comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ibi fecerint. & mulieres ibi posuerint:
Nguirendũ si aliquis prb̃roꝵ de reditib
eccł̃ie ł oblationib ac uotis fideliũ alio no¬
mine res cõꝑauerit. & ibi structuras fec̾it.
ł q̃ ad eccłiam ꝑtinent ibidẽ collocauerit.
& mulierũ frequentationẽ mibi fieri ꝑmi¬
serit.ł qd̾ turpius ẽ tales mulieres ibidem
habu̾it. q̃ lanificiũ suũ exerceant. & curã
domꝰ agant. & in eadẽ prb̃r frequent̃ ue¬
mens manserit. & ꝯtra decreta canonũ hoc
malũ agat. qr sic̃ nec suo ita nec alieno no¬
mine prb̃r fenꝰ exercere debet. Multominꝰ
fraudẽ face̾ de facultatib eccłiasticis. q̃m
hoc sacͥlegiũ ẽ. & par crim̃ uidȩ furis. qui

Expanded text:
i posuerint. Inquirendum si aliquis presbyterorum de reditibus Ecclesiae, vel oblationibus ac votis fidelium alio nomine res comparaverit, et ibi structuras fecerit, vel quae ad Ecclesiam pertinent, ibidem collocaverit, et mulierum frequentationem inibi fieri permiserit, vel, quod turpius est, tales mulieres ibidem habuerit quae lanificium suum exerceant et curam domus agant, et in eodem presbyter frequenter veniens manserit. Contra decreta canonum hoc malum agitur. Quia sicut nec suo, ita nec alieno nomine presbyter fenus exercere debet, multo minus fraudem facere de facultatibus ecclesiasticis: quoniam hoc sacrilegium est, et par crimen Judae furis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlatũ ẽ. qd̾ sint int̾ uos ꝯtentiones &
emulationes. & p̃dia diuinis usib tͣdit.
qͥdã humanis applicent usib & dño deo
cui tradita st̃ ea subtrahant. & suis usib in¬
seruiant. Quaꝓpt̃ ab om̃ib illa usurpatio¬
nis ꝯtumelia depellenda ẽ: ne p̃dia sub se¬
cretis celestib nidicata. a quibdã irruentibꝰ
uexent᷑. Qd̃ siqͥs p̃sũpserit: sacrilegꝰ habeat᷑.
& sic̃ sacrilegꝰ indicet᷑. Ipsos ãu qui hoc ag̃t
clericos. & dñi sacerdotes ꝑsequi eosq infa

Expanded text:
rlatum est, quod sint inter vos contentiones et emulationes, et praedia divinis usibus tradita, quidam humanis applicent usibus, et Domino Deo cui tradita sunt ea subtrahant, et suis usibus inserviant. Quapropter ab omnibus illa usurpationis contumelia depellenda est, ne praedia sub secretis coelestibus judicata a quibusdam irruentibus vexentur. Quod si quis praesumpserit, sacrilegus habeatur, et sicut sacrilegus judicetur. Ipsos autem qui hoc agunt: clericos ac Domini sacerdotes persequ
Abbreviated transcription (Latin):
nit̃ em̃ident. De illis ꝯͥ defendt delinq̃ntes.
i ꝯsentit peccantib & defendit altũ de¬
linq̃ntẽ maledictus erit apd̃ dm̃ & ho¬
mines. & corripiet᷑ increpatione seuerissi¬
ma. Hinc & qͥdam scĩssimꝰ pat̾. ait. Si quis
errori alteriꝰ ꝯsenserit sciat se cũ illo simili
mͦ culpabilẽ iudicandũ & excõicanduo.

Expanded text:
nt. CAP. 46.-- De illis qui defendunt delinquentes. Qui consentit peccantibus, et defendit alium delinquentem, maledictus erit apud Deum et homines, et corripietur increpatione severissima. Hinc et quidam sanctissimus Pater ait: Si quis errori alterius consenserit, sciat se cum illo simili modo culpabilem judicandum, et excommunicandum.
Abbreviated transcription (Latin):
trent᷑. Idcirco statiumꝰ. ut qñ ipsi fr̃es de
talib se expurgare debuerint missa ab
u̾ba. Corpus dñi sit mͥ ad ꝓbationẽ hodie.
De illis qui colonoꝵ flagella defendunt.
ꝓ criminib colonos flagellare cũ uir¬
gis potestatẽ habeant ꝓpt̾ metũ alioꝵ ut
ipsi criminosi corrigant᷑. ut ł inuiti peni¬
tentiã agant. ne et̃nalit̾ pereant. Si uͦ se¬
niores ipsoꝵ colonoꝵ indigne tulerint. &
aliquã uindictã exinde exerc̾e uoluerint.
aut eosdẽ colonos ne distringant᷑ defen¬
oere p̃sũpserint sciant se ex cõminicatio¬

Expanded text:
rentur.  Idcirco statuimus ut, quando ipsi fratres de talibus se expurgare debuerint, missa ab verba: Corpus Domini sit mihi ad probationem hodie. De illis qui colonorum flagella defendunt. pro criminibus colonos flagellare cum virgis potestatem habeant, propter metum aliorum ut ipsi criminosi corrigantur, et vel inviti poenitentiam agant, ne aeternaliter pereant. Si vero seniores ipsorum colonorum indigne tulerint, et aliquam vindictam exinde exercere voluerint, aut eosdem colonos, nedistringantur defendere praesumpserint, sciant se excommunicatio
Abbreviated transcription (Latin):
mi ad pascasiũ alexandrinũ. De ser¬
uo qͥ fug̾it dñm suũ int̾rogabas. si ille
milla fuga mortuꝰ fuerit. utrũ lic̾et ꝓ eo
orare. an ñ. Hoc in diumis libͥs ñ inueni¬
ceptũ. ut serm subditi sint in om̃i timo¬
re dñis. ñ tm̃ bonis & modestis. s etiam
oiscolis. & in gangrensi ꝯcilio ita scriptũ
eiꝰ obseqͥo. anathema sit. Unde dat᷑ intel¬
ligi. qd̃ si ille anathema meruit qͥ doc&
qͥo reced̾e. qͣntomagis ille qͥ dñm sꝑnit.
& eiꝰ seruitio subdi noluerit. S tam̃
facinus hoc ꝓ sacrilegio legib publicis san
guine uindicat᷑. oportet in tali scelere ꝓdi¬
tũ adericatꝰ ordine submoueri. & pentc̃n¬
sacrilegiũ diꝗi potest. id censuimꝰ ordinan¬
dũ. ut iunior uirgis cesus tanti criminis
reus. nũqͣm officiũ eccłiasticũ excipiat. Si
uͦ iam ordinatus in hoc facinore fuerit de¬
p̃hensus. nõis ipsiꝰ dignitate pͥuet᷑. Cin suf¬
ficere potest ꝓ actus sui leuitate: impleta

Expanded text:
mi, ad Pacasium Alexandrinum. De servo qui fugerit dominum suum interrogabas, si ille in illa fuga mortuus fuerit, utrum liceret pro eo orare, an non. Hoc in divinis libris non inveniaeceptum, ut servi subditi sint in omni timore dominis: non tantum bonis et modestis, sed etiam discolis. Et in Gangrensi concilio ita scriptum ejus obsequio, anathema sit. Unde datur intelligi quod si ille anathema meruit, qui docet quio recedere, quanto magis ille qui Dominum  ejus servitio subdi noluerit. Sed tameia facinus hoc pro sacrilegio legibus pguine vindicatur, oportet in tali scelere proditum a clericatus ordine submoveri, et poenitensacrilegium dici potest, id censuimus ordinandum, ut junior virgis caesus, tanti crireus, nunquam officium ecclesiasticum accipiat. Si vero jam ordinatus in hoc facinore fuerit deprehensus, nominis ipsius dignitate privetur, cui sufficere potest, pro actus sui levitate, impleta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd̾ cũ excõmunicatis cõmunicarent.
Degno conradi piissim & xp̃ianissimi re
altheim in pago recia p̾sente indelicet dõ¬
ni ioħis pape apocrisiario sc̃e ortensis eccłe
petro uenerabili ep̃o. hoc qͣtenꝰ aliqͦ mͦ dia¬
bolica semina in nr̃is partib exorta extir¬
pare & nefandissimas machinationes
do purgare deb̾e. Transacto gͥ triduano
ieiumo. & sacris letaniis more debito cele¬
bratis ꝯuenimꝰ in eccłia sc̃i ioħis baptiste. &
mesti ꝯsedimꝰ. Tũ demũ p̃fatus sci petͥ &¬
litteris inscriptã qͣ monebam᷑. arguebam᷑
ce instruebam᷑ de om̃ib ad uerã religionẽ
xp̃iane ficł̃i ꝑtinentib Que om̃ia ut iustũ
& ddignũ erat humilit̾ accepimꝰ. diligenter

Expanded text:
 communicatis communicarent. Regno Conradi piissimi et Christianissimi regAltheim in pago Rethia, praesente videlicet domini Joannis papae apocrisiario sanctae Ortensis Ecclesiae Petro venerabili episcopo. Hoc quatenus aliquo modo diabolica semina in nostris partibus exorta exstirpare, et nefandissimas machinationes do purgare deberet. Transacto igitur triduano jejunio, et sacris lithaniis more debito celebratis, convenimus in Ecclesia sancti Joannis Baptistae, et moesti consedimus. Tum demum praefatus S. Petlitteris inscriptam, qua commovebamur, arguebamur, et instruebamur de omnibus ad veram religionem Christianae fidei pertinentibus. Quae omnia ut justum et dignum erat humilit
Abbreviated transcription (Latin):
tabam᷑. Ergo eugłicam p̃ceptionẽ & insti¬
tutionẽ salubrimã lacrimabili uoce ꝓtu¬
limꝰ. qͣ arguebant᷑ pharisei & scribe. mun¬
date inqͥt prus que intꝰ st̃. Ẽ item. Eice
pͥmũ trabẽ de oculo tuo. Ac ꝓpħicũ illud.
Ruina popłi. facerdotes mali. Ppenden¬
tes & ddiscutiendo nosmet ipsos inspicienteᷤᷤ
& inmediũi penitentie sc̃e digno fructu
ad t̾ram nos ꝓicientes. defleuimꝰ negligen¬
tias innumerabiles. & pecc̃a ñra gͣuissima.
Deinde hortatu dm̃i petri contͣ nosmet¬
ipsos & uicia irati. aduuante pͥmo scõ spũ
& miserante. capitula infra notata ad cor¬
rectionẽ tam nr̃ãm quã xp̃iam popłi sta¬

Expanded text:
am praeceptionem et institutionem saluberrimam lacrymabili voce protulimus, qua arguebantur Pharisaei et Scribae: Mundate, inquit, prius quae intus sunt . Et Item, Ejice primum trabem de oculo tuo . Ac propheticum illud: Ruina populi sacerdotes mali, perpendentes et discutiendo nosmetipsos inspicientes, et in medium poenitentiae sanctae digno fructu ad terram nos projicientes, deflevimus negligentias innumerabiles, et peccata nostra gravissima. Deinde hortatu Domini Petri contra nosmetipsos et vitia irati, adjuvante primo sancto Spiritu et miserante, capitula infra notata ad correptionem tam nostram, quam Christiani populi sta
Abbreviated transcription (Latin):
p̃munt. & harũ portitor ut laxaret᷑ impor¬
tunus extitit. unde multa debui pauca lo
sua curantes. si se sollicitudini clericoꝵ
tradunt. monitisq obtemꝑant. om̃imodis
cõmunicent. sacram̃ti ipsiuis uirtute ł mu¬
niendi ab incursu demonis. quo infestan¬
tur. uł purgandi quoꝵ iam ostenditur ui

Expanded text:
premunt, et harum portitor ut laxaretur imporpremunt, et harum portitor ut laxaretur importunus exstitit, unde multa debui, pauca locsua curantes, si se sollicitudini clericorum tradunt, monitisque obtemperant, omnimodis communicent, sacramenti ipsius virtute vel muniendi ab incursu daemonis quo infestantur, vel purgandi, quorum jam ostenditur vi
Abbreviated transcription (Latin):
ous in ꝯspectu eius: nec uniꝰ diei infans suꝑ
t̾ram. Hinc dauid ait. In iqͥtatib ꝯceptus
sũ. & in delictis peꝑit me mat̾ mea. Hinc ip¬
saueritas dicit. Nisi quis renatus fuerit ex
aqua & spu sc̃o ñ intrabit in regnũ celoꝵ.
hinc paulus apłs ait. Sic̃ in adam om̃s mo
riunt᷑. ita & in xp̃o om̃s uiuificabunt᷑. Cũ gͦ
infans qui nichil peccauit. in ꝯspectu om̃i¬
potentis di eẽ ñ ualet mundus. cur psalmi¬
sta ex legitimo ꝯiugio ꝓlatus in iniquitate
ꝯceptus ẽ: Cur. Nisi qr mundatꝰ aqua bap¬
tismatis ñ fuerit mundus ñ est. Cur in adã
om̃is homo morit᷑. si originalis peccati iuin¬
culis ñ tenet᷑: S qr genus humanũ in pa¬
rente pͥmo uelut in radice putruit. aridita¬
tem erexit in ramis. & inde om̃is hõ cũ peccõ
nascitur. unde pruntis hõ ꝑmanere uoluit
inpeccato. De his autẽ subtilius aclatius lo¬
qui debuerã. s dũ me & curarũ tumultus

Expanded text:
dus in conspectu ejus, nec unius diei infans super dus in conspectu ejus, nec unius diei infans super terram . Hinc David ait: In iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Hinc ipsa Veritas dicit: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum coelorum . Hinc Pauriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur. Cum ergo infans qui nihil peccavit in conspectu omnipotentis Dei esse non valet mundus, cur Psalmista ex legitimo conjugio prolatus, in iniquitate conceptus est? Cur? nisi quia qui mundatus aqua baptismatis non fuerit mundus non est? Cur in Adam omnis homo moritur, si originalis peccati vinculis non tenetur? Sed quia genus humanum in parente primo velut in radice putruit, ariditatem erexit in ramis, et inde omnis homo cum peccato nascitur, unde primus homo permanere voluit in peccato. De his autem subtilius ac latius loqui debueram, sed dum me et curarum tumultus
Abbreviated transcription (Latin):
sisti quid eis respondendũ sit. qͥ dilectionẽ
tuã de paruuloꝵ aminab requirunt. qui
sine gr̃a baptismatis moriunt᷑. dicentes.
Si corpꝰ originali tenet᷑ culpa. unde anima
q̃ adõ datur rea erit. q̃ adhuc in actuali
delicto ñ ꝯsensit corpori: S hac de re dul¬
cissima mͥ tua caritas sciat. qr de origine aĩe
int̃ sc̃os patres requisitio ñ parua u̾sata est
s utrũ ipsa ab adam descenderit. an certe
singłis detur: incertũ remansit. eãq in hac
uita insolubilit̾ fassi sunt ẽe questionem.
Grauis ẽ enĩ questio. nec ualet ab homine
cõprehendi. qr si de ade substantia amma
cũ carne nascit᷑. cur ñ etiam cũ carne morit᷑ :
Si uͦ cũ carne ñ nascit᷑. cur in ea carne q̃ ab a
dam ꝓlata ẽ obligata peccatis tenet᷑ : S cũ
hoc sit incertũ illud incertũ ñ est. qr nͥ sacra
baptismatis gr̃a fuerit renatus homo ⁊
om̃is anima originalis peccati uinculis est
obstricta. Hinc enĩ scriptũ est. Non ẽ mun¬

Expanded text:
sisti quid eis respondendum sit, qui dilectionem tuam de parvulorum animabus requirunt, qui sine gratia baptismatis moriuntur, dicentes: Si corpus originali tenetur culpa, unde anima quae a Deo datur rea erit, quae adhuc in actuali delicto non consensit corpori? Sed hac de re dulcissima mihi tua charitas sciat, quia de origine animae inter sanctos Patres requisitio non parva versata est, sed utrum ipsa ab Adam descenderit, an certe singulis detur, incertum remansit, eamque in hac vita insolubilem fassi sunt esse quaestionem. Gravis est enim quaestio, nec valet ab homine comprehendi: quia si de Adae substantia anima cum carne nascitur, cur non etiam cum carne moritur? Si vero cum carne non nascitur, cur in ea carne quae de Adam prolata est obligata peccatis tenetur? Sed cum hoc sit incertum, illud incertum non est, quia nisi sacri baptismatis gratia fuerit renatus homo, omnis anima originalis peccati vinculis est obstricta. Hinc enim scriptum est: Non est mun
Abbreviated transcription (Latin):
res qui oblationes parentũ aut donataᷤ
aut cestam̃tis relictas retin̾e ꝑstiterint:e
aut id qd̃ ipsi donauerint eccłiis ł mona-¬
steriis crediderint auferendũ: sic̃ synodus¬
sc̃ã ꝯstituit. uelut necatores pauꝑm qͦusq
reddant ab eccł̃iis excludant᷑. De illis qͥ dm̃n

Expanded text:
res, qui oblationes parentum aut donatas, aut testamentis relictas, retinere perstiterint, aut id quod ipsi Deo donaverint ecclesiis vel monasteriis crediderint auferendum, sicut synodusconstituit, velut necatores pauperum, quousque reddant, ab ecclesiis excludantur. CAP. XLVI.-- D
Abbreviated transcription (Latin):
lus accusatio suscipiat᷑. eo absente qͥ acͥcu
er scripta enĩ nulliꝰ accusatio accusatore
& eo qui accusatur absentib suscipiat᷑.
s ꝓpria uoce si legitua & ꝯdigna accusa¬
toris ꝑsona fuerit. p̃sente uidelicet eo quẽ¬
accusare desiderat. qr nullus absens aut
accusari potest aut accusare. Nullus tñ p̃
di aut inquirendi accipiat. ad abluenda

Expanded text:
us accusatio suscipiatur, eo absente qui accusatur. Perscripta enim nullius accusatio, accusatore et eo qui accusatur absentibus, uscipiatur, sed propria voce, si legitima et condigna accusatoris persona fuerit, praesente videlicet eo queaccusare desiderat: quia nullus absens aut accusari potest aut accusare. Nullus tamen pdi aut inquirendi accipiat, ad abluenda
Abbreviated transcription (Latin):
ut diligentissime tractetis. si forte aut diueᷤ.
aut scolasticus de foro. aut ex ͣ ministratore
ep̃c fuerit postulatus. ut ñ prius ordinet᷑
nͥ ante & lectoris mun̾e. & officio diaconi. aut
prb̃ri fuerit ꝑfainctꝰ. & ita ꝑ singulos gradꝰ
si dignus fuerit ascendat ad culm̃ ep̃atꝰ. Po¬
cest enĩ ꝑ has ꝓmotiones que habebt̃ utiq
ꝓlixũ tempꝰ ꝓbari. qua fide sit. qͣ modestia.
qua gͣuitate. & ue̾tundia. Et sidignꝰ fu̾it
ꝓbatus. diuino sacerdotio illustretur. qr
ꝯueniens ñ est nec ratio. ł disciplina patit᷑.
ut tem̾e & leuit̃ ordinet᷑. aut ep̃c aut prb̃r¬

Expanded text:
ut diligentissime tractetis, si forte aut dives, aut scolasticus de foro, aut ex administratore episcopus fuerit postulatus, ut non prius ordinetur, nisi ante et lectoris munere, et officio diaconi aut presbyteri fuerit perfunctus: et ita per singulos gradus, si dignus fuerit, ascendat ad culmen episcopatus. Potest enim per has promotiones, quae habebunt utique prolixum tempus, probari qua fide sit, qua modestia, qua gravitate et verecundia; et si dignus fuerit probatus, divino sacerdotio illustretur: quia conveniens non est, nec ratio vel disciplina patitur, ut temere et leviter ordinetur aut episcopus, aut pr
Abbreviated transcription (Latin):
moysi unguentes. qr om̃is scificatio ꝯstat
in sp̃u scõ. cuiꝰ uirtꝰ intusibilis sco ẽ chris¬
mate ꝑmulgata. hoc ritu sollẽnem cele¬
brent ordinationẽ. Qd̃ si om̃s simul ꝯue¬
nire minime potuerint. assensũ tñ suis p̃¬
cib & scͥptis p̃beant. ut ab ipsa ordinatione
ammo ñ desint. Porro & iherosolimitarũ
primꝰ archiep̃c beatus iacobꝰ qui iustꝰ dice¬
batur. & scłm carnẽ dñi nuncupatꝰ est

Expanded text:
Mosi ungentes: quia omnis sanctificatio constat in Spiritu sancto, cujus virtus invisibilis sancto est chrismate promulgata, hoc ritu solemnem celebrent ordinationem. Quod si omnes simul convenire minime potuerint, assensum tamen suis precibus et scriptis praebeant, ut ab ipsa ordinatione animo non desint. Porro et Hierosolymitarum primus archiepiscopus beatus Jacobus, qui Justus dicebatur
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt ep̃c prb̃i uendider̃t. placuit rescisso
ꝯtractu. ad uira eccłiastica reuocari. In iudi¬
cio aũ erit ep̃i si p̃ciũ debeat recipi nec ne. qr
plerũq rerũ districtarũ reditꝰ ampliorẽ sũ¬
mã ꝓ p̃cio dato reddiderit. De eo qͥ sꝑut obla¬

Expanded text:
teri vendiderunt, placuit, rescisso contractu, ad jura ecclesiastica revocari. In judicio autem erit episcopi, si pretium debeat recipi, necne: quia plerumque rerum distractarum reditus ampliorem summam pro pretio dato reddiderit. De his qui
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiastici ad ħ̾eticoꝵ cimiteria. ł ad ea q̃ ab
eis appellant᷑ martiria. orõnis causa ł sanita¬
tis acced̾e. S huiꝰmodi si fideles fuerint. certo
temꝑe cõmunione pͥuari. Penitentes ãu &
oporteat ab hereticis eulogias accipere:

Expanded text:
eticorum ministeria vel ad ea, quae ab eis appellantur martyria, orationis causa vel sanitatis accedere. Sed huiusmodi, si fideles fuerint, certo tempore communione privari; paenitentes autem et ap. XXXII: Quod non oporteat ab hereticis eulogias accipere,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisst̃i lugeat. De femina q̃ in furore suo
anciliã suã uerberauerit. & sic perierit.
E q̃ dña furore ⁊ eli accensa flagelis u̾ibe¬
rauerit anciliã suã. ita ut infra diẽ ter¬
ciũi aminã cruciatu effundat. eo qd̃ incertũ
sit uoluntate an casu occiderit. si uolunta¬
te post septẽ annos. si casu: ꝑ quinquennii
tẽpora acta legituma penitentia. ad cõmu¬
nionẽ placuit admitti. Qd̃ si infra tẽpora
ꝯstituta fuerit infirmata. accipiat cõmu

Expanded text:
CAP. 148. - De femina quae in furore suo ancillam suam verberaverit, et sic perierit. femina furore zeli accensa, flagellis verberaverit ancillam suam, ita ut infra diem tertium animam cruciatu effundat. Et quod incertum sit, voluntate, an casu occiderit. Si voluntate, post septem annos; si casu, per quinquennii tempora, ac legitime poenitentia a communione placuit abstineri. Quod si intra tempora constituta fuerit infirmata, accipiat commu
Abbreviated transcription (Latin):
baptiratũ. baptiretur. & ordinet᷑ it̾m
& om̃is quos prtus baptirauit. De pb̃ris qͦ¬
dm̃ ampullas tres setũ deferat. unã ad
cͥsma. alterã ad oleũ ad cathecuminos intin¬
gendos. t̾ciam ad infirmos iuxta sententiã
apłicam. ut quando quis infirmat᷑ indu¬
quib licet ep̃is. s a suo. nec ꝑ iuniorẽ
clericũ. s ꝑ se ipsos. aut ꝑ illũ qui eiꝰdẽ or¬
dinis sit. ante pasche sollemnitatẽ cͥsma
cłiasticus ꝓpter sacrũ crisma aliquid dñsi. sap̃ ꝯ¬
muneris accipiat. neq denarios. ł quelibet
munuscła q̃ ꝑministros ep̃oꝵ a pb̃ris mor¬

Expanded text:
baptizatum esse, baptizetur et ordinetur iterum, baptizatum esse, baptizetur et ordinetur iterum, et omnes quos prius baptizavit. CAPUT 26i ampullas tres secum deferat, unam ad chrisma, alteram ad oleum ad catechumenos inungendos, tertiam ad infirmos, juxta sententiam apostolicam, ut quando quis infirmatur induquibuslibet episcopis, sed a suo, nec per juniorem clericum, sed per seipsos, aut per illum qui ejusdem ordinis sit, ante Paschae solemnitatem chrismesiasticus propter sacrum chrisma aliquid muneris accipiat, neque denarios, vel quaelibet munuscula, quae per ministros episco
Abbreviated transcription (Latin):
infantes signare in frontib suis chris
gant in pectore. ut ep̃i postmodũ ꝯfirmẽt
lib p̃cia nulla p̃figant nec allationib qͥ¬
b libet impositis exagitare cupiant renascñ¬
tes. q̃m qd̃ gratis accepimꝰ. gratis dare man¬
damur. Q ido nichil a p̃dictis ꝓrsus exig̾e
moliant᷑. quo ł pauꝑtate cogente det̾riti.
uł inctignatione reuocati. redemptionis sue
causas adire despiciant certũ habentes. qd̾
qui ꝓhibita dephensi fuerint admisisse.ł
cõmissa ñ potius sua sponte correxerint. ꝑi¬
culũ subituri ꝓprii sint honoris. De prbis
qd̾ ꝓprii ep̃i largitione uł ꝯcessione acce¬
pit. baptirare nͥ p̃occupante morte tẽpta¬
uerit. ꝓ temeritatis ausu. ipse in se suȩ dã
sa sine chrismate unquã debere ꝓgredi
quia int̃ nos placuit semel i baptismate
chrismari. De eo autẽ qui in baptismate qͣ¬
cũq necessitate faciente ñ crismatꝰ fuerit.
in ꝯfirmatione sacerdotis ꝑficiet᷑. De pb̃ro

Expanded text:
infantes signare in frontibus suis chrismgant in pectore, ut episcopi postmodum confirment libus pretia nulla praefigant, nec illationibus quibuslibet impositis exagitare cupiant renascentes: quoniam quod gratis accepimus, gratis dare mandamur. Et ideo nihil a praedictis prorsus exigere moliantur, quo vel paupertate cogente deterriti, vel indignatione revocati, redemptionis suae causas adire despiciant, certum habentes, quod qui prohibita deprehensi fuerint admisisse, vel commissa non potius sua sponte correxerint, periculum subituri proprii sint honoris. CAP. LXXIquod proprii episcopi largitione vel confessione accepit, baptizare, non praeoccupante morte, tentaverit, pro temeritatis ausu ipse in se suae damnsa sine chquia inter nos placuit semel in baptismate chrismari. De eo autem qui in baptismate quacunque necessitate faciente non chrismatus fuerit, in confirmatione sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
It a solis ep̃is baptitati sint ꝯsignandi.
e ꝯsignandis uero infantib. manifestũ
est ñ ab alio quã ab ep̃o fieri licere: Nã
pb̃ri licet sint scdi sacerdotes. pontificatꝰ
tñ apicem ñ habent. Hoc aũ pontificib soł
deberi. ut uł ꝯsignent. uł paraclitũ sp̃m
tradant. ñ solũ ꝯsuetudo eccłiastica demon¬
strat. uerũ illa lectio actuũ apłoꝵ. q̃ asserit
petrũ & ioh̾em eẽ directos. qͦ iam baptira¬
te baptiratos ungere licet. s qd̾ ab ep̃o fue¬
rit ꝯsecratũ. ñ tñ frontẽ ex eodẽ oleo signare
qd̃ solis debetur ep̃is. cũ tradunt sp̃m para¬

Expanded text:
t a solis episcopis baptizati sint consignandi. De consignandis vero infantibus manifestum est non ab alio quam ab episcopo fieri licere, nam presbyteri, licet sint secundi sacerdotes, pontificatus tamen apicem non habent. Hoc autem pontificibus solis deberi ut vel consignent, vel paracletum Spiritum tradant, non solum consuetudo ecclesiastica demonstrat, verum et illa lectio Actuum apostolorum, quae asserit Petrum et Joannem esse directos, qui jam baptizate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum, non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis, cum tradunt Spiritum para
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ qd̾ ep̃c pb̃r. & diaconꝰ. qͥ in fornicatione
ant ꝑuirio. aut furto captꝰ ẽ: deponat᷑. qͣnto
magis is qui hoc ĩmane scelus fecerit. ab ordi¬
ne cessare debebit: Qui enĩ xp̃m sequi deside¬
rat: debet sicut ipse ambulauit & ipse ambu¬
lare: Qu cũ maledic̾et᷑ ñ maledicebat. cũ ꝑcu¬
teret᷑ ñ reꝑcutiebat. cũ ꝓ nob pateret᷑. ñ cõmi¬
nabat᷑. Ꝙ ipse in eugłio suo p̃cepit. Si quis te
ꝑcusserit in unã maxillã. p̾be illi & alterã. Non
enĩ ddebemꝰ occicłe. cũ dñs dicat. Audistis qi dictũ
ẽantiquis. Non occides. Qui aũ occiderit reus
erit iudicio. Ego aũ dico uob̃ q om̃is qui ira¬
scit᷑ fr̃i suo. reuserit iudicio. Nec malũ ꝓ malo
redd̾e. s. sicut apłs romanis scribens ait. noli
iunci a malo s uince in bono malũ. Si qͥs deri¬
coꝵ p̃sens erit ubi homicidiũ factũ fuerit. & neꝙ
ꝯsensu neq ꝯsultu. neq in aliqͦ homicidii rea¬

Expanded text:
pus, presbyter, et diaconus qui in fornicatione aut perjurio, aut furto captus est, deponatur, quanto magis is qui hoc ine cessare debebit? Qui enim Christum sequi desiderat, debet sicut ipse ambulavit et ipse ambulare. Qui cum malediceretur, non maledicebat: cum percuteretur, non repercutiebat: cum pro nobis pateretur, non comminabatur. Et ipse in Evangelio suo praecepit: Si quis te percusserit in unam maxillam, praebe illi et alteram. Non enim debemus occidere, cum Dominus dicat: Audistis quia dictum est antiquis: Non occides; qui autem occiderit, reus erit judicio: ego autem dico vobis, quia omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio; nec malum pro malo reddere, sed sicut Apostolus Romanis scribens, ait: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum. Si quis clericorum praesens erit ubi homicidium factum fuerit, et neque consensu, neque consultu, nec in aliquo homicidii rea
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ĩnstitutionẽ: aut ꝑ sc̃aꝵ scͥpturaꝵ aucto¬
ritatẽ. aut ꝑeccłiasticã ꝯsuetudinẽ ꝓbatã.¬
ĩpom debet a sacerdotib Nã qͥ pecc̃is gͣuib
leues quosdã & inusitatos ĩponunt penitñ¬
sermonẽ sub om̃i cubito manꝰ. & factunt
ceruicalia sub capite uniu̾sȩ etatis ad ca¬
piendas aĩas. S discretio seruanda ẽ int̾ pe¬
intentes publice & absconse: Nã qui publi¬
ce peccat. oportet ut publice multet᷑ peni¬
tentia. & scd̃m ordinẽ canonũ ꝓ merito suo
u̾sitas culparũ: diu̾sitatẽ facit penit̾n¬
tiarũ. Nã & corpoꝵ medici diu̾sa medi¬
cam̃ta cõponunt. ut alit̾ uulnera. aliter
morbũ. alit̃ tumores. alit̃ putredines. alit̃
caligines. alit̾ ꝯfractiones. alit̾ cõbustiones
curent. Ita & spiritales medici. diu̾sis cura¬
tionũ generib aĩarũ uulnera sanare debñt.
S qr hec paucoꝵ ẽ. ad purũ scilicet cuncta
cognosc̾e̾. & curare & mederi. atq ut in inte¬

Expanded text:
um institutionem, aut per sanctarum Scripturarum auctoritatem, aut per ecclesiasticam consuetudinem imponi debet a sacerdotibus. Nam qui pro peccatis gravibus leves quosdam et inusitatos imponunt poenitennem, sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas. Sed discretio servanda est inter poenitentes publice et absconse. Nam qui publice peccat, oportet ut publica multetur poenitentia et secundum ordinem canonum pro merito suo Diversitas culparum, diversitatem facit poenitentiarum. Nam et corporum medici, diversa medicamenta componunt, ut aliter vulnera, aliter morbum, aliter tumores, aliter putredines, aliter caligines, aliter confractiones, aliter combustiones curent. Ita et spiritales medici, diversis curationum generibus animarum vulnera sanare debent: sed quia haec paucorum est ad purum scilicet cuncta cognoscere, et curare, et mederi, atque ut in inte
Abbreviated transcription (Latin):
N ꝑceptione corꝑis & sanguinis dñi dm̃ci.¬
ci magna discretio adhibenda ẽ. Cauendũ ẽ
enĩ. ne si nimiũ in longũ differat᷑. ad ꝑniciẽ
amme ꝑtineat dicente dño. Nisi manduca¬
Sueritis carnẽ filii hõis & biberitis eiꝰ sangͥnẽ
ñ habebitis uitã in uob̾. Si uͦ indiscrete acci
piat᷑. timendũ ẽ iid̃ qd̃ ait apłs. qͥ mandu¬
cat & bibit corpꝰ & sanguinẽ dm̃ indigne.
iudiciũ sibi manducat & bibit. Iuxta eiꝰdem
apłi uocẽ ꝓbare se debet hõ. & sic de pane illo
edat & de calice bibat. ut uidelicet abstinenᷤ
aliquot dieb ab oꝑib carnis. & purificans
corpꝰ animãq suã. p̾paret se ad ꝑcipiendũ
tantũ sacram̃tũ exemplo dauid. qͥ nisi ꝯfessuᷤ
fuerit se abstinuisse ab oꝑe ꝯiugali ab heri
& nuduis tercius. nequaquã panes ꝓpositio¬
nis a sacerdote accepisset. De cotidiana ꝑcep

Expanded text:
ceptione corporis et sanguinis Dominici magna discretio adhibenda est. Cavendum enim est ne si nimium in longum differatur, ad perniciem animae pertineat, dicente Domino: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis . Si vero indipiatur, timendum est illud quod ait Apostolus: Qui manducat et bibit corpus et sanguinem Domini indigne, judicium sibi manducat et bibit. Juxta ejusdem apostoli vocem, probare se debet homo, et sic de pane illo edat, et de calice bibat, ut videlicet abstinens aliquot diebus ab operibus carnis, et purificans corpus et animam suam preparet se ad percipiendum tantum sacramentum exemplo Dauid qui nisi se confessus fuisset abstinuisse se ab opere coniugali ab heri et nudius tercius nequam panes propositionis a sacerdote accepisset. Regnante
Abbreviated transcription (Latin):
& captiuitatis & diu̾sarũ necessitatũ angu¬
stiȩ cõprimunt. debeatis ꝯsolandos ꝯuenien¬
dosq uob̾cũ in eccłiasticis sustentatiõib
libenter susciꝑe. ñ quidẽ ut ꝑ cõmunionẽ
ep̃alis throni dignitatẽ. s ut ab eccłia iux¬
ta possibilitatẽ sufficientia debeant ali¬
ꝓrimo diligere cõꝓbamur. Nullã quippe
eis nos mur̃is eccłiis auctoritatẽ tribuimꝰ.
s tam̃ eos ur̃is solatiis ꝯtineri sũmoꝑe hor¬
tatumus scd̃m canonicã caute. Itant᷑.¬
lam om̃s undecũq suꝑnementes igno
lem in eccłiasticũ ministeriũ ñ admittere:

Expanded text:
et captivitatis et diversarum necessitatum anguet captivitatis et diversarum necessitatum angustiae comprimunt, debeatis consolandos conveniendosque vobiscum in ecclesiasticis sustentationibus libenter suscipere, non quidem ad communionem episcopalis throni et dignitatem, sed ut ab Ecclesia juxta possibilitatem sufficientia debeant aliproximo diligere comprobamur. Nullam quippe eis in vestris Ecclesiis auctoritatem tribuimus, sed tantum eos vestris solatiis continere summopere hortatuimus ut secundum canonicam cautelam omnes undecunque supervenientes ignotlem in ecclesiasticum ministerium non admittere
Abbreviated transcription (Latin):
locis scoti & alii erronei. qͥ se dicunt ep̃oᷤ rei
ẽe. & multos negligentes absq licentia
dñoꝵ suoꝵ siue magistroꝵ. prb̃ros & dia¬
cones ordinent. Quoꝵ ordinationẽ qr
plerũq in simomacã incidit heresim. &
multis errorib subiacet. modis om̃ib ir-¬
ritã fieri deb̾e. om̃s uno ꝯsensu decreuimꝰ.
nob̾ indicasse dinoscit᷑. ad se sacris api¬
cib destinatis uissũ fuisse. ep̃os qͦs e ꝓpriis
locis hostilitatis furor expulerat. ad eos
ep̃os qui ñc qͦ in locis ꝓpriis degunt. ꝓ
sustentatione ac stipendiis p̾sentis uite
ẽe iungendos. Et licet ad hoc fr̾nitatẽ.
urãm ussio principalis ammoneat. habe¬
mustam̃ maus hoꝵ mandatũ et̃ni pͥnci¬
pis. quo ad hec t̾ribilius ꝑagenda cõpelli
cunitas postulat. in ꝯferendis subsidiis ne¬
cessitatũ carnaliũ diligamꝰ. Oportet gͦ
nos ad hanc rẽ & celesti pͥmitus principi
obedientes existere. & imꝑialib etiã nissi¬

Expanded text:
locis scotti et alii erronei qui se dicunt episcopos esse, et multos negligentes, absque licentia suorum sive magistrorum, presbyteros et diaconos ordinent. Quorum ordinationem, quia plerumque in Simoniacam incidit haeresim, et multis erroribus subjacet, modis omnibus irritam fieri debere omnes uno consensu decrevimus. nobis indicasse dignoscitur, ad se sacris apicibus destinatis jussum fuisse episcopos quos e propriis locis hostilitatis furor expulerat, ad eos episcopos qui nunc quoque in locis propriis degunt, pro sustentatione ac stipendiis praesentis vitae esse jungendos. Et licet ad hoc fraternitatem vestram jussio principalis admoneat, habemus tamen majus horum mandatum aeterni principis, quo ad haec terribilius peragenda compellimtunitas postulat, in conferendis subsidiis necessitatum carnalium diligamus. Oportet ergo vos ad hanc rem et coelesti primitus principi obedientes existere, et imperialibus etiam jussi
Abbreviated transcription (Latin):
uotus ad aliam uenerit ciuitatẽ. ñ ꝓhibe¬
atͣ ĩmorari. quãdui aut redire possit. aut
imuria eiꝰ remediũ acceꝑit. Quia durũ ẽ
eũ qͥ ꝑsecutionẽ patit᷑ ñ recipi. etiã & lar¬
ga beniuolentia & humanitas ei ẽ exhi¬
benda. Om̃is synodꝰ dixit uniu̾sa q̃ ꝯstitu¬
ta st̃. catholica eccłia in uniu̾so orbe diffu¬
sa custodiet. Et subscͥpsert̃ qͥ ꝯuenerant.

Expanded text:
votus ad aliam venerit civitatem, non prohibevotus ad aliam venerit civitatem, non prohibeatur immorari, quandiu aut redire possit, aut injuria ejus remedium acceperit: Quia durum est eum qui persecutionem patitur non recipi; etiam et larga benevolentia et humanitas ei est exhibenda. Omnis synodus dixit: Universa quae constituta sunt catholica Ecclesia in universo orbe diffusa custodiet. Et subscripserunt qui convenerant.
Abbreviated transcription (Latin):
sius ep̃c dixit. Et hoc qͦ statuere debetis
ut ex alia ciuitate cũ uenerit ad aliã ci¬
uitatẽ: & ambitioni magis qm deuotioni
seruiens. uoluerit in aliena ciuitate mul¬
to tẽpore residere. forte enĩ euenit ep̃m
loci ñ esse tam instructũ neq tã doctũ. is
uͦ qͥ aduenit incipiat ꝯtẽpnere eũ. & fre.¬
quent̃ fac̾e sermonẽ. ut dehonestet & ii¬
firmet illiꝰ ꝑsonã: ita ut ex hac occasione
ñ dubitet relinquere assignatã sibi eccłi¬
am. & transeat ad alienam. Definice gͦ
tẽpora. quia & ñ recipi ep̃m inhumanũ
id ẽ ꝑ tres septimanas ñ celebrasse ꝯuen¬
cũ. cõmunione pͥu̾et᷑. Si ħ circa laicos con¬
stituta st̃. multomagis ep̃m nec licet nec¬
decet si nulla tã gͣuis sit necessitas q̃ deti¬
neat. ut ampliꝰ a supͣscripto cp̃r absens sit
guis uĩ ꝑpessus ẽ & iniq expulsus. ꝓ disci¬
plina & catholica ꝯfessione. ł ꝓ defensione
ueritatis effugiens ꝑicula. innocens & de¬

Expanded text:
iscopus dixit: Et hoc quoque statuere debetis, ut ex aliqua civitate cum advenerit ad aliam civitatem, et ambitioni magis quam devotioni sermonem, voluerit in aliena civitate multo tempore residere: forte enim evenit episcopum loci non esse tam instructum, neque tam doctum: is vero qui advenit incipiat contemnere eum, et frequenter facere sermonem, ut dehonestet et infirmet illius personam, ita ut ex hac occasione non dubitet relinquere assignatam sibi Ecclesiam et transeat ad alienam. Definite ergo tempus: quia et non recipi episcopum inhumanum id est per tres septimanas non celebrasset conventum, communione privaretur. Si haec circa laicos constituta sunt, multo magis epdecet, si nulla sit tam gravis necessitas quae detineat, ut amplius a supradicto tempore absens sit quis vim perpessus est, et inique expulsus; pro disciplina et catholica confessione, vel pro defensione veritatis, effugiens pericula, innocens et de
Abbreviated transcription (Latin):
lo. & contͣ ordinationẽ tẽpoꝵ. tẽpestates.
bella. fames. pestilentie. t̾remotꝰ ꝑ loca. q̃
tam̃ ñ om̃ia nr̃is dieb uentura st̃. s post̃
nr̃os dies subsequent᷑. Uositaq si qͣ ex his
euenire in t̾ra ur̃a cognoscitis nullomͦ ue¬
strũ animũ ꝑturbetis. qr idcirco hec sig¬
na de fine scłi p̾mittunt᷑: ut de animab
nr̃is debeamꝰ eẽ solliciti. de mortis hora
suspecti & uenturo iudici in bonis actib

Expanded text:
lo, et contra ordinationem temporum tempestates, lo, et contra ordinationem temporum tempestates, bella, fames, pestilentiae, terraemotus per loca, quae tamen non omnia nostris diebus ventura sunt, sed post nostros dies subsequentur. Vos itaque si qua ex his evenire in terra vestra cognoscitis, nullo modo vestrum animum perturbetis: quia idcirco haec signa de fine seculi praemittuntur, ut de animabus ris debeamus esse solliciti, de mortis hora suspecti, et venturo judici in bonis actibus
Abbreviated transcription (Latin):
manã rem publicã a ꝑu̾sis ydoloꝵ cultib
secũ subdidit. seq cũ subiectis popłis cota
ad eũ m̃te conu̾tit. Unde factũ ẽ: ut anti¬
quoꝵ principũ nom̃ suis uir ille laudib
uinc̾et & tanto in opinione p̃cessores suos
qͣnto & in bono oꝑe suꝑaret. Et ñc itaq¬
sp̃c sc̃i regib ac popłis fibimet subiectis fe¬
stinet infundere. ut antiqͦs sue gentisre¬
ges laudib ac meritis transeat. & qͣnto in
subiectis suis etiã aliena peccata det̾serit.
canto etiã de peccatis ꝓpriis ante om̃ipo¬
tentis di c̾ribile exam̃ securior frat. Pret̾ea
scire ur̃am głiam uolumꝰ: qr sic̃ in scͥptura
sacra ex u̾bis dñi om̃ipotentis agnoscimꝰ.
p̃sentis mundi iã t̃minꝰ iuxta ẽ. & sc̃oꝵ
regnũ uenturũ ẽ. qd̃ nullo unqͣm pot̾it
fine finiri. Appropinqnͣte aũ eodẽ mundi
t̃mino. multa ĩminent q̃ antea ñ fuer̃t.
udelicet ĩmutationes aeris t̃roresq de ce¬

Expanded text:
manam rempublicam a perversis idolorum cultibus manam rempublicam a perversis idolorum cultibus secum subdidit, seque subjectis populis tota ad eum mente convertit. Unde factum est, ut antiquorum principum nomen suis vir ille laudibus vinceret, et tanto in opinione praedecessores suos, quanto in bono opere superaret. Deniqsancti, regibus ac populis sibimet subjectis festinet infundere, ut antiquos gentis suae reges laudibus ac meritis transeat: et quando in subjectis suis etiam aliena peccata deterserit, tanto etiam de peccatis propriis ante omnipotentis Dei terribile examen securior fiat. Praeterea scire vestram gloriam volumus, quia sicut in Scriptura sacra ex verbis Domini omnipotentis agnoscimus, praesentis mundi jam terminus juxta est, et sanctorum regnum venturum est, quod nullo unquam poterit fine finiri. Appropinquante autem eodem mundi termino, multa imminent quae antea non fuerunt, videlicet immutationes aeris, terroresque de coe
Abbreviated transcription (Latin):
quosq ad popłoꝵ regimina ꝑducit. ut
ꝑ eos om̃ib quib p̃lati fuerint dona sue
potestatis impendat. Qd̃ in angloꝵ gente
factũ cognouimꝰ. cui ur̃a głia idcirco ẽ p̃posi¬
ta. ut bona q̃ uob̾ ꝯcessa st̃. etiã subiecte uo¬
bis genti suꝑno bñficio restaurent᷑. & ideo
głose fili eã quã accepisti diuinitꝰ grãm sol¬
licita m̃te. custodi. xp̃ianã fidẽ in popłis tibi
subditis extendere festina: ⁊elũ rectitudi¬
nis tuȩ in eoꝵ ꝯu̾sione multiplica. Idoloꝵ
cultꝰ insequens. fanoꝵ edificia eu̾te. Subdi¬
toꝵ mores in magna uite mundicia. ex¬
hortando. t̾rendo. corrigendo. & bonioꝑis
exempla monstrando: edifica. ut illũ bonũ¬
retributorẽ inuenias in celo: cuiꝰ nom̃ atq
cognitionẽ dilataueris in t̾ra. Ipse enĩ ur̃e
qͦ głie nom̃. etiã posteris głosius reddet. cuiꝰ
uos honorẽ queritis. & reseruatis ingentibꝰ.
Sic enĩ ꝯstantinꝰ qͦndã piissimꝰ imꝑator. ro¬

Expanded text:
quosque ad populorum regimina perducit, ut per eos omnibus, quibus praelati fuerint, dona suae potestatis impendat: quod in Anglorum gente factum cognovimus, cui vestra gloria idcirco est praeposita, ut bona quae vobis concessa sunt, etiam subjectae, vobis genti superno beneficio restaurentur. Et ideo, gloriose fili. eam. quam accepisti divinitus, gratiam sollicita mente custodi, Christianam fidem in populis tibi subditis extendere festina: zelum rectitudinis tuae in eorum conversione multiplica, idolorum cultus insequens, fanorum aedificia everte. Subditorum mores in magna vitae mundicia exhortando, terrendo, corrigendo, et boni operis exempla monstrando, aedifica, ut illum retributorem invenias in coelo, cujus nomen atque cognitionem dilataveris in terra. Ipse enim que gloriae nomen etiam posteris gloriosius reddet, cujus vos honorem quaeritis et servatis in gentibus. Sic enim Constantinus, quondam piissimus imperator, Ro
Abbreviated transcription (Latin):
quib uit religiosissimꝰ ꝯstantinꝰ. primꝰ
fidem ueritatis patent̃ ad eptus. licentiã
dedit ꝑ uniu̾sũ orbem in suo degentes im¬
perio ñ solũ fieri xp̃ianos. s etiã fabricandas
eccłias. & p̃dia tribuenda ꝯstituit. Demq idẽ
p̾fatus princeps. donaria ĩmensa & fabricã
templi prime sedis beati petri pͥncipis apłoꝵ
institiit. ad eo ut sedẽ imꝑialẽ qua romani

Expanded text:
quibus vir religiosissimus Constantinus, primus fidem veritatis patenter adeptus, licentiam dedit per universum mundum in suo degentes imperio non solum fieri Christianos, sed et fabricandas ecclesias, et praedia tribuenda constituit. Denique idem praefatus princeps donaria immensa, et fabricam templi primae sedis beati Petri principis apostolorum instituit, adeo ut sedem imperialem, cui qui
Abbreviated transcription (Latin):
inunũ. & meo sp̃u cũ uirtute dm̃ mei iħu
xp̃i trad̾e huiꝰmodi satane in interitũ car¬
nis. & post pauca. Scripsi uob ne cõmiscea¬
niini formcariis. Et statĩ infert. Si is qͥ fr̃¬
cũ hruꝰmodi nec cibũ sum̾e. & alibi. Auferte
malũ ex uob̃. Et infidelis si discedt: disce¬
dat. Una enĩ ouis morbida. omnẽ gregẽ con¬
taminat. & modicũ fermentũ cotã massã
corrũpit. Et plerũq unũ m̃brũ putridũ.
totũ corpꝰ inficit. Et id̾o tã ꝑniciosa pestis: a
corꝑe eccłie radicitꝰ euellat᷑. Excõicatio scd̾a.

Expanded text:
in unum et meo spiritu cum virtute Domini mei Jesu Christi tradere hujusmodi Satanae in interitum carnis . Et post pauca: Scripsi vobis ne commisceamini fornicariis . Et statim infert: Si is qui frcum hujusmodi nec cibum sumere . Et alibi: Auferte malum ex vobis Et: Infidelis si discedit discedat . Una enim ovis morbida omnem gregem contaminat, et: Modicum fermentum totam massam corrumpit : et plerumque unum membrum putridum totum corpus inficit. Et ideo tam perniciosa pestis a corpore Ecclesiae radicitus evellatur. CAP. 78.
Abbreviated transcription (Latin):
nicatio debet nota fieri. Itẽ excõicatiõis al
quã horrida pͣuitatis ac imqͥtatis oꝑa
ilł. adiabolo instigatꝰ ꝑpetrare ñ timuerit
& quomͦ ꝑ apostasiã a totiꝰ xp̃iane religio¬
nis cultu ꝓfana m̃te recesserit. Audistis
quẽadmodũ canonice ad satisfaciendũ euo¬
catꝰ sit. s uenire distulerit. quomͦ freq̃nt̃
admonitꝰ ut resipisc̾et a diaboli laq̃is qͥb¬

Expanded text:
nicatio debet nota fieri. Item alia excommunicatiquam horrenda pravitatis ac iniquitatis opera ille a diabolo instigatus perpetrare non timuerit, et quomodo per apostasiam a totius Christianae religionis cultu profana mente recesserit. Audistis quemadmodum canonice ad satisfaciendum evocatus sit, sed venire distulerit, quomodo frequenter admonitus ut resipisceret a laqueis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ audierit. sit tͥ inqͥt sic̃ ethincꝰ & publica¬
paganos. Hinc paulꝰ dm̃i & magistri doctͥ¬
nã sequens. corinthios redarguit. qͣre cũ cri¬
minosis ac sceleratis cõmunionẽ hab̾ent di
cens. Uosestis inflati. & ñ magis luctũ ha¬
buistis. ut tollat᷑ uir de medio ur̃m. id est
separet᷑ a ur̃o ꝯsortio. qui tale scelus oꝑatꝰ ẽ.
Q adiungit. Ego quidẽ absens corꝑe p̃sens¬

Expanded text:
audierit, sit tibi, inquit, sicut ethnicus et publicapaganos. Hinc Paulus Domini et Magistri doctrinam sequens, Corinthios redarguit quare cum criminosis ac scecens: Vos estis inflati, et non magis luctum habuistis, ut tollatur vir de medio vestrum , id est, separetur a vestro consortio, qui tale scelus operatus est, et adjungit: Ego quidem absens corpore
Abbreviated transcription (Latin):
quant᷑. suffraganei aũ illoꝵ exemplar illiꝰ
penes se habeant. Et q̃ncũq de familia ec¬
cłie utilis inuentꝰ aliquis ordinandꝰ ẽ. in am¬
bone ipsa auctoritas corã popło legat᷑. & co¬
ram sacerdotib & om̃i clero. ante cornu
altaris sicut in nr̃a auctoritate ꝯtinetur.
remota qualibet calliditate. lib̾tatẽ con¬
sequat᷑. & t̾c demũ ad gradus eccłiasticos

Expanded text:
quantur: suffraganei autem illorum exemplar illius quantur: suffraganei autem illorum exemplar illius penes se habeant, et quandocunque, de familia Ecclesiae, utilis inventus aliquis ordinandus est, in ambone ipsa auctoritas coram populo legatur, et coram sacerdotibus et omni clero ante cornu altaris, sicut in nostra auctoritate continetur, remota qualibet calliditate, libertatem consequatur: et tunc demum ad gradus ecclesiasticos
Abbreviated transcription (Latin):
sacros ordines ꝓmor̾e p̾sumat. ñ priꝰ a dĩs
ꝓpriis lib̾tatẽ ꝯsecuti fuerint. & siquilibet
seruus dñm suũ fugiens. aut latitans.
aut ad̾ibitis testib munere ꝯductis ł cor¬
ruptis. aut qualibet calliditate uł fraude
ad gradus eccłiasticos ꝑuenerit. decretũi est
ut deponatur. & dñs eius eũ recipiat. Si
uͦ auus aut pater ab alia patria in aliam
migrans. in eadẽ ꝓuincia filiũ genuerit.
& ipse filius ibidem educatꝰ. & ad gradꝰ eccl̃a¬
sticos ꝓmotus fuerit & utrũ seruis sit ig¬
notũ sit. & postea ueniens dñs illiꝰ legib eũ
acquisierit. sancitũ est ut si dñs eiꝰ illi lib̾¬
tatem dare uoluerit. in gradi suo ꝑmaneat.
Si uͦ eũ catena seruitutis a castris dñicis ab¬
strahere uoluerit gradũ amittat. qr iuxta
sacros canones uilis ꝑsona ꝑmanens sacer¬
uotii dignitate fungi ñ potest. De eccłiar̃
sententia ẽ decretũ. ut archiep̃i ꝑ finga
las ꝓuincias ꝯstituti. nr̃am auctoritatẽ se¬

Expanded text:
e praesumat, nisi prius a dominis propriis libertatem consecuti fuerint: et si quilibet servus dominum suum fugiens, aut latitans, aut adhibitis testibus munere conductis, vel corruptis, aut qualibet calliditate vel fraude ad gradus ecclesiasticos pervenerit, decretum est ut deponatur, et dominus ejus eum recipiat. Si vero avus, aut pater, ab alia patria in aliam migrans, in eadem provincia filium genuerit, et ipse filius ibidem educatus, et ad gradus ecclesiasticos promotus fuerit, et utrum servus sit ignotum sit, et postea veniens dominus illius legibus eum acquisierit, sancitum est ut si dominus ejus illi libertatem dare voluerit, in gradu suo permaneat. Si vero eum catena servitutis a castris Dominicis abstrahere voluerit, gradum amittat: quia juxta sacros canones vilis persona manens sacerdotii dignitate fungi non potest. CAP. XXXII.-- tia est decretum, ut archiepiscopi per las provincias constituti nostram auctoritatem se
Abbreviated transcription (Latin):
sa pecc̃i ꝯcupiscentia ẽ. qͣ magis obedit᷑ uolun¬
tate carnis quã p̃cepto diumo. ita penȩ de¬
putatio. causa ẽ pect̾i ꝑpetratio. & pꝰea ꝓ pec¬
cato milla digna satisfactio. Itẽ d̾ p̃dstinat̃oe.

Expanded text:
sa peccati concupiscentia est, qua magis obeditur volunsa peccati concupiscentia est, qua magis obeditur voluntati carnis, quam praecepto divino, ita pene deputatio, causa est peccati perpetratio, et postea pro peccato nulla digna satisfactio. CAP. 38.-- Ite
Abbreviated transcription (Latin):
asis uͦ ire nũquã d̾s redderet interitũ. si¬
ñ spontaneũ inuentret᷑ hõ hab̾e peccatũ.
qr nec d̾s peccanti homini iuste inferret irã.
si ho ex p̃destinatione di cecidisset inculpã.
natio eiꝰ neminẽ cõpellit ad penã. licet & ãnqͣ
nascant᷑ aliqͥs p̃destinatꝰ sit. si ꝑmansurꝰ ẽ¬
icut enĩ nemo potest ĩputare d̾o qd̾ pecct
ita qͦ qd̃ peccatis pumendꝰ sit. feccat enĩ ꝓ¬
pria uoluntate delinquens. Puniendꝰ ẽ autẽ
uisto iudicio udicantis. Ꝙ sic̃ pecc̃ĩ causa ñ ex
dĩ p̾scientia descendit. qr nullꝰ idcirco peccat.
qr d̾s eũ peccaturũ p̃scierit. s idcirco qr magis
ꝓpͥe. ꝯcupiscentie obedierit. quã p̃cepto ꝓhi¬
bentis di a peccato. ita qͦ nullus idcirco ad pe¬
nã uadit. qr hoc in p̃destinatione di ante fu¬
erat. Ex eo enĩ qd̃ p̃scitꝰ ẽ in peccatis ꝑmansu¬
rus. & sine penitentie fructi uitã p̃sentẽ
t̃minaturꝰ. ex eo deputatꝰ ẽ ad penã. Ꝙ fic̃ cau¬

Expanded text:
asis vero irae nunquam Deus redderet interitum, sin spontaneum inveniretur homo habere peccatum. Quia nec Deus peccanti homini juste inferret iram, si homo ex praedestinatione Dei cecidisset in culpam.natio ejus neminem compellit ad poenam: licet et antequam nascatur aliquis, praedestinatus sitSicut enim nemo potest imputare Deo quod peccat, ita quoque quod peccatis puniendus sit. Peccat enim propria voluntate delinquens, puniendus est autem justo judicio judicantis, et sicut peccati causa non ex Dei praescientia descendit, quia nullus idcirco peccat: quia Deus eum peccaturum praescierit, sed idcirco quia magis proprie concupiscentiae obedierit, quam praecepto prohibentis Dei a peccato ita quoque nullus idcirco ad poenam vadit: quia hoc in praedestinatione Dei ante fuerat. Ex eo enim quod praescitus est in peccatis permansurus, et sine poenitentiae fructu, vitam praesentem terminaturus, ex eo deputatus est ad poenam. Et sicut cau