comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adostendendam legis sãtatem addidit
ꝙ ñ tł adei niuentis cultorib tuͣsterri
potiss Ilm et cheoponpus hystoriis
quas scribebat eam noluiss int̾ secere
g ut scriberet pontifiti udeoꝵ ut iude¬
os þebret et grece lingue ꝑitas ad iꝑ¬
sum dirigeret cumlege dei qui ad eani
tnͣsterendam sufficerent ꝙ ut iupetͣret
munera cũ eplĩs muttenda censunt᷑ ad¬
erat ibi erp̃stens qui lo ngaccempore
uideoꝵ calamitati capacieus oportunnta¬
te lib̾andi eos iñuenta ait. quomͦ ꝙ
postulas optinebis tot uiceis inie
obhoc ꝙ dicoie iudeoꝵ atfinem esti¬
mes s qr scio tua int̃ eẽ si fcõrem ꝯĩñ
dm̃ honorau̾is et lib̾am̾t᷑ rex de inde¬

Expanded text:
ad ostendendam legis ejus sanctitatem, addidit quod non nisi a Dei viventis cultoribus transferri potuisset. Nam et Theopompus cum historiis, quas scribebat, eam voluisset interserere, gi ut scriberet pontifici Judaeorum, ut Judeos Hebraeae et Graecae linguae peritos ad ipsum dirigeret, cum lege Dei, qui ad eam transferendam sufficerent. Quod ut impetraret, munera cum epistolis mittenda censuit. Aderat ibi Aristaeus, qui longo tempore Judaeorum calamitati compatiens, opportunitate liberandi eos inventa, ait: Quomodo quod postulas obtinebis, tot Judaeis in regob hoc quod dico, me Judaeorum affinem aestimes, sed quia scio tua interesse, si factorem omnium Deum honoraveris. Et liberavit rex de Jud
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẜ ritum sceuophegie memores ꝙ
paulo ante iuspeluncis hĩtau̾ant statu¬
entes ut posteri ꝑ .uiii. dies hauc reno¬
uacõem templi celebrarẽt. Unde.Io. ait̃
ab illo tempore et hactenꝰ hauc festini¬
tatẽ celebramꝰ uocantes eã lumma eo

Expanded text:
 ritum Scenopegiae, memores quod paulo ante in speluncis habitaverant, statuentes ut posteri per octo dies hanc renovationem templi celebrarent. Unde Josephus ait: Ab illo tempore, et hactenus illam festivitatem celebramus, vocantes eam Lumina, eo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcho. phylometor quẽ uic̃ rex syrie au¬
tiochꝰ mignus et uideã sibi sub iuganit
pontifex iudeoꝵ ouỹas magnus simonis
filius ad quẽ ad reꝑaud̾ fedus ꝙ lege¬
lace demomioꝵ rex artiꝰ logatos nusit.
rat. aiideis reuocanit. quidũ finitunas
religiones supͣ modũ infestaret delata ẽ
res ad romanos. et nussi sũt ad eum sci¬
pio nasita. et scipio affricams et abuife¬
stacõe sub religione uiris uirandi amo¬
u̾nt eũ. in suꝑtulerũt ab eo obsidem. se
tradidit ꝓ eo filiũ minorẽ natu antioc¬
chũ epyphanẽ itacꝑeẽt obses ꝓpetuns
inꝑside anthiochꝰ inphano nanee ⁊ nĩ¬
bratun eiectus as acertotib qui ĩdolo ꝓ¬
miserũt eith esauros et cũ pancis ibi ĩ¬

Expanded text:
s Philometor, quem vicit rex Syriae Antiochus magnus, et Judaeam sibi subjugavit. Pontifex Judaeorum fuit Onias magnus Simonis filius, ad quem, ad reparandum foeLacedemoniorum rex Arius legatos misit. rat a Judaeis revocavit . Qui dum finitimas regiones supra modum infestaret, delata est res ad Romanos. Et missi sunt ad eum Scipio Nasica, et Scipio Africanus, et ab infestatione sub religione jurisjurandi amoverunt eum. Insuper tulerunt ab eo obsidem filitradidit pro eo filium minorem natu Antiochum Epiphanem, ita quod esset obses perpetuusin Perside Antiochus in fano Nanee, et membratim ejectus a sacerdotibus. Qui in dolo promiserant ei thesauros, et cum paucis in
Abbreviated transcription (Latin):
cartaꝵ a deo iogibiles apparerent. Intro¬
ducti siuit aũt ĩdomũ regis secus mare
uisum est oportimũ et comod̾ ad inter¬
pretand̃ dilucło egrediebant ad optã¬
dũ regi bona polycronitudinẽ tume
leuabant se admare ẜ purificacõen
de tͣnsibant ad cibũ¬
et requiem et ꝯsũ¬

Expanded text:
chartarum adeo legibiles apparerent. Introducti autem sunt in domum regis secus mare visum est eis opportunum et commodum ad interpretandum; diluculo egrediebantur ad optandum regi bona, et polichronitudinem. Tunc lavabant se ad mare, secundum purificationem de transibant ad cibuet requiem, et consum
Abbreviated transcription (Latin):
quo maiores sinea die hũerant. ea gͥ
rege et sciscitatus est ab eis que nicor¬
instracõem plemus disputau̾nt de uno
deo colendo et ꝙ nulla creatura deus est
Indie est ꝙ uͥcumq occurrit eis de trunta
disse uidentur siłr et de incarnacõe
silii augelus ne uide̾ntur tradidisse
hoĩem deificatum tunc ostenderunt
regi rotulũ quẽ attulerant nec suf

Expanded text:
quem majores sui eadem die habuerant. Ea igitur rege, et sciscitatus est ab eis quae in cornistratione, plenius disputaverunt de uno Deo colendo, et quod nulla creatura Deus esset. Inde est quod ubicunque occurrit eis de trinitadisse viderentur. Similiter, et de incarnationesilii angelus, ne viderentur tradidisse hominem deificatum . Tunc ostenderunt regni rotulum, quem attulerant. Nec suf
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apuo uideos ẽẽ legem ore ipius
dei editam et digato deiscriptam ꝑ qͣ
sũmo opere laborand̾ eẽ dicebat ut igẽ¬
tum cũsa eloqͥum inatchis regalib
hr̃etur ħ enĩ erat lexdei qm̃ phisicite¬

Expanded text:
dixit apud Judaeos esse legem ore ipsius Dei editam, et digito ipsius scriptam pro qua summo opere laborandum esse dicebat, ut in Graecum conversa eloquium in archivis regalibus haberetur. Haec enim erat lex Dei, quem phi
Abbreviated transcription (Latin):
ginas argenti. cũq dixiss rex hoc
magnũ eẽ dix̾unt magnũ quidẽ est s
non regi inimificotunt scripsit rex
nos erat lib̾tatem douam ũ arbitrãs
hoc deo eẽ iocũdũ quoꝵ quosdam mi¬
licie asignaui alios quoꝵ fidem proba
urãs. in nrã uiblioteca reponere decre¬
i bñ gͦ facies imitendo nob̾ uiros seni¬
ores qui ualeant int̾p̃tacõem eaꝵ cau¬
te nobis telinq̃re tłisi nͥ modo argenti
a facienda et gẽmas sine nũo ꝯbatiłi¬
cũ opcõem tu manda nobis que exhus
qrͣa postulas misi iroĩ semores de y¬

Expanded text:
as argenti. Cumque dixisset rex, hoc magnum esse, dixerunt: Magnum quidem est, sed non regi munifico. Tunc scripsit rex nos erat, libertate donavi, arbitrans hoc Deo esse jucundum, quorum quosdam militiae assignavi, alios quorum fidem approras in nostra bibliotheca reponere decrevi. Bene ergo facies mittendo nobis viros seniores, qui valeant interpretationem earum caute nobis relinquere. Transmisi modo argenti a facienda, et gemmas sine numero ad artificum optionem. Tu manda nobis quae ex hiquam postulas, misi viros seniores de u
Abbreviated transcription (Latin):
pressit et noluit monarchiam fuam
inaliquẽ tnffecoe nealiquis pat ci in po¬
tentia apud postõs leg̾etut et .xii. quoᷤ
ab ad olescentia scitõs huerat regnisuc¬
cessores mctitut. ħ aut̃ inaitucõ non
stetit. slam .iiii. ex hns tũ alus ab iec¬
tis regnan̾tt sicut iishystoriã damelis

Expanded text:
pressit. Et noluit monarchiam suam in aliquem transferre, ne aliquis par ei in potentia apud posteros legeretur, et duodecim quos ab adolescentia sua socios habuerat, regni successores instituit. Haec autem institutio non stetit. Nam quatuor ex his tantum, aliis abjectis, regnaverunt, sicut in historia Danielis
Abbreviated transcription (Latin):
psios miscrunt ad eum fili captiuitats
x. tribuã ex edcõ enĩ tenebant᷑ egredi
nõ licere postulantes ab eo eg̃diendi
cepit eos recesfisse aꝑte ades nrł untu¬
anguta maꝵ obstrueret itiolib bitu¬
minatis uideus laborem humam̃ ũ pos¬
se sufficere or auit̃ diũ iłrr ut opus ills̾
cpleret et accesserũt ad se ĩincem pre¬
tupta monciũ et stũs est lotus in mea¬
bilis ex quonquido appatet nõ eẽ ut
dĩ noliuitatem exeant egreditutur tr̃
crca finem mũdi magnim hoĩum E¬

Expanded text:
pios, miserunt ad eum filii captivitatis decem tribuum. Ex edicto enim tenebantur egredi non licere, postulantes ab eo egrediendicepit eos recessisse aperte a Deo Israel, vituarum obstrueret molibus bituminatis, videns laborem humanum non sufficere, oravit Deum Israel, ut opus illud compleret. Et accesserunt ad se invicem praerupta montium, et factus est locus immeabilis. Ex quo liquido apparet non esse Dei voluntatem, ut exeant. Egredientur tamen circa finem mundi, magnam hominum
Abbreviated transcription (Latin):
mĩtes ude̾r clamam̾nt ad dnĩm et ĩmo¬
labant hostias et iaddꝰ orabat ꝓgente
qui cũ pͥ Tatrifitiũ obdormisset p̾cepit
ornaret et ipẽ pontificalib iudutus
et reliqui saercote t erant cum eõ
legittums stolis induti obiam exirent
alexandero et singens asopore oracłm
omĩb iudicauit audieusq nõ longe
eẽ aciuitate alexandrũ. processit cũ sa¬
cerdotib et cunũ mł̾titudines sacra
latum scoplin sonat. uude et ierosoli¬
una et templũ uideri potuiss et fcm̃ ẽ¬

Expanded text:
tes Judaei, clamaverunt ad Dominum, et immolabant hostias, et Jaddus orabat pro gente. Qui cum post sacrificium obdormisset, praecepit ornaret, et ipse pontificalibus indutus, et reliqui sacerdotes cum eo legitimis stolis induti, obviam exirent Alexandro. Et surgens a sopore, oraculum omnibus indicavit. Audiensque non longe esse a civitate Alexandrum, processit cum sacerdotibus, et civium multitudine sacra,latum scopulum sonat, unde Jerosolyma et templum Domini videri potuissent. E
Abbreviated transcription (Latin):
et uxore et filiis et psas fugiens remea¬
uit cũ patis tunc alex̾. cepit aspicare ad
monarchiam orientis. et intrans sẏri¬
ani cepit damascũ et subiugata sydoue
tyrũ obsidebat tũc sarabulla eligens
ta ei traderet et grate susceptus est ĩale¬
xandro. p̾t̾ea dixit ei se hr̃e generum
manassẽ frẽm prĩcipis sacerdotũ gentis
udee młtosq alios cũ eo p̾sentes ex ea
alexͦ. testabatur qr potencia indeoꝵ in
duo diuisa nõ rebellaret cõcedente ño
alexandro oĩstudio edificant sarabal¬
la templũ et altare ꝙ ꝑmansit usq⁊ad
deftruccõem fcãm ꝑ romanos et meo
manassem astituit pontificẽ. porrodũ
alex̾ erat mobsidione tẏri scripsit ad prĩ¬

Expanded text:
 uxore et filiis, ad Persas fugiens, remeavit cum paucis. Tunc Alexander coepit aspirare ad monarchiam Orientis, et intrans Syriam cepit Damascum, et subjugata Sidone Tyrum obsidebat. Tunc Saraballa eligens te sua ei contraderet; et grate susceptus est ab Alexandro. Praeterea dixit ei se habere generum Manassem, fratrem principis sacerdotum gentis Judaeae, multosque alios cum eo potentes ex ea andro testabatur, quia potentia Judaeorum in duo divisa non rebellaret. Concedente vero Alexandro, in studio aedificavit Saraballa templum et altare, quod permansit, usque ad destructionem factam per Romanos, et in eo Manassem constituit pontificem. Porro dum Alexander erat in obsidione Tyri, scripsit epi
Abbreviated transcription (Latin):
rant tͣstiumi et sup gcanicũ fiuuũm
cxpugnanit eos cumq pcursset lydiã
et ỹcouiam puenit ad ioca pmphylie
tunc darius filius arsami de lectũ colle¬
git ex̾citum et tnͣsunt enfraten. et mõtẽ
cilicie. taurũ spans incyͣlicia macedonẽ
expugnare. tunc gauisus est saraballa
putans ꝙ post uictoriam occurteret da¬
rio et edificacõem templi ab eo impet᷑¬

Expanded text:
 et super Granicum fluvium expugnavit eos. Cumque percurrisset Lydiam et Iconiam, pervenit ad loca Pamphyliae. Tunc Darius, filius Arsami, electum collegit exercitum, et transivit Euphratem, et montem Ciliciae Taurum, sperans in Cilicia Macedones expugnare. Tunc gavisus est Saraballa, putans quod post victoriam occurreret Dario, et aedificationem templi ab eo impetr
Abbreviated transcription (Latin):
neni et eidanielẽ attislerũt inquo
tentiam ot arbitrans de se scciptũ ẽẽga¬
uisus est. et ĩcrastũ aotans ppł̾m ins¬
templũ eoꝵ ingaritm ueñaret᷑ ꝙ i̾re¬
q adderet utrũ eẽnt uidei ut gau̾nt

Expanded text:
lem, in quo tentiam, et arbitrans de se scriptum esse gavisus est. Et in crastinum convocans populum, justemplum eorum in Garizim honoraret: quod in reque adderet utrum essent Judaei, negaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
rabli gentilis .s. saraballe upxit utorem
cũq uminiftraret ĩ sacenocõ idignati
sunt iero solumte et iubebant eum
recede ab uxore aut non introue nscũ¬
ariũ Itaq manasses cũ ipoore tuͣstulit se
ad socerũ suũ qui pollicit᷑ est ꝙ edificaret
ei templũ instar ierosolimoꝵ suꝑ mõtẽ
est medi t̾rancus incus tyrioꝵ iisigniꝰ
et tnͣsierunt ad manassem płes de iero¬
solunitis qͥb saraballa pecunia inunstͣ¬
bat t̾ram coleudam deputabat et hĩta

Expanded text:
filiam Saraballae duxit uxorem. Cumque ministraret in sacerdotio, indignati sunt Jerosolymitae, et jubebant eum recedere ab uxore, aut non introire sanctuarium. Itaque Manasses cum uxore transtulit se ad socerum suum. Qui pollicitus est, ut aedificaret ei templum instar Jerosolymorum super montem est Mediterraneus vicus Tyriorum, et insignis. Et transierunt ad Manassen plures de Jerosolymitis, quibus Saraballa pecunias ministrabat, terram colendam deputabat, et ha
Abbreviated transcription (Latin):
nam inq scriptũ exat nom̃ dĩ descẽ¬
dit de equo et adiit cum sõlus et no¬
ticem uen̾atus est et obstupuerũt pri¬
tipes ec̾citus et ludificata inregas men¬
tem putau̾nt solus paneh emiꝰ q̃suut
abeo qur sacerdotem gentis idee ado¬
raret. et sedit. sion hunc adoram s

Expanded text:
n qua scriptum erat nomen Dei, descendit de equo, et adiit eum solus, et noficem veneratus est. Et obstupuerunt principes exercitus, et ludificatam regis mentem putaverunt. Solus Parmenio quaesivit ab eo, cur sacerdotem gentis Judaeae adorasset? Et respondit. Non hunc adoravi, sed
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ cognouit homo sepulccim
eius usq inhodieruũ diem. srd̾iõ
fcm̃ autumãt hebrei ue ipĩ moy¬
sen. ꝓ deo colerent qr ꝓtui erant ad
inisr ł sicut moỹ. quem nouisset dñs
facie ad faciem .i. adeo familiarit̃. hoc
capłm finale ut ferunt apposuit esoris
lber iosue a noĩe arctens facõ iosni
tensetur qui et ihẽ dictus est. Nam
siosue et ihc̃ idem est nom̃. cognõiat᷑
phetis .ui. Iosue. Indicum sarm¬
el. Malachim. ysayam. Ierennam. e¬

Expanded text:
gnovit homo sepulcrum ejus, usque in hodiernum diem. » Quod ideo factum autumant Hebraei ne ipsi Moysen pro Deo colerent, quia proni erant ad in Israel, sicut Moyses, quem nosset Dominus facie ad faciem, » id est adeo familiariter. Hoc capitulum finale, ut ferunt, apposuit Esdras, Liber Josue a nomine auctoris censetur, qui et Jesus dictus est. Nam Josue et Jesus idem est nomen. Cognominatus rophetis octo Josue, Judicum, Samuel, Malachim, Isaiam, Jeremiam, E
Abbreviated transcription (Latin):
seyr ortus est nobis apparint de moute
pharan. et uidextera ignea lex tradũt
et obtulit ilis legem suam qui cum
recipere uollent. ueiit ad uideos u
monte syna cum młtis milib ange¬
loꝵ datis bũdictionib suigulaꝵ tri¬
buum ascendit moỹ. suꝑ uebo usq
in u̾ticem ip̃ius qui dr̃ phasga et o¬
stendit ei dũs õem t̾ram. pro usq ad¬

Expanded text:
Seir ortus est nobis. Apparuit de monte Pharan in dextera ejus ignea lex . » Tradet obtulit eis legem suam. Quam cum recipere nollent, venit ad Judaeos in montem Sina, cum multis millibus angelorum. Datis benedictionibus singularum tribuum, « ascendit Moyses super Nebo, usque in verticem ipsius, qui dicitur Phasga, et ostendit ei Dominus omnem terram promissio
Abbreviated transcription (Latin):
audiens saul prostrat᷑ est inc̾rã p̾ti¬
more nec comed̾at panẽ indie illa
et coegit eũ młr et serm eius ut co¬
mederet. cũq cõmediss redit inca¬
stra ꝑ noctẽ. uoluit enĩ sciri ꝙ ⁊ su

Expanded text:
audiens Saul prostratus est in terram prae timore, nec comederat panem in die illa, et coegit eum mulier, et servi ejus, ut comederet. Cumque comedisset rediit ad castra per noctem. Noluit enim sciri,
Abbreviated transcription (Latin):
gnituonẽ młti ñ attendũt et regua¬
et eo mortuo duob amus hoꝵ tũ¬
anuos sacrascriptura ñ annotauit a
tinũ nt̃iũ fr̾e̾m postumi et qutum
siluũ eneã hus tpt̃b homerũ fuisse
cruidam dũt de quo magna dissonã¬
cia est ap̃ uet̾es. crates pomt eũ aute
descensumm ĩpeloponensiũ urbem
heradydiz eristotenes. centesimo ar¬
no acaptinitate troie. aristarchus et

Expanded text:
gnitudinem multi non attendunt. Et regnaet, eo mortuo, duobus annis. Hos annos sacra tamen Scriptura non adnotavit. A tinum uterinum fratrem Posthumi, et quintum Silvium Aeneam. His temporibus Homerum fuisse quidam dicunt, de quo magna dissonantia est apud veteres. Crates ponit eum ante descensum in Peloponensium urbem Heraclidarum. Cristodenes centesimo anno a captivitate
Abbreviated transcription (Latin):
stem suoꝵ egressi sunt de ciuutatib
sins fugerũt altera die iiuementes
philistei ut spclurent inffectos gͣcpo¬
liailnt saul armis suis et filios enis
et p̃cisa capita eoꝵ cum armmis mise¬
runt int̾ram suam ꝑ circutũ ut an¬
nũciarẽt ħ intemplo ydoloꝵ et in
ppłis et posuerũt arma eius intẽplo

Expanded text:
si de civitatibus suis fugerunt. Altera die venientes Philisthaei, ut spoliarent interfectos, exspoliaverunt Saul armis suis, et filios suos, et praecisa capita eorum cum armis, miserunt in terram suam per circuitum, ut annuntiaretur hoc in templo idolorum, et in populis. Et posuerunt arma ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
affech ⁊ ifrł castrametatus ẽ sr̃ fẽ¬
tẽ qui erat nuerraei. s atrape uero
phylisteoꝵ indentes dd̾. et seruos elꝰ
tum achis dix̾unt. Reũtant᷑ hebrei
nti mlocũ suũ ne forte cũ ceꝑimꝰ p̾li¬
ari fiant uob̾ adũsari et ĩcapitib
urĩs m̃eant᷑ sibi reddi grãm diuĩ su
tunc ait achis ad dd̾ inuitus et dolẽt
bomis es ĩ aspectis in eo s satrapls
ñ places. Surgite de nocte et abite
et succend̾ant eam et captinos drixe¬
dam. plarptit etgo dd̾. et ppłs qui erat
cñ eodonee deficerent meis lacrime
et uolebant eum sui lapidare. Confor¬
yathar dicens ꝑseqͣr latrũcdos hos

Expanded text:
strametatus est super fontem qui erat in Jezrahel . » Satrapae vero Philisthinorum videntes David, et suos esse cum Achis dixerunt: « Revertantur Hebraei isti in locum suum, ne forte cum coeperimus praeliari fiant nobis adversarii, et in capitibus nostris mereantur sibi reddi gratiam Domini sui. » Tunc ait Achis ad David invitus et dolens. « Bonus es in conspectu meo, sed satrapis non places. Surgite de nocte, et abiteEt succenderant eam, et captivas duxeaedam . » Planxit ergo David, et populus, qui erat cum eo, donec deficerent in eis lacrymae, et volebant eum sui lapidare. ConforAbiathar dicens. « Persequar latrunculos hos,
Abbreviated transcription (Latin):
excusat nos et qiͣ scĩficat et dedit eis
panes ꝓpoĩs qui sublati su̾ant ut appo¬
ma dedit ei gladiũ golie .Io. dicit lan¬
ceam que erat inuoluta pallio inta¬
aliquo suo tab̾naclõ et asiderauit ħ
onnĩa ad cohech ydinneꝰ potentissim
pastoꝵ sauł.qui ibi erat ad adorand̾¬

Expanded text:
excusat nos, et quasi sanctificat, et dedit eis panes propositionis, qui sublati fuerant, ut poma, dedit ei gladium Goliae. Josephus dicit lanceam, quae erat involuta pallio in taaliquo suo tabernaculo. Et consideravit haec omnia Doeg Idumaeus potentissimus pastorum Saul, qui erat ad orand
Abbreviated transcription (Latin):
phitonẽ. ipẽ eiĩ occiderat magos ⁊
ariolos et phitonicos unam tradit¬
iese resernata qr mr̃̾ erat abner q̃
latens hĩtabat mendor que cinitas
est uxͣ fontem endor. phitonẽ qui
oph est nouĩ artis illius mutamt
itaq saulhĩtum suũ et uenit admłi¬
crẽ uocte cũ duab uiris et ait. Sus
nisidiaris aĩe mee. Quidam tradũt
saulẽ obħ eos deleuisse qr p̃conabã¬
saul ꝙ pp̃hanc rem nͥ mali pateret᷑
et dixit ut suscitaret samuelẽ et in
ait. q̃re imposiusti michi t enĩ es
saul. ħ enĩ et sainuelidicau̾at ut
ait I0. quidam fabulant᷑ mortuũ
magice suscitatũ apedib pͥmo mo¬
u̾i et surgere msi qũ suscitante tẽ¬
indicaut eisaul se saulẽ et ait. Noli
cercotili et intelligens saul ꝙ sa
ti me. cuisaul coartor nimus. phyl¬
qui Redit. Quid int̾rogas me. cum
tu et filis tui mecũ eritis .i. ĩ nũo mor¬

Expanded text:
pythonem. Ipse enim occiderat magos, et ariolos et pythonicos. Unam tradis reservatam, quia mater erat Abner, quae latens habitabat in Endor, quae civitas est juxta fontem Endor. Pythonem quidoph est nomen artis illius. Mutavit itaque Saul habitum suum, et venit ad mulierem nocte cum duobus viris, et ait: « Suinsidiaris animae meae? » Quidam tradunt, Saulem ob hoc eos delevisse, quia praeconizahanc rem nihil mali pateretur, et dixit ut suscitaret Samuelem. Videnait: « Quare imposuisti mihi, Tu enim est Saul. » Hoc enim ei Samuel indicaverat, ut ait Josephus. Quidam fabulantur, mortuum magice suscitatum a pedibus primo moveri, et surgere nisi quando suscitante reindicavit ei Saul, se Saulem esse, et ait: « Nolcerdotali. Et intelligens Saul, quodti me? Cui Saul. Coarctor nimis, PhilQui respondit: Quid interrogas me, cum tu, et filii tui mecum eritis, » id est
Abbreviated transcription (Latin):
timerent iurieius irecũ eo rursus ⁊¬
suluit dr̃m et accepit. Rsum ab eo cꝑ
et prius et abiit̃ dd̾. et ꝑcussit phu¬
sederet do. et iuros eius ꝙ cum andiss¬
ddꝰ ꝯsulint dñm ꝑ abyachar descentet
manus eius et ait doꝰ. descendet et tra¬

Expanded text:
timerent viri ejus ire cum eo, rursus consuluit Dominum, et accepit responsum ab eo, quod et prius. Et abiit David, et percussit Phisideret David et viros ejus. Quod cum audisssuluit Dominum per Abiathar: Descendet manus ejus. Et ait Dominus: Descendet, et tra
Abbreviated transcription (Latin):
ta subioctos s nec mediotrit᷑ tonos
eẽ sugecunt ĩt filii iłr ł afacie phi¬
listeoꝵ excenderũt ĩmõte gelboe et
ꝑcussi sunt tres filii saul. Iouachas
sauldicit ad armiger̾ sinĩ ꝑcute me
gladio tuo no frate murcũcisi istiil¬
ludant mnͥ iunẽti et pꝰ int̾aiciant me
et noluit armiger et irruit saml sr
gladiũ sil adeo enĩ desecerat ꝙ nõ

Expanded text:
nec mediocriter bonos esse. « Fugerunt autem filii Israel a facie Philisthinorum, et ceciderunt in monte Gelboë, et percussi sunt tres filii Saul, Jonatbas,Saul, dixit ad armigerum suum: « Percute me gladio tuo, ne forte incircumcisi isti illudant mihi vivendo, et post interficiant me. Et noluit armiger. Et irruit Saul super gladium suum. Adeo enim defecerat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
abscondar magro usci ad nesperã
tercie dici si requisierit me rex qr se
ei. Rogauit me do. ut iret in bethle¬
em qr uictime sollemnes sũt in oĩb
atribulib eius forte erat neomem

Expanded text:
abscondar in agro, usque ad vesperam tertiae diei. Si requisierit me rex, quia ei: Rogavit me David, ut iret in Bethlehem, quia victimae solemnes sunt ibi omnibus contribulibus ejus. » Forte erat neomeni
Abbreviated transcription (Latin):
actum est eo tpr̃e ag̾gati sũt samue
idp̃liũ ccͣ isrł phẏlistei et ait achỹs
ad od̾. Metũ ingredieris incastris tu
et uni tui ego custodem pono te capi¬
tis mei p̾cinctis cong̾gauit et saul
uiner sũ tsr̾ł et uenit ingelboe sa¬
iuel aũt mortuus erat ħ ideo repitͣ
te phitonica nrecent̃ mortuũ et ad¬
huc inicegts ntalib timint itaci
saulet asuluit dñra qui ñ sedit ei n¬

Expanded text:
actum est eo tempore, congregati sunt ad praelium contra Israel Philisthaei. Et ait Achis ad David. Mecum egredieris in castra tu, et viri tui. Ego custodem te pono capitis mei prae cunctis . Congregavit etiam Saul universum Israel, et venit in Gelboe. Samuel autem mortuus erat. Hoc ideo repetitur te pythonica, nisi recenter mortuum, et adhuc integris vitalibus. Timuit itaque Saul, et consuluit Dominum. Qui n
Abbreviated transcription (Latin):
grõ. eruidam dũt nathan scripsisse se
incuutate aniã insolitudiuẽ maon.
et possõ enus erat ĩcamelomons est
nsorte inde alt̾ carmelꝰ est inofimo
palcstine et phenicis uͥ helias occidit
ꝓpħas baai et hic erat degenere ca

Expanded text:
ro. Quidam tamen dicunt Nathan scripsisse seqin civitate Aman, in solitudine Maon, et possessio ejus erat in Carmelo. Mons est in sorte Judae. Alter Carmelus est in confinio Palaestinae, et Phoenicis, ubi Elias occidit prophetas Baal; et hic erat de genere Ca
Abbreviated transcription (Latin):
terum nũciau̾nt ⁊ iphei adsar ĩ ad
ecoe abscondit᷑ est dd̾. incolle achaie
et abiit saul pꝰ enm cũ trib milib elcet¬
toꝵ et descendit doꝰ nocte ad castrasam
trassent tentonũ regis cunctis comi¬
entib dixit abys ay. ꝑfodiã sanl lan¬
sea interra et ꝓhibuit od. dicens qͥs
extendet manũ suam inxpm̃diũ ⁊¬
ent innocens s tolle hastam que est
ad capud eius fixamt̾ra et nas aq̃ et
eamus et egressi sũt mlło enigilante
qr sopor diũ ireuerat suꝑ eos cũqtũ¬
sissent torrẽtẽ et stetissent mũtite
mo̾tis ynde possent iudiri exclama¬
strũ xp̃m dñ. Ingressus est quispiam
ut intaceret regem. pidete ubi sit yr¬
sta regis et cỹ phꝰ aque et agnes ceus
saulnegligenciam suoꝵ ut bñfituũ
dd exclamanit᷑. Antu udx tua h est

Expanded text:
terum nuntiaverunt Ziphaei ad Saul: « Ecce absconditus est David in colle Hachilae » . Et abiit Saul post eum cum tribus millibus electorum. Et descendit David nocte ad castra SauCumque clam intrassent tentorium regis cunctis dormientibus, dixit Abisai: « Perfodiam Saul lancea in terra. » Et prohibuit David, dicens: « Quis extendet manum suam in t innocens? Sed tolle hastam, quae est ad caput ejus fixa in terra, et vas aquae, et eamus. Et egressi sunt nullo evigilante, quia sopor Domini irruerat super eos. Cumque transiissent torrentem, et stetissent in vertice montis, unde possent audiri, exclamastum Domini. Ingressus est quispiam, ut interficeret regem. Videte ubi hasta regis sit, et scyphus aquae. » Et agnoscens Saul negligentiam suorum et beneficium David exclamavit: « Num vox tua est
Abbreviated transcription (Latin):
cãm nictorie pocius attribu dd. cm̃
sibi. dolens intrase ait. quid ei suꝑ¬
est unsi solum regnum et tumut ne
adomo sua tnͣsferet᷑ regaũ et uruide¬
bat dd̾. nec iam rectis ocłis asꝑicie¬
bat eum pꝰ dies paucos inuasit ma
sa lance qm tenelut. dd̾. psallentem
putauit afigere parieti declinauit.
dd̾. aũt ab eo scdõ primo enĩ recesse¬
rat bello ĩmiuẽte et p̾ea statuit eñ
saul cyliarcham et ait. filiam meam
merob dabo tͣͥ t̃imͦ esto nit fortis. et

Expanded text:
causam victoriae potius attribui David quam sibi, dolens intra se ait: « Quid ei superest, nisi solum regnum. » Et timuit ne a domo sua transferretur regnum; « et invidebat David, nec jam rectis oculis respiciebat eum. Post dies paucos invasit spisa lancea quam tenebat, David psallentem putavit configere parieti. David autem declinavit ab eo secundo. Primo enim recesserat, bello imminente, et postea statuit eum Saul ciliarcham, et ait: « Filiam meam Merob dabo tibi, tantummodo esto vir fortis, et
Abbreviated transcription (Latin):
odoret᷑ satrisicm̃ si dñs uicitat te ad ñ¬
sum me .l. saccificantes probemiꝰ iudi¬
cõ dei si dũs hoc facit si aut filii hõitũ
motante te maledcĩ sunt qui cogunt
me tnͣsire adydolatras ne seruiam dõ
isrł et ait saul dd̾. peccaui reu̾tere fi¬
sinm et dixit dd̾. incorde suo aliqñ
nicidam in una die in mauus saul
melius est ut saluer int̾ philisteos
supͣdcĩ achis cuiꝰ mat dicebat᷑ inoth
et erant cũ dd̾. due eius uxores achino
testate achis iurũ et młrem ñ addu¬
cebat captinũ ne forte loq̃ret᷑ adu̾sus
eum. cũq q̃reret achys quos ꝑcusse¬

Expanded text:
Odoretur sacrificium, si Dominus incitat te adversum me, id est sacrificantes probemus judicio Dei, si Dominus hoc faciet. Si autem filii hominum incitant te, maledicti sunt, qui cogunt me transire ad idololatras, ne serviam Deo Israel. Et ait Saul ad David: « Peccavi, revertere, fisuum. Et dixit David in corde suo: « Aliquando incidam in una die in manus Saul, melius est ut salver inter Philisthaeos.supradicti Achis, cujus mater dicebatur Maoch. Et erant cum David duae ejus uxores Achinoatestate Achis. Virum, et mulierem non adducebat captivum, ne forte loquerentur adversus eum. Cumque quaereret Achis, quos percuss
Abbreviated transcription (Latin):
scenderunt aut̃ ⁊iphei ad sanl
ingabaa dicẽtes dd̾. latet inspelim¬
ca apud nos incoue achille ueniẽt
trademꝰ eum in manꝰ tuas et bũdixit
eis saul et aic ⁊ siderate curib̃sius ubi
sit pes eius et renũciate mͥ et seqͣr uos
dd̾. aũt et uiri eius erant in deserto ma¬
on. Cumq egressus ẽẽt saul ad q̃rend̾
ascendit dd̾. ad petrani locũ munitis¬
mod corone cugebant mõtem. Cum¬
q desꝑaret dd̾. se posse enadere. uenit
nũcius ad sanl. Redi festinꝰ qũ ĩ fute¬
rũt sephilistizm suꝑ t̾ram. desiit̃ sanl
ꝑsequi dd̾. ꝑgens in occursũ philiste¬

Expanded text:
scenderunt autem Ziphaei ad Saul in Gabaa dicentes: David latet apud nos in colle Hachillae. Veni, et trademus eum in manus tuas. Et benedixit eis Saul, et ait: « Considerate curiosius ubi sit pes ejus, et renuntiate mihi, et sequar vos. David autem, et viri ejus erant in deserto Maon . » Cumque egressus esset Saul ad quaerendum eum, ascendit David ad Petram, locum scilimodum coronae, cingebant montem. Cumque desperaret David se posse evadere, venit nuntius ad Saul: Redi festinus, quoniam infuderunt se Philisthaei super terram. Et desiit Saul persequi David pergens in occursum Philist
Abbreviated transcription (Latin):
parietẽ .i. saltem carnẽ ł infirinũ por¬
ro adygayl uxor nabal fomidsa et pru¬
deus ħ ignonbat et iudicauit eicus¬
tos onium quͣta p̾sidia tulisset ei dd̾.
arietes coctos satapolẽta et ligatu¬
ras une passe et massas carichaꝵ
uisi teleas eum quurasti mͥ iputet᷑
porro focit iur meus ẜ uonĩ sinm na¬

Expanded text:
parietem, » id est saltem canem, vel infirmum. Porro Abigail uxor Nabal, formosa et prudens. haec ignorabat. Et indicavit ei custos ovium, quanta praesidia tulisset ei Davidarietes coctos, sata polentae, et ligaturas uvae passae, et massas caricarum, nisi deleas eum, quia jurasti, mihi imputetur. Porro facit vir meus secundum n
Abbreviated transcription (Latin):
achimelech frẽm sacerdotẽre.
cum nuraretͣ qr qiͣ solus uenisset
gener regis ait ad enm ddꝰ secret᷑
sermo regis urgebat me et cõdixi
pñs uullum et ĩillum locum. Mnĩe

Expanded text:
Abimelech sacerdotem, cum miraretur, quod quasi solus venisset gener regis, ait ad eum David: Secretus sermo regis urgebat me, et condixi pueris in illum, et illum locum, e
Abbreviated transcription (Latin):
cruitas philistum int̾mnus ifal. uii
aut̃ de iabys galaath quos ub̾auat
saul ab amonitis ambulau̾nt tota
nocte et tulerũt cadaũa demurobe¬
thsan et abusserũt ea igni et sẽpelie¬
runt ossa ĩnemore iabes et planxe¬

Expanded text:
civitas Philisthiim in terminis Israel. Viri autem de Jabes Galaad, quos liberaverat Saul ab Ammonitis, ambulaverunt tota nocte et tulerunt cadavera de muro Bethsan, et combusserunt ea igni, et sepelierunt ossa in nemore Jabes. Et planxe
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. Sufficiat cuiq uxor sua et
filii de p̃da nich̾dabimus eis et ait dẽ
Non audiet nos quisqm frẽs nũ ĩ
sermone ħ eqͣ ꝑs erit descendentis
sis incħ d dari dep̾de p̾cõ etfciũ est
hoc ex die illa et deinceps qiͣlex in
ifrł et usq ab diem hanc. ueuit ergo
dd̾. nisychelech et misit donade p̃da
semarib inda proxinus suis et reliqͥs
cũ quib amoratꝰ suerat ipẽ et iurieiꝰ¬

Expanded text:
dicentes. « Sufficiat cuique uxor sua, et filii de praeda nihil dabimus eis. » Et ait David: Non audiet » vos quisquam, fratres mei, in sermone hoc. Aequa pars erit descendentis sis nil debet dari de praedae pretio. Et factum est hoc ex die illo, et deinceps quasi lex in Israel, usque ad diem hanc. Venit ergo David in Siceleg, et misit dona de praeda senioribus Juda proximis suis, et reliquis cum quibus commoratus fuerat ipse, et viri
Abbreviated transcription (Latin):
et fugit dd̾. indomũ suam. misit aut̃
sacellites saul nocte circa domũ ut
mane egredientem occid̾e̾nt ꝙ cũ p̾
tram et aussigit. Michol aũt strauit
lectulum suũ.q. egrotantis inquo
posuit statuam et pelsam capraꝵ ad
capud eius sili̾tudinãn capilloꝵ et
oĩa q̃ fecerat ei rex et abierunt am¬
bo innabaiotb qui est coluis iuraui¬
fha ubi erat creus ꝓpħ̾aꝵ ꝙ cumi¬
bnotħ ut raꝑent. dd̾. qui cũ iudissẽt
ꝓpħas et samuel stantem suꝑ cos
nũcios qui et ipĩ ꝓphau̾ut et iratus
saul abiit post eos et ante qmͣ ue¬
iret innabaioth ingrediens ꝓp̃h⁊¬
bat et qiͣ amens fcũs et exutus ue¬
ste regia tota die et uocte canebit
tis sue qr ñ iudit eum iuhĩtu regio¬

Expanded text:
et fugit David in domum suam . Misit autem Saul satellites nocte circa domum, ut mane egredientem occiderent. Quod cumtram, et aufugit. Michol autem stravit lectulum suum, quasi aegrotantis, in quo posuit statuam, et pellem caprarum ad caput ejus, similitudinem capillorum omnia quae fecerat ei rex, et abierunt ambo in Naioth, qui est collis in Ramatha, ubi erat cuneus prophetarumoth, ut raperent David. Qui cum vidissent prophetas, et Samuel stantem super eonuntios, qui et ipsi prophetaverunt, et iratus Saul abiit post eos, et antequam venirent in Naioth, ingrediens prophetabat, et quasi amens factus est, et exutus veste regia, tota die et nocte, canebat ti
Abbreviated transcription (Latin):
sent inuen̾unt pũm egiptiũ fame
deficientẽ q̃ reliq̃rat donnł suus ut¬
raimalechita cũ egrotare enmindiss
et dederunt cei cibum et reu̾sus est
spẽ enis et ait ad eum. dd̾. potes me
ducere adcimenm istum. qui ait si
rauit ei dd. et eo dncente ĩuen̾unt
hostes epulantes et qiͣ diem festum
celebrantes et ꝑcussit eos dd̾. aues¬
pere isq adnespam alt̾us diei soli

Expanded text:
ptium fame deficientem, quem reliquerat dominus suus vir Amalecita, cum aegrotare eum vidisset. Et dederunt ei cibum, et reversus est spiritus ejus. Et ait ad eum David: « Potes me ducere ad cuneum istum? Qui ait: « ravit ei David. Et eo ducente invenerunt hostes epulantes, et quasi diem festum celebrantes. Et percussit eos David a vespere usque ad vesperam alterius diei,
Abbreviated transcription (Latin):
ugit dd̾ iudie illa ad achis regem
et de uicinio hostan reciperet si sal
rederet eisernuĩ suũ fugitũ. cũq
trah̾etur adregem simulauit furorẽ
ipingebat in hostia porte. q. ꝑ por
nosi sũt agebat ut fidem regi u̾e pas¬
sionis ostenderetiet ait rec. Non in¬
gredrat᷑ hic areepticꝰ domũ meam
et duisit eũ et ab iit inde dd̾. et latu¬
it iuspelunea adolla nõ tũ statim s
prius uenit ad naas regemãmoni¬
taꝵ ut dicit R iesy ĩseqñtib inqua¬
dam glosa et caienit ibr addd̾. oĩs

Expanded text:
id in die illa ad Achis regem et de vicino hostem reciperet, si salredderet ei servum suum fugitivum. Cumque traheretur ad regem, simulavit furorem, et impingebat in ostia portae, quasi peregi verae passionis ostenderet, et ait rex: « Non ingredietur hic arreptitius domum meam, et dimisit eum. » Et abiit inde David, et latuit in spelunca Odollam , non tamen statim, sed prius venit ad Naas regem Ammonitarum, ut dicit Hieronymus in sequentibus in quadam glossa. « Et convenit ibi ad David omnis
Abbreviated transcription (Latin):
lendaꝵ ut quidam uolunt s meltꝰ
est ut de seq̃nti die intelligatur eg̃¬
dieris et sedebis ¶preuidens ⁊ncid̾.¬
faciam tres sagit adño¬
tas ixͣ eum . q. ex̾cens me adsignũ
si dixero puero qui tollet eas. ecce
sagitte intra te sunt pꝑt tibi est ue¬
sollempnitatis apparuit lotus dd̾.
uacuns et filuit saul estunans dd̃.
ñdũ purificatũ altera aũt die recł¬
situs aiege excusant eũ rouathas
et iratus saul dixit ad eum filiinm
filiũ ysay. Nõ stabilieris eoniuẽte
tu n reggnũ tuũ adduc eũ ad meqr
filius mortis est et ait iouathas qͣre
morietur et arripuit saul lanceã
ut ꝓcuteret eum et declinauit iõ¬
nathas ab eo atriftatus uec come¬
dit pauemi in die illa et cegressus

Expanded text:
lendarum, ut quidam volunt, sed melius est ut de sequenti die intelligatur, « egredieris, et sedebis latens aciam tres sagittas juxta eum, quasi exercens me ad signum. Si dixero puero, qui tollet eas: Ecce sagittae intra te sunt, pax tibi est, vesolemnitatis apparuit locus David vacuus, et siluit Saul aestimans David nondum purificatum. Altera die requisitum a rege, excusavit eum Jonathas, et iratus Saul dixit ad eum: « Fili filium Isai, non stabilieris eo vivente tu, neque regnum tuum. Adduc eum ad me, quia filius mortis est. Et ait Jonathas: Quare morietur? et arripuit Saul lanceam, ut percuteret eum » Et declinavit Jonathas ab eo contristatus, nec comedit panem in die illa, et egressus
Abbreviated transcription (Latin):
da uenit in saltũ arech et auduut sac¬
sami ꝙ appuisset dd̃. et cũ eẽt saul ĩdo
nemore ꝙ inrama tenens hastamti
ait ad seruos suos Ilũquid ditabit
uos om̃s fin gemin filius ysar
Non est ex nobis qui toleat uicem su¬
d̾ieum in nobe ap̃ abymelech sacer¬
dotẽ filiũ achitob qui asuluit ꝓ eo
duĩu et dedit eicibaria et gladinm
olie et iratus rex conuocauit aby¬
melech et om̃s sac̾dotes cum erant ĩ
nobe et ait ad eum cur cõmrasti ad¬
adu̾sum me cum filio ysap̾. dedistiei
panes et gladium. qui s absit hoc a
et ait rex enussaruis Irriute usacer¬
dotes qui uoluerũt extendere manũ¬

Expanded text:
da, venit in saltum Haret . Et audivit Saul, quod apparuisset David, et cum esset Saul in nemore, quod est in Rama tenens hastam, ait ad servos suos: « Nunquid ditabit vos omnes filii Jemini filius Isai? Non est ex vobis qui doleat vicem medi eum in Nobe, apud Abimelech, filium Achitob, qui consuluit pro eo Dominum, et dedit ei cibaria et gladium Goliae, et iratus rex convocavit Abimelech, et omnes sacerdotes, qui erant in Nobe, et ait ad eum: Cur conjurasti adversum me cum filio Isai. Dedisti enim ei panes et gladium. Qui respondit: Abset ait rex emissariis: Irruite in sacerdotes. Qui noluerunt manus extendere in
Abbreviated transcription (Latin):
tisfac prome ł dinutte michi. cuisa¬
inuel proiecit te deus nesis rex suꝑ
ifił. cumq uellet abire samuel app̾¬
hendit saul sim̃mitatem pallii enis
sciła est et ait samuel fic scidit regñ

Expanded text:
tisfac pro me, vel dimitte mihi. Cui Samuel: « Projecit te Deus, ne sis rex super Israel. » Cumque vellet abire Samuel, apprehendit eum Saul per summitatem pallii ejus, quae scissa est, et ait Samuel: « Sic scidit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
msrł et oꝑa enis tibi ualde sunt ne¬
cossaria et cuiꝰ morte filia tua uidua
uerabitur et placitus saul uirauit
muit dñs qr nõ occidetur et introdu¬
xit ionathas dauid ad regem et sterit
coram eo sicut prius.

Expanded text:
 et opera ejus tibi valde sunt necessaria, et cujus morte filia tua vidua vexabitur. Et placatus Saul juravit. Vivit Dominus, quia non occidetur. » Et introduxit Jonathas David ad regem, et stetit coram eo, sicut prius.
Abbreviated transcription (Latin):
iacob et gaigal pp̃ crrcinicisionem se¬
cundam et masphat pp̃ f̾reqũciam io¬
sue et ascendebat adcams amnel icis¬
sim intrib sollempiutatib eb doma¬
dariis et iudicabat ibi ppłm aliis die¬
b ascendebat ad eumi ppłs iramatba
Tum aũt senusset samuel petut fili¬
os suos ioel. et abpͥam att̾m iubeth¬
leem alt̾ra inbersabee ut ibi sedetes
iudicarent ppłm qui declinailut pͥ
auariciam et ꝑuerterũt iudicia płare¬

Expanded text:
acob; et Galgala propter circumcisionem secundam; et Masphath propter frequentiam Josue, et ascendebat ad eas Samuel vicissim in tribus solemnitatibus hebdomadariis, et judicavit ibi populum. Aliis diebus ascendebat ad eum populus in Ramatha Cum autem senuisset Samuel, posuit filios suos Joel et Abiam, alterum in Bethel, alterum in Bersabee, ut ubi sedentes judicarent populum . Qui declinaverunt post avaritiam, et perverterunt judici
Abbreviated transcription (Latin):
płm et sanuelem ad cõsulent̾ dñm
et eum expectant sanuelem .uii. dieb
iuixta condictum dilapsus estabeo ppis
et tnũtes absconderũt sc iuspelnucis et
luabditis et mn antris hebrer quo trͣisi¬
erũt iordanẽ quidãerant misi ł sic ap¬
prolato nocabulo dictiqui p̃timore
credũtur descendisse incastra phy listi¬
im ad obseqũdũ eis. cñq indisset sau¬
luoram sibi dampnosam .uii. die obtu¬
lit holocanstũ et patifica cũq cõples¬
s ecce samuel ueniebat et arguens sau¬
prius qmͣ placarẽ faciem dm̃ et nccͣita¬
te cõpulsus obruli dnõ uidetur saulpee
dicũt nũꝙͣ sine eo eẽ offerend̾ ad afu

Expanded text:
m et Samuelem ad consulendum Dominum. Et cum exspectaret Samuelem septem diebus, juxta condictum, dilapsus est ab eo populus; et timentes « absconderunt se in speluncis, et in abditis, et in antris; Hebraei quoque transierunt Jordanem. » Quidam erant in Israel, sic appropriato vacabulo dicti. Qui prae timore creduntur descendisse in castra Philisthiim ad obsequendum eis. Cumque vidisset Saul moram sibi damnosam septima die obtulit holocaustum et pacifica. Cumque complesset, ecce Samuel veniebat, et arguens Saupriusquam placarem faciem Domini, et necessitate compulsus obtuli Domino. » Videtur Saul pecdicunt nunquam sine eo esse offerendum ad
Abbreviated transcription (Latin):
sacertof. filius ab ỹmelech euafit et
fugit ad dd̾. ferens ephot secũ ꝙ fecit
moy. et declaranit ei int̾itum prĩs et
suoꝵ et ait dd. ego sum reus omĩium
aĩaꝵ prius cui. Mane mecũ qui q̃sie¬
runt aĩam tuam q̃rent et meam et
annũciatum est dd̾. ꝙ phylistei oppu¬

Expanded text:
sacerdos filius Abimelech evasit, et fugit ad David ferens ephod secum, quod fecit Moyses, et nuntiavit ei interitum patris et suorum. Et ait David: « Ego sum reus omnium animarum patris tui. Mane mecum. Qui quaesierit animam tuam, quaeret et meam. » Et nuntiatum est D
Abbreviated transcription (Latin):
set lapidem simida ꝓcussit enm infrõ¬
te sedõ quo ex terdõ lapice ꝑcussit eil
ineod̾ loco et tercõ iactu deiecit eum
et currens ediꝑxit gladunu ip̃ius et
p̃cidit capud eius hic fabulantͣ qui
lapide ut intraret ad hoĩem occidend̾
et obħ deuiceps circũcisio fca est cul¬
tello ferreo que priꝰ fiebat petrino
fugerũt itaq philistei et isrł ꝑsecut᷑

Expanded text:
da percussit eum in fronte. Secundo quoque, et tertio lapide percussit eum in eodem loco, et tertio jactu dejecit eum, et currens eduxit gladium illius, et praecidit caput ejus. Hic fabulantur quilapidi, ut intraret ad hominem occidendum, et ob hoc deinceps circumcisio facta est cum cultello ferreo, quae prius fiebat petrino. Fugerunt itaque Philisthaei, et Israel persecutus
Abbreviated transcription (Latin):
et dabit ei filiam suam. Cumq au¬
diret eur helỹab fr̃ eius talia scisci¬
tantem increpant eum timens ne
puguaret. et occũberet. et fedit dd̾.
quid feci. Nñquid ñ ũbura est suꝑ¬

Expanded text:
et dabit ei filiam suam. » Cumque audiret eum Eliab frater ejus talia sciscitantem, increpabat eum, timens ne pugnaret et occumberet. Et respondit David. « Quid feci? Nunquid non verbum est  su
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dd̾. epypolente et. ⁊̃ x. panes et tri¬
buno sub quo militabant.x. formel
p̾cepit ei ut secim afferret piguo
ratrĩ .i. libellos repudu. Mos erat
enutib ad p̃lium ut libellos repudii
darent uxorib ut si caꝑent᷑ nec redi¬
rent usq ad tres amos lice̾t iyxon¬

Expanded text:
num David ephi polentae, et decem panes, et tribuno sub quo militabant decem formpraecepit ut secum afferret pignora fratrum, id est libellos repudii. Mos erat euntibus ad bellum, ut libellos repudii darent uxoribus, ut, si caperentur nec redirent usque ad tres annos, liceret uxor
Abbreviated transcription (Latin):
cõcutit mors et seꝑauit aĩnin tuñ
a te. Quidam dũt duas distinccõ es
tha. saul uero ascendit iudomint
suam iugabaa et non indit sami¬
ait dũs usque quo luges saulxprĩs
cum ego abiecerim illum. Imple cors¬
u oleo et nade ad domũ ysaiut in¬
qiͣ ad ĩmoland̾. cũq ueniss inbech¬
leem dix̾unt semores ad eum ꝑacifi¬
cus ne est ingressus tirs timebãt
euim ue pp̃ aliqͣm correccõem ini¬
siss eum rerex r ꝙ offensus forte
regi fuissent et non aud̾ent enra
recipere qui cũ dixisset se ueuisse ad
ĩmolandũ scĩficanit ysap. et filios
eius et ftatunt eos coram altari et
iude is helyab pͥmogenitũ procer̃ ⁊
tiiiũ esturauit regem futurũ
et ait dñs adeum ego ñ corporis pui¬
critudiuem apicem facio regalem
s aniimi nirtutem. In eũdem mos̾¬
reprobauit dñs alios statuerat enĩ
ꝓprios et nathan ad optiuũ filium
saraa fili su. etait samuel ad eñ
Nũ quid ꝯpleti sunt filii. qui s̾ dit

Expanded text:
concutit mors, et separavit animam tuam a te. Quidam dicunt, « duas dictiones tha. Saul vero ascendit in domum suam in Gabaa; et non vidit Samuinus: « Usquequo luges Saul, cum ego projecerim eum: Imple cornu oleo, et vade ad domum Isai, quasi ad immolandum . » Cumque venisset in Bethlehem, dixerunt seniores ad eum: « Pacificusne est ingressus tuus? » Timebant enim ne propter aliquam correctionem misisset rex, vel quod offensus forte regi fugisset, et non auderent eum recipere. Qui cum dixisset se venisse ad immolandum, sanctificavit Isai, et filios ejus, et statuit eos coram altari, et videns Eliab primogenitum procerum, et optimum aestimavit regem futurum, et ait Dominus ad eum: « Ego non corporis pulchritudinem apicem facio regalem, sed animi virtutem. » In eumdem modum probavit Dominus alios. Statuerat enim  proprios, et Nathan adoptatum filium Samaa filii sui, et ait Samuel ad eum: « Nunquid completi sunt filii? Qui respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
ait sacerdos consulansꝰ dm̃. S consu
uec nocte nec die seqũtiet ait saul
taciturutas ħ est latentis cã pocĩ ꝑui¬
maltera et cecidit sorsuꝑ ionatham.
maledc̃m mel comedi. etait saul mo¬
tiens ionatha q insi ħ fecero ħ faciat
nathas moriet᷑ qui fecit salutem in
sicecicerit cipillus de capite enis int̾¬
ram aposiopesis ẽ ł legitur sipro ñ
et cripuerũt ionatham amanib
piolensis est ł forte ꝑtussit prins
chisua qrͣtus tacetur ysbosetb tam¬
ineptus filieuero mero et michol
et uxor ens achinoen. et pͥnceps
milicie enis ab nec filius ner patru¬
elis eitis nam cys et uerfrẽs fu̾int¬

Expanded text:
ait sacerdos: « Consulamus Dominum. » Sed consulnec nocte, nec die sequenti. Et ait Saul: Taciturnitas haec est latentis causa pealtera, et cecidit sors super Jonatham. maledictum, mel comedi. Et ait Saul: Morieris, Jonatha, quia nisi hoc fecero, haec faciat nathas morietur, qui fecit salutem insi ceciderit capillus de capite ejus in terram. » Aposiopesis est, vel legitur si, pro non, « et eripuerunt Jonatham e manibus prolepsis est. Vel forte prius percussit chisua. Quartus tacetur Isboseth, tanineptus. Filiae vero ejus Merob, et Michol, et uxor ejus Achinoam, et princeps militiae Abner filius Ner patruelis ejus: nam Cis, et Ner fratres fu
Abbreviated transcription (Latin):
saul uictor hostium extiterat tunc
iucỹthara et leuius feres tradutit
phifici ꝙ armonia letũ reddat lecõ¬
rem ec tristem tristiorem. tradunt
indicatũ est regi ꝙ dd̾. eẽt scibus
psallere et uir beslicosus. cũq mi¬
sisset rex ad ỹsap̃. ꝓ filio ens. tulit

Expanded text:
Saul victor hostium exstiterat. Tunc in cithara, et levius feres. » Tradunt physici quod harmonia laetum reddat laetiorem, et tristem tristiorem. Tradunt indicatum est regi quod David esset sciens psallere et vir bellicosus. Cumque misisset rex ad Isai pro filio
Abbreviated transcription (Latin):
licet inuitus cũq uideret eum ap
diũ et hoĩes approbari. tunt et trai¬
tabat demorte eiuus. uec iam netũ
celare ualens dixit ionathe et serius
suis ut occid̾ent. dd̾ ꝙ uidicauit io¬
nathas dd̾. dicens. absade te usq
miane cras loqrͣ prĩ prote. Iucrastimĩ¬

Expanded text:
licet invitus. Cumque videret, eum apud Dominum et homines approbari, timuit, et tractabat de morte ejus. Nec jam metum celare volens, « dixit Jonathae, et servis suis, ut occiderent David . Quod indicavit Jonathas David, dicens: « Abscondere, usque mane, cras loquar patri pro te. In crasti
Abbreviated transcription (Latin):
et ybrida dr̃ innobił ex pr̃e sicut mã¬
rer et uochꝰ ex matre hic expiobrabat
isr ł ꝙ serui eeñt philisteoꝵ et ꝓpone¬
bat eis monomochiam ita ut quor̃
inuce̾tur athleta serui eẽnt alioꝵ he¬
brei que tlupebant et metuebrut ni¬

Expanded text:
et hybrida dicitur ignobilis ex patre, sicut manzer, et nothus ex matre. Hic exprobrabat Israel quod servi essent Philisthinorum, et proponebat eis monarchiam, ita ut quorum vinceretur athleta, servi essent aliorum. Hebraei autem stupebant, et metuebant
Abbreviated transcription (Latin):
quis ex nob̾ abiit reꝑtũ est ab eẽ io¬
natham et armiger̃ eius et ait ad a
ceret incastris ait ad sacerdotẽ cͣche
manũ tuam et exclamans saul cuni
tum reu̾si sũt ut eent cũ isrł om̃sq
qui se prius absconderant reu̾sisut
derit panẽ uid ad uesꝑam donec ulci¬
scar de iminutis meis. cũq tnͣsiret po
et nullus gustauit ex eo. Ianithas
qui ñ audierat maledictũ ptĩs tuꝑit¬
ubi uirgam infauo et cũ gustass illu¬
minati sunt oclĩ eius .i. facies exhila¬

Expanded text:
Quis ex nobis abiit? » repertum est abesse Jonatham et armigerum ejus. Et ait ad Acceret in castris, ait ad sacerdotem: « Contrahe manum tuam. » Et exclamans Saul cum pthiim, reversi sunt, ut essent cum Israel, omnesque, qui se prius absconderant, redieruntderit panem, usque ad vesperam, donec ulciscar de inimicis meis. » Cumque transiret poet nullus gustavit ex eo. Jonathas vero, qui non audierat maledictum patris, tinxit virgam in favo. Et cum gustasset, « illuminati sunt oculi ejus, » id est facies exhila