comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re mͥ se. assũpsit me. Legẽ c̃stitue mihi¬
dñe inuia tua. Ad te gͥ tendenti & ad
tantã ꝓfessionẽ ꝑuenienti. ad sapientiã
a timore inchoanti. legẽ mͥ c̃stitue dñe
inuia tue : ne ab errantẽ disciplina tua
deserat. Et dirige me insemita recta
ꝓpt̃ inimicosmeos. Et dirige me in rec¬
titudinẽ angustiarũ eiꝰ. Nenĩ in choa¬
satiari de malis meis. Qm̃ insurrexer̃t
mͥ testes iniqͥ. Qm̃ insurrexer̃ in me fal¬
sa de me dicentes: ad mouendũ & reuo¬
candũ me abste. qsi głãm ab hominib
quęrã. & m̃tita ẽ iniqͥtas sibi. ltaq ini

Expanded text:
stitue, Domine, in via tua: ad te igitur tendenti, et tantam professionem perveniendi ad sapientiam a timore inchoanti, legem mihi constitue, Domine, in via tua, ne aberrantem disciplina tua deserat. Et dirige me in semita recta propter inimicos meos: et dirige me in rectitudine angustiarum ejus; non enim inchoasatiari de malis meis. Quoniam insurrexerunt mihi testes iniqui: quoniam insurrexerunt in me falsa de me dicentes, ad amovendum et revocandum me abs te, quasi gloriam ab hominibus quaeram. Et mentita est iniquitas sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ accipiunt᷑ ab ęccłã. Qđ dico petrꝰ accep̃.
dñs accep̃. Loculos habuit: ea que mitteban¬
tͣ iudas auferebat. Scd qͥd ẽ. acciꝑe munera
ꝓpt̃ mnunera laudare hominẽ: adulare ho¬
mini᷑ palpare blandiendo: iudicare ẽtra
rixatẽ. Propt̃ quȩ munera : ñ solũ ꝓpt̾ au¬
rũ & argentũ. & hiũ modi aliqͥd. sed & iã
ꝓpt̾ laudẽ. qͥ iudicat male munͦ accip̃. Et
munꝰ qͦ nichil ẽ in anius. Patuit erũ illi ma¬
nꝰ ad accipiendũ iudiciũ linguȩ alienȩ: &
ꝑdidit iudiciũ c̃scientiȩ suȩ. Ergo in quoꝵ
manib iniqͥtates st̃: dextera eoꝵ repleta ẽ

Expanded text:
 accipiuntur ab Ecclesia. Quod dico, Petrus accepit, Dominus accepit, loculos habuit, ea quae mittebantur Judas auferebat. Sed quid est accipere munera? Propter munera laudare hominem, adulari homini, palpare blandiendo, judicare contra ra. Propter quae munera? Non solum propter aurum et argentum et hujusmodi aliquid, sed etiam propter laudem qui judicat male, munus accipit, et munus quo nihil inanius. Patuit enim illi manus ad accipiendum judicium linguae alienae, et perdidit judicium conscientiae suae. Ergo in quorum manibus iniquitates sunt, dextera eorum repleta est
Abbreviated transcription (Latin):
sic habitat dñs. ut & de bonis suis ipse glori¬
ficct᷑: ut ñ sibi uelint tribuere & qͣsi ꝓpͥũ
usndicare qͦd ab illo acceper: ipsi ꝑtinent
ad decorẽ domꝰ dĩ. Nec discerni illos uell&
nũ dĩ. scd ñ ꝑtinent ad decorẽ domꝰ dĩ. Qui
enĩ ꝑtinent ad decorẽ domꝰ dĩ: inqͥb habi¬

Expanded text:
sic habitat Dominus, ut et de bonis suis ipse glorificetur, ut non sibi velint tribuere, et quasi proprium vindicare quod ab illo acceperunt, ipsi pertinent ad decorem domus Dei. Nec discerni illos velletnum Dei, sed non pertinent ad decorem domus Dei. Qui enim pertinent ad decorem domus Dei, in
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓtegar ab eo. Nũqͥd tale ẽ tẽplũ dĩ. qͣlia¬
st̃ tẽpla simulacroꝵ: simulaera gentium
tionẽ: & ꝓtegar ad salutẽ. Quã erit illa
c̃tẽplatio ꝑfecta. tã erit ista ꝑfecta ꝓtec¬
tio: & qͣm illud ꝑfectũ gaudiũ c̃tẽplandi:
tã ꝑfecta &iã incorruptio sanitatis. Ad
la duo unde psalmꝰ cepit. Dñs in lumina¬
tio mea & salutaris m̃s. quẽ timebo qr ẽ¬
tẽplabor delectationẽ dñi: inluminatio
mea. Quia ꝓtegit me tẽplũ suũ. saluta¬

Expanded text:
et protegar ab eo. Numquid tale est templum Dei, qualia templa sunt simulacrorum? Simulacra gentium tionem, et protegar ad salutem. Quam erit illa contemplatio perfecta, tam ista perfecta protectio; et quam illud perfectum gaudium contemplandi, tam perfecta etiam incorruptio sanitatis. Ad la duo unde Psalmus coepit, Dominus illuminatio mea, et salutaris meus, quem timebo? Quia contemplabor delectationem Domini, illuminatio mea est: quia proteget me templum suum, saluta
Abbreviated transcription (Latin):
cat lingua nrã: ista dicat. Ccce xp̃c pas¬
sus ẽ: ecce mercator ostendit mercẽqẽ:
ecce p̃tiũ qđ dedit : singuis ciꝰ fusus ẽ. In
sacco feribat p̃tiũ nr̃m. Percussus ẽ lanccaꝰ
fossus ẽ saccus : & manauit p̃tiũ orbis t̃ra¬
rũ. Quidmͥ dicis oheretice  ñ ẽ p̃tium
orbis t̃rarirsi affrica sola redẽptaẽ :
ñ audes dicere ñ totus orbis redẽptus est
sed perit. Quẽ inuasorẽ passus ẽ xp̃c ut

Expanded text:
cat lingua nostra, ista dicat: Ecce Christus pascat lingua nostra, ista dicat: Ecce Christus passus est, ecce mercator ostendit mercedem, ecce pretium quod dedit, sanguis ejus fusus est. In sacco ferebat pretium nostrum: percussus est lancea, fusus est saccus, et manavit pretium orbis terrarum. Quid mihi dicis, o haeretice? Non est pretium orbis terrarum? Africa sola redempta est? Non audes dicere: Totus orbis redemptus est, sed periit. Quem invasorem passus est
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽ dñs. Omĩa quȩ audistis: passus ẽ dñs
Querimꝰ q̃re passus ẽ : & cepit narrare. Narrabo
nom̃ tuũ frĩb meis. in medio eccle cantabo
nfumꝰ pauperes: neq auertit faciẽ suam ame
ipsius Apudte laus mea. Vos ipsos uultis
laudare. Sed respondent. Prors & nosipsũ
laudamꝰ. Nota mea redđã corã tim̃tib
eũ. Sacrificiũ pacis. sacrificiũ caritatis:
sacrificiũ corporis sui nor̃ fideles. Dispu¬
tareͥ inde mͦ ñ potest. Votamea reddã
corã tim̃tib cũ. Ed ant publicani: edant
piscatores: manducent imitent᷑ dnm̃: pati¬
ant᷑ saturent᷑. Mortuus ẽ ipse dñs: moriunt᷑
& paupcres. Additꝰ᷑ & mors discipuloꝵ morti
magistri. Quare : damꝰ fructũ Cõmemo¬
rabunt᷑ & conuertent᷑ ad dnm̃ uniũsi fines
t̃rȩ fia fr̃s. Quid quȩritis a nobis ꝗͥd respon¬
deamꝰ parti donati : Ecce psalmꝰ & hic
legit᷑ hodie & ibi legit᷑ hodic. Scriba
mꝰ infrontib nr̃is: cũ illo ꝓcedamꝰ. Nquies¬

Expanded text:
sus est Dominus; omnia quae audistis passus est Dominus. Quaerimus quare passus est, et coepit narrare: Narrabo nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae cantabo Nos sumus. Neque avertit faciem suam a me quae est corpus ipsius. Apud te laus mea. Vos ipsos vultis laudare. Sed respondent, Prorsus et nos ipsum laudamus. Vota mea Domino reddam coram timentibus eum. Sacrificium pacis, sacrificium charitatis, sacrificium corporis sui norunt fideles: disputari inde modo non potest. Vota mea reddam coram timentibus eum. Edant publicani, edant piscatores, manducent, imitentur Dominum, patiantur, saturentur. Mortuus est ipse Dominus, moriuntur et pauperes: additur et mors discipulorum morti magistri. Quare? Da mihi fructum. Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Eia fratres, quid quaeritis a nobis quid respondeamus parti Donati? Ecce Psalmus, et hic legitur hodie, et ibi legitur hodie. Scribamus illum in frontibus nostris, cum illo procedamus, non quies
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis tuũ ẽ: qͥeqͥd boni in iustificatio¬
nib dĩ ẽ. lta audis uocẽ laudis. ut ñ te
laudes qͣndo bonꝰ es. Nã laudando te bo¬
nũ. fis malꝰ. Bonũ enĩ te fecerat humili¬
tas: malũ te faci&e suꝑbia. Conuersus eras
ut inluminareris. & ẽuersione tua factꝰ
es luminosus: factꝰ es illustratꝰ c̃ũsione So
Qͦ ᷑ nũqͥd ad te : sĩ ad te c̃ũsus possis illu¬
minari. nũqm possis tenebrari. qr tecũ
sẽꝑ es. Quare illuminatꝰ es: qr c̃ũtist i
te alicubiꝰ qͦ tu ñ eras. Quid. ẽ. aliudq̃d

Expanded text:
d boni in justificationibus, Dei est. Ita audi vocem laudis, ut non te laudes et quando bonus es: nam laudando te bonum, fis malus; bonum enim te fecerat humilitas, malum te facit superbia. Conversus eras ut illuminareris, et conversione tua factus es luminosus, factus illustratus conversione. Sed quo? numquid ad te? Si ad te conversus posses illuminari, nunquam posses tenebrari, quia tecum semper esses. Quare illuminatus es? Quia convertisti te ad aliud quod tu non eras. Quid est aliud quod
Abbreviated transcription (Latin):
Tuenĩ cũ uideris homines in unũ locũ intras¬
se. putas eiꝰdẽ meriti cẽ: ds̃ aũ ñ fallit᷑ noli
utrũq excusscris. uentus leuẽ tollit. graue
man&e. Quęris gͦ uentũ ad iudicandũ areã.
nũqͥd as quęrit alterũ qͥ secũ iudic&. ne ꝑdasma¬

Expanded text:
Tu enim cum videris homines in unum locum intrasTu enim cum videris homines in unum locum intrasse, putas ejusdem meriti esse: Deus autem non fallitur, noli utrumque excusseris, ventus leve tollit, grave manet. Quaeris ergo ventum ad judicandam aream. Numquid Deus quaerit alterum qui secum judicet, ne
Abbreviated transcription (Latin):
nec lux. Siaũ idõ lux qr in dño. qͥd habes
q̃d ñ accepisti :. si aũ accepisti: qͥd głaris qͣsi ñ
acceperis: hoc enĩ ipse apłs dix̃ alio loco ho¬
minib suꝑbientib & uolentib sibi tribuere
q̃d dĩ ẽ: & de bono sic głari qͣsi de suo. Hoc er
dic̃. Qd enĩ habes qd ñ accepisti: siaũ accepis¬
ti: qͥd głãris qͣsi ñ acceperis : qͣ dedit humi¬
li aufert suꝑbo: qr qͥ dedit potest auferre
Ad hoc enĩ ꝑtinde fr̃s: si tam̃ exposui quae
uolui Exposui cͣiuĩ qͣntũ potuiꝰ. & si ñ ꝗͣtũ
uolui. Ad hoc ꝑtin&e qd ait. lauabo in in no
centib manꝰ meas: & circũ dabo altare tuũ
dñe. ut audiã uocẽ laudis tuȩ : id ẽ ex ipso
bono meo ñ de me p̃sumã sedde te qͥ dedisti.
ne laudare uelĩ de me in me. sed de tein te.
Ideo seqͥt᷑. ut audiã uocẽ laudis tuȩ. & enar¬
rẽ uni u̾sa mirabilia tua ñ mea sed tua.
dõ p̾sum̃tẽ. positũ int̾ malos. rogantẽ dm̃ut

Expanded text:
 si autem ideo lux, quia in Domino; quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Hoc enim ipse Apostolus dixit alio loco hominibus superbientibus, et volentibus sibi tribuere quod Dei est, et de bono sic gloriari quasi de suo, hoc eis dicit: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis ? Qui dedit humili, aufert superbo: quia qui dedit, potest auferre. Ad hoc enim pertinet, fratres, si tamen exposui quod volui, exposui autem quantum potui, etsi non quantum volui, ad centibus manus meas, et circumdabo altare tuum, Domine, ut audiam vocem laudis tuae: id est, ex ipso bono meo non de me praesumam, sed de te qui dedisti, ne laudari velim de me in me, sed de te in te. Ideo sequitur, Ut audiam vocem laudis tuae, et enarrem universa mirabilia tua: non mea, sed tua. Deo praesumentem, positum inter malos, rogantem Deum u
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ẽ. Sed qr spes mea in hoc erat. titubante
homine titubabͣ spes mea. & cadente homi¬
ne cad&e spes mea. Quia uͦ in dño spero.
nes meos & cor meũ. Qͥđ ẽ ure renes meos
& cor meũ: ure delectationes meas: ure co¬
gitationes meas. Corꝓ cogitationib: re¬
nes ꝓ delectationib posuit. Ne aliqͥd ma¬
li cogitẽ: ne aliqͥd mali me delect&e. Unde
aut̃ ure renes meos: igne ũbi tui. Unde u¬
res cor meũ : calore sp̃s tui. Deqͦ calore ali

Expanded text:
tus est; et quia spes mea in homine erit, titubante tus est; et quia spes mea in homine erit, titubante homine titubabit spes mea, et cadente homine cadet spes mea: quia vero in Domino spero, nes meos et cor meum. Quid est, ure renes meos et cor meum? Ure delectationes meas, ure cogitationes meas cor pro cogitationibus, renes pro delectationibus posuit ne aliquid mali cogitem, ne aliquid mali me delectet. Unde autem ures renes meos? Igne verbi tui. Unde ures cor meum? Calore spiritus tui. De quo calore ali
Abbreviated transcription (Latin):
ego in innocentia mea ambrlaui:. & in
dño sperans ñ mouebor. Quid ẽ in dño
sperans : ille enĩ titubat int̃ malos: quiñ
in dño sperat. Elinc factũ ẽ. ut scismata
fierent. Trepidauer̃ int̃ malos cũ ipsi pe¬
iores ẽẽntͥ & qͣsi nollent eẽ boni int̃ ma¬
los. O si frum̃ta ẽẽnt: usq ad tẽpꝰ uentila¬
tionis paleã in area tolerarent. Sedqr pa¬
lea erant: flaũ uentꝰ ante ipsã uentilatio¬
nẽ & rapuit de arca paleã. & ꝓiec̃ inspinis. Et
palea inde qͥdẽ ꝓiecta ẽ. sed nũqͥd qͦd remaͬ¬
sit frum̃tũ solum ẽ : ñ uolat ante uent i¬
lationẽ nͥ paleaͥ reman& aũ & frum̃tum
de palea. Uentilabit᷑ uͦ palea: cũ uenerit
tẽpꝰ uentilationis. Hoc dix̃ iste. in in noc̃¬
tia mea abulauiꝰ & in dño sperans ñ moue¬
bor. Si enĩ spera uero in homine. uisurꝰ sũ
fortasse ipsũ hominẽ aliqͣndo male uiue̾¬
in ȩccłã bonas: sed qͣs diabolo docente secta¬

Expanded text:
ego in innocentia mea ambulavi, et in Domino sperans non movebor. Quid est, in Domino sperans? Ille enim titubat inter malos, qui non in Domino sperat; hinc factum est ut schismata fierent. Trepidaverunt inter malos, cum ipsi pejores essent, et quasi nollent esse boni inter malos. O si frumenta essent, usque ad tempus ventilationis paleam in area tolerarent. Sed quia palea erant, flavit ventus ante ipsam ventilationem, et rapuit de area paleam, et projecit in spinas. Et palea quidem inde projecta est: sed numquid quod remansit frumentum solum est? Non volat ante ventilationem nisi palea, remanet autem et frumentum et palea; ventilabitur vero palea cum venerit tempus ventilationis. Hoc dixit iste: In innocentia mea ambulavi, et in Domino sperans non movebor. Si enim speravero in homine, visurus sum fortasse ipsum hominem aliquando male vivenl docet in Ecclesia bonas, sed quas diabolo docente secta
Abbreviated transcription (Latin):
magna c̃fitebor tibi. In ȩccła orbis t̃rarum.
c̃fitebor tͥ. Uota mea reddã corã tim̃tib
eũ. Sacram̃ta corporis & sanguinis mei.
& imitabunt᷑. Ita enĩ nec copiã sełi huuis
c̃cupiscent: nec timebt̃ in opiã. & laudabt̃
eũ. Nã laus dñi ẽ: eructuatio saturitatis
tent᷑ ad dnm̃ uni ũsi fines t̃rȩ. Cõmemora¬
bunt᷑. Exciderat enĩ gentib ds mortalit̃
natis: & in exteriora tendentib. Et c̃uertent᷑ ad
dñm uniuersi fines t̾rȩ. Et adorabt̃ in ẽspectu
eiꝰ uniuersȩ patriȩ gentiũ. & adorabt̃ in ẽsci¬

Expanded text:
in Ecclesia orbis terrarum confitebor tibi. Vota mea reddam coram timentibus eum: sacramenta corporis et sanguinis mei ret imitabuntur; ita enim nec copiam hujus saeculi concupiscent, nec timebunt inopiam. Et laudabunt laus Domini est eructatio saturitatis tentur ad Dominum universi fines terrae: commemorabuntur; exciderat enim Deus Gentibus mortaliter natis et in exteriora tendentibus; et tunc convertentur ad Dominum universi fines terrae. Et adorabunt in conspectu ejus universae patri
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ corã oculis dĩ qr ẽ & altare tuũ corã ocuł
dĩ. quo ingressus ẽ sacerdos qͥ ꝓ nobis pͥmo se
obtulit. E celeste altarei de ñ ãplectitur illu
altare. nͥ qui lauat manꝰ in innocentib. Nã
multi altare hoc tangt̃ indigni. & tolerat
ds̃ pati in iuriã. ad tẽpꝰ sacram̃ta sua. Ded
in sinũ abrahȩ. Ñ gͦ timeas. laua manꝰ. Et
circũdabo altare tuũ dñe. Ubi offers uota
dño. ubi p̃ces fundis: ubi c̃scientia tuapu
ra ẽ. ubi dicis dõ qͥsis. Et si aliqͥd ẽ intetor¬
te qd displiceat dõ: curat ille cui c̃fiteris. la¬
ua gͦ in innocentib manꝰ tuas & circũda al¬
tare dñi : ut audias uocẽ laudis. Hoc enim¬
seqͥt᷑. Ut audiã uocẽ laudis tuȩ: & enar¬
rẽ uniũsa mirabilia tua. Quidẽ. audiã
uocẽ laudis tuȩ : ut intellegã inqͥt hocẽ.
enĩ audire corã dõ. N qͦmͦi sonos istos qͦ
multi audiunt: & multi ñ audiunt. Qͣm
multi ad nos audientes st̃. & ad dm̃ surdi

Expanded text:
is Dei: quia est et altare coram oculis Dei, quo ingressus est sacerdos, qui pro nobis se primus obtulit. Est coeleste altare, et non amplectitur illud altare, nisi qui lavat manus in innocentibus. Nam multi altare hoc tangunt indigni, et tolerat Deus pati injuriam ad tempus sacramenta sua. Sed in sinu Abrahae . Non ergo timeas: lava manus, et circumda altare Dei, ubi offers vota Domino, ubi preces fundis, ubi consciera est, ubi dicis Deo qui sis; et si aliquid est in te forte quod displiceat Deo, curat ille cui confiteris. Lava ergo in innocentibus manus tuas, et circumda altare Domini, ut audias vocem laudis. 11. enarrem universa mirabilia tua. Quid est, Ut audiam vocem laudis? Ut intelligam, inquit. Hoc est enim audire coram Deo, non quomodo sonos istos, quos multi audiunt, et multi non audiunt. Quam multi ad nos audientes sunt, et ad Deum surdi
Abbreviated transcription (Latin):
dño. Quid ẽ. fuistis aliqͣndo tenebrȩ. nͥ ueter&
homines: ñc aũ lux: ñ sine causa lux estis qͥ
minati estis: noli putare te ipsũ eẽ lucem:
illa ẽ lux quȩ inluminat om̃em hominẽ
uenientẽ in hc̃ mundũ. Tuaũ ꝑ te ipsum.
ꝑ malã uoluntatẽ. ꝑ auersionẽ tuã tenͤ¬

Expanded text:
. Quid est, Fuistis aliquando tenebrae, nisi veteres homines? Nunc autem lux: non sine causa lux estis, qui minati estis. Noli putare teipsum esse lucem: illa est lux, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum ; tu autem per teipsum, per malam voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
flos decidit ũbũ aũ dñi mane inȩt̃nũ. Po¬
ne gͦ dorsũ ad id ꝗd cadit. & faciẽ ad illud
qđ man&e. euigilante. xp̃o iã tẽpestas illa
ñ quati& cortuũ. N obplebit fluctꝰ nauĩ
tuã qr fides tua imꝑat uentis & fluctib &
transi&e periculũ. ad hoc enĩ pertinet fr̃s. to¬

Expanded text:
anet in aeternum . Pone ergo dorsum ad id quod cadit, et faciem ad illud quod manet. Evigilante Christo jam tempestas illa non quatiet cor tuum, non opplebunt fluctus navim tuam: quia fides tua imperat ventis et fluctibus, et transiet periculum. Ad hoc enim pertinet, fratres, to
Abbreviated transcription (Latin):
rabat᷑. iã ñ furet᷑. Uetꝰ gͦ furabat᷑: nouus ñ
furet᷑. Ipse homo ẽ. unꝰ homo ẽ. Adã erat.
xp̃c sit. Uetꝰ erat: nouus sit: & cȩt̾a quȩ ibi
sequunt᷑. Sed psalmũ uideamꝰ paulo dili¬
gentius qr cũ qͥsq ꝓfecerit in ecelã: nece¬
se ẽ patiat᷑ malos in ȩcclã. Sed ñ eos cogno¬
scit qͥ talis ẽ. qͣmꝗͣ multi mali m̾murent ad¬
ũsus malos qͦmͦ facilius unꝰ sanꝰ fert duo sȩgro¬
tos qͣm duo ȩgroti se inuicẽ singulos. Itaq
diximꝰ sepe dicimꝰ: & paleã hab& & frum̃tũ
Nemo quęrat exire totã paleã: nͥ tẽpore
uentilationis. Nemo ante tẽpus uenti¬
lationis deserat areã: qͣsi dũ ñ uult pati
qͥcũq longius attendit area. paleã solam
putat. Nisi diligentius intueat᷑. nͥ manũ
porrigat nͥ spũ oris idẽ. flatu purgan¬
te discernat: difficile ꝑueñ ad discretio¬
diẽ granoꝵ. Ergo aliqͣndo & ista  grana
ita st̃. qͣsi seiuncta ab inuicẽ & ñ se taN¬

Expanded text:
 novus non furetur. Ipse homo est, unus homo est: Adam erat, Christus sit: vetus erat, novus sit; et caetera quae ibi sequuntur. 5. Sed Psalmum videamus paulo diligentius, quia cum quisque profecerit in Ecclesia, necesse est patiatur malos in Ecclesia. Sed non eos cognoscit qui talis est; quanquam multi mali murmurent adversus malos, quomodo facilius unus sanus fert duos aegrotos, quam duo aegroti se invicem singulos. Itaque diximus, saepe dicimus, Et paleam habet et frumentum. Nemo quaerat exire totam paleam, nisi tempore ventilationis. Nemo ante tempus ventilationis deserat aream, quasi dum non vult pati quicumque longius attendit aream, paleam solam putat: nisi diligentius intueatur, nisi manum porrigat, nisi spiritu oris, id est, flatu purgante discernat, difficile pervenit ad discretionem granorum. Ergo aliquando et ipsa grana ita sunt, quasi sejuncta ab invicem, et non se tan
Abbreviated transcription (Latin):
habes aliuͦs duos aut tres similes t. Noli
inqͥt putare te solũ: Alia in qͥt .uuͭ. mili¬
a st̃. & solũ teputas: itaq hoc breuit̃
p̃cipimꝰ ut dicere cȩperã. intendat me¬
t̃. Quisqͥs malus ẽ ñ put& neminẽ bo¬
nũ eẽ. Quis qͥs bonꝰ ẽ: ñ putde se solũ bonĩ
esse
Tenetis hoc: eece repeto. uidete quia dico. Qud¬
qͥs malus ẽ. int̾rogans c̃scientiã suã & male
sibi renuntians ñ arbitret᷑ neminẽ bo¬
nũ ẽẽ. Quisqͥs bonꝰ ẽ: ñ arbitret᷑ se solũ bo¬

Expanded text:
Habes alios duos aut tres similes tibi. Noli, inquit, putare te solum. Alia, inquit, septem millia sunt, et solum te putas! Itaque hoc breviter praecipimus, ut dicere coeperam. Intendat mesquis adhuc malus est, non putet neminem bonum esse: quisquis bonus est, non putet se solum bonum esse. Tenetis hoc? Ecce repeto, videte quia dico: Quisquis malus est, interrogans conscientiam suam, et male sibi renuntians, non arbitretur neminem bonum esse: quisquis bonus est, non arbitretur se solum bo
Abbreviated transcription (Latin):
tura humana illustrat᷑. ad quẽ gaudent an¬
głi. Nlominũ aũ infirmata acies cordis& si
trepidant sub radiis eiꝰ: ad eũ tam̃ c̃tẽ plan¬
dũ ꝑmandata purgant᷑. Cũ cęperit iste sol
suꝑ iracundiã tuã. id ẽ. deserat xp̃c m̃tem
tuã: qr ñ uult habitare xp̃c cũ iracundia ei¬
tua. Uidet᷑ enĩ qͣsi ipse tͥ occidere cũ tuabip¬
so occidas. qr cũ inueterauerit fit odiũ: cum
factũ fuerit odiũ iã homicida es. Om̃is enĩ
qͥ odit fr̃em homicida ẽ: sic̃ dic̃ iohanne.
apls̃. ltẽ ipse dic̃. Quia om̃is qͥ odit frẽm

Expanded text:
mana natura illustratur, ad quem gaudent Angeli, hominum autem infirmatae acies cordis etsi trepidant sub radiis ejus, ad eum tamen contemplandum per mandata purgantur. Cum coeperit iste sol super iracundiam tuam, id est, deserat Christus mentem tuam; quia non vult habitare Christus cum iracundia tua. Videtur enim quasi ipse a te occidere, cum tu ab ipso occidas: quia ira cum inveteraverit, odium fit; cum factum fuerit odium, jam homicida es. Omnis enim qui odit fratrem suum, homicida est , sicut dicit Joannes apostolus. Item ipse dicit, quia omnis qui odit
Abbreviated transcription (Latin):
te mortalitatis quã portamꝰ subrspit ira xp̃i¬
ano: ñ deb& diu teneri & fieri pͥdiana Cice
illã de corde anteqm occidat lux ista uisibilis:
ne te deserat lux illa inuisibilis. Sed alit bene

Expanded text:
te mortalitatis, quam portamus, subrepit ira Chrite mortalitatis, quam portamus, subrepit ira Christiano non debet diu teneri et fieri pridiana; ejice illam de corde antequam occidat lux ista visibilis, ne te deserat lux illa invisibilis. Sed aliter
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ: & anteꝗͣ sit xp̃ianꝰ. Non enĩ nosti. qͥd
sit apud dm̃. Quomͦ illũ p̃scierit ds̃. ignord
Aliqͣndo quẽ in rides adorantẽ lapides. c̃uertit᷑
& ad orat dm̃ fortasse religiosius quã tu: qͥeũ
paulo ante irridebas. St̃ enĩ ꝓximi nr̃i laten.¬
tes in his hominib qͥ ñdũ st̃ in eccła. & st̃ lon¬
ge a nob̾ latentes in eccła: iđoq qͥ ñ scimꝰ fu¬
tura unũquẽq ꝓximũ habem᷑. Nonsolum
c̃ditione mortalitatis humanȩ. qͣ in hac t̃ra ea¬
dẽ sorte deuenimꝰ. sed & iã spe illius heredita¬
tis qr ñ scimꝰ qͥd futuru sit. qͥ mͦ nichil ẽ. Ergo
attendite cȩtera. in induendo nouũ hominẽ.
& exuendo ueterẽ. Deponentes inqͥt mdaci¬
ũ loqͥmini ueritatẽ unꝰqͥsq cũ ꝓximo suoͫ. q̃m
siumꝰ inuicẽ m̃bra. Irascimini. & nolite pecca¬
reðiꝓpterea irasceris seruo tuo qr peccaũ:
ne tu ipse pecces irascere tͥ Sol ñ occidat. suꝑ
iracundiã uram . Intellegit᷑ qͥdẽ scdm̃ tempꝰ¬

Expanded text:
stianus. Non enim nosti quid sit apud Deum, quomodo illum praesciverit Deus ignoras. Aliquando quem irrides adorantem lapides, convertitur, et adorat Deum, fortasse religiosius quam tu, qui eum paulo ante irridebas. Sunt ergo proximi nostri latentes in his hominibus, qui nondum sunt in Ecclesia; et sunt longe a nobis latentes in Ecclesia. Ideoque qui non scimus futura, unumquemque proximum habeamus, non solum conditione mortalitatis humanae, qua in hanc terram eadem sorte devenimus; sed etiam spe illius haereditatis, quia non scimus quid futurus sit qui modo nihil est. 3. Ergo attendite caetera in induendo novum hominem et exuendo veterem. Deponentes, inquit, mendacium, loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo: quia sumus invicem membra. Irascimini; et nolite peccare. Si propterea irasceris servo tuo quia peccavit: ne et tu ipse pecces, irascere tibi. Sol non occidat super iracundiam vestram : intelligitur quidem secundum temp
Abbreviated transcription (Latin):
iugiũ. Unde aũ fit. nͥ qr dormit iħc si ñ
dornuret in te iħc̃. tẽpestates istas ñ patere¬
ris: sed tranqͥllitatẽ haberes interius. Cũ uigi¬
des tua quȩ ẽ de ihũ obdormiũ. Surgt̃ pro¬
cellȩ stagni huiꝰ. Uides malos florere. bo¬
nos laborare: tẽptatio ẽ. fluctꝰ ẽ: & dubi¬
tat anima tua. Ods̃. ipsa ẽ iustitia tua
ut mali floreant: & boni laborent: dicis dõ ip¬
sa ẽ iustitia tua. & ds̃ tͥ ipsa ẽ fides tua ͦ Hec
enĩ tͥ ꝓmisiꝰ ad hoc xp̃ianꝰ factꝰ es. ut in scło is¬
to floreres: torqueris qr hic mali florent᷑: qui
cũ diabolo pꝰea torquebunt᷑ : sed unde hoc di¬
excita ihm. & dic. Magister perimꝰ. Mouent᷑
enĩ incerta stagni: perimꝰ. Euigilabit ille:
id. ẽ redit ad te fides tua: & adiuuante illo
c̃siderabis in anima tua. qr ea quȩ dant᷑ mͦ
malis ñ eũ illis ꝑseuerabt̃. Aut enĩ uiuen¬
tes eos deser̃: aut a morientib descruntur
Libi aũ qđ ꝓmittit᷑ maneb̾ in ȩt̃nũ. illi quod

Expanded text:
vigium. Unde autem fit, nisi quia dormit Jesus? Si non dormiret in te Jesus, tempestates istas non patereris; sed tranquillitatem haberes interius, convigides tua quae est de Jesu, obdormivit. Surgunt procellae stagni hujus, vides malos florere, bonos laborare; tentatio est, fructus est. Et dicit anima tua: O Deus, ipsa est justitia tua, ut mali floreant, boni laborent? Dicis Deo: Ipsa est justitia tua? Et Deus tibi: Ipsa est fides tua? Haec enim tibi promisi? ad hoc christianus factus es, ut in saeculo isto floreres? torqueris, quia hic mali florent, qui cum diabolo postea torquebuntur? Sed unde hoc diExcita Jesum, et dic, Magister, perimus . Movent enim incerta stagni: perimus. Evigilabit ille, id est, rediet ad te fides tua; et adjuvante illo, considerabis in anima tua, quia quae dantur modo malis, non cum illis perseverabunt: aut enim viventes eos deserunt, aut a morientibus deseruntur; tibi autem quod promittitur, manebit in aeternum. Illis quod
Abbreviated transcription (Latin):
iͥ & timore disꝑsa st̃ a me fundamta corporis
hoc ẽ ȩccł&. discipłi mei. Factũ ẽ cor meũ tãqͣm
cera liquescens. in medio uentris mei.Sapien¬
tia mea quȩ in scĩs libris de me c̃scripta ẽ: tã¬
qͣm dura & clausa ñ in tellegebat᷑. Sed p̾quã
ignis meȩ passionis accessit. tãqmͣ liquefacta

Expanded text:
nta corporis, hoc est Ecclesiae, discipuli mei. Factum est cor meum sicut cera liquescens, in medio ventris mei: sapientia mea, quae in sanctis libris de me conscripta est, tanquam dura et clausa non intelligebatur; sed postquam ignis meae passionis accessit, t
Abbreviated transcription (Latin):
dix: & in medio eccłe ipsoꝵ laudat᷑. Qu̾mͦ
laudant xp̃m qͥ dicunt. ꝑdidit totũ or¬
bẽ t̃rarũ: Diabolus illi totũ abstulit. &¬
us dicat. aꝑtuis loquat᷑ ñsit qđ int̃p̃tari
ñsit qđ suspicarb Sniũ sũ sem̃ ia cob magnifi¬
cate eũ. Forte adhuc dicunt. nossumus

Expanded text:
si in medio Ecclesiae ipsorum laudatur. Quomodo laudant Christum, qui dicunt: Perdidit totum orbem terrarum, diabolus illi totum abstulit, et us dicat, apertius loquatur: non sit quod interpretari, non sit quod suspicari. Universum semen Jacob, magnificate eum. For
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ statuit delinquentib in uia. Quia mi
nec ei resistendo p̃ponunt suã. Doceb. man¬
su&os uias suas. Doceb̾ uias suas ñ eos qͥ pre¬
cͣrere uolt̃ qͣsi scipsos melius regere possint᷑
sed eos qͥ ñ rapiunt ceruicẽ neq recalcitranł
cũ eis iugũ lene imponit᷑ & sarcina leuis.¬
Uniũsȩ iue dñi miscđia & ueritas. Quas aut
uuas doceb eos. nͥ miscdiã qͣ placabilis. & ue¬
ritatẽ qͣ incorruptꝰ ẽ : quoꝵ unũ p̃buit do¬
nando peccata. alterũ merita uidicando:
unꝰ miserantis. alt̃ uindicantis. ꝑ uenit gͦ
ad eũ tenens uias eiꝰ. qͥ nullis meritis sius
se lib̾atũ uidens deponit suꝑbiã. ⁊ deince̾p
cau& exami nantis seueritatẽ. qͥ clem̃tiã subue¬
nientis exꝑtꝰ ẽ. Reqͥrentib testam̃tũ eiꝰ. & tes¬

Expanded text:
gem statuit delinquentibus in viam. nec ei resistendo praeponunt suam. Docebit mansuetos vias suas: docebit vias suas, non eos qui praecurrere volunt, quasi seipsos melius regere possint; sed eos qui non erigunt cervicem, neque recalcitrant, cum eis jugum lene imponitur et sarcina levisas. Quas autem vias docebit eos, nisi misericordiam qua placabilis, et veritatem qua incorruptus est? Quorum unum praebuit donando peccata, alterum merita judicando. unus miserantis, alter judicantis. Pervenit ergo ad eum tenens vias ejus, qui nullis meritis suis se liberatum videns, deponit superbiam, et deinceps cavet examinantis severitatem, qui clementiam subvenientis expertus est. Requirentib
Abbreviated transcription (Latin):
mea ambulabã: redime me & miserere
mei. Ualeat mͥ ad ꝑfectionẽ liberat iones
tantũ p̃ciũ sangiuinis mei dñiꝰ & inpericulis
a iustitia tua. In ȩccłis benedicã te dñe. Non
occultabo eis qͦs uocasti benedictionẽ tuam
dñe : qm̃ dilectioni tuȩ sub infero ꝓximi di¬

Expanded text:
me me, et miserere mei: valeat mihi ad perfectionem liberationis, tantum pretium sanguinis Domini mei; et in periculis a justitia tua. In Ecclesiis benedicam te, Domine: non occultabo eis quos vocasti benedictionem tuam, Domine; quoniam dilectioni tuae subinfero proximi di
Abbreviated transcription (Latin):
nis glȩ tuȩ. Quid ẽ hoc : & hoc dicã. ad illum
sensũ ꝑtin&e sub obscurũ aliqͣntũ. Adiuude me
dñs. & intentio cordis ur̃i ab eodẽ dño inspira¬
ta. Quid ait: locũ habitationis glẽ tuȩ. Dix̃
pͥus decorẽ domꝰ tucꝰ & expoñ qͥd sit decor do¬
mꝰ dĩ. Locꝰ inqͥt habitationis glȩ tuȩ. Nsuffic̃
dicere locꝰ habitationis dĩ. seo locꝰ habitatio

Expanded text:
illum sensum pertinet subobscurum aliquantum: adjuvet me Dominus, et intentio cordis vestri ab eodem Domino inspirata. Quid ait, locum habitationis gloriae tuae? Dixit prius, decorem domus tuae: et exponit quid sit decor domus Dei, Locus, inquit, habitationis gloriae tuae. Non sufficit dicere, Locus habitationis Dei, sed, Locus habitat
Abbreviated transcription (Latin):
& sem̃ eiꝰᷤ possideb  t̾rã. Et opꝰ eiꝰ. hereditatẽ
solidã instaurati corporis possidebit. Pirma
timor: sed firmam̃tũ ẽ dñs tim̃tib eũ. Et
nom̃ dñi qđ glorificatũ ẽ ꝑ orbẽ t̃rarũ fir¬
mat timentes eũ. & testam̃tũ ipsius.
ut manifestet᷑ illis: Et fac̃ ut testam̃tũ ip¬
sius manifestit᷑ illis: quia bereditas xp̃i gen

Expanded text:
e possidebit terram: et opus ejus haereditatem solidam instaurati corporis possidebit. 14. vtimor, sed firmamentum est Dominus timentium eum. Et nomen Domini quod glorificatum est per orbem terrarum, firmat timentes eum. Et testamentum ipsius ut manifestetur illis: et facit ut testamentum ipsius manifestetur illis,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ meã. h̃ nũ qͣm me iactantia iustitiae
habundame abrũpo. & laborẽ meũ . qͦ indisci¬
plinatos mͥ c̃mixtos suffero. Et remitte om̃ia pe¬
rata mea. Et his sacrificus ꝓpitiatꝰ remittepeͤ¬
cata mea ͥ ñ illa tantũ iuuentutis & ignoranti¬
ȩ meȩ anteqͣm crederẽ: sed &iã ista quȩ iã ex

Expanded text:
 nunquam me jactantia justitiae ab unitate abrumpo; et laborem meum, quo indisciplinatos mihi commixtos suffero. Et remitte omnia peccata mea: et his sacrificiis propitiatus remitte peccata mea, non illa tantum juventutis et ignorantiae meae antequam credere
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo qđ in me c̃fidoͬbã ꝑductus sũ usq ad
istã infirmitatẽ carnis. Et qͥ deserto dõ sicut
ds̃ eẽ uolui. a minutissima bestiola mor¬
tẽ timens de suꝑbia mea irrisus erubui̾. iã
nis atq occultis suggestionib insidi antes. &
suggerentes euge eugeꝰ ad hȩc me deiecer̃t.
Et enĩ uniuersi qͥ te expectant ñ c̾funda̾nt᷑:¬

Expanded text:
 in me confidebam, perductus sum usque ad istam infirmitatem carnis; et qui deserto Deo sicut Deus esse volui, a minutissima bestiola mortem timens, de superbia mea irrisus erubui; jam enis atque occultis suggestionibus insidiantes, et suggerentes Euge, Euge, ad haec dejecerunt. Etenim universi qui te exspectant non confundent
Abbreviated transcription (Latin):
Tu aut̃ dñe ne longe feceris auxiliũ tuũ a me.
Tuaut̃ dñe ñ infinẽ scłi sic̃ cȩteros: sed statĩ
resuscita me. In defensionẽ meã aspice. As
Et de manu canis unicã meã. & de potestate
regni scłaris. Et a cornib unicornũoꝵ humi¬
litatẽ meã. Et a sublimitatib suꝑboꝵ se sin¬
gularit erigentiũ c̃sortesq ñ fieri uolentiũ:
se inuicẽ diligentib sic̃ a me dilecti st̃. fr̃ib
meis. In medio ȩccłẽ. laudabo te dñe. In me¬

Expanded text:
Tu autem, Domine, ne longe feceris auxilium tuum a me: tu autem, Domine, non in fine saeculi, sicut caeteros; sed statim resuscita me. In defensionem meam aspice: aspEt de manu canis unicam meam: et de potestate regni saecularis. Et a cornibus unicornuorum humilitatem meam: et a sublimitatibus superborum se singulariter erigentium, consortesque non ferentium, se invicem diligentibus sicut a me dilecti sunt fratribus meis. In medio Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtas ur̃a: qͦmͦ uid& ds̃. Dic̃ ñ sedi. Aliqͣndo
ñ es in c̃cilio. nec ibi sedes. Uerbi gr̃a in the¬
atro ñ sedes. sed cogitas theatrica. c̃traquę
dictũ ẽ ure renes meos. Ibi sedes corde. qͣm & corme¬
uis ñ sis ibi corpore. Contingat aũ ten¬
aris ab aliqͦ. & ibi colligeris. aut aliqͦđ of¬
ficiũ piũ faciat te ibi sedere. Quomͦ po¬
test hoc euenire : c̃ting̃ & officiũ pieatis:
ut seruo dĩ sit necessitas in amphitheatro
eẽ. Liberare uolebat nescio quẽ gladiato¬
rẽ. fieri poss& ut seder& & expectar&. do¬
nec ille exir& quẽ lib̾are cupiebat. Ecce
ñ sedit in c̃cilio uanitatis: qͣmuis ille corpo¬
re sedere uideret᷑. Quid. c̃. sedere : c̃senti¬
re cũ his qͥ ibi sedent. Qđ si p̃sens ñ fecerd:
ñ ibi sedisti. Si absens feceris: sedisti ibi Et
cũ iniqua gerentib ñ introibo. Odio ha¬
bui c̃gregationẽ malignoꝵ. Uid&isqr

Expanded text:
stra. Quomodo videt Deus, dicit non sedi. Aliquando non es in concilio, et ibi sedes. Verbi gratia, in theatro non sedes, sed cogitas theatrica, contra quae dictum est, Ure renes meos: ibi sedes corde, quamvis non sis ibi corpore. Contingat autem ut tenearis ab aliquo, et ibi colligeris, aut aliquod officium pium faciat te ibi sedere. Quomodo potest hoc evenire? Contingit ex officio pietatis ut servo Dei sit necessitas in amphitheatro esse; liberare volebat nescio quem gladiatorem, fieri posset ut sederet, et exspectaret donec ille exiret quem liberare cupiebat. Ecce non sedit in concilio vanitatis, quamvis illic corpore sedere videretur. Quid est sedere? Consentire cum his qui ibi sedent: quod si praesens non feceris, non ibi sedisti: si absens feceris, sedisti ibi. Et cum iniqua gerentibus non introibo. Odio habui congregationem malignorum. Videtis quia
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt nr̃i qr tu tradidisti. Ille ꝓbat᷑ tra¬
ditor: qͥ lecto testam̃to ñ seqͥt. Ecce legi¬
t᷑ & sequorꝰ legit᷑ & recusas. Cuiꝰ im anꝰ misit
inflãmã qͥ credit & sequitꝰ. anqͥ dol&
qr ẽ qđ legat᷑: nolo scire qui seruauerit:
undecũq inuentꝰ ẽ codex: testam̃ tum
patris nr̃i exut dequalib& cauerna. nes¬
cio qui fures tollere uolebant : nescio qui
ꝑsecuturi incendere uolebant. Vndecũq
ꝓlatũ c̃ legatꝰ. Quare litigas : fr̃s sumus
quare litigamꝰ : ñ intestatus mortuus ẽ pat̃.
Tecit testam̃tũ : & sic mortuus ẽ : & mortuus
ẽ & resurrexit. Iam dui contendit᷑ dehe

Expanded text:
dicunt nostri, quia tu tradidisti. Ille probatur tradicunt nostri, quia tu tradidisti. Ille probatur traditor, qui lecto testamento non sequitur. Ecce legitur, et sequor; legitur, et recusas. Cujus manus misit in flammam? Qui credit, et sequitur; an qui dolet quia est quod legatur? Nolo scire quis servaverit: undecumque inventus est codex, testamentum patris nostri exiit de qualibet caverna: nescio qui fures toliere volebant, nescio qui persecutores incendere volebant: undecumque prolatum est, legatur. Quare litigas? Fratres sumus, quare litigamus? Non intestatus mortuus est pater. Fecit testamentum, et sic mortuus est: mortuus est, et resurrexit. Tamdiu conten
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ. Qm̃ dñi ẽ regnũ & ipse domina¬
bit᷑ gentiũ. Tres istos ũsus ten&e fr̃s :
hodie cantatist᷑ & ibi: aut forte deleue¬
r̃ illos. Credite mͥ frs mei. ita ęstuo ita
uim patior : ut mirer nescio qũa surdita¬
tẽ & duritiã cordis ipsoꝵ: ut aliquando
dubitẽ utrũ habeant illud inco: dicibus.
Hodie currunt om̃s ad eccłam i hodie oñs
intenti audiunt ꝑsalmũ : om̃s suspenso
corde audiunt. Sed fac qr ñ st̃ intenti
Nũ quid unꝰ uersus ẽ cõmemorabunt᷑ & conũ¬
tent᷑ ad dñm uniũsi fines terrȩ : eugilas
sed adhuc fricas oculos. & ad orabunt
inc̃spectu eiꝰ unuĩsȩ pãtriȩ gentiũ. E xcu
turis ñ nobiscũ. Ecce qđ codex ipse contra
ras. Ne arderentꝰ seruatȩ st̃ unde tu arde¬
as. Quid seru asti : aperi. lege. Iuseruasti.
& tu oppugnas: Quid seruasti a flãma qđ
delereis lingua : ñcredo ñcredoqr ser¬
uasti. Esus ñcredo : ñ seruasti. Uerissime

Expanded text:
iteruiterubitur gentium. Tres istos versus tenete, fratres. Hodie cantati sunt et ibi, aut forte deleverunt eos. Credite mihi, fratres mei, ita aestuo, ita vim patior, ut mirer nescio quam surditatem et duritiam cordis ipsorum, ut aliquando dubitem utrum habeant illud in codicibus. Hodie currunt omnes ad ecclesiam, hodie omnes intenti audiunt Psalmum, omnes suspenso corde audiunt. Sed fac quia non sunt intenti: numquid unus versus est, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae? Evigilas, sed adhuc fricas oculos: Et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Excutturis, non nobiscum. Ecce codex ipse, contraras, ne arderent? Servatae sunt, unde tu ardeas. Quid servasti? Aperi, lege: tu servasti, et tu oppugnas. Quid servasti a flamma, quod delere vis lingua? Non credo, non credo quia servasti: prorsus non credo, non servasti. Verissime
Abbreviated transcription (Latin):
huc dicat. Sidicero fines t̃re & ñdicerae
uniũsi fines terrȩ : dicere h abebant. Ecce
habemꝰ fines t̃rȩ inmauritania. Uniũsi fines
t̃re dix̃. O hereticȩ : uniũ sidix. Qua exitu¬
rus es ut euadas questionẽ : n habes qͣ exeas :
dispitare. nedicatꝰ qr sermom̃s aliquid
ual&. Psalmũ ad tendite : psalmũ legite
Ecce xp̃e passus ẽ : sanguis eiꝰ fusus ẽ. Ecce
redẽptor nr̃ : ecce p̃tiũ nrm. Quid emit.
dicatꝰ mͥ. Quid in trogamꝰ: quid simͥ aliqͥs
dicat: Ostulte. qͥd introgas: codicem
portas: ibi habes unde emitꝰ ibi quȩre
quidemit. Ecce ibi habes: cõmemora
anno. Putas ubi ponunt aures qͣndo lector
ipsoꝵ dic̃. cõmemorabuntꝰ & conũtent᷑
addñm uniũsi fines t̃rȩ : eia forte umis
uersus ẽ. Aliunde cogitabas: cũ fre tuo
fabulabaris. qͣndo illud dixit : ad tende
qr repait & surdos pulsat. adora¬
bunt in conspectu eiꝰ unũsȩ patriȩ gen¬
tiũ. Adhuc surdus ẽ : ñ audit pulsetꝰ

Expanded text:
 dicat. Si diceret fines terrae, et non diceret universi fines terrae; dicere habebant, Ecce habemus fines terrae in Mauritania. Universi fines terrae dixit: o haeretice, universi dixit; qua exiturus es, ut evadas quaestionem? Non habes qua exeas, sdisputare, ne dicatur, quia sermo meus aliquid valet: Psalmum attendite, Psalmum legite. Ecce Christus passus est, sanguis ejus fusus est: ecce redemptor noster, ecce pretium nostrum. Quid emit, dicatur mihi. Quid interrogamus? Quid si mihi aliquis dicat: O stulte, quid interrogas? Codicem portas, ibi habes unde emit, ibi quaere quid emit. Ecce ibi habes, Commemorabanno. Putas ibi ponunt aures, quando lector ipsorum dicit: Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae? Eia, forte unus versus est: aliunde cogitabas, cum fratre tuo fabulabaris, quando illud dixit: attende, quia repetit, et surdos pulsat: Et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium. Adhuc surdus est, non audit, pulsetur
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ tuã: & possessionẽ tuã fines t̃rę.
Sol& fieri frs : ut qͣndo quęrit᷑ depossessione
quȩrant᷑ affines. Int̃ affines illũ & illũ
querit᷑ heres. aut cui donat᷑. aut qͥ emit
Int̃ quos affines quęritꝰ: Int̾ illũ & illũ
possidentis. Qui dimisit om̃s fines. nullos
dimisit affines. Quocũq teuerteris.
uocas ad partẽ: huc ueniꝰ. bono tuo uin¬
ceris: tõtã habebis. Anadhuc calũnia¬
ris: lã ego testam̃tũ legiꝰ & tu calũpnu

Expanded text:
 tuam, et possessionem tuam fines terrae.  tuam, et possessionem tuam fines terrae. Solet fieri, fratres, ut quando quaeritur de possessione, quaerantur affines. Inter affines illum et illum, quaeritur haeres, aut cui donatur, aut qui emit. Inter quos affines quaeritur? Inter illum et illum possidentes. Qui dimisit omnes fines, nullos dimisit affines. Quocumque te verterisvocas ad partem? Huc veni: bono tuo vinceris, totum habebis. An adhuc calumniaris? Ego jam testamentum legi,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓferat᷑ inpublicũ. Ꝙ cũ testam̃tũ fuerit
ꝓlatũ inpublicũ: tacent om̃s ut tabulȩ
aperiantꝰ recitẽtꝰ. ludex intꝰ audit. ad¬
uocati silent. Precones silentiũ faciunt :
uniuersus populꝰ suspensus ẽ
ut legantꝰ uerba mortui : ñ sentientis in
monum̃to. Ille sine sensu iac& in monu¬
m̃to. & ualent ũba ipsius: sed& xp̃c in
cȩlo & contra dicit᷑ testam̃to. Aperi lega¬
mꝰ. fr̃s sumꝰ. Quare contendimꝰ : placetur
animꝰ nr̃ꝰ ñ sine testam̃to nos dimisit
pat̃. Qui fecit testam̃tũ uiuit in aet̾num:
audit uoces nr̃as: cognoscit suã. Legauiiꝰ ÷¬
quid litigamꝰ : uhi inuenta fuerit hcredi¬
tas : ipsa toneamꝰ. Aperi testam̃tũ : lege
inprimo capite ipsius psalterii. lostula
ame. Sed quis dicit : forte ñ xp̃c̃. Ibi
habes dñs dix̃ ad me filius m̃s estu: ego
hodie genuite. Ergo filius dĩ dicit At
ad filiũ suũ ꝑat̃ dicit Ergo qͥd dic̃ ad filiũ :
postula ame. & dabo tibi gentes here

Expanded text:
atum fuerit in publicum, tacent omnes, ut tabulae aperiantur et recitentur: judex intentus audit, advocati silent, praecones silentium faciunt, universus populus suspensus est, ut legantur verba mortui, non sentientis in monumento. Ille sine sensu jacet in monumento, et valent verba ipsius: sedet Christus in coelo, et contradicitur testamento ejus? Aperi, legamus. Fratres sumus, quare contendimus? Placetur animus noster, non sine testamento nos dimisit pater. Qui fecit testamentum, vivit in aeternum: audit voces nostras, agnoscit suam. Legamus, quid litigamus? Ubi inventa fuerit ipsa haereditas, ipsam teneamus. Aperi testamentum, lege in primo capite ipsius Psalterii, Postula a me . Sed quis dicit? Forte non Christus. Ibi habes, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te . Ergo Filius Dei dicit, vel ad Filium suum Pater dicit. Ergo quid dicit ad Filium? Postula a me, et dabo tibi ge
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑ iniqͣ facientes. ad adqͥ renda quȩ tran¬
seunt. Uias tuas dñe notas fac mͥ. & semitas
tuas doce me. Quȩ ñ latȩ st̃. nec multitudinẽ
ad interitũi duct̃. sed angustas & paucis no¬
tua. Errores fugientẽ. dirige me in uerita
nui totadie. Neq enĩ dimissusate de
paradiso & in longinqͣm regionẽ peregrinatꝰ
ꝑ meipsũ redire possũ: nͥ oceras erranti. Nãre¬
ditꝰ ñs toto tractu tẽporis scłaris: miscđĩ am

Expanded text:
ad acquirenda quae transeunt. Vias tuas, Domine, notas fac mihi, et semitas tuas edoce me: quae non latae sunt, nec multitudinem ad interitum ducunt ; sed angustas et paucis notua: errores fugientem. Et doce me: nam per nui tota die: neque enim dimissus a te de paradiso , et in longinquam regionem peregrinatus , per meipsum redire possum, nisi occurras erranti; nam reditus meus toto tractu temporis saecularis misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
natura mortalis. & quęrit qͥs ẽ isterex glo¬
riȩ. Dñs fortis & potens: quẽ tu infirmũ &e
opp̃ssũ putasti. Dñs potens in bello. Contre¬
cta cicatrices. & senties reparatas. & immor¬
talitati redditã infirmitatẽ humanã. Re¬
soluta ẽ mors quȩ debebat᷑ t̾ris: ubi cũ mor
&iã cȩlestes pͥncipis ur̃as. qͣs habetis in animi
hominũ: qͥ ad orant nulitiã cęli. Et ȩleua¬
mini portȩ ȩt̃nales. Et ȩleuamini portȩ
ȩt̃ne iustitię caritatis & castitatis. ꝑ quas
anima diligit unũ uerũ dm̃: & ñ fornicat᷑
sub multis qͥ appellant᷑ dii. Et introibit rex
głȩ. Et introibit rex glẽ. ut ad dexterã patris

Expanded text:
 quaerit, Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens: quem tu infirmum et oppressum putasti. Dominus potens in bello: contrecta cicatrices, et senties reparatas, et immortalitati redditam infirmitatem humanam. Persoluta est quae debebatur terris, ubi cum mortetiam coelestes principes, quas habetis in animis hominum qui adorant militiam coeli . Et elevamini portae aeternales: et elevamini portae aeternae justitiae, charitatis et castitatis, per quas anima diligit unum verum Deum, et non fornicatur sub multis qui appellantur dii. Et introibit rex gloriae: et introibit rex gloriae, ut ad dexteram Patris
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ. Exaruit uelut testa uirtꝰ mea. Exaru¬
it passione uirtꝰ meaꝰ ñ uelut fenũ. sed uelut
testa: quȩ igne fit firmior. & lingua mea
adhesit faucib meis. Et seruauer̃ apud se p̃¬
cepta mea. illi ꝑ quos locuturꝰ erã. & in pul¬
uerẽ mortis deduxisti me. Et impios morti
destinatos: quos tãqmͣ puluerẽ quẽ ꝓicit uentꝰ
a facie t̃rȩ deduxisti me. Qm̃ circũ deder̃t¬
me canes multi. Qm̃ circũdeder̃ me ñ pro
ueritate : sed ꝓ c̃suetudine latrantes multi.
as & pedes meos. Foder̃ clauis manꝰ meas & pe¬

Expanded text:
 Exaruit velut testa virtus mea: exaruit passione virtus mea; non velut fenum, sed velut testa, quae fit igne firmior. Et lingua mea adhaesit faucibus meis: et servaverunt apud se praecepta mea illi, per quos locuturus eram. Et in pulverem mortis deduxisti me: et in impios morti destinatos, quos tanquam pulverem projicit ventus a facie terrae, deduxisti me. 17. verme canes multi: quoniam circumdederunt me, non pro veritate, sed pro consuetudine, latrantes multi. as et pedes: foderunt clavis manus meas et pe
Abbreviated transcription (Latin):
es: ut pꝰ umbrã mortis &iã ego si tecũ. Uirga tua
& baculus tuus. ipsa me c̃solata st̃. Disciplina
tua tãqm uirga ad gregẽ ouiũ. & tãqͣm ba¬
culus iã ad grandiores filios. & ab animali
uita ad sp̃italẽ crescentes. ipsa me ñ afflixe
lant me. Post uirgã aut̃ qua paruulus & a¬
nimalis in grẽge pascius erudiebar. post illã
uirgã cũ ẽẽ cepi sub baculo. parasti in c̃spe¬
ctu meo m̃sã. ut ñ iã lacte alar paruuliss.
sed maiorẽ cibũ sumã. firmatꝰ ad uersus eos

Expanded text:
es, ut post umbram mortis etiam ego sim tecum. Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt: disciplina tua tanquam virga ad gregem ovium, et tanquam baculus jam ad grandiores filios et ab animali vita ad spiritualem crescentes, ipsa me non afflixelant me: post virgam autem, qua parvulus et animalis in grege pascuis erudiebar, post illam virgam cum esse coepi sub baculo, parasti in conspectu meo mensam, ut non jam lacte alar parvulus , sed major cibum sumam, firmatus adversus
Abbreviated transcription (Latin):
spreũ p̃cẽ: ñ illius qui ũbis delictoꝵ clamans
ad dm̃ uitã uanã transire nolebat: sed p̃cẽ pau¬
peris ñ tum̃tis in pompis transeuntib. Neq aũtit
faciem suã a me. sic̃ ab illo qͥ dicebat: clamabo
ad te nec exaudies. Et cũ clamarẽ ad eũ ex¬

Expanded text:
sprevit precem, non illius qui verbis delictorum clamans ad Deum vitam vanam transire nolebat, sed precem pauperis non tumentis in pompis transeuntibus. Neque avertit faciem suam a me: sicut ab illo qui dicebat, Clamabo ad te, nec exaudies. Et cum clamarem ad eum, ex
Abbreviated transcription (Latin):
q mortalis. qr decarne natꝰ: qr sine concu
te quanta passus c̃. lã ut dicamꝰ passionẽ.
& ad illũ maiore gemitu ueniamꝰ : uidete
quanta mͦ patit᷑. & de inde uidete quare.
Quis enĩ fructꝰ: Ecce sperauert̃ patres. &¬
erutist̃ det̾ra agypti: & sic dii. tãmulti
inuoc auer̃: & statĩ ad tẽpus ñ infuturauita:
sed continuo liberatist̃. Ipse iob diabolo
p&tenti. concessus ẽ putrescens uermib tam̃
abhac uita reparauit salutẽ: duplo accepit quȩ
ꝑdiderat. Dñs aut̃ flagellabat᷑: & nemo subueniebat¬
Colaphis cedebat᷑: & nemo subueniebat Spinis coronabat᷑:¬
& nemo subueniebat. Leuabat᷑ in ligno: nemo eruit
de tanta passus ẽ : Omĩa ista quȩ passus ẽ
uideamꝰ quȩdicat. Primũ queramꝰ quȩ pas¬
susẽ deinde quare: & uideamꝰ quã sint
hostes xp̃i qui confitent᷑qr tanta passus ẽ : &
tollunt quart. Hinc audiamꝰ totũ in isto
psalmo: & quȩ passusẽ. & quare. Tencte ista

Expanded text:
Quia mortalis, quia de carne natus, quia sine concubQuia mortalis, quia de carne natus, quia sine concubte quanta passus est! Jam ut dicamus passionem, et ad illam majori gemitu veniamus, videte quanta modo patitur, et deinde videte quare! Quis enim fructus? Ecce speraverunt patres eruti sunt de terra Aegypti. Et sicut dixi, tam multi invocaverunt, et statim ad tempus, non in futura vita, sed continuo liberati sunt. Ipse Job diabolo petenti concessus est, putrescens vermibus: tamen in hac vita recuperavit salutem, duplo accepit quae perdiderat : Dominus autem flagellabatur, et nemo subcolaphis caedebatur, et nemo subveniebat; spinis coronabatur, nemo subveniebat; levabatur in ligno, nemo eruit;de tanta passus est? Omnia ista quae passus estvideamus quae dicat. Primum quaeramus quae passus sit, deinde quare: et videamus quam sint hostes Christi, qui confitentur quia tanta passus est, et tollunt quare. Hinc audiamus totum in isto psalmo, et quae passus sit, et quare. Tenete ista