comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsum ẽ gͦ quod suꝑius dixit. qui fecit miua¬
bilia magna solus. qm̃ hȩc nͨͦ ꝑ creaturas s
sola uirtute suȩ diuinitatis oꝑatus est. Ñ
quod dicit celos in intellectu fecit. potentũ
ipsam dispositionis expressit. Ille enim nͥ
facit aliqua uidendo. nec alioꝵ fabricas enu¬
lando. s quicquid intellectu suȩ maiestan.
disposuit. hoc & ad effectum momitanea qa¬
tione ꝑducit. Perfectio enim rerum uoli¬
tas ipsiꝰ est. nec moram recipit. quod ile
decreuerit. sic enim in suꝑiori psalmo diẽ¬
tum est: Om̃a quȩcumq uoluit dñs fie
in celo & in terra. In intellectu gͦ celos fiti
quia nulla confusione. nulla inordinino¬
ne. nulla informitate creati sunt: s. distin¬
ti atq compositi creatoris sui uoluntate
ꝑaguntur. Nec moueat quod çelos plurll
numero nuncupauit. quando & alibi legtꝰ¬
sum usq ad tercium cȩlum. Quappt᷑ assi¬
nire nobis nͣ licet quanti sint᷑. quod inb

Expanded text:
Ipsum est ergo quod superius dixit: Qui fecit miraIpsum est ergo quod superius dixit: Qui fecit mirabilia magna solus: quoniam hoc non per creaturas, sed sola virtute suae divinitatis operatus est. Nam quod dixit, coelos in intellectu fecit, potentiam ipsam dispositionis expressit. Ille enim non facit aliqua videndo, nec aliorum fabricas aemulando; sed quidquid in intellectu suae majestatis disposuit, hoc et ad effectum momentanea operatione perducit. Perfectio enim rerum voluntas ipsius est; nec moram recipit quod ille decreverit. Sic enim in superiore psalmo dictum est: Omnia quaecunque voluit Dominus fecit in coelo et in terra . In intellectu ergo coelos fecit, quia nulla confusione, nulla inordinatione, nulla informitate creati sunt, sed distincti atque compositi Creatoris sui voluntate peraguntur. Nec moveat quod coelos plurali numero nuncupavit, quando et alibi legsum usque ad tertium coelum . Quapropter definire nobis non licet quanti sint, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
deseruiunt. ipse etiam sc̃s scõꝵ. ipse rex regũ.
& om̃ium potestatum ineffabiliter culmen
excelsum. Quis enim dubitet supra om̃ia. eẽ.
qui & cxeare om̃ia. & uniuersa pͣualet conti
nere. Qui fecit mirabilia. magna solus.
uersib supra positum ẽ confitemini. ita &
ꝑ hos om̃s uersus qui uariantur usq ad si¬
nem: confitemini subaudiendum ẽ. Quȩ
figura dicitur. apocynu. id ẽ a communi.
ut nobis plena possit constare sententia.
maxime quando & in hac similitudine
desinet psalmus. Dicit itaq fecisse mi¬
rabilia magna solum. quasi ñ ꝑ angłos.
uirtutum signa monstrauerit. s hic me¬
moratur fecisse solus. ubi uerbo suo condi¬
tiones rerum fabricasse monstratur. qͥndo
& ipsa myͣsteria eum creasse nͦ dubium ẽ.
Sic enim sentiendum sequentia declarant.
Triscdia eiꝰ. Usq ad finem psalmi lius dep¬
mitur. ꝑ narrationem p᷑conialem. Narratio
enim est rerum gestarum collecta expositio
Diĩ autem res gestas narrare. laudare est.

Expanded text:
deserviunt. Ipse etiam Sanctus sanctorum, ipse Rex regum, et omnium potestatum ineffabiliter culmen excelsum. Quis enim dubitet supra omnia esse, qui et creare omnia, et universa praevalet continere? Vers. 4. Qui fecit mirabilia magna solus, versibus supra positum est, confitemini, ita et per hos omnes versus qui variantur usque ad finem, confitemini subaudiendum est. Quae figura dicitur ἀπὸ κοίνου, id est a communi, ut nobis plena possit constare sententia; maxime quando et in hac similitudine desinit psalmus. Dicitur itaque fecisse mirabilia magna solus, quasi non per angelos virtutum signa monstraverit. Sed hic memoratur fecisse solus, ubi Verbo suo conditiones rerum fabricasse monstratur, quando et ipsa ministeria eum creasse non dubium est. Sic enim sentiendum sequentia declarant.ricordia ejus. Usque ad finem psalmi laus depromitur per narrationem praeconialem. Narratio est enim rerum gestarum collecta expositio. Domini autem res gestas narrare, laudare est.
Abbreviated transcription (Latin):
miscłia eiꝰ. Postquã de celis dixit. conschs
fuit ut de terra quoq loqueretur. nam e
hanc fecit intellectu. Ipse enim intellaetia
qui euncta complexus est: & potentiuam
suȩ dispositionis impleuit: S ꝑquiranil
cur hic dixerit. terram positam suꝑ aquo
cum dicat iob. qui suspendit terram is
nichili. Fit alibi: Qui suspendit tribia
digitis molem terrȩ. quod nomenest a¬

Expanded text:
ia ejus. Postquam de coelis dixit, consequens fuit ut de terra quoque loqueretur; nam et hanc fecit in intellectu. Ipse est enim intellectus qui cuncta complexus est, et per potentiam suae dispositionis implevit. Sed perquiramus cur hic dixerit, terram positam super aquas, cum dicat Job: Qui suspendit terram in nihilo . Et alibi: Qui suspendit tribus digitis molem terrae, quod nomen est
Abbreviated transcription (Latin):
mus & ad laudes diũi. & ad deploranda pec¬
cata communiter ꝑtinere. Hic autem nͣ
unum ex duob. s utrumq accipiendum
est. Docet etenim beatos uiros & laudes
dnũi iugiter dicere. & preterita peccata de¬
flere. Sic enim iustos intelligimus. si con¬
uersi amalo illa dampnent quȩ aliquan¬
do gesserunt. sicut apłs paulus de pͣteri¬
tis ait: Non sum dignus uocari apłs. quia
ꝑsecutus sum eccłiam d̃ĩ. Sequit᷑ qmͣ bonꝰ.
Qui & laudes suas clementer audiat. & suppli

Expanded text:
mus et ad laudes Domini, et ad deploranda pecmus et ad laudes Domini, et ad deploranda peccata communiter pertinere. Hic autem non unum ex duobus, sed utrumque accipiendum est; docet enim beatos viros et laudes Domino jugiter dicere, et praeterita peccata deflere. Sic enim justos intelligimus, si conversi a malo illa damnent, quae aliquando gesserunt, sicut Paulus apostolus de praeteritis ait: Non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Sequitur, quoniam bonus, qui et laudes suas clementer
Abbreviated transcription (Latin):
er uniuersum psalmum ꝓpħa loquit᷑.
qui quamius totus uelut oeleste canistrũ
decoris petitionib & quasi aurcis regulis
uideatur intextus. unde spiritalia bona
tamquam dulcia poma conuiuis ȩccl̃iasticis
offerantur. tam̃ in illis capitaneis uersib
qui uariȩ dicuntur. pͥma parte magnifi¬
centia diui exponitur. & tocius orbis con¬
dicio declaratur. Scd̃a parte miracula re¬
feruntur quȩ fecerit in egypto. & in gente
uideoꝵ. Tercia. descendit ad xpͣianos bene¬
ficia diu consequent̾ enumerans. ut per
hanc repetitionem unũ auctorem rerũ
om̃ium cognosceres.
scłm miscdia eiꝰ. Diximus ꝑ capita
uersuum inesse pulcherrimam
uarietatem. in fine autem consimilem
repetitionem. & idõ capita tantum uersu¬
um exponenda sunt. Fines autem eoꝵ qͥ
uno tenore repetuntur. semel tantum
declarasse sufficiat: hoc tam̃ mente con¬
dendum est: quod ad cunctas oꝑas quȩ
dicuntur inferius dñi miscłia sit compe¬
tenter adiuncta. Confessionem sepe dixi¬

Expanded text:
a loquitur, qui quamvis totus velut coeleste canistrum, decoris repetitionibus quasi aureis regulis videatur intextus, unde spiritualia bona tanquam dulcia poma convivis ecclesiasticis offerantur: tamen in illis capitaneis versibus qui varie dicuntur, prima parte magnificentia Domini exponitur, et totius orbis conditio declaratur. Secunda parte miracula referuntur, quae fecerat in Aegypto et in gente Judaeorum. Tertia descendit ad Christianos, beneficia Domini consequenter enumerans, ut per hanc repetitionem unum auctorem rerum omnium esse cognosceres. sericordia ejus. Diximus per capita versuum inesse pulcherrimam varietatem, in fine autem consimilem repetitionem, et ideo capita tantum versuum exponenda sunt; fines autem eorum, qui uno tenore repetuntur, semel tantum declarasse sufficiat. Hoc tamen mente condendum est, quod ad cunctas operas quae dicuntur inferius, Domini misericordia sit competenter adjuncta. Confessionem saepe dixi
Abbreviated transcription (Latin):
singularem. Fortis enum actio brachio
uenit excelso. qm̃ effectus rerum suum
demonstrat semꝑ auctorem. Qui diui¬
scłm miscdia eiꝰ. Priscȩ auctoritatis uiri
mare rubrum in duodecim diuisiones
dixerunt. eẽ. partitum. quantas trib: fu
positum est in diuisiones. ne putaremus
mare rubrum uno itinere fuisse transmis¬
sum. S hoc potest & spiritaliter congruen¬
ter aduerti. Rubrum mare ẽ scłi istius
ꝑmixta ꝓsunditas. quam multis diuisio¬
nib transimus. quando conuersi ad terrã
uiuentiũ. dni munere festinamꝰ. Alter
enim ꝑ elemosinas. alter ꝑ assiduam sup-¬
plicationem. alter ꝑ uirginitatem. alter
ꝑ excellentissimam caritatem. sic multis
diuisionib ꝑ scłi huius mare transit ad

Expanded text:
singularem. Fortis enim actio a brachio singularem. Fortis enim actio a brachio venit excelso, quoniam effectus rerum suum demonstrat semper auctorem. Versericordia ejus. Priscae auctoritatis viri mare Rubrum in duodecim divisiones dixerunt esse partitum, quantas tribus copositum est, in divisiones, ne putaremus mare Rubrum uno itinere fuisse transmissum. Sed potest hoc et spiritualiter congruenter adverti. Rubrum mare est saeculi istius permixta profunditas, quam multis divisionibus transimus, quando conversi ad terram viventium 463 Domini munere festinamus. Alter enim per eleemosynas, alter per assiduam supplicationem, alter per virginitatem, alter per excellentissimam charitatem. Sic multis divisionibus per saeculi hujus mare transitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitas. nunc in scda parte referunt᷑.
qualia in mundo ꝑ angłos seruosq suȩ
pietatis effecerit. Quȩ duodecima species
latini ꝑ laudem dicunt:. Hȩc ꝑ hos duode.¬
cim uersus tracta ꝑmanet usq ad diuisi¬
onem. Et qm hẏstoria nota est. uideamꝰ¬
quid hic spiritalit̾ magis possit intelligi
istius dampnauit głam. quȩ putabatur. eẽ.
precipua: Nam lurus. suꝑbia. auaricia.
quasi pͥmitiua sunt mundi. Ipsa enum
primo generat pessimus uenter. & uelut
caros filios amplectitur. dum rerum istaꝵ
cupiditate gratulitur. Hȩc dñs ꝑcussit.
quando a regulis suȩ diuinitatis exclusit.
M ortua enim ucent. quȩ a uitȩ auctore
um coꝵ deducit isrł. quando scõs suos a
conuersatione liberat pessimoꝵ. & a mun¬
di istius habitatione teterrima in lucem
sue ueritatis adducit. In manu forti &¬
nus fortis. ad inuincibilem ꝑtinet actionẽ.
brachium excelsum ad omĩpotentiã deũ¬

Expanded text:
Divinitas, nunc in secunda parte referuntur Divinitas, nunc in secunda parte referuntur qualia in mundo per angelos servosque suae pietatis effecerit. Quae duodecima est species Latini per laudem dicunt. Haec per hos duodecim versus tracta, permanet usque ad divisionem. Et qquid hic possit spiritualiter intelligi. istius damnavit gloriam, quae putabatur esse praecipua; nam luxus, superbia, avaritia, quasi primitiva sunt mundi. Ipsa enim primo generat pessimus venter, et velut charos filios amplectitur, dum rerum istarum cupiditate gratulatur. Haec Dominus percussit, quando a regulis suae divinitatis exclusit. Mortua enim jacent quae a vitae Auctore um Aegyptiorum deducit Israel, quando sanctos suos a conversatione liberat pessimorum, et a mundi istius habitatione teterrima in lucem suae veritatis adducit. Vers. nus fortis, ad invincibilem pertinet actionem; brachium excelsum, ad omnipotentiam Dom
Abbreviated transcription (Latin):
liter autem potest intelligi. quando scĩs
siuis solem sapientiȩ miseratus infundit.
ut illa uideant quȩ ad ipsius ꝑtinere cer¬
Audite astrologi. qui summã rerumstella¬
rum amministrationib datis. lunam
& stellas in potestatem noctis fuisse conces¬
sas. Nuinquid ad imperium ñ ad obseqͥ¬
umi ista sunt condita. nam quid creator
ageret. si uitas hominum stellis transige¬
re ꝑmisisset .d Merito uos repudiant ip̃si
quoq philosophi. qui tantam potestatẽ
uisibilib rebus inesse dicitis. ut arbitri¬
um tollatis auctori. Nobis autem ex his
alter spiritalis sensus aꝑitur. Lunam
forsitan eccłiam debenius accipere. stellas
diuersos eiꝰ ordines sc̃ĩtate pollentes. ut
sunt ep̃i. presbiteri. diaconi. subdiaconi.
& ceteri. qui uelut stellȩ celi noscuntur
conuersatione radiare. Hȩc omĩa in potes¬
tate noctis idẽ in scłi istius tenebris data
sunt. ut ꝑ eos caliginosa reluceant corda

Expanded text:
liter autem potest intelligi, quando sanctis liter autem potest intelligi, quando sanctis suis solem sapientiae miseratus infundit, ut illa videant quae ad ipsius petinere cerAudite, astrologiqui summam rerum stellarum administrationibus datis, lunam et stellas in potestate noctium fuisse concessas. Nunquid ad imperium, non ad obsequium ista sunt condita? Nam quid Creator ageret, si vitas hominum stellis transigere permisisset? Merito vos repudiant ipsi quoque philosophi, qui tantam potestatem visibilibus rebus inesse dicitis, ut arbitrium tollatis Auctori. Nobis autem ex his alter spiritualis sensus aperitur. Lunam forsitan Ecclesiam debemus accipere; stellas diversos ejus ordines sanctitate pollentes, ut sunt episcopi, presbyteri, diaconi, subdiaconi et caeteri qui velut stellae coelesti noscuntur conversatione radiare. Haec omnia in potestate noctis, id est in saeculi istius tenebris data sunt, ut per eos caliginosa reluceant corda
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ terraum dicere potiuit suꝑ aqias. est
ituam cum multo spacio distare uideret᷑.
Sic enim & cęlum dicimus supra nos. dũ
tamen aeris magna spacia interesse nos.¬
cuntur. siue & aliis uidetur suꝑ aquam.
ista aqua intelligendum est.Nam hodi¬
eq dicimꝰ ciuitatem supra mare positam.
cum nͦ in mare s iurta mare sit constitu¬
ta uel certe spiritaliter accipiendum est
quia suꝑ aquam sacri bapthysmatis terra
nr̃a id est corpus reficitur.dum religio
astra udeantur intelligi. conuenit tamꝰ
ut ea paulo altius inquiramus. Magna
luminaria forte significat. angłos. potesta¬
tes. thronos. dominationes. qui pietate
scĩssima celesti lumine radiantur. Dicen¬
do enim magna. om̃ib uidentur ante po¬
sita. quȩ corporaliter lucent. Solem iꝰ
Potestas est diei solis aduentus. quia per
cum om̃is uisibilis creatura declaratur.
Isus est enum scripturarum diuinarum
huiusmodi sermone loqui. sicut ait alibi:
Dedit eis potestatem filios dĩ fieri Spirita¬

Expanded text:
 terram dicere potuit super aquas esse, etiam cum multo spatio distare videretur; sic enim et coelum dicimus supra nos, dum tamen aeris magna spatia interesse noscantur. Sive ut aliis videtur super aquam, juxta aquam intelligendum est; nam hodieque dicimus civitatem super mare positam, cum non in mari, sed juxta mare sit constituta. Vel certe spiritualiter accipiendum est, quia super aquam sacri baptismatis terra nostra, id est corpus reficitur, dum religionastra videantur intelligi, convenit tamen ut ea paulo altius inquiramus. Magna luminaria forte significat angelos, potestates, thronos, dominationes, qui pietate sanctissima coelesti lumine radiantur. Dicendo enim magna, omnibus videntur anteposita quae corporaliter lucent. Vers. 8. Solem in cordia ejus. Potestas est diei solis adventus, quia per eum omnis visibilis creatura declaratur. Usus est enim divinarum Scripturarum hujusmodi sermone loqui, sicut ait alibi: Dedit eis potestatem filios Dei fieri . Spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
autem dõ doꝵ. Unde uidentur ꝑ signifi¬
cationem celi om̃ia potuisse concludi &
ut cuncta ad eiꝰ confessionem reuocare
uideretur. in finem iterum memorat
confitendum. ne quid preter eiꝰ laudem
& miscdiam agi posse crederetur.

Expanded text:
eo deorum. Unde videntur per significationem coeli omnia potuisse concludi. Et ut cuncta ad ejus confessionem revocare videretur, in fine iterum memorat confitendum: ne quid praeter ejus laudem et misericordiam agi posse crederetur.
Abbreviated transcription (Latin):
timentib eũ. quanta largitate
concedatur agnoiumꝰ. Festinemus
ad mandata complenda. ut ꝑuenire
mereamur ad p̃mia. Habeniꝰ dñm &
ꝑ naturã pium. & ꝑ miscdiarũ dona
largissimũ. Quis dubitet ab illo postu¬
lari. qui si ñ petatur offenditur.  Be¬
uedicamꝰ gͥ om̃s in commune dñm
Oꝑa eiꝰ hymnica exultatione celebremꝰ.
Quale enĩ sacrilegium ẽ. ut cũ omnis
er̾eatura iubeatur benedicere dnm. si
homo desinat laudare dñm. qui ad
imaginẽ & similitudinẽ ipsiꝰ noscitur
esse ꝓcreatus: Audiuimꝰ. benedictio
dñi quib uirtutib applicetur. castis
utiq. humillimis. caritate plenis. &
qui dñi reliqua mandata ꝑficiunt.
Arcetur gͣ hinc om̃e quod prauum est.
excluditur uniuersa malicia mundi.
emendantur illecebre. diabolꝰ foras
mittitur. cum sequacib suis. Quaꝓpt̾
audito tanto munere. completi tanta
spe sc̃itatis oꝑib. benedicamꝰ dñm rel¬
ligiosis factis. cantemꝰ auctori. ñ nos

Expanded text:
timentibus eum quanta largitate concedatur agnovimus. Festinemus ad mandata complenda, ut pervenire mereamur ad praemia. Habemus Dominum et per naturam pium, et per misericordiarum dona largissimum. Quis dubitet ab illo postulare, qui, si non petatur, offenditur? Benedicamus ergo omnes in commune Dominum, opera ejus hymnidica exsultatione celebremus. Quale enim sacrilegium est, ut cum omnis creatura jubeatur benedicere Dominum, si homo desinat laudare Dominum, qui ad imaginem et similitudinem ipsius noscitur esse procreatus? Audivimus, benedictio Domini quibus virtutibus applicetur, castis utique, humillimis, charitate plenis, et qui Domini reliqua mandata perficiunt. Arceatur ergo hinc omne quod pravum est; excludatur universa malitia mundi; emendentur illecebrae; diabolus foras mittatur cum sequacibus suis. Quapropter audito tanto munere, completi tanta spe, sanctis operibus benedicamus Dominum, religiosis factis cantemus Auctori. Non nos
Abbreviated transcription (Latin):
semen eoꝵ in scłm scłi dirigetur.
Prudentissime uimis atq utiliter
oratione completa. pauꝑ ille scissimꝰ
de peccatoꝵ suoꝵ remissione. & de spe
futurȩ resurrectionis exultans. uenit
ad terminum psalmi. ubi om̃ia sub
breuitate deludens. se cum scĩs eiꝰ habita¬
turum. ẽẽ. congaudet. ubi est spes gło¬
sa fidelium. & requies et̾na iustoꝵ.
Filios seruoꝵ tuoꝵ discipłos ꝓpħarum¬

Expanded text:
semen eorum in saeculum saeculi dirigetur. semen eorum in saeculum saeculi dirigetur. Prudentissime nimis atque utiliter oratione completa, pauper ille sanctissimus, de peccatorum suorum remissione, et de spe futura resurrectionis exsultans, venit ad terminum psalmi: ubi omnia sub brevitate concludens, se cum sanctis ejus habitaturum esse congaudet, ubi est spes gloriosa fidelium, et requies aeterna justorum. Filios servorum tuorum, discipulos pr
Abbreviated transcription (Latin):
tere. qui ad uicem uelaminis terras
oꝑuint. qui similit̾ ut alia cominutant᷑.
Et ut facta dñi ostenderet iam sub
et̾nitate mansura. dicit. Mutabis ea
& mutabuntur. quia numquã crunt
ad hoc corruptibile reditura. Nam si
corruptione ult̾iꝰ subiacerent. non
dicerentur esse mutata. sicut danihel
ꝓpħa testatur. qm̃ sapientia & uirtus
& intellectꝰ. ipsiꝰ sunt. & ipse mutat
tempora & scła. Subiecit. Tu autem
idem ipse es. & anni tui nͨ deficient.
Idem positũ est. contͣ illa que dicta st̃.
Om̃ dum illa sint commutabilia.
dñs semꝑ immutabilis ꝑseuerat. Ipse.
omnipotentiã eiꝰ designat. quia reue¬
ra ipse est. cum se digna semꝑ oꝑatur.
Es: naturam eiꝰ sub breuitate declarat.
quia ipse solꝰ ꝑ se nouit. eẽ. qui ut sit:
alio nͨ eget aduitore. Sic istis tribus
uersib & mutatio creaturarũ. & etͦna¬
tas dñi mirabili breuitate descripta st̃.¬
Filii seruoꝵ tuoꝵ inhabitabunt ibi. &

Expanded text:
tere, qui ad vicem velaminis terras tere, qui ad vicem velaminis terras operiunt, qui similiter ut alia commutantur. Et ut facta Domini ostenderet jam sub aeternitate mansura, dicit, mutabis ea et mutabuntur: quia nunquam erunt ad hoc corruptibile reditura. Nam si corruptioni ulterius subjacerent, non dicerentur esse mutata, sicut Daniel propheta testatur: Quoniam sapientia et virtus, et intellectus ipsius sunt, et ipse mutat tempora et saecula . Subjecit, tum autem idem ipse es, et anni tui non deficient. Idem positum est contra illa quae dicta sunt: quoniam dum illa sint commutabilia, Dominus semper immutabilis perseverat. Ipse omnipotentiam ejus designat, quia revera ipse est, cum se digna semper operatur. Es naturam ejus sub brevitate declarat: quia ipse solus per se novit esse, qui ut sit, alio non eget adjutore. Sic istis tribus versibus et mutatio creaturarum, et aeternitas Domini mirabili brevitate descripta sFilii servorum tuorum inhabitabunt ibi, et
Abbreviated transcription (Latin):
ra sibi nͦ sentiatur. ẽẽ. contraria. qͣndo
uerba locis suis aptissima expositione
reddunt᷑. Adiecit. Tu autem ꝑmanes.
ut sicut et̾nitatem dñi ostendit dum
crearet om̃ia. sic post çelos mutatos
ipsum diceret in maiestatis sue gła
ꝑmanere. Dicendo enim omĩia. ut
arbitror ñ ibi angłos. nͨ spiritales crea-¬
turas designat. quẽ in sua dignitate
mansure sunt. s illa quȩ commurati¬
one ꝓbantur obnoria. Hoc schena
dicitur synecdoche. id ẽ atoto pars.
Quod in scripturis diuinis creberri¬
m̾e repperitur. Quod autem dicit sicͤ
uestimentum ueterascent. Hoc ad car¬
nis fragilitatem uidetur aptandun.
Quod etiã in euu̾gło noscit᷑ comparatũ.
ub̾i ait: Nonne anima ẽ plꝰ quã esca.
& corpꝰ plus quã uestimentũ.Ipsum
eniꝰ ueterascit. qd̾ more uestis morte
consumitur. Addidit. Et sicut oper¬
toriũ mutabis ea. & mutabuntur.
Oꝑtorium cȩlos forsitan debemꝰ aduer¬

Expanded text:
ra sibi non sentiatur esse contraria, quando ra sibi non sentiatur esse contraria, quando verba locis suis aptissima expositione redduntur. Adjecit, tu autem permanes; ut sicut aeternitatem Domini ostendit dum crearet omnia, sic post coelos mutatos ipsum diceret in majestatis suae gloria permanere. Diarbitror, non angelos, non spiritales creaturas designat, quae in sua dignitate mansurae sunt, sed illa quae commutationi probantur obnoxia. Hoc schema dicitur synecdoche, id est a toto pars, quod in Scripturis divinis creberrime reperitur. Quod autem dicit, sicut vestimentum veterascent, hoc ad carnis fragilitatem videtur aptandum, quod etiam in Evangelio noscitur comparatum, ubi ait: Nonne anima plus est quam esca, et corpus quam vestimentum ? Ipsum enim veterascit, quod more vestis morte consumitur. Addidit, et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur. Opertorium coelos forsitan debemus adver
Abbreviated transcription (Latin):
torium mutabis ea & mutabuntur.
tu autem idẽ ipse es & anni tui non
deficient. Cum dicit in initio terrã tu
fundasti dñe. ostendit qd̾ a sanis men¬
tib nͨ potest ab negari. quia creator
ante creaturas suas sine aliquo iicio
cognoscitur extitisse. Et intende. quia
hic opiniones philosophoꝵ mirabili
breuitate destruxit. Quarũ pͥma ẽ.
mundum a nullo. ẽẽ. cͥreatum. Scd̾a.
sine fine mansuru. S cum dicitur¬
in inicio terram tu fundasti dñe. &
oꝑa manuũ tuarũ sunt celi. pͥma illa
ꝑsuasio nefanda coniuncitur. Caim
uͦ ꝓnuntiat᷑ ipsi ꝑibunt. finem eos
habere declarauit. ut nullꝰ in stellis
gentili errore confideret. cum cas
imiitandas. eẽ. sentiret. Illud autẽ
estimo sollicitiꝰ intuendum. quare
cum uerbo facta sint om̃ia. oꝑa ma¬
nuum.cȩlos dixit. eẽ. fundatos. Sed
hic manũ. uirtutẽ iussionis debemꝰ
accipere. Alio enĩ loco dicit: Qm̃ ipse
dixit & facta sunt. ipse mandaurit &
creata sunt. Sic enĩ ꝓuenit ut scriptu¬

Expanded text:
ertorium mutabis ea, et mutabuntur: tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient. Cum dicit, Initio terram tu fundasti, Domine, ostendit quod a sanis mentibus non potest abnegari, quia Creator ante creaturas suas sine aliquo initio cognoscitur exstitisse. Et intende quia hic opiniones philosophorum mirabili brevitate destruxit; quarum prima est, mundum a nullo esse creatum; secunda, sine fine mansurum. Sed cum dicitur, Initio terram tu fundasti, Domine; et opera manuum tuarum sunt coeli, prima illa persuasio nefanda convincitur; cum vero pronuntiatur, ipsi peribunt, finem eos habere declaravit; ut nullus in stellis gentili errore confideret, cum eas immutandas esse sentiret. Illud autem aestimo sollicitius intuendum, quare cum Verbo facta sint omnia, opera manuum coelos dixit esse fundatos? Sed hic manum, virtutem jussionis debemus accipere. Alio enim loco dicit: Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt . Sic enim provenit, ut Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
tem uenit. ꝓ quo ꝑtulit occidi. Ad cuiꝰ
spẽ tercio die resurrexit a mortuis.
Hic laudabit dñm. nouo scilicet canti¬
co. sicut in alio psalmo dictum ẽ: Can
bendum. Ham ut uirtutem ipsiꝰ ueri¬
tatis agnosceres. qd̃ erat futuris seculis
actitandum. iam dixit. eẽ. ꝑfectũ. Pro¬
spexit enĩ. pͣteritum significat tempꝰ.
S queramꝰ unde ꝓspexit. de excelso sc̃o
suo. idẽ de celo. Prospexit eni nobis. duͦ
fragilitatem nr̃e humanitatis assũpsit.
quia ꝑ ipsum facti sumus liberi. facti
immortales. & in spe maxima collocati:.
si ad eum meream᷑ ꝓna mente conu̾ti.
Et ut sensus ipse nobis euidentiꝰ appare¬
ret. sequitur. Dnis de çelo in terram
ꝓspexit. Legitur enĩ. dñs in celo sedes eiꝰ.
Inde gͥ ꝓspexit in terrã. ideꝰ ad nr̃i corꝑis
fragilitatem. quȩ mundi uiciis tenebat᷑
obnoxia. Et respice quod in utroq pro¬
spexit posuit. ut similitudine ipsa uer¬

Expanded text:
tem venit, pro quo pertulit occidi, ad cujus tem venit, pro quo pertulit occidi, ad cujus spem tertio die resurrexit a mortuis. Hic laudabit Dominum, novo scilicet cantico, sicut in alio psalmo dictum est: Canbendum. Nam ut virtutem ipsius veritatis agnosceres, quod erat futuris saeculis actitandum, jam dixit esse perfectum. Prospexit enim praeteritum significat tempus. Sed quaeramus unde prospexit? Dsuo, id est de coelo. Prospexit enim nobis, dum fragilitatem nostrae humanitatis assumpsit: quia per ipsum facti sumus liberi, facti immortales, et in spe maxima collocati, si ad eum mereamur prona mente converti. Et ut sensus ipse nobis evidentius appareret, sequitur, Dominus de coelo in terram prospexit. Legitur enim, Dominus in coelo sedes ejus . Inde igitur prospexit in terram, id est ad nostri corporis fragilitatem, quae mundi vitiis tenebatur obnoxia. Et respice quod in utroque prospexit, posuit, ut similitudine ipsa ver
Abbreviated transcription (Latin):
les xp̃i. qui sicut sepe dictum est mundo
egeni. ipso solo sunt diuites. Isti gͦ sp̃u
sc̃o repleti. sicut iste qͥ nunc loquitur
orationem dño fundebant. ut iam ue¬
nire pciperet. ne diutiꝰ sc̃oꝵ uota tar¬
daret. Dicit enĩ respectam. eẽ. orationẽ
pauꝑum. quia om̃ia ille incorporalia
contuetur. ciꝰ oculis nichil ꝓbatur
occultum. Hoc est enim ipsiꝰ respicere.
tione altera. & ipłs qui creabitur lauda¬
bit dñm. Pauꝑ ille peccatoꝵ recordati¬
one contritꝰ. uigiliis & anxietate confec¬
tus. iam quasi ꝓpħali honore decoratꝰ.
pͣcepit ut scripturȩ testimonio etas
futura discat. qd̾ in p᷑senti se p᷑dicasse
cognouerat. ut ambiguum ñ esset ui¬
dentib. quando ante tot scła cognosce¬
rent. ẽẽ. p᷑dictum. Altera eniꝰ generatio
secundꝰ ẽ. Nam uide quid sequitur.
Et ppłs qui creabitur laudabit dñm.
Creabitur. de futuro dixit. id ẽ per
grͣam baptismatis regenerabitur. Iste
sine dubio laudabit dnm̃. ad cuiꝰ salu¬

Expanded text:
les Christi, qui sicut saepe dictum est mundo egeni, ipso solo sunt divites. Isti ergo Spiritu sancto repleti sicut iste qui nunc loquitur orationem Domino fundebant, ut jam venire praeciperet, ne diutius sanctorum vota tardaret. Dicit enim respectam esse orationem pauperum, quia omnia ille incorporalia contuetur, cujus oculis nil probatur occultum. Hoc est enim ipsius respicere, ltera, et populus qui creabitur laudabit Dominum. Pauper ille peccatorum recordatione contritus, vigiliis et anxietate confectus, jam quasi prophetali honore decoratus, praecipit ut Scripturae testimonio aetas futura discat quod in praesenti se praedicasse cognoverat; ut ambiguum non esset videntibus, quando ante tot saecula cognoscerent esse praedictum. Altera enim generatio secundus est. Nam vide quid sequitur, et populus qui creabitur laudabit Dominum. Creabitur, de futuro dixit, id est, per gratiam baptismatis regenerabitur. Iste sine dubio laudabit Dominum, ad cujus salu
Abbreviated transcription (Latin):
talem possessionem uictores accipiunt.
de qua inimici aduersitate nullatenꝰ
excludantur. Ialem postremo heredi¬
tatem sumunt. quam sine labore sẽꝑ
obtineant. nec aliquando morte dere¬
linquant. O conditio beata peniten¬
tium. que de reis efficis iustos. de tris¬
tib ꝑhennit᷑ letos. de mortalib abso¬
lute ꝑpetuos. Hic maloꝵ societate᷑ ad
tempꝰ habent. ibi angłoꝵ consortia.
et᷑na felicitate suscipient. Quaꝓpter
quintũ penitente᷑ istum. eẽ. noscamꝰ.
qui se ñ defendendo defendit. nͨ dilu¬
endo diluit. nͨ purgando purgauit:
Ad cuiꝰ pauꝑtatem si uenire merueri¬
mus. om̃ia mundi regna sine dubita¬
tione suꝑamus.

Expanded text:
talem possessionem victores accipiunt, talem possessionem victores accipiunt, de qua inimici adversitate nullatenus excludantur. Talem postremo haereditatem sumunt, quam sine labore semper obtineant, nec aliquando morte derelinquant. O conditio beata poenitentium, quae de reis efficis justos, de tristibus perenniter laetos, de mortalibus absolute perpetuos! Hic malorum societatem ad tempus habent, ibi angelorum consortia aeterna felicitate suscipient. Quapropter quintum poenitentium istum esse noscamus, qui se non defendendo defendit, non diluendo diluit, non purgando purgavit; ad cujus paupertatem si venire meruerimus, omnia mundi regna sine dubitatione superamus.
Abbreviated transcription (Latin):
illa ętͣnitate eoꝵ laudabilis fructus
appareat. Et intende. quare sit positũ
dirigetur. Scilicet qm̃ quȩ ibi suscepta
fuerint: in etͣna di rectitudine collocan¬
tur. ubi nichil prauum. nichil potest
eẽ. distortum. s sc̃i eiꝰ cum dño saluatore
recta atq stabili uoluntate gaudebunt.
uam feliciter anxius Conclusio.¬
iste defleuit. usq ad que gaudia
se discruciando ꝑuenit. Pridem simi¬
lis pellicano fuit. in subsequentibus
fenici comparandꝰ. Pridem nicticorax.
post aquila. Ante passer. inde factus ẽ
columba p̾clara. Iales commutationes
habent. qui se dño pura mente subici¬
unt. R egna dicantur. exigua sunt.
Purpure laudentur. frequent̾ utentib
sorduerunt. Ecce in pannis uincitur
mundꝰ diabolus plorando suꝑatur.
Et cui nullȩ cohortes ad repugnandũ
sufficiunt. oratione uniꝰ pauꝑis incli¬
natur. Isti sapientes. isti dis erti. isti
reuera głosi dicendi sunt oratores. qui

Expanded text:
illa aeternitate eorum laudabilis fructus illa aeternitate eorum laudabilis fructus appareat. Et intende quare sit positum, dirigetur; scilicet quoniam quae ibi suscepta fuerint, in aeterna directitudine collocantur, ubi nihil pravum, nihil potest esse distortum, sed sancti ejus cum Domino Salvatore recta atque stabili voluntate gaudebunt. uam feliciter anxius iste deflevit, quousque ad gaudia se discruciando pervenit! Pridem similis pelicano fuit, in subsequentibus phoenici comparandus; pridem nycticorax, post aquila; ante passer, inde factus est columba praeclara. Tales commutationes habent qui se Domino pura mente subjiciunt. Regna dicantur, exigua sunt; purpurae laudentur, frequenter utentibus sorduerunt. Ecce in pannis vincitur mundus, diabolus plorando superatur; et cui nullae cohortes ad repugnandum sufficiunt, oratione unius pauperis inclinatur. Isti sapientes, isti diserti, isti revera gloriosi dicendi sunt oratores, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad timotheum scribens. in capite dixit
epłe filio karissimo. Quos utiq genu¬
erat fide. nͨ corpore. Iñhabitabunt ibi.
locum beatitudinis significat. quem
dñs habet. De quo dicit. Pater. uolo
ut ubi sum ego. ibi sint & hi mecum.
in regno scilicet illo ꝑpetuo. ubi gaudiũ
et᷑num est. & numquã finienda securi¬
tas. S ita filios seruoꝵ ibi cum dño. eẽ.
cognosce. ut & ipsos seruos ideͦ apłos &
p̃dicatores eiꝰ. eẽ. nͨ dubites. Nam si disci¬
pulis locus beatitudinis datur. nuqͥd
ipsis magistris ẽ forsitan ab negandꝰ.
S usus scripturȩ ẽ aliquando minora
dicere. ut & maiora ibidẽ complexa uide¬
antur: ut in alio psalmo dictum est:
Si uidebas furem simul currebas cũ
eo. & cum adulteris portioneᷤ tua pone¬
bas. Ibi enĩ minora dicta sunt. ut simul
& maiora crimina sentirentur. Sequit᷑.
Et semen eoꝵ in scłm scłi dirigetur.
Semen eoꝵ significat oꝑa fidelium.
quȩ in hoc mundo seminantur. ut in

Expanded text:
ad Timotheum scribens in capite dixit Epistolae: Filio charissimo , quem utique genuerat fide, non corpore. Inhabitabunt ibi, locum beatitudinis significat quem Dominus habet; de quo dicit: Pater, volo ut ubi ego sum, ibi sint et hi mecum , in regno scilicet illo perpetuo ubi gaudium aeternum est, et nunquam finienda securitas. Sed ita filios servorum ibi cum Domino esse cognosce, utres ejus esse non dubites. Nam si discipulis locus beatitudinis datur, nunquid ipsis magistris est forsitan abnegandus? Sed usus Scripturae est aliquando minora dicere, ut et majora ibidem complexa videantur, ut in alio psalmo dictum est: Si videbas furem, currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas . Ibi enim minora dicta sunt, ut simul et majora crimina sentirentur. Sequitur, et semen eorum in saeculum saeculi dirigetur. Semen eorum significat opera fidelium, quae in hoc mundo seminantur, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
beneficiis creberrime peccatores. quib
largitur. & in om̃ium facit celebritate
uersari. S dũ in suꝑbiã tumida mor¬
talium corda conscenderint. tamquã
mocłator eximiꝰ a collata largitate sub¬
trahitur. ut illi solentes aduertant ñ
fuisse ꝓpria bona. quȩ subito ꝓbantur
crepta. S hanc elisionẽ eẽ. felicem non
dubium est. sicut alibi dictum est:
Bonum mͥ qd̾ humiliasti me. ut disce¬
rem iustificationes tuas. Inde enĩ com

Expanded text:
beneficiis creberrime peccatores, quibus beneficiis creberrime peccatores, quibus largitur, et in omnium facit celebritate versari. Sed dum in superbiam tumida mortalium corda conscenderint, tanquam moderator eximius a collata largitate subtrahitur; ut illi solerter advertant non fuisse propria bona, quae subito probantur erepta. Sed hanc elisionem felicem esse non dubium est, sicut alibi dictum est: Bonum mihi quod humiliasti me, ut discerem jus
Abbreviated transcription (Latin):
me. Comia istud ad suꝑiora connec¬
titur. ut grandis illa penitentie mag¬
nitudo ex ira & indignatione dñi nas¬
ceretur. Dicit enĩ. a facie ire & indig¬
nationis tuȩ. Ira & indignatio. faciem
non habent corporalem. s timentib
sub unaginatione semꝑ apparent. Un¬
de hic põtent̾ ipsa energia formidantis
expressa est. ut quia eu peccatorib no¬
uerat cõminari. dicente iherema. Uo¬
rauit eos leo de silua. & lupus ad uesꝑã
gilate inquit & orate. quia aduersariꝰ
faciem formidauit. quem ꝑ ꝓpħas suos
talia peccatorib p᷑dixisse cognouit. Tra
eniꝰ ad ultionẽ ꝑtinet. indignatio ad
motu᷑ animi mediocrẽ. Indignamur
siquidẽ & filiis. irascimur autẽ impetu
grandiore iure puniendis. Addidit.
quia eleuans allisisti me. Quamuis
uniꝰ pauꝑis ꝑsona introducta uideat᷑.
tam̃ sicut sepe diximꝰ bona malaq ge¬
neris humani prudentissimꝰ enuine¬
rator insinuat. Eleuat enĩ dñs suis

Expanded text:
me. Comma istud ad superiora connecme. Comma istud ad superiora connectitur, ut grandis illa poenitentiae magnitudo ex ira et indignatione Domini nasceretur. Dicit enim: A facie irae et indignationis tuae. Ira et indignatio faciem non habent corporalem, sed timentibus sub imaginatione semper apparent. Unde hic potenter ipsa energia formidantis expressa est: quia eum peccatoribus noverat comminari, dicente Jeremia: Voravit eos leo de gilate inquit et orate, quia adversariusfaciem formidavit, quem per prophetas suos talia peccatoribus praedixisse cognovit. Ira enim ad ultionem pertinet, indignatio ad motum animi mediocrem. Indignamur siquidem et filiis, irascimur autem impetu grandiore jure puniendis. Addidit, quia elevans elisisti me. Quamvis unius pauperis persona introducta videatur, tamen sicut saepe diximus bona malaque generis humani prudentissimus enumerator insinuat. Elevat enim Dominus suis
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑabam. Istud quamuis interdum
iuideatur posse contingere. tamͣ & hoc
animarũ illa sacietas. quȩ sicut in septua¬
gesimo quarto psalmo dicit. calix in ma¬
nu dñi. uini meri plenus est mixto.
& inclinauit ex hoc in hoc. Ipse gͦ potꝰ
est. quem bene fletib temꝑamꝰ. Ipse
calix. quem lacrimȩ nr̃e faciunt dulci¬
orem. Iunc enim anime penetralia
cȩlestis ille potꝰ ingreditur. quando
piis fletib irrigatur. Hoc erat pocu¬
lum. qd̾ irrisorib uidebat᷑ indignũ.
Hic cibus. qui deliciosis iudicabatur
horrendꝰ S hoc magis bonꝰ xp̃ianus
debet amare. unde possit ad illa cęlestis
regis coniuiua ꝑuenire. Et intende
quia totꝰ hic uersus ꝑ figurã dictꝰ est
tapinosin. que hanc noscitur habere
uirtute᷑. ut humilitatis affectu mag¬
nam rem deiciat usq ad uilissimam
paruitatẽ. Quȩ figura in scripturis
scĩs frequentissime repꝑitur. sicut dicit
apłs: Elegit ds infirma huiꝰ mundi.

Expanded text:
temperabam. » Istud quamvis interdum temperabam. » Istud quamvis interdum videtur posse contingere, tamen et hoanimarum illa satietas, quae sicut in septuagesimo quarto Psalmo dicit: « Calix in manu Domini vini meri plenus est mixto, et inclinavit ex hoc in hoc. » Ipse ergo potus est, quem bene fletibus temperamus, ipse calix, quem lacrymae nostrae faciunt dulciorem. Tunc enim animae penetralia coelestis ille potus ingreditur, quando piis fletibus irrigatur. Hoc erat poculum qhic cibus qui deliciosis judicabatur horrendus. Sed hoc magis bonus Christianus debet amare, unde possit ad illa coelestis Regis convivia pervenire. Et intende quia totus hic versus per figuram dictus est tapinosin, quae hanc noscitur habere virtutem, ut humilitatis affectu magnam rem dejiciat usque ad vilissimam parvitatem. Quae figura in Scripturis sanctis frequentissime reperitur, sicut dicit Apostolus: Elegit Deus infirma hujus mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
s cadauerib pociꝰ uidetur. eẽ. consimilis:
Laudauerant enĩ priꝰ. cum seculari
uita fruere t᷑. Postea sub iureurando
detestati sunt. quando eũ similẽ mortu
cur ab inimicis uel a notis in eiꝰ facie
malediceretur. sicut & iob ꝑtulisse ma¬
nifestum est. cuiꝰ uita ꝓximis uel ami¬
cis grauissimo squalore sordebat. Solli¬
citiꝰ autem uersꝰ iste tractandꝰ est. ne
contra humana consuetudinẽ. fauillã
lignoꝵ escam putemꝰ eẽ. penitentium:
Emerem nouimꝰ exustoꝵ reliquias
esse carbonũ. Quas merito peccatis di¬
cimꝰ comparari: ut ipsa qͦ tenuitas de¬
lictoꝵ. afflictionum dolorib absumat᷑.
Nam quamiuis exiguũ de peccato re¬
maneat. ñ ꝑducit ad uita. Unde & in
laua me ab iniusticia mea. & a delicto
meo munda me. Merito gͦ & ipsos
cineres peccatoꝵ scissimꝰ penitens consu¬
mere festinabat. ne quid esset residuũ.
qd̾ eum ꝓmereri ñ sineret regna cȩloꝵ.

Expanded text:
sed cadaveribus potius videtur esse consimilis. sed cadaveribus potius videtur esse consimilis. Laudaverant enim prius, cum saeculari vita frueretur; postea sub jurejurando detestati sunt, quando eum similem mortuicur ab inimicis, vel a notis in ejus facie malediceretur, sicut et Job pertulisse manifestum est, cujus vita proximis vel amicis gravissimo squalore sordebat. Sollicitius autem versus iste tractandus est, ne contra humanam consuetudinem favillas lignorum escam putemus esse poenitentium. Cinerem novimus exustorum reliquias esse carbonum, quas merito peccatis dicimus comparari; ut ipsa quoque tenuitas delictorum afflictionum doloribus absumatur. Nam quamvis exiguum de peccato remaneat, non perducit ad vitam; unde et in lava me ab injustitia mea, et a delicto meo munda me. » Merito ergo et ipsos cineres peccatorum sanctissimus poenitens consumere festinabat, ne quid esset residuum, quod eum promerere non sineret, regna coelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
gradatim penitudo descendens. pͥmo
loco grandis est. scdo mediocris. tercio¬
consuetudine ipsa om̃ino tolerabilis.
Hec autẽ auis ꝑ figuram parabolen ho¬
minib comꝑatur. genere discrepantes.
s consuetudinũ qualitate consimiles.
Quod argum̾tũ comparationis dicit᷑
ex maiore ad minꝰ. Multo eni᷑ maior
est homo quam passer. Lota die exꝓ
bolice constat. ẽẽ. maliciȩ. ut seruos di
quos tirannica ñ potest p̃sumptione
compͥmere. artificiosa pociꝰ illusione
decipiat. ut qui aꝑtis terrorib ñ cedt᷑.
derisoria magis increpatione flectant᷑.
Que figura dicitur yronia. idẽ irrisio.
quȩ aliud quam conat᷑ ostendit. Quapꝑ
istum affligentem se & uelut inaniter
laborantem. peccatores grauit̾ irridebanͭ.
Et ut cresceret ipsiꝰ obpbrii magnitu¬
do. dicit eos in ipsa detestatione uirasse:
Sic enĩ consuetudo est ꝑuersis dicere.
Sic talem uitam nͨ habeam. quale̾ iste
sustinet. qui iam nͨ uiuis hominibus

Expanded text:
gradatim poenitendo descendens primo gradatim poenitendo descendens primo loco grandis est, sconsuetudine ipsa omnino tolerabilis. Hae autem aves per figuram parabolen hominibus comparantur, genere discrepantes, sed consuetudinum qualitate consimiles. Quod argumentum comparationis dicitur ex majore ad minus; multo enim major est homo quam passer. Vers. 9. Totabolicae constat esse malitiae, ut servos Dei quos tyrannica non potest praesumptione comprimere, artificiosa potius illusione decipiat; ut qui apertis terroribus non cedunt, derisoria magis increpatione flectantur. Quae figura dicitur ironia, id est irrisio, quae aliud quam conatur ostendit. Quapropter istum affligentem se et velut inaniter laborantem peccatores graviter irridebant. Et ut cresceret ipsius opprobrii magnitudo, dicit eos in ipsa detestatione jurasse. Sic enim consuetudo est perversis dicere: Si talem vitam non habeam qualem iste sustinet, qui jam non vivis hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
crimina lugebat. ꝑ om̃iũ satisfactionũ
modos discurrere uideret᷑. Passer est
auis parua. s nimia sagacitate sollicita.
quȩ nec facile laqueis irretitur. nec ꝑ
ingliuuem uentris escarũ ambitione
decipitur. Hec ꝓpt̾ infirmitatem suã
ne aut ipsa a pͤdatore capiatur: aut fȩtꝰ
eiꝰ serpentinis deuorentur insidiis. int̾
aues unica cautione munita. ad domoꝵ
fastigia celsa concurrit. ut a suspectis
casib reddatur aliena. quȩ multis ꝑicłis
ꝓbatur obnoxia. Nuic merito compa¬
ratur. qͥ diaboli insidiosa formidans.
specialit̾ ad eccłie septa se conferens. iN
eiꝰ fastigio uigilans tutissime ꝑseuerat
Unicum dixit. ꝓpt̾ caritatẽ que ex mul¬
tis unum facit. In edificio. ꝓpt̾ altitu¬
dinẽ fidi. & fortitudinem mentis.
Consid̾andũ est etiam quemadinodu᷑
iste supplicans. a maiorib auib pellica¬
no & nicticorace cepit. & ꝑuenit usq ad
passeris minutissima paruitate᷑. Qm̃

Expanded text:
crimina lugebat, per omnium satisfactionum crimina lugebat, per omnium satisfactionum modos discurrere videretur. Passer est avis parva, sed nimia sagacitate sollicita, quae nec facile laqueis irretitur, nec per ingluviem ventris escarum ambitione decipitur. Haec propter infirmitatem suam, ne aut ipsa a praedatore capiatur, aut fetus ejus serpentinis devorentur insidiis, inter aves unica cautione munita, ad domorum fastigia celsa concurrit, ut a suspectis casibus reddatur aliena, quae multis periculis probatur obnoxia. Huic merito comparatur, qui diaboli insidiosaspecialiter ad Ecclesiae septa se conferens, in ejus fastigio vigilans tutissime perseverat. Unicum dixit propter charitatem, quae ex multis unum facit: in aedificio propter altitudinem fidei et fortitudinem mentis. Considerandum est etiam, quemadmodum iste supplicans a majoribus avibus, pellicano et nycticorace, cepit, et pervenit usque ad passeris minutissimam parvitatem: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud genꝰ introducit᷑ penitentis. Nicti¬
corax greco uocabulo dicitur noctis cor-¬
uus. quem qͥdã bubonẽ. quidã noctuam
esse dixerunt. Alii magis coruo mag¬
nitudine & colore consimilem. quem
specialit̾ in asie partib inuenire posse
testantur. Istum sicut diei fulgor abscon¬
dit. ita aduentꝰ noctis ꝓducit. Et contra
consuetudines auium tunc magis uigila¬
re & escas querere incipit. quando se in
soporem animantia cuncta componunt.
Ita & penitens iste. nocturno tempore
escas anime sollicita curiositate ꝑquirit.
mͦ psalmodie oꝑam dando. mͦ elemosinas
faciendo. mͦ carceres occulte uisitando.
solum dm̃ uult habere testem. cui caligo
noctiũ ñ tollit aspectum. Et nota. quia
sicut pellicanꝰ designauit heremitam
atq solitarium. ita nicticorax illum
declarat. qui se domicilio suo retinens.
cio. Uenit ad tercium genꝰ. qd̾ idẽ simili¬
tudine passeris indicatur. ut qͥ mundi

Expanded text:
Aliud genus introducitur poenitentis. NyctiAliud genus introducitur poenitentis. Nycticorax Graeco vocabulo dicitur noctis corvus, quem quidam bubonem, quidam noctuam esse dixerunt: alii magis corvo magnitudine et colore consimilem, quem specialiter in Asiae partibus inveniri posse testantur. Istum sicut diei fulgor abscondit, ita adventus noctis producit: et contra consuetudines avium tunc magis vigilare et escas quaerere incipit, quando se in soporem animantia cuncta componunt. Ita et poenitens iste nocturno tempore escas animae sollicita curiositate perquirit, modo psalmodiae operam dando, modo eleemosynas faciendo, modo carceres occulte visitando solum Deum vult habere testem, cui caligo noctium non tollit aspectum. Et nota, quia sicut pellicanus designat eremitam atque sdeclarat qui se domicilio suo retinens cio. Venit ad tertium genus, quod idem similitudine passeris indicatur; ut qui mundi
Abbreviated transcription (Latin):
rebat. quando ꝓ ipsis sollicitꝰ uigiter
anxius erat. ne a regno dñi redderent᷑
in solitudine. factꝰ sum sicut nicticorax
ut arbitror. diuersa nobis penitentiu᷑
genera declarantur. Pellicanꝰ enim
auis ẽ egyptia. ciconiis corꝑis grandi¬
tate consimilis. quȩ naturali macie sẽꝑ
affecta est: qm̃ sicut fisiologi uolunt
tenso intestino ꝑ uiscera. quicqͥd escarũ
accepit. sine aliqua decoctione transmit¬
tit. Hinc fit. ut adipe ꝓprio minime
farciatur. quia paruissimo ciboꝵ suco
reficitur. Que ñ gregatim ut cetere
aues uolat. s delectatione se solitaria
consolatur. Forum unũ genꝰ dicitur
esse. qd̾ stagnis inhabitat. aliud sicut
dictum est. qd̾ in desertis locis secretisq
uersatur. Per hoc gͥ auium genꝰ. pul¬
cherrime significant᷑ heremitȩ. qui
hominũ consortio derelicto. timore dñi
ãmota se afflictione discrutiant. Sequit᷑.
Factus sum sicut nicticorax in domicilio.

Expanded text:
rebat, quando pro ipsis sollicitus jugiter rebat, quando pro ipsis sollicitus jugiter anxius erat, ne a regno Domini redderentur in solitudine, factus sum sicut nycticorax ut arbitror diversa nobis poenitentium genera declarantur. Pellicanus enim avis Aegyptia est, ciconiis corporis granditate con similis, quae naturali macie semper affecta est: quoniam sicut physiologi volunt tenso intestino per viscera, quidquid escarum accipit, sine aliqua decoctione transmitit. Hinc fit, ut adipe proprio minime farciatur, quia parvissimo ciborum succo reficitur: quae non gregatim ut caeterae aves volat, sed delectatione se solitaria consolatur. Eorum unum genus dicitur esse, quod stagnis inhabitat: aliud sicut dictum est quod in desertis locis secretisque versatur. Per hoc igitur avium genus pulcherrime significantur eremitae, qui hominum consortio derelicto, timore Domini, remota se afflictione discruciant. Sequitur: Factus sum sicut nycticorax in domicilio.
Abbreviated transcription (Latin):
talia quib seculum placet. quia ꝑitura
festinant. Illo autẽ gemitu affligebat᷑
iste sci̾ssimꝰ. quem mundi amatores
pociꝰ irriderent. Ido enim addidit
mei. ut se a mundanis desidiis mon¬
straret exceptum. Sequit᷑. Adhesert̃
ossa mea carni mee. Istud si ad litterã
uelis aduertere. afflictis nimiu non
potest conuenire. quia & pinguibus
& deliciosis hoc accidit. ut caro ĩpsorũ
cognoscatur ossib adherere. S carnem
hic cutem ñ imꝓbe uidemur accipere.
quia & ipsa caro est. ut reuera exaggera¬
ta macies possit ostendi. dũ cutis ossib
adhesisse narratur. Sic & iheremias ꝓ
so ipsoꝵ. aruerunt. facti sunt ut lignuꝰ
S ut magis ad spiritalẽ intelligentiam
subeamꝰ. ossa sua dicit fidi firmitatem.
qua consistimꝰ. qͥ ualemus. Quã merito
carni dicit adhesisse. ꝓpt̾ fr̃m mediocri¬
tatem. que necdũ firmata in dñi xp̃i
confidentia ꝑmanebat. His itaq ad he¬

Expanded text:
talia quibus saeculum placet, quia peritura talia quibus saeculum placet, quia peritura festinant. Illo autem gemitu affligebatur iste sanctissimus, quem mundi amatores potius irriderent. Ideo enim addidit, mei, ut se a mundanis desideriis monstraret exceptum. Sequitur, adhaeserunt ossa mea carni meae. Istud si ad litteram velis advertere afflictis nimium non potest convenire, quia et pinguibus et deliciosis hoc accidit, ut caro ipsorum cognoscatur ossibus adhaerere. Sed carnem hic cutem non improbe videmur accipere, quia et ipsa caro est; ut revera exaggerata macies possit ostendi, dum cutis ossibus adhaesisse narratur. Sic  ed., Sed etso ipsorum; aruerunt, facti sunt ut lignum . Sed ut magis ad spiritualem intelligentiam subeamus, ossa sua dicit fidei firmitatem, qua consistimus, qua valemus; quam merito carni dicit adhaesisse propter fratrum mediocritatem, quae necdum firmata in Domini Christi confidentia permanebat. His itaque adhae