comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contempnunt. Blanda diuini eloquii p̃di-¬
camenta cd̃municant: sed apud se immanes
ꝑ cardines maris aggregate eccłȩ latitudo
signata est: apte subiungitur. Im manibus
abscondit lucẽ. Immanes quippe sunt: qui
se elatis cogitationib extollunt. Quos con¬
tra ꝑ isaiam dr. Ue qui sapientes estis in
oculis urĩs: & coram uobism& ipsis pruden¬
tes. Quos contra &̃ paulus ait. Nolite pru-¬
dentes eẽ apud uosin &ipsos. S his imma¬
nibus lux absconditur: quia nimirũ suꝑbi.

Expanded text:
contemnunt; blanda divini eloquii praedicontemnunt; blanda divini eloquii praedicamenta communicant, sed apud se immanes tquam per cardines maris aggregatae Ecclesiae latitudo signata est, apte subjungitur: abscondit lucem. - Immanes quippe sunt, qui se elatis cogitationibtra per Isaiam dicitur: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Quos contra etiam Paulus ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Sed his immanibus lux absconditur, q
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ut mentes nr̃e celestia alimenta ꝑcipiant:
& mediȩ sue fastidium quo moriebantur uin¬
cantͦ Dicat᷑ gͦ. Si uoluerit extendere nu-
bes quasi tentoriũ suum: & fulgurare lumi¬
ne suo desuꝑ: cardines quoq: maris oꝑiet.
Phȩc enim iudicat populos: & dat ȩscas mul¬
tis mortalibus. Ac si aꝑte dicat. Si scõs suos
in ministerio suȩ p̾̃dicationis extendit. eorũq
uerba miraculis adiuuat. totius mundi luni¬
tes ad fidem uocat. ꝑ quȩ & prius suꝑbientes
iudicat: & post ꝑ uerbum consolationis nu¬
dare mortalibus diceret: notandum quod
non ait. omnib sed multis : qr uidelicet scͥp¬
tum est. non omniũ est fides. E quib dam
Et rursum. Nemo potest uenire ad me: nisi
pat᷑ qui misit me traxerit eum. Et rursum.
Nouit dñs qui sunt eius. Inde in ipsa quoq
scã eccła plurimi fidem tenent: & uitam fidei
non tenent. H umilitatis anĩce sacramenta
ꝑcipiunt : sed humiliari dnĩca imitacione

Expanded text:
nisi ut mentes nostrae coelestia alimenta percipiant, nisi ut mentes nostrae coelestia alimenta percipiant, et inediae suae fastidium quo moriebantur vincant? Dicatur ergo: Si voluerit extendbes quasi tentorium suum et fulgurare lumine suo desuper cardines quoque maris operiet per haec enim iudicat populos et dat escas multis moin ministerium praedicationis extendit, eorumque verba miraculis adjuvat, totius mundi limites ad fidem vocat, per quae et prius superbientes judicat, et post per verbum consolationis nudare mortalibus diceret, notandum quod non ait, omnibus, sed multis, quia vid licet scriptum est: Non omnium est fides . Et quibusdamEt rursum: Nemo potest venire ad me, nisi Pater, qui misit me, traxerit eum . Et rursum: Novit Dominus qui sunt ejus . Unde in ipsa quoque sancta Ecclesia plurimi fidem tenent, et vitam fidei non tenent; humilitatis dominicae sacramenta percipiunt, sed humiliari dominica imitatione
Abbreviated transcription (Latin):
& pęnitentes de suꝑni regni gaudiis pascant.
Unde bene ipse dispensationis ordo seruatus
est: ut ordinate heliu diceret quod ꝑ has nu¬
bes prius iudicat populos. & pꝰ modum escas
os prius nos de praua actione corripiens con¬
cutit: & pꝰmodum ꝑ spem consolans nitrit.
Si enim diuina dispensatio ꝑ has nubes iudi¬
cium modo non ageret: nequaquã eisdem
titibib aixisset. Accipite spm scm̃. Quorum
remiseritis peccata. remittuntur eis: & quoꝵ
retinueritis. retenta sunt. Et rursum si ꝑeaᷤᷤ
iettuna corda nr̃ã non pasceret: nequa quam
de esuirientib populis. discipulis dñs dice¬
ret. Date illis uos manducare. Quod sic
tunc eorum manib factum credimus.¬
ut hoc eorum tierbis cotidie fieri  c esatioẽ
iudeamus. Quid enim agit petrus cum per
epłas loquitur: nisi ut uerbi pabulo. corda
nrã male ieiuna satienturs Quid paulus.
quid iohannes. ꝑ epłas loquentes oꝑantur.

Expanded text:
et poenitentes de superni regni gaudiis pascant. et poenitentes de superni regni gaudiis pascant. Unde bene ipse 863 dispensationis ordo servatus est, ut ordinate Eliu diceret quod per has nubes prius judicat populos, et postmodum escas os prius nos de prava actione corripiens concutit, et postmodum per spem consolans nutrit. Si enim divina dispensatio per has nubes judicium modo non ageret, nequaquam eisdem nubibus dixisset: Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritis peccata, remittuntur eis; et quorum retinueritis, retenta sunt . Et rursum, si per eas jejuna nostra corda non pasceret, nequaquam de esurientibus populis discipulis Dominus diceret: Date illis vos manducare . Quod sic tunc eorum manibus factum credimus,ut hoc eorum verbis quotidie fieri sine cessatione videamus. Quid enim agit Petrus, cum per epistolas loquitur, nisi ut verbi pabulo corda nostra male jejuna satientur? Quid Paulus, quid Joannes per epistolas loquentes operantur,
Abbreviated transcription (Latin):
timet. Quia enim ꝑceptis celestib uerbis.
clarescentib quoq miraculis. uirtus ei di-¬
uinȩ cognitionis in fundit᷑. eiusdem diuini.¬
tatis t̾rore refrenatur. ut praua agere metu¬
at: ac totis desideriis ad ȩt̾nitatis grãm ꝑue¬
nire concupiscat. Inde hic quoq conuenien¬
ter adiungitur. Uer hec enim itidicat po¬
nimirum uerba p̃dicatorum. idest guttas nubiũ.
ꝑ hec fulgura miraculoꝵ ds̃ popłos tudicat:
quia eorum corda territa ad penitentiam uo¬
cat. Nam dum suꝑna audiunt. dũ mira oꝑa¬
attendunt. mox ad coida sua redeunt: &
sese de anteactis prauitatib affligentes eter-¬
na tormenta ꝑtimescunt. S ꝑ easdem nubes
ꝑ quas terror infligitur. etiam ȩsca datur: qr
magna p̃dicatorum dispensatio ẽ. ut sic sciant
suꝑbientium mentes affligere. ut &̃ afflictas
nouerint consolationis eloquio nutrire: qua¬
tinus & peccantes de ȩtͣnis suppliciis terreant:

Expanded text:
timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore refrenatur, ut prava agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis gratiam pervenire concupiscat. Unde hic quoque convenienter adjungitur: nimirum verba praedicatorum, id est guttas nubium, per haec fulgura miraculorum Deus populos judicat, quia eorum corda territa ad poenitentiam vocat. Nam dum suattendunt, mox ad corda sua redeunsese de anteactis pravitatibus affligentes, aeterna tormenta pertimescunt, sed per easdem nubes per quas terror affligitur, etiam esca datur, quae magna praedicatorum dispensatio est, ut sic sciant bientium mentes affligere, ut etiam afflictas noverint consolationis eloquio nutrire, quatenus et peccantes de aeternis suppliciis terreant,
Abbreviated transcription (Latin):
cumq miraculis tum coruschȩ ltcis aꝑiunt:
extremos etiã mundi t̃minos in diuino amore
quoq maris oꝑiet. Quod fiendum quidem
heliũ uocib atidimts: sed auctore dõ iam fac¬
tum cernimus. Omtpotens enim adñs cortis¬
chantib mibibus cardines maris oꝑuit: qr
emicantib p̃dicatorum in praculis. ad fidem
etiam t̃minos mundi ꝑ duxit. Ecce enĩ pene
cunctarum iam gentiũ corda penetrauit: ec¬
ce in una fide orientis lunitẽ. occidentisq con¬
iunxit. Ecce lingua britannica quȩ nichil ali¬
ud nouerat quam barbarum frendere: iam
dudum in diuinis laudib hebreum cepit alle¬
liua resonare. Ecce quondam tumidus. iam
substratus scoꝵ pedib seruit ocẽanus: eiusq
barbaros motus. quos terrem principes edoma¬
re ferro neqͥuerant. hos ꝓ diuina formidine.
sacerdotum ora simplicib uerbis ligant: & qͥ
cat᷑uas pugnantium infidelis nequaquã me¬
tuerat: iam nunc fidelis. humilium lingͣs

Expanded text:
cumque miraculis vim coruscae lucis aperiunt, cumque miraculis vim coruscae lucis aperiunt, extremos etiam mundi terminos in divinum amorem quoque maris operiet. Quod faciendum quidem Eliu vocibus audivimus, sed auctore Deo jam factum cernimus. Omnipotens enim Dominus coruscantibus nubibus cardines maris operuit, quia emicantibus praedicatorum miraculis, ad fidem etiam terminos mundi perduxit. Ecce enim pene cunctarum jam gentium corda penetravit; ecce in una fide Orientis limitem Occidentisque conjunxit; ecce lingua Britanniae, quae nil aliud noverat, quam barbarum frendere, jam dudum in divinis laudibus Hebraeum coepit Alleluia resonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantium infidelis nequaquam metuerat, jam nunc fidelis humilium linguas
Abbreviated transcription (Latin):
quadraginta annis indeserto ꝑmanens. & sulli¬
mia appetens. a conilsatione poptili segregatꝰ
iuixit. S tentorium dĩ factus est: cũ ad reuo¬
candum ppłm in egyptũ missus ibat. portans
inuisibilem in corde ueritatem: cum omp̃s ds̾
qui patescebat inoꝑe. latebat in corde: E tibiq
prȩsens. omĩa continens. it̾ in suo famulo mȩ
gyptum ueniens faciebat. Unde scriptũ est.
Iuit ds in egyptum : ut redimeret sibi ppłm.
Ecce ire dr. ꝑ cuius incircumscriptam p̃senti¬
am cuncta continentur: quia is qui ubiq
ex maiestate est. quasi in uia gressus ponit ex
quam ad ꝑsuadendum uerba sufficiunt:
insi etiam miracula addantur. Unde cum
dictum sit. si uoluerit extendere nubes qͣsi
tentorium suum: recte subiungitur. & ful-¬
gurare lumine suo destiꝑ. Qa enim sentire
tconturbabis eos: ꝑ has gͦ nubes lumine
insensibilitatis nrẽ tenebras. etiam miracu¬
lis illustrat. Cumq nubes iste tierbis pluunt:

Expanded text:
quadraginta annis in deserto 862 permanens, et subliquadraginta annis in deserto 862 permanens, et sublimia appetens, a conversatione populi segregatus vixit. Sed tentorium Dei factus est, cum ad revocandum populum in Aegyptum missus ibat , portans invisibilem in corde veritatem, cum omnipotens Deus, qui patescebat in opere, latebat in corde. Et ubique praesens omnia continens, iter in suo famulo in Aegyptum veniens faciebat. Unde scriptum est: Ivit Deus in Aegyptum, ut redimeret sibi populum . Ecce ire dicitur, per cujus incircumscriptam praesentiam cuncta continentur, quia is qui ubique ex majestate est quasi in via gressus ponit ex aquam ad persuadendum verba sufficiunt, nisi etiam miracula addantur. Unde cum dictum sit: Si voluerit extendere nubes quasi tentorium suum, recte subjungitur: Et fulgurare lumine suo desuper. Quid enim sentire t conturbabis eos . » Per has ergo nubes lumine insensibilitatis nostrae tenebras etiam miraculis illustrat. Cumque nubes istae verbis pluunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tiatione eius dr̃. Dissipauit quasi ortum ten¬
torium suũ : demolitus ẽ. tab̾naculum scium
Quia enim in timus populi cultum. tunc
dñs int̾ homines latuit: eundem sibi ppłm
tentorium uocauit. Inde & recte nunc nubes
istȩ. eius tentorium dicuntur: quia ad nos
ds ꝑ gram ueniens. intra p̃dicatoꝵ suorum
mentes oꝑitur. An paulus eiꝰ tencoriũ non
erat: cum ab ierłm ꝑ circuitum usq ad illiri.¬
cum ad coida mortalium ueniens. in eiꝰ m̃te
dñs quiescebat: Nubes quippe erat hominib.
tentoriũ dõ : qr quẽ p̃dicando ĩfundebat auidien¬
tib. hunc inuisibilit᷑ in mente retinebat Isdẽ
rurstim. cum catenis uinctus romã peceret
paulus. occupaturus mundum. latens in eiꝰ
pectore. quasi sub tentorium ibat ds: quia &
occultus uideri non poterat:: & ꝑ uerba p̾di¬
cationis ꝓditus. iter inchoate grẽ sine cessa¬
tione ꝑ agebat. Nubes eius moyses extitit:
cum priusquam plebi iscłiticȩ ducatum p̾beret.

Expanded text:
ur: Dissipavit quasi hortum tentorium suum, demolitus est tabernaculum suum . Quia enim in unius populi cultu tunc Dominus inter homines latuit, eumdem sibi populum tentorium vocavit. Unde et recte nunc nubes istae ejus tentorium dicuntur, quia ad nos Deus per gratiam veniens, intra praedicatorum suorum mentes operitur. An Paulus ejus tentorium non erat, cum a Jerusalem per circuitum usque ad Illyricum ad corda mortalium veniens, in ejus mente Dominus quiescebat ? Nubes quippe erat hominibus, tentorium Deo, quia quem praedicando, infundebat audientibus, hunc invisibiliter in mente retinebat. Idem rursus dum catenis vinctus Romam peteret Paulus occupaturus mundum, latens in ejus pectore quasi sub tentorio ibat Deus , quia et occultus videri non poterat, et per verba praedicationis proditus iter inchoatae gratiae sine cessatione peragebat. Nubes ejus Moyses exstitit, cum priusquam plebi Israeliticae ducatum praeberet,
Abbreviated transcription (Latin):
caro de spũ: circũscriptus sp̃s de incircũ scrip¬
to: creatura de creatore: temporalis de ȩt̃no:
intitabilis de immutabili: mortalis de uiui¬
ficante. Et cũ in tenebris positus internum
lum̃ sicut ẽ. nesciat: homo de etͣnitate disse¬
rere cupiens. cecus loquitur de luce. Si gͦ¬

Expanded text:
caro de spiritu, circumscriptus spiritus de incircumscripcaro de spiritu, circumscriptus spiritus de incircumscripto, creatura de creatore, temporalis de aeterno, mutabilis de immutabili, mortalis de vivificante; et cum in tenebris positus internum lumen sicut est nesciat, homo, de aeternitate disserere cupiens, caecus de luce
Abbreviated transcription (Latin):
iam magna intelligentiȩ luce ꝑ frueris: doce¬
re nos qui ignorantiȩ tenebris inuoluimur de¬
bes. Qui mox ab irrisione resiliens: despici
dibus acute sentiens non audita loquor: quis
hȩc narrare uel postquã audierit potest:S
quia cũ doctrina & arrogantia in uniꝰ mentis
habitatione confligit: aloguentis ore. non
solum sonat uiuendi leuitas. s etiam graui-¬
tas sentiendi: P ostquam heliũ ꝑ arrogantiã
leuit᷑ intumuit dicens. quis narrauit ei quȩ
quod aliquid deuorat. hoc introrsus trahens
ab intuentium oculis occultat: & rem quȩ
uideri in suꝑficie potuit. in ꝓfundum rapit.
homo gͥ cũ de dõ tacet: ꝑ rationem in qua est
conditus. esse aliquid uidetur. At si loqui de
magnitudinis illius imm̃sitate deuoratur.
Et quasi in ꝓfundum raptus absconditur:
quia fari ineffabilem cupiens. ipsa suȩ igno¬
rantiȩ angustia deglutitur. Loquitur enĩ¬

Expanded text:
jam magna intelligentiae luce perfrueris, docejam magna intelligentiae luce perfrueris, docere nos qui ignorantiae tenebris involvimur debes. Qui mox ab irrisione resiliens, despiciedibus acute sentiens non audita loquor, quis haec narrare vel postquam audierit potest? Sed quia cum doctrina et arrogantia in unius mentis habitatione confligit, a loquentis ore non solum sonat vivendi levitas, sed etiam gravitas sentiendi, postquam Eliu per arrogantiam leviter intumuit, dicens: Quis narrabit ei quae quod aliquid devorat, hoc introrsus trahens, ab intuentivideri superficie potuit, in profundum rapit. Homo igitur, cum de Deo tacet per rationem in qua est conditus esse aliquid videtur. At si aliquid dmagnitudinis illius immensitate devoratur, et quasi in profundum raptus abscondiquia fari ineffabilem cupiens, ipsa suae ignorantiae angustia deglutitur. Loquitur eni
Abbreviated transcription (Latin):
angelica & prius subtilis ẽ. in suꝑionbus con¬
dita: & post ne unquam potuisset cadere. mira¬
bilĩ confirmata. Possunt &̃ ꝑ cȩlos ut sepe dix¬
imus. electorum mentes exprimi. acunctis t̃¬
renis contagiis intimo amore suspensȩ: quia
quamuis corpore degant in infimis: qr tamen¬
iam corde inhȩrent summis: ueracit᷑ dicunt.
Nraͣ conuersatio incęlis ẽ. Qui solidissimi
ut ere fusi sunt: quia ab integritate ceptȩ fortitu¬
dinis. nulla mutabilitatis rubigine consumun-¬
tur. Quib & fortit᷑ contra aduersa durantib.
auctoris uoce dr. Nos estis amici mei: qui ꝑman¬
sistis mecum in temptationibus meis. S quã¬
uis doctus & arrogans. cũ irridere scm̃ iuirum
nitit᷑. irrisioni suȩ fortia dicta ꝑ misceat: ad-¬
iectis tam̃ fortib. semꝑ ad suꝑtiacua uerba re¬
labitur. Nam iterum eum deridendo sub.¬
quippe inuoluimur tenebris. Ac si dicat. Tu qͥ

Expanded text:
angelica et prius subtilius est in superioribus conangelica et prius subtilius est in superioribus condita, et post ne unquam potuisset cadere, mirabilius confirmata. Possunt etiam per coelos, ut saepe diximus, electorum mentes exprimi, a cunctis terrenis contagiis intimo amore suspensae. Qui quamvis corpore degant in infimis, quia tamen corde jam inhaerent summis, veraciter dicunt: Nostra conversatio in coelis est . Qui solidissimi ut aere fusi sunt, quia ab integritate coeptae fortitudinis nulla mutabilitatis rubigine consumuntur. Quibus et fortiter contra adversa durantibus, auctoris voce dicitur: Vos estis amici mei, qui permansistis mecum in tentationibus meis. Sed quamvis doctus et arrogans cum irridere sanctum virum nititur, irrisioni suae fortia dicta permisceat, a dictis tamen fortibus semper ad supervacua verba relabitur. Nam iterum deridendo subquippe involuti tenebris. -
Abbreviated transcription (Latin):
los. hii qui in cȩlestib sunt conditi. angelici
sp̃s designari. Unde & in oratione urã dicere.
uoce ueritatis instruimur. fiat uoluntas tua.
sicut in celo & in terra. Ut nimirum uolun¬
tas d̃i sicut asuꝑiore creatura agitur: ita in
hominib etiam ab humana infirmitate ser¬
uetur. De quib bene dr. Qui solidissimi qͣsi
ȩre fusi sunt. Naturȩ namq ȩris est: rubigi¬
ne difficile consumi. Et uirtutes angelicȩ quȩ
in diuino amore fixe ꝑstiterunt lapsis suꝑbi¬
entib angelis. hoc in munere retributionis ac¬
ceperunt. ut nulla iam rubigine subripientis
culpȩ mordeantur: ut in contemplatione con¬
ditoris sine felicitatis fine ꝑmaneant: & in hoc
quod sunt conditȩ. ȩt̾na stabilitate subsistant.
Quod bene apud moy sen ipsa de mundi ori¬
gine. hẏstoriȩ uerba testantur. cũ & prius fac¬
tum cȩlum dicitur. & hoc idem post modum
firmam̃tum uocatur: quia uidelic&. natura

Expanded text:
los hi, qui in coelestibus sunt conditi, angelici los hi, qui in coelestibus sunt conditi, angelici spiritus designari. Unde in oratione nostra dicere voce Veritatis instruimur: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra. Ut nimirum voluntas Dei, sicut a superiori creatura agitur, ita in omnibus etiam ab humana infirmitate servetur. De quibus bene dicitur: Qui solidissimi quasi aere fusi sunt . Naturae namque aeris est, rubigine difficile consumi. Et virtutes angelicae quae in divino amore fixae perstiterunt, lapsis superbientibus angelis, hoc in munere retributionis acceperunt, ut nulla jam rubigine subripientis culpae mordeantur, ut in contemplatione conditoris sine felicitatis fine permaneant, et in hoc quod sunt conditae aeterna stabilitate subsistant. Quod bene apud Moysen ipsa de mundi origine historiae verba testantur , cum et prius factum coelum dicitur, et hoc idem postmodum firmamentum vocatur, quia videlicet natura
Abbreviated transcription (Latin):
am ad sũma ꝓficere auditores uident: quia nisi
sp̃s sc̃s eorum corda repleat: ad aures corporum.
uox docentium incassum sonat. formare enim
uocem magistri exterius possunt: sed hanc im¬
pͥmere int̾ius non possunt. Neq enim qui
plantat ẽ. aliquid neq qui rigat: sed qui incre¬
mentum dat ds̃. Dicat gͦ. Nonne uestimenta
Itua calida sunt. dum ꝑ flata fuerit t̾ra austroͦ
Quia numirum tunc auditores qui iam bene
uiuentib doctoribus inherent. calorem suꝑni
amoris accipiunt: cum ꝑ afflatum scĩ sp̃s exci¬
tantur. Ac si aꝑte beato iob diceret. Incassum
tibi tribuis si quos ꝑ te ꝓfecisse inuirtutibus
contemplaris: quia hii quos ꝑ te incaluisse
ȩstimas. nisi eos sp̃s scĩ feruor attingeret. fri¬
gidi in sua insensibilitate remanerent. P ostꝙͣ
uero hȩc fortit᷑ dix̃: ꝑ arrogantiam leuit᷑ mo¬
solidissimi quasi ere fusi sunt. Possunt ꝑ cȩ

Expanded text:
am ad summa proficere auditores vident, quia nisi am ad summa proficere auditores vident, quia nisi Spiritus sanctus eorum corda repleat, ad aures corporum vox docentium incassum sonat. Formare enim vocem magistri exterius possunt, sed hanc imprimere interius non possunt: Neque enim qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Dicatur ergo: Nonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra Austro? Quia nimirum tunc auditores qui jam bene viventibus doctoribus inhaerent calorem superni amoris accipiunt, cum per afflatum sancti Spiritus excitantur, ac si aperte beato Job diceret: Incassum tibi tribuis si quos per te profecisse in virtutibus contemplaris, quia hi quos per te incaluisse aestimas, nisi eos Spiritus sancti fervor attingeret, frigidi in sua insensibilitate remanerent. Postquam vero haec fortiter dixit, per arrogantiam leviter mosolidissimi quasi aer
Abbreviated transcription (Latin):
tores autem sc̃i dum auditores suos in amore
dĩ ꝓficere sentiunt: ipsi amplius in doctrinȩ
iurtute feruescunt. Et quia eos ad sũma in¬
ardescere & feruere conspiciunt: ad p̃dican¬
da bona cȩlestis patriȩ ualidius succenduntur.
Qui & si quando ꝓeo quod adhuc uitam cor¬
ruptibilem humanȩ infirmitatis agunt.
de qualib&. culpa saltim tenuit᷑ in oꝑe. in lo¬
cutione. incogitatione temptantur : discipu¬
lorum suorum ꝓuectum conspiciunt. & ipsi uł
in minimis esse rep̃hensibiles erubescunt: ne
qua forte exempla tortitudinis prebeant eis. quos
p̾dicationis uoce ad regulam intimȩ rectitudi¬
nis nocant. Dum gͦ uerbo doctorum accendun¬
tur auditores. quasi exuiuenti corpore uestim̃¬
ta calefiunt: s dum ex ꝓuectu auditorum &̃
uita docentium ꝓficit: quasi ex calefactis ues¬
timentis. calor ad corpus redit. S nequaquam
sibi doctores tribuant. quod ꝑ exhortationem su¬

Expanded text:
tores autem sancti dum auditores suos in amorem tores autem sancti dum auditores suos in amorem Dei proficere sentiunt, ipsi amplius in doctrinae virtute fervescunt; et quia eos ad summa inardescere et fervescere conspiciunt, ad praedicanda bona coelestis patriae validius succenduntur. Qui et si quando pro eo quod adhuc vitam corruptibilem humanae infirmitatis agunt de qualibet culpa saltem tenuiter in opere, in locutione, in cogitatione tentantur, discipulorum suorum profectum conspiciunt, 884 et ipsi vel in minimis esse reprehensibiles erubescunt, ne qua forte exempla tortitudinis praebeant eis quos praedicationis voce ad regulam intimae rectitudinis vocant. Dum ergo verbo doctorum accenduntur auditores, quasi ex viventi corpore vestimenta calefiunt. Sed dum ex profectu auditorum etiam vita docentium proficit, quasi ex calefactis vestimentis calor ad corpus redit. Sed nequaquam sibi doctores tribuant quod per exhortationem su
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi: quia sic hȩc generalit̃ in sca eccl̃a dici¬
mus: ut tam̃ ꝑ menbra eius singula. speciali
tut. atq: hoc & alios docere consueuit: quasi
tot uestimenta hab&. qͦt auditores ei concordit᷑
ꝑ sem& ipsa calere non possint: sed adiuncta uiuen¬
ti corpori. dum exhalantes menbrorum poros con¬
tegunt: emanantẽ ab intimis calorem exprimunł.
Quo nimirum calore hec eadem uestimenta ca-¬
lefiunt: sed calefacta. calorem quẽ acceꝑint
retinendo ad corpus reddunt. Quid gͦ ꝑ uestim̃¬
ta uiuenti corpori adherentia: nisi discipulorum
uita. magistris bene uiuentib comuncta signa¬
tur: Que quasi ꝑ poros calorem accipit: qr ad
amorem dĩ. & exemplo actionis. et impulsu ex¬
hortationis ignescit. Que uelut frigus ꝓpriũ
respuit: dum apͥstina iniquitate discedit. Ca¬
lorem quẽ accepit retinet: qr in eo quem ꝑ p̃di¬
camenta sumpserit. feruore conualescit. Uoc¬

Expanded text:
intelligi, quia sic haec generaliter in sancta Ecclesia diciintelligi, quia sic haec generaliter in sancta Ecclesia dicimus, ut tamen per membra ejus singula specialitevit, atque hoc et alios docere consuevit, quasi tot vestimenta habet, quot auditores ei concorditerntorum est ut per semetipsa calere non possint, sed adjuncta viventi corpori, dum exhalantes membrorum poros contegunt, emanantem ab intimis calorem premunt, quo nimirum calore haec eadem vestimenta calefiunt, sed calefacta calorem quem acceperint retinendo ad corpus reddunt. Quid ergo per vestimenta viventi corpori adhaerentia nisi discipulorum vita magistris bene viventibus conjuncta signatur? Quae quasi per poros calorem accipit, quia ad amorem Dei et exemplo actionis et impulsu exhortationis ignescit. Quae velut frigus proprium expellit, dum a pristina iniquitate discedit; calorem quem accepit retinet, quia in eo quem praedicando sumpserit fervore convalescit. Doc
Abbreviated transcription (Latin):
Nestimenta uͦ eccłȩ sunt om̃s. qui ei fidei ad¬
unatione uinguntur: de quib eidem ȩccłȩ¬
his uelut ornam̃to uestieris. ꝑ austrũ tiero
qui nimirum calidus uentus ẽ. non imme¬
rito sp̃s sc̃s designatur: quo quisq dum tan¬
gitur. ab iniquitatis suȩ torpore lib̃at᷑. Inde
bene in canticis canticorum dicitur. Surge
aquilo & ueni auster: ꝑ fla hortum meum.
& fluant a romata illius. Aquilo enĩ iubet᷑
ut surgat : ut nimirũ is qui mortaliũ corda
restringit. aduersarius sp̃s fugiat. Auster
enim uenit. & hortum ꝑflat. ut eius aromata
defluant: quia ꝑ aduentum sc̃ĩ sp̃s dum mens
hominum repletur. ex ea mox opinio uirtutũ
asꝑgitur: ut iure iam scorum lingua quasi hor
terra austro ꝑflatur: quia hii qui ei ꝑfidem in¬
herent. feruientib caritatis studiis m ardescunt.
dum eorum mens scĩ sp̃s afflatu ꝑ funditur.
Quod quidem & de eode beato iob nil obstat

Expanded text:
Vesti menta vero Ecclesiae sunt omnes qui ei fidei adVesti menta vero Ecclesiae sunt omnes qui ei fidei adunatione his velut ornamento vestieris . Per Austrum vero, qui nimirum calidus ventus est, non immerito Spiritus sanctus designatur, quo quisque dum tangitur, ab iniquitatis suae torpore liberatur. Unde bene in Canticis canticorum dicitur: Surge, Aquilo, et veni, Auster, perfla hortum meum, et fluant aromata illius . Aquilo enim jubetur ut surgat, ut nimirum is qui mortalium corda restringit adversarius spiritus fugiat. Auster enim venit et hortum perflat, ut ejus aromata diffluant, quia per adventum sancti Spiritus, dum mens hominum repletur, ex ea mox opinio virtutum aspergitur, ut jure jam sanctorum lingua quasi hortterra Austro perflatur, quia hi qui ei per fidem inhaerent, ferventibus charitatis studiis inardescunt, dum eorum mens sancti Spiritus afflatu perfunditur. Quod quidem et de eodem beato Job nihil obstat
Abbreviated transcription (Latin):
ipso stiȩ incertitudinis nubilo cȩcatur: De
qua bene ꝑ paulum dr. Qui se existimat sci¬
re aliquid: nondum cognouit quẽad modum
oporteat eum scire. In hoc itaq mundo dum
uiuimus. tunc ꝑfecte quȩ scienda sunt scimꝰ:
cũ ꝓficientes ꝑ intelligentiam. nil nos ꝑ fecte
scire cognoscimus. Dicat gͥ. Numquid nos¬
ti semitas nubium magnas. & ꝑfectas scien¬
tias: Ac si aꝑte dicat. Numqͥd iam sum ma
acta p̃dicantium conspicis: qui postquam ꝑ
scientiam ad alta se eletiant. deorsum se humi¬
lit̾ ꝑ cognitionẽ suȩ ignorantiȩ inclinant
Quod quia solius scĩ sp̃s dono agitur. ut huma¬
num cornon solum de scientia. sed etiam de ip¬
sa sua ignorantia ꝑ fecte doceatur: & calore a¬
moris ad suꝑna ferueat. dũ minora ẽẽ quȩ
cognouit in infimis pensat: recte subiungit᷑.¬
N onne uestimenta tua calida sunt. cum
ꝑflata fuerit terra austroͦ Sepe beatum
i ob figuram scẽ eccłȩ tenere iam diximus.

Expanded text:
ipso suae incertitudinis nubilo caecatur? De ipso suae incertitudinis nubilo caecatur? De qua bene per Paulum dicitur: Qui se existimat scire aliquid, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire . In hoc itaque mundo dum vivimus, tum perfecte quae scienda sunt scimus, cum proficientes per intelligentiam, nihil nos 883 perfecte scire cognoscimus. Dicit igitur: Nunquid nosti semitas nubium magnas, et perfectas scientias? Ac si aperte dicat: Nunquid jam summa acta praedicantium conspicis, qui postquam per scientiam ad alta se elevant, deorsum se humiliter per cognitionem suae ignorantiae inclinant? Quod quia solius sancti Spiritus dono agitur, ut humanum cor non solum de scientia, sed etiam de ipsa sua ignorantia perfecte doceatur, et calore amoris ad superna ferveat, dum minora esse quae cognovit in infimis pensat, recte subjungitNonne vestimenta tua calida sunt, cum perflata fuerit terra austro? - Saepe beatum Job figuram sanctae Ecclesiae tenere jam diximus.
Abbreviated transcription (Latin):
mitȩ sunt. sed magnȩ: quia quanto in p̃sen¬
ti uita ꝓ ipsa uiuendi custodia angustȩ sunt:
tanto ampliuis in et̾na retributione dilatan¬
tur. Unde & bene subditur. Et ꝑfectas sci¬
entias. ꝑ fecta quippe scientia ẽ: & cuncta¬
hȩc sollicite agere: & se de suis meritis scire
nil esse. Inde & ipse nubes de hac ꝑ fecta sci¬
entia docentur: cum eis uoce teritatis dr̃.
Dum feceritis omĩa que p̃cepta sunt uobis:
dicite. serui inutiles sumus. ꝑ fecta scientia
ẽ. scire omnia. & tamen iuxta quendam mo-¬
dum scientem se ẽẽ nescire: quia & si iam
di p̃cepta nouimus: & suam uirtutẽ uerbo¬
rum illius sollicita cogitatione ponderamus:
& si iam quȩ intellerisse nos credimus agimꝰ:
adhuc tamͣ acta eadem qua districtione ex¬
aminis sint discutienda nescimus. Nec dũ
dei faciem cernimus: necdum occulta eius
consilia uidemus. Quanta gͦ ẽ nrã scientia :
quȩ quousq mortalitatis pondere p̾mitur.

Expanded text:
mitae sunt, sed magnae, quia quanto in praesenmitae sunt, sed magnae, quia quanto in praesenti vita pro ipsa vivendi custodia angustae sunt, tanto amplius in aeterna retributione dilatantur. Unde et bene subditur: Et perfectas scientias. haec sollicite agere, et se de suis meritis scire nihil esse. Unde et ipsae nubes de hac perfecta scientia docentur, cum eis voce Veritatis dicitur: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus . Perfecta scientia est scire omnia, et tamen juxta quemdam modum scientem se esse nescire, quia etsi jam Dei praecepta novimus, etsi jam virtutem verborum illius sollicita intentione pensamus, etsi jam quae intellexisse nos credimus agimus, adhuc tamen acta eadem qua districtione examinis sint discutienda nescimus, necdum Dei faciem cernimus, necdum occulta ejus consilia videmus. Quanta ergo est nostra scientia, quae quousque mortalitatis pondere premitur,
Abbreviated transcription (Latin):
As pluuiis. ut ostenderent lucem nubium
enis Ac si aꝑte dicat. Numqͥd si uenturos
in mundo iam p̃dicatores cotispicis: quan
mundo innotescat. app̾hendis: Inde adhuc
iste nubes semitas subtilissimas: scilicet sce̾
p̾dicationis uias. Angusta quippe porta ẽ:
quȩ ducit ad uitam. Eos gͦ per semitas as-¬
tringunt: qui ab intentionis eoꝵ tramite.
ꝑ lata mundi desideria euagando non exe¬
unt. Arta enim bene uiuendi censura: n
ẽ. ampla uia. sed semita. In qua p̃dicator qͥs¬
q studiose constrngitur: quia stib p̃ceptoꝵ
custodia sollicite coangustatur. An non qͣsi
q̃dam angustia ẽ. itineris. in hoc quidem mun-¬
do uiuere. sed de huius mundi concupiscentia
nichil habere: aliena non appetere: ꝓpria
non tenere: laudes mundi despicere. & ꝓ do
olꝓbria amare: głam fugere: despectum
sequi: adulantes despicere: aspicientes ho¬
norare: mala nocentium ex corde dimitte¬
re: & erga eos dilectionis grãm immobilẽ
in corde retinere Que uidelic&. omĩa se¬

Expanded text:
s pluviis ut ostenderent lucem nubium ejus? Ac si aperte dicat: Nunquid si venturos in mundo praedicatores jam conspicis, quandmundo innotescat apprehendis? Unde adhuc istae nubes semitas subtilissimas, scilicet sanctae praedicationis vias. Angusta quippe porta est, quae ducit ad vitam . Eos ergo per semitas astringunt, qui ab intentionis eorum tramite per lata mundi desideria evagando non exeunt. Arcta enim bene vivendi censura non est ampla via, sed semita, in qua praedicator quisque studiose constringitur, quia sub praeceptorum custodia sollicite coangustatur. An non quasi quaedam angustia est itineris, in hoc quidem mundo vivere, sed de hujus mundi concupiscentia nihil habere, aliena non appetere, propria non tenere, laudes mundi despicere, et pro Deo opprobria amare, gloriam fugere, despectum sequi, adulantes despicere, despicientes honorare, mala nocentium ex corde dimittere, et erga eos dilectionis gratiam immobilem in corde retinere? Quae videlicet omnia se
Abbreviated transcription (Latin):
nisi p̃dicatores scĩ: Quid ꝑ uectem. nsi incar¬
natus dñs designatur: Qui hec uidelic&.
ostia contra sȩuentis maris impetum. tantũ
ualentiora opposint: quanto ea sua obserua¬
tione roborauit. Quia enim ista sc̃ȩ eccłe ostia
uectis huius oppositione solidata sunt. potu¬
erunt quidem tundi fluctib sed effringi ne-¬
quiuerunt: ut ea ext̾ius unda ꝑ secutionis
illueree: sed nequaquã cordis eorum int̾na
penetrari&. Et qr doctores scĩ p̃dicatione qui¬

Expanded text:
nisi praedicatores sancti? Quid per vectem, nisi incarnatus Dominus designatur? Qui haec videlicet ostia, contra saevientes maris impetum tanto valentiora opposuit, quanto ea sua observatione roboravit. Quia enim ista sanctae Ecclesiae ostia vectis hujus oppositione solidata sunt, potuerunt quidem tundi fluctibus, sed effringi nequiverunt, ut ea exterius unda persecutionis illideret, sed nequaquam cordis eorum interna penetraret. Et quia doctores s
Abbreviated transcription (Latin):
lia oculos mentis attollere: atq hec ipsa
que sequi p̃cipimur uidere. S quid agimꝰͦ
Infrmis illa obtutib necdum patent. Ecce
ad eorum amorem uocamur. s tam̃ auisio¬
ne restringimur: quia & si quando aliquid
furtĩ parumq aspicimꝰ: s incerto minis ad¬
huc uisu caligamus. Unde apte subiungitur.¬

Expanded text:
lia oculos mentis attollere, atque haec ipsa lia oculos mentis attollere, atque haec ipsa quae sequi praecipimur videre. Sed quid agimus? Infirmis illa obtutibus necdum patent. Ecce ad eorum amorem vocamur, sed tamen a visione restringimur, quia et si quando aliquid furtim parumque aspicimus, sub incerto nimis adhuc visu caligamus. Unde apte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
mani cordis ꝓna ẽ in malum: ab adolescen¬
tia sua. Corruptionis namq malũ quod
unusquisq nrm̃ abortu desideriorum car-¬
nalium sũpsit. in ꝓuectu etatis exercet:¬
& nisi hoc citius diuine formidinis manus
repͥmat: omne condite nature bonum
repente culpa inꝓfundũ uorat. Nemo gͥ
sibi cogitationũ suarum uictoriam tribuat:
cum ueritas dicat. Quis conclusit ostiis
mare: quando erumpebat quasi de uul-
ua ꝓcedens: Quia nisi ab ipso cogitationis
primordio cordis fluctus grã diuina retine¬
ret: temptationũ ꝓcellis mare seuiens ter.¬
ram ꝓcul dubio humane mentis obruisset:
ut salsis fluctib ꝑ fusa aresceret: idẽ ꝑnici-¬
osis carnis uoluptatib delectata deperiret.
Solus gͦ ans ostiis mare concludit qui pra¬
uis motib cordis claustra inspirate formidi¬
nis obicit. Quia uero ea que cernimus sequi
ꝓhibemur: quia corporearum rerum delec¬
tatione retundimur: lib& iam ad inuisibi¬

Expanded text:
mani cordis prona est in malum ab adolescenmani cordis prona est in malum ab adolescentia sua . Corruptionis namque malum, quod unusquisque nostrum ab ortu desideriorum carnalium sumpsit, in provectu aetatis exercet; et nisi hoc citius divinae formidinis manus reprimat, omne conditae naturae bonum repente culpa in profundum vorat. Nemo igitur sibi cogitationum suarum victoriam tribuat, cum Veritas dicat: Quis conclusit ostiis mare, quando erumpebat, quasi de vulva procedens? Quia nisi ab ipso cogitationis primordio cordis fluctus gratia divina retineret, tentationum procellis mare saeviens terram procul dubio humanae mentis obruisset, ut salsis fluctibus perfusa aresceret, id est perniciosis carnis voluptatibus delectata deperiret. Solus ergo Dominus ostiis mare concludit, qui pravis motibus cordis claustra inspiratae formidinis objicit. Quia vero ea quae cernimus sequi prohibemur, quia a corporearum rerum delectatione retundimur, libet etiam ad invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
de malitie obscurum: Quod mare quantũ
seuiat attendit: quisquis inse occultas cogi¬
tationum temptationes intelligit. Ecce eni
iam ꝑuersa relinquimus: iam de sideriis
rectis inherẽmus: iam praua oꝑa foris abs¬
cidimus : s tam̃ latent̾ intꝰ ea cum qua huc
uenimus uite ueteris ꝓcella fatigamur.
Quã nisi respectu uidicii & et᷑m pauore tor¬
menti inmensi timoris claustra constringe¬
rent: cuncta in nobis penitꝰ suꝑ edificatĩ
oꝑis fund am̃ta corruissent. Si enim quod
ꝑ suggestionem seuit intrinsecus ꝑ delibe¬
rationem foras erumperet: uite nr̃e fabrica
funditus euersa iacuisset. In iiquitate namq
concepti. E in delicto editi. ꝑ insite corruptio¬
nis molestias pugnam nob̃cum huc deferimꝰ:
quã cum labore uincamus. Unde recte de
hoc mari dr. Quando erumpebat quasi
de tiulua ꝓcedens. Hulua enim praue cogi¬
tationis adolescentia ẽ: de qua ꝑ moysen do¬
minus dicit. Sensus enim & cogitatio hu¬

Expanded text:
de malitiae obscurum? Quod mare quantum de malitiae obscurum? Quod mare quantum saeviat, attendit quisquis in se occultas cogitationum tentationes intelligit. Ecce enim jam perversa relinquimus, jam desideriis rectis inhaeremus, jam prava opera foris abscindimus; sed tamen latenter intus ea cum qua huc venimus vitae veteris procella fatigamur, quam nisi respectu judicii et aeterni pavore tormenti immensi timoris claustra constringerent, cuncta in nobis penitus superaedificati operis fundamenta corruissent. Si enim quod per suggestionem saevit intrinsecus, per deliberationem foras erumperet, vitae nostrae fabrica funditus eversa jacuisset. In iniquitate namque concepti, et in delicto editi , per insitae corruptionis molestias pugnam nobiscum huc deferimus, quam cum labore vincamus. Unde et recte de hoc mari dicitur: Quando erumpebat, quasi de vulva procedens. Vulva enim pravae cogitationis adolescentia est. De qua per Moysen Dominus dicit: Sensus enim et cogitatio hu
Abbreviated transcription (Latin):
nis suȩ impetum fregit. & transire non ua-¬
luit: quia eiꝰ fortitudine. furoris suit̃minum
clausum inuenit. Unde recte ꝑ ꝓpħam dr.
passiones eiꝰ non inconuenient̃ intelligi. Qͥb
ex occulto uectem posuit: quia eas inuisibili
diumitate roborauit. Contra quas mundi
fluctus ueniunt. s fracti dissiliscunt: quia
suꝑbi eas uiuendo despiciunt. s earum u-¬
res experiendo ꝑtimescunt. Nam dum
passiones unigeniti humanũ genus prius
irrisit pꝰ modum ex pauit: quasi contra
opposita ostia more elidendi maris & tumo¬
re elatum uenit. & fractum uirtute dissilu-¬
it. S quia iccirco hoc ad beatum iob d̃r. ut
de tot uirtutib cordis eius gła p̾̃meretur.
ne sibi fortasse tribuat quod se stare subbimit̃
non ignorat: cum quanta eiꝰ edificatione suł
dicta ꝑpendimus si hec etiam moralit dissera-¬
Quid ẽ mare nisi cor nrm furore turbidum.
rixis amarũ. elatione suꝑbiȩ tumidũ: frau¬

Expanded text:
nis suae impetum fregit, et transire non vanis suae impetum fregit, et transire non valuit, quia ejus fortitudine furoris sui terminum clausum invenit. Unde recte per Prophetapassiones ejus non inconvenienter intelligi. Quibus ex occulto vectem posuit, quia eas ex invisibili divinitate roboravit. Contra quas mundi fluctus veniunt, sed fracti dissiliunt, quia superbi eas videndo despiciunt, sed earum vires experiendo pertimescunt. Nam dum passiones unigeniti humanum genus prius irrisit, postmodum expavit; quasi contra opposita ostia, more elidendi maris, et tumore elatum venit, et fractum virtute dissiluit. Sed quia idcirco hoc ad beatum Job dicitur, ut de tot virtutibus cordis ejus gloria premeretur, ne sibi fortasse tribuat quod se stare sublimiter non ignorat, cum quanta ejus aedificatione sint dicta perpendimus, 915 si haec etiam moraliter disseraQuid est mare, nisi cor nostrum furore turbidum, rixis amarum, elatione superbiae tumidum, frau
Abbreviated transcription (Latin):
fantiȩ obuoluerem: quia unde esꝰ teneritu¬
dinis infirma ꝑtulit: inde altam significati¬
onum spiritalium nubem fecit. Quem qr
euagationib cmnxit: recte subiẽ. Circũ¬
dedi illud tͣminis meis. Et quia huiꝰ huma¬
ni generis motus misso mediatore cohercuit:
apte subiungit. Et posui uectem & ostia.
Uectem quippe & ostia posuit: quia redemp¬
tore nr̃o contra culpas delinquentium misso
noue uitȩ p̃dicamenta firmauit. Clausa nãq
ostia opposito uecte roborantur. Uectem gͦ as
opposuit: quia contra lasciuos motꝰ humani
generis unigentum misit: qui p̃cepta spiri-¬
talia que loquendo docuit. agendo solidauit.
Bñ autem subditur. Et dixi. Hucusq uenies
& non ꝓcedes ampliꝰ: E hic confringes tumen-¬
tes fluctus tuos. Hoc quippe mare ostia ꝓpria
transcenderat: quia claustra legis opposite hu¬
mani tumoris unda saliebat. At pꝰquam mun¬
dus oppositum sibi unigenitum repꝑit. elatio¬

Expanded text:
fantiae obvolverem, quia unde ejus teneritufantiae obvolverem, quia unde ejus teneritudinis infirma pertulit, inde altam significationum spiritalium nubem fecit. Vet. evagationibus cinxit, recte subjicit: Circumdedi illud terminis meis. Et quia hujus humani generis motus misso Mediatore coercuit, apte subjungit: Et posui vectem et ostia. Vectem quippe et ostia posuit, quia Redemptore nostro contra culpas delinquentium misso, novae vitae praedicamenta firmavit. Clausa namque ostia opposito vecte roborantur. Vectem ergo Deus opposuit, quia contra lascivos motus humani generis unigenitum misit, qui praecepta spiritalia, quae loquendo docuit, agendo solidavit. Bene autem subditur: Et dixi: Hucusque venies, et non procedes amplius, et hic confringes tumentes fluctus tuos. Hoc quippe mare ostia priora transcenderat, quia claustra legis oppositae humani tumoris unda transiliebat. At postquam mundus oppositum sibi unigenitum reperit, elatio
Abbreviated transcription (Latin):
te tolerare. Hinc ẽ quod eũdem rudem po-¬
pulum aquibdam ꝓ hibuit: quedam uero
ei inusy pristino seruauit: sed hec ipsa tam̃
in melioris uitȩ figura cõposuit. Bruta nãq
ammalia idolis in egypto mactabant: eiq
in usum pꝰmodum animalium mactationẽ
retinuit. s idolorum cultum uitauit: ut
dum de ust suo aliqͥd amilteret. consola-¬
retur eiꝰ infirmitas. ꝑ hoc qđ de usu suo
aliquid haberet. Mira aut̃ dispensatio¬
ne consilii. quod ei dñs de consuetudine
carnali retmuit. hoc infigura sp̃c poten-¬
tiꝰ uertit. Quid enim sacrificia illorum
animalium. nisi unigeniti mortem desig¬
nant: Auid sacrificia illorum animaliũ.
nisi extinctionem carnalis nr̃e uite signifi¬
cant: Inde gͦ imbecillitati popłi rudis con¬
descendit᷑: inde ei ꝑ obumbratas allegoria¬
rum sp̃es maior fortitudo sp̃s nuntiatur. Rec¬
te itaq đr. & caligine illud quasi panns in¬

Expanded text:
te tolerare. Hinc est quod eumdem rudem pote tolerare. Hinc est quod eumdem rudem populum a quibusdam prohibuit, quaedam vero ei in usum pristinum servavit, sed haec ipsa tamen in melioris vitae figura canimalia idolis in Aegypto mactabant, eisque in usum postmodum animalium mactationem retinuit, sed idolorum cultum vetavit, ut dum de usu suo aliquid amitteret, consolaretur ejus infirmitas per hoc quod de usu suo aliquid haberet. Mira autem dispensatione consilii, quod eis Dominus de consuetudine carnali retinuit, hoc in figuram spiritus potentius vertit. Quid enim sacrificia illorum animalium, nisi Unigeniti mortem designant? Quid sacrificia illorum animalium, nisi exstinctionem carnalis nostrae vitae significant? Unde ergo imbecillitati populi rudis condescenditur, inde ei per obumbratas allegoriarum species major fortitudo spiritus nuntiatur. Recte itaque dicitur: Et caligine illud quasi pannis in
Abbreviated transcription (Latin):
sorores tuas in om̃ib abominationib tuis
quas oꝑata es: ita meliorib testamenti no-¬
ui p̾ceptis subsequentib p̃cepta bona que
rudib data sunt. non bona eẽ memoran-¬
tur. Neq enim mentes usui uite carna¬
lis inherentes. euelli ab infimis possent:
nisi gradatim ducta p̃dicatione ꝓficerent.
łinc quippe est quod in egyptumꝰ positis.
pio iustoq moderamine. latenti eorum
concupiscentiȩ condescenditur: & uicino¬
rum suorum uasis aureis argenteisq
sullatis discedere iubentur. Qui ad syna
montẽ ducti. accepta lege mox audiunt.
Non concupisces rem ꝓximi tui. Hinc est
quod in cadem lege. oculum ꝓ oculo. dentẽ
ꝓ dente p̾cipiuntur exigere: & quandoq
tam̃ reuelata grã ꝑ cussi maxillam. alteram
iubentur p̃bere. Quia enim plus semper
ira in uindicta exigit quã in uiria accepit:
dũ discunt mala non multipliciꝰ reddere
quandoq discerent ea & mulplicata spon-¬

Expanded text:
sorores tuas in omnibus abominationibus tuis, sorores tuas in omnibus abominationibus tuis, quas operata es , ita melioribus Novi Testamenti praeceptis subsequentibus praecepta bona quae rudibus data sunt non bona esse memorantur. Neque enim mentes usui vitae carnalis inhaerentes evehi ab infimis possent, nisi gradatim ducta praedicatione proficerent. Hinc quippe est quod, in Aegypto positis pio justoque moderamine latenti eorum concupiscentiae condescenditur, et vicinorum suorum vasis aureis argenteisque sublatis, discedere jubentur . Qui ad Sina montem ducti, accepta lege, mox audiunt: Non concupisces rem proximi tui . Et hinc est 914 quod in eadem lege oculum pro oculo, dentem pro dente praecipiuntur exigere , et quandoque tamen, revelata gratia, percussi maxillam alteram jubentur praebere . Quia enim plus semper ira in vindicta exigit quam injuria accepit, dum discunt mala non multiplicius reddere, quandoque discerent ea et multiplicata spon
Abbreviated transcription (Latin):
subditur. Et caligine illud quasi pannis in¬
fantie obuoluerem. Dum enim rudes ppłos
non aꝑta sp̃s p̃dicatione edocuit. sed figura¬
ta locutione p̃ceptis litt̾e astrinxit: adhuc
infirma sapientes. uerborum suorum caligi¬
ne quasi pannis infantiȩ obuoluit: ut man-¬
datis grossiorib ligati crescerent. ne male
liberi in stus uoluptatib ꝑ irent: quos
ad iniam iusticiȩ dum non iam caritas
sed adhuc timor astringeret: diuina dis¬
pensatio quasi pressit ut nutriret. Infir¬
mus namq populus cũ p̃ceptorũ pannos
nolens ꝑtulit: ad firmiorem statum ex
ipsa sua ligatione ꝑuenit. Qͥa enĩ eum
timor prius aculpa cohercuit: competen¬
t̃ p̃modum in libͣtatem sp̃s eriuit. Hos
pannos infantiȩ quos inchoantib dedit:
quasi mala eẽ desinunt cõꝑatione peiorũ:
& bona quasi bona non sunt. cõꝑatione me-¬
liorum. Nam sicut peius delinquenti u-¬
deȩ de somoda atq samaria dr. iustificasti

Expanded text:
subditur: Et caligine illud quasi pannis insubditur: Et caligine illud quasi pannis infantiae obvolverem. Dum enim rudes populos non aperta spiritus praedicatione edocuit, sed figurata locutione praeceptis litterae astrinxit, adhuc infirma sapientes verborum suorum caligine quasi pannis infantiae obvolvit, ut mandatis grossioribus ligati crescerent, ne male liberi in suis voluptatibus perirent. Quos ad viam justitiae dum non jam charitas, sed adhuc timor astringeret, divina dispensatio quasi pressit ut nutriret. Infirmus namque populus cum praeceptorum pannos nolens pertulit, ad firmiorem statum ex ipsa sua ligatione pervenit. Quia enim timor eum prius a culpa coercuit, competenter postmodum in libertatem spiritus exivit. Hos pannos infantiae, quos inchoantibus dedit,quasi mala esse desinunt comparatione pejorum, et bona quasi bona non sunt comparatione meliorum. Nam sicut pejus delinquenti Judaeae de Sodoma atque Samaria dicitur: Justificasti
Abbreviated transcription (Latin):
bebis inimicum tuum. Ago aut̃ dico uob̃:
diligite inimicos urõs. bene facite bis qui
oderunt uos. Qui gͥ prius nequitias oꝑis
nimirum tumenti mari ne circum ducta
iusticiȩ litora transeat. bis ostia imponit.
Bene aut̃ cũ diceret. quis conclusit ostiis
mare: ilico & tempus adiunxit u̾icens.
Quando erumpebat quasi de uulua proce¬
dens. Quia uidelic& tunc humano generi
p̃ceptis legis obuiauit: qñ adhuc seculum
sue origim uicinũ. quasi ab ortu ꝓprio ad ꝓ¬
uiectum uitȩ carnalis exi bat. De uulua
quippe ꝓcedere ẽ: in lucem p̾sentis głȩ car¬
naliter apparere. Et recte subiungitur. cũ
ponerem nubẽ uestimentum eius: qr nimi¬
rũ ds hoĩbus non tunc aꝑta ostensione se
intulit: sed dum eos ab errore ꝑ fidiȩ eri-¬
pit. nec tam̃ illis claritatem sui luminis pa¬
tefecit. quasi ex tenebris eos abstulit. sed ad¬
huc nubes uestiuit: ut pristina prauita-¬
tis acta relinquerent: & tam̃ uentura bo-¬
na adhuc certius non uiderent. Hñ & apte

Expanded text:
inimicum tuum; ego autem dico vobis, diligite inimicos vestros, et benefacite his qui oderunt vos . Qui igitur prius nequitias operinimirum tumenti mari, ne circumducta justitiae littora transeat, bis ostia imponit.Bene autem cum diceret: Quis conclusit ostiis mare. Illico et tempus adjunxit, dicens: Quando erumpebat, quasi de vulva procedens. Quia videlicet tunc humano generi praeceptis legis obviavit, quando adhuc saeculum suae origini vicinum, quasi ab ortu proprio ad profectum vitae carnalis exibat. De vulva quippe procedere est in luce praesentis gloriae carnaliter apparere. Et recte subjungitur: Cum ponerem nubem vestimentum ejus. Quia nimirum Deus hominibus non tunc aperta ostensione se intulit, sed dum eos ab errore perfidiae eripuit, nec tamen illis claritatem sui luminis patefecit, quasi ex tenebris eos abstulit, sed adhuc nube vestivit, ut et pristina pravitatis acta relinquerent, et tamen ventura bona adhuc certius non viderent. Unde et apte