comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ster erat. Cũq omniũ udicio. omni¬
b e̾e̾t sapiencior: solis in suis ocłis ñ
erat sapiens. Utiña multos & si mi¬
nꝰ sapientes: ñ plus tangeret illa
maledicto. ue qͥ sapientes estis
in ocłis ur̃is. Scient ib ista loquor
& adhuc plura de his illo &. malo

Expanded text:
ster erat. Cumque omnium judicio omnister erat. Cumque omnium judicio omnibus esset sapientior, solis in suis oculis non erat sapiens. Utinam multos, etsi minus sapientes, non plus tangeret illa maledictio: Vae qui sapientes estis in oculis vestris ! Scientibus ista loquor, et adhuc plura his de illo, et m
Abbreviated transcription (Latin):
na girardꝰ nesciret: & sꝑualiũ expers
eẽt donor: Norunt qͥ illũ norunt
sꝑuales. quã uerba eiꝰ sꝑm redole.¬
rent. Norunt contubernales. quã
mores eiꝰ &. studia. ñ carnẽ saperent.
s feruerent sꝑu. Quis illo rigidior.
in custodia disciplinȩ: qͥs in castigan
contẽplando: subtilior. indisseren¬
do: Quociens cũ eo disserens ea didi¬
ci q̃ nesciebã: & qͥ docturꝰ aduenerã
doc tꝰ magis abscess. Nec mirũ de me:
cũ magni & sapientes uiri id ipsũ ni¬
chilominꝰ ex illo sibi accidisse testen¬
t᷑. N cognouit litteraturã ẜ habuit
htt̾erarũ inuentorẽ sensũ habuit
&. illuminant̾e sꝑm Nec in maxinis
tantũ: s & in minimis max imꝰ erat.
Quid uerbi causa inedificis. magͥsi
ortis. aqͥs. cunctis deniq artib seu ope¬
rib rusticoꝵ. qͥd inquã uel in hoc re¬
rũ genere. girardi subt̃ fugit ꝑiciã.
Cem̃tariis. fabris. agricolis. or tolanis.
sutoribꝰ. atq textoribꝰ. facile magi¬

Expanded text:
na Girardus nesciret, ac spiritualium expers esset donorum. Norunt qui illum norunt spirituales, quam verba ejus spiritum redolerent. Norunt contubernales, quam mores ejus et studia non carnem saperent, sed ferverent spiritu. Quis illo rigidior in custodia disciplinae? quis in castigandcontemplando, subtilior in disserendo? Quoties cum eo disserens ea didici quae nesciebam; et qui docturus adveneram, doctus magis abscessi? Nec mirum de me, cum magni ac sapientes viri id ipsum nihilominus ex illo sibi accidisse testentur. Non cognovit litteraturam; sed habuit litterarum inventorem sensum, habuit et illuminantem Spiritum. Nec in maximis tantum, sed in minimis maximus erat. Quid, verbi causa, in aedificiis, in agris, hortis, aquis, cunctis denique artibus seu operibus rusticorum? quid, inquam, vel in hoc rerum genere Girardi subterfugit peritiam? Caementariis, fabris, agricolis, hortulanis, sutoribus, atque textoribus facile magi
Abbreviated transcription (Latin):
lomonis st̃ pelles. Agnosce in his
sã pellib suꝑnarũ illarũ imagi¬
nẽ: q̃ in sponsi ornatu ñ longe
suꝑius describebant᷑. Agnosce si¬
milit̾ &. reginã astant̾e adextris
eiꝰ circũ amictã similib ornam̃¬
tis: ñ tam̃ paribꝰ. Nã & si huic etã
in loco ꝑegrinacionis suȩ .&. indie
uirtutis suȩ. in splendorib sc̃or.
ñ minima claritatis atq deco¬
ris ẽ porcio: different᷑ tamͣ illũ
coronat integritas & consũma¬
xerim ꝑfectã atq beatã: sed expar¬
te. Nã ex parte tab̾naculũ cȩdar.
Formosa tam̃ siue in illa poreione
sui q̃ ia beata regnat. siue etiã in
ill ustrib uiris quoro &. in hac noc
splendor. firmam̃ti &. qͥ adiushei¬
ã erudiunt multos. quasi stelle
inꝑpetuas et̾nitates. O humihtas:

Expanded text:
Salomonis sunt pelles. 13. Agnosce jam in his pellibus supernarum illarum imaginem, quae in sponsi ornatu non longe superius describebantur . Agnosce similiter et reginam astantem a dextris ejus, circumamictam similibus ornamentis, non tamen paribus . Nam etsi huic etiam in loco peregrinationis suae, et in die virtutis suae, in splendoribus sanctorum, non minima claritatis atque decoris est portio; differenter tamen illum coronat integritas et consummaxerim perfectam atque beatam, sed ex parte. Nam ex parte tabernaculum Cedar; formosa tamen, sive in illa portione sui, quae jam beata regnat; sive etiam in illustribus viris, quorum, etiam in hac noctsplendor firmamenti; et qui ad justitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
dit:. a. nemo ascendit in cęlũ nisi qͥ
de cȩlo descendit: unꝰ idẽq dñs. &.
sponsus in capite. & sponsa in corꝑe
Nec frustra int̾ris uisus ẽ homo cȩ¬
lestis. cũ de t̾renis cȩlestes quã plu.¬
rimos fecerit sibi similes: ut sit
qͦd legit᷑. qualis cȩlestis. tales &. cȩ¬
lestes. Ex tunc gͦ in t̾ra uiuit᷑ more
cȩlestiũ dũ instar suꝑnę illius bea¬
uenit audire sapienciã salomonis.
cȩlesti uiro nichilominꝰ casto inhę¬

Expanded text:
dit, ut nemo ascendat in coelum, nisi qui de coelo descendit, unus idemque Dominus, et sponsus in capite, 1363 et sponsa in corpore. Nec frustra in terris visus est homo coelestis, cum de terrenis coelestes quamplurimos fecerit sibi similes, ut sit quod legitur: Qualis coelestis, tales et coelestes . Extunc igitur in terra vivitur more coelestium, dum instar supernae illius beavenit audire sapientiam Salomonis, coelesti viro ni
Abbreviated transcription (Latin):
gent̾e: qr erat cũ eo cõponens om̃ia
hec & filius similit̾ facit. eẜ ipse
itaq extendit cęlũ sic̃ pelle̾. Pul¬
cherrima pellis. q̃ in modũ mag.¬
n cuiꝰdã tentorii. uniuersã ope¬
riens faciem t̾̃rȩ. solis lunȩ. atq
stellarũ. uarietate tã spectabil.
humanos oblectat aspectꝰ. Quid̃
hac pelle formosius: Quid ornacius
cęlo: Minime tam̃ uel ipsũ ullate¬
nꝰ conferendũ głȩ & decori sponsȩ
eo ipso succũbens qͦd p̃terit & hec
figura ipsus. ut pute corporea. &
corpore is subiacens sensibꝰ. quȩ eni

Expanded text:
gentem, quia eram cum eo componens omnia gentem, quia eram cum eo componens omnia haec et Filius similiter facit . Et ipse itaque extendit coelum sicut pellem. Pulcherrima pellis, quae in modum magni cujusdam tentorii universam operiens faciem terrae, solis, lunae atque stellarum varietate tam spectabili humanos oblectat aspectus. Quid hac pello formosius? quid 1361 ornatius coelo? Minime tamen vel ipsum ullatenus conferendum gloriae et decori sponsae, eo ipso succumbens, quod praeterit et haec figura ipsius, utpote corporea, et corporeis subjacens sensibus. Quae enim
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ac mirabile qͥddã ut ego est¬
mo: si tam̃ ñhunc. sed illũ atten
salomon int̾prȩtat᷑. s & pax ipsa uo¬
cet᷑. paulo phibente. ꝙ ipse ẽ parnr̃a.
Apud istũ salomonẽ ñ dubito posse
inueniri: qͦd decori sponse omnino
cõparare ñ dubitẽ. ꝙ p̃sert̾i de pel¬
lib eiꝰ aduerte in psalmo. Exten.¬
dens ait cȩlir sic̃ pellẽ. N ille ꝓfecto
salomon.& si multũ sapiens. mul¬
tũq potens extendit cęlũ sic̃ pel¬
lẽ: s is pocius qͥ ñ ta sapiens quã
ipsa sapiencia ẽ. ꝓpĩe prorsus exten¬
dit & condidit. Istus siqͥdẽ. ⁊ ñ illi¬
us illa uox ẽ. Quando p̃parabat cȩ¬
los. haut dubiũ quin d̾s pat̃: ego
aderã Aderat sine dubio p̃paran.¬
t cȩlos sua uirtꝰ. suaq sapiencia.
Nec putes astitisse ociosã &. quas ad
spectandũ tantũmodo: ꝙ dix̃ ad¬
er̾ã. ñ etiã p̃parabã. Respice paulisꝑ
inferius. & inuenies aꝑte subum.¬

Expanded text:
num et mirabile quiddam, ut ego aestinum et mirabile quiddam, ut ego aestimo: si tamen non hunc, sed illum hic atSalomon interpretatur, sed et pax ipsa vocetur, Paulo perhibente quia ipse est pax nostra . Apud istum Salomonem non dubito posse inveniri quod decori sponsae omnino comparare non dubitem. Et praesertim de pellibus ejus adverte in Psalmo: Extendens, ait, coelum sicut pellem . Non ille profecto Salomon, etsi multum sapiens, multumque potens, extendit coelum sicut pellem; sed is potius qui non tam sapiens quam ipsa Sapientia est, ipse prorsus extendit et condidit. Istius siquidem, et non illius illa vox est: Quando praeparabat coelos, haud dubium quin Deus Pater, ego aderam. Aderat sine dubio praeparanti coelos sua virtus, suaque sapientia. Nec putes astitisse otiosam, et quasi ad spectandum solummodo, quia dixit, aderam, non etiam, praeparabam. Respice paulisper inferius, et invenies aperte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
gredin̾ẽ pocius nescio quas pelles
istas sic̃ & tab̾nacła cȩdar respicere
diceremꝰ. fortasse cõpeteret: nec de¬
e̾et unde id congruere monstraremꝰ.
siẽ &. monstrabimꝰ. At uͦ si sponsȩ cla¬
ritati quarũcũq decorẽ pelliũ cõ¬
parandũ putamꝰ: hic prorsus opus
ẽ nob̃. eiꝰ ad quẽ pulsatis auxilio.
quatinꝰ misteriũ hoc digne aꝑire pos¬
simꝰ. Quid ñaq eoꝵ ꝗͣ in faciȩ lucent
dini cõparet᷑. ñ iule ac fedũ recto
appareat estimatori: Quid inquam
tale inse ostendit ea q̃ p̃terit figu¬
ra huiꝰ mundi. qͦd ȩquare speciem
anime possit. illius q̃ ex uta t̾ren
hominis uetustatẽ: eiꝰ qͥ de cȩlo est
decorẽ induit. ornata optimis mo¬
rib ꝓ monilib. ipso purior. sicut
&. excelsior. etherȩ: sole splendidi¬
or: Noli respicere ad istũ salomo¬
nẽ: cũ indagare cupis ciniusce¬
modi se pellib similẽ in decore
mosa sũ. sic̃ pelles salomonis : Mag¬

Expanded text:
gredinem potius nescio quas pelles gredinem potius nescio quas pelles istas, sicut et tabernacula Cedar respicere diceremus, fortassis competeret, nec deesset unde id congruere monstraremus, sicut et monstrabimus. At vero si sponsae claritati quarumcunque decorem pellium comparandum putamus, hic prorsus opus nobis est ejus ad quem pulsastis auxilio, quatenus mysterium hoc digne aperire possimus. Quid namque eorum quae in facie lucent, dini comparetur, non vile ac foedum recto appareat aestimatori? Quid, inquam, tale in se ostendit ea quae praeterit figura hujus mundi, quod aequare speciem animae possit illius, quae exuta terreni hominis vetustatem, ejus qui de coelo est, decorem induit, ornata optimis moribus pro monilibus, ipso purior sicut et excelsior aethere, sole splendidior? Noli ergo respicere ad istum Salomonem, cum indagare cupis cujusmodi se pellibus similem in decore mosa sum sicut pelles Salomonis? Mag
Abbreviated transcription (Latin):
patriã ꝓsecuti sumꝰ: redeo fr̃s ad
ꝓpositũ ȩdificandi qͦd int̾ miserã. In¬
congruũ nãq ẽ dui flere lȩtantẽ:
&. sedenti ad epulas. lacͥmas multas
ingerere importunũ. Sea &. si nr̃as
defleamꝰ erũpnas. ne id qͥdẽ oportet
nimis: ne ñ tã amasse illũ quã nr̃a q̃¬
sisse de illo cõmoda uideam᷑ .ẽ. emꝑet
sane dilect gaudiũ mesticiã desola-¬
tor: &. tolerabilius fiat nob̾. qͦd nobis.¬
cũ ñ ẽ. q cũ deo ẽ. F retꝰ gͦ oracionibꝰ
ur̃is. uolo inluc̃e si possũ ꝓdere.
qͥcqͥd illud ẽ qͦd oꝑtũ illis pellib sen¬
cio: q̃ inerẽplũ decoris sponsȩ ꝓduc
in discussũ remansit. Porro discussũ
& declaratũ ẽ: qͦmͦ nigra sit. sic̃ taber¬
nacła cȩdar. Quomͦ gͦ sic̃ pelles salo¬
monis formosa: Quasi uͦ salomon in
omni gła sua qͥcquã habuerit con¬
dignũ decotȩ sponsȩ &. gła ornatꝰ eiꝰ.
¶ quidẽ si ñ ad decorẽ sponsȩ s adni¬

Expanded text:
 redeo, fratres, ad propositum aedificandi quod intermiseram. Incongruum namque est diu flere laetantem; et sedenti ad epulas lacrymas multas ingerere, importunum. Sed et si nostras defleamus aerumnas, ne id quidem oportet nimis, ne non tam amasse illum, quam nostra quaesisse de illo commoda videamur. Temperet sane dilecti gaudium moestitiam desolatorum; et tolerabilius fiat nobis quod nobiscum non est, quia cum Deo est. Fretus ergo orationibus vestris, volo in lucem, si possum, prodere quidquid illud est, quod opertum illis pellibus sentio, quae in exemplum decoris sponsae produindiscussum remansit: porro discussum et declaratum, quomodo nigra sit sicut tabernacula Cedar. Quomodo ergo sicut pelles Salomonis formosa , quasi vero Salomon in omni gloria sua quidquam habuerit condignum decore sponsae, et gloria ornatus ejus? Et quidem si non ad decorem sponsae, sed ad ni
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥncipio cõmemoraui &. ꝓmisi.
qualit̾ uidelicet ad solã nigredinẽ
similitudo referat᷑: qua qͥdẽ ñ estis
ꝓmissione fraudandr. Ceterũ id dif¬
ferendũ in aliud sermonis pͥncipi¬
ũ: tũ ꝙ hoc iã huiꝰ flagitat longi¬
tudo. tũ etiã ut p̾ueniat ex more
oracio. ea q̃ in laudẽ & głam stͥ re.

Expanded text:
in principio commemoravi et promisi, in principio commemoravi et promisi, qualiter videlicet tota ad solam nigredinem similitudo referatur: qua quidem non estis promissione fraudandi. Caeterum id differendum in aliud sermonis principium; tum quia hoc jam hujus flagitat longitudo; tum etiam ut praeveniat ex more oratio ea, quae in laudem et gloriam sunt re
Abbreviated transcription (Latin):
plũ lucis es despecho deniq suꝑ¬
bis: &. sponsa xꝑi. Nigra ẽ s formo¬
sa filiȩ ibrłm: quã & si labor & do¬
lor. longi exilii decolorat. species
tam̃ cȩlestis exornat: exornant
pelles salomonis. Si horretis nigrã.
miramini .&. formosã. Si despicitis
humilẽ: sublimẽ suspicite. Hoc ip¬
sũ quã cautũ. quã plenũ consilii.
plenũ discrecionis & congruenciȩ
ẽ qͦd in sponsa deiectio ista. & ista
celsitudo scđm tẽpꝰ qͥdẽ eo mode¬
ramine sibi parit̃ cont̾ẽꝑant᷑ꝰ ut
int̃ mundi huiꝰ uarietates. & subli¬
mitas erigat humilẽ. ne deficiat
in aduersis e sublim̾ẽ humihtas
repͥmat. ne euanescat in ꝓsperis.
Pulehre omnino ãbȩ res cũ ad in¬
uicẽ contrariȩ sint: sponsȩ tamen
parit̃ co oꝑant᷑ in bonũ: subserui.¬
unt insalutẽ. eẜ hȩc ꝓ eo qͦd spon¬
sa uidet᷑ sub pellib salomonis in¬
ducere similitudinẽ. Restat tamen
aꝑiendꝰ ille suꝑ eode capło sensusquẽ

Expanded text:
cis; et despectio denique superbis, et sponsa Christi. Nigra est, sed formosa, filiae Jerusalem: quam etsi labor et dolor longi exsilii decolorat, species tamen coelestis exornat, exornant pelles Salomonis. Si horretis nigram, miremini et formosam; si despicitis humilem, sublimem suspicite. Hoc ipsum quam cautum, quam plenum consilii, plenum discretionis et congruentiae est, quod in sponsa dejectio ista, et ista celsitudo, secundum tempus quidem, eo moderamine sibi pariter contemperantur, ut inter mundi hujus varietates et sublimitas erigat humilem, ne deficiat in adversis; et sublimem humilitas reprimat, ne evanescat in prosperis? Pulchre omnino ambae res, cum ad invicem contrariae sint, sponsae tamen pariter cooperantur in bonum, subserviunt in salutem. 15. Et haec pro eo quod sponsa videtur de pellibus Salomonis inducere similitudinem. Restat tamen aperiendus ille super eodem capitulo sensus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
locoꝵ. s affectonib animor: hoc ii.¬
ris uariisq artificis distinctũ oꝑibꝰ.
Diuisiones aũ st̃. ñ coloꝵ. s beatitu¬
dinũ Nã alios qͥdẽ posuit angelos.
alios aũ archangelos: alios uͦ uirtu¬
tes alios dñaciones. alios pͥncipatꝰ.
alios potestates: alios thronos. alios
cherubin. atq alios seraphin.Sic
stellatũ celũ hoc. sic depicꝰta hȩc
pellis : flec una de pellib mei salo¬
monis. & hec p̃cipua in omni orna¬
tu multiformis gł e eiꝰ. Nabet aut̃ẽ
grandis ista pellis quã plurimas in
se ȩque salomonis pelles. qm̃ unꝰqͥsq
sed optant: ita ut ex ipsis huiꝰ rei
gr̃a demorari apud nos ñ grauent᷑.
seduli circa nos. & curã gerentes
nr̃i omnes ãministratorii sꝑs. mis¬
si in ministeriũ ꝓpt̃ eos qͥ hereditate
capiunt salutis. Quã obr̾e sic̃ cȩlũ
cȩli singłarit dr uniuersa illa mul

Expanded text:
locorum, sed affectibus animorum; hoc milocorum, sed affectibus animorum; hoc miris variisque artificis distinctum operibus. Divisiones autem sunt, non colorum, sed beatitudinum. Nam alios quidem posuit angelos; alios autem, archangelos; alios vero, virtutes; alios, dominationes; alios, principatus; alios, potestates; alios, thronos; alios cherubin, atque alios seraphin. Sic stellatum coelum hoc; sic depicta haec pellis. Haec una de pellibus mei Salomonis, et haec praecipua in omni ornatu multiformis gloriae ejus. Habet autem grandis ista pellis quamplurimas in se aeque Salomonis pelles, quoniam unusqsed optant; ita ut ex ipsis hujus rei gratia demorari apud nos non graventur, seduli circa nos, et curam gerentes nostri, omnes administratorii spiritus, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis . Quamobrem sicut coelum coeli singulariter di
Abbreviated transcription (Latin):
cõparauer̃i in decore cȩlũ hoc uisibi¬
le atq corporeũ: quãuis in suo gene¬
re qͥdẽ siderea uarietate pulcherri.¬
mũ Sed ẽ cęlũ cęli de qͦ ꝓpħa. psal¬
lite inqͥt dño qͥ ascendit suꝑ cȩlum
cȩli adorientẽ: & hoc cȩlũ intellec¬
⁊ uale ac sꝑuale. ¶qͥ fecit cȩlos in in¬
tellectu. creauit illud .&. statuit in
sẽpit̾nũ ipsũq inhabitat. Ne uero
putes sponsȩ deuocionẽ citra illud
remanere cȩlũ: inqͦ scit habitare
dilectũ. Ubi enͣi thesaurꝰ eiꝰ. ibi &
cor eiꝰ. ẜ mulat᷑ sane assistentes uul¬
tui adqu̾e suspirat: & qͥb se inter̃s
ñ ualet uidendo associare. studet con¬
formare uiuendo: morib magis quã
uocib clamans. Dñe dilexi decorẽ
domꝰ tuȩ: & locũ habitacionis głe tuȩ
Prorsus de hoc cȩlo minime sibi in¬
dignũ ducit: ducere similitudinẽ.
Noc extentũ sic̃ pellis. ñ spaciis tam̃

Expanded text:
comparaverim in decore coelum hoc visibicomparaverim in decore coelum hoc visibile atque corporeum, quamvis in suo genere quidem siderea varietate pulcherrimum. Sed est coelum coeli, de quo Propheta: Psallite, inquit, Domino, qui ascendit super coelum coeli ad orientem . Et hoc coelum intellectuale ac spirituale: et qui fecit coelos in intellectu , creavit illud et statuit in sempiternum, ipsumque inhabitat. Ne vero putes sponsae devotionem citra illud remanere coelum, in quo scit habitare dilectum: ubi enim thesaurus ejus, ibi et cor ejus . Aemulatur sane assistentes vultui ad quem suspirat, et quibus se interim non valet videndo associare, studet conformare vivendo, moribus magis, quam vocibus clamans: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitaProrsus de hoc coelo minime sibi indignum ducit ducere similitudinem. Hoc extentum sicut pellis, non spatiis tamen
Abbreviated transcription (Latin):
exaltacionẽ ꝓmeret᷑ et̃nã: Eo quoq
spectat & timor dñi sc̃s. ꝑmanens
in sȩcł m sech. Sic pruaencia. sic tem¬
pancia. sic fortitudo. & si q̃ sunt uir¬
in sponse ornatu. splendore ꝑpetuo
choruscantes: Perpetuo in quã: ꝙr
sedes & fundam̃tũ ꝑpetuitatis. Nec
eñĩ ꝑpetuȩ beateq uitȩ omnino locꝰ
in anima ẽ: nͥ mediis qͥdẽ intiectisq
uirtutibꝰ. Unde ꝓpħa deo. qͥutiq be
substrauerunt: significantes salua¬
torẽ seu salutẽ nequaꝗͣ. insidere
nudȩ anime. quã ñ uidelicet inue¬
nerit uestitã doctrina &. morib
apłor. eł ido eccła ꝓmissionẽ habens
futurȩ felicitatis. curat interim prȩ¬
parare se .&. p̃ornare inuestitu de au¬
rato. circũdata uarietate grãrũ atq
uirtutũ: qͦ digna & capax plenitudi¬
nis gr̾ẽ inueniat᷑. Ceterũ spirital
huic tã pulchrȩ uarietati. quã de
yͥma inter̃ĩ stola in quadã uestȩ suȩ
sc̃ificacionis accepit: nullo pacto ego

Expanded text:
eternam? Eo quoque spectat et timor Domini sanctus, permanens in saeculum saeculi . Sic prudentia, sic temperantia, sic fortitudo, et si quae sunt virin sponsae ornatu, splendore perpetuo coruscantes? Perpetuo, inquam, quia sedes et fundamentum perpetuitatis. Nec enim perpetuae beataeque vitae omnino locus in anima est, nisi mediis quidem interjectisque virtutibus. Unde Propheta Deo, qui utique substraverunt ; significantes Salvatorem seu salutem nequaquam insidere nudae animae, quam non videlicet vestitam invenerit doctrina et moribus apostolorum. Et ideo Ecclesia promissionem habens futurae felicitatis, curat interim praeparare et praeornare se in vestitu deaurato, circumdata varietate gratiarum atque virtutum, quo digna et capax plenitudinis gratiae inveniatur. 4. Caeterum spirituali huic tam pulchrae varietati, quam de prima interim stola in quadam veste suae sanctificationis accepit, nullo pacto ego
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ pellẽ. Inqͦ iã mirȩ latitudinis.
altitudinis. ac pulchritudinis
cȩlo. sũmꝰ & immensus atq głosus.
se de ãbulat. Uidesne quales in se ha¬
beat ȩccła cȩlosꝰ cũ sit nichilominus
ipsa insua qͥdẽ uniuersitate ingens
qͦddã cȩlũ extentũ amari usq ad
mare: & a flumine usq ad t̃minos
orbis t̾rarũ: Uide etiã consequent
cui &. in hoc ipso assimiles eã. si ta¬
m̃ ñ tͥ excidit illud qͦd paulo an¬
te memoratũ eͣ. huius rei exem¬
plar. de cȩlo uide licet cȩli &. eģlis
cȩlor. Ergo exẽplo illius q̃ sur-¬
sũ ẽ mat̾ nr̃a. hec qͦq q̃ adhuc pe¬
regrinat᷑ habet cȩlos suos homi¬
nes sꝑitales. uita .&. opinione con¬
spicuos: fide puros. spe firmos. la¬
tos caritate: contẽplacione sus¬
pensos. & hi pluentes pluuiam
uerbi salutarẽ.tonant inerepa¬
cionibꝰ: choruscant miracħs. Hi
enarrant głam deili extenti st̃¬
sic̃ pelles suꝑ omne ir̃a: leg̃e uitȩ
& disciplinȩ digito qͥdẽ dei scrip

Expanded text:
 jam mirae latitudinis, altitudinis, ac pulchritudinis coelo summus et immensus atque gloriosus, ose deambulat. 1365 12. Videsne quales in se habeat Ecclesia coelos, cum sit nihilominus ipsa, in sua quidem universitate, ingens quoddam coelum, extentum a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrarum? Vide etiam consequenter, cui et in hoc ipso assimiles eam, si tamen non tibi excidit illud quod paulo ante memoratum est hujus rei exemplar, de coelo videlicet coeli, et coelis coelorum . Ergo exemplo illius quae sursum est mater nostra, haec quoque quae adhuc peregrinatur, habet coelos suos, homines spirituales, vita et opinione conspicuos, fide puros, spe firmos, latos charitate, contemplatione suspensos. Et hi pluentes pluviam verbi salutarem, tonant increpationibus, coruscant miraculis. Hi enarrant gloriam Dei, hi extenti sicut pelles super omnem terram, legem vitae et disciplinae digito quidem Dei scrip
Abbreviated transcription (Latin):
quiis: aut docꝰtrinȩ filior. ut ilius
intendebã. Cur eñi securꝰ intus
ñ essem. cũ te scir̾e agent̾ẽ foris
pectꝰ meũ. & meã linguã : eẜ qͥdem
in defessa manꝰ. ocłs simplex. pectꝰ
consilii: lingua loquens iudiciũ. sc̃
scriptũ ẽ. Os iusti mȩditabit᷑ sapien¬
ciã: & lingua eiꝰ loq̃t᷑ iudiciũ. Sed

Expanded text:
quiis, aut doctrinae filiorum utilius quiis, aut doctrinae filiorum utilius intendebam. Cur enim securus intus non essem, cum te scirem agentem foris, pectus meum, et linguam meam? Et quidem indefessa manus, oculus simplex, pectus consilii, lingua loquens judicium, sicut scriptum est: Os justi meditabitur sapientiam, et lingua ejus loquetur judicium
Abbreviated transcription (Latin):
eñi sic̃ erat simillimꝰ. maiorẽ de nr̃a
qͥete fructũ: quã si uacaret ipse
Int̾dũ tam̃ postulabat absolui &
alteri cedere: quasi qͥ melius ꝓuide¬
ret.S ubi ille inueniret᷑ : Nec ahqͦ¬
petulant ut assolet in eo officii
detinebat᷑ affectu: s solo intuitu
caritatis. Siqͥdẽ plus omnib labo¬
rabat .a. minꝰ omnib accipiebat:
ita ut sepe cũ aliis necessaria mi¬
nistraret. ipse egeret inpluribꝰ.
uerbi causa. cibo. aut ueste. Deniq
cũ se sentiret decessui ꝓpinquare.
fuit semp optaui qetẽ n intendere.
uacare tͥ. Sed implicitũ tenuit timor
tuus. & uoluntas fsatrũ. & studium
ob ediendi. suꝑ omnia abb̃is parit̃ &
fr̾is germana dilecto. Ita ẽ. Gt̃as tͥ
frat᷑ de omni fructu meor. siquis ẽ
in dño studior. Tibi debeo si ꝓfeci:
si ꝓfur T u intricabaris. & ego tuo
beneficio feriatꝰ sedebã mͥ: aut cer¬
te diuinis sancꝰtius occupabar obse¬

Expanded text:
enim, sicut erat humillimus, majorem de nostra enim, sicut erat humillimus, majorem de nostra quiete fructum, quam si vacaret ipse. Interdum tamen postulabat absolvi, et alteri cedere, quasi qui melius provideret. Sed ubi ille inveniretur? Nec petulanti aliquo, ut assolet, in eo officii detinebatur affectu, sed solo intuitu charitatis. Siquidem plus omnibus laborabat, et minus omnibus accipiebat; ita ut saepe, cum aliis necessaria ministraret, egeret ipse in pluribus, verbi causa, cibo aut veste. Denique cum se sentiret decessui propinquarefuit, semper optavi quietem; mihi intendere, tibi vacare. Sed implicitum tenuit timor tuus, voluntas fratrum, et studium obediendi, super omnia abbatis pariter et fratris germana dilectio. » Ita est. Gratias tibi, frater, de omni fructu meorum, si quis est, in Domino studiorum. Tibi debeo si profeci, si profui. Tu intricabaris, beneficio feriatus sedebam mihi, aut certe divinis sanctius occupabar obse
Abbreviated transcription (Latin):
Nne ubiq gressus meos GiRardi
de pectꝰ cure mee nocius quam
meũ ipsius habebant. familiarius in¬
cursabant: acrius urgebant: Nonne
in lingua illa placabili ꝙ. potenti. meã
a sermonib secłi frequentissime uen¬
dicabas: amico reddebas silencio: Dñs
dederat illi lingua erudit̾a: ut sci¬
ret quando deberet. ꝓferre sermo¬
nẽ Ita deniq in prudencia respon-¬
soꝵ suor .&. in gr̃a data sibi desuꝑ.&.
domesticis satisfaciebat &. exteris:
ut pene nemo me reqͥreret. cui pͥor
forte Girardꝰ occurrisset. Occurrebat
aũ aduentantib: opponens se. ne su¬
bito meũ ociũ incursarent. Si qͥb
cebat ad me: ceteros emutebat. O
uirũ industriũ: o amicũ fidelem.
& amico gerebat morẽ: & officiis
caritatis ñ deerat. Quis uacua reces.
sit ab eo manu: Si diues. consiliũ.
si pauꝑ. subsidiũ reportabat. Nec q̃¬
rebat q̃ sua st̃. qͥ se mediis ingere¬
bat curis: ut ego uacar̾ẽ. Sꝑ abat

Expanded text:
Nonne ubique gressus meos Girardi Nonne ubique gressus meos Girardi de, pectus curae meae notius, quam meum ipsius habebant, familiarius incursabant, acrius urgebant? Nonne in lingua tua illa placabili et potenti meam a sermonibus saeculi frequentissime vindicabas, 1356 et amico reddebas silentio? Dominus dederat illi linguam eruditam, ut sciret quando deberet proferre sermonem. Ita denique in prudentia responsorum suorum, et in gratia data sibi desuper, et domesticis satisfacieba et exteris, ut pene me nemo requireret, cui prior forte Girardus occurrisset. Occurrebat autem adventantibus, opponens se, ne subito meum otium incursarent. Si quibucebat ad me, caeteros emittebat. O virum industrium! o amicum fidelem! et amico gerebat morem, et officiis charitatis non deerat. Quis vacua ab eo recessit manu? Si dives, consilium; si pauper, subsidium reportabat. Nec quaerebat quae sua sunt, qui se mediis ingerebat curis, ut ego vacarem. Sperabat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩa sentire aut saꝑe nͥ d̾m: & quod
sentit & sapit đs. plenꝰ deo. Deus
aũ caritas ẽ. & qͣnto qͥs coniuinctior
deo. tanto plenior caritate. Porro im¬
passibilis d̾s ẽ. s ñ incõpassibilis. cui
ꝓpriũ misereri semꝑ & parcere. Er¬
go & te necesse ẽ e̾e misericordẽ qͥ
inheres misericordr̃ qu̾auis ĩa mini¬
me miser sis. & qͥñ pateris. cõpateris
tam̃. Affecꝰtꝰ ꝓinde tuus ñ ẽ imminu¬
de nob̃. Quod infirmũ ẽ abiecisti.
s ñ qͦd piũ. Caritas deniq nũꝗͣ. ex¬
cidit. N obliuisceris me in finẽ ui
filii uteri sui: eẜ si illa oblita fuerit.
ego tam̃ ñ obliuiscar tui Ñ expedit
prorsus. Scis ubi uerser. ubi iaceamꝰ.
ubi relig̃ris me. N ẽ qͥ porrigat ma¬
nũ. Ad omne qͦd emerserit. respicio
adoiRasdr̃ ut consueuer̃ã: & ñ est.
Neu t̾e in gemisco miser: sic̃ homo
sine adiutorio. Q uẽ consulã inam¬
biguis. cui in aduersis fidã: qͥs por¬
tabit onera: qͥs ꝑicła ꝓpulsabit :

Expanded text:
entire aut sapere nisi Deum, et quod sentit et sapit Deus, plenus Deo. Deus autem charitas est, et quanto quis conjunctior Deo, tanto plenior charitate. Porro impassibilis est Deus, sed non incompassibilis, cui proprium est misereri semper et parcere. Ergo et te necesse est misericordem esse, qui inhaeres misericordi, quamvis jam minime miser sis: et qui non pateris, compateris tamen. Affectus proinde tuus non est imminude nobis . Quod infirmum est abjecisti, sed non quod pium. Charitas denique nunquam excidit : non oblivisceris me in finem. ivisci poterit filii uteri sui? Etsi illa oblita fuerit, ego tamen non obliviscar tui . Non expedit prorsus. Scis ubi verser, ubi jaceam, ubi reliqueris me; non est qui porrigat manum. Ad omne quod emerserit, respicio ad Girardum ut consueveram, et non est. Heu! tunc ingemisco miser, sicut homo sine adjutorio. Quem consulam ambiguis? cui in adversis fidam? quis portabit onera? quis pericula propulsabit?
Abbreviated transcription (Latin):
Adhesit anima mea animȩ illius.
& uña fecit de duab. ñ ẽsanguini¬
tas. s unanimitas. Carnis qde neces¬
situdo nͣ defuit. s plus iunx it soci¬
etas sꝑsꝰ c̾sensus animor : mor. con¬
formitas. Cũ gͦ essemꝰ cor unu &. ani¬
ma una. hanc meã parit̾ atq ipsi¬
us animã ꝑtransiuit gladius: &
scindens mediã. partẽ locauit in
cȩlo: partẽ in ceno de seruit. Ego
ego illa porcio misera in luto iacens.
truncata parte sui: &. parte poci
seris: Sencio. sencio. s inuitꝰ: qui a
nec fortitudo lapidũ fortitudo mea
nec caro mea ȩnea ẽ. Sencio prorsꝰ
a. doleo: &. dolor meus in conspee.

Expanded text:
9 Adhaesit anima mea animae illius; et unam fecit de duabus, non consanguinitas, sed unanimitas. Carnis quidem necessitudo non defuit; sed plus junxit societas spiritus, consensus animorum, morum conformitas. Cum ergo essemus cor unum et anima una, hanc meam pariter atque ipsius animam pertransivit gladius, et scindens, mediam partem locavit in coelo, partem in coeno deseruit. Ego, ego illa portio misera in luto jacens, truncata parte sui, et parte potioseris? Sentio, sentio vel invitus, quia nec fortitudo lapidum fortitudo mea, nec caro mea aenea est; sentio prorsus et doleo, et dolor meus in conspe
Abbreviated transcription (Latin):
ne ẽ mors: meq illa morte mor tuũ
dixeri ñhunc qͥ dormiiit in dño.
Exite. exite lacͥmȩ.ĩa pridẽ cupi¬
entes. Exite: qr is qͥ uobis meatũ ob¬
struxerat cõmeauit. Aꝑiant᷑ catarae¬
t x miseri capitis. &. erũpant fontes
aquarũ si forte sufficiant sordes
si tam̃ ñ peꝑcero a merore. Nã qͥ lu¬
gent. ipsi consolabunt᷑. Propt̾ea con¬
descendat mͥ omnis sc̃s: & in sꝑu le
nitatis qͥ spiritalis ẽ. sustineat lam̃.¬
tantẽ. Luctꝰ meus humano queso
penset᷑ affectu: ñ usu. Uidemꝰ nẽpe
mortuos cotidie plangere mortu.¬
os suos: fletũ multũ. &. fructũ nul¬
lũ. N culpamꝰ affectũ. nͥ cũ excedit
modu. s causã. Ile nimirũ naturȩ

Expanded text:
ne est mors; meque illa morte mortuum ne est mors; meque illa morte mortuum dixerim, non hunc qui obdormivit in Domino. Exite, exite, lacrymae jampridem cupientes; exite, quia is qui vobis meatum obstruxerat, commeavit. Aperiantur cataractae miseri capitis; et erumpant fontes aquarum, si forte sufficiant sordes si tamen non pepercero a moerore: nam, qui lugent, ipsi consolabuntur . Propterea condescendat mihi omnis sanctus, et in spiritu lenitatis qui spiritualis est, sustineat lamentantem. Luctus meus humano, quaeso, pensetur affectu, non usu. Videmus nempe mortuos quotidie plangere mortuos suos: fletum multum, et fructum nullum. Non culpamus affectum, nisi cum excedit modum; sed causam. Ille nimirum nat
Abbreviated transcription (Latin):
go uocitabar abbas: s ille p̾erat
in sollicit udine. Merito reqͥeuit
in illo sꝑs meus. ꝑ quẽ licebat de¬
lectari in dño: p̃dicare liberius .o.¬
rare securius. Perte in quã mͥmi
frequencior lectio. & ferueneior
affecꝰtꝰ. Neu sublatꝰ es: & hȩc omnia
angustiȩ undiq Solũ me reppere¬
runt: sole mͥ te ab eunte remanse¬
runt: solus sub sarcina gemo Aut
ponere. aut oppriii necesse est: qr
tu tuos humeros subduxisti. Quis mͥ¬
tribuat cito mori post te: Nã ꝓte
nolim: nec te tua fraudare gła. Por¬
ro suꝑ uiuere tͥ labor & dolor. Uiũa
qͦ ad uiũa in amaritudine: iuiũa in
merore: & hȩc mͥsit consolacio. ut me¬
rendo affligar. Ñ parca: etiã iuuabo
manũ dñi eẜ eñi manꝰ dñi tetigit
me. Me inquã tetigit . &. ꝑcussit.: ñ
illũ quẽ uocauit ad reqͥem. Me oc¬
ciditꝰ cũ succidit illũ. Nũqͥd enĩ oc¬
cisũ qͥs dixerit: quẽ plantauit inui.¬
ta: At qͦd illi uitȩ ianua fuit. mͥ pla¬

Expanded text:
go vocitabar abbas; sed ille praeerat in sollicitudine. Merito requievit in illo spiritus meus, per quem licebat dilectari in Domino, praedicare liberius, orare securius. Per te, inquam, mi ffrequentior lectio, et ferventior affectus. Heu, sublatus es, et haec omnia angustiae undique solum me reperiunt, solae mihi te abeunte remanserunt; solus sub sarcina gemo. Aut ponere, aut opprimi necesse est; quia tu tuos humeros subduxisti. Quis mtribuat cito mori post te? Nam pro te nolim, nec te tua fraudare gloria. Porro supervivere tibi, labor et dolor. Vivam, quoad vivam, in amaritudine; vivam in moerore: et haec sit mihi consolatio, ut moerendo affligar. Non parcam; et juvabo manum Domini: etenim manus Domini tetigit me. Me, inquam, tetigit et percussit, non illum, quem vocavit ad requiem; me occidit, cum succidit illum. Nunquid enim occisum quis dixerit, quem plantavit in vita? At quod illi vitae janua fuit, mihi pla
Abbreviated transcription (Latin):
sola plorant᷑ dampna głȩ carnis:
uitȩ p̃sentis in cõmoda. Eẜ plorandiꝰ
qͥita plorant. Nũqͥd ego sice Similis
mͥ affectꝰ. s altera causa: dissimilisq
intencio. Nulla m sane qͣrela: qͥe
omnib q̃ st̃ mundr in his ꝓfecto

Expanded text:
, plorantur damna gloriae carnis, vitae praesentis incommoda. Et plorandi qui ita plorant. Nunquid ego sic? Similis mihi affectus, sed altera causa, dissimilisque intentio. Nulla mihi sane querela de omnibus quae sunt mundi. In his profecto
Abbreviated transcription (Latin):
Sponsabo te mͥ in miscdia &. mise¬
racionib: & sponsabo te infine. Un¬
de magis magisq conformari sata¬
git forme que de cȩlo uenit: discens
ab ea uerecunda ẽẽ & sobria: discens
pudica & sc̃a: discens paciens . & com¬
paciens: postremo discens mitis &
humilis corde. E id̾o morib huius¬
cemodi contendit & absens place-¬
re ei.inquẽ angeli ꝓspicere concu¬
piscunt: ut dũ desiderio feruet

Expanded text:
Sponsabo te mihi in misericordia et miserationibus, et sponsabo te mihi in fide . Unde magis magisque conformari satagit formae, quae de coelo venit, discens ab ea verecunda esse et sobria, discens pudica et sancta, discens patiens atque compatiens, postremo discens mitis et humilis corde. Et ideo moribus hujuscemodi contendit et absens placere ei, in quem angeli prospicere concupiscunt, ut dum desiderio fervet
Abbreviated transcription (Latin):
icut tab̾nacła cȩdar: sic̃ pelles sa¬
lomonis. Hlinc incipiendũ q hic
desiit sermo suꝑior. Hoc expectatis
audire qͥd sit. & qualit᷑ ei quod ꝓ.¬
xime tractatũ ẽ capitulo coaptet᷑.
qr similitudo ẽ. Pot est enĩ hoc i¬
ta sub iunctũ fuisse. ut utraq
pars similitudinis ad id solũ res¬
pondeat: qͦd ibi p̃cesserat nigra
sũ. Pot est & ita. ut duob illis. du-¬
o ista. id est singłis singła referan.¬
t. Ille sensus simplicior: iste obscu
aũ in duob pͥmis. sed in duob dũ¬
taxat extremis difficultas ẽ. Nã
cȩdar quidẽ qͦd int̃prȩtat᷑ tenebrȩ.
aꝑte satis cũ nigredine conueni¬
re uidet᷑: s pelles salomonis cũfor

Expanded text:
icut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis . Hinc incipiendum, quia hic desiit sermo superior. Hoc exspectatis audire quid sit, et qualiter ei quod proximo tractatum est capitulo coaptetur, quia similitudo est. Potest enim hoc ita subjunctum fuisse, ut utraque pars similitudinis ad id solum respondeat, quod ibi praecesserat: Nigra sum. Potest et ita, ut duobus illis duo ista, id est singula singulis, referantur. Ille sensus simplicior, iste obscurautem in duobus primis, sed in duobus duntaxat extremis difficultas est. Nam Cedar quidem, quod interpretatur tenebrae, aperte satis cum nigredine convenire videtur; sed pelles Salomonis cum fo
Abbreviated transcription (Latin):
net: post te unicũ solaciũ meũ
Placita fuit parit̃ utriq societas
corpor. ꝓ moꝵ concordia s solũ me
diuisio uulnerauit. Cõmune qͦd li¬
buit: qͦd triste & lugubre meũ In
me transiert̃ irȩ: in me confirmat᷑
ẽ furor. Erat ãbobꝰ alterutrũ grata
p̃sencia: dulce consoreiũ. suaue col¬
loqͥũ: s tantas utriusq delicias.
ego ꝑdid: tu mut asti. e qͥdẽ in mu¬
tatis illis: retribucio multa. Quan¬
tllo reposita tibi xꝑi prȩsenciã
nec dispendiũ sentss absenciȩ a
subtracta tͥ p̃sencia: cui affatim
sui suoꝵq copiã dñs maiestatis in¬
dulsit. At ego ꝓte qͥd: Qũa uellem
scire qͥd ña sencias nẽ de me illo
unico tuo: mediis nutante curis.
& penis. destituto te baculo inbe.¬
cillitatis mee: si tam̃ licet ad huc
cogitare de miseriis. in gresso
abyssũ luminis: atq illo pelago
ȩ t̃nȩ felicitatis absorto. Forte eñi
&. si nosti nos scdm carnẽ. s ñc ĩañ

Expanded text:
net post te unicum solatium meum? net post te unicum solatium meum? Placita fuit pariter utrique societas corporum pro morum concordia; sed solum me divisio vulneravit. Commune quod libuit; quod triste et lugubre, meum: in me transierunt irae, in me confirmatus est furor. Erat ambobus alterutrum grata praesentia, dulce consortium, suave colloquium; sed tantas utriusque delicias ego perdidi, tu mutuasti. Et quidem immutatis illis retributio multa. 5. Quanillo repositam tibi Christi praesentiam; nec dispendium sentis absentiae a subtracta tibi praesentia, cui affatim sui suorumque copiam Dominus majestatis indulsit. At ego pro te quid? Quam vellem scire quidnam sentias nunc de me illo unico tuo, mediis nutante curis et poenis, destituto te baculo imbecillitatis meae! si tamen licet adhuc cogitare de miseris, ingresso abyssum luminis, atque illo pelago aeternae felicitatis absorpto. Forte enim etsi nosti nos secundum carnem, sed nunc jam non
Abbreviated transcription (Latin):
moris: nͥ tocius suauitatis inimica
mors: Bene mors: q̃ unũ rapiendo
duos furiosa ꝑemit. An ñ mors etiã
mͥ: Immo plus mͥ: cui utiq omni
morte in felicior. uita seruata est.
Quio & uiuens moriar: &. hoc di¬
.xer̃i uit̾a: Quã micius me priua¬
res o austera mors uitȩ usu quã
fructu. Na uita sine fructu: mors¬
grauior. Deniq duplex malũ lig¬
no parat᷑ infructuoso: securis &
ignis. Ergo meis laborib inuidens.
elongasti a me amicũ & ꝓximũ ꝑ
cuꝰ maxime studiũ erant si quan¬
do erant fructuosi. Sacius ꝓinde
mͥ fuisset ꝑiclitari uita. quã tua
girarde p̃sencia: qͥ meoꝵ indño stu¬
dior. eras sollicitꝰ incitator: fidelis¬
auditor: cautꝰ examinator. Cur q̃so
aut amauimꝰ: aut amisimꝰ nos ͤ Du¬
ra condicio: s mea miseranda for¬
tuna. ñ & illius. Nã tu care fr̾ si ca¬
ros amisistiꝰ cariores utiq recepisti.
Me uͦ q̃ nã ĩa miserũ consolacio ma¬

Expanded text:
moris, nisi totius suavitatis inimica moris, nisi totius suavitatis inimica mors? Bene mors, quae unum rapiendo, duos furiosa peremit. 1355 An non mors etiam mihi? Imo plus mihi, cui utique omni morte infelicior vita servata est. Vivo ut vivens moriar; et hoc dixerim vitam? Quam mitius me privares, o austera mors, vitae usu, quam fructu! nam vita sine fructu gravior mors. Denique duplex malum ligno paratur infructuoso, securis et ignis . Ergo meis laboribus invidens, elongasti a me amicum et proximum, per cujus maxime studium erant, si quando erant, fructuosi. Satius proinde mihi fuisset periclitari vita, quam tua, o Girarde, praesentia, qui meorum in Domino studiorutor, cautus examinator. Cur, quaeso, aut amavimus, aut amisimus nos? Dura conditio, sed mea miseranda fortuna, et non illius! Nam tu, chare frater, si charos amisisti, chariores utique recepisti. Me vero quaenam jam miserum consolatio ma
Abbreviated transcription (Latin):
ment: dulcius consolent᷑. Scitiso fi
lii quã iustꝰ sit dolor meus: quã do.¬
lenda plaga mea. Cernitis nẽpe quã
fidus comes deseruit me inuia hac
qua ãbulaba: qua uigil ad eur̃a.
quã ñ segnis ad opꝰ. quã suauis ad
mores. Quis ita mͥ ꝑ necessarius. cui
ȩque dilectꝰ ego: Frat̃ erat genere:
s religione germanior. Dolete q̃so
uicẽ meã uos: qͥb hȩc nota st̃. Infir¬
mꝰ corpore er̃ã & ille portabat me.
Pusillus corde erã. & confortabat
me. Piger & negligens: & excitabat
me. inꝓuidus. & obliuiosus. & cõmo¬
nebat me. Quo mͥ auulsus es qͦ mͥ
raptꝰ e manib homo unanimis.
homo scđm cor meũ: Amauimus
nos in uita: qͦmͦ in morte sumꝰ sepa¬
rati: Amarissima separacio: &. quã
ñ posset omnino efficere nͥ mors.
Quando eñi me uuius. uiuum
desereres: Om̃ino opꝰ mortis: hor¬
rendũ diuorciũ. Quis eñi t̃a suaui
uincło mutui nr̃i ñ peꝑcisset a¬

Expanded text:
ment, dulcius consolenment, dulcius consolenlii, quam justus sit dolor meus! quam dolenda plaga mea. Cernitis nempe quam fidus comes deseruit me in via hac qua ambulabam! quam vigil ad curam, quam non segnis ad onus, quam suavis ad mores! Quis mihi ita pernecessarius, cui aeque dilectus ego? Frater erat genere, sed religione germanior. Dolete, quaeso, vicem meam, quibus haec nota sunt. Infirmus corpore eram, et ille portabat me; pusillus corde, et conme; piger et negligens, et excitabat me; improvidus et obliviosus, et commonebat me. Quo mihi avulsus es? quo mihi raptus e manibus, homo unanimis, homo secundum cor meum? Amavimus nos in vita; quomodo in morte sumus separati? Amarissima separatio! et quam non posset omnino efficere nisi mors. Quando enim me vivus vivum desereres? Omnino opus mortis, horrendum divortium. Quis enim tam suavi vinculo mutui nostri non pepercisset a
Abbreviated transcription (Latin):
rarent᷑. Cuiꝰ eñi uel ferreũ pectꝰ
suꝑ me ibi ñ moueret᷑: quẽ uide¬
ret Girardo suꝑstte: Cõmune damp¬
nũ s p̃ meo ñ imputabat᷑ infortu.¬
nio. At ego qͥb poterã uirib fidei.
reluctabar affecꝰtui: nitens uel in¬
uitꝰ ñ moueri frustra ad dictione
naturȩ: uniuersitatis debito. con¬
dicionis usu. potentis iussu. iudicio
iusti. Flagello t̃ribilis. dñi uolun¬
tate. Pro huimodi sẽꝑ extunc &.
deinceps exegi amemet ipso. ñ in¬
dulgere multo fletui: multũ ta¬
m̃ t᷑batꝰ &. mestꝰ. Nec potui imꝑare
tristiciȩ. qͥ potui lacrimȩ: s ut scrip¬
tũ ẽ. tͣbatꝰ sũ. &. ñ sũ locutꝰ. At sup¬
pressus dolor. alcius introrsus ra¬
dicauitꝰ eo ut sencio acerbior. fae¬
łꝰ qͦ ñ ẽ exire pmissus fateor uictꝰ sũ
Exeat necesse ẽ foras: qͦd intꝰ pacior.
Fxreat sane ad ocłos filior. qͥ scientes
incõmodũ. planctũ humanius est¬

Expanded text:
rarentur. Cujus enim vel ferreum pectus rarentur. Cujus enim vel ferreum pectus super me ibi non moveretur, quem videret Girardo superstitem? Commune damnum; sed prae meo non reputabatur infortunio. At ego quibus poteram viribus fidei, reluctabar affectui, nitens vel invitus non moveri frustra addictione naturae, universitatis debito, conditionis usu, potentis jussu, judicio justi, flagello terribilis, Domini voluntate. Pro hujusmodi semper extunc et deinceps exegi a memetipso non indulgere multo fletui, multum tamen turbatus et moestus. Nec potui imperare tristitiae, qui potui lacrymae; sed, ut scriptum est: Turbatus sum, et non sum locutus . At suppressus dolor altius introrsum radicavit, eo, ut sentio, acerbior factus, quo non est exire permissus. Fateor, victus sum. Exeat necesse est foras quod intus patior. Exeat sane ad oculos filiorum, qui scientes incommodum, planctum humanius aesti
Abbreviated transcription (Latin):
pacior.Quo usq eñĩ dissimulo.
& ignis que intra me ipsũ abscon.¬
do triste pectꝰ adurit. interiora
depascit᷑. Clausus lacius serpit.
seuit acrius. Quid mͥ & cantico
huic. qͥ in amaritudine sũ: uis do¬
loris abducit intencionẽ: a. indig.¬
nacio dñi ebibit sꝑm meũ. Subtrae:¬
to siqͥdẽ illo ꝑ quẽ mea in dño stu.¬
dia ut cũq libera e̾e̾ solebant: si¬
mul & cor meu dereliqͥd me. Sed
feci ũ animo .& dissimulaui usq
huc: ne affectꝰ fidẽ uincere uideret᷑.
Deniq plorantib aliis. ego ut aduer¬
tere potuistis. siccis ocłis secutꝰ sum
usq cuncta ꝑacta st̃ exeqͥarũ sollẽp¬
nia. Indutꝰ sacerdotalib solitas in eũ
oraciones ꝓpͥo ore cõpleui: trã ex
more manib meis ieci suꝑ dilecti
corpꝰ. trã moꝵ futurũ. Qui me in¬
tuebant᷑ flebant. & mirabant᷑ qͦd
ipse ñ flerẽ: cũ ñ illũ qͥdẽ. sed me
pocius qͥ illũ amisissem om̃s mise¬

Expanded text:
patior. 3. Quousque enim dissimulo, patior. 3. Quousque enim dissimulo, et ignis quem intra me ipsum abscondo, triste pectus adurit, interiora depascitur? Clausus latius serpit, saevit acrius. Quid mihi et cantico huic, qui in amaritudine sum? Vis doloris abducit intentionem, et indignatio Domini ebibit spiritum meum. Subtracto siquidem illo, per quem mea in Domino studia utcunque libera esse solebant, simul et cor meum dereliquit me. Sed feci vim animo, ac dissimulavi usque huc; ne affectus fidem vincere videretur. Denique plorantibus aliis, ego, ut advertere potuistis, siccis oculis secutus suusque cuncta peracta sunt exsequiarum solemnia. Indutus sacerdotalibus, solitas in cum orationes proprio ore complevi, terram meis manibus ex more jeci super dilecti corpus, terram mox futurum. Qui me intuebantur flebant, et mirabantur quod non flerem ipse, cum non illum quidem, sed me potius, qui illum amisissem, omnes mise
Abbreviated transcription (Latin):
gemens una de miseris aiebat. In¬
felix ego homo: qͥs me lib̾abit de
corpore mortis huiꝰ : Scit nimirũ
q̃ huiꝰmodi ẽ. qͦd ñ possit in taber¬
nacło cȩdar. carere ad purũ ma.¬
cula aut ruga: ñ quantulacũq
nigredine: & cupit exire. ut se
possit exuere. eł hȩc racio cur sp̃õ¬
sa nigr̃a se dixerit. sic̃ tab̾nacula
cȩdar. Sed eñĩ qͦmͦ formosa sicut
pelles salomonis: At nescio quid
sublime. ac sacrũ sencio in his pel¬
lib in uolutũ. qͦd minime ausim
omnino contingere: nͥ ad nutũ
sane ipsius qͥ reposuit & signauit.
Legi nimirũ. qͥ scrutator ẽ ma.¬
iestatis.oppͥmet᷑ a gła. Suꝑsedeo
gͥ &. differo. Cobis interi curȩ
erit solito impetrare fauorem
ur̃is p̃cib ut eo alacriores. qͦ fiden.¬
ciores redeamꝰ: ad iq̃ qͦd attencio¬
rib eget animis. eẜ fortasse inue¬
niet pius pulsator. qͦd temerari.¬
us scrutator ñ posset. Quãquã &
meror finẽ imꝑat . & calamitas quã

Expanded text:
gemens una de miseris aiebat: Ingemens una de miseris aiebat: Infelix ego homo! quis me liberabit de corpore mortis hujus? Scit nimirum quae hujusmodi est, quod non possit in tabernaculo Cedar carere ad purum macula aut ruga, non quantulacunque nigredine; et cupit exire, ut se possit exuere. Et haec ratio, cur sponsa nigram se dixerit sicut tabernacula Cedar. Sed enim quomodo formosa, sicut pelles Salomonis? At nescio quid sublime ac sacrum sentio in his pellibus involutum, quod minime ausim omnino contingere, nisi ad nutum sane ipsius, qui reposuit et signavit. Legi nimirum: Qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria . Supersedeo igitur et differo. Vobis interim curae erit solito impetrare 1354 favorem vestris precibus; ut eo alacriores, quo fidentiores redeamus ad id, quod attentioribus eget animis. Et fortassis inveniet pius pulsator, quod temerarius scrutator non posset. Quanquam et moeror finem imperat, et calamitas quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝥlebilẽ. ꝓinde uoc̃e ilłã agnoscat
suã. heu mͥ qr in colatꝰ meus ꝓlon¬
gatꝰ ẽ: habitaui cũ habitantib
cȩdar. multũ incola fuit anima
mea. Est gͦ hoc habitaculũ nr̃i
corporis. ñ quis mansio. aut in
digene domus: s aut taberna¬
culũ militantis. aut stabulũ iii.¬
atoris. Est inquã hoc corpꝰ taber¬
naculũ. & tabernaculũ cȩdar.
qͦd nimirũ anim̃a quasi obiectu
sui. incircũscripti luminis inte.¬
rim nẽ fraudat aspectu: nec si¬
nit omnino uidere illud nͥ ꝑ spe
eccłȩ nigredo: unde pulcherri¬
mis qͦq animab ñ nulla rubigo
in heserit: De tab̾nacło ꝓfecto
cędar de exercicio laboriose¬
miliciȩ. de diut᷑ nitate miseri incola¬
tꝰ. de angustiis erũpnosi ex ilii. de cor¬
pore deniq fragili & grauii. q corpꝰ
qͦd corrũpit᷑ aggrauat anima: &. de¬
primit t̾rȩna inhabitacio sensũ
multa cogitant̾e. Propterea cupi¬
unt dissolui: ut corpore leuatȩ.
r ꝑi auolent in ãplexus. Unde &

Expanded text:
t suam: Heu mihi quia incolatus meus prolongatus est! habitavi cum habitantibus Cedar, multum incola fuit anima mea . Est ergo hoc habitaculum nostri corporis, non civis mansio, aut domus indigenae; sed aut tabernaculum militantis, aut stabulum viatoris. Est, inquam, hoc corpus tabernaculum, et tabernaculum Cedar, quod nimirum animam, quasi objectu sui, incircumscripti luminis interim nunc fraudat aspectu; nec sinit omnino videre illud, nisi perEcclesiae nigredo, unde pulcherrimis quoque animabus nonnulla rubigo inhaeserit? De tabernaculo profecto Cedar, de exercitio laboriosamilitiae, de diuturnitate miseri incolatus, de angustiis aerumnosi exsilii, de corpore denique fragili et gravi; quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Propterea et cupiunt dissolvi, ut corpore levatae, Christi avolent in amplexus. Unde et