẽ
quidẽ fornicationis spm ẽẽ unũ. innumeros uͦ c̃ẽ
qui in hoc ei officio pareant. & ꝑ siugłos quosq
homines diũsi sp̃c sub eo pͥncipe militantes. ad hu¬
iuscemodi eos peccata sollicitent. Similit̾ & ira¬
cundie sp̃m pͥncipem unũ cẽ arbitror. iunume¬
ros uͦ eẽ sub ipso agentes. qͥ ꝑ singłos quosq hom¬
nes huiꝰce uicu peccata succeudant. Similit̾ & aua¬
Et idco ñ unꝰ pͥncipatus dr in contraruis uirtutib
nobis oĩb scͥbit. Esse tam̃ rror horũ omniũ pͥncipẽ
uelut eminentiorẽ quẽdã in nequitia & in scelere
celsiorẽ. qui totũ mundũ quẽ isti ad peccata singłi
quiq ꝑ peccatoꝵ sp̃es ꝓ parte sollicitant. solus uelut

Expanded text:
us fornicationis spiritus seducat eum qui verbi causa in Britanniis fornicatur, et illum qui in India, vel in aliis locis; neque unum esse irae spiritum qui diversis in locis diversos homines agitet: sed puto magis principem quidem fornicationis unum esse, innumeros vero esse qui in hoc ei officio pareant, et per singulos quosque homines diversi spiritus sub eo principe militantes, ad hujuscemodi eos peccata sollicitent. Similiter et iracundiae spiritum principem esse unum arbitror, innumeros vero esse sub ipso agentes, qui per singulos quosque homines hujuscemodi vitii peccata succendant. Similiter et avaEt ideo non unus principnobis omnibus scribit . Esse tamen reor horum omnium principem velut eminentiorem quemdam in nequitia, et in scelere celsiorem, qui totum mundum, quem isti ad peccata singuli quique per peccatorum species per partes sollicitant, solus velut
Abbreviated transcription (Latin):
uł quisq ille locus eis dignus ẽ abducantur a iu¬
inde ee qđ plurimo demonũ numero iam deui¬
cto. ad credulitatẽ gentes uenire laxantur. qui
utiq nullatenis sinerentur. si integre eoꝵ sicut
p̾us fuerant subsisterent legiones. Qd si alicui dif¬

Expanded text:
r a juesse quod plurimo daemonum numero jam devicto, ad credulitatem gentes venire relaxentur; quae utique nullatenus sinerentur, si integrae eorum sicut prius fuerant, subsisterent legiones. DECRETI
Abbreviated transcription (Latin):
a ceruicib hoꝵ hostiũ de quib suꝑiꝰ memorauimꝰ.
sic̃ & ierennas ꝓpħa dicit. Maledictus homo qui
facit opus dñi negligent̾. & aufert macherã suã
a sanguine inimicoꝵ. hoc si scdđ̾m litterã intelli¬
gamꝰ. necesse erit nos indesinent̾ sanguinẽ effun¬
dere. Qđ iudei putantes qui integro st̃ caro &
sanguis. crudeles & implacabiles fiunt. dicentes
maledictionẽ ẽe positã his qui a sanguine effun¬
dendo cessauerint. & ideo pedes eoꝵ ueloces sunt
ad effundentũ sanguinẽ. S illis huicemodi intel¬
ferre spualẽ gladiũ u̾bi di a sanguine contrari¬
arũ uirtutum & mortificare eas in uno quoq
auditoꝵ. Interficiuntur autẽ in uobis ita demũ.¬

Expanded text:
e quibus superius memoravimus. Sicut et Jeremias propheta dicit: « Maledictus homo qui facit opera Dei negligenter , » et aufert machaeram suam a sanguine inimicorum. Hoc si secundum litteram intelligamus, necesse erit nos indesinenter sanguinem fundere: quod Judaei putantes, qui ex integro caro sunt et sanguis, crudeles et implacabiles fiunt, dicentes maledictionem impositam esse his qui a sanguine effundendo cessaverint: et ideo pedes eorum veloces sunt ad effundendum sanguinem. Sed illis hujuscemodi intelferre spiritalem gladium verbi Dei a sanguine contrariarum virtutum, et mortificare eas in unoquoque auditorum. Interficiuntur autem in nobis et
Abbreviated transcription (Latin):
moyses sermo ipse legis apellatur. sic̃ & in eu¬
angłio aicit. habent moysen & ꝓpħas audiant
illos. Lex gͦ p̃cipit nobis interficere om̃s reges
peccati. qͥ nos ꝓuocant ad peccatũ. Sic fecit iħie
& ñ ẽ transgressus quicquã de omnb que con-¬
stituit ei moyses. D iximꝰ quidẽ scd̾m pͥotẽ ex¬
positionis ordinẽ. quia quecumq lex di que nẽ
moyses appellat᷑ constituit. implet iħc in nobis
& ipse ẽ qui interimit in nobis uicia & nequissima
peccati regna subuertit. Potest etiã de ipso dño &
saluatore nr̃o dici. quia oĩa que p̃cepit moyses in
lege fecit iħc. & ñ est transgressus quicquã. qm̃

Expanded text:
Moyses sermo ipse legis appellatur, sicut et in Evangelio dicit: « Habent Moysen et prophetas, audiant illos . » Lex ergo praecepit nobis interficere omnes reges peccati qui nos provocant ad peccatum, sicut fecit Jesus, et non est trangressus quidquam ex omnibus quae constituit ei Moyses. Diximus quidem, secundum priorem expositionis ordinem, quia quaecunque lex Dei, quae nunc Moyses appellatur, constituit, implet Jesus in nobis; et ipse est qui interimit in nobis vitia, et nequissima peccati regna subvertit. Potest tamen etiam de ipso Domino et Salvatore nostro dici, quia omnia quae praecepit Moyses in lege, fecit Jesus, et non est transgressus quidquam. Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcinisse. qͥa ꝑ dñm factũ est ut inualesceret
cor eoꝵ. & occurrerent in p̾liũ contra isrł. ut
ext̾minarent᷑. Dũ enĩ non ueniunt inimnice uit¬
cant nos ad petcandũ. nec lacescunt ad dimi¬
candũ. interfici ñ posst̾ nec ext̾ininari. Iãeo gͥ¬

Expanded text:
ce autem per Dominum factum est ut invalesceret cor eorum, et occurrerent in praelium contra Israel ut exterminarentur. Dum enim non veniunt inimicae vircant nos ad peccandum, nec lacessunt ad dimicandum, interfici non possunt nec exterminari. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc qđ dr. ut ñ remittat᷑ ullus qͥ respiret:
Uidendũ est qui sit qui nec respirare quidẽ ꝑ
p̃ceptũ dñi iubetur. Uerbi causa. si ira ascen-¬
derit in cor meũ. potest fieri ut oꝑa quidẽ ira¬
cundie ñ impleã. uł metu det̾ritꝰ. uł etiã fu¬
turi iudicii timore cohibitꝰ. S ñ inquit hoc
sufficit. Agendũ tibi potiꝰ ẽ. quatinꝰ nec ipsa
quidẽ cõmotio iracundie locũ habeat intra
te. Si enĩ efferuerscit animꝰ & conturbat᷑. etiã¬
si ñ impleuerit opus. ipsa tam̃ ꝑturbatio in¬
decens ẽ ei qͥ sub iħu militat duce. Similit̃
& de concupiscentie uicio. & de tristicie. cet̾is¬
q oĩb sciendũ est. De quib cunctis ita agen¬
de respiret. ne forte si parui alicuiꝰ uicn aut
consuetudo aut cogitatio relinquat᷑ in corde
ꝓcessu teporis conualescat & paulatim uires la¬
titando conquirat. atq ad ultimũ reuocet nos
ad uomitũ nr̃m. & fiant hominis illtꝰ cui hoc

Expanded text:
 dicitur: « Non dimittatur ullus qui respiret? » Videndum est qui sit qui ne respirare quidem per praeceptum Domini jubetur. Verbi causa, si ira ascenderit in cor meum, potest fieri ut opera quidem iracundiae non impleam, vel metu deterritus, vel etiam futuri judicii timore cohibitus; sed non, inquit, hoc sufficit: agendum tibi potius est quatenus ne ipsa quidem commotio iracundiae locum habeat intra te; si enim effervescit animus et conturbatur, etiamsi non compleverit opus, ipsa tamen perturbatio indecens est ei qui sub Jesu militat duce. Similiter et de concupiscentiae vitio, et de tristitiae caeterisque omnium sentiendum est; de quibus cunctis ita agende respiret; ne forte si parvi cujuslibet vitii aut consuetudo aut cogitatio relinquatur in corde, processu temporis convalescat, et paulatim vires latitando conquirat, atque ad ultimum revocet nos ad vomitum nostrum, et fiant hominis illius, cui hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Beat᷑ qui tenebit & allidet paruulos suos ad petram.
babilonis scilicet paruulos. qͥ nulli alii intelligim¬
tur nͥ cogitationes male que cor nr̃m confundt̃
& conturbant. hoc enim interpretat᷑ babilon
Que cogitationes male dũ ad huc paruule sunt
& inicia habent. tenende st̃ & allidende ad pe
nichil in nobis resideat qđ respiret. Sic̃ gͣibi¬

Expanded text:
Beatus qui tenebit, et allidet parvulos tuos ad petram . » Babylonis scilicet parvulos, qui nulli alii intelliguntur nisi cogitationes malae, quae cor nostrum confundunt et conturbant: hoc enim interpretatur Babylon. Quae cogitationes cum parvulae sunt et initia habent, tenendae sunt et allidendae ad petdae, ut nihil in nobis resideat quod respiret. « Si
Abbreviated transcription (Latin):
das semet ipsos incestatoris prebuert̃. uł se¬
cuti sunt illũ qui dixit. Ponã suꝑ nubes
sedem neã. & ero similis altissimo. Inde f
lutẽ. Et iterũ dicit de his qui in demonib
confidebant. hii in currib & hui in eqͥs. nos
autẽ in nomine dñi di nr̃r inuocabimꝰ.
N oq enĩ currus & quos do contulisset quan

Expanded text:
centores praebuerunt, et secuti sunt illum qui dixit: « Ponam super nubem sedem meam, et ero similis Altissimo . » Indelutem . » Et iterum dicit de his qui in daemonibus confidebant: « Hi in curribus et hi in equis, nos autem in nomine Domini Dei nostri invocabimus . » Neque enim currus et equus D
Abbreviated transcription (Latin):
um positi. sic̃ & saluator ostendit. supra
asinũ sedens. Nunquã autẽ equo sedens
refert᷑. S & cũ discipłos mittit ad soluẽ¬
dã asinã. & pullũ asine dicit eis. Siquis
uos int̾rogauerit dicite. qͥa dñs his opus
habet. & sedens sup eũ ingreditur ierłm.
& nunquã equo sedens ingressus ẽẽ dr̃.
sedens asino ueniret ad ierłm dicens. Ecce
rex tuus uenit tͥ mansuetꝰ. sedens supra
subiugale. & pullũ asine nouellũ. Et ext̾mi¬
nauit currus effrẽ & equũ ex ietłm. Uides¬

Expanded text:
um positi, sicut et Salvator ostendit super um positi, sicut et Salvator ostendit super asinum sedens, nunquam autem equo sedens refertur. Sed et cum discipulos mittit ad solvendam asinam et pullum asinae, dicens eis: « Si quis vos interrogaverit, dicite quia Dominus opus ea habet ; » et sedens super eam ingreditur Jerusalem, et nunquam equum sedens ingressus esse dicitsedens asino veniret ad Jerusalem, dicens: « Ecce rex tuus mansuetus, sedens super subjugale . » Et pullum asinae novellum, et exterminabit currus E
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualib sp̃ualia cõparantes. reqͥramꝰ qͥd ẽ qd̃
de asinis quidẽ ñ est scͥptũ quia subneruati
st̃ qͥa nec madianitarũ spolia uł aĩalia inte¬
rempta dicantur. s ꝓfuisse isrłiticis usib de
istis autẽ qui ñ habebant asmos s equos
Putamꝰ hec accidisse fortuitu. ut eqͥ hostiles
int̾imerentur. & asini seruarentur. & in p̾ce¬
ptis di fortuitu aliqua arbitram᷑ incidere: An
digniꝰ uidetur ut piitemꝰ magis in his scri¬
pturã mysticã aliqͥd indicare: Deniq & fi¬
lu isrł nunquã eqͥs usi ẽẽ teferunt᷑. & lex
nichil de equis s de asinis mandat. ut po¬
te animalib ꝗͥ ad humanos labores nu¬
uandos. & ob onera eoꝵ portanda uident᷑
existere. equi uͦ magis ad hominũ ꝑditio¬
nẽ. hoc ẽ enĩ qđ ꝑ eos in p̃liis gerit᷑. lasci¬
ui motꝰ animal. & suꝑbe ceruicis accipitur.
St̃ gͦ asini frequent̃ ab scͥptura in tipo genti¬

Expanded text:
spiritalibus spiritalia comparantes, requiramus quid sit quod spiritalibus spiritalia comparantes, requiramus quid sit quod de asinis quidem non est scriptum quia subnervati sunt, nec Madianitarum spolia et animalia interempta dicuntur, sed profuisse Israeliticis usibus. De istis autem qui non habebant asinos, sed equPutamus haec accidisse fortuitu, ut equi hostiles interimerentur, et asini servarentur? et in praeceptis Dei fortuita aliqua arbitramur incidere? An dignius videtur ut putemus magis in his Scripturam mysticum aliquid indicare? Denique et filii Israel nunquam equis usi fuisse referuntur; et lex nihil de equis, sed de asinis mandat, ut pote animalibus quae ad humanos labores juvandos et onera eorum portanda videntur existere: equi vero magis ad hominum perditionem; hoc enim est quod per eos in praeliis geritur, lascivi motus animal et superbae cervicis accipitur. Sunt ergo asini frequenter in Scriptura et in typo genti
Abbreviated transcription (Latin):
postea quã expugnasset hostes suꝑius
memoratos. nulli parceret. s equos eoꝵ
subneruaret. Unde uelut mandatũ di¬
iħc implens. fecit sic̃ p̃cepit ei dñs. In qͦ
pͥmo omniũ dicimꝰ ad eos qui uolunt
sedm litterã tantũ hec intelligi quia si
qͥdẽ suꝑfuisset aliqͥs ex hostib consequens
uidebatur equos subneruari. ne uti eis qͥs
relictus ẽẽ qui respiraret in hostib cur
etiã eqͥ subnetuari iubent᷑. qͥ utiq usui ac
ministerio poterant ẽẽ uictorib: Nis autẽ
scire qͥa solebant isrłite huiꝰ rei & utilita¬
tis habere curã. & deuictis hostib ad suos
usus reseruare ium̃ta: In numeris legiꝰ
scͥptũ. quia cũ ex p̾cepto dĩ ꝓcessissent pu¬
gnare aduersũ madianitas. deuictis hostib
aliqua milia asinoꝵ de p̾da hostiũ reserua¬
runt suis usib ꝓfuturos. nec omnino re¬
fertur ibi qͥa int̾fecert̃ asinos hostib suꝑatis.
Nos gͦ scͥpturã sc̃am sibimet ipsi conferentes. &

Expanded text:
posteaquam expugnasset omnes hostes superius memoratos, nulli parceret, sed equos eorum subnervaret. Unde velut mandatum Domini implens Jesus, fecit sicut praecepit ei Dominus. In quo primo omnium dicimus ad eos qui volunt secundum litteram tantum haec intelligi, quia si quidem superfuisset aliquis ex hostibus, consequens videbatur equos subnervari, ne uteretur eisrelictus esse qui spiraret in hostibus, cur etiam equi subnervari jubentur, qui utique usui et ministerio poterant esse victoribus? Vis autem scire quia solent Israelitae hujus rei et utilitatis habere curam, et devictis hostibus, ad suos usus reservare jumenta; in Numeris legimus scriptum: « Qui cum ex praecepto Dei processissent pugnare adversus Madianitas, devictis hostibus, aliquot millia asinorum de praeda hostium reservarunt, suis usibus profuturos ; nec omnino refertur ibi quia interfecerint asinos, hostibus superatis. Nos ergo Scripturam sanctam sibimetipsi conferentes, et
Abbreviated transcription (Latin):
cantes. s magis inuriã ꝑcipite. & magis frau¬
dẽ patimini: Inde deniq sciens apłs nulla
nobis iã ultra bella ẽe carnalit̾ ꝑagenda. s
anime certamina contra sp̃uales adũsarios
desudanda. uelut magister milicie p̃ceptũ
dat militib xͥ dicens. Induite uos armat᷑a
di. ut possitis stare aduersũ astutias diabolz.¬

Expanded text:
antes, sed magis injuriam accipite, et magis fraudem patimini? Unde denique sciens Apostolus nulla nobis jam ultra bella esse carnaliter peragenda, sed animae certamina contra spiritales adversarios desudanda, velut magister militiae praeceptum dat militibus Christi, dicens: Induite vos armaturam Dei, ut possitis stare adversus astutias diabol
Abbreviated transcription (Latin):
isi bella ista carnalia figurã belloꝵ
sp̃ualiũ gererent nunquã opinor
iudaicarũ historiarũ libri discipu
lis xͥ qͥ uenit pacẽ docere legendi in
eccłiis fuissent ab apłis traditi.
Quo enĩ eis belloꝵ ꝓficeret ista descͥptio. qͥb dr

Expanded text:
isi bella ista carnalia figuram bellorum spiritalium gererent, nunquam, ut opinor, Judaicarum historiarum libri discipulis Christi, qui venit pacem docere, legendi in ecclesiis fuissent ab Apostolis traditi. Quo enim eis bellorum proficeret ista descriptio, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
centur mali. & in quo pus uita ẽ. ibi sit impus
mors. Deniq ut exemplo res quã dicimꝰ plamor
fiat. uinũ sanos & cõmode degentes iuuat. & sic̃
scͥptura dicit. cor hominis sam dũtaxat letificat.
febrientib uͦ si sũpserint. ꝑnitiẽ continuo & inte¬
ritũ parit. Ita fit. ut eadẽ res eodẽ mł sumpta. un
quidem uitã. alii autẽ conferat mottẽ. Sic gͦ intel¬
ligendũ ẽ & sisarã istũ aĩalẽ hominẽ. & uicioꝵ pͥn¬
cipẽ. ꝑ doctrinã eccłie quã ñ ex fide suscepit extin¬
ctũ. S unaqueq aĩa satis agat isto lacte euangłi¬
co atq apłico sopire in semet ipso & extingue¬
re sisarã. Si enĩ ꝑ hoc edoctꝰ qͥs mortificauerit
m̃bra sua que sunt suꝑ t̾rã. auaritiã. fornicatio¬
nẽ. & cet̾a que sc̃s apłs enumerat. sisarã in semet¬

Expanded text:
centur mali, et in quo piis vita est, ibi sit impiis centur mali, et in quo piis vita est, ibi sit impiis mors. Denique ut exemplo res quam dicimus planior fiat, vinum sanos et commode degentes juvat, et, sicut Scriptura dicit, cor hominis sani duntaxat laetificat, febrientibus vero, si sumpserint, perniciem continuo et interitum parit, ita fit ut eadem res non eodem modo sumpta uni quidem vitam, alii autem conferat mortem. Sic ergo intelligendum est, et Sisaram, istum animalem hominem, et vitiorum principem, per doctrinam Ecclesiae quam non ex fide suscepit exstinctum. Sed et unaquaeque anima satagat isto lacte evangelico atque apostolico sopire in semetipsa et exstinguere Sisaram. Si enim per haec edoctus quis mortificaverit membra sua quae sunt super terram, avaritiam, fornicatione
Abbreviated transcription (Latin):
rendũ aliquid uidet᷑ a diligentib auditorib qd
lacte eũ potasse dt. cũ ille aquã poposcisset. uide¬
amus ne forte scdm misticas uł allegoricas le¬
ges tale aliquid etiã de hoc possit ostendi. lactͦ
cibus ẽẽ dr in scͥpturis scĩs pͥma hec moralis.
institutio que incipientib uł paruulis traditur.
Non enĩ in initus statim discipłis de ꝓfundis &
secretiorib tradendũ ẽ sacram̃tis. s moꝵ correctio.
em̃datio discipline. religsose conu̾sationis & sim¬
plicis fidei pͥma elem̃ta eis tradunt᷑. Istud ẽ
eccłie lac. hec incipientiũ paruuloꝵ pͥma sunt
elementa. S iste cib his quidẽ qͥ ad bonũ ꝓfici¬
endi ꝓpositũ gerunt uitã tribuit & salutẽ. his
uͦ qͥb contraria placent. qͥb luxuria. libido & a¬
uaritia. & omnis impietas cordi ẽ. huiꝰmodi do¬
ctrina necẽ & interitũ prestat. Sic gͦ fit. ut ex
his atq eisdẽ cibis quib aluntur boni. suffo-¬

Expanded text:
ditoribus, quod lacte eum potasse dicitur, cum ille aquam poposcisset, videamus ne forte secundum mysticas vel allegoricas leges tale aliquid etiam de hoc possit ostendi. Lactis cibus esse dicitur in Scripturis sanctis prima haec moralis institutio quae incipientibus velut parvulis traditur; non enim initiis statim discipulis de profundis et secretioribus tradendum est sacramentis, sed morum correctio, emendatio disciplinae religiosae conversationis et simplicis fidei prima eis elementa traduntur. Istud est Ecclesiae lac, haec incipientium parvulorum prima sunt elementa. Sed iste cibus his quidem qui bonum proficiendi propositum gerunt, vitam tribuit et salutem; his vero quibus contraria placent, quibus luxuria, libido, avaritia, et omnis impietas cordi est, hujusmodi doctrina necem et interitum praestat. Sic ergo fit ut ex his atque eisdem cibis quibus aluntur boni, suffo
Abbreviated transcription (Latin):
occͣrit gͦ eccłia etiã ipsi. & ostendit ei opꝰ suũ ostendit eiiu¬
ctoriã consũmatã. atq in societatẽ eũ ꝓstrati hostis in¬
uitat. Uerũ ẽ enĩ illud qđ apłs in nouissimo
tempote dicit futurũ. quia cũ plenitudo gentiũ

Expanded text:
Occurrit ergo Ecclesia, etiam ipsi, et ostendit ei opus suum, ostendit ei vOccurrit ergo Ecclesia, etiam ipsi, et ostendit ei opus suum, ostendit ei victoriam consummatam, atque in societatem eum prostrati hostis invitat. Verum est enim illud quod Apostolus in novissimo tempore dicit futurum, quia cum plenitudo genti
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Nolite fieri sic̃ equus & mulus. quib ñ elt
intellectus. Palo gͦ eũ int̾ficit. id ẽ ligni crucis cũ
acumine & untute ꝓsternit. Ꝙ ñ sine causa ma-¬
xillas eiꝰ palo transuetberasse descͥbitur. Illud eũ
os qđ de catnalib lo quebatur. & illa doctrira
qut catiis głam preferebat. que in delicus & uoluptate
uiuendũ sapientib scłi ꝑsuadebat. & humanũ genus
luxurie adulatione deceꝑat. illud inquã os ligno cru¬
cis confodit᷑ & terebrat᷑. dͥa illa iia quã philosophia
latã & spatiosã p̃dicauerat uoluptatis. hanc xp̃c artã
& angustã nobis uiã salutis ostendit. Sic gͦ iahel ec¬
cłie uicioꝵ pͥncipẽ sisatã obtectũ pellib id ẽ m̃broꝵ
mortificatione sopitũ. et̾no tradidit somno. Occurrit
tam̃ iahel eccłia pꝰ hec & pͥori ppło insectanti sisatã.
insectabat᷑ enĩ isrł legẽ iꝰticiȩ. sed in legẽ ñ ꝑuenit

Expanded text:
dicit: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est dicit: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Palo ergo eum interficit, id est, ligni crucis eum acumine et virtute prosternit. Et non sine causa maxillas ejus palo transverberasse describitur. Illud enim os quod de carnalibus loquebatur, et illa doctrina quae carnis gloriam praeferebat, quae in deliciis et voluptatibus vivendum sapientibus saeculi persuadebat; et humanum genus luxuriae adulatione deceperat, illud, inquam, os ligno crucis configitur et terebratur, quia illa via, quam philosophia latam et spatiosam praedicaverat voluptatis, hanc Christus arctam et angustam nobis viam salutis ostendit. Sic ergo Jael Ecclesia vitiorum principem Sisaram obtectum pellibus, id est, membrorum mortificatione sopitum, et aeterno tradidit somno. Occurrit tamen Jael Ecclesia post hoc, et priori populo insectanti Sisaram. Insectabatur enim Israel legem justitiae, sed in legem non pervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris cui nom̃ iahel tradetur sisara. Deschitur
autẽ qđ cũ scđm cõmonitionẽ debbore id ẽ ꝓphie
insequeret᷑ barach pͥncipẽ allophiloꝵ sisaram. ip̃se
quidẽ eũ comp̃hendete ñ potuit. s occutrit ei fu¬
gienti mulier alienigena iahel: que mulier pͥus
cũ eo amicitiarũ fedus habuerat. Ad quã ille cĩ
declinasset latendi gr̃a. aquã poposcit ut biberit.
uł maxillas defixit. & tc̃ occurrens insectant la¬
rach mortuum iam & ꝓstratũ ostendit sisatam.
Quid gͦ nobis sacram̃ti omnis iste historie tgxtus
ostendit: Iahel mulier ista aliengena de qua
ꝓpħia dixit qd̃ in manu mulieris uictoria fut.
figurã tenet eccłie. que ex alienigenis gentib om-¬
gregata ẽ. Int̾pretat᷑ autẽ iabel ascensio. Qa e¬
multiformis sapientie di. Ipsa ẽ gͦ que dũ a cocpo¬
ralib ad sp̃ualia. & a t̾renis ascendit ad celestia.
mã. qͥa sisara uisio eqͥ int̾pretatur. De quo scͥptuta

Expanded text:
mulieris, cui nomen Jael, traditur Sisara. Describitur mulieris, cui nomen Jael, traditur Sisara. Describitur autem quod cum secundum commonitionem Debborae, id est, prophetiae insequeretur Barach principem Allophylorum Sisaram, ipse quidem eum comprehendere non potuit, sed occurrit ei fugienti mulier alienigena Jael; quae mulier prius cum eo amicitiarum foedus habuerat, ad quam ille cum declinasset latendi gratia, aquam poposcit ut biberet, vel maxillas defixit, et tunc occurrens insectanti Barach mortuum jam et prostratum ostendit Sisaram. Quid ergo nobis sacramenti omnis iste historiae textus ostendit? Jael, mulier ista alienigena, de qua prophetia dixit quod in manu mulieris victoria fiet, figuram tenet Ecclesiae, quae ex alienigenis gentibus congregata est. Interpretatur autem Jael ascensio, quia remultiformis sapientiae Dei. Ipsa est ergo quae, dum a corporalibus ad spiritalia et a terrenis ascendit ad coelestia, mam; quia Sisara, visio equi, interpretatur, de quo Scriptura