comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dia eopus in peccato conuestitur : Frau¬
dem facimus dõ quotiens debonoo pere
nro nos m& ipsor nondolaudamus
ꝓspicit nebonum intemperanter agat
& deuistute inuitio trans ex nultas
patrum dicit: Vanagloria uitiũ ẽ.
s ineratione & omnio perebonoinse¬
rit se: Lapismissus non ꝑgit adcae¬
lum & oratio hominis placenti ñ as¬
cendit addm̃: N oliad plicari secrȩ¬
tã abstinentiã neq ostendas eã
inlumine testib multir Vt quiuid&in
abs coniopater redd& ł in palan¬

Expanded text:
diae opus in peccatum convediae opus in peccatum convedem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetipsos, non Deum laudamus.etio prospicit, ne bonum intemperanter agat, et de virtute in vitium transeat. EX VITIS PATRUM. Vana gloria vitium est, sine ratione et omni bono inserit se. Lapis emissus non pergit ad coelum, et oratio hominis sibi placentis non ascendit ad coelum. Noli applicare secretam abstinentiam, neque ostendas eam quasi in lumine, testibus multis: ut qui videt in absconso Pater, reddat tibi in pala
Abbreviated transcription (Latin):
commodes: Creg̃r đ Sc̃inon solum
gloriam su pramodum suumomnino
non app&unt. sed &iam hoc ipsud refu¬
giunt : quod sese habere sciunt : Tunc
ueraciter id quod agit homobonumẽ
eẽ studeat. sed tamenaliquomodo eẽ
senesciat nedum sibi magnitudinẽ
qđ agimus. laudes exterius non q̃ra¬
mus : Sic autemsicopur inpublico
quatenur intentio maneat inocculto
Qui enimaccepta qualib& gratia uanis
suir laudib: nito remgloriȩ offerun
quasioleumuendunt: In pinguater¬
donumdĩ quod meruit insua laudecon¬
uestit ꝓcul dubiouistutem inurtium
trins fest: Non declinat dexteram
quinon sibi sed dm̃ tribuitbon aquaeait
ndere non nulliẽe iustos confidunt
undemaximereꝓbantꝰ : Amatoruanȩ
gloriae unde possit semꝑ laudarrage¬
tenon qui escit : Illeautem deb& pub¬
lica rebonum quodagit : qui ꝑfectahu¬
militate funda & nulla elatione con¬
tingitur: Cumenim causa iac tantiat
pauꝑ pascitur &iamipsud misericor¬

Expanded text:
comedas. GREGORIUS. Sancti non solum comedas. GREGORIUS. Sancti non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum refugiunt quod se habere sciunt. Tunc veraciter hoc quod agit homo bonum eesse studeat, sed tamen aliquo modo esse se nesciat, ne dum si sibi magnitudinem quod agimus, laudes exterius non quaeramus. Sic autem sit opus in publico, quatenus in tentatione maneat in occulto. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. Impinguatdonum Dei quod meruit, in suam laudem convertit, procul dubio virtutem in vitium transfert. Non declinat ad dexteram qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit. Inde se nonnulli esse justos confidunt, unde maxime reprobantur. Amator vanae gloriae, unde semper possit laudari, agere non quiescit. Ille autem debet publicare bonum quod agit, qui perfecta humilitate fundatus, nulla elatione contingitur. pascitur pauper, etiam ipsum misericor
Abbreviated transcription (Latin):
incrastinum ignorans quid supra¬
uentura pari& dies: Laud& te alienũ
& nonostuum: Extraneus. & non la
biatua: Hiẽr filius sirach đ Nolitȩ
ex tollere in faciendo oper&no: Noli
qua e rere abhomineducato neqa rege
cathedrahonoris: Xon laudesiurunꝰ
glorierisum quam nec indiehonoris
tiuex tollarir: An te mostem nel au¬
des hominem quem quam qm̃ in filiis
suis agnoscitur uir: Inuanitate ad p̃¬
henditꝰ uir peccator & suꝑbi: Ante
sermonem non conlauder uirum. haec
enim temptationerhominum: Pener
regemnolĩ uelle uidere sapiens: Curã
habere debonohomine. hoc enimmagis
ꝑmanebit tibi: quam mill& hesauri
magnip̃tiosi Bonaeuitae. nume¬
rus dierum: Bonuiautẽ nomen
ꝑmanebit in euum: Hieronimus đ
Von quaeras gloriam & non dolebis cũ
ingloriosus fueris: Quilaudem non
tebonum exstimes sibonus p̃diceris
Nemo magis scire potest quissirsic tu
qui conscius tibiẽs Quidenim ꝓdest.
dum maluser: sibonus praedicerir
neoffensus dm̃ populorum dm̃ laudem

Expanded text:
in crastinum ignorans quid superventura pariat dies laudet te alienus et non os tuum extraneus bia tua . JESUS SIRACH. Noli te extollere in faciendo opere tuo . Nolite quaerere ab homine ducatum, neque a rege cathedram honoris . Non laudes virum glorieris unquam, nec in die honoris tui extollaris . Ante mortem non laudes nominem quemquam, quoniam in filiis suis agnoscitur vir . In vanitate apprehenditur peccator et superbus . Ante sermonem non laudes virum . Haec enim tentatio est hominum . Penes regem noli velle videri sapiens . Curam habe de bono nomine, hoc enim magis proderit tibi, quam mille thesauri magni et pretiosi . Bonae vitae numerus dierum, bonum autem nomen permanebit in aeternum. HIERONYMUS. Non quaeras gloriam, et non dolebis cum ingloriosus fueris. te bonum exNemo magis scire potest qui sis, sicut tu qui conscius tibi es. Quid enim tibi prodest dum malus es, si bonus praediceris? ne offensus Deo, populorum laudes
Abbreviated transcription (Latin):
gant Inuitas patrumdicit. Pructus
putre factur inutilis agricolȩ & uistus
supbi inutilirdõ Sicenimpondur
fruc tuum frangitramum sic suꝑbia
decorem cuestitanimae Animasup¬
bi derelinquitur adõ & fitdac monit
deniderium Suꝑbia decaelir deposuit
archangelum & tam quam fulgorem
fecit cadere suꝑ terram Humilitar
hominemeleuat in caelo & cumange¬
lis la&are facit Noli suꝑbiã negare
citolabit᷑. quodgratiae diuten&ꝰ. XUII

Expanded text:
gant. EX VITIS PATRUM. Fructus gant. EX VITIS PATRUM. Fructus putrefactus inutilis agricolae, et virtus superbi inutilis Deo. Sicut enim pondus fructuum frangit ramum, sic superbia decorem frangit animae. Anima superbi derelinquitur a Deo, et fit daemonum desiderium. Superbia de coelis deposuit archangelum, et tanquam fulgurem fecit cadere super terram. Humilitas hominem elevat in coelum, et cum angelis laetari facit. Noli per superbiam negare cito labitur; quod gratiae, diu tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
litas custodire Suꝑbicupiunt inie
p̃dicare quod non faciunt. Humiles
refugiunt quic quidbonio perantur
agnosci Creg̃rđ Nequaquam ua¬
l& inculmi mnehumi litatem discere.
qui non inimis positus nonde sut suꝑ¬
bire Isidorusđ. Tantoquisq fit
ueri ta te uicinior quantose eẽ longi¬
usa suꝑbia fuerit arbitratus Suꝑbiã
diaboli. imitantur suꝑbi Aduersus
quamobponitꝰ humilitas xp̃i. quiahum¬
liant᷑ elati. Principaliumuitior
regina& matersupbiaẽ. Et omnis
peccans suꝑbus ẽ. Omnis suꝑbia tan¬
to inimoiac&. quanto in alto seerigit
antoq ꝓ fundius labitꝰ. quanto excel¬
sius eleuatꝰ Qui enim ꝓpriã suꝑbiã
adtollit᷑ ꝑ dĩ iustitiã intaclinatur
uiinflat᷑ suꝑbian uento pascuntur
uꝑbia sicut origo ẽ omniumeriminũ
itaruinacunctarum uistutum. Ipsaẽ
inpeccato prima. Ipsa in conflictopostre¬
ma.
Quid euistutib: effectib exsistunti suꝑbi
cadentes carnis uitiohumiliant᷑ ut sur¬

Expanded text:
litas custodire. Superbi cupiunt in se litas custodire. Superbi cupiunt in se praedicare quod non faciunt; humiles refugiunt quidquid boni operantur agnoscere. GREGORIUS. Nequaquam valet culmen humilitatis discere qui in minimis rebus non desinit superbire. ISIDORUS. Tantum quisque fit veritati vicinior, quantum se esse longius a superbia fuerit arbitratus. Superbiam diaboli imitantur superbi, adversus quam opponitur humilitas Christi, qua humiliantur electi. Principalium vitiorum regina superbia est, et omnis peccans superbus est. Omnis superbia tantum in imo jacet, quantum in altum se erigit: tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam inclinatur. Qui inflantur superbia, vento pascuntur. Superbia, sicut origo est omnium criminum, ita et ruina cunctarum virtutum: ipsa in peccato prima, ipsa est in conflictu postrema. Qui de virtutum profectibus existunt superbi, cadentes carnis vitio humiliantur ut resur
Abbreviated transcription (Latin):
filius sirach dix̃. Odibiliscoram dõ
& hominib suꝑbia. Initium suꝑbi ȩ
hominis a postate adõ In itium pecca¬
b suꝑbia Quit&i gerit picẽ in qui¬
nabitur abea Et qui cõmunicauerit
tio pessima suꝑbilingua. Effusio
sanguinis in rixa suꝑborum Dolor
autem consumit illos ante quã moriant᷑
Siẽ capra inducitꝰ in laqueum. sic& cor¬
pus suꝑborum Nonte ex tollas in
cogitatione anima &uae sicut taurus.
nefoste elidatur menstua. suꝑstulti¬
bia. qua e& angelos nouit decipere.
quanto magis hominib: dirsipare
Hieronimus dix̃. Vir suꝑb: non deco
rabit᷑ nec uoluntatem sũam ꝑducit
adfinem. Crauisculpaẽ quando ad
inperitiam & neglegentiã suꝑbiȩ
crimen accedit Nihil magis xpia¬
nusstudeatuitare. quãtumentem
& erectã ceruicem dĩ contras eodiũ
ꝓuocantem Ambrosius dix̃. Suꝑ¬
bia ex angelis dȩmones fecit Humi¬
litas autem hominib: scĩ s angelis
similes reddit Suꝑba uoluntas
facit dĩ precepta contempnere Huini¬

Expanded text:
filius Sirach: Odibilis coram Deo et hominibus superbia. Initium superbiae hominis, apostatare a Deo. Initium peccabus superbia . Qui tetigerit picem, inquinabitur ab ea; et qui communicaverit tio pessima superbi lingua. Effusio sanguinis in rixa superborum, dolor autem consumit illos antequam moriantur . Sicut capra inducitur in laqueum, sic et corpus superborum . Non te extollas in cogitatione animae tuae sicut taurus, ne forte elidatur virtus tua per stultierbia, quae et angelos voluit decipere, quanto magis homines dissipare? Hrabitur, nec voluntatem suam perducit ad finem. Gravis culpa est quando ad imperitiam et negligentiam superbiae crimen accendit. Nihil magis Christianus studeat vitare quam tumentem et erectam cervicem. Dei contra se odium provocantem. AMBROSIUS. Superbia ex angelis daemonia fecit. Humilitas autem homines sanctos angelis similes reddit. Superba voluntas facit Dei praecepta contemnere, humi
Abbreviated transcription (Latin):
& noli te peccare. Iacob: apõs đ Ira enĩ
uiri iustitiam dĩnonoperat᷑. Sał. dix̃
atuus statimindicat iramsuam. Qui
autem dissimulat iniuriam. callidus ẽ
nter suꝑbos. semꝑiurgia sunt. Quiaũt
agunt cunctacum consilio. reguntꝰ
sapientia Nes ponsiomollis fran¬
git iram. Sermodurus suscitat fu
rorem Viriracundus ꝓuocatrixas
Qui patiens ẽ mitigat surcitatas
Neueloxsis adirascendum qr irainsi¬
nu stulti requi escit: Semꝑ iurgia q̃¬
rit malur angelus autem crudelir
mit titꝰ contraeum Sic fremitus
leonis itairaregis. Et quasiros suꝑ
uero adirascendum facilequis pote¬

Expanded text:
nolite peccare. JACOBUS. Ira enim viri justitiam Dei non operatur . SALOMON. Fatuus statim indicat iram suam . Qui autem dissimulat injuriam, callidus est . Inter superbos semper jurgia sunt . Qui autem agunt cuncta cum consilio, reguntur sapientia . Responsio mollis frangit iram . Sermo durus susundus provocat rixas . Qui sapiens est, mitigat suscitatas . Ne sis velox ad irascendum, quia ira in sinu stulti requiescit . Semper jurgia quaerit malus, angelus autem crudelis mittetur contra eum . Sicut fremitus leonis, ita ira regis; et quasi ros super uam, spiritum vero ad irascendum facilem quis pote
Abbreviated transcription (Latin):
& indoctos quoq erudit Labia sapi¬
entium derseminabunt scientiam.
corstultorum dissimile erit. Cor
sapientis quaerit doctrinam. & or
stultorum pascitur inperitia
Porside sapientiam quia auro meli¬
or ẽ & adqui reprudentiã qui a p̃tio¬
sior ẽ argento Qui sa pienscor¬
de ẽ. appellabitꝰ prudens. Et quii
dulcis dloquio maiora ꝑcipi& Cor
sapientir erudr & oseius & labur
illiur addit gratiam. Aqua ꝓfunda
uerbareore uiri & torrens redun¬
dans fons sapientiae In fatiepru¬
dentis luc& sapientia oculistultoꝵ
infinib terrae. Custos prudentiae. Inue¬

Expanded text:
 indoctus quoque erudietur. Labia sapientum disseminabunt scientiam, cor stultorum dissimile erit. Cor sapientis quaerit doctrinam, et os stultorum pascitur imperitia . Posside sapientiam, quia auro melior: acquire prudentiam, quia pretiosior est argento. Qui sapiens corde est, appellabitur prudens: et qui dulcis est eloquio, majora percipiet. Cor sapientis erudit os ejus, et labiis illius addit gratiam . Aqua profunda, verba ex ore viri; et torrens redundans fons sapientiae . In facie prudentis lucet sapientia . Oculi stultorum in finibus terrae . Custos prudentiae inve
Abbreviated transcription (Latin):
diatꝰ inuistut&ua & confundarir.
dirginem ne conspicias. ne foste scand¬
liz eris inde coreilliur. Propterspe
ciem mulieris multi perierunt & ex
hoc concu pescentia. quasiignis exar¬
descit. quiseiungit fornicariis. erit
nequam. Post concupescentia stuas
non eas & a uoluntat&ua auestere
Quiten& mulieremin fidelem quas
qui adp̃hendit scorphionem Sicꝰ
soloriens in altissimisdĩ sic mulie¬
rirbone species inornamentis do¬
mus eiur. Nequitia mulieris in mu¬
tat faciem eiur. & obcecatuultum su¬
um tam quamursus Fornicatiomũ¬
lieris in extollentiaoculorum. &
inpalpebririlliur agnoscitur
fornicatiointe mostua ẽ. Hiero¬
nimus dix̃. Uacͥilliqui tunchabu¬
erit terminum luxoriae. quando
Luxoria inimi cadõ ꝑditioiẽ. pater nathere¬
ditatir substantiam ornicatio ñ so
lat Interaepulas & in lecebras uolup¬
tatum & iam ferreasmentes libido
domat Difficile eniminterdiuitias.
seruatur pudicitia : Nitenscutis sor¬
didum ostendit animum & in serico

Expanded text:
confundaris . Virginem non conspicias, ne forte scandalizeris in decore illius . Propter spem mulieris multi perierunt, et ex hac concupiscentia quasi ignis exardescit . Qui se jungit fornicariis, erit nequam . Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere . Qui tenet mulierem nequam, quasi qui apprehendit scorpionem . Sicut sol oriens mundo in altissimis Dei, sic mulieris bonae species in ornamentum domus ejus . Nequitia mulieris immutat faciem ejus, et obcaecavit vultum ejus tanquam ursus . Fornicatio mulieris in excellentia oculorum, et in palpebris illius agnosciturfornicatio in te mortua est. HIERONYMUS. Vae illis qui tunc habuerunt terminum luxuriae, quando vitae. Luxuria inimica Deo, perditio paternae haereditatis, vel substantiae. Fornicatio non sollat inter epulas et illecebras voluptatum. Etiam ferreas mentes libido domat. Diffservatur pudicitia: nitens cutis sordidum ostendit animum; et in sericis
Abbreviated transcription (Latin):
ƿium sapientiae posside sapientiã
& inomnem possessionem tuã.
ad quire prudentiam. Arripeil¬
lam: & exaltabitte. Clorificabe¬
ris ab illa cum eam fueris amplexa¬
tus Dabit capiti tuo augmenta t ra¬
tiarum. & corona inclitayteg& te
Dic sapientia soror meaes. & pruden¬
tiamuoca. amicamtuam Melior
ẽ. enimsapientia cunctis p̃tio sirsi¬
mis & omnede siderabile ei non po
dentia Sapiens corde p̃cepta sus¬
cipit Stultus caeditꝰ labiir inla¬
biir sapientis inuenitꝰ sapientia
Sapientes abicondunt sapientia
Orautenstulti confusioniꝓximũ ẽ
Labia iustierudiunt plurimose
Quiautem indocti s̃. incordiregesta¬
te morientur lingua autẽ sapien¬
tium sanitas ẽ. Lux sapientis fonsintae
ut decline aruinamostir. Quicum
cus stultorum. effacitꝰ similis

Expanded text:
pium sapientiae, posside sapientiam, et in omni possessione tua acquire prudentiam . Arripe illam, et exaltabit te. Glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus . Dabit capiti tuo augmenta gratiarum, et corona inclyta proteget te . Dic sapientiae: Soror mea es, et prudentiam vocavi amicam meam . Melior est sapientia cunctis pretiosissimis, dentia . Sapiens corde praecepta suscipit, stultus caeditur labiis . In labiis sapientis invenitur sapientia. Sapientes abscondunt sapientiam. Os autem stulti confusioni proximum est. Labia justi erudiunt plurimos: qui autem indocti sunt, in cordibus egestate morientur . Lingua autem sapientum sanitas est . Lex sapientis fons vitae, ut declinet a ruina morticus stultorum efficietur similis
Abbreviated transcription (Latin):
Sapien¬
tia enimdĩ adstabit laus & inore fideli
abundabit & dominator dabit eã illi.
Omnis astutus. agnouit sapientiã. Om¬
nis sapientia timordĩ. & in illatime
redm̃ In omni sapientia dispositiolegis
Homo prudens placebit magnatir e
liorẽ homo quide ficit sapientia & de¬
ficiens sensu intimore. quam qui abun¬
dat sensu & trans gredit᷑ legẽ altissimi
Sapiensin uerb. seipsum amabilem facit
Eratiae autem fatuorum effundentur
Sapientia abscondita & thesaurus inui¬
sus qua eutilitas inutriusq Dns piȩ¬

Expanded text:
Sapientiae enim astabit laus, et in ore fideli habitabit, et dominator dabit eam illi. Omnis haustus agnovit sapientiam. Omnis sapientia est timor Dei, et in illa timere Deum, in omni sapientia dispositio legis . Homo prudens placebit magnatibus . lior est homo qui deficit sapientia et deficiens sensu in timore quam qui abundat sensu et transgreditur legem Altiss. Sapiens in verbis seipsum amabilem facit . Gratia autem fatuorum effunditur. Sapientia absconsa, et thesaurus invisus, quae utilitas in utrisque? Orn
Abbreviated transcription (Latin):
entiar. & religiositas Ex secratio
peccatorib: sapientia Concupes ce
sapientiam serua iustitiã & dr̃p̃bebit
illamtibi Non ẽ enimtibi necessari¬
um ea q̃abs condita s. uidereoculistuis.
Corsapiens intellegitꝰ in sapientia & aliꝰ¬
resbona audi& cumomni concupescen¬
tiasapientiam. Sapienscor & intelle¬
gibilis abstinebit sea peccatis. Sapien¬
tiã filiis suis uitam inspirat. & susci¬
pit ex quirentesse. Qui sapientiã di¬
ligit diligituitam Quitenuerint
sapientiam uit amhereditabunt.
sensus & scientia & doc trina in uer¬

Expanded text:
religiosis . Exsecratio autem peccatoribus sapientia. Concupisce sapientiam, conserva justitiam, et Deus praebebit illam tibi . Non enim est tibi necessarium ea quae abscondita sunt videre oculis tuis . Cor sapientis intelligitur in sapientia, et auris bona audiet cum omni concupiscentia sapientiam . Sapiens cor et intelligibile abstinet se a peccato . Sapientia filiis suis vitam inspirat, et suscipit exquirentes se . Qui sapientiam diligit, diligit vitam: qui tenuerunt sapientiam, vitam haereditabunt sensus et doctrina in uer
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc quisq: magisfit affectus diuinae ius adu
contrarius cum despicit amicum aliqua adue¬
sitate ꝑcussum. Cum enim aduersa ꝓcedut
amicus fraudelentur d&egitur. statimq dei¬
picit quẽ sediligeresimulauit. Amicitiacef
nullaiii excluditꝰ nullo tempire obolitur
Ubi cũq se uesterit temp̃. illi firmissi mae
Parisunt amici quiusq: ad finẽ existant cari
Quos enim aliqui conglutinatos a caritate ha¬
buerunt pꝰ quã ad culmen honoris ueneritł
amicos habere despiciunt. Illauera ẽ amic
solam beni uolentiã. Scilic& ut gratis
am& amati. plerumq: amicitia ex neces¬
p&it Nam illa ex inopia breuis & fugata
cum fidelem ꝑdiderit. tuncsentit quod boni
habuerit. pꝰ quã habere desierit. Melius. ẽ
inimicitiis hominũ infidelium subire ꝑpe¬
tuas. quã dõ offensis amicitiis noxiur ꝓuo¬
care : Siceciderit in imicustuus. noligratu¬
lare. Nonlxeris suꝑ in imici interitum.

Expanded text:
Tunc quisque magis fit pietati divinaeque justitiae Tunc quisque magis fit pietati divinaeque justitiae contrarius, cum despicit amicum aliqua adversitate percussum. Unde enim adversa procedunt, amicus fraudulentus detegitur, statimque despicit quem se diligere simulavit. Amicitia certa nulla vi excluditur, nullo tempore aboletur: ubicunque se verterit tempus, illa firmissima est. Rari sunt amici, qui usque ad finem existant chari. Quos enim aliqui conglutinatos charitate habuerunt, postquam ad culmen honoris venerint, amicos habere despiciunt. Illa vera amicitisolam benevolentiam, scilicet, ut gratis amet amantem. Plerumque amicitia ex necespetit. Nam illa ex inopia brevis et fucata, cum fidelem perdiderit, tunc sentit quid boni habuerit, postquam habere desierit. Melius est inimicitias hominum infidelium subire perpetuas, quam Dei offensam amicitiis noxiis provocare. Si ceciderit inimicus tuus, noli gratulari. Non laeteris super inimici interitum,
Abbreviated transcription (Latin):
bit. & multa susurrans conmutauit uultũ suũ
noculistuis lacrimatꝰ inimicus &si inuenerit
tẽpus. ñ saciabitꝰ sanguinẽ Suncurrerint
tibi mala inuenies inimicũ tuũ illic priorem
Peccator turbabit amicos. & in medio pacem
habentium inmittit inimicitiam. Nonstatu¬
as in imicum peneste nec sedeat addexteratuã
dratua. Nug̃s̃ .d. Maliuolus uero animus com¬
triftatꝰ. si eius in imicus cõmotus euaserit poenã
Hier̃ .D. In amicis enim ñ res quaerit᷑ sed uolun¬
tas Sc̃s amor in paciens ñ habeb: Falsus ru¬
mor eito obp̃mitꝰ. Quos caritas iungit. terra¬
rum longitudo non separat. Cregs dixit
uncenim ueracit̃ fideles sumus
si quod uerbis ꝓmittimus operib adimplemus.
Quienim inimicogladio ñ ƿotest ꝑsequi ꝑsequitur
oratioñ. Isidor dix̃. Tuncuere amicus amatꝰ.
amicum amat ꝓseinagis illum non ꝓdõ amat
Saepe ꝑsimulationẽ amicitiã collegitꝰ ut qui ñ
potuit aꝑte decipere. decipiat fraudulenter

Expanded text:
mutabit vultum suum. In oculis tuis lacrymatur inimicus, et si invenerit tempus, non satiabitur sanguine . Si incurrerint tibi mala, invenies illic inimicum tuum priorem . Peccator turbabit amicum, et in medio pacem habentium immittit inimicitiam . Non statuas inimicam . AUGUSTINUS. Malevolus vero animus contristatur, si ejus inimicus correptus evaserit. HIERONYMUS. In amicis enim non res quaeritur, sed voluntas. Sanctus amor impatientiam non habet, falsus amor cito opprimitur. Quos charitas jungit, terrarum longitudo non separat. GREGORIUS. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus, opere adimplemus. Qui enim inimicum gladio non potest persequi, persequatur oratione. ISIDORUS. Tunc vere amicus amatur,amicum amat, pro se magis illum, non pro Deo amat. Saepe per simulationem amicitia colligitur, ut qui non potuit aperte decipere, decipiat fraudulenter.
Abbreviated transcription (Latin):
into quoquis q ferute sit &ciam tẽperan
nesiplus ferueat quã opost& ꝑiustitiam
cuius seruare moderamina ignorat :
tiae plus quã necesse ẽ inflammat a
astitiae limitem inultionẽ transiens agit
crudelit̃ quã seagere iuste suspicatur
Isidõa U. Sit in ingressutuo simplicitas
Nihil leuitatis in suc cessirtuo appareat.
Animus enim in corporis habitu apparo
Eestu corporis signum. ẽ mentis. Corporis
gestu. animꝰ ꝓditur. Incessustuus alteri¬
us oculos ñ offendat. Basił .d. dis̃ eñim ñuer¬
boꝵ sed cordis inspector ẽ. Et diligiteos. drc̃
insimplicitati corans seriuatei. E nseb. dix̃
Eaquae apuo hominis dirpecta sunt & in con

Expanded text:
emperans: ne si plus ferveat quam oportet, cujus servare moderamina ignorat. Stiae plus quam necesse est inflammatur, justitiae limitem in ultione transiens agit crudeliter quod se agere juste suspicatur. ISIDORUS. Sit in gressu tuo simplicitas, nihil lenitatis in progressu tuo appareat. Animus enim in corporis habitu appareat Gestus corporis signum est mentis. Corporis gestu animus proditur. Incessus tuus alterum non offendat. BASILIUS. Deus enim non verborum, sed cordis inspector est, et diligit eos qui in simplicitate cordis serviunt ei. EUSEBIUS. Ea quae apud homines d
Abbreviated transcription (Latin):
tere amoruitae aenae ꝑ seuerantia usq in
finẽ Greg̃s .d. Sinr̃a intentio apuddm̃ sim¬
plex fuerit in eiꝰ iudicionr̃a actio tenebrosa
Quicauti. eẽ ꝑ rectitudine nesciunt che¬
quaquã irnocentes ꝑsitere ꝑ sumplisp¬
tatem possunt. Sc̃a electoꝵ ecolesia sim¬

Expanded text:
tore. Amor vitae aeternae. Perseverantia usque in tore. Amor vitae aeternae. Perseverantia usque in finem. GREGORIUS. Si nostra intentio apud Deum simplex fuerit, in ejus judicio nostra actio tenebrosa Qui cauti esse per rectitudinem nesciunt, nequaquam innocentes persistere per simplicitatem possunt. Sancta electo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersoꝵ uastabitillos Iustitia simꝑlitipi¬
rigituiã eius & inimpi&ate sua coe eout itipsts
Innocens credit om ni nerbo equideciptmustũ
muia mala in interitusu corrue& & simpli¬
ces pos sedebunt bona eius:
Uirisorguinum odiunt simplicem. iustiaũ
citas sibisoli ydest. Et quanto aedificat ex
uitae meritun exceesi ãxp̃i tanto noca si
ñ corporis cultus sed animae uigo quaeritꝰ
quae casnis infirmitate fit fortio. Necrus
ticus & tantum simplex quisquis ideo sesim̃
put& sinihil nouerit. Necperitiis aut elo¬
quens in ligua a estim& sc̃ĩtatẽ Multoq
melius ẽ duob: inꝑfeotis rusticitat ẽ soãm
habere : quã eloquentiã peccatricem
Ueneratione habenda ẽ ñ uerbosa sed sc̃arus¬
ticit᷑as. Fabrica spiritalis .ẽ. fidesfirma in
corde igalea salutis in capite signũ xp̃i in
honestitas in actione sobri&as in consu&u¬
dine stabilitas in bonitate humilitas in ꝓspe¬
ritate pacientia intribulatione. spes increa¬

Expanded text:
ersorum vastabit illos . Justitia simplicis dirigit viam ejus, et in impietate sua corruet impius . Innocens credit omni verbo. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet, et simplices possidebunt bona ejus . Viri sanguinum oderunt simplicem, justi autem citas sibi soli prodest et, quantum aedificat ex uitae merito ecclesiam Christi, tantum nocet, si nituerat, sed animae uigor quaeritur, quae carnis infirmitate fit fortior. ticus et tantum simplex frater ideo se sanctum putet, si nihil noverit: nec peritus et eloquens in lingua aestimet sanctitatem; multoque melius e duobus imperfectis rusticitatem sanctam habere, quam eloquentiam peccatricemVenerationi habenda est, non verbosa, sed sancta rusticitas. Fabrica spiritualis est fides firma in corde, galea salutis in capite. Signum ChristiHonestas in actione. Sobrietas in consuetudine. Stabilitas in bonitate. Patientia in tribulatione. Spes in Crea
Abbreviated transcription (Latin):
siunus ex ipsis Regnũ agente ingente
trans fertur ꝓpt̃ in iustitias & in iurias . &
contumelias & diuersos dolos. Sedes du¬
cum suꝑboꝵ destrux̃ dĩ & sederefecit mi¬
tes suꝑ illas. Hier * pon la&ificamur
ad laudes humanas nec uituperationes
eoꝵ ex ƿaues camus. Dõ enim placere cu¬
rañtes minas hominũ penitus ñtimem.
Creg̃s .&. Non morientẽ quippe mortificat
qui iustum damnat. Et non uicturum¬
uiuificare nititꝰ quireum ad supolicuũ
asoluere conatur ⁊sidord qamorte ui¬
dicat & p̃mium inde remuneration is et¬
pectat sraudem indño ꝑp&rat. Qura uisr¬
tia quã gratis in ꝑtire debut deceprion
paecunia euendit Omnia quippe puĩ
querore. utcum iustitia definias mullũ
tondemnes ante iudicium Ante ei ꝓba
& sic iudica Non enim qui accusatur
sed qui uincitur reus. ẽ L.xxii
Desim nlacrtate¬
us dic in euangł. Estote prudentes
sicut serpentes & simplices sicꝰ colũbae

Expanded text:
nus ex illis . Regnum a gente ingentem transfertur, propter injustitias, et injurias, et contumelias, et diversos dolos . Sedes ducum superborum destruxit Deus, et sedere fecit mites pro illis . HIERONYMUS. Non laetificemur ad laudes humanas, nec vituperationes eorum expavescamus. Deo enim placere curantes, minas hominum penitus non timeamus. GREGORIUS. Non morientem quippe mortificat, qui justum damnat; et non victurumvivificare nititur, qui reum a supplicio solvere conatur. ISIDORUS. Qui recte judicatpectat, fraudem in Domino perpetrat: quia justitiam, quam gratis impartiri debuit, acceptione pecuniae vendit. Omnia quippe primum quaere, ut cum justitia definias. Nullum condemnes ante judicium. Ante proba, et sic judica. Non enim qui accusatur, sed qui convincitur, reus est. CAPUT LXXII. De simplicitate. CHRISTUS. Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae
Abbreviated transcription (Latin):
subiectis inimica Isidoꝵ dꝰ. Nequid ultra
leuit̃ agas ne temere aliquid facias. Ciprian g
Docibilis aũ ille ẽ. qui ẽ ad discendũ pacientiã
humilis &mitis Basilius .d. Leuitas cupit
semꝑ laudare. Sicut nauis cũ iactatur absq
fertur instabibis ꝑ omnes agtossuos
Inuitas patrũ dix̃. Mansu&um diligit dñs.
Turbulertũ. aũt fepellit ase. Sicur enim
lucifer incaelo & sicut nix in paradrso sic
in anima mitisonens ꝓpura Quanto enim
quis infenitate ac pacientia cordis fuerit
t̃antõ hidorporis puritate ꝓfici&
:useb .d. Bestiarum feritas dĩius tute man¬
suercit Humana uero rabies. nec feneri
metes ett exemplis. Ioseph .d. In consulta
temeritas nescit consiliũ expectare ducis¬

Expanded text:
et subjectis inimica. ISIDORUS. Ne quid ultra et subjectis inimica. ISIDORUS. Ne quid ultra leniter agas, ne temere aliquid facias. CYPRIANUS. Docibilis autem ille est qui est ad discendam patientiam humilis et mitis. BASILIUS. Levitas cupit semper laudari, sicut navis jactatur absquefertur instabilis per omnes actus suos. EX VITIS PATRUM. Mansuetum diligit Dominus, turbulentum autem repellit a se. Sicut enim lucifer in coelo, et sicut felix in paradiso, sic in anima miti mens pura. Quantum enim quisque in lenitate ac patientia cordis fuerit, tantum in cordis puritate proficiet. EUSEBIUS. Bestiarum feritas Dei virtute mansuescit. Humana vero rabies nec ferarum mitescit exemplis. JOSEPHUS. Inconsulta temeritas nescit consilium exspectare ducis
Abbreviated transcription (Latin):
Ñs dic̃ in euangł. Discite ame quiami¬
tissum & humilis corde Beatimites. qm̃
ipñ possidebunt terram. Pauł ap̃dix̃
Corripite in qui&os consolamini pusillan¬
mis Omnẽ ostendentesmans u& udinem
adomnes homines. Sał .d. In lusores. dñs
derid& mansu&is dabit gratiam. Cũ enĩ¬
sit timida nequitia dat testimoniũ condẽp¬
nationis. Sẽꝑ enim p̃sumit saeua turbata
conscientia hies̃ fił sir .d. Homo linguo sus
& temerarius in uerbo suo odibilis ẽ Inman¬
dum uerbum ut intellegas. & cũ sapientia fer
serua animã tuã & dahonorẽ secundũ meri¬
tã suũ Iug̃s .u. Cum sinthomines ꝑiniqui¬
tatem inferioresse. superiores putant omnib:
hominib: Mansu& udo non ex uoluntate
sic .ẽ. iuir. qui non cũ consilio aliquid agit
Creg̃s d. In rectitudine iustitia In simplici¬
tate mansu&udo figuratꝰ. Saepe enimquis¬
q: minie mansueudine studens subiectoꝵ
uitiaas picit atq haec feruorẽ zeli corrige

Expanded text:
. CHRISTUS. Discite a me quia mi. CHRISTUS. Discite a me quia mitis sum et humilis corde . Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram PAULUS. Corripite inquietos consolamini pusillanimes, omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes homines . SALOMON. Illusores Dominus deridet, mansuetis dabit gratiam . Quisit timida nequitia, dat testimonium condemnationis . Semper enim praesumit saeva turbata conscientia . JESUS SIRACH. Homo linguosus et temerarius in verbo suo odibilis est. AUdum verbum, ut intelligas: et cum sapientia profer serva animam tuam, et da illi honorem secundum merit. AUGUSTINUS. Cum sint homines per iniquitatem, inferiores se putant omnibus hominibus. Mansuetudo non ex voluntate, sic est vir qui non cum consilio aliquid agit. GREGORIUS. In rectitudine justitia, in simplicitate mansuetudo figuratur. Saepe enim quisque nimis mansuetudini studens, subjectorum vitia aspicit, atque haec per fervorem zeli corriger
Abbreviated transcription (Latin):
licta ñ ualeas quae ad huc ꝓpria deuastant Isidor
Demalo alien os tuum ñ coinquines. Uitiatua non
aliena ad tende D&uaigitꝰ correctione estosolli
Quodadte quoq ñ ꝑten& nolimn quirere. Quodint᷑
seloquunt homines cognoscerenum quã desi¬
deres Noliquaerere qđ quis dicat uel facias
Euita curiositatẽ Omitte curam quae ad cau¬
samtuam ñ ꝑten& Curiositas periculosa
p̃sumptio. ẽ Multi alioꝵ uitia discernunt
sua ñ aspiciunt. Et cũ ipsi maximis criminib
teneant ob noxii minima peccata fratrib:
ñ dimit tunt Saepe quae ad ueria in alus in¬
dicamꝰ in nob̵ nociua ẽẽ minus sentimus
Facilius uitia unius cuiusq quã iustuder in¬
tendimꝰ. Nequid boni quis ges serit agnos¬
cere. sed quid maligessit ꝑscrutamur
Erit aũ ille apud dm̃ condempnatus. qui aduer¬
sur in nocentẽ falsum testimonium uel
dicit uel dicentib credit. In ꝓbi iudicer
obponunt falsos testes Lxxi

Expanded text:
licta valet, quem adhuc propria devastant. ISIDORUS. licta valet, quem adhuc propria devastant. ISIDORUS. De malo alieno os tuum non coinquines. Vitia tua, non aliena attende. De tua igitur correctione esto solliQuod ad te non pertinet, noli inquirere. Quod inter se loquuntur homines, cognoscere nunquam desideres. Noli quaerere quid quisque dicat vel faciat. Evita curiositatem, omitte curam quae ad causam tuam non pertinet. Curiositas periculosa praesumptio est. Multi aliorum vitia discernunt, sua non aspiciunt: et cum ipsi maximis criminibus teneantur obnoxii, minima peccata fratribus non dimittunt. Saepe adversa in aliis indicamus, quae in nobis nociva esse minus sentimus. Facilius vitia uniuscujusque quam virtutes intendimus. Non quid boni quis gesserit agnoscere, sed quid mali gesserit perscrutamur. Erit autem ille apud Deum condemnatus, qui adversus innocentem falsum testimonium vel dicit, vel dicentibus credit. Improbi judices opponunt falsos testes. CAPUT LXX.
Abbreviated transcription (Latin):
rIs Nug̃s u O quam in rep̃hensbilis. eẽ po¬
teramus sitam diligenter nr̃c utia cauere¬
mus quã sitrutamur aliena sedioo ẽ qđ
nr̃ a obliuis cimur. dumaliena curamusr
huer̃ dix̃. Quiꝓficerestudes ñ considenlie
quidm alũ alii faciunt sed qued bonum illẽ
face e debeat. Caueat igitur conmittere.
qui rep̃hendereuult Sufficitnõo dep̃sen¬
til: huius scłi angustus cogitare. quiene¬
cesse ẽ sensum ad incesta & futura extendere
quae aut consequi ñ possumus. autelto ira¬
uenta ꝑ damꝰ. Quiergo defuturis nos botta¬
naeuitae fragilitatẽ Sufficit nobii contra
malitiã huius scđi. p̃sens habere cestat suo¬
⁊npio ieno aondiu enim quis peccatasua qu&
nosse & deflere deb& ignorat. quam diul
coriose aliena considerat Qudsimores suos ad
seipsum conuersiss aspiciat. non requir& quã
inalus ipses peciliter rep̃hendat. sed in se ipso qđ
iugeat. Grẽg̃i. ð Nos ergo tantominus debemꝰ
nebras in lusfrare Nec ꝓfecto diluere aliena de¬

Expanded text:
INUS. O quam irreprehensibiles esse poteramus, si tam diligenter nostra vitia caveremus, sicut scrutamur aliena. Sed hinc est quod nostra obliviscimur, dum aliena scrutamur. HIERONYMUS. Qui proficere studet, non consideret quod malum alii faciant, sed quod bonum ille facere debeat. Committere igitur caveat, qui reprehendere vult. Sufficit nobis de praesentibus hujus saeculi angustiis cogitare. Quid necesse est sensum ad incerta et futura extendere? quae aut consequi non possumus, aut cito inventa perdimus. Qui ergo de futuris nos cogitas propter humanae vitae fragilitatem. Sufficit nobis contra malitiam hujus saeculi praesens habere certant. Tandiu enim quis peccata sua, quae nosse, aut deflere debet, ignorat; quandiu curiose aliena considerat. Quseipsum conversus aspiciat, non requirit quod in aliis ipse specialiter reprehendat, sed de seipso quod lugeat. GREGORIUS. Nos ergo tantum minus debemus nebras illustrare. Nec profecto diluere aliena de
Abbreviated transcription (Latin):
Dolite iudicaresecundũ faciem sed iustum
uste qđ iustum ẽ ꝑsequeris. Pauł apdꝰ¬
onergo amplius inuicem iudicemꝰ sed hoc
iudicatemagis neponatis offendiculum
fratrib uel scandalum. Sał d. Iustitia
rectoꝵ liberabit eos. & in insidiis capientꝰ
iniqui. Nouit iustus. animas iumentoꝵ

Expanded text:
ite judicare secundum faciem, sed justum uste quod justum est, persequeris . PAULUS. Non ergo amplius judicemus invicem, sed hoc judicate magis, ne ponatis offendiculum fratribus vel scandalum . SALOMON. Justitia rectorum liberabit eos, et in insidiis suis capientur iniqui . Novit just
Abbreviated transcription (Latin):
quasi imberscrotinus. Propt̃ peccata t̃ra
multi principis eius. Ruferrubiginẽ dear¬
gento & egredie uas purissimum
Aufer impi&atẽ de uũlturegis & firmabitꝰ
iustitia thronus eius. dux indigens pru¬
dentiam multos obp̃mit ꝑ ciclumniam
Rex iustus erigit t̃ram & homodurus des¬
tru& eam. Hies̃ fił sir̃ .d. Iud ex sapiens
uindicabit populũ suũ & principatus
sensati stabilis erit. Secundũ iudicem
populi sic & ministrieius Et quales recto¬
resciuitates tales & in habitantes. Rexin¬
sipiens. ꝑdit populũ suũ & ciuitates in ha¬
bitabuntꝰ ꝑ sensus prudentiũ. Exenia : &¬

Expanded text:
mber . Propter peccata terrae, multi principes ejus. Aufer rubiginem de argento, et egredietur vas purissimum . Aufer impietatem de vultu regis, et firmabitur justitia thronus ejus . Dux indigens prudentia, multos opprimit per calumniam . Rex justus erigit terram, et homo durus destruet eam . JESUS SIRACH. Judex sapiens vindicabit populum suum et principatus sensati stabilis erit secundum iudicem populi sic et ministri eius et qualis rector est civitatis tales et inhabitantes rex insipiens perdet populum suum et civitates inhabitabuntur per sensum prudentium in
Abbreviated transcription (Latin):
homine linguato: & ñ strues inignem illius
noł libent̃ agere opost&. Nam siexiguu
hocuitae tempus ꝑ in anes occupemus. & in¬
utiles questiones In anes sine dubio &ua¬
cui ꝑgimꝰ ad dm̃. ubi iudiciũ operũ nr̃arũ
fi& Greg̃s .d. Omnes hereuici dumdin de¬
fenderenituntur offendunt heredicorã
sacrificia accepta eẽ dõnẽq unt Isidoꝵd
Innulla causa contendas quia contentio
uites pascit Contentio rixas gignit com¬
tentio fauces odiorum accendit. Etem¬
tentio concaeo aritmpit suci
tisunus contraaliquem quicquid duori
peccnti de facinoris fuerit sed in ore duorũ¬
aut trium testium stabitomne uerbum

Expanded text:
homine linguato, et non strues in ignem illius quod libenter agere oportet. Nam si exiguum hoc vitae tempus permanens, occupemus inutilibus quaestionibus, inanes sine dubio et vacui pergemus ad Deum, ubi judicium operum nostrorum fiet. GREGORIUS. Omnes haeretici dum Deum defendere nituntur, offendunt. Haereticorum sacrificia accepta esse Deo nequeunt. ISIDORUS. In nulla causa contendas, quia contentio litem parat. Contentio rixas gignit. Contentio fauces odiorum accendit. Contentio concordiam rumpit Sicut tis unus contra aliquem, quicquid illud peccati et facinoris fuerit, sed in ore duoruaut trium testium stabit omne uerbum
Abbreviated transcription (Latin):
& a&as senectutis uita in mabulata placens dõ
Auersio paruiuloꝵ int̾fici& eos Intellegite par¬
uuli astitiã & insipientes anim adueftite
Relinquite infantiam & uiu&ce &ambulate
ꝑsemitas prũdentiae. Exstudus sius intelle¬
gitꝰ puer simunda & rectas opera eius
Corona dignitatis senectus quae inuus iustema
reperieur Exultatio iuuenũ fostitudo eoꝵ¬
R dignitas senũ canicies hier̃ fiłl sir̃ ua
uae eniminiuuentuteua congregasti. Eiquo¬
mõdo inuonies ea in senectute Fii niuuen¬
titrua excipe doc trinã &usq ad canos
in uenies sapientiã Corona senum multa
des illi potestatẽ nonenim omibi oion¬
infieanisumꝰ contẽpnere nos meipios debemꝰ
ne dumbonattenera citius ostendim ainbe¬
tani Rasbus dizx̃ Inquib damte exhibe
senẽ in quib dam infantem perfectip cer
dicitur ñ qui in a&late sed qui insensu ꝑfi¬
tus ẽ Nontibi ob ẽ puerilis a&ias si fueris
mente ꝑfectus Nec senilis ꝓderit a&as
si fueris paruulus sensu ł. eUit¬
decon tento¬

Expanded text:
a placens Deo . Adversio parvulorum interficiet eos . Intelligite parvuli astutiam, et insipientes animadvertite . Relinquite infantiam, et vivite, et ambulate per vias prudentiae . Ex studiis suis intelligit puer, si munda sunt et recta opera ejus. Corona dignitatis senectus, quae in viis justitiae reperietur . Exsultatio juvenum fortitudo eoret dignitas senum canities . JESUS SIRACH. Quae enim in juventute non congregasti, quomodo invenies ea in senectute? Fili, a juventute excipe doctrinam, et usque ad canos invenies sapientiam . Corona senum multa des illi potestateinfirmi sumus, continere nosmetipsos debemus, ne dum bona terrena, quae citius ostendimus, amittamus. BASILIUS. In quibusdam te exhibe senem, in quibusdam infantem. Perfectus enim dicitur, non qui in aetate, sed in sensu perfectus est. Non tibi obest puerilis aetas, si fueris mente perfectus: nec semel proderit aetas, si fueris parvulus sensu. De contentio
Abbreviated transcription (Latin):
tilentia ꝓpin quabit usq ad colera
Suꝑ mensam neextendas manũ tuã prior
& inuidia contrirminatus erubescas Simmȩ
dio multoꝵ sedisti priorillis. ñ extendas manũ
tuã nec prior pos carbibere. Sicoactus fueris
inedendo multum surge de mecuo & uome. & re¬
frigerabitte & ñ ad ducis coporituo infirmi¬
tatem. In conuiuio uini non arguas ꝑximũ
& ñ despicias eum in iocunditatem illius.
Uir respiciens in mensam alienã ñ ẽuita eius
incogitatione uictus. Alit enim animã suã
cibis alienis hieronimus dix̃
Ad conuium peccatoris rogatus ad hoc ambula
ut s piritales inuitatorituo p̃beas cibos: Bo¬
narum rerum postulatio.ẽ. quando corpus eadẽ
conui is. loquacitas sol&. Semꝑenim uolup¬
tas cõmutat aepulas. Cum corpus in refectio¬
nis delectatione resoluitur. C& inanigaudio
relaxatꝰ. Semꝑ aepulas. lo quacitas sequitꝰ
nunc. qm̃ ipsi consolabunt. Uae uob qui
rid&is nunc quia lugebitis & flebitis

Expanded text:
tas appropinquabit usque ad choleram . Super mensam non extendas manum tuam prior, ne invidia contaminatus erubescas . Si in medio sedes, tu prior illis non extendas manum tuam, nec prior poscas bibere . Si coactus fueris in edendo multum, surge de medio et vome, et refrigerabit te, et non adduces corpori tuo infirmitatem . In convivio vini non arguas proximum, et non despicias eum in jucunditate illius . Vir respiciens in mensam alienam, non est vita ejus in cogitatione victus: alit enim animam suam cibis alienis . HIERONYMUS. Ad convivium peccatoris rogatus, ad hoc ambula ut spirituales invitatori tuo praebeas cibos. Bonarum rerum postulatio est, quando corpus eadem conviviis loquacitas solet, semper enim voluptas comitatur epulas. Cum corpus in refectionis delectatione resolvitur, cor ad inane gaudium relaxatur. Semper epulas loquacitas sequiturnunc, quoniam ipsi consolabuntur . Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis
Abbreviated transcription (Latin):
nilia desideria fuge. sectare uero iustitiam
Senes sobrusint pudici. prudentes sanifide
dilectionẽ pacientiã . Nolite pueri efficisen¬
sib: sed malitia paruuli estote Sensib autem
ꝑfectiestote Sał .d. Senectus enim numerũ¬

Expanded text:
m desideria fuge . Sectare vero justitiam . Senes sobrii sint, pudici, prudentes: sani in fide, dilectione et patientia . Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote, sensibus autem perfecti estote . SALOMON. Senectus enim vener
Abbreviated transcription (Latin):
dia Ideoq & iustus inpoenis gaudere &im
hic ad flictionẽ iudicat. & illuc remunerat
ꝑ miserationẽ. Et malor hic tolerat ꝑtem¬
poralem clementiã & illuc punit ꝑ a& nã
iustitiam In haec enim uita ds̃ parcitimpis.
& tamen ñ parcit electis. In illa parcit elec¬
tii ñ tamen parcit iniquis. Quantoquirq
aut incorpore aut inmente . flagella sustena:
tanto in finẽ remunertere sper&. Dum enim
multa damnabilia reꝓbi conmississe uideant
des pecti adõ nullo emindationis uerbere feri¬
untur Cemina ꝑcussio e diuina Vna inbona
pastem qua ꝑcutimur carnẽ ut emendemur
Uterae quauulnertemus conscientia ex carita¬
te utd̃m ardentius diligamus. ds̃ideo iustos
slagellat ne deiustitia suꝑbientes cadant

Expanded text:
dia: ideoque et justus in poenis gaudere, et dia: ideoque et justus in poenis gaudere, et hic per afflictionem judicat, ut illic remuneret per miserationem: et malos hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis. In illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. Quantum quisque aut in corpore aut in mente flagella sustinet, tantum se in finem remunerari speret. Dum enim multa damnabilia reprobi commisisse videantur despecti a Deo, nullo emendationis verbere feriuntur. Gemina est percussio divina: una, in bonam partem, qua percutimur in carne ut emendemur; altera, qua vulneramur in conscientia, ex charitate, ut Deum ardentius diligamus. Deus ideo justum flagellat
Abbreviated transcription (Latin):
manifest&: Rũgs d Qui in hoc mundo
flagellare non merebitur in in fernum
tor quebitur. Cumenim adñõ flagellabi¬
mursi& pacienter ecipimꝰ & humiliter
gratias agimus simali fuerimus peccatoꝵ
indulgentiã accipiemus si auboni a&e nam
beatitudinẽ conseq mur hieronimꝰ
Qui semel recipit mala sua inuita sua non eos¬
dem cruciatus patitur in morte quos. ẽ pas¬
sus inuita: Multoq melius: ẽ stomachũ
dolere quãmente Cauendum ẽ uulnus
peccantib non irascitur dĩ
Medicus sicessauerit curare. disperat Crẽgi
Siuinadis pensatione agit᷑. ut plixiora uitia.:
ie grotatio plixior: exurat Isidoꝵ. x
Leuestens enunds hominem cruciat quem
peccante descruerat flagellando iterũ
uisitat Ordinata ẽ mi seratiodĩ qui pͥus
hic hominẽ ꝑflagella apeccato emendat¬
& postea aba& no supplicio liberat Itẽdiẽ
Electus enimdĩ dolorib uitae huius adterti
il ꝑ fectione uitae futurae lucr&. Iusto
tem poralia flagella ad a&na ꝑficiant gau¬

Expanded text:
AUGUSTINUS. Qui in hoc mundo flagellari non merebitur, in inferno torquebitur. Cum enim a Domino flagellamur, si patienter accipimus, et humiliter gratias agimus; si mali fuerimus, peccatorum indulgentiam accipiemus; si autem boni, aeternam beatitudinem consequemur. HIERONYMUS. Qui semel recipit malum in vita sua, non eosdem cruciatus patitur in morte quos est passus in vita. Multoque melius est stomachum dolere quam mentem. Cavendum est vulnus peccantibus irascitur Deus. Medicus si cessaverit curare, desperat. GREGORIUS. Divina dispensatione agitur, ubi prolixiora vitia, aegrotatio prolixior exurat. ISIDORUS. Revertens enim Deus hominem cruciat: quem peccantem deseruerat, flagellando iterum visitat. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus enim Dei doloribus hujus viut perfectionem vitae futurae lucretur. Justis temporalia flagella ad aeterna proficiunt gau
Abbreviated transcription (Latin):
nis potentatus breuis uita: Breuem langorem
pcedit mẽdicus. Sic & rex hodiȩ ẽ & crasmori&
Cum enim mori&ur homo hereditabit serpenter
& bestias & uermes : Modicum plora suꝑ mortuũ
Qui in hoc tempr morit᷑ ñ tam plangendus .e. qđ
hacluce caruit . quã congractu landum ei quod
tantis malis euasit . Greg̃s .d: Sicut elecgor
beatitudo la&ificat Itacredi necesseiẽ. quã ad di¬
em exitus sui ignis reꝓbos exurat : Tunc malig¬
ni sp̃s inegrediente anima sua opera requist᷑.
Tunc malaq suaserunt replicant ut socu eã ad
torm̃tum trahant. Indoꝵ. Iniquus pꝰmor¬
tẽ ducitꝰ cruciandus. Iustus uero dormit. pͦ
laboe ẽ securus Et sipi&as ꝓdefunctis fidelib¬
fere habeat. ꝑides tamen ꝓeis lugere u&at
Illienim deplorandis in mostem quos miseros¬
infernus exl ac uita recipit: Non quos cae
Semo poterit ricus are euentum quacues
casus inttulerit. uel dĩ uoluntas signauerit.

Expanded text:
nis potentatus brevis vita: brevem languorem praecidit medicus . Sic et rex hodie est, et cras morietur . Cum enim moritur homo, haereditabit serpentes, et bestias et vermes . Modicum plora super mortuuQui in hoc tempore moritur, non tam plangendus est quod hac luce caruerit, quam congratulandus est quod de tantis malis evaserit. GREGORIUS. Sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est, quia die exitus sui ignis reprobos exurat. Tunc maligni spiritus egrediente anima, sua opera requirunt: tunc mala quae suaserunt, replicant, ut secum eam ad tormenta trahant. ISIDORUS. Iniquus post mortem ducitur cruciandus, justus vero dormit post laborem securus. Et si pietas pro defunctis fieri habeatur, fides tamen pro ipsis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miserosinfernus ex hac vita recipit, non quos coelOSEPHUS. Nemo poterit recusare eventum quem vel casus intulerit, vel Dei voluntas signaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
& inomnitem pore. ñ uenies. quã tibi necessa¬
riũ. ẽ. Est amicus. solo nomine amicus.
Ionobliuis cari amicotuo inanimo tuo. & non
in memores illius in operib: tuis. Quitim& hĩm¬
aeque habebit amicitiã bonam qm̃ secundum
illum erit amicitia illius. Secundum uistu¬
tẽ tuã. caue.te. aꝓximotuo. & cũ sapientib¬
& prudentib tracta. Non credas in imicotuo
in a& num sicut enim aeram̃ tum eruginauit
malitia illius. In labiis suis indulcatꝰ inimicus
R incordesuo insidiatꝰ. ut subuestat. te. infouea
noculis suis lacrimatur inimicus. & quasi adia

Expanded text:
et omni tempore invenies quod tibi necessaet omni tempore invenies quod tibi necessarium est . Est amicus solo nomine amicus . Non obliviscaris amici tui in animo tuo, et non immemor sis illius in operibus tuis . Qui timet Dominum, habebit amicitiam bonam: quoniam secundum illum erit amicitia illius . Secundum virtutem tuam cave te a proximo tuo, et cum sapientibus tracta . Non credas inimico tuo in aeternum . Sicut enim aeramentum aeruginabit malitia illius . In labiis suis indulcat inimicus, et in corde suo insidiatur, ut subvertat te in foveam . In oculis tuis lacryma