comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceperam. qm̃ horũ ministerio m̃tis
flãmas urgebat. Sed isti benigni & op¬
timi nimis ep̃i quossimul concilii ue¬
ritas ad penitentiã reseruabat. non
solũ receper̃ eos & apud se seruauert.
sed &iam malis eoꝵ uoluntatib cõmu¬
nicare decreuer̃. Quaꝓpt᷑ hoc circa
istos ingratos decreui ꝑ agere. ut ab¬
repti ꝓcul deportarentur exillo
Nc̃ itaq urm ẽ ad dm̃ illa fide respi¬
cere. qua semꝑ & fieri conuenit. &
eẽ dec& & agere. epos enĩ purifica¬
tos & ortodexos atq clem̃tes nos gau¬
demus habere. Siquis aut̃ ad memo¬
riam
illorum pestilentiũ aut ad laudem
inprouide presumit forsitan excita¬
ri. repente insua pręsũptione minis¬
tri dĩ. hoc ẽ meo opere comprimocur.
Ds̃ uos custodiat fr̃s carissimi. Lora¬
unc igitur isti & THEODORITUS
damnati & ciuitatib sunt expulsi.
& nicomedia quidẽ appion ep̃s or¬

Expanded text:
ceperam, quoniam horum ministerio mentis ceperam, quoniam horum ministerio mentis flammas urgebat. Sed isti benigni et optimi nimis episcopi, quos simul concilii veritas ad poenitentiam reservabat, non solum receperunt eos, et apud se reservaverunt, sed etiam malis eorum voluntatibus communicare decreverunt. Quapropter hoc circa istos ingratos decrevi peragere, ut abrepti procul deportarentur exsilio. Nunc itaque vestrum est ad Deum illa fide respicere, qua semper et fieri convenit, et esse decet, et agere. Episcopos enim purificatos, et orthodoxos, atque clementes nos gaudemus habere. Si quis autem ad memoriam illorum pestilentium, aut ad laudem improvide praesumit forsitan excitari, repente in sua praesumptione ministri Dei, hoc est meo opere comprimetur. Dominus vos custodiat, fratres charissimi. unc igitur isti et damnati, et e civitatibus sunt expulsi. Et in Nicomedia quidem Amphion
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte palam fecit quia ex quo cru¬
cifixus ẽ xp̃s. om̃ia quȩ ad utilitatẽ
humani generis facta sunt. quolib&
modo pr&cer uirtutẽ ad orandȩ
crucis gesta ñ essent. neq ab angelis
corroborata uͦ ẽ ꝑ eusebii prauũ pesti¬
ferũq uotũ. Sed ipse eusebius. õ ama¬
biles atq carissimi cũ quanta putatis
uictus. cum quanta confusione m̃da¬
cio undiq declarito degebat. immit̾¬
tens quidem mͥ diuersos qui ꝓ eo de¬
poscerent. p&ens uero ame quod lam
solacium. ne tanto malo conuictꝰ suo
honore priuar&. Testis ẽ mͥ ds̃ huiꝰ rei
qͥ & in me & in uob benigno amore con¬
sistit. Nam &lam me ille deuertit &
indecent᷑ arripuit qd uos quoq nostis.
Te̾ enĩ om̃ia gesta sunt siẽ ipse desidera¬
bat. quia om̃e malũ in sua conscientia
recondebat. Sed ut c&era ꝑuersitatis
eiꝰ omittam. ꝗd maxime cum theogene
nequitiȩ sue participe egerit. audite
deposco. Alexandrinos quosdam a

Expanded text:
e. Et aperte palam fecit, quia ex quo crue. Et aperte palam fecit, quia ex quo crucifixus est Christus, omnia quae ad utilitatem humani generis facta sunt, quolibet modo praeter virtutem adorandae crucis gesta non essent, neque ab angeliscorroborata vero est per Eusebii pravum pestiferumque votum. Sed ipse Eusebius, o amabiles atque charissimi! cum quanta putatis victus, cum quanta confusione mendacio utique declarato degebat? Immittens quidem mihi diversos, qui pro eo deposcerent; petens vero a me quoddam solatium, ne tanto malo convictus, suo honore privaretur. Testis est mihi Deus hujus rei, qui et in me et in vobis benigno amore consistat. Nam etiam me ille devertit, et indecenter arripuit, quod vos quoque nostis. Tunc enim omnia gesta sunt sicut ipse desiderabat, quia omne malum in sua conscientia recondebat. Sed ut caetera perversitatis ejus omittam, quid maxime cum Theogonio nequitiae suae participe egerit, audite, deposco. Alexandrinos quosdam a
Abbreviated transcription (Latin):
esca ad nutrĩta ꝓficer&: hesitabat
ars medicorũ. & dum morti uicinꝰ
ess& iuffit suis ut eũ ad locũ hunc
ducerent. credens aut illic semori
aut languore priuari. lacentiq per
noctẽ diuma uirtus apparens prę¬
cepit ut quic ꝗd comeder& in huius¬
modi potionem tinger&. quȩ e&
expipere & uino & melle confecta.
Quo facto ab egritudine liberatus ẽ
quippe cũ medicis ratione me dicinȩ
uideatur eẽ contrariũ calida pocu¬
la colericis exhibere. Audiui enĩ
& ꝓbianũ uirũ inpalatio habentem
militiã medicorũ crudeli podagrę
passione detentũ. ibi dolorib libe¬
ratum. eique appariusse scam mi¬
rabilit uisionẽ. Cũ enĩ dudũ paga¬
nus e&̃. factus postea xp̃ianus aliqua¬
tenus dogma sequebatur. tocius uerd
salutis causam id ẽ sacratissimã cru¬
cem nolebat ad orare. Hanc haben¬
ti sententiam diuina uirtꝰ appa¬
rens signũ monstrauit crucis. quod
erat positũ in altario eius ȩccłȩ. &

Expanded text:
esca ad nutrimenta proficeret, haesitabat esca ad nutrimenta proficeret, haesitabat ars medicorum; et dum morti vicinus esset, jussit suis ut eum ad locum hunc ducerent: credens aut illic se mori aut languore privari. Jacentique per noctem divina virtus apparens praecepit ut quidquid comederet, in hujusmodi potionem tingeret, quae esset ex pipere, et vino, et melle confecta. Quo facto, ab aegritudine liberatus est; quippe cum medicis ratione medicinae videatur esse contrarium calida pocula cholericis exhibere. Audivi enim et Probianum virum in palatio habentem militiam medicorum, crudeli podagrae passione detentum, ibi doloribus liberatum, eique apparuisse sanctam mirabiliter visionem . Cum enim dudum paganus esset, factus postea Christianus, aliquatenus dogma sequebatur. Totius vero salutis causam, id est sacratissimam crucem, nolebat adorare. Hanc habenti sententiam divina virtus apparens, et signum monstravit crucis, quod erat positum in altario ejusdem ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
ta & amplius tenditur. Sortitus
ẽ igitur is locus appellationẽ nc̃
usq seruatã eoquod illic manifes¬
te cernitur apparere michahel
diuinus archangelus. quod &iam
ego iutus eximie̾ uerũ eẽ confirmo
Ostendit igitur hoc ita ẽẽ &iam
multis aliis uirtus diuina. ꝑ ipsa¬
rum rerũ experim̃ta. Quidam
enĩ incausis crudelib aut in euita¬
bilibus periculis. alii uͦ in lango¬
ribus aut in notis passionib inci¬
dentes. hic orantes ad dm̃ liberari
ꝓmeruer. Sed quȩ singulis & quo¬
modo illic miracula c̃tigerint
narrare longum ẽ. Quȩ uero pro¬
uenerint. a quillno nobis noto &
incausis forensib socio. partim ab eo
audiens partim ipse cognoscens
necessario pandam. Cũ eam ar¬
dentissima febris rubeis coleribus
culum dederunt medici. quodeuo¬
mat. Al ox que cũ uomitu diffu
colera. suꝑ ficiem uultus eius simili
sui colore tinxerunt. Quã obrem
quicquid comeder& & biber& euo¬
mebat. Cũq hoc diu pater&ur nec

Expanded text:
ta et amplius tenditur. Sortitus ta et amplius tenditur. Sortitus est igitur is locus appellationem nunc usque servatam, eo quod illic manifeste cernitur apparere Michael divinus archangelus: quod etiam ego jutus eximie verum 233 esse confirmo. Ostendit igitur hoc ita esse etiam multis aliis virtus divina per ipsarum rerum experimenta. Quidam enim in causis crudelibus aut inevitabilibus periculis, alii vero in languoribus aut ignotis passionibus incidentes, hic orantes ad Deum, liberari promeruerunt. Sed quae singulis et quomodo illic miracula contigerint, narrare longum est. Quae vero provenerint Aquilino nobis noto, et in causis forensibus socio, partim ab eo audiens, partim ipse cognoscens necessario pandam. Cum eum ardentissima febris rubris choleris mculum dederunt medici, quod evomuit; moxque cum vomitu diffusae cholerae superficiem vultus ejus simili sui colore tinxerunt. Quamobrem quidquid comederet et biberet evomebat. Cumque hoc diu pateretur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
um. pagani uͦ pene om̃s xp̃ianã illie
conũterent᷑ ad fidẽ. Inqua urbe cres¬
cente quo tempr̃ religio noscit᷑ am¬
pliata. neq arę neq pagana templa
aut sacrificia. facta sunt. nͥ subiulia¬
no breui t̾empore. qd mox ꝓbatur
extinctũ. Hanc igitur tamquã nuꝑ
conditam xp̃i ciuuitatẽ constantinus
suo nõmine dedicauit. multis eam
& magnis exornans ecclesus. uiuabatq
diuinitas imperatoris uota & appari¬
tionib multis indic̃abat᷑ quia scę sa¬
lutares que essent quȩ illic eoificabant᷑¬
Reccłẽ¬
nsignis itaq locus exillo
tempore claruit peregrinis & urbi¬
cis ubi olim quidem uesta colebat᷑.
postea uͦ ęccła facta ẽ. qui locus nc̃
michaheliũ nũcupat᷑. Indextra po¬
situs parte nauigantiũ aponto ad
constantinopolim. distans abea na¬
uigio qui dem stadiis fere tringin¬
ta & quinq łterrã uero circũ eum¬
tib omnẽ sinũ usq ad septuagin¬

Expanded text:
um, pagani vero pene omnes Christianam illic um, pagani vero pene omnes Christianam illic converterentur ad fidem. In qua urbe, crescente tempore, religio noscitur ampliata; neque arae, neque pagana templa, aut sacrificia facta sunt, nisi sub Juliano brevi tempore; quod mox probatur exstinctum. Hanc igitur tanquam nuper conditam Christi civitatem Constantinus suo nomine dedicavit: multis eam et magnis exornans ecclesiis. Juvabatque Divinitas imperatoris vota, et apparitionibus multis indicabatur quia sanctae salutaresque essent quae illic aedificabantur ecclensignis itaque locus ex illo tempore claruit peregrinis et urbicis, ubi olim quidem Vesta colebatur, postea vero ecclesia facta est; qui locus nunc Michaelium nuncupatur, in dextera positus parte navigantium a Ponto ad Constantinopolim, distans ab ea navigio quidem stadiis fere triginta et quinque; per terram vero circumeuntibus omnem sinum usque ad septuagin
Abbreviated transcription (Latin):
particula seruar&. in sua statu a
sic̃ fertur inforo constantini positã
suꝑ colũnam porphyreticã deuote
eliquã uͦ partẽ in argentea theca
maximas illic ornatasq ȩdificauit
eccłas. Hisita gestis. conuiuio exhi¬
bito uirginib sacris & ipsa ministe¬
riũ
ancille gerens. ultra octogesimũ an¬
nũ etatis agens. & hissimilia faciens
redit adfilium. & cũ laitia transiuit
a scło. multa filio piecatis mandata
cõmittens nouissimis benedictionib
ones auersabatur. remouit q monar¬
chias. & suas imagines intemplis poni
precepit & cubitũ quom̃surat᷑ nilus
non iam intemplũ serapidis annis
ssingulis. sed in eccła portari sanciuit.
similẽ monstrare romȩ c̾stantinopo¬
lim. frustratꝰ non ẽ. Nã & corporib
& diuitiis maior effectaẽ. Quod ideo
ꝓuenisse credo ꝓpter amorẽ dĩ quẽ
ciuitas gerit: & habitatorũ circa in¬
digentes auxiliũ. Intantũ namq fidei
creuit. ut multi quidem iudeoꝵ ciui¬

Expanded text:
particula servaretur, in sua statua, particula servaretur, in sua statua, sicut fertur, in foro Constantini posita super columnam porphyreticam, devote eliquam vero partem in argentea theca maximas illic ornatasque ecclesias. His ita gestis, convivio exhibito virginibus sacris, et ipsa ministerium ancillae gerens, ultra octogesimum annum aetatis agens, et his similia faciens rediit ad filium. Et cum laetitia transivit e saeculo, multa filio pietatis mandata committens, novissimis benedictionibusones aversabatur; removitque monomachias, et suas imagines in templis poni praecepit; et cubitum quo mensuratur Nilus, non jam in templum Serapidis annis singulis, sed in ecclesiam portari sancivit.similem monstrari Romae Constantinopolim, frustratus non est. Nam et corporibus et divitiis major effecta est. Quod ideo provenisse credo propter amorem Dei, quem civitas gerit, et habitatorum circa indigentes auxilium. In tantum namque fides crevit, ut multi quidem Judaeorum civi
Abbreviated transcription (Latin):
lignũ in quo ds̃ ex tensusẽ. Tunc gͦ
quȩ crux e&̃ dñi quȩ latronũ dubi¬
tare ceperunt. Proinde macharius
ciuitatis presul. huiꝰ modi tractatu
dubitationẽ soluit. Mulieri namq
nobilitate clare. longa egritudine
fatigatȩ. unã illarũ crucũ cũ oratio¬
ne promptissima adhibens. uirtutẽ
saluatoris agnouit. Mox enĩ ut
mulierem crux attigit. passionem
seuissimȩ egritu dinis effugauit. &
femine salutẽ restituit. INEODORIT¬
Sic itaq mater imperatoris qd cupi¬
ebat agnoscens. declauis quidem
quib manus xp̃i fuerant ꝑforatę.
alios ingalea misit imperatoris filii
capitis ꝓuidentiam gerens. ut la¬
cula bellica sũmouer&. alios freno
equino ꝑmiscuit. & cautelã impe¬
ratoris agens. & u&cerem ꝓph&iam
ad implens. Oli enim zacharias da
infreno ẽ. scm̃ dño om̃ipotenti.
Salutaris uͦ crucis partẽ qui dem
uam constantinꝰ suscipiens Tes.¬
U & credens saluari ciuitatẽ ubi hec

Expanded text:
lignum in quo Deus extensus est! Tunc ergo lignum in quo Deus extensus est! Tunc ergo quae crux esset Domini, quae latronum, dubitare coeperunt. Proinde Macarius, civitatis praesul, hujusmodi tractatu dubitationem solvit. Mulieri namque nobilitate clarae, longa aegritudine fatigatae, unam illarum crucium cum oratione promptissima adhibens, virtutem Salvatoris agnovit. Mox enim ut mulierem crux attigit, passionem saevissimae aegritudinis effugavit, et feminae salutem restituit. SOZOSic itaque mater imperatoris quod cupiebat agnoscens, de clavis quidem quibus manus Christi fuerant perforatae, alios in galeam immisit imperatcapitis providentiam gerens, ut jacula bellica submoveret, alios freno equino permiscuit, et cautelam imperatoris agens, veterem philosophiam adimplens. Olim enim Zacharias proin freno est sanctum Domino omnipotenti. Salvatoris vero crucis partem quidem uam Constantinus suscipiens, et credens salvari civitatem ubi haec
Abbreviated transcription (Latin):
uit eccłas quarũ unam nominauit
norũ templa destruxit. Simula cra
namq ornata publice inc̾stantino¬
politana urbe ꝓposuit. & tripodas
delphi cos incircuitu ad spectaculũ
dedit. quȩ cũ ipso uideant᷑ aspectu.¬
suꝑ flue referunt᷑. SOCRATES
Interea mat̾ imperatoris helena. cuiꝰ
cognomine uicũ drepani princeps
ciuitatẽ dedicauit helenopolim. ad¬
monita ꝑsomnũ adhyerosolimã ꝓpe¬
rauit. & quondã hierusalẽ desertã
sic̃ pomoꝵ custodiarium inueniens.
requisiuit sepulchrũ xp̃i. Quod lic&
difficillime. tam̃ inuenit. Ita repente
templũ illud scelestissimũ deici iussit.
& palã facto dñi monum̃to. apparuer̃
circa eũ suffosse trescruces. & claui si¬
mul & titulus. litteris ebrȩis. grecis.
latinisq conscriptis. iħs natarenus
rex iudeorum SOROMENUS.¬
icitur aut̃ quia & lam mortiuis cru¬
cis tactu surrexerit. Dehoe ligno si¬
bylla dix̾ apud paganos. Oterbeatũ

Expanded text:
vit ecclesias, quarum unam nominavit vit ecclesias, quarum unam nominavit norum templa destruxit. Simulacra namque ornata publice in Constantinopolitana urbe proposuit, et tripodas Delphicos in circo ad spectaculum dedit, qui cum ipso videantur aspectu, referuntur. SOCRATESInterea mater imperatoris Helena, cujus cognomine vicum Drepani princeps civitatem dicavit Helenopolim, admonita per somnum ad Jerosolymam properavit; et quondam Jerusalem desertam sicut pomorum custodiarium inveniens, requisivit sepulcrum Christi. Quod licet difficillime, tamen invenit . Itaque repente templum illud scelestissimum dejici jussit. Et palam facto Domini monumento, apparuerunt circa id suffossae tres cruces, et clavi, simul et titulus litteris Hebraicis, Graecis Latinisque conscriptus: JESUS NAZARENUS REX JUDAEORUM. SOCRATESicitur autem quia etiam mortuus crucis tactu surrexerit. De hoc ligno sibylla dixit apud paganos: O ter beatum
Abbreviated transcription (Latin):
molitꝰ inuenit᷑. figm̃to penitentię sue
sic̃ oportunę pate fi&. SOCRATES.¬
mperator interea post conciliũ dege¬
bat leus. Celebrata gͦfestiuitate pub¬
lica uicennaliũ suoꝵ. mox aderigen¬
das ecclesias festmꝰ accessĩt. Hoc que
faciebat ꝑsingulas ciuitates & inur¬
be cognominis sui. SOZOMENIS
am uoluit habitare ciuitatẽ. Ueni¬
ensq ad cãpũ ante ilium positũ uix¬
ta hellespontũ suꝑ eantis tumulum.
ubi achiui contra troiam pugnantes
haber̃ castra. ciuitatẽ designauit por¬
tasq fecit quȩ actenꝰ uident᷑ a naui
gantib hȩc agenti ꝑ noctẽ ds̃ appa¬
ruit. monens ut alium quȩrer&. lo
traclȩ. illic eum habitare iussit.
ornatam fabricis. aequã imperiali
romȩ conftituit. & denominatam
constantinopolim appellari secundã
romã. lege formauit. sicuti lex ipsa
in marmorea platoma noscitur ẽẽ
trẽ statuam ciꝰ ẽ constituto. in hac
quoq ciuitate duas quidem edifica¬

Expanded text:
molitus invenitur, figmento suae poenitentiae, molitus invenitur, figmento suae poenitentiae, sicut opportune patefiet. SOCRATESImperator interea post concilium degebat laetus. Celebrata ergo festivitate publica Vicennalium suorum, mox ad erigendas ecclesias festinus accessit. Hoc itaque faciebat per singulas civitates et in urbe cognominis sui. SOCRATES, iam voluit habitare civitatem. Veniensque ad campum ante Ilium positum juxta Hellespontum super Ajacis tumulum, ubi Achivi contra Trojam pugnantes habuerunt castra, civitatem designavit portasque fecit quae hactenus videntgantibus. Haec agenti per noctem Deus apparuit, monens ut alium quaereret locyzantium Thraciae, illic eum habitare jussit. ornatam fabricis, aequam imperiali Romae constituit, et denominatam Constantinopolim appellari secundam Romam lege firmavit, sicuti lex ipsa in marmorea platoma noscitur esse trem statuam ejus est constituta. In hac quoque civitate duas quidem aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
bus habitis. Sigͥsatis factũ ẽ scõ ur̃o
concilio. ñreluctantes sed c̾sentientes
decr& is ur̃is &lam hac conscriptione
satis facimꝰ uob̃. ñ exiliũ grauiter fe¬
ur̃o recipere. habebitis inom̃ib con¬
sonantes. & ur̃a sequentes parit con¬
stituta. quando &iã eũ qui inhis ac
tur ad satis faciendũ inquib ei deroga¬
bat᷑. ut nos contra nosm & ipsos prȩbe¬
amꝰ ꝑtaciturnitatẽ increpationis in
ur̃ȩ uenerationi. & dõ amatissimũ pͥn¬
cipem cõmonere. & prȩces tractare
nr̃as. & uelocit᷑ de nob quȩ uob̃ conue¬
ẽ reu̾sionis eusebii & theognii. Exuer¬
bis autẽ eiꝰ conitio. quia isti quidem
dictate fidei subscripser̃ dãnationi uͦ
arrii c̃sentire noluer̃. & qm̃ arruiꝰ ante
istos reuocatꝰ agnoscit᷑. Sedlic& hoc
tta se habere uideatur. tam̃ alexan¬
driã accedere ꝓhibitus ẽ. hoc autẽ
ostendit᷑ ex eiꝰ cogitationib quaspostea

Expanded text:
bus habitis. Si igitur satisfactum est sancto vestro bus habitis. Si igitur satisfactum est sancto vestro concilio, non reluctantes, sed consentientes decretis vestris, etiam hac conscriptione satisfacimus vobis: non exsilium graviter fetro nos suscipere, habebitis in omnibus consonantes, et vestra sequentes pariter constituta: quando etiam eum qui in his acctur ad satisfaciendum in quibus ei derogabatur; ut nos contra nosmetipsos praebeamus per taciturnitatem increpatio venerationi, et Deo amantissimum principem commonere, et preces tractare nostras, et velociter de nobis quae vobis conveest reversionis Eusebii et Theogonii. Ex verbis autem ejus conjicio quia isti quidem dictatae fidei subscripserunt, damnationi vero Arii consentire noluerunt. Ex quo et Arius ante istos revocatus agnoscitur. Sed licet hoc ita se habere videatur, tamen Alexandriam accedere prohibitus est. Hoc autem ostenditur ex ejus cogitationibus, quas postea
Abbreviated transcription (Latin):
epĩs dirigentes. ab exilio reuocati ft̃
imperiali prȩcepto. & suas ecclesias
receper̃. expellentes qui in eoꝵ locis
fuerant ordmati. id ẽ eusebiuꝰ ãphi¬
onẽ christũ uͦ theogniuꝰ. Cuiꝰ libelli
exemplar hoc ẽ. Dudũ quidẽ ante
iudicium condempnati areuerentia
ur̃a. patient̃ ferre quȩ decr& a sunt
ascõ concilio ur̃o debumꝰ. Sed quia
nimis absurdũ ẽ contra nosin& ipsos
dare calũniatorib de taciturnitate
ꝓbationẽ ꝓpterea referimꝰ qm̃ nos
& infide una cucurrimꝰ. & sensũ exa¬
minantes de cͥsubstantialitatis sermo¬
ne. cuncti pacificati sumꝰ. nequa quã
ad cautelam ȩcclestarũ quȩ nr̃e sub¬
ueniebant menti. & satis facientes eis
quib ꝑ nos suaderi debuerat. infide
sub scripsimꝰ. Anathematismo autẽ
ñ sub notauimꝰ ñtam quã fidẽ accu¬
santes. sed uelut ñ credentes talẽ ẽẽ eũ
qui fuerat accusatꝰ. certe de eiꝰ ad nos
directis epłis & internos disputationi¬

Expanded text:
ntes, ab exsilio revocati sunt imperiali praecepto, et suas Ecclesias receperunt, expellentes eos qui in ipsorum locis fuerant ordinati, id est Eusebius Amphionem, Chrestum vero Theogonius. Cujus libelli exemplar hoc est. Dudum quidem ante judicium condemnati a reverentia vestra, patienter ferre quae decreta sunt a sancto concilio vestro debuimus. Sed quia nimis absurdum est contra nosmetipsos dare calumniatoribus de taciturnitate probationem, propterea referimus quoniam nos et in fide una cucurrimus, et sensum examinantes de consubstantialitatis sermone cuncti pacificati sumus: nequaquam ad cautelam Ecclesiarum quae nostrae subveniebant menti. Et satisfacientes eis a quibus per nos suaderi debuerat, in fide subscripsimus. Anathematismo autem non subnotavimus, non tanquam fidem accusantes, sed velut non credentes talem esse eum qui fuerat accusatus, certi de ejus ad nos directis epistolis, et inter nos disputationi
Abbreviated transcription (Latin):
sisse calĩmiam. lus urandum tamen
non om̃ino fuisse falsum quia ille in¬
fans dequo iurauerat. filius erat cuius¬
dam eustathii nomine. fabri ferrarii.
antiochia grauis seditio in eusta chii
depositione surrexit. & postea de e¬
piscopatus electione tantus ignis ac¬
census ẽ. ut pene ciuitas uniuersa de¬
trans ferri condentib in anthiochiã
aliis autẽ studentib ut reuerter&
eustathius. Erat enĩ inutraq parte
& populus ciuitatis & militaris manꝰ
& tam quã aduersus hostes ita cunc¬
ti cõmouebantur ut pene usq ad gla¬
dios ꝑuenirent. nisi ds̃ & timor prin¬
cipis cohiber&. Nam imperator suis
epistolis seditionem cõpescuit. Fusebiuꝰ
miratus imperator scripsit ei propo¬
situm laudans. eum q beatum uocans.
& qui a ñ unius ciuitatis sed totius
orbĩ potius digne decerner&᷑ ep̃s.
antiocenȩ ȩcđȩ uacasse sedem. tarde
uͦstudio inimicorum nicȩnȩ fidei or¬
dinatur eufronius. Iois igitur in hoc

Expanded text:
psisse calumniam. Jusjurandum tamen psisse calumniam. Jusjurandum tamen non omnino fuisse falsum, quia ille infans de quo juraverat filius erat cujusdam Eustathii nomine, fabri ferrarii.Antiochia gravis seditio de Eustathii depositione surrexit, et postea de episcopatus electione tantus ignis accensus est, ut pene civitas universa detransferri contendentibus in Antiochiam, aliis autem studentibus ut reverteretur Eustathius. Erat enim in utraque parte et populus civitatis, et militaris manus, et tanquam adversus hostes ita cuncti commovebantur, ut pene usque ad gladios pervenirent, nisi Deus et timor principis cohiberet. Nam imperator suis epistolis seditionem compescuit. Eusebius miratus imperator scripsit ei: propositum laudans, eumque beatum clamans, et quod non unius civitatis, sed totius orbis potius digne decerneretur episAntiochenae Ecclesiae vacasse sedes. Tandem vero studio inimicorum Nicaenae fidei, ordinatur Euphronius. His igitur in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
adulterũ atq tyrannũ expelli fecer̃.
exercitatorem pi&atis simul & castita¬
tis egregium. Et ille quidem ꝑthracias
ad illirici deductus ẽ ciuitatem. isti
uero prius quidem ꝓeo ordinauerunt
eulalium. Quotempore pauco uiuen
re uoluerunt. eoque fugiente muta¬
tionẽ. & simul imperatore ꝓhibente
fecer̃ eufronium. quo &iam anno &
paucis mensib inepiscopatu de func¬
to. flacito illius eccłȩ tradidere pon¬
tificatum. Isti uͦ om̃s pestem arru ha¬
buere celatam. Propterea namq mul¬
ti pie uiuentium & sacerdotũ & re¬
liquorum ȩcclesiastica relinquentes
collegia. apud sem& ipsos conuenie¬
bant.
quos uniuersi eustathianos appella.¬
bnt quia post egressum illius seorsũ
congregabantur. Porro mulier illa ter
misera passionẽ crudelissimi languo¬
ris incurrens. manifestauit insidias.
& illam tragoediȩ compositionẽ pari¬
ter enudauit: non duobus uel tribus
enĩ ꝓpecuniis illam se facere prȩsum¬

Expanded text:
adulterum atque tyrannum expelli fecerunt, adulterum atque tyrannum expelli fecerunt, exercitatorem pietatis simul et castitatis egregium. Et ille quidem per Thracias ad Illyrici deductus est civitatem. Isti vero prius quidem pro eo ordinaverunt Eulalium. Quo, tempore pauco, viventre voluerunt; eoque fugiente mutationem, et simul imperatore prohibente, fecerunt Euphronium. Quo etiam, anno et paucis mensibus in episcopatu defuncto, Placito illius Ecclesiae tradidere pontificatum. Isti vero omnes pestem Arii habuere celatam. Propterea namque multi pie viventium, et sacerdotum, et reliquorum, ecclesiastica relinquentes collegia, apud semetipsos conveniebant. Quos universi Eustathianos appellabant, quia post egressum illius seorsum congregabantur. Porro mulier illa ter misera passionem crudelissimi languoris incurrens, manifestavit insidias; et illam tragoediae compositionem pariter enudavit, non duobus vel tribus,enim pro pecuniis illam se facere praesum
Abbreviated transcription (Latin):
testem. iusiurandũ ei iustissimi uidi¬
ces intuler̃. lege scilic& aꝑte claman¬
te in duob aut trib testibus credi
ẽẽ ueracia quȩdicunt᷑. nec non & apło
prȩcipiente. ut nullus aduersus pres¬
byterum inscriptionem factam extra
duos aut trestestes accipiat. Sed isti
sacras contemnentes leges. contra ta¬
lem uirũ accusationẽ sine testimo¬
no
receperunt. Cum gͦ illa mulier usui¬
randũ prȩbuiss& : adiecit ad firmans
quia infans ille deconcubitu ẽ& eusta¬
thii. Tunc itaq tam quã aduersus
adulterũ isti amatores ueritatis pro¬
tulere decr&ũ. aliis quippe pontifi¬
cibus. cũ utiq multi ad essent & pro
apostolicis dogmatibus repugnarent.
& omnimodis quȩ fuerant concinnata
nescirent aꝑte reclamantib & mag¬
num eustathium conlaudantib. de¬
cr&umq illorum iniquum suscipi pro¬
hibentib: hoc itaq facto uelociter
eustathi iusta sententia quẽ tam quã

Expanded text:
testem, jusjurandum ei justissimi juditestem, jusjurandum ei justissimi judices intulerunt; lege scilicet aperte clamante : In duobus aut tribus testibus credi esse veracia, quae dicuntur; necnon et Apostolo praecipiente , ut nullus adversus presbyterum inscriptionem  ed., accusationem factam extra duos aut tres testes accipiat. Sed isti sacras contemnentes leges, contra talem virum accusationem sine testimonio receperunt. Cum ergo illa mulier jusjurandum 235 praebuisset, adjecit: affirmans quia infans ille de concubitu esset Eustathii. Tunc itaque tanquam adversus adulterum isti amatores veritatis protulere decretum, aliis quippe de pontificibus cum utique multi adessent, et pro apostolicis dogmatibus repugnarent, et omnimodis quae fuerant concinnata nescirent aperte reclamantibus, et magnum Eustathium collaudantibus, decretumque illorum iniquum suscipi prohibentibus. Hoc itaque facto, velociter Eustathii justa sententia quem tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
enientes enĩ mantiochia. & amlei¬
tĩarũ induti uultũ maxima mulca
ꝓpugnator magnus custathius. largã
cis hospitalitatem frat̾nitatis exhibu¬
it. Cumq ad sacratissima loca ꝑuenis¬
sent & concordes uidissent suos. hoc
est eusebium cęsariensem scytopolitã
patrophylum. & actium. lyddȩ lao¬
diciȩ teodotũ. & alios quileprã arru
susceper nũtiauer̃ cis qd cogitaueridł
& cũ eis uener̾ ad antiochiam & schema
quidem sub honore prȩmittebat᷑ ad¬
uentus eorum. quod uͦ ꝓpinabatur.
erat piocatis bellũ. Mulierem namq
ꝓtestantẽ mercede negotiantes. & lin
conciltum uenerunt. Proinde alios
om̃s foras ire prȩcipientes. ter miser¬
rimã introduxere mulierẽ. At illa
infantulũ sub mamilla de monstrans
aiebat exconcubitu eustathu illũ
se & concepisse & generasse eumq cla¬
mabat sepius inpudentẽ. Is autẽ qui
calũniȩ eius tam manifeste conscius
erat : iussit ut hanc rem siqui scirent
dicente nullũ sehabere accusationis

Expanded text:
enientes autem in Antiochiam, et amicitiarum induti vultum, maxima mulcatpropugnator magnus Eustathius largam eis hospitalitatem fraternitatis exhibuit. Cumque ad sacratissima loca pervenissent, et concordes vidissent eos, hoc est, Eusebium Caesariensem, Scythopolitam Patrophilum, et Aetium Lyddae, Laodiceae Theodotum et alios qui lepram Arii susceperant, nuntiaverunt eis quod cogitaverant, et cum eis venerunt ad Antiochiam. Et schema quidem sub honore praemittebatur adventus eorum; quod vero propinabatur, erat pietatis bellum. Mulierem namque prostantem mercede negotiantes  ed., concilium venerunt . Proinde alios omnes foras ire praecipientes, ter miserrimam introduxere mulierem. At illa infantulum sub mamilla demonstrans, aiebat ex concubitu Eustathii illum se et concepisse et generasse, eumque clamabat saepius impudentem. Is autem, qui calumniae ejus tam manifestae conscius erat, jussit ut hanc rem si qui scirent dicente nullum se habere accusationis
Abbreviated transcription (Latin):
xi Quia prius arriani cum ortodexis con¬
ueniebant atq cõmunicabant & delege
constantini qua iussit hereticorum
oratoria eccłas appellari.
Quomꝰ &. ubi conftantinus imperatores tres
suos filios ordinauit & ꝑcepto baptisma te

Expanded text:
XI. Quod prius Ariani cum orthodoxis conveniebant atque communicabant, et de lege Constantini qua jussit haereticorum oratoria ecclesiis applicari.or Constantinus imperatores tres lios reliquerit, et percepto baptismate
Abbreviated transcription (Latin):
restituti st̃. priorẽq potentiam re¬
ceper̃. Eusebiuꝰ & enĩ sicuti iam dixi
&lam constantinopolitanũ tenuit
tyrannice prȩsulatũ. & potiorẽ
ꝑcepit p̾sumptionẽ. frequenter ad
imperatorẽ ueniens. & fiduciam ex
crebra collocutione mercatus. contra
ueritatis ꝓpugnatores scuas conten¬
tiones instituit. & pͥmũ quidem
cupere se hierosolimoꝵ loca profes¬
sus ẽ. & imperatorẽ tamquã famosis¬
simũ uisurus edificationis opus. ꝓ¬
uida cogitatione captauit. Qua prop¬
ter cũ multo honore dimissus ẽ impe¬
ratore uehicula & alia ei distribuen¬
te solatia. Frofectus gͥest cum eo &
theogenis nicenus particeps maligno¬
rum confiliorum eius sicuti iam di¬

Expanded text:
ituti sunt, prioremque potentiam receperunt. Eusebius etenim, sicut jam dixi, etiam Constantinopolitanum tenuit tyranice praesulatum, et potiorem percepit praesumptionem, frequenter ad imperatorem veniens, et fiduciam ex crebra collocutione mercatus, contra veritatis propugnatores saevas contentiones instituit. Et primum quidem cupere se Hierosolymorum loca professus est, et imperatorem, tanquam famosissimum visurus aedificationis opus, provida cogitatione captavit. Quapropter cum multo honore dimissus est, imperatore vehicula et alia ei distribuente solatia. Profectus igitur est cum eo et Theogonius Nicaenus, particeps malignorum consiliorum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
c̃uenit. Sic enĩ & maxime bene con¬
scripti usq ad nr̃m ꝑducent᷑ aspec¬
tũ. uno quippe tuȩ eccłȩ hoc exse¬
quente diacono. Quidum ad nosue¬
nerit. experi&᷑ nr̃ȩ munificentiae
pi&atẽ. Os̃ te custodiat fr̃ carissime
ufficiunt quidẽ hȩc ad coniciendũ:
magis autẽ aꝑte noscendũ quẽ ad¬
modũ famosissimꝰ imperator suũ studi¬
um circa sacra constituit. At tamen
adiciã quȩ &iam circa salutare sepul¬
Agnoscens enĩ qm̃ elati & circa culturã
bachantes idolorũ. sepulchrũ dñi sor¬
dib operuerant. obliuioni tradere
contendentes memoriã salutarẽ. & de¬
suꝑ templũ aedificauerant luxurio¬
sissimȩ dęmonis idẽ ueneris ut illic
uirginũ cantib insultarent. prȩce¬
pit destrui sceleratissimũ tẽplum.
ipsũq puluerẽ funestis sacrificiis uio¬
latũ eici. & ꝓcul aciuitate disꝑgi. De¬
inde sacrariũ ȩdificari dõ maximũ

Expanded text:
convenit. Sic enim et maxime bene conconvenit. Sic enim et maxime bene conscripti usque ad nostrum perducentur aspectum, uno quippe tuae Ecclesiae hoc exsequente diacono; qui dum ad nos venerit, experietur nostrae munificentiam pietatis. Deus custodiat te, frater charissime. Sufficiunt quidem haec ad conjiciendum, magis autem aperte noscendum, quemadmodum famosissimus imperator suum studium circa sacra constituerit. Attamen adjiciam quae etiam circa salutare sepulAgnoscens enim quoniam elati, et circa culturam bacchantes idolorum, sepulcrum Domini sordibus operuerant: oblivioni tradere contendentes memoriam salutarem; et desuper templum aedificaverant luxuriosissimae daemonis, id est Veneris, ut illic virginum cantibus insultarent; praecepit destrui sceleratissimum templum, ipsumque pulverem funestis sacrificiis violatum ejici, et procul a civitate dispergi; deinde sacrarium aedificari Deo maximum
Abbreviated transcription (Latin):
ut in nr̃i nominis ciuitate cognouimꝰ.¬
nimis saluatoris dĩnr̃i ꝓspiciente sola¬
tio. maxima hominũ multitudo
scissimȩ se aedificauit ȩccłȩ. ut hoc
crem̃to ualde ꝓficiente. dignũ eẽ
uideatur & iam ecclesias in ea plures
ȩdificari. Quaꝓpt̃ qd uisũ ẽ nr̃ȩ uo¬
luntati. decuit nos tuȩ notũ facere
sapientiȩ. quatinꝰ quinquaginta
membranacios codices bene̾ confec¬
tos & adusum habiles. ab artificib
antiquariis & ꝑfectȩ artẽ scientib
scribi prȩcipias. diuinarũ quippe
scripturarũ quarũ maxime confec¬
tionẽ &usum necessariũ ȩcclesiis
ẽẽ nosti. Directȩ st̃ enĩ litterȩ nr̃a
tranquillitate ad ꝓuinciȩ uidicem:
quatinꝰ om̃a confectioni eorum ne¬
cessaria prebere cur&. ut enĩ citius
codices conscripti conficiant᷑. erit
opus diligentiȩ tuȩ. Nam & duo pub¬
lica uehicula ad deferendos eos ex
auctoritate rescripti nr̃i. teꝑcipere

Expanded text:
Ut in nostri nominis civitate cognovimUt in nostri nominis civitate cognovimus, Salvatoris Dei nostri prospiciente solatio, maxima hominum multitudo sanctissimae se dicavit Ecclesiae; ut hoc cremento valde proficiente, dignum esse videatur etiam ecclesias in ea plures aedificari. Quapropter, quod visum est nostrae voluntati, decuit nos tuae notum facere sapientiae, quatenus quinquaginta membranaceos codices bene confectos, et ad usum habiles, ab artificibus antiquariis, et perfecte artem scientibus scribi praecipias, divinarum quippe Scripturarum, quarum maxime confectionem et usum necessarium Ecclesiis esse nosti. Directae sunt enim litterae a nostra tranquillitate ad provinciae judicem, quatenus omnia confectioni eorum necessaria praebere curet. Ut enim citius codices conscripti conficiantur, erit opus diligentiae tuae. Nam et duo publica vehicula ad deferendos eos ex auctoritate rescripti nostri te percipere
Abbreviated transcription (Latin):
SOCRATES. DE ARRIO ET SCRIPTIS
ictor constantinus maximꝰ augustꝰ
epĩs & popło. Malignos & impios arri¬
us imitatꝰ. dignũ ẽ ut illoꝵ quoq susci¬
piat ultionẽ. Sic̃ gͦ porphyruꝰ diuinȩ
piocatis inimicus iniqua uolumina c̃¬
tra religionẽ ꝓferens dignã ꝓmeruit
inuenire mercedẽ & talẽ ꝑ quã in pos¬
terũ ess&e obꝓbrio. & plurima c̃pler&.
infamia. & nc̃ placuit arriũ & con¬
sectatores eiꝰ uocari porphyrianos.
ut quoꝵ mores imitatisunt. eoꝵ uoca¬
bulo ꝑfruant᷑. Suꝑ hȩc aut̃ si qua
conscriptio ab arrio facta repperit᷑.
igni tradat᷑ ut ñsolũ praua eius doc¬
trina depereat. sedneq ulla eius
possint remanere cõmenta. Hoc
&iam prȩcipio siqui c̃scriptiones
ꝓferens igne consumpserit. mortis
supplicio subiacebit. Alox eñi cũ in
hoc fuerit captus. capitalẽ suscipi&
ultionẽ. Dñs uos custodiat. INEODORIT
constantinus maximꝰ pius. euseblo.

Expanded text:
stantini de Ario et scriptis ejus. stantini de Ario et scriptis ejus. Victor Constantinus maximus, Augustus, episcopis et populo. Malignos et impios Arius imitatus, dignum est ut illorum quoque suscipiat ultionem. Sicut ergo Porphyrius divinae pietatis inimicus, iniqua volumina contra religionem proferens, dignam promeruit invenire mercedem, et talem per quam in posterum esset opprobrio, et plurima compleretur infamia. Et nunc placuit Arium et consectatores ejus vocari Porphyrianos; ut quorum mores imitati sunt, eorum vocabulo perfruantur. Super haec autem, si qua conscriptio ab Ario facta reperitur, igni tradatur; ut non solum prava ejus doctrina depereat, sed neque ulla ejus possint remanere commenta. Hoc etiam praecipio, si quis conscriptiones  repente proferens igne consumpserit, mortis supplicio subjacebit. Mox enim ut in hoc fuerit captus, capitalem suscipiet ultionem. Deus vos custodiat. Amen. Constantinus maximus, Pius, Eusebio
Abbreviated transcription (Latin):
nutius lic& nuptiarũ ess& in exꝑtus
exposuit. synodusq laudauit senten¬
tiam eiꝰ. &nihil ex hac parte sacͥiuit.
Sed hoc inunius cuiꝰq uoluntate ñ in
dispositis. contigit uicennalia constan¬
tini principis ꝓuenire: & est consue¬
tudo romanox unũ quodq decenniũ
imperatoꝵ publica deuotione celebra¬
re. Oportinũ gͦ iudicans c̃stantinus.
inuitauit tunc ad conuiuia synodũ.
& donis cõp&entib honorauit. Am¬
monitosq deconcordia fidei & cõmu¬
ni inter alterutros pace. p&ita ab eis
oratione ualedixit uniũsis in nicea.
scribens absentib quȩ fuerint in con¬
cilio celebrata. & inuitans ut ab om̃i
discordia recedentes. concordarent
in exposita concilii fide. quȩ nihil
aliud nͥ dĩ sententia uider&ur excon¬
sonantia tantorũ & taliũ sacerdotum
scõ spũ constituta. & post inqͥsitionẽ
subtilissimã & animaduersionem du¬
bitationũ om̃iũ conprobata. TUIIS.¬

Expanded text:
hnutius, licet nuptiarum esset inexpertus, hnutius, licet nuptiarum esset inexpertus, exposuit. Synodusque laudavit sententiam ejus, et nihil ex hac parte sancivit; sed hoc in uniuscujusque voluntate, non in dispositis, contigit vicennalia Constantini principis provenire. Et est consuetudo Romanorum, unumquodque decennium imperatorum publica devotione celebrare. Opportunum ergo judicans Constantinus, invitavit tunc ad convivia synodum, et donis competentibus honoravit. Admonitisque de concordia fidei, et communi inter alterutros pace, petita ab eis oratione, valedixit universis in Nicaea: scribens absentibus quae fuerint in concilio celebrata, et invitans ut ab omni discordia recedentes, concordarent in exposita concilii fide; quae nihil aliud nisi Dei sententia videretur ex consonantia tantorum et talium sacerdotum sancto Spiritu constituta, et post inquisitionem subtilissimam, et animadversionem dubitationum omnium comprobata. S
Abbreviated transcription (Latin):
remissionis ñ a sacerdotib sed adõ
solũmodo sustiere. qui potestatem¬
haber remittere. Hȩc cũ dixiss& acesuꝰ.
imperator ait. O acesi. pone scalã.
& si potes ascende solus incelũ. Hȩc
nec eusebius pamphili nec alii di¬
xerunt. Ego uero audiui auiro ne¬
qua quã m̃tiente. qui & ualde senex
erat. & tamquã qui uiderat ea quȩ fu¬
erant inconcilio gesta referebat.
uolens hominũ uitã & in ȩcclȩ¬
siis cõmorantiũ. posuit leges quas
canones appellamꝰ. Inquoꝵ tracta¬
tu uidebatur aliquib introducere
diaconi cũ conuigib quas ante con¬
secrationẽ duxerant ñ dormirent.
Surgens aut̃ in medio pafnutius con¬
fessor contra dix̃. honorabiles con¬
fessus nuptias & castitatẽ eẽ dicens
concubitũ cũ ꝓpria coniuge. Suasit¬
q concilio netalem poner& legem.
grauẽ asserens ẽẽ causam. quȩ aut
ipsis aut eoꝵ iugalib occasio fornica¬
tionis exister& Et hȩc quidem paf¬

Expanded text:
remissionis non a sacerdotibus, sed a Deo remissionis non a sacerdotibus, sed a Deo solummodo sustihabet peccata remittere. Haec cum dixisset Acesius, imperator ait: O Acesi, pone scalam, et, si potes, ascende solus in coelum. Haec nec Eusebius Pamphili, nec alii dixerunt. Ego vero audivi a viro nequaquam mentiente, qui et valde senex erat, et tanquam qui viderat ea quae fuerant in concilio gesta referebat.lens hominum vitam, et in ecclesiis commorantium, posuit leges quas canones appellamus. In quorum tractatu videbatur aliquibus introducere diaconi cum conjugibus quas ante consecrationem duxerant, non dormirent. Surgens autem in medio Paphnutius confessor contradixit, honorabiles confessus nuptias, et castitatem esse dicens concubitum cum propria conjuge. Suasitque concilio ne talem poneret legem: gravem asserens esse causam quae aut ipsis aut eorum jugalibus occasio fornicationis existeret. Et haec quidem Pap
Abbreviated transcription (Latin):
Nou& autẽ me feruor imperatoris
&iam exalia recius uoluntatis
habere memoriã & quẽ ad modum
proconcordia cogitabat. Habens
enĩ ꝓuidentiam  pacis ȩccłarum.
uocauit adsynodũ & acesiũ noua¬
tianorũ religionis epm. Postquam
gͦ scripta & subscripta ẽ a concilio
fidei definitio. requisiuit impera¬
tor acestum si & ipse consentiret
infide & paschalis definitione fes¬
tiuitatis. Atille nihil inquit noui
o imperator. synodus definiuit. Sic
enĩ olim & a temporib apłorum
ipse ꝑcepi. & terminũ fidei & tempꝰ
paschalis festiuitatis. Porro de nuo
imperatore requirente. Curgͦ te a
cõmunione separas: ille ea quȩ sub
decio gestasunt ꝑ secutionis tẽpore
replicauit. & subtilitatẽ acerbissĩmȩ
regulȩ dedux̃ admediũ. quia non
oporteat eos qui post baptisma pec¬
cant peccatũ quod ad mortẽ ẽẽ scrip¬
turȩ diuinȩ ꝓnũtiant. cõmunione
sacram̃torũ fieri dignos. sed inuitan¬
dos quidem adpenitentiã. spem uero

Expanded text:
 autem me fervor imperatoris, etiam ex alia re ejus voluntatis habere memoriam, et quemadmodum pro concordia cogitabat. Habens enim providentiam pacis Ecclesiarum, vocavit ad synodum et Acesium Novatianorum religionis episcopum. Postquam ergo scripta et subscripta est a concilio fidei definitio, requisivit imperator Acesium, si et ipse consentiret in fide et paschalis definitione festivitatis. At ille: Nihil, inquit, novi, o imperator, synodus definivit. Sic enim olim et a temporibus apostolorum ipse percepi et terminum fidei et tempus paschalis festivitatis'. Porro denuo imperatore requirente: 'Cur ergo te a communione separas?' ille ea quae sub Decio gesta sunt persecutionis tempore replicavit et subtilitatem acerbissimae regulae deduxit ad medium, quia non oporteat eos, qui post baptisma peccant peccatum, quod ad mortem esse scripturae divinae pronunciant, communicatione sanctorum fieri dignos, sed invitandos quidem ad poenitentiam, spem vero
Abbreviated transcription (Latin):
nec non & tẽpus quouenit pręnuntiauit.
ubi ait. tunc deficere duces hebrȩorũ ex
genere iudȩ principis trib eiꝰ. Significa¬
bat autẽ principatũ herodis. qui cũ idu¬
meuꝰ e&̃ genere pat̾no. arabs aut̃ amatre
cõmissa ei ẽ gens iudȩorũ a senatu romano
& cesare simul augufto. Sed &iam qͥ dam
aliorũ ꝓph&arũ clare xp̃i generationẽ
dicauer̃ & illũ sacrũ ineffabi

Expanded text:
nec non et tempus quo venit praenuntiavit , nec non et tempus quo venit praenuntiavit , ubi ait tunc deficere duces Hebraeorum ex genere Judae principis ejus tribus. Significabat autem principatum 206 Herodis, qui cum Idumaeus esset genere paterno, Arabs autem a matre, commissa est ei gens Judaeorum a senatu Romano et Caesare simul Augusto. Sed etiam quidam aliorum prophetarum clare Christi generationem hetaverunt, et illum sacrum ineffab
Abbreviated transcription (Latin):
nare sortitus ẽ. Nonũ uͦ librũ cristiano
ac uenerabili ur̃o apici dedicaui quẽ ds̃
sempit̃ne custodiat magnanimitate in c̃¬
uertibili hostib p̾ualentẽ & habentem
sub pedib uniuersos. & ad filiorũ filios
pium imperiũ dirigentẽ annuente xp̃o
cum quo dõ & patri gła una cum sco spũ¬
ogitatio mͥ aliquando ꝓuenit. cur
p̾utas aliis quidẽ hominib uelocior fuit
dibiles cũ ab initio diuina mandata ꝑ¬
ceperint &iam de xp̃i prȩsentia. & quomͦ
hȩc forent antequã fierent didicerint
perproph&as. Abraham & enĩ princeps
eorum generis & circũcisionis existens in¬
spector & conuiua filii dĩ eẽ ꝓmeruit.
isa ac eiꝰ filiuꝰ imitatione sacrificu honora¬
tus ẽ. typo crucis apatre uinctus & obla¬
tus altari: sicuti contigit & in xp̃i fieri
passione. ut aiunt qui scripturas sacras
integerrime collegerunt: ia cob autem
ex pectationẽ gentuĩ in eo nc̃ existentem

Expanded text:
nare sortitus est. Nonum vero librum Christiano nare sortitus est. Nonum vero librum Christiano ac venerabili vestro apici dedicavi, quem Deus sempiterne custodiat magnanimitate incovertibili hostibus praevalentem, et habentem sub pedibus universos, et ad filiorum filios pium imperium dirigentem, annuente Christo, cum quo et Deo Patri gloria una cum sancto SpCogitatio mihi aliquando provenit, cur, putas, aliis quidem hominibus velocior fuit dibiles, cum ab initio divina mandata perceperint etiam de Christi praesentia, et quomodo haec forent, antequam fierent, didicerint per prophetas. Ahraham etenim princeps eorum generis et circumcisionis existens, inspector et conviva Filii Dei esse promeruit . Isaac ejus filius imitatione sacrificii honoratus est, typo crucis a patre vinctus et oblatus altari , sicuti contigit et in Christi passione fieri, ut aiunt qui Scripturas sacras integerrime collegerunt. Jacob autem exspectationem gentium in eo nunc existentem,
Abbreviated transcription (Latin):
cumq tibi placuerit utile legentibus
darumq uidebitꝰ. nec quilib& reprehendit
quod tu quoq probaueris. Procedit autẽ
mea conscriptio a tertio consulatu crispi
& confrantini cesarum usq ad septimũ
decimũ tuũ. uisũq mͥ ẽ bene se habere
in nouẽ decisiones opus ome diuidere.
continebit autẽ primꝰ & secundus tomus.
ea quȩ sub principe constantino ecclesiȩ
prouener̃ : tertius autẽ & quartus quȩ
sub eiꝰ filus. quintꝰ & sextus quȩ subiulia¬
no consobrino filiorum maximi constan¬
tini & iouiniano nec non ualentiniano
& ualente gesta noscunt᷑ : septimꝰ autem¬
& octauus nobis aperi& tomus. quȩ sub
gratiano & ualentiniano fr̃ib acta sunt.
usq ad tempora imperii iocundissimi aui
tui theodosii: quando scilic& ur̃ clemͣtissi¬
mȩ principũ sacratissimꝰ pat̾ archadius. pa¬
terno succedens imperio una cũpussimo
patruo tuo honorio romanũ orbẽ guber¬

Expanded text:
cunque tibi placuerit, utile legentibus cunque tibi placuerit, utile legentibus clarumque videbitur; nec quilibet reprehendet quod tu quoque probaveris. Procedit autem mea conscriptio a tertio consulatu Crispi et Constantini Caesarum usque ad septimum decimum tuum; visumque est mihi bene se habere in novem decisiones opus omne divisere. Continebit autem primus et secundus tomus ea quae sub principe Constantino Ecclesiae provenerunt. Tertius autem et quartus quae sub ejus filiis. Quintus et sextus quae sub Juliano consobrino filiorum maximi Constantini, et Joviniano, nec non Valentiniano et Valente gesta noscuntur. Septimus et octavus nobis aperiet tomus quae sub Gratiano et Valentiniano fratribus acta sunt usque ad tempora imperii jucundissimi avi tui Theodosii: quando scilicet vester, clementissime principum, sacratissimus pater Arcadius paterno succedens imperio, una cum piissimo patruo tuo Honorio Romanum orbem guber
Abbreviated transcription (Latin):
ti imperiali conueniente. Sine sangui¬
ne autẽ & purũ acede suꝑ om̃iũ prisco¬
rũ tuũ cuncti gloriant᷑ imperium res
studiosas cũ delectatione subiectos pre¬
cipis edoceri: fauorẽq & reuerentiam
circa tuũ amorẽ & cõmunẽ utilitatem
cunctis ostendere. Qua propt̾ om̃ium
horum causa. necessariũ uid&ur michi
ecclesiasticã historiam conscribenti
te primitus alloqui. Cui namq potuiꝰ
hoc ascribã multorũ ac uenerabilium
uirtutes utiq narraturus : & ca quae
circa catholicam ecclesiam prouener̃
uel per quantas ipsa transiens tẽpeftates
ad tuos parentũ que tuorum portus ac¬
cesserit: A ge nunc om̃ia sciens omnẽ¬
q uirtutẽ habens & precipue pi&atem:
quã principẽ eẽ sapientiȩ sermo diuinus
doc&. Suscipe ame hanc scripturam &
libent᷑ examina: tueq integritatis ad iec¬
tiones & de tractiones adhibens. tuis labo¬
ribus eam purga. Indubitant᷑ enĩ quod¬

Expanded text:
ti imperiali conveniente. Sine sanguiti imperiali conveniente. Sine sanguine autem et purum a caede, super omnium priscorum, tuum cuncti gloriantur imperium. Res studiosas cum delectatione subjectos praecipis edoceri; favoremque et reverentiam circa tuum amorem et communem utilitatem cunctis ostendere. Quapropter omnium horum causa necessarium videtur mihi ecclesiasticam historiam conscribenti, te primitus alloqui. Cui namque potius hoc ascribam, multorum ac venerabilium virtutes utique narraturus, et ea quae circa catholicam Ecclesiam provenerunt, vel per quantas ipsa transiens tempestates, ad tuos parentumque tuorum portus accesserit? Age nunc omnia sciens, omnemque virtutem habens, et praecipue pietatem, quam principem esse sapientiae sermo divinus docet. Suscipe a me hanc scripturam, et libenter examina; tuaeque integritatis adjectiones et detractiones adhibens, tuis laboribus eam purga. Indubitanter enim quod