comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suit: qr uisum iuluce ꝑdid̾unt.
Hiuc est qd̃ eos ip̃a lux admo¬
net diceus Ambulate dun lu¬
cem habetis: ue uos tenẽbre
comp̾hendant. Hinc est qd de¬
iudea dicit᷑. Occidit ei sol cũ
ad hu c esset dies. Hinc est q̃d
uocem penitentiũ iuse ꝓpheta
iterũ sumpsit diceus. Iupegiuiꝰ
mueridie quasi intenebris: ĩ ca¬
ligosis qͣsi mortui. Hinc it̾um
dicit. Custos quid de uocte. Cus¬
tos quid de nocte: dixit custos.
ueuit mane et uox. Ne nocte
et enim custos uenit. qui huma¬
ui generis ꝓtector. et mauifes¬
tus in carne apparuit. et tamẽ
hunc pressa ꝑfidie sue tenebris
iudea minime agnouit. Ubi
bene ex uoce custodis additur
Ueuit mane et nox: qr ꝑ eius
psentiam noua luy mũdo ini¬
claruit. et taũi in corda ĩ fideliũ
uetusta cecitas remausit. Bene
qͥppe palpaudo ex quir iuiꝰ. qd̾
oculis non uidemꝰ. Iudei autẽ
aꝑta eius miracula uiderant:
et ad huc eum quasi palpan
Ecce miraculoꝵ lux aute o¬

Expanded text:
sunt, quia visum in luce perdiderunt. sunt, quia visum in luce perdiderunt. Hinc eos ipsa Lux admonet dicens: « Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . » Hinc est quodJudaea dicitur: Occidit ei sol, cum adhuc esset dies . Hinc est quod vocem poenitentium in se propheta iterum sumpsit, dicens: Impegimus meridie quasi in tenebris, in caliginosis quasi mortui . Hinc iterum dicit: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? Dixit custos: Venit mane et nox . De nocte etenim custos venit, quia humani generis protector et manifestus in 197 carne apparuit, et tamen hunc pressa perfidiae suae tenebris Judaea minime agnovit. Ubi bene ex voce custodis additur, Venit mane et nox, quia per ejus praesentiam et nova lux mundo inclaruit, et tamen in corde infidelium vetusta caecitas remansit.  Vetquippe palpando exquirimus, quod oculis non videmus. Judaei autem aperta ejus miracula viderant, et adhuc cum quasi palpantis palam . Ecce miraculorum lux ante o
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑue uoluntatis inquiraurus.
Cui uidelicet cognite debet nr̃a
acto deuote famulari: Et qͣsi
ducem sui itiu̾is ꝑsequi. ne ei
etiam nolens seruiat: si hanc su¬
ꝑbieus declinat. Uitari euimi
uis suꝑui consilii nequaqͣn po¬
test: S magna sibi uirtute hãc
temꝑat. qui se sub eiꝰ ruttibus
refrenat. Euisq sibi pondera
leuigat: qui hec subiecto cordis
humero uolens portat. S qr
ꝑ secutoꝵ suꝑius memoriaui fe¬
cimꝰ. qͣliter etiam ea que subiec¬
ta siuit eoꝵ cecitati congruũt
ostendamꝰ. Sequit᷑. Ner diem¬
incurrent teuebras: et quase ĩ
nocte sic palpabunt ĩ meridie.
Der diem tenebras in currerunt:
qui ĩ ip̃a ueritatis p̾sentia ꝑfĩdie
errore cecati sunt. Clare qͥppe ꝑ
diem ceruit᷑. ꝑ uoctem uero
nr̃a acies obscurat᷑. Persecutores
igit᷑ redemptoris nr̃ĩ dum diui¬
ne uirtutis miracula cernerent
et tamen de eiꝰ diuinitate du¬
bitarent. In die teuebras passi

Expanded text:
supernae voluntatis inquiramus, supernae voluntatis inquiramus, cui videlicet cognitae debet nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest; sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui hanc subjecto cordis humero volens portat. Sed quia persecutorum superius memoriam fecimus, qualiter etiam ea quae subjuncta sunt, eorum caecitati congruant, ostendamus. Sequitincurrant tenebras, et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie . » Per diem tenebras incurrerunt: qui in ipsa veritatis praesentia, perfidiae errore caecati sunt. Clare quippe per diem cernitur, per noctem vero nostra acies obscuratur. Persecutores igitur Redemptoris nostri, dum divinae virtutis miracula cernerent, et tamen de ejus divinitate dubitarent, in die tenebras passi
Abbreviated transcription (Latin):
hanc extinguere ĩ fideliũ crudeli¬
tas credidit. Cũq se estimant eiꝰ
miracula ꝑsequendo abscĩdere:
hec nimirum ꝯpulsi sunt nescieu¬
ad pietatis sue obsequiũ redigit.
qd̾ contͣ illum humaua crudelitas
mortalium acta disponens. alia
concẽdit ꝓpiciꝰ. alia ꝑmitat irat᷑
miro modo fit. ut et qd̾ sine uo¬
luitate d̾i agit᷑ uolintatid̾i cõ¬
Fͣrbũ uõ sit. Quia dũ in bonũ
usum mala facta u̾tunt᷑: eiꝰ con¬
silio nulttant etiam que eiꝰ cõsilio
repugnant. Hinc enĩ ꝑ psal¬
nustam dicit᷑. Magna opera
dñi: exquisita ii om̃is uoluntates
eiꝰ. Sic qͥppe eiꝰ oꝑa magna sunt.
ut ꝑ om̃e qd̾ ab om̃ib agitur. eiꝰ
uoliuitas exquirat᷑. nam sepe ĩ¬
de ꝑficitur. Unde repelli puta¬
bat᷑. Hinc rur sum dicit. Om̃ia
quecũq uoluit dũs fecit uicelo
et in t̾ra. hinc salomon ait. Nã
est sapientia. nõ est prudentia
nõ est consiliũ ꝯtra dñm. Restat¬

Expanded text:
hanc se exstinguere infidelium crudelihanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit; cumque se aestimant ejus miracula persequendo abscindere, hanc nimirum compulsi sunt nescienad pietatis suae obsequium redigit, quod contra illum humana crudelitas mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus; miro modo fit ut et quod sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit, quia dum in bonum usum mala facta vertuntur, ejus consilio militant etiam quae ejus consilio repugnant. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates eius. Sic quippe eius opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur eius voluntas exquiratur, nam sepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecumque voluit Dominus fecit in caelo et in terra. Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dom
Abbreviated transcription (Latin):
sacdotes ppłi ĩuidie facib accẽ¬
marent dicentes. uider.is qr nich̾
ꝓficimꝰ. Ecoe mundꝰ totus post
eum abiit. ut ab illo uim tante
concur siouis abscid̾ent finire eiꝰ
potentiam morte couati sũt:
dicentes. Expedit ut uuꝰ houo
moriat᷑. et non tota geus ꝑeat.
lunctõem sui corꝑis. Idest eo¬
clĩe ualuit nõ ad sepatõ ueni
Unde ⁊ ꝑ legem turturi uel co¬
lumbe u figura nr̃i sacrificii
secari guttur p̾cipit᷑. et nõ pẽi¬
tus abscidi: ut post mortẽ corꝑi
caput ĩ hereat: qr undelic medi¬
ator d̾i ⁊ homunũ. idest caput oĩ¬
um nr̃m. et uere mũdatõns hos¬
tia. Unde ꝓ nobis mortem ꝑtulit:
Inde nobis ueriꝰ ihesit. Post c¬
sectionem gͦ caput tͣturis suo cor¬
nec mors intueuieus diuidit. Ner¬
secutores igit᷑ ꝑ eg̾unt hoc q̃d̃ ꝑui¬
tiose moliti sunt: intulerunt mor¬
tem sit ab scid̾ãt fideliũ deuotio¬
neui. S inde fides creuit: Uude

Expanded text:
sacerdotes populi invidiae facibus accensacerdotes populi invidiae facibus accenmarent, dicentes: Videtis quia nihil proficimus? ecce mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis abscinderent, finire ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat junctionem sui corporis, id est Ecclesiae valuit, non ad separationem. Unde et per legem turturi vel columbae in figura nostri sacrificii secari guttur praecipitur , et non penitus abscidi, ut et post mortem corpori caput inhaereat; quia videlicet medi Dei et hominum, id est caput omnium nostrum, et verae mundationis hostia, unde pro nobis mortem pertulit, inde nobis verius inhaesit. Post sectionem ergo caput turturis suo cornec mors interveniens dividit. Persecutores igitur peregerunt hoc quod perniciose moliti sunt; intulerunt mortem, ut ab eo abscinderent fidelium devotionem; sed inde fides crevit, unde
Abbreviated transcription (Latin):
cia mortaliũ comp̾hendit᷑ demonstͣ¬
re. Prudent qͥppe iouas sapere
uoluit: cum ad p̾dicandam niui¬
uitarũ penitentiam missus. quia
elestis gentib uideam deseri ti¬
niuit: p̾dicatõnis offmn iraplere
recusauit. Nauem petiit fugere
tharsiselegit. S ꝓtinꝰ tempestas
exoritur. Sors mittit᷑. ut iuidelic
bethur. Ionas in culpa dep̾heu¬
dit᷑ in ꝓfundũ mergit᷑. Ceto sor¬
bente deuorat᷑. atq illic gestaute
belua ꝑueuit: quo ire sponte cõ.
ĩuenit: sors ligat. Mare suscipit
belua includit. Et qr auctoris
uoci obedire reuitit᷑. ad locũ
quo missus fuerat: suo reus
carcere portat᷑. Iubente d̾o m¬
nistrare homo ꝓphetiam noluit:
hoc in usum sue uolutatis re¬
digit. ꝑ qd̾ sibi uoluntas huma¬
na contͣdicit. Perscrutemur
ad huc hebreoꝵ sapientiam. ut
uĩdeamꝰ quid ꝓuidendo phibuit
quid ꝓhibendo ꝓuocauit. Certe
cum ad redemptoris nr̃i miracła
credentiũ turba conflueret: cũ

Expanded text:
tia mortalium comprehenditur, demonstrtia mortalium comprehenditur, demonstrare. Prudenter quippe Jonas sapere voluit, cum ad praedicandam Ninivitatem poenitentiam missus, quia electis gentibus Judaeam deseri timuit, praedicationis officium implere recusavit, navem petiit, fugere Tharsis elegit; sed protinus tempestas exoritur, sors mittitur, ut videlicet turbetur. Jonas in culpa deprehenditur, in profundum mergitur, ceto sorbente devoratur, atque illuc gestante bellua pervenit, quo ire sponte conteinvenit, sors ligat, mare suscipit, bellua includit, et quia auctoris voci obedire renititur, ad locum quo missus fuerat, suo reus carcere portatur. Jubente Deo ministrare homo prophetiam noluit, hoc in usum suae voluntatis redigit, per quod sibi voluntas humana contradicit. Perscrutemur adhuc Hebraeorum sapientiam, et videamus quid providendo, aut quid prohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ul. dũ dauid subiectum cotidiauo
succrescere uirtutũ successu cõspi¬
ceret suam ei ĩ coniigio filiam
spondit: atq in eiꝰ dote centum
dari ab eo phylistinoꝵ p̃pucia
petit: ut cum ꝓuotatꝰ miles ultea
se excrescere quereret. inimitoꝵ
gladiis tradit᷑ uitam finiret. Sic̃
scͥptum est. Nõ habet uecesse¬
rex sponsalia: nisi tantũ centir̃
p̾putia phylistinoꝵ ut fiat ultio
de inimicis. Porro saul cogitabat
trade dauid in manꝰ phylistinoꝵ
S dauid dispositõnis intime fa¬
uore roboratꝰ : centũ se dare per¬
hibuit. ⁊ ducenta pͥputia repor¬
tauit. Cuiꝰ ninurũ oꝑis saul ar¬
guiento supatus: suꝑua ꝓuidẽ¬
tia in sapientie sue est consilio cõ¬
p̾hensus. Quia unde succresceu¬
tis uulitis uitam se extinguere tre¬
didit. uirtutis eiꝰ głiam inde cumir¬
lauit. S quia nõ nũqͣm astute ali¬
quid sapere: etiam electi moliunt᷑.
libet ad medium aliũ sapiente n
deducere. Et qd̾ int̾ui consilii astu¬

Expanded text:
ul dum David subjectum quotidiano succrescere virtutum successu conspiceret, suam ei in conjugium filiam spopondit, atque in ejus dotem centum dari ab eo Philistinorum praeputia petiit, ut cum provocatus miles ultra se excrescere quaereret, inimicorum gladiis traditus vitam finiret, sicut scriptum est: Non habet rex necesse sponsalia, nisi tantum centum praeputia Philistinorum, ut fiat ultio de inimicis regis . Porro Saul cogitabat tradere David in manus Philistinorum; sed David dispositionis intimae favore roboratus, centum se dare perhibuit, et ducenta praeputia reportavit. Cujus nimirum operis Saul argumento superatus, superna providentia in sapientiae suae est consilio comprehensus; quia unde succrescentis militis vitam se exstinguere credidit, virtutis ejus gloriam inde cumulavit. 31. Sed quia nonnunquam astute aliquid sapere etiam electi moliuntur, libededucere, et quo sinu interni consilii astu
Abbreviated transcription (Latin):
lis uulnerat᷑ inintimis affectu
pietatis. ardet desid̾io cõteui¬
platõnis. et miro modo uiui¬
ficat᷑ ex uulu̾e. que prius mor¬
tua iacebat in salute. Estuat
auhelat. etiam ud̾e desiderat¬
.⁊ quẽ fugiebat. Percussioue gͦ
ad saluteui reducit᷑ que ad se¬
curitatẽ quietis intune auio¬
ris sui ꝑtin batõne reuocat᷑.¬

Expanded text:
lis, vulneratur in intimis affectu lis, vulneratur in intimis affectu pietatis; ardet desiderio contemplationis, et miro modo vivificatur ex vulnere, quae prius mortua jacebat in salute. Aestuat, anhelat, et jam videre desiderat, quem fugiebat. Percussione ergo ad salutem reducitur, quae ad securitatem quietis intimae amoris sui perturbatione re
Abbreviated transcription (Latin):
modis om̃ip̃s deus uuluerat᷑. qͦs
reducere ad salutem curat. Ali¬
tis duriciam suo pauore tabefa¬
cit. Uuluerando ergo ad salutẽ
reuocat: cum electos suos affli¬
git exterius. ut interiꝰ uiuant.
Unde ꝑ moysen quoq loquit᷑
diceus. Ego occidaui et uiuere
faciani. percuti aui Et ego
sanabo. Occidit eniu ut uiui¬
ficet. ꝑcutit ut sauet. Quia id¬
circo foris uerbera ad mouet.
ut intus uuluera delictoꝵ curet.
Elliqͣndo autemi etiau si flagel¬
la ex teriꝰ oessare uideaut᷑ uits
uulu̾a iufligit: qͥr meitis nỹe¬
duriciam suo desid̾io ꝑcuttit. Sed
ꝑcutiendo sanat: qr t̾roris sui
iaculo trausfixos ad seusum
nos rectituduus reuocat. Corda
eiĩ nr̃a male sana sunt: cum
uullo d̾i amore sauciant᷑ cũ
nuo affectu lauguescunt. Sed
ris sui spiculis: mentes deus
Uuluerata caritate ego sũ
Male enĩ saua auiuia atoz
u huiꝰ ex ilii ceca securitate
ꝓstrata: nec uidebat dũm.
nec uid̾e requirebat. Percꝰ.¬
sa autem caritatis eius spicu¬

Expanded text:
modis omnipotens Deus vulnerat, quos reducere ad salutem curat. Alitis duritiam suo pavore tabefacit. Vulnerando ergo ad salutem revocat, cum electos suos affligit exterius, ut interius vivant. Unde per Moysen quoque loquitur, dicens: Ego occidam, et vivere faciam: percutiam, et ego sanabo . Occidit enim ut vivificet, percutit ut sacirco foris verbera commoret, ut intus vulnera delictorum curet. Aliquando autem etsi flagella exterius cessare videntur, interius vulnera infligit; quia mentis nostduritiam suo desiderio percutit, sed percutiendo sanat: quia terroris sui jaculo transfixos ad sensum nos rectitudinis revocat. Corda enim nostra male sanata sunt, cum nullo Dei amore sauciantur, cuinimo affectu languescunt. Ideoris sui spiculis mentes Deus Vulnerata charitate ego sum . » Male enim sana anima, atque in hujus exsilii caeca securitate prostrata, nec videbat Dominum, nec videre requirebat. Percussa autem charitatis ejus spicu
Abbreviated transcription (Latin):
sania: qui suꝑbiunt cum adfli¬
gi debuerunt et inde miserii
exultatõne diffluũt unde a bo¬
nus flent᷑. Freneticoꝵ uidelicet
sensib sumles insauam qua
p̾ualent uirtutem putant. Qui
ex morbo esse nescuit. hoc quod
ampliꝰ sauis possunt: et qͣsi cre¬
uisse iurib estimant.dũ ad ui¬
te t̾minũ ꝑ augm̃ta langoris
appinqͣnt. Qui qr ratõuis sen¬
sum nõ habent flent᷑ et rident:
Et tanto in magna exultatõe
se dilatant: qnͣto ⁊ n sensibi¬
les malum qd̃ patiuut᷑ ĩgnorant.
Sospitate gͦ dñs merentes erig̃.
quia electoꝵ meus nõ de p̾sentis
uite in sania: S de c̾titudine et ue

Expanded text:
sania, qui superbiunt cum afflisania, qui superbiunt cum affligi debuerant; et inde miseri in exsultatione defluunt, unde a bonis flentur. Phreneticorum videlicet sensibus similes, insaniam qua praevalent, virtutem putant; qui ex morbo esse nesciunt hoc, quod amplius sanis possunt; et quasi crevisse se viribus aestimant, dum ad vitae terminum per augmenta languoris appropinquant. Qui quia rationis sensum non habent, flentur, et rident; et tanto in magna exsultatione se dilatant, quanto et insensibiles malum quod patiuntur ignorant. Sospitate ergo Dominus moerentes erigit, quia electorum mens non de praesentis vitae i
Abbreviated transcription (Latin):
straremꝰ. Quia si ad eaui que¬
suꝑ ip̃am sunt inhiare cessau̾it.
sub semet ip̃a etiam ĩ desuieut᷑
ruit. Iu alto autẽ sigit᷑ si a¬
morem̃ temꝑalium desereus:
ad spem ĩ cõnuitabilis et̾uita¬
Qui pouit hunules in sub¬
liui. atq apte subiũgit᷑. et uie¬
uentes erigit sospitate. Sepe:
hoc mũdo etism leti quilib
erecti sunt: dum de ip̃a głia
sue ꝓsꝑitatis iitumesciu̾it.
S mereutes dũs sospitare eri¬
git: qr afflictos suos ad głiam
uere leticie solliditate sustol¬
lit. Sospitate qͥppe nõ ĩsauia
erecti sunt : qui ĩ bonis actibus
positi: spe in dñi firma gͣtu¬
laut᷑. Non mlli euĩ sicut
diximꝰ. ⁊ iniquitates ꝑpetraut:
et gaudere nõ cessant. De quib
ꝑ salomonẽ dicit᷑. Qui letant᷑
cũ malefec̾int: et exultant u
reb pessimis. Et rursum. Sũt
ĩpii qui ita securi sũt: ac si ius¬
toꝵ facta habeant. Hii nimni¬
runi nou sospitate erigunt᷑ s ⁊¬

Expanded text:
straremstraremsuperna sunt, inhiare cessaverit, sub semetipsam etiam indesinenter ruit. In alto autem figitur, si amorem temporalium deserens, ad spem incommutabilis aeternitat humiles in sublimi. Atque apte subjungitur: Et moerentes erigit sospitate. Saepe in hoc mundo etiam laeti quilibet erecti sunt, dum de ipsa gloria suae prosperitatis intumescunt. Sed moerentes Dominus sospitate erigit, quia afflictos suos ad gloriam verae laetitiae soliditate sustollit. Sospitate quippe, non insania erecti sunt, qui in bonis actibus positi, spe in Deum firma gratulantur. Nonnulli enim, sicut diximus, et iniquitates perpetrant, et gaudere non cessant; de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis . Et rursum: Sunt impii, qui ita securi sunt, ac si justorum facta habeant . Hi nimirum non sospitate eriguntur, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Unaqueq autem mundi
huiꝰ actio: mola est. Que dũ
multas curas congerit: huma¬
nas mentes qͣsi ꝑ girum uertit:
Atq ex ea uelut farinas ꝓicit.
esse meriti credit᷑: positus in
qͣlibet actõne denudatur. Unde
allic ꝓtiuꝰ sub infert᷑. Se nuda
turpitudinem tuam: Discoo¬
peri humerum. reuela crura:
trausi flumina. In administ᷑¬
tione quippe operis tͣpitudo de¬
nudat᷑: dum uilis meus abiec¬
taq in actõnis ostentatõne cog¬
noscit᷑ que quieta prius mag¬
ua putabat᷑. Humerũ meus
discooꝑit: qͣndo opus sinĩ quod¬
ignorabat᷑ ostendit. Crus reue¬
lat: qr quib desid̾ioꝵ passibus
lucris mundi ihiẽt manifestat.
flumiua etiam tͣusit: qr actiones
huiꝰ scłi que cotidie ad t̾minum
defluũt iudesiuent̾ appetit. dũ¬
q alias relĩquit alias assequit᷑᷑
quasi semꝑ de flumĩe ad flu ẽ
tendit. Hec paucis ꝑ excessũ
dixiuꝰ: ut mens a solio sc̃e ui¬
tentõnis ex cusa quo iaceat mõ¬

Expanded text:
tur. Unaquaeque autem mundi tur. Unaquaeque autem mundi hujus actio mola est, quae dum multas curas congerit, humanas mentes quasi per gyrum vertit; atque ex se velut farinas projicit, esse meriti creditur, positus in qualibet actione denudatur, unde illic protinus subinfertur: Denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, revela crura, transi flumina . In administratione quippe operis tnudatur, dum vilis mens abjectaque in operis ostentatione cognoscitur, quae quieta prius magna putabatur. Humerum mens discooperit quando opus suum, quodignorabatur, ostendit. Crus revelat, quia, quibus desideriorum passibus lucris mundi iFlumina etiam transit, quia actiones hujus saeculi, quae quotidie ad terminum defluunt, indesinenter appetit; dumque alias relinquit, alias assequitur, quasi semper de flumine ad flumen tendit. Haec paucis per excessum diximus, ut mens a solio sanctae intentionis excussa quo jaceat mon
Abbreviated transcription (Latin):
ter spargit. Et qr agere ĩtel¬
lecta dissimulat: cecat᷑ recte
ut etiam nesciat qd̾ agat. Et
sepe rust o iuditio in sua ip̃a
uoluntate relinquit᷑: et sub ea
que auxie appecit laboriosa mũ
illic subdit᷑. Q uia ultra nõ uoca¬
beris mollis et tenera. Tolle mo¬
lam: et mole fariuami. Constat
nimirũ qd̾ tenere sue filie parẽ¬
tes parcunt: nec duris atq ser¬
uilib hanc oꝑib affligunt.
Om̃ipoteus ergo d̾s qͣsi teuerã
filiam uocat: qͣndo dilectami iuuꝰ¬
cuĩq aĩam a laboriosis huius
mundi seruiciis reuocat. Ne dũ
ext̾iorib actib afficit᷑ ab int̾ius
desidiis obduret᷑. S chaldeorũ
filia mollis et tenera nõ uocat᷑:
qr meus prauis desid̾iis dedita
ĩ eo quem auxie appetit. huius
scłi labore relinquit᷑. ut foris
mũdo uelut ancslla seruiat: que
iutus dña ut filia ne quaqͣm a¬
mat. Unde et molam tolle ac
fariuam molere iubet᷑ Mola
ĩgirum ducit᷑: et farma ꝓfer¬

Expanded text:
ter spargit. Et quia agere intelter spargit. Et quia agere intellecta dissimulat, caecatur recte, ut etiam nesciat quod agat; et saepe justo judicio in sua ipsa voluntate relinquitur, et sub ea quae anxie appetit laboillic subditur: Quia ultra non vocaberis mollis et tenera; tolle molam, et mole farinam . Constat nimirum quod tenerae suae filiae parentes parcunt, nec duris atque servilibus hanc operibus affligunt. Omnipotens ergo Deus quasi teneram filiam vocat, 193 quando dilectam uniuscujusque animam a laboriosis hujus mundi servitiis revocat; ne dum exterioribus actibus afficitur, ab internis desideriis obduretur. Sed Chaldaeorum filia mollis et tenera non vocatur; quia mens pravis desideriis dedita, in eo quod anxie appetit hujus saeculi labore relinquitur, ut foras mundo velut ancilla serviat, quae intus Deum ut filia nequaquam amat. Unde et molam tollere, ac farinam molere jubetur. Mola in gyrum ducitur, et farina profer
Abbreviated transcription (Latin):
te met ip̃o ꝓstratus in t̾renis acti¬
b humiliare. Unde et ueces¬
sario ꝓtiuꝰ addit᷑. Non est so¬
liura filie caldeoꝵ. Chaldei i
uaniq feroces int̾pretant ur.
Ualde auteni ferodes sunt. qui
uoluntates ꝓprias sequentes: uec
suis parcere martib sciunt. Fe¬
rotia sunt t̾reua desid̾ia: que
nõ solũ contͣ p̾cepta cõditoris:
sed seꝑe etiam contͣ ꝑcussio¬
itĩ uerbera durã atq in seu¬
sibilem mentem reddunt. S fi¬
lia ferotiũ soliũ nõ habet:
quiꝰ mens que ad amorem mũ¬
di ex prauis desid̾iis uascitur.
atq eisdem desid̾iis obduratur.
In eo qd se t̾renis cõcupiscẽtus
subicit: sedem uidicii amittit.
Nulliq apud se solio pͥsidet: qr
examine discretõnis caret. et qͣ¬
si a iudicii sui cessione repelli¬
tur: qr ꝑ ext̾iores concupiscẽti¬
as uagat .. Liquet euĩ qd̾ mens
que uitus consilii sedem ꝑdid̾it:
foras se ꝑ desid̾ia ĩnumera bili¬

Expanded text:
temetipso humiliatus in terrenis actitemetipso humiliatus in terrenis actibus humiliare. Unde et necessario protinus additur: Non est solium filinamque feroces interpretantur. Valde autem feroces sunt, qui voluntates proprias sequentes, nec suis parcere mortibus sciunt. Ferocia sunt terrena desideria, quae non solum contra praecepta conditoris, sed saepe etiam contra percussionum verbera, duram atque insensibilem mentem reddunt. Sed filia ferocium solium non habet, quia mens, quae ad amorem mundi ex pravis desideriis nascitur, atque eisdem desideriis obduratur, in eo quod se terrenis concupiscentiis subjicit, sedem judicii amittit; nullique apud se solio praesidet, quia examine discretionis caret, et quasi a judicii sui sessione repellitur, quia per exteriores concupiscentias vagatur. Liquet enim, quod mens, quae intus consilii sedem perdiderit, foras se per desideria innumerabili
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Pescende. sede iupul¬
ueremi uirgo filia babilonis.
mana meus iirgo non ĩcor¬
rupta ut arbitror dicit᷑. S in¬
feciuida. Et qr babilou confu¬
sio int̾pretat᷑ . recte in fecũda
meus babilonis filia uocat᷑.
Que in eo qd neqͣqͣm boua o¬
pã gminat dũ nulło ordine
recte uite componit᷑. qͣsi confu¬
sioue matre generat᷑. Sin autẽ
uirgo infecunda dicitur. s in¬
corrupta dicit᷑. Post qͣm st̾atũ
salutis ꝑdidit: ad confusionis
sue cumulũ appellat᷑. qd̾ fuit
Cui apte ꝑ increpatõem dicit᷑
do suꝑuis retributõnib in
hiat. S ab hoc statu descẽdit.
cum turpit̾ uictus sese deflueu¬
tib mundi desid̾iis subicit. Cui
beue mox addit᷑: Sede ĩpul¬
uere. Descendens enĩ utpul¬
uerem residet: qr celestia dese¬
reus t̾renis cogitatõuib asꝑ¬
sus in ĩfimis uilescit. Ubi ad¬
huc ingeniuaudo subiungit᷑
Sede int̾ra. ac si aꝑte expro¬
braus dicat. Quia celesti con¬
u̾satone nolusti te erigere sub

Expanded text:
nde, sede in pulvere, virgo filia Babylon; mana mens virgo, non incorrupta, ut arbitror, dicitur, sed infecunda. Et quia Babylon confusio interpretatur, recte infecunda mens Babylonis filia vocatur, quae in eo quod nequaquam bona opera germinat, dum nullo ordine rectae vitae componitur, quasi confusione matre generatur. Sin autem virgo non infecunda, sed incorrupta dicitur, postquam statum salutis perdidit, ad confusionis suae cumulum appellatur quod fuit. Cui apte per interpretationem divina do supernis retrihiat. Sed ab hoc statu descendit, cum turpiter victus sese defluentibus mundi desideriis subjicit. Cui bene mox additur: Sede in pulvere. Descendens enim in pulvere residet, qui coelestia deserens terrenis cogitationibus aspersus in infimis vilescit. Ubi adhuc ingeminando subjungitur: Sede in terra. Ac si exprobrans dicat: Quia coelestis conversatione noluisti te erigere, sub
Abbreviated transcription (Latin):
ab igne deuoratur: ab ext̾iori ꝑ¬
te accendit᷑. Clibauꝰ uero. iut̾uis¬
c ĩ flãmat᷑. In tempore gͦ uultus
dñi in iusti om̃is. et ut clibanus
ponunt᷑. et ab igne deuorantur:
qr apparente iudice cum auisio¬
ne illiꝰ eoꝵ multitudo repellit
et iutꝰ ꝑ desid̾ium ardet conscĩa:
et foris carueu cruciat gehẽna.
sententia ultime animadu̾sio¬
nis intelligi. qua ds̃ strictus
iudex reꝓbis dicit. Hiscedite
a me maledicti in iguem eter¬
nũ: qui paratus est dyabo et au¬
gl̾is eius. Iustus ergo a flagel¬
lo lingue atq acalarnitate ue¬
niente abscondit᷑: qr iutanta dis¬
trictione sententie blauda tsic
iudicis uoce refouet᷑: cũ dicitur.
Esuriui: et dedistis nichi mau¬
ducare. Sitiui: et dedistis nuchi
bibere. hospes eram: et collegi¬
stis me: Nũdus: et cooꝑuistis
me. Infirmuse et uisitastis uie.
In carcere eram: et uenistis ad

Expanded text:
xteriori parte accenditur, clibanus vero interius inflammatur. In tempore ergo vultus Domini injusti omnes et ut clibanus ponuntur, et ab igne devorantur; quia, apparente judice, cum a visione illius eorum multitudo repellitur, et intus per desiderium ardet conscientia, et foris carnem cruciat gehenna. sententia ultimae animadversionis intelligi, qua districtus judex reprobis dicit: Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Justus ergo a flagello linguae atque a calamitate veniente absconditur, quia in tanta districtione sententiae blanda tunc judicis voce refovetur cum dicitur: Esurividucare: sitivi, et dedistis mihi bibere: peregrinus eram, et collegistis me: nudus, et cooperuistis me: infirmus, et visitastis me: in carcere eram, et venistis ad
Abbreviated transcription (Latin):
parauit. Saluato ergo pauꝑe
spem egeuus recipit. qͣlta resur¬
gente carne dño fidelis quisq ad
eterne uite fiduciam conualescit.
Sed ecce iam in manifesta oste̾¬
sione ueritas uenit: Iam carnis
mortem ꝑtulit eam que resur¬
gendo destruxit. Iam resurrex¬
iouẽ gloria ascensionis honora¬
uit. Et tamen hebreoꝵ lingua
ad eum contumeliis lacessere ñ
desinit. Quos niuurũ equaui¬
mit̃ tolerat. ut alios tolerando
conu̾tat: atq alios minime cõ¬
uersos qñq districtius feriat.
Tunc eiuĩ lingua infideliũ ab ef¬
freuatõne sue loquacitatis ob.¬
nutescit. Cum uenire eũ ius¬
tum iudicem uiderit: quẽ uc̃

Expanded text:
paravit. Salvato ergo paupere, paravit. Salvato ergo paupere, spem egenus recipit, quia resurgente in carne Domino, fidelis quisque ad aeternae vitae fiduciam convalescit. Sed ecce jam in manifesta ostensione Veritas venit, jam carnis mortem pertulit, eamque resurgendo destruxit, jam resurrectionem gloria ascensionis honoravit; et tamen Hebraeorum lingua adhuc cum contumeliis lacessere non desinit, quos nimirum aequanimiter tolerat, ut alios tolerando convertat, atque alios minime conversos quandoque districtius feriat. Tunc enim lingua infidelium ab effrenatione suae loquacitatis obmutescet, cum venire eum justum jud
Abbreviated transcription (Latin):
uari: de quib ꝑ ꝑ saluaistã
dicit᷑. Filii hominũ deutefeoꝵ
arma et sagite: et lingua eoꝵ
machera acuta. Qui euuͣglio
etiam teste clamauerunt. Cruci¬
fige: crucifige. Per iuolenti
uero manũ ip̃a crucifigens
gentilitas exprimi: que ĩ redẽp¬
toris morte hebreoꝵ uoces oꝑe
impleuit. H̾s itaq hũc pau¬
ꝑeui. et de iuolenti mann. et
de oris gladio saluũ fecit. qr ui¬
delicet redemptor ur̃ et uires
gentilium. et linguas hebreoꝵ
moriendo ex hunauitate ꝑtulit:
s ex diuitatis suepotentia re¬
surgendo suꝑauit. Qua uideli¬
cet resurrexione quid aliud a¬
git᷑ : nisi ut ad spem uite sub¬
sequentis infirmitas nr̃a ro¬
boret᷑. Unde et beue mox sub¬
to quippe pauꝑe egeuus ad
spera reducitur: quia hunul
fideliũ populus redemptõre
moriente pauore coucudiitsu
sed resugente solidat᷑. Ipsosi.
uamq primos huiꝰ populis
pauꝑes electos udelicet ⁊ pre¬
dicatores uisa eius urors ꝑcĩ¬
lit: S resur rexio osteusa re¬

Expanded text:
ri, de quibus per Psalmistam dicitur: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum muchaera acuta ; quia Evangelio etiam teste clamaverunt: Crucifige, crucifige . Per violenti vero manum, ipsa crucifigens gentilitas exprimi potest, quae in Redemptoris morte Hebraeorum voces opere implevit. Deus itaque hunc pauperem et de violenti manu, et de oris gladio salvum fecit; quia videlicet Redemptor noster et vires gentilium, et linguas Judaeorum moriendo ex humanitate pertulit, sed ex divinitatis suae potentia resurgendo superavit. Qua videlicet resurrectione quid aliud agitur, nisi ut ad spem vitae subsequentis infirmitas nostra roboretur? Unde et bene mox subto quippe paupere, egenus ad spem reducitur, quia humilis fidelium populus, Redemptore moriente, pavore concutitur, sed resurgente solidatur. Ipsos namque primos hujus populi pauperes, electos videlicet praedicatores, visa ejus mors perculit, sed resurrectio ostensa re
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicit. Ego sum pauis
uiuus qui de celo descendi. Si¬
uuil gͦ eos uastitas fames q
cruciat: qui nou solum foris
tormenta sentiuat ẜ intus
etiam in edͥe peste moriũtur.
fames int̾ficit. qr suam illis
faciem redẽptor abscondit.
Peue uaruq retrsbutionem
ĩteriꝰ. exteriusq recipiũt. qr¬
⁊ cogitando miseri. et oꝑ ando
deliquerunt. unde beue per
psalnustam dicit᷑. Poues eos ut
clibanũ iguis. in temꝑe uultus

Expanded text:
Dominus dicit: « Ego sum panis vivus qui de coelo descendi . » Simul ergo eos vastitas famesque cruciabunt, quia non solum foras tormenta sentient, sed intus etiam inediae peste morientur. fames interficiet, quia suam illis faciem Redemptor abscondet. Poenae namque retributionem interius exteriusque recipient, quia cogitando miseri et operando deliquerunt. Unde bene per Psalmistam dicitur: « Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetam dñs pollicet᷑ dicens. Et¬
ce ego steruam ꝑ oerdinem lapi.¬
des tuos. Qui igitꝰ᷑ recde uiuit:
pacto sc lapidib regionũ iũgit.
quia m eo qd mundi desid̾ia su¬
ꝑat uitam suam ꝓculdubio ad
scõꝵ p̾cedentiũ imitatõem li¬
gat. S cum a mundi actoue
disiũgit᷑: malignoꝵ sp̃uum
ĩpugnatõnes crescunt. Que ta¬
men quo magis inmerrore quẽ¬
q adterunt: eo conditori hu¬
miliꝰ subdiuit. Unde et subiũ¬

Expanded text:
phetam Dominus pollicetur dicens: Ecce ego sternam per ordinem lapides tuos . Qui igitur recte vivit, pacto se lapidibus 204 regionum jungit, quia in eo quod mundi desideria superat, vitam suam procul dubio ad sanctorum praecedentium imitationem ligat. Sed cum a mundi actione disjungitur, malignorum spirituum impugnationes crescunt: quae tamen quo magis in moerore quemquam atterunt, eo conditori humilius subdunt. Unde et subju
Abbreviated transcription (Latin):
positũ. ait. An uescitis qr an¬
gelos iudicabiiꝰ: Et rursũ.
Couresuscitauit et cõsedere
uos fecit in celestib. Fortasse
hunc exterius tũc cathena re¬
ligabat mente tam̃ positus
ĩ sublimib fuerit. qr iamꝑ
spei sue c̾titudinem ĩ celeffib
sedebat. Sc̃i itaq uiri for¬
tes despecti sunt. et uelut ii¬
digni om̃ia tołant. s dignos
se suꝑnis sedib confideutes
et̾ uitatis głiam cum c̾titudiue
expectant. Cumq laboraut
foris ad u̾sitate ꝑ secutõuis ad
uminitam recurrũt ĩ triuseoꝰ¬
arcem mentis: et iide cuncta
sub se ire despiciunt. Int̾ que
tͣnsire corꝑalit̾ etiam se miet ip¬
sos c̾nunt. Minas non metu¬
unt: qr et tormenta pacieu¬
do cõtempnunt. Hinc enimi
ꝑ salomonem dicit᷑. Iustus qͣ¬
si leo confideus: absq t̾rore
erit. Hinc ab eo scriptũ est.
Non contristabit iusturu qͥc¬
quid ei accid̾it. Quia enu
recti quiq ĩ alto intentõuis sue
uertice siti sunt: dũ mortem
moriendo non sentiunt. miro

Expanded text:
n nescitis quia angelos judicabimus ? Et rursum: Conresuscitavit et consedere nos fecit in coelestibus . Fortasse hunc exterius tunc catena religabat, mente tamen positus in sublimibus fuerat, qui jam per spei suae certitudinem in coelestibus sedebat. Sancti itaque viri foris despecti sunt, et velut indigni omnia tolerant; 192 sed dignos se supernis sedibus confidentes, aeternitatis gloriam cum certitudine exspectant; cumque laborant foris adversitate persecutionis, ad munitam recurrunt intrinsearcem mentis; et inde cuncta sub se ire despiciunt, inter quae transire corporaliter etiam semetipsos cernunt; minas non metuunt, quoniam et tormenta patiendo contemnunt. Hinc enim per Salomonem dicitur: Justus quasi leo confidens, absque terrore erit . Hinc ab eo iterum scriptum est: Non contristabit justum, quidquid ei acciderit . Quia enim recti quique in alto intentionis suae vertice siti sunt, dum mortem moriendo non sentiunt, miro
Abbreviated transcription (Latin):
astute cõmutare. Sic̃ diuinũ con¬
siliũ dur deuiat᷑ implet᷑. Sic hu¬
mana sapientia dum relustat᷑
comp̾hendit᷑. Tumuerũt frẽs
ne ioseph suꝑ eos excresceret: Sed
hoc qd̾ diuinitꝰ dispositũ fuerat
cauendo actum est ut ueniret.
Hinuana gͦ sapientia ĩ se ip̃a
comp̾hensa est: que uoliuitate

Expanded text:
astute commutate. Sic divinum conastute commutate. Sic divinum consilium dum devitatur completur, sic humana sapientia dum reluctatur comprehenditur. Timuerunt fratres ne Joseph super eos excresceret, sed hoc quod divinitus dispositum fuerat cavendo actum est ut veniret. Humana ergo sapientia in seipsa comp
Abbreviated transcription (Latin):
matorẽ ĩ puteura depouunt.
eumq hismahelitis tͣuseuutib
uenduuit. qui ĩ egyptuu duc¬
tus seruituti subditus luxu¬
uie accusatõne dampuat᷑: casti¬
tatis m̾itis adductus. ꝓphetie
iudicio ereptus: om̃i egypto
plat᷑ est. Per suꝑuami uero sa¬
pieutiani ꝓuidꝰ frumenta con¬
gessit: et futuro ꝑ iculo necessi¬
tatis obiuauit. Cuniq ĩ orbẽ
fainis iuruit: de alimentoꝵ p̾pa¬
ratõne sollicitꝰ. iacob filios iue¬
gyptsi misit. Qui frumenti
uispeusatõui ꝑpoĩtum ioseph
nescientes in uenerũt. Atqz ut me¬
rerent᷑ alimenta ꝑciꝑe eoꝵ dispẽ¬
satorẽ compulsi siuit ꝓuis ĩ t̾rani
c̾uicib adorare. Pensemꝰ igitur
ioseph uenditꝰ fuerat ne adorare¬
t᷑. s ideo est adoratus: qr uendit᷑.
Astute uamq aliquid agere ausi
sũt: ut d̾i consilium mutaretur.
S diuino iuditio qd declinare co¬
nati sunt: reratendo seruiunt.
Inde qͥppe coacti sunt di uolũtatẽ
ꝑagere: unde hanc moliti sunt

Expanded text:
atorem in puteum deponunt, eumque Ismaelitis transeuntibus vendunt. Qui in Aegyptum ductus, servituti subditus, luxuriae accusatione damnatus, charitatis merito adjutus, prophetiae judicio ereptus, omni Aegypto praelatus est. Per supernam vero sapientiam providus frumenta congessit, et futuro periculo necessitatis obviavit. Cumque in orbem famis inhorruit, de alimentorum praeparatione sollicitus, Jacob filios in Aegyptum misit, qui frumentorum dispensationi praepositum Joseph nescientes inveniunt, atque ut mererentur alimenta percipere, eorum dispensatorem compulsi sunt pronis in terram cervicibus adorare. Pensemus igitur Joseph venditus fuerat, ne adoraretur, sed ideo est adoratus, quia venditus. Astute namque aliquid agere ausi sunt, ut Dei consilium mutaretur, sed divino judicio quod declinare conati sunt, renitendo servierunt. Inde quippe coacti sunt Dei voluntatem peragere, unde hanc moliti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
het os suũ. Os enĩ suũ nũc ad¬
huc iniquitas dilatat: qd hu¬
mani geueris redemptorẽ liu¬
gua infidelium contumeliis la¬
cessere nequaqͣm cessat. S tũc
os contrahit: cumi hoc qr nou
uult. pen studium. ꝑ suppliciũ
claudit. Quod tamen beue
accipi etiam de conuersis per¬
secutorib p̾otest. Saluato eut̃
paupere dum egenus ad spẽ
rediit ⁊contracto ore iniquitas
obraittescit. quia resurrectõnis
eiꝰ clarescente miraculo dũ copi¬
osa multitudo infideliũ credidit.
a redemptoris sui iniuriis cõtu¬
meliis q cessauit. Os enĩ suum
qd̾ dñi deridendo aꝑuit. iaui for¬
midando contͣxit. Li bet hec i¬

Expanded text:
essabunt. --Os enim suum nunc adhuc iniquitas dilatat, quia humani generis Redemptorem lingua infidelium contumeliis lacessere nequaquam cessat. Sed tunc os contrahet, cum hoc quod non vult per 198 studium, per supplicium claudet. Quod tamen bene accipi etiam de conversis persecutoribus potest. Salvato enim paupere, dum egenus ad spem redit, contracto ore iniquitas obmutescit, quia resurrectionis ejus clarescente miraculo, dum copiosa multitudo infidelium credit, a Redemptoris sui injuriis contumeliisque cessavit. Os enim suum, quod Deum deridendo aperuit, jam formidando contraxit.  Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
inficatõne transcurrere: atq
a prauis generalit̾ quo modo a¬
gaut᷑ iudagare. Iin quoꝵ quip¬
pe hominũ mentes. cum que¬
dam a ꝓximis bene gesta con¬
spiciunt: in extenso liuoris sui
aculeo torquent᷑ Et grauẽ ma¬
licie sue penam sustinent. cũ
bona in aliis tabescentes ui¬
dent. Recte itaq dicit᷑. Per
diem iueurrent tenebras. qr
meus eoꝵ cum de alieua me¬
lioratõne affligit᷑.. De radio lu¬
tis obscurat᷑: qui sepe ĩ ꝓximis
dũ bona aꝑta consid̾ant. si qua
mala lateant inuestigant. Et
sollicitis inquisitionib laborãt.
si quid forte qd accusari possit
ĩueniant. Sana quidem mẽ¬
bra conspiciũt: sed clausis cor¬
dis oculis uulnus palpantes
querunt. Unde et bene subdit᷑.
Et quasi in nocte sic palpa¬
bunt in meridie. Dies boni
opis in ꝓrimo exter ius lucet:
& quasi in nocte palpant: quia
iuioris sui intus tenebras tołant.
Perueuire ad aliqua que rep̾¬
hendant sataginit detractõius
aditũ querunt. S qr hunc in¬

Expanded text:
icatione, transcurrere, atque a pravis generaliter quomodo agantur indagare. Iniquorum quippe hominum mentes cum quaedam a proximis bene gesta conspiciunt, in extenso livoris sui equuleo torquentur, et gravem malitiae suae poenam sustinent, cum bona in aliis tabescentes vident. Recte itaque dicitur: Per diem incurrent tenebras, quia mens eorum cum de aliena melioratione affligitur, de radio lucis obscuratur; quia saepe in proximis dum bona aperta considerant, si qua mala lateant investigant, et sollicitis inquisitionibus laborant, si quid forte quod accusare possint inveniant. Sana quidem membra conspiciunt: sed clausis cordis oculis vulnus palpantes quaerunt. Unde et bene subditur: Et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie. Dies boni operis in proximo exterius lucet; sed quasi in nocte palpant, quia livoris sui intus tenebras tolerant. Pervenire ad aliqua, quae reprehendant, satagunt, detractionis aditum quaerunt; sed quia hunc in
Abbreviated transcription (Latin):
tiuui nõ inuenerunt. Sic̃ scriptũ
est. Uim faciebant loth uehemen¬
tissime etiam ꝓxiuiũ erat ut
frangerent fores. Et nuserunt
manaum uiri: et introduxersĩt
ad sc loch. Clauserunt q hosti¬
um. et eos qui eraut foris ꝑcus¬
serunt cecitate a iuinimo usq
ad maximũ. Ita ut hostiũ in¬
uenire nõ possent. Quid est qd
malis aduersantib intra domũ
loth reducit᷑ et munct᷑ nisi qd̾
iistus quisq dum prauoꝵ insi¬
dias sustinet ad mentem reu̾¬
titur. et iuꝑterritus manet.
Sodomite autẽ uiri in domo
Loth ĩueuire hostium neq̃it:
qr corruptores mentiũ contra
uitam iusti nullum accusatõ is
aditum dep̾hendunt. Percussi¬
eiũ cecitate qͣsi domũ cĩrcueũt:
qui in uideutes facta dictaq ꝑ¬
serntant᷑. Q qr eis de uita usti
fortis udiq ac laudabił actio
obiuat: eyrantes nil aluid qmͣi
parietem palpant. Bene ergo
dicit᷑. Quasi in nacte sic palpa¬
bunt in meridie. Quia dum bonu
qd̾ uident acensare nequeiuit: ce¬

Expanded text:
tae non invenerunt, sicut scriptum est: Vim faciebant Lot vehementissime, et jam proximum erat ut frangerent fores, et miserunt manum viri, et introduxerunt ad se Lot, clauseruntque ostium, et eos qui erant foris, percusserunt caecitate a minimo usque ad maximum, ita ut ostium invenire non possent . Quid est quod malis adversantibus, intra domum Loth reducitur et munitur, nisi quod justus quisque dum pravorum insidias sustinet, ad mentem revertitur, et imperterritus manet? Sodomitae autem viri in domo Loth invenire ostium nequeunt, quia corruptores mentium contra vitam justi nullum accusationis aditum depenim caecitate quasi domum circumeunt, qui invidentes facta dictaque perscrutantur. Sed quia eis de vita justi fortis undique ac laudabilis actio obviat, errantes nihil aliud quam parietem palpant. Bene ergo dicitur: Quasi in nocte, sic palpabunt in meridie, quia dum bonum quod vident accusare nequeunt, cae
Abbreviated transcription (Latin):
nus nr̃a huiꝰ habitatonis dis¬
habemꝰ. domũ non manu fac¬
tam etͥuam in celis. uelut a¬
ius ergo yma tͣnscend̾at quem
ad huc corꝑe int̾ra demor autẽ.
iam ĩ sublimib spei pẽna sub¬
leuabat. S quia nullus suis
uirib ualet sese in alta sustolłe
nͣt cum uisibilib affligit᷑. ⁊̃ in¬
uisibilia subleuet᷑. Recte mox

Expanded text:
mus nostra hujus habitationis dismus nostra hujus habitationis disex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis . Velut avis ergo ima transcenderat, quem adhuc corpore in terra demorantem, jam in sublimibus spei penna sublevabat. Sed quia nullus suis viribus valet sese in alta sustollere, ut cum visibilibus affligitur, in invisibilia sublevetur, recte mox
Abbreviated transcription (Latin):
spectõne custodire. Grauis la bor
est hoc cum magna fatigatõ ne
app̾hendere: qd̾ is qui apphen¬
dit nou̾it diu stare non posse.
Sc̃i autẽ uiri qr tͣusenutia ñ
amant: nõ solum nulla ten¬
poraliũ desid̾iorũ pond̾a tol̃ant
& et si qua adu̾sa consirgunt.
In ip̃is suis p̾ssuris ⁊ angori¬
b non laborant. Quid eĩ
flagellis durius: et tamẽ de fla¬
gellatis apostolis scriptũ est.
Ibant gaudentes a conspectu cõ¬
cilii: qmi digni habiti sunt ꝓ
nomine ih̃u cõtumeliam patͣi.
Quid ergo eoꝵ mentib labor
est: quib et pena uerberũ la¬
bor nõ est: Homo ergo ad
laborem nascitur. Quia ille
huiꝰ mundi ueratit̾ mala sentit:
qui eiꝰ bona iuhianter appetit.
Nam cuiꝰ mens ad alta suspen
afflictõne subtrahit. qͣnto per
spem ad suia sustollit. An uõ
qͣsi auis paulus ad uolatum
natus fuerat. qui tot aduersa
sustiueus dicebant. Nostra
cõuersatio in celis est: Et
rursum. Sciiꝰ qm si t̾restris do.¬

Expanded text:
spectione custodire. Gravis labor spectione custodire. Gravis labor est, hoc cum magna fatigatione apprehendere, quod is qui apprehendet, noverit diu stare non posse. Sancti autem viri quia transeuntia non amant, non solum nulla temporalium desideriorum pondera tolerant; sed et si qua adversa consurgunt, in ipsis suis pressuris et languoribus non laborant. Quid enim flagellis durius? et tamen de flagellatis apostolis scriptum est: Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Quid ergo eorum mentibus labor est, quibus et poena verberum labor non est? Homo ergo ad laborem nascitur, quia ille hujus mundi veraciter mala sentit, qui ejus bona inhianter appetit. Nam cujus mens ad alta suspendafflictione se subtrahit, quanto per spem ad summa sustollit. An non quasi avis, Paulus ad volatum natus fuerat, qui tot adversa sustinens dicebat: Nostra conversatio in coelis est ? Et rursum: Scimus quoniam si terrestris do
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tribulatõnes suas discipulis
enumeraret: adiuuxit. Ip̃ienĩ
scitis: qd̃ in hoc positi sumus.
s i eo qd̃ caro flagellis affici¬
tur: meus ad appetenda altio¬
ra subleuat᷑. Paulo rursus at¬
testante: qui ait. Et licet is
qui foris est nr̃ homo corrum¬
pit᷑ tam̃ is qui uitus est reuo¬
uat᷑de die in diem. Homo g̃
ad laborem uascit᷑. et aiuis ad
uolatũ. Quia inde meus ad
sũma euolat: unde caro ĩ infi
iuis durius laborat. Potest
qͦq appellatõne hominus: car¬
ualium uita signari. Unde
paulus ait. Cum eiũ sit iut̾
uos ⁊elus. et contentio. nõne
carnales estis: quib paulo pꝰt
subicit dicens. Nonne honi¬
ues estis. In hac itaq uita ho¬
mo ad laboren nascit᷑. qr car¬
ualis quisꝙ. cum tͣnseuntia ap¬
petit desid̾ioꝵ suoꝵ se poud̾e
affugit. Granis quippe labor
est hauc ip̃am p̾sentis uite glo¬
riam querere quesitam qͣndoq
ꝑcipe. et ꝑceptam clĩ circum¬

Expanded text:
cum tribulationes suas discipulis cum tribulationes suas discipulis enumeraret, adjunxit: Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . Sed in eo quod caro flagellis afficitur, 188 mens ad appetenda altiora sublevatur; Paulo rursus attestante, qui ait: Et licet is qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est, renovatur de die in diem . Homo ergo ad laborem nascitur, et avis ad volatum, quia inde mens ad summa evolat, unde caro in infimis durius laborat. Potest quoque appellatione hominis carnalium vita signari, unde Pauvos zelus et contentio, nonne carnales estis? Quibus paulo post subjecit, dicens: Nonne homines estis? In hac itaque vita homo ad laborem nascitur, quia carnalis quisque cum transeuntia appetit, desideriorum suorum se pondere affligit. Gravis quippe labor est, hanc ipsam praesentis vitae gloriam quaerere, quaesitam quandoque percipere, et perceptam cum circum
Abbreviated transcription (Latin):
unda ꝯtͣdicit. Terra uõ solũ
g̾ nuina fecunditatis ĩminuit:
S etiam semiua accepta cou¬
sumit. In quib nimirũ ciuicti
patenter aspicit᷑: hoc qd̃ qͥ dan
t̾raꝵ cum dũo contͣ inseusatos
pugnat: qͣndo ĩpena deliuquẽ¬
tiũ et elementoꝵ ad u̾sitas mi¬
litat. S tam̃ de humo dolor ñ
egredit᷑  quia res quelibet in¬
seusibilis ad afflictõnem uos¬
tram stimulo nr̃e actõuis exci¬
tat᷑. De humo dolor nõ egre¬
dit᷑: qr nequaqͣm pena de ea
nascit᷑ creatutra que ꝑcutit.
ꝯ de ea ꝓcul dubio que peccã¬
Do uini ꝑcussionis extorsit.
S curandũ magno ꝯpere est.
ut cũ reb exteriorib poud̾e
doloris afficim᷑: spe ad suꝑua
tendauiꝰ. Quateuꝰ es meus ad
alta ꝑueniat: quo nos ext̾ior
pena castigat. Unde et apte sb̾¬
qr nimirũ is qui accepta est
p̾ditus ratõne cõsid̾at: qd ualde
sibi sit inpossibile. ut hec ꝑegri¬
natõnis sue temꝑa sine geni¬
tu euadat. Unde bene paulus

Expanded text:
unda contradicit. Terra non solum germina fecunditatis imminuit, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis patenter aspicitur hoc quod de Domterrarum cum Domino contra insensatos pugnat, quando in poena delinquentium et elementorum adversitas militat. Sed tamen de humo dolor non egreditur, quia res quaelibet insensibilis ad afflictionem nostram stimulo nostrae actionis excitatur. De humo dolor non egreditur, quia nequaquam poena de ea nascitur creatura, quae percutit, sed de ea procul dubio, quae peccando vim percussionis extorsit. Sed curandum magnopere est ut cum in rebus exterioribus pondere doloris afficimur, spe ad superna tendamus; quatenus eo mens ad alta perveniat, quo nos exterior poena castigat. Unde et apte subquia nimirum is qui accepta est praeditus ratione, considerat quod valde sibi sit impossibile, ut haec peregrinationis suae tempora sine gemitu evadat. Unde bene Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
humana sapientia inflati. dum
desid̾iis suis diuina iudicia ꝯtra¬
ire conspiciunt: astutis eis re¬
luctari machinatõnib conant᷑.
et quo sso uotũ siuĩ nim suꝑue
dispositõnis intorq̃ant: callidis
cogitatõnib insistunt. subtiliora
consilia exquirunt. S inde uolũ¬
tatem di ꝑagunt. Unde hanc ĩ¬
nuitare contendunt: atq oĩpo¬
tentis consilio dum resist̾e̾ nitũt᷑
obsequũt᷑. Quia sepe et hoc eiꝰ
dispõni apte militat qd̾ ei ꝑ hu¬
manũ stũdium friuole resultat.
Sapientes gͦ dñs in ip̃a eoꝵ as¬
tucia comp̾hendit: qudo eius
consiliis humaina facta etiã tũc
ꝯgrue seruiũt. cum resistunt.
Qd̾ meliꝰ ꝯstendimꝰ: si pau¬
ca ad mediũ gestaꝵ reꝵ exem¬
pla ꝓferamꝰ. Ioseph sõpuium
und̾at: qd̾ suo mamipulo fratrũ
eĩ se manipuli ꝓsternebant.
Sompuiũ uid̾at: qd̾ sol acluua
se cum reliquis stellis adorabãt
Que qr pure fratrib retulit:
eoꝵ corda ꝓtiuꝰ fut᷑e dũatouis

Expanded text:
humana sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur; et quo ad votum suum vim supernae dispensationis intorqueant, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt; sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt; atque omnipotentis Dei consilio, dum resistere nituntur, obsequuntur, quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei per humanum studium frivole resultat. Sapientes ergo Dominus in ipsa eorum astutia comprehendit, quando ejus consiliis humana facta etiam tunc congrue serviunt, cum resistunt. Quod melius ostendimca ad medium gestarum rerum exempla proferamus. Joseph somnium viderat, quod suo manipulo fratrum ejus se manipuli prosternebant: somnium viderat quod sol ac luna se cum reliquis stellis adorabant. Quae quia pure fratribus retulit, eorum corda protinus futurae damnationis