comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sedend q aptissima prebent Item cirira non equale modo deecta
ne ĩdeceus habitudo de for mares pedes ad teretibus suris
clemẽter extantibus sensun q cenuates et firmata sueis et
ornata
eas artisex non ortunda ecie ne homo stare non posset
aut alus ad standũ pedibus indigeret sieuit quadiupedes
ad poriectiores longioies q formauit, ue stabile corpus esfe¬
cerent planicie sua Unde illis nomeqi endidũ est Digiti eque
totidem quot in manibus sppecieni mages ꝙ usiaiea iuacgrem
preferentes Idroq et iuucti et brenes et gradaeron cõporti
Quoꝵ qui est maxunꝰ quĩ illũ sicrit sn mauu discerm acctos
opus non erat Ita in ordiũe redacties est ut tam̃ ab alus
magnitudone ac modico interuiallo distare uideat. Hec
coꝵ speciosa germanitas ton leuue adiamuẽto usireq peediun
firmat Concitari eiẽi ad crusiui non possecirꝰ nisi digitis
in hunũ pressis soloq intentibus impetiẽ paltrmq capi¬

Expanded text:
sedendumque aptissimam praebent. item crura non aequali modo ducta, sedendumque aptissimam praebent. item crura non aequali modo ducta, ne indecens habitudo deformaret pedes, sed teretibus suris clementer extantibus sensimque tenuatis et firmata sunt et ornata. eas artifex non rotunda specie, ne homo stare non posset neve aliis ad standum pedibus indigeret sicut quadrupedes, sed porrectiores longioresque formavit, ut stabile corpus efficeret planitie sua, unde illis inditum nomen est. Digiti et quidem totidem quot in manibus, speciem magis quam usum maiorem preferentes; ideo et iuncti et breves gradatim compositi, quorum qui est maximus. quoniam illum sicut in manu discerni a ceteris opus non erat. ita in ordinem redactus est. ut tamen ab aliis magnitudine ac modico interuallo distare uideatur. haec eorum speciosa germanitas non leni adiumento nisum pedum firmat: concitari enim ad cursum non possumus. nisi digitis in humum pressis soloque nitentibus impetum saltumque capi
Abbreviated transcription (Latin):
mone reuocares. Itaq a nobis ĩdiuuuẽto uerecuẽdie que suut
pudenda uelentur. Qd̾ ad hant rem actiuet queri satis est
hoĩes nipios at profanos sũmũ nefas admittere que dĩnũ
et admirabile opus dei ad pagandam succesionẽ ĩextegi¬
tabili uõe prouisum et effectũ hel ad tui pissimos questus
ue ad obstene libidins pudenda opera cõuertũt ut iã
nichil aliud ie sanctissiia petãt ꝙͣ ianẽ et sterilem uo¬
hioptatem. Qiuid relique corporis partes num carent
ib̃e ac pulcritudiue: Conglobata ĩ nates caro ꝙͣ adedi
osficio apta: et cadem firmior ꝙ ẜr cetis mõbris ne pre¬
mente corporis molte mole ossibus cederet: Item fenoꝵ¬
deducta et latioribus thors ualida longitudo quo facilus corpo
ris ons sustineret quã parilation deficienteni ĩ angustiã genua
determinãt Quoꝵ decentes dodi flexurã pedibus Ad gnridiẽd

Expanded text:
mone reuocaret: itaque a nobis indumento uerecundiae quae sunt mone reuocaret: itaque a nobis indumento uerecundiae quae sunt pudenda uelentur. quod ad hanc rem attinet, queri satis est homines inpios ac profanos summum nefas admittere, qui diuinum et admirabile dei opus ad propagandam successionem inexcogitabili ratione prouisum et effectum uel ad turpissimos quaestus uel ad obscenae libidinis pudenda opera conuertunt. ut iam nihil aliud ex re sanctissima petant quam inanem et sterilem uoluptatem. quid? reliquae corporis partes num carent ratione aut pulchritudine? conglobata in nates caro quam sedendi officio apta! et eadem firmior quam in ceteris membris, ne premente corporis mole ossibus cederet. item fededucta et latioribus toris ualida longitudo, quo facilius onus corporis sustineret: quam paulatim deficientem in angustum genua determinant, quorum decentes nodi flexuram pedibus ad gradiendum
Abbreviated transcription (Latin):
actributũ est quo facilius ad pacienciã Iugi maritalis ferẽ
cogerentur Un itaq noĩatus est qr maiõr ĩ eo uis est ꝙͣĩ
stĩa Et huic uirtus nomen accepit Icem mulier ut uario
intei pretatur a mollicie ẽmutata et detracta lr̃a uelut
molier Cui suscepeo fetu cũ partus appropĩqueare iã cepit
tur gescentes mãme dulcibus suctis distendiunt᷑ et ad mit¬
menta nastentis fontibus lacteis fecundũ pecties exiedat
Net erũ decebat aliud ꝙͣ ut sapiens aĩal acorde alimo mã
duceret. Id ip̃m sollereissiẽ comparatũ est ut cãdes as
paugius humoy tenericdiũe noua corpors norgaret do¬
nec ad capiendos fortiores cibos et deneibas instruatur et
uiribus roloretur Sed redeamus ad ꝓoĩtũ bt cetera que
supersunt ex plicemus
Oteram nũc ego ipsoꝵ quoq genitaliũ mẽbioꝵ mrisi¬
cam roci tibi exponere insi me pudor ab huiꝰ modi ser¬

Expanded text:
attributum est, quo facilius ad patientiam iugi maritalis feminae attributum est, quo facilius ad patientiam iugi maritalis feminae cogerentur. uir itaque nuncupatus est, quod maior in eo uis est quam in femina, et hinc uirtus nomen accepit: item mulier, ut Varro interpretatur, a mollitie, inmutata et detracta littera, uelut mollier. cui suscepto fetu cum partus adpropinquare iam coepit, turgescentes mammae dulcibus sucis distenduntur et ad nutrimenta nascentis fontibus lacteis fecundum pectus exuberat. nec enim decebat aliud quam ut sapiens animal a corde alimoniam duceret. idque ipsum sollertissime conparatum est, ut candens ac pinguis umor teneritudinem noui corporis inrigaret. donec ad capiendos fortiores cibos et dentibus instruatur et uiribus roboretur. sed redeamus ad propositum, ut cetera quae supersunt breuiter explicemus. Poteram nunc ego ipsorum quoque genitalium membrorum mirificam rationem tibi exponere, nisi me pudor ab huiusmodi ser
Abbreviated transcription (Latin):
mincea parte conceptus aliquid habere in se fẽieũ supra ꝙͣ deaes
uirile paciatur uel forma insigũe uel in nacci canbrem uel
corpons lenitatem uel artus delicatos uel stacurã bieuran uel
uotem graçilem uel auii mmibecallũ uel ex hus plura Item a¬
in partem dexteram semen seiei sexus influxerit feminã
quid procreara Sed quĩ In masculmña parte concepta set ha¬
bere in st aliquid urilitatis uitraquã exus rõ pernuctat
aut ualida mẽbra aut unltũ indecorẽ aut uorem irbustam
uenire. ut et senius pes oĩa nature sue decus constet et
maribus tam mente ꝙͣ corpore pobur uirile seruetur
Illud udip̃m ꝙͣmirabile conscitutũ dei ᷑ & ad consema¬
tronem generũ siuguloꝵ duos sexus maris et fer̃e machi¬
natus est Quibus mter se pes boluptatis illecebras copu¬
latis suctessiuia soboles pareretur ne ome genus unũ tĩ
conditio morealitatis exbugueret Sed plus robors marib

Expanded text:
minina parte conceptus. aliquid in se habere femineum supra quam decus minina parte conceptus. aliquid in se habere femineum supra quam decus uirile patiatur, uel formam insignem uel nimium candorem uel corporis leuitatem uel artus delicatos uel staturam breuem uel uocem gracilem uel animum inbecillum uel ex his plura. item si partem in dexteram semen feminini generis influxerit! feminam quidem procreari, sed quoniam in masculina parte concepta sit, habere in se aliquid uirilitatisaut hispidam faciem aut uultum indecorum aut uocem robustam uenire, ut et feminis per omnia naturae suae decus constet et maribus tam mente quam corpore robur uirile seruetur. illud uero ipsum quam mirabile institutum dei, quod ad conseruationem generum singulorum duos sexus maris ac feminae machinatus est, quibus inter se per uoluptatis inlecebram copulatis subsiciua suboles pararetur, ne genus omne uiuentium condicio mortalitatis extingueret. sed plus roboris maribus
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ seiã inter se peromixta coalescũt A uorile supe¬
uauerit pr̃i siuulem proueĩre sou ieiarem seue feminã
Si muliebre preualuerit progenien curꝰi sepuis ad yrua
giue respondere maternã. Id aũt preualet eanobus quod
fuerit uberius I leerũ oĩ quod modo alterũ aplectit
et includit hĩc pleru̾q fieri ut uiꝰ tantũ lueamẽta
pretendat Si eiũ equa fuerit ex pari seuiẽte pmextro
siguras quohi misceri ue soboles illa coĩs aut ueutruu
re ferio uideatur qr tõtũ ex alters non habet aut utͣꝙ
quia partem de sugulis niutuata est Mam In corporib
aĩaliũ uideonus. aut confundi parentũ colores aue s
colonbus mẽbris per om̃e conpus concors iuixturia
Uarie trer
ispares quoq nature hoc modo fieri putantuꝵ
Cũ forte In leuam uteri parter masculiẽ scropis
semen inciderit marem quid̃ gigin opinatio est Sed quia sit In se¬

Expanded text:
Cum semina inter se permixta coalescunt, si virile supeCum semina inter se permixta coalescunt, si virile superaverit, patri similem provenire, seu marem, seu foeminam; si muliebre prginem respondere maternam. id autem praeualet e duobus, quod fuerit uberius; alterum enim quodammodo amplectitur et includit: hinc plerumque fieri ut unius tantum liniamenta praetendat. si uero aequa fuerit ex pari semente permixtio. figuras quoque misceri. ut suboles illa communis aut neutrum referre uideatur, quia totum ex altero non habet. aut utrumque, quia partem de singulis mutuata est. nam in corporibus animalium uidemus aut confundi parentum colores ac fiecoloribus membris per omne corpus concors mixtura uarietur. dispares quoque naturae hocmodo fieri putantur: cum forte in laeuam uteri partem masculinae stirpis semen inciderit, marem quidem gigni opinatio est, sed quia sit in fe
Abbreviated transcription (Latin):
uterus in duas se diuidit partes Que in diuer stc̃ diffust ad
reflexe circũplicantur sicut arietis cormia Que pare sn
dexteram recorquetur masculina que In somistraeqi fẽinea
Conceptũ igitur uario et aristoteles sic fleri arbierant᷑
Liunt non tantũ maribus iuesse seuceni uerũ eciam sr̃ĩs
Et inide plerũq matribus sues procicar sedeaꝵ emen
saugiuẽm iyse pur gatum Quodsei recte cr̃a biuili muxtã
sit utraq concreta et sul corgulata in formari Et pͥnã
quid̃ cor hõĩs consinge ꝙ hi eo sit ⁊ inta hoĩs et sapietia
Demis cotĩ opus quadiagesimio die cõ lẽ mar Exalor¬
cionibus hec fortasse collecta sunt In auiũ cam̃ seteb
poñe oculos finga dubiũ non est qd̃ in ouis sepe de prehen¬
dimus Unde fieri non posse arbitror quen fictio a capite su¬
mat exor diũ
Inui litudiues aũt in corpore silioꝵ sit sieri putãt

Expanded text:
uterus in duas se dividit partes, quae in diversum diffusae ac uterus in duas se dividit partes, quae in diversum diffusae ac reflexae, circumplicantur, sicut arietis cornua. Quae pars in dextram retorquetur, masculina est; quae in sinistram foeminina. Conceptum igitur Varro et Aristoteles sic fieri arbitrantur. Aiunt non tantum maribus inesse semen, verum etiam foeminis, et inde plerumque matribus similes procreari, sed earum semen sanguinem esse purgatum: quod si recte cum uirili mixtum sit, utraque concreta et simul coagulata informari: et primum quidem cor hominis effingi, quod in eo sit et uita omnis et sapientia, denique totum opus quadragesimtionibus haec fortasse collecta sunt. In avium tamen foetibus primum oculos fingi dubium non est, quod in ovis saepe deprehendimus. Unde fieri non posse arbitror, quin fictio a capite sumat exordium. Similitudines autem in corporibus filiorum sic fieri putant.
Abbreviated transcription (Latin):
circũplectũtur et cõtinent d quas partes cũ potus et
eibus mixta peruenerĩt fimius quid̃ crassus fit et tũs¬
meat humor aut oĩs per illam teneritudius percolat᷑
Eũ q uesita ciuiꝰ eque tenuis subtlis q mebrana est
absorbet et collugit ut foras qua natura exitum pate¬
dici necesse est nequid preterisse indeamur Que
quã ꝙͣ in operto latent sensuui taien atq intelligenitiam
Latere non possiuit ¶Uena in maribus que strã contiuet¬
est duplex paulo mnterior ꝙͣ illud humoris obscem recep¬
taculũ sicut eñi renes dus suut itemq testes et bene
seĩales due in una tamen compage coherentes Qd bide¬
mus in corporibus aĩaliũ cũ inter fecta patefũt ediꝰ
dexterior masculinũ continet semen sinisterior seĩnũ
Et ideo in toto corpore pars dextera masculina est sinis
mẽs quomodo fiat non pocest comprehende stem ĩ fenuirus

Expanded text:
circumplectuntur et continent: ad quas partes cum potus et circumplectuntur et continent: ad quas partes cum potus et cibus mixta peruenerint, fimum quidem crassius fit et transmeat, umor autem omnis per illam teneritudinem percolatur eumque uesica, cuius aeque tenuis subtilisque membrana est, absorbet et colldici necesse est, ne quid praeterisse videamur: quae quanquam in operto latent, sensum tamen atque intelligentiam latere non possunt. Vena in maribus, quae seminium continet, duplex est, paulo interior quam illud humoris obscoeni receptaculum. Sicut enim renes duo sunt, ita testes, ita et venae seminales duae, in una tamen compage cohaerentes; quod videmus in corporibus animalium, cum interfecta patefiunt: sed illa dexterior masculinum continet semen, sinisterior foemininum; et omnino in toto corpore pars dextra masculina est, sinismens, quomodo fiat, non potest comprehendere. Item in foeminis
Abbreviated transcription (Latin):
uno tũi substricta uiiculo quãmirisicũ dei opus est
Nam ubi maceratos ex se cabos aluus emiseuit paulatĩ
peo illos int̾noꝵ aifractus extrudũtur ut quicquid ĩ
est sucti quo corpus alitur mẽbris om̃iduo diuidatur
Et tañi necui forte obherẽat ac resistãt quod fiere po¬
terat p̃p ip̃oꝵ uoluminũ flexiones in sese Aperedentes
et fieri siue pernitie non poterat ospleuit ea ĩtusrcus
crassiore succo It purgamẽta illa uentris ad exitus slros
facilius per lubricũ mitterentur Illa quoq rõ subtilissiã
est ꝙ uesica cuiꝰ usuui uolucres non habẽt cũ at ab inte¬
stmis separata nec ullam habrat fistulam qua ex illis
urmani trasat completur taũ et heuore distenditur
d quomodo fiat non est difficile peruide Intest morũ¬
cui partes que ab aluo cibũ potũ q suscapiũs patentio¬
res sunt ꝙͣ cetere spire et multo ceniuores Hee uesccã

Expanded text:
uno tamen substricta uinculo quam mirificum dei opus est! uno tamen substricta uinculo quam mirificum dei opus est! nam ubi maceratos ex se cibos aluus emiserit, paulatim per illos internorum anfractus extruduntur, ut quidquid in ipsis inest suci quo corpus alitur. membris omnibus diuidatur. et tamen necubi forte obhaereant ac resistant, quod et fieri poterat propter ipsorum uoluminum flexiones in se saepe redeuntes et fieri sine pernicie non poterat, obleuit ea intrinsecus crassiore suco, ut purgamenta illa uentris ad exitus suos facilius per lubricum niterentur. illa quoque ratio subtilissima est. quod uesica, cuius usum uolucres non habent, cum sit ab intestinis separata nec ullam habeat fistulam qua ex illis urinam trahat, conpletur tamen et umore distenditur. id quomodo fiat non est difficile peruidere. intestinorum partes quae ab aluo cibum potumque suscipiunt, patentiores sunt quam ceterae spirae et multo tenuiores. hae uesicam
Abbreviated transcription (Latin):
entes perfundũt ꝙ uoci tũsitus ad os aut nullus oĩo est ãt
non sit patens ut plenã uocem possit enuct̾e Quod pleꝵ¬
q natura fit Aliqũ ecĩa casu accidit ut morbo aliqͦ hic
aditus obseptus uocem non tũ siietat ad liugua faciat¬
q de loquentibus mutos Qd̾ cũ acciderit auditũ quoq
obstrui necẽe est. ut qr hocem enulte̾ non potest ne admmi¬
ctere quid possit. Loquendi eogo causa patefactus est hnc
meatus/ Illud quoq prestat ut in lauacris celebrandis qr
nares calorem ferre non posunt aer ferur̃s ore ducar᷑
auram trahere possimus ne obstrricta meandi facultate
sprritus stuanguletur
ibi uero in aluũ recepti et cũ potus humore per¬
mixti cũ iam calore pescocti furrĩt eoꝵ succus
ĩ enabrabili modo per mẽbra diffusus orrigat uniu̾sus
corpus et uegetat. Intest moꝵ quoq multiplices sporre¬
rotunditates ac circule aut longitudo inse cõuoluta et

Expanded text:
entes profundunt, quod uoci transitus ad os aut nullus omnino est aut entes profundunt, quod uoci transitus ad os aut nullus omnino est aut non sic patens, ut plenam uocem possit emittere. quod plerumque natura fit, aliquando etiam casu accidit ut morbo aliquo hic aditus obsaeptus uocem non transmittat ad linguam faciatque de loquentibus mutos. quod cum acciderit, auditum quoque obstrui necesse est, ut quia uocem emittere non potest. ne admittere quidem possit. loquendi ergo causa patefactus est hic meatus. illud quoque praestat, ut in lauacris celebrandis, quia nares calorem ferre non possunt. aer feruens ore ducatur, , per os auram trahere possimus, ne obstructa meandi facultate spiritus stranguletur. cibi uero in aluum recepti et cum potus umore permixti cum iam calore percocti fuerint, eorum sucus inenarrabili modo per membra diffusus inrigat uniuersum corpus et uegetat. intestinorum quoque multiplices spirae ac longitudo in se conuoluta et
Abbreviated transcription (Latin):
aut tolam nocendi uiolenerã nternis ieceptaculis
perferat Ideoq nares eciã brenit᷑ sis aperte Que
idcuto sic nõĩant ᷑ qr per eas uel odor uel spiritus nare
non desmit
amen hec fistula spiritalis non tantũ ad narts
uerũ eciam ad os quoq interpadet in extiemis
palati regionibus Ubi se colles fauciũ spectantes
hunam tollere incipiũs pir trimorem Ciuꝰ ree cr̃ã
et ratio non obscura est. Loquendi eñi facultatem
non haberemus se sicut gule iter ad os tr̃ ita gur¬
gulio ad nares tantũ pateret A peruit enũ uĩa uoti¬
diuina sollercia ex illa fistula sprritali t posset luuigua mim¬
sterio suo fuuge et hocis ip̃e inoffensũ tenore pulsibus ses ĩ
uba concedere Qui meatus si aliquo modo interceptus sit
iuutũ faciat necẽe est Crrat om̃ profecto quisqͥs aliã causam
putat cur hoies muti sit Non eñe ut uulgo creditur uiustã
gerũt luigũa Sed hii uocalem illũ spm per nates qi mugi¬

Expanded text:
aut totam nocendi uiolentiam internis receptaculis aut totam nocendi uiolentiam internis receptaculis perferat. ideoque etiam nares breuiter sunt apertae: quae idcirco sic nominantur. quia per eas uel odor uel spiritus nare non desinit. tamen haec fistula spiritalis non tantum ad nares, uerum ad os quoque interpatet in extremis palati regionibus, ubi se tolles faucium spectantes uuam tollere incipiunt in tumorem. cuius rei causa et ratio non obscura est. loquendi enim facultatem non haberemus, si ut gulae iter ad os tantum, ita gurgulio ad nares tantum pateret. aperuit igitur uiam uocidiuina sollertia ex illa fistula spiritali, ut posset lingua ministerio suo fungi et uocis ipsius inoffensum tenorem pulsibus suis in uerba concidere. qui meatus si aliquo modo intersaeptus sit, mutum faciat necesse est: errat enim profecto quisquis aliam causam putat cur homines muti sint. non enim, ut uulgo creditur, uinctam gerunt linguam, sed hi uocalem illum spiritum per nares quasi mugi
Abbreviated transcription (Latin):
per cõllũ fistulas necesse est est cibalem ac spiritalem
Quaꝵ superior ab ore ad uentrem serat inferior a naribus
ad pulmonẽ Quaꝵ natura et rõ druensa est Ille emĩ
qui est ab ore trã itus mollis effectus est et qui semper
clausus cobereat sibi sicut os ip̃m Qm̃ potus et cebus¬
dimota et patefacta gula quia corporales sue sspãciũ
sibi tũsmeandi faciũt Sp̃us contra qui est ĩ corꝑalis
ac temus qr sibi staciũ facere non poterat. accepit
uiam patentem que uocatur gurgulio Is constrit ex
ossibus flexuosis et mollibus quasi ex anulis ĩ citute
modũ ĩuitem compactis et coherẽtibus. Patet s sꝑ
hic transetus Nullam ciu mquem meande spiritus¬
habere potest Quia is qui semper cõmeat dimissa uełi
de cerebro mẽdri porcione cue hucia nomen Et belus
occursu quod refeenatur ne aut teneritudine comieila
cũ ĩpetie uoiens attrracta pestilenti aura corrumpat

Expanded text:
per collum fistulas necesse est, cibalem ac spiritalem. per collum fistulas necesse est, cibalem ac spiritalem. quarum superior ab ore ad uentrem ferat, inferior a naribus ad pulmonem. quarum natura et ratio diuersa est. ille enim qui est ab ore transitus, mollis effectus est et qui semper clausus codimota et patefacta gula, quia corporales sunt, spatium sibi transmeandi faciunt. Spiritus contra, qui est incorporalis, ac tenuis, quia spatium sibi facere non poterat, accepit viam patentem, quae vocatur gurgulio. Is constat ex ossibus flexuosis ac mollibus, quasi ex annulis in cicutae modum invicem compactis et cohaerentibus; patetque semper hic transitus. Nullam enim requiem meandi habere spiritus potest, quia is, qui semper commeat, demissa utide cerebro membri portione, cui uua nomen est, uelut occursu quodam refrenatur, ne aut teneritudinem domicilii cum impetu ueniens attracta pestilenti aura corrumpat
Abbreviated transcription (Latin):
bus aleretur sicut t̾ra imbrebus et pyuinis prouidẽtessi¬
mus artisex in medio eius receptacłũ cibis fecit Quubes
coctis et liquefactis uitales succos mẽbris oñubus disper¬
toret Sed cũ homo constet ex corpore atq aĩa illud quad
supradixi receptacłiũ soli corpori p̾stat alimentuem¬
⁊ nimo uo aliam sedem dedit Fecit euũ̃ genus quoddã
uisceriẽ molle atq raꝵ qd̾ pulmonem botamus Eũq
non in uteri modũ fiuxit ne effunderetur smel spg̃
ac ĩflaret semel Ideoq plenũ uiscus effecit sed ĩflabile¬
atq aeres capax. ut paulatĩ spm reciperet dũ uitalis
uentus per illam spargitur paritatem, et eũd rurses
paulatim uedderet dũ sͣ ex illo explicat. Ip̃a eĩ uicissitu¬
do et spirandi respirandi q tractus uitam sustentat ĩ
corpore
Uoniam ergo duo suuit ĩ hoĩe receptatłã Uuũ acris
qd alit ãĩam alterũ ciboꝵ quod alit corpus. duas eẽ

Expanded text:
bus aleretur sicut et terra ipsa imbribus ac pruinis. prouidentissibus aleretur sicut et terra ipsa imbribus ac pruinis. prouidentissimus artifex in medio eius receptaculum cibis fecit. quibus concoctis et liquefactis uitales sucos membris omnibus dispertiret. sed cum homo constet ex corpore atque anima, illud quod supra dixi receptaculum soli corpori panime vero aliam sedem dedit. Fecit enim quoddam genus viscerum molle atque rarum, quad pulmonem vocamus, eumque non in uteri modum finxit, ne effunderetur simul spiritus aut inflaret simul, ideoque plenum viscus effecit sed iatque aeris capax, ut paulatim spiritum reciperet, dum uitalis uentus per illam spargitur raritatem, et eundem rursus paulatim redderet, dum se ex illo explicat: ipsa enim uicissitudo et spirandi respirandique tractus uitam sustentat in corpore. quoniam ergo duo sunt in homine receptacula, unum aeris quod alit animam, alterum ciborum quod alit corpus, duas esse
Abbreviated transcription (Latin):
nam fere pullũ aĩal iacere in tergũ potest uiutas aũt
aĩantes qiͣ alterno latere iacentes finxisse atque ad
terram compressisse Idcuto illis angustũ pectus et
ab asptu remotũ et ad terram u̾sus abiectũ Hoĩs aũt
patens et rectũ qr plenũ rõis a celo date hũile ac
idecens esse non debuit ¶Capille quoq leuiter emine¬
tes et fuscioribus ac parius orbebus corpnate nõ nichil
addunt uenustatis. teminis ad alendos fetus date ma¬
ribus ad socum decus ne ĩforme pectus et mutila ui¬
deretur ¶uic subdita est planities uentois quã medĩa
fere unibilitus et non ĩdecẽti nota signat ad hoc factus
ut ꝑti eũ fetus dũ est in utero nutriatur
Equitur nctͣio ut de ĩterins queq uisceribus dice
incipiam Quibus non pulcritudo qr saut abdita
sdutilitas incredibelis altributa est Qñe igitur apas
fuerat ut t̾renũ corpus hoc succo aliquo de cibis ac pote¬

Expanded text:
— nam fere nullum aliud animal iacere in tergum potest —, mutas autem — nam fere nullum aliud animal iacere in tergum potest —, mutas autem animantes quasi alterno latere iacentes finxisse atque ad terram conpressisse. idcirco illis angustum pectus et ab aspectu remotum et ad terram uersus abiectum, hominis autem patens et erectum, quia plenum rationis a caelo datae humile aut indecens esse non debuit. papillae quoque leuiter eminentes et fuscioribus ac paruis orbibus coronatae non nihil addunt uenustatis, feminis ad alendos fetus datae, maribus ad solum decus, ne informe pectus et quasi mutilum uideretur. huic subdita est planities uentris, quam mediam fere umbilicus non indecenti nota signat ad hoc factus, ut per eum fetus dum est in utero nutriatur. Sequitur necessario ut de internis quoque uisceribus dicere incipiam: quibus non pulchritudo, quia sunt abdita, sed utilitas incredibilis attributa est, quoniam opus fuerat ut terrenum hoc corpus suco aliquo de cibis ac poti
Abbreviated transcription (Latin):
flexibilis et forma ungiũ rocunda concauis tegnũb
digitaꝵ fastigia comp̾hendẽs atq firmas ne mollitudo
carns in tenendo cederet magnũ p̾bet ormamentum
Illud uo ad usuui miris modes hãbile Ꝙ unus a cetis suꝑatꝰ
cũ ip̃a manu oritur et in diuersũ maturius finditur
Qui se uelut obiuũ ceteris prebens om̃em tenẽdi faciẽdi¬
q rõem uel solus uel p̾cipue possidet tanquã rector oũa
atq moderator. Uude ecĩa pollicis nomen accepit ꝙ ui et
potestate inter ceteros polleat. duos quid̾̃ articulos extan¬
tes habet non ut alu ternos Sed unus ad manũ carne
nectitur pulcribidĩs grã. Di eiũ fuisset tribus articulis
et ip̃e discretus feda ⁊ indecora species ademisset maĩ¬
bus honestatem
am pectoris latitudo sullmus et exposita oculis mrabi¬
lem presert habitus sur dignitatem Cuiꝰ hec causa
est or hidetur hoĩem solu deus ueluti supinũ formasse

Expanded text:
flexibilis et forma unguium rotunda concauis tegminibus flexibilis et forma unguium rotunda concauis tegminibus digitorum fastigia conprehendens atque firmans. ne mollitudo carnis in tenendo cederet, magnum praebet ornatum. illud uero ad usum miris modis habile, quod unus a ceteris separatus cum ipsa manu oritur et in diuersum maturius funditur, qui se uelut obuium ceteris praebens omnem tenendi faciendique rationem uel solus uel praecipue possidet tamquam rector omnium atque moderator; unde etiam pollicis nomen accepit, quod ui et potestate inter ceteros polleat. duos quidem articulos extantes habet. non ut alii ternos, sed unus ad manum carne conectitur pulchritudinis gratia: si enim fuisset tribus articulis et ipse discretus, foeda et indecora species ademisset manibus honestatem. iam pectoris latitudo sublimis et exposita oculis mirabilem prae se fert habitus sui dignitatem. cuius haec causa est, quod uidetur hominem solum deus ueluti supinum formasse
Abbreviated transcription (Latin):
sentiutur. Nec eñi tota. Nam partes cius que souit
miriuatur tamen ĩenatrabili modo perretorit ad
sensum sapor eadem rõe qua nichil de quacũquie¬
materia odor decerpit ¶ Cetera quãdecora sit uix expͥmi
potest Deductũ clementer agems mentũ est ita inferius
conclusũ. Ut acumen eius extremũ signare uideatur leuit
ĩpre sIa diuisio ¶ Nigidũ ac teres eollũ ¶ Scapułe uelut
mollibus sugis a ceruice demisse ¶ Uulida et substricta ner¬
ius ad fortitudiñe brachia ¶ Insignibus thons extantiũ
lacertoꝵ nigens robur ¶U tilis ac deces fRexura cubitorũ
U id dicam de mamibus rõis ac sapĩe ministris: Qg
sellertissuuꝰ artisex plano ac modice cõtauo sinu
fictas ut siquid tenendũ st apte possit ĩsidere ĩ digitos
terminauit. In quibus difficile est expedire utrũ ne spes
an utilitas maior sit: Nã et nũs peo fectus ac plenus ac
orde et gradaes decentissinos/ et articuloꝵ pariũ curuatã

Expanded text:
sentiuntur, nec tamen tota: nam partes eius quae sunt sentiuntur, nec tamen tota: nam partes eius quae sunt minuatur. tamen inenarrabili modo penetrat ad sensum sapor eadem ratione qua nihil de quaqmateria odoris capio decerpit. cetera quam decora sint uix exprimi potest: deductum clementer a genis mentum et ita inferius conclusum, ut acumen eius extremum signare uideatur leuiter inpressa diuisio, rigidum ac teres collum, scapulae uelut mollibus iugis a ceruice demissae, ualida et substricta neruis ad fortitudinem brachia, insignibus toris extantium lacertorum uigens robur, utilis ac decens flexura cubitorum. quid dicam de manibus rationis ac sapientiae ministris? quas sollertissimus artifex plano ac modice concauo sinu fictas, ut si quid tenendum sit, apte possit insidere, in digitos terminauit: in quibus difficile est expedire utrumne species an utilitas maior sit. nam et numerus perfectus ac plenus et ordo ac gradus decentissimus et articulorum parium curuatura
Abbreviated transcription (Latin):
potũ adioruat protenta eiũ curnata q hauriũt aqũa
eam q comprens con luugne simu ne tarditate at mo¬
ra effluat ad palatũ celeri mobilitate complodunt
Hec itaq palato cõcauo tanquã testudĩs tegitur
eam q dentiũ Eptis deus quasi muro circũ uallauet
Entes añt ipos ne nudi aut restrite magis hor¬
uori ꝙ ornamẽto essent ginigioris mollibus que
a gignendes dentibus noĩantur et deunde labiorum
tegmonibus honestauit Quoꝵ duricies sicut ĩ molar
Lapide maior est et asperior ꝙͣ in ceteris ossibers
ut ad conterendos cibos pabulum q sufficeree ¶Ala¬
bia ip̃a que quasi antea coherebant ꝙ decenter iter¬
cidit. Quoꝵ supeorios sub ip̃i medretato nariũ latuna
quadam leua quast ualle signauie. Inserius honestatis
gracia fores molliter explicauit Iam qd̾ attinet
ad sãporem capiendũẽ fallitur quisquis hũc sensum
palato messe arbitratur. Lingna est ẽi qua sapores

Expanded text:
potu adiuuat: protenta enim cauataque hauriunt aquam potu adiuuat: protenta enim cauataque hauriunt aquam eamque conprehensam linguae sinu, ne tarditate ac mora refluat. ad palatum celeri mobilitate conplodunt. haec itaque palati concauo tamquam testudine tegitur eamque dentium saeptis deus quasi muro circumuallauit. dentes autem ipsos, ne nudi ac restricti magis horrori quam ornamento essent, gingiuis mollibus, quae a gignendis dentibus nominantur, ac deinde labrorum tegminibus honestauit: quorum durities sicut in molari lapide maior est et asperior quam in ceteris ossibus, ut ad conterendos cibos pabulumque sufficerent. labra ipsa quae quasi antea cohaerebant. quam decenter interscidit! quorum superius sub ipsa medietate narium lacuna quadam leui quasi ualle signauit. inferius honestatis gratia foras molliter explicauit. nam quod attinet ad saporem capiendum, fallitur quisquis hunc sensum palato inesse arbitratur, lingua est enim qua sapores
Abbreviated transcription (Latin):
ris quoq species et rictus ex tũsuerso patefactus
ꝙ utilis ꝙ decens sit enarrari non potest Ciuis
Ius on duobus constat osficus sumendi uictus ⁊ loquẽde¬
¶Auigua urtus inclusa que uocem motibus sus in ꝟba
quendi munus implere inosi acumen suũ palato illiserit
uisi iuta uel offensione dentiũ uel comp̾ssione labiorũ
Dentes tam̃ plus conferũt ad loquẽi . Nam et infanaes
non ãte inciprĩt fari ꝙͣ dentes habuerĩt Et senes di¬
uulsis dentibus ita balbutuĩt ut ẽ ĩfantia resolute de-¬
aues ĩ quibus acuminata et uibrata certis motrbus
liugua ĩmiabiles cantiũ flexiones et sonoꝵ uauos
modos expriit Habet preterea ⁊ aliud officiũ quo
ĩ hõibus et non solũ inmutis utitur & contritos et
cõmolitos dentibus cibos colligit et conglobatot ui sira
depͥmit et tu miltit ad uentren Itaq uarro a ligães
cibo prutat lingne nomen ĩpositũ Restias etiam ad

Expanded text:
oris quoque species et rictus ei transuerso patefactus oris quoque species et rictus ei transuerso patefactus quam utilis, quam decens sit, enarrari non potest: cuius usus in duobus constat officiis, sumendi uictus et eloquendi. lingua intus inclusa, quae uocem motibus suis in uerquendi munus inplere, nisi acumen suum palato inliserit, nisi adiuta uel offensione dentium uel conpressione labrorum. dentes tamen plus conferunt ad loquendum: nam et infantes non ante incipiunt fari quam dentes habuerint et senes amissis dentibus ita balbuttiunt, ut ad infantiam denuo reuoluti eaues, in quibus acuminata et uibrata certis motibus lingua innumerabiles cantuum flexiones et uarios sonorum modos exprimit. habet praeterea et aliud officium, quo in omnibus, non tamen solo in mutis utitur, quod contritos et permolitos dentibus cibos colligit et conglobatos ui sua deprimit et transmittit ad uentrem. itaque Varro a ligando cibo putat linguae nomen inpositum. bestias etiam <in>
Abbreviated transcription (Latin):
cõstate non pocerat insi esset paritas uel dextre uel sim¬
stre Itaq ut pedes duo et item manus due̾ nom tatũ
ad utilitatem aliquã usũ q uel gradiendi uel faciendi
ualent sed hĩtũ decorem q admirabelem conferunt
sic in capite qd̾ totius dĩm operis qrͣ culueen est et au¬
ditus in duas aures et insus in duas acies et edorata
m duas nares a nĩmo artifice diuisus est Quua c̾eb r
m quo sentiendi raitio est ꝙius sit uir̃u tam̃ Ior dreas
partes mẽbrana interueiente diui sũ est distĩtũ est
Sed et cor quod sapĩe dounerliũ indetur lecet slt uncẽ
duos tamen ĩtrm secus sinus habet Quibus fontes
unu sangñes cõtmentur septo intercidente diuisi.
Ut sicut ĩ ip̃o mondo sũma reꝵ uel de simplice duplex
uel de duplici simplex et gubnat et cõtinet iõtũ Ita ĩ
corpore de duobus unou̾sa compacta indissociabilem
pretenderẽt unitatent

Expanded text:
constare non poterat, nisi ut essent partes uel dexterae uel sinconstare non poterat, nisi ut essent partes uel dexterae uel sinistrae. itaque ut pedes duo et item manus non tantum ad utilitatem aliquam usumque uel gradiendi uel faciendi ualent, sed et habitum decoremque admirabilem conferunt, sic in\' capite. quod totius diuini operis quasi culmen est, et auditus in duas aures et uisus in duas acies et odoratio in duas nares a summo artifice diuisa est, quia cerebrum, in quo sentiendi ratio est. quamuis sit unum, tamen in duas partes membrana interueniente discretum est. sed et cor, quod sapientiae domicilium uidetur, licet sit unum, duos tamen intrinsecus sinus habet, quibus fontes uiui sanguinis continentur saepto intercedente diuisi, ut sicut in ipso mundo summa rerum uel de simplici duplex uel de duplici simplex et gubernat et continet totum, ita in corpore de duobus uniuersa conpacta indissociabilem praetenderent unitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
los efficit cuitiores Pronisũq est ab artisice sũmo utsias
foret uehemẽtior ictus exciterit emmẽtibus repellatur
Masixo pars superior usq ad mediũ solida forta est
Inferior aũt cartillagie adheret moblita uet ad usũ dig¬
toꝵ posset esse tractabilis. In hoc aũt ꝙiuis simplicinũo
tria suuit officia constituta Uñu ducendi spũs Alterurr
capiendi odons Terciũ ue per eius cauernas purgam̃ta
ccrebri defluant Quas ip̃e deus tam mirabili ꝙ dĩna
rõe molitus est ut tañ hyatus ip̃i ꝰ nasi ores q specĩẽ
non deformaret qd eoat plane friturũ si srmplex fora¬
men pateret At id ueliti pariete per mediu ducto ĩter¬
seꝑsitꝭ atq diuisit frcit q ip̃a duplicitate pulcerro mũ
Ix quo in telligimus quãtũ dualis nũs una et sĩ¬
plici compage solidatus ad reꝵ ualeat pei seclionẽ
Nam caẽ sit corpus unũ tam̃ totũ ex simpdicebers mẽbs

Expanded text:
los efficit tutiores, provisumque est ab artifice summo ut, siquis los efficit tutiores, provisumque est ab artifice summo ut, siquis forte vehementior ictus extiterit, eminentibus repellatur. “Nasi vero pars superior usque ad medium solida formata est, inferior autem cartilagine adheret, mollita ut ad usum digitorum possit esse tractabilis. In hoc autem quamvis simplici membro tria sunt officia constituta: unum ducendi spiritus, alterum capiendi odoris, tertium ut per eius cavernas purgamenta cerebri defluant, quas ipse deus tam mirabili quam divina ratione molitus est, ut tamen hiatus nasi oris speciem non deformaret, quod erat plane futurum si simplex foramen pateret. At id veluti pariete per medium ducto intersepsit atque divisit, fecitque ipsa duplicitate pulcherrimum. Ex quo intelligimus quantum dualis numerus una et simplici compage solidatus ad rerum valeat perfectionem. “Nam cum sit corpus unum, tamen totum ex simplicibus membris
Abbreviated transcription (Latin):
res essent ab ĩiuria cilioꝵ tegim̃brs occuluit Uude ocu
los dictos uarioni placet. Nami et ype palpebre quib mobi¬
litas ĩ est palpitatio q uocãbłiu tribant pilis ĩ ordĩe stãtib
uallate sept̃u oculis decentissũn prebẽs Quaꝵ motus est¬
Assiduꝰ incõxrehẽ sibili celeritate concurrẽs et uidendite¬
norem non ãpedit et reficit obtutũ icaes em̃i idest mẽbra¬
naulla perlutẽs quã sctari et obare scere non oportet ins
humore assiduo tersa pure niteat obsolescit. Quid ir̃a
supritilioꝵ fastigia pilis breuibus adornata nõme quasa
aggeribus et munomẽcũ oculis nequid suꝑnr iicidat et
speciem siniul prestat. ¶ Ex quoꝵ confiio nastes exo¬
riens et ueluti equali porrectus iugo utrãq aciẽ simul
et discerint et mume An ferues quos genaꝵ/ nõ ĩdecẽs
eunior in sllĩtudiñe colliũ leuit ex urgẽs ab oĩ parte ocũ

Expanded text:
res essent ab iniuria, eos ciliorum tegminibus occuluit, unde oculos res essent ab iniuria, eos ciliorum tegminibus occuluit, unde oculos esse dictos Varroni placet. nam ipsae palpebrae, quibus mobilitas id est palpitatio uocabulum tribuit, pilis in ordinem stantibus uallatae saeptum oculis decentissimum praebent: quarum motus adsiduus inconprehensibili celeritate concurrens et uidendi tenorem non inpedit et reficit obtutum. acies enim id est membrana illa perlucens, quam siccari et obarescere non oportet, nisi umore adsiduo tersa praeniteat. obsolescit. quid ? ipsa superciliorum fastigia pilis breuibus adornata nonne quasi aggeribus et munimentum oculis. ne quid superne incidat, et speciem simul praestant? ex quorum confinio nasus exoriens et ueluti aequali porrectus iugo utramque aciem simul et discernit et munit. inferius quoque genarum non indecens tumor in similitudinem collium leuiter exsurgens ab
Abbreviated transcription (Latin):
ac spaciũ quo acies oculoꝵ coit Item si retoorsion
auoces aĩi qiͣ ad cogitandũ et intentõem mentis
uelaxes cũ acies oculi utriusq deducitur tũt singuli
uidere ĩtipiĩt sĩgulatimi separatim ut am̃ rursus in¬
cendeus aciem q direxeris coit in uñu quidid dup ꝭ
uidebatur Qid ergo morĩe si mens ueneno at poten¬
cia uni dissoluta se duigere non potest ad uidenduca
dicut nec pedes quid ad ambulandũ nerius screpetibres
debiles aut si uis furoris in cerebyũ seuiens cõcoy¬
diam disiũgit oculoꝵ : Quod adeo U est ue luscis
hõebus si aut ĩsani aut ebrii᷑ fuant nullo modo potot
accidere ut aliquod duplex uideant Quare s rõ appet
cur oculi fallũtur maĩfestũ est non salsos ese sensres
qr aut non fallũ tur si sunt puri et integri autsi fallũs
meus taũi non fallitur que illoꝵ nouit errorem
ed nos ad dei opera reutamur. Ut igitur oculi munitto¬

Expanded text:
ac spatium quo acies oculorum coit. item si retrorsum ac spatium quo acies oculorum coit. item si retrorsum auoces animum quasi ad cogitandum et intentionem mentis relaxes, tum acies oculi utriusque diducitur et singuli uidere incipiunt separatim. si animum rursus intenderis aciemque direxeris, coit in unum quidquid duplex uidebatur. quid ergo mirum si mens ueneno ac potentia uini dissoluta dirigere ae non potest ad uidendum, sicut ne pedes quidem ad ambulandum neruis stupescentibus debiles aut si uis furoris in cerebrum saeuiens concordiam disiungit oculorum? quod adeo uerum est, ut luscis hominibus, si aut insani aut ebrii fiant, nullo modo possit accidere ut aliquid duplex uideant. quare si ratio apparet cur oculi fallantur, manifestum est non esse falsos sensus: qui aut non falluntur, si sunt puri et integri, aut si falluntur, mens tamen non fallitur, quae illorum nouit errorem. Sed nos ad dei opera reuertamur. ut igitur oculi munitio
Abbreviated transcription (Latin):
opõs humoris purs ac liquidi plenos esse uoluit In qrũ
muedia parte scineille lunũ concluse tenerent᷑ quas
pupillas nũcupamus In quibus puris ac suberlibrs cer¬
nendi sensus et rõ centinetur Per eos igitur orbes se
ip̃a mens intendit ut uideat mira ꝙ rõe in unũ mi/ cet᷑
et cõuigitur amboꝵ lumirũ usus uisus¬
I sibet hoc loco reprehendere uanitatem illoꝵ qui
dĩe uolũt ostende̾ sensus falsõs esse multa colli¬
sgunt In quebus oculi fallantur Inter que illud etĩa ꝙi
furiosis et ebrus sĩa duplicia uideantur quasi uo euis
errores obscura sit causa Ideo eiũ̃ fit qr diro suut ocula
Sed qmodo id fiat accipe Uisus oculoꝵ ĩtentione ẽa
constat. Itaꝙ qm̃i mens ut supradictẽe est oculis tagͣ
fenestres uectur non tartũ hoc ebrus et ĩsanis accedit
Ad eciam samis et sobrus Nam si aliqsuid inmis ꝓrus
admoneas duplex uidebitur Certũ est eiu interuallũ

Expanded text:
ipsos umoris puri ac liquidi plenos esse uoluit, in quorum ipsos umoris puri ac liquidi plenos esse uoluit, in quorum media parte scintillae luminum conclusae tenerentur, quas pupillas nuncupamus, in quibus puris atque subtilibus cernendi sensus ac ratio continetur. per eos igitur orbes se ipsam mens intendit ut uideat miraque ratione in unum miscetur et coniungitur amborum luminum uisus. Libet hoc loco illorum reprehendere uanitatem qui dum uolunt ostendere sensus falsos esse, multa colligunt in quibus oculi fallantur, inter quae illud etiam, quod furiosis et ebriis omnia duplicia uideantur: quasi uero eius erroris obscura sit causa. ideo enim fit, quia duo sunt oculi. sed quomodo id fiat accipe. uisus oculorum intentione animi constat. itaque quoniam mens, ut supra dictum est, oculis tamquam fenestris utitur, non tantum hoc ebriis aut insanis accidit, sed et sanis et sobriis. nam si aliquid nimis propius admoueas, duplex uidebitur: certum est enim interuallum
Abbreviated transcription (Latin):
uideret e ffossos orbes ac ruptas oculoꝵ fibras et fluentem
per uenas sauguẽm et crescentem ex uulneribus carnem
et obductas ad ultĩu cicatrites onchil posse lucis admitte
Nisi forte oculos auribus siłes nasci uolebat et non taoui
oculis ꝙͣ foramĩbus cerueremus Quo nichil ad speciem
fedius uel ad usum ĩntilius fieri potest Quãtulũ eiu uid̾e
possemus s mẽs ab ĩtmmus penedalibris capitis ꝑ exiguas
cauerniaꝵ rimulas detenderet: Ut siquis uelit transpicere
per cicutam non plus profecto cernat ꝙ cicute ipeꝰ capa¬
citas comp̾hendat. Itaq ac uidendũ potius mẽbris ĩ orbẽ
cõglobatis opus fuit ut uisas in latũ spargeretur et que
ĩ pͥrimuori facie adhererent ue litere possĩt oĩa cõtuerr
Ergo ĩ effabilis dĩne prouidencie uirtus fecit diros somelle¬
mos orbes eos q ita deuingit ut non mn totũ conurite
sed moueri tũ ac flecti tantũ modo possens Orbes aũt

Expanded text:
uideret effossos orbes et ruptas oculorum fibras et fluentem uideret effossos orbes et ruptas oculorum fibras et fluentem per uenas sanguinem et crescent- tes ex uulneribus carnes et obductas ad ultimum cicatrices nihil posse lucis admittere, nisi forte oculos auribus similes nasci uolebat, ut non tam oculis quam foraminibus cerneremus: quo nihil ad speciem foedius, ad usum inutilius fieri potest. quantulum enim uidere possemus, si mens ab intimis penetralibus capitis per exiguas cauernarum rimulas attenderet! ut si quis uelit transpicere per cicutam, non plus profecto cernat quam cicutae ipsius capacitas conprehendat. itaque ad uidendum membris potius in orbem conglobatis opus fuit, ut uisus in latum spargeretur, et quae in primori facie adhaererent, ut libere possent omnia contueri. ergo ineffabilis diuinae prouidentiae uirtus fecit duos simillimos orbes eosque ita deuinxit, ut non in totum conuerti, sed moueri tamen ac flecti cum modo possent. orbes autem
Abbreviated transcription (Latin):
mũ penetrarẽt. Per eas eigo mebranas seusus ille qui dicit᷑
itencione aeris cũ acie ⁊ ut effusione radiaꝵ Qm̃i s ita ẽẽt
tardius ꝙͣ oculis adu̾timus uiderenius donec intentus aer
cũ acie᷑ aut effusi radu ad id quod uidendũ esset ꝑurĩgent
Cũ añt uideamus codem momiẽto tp̃is plerrẽs ꝟoͣ aliud agẽtes
nchilouurs taĩq uniu̾sa que contra suut posita ⁊̃ tue amugo
ueriꝰ et mat sestius mentem esse que per oculos ea que sat
oiposita cũspiciat quasi per senest̾ras lucente uitres aut ste¬
culari sapide obductas Et idcuto mẽs ac uolãtas ex oculis
sepe dino scitur
uad quid̃ ut refelleret lucrecius ĩepeissimo ustis est
arguniẽto Si em̃ mẽs inquit per oculos bidet eriitis
et gfossis oculis magis uident Qm̃i cuuilse cũ postibus
fores plus inferũt luũs ꝙͣ si fueñt obducte Nimirũ ip̃
uel pocius epicuro qui eũ docuit effõssi oculi errit/ ne¬

Expanded text:
sus ille qui dicitur sus ille qui dicitur intentione aeris cum acie aut effusione radiorum, quoniam si ita esset, tardius quam oculos aduertimus uideremus, donec intentus aer cum acie aut effusi radii ad id quod uidendum esset peruenirent. cum autem uideamus eodem momento temporis, plerumque uero aliud agentes nihilominus tamen uniuersa quae contra sunt posita tueamur, uerius et manifestius est mentem esse quae per oculos ea quae sunt opposita transpiciat quasi per fenestras perlucente uitro aut speculari lapide obductas. et idcirco mens ac uoluntas ex oculis saepe dinoscitur. quod quidem ut refelleret Lucretius, ineptissimo usus est argumento. si enim mens inquit per oculos uidet, erutis et effossis oculis magis uideret, quoniam euulsae cum postibus fores plus inferunt luminis quam si fuerint obductae. nimirum ipsi uel potius Epicuro qui eum docuit effossi oculi erant, n
Abbreviated transcription (Latin):
ueherent illis siłta uasculis quibus ĩpoitis solit ãgustiora
uasa compleri Eas eigo aures quibus est inditũ nomien a
uocibus hauriondis bude uirgilius uoceni ꝙ hus aurib heusi
aut qr uocem ip̃au greci uocãt
Ut ab auditu per
⁊ mutatorm hẽ auiyes uelut audes sĩt noĩate noluit deus arti¬
ox mollibus pelliculis ĩformari que pulcritudine demerent
pendule atq flacentes neq diuis ac solidis ossibus ne ad
usũ ĩhabiles essent ĩmobiles atq rigentes srd qd̾ esset hoꝵ
mediu oxcogitauit ut eas cartillago mollior alligaret Et
habent aptam sił et flexibilem fermitatem
n hus audiendi tantũ officiũ constibatũ est siout ii oclis
uidendi Quoꝵ p̾ciꝑue iexplicabilis est ac mirr ibtilitas
Qma coꝵ orbes gẽmaꝵ siłitudiuẽ ꝓrestiẽtis ab ea purte
qua uidend fuit m̃ebranis perlucẽtibres texit. Ut ymagĩes
reꝵ contra põitaq tanquũ in specula relucẽtes ad sensũ inti

Expanded text:
berent illis similia uasculis quibus inpositis solent angusti oris berent illis similia uasculis quibus inpositis solent angusti oris uasa conpleri. eas igitur aures — quibus est inditum nomen a uocibus hauriendis, unde Vergilius uocemque his auribus hausi; aut quia uocem ipsam Graeci d>sirv uocant ab auditu, per inmutationem litterae aures uelut audes sunt nominatae — noluit deus artifex mollibus pelliculis informare, quae pulchritudinem demerent pendulae atque flaccentes, neque duris ac solidis ossibus, ne ad usum inhabiles essent inmobiles ac rigentes, sed quod esset horum medium excogitauit, ut eas cartilago mollior adligaret et haberent aptam simul ac flexibilem firmitatem. in his audiendi tantum officium constitutum est sicut in oculis uidendi. quorum praecipue inexplicabilis est ac mira subtilitas, quia eorum orbes gemmarum similitudinem praeferentes ab ea parte qua uidendum fuit membranis perlucentibus texit, ut imagines rerum contra positarum tamquam in speculo refulgente
Abbreviated transcription (Latin):
ille dĩnus tanquã celo tegitur Cuiꝰ cũ sumũ fastigiuu
naturali ueste texisset pyiorem partem que dicitur sa¬
cies necessarus mẽbroꝵ ministerus ⁊ instruxit pariter
et ornauit
c̃ pͥmũ quidẽ oculoꝵ orbes contaues foranũbus cõclusit
a quo foratu frontem noiãtam uarro existiaa. Et cos
ncq minis neq ãplius ꝙ̃ duos esse uolu̾it ꝙ ad spẽm mualles
per sectior est ui̾s ꝙͣ dũoꝵ sicut et aures duas quaꝵ dupli¬
atas incredibile est quãtam pulcriediũe preferat & tum
pars utraq sulitudĩe ornata est tum ut aducientes altrmse¬
cus uoces facilius colligantur. Nam et forma ꝙ̃a mirndĩ
t̃ modũ ficta ꝙ eaꝵ foranña noluit est mueda et mobsipta
qd et minꝰ Aecoꝵ et nimus utile fiesset Qni supliciũ cauer¬
naꝵ ãgustias preter uolare uox posset insi perceptam per
cauos smus et repcuissu retentami foramĩa cohiberẽt cori¬

Expanded text:
ille diuinus tamquam caelo tegitur. cuius cum summum fastigium ille diuinus tamquam caelo tegitur. cuius cum summum fastigium naturali ueste texisset, primorem partem quae dicitur facies necessariis membrorum ministeriis et instruxit pariter et ornauit. ac primum quod oculorum orbes concauis foraminibus conclusit, a quo foratu frontem nominatam Varro existimat, eos neque minus neque amplius quam duos esse uoluit, quod ad speciem nullus est perfectior numerus quam duorum, sicut et aures duas: quarum duplicitas incredibile est quantam pulchritudinem praeferat, quod cum pars utraque similitudine ornata est, tum ut uenientes altrinsecus uoces facilius colligantur. nam et forma ipsa mirandum in modum ficta, quod earum foramina noluit esse nuda et inobsaepta: quod et minus decorum et minus utile fuisset, quoniam simplicium cauernarum angustias praeteruolare uox posset nisi exceptam per cauos sinus et repercussu retentam foramina ipsa cohi