comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibilia sunt iudicia eius. & inuestigabiles ue eiꝰ.
Quis enim cognouit sensũ dñi: aut quis con¬
siliarius eius fuit: Ecce enim absconsis myste¬
riis quasi clansis palpebris inquisitus placita
ac recta respondit: qui secreti aditum pulsans.
quia per cognitionem intromitti ad interiora
non ualuit. ꝑ confessionem ante ianuas humi¬
lis stetit: & quod intus comp̃hendere nou po¬
tuit. foris timendo laudauit. U ñ nunc quoq
beatus iob pꝰ int̾rogationẽ uerberis. discutit᷑
int̾rogatione sermonis: ut quȩ sint suꝑ na
consideret. Quȩ dũ minime comp̃¬
hendit. ad sem& ipsum redeat: & quam sit
iuxta nichilum in suꝑnorum cõparatione cog¬
noscat. Audiat itaq. Int̾rogabo te: E res-¬
ponde mͥ. Ac si ei aꝑtius dicatur. Uerbis meis
ad sullimia consideranda te excito: & dum ea
quȩ suꝑ te sunt nescire te ꝑspicis. tibimee ipsi
te notiorem reddo. Tunc enĩ mͥ uere respondes:

Expanded text:
unt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! unt judicia ejus, et investigabiles viae ejus! Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Ecce enim absconsis mysteriis quasi clausis palpebris inquisitus placita ac recta respondit, qui secreti aditum pulsans, quia per cognitionem intromitti ad interiora non valuit, per confessionem ante januas humilis stetit; et quod intus comprehendere non potuit, foris timendo laudavit. Unde nunc quoque beatus Job post interrogationem verberis discutitur interrogatione sermonis, ut quae sint superna consideret; quae dum minime comprehendit, ad semetipsum redeat, et quam sit juxta nihilum in supernorum comparatione cognoscat. Audiat itaque: Interrogabo te, et responde mihi. Ac si apertius dicatur: Verbis meis ad sublimia consideranda te excito, et dum ea quae super te sunt nescire te perspicis, tibimetipsi te notiorem reddo. Tunc enim mihi vere respondes,
Abbreviated transcription (Latin):
dam intelligendo comp̃bendunt. quelam uͦ
cognos cere omnino non possunt. eorum corda
sese lacent̾ inquirant. si illos diuina iudicia
uł clausa non stimulant. uł aꝑta non inflant:
claustra paradysi. pꝰ ascensum celi tercii. post su¬
ꝑnȩ locutionis mysteria. adhuc dicit. Ego me
non arbitror comp̃hendisse. E rursum. Ego
sum minimus apłoꝵ: qui non sum dignus uo¬
cari apłs. E rursum. Non quia sufficientes
sumus cogitare aliquid a nob̾ quasi ex nobis:
sed sufficientia nrã ex do ẽ. Aꝑtis gͦ palpebris
dĩ interrogatus paulus recte respondit: qui &
suꝑna secreta attigit: & tam̃ in humilitate cor¬
dis sullimit᷑ stecit. Qui rursum cũ secreta dĩ
iudicia de repulsione iudeorum & gentiũ uo¬
catione discuter&. atq ad ea ꝑuenire non possae.
quasi clausis dei palpebris int̾rogatus ẽ: sed rec¬
tum ualde responsum reddidit qui dõ se inip¬
sa sua ignorantia scient̾ inclinauit dicens. O al¬

Expanded text:
dam intelligendo comprehendunt, quaedam vero dam intelligendo comprehendunt, quaedam vero cognoscere omnino non possunt, eorum corda sese latenter inquirant, si illos divina judicia vel clausa non stimulant, vel aperta non inflant. claustra paradisi, post ascensum coeli tertii, post supernae locutionis mysteria adhuc dicit: Ego me non arbitror comprehendisse . Et rursum: Ego sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus . Et rursum: Non quia sufficientes sumus cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est . Apertis ergo palpebris Dei interrogatus Paulus recte respondit, qui et superna secreta attigit, et tamen in humilitate cordis sublimiter stetit. Qui rursum cum secreta Dei judicia de repulsione Judaeorum et gentium vocatione discuteret, atque ad ea pervenire non posset, quasi clausis Dei palpebris interrogatus est. Sed rectum valde responsum 899 reddidit, qui Deo se in ipsa sua ignorantia scienter inclinavit, dicens: O al
Abbreviated transcription (Latin):
sicut abraham terram suam iubetur egredi.
& ꝑgere quo nesciebat: in montẽ unicum fili-¬
um ducere: & quẽ ad consolationem senis ac¬
ceꝑat immolare. Cui nmirũ ad interrogati¬
onem bene respondenti. idẽ ad iussionẽ obe¬
dienti dr. Nunc cognoui: qr times detim.
Uel sic̃ scriptum ẽ. Temptat uos dñs d̾s
uester: ut sciat si diligitis eum. Temptare
quippe dĩ ẽ: magnis nos ussiombꝰ interoga¬
re. Scre quippe aꝰ est: nram obȩdientiam
nosse nos facere. Aꝑiendo uͦ nob̃ quedam
atq: claudendo nos interrogat. As : sicut
siẽ ꝑ psalmistamdr. Palpbebre cuis ratͣro¬
gant filos hominum. Palpebris quippe aꝑ¬
tis cernimus: clausis nichil uidemus. Atud
gͦ ꝑ palprebtas dĩ. nisi eiꝰ uidicia accipimus. quȩ
iuxta aliquid clauduntur hominib. iuxta ali¬
qͥd reserantur: ut homines qui se nesciunt si¬
bim& ipsis innotescant. quatinus dum
quȩdam intelligendo comp̃hendunt. que¬

Expanded text:
sicut Abraham terram suam jubetur egredi et sicut Abraham terram suam jubetur egredi et pergere quo nesciebat; in montem unicum filium ducere, et quem ad consolationem senex acceperat immolare . Cui nimirum Abrahae ad interrogationem bene respondenti, id est, ad jussionem obedienti, dicitur: Nunc cognovi, quia times Deum . Vel sicut scriptum est: Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum . Tentare quippe Dei est magnis nos ejus jussionibus interrogare. Scire quoque ejus, nostram obedientiam nosse nos facere. Aperiendo nobis quaedam atque claudendo quaedam nos interrogat Deus, sicut per Psalmistam dicitur: Palpebrae ejus interrogant filios hominum . Palpebris quippe apertis cernimus, clausis nihil videmus. Quid ergo palpebras Dei, nisi ejus judicia accipimus? Quae juxta aliquid clauduntur hominibus, et juxta aliquid reserantur, ut homines qui se nesciunt sibimetipsis innotescant, quatenus dum quaedam intelligendo comprehendunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
de castitate suꝑbiens. tantum peius intus an
te oculos dĩ luxuriosus existeret: quautoma¬
gis ante oculos hominum & paciens & castus
appareret. Unde bene ꝑ moy sen dr. Circum¬
cidite preputia cordis ur̃i: idest postquã luru-¬
riam a carne extinguitis: etiã suꝑflua a cogi¬
pondemͥ. Trib modis nos conditor int̾rogare
consueuit: cum aut flagelli districtione nos ꝑcu¬
tit. & quanta nobis insit uł desit pacientia os-¬
tendit: aut quȩdam quȩ nolumus precipit.
& nram̃ nob̃ obȩdientiam uel inobȩdie ntiam
pate facit: aut aliqua nobis occulta aperit.
& aliqua abscondit: & mensuram nob̾ nrẽ
rogat. cũ mentem bene sibi ꝑ tranquillita-¬
tem subditam afflictionibus pulsat: sic̃ isdem
iob & laudatur attestatione iudicis. & tam̃ icti¬
bus conceditur ꝑcussoris: ut eius pacientia tan¬
to ueriꝰ claresceret. quanto inquisita durius
suisset. P recipiendo aut̃ dura nos int̾rogat:

Expanded text:
el castitate superbiens, tanto pejus intus ante el castitate superbiens, tanto pejus intus ante Dei oculos luxuriosus existeret, quanto magis ante oculos hominum et patiens et castus appareret. Unde bene per Moysen dicitur: Circumcidite praeputia cordis vestri , id est, postquam luxuriam a carne exstinguitis, etiam superflua cogindo.---Tribus modis nos conditor noster interrogare consuevit, cum aut flagelli districtione nos percutit, et quanta nobis insit, vel desit patientia ostendit: aut quaedam quae nolumus praecipit, et nostram nobis obedientiam vel inobedientiam patefacit; aut al aliqua abscondit, et mensuram nobis nostrae rogat, cum mentem bene sibi per tranquillitatem subditam afflictionibus pulsat, sicut beatus Job et laudatur attestatione Judicis , et tamen ictibus conceditur percussoris, ut ejus patientia tanto verius claresceret, quanto inquisita durius fuisset. Praecipiendo nonnunquam dura nos interrogat Deus:
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ paulus ait. Remissas manus & dissoluta
genua erigite. Unde sapientia in ꝓuerbiis dicit.
Ouiri aduos damito. Acsi aꝑte dicet. Ego ñ femi¬
nis s uiris loquor. qr hii qui fluxa m̃te sunt. mã
uerb̾a ꝑciꝑe nequaquam possunt. Lumbos uero
accingere ẽ: uł in oꝑe luxuriam. uł in cogitatio¬
se refrenare. Delectatio namq carnis: in lumbis
signatur. Iubentur gͦ lumbos accingere: & lu¬
cernas tenere. Ac si aꝑte dicat. Prius in uob̃¬
m&. ipsis luxuriam restringite: & tunc de uo¬
bis aliis bonorum oꝑum exempla monstrate.
S cũ beatum iob tanta preditũ castitate no-¬
uerimus. cur ei post tot flagella dicitur. accin¬
ge sic̃ uir lumbos tuos. id ÷ sicut fortis res¬
tringe luxuriam: nisi quia alia ẽ luxuria
carnis. qua castitate m corrumpimus. alia uͦ
lux uria cordis ẽ. qua de casticate głamur:
Dr̃ gͦ ei. accinge sicat uir lumbos tuos: ut qui
prius luxuriam corruptionis uicerat. nunc lux¬
uriam restringat elationis: ne de pacientia uł¬

Expanded text:
 Paulus ait: Remissas manus et dissoluta genua erigite . Unde et Sapientia in Proverbiis dicit: O viri, ad vos clamito . Ac si aperte diceret: Ego non feminis, sed viris loquor, quiverba percipere nequaquam possunt. Lumbos vero accingere est vel in opere luxuriam vel in cogitatione refrenare. Delectatio namque carnis in lumbis esignatur. Jubentur ergo lumbos accingere, et lucernas tenere. Ac si aperte audiant: Prius in vobismetipsis luxuriam restringite, et tunc de vobis aliis bonorum operum exempla monstrate. Sede cum beatum Job tanta praeditum castitate noverimus, cur ei post tot flagella dicitur: Accinge sicut vir lumbos tuos, id est, sicut fortis restringe luxuriam, nisi quia alia est luxuria carnis qua castitatem corrumpimus, alia vero luxuria cordis est qua de castitate gloriamur? Dicitur ergo ei: Accinge sicut vir lumbos tuos, ut qui 898 prius luxuriam corruptionis vicerat, nunc luxuriam restringat elationis, ne de patientia v
Abbreviated transcription (Latin):
quod ex se redep̃toris nr̃i carnẽ ꝓtulit: speciale
prȩ omnib munus accepit. Terra aut̃ dei si¬
mul omĩs iudea nominatur: quȩ tunc ei fide
sue fructum ꝓtulit: cũ totus sub idoloram
cultu dilapsis gentib. mundus errauit. Lotꝰ
aut̃ miscłie dĩ est ipsa gentilitas: cutiꝰ culpas
districtus uidex si uiste am̃aduertere. ad re¬
conciliationẽ grȩ̃ numqtiã ueniret: & qr cum
nulla apud dm merita habuit: reconciliatio¬
nis tamen grãm. ex sola miscłia accepit. Uñ
bene ꝑpanlum dr. Gentes aut̃ suꝑ misdiam¬

Expanded text:
quod ex se Redemptoris nostri carnem protulit, speciale quod ex se Redemptoris nostri carnem protulit, speciale prae omnibus munus accepit. Terra autem Dei simul omnis Judaea nominatur, quia quae tunc ei fidei suae fructum protulit, cum totus sub idolorum cultu delapsis gentibus mundus erravit. Locus autem misericordiae Dei est ipsa gentilitas, cujus culpas districtus judex si juste animadverteret, ad reconciliationem gratiae nunquam veniret. Quae cum nulla apud Deum merita habuit, reconciliationis tamen gratiam ex sola misericordia accepit. Unde bene per Paulum dicitur: Gentes autem super mis
Abbreviated transcription (Latin):
S epe enĩ cũ gub̃nantis uoluntate ꝑ ducunt᷑.
alit᷑ agere appetunt. sed alit̃ disponuntur. Nã
plerumq quosdam auditores suos student
blande corrigere: & tam̃ eorum sermo in aspi¬
tatem aticitur. Plerumq quosdam resecare
asꝑe appetunt: sed tam̃ eorum iugor ꝑ mansue¬
tudinis spm̃ refrenatur. Sic̃ gͦ non possunt
ire quo uolunt: ita etiam nequeunt agere
sic̃ uolunt. Quia enim eos internus arbiter
tenet cum mitcit: ita illos etiam modificans
suscipit cũ ꝑ diicit: ut aliquando in cogitatio¬
ne alia disponant. sed alia in oꝑe ꝑagant: ali¬
qñ alit̾ inchoent. sed alit᷑ consumment. Quia
gͥ uixta hoc quod sibi p̃cipitur seruiunt: di¬
catur recte. Quacumq eas uoluntas guł¬
nantis duxerit. ad omẽ quod p̃cipitur illis
suꝑ faciem orbis terre. Eo enĩ aꝑtiorẽ uiam
p̃dicationis inueniunt: quo adhuc non sus.
sed p̃ceptoris sui nutib. ducuntur. Uñ & ad¬
multiplex prȩ cȩteris memoratur. Quȩ in hoc

Expanded text:
Saepe enim cum gubernantis voluntate perducuntur; aliter agere appetunt, sed aliter disponuntur. Nam plerumque quosdam auditores suos student blande corrigere, et tamen eorum sermo in asperitatem ducitur. Plerumque quosdam resecare aspere appetunt, sed tamen eorum vigor per mansuetudinis spiritum refrenatur. Sicut ergo non possunt ire quo volunt, ita etiam nequeunt agere sicut volunt. Quia enim eos internus arbiter tenet cum mittit, ita illos etiam modificans suscipit cum perducit, ut aliquando in cogitatione alia disponant, sed alia in opere peragant; aliquando aliter inchoent, sed aliter consumment. Quia igitur juxta hoc quod sibi praecipitur serviunt, dicatur recte: Quocunque eas voluntas gubernantis duxerit, ad omne quod praeceperit illis super faciem orbis terrae. Eo enim apertiorem viam praedicationis inveniunt, quo ad hanc non suis, sed praeceptoris sui nutibus ducuntur. Unde admultiplex prae caeteris memoratur. Quae in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicebant. Epłe graues cunt &t fortes: p̃¬
sentia autem corporis infirma. & sermo
contemptibilis. S plerumq p̾dicatores sci
ostendere sem&eipsos ut ꝓsint cupiunt:
nec tam̃ possunt. Plerumq latere ut quie¬
ti sint appetunt: nec tam̃ ꝑmittuntur. Ne¬
mo gͥ scit. quando lucẽ nubium pluuie os¬
tendant: qr nemo cõp̾hendit. quando ds
uirtutem p̾dicationis p̃beat. ut p̃dicantiũ¬

Expanded text:
t fortes, praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis . Sed plerumque praedicatores sancti ostendere semetipsos ut prosint cupiunt, nec tamen possunt; plerumque latere ut quieti sint appetunt, nec tamen permittuntur. Nemo igitur scit quando lucem nubium pluviae ostendant, quia nemo comprehendit quando Deus virtutem praedicationis praebeat, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
tem fugant. Qui & si quando repentinis sugges¬
tionibus usq ad pͥmũ uestibulum subrepit:
ad consensus tam̃ ianuam non ꝑtingit. Huic
nimirum bestiȩ impulsu subitȩ formidinis
uictus. ianuam cordis petrus negando aꝑuit:
sed citius cognoscendo restitit. flendo clau-
corda non solum intrando tenuit. sed etiam
tenendo possedit: dicatur recte. Ingrediatur
bestia latibulũ suum: & in antro suo morã¬
bitur. Quanto namq in eorum mentib
demorata sit discimꝰ : cum illorũ consilia at¬
testatione eugłicȩ narrationis audimus. In
illa namq describitur. cũ redẽp̃torem nrm᷑
uiuificare mortuos cernerent. in morte eius
quanta anxietate crudelitatis insanirent:
quod explere contra illum prauia desidia
ardenter uellent. sedtam̃ popłm timerent:
quod occasiones occidendi quȩrerent. & in¬
uenire non possent: quod ad uotum suȩ
seuitiȩ. alienigenarum manib uisi sunt. qr

Expanded text:
tem fugant. Qui etsi quando repentinis suggestem fugant. Qui etsi quando repentinis suggestionibus usque ad primum vestibulum subripuerit, ad consensus tamen januam non pertingit. Huic nimirum bestiae, impulsu subitae formidinis victus, januam cordis Petrus negando aperuit, sed citius cognoscendo restitit, flendo clausicorda non solum intrando tenuit, sed etiam tenendo possedit, dicatur recte: Ingredietur bestia latibulum suum, et in antro suo morabitur. Quantum namque in Judaeorum mentibus demorata sit discimus, cum illorum consilia attestatione evangelicae narrationis audimus. In illa namque describitur, cum Redemptorem nostrum vivificare mortuos cernerent, in mortem ejus quanta anxietate crudelitatis insanirent, quot explere contra illum prava desideria ardenter vellent, sed tamen populum timerent ; quot occasiones occidendi quaererent, et invenire non possent ; quot ad votum suae saevitiae alienigenarum manibus usi sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ꝓprium antrũ possidet. eorũ mentes
ꝓculdubio immorans tenet: quia & priuis
in eis cogitationes usq adiniqͥ desidĩa. ⁊ pꝰt.
imqͣ desid̾ia usq ad neqͥssima oꝑa ꝑduc̃. Aeq enĩ stu¬
dent repbi suggestiones eius recta indicũma-
nu repellere: cuiꝰ uoluptatib appetunt. sub¬
dita delectatione serire. Cumq in eorum
cordib prauũ quid oritur. mox ꝑstudium
delectationis enucritur: & cũ sibi minime
resistitur. ꝓtinus ex consensu roboratur. Sta¬
timq consensus ad opus ducitur: opus uero
etiam consuetudine grauatur. Recte ergo
uitam etiam aculeo praui oꝑis ꝑforee. Inde
morabuntur in te cogitationes nox ie ͤ Neq¬
enim rep̾hendit cur ueniunt: sed cur moran¬
tur. Et inbonis enim cordib cogitationes il¬
licitȩ ueniunt. sed tam̃ morari ꝓhibentur:
quia recti qͥq ne captiuandam domũ consci¬
entiȩ prȩbeant. ab ipso cordis limine. hos¬

Expanded text:
quasi proprium antrum possidet, eorum mentes quasi proprium antrum possidet, eorum mentes procul dubio immorans tenet, quia et prius in eis cogitationes usque ad iniqua desideria et post iniqua desideria usque ad nequissima opera perducit. Neque enim student reprobi suggestiones ejus recta judicii nu repellere, cujus voluntatibus appetunt subdita delectatione servire. Cumque in eorum cordibus pravum quid oritur, mox per studium delectationis enutritur; et cum sibi minime resistitur, protinus ex consensu roboratur, statimque consensus ad opus perducitur, opus vero etiam consuetudine gravatur. Recte ergo e eorum vitam etiam aculeo pravi operis perforet. Unde morabuntur in te cogitationes noxiae? Non reprehendit cur veniunt, sed cur morantur. Et in bonis cordibus cogitationes illicitae veniunt, sed morari prohibentur, quia recti quique ne captivandam domum conscientiae praebeant, ab ipso cordis limine hos
Abbreviated transcription (Latin):
a do ȩscã expetunt: qi nimirũ caꝑe ammas
nequeunt. nisi iusto iudicio prȩualere diuini-¬
tus ꝑmitcantur. Ubi &apte subiungitur. oetus
ẽ. sol & congregati sunt. & in cubilib suus se col
locauerunt : quia ueritatis lumine ꝑ carnem ap¬
parente. afidelium mentib exctissi. quasi ad cu-¬
bilia sua reuersi sunt. dũ sola infideliũ corda
tentierunt. Quod gͥ illic leonum cubile. hoc¬
estimo: quod hec bestia non solum antrum
suum ingredi. sed in eo etiam morari ꝑhibet᷑.
Aliqͣn namq etiam bonorum mentes ingre-¬
ditur. illicita suggerit. temptationib fatigat.
rectitudinem sp̃s ad delectationẽ carnis deflec-¬
tere conatur. delectationẽ quoq ad consen¬
sum ꝑducere nititur: sed tam̃ resistente su-¬
ꝑno aditorio p̃ualere ꝓhibetur. Aliqͣ̃n¬
namq intrare in mentes bonorum potest.
sed in eis morari non potest: quia cor iusti.
huius bestiȩ antrum non ẽ. Quos enim

Expanded text:
a Deo escam expetunt, quia nimirum capere animas a Deo escam expetunt, quia nimirum capere animas nequeunt, nisi justo judicio praevalere divinitus permittantur. Ubi et apte subjungitur: Ortus est sol, et conglocaverunt : quia veritatis lumine per carnem apparente, a fidelium mentibus excussi, quasi ad cubilia sua reversi sunt, dum tenuerunt. 877 Quod igitur illic leonum cubile, aestimo quod bestia haec non solum antrum suum ingredi, sed in eo etiam morari perhibetur. Aliquando namque etiam bonorum mentes ingreditur, illicita suggerit, tentationibus fatigat, rectitudinem spiritus ad delectationem carnis deflectere conatur, delectationem quoque ad consensum perducere nititur, sed tamen resistente superno adjutorio praevalere prohibetur. Intrare ergo in mentes bonorum potest, sed in eis morari non potest, quia cor justi hujus bestiae antrum non est. Quos enim
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit: sed hanc ab illis mouens agnus excus¬
sit. Unde & in eugłio dicit. Nunc princeps
huius mundi eicietur foras. Qui miro rectoq
iudicio dũ confessiones humilium illumi-¬
nans suscepit: suꝑborum oculos deserens
clausit. Unde etiam ꝑ psalmistam dr. Posu-¬
isti tenebras & facta ẽ nox: in ipsa ꝑtransibt̃
om̃s bestiȩ siluarum. Catuli leonum rugien¬
tes ut rapiant: & querant adõ ȩscam sibt.
Tenebras quippe dñs ponit: cũ peccatis iudi-¬
cia rependens. lum suȩ intelligentiȩ subtra-¬
bit. Et nox efficitur: quia prauorum mens
ignorantiȩ suȩ errorib cȩcatur. In qua om̃s
bestiȩ siluȩ ꝑ transeunt: atim maligni sp̃s opa¬
citate fraudis latentes. in reꝓborum corda pra¬
uitates suas explendo ꝑ currunt. In qua & ca-¬
tuli leonum rugnunt: quia nequissimarum
sed tam᷑ eminentiũ potestatũ ministri sp̃s im¬
portunis tep̃tationib insurgunt. Qui tamͣ

Expanded text:
tenuit, sed hanc ab illis moriens Agnus excustenuit, sed hanc ab illis moriens Agnus excussit. Unde et in Evangelio dicit: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras . Qui miro rectoque judicio dum confessiones humilium illuminans suscepit, superborum oculos deserens clausit. Unde ei per Psalmistam dicitur: Posuisti tenebras, et facta est nox, in ipsa pertransibunt omnes bestiae silvarum; catuli leonum rugientes ut rapiant, et quaerant a Deo escam sibi . Tenebras quippe Dominus ponit, cum peccatis judicia rependens, lumen suae intelligentiae subtrahit. Et nox efficitur, quia pravorum mens ignorantiae suae erroribus caecatur. In qua omnes bestiae silvae pertranseunt, dum maligni spiritus sub opacitate fraudis latentes in reproborum corda pravitates suas explendo percurrunt. In qua et catuli leonum rugiunt, quia nequissimarum sed tamen eminentium potestatum ministri spiritus importunis tentationibus insurgunt. Qui tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uoces. quasi post tonitruũ nubium. in fine
mundi illum dap̃natũ hominẽ qui antixp̃c
uocatur inuaserit: quid aliud quam lati¬
btilum suũ ingreditur: ut in antro ꝓprio
demoretu: Nas quippe illud diaboli antruͣ
ac latibulum bestiȩ ẽ: ut insidians homini¬
b. uiam huius uite carpentib. in illo & per
signa lateat. & ꝑ malitiam occidat. Qui tamen
omnium reꝓbortim corda. & nunc priusꝙͣ
aꝑtus appareat possidet: eaq ꝑ occultã mali¬
tiam quasi ꝓprium antrum tenet: atq ad
omne quod nocere bonis appecit. in eorumse
obscuris mentib abscondit. An iudeorum
ꝑ sequentium coida. antrum huiꝰ bestiȩ n
fuerunt: in quorum dui consiliis latuit.
sed repente uocib erupit. clamantiũ cruci-¬
fige. crucifige Et quia ad lacerationẽ men¬
tis ꝑ tingere tep̃tando non potuit: in redep̃¬
tore nr̃o ad mortẽ carnis anhelauit. Hȩc
nimirũ bestia multa & electorum corda

Expanded text:
voces, quasi post tonitruum nubium in fine voces, quasi post tonitruum nubium in fine mundi illum damnatum hominem qui Antichristus vocatur invaserit, quid aliud quam latibulum suum ingreditur, ut in antro proprio demoretur? Vas quippe illud diaboli antrum ac latibulum bestiae est, ut insidians hominibus viam hujus vitae carpentibus, in illo et per signa lateat, et per malitiam occidat. Qui tamen omnium reproborum corda etiam nunc priusquam apertus appareat possidet, eaque per occultam malitiam quasi proprium antrum tenet, atque ad omne quod nocere bonis appetit in eorum se obscuris mentibus abscondit. An Judaeorum persequentium corda antrum hujus bestiae non fuerunt, in quorum diu consiliis latuit, sed repente vocibus erupit clamantium: Crucifige, crucifige ? Et quia ad lacerationem mentis pertingere tentando non potuit in Redemptore nostro , ad mortem carnis anhelavit. Haec nimirum bestia multa electorum corda
Abbreviated transcription (Latin):
nu omniũ hominũ signat. ut nouerint
singuli oꝑa sua. S quia helui de pratutate sin-¬
gulorum sententiam ꝓtulit. ilico adipsum pra-¬
uitatis auctorem. ꝑ quẽ unũt quodq malum
obontur. mentis oculos. deflectit: ut quia
uno hoc uersu praui capitis menbra ꝑstrinx¬
erat: etiam hoc ipso mẽbroꝵ caput suib bre¬
uitate describat. Hel certe quia suꝑiꝰ nubium
dłi uirtutes intulerat: agit nuinc ut contra
bonorum uitã. etiam aduersarii impugnati.¬
onem innotescat. Nam sequitur. Ingredi-¬
Satur bestia latibulũ suum: & in ant̾ro suo
morabitur. Quis alius nomine bestie. nisi
antiquus hostis accipitur: qui deceptionem
primi hoĩs seuus impetiit. & integritatem
uite illius mala suadendo laniauit: Contra
quẽ ꝓpħe uocibus. de scã electorum eccła. in
antiquo statu restauranda ꝓmittitur: & ma¬
la bestia non ꝑtrransibit ꝑ eam. S hec bestia
cũ post redemptoris aduentum. pꝰ p̃dicatorũ

Expanded text:
nu omnium hominum signat, ut noverint nu omnium hominum signat, ut noverint singuli opera sua. 876 Sed quia Eliu de pravitate singulorum sententiam protulit, illico ad ipsum pravitatis auctorem, per quem unumquodque malum oboritur, mentis oculos deflectit, ut quia uno hoc versu pravi capitis membra perstrinxerat, etiam hoc ipsum membrorum caput sub brevitate describat. Vel certe quia superius , nubium Dei virtutes intulerat, agit nunc ut contra bonorum vitam etiam adversarii impugnationes innotescat. Nam sequitur: etur bestia latibulum suum, et in antro suo morabitur. - Quis alius nomine bestiae, nisi antiquus hostis accipitur, qui deceptiprimi hominis saevus impetiit, et integritatem vitae illius mala squem prophetae vocibus de sancta electorum Ecclesia in antiquo statu restauranda promittitur, et mala bestia non transibit per eam . Sed haec bestia cum post Redemptoris adventum, post praedicatorum
Abbreviated transcription (Latin):
suam. In peccato gͦ quod cõmittunt. priꝰ
contͣ se uidiciũ suȩ rationis inueniunt: &¬
post addistrictionem ȩt̾ni examinis ꝑdu¬
cuntur Et hoc est. fortasse quod ꝑ psalmistã
dr abysi abyssũ inuocat. in uoce cataractarũ
tuartim: quia dũ miro ordine dispositionis
occultȩ malũ non ꝑmittitur nescire quod
agitur: & suo se iudicio peccator inconsci
entia condempnat: & post condep̃nationẽ
ꝓpriam. ad ȩterm iudicis sententiam ꝓpe¬
rat. A bysso gͦ abyssum inuocare ẽ: de iu¬
dicio ad iudicium ꝑuenire. Eant gͥ p̃di¬
catores scĩ: redargtiant facta peccantium.
Auditores aut̃ praui. contempnant uerba
iustoꝵ. Defendant quantũ uoluerint pra-¬
uitates suas: atq impudenter gestas impu¬
dentius desendendo multiplicent. Certe ip¬
si sibi in conscientia testes sunt: quia excti¬
sabiles non sunt. To enĩ ipso quo rationa¬
lem creaturã ds hominẽ condidit: in ma¬

Expanded text:
suam. In peccato igitur quod committunt prius suam. In peccato igitur quod committunt prius contra se judicium suae rationis inveniunt, et post ad districtionem aeterni examinis perducuntur. Et hoc est fortasse quod per Psalmistam dicitur: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum tuarum . Quia dum miro ordine dispositionis occultae malum non permittitur nesciri quod agitur, et suo se jam judicio peentia condemnat, et post condemnationem propriam, ad aeterni judicis sententiam properat. Abysso ergo abyssum invocari, est de dicio ad iudicium peruenire. Eant igitur prædicatores sancti, redarguant facta peauditores autem pravi contemnant verba justorum, defendant quantum voluerint pravitates suas, atque impudenter gestas impudentius defendendo multiplicent: certe ipsi sibi in conscientia testes sunt quia excusabiles non sunt. Eo enim ipso quo rationabilem creaturam Deus hominem condidit, in ma
Abbreviated transcription (Latin):
norare non possit. Natura enim legis scire
cõpellitur:: seu prauũ. seti rectum sit quod
bona an mala sint. quȩ faciunt sciunt. Nã
si bona se facere nesciunt: cur de aliquib
si mala se agere ignorant: cur in eisdem fac¬
tis alienos oculos declinant: Ipsi enim sibi
testes sunt: quia sciunt malum esse qł aguĩ.
qͦd uideri ab aliis uerentur. Si enim uera¬
cit̾ malum esse non credent: ne quaquam
hoc ab aliis tuderi formidarent. Inde bene
& ꝑ quendam sapientem dr. Cum sit timi¬
da nequitia. dat testimonium condepnati
oni: quia dum de facto suo conscientiam
pulsans timor redarguit: ipsa sibi testi¬
monium ꝑhib&. dap̾nabile esse quod
agit. Quo contra ꝑ lohannẽ dr̃. Si cor nrm̃
non rep̃henderit nos: fiduciam habemus
apud dm. Fugiant gͦ iniqui humanos oculos:
semoipsos certe fugere non possunt. Quia
enĩ malũ quod faciunt nouerunt: habent
testẽ conscientiam: habent uidicẽ racionẽ

Expanded text:
norare non possit. Naturae enim lege scire norare non possit. Naturae enim lege scire compellitur seu pravum, sive rectum sit quod bona an mala sint quae faciunt, sciunt. Nam si bona se facere nesciunt, cur de aliquibussi mala se agere ignorant, cur in eisdem factis alienos oculos declinant? ipsi enim sibi testes sunt, quia sciunt malum esse quod agunt, quod videri ab aliis verentur. Si enim veraciter malum esse non crederent, nequaquam hoc ab aliis videri formidarent. Unde et bene per quemdam Sapientem dicitur: Cum sit timida nequitia, dat testimonium condemnaoni . Quia dum de facto suo conscientiam pulsans timor redarguit, ipsa sibi testimonium perhibet damnabile esse quod agit. Quo contra per Joannem dicitur: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus apud Deum . Fugiant ergo iniqui humanos oculos, semetipsos certe fugere non possunt. Quia enim malum quod faciunt noverunt, habent testem conscientiam, habent judicem rationem
Abbreviated transcription (Latin):
cat : ut nob̾ &̃ mira & fortia sue diuinitatis inno¬
tescat. S cum uirtutẽ nr̃i conditoris atdimus.
statim ad corda nr̃a formidine cõpellente re¬
duciniuir: & tantum suꝑnũ iudicẽ ꝑpenden¬
tes. que dignȩ quȩue egimus in digne pensa¬
mus. Inde & bene subungitur. Qmi inma
guli oꝑa sua. Mala enim quȩ agunt homi¬
nes pensare contep̃nunt. S cũ uirtutem
suꝑnȩ districtionis audiunt: p ratiorũ oꝑũ
hoc quod se deprimit pondus agnoscunt.
Pre dicationis quippe uerbis pulsati euigi¬
fortituidinis in t̾ra descendit. in manu tinꝰ¬
cuitisq signatur tit sua oꝑa sciat: quia dũ
uirtus in cõphensibilis maiestatis agnoscit᷑.
ab uno quoq subtilius sua uita pensatur.¬
Quod tam̃ intelligi & alit̾ potest. Creator
namq omp̃s acuinctis insensibilib irrationa-¬
bilibusq distinctum. rationalem creaturam
hominem condidit: quatinus quod agit ig

Expanded text:
cat, ut nobis etiam mira et fortia suae divinitatis innocat, ut nobis etiam mira et fortia suae divinitatis innotescat. Sed cum virtutem nostri conditoris audimus, statim ad corda nostra formidine compellente reducimur, et tantum super nos judicem perpendentes, 875 quae digne, quaeve egimus indigne, pensamus. Unde et bene subjungitur: CAjudicamus.---Mala enim quae agunt homines, pensare contemnunt. Sed cum virtutem supernae districtionis audiunt, pravorum operum hoc quod se deprimit pondus agnoscunt. Praedicationis quippe verbis pulsati evigifortitudinis in terram descendit, in manu uniuscujusque signatur, ut sua opera sciat, quia dum virtus incomprehensibilis majestatis agnoscitur, ab unoquoque subtilius sua vita pensaturQuod tamen intelligi et aliter potest. Creator namque omnipotens a cunctis insensibilibus irrationabilibusque distinctum rationabilem creaturam hominem co
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis suȩ. Ymber quippe fortitudins
di ẽ: p̃dicatio diuinitatis. Nam ymber in¬
firmitatis eiꝰ ẽ. p̃dicatio incarnationis: de qͣ
ꝑ pauilum dr̃. Quod infirmũ ẽ. dĩ: fortius ẽ.
hominibus. Et rursum. Si crucifirus ẽ. ex
infirmitate : sed uiuit ex uirtute dĩ. Sic aut̃
scĩ turi humanitatis eiꝰ infirma p̾dicant: ut
auditorum suorum cordib etiã diuinitatis
fortia infundant. Audiamus ꝑ tonitrũ nub̃.
ymberem fortitudinis. In pͥncipio erat uer¬
bum. & uerbum erat aptidd dm: & qs erat u̾
bum. Audiamtis etiam ỹmbrem infirmita¬
tis. Uerbum caro factũ ẽ: E habitauit in nob̾.
Audiamus ymbrem fortitudinis. Omnia
ꝑ ipsum facta sunt: & sine ipso factum ẽ nichil.
Quod factum ẽ. in ipso uita erat. Audiamus
ẏmbrem infirmitatis. In ꝓpria uenit: & sui
eum non receꝑunt. Y mbri gͦ fortitudinis sue
p̃cipit ut in terra descendat : quia sc̃oꝵ suorum
uocibus. sic nobis humanitatis suȩ infirma p̃di¬

Expanded text:
tudinis suae. - Imber quippe fortitudinis Dei est praedicatio divinitatis, nam imber infirmitatis ejus praedicatio incarnationis. De qua per Paulum dicitur: « Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . » Et rursum: « Si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit ex virtute Dei . Sic autem sancti viri humanitatis ejus infirma praedicant, ut auditorum suorum cordibus etiam divinitatis fortia infundant. Audiamus per tonitruum nubis, imbrem fortitudinis: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et s etiam imbrem infirmitatis: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Audiamus imbrem fortitudinis: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quod factum est, in ipso vita erat . Audiamus etiam imbrem infirmitatis: In propria venit, et sui eum non receperunt . Imbri ergo fortitudinis suae praecipit ut in terram descendat, quia sanctorum suorum vocibus sic nobis humanitatis suae infirma praedi
Abbreviated transcription (Latin):
idest ad dm̃ recurrentib ppłis rursum đr. Mit¬
tet uerbum suũ & lique faci& ea: flabit sp̃s eiꝰ
& fluent aquȩ. Aquȩ de gelu currunt: quia
pleriq ex duris ꝑsecutoribus magni p̾dicato¬
res fiunt. Gelugͥ inaqua liquatur: cum tor-¬
por interni frigoris. ad irrigationis uertitut
p̃dicationis. An paulus gelu non erat: qui
acceptis epłis damascum ꝑgens. in corde fi¬
delium. quasi in t̾ra di. iactata uerbi semi¬
na. ne ad ꝑfectionẽ oꝑum surgerent. restrin-¬
gere quȩ rebat: S gelu in aqua rediit:quia
quos ꝑ sequendo prius p̃mere studuit. hos
postmodum fluentis sc̃ p̃dicationis infudit:
ut tanto uberior electoꝵ messis exurgerie.:
quanto hanc ẏmber dei etiam ab ore ꝑsecu¬
tum desiderat nubes. Quid enim electi quiq
sunt. uisi frum̃ta dei. cȩlestib horreis reconden¬
da: Quȩ nunc in tritura areȩ paleas tolerant:
quia in hac purgatione sc̃ẽ eccłȩ. mores contrari

Expanded text:
id est ad Deum concurrentibus populis, rursum dicitur: Mitid est ad Deum concurrentibus populis, rursum dicitur: Mittet verbum suum, et liquefaciet ea, flabit spiritus ejus, et fluent plerique ex duris persecutoribus magni praedicatores fiunt. Gelu igitur in aquam liquatur, cum torpor interni frigoris ad irrigationem vertitur praedicationis. An Paulus gelu non erat, qui acceptis epistolis Damascum pergens , in corde fidelium quasi in terra Dei jactata verbi semina, ne ad perfectionem operum surgerent, restringere quaerebat? Sed gelu hoc in aquam rediit, quia quos persequendo prius premere studuit, hos postmodum fluentis sanctae exhortationis infudit, ut tanto uberior electorum messis exsurgeret, quanto hanc imber Dei etiam ab ore persecutum desiderat nubes. - Quid enim quique electi sunt nisi frumenta Dei coelestibus horreis recondenda? Quae nunc in tritura areae paleas tolerant, quia in hac purgatione sanctae Ecclesiae mores c
Abbreviated transcription (Latin):
eius miracula. totum iom mundum secutu¬
rum fidei p̃dicamenta p̾uidebant: & tam̃
quo sc̃s sp̃s mundũ repleuerat: eo illorum
mentes artius inuidiȩ malitia ligabat. Aqua
gͦ in gelu conuersa fuerat: Aum eunte post
đm mundo. iudea inuidia pigra remanebat.
S quia suꝑnȩ potestati suppetiit. etiã cru-
delitatis tantȩ duriciam soluere. atq ad a¬
mandum se corda infidelium liquare: post hoc
tissimas aquas fundit: quia postquam iudeo¬
rum sȩuiciam usq ad mortem ꝑtulit. eorum
corda ꝓtinus ab infidelitatis duritia. amoris
sui aspiratione lique fecit: ut tanto post de¬
sidabilius ad obȩdiendum currerent: qͣnto
pritis p̾ceptis illius obstinatius resticissent.
Inde bene ꝑquendam sapientem dr. Sicut
glaties insereno: sic resoluentur peccata tua.
Ab hoc frigidi torporis gelu solui ꝓpħa desidera¬
uerat: cũ dicebat. Conuerte dñe captiuitatem
nram̃. sicut torrens in austro. De his aquis.

Expanded text:
ejus miracula, totum jam mundum secutuejus miracula, totum jam mundum secuturum fidei praedicamenta praevidebant; et tamen quo sanctus Spiritus mundum repleverat , eo illorum mentes arctius invidiae malitia ligabat. Aqua ergo in gelu versa fuerat dum, eunte post Deum mundo, Judaea in invidia pigra remanebat. Sed quia supernae potestati suppetiit etiam tantae crudelitatis duritiam solvere atque ad amandum se corda infidelium liquare, post hoc tissimas aquas fudit, quia postquam Judaeorum saevitiam usque ad mortem pertulit, eorum corda protinus ab infidelitatis duritia amoris sui aspiratione liquefecit; ut tanto post desiderabilius ad obediendum currerent, quanto praeceptis illius prius obstinatius restitissent. Unde bene per quemdam sapientem dicitur: Sicut glacies in sereno, sic resolventur peccata tua . Ab hoc frigidi torporis gelu solvi Propheta desideraverat, cum dicebat: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro . De his aquis,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta uetuerant: & tam̃ uidȩi ꝓ eisdem mi-¬
raculis interimere humanz generis redemp¬
torem quȩrebant. Inde explere hoc quod cȩ¬
perant non ualentes. ad pilati prȩcoriũ cuctir¬
rerunt: ut ipse hunc ꝑimeret quẽ iniuste
ꝑimere lex nulla cohiberet. Ab interiorib
gͦ tempestas. atq ab arcturo frigus ꝓdiit.:
dum quod iudea ex in uidia petiit. hoc gen¬
tilis iudex ex romana auctoritate ꝑpetrauit.
Inde bene contra hanc eandem adhuc in
quia quo fidelium cordib sp̃s sc̃s aspirauit.
quo maiora uirtutũ miracula contulit. eo
infidelium mentib grauioris inuidiȩ tor-¬
por excreuit: atq inde contra dm plebs infi¬
delis obdurauit: unde humilis populus
anteactam duritiam quȩ se astrinxerat e¬
mollunt. Dõ enim flante ingelu uersi fue¬
rant: qui uisis miraculis inuidentes dice¬
bant. Ecce mundus totus post eũ uadit.
Conspiciebant signa. cernebant ꝑ ministros

Expanded text:
praecepta vetuerant, et tamen Judaei pro eisdem mipraecepta vetuerant, et tamen Judaei pro eisdem miraculis interimere humani generis Redemptorem quaerebant . Unde explere hoc quod coeperant non valentes, ad Pilati praetorium concurrerunt, ut ipse hunc perimeret quem injuste perimentem lex nulla cohiberet . Ab interioribus ergo tempestas atque ab Arcturo frigus prodiit, dum quod Judaea ex invidia petiit, hoc gentilis judex ex Romana auctoritate perpetravit. Unde bene contra hanc eamdem invidiam Quia quo fidelium cordibus Spiritus sanctus aspiravit, quo majora virtutum miracula contulit, eo in infidelium mentibus gravioribus invidiae torpor excrevit, atque inde contra Deum plebs infidelis obduruit, unde humilis populus anteactam duritiam, qua se astrinxerat emollivit. Deo enim flante in gelu versi fuerant, qui visis miraculis invidentes dicebant: Ecce totus mundus post eum abiit . Conspiciebant signa, cernebant per ministros
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura sacra cũ contra arcturum int̾iora
memorat: diuersã aquilonis partib austri pla-¬
gam designat. Unde & in hoc eodem libro scri¬
bitur. Qui facit arcturum & orionas: & inte¬
riora austri. Quia gͥ int̾iora austri sol feruen¬
tior tenet: in arcturum uͦ cursum omĩmꝰ ñ
hab&: int̾iorum noĩe plebs iudaica: arcturi
aut̃ uocabulo hoc in loco populus gentilis ex-¬
primitur. Hii enim qui unum atq inuisibi¬
lem dm nouerant. eiusq legi saltĩ carnalit᷑
sertiiebant: quasi sub meridiano sole feruen-¬
tes in fidei calore tenebantur. Gentiles autem
quia nullam scientiam suꝑnȩ cogitationis
attigerant: uelut sine sole frigidi suib aqui-¬
lone remanebant. Quia uͦ tempestas impel¬
lit. frigus aũ torpore opprimit: recte nunc đr.
Ab int̾ioribus egreditur tempestas: & ab¬
÷ arcturo frigus. Ac si aꝑte diceretur. Auideis
surgit malitia ꝑsequens: & agentib potestas
prȩmens. Neq enim miracula fieri. legis

Expanded text:
Scriptura sacra cum contra Arcturum interiora memorat, diversam Aquilonis partibus Austri plagam designat. Unde in hoc eodem libro scribitur: Qui facit Arcturum, et Orionas, et interiora 878 Austri . Quia igitur interiora Austri sol ferventior tenet, in Arcturo vero cursum omnimodo non habet, interiorum nomine plebs Judaica, Arcturi autem vocabulo hoc in loco populus gentilis exprimitur. Hi enim qui unum atque invisibilem Deum noverant, ejusdemque legi saltem carnaliter serviebant, quasi sub meridiano sole ferventes in fidei calore tenebantur. Gentiles autem quia nullam scientiam supernae cognitionis attigerant, velut sine sole frigidi sub Aquilone remanebant. Quia vero tempestas impellit, frigus autem torpore opprimit, recte nunc dicitur: Ab interioribus egredietur tempestas, et ab Arcturo frigus. Ac si aperte diceretur: A Judaeis surgit malitia persequens, et a gentilibus potestas premens. Neque enim miracula fieri legis
Abbreviated transcription (Latin):
lus discipulis oftendebat. cũ diceret. Ut sci¬
atis quȩ sit spes uocationis eiꝰ. quȩ diuitiȩ
głe hereditatis eiꝰ inscĩs: & quȩ sit suꝑ emi¬
nens magnitudo uirtuitis eiꝰ in nos qui cre

Expanded text:
lus discipulis ostendebat, cum diceret: Ut scilus discipulis ostendebat, cum diceret: Ut sciatis quae sit spes vocationis ejus, quae divitiae gloriae haereditatis ejus in sanctis, et quae sit superemin
Abbreviated transcription (Latin):
Si nubes scĩ p̃dicatores sunt: pluuȩ nubuum
sunt uerba p̃dicationũ. S nubes cũ ꝑ aera
transuolant. nisi pluuia deorsum ueniat:
nescitur quantam aquarũ imm̃sitatẽ por¬
tant. Nisi coruschus int̾ pluuias erumpat.
intelligi non ualet quid in eis etiam clarita¬
tis lateat: quia nimirum p̃dicatores scĩ si
taceant. & nequaquiã loquentes ostendant.
quanta sit celestis spei claritas. quam in
cordib gestant: aut reliquis hominib simi¬
les: aut longe his depectiores uidentur. sũ
autem aꝑire ꝑpͣdicationẽ cȩperint. quȩ sit
suꝑnȩ patriȩ remuneratio quã intrinsecus
tenent: cũ ꝑsecutione pressi. in qua uirtutis
arce ꝓfecerint in notescunt: cum uisione des¬
pecti. loquendo insinuant unde timeautur:
ipse quȩ de nubib influunt pluuie. lucem
nob̾ earundẽ nubium ostendunt. ꝑuerba
enim p̃dicatorum cognoscimus: ut in eis cla¬
ritatem uite quã appetunt. cũ magna humi¬
litate ueneremur: Hanc nimirũ lucẽ pau¬

Expanded text:
Si nubes sancti praedicatores sunt, pluviae nubium sunt verba praedicationum. Sed nubes cum per aera transvolant, nisi pluviae deorsum veniant, nescitur quantam aquarum immensitatem portant. Nisi coruscus sol inter pluvias erumpat, intelligi non valet quid in eis etiam claritatis lateat, quia nimirum praedicatores sancti si taceant, et nequaquam loquentes ostendant, quanta sit coelestis spei claritas, quam in cordibus gestant, aut reliquis hominibus similes, aut longe his despectiores videntur. Cum autem aperire per praedicationem coeperint quae sit supernae patriae remuneratio quam intrinsecus tenent; cum persecutione pressi in qua virtutis arce profecerint innotescunt, cum visione despecti loquendo insinuant unde timeantur, ipsae quae de nubibus influunt pluviae lucem nobis earumdem nubium ostendunt. Per verba enim praedicatorum cognoscimus ut in eis claritatem vitae quam appetunt cum magna humilitate veneremur. 882 Hanc nimirum lucem Pau
Abbreviated transcription (Latin):
& ad ꝓphetiȩ sũma conscendit. Nec mirandũ.¬
curuur arrogans impleri ppħico spu potuit.
cum saul etiam innumero ppħarũ fuit. Sed
hoc de saule cur dicimus: cũ ex uisione ange¬
li acciꝑe uerba rationabilia. & asinam noue.¬
rimus& s sicut irrationabile animal ratio¬
nis uerba edidit. nec tam̃ ad ꝑmutationem
nature rationalis accessit: ita sepe qui lib&
sed tam̃ ad ꝓmerendam sc̃itatis głam non ꝑ¬
tingit ut & supra se loquendo uel emineat:
& infra se torpendo torpescat. Inde nunc heliu
redemptoris nr̃ĩ adtientum humilẽ non humi¬
lis conspicit: & eum ꝓpħando p̃dicat. quẽ ela¬
tis morib impugnat dicens. Ecce d̾s excelstis¬

Expanded text:
et ad prophetiae summa conscendit. 2. Suet ad prophetiae summa conscendit. 2. Suquod vir arrogans impleri prophetico spiritu potuit, cum Saul etiam in numero prophetarum fuit . Sed hoc de Saule cur dicimus, cum ex visione angeli accepisse verba rationabilia et asinam noverimus ? Sed sicut irrationale animal rationis verba edidit, nec tamen ad permutationem naturae rationalis accessit, ita saepe quilibetsed tamen ad promerendam sanctitatis gloriam non pertingit, ut et supra se loquendo emineat, et infra se vivendo torpescat. Unde nunc Eliu Redemptoris nostri adventum humilem non humilis conspicit, et eum prophetando praedicat, quem elatis moribus impugnat, dicens: CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
UIS CUI
DE NA G¬
NIs diciis
arrogantitim su¬
mere scientiam ni
lerter debet. ne hoc quod eorumcientia
altum tum& imitetur: ne cum uirtutum
uerbis. morum uicia colligat: & in eo quodd
loquendi noticiam assequitur: inuendi
se imꝑitia transsigat. hosnamq cum for.¬
tia dicere audimus. sedtam̃ dedictis fortib
tumere conspicimus: quasi doctrine ortum
ingressi. de spinis rosas attingimus. Uiscre.¬
ta gͦ nobis sollicitudine opus est. E caꝑe qđ
redolet. & cauiere quod pungit: ne si fortas¬
se impuide dictorum flos legitur: in cauta
legentis manus. morum spina laceretur. Be¬
lui itaq doctus & arrogans ꝓfert aliquan¬
do quod mulceat uł oleat: aliqñ quod
pungat. Sic gͥ sumendum ẽ. de eiꝰ doctrina
quod fraglat: ut tam̃ sollicite cauendum
sit. de elatione quoduulnerat. Qui multa
quidem suꝑuis moralit᷑ intulit: sed in uer¬
bis seqnͣtib ad sola se prophetie archana
sustulit. Ima enĩ iam moralitatis deserit:

Expanded text:
uisquis de magnis dictis arrogantium sumere scientiam nititur, providere solerter debet, ne hoc quod eorum scientia tumet, imitetur, ne cum virtutum verbis morum vitia colligat, et in eo quod loquendi notitiam assequitur, vivendi se imperitia transfigat. Hos namque cum fortia dicere audimus, sed tamen de dictis fortibus tumere conspicimus, quasi doctrinae hortum ingressi, de spinis rosas attingimus. Discreta ergo nobis sollicitudine opus est, et carpere quod redolet, et cavere quod pungit, ne si fortasse improvide dictorum flos legitur, incauta legentis manus morum spina laceretur. Eliu itaque doctus et arrogans profert aliquando quod redoleat, aliquando quod pungat. Sic igitur sumendum est de ejus doctrina quod fragrat, ut tamen sollicite cavendum sit de elatione quod vulnerat. Qui multa quidem superius moraliter intulit, sed in verbis sequentibus ad sola se prophetiae arcana sustulit. Ima enim moralitatis deserit,
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem magistri uoce responsũ est. Sine. ut
mortui sepeliant mortuos suos: tu aut̃ uade an¬
nuntia regnũ dĩ. Ecce alius secuturum se ꝓmit¬
tit. & repellitur: alius relaxandũ se postulat. &
retinetur. Unde hoc. nisi quia suꝑ occulta cor¬
dis spacia suꝑnorum iudiciorum lineȩ tendeban¬
tur : ut & hunc intus in cõpͣhensibiles mensu¬
re constringerent. & ille foris non iniuste rema¬
neret: S cũ nullus nesciat. qr ds has occulto¬
rum iudiciorum lineas tendat: cur ad iob qr.
indica mͥ si habes intelligentiam. quis posuit
m̃suras eiꝰ si nosti. uel quis tetendit suꝑ eam
lineam: An iccirco requiritur. ut quod nosse
sed tam̃ prȩt̾mittere pot̾at inemoretur: qua-¬
tinus pondus secretoꝵ di sollicitius pens&. dis¬
positionem uidelic& hominis non in huma-¬
nis uirib sed in manu consistere conditoris. ut
dum considerat inuisibilit᷑ ista quis agat.
sue uirtuti ml tribuat. nec iam de se aliquid̃
audeat. cũ dĩ iudicia occulta formidat sed ꝑ¬

Expanded text:
magistri voce responsum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos; tu autem vade, annuntia regnum Dei . Ecce alius secuturum se promittit, et repellitur: alius relaxandum se postulat, et retinetur. Unde hoc, nisi quia super occulta cordis spatia 901 supernorum judiciorum lineae tendebantur, ut et hunc intus incomprehensibiles mensurae constringerent, et ille foris non injuste remaneret? Sed cum nullus nesciat quia Deus has occultorum judiciorum lineas tendat, cur ad Job dicitur: Indica mihi, si habes intelligentiam, quis posuit mensuras ejus, si nosti, vel quis tetendit super eam lineam? An idcirco requiritur, ut quod nosse, sed tamen praetermittere poterat, memoretur, quatenus pondus secretorum Dei sollicitius penset, dispositionem videlicet hominis non in humanis viribus, sed in manu consistere conditoris, ut dum considerat invisibiliter ista quis agat, suae virtuti nihil tribuat, nec jam de se audeat aliquid, cum Dei judicia occulta formidat; sed per
Abbreviated transcription (Latin):
uis & iusti uiri plerumq prauis & occultis
cogitationib arguendo obiuant: sed cum eas.¬
dem cogiationes aliqua quȩ preeunt oꝑa de-¬
monstrant. Plerumq ab auditortm suorum
cordibus ea uicia quȩ necdum plata sunt. ma¬
ni correptionis eradicant: sed iam illa subseqͥ
conspiciunt. ex aliis quȩ p̃cedunt. Sicuit enĩ
corporales medici quasdã egritudines iam ue¬
nisse inueniunt. quasdam uero ut ne tiematł
medentur: ita doctores scĩ aliquando inuen¬
ta uulnera saluti resticuunt: aliquando uͦ
agunt in mentib ne uulnerentur. In quib¬
hoc sollerter intuendum est: quia sicut cer¬
ta plerumq cum asꝑitate redarguunt: ita
incertis uiciis cũ tranquillitate contradicunt.
Certa ferientes increpant: incerta p̃munien¬
tes deuitant. Quam qr arrogantes uiri dis¬
cretionis regulam nesciunt: sententiarũ sua¬
rum iaculis. sicut nota sic in cognita: sicͣ certa
sic etiam incerta configunt. Uñ nunc ab heliu
idr. Caue ne declines ad iniquitatem: hanc

Expanded text:
is et justi viri plerumque pravis et occultis cogitationibus arguendo obviant; sed cum easdem cogitationes aliqua quae praeeunt opera demonstrant, plerumque ab auditorum suorum cordibus ea vitia quae necdum prolata sunt manu correptionis eradicant, sed jam illa subsequi conspiciunt ex aliis quae praecedunt. Sicut enim corporales medici quasdam aegritudines jam venisse inveniunt, quasdam vero ne veniant medentur, ita doctores sancti aliquando inventa vulnera saluti restituunt, aliquando vero agunt in mentibus ne vulnerentur. In quibus solerter intuendum est, quia sicut certa plerumque cum asperitate redarguunt, ita incertis vitiis et cum tranquillitate contradicunt; certa ferientes increpant, incerta praemunientes devitant. Quam quia arrogantes viri discretionis regulam nesciunt, sententiarum suarum jaculis sicut nota, sic incognita; sicut certa, sic etiam incerta configunt. Unde nunc ab Eliu dicitur: Cave ne declines ad iniquitatem; hanc