comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Augꝰ suꝑ geñ. conscituit deus ꝓmisẜ
suis et tẽpꝰ eiꝰ qd̾ ꝓmisit. ĩplẽdi. ꝓmis¬
sionũ tꝑa habuerũt ꝓph̃as afflatos et
ĩpletos uerbo dei usq ad iohem ab
illo aut̃ usq ĩ finẽ tꝑuc ẽ ĩplẽdi q̃ pro¬
missa sũt

Expanded text:
 enim constituit Dominus promissis suis, et tempus eis quae promisit implendis, promissionum tempora habuerunt prophetas afflatos et impletos Verbo Dei usque ad Joannem. Ab illo autem usque in finem, tempus est implendi quae promissa sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tiõe. Cui enĩ nõ presto sũt hec
cetus ẽ et manu temptans ob¬
liuionẽ accipiẽs purgationis.
peterũ suoꝵ delictoꝵ. Qua ꝓpt
fratres magis satagite ut per
bona oꝑa tertã uestrã uocatio¬
nẽ et electionẽ faciatis. Hec enĩ
facientes nõ peccabitis aliquãdo.

Expanded text:
tione. Cui enim non presto sunt hec, cecus est et manu temptans, oblivionem accipiens purgationis veterum suorum delictorum. Quapropter, fratres, magis satagite ut per bona opera certam vestram vocationem et electionem faciatis. Hec enim facientes, non peccabitis aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ꝑ cognicionẽ eius qui uoca¬
uit nõs ꝓpria gloria et uirtute
ꝑ quã maxĩa et p̃ciosa nob̾ pro¬
missa donauit ut per hec efficia¬
nuĩ dine consortes natue̾ fugiẽ¬
tes eiꝰ q̃ in mũdo est cõcupiscen¬

Expanded text:
sunt per cognitionem ejus: qui vocavit nos in propria gloria et virtute. Per quem maxima et preciosa vobis promissa donavit: ut per hec efficiamini divine consortes nature: fugientes ejusque in mundo est concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
Beda uẽo sic ait. Mortua ẽ arbor
q̃ nõ fr̃it frc̃m bonũ q̃ ue̾o etiã
mali oꝑis frc̃m ꝓtulit bis mortu¬
a arbor appellat᷑ Et si illi qͥ boni
oꝑis frcm ferre noluit ꝓ sua ste¬
rilitate d. extidendꝰ et ĩ ignẽ mit¬
tendꝰ. qͥd putas illũ me̾ri pẽarũ
qͥ uel ꝑu̾se agendo uel alios ꝑuer¬
tendo pessĩos fr̃tus attulit. h ͨ ille

Expanded text:
e, eradicatae. Mortua est arbor, quae non facit fructum bonum; quae vero etiam mali operis fructum protulit, bis mortua arbor appellatur. Et si ille qui boni operis fructum ferre noluit, pro sua sterilitate dicitur excidendus, et in ignem mittendus; quid putas illum mereri poenarum, qui vel perverse agendo, vel alios pervertendo pessimos fructus attulit? Ne
Abbreviated transcription (Latin):
tur despumãtes suas cõfusiões qr
ĩstar tumẽciũ undaꝵ ꝙͣto altius
se suꝑbiẽtes attollũt tãto ãplius
cõfusi q̃si ĩ spumas leuissĩas dis¬
soluũt᷑ et pereũt. Uł sicͭ ait lyra

Expanded text:
tur despumantes suas confusiones, quia, instar tumentium undarum, quanto altius se superbientes attollunt, tanto amplius confusi, quasi in spumas levissimas dissolvuntur et pereunt. Sidera erra
Abbreviated transcription (Latin):
trebertĩa fama ẽ młtiq se exꝑtos uł
ab eis qͥ exꝑti eẽnt de quoꝵ fide dubitã¬
dũ nõ est aiudisse cõficͣnt siluanos et
faunos qͦs uulgo ĩcubos uocãt ĩprob
sepe extitisse mulierib et earũ appe

Expanded text:
fama est multique se expertos uel ab eis, qui experti essent, de quorum fide dubitandum non esset, audisse confirmant, Siluanos et Panes, quos uulgo incubos uocant, inprobos saepe extitisse mulieribus et earum adpe
Abbreviated transcription (Latin):
offendit hic ꝑfectus ẽ
bir. potest etiã freno tircũduce̾ totũ
corpus Si aut̃ equis frena in ora
mittimꝰ ad consentiẽdũ nobis. et om̃e
corpus illoꝵ circũferimꝰ Et ecte naues
tũ magne sinit. et ci uentis ualidis
minent᷑. tircũferũt᷑ aũt. a modico gu¬
bernatulo. ubi impetus dirigẽtis uolu¬
erit. Ita et lingua modicũ quidẽ mẽ¬
brũ est. et magna exaltat. Ecce qͣntꝰ
ignis ꝙͣ magnã siluã incendit. et lĩ¬
gua ignis est uniu̾sitas ũquitatis
lingua ostituit᷑. in mẽbris nr̃is q̃ ma

Expanded text:
offendit, hic perfectus est vir. Potest etiam freno circumducere totum corpus. Si autem equis frena in ora mittimus ad consentiendum nobis, et omne corpus illorum circumferimus. Ecce et naves, cum magnae sint, et a ventis validis minentur, circumferuntur a modico gubernaculo, ubi impetus dirigentis voluerit. Ita et lingua modicum quidem membrum est, et magna exaltat. Ecce quantus ignis quam magnam silvam incendit! Et lingua ignis est, universitas iniquitatis. Lingu
Abbreviated transcription (Latin):
minũ domare pt̃. Inqͥetũ malũ plena
ueneno mortifẽo In ip̃a bñdicimꝰ de¬
ũ et prẽm. et in ipsa.maledicimꝰ ho
Ex ipso ore proced ͭ bñdictio et male¬
dictio. Nõ oport frẽs finei hec ita fi¬
eri Nũquid fons de eodẽ foramĩe ema

Expanded text:
us domare potest; inquietum malum, plena veneno mortifero. In ipsa benedicimus Dominum et patrem, et in ipsa maledicimus hoEx ipso ore procedit benedictio et maledictio. Non oportet, fratres mei, haec ita fieri. Nunquid fons de eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ. non ẽ putandũ leue esse pĩtm in per¬
Quis enĩ ferat eligi diuitẽ ad sedẽ honoris
eccĩe/ contẽpto pauꝑe instructiore et santtio¬
re ¶ Si cuit de cotidicnus cõfessib loquit᷑.¬
quis nõ hic pectat si tñ pectat. iuisi cũ apd̾
semetĩp̃m. intus ita iudicat. ut ei. tãto me¬
lior.qͣnto dicior ille uideat᷑. Hot enĩ uidetur
significasse subdẽdo. Nõne iuditatis apud
uosietipsos. et facti escit iudices ĩiquitatũ¬

Expanded text:
on est putandum, leve esse peccatum in perQuis enim ferat eligi divitem ad sedem honoris Ecclesiae, contempto paupere instructiore et sanctiore? Si autem de quotidianis consessibus loquitquis hic peccat si tamen peccat nisi cum apud semetipsum intus ita judicat, ut ei tanto melior quanto ditior ille videatur? » Hoc enim videtur significasse subdendo. Nonne judicatis apud vosmetipsos, et facti estis judices cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
sistite ciũt dyabolo et fugiet a uobit/ ap¬
ꝓpĩquate dño et cippropĩqͣbit uobis E¬
mũdate manus pct̃ores et purificate
corda duplices cũo Miseri estote et
lugete et plorate/ Risus ur̃ in luctũ
tonuertat᷑. et gaudiũ in merorẽ. hu¬

Expanded text:
istite autem diabolo, et fugiet a vobis. Appropinquate Deo, et appropinquabit vobis. Emundate manus, peccatores: et purificate corda, duplices animo. Miseri estote, et lugete, et plorate: risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem. Hu
Abbreviated transcription (Latin):
nõne ex oꝑibus iustificatus est offerens
ysact filiũ suũ super altare. uides qm̃
fides cooꝑabat᷑. oꝑib illius et ex oꝑibus
fides ꝯsũmata est. et suppleta est scriptu¬
ra dicens Credidit tibrahã deo et et re¬
putatũ est ei ad iustitiã. et canitus dei
cippellatus est Uidetis qm̃ ex operibus

Expanded text:
ibus justificatus est, offerens Isaac filium suum super altare? Vides quoniam fides cooperabatur operibus illius: et ex operibus fides consummata est? Et suppleta est Scriptura, dicens: Credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam, et amicus Dei appel
Abbreviated transcription (Latin):
m ͬ. I9 Ue tibi corozaim ue tibi bethsaida
qr si in tyro et sydone facte essẽt uirtutes
ĩ ipso ĩgenio d̾inũ naͣlit̾ mutiꝰ ĩtelligencie
quo moueãt᷑ ad fidẽ. si ꝯgrua suis mẽtib
uel audiãt uerba uel signa ospiciãt᷑. et tũ
si dei altiori iudicio a ꝑditioĩs massa non
sũt gre predestĩa ͦ ͤ discreti. nec ip̃a eis ex¬
hibent᷑ uel dc̃a d̾ina uel fc̃a. per que pñt

Expanded text:
m dixit: Vae tibi, Corozaim, vae tibi, Bethsaida, quia si in Tyro et Sydone factae essent virtutes, in ipso ingenio divinum naturaliter munus intelligentiae, qvel audiant verba, vel signa conspiciant, et tamen si Dei altiore judicio a perditionis massa non sunt gratiae praedestinatione discreti, nec ipsa eis adhibentur vel dicta divina, vel facta, per quae possint
Abbreviated transcription (Latin):
uiro hoc dici paciẽtiꝰ pt̃. qͥ quasi ad sola¬
ciũ ducit᷑. et reqͥtit. ad fericoũ ligat᷑ et ꝯti¬
cescit. et oblatuꝵ holocanstũ interrogat.
offerẽdũ holotnustũ tacet. Cũ actĩgi ad
fuili. ut ꝑfrue̾t᷑ p̃miithe̾dis. Cũ arcẽ

Expanded text:
iro dici patientius potest, qui quasi ad solatium ducitur, et requirit; ad feriendum ligatur, et conticescit; et oblaturus holocaustum interrogat, offerendus in holocaustum tacet? Cum accingi ad famuli, ut frueretur praemiis haeredis? Cum arcem
Abbreviated transcription (Latin):
obiectiõe ꝓspe adu̾sitatis frangit. qͣtenꝰ elisi.
discãt ꝙͣ ĩproba erectiõe tumuerãt. ut iã flagel¬
li exꝑimẽtis edomiti. qͣsi iumẽta domestica p̃¬
ceptoꝵ loris mẽtis colla subiciãt. et uite pñtis
itinera ad nutũ presidentis ꝑagãt. Quibus
Poris ligatũ se bñ nouerat qͥ dicebat. ut iumẽtũ
fcũs sũ apud te et ego sꝑ tecũ pͥbͦ prͦ cũ quo no

Expanded text:
objectione properae adversitatis frangit, quatenus elisi discant quam reproba erectione tumuerant; ut jam flagelli experimentis edomiti, quasi jumenta domestica praeceptorum loris mentis colla subjiciant, et vitae praesentis itinera ad nutum praesidentis pergant. Quibus bene loris ligatum se noverat, qui dicebat: Ut jumentum factus sum apud t
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ in ꝯceptione semũt accepit. eciã
preter tẽpus etatis. qm̃ fidelẽ credidit ẽẽ
eũ. qui repromiserat. ꝑꝑ qd̾ et ab uno or-¬
ti sũt. et hoc emortuo. tãꝙͣ sydera celi in
multitudine. Et sicut arena que est orã
maris ĩnumerabilis ⁊ ¶ Describit

Expanded text:
ne seminis accepit, etiam praeter tempus aetatis, quoniam fidelem credidit esse eum qui repromiserat. Propter quod et ab uno orti sunt; et hoc emortuo, tanquam sidera coeli in multitudine, et sicut arena quae est ad oram maris innumerabilis. Juxt
Abbreviated transcription (Latin):
pt᷑. qͥ a rege reprobo pro uictoriis ꝯtuelias re¬
cepit. Qui de manu hostili. sraeliticã gẽtez
fortis eripuit. et tñ ne ipẽ moriat᷑. qͣsi debiłis
fugit. qͥ et se elãn d̾mo iudi ͦ. et ꝑsecutorẽ suũ
huilitate. se subiecit. qͥ ꝑsecutoris lanceã tollit.
orã clanudis detrũcat. atq ad cacumẽ mõtis

Expanded text:
potest, qui a rege reprobo pro victoriis contumelias recipit, qui de manu hostili Israeliticam Gentem fortis eripuit, et tamen ne ipse moriatur, quasi debilis fugit? Qui et se electum divino judicio, et persecutorem suum humilitate se subjicit, qui persecutoris lanceam tollit, oram chlamydis detruncat, atque ad cacumen montis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽcͣf. xbi et si recuset dice̾ q̃ singli. sp̃alit fecerĩt.
omẽora ͦ  uitat ne ẜmonẽ suũ protelet. breuit̾
q̃dã tangens. Nec enũ õino tacuit. nec dicent.
molestꝰ est efft̃us. fugit densitatẽ. uitat longi¬
tudĩez. ne fatigaret auditorẽ. pͥ ͦ itaq tãgit

Expanded text:
is fecerunt, commemorationem vitat, ne sermonem suum protelet, breviter quaedam tangens; nec enim omnino tacuit, nec dicens molestus effectus est. Fugit densitatem, longitudinem, ne fatigaret auditorem. Et adept
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ etiã doctissimoꝵ. et cognationib huanis.
atq affinitatib. et quibustũq necessitatibus.
dicit᷑ exhibenda religio. nõ eo uocabulo uitat᷑
ãbiguũ cũ de cultu deitatis uertit᷑ questio. ut
fidenter diceᷤ ua lecim Areligionẽ non esse. tusi

Expanded text:
iam doctissimorum, et cognationibus humanis adque adfinitatibus et quibusque necessitudinibus dicitur exhibenda religio, non eo uocabulo uitatur ambiguum, cum de cultu deitatis uertitur quaestio, ut fidenter dicere ualeamus religionem non esse nisi
Abbreviated transcription (Latin):
pretat ᷑ tribulaͤues. ne quis de hiis murnuret
Unde subdit. ure igne tribulatiõis salz cor me-¬
pro delectationib posuit. hec gloͣ ibi ¶ Et ad¬
it. qui sicut bonas cogitatiões a deo nobis con-¬
stat inspirari. Ita et̾ malas. ipso instigãte pu¬
tãt in nrã mente genenari. qͥb ad furtũ adul

Expanded text:
precatur tribulationes, ne quis de eis murmuret. Unde subdit, et ure igne tribulationis, scilpro delectationibus posuit. VERS. 3.-- « m qui sicut bonas cogitationes a Deo nobis constat inspirari. Ita etiam malas ipso instigante putant in nostra mente generari. Cum nul
Abbreviated transcription (Latin):
culos quidã ita transtulit. Dolens genuit
nos uerbo ueritatis. ut simꝰ pͥmicie creatuaꝵ
eius. Idest. ut ceteris quas ternimꝰ creaturis
simus meliores. Primitias nãq fcugũ. uel
aĩanciũ. dno ꝯsetrari lex precepit. pͥmitias
auri et argenti ad opus tabernacłi iussit
conferri. idest optima queq̃ in metallis. Et

Expanded text:
culos quidam ita transtulit: Volens genuit nos verbo veritatis, ut simus primitiae creaturarum ejus. Id est, ut caeteris quas cernimus creaturis simus meliores. Primitias namque frugum vel animantium Domino consecrare lex praecepit, primitias autem auri et argenti ad opus tabernaculi jussit conferri, id est, optima quaeque in metallis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
.ẜ in allegoriã / Qui ꝓponit in caumo suo cõside-¬
rare in scripturis quasi in speculo. uultũ natĩ¬
tatis sue. idest qualiter sit homo natus ꝙͣ fragi¬
lis uel quid futurus ꝙͣ breuis eui In qͣntis mĩ¬
serisepositus : cõpunitionẽ magnã et uolũtatẽ
penitẽdi otrahit. s statim aliqͣtep̃tacione se¬
ductus obliuistit᷑ ꝯpũttionis set ad pctã redit.
tuiꝰ ĩ constantie compant᷑ qui libenten uerbũ
audit et implere negligit. Hec gloͣ Talẽ in¬

Expanded text:
. Allegorice: Qui proponit in animo suo considerare in Scripturis, quasi in speculo, vultum nativitatis suae, videlicet qualiter sit homo natus, quam fragilis, vel quid futurus, quam brevis aevi, in quantis miseriis positus, compunctionem magnam et voluntatem poenitendi contraxit; sed statim, aliqua tentatione seductus, obliviscitur compunctionis, et ad peccata redit. Hujus inconstantiae comparat eum qui libenter verbum audit, et implere negligit. Et est si
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ pius cãmꝰ irascatur. Nec utrũ sit trises.
s qͣre sit tristis. Nlet utrũ timeat s qͦd timeat
Irasci enĩ pectãti ut corrigat᷑. tristari pro affłicto
ut liberet᷑. time̾ ꝑiclitanti ne ꝑeat. nestio utrũ
qͥsꝙͣ sana cõsidera  ͤ reprehendat. Hec ille Si

Expanded text:
ur, sed quare irascatur; nec utrum sit tristis, sed unde sit tristis; nec utrum timeat, sed quid timeat. Irasci enim peccanti ut corrigatur, contristari pro adflicto ut liberetur, timere periclitanti ne pereat, nescio utrum quisquam sana consideratione reprehendat. Nam et mi
Abbreviated transcription (Latin):
rõnez. sequit᷑q qua ducit᷑. nõ est ira cui ꝓppri¬
ũ est ꝯtumatia si uero repugnat et nõ ubi
iussa ẽ requiestit s libidine ferotiaq pro-¬
uehit᷑. tã inutilis animi nũster est ꝙͣ nules
qui signũ reteptũ negligit Itaq si modũ ad¬
hiberi sibi patitur alio mõ appellanda est. de¬
tã isi non patit᷑ perniciosa est nec uter auxi-¬

Expanded text:
tionem sequiturque qua ducitur, iam non est ira, cuius proprium est contumacia ; si vero repugnat et non ubi iussa est quiescit, sed libidine ferociaque provehitur,tam inutilis animi minister est quam miles, qui signum receptui neglegit. Itaque si modum adhiberi sibi patitur, alio nomine appellanda est, deego ; si non patitur, perniciosa est nec inter auxi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut Beda dicit. ꝙ nõ ita uelocitatẽ ire uetat.
ut huiꝰ tarditatẽ approba̾t. s hoc potius ad¬
monet. ut et horã ꝑturbationis et litiũ. ne nob
ira surripiat. caueamꝰ/ Aut forte si surripu¬
erit. intra oris septa. eius cohibeamꝰ impetũ.
ut exacta hora discrimuĩs liberius eã ex ĩtegro
a nr̃o corde per tempꝰ expurgemꝰ. Estote

Expanded text:
i requiescit. Non ita velocitatem irae vetat ut hujus tarditatem approbet, sed hoc potius admonet, ut et ejus hora perturbationis ac litium ne nobis ira subripiat caveamus; aut si forte surripuerit, intra oris septa ejus cohibeamus impetum, et exacta hora discriminis liberius eam ad integrum a nostro corde per tempus expurgemus; ve
Abbreviated transcription (Latin):
Beda talẽ se exhibeat bene riuẽdo qui dignꝰ
sit ex audiri dũ postulat Qͥ enĩ menunit se
di̾nis nõ optẽꝑasse p̃ceptis. merito despeãt dñm
suis ĩtend̾e̾ precib Scriptũ est ẽi Qui obtua̾t
aurẽ suã ne audiat legẽ oratio eiut erit execra-¬

Expanded text:
, talem se exhibeat bene vivendo, ut dignus sit exaudiri dum postulat. Qui enim meminit se Domini non obtemperasse praeceptis, merito desperat Dominum suis intendere precibus. Scriptum est enim: Qui obturat aurem suam ne audiat legem, oratio eju
Abbreviated transcription (Latin):
subdit. distingue nu lucili. ista/ et ĩtelliges eẽ
ĩ hiis aliqͥd optandũ / Tormẽta abesse a me
uelim. s si sustiuẽda fuerĩt. ut me ĩ illis forti¬
ter. honeste. aĩoseq gerã. optabo. Qͥdni ego
malim nõ incidẽ bellũ. S si made̾i̾t. ut fa¬

Expanded text:
s." Distingue, mi Lucili, ista, et intelleges esse in iis aliquid optandum. Tormenta abesse a me velim; sed si sustinenda fuerint, ut me in illis fortiter, honeste, animose geram, optabo, Quidni ego malim non incidere bellum ? Sed si inciderit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
et equo ferre cão qͦtq̃d adu̾sitatis accidei̾t.
manult tñ ut nõ accidat. et si possit fucit.
atq ita ꝑatus ẽ in utrũq. ut qͣntũ in ipso
ẽ alteꝵ optet. alteꝵ uitet. Et si quod ritat.
octurreĩt. ideo uolens ferat. qr fieri nõ potuit
qd̾ uolebat. ne oppͥmat᷑ ergo sustinet. s p̃mi nol

Expanded text:
et aequo ferre animo quidquid adversitatis acciderit; mavult tamen ut non accidat, et si possit facit; atque ita paratus est in utrumque, ut quantum in ipso est alterum optet, alterum vitet, et si quod vitat, incurrerit, ideo volens ferat, quia fieri non potuit quod volebat. Ne opprimatur ergo sustinet: sed premi nol
Abbreviated transcription (Latin):
Si enũ mens in deũ forti intenciõe
dirigit᷑ ꝙͣqͣd sibi in hac uita amaꝵ
sit dulce estimat õe qd affligit reqͥ¬
em putat transire et ꝑ mortẽ appe¬
rat quo uerius sũma conscendat.

Expanded text:
Si enim mens in Deum forti intentione dirigitur, quidquid sibi in hac vita amarum fit, dulce aestimat, omne quod affligit requiem putat; transire et per mortem apperat, quo verius summa conscendat.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ minꝰ ẽ trimĩs habenti tollere
ꝙͣ cũ possis et habundans sis ĩdi¬
gentibꝰ denegare. Esuriẽtiũ panis
est quẽ tu detines nudorũ uestimẽ¬
tũ ẽ qd̾ recludis et miseroꝵ redẽp
cio et ab solucio peciũa quẽ in t̾ra

Expanded text:
enim minus est criminis habenti tollere, quam, quum possis et abundes, indigentibus denegare. Esurientium panis est, quem tu detines; nudorum indumentum est, quod tu recludis; et miserorum redemtio est et absolutio pecunia, quam tu in terram
Abbreviated transcription (Latin):
de redditib eccłie uel oblationibus
remittat᷑ due ecclesiasticis fabricis
tradere ut de o om̃i stipendio qd̾
catidit. qͣtuor debeant fie̾i portiões.
hospitalitatẽ atq suscepcionẽ. Alia
clero/ Tertia pauperib. Quarta
ecclesiis reparandis. Si igit᷑ distĩc¬

Expanded text:
De reditibus ecclesiarum vel oblationibus remittatur, duae ecclesiasticis fabricis tradere, ut ex omni stipendio quod accidit quatuor debeant fieri portiones: hospitalitatem et susceptionem; alia clero; tertia pauperibus: quarta ecclesiis reparandis. Sed tua fratern
Abbreviated transcription (Latin):
deuorer. Ignis crux bestie confractio os¬
siũ mẽbrorũq diuisio et totiꝰ corporis
contricio et tormenta dya ᷝ ͥ ĩ me ueni¬
ant tm̃ ut ih̾u xp̃o fruar. Cũq iam
dãpnatus ẽẽt ad bestias et ardore ĩpa-¬
cienti rugiẽtes audiret leones ait. fru¬

Expanded text:
eniam. Ignis, crux, bestiae, confractio ossium membrorumque divisio, et totius corporis contritio, et tormenta diaboli, in me veniant, tamen ut Christo fruar. Cumque jam damnatus esset ad bestias, et ardore patiendi rugientes audiret leones: Fru
Abbreviated transcription (Latin):
paulo pꝰ Cũ ad toleranda proximi
infirma se attrahit ad adu̾sa suꝑan¬
da cõualescit. Ita ut ꝓ amõe peritati
pntis uite cruciatus tanto pꝰ fortis
appetat ꝙͣto pͥus ĩsirma fugiebat. Ca¬

Expanded text:
at, cum ad toleranda proximi infirma se attrahit, ad adversa superanda convalescit; ita ut pro amore veritatis praesentis vitae cruciatus tanto post fortius appetat, quanto prius infirma fugiebat.
Abbreviated transcription (Latin):
tis clausos obsidens muros cxplo
nũ uigorẽ. Linguã cõuitio ꝓuo¬
tat. manũ ĩuiriis lacessentibus
ad cẽdẽ instigat. Ho nões terrenos
ꝓmittit ut celestes adimat. Et
cũ latenter nõ potest fallere aper-¬
tos addit terrores. In pace subdolꝰ
In ꝑsetuciõe uiolentꝰ coͣn quẽ ani-
mꝰ tã debet ẽẽ paratꝰ ad resisten¬
dũ ꝙͣtũ ille paratus ẽ ad ĩpugnã

Expanded text:
tis clausos obsidens, muros explo vigorem; linguam convicio provocat; manum injuriis lacescentibus ad caedem instigat; honores terrenos promittit, ut coelestes adimat, et cum latenter non potest fallere, apertos addit terrores. In pace subdolus, in persecutione violentus: contra quem animus tantum debet esse paratus ad resistendum, quantum ille paratus
Abbreviated transcription (Latin):
dit qui ecclesiastica cõmoda ad
usũ corꝑis ꝑcipit s exhortaciõis
mĩsteriũ ppło nõ impendit. Qͥd
ad hec nos pastores dicimꝰ qͥ ad¬
uẽtũ discricti iudicis p̃currentes
officiũ quidẽ p̃conis suscipimꝰ s
alimenta eccĩastita muti mãdu¬
camꝰ. Exigimꝰ qd nr̃o debet᷑ corꝑi
s nõ impendimꝰ qd̾ subiectorũ de¬
bemiꝰ cordi. hͦ ille. ¶ Pͦ noͣ. ꝙ ait

Expanded text:
ecclesiastica commoda ad usum corporis percipit, sed exhortationis ministerium populo non impendit. Quid ad haec nos pastores dicimus, qui adventum districti judicis praecurrentes, officium quidem praeconis suscipimus, sed alimenta ecclesiastica muti manducamus? Exigimus quod nostro debetur corpori, sed non impendimus quod subjectorum debemus co
Abbreviated transcription (Latin):
li sic d. Nõnulli gregis quidẽ turã
suscipiũt s sic sibimet uacare ad
sp̃ualia appetũt ut rebus exteriori¬
b nullatenꝰ occupent᷑. Qui cũ cu-¬
rare corꝑalia funditꝰ negligũt sub¬
ditoꝵ nc̃atatib mĩme cõcurrunt.
Quoꝵ nimirũ p̃dica ͦ plerũq des¬
tribuũt neqͣꝙͣ libenter audiũtur.
Egentis etenĩ mẽtem doctrine ser¬
mo nõ penetrat si hũc apud eiꝰ¬

Expanded text:
contra, nonnulli gregis quidem curam suscipiunt, sed sic sibimet vacare ad spiritalia appetunt, ut rebus exterioribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum necessitatibus minime concurrunt. Quorum nimirum praedicatio plerumque destribuunt, nequaquam libenter audiuntur. Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud e
Abbreviated transcription (Latin):
dens. Qui h̃t aures audiat qͥd sp̃s
dicat ecclesiis. Aꝑte insinuãs quia
cũcta que unitiuilib eccłie scripsit
omiibus qui auditũ salubrẽ hr̃ent
uniuersis fideliũ scriberet ecclesiis

Expanded text:
 audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis , aperte insinuans quia cuncta quae unicuilibet Ecclesiae scripsit omnibus qui auditum salubrem haberent et universis fidelium scriberet Ecclesiis
Abbreviated transcription (Latin):
tribuebat tũc pͥ ͫ eclesiastice petu¬
nie forma ẽ instituta ut intellige¬
remꝰ ꝙ p̃cepit nõ ẽe cogitandũ de
trastino nõ ad hec fuisse p̃ceptũ ut
nichil pecunie ẜuet᷑ a sanctis s ne¬

Expanded text:
tribuebat. Tunc primum ecclesiastice peccunie forma est instituta, ut intelligeremus, quod precepit non esse cogitandum de crastino non ad hoc fuisse preceptum, ut nichil peccunie
Abbreviated transcription (Latin):
gloͣ. Ne aĩmꝰ aliqͥd cogitet p̃ter id
solũ qd̃ p̾catur. Cũ ad orandum
stamꝰ oĩs carͣlis cogita ͦ absistat.
Intencio cordis sincera deũ nõ so¬
no uocis s sensu aĩmi oret h gloͣ.

Expanded text:
. Ne animus aliquid cogitet praeter id solum quod precatur. Cum ad orandum stamus, omnis carnalis cogitatio absistat, intentio cordis sincera Deum non sono vocis, sed sensu animi oret. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
centes subditi estote senioribs. Beda¬
Postꝙͣ seniores quõ p̃essent docuit
oportebat ut eciã iuniores ad obe¬
diendũ pr̃ne eoꝵ ꝓuisioni instrue¬
ret. Non aũt opus irat eis plura
loqui s tm subiectioĩs dãe p̃ceptũ
qr nimirũ semorib p̾ceperat ut
forma facti essent subditoꝵ et suf¬
ficiebat minores ad maioꝵ bene
agenciũ exẽpla respic̾e et hͨ ueuote

Expanded text:
centes, subditi estote senioribus. Postquam seniores quomodo praeessent docuit, oportebat ut etiam juniores ad obediendum paternae eorum provisioni instrueret. Non autem opus erat eis plura loqui, sed tantum subjectionis dare praeceptum. Quia nimirum senioribus praeceperat ut forma facti essent subditis, et sufficiebat juniores ad majorum bene agentium exempla respicere, et haec devote
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ paratus sit quis exciꝑe et equo
ferre aĩo qͣcqd adu̾sitatis eccide̾it ma¬
uult tñ ut nõ accidãt et si possit fa¬
cit. Atq ita paratꝰ ẽ in utrũq ut ꝙͣ¬
tũ in ip̃o ẽ alterũ optet alterũ uitet.
et si ꝙ uitat ĩturrerit ideo polẽs fe̾at
qr fieri nõ potuit qd uolebat Ne oppͥ¬
mat᷑ gͦ sustin s p̃mi nollet. hͨ ille.¬

Expanded text:
nem sit paratus excipere, et aequo ferre animo quidquid adversitatis acciderit; mavult tamen ut non accidat, et si possit facit; atque ita paratus est in utrumque, ut quantum in ipso est alterum optet, alterum vitet, et si quod vitat, incurrerit, ideo volens ferat, quia fieri non potuit quod volebat. Ne opprimatur ergo sustinet: sed premi nollet.
Abbreviated transcription (Latin):
duplici honore digni h abeant᷑.
maxĩe qui laborant in uerboet
doctrina. Dicit enĩ scriptu̾a. Nõ
infrenabis os boui trituranti.
et dignꝰ est oꝑariꝰ mercede sua.

Expanded text:
duplici honore habeantur: maxime qui laborant in uerbo et doctrina. dicit enim scriptura: non infrenabis os boui trituranti, et: dignus est operarius mercede sua.
Abbreviated transcription (Latin):
sic d. Transisti sine aduersario uitã.
Nemo sciet qͥd potueris n ͨ tu quidẽ
ip̃e. Opus ẽ enĩ ad noticiã sui exꝑi¬
mẽto. Qͣd quisq posset nͥ territãdo
nõ didicit. Itaq quidã ultro se cessã¬
tib malis obtulerũt et uirtuti iture
in obscurũ occasionẽ ꝑ quã enitescẽt

Expanded text:
ser. Transisti sine adversario vitam ; nemo sciet quid potueris, ne tu quidem ipse.” Opus est enim ad notitiam sui experimento ; quid quisque posset nisi temptando non didicit. Itaque quidam ipsi ultro se cessantibus malis obtulerunt et virtuti iturae in obscurum occasionem per quam enitesceret
Abbreviated transcription (Latin):
cilli ista et intelliges esse in hiis ali¬
qͥd optandũ. Tormẽta a me abẽẽ
uelim s si sustinenda fuerĩt ut me
optabo. Non sũ tam demens ut egͦ¬
tae̾ cupiã s si egrotandũ fue̾it ut
nichil intemperant̾ nichil effemi¬
nate faciã optabo. Itaq nõ ĩcõmo¬

Expanded text:
cili, ista, et intelleges esse in iis aliquid optandum. Tormenta abesse a me velim; sed si sustinenda fuerint, ut me optabo. Non sum tam demens, ut aegrotare cupiam; sed si aegrotandum fuerit, ut nihil intemperanter, nihil effeminate faciam. optabo. Ita non incommo
Abbreviated transcription (Latin):
faciã. Queris inqͣt an om̃e bonũ
optabile sit. Di bonũ ẽ inqͥs forti¬
ter torq̃ri magno pri aĩo et paciẽ¬
ter egrotari sequit᷑ ut ista optabi¬
lia sint. Nichil aũt ex istis uideo

Expanded text:
abimur. Quaeris, an omne bonum optabile sit. "Si bonum est," inquis, "fortiter torqueri et magno animo uri et patienter aegrotare, sequitur, ut ista optabilia sint. Nihil autem video
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Gubernatorẽ in tẽpestate in a¬
cie militẽ intelligas. Uñ possũ scĩe
ꝙͣtũ adu̾sus pauꝑtatẽ tibi cũmi sit
si diuiciis affluas. uñ possũ scie ꝙͣ¬
tũ aduersus ignominiã et ĩfamiã
odiũq ppłate constãtie heas. si inter

Expanded text:
. "Gubernatorem in tempestate, in acie militem intelligas. Unde possum scire quantum adversus paupertatem tibi animi sit, si diviciis affluas? Unde possum scire quantum adversum ignominiam et infamiam odium que populare constancie habeas, si inter
Abbreviated transcription (Latin):
grãm hũilib tribuit ut quo ma¬
gis hũiliati fuerint ꝓpter ipsũ
tꝑe tertanũs eo glorio sius exal-¬
tentur ab ip̃o tꝑe retribucionis¬
qñ aliqͥs ꝓ abluendis pcas incip.
salubriter atteri. uel qñ spõtanea
mẽtis deuociõe ꝑfectiores deo et ꝓrei¬
mo hũiliant᷑. uel qñ con ꝑ secuto¬
armatur. Et ad õe genꝰ huilitatis

Expanded text:
am humilibus tribuit, ut quo magis humiliati fuerint, propter ipsum tempore certaminis, eo gloriosius exaltentur ab ipso, tempore retributionis aliquis pro abluendis peccatis incipit salubriter atteri; vel quando spontanea mentis devotione perfectiores Deo et proximis humiliantur; vel quando contra persecutoanimus, et ad omne g
Abbreviated transcription (Latin):
D c̃ad ͫ ĩuisti male utũt᷑ nõ tãtũ
malis s ecĩa bonis. Ita eciã iusti non
tm̃ bonis s eciã malis. Mĩc fit ut
mali male lege utant᷑ ꝙͣ illis sit lex
bonũ et boni bñ moriãtur ꝙͣuis sit

Expanded text:
ale utuntur non tantum malis, sed etiam bonis; ita justi bene non tantum bonis, sed etiam malis. Hinc fit ut et mali male lege utantur, quamvis sit lex bonum; et boni bene moriantur, quamvis sit
Abbreviated transcription (Latin):
ut incipiat iudiciũ a domo¬
a domo dei. Si aũt pͥmũ a
nobis quis finis eorũ qui
nõ credũt dei euãgelio. Et si
impius et pctoꝵ ubi apꝑebt
Itaq et hii qui paciũt᷑ s m
uoluntatem dei fideli trece¬
tori cõmendent aĩas suas

Expanded text:
incipiat iudicium de domo Dei si autem primum a nobis qui finis eorum qui non credunt Dei evangelio et si impius et peccator ubi parebit itaque et hii qui patiuntur secundum voluntatem Dei fideli creatori commendant animas suas
Abbreviated transcription (Latin):
ria et ĩperiũ in Id̾a scłorũ amẽ.
¶Carissimi nolite ꝑegrina¬
ri & feruore qͣ ad temptacio¬
nẽ pobis fit quasi nom ali¬
qͥd nobis contingat sed cõmu¬
nicantes xp̃i passionibꝰ gau-¬
dete. ut et in reuelacione glo¬
rie eius gaudeatis exultantes.¬
¶ Si cxprobranũ in nomĩe
xp̃i beati eritis. qm̃ qd̾ ẽ hono¬
ris et glorie et nͥtutis dei et qͥ
ẽ eius sp̃us suꝑ uos requies¬
cet Nemo aũtͣ ur̃m paciat
qͣsi homicida aut fur ã ma-¬
ledicus aut alienoꝵ appeti¬

Expanded text:
ria, et imperium in saecula saeculorum: Amen. Charissimi, nolite peregrinari in fervore, qui ad tentationem vobis fit, quasi novi aliquid vobis contingat: sed communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes. Si exprobramini in nomine Christi, beati eritisris, gloriae, et virtutis Dei, et qui est ejus spiritus, super vos requiescet. Nemo autem vestrum patiatur quasi homicida, aut fur, aut maledicus, aut alienorum appeti
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe xp̃i qr cũ nullũ malũ sine
pena possit transie et deꝰ ĩ pltĩo
malos sit aspere uidicaturꝰ ĩ pñ¬
ti flagellat et corripit oẽs qͦs ĩ futũo
uult recipe̾ ad salutẽ. un sclõn. fili
accedens ad ẜuitutẽ dei p̃ꝑ̃a cor tuũ¬

Expanded text:
i, quia cum nullum malum sine poena possit transire, et Deus in ultimo malos sit aspere judicaturus, in praesenti flagellat et corripit omnes, quos in futuro vult recipere ad salutem. Unde Salomon: Fili, accedens ad servitutem Dei praepar
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ atq urticarũ et uepriũ iuixͣ densa
sucrresc̾e frutecta cõspitiẽs exutꝰ ĩdu¬
mẽto nudũ se ĩ ilł spĩarũ aculeis et
prticarũ ĩcendiis proiecit ibiq diu
polutatꝰ toto ex eius corꝑe pulne̾atꝰ
pore uulnꝰ mẽtis qr poluptatẽ traxit

Expanded text:
est, atque urticarum et veprium iuxta densa succrescere frutecta conspiciens, exutus vestimentis, nudum se in illos spinarum aculeos et urticarum incendia proiecit, ibique diu se volutans, toto ex eis corpore pore vulnus mentis, quia voluptatem traxit
Abbreviated transcription (Latin):
electi aliter offendt̃ reprobi salomõe teste qͥ
ayt Sepcies eĩ cadit iustus et resurget Im¬
pii aũt corruẽt in malũ ꝓu̾b̾. 24ͦ. Et si enĩ.
iustus ꝑ fragilitatẽ carnis. uel ignorãtiã for¬
te offende̾i̾t. iustus tñ esse nõ desuit. Qͥa
ut cotidiana ẽ huiõi et ĩeuitabilis offensio.
Ita ẽ et cotidiana or̃onũ ac bonoꝵ oꝑm me¬
dela q̃ offendentẽ iustũ.ne in terra ꝓruat.
et nuptialẽ caritatis ac fidei restẽ puluere
uicioꝵ sordidet. ocius erigit/ Si quis ergo ĩ u̾bo

Expanded text:
electi, aliter offendunt reprobi, Salomone teste, qui ait: Septies enim cadit justus, et resurgit; impii autem corruent in malum. Et s vel ignorantiam forte offenderit, justus tamen esse non desistit, quia ut quotidiana est hujusmodi et inevitabilis offensio, ita est et quotidiana orationum ac bonorum operum medela, quae offendentem justum, ne in terram proruat, et nuptialem charitatis ac fidei vestem pulvere vitiorum sordidet, ocius erigit. « Si quis ergo in verbo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquit ĩ ficu cuiꝰ foliis ꝓthoꝑntes nr̃i post ag¬
nitionẽ p̃ucĩtatiõis suapudẽda texer̃t uelamẽ¬
tũ excusatiõis intelligi quo et ip̃i. tũc incre¬
pationẽ creatoris a se repelle̾ et ĩ ipsũ creato¬
qr qui di̾a diltĩone. se ꝑfc̃e debriat nullũ iã
de suis reatib. nisi seip̃m actusat hͨ ille Qs

Expanded text:
t in ficu, cujus foliis protoparentes nostri post agnitionem praevaricationis sua pudenda texerunt, velamentum excusationis intelligi, quo et ipsi tunc increpationem Creatoris a se repellere et in ipsum Creatoquia qui divina dilectione se perfecte inebriat, nullum jam de suis erroribus, nisi seipsum accusat. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sibi sapiẽtes esse uidebãt᷑. et eciã erãt ut suã¬
sapĩãm. magis oñdant. disciplinate uiuẽdo. ꝙͣi
ailios docendo / qr qui ꝓcliuior ẽ ad docendũ ꝙͣ ad
faciẽdũ aliqñ iactãciã uel ꝯtencionẽ incurrit
uel ĩuidiã contͣ alios doctores / et alia multa

Expanded text:
qui sibi sapientes videbantur, vel etiam erant, ut sapientiam magis ostendant disciplinate vivendo, quam alios docendo, quia qui proclivior est ad docendum quam faciendum, aliquando jactantiam, vel contentionem incurrit, vel invi
Abbreviated transcription (Latin):
offendit hic ꝑfectus ẽ
bir. potest etiã freno tircũduce̾ totũ
corpus Si aut̃ equis frena in ora
mittimꝰ ad consentiẽdũ nobis. et om̃e
corpus illoꝵ circũferimꝰ Et ecte naues
tũ magne sinit. et ci uentis ualidis¬
minent᷑. tircũferũt᷑ aũt. a modico gu¬
bernatulo. ubi impetus dirigẽtis uolu¬
erit. Ita et lingua modicũ quidẽ mẽ¬
brũ est. et magna exaltat. Ecce qͣntꝰ
ignis ꝙͣ magnã siluã incendit. et lĩ¬
gua ignis est uniu̾sitas ũquitatis
lingua ostituit᷑. in mẽbris nr̃is q̃ ma

Expanded text:
offendit, hic perfectus est vir. Potest etiam freno circumducere totum corpus. Si autem equis frena in ora mittimus ad consentiendum nobis, et omne corpus illorum circumferimus. Ecce et naves, cum magnae sint, et minentur, circumferuntur autem a modico gubernaculo, ubi impetus dirigentis voluerit: ita et lingua modicum quidem membrum est, et magna exaltat. Ecce quantus ignis, quam magnam silvam incendit. Et lingua ignis est, universitas iniquitatis lingu
Abbreviated transcription (Latin):
carnes exuret cũ sibi irasci ceperĩt qͣde
culpas elemosmus nõ redimerĩt uñ di᷑¬
diuiti ffili recordãe qr recepisti bona in
uita tua et lazarus silr̾ mala Ecteerugo
pecunie u̾tit᷑. in testĩoniũ neqͥcie et ĩ aug¬
mẽtũ pene qr ĩtelligit se male ꝯgregassẽ
ea qͥb non ĩdigebat ad usũ uite et ꝓpte¬

Expanded text:
carnes exuret, cum sibi irasci coeperit, quare culpas eleemosynis non redemerundicitur: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . Ecce aerugo pecuniae vertitur in testimonium nequitiae, et augmentum poenae, quia intelligit se male congregasse ea, quibus non indigebat ad usum vitae, et propte
Abbreviated transcription (Latin):
Non enĩ regionib. longe est quisq ci deo.
s aifft̃ib. Nlãq uno cõmorãtes terre lo¬
ro. is qui uirtutib studet. et is qui defluit
sordibus uicioꝵ. Unus longe ẽ a deo. alius
dñs omĩbꝰ ĩuocantib eũ in ueritatẽ
Rursũq. longe ẽ ei pctõrib salus. Illa
utiq salus cui canimꝰ Dñs illiũnatio
meai. et salus mea quẽ timebo h ille Qͥs

Expanded text:
Non enim regionibus longe est quisque a Deo, sed affectibus. Namque uno commorantes terrae loco, is qui virtutibus studet, et is qui defluit sordibus vitiorum, longe est a Deo, alius Dominus omnibus invocantibus eum in veritate . Rursumque: Longe est a peccatoribus salus . Illa utique salus cui canimus: Dominus illuminatio mea et salus mea, quem timebo ? Et ips
Abbreviated transcription (Latin):
securitas ebetat diuicie iactãt pauꝑtas
deicit. iuuẽtꝰ extollit. seuectꝰ ĩcuruat. in¬
firmitas frãgit. meror depͥmit. et post
hec oĩa mors ĩternut unui̾sis gaudiis fi¬
nẽ mponẽs. ita cũ esse desierĩt. uet fuisse
agendor dispõnez esse in ditiõe et uolũtate

Expanded text:
divitiae jactant, paupertas dejicit, juventus extollit, senectus incurvat, infirmitas frangit, moeror deprimit, et post haec omnia mors interimit, universis gaudiis finem imponens, ita ut cum esse desierint, nec fuisse a
Abbreviated transcription (Latin):
ex Heda legimꝰ in plinio ĩmanissimã as
die de cnuerna sua egressã/ et a mensa
eius cm̃onã ꝑcipe̾ solitã/ legimꝰ ĩ mar¬
cellino trigidẽ mansuetã fuctã ab india.
anastasio prĩcipi missã. Ueda uult¬

Expanded text:
etc. Legimus in Plinio immanissimam aspdie de caverna sua egressam et a mensa ejus annonam percipere solitam. Legimus in Marcellino, tigridem mansuetam factam ab India Anastasio principi missam. VE
Abbreviated transcription (Latin):
uobis ĩ testĩoniũ erit. et mãducabit crͣ¬
nes urãs sicut ignis Thezcurisastis
uobis irã in nouissimis diebus. Ecce
merces opariorũ. qui messuert̃ regio¬
net urãs. que fraudata est a uobis.
clanicit et clamor eorũ. ĩ aures dñi
sabaotii ĩtroiuit Epulati estis su
per terrã. et in luxuriis enutristis
corda brã In die occisionis adduxis¬
tis et occidistis iustũ. et non restitit
bobis Puciẽtes igit᷑. estote fratres
usq ad aiduẽtũ diũ Eite iigricola exspes¬
tat p̃ciosũ fructũ terre pcicienter ferẽs.
donet accipiat tẽporaneũ et serotinũ.

Expanded text:
testimonium uobis erit, et manducabit carnes uestras sicut ignis. thesaurizastis uobis iram in nouissimis diebus. ecce merces operariorum, qui messuerunt regiones uestras, quę fraudata est a uobis, clamat, et clamor eorum in aures Domini sabaoth introiuit. epulati eper terram, et in luxuriis enutristis corda vestra, in die occisionis. Addixistis, et occidistis justum, et non restitit vobis. Patientes igitur estote, fratres, usque ad adventum Domini. Ecce agricola exspectat pretiosum fructum terrae, patienter ferens donec accipiat temporaneum, et serotinum.
Abbreviated transcription (Latin):
Neq eĩ est uera uirtus nisi q̃ ad eũ finẽ ten¬
dit. bbi ẽ bonũ homĩs. quo melius nõ est Et¬
bona qͥb tñ utit᷑. et qͥcqͥd in bono usu bonoꝵ
et maloꝵ facit. et seip̃. ad eũ finẽ refert.
ubi nobis talis et tanta pax erit. qua melior
et maior esse nõ possit . cũ ergo per caritatẽ¬

Expanded text:
Neque enim est uera uirtus, nisi quae ad eum finem tendit, ubi est bonum hominis, quo melius non estbona, quibus bene utitur. et quidquid in bono usu bonorum et malorum facit, et se ipsam ad eum finem refert, ubi nobis talis et tanta pax erit, qua melior et maior esse non possit. CAPUT XI. De beatitu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽp̃tacio maior exceptis hiis que ad ꝓprii corꝑis
plagas ꝑtinẽt. accide̾ pt̃ ꝙͣ si quit filiũ suũ¬
unicũ dilc̃issimũq senex cogat᷑. occide̾/ Qũo in
amore dare differret / qui filiũ. quẽ senex acte¬
perrt heredẽ/ ad iussionẽ diũ statĩ morti dare
non distulit Congruit aut̃. huit bt̃i Iacobi
obtulit abrahã ysaat cũ temptaret᷑. et unige

Expanded text:
s his quae ad proprii corporis plagas pertinent, accidere potest, quam si quis filium unicum dilectissimumque suum senex cogatur occidere? Quomodo auperibus dare differret, qui filium quem senex acceperat haeredem ad jussionem Domini statim morti dare non distulit? Itaque congruit huic beati Jacobi obtulit Abr
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑib apłorũ qͥ descendẽtes de Iudea anthiochi¬
ã non bene eruditi in lege fidei docẽtes ex gẽ¬
tib credẽtes. debe̾ꝰ circũcidi et alios errores in¬
ducebãt. qui ueris predicatorib nõ paruũ la¬
borẽ questioĩs intulerũt. Hos ergo ab officio

Expanded text:
tolorum, qui descendentes de Judaea Antiochiam non bene eruditi in lege fidei, docebant credentes ex gentibus debere circumcidi; et alios errores inducebant, qui veris praedicatoribus non parvum laborem quaestionis contulerunt . Hos ergo ab officio
Abbreviated transcription (Latin):
minũ domare pt̃. Inqͥetũ malũ plena
ueneno mortifẽo In ip̃a bñdicimꝰ de¬
ũ et prẽm. et in ipsa.maledicimꝰ ho¬
nũes qui ad sili̾tudinẽ dei facti sunt
Ex ipso ore proced ͭ bñdictio et male¬
dictio. Nõ oport frẽs finei hec ita fi¬
eri Nũquid fons de eodẽ foramĩe ema

Expanded text:
minum domare potest. Inquietum malum, plena veneno mortifero. In ipsa benedicimus Deum et Patrem, et in ipsa maledicimus homines, qui ad similitudinem Dei facti sunt. Ex ipso ore benedictio procedit et maledictio. Non oportet, fratres mei, haec ita fieri. Numquid fons de eodem
Abbreviated transcription (Latin):
nãq ãbo ꝙ abrahã et fide et oꝑib erat ꝑfectus.
eĩ Iacobus.illis scribebat. qui fidẽ sine oꝑibus
ociosã tenebãt. oportune iᵈ protulit ex ͫ in quo
p̃cipua᷑ illa fides abrahe. que et prius scriptura
torpuisset is ad obediẽdũ diuinis laudib ĩpe¬
riis. iam prap̃ta flagrasset Qa uero paulꝰ¬
illos ĩstituebat. qui sine grã fidei. de suis se me¬
ritis extollebãt. et oꝑibus oñdit qͥa sine fide im¬
possibile ẽ place̾ deo atq ad redarguẽdã. corri

Expanded text:
namque ambo quia Abraham et fide et operibus erat perfectus, enim Jacobus illis scribebat qui fidem sine operibus otiosam tenebant, opportune illud protulit exemplum in quo illa praecipua fides Abrahae, quae et prius Scriptura torpuisset, sed ad obediendum divinis imperiis jam probata flagrasset. Quia vero Paulillos instituebat qui sine gratia fidei de suis se extollebant operibus, ostendit quia sine fide impossibile est placere Deo , atque ad r
Abbreviated transcription (Latin):
abralã doce̾ iustificari hoiem ꝑ fidẽ sine oꝑi-¬
bus. utsi quis crediderit nõ ad eũ ꝑtineat bene
oꝑari. s ad hͦ potius ut nemo arbitret᷑ potiꝰ
iustificaͦ ᷠ ᷤᷤ q̃ est in fide In s hoc se gentib in
xp̃m credẽtibus. iudei p̃ferre cupiebãt. ꝙ dice¬
multi. qui ex eis trediderãt ꝙ ĩ circũcisis gen-¬
posse hoĩem sine oꝑib. sed̾ p̃cedẽtib iustificari

Expanded text:
Abraham docere justificari hominem per fidem sine operibus, ut si quis crediderit, non ad eum pertineat bene operari, sed ad hoc potius, ut nemo arbitretur meritjustificationis quae est in fide. In hoc se gentibus in Christum credentibus, Judaei praeferre cupiebant, quia diceandalizabantur multi qui ex eis crediderunt, quod incircumcisis genposse hominem
Abbreviated transcription (Latin):
urbes qͣs celeberrĩa fi ͫ cõmendat /Nescinuis
fuisse hoĩes et oꝑa eoꝵ q̃ hystorita lcĩone didi¬
timꝰ. nescimꝰ que quoti die. uñcũq nũciant᷑.
et indiciis osonis. constantib ꝯfirmãt᷑ Postre¬
mo. nescimꝰ in qͥbus locis uel ex qͥbus hom̃b
fuerimꝰ exorti.qr hec oĩa testĩonio credimꝰ ali

Expanded text:
urbes, quas celeberrima fama commendat; nescimus fuisse homines et opera eorum, quae historica lectione didicimus; nescimus quae quotidie undecumque nuntiantur, et indiciis consonis contestantibusque firmantur; postremo nescimus in quibus locis, vel ex quibus hominibus fuerimus exorti; quia haec omnia testimoniis credidimus ali
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enĩ ferat eligi diuitẽ ad sedẽ honoris
eccĩe/ contẽpto pauꝑe instructiore et santtio¬
re ¶ Si cuit de cotidicnus cõfessib loquit᷑.
quis nõ hic pectat si tñ pectat. iuisi cũ apd̾
semetĩp̃m. intus ita iudicat. ut ei. tãto me¬
lior.qͣnto dicior ille uideat᷑. Hot enĩ uidetur
significasse subdẽdo. Nõne iuditatis apud
uosietipsos. et facti escit iudices ĩiquitatũ¬

Expanded text:
Quis enim ferat eligi divitem ad sedem honoris Ecclesiae, contempto paupere instructiore et sanctiore? Si autem de quotidianis consessibus loquitur, quis hic peccat si tamen peccat nisi cum apud semetipsum intus ita judicat, ut ei tanto melior quanto ditior ille videatur? » Hoc enim videtur significasse subdendo. Nonne judicatis apud vosmetipsos, et facti estis judices cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo Cũ nichil ei de ĩfarncia desit /nulla tñ
illi uelut infancie corrupcio ex istit. pãnis obsitꝰ
sordet s celũ illi radio stelle letioris arridet/ et
ĩ honorẽ ipsius angeli ei nĩstrãtes inter syde¬
ra terrasq ꝯcurr̃t. et exultãtes renũciãt quã

Expanded text:
 cum nihil ei de infantia desit, nulla tamen illi est velut in infante corruptio. Pannis obsitus sordet; sed coelum illi radio stellae laetioris arridet, atque in honorem ipsius ministrantes ei angeli inter sidera terrasque concurrunt, et exsultantes annuntiant, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Nõne ex otupiscẽtus
urĩs que militãt in m̃¬
bris urĩs. Cͥoncupis¬
titis et non habetis
Occiditis et zelatis et non potestis a-¬
dipisci litigatis et belligeratis et nõ
habetis ꝑꝑ quod non postulatis petitꝭ
et non accipitis eo ꝙ male petatis
ut in ꝯcupistenciis urĩs ĩsumatis
Aldulteri uescitis quia amicicia hu

Expanded text:
nc? ex concupiscentiis vestris, quae militant in membris vestris? Concupiscitis, et non habetis: occiditis, et zelatis, et non potestis adipisci: litigatis, et belligeratis, et non habetis, propter quod non postulatis. Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis: ut in concupiscentiis vestris insumatis. Adulteri, nesci
Abbreviated transcription (Latin):
ex siliꝰ uideamꝰ Si qͥs me offende̾t om̃s frẽs.
et aamicos meos offende̾t ĩ me. et qͦdãmõ ꝯtͣ
om̃s pectaret. sic qui unũ mandatũ negligͭ
teterai que ꝯpleta uidebãt᷑ adiuuae̾ sibi in¬
dicẽs. Uere. qui ĩ uno offenidit. ẽ trãs gressor
tocius legis. qr peccat et contͣ ciutorẽ legit.
quẽ in sua lege negligit/ et contͣ caritatẽ. q̃
ẽ causa. et qͣsi mater tocius legis./ Ecce tur fac¬

Expanded text:
ex simili videamus: Si quis me offenderet, omnes fratres et amicos meos in me offenderet, et quodammodo contra omnes peccaret. Sic qui unum mandatum negligit, caetera, quae completa videbantur adjuvare, sibi indit. Vere qui in uno offendit, transgressor totius legis est, quia peccat, et contra auctorem legis, quem in sua lege negligit, et contra charitatem, quae est causa et quasi mater totius legis. Vel a
Abbreviated transcription (Latin):
Ad illũ qͥppe legio que hõĩem obsidebat sup¬
pliti uoce ꝓclamat. Quid mͥ et tibi ihu fi¬
li dei sũmi Auiuro te ꝑ deũ. ne metorq̃cis.¬
marti u ͦ. Qͥ ergo deũ esse nõ tredũt.uł
creditũ nõ timẽt. ꝓfecto sũt demõib̾ tur

Expanded text:
ad illum legio quae hominem obsidebat supplici voce proclamat: Quid mecum et tibi, Jesu fili Dei summi? Adjuro te per Deum, ne me torqueas . Qui ergo Deum esse non credunt, vel creditum non ti
Abbreviated transcription (Latin):
re eum S̾i autẽ frater et soror nudi
sint et ĩdigeãt uictu cotidiano diccit cũt
ciliquis de uobis illis Ite in pace calefa¬
cinũ et saturamini. non dederitis autẽ
eis que necessaria sunt corpori quid
proderit Sic et fides si nõ habeat ope̾a
mortua est in semetipsa ded dicit cili¬
quis Tu fidẽ habes et ego opera habeo
Ostende michi fidẽ tuã sine operibus.
et ego ostendã tibi ex operibus fidem
meã Tu tredis qm̃ unus est deur̃. bene
fatis. et demones credũt et otremiscũt
uis autẽ scire o homo ĩcinis. qm̃ fides si

Expanded text:
nudi sint, et indigeant victu quotidiano, dicat autem aliquis ex vobis illis: Ite in pace, calefacimini, et saturamini: non dederitis autem eis, quae necessaria sunt corpori, quid proderit? Sic et fides, si non habeat opera, mortua est in semetipsa. Sed dicet quis: Tu fidem habes, et ego opera habeo. Ostende mihi fidem tuam sine operibus: et ego ostendam tibi ex operibus fidem meam. Tu credis quoniam unus est Deus: bene facis: et daemones credunt, et contremiscunt. Vis autem scire, o ho
Abbreviated transcription (Latin):
mei dilectissimi nõne deus elegit paui¬
peres in hoc mũdo diuites in fide et he-¬
redes regni quod repromisit deus dili-¬
gentib se Uos cuitẽ exhonorastis pcupe¬
rẽ Nõne diuites per potentiã eppͥmunt
uos et ipsi trahũt uos ad iudicia. Nõne
ipsi blasphemãt bonũ nomẽ quod ĩuo¬
critũ est suꝑ uos Si tñ legẽ ꝑficitis le¬

Expanded text:
mei dilectissimi: nonne deus elegit pauperes in hoc mundo diuites in fide et heredes regni quod repromisit dens diligentibus se ? uos autem exhonorastis pauperem. nonne diuites per potentiam opprimunt nos, et ipsi trahunt uos ad iudicia? nonne. ipsi blasphemant bonum nomen, quod inuocatum est super uos? si tamen lege
Abbreviated transcription (Latin):
Ricitres mei nolite in
ꝑsonarũ acceptione ha¬
bere fidẽ dñi nostri ihu
xp̃i glorie Eteñ si in¬
troierit in cõuentũ ues¬
trũ. uir ciureũ anulũ
habens in ueste tamdida. ĩtroierit autẽ
et pauper in sordido habitu. et intenda¬
tis in eũ qui indutus est ueste precłara
et dixeritis ei tu sede hic bene. pauperi
autẽ dicatis. tu sta illic aut sede sub
scabello pedũ meorũ noune iudicatis

Expanded text:
nquit, in personarum acceptione habere fidem domini nostri Iesu Christi gloriae. etenim si introierit in conuentu uestro uir aureum anulum habens in ueste candida, introierit autem et pauper in sordido habitu, et intendatis in eum qui indutus est ueste. praeclara et dicatis: tu sede hic bene; pauperi autem dicatis: tu sta illic, aut: sede sub scabillo