comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aftissimus. Talibꝰ nos sc̃s moy ses. geminȩ institutionis
epulis saginauit: ñ solũ discretionis gram̃ atq uirtutẽ
prȩsenti eruditione uerboꝵ. sed &iam abrenuntiandi
rationẽ & destinationẽ. finẽq ꝓposit. ante acta dispo¬
sitione demonstrans ut quod ante feruore tantũ spc̃
ac zelo dĩ clansis quodã modo oculis sectabam᷑. luce
clariuꝰ apir& : faceretq sentire quãtũ a puritate. cordi
& dire dionis linea fuissemꝰ id tẽꝑis euagati: quippe
cũ &iam om̃iũ ufibiliũ in hoc sclo arctũ disciplina. asq
distretionis ratione subsistere: ac sine cõtẽplatione
certi fims adͭͣ ͫ gi oñino ñ ẜossit. E xphc̃ collatio seda¬

Expanded text:
aptissimus. Talibus nos sanctus Moyses geminae institutionis aptissimus. Talibus nos sanctus Moyses geminae institutionis epulis4 saginauit, non solum discretionis gratiam atque uirtutem praesenti eruditione uerborum, sed etiam abrenuntiandi rationem et destinationem finemque propositi ante acta disputatione demonstrans, ut quod ante feruore tantum spiritus ac zelo dei clusis quodammodo oculis sectabamur, luce clarius aperiret faceretque sentire quantum a puritate cordis et directionis linea fuissemus id temporis euagati, quippe cum etiam omnium uisibilium in hoc saeculo artium disciplina absque destinationis ratione subsistere ac sine contemplatione certi finis adtingi omnino non possit. III. CONLATIO
Abbreviated transcription (Latin):
tes: & hac dispensatione nequaquã nos fris contristabit
aduentꝰ: q̃ nob̃ deb& eͤe gratissimus. Si quidem ita ei exhi¬
bebimꝰ humanitatis obsegena: ut nichil a rigore. cõtinen¬
tiȩ relaxemus. Si uͦ nullꝰ aduenerit: hu̾c qͦq uelut de
canonico mͦ debttũ nob̃ libere p̃sumi᷑mus. Qua parcita¬
te. nec stomacꝰ uesꝑe potit aggratiari. qͥppe hora nona
uno paximatio iam p̃misso: quod plerũq his qͥ distric¬
tiorẽ abstinentiã se. tenere: credentes. totã refectionẽ
ad uesꝑam differunt : euenire cõsueuit. Nam recens ȩsce
ꝑceptio: tã in uesꝑtinis quã in nocturnis orationib tenuem
leuemq sensũ ñ sinit inueniri. Ideoq cõmodũ satis &
utile. hora nona refectionis tẽpꝰ indultũ ẽ: in qͦ reficiens
monachus. ñ solũ in ^ nigiliis leuis ac uacuuꝰ. uerũ & iam
in ipsis uesꝑtims sollemnitatib digesto iã cibo. inuenit᷑

Expanded text:
tes, et hac dispensatione nequaquam fratris nos contristabit tes, et hac dispensatione nequaquam fratris nos contristabit adventus, qui nobis debet esse gratissimus. Siquidem ita humanitatis exhibemus obsequia, ut nihil a rigore continentiae relaxemus. Si vero nullus advenerit, hunc quoque velut de canonico modo debitum nobis libere praesumemus; qua parcitate nec stomachus vespere poterit aggravari, quippe hora nona uno paximacio jam praemisso, quod plerumque his qui districtiorem abstinentiam se tenere cad uesperam differunt, euenire consueuit. nam recens escae perceptio tam in uespertinis quam in nocturnis orationibus tenuem leuemque sensum non sinit inueniri. ideoque commodum satis et utile hora nona refectionis tempus indultum est, in quo reficiens monachus non solum in nocturnis uigiliis leuis ac uacuus, uerum etiam in ipsis uespertinis sollemnitatibus digesto iam cibo inuenietur
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾it custodin: Nam non nunquã hora nona soluta iã
statione ieiunii. siꝑ uenientib fr̾ibꝰ necesse ẽ. eorũ ob¬
tentu aut adici aliꝗͥd ad statutã. solitãq msurã aut.
traque uuo mͦ. ac sollicitudine pari: cõuenit obseruari
Nam & m̃surã cibi causa continentiȩ ac puritatis absq
omĩ scrupulo custodire debemꝰ: & humanitatẽ atꝙ ora¬
tionẽ uenientib fr̃ibꝰ caritatis obtentu similit᷑. ex hib̾e:
quia satis absurdũ ẽ. ut fr̃ĩ immo xpo m̃sam offerens.
nõ cũ eo cẏhũ parit᷑ sumas : aut ab eiꝰ refect̾ione te faci¬
as alienũ. Itaque in neutra parte rep̃hensibiles in ueni¬
em̃. si hȩc a nobis c̃su&udo teneat᷑ : ut hora nona de
duobꝰ paximatiis quȩ nob canonica m̃sura iure debẽt᷑.
uno paximatio prȩlibato. aliud expectationis gra in
uesꝑani reseruemus quẽ si fuꝑuenerit quispiam frm̃.
cũ ipso parit᷑ insumamꝰ. nichił c̃suacudini solitȩ ad tunge̾¬

Expanded text:
valebit custodiri? Nam nonnumquam hora nona, soluta jam statione jejunii, supervenientibus fratribus, necesse est eorum obtentu, aut adjici aliquid ad statutam solitamque mensuram, aut Utraque uno modo ac sollicitudine pari convenit observari. Nam et mensuram cibi causa continentiae ac puritatis cum omni scrupulo custodire debemus, et humanitatem atque adorationem advenientibus fratribus charitatis obtentu similiter exhibere; quia satis absurdum est, ut fratri, immo Christo mensam offerens, non cum eo cibum pariter sumas, aut ab ejus refectione te facias alienum. Itaque in neutra parte reprehensibiles inveniemur, si haec a nobis consuetudo teneatur, ut hora nona de duobus paximaciis, quae nobis canonica mensura jure debentur, uno paximacio praelibato, aliud hujus exspectationis gratia in vesperam reservemus: quod si supervenerit quispiam fratrum, cum ipso pariter insumamus, nihil consuetudini solitae amplius adjungen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenientes. de siðata saturitate potiant᷑. Quod miꝑ ben¬
iamin ciuẽ ur̃m ꝑtinacit̃ tenuisse cognoscitis qͥ ne cot¬
tidie paxima cia duo ꝑcipiens. ȩquali castigatione cõtinu¬
am parcitatẽ iugit᷑ retentar& : maluit biduana semꝑ
continuare ietunia. dũ mͦ ad refectionẽ ueniens. dupli¬
cata m̃stira repler& uentris ingluuiem: ut quatu¬
or paximacta com̃edens desid̾ata saturitate gauderet.¬
& expletionẽ uentris sui. biduano ieiumo quodãmͦ
comparar&. Qui obstinatione & ꝑtinatia m̃tis suae
escens: quali fine suũ ꝓpositũ t̃minarit. ꝓ culduibio me¬
ministis. Si quidẽ relicta heremo. rursus ad inanẽ phy¬

Expanded text:
peruenientes desiderata satietate potiantur. quod nuper Benperuenientes desiderata satietate potiantur. quod nuper Beniamin ciuem uestrum pertinaciter tenuisse cognoscitis, qui ne cotidie paxanjatia duo percipiens aequali castigatione continuam parcitatem iugiter retentaret, maluit biduana semper continuare ieiunia, dummodo ad refectionem ueniens duplicata mensura repleret uentris ingluuiem, id est ut quattuor paxamatia comedens desiderata saturitate frueretur et expletionem uentris sui biduano ieiunio quodammodo conpararet. qui obstinatione et pertinaoia mentis suae escens, quali fine suum propositum terminarit, proculdubio meministis. Siquidem relicta eremo, rursus ad inanem ph
Abbreviated transcription (Latin):
am quod semel ꝑ ęscarũ habundantiã coneretũ fuerit in
medullis. necesse est egeri: atq abipsa natura& lege ꝓpelli.
quȩ exuberantiã cuiꝰbeb& hunons suꝑfliq. uelut noxiam
sibi atq cõtrariã. in sem& ipsa residere ñ patitur. Ideoq
rationabili semꝑ & ȩquali ẽ corpꝰ nrm̃ parsimonia casti¬
gandũ : ut si naturali hac necessitate cõmorantes: incarne
ontĩmodis carere ñ possumꝰ. saltem rarius nos. & ñ ampluiꝰ
quã trina uice ista collus ione resꝑsos. totiuꝰ anni cur¬
stis inueniat. Quod tam̃ sine ullo pruritu. qͥ&us egerat
sopor: nõ fallax imago index occultȩ nobuptatis eliceat.
Quã obrem hȩc ẽ tẽꝑata quã diximꝰ cõtinentia. & ęquali
consce̾nd̾e. nec grauari m̾tem saturitate ꝑmittens. Tanta nãq
frugalitate finitur: ut int̾dũ se pꝰ uesꝑũ. nec sentiat. aut
ignorant. etiam biduo ꝓtelare ieiunia. idq qđ hodie sũꝑ¬
turi fuerant in crastinũ reseruare: dũ modo ad refectionẽ

Expanded text:
am quod semel per escarum abundantiam concretum fuerit in medullis, necesse est egeri atque ab ipsa naturae lege propelli, quae exuberantiam cuiuslibet umoris superflui uelut noxiam sibi atque contrariam in semet ipsa residere non patitur. ideoque rationabili semper et aequali est corpus nostrum parsimonia castigandum, ut si naturali hac necessitate conmorantes in carne omnimodis carere non possumus, saltim rarius nos et non amplius quam trina uice ista conluuione respersos totius anni cursus inueniat. quod tamen sine ullo pruritu quietus egerat sopor, non fallax imago index occultae uoluptatis eliciat. quamobrem haec est temperata quam diximus continentiae aequalitconcidere nec grauari mentem saturitate permittens. tanta namque frugalitate finitur, ut interdum se post uesperam nec sentiat aut ignorant etiam biduo protelare ieiunia idque quod hodie sumpturi fuerant in crastinum reseruare, dummodo ad refectionem
Abbreviated transcription (Latin):
gnẽ dtuttiarũ. X. N on posse quẽquã pͥmo tantũ rerrũtrati¬
onis gradu e̾ẽ ꝑfectum. xi. Iut̾rogatio de libero arbito¬
honunis. & grã dĩ. xiͥ Responsio de dispensatione drunnȩ
grȩ̃. manente arbitrii lib̾tate.xuiͦ Quod directio iue m̃e
ex dõsit .xiii. Quod scientia legis. magisterio & illuminati¬
one dñi conferat᷑. xU. Quod itellectus qͦ mandata dĩ pos¬
simꝰ agnoscere. & bonȩ uolimtatis effectus ad nõ¬

Expanded text:
 CAPUT X. Non posse quemquam primo tantum renuntiationis gradu esse perfectum. Has ihominis et gratia dei. Responsio de dispensatione diuinae gratiae manente arbitrii libertate. Quod directio uiae nostrae ex deo sit. Quod scientia legis magisterio et inluminatione domini conferatur. Quod intellectus, quo mandata dei possimus agnoscere, et bon
Abbreviated transcription (Latin):
sine cunc tatione est transcundũ: quȩ suꝑueniente samori
trae tatu iustior fuerit uidicata Rectius enam est
nrm̃ nos p̃terire sermonẽ: quam res salubrioris. ac
pie subire iac turam. Beniq numqũa eacionabilies hade
ꝓbatos patres. duros aut inreuocabiles. anbuius m̾di
diffinitionib fuisse reminiscimur: sed uelud oeram
cabore solis. ita eos ratione molltos. & intecoedenteci¬
alubriori consilio. meliorib partib sine besuatione
cesuse. Quos cumq autem indimus. diffittionii
suis ꝑtinaciter inherere: irrationabiles semꝑ ꝓbauenĩ.

Expanded text:
sine cunctatione est transeundum, quae superveniente seniorum sine cunctatione est transeundum, quae superveniente seniorum tractatu, justior fuerit judicata. Rectius enim est nostrum nos praeterire sermonem, quam rei salubrioris ac piae subire jacturam. Denique numquam rationabiles ac probatos patres duros aut irrevocabiles in hujusmodi definitionibus fuisse reminiscimur; sed velut ceram calore solis, ita eos ratione mollitos, et intercedente salubriore consilio melioribus partibus sine haesitatione cessisse. Quoscumque autem vidimus definitionibus suis pertinaciter inhaerere, irrationabiles semper probavimus
Abbreviated transcription (Latin):
uis ꝓphetioe maledictionis euidenter impleta est. Nam
expleto ꝑditionis crimine. suspendio se necauit. ne post
illam deletionẽ nominis sui conuersus: iterum cũ iustis
uidȩ nom̃ illo tempore quo electus a xp̃o. apłatus
sortitus ẽ gradum. in libro uiuentium fuisse conscriptũ:
ac pariter audisse cum &teris. Nolite gaudere. quia de¬
monia uobis subiciuntur: gaudete autem. quia nomina
ur̃a scripta sunt incęlis Sed quia philargiriȩ peste
corruptus. de asscriptione celesti ad terrena deiectus ÷:
umpetent de ed. ac de similib eius. dicitur ꝑ ꝓphetam.
Dñ. om̃is qui te decelinquunt confundantur: recedentes
qa etiam ni instigante ira. uel qualiber alia passiones
sacram̃to nos aliquo uinxerimus. qd anemine. quidẽ mo¬
nachor fieri penitus debe. utrius oidam rei causa untegro
m̃tis est pensanda iuiditio: & cõparanda ẽ. illa res quam
studunus. huĩc adquã transire cõpellimur. atqi adeã

Expanded text:
uis propheticae maledictionis euidenter inpleta est. nam uis propheticae maledictionis euidenter inpleta est. nam expleto proditionis crimine suspendio se necanit, ne post illam deletionem nominis sui conuersus ad paenitentiam iteIudae nomen illo tempore, quo electus a Christo apostolatus sortitus est gradum, in libro uiuentium fuisse conscriptum ac pariter eum audisse cum ceteris : nolite gaudere quia daemonia uobis subiciuntur, gaudete autem quia nomina uestra scripta sunt in caelis. sed quia filargjriae peste corruptus de adscriptione caelesti ad terrena deiectus est, conpetenter de eo ac de similibus eius dicitur per prophetam: domine, omnes qui te derelinquunt confundantur, recedentes quod etiam si instigante ita vel qualibet alia passione, sacramento nos aliquo vinxerimus, quod a nemine quidem monachorum fieri penitus debet, utriusque tamen rei causa integro mentis est pensanda judicio, et comparanda est illa res quam statuimus, huic ad quam transire compellimur, atque ad eam
Abbreviated transcription (Latin):
ãpeccato suo. ficeritq uidicium & iusticiã. pignus restitu¬
erit illẽ impuis. rapinãq reddiderit. in mandatis uite
ambulauerit. nec fecerit quicquã iniustum. uita utuoe¬
& ñ morietur Omĩa peccata eius quȩ peccauit: ñ inpu¬
tabuntur ei. Deniq cum abillo poplõ quẽ ex om̃ibus
gentib dñs adoptauit. ꝓpt̾ subitã uituli p̃uaricationẽ.
imscdiȩ suę aũtissor aspec tum : inter ueniens peo legila
exdamat. Obsecro dñe. peccauit popls iste peocatum
magnum. fecert̃ sibi deos aureos. Ꝙ nuno si remittis pec¬
cata eoꝵ: remitte. Sin alias: dele me delibro quẽ scrip¬
sisti. Cui respondit dñs. Siquis inquit peccauerit corã
me: delebo eum delibro meo. Dauid quoq dum de iuida
& pepsecutorib xp̃i. ꝓphetico spũ quereret᷑ : deleantur
inquit delibro uiuentium. Et quia ñ merebantur ad
penitentiam salutarem. preatu tanti criminis ꝑ uenire
subiungit. & cum iustis ñ seribantur. Deniq in ipso uida

Expanded text:
estituerit ille inpius, rapinamque reddiderit, in mandatis uitae ambulauerit, nec fecerit quicquam iniustum: uita uiuet, non morietur. omnia peceata eius, quae peccauit, non inputabuntur ei. denique cum ab illo populo, quem ex omnibus gentibus dominus adoptauit, propter subitam praeuaricationem misericordiae suae auertisset aspectum, interueniens pro eo legislator exclamat: obsecro, domine: peccauit populus iste peccatum magnum, fecerunt sibi deos aureos: et nunc si remittis peccatum eorum, remitte: sin alias, dele me de libro tuo quem scripsisti. cui dominus: si quis, inquit, peccauerit coram me, delebo eum de libro meo. Dauid quoque, dum de Iuda et persecutoribus Christi prophetico spiritu quereretur, deleantur, inquit, de libro uiuentium. et quia non merebantur ad paenitentiam salutarem pro reatu tanti criminis peruenire, subiungit: et cum iustis non scribantur. denique in ipeo Iuda
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutarẽ penitentiã cõpulisse. Deniq eum graiis sinee
insunulationis urgeretur inuidia: ñ ilius qoꝰ falso obieelat
ses anterioris criminis conscientia fangebantii sdl ioentem
ad inuce. alerito hȩc patimin. quia peccauiuꝰ uoisir̃ar
nos s n auduscinus eum. ꝓpter hoc uenit nobisi. omes¬
hec tribulatio. suş quidẽ confesio. ñ sorũ apui srem it
que inpia crudelitate pecauerant : uerĩ stiẽ hamuilitate
saluberruna. tantũ eoꝵ sacinus ut creduuis uc̃ iaut
Quid salonion. qui ꝑoeptum ado sapientis donũi anprim
uidicio suo. ñ nisi assumptione m̃datii declarauea culloene
ut uertutẽ. quȩ mulieris m̃datio tegebarur ex eulpcire.
etiam ipse iñdatũ utiq astutissune escna. ad iusatt

Expanded text:
ad salutarem paenitentiam conpulisse. denique cum grauissimae ad salutarem paenitentiam conpulisse. denique cum grauissimae insimulationis urguerentur inuidia, non illius quod falso obiciebatur, sed anterioris criminis conscientia frangebantur, dicentes ad inuicem: merito haec patimur, quia peccauimus in frnon audiuimus eum: propter hoc uenit nobis omnis tribulatio haec. quae quidem confessio non solum apud fratrem in quem inpia crudsaluberrima tantum eorum facinus, ut credimus, expiavit. Quid Salomon, qui perceptum a Deo sapientiae donum in primo judicio suo non nisi assumptione mendacii declaravit? Nam ut veritatem quae mulieris mendacio tegebatur exsculperet, etiam ips
Abbreviated transcription (Latin):
examinatione ueritatis. patrociniũ ut ita dixerim assũp¬
sisse m̃datũ: Quȩ sicut enumerari cuncta ñpossunt:¬
ita p̾termitti penitus uniu̾sa ñ debent. Nã beatũ iosepl
pietas compiuit: ut salsum frĩb etum̃ etiam eura obllatione
regie saluitis. impugeror dicens. Exploratores estis. irisi inuna
terre uenistis inspicere. & infra. Muttue inquit. eni .s saraum
& aaducrte fsrẽm ur̃mm huc: uos aute eustodimini hic. usq: dam
manifesta fiant. ura. an uerũ dicatis annon. Sun. dut̃o psalutẽ
pharaonis exploratores estis. Sienuim ñ eos bos museri corau
m̃datio terruissor: nec patrem stẽmq reuisere. nee eos untantes
inopie periculis alere. nec conscientiem postirmo fr mpldeatu
ucnitionis sue expurgare potuiser. Non ergo ta repheu¬
sibile fuit. mecum frib incusiss m̃datio. que i can ores luos
dabile. occasione fic ti periculi. inimicos as uenitores suos.

Expanded text:
examine ueritatis patrocinium ut ita dixerim adsumpexamine ueritatis patrocinium ut ita dixerim adsumpsisse mendacii? quae sicut enumerari cuncta nita praetermitti penitus universa non debent. Nam beatum Joseph pietas compulit, ut falsum fratribus crimen etiam cum obtestatione regiae salutis impingeret, dicens: Exploratores estis, infirmiora terrae uenistis inspicere, et infra mittite, inquit, ex uestris unum, et adducite fratrem uestrum hno: uos autem custodimini hic, usque dum manifesta fiant uerba uestra, an uerum dicatis an non: sin autem, per salutem Pharaonis, exploratores estis. si enim non eos hoc misericordi mendacio terruisset, nec patrem fratremque reuisere nec eos in tantis inopiae periculis alere nec conscientiam postremo fratrum a reatu uenditionis suae expurgare potuisset. non ergo tam reprehensibile fuit metum fratribus incussisse mendacio quam sanctum atque laudabile occasione ficti periculi inimicos ac uenditores suos
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare m̃datium: Atq utina nos quoq dignũ aliqͥđ
haberemus: qđ ad incitandũ fidẽ. ꝓponi uinioribb poss&:
ꝓfecto minie ueneremur: huiuscemodi illoꝵ figmenta
sectari. Rectius enĩ ẽ. subtalis figure colore m̃tiri: quã
pobseruantia irrationabilis istus ueritatis. aut ea quȩ
audientes edificare poterant. in congrua taciturnitate con¬
tegere. aut si ex nr̃a ꝑsona ueracit᷑ ꝓferantur. iactantiã
narie uanitatis enarrare. Ad qd̃ etiam nos magisterio suo
doctor gentium euidenter instituit: qui reuelationũ suaꝵ
magnitudinem. ex alteruis maluit ꝓferre ꝑsona. dicens.
Dcio hominem in xp̃o. siuie incorpus. suis extra corpus.
nescio ds scit: raptum usq ad tertium clum. Et scio hominẽ
huiusmodi qui raptus ẽ. inparadisum: & audiuit in effabilia
breuiter uniusa ꝑcurrere. Quis & enaim enumerarae suffi¬
ciat. om̃s aꝓpemodum patriarchas. scõsq innumerabiles.

Expanded text:
iudicare mendacium ? atque utinam nos quoque dignum aliquid iudicare mendacium ? atque utinam nos quoque dignum aliquid haberemus quod ad incitandam fidem proponi iunioribus possit! profecto minime uereremur huiuscemodi illorum figmenta sectari. rectius enim est sub talis figurae colore mentiri quam pro obseruantia inrationabilis istius ueritatis aut ea quae audientes aedificare potuerunt incongrua taciturnitate contegere aut si ex nostra persona ueraciter proferantur iactantiam noxiae uanitatis incurrere. ad quod etiam nos magisterio suo doctor gentium euidenter instituit, qui reuelationum suarum magnitudinem ex alterius maluit proferre persona dicens: scio hominem in Christo, siue in corpore siue extra corpus nescio, deus scit, raptum usque ad tertium caelum. et scio huiusmodi hominem, quia raptus est in paradiso et audiuit ineffabilia ersa percurrere. quis etenim enumerare sufficiat omnes propemodum patriarchas sanctosque innumerabiles,
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ redididerunt. quiq uniu̾̃sa. uiditio poene as
discretione sp̃s. quã rigida animi obstinatione gelserit
cos qui alienis infirmitatib ad quieserente auilto nberiore
tructus. qũa eos qui insuis aiffinctionibr e autarent : ape
censuerunt. sublimioris quoq ꝓnuntiauerunt ede ur¬
tutis. contegere pocius continentiã. necesario hos uet
dicsfuto  sniniliq mdatio: qũã pate facere supbo ueritatĩ
sibi aquodam fr̃e uuam ac uinum. absq hesitatione
suscipiens: confestim ea quȩ gesta fuerant. contra consuetu¬
din̾e degustare. qua ignotȩ cuncls continentie. maluit
oppalare uirtutem. Nam si illud considerare uelimꝰ. qđ̾ seni¬
ores nr̃os. incunctant᷑ fecisse meminmus. qd mrabilia uir¬
tutum suarum. uł ꝙprios actus. quos necesse erat. ad instrue¬
tionẽ uiniorum. incollationẽ opferri subalioꝵ solebant
colorare ꝑsonis: quid aliud possumus. quͣa aꝑtũ suꝑ his

Expanded text:
testimonium reddiderunt quique uniuersa iudicio potius ac testimonium reddiderunt quique uniuersa iudicio potius ac discretione spiritus quam rigida animi obstinatione gesserunt, eos qui alienis infirmitatibus adquiescerent multo uberiores fructus quam eos qui in suis definitionibus perdurarent capere censuerunt, sublimiorisque pronuntiauerunt esse uirtutis contegere potius continentiam necessario hoc ut dictum est humilique mendacio quam patefacere superbo ueritatis sibi a quodam fratre uuam ac uinum absque haesitatione suscipiens confestim ea quae ingesta fuerant contra consuetudinem degustare quam ignotae cunctis continentiae maluit propalare uirtutem. nam si illud quoque considerare uelimus quod seniores nostros incunctanter fecisse meminimus, qui mirabilia uirtutum suarum uel proprios actus, quos necesse erat ad instructionem iuniorum in conlatione proferri, sub aliorum solebant colorare personis, quid aliud possumus quam apertum super his
Abbreviated transcription (Latin):
uulsi as genia ꝓuoluto interiãꝙ prostiato. qui mͥ nis. eurs
oficis. uiscera caritatis expleturum se et credit. etiam eum
labore suo pareat. an inseimonis sui atꝙ propostti ꝑtinatia
uentiã. sed suscipi recusata non debeate edimis aet
nsmo quidem sipori eaemplo. dubiũ ut eredimu ñ esti
quin expediat. abscondi continentiata mutĩni pogl as qda
conetantib qua ꝓdi ac suꝑ hutuscemodi causis. nos q̃uodo
sattamur. in euitabile esse m̃datiũ. Insado autẽ. nulla nob
incubit necessitas m̃tiendi prumũ. qd possumꝰ Ea loquos tĩor
mnsterio porrigunt᷑. ita renuere: ut nullo nos diffinationĩ
mineulo cosligemius. deinde. qd̾ semel renuentes: possim iat
principes. st̃m sub iectioni. suas asolent p̾ponere. scoluntatẽ
o obstmatissime to qđ semel m̃te conceperinta ues equuntũ
Cecerum semores nr̃i. quoꝵ fidi. apłicarũ signa uurtutũ

Expanded text:
i ad genua prouoluto in terramque prostrato, qui non nisi his i ad genua prouoluto in terramque prostrato, qui non nisi his officiis uiscera caritatis expleturum esse se credit, etiam culabore suo pareat, an in sermonis sui atque propositi pertinacnentiam, sed suscipi recusata non debeant. Germanus: In illo quidem superiore exemplo dubium, ut credimus, non est, quin expediat abscondi continentiam nostram potius quam percunctantibus prodi; ac super hujuscemodi causis nos quoque fatemur inevitabile esse mendacium. In secundo autem nulla nobis incumbit necessitas mentiendi: primum quia possumus ea quae fratrum ministerio porriguntur ita rendere, ut nullo nos definitionis vinculo colligemus, deinde quod semel renuentes possumus immprincipes fratrum refectioni suas assolent praeponere voluntates, et obstinatisceterum seniores nostri, quorum fidei apostolicarum signa uirtutum
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut erempla quedã. de nr̃is qͦq in euitabilib. ac pene
cotidianis necessitatib ꝓferamus. quas quantalib& ob¬
seruantia. nũꝙͣ ita possumꝰ p̾cauere. ut ñ inuiti uel
uolentes. ineas cogamur incurrere: quid queso factendũ
est: cũ refectionẽ. ꝓcrastinare. disponentes nobis. utrũ
refecerimus. ad uesꝑam adueniens frͣ ꝑcunctatur. celem¬
dũ ne est ieuiniũ. & uirtus parsimonie contegenda. an
ueritatis .ꝓfessione. ꝓdenda : Si celamus. ut dñico
satisfaciamus impio. qͦ dicit᷑. ñ uidearis hominibus
ieuinans. sed patri tuo qui ÷ in abscondito. & iterum.
nesciat simstra tua. qͥd faciat dextera tua. ꝓ fec to
intimur. Si uirtutẽ continentie. ꝓpalamus: ȩuangłica
nos sententia uire ꝑ. cellit. Am̃ dico uobis. recepeiti uet¬
ceddem suã. Quid si oblatum ãfr̃e quispiã ꝓꝑoculetansũ ibissi¬
ittione senuierit. absolute. accepturũ se eẽ denegans. ec ille
guuaens enduentui euis. supplicit ut sumat᷑ exorati iec lune :¬

Expanded text:
Et ut exempla quaedam de nostris quoque ineuitabilibus ac paene cotidianis necessitatibus proferamus, quas quantalibet obseruantia numquam ita possumus praecauere, ut non uel inuiti uel uolentes in eas cogamur incurrere: quid quaeso faciendum est, cum refectionem procrastinare disponentibus nobis, utrum refecerimus, ad uesperam frater adueniens percontatur: celandumne ieiunium est et uirtus parsimoniae contegenda, an ueritatis professione prodenda? si celamus, ut dominico satisfaciamus imperio quo dicitur: non uidearis hominibus ieiunans sed patri tuo qui est in abscondito, et iterum: ne sciat sinistra tua quid faciat dextera tua, profecto mentimur. si uirtutem continentiae propalamus, euangelica nos sententia iure peroollet: amen dico uobis, receperunt mercedem suam. quid si oblatum a fratre quispiam poculum cum definitione rennuerit, absolute accepturum esse se denegans quod ille gaudens aduentu eius suppliciter ut sumatur exorat? rectumne
Abbreviated transcription (Latin):
illo uite meritũ remunerans. ñ peccatum futurę p̃uari¬
cationis intendens: ita ut postquam rȩꝓb fac tus ẽ. uelut
poenitudiie gerens electionis suȩ dĩ. humanis quodãm
deeodem uocib atq affectib conqueratur dicens. Penit&
me qo constituerim saui regem: quia dereliqͥt me. & uͥbu
mea ope ñ impleuit. Et iterum. Uerumptam̃ lugebat
samuel saulem: qm̃ dñm penitebat qd constituisso regẽ
saulem suꝑ isrt. Deniq hoc qd̾ iam oꝑe fuerat exsecut:
postca etium ꝑerechielem phetam. dñs ꝓtestatur. cũ omib
se hominib cotidiano gesturum esse iudicio. etiã si duacro
ui quiens usto. qd̾ uita uiu& & confisus in iusticia ideu
fecerit iniquitatem. onĩs iusticiȩ eius obluuoni tradent᷑
& ininiquitate quã oꝑatus ẽ. in ipsa morietiur enstem

Expanded text:
illo meritum uitae remaneraas. non peccatum futurae praenariillo meritum uitae remaneraas. non peccatum futurae praenaricationis intendens, ita ut, postquam reprobus factus est, uelut paenitudinem gerens electionis suae deus humanis quodam. modo de eodem uocibus atque affectibus conqueratur dicens: paenitet me quod constituerim Saul regem: quia dereliquit me, et uerba mea opere non inpleuit, et . iterum: uerumtamen lugebat Samuhel Saulem, quoniam dominum paenitebat quod constituisset regem Saul super Israhel. denique hoc quod opere fuerat exsecutus postea etiam per Esechielem prophetam dominus protestatur cum omnibus se hominibus cotidiano gesturum esse iudicio etiam si dixero, inquiens, iusto quod uita uiuat, et confisus in iustitia sua fecerit iniquitatem: omnes iustitiae eius obliuioni tradentur, et in iniquitate, quam operatus
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ cogitaui facere eis ꝓpter maliciam studioꝵ eoꝵ. Quib
testimonĩis dedaratur. ñ oportere. ut ꝑtinaciter in ur̃is diffi¬
nitionib hereamus: sed ratione eas ac uditio temperand
semꝑq p̃ legenda. ac p̾ferenda essẽ meliora: & ad illam quȩ
utilior diuidicata fuerit partẽ. sine cunc tatione aliqua
transeundum. Iuud etiam p̃ om̃ib inestimabilis illa censura
nos instruit: qd̾ cum sit ei ante ortum. unius cuiusq p̾cognitu
finis. ita ordine ac racione cõmuni. & humanis quodã mͦ
om̃ia dispensat affectib: ut ñ potentialiter nec sodm p̃sci¬
entiȩ suȩ in effabilem noticiã. sed sodm p̃sentes homiuum
actus. uniuisa diiidicans. uł respuat unũ quẽq uł adtrãat.
ut infundat cotidie gratiã suam. uł auertat. Quod
ita esse. ita illa etiam saulis manifestat electio: euiꝰ utiq
cum intuperabilẽ finẽ. p̃scientia dĩ ignorare ñ poss&. de
tot milib isrłis elegit eum. & unxit inrege p̃sentis. i

Expanded text:
iam studiorum eorum. quibus testimoniis declaratur non oportere ut pertinaciter in nostris. definitionibus haereamus, sed ratione eas ac iudicio temperandas semperque praelegenda ae praeferenda esse meliora et ad iUam quae utilior iudicata fuerit partem sine cunctatione aliqua transeundum. illud etiam prae omnibus inaestimabilis illa censura nos instruit, quod cum sit ei ante ortum uniuscuiusque praecognitus finis, ita ordine ae ratione conmuni et humanis quodammodo omnia dispensat affectibus, ut non potentialiter nec secundum praescientiae suae ineffabilem notitiam, sed secundum praesentes hominum actus uniuersa diiudicans uel respuat unumquemque uel adtrahat et uel infundat cotidie suam gratiam net auertat. quod ita esse etiam illa Saulis manifestat electio : caios utique cum uituperabilem finem praescientia dei ignorare non posset, de tot milibus Israhelis eligit eum et unguit in regem, praesentis in
Abbreviated transcription (Latin):
conferenda. qu̾a illa sunt. quȩ deconũsatione. illtus cenobui nas¬
cebantur. neq sine iactura ingentiũ cõmodoꝵ. po
conditio ur̃ȩ sponsionis impleri: satius ẽ hoc uos mendatũ
uł ñ impletȩ ꝓmissionis. subire dispendium. qd̾ semel p̃teritũ
nec ipsum iam repeti. nec alia ꝑsem& ipsum poterit gene¬
rare peccata. quã in illud incidere. qd̾ tepidioris uite ut diciꝰ
status. cotidiano uos atq interminabili afficiat detrũto.
Ueniabiliter eñi immo etiã laudabiliter. dissinitio in cauta
mutabit᷑. si ad salubriorẽ transeat partẽ. nec constantiȩ pre¬
uaricatio. sed temeritatis emendatio ẽ credenda testimonũis

Expanded text:
conferenda quam illa sunt quae nobis de conuersatione illius coenobii nasconferenda quam illa sunt quae nobis de conuersatione illius coenobii nascebantur, neque sine iactura ingentium conmodoram potest condicio uestrae sponsionis impleri, satius est hoc uos mendacii uel non inpletae promissionis subire dispendium, quod semel praeteritum nec ipsum ultra iam repeti nec alia per semet poterit generare peccata, quam in illud incidere per quod tepidioris uitae ut dicitis status cotidiano noe atque interminabili adficiat detrimento. ueniabiliter enim, immo uero etiam laudabiliter definitio incauta mutabitur, si ad salubriorem transeat partem, nec constantiae praeuaricatio, sed temeritatis emendatio esse credenda est, quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
de sanitatis statu. qu̾a de infirmitatis curatione trac bare
ñ quid priori loco auobis fuerit actitandum: sed qũe sidmodũ
de scopulo huius ꝑuitiosi naufragii. possitis euadere: salubri
est consilio requirendum. Quando ergo nos nullũ coartat
unneulum. nec conditio ulla constringit. decõparatione se¬
cundarum rerum. optione cõposita id qs maioris ẽ comodi
plegatur. Quando uͦ aliqua dnspendioꝵ obsistae aid oisst. su
incõparatione dannoꝵ. alud ẽ. appetendũ qd̾ leuiorib: sũb¬
iaca deiriñtis. Pro inde quantũ ur̃a patefeet. assertuor
cũ adia loci sponsio in consulta uos pdircerit. ut ecerioq
nobis grauus incõmods subeunda iac tura sit. ped barte nu
in ciinandũ ẽ electionis arbitrium. quȩ uł tolerabiliora. dis¬
pendia inferat: uł satisfactionis remedio. facaluis erepieeilt
pendug indiora spui uito lueia ex hor comorations eredits¬

Expanded text:
de sanitatis statu quam de infirmitatis curatione tractare; de sanitatis statu quam de infirmitatis curatione tractare; non quid priore loco a vobis fuerit actitandum, sed quemadmodum de scopulo hujus perniciosi naufragii possitis evadere, salubri est consilio requirendum. Quando igitur nullum nos coarctat vinculum, nec ulla conditio constringit, de comparatione secundarum rerum optione proposita, id quod majoris est commodi praeeligatur: quando vero aliqua dispendiorum obsistit adversitas, in conparatione damnorum illud est adpetendum quod leuioribus\' subiacet detrimentis. proinde quantum uestra patefecit adsertio, cum ad id uos loci sponsio inconsulta perduxerit, ut ex utroque nobis grauis inconmodi subeunda iactura sit, in eam partem inclinandum est electionis arbitrium, quae uel tolerabiliora dispendia inferat uel satisfactionis remedio facilius expietur. si ergo maiora spiritui uestro lucra ex hac conmoratione credit
Abbreviated transcription (Latin):
atq illa. quȩ illic ꝑcepimus instituta: ut sileamus conu̾sationĩ
uĩs imi tabilem puritatem. qua uobis non solũ m̃tis.
acꝓpositi disstrictione. sed etiam locoꝵ credimus beneficio
patrocinante conferri. Unde ñ dubitamus. ad imitandã per¬
fectionis ur̃ę magnificentiã. hanc quȩ cursim traditur doc¬
trinã. ñ posse sufficere: nisi uobis etiam cõmorationis ipsius
affuerint ad iim̃ta longiq tempis eruditio. cotidiana in
stitutione. torporẽ nr̃i cordis. ut cũq discusserit. Quod ꝑfec Ri¬
uiri mchil absolute debeant diffinire. uł utrũ sine pec¬
quȩ subaliqua sponsione decernmnus. efficaciter impleamiꝰ
Obqu̾a rem. nichil oport& abruptẽ monachum diffinire:
ne aut id qd̾ incaute ꝓmisit. implere cogatur. aut consi¬
deratione honestioris intuitus reuocatur. sponsionis sus
p̃uaricator existat. Sed quia nunc ꝓpositũ ẽ. nob̾ ntam

Expanded text:
atque illa quae illic percepimus instituta, ut sileamus conversationis atque illa quae illic percepimus instituta, ut sileamus conversationis vestrae inimitabilem puritatem, quam vobis non solum mentis ac propositi districtione, sed etiam locorum credimus beneficio patrocinante conferri. Unde non dubitamus ad imitandam perfectionis vestrae magnificentiam, hanc quae cursim traditur doctrinam non posse sufficere, nisi nobis etiam commorationis ipsius affuerint adjumenta, longique temporis estitutione torporem nostri cordis utcumque discusserit. IOSEPH viri nihil absolute debeant definire; vel utrum sine pecquae sub aliqua sponsione decernimus, efficaciter impleamus. Ob quam rem nihil oportet abrupte monachum definire; ne aut id quod incaute promisit, implere cogatur, aut consideratione honestioris intuitus revocatus, sponsionis suae praevaricator existat. Sed quia nunc propositum nobis est, non tam
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ne hoc quidẽ estus nr̃os possumus releuare consilio.
ut post quã uelocissimo reditu. sponsionis fuerit inpleta
conditio. hec denuo loca celeri repetamus recursu. slam
quauis adꝓfectũ spũaliũ rerũ uirtutẽq tendentib ꝑicu¬
losa ac nacia sit. etiã parua dilatio: tam̃ pollititationẽ
fiłi nr̃e. quanuis moroso. solueremus reditu. nisi nos ñ solũ
caritate. uerũ etiam auc toritate senioꝵ nr̃oꝵ. scirenꝰ ines¬
solubiliter colligandos: ita ut remeandi ad hȩc loca. nobis
ioseph inrterposito aliquantisꝑ silentio: certi inquit estis.
maiors spualiũ rerum ꝓfectũ. in regione hac uob̾ posse
sinimas grates rependere debeamus. qui nos docuert
a partuilis magna conari. & dato boni sui gusta. egregiã
pfectionis sitim. nr̃is ui̾cerib indiderunt: si quidꝰ ⁊am
unditio nr̃o creditur. nullã ducimꝰ comparationẽ. in t̃ hec

Expanded text:
Sed ne hoc quidem aestus nostros possumus relevare consilio, Sed ne hoc quidem aestus nostros possumus relevare consilio, ut postquam velocissimo reditu sponsionis fuerit impleta conditio, haec denuo loca celeri repetamus recursu. Nam quamvis ad profectum spiritalium rerum virtutemque tendentibus periculosa ac noxia sit etiam parva dilatio, tamen pollicitationem fidei nostrae quamvis moroso solveremus reditu, nisi nos non solum charitate, verum etiam auctoritate seniorum nostrorum sciremus inexsolubiliter colligandos, ita ut remeandi ad haec loca nobis Ioseph interposito aliquantisper silentio: certi, inquit, estis maiorem spiritalium rerum profectum in regione hac nobis posse mas grates rependere debeamus, qui nos docuerunt a parvulis magna conari, et dato boni sui gustu, egregiam perfectionis sitim nostris visceribus indiderunt; si quid tamen judicio nostro creditur, nullam ducimus comparationem inter haec
Abbreviated transcription (Latin):
tatione sec tanda. Hoc eñi & senioꝵ nr̃oꝵ dilectio. sibi spon¬
dere nos cõpulit: dũ sublimitatẽ uitȩ uĩe atq doc brine.
posse nos aliquatenus unitari in illo cȩnobio crederemus. Unde
cũhino nobis. omnẽ estimaremus lȩticiã conferendã: intole¬
rabili econtrario dolore conficimur: considerantes illo nos
erdine. id qđ salutare nob̾ ẽẽ cognoscinius: obtinere ñ posse.
Ex utroq ergo nc̃ latere coartamur. Sienim ꝓmission.
qu̾a senioꝵ caritate nos compellente dȩpisimus. qua corã
cunctis fr̃ib inspeleo in quo dñs nr̃. ex aula uteri uugi¬
nalis effulsit. ipso teste dȩꝓnisimus. satissacere uoluerimus.
summũ spualis uitȩ incurrimus detrim̃tum. Sin autem
sponsionis immemores & inhis regionib residentes. utilitati
ꝑfectionis nr̃ȩ. illam uoluerimus post ponere: pactione
abrupta m̃datũ ñ impletȩ ꝓmissionis pericula formidam

Expanded text:
latione sectanda. Hoc enim et seniorum nostrorum dilectio sibi sponlatione sectanda. Hoc enim et seniorum nostrorum dilectio sibi spondere nos compulit, dum sublimitatem vitae vestrae atque doctrinae posse nos aliquatenus imitari in illo coenobio crederemus. Unde cum ex hoc nobis omnem aestimaremus laetitiam conferendam, intolerabili econtrario dolore conficimur, considerantes illo nos ordine id quod salutare nobis esse cognoscimus obtinere non posse. Ex utroque ergo nunc latere coarctamur. Si enim promissioni quam seniorum charitate nos compellente deprompsimus, et quam coram cunctis fratribus in spelaeo in quo Dominus noster ex aula uteri virginalis effulsit, ipso teste deprompsimus, satisfacere voluerimus, summum spiritalis vitae incurrimus detrimentum. Sin autem sponsionis immemores, et in his regionibus residentes, utilitati perfectionis nostrae illam voluerimus postponere pactionem, abrupta mendacii non impletae promissionis pericula formidamus.
Abbreviated transcription (Latin):
deiectiores nos animo conteplatus. atq hoc nobis ñ sine
causa conitiens accidisse: illo nos patriarchȩ ioseph sermone
cõpellat. Quid utiq uultus ur̃i tristes sunt hodie: Cui
nos: non sicut uinculati illi pharaonis ministri. somnium
uidimus & qui interprecetur ñ est: sed insonnẽ inquam
dirximus noctẽ. & qui estuũ nr̃oꝵ moles subleuet non est.
nisi eas dñs tua discretione submouerit. Tum ille. qui
patriarehȩ uirtutem. & merito referr& & nomine: nonne
ꝑdũm inquit ẽ. humanarum cogitationũ curatio: Profe¬
medelam prestare consilio. Expositio abbis germani cur
uł in egipto residere mallemꝰ uł retraherem᷑ ad siriã.
d hȩc germanus. Credebamus inquit: nos ur̃ȩ beatitudimꝰ
uisione. ñ solum leticia sp̃uali sed etiã ꝓfectu habunde
repletos ad nr̃m cenobium reuersuros: & ea quę fuissemus
uro magisterio consecuti. a nobis post reditum uł tenua medi¬

Expanded text:
ejectiores nos animo contemplatus, atque hoc nobis non sine ejectiores nos animo contemplatus, atque hoc nobis non sine causa conjiciens accidisse, illo nos patriarchconpellat: qui d uti que nnltus nestri tristes sunt hodie? cui nos: non sicut uinculati illi Pharaonis ministri somnium uidimus et qui interpretetur non est, sed insomnem, inquam, duximus noctem, et qui aestuum nostrorum moles subleuet non est, nisi eas dominus tua discretione submouerit. tum ille, qui patriarchae uirtutem per Dominum, inquit, est humanarum cogitationum curatio? profemedelam praestare consilio. CAPUT V. Expositio abbatis Germani, cur vel in Aegypto residere mallemus, vel retraheremur ad Syriam. Ad haec Germanus: Credebamus, inquit, nos vestrae beatitudinis visione, non solum laetitia spiritali, sed etiam profectu abunde repletos, ad nostrum coenobium recursuros; et ea quae fuissemus vestro magisterio consecuti, a nobis post reditum vel tenui aemu
Abbreviated transcription (Latin):
angorib afferat nr̃is. consilium inimo auc doritas senis: ad
qũẽ oportes. ut nĩas sollicitudines deferamus. & quicqͥd eius
fuertt sententia diffinitũ: uelut diuinũ & oleste responsu.
cunctis estib nr̃is terminũ ponat. Qͦa qͥdem nobis. per
os sc̃i huius. adño tribuendũ: & ob illius meritũ. & ob
nr̃am fidẽ minime dubitemus. Ipsus enĩ munere. salubre
consiliũ. & creduli abindignis. & increduli a scĩs. frequenter
indepti sunt : dño id. uł ꝓpter meritũ respondentiũ. uł
ꝓpter fidẽ consulentium. largiente. His iamq sermonib
ãmemet ipso. sed instinctu dñi ꝓtulissẽ: aduentũ senis. atq
instantẽ iã horã nocturne synaxeos. paululum p̾stolati.
post quam eum solita salutatione suscepimus. & legitimus
orationũ atq psalmoꝵ. impletus est numerus: hisdẽ rursus.
quib ad quietem cõpositi fueramus. siatiis insedimus:

Expanded text:
angoribus afferat nostris consilium, immo auctoritas senis, ad angoribus afferat nostris consilium, immo auctoritas senis, ad quem oportet ut nostras sollicitudines deferamus, et quidquid fuerit ejus sententia definitum, velut divinum et coeleste responsum, cunctis aestibus nostris terminum ponat. Quod quidem nobis per os sancti hujus a Domino tribuendum, et ob illius meritum et ob nostram fidem minime dubitemus. Ipsius enim munere salubre consilium et creduli ab indignis, et increduli a sanctis frequenter acceperunt, Domino id vel propter meritum respondentium, vel propter fidem consulentium largiente. His itaque sermonibua memetipso, sed instinctu Domini protulissem, adventum senis atque instantem jam horam nocturnae synaxeos paululum praestolati, postquam eum solita salutatione suscepimus, et legitimus orationum atque psalmorum impletus est numerus, iisdem rursus quibus ad quietem compositi fueramus psiathiis ex more co
Abbreviated transcription (Latin):
Quo si reuersi fuerimus: copia nobis huc remeandi. nulla
tribuetur. Siuero hic residentes. desiderium nrͣm malu¬
erumus explere : qͥd agumus. desponsionis fide. quã senio¬
rib nr̃is. uelocissimum reditum pollicentes. dedisse nos
nouuus. ut uł cursim licer& nobis. huius ꝓuincie scõs
ac monasteria circũire: Cumq sic estuantes. qͥd suꝑ statu
salutis nr̃ȩ dissiniendũ ess&. nequaquã inuenire posseuiꝰ
solo gemitu testabanur. dirissimȩ conditionis necessitatem
accusantes teneritudinẽ frontis nr̃ȩ. & ingenitã nob̾ uerecun¬
diam detestantes: cuiꝰ rei onere pregrauati. etiã contra uti¬
litatem ac propositũ nr̃m. retinentiũ p̾cib alias ñpotuis¬
semus obsistere. nisi maturissimo reditu reꝓmisso. huc uenis¬
semus. illius scilicet pudoris uitio laborasse. deflentes. de qͦ
dicitur. Est pudor. asfereus pecatum. Quid ad hoc michi
um ego. compendium inquam uisum sit.¬

Expanded text:
Quod si reversi fuerimus, copia nobis ulterius huc remeandi nulla Quod si reversi fuerimus, copia nobis ulterius huc remeandi nulla tribuetur. Sin vero hic residentes desiderium nostrum maluerimus explere, quid agimus de sponsionis fide, quam senioribus nostris velocissimum reditum pollicentes, dedisse nos novimus, ut vel cursim liceret nobis hujus provinciae sanctos ac monasteria circumire? Cumque sic aestuantes, quid super statu salutis nostrae definiendum esset, nequaquam invenire possemus, solo gemitu testabamur durissimae conditionis necessitatem, accusantes teneritudinem frontis nostrae, et ingenitam nobis verecundiam detestantes, cujus onere praegravati, etiam contra utilitatem ac propositum nostrum, retinentium precibus alias non potuissemus obsistere, nisi maturissimo reditu repromisso huc venissemus, illius scilicet nos pudoris vitio laborasse deflentes, de quo dicitur, Est pudor afferens peccatum . CAPUT IIum ego: Compendium, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
Rscedanre igetor collatione finita.
pariterq noc turno silentio intercedente
cũ fuissemus a sc̃o abbe ioseph. ad sepositã
cellam insecreto. causa quietis adducli.
& sermonib eiꝰ. igne quodã in nr̃is cordib
excitato. totã noc tẽ habuissemꝰ insonnẽ.
egressi dellula. & centuͣ fere passib abea secedentes. peloco
iemotiori consedimus Cũ ttaq secreti colloquii nobis
familiariter. etiã noc turnis tenebris oportunitas:
preberetur: ilico resedimus. abba germanus grauiter
Ingenti iramq discrimine. nos uidemus. & ꝑ qu̾a misera¬
bili conditione constrictos: quos & ratio ipsa. conuersatioq
scõꝵ. quid salubrius sit ad ꝓfectũ uitę spualis. efficaciter
docct. & eligere id qͦd̃ expedit. data seniorib sponsio non
admittit. Ꝙ enim potuimus. exemplis talium ac tantorum
uiroꝵ. ad perfectiorẽ uitã. ꝓpositumq formari: nisi nos. in¬
stanter ad cenobium recurtere. ꝓmissi pactio oo artar&.

Expanded text:
cedente igitur collatione finita, pariterque nocturno intercedente silentio, cum fuissemus a sancto abbate Joseph ad sepositam cellulam in secreto causa quietis adducti, et sermonibus ejus igne quodam in nostris cordibus excitato, totam noctem habuissemus insomnem, egressi cellulam, et centum fere ab ea passibus secedentes, in loco remotiore consedimus. cum itaque secreti conloquii nobis familiariter etiam nocturnis tenebris oportunitas praeberetur, ilico ut resedimus abba Germanus grauiter Ingenti namque discrimine nos videmus et perquam miserabili conditione constrictos, quos et ratio ipsa conversatioque sanctorum quid salubrius sit ad profectum vitae spiritalis efficaciter docet, et eligere id quod expedit, data senioribus sponsio non admittit. Etenim potuimus exemplis talium ac tantorum virorum ad perfectiorem vitam propositumque formari, nisi nos instanter ad coenobium recurrere promissi pactio coarctaret.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃m. suꝑ deuulgationis eius inpugnatione torquebitur.
existimans rẽ uilẽ aliqua. transitoria confabulatione
platam: qͣue ex hoc ipso sit lcuior. quia caifissimo si¬
p̃cepto. sensib audientis cõmendata ñ fuerit. Hã si etiã
fide eius aliqua sacram̃toꝵ ob testatione deuurceris.
citus ilud opdendũ ẽẽ ñ ambigas. Maior eñi adũsus
uł denud&: & illum transgresorẽ. quantotius sui faciat

Expanded text:
fratrum super divulgationis ejus impugnatione torquebitur, fratrum super divulgationis ejus impugnatione torquebitur, existimans rem vilem aliquam transitoria confabulatione prolatam, et quae ex hoc ipso sit lpraecepto sensibus audientis conmendata non fuerit. nam si etiam fidem eius aliqua sacramentorum obtestatione deuinxeris, citius illud prodendum esse non ambigas: maior enim aduersuscet uel denudet et illum transgressorem quantocius sui faciat
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uniu̾sa. nebonũ tranquillitatis illius perfectioq macusci.
Similiterq uirandum ẽ ꝓcastimoniȩ puritatȩ: nec aliud
facere nos oport&. ꝓfide ꝓsobrietate. atq iusticia. quȩ om̃ia
indemutabili ꝑ seuerantia sunt tenenda: & aquib paululũ
recessisse. dampnabile ẽ. De illis uero corporalib exceretu is
quȩ admodicum dicunt᷑ esses utilia. ita ẽ. ut diximꝰ statuen¬
dum: ut siqua supuenerit ccitior pietatis occasio. quȩ illa
suadeat ielaxari. nulla suꝑ his lege teneam᷑ sed p̃termissis
eis. aa utiliora transeamus. In illis enĩ corporalib excereitũs
si ꝓ tempore relinquantur. ꝑiculum ñ ẽ: abhis uͦ uł ad mo¬
curandum est: ut siquis forsitan sermo quẽ esse uultis
occultum. de ur̃o fuerit ore ꝓlapsus: nulla occultationis
p̃cepta. sollicitent audientẽ. Magis enim latebit si negli¬
genter. atq simpliciter transeatur: qr. ñ tantum quilibo

Expanded text:
sunt uniuersa, ne bonum tranquillitatis illius perfectioque maculetur. sunt uniuersa, ne bonum tranquillitatis illius perfectioque maculetur. similiterqueiurandum eet pro castimoniae puritfacere nos oportet pro fide, pro sobrietate atque justitia, quae omnia indemutabili perseverantia sunt tenenda, et a quibus paululum recessisse damnabile est. De illis vero corporalibus exercitiis quae ad modicum dicuntur esse utilia , ita est, ut diximus, statuendum, ut si qua supervenerit certior pietatis occasio quae illa suadeat relaxari, nulla super his lege teneamur, sed praetermissis eis ad utiliora libere transeamus. In illis enim corporalibus exercitiis, si pro tempore relinquantur, periculum non est; ab his vero ad moest, ut si quis forsitan sermo quem esse vultis occultum de vestro ore fuerit prolapsus, nulla occultationis praecepta sollicitent audientem; magis enim latebit si negligenter atque simpliciter transeatur, quia non quilibet