comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnoĩe ihu ꝯtumeliã pati. Multũ sibi ꝓfecto intilla¬
uerant depinguedine sp̃c: qͦꝵ lenitas ñdico u̾b̾. s nec
u̾beribꝰ cessit. Erant enĩ diuites incarne  q̃ nullis
exhaurit᷑ expensis& de ipsa facile holocausta medul¬
lata offerre sufficiebant. ⁊ udebant passim sudan¬
tia pectora liqͦre scm̃. qͦ iubuta plemꝰ erant qñ loqͣ¬
bantiur uariis linguis magnalia dĩ. ꝓut sp̃c sc̃s

Expanded text:
nomine Jesu contumeliam pati . Multum sibi profecto instillaverant de pinguedine spiritus, quorum lenitas non dico verbis, sed nec verberibus cessit. Erant enim divites in charitate, quae nullis exhauritur expensis, et de ipsa facile holocausta medullata offerre sufficiebant. Fundebant passim sudantia pectora liquorem sanctum, quo imbuta plenius erant, quando loquebantur variis linguis magnalia Dei, prout Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ee. Aiẽ pauꝑis ꝯficere hoc ungentũ qd̾ recolendis diuims
beneficiis componi debet. qm̃ ñ pot̾ uidere lucẽ donei
tenbras intuet᷑ Nepe mamaritudine ẽ occupato
Uamĩ ẽ uob̾ añlucẽ surge̾. Qd̃ ẽ. frustra surgitis ad
intuenda bñficia q̃ delectant nͥ priꝰ recepto lumine
ꝯsolationis de reatibꝰ qͥ ꝯtͣbant: ñ ẽ gͦ paupñ hoc unguen¬
tũ. S uidete qͥnã de eiꝰ copia ñ in merito głient᷑¬

Expanded text:
ae pauperis conficere hoc unguentum, quod de recolendis divinis beneficiis componi debet; quoniam non potest videre lucem, donec tenebras intuetur. Nempe in amaritudine est, occupatque Vanum est vobis ante lucem surgere ; quod est: Frustra surgitis ad intuenda beneficia quae delectant, nisi prius recepto lumine consolationis de reatibus qui conturbant. Non est ergo pauperum hoc unguentum. 10. Sed videte quinam de ejus copia non immerito glorient
Abbreviated transcription (Latin):
delicet ꝯuersionis. aut certe de ꝯu̾sationis tpr. etĩã siinꝯu̾si¬
habens resecandis intend̾e de cordis ortulo spinis iniqͥtatũ
M urticis cupiditatũ longiꝰ a se euagari ñ sinit᷑. Quid
eni Qui laborat ingemitu suo. pot̾it ne simul indi lau¬
piente accepimis. musica in lucti inportuna ẽ narratio

Expanded text:
delicet conversionis, aut certe de conversationis tepore, etiamsi in conversihabens resecandis intendere de cordis hortulo spinis iniquitatum et urticis cupiditatum, longius a semetipsa evagari non sinitur. Quid enim? qui laborat in gemitu suo, poteritne simul et in Dei laupiente accipimus: Musica in luctu, importuna narratio
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tꝰ ⁊ uncentibꝰ gła. Etin his om̃ibꝰ c̾andis. gub̾nandis. ad¬
ministrandis. mouend. ꝓmouend̾. in nouanł. firmand̾.
nullis corꝑeis indiget. instrum̃tis:
entia. tͣm c̾andis rebꝰ. qmͣ ordinandis ꝓut uoluerit ua¬
let cuiuult. qͣnͣtũ uult. ⁊ absq corꝑaliũ officio. obseqͥo¬
ue m̃broꝵ Quid adiutuenda q̃ ꝯdidit ipse. ⁊ putas sibi reqͥ¬
rat corpeisens adiutoriũ: Hicħ õiũ oĩo latet. aut effugit
lucẽ uͥq p̾sentẽ Nec tñ ut annoscat aliqͥd. necessarium
ht̃ renũtiantis sensuᷤ nitust̾iuĩ. Nec solũ uniusa noscit
sine corꝑe s in notescit. mundis sine corꝑe. Dico aũ id ĩecciꝰ
ut planiꝰ fiat. d forte qͥfuiendi iã sermonis angstia non

Expanded text:
us gloria. 5. Et in his omnibus creandis, gubernandis, administrandis, movendis, promovendis, innovandis, firmandis, nullis corporeis indiget instrumentis, entia tam creandis rebus, quam ordinandis prout voluerit. Valet qui vult, quantum vult, et absque corporalium officio, obsequiove membrorum. Quid? ad intuenda quae condidit ipse, putas sibi requirat corporei sensus adjutorium? Nihil omnium omnino latet, aut effugit lucem ubique praesentem; nec tamen ut agnoscat aliquid, necessarium habet renuntiantis sensus ministerium. Nec solum universa noscit sine corpore, sed et innotescit mundis corde sine corpore. Dico autem idem latius, ut planius fiat. Sed forte quia finiendi jam sermonis angustia non
Abbreviated transcription (Latin):
da. faciamq noussi ma mea peiora pͥoribͦ. Ne enẽ
m etiã penitenti. si statim subtraxerit manir sine
qͦ nichis posũ facere Hichil inꝙͣ.qua nec penitẽ
nec ꝯtine. Audio ꝓuide qd̾ ꝯsulit sapiens. Uerbũ
inqt in oratione. ne it̾es. Paueo ⁊ qd iudex inten¬
tat᷑ arbori ñ facienti fructũ bonum. Fateor ꝓhu¬

Expanded text:
da, faciamque novissima mea pejora prioribus. Vae enim da, faciamque novissima mea pejora prioribus. Vae enim mihi etiam poenitenti, si statim subtraxerit manum, sine quo nihil possum facere. Nihil inquam, quia nec poenitere, nec continere. Audio proinde, quod consulit Sapiens: Verbum, inquit, in oratione ne iteres . Paveo et quod judex intentat arbori non facienti fructum bonum . Fateor
Abbreviated transcription (Latin):
& cu omisera: ut desinas e̾ẽ misera. ꝓst̾ue̾ ⁊ tu
sa dimittunt᷑: pecchita tua. Quã audias. Consur¬
ge consurge captina filia syon. consurge excu¬
tere de puluere. Suꝑto itaq adpedes primo
oscło nec sic quid̾e p̃sumens statimi ad oscłm o¬
ris asugẽ: serit tͥ gͣ d ꝰ ad ipsũ mediĩ quodã aliud
oscłm. qd scd̾o loco ad manũ accipies. Deqͦ & tale accipe ra¬
tione. Sidixerit mͥ iħe dimittinnt᷑ tͥ peccata tua znisi
ergo peccare cdesiero qͥd ꝓderite. Axui turicã mẽa i
remduero quantii ꝓfecie Si rursus pedes meos qͦs
laneram inqͥnauero nimqͥd aliqͥd lauisse ualcoite.
Sordẽs om̃igen̾e ucioꝵ. iaciuiꝰ inluto fecis s erit siue
dubio recidenti. quam iacenti det̾ius. Deniq qͥ
me sanũ fecit. ipsũ mͥ dixisse recordor. Ecce sanꝰ
factꝰ es: uade.iam anpliꝰ noli peccare me det̾iꝰ aliqͥd
tͥ ꝯtingat. Qui aũ dedit uoluntatẽ penitendiz
opꝰ est ut adcdat ꝯtinendi iurtutẽ: ne it̾uͥ peniten¬

Expanded text:
 tu, o misera, ut desinas esse misera; prosternere et tu sa: Dimittuntur tibi peccata tua ; quam audias: Consurge, consurge, captiva filia Sion; consurge, excutere de pulvere . 3. Sumpto itaque ad pedes primo osculo, nec sic quidem praesumes statim ad osculum oris assurgere, sed erit tibi gradus ad ipsum medium quoddam aliud osculum, quod secundo loco ad manum accipies: de quo et talem accipe rationem. Si dixerit mihi Jesus: Dimittuntur tibi peccata tua; nisi ego peccare desiero, quid proderit? Exui tunicam meam; si reinduenquinavero, nunquid aliquid lavisse valebit? Sordens omni genere vitiorum jacui diu in luto faecis; sed erit sine dubio recidenti, quam jacenti deterius. Denique qui me sanum fecit, ipsum mihi dixisse recordor: Ecce sanus factus es, vade, jam amplius noli peccare, ne deterius aliquid tibi contingat . Qui autem dedit voluntatem poenitendi, opus est ut addat et continendi virtutem; ne iterem poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecto ap̃dm̃ ⁊ uereconda ꝯfessio.⁊ qͦse humiliando deiciat:
ce ꝓpͣta de uotio. uͥ se nt nouando reficiat. ⁊ iocunda ꝯteplatio:
uͥ excedendo qͥescat Omĩa omibꝰ est qͥ ot̃a adminisit᷑ : neqͥcꝙͣ¬
ẽ om̃tum ꝓpͥe Nã q inseẽ lucẽ habitat iaccessibilẽ: ⁊ pax
eiꝰ exuꝑat om̃em sensũ. ⁊ & sapientie eiꝰ ñ ẽ nimerꝰ & mag¬
nitudinis eiꝰ ñ ẽ finis: nec pot̾ eũ uidẽ hout iuuat Nã qͦmͦ
longe abuno qͦ sit qͥ ẽẽ om̃iũ ẽ. sine qͦ omia nicħ..

Expanded text:
profecto apud Deum et verecunda confessio, quo se humiliando dejiciat; et prompta devotio, ubi se innovando reficiat; et jucunda contemplatio, ubi excedendo quiescat. Omnia omnibus est qui omnia administrat, neccessibilem , et pax ejus exsuperat omnem sensum ; et sapientiae ejus non est numerus , et magnitudinis ejus non est finis ; nec potest eum videre homo ut vivat . Non quod longe ab unoquoque sit qui esse omnium est, sine quo omnia nihil:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e in oscłis duobꝰ geminũ habes diuine dignationis ex¬
ꝑuntũ. forsan ñ ꝯfunderis p̾sumere sanctiora. Quantũ
qͥppe crescis ingr̃a: tantũ infidutiã dilataris. Inde fit
ut ames ardentiꝰ: ⁊ pulses fidenciꝰ: ꝓ eo qđ tͥ de ẽẽ sentis
Porro pulsanti aꝑiet᷑. Iam suninũ illud qd̾cũq ẽ fu¬
mine dignationis. ⁊ mire suauitatis oscłm: credo qd̾¬
ñ negabit᷑ affecto sic̃. Hec uia: hic ordo Primo adpe
des ꝓcidamꝰ ⁊ ploramꝰ corã dño qur. fecit nos: ca q̃feci¬
uiꝰ nos. Scdo manũ q̃rimꝰ subleuãtis & roboratis genu¬
a dissoluta. Postremo cũista multis p̾cibꝰ ⁊ lacͥmis obti
pauens ⁊ tremens dico ñ solũ speculandũ. s etiã osculan¬

Expanded text:
dem in osculis duobus geminum habens divinae dignationis experimentum, forsan non confunderis praesumere sanctiora. Quantum quippe crescis in gratiam, tantum et in fiduciam dilataris. Inde fit, ut et ames ardentius, et pulsos fidentius pro eo quod tibi deesse sentis. Porro pulsanti aperietur. Jam summum illud, quodcunque est summae dignationis et mirae suavitatis osculum, credo non imus, et ploramus coram Domino qui fecit nos, ea quae fecimus nos. Secundo manum quaerimus sublevantis, et roborantis genua dissoluta. Postremo cum ista multis precibus et lacrymis obtinpavens et tremens dico, non solum speculandum, sed etiam osculan
Abbreviated transcription (Latin):
dñe reqͥram. Henpe auditã fecisti mͥ mane imifericor¬
diã tuã cu iacenti pͥmũ inpuluere. tuaq de osculan¬
ti reuerenda uestigia qd̾ male iuxeram remisisti. Por¬
ro inꝑgressur. diei letificasti animã serui tui: cũ dei¬
de moscło manꝰ etiã bñ inuendigr̃ã indulsisti Et
nc̃ qͥd restat obone dñegnͥ ut iã inplenituditie lucis.
inferuore sp̃c. ad oris qͦ oscłm dignant̾ adnitens. ad in¬
pleas me lecicia cũ uultu tuo: Indica mͥ oserenissime
osuauissime: indica mͥ ubi pascis. ubi cubas. in meridie
Fr̃s bomĩ ẽ nos hic ẽẽ : s ecce aduocat diei malicia¬
sua. Hoc siquid̾e qͥ mͦ suꝑuenis se mintiãt᷑. gͣtui cogui

Expanded text:
 requiram. Nempe auditam fecisti mihi mane misericordiam tuam, cum jacenti primum in pulvere, tuaque deosculanti reverenda vestigia, quod male vixeram remisisti. Porro in progressu diei laetificasti animam servi tui, cum deinde in osculo manus etiam bene vivendi gratiam indulsisti. Et nunc quid restat, o bone Domine, nisi ut jam in plenitudine lucis, in fervore spiritus ad oris quoque osculum dignanter admittens, adimpleas me laetitia cum vultu tuo? Indica mihi, o suavissime, o serenissime, indica mihi ubi pascis, ubi cubas in meridie. Fratres, bonum est nos hic esse; sed ecce avocat nos diei malitia. Hi siquidem, qui modo supervenisse nuntia
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Hoc gͦ restat mͥ pͥuꝰ petendũ & accipiendũ ꝙ
p̃sumã altiora ⁊ sactiora ꝯtinge̾. Nolo repe ente
fieri sumus: paulatĩ ꝓficere uolo. Quantũ displi¬
cet dõ inpudentia peccatoris: tantũ penitentis
uerecondia placet Ciciꝰ placas eum sim̃suram
tuam seruaris. ⁊ altiora te ñ qsieris. Longꝰ saltꝰ ⁊
arduis est de pede ad os: s nec accessꝰ ꝯueniens.
Qͥ d enĩ Recenti adhuc respsus puluere.ora sac̾
ꝯtingese. Heri deluto tractꝰ hodie uultiui głe
p̃sentꝰaris o. ꝑ manũ tͣnsitꝰ sit. Illa pͥus te tͣgat
illa te erigat. Quomꝰ erigat e Hando unde p̾su¬
mas. Q uid istud: Decor ꝯtiuentie: ⁊ digne peni¬
tentie fructꝰ. q̃ siuit oꝑa pietatis. Hec te de stercore erigent
in spem audendi pociora. Sane accipiendo donũ. oscłare
manũ. hoc ẽ ñ tͥ. s nomini tuo da głam. Da semel. da ct̾ũ:

Expanded text:
4. Hoc ergo restat mihi prius petendum et accipiendum, quam praesumam altiora et sacratiora contingere. Nolo repente fieri summus; paulatim proficere volo. Quantum displicet Deo impudentia peccatoris, tantum poenitentis verecundia placet. Citius placas eum, si mensuram tuam servaveris, et altiora te non quaesieris. Longus saltus et arduus est de pede ad os, sed nec accessus conveniens. Quid enim? recenti adhuc respersus pulvere, ora sacra continges? heri de luto tractus, hodie vultui gloriae praesentaris? Per manum tibi transitus sit. Illa prius te tergat, illa te erigat? Quomodo erigat? Dando unde praesumas. Quid istud? Decor continentiae, et digni poenitentiae fructus, quae sunt opera pietatis. Haec te de stercore erigent in spem audendi potiora. Sane accipiendo donum, osculare manum: hoc est, non tibi, sed nomini ejus da gloriam. Da semel, et da iterum,
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾berata splendoribꝰ maiestatis densioris ruirsũ cȩcit
deposuit: induit scĩtatẽ. Ibi echiopissa mutauit pel¬
pondebat exꝓbrautibꝰ sibi uerbũ. Nigra sũ s formosa
filia ieu̾salem. Miraris ꝗͣ id arte potuerit. uł qͥbꝰ oh¬
uuerit meritise Paucis accipe. Fleuit amare ce
deuitimnis iusceribꝰ longa suspiria thens  saluta¬
ribꝰ intͣ se sucussa singultibꝰ. felleos humores euo¬
nuit. Celestis medicus celerrime subuenit. qͥaue¬
locit̾ currit sermo eiꝰ. Nonqtͥ ñ pocio ẽ sermo dei:
Est utiq fortis ⁊ uehemens. ⁊ scrutans corda ⁊ rene
Deniq sermo dei uuus & esficax: ⁊ penet᷑bilior om̃i

Expanded text:
reverberata splendoribus majestatis, densioris rursum caecitatreverberata splendoribus majestatis, densioris rursum caecitatdeposuit, induit sanctitatem. Ibi Aethiopissa mutavit pel veraciterque respondebat exprobrantibus sibi verbum: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem . Miraris quanam id arte potuerit, vel quibus obtinuerit meritis? Paucis accipe. Flevit amare, et de intimis visceribus longa suspiria trahens, salutaribus intra se succussa singultibus, felleos humores evomuit. Coelestis medicus celerrime subvenit: quia velociter currit sermo ejus . Nunquid non potio est sermo Dei? Est utique, et fortis et vehemens, et scrutans corda et renes . Denique sermo Dei vivus et efficax, et penetrabilior omni
Abbreviated transcription (Latin):
si cui unq ur̃m ex sententia dicẽ datũsit oscłet᷑ me os¬
cło oris sui. Honenĩ cuius uis hominũ exaffectu hoc dicẽ
ꝑim̃tũ ꝓfecto sollicitat ⁊ repecit libens. Ego arbitror
neminem uel scire posse quid sit nisi qͥ accipit. E st
qͥppe marina absconditũ ⁊ solus qͥ edit: ad huc esuriet.
Est fons signatꝰ cui ñ comiminicat alienꝰ s solus qͥbibit
adhuc sitiet. Audi exꝑim̃tũ qͦmͦ reqͥrit. Redde mͥ in
ꝗt letitiã saluta tui. Mimme egͥo id sibi arroget
mei similis aĩa honerata pectatis. sueq adhuc car¬
nis obnoxia passionibꝰ q̃ suauitatẽ sp̃s necdum sense¬
rit int̾noꝵ ignara atq inexꝑta penitꝰ gaudioꝵ
Ostendo tñ ei q̃ huiꝰ modi ẽ: locũ insaluta sibi ꝯgruentẽ¬
adpedes seuerissimi dni mecũ paiida iaceat & cũ pu¬
blico t̾rã tremens ũ celũ aspiciat: neꝯfusa inluminari¬
bꝰ celifacies assueta tenebris oppͥmat᷑ gła satq iusolitis

Expanded text:
si cui unquam vestrum ex sententia dicere datum sit: Osculetur me osculo oris sui . Non est enim cujusvis hominum ex affectu hoc dicereperimentum profecto sollicitat, et repetit libens. Ego arbitror neminem vel scire posse quid sit, nisi qui accipit: est quippe manna absconditum; et solus qui edit, adhuc esuriet. Est fons signatus, cui non communicat alienus; sed solus qui bibit, adhuc sitiet. Audi expertum, quomodo requirit. Redde mihi, inquit, laetitiam salutaris tui . Minime ergo id sibi arroget mei similis anima, onerata peccatis, suaeque adhuc carnis obnoxia passionibus, quae suavitatem spiritus necdum senserit, internorum ignara atque inexperta penitus gaudiorum. 2. Ostendo tamen ei quae hujusmodi est, locum in salutari sibi ad pedes severissimi Domini mecum pavida jaceat, et cum publicano terram tremens non coelum aspiciat , ne confusa in luminaribus coeli facies assueta tenebris opprimatur a gloria, atque insolitis
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. Siqͥd plentudo legis & cordis ẽ caritas: siter ꝓlena
Deus deniscarias ẽ. &e nicħ est inrebꝰ qd̾ possit replere: cuea¬
ta factam adimaginẽ dĩ: nͥ caritas ds qͥsolus maior ẽ illa.
am tigtũ aci eptius piculosisime ꝓmouet᷑ qͣntis libet aliis
uideat᷑ pollere nirtutibꝰ. Si habuerit om̃em scientiam
si dederit om̃em sustanciã suã pauꝑibꝰ. si tcliderit corpꝰ suũ ita
ut ardeat: absq caritate uacuus est. En qnͣta pͥus infundenda
st̃ ut effunde audeamꝰ de plenitudine ñ de penuria largien¬
tes. Primo qd̾ ꝯpunctio. deiũ deuotio. tcio penitentĩe labor
qͣrto pietatis opꝰ. qͥnto orõnis studiũ. sexto ꝯtẽplationis o¬
ciũ. septimo plenitudo dilectionis. H ec oĩa oꝑat᷑ unꝰ atq¬

Expanded text:
charitas. Siquidem plenitudo legis et cordis est charitas , si tamen plena. charitas. Siquidem plenitudo legis et cordis est charitas , si tamen plena. Deus denique charitas est , et nihil est in rebus quod possit replere creaturam factam ad imaginem Dei, nisi charitas Deus, qui solus major est illa. Eam nondum adeptus periculosissime promovetur, quantislibet aliis videatur pollere virtutibus. Si habuerit omnem scientiam, si dederit omnem substantiam suam pauperibus, si tradiderit corpus suum ita ut ardeat; absque charitate vacuus est. En quanta prius 1323 infundenda sunt, ut effundere audeamus, de plenitudine, non de penuria largientes: primo quidem, compunctio; deinde, devotio; tertio, poenitentiae labor; quarto, pietatis opus; quinto, orationis studium; sexto, contemplationis otium; septimo, plenitudo dilectionis. Haec omnia operatur unus atq
Abbreviated transcription (Latin):
Inlabore cibandꝰ ẽ. cibo boni oꝑis: ne deficiat. Qd opꝰ sit cibꝰ. in
doceris. Oeus cibꝰ ẽ inqtͥ ut faciata uoluntatẽ pris mei. Itaq
ꝯmitent᷑ penitencie: labores pietatis oꝑa. q̃ ꝯfortent. Magnã
ait fiducia p̃stat ap̃ altissimũ elemosina Cibꝰ sitim excitat.
potanc. Accedat cibo honi oꝑis: orationis potꝰ. ꝯponens in
stomacho. ꝯscientie qd̾ bñ gestũ ẽ. & ꝯmendans do. Orando
caritatẽ. & inpinguans mores. Supto cibo potuq qͥd ia resfat
nͣ  ut pauset egrotꝰ ce qͥ eti ꝯtẽplationis pꝰsudores accionis
mine scintislule tñseuntis tenuit iux atacti in ardescit amore
di meis. Talis amor celat. hic dedẽ amicũ sponsi. Hoc necenes ẽ
ardeat fideꝰ serinus & prudens qũe ꝯstituit dñs suꝑ familiã
sa Hic replet. hic feruet hic ebullit. hic iã secutres esfundtir.
exundans ao erinpens. & dicens. Ꝙͥ s infirmat᷑ & ego ñ issirmo
& in scandasirat & ego ñ uror᷑. ꝑredicet fructificet. ⁊nnouat

Expanded text:
cibo boni operis, ne deficiat. Quod opus sit cibus, inde doceris: Meus cibus est, inquit, ut faciam voluntatem Patris mei . Itaque comitentur poenitentiae labores pietatis opera quae confortent. Magnam, ait, fiduciam praestat apud Altissimum eleemosyna . Cibus sitim excitat; potandus est. Accedat cibo boni operis orationis potus, componens in stomacho conscientiae quod bene gestum est, et commendans Deo. Orando charitatem, et impinguans mores. 6. Sumpto cibo potuque, quid jam restat, nisi ut pauset aegrotus, et quieti contemplationis post sudores actionis mine scintillulae transeuntis, tenuiter vix attacti inardescit amore,in praecordiis meis . Talis amor zelat; hic decet amicum sponsi, hoc necesse est ardeat fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam. Hic replet, hic fervet, hic ebullit, hic jam securus effundit, exundans et erumpens, ac dicens: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scan
Abbreviated transcription (Latin):
in multis miseratioibꝰ suis uisitauit t̾rã & in ebriauit eã: mul¬
tiplicauit locupletare eã. Ergo & tu fac similit̾. Implere pͥuꝰ
& sic curato effluere. Benigna prudensq caritas affluere ꝯsue¬
uit: ñ effluere. Fili ne  ꝑfluas ait salomon. Et apłs. ꝓpt̾ ea
Tu ne paulo sanctior. sapientior salomone: Alioqͥn nec mͥ sedet
ditari exte exĩanito. Si enĩ tutͥ neꝙ. cui bonꝰ eris : De cumulo
si uales ad iuua me : sin aũ parcito tͥ. S iã audite q̃ et qnͣta
saluti ꝓpͥe necessaria sint. q̃ & ꝙta infundi oporteat pͥuꝰ. q̃ tm¬
inp̾̃sentiaꝵ breuit̾ colige̾ pot̾o. Hora siꝙ iã multũ ascendit ꝙ
semonis urget ad fiuẽ. Accedit medicꝰ ad uuln̾atũ: spc̃ ad aĩa.
Quã enĩ ñ reꝑiat gladio diaboli uuln̾atã. etiã pꝰ sanatũ uulnꝰ
antiqͥ delicti medicam̃to baptismatis: Ergo ad illã aĩa q̃ dic̃.
putruert̃ & corupte st̃ cicatͥces. mee. a facie insipientie mee

Expanded text:
it terram, et inebriavit eam, multiplicavit locupletare eam. Ergo et tu fac similiter. Implere prius, et sic curato effundere. Benigna prudensque charitas affluere consuevit, non effluere. Fili mi, ne pereffluas, ait Salomon; et Apostolus: Proamus . Quid enim? tunc Paulo sanctior, sapientior Salomone? Alioquin nec mihi sedet ditari ex te exinanito. Si enim tu tibi nequam, cui bonus eris? De cumulo, si vales, adjuva me; sin autem, parcito tibi. 5. Sed jam audite, quae et quanta saluti propriae necessaria sint, qimpraesentiarum breviter colligere potero. Hora siquidem jam multum ascendit, et sermonis urget ad finem. Accedit medicus ad vulneratum, spiritus ad animam. Quam enim non reperiat gladio diaboli vulneratam, etiam post sanatum vulnus antiqui delicti medicamento baptismatis? Ergo ad illam animam quae dicit: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae a facie insipientiae meae
Abbreviated transcription (Latin):
& pingueudine repleat᷑ aĩa mea: & .l.e.l.ꝯ.m. infundi minirũ pͥ
uolens. & sic effudẽ. Nec solu infundi pͥ s & inpleri: qͣtinꝰ de ple¬
nitudine rructaret. ñ oscitaret de in anitate. Caute qͥd̃. neqd̾
aliis remissio. sibi tͥbulatio eẽt. Et nicħominꝰ caste imitans illũ
de cuiꝰ plenitudine oũs accepimꝰ. Disce & tu ñ nͥ de pleno effuni¬
dẽ: nec do largior eẽ uelis. Concha imitet᷑ fontẽ Hon manat
ille in ruũ. nec ulacũ extendit᷑. donec suis satiet᷑ aqͥs. Non
pudeat conchã ñ eẽ. suo fonte ꝓfusiorẽ. Deniq ipse fons uite plenꝰ

Expanded text:
infundi nimirum prius volens et sic effundere; nec solum infundi prius, sed et impleri, quatenus de plenitudine eructaret, non oscitaret de inanitate. Caute quidem: ne quod aliis remissio, sibi tribulatio esset; et nihilominus caste, imitans illum, de cujus plenitudine omnes accepimus. Disce et tu nonnisi de pleno effundere, nec Deo largior esse velis. Concha imitetur fontem. Non manat ille in rivum, nec in lacum extenditur, donec suis satietur aquis. Non pudeat concham non esse suo fonte profusiorem. Denique ipse fons vitae plenus
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia: conchas uͦ ꝑpaucas. Tante caritatis st̃ ꝑ qs nodis
fluenta celesti a manãt ut añ esfund̾e qm infundi uelit̃. loqͥ
ꝙ audire paratiores. & ꝓmpti docẽ qd̾ ñ di diert̃. & aliis p̃ẽẽ
gestientes. qͥ se ipsos rege̾ nescunt. Ego nulłũ ad salutẽ pieta¬
tis gͣctũ. illi gradui anteponendũ existimo que sapiens posuit
dicens. Miserere aiẽ tue placens dõ. Qđ si nĩ abco nͥ parũꝑ
aliqͥ ex hĩ qͥ forte existimant de me supͣ id qd̵ uident ĩnine
aut audinnt aliqͥd ex m respondbit᷑ eis. Ne forte nͨ fusfi¬
ciat nob̾ ꝙ uob̾: itẽ potiꝰ ad uendentes & emite uob̃. S

Expanded text:
us, conchas vero perpaucas. Tantae charitatis sunt per quos nobis us, conchas vero perpaucas. Tantae charitatis sunt per quos nobis fluenta coelestia manant, ut ante effundere quam infundi velint, loqui quam audire paratiores, et prompti docere quod non didicerunt, gestientes, qui se ipsos regere nesciunt. Ego nullum ad salutem pietatis gradum illi gradui anteponendum existimo, quem Sapiens posuit dicens: Miserere anime tue placens Deo. Quod si non habeo nisi parumper aliqui ex his, qui forte existimant de me supra id quod vident in me aut audiunt aliquid ex me, respondebitur eis: Ne forte non sufficiat nobis et vob
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾ẽ ẽ. oleũ effusũ nom̃ cuũ. S sane cauendũ inhis
ant daro qd̾̃ nob̾ accepimꝰ. aut qd̃ erogandũ accepiniͣ
ratinẽNemi ꝓfecto ꝓrimi retines tibi siũbi causa plenꝰ
untutibꝰ c̃ sis forisq nichominꝰ donis sciẽ & eloqñtie ad¬
ornatꝰ. uctu forte aut segnicie. aut minꝰ discreta hum¬
litate. u̾bũ bonĩ qd̾ posset ꝓdee̾ mułtis. inutili imo &
dapnabib. ligas silentio c̾te male dictꝰ qd̾ frum̃ta abscon
fundaris tri totꝰ semiplenꝰ feslines esfimde. ꝯtͣ legem
arans in primo genito bouis: & ouis pͥmogenitũ tun
deus Sinirũ uita atq salute qm̃ alti das. tr fiaudas dũ
sana uacuus intencione głe inanis tͣgens interis
S. m obrẽ si sapis. conchã te exibeb̾. & ii canalẽ. Hic siqͥd̾ pene
simul c recip̃ & refundit: illa uͦ donec impleat᷑ expectat. &
sic qd suꝑ habidat sine suo dãpno cõmuniat. sciens maledic¬
tũ qͥ partẽ suã facit decriorẽ. Et ne meũ ꝯsiliũ ꝯteptibile d cͥas:

Expanded text:
 sane cavendum in his, aut dare quod nobis accepimus; aut quod erogandum accepimus, retinere. Rem profecto proximi retines tibi, si, verbi causa plenus virtutibus cum sis, forisque nihilominus donis scientiae et eloquentiae adornatus, metu forte aut segnitie, aut minus discreta humilitate, verbum bonum, quod posset prodesse multis, inutili, imo et damnabili ligas silentio; certe maledictus, quod frumenta abscondfundaris tu totus, semiplenus festines effundere, contra legem arans in primogenito bovis, et ovis primogenitum 1321 tondens . Nimirum vita atque salute, quam alteri das, te fraudas, dum saQuamobrem, si sapis, concham te exhibebis, et non canalem. Hic siquidem pene simul et recipit, et refundit; illa vero donec impleatur, exspectat; et sic quod superabundat, sine suo damno communicat, sciens maledictum qui partem suam facit deteriorem. Et ne meum consilium contemptibile ducas,
Abbreviated transcription (Latin):
aĩi cũ inp̾dicti moselle fluuii littore residentibꝰ hĩc uid̾ partibꝰ
mediator fidelis rogaret qͥ ad pacẽ erant ut pars alta qd̾ exi
Subito demq tãꝙ agitati fiuriis discesserunt.

Expanded text:
autem, cum in praedicti Mosellae fluvii littore residentibus hinc inde partibus autem, cum in praedicti Mosellae fluvii littore residentibus hinc inde partibus mediator fidelis rogaret quae ad pacem erant, ut pars altera, ex tquam agitati furiis discesserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
an diebꝰ gͥtudinẽ corꝑis eiꝰ aliqͣtenꝰ reuelarat Q ubꝰ diebꝰ cũad lic̾tas
uenerabił hugonis ostiensis ep̃i rescͥberet: ait Uerũ est qd̾ audistis
Infirmatꝰ sũ usq ad mortẽ: s int̾im ut sentio reuocatꝰ ad mortẽ.
atq hoc ut me sentio ñ diu. Uitã qͥppe mortalẽ mortẽ magis ꝙ
uitã reputans: ñ amorte s ad mortẽ reuocatũ se sentiebat. cũ ab
exiti reuocaret᷑. licet p̾sentiens haud diuciꝰ retinendũ. Et hoc ꝙ¬
sepiꝰ erga eu ꝓuidentia diuina disposuit. in cuiꝰ manu erat placita ei¬
aiã. illtꝰ ut qͦtiens eũ grandis aliqͣ necessitas euocaret. uincente o
multiplicibꝰ laboribꝰ infirmitatibꝰ aborabat. ut uix iiueret feriatꝰ
qͥ occupatꝰ defice̾ nesciebat. Cu in oꝑe nouissimo tã manifeste tãq
magnifice diuina affuit untꝰ: utͣ laboribꝰ uires caꝑe udet᷑. Accidit¬

Expanded text:
ante diebus aegritudinem corporis ejus aliquatenus relevarat. Quibus diebus cum ad litteras ante diebus aegritudinem corporis ejus aliquatenus relevarat. Quibus diebus cum ad litteras venerabilis Hugonis Ostiensis episcopi rescriberet, ait: « Verum est quod audistis. Infirmatus sum usque ad mortem, sed interim, ut sentio, revocatus ad mortem, atque hoc, ut me sentio, non diu . » Vitam quippe mortalem mortem magis quam vitam reputans, non a morte, sed ad mortem revocatum se sentiebat, cum ab exitu revocaretur, licet sentiens haud diutius differendum. 4. Quod epius erga eum providentia divina disposuit, in cujus manu erat placita anima illius: ut quoties eum grandis aliqua necessitas evocaret, vincente omnia multiplicibus infirmitatibus laborabat, ut vix viveret feriatus, qui occupatus deficere nesciebat. Cui in hoc opere novissimo tam manifeste, tamque magnifice divina adfuit
Abbreviated transcription (Latin):
eũ apellant & moselle amnis angustias. ac mut᷑uo sese impetu
colli dentes. una hora sic̃ dicebat᷑ płꝙ duo milia corruert̃ qͥdã gla¬
diis trucidati. plures amne submersi. Uehͤmti gͥ indignatione
ꝯcepta nobił illa ciuitas. totis adultionẽ iiribꝰ parabat᷑: cũ eregi¬
one ad u̾sarios qͦ ⁊ forciores p̾da copiosa ⁊ audaciores fecisset euentꝰ
Imminebat tociꝰ ꝓuncie certa uastacio. cũ uenerabilis eoꝵ met᷑po¬
litanꝰ hillinꝰ archiep̃c treu̾ensis dolens anxie dep̃t̾itis. sed ad huc
expetiit uirũ dĩ. Ueniens gͦ clarã uallẽ. ⁊ ipsius atq om̃iũ
frm uestigiis deta humilitate ꝓsitꝰ. rogabat ⁊ obsecͣbat. ut se
tantis dignaret᷑ oppone̾ malis: qͣbꝰ alt̾ nemo modũ posse pon̾e̾ ui¬
deret᷑. Dñs aũ sic̾ semꝑ fidelis serui sui direxerat uias. ⁊ in
p̾cipus qͥbꝰq causis aptissimo usus fuerat instrum̃to: expaucis

Expanded text:
eum appellant et Mosellae amnis angustias, ac mutuo sese impetu eum appellant et Mosellae amnis angustias, ac mutuo sese impetu collidentes, una hora, sicut dicebatur, plus quam duo millia corruerunt, quidam gladiis trucidati, plures amne submersi. Vehementi igitur indignatione concepta, nobilis illa civitas totis ad ultionem viribus parabatur, cum e regione adversarios quoque et fortiores praeda copiosa, et audaciores fecisset eventus. Imminebat totius provinciae certa vastatio, cum venerabilis eorum metropolitanus Illinus archiepiscopus Treverensis, dolens anxie de praeteritis, sed adhuc expetiit Virum Dei. Veniens ergo Claram-Vallem, ipsius atque omnium fratrum vestigiis tota humilitaignaretur opponere malis, quibus alter nemo posse modum ponere videretur. Dominus autem, sicut semper fidelis servi sui direxerat vias, et in praecipuis quibusque causis aptissimo usus fuerat instrumento, ex paucis
Abbreviated transcription (Latin):
ductꝰ. ad ipsũ ꝑ qd̵ añ ceciderat foram̃ se reꝑit. marginẽ arripit.
exit intrepidꝰ. illesus enadit. expleto negocio redit incolumis ⁊ fideli
ꝓmissore. sic ipse ꝓmisit in uento. multiplices ei gr̃as agit: ad sacrũ
mandũ. Alii autiqͣ miracła ꝯferant. nec minꝰ hunc mirabilit̾ ꝙ beati
benedicti puerui placidũ. nec minori asserãt aꝑicło lib̾atũ. qͥn etĩa
siui detͣ quẽ astrictꝰ glacie reddidit fluuiꝰ. ei ꝯparent quẽ euomiuit
cetꝰ. nob̾ sufficit breuis ⁊ pura uarratio¬
Nt̾ea dũ adhuc pr̃ sc̃s insuo clareualensi cenobio licet lectulo de¬
cubans cursũ uite uirilit̾ ꝯsumaret. gͣuis ad modũ plaga metensi
ppło suꝑuenit. Eg̾ssi eni imultitudine gͣui adu̾sus uicinos pͥncipes
aqͥbꝰ p̾t̾ morẽ lacessitũ se e̾e̾ tanta ciuitas indignabat᷑. tͣditi ft̃ mul¬
ti in manus pessimoꝵ. Conclusidemq int̾ frigidi montis. sic en

Expanded text:
ductus, ad ipsum, per quod ante ceciderat, foramen se reperit, marginem arripit, ductus, ad ipsum, per quod ante ceciderat, foramen se reperit, marginem arripit, exit intrepidus, illaesus evadit, expleto negotio redit incolumis, et fideli promissione, sicut ipse promisit, inventa, multiplices gratias agit: ad sacrum mandum. Alii antiqua miracula conferant: nec minus hunc mirabiliter, quam beati Benedicti puerum Placidum, nec minori asserent a periculo liberatum; qui etiam, si viderent quem astrictus glacie reddidit fluvius, ei compararent, quem evomuit cetus: nobis sufficit brevis et pura narratio. 3. Cum adhuc Pater sanctus in suo Clarae-Vallensi coenobio, licet lectulo decubans, cursum vitae viriliter consummaret, gravis admodum plaga Metensi populo supervenit. Egressi enim in multitudine gravi adversus vicinos principes, a quibus praetermorem lacessitam se esse tanta civitas indignabatur, traditi sunt multi in manus paucissimorum. Conclusi denique inter Frigidi-Montis sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
uans diebꝰ ilis causa extitit. ut frm̃ aliqͥs inremotis partibꝰ ger¬
manie partes ꝓ qͥbdłã mitt̾et᷑ agendis. Etmissus est fr̃ henricꝰ mona¬
chus. quẽ añ .ui. annos de constanciensis diocesis partibꝰ cũ plurib
aliis idẽ pr̃ sc̃s aduxerat. Hic gͦ dũ mate̾t᷑ longioris itin̾is picła
timens nimirũ hiems erat. illud tam̃ maxime uerebit᷑. ne ꝯtingeret
benedictionis extreme participio fraudaret᷑. At ille benedicem e
⁊ dicens. ne timeas. ⁊ incolumis reu̾teris. ⁊ mȩ qͦ. sic̃ desidera es hic
in nenies. consolatũ emisit. ꝓꝰ fectꝰ idẽ fr̃ int̾ritorio argentinen¬
siĩ ciuitatis astrictũ glaciẽ fluuiũ ꝑtransibat. Cu subito frac¬
ta glacie subpedibus muli qͦ uehebat᷑. corrint. ⁊ sub glacie mer¬
sus uehemens illũ unda thebat. Qͥd faceret mersus flummne.
Uglacie clausus:
mora ꝯtͣ fluminis impetũ sine suo conatu diuina uirtute re-¬

Expanded text:
s diebus causa exstitit, ut fratrum aliquis in remotas Germaniae partes pro quibusdam mitteretur agendis. Et missus est frater Henricus monachus, quem ante sex annos de Constantiensis dioecesis partibus cum pluribus aliis idem pater sanctus adduxerat. Hic ergo dum mitteretur, longioris itineris pericula timens nimirum hiems erat, illud tamen maxime verebatur, ne contingeret,benedictionis extremae participio fraudaretur. At ille benedicens ei, et dicens, « Ne timeas, et incolumis reverteris, et me quoque sicut desideras, invenies; » consolatum illum emisit. Profectus idem frater, in territorio Argentinensium astrictum glacie fluvium pertransibat. Tum subito fracta glacie sub pedibus muli, quo vehebatur, corruit, et sub glaciem vehemens illum unda trahebat. Quid faceret mersus flumine, glacie clausus? mora, contra fluminis impetum sine suo conatu divina virtute re
Abbreviated transcription (Latin):
ultimũ uix aliqͥ̃n int̾misit. artus sibi ux coherentes iugore sp̃s sisten¬
tabut: semet ipsũ parit̾ offerens accetabilẽ hostiã dõ inodorẽ

Expanded text:
ultimum vix aliquando intermisit, artus sibi vix cohaerentes vigore spiritus sustenultimum vix aliquando intermisit, artus sibi vix cohaerentes vigore spiritus sustentabat, semetipsum pariter offerens acceptabilem hostiam Deo in odorem
Abbreviated transcription (Latin):
uos post cantos labores dns ac sucdores dilecto suo bernardo
clareualensi abbati. diu desideratũ p̃ciose iuortis somnũ
dare. Vsponerei. & fidelem seruũ in reqͥem introducere suã: cepit
magis ac magis ꝓmptus in ipsũ ꝓficere sp̃e. caro infirma gficere.¬
& t̾restris sue habitationis dissolutionẽ senciens im minere. uotis
ubioribꝰ aspurabat ad habitationẽ ex dõ. domũ non manusacta
ecña incelis INcinꝰ purrissimo pectore. sacͥ sese desiderii flam¬
ma non capiens. crebris erũpebat indiciis & ignituĩ eloqumn uche¬
meuter feruoris int̾ni uehementiã declarabat. sic̃ in scis aiab
Corpꝰ lectulo decubans. uariis eiterebat᷑ incõmotis. aniuꝰ tam nicho¬
niꝰ liber.  potens q̃ dei erant exercelat inudꝰ. ũ cessans in me dis qꝰ
doloribꝰ. mecditari sacriĩ aliqd aut dictare: orare affectuosiꝰ fr studĩ¬
ostꝰ exhortari. In oblatione hostie salutaris qua usqs ad defectũ

Expanded text:
ultos jam labores ac sudores Dominus dilecto suo Bernardo Clarae-Vallensi abbati diu desideratum pretiosae mortis somnum dare disponeret, et fidelem servum in requiem introducere suam; coepit magis ac magis et terrestris suae habitationis dissolutionem sentiens imminere, votis uberioribus aspirabat ad habitationem ex Deo, domum non manufactam, aeternam in coelis. In cujus purissimo pectore sacri sese desiderii flamma non capiens, crebris erumenter fervoris interni vehementiam declarabat, sicut in sanctis aCorpus lectulo decubans variis exercebatur incommodis: animus tamen nihilominus liber et potens, quae Dei erant exercebat invictus, non cessans in mediis quoque doloribus meditari sacrum aliquid aut dictare, orare affectuosius, fratres studiosius exhortari. In oblatione Hostiae salutaris, quam usque ad defectum
Abbreviated transcription (Latin):
ficultatibꝰ. ꝓpe modũ excidisse spes pacis dño disponente uenit
mulier ita tremens nec munꝰ horribilis ꝙ miserabił.
⁊ om̃s parit̾ ad spectacłm ꝯuenert̃. Grante deni¬
factꝰ est impetꝰ ⁊ ꝯcursus ꝓcidentium ⁊ de osculantiũ uiri d̾i
sac᷑ uestigia ut ꝓpe modũ ꝯpͥmeret᷑ : donec collentes eũ fr̃s ⁊ im¬
ponentes in nauicłam at̾ra modice subduxert᷑ Cũq accedente
ad se pͥncipes ut ceꝑat ꝓ pace rogaret : suspirantes dicebant
Oportet nos libent̾ audire eũ quia ut ipsi cernimꝰ ds diligit

Expanded text:
ficultatibus propemodum excidisse spes pacis, Domino disponente venit ficultatibus propemodum excidisse spes pacis, Domino disponente venit mulier ita tremens, nec minus horribilis quam miserabilis, et omnes pariter ad spectaculum convenerunt. Orante denifactus est impetus et concursus procidentium et deosculantium Viri Dei sacra vestigia, ut propemodum comprimeretur, donec tollentes eum fratres, et imponentes in naviculam a terra modice subduxerunt. Cumque accedentes ad se principes, ut coeperat, pro pace rogaret, suspirantes dicebant: « Oportet nos libenter eum audire quem, ut ipsi cernimus, Deus diligit
Abbreviated transcription (Latin):
parũ ipsa dilatio ꝓfuit. his p̃serti qͥuariis in cõmodis labgrantes re¬
media ꝯseq̃bant᷑ in carne: seu etiã qͥ uidentes edificabant᷑ indatne
Tautꝰ enĩ ꝯcursus erat ut multitudine parit̾ atq inportunitate
sua ipsũ ꝙͦ negotiũ reformande pacis pene desꝑabilit̃ impedirẽt.
donec qͥlita tand̾e in medio flumine insula partis utłq p̾marii
in nauicłas accessert̃. U̾ compositis om̃ibꝰ fcd̃m qd̃ fidelis arbit᷑ dñ¬
finiuit : datis sibi inuicẽ dextͥs recoticiliati ⁊ ꝯfederati st̃ in os¬
culo pacis.
Nter os sãne quas ꝑuianũ serui sui ibid̾e prestitit dñs sani¬
tates: celeb̾rima fuit cuiꝰdã curatio mulieris. Hec ab annis octo
pessima egͥtudine laborabat. uehem̃ti t̾more ⁊ ualidis motibꝰ u¬
iiu̾sa parit̾ m̃bra ꝯcutiens. Cũ aũ uideret᷑ gͣuioribꝰ ortis dis¬

Expanded text:
parum ipsa dilatio profuit, his praesertim qui variis incommodis laborantes reparum ipsa dilatio profuit, his praesertim qui variis incommodis laborantes remedia consequebantur in carne, seu etiam qui videntes aedificabantur in fide. Tantus enim concursus erat, ut multitudine pariter atque importunitate sua ipsum quoque negotium componendae pacis pene desperabiliter impedirent: donec quaesita tandem in medio flumine insula, partis utriusque primarii in naviculis accesserunt; ubi compositis omnibus secundum quod fidelis arbiter definivit, datis sibi invicem dextris reconciliati sunt in osculo pacis, 5. Inter omnes sane quas per manum servi sui ibidem praestitit Dominus sanitates, celeberrima fuit cujusdam curatio mulieris. Haec ab annis octo pessima aegritudine laborabat, vehementi tremore et validis motibus universa pariter membra concutiens. Cum autem videretur gravioribus ortis dif
Abbreviated transcription (Latin):
scͥs eos qͥ sec uenerat ꝯsolatꝰ fr̃s. net̾bemini inqt licet enĩ ꝑ multas
difficultates. oĩo tam̃ pax desid̾ata ꝓueniet Quibꝰ eciã unde id
nossȩt innotuit dicens. Uidebar mͥ ꝑ nocturnũ soporẽ missã cele¬
brare sollẽpnẽ Cũq expleta paulominꝰ oratione pͥma. recordarer
angłicũ ex more canticũ. idẽ gła in excelsis do. p̃cedere debuisse eru¬
bur: ⁊ qd oblitꝰ omiseram canticũ uichoans uob̾cũ parit̃ adfinẽ usq
ꝯpleui. Iam mediũ noctis transierat cũ uir sc̃s de p̃dictoꝵ pleni¬
tudine p̾ncipiũ legatione suscepta. iocunde satis ꝯu̾sus ad̃nos agnoscite
ait ꝓmisse uob̾ canende głe ⁊ cantici pacis p̾parationẽ. It̾ũ gͦ partibꝰ
ꝯuocatis ꝑdies aliqͥt᷑ dẽ ꝑace tͣcłatũ est. ⁊ ob maximas difficultat es
occurrentes utriq sepiꝰ desperatũ. nͥ qd̾ om̃s iã ꝯsolabat᷑ q̃ om̃ibꝰ in¬
notuerat abbatis sc̃i tã certa de reformanda pace ꝓmissio Nec

Expanded text:
 Ne turbemini, inquit; licet enim per multas difficultates, omnino tamen pax desiderata proveniet. » Quibus etiam unde id nosset innotuit, dicens: « Videbar mihi per nocturnum soporem Missam celebrare solemnem. Cumque, expleta paulo minus oratione prima, recordarer angelicum ex more canticum, id est Gloria in excelsis Deo, praecedere debuisse, erubui, et quod oblitus omiseram canticum inchoans, vobiscum pariter ad finem usque complevi. » Jam medium noctis transierat, cum Vir sanctus de praedictorum poenitudine principum legatione suscepta, jucunde satis conversus ad suos. « Agnoscite, ait, promissae nobis canendae Gloriae et cantici pacis praeparationem. » Interim ergo partibus convocatis, per dies aliquot de pace tractatum est, et ob maximas difficultates occurrentes utrinque saepius desperatum, nisi quod omnes jam consolabatur, quae omnibus innotuerat, Abbatis sancti tam certa de reformanda pace promissio. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
sũ diuicie illiꝰsententie. Popłe meus qͥ te beati¬
ficant: merrorẽ inducunt. Uerũ audiant ex¬
excusantẽ dnm ⁊ respondentẽ ꝓme: qͥ me qua¬
si de ocio incusant. Qͥd mot molesti etis. huic
fortia: s mulier. Qud tẽptatis ei iugũ inponere ad qd̾
ego eũ minꝰ sufficientẽ intueor. Bonũ opꝰ oꝑͣt i me
Dilabores pensamꝰ: n asfectamꝰ honores Aguoscamꝰ
inpares iires nr̃as. ne delectet nos molla ⁊ fenuneos
humeros uit oꝵ supone sarcinis. Nec obseruemꝰ cos. s
honoret Inhumane nẽpe redarqu deis opac qͦrũ ore¬
ra refugis. ⁊ emerarie oblurgat iurũ dep̃lio reuerdentẽ
sese aͥgẽ d eꝑhendi̾t. u̾bi grã. inubo incibo insopno in
risis i nita. iniudicio. ñ ad iudicandũ ꝯfestim ꝓsilidit
s memnerit scͥptũ. Melior ẽ iniqͥtas iure: qͣ bñfaciens

Expanded text:
sum divinae illius sententiae: Popule meus, qui te beatisum divinae illius sententiae: Popule meus, qui te beatificant, in errorem inducunt . Verum audiant excusantem Dominum, et respondentem pro me, qui me quasi de otio incusant: Quid, inquit, molesti estis huic fortia, sed mulier. Quid tentatis ei imponere jugum, ad quod ego eum minus sufficientem intueor? Bonum opus operatur res eorum. Si labores pensamus, non affectamus honores. Agnoscamus impares vires nostras, nec delectet molles et femineos humeros virorum supponere sarcinis, nec observemus eos, sed honoremus. Inhumane nempe eorum redarguis opera, quorum onera refugis. Temerarie obiurgat virum de prelio revertentem sese agere deprehenderit, verbi gratia: in verbo, in cibo, in somno, in risu, in ira, in iuditio, non ad iudicandum confestim prosiliat, sed meminerit scriptum: Melior est in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ spnens. Non recusans obseqͥũ: s reseruans ꝓfici u.
ꝑficuũ dico ñ huiꝰ mat̾iale atq corporale ungenti: s
plane sp̃ale qd̾ in isto de signatũ ẽ. In isto gͦ peꝑcit ma¬
gist᷑ pietatis ungentis optimis pietatis. q̃ m̃bris suis
Deniq paulo añ cũ incapͣ eiꝰ aut etiã inpedes fun-¬
d̾et᷑. unguentũ ipsũ satisq p̾ciosum nunqd ꝓhibuit:
Lino ⁊obstitit ꝓhibentibꝰ. Nã ⁊ symoni phibenti
qd̃ se tangi apec̾catͥce ꝑmuteret. longã recęxit repͣ¬
hensionis parabolam: ⁊ aliis ꝑdiciomis ungentũ cau¬
santibꝰ respondit dicens. Quid molesti estis huic
datione bñficioꝵ eiꝰ. Audim dicentes. Ut qͥd ꝑ¬
ditio hec : Causantes uigelic̾ qd̾ soli uiuerẽ m: qͥ
ut ꝑutalunt multis ꝓdẽe possem. Et dicebant.
intelligens u̾ba hec. illas eẽ qs scͥptura loqͥt᷑ musas
morituras q̃ ꝑdunt sitauitatẽ ungenti: recordat᷑

Expanded text:
non spernens; non recusans obsequium, sed reservans proficuum. non spernens; non recusans obsequium, sed reservans proficuum. Proficuum dico, non hujus materialis atque corporalis unguenti, sed plane spiritualis, quod in isto designatum est. In isto ergo pepercit Magister pietatis unguentis optimis pietatis, quae membris suDenique paulo ante, cum in caput ejus, aut etiam in pedes funderetur unguentum, ipsumque satis pretiosum, nunquid prohibuit? Imo et obstitit prohibentibus. Nam et Simoni indignanti, quod se tangi a peccatrice permitteret, longam texuit reprehensionis parabolam; et aliis perditionem unguenti causantibus respondit, dicens: Quid molesti estis huic datione beneficiorum ejus, audivi dicentes: Ut quid perditio haec? Causantes videlicet quod soli viverem mihi, qui, ut putabant, multis prodesse possem. Et dicebant: intelligens verba haec illas esse, quas Scriptura loquitur, muscas morituras, quae perdunt suavitatem unguenti , recordatus
Abbreviated transcription (Latin):
cognatis tuis. aut̃ qs tͥ ł bñfactores tenes. ł bñfacturos
sp̃eras: nam ⁊ echnici hoc faciunt. s ita pauli ꝯsiluĩ
studeas oꝑari bonũ ad om̃s: ita ut ꝓpt̾ dm̃ nec inimico
officiũ humanitatis corporale seu sp̃ãle negandũ
subthendũ ue existimes. ꝯstat ⁊ te habundare ungẽ¬
ntis optimis: nec cap̃ aut pedes dñi tantũ. s passim
quantũ uite c̃ ungere suscepise totũ corpꝰ qd̾ ẽ
eccłia. Et forte ꝓuide obhoc diis ihc̃ paratam
sibi ꝯfectionẽ expendi uoluit in suo corꝑe mor¬
tuo. ut seruaret iuuo. Uiuit enĩ ecłia que
manducat panẽ uiuũ qͥ decelo descendit.
morti illud alt̾ũ traditũ fuisse nullꝰ xͥanꝰ ig
S norat
lpsam ungi. ipsa foueri desid̾at: ipsiꝰ infirma m̃bra cu¬
pit fom̃tis ac curationibꝰ releuari. Ipsi gͦ p̾ciosa ungenta
retinuit. cũ atͥcipians horam. ⁊ accelerans głam: muli¬
erũ deuotionẽ ñ elusit. s instrux̃. Renuit ungi: s pari

Expanded text:
cognatis tuis, aut quos tibi vel benefactores tenes, vel benefacturos speras: nam et ethnici hoc faciunt ; sed, juxta Pauli consilium, studeas operari bonum ad omnes , ita ut propter Deum nec inimico officium humanitatis corporale seu spirituale negandum, 1300 subtrahendumve existimes: constat te quoque abundare unguentis optimis, nec caput aut pedes Domini tantum, sed passim, quantum in te est, ungere suscepisse totum corpus, quod est Ecclesia. Et forte proinde ob hoc Dominus Jesus paratam sibi confectionem expendi noluit in suo corpore mortuo, ut servaret vivo. Vivit enim Ecclesia, quae manducat panem vivum, qui de coelo descendit. morti illud alterum traditum fuisse nullus Christianus ignorat. Ipsam ungi, ipsam foveri desiderat, ipsius infirma membra cupit momentis accuratioribus relevari. Ipsi ergo pretiosa unguenta retinuit, cum anticipans horam, et accelerans gloriam, mulierum devotionem non elusit, sed instruxit. Renuit ungi, sed parcens,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tes. incessant᷑. scrutanso corda ⁊ renes fidelium. Ui
de heforte hec illa sint sponsi crura. q̃ sponsa tã mag
nis marmoreis fundatis suꝑ bases aureas. Pulcre oio
dni miscd̃ie ⁊ ueritas. Felix nens cui semel dñs iħc
utrũq infirerit pedem: Aduobꝰ signis cognoscite eã
q̃ huiꝰ modiẽ. q sec̃ necesse ẽ referat diuinis inp̾ssa
uestigiis. Ipsast̃ timor ⁊ spes. ille uidicii. illa miscd̃ie
rep̾sentans ungnie. Werito bñplatitũ est do suꝑtim̃¬

Expanded text:
ter lustrans, scrutansque corda et renes fidelium. Vide autem ne forte haec illa sint sponsi crura, quae sponsa tam manis marmoreis, fundatis super bases aureas . Pulchre omcordia et veritas . 8. Felix mens, cui semel Dominus Jesus utrumque infixerit pedem! A duobus signis cognoscite eam quae hujusmodi est, quae secum necesse est referat divinis impressa vestigiis. Ipsa sunt timor et spes; ille judicii, ista misericordiae repraesentans imaginem. Merito beneplacitum est Deo su
Abbreviated transcription (Latin):
timor sit. spes ꝑfectus. Nam ꝯsũmationẽ sibi caritas uen¬
dicat. Que cũ ita sunit ñ paruis fectꝰ est inpͥmo hoc oscło
qd̃ ad pedes accipit᷑ : tantũ curato ut neutͦ frauderis illoꝵ
Porro si iã dolore peccati ⁊ iudicis dimore ꝯpungeris.
ueritatis uidicii q uestigio labia inp̾ssisti. Quod si timo¬
oquin Alt̾ũ sine abr̾o. oscłari ũ expedit: qͥa irecordatiosola
iudicii inbaratrũ deꝑationis p̾cipitat. ⁊ nuscd̃e fallax assen
admitt̾e At si qñ miserationis oblitꝰ stimulantẽ ꝯscien¬
tia iudicio paulo duitiꝰ inhere mox metu in cretibili
ac miserabili ꝯfusione cdeiectus & tenbroso cͥcͣfusus horrore
⁊ negligentia dissoluebar. ut ꝯfestim ⁊ otatio tepidior.
& actio pigͥor & risus ꝓmptior. ⁊ sermo incautior: &
eĩs deniq itͥusq hominis statꝰ inꝯstantior apparet. Pinde
magistra instructus exꝑientia ñ iudiciũ iam solum

Expanded text:
s: nam consummationem sibi charitas vindicat. Quae cum ita sint, non parvus fructus est in primo hoc osculo, quod ad pedes accipitur; tantum curato ut neutro frauderis illorum. Porro enim si jam dolore peccati, et judicii timore compungeris, veritatis judiciique vestigio labia impressisti. Quod si timooquin alterum sine altero osculari non expedit; quia et recordatio solius judicii in barathrum desperationis praecipitat, et misericordiae fallax assentadmittere. At si quando miserationis oblitus, stimulante conscientia, judicio paulo diutius inhaererem, mox metu incredibili ac miserabili confusione dejectus, et tenebroso circumfusus horrore, et negligentia dissolvebar, ut confestim et oratio tepidior, et actio pigrior, et risus promptior, et sermo incautior, et omnis denique utriusque hominis status inconstantior appareret. Proinde magistra instructus experientia, non judicium jam solum,
Abbreviated transcription (Latin):
anpedes eiꝰ. Ubi nẽpe pecc̾m remittit᷑: ibi ꝓculdubio decor
de peccatoris expelit᷑. Hic̃ uniu̾salr̃ decitis penitentibꝰ
dicit. Nc̃ uidiciũ mundi. nc̃ princeps huiꝰ mundi eiciet᷑
foras. Qd̃ scilic̾ humilit̾ ꝯfitenti remittat łs peccm̃. ⁊diabłs
eũ que in homins corde iuaserat. amittat pͥncipatũ. De
niq anbulat suꝑ undas carnalibꝰ pedibꝰ. cui necctũ carne
uestito iã psalmista p̾cinuerat. Inmari iua tua ⁊ senute
tue inaqͥs multis. Q d̾ ẽ. Conculcas corda timeatia. suꝑbia¬
sentit aqͦ fit. Uñ ⁊ subdit. Et uestigia tua ñ cognoscent᷑

Expanded text:
ante pedes ejus . Ubi nempe peccatum remittitur, ibi procul dubioante pedes ejus . Ubi nempe peccatum remittitur, ibi procul dubioenitentibus dicit: Nunc judicium est mundi, nunc princeps hujus mundi ejicietur foras : quod scilicet humiliter confitenti remittat Deus peccatum; et diabolus eum, quem in hominis corde invaserat, amittat principatum. 5. Denique ambulat super undas carnalibus pedibus , cui necdum carne vestito jam Psalmista praecinuerat: In mari vita tua, et semitae tuae in aguis multis; quod est: Conculcas corda tumentia supersentit a quo fit. Unde et subdit: Et vestigia tua non cognoscen