comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
im factꝰ ẽ pans subcineritius: qui ñ reuersat᷑.
Panis nãq subcineritius suꝑ se cinerẽ por¬
tat. partẽ mundiorẽ deorsũ premit: par¬
temq superiorẽ tanto sordidiorẽ habae:
quanto in ea cinerẽ tolerat. Mens itaq
quȩ terrena cogitat: quid suꝑ se aliud quã
cineris molem portata sS si reuersari uolu-¬
erit. mundã faciem quã deorsũ presserat
superius reducit. cũ cinerẽ quẽ portabat
excusserit. Si gͥ terrenarũ cogitationum
cinerẽ a mentẽ excutimus. quasi panẽ sub¬
cineritiũ reuersamus : ut illa nr̃a inten¬
tio iam postponi debeat. ꝗͣ prius cogirati¬
onis infime cinis p̃mebat: et munda faci¬
es ad superiora ueniat: ut recta nr̃a inten¬
tio. mole iã terreni desiderii non premat᷑.
Qd nequaꝗͣ agere possumus: nͥ scĩ sp̃s grã ꝑ¬

Expanded text:
is, qui non reversatur . Panis namque subcinericius super se cinerem portans, partem mundiorem deorsum premit, partemque superiorem tanto sordidiorem habet, quanto in ea cinerem tolerat. Mens itaque quae terrena cogitat quid super se aliud quam cineris molem portat? Sed si reversari voluerit, mundam faciem quam deorsum presserat superius reducit, cum cinerem quem portabat excusserit. Si igitur terrenarum cogitationum cinerem a mente excutimus, quasi panem subcinericium reversamus, ut illa nostra intentio jam postponi debeat, quam prius cogitationis infimae cinis premebat; et munda facies ad superiora veniat, ut recta nostra intentio mole jam terreni desiderii non prematur. Quod nequaquam agere possumus, nisi sa
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ sibi contra peccatũ intulit: a d
ȩternȩ mortis supplicia ꝑuenit: & peiꝰ
de peccato penituit. quã peccauit. Di¬
cat᷑ gͦ. Si incluserit homunẽ. nullus est
qui aꝑiat : quia sicut nemo obsistit lar¬
gitati uocantis: ita nullus obuiat iusti¬
ciȩ relinquentis. Includere itaq dĩ est.
clausis non aperire. Unde & moysi dr̃
de pharaone: ego obdurabo cor eus.
itaq hominẽ. quẽ in suoꝵ oꝑum tenebris
clusionẽ ysaãc primogenito filio uoluit.:
cũ hunc fr̃i p̃ponere benedicendo co-¬
natus est. Seo filiũ quẽ pater uoluit.
dñs reꝓbauit: & quẽ dñs uoluit. pat̃
etiã nolendo benedixit: ut qui iam
primogenita fr̃i ꝓ esca uendiderat.
primogenitoꝵ benedichonẽ ñ accipe.¬
r&. quã ex cupidine gulȩ reli quissae:
qui terrena ambiens. fugitiua sequens.
hereditare cupiens benedictionẽ. reꝓ¬
batus est. Non enim inuenit penitentiȩ
locũ. quaꝗͣ. cũ lacrimis inquisiss& eam:

Expanded text:
mortem sibi contra peccatum intulit, ad mortem sibi contra peccatum intulit, ad aeternae mortis supplicia pervenit, et pejus de peccato poenituit quam peccavit. Dicatur ergo: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Quia sicut nemo obsistit largitati vocantis, ita nullus obviat justitiae relinquentis. includere itaque Dei, est clausis non aperire. Unde ad Moysen dicitur de Pharaone: Ego obdurabo cor eitaque hominem quem in suorum operum tenebris clusionem Isaac primogenito filio voluit, cum hunc fratri praeponere benedicendo conatus est . Sed filium quem pater voluit Dominus reprobavit, et quem Dominus voluit pater etiam nolendo benedixit , ut qui jam primogenita fratri pro esca vendiderat primogenitorum benedictionem non acciperet, quam ex cupidine gulae reliquisset: qui terrena ambiens, fugitiva sequens, haereditare cupiens benedictionem, reprobatus est. Non enim invenit poenitentiae locum, quanquam cum lacrymis inquisisset eam,
Abbreviated transcription (Latin):
exigente culpa malitiȩ. iã intus ds̾ cor re¬
li querat: cui foris ad testimoniũ uerba
faciebat. Bene aũ subdit᷑. Si incluserit
hominẽ. nullus est qui aperiat: quia oĩs
homo ꝑ id qđ male agit. quid sibi aliuo
quam conscientiȩ suȩ̨ carcerẽ facit : ut
hunc animi reatus premat. etiã si nemo
ex terius accuset: Qui cũ iudicante do. in
maliciȩ suȩ cecitatẽ relinquit᷑: quasi int᷑
sem& ipsũ claudit᷑. ne euadendi locum
inueniat. quẽ inuenire minime meret᷑.
Nam sepe nonuulli exire a prauis actib
cupiunt: sed quia eorũdẽ actuũ ponde¬
re premunt᷑: in malȩ consuerudinis car¬
cere inclusi. a sem& ipsis exire ñ possunt.
Et quidã culpas ꝓprias punire cupientes.
hoc qđ recte se age̾ ȩstimant: in grauiori¬
b peccatis uertunt. fitq modo misera¬
bili. ut qđ exitũ putant: hoc iuclusionẽ
inueniant. Sic uidelic& reꝑb uidas. cũ

Expanded text:
exigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reexigente culpa malitiae, jam intus Deus cor reliquerat, cui foris ad testimonium verba faciebat. Bene autem subditur: Si incluserit hominem, nullus est qui aperiat. Quia omnis homo per id quod male agit, quid sibi aliud quam conscientiae suae carcerem facit, ut hunc animi reatus premat, etiamsi nemo exterius accuset? Qui cum, judicante Deo, in malitiae suae caecitate relinquitur, quasi intra semetipsum clauditur, ne evadendi locum inveniat, quem invenire minime meretur. Nam saepe nonnulli a pravis actibus exire cupiunt; sed quia eorumdem actuum pondere premuntur, in malae consuetudinis carceEt quidem culpas proprias punire cupientes hoc, quod recte se agere aestimant, in gravioribus peccatis vertunt, fitque modo miserabili, ut quod exitum putant, hoc inclusionem inveniant. Sic videlicet reprobus Judas, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cduserit. hominẽ: nullus est qui aperiat.
Omp̃s ds humanũ cor destruit cũ relinq̃t.
ȩdificat. dũ replet. Neq enim humanã
mentẽ debellando destruit. s recedendo:
quia ad ꝑdicionẽ suã sufficit sibi dinis
sa. Unde plerũq fit. ut cũ audientis cor.
exigentib culpis om̃ipotentis dĩ grã ñ
repletur. in cassum exterius a p̃dicatore
moueatur: quia mutũ est os om̃e qđ
loquit᷑. si ille interius in corde ñ clam&.
qui aspirat uerba quȩ audiunt᷑. Hinc
ꝓpħa ait. Nisi dũs ȩdificauerit domũ:
inuanũ laborant qui ȩdificant eã. Hinc
salomon ait. Considera oꝑa dĩ: qđ nemo
possit corrigere: quẽ ille despexerit. Nec
mirũ si a corde reꝓbo predicator minime
audiat᷑. dũ nonuũ ꝙͣ. ipse quoq dñs in his
quȩ ioquit᷑. resistentiũ morib impugnat᷑.
hinc est enun qđ camn& diuina uoce ãmo¬
neri potuit. & mutari ñ potuit. quia

Expanded text:
cluserit hominem, nemo est qui aperiat . cluserit hominem, nemo est qui aperiat . Omnipotens Deus humanum cor destruit, cum relinquit: aedificat, dum replet. Neque enim humanam mentem debellando destruit, sed recedendo: quia ad perditionem suam sufsa. Unde plerumque fit ut cum audientis cor exigentibus culpis omnipotentis Dei gratia non repletur, incassum exterius a praedicatore moneatur, quia mutum est os omne quod loquitur, si ille interius in corde non clamet, qui aspirat verba quae audiuntur. Hinc Propheta ait: Nisi Dominus aedificaverit domum, orant qui aedificant eam . Hinc Salomon dicit: Considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit . Nec mirum si a corde reprobo praedicator minime auditur, dum nonnunquam ipse quoque Dominus in his quae loquitur resistentium moribus impugnatur. Hinc est enim quod Cain et divina voce admoneri potuit, et mutari non potuit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dentia. Illa enim dicta in sapientię radice
solidata sunt: quȩ ꝑ uiuendi usũ etiã ac¬
tuũ ex perimnento conualescunt. Seo quia
multis & longior uita tribuit᷑. & sapientiȩ
grã non confert᷑. recte adhuc in cuus ui¬
to summi patris accipimus: ut ipsũ esse
di sapientiã & fortitudinẽ sentiamus.
Nã paulus quoq nr̃o intellectui attestatur
dicens xp̃m dĩ uirtutẽ & di sapientiam:
qͥ a apud ipsũ semꝑ est: quia in principio
erat uerbũ: & uerbũ erat apud dm̃: &
ds erat uerbum. Hab& autẽ ds consiliũ.
& intelligentiã. Consiliũ iudelicae quia
disponit sua: intelligentiã. quia cognoscit
occulti iudicii mora signari: ut qđ aliqͣn¬
do tardius delinquentes ꝑcutit: ñ quia
iniquoꝵ culꝑa ñ conspicit᷑: s ut dãpnati¬
onis eoꝵ sententia quȩ ꝓ agenda peniten
tentia indicat: hoc apud om̃i potentem
dnm̃ ante scła in consilio latebat. Sequit᷑.¬
Si destruxerit: nemo est qui ȩdific&. Si in¬

Expanded text:
--Illa enim dicta in sapientiae radice solidata sunt, quae per vivendi usum etiam actuum experimento convalescunt. Sed quia multis et longior vita tribuitur, et sapientiae gratia non confertur, recte adhuc in cujus juto summi Patris accipimus, ut ipsum esse Dei sapientiam et fortitudinem sentiamus. Nam Paulus quoque nostro intellectui attestatur, dicens: Christum Dei virtutem et Dei sapientiam ; qui apud ipsum semper est, quia in principio erat VerbDeus erat Verbum . Habet autem Deus consilium et intelligentiam: consilium videlicet, quia disponit sua; intelligentiam, quia cognoscit occulti judicii mora signari, ut quod aliquando tardius delinquentes percutit, non quia iniquorum culpa non conspicitur, sed ut damnationis eorum sententia, quae pro agenda poenitenterta sententia indicat, hoc apud omnipotentem Dominum ante saecula in consilio latebat. SequitSi destruxerit, nemo est qui aedificet: si in
Abbreviated transcription (Latin):
etiã sua tribuat. quȩ prius & aliena rapie¬
bat. post carnẽ abstinendo cruci&. quȩ
prius sacietate carnis ꝑ mortifera tͦpitulinũ oblectam̃ta.
defluebat. post etiã ꝑsecutores diligat:
quȩ prius diligere etiã se amantes nolebat.
contra hoc qđ consueuerat agere ceperit.
terra subuersa est: quia & deorsũ missa est.
quȩ prius eminebat: et sursũ leuata est fa
litate mutatus est. Et postmodũ plagas
ꝓ xp̃o accepit: quas ueniebat inferre xp̃ia¬
nis. Et qui prius carnaliter uiuens. in
mortẽ conabat᷑ scõs dñi tradere: gaud&
lare. Ille crudelitatis eius frigide cogitatio¬
nes: uersȩ sunt in ardorẽ pietatis. Et qͥ priꝰ
fuit blasphenius. & ꝑsecutor: humilis post
factus est. piusq p̃dicator. Qui lucrũ max¬
iiũ putauit. se in discipulis xp̃m occide¬
re: iã uitã suã xp̃m ȩstimat. & mori lu¬
crũ. E missa gͦ aqua. terra subuersa est:
quia pauli mens. mox ut scĩ sp̃s gram ac

Expanded text:
etiam sua tribuat, quae prius et aliena rapieetiam sua tribuat, quae prius et aliena rapiebat; post carnem abstinendo cruciet, quae prius satietate carnis per mortifera turpitudinum oblectamenta defluebat; post etiam persecutores diligat, quae prius diligere etiam se amantes nolebat. contra hoc quod consueverat agere coeperit, terra subversa est, quia deorsum missa est, quae prius eminebat, et sursum elevata est faclitate mutatus est; et postmodum plagas pro Christo accepit, quas veniebat inferre Christianis; et qui prius carnaliter vivens, in mortem conabatur sanctos Domini tradere, gaudetlare . Illae crudelitatis ejus frigidae cogitationes versae sunt in ardorem pietatis; et qui prius fuit blasphemus et persecutor, humilis post factus est piusque praedicator . Qui lucrum maximum putavit, se in discipulis Christum occidere, jam vitam suam Christum aestimat, et mori lucrum . Emissa ergo aqua terra subversa est, quia Pauli mens, mox ut sancti Spiritus gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
rũ spiritaliũ gram̃ recurrit. Quia quasi
tot aquis unusquisq infundit᷑: quot
donis replet᷑. De quib apte subiun-¬
git᷑. Si em ⁊ serit eas: subuertent terrã.
Quid enĩ terra nͥ peccator accipit᷑⁊ cui ꝑ
sententiã ddm̃ dictũ ẽ. terra es & in terram
ibis. s Man& uaq terra inmobilis. cum
preceptis dominicis peccator obedire
contempnit: cũ ceruicẽ suꝑbiȩ erigit:
atq a ueritatis lumine oculos mentis
claudit. Sed quia scriptũ est. pedes
eius steterunt & mota est terra. qͥa
cũ ueritas in corde figit᷑. mentis inmobili
uertit᷑.: quia peccatricis mentis duritia ab
in mobilitatis suȩ obstinatione ꝑmutat᷑ ut
tantũ se post modũ preceptis dominicis flen¬
do subiciat.: quantũ suꝑbiendo prius con¬
tra dnm ceruicẽ cordis erigebat. Uideas
nãq q̃d t̾ra cordis humani aqua diuini
muneris infusa post. libenter iniurias tole¬
rat. quas prius demeut̃ irrogabat: post

Expanded text:
rum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi rum spiritalium gratiam recurrit, quia quasi tot aquis unusquisque infunditur, quot donis repletur. De quibus apte subjungitur: Si emiserit eas, subvertent terram.peccator accipitur, cui per sententiam dictum est: Terra es, et in terram ibis ? Manet itaque terra immobilis, cum praeceptis dominicis peccator obedire contemnit; cum cervicem superbiae erigit, atque a veritatis lumine oculos mentis claudit. Sed quia scriptum est: Pedes ejus steterunt, et mota est terra , cum veritas in corde figitur, mentis immobilitvertitur, quia peccatricis mentis duritia ab immobilitatis suae obstinatione 372 permutatur, ut tantum se postmodum praeceptis dominicis flendo subjiciat, quantum superbiendo prius contra Dominum cervicem cordis erigebat. Videas namque quod terra cordis humani, aqua divini muneris infusa, post libenter injurias toleret, quas prius vehementer irrogabat; post
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est. aqua ꝓfunda uerba ex ore uiri:
& torrens rediuidans fons sapientiȩ: cũ
a qua continet᷑. cuncta siccant᷑ : quia si
scientia predicatoꝵ subtrahit᷑. eoꝵ qͥ uiri-¬
descere in spe eterna poterant. corda
ꝓtinus arefiunt: ut indesperata siccitate
remaneant: dũ fugitiua diligentes. nes¬
ciunt sperare man̾sura. Sin uͦ aquȩ no¬
mine scĩ sp̃s grã designat᷑. sicut uerita¬
tis uoce in euangłio dr. qui credit in
me sicut dicit scriptura. flumina de
uentre eius fluent aquȩ̨ uiuȩ. ubi sta¬
tim ȩuangłista subiunxit. hoc aũ dix̃
de spũ quẽ accepturi erant credentes
u eum: congruus in his sermonib in¬
tellectus patet. quib ait. si continue¬
rit aquas. omĩa siccabunt᷑. Quia si sc̃i
sp̃s grã ab audientis mente subtrahitur.
arescit ꝓtinus intellectus. qͥ iã ꝑ spem
uiridescere in audiente uidebat᷑. Quod
aũ non aquã s aquas memorat. plura¬
litatis appellatione: ad septiformẽ dono¬

Expanded text:
tum est: Aqua profunda, verba ex ore viri et torrens redundans fons sapientiae , cum aqua continetur, cuncta siccantur; quia si scientia praedicatorum subtrahitur, eorum qui viridescere in spe aeterna poterant, corda protinus arefiunt; ut in desperata siccitate remaneant, dum, fugitiva diligentes, nesciunt sperare mansura. Sin vero aquae nomine sancti Spiritus gratia designatur, sicut Veritatis voce in Evangelio dicitur: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae ; ubi statim evangelista subjunxit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum; congruus in his sermonibus intellectus patet, quibus ait: Si continuerit aquas, omnia siccabuntur, quia si sancti Spiritus gratia ab audientis mente subtrahitur, arescit protinus intellectus, qui jam per spem viridescere in audiente videbatur. Quod autem non aquam, sed aquas memorat, pluralitatis appellatione, ad septiformem dono
Abbreviated transcription (Latin):
tendit. In euis gͦ manu est anima omĩs ui¬
uentis. & sp̃s uiuuersȩ carnis hominis:
dũ & in illo hoc prestat animȩ ut iuuifi¬
c& carnẽ: & in isto ad hoc uiuificat ani-¬
mã. ut ad intelligendã ꝑueniat ȩternita¬
tẽ. Sciendũ uͦ estͤ. quia in sacro ȩloquio.
sp̃s hominis duob modis poni consueuit.
Aliquando namq sp̃s ꝓ anima: aliquando
ꝓ effectu sp̃uali ponit᷑. Pro anima namq
Inclinato capite: tradidit spm̃. Si enĩ ali¬
ud sp̃m quã animã ȩuangłista diceret:
exeunte utiq spũ anima remansissae. Pro
effectu quoq spũali sp̃s dr: sicut scriptũ

Expanded text:
tendit. In ejus ergo manu est anima omnis vitendit. In ejus ergo manu est anima omnis viventis, et spiritus universae carnis hominis, dum et in illo hoc praestat animae ut vivificet carnem, et in isto ad hoc vivificat animam, ut ad intelligendam perveniat aeternitatem. Sciendum vero est quia in sacro eloquio spiritus hominis duobus modis poni consuevit. Aliquando namque spiritus pro anima, aliquando pro effectu spiritali ponitur. Pro anima namqueInclinato capite tradidit spiritum . Si enim aliud spiritum quam animam evangelista diceret, exeunte utique spiritu, 369 anima remansisset. Pro effectu quoque spiritali spiritus dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
famulent᷑: quia quẽ impugnare moribus
ausi sunt. creatorẽ om̃iũ negare ñ posst̃.
Q d̃ tam̃ intelligi etiã iuxta solam speciem
litterȩ utiliter potest: quia omĩs respectꝰ
creature. quasi dat uocẽ adtestationis ꝓ¬
priȩ: ipsam quã habet speciẽ suã. Ium̃ta.
uel uolatilia. terrã uel pisces requirimus:
dũ consideramus quȩ nobis concorditer
respondent. qđ cuncta dnĩs fecerit: qr
dũ nris oculis suas species ingerunt: se
ã semet ipsis non esse testant᷑. Eo ipso enĩ
qđ creatura sunt. ꝑ ostensam speciem cre¬
atori suo quasi uocẽ confessionis reddunt:
quiquia onĩa condidit. qualiter etiã de¬
& sp̃s uniuersȩ carnis hominis. ꝑ manũ
uiuentis. & sp̃s uniuersȩ carnis hominis
in euis potestate est a quo est: ut ipse ꝓui¬
deat. qualiter sit. qui prestuit eẽ qđ ñ
fuit. Potest uͦ ꝑ anunã om̃ĩs uiuentis: iu¬
hominũ ũ spm̃. usq ad spũalẽ intellectũ

Expanded text:
famulentur, quia quem impugnare moribus famulentur, quia quem impugnare moribus ausi sunt, creatorem omnium negare non possunt. Quod tamen intelligi etiam juxta solam speciem litterae utiliter potest, quia omnis respecta creatura quasi dat vocem attestationis propriae, ipsam quam habet speciem suam. Jumenta, vel volatilia, terram, vel pisces requirimus, dum consideramus quae nobis concorditer respondent, quod cuncta Dominus fecerit; quia dum nostris oculis suas species ingerunt, se a semetipsis non esse testantur. Eo ipso enim quod creata sunt, per ostensam speciem creatori suo quasi vocem confessionis reddunt, qui quia omnia condidit, qualiter etiam deet spiritus universae carnis hominis. 7. viventis, et spiritus universae carnis hominis, in ejus potestate est a quo est; ut ipse provideat qualiter sit, qui praestitit esse quod non fuit. Potest vero per animam omnis viventis juhominum vero spiritum usque ad spiritalem intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
& habitent in ramis eius. Quid uͦ ꝑ terrã:
nisi terrena sapientes.: Unde & primo ho
nuni cȩlestia deserenti dictũ est: terra
es. & in terrã ibis. Quid ꝑ pisces maris. nͥ
curiosos huius scłi debemus acciꝑe a De qͥb
psalmista ait. Pisces maris qui ꝑambulant
semitas maris. Qui in magnis rerũ inqui¬
sitionib: quasi in abditis fluctib latent.
Q uid aũ cuncta hȩc inquisita doceant: adiun¬
git dicens. Quis ignorat: qđ omĩa hȩc manꝰ
dñi fecerit .Ac si aꝑte dicat. Siue sensu tar¬
diores. seu sublimia sapientes. siue terrenis
actib deditoᷤ. seu huius mundi occupatos
inquisitionib requiras. cuncta hȩc. creatorẽ
om̃iũ. dm̃ fatent᷑. et de potestate eiꝰ concor¬
diter sentiunt: quãuis sub ea ñ concorditer
do loquit᷑: hoc iniustꝰ plerũq deo uel so¬
la uoce cõpellit᷑ fateri. Fi̾tq ut mali aucto¬
ri om̃iũ. cui oꝑib resistunt. ad testatione

Expanded text:
et habitent in ramis ejus . Quid vero per terram, et habitent in ramis ejus . Quid vero per terram, nisi terrena samini coelestia deserenti dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Quid per pisces maris nisi curiosos hujus saeculi debemus accipere? de quibus Psalmista ait: « Pisces maris qui per ambulant semitas maris . » Qui in magnis rerum inquisitionibus quasi in abditis fluctibus latent. Quid autem cuncta haec inquisita doceant, adjungit dicens: VERS. 9. Quis ignorat quod omnia haec manus Domini fecerit? - Ac si aperte dicat: Sine sensu tardiores, seu sublimia sapientes sine terrenis actibus deditos, seu hujus mundi occupatos inquisitionibus requiras, cuncta haec creatorem omnium Deum fatentur, et de potestate ejus concorditer sentiunt, quamvis sub ea non concorditer do loquitur, hoc injustus plerumque de Deo vel sola voce compellitur fateri; fitque ut mali, auctori omnium, cui operibus resistunt, attestatione
Abbreviated transcription (Latin):
de reb quoq spũalib potest. Nã plerũq
ñnulli doctrinȩ dona ꝑcipiunt. s ex eis¬
de donis intumescunt: & magni pre cete¬
ꝓuocare ẽ: de eius donis inter proximos¬
suꝑbire. Qui & iã predones ñ in merito
uocant᷑: quia dum locunt᷑ quȩ ñ faciunt:
in usu locutionis suȩ uerba iustoꝵ tollunt.
it. quoꝵ tamen uitã in prauis morib relin¬
quit: ꝑ sem&. ipsos quidem predones sunt:
sed tam̃ bona quȩ habent diuinitus accepe¬
& docebunt te: & uolatilia cęli & indi¬
cabunt tibi. Loquere terrȩ &e responde¬
bit tibi: & narrabunt pisces maris. Quio
ꝑ iumenta: nͥ sensu pigriores & Quid ꝑ cęli
uolatilia: nͥ sũma atq sublimia sapientes
intelligere debemꝰ.s De iumentis nãq id est
sensu pigriorib scriptũ est: aninalia tua
inhabitabunt in ea. Et quia sublimia sapi¬
entes iu uerbis nr̃i redẽpioris euolant.
scriptũ est. Ita ut uolucres cęli ueniant:

Expanded text:
de rebus quoque spiritalibus potest. Nam plerumque de rebus quoque spiritalibus potest. Nam plerumque nonnulli doctrinae dona percipiunt, sed ex eisdem donis intumescunt, et magni prae caeteovocare est de esuperbire. Qui etiam praedones non immerito vocantur, quia dum loquuntur quae non faciunt, in usu locutionis suae verba justorum tollunt. it, quorum tamen vitam in pravis moribus relinquit, per semetipsos quidem praedones sunt, sed tamen bona quae habent divinitus accepeet docebunt te, volatilia coeli et indicabunt tibi: loquere terrae, et respondebit tibi, et narrabunt pisces maris. - Quid per jumenta nisi sensus pigriores? Quid per coeli volatilia nisi summa atque sublimia sapientes intelligere debemus? De jumentis quippe, id est sensu pigrioribus, scriptum est: Animalia tua habitabunt in ea . Et quia sublimia sapientes, in verbis nostri Redemptoris evolant, scriptum est: Ita ut volucres coeli veniant,
Abbreviated transcription (Latin):
& iste grauius quandoq feriat᷑. ꝑ cuius ne¬
quissimã uoluntatẽ. culpã omp̃s ds in alte¬
rũ iuste uindicauit. Ille purgat᷑ qͥ oppri¬
mit᷑: in isto reatus auget᷑ qͥ opprimit: ut
uel de ꝓfundo nequitiȩ quandoq ad pe¬
nitentiã redeat: uel non reuertens. tanto
grauius ȩterna dampnatione feriatur:
quanto diu est in sua iniquitate toleratus.
Cũ illo gͦ misericorditer agit᷑. ut peccatum
finat. cũ isto districte. ut multipliea: nͥ
ad penitentiã recurrat. In illo mala pur¬
gant᷑ dũ uim sustin&e: in isto cumulantur.
dũ facit. Omp̃s itaq ds qđ fieri ꝓhiba.
uistũ est ut fieri sinat: ut unde nc̃ expec¬
tat. & non conuersos diu tolerat: q̃ndoq
inde plus feriat. Sene gͦ dr. habundant
tabernacula predonũ: & audacter ꝓuo¬
cant dm̃. cũ ipse dederit omĩa in manib
eoꝵ: quia qđ iniqui tollunt. eis hoc ipse
dat. qui illis ad rapinã posset obsistere.
si misereri uoluisset. Qđ tam̃ intelligi¬

Expanded text:
ravius quandoque feriatur, per cujus nequissimam voluntatem, culpam omnipotens Deus in alterum juste vindicavit. Ille purgatur qui opprimitur; in isto reatus augetur qui opprimit, ut vel de fundo nequitiae quandoque ad poenitentiam redeat, vel non revertens, tanto gravius aeterna damnatione feriatur, quanto diu est in sua iniquitate toleratus. Cum illo ergo misericorditer agitur, ut peccatum finiat: cum isto districte ut multiplicet, nisi ad poenitentiam recurrat. In illo mala purgantur dum vim sustinet: in isto cumulantur, dum facit. Omnipotens itaque Deus quod fieri prohibet, justum est ut fieri sinat: ut unde nunc exspectat, et non conversos diu tolerat, quandoque inde plus feriat. Bene ergo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum, quia quod iniqui tollunt, eis hoc ipse dat, qui illis ad rapinam posset obsistere, si misereri voluisset.  Vet. I
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. &iã de electis ac reꝑbis aliqͥd ĩnuere
uidet᷑: quia uerba sapientiȩ quȩ reꝓbi au¬
diunt. electi ñ solũ audiunt. seo etiam
gustant: ut eis in corde sapiat. qđ reꝓboꝵ
non mentib. sed solũmodo aurib sonat.
Aliuo nãq est nominatũ cybũ audire.
solũmodo: aliuo uͦ etiam gustare. Electi
itaq cybũ sapientiȩ sic audiunt. ut degus¬
tent: quia hoc qđ audiunt eis ꝑ amorem
medullitus sapit. Reꝓboꝵ uͦ scientia usq
ad cognitionẽ sonitͦ tendit᷑ : ut quidẽ uir¬
tutes audiant. s tam̃ corde frigido qua¬
liter sapiant ignorent. Quib uidelicet
uerbis: beatus iob amicoꝵ suoꝵ imperitiã.
& eoꝵ qui de doctrina sapientiȩ inflant᷑
arrogantiã reꝓbat: quia aliuo est de dõ
aliqͥd scire aluid uͦ hoc qđ cognoscit᷑. fauce
intelligentiȩ gustare. Recte gͦ dr̃. Nonne
auris uerba duudicat: ⁊ fauces comeden¬
tis saporẽ: Ac si aꝑte arrogantib diceret᷑.
Doctrinȩ uerba. quę uobis usq ad aurẽ

Expanded text:
etiam de electis ac reprobis aliquid innuere videtur; quia verba sapientiae quae reprobi audiunt, electi non solum audiunt, sed egustant; ut eis in corde sapiat quod reproborum non mentibus, sed solummodo auribus sonat. Aliud est nominatum cibem audire solummodo, aliud vero etiam gustare. Electi itaque cibum sapientiae sic audiunt ut degustent, quia hoc quod audiunt eis per amorem medullitus sapit. Reproborum scientia usque ad cognitionem sonitus tenditur, ut equidem virtutes audiant, sed tamliter sapiant ignorent. Quibus videlicet verbis beatus Job amicorum suorum imperitiam, et eorum qui de doctrina sapientiae inflantur arrogantiam reprobat, quia aliud est de Deo aliquid scire, aliud vero hoc quod cognoscitur fauce intelligentiae gustare. Recte ergo dicitur: Nonne auris verba dijudicat, et fauces comedentis, saporem? Ac si aperte arrogantibus diceretur: Doctrinae verba
Abbreviated transcription (Latin):
cerebri more. nobism&e ipsis uelut quibus¬
dã sensib utit᷑: ut quãuis ipsa sibunet
nũꝙͣ sit dissimilis. ꝑ nos tam̃ diuersa et dis¬
similia sẽꝑ operet᷑: quatinus iste sapientiȩ.
ille scientiȩ donũ ꝑcipiat: iste geuera lin¬
guaꝵ. ille grãm curationũ habeat. Seo¬

Expanded text:
cerebri more nobismetipsis velut quibuscerebri more nobismetipsis velut quibusdam sensibus utitur, ut quamvis ipsa sibimet nunquam sit dissimilis, per nos tamen diversa et dissimilia semper operetur, quatenus iste sapientiae, ille scientiae donum percipiat; iste genera linguarum, ille gratiam curationum habeat.
Abbreviated transcription (Latin):
loco si anima omĩs uiuentis ipsa corporis
uita signat᷑: sp̃s uniuersȩ carnis hominis.
effectus intelligentiȩ spũalis exprimit᷑.
Sequit᷑. Nonne auris uerba diiudicat: &
latet. qđ qͥnq st̾ sensus corporis nr̃i:ui
delic& uisus. auditus. gustus. odoratus.
& tactus. In om̃ẽ qđ sentiunt atq discer-¬
nunt: uirtutẽ discretionis & sensus a
cerebro trahunt. Et cũ unus sit iudex
sensus cerebri qui intrinsecus presidet.
neq naris gustet. neq manꝰ odorentirr. Et
cũ ꝑ unũ sensũ cerebri. omia disponant᷑:
quilib& tamen hoꝵ sensus aliuo facere non
potest. preter io qd ex dispositione condi¬
toris accepit. Ex istis gͦ corporalib ex te¬
riorib interiora & spu̾alia colligenda st̃:
ut ꝑ id qd ĩ nod̾ pribilicũ ẽ tͣnsire debeamꝰ ad secre¬
tũ qđ ĩ nob̾ ẽ & in nob̾ms ip̃is latet Intuendũ
quippe. ẽ qr cũ una sit sapientia. aliũ muiꝰ
aliũ mag̃ ĩ habitat᷑: alii hoc. alii aliud p̃stat: & qͣsi

Expanded text:
loco si anima omnis viventis ipsa corporis vita signatur, spiritu universae carnis hominis effectus intelligentiae spiritalis exprimitur. Sequilatet quod quinque sensus corporis nostri, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus, in omne quod sentiunt atque discernunt virtutem discretionis et sensus a cerebro trahunt . Et cum unus sit judex sensus cerebri, qui intrinsecus praesidet, neque naris gustet, neque manus odorentur. Et cum uno sensu cerebri omnia disponantur, quilibet tamen horum sensus aliud facere non potest, praeter id quod ex dispositione Conditoris accepit. Ex istis ergo corporalibus et exterioribus, interiora et spiritualia colligenda sunt, ut per id quod in nobis publicum est transire debeamus ad secretum quod in nobis est et in nobismetipsis latet. Intuendum quippe est quia, cum una sit sapientia, alium minus, alium magis inhabitat; alii hoc, alii illud praestat. Et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
fieri non nͥ uste ꝑmittit: ut & is qͥ raꝑe
sinit᷑. cecatus mente culpã augeat: & is qͥ
rapinã patit᷑. iam in enisde rapine dapno.
ꝓ alia quã ante ꝑpetrauit culpa feriat᷑.
Ecce enim quidã in montis fauce consti¬
tutus insidiat᷑ itinerantib. s is qui iter
agit iniqua fortasse quȩdã aliquando ꝑ¬
petrauit: eiq omp̃s ds malũ suũ in p̃senti
uita retribuens. atq hunc insicdiatoris¬
manib tradens: uel spoliari reb. uel & iã
interire ꝑmitrit. Qđ gͦ predo iniuste appe¬
tiit. hoc ȩquissimus iudex iuste fieri ꝑmi¬

Expanded text:
fieri, non nisi juste permittit, ut et is qui rapere fieri, non nisi juste permittit, ut et is qui rapere sinitur, caecatus mente culpam augeat, et is qui rapinam patitur, jam in ejusdem rapinae damno, pro alia quam ante perpetravit culpa, feriatur. Ecce enim quidam in montis fauce constitutus, insidiatur itinerantibus; sed his qui iter agit, iniqui fortasse quaedam aliquando perpetravit; eique omnipotens Deus malum suum in praesenti vita retribuens, atque hanc manibus tradit et eum spoliari rebus vel etiam interire permittit.Quod ergo predo iniuste fecit, equissimus Iudex iuste fieri
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa in manib eoꝵ. facile est homini tunc
diuitias despicere cũ hab&: difficile uͦ est
eas cũ non hab& uiles ęstimare. Unde pa¬
tent̃ ostendit᷑. quantus contẽptus terrenaꝵ
rerũ in beati iob cogitatione fuerit: qͥ tẽ
dicit nulla ẽẽ quȩ habundant reꝓbis. quan¬
do omĩa amisit. Ait gͦ. Habundant taber¬
nacula predonũ. & audacter ꝓuocant dm̃:
quia plerũq mali. eo magis contra dm̃ su-¬
ꝑbiunt: quo ab eius largitate & contra
meritũ ditant᷑. Et qui ꝓͦuocari bonis ad
meliora debuerunt: donis peiores fiunt.
Sed intelligendũ nobis est. quomͦ p̃dones
appellent᷑. dũ ꝓtinus addat᷑ : cũ ipse dede¬
rit om̃ia in manib eoꝵ. Si enim predones
sunt: uolenter abstulert᷑. Et dubiũ ñ est.
quia uiolentoꝵ non sit adutor ds. Quomͦ gͥ
ipsedat. qđ hi qui p̃dones sunt. nequiter
tollunt: Sed sciendũ est quia aliud est qd̾
omp̃s ds misericorditer tribuit: aliuo qͦd
dones faciunt. hoc dispensator ȩquissimꝰ

Expanded text:
mptus eluceat. --Facile est hominem tunc divitias despicere, cum habet; difficile vero est eas, cum non habet, viles aestimare. Unde patenter ostenditur quantus contemptus terrenarum rerum in beati Job cogitatione fuerit, qui tunc dicit nulla esse quae abundant reprobis, 367 quando omnia amisit. Ait ergo: Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, quia plerumque mali eo magis contra Deum superbiunt, quo ab ejus largitate et contra meritum ditantur; et qui provocari bonis ad meliora debuerant, donis pejores fiunt. Sed intelligendum nobis est, quomodo praedones appellentur, dum protinus additur, Cum ipse dederit omnia in manibus eorum. Si enim praedonesenter abstulerunt: et dubium non est, quin violentorum non sit adjutor Deus. Quomodo igitur ipse dat, quod hi qui praedones sunt, nequiter tollunt? Sed sciendum est, quia aliud est quod omnipotens Deus misericorditer tribuit, aliud quod s perverse faciunt, hoc dispensator aequissimus
Abbreviated transcription (Latin):
quia & sepe eosde cybos edentib diuersitas
coctionis placet. Sed qͦtiens partes singu¬
las ad legendũ sumes: reducere semꝑ ad
memoriã eam ꝗͣ preposui causȩ originẽ
stude. Quia & ꝑ beatũ iob qui dolens dr.
passiones dm̃i eiꝰdeq corporis id est sc̃ȩ eccłiȩ
designant᷑. & amici eius herericoꝵ tenent
speciem: qui ut sepe iam diximus. dm̃ dũ
defendere nitunt᷑. offendunt. Qui dũ ficte
consulunt: scõꝵ mentẽ fortiter affligunt.
Nec tam̃ ꝑ cuncta quę locunt᷑ a ueritatis
cognitione desipiunt: s plerũq & stultis
prudentiã. & fictis uera ꝑiniscent: ut dũ
ex ueritate aliqͥd p̃rogant. facile ad falsita¬
tẽ trahant. Uude amici quoq beati iob mͦ¬
ddespicabilia. mͦ aũ mira sunt quȩ locunt᷑.
quȩ tam̃ sẽs uir aliquando reꝓbando conuin¬
cit aliqͣn uͦ approbando suscipit ⁊ atq ad usum
rectitudini s pertrahit. c̃ que ab eis recta s ñ recte

Expanded text:
quia et saepe eosdem cibos edentibus, diversitas quia et saepe eosdem cibos edentibus, diversitas placet coctionis. Sed quoties partes singulas ad legendum sumis, reducere semper ad memoriam eam, quam proposui causae originem, stude, quia et per beatum Job, qui dolens dicitur, passiones Domini ejusque corporis, id est sanctae Ecclesiae designantur, et amici ejus haereticorum tenent speciem, qui, ut saepe jam diximus , Deum dum defendere nituntur, offendunt. Qui dum ficte consulunt, sanctorum mentem fortiter affligunt; nec tamen per cuncta quae loquuntur a veritatis cognitione desipiunt, sed plerumque et stultis prudentia, et fictis vera permiscent, ut dum ex veritate aliquid praerogant, facile ad falsitatem trahant. Unde amici quoque beati Job modo despicabilia, modo autem mira sunt quae loquuntur; quae tamen sanctus vir aliquando reprobando convincit, aliquando vero approbando suscipit, atque ad usum rectitudinis pertrahit etiam quae ab eis recta, sed non recte
Abbreviated transcription (Latin):
UAUIS:
IN. PRO¬
AIXO
oꝑe ẽẽ culpa¬
bilis stili mutabilitas ñ debeat: ne quis ta¬
m̃ me ex locutionis meȩ inmutatione repre¬
hendat᷑: in ȩpła libris premissa causas red¬
didi. cur terciã huius oꝑis partẽ ad aliarũ
usq similitudinẽ imnime emendando ꝑduxi.
Quib scilic& exclusis. hoc quoq addit᷑ qđ ab
eo uersu quo dr habundant tabernacula
p̃donũ. eiusdem partis expositio incipit: &
usq ad hoc qđ scriptum est. dulcedo eor
uermis disserendo ꝑtingit. Quȩ nimirũ t̃a multa
st̃ ut ĩ uno corpore cõprehendi ñ possent: nͥ
sub magna breuitate dicerent᷑. Qui gͦ ab aliis
actib uacat: legat cetera multiplicit᷑ dicta.
Cui uͦ ad studiose legendũ non uacat:. huius
partis ei breuitas placeat: in qua ñ tam quȩ
sentimus dicimus: quã ea quȩ sunt dicen¬
da signamus. Igit᷑ qm̃ in ea multa sic̃ me
loquente excepta sunt. ita dereliqui:. immu¬
tationẽ stili lector m̃s ȩquanimiter accipe:

Expanded text:
uamvis in prolixo opere esse culpabilis styli mutabilitas non debeat, ne quis tamen me ex locutionis meae immutatione reprehendat, in epistola libris praemissa causam reddidi cur tertiam hujus operis partem ad aliarum usque similitudinem minime emendando perduxi. Quibus scilicet exclusis, hoc quoque additur, quod ab eo versu, quo dicitur: Abundant tabernacula praedonum, ejusdem partis expositio incipit, et usque ad hoc, quod scriptum est: Dulcedo eorum vermis; disserendo pertingit. Quae nimirum tam multa sunt, ut in uno corpore comprehendi non possent, nisi sub magna brevitate dicerentur. Qui ergo ab aliis actibus vacat, legat caetera multipliciter dicta. Cui vero ad studiose legendum non vacat, hujus partis ei brevitas placeat, in qua non tam quae sentimus dicimus quam ea quae sunt dicenda signamus. Igitur quoniam in ea multa, sicut me loquente excepta sunt, ita dereliqui, immutationem styli lector meus aequanimiter accipe,
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ mens nr̃a se erigat. & carnis soluta cõpedi-¬
b. in auctorẽ suũ libera gressũ amoris tendat.
s tam̃ libenter agimus hoc qđ in nobis recte
repbamus. Ad iusticiam nos sp̃s erigit: ad con¬
suetudinẽ caro restringit. Amori suo mens re-¬
nitit᷑: s ꝓtinus delectata captiuat᷑. Bene itaq
dr̃: dimitte gͦ me ut plangam paululũ dolo¬
rẽ meũ. Quia nisi ã reatu culpe qͦ nos ligauimꝰ
misericorditer dimittam᷑: ꝑfecte flere ñ possumꝰ.
hoc qđ in nobis ipsis contra nosmet ipsos dole-¬
mꝰ. Sed tunc ueraciter reatus nr̃i dolor plan-¬
git᷑: cũ tenebrosa illa inferni retributio inten¬
to timore p̃uidet᷑. Unde apte subiungit.¬

Expanded text:
tiae mens nostra se erigat, et, carnis soluta compedibtiae mens nostra se erigat, et, carnis soluta compedibus, in auctorem suum libera gressum amoris tendat. sed tamen libenter agimus hoc quod in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consuetudinem caro restringit. Amori suo mens renititur, sed protinus delectata captivatur. Bene itaque : Dimitte me, ut plangam paululum dolorem meum! Quia nisi a reatu culpe, quo nos ligavimus, misericorditer dimittamur, perfecte flere non possumus hoc, quod in nobis ipsis contra nosmetipsos dolemus. Sed tunc veraciter reatus nostri dolor plangitur, cum tenebrosa illa inferni retributio intento timore praevidetur. Unde apte subiungit
Abbreviated transcription (Latin):
tolerat ignorae. Sepe etiam si cogitet quan¬
to reatu premit᷑. erũpere conat᷑ & ñ potest:
ut hunc in se mente libera conuersione in¬
tegra ꝑsequat᷑. flere gͦ dolorẽ suũ ñ ualce: qͥ &
iniqͥtatis suȩ reatũ considerat: & tam̃ pre ter¬
renȩ occupationis pondere. hanc ei gemere ne-¬
quaꝗͣ uacat. Flere dolorẽ suũ ñ ual&. qͥ prauę
quidẽ consuetudimi contraire uitit᷑: s tamen
adhuc succrescentib desideriis carnis grauat᷑.
rat: cũ dicebat. Dolor m̃s ante me est semꝑ:
qm̃ iuiquitatẽ meã ego ꝓñtiabo: & cogitabo ꝓ
peccato ineo. Sed solutis iniquitatis uinculis
dimissũ se nouerat: qui exultabat dicens.
Disrupisti uincula mea: tibi
sacrificabo hostiã laudis.
tit. cũ & mala nobis quȩ fecimus demonstrat:
atq ad hȩc eadem flenda quȩ cognoscimus ad¬
iuuat. Culpas oculis obicit: & pia manu gr̃ę
uincula cordis soluit: ut ad uacationẽ pęniten¬

Expanded text:
tolerat ignoret. Saepe etiamsi cognoscat quantolerat ignoret. Saepe etiamsi cognoscat quanto reatu premitur, erumpere conatur, et non potest, ut hunc in se mente libera, conversione integra, persequatur. Flere ergo dolorem suum non valet, quia et iniquitatis suae reatum considerat, et tamen prae terrenae occupationis pondere hanc ei gemere nequaquam vacat. Flere dolorem suum non valet, qui pravae quidem consuetudini contraire nititur, sed tamen adhuc succrescentibus desideriis carnis gravatur. ruciaverat, cum dicebat: Dolor meus ante me est semper, quoniam iniquitatem meam ego pronuntio, et cogitabo pro peccato meo . Sed solutis iniquitatis vinculis dimissum se noverat qui exsultabat dicens: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam tra, cum et mala nobis quae fecimus demonstrat, atque ad haec eadem flenda quae cognoscimus adjuvat. Culpas oculis objicit, et pia manu gratiae vincula cordis solvit, ut ad vacationem poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
uiuacẽ mortẽ iniquitas rapiat: cũ const& qđ
ad terminũ citius mortalis uita ꝑcurrat. Sed
sepe oculus contẽplationis nr̃ȩ confundit᷑: dũ
dolor nr̃ flagellis crebrescentib ad grauatur.
Lib& presentis uitȩ exiliũ gemere: s p̃ ipsa
afflictione mens non ual& dampna suȩ cecira¬
Itis ȩstimare. Unde ꝓtimis subdit. Dimitte g̃¬
moderata afflictio lacrimas ex prunit. ita in¬
moderata subducit: quia meror ipse quasi si¬
ne merore fit: qͥa afflicti mentẽ deuorans. sen¬
sũ doloris tollit. Uir gͥ sc̃s feriri plus ꝗͣ sufficit
ꝑtimescat. dicens. Dimitte gͦ me ut plangam
paululũ dolorẽ meũ. Ac si aꝑte dicat. Flagella
tuȩ ꝑcussionis tempera: ut moderatis dolorib
ȩstimare mala quȩ patior flendo conualescã.
Qđ tamen intelligi & aliter potest. Sepe nãq
peccator iniquitatis suȩ uinculis ita ꝯstͥngitur.
ut pondus quidẽ peccatoꝵ toler&: s tam̃ quia

Expanded text:
vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet damna suae caecitatis aestimare. Unde protinus subdit: CAPUT moderata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse quasi sine moerore fit, qui, afflicti mentem devorans, sensum doloris tollit. Vir igitur sanctus feriri plus quam sufficit pertimescit, dicens: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dolorem meum. Ac si aperte dicat: Flagella tuae percussionis tempera, ut, moderatis doloribus, aestimare mala quae patior flendo convalescam. Quod tamen intelligi et aliter potest. Saepe namque peccator iniquitatis suae vinculis ita constringitur, ut pondus quidem peccatorum toleret, sed tamen quia
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ nimirũ prima oratione iam ꝓtulit dicens.
euare ñ in uulua mortuus sũ : Qui boc quoq
qđ hic adicit subdens fuissẽ quasi qͥ ñ essem.
de utero translatus ad tumulũ: illic uerbis a¬
liis non aliter adiungit dicens. Sicut aborti¬
uũ absconditũ non subsisterẽ: uel qui concepti
ñ uiderunt lucẽ. Quia uͦ hȩc suꝑius late di¬
gessimus: ꝓ uitando lectoris fastidio exposita re
re ostendit: qui breuitatẽ p̃sentis uitȩ conside¬
rans. non eiꝰ usũ s terminũ conspicit: ut ex fine
colligat. nichil eẽ qd transiens delectat. Hinc
naiq ꝑ salomonẽ dr̃. Si annis multis uixerit
homo. & iii his om̃ib letꝰ ẽ factus: ineminisse
deb& tenebrosi cẽporis. & dierũ multoꝵ. Qui
cũ ueneruit: uanitatis arguunt᷑ p̃terita. Hinc
rursũ scriptũ est. In om̃ib oꝑib tuis memora¬
re nouissima tua: & in ęternũ non peccabis.
Igit᷑ cũ culpa animũ tẽptat. mens necesse est
ut breuitatẽ suȩ delectationis aspiciat: ne ad

Expanded text:
 nimirum prima oratione jam protulit dicens: « Quare non in vulva mortuus sum , » qui hoc quoque quod hic adjicit subdens: Fuissem quasi non essem, de utero translatus ad tumulum. - Illic verbis aliis non aliter adjungit dicens: « Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem . » Quia vero haec superius late digessimus, pro vitando lectoris fastidio exposita repre ostendit, qui brevitatem praesentis vitae considerans, non ejus usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse quod trnamque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo et his omnibus laetatus factus, meminisse debet tenebrosi temporis et dierucum venerint, vanitatis arguentur praeterita . Hinc rursum scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad
Abbreviated transcription (Latin):
flagellis paulus fuerat: cũ dicebat.
Foris pugne: intus timores. Cunctus fla¬
gellis fuerat : cum dicebat. Periculis ex
genere: periculis ex gentib: periculis in
ciuitate: ꝑiculis in solitudine: & cetera
quȩ ita enuinerat ut uusquã se habuisse
requiem ostendat. Scã uͦ eccłia cũ tribu¬
lationũ suarũ flagellis cingit᷑. in ea in¬
firmi quiq in pusillanimitatis casũ redi¬
gut᷑: ita ut se eo iam desperatos existi-¬
ment: quo exaudiri tardius uident.
R ecte adhuc etiã ex eoꝵ tẏpo. scĩ uiri uoce

Expanded text:
flagellis Paulus fuerat, cum dicebat: flagellis Paulus fuerat, cum dicebat: Foris pugnae, intus timores . Cinctus flagellis fuerat, cum dicebat: Periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitate, periculis in solitudine , et caetera, quae ita enumerat, ut nusquam se habuisse requiem ostendat. Sancta vero Ecclesia cum tribulationum suarum flagellis cingitur, in ea infirmi quique in pusillanimitatis casu rediguntur, ita ut se eo jam despectos existiment, quo exaudiri se tardius vident. Recte adhuc etiam ex eorum typo sancti viri voce
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis cognoscamus. Qui cũ inter utrasq
partes sententiã dar&: dix̃ amicis iob.
Non estis locuti corã me recte: sicut ser¬
uus m̃s iob. Quis gͦ stulta mente beatũ
iob in locutione sua peccasse fateatur:
dũ ipsa uoce iudicis recte locutus asse¬
rit᷑. Quam quidẽ uocẽ si ad ꝑsonã scę
ȩccłiȩ referamus: infirmis eius mẽbris
non incongrue apramus. Quȩ ꝑsecutionis
eius tp̃r dũ & merita illius & flagella
considerant: quia iniustos florere con¬
spiciunt. & iustos interire: hoc iustũ eẽ
nullatenus suspicant᷑. Sene autẽ beati
cingi. Flagellis nãmq ꝑcutim᷑: cũ con¬
solationẽ & in dolorib ex reb aliis ha¬
bemus. Nam cũ tanta nos afflictio
deprimit. ut ex nullius rei consola¬
tione respirare animꝰ possit ÷ ñ iam
flagellis solũmodo ferimur. s etiã cin¬
gimur : quia tribulationũ uerbere ex
om̃i parte circũdamur. Cinctus enim

Expanded text:
judicis cognoscamus. Qui 451 cum inter utrasque judicis cognoscamus. Qui 451 cum inter utrasque partes sententiam daret, dicit amicis Job: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Quis ergo stulta mente beatum Job in locutione sua peccasse fateatur, dum ipsa voce judicis recte locutus asseritur? Quam quidem vocem si ad personam sanctae Ecclesiae referamus, infirmis ejus membris non incongrue aptamus quae, persecutionis ejus tempore, dum et merita illius et flagella considerant, quia injustos florere conspiciunt, et justos interire, hoc justum esse nullatenus suspicantur. Bene autem beati cingi. Flagellis namque percutimur cum consolationem et in doloribus ex rebus aliis habemus. Nam cum tanta nos afflictio depremit, ut ex nullius rei consolatione respirare animus possit, non jam flagellis solummodo ferimur, sed etiam cingimur, quia tribulationum verbere ex omni parte circumdamur. Cinctus enim
Abbreviated transcription (Latin):
curauit extinguere: s merita augere.
E quũ gͦ fuit qđ fecit. ꝑ augnentũ boni
meriti: non tam̃ uidebat᷑ equũ qđ crede-
bat᷑ causa puuiri peccati. Beatus gͦ iob
peccata sua illis flagellis deleri credidit.
ñ merita augeri: & idcirco non ȩquũ
iuditiũ uocat: quia uitã suã cũ flagel¬
lis examinat. Ergo si uita & flagella
pensaut᷑: non ȩquũ fuit. qđ beatus iob
sic̃ dixi ꝑ disciplinã districtionis sibi fieri
credidit. Si uͦ miscdia iudicis at¬
tendit᷑. qua ꝑ pęnã iusti uiri. uitȩ eius
merita cumulant᷑: equũ uł potius
misericors iuditiũ fuit. Igit᷑ & uera
iob dix̃. dũ uitã cũ flagello pensauit:
& ds non iusto uiditio iob afflixit. qr
merita ex flagello cumulauit: & dia¬
bolus qdđ ꝓmiserat non impleuit: quia
beatus iob inter uerba quȩ durum so¬
nant. & a uera sententia & a mente hu¬
mili non recessit. Sed hȩc afflicti u̾ba
minus fortasse intelligimus: nͥ sentetiã

Expanded text:
curavit exstinguere, sed merita augere. curavit exstinguere, sed merita augere. Aequum ergo fuit quod fecit per augmentum boni meriti; non tamen videbatur aequum, quod causas credebatur punire peccati. Beatus autem Job peccata sua illis flagellis deleri credidit, non merita augeri; et idcirco non aequum judicium vocat, quia vitam suam cum flagellis examinat. Ergo si vita et flagella pensantur, non aequum fuit quod beatus Job, sicut dixi, per iram districtionis sibi fieri credidit. Si vero misericordia judicis attenditur, quia per poenam justi viri vitae ejus merita cumulantur, aequum vel potius misericors judicium fuit. Igitur et vera Job dixit, dum vitam cum flagello pensavit; et Deus non injusto judicio Job afflixit, quia merita ex flagello cumulavit; et diabolus quod promiserat non implevit, quia beatus Job inter verba quae durum sonant et a vera sententia et a mente humili non recessit. Sed haec afflicti verba minus fortasse intelligimus, nisi sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
presumat post dicere ꝑ elatã mentem.
N am si ipse quoq in humili cogitatione¬
ꝑmanens. exigente causa uł dolore
bona de se ueraciter dixeritin tantũ
a iusticia non recessit: in quantũ a ue¬
ritate nullomͦ discrepauit. Unde pau¬
lus quoq apłs multa de se fortia ꝓ disci¬
puloꝵ suoꝵ ȩdificatione narrauit: s hȩc
narrando minime deliquit: quia a ue¬
ritatis tramite. & attestatione certa. &
corde humili non recessit. Iustã itaq
beatus iob uitã suã sentiens dicat. ñ
se ẽẽ iusto uditio afflictũ: nec pec¬
cet in hac uoce. in qua non discrepat
ab auctore. Quia is quẽ ds frustra
ꝑcussit: ipse quoq sem& ipsũ asserit ñ
iusto iuditio afflictũ. Sed rursũ alia
questio orit᷑: quã iam in huius oꝑis me¬
mini exordio solutã. Cũ omp̃s d̾s frustͣ
nil faciat: cur beatũ iob frustra. af-¬
flixisse testet᷑. Iustus enim conditor nr̃
tot uerberib in beatũ iob ñ uitia illius

Expanded text:
praesumat post dicere per elatam mentem. praesumat post dicere per elatam mentem. Nam si ipse quoqpermanens, exigente causa vel dolore bona de se veracia dixerit, in tantum a justitia non recessit, in quantum a veritate nullo modo discrepavit. Apostolus ergo multa de se fortia pro discipulorum suorum aedificatione narravit; sed haec narrando minime deliquit, quia a veritatis tramite et attestatione certa et corde humili non recessit. Justam itaque beatus Job vitam suam sentiens, dicat non se esse justo judicio afflictum. Nec peccat in hac voce in qua non discrepat ab auctore, quia is quem Deus frustra percussit, ipse quoque semetipsum asserit non justo judicio afflictum. Sed rursus alia quaestio oritur quam jam in hujus operis memini exordio solutam , cum omnipotens Deus frustra nil faciat, cur beatum Job frustra se afflixisse testetur? Justus enim conditor noster tot verberibus in beatum Job, non vitia illius