comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
go uasatensis urbis mini¬
mus. opere precium pu¬
to miraculum: quod in
ea dominus largitus est
memorare. Tempore quo
duturna obsidione ualla¬
nocte. sacerdos qui preerat excitabat psallenciũ
et orabat: nec ab ullo auxiliũ nisi a dm̃ miseri¬
cordia requirebat. Hortabat᷑ om̃s orare. et
non deficere: asserens humiles p̃ces celi secre¬
ta penetrare. Hostis uero in circuitu depopu¬
labatur uillas. domos tradebat incendio: agͦs
uineasq pecora intromissa uastabat: sed sa¬
cerdoti bono operi insistenti. celeriter uirtus
diuina affuit. Nam quadã nocte uisũ ẽ ipsi
barbarorũ regi. quasi psallentes homines in
uestimentis albis accensis cereis circuire mu¬
ros urbis: et indignans ait. Que est ꝑuersi¬
tas et securitas uana: ut obsessi quasi despec¬
tis nobis. canticis nescio quib ac laudibus
ꝑstrepant e Uere quia digni sunt ꝑdicione.
Et statim misit ad urbẽ nuncios: interrogan¬
tes quid sibi ista uellent. At illi negant sci¬

Expanded text:
 Vasatensis urbis meminimus, operae pretium puto miraculum quod in ea Dominus largitus est memorare. Tempore quo diuturna obsidione vallanocte sacerdos qui praeerat circuibat psallendo, et orabat; nec ab ullo auxilium, nisi a Domini misericordia requirebat. Hortabatur omnes orare et non deficere, asserens humiles preces coelorum januas penetrare. Hostis vero in circuitu depopulabatur villas, domos tradebat incendio, agros vineasque pecoribus intromissis vastabat: sed sacerdoti bono operi insistenti celeriter virtus divina adfuit. Una  Ed., Nam nocte visum est ipsi barbarorum regi quasi psallentes homines in vestimentis albis, accensis cereis, circuire muros urbis. Et indignans, ait: Quae est haec perversitas et securitas vana, ut obsessi, quasi despectis nobis, canticis nescio quibus ac laudibus perstrepant? vere quia digni sunt perditione. Et statim misit ad urbem nuntios, interrogantes quid sibi ista velint. At illi negant sci
Abbreviated transcription (Latin):
pendiis alendos ecclesiasticis ordinauerat
clauderet: ceperunt famis compellente
inopia apostolici aurem inquietare di¬
centes. Domine apostolice. quos pater
noster antecessor tuus sanctissimus gre¬
gorius hactenus studint pascere: tua
sanctitas fame non sina perire. Quos
uociferacionum clamores idem moleste
ferens : respondit. Si gregorius ante¬
cessor meus ad famam sue laudis cunc¬
tos populos curauit suscipere: nos
omnes non possumus pascere. Sicq ua¬
cuos iussit abire. Que uerba responsi¬
onis cum sepius ad se clamantibus ite¬
rans redderet. apparuit ei in uisu bea

Expanded text:
pendiis alendos ecclesiasticis ordinaverat pendiis alendos ecclesiasticis ordinaverat clauderet, coeperunt omnes, famis compellente inopia, apostolici aures inquietare, dicentes: Domine apostolice, quos pater noster decessor tuus sanctus Gregorius hactenus studuit pascere, tua sanctitas fame non sinat perire. Quos vociferationum clamores idem moleste ferens, respondit: Si Gregorius ad famam suae laudis cunctos populos curavit suscipere, nos omnes non possumus pascere, sicque vacuos sivit abire. Quae verba responsionis cum saepius ad se clamantibus iterans redderet, apparuit ei in visu sa
Abbreviated transcription (Latin):
columbe rostrum. more solito conspica¬
batur ore suscipere. Quod tandem eo¬
pontifex sanctissimus cognouit: et ue¬
hementissime tristis effectus. intermi¬
natus est auctoritate apostolica mira¬
culi diuini in se perpetrati conscium:
ne in uita sua id alicui quo quomodo
patefaceret. Quod ipse interim secre¬
tum custodiens: post defunctionem ip¬
sius sanctissimi sacerdotis compulsus
quorumdam inuidia. qui obtrectabant
uirum beatissimum presumptionis
tumore tanta ac talia de celestium
archanorum misteriis fuisse locutũ:
hec ita se per omnia uidisse fideliter reue
reuerentissimo pontifice. cum fames uali¬
dissima non modo in hae ciuitate romana
uerum et in omnibus circa regionibus sa¬
tis superq grassaret᷑. et ipse qui ei in sede
pontificali successerat. horrea ecclesie emen¬
tibus frumenta aperiret. et illis quos
beatus gregorius per monasteria et ace¬
nodochia. seu diaconias uel hospitalia sti¬

Expanded text:
columbae rostrum more solito conspicacolumbae rostrum more solito conspicabatur ore suscipere. Quod tandem, eopontifex sanctus cognovit, et vehementissime tristis effectus, interminatus est auctoritate apostolica miraculi divini in se perpetrati conscio, ne in vita sua id alicui quoquo modo patefaceret. Quod is interim secretum custodiens, post defunctionem sanctissimi sacerdotis compulsus quorumdam invidia, qui obtrectabant virum beatissimum, praesumptionis tumore tanta ac talia de coelestium arcanorum mysteriis fuisse locutum, haec ita se per omnia vidisse fideliter enarrreverendissimo pontifice, cum fames validissima non modo in hac civitate Romana, verum et in omnibus circa regionibus satis superque grassaretur, et is qui ei in sede pontificali successerat horrea Ecclesiae ementibus frumenta aperiret, et illis quos beatus Gregorius per monasteria et xenodochia seu diaconias vel hospitalia sti
Abbreviated transcription (Latin):
hoc actu uidetur diuine pietatis et potestatis
iudicium uenerari: et a nemine debere¬
discuti. Deniq a fideli et religioso uiro. ac
huic nostro patri sanctissimo. pro sue reli¬
gionis et utilitatis merito ualde familia¬
rissimo. fideliter post obitum eius nobis
narratum didicimus: quod cum idem uas
electionis. et habitaculum sancti spiritus.
uisionem ultimam prophete ezechielis
interpretaretur : ob pansum uelum. in¬
ter ipsum et eundem exceptorem tracta¬
tus sui. illo per interualla prolixius re¬
ticente. isdem minister eius stilo perfo¬
rauerit: et euentum per foramen cons¬
piciens. uiderit columbam niue eandi¬
diorem super caput eius sedentem: ros¬
trumq eius ori diu tenere appositum.
Que cum se ab ore eiusdem amoueret.
incipiebat sanctus pontifex loqui: et
a notario grafium ceris imprimi. Dum
uero reticebat sancti spiritus organũ.
minister eius oculum foramini iterum
applicabat : eumq ac si in oracione leua¬
tis ad celum manibus simul et oculis.

Expanded text:
hoc actu divinae pietatis et potestatis judicium venerari, et a nemine discuti. 28. Denique a fideli et religioso viro, ac huic nostro Patri sanctissimo pro suae religionis et utilitatis merito valde familiarissimo, fideliter post obitum ejus nobis narratum didicimus, quod cum 15 idem vas electionis et habitaculum sancti Spiritus visionem ultimam prophetae Ezechielis interpretaretur, oppansum velum inter ipsum et eumdem exceptorem tractatus sui, illo per intervalla prolixius reticente, idem minister ejus stylo perforaverit, et eventu per foramen conspiciens, vidit columbam nive candidiorem super ejus caput sedentem, rostrumque ipsius ori diu tenere appositum: quae cum se ab ore ejusdem amoveret, incipiebat sanctus pontifex loqui, et a notario graphium ceris imprimi. Cum vero reticebat sancti Spiritus organum, minister ejus oculum foramini iterum applicabat, eumque ac si in oratione levatis ad coelum manibus simul et oculis,
Abbreviated transcription (Latin):
trum in illa resurrectionis gloria impal¬
pabile: uentis aereq subtilius esse futu¬
rum. Quod ille audiens. et racione ue¬
ritatis. et exemplo dñice resurrectionis.
probauit hoc dogma ortodoxe fidei om¬
nimodis esse contrarium. Catholica et enĩ
fides habet. quod corpus nr̃m inilla im¬
mortalitatis gloria sublimatũ quidem
subtile sit. per effectũ sp̃ualis potencie.
sed palpabile per ueritatẽ nature: iuxta
exemplum dominici corporis. de quo resus
assercione fidei. uenerabilis pater gregoriꝰ
in tantũ contra nascentẽ heresim nouam
laborare contendit: tanta hanc instancia
iuuante etiã piissimo imperatore tiberio
constantino ita ꝯminuit: ut nullus sit¬
exinde inuentus. qui eius resuscitator existe¬
ret. Igitur post quã romã uenerandus le

Expanded text:
trum in illa resurrectionis gloria impaltrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis, aereque subtilius esse futurum. Quod ille audiens, et ratione veritatis et exemplo Dominicae resurrectionis probavit hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse confides habet, quod corpus nostrum illa inmortalilatis gloria sublimatum subtile quidem sit per effectum spiritualis potentiae, sed palpavile per veritatem naturae, iuxta exemplum dominici corporis, de quo a mortassertione fidei venerabilis pater Gregorius in tantum contra nascentem heresem novam laborem contendit, tanta hanc instantia, iuvante etiam piissimo imperatore Tiberio Constantino, exinde sit inventus qui ejus resuscitator existeret. 10. Igitur postquam Romam venerandus le
Abbreviated transcription (Latin):
est: ut librum beati iob multis inuolutũ
misteriis enodaret. Neq ille negare potu¬
it opus: quod sibi caritate interueniente
amor fraternus multis imponebat utile¬
futurum. S eundem librũ quomͦ iuxta
litterã intelligendus. qualiter ad &ͥ eccłeq
sacramenta referendus. quo sensu unicuiq
fideliũ sit aptandus: per triginta quinq
librorum seriem. miranda racione perdo¬
cuit. In quibus libris ita de uirtutibus
uiciisq disseruit: ut non solis uideatur
eadem uerbis exponere: s formis aliqͦ mͦ
uisibilib demonstrarẽ. Unde non est du¬
bium eum perfectionẽ ipsarũ assecutum
esse uirtutum: quarũ ita efficaciter inti¬
mare uoluit effectũ. Qui cũ esset adhuc
in eadem regia urbe positus: nascentem
ibi nouam heresim de statu nostre resur¬
rectionis. cum ipso quo exorta ẽ inicio.
adiuuante gracia catholice ueritatis at¬
triuit. Siquidem euthicius eiusdem ur¬
bis episcopus. doginatizabat corpus nos¬

Expanded text:
est ut librum beati Job multis involutum est ut librum beati Job multis involutum mysteriis enodaret. Nec ille negare potuit opus, quod sibi charitate interveniente, amor fraternus multis utile imponebat futurum. Sed eumdem librum quomodo juxta litteram intelligendus, qualiter ad Christi ecclesiaeque sacramenta referendus, quo sensu unicuique fidelium sit aptandus, per trigintaquinque librorum seriem miranda ratione perdocuit. In quibus libris ita de virtutibus vitiisque disseruit, ut non solis videatur eadem verbis exponere, sed formis aliquo modo visibilibus demonstrare. Unde non est dubium eum perfectionem ipsarum assecutum esse virtutum, quarum tam efficaciter intimare valuit effectum. 9. Qui cum adhuc esset in eadem regia urbe ibi novam haeresim de statu nostrae resurrectionis, in ipso, quo exorta est, initio, juvante se gratia catholicae veritatis, attrivit. Si quidem Eutychius, ejusdem urbis episcopus, dogmatizabat corpus nos
Abbreviated transcription (Latin):
ex monasterio fratres sui: germana de¬
uincti caritate. Quod diuina factum dis¬
pensatione conspicitur : ut eorũ ideli¬
cet exemplo. ad oracionis placidũ litus
quasi anchore fune constringeretur:
ut dum causarũ seculariũ incessabili pul¬
su fluctuaret. ad illorũ consortiũ uelut¬
ad tutissimi portus sinũ. post terreni ac¬
tus uolumina fluctusq refugeret. Et
licet illud eum ministeriũ ex monasterio
abstractũ pristine quietis uita muerone
sue occupationis extinxerit: inter eos
tamen per studiose lectionis alloquiũ.
cotidiane aspiratio cõpunctionis anima¬
bat. Horum ergo consorcio non solum
a terrenis est munitus incursibus: uerũ
etiam ad celestis uite exercicia. magis ma¬
gisq succensus. Tunc ab eisdem fratrib
enixe rogatus. maximeq a leandro ue¬
nerabili uiro hispalensi episcopo. qui ꝓ
causis uinsigotharũ legatus eo tẽpore
constantinopolim aduenerat cõpulsus

Expanded text:
ex monasterio fratres sui, germana deex monasterio fratres sui, germana devincti charitate. Quod divina factum dispensatione conspicitur; ut eorum videlicet exemplo, ad orationis placidum littus, quasi anchorae fune restringeretur; et dum causarum saecularium incessabili pulsu fluctuaret, ad illorum consortium velut tutissimi portus sinum, 4 post terreni actus volumina fluctusque refugeret. Et licet illud eum ministerium ex monasterio abstractum a pristinae quietis vita mucrone suae occupationis exstinxerit, inter eos tamen per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio compunctionis animabat. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad coelestis vitae exercitia magis magisque succensus. 8. Tunc ab eisdem fratribus obnoxie rogatus, maximeque a Leandro, venerabili viro, Hispalensi episcopo, qui pro causis Visigothorum legatus eo tempore Constantinopolim advenerat, compulsus
Abbreviated transcription (Latin):
rat : quem se pro pastorali cura incur¬
risse metuebat. S quauis de se talia
ex magne humilitatis intencione dice¬
tit. nos tamen credere decet. nichil eũ
monachice perfectionis perdidisse occasio¬
ne cure pastoralis: immo potiorem tune
sũpsisse profectum de labore conuersionis
miltorum. quam de proprie quondam
quiete conuersationis habuerit. S qualit̃
hic sanctus uir ad diaconatus officium. et
post ad pontificatus culmen ascenderit:
subsequens sermo declarabit. Deniq cer¬
nens romanus pontifex qui tunc ecclesie
preerat. uirtutũ gradib beatũ grego¬
rium alta conscendere: eum abstractum
a monasterio. ecclesiastici ordinis officio
sublimauit : leuitamq septimum ad
suum adiutorium asciuit. Nec multo
post pro responsis ecclesiasticis. ad urbẽ
constantinopolim apocrisariũ direxit:
nec tamen ille quãuis in terreno conuer¬
saretur palacio. uite celestis intermisit
propositũ. Secuti nãq sunt eum multi

Expanded text:
rat, quem semper se per pastoralem curam incurrat, quem semper se per pastoralem curam incurrisse metuebat. Sed quamvis talia de se ex magnae humilitatis intentione dixerit, nos tamen credere decet nihil eum monasticae perfectionis perdidisse occasione curae pastoralis, imo potiorem tunc sumpsisse profectum de labore conversionis multorum, quam de propriae quondam quiete conversationis habuerit. 7. Sed qualiter hic sanctus vir ad diaconatus officium, et post ad pontificatus culmen ascenderit, subsequens sermo declarabit. Denique cernens Romanus pontifex, qui tunc Ecclesiae praeerat, virtutum gradibus Gregorium ad alta conscendere, eum a monasterio abstractum, ecclesiastici ordinis officio sublimavit, levitamque septimum ad suum adjutorium ascivit; nec multo post pro responsis ecclesiasticis ad urbem Constantinopolim apocrisiarium direxit. Nec tamen ille, quamvis in terreno conversaretur palatio, vitae coelestis intermisit propositum. Secuti sunt namque eum multi
Abbreviated transcription (Latin):
que uolunntur eminebat: quod nulla
nisi celestia cogitare consueuerat: quod
etiam retentus corpore. ipsa iam carnis
claustra contẽplacione transibat: quod
mortem quoq que pene cunctis pena
est. uidelicet ut ingressum uite. et labo¬
ris sui premium amabat: at nunc exx
occasione cure pastoralis secularium ho¬
minum negotia patitur: et post tam
pulcram quietis sue speciem. terreni ac¬
tus puluere fedatur. Perpendo itaq qͥd
tolero: perpendo quid amisi. Cumq
illud intueor quod perdidi: fit hoc gra¬
uius quod porto. Ecce et enim nunc
magni maris fluctibus quatior: atq
in naui mentis. tempestatis ualide pro¬
cellis illidor: et cum prioris uite reco¬
lo. quasi post tergum reductis oculis
uiso litore suspiro. Quodq adhuc est¬
grauius: dum ĩ mensis fluctib turbatꝰ
feror. uix iam portum ualeo uidere
quem reliqͥ. Hec autem ipse de se non
profectũ iactando uirtutum. sed deflen¬
do potius defectum referre consueue¬

Expanded text:
quae volvuntur eminebat; quod nulla quae volvuntur eminebat; quod nulla nisi coelestia cogitare consueverat; quod etiam retentus corpore, ipsa jam carnis claustra contemplatione transibat; quod mortem quoque, quae pene cunctis poena est, videlicet ut ingressum vitae, et laboris sui praemium amabat. At nunc ex occasione curae pastoralis, saecularium hominum negotia patitur; et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Perpendo itaque quod tolero, perpendo quod amisi. Cumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis validae procellis illidor, et cum prioris vitae recolo, quasi post tergum reductis oculis, viso littore suspiro; quodque adhuc gravius est, dum immensis fluctibus turbatus feror, vix jam portum valeo videre quem reliqui. » Haec autem ipse de se, non profectum jactando virtutum, sed deflendo potius defectum, referre consueve
Abbreviated transcription (Latin):
ex mundi huius naufragio nudus eua¬
sit. In quo tanta perfectionis gracia ce¬
pit conuersari: ut iam tunc in ipsis
iicis perfectorum numero posset cõ
putari. Inerat deniq ei tanta abstinen¬
tia in cibis. uigilancia in oracionibus.
strenuitas in ieiuniis: ut infirmato
stomacho uix consistere posset. Susti¬
nebat p̃terea assiduas corporis infirmi¬
tates: maximeq ea pulsabatur moles¬
tia. quam medici greco eloquio sinco¬
pin uocant. Cuius in commodis ita
uitalium cruciabatur incisione: ut cre¬
bris interceptus angustiis. per singula pe¬
ne horarum momenta ad exitum propin¬
quaret. Qualis autem in monasterio fue¬
rit. quamq laudabili studio uitã duxe¬
rit. ex ipsius uerbis possumus colligere:
quibus ipse in pontificatu iam positus.
dum cum petro suo colloqueretur diaco¬
no. flendo usus est dicmns. Infelix quippe
animus meus occupacionis sue pulsatus
aliquando fuit. quomodo ei labentia
cuncta super erant. quantum rebus

Expanded text:
ex hujus mundi naufragio nudus evaex hujus mundi naufragio nudus evasit. In quo tanta perfectionis gratia coepit conversari, ut jam tunc in ipsis initiis perfectorum posset numero deputari. Inerat denique ei tanta abstinentia in cibis, vigilantia in orationibus, strenuitas 3 in jejuniis, ut infirmato stomacho vix consistere posset. Sustinebat praeterea assiduas corporis infirmitates: et maxime ea pulsabatur molestia, quam Graeco eloquio medici syncopin vocant; cujus incommodis ita vitalium cruciabatur, ut crebris interceptus angustiis, per singula pene horarum momenta ad exitum propinquaret. 6. Qualis autem in monasterio fuerit, quamque laudabili studio vitam duxerit, ex ipsius possumus verbis colligere, quibus ipse in pontificatu jam positus, dum cum Petro suo diacono colloqueretur, flendo usus est, dicens: « Infelix quippe animus meus occupationis suae pulsatus onasterio fuit, quomodo ei labentia cuncta subter erant; quantum rebus
Abbreviated transcription (Latin):
ad pietatis opus distribuit: ut xp̃m pro
nobis factum egenũ. egens ipse sequeretur.
Sex deniq in sicilia monasteria construenᷤ.
fratres illic xp̃o seruituros aggregauit:
septimũ uero intra urbis huius muros
instituit: in quo et ipse post modum
regulari tramite. multis sibi sociatis
fratribus. sub abbatis imperio milita¬
uit. Quibus monasteriis tantũ de redi¬
tibus prediorũ suorum delegauit: quan¬
tum posset illie cõmorantib ad cotidia¬
num uictũ sufficere. Reliqua uero cum
omni domus predio uendidit. ac pau¬
peribus erogauit: nobilitatemq illam
quam ad seculũ uidebatur habere. totã
ad nanciscendam superne gloriam dig¬
nitatis. diuina gracia largiente conuer¬
tit: et qui ante serico contextu ac gem¬
mis micantibus solitus erat per urbem
procedere trabeatus: post uili contec¬
tus tegmine. ministrabat pauper ipse
pauperibus. Et enim mutato repente
seculari habitu monasteriũ petiit: et

Expanded text:
ad pietatis opus distribuit, ut Christum pro ad pietatis opus distribuit, ut Christum pro nobis factum egenum egens ipse sequeretur. 4. Sex denique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: septimum vero intra urbis hujus muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratribus, sub abbatis imperio militavit. Quibus monasteriis tantum de redditibus praediorum suorum delegavit, quantum posset illic commorantibus ad quotidianum victum sufficere; reliqua vero cum omni domus praesidio vendidit, ac pauperibus erogavit; nobilitatemque illam, quam ad saeculum videbatur habere, totam ad nanciscendam supernae gloriam dignitatis, divina gratia largiente, convertit. Et qui ante serico contextu ac gemmis micantibus solitus erat per urbem procedere trabeatus, post vili contectus tegmine, ministrabat pauper ipse pauperibus. 5. Etenim mutate repente saeculi habitu, monasterium petiit, et
Abbreviated transcription (Latin):
et si quid dignũ potuisset audiru ꝑcipe¬
re.non segniter obliuioni tradere. sed
tenaci potius memorie cõmendare. Hau¬
riebatq iam tunc sitibundo doctrine
fluenta pectore: que post congruenti
tempore. mellito gutture eruetuaret.
Hic in annis adolescencie. in quib solet
cepit deuotus existere: et ad suꝑne uite
patriam. totis desideriis anhelare. Sed
dum diu longeq conuersationis grãm
differret. et post quã celesti afflatus desi¬
derio. seculari habitu contegi melius
putaret. uelletq presenti mundo qͣsi
specietenus deseruire: ceperũt multa
contra eum ex eiusdem mundi cura suc¬
crescere: ut in eo non iam specie. sed ut
ipse de se asseruit retineret᷑ et mente.
Tandem cum et parentũ iam dudũ obi¬
tu. liberam disponendarũ rerũ suarum
haberet facultatẽ. quod mente prius gesta¬
bat aperuit: quodq iam in diuinis erat
obtutibus. humanis etiam uisib ostendit.
Max et enim cuncta que habere potuit.

Expanded text:
et si quid dignum potuisset auditu percipeet si quid dignum potuisset auditu percipere, non segniter oblivioni tradere, sed tenaci potius memoriae commendare: hauriebatque jam tunc sitibundo doctrinae fluenta pectore, quae post congruenti tempore mellito gutture eructaret. Hic in annis adolescentiae in quibus solet coepit devotus existere, et ad supernae vitae patriam totis desideriis anhelare. 3. Sed dum diu longeque conversionis gratiam differret et postquam coelesti est afflatus desiderio, saeculari 2 habitu contegi melius putaret, velletque praesenti mundo quasi specie tenus deservire, coeperunt multa contra eum ex ejusdem mundi cura succrescere, ut in eo non jam specie, sed ut ipse de se asserit retineretur et mente. Tandem cum parentum jam dudum obitu liberam disponendarum rerum suarum haberet facultatem, quod prius mente gestabat aperuit; quodque jam in divinis erat obtutibus, humanis etiam visibus ostendit. Mox etenim cuncta quae habere potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
regorius urbe ro¬
mana patre gordi¬
ano. matre uͦ siluia
editus: non solum spectabili senatorum pro¬
sapia. uerum etiã religiosa originẽ duxit.
Nam felix istius apostolice sedis antistes
uir magne uirtutis. et ecclesie in aͦ gła:
us tante nobilitatis lineam. morib extu¬
lit: probis actibus decorauit. Deniq ut
post in propatulo claruit: non sine mag
no presagio tale sortitus est nom̃. Gre¬
gorius nãq ex greco eloquio. in nrãm
linguam uigilator: seu uigilans sonat.
Re et enim uera uigilauit sibi: dum
diuinis inherendo preceptis. laudabiliter
uixit. uigilauit et fidelibus populis:
dum doctrine affluentis ingenio. eis quo
tramite celestia scanderent patefecit. Disci¬
plinis uero liberalibus. hoc est grãmatica.
rethorica. dialectica. ita a puericia est insti¬
tutus: ut quãuis hic eo tempore potissi
mum florerent studia litterarũ. nulli in
ei in parua adhuc etate maturum iam
studium. adherere scilicet dictis maiorũ:

Expanded text:
regorius hac urbe Romana, patre Gordiano, matre vero Silvia editus, non solum de spectabili senatorum prosapia, verum etiam religiosa, originem duxit. Nam Felix, istius apostolicae sedis antistes, vir magnae virtutis, et Ecclesiae in Christous tantae nobilitatis lineam moribus extulit, probis actibus decoravit. Denique, ut post in propatulo claruit, non sine magno quodam praesagio tale sortitus est nomen. Gregorius namque ex Graeco eloquio in nostra lingua vigilator, seu vigilans sonat. Re etenim vera vigilavit sibi, dum divinis inhaerendo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidelibus populis, dum doctrinae affluentis ingenio eis quo tramite coelestia scanderent patefecit. 2. Disciplinis vero liberalibus, hoc est grammatica, rhetorica, dialectica, ita a puero est institutus, ut quamvis eo tempore florerent adhuc Romae studia litterarum, tamen nulli in ei in parva adhuc aetate maturum jam studium: adhaerere scilicet majorum dictis;
Abbreviated transcription (Latin):
Qui beatissimus pontifex et piissimus¬
romane et apostolice ecclesie. annis
tredecim. mensibis sex. et diebus de¬
cem gloriosissime rexit: ex hac luce
sub stractus. atq ad eternam est reg¬
in ecclesia beati petri apostolorum prin¬
cipis. ante secretarium. die quarto
iduum marciarum: prestante domi¬

Expanded text:
Qui beatissimus pontifexRomanae et apostolicae Ecclesiae annis tredecim, mensibus sex, et diebus decem, gloriosissime rexit, ex hac luce subtractus, atque ad aeternam regin ecclesia beati Petri apostoli ante secretarium, die IV Iduum Martiarum. Praestante Domi
Abbreviated transcription (Latin):
est. Hec breuiter de uita uel actibus
beati gregorii dicta sint: ceterum quã¬
diu mundi huius orbita uoluitur. eius
laudabile meritum semper accipit mere¬
mentum: quia ipsius sine dubio glorie
ascribitur. quod hec eadem romana eiui¬
tas una cum sanctis apostolis eius preci¬
bus constare uidetur: et quod anglo¬
rum ecclesia noua semper sobole fecun¬
datur: et quod illius doctrinis per or¬
bem uniuersum multi de peccato elon¬

Expanded text:
est. Haec breviter de vita vel actibus beati Gregorii dicta sint. Caeterum quandiu mundi hujus orbita volvitur, ejus laudabile meritum semper accipit incrementum. quia ipsius sine dubio gloriae ascribitur, quod haec Romana civitas una cum sanctis apostolis ejus precibus constare videtur, vel quia Anglorum Ecclesia nova semper sobole fecundatur, vel quod illius doctrinis per orbem universum multi a peccatis 16 elon
Abbreviated transcription (Latin):
crum beati uiri petri apostoli. ibi diuti¬
us orauit. et fleuit: atq ueluti grauis¬
simo somno correptus. in extasi mentis
eft raptus : quo per reuelationem se¬
exauditum discit: et ne ulterius iam
talia de quoquam sine baptismate sa¬
cro defuncto presumeret petere. prome¬
ruit castigari. Qua in re licet animus
perfecte fidei. et curiosus quilibet ua¬

Expanded text:
crum beati Petri, ibi diutius oravit, et flevit, atque veluti somno correptus in exstasim est raptus, quo se per revelationem exauditum discit; et ne ulterius jam talia de quoquam sine baptismate sacro defuncto praesumeret petere, promeruit castigari. Qua in re, licet a minus perfectae fidei et curiosis quaedam va
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis papa gregorius tercio: illumq
blande increpans. super sua detractio¬
ne. et ipsius tenacia. seu miserorum
indigencia ammonuit. atq corripuit.
Qui nec cor ad misericordiam flexit.
nec ori ab obtrectacione adhibere cus¬
todiam uoluit: nec manum ad largi¬
tatem extendit. Inde illi quarta uice¬
apparens beatissimus papa gregorius

Expanded text:
nctus Gregorius tertio, illumque tertio blande increpans super sua detractione et ipsius tenacia, seu miserorum indigentia, admonuit atque corripuit. Qui nec cor ad misericordiam flexit, nec ori ab obtrectatione adhibere custodiam voluit, nec manum ad largitatem extendit. Unde illi quarto apparens beatus Gregorius
Abbreviated transcription (Latin):
Faciamus illius uoluntatẽ: quia uoluntas
illius felicitas est nr̃a. Habeamus semꝑ in m̃te.
quod ipsa ueritas cuidam diuiti respondit
in euuangelio. Si uis ad uitã ingredi: serua
mandata. Que sunt mandata: nisi caritas
dei. et dilectio ꝓximi : In his duob p̃cep¬
tis: tota lex pendet et propħe. Dilectio
itaq proximi. in operib miscdie comꝓba¬
tur. Qui seculi habet substanciã : auxilie¬
tur non habenti. Qui doctrine habet sci¬
entiam corrigat errantẽ: dicente iacobo
apło. Qui conuerti fecerit peccatorẽ ab er¬
rore uie sue: cooperit multitudinẽ pecca

Expanded text:
faciamus illius voluntatem, quia voluntas faciamus illius voluntatem, quia voluntas illius felicitas est nostra. Habeamus semper in mente quod ipsa Veritas cuidam diviti respondit in Evangelio: Si vis vitam ingredi, serva mandata . Quae sunt mandata, nisi charitas Dei et dilectio proximi? In his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. Dilectio itaque proximi in operibus misericordiae comprobatur: qui saeculi habet substantiam, auxilietur non habenti. Qui doctrinae habet scientiam, corrigat errantem, dicente apostolo Jacobo: Qui converterit peccatorem ab errore viae suae, cooperuit multitudinem p
Abbreviated transcription (Latin):
laboris tẽpus diuina nobis uoluit esse pie¬
tas: et agonis nr̃i retributionẽ esse perpe¬
tuam: et pro tẽporali tribulacione. ꝑma¬
nentis glorie mercede gaudere. Audiuimꝰ
itaq cum deo dilecti sacerdotis uita lege¬
retur quantã in om̃i bonitate habuit
deuotionẽ: quomͦ per abstinentie rigorẽ
suum castigauit corpus: qualiter ꝑ carita¬
tis officia om̃ibus prodesse contendit. In¬
cedamus cum om̃i alacritate mentis. et to¬
ta uirium facultate illius uite uestigia:
ut beatitudinis in qua regnat cum xp̃o con¬
sortes esse mereamur. Nulla carnalis concu¬
piscentia. nulla secularis ambitio. impediat
iter nr̃m. Curramus per opera pietatis. ad
celestis glorie portas. Expectant nos ciues
desiderat salutem. Decet enim nos illius esse
cooperatores in salute nr̃a: qui nos intantũ
dilexit. ut proprio filio suo non parceret.
sed pro nobis om̃ibus tradidit illum. Dili¬
gamus eum: quia ille prior dilexit nos.

Expanded text:
laboris tempus divina nobis voluit esse pielaboris tempus divina nobis voluit esse pietas, et agonis nostri retributionem esse perpetuam, et pro temporali tribulatione, permanentis gloriae mercede gaudere. II. Audivimus itaque, cum Deo dilecti sacerdotis Vita legeretur, quantam in omni bonitate habuit devotionem, quomodo per abstinentiae rigorem suum castigavit corpus, qualiter per charitatis officia omnibus prodesse contendit. Incedamus cum omni alacritate mentis, et tota virium facultate illius vitae vestigia, ut beatitudinis, in qua regnat cum Christo, consortes effici mereamur. Nulla carnalis concupiscentia, nulla saecularis ambitio, impediat iter nostrum. Curramus per opera pietatis ad coelestis patriae portas. Exspectant nos cives ementer desiderat salutem. Decet enim nos illius esse cooperatores in salute nostra, qui nos in tantum dilexit, ut proprio Filio suo non parceret, sed pro nobis omnibus tradidit illum. Diligamus eum, quia ille prior dilexit nos:
Abbreviated transcription (Latin):
pictate ambulemꝰ. Non sint alicuius nequitie
uel malicie occulta in cordib nr̃is semina: quia
homo udet in facie. deus autem corda consioe¬
rat: nec aliquid illius om̃ipotencie oculis
occultari potest. Preparemus nos in om̃ibo¬
nitate: ut preclarus pontifex. et pius p̃di¬
cator noster uedastus. gaudens nos ante tri¬
bunal sũmi iudicis in die ultimo deducat:
quatinꝰ ex numerositate filiorũ illius cumu¬
letur gła. et nos cum illo desiderabilẽ audi¬
re mereamur sentenciã. Uenite benedicti pa¬
tris mei: ꝑcipite regnũ quod uobis paratũ
est ab origine mundi. Ille de celesti patria pi
paterna pietate genuit in xp̃o. ad głam
perpetue ꝑuenire beatitudinis. Quappter
suggestionib: ut eternã triũphi gloriam
cum pio patre nr̃o accipere dignus efficia¬
tur. Non sunt enim condigne ut ait apls
passiones huius tẽporis: ad suꝑuenturã glo¬
riam. que reuelabitur in nobis. Igitur brcue

Expanded text:
pietate ambulemus. Non sint alicujus nequitiae pietate ambulemus. Non sint alicujus nequitiae vel malitiae occulta in cordibus nostris semina: quia homo videt in faciem, Deus autem corda considerat, nec aliquid illius omnipotentiae oculis occultari potest. Praeparemus nos in omni bonitate, ut praeclarus pontifex et pius praedicator noster Vedastus gaudens nos ante tribunal summi judicis in die ultimo deducat, 173 quatenus ex numerositate filiorum illius cumulemur gloria, et nos cum illo desiderabilem audire mereamur sententiam: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . Ille de coelesti patria piipaterna pietate genuit in Christo, ad gloriam perpetuae venire beatitudinis. Quaproptesuggestionibus, ut aeternam triumphi coronam cum pio parente nostro accipere dignus efficiatur. Non sunt enim condignae, ut ait Apostolus, passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Igitur breve
Abbreviated transcription (Latin):
miscđiam dñi per intercessionẽ tanti patris:
quatinus et hic maneamꝰ in eius doctrini.
et illic gaudeamꝰ de eterna et cõmuni gła.
Sic ergo in hac uita monitis eius obedien¬
tes simus: ut cõmuni retributione inibi
letemur. Paremus hic in uia: qd̾ possidea¬
mus in patria. Dñs ih̾e qui uult omnes
homines saluos fieri: faciat nos ad tantũ
patronũ bene operando uenire: et in et̃
conuenistis. et sp̃uali iocun¬
ditate letamini. et ex intimo cordis af¬
qui nos ab idolatrie errorib. ad agnici¬
onem sui scĩ nominis. per huius sancti sa¬
cerdotis p̃dicationẽ perducere dignatus
est. Sequamur unanimiter tam sc̃i docto¬
ris uestigia: non simus tanti patris dege¬
neres. filii: sed sc̃itatem uite illius morũ
nobilitate imitem. Abiciamꝰ a nobis oꝑa
tenebrarũ. et induamꝰ nos arma lucis
sic ut in die honeste ambulemꝰ: quia no. x
ignoraneie recessit: et uere scientie nobis
lumen illuxit. Ut filii lucis in omni castitate et

Expanded text:
misericordiam Domini per intercessionem sancti Patris, quatenus et hic maneamus in ejus doctrina: et illic gaudeamus de aeterna et communi gloria. Sic ergo in hac vita monitis ejus obedientes simus, ut communi retributione inibi laetemur. Paremus hic in via quod possideamus in patria. Dominus Jesus, qui vult omnes homines salvos fieri, faciat nos ad tantum patronum bene operando venire, et in aeteenistis, et spiritali jucunditate laetamini, et ex intimo cordis afqui nos ab idololatriae erroribus ad agnitionem sui sancti nominis per hujus sancti sacerdotis praedicationem perducere dignatus est. Sequamur unanimiter tam sancti doctoris vestigia: non simus tanti Patris degeneres filii; sed sanctitatem vitae illius morum nobilitate imitemur. Abjiciamus a nobis opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis, sicut in die honeste ambulemus: quia nox ignorantiae recessit, et verae scientiae nobis lumen illuxit, ut filii lucis in omni castitate et
Abbreviated transcription (Latin):
ad omnes: et qͦt qͦt credentes ad eius sepul¬
crum uenissent. saluabant᷑ quacũq infirmi¬
multe uirgines. et mediocres. et nobiles. et il¬
lustres sacra uelamina susceper̃t. Et qr fides
mortis dãpna non patitur. usq in hodiernũ
diem multe uirgines rome. agnem beatissi¬
mam quasi in corpore manentẽ attendũt:
et ad eius exemplũ ꝓuocate uiriliter inte¬
gre ꝑseuerant: credentes sine dubio quod
ꝑseuerantes perpetue uctorie palmã ad qui¬
rant. Hec ego ambrosius seruus xp̃i. dũ
in uoluminibus abditis inuenissem scrip¬
ta : non sum passus infructuoso silencio te¬
gi. Ad honorem igitur tante martiris
sicut gesta eius agnoui conscripsi: et ad
edificationẽ uestram o uirgines xp̃i. eiꝰ
passionis textum credidi destinandum:
obseerans uirtutem spiritus sancti. ut
labor noster in uestra imitacione fruc¬
tum in conspectu dei ualeat inuenire:

Expanded text:
ad omnes, et quotquot credentes ad ejus sepulad omnes, et quotquot credentes ad ejus sepulcrum advenissent, salvabantur, quacumque infirmimultae virgines et mediocres, et nobiles, et illustres sacra velamina susceperunt. Et quia fides mortis damna non patitur, usque in hodiernum diem multae virgines Romae Agnem beatissimam quasi in corpore manentem aspiciunt, et ejus exemplum agentes viriliter, et integre perseverant, credentes sine dubio quod perseverantes perpetuae victoriae palmam acquirant. 19. Haec ego Ambrosius servus Christi, dum in voluminibus 484 abditis invenissem descripta, non sum passus infructuosa silentio tegi. Ad honorem igitur tantae martyris sicut gesta ejus agnovi, conscripsi; et ad aedificationem vestram, o virgines Christi, textum passionis ejus credidi destinandum, , obsecrans virtutem Spiritus sancti, ut labor noster ad vestram imitationem fructum in conspectu Dei valeat invenire,
Abbreviated transcription (Latin):
tis uenit ad sepulcrũ mr̃is nocte: et licet
pagana. tamen credula animi intencione
preces fideliter esfundebat. Et dum faceret. re¬
pente somni suauitate corripitur: et uidet ꝑ
uisum agnam beatissimã. talia sibi monita pro¬
ferentem. Constanter age constancia: et crede
per quẽ mͦ consequeris om̃ium uulnerũ que in¬
tuo corpore pateris sanitatẽ. Ad hanc uocem
constancia euigilat sana: ita ut nec signum
in suis m̃bris alicuius uulneris remaneret.
Reuersa igitur ad palaciũ sanissima. fecit
gaudiũ patri suo augusto: et fr̃ib suis impe¬
ratorib. Conuocatur tota ciuitas: fit leticia¬
et militib et primatib. atq uniuersis audi¬
entibus hec. Infidelitas gentiũ confundebat᷑:
et fides dñica ietabatur. Interea rogabat pa¬
trem et fratres augustos. ut basilissam beate
agne construerent: et sibi illic mausoleũ col¬
locari precepit. Cucurrit autẽ opinio hec¬

Expanded text:
tis, venit ad sepulcrum martyris nocte; et licet tis, venit ad sepulcrum martyris nocte; et licet pagana, tamen credula animi intentione preces fideliter fundebat. Quod cum faceret repente somni suavitate corripitur, et videt per visum beatissimam Agnem talia sibi monita praeferentem: Constanter age, Constantia, et crede per quem modo consequeris omnium vulnerum, quae in corpore tuo pateris, sanitatem. Ad hanc vocem Constantia evigilat sana, et sic sana, ut nec signum in suis membris alicujus vulneris remaneret. Reversa igitur ad palatium sanissima, facit gaudium et patri suo Augusto, et fratribus suis imperatoribus. Coronatur civitas tota, fit laetitia militibus et primatibus suis, atque universis audientibus haec, infidelitas gentium confundebatur, et fides Dominica laetabatur. 18. Interca patrem et fratres Augustos rogat, ut basilicam beatae Agnae construerent, et sibi illic mansionem collocari praecepit. Cucurrit autem haec opinio
Abbreviated transcription (Latin):
mine ꝑgebant: inter quas etiã uident bea
tissimam agnẽ simili ueste fulgentẽ: et ad
dexterã eius agnũ stantẽ. niue candidiorẽ.
simul erant: quasi stuporẽ m̃tis incurrũt.
S beata agnes rogat scãs uirgines parũꝑ
gradũ figere: et stans parentib suis dixit.
Uidete ne me quasi mortuã lugeatis: s
congaudete mͥ et congratulamini. qr cum
his om̃ib lucidas sedes accepi: et illi sum
iuncta in celis. quẽ in terris posita. tota¬
animi deuocione dilexi. Et his dictis. ꝑ¬
transiit. Uisio ista publice ab om̃ib qui
uiderant. cotidie diuulgabatur. Unde fac¬
tum est: ut ꝑ aliquantos annos ad constan¬
ciam constantmi augusti filiã. hoc factũ ab
his qui uiderant narraret᷑. Erat enim ipsa
constancia uirgo prudentissima: s ita ob¬
sessa uulnerib. ut a capite usq ad pedes.
nulla m̃brorũ eius pars libera remansisset.
Accepto autẽ consilio spe recuperande salu¬

Expanded text:
mine mine  et ad dexteram ejus Agnum stantem. Haec dum simul erant, quasi stupore mentis detenti sunt. Sed beata Agnes rogat sanctas virgines parumper gradum figere, et stans parentibus suis dixit: Videte ne me mortuam lugeatis, sed congaudete mihi et congratulamini; quia cum his virginibus lucidas sedes accepi, et illi sum juncta in coelis, quem in terris posita tota devotione dilexi. Et his dictis, pertransiit. 17. Haec visio publice ab omnibus, qui viderant, divulgata est. Unde factum est ut post aliquantos annos ad Constantiam Augusti filiam hoc factum ab his qui viderant, narraretur. Erat enim ipsa Constantia virgo prudentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut a capite usque ad pedes nulla membrorum pars libera remaneret. Accepta autem spe recuperandae salu
Abbreviated transcription (Latin):
tis uirginis: emisit spm. Unde dubiũ ñ est.
quod in suo sit sanguine baptizata: que pro
defensione iusticie dum confiteretur dñm.
mortẽ constanter excepit. Eadem demiq ho¬
ra fit terremotꝰ magnus et uehem̃tissimus:
et cũ nimia celiserenitos esset. tante chorus¬
cationes tantaq fulgura et tonitrua extite¬
runt. ut pars maxima insani populi expi¬
raret᷑. Unde factũ est: ut nullus penitus ex eo¬
die adduenientib ad sepulera scõrum. aliquas
molestias ausus esset excitarẽ. Uenientes autẽ
parentes beatissime agnetis cũ sacerdotibus
nocte. abstuler̃t corpus sc̃e uirginis emeren¬
tiane: et sepelierũt illud in confinio agelli
beatissime uirginis agnetis. Igitur dũ paren¬
tes beate agnetis assiduis ꝑnoctacionib ui¬
gilarent ad sepulcrũ eius. uident in medio
noctis silencio exercitũ uirginũ: que om̃s
auro textis cicladib indute. cũ ingenti lu¬

Expanded text:
ae virginis, emisit spiritum. Non dubium est ae virginis, emisit spiritum. Non dubium est quod in suo sanguine sit baptizata, quae pro defensione justitiae, dum confiteretur Dominum, mortem constanter excepit. Eadem denique hora fit terrae motus vehementissimus; et cum nimia esset coeli serenitas, tantae coruscationes, tantaque fulgura et tonitrua exstiterunt, ut pars maxima insani populi exspiraret. Unde factum est ut nullus penitus ex eo advenientibus ad sepulcra sanctorum aliquas molestias excitaret. Venientes autem parentes beatae Agnae virginis cum sacerdotibus nocte, abstulerunt corpus Emerentianae, et sepelierunt illud in confinio agelli beatissimae virginis Agnae. 16. Igitur dum parentes sanctae Agnae assiduis pernoctationibus vigilarent ad sepulcrum ejus, vident in medio noctis silentio exercitum virginum, quae omnes auro intextis cycladis indutae cum ingenti lu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ credidi uideo. qd̾ speraui iam teneo: quod
cupiui cõplector. Te confiteor labus: te cor¬
de et totis uiscerib concupisco. Ecce ad te
ut nec tepor quidem incendu remaneret.
guinis sui ruhore ꝑfusã. xp̃c sibi sponsam
et mr̃em consecrauit. Parentes uͦ eius nullã
abstuler̃t corpus eius. et posuer̾t illud in
predio suo non longe ab urbe: uia que di¬
citur num̃tana. Ubi dum omĩs turba xͥano¬
rum concurreret. insidias a paganis ꝑpessi
sunt: et uidentes popłm infideliũ super se¬
uenientẽ armatũ. om̃s fuger̃t: aliquanti
autẽ que fuerat collactanea eius. uirgo sc̃is¬
sima. licet cathecumina constant᷑ intrepi
eis dicens. Suꝑflui. miseri. caduci. atq atro¬
cissimi. eos qui dm̃ om̃ipotentẽ colunt occi¬
ditis: et pro defensione lapidũ. innocentes
homines iugulatis. Hec et his similia dum
turbis furentib diceret: lapidata ẽ ab eis.
Et orans iuxta sepulcrũ beatisume agne¬

Expanded text:
quod credidi, video: quod speravi, jam teneo: quod quod credidi, video: quod speravi, jam teneo: quod concupivi, complector. Te confiteor labiis et corde, et totis visceribus concupisco. Ecce ad te ut nec tepor quidem incendii remansisset. sanguinis rubore perfusam Christus sibi sponsam et martyrem dedicavit. Parentes vero ejus nullam 483 abstulerunt corpus ejus, et posuerunt illud in praedio suo non longe ab Urbe, via quae dicitur Numentana. Ubi cum omnis turba christianorum concurreret, insidias a paganis perpessi sunt: et videntes populum infidelium supervenientem armatum, omnes fugerunt; aliquanti autem que fuerat collactanea eius uirgo sancta licet catheis dicens: Superflui, miseri, caduci, atque atrocissimi, Deum omnipotentem colentes occiditis, et pro defensione lapidum homines innocentes jugulatis. Haec et his similia dum turbis furentibus diceret, lapidata est ab eis, et orans juxta sepulcrum beatissimae Agn
Abbreviated transcription (Latin):
ueritus pro sedicione si contra tẽplorũ pon¬
tifices ageret. et agnẽ contra eorũ senten¬
cias defensaret: uicariũ suũ ad sedicionẽ
populi iudicẽ dereliquit: ipse autẽ tristis
abscessit. qd̾ eam non potuit pꝰ resuscitacio¬
nem filii sui liberare. Tunc uicariꝰ aspasius
nomine. populi sedicionẽ non ferens. ius¬
sit in ꝯspectu om̃ium ignẽ copiosũ accen¬
partes diuisa est flãma: et hinc atq illinc
sediciosos populos exurebat: ipsãq penitꝰ
in nullo contingebat incendiũ: et magis
deputantes. dabant fremitus inter se po¬
puli. et infinitos clamores ad celũ. Tunc
beata agnes expandit manꝰ suas ĩ medio
ignis: et his uerbis or̃onem fudit ad dñm.¬
euasi hominũ impiorũ: et spurcicias diaboli
ad eos a quib ministratur effundit᷑. Benedi¬
co te pater p̃dicande: qui etiã inter flãmas
intrepidã me ad te uenire ꝑmittis. Ecce iam

Expanded text:
veritus proscriptionem, si contra templorum ponveritus proscriptionem, si contra templorum pontifices ageret, et Agnem contra suas sententias defensaret, vicarium suum ad seditionem populi judicem dereliquit, ipse autem tristis abscessit, quod eam non potuit post resurrectionem filii sui liberare. Tunc vicarius Aspasius nomine, populi seditionem non ferens jussit in conspectu omnium ignem copiosum accenpartes divisae sunt flammae, et hinc atque illinc seditiosos populos exurebant: ipsam autem penitus in nullo contingebat incendium. Et magis reputantes, dabant fremitus inter se populi, et infinitos clamores ad coelum. 13. Tunc beata Agnes extendens manus suas in medio ignis, his verbis orationem fudit ad Domminas hominum impiorum, et spurcitias diaboli ad eos a quibus ministratur, effunditur. Benedico te, Pater praedicande, qui etiam inter flammas intrepidam me ad te venire permittis. Ecce jam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc impetrare non mereatur a dño: tamen
quia tẽpus est ut uirtus dñi mei iħu xp̃i
manifestetur egredimini om̃s foras. ut solam¬
me ei in oracione offeram.Cumq uniuersi fo¬
ras fuissent egressi: ꝓsternens se in faciẽ suã
taret. Orante autẽ illa apparuit ei angelus
dñi. qui et eleuauit eam flentẽ: et confor¬
tans animũ eius. iuuenẽ suscitauit. Qui eq̃s¬
sus foras: cepit publica uoce clamare. et di¬
cerẽ. Unus est deus in celo et in terra et in
mari: qui est deus ͥanorũ. Nam omĩa tem¬
pla uana sunt. et dii qui coluntur uani sũt:
et penitus nec sibi possũt nec aliis aliquod
auxiliũ exhibere. Ad hanc uocẽ om̃s arus¬
pices et tẽplorũ pontifices conturbabant᷑:
et fit per eos uehementior quã fuerat sedi¬
cio popłorum: atq om̃s una uoce clama¬
bant. Tolle magã. tolle maleficã: que et
mentes ĩmutat. et animos alienat. Prefectꝰ
autẽ uidens tanta mirabilia obstupuit: s

Expanded text:
hoc impetrare non mereatur a Domino; tamen hoc impetrare non mereatur a Domino; tamen quia tempus est ut virtus Domini mei Jesu Christi manifestetur, egredimini omnes foras, ut solitam ei orationem offeram. Cumque universi foras fuissent egressi, prosternens se in faciem pavimtaret. Orante autem illa, apparuit ei angelus Domini, et levavit eam flentem, et confortans animum ejus, juvenem suscitavit. Qui egressus foras coepit voce publica clamare et dicere: Unus est Deus in coelo et in terra et in mari, qui est Deus christianorum; nam omnia templa vana sunt: dii qui coluntur, omnes vani sunt, et penitus nec sibi possunt, nec aliis aliquod auxilium exhibere. 12. Ad hanc vocem omnes haruspices, et templorum pontifices conturbabantur, et fit per eos vehementior quam fuerat, seditio populorum, atque omnes una voce clamabant: Tolle magam, tolle maleficam, quae et mentes mutat, et animos alienat. Praefectus autem videns tanta mirabilia, obstupuit: sed
Abbreviated transcription (Latin):
me.cũ magno clamore dicebat beatissime
uirgini. Crudelissima om̃ium feminarũ:
di uerba multa innecteret. et causas mor¬
tis eius ab ea uehem̃ter inquireret : ait ad
eum beatissima agnes. Ille cuius uolunta¬
tem uolebat ꝑficere : ipse in eũ potestatẽ
accepit. Quare om̃s qui ad me ingressi sũt
sani sunt: Quia om̃s dederunt honorem
deo. qui mͥ misit angłm suum. et induit
me hoc indum̃to miscdie sue. et custodiuit
corpus meũ: quod ab ipsis cunabulis xp̃o
consetratũ est et oblatũ. Uidentes autem
splendorẽ angelicũ. adorabant om̃s: et
abscedebant illesi. Hic autem impudens
statim ut ingressus est: seuire cepit. et fre¬
mere. Cũq manũ suam add me contingen¬
dam extenderet: dedit eum angelus dñi
In hoc apparebit quia magicis artibus
ista non gessisti: si dep̃cata fueris ipsum an¬
gelum. ut restituat michi filiũ meũ sanum.
Cui beata agnes respondit. Lcet fides ur̃a

Expanded text:
me, cum magno clamore dicebat beatissimae me, cum magno clamore dicebat beatissimae virgini: Crudelissima omnium feminarum, di innecteret, et causam mortis ejus ab ea vehementer inquireret, ait ad eum beatissima Agnes: Ille cujus voluntatem volebat perficere, ipse in eum potestatem accepit. Quare autem omnes qui ad me ingressi sunt, sani egressi sunt: quia omnes dederunt honorem Deo, qui misit angelum suum, et induit me hoc indumento misericordiae suae, et custodivit corpus meum, quod ab ipsis cunabulis Christo consecratum est et oblatum. Videntes autem splendorem angelicum, adorabant omnes, et abscedebant illaesi: hic autem impudens statim ut ingressus est, saevire coepit et fremere; cumque manum suam ad me contingendam aptaret, dedit eum angelus Domini iin hoc apparebit quia non magicis artibus ista gessisti, si deprecata fueris ipsum angelum, ut restituat mihi filium meum sanum. Cui beata Agnes respondit: Licet fides vestra