comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Contristatꝰ sũ ĩ ex̾citatiõe mea ⁊ cõtbat᷑ sũ a
uoce inimici ⁊ atribulatr̃e pcc̃oris qm̃ declina¬
uerũt in me miquitates ⁊ ĩ ira adũbrabãt
me. Audistis fluctus ⁊ uentos. Tanqua
bũiliato in sultabant. ⁊ ille orabat. Undiq
illi screpitu insultatõis semebãt. At ille ĩtus
innocabat que nõ uidebãt. Cñ aliqͥd tale pa¬
titur ⁊ uelle nentũ m̃cere. sed con̾tere se
ad or̃one ne adnuttat dilectõne. Neq eĩ
tĩendũ ẽ ne aliquid faciat lõ minucus. Qͥdͥ
eĩ facturꝰ ẽ: Multa mala diturꝰ. oppbria ia¬
magna est in celis: Mie ĩ tra gemuinat cõratia
tu incelo lucra. Sed senias ampliuis. possi ⁊
aliquid amplius. Qͥd te secuiꝰ cuidc̃m est
nolite tĩere eos qui corpus occidũt aĩa a nõ
iucũ ne coturlet᷑ inte dilectio. qr diligio ĩ¬
imicũ. Et eĩ numicus ille homo caro ⁊ san¬
guis quod iudet inte appettit. Alius a ii
uneus occultꝰ rector tenebraꝵ harũ quas tu

Expanded text:
 sum a voce inimici, et a tribulatione peccatoris: quoniam declinaverunt in me iniquitatem, et in ira adumbrabant me. Audistis fluctus et ventos: tanquam humiliato insultabant, et ille orabat; undique illi strepitu insultationis saeviebant, at ille intus invocabat quem non videbant. 6. Cum aliquid tale patitur, et velle ventum vincere; sed convertere se ad orationem, ne amittat dilectionem. Neque enim timendum est ne aliquid faciat homo inimicus. Quid enim facturus est? Multa mala dicturmagna est in coelis . Ille in terra geminat convicia, tu in coelo lucra. Sed saeviat amplius, possit et aliquid amplius: quid te securius, cui dictum est, Nolite timere eos qui corpus imicum? Ne conturbetur tibi dilectio qua diligis inimicum. Etenim inimicus ille homo, caro et sanguis, quod videt in te appetit. Alius autem inimicus occultus, rector harum tenebrarum quas tu
Abbreviated transcription (Latin):
ge dũe ⁊ duude lingnas eoꝵ. Actendit tubu¬
lantes sc ⁊ ad ñbrãtes se. et oꝑtaius hoc nõ dema
cribus. Qn se male extuler̃t ee̾ pedit eis ut
subnigãs. Qui male conspnañne. expedit cis
ut lingue eoꝵ dĩdant᷑. Ad bonũ cõsentiant et
cõcoident lingue eoꝵ. Si ẽi ĩ idip̃m adu̾su
me sufr rabant ait õs mimici mei ꝑdanr¬
in ⁊dip̃m i malo. Diuidãt᷑ lingueeoꝵ. nõ
⁊ consentiant. subĩge dñe ⁊ duuide linguos¬

Expanded text:
divide linguas eorum. Attendit tribulantes se et adumbrantes se, et optavit hoc, non de ira, fratres. Qui se male extulerunt, expedit eis ut submergantur: qui male conspiraverunt, expedit eis ut linguae eorum dividantur: ad bonum consentiant, et concordent linguae illorum. Si autem in idipsum adversum me susurrabant, ait, omnes inimici mei , perdant idipsum in malo; dividantur linguae eorum, non sibi consentiant. Submerge, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tibi iudis odisse ĩiicũ fiẽm odisti ⁊ nescis
Diabolus ⁊ angłi esꝰ in scriptis sc̃is maĩte¬
stati sũt nob̾ quod ad ignẽ et̾nũ sini destĩa¬
ti. Ip̃or tm̃i desperanda coriectio. cõtra quos
lemꝰ occultã lutã. Adꝙͣ luctã nos armat¬

Expanded text:
tibi videris odisse inimicum, fratrem odisti, et nescis. Diabolus et angeli ejus in Scripturis sanctis manifestati sunt nobis, quod ad ignem aeternum sint destinati. Ipsorum tantum desperanda est correctio: contra quos habemus occultam luctam, ad
Abbreviated transcription (Latin):
uaudi dens dep̾catõe meã ⁊ ne de¬
sper̾is p̾cem meam. intende mͥ
et eraudi me. Satagẽtis sol¬
liciti. intriblatẽe porti uba sũt hec. Oratmł¬
ta paciẽs de malo lib̾an desid̾aus. sr̃ ẽ ut au¬
diamꝰ in quo malo sit ⁊ cũ dĩe ceꝑii agno¬

Expanded text:
audi, Deus, deprecationem meam, et ne despexeris precem meam: intende mihi, et exaudi me. Satagentis, solliciti, in tribulatione positi, verba sunt ista. Orat multa patiens, de malo liberari desiderans: superest ut audiamus in quo malo sit; et cum dicere coeperit, agno
Abbreviated transcription (Latin):
nalo factus es bonꝰ. ⁊ si deus nõ paͬcet malis
nec tu qui gr̃as ageres appe̾s. paitat gͦ⁊ ali¬
is qui peꝑcit ⁊ tibi. Nõ eĩ cũ trãfieris inter¬
cludenda ẽ uia pietatis. Unde gͦ iste orat
positꝰ ĩter malos quoꝵ ũmicitus ex̃cebatur.
Quid ait: Contustatus sũ ĩex̾citatõe mea
⁊ cõturlus ss̃. Cũ ertendit dilect̃oe. ut dili¬
gat ininucos. affetꝰ ẽ tedio mltoꝵ munu
infirmtate suocũbũt. Uidit se iã ncipe pe¬
netran uiala ꝑsuasione diabolica ut odus
iducat adu̾sus numicos. Beluctans odio
eta turbatus est. Enis eĩ uoe c̃. ⁊ i alio pͦs

Expanded text:
malo factus es bonus; et si Deus non parceret malis, nec tu qui gratias ageres, appareres. Parcat ergo aliis qui pepercit et tibi. Non enim cum transieris, intercludenda est via pietatis. 5. Unde ergo iste orat positus inter malos, quorum inimicitiis exercebatur? quid ait? Contristatus sum in exercitatione mea, et conturbatus sum. Cum extendit dilectionem ut diligat inimicos, affeinfirmitate succubuit, vidit se penetrari mala persuasione diabolica, ut odium induat adversum inimicos: reluctans odic cta turba
Abbreviated transcription (Latin):
ctimetis. si cõnpite ut fĩe ut erubestat. Aque
moreit se parationẽ nõ p̾cidit dilecfoei. Uunt
ile ocłe. uunt iuititua. Ett eĩ amissa dilect̃o
mors tua. Hãs ille amut̾e tumut qui diẽ me¬
tus mo̾tis cecidit sr̃ mie: Itaq ne amitã diles¬
tioruis uitã quis dal it mͥ pẽnas ut colũbe ⁊ uo¬

Expanded text:
stimetis, sed corripite ut fratrem, ut erubescat . A quo indixit separationem, non praecidit dilectionem. Vivit ille oculus, vivit vita tua. Etenim amissa dilectio, mors tua. Hanc ille amittere timuit qui dixit: Metus mortis cecidit super me. Itaque ne amittam dilectionis vita
Abbreviated transcription (Latin):
ri fugit ad conscĩa suã. ibi aliquatũ destũ
nueu̾it ubi iequestẽt. Sed illa dilegio cõt̾¬
lat eũ. Solus erat niconscĩa. solꝰ nõ ĩ canta¬
le : Iutus consol abat᷑ consc̃ia. s formsec t̾bulat̃o¬
nes nõ reliiquebãt. Itaq in se quictꝰ. ex alus
pendẽs cũ cõturimet᷑ ad huc quid ait: Expeta¬
bami eũ qui me saluũ fac̾et a pusillo aĩo et
tem pestate. Mare est. tẽpestas est. nicha tͥ
restat nͥ erclamare. Dñe ꝑeo. Porrigat ma¬
numi ille qui fluctus calcat intrepidud. sub¬
leues repieatẽe tuã firmet inse securitalẽ
tuani. Alloquae᷑ te ntꝰ ⁊ dicat tͥ. me artẽde

Expanded text:
dixi, fugerit ad conscientiam suam, ibi aliquantum desertum invenerit ubi requiesceret. Sed illa dilectio conturbat eum: solus erat in conscientia, sed nonia, sed forinsecus tribulationes non relinquebant. Itaque in se quietus, ex aliis pendens, cum conturbaretur adhuc, quid ait? Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Mare est, tempestas est: nihil tibi restat nisi exclamare, Domine, pereo . Porrigat manum ille qui fluctus calcat intrepidus, sublevet trepidationem tuam, firmet in se securitatem tuam, alloquatur te intus, et dicat tibi: Me attende,
Abbreviated transcription (Latin):
Seuit gͦ tempestas. s ille saluos facit a pu¬
sillãinutate ⁊ tenpestate. forte nauis tua io
turdas᷑. qr ille inte dõmit. Seuielat maie t̾¬
batur nauicła ĩ qua discipłi nauigabãt . xͤ¬
añt dornuelat. Tandẽ alñ insũ ẽ illis qr incer
illos dornuiebat uentoꝵ ĩperator ⁊ creator. ac
forte turbat᷑ tuũ cor quia excidit tͥ ĩquẽ credi¬
dens: In tolerabilit̾ patens. qi nõ ueĩt tͥ in mẽ¬
teni qͥd ꝓte ptulerit xp̃c. Si ĩ metẽ nõ uẽĩt¬

Expanded text:
aevit ergo tempestas, sed ille salvos facit a pusillanimitate et tempestate. Forte navis tua ideo turbatur, quia ille in te dormit. Saeviebat mare, turbabatur navicula in qua discipuli navigabant,  dormiebat: tandem aliquando visum est illis quia inter illos dormiebat ventorum imperator et creator; accforte turbatur cor tuum, quia excidit tibi in quem credideris: intolerabiliter pateris, quia non venit tibi in mentem quid pro te pertulerit Chri
Abbreviated transcription (Latin):
rela. uerax dĩ cultor. Petuut illũ tẽptandũ
qͣ rens adõ escã: ⁊ accep̃ adõ temptandum.
s ñ oppͥm̃dũ. Purgandũ ñ eu̾tendũ. aut
forte nec purgandũ: s ꝓbandũ. Tam̃ et qͥ
temptant᷑ aliꝗͣdo tradunt᷑ occulte mĩto
suo: in manꝰ temptatoris: qr tͣditi s̃forte in
concupiscentias suas. Nam diabolꝰ nulli no
c̃ illo in ignẽ et̃num. iusti uͦ inuicã etnã.
Nullus illic erit tẽptator : qr ñsic illic ca¬
tuli leonũ. qr tnͣsacta ẽ nox. Iõ dñs disci¬
płi suis. ait. Hac nocte postulaũ sathanas:
uexare uos sic̃ triticũ. et ego rogaui ꝓte
petre. ne deficiat fides tua. Qͥd ẽ uexare sic̃

Expanded text:
tentandum, quaerens a Deo escam: et accepit tentandum, sed non opprimendum ; purgandum, non evertendum; aut forte nec purgandum, sed probandum. Tamen et qui tentantur, aliquando traduntur occulto merito suo in manus tentatoris, quia traditi sunt forte in concupiscentias suas. Nam diabolus nulli noccum illo in ignem aeternum, justi vero in vitam aeternam . Nullus illic erit tentator, quia non sunt illic catuli leonum; quia transacta est nox. Ideo Dominus discipulis suis ait: «Hac nocte postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua
Abbreviated transcription (Latin):
eliquat᷑. aliud picitur. Sunt enĩ mul¬
ti: ñ digne utuentes baptismo qͦ ꝑce¬
punt. Quã multi enĩ baptirati hodie
crtũ implere ꝗͣ istam basilicã maluert̃.
qͣ multi baptirati. aut casas inuicis
fatiunt.⁊ aut ñ fieri conqueruntur.
Psalmnꝰ autẽ iste: ꝓcorcularib ⁊ qͥnta
sabbi. in p̃ssura cliscretionis. ⁊ in sacͣ¬
mento baptisini cantat᷑ ipsi asaph.
a saph homo qͥdam fuit hoc nomine
appellatꝰ: sic̃ idichum. sic̃ chore. sicut
alia nomina que inuenimꝰ intitulis
psalmorũ. Interp̃tacio tam̃ nominis.
mistium intimat occulte ui̾tatis. A¬
sapħ quippe: latine dr̃ congregatio.
Pigo ꝓtorcularib qͥnta sabbi cantat᷑
ipsi asaph: id est ꝓ pressura. Discer¬
nendis haptizatis ex aqua renatis . can¬
tat᷑ psalm̃ dnĩce congregationis. Titu¬

Expanded text:
im multi non digne viventes Baptismo quod perceperunt: quam multi enim baptizati hodie circum implere, quam istam basilicam maluerunt! quam multi baptizati, aut casas in vicis faciunt, aut non fieri conqueruntur! Psalmus autem iste «pro torcularibus» et «quinta sabbati,» in pressura discretionis, et in sacramento Baptismi, cantatur «ipsi Asaph.» Asaph homo quidam fuit hoc nomine appellatus, sicut Idithun, sicut Core, sicut alia nomina quae invenimus in titulis Psalmorum: interpretatio tamen nominis mysterium intimat occultae veritatis. Asaph quippe latine dicitur Congregatio. Ergo «pro torcularibus, quinta sabbati,» cantatur «ipsi Asaph;» id est, pro pressura discernente, baptizatis ex aqua renatis, cantatur Psalmus dominicae congregationi. Titu
Abbreviated transcription (Latin):
curramꝰ ad pͥma oꝑa dĩ. ne forte ibi
aliqͥd inueniamꝰ. ⁊ qđ ⁊ sacͣmentum
intestigamꝰ. Sabbatũ enĩ septimꝰ dies
est: quo reqͥeuit ds̃ ab om̃ib oꝑib
suis: magnũ intimans mist̾i̾um qͥetis
nr̃e future ab om̃ibꝰ oꝑibꝰ nr̃is. Rima¬

Expanded text:
curramus ad prima opera Dei, ne forte ibi curramus ad prima opera Dei, ne forte ibi aliquid inveniamus quo et sacramentum intelligamus. Sabbatum enim septimus dies est quo requievit Deus ab omnibus operibus suis , magnum intimans mysterium quietis nostrae futurae ab omnibus oper
Abbreviated transcription (Latin):
bebat antiqͥtas tales donatores rerũ
suarũ. Aliqͣto esto curiosior intorcula¬
ri: noli hoc solũ uide quod publice
fuit. Est aliqͥd quod querendũ inue¬
nias. Discute.: aucdi. cognosce qͣ multi
fatiunt: qđ exore dii cũ audisset unꝰ
diues tristͥis abscessit. Ex euangelto
multi audiunt: uade. omĩa que pos¬
sides uende.: da pauꝑibꝰ. ⁊ habehis
thesaurũ molis: ⁊ ueni sequ̾e ine.
ci inqͥunt sunc. Ipsi tam̃ pauci: oleũ
sunt. Et qͥ bene utunt᷑ in rebꝰ qͣs pos¬
sident: adoleũ ꝑtinent. Adiunge oĩa
⁊ uideb patrisfamilias tui. plenas
apochecas. Nides rapcorẽ qͣlem nũquã
uidisti: uide concemptorẽ rerũ suarũ.
qͣlem nũꝗͣ iuiisti. Lauda torcularia:
impletur ppħia de apochalipsi. Iustꝰ
nistior fiat: ⁊ sordidus sordescat adhuc.¬
Ecce ⁊ torcularia inhac sentencia. Iustꝰ
iustior fiat. ⁊ sordidꝰ sordescat ad huc.
Quare ⁊ qͥnta sab̃bi: qͥd est hoc Re¬

Expanded text:
bebat antiquitas tales donatores rerum bebat antiquitas tales donatores rerum suarum. Aliquanto esto curiosior in torculari; noli hoc solum videre quod publice fluit: est aliquid quod quaerendo invenias. Discute, audi, cognosce quam multi faciunt quod ex ore Domini cum audisset unus dives, tristis abscessit. Ex Evangelio multi audiunt, «Vade, vende omnia quae possides, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere ci, inquiunt, sunt. Ipsi tamen pauci oleum sunt; et qui bene utuntur his rebus quas possident, ad oleum pertinent: adjunge omnia, et videbis patrisfamilias tui plenas apothecas. Vides raptorem qualem nunquam vidisti; vide contemptorem rerum suarum qualem nunquam vidisti. Lauda torcularia, impletur prophetia de Apocalypsi: «Justus justior fiat, et sordidus sordescat adhucEcce torcularia in hac sententia: «Justus justior fiat, et sordidus sordescat adhuc.» 2. Quare et «quinta sabbati?» quid est hoc? Re
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cũ timore. s cũ elatione ñ uos ꝑtur¬
bent. Puto enĩ quia p̃ssure habundant.
tu oleũ esto. Nigra tenebris ignorantie
amurca insultet : ⁊ illam tamꝗͣ ꝑ plate¬
as ꝓ iecta publice insulcet. Tu apud
te incorde tuo. uͥ qͥ uidet mocculto red¬
det tͥ: liqua te in gemellariũ. Oluia in
arbore qͥb dam qͥdem tempestatibꝰ agi¬
tat᷑. ⁊ ñ tam̃ p̃ssuris corcularis atterit᷑.
Idõ utrumq simul pendet ex arbore⁊
qđ proitiendũ est ⁊i qd̃ recondendum est.
Aqͥ uͥ adcorcular ⁊ pssuras uentũ fuit:
utrũq discernit᷑. ⁊ dirunit᷑. ⁊ aliud ap¬
petitur. ⁊ aliud respuit᷑. Uultis nosse
uim torculariorum istoꝵ. ⁊ ut unum
aliqͥd dicã. unde ⁊ ipsi murmurant.
qͥea fatiunt : ꝗͣte inqͥunt rapine temꝑi¬
b nr̃is. ⁊ qͣte pressure in nocentium.
qͣte expoliationes rerũ alienarũ: ita sa¬
ne. In amurcã attendis : qͥa rapiantur
tales raptores rerũ alienarum: s ñ ha¬

Expanded text:
n cum timore, sed cum elatione; non vos perturbent. Puta enim quia pressurae abundant, tu oleum esto. Nigra tenebris ignorantiae amurca insultet, et illa tanquam per plateas projecta publice insultet: tu apud te in corde tuo, ubi qui videt in occulto reddet tibi , liquare in gemellarium. Oliva in arbore quibusdam quidem tempestatibus agitatur, non tamen pressuris torcularis atteritur; ideo utrumque simul pendet ex arbore, et quod projiciendum est, et quod recondendum est: at ubi ad torcular et pressuras ventum fuerit, utrumque discernitur, dirimitur; et aliud appetitur, aliud respuitur. Vultis nosse vim torcularium istorum? Ut unum aliquid dicam, unde et ipsi murmurant qui ea faciunt: Quantae, inquiunt, rapinae temporibus nostris, quantae pressurae innocentium, quantae exspoliationes rerum alienarum! Ita sane in amurcam attendis, quia rapiuntur tales raptores rerum alienarum; sed non ha
Abbreviated transcription (Latin):
ligamꝰ: que sunt igni succensa et effossa⁊
omiã peccata due res fatiunt inhonune:
cupiditas ⁊ timor. Logitate discurrite.
introgate corda ur̃a ꝑscrutamim confor¬
enties. Uidete utrum possint eẽ peccã:
nͥ aut cupiendo aut timendo. Roponit᷑
pmium ut pecces: id est qđte delectat
facis. ꝓpt̃ qd cupis. s forte duceris doins.
stimonium. In numerabilia sunt: s pla¬
niora ꝓpono : de quib cetã conitiatis. At¬
tendisti tu dĩ: et dixisti inanimo tuo.
Quid ꝓdest honuni si totum mundum
lucretur. anime autẽ sue decrĩtum pa¬
tiat᷑: non adducor p̃mio: ut ꝑdam am¬
mam ineam ꝓ lucro peccume. Conitu¬
se ille ad incutiendũ metu: qͥ p̃mio cor¬
rumꝑe. ñ ualuit. ancipu minari clamp¬
num ex piasionẽ: cedes foriassis ⁊ morie
Ibi iam si cupiditas ñ ualuu. force uinor
ualebit ut pecces. Porro auie si de scͥpuͣs
comͣ cupiduate uenit tͥ nm̃tem. qͥd pro

Expanded text:
go peccata igni succensa et effossa? Omnia peccata duae res faciunt in homine; cupiditas, et timor. Cogitate, discutite, interrogate corda vestra, perscrutamini conscientias; videte utrum possint esse peccata, nisi aut cupiendo, aut timendo. Proponitur praemium ut pecces, id est, quod te delectat; facis propter quod cupis. Sed forte non induceris donis, ratia, falsum testimonium. Innumerabilia sunt, sed planiora propono, de quibus caetera conjiciatis. Attendisti tu Deum, et dixisti in animo tuo: Quid prodest homini, si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur ? Non adducor praemio, ut perdam animam meam pro lucro pecuniae. Convertit ille se ad incutiendum metum; qui praemio corrumpere non valuit, incipit minari damnum, expulsionem, caedes fortassis et mortem: ibi jam, si cupiditas non valuit, forte timor valebit ut pecces. Porro autem si de Scripturis contra cupiditatem venit tibi in mentem, Quid pro
Abbreviated transcription (Latin):
fieret.: nͥ eius macheria destruet᷑.
Que est macheria eiꝰ: munitio eiꝰ.
Extitit enĩ suꝑba: ad u̾sus planta¬
torẽ suũ. S seruos ad se missos. &
petentes mercedẽ. coloni fagella¬
uert̃. cetidunt. occiđunt. U cuit
et unicus flliꝰ: dixert̃. Hic est heres. ue¬
nite et occidamꝰ eum: et nr̃a eric ħedi¬
tas. Occiđunt: extͣ uineam ꝓiecerunt.
Proiectus magis possedit: unde ꝓiectꝰ ẽ.
ui einde fructũ: et inueni peccatum.
Quid gͦ queris oasaph: Ut qͥd destru¬
xisti macheriã eiꝰ : Tu enĩ nescis. Qua¬
re: expectaui ut facẽt tuditiũ: fecit
autẽ iniqͥtatẽ. Non erat destruencta
macheria eius: et uenert g̃s. Destruc¬
ta macheria inuasa est uinea: deletũ
regnum uideoꝵ. Hoc pͥmo plangit.⁊¬

Expanded text:
estrueretur? Quae est maceria ejus? Munitio ejus. Exstitit enim superba adversus plantatorem suum. Servos ad se missos et petentes mercedem coloni flagellaverunt, ceciderunt, occiderunt. Venit et unicus Filius; dixerunt, Hic est haeres, venite occidamus eum, et nostra erit haereditas: occiderunt et extra vineam projecerunt . Projectus, magis possedit unde projectus est. vi inde fructum, et inveni peccatum. Quid ergo quaeris, o Asaph, Utquid destruxisti maceriam ejus? Tu enim nescis quare? Exspectavi ut faceret judicium, et fecit iniquitatem : non erat destruenda maceria ejus? Et venerunt Gentes, destructa maceria, invasa est vinea, ac deletum regnum Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ quedam tria p̃ssura: ⁊ de p̃ssura duo¬
quedam. unũ recondendũ. ⁊ alt̾m piti¬
endum. fit gͦ intorculari conculcatio:
tribulatio. pondus. Et i his oleum eliq̃¬
tur occulte ingemellariũ: amurca pu¬
blice ꝑ plateas currit. Intentite ad mag¬
num hec spectacłm. Non enĩ desut ds̃
dare nob: qđ cũ magno gaudio expectemꝰ.
dut cuti insania huic spectaculo cõpanda
est: illa acdamurcã ꝑtinet. hoc ad oleum.
Quando gͦ audistis contumacit̃ garrire.
blaspliemos. ⁊ dicẽ habundare p̃ssuras.
temporib xamis. scitis enĩ quia hoc amat
rt̃. Hi autẽ mͦ dicant: ⁊ quia pluit ds̃¬

Expanded text:
mus quaedam tria: pressuram, et de pressura quaedam duo; unum recondendum, alterum projiciendum. Fit ergo in torculari conculcatio, tribulatio, pondus: et in his oleum eliquatur occulte in gemellarium; amurca publice per plateas currit. Intendite ad magnum hoc spectaculum. Non enim desinit Deus edere nobis quod cum magno gaudio spectemus: aut circi insania huic spectaculo comparanda est? Illa ad amurcam pertinet, hoc ad oleum. Quando ergo auditis contumaciter garrire blasphemos, et dicere, abundare pressuras temporibus christianis; scitis enim quia hoc amantrunt. Isti autem modo dicunt et quia pluit D
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ut uob disputando exponamꝰ: et ñ po¬
tiꝰ uob̃cũ admirando clamemꝰ: ꝑfice uineã
istam ꝗͣ plantauit dext̾a tua. et suꝑfilium
hominis eam ꝑfice: quẽ filiũ hominis:
quẽ confirmasti tͥ. Magnũ facͣmentũ.
&difica ꝗͣtum potes: fundamtũ aliud

Expanded text:
tatis ut vobis disputando exponamus, et non potius vobiscum admirando clamemus: Perfice vineam istam quam plantavit dextera tua, et super filium hominis eam perfice? Quem filium hominis? Quem confirmasti tibi. Magnum firmamentum! aedifica quantum potes. Fundamentum enim aliud
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ram ñ te: s mortificasti m̃bra nr̃a que st̃
suꝑ tram. Alud enĩ uetus testam̃tum ha¬
bens ꝓmissa treua.⁊ hoc uidet᷑ suadere
ne gratis colat᷑ ds̃. ⁊s qr dat aliqͥd int̾ra.
idõ diligat᷑. Quid amas. ⁊ ut dm̃i ñ ames:
Dic mͥ. ama si potes aliqͥd: qđ ille ñ fecit.
ircumspice uniusam tr̃am: uide utrũ
alicubi cupidicatis iusco tencaris. ⁊ adili¬
gendo creatore impediaris. ⁊nͥ care qua
enauit omĩa ipse quẽ negligis. Quare aũ
amas ista uͥ quia pulchra sunt: possunt
cẽ tam pulẽ ꝗͣ ille aquo facta sunt: Arraa¬
ris hec quia illũ ñ uides. s ꝑca que mirai¬
ris. aia que iuides. Interroga criatura. si
ab illo ẽ ñ ob aliud ꝑnitiosa est amatori.
nͥ quia ꝓponit᷑ creacori. Quare hoc dixi.
ꝓpt̃ u̾sum istũ. fr̃s. mortui gͦ erant. qui

Expanded text:
tificasti membra nostra quae sunt super terram . Illud enim Vetus Testamentum habens promissa terrena, hoc videtur suadere, ne gratis colatur Deus; sed quia aliquid dat in terra, ideo diligatur. Quid amas, ut Deum non ames? dic mihi. Ama, si potes, aliquid quod ille non fecit. Circumspice universam creaturam; vide utrum alicubi cupiditatis visco tenearis, et a diligendo Creatore impediaris, nisi ea re quam creavit ipse quem negligis. Quare autem amas ista, nisi quia pulchra sunt? Possunt esse tam pulchra, quam ille a quo facta sunt? Miraris haec, quia illum non vides: sed per ea quae miraris, ama quem non vides. Interroga creaturam; si on ob aliud perniciosa est amatori, nisi quia praeponitur Creatori. Quare hoc dixi? Propter versum istum, fratres. Mortui ergo erant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
mus contristat᷑: s eiꝰ inimicꝰ correctus
euaserit płnã. Ecũ puniri eũ uidet.
uindicari se ita gaudet. ut ñ iusticia
dĩ quẽ ñ diligit. s illiꝰ quẽ odit mise¬
ria delectet᷑. Et cũ dõ dimutit uidi¬
tium: ut plus noceat ds̃. ꝗͣ ipse nocẽ
posset ex obtat. Et cũ dac ꝙỹbũ inimi¬
co esurienti. ⁊ potumq sitienti: mali¬
tiose sapit qđ sqptũ est. Hoc enĩ fatiẽs:
carbones ignis congeres suꝑ cap̃ eiꝰ.
dgit enĩ ut ampliꝰ aggͣuet: ⁊ ei incite¬

Expanded text:
mus contristatur, si ejus inimicus correctus evaserit poenam: et cum puniri eum videt, vindicari se ita gaudet, ut non justitia Dei quem non diligit, sed illius quem odit, miseria delectetur: et cum Deo dimittit judicium, ut plus noceat Deus quam ipse nocere posset exoptat: et cum dat cibum inimico esurienti, potumque sitienti, malitiose sapit quod scriptum est, Hoc enim faciens carbones ignis congeres super caput ejus. Agit enim ut amplius aggravet
Abbreviated transcription (Latin):
iubentis ut loqͣr. Ticulum hit̃ psalmꝰ
iste. Infinẽ ꝓtorcularibꝰ: qͥnta sabbati
psalmus ip̃u asaph. Infiue titulum mul¬
ta sunt congesta nustĩa: ita tam̃ ut lum̃
nos dicturos ẽẽ de lacu. de p̃lo. ⁊ ide fisci¬
nis. qͥa nec ipse psalmꝰ hocht̃. ⁊ iõ ma¬
gis iudicat unstĩum. Nam si aliqͥd tale
psalim cex tus conciueret. ñ de cei qui¬
putaret adlictam eẽ acipienda corcula¬
ria. nec aliquid illic ampliꝰ reqͥrendum.
nec mistice aliqͥd positũ ⁊ sacrate significa¬
tum. s dicẽt. Simplicit̃ psalmꝰ de torcula¬
rib loqͥt᷑. ⁊ tumͥ nescio. qͥd altud suspica¬
ris: Ichil hic tale aucdistis cũ loquetur.

Expanded text:
ubentis ut loquar. Titulum habet psalmus iste: «In finem pro torcularibus, quinta sabbati, Psalmus ipsi Asaph.» In unum titulum multa sunt congesta mysteria; ita tamen ut limen  exspectet nos dicturos esse de lacu, de prelo, de fiscinis; quia nec ipse psalmus hoc habet, et ideo magis indicat mysterium. Nam et si aliquid tale Psalmi textus contineret, non deesset quiputaret ad litteram esse accipienda torcularia, nec aliquid illic amplius requirendum, nec mystice aliquid positum, et sacrate significatum; sed diceret: Simpliciter Psalmus de torcularibus loquitur, et tu mihi nescio quid aliud suspicaris
Abbreviated transcription (Latin):
colomis interredens pro arbore que fructꝰ
ñ dabat. ne subu̾tẽt᷑ ait. Circum fodiam
cam: ⁊ adhibeo coplunum stercoris. Fossa
significat piam huimlitatẽ tunentis: ⁊ ster¬
coris copliinus. ⁊ sordes utiles penicentis.
de igne autẽ boni amoris. Agne ueni mic
te flagnͣtes. Ac ꝑhoc sicut omia iusta oꝑa
bono timore ⁊ bono amore fuunt: sic malo
amore ⁊ malo tunore peccã omia cõmit tũ¬
tur. Prgo succensa ⁊ suffosa omĩa scilicet
peccã: abincͥpatione uultus tui ꝑibunt.¬
fiat manꝰ tua suꝑ uirũ dext̃e tue. ⁊ suꝑ fi¬
lium hominis quẽ confirmasti tͥ. Et non
cũ uinca tua. ꝑ fice illã. qđ oecitas ex par¬
de israel facta est. ⁊ ut plenitudo gentiũ
introiret. ⁊sic omĩs israd saluus ficret.

Expanded text:
colonus intercedens pro arbore, quae fructus non dabat, ne subverteretur, ait: Circumfodio eam, et adhibeo cophinum stercoris . Fossa significat piam humilitatem timentis, et stercoris cophinus sordes utiles poenitentis. De igne autem boni amoris Dominus dicit, te flagrantes. Ac per hoc, sicut omnia justa opera bono timore et bono amore fiunt; sic malo amore et malo timore omnia peccata committuntur. Ergo, Succensa igni et effossa, omnia scilicet peccata, ab incFiat manus tua super virum dexterae tuae, et super filium hominis quem confirmasti tibi. Et non cum vinea tua, perfice illam, quoniam caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium introir
Abbreviated transcription (Latin):
nec tͥ parcaet. Si autẽ altũ sapis: ñ tu
radicẽ portas. s racux te. Quid autẽ sͦ
uinea.⁊ ante cuiꝰ conspectũ facta est
uia: ut impleret tram: pͥmo uͥ fuit:
oꝑuit montes umbra eiꝰ. Q st mon¬
tes: ꝓpħe. Quare oꝑuit illos umbra
eu: qͣ obscure locuti sunt. Quare futã
annumtiata sunt. audis aꝓpħis. ob¬
serua sabbatũ. octauo die circũcide
nifantẽ. ⁊ offer sacͥfitiũ. ⁊ arietis. ⁊¬
uituli. hiiti. noli moueri. umbra eiꝰ
est cooꝑiens montes dĩ. Ueniet et pͦ
umbrã: manifestacio. Et arbusta
eius cedros dĩ .i. cooꝑuit cedros dĩ.
altisfimas s cdĩ. Sunt enĩ cedri: sig̾can¬
tes fuꝑbos eũtendos. Cedros libam:
altitudines muncti. oꝑuit crescendo
uinea ista: et montes dĩ om̃s scõs pro¬

Expanded text:
e tibi parcet. Si autem altum sapis, non tu radicem portas, sed radix te . Quid ergo, vinea ante cujus conspectum facta est via, ut impleret terram, primo ubi fuit? Operuit montes umbra ejus. Qui sunt montes? Prophetae. Quare operuit illos umbra ejus? Quia obscure locuti sunt quae futura annuntiata sunt. Audis a Prophetis, Observa sabbatum, Octavo die circumcide infantem, Offer sacrificium arietis, vituli, hirci: noli moveri; umbra ejus est cooperiens montes Dei, veniet post umbram manifestatio. Et arbusta ejus cedros Dei: id est, cooperuit cedros Dei, altissimas, sed Dei. Sunt enim cedri significantes superbos evertendos. Cedros Libani, altitudines mundi operuit crescendo vinea ista, et montes Dei, omnes sanctos Pro
Abbreviated transcription (Latin):
Nam isine indigentia ius ce. isme moles¬
ut consequaris quod ius. P romle illius
faties delens pecca qͥd facier: Que st̃ pecca¬
ia: succensa igni i sustossa. Qd facerat a
inflaminat: timor lruimiliai. Ido peea
mali amoris igne succensa sunt: Hiim¬

Expanded text:
nam et sine indigentia vis esse, et sine molesut assequaris quod vis. Proinde illius facies delens peccata, quid faciet? quae sunt peccata succensa igni et effossa? Quid fecerat aminflammat; timor humiliat: ideo peccata mali amoris, igne succensa sunt; pecc
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum. ⁊ saluce corꝑis. ⁊ dignitatẽ scłi: at¬
tende ꝗͣ multi male habent. hoc ẽ totum
ꝓpter quod eum colis. Nucabant pedes tui.
putabas te sine causa colere. ⁊ qͣdo in eis ui¬
des ista qͥ ñ eũ colunt. Eigo ista omĩa dat
etiam malis: se solum seruat bonis. Uifi¬
cabis nos. Nam mortui eramꝰ: ꝗͣdo t̃renis re¬
b inherebamꝰ. Mortui eramꝰ: qͣdo tren
hominis unaginẽ portabamꝰ. Uiuificab̃
nos: in nouab nos. Uitam int̾ĩoris hoĩs
dab nob̃. ⁊ nom̃ tuũ inuocabimꝰ .i. te di¬
legemꝰ. Tu nob̃ dulcis eris. ⁊ remissor pecto¬
rum nr̃oꝵ: tu eris totũ p̃miũ iustificatoꝵ.
Dnẽ ds̃ uirtutum conũte nos. ⁊ ostende
fatiem tuam ⁊ saliuerimꝰ. Explicit.

Expanded text:
oris, dignitatem saeculi? Attende quam multi mali habent. Hoc est totum propter quod eum colis? Nutabunt pedes tui, putabis te sine causa colere, quando in eis vides ista qui eum non colunt . Ergo ista dat omnia etiam malis; se solum servat bonis. Vivificabis nos: nam mortui eramus, quando terrenis rebus inhaerebamus; mortui eramus, quando terreni hominis imaginem portabamus. Vivifis: innovabis nos; vitam interioris hominis dabis nobis. Et nomen tuum invocabimus: id est, te diligemus. Tu nobis dulcis eris remissor peccatorum nostrorum; tu eris totum praemium justificatorum. Domine Deus virtutum, converte nos; et ostende faciem tuam, et salvi erimus. EXPLICIT
Abbreviated transcription (Latin):
inconspectu eiꝰ. & plantasti radices eiꝰ
et impleuit tram. Cñ tͥ gͦ p̃dixisset
ꝑfectionẽ: reditꝰ adinitiũ.⁊ de quo
initio sit facta ꝑfectio. Intium uis
audire. usq ad mare et usq ad flu¬
men. Einie uis audire. Dñabit᷑ ama¬
ri usq admare: et aflumine usq ad
timinos orb t̃re. Hoc est impleuit t̾rã
Uideamꝰ gͦ testimonium asaph. qͥd
factum est pͥme uinee: qͥd expectan¬
dum scde uinee. Iam eidem uinee:
ipsa est enĩ. ñ altã e̾m̃ est. Inde xp̃i salꝰ

Expanded text:
et plantasti radices ejus, et implevit terram. Cum tibi ergo praedixisset perfectionem, rediit ad initium, de quo initio sit facta perfectio. Initium vis audire? Usque ad mare et usque ad flumen. Finem vis audire? Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrae : hoc est, implevit terram. Videamus ergo testimonium Asaph; quid factum est primae vineae, quid est exspectandum secundae vineae, imo eidem vineae: ipsa est enim; non e
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ppͥtuus ⁊ oues gregis tui qͣs ꝑseꝗ̃do illi
finẽ ꝗͣ illi delere conati st̃. Ingñatione ⁊
gnãtionẽ: admuntiabimꝰ laudẽ tuam.
Que laus ut tacẽt᷑: nos fuure conati sunt.
Multis aũ iam locis scãrũ scͥpturarũ in¬
sinuauimꝰ confessionẽ etiã ꝓlaude pom

Expanded text:
 tuus, et oves gregis tui, quas persequendo illi finem, quam illi delere conati sunt: in generationem et generationem annuntiabimus laudem tuam; quae laus ut taceretur, nos finire conati sunt. Multis autem jam locis sanctarum Scripturarum insinuavimus confessionem eti
Abbreviated transcription (Latin):
eos qͥ corpus occidunt: animã aũ ñ poss
occidere: quicumq te uult occide. usq
adcorpus ei licet. ⁊ usq ad animã ũlicet.
dnimia tua ñ moriet᷑: nͥ tu uolueris eam¬
occide. Pimat aliena unquitas cͣnẽ tuam:
dũ seruet uĩtas animam tuã. Si autem
auĩtate resilieris: quid tͥ ampliꝰ facturꝰ
est inmicus. ⁊ ꝗͣ tu tͥ ipse facis: Inmicꝰ
seuiens carnẽ pot̃ occide. ⁊ tu autẽ dicen¬
do falsum testimoniũ anmã occidis.
Audi scͥpturã. Os quod m̃tit᷑: occidit
anunam. Itaq fr̃s mei adomẽ rectũ
factũ: amor ⁊ timor ducit᷑. Ut fatias be¬

Expanded text:
eos qui corpus occidunt; animam autem non possunt occidere . Quicumque te vult occidere, usque ad corpus ei licet; usque ad animam non licet. Anima tua non morietur, nisi tu eam volueris occidere. Perimat aliena iniquitas carnem tuam, dum servet veritas animam tuam. Si autem a veritate resilieris, quid tibi amplius facturus est inimicus, quam tu tibi ipse facis? Inimicus saeviens carnem potest occidere: tu autem dicendo falsum testimonium animam occidis. Audi Scripturam: Os quod mentitur, occidit animam . Itaque, fratres mei, ad omne recte factum amor et timor ducit
Abbreviated transcription (Latin):
mas ꝑtuler̃t. que inisto psalmo aꝑ¬
tissime ꝓpħant᷑. Indiu̾sis cuĩ passio¬
nibꝰ constituti orabant ꝓecłia. ne in¬
fructuosus eẽ posteris sanguis illoꝵ.
ut dnĩca seges unde inumici eam pu¬
tabant ꝑituram. inde feratiꝰ pullu¬
laret. Filios quippe mortificatorum
tantũ accẽnsi copiosissimis agnimis:
crectidunt. Ideo dix̃ sccł̃m magnitu¬
dinẽ brachu tui. Res enĩ tã magna
qͥd ꝑsequendo ꝓficere pucabant.
sinu eoꝵ. Non mala optat: s iuxta
nario aũ numero .i. septupla retͥ¬
ligi: qͥa isto numero plenitudo
sigͥcari solet. Unde ⁊ illud ẽ in boniᷤ
accipi. ⁊ in hoc scło septies tm̃: qđ
positum est ꝓom̃ib qͣsi nncłihabences.¬

Expanded text:
mas pertulerunt, quae in isto psalmo apertissime prophetantur. In diversis enim passionibus constituti orabant pro Ecclesia, ne infructuosus esset posteris sanguis illorum; ut dominica seges, unde inimici eam putabant perituram, inde feracius pullularet. Filios quippe mortificatorum tandum accensi, copiosissimis agminibus crediderunt. Ideo dixit, Secundum magnitudinem brachii tui. Res enim tam magna quid persequendo proficere putabant, sinus eorum. Non mala optat; sed justanario autem numero, id est septupla retrligi, quia isto numero plenitudo significari solet. Unde et illud est in bonis, Accipiet in hoc saeculo septies tantum : quod positum est
Abbreviated transcription (Latin):
finis legis idõ uenit: ut in mutet in me¬
lius. Et ait. ⁊ testimoniũ ipsi asaph.
Bonũ testimoniũ ui̾tatis. Deniq hoc
testimonium et xp̃m ⁊ uineã conficet᷑:
hoc ẽ caput & corpus. ⁊ regem ⁊ plebem.
autẽ titulus: pro assirus. Asfiri int̾̃pre¬
tant᷑ dirigentes. Iam gͦ ñ sit gn̾atio que¬

Expanded text:
finis Legis ideo venit, ut immutet in melius. Et addit, testimonium ipsi Asaph: bonum testimonium veritatis. Denique hoc testimonium et Christum et vineam confitetur; hoc est caput et corpus, regem et plebem, autem titulus Psalmi, pro Assyriis. Assyrii interpretantur, Dirigentes. Jam ergo non sit generatio qu
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam domũ oꝑis .i. ipsius torcularis
intiora uideam᷑. Intremꝰ. inspitiamꝰ:
gaudeamꝰ. timeamꝰ : appetamꝰ. fugiamꝰ.
Omĩa enĩ hec inuenturi estis iuhac in¬
tiore domo. ⁊ id est in textu ipsius psal¬
imi: cum legere et adiuuante anõ loqͥ¬

Expanded text:
aris interiora videamus. Intremus, inspiciamus, gaudeamus, timeamus, appetamus, fugiamus. Omnia enim haec inventuri estis in hac interiore domo, id est, in textu ipsius psalmi, cum legere, et adjuvante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
Insimi eoꝵ diẽ utiq nc̃ moccultis. ⁊ ut
uindicta que inhac uita agit᷑ in occulto.
pꝰ in notescat innationib ante occłos no¬
stros. homo namq cũ dat᷑ inrxpbum
sensũ : inintĩore simi accipit suppliti¬
brio. eos inoccultis coꝵ plenissime re¬
ꝓ̃ba. Ibi enĩ exꝓbrauert̃ nom̃ tuum
te arbitnͣtes inserius tuis delere de t̃ra.

Expanded text:
 occultis; ut vindicta quae in hac vita agitur in occulto, post innotescat in nationibus ante oculos nostros. Homo namque cum datur in reprobum sensum, in interiore sinu accipit supplicibrio eos in occultis eorum plenissime reproba. Ibi enim exprobraverunt nomen tuum, te arbitrantes in servis tuis delere de terra.
Abbreviated transcription (Latin):
de abraliam ueniens. ñ habuit p᷑lĩe¬
tẽ suũ qͥ gaudeat in angulo. cũ scͥptũ
sit reliquie salue fient: Excita potenci¬
am tuam. Nam infirmꝰ eras ꝗͣdo dice¬
bat᷑. si filiꝰ dĩ est descendat de cruce.⁊
nichil ualere uidebaris. p̃ualuit suꝑ
de ꝑsecutor. Et demonstrasti hoc autea:

Expanded text:
de Abraham veniens, non habuit pariede Abraham veniens, non habuit parietem suum qui gaudeat in angulo, cum scriptum sit, Reliquiae salvae fient ? Excita potentiam tuam. Nam infirmus eras, quando dicebatur: Si filius Dei est, descendat de cruce . Nihil valere videbaris: praevaluit super te persecutor; et demonstrasti hoc antea,
Abbreviated transcription (Latin):
scola xͥ currere debemꝰ que plana sunt.
Ut si forte obscura exigunt offitium in¬
terp̃tandi: ea que p̾lana sunt legendi
offitium ame debeant flagitari. Cantat᷑
sapħ ꝗͣtum apparet illuminaꝰ. atq cor¬
rectus: cuiꝰ noĩe nostis significari siga¬
gogam. Deniq titulus psalim est in
habes iuuide impleas. Plenitudo legis:
caritas. Noli ꝑmulta ire: atq distendi.
Terret te ramorum diffusio: radic̃e tene.
et de magnitudine arboris noli cogitare.
Sit inte caritas: et nece̾ẽ est pleuitudo scĩe
conseqͣtur. Quid enĩ nescit qͥcaritatẽ scit.
qͣ doqͥdem dictum ẽ. ds̃ caritas est.ꝰ¬
Qui sedes suꝑ cherubin appare. Ideo
enĩ errauimꝰ: quia ũ apparebas. Coram
effrem: et beniamin et manasse. Appa
beniamm filiꝰ dextẽ: manasses oblitus.
dipare enĩ coram fructificatione. ⁊ corã
filio dexte: appare coram oblito. ut iam
nsis oblitus. s uenias illi inũitẽ quem
libasti. Si eñ g̃s cõmemorabunt᷑. et ꝯ¬

Expanded text:
schola Christi, currere debemus quae plana sunt; ut si forte obscura exigunt officium interpretandi, ea quae plana sunt legendi officium a me debeant flagitare. Cantatursaph, quantum apparet, illuminatus atque correctus, cujus nomine nostis significari Synagogam. Denique titulus Psalmi est, In Habes unde impleas: Plenitudo Legis charitas . Noli per multa ire atque distendi. Terret te ramorum diffusio; radicem tene, et de magnitudine arboris noli cogitare. Sit in te charitas, et necesse est plenitudo scientiae consequatur. Quid enim nescit qui charitatem scit, quandoquidem dictum esQui sedes super Cherubim, appare. Ideo enim erravimus, quia non apparebas. Coram Ephraem, et Benjamin, et Manasse. ApparBenjamin, Filius dexterae; Manasses, Oblitus. Appare enim coram fructificato, coram filio dexterae, appare coram oblito, ut jam non sit oblitus, sed venias illi in mentem qui liberasti. Si enim Gentes commemorabuntur, et c
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa ẽ insura ꝓuirib tuis: ipsa est insu¬
et p̃dicarem xp̃m. et dice̾t᷑ eis. Quis est
iste nouorum demonioꝵ nuntiator.
łosiusti nos inconcͣctictionẽ uicuus nr̃is.
Pum cĩ p̃dicabant: cui contͣdicebatur.
Quẽ p̃dicabant: mortuũ resurrexisse x.
Quis hoc audiat: quis hoc nouĩt: no¬
ua res. s signa conseqͣbat᷑. et mcͤdibili
rei fidem mniracula fatiebant. Contra¬
dicebat᷑ s contradictor uincebat᷑. et ex
contractictore fidelis effitiebat᷑. Ibi tñ
magna flãmas ⁊ ibi miẽs e ybati de pa¬
ne lacmarum. et potati in lacmis: sed
in m̃sura. Non ampluis ꝗͣ potant fer¬
re: ut pꝰ mñsurã lacͥmarũ. ⁊ sequet᷑ corona
rantes crucifixum. dui dictum est.
U est nasus subsannãtiũ: Nonne nẽ
qͥ rep̃hendunt. in cau̾nas fugiunt.
ne uideant᷑: ⁊ immici nr̃i subsanna¬

Expanded text:
Ipsa est mensura, pro viribus tuis: ipsa est mensut Christum, et diceretur eis: Quis est iste novorum daemoniorum annuntiator ? Posuisti nos in contradictionem vicinis nostris. Eum enim praedicabant cui contradicebatur. Quem praedicabant? Mortuum resurrexisse Christum. Quis hoc audiat? quis hoc noverit? Nova res! sed signa consequebantur, et incredibili rei fidem miracula faciebant. Contradicebatur, sed contradictor vincebatur, et ex contradictore fidelis efficiebatur. Ibi tamen magna flamma: ibi martyres cibati de pane lacrymarum, et potati in lacrymis; sed in mensura, non amplius quam poterant ferre ut post mensuram lacrymarum sequeretur corona rantes crucifixum? diu dictum est. Ubi est nasus subsannantium? Nonne nunc qui reprehendunt, in cavernas fugiunt, ne videantur? Et inimici nostri subsanna
Abbreviated transcription (Latin):
noĩs multum iuuet: sig̾cat enĩ augm̃¬
tum. & utiq idõ uenit ille ut mortifi¬
catũ gͣnum multiplicit̃ surgẽt. ⁊ hoc est
auge̾tur ppͦ dĩ. tam̃ exeo qđ iam nostis
contigisse de ioseph ueniat in ñitẽ aft̃ib
uensitus. ueniat asiuis ex honoratꝰ.
aput aliemgenas exaltat᷑: et intelligetis
incuius grege ẽẽ debeamꝰ. ⁊ simul cum
ilł qͥiam dirigune corsuũ. ut lapis re

Expanded text:
nominis multum juvet; significat enim Augmentum, et ideo utique venit ille, ut mortificatum granum multipliciter surgeret , hoc est, augeretur populus Dei: tamen ex eo quod jam nostis contigisse Joseph, veniat in mentem a fratribus venditus, veniat a suis exhonoratus, apud alienigenas exaltatus , et intelligetis in cujus grege esse debeamus, simul cum illis qui jam dirigunt cor suum, ut lapis r
Abbreviated transcription (Latin):
cedros dĩ. Extendit palimites suos. usq
admare: et usq ad flum̃ ꝓpagines eiꝰ.
Hoc desidat offitium expositoris: nõ
suffic̃ lectoris et landa̾toris. Aduiuate
me intendendo. Solet em̃ uinee huiꝰ
cõmemoratio: in hoc psalmo. caliginẽ
facẽ minus intentis. Et enĩ magnitu¬

Expanded text:
os Dei. Extendisti palmites ejus usque ad mare, et usque ad flumen propagines ejus. Hoc desiderat officium expositoris, non sufficit lectoris et laudatoris: adjuvate me intendendo; solet enim vineae hujus commemoratio in hoc psalmo caliginem facere minus intentis. Etenim magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥisemet ipsis ingemiscunt gͣuati. ⁊
sabitacłm quod de ceło est suꝑ indui
cupiences: quia ⁊ mors errori est. ⁊
meror uita mortalis. Prohis ꝓpłia ge¬
mtib gentibꝰ gemit. ut intret incon¬
spectu dĩ gemitꝰ eoꝵ. Possunt ⁊ illi in¬
celligi cõpediti. ⁊ qͥ p̃ceptis sapie conli¬
gati sunt. que patient sustentata in

Expanded text:
nt gravati , habitaculum quod de coelo est superindui cupientes, quia et mors horrori est, et moerori vita mortalis. Pro his Propheta gementibus ingemit, ut intret in conspectu Dei gemitus eorum. Possunt et illi intelligi compediti, qui praeceptis sapientiae colligati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
x eẽt. apł̃s israelita ex semine abraliã
de tribu beniamm. Adhibet aucem
ualde necessariũ testimoniũ dicens.
annescitis inhelia qͥd dic̃ scͥptura. ⁊¬
quẽadinodũ int̃pellat dm̃ adu̾sus ifrł¬
Dnẽ ꝓpħas tuos occidunt. ⁊ altĩa tua
subfodiuit. ⁊ & ego relictꝰ sum solus.
et quer̃t aĩam nieam. S qͥd illi dicit
responsum diuinũ: Reliqͥ mͥ septẽ
milia uiroꝵ: qͥ ñ curuauert genua
aute baal: Sic gͦ et inhoc temꝑe re

Expanded text:
tolus, Israelita ex semine Abraham, de tribu Benjamin. Adhibet autem valde necessarium testimonium, dicens: « An nescitis in Elia quid dicit Scriptura, quemadmodum interpellat Deum adversus Isretas tuos occiderunt, altaria tua suffoderunt et ego relictus sum solus, et quaerunt animam meam. Sed quid illi dicit responsum divinum? Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua sua ante Baal. Sic et in hoc tem
Abbreviated transcription (Latin):
Non te dimtam: nͥ benedixis me.
Iagnum sacͣuitũ. Et stat uiciꝰ: et be¬
nedix̃ uictorẽ. Uictos quia uoluit:
cͣne infirmꝰ. maiestate fortis. et bene¬
dix̃. Uocab̃is inquit israel. Tetigit tñ
ꝙ femoris latituditiẽ & aruat: eũdẽq
hominẽ unum fec̃ ⁊ benedictũ ⁊ clau¬
dum. Uides claudicasse popłm uude¬
orum: unde ibi et benedictũ genus a¬
płoꝵ. Excita gͦ potenciã tuã. Quãdiu
nidis infirmꝰ: crucifixus ex infirmitate:
stumqͥd ille obscuram habet fatiẽ ñhabet
obscurã fatiẽ. ⁊ s apposuit ei nubem cͣms
et tamqͣ uelũ infirmitatis. et ñ est putatꝰ
ipse cũ pendet inligno. ⁊ agnoscendꝰ cum
sedit inclo.: HIam ita factũ est. Kesentẽ¬

Expanded text:
me. Magnum sacramentum! Et stat victus, et benedicit victorem: victus, quia voluit; carne infirmus, majestate fortis. Et benedixit: Vocaberis, inquit, Israel. Tetigit tamen et femoris latitudinem, et aruit, eumdemque hominem unum fecit et benedictum et claudum . Vides claudicasse populum Judaeorum: vide ibi et benedictum genus Apostolorum. Excita ergo potentiam tuam: quamdiu videris infirmus? Crucifixus ex infirmitate, Numquid ille obscuram habet faciem? Non habet obscuram faciem, sed apposuit ei nubem carnis, et tanquam velum infirmitatis, et non est putatus ipse cum penderet in ligno, agnoscendus cum sederet in coelo. Nam ita factum est. Praesente
Abbreviated transcription (Latin):
et ascendit incelũ agnouit.⁊ cõpunctus ẽ
ctirex̃. et de illo hoc totũ testimonium
est qͦm agnoscimꝰ in hoc psalmo. Illumi¬
na fatiẽ tuam: et saluierimꝰ. Obtegisti
fatiẽ tuam ⁊egrotauimꝰ.: il lumina illam
irasceris morationẽ serui tui: Iam ser¬
ui tui. Irascebaris morationẽ inimici
tui. ⁊ adhuc irasceris morationẽ serui
tui. ⁊ Conu̾tisti nos. agnoitimꝰ. et adhuc
irasceris morationẽ serui tui: ita plane
irasceris ut pat cortigens: ñ ut iudex
dampnans. Ita plane irasceris: qͥa scͥp¬
tum ẽ. fili accedens adseruitutẽ dĩ. sta
miusticia et timore: et p̃ꝑa aĩam tuã ad

Expanded text:
dit in coelum, agnovit, compunctus est: dixerit et de illo totum hoc testimonium quod modo agnoscimus in hoc psalmo, Illumina faciem tuam, et salvi erimus. Obtexisti faciem tuam, et aegrotavimus: illumina illam,irasceris in orationem servi tui? Jam servi tui. Irascebaris in orationem inimici tui, adhuc irasceris in orationem servi tui! Convertisti nos, agnovimus, et adhuc irasceris in orationem servi tui! Ita plane irasceris, ut pater corrigens, non ut judex damnans. Ita plane irasceris, quia scriptum est, Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepa
Abbreviated transcription (Latin):
n cũ odit: s. idiuiua unsticia quia idii¬
diligit. Demq sim hoc scło ieũ uindi¬
cat᷑. uel ꝓillo etiam letat᷑ si corrigit᷑. uel
certe palus ut eũ timeant imuitari. ipse
quoq fit melior. ñ supplitio illiꝰ odia
fic̃ insanguine. ⁊ hoc est mexitio pecco¬
toris. sumens inde ñ inali aliem gaudi¬
ii. s timoris diuine ammonitionis ex¬
emplũ. Si autẽ infutõ scło ultimo aĩ¬

Expanded text:
n eum odit, sed divina justitia, quia Dediligit? Denique si in hoc saeculo in eum vindicatur, vel pro illo etiam laetatur, si corrigitur; vel certe pro aliis, ut eum timeant imitari. Ipse quoque fit melior, non supplicio illius odia ficit in sanguine, hoc est in exitio peccatoris; sumens inde non mali alieni gaudium, sed divinae admonitionis exemplum. Si autem in futuro saeculo, ultimo
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥdo ñiusticia ductꝰ. s tedio iuctus
auduiit. Hoc autẽ dñs ꝓpostut: ut os¬
tendet multo magis dm̃ iustũ cito fac¬
turũ uiditiũ electoꝵ suoꝵ. ⁊ qͥad illũ
clamant die ac nocte. Inde ẽ ⁊ ille sub
ara dĩ mr̃m clamor: ut dĩ uiditio uin¬
cticent᷑. U̾ est gͦ iltud. ⁊ diligite inimicos
urõs benefacite ħis qͥođunt uos. ⁊ ce

Expanded text:
ustitia ductus, sed taedio victus audivit : hoc autem Dominus proposuit, ut ostenderet multo magis Deum justum cito facturum judicium electorum suorum, qui ad eum clamant die ac nocte. Inde est et ille sub ara Dei martyrum clamor, ut Dei judicio vindicentur. Ubi est ergo illud, « Diligite inimicos vestros, benefacit
Abbreviated transcription (Latin):
s date loc̃ ux. Scͥptũ est enĩ. cͥ uindic¬
tam: ego retͥbuã dic̃ dñs. Nec ipse itaq
p̃cepit ut nolint uindicari: s ut non
se ipsos uindicantes. dent locũ ire dĩ.
qͥdix̃. M uindictam: ⁊ ego retribuam.
ꝙ ans in euangłio uiduã ꝓponit insiun¬
litudiiẽ. que uindicari desidans.¬

Expanded text:
 date locum irae; scriptum est enim, Mihi vindictam, et ego retribuam, dicit Dominus » . Nec ipse itaque praecipit ut nolint vindicari, sed ut non se ipsi vindicantes dent locum irae Dei qui dixit, Mihi vindictam, et ego retribuam. Et Dominus in Evangelio viduam proponit in similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
u eius heditatem. quia et ipsa uin¬
dicta ẽ. ꝗͦ ꝑinit᷑ seua unqͥtas eorum
gladio ĩii dĩ de quo dictum ẽ. accin¬
gere gladio ttio uel cũ ꝑseuerantes
inimici infine puniunt᷑. Nam mala
corpalia que in hoc scło patiunt᷑. com¬
munia possunt hab̾e cũbonis. Est
alu hundicte gerrus: qu& ecclie dilata¬
tionẽ et feconditatẽ inhoc scło. post
tantas ꝑsecutiones quib omĩno ẽam
pituram putabat peccõr ⁊ incredulꝰ
⁊ minnc̃. uidet ⁊ trascit᷑. ⁊ dentibꝰ suis
ficudet ⁊ tabescet. Quis eñ negare
audeat hauc etiam ee gͣuissimã penã:
s. nescio utrũ satis elegant̃ accipiat᷑.
qđ ait ante occłos nr̃os. si hoc pene¬

Expanded text:
r ejus haereditatem; quia et ipsa vindicta est, qua perimitur saeva iniquitas eorum gladio verbi Dei, de quo dictum est, Accingere gladium tuum ; vel cum perseverantes inimici in fine puniuntur. Nam mala corporalia quae in hoc saeculo patiuntur, communia possunt habere cum bonis. Est et aliud vindictae genus, quo Ecclesiae dilatationem et fecunditatem in hoc saeculo, post tantas persecutiones quibus eam omnino perituram putabant, peccator, et incredulus, et inimicus videt et irascitur, dentibus suis frendet et tabescet : quis enim negare audeat hanc etiam esse gravissimam poenam? Sed nescio utrum satis eleganter accipiatur quod ait, ante oculos nos
Abbreviated transcription (Latin):
et iũdicas sangiunẽ nr̃m: ñ est p̃cere¬
undũ quẽadmodũ accipi oporteat.:
ne ꝓpt̃ ex saturandum odiũ c̾dant᷑ sci
desidare uindictã. qđ ab eoꝵ ꝑfectione
longe abest. Et tam̃ sꝙͥtum est. Lecabi᷑
iustus cũ uidit iundictã impioꝵ. manꝰ
suas lauabit insangume pectõris. ł a¬

Expanded text:
 vindicas sanguinem nostrum ? non est praetereundum quemadmodum accipi oporteat; ne propter exsaturandum odium credantur sancti desiderare vindictam, quod ab eorum perfectione longe abest. Et tamen scriptum est, « Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum; manus suas lavabit in sanguine peccatoris
Abbreviated transcription (Latin):
qs sustinebit: quod autẽ adiungit. Ne¬
quando cicant ingentib uͥ est ds̃ eorũ:
magis ꝓipsis gentib ẽ accipiendum.
Male eni ꝑierunt qͥde dõ uiuo desꝑaue¬
runt: putãsaes eũ uel ñ eẽ. uel suos ñ
aduiuare. nec eis ẽẽ ꝓpitiũ. Illud uͦ qd
sequit᷑. ⁊ Et in nocescit in nationibꝰ corã
occlis ur̃is. ⁊ uindica sangum̃e scruorũ

Expanded text:
 Quod autem adjungit, Nequando dicant in Gentibus, Ubi est Deus eorum? magis pro ipsis Gentibus est accipiendum. Male enim pereunt qui de Deo vero desperaverint, putantes eum vel non esse, vel suos non adjuvare, nec eis esse propitium. Illud vero quod sequitur, Et innotescat in nationibus coram oculis nostris vindicta sa