comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eredes sipͥti ⁊̃ pro¶d̾¬
niuꝰ ydoneis fundis
fiscale honus cogrnt ãgno¬
ti putent cedant hiis oĩb
rebq̃s ex hiisd̾ bonis quo¬

Expanded text:
eredes scripti etiam pro minus idoneis fundis fiscale onus cogantur agnoti putent, cedant his omnibus rebus, quas ex isdem bonis quo
Abbreviated transcription (Latin):
uant deẜras cẽ cepisse.
nem u̾iuerunt. S uec auel¬
li eas ab hiis posse. uec si
licitatõ ab alio fu̾it ꝓuris¬
sa s cas iuppenuĩ apud eos
qui eas suscepunt ⁊ coꝵ¬

Expanded text:
ant desertas esse coepisse, nem meruerint. Sed nec avelli eas ab his posse, nec si licitatio ab alio fuerit promissa, sed eas in perpetuum apud eos qui eas susceperint et eo
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq officii facultatib¬
xii. libs̃ auri fisci ꝯiuodis
exigendis si ꝗsquĩ pohũc
inemorata p̃ta mucilare
temptauit nou mmmore
dec̾uenda penai ⁊̃ si p̃tapͥ
a futiguri. ¶ Ideoqlege
ad amplissimiam p̾fectum̃
deiceps usurpecur. Suꝑq̃
uenire tua magnificencia
non moret᷑. ue punttant
posẜores. uł colonos p̃to¬
rum gr̃a qual inoportu¬

Expanded text:
tuique officii facultatibuim libras auri fisci commodis exigendas, si quisquam posthac memorata prata mutilare temptaverit: non minore decernenda poena, si etiam a fatigari, ideoque lege ad amplissimam praefecturam deinceps usurpetur. Super terest convenire tua magnificentia non moretur, ne permittant possessores vel colonos pratorum gratia qualibet importu
Abbreviated transcription (Latin):
qui nob̾ ortantib sudos ĩ¬
opes acꝙ egenos maguo
labore ĩpenso aut exhausto
peĩonio iux forte meliora¬
re pot̾uit. ut pote deceptos
ĩopinatũ honus suscipete
illudꝙ uelut quadã cir¬
cũuencõne deposciq si se
daturos p̾ssissent simdos.
minie suscipe aut. ⁊̃ cołe pa¬

Expanded text:
qui nobis hortantibus fundus inopes atque egenos magno labore impenso aut exhausto patrimonio vix forte meliorare potuerint, utpote deceptos inopinatum onus suscipere illudque velut quadam circumventione deposci, quod si se daturos praescissent, fundos minime suscipere aut etiam colere pa
Abbreviated transcription (Latin):
sibi rem ꝓbabili rõne ꝯpet̾e
debitas exeat accõnes. q
si tpt̃ ascriptũ silencõ funi̾t int̾¬
uemente tñslatũ nullum
penitus repetendi uoluim

Expanded text:
sibi rem probabili ratione competere, debitas exserat actiones. Quod si tempus adscriptum silentio fuerit interveniente transactum, nullum penitus repetendi volumus
Abbreviated transcription (Latin):
eciam ꝗ emphiteotectirio
iur̾. nec adplenũ ydoncos
tiuent sit ex ils quoꝵ q̃ p̾si¬
dio iuidigent iustã ac debi¬
tam qũtitatẽ deb̾e suscipe
ut indulto tp̃r̃is spacd post
biemũ dec̾tũ cauonẽ soluẽ¬

Expanded text:
rio nomine nec ad plenum idoneas tinent, sic ex illis quoque quae praesidio indigent iustam ac debitam quantitatem debere suscipere, ut indulto temporis spatio post biennium decretum canonem solven
Abbreviated transcription (Latin):
qua adeos uissio tał aduem̾it
mox adp̃dc̃m uitũ magnificũ q̃¬
storem referre aut cil illoquiħ
iugit destinare ut ineũ urudcia
ꝓoedat qm̃ infalsarios iura mũ

Expanded text:
ad eos iussio talis advenerit, mox ad praedictum virum magnificum quaestorem referre, aut cum illo qui haec ingerit destinare, ut in eum vindicta procedat quam in falsarios iura nostra
Abbreviated transcription (Latin):
seu uem p. ¶ Sicum maleficii
ut maleficus u̾satur uł uite pa¬
rentũ suoꝵ ꝑuenenũ aut alio
iũo insidiari temptau̾it. Si uo¬
u̾ce sue aut ꝯcubinae prĩs filiꝰ
se semiscu̾it. ¶ Si delator cẽ
ꝑentes filius extit̾it ⁊ ꝑsuam
desoni grauia ess dispendia

Expanded text:
m. Si cum maleficis ut maleficus versatur, vel vitae parentum suorum per venenum aut alio modo insidiari temptaverit. Si novercae suae aut concubinae patris filius sese miscuerit. Si delator contra parentes filius extiterit et per suam delationem gravia eos dispendia
Abbreviated transcription (Latin):
quã om̃s bectissimi patriarchxn
pnia conspiracõne concordia fidẽ
rectissimam p̾dicant. et scñs qua¬
turor synodos in cenam constan¬
tinopolitanam ephesiaña primã
licenciam pro hac maxime cãm
ꝯintos eos ⁊ exeretes in suo scribe
deterimuus generalem añt pro¬
uidenciã lib̾is catholicis deferen¬
tes iubemus salius legib. que
iam de aliis hrticis sunt prolate
et cuta uestonianos ⁊ atefalos ħ¬
conseruari. ut si qu parentes in¬
uenti fuerũt su indico uestorifu

Expanded text:
patriarchae una conspiratione et concordia fidem rectissimam praedicare et sanctas quattuor synodos, Nicaenam Constantinopolitanam Ephesinam primam elicentiam pro hac maxime causa ingratos eos et exheredes in suo scribedecrevimus. Generalem autem providentiam liberis catholicis deferentes iubemus, salvis legibus quae iam de aliis haereticis sunt prolatae, et circa Nestorianos et Acephalos haec observari, ut si quando parentes inventi fuerint sive Iudaico Nesto
Abbreviated transcription (Latin):
et aln sint qui ab intestato aoh¬
ditatem desuncti ant cum uo
post illum uocant sũ sint illi
quos hydes aut legatarios hr̃e
uolebat uł qui lenoue aliqm e

Expanded text:
et alii sive qui ab intestato ad hereditatem defuncti aut cum ipso post illum vocantur, sive illi quos heredes aut legatarios habere volebat, vel qui laesionem aliquam e
Abbreviated transcription (Latin):
norem hus ur̃e constitucõnis aliquid
disponẽtes. ¶Si uero post hac fres ab
ect̾a separi ad eam comisi fuerint ꝓs
eis competens instatu quo in nõtasi¬
ent tempe quo reodatur res p̾beatur
ut nillam de fructib aut gubnacõnẽ
medii temꝑis inquietudinem uł mo¬
lestiam cacholici ꝑaciant᷑ qui ant pi¬
dcãs detinebant. ¶ Qũi husmodi uo¬
rerum quas erfrm ptem non coĩcau¬
cium catbolici possidebant sicut aliena¬
cionem netamus. ita p̾titorum tempoꝵ
fructus aut gub̾nacionẽ nulla temis
abbus aquib detenti sunt erigiuł re¬
tractari pinctimꝰ. ESi añt uq adfinẽ
uite sue ineodem eriore non cõicantes
pinanserint tc̃ catholicos fr̃es uł bites
ip̃oꝵ plenssimo uine dũn easdem respo¬
et ab ecclie catholice cõione aliem iu¬
uenti fuerĩt alti aũt ꝓpniqui agnatił
cogrerti religionem catholicam colen¬
cone sint er̃nei. nuc timc si quid secm

Expanded text:
tenorem huius nostrae constitutionis aliquid disponentes. Si vero posthac fratres ab ecclesia separati ad eam conversi fuerint, pars eis competens in statu quo inventa fuerit tempore quo redditur eis praebeatur, ut nullam de fructibus aut gubernatione medii temporis inquietudinem vel molestiam catholici patiantur qui ante praedictas res detinebant, quoniam huiusmodi rerum, quas ex fratrum parte non communicantium catholici possidebant, sicut alienationem vetamus ita praeteritorum temporum fructus aut gubernationem nullatenus ab his a quibus detentae sunt exigi vel retractari permittimus. Si autem usque ad finem e in eodem errore non communicantes permanserint, tunc catholicas fratres vel heredes ipsorum plenissimo iure dominii easdem res poet ab ecclesiae catholicae communione alieni inventi fuerint, alii autem propinqui agnati vel cognati religionem catholicam colenione sint extranei, tunc si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ext̃tib. alii enis cognati q abĩ¬
testeto adeius hroitatẽ uocim¬
tur obsequiũ eri curami ꝯpetẽ¬
tem ñ p̾bu̾it si quid̃ atali sa¬
nus fu̾it nifiruntate erit eipo¬
testas utr̾ uelit neglũtem fi¬
lũ uł filios aut cegnatos ĩgni¬
tum uł ingratos in suo scͥribe
scptis dirige ⁊ c̾um ꝓcinare
suis ꝓcimisse monstratus fuit
eum qm obsequ ac diligen¬
ciam furioso exibuit. kextra¬
uitate detim̃ ꝯtig̾it ⁊ er libi¬

Expanded text:
gnati qui ab intestato ad eius hereditatem vocantur obsequium ei et curam competentem non praebuerint, si quidem a tali sanus fuerit infirmitate, erit ei potestas utrum velit neglegentem filium vel filios aut cognatos ingratum vel ingratos in suo scriberescriptis dirigere, ut eum procurare sius procurasse monstratus fuerit, eum qui obsequium ,ac diligentiam furioso exhibuit, licet extravitate detineri contigerit et ei
Abbreviated transcription (Latin):
suctessiones eoꝵ siłr obseruandis.
Si autẽ ꝑro cãis corporalibo cogitans
qutomag̾ ꝓ inimaꝵ sadute prouitenti¬
a est nostre sollicitudis adiitenda in
Siue gͥ ouĩs memoratas ingãtudis
cãs sinc c̾tas erhus sine qtoet unã
peͤtes ui testamento suo inseruerit et
scͥpti hr̃des nõĩata uł uoiatas cas ui u¬

Expanded text:
iones eorum similiter observandis. Si enim pro causis corporalibus cogitamus, quanto magis pro animarum salute providentia est nostrae sollicitudinis adhibenda. Sive igitur omnes memoratas ingratitudinis causas sive certas ex his sive quamlibet unam parentes testamento suo inseruerint, et scripti heredes nominatam vel nominatas cau
Abbreviated transcription (Latin):
aut recuiciũ publicatom sb̃¬
iecte fisco applicabunt ipĩ ho
et digntatibo ⁊ nuliciis qs
hut expellent militesuo ⁊
fed̾ati qui eis post dilomob¬

Expanded text:
aut retinentium publicationi subiectae fisco applicabuntur, ipsi vero et dignitatibus et militiis quas habent expellentur, milites vero et foederati qui eis post dil
Abbreviated transcription (Latin):
li ꝓcedente ⁊ dec̃to celebrato
re ad sołomi debiti ementib
qđ insiscũ soluentib ⁊ desusce¬
pta inde ꝑcipientib ⁊ sb̾eutiti¬
b siscale debiti ⁊ cautelã iñ¬

Expanded text:
li procedente, et decreto celebrato re ad solutionem debiti, ementibus quidem in fiscum solventibus, et desuscepta inde percipientibus, et subeuntibus fiscale debitum, et cautelam in
Abbreviated transcription (Latin):
iclĩcis ⁊ aliis omĩb qr deus re¬
spiciet que gerunt᷑ abeis. ⁊ siꝗ
deg̾int ꝑ dolum aut lucrũ aut
machinacõm ħm suis recipi¬
ent aisab uuentes ac moriẽ¬
tes. ¶Si u̾o pͥuatus aͥs c̾ditor

Expanded text:
clericis, et aliis omnibus, quia Deus respicit quae geruntur ab eis. Et si quid egerint per dolum, aut lucrum, aut machinationem, hoc in suis recipient animabus viventes ac morientes. Sivero privatus aliquis creditor
Abbreviated transcription (Latin):
peliq̃ꝵ incolendax domuũ fis¬
pales debeat functõnes ⁊ uñ
faciat hoꝵ ieddicõm nõ hãt
puenire es in unũ ⁊ qui excle¬
ro st̃ ⁊ deo amabłem ep̃m eiꝰ¬

Expanded text:
eliquarum colendarum domuum, fiscales debeat functiones, et unde faciat horum redditionem non habeat, convenire omnes in unum, et qui ex clero sunt, et Deo amabilem epi
Abbreviated transcription (Latin):
ui nos imp̃ꝵ ꝯstituit nullo
adu̾s eos quoꝵ st̃ curatore
l adu̾s eos ferri qui turpẽ
et indecentẽ hñc negoni fe¬
c̾unt. ¶ Eluo aliud ꝯdemp¬
nacõis augr̃tum aut in
duplũ aut intriplũ. aut in
qͣdruplum ab antiqs legibꝰ
aut pͥncipũ introductũ est

Expanded text:
um constituit, nullo adversus eos quorum sunt curatores, sed adversus eos ferri qui turpem et indecentem hanc negationem fecerunt. Si vero aliud condemnationis augmentum aut in duplum aut in triplum aut in quadruplum ab antiquis legibus aut principum introductum est
Abbreviated transcription (Latin):
et ille ꝯtinuo ꝯfess fu̾it ꝙ ĩ
uegacõm deductũ erit sine
piculo ent qnͣtuu ad du¬
plum.si u̾o longiori frã
lite.tũc actor inferat sacĩm
atur de dupli quid̃ eu exum¬
mus pena. ¶Om̃s u̾o ex¬

Expanded text:
et ille continuo confessus fuerit quod in negationem deductum erit, sine periculo erit quantum ad duplum. Si vero longiori facta lite tunc actor inferat sacrameatur, de dupli quidem cum eximimus poena; omnes vero ex
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it res hr̃e alt̾ius. ille u̾o
dicat nõ eẽ res illius dequo
dicit actor ⁊ cogat᷑ q accõm
infert aut docum̃tis aut te¬
stib aut aliis uti laboribout
oũdat res illi ee. posten u̾ois

Expanded text:
fuerit res habere alterius, ille vero dicat non esse res illius, de quo dicit actor, et cogatur, qui actionem inferet, aut documentis aut testibus aut aliis uti laboribus, ut ostendat res illius esse, postea vero
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ uolentes n adiu̾acones
ab uegant n postea forsan
sołonib utant᷑. u res ex qb̾
decinent ab negent ꝑ sonis
sz mediocres ⁊ pr̃es ex caĩs
ostensi mediocri pociant᷑. ⁊̃
ab aliqb dubitat᷑ inqb dã¬

Expanded text:
 volentes neque adnumerationes abnegent neque postea forsan solutionibus utantur neque res ex quibus detinent abnegent personis, sed mediocres et mites ex causis ostensi mediocri potiantur etiab aliquibus dubitatur in q
Abbreviated transcription (Latin):
toris ciipiam forte corrup¬
ti: aut cuiꝰꝯ gr̃a ⁊ huic illis
licium occõnes decios mili¬
es. utrũ ħuolũtate gestas
suit prĩs. an alicuiꝰ ẽ artificis
et ad fauorem ꝑtis alicurꝰ
scribentis. ¶Snos molesta

Expanded text:
toris cuiuspiam forte corrupti aut cuiuscumque; et hinc illis litium occasiones decies milies, utrum haec voluntate gesta sint patris, an alicuius est artifices et ad favorem partes alicuius scribentis. Haec nos molest
Abbreviated transcription (Latin):
ilł pectandi nocitẽ ĩponũt
cõne sbdnci ne potãtis mr
sanualeant neuequioeis
ltapossit ad quiti si aucillis
miseriaꝵ nc̃citate absolui
uant si insistend̾ ciꝰ leno¬
gerant tic̃citem iuutis non

Expanded text:
cillis peccandi necessitatem imponunt, tione subduci, ne potestatis iure frui valeant neve quid eis ita possit adquiri. Sed ancillis miseriarum necessitate absolvi, ita ut, si insistendum eis lenogerant necessitatem invitis, non
Abbreviated transcription (Latin):
troducta et cumclocim hibet
qu̾ uidicia ordmnaria musu su¬
eruut. ¶ S cum extra oroma¬
riis indicus postitas usa est iõ
cum ip̃is ordinariis iudiciuns
ctiaui bonornn nendicõnes

Expanded text:
troducta, et tunc locum habebat quando iudicia ordinaria in usu fuerunt: sed cum extraordinariis iudiciis posteritas usa est, ideo cum ipsis ordinariis iudiciis etiam bonorum venditiones
Abbreviated transcription (Latin):
spũ sinus diumam atq lib̾tate
eorum inre quodam mo peoculii
erlegemlia manumissores deci¬
consulto largiano caucum nt li
hrdib eorum in bons latinoꝵ

Expanded text:
imam atque libertatem eorum iure quodammodo peculii ex lege Iunia manumissores deticonsulto Largiano cautum fueratheredibus eorum in bonis Latinorum
Abbreviated transcription (Latin):
nis ur̃e emolumentim alia it̃e
utitum fiat si fiscus lora aguo¬
sc̃e uolu̾it et hii qui reb nt̃is. it¬
cendunt scient᷑ ꝯmolo ixccumi¬
no p̾fẽntam lib̾tatis causam¬
nt lib̾tas hus salua sit quiea.¬
et quid̾ ydoneus qui desolido c

Expanded text:
nostrae emolumentum alia ratione irritum fiat, si fiscus bona agnoscere voluerit, et hi qui rebus nostris attendunt scient, commodo pecuniario praeferendam libertatis causamut libertas his salva sit qui eaet quidem idoneus, qui de solido c
Abbreviated transcription (Latin):
queraturutumi infrudem cre¬
ditorimi au nonfactum sit io cͥ¬
coueluit adici sibi bona. au
audiendi sunt et mag̾ est. ut
qmĩ exip̃a lectone conscitucoĩs¬

Expanded text:
quaeratur, utrum in fraudem creditorum an non factum sit, idcirco velint addici sibi bona, an audiendi sunt? et magis est, ut quas ex ipsa lectione constituti
Abbreviated transcription (Latin):
cum gͥplures sp̃es in onũ precor ĩ¬
ciocluxitss easq pordineui dispo¬
suiss ec mn uia quiq sr̃e succ̾onis
sepe plures ercent dispari gridup¬
sone ne actõnes golitorum diffatu
dus ꝑsoris accscit nel sinemo sĩt¬

Expanded text:
s successionum praetor introduxisset easque per ordinem disposuisset et in unaquaque specie successionis saepe plures extent dispari gradu personae : ne actiones creditorum differreadus personis adcrescit: vel si nemo
Abbreviated transcription (Latin):
dat pͥcorii bonorum posẜonem
lcco hrdum constitiumcur⁊uocã¬
tur bonorum posfores ¶ad hnc
autem et alios complures gclus
p̾cor fecit in bonorum posẜorb
dandis dum so agent uequis sũ
successione moria turnaui angu¬
stissimus simb constitutum per
omĩib uire scripcis hrdib p̾tor

Expanded text:
dat bonorum possessionem, loco heredum constituuntur et vocantur bonorum possessores. adhuc autem et alios complures gradus praetor fecit in bonorum possessionibus dandis, dum id agebat, ne quis sine successore moriatur: nam angustissimis finibus constitutum per omnibus iure scriptis heredibus praetor
Abbreviated transcription (Latin):
cilł declerit lib̾tatem compecere
cansa nemim dubnm est cunc
ostendnnt cum nemo fidemsso¬
successor ab intestato existat E
qui di ic̃tum sic utum existt
an non cessabit consticuçio si
ccum ẽẽ cepenit ncimem ertar
tunc erit constitucom lccus :

Expanded text:
competere eam nemini dubium est. Tunc ostendunt, cum nemo successor ab intestato existat. ergo quamdiu incertum sit, utrum existat an non, cessabit constitutio: si certum esse coeperit neminem extare, tunc erit constitutioni locus.
Abbreviated transcription (Latin):
si minco uel ignorante pagrono
ex benefõ pruicis principis festin¬
⁊nemlatinum autem moriẽtez
ip̃is lacims eciam legem nilam
et senacus consultum largiam̃
et edictum dim tram inppetu¬
uui deben censinimis ut omnes
lib̾ce auitate romana fmantut
et iirabili mõ quibdam adiec¬
nem ducebunt ad cuntatem ro¬
mauam tnͣsposimis capiẽda.

Expanded text:
si invito vel ignorante patrono ex beneficio principis festinanum, Latinum autem morientem.ipsis Latinis etiam legem Iuniam et senatus consultum Largianum et edictum divi Traiani in perpetuum deleri censuianus, ut omnes liberti civitate Romana fruantur, et mirabili modo quibusdam adiecatem ducebant ad civitatem Rom
Abbreviated transcription (Latin):
est aditus ro̾nem desideri quh
bebit ut lib̾tatum tam eatum q̃
durcto quĩ earum que ꝑspeciem
fideicominissi relicta siit menda¬
nim gr̃a addicantur cibi Si ỹdo¬

Expanded text:
est aditus rationem desiderii tui habebit, ut libertatium tam earum quae directo, quam earum quae per speciem fideicommissi relictae sunt, tuendarum gratia addicantur tibi, si ido
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝑtem duundiam bonorum suor
dundie bonorum posẜo sine inte¬
status moriebatur suo hr̃de relicto
filio adoptino dabatur eq̃ pat̾uo
uorum posẜo prodẽe autem lib̾to
solebant ad excludendum pr̃omi

Expanded text:
no partem dimidiam bonorum suorum dimidiae bonorum possessio. si vero intestatus moriebatur, suo herede relicto filio adoptivo, dabatur aeque patroorum possessio. prodesse autem liberto solebant ad excludendum patronum
Abbreviated transcription (Latin):
et sorore ꝓgu̾antur anuttiuos. ꝓ¬
prie dici putant. ¶ Antte tue filii
consobrinum appellant au illos
actanus actama.iufia actuepos
tris paciueł uel sororis patrueł
nus sobrma hii sunt patrui mag¬
u amicce magne anunculi ma¬
gni mac̾ce inague filius filia.¬

Expanded text:
et sorore propagantur, amitinos proprie dici amitae tuae filii consobrinum te appellant, tu illos atavus atavia, infra adnepos tris patruelis sororis patrueliinus sobrina hi sunt patrui magni amitae magnae avunculi magni materterae magnae filias filia
Abbreviated transcription (Latin):
fusim fũat et ħ himrianitate sueg¬
ente concessimus nc siquis iẜ¬
constitutus libos uel lib̾um ha¬
muliere uel cc̃. si ẜua mulierex
nati sunt lib̾tatem anũ erut nel
diuii mulieres lib̾e erant ipĩ pr̃es¬
tatem puenunt. ut hii om̃s ad

Expanded text:
sum fuerat et hoc, humanitate suggerente, concessimus, ut si quis iconstitutus liberum vel liberos hamuliere, vel contra serva mulier exnati sunt libertatem meruerunt, vel, dum mulieres liberae erant, ipsi in srtatem pervenerunt, ut hi omnes ad
Abbreviated transcription (Latin):
usufructus tam uatiralibꝰ prib
qui adoptuus ꝑfiliost̾iunlias ac̃¬
quiriturinhus reb que ertusec
filus obuemunt diũo eis integio
ẜuato mortuo autem filio aroxa
cõnem decit upõ qd̾ iure arrogat¬
or non tenetur s nomine filiĩ cõ

Expanded text:
us fructus tam naturalibus patribus quam adoptivis per filiosfamilias adquiritur in his rebus quae extrinsecus filiis obveniunt, dominio eis integro servato: mortuo autem filio adrogationem dedit, ipso quidem iure adrogator non tenetur, sed nomine filii conve
Abbreviated transcription (Latin):
aprono debebatur ac sus sie ullo
filio filia ne intestatus decessisset
cumduos duas nehrdes reluiq̃¬
rat tcia pars debebatur patrono
moĩ oa̾s diffurant ut si quidem
ub̾tus inlib̾ca minores centua¬
nis suit.i. minus centum anreis
sĩmam int̾pretati simus ut ꝓ
mille sexc̃cus ynus mrens con¬

Expanded text:
atrono debebatur ac si is sine ullo filio filiave decessisset: cum duos duasve heredes reliquerat, tertia pars debebatur patrono:modi causas definivit, ut si quidem libertus vel liberta minores centenariis sint, id est minus centum aureis summam interpretati sumus, ut pro mille sestertiis unus aureus com
Abbreviated transcription (Latin):
et in capitenon instupes dunda¬
tur succõ. eodem mõ et inhus q
Pene enim consonancia iurana
in cuntatem romariam puene¬
riuit ut uee sint alii lib̾ti simul
et de dicicus ec latims sb̾latis eoꝵ

Expanded text:
et in capita non in stirpes dividatur successio, eodem modo et in his qui paene enim consonantia iura inin civitatem Romanam pervenerunt, cum nec sunt alii liberti simul et dediticiis et Latinis sublatis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
au debitũ locũ qui hiuc fũc¬
corpis labem uł defesse se¬
uectits extreme ad ĩpetñdã
qetem credid̾int p̾tendẽdri
⁊̃ ꝙ pͥmipilo debecur expendit
infamue nec intezro peculio
sͥhrac occ̃one letent. Ita cõ¬

Expanded text:
qui huic funccorporis labem vel defessae senectutis extrema ad impetrandam quietem crediderit praetendenda, quod primipilo debetur expenderiinfamiae, ne integro peculio sub hac occasione laetentur, ita co
Abbreviated transcription (Latin):
no porrecta sunt ai ꝯtessa.¬
uus eos non adsolucitudĩe
bastage non adfũctõm uaui¬
culanam denotandos ñ muul¬
tos curialib cetib ascrben¬
dos. u̾m pacto labore miliciepꝰ
functõmi cũsacta p̾rogatina
biis recusacois osteruu. ¶d̾¬

Expanded text:
no porrecta sunt atmus eos non ad sollicitudinem bastagae, non ad functionem naviculariam devocandos, non invitos curialibus coetibus adscribendos, verum peracto labore militiae, functione transacta praerogativam his recusationis offerrimus. D
Abbreviated transcription (Latin):
udices quos circa ꝓfliz¬
genda errarii nr̃i ꝯpen¬
dia neglie sic desides fu̾¬
isse coustitit oĩa q̃ iuadmi¬
stracione poĩti ꝑcepint e¬
molumenta recclere con¬
pellantur. Imꝑitor.
ceusuimus expectandũ.
quos ad hisd̾ nuꝑ ẽẽ pro¬
missum tua sublunitas
tor accedat. ¶Macedomũ
deliquid exemplũ secuti me¬
die quͣtitatis ut obtulisse
noscunt᷑ tributa suscipiant.
S hii qui potati sunt nch
ise ultra t̾ciam ꝑtem posse
ꝯfem illud ex soluant ad
ꝙ se indubitant forte ydone¬
os pollicentur que disposicõ
bñficio me iuinius sb̾leuan¬
dum n ext̾rinoꝵ grauamĩe
tributoꝵ rem publicami ce¬
clesiastici noĩs ab usiouem
canones cogantur inferre.
et ut nequa sit dubietas ac
ut id pocius canonis nocab¬
ulo postuletur. nulla igitui

Expanded text:
udices, quos circa profliganda aerarii nostri compendia neglegentes ac desides fuisse constiterit, omnia quae in administratione positi perceperunt emolumenta reddere compellantur. ARCAD. censuimus expetendum, quod ab isdem nuper esse promissum tua sublimitas tor accedat, macedonum reliqui exemplum secuti mediae quantitatis, ut obtulisse noscuntur, tributa sucipiant !. Sed achivi, qui protestati sunt nihil a se ultra tertiam partem posse conferri, illud exsolvant, ad quod se indubitanter fore idoneos pollicentur. Quae dispositio beneficio mei numinis sublevandum nec externorum gravamine tributorum rem publicam ecclesiastici nominis abusione canonem cogantur inferre, et ne qua sit dubietas, hac ut id potius canonis vocabulo postuletur. Nulla igitur
Abbreviated transcription (Latin):
Id omne ad sb̾stitutum ꝑtiueat
Quecumq diximus de sb̃sticu¬
cone nupuiberm liborum uel
irdi iustitutorum uel ex hr¬
datortu cadem etiam depostu¬
fuis intelligiuns ¶libis añt
sius testamentum auten fac̾c
nemo põt nͥ et sibi faci it. nam
uuentu pus non ualeat nec
filui quid̾ u ilebit. ¶ Singulis
siius itpnbes morietur sub
pubi. alit nonuu itim. ueluti
tituis aut gu̾alit̾. ut quisquis
stitucc̾e uupube filio mortuo
eiqm scpti sunt hrdes et exti¬
es sunt. ¶ casculo igitur us¬

Expanded text:
id omne ad substitutum pertinet. Quaecumque diximus de substitutione inpuberum liberorum uel heredum institutorum uel exheredatorumis intellegimus. Liberis autem suis testamentum facere nemo potest, nisi et sibi faciat: nam amentum non valeat, ne filii quidem valebit. Vel singulis simus impubes morietur, subpuberi aut nominatim, veluti ‘ Titius ’, aut generaliter ‘ quisquis stitutione, impubere filio mortuo, qui et scripti sunt heredes et exties facti sunt. Masculo igitur us
Abbreviated transcription (Latin):
ut sic cum eis cestamenti fac¬
tio siue ipĩ hrdes iustituautur
siue hii qui m poct̾ate eoriu
sunt. ¶ Et hiis crib temprib
nt constic̾it insticutio mortis¬
uero cempr cestacoris ut effe¬
ctum heãt ħ amplius et cum
adierit hrdicatem ẽẽ debet
cum eo cestamenci factio sinc
pure sine sb̃condõne hr̃s insa¬
tutus sit. uam ius hr̃ois eo

Expanded text:
ut sit cum eis testamenti factio, siue ips‹i› heredes instituantur siue hi qui in potestate eorum sunt, et id duobus temporibus ut constiterit instivero testatoris, ut effectum habeat. hoc amplius et cum adit hereditatem esse debet cum eo testamenti factio, sive pure sive sub condicione heres institutus sit: nam ius heredis eo
Abbreviated transcription (Latin):
et int̾ pub̾titem decesẜit sb̃stitu¬
ppriaq cera consignare et inpri¬
ta bule nino filio et ad hnc iupu¬
De apiantur. Allud autem pa¬
lim est non io unuus uałe sub¬
stonem ipub̾is filu ꝙ i eifs
lib̾is ita sb̾stitue pentes possĩit¬
pubtatem mortui fuunt sit ei is

Expanded text:
et intra pubertatem decesserit, substitupropriaque cera consignare, et in pritabulae vivo filio et adhuc impubere aperiantur. illud palam est, non ideo minus valere substitutionem impuberis filii, liberis ita substituere posspubertatem mortui fuerint, sit is
Abbreviated transcription (Latin):
bilib non faceꝓcedit ut bone
si dei posẜori nsucapio competat
Id aliquast̾̃ se habet. nam si hr̃e
reni deffiuicto commnodatam a¬
aut locatam uel apudenin de¬
poitam existimaus hr̃ditariam
possit dubium non est quippe
cum cares nifinti nicium non
cecidit. cum ntiq hrs qui bõa
fide tamqmsnam alienauut fur¬
tum non ꝯmiccit. ¶ Item siis ad

Expanded text:
bilibus non facile procedit ut bonae fidei possessori usucapio competat.id aliquando rem defuncto commodatam aut locatam uel apud eum depositam existimans eam possit, dubium non est, quippe ea res in furti vitium non ceciderit, cum utique heres qui bona fide tamquam suam alienaverit furtum non committit. Item si is ad
Abbreviated transcription (Latin):
¶Rominatĩ aut̃ erhr̾dari quis ri¬
decursiue ita exhrdetur cicius fi¬
lius mens exhrs esto. Sine miut
filius meus hr̃s esto non adiecto
insticu debent uel exhrdari et
meo par oĩ condictõ est q et
insilio postimio et inquolib
ercet̾is libis. sine femim serus
sinc masculim. p̾tito. ual cestin.¬
o postea agnacõne postiuml
postume ruinpican et ea racõe
totum infirui itur. ¶ deoq si
mulier exqua postumus aut
postum a sꝑabicur ab ortum fe¬
cĩt. uicħ ipeduũto est scripci
hrlib ad hrdicatem adenuda¬
turut eis aliqͥ eis legetur ne
uideatur ꝑ oblimonem pc̾ite
c̃ẽ. ¶Masculos u̾o postimios
ifilios et demceps placuit nõ
alrrecte ex hrdari n nommiatĩ

Expanded text:
ominatim autem exheredari uidetur, siue ita exheredetur: TITIVS FILIVS MEVS EXHERES ESTO, siue ita: FILIVS MEVS EXHERES ESTO, non adiecto institui debent uel exheredari. Et in eo par omnium condicio est, quod et in filio postumo et in quolibet ex ceteris liberis siue feminini sexus siue masculini praeterito ualet postea adgnatione postumi sive postumae rumpitur et ea ratione totum infirmatur: ideoque si mulier, ex qua postumus aut postuma sperabatur, abortum fecerit, nihil impedimento est scriptis heredibus ad hereditatem adeundamtur, aliquid eis legetur, ne videantur per oblivionem praeteritae esse, masculos vero postumos, id est filium et deinceps, placuit non aliter recte exheredari, nisi nominatim
Abbreviated transcription (Latin):
mentio fc̃a non esẜ. S tem̾ hr¬
dem scriptum orut ant ꝯtentꝰ
reb ꝯibidatis aut supleta qrͣ¬
hrelitatem restitu at hus qui
ipriori testõ scripci fuerant

Expanded text:
mentio facta non esset, sed teneri heredem scriptum, ut contentus rebus sibi datis aut suppleta qhereditatem restituat his, qui priore testamento scripti fuer
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Ideoq sic appellatur qr siue
uelit siue uolit õmno post mor¬
hr̃s sic. uude qͣni facultates suas
suspectas hũc solent suos ẜuos
suos primo a ẜo nel etiam nltĩ¬

Expanded text:
tus, ideo sic appellatus, quia siue uelit siue nolit, omni modo post morheres est. Unde qui facultates suas suspectas habet, solet seruum suum primo aut secundo uel etiam ult
Abbreviated transcription (Latin):
eius res omnes.aduos tũseuut
acprius de hrclitatibo dispiciamus
quarum duppler condõ est. ¶ Rair
nel excestamento uel ab intestato
ad nos ptiuent et prins est. ut dehus
dispiciamus que nob̾ excestamẽ¬
exeo appellacurꝙ testamẽ
ut nichll est antiquitas penitus
ignoretur. Sciendum est olum ꝙ
duo gen̾a testamentorum ui usu
fuisse quorum alt̾o in pace et in oc̃¬
ciontebancur ꝙ calachis comit

Expanded text:
eius res ad nos transeunt. Ac prius de hereditatibus dispiciamus, quarum duplex condicio est: nam uel ex testamento uel ab intestato ad nos pertinent. 100 Et prius est, ut de his dispiciamus, quae nobis ex testameneut nihil antiquitatis penitus ignoretur sciendum est, olim quidem duo genera testamentorum in usu fuisse, quorum altero in pace et in otio utebantur, quod calatis comit
Abbreviated transcription (Latin):
delgatis que ꝑs uins er̃
ppoitam qmd̾ maciam
udecur. Nam loquiniur de hus
tera res nobis acquiritur
S cum omo decestamentis deq
hr̃dib qui cestamento iustitu¬
untur lecuti sumus non sme
causa sequenti lcco p̃t hec nins
mat̾ia tcͣcarilegacum tiq est
donacio quedam a deffiuicto

Expanded text:
de legatis. quae pars iuris extra propositam quidem materiam videtur: nam loquimur de his tem res nobis adquiruntur. sed cum omnino de testamentis deque heredibus qui testamento instituuntur locuti sumus, non sine causa sequenti loco potest haec iuris materia tractari. Legatum itaque est donatio quaedam a defuncto
Abbreviated transcription (Latin):
solz dirit ilici ego te hrdem fa¬
cio aut cibibona mea reliꝵ qo
nec ullorum magis nt̾est qmͣ
est eifcemmõr eremplum no
admitti. ilioqum nou difficu¬
lt̾. post mortem alicuius milit¬
is testes eristent qui affirma¬
rent se indinisse dicentem aliq̃
relinqu̾e se bona cuiuismui dit
et ꝑsꝰ iudicia uera sb̃u̾tautur
¶Qmnimo et mucus et surdus
milites cestamentum fac̾e post̾
S hactenus ħillis ayrincipali¬
bs constonib conceditur qua¬
tenus militant. et in castris deg¬
nit. ¶Post missionem u̾o neͣ¬
t̾am uel alias ex castra sifaciãt
ad hue uilitantes testamentur
ornm unre face debent. ¶Etħ
ꝙ ii castus fec̾int testam̃tum
non connumi iure. s quoqũo

Expanded text:
solet, dixit alicui: "ego te heredem facio", aut "tibi bona mea relinquo"nec ullorum magis interest, quam est, eiusmodi exemplum non admittilter post mortem alicuius militis testes existent, qui adfirment se audisse dicentem aliquem, relinquere se bona cui visum sit, et per hoc iudicia vera subvertentur. ’ Quin immo et mutus et surdus miles testamentum facere potest. Sed hactenus hoc illis a principalibus constitutionibus conceditur, quatenus militant et in castris degunt: post missionem vero veterani vel extra castra si faciant adhuc militantes testamentum, orum iure facere debent. et quod in castris fecerint testamentum non co
Abbreviated transcription (Latin):
uut. nam hrs iuidum hc̃ ꝓpricta¬
cem legatarius nsinfructuni.
¶Et ccͣ sifiuidum legau̾t dedu¬
cto usuffructu legatars uud¬
am ht ꝓprietatem hrs uero rsũ
sructimi. Item alii usiunfructu
sructum constitũe pactomb
Retamen inninĩ su mutiles
c̃ent ꝓprictates semp ab scuidẽ¬
te usufructu placuit c̾tis moĩs
extingui nsumfructum et ad

Expanded text:
t; nam heres nudam habet proprietatem, legatarius usum fructum: et contra si fundum legaverit deducto usu fructu, legatarius nudam habet proprietatem, heres vero usum fructum: item alii usum fructum,fructum constituere, pactionibus Ne tamen in uniuersum inutiles essent proprietates semper abscedente usu fructu, placuit certis modis extingui usum fructum et ‹ad›
Abbreviated transcription (Latin):
diũ sui l fec̃it qui sũ fiaude
ana huit fendo suo pͥuetur
et ad dũm suum aquo ip̃e te¬
uebat reu̾tat urisi requisitus
abeo pactus fu̾it sat̾ fat̾e mai¬

Expanded text:
domini sui hoc fecerit, quem sine fraude ante habuit, feudo suo privetur et ad dominum suum, a quo ipse tenebat, revertatur, nisi requisitus ab eo paratus fuerit satisfacere ma
Abbreviated transcription (Latin):
dũm ⁊ uafsaltã lis oriat per
pares cuue adnõ sb̾debito si¬
delitatis counatos termine¬
ut in omni sacramento fide¬
licatis noumatim impera¬
tor eccipiatur.

Expanded text:
dominum et vassallum lis oriatur, per pares curie a domino sub debito fidelitatis coniuratos termineut in omni sacramento fidelitatis nominatim imperator excipiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
aut facuitatem cũ signis ꝓpͥis
ĩuansionib solitisnc pudlicis
uiaueant. aut siquas tã nccͣia
scita ꝯtep̾ẜit de eo ac tribuno
qͣtenꝯ seu̾issĩe i̾eos aĩadu̾t̾et. p¬

Expanded text:
ant facultatem: cum signis propriis in mansionibus solitis ac publicis maneant: aut si quis tam necessaria scita contempserit, de eo ac tribuno quatenus severissime in eos animadve
Abbreviated transcription (Latin):
stituti st̃ offene festiuet. ⁊ cis
ꝓfessioiis exponatut ⁊ reusũ
celeste m̾eat ⁊ scitam remieandi
pͥis mnun̾b passim uagare p̾¬
sides eoꝵ cognou̾int correctos
faciant custodiri douec de hiis

Expanded text:
stituti sunt, offerre festinet et causas profectionis exponat, ut et responsum caeleste mereatur et citam remeandi ropriis numeris passim vagari praesides earum cognoverint, correptos faciant custodiri, donec de his
Abbreviated transcription (Latin):
s freqũtes ẽẽ in nu̾o suo iube¬
at ut armoꝵ cotidiano ex̾cicõ
ad bellase pparent. ¶Qdsigs
ex mulitarid indicibꝰ illos ini¬
licũ tam dĩus qm̃ regiis uł pͥ¬
uatis dounb. ac posrombdi

Expanded text:
 frequentes esse in numero suo iubeat, ut armorum quotidiano exercitio ad bella se praeparent. Quod si quis ex militaribus iudicibus ullos militum tam divinis quam regiis vel privatis domibus a
Abbreviated transcription (Latin):
soliõ asinguł uł uolentibus
uł spontanca uoluntate offe¬
rentib susciꝑe militib ita ut si
uniu̾sitas itũm seu pucipiorũ
mouenda sic duplicata qũtitu
te tũimo sportulas accipiant
nihis ⁊ eĩ caĩs nec płes quĩ
duos pͥmates quoꝵ noĩa seł
ac pͥmũ gestis int̾uenientib

Expanded text:
solidum a singulis vel nolentibus vel spontanea voluntate offerentibus suscipere militibus, ita ut, si universitas numeri seu principiorum monenda sit, duplicata quantitate tantummodo sportulas accipiant: in his etenim causis nec plures quam duos primates, quorum nomina semel ac primum gestis intervenientibus
Abbreviated transcription (Latin):
iudicib p̾cipim. illustrib .s. ac
magnificiis uiris magrĩs un¬
lita ꝯsuetudine. ac potate siq̃
sua adlunites aliquos oriẽtis
traciarũ ⁊ illixici ex longo tp̃r
et agentũ inreb cet̾or uui
nichouinius appitor p̃toriane ami
plius porientẽ amplissĩe p̾fecture¬

Expanded text:
iudicibus praecipimus: illustribus scilicet ac magnificis viris magistris militum consuetudine ac potestate, si qua ad limites aliquos orientis thraciarum et illyrici ex longo tempoet agentium in rebus, ceterorum nihilo minus apparitorum praetorianae per orientem amplissimae prae
Abbreviated transcription (Latin):
to adipiscendi houoris ẽdidĩt
expectandã. nõ eos qui ĩstudio
excende cupiditatis aibio̾ũt
aus uelut ĩmeliore fortuna po¬
siti. aut ea scesa que pͥus ꝯnus¬
sisse doccat᷑ occulcent aut alia

Expanded text:
i honoris crediderint expetenda, non eos, qui studio exercendae cupiditatis ambierint, ut velut in meliore fortuna positi aut ea scelera quae prius commusisse doceantur occultent aut alia
Abbreviated transcription (Latin):
omnmo cutor dacus fuerat
cidabacurui urbe quid iomanti
aptore urbano et amunori parte
tribuuorum plebis tutor exlege
atilia inpͥronnciis nero. ⁊p̾sidibo
promnciaum erlege mluatitia
¶S et si cestamento t̾utor sb̾con
done aut exdic cto datus fuerat
quͣidui cond̾o aut dies pendebat¬
⁊ potit. Item si pine datus fuerat
quĩduu ertestamento hr̃s erista
tundui exhusdem legib tutor
petendus erat qui desmebit tut¬
or esse. si condictio exist̾et aut di¬
es ueniret anchr̃s crist̾et. ¶Ab
hostib quoq tutore capto exhus
legib cutor petebatur qui desme¬
bat esse cucor. Siis qui captus era
nicuutatem reu̾sus fuerat. nam
reu̾sus recipiebat tutelam inre pꝰ
ns serus tutores exinquisicõne
dare cepenunt denide pretores
exconstõnib. Nam supͣscriptis
legib neq de cancõne atutori¬
bꝰ erigendi. Id est rem salnam pu

Expanded text:
omnino tutor fuerat, ei dabatur in urbe quidem Roma a praetore urbano et maiore parte tribunorum plebis tutor ex lege Atilia, in provinciis vero a praesidibus provinciarum ex lege Iulia et Titia. Sed et si testamdicione aut ex die certo datus sit, quamdiu condicio aut dies pendetri poterat. item si pure datus fuerat, quamdiu nemo ex testamento heres existebat, tamdiu ex iisdem legibus tutor petendus erat, qui desinebat tutor esse, si condicio existeret aut dies veniret aut heres existeret. Ab hostibus quoque tutore capto ex his legibus tutor petebatur, qui desinebat esse tutor, si is qui captus erat in civitatem reversus fuerat: nam reversus recipiebat tutelam iure posriusque sexus tutores ex inquisitione dare coeperunt, deinde praetores ex constitutionibus. nam supra scriptis legibus neque de cautione a tutoribus exigenda rem salvam pu
Abbreviated transcription (Latin):
tus fucrit. ¶ Consequens est ut
indeamus qui possunt suspectos
postulare et scieudum est. quasi
publicam ẽc hanc actõnem ħ ẽ
om̃b patẽ quim̾mo etmulier¬
ctatis nccitudine ducte ad hoc
ꝓcedunt. ut puca materuutrix
quoq et ania possunt. ꝑtautez
fuerit cums precor ppensam pie
illorum pretor adimctet eam
ad accussacõnem. ¶Impubes
ctos possunt arguere et itadmꝰ
do estut. Iuliamus quoq scripsit.
u et anceqmͣ incipiat gẽre trce¬
lam cutor posse cum qͦiͣ suspect̃
remoni. ¶ Idem iilianus scup¬
sit et ẜm eum constitutum est.
Suspectus autem itmotus si
quid̃ obdolum infaus est. S
ob culpam non eque. ¶Uiq̃s
antem suspectus postul itur do¬
nec cognitio ems fimaturint̾¬

Expanded text:
um.Consequens est, ut uideamus, qui possunt suspectos postulare: et sciendum est quasi publicam esse hanc actionem, hoc est omnibus patere.Quin immo et mulieretate necessitudinis ductae ad hoc procedunt, ut puta mater. nutrix quoque et auia possunt. potest fuerit, cuius praetor perpensam pietillorum, admittet eam ad accusationem.Si quisctos possunt arguere: et ita dido est, ut Iulianus quoque scripsit. sed et antequam incipiat gerere tutelam tutor, posse eum quasi suspectum removeri, idem Iulianus scripsit, et secundum eum constitutum est. Suspectus autem remotus, si quidem ob dolum, famosus est: si ob culpam, non aeque. Si quis autem suspectus postulatur, quoad cognitio finiatur, int
Abbreviated transcription (Latin):
sacris auri ñ ꝑat̾e cuiquĩ fa¬
cultatem. ¶Quocl siqͥs au¬
rũ ex nr̃o erario priuatis ꝯ¬
modis ꝓfuturum oculte.
aut caucõnis. aut sponsioĩs
fide ut debitor redeliturus
boms om̃ib ꝑpetue deportaci¬
oms sb̃detur exilio. ¶Is eciã
ꝗ ex inemoratis thesauris sb̃
spẽ publici creditoris aurum
ciꝙͣ ꝯmodabit/ ac ded̾it. ca¬
pitali siñe sb̃iuoet. Imꝑr.

Expanded text:
sacris auri non patere cuiquam facultatem. Quod si quis aurum ex nostro aerario privatis commodis profuturum occulte aut cautionis aut sponsionis fide ut debitor redditurus sbonis omnibus perpetuae deportationis subdetur exilio. Is etiam, qui ex memoratis thesauris sub specie publici creditoris aurum cuiquam commodarit ac dederit, capitali sententia subiugetur.
Abbreviated transcription (Latin):
accepit eius ꝯtrou̾siã refat.
Non solum ero emptorez
ab eadem st acõne s nec ab a
quũ est. cum eciam in hiis
tato officia int̾ se possint ex¬

Expanded text:
acceperit, eius controversiam referat. Non solum ergo emptorem ab eadem statione, sed ne ab alquum est, cum et in his tato officia inter se possint ex
Abbreviated transcription (Latin):
siue poss omuni sũ suburba¬
nos affatus intimatos ĩqͣl
ductum ur̃ palacii publi¬
carum cherimarũ ac iũphe¬
orum ꝯmoditatib ĩfuire

Expanded text:
sive possessionum sive suburbadivinos adfatus intimatos in quolductum nostri palatii publicarum thermarum ac Nymphaeorum co
Abbreviated transcription (Latin):
d sclicet ita accipiendum ẽ
alia rone urorem emi duc̃e
no possis quia crdem duob eẽ
inpta nor potest. ¶Item siad
orem duce non pot̾is q duas
uxores uno codem tempr hre
nonlicet ¶Eecrum quoq
sum dissoluta demin iffunta¬
te ꝓcedit alioqum siadhuc
nupta est comnum mit impedi¬
turtibi uube quia eadem duo¬
dẽc impta non potest Item si
tamen filius exalia uxore et
uxoris silia ex alio manto nel
contra macimonum recte cõ¬
crahunt licet habeant frem sor¬
orem ne ermactimonio poster
ccͣto natos/ Siuror tua post di¬
korcium ex alio filiam ꝓc̾anit¬

Expanded text:
d scilicet ita accipi debet, salia ratione uxorem eam ducere non poteris, quia eadem duobus nupta esse non potest: item si adorem ducere non poteris, quia duas uxores eodem tempore habere non licet. Socrum quoque sum dissoluta demum adfinitate procedit: alioquin si adhuc nupta est, communi iure impeditur tibi nubere, quia eadem duobus nupta esse non potest: item si tamen filius ex alia uxore et uxoris filia ex alio marito vel contra matrimonium recte contrahunt, licet habeant fratrem sororemve ex matrimonio postea contracto natos. Si uxor tua post divortium ex alio filiam
Abbreviated transcription (Latin):
cui duce s et sitii emancirata
fius nch est impedimento nu
iurum adept. nt nelit debere
enm apte filium inte emãcipa¬
liam utorem duce nonlicet. s

Expanded text:
om ducere: sed et si tu emancipatus fueris, nihil est impedimento nupnurum adoptare, debere eum ante filium emancipaliam uxo
Abbreviated transcription (Latin):
nupri& cchi nonpossunt uelutũ
terpatrem et fili im nel annũ uel
ueptem uel m itrem et silumiuł
amam nel uepotemetus. idfini¬
cum q et sitales psone int̾se
cohieruit nephmas atq ncestas
uupcias concraxisse dicinitim
Intantum nt etiam dissoluca
adopcõne /dem mrmancat.
silia aut neptis eẽ cepit ñ pot̾is¬
eam mnxorem duc̃e ꝙͣius cam
emancipaius ¶Inceas quoq
psonas que ertusũso gradu as

Expanded text:
hi non possunt, veluti inter patrem et filiam vel avum et neptem vel matrem et filium vel aviam et nepotem et usque ad infinitum: et si tales personae inter se coierunt, nefarias atque incestas nuptias contraxisse dicuntur. in tantum ut etiam dissoluta adoptione idem iuris maneat: filia aut neptis esse coeperit, non poteris uxorem ducere, quamvis eam emancipaveris. Inter eas quoque personas, quae ex transverso grad
Abbreviated transcription (Latin):
sin potestatem recisu suut. ¶ Qum̃
item incomplurib alus cansis
postim proiam natihabentir⁊
in hric ca plicuit non minus postu¬
nus quiamnatis cestamento cu¬
tores dira posse simodo mea emsa
sint nc siuuus pentib uascentur
sin e inpotestate coru fient s et

Expanded text:
sui potestatem recasuri sunt. Cum autem in compluribus aliis causis postumi pro iam natis habentur, et in hac causa placuit non minus postumis quam iam natis testamento tutores dari posse, si modo in ea causa sint, ut, si vivis parentibus nascerentur, s
Abbreviated transcription (Latin):
filius fili iue sin uins efficitur mort¬
auo patereoꝵ nunt. et inpocestate
pacus sui est. cunc post obitũ ani
inpocestate pacris su fuunt. Sin̾o
Is pater quo cempr. inus moritur
autum mortuus est. ant erut de
pott̾ate patris su timchii qui in po¬
testatem pacris ead̾e non possint
si raris sunt Cum antem is qui
obaliquoo malesicinm in insular
deportatur amcitem amittit seqt᷑¬

Expanded text:
filii filiaeue sui iuris efficiuntur; mortauo pater eorum et uiuat et in potestate patris sui est, tunc post obitum avi in potestate patris sui fiunt: si vero is quo tempore avus moritur aut iam mortuus est aut exiit de potestate patris, tunc hi, quia in potestatem eius cadere non possunt, sui iuris fiunt. Cum autem is, qui ob aliquod maleficium in insulam deportatur, civitatem amittit, seq
Abbreviated transcription (Latin):
ius cõc est ꝙ et hii qui guare uon
possunt quales sunt s̾pidones
cim liborum aussorum adopta
si se ad. mos. audum dedit non solũ¬
ta ip̃e in pocestate urosatoris sb̾ici¬
curs etiam libi eius in ciufõ fuint
in poctate tamꝙͣ nepotes. Sic eimi
dimis aug non auter tib̾inr id¬
optauit ꝙͣ is g̾manicum adopta¬
c̃ẽ ¶ Apud catonem benescuptũ
refert autiquitas. Siu si adomino
adoptatisint ex ħ ipo posselibari.

Expanded text:
is commune est, quod et hi, qui generare non possunt, quales sunt spadones, tium liberorum amissorum adoptarsi se adrogandum dederit, non solum ipse potestati adrogatoris subicitur, sed etiam liberi eius in eiusdem fiunt potestate tamquam nepotes. sic enim et divus Augustus non ante Tiberium adoptavit, quam is Germanicum adoptase. Apud Catonem bene scriptum refert antiquitas, servi si a domino adoptati sint, ex hoc ipso posse liberari.
Abbreviated transcription (Latin):
quos mruulgo concepit nam
nec hii pr̃em Hr̃e intelligntur
cum is paterincertus et uude
solent silii spurii appellari uel ⁊
qiͣsinc patre filiissequiturergo¬

Expanded text:
quos mater vulgo concepit. Nam nec hi patrem habere intelliguntur. Cum his etiam incertus est coitus unde solent filii spurii appellari, vel a sine patre filii
Abbreviated transcription (Latin):
te pentum sinit sine primũ gͣdu
liborum optinent qualis est filius
fllia siuenifĩorem qualis est ucpos
neptis pronepos pronepcis ¶ S
hodie ernra constitutione cum
filiusfa a patrenaturali extranee
psone inadopconem daturuim
pocestatis patris nacuralis mui¬
me dissolumiturnee quicꝙͣ ad pa¬
trem adopcum tñsit uoc mpote¬
scate eius est licet. ib incestato
nira succ̃onis ei. aobis tributa
cipatus eciam auo pat̾uo uel pro¬
ano simili no patuo nel mat̾uo
filium siuũ dedit in adopconem
Inso cau qr inuuam psonam cõ¬
currunt et nacuralia et adopcõis
uira manet stabile nis pacris ad¬
opcun et nacurali muculo copł¬
latum. et limo adopcionis modo
constructum ut et infamilia et
ipotestate hĩ patris adoptun.
sit ¶ Cum rimpubes pprinci¬
pale seꝑtum arros itur cosnita
ciusa arrogatio sĩ pmitcitur.et.¬

Expanded text:
nt, sive primum gradum liberorum optineant, qualis est filius feriorem, qualis est nepos neptis, pronepos proneptis. Sed hodie ex nostra constitutione, cum filiusfamilias a patre naturali extraneae personae in adoptionem datur, iura potestatis naturalis patris minime dissolvuntur nec quidquam ad patrem adoptivum transit nec in potestate eius est, licet ab intestato iura successionis ei a nobis tributa cipatus, etiam paterno, vel proavo simili modo paterno vel materno, filium suum dederit in adoptionem: in hoc casu quia in unam personam concurrunt et naturalia et adoptionis iura, manet stabile ius patris adoptivi, et naturali vinculo copulatum et legitimo adoptionis modo constrictum, ut et in familia et in potestate huiusmodi patris adoptivi sit. Cum autem impubes per principale rescriptum adrogatur, causa cognita adrogatio permittitur et
Abbreviated transcription (Latin):
ctum est postlumuum. alimine ⁊
post.uũ enmi qui ab hostibo cipta¬
ctinfines nr̃os poster peruent
postlumino rcũsum rectedicimꝰ
dam et t̾ruinus ab eo luine pt¬
limnunum est dictum quia eo¬
dem luume reu̾tebatur quo am
cipacom quoq de siuut lib̃i in
pocestate pentum ẽẽ s emancipa¬
tio anter quidam ut pantiquã

Expanded text:
tliminium a limine et post, et eum qui ab hostibus captus in fines nostros postea pervenit postliminio reversum recte dicimus. dam et terminus. ab eo postliminium dictum quia eodem limine revertebatur quo amicipatione quoque desinunt liberi in potestate parentum esse. sed ea emancipatio antea quidem vel per antiquam
Abbreviated transcription (Latin):
int fret soror in. animussi fu̾nit
Siuit et alie psone que pp̃ diu̾¬
sas roues imipcias contrahere
phibeutur quas in libris dig¬
estormũ seu pandectarum ex̾
uet̾inre collectarum cuminari
pmisimus ¶Si adu̾sus caque
diximus aliqu coienut uec

Expanded text:
et soror manumissi fuerint. Sunt et aliae personae, quae propter diversas rationes nuptias contrahere prohibentur, quas in libris digestorum seu pandectarum ex veteri iure collectarum enumerari permisimus. Si adversus ea quae diximus aliqui coierint, nec
Abbreviated transcription (Latin):
antem pottatis ꝙ mubos hemo¬
Pprium ẽ cunũ rõmorum milli
cim.ilii sit homines qui talẽ
re tu a nascitur i pott̾ate tua est
¶Item qui ex filiotuo et uxore cius
nascitura. nepos turis et neptis
eque intra sunt potestate et pro¬
nepos et ꝓueptis et deinceps ce¬

Expanded text:
autem potestatis, quod proprium est civium Romanorum: nulli enim alii sunt homines qui talem re tua nascitur, in tua potestate est: item qui ex filio tuo et uxore eius nascitur, id est nepos tuus et neptis, aeque in tua sunt potestate, et pronepos et proneptis et deinceps ce