comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utrum ꝑiussu deisit habendum. qͣd iepthe filiam sibi
occurrentem o ccidit. cum id se nouisset deoimmolatum
qͦd ei redeunti de p̃lio uictori pͥmitus occurrisset. Nec
samson aliter extusatur. quod se ip̃m eum hostib ruina

Expanded text:
utrum pro jussu Dei sit habendum quod Jephte filiam sibi utrum pro jussu Dei sit habendum quod Jephte filiam sibi occurrentem occidit, cum id se vovisset Deo immolaturum quod ei redeunti de praelio victori primitus occurrisset. Nec Samson aliter excusatur, quod seipsum cum hostibus laten
Abbreviated transcription (Latin):
biti. qui dixit seire
sup̃a cumẽo iret. Ita
fugitq sysara ad temptoria iabel uxoris aber cyneiubi
cum abiconditus dormisset. iabel clauum tabnaculiꝑ
cussum cum malleo defixit incerebrum ciususq adter¬
ram. & mortuus est. Et ecce barach sequens sysaram ue¬
ruebat. egressaq iabel in octisum eiꝰ. qix̃ ei. uenice oftũ¬
dam tͥ uirum. quem queris. Qui cum intrasset uidit
sisaram iacentem mortinim. Humiliauit gͦ ds die illo
iabinregenchanaan coram filiisifrł. Et de samson
ũt q̃ui legitur in libro iudicum afflixit uchementer
ꝑhilisteos: ce de iepte quicumiret adpugnam contra
tur. rediens qͦd pͥmo occurreret offerret dño: octurrit¬
ꝙ ei filia qͣm immolauit. Nec laudatur iepthe quod
filiam octidit. sed qͦd ꝑfidem deo iuuante hostes suꝑa¬
uit. abraham uͦ non solum non culpatur crudelitatig
cͥmine. uerum etiam laudatur pietatis nomine. qͣd filiũ
ñ scelerate sed obedienter uoluit otude. Et m̃ito querit᷑.

Expanded text:
Jabin, qui dixit se ire, si ipsa cum eo iret. ItaqFugitque Sisara ad tentoria Jabel uxoris Abercinei, ubi cum absconditus dormisset Jabel clavum tabernaculi percussum cum malleo defixit in cerebrum ejus usque ad terram, et mortuus est. Et ecce Barach sequens Sisaram veniebat, egressaque Jabel in occursum ejus, dixit ei: Veni et ostendam tibi virum quem quaeris. Qui cum introisset, vidit Sisaram jacentem mortuum . Humiliavit ergo Deus die illo Jabin regem Chanaan coram filiis Israel. Et de Samson, qui ut legitur in libro Judicum afflixit vehementer Philisthaeos. Et de Jephte, qui cum iret ad pugnam contra tur, rediens quod primo occurreret offerret Domino, occurritque ei filia quam immolavit: nec laudatur Jephte quod filiam occidit, sed quod per fidem Deo juvante hostes superavit. Abraham vero non solum non culpatur crudelitatis crimine, verum etiam laudatur pietatis nomine quod filium non scelerate, sed obedienter voluit occidere. Et merito quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
singuli fecerint. dicit tam̃ que quidam fide oꝑati sunt.
Sapienter historiarum comm emoratio nemu̾itat. ne
sermonem suum ꝓtelet: & breuiter quelam tangens.
Net enim omnino tatuit. net ditens molestiis factus ẽ
fugit densitatem. longitudinem ne tatiget auditorẽ.
Sequit᷑. adeptisunt fide repmissiones. idest ea que reꝓ¬
mittebantur. ut uictoriam & alia. promissiones multe
fact̾e sunt patrib danidiit abrahe. & aliis. Opturauer̃t¬

Expanded text:
singulis fecerunt, dicit tamen quae quidam fide operati sunt. Sapienter historiarum commemorationem vitat, ne sermonem suum protelet, breviter quaedam tangens; nec enim omnino tacuit, nec dicens molestus effectus est. Fugit densitatem, longitudinem, ne fatigaret auditorem. Et adepti sunt, fide, repromissiones, id est ea quae repromittebantur, ut victoriam et alia. Promissiones multae factae sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
noctu. Et debarach.
de quo inlibronidi¬
cum legitur quodia¬
bin rege chanaan
affligente filios i fcł
filio abynoen ut as
sumeret decemmilia
pugnatorum secum
Q iret contra sisarã
pͥncipem exercitus ia

Expanded text:
noctu; et de Barach, e quo in libro Judicum legitur quobin rege Chanaan affligente filios Israelfilio Abynoen ut assumeret decem millia pugnatorum:  iret contra Sisaram principem exercitus Ja
Abbreviated transcription (Latin):
plens eum ut habeat menbra om̃ia. Et uere est plenitudo
eiꝰ. quia ip̃e est qui adimpletur ꝑ eos. Cũm enim regressi
ad confessionem flectunt genux. ip̃e ad impletur qui arecedñ¬
tib euacuari uidetur. ꝑ eos adimpletur dico. tamen ens
om̃ia in om̃ib hic uł in faituro. quia menbra uichil ei con¬
ferunt. sed ip̃e om̃ia m̃bris. qui ideo dr̃ esse omnia in om̃ib
quia om̃ia abip̃o sunt in eiꝰᷤ cuius uͥtute sunt quod sunt. &¬

Expanded text:
plens eum ut habeat membra omnia. Et vere est plenitudo plens eum ut habeat membra omnia. Et vere est plenitudo ejus quia ipse est qui adimpletur per eos. Cum enim regressi ad confessionem flectunt genu Christo adimpletur, quia recedentibus evacuari videtur. Per eos adimpletur dico, tamen ens omnia in omnibus, hic vel in futuro, quia membra nihil ei conferunt, sed ipse omnia membris. Quod ideo dicitur esse omnia in omnibus, quia omnia ab ipso sunt in eis, cujus virtute sunt quod sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ita in xp̃o inferior natura est humãnitas. quam etiam angłi
adorant. & ip̃i homini xp̃o omnia sub sunt. & iꝑsum. post¬
qmͣ cominemorauit dignitatem xͥ redit adnos. ostñqͥens eius
aignitatem ad nos ꝑtinere. Quasi. Ita exaltauit ds̃ xp̃m. &¬
hec eiꝰ exaltatio ad nos ꝑtinet. qr ip̃e talis est capnt & nos
corpus eiꝰ: &e hoc est quod ait. Quasi. hoc quod dixi dexp̃o
adnos ꝑtinet. & idest qͥa ip̃m qui alleo altus est dedit deus
subiciuntur enim illi quasi capiti ex quo trahunt originem
abip̃o enim fac̾a sunt scłm ditatem. & ita scłm denatem ca
nitudo gr̃e fuit. Ae cuiꝰ plenitudine nos accepimus. millumꝙ¬
in aiꝰ doinum deus p̃stare posset hominib qͣm ut ũbum suim¬
ꝑ quod condidit omtna faceret illis capit. & illos ei tanqͣm
menbra coaptaret. & eẽt filius dei. & filiꝰ homiins. unde ds
cum patre. unus ħo cum hominib. Sequitur. Que eccl̃ia est
corpus illiꝰ. id est unuita ei natura & gr̾a & plenitudo eiꝰ scił im¬

Expanded text:
ita in Christo inferior natura est humanitas, quam etiam angeli adorant, et ipsi homini Christo omnia subsunt. Et ipsum. Postquam commemoravit dignitatatem Christi, redit ad nos, ostendens dignitatem ejus ad nos pertinere. Quasi dicat: Ita exaltavit Deus ec ejus exaltatio ad nos pertinet, quia ipse talis est caput, et nos corpus ejus, et hoc est quod ait; quasi dicat: Hoc quod dixi de Christo ad nos pertinet. Et, id est quia, ipsum, qui adeo altus est dedit Deus Subjiciuntur enim illi quasi capiti, ex quo trahunt originem. Ab ipso enim facti sunt secundum deitatem, et ita secundum deitatem capnitudo gratiae fuit, de cujus plenitudine nos accepimus. Nullumque majus donum praestare Deus posset hominibus, quam ut Verbum per quod condidit omnia, faceret illis caput, et illos ei tanquam membra coaptaret, ut esset Filius Dei et filius hominis, unus Deus cum Patre, unus homo cum hominibus. Quae, Ecclesia, est corpus illius, id est unita ei gratia et natura, et plenitudo ejus, id est im
Abbreviated transcription (Latin):
tem uł głam nr̃am q̃rimꝰ ⁊ cum placere hominib uolumꝰ.
s gaudemꝰ eis placere. qͦd bonum est ꝓpter utilitatem illoꝵ¬
cte plac̃e dicebat. quia ineo ip̃so ut deo placeret intuebat᷑.
ce placendum esse hominib recte p̃cipiebat. ñ uͭ ħ appeteret᷑
saluos fieri nellet imitandũ p̃beret. & sic̃ ĩ apło ista ꝯtͣria uidebar¬

Expanded text:
tem vel gloriam nostram quaerimus, cum placere hominibus volumus; tem vel gloriam nostram quaerimus, cum placere hominibus volumus; sed gaudemus eis placere, quod bonum est, propter illocte placere dicebat, quia in eo ipso ut Deo placeret intuebatur, et placendum esse hominibus recte praecipiebat, non ut hoc appeteretur salvos fieri vellet, imitandum praebet. Et sicut in Apostolo ista contraria videba
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis ce gretis. & eccłie adei. Item: ꝓuidemus bona ñ solum
coram deo. setiam corã ꝯm̃ib hominib. Dicet gͦ mͥ aliquis.
Exrpone mͥ quomꝰ incelligam ista que diũsa at contͣria ui¬
aentur. uideł qđ  hic ait apłs. si hominib platerẽ &e cet̾a. &
ilta plac̃e om̃ib & cet̾a. Si tͣnͣquilliꝰ audias. sitͥ ip̃i aqͣm tue
m̃tis ñ ꝑturbes. qͣntum potero fortassis exponam. Sunt ergo
homines temerarii iudices. decractores. susurrones. murmu¬
ratores. querentes suspicari qđ non uident. quereutes etiam
iactare qnod ñ suspicantur. Contratales sufficit. testimouiũ
conscientie nr̃e. neq etiam in aliis quib placere uolumus
głam nram querimꝰ. uł querere debemꝰ. sel illorũ salutem ut
nr̃am. Nos eium bñ ambulantes imitando ñ errent. ce in¬
de non nos sed dm̃ laudent. qui nos tales fecit. N ongͦ ntilita¬

Expanded text:
Judaeis et gentibus et Ecclesiae Dei . Item: Providemus bona, non solum Judaeis et gentibus et Ecclesiae Dei . Item: Providemus bona, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Dicet ergo mihi aliquis: Expone mihi quomodo intelligam ista quae diversa atque contraria videntur, videlicet quod hic ait Apostolus: Si hominibus placerem etc.; et: Placete hominibus, etc. Si tranquillius audias, si tibi ipsi aquam tuae mentis non perturbes, quantum potero, fortassis exponam. Sunt ergo homines temerarii judices, detractores, susurrones, murmuratores, quaerentes suspicari quod non vident, quaerentes etiam jactare quod non suspicantur. Contra tales sufficit testimonium conscientiae nostrae, neque etiam in aliis quibus placere volumus, gloriam nostram quaerimus vel quaerere debemus; sed illorum salutem, ut nos bene ambulantes imitando non errent: etenim non nos, sed Dominum laudent, qui nos tales fecit. Nunc ergo utilita
Abbreviated transcription (Latin):
dixit hominẽ ex lege iusti¬
inutilẽ dei gr̃am p̃dicauit
cere illos seductores . s. pseu¬
minib placerem do. ut laudarent᷑ auideis.
quos ũ timet offendere
niente cessat lex. Uñ subdit. Aut quero hominib plac̾e sũt
qñ luteras apͥneipib sacerdotum ad occidendum xͥanos accepi:
Non qͥa si ad huc hominib placẽm id ẽ placere uellem. ut olim
uolebam non essem seriuis xp̃i. quod mͦ sum: o ideo eos ex cõ¬
munico. Attende qđ ait. si hominib placerem & cetera. Ex
his enini uerbis quidam putant sibi in bñuiuendo sufficere
ꝯscientiam. & qͥd de eis estimet alius ũ ualde curant. S con¬
scientia coram deo est necessaria. conũsatio autem coram ꝓxi¬
mo. Qd si negligentiꝰ agit᷑ ledit exemplo. ut ũbi gr̃a: si quis
bone conscientie coram infirmo in ydolio comedat. qͣmus¬
tia conũsationis tue. U nͭ alibi ait apłs: placere omnb ꝑ oĩa.
sict̃ & ego om̃ib ꝑomina placeo. Item: sine offensione. estote

Expanded text:
dixit hominem ex lege justinutilem Dei gratiam praedicavit. cere illos seductores, scilicet pseudo, ut laudarentur a Judaeis, quos non timet offendere niente, cessat lex. Unde subdit: Aut quaero hominibus placere, sicut quando litteras a principibus sacerdotum ad occidendum Christianos accepi? non; quia si adhuc hominibus placerem, id est placere vellem ut tunc volebam, non essem servus Christi: quod modo sum. Et ideo eos excommunico. Attende quod ait, si hominibus placerem, etc. Ex his enim verbis quidam putant sibi in bene vivendo sufficere conscientiam, et quid de his existimet alius, non valde curant; sed conscientia coram Deo est necessaria; conversatio autem coram proximo. Quae si negligentius agitur, laedit exemplo, ut verbi gratia, si quis bonae conscientiae coram infirmo in idolio comedat, qutionis tuae. Unde alibi ait Apostolus: Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo . Item: Sine offensione estote
Abbreviated transcription (Latin):
.i. comestio in se bona ñ sit blasphemabił. qd̾ ẽ dum
alii nocet. Et qr nocet abstine. qr ñ ẽ causa regni dei
qd̾ si eẽt ꝑ nullius scandalo obmitteres. & qd̾ ñ sit

Expanded text:
 comestio in se bona non sit blasphemabilis. Quod est, dum alii nocet, et quia nocet, abstine, quia non est causa regni Dei: Quod si esset, pro nullius scandalo omitteres. Et quod non sit
Abbreviated transcription (Latin):
terita uos laudd. de
futuro autem bonũ
ter ostendere. usq ĩ
ad expletionem spei
circa singulos curam
placere iudeis ꝓmis¬
siones parum me¬
morari. unde modo
hiis laudib ex tollit
eos. quos supra obdu¬
ratorum exemplo

Expanded text:
terita vos laudo. De futuro autem bonum ter ostendere, usque inad expletionem spei, circa singulos curam placere Judaeis promissiones patrum memorari. Unde modo his laudibus extollit eos quos supra obduratorum exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
strum eandem
ostentare sollici¬
tudinem adex¬
pletionemspei
usq infinem ut
non segnes effici¬
amini: uerum
imitatores eorũ.
qui fide & patien¬
tia hereditabunt
pmissiones.
sedꝑfidem & patiertiam id est merito fidei & patientie
hereditabunt idest hereditate possidebunt. ꝓmissi¬
nes dest ꝓmissam sepebeatitudinem. Et quasi aliquis
quereret᷑. ansunt facte ꝓmissiones: Responlet. factas
eẽ & que sint dicens. abrahe namq & tetera. Sciebat
iurauit ꝑsemet

Expanded text:
strum eandem ostendere sollicitudinem ad expletionem spei usque in finem, ut non segnes efficiamini, uerum imitatores eorum qui fide et patientia hereditabunt missiones. fidem et patientiam, id est merito fidei et patientiae, haereditabunt, id est haereditate possidebunt promissiones, id est promissam saepe beatitudinem. Et quasi aliquis quaereret: An sunt factae promissiones? Respondet. Et factas esse, et quae sint, dicens: Abrahae namque, etc. Sciebat i
Abbreviated transcription (Latin):
sine lege ẽ. s ñ sine lege manifestata. Quom̃ enĩ ꝑle
gẽ testificata. si sine lege manifestata: S iusticiadi si
o legis .i. ñ aduitus lege. S ñ sine lege ostendit. qr ꝑ le
sccłiam uͦ qua iustificet humiliatos. Ergo iusticia ẽ. ꝑ fid̾e̾
xp̃i. Hẽc aũ iusticia uenit in om̃s. ⁊ ut mag̃ ꝓpͥe dicat᷑¬

Expanded text:
sine lege est, sed non sine lege manifesta. Quomodo enim per legem testificata, si sine lege manifestata? sed justitia Dei o legis, id est non adjutis lege, sed non sine lege ostendit, quia persericordiam vero, qua justificet humiliatos. Ergo justitia est per fidem Christi. Haec autem justitia venit in omnes, et, ut magis proprie dicat
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniaria. uł bonorum. uł laudis humane quomͦ libet
uolentes accipere munera. non tam salutem eiꝰ querentes eui
annuntiant. qm commodum suum. Qui nͦ audit salutem¬
annuntiant. qui annuntiat habebit detͥmentum cin an¬
nuntiabitur habebit lucrum. quia annuntiat euagłium
scił rem rectam. sed non recte. & id̾o ñ est rectus. Qd an¬
nuntiat rectum est sedqui annuntiat ũ est rectus. Quare:
Quia aliud querit ineccłia ñ dm̃ querit. Si dm̃ quereret
castus ẽẽt. Qiuisquis adeo p̃ter deum aliquid querit. non
caste dm̃ querit. Tres inuenimus ꝑsonas. si dm̃i uerba in¬
eungłio diligenter inuestigamꝰ: pastoris mercennarii. furis.
est mercennariꝰ. cauendus est latro. Ideo apłs ũ ꝓhibet
t inhoc gaudeo¬

Expanded text:
pecuniarum, vel honoris, vel laudis humanae, quoslibet volentes accipere munera, non tam salutem ejus quaerentes cui annuntiatur commodum suum. Qui vero audit salutemannuntiant, qui annuntiat habebit detrimentum, cui annuntiatur habebit lucrum, quia annuntiat Evangelium, scilicet rectam fidem, sed non recte. Et ideo non est rectus: quod annuntiatur rectum est, sed qui annuntiat non est rectus. Quare? quia aliud quaerit in Ecclesia quam Deum: si Deum quaereret, esset castus. Quisquis a Deo praeter Deum aliquid quaerit, non caste Deum quaerit. Tres invenimus personas, si verba Evangelii diligenter investigamus, pastoris, mercenarii, furis. est mercenarius, cavendus 179 latro. Ideo Apostolus non p hoc gaude
Abbreviated transcription (Latin):
cant sunt ad ꝓfec¬
tatem idẽ uero animo ut bom faciunt. xp̃c id ẽ ueritas
up̃i non falsitas annuntietur: Gertatem quippe annũ¬
Terrenis enim cupiditatib consulentes regnum celorum
annuntiabant. habentes in lingua ũitatem. sed ñ inpectore

Expanded text:
cant sunt ad profectatem, id est vero animo ut boni faciunt, Christus, id est veritas Christi, non falsitas, annuntietur. Veritatem quippe annuTerrenis enim cupiditatibus consulentes regem coelorum annuntiabant, habentes in lingua veritatem, sed non in pectore
Abbreviated transcription (Latin):
munca aueritate. quia
om̃ia humanisusib contessa munda¬
mun¶I sunt mundis. scił illis qui fide bona
sumunt. & iusti sunt quod ip̃i negant ideo quia in lege
quedam moyses ꝓhibunit ce abimmundis munda disere¬
uit. Hoc autem ñ scđm naturas quas ds ereauit intelli¬
gi uoluit. sed scłm significationes. Om̃ia gͦ munda sunt
mundis scam naturam. inqua creata sunt. Uñ in genesi.
bidte denscuncta que fecerat. & erant ualde bona. Scd̃m
significationes tñ quedam immunda sunt iudeis. nec
nõbis om̃ia apta sunt. uł ꝓpter salutem corꝑum. uł ꝓꝓter

Expanded text:
a veritate, quia omnia humanis usibus concessa, munda sunt mundis, scilicet illis qui fide bona sumunt et justi sunt; quod ipsi negant ideo, quia in lege quaedam Moyses prohibuit, et ab immundis munda discernit. Hoc autem non secundum naturas quas Deus creavit intelligi voluit, sed secundum significationes. Omnia ergo munda sunt mundis secundum naturamVidit Deus cuncta quae fecerat, et erant valde bona. Secundum significationes quaedam immunda sunt Judaeis: nec nobis omnia apta sunt, vel propter salutem corporum, vel
Abbreviated transcription (Latin):
urã enim obedientia di̾uulgata ẽ momĩ loco. qr estis
in mundi capite. ⁊ sic exemplo urõ iam posst̃ alii cor¬
rumpi. Uł rogo nos uitare ⁊ secure. qr obedientia nrã
id ẽ facilitas obedientie urẽ diuulgata ẽ in omi loco
u̾q enim notum ẽ qr leuit̾ obedistis qd̾ bonum ẽ. ⁊
inde gaudeo. Tnde subd̾. G audeo gͥ in uob̾. s uolo
sitis sapientes

Expanded text:
ra enim obedientia divulgata est in omni loco, quia estis in capite mundi, et sic exemplo vestro jam possunt alii corrumpi. Vel, rogo vos vitare, et secure, quia obedientia vestra, id est facilitas obedientiae vestrae, divulgata est in omni loco; ubique enim notum est, quia leviter obedisti, quod bonum est, et inde gaudeo. Unde subdit: Gaudeo igitur in vobis, sed sitis, sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
credebat᷑. & dix̾ accipite ⁊ mauducate. scił ut conformes
mͥ sitis. Ipsa enim sacͣmtal¬
uinonem designat & fac̃ dig¬
ne celebrata. Dix̃ ẽ hoc qd̾
aliud uidr. ẽ corpꝰ meũ illd̾idẽ

Expanded text:
credebatur, et dixit: Accipite et manducate, scilicet ut conformes  sitis. Ipsa enim sacraunionem designat, et facit digne celebrata. Dixit etiam: aliud videtur, est corpus meum. Illud idem
Abbreviated transcription (Latin):
lies peccant non¬
quia sufficit ad oĩa¬
il est omnem con¬
scientiam apeccato
lauant. quod non uetus. Si enim hoc face¬
¶ ret non esset opus iterari: sicut medicamen¬
tum eum forte fuĩt & salutis efficax. & ualens cunctam
ualitadinem replere semel impositum totum oꝑatur. Si
uero semꝑ apponitur manifestum indicium est non con¬
tulisse salutem. Sic quia illis sacrificiis nemo curabat᷑.
frequenter offerebantur. Quia enim prima hostia nil ua¬
lebat ideo etiamscła offerebatur. que quia nil ꝓficie¬
bat. offerebatur & alia. Erat ibi hostiarium frequen¬
tatio. non culꝑarum consumptio: sed potius inipsis ho¬
stiis ꝑsingulosan¬
nos oblatis fit¬
moratio peccato

Expanded text:
nonquia sufficit ad omnia, et omnem conscientiam a peccatis lavat; quod non vetus, si enim hoc faceret, non esset opus iterari. Sicut medicamentum si fuerit forte, et salutis efficax, et valens cunctam valetudinem repellere, semel impositum, totum operatur; si vero semper imponitur, manifestum indicium est non contulisse salutem; ideoque quia illis sacrfrequenter offerebantur, quia enim prima hostia nil valebat, ideo etiam secundo offerebatur quae quia nil proficiebat offerebatur et alia. Erat enim hostiarum frequentatio non culparum consumptio. Sed potius in ipsis hostiis per singulos annos oblatis, fitmoratio peccato
Abbreviated transcription (Latin):
buit. quialex natu¬
admodum statutum est hominib lege nature. semel
mou post hoc autem id est post semel mori restat iudini¬
imi inquo accipiant scđm quod meruerunt. id estut
iudicentur scd in merita. non restat ut iterum surgãt.
& itummoriantur. Sic & xp̃c eadem necessitate & iure
nature oblatus est. non sepe sed semel. quia aliter esset
miserabilior omnib hominib. Nonest intelligendũ
quod aliqua peccati sui necessitate oblatus sit & semel.
immo sola uoluntate. Uerum ut homo semel mortuus
q xp̃c nre nature semel oblatus non potest ampliꝰ mori:
sed nec incligemus. quia milla una oblatio susticit
adexauriencla pectata. non dico om̃ium sedmultorum
quia non omnes credunt. S cło antem aduentu ueni
ens ad iudicium. ap¬
parebit expectanti¬
b se insalutem eo¬
rum. quia non ne
bit sine pectato. il est ita quod tunc non erit hostia pro
net inadie ire hostia erit multomitꝰin alistemꝑib. Um¬

Expanded text:
buit, quia lex natuadmodum statutum est hominibus lege naturae, semel mori, post hoc autem, id est post semel mori restat judicium, in quo accipient secundum quod meruerunt, id est ut judicentur secundum merita, non restat ut iterum surgant, et iterum moriantur, sit et Christus eadem necessitate et jure naturae, oblatus est, non semel, sed saepe, aliter esset miserabilior omnibus hominibus. Non est intelligendum, quod aliqua peccati sui necessitate oblatus sit, etiam semel imo sola voluntate. Verum ut homo semel moritur  et Christus eodem jure semel oblatus non potest amplius mori, sed nec indigemus quia illa una oblatio sufficit, ad exhaurienda peccata. Non dico omnium, sed multorum, quia non omnes credunt. Secundo, autem adventu, ens ad judicium apparebit exspectantise in salutem eorum, quia non necriosa. Vel apparebit sine peccato id est ita quod tunc non erit hostia pro nec in die irae hostia erit multo minus in aliis temporibu
Abbreviated transcription (Latin):
acced entes ꝑsingłos
annos in sanct̾a sc̃o¬
rum cum isdem ip̃is¬
hostiis quas lex pre¬
cipit quas offeruite
indesinenter id est
licet in desinenter¬
offerrent & semper
facerent: alioqum:¬
id est siꝑfedifierent
cessassent ille hostie¬
offerri ideo utiq qͦd
cultores semel̃ id est¬
ꝑfecte una hostia
mundati nullam
tiam peccati sed illis

Expanded text:
accedentes, per singulos annos, in Sancta sanctorum, cum iisdem hostiis, quas lex praecipit, quas offerunt indeficienter id est licet indesinenteofferrent et semper facerent. Alioquid est si perfecti fierent, cessassent illae hostiofferri. Ideo utique quod cultores semel, id esfecte una hostia mundati, nullam am peccati, sed illis
Abbreviated transcription (Latin):
tate pro peccatis coꝵ
Umbram enim. Probauit quod semelmortuus est rp̃c.
Sed quare uł semel:
Quia lex non poterat
agnus sine macula
erat offerendus. Niͣ.
lex habens umbram
tura erant non ipsam ymaginem rerum. que meliuis ex¬
prutut rem quam umbram. id est ñ ip̃am ueritatem ut
inpictura usquequo ponat quis colores umbra quedam
efficitur. Lex gͦ habens umbramnon ymaginem. nũ¬
qm potest̃ facere ꝑfectos uirtutib &e beatos pontifices

Expanded text:
ta et pro peccato non Umbram enim. Probavit quod semel mortuus est Christus, sed quare vel quia lex non poteratAgnus sine macula erat offerendus. Chrilex habens umbram tura erant, non ipsam imaginem rerum, quae melius exprimit rem quam umbra, id est non ipsam veritatem, ut in pictura usquequo ponat quis colores, umbra quaedaefficitur. Lex ergo umbram habens, non imaginem, nunquam potest facere perfectos virtutibus, et beatos pontifices
Abbreviated transcription (Latin):
ti incipiendo aborigine mundi. qͦd¬
mun M utiq non fuit opus. quia suffecit eiꝰ
inse cralentium peccata exaurire. oportuisset eumpatise¬
pus aborigme mundi quodnefieret semel passus est in¬
consummatione sclłoruim. Unde subdit. Nunc autem.¬
per inconueniens.¬
predictum constat.
quod apparuit patri
non sepe sed semel¬
oblatam ad destitu
ut reatus dimittat᷑.
ut uitium iam non¬
dominet᷑ in nobis
quod nulla alia ho¬
stia facere potuit.¬
summatione scłoꝵ¬
te scłi. inqua sunt
om̃ia adimpleta.¬
que ante erant un
et pati aborigine¬
mundi. Et quem¬
admodum. Item
ꝑ hoc ꝓbatur. quod
nisi semel pati de

Expanded text:
ti incipiendo, ab origine mundi, quod utique non fuit opus, quia sufficit una  credentium in se peccata exhaurire, oportuisset eum pati saepius ab origine mundi; quod ne fieret, semel passus est innsummationem saeculorum. Unde subdit: Nunc autem,per inconvenienspraedictum constat quod apparuit Patri non saepe, sed semeloblatam ad destituut reatus dimittatur, ut vitium jam nondominetur in nobis: quod nulla alia hostia facere potuit.mmationem saeculoraeculi, in qua sunt omnia adimpletaquae ante erant impinciperet pati ab originemundi. Et quemadmodum. Item probatur quod nisi semel pati de
Abbreviated transcription (Latin):
prebita nullus de speret de informitate sceleris. qui cre
mei exempli forma
Credituri sunt dicotendentes inuitam cternam id ẽ ut ha¬
nobis deus. sed pro
p̃dictis sit honor a

Expanded text:
ebita, nullus desperet de immanitate sceleris qui cremei exempli forma Credituri sunt dico, tendentes in vitam aeternam, id est ut hanobis Deus, sed pro praedictis sit honor a
Abbreviated transcription (Latin):
e recte itiq. nam
omnes isti preter e¬
nochtranslatum de¬
fuic̾i sunit nixta fi¬
dem id est adheren¬
tes fidei. ñ acceptis¬
plenarie inhac uita
repmissionib. Uł¬
ita: omnes isti de¬
ceptis interrarepro¬
missionib. & hoc¬
iuxta fidem illorum.
sꝑabant enim ꝓ¬
mttti sibi celestia.
ñ terrena. Non ac¬
ceperurit hic repro¬
missiones dico. sed potuis erant aspicientes eas a longe
implendas. scił post mortem in aduentu xp̃i. & salutan¬
tes eas il est ꝓmissionib applaudantes. licet essent re¬
moteUtitur uerbo translato ananigantib qui longe ꝓ¬
spicunt ciuitates desideratas. quas antequam in gredi¬
antur salictatione preueniunt. Exmetaphora gͦ naui¬
gantium dicit. & salntantes eas. idest gaudentes &e de¬
siderantes eas. ut faciunt naute longe insis tiuitatibus
&e ideo erant confitentes id est confitebantur quia ꝑegri¬
ni ce hospites sunt licet morantes suꝑ terram. ꝑegrim
sunt quimaliena patrianichil habent. hospites qui de

Expanded text:
 recte utique: nam omnes isti, praeter Etranslatum, defuncti sunt juxta fdem, id est adhaerentes fidei, non acceptiplenarie in hac vita repromissionibuita: Omnes isceptis in terra repromissionibus. Et hocjuxta fidem illorum. Sperabant enim mitti sibi coelestia, non terrena, non acceperunt hic. Repromissionibus dico, sed potius erant aspicientes eos, a longe implendas, scilicet post mortem in adventu Christi, et salutantes eas, id est promissionibus applaudentes, licet essent remotae. Utitur verbo translato a navigantibus qui longe prospiciunt desideratas civitates, quas antequam ingrediantur salutatione praeveniunt, ex metaphora namque navigantium dicit: Et salutantes eas, id est gaudentes et desiderantes eas, ut faciunt nautae longe visis civitatibus, et ideo erant confitentes, id est confitebantur, quia peregrini et hospites sunt, morantes super terram peregrini sunt qui in aliena patria nihil habent; hospites, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
Et ostendit᷑ hie itẽ uindicta qua traditist̃. ñ mͦ indesi¬
deria praua.s ⁊̃ in immundas actiones ⁊ ꝯtumelio¬
sas. quib afficiunt ⁊ inficiunt corporasua. ipsidico ha
his ⁊ ꝯsentit. uincit᷑. capitur. trahitur. possidet᷑ a qͦ i
dico agentes ꝯtumelias in semet ipsis.i. in seru suo.
masculi cũ masculis. femins cũ feminis. Diligenter
animãdu̾tendu ẽ qd̾ hic ⁊ subsequent̃ ait. tradidit
ds. qͥ hominũ maliciã ñ facit. intẽptator enĩ maloꝵ¬
ẽ. Qui gͦ dicit ł̾m hoĩes ad ista ñ cogere. s dignos dese¬
ri. tm̃ deserere uerissime dicit. deserit aũ ds ñ apponẽ¬
do grãm. uel appositã substraendo. Manifestũ enĩ est
dmoꝑari incordib hominũ ad uoluntates eoꝵ incli

Expanded text:
Et ostenditur hic item vindicta, qua traditi sunt, non modo in desideria prava, sed et in immundas actiones et contumeliosas, quibus afficiunt et inficiunt corpora sua. Ipsi dico hahis atque consentit: vincitur, capitur, trahitur, possidetur. A quodico agentes, contumeliis in semetipsis, id est in suo sexu, masculi cum masculis, feminae cum feminis. Diligenter animadvertendum est quod hic, et subsequenter ait: Tradidits qui hominum malitiam non facit, intentator enim malorum. Qui ergo dicit Deum homines ad ista non cogere, sed dignos deseri tantum deserere, verissime dicit. Deserit autem Deus non apponendo gratiam, vel appositam subtrahendo. Manifestum est enim Deum operari in cordibus hominu
Abbreviated transcription (Latin):
inme. idẽ in mea intelligñ¬
tia uocauit me demala
uia in bonam. ñ ꝑ meum
ad hoc utiq uocauit. ut
eunͣgłiaremillum. idẽ
filiun ingentib. Et ipse
utiq qui me nasci fecit.
ad hoc dicẽ me potuit.
Ante enuim qͣm aliquis
nascatur. scit d̾s qui fu¬
iereiia legit᷑. pͥusqͣm te
formarem inutero noui
te. Qui gͦ p̃scit futuros
nasci facit ut sint. & iã
natos qͦs uult ꝑgr̃am uo¬
cat ut iustisint. sic̃t pau¬
lum uocauit ꝑ grãm ue
annuntiaret xp̃m. Ut

Expanded text:
in me, id est in mea intelligentia, vocavit me de mala via in bonam, non per meum ad hoc utique vocavit, ut evangelizarem illum, id est Filium, in gentibus. Et ipse utique qui me nasci fecit, ad hoc ducere me potuit. Ante enim quam aliquis nascatur, scit Deus quis fuJeremia legitur: Priusquam te formarem in utero, novi te . Qui ergo praescit futuros nasci, facit ut sint, et jam natos quos vult per gratiam vocat ut justi sint, sicut Paulum vocavit per gratiam, ut annuntiaret Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipm̃ corpꝰ redunat᷑ a mortalitate qđ pus emp¬
tes ut alii gemimꝰ int᷑ nos. ł in nob̃ ipsis carne &
m̾te. qr in nob̃ ẽ uñ gemimꝰ. ñ solum ꝑ aliis. Hoc
capittm si ita ut tractatũ ẽ aꝑiatur: ñ ineidimꝰ m
illas molestias quib pleriq homines contͣ catholi¬
cam disciplinã quedam dicere cogunt᷑. Scio enĩ uanõ
h̾eticos de hoc capitulo multa impia & inepta iactaᷤᷤ¬
se. Quia enim apłs uniu̾salit̾ ait. omĩs creatura inge¬
sũmi angłi & sublimes uircutes doleant ⁊ gemãt
añqͣm libemur penitꝰ. s ñ ẽ uerũ. Nam ⁊ sinos ad¬
iuuant sine dolore hoc agere credendi st̃. ne miseri
existiment᷑. p̾sertim qr dix̃ eãdem creaturã q̃ inge¬
miscit ⁊ dolet uanitati eẽ subiectam. qd̾ de sũmis ⁊¬

Expanded text:
ut ipsum corpus redimatur a mortalitate, quod prius emptes, ut alii gemimus in nos, vel in nobis ipsis carne et mente, quia in nobis est, unde gemimus, non solum pro aliis. Hoc capitulum si ita ut tractatum est aperiatur, non incidimus in illas molestias, quibus plerique homines contra catholicam disciplinam quaedam dicere cogantur. Scio enim vanos haereticos de hoc capitulo multa impia et inepta jactasse, quia enim Apostolus universaliter ait: Omnis creatura ingesummi angeli sublimesque virtutes doleant et gemant, antequam liberemur penitus. Sed non est verum. Nam etsi nos adjuvant, sine dolore hoc facere credendi sunt, ne miseri existimentur, praesertim quia dixit eamdem creaturam quae ingemiscit et dolet, vanitati subjectam e
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ .i. exceptis corporis molesti¬
Dos dico expectantes secu
beneficium adoptioms accipiat: ⁊ ex omĩ parte fi¬
lii di sint. Hec enim adoptio que iam facta ẽ in hĩ
qui credid̾unt: spũ ñ corpore facta ẽ. Nondum enĩ
corpꝰ ẽ reformatum in illam celestẽ mutationẽ. ut
sp̃c iam mutatus ẽ reconeiliatione fid̾i. ab errorib

Expanded text:
is corporis molestiNos dico, exspectantes, secubeneficium adoptionis accipiat, et ex omni parte filii Dei sint. Haec enim adoptio quae jam facta est in his qui crediderunt, spiritu non corpore facta est. Nondum enim corpus reformatum est in illam coelestem mutationem, ut spiritus jam mutatus est, reconcili
Abbreviated transcription (Latin):
gemiscit ⁊ parturit .i. omĩa elem̃ta cum labore sua
officia explent. sic̃ sol ⁊ luna ñ sine labore statuta sͥ
implent spacia. qd̾ ẽ causa nr̃i. uñ quiescent nobis
assumptis: ⁊ ido nos diligent̾ paremꝰ. Non solũ aũ
illa scił elem̃toꝵ creatura ingemiscit: s ⁊ nos ip̃i. ⁊ c̃.
Post creaturã mundanã addicit ꝙ̃ nos hoc expecta

Expanded text:
gemiscit et parturit, id est omnia elementa cum labore sua explent officia, sicut sol et luna, non sine labore statuta, sibi implent spatia; quod est causa nostri. Unde quiescent nobis assumptis, et ideo diligenter nos paremus, non solum autem illa, scilicet elementorum creatura ingemiscit, sed et nosipsi, etc., post creaturam mundanam adjicit, etiam nos exspectare,
Abbreviated transcription (Latin):
meraria scĩa. Ergo cuiꝰ uult miseretur gratuita
miscd̾ia: ⁊ quem uult indurat ueritate rectissi¬
ma. Qinis porro tã impie desipiat ut d̃m dicat.
luit & uͥ uolu̾t in bonũ ñ posse comu̾̾tere: cum uo¬
cundũ grãm quegratis dat᷑: obdurat aũ scd̾m
iudicium qd̃ meritis reddit᷑. uUñ dat᷑ intelligi ã¬
ut obduratio dĩ sit nolle misereri. ut ñ ab ilło ali
or ñ erogetur. Id̾oq ñ quomͦ dictum ẽ ñ ẽ uolen¬
tis neq currentis s miserentis d̾i. itaꝙ̾ dictũ ẽ a
ñ ẽuolentis neq currentis s õbdurantis dĩ. qr
do bonũ qd̃ fac̃ equitate sua. sic̃ ex miscd̾ia sua
iudicioꝵ dĩ: uerumtam̃ caueat p̾cipitium Qͣ
regͦ illum liberet ⁊ ñ ulũ: nolo ut a me q̃ras. ho¬
mo sum. ꝓfundũ nimis ẽẽ adu̾to. ñ penetro. ñ¬
scrutor. expauesco inserritabilia st̃ enĩ st̃ iudicia
eiꝰ. Pret̾ea notandum ẽ. qr obduratio d̾i tm̃ tem¬
poralis ẽ: obdurat enim temporalit̾ ñ ab et̃no.

Expanded text:
meraria scientia. Ergo cujus vult miseretur gratuita misericordia, et quem vult indurat veritate rectissima. Quis porro tam impie desipiat, ut dicat Deum uando voluerint, in bonum non posse convertere, cum vocundum gratiam quae gratis datur; obdurat autem secundum judicium quod meritis redditur. Unde datur intelligi ut obduratio Dei sit, nolle misereri, ut non ab illo irror non irrogetur. Ideoque non quomodo dictum est, non est volentis neque currentis sed miserentis Dei: ita etiam dictum est, non est volentis neque currentis, sed obdurantis Dei, Audo bonum. Quod facit aequitate sua, sicut ex misericordia sua judiciorum Dei, verumtamen caveat praecipitium. Cur ergo illum liberet et non illum, nolo ut a me quaeras, homo sum, profundum nimis esse adverto, non penetro, Inscrutabilia enim sunt judicia Dei. Praeterea notandum est vel obduratio Dei tantum temporalis est. Obdurat enim temporaliter, non ab aeterno.
Abbreviated transcription (Latin):
crecdentẽ: & CON re quo cũ eis moratus
di uideis. ꝙr mullum beneficium eis negauit. Nã¬
mortuos illoꝵ suscitauit: diu̾sas infirmitates
Qͥa tot auctoritatib confutauit iu¬
ICOE. deos. insultare possent gentes dicen¬

Expanded text:
ratus di Judaeis, quia nullum beneficium eis negavit. Amortuos illorum suscitavit, diversas infirmitates a tot auctoritatibus confutavit Judaeos, insultare possent gentiles, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
hic quidam negant.
Quom potest fieri.
ut homo sit ingła
deipatris: etiam si
dei patris. ei competit. qui natus est
de deo quia in gła dei patris ẽẽ. est nichil differre ab eo
ambrosii &e augustim uerba p̃missa. ne sibi contria pu¬
tentur. Stito gͦ. quia est dͥonatio naturalis. & est donauo¬
I gratuita. Naturali donatione dedit. pater nom̃ qđ ẽ.
suꝑ omne nom̃ des filio ñ homini. idẽ xp̃o scd̾m quod as̃.¬

Expanded text:
hic quidam negant. Quomodo potest fieri ut homo sit in Patris, etiam si se: Nam hoc ei competit qui natus est de Deo, quia in gloria Dei Patris esse, est nihil differre ab eo,Ambrosii et Augustini verba praemissa, ne sibi contraire putentur. Scito ergo quia est donatio naturalis et est donatio gratuita. Naturali donatione dedit Pater nomen quod est super omne nomen Deo filio non homini, id est Christo, s
Abbreviated transcription (Latin):
uens. ⁊ icło illi qui cũ sub lege eeñt xp̃o credider̃t. ñ qr
iusti erant. s ut iustificarent᷑. uenert̃ ad grãm fidi. De¬
struitur aũ hic suꝑbia głantiũ de oꝑib legis. ne gr̃a fi¬
Deruideret᷑ ñ ẽẽ necessaria. si ⁊̃ oꝑa legis iustificare inde̾nt᷑.
ut erant cerimonialia ⁊ figuratiua q̃ nũ ꝙ̃ ualuert̃ . scĩã¬

Expanded text:
vens; et ideo illi qui cum sub lege essent Christo crediderunt, non quia justi erant, sed ut justificarentur, venerunt ad gratiam fidei. Destruitur autem hic superbia gloriantium de operibus legis, ne gratia fidei videretur non necessaria, sed etiam opera legis justificare crederentur. ut erant caeremonialia et figurativa quae nunquam valuerunt c
Abbreviated transcription (Latin):
test hoc in nob̾. sicut
stolis. Ei inquam ip̃i¬
idẽ soli ñ homini qui
nichil ex se potest: sit¬
gła prohis que fecit.
id est ꝓhiis głosus

Expanded text:
test hoc in nobis dico, stolis. Ei, inquam, ipsst soli, non homini qui nihil ex se potest, sita, pro his quae fecit in id est pro his glo
Abbreviated transcription (Latin):
qui potest omnia ista que peto facere. id est complere. potens
est dico scdm uirtutem que oꝑatur in nob̾ hominib bona:
oꝑatur dico suꝑhabundanter qm petunus. aut intelligimꝰ.
Dotens est enimdeus hoc facere scđm uͥtutem que oꝑatur. in
qua sunt quedam que nemo peteret uł intellig̾et. ut scił dds
gła dico inomnes generatiõnes scłi scłorum. id est scł̃i om̃ia¬

Expanded text:
qui potest omnia, ista quae peto facere, id est complere. Potens est, dico, secundum virtutem quae operatur in nobis, hominibus bona operatur, dico, superabundanter quam petimus aut intelligimus. Potens enim est Deus haec facere, secundum virtutem quae operatur, in qua sunt quaedam quae nemo peteret vel intelligeret, ut scilicet Deus gloria, dico, in omnes generationes saeculi saeculorum, id est saeculi omni
Abbreviated transcription (Latin):
aut intelligainus id
est plusqͣm nos pete
sciamus aut p̃suma¬
mus. Ideo dicit peti¬
itius aut intelligimꝰ.¬
quia plus intesligimꝰ
qmͣ petamiis. Potest¬
hoc inuob̾ dico. scd̾m
uirtutem que oꝑatur¬
oꝑatur innobis.

Expanded text:
aut intelligimus, id t plusquam nos petere sciamus aut praesumamo Ideo dicit: Petimus aut intelligimquia plus intelligimus quam petamus. Potesthoc in nobis dico, secundum virtutem quae operatur i
Abbreviated transcription (Latin):
hoc .i. suꝑfidem xͥ aurũ contemplando dm̃. argentũ
ficat ligna. fenum. stipulã .i. qͥ his temporalib infir¬
mitati humane concessis utunt᷑ cũ aliqͦ amore. scił
cũ diuisi cogitant qͥ mundi st̃. qͥb sine dolore carere
ñ posst̾. uniꝰcuiꝰq opꝰ manifestũ erit tande. & si ñ mͦ.

Expanded text:
Christi, aurum, contemplando Deum; argentum, ficat lignum, fenum, stipulam, id est qui his temporalibus infirmitati humanae concessis utuntur cum aliquo amore, scilicet dum divisi cogitant quae mundi sunt, quibus sine dolore carere non possunt, uniuscujusque opus manifestum erit tandem, et si non modo.
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ ad eas augendas fraudis aliq̾d ł rapine molit᷑. nͨ
earũ minuendarũ ł amittendarũ metu maliqͦdc̃¬
m̃ labit᷑ ligna. fenũ. stipulã edificat. Q au̾ bñ uuu̾t
& dm̃ honorant &e laudant. & patientes st̃ in tͥbu¬
lationib. & desid̾ant patͥam. aurũ. argentum. lapi¬
des p̃ciosos edificant. hec aũ tͥa edificant contẽptores
tes hñt. Nec frustra tͥa &e tͥa exp̃ssit. Aurũ enim edifi¬
cant in contẽplatione dĩ. argentum in dilectioẽ ꝓ¬
ximi. lapides p̃ciosos in oꝑib bonis: q̃ ñ consumun¬
t᷑ ab igne. s nicħ ł parũ sentiunt. Ligna. fenũ. stipu¬
lam eclificant. qui &e si aliena ñ rapiunt. reb t̾n in¬
firmitati concessis. aliqͣ dilectioẽ inherent. qͥ scd̾m
suos amandi ħ modos. dutiꝰ ut lignũ. ł minꝰ ut fe¬
nũ. ł minimũ ut stipula. ignẽ sustinebt᷑. & qr hec

Expanded text:
n ad eas augendas fraudem vel aliquid rapinae molitur, nec earum minuendarum vel amittendarum metu in aliquod crimen labitur, lignum, fenum, stipulam aedificat. Qui autin tribulationibus, et desiderant patriam, aurum, argentum, lapides pretiosos aedificant. Haec enim tria aedificant contemptores tes habent. Nec frustra tria et tria expressit. Aurum enim aedificant, in contemplatione Dei, argentum in dilectione proximi, lapides pretiosos in operibus bonis, quae non consumuntur ab igne, sed nihil vel parum sentiunt. Lignum, fenum, stipulam aedificant, qui etsi aliena non rapiunt, rebus tamen infirmitati concessis aliqua delectatione inhaerent, qui secundum suos amandi haec modos, diutius ut lignum, vel minus ut fenum, vel minimum ut stipula ignem sustinebunt. Et quia haec
Abbreviated transcription (Latin):
edificat suꝑ hoc sundam̃tũ ligna. fenum. stipulam
is uidelicet qui cogitat q̃ mundi ft̃. quomͦ placeat
mundo. Non enim ħ tͥa de malis oꝑib accipienda
pula ñ absurde possunt accipi scłarium rerũ qͣm¬
ius licite concessarũ tales cupiditates. ut amitti sñ
animi dolore ñ possint. Qgͦ amrant adhuc scłaria. &¬

Expanded text:
edificat super hoc fundamentum, lignum, fenum, stipulam, is videlicet qui cogitat quae mundi sunt, quomodo placeat mundo. Non enim haec tria de malis operibus accipiendapulam, non absurde possunt accipi saecularium rerum, quamvis licite concessarum tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Qui ergo adhuc ama
Abbreviated transcription (Latin):
incipiat nudicium adomo a ei. Ut digni habeamini inreg
Iusti iundicii dico. quod &e respectu p̃sentium uidi potest:
dumboni meliores. maliefficiuntur det̾iores. tateu hac
conditione iusti dico. sitamen iustum est apuadm̃ retribu¬
ere tbulationem hiis qui uos tͥbulant. & uobis qui tͥbula¬

Expanded text:
incipiat judicium a domo Dei ibid, ut digni habeamini in regincipiat judicium a domo Dei ibid, ut digni habeamini in regusti judicii dico, quod et respectu praesentium videri potest, dum boni meliores, mali deteriores efficm retribuere tribulationem his qui vos tribulant, et vobis qui tribula
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ iustum est. Uñ
alius interpres ait:
iustum est apud dm̃. idẽ. insimplici & pura natura iusti
quitribulamim requiem nob̃cum idest equalem nobis.
Quid enim iustius. qmͣ ut qui inscło bonos depͥmunt. &
in ꝑsecutionib affligunt. infuturo eadem patiantur que
faciunt illi antem sint in requie qui magnam tͥbulationẽ
passi sunt ꝑ regno et̾uo: uł ita quas sintinetis. & agit de
iudicio p̃senti quosinit deusmalos affligere bonos &e ꝓsꝑ¬
ari. bonos uero facit adũsa pati. Quasi. Głamur ꝓpatien
dei. idẽ. ideo głamur. quia sustinetis ita ut sitis exemplum
ce docum̃tum & aliis quodiuste iudicat deus. dum ꝑmit
tit suos affugi. &e malos ꝓsꝑari. Uident enim uos ex mał
inmeliꝰoꝑficere. illos expsꝑis det̾iores ẽẽ : & ita estis eis exem¬
plo nefatigentur dum corrupnintur adeo. qui fiagellat
omnemfilium quemrecipit. apud quem est iustum. ut
incipiat adomo eiꝰ iudicnim. U̾nde pettus ait: tempꝰ est ut

Expanded text:
m justum est. Unde alius interpres ait: justum est apud Deum, id est in simplici et pura natura justicum nobis requiem, id est aequalem nobis. Quid enim justius quam ut qui in saeculo bonos deprimunt et persecutionibus affligunt, in futuro patiantur eadem quae faciunt? Illi autem sint in requie, qui magnam tribulationem passi sunt pro regno aeterno? Vel ita: quas sustinetis, et agit de judicio praesenti, quo sinit Deus malos affligere bonos et prosperari; bonos vero facit adversa pati. Quasi dicat: GloriamurDei, id est ideo gloriamur, quia sustinetis ita ut sitis exemplum et documentum aliis, quod juste judicat Deus, dum suos permittit affligi et malos prosperari. Vident enim vos ex malis in melius proficere, illos ex prosperis deteriores esse; et ita estis eis exemplum ne fatigentur, dum corripiuntur a Deo qui flagellat omnem filium quem recipit apud quem est justum ut incipiat a domo ejus judicium. Unde Petrus ait: Tempus est ut
Abbreviated transcription (Latin):
Gr̃ãs. hic agit gr̃as
no quod exdeo habe¬
bant extollerentur
tanquam a seipsis
habentes. Quasidi¬
cat. Qd̾ tenetis tene¬
te. quia bonum ẽ:
sumus ut dignum
est. Et hoc est quod
ait. Fr̃es semꝑ debe¬
agere deo. aquo h
boua sunt ñ anob̾:
ag̾e dicoita uͭdignũ
est quia ꝓmagnis
bonis magne gr̃e
agende funt. Inde de
idest suꝑ hoc quod
olum fuit crescit ma¬
gis ac magis. ñ de¬
crescit in tͥbulatiom¬
b ce caritasunius¬
dat inuos inuicem.
ut scił & qui dilig̃.¬
tur diligat alios.
& mutus obsequiis
caritatem ostendat:
crescit dico ita ut ẽ.
intantum crescit.
nt nos ip̃i apłi qui
non deparuo głare¬
mur. in idẽ. de uo¬
bis głemur ineccłiis
dei quib deuobis
damus exemplum.
Uidete gͦ nesitis
exemplum defectus
dico. & maxime ꝓ
patientiã ur̃a ce᷑ fi¬
de seruata mom̃ib
ꝑsecutiombe ur̃is¬

Expanded text:
as. Hic agit gratiaeorum quod ex Deo habebant, extollerentur, tanquam a seipsis habentes. Quasi dicat: Quod tenetis tenete, quia bonum est;sumus ut dignum est. Et hoc est quod ait: Fratres, semper debeagere Deo, a quo haec bona sunt, non a vobis. Agere dico, ita ut dignum est, quia pro magnis bonis magnae gratiae agendae sunt. Inde debid est super hoc quod olim fuit crescit magis ac magis, non decrescit in tribulationibus. Et charitas uniusdat in vos invicem, ut, scilicet et qui diligitur diligat alios, et mutuis obsequiis charitatem ostendat. Crescit, dico, et ita, id est in tantum crescit, ut nosipsi apostoli qui non de parvo gloriaremur, in, id est de vobis gloriemur in Ecclesiis Dei, quibus de vobis damus exemplum. Videte ne sitis exempla defectus. dico, et maxime pro patientia vestra et fide, servata in omnibus persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
Itaimpleat. ut clarificetur inuob̾ in hac uita iomen dñi
nr̃uhu xp̃i celebri fama ce honore. & uos infuturo elarifice¬
mini millo &e hoc ñ scdm m̃ita ur̃a. sed scłm gr̃am dei

Expanded text:
Ita impleatur, ut clarificetur in vobis, in hac vita, nomen Domini Ita impleatur, ut clarificetur in vobis, in hac vita, nomen Domini Jesu Christi, celebri fama et honore, et vos in futuro clarificemini in illo, et hoc non secundum merita vestra, sed secundum grati
Abbreviated transcription (Latin):
quid diximus credidistis de illo die iudicii. & gła bonorum.
or penã malorum. Uel testimonium nr̃m creditum est in¬
creditum est. ita quod erat suꝑ uos. id ẽ. uob̾ dominans ñ
querentib rationem. In quo et̾am. Ordo ũborum tał est.
In quo die ut dignetur uos uocatione sua deus ñr. id est
ut clignos uosiudicet deus quos uocet ad regnum ꝑ gr̃am.
semꝑ est orandum. oe oramus. ut dignetur nos uocatione
faciat uosuelle om̃e bonum. & impleat in uob̾ opus fidei id
est ꝯfessionem que ꝓprie est opus fidei. impleat in uob̾ dico.
ce hoc inuirtute constantie ut scił det constantiam. qua ha¬
bita a confessione nullomͦ flecti possunt. Uł opꝰ fidei. est opꝰ
bonum qͦd fides exigit. Et est: & impleat inuobis opꝰ fidei.
idest om̃ia bona sine quib fides mortuaest: & hoc in uir¬
titte ꝑseuerantie. ut scił det uob̃ ꝑsenerantiam usq infinẽ

Expanded text:
quid diximus credidistis de illo die judicii, et gloria bonorum, quid diximus credidistis de illo die judicii, et gloria bonorum, et poena malorum. Haimo Vel, testimonium nostrum creditum increditum est ita, quod erat super vos, id est vobis dominans, non quaerentibus rationem. In quo etiam. Ordo verborum talis est: in quo die, ut dignetur vos vocatione sua Deus noster, id est ut dignos vos judicet Deus quos vocet ad regnum per gratisemper est orandum, et oramus, ut dignetur vos vocatione faciat vos velle omne bonum: et impleat in vobis opus fidei, id est confessionem quae proprie est opus fidei. Impleat in vobis dico, et hoc in virtute constantiae, ut scilicet det constantiam, qua habita a confessione nullo modo flecti possunt. Vel, opus fidei, est omne bonum quod fides exigit. Et est, impleat opus fidei, id est omnia bona sine quibus fides mortua est. Et hoc, in virtute, perseverantiae, ut scilicet det vobis perseverantiam usque in finem.
Abbreviated transcription (Latin):
n. Alii enim sunt qui nesciunt legem. alii qui scint. De¬
inde aggrauat penas eorum. subdens. Qui suł utriq scien
tes ce nestientes dabunt penas idẽ. sustinebunt. Dare etũ
ponitur aliquando. ꝓsustiñe. ita & hic: &e congrue.qui
enim patitur dat ei quem offendit penas quasi gratas.
Dabunt penas dico non corꝑis &e atiumi dissolutione t̾mi¬
nabiles. led ccernas mintt̃itii. quia semꝑsentient penas. nõ
tamen penitus deficient: ip̃i dico tunc remoti a facie dñi oe
dabit sũis. Et hec p̃dicta fient. cumueñit xp̃c glorificari in
sanctis suis. itaenim eos glorificabit. qͦd głosus meis appare¬
bit. Ecce que est gła scõrum. Et cum uenerit. ammirabilis
c ñ habuerunt. Ip̃e enim clarus & mirabił uidebitur incre¬
dentib seuerus autem apparebit in in credulos. cum cospenis
punire malos. & gloricare bonos. Qͥa creditum. Quasi. Ideo
uob̾ tribulatis dabit. requiem nob̾cum. quia testimonium

Expanded text:
 Alii enim sunt qui nesciunt legem, alii qui sciunt. Deinde aggravat poenas eorum, subdens: Qui, utrique scilicet scientes et nescientes, dabunt poenas, id est sustinebunt. Dare enim ponitur aliquando pro sustinere, ita et hoc, et congrue. Qui enim patitur dat ei quem offendit poenas quasi gratas. Dabunt poenas, dico, non corporis et animae dissolutione terminabiles, sed aeternas in interitu, quia semper sentient poenas, non tamen penitus deficient. Ipsi dico tunc remoti, a facie Domini dabit sanctis. Et haec praedicta fient, cum venerit Christus glorificari in sanctis suis, ita enim eos glorificabit quod gloriosus in eis apparebit. Ecce quae est gloria sanctorum. Et cum venerit admirabilisari, etc. Ipse enim clarus et mirabilis videbitur in credentibus, severus autem apparebit in incredulos, cum eos poenispunire malos, et glorificare bonos, quia creditum. Quasi dicat: Ideo vobis tribulatis dabit requiem nobiscum, quia testimonium