comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num uideoꝵ esse ꝑpetuum qd̾
ex lege ẽ. cũ ppłs ipse dundat
legem: qñ alegis ppło ifłe negat᷑
qui ex lege debetur: Itase ex
parte fid̾es iudaioc pleb̾ impug¬
nat: & impugnando duudatur.
diuidendo dĩssoluitur. Et i deo
regnũ eccłe manebit inct̃nirm.
tia: ut eũ d̃i filius ad immundoᷤᷤ
sp̃e conterendos. ⁊ ad manubias
mundam pͥncipis auferendas
susceꝑit carnẽ. & destruende
neqͥtie sp̃alis. hominibꝰ qͦq de¬
dit potestatẽ. diuidens spolia
eiꝰ qd̾ insigne eͣ tͥumphantis.
ali qͥ sibi adium̃tum. ⁊ p̃sidia
diabolice potestatis adsciscant:
tur: Unde intelligit᷑ indiuiduũ
qͥdidam corpꝰ ẽe diuinitatis. ⁊ reg¬
digiti specie. uelut uniꝰ scđm di¬
uinitatẽ corporis seriẽ uideatur
expͥmere : nonne uidet᷑ indiui¬
auũ ẽc̃ regnũ. cũ uenit corpus
sit indiuisum: Habitat enĩ ut
ñ pot̾is: & de spu negare ñ de¬
bes. Nec tͥ m̃broꝵ cõparatione
uideat᷑ u̾itatis: indiuidue enĩ

Expanded text:
num Iudaeorum esse perpetuum, quod ex lege est, cum populus ipse diuidat legem, quando a legis populo Iesus negatur, qui ex lege debetur? ita ex parte se fides Iudaeicae plebis inpugnat et inpugnando diuiditur, diuidendo dissoluitur. et ideo regnum ecclesiae manebit aeternum. ntia, ut cum dei filius ad inmundos spiritus conterendos et ad manubias mundani principis auferendas susceperit carnem et destruendae nequitiae spiritalis hominibus quoque dederit potestatem, diuidens spolia eius, quod insigne est triumphantis, aliqui sibi adiumentum et praesidia diabolicae potestatis adsciscant, tur! unde intellegitur indiuiduum quoddam uelut corpus esse diuinitatis regdigiti speciem uelut unius secundum diuinitatem corporis seriem uideatur exprimere. nonne uidetur indiuiduum esse regnum, cum uelut corpus sit indiuisum? habitat enim, utnon poteris et de spiritu negare non debes. nec tibi membrorum conparatione facienda uirtutis; indiuiduae enim
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. matutinis & uesꝑtinis
sacrificiis semꝑ intentꝰ: qͥd
nos facere oportet. qͥ eo ampliꝰ
rogare debemꝰ. qͦ frequentiꝰ
carnis ⁊ m̃tis fragilitate delin-¬
quimꝰ : ut de uia lassis. & istiꝰ
scł cursu. ac uitȩ huiꝰ ãfractu
grauit fatigatis. panis refectioĩs
de esse ñ possit: qͥ hominis corda
confirmet: Nec solũ media noc¬
te dñs: s om̃ibꝰ ꝓpe docet uigi

Expanded text:
dicebat, matutinis et vespertinis dicebat, matutinis et vespertinis sacrificiis semper intentus : quid nos facere oportet, qui eo amplius rogare debemus quo frequentius carnis ac mentis fragilitate delinquimus. ut de uia lassis et istius aeui cursu ac uitae huius anfractu grauiter fatigatis panis refectionis deesse non possit, qui hominis corda confirmet? Nec solum media nocte
Abbreviated transcription (Latin):
s etiã noctibꝰ oratio deferat᷑.
Uides enĩ qd̾ iste qͥ media nocte
ꝑrex̃. tres panes ab amico suo
postulans. & inipsa petendi in¬
tentione ꝑsistens. ñ defraudet᷑
orans. Qͥ sunt isti tres panes:
nͥ mysterii cęlestis alim̃tum:
Qd̃ si diligas dñm dm̃ tuũ: ñ
solũ tͥ. s etiã aliis pot̾is emercri
Qis autẽ amicitior nob: qͣm qͥ¬
ꝓ nob̾ corpꝰ suum tradidit.¬
Petiit ab hoc media nocte pa¬
nes dauid: petiit & accepit.
Petiit enĩ qñ dicebat. media
nocte surgebã ad confitendum
t᷑. Ido merͦuit hos panes: qͦs
apposuit nob̃ edendos. Petiit
cũ dic̃. Lauabo ꝑ singulas noc¬
tes lectũ meũ. Neq enĩ timuit
ne excitaret dormientem: quẽ
scit semꝑ orare uigilantem.
Et id̾o scripturarũ memores
noctib ac diebꝰ orationi in¬
stantes : pecc̃is nr̃is ueniã pos¬
tulemꝰ. Nã si ille tã sc̃s. & qui
regni erat necessitatibꝰ occupatꝰ
sep̾ties indie laudẽ domino

Expanded text:
sed etiam noctibus oratio deferatur: sed etiam noctibus oratio deferatur: uides enim quod iste qui media nocte perrexit tres panes ab amico suo postulans et in ipsa petendi intentione persistens non defrudetur oratis. qui sunt isti tres panes nisi mysterii caelestis alimentum? quod si diligas dominum deum tuum, non solum tibi, sed etiam aliis poteris emereri. quis autem amicior nobis quam qpro nobis corpus suum tradidit? Ab hoc media nocte panes David petiit, et accepit; petiit enim quando dicebat: Media nocte surgebam ad confitendum tibi ; ideo meruit hos panes quos apposuit nobis edendos. Petiit cum dicit: Lavabo per singulas noctes lectum meum ; neque enim timuit ne excitaret dormientem, quem scit semper vigilantem. 88. Et ideo scriptorum memores, noctibus ac diebus orationi instantes, peccatis nostris veniam postulemus. Nam si ille tam sanctus, et qui regni erat necessitatibus occupatus, septies in die laudem Domino
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq apłi optimũ ñ putauerutt
relinquere di u̾bum: ⁊ ministrare
m̃sis. S utrũq munꝰ sapientie.
Nam & stephanꝰ plenꝰ sapientie
minister ẽ electꝰ: & id̾o qͥ minis¬
trat doctori deferat: ⁊ ministran¬
tẽ doctorinuitet & ꝓuocet. Unũ
enĩ corpꝰ eccłȩ. s diu̾sa menbra
alterum altero eget. Non pot̃
dicẽ oculꝰ manui. oꝑam tuam
ñ desido: aut iterũ cap̃ pedibꝰ:
& auricła s e negare ẽẽ de corpore.
Nam & sialia principalia: tam̃
alia necessaria. Sapientia in ca-¬
pite: actꝰ in manibꝰ. Ocłĩ enĩ
sapientis in capite eiꝰ: qr ille
uere sapit. cuiꝰ animus in xp̃o ẽ.
& cuius int̾ior oculs erigitur
ad suꝑna: & id̾o sapientis ocłi
in capͥite eiꝰ: stulti autẽ incal
caneo.
uis ur̃m habebit amicũ
& ibit ad illũ media noc¬
tẽ & dicet illi. amice cõmoda
mͥ tres panes: Aliꝰ p̃cepti locꝰ ẽ
ut om̃ib mom̃tis ñ solũ diebus

Expanded text:
denique apostoli optimum non putarunt denique apostoli optimum non putarunt relinquere dei uerbum et ministrare mensis. sed utrumque munus sapientiae; nam et Stephanus plenus sapientiae minister electus. et ideo qui ministrat doctori deferat et ministrantem doctor inuitet et prouocet; unum enim corpus ecclesiae, etsi diuersa membra: alterum altero eget. non potest dicere oculus manui: operam tuam non desidero aut iterum caput pedibus et auricula senegare esse de corpore; nam etsi alia principalia, tamen alia necessaria. sapientia in capite, actus in manibus; oculi enim sapientis in capite eius, quia ille uere sapit cuius animus in Christo est et cuius interior oculus erigitur ad superna. et ideo sapientis oculi eius in capite icaneo. uestrum habena amicum et ibit ad illum media nocte et dicit illi: amice, commoda mihi tres panes. alius praecepti locus est, ut omnibus momentis non solum diebus,
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis. Subicit᷑ marthe exẽ¬
plum & mariȩ. Alt̾ius oꝑibus
actuosa deuotio: alteris religi¬
osa m̃tis intentio di u̾bo. Quȩ
si cũ fide congruat. etiã ipsis
oꝑibꝰ antefert᷑: iuxta qđ scrip¬
tum ẽ. Maria optimã partem
elegit sibi: q̃ ñ auferetur illi.
Studeamꝰ gͥ & nos habere: qd̾
nemo possit nob̃ auferre. Non
ꝑfunctoria: s diligens audien¬
tia deferatur. Solent em̃ etiã
ipsiꝰ semina u̾bi cęlestis auferri:
si secus uiam sint seminata. A-¬
gat te sic̃ mariã. desid̾ium sa-¬
pientie. Hoc enĩ mauis. hoc ꝑ¬
fectius ẽ opꝰ: ne ministerii cura
agnitionẽ u̾bi cęlestis au̾tat.
Nec arguas eos. & ociosos iudices.
qͦs uidis studere sapientię.
Hanc enim sibi cohabitantem
salomon ille pacificꝰ asciuit.
Nec martha tam̃ in bono minis¬
terio rep̃henditur: s maria
qđ meliorẽ partẽ sibi elegerit
antefertur. Iħ̃c enĩ multis habun¬
dat. & multa largit᷑. & ido sapi¬
entior qd̾ pͥncipale aditit. elegit.

Expanded text:
rtutis. subicitur Marthae exemplo et Mariae alterius operibus actuosa deuotio, alterius religiosa mentis intentio dei uerbo, quae si cum fide congruat, etiam ipsis operibus antefertur iuxta quod scriptum est: Maria optimam partem sibi elegit, quae non auferetur illi. studeamus igitur et nos habere quod nemo nobis possit auferre, non ut perfunctoria, sed diligens audientia deferatur; solent enim etiam ipsius semina uerbi caelestis aufen-i, si secus uiam sint seminata. agat te sicut Mariam desiderium sapientiae; hoc enim maius, hoc perfectius opus nec ministerii cura cognitionem uerbi caelestis auertat nec arguas eos et otiosos iudices, quos uideas studere sapientiae; hanc enim sibi cohabitantem Salomon ille pacificus adsciuit. nec Martha tamen in bono ministerio reprehenditur, sed Maria, quod meliorem partem sibi elegerit, antefertur; Iesus enim multis abundat et multa largitur. et ideo sapientior quod principale aduertit elegit.
Abbreviated transcription (Latin):
desolabit᷑. Causa dicti huiꝰ
ea est. qd in beel zebub pͥncipe
demonioꝵ eicere demonia dice-¬
bat᷑: ut ostendẽt regnũ suum in-¬
diuisum esse atq ꝑp̾etuum. Me-¬
ritoq etiam pilato respondit.
Legnũ meum ñ ẽ de hoc mundo.
Et id̾o qͥ ñ in xp̃o spem gerunt
s in principe dȩmonioꝵ eici
demones opinant᷑: eos regni¬
negat esse ꝑpetui: qd̾ spectat ad
pͦpłm iudeoꝵ qͥ huiusmodi passi¬
onibꝰ ad demonium eiciendum
demonũ accerssat auxilium. Nã
quẽadinodũ potest cũ fides
scindat᷑. regnũ manere ñ diuisũ
Et enĩ cũ inlege sit p̾płs indeoꝵ¬

Expanded text:
det. . 91. Causa dicti hujus ea est, quod in Beelzebub principe daemoniorum ejicere daemonia dicebatur; ut ostenderet regnum suum individuum esse atque perpetuum. Meritoque etiam Pilato respondit: Regnum meum non est de hoc mundo . Et ideo qui non in Christo spem gerunt, sed in principe daemoniorum ejici daemones opinantnegat esse perpetui, quod spectat ad populum Iudaeorum, qui huiuscemodi passionibus ad daemonium eiciendum daemonii arcessat auxilium. nam quemadmodum potest, cum fscindatur, regnum manere indivisum? Etenim cum in Lege sit populus Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
nificans dm̃. Mire sc̃s euuan¬
głista p̃mittendũ pucauit. qd̾
plurimi infantẽ patͥs nomine
zachariã apellandũ putauer̃t:
ut adu̾tas matͥ ñ nom̃ alicuius
displicuisse degeneris : s id
sc̃õ infusum spͨu. qd̾ ab angło
ante zacharie fuerat p̃nunti¬
atum. Et qͥdẽ ille mutꝰ intima¬
re uocabulũ filii nequiuit
uxori: s ꝑ ꝓphetiã elysabech
didicit. qd non didicerat a
marito. Ioħes ẽ inquit nom̃ eiꝰ.
Hoc ẽ. nos ei nom̃ ñ imponimꝰ.
qͥ iã a dõ nom̃ accepit. Habet
uocabulum suum qd̾ agnoui¬
mus: ñ qđ elegimus. Habent
hoc merita scoͬꝵ: ut a dõ no¬
men accipiant. Sic iacob isrł
dabuntur. qͥ recti st̃ in annis
qͥ dringentis: erit post hos
& conu̾tetur scłm. Uides an¬
głos. q̃ audierint ñ q̃usurpa¬
uerint nuntiare: Nec mire
Et bene additur qr nemo in
cognatione eiꝰ uocat᷑ hoc no¬
mine : ut intelligas nom̃ ñ
genis ẽẽ s uatis. Tacarias
qͦq nutu int̾rogatur: s qr

Expanded text:
nedicens deum. mire sanctus euangelista praemittendum putauit quod plurimi infantem patris nomine Zacchariae adpellandum putarunt, ut aduertas matri non nomen alicuius displicuisse degeneris, sed id sancto infusum spiritu, quod ab angelo ante Zacchariae fuerat praenuntiatum. et quidem ille mutus intimare uocabulum fili nequiuit uxori, sed per prophetiam Elisabet didicit quod non didicerat a marito. Iohannes est inquit nomen eius, hoc est: non ei nos nomen inponimus, qui iam a deo nomen accepit. habet uocabulum suum quod agnouimus, non quod elegimus. habent hoc menta sanctorum, ut a deo nomen accipiant. sic Iacob Israhdabuntur, qui relicti sunt in annis quadringentis. et erit post annos et conuertetur saeculum. uides angelos quae audierint, non quae usurpauerint nuntiare. nec mireret bene additur quia nemo in cognatione eius uocabatur hoc nomine, ut intellegas nomen non generis esse, sed uatis. Zaccharias quoque nutu interrogatur, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾tit: ut hoc quoq ẽẽ bene¬
ficiũ domini designaret: ne cũ
publice numeraret sua. quasi
ingratus tacuisse q̃ acceperat
beneficia uideret᷑. que agnos¬
cebat infilio. S fortasse aliqui
qͥsi irrationabilẽ m̃tis excessum
putent: qd̾ octo dierũ alloqͥt᷑
infantẽ. Uerũ si teneamꝰ. intel¬
ligimꝰ ꝓfecto qd̾ potuit uocẽ
patͥs natꝰ audire : qͥ Marie
salurationẽ anteqͣm nasceret᷑
audiuit. Sciebat ꝓpħa alias¬
bebat intelligendi sensum: qͥ
exultandi habebat affectum.
lo quebatur. s disciplina ser¬
uatur. ut mulier disce̾ magis
q̃ diuina sunt studeat quã
docere. Nec facile ullam ꝓ¬
phetasse uberiꝰ. ꝙͣ matrem
ipsa maria soror aaron. qͣm¬
cito cantici u̾ba conelusit : Ea¬
neꝗͣꝙͣ sui penã sermonis euasit.
actũ ẽ autẽ in diebus .u.

Expanded text:
conuertit, ut hoc quoque beneconuertit, ut hoc quoque beneficium esse domini designaret, ne cum publice numeraret sua quasi ingratus tacuisse quae acceperat beneficia uideretur, quae agnoscebat in filio. sed fortasse aliqui quasi inrationabilem mentis excessum putent, quod octo dierum adloquitur infantem. uerum si teneamus. intellegimus profecto quod potuit uocem patris natus audire, qui Mariae salutationem, antequam nasceretur, audiuit. sciebat pbebat intelligendi sensum, qui exsultandi habebat affectum. 35. loquebatur: sed disciplina servatur, ut mulier discere magis quae divina sunt, studeat, quam docere. Nec facile ullam phetasse uberius quam matrem phetissa ipsa Maria soror Aaron quacito cantici uerba conclusit eanequaquam sui poenam sermonis euasit. Factum est autem in diebus
Abbreviated transcription (Latin):
poterat. manu & litteris ẽ locu¬
tus. Scͥpsit enĩ. iohannes ẽ no¬
m̃ eius: & hic nom̃ ñ imponit᷑
s astruitur. Merito itaq con¬
tinuo resoluta ẽ lingua eiꝰ.
qr ꝙͣ uinxerat incredulitas. fi¬
des soluit. Credamus gͥ & nos
incredulitatis uincuł ẽ ligata.
rationis uoce soluatur. Scriba¬
mus sp̃u mysteria: si uolumus
ñ in tabulis lapideis. s ĩ tabuł
cordis carnalibus. Et enĩ qui
iohannẽ loquitur. xp̃m pro¬
phetat. Lo qͣmur iohannẽ. lo
tanto irrationabił modo pecu¬
dis. frena nutantis fidei coher
facilis indulgere peccatis: ñ
solũ ablata restituit. s etiam
insperata concedit. Ille dudũ
mutus ꝓphetat. Hec enĩ gr̃a dĩ
maxima : qd̃ illũ quẽ negaue¬
rat confitetur. Nemo enĩ dif¬
fidat : nemo ueterũ conscius
delictoꝵs. p̃mia diuina desꝑa
Nouit dñs mutare sententiam:
si tu noueris em̃dare delictum.
Et tu puer ꝓpħa altissimi uoca¬
beris. Pulcre cũ de domino ꝓ¬
phetaret. ad ꝓpħam sua uerba

Expanded text:
erat, manu et litteris est locutus; scripsit enim dicens:Iohannesestnomen eius. et hic nomen non inponitur, sed adstruitur meritoque continuo resoluta est lingua eius, quia quam uinxerat incredulitas fides soluit. credamus et nos igincredulitatis uinculis est ligata, rationis uoce soluatur. Scribamus spiritu mysteria, si uolumus non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. etenim qui Iohannem loquitur Christum prophetat. loquamur Iohannem, loqtanto inrationabilis modo pecudis frena nutantis fidei cohercfacilis indulgere peccatis non solum ablata restituit, sed etiam insperata concedit. ille dudum mutus prophetat; haec enim gratia dei maxima, quod eum qui negauerant confitentur. nemo ergo diffidat, nemo ueterum conscius delictorum praemia diuina desperet. nouit deus mutare sententiam. si tu noueris emendare delictum. et tu, puer, propheta altissimi uocaberis. pulchre cum de domino prophetaret, ad prophetam sua uerba
Abbreviated transcription (Latin):
Non: s uocabit᷑ ioħes.
Et responderunt ad illã. Nemo
ẽ in cognatione tua : qͥ uocet᷑
hoc nomine. Annuebant gͦ pa¬
tͥ eiꝰ. quẽ uellet uocari eum.
Et accepit pugillarẽ. & scͥpsit.¬

Expanded text:
Non, sed vocabitur Joannes. Et responderunt ad illam: Nemo est in cognatione tua qui vocetur hoc nomine. Annuebant ergo patri ejus, quem vellet vocari eum. Et accepit pugillares, et scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
maxime cũ ipse dixerit. uobiscũ
ero usq ad consũmationẽ scłi.
ipse dixit. ñ relinqͣm uos orpha-¬
nos: Certum ẽ enĩ qd si nos re¬
linquat: salui esse nequeamus.
Nemo tͥ. xp̃m potest auferre: nͥ
te illi ipse auferas. Nonte aufe

Expanded text:
maxime cum ipse dixerit: Vobiscum ero usque ad consummationem mundi : ipse dixerit: Non relinquam vos orphanos ? Certum est enim quod si nos relinquat, salvi esse nequeamus. Nemo tibi Christum potest auferre, nisi te illi ipse auferas. Non te aufe
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc medicam̃tũ nͣ famẽ indicit.
s cybũ anime subministrat. Ue
Ieiunant hi quib ab ẽ xp̃c: qui
bonoꝵ meritoꝵ copiis egent. At
uͦ cui uirtus sua uoluptate suf¬
ficit: qr sua recipit domo xp̃m
lat᷑. Et id̾o inquit ieuinare ñ
possunt filii sponsi: qͣndiu cũ
illis ẽ sponsꝰ. Uenient aut̃ dies¬

Expanded text:
hoc medicamentum non famem incidit, hoc medicamentum non famem incidit, sed cibum animae subministrat; uenieiunant hi quibus abest Christus bonorumque meritorum copiis egent: at uero cui uirtus sua uoluptate sufficit, qui recipit domo Chrislatur. et ideo, inquit, ieiunare non possunt filii sponsi, quamdiu cum illis est spons
Abbreviated transcription (Latin):
tendit᷑ qͣntũ int̃sit int̾ emulo ᷤ
leiune m̃tis famem patiantur
ub̃tate recreati. esurire ⁊ sitire
ñ possint: ⁊ id̾o qͥ animo ieiuna¬
bant. murmurabant dicentes.
Quare cũ publicanis ⁊ peccatorib
manducat ⁊ bibit: Serpentina
uox ista ẽ. Deniq hanc pͥmam
uoce̾ serpens emisit : dicẽs etie.
Qdutiq d̾s̃ dix̃: nolite mandu¬
care ex om̃i ligno: Ergo patͥs
sui uenena diffundunt. qͥ dicunt.
Qd utiq cũ publicanis & peccato¬
ribꝰ manducat & bibit: Unde
dominus cũ peccatorib mandu-
inire conuiuium. dicens. Non e¬
gent qͥsanisunt medico: s qui
male habent. Nouũ medicam̃tũ.
nouus magister aduexit. Hoc de
tra ñ pullulauit. Imprudens enĩ
om̃is creatura ẽ: huiꝰ confectiõis.
Uenite om̃s qͥ incurristis peccatoꝵ
uarias passiones: utimini pere-¬
grino medicam̃to quo uenenum
serpentis excluditur: qd ñ solum
passionis abstulit cicatͥcem: s etiã
causam diri uulneris amputauit᷑.

Expanded text:
etiam quantum intersit inter aemulos ur, mentis famem patientur ubertate recreati, esurire et sitire non possint. et ideo qui animo ieiunabant murmurabant dicentes: quare cumpublicanisetpeccatoribus manducat et bibit? serpentina uox ista est. denique hanc primam uocem serpens emisit dicens Euae: quid utique deus dixit: nolite manducare ex omni ligno? ergo patris sui uenena diffundunt qui dicunt: quid utique cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit? unde dominus cum peccatoribus manducinire conuiuium dicens: non egent qui sani sunt medico, sed qui male habent. nouum medicamentum nouus magister aduexit. hoc de terra non pullulauit; inprudens enim omnis creatura huius confectionis. uenite omnes, qui incurristis peccatorum uarias passiones, utimini peregrino medicamento, quo uenenum serpentis excluditur, quod non solum passionum abstulit cicatricem, sed etiam causam diri uulneris amputauit.
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ mystica uocatio pu¬
blicani: quẽ seqͥ iubet. ñ
corporis gressu s m̃tis affectu. Itaq
ille priꝯ auara de mercedib. dura
de laboribus ꝑiculisq nautarũ e¬
molum̃ta coni̾tens. u̾bo uocatꝰ ꝓpͥa
dereliquit qͥ rapiebat abiena : ac
uile illud sedile destituens. toto
post dñm uestigio m̃tis incedit:
conuiuiiq magnũ exibet appara¬
tũ. Qͥ enĩ domicilio xp̃m recepit
int̃no. maximis delectationibꝰ¬
qͥcredidit recumbit affectu. S¬

Expanded text:
equitur mystica euocatio publicani, quem sequi iubet non corporis gressu, sed mentis adfectu. itaque ille prius auare de mercedibus, dura de laboribus periculisque nautarum emolumenta conuertens uerbo uocatus propria derelinquit, qui rapiebat aliena. ac upost Dominum vestigio mentis incedit. Convivii quoque magni exhibet apparatum; qui enim domicilio Christum recipit intin ejus recumbit affectu.
Abbreviated transcription (Latin):
fessio ẽ. Siuis inquit. potes me
mundare. In uoluntate dñi tͥbuit
potestatem. De uoluntate autem
tauit: s qͣsi colluuionis sue con¬
scius ñ p̃sumpsit. Cui morali qͣd̾ã
dare. Et continuo lepͣ eiꝰ discessit
ab eo. Nichil enĩ mediũ. int̃ opꝰ d̾i
atq p̃ceptũ: qr in p̃cepto ẽ opus.
Deniq dixit ⁊ facta sunt. Uidetiᷤ

Expanded text:
fessio est: si u i s, inquit potes me fessio est: si u i s, inquit potes me mundare. in uoluntate domini tribuit potestatem, de uoluntate autem tauit, sed quasi conluuionis suae conscius non praesumsit. cui morali quadam dare. et continuo lepra eius discessit ab eo. nihil enim medium est inter opus dei atque praeceptum, quia in praecepto est opus. denique dixit, e t facta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ: rogabat eũ
dicens. Dñe si uis. potes me mun-¬
dare. Et extendens manũ: tetigit
eũ dicens. Uolo. Mundare. Bene
ubi leꝓsꝰ mundat᷑. certus ñ expri-¬
mit᷑ locus. ut ostendat᷑ ñ unũ p̾płm
speciał alicuius ciuitatis. s õiũ pͦpłos
fuisse sanatos. Bene autẽ ⁊ scđ̾m
lucam quarto signo ex qͦ in caphar¬
naũ dñs uenit iste sanatur: nã si
qͣrtũ diem sole illuminauit. & cla-¬
riorẽ cȩteris fecit diebus cũ illusces¬
tiones adño sanatus inducitur. ũt
ge purgari se dĩ potestate p̃su-¬
mens. ñ ex lege s supra legem eẽ
grãm iudicaret: q̃ leprosi macłam
posset abluere. Uerũ ut in domino
potestatis auctoritas: ita in illo
fidĩ constantia declarat᷑ Ille in fa-¬
ciẽ ꝓcidit. qd̾ humilitatis ÷ & pu¬
doris: ut unusqͥsq de suȩ uite
maculis erubescat. S confessionẽ
uerecundia ñ repressit. Ostendit
uulmis. remediũ postulauit: ⁊¬
ipsa religionis ⁊ fidei plena con-¬

Expanded text:
iem rogauit eum dicens: domine, si uis. potes me mundare. et extendens den manum teti git illum dicens : uolo, mundare. bene ubi leprosus mundatur, certus non exprimitur locus, ut ostendatur non unum populum specialis alicuius ciuitatis, sed omnium populos fuisse sanatos. bene autem et secundum Lucan quarto signo, ex quo in Cafarnaum dominus uenit, iste sanatur; nam si quartum diem sole inluminauit et clariorem ceteris fecit diebus, cum inlucestiones a domino sanatus inducitur, ut qge purgari se domini potestate praesumens non ex lege, sed supra legem esse gratiam iudicaret, quae leprosi maculam posset abluere. uerum ut in domino potestatis auctoritas ita in illo fidei constantia declaratur. ille in faciem procidit, quod humilitatis est et pudoris, ut unusquisque de suae uitae maculis erubescat, sed confessionem uerecundia non repressit. ostendit uulnus, remedium postulauit, et ipsa religionis et fidei plena con
Abbreviated transcription (Latin):
in medicũ: unusquisq dominicȩ
humilitatis exemplo iactantiã
uitet. Cur enĩ p̃cipit̾ nemini dice̾.
nͥ ut doceret ñ uulganda nr̃a be¬
neficia s prem̃da: Ut ñ solum
a mercede abstineamꝰ pecunie.
s etiã gr̃e. Aut fortasse etiã illa
silentii causa ÷ imꝑati: qd̾ meliores
putabat qͥfide magis spontanea
qͣm qͥ sꝑatis beneficiis credidisserł.
Offerre autẽ uixta legem se pre¬
cipit᷑ sacerdoti. ñ ut aliũ deferat.
s ut seipsum offerat d̾o spiritale
sacͥficium : ut actus preceriti
colluuione det̃sa. ꝑ cognitionẽ
fidei ⁊ sapientie disciplinã. pla-¬
citura do hostia consecretur.
Om̃is enim uictima sale saliet᷑.
ꝑ miscđiã dĩ ut exibeatis corpora
ur̃a hostiã acceptabilẽ. placentẽ d̾o.
Simul illud mirabile: qd̾ eo sa¬
nauit gen̾e qͦ fuerat obsecratꝰ
Siuis: potes me mundare. uolo
inqͥt. Mundare. Habes uoluntatẽ.
habes etiã pietatis affectũ. Et ex

Expanded text:
in medicum, unusquisque dominicae humilitatis exemplo iactantiam uitet. cur enim praecipitur nemini dicere nisi ut doceret non uulganda nostra beneficia, sed premenda, ut non solum a mercede abstineamus pecuniae, sed etiam gratiae? aut fortasse etiam illa silentii causa est imperati, quod meliores putabat qui fide magis spontanea quam speratis beneficiis credidissent. , Offerre autem iuxta legem se praecipitur sacerdoti non ut alium deferat, sed ut se ipsum deo offerat spiritale sacrificium, ut actus praeteriti conluuione deters a per cognitionem fidei et sapientiae disciplinam placitura deo hostia consecretur; omnis enim uictima sale salietur. iam dei, ut exhibeatis corpora uestra hostiam acceptabilem placentem deo. simul illud mirabile quod eo sanauit genere quo fuerat obsecratus. si uis, potes me mundare. uolo inquit, mundare. habes uoluntatem, habes etiam pietatis effec. tum. et ex
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i potestaᷤ ẽ.: Sigͦ uoluntas di potestaᷤᷤ
ẽ: qͥuniꝰ uoluntatis tͥnitatẽ asser̃t
uniꝰ utiq assert̃ potestatiᷤ. Itaq
statim lepra discessit. Ut ĩtelligaᷤᷤ
medentis affectum: ueritatẽ oꝑi
addidit. Deniq scđ̾m marcum
positũ: ⁊ pleraq talia posuerunt
euuangłiste. qͥ nos utͦq fundare
uoluerunt: descͥbentes signa
uirtutis ad fidem. expͥmente ᷤᷤ oꝑa
uirtutis ad imitationẽ: unde &
tangi ñ dedignat᷑. ⁊ imꝑat ñ dif¬
fisꝯ. h oc ẽ enĩ indiciũ potestatis
qr qͣsi habens potestatẽ sanandi
& iubendi auctoritatẽ. ⁊ oꝑandi
testimonium ñ refugit. Uolo gͦ dic̃
ꝓpt̾ fotinum: imꝑaͭ ꝓpt̾ arrium:
tangit ꝓpt̾ manicheum: nec umiꝰ
tantũ lepra curat᷑. s om̃ium. Q bꝰ
dr. Iã uos mundi estis: ꝓpt̃ sermo

Expanded text:
uoluntas eius potestas est, qui unius uoluntatis trinitatem adserunt unius utique adserunt potestatis. itaque statim lepra discessit: ut intellegas medentis adfectum, ueritatem operi addidit. denique secundum Marcum positum. et pleraque talia posuerunt euangelistae, qui nos utroque fundare uoluerunt, describentes signa uirtutis ad fidem, exprimentes opera uirtutis ad imitationem. unde et tangit non dedignatus et imperat non diffisus; hoc enim est indicium potestatis, quia quasi habens potestatem sanandi et iubendi auctoritatem operandi testimonium non refugit. uolo ergo dicit propter Fotinum, imperat propter Arrium, tangit propter Manichaeum. nec unius tantum lepra curatur, sed omnium quibus dicitur: iam uos mundi estis propter sermo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ conueniebant int̾se concu¬
bitu coniugali. Neq enim ea
q̃ senilem non erubesceret co¬
itum: erubesce̾t partum. Et
tam̃ erubescit onꝰ parentis.
qͣndui nescit mysteriũ religi¬
onis. Illa q̃ occultabat se quia
conceꝑat filium. iac tare se
cȩpit qr generabat ꝓpħam.
Et q̃ erubescebat ante benedixit.¬
in utero meo. Itaq uoce mag
na clamauit. uͥ domini sensit
aduentum : qr religiosum cre-¬
didit partum. Nulla enĩ erat¬

Expanded text:
non conueniebant inter se concunon conueniebant inter se concubitu coniugali; neque enim ea quae senilem non erubesceret coitum erubesceret partum; et tamen erubescit onus parentis, quamdiu nescit mysterium religionis. illa quae occultabat se, quia conceperat filium, iactare se coepit, quia generabat prophetam, et quae erubescebat ante benedicitin utero meo. Itaque magna voce clamavit, ubi Domini sensit adventum, quia religiosum credidit partum. Nulla enim cau
Abbreviated transcription (Latin):
caui te. Ad cohibendã petulan-¬
tiam tuam. manꝰ qͣsdam tui
auctoris inutero hominẽ for¬
mantis adu̾tis. Ille operatur : &¬
tu sacͥ uteri secretum incestas
libidine : uł pecudẽ imitare.
loqͣr: Cerra ipsa a generandi
oꝑe sepe requiescit᷑. Et si im¬
patienti hominũ studio iactis
frequent̃ seminibꝰ occupetur.
impudentiã mutat agricole:¬
& fecunditatẽ sterilitate cõmutat.
Ita qͥdem in ipsis elem̃tis ac pe¬
cudibꝰ ab usu ñ cessare generan¬
di: nature pudor ẽ. Merito
gͦ etiã scã elisabeth erubescebat
grãm. & si ñ recognoscet culpam:
Nã & si concepit de uiro. neq
enim aliter de iohannis ortu
fas ÷ credere. tam̃ partus sui
erub escebat etatem: & rursus
caruisse se gaudebat obꝓbrio.
Pudor ẽ enĩ feminis nuptiaꝵ
p̃mia ñ habere: quibꝰ hec sola
ẽ causa nubendi. Hoc gͦ obpro¬
brium consolatur sui pudore
sublatum: eo pudore ut dixi
ut pudebat eam ꝓpt̃ ȩtatem
Unde intelligi potest. qr iam

Expanded text:
cavi te . Ad cohibendam petulancavi te . Ad cohibendam petulantiam tuam manus quondam tui auctoris in utero hominem formantis advertis? Ille operatur, et tu uteri secretum incestas libidine: vel pecudes imitare, loquar? terra ipsa a generandi opere saepe requiescit, et si impatienti hominum frequenter seminibus occupetur, inpudentiam multat agricolae, fecunditatem sterilitate conmutat. ita quidam in ipsis elementis ac pecudibus ab usu non cessare generandi naturae pudor est. merito ergo sancta Elisabet erubescebat gratiam, etsi non recognosceret culpam. nam etsi concepit de uiro — neque enim aliter de hominis ortu fas est credere — tamen partus sui erubescebat aetatem. et rursus caruisse se gaudebat obprobrio; pudor est enim feminis nuptiarum praemia non habere, quibus haec sola est causa nubendi. hoc igitur obprobrium consolatur sui pudore sublatum, eo pudore, ut dixi, quod pudebat eam propter aetatem. unde intellegi potest quia iam
Abbreviated transcription (Latin):
etatis onere: & tumescere aluũ
ñ sui temporis fructu. Senes
enĩ ab ipsa concludunt᷑ etate:
& iusto intemperantie pudore
reuocantur. facere oꝑa nuptiaꝵ
ad olescentes ipsi plerumq
filioꝵ uota pretendunt: & excu¬
sandum arbitrantur ȩtatis calo¬
rẽ. generationis affectu. Quan¬
tomagis senibꝰ agere turpe ẽ.
qd̾ adolescentioribꝰ pudor est
confiteri : Qum etiam ipsi iuue¬
nes sobria diuino timore corda
qͥ temperant: suscepta plerumq
sobole. renuntiant oꝑibꝰ iuuen¬
tutis. Et qͥd mirũ de hominibꝰ.
si pecudes quoq muto quodã
oꝑe loquuntur. generandi sibi
studiũ. ñ desiderium ee̾ co eun¬
di : Siqͥdẽ uͥ semel grauẽ aluũ
sibi senserint ex genitali semine
recepto: iã nec concubitui in¬
dulgent. nec lasciuias amant.
s curam parentis assumunt.
at uͦ homines. nec conceptis
nec do parcunt. Illos contami-¬
nant : illum ex asperant. Priꝰ¬
qͣm inquit te formarẽ in utero

Expanded text:
aetatis onere et tumescere aluum aetatis onere et tumescere aluum non sui temporis fructu. senes enim ab ipsa concluduntur aetate et iusto intemperantiae pudore reuocantur facere opera nuptiarum. adulescentes ipsi plerumque filiorum uota praetendunt et excusandum arbitrantur aetatis calorem generationis adfectu. quanto magis senibus agere turpe est quod adulescentibus pudor est confiteri! quin etiam ipsi iuuenes, sobria timore diuino corda qui temperant, suscepta plerumque subole renuntiant operibus iuuentutis. et quid mirum de hominibus, si pecudes quoque muto quodam opere loquuntur generandi sibi studium, non desiderium esse coeundi? siquidem ubi semel grauem aluum siperceptum, jam nec concubitui indulgent, nec lasciviam amant, sed curam parentis assumunt. At vero homines nec conceptis, nec Domino parcunt: illos contaminant, hunc exasperant. Priusquam, inquit, te formarem in utero,
Abbreviated transcription (Latin):
concepit cysabeth uxor eiꝰ.
& occultabat se m̃sibꝰ quinq: di¬
cens. qr sic fecit mͥ dñs in diebꝰ
quibꝰ respexit auferre obpro¬
briũ meũ int̾ homines. Magna
scĩs cura ẽ uerecundie: ita ut
plerumq in ipsis pudor uotis
sit: sicͣ hoc loco adu̾timus. scãm
elisabech. q̃ utiq filios habere
cupiebat. occultantẽ se m̃sibus
quinq. Que causa occultationis.
nͥ pudoris : Est eñ unicuiq of¬
ficio p̃scͣpta etas: & qd̾ tempore
decet. tempore ñ decet. Euiq
mutatio: facti uniuscuiꝰq mutat
sepe naturam. Sunt etiã ipsi q̃dã
tempora p̃scͥpta coniugio. qñ
dare oꝑam ꝓcreandis liberis sit
decoꝵ: dũ anni uigent. dum
suscipiendoꝵ liberoꝵ spes est:
dũ generandi usꝰ eͣ in exemplo:
copule quoq usꝰ in studio est.
at uͦ ubi natura eui senectus
successerit. & etas regendis libe¬
ris habilior ẽ ꝙͣ creandis : pu¬
dor ẽ legitimi licet fetus indicia
gestare: & grauari alterius

Expanded text:
concepit Elizabeth uxor ejus, concepit Elizabeth uxor ejus, et occultabat se mensibus quinque dicens: quid mihi sic fecit dominus in diebus, quibus respexit auferre obprobrium meum inter homines? magna sanctis cura est uerecundiae, ut plerumque in ipsis pudor uotis sit, sicut hoc loco aduertimus sanctam Elisabet, quae utique filios habere cupiebat, occultantem se mensibus quinque. quae causa occultationis nisi pudoris? est enim unicuique officio praescripta aetas et quod tempore decet tempore non decet aeuique mutatio facti uniuscuiusque mutat saepe naturam. sunt etiam ipsi quaedam tempora praescripta ■ coniugio, quando dare operam liberis sit decorum, dum anni uigent, dum suscipiendorum liberorum spes est, dum generandi usus est in exemplo, copulae quoque usus in studio est. at uero ubi matura aeui senectus successerit et aetas regendis liberis habilior quam creandis, pudor est legitimi licet coitus indicia gestare et grauari alienae
Abbreviated transcription (Latin):
& tipꝰ legis: ita etiã ⁊ acharias
tacuit. Singula itaq ut con¬
currant. considerandum est.
Uerbum inut̃o: lex in silentio.
loħs appellat᷑. & zacharias loqͥt᷑.
Uerbũ edit᷑: lex absoluit᷑. Sed
legis absolutio: u̾bi ẽ explicatio.
Et id̾o qͥ dixerit u̾bum. loquit᷑
etiam si ante ñ sit loquutus.
Ab angło iubet᷑ tacere ⁊achari¬
as : ab angło uox premitur ui¬
deoꝵ. Non enĩ humane s di-¬
uine hoc potestatis imꝑium ẽ.
ut ñ lo quatur do. nͥ qͥ credi¬
derit xp̃o. Et idõ credamus.
ut lo quamur. Credat iudeus.
ut loqui possit. Lo qͣmur sp̃n
mysteria : intelligamꝰ rationẽ
sacrificioꝵ ueterum: enigma¬
ta ꝓpħarũ. Alutꝰ ẽ: qui non
intelligit legẽ. Mutus est: qͥ
ñ intesligit diuinaꝵ seriem
scripturaꝵ. Uox enĩ nr̃a. fide ᷤ
est. Et ido malo in eccła qͥn¬
q u̾ba m̃te mea loqui. ut
alios instruam: quã dece mi¬
delibus. Post hos autem dies

Expanded text:
et typus legis, ita etiam Zaccharias et typus legis, ita etiam Zaccharias tacuit. singula itaqcurrant, considerandum est. Verbum in utero. Lex in silentio, Joannes appellatur, et Zacharias loquitur. Verbum editur, Lex absolvitur, sed Legis absolutio Verbi est explicatio: Et ideo qui dixerit verbum, loquitur; etiamsi ante non sit locutus. Ab angelo jubetur tacere Zacharias, ab angelo vox premitur Judaeorum. Non enim humanae, sed divinae hoc potestatis imperium est; ut non loquatur Deo, qui non credidit Christo. Et ideo credamus, ut loquamur. Credat Judaeus, ut loqui possit. Loquamur in spiritu mysteria, intelligamus rationem sacrificiorum veterum, aenigmata prophetarum. Mutus est qui non intelligit Legem, mutus est qui non intelligit divinarum seriem Scripturarum. Vox enim nostra fides est; et ideo malo in Ecclesia quinque verba mente mea loqui ut alios instruam, quam decem midelibus. Post hos autem dies
Abbreviated transcription (Latin):
ralis actus: indicare moliens
nec expͥmens uoluntatẽ. qͣdam
supprema morte. uoce supp̃ssa.
mutus sermo morientium.
Nonne tͥ uidetur huic similis
esse populꝰ udeoꝵ. ita irrati¬
onabilis. ut actuũ suoꝵ non
possit prestare rationẽ : qui
in ultimo spei uitalis obitu con¬
stitutꝰ. uoce̾ qͣm habebat ami¬
serit: & titubantis actu corporis.
signũ u̾bi cupiat explicare
ñ u̾bum : Mutus gͦ populus
sine ratione. sine u̾bo. Cur
enim tibi magis uideat᷑ mutꝰ
esse. qͥ sonũ. quã qͥ misterium
nescit: Testis ẽ ꝓfecto uox
oꝑum. fideiq clamor: sicut
lectum ẽ. Sanguis fr̃is tui.
ad me clamat. Et ille clamat.
qͥ in corde suo clamat ꝑ diem.
Qͥ gͦ cordis clamorẽ ꝑ didit. per¬
didit lingue. Nã qͥ distinctionẽ
fidei ñ tenet : quomͦ potest
tenere u̾boꝵ: Et ante quidẽ
moyses dixerat. qͥa loqͥ non
poterat: s postea qͣm dixit
u̾bum accepit. & bonoꝵ oꝑum
edidit claritatẽ. Ergo sicut¬
dixi. moyses tẏpus popłi fuit.

Expanded text:
ralis actus indicare moliens nec exprimens uoluntatem, quidam suprema morte uoce suppressa mutus sermo morientum? nonne tibi uidetur huic similis esse populus Iudaeorum ita inrationabilis, ut actuum suorum non possit praestare rationem, qui in ultimo spei uitalis obitu constitutus uocem quam habebat amiserit, quae titubantis actu corporis signum uerbi cupiat explicare, non uerbum? mutus ergo populus sine ratione, sine uerbo. cur enim tibi magis uideatur mutus esse qui sonum quam qui mysterium nescit? est profecto uox operum fideique clamor, sicut lectum est: sanguis fratris tui ad me clamat. et ille clamat, qui in corde suo clamat per diem. qui ergo cordis clamorem perdidit perdidit linguae; nam qui distinctionem fidei non tenet quomodo potest tenere uerborum? et ante quidem Moyses dixerat quia loqui non poterat, sed posteaquam dixit, uerbum accepit et bonorum operum edidit claritatem. ergo sicut Moyses typus populi fuit
Abbreviated transcription (Latin):
in unã substantiã transformabimꝰ.
Neq enĩ in resurrectiõe aliud
erit alio inferius.: sic̾ nc̃ fragił
in nob̾ ẽ carnis infirmitas. & cor¬
poralis habitudo nature. uel
uulneribꝰ patet uł iniuriis
subiacet: uł sui oneris mole de¬
p̃ssa. suꝑ terras. nequit extollere
altius atq eleuare uesti¬
gium: s insimplicis
nature gr̃am figurabim.
cũ completũ fui̾t: qd̾ dictũ ẽ
a iohanne. Karissimi nc̃ filii
dĩ sumꝰ .: & ñ dũ reuelatum ẽ
qͥd erimꝰ : s scimꝰ qr cũ reuela¬
tũ fuit. similes ei erimꝰ. Itaq
cũ dĩ natura sit simplex. sp̃c enĩ
d̾s ẽ. nos quoq in eandẽ ymagi¬
ne̾ figurabimur: ut qͣlis celestis.
tales ⁊ cȩlestes. Igit᷑ sic̃ portauimꝰ
imaginẽ illiꝰ terreni : portemꝰ

Expanded text:
in unam substantiam transformabimur. in unam substantiam transformabimur. neque enim in resurrectione aliud erit alio inferius, sicut nunc fragilis in nobis est carnis infirmitas et corporalis habitudo naturae uel uulneribus patet uel iniuriis subiacet uel sui oneris mole depressa supra terras nequit extollere altius atque eleuare uestigium., sed in simplicis creaturae gratiam figurabimur, cum conpletum fuerit quod dictum est a Iohanne: Carissimi, nunc filii dei sumus, et nondum reuelatum est quid erimus, sed scimus, quia cum reuelatum fuerit, similes ei erimus. itaque cum dei natura sit simplex — spiritus enim deus est — nos quoque in eandem imaginem figurabimur, ut qualis caelestis tales et caelestes. igitur sicut portauimus imaginem illius terreni, portemus
Abbreviated transcription (Latin):
terrã: de om̃i re qͣmcũq petie¬
ritis fiet uob̾ a patre meo. qͥ ince¬
Et si interra hoc ẽ incorpore sibi
anima sp̃cq consentiant: nec se
impugnent ͤ diu̾sis cupiditatibꝰ.
om̃ia in effectum uideantur ui¬
rata posse deduci. Qd̃ ita fit. cũ
fuerint utraq unum. & subtͣctiᷤᷤ
inimicitiis uł solutis. duo con¬
dantur in unũ nouũ homine̾
ppłos accipiant ex isrł ⁊ ex gen¬
tibꝰ inunũ resurrectionis tpr̃e
congregandos: ut fiat in ȩternũ
mansura ꝑfectio: & id qd̃ ex
parte est destruatur. Pleriq aũ
uirũ : uxorẽ consentientes sibi
studio caritatis accipiunt. Itaq
si inhac uita tres m̃sure in eodẽ
ferm̃to manserint donec ferm̃¬
tentur. & fiant unũ. ut eqͣlitatũ
nulla distantia sit. nec cõpositi
ex tͥum diu̾sitate uideantur.
erit infuturũ diligentib xp̃m
incorrupta cõmunio: nec cõ¬
positi manebimꝰ. Nã ⁊ qͥ cõpo¬
siti nunc sumꝰ. unũ erimꝰ: &

Expanded text:
terram, de omni re quamcumque petieterram, de omni re quamcumque petieritis, fiet uobis a patre meo, qui in caeiritum, ut si in terra, hoc est in corpore sibi anima spiritusque consentiant nec se inpugnent inuicem diuersis cupiditatibus, omnia in effectum uideantur orata posse deduci. quod ita fit, cum fuerint utraque unum, si subtractis inimicitiis uel solutis duo condantur in unum nouum hominem,populos accipiant ex Israhel et ex gentibus in unum resurrectionis tempore congregandos, ut fiat in aeternum mansura perfectio, et id quod ex parte est destruatur. plerique autem uirum et uxorem consentientes sibi studio caritatis accipiunt. itaque si in hac uita tres mensurae in eodem fermento manserint, donec fermententur et fiant unum, ut aequalitatum nulla distantia sit nec conpositi ex trium diuersitate uideamur, erit in futurum diligentibus Christum incorrupta conmunio nec conpositi manebimus; nam et qui conpositi nunc sumus unum erimus et
Abbreviated transcription (Latin):
inhoc corpore siti. Hoc ueruis
qͣndo carnis lasciuua ñ redun¬
dat : & anima corporalib non
incuruatur erroribꝰ: ac m̃sura
uiuendi in toto homine in offen¬
sa seruatur. S qr mensurarum
eqͣlitas sine adium̃to ecclȩ atq
doctͥne difficile ꝑseuerat: iccir¬
co muller illa q̃ figuram eccłȩ
gerit. tandiu illis uirtutẽ doc¬
trine sp̃alis admiscet. donec
ferm̃tet᷑ totus ille interior ħo
cordis absconditus: & in gr̃am
panis cȩlestis assurgat. Bene
Quia unus panis. unũ corpꝰ
sumpsisse se conscia. secłaris
necessitudinis contagia t̃rena
declinat. Unde & apłs non
in carne s in spũ ambulare¬
nos p̃cepit : ut sc̃ificati ꝑ laua¬
crũ regerationis. ueterẽ ho¬
minẽ cũ sius desidiis exuentes
etiã resurrectionis tempore. in¬
corrupta corporis ⁊ animi & sp̃e
manere communio. & tunc om̃ĩa
q̃ petimus impetremꝰ. Qđ pleriq
uidet᷑ etiã dñs significasse cũ dic̃.
Si duob ex uobis conuen̾i̾t suꝑ

Expanded text:
in hoc corpore siti hoc uerius, quando carnis lasciuia non redundat et anima corporalibus non incuruatur erroribus ac mensura uiuendi in toto homine inoffensa seruatur. sed quia mensurarum aequalitas sine adiumento ecclesiae atque doctrinae difficile perseuerat, idcirco mulier illa, quae figuram ecclesiae gerit, tamdiu uirtutem illis doctrinae spiritalis admiscet, donec fermentetur totus ille interior homo cordis absconditus et in gratiam panis caelestis adsurgat. bene quia unus panis, unum corpussumsisse se conscia saecularis necessitudinis contagia terrena declinat. unde et apostolus non in carne, sed in spnos praecepit, ut sanctificati per lavacrum regenerationis, veterem hominem cum suis desideriis exuentes,is resurrectionis tempore incorrupta corporis et animae et spiritus manere conmunio, et nunc omnia quae petimus inpetremus. quod plerisque uidetur etiam dominus significasse, cum dicit: si duobus ex uobis conuenerit super
Abbreviated transcription (Latin):
alter qͥ infidelis ẽ relinquat᷑.
Duȩ autẽ ille molentes
cła & synagoga. N enum una
tantũ figura. s multiplex in di¬
uinis scͣpturis esse consuenit: ut
unus sermo plures species comp̃¬
hendat. Itaq mens carnis. ⁊ aĩa
carnis. & synagoga. id tͥticum
colligunt. & eã similaginẽ molũt
q̃ offertur inuanũ. Qͥ ens autẽ
q̃ coniuncta ẽ animȩ. & aĩa que
ꝑceptͥx ẽ salutis. uł eccła d̾i: ex¬
colunt. ⁊ molunt uere legis simi¬
laginẽ spiritalem. Uñ etiã panes
ꝓpositionis fiunt. qͦs soli sacerdo¬
tes edunt: quib puriorẽ panẽ
manducare p̃scͥptum ẽ : illum
utiq qͥ descendit decelo. Dm̃s
autẽ sumus sim̾ita nr̃a patiant᷑¬

Expanded text:
alter qui infidelis est relinquatur. alter qui infidelis est relinquatur. duae autem illae molentes clesia atque synagoga; non enim una tantum figura, sed multiplex in diuinis scripturis esse consueuit, ut unus sermo plures species conprehendat. itaque mens carnis et anima carnis et synagoga id triticum colligunt et eam similaginem molunt, quae offeruntur in uanum, mens autem quae coniuncta animae et anima quae receptrix est salutis uel ecclesia dei excolunt et molunt uerae legis similaginem spiritalem. unde etiam panes propositionis fiunt, quos soli sacerdotes edunt, quibus puriorem panem manducare praescriptum est, illum utique qui descendit e caelo. omnes autem sumus, si
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Quo pleriq referunt
etiam illud quod scriptum est.¬
Non manducabis carne̾ ĩsangͥne.
Uulnerib aĩe cruentatas corpo¬
ris uoluptates. refectionis ꝑotiuᷤ
loco qͣm reatu sanguinis estime¬
mus: qͦs oportet refici di u̾bo.
Est gͦ cyb refectionis: est cẏbꝰ
sanguinis. Sic̃ enim caro dñi
uere ẽ cẏbs: ita sanguis uere
escam dõ suggeramus: ne rursꝰ
cũ uenĩt. ⁊ sicͣ in illa ficu poma
qͣm nudam pomis repꝑerit &
sanguine cruentatam. num qͣm
exte fructus nascat᷑ ĩ sempit̃nũ.
Est gͦ amma carnis om̃is sangͥs eiꝰ.
ẜst etiam p̃stabilior aĩa : de qͣ
d̾s dixit. Om̃s animȩ. mee sua.
Sic̃ anima patͥs: ita etiã anima
filii. mee sunt. N ec illud p̃terit.
ut duos ppłos intͣpretemur : id÷
qd̾ in hoc mundo qͥ agͦ frequen¬
tissime comparatur. duo ppłi suł
unꝰ credentiũ. alt̃ qͥ ñ credidit.
relaturi meritoꝵ uicem suors.
& id̾o alt̃ qͥ fideł ẽ assumatur.

Expanded text:
eius. quo plerique referunt eius. quo plerique referunt etiam illud quod scriptumest:non manducabis carnem in sanguine, ne uulneribus animae cruentatas corporis uoluptates refectionis potius loco quam reatum sanguinis aestimemus, quos oportet refici dei uerbo. est ergo cibus refectionis, est cibus sanguinis; sicut enim caro domini uere est cibus, ita sanguis uere escam domino suggeramus, ne rursus cum uenerit et sicut in illa ficu pomumquam nudam pomorum reppererit et sanguine cruentatam: numquam ex te fructus nascatur in sempiternum. est ergo anima carnis omnis sanguis eius. est etiam praestabilior anima, de qua deus dixit: omnes animae meae sunt, sicut anima patris ita etiam anima filii meae sunt. nec illud praeterit ut duos populos interpretemur, id est quod in hoc mundo, qui agro frequentissime conparatur, duo populi sint, unus credentium. alter qui non credit, relaturi meritorum uicem suorum, et ideo alter qui fidelis est adsumatur,
Abbreviated transcription (Latin):
& captiuantẽ me in lege peccati
quȩ ẽ in m̃bris meis. Est gͦ lex
int̾ioris hominis: est etiã ext̃ioris.
ista q̃ temptat. Sunt etiã due alie
uehem̃tiores in nob̾ leges: una di
altera peccati: scđ̾m eundẽ magis¬
trum. qͥ ait. Igit᷑ ego ipse mente
seruio legi d̾i.: carne autẽ legi pec¬
cati. Et ostenditur qd si mentem
tantũmͦ dicas: contrariam carni
ostendas. Cũ enĩ dic̃ paulus sele¬
gi di m̃te seruire. utiq mentem
ꝑse ipsam nͥ carne uincatur. bonã
esse demonstrat: & naturã ita cre¬
atã ut resistat errori. Itaq cũ
uincitur mens. carnis ẽ. ñ ex
natura habens. s ex carne qd̃
labit᷑ : & qͣsi in nom̃ ꝓpͥetatemq
iuctͥcis. uicta succedit. Natura
autẽ: adu̾sa carni est. Deniq
m̃te do seruimus: carne pecc̃o.
Melior aut̃ mens erit: si cooꝑa
fructũ diligentia dat: altera
amittit incuria. Quã. sanguinẽ
legislator apellat dicens. Ani-¬
ma omnis carnis: sangui

Expanded text:
t captiuantem me in lege peccati, t captiuantem me in lege peccati, quod est in membris meis. est ergo lex interioris hominis, est etiam exterioris, ista quae temtat. sunt etiam duae aliae uehementiores in nobis leges, una dei, altera peccati, secundum eundem magistrum, qui ait: igitur ego ipse mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. et ostenditur quod si mentem tantummodo dicas, contrariam carnis ostendas; cum enim dicit Paulus se legi dei mente seruire, utique mentem per se ipsam, nisi carne uincatur, bonam esse demonstrat et natura ita creatam, ut resistat errori. itaque cum uincitur, mens carnis est, non ex natura habens, sed ex carne quod labitur et quasi in nomen proprietatemque uictricis uicta succedit; natura autem aduersa carnis est. denique mente deo seruimus, carne peccato. melior autem mens erit, si cooperfructum diligentia dat, altera amittit incuria, quam sanguinem legis lator adpellat dicens: anima omnis carnis sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
frustra inflatus m̃te carnis suȩ. &
declinat. Ipse enim caput om̃ium.
qͥ auctor ẽ om̃ium. Ait̃ ẽ ille pres¬
tabilior qͥ humilitatẽ diligit. sa¬
pientiã querit. miscdiã ñ omittit
Bonus scilicet seminator. Disꝑsit
enĩ dedit pauꝑibꝰ: iusticia eius
manet inȩt̃num. Hic gͥspiritał
est: ille carnał. Nam sĩc uerbis
apłicis comp̃hendimꝰ illũ extol¬
lentẽ se tumido animo. seductorẽ.
m̃te carnis inflari : ita etiã scm̃
uirũ renouari spũ m̃tis ostendi¬
mus: dicente eodẽ. Renouamini
autẽ sp̃u m̃tis ur̃ȩ. Iuas gͦ m̃tes
esse demonstrat: unã quȩ menᷤ
carnis efficitur uicta peccato.
alterã q̃ sp̃ui copulata carnis
abiurat illecebras. Nec solũ due
m̃tes. s etiam duȩ leges innobis
sunt: quaꝵ utramq nob̾ apłs
explicauit dicens. Condelector
enĩ legi dĩ. scđm int̾iorẽ hominẽ.
Uideo autẽ aliam lege̾ in m̃briᷤ
meis repugnantem legi m̃tis meȩ.¬

Expanded text:
frustra inflatus mente carnis suae, et frustra inflatus mente carnis suae, et declinat; ipse enim caput omnium, qui auctor est omnium. Alter est ille praestabilior, qui humilitatem diligit, sapientiam quaerit, misericordiam non omittit, bonus scilicet seminator; dispersit enim, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. hic igitur spiritalis est, ille carnalis. nam sicut uerbis apostolicis conprehendimus illum extollentem se tumido animo seductorem mente carnis inflari, ita etiam sanctum uirum renouari spiritu mentis ostendimus dicente eodem: renouamini autem spiritu mentis uestrae. duas ergo mentes esse demonstrat, unam, quae mens carnis efficitur uicta peccato, alteram, quae spiritui copulata carnis abiurat inlecebras. nec solum duae mentes, sed etiam duae leges in nobis sunt, quarum utramque nobis apostolus explicauit dicens: condelector enim legi dei secundum interiorem hominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae e