comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de p̾rupti. som̃ uni boses. et nom̃
alteri sene. unus scopulus ꝓminẽs
ad aquilonẽ. ex adũso maginas.
et alter ad m̃idiem contra gabaa.
Dixit autẽ ionathas ad adolescen¬
tẽ armigeꝵ suũ. Ueni transeamꝰ
ad stationẽ incircuncisoꝵ hoꝵ. si
forte fatiat dñs ꝓ nob̾. qr ñ ẽ dño
difficile saluare: uł in multitudi¬
ne uel in paucis. Dix̃q ei armiger
suus. fãc omnia que placent ani
ubicũq uolueris. Eẜ ait ionathas.
Ecce nos transibimꝰ ad iuiros istos.
Cũq apparuerimꝰ eis. si talit̃ locu¬
ti fuerint ad nos: manete donͥ ue¬
nianiꝰ ad uos: stemꝰ in loco nr̃o. nͥ¬
ascendamus ad eos. Si autẽ dixe¬
rint ascendite ad nos: ascendamꝰ.
q tradidit eos dñs in manib ñriᷤ.
Hoc erit nob̾ signũ. Appariut g¬

Expanded text:
de praerupti nomen uni Boses et nomen de praerupti nomen uni Boses et nomen alteri Sene unus scopulus prominens ad aquilonem ex adverso Machmas et alter a meridie contra Gabaa dixit autem Ionathan ad adulescentem armigerum suum veni transeamus ad stationem incircumcisorum horum si fortdifficile salvare, vel in multitudine, vel in paucis. Dixitque ei armiger suus: Fac omnia quae placent animubicumque volueris. Et ait Jonathan: Ecce nos transimus ad viros istos. Cumque apparuerimus eis, si taliter locuti fuerint ad nos: Manete, donec veniamus ad vos: stemus in loco nostrascendamus ad eos. Si autem dixerint: Ascendite ad nos: ascendamus, quia tradidit eos Dominus in manibus nostris: hoc erit nobis signum. Apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰqͥsq uomerẽ suũ et ligonẽ. et se¬
cur̃i. et sarculũ. Retonse itaq erãt
aties uomeꝵ et ligonũ. et tridenti¬
ũ. et securium. usq ad ftimulũ cor¬
rigendũ. xxu. Cumq uenisset
clies p̾lii: non est inuentꝰ ensis et
lancea in manꝰ totiꝰ ppłi. qui erat
transcendent in machias. E ac¬
dit quadã die ut dic̃et ionathas
filius saul ad adolescentẽ armige¬
rum suũ. Ueni. et transeamꝰ ad sta¬
tionẽ phylistũ. q̃ est trans locũ il¬
lũ. Patri autẽ suo hoc ipsũ ñ indi
q̃ erãt in agro gabaa. et erat ppłs
cũ eo. quasi sexcentoꝵ uiroꝵ. ꝙ a
chias filiꝰ achitob fratris ichabot.
filii finees. qui ortꝰ fuerat ex heli
sacerdote dñi in sylo: portabat
ephod. Sed et ppłs ignorabat qͦ
isset ionathas. Erant autẽ ascens¬
int̾ ꝑ qͦs nttebat᷑ ionathas tr̃asi¬
re ad stationẽ phylistinoꝵ: emi¬
nentes petre ex ittraq ꝑte. ꝙ qͣsi
in mocdũ dentiũ scopuli. hinc in¬

Expanded text:
sque vomerem suum, et ligonem, et securim, et sarculum. Retusae itaque erant acies vomerum, et ligonum, et tridentium, et securium, usque ad stimulum corrigendum. Cumque venisset dies praelii, non est inventus ensis et lancea in manu totius populi, qui erat transcenderet in Machmas. Cadit quadam die ut diceret Jonathan filius Saul ad adolescentem armigerum suum: Veni, et transeamus ad stationem Philisthim, quae est trans locum illum: Patri autem suo hoc ipsum h. non quae erat in Magron et erat populus cum eo quasi sescentorum virorum et Ahias filius Achitob fratris Ichabod filii Finees qui ortus fuerat ex Heli sacerdote Domini in Silo portabat ephod sed et populus ignorabat quod isset Ionathan erant autem intehan transire ad stationem Philisthinorum eminentes petrae ex utraque parte et quasi in modum dentium scopuli hinc in
Abbreviated transcription (Latin):
gna nimis. Secl et hebrei qui fue¬
rant cum phylistum heri et nudiꝰ¬
terciꝰ. ascenderant q cũ eis in castris:
reuersi sunt ut eẽnt cũ isrłe. qͥ erant
cum saul et ionatha. Om̃s qͦq isrłi¬
te qui se abscond̾ant in monte effra¬
u: auclientes qd̃ fugissent phy¬
listum: sociauerunt se cũ sius in p̃

Expanded text:
gna nimis. Sed et Hebraei, qui fuerant cum Philisthim heri et nudiustertius, ascenderantque cum eis in castris, reversi sunt ut essent cum Israel, qui erant cum Saul et Jonathan. Omnes quoque Israelitae qui se absconderant in monte Ephraim, audientes quod fugissent Phil
Abbreviated transcription (Latin):
in uob̃. Nc̃ gͦ presto est rex ur̃: quẽ
elegistis et petistis. Ecce clecdlit uo¬
bis dñs regem. Si timueritis do¬
minũ et serineritis ei et audieritis
uocẽ eius. et ñ exasꝑaueritis os do¬
mini:eritis et uos et rex qui ĩꝑat
uob̾ sequentes dñm dm̃ ur̃m. Si
autẽ ñ aucdierttis uocẽ d̃ñi. sed ex¬
asꝑaueritis sermonẽ dñi:erit ma

Expanded text:
in vobis. Nunc ergo praesto est rex vester, quem elegistis et petistis: ecce dedit vobis Dominus regem. Si timueritis Dominum, et servieritis ei, et audieritis vocem ejus, et non exasperaveritis os Domini: eritis et vos et rex qui imperat vobis, sequentes Dominum Deum vestrum. Si autem non audieritis vocem Domini, sed exasperaveritis sermo
Abbreviated transcription (Latin):
Secd et nc̃ state. et uidete rẽ istam
grandẽ: quã fact᷑us est dñs in cou¬
spectu ur̃o. Nunqͥd ñ messis tritici
est hodie: Inuocabo dñm: et dabit
itooes. et pluuias. et scietis et uide¬
bitis q̃r grande malũ feceritis
uob̾ in conspectu dñi. petentes

Expanded text:
et nunc state, et videte rem istam grandem, quam facturus est Dominus, in conspectu vestro. Nunquid non messis tritici est hodie? Invocabo Dominum, et dabit voces et pluvias; et scietis et videbitis, quia grande malum feceritis vobis in conspectu Domini, petentes
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit. Qd̃ si ñ fecisses: iam nẽ p̃¬
parasset dñs regnum tuũ super
isrł in sempiternũ. Sed nequaꝙͣ
regnũ tuum ultra consurget. Que¬
siutt sibi dñs uirũ iuixta cor suũ.
et precepit ei dñs ut eẽt dux super

Expanded text:
i. Quod si non fecisses, iam nunc praeparasset Dominus regnum tuum super Israel in sempiternum. Sed nequaquam regnum tuum ultra consurget. Quaesivit sibi Dominus virum iuxta cor suum, et praecepit ei Dominus, ut esset dux super
Abbreviated transcription (Latin):
hel ueniebat. E egressus est saul
obiuam ei: ut salutaret eũ. Locutꝰ¬
q est ad eum samuhel. Qd feci¬
ftis Respondit saul. Quia uidi qd
ililaberetur. ppłs a me: et tu ñ ue¬
n̾as iuxta placitos dies. porro fi¬
lystum congregati fuerant ĩ mac¬
mas: dixi. Nunc descendẽt phi¬
listum ad me in galgala. et fatiẽ
dñi ñ placaui. Necessitate cõpul¬
sus. obtuli holocaustũ dño. Dix̃q

Expanded text:
hel veniebat et egressus est Saul hel veniebat et egressus est Saul obviam ei ut salutaret eum locutusque est ad eum Samuhel quid fecisti respondit Saul quia vidi quod dilaberetur populus a me et tu non veneras iuxta placitos dies porro Philisthim congregati fuerant in Machmas dixi nunc descendent Philisthim ad me in Galgala et faciem Domini non placavi necessitate conpulsus obtuli hol
Abbreviated transcription (Latin):
modi fam̃a: ꝑcussit saul stationẽ
phylistinoꝵ. et erex̃ se isrł adũsus
phylistum. Clamauit gͦ ppłs pꝰt
saul ingalgala: et phylistum cõ¬
gregati sunt ad p̃liandũ contra
isrł .xxx. milia curruũ: et sex milia
eqͥtum. et reliquũ uulgꝰ sicut ha¬
rena que est in littore maris płi¬
ma. et ascendentes castra metati
sunt in machinas: ad orientẽ be¬
thauen. Qd̃ cum iudissent uiri
isrł se in arto sitos: afflictꝰ erat eñĩ
ppłs. abscond̾unt se in speluncis.
et in abditis: in petris quoq ꝙ ĩ
autris. et in cisternus. Hebrei aut̃
transierunt iordanen. t̾ram gad
et galaacl. Cumq acdhuc eẽt sa¬
ul in galgala: unũsus ppłs per¬
territus est. qui sequebatur eũ. ꝙ
expectauit. uii. dieb iuxta placi¬
tum samuhelẽ: et ñ uenit samu¬
hel ingalgala. ilapsusq est po¬
płs ab eo. Ait gͥ saul. Afferte mͥ ho¬
locaustum et pacifica. E obtulit
holocaustum. Cumq complesset
offerens holocaustum: ecce samu¬

Expanded text:
cussit Saul stationem Philisthinorum et erexit se Israhel adversum Philisthim clamavit ergo populus post Saul in Galgala et Philisthim congregati sunt ad proeliandum contra Israhel triginta milia curruum et sex milia equitum et reliquum vulgus sicut harena quae est in litore maris plurima et ascendentes castrametati sunt in Machmas ad orientem Bethaven quod cum vidissent viri Israhel se in arto sitos adflictus est enim populus absconderunt se in speluncis et in abditis in petris quoque et in antris et in cisternis Hebraei autem transierunt Iordanem terram Gad et Galaad cumque adhuc esset Saul in Galgal universus populus perterritus est qui sequebatur eum et expectavit septem diebus iuxta placitum Samuhel et non venit Samuhel in Galgala dilapsusque est populus ab eo ait ergo Saul adferte mihi holocaustum et pacifica et obtulit holocaustum cumque conplesset offerens holocaustum ecce Samu
Abbreviated transcription (Latin):
pisset: duob aute annis regnaũ
suꝑ isrl̃. E elegit sͥ saul tria milia
de isrł: et erant cũ saule duo milia
in machinas. et in monte bethel:
nille autẽ cũ ionatha in gabaad
beniamin. Porro ceteꝵ ppłm. remi¬
sit unũquẽq in tab̾nacula sua. ẜ
ꝑcussit ionathan ftationẽ phyli¬

Expanded text:
s regnavit super Israhel et elegit sibi Saul tria milia de Israhel et erant cum Saul duo milia in Machmas et in monte Bethel mille autem cum Ionathan in Gabaath Beniamin porro ceterum populum remisit unumquemque in tabernacula sua et percussit Ionathan stationem Phili
Abbreviated transcription (Latin):
tes fierent de predationib eoꝵ. Io¬
achim autẽ summꝰ pontifex cle
iherłm uenit in bechuliã cum u¬
niuersis pibrs suis. ut iuideret ui¬
dith. Que cum exisset adillũ: be¬
tu honoriticentia ppłi nr̃i. q feci¬
sti iuriliter: ꝙ confortatum est cor
tuum. eoqd̃ castitatem amai̾us:
et pꝰt uirum tuũ alteꝵ nescieris.
Ideo & manꝰ dñi confortaũ te: et
ideo eris beneclicta in eterm̃. ꝙ
clixit omnis ppłs fiat fiat. ꝑ dies
autẽ .xxͣx. uux collecta st̃ spolia
assyrioꝵ a ppło isrł. Porro autẽ
uniuersa que holofernis peculia
ria fuisse ꝓbata sunt: dederũt iu¬
dith. in auro. & argento. et uestib.
& gẽmis. & om̃i suppellectili: et tra¬
gaudebant cũ mulierib & uirgi¬
nib. et iuuenib in organis ꝙ cy

Expanded text:
tes fierent de praedationibus eorum Iotes fierent de praedationibus eorum Ioachim autem summus pontifex de Hierusalem venit in Bethuliam cum universis presbyteris suis ut videret Iudith qutu honorificentia populi nostri quia fecisti viriliter et confortatum est cor tuum eo quod castitatem amaveris et post virum tuum alterum non scieris ideo et manus Domini confortavit te et ideo eris benedicta in aeternum et dixit omnis populus fiat fiat per dies autem triginta vix collecta est spolia Assyriorum a populo Israhel porro autem universa quae Holria fuisse probata sunt, dederunt Judith in auro, et argento, et vestibus, et gemmis, et omni supellectili, et tragaudebant cum mulieribus, et virginibus, et juvenibus, in organis
Abbreviated transcription (Latin):
uias campoꝵ et semttas collium.
Lidentes itaq filii isrł fugientes
illos: descencdentes clangentes q¬
tubis et ululantes pͦt ipsos. ꝙ q̃m
assyrii ñ aclunati. in fugã ibant
p̃cipites: filii auttem isrł uno agmi¬
ne ꝑsequentes. debilitabant om̃s
quos inuenire potuissent. Misit¬
ꝙ orias nuntios ꝑ õs ciuitates ꝙ
regiones isrł. Omnis itaq regio õĩs¬
q urbs. electam iuuentutẽ misit
armatam pꝰt eos. ꝙ ꝑsecuti ft̃ eos
in ore gladii: quousq ꝑuenirent
ad extremitatẽ finũ suaꝵ. Reli¬
qui autẽ qui erant in bethulia ĩ¬
gressi sunt caftra assyrioꝵ: ꝙ pre¬
dam quã fugientes assyrii relique¬
rant abstulerunt. et omistati sũt
ualde. Hii uero qui uictores reu̾si
sunt acl bethuliam: oĩa queq e¬
rant illoꝵ abstulerunt secũ. ita ut
ñ eẽt nuimerus in pecorib. in ium¬
tis. ꝙ uniu̾̃sis mobilib eoꝵ. ut a
minimo usq ad magnũ õs diui¬

Expanded text:
vias camporum et semitas collium vias camporum et semitas collium videntes itaque filii Israhel fugientes illos descenderunt clangentes tubis et ululantes post ipsos et quoniam Assyrii non adunati in fuga ibant praecipites filii autem Israhel uno agmine persequentes debilitabant omnes quos invenire potuissent misitque Ozias nuntios per omnes civitates et regiones Israhel omnis itaque regio omnisque urbs electam iuventutem misit armatam post eos et persecuti sunt eos in ore gladii quousque pervenirent ad extremitatem finium suarum reliqui autem qui erant in Bethulia ingressi sunt castra Assyriorum et praedam quam fugientes Assyrii reliquerant abstulerunt et honestati sunt valde hii vero qui victores reversi sunt ad Bethuliam omnia quaeque erant illorum abstulerunt secum ita ut non esset numerus in pecoribus in iumentis et universis mobilibus eorum ut a minimo usque ad magnum omnes divi
Abbreviated transcription (Latin):
uer absq capite holofernis in suo
sanguine tabefactum iac̃e suꝑ
terram: exclamauit uoce magͥna
cum fletu. et scidit uestim̃ta sua:
et ingressus tab̾nacłm iudith ñ
inuenit eã. et exilunt foras ad po¬
płm et dixit. Una mulier hebrea
fecit confusionẽ in domu regis na¬
buchodonosor. Ecce enĩ holofernis
iacet in t̾ra: et caput ipsius ñ eft
in illo. Qd̃ cum audissent princi¬
pes uirtutis assẏrioꝵ: scidunt õs
uestimenta sua. ꝙ intolerabilis ti¬
mor et tremor cecidit suꝑ eos: et
turbati st̃ anuni eoꝵ ualde. ꝙ fac¬
tus est clamor incõꝑabilis. in me¬
cdia castra eoꝵ. Cumq oĩs exercitꝰ
decollatũ holofernẽ audisset: fu¬
git mens et consilium ab eis ꝙ so¬
lo tremore & metu agitati fuge p̃¬
sidiũ sumunt. ita ut nullus loq̃re¬
tur cũ ꝓximo suo: sed inclinato ca¬
pite relictis omnib euacłe cupie¬
bant hebreos. quos armatos ueni¬
re suꝑ se auclierant: fugientes ꝑ

Expanded text:
ver absque capite Holofernis in suo ver absque capite Holofernis in suo sanguine tabefactum iacere super terram et clamavit voce magna cum fletu et scidit vestimenta sua et ingressus tabernaculum Iudith non invenit eam et exilivit foras ad populum et dixit una mulier hebraea fecit confusionem in domo regis Nabuchodonosor ecce enim Holofernis iacet in terra et caput ipsius non est in illo quod cum audissent principes virtutis Assyriorum sciderunt omnes vestimenta sua et intolerabilis timor et tremor cecidit super eos et turbati sunt animi eorum valde et factus est clamor inconparabilis in media castra eorum cumque omnis exercitus decollatum Holofernem audisset fugit mens et consilium ab eis et solo tremore et metu agitati fugae praesidium sumunt ita ut nullus loqueretur cum proximo suo sed inclinato capite relictis omnibus evadere Hebraeos quos armatos venire super se audierant fugientes per
Abbreviated transcription (Latin):
q unꝰquisq uir arma sua: ꝙ egssi
sunt cũ grandi strepitu et ululatu.
Qd̃ uicdentes exploratores ad tab̃¬
nacłm cucurrert᷑. Porro hii qui in
tab̾naculo erant uenientes ꝙ an¬
te ingressum cubicłi ꝑstrepentes:
excitandi gr̃a in qͥetudine arte mo¬
liebant᷑. ut ñ ab excitantib seda
sonantib holofernis eiugilaret.
Nullus enĩ auclebat cubicłm uir¬
titis assyrioꝵ pulsando aut in¬
trando aꝑire. Sed cũ uenissent
cluces eius et tribuni et uniuersi
maiores exercitus assyrioꝵ: dixe¬
tunt cubiculariis. Intrate ꝙ ex¬
citate illũ: q̃m egressi mures de ca¬
uernis sius. ausi sunt ꝓuocare noꝰ¬
acd p̃lium. Tunc ingress̃ uagao
cubicłm eius: stecit ante cortinã
et plausũ fecit manib suis. Sus¬
picabat᷑ enĩ illũ cũ udith dormire.
Sed cũ nullum motũ iacentis sen¬
su aurium caꝑet: accessit ꝓximãs
ad cortinã. ꝙ eleuans eã uidẽs cada¬

Expanded text:
que unusquisque vir arma sua et egressi que unusquisque vir arma sua et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu quod videntes exploratores ad tabernaculum cucurrerunt porro hii qui in tabernaculo erant venientes et ante ingressum cubiculi perstrepentes excitandi gratia inquietudinem arte moliebantur ut non ab excitantibus sed a sonantibus Holofernis evigilaret nullus enim audebat cubiculum virtutis Assyriorum pulsando aut intrando aperire sed cum venissent duces eius et tribuni et universi maiores exercitus Assyriorum dixerunt cubiculariis intrate et excitate illum quoniam egressi mures de cavernis suis ausi sunt provocare ad proelium tunc ingressus Bagao cubiculum eius stetit ante cortinam et plausum fecit manibus suis suspicabatur enim illum cum Iudith dormire sed cum nullum motum iacentis sensu aurium caperet accessit proximans ad cortinam et elevans eam videns iacens cada
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacło iacob: qm̃ in õi gente qͥ
aucdierit nom̃ tuũ magnificabit
dm̃ isrł suꝑ te. Dix̃ autẽ iudith
ad oẽm ppłm. Audite me fres: sus¬
pendite caput hoc suꝑ muroᷤᷤ nr̃oᷤ.
et erit cũ exierit sol accipiat unus¬
qͥsq arma sua et extte cũ ĩpetu. ñ
ut descendatis deorsum: sed quasi
ĩpetum fatientes. Tc̃ exploratores
necesse erit ut fugiant ad princi¬
pẽ suũ excitandũ acd pugna.Cũ
q cluces eoꝵ cucurrerint ad taber¬
nacłm holofernis. et inuenerint
eũ truncũ in suo sanguine uolu¬
tatũ: decidet suꝑ eos timor. Cũq
cognoueritis fugere illos: ite pꝰt
illos securi. qm dñs conteret eos
sub pedib ur̃is. Tunc achior uidẽs
uirtutẽ qͣm fecit łs isrł: relicto g̾e¬
tilitatis ritu credidit deo. ꝙ cirtũ¬
cidit carñe p̃pitii sui: et appositꝰ
est ad ppłm isrł et oĩs successio eius
usq in hodiernũ diẽ. Mox autem
ut ortus est dies: suspender̃t suꝑ¬
muros caput holoferius. accepit¬

Expanded text:
m in omni gente quae audierit nomen tuum magnificabit Deum Israhel super te dixit autem Iudith ad omnem populum audite me fratres suspendite caput hoc super muros nostros et erit cum exierit sol accipiat unusquisque arma sua et exite cum impetu non ut descendatis deorsum sed quasi impetum facientes tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam que duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum decidet super eos timor cumque cognoveritis fugere illos ite post illos securi quoniam Dominus conteret eos sub pedibus vestris tunc Achior videns virtutem quam fecit Deus Israhel relicto gentilitatis ritu credidit Deo et circumcidit carnest ad populum Israel, et omnis successio generis ejus usque in hodiernum diem. Mox autem ut ortus est dies, suspenderunt sumuros caput Holofernis accepit
Abbreviated transcription (Latin):
uenturã. et accendentes lumina¬
ria congirauert̃ circa eã uniuersi.¬
Illa autem ascenlẽs in eminenti¬
ori loco: iussit fieri silentiũ. Cũq
om̃s tacussent: dix̃ iudith.L. au¬
date dñm dm̃ nr̃m: qm̃ ñ dese¬
ruit sꝑantes in se:& in me ancil
lã suam achĩpleuit misccłiã suã
qͣm ꝓmisit domui isrł. ꝙ int̾fecit
in manu mea hostẽ ppłi sui ĩ hac
nocte. & ꝓferens cle pera caput ho¬
lofernis: oftendit illis licens. Ecce
caput holofernis principis mili¬
tie assyrioꝵ: ꝙ ecce conopeũ illius
in quo recumbebat in ebrietate su¬
a. ubi ꝑ manũ femine ꝑcussit illũ¬
niã custodiuit me angłs eiꝰ x hĩc
eiuitẽ et ibi cõmorantẽ. & inde huc
reuertentẽ: ꝙ ñ ꝑmisit me ancilłã
suã dñs coinquinari. sed sine pol¬
lutione pec̃ci reuocauit me uobis
gaudentẽ in uictoria sua: in eua¬
sione mea. in lib̾atione ur̃a. Confi

Expanded text:
venturam; et accendentes luminaventuram; et accendentes luminaria congyraverunt circa eam uniilla autem ascendens in eminentiori loco iussit fieri silentium cumque omnes tacuissent dixit Iudith laudate Dominum Deum nostrum qui non deseruit speranteiam suam, quam promisit domui Israel: et interfecit in manu mea hostem populi sui hac nocte. Et proferens de pera caput Holofernis, ostendit illis, dicens: Ecce caput Holofernis, principis militiae Assyriorum, et ecce conopeum illius, in quo recumbebat in ebrietate sua, ubi per manum feminae percussit illuoniam custodivit me angelus eius et hinc euntem et ibi commorantem et inde huc revertentem, et non permisit me ancillam suam Dominus coinquinari, sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua, in evasione mea et in liberatione vestra.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ tuam erigas: et hoc qd̃ credẽs
ꝑ te posse fieri cogitaui ꝑficiam.
& hec cum clixisset. accessit ad co¬
lũpnam q̃ erat ad caput lectu¬
li eius. ꝙ pugionẽ eius qui ĩ ea
ligatus penclebat exsoluit. Cũ¬
q euaginasset illũ: apprehendit
comã capitis eius. ꝙ ait. Confir
cussit bis in ceruicẽ eius: & absci¬
dit caput eiꝰ. et abftulit conope¬
ũ eius a colũnis: ꝙ inuoluit cor¬
pus eius truncũ. et p̾t pusillum
exiuit. et tradidit caput holofer¬
nis ancille sue. et iussit ut mitte¬
ret illud in peram suã. Ꝙ exier̃t
due sccłm consuetudinẽ suã qͣsi
ad orationẽ: & transiert̃ caft᷑. et
gyrantes uallẽ uenert̃ ad portã
ciuitatis. Ꝙ dix̃ iidith a longe
custodib muroꝵ. Aꝑite portas:
qm̃ nob̾cum est ds. qui fecit uͥtu¬
tem in isrł. Ꝙ factũ est cũ audis¬
sent uiri uocẽ eius: uocauer̃t p̃s¬
biteros ciuitatis. & concurrert̃ ad
eã omnes a minimo usq ad ma¬
ximũ: qm̃ sperauert̃ eã iam ñ ẽe

Expanded text:
redens per te posse fieri cogitavi perficiam et haec cum dixisset accessit ad columnam quae erat ad caput lectuli eius et pugionem eius qui in ea ligatus pendebat exsolvit cumque evaginasset illud adprehendit comam capitis eius et ait confirmaa et percussit bis in cervicem eius et abscidit caput eius et abstulit conopeum eius a columnis et evolvit corpus eius truncum et post pusillum exivit et tradidit caput Holofernis ancillae suae et iussit ut mitteret illud in peram suam et exierunt duae secundum consuetudinem suam quasi ad orationem et transierunt castra et gyrantes vallem venerunt ad portam civitatis et dixit Iudith a longe custodibus murorum aperite portas quoniam nobiscum est Deus qui fecit virtutem in Israhel et factum est cum audissent viri vocem eius vocaverunt pbiteros civitatis. Et cucurrerunt ad eam omnes a minimo usque ad maximum, quoniam speraverunt eam iam non esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ clix̃ om̃is ppłs. fiat fiat. Porro
achior uocatus uenit: ꝙ clixit ei.
B̾s isrł cui tu testimoniũ declisti.
qd̃ ulciscatur de inimicis suis: ip̃e
caput õium increduloꝵ incidit ĩ
hac nocte in manu mea. Ut ꝓbes
qr ita est: ecce caput holofernis qͥ
contemptu suꝑbie sue dm̃ isrł cõ¬
tempsit. ꝙ tͥ interitũ minabatur
dicens. Cũ captꝰ fuerit ppłs isrł:

Expanded text:
is populus fiat fiat porro Achior vocatus venit et dixit ei Deus Israhel cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur de inimicis suis ipse caput omnium incredulorum incidit in hac nocte in manu mea ut probes quia ita est ecce caput Holofernis qui in contemptu superbiae suae Deum Israhel contempsit et tibi interitum minabatur dicens cum ca
Abbreviated transcription (Latin):
imbecilli: E suftentas brachiũ
eius qui ñ est fortis: Cui declifti
consilium: forsitan illi qui ñ ha¬
bet sap̃iam: et prudentiã tuam
oftenclisti płimam. Aut quẽ do¬
cere uoluisti: slonne eũ qui fecit
spiramentũ: Ecce gigantes ge¬
munt sub aqͥs: et qui habitant
cũ eis. sludus ẽ inferus corã illo:
et nullũ est oꝑũtũ. ꝑditioni.
Qui extendit aquilonẽ suꝑua
cuũ: & appendit t̾ram suꝑ nichi¬
li. Qui ligat aqͣs in nubib sius:
ut ñ erumpant parit deorsũ. Q¬
Qui tenet uultũ solii sui: et ex¬
pandit suꝑ illd̃ nebulã suã. Ter¬
minũ circundedit aqͥs: usq dũ
finiantur lux et tenebre. Colũp¬
ne celi contremescũt: & pauent
ad nuttũ eiꝰ. In fortitudĩe illiꝰ repẽ¬
te maria congregata st̃: et pru¬
dentia eius ꝑcussit suꝑbũ. Sp̃s

Expanded text:
imbecilli, et sustentas brachium ejus, qui non est fortis? Cui dedisti consilium? forsitan illi, qui non habet sapientiam, et prudentiam tuam ostendisti plurimam. Quem docere voluisti nonne eum qui fecit spiramen tuum ecce gigantes gemunt sub aquis et qui habitant cum eis nudus est inferus coram illo et nullum est operimentum perditioni qui extendit aquilonem super vacuum et adpendit terram super nihili qui ligat aquas in nubibus suis ut non erumpant pariter deorsum qui tenet vultum solii sui et expandit super illud nebulam suam terminum circumdedit aquis usque dum finiantur lux et tenebrae columnae caeli contremescunt et pavent ad nutum eius in fortitudine illius repente maria congregata sunt et prudentia ei
Abbreviated transcription (Latin):
contͣbauit me. Non enĩ ꝑii ꝓpt̃
ĩminentes tenebͣs: nec fatiẽ meã
oꝑuit caligo. Ab õĩpotente ñ st̃
abscondita temꝑa: qui autẽ no¬
uert̃ eũ. ignorant dies illiꝰ. Alii
t̃minos transtulert̃: diripuert̃
greges et pauert̃ eos. asinũ pu¬
pilloꝵ abigert̃: & abstulert̃ pro
pignore bouẽ iudue. Subuer¬
tert pauꝑum uiã: & oppressert̃
parit̃ mansuetos t̾re. Alii qua¬
si onagri in deserto. egrediunt᷑
ad opus suũ. ugilantes ad pre¬
dã: Pparant panẽ liberis. Agr̃u ñ
suum demetunt: & uineã eiꝰ qũe
ui oppresserĩt uindemiant. Nu¬
dos climittunt hoĩes induĩnta
tollentes: qͥb ñ est oꝑim̃itũ ĩ fri¬
gore. qͦs imbres montiũ rigant:
et ñ habentes uelam̃ ãplexant᷑
lapides. Uĩ fecert̃ clep̃dantes pu¬
pillos: et uulgꝰ pauꝑum spolia.

Expanded text:
conturbavit me non enim perii propter inminentes tenebras nec faciem meam operuit caligo ab Omnipotente non sunt abscondita tempora qui autem noverunt eum ignorant dies illius alii terminos transtulerunt diripuerunt greges et paverunt eos asinum pupillorum abigerunt et abstulerunt pro pignore bovem viduae subverterunt pauperum viam et oppresserunt pariter mansuetos terrae alii quasi onagri in deserto egrediuntur ad opus suum vigilantesque ad praedam praeparant panem liberis agrum non suum demetunt et vineam eius quem vi oppresserunt vindemiant nudos dimittunt homines indumenta tollentes quibus non est operimentum in frigore quos imbres montium rigant et non habentes velamen amplexantur lapides vim fecerunt depraedantes pupillos et vulgum p
Abbreviated transcription (Latin):
penitentie: et ille abutit᷑ eo ĩ su¬
et leuati st̃ ad modicũ. & ñ sub¬
sistent. E humiliabunt᷑ sic̃ oĩa
et auferent᷑: & sicut sũmitates
spicaꝵ conterent᷑. Qd̃ si ñ est ita.
quis me potest arguere ẽẽ m̃ti¬
tũ. et ponere ante dm̃ u̾ba mea:
N espondens autẽ baldad suites
dix̃. potestas et t̾ror apud eũ ẽ.
qui facit concordiã in sublimib
sius. Nunquid est num̃us mili¬
tum eiꝰ: et suꝑ quẽ ñ fulget lum̃
illius: Nunqͥd iustificari potest
hõ comꝑatus deo. aut apparere
mundꝰ natus de muliere: Ecce
etiã luna ñ splendet. et ftelle ñ
st munde in conspͤtu eiꝰ. qͣnto
magis hõ putredo et filiꝰ hoĩs
ũmis: Nespondens aitẽ iob

Expanded text:
poenitentiae, et ille abutitur eo in supoenitentiae, et ille abutitur eo in suelevati sunt ad modicum et non subsistent et humiliabuntur sicut omnia et auferentur et sicut summitates spicarum conterentur quod si non est ita quis me potest arguere esse mentitum et ponere ante Deum verba mea respondens autem Baldad Suites dixit potestas et terror apud eum est qui facit concordiam in sublimibus suis numquid est numerus militum eius et super quem non surget lumen illius numquid iustificari potest homo conparatus Deo aut apparere mundus natus de muliere ecce etiam luna non splendet et stellae non sunt mundae in conspectu eius quanto magis homo putredo et filius hominis vermis respondens a
Abbreviated transcription (Latin):
De ciutatib fecert̃ uiros genere:
inultũ abire ñ patit᷑. Ipsi fuer̃t re¬
belles luminis: nesciert̾ uias eiꝰ. nͨ
reu̾si st̃ ꝑ semitas illiꝰ. Mane pri¬
mo cõsurgit homicida: interficit
egenũ et pauꝑem. ꝑ noccẽ uͦ erit
quasi fur. Oculus aclult̾i: obser¬
uat caliginẽ dicẽs. Non me uide¬
dit in tenebris domꝰ. sicut in die
conlixerant sͥ. & ignorauert̃ lu¬
cẽ. Si subito apparuerit aurora.
arbitrant᷑ umibrã mortis. et sic
in tenebris qͣsi in luce ãbulãt. Le¬
ius est suꝑ fatiẽ aq̃. Maledicta
sit pars eius in t̾ra: nͨ ambulet
ꝑuiã uineaꝵ. Ad nimiũ calorẽ
transeat ab aqͥs nuuũ: et usq ad
inferos pecẽm illiꝰ. Obliuiscat᷑ eiꝰ¬
misccłia: dulcedo illiꝰ uermes. Nõ
sit in recordatiõe: sed conteratur
qͣsi lignũ infructuosũ. Pauit e¬
nĩ fterilẽ et que ñ parit: et uidue
bñ ñ fecit. Detraxit fortes in for¬
titudine sua: & cũ fteterit non
crelet uite sue. Dedit ei q̃s locũ

Expanded text:
iros gemere inultum abire non patitur ipsi fuerunt rebelles luminis nescierunt vias eius nec reversi sunt per semitas illius mane primo consurgit homicida interficit egenum et pauperem per noctem vero erit quasi fur oculus adulteri observat caliginem dicens non me videdit in tenebcondixerant sibi et ignoraverunt lucem si subito apparuerit aurora arbitrantur umbram mortis et sic in tenebris quasi in luce ambulant levis est super faciem aquae maledicta sit pars eius in terra nec ambulet per viam vinearum ad nimium calorem transeat ab aquis nivium et usque ad inferos pecmisericordia; dulcedo illius vermes; non sit in recordatione, sed conteratur quasi lignum infructuosum. Pavit enim sterilem et quae non parit, et viduae bene non fecit. Detraxit fortes in fortitudine sua; et cum steterit, non credet vitae suae. Dedit ei Deus locum
Abbreviated transcription (Latin):
uitates eoꝵ ip̃i possełunt. ꝙ usq¬
dum ñ peccassent in conspectu dĩ
sui. erant cũ illis bona. Ds eñi illoꝵ
odit iniquitatẽ. slam et aute hos
annos.cũ recessissent a uia quã
declat illis cls ut ambularent in
ea: ext̾minati st̃ plus multis a¬
nationib. et płimni eoꝵ captiui
adducti st̃ in terrã ñ suã. Nuꝑ
autẽ reuersi ad dñm dm̃ suũ ex
disꝑsione qua clisꝑsi fuerant adu¬
nati ft̃: et ascenłunt montana
si est al̃iqua inqͥtas eoꝵ in conspꝰ¬
tu cli eoꝵ: ascendamꝰ ad illos. q̃m tͣ¬
clens traclet illos cłs eoꝵ tͥ: et subiu¬

Expanded text:
vitates eorum ipsi possederunt: et usquedum non peccarent in conspectu Dei sui, erant cum illis bona: Deus enim illorum odit iniquitatem. Nam et ante hos annos, cum recessissent a via, quam dederat illis Deus, ut ambularent in ea, exterminati sunt praeliis a multis nationibus, et plurimi eorum captivi abducti sunt in terram non suam nuper autem reversi ad Deum suum ex dispersione qua dispersi fuerant adunati sunt et ascenderunt montana si est aliqua iniquitas eorum in conspectu Dei eorum ascendamus ad illos quoniam tradens tradet illos Deus eo
Abbreviated transcription (Latin):
cessasset loqui achior uerba hec: ira¬
ti st̃ om̃s magnates holofernis. et
cogitabant int̾ficere eũ dicentes ĩ
alt̃ittrũ. Qͥs iste est qui filios is rł̃
posse dicat. resistere regi nabucho¬
donosor et ex̾citib eiꝰ. hoĩes ĩermes

Expanded text:
cessasset loqui Achior verba haec, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eumdicentes ad alterutrum: “Quis iste est qui filios Israhel posse dicat resistere regi Nabuchodonosor et exercitibus eius, homines inermes
Abbreviated transcription (Latin):
rent inde: et habitarẽt in charrã
Cũq cooꝑuisset õem t̾ram fameᷤ.
descenłunt in egyptũ. illicq per
quadringentos annos sic multi¬
plicati sunt: ut dinum̾ari eoꝵ
ñ possit exercitus. Cumq grauas¬
set eos rex egypti. atq in elifica¬
tionib urbim suaꝵ in lito ꝙ la¬
te subiugasset eos: clamauert̃ ad
dm̃ suũ. et ꝑcussit totã t̃rã egyp¬
ti plagis uarus. Cumq eiecissẽt eoᷤ
a se egyptii. et cessaret plaga ab
eis: et iteꝵ uellẽt eos caꝑe. et ad su¬
ũ seruitiũ reuocare: fugientib hiiᷤ
d̃s celi mare aꝑuit. ita ut hĩc inde

Expanded text:
rent inde et habitarent in Charam cumque cooperuisset omnem terram fames descenderunt in Aegyptum illicque per quadringentos annos sic multiplicati sunt ut dinumerari eorum non possit exercitus cumque gravaret eos rex Aegypti atque in aedificationibus urbium suarum in luto et latere subiugasset eos clamaverunt ad Deum suum et percussit totam terram Aegypti plagis variis cumque eiecissent eos a se Aegyptii et cessasset plaga ab eis et iterum eos vellent capere et ad suum servitium revocare fugientibus his Deus caeli mare aperuit ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
merabilis exercitus egyptioꝵ eos
ꝑseq̃ret᷑: ita aquis cooꝑtus est. ut
ñ reman̾et uel unꝰ: qui factũ pos¬
teris nuntiaret. Egressis etiã ma
re. deserta syna montis occͣrerũt.
in quib nunqͣm homo habitare
potuit: uel filius hoĩs requieuit.
Illic fontes amari oblulcati sũt
q ingressi ft̃. sine arcu et sagiita
et abiq scuto et gladio. d̾s eoꝵ ꝓ¬
eis pugnauit et uicit. et ñ fuit qͦ¬
insultaret ppło isti. nisi qͣndo re¬
cessit a cultura dñi dĩ sui. Eͦties¬
cũq autẽ pret̾ ip̃m dm̃ suũ alteꝵ
coluert: dati ft̃ in p̃dam et in gla

Expanded text:
bilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur, ita aquis coopertus est, ut non remaneret vel unus, qui factum posteris nuntiaret. Egressi vero mare Rubrum, deserta Sina montis occupaverunt, in quibus numquam homo habitare potuit, vel filius hominis requievit. Illic fontes amari obdulcati sunt que ingressi sunt sine arcu et sagitta, et absque scuto et gladio, Deus eorum pugnavit pro eis et vicit. Et non fuit qinsultaret populo isti, nisi quando recessit a cultu Domini Dei sui. Quotiescumque autem praeter ipsum Deum suum, alterum coluerunt, dat
Abbreviated transcription (Latin):
ut magnificaret eũ. Dixit eñi.
Anticipemꝰ pacẽ facere cũ eo: pri¬
usqͣm fatiat cũ alexandro aduer¬
sus nos. Recordabit᷑ enĩ om̃ium
in gentem eiꝰ. E clecdit ei potesta¬
tẽ congregancli exercitũ: q fabͥ¬
care arma. ꝙ ẽẽ ipsũ sociũ eius.

Expanded text:
ut magnificaret eum dixit enim anticipemus pacem facere cum eo priusquam faciat cum Alexandro adversus nos recordabitur enim omnium in gentem eius et dedit ei potestatem congregandi exercitum et fabricare arma et esse ipsum socium eius
Abbreviated transcription (Latin):
tis nobiscum. ꝙ remittemꝰ nob̃ pre¬
stationes multas: & dabimꝰ uobis
donationes. Eẜ nẽ absoluo uos ꝙ
om̃s iuicleos a tributis: & p̃tia sa¬
lis indulgeo. & coronas remtito:
et tercias seminis. & dimidiã par¬
tẽ fructus ligni. qd̃ est portionis
iee relinquo uob̃ ex hodierno. &
deinceps ne accipiat᷑ a t̾ra uida.
ꝙ a trib ciuitatib q̃ acddite ft̃ il

Expanded text:
praestationes multas et dabimus vobis donationes et nunc absolvo vos et omnes Iudaeos a tributis et pretia salis indulgeo et coronas remitto et tertias seminis et dimidiam partem fructus ligni quod est portionis meae relinquo vobis ex hodierno et deinceps ne accipiatur a terra Iuda et a tribus civitatibus quae addi
Abbreviated transcription (Latin):
etiã potestatẽ arcũ q̃ est in iherłm:
et do eã sũmo sac̃doti. & conftitu¬
at in ea uiros qͦscumq ipse elege¬
rit: qui custodiant eã. & omnẽ
aĩam uid̾oꝵ q̃ captiua est a terra
uida in oĩ regno meo: relinqͦ libe¬
ram gratis. it om̃s a tribittis sol¬
uantur: etiã pecoꝵ suoꝵ. Eẜ om̃s
clies sollẽnes. et sabb̃a. & neomenie.
et dies decreti. et tres cdlies ante di¬
⁊̃sollẽnem: ꝙ tres post diẽ sollem¬
nẽ. sint õs ĩmunttatis & remissi¬
onis õib iudeis qui ft̃ in regno
meo. et nemo habebit potestatẽ

Expanded text:
estatem arcis quae est in Hierusalem et do eam summo sacerdoti et constituat in ea viros quoscumque ipse elegerit qui custodiant eam et omnem animam Iudaeorum quae captiva est a terra Iuda in omni regno meo relinquo liberam gratis ut omnes a tributis resolvantur etiam pecorum suorum et omnes dies sollemnes et sabbata et neomeniae et dies decreti et tres dies ante diem sollemnem et tres post diem sollemnem sint omnes inmunitatis et remissionis omnibus Iudaeis qui sunt in regno meo et nemo potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
Et audiũ alexander rex ꝓmissa
q̃ ꝓmisit cdemetrius ionathe: et
narrauert̃ ei p̃lia & uirtittes qͣs
ipse fecit et fr̃es euis. et labores qs
laborauerunt: & ait. Nunqͥd inue¬
mꝰ eum amicũ et sociũ nr̃m. ẜ scͥp¬
sit epłam: & misit ei sccłm hec uer¬
ba licens. Rex al̃exander: fr̃i iona¬
the salutẽ. Audiuimꝰ de te qd̃ uir
potens iurib et aptus es: utt sis
amicꝰ nr̃. E nc constitumꝰ te hodie
summũ sacerdotẽ gentis tue: et
ut amicꝰ uoceris regis. & misit ei
ppuram:ꝙ corona aureã. E q̃ nr̃a
sunt sentias nobcũ: & conserues
amicitias ad nos. E induit se io¬
nathas ftola sc̃a septimo m̃se: an¬
no centesimo sexagesimo. in die
sollẽni schenophegie. Congregaũ
exercitũ: et fecit arma copiosa.:¬

Expanded text:
 Audivit Alexander rex promissa que promisit Demetrius Ionathe, et narraverunt ei prelia et virtutes quas ipse fecit et fratres eius, et labores quos laboraverunt. Et ait: Numquid invemus eum amicum et socium nostrum'. Et scripsit epistolam et misit ei secundum haec verba dicens: 'Rex Alexander fratri Ionathae salutem. Audivimus de te, quod vir potens viribus, et aptus es, ut sis amicus noster. Et nunc constituimus te hodie summum sacerdotem gentis tuae et ut amicus voceris regis et misit ei purpuram et coronam auream, et quae nostra sunt, sentias nobiscum et conserves amicicias ad nos'. Et induit se Ionathas stolam sanctam septimo mense, anno centesimo sexagesimo, in die sollempni scenophegiae et congregavit exercitum et fecit arma copiosa.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ traditi ft̃ ionathe obsides: ꝙ
reddidit eos parentib sus. ꝙ
habitaũ ionathas in iherłm: &
cepit eclificare et innouare ciui¬
tatẽ. & cdixit fatientib oꝑa: ut
extruerent muros et montẽ syon.
in circuitu lapidib quadratis ad
munitionẽ: & ita fecert̃. & fugerẽ
alienigene qui erant in munttiõi-¬
b quas eclificauat bacchides: & re¬

Expanded text:
diti sunt Ionathae obsides et reddidit eos parentibus suis et habitavit Ionathas in Hierusalem et coepit aedificare et innovare civitatem et dixit facientibus opera ut struerent muros et montem Sion in circuitu lapidibus quadratis ad munitionem et ita fecerunt et fugerunt alienigenae qui erant in munitionibus quas
Abbreviated transcription (Latin):
rael: & habitaũ ionathas in ma¬
chinas. et cepit ionathas ibi iu¬
dicare ppłm: & ext̾minauit ĩꝑi¬
os ex isrł. xxxi. Et anno cen¬
tesimo sexagesimo:ascendit a¬
lexander antiochi filiꝰ qui cog¬
nominatꝰ est nobilis. & occupa¬
uit ptholomaidã: & recepert̃ eũ

Expanded text:
rahel et habitavit Ionathas in Machemas et coepit Ionathas ibi iudicare populum et exterminavit impios ex Israhel et anno centesimo sexagesimo ascendit Alexander Antiochi filius qui cognominatus est Nobilis et occupavit Ptolomaidam et receper
Abbreviated transcription (Latin):
ad domũ conuiuii. In illa enĩ fi¬
nis cunctoꝵ admonet᷑ hominũ: ⁊
uiuens cogitat qđ futurum sit.
Melior est ira risu. qr ꝑ tristiciã
uultꝰ: corrigit᷑ animus delinquẽ¬
tis. Cor sapientiũ ubi tristicia: et

Expanded text:
ad domum conuiuii: in illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et uiuens cogitat, quid futurum sit. melior est ira risu: quia per tristitiam uultus corrigitur animus delinquentis. cor sapientium, ubi trist
Abbreviated transcription (Latin):
naꝵ arclentiũ sub olla: sic risꝰ stul¬
ti. s et hoc uanitas. Calũpnia cõ¬
turbat sapientẽ: et ꝑdet robur cor¬
dis illiꝰ. Melior ẽ finis orationis
quã principiũ: melior est patiens
arrogante.xu. He uelox sis acl
irascendũ: qr ira in sinii ftulti reqͥ¬
escit. Ne clicas. quid putas cause
est.qđ priora temꝑa meliora fuere
quã nunc sũt. Stulta est enĩ huiꝰ¬
cemodi introgatio. Utilior est sa¬
pientia cũ cliutiis: et magis pro¬
dest uidentib solẽ. Sicut enĩ pro¬
tegit sap̃ia: sic protegit pecunia.
Hoc autẽ plus habet eruditio et
sap̃ia: qd̃ uitam tribuunt posses¬
sori suo. Considera oꝑa cd̃ĩ: qd̃ ne¬
mo possit corrigere quẽ ille despexe¬
rit. In clie bona fruere bonis: ꝙ ma¬
lam diẽ precaue. Sicut enim hane:
sic et illã fecit łs. ut non inueniat
homo contra es̃ uiftas querimoni¬
as. Hec quoq uidi in dieb uanita¬
tis mee. Iustus ꝑit in iusticia sua: ⁊
impiꝰ multo uiuit temꝑe in mali¬

Expanded text:
ardentium sub olla, sic risus stulti: sed et hoc vanitas. Calumnia conturbat sapientem, et perdet robur cordis illius. Melior est finis orationis, quam principium. melior est patiens arrogante. Ne velox sis ad irascendum: quia ira in sinu stulti requiescit ne dicas quid putas causae est quod priora tempora meliora fuere quam nunc sunt stulta est enim huiuscemodi interrogatio utilior est sapientia cum divitiis et magis prodest videntibus solem sicut enim protegit sapientia sic protegit pecunia hoc autem plus habet eruditio et sapientia quod vitam tribuunt possessori suo considera opera Dei quod nemo possit corrigere quem ille despexerit in die bona fruere bonis et malam diem praecave sicut enim hanc sic et illam fecit Deus ut non inveniat homo contra eum iustas querimonias haec quoque vidi in diebus vanitatis meae iustus perit in iustitia sua et impius multo vivit tempore in mali
Abbreviated transcription (Latin):
unt impium: et funib pect̃oꝵ su¬
oꝵ constringitur. Ipse moriet᷑ qr
non habuit disciplinã: et multi¬
tudine ftulticie sue decipiet᷑. xui.

Expanded text:
unt impium, et funibus peccatorum suorum constringetur. Ipse morietur, quia non habuit disciplinam, et in multitudine stultitie sue decipietur.
Abbreviated transcription (Latin):
nitio u̾itatis. Legẽ mandaũ mo¬
yses in p̃ceptis iufticiaꝵ: et hedi¬
tatẽ domun iacob. et isrł ꝓmissi¬
onis. Posuit dauid puero suo ex¬
citare regem ex ip̃o fortissimum:
in throno honoris sedentẽ in sẽpi¬
terno. Qui implet quasi sison sa-¬
pientiam: et sicut tygris in ieb
nouoꝵ. Qui adlimplet qͣsi eufra¬
tes sensum: qui multiplicat qͣsi
iordanis in tẽpore messis. Qͥ mit¬
tit disciplinam sic̃ luc̃e: et assis¬
tens quasi gyon in die uindemie.
Qui ꝑficit primus scire ip̃am: ꝙ
infirmior ñ inuestigabit eã. Ama¬
ri eni habundabit cogitatio eiꝰ:
et consilium illiꝰ in abysso mag¬
ua. Ego sapĩa effudi flumina: e¬
go quasi trames aque immense
de fluuio. Ego quasi fluuiꝰ dorix:
et sicut aque duccus exiui de ꝑa¬
diso. Dixi. rigabo meũ hortũ plan¬
tationum: et inebriabo partus m̃i
fructũ. & ecce factus est mͥ trames
habundans: et fluuius m̃s ꝓpin¬
quabit ad mare. qm̃ doctrinam
quasi ante lucanũ illumino õib

Expanded text:
em mandavit Moses in praeceptis iustitiarum et hereditatem domui Iacob et Israhel promissionis posuit David puero suo excitare regem ex ipso fortissimum in throno honoris sedentem in sempiternum qui implet quasi Phison sapientiam et sicut Tigris in diebus novorum qui adimplet quasi Eufrates sensum qui multiplicat quasi Iordanis in tempore messis qui mittit disciplinam sicut lucem et adsistens quasi Geon in die vindemiae qui perficit primus scire ipsam et infirmior non investigavit eam a mari enim abundavit cogitatio eius et consilium illius abysso magna ego sapientia effudi flumina ego quasi tramis aquae inmensae de fluvio ego quasi fluvius Doryx et sicut aquaeductus exivi a paradiso dixi rigabo meum hortum plantationum et inebriabo pratus mei fructum et ecce facta est mihi tramis abundans et fluvius meus propinquavit ad mare quoniam doctrinam quasi antelucanum inlumino omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
tes uero phylistum agmina sua
in prelium: conuener̃t in socchot
uide. et castra metati st̃ inter soc¬
chot et azecha: in finib domnim.
Porro saul et uiri isrł congregati
uenert̃ in ualle therebinti: & lire¬
xert̃ aciẽ acd pugnandũ cont᷑ phy¬
listum. E phylistum ftabant su

Expanded text:
verunt Philisthiim agmina sua in praelium, conveneruntque in Socho Judae: et castrametati sunt inter Socho, et Azeca in finibus Domim. Porro Saul, et viri Israel congregati venerunt in valle terebinthi, et direxerunt acies ad bellandum contra Philist
Abbreviated transcription (Latin):
erat inter eos. Ꝙ egressus est urr
spurius de castris phylistinorũ.
nõie goliath de geth. altitudinis
sex cubitoꝵ et palmo. et cassis erea
suꝑ caput eiꝰ. et lorica hamata in

Expanded text:
 egressus est vir spurius de castris Philisthinorum, nomine Goliat, de Geth, altitudinis sex cubitorum et palmo, et cassis aerea super caput ejus, et lorica hamata
Abbreviated transcription (Latin):
utten scientẽ psalłe. et fortissim̃
robore. et uirũ bellicosũ. et pruden¬
tem in uerbis. et iurũ pulchrũ. et
lñs est cum eo. Misit gͦ saul ñi¬
tios acl ysai clicens. Mitte ad me
dauid filiũ tuũ: qui est in pascui.
Tulit itaq ysai asinũ plenĩi pani¬
b: et lagenam uini. et hedum de
capris unũ: et misit ꝑ manũ da¬
uici filii sui sauli. ẜ uenit dauid
acd saul: et stecit cora eo. At ille di¬
lexit eũ nuinis: et factꝰ est ei armi¬
ger. Misitq saul acd ysai dicens.

Expanded text:
e et fortissimum robore et virum bellicosum et prudentem in verbis et virum pulchrum et Dominus est cum eo misit ergo Saul nuntios ad Isai dicens mitte ad me David filium tuum qui est in pascuis tulitque Isai asinum plenum panibus et lagoenam vini et hedum de capris unum et misit per manum David filii sui Saul et venit David ad Saul et stetit coram eo at ille dilexit eum nimis et factus est eius armiger misitque Saul ad Isai dicens
Abbreviated transcription (Latin):
samuhel ad ysai. slon elegit dñs
ex istis. Dixttq samuhel ad ysai.
Nunqͥd iam cõpleti ft̃ filii: Qͥ res¬
pondit. Adhuc reliquus est paruu¬
lus:. et pascit oues. sẜ ait samuhel
acd ysai. Miite et adduc eũ. nec eñi
Misit gͦ: et acdduxit eũ. Erat autẽ
nu olei: et unxit eum in meclio fra
samuhel abiit in ramatha.Sp̃s
autẽ clñi recessit a saul: et exagita¬
bat eum sp̃s neqũa a dño. Dixer̃t¬
q serui saul ad eũ. Ecce sp̃s cłi malꝰ
exagitat te. Iubeat dñs nr̃. et ser
scientẽ psallere cythara. ut qͣndo
arripuerit te sp̃s dei malus psal¬
lat manu sua. et leuius feras. ꝙẜ
ait saul ad seruos suos. Puidete mͥ
aliquẽ bene psallentẽ: et acdducite
eũ ad me. sẜ respondẽs unꝰ le pue

Expanded text:
legit Dominus ex istis. Dixitque Samuel ad Isai: Numquid jam completi sunt filii? Qui respondit: Adhuc reliquus est parvulus, et pascit oves. Et ait Samuel ad Isai: Mitte, et adduc eum, nec enim eum. Erat autem nu olei, et unxit eum in medinsque Samuhel abiit in Ramatha spiritus autem Domini recessit a Saul et exagitabat eum spiritus nequam a Domino dixeruntque servi Saul ad eum ecce spiritus Dei malus exagitat te iubeatscientem psallere cithara, ut quando arripuerit te spiritus Dei malus, psallat manu sua, et levius feras. Et ait Saul ad servos suos: Providete mihi aliquem bene psallentem, et adducite eum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ple cornu tuũ oleo: et ueni ut uit¬
tã te acd ysai bethleemiten. ꝓuicdi
enĩ in filuis eiꝰ mͥ regẽ. Satt samu¬
hel. Quom᷑ uadã: Audiet eñi sa¬
ul: et int̾fitiet me. ꝙ ait dñs: Ui¬
tulũ cle arm̃to tolles in manu tua.
et dices. Ad ĩmolandũ dño ueni.
ꝙ uocab̾ ysai acl uictimã: et ego
ostendã tibi quid fatias. et uges
quẽcumq monstrauo tͥ. fecit ergo

Expanded text:
nu tuum oleo et veni ut mittam te ad Isai Bethleemitem providi enim in filiis eius mihi regem et ait Samuhel quomodo vadam audiet enim Saul et interficiet me et ait Dominus vitulum de armento tolles in manu tua et dices ad immolandum Domino veni et vocabis Isai ad victimam et ego ostendam tibi quid facias et ungues quemcu
Abbreviated transcription (Latin):
mo auliui uocẽ dñi: et ambulani
in uia ꝑ quã misit me dñs. et addu
xi agag regẽ amalech: et amalech
interfeci. Tulit autem ppłs de p̃da
oues et boues. primitias eoꝵ que
cesa sunt: ut immolet dño dõ suo
in galgalis.xxuii.Et ait samu¬
hel. Nunquid uult dñs holocaus¬
ta et uictimas. et ñ potius ut o
bediatur uoci dñi: Melior est eñĩ
obeclientia ꝙͣ uictume: et auscul¬
tare magis qũã offerre aclipẽ ari¬
etũ. q̃m quasi pec̃cm ariolandi ẽ
repugnare: et quasi scelus ydola

Expanded text:
mo audivi vocem Domini et ambulavi mo audivi vocem Domini et ambulavi in via xi Agag regem Amalech, et Amalech interfeci tulit autem populus de praeda oves et boves primitias eorum quae caesa sunt ut immolet Domino Deo suo in Galgalis et ait Samuhel numquid vult Dominus holocausta aut victimas et non pobediatur voci Domini? Melior est enim obedientia quam victime, et auscultare magis quam offerre adipem aríetum, quoniam quasi peccatum ariolandi est repugnare, et quasi sce
Abbreviated transcription (Latin):
carmelum: et erexisset ibi fornicẽ
triumphalẽ. et reuersꝰ transisset
clescendissetq in galgala. Uenit
g samuhel ad saul: et dixit ei saul.
Bñclictus tu dño: imple u u̾bum
dñi. Dixitq samuhel. & que est hec
uox gregum que resonat in aurib
meis. et armentoꝵ quam ego au¬
dio: & ait saul. De amalech addu¬
xerunt ea. Pepercit en̾i ppłs melio¬
rib ouib et armentis: ut ĩmolarẽ¬
tur dño deo tuo. Reliqua uͦ occidi¬
mus.Ait autem samuhel ad saul.
Sine me: et indicabo tͥ que locutꝰ
sit dñs ad me nocte. Dix̃q ei. loq̃re.
Ꝙ ait samuhel. Nonne cũ paruu-¬
lus ẽẽs in ocłis tus. caput in tribu¬
b isrł factus es: Unxitq te dñs in
regem suꝑ isrł: et misit te dñs in
uia. et att. Uade et interfice pecc̃o¬
res amalech: et pugnabis contra
eos. usq ad internetionẽ eoꝵ. Qua¬
re gͦñ audisti uocẽ dñi. sed uersꝰ
ad predam es et fecisti malũ in ocłi
dñi. Ꝙ ait saul acl samuhelẽ. Iin¬

Expanded text:
Carmelum et erexisset sibi fornicem triumphalem et reversus transisset descendissetque in Galgala venit ergo Samuhel ad Saul et dixit ei Saul benedictus tu Domino implevi verbum Domini dixitque Samuhel et quae est haec vox gregum quae resonat in auribus meis et armentorum quam ego audio et ait Saul de Amalech adduxerunt ea pepercit enim populus melioribus ovibus et armentis ut immolarentur Domino Deo tuo reliqua vero occidimus dixit autem Samuhel ad Saul sine me et indicabo tibi quae locutus sit Dominus ad me nocte dixitque ei loquere et ait Samuhel nonne cum parvulus esses in oculis tuis caput in tribubus Israhel factus es unxitque te Dominus regem super Israhel et misit te Dominus in via et ait vade et interfice peccatores Amalech et pugnabis contra eos usque ad internicionem eorum quare ergo non audisti vocem Domini sed versus ad praedam es et fecisti malum in oculis Domini et ait Saul ad Samuhelem im