comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ire se longuis fureit. Eingere naiq
componere dicimus: unde & compos¬
tores luci figulos uocamus. Nichil gͥ
simplex ueritas ꝑ duplicitatem fect
sed talem se cis exhibuit in corpor
qualis apud illos erat in mente. Pn¬
bandi autem erant si hi qui eum &
necdum ut dm̃ diligerent. saltem ut
peregrinum amare potuissent. Sed qͥ
eẽ extranci a caritate non poterant. hi
cum quib ueritas gradiebatur. eum a
hospitium quasi peregrinum uocant.
Cur autem dicimus uocant. cum illic sͣ¬
tum sit. & coegerunt eum: Ex quo
nimirum exemplo colligitur: quia peit¬
gru ad hospitium non solum imntan¬
di sunt: sed etiam trahendi. Mensan
ponunt: &. panis cibos offerunt: &. dl
quem in scripturȩ sacrȩ expositione
non cognouerant: in panis fractione
cognoscunt. Audiendo ergo p̃cepta
di illuminati non funt faciendo illumi¬
nati sunt: quia scriptum ẽ. ñ enim
auditores legis iusti sunt apud dm:
sed factores legis iustificabuntur. Qͥs¬

Expanded text:
se ire longius finxit. Fingere namque se ire longius finxit. Fingere namque componere dicimus; unde et compositores luti figulos vocamus. Nihil ergo simplex Veritas per duplicitatem fecit, sed talem se eis exhibuit in corpore qualis apud illos erat in mente. Probandi autem erant, si hi qui eum etsi necdum ut Deum diligerent, saltem ut peregrinum amare potuissent. Sed quia esse extranei a charitate non poterant hi cum quibus Veritas gradiebatur, eum ad hospitium quasi peregrinum vocant. Cur autem dicimus, vocant, cum illic scriptum sit Et coegerunt eum? Ex quo nimirum exemplo colligitur quia peregrini ad hospitium non solum invitandi sunt, sed etiam trahendi. Mensam ponunt, cibos offerunt, et Deum quem in Scripturae sacrae expositione non cognoverant, in panis fractione cognoscunt. 2. Audiendo ergo praecepta Dei illuminati non sunt, 1539 faciendo illuminati sunt, quia scriptum est: Non auditores legissed factores legis justificabuntur. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
sollempintate laborantib pauca lo¬
quenda sunt: & fortasse hec utilius
proderunt: quia sepe & alimenta
quȩ minus sufficiunt: auiduis su¬
munt᷑. Lectionis gͦ euuangłice sũ¬
matim sensum statui non ꝑ singu¬
la uerba discutere: ne dilectionem ur̃ã
ualeat sermo prolixior expositionis
duobus discipulis ambulantib in ii
non quidem credentib. sed tam̃ de si
loquentibus dñs apparuit: sed eis se¬
ciem quam recognoscerent ñ osftenqr
Hoc ergo egit foris dñs in oculis corper
qđ apud ipsos agebatur intus in ꝯcus
cordis. Ipsi namq apud semetipsos
intus & amabant & dubitabant: es
autem dñs foris & presens aderat: s
quis eẽt non ostendebat. De se egoli¬
quentibus preseutiam exhibuit: sid
de se dubitantibus cognitionis suȩ spe¬
ciem abscondit. Uerba quide conti¬
lit: duritiam intellectus increpant.
sacrȩ scripturȩ misteria quȩ de seipso
erant appaeruit. &. tam̃ quia adhuc
in corum cordib ꝑegrinus erat a fibe

Expanded text:
solemnitate laborantibus pauca loquenda sunt; et fortasse haec utilius proderunt, quia saepe et alimenta quae minus sufficiunt avidius sumuntur. Lectionis ergo evangelicae summatim sensum statui non per singula verba discutere, ne dilectionem vestram valeat sermo prolixior expositionis duobus discipulis ambulantibus in via, non quidem credentibus, sed tamen de se loquentibus Dominus apparuit, sed eis speciem quam recognoscerent non ostendit. Hoc ergo egit foris Dominus in oculis corporis quod apud ipsos agebatur intus in oculis cordis. Ipsi namque apud semetipsos intus et amabant et dubitabant, eis autem Dominus foris et praesens aderat, et quis esset non ostendebat. De se ergo loquentibus praesentiam exhibuit, sed de se dubitantibus cognitionis suae speciem abscondit. Verba quidem contulit, duritiam intellectus increpavit; sacrae Scripturae mysteria quae de seipso erant aperuit, et tamen quia adhuc in eorum cordibus peregrinus erat a fide,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s uenert̃. sese unammit̾ adstringentes:
ut die eodem nequaquã adquiescerent missax
antistes suus int̾cessor accederet. Tunc ille
compulsus. in episcopii oratorio missas fecit.
& manu sua corpus dñcũ pacemq onũb in¬
uuit. Qui cuncto miisterio oblati sacrisicii
ꝑacto. ad lectulũ rediit: ibiq iacendo dũ sacer¬
dotes suos ac ministros circũstetisse se terneret:
quasi uale ultimũ dicens: de seruando cos uin¬
culo caritatis ãmonebat: &. quanta debuissent
concordia int̾ se uniri p̃dicabat. cũ subito int̾
ipsa sc̃ exhortationis uerba uoce t̃ribili clamauit
dicens. hora ẽ. Moxq assistentib ipse suis ma¬
nib linteũ dedit: qͦd ex more morientiũ sibi
cont᷑ faciem tenderet᷑. Quo tenso: sp̃m emisit:
sicq scã illa anima ad gaudia ȩt̾na ꝑbeniens.
sua fuerat contemplatꝰ: Dicens enĩ hora ẽ. de

Expanded text:
omnes venerunt, sese unanimiter astringentes omnes venerunt, sese unanimiter astringentes ut die eodem nequaquam acquiescerent missarum633 idem antistes suus intercessor accederet. Tunc ille, compulsus, in episcopii oratorio missas fecit, et manu sua corpus dominicum pacemque omnibus tribuit. Qui cuncto miparacto, ad lectum rediit; ibique iacens, dum sacerdotes suos ac ministros circum- stetisse se cerneret, quasi “Vale” ultimum dicens, de seruando uinculo caritatis eos admonebat, et quanta debuissent inter se concordia uniri predicabat. + Cum subito inter ipsa sancta exhortationis uerba uoce terribili clamauit dicens: Hora est. Moxque assistentibus ipse suis manibus linteum dedit, quod ex more morientium sibi contra faciem tenderetur. Quo tenso, spiritum emisit, sicque sancta illa anima, ad gaudia aeterna perveniens, sua fuerat contemplatus? Dicens enim: Hora est, de
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad horam nonam usq ꝓtelauit: atq exilo
iam die magis magisq ei aucta sunt lucra pe¬
tatis. factusq ẽ tam fortis in oꝑe. quã certus ex
munere: quippe qͥ eñ cui ipse debitor fuerat exea
ꝓmissione iam cȩperat habere debitorẽ. hiuic
auitẽ consuetudo fuerat annis singulis nata
reuelatione suspectus uenire iuxta morẽ noluit.
S odem gͥ tempore sollicitus fuit. secundo qͦꝙ
anno uel t̾cio in mortis sue exspectatione sus¬
pensus. quarto. quinto. & sexto similit̃: qui
desperare iam de ueritate reuelationis poterat:
si uerbis fidem uerbera ñ fecissent. Cũ ecce
anno septimo usq ad exspectati natalis sacras
ingilias in columis ꝑuenit. sed lenis hunc
in uigiliis calor attigit. atq in ipso natalicio
filiis suis exspectantib. missaꝵ sollempnia
implere se posse recusauit. Illi uͦ quia de enuis
erant parit̾ ggressione suspecti. simul ad eñ

Expanded text:
ne ad ho- ram nonam usque protelauit. Atque ex illo ne ad ho- ram nonam usque protelauit. Atque ex illo iam die magis magis- que aucta sunt ei lucra pietatis, factusque est tam fortis in opere, quam certus ex munere: quippe qui eum, cui debitor fuerat, ex ea promissione iam ceperat habere debitorem. Huic autem episcopo consuetudo fuerat, annis singulis, Nata-reue- latione episcopus suspectus, uenire iuxta morem noluit. Eodem ergo tempore sollicitus fuit; secundo quoque anno uel tertio in mortis suae expectatione suspensus; quarto, quintoque, et sexto similiter; qui de- sperare iam de ueritate reuelationis potuerat, si uerbis fidem uerbera non fecissent. Cum ecce anno septimo, usque ad expectati Natalis sacras vigilias incolumis pervenit; sed lenis hunc in vigiliis calor attigit, atque ipso die natalitio filiis suis se exspectantibus, missarum solemnia implere se posse recusavit. Illi vero quia de ejus erant pariter egressione suspecti, simul ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
re potuisset: lacrimaꝵ causas cognoscere studu¬
it. Ille uͦ relaturus ordinẽ uisionis prius uesti¬
m̃to ex humeris de uoluto. detexit plagas cor¬
poris: ut ita dicam testes neritatis & culpe:
monstrauit quanta arimaduersione districti¬
onis menbra illuis accepta uerbera liuore inflic
to uulnere sulcauerant. Quȩ mox ut ep̃c uicdit
exhorruit: & qͥs sibi talia facere p̃sumpsisset
cum magnȩ obsttpefactionis uocib inquisut.
At ille respondit. hȩx se ꝓ ipso fuisse ppessum.
Eaereuit cũ c̾tore ammniratio. sed nullas iã p̾s¬
ter inquisitioni eiꝰ moras adiciens secretũ reue¬
lationis aꝑuit. eiq iussionis doinincȩ ꝑ ea
quȩ audierat uerba narrauit dicens. Age qͥo
agis: oꝑare qͦd oꝑaris. ñ cesset pes tuus ñ ceset
manꝰ tua. natali apłoꝵ uenies ad me. & recri¬
uit. Et qui oblaturus sacrificium ad horã ttia
uenerat: hoc ꝓ extense orationis magintudi¬

Expanded text:
re potuisset, la- crimarum causas cognoscere studure potuisset, la- crimarum causas cognoscere studuit. Ille uero, reuelaturus ordinem iussionis, prius uestimento ex humeris deuoluto, detexit plagas corporis, ut ita dicam, testis uerita- tis et culpae, monstrauit quanta animaduersione districtionis membra illius accepta uerbera liuto, sulcaverant. Quae mox ut episcopus vidit, exhorruit, et quis sibi talia facere praesumpsisset cum magnae obstupefactionis vocibus inquisivit. At ille respondit, haec se pro ipso fuisse perpessum. Excrevit cum terrore admiratio; sed nullas jam presbyter inquisitioni ejus moras adjiciens, secretum revelationis aperuit, eique jussionis dominicae per ea quae audierat verba narravit, dicens: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset manus tua, non cesset pes tuus; natali apostolorum venies ad me, et reuit: et qui oblaturus sacrificium ad ho- ram tertiam uenerat, hoc pro extensae orationis magnitudi
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbuo tͥ mercede tuã. Suxrexit presbit᷑: sed qͥa
ẽ uicino apłorum natalicius dies imminebat.
tam ꝓpinqui exitus diem ep̃o nuntiare ꝑtimu¬
it. Ala nocte dñs rediit: eiꝰq in obȩdientiam
uehem̃t᷑ mcrepauit. atq eadẽ uisionis suȩ uer
ba retexuit. Tẽ presbit᷑ surrexit ut ꝑgeret: sed
indicandȩ reuelationis. ad admonitionẽ qͦq
iteratȩ iussionis obduruit ꝑgere. &. quȩ uide¬
rat manifestare neglexit. Sed quia magnam
mansuetudinẽ contemptȩ gr̃ȩ maior sequi
solet ira uindictȩ. uisione t̾cia dñs apparens.
iam uerbis addidit. uerbera: & tam districta
urent uulnera corporis. Surrexit gͦ eruditus
ex uerbere: ꝑrexit ad ep̃m. Cumq iã ex more
iuxta beati uiuenalis martyris sepulchrũ ad
offerendum sacrificium consistentẽ repperisset:
secretum a circũstantib petiit. seq eiꝰ pedibꝰ stra¬
uit. Qu̾̃e cum ubertim flentẽ ep̃e uix ad se leua¬

Expanded text:
tribuo tibi mercedem tuam”». Surrexit presbiter: sed quia tribuo tibi mercedem tuam”». Surrexit presbiter: sed quia e uicino Apostolorum Natalicius dies imminebat, tam propinqui exitus diem episcopo nuntiare pertimuit. Alia nocte Dominus rediit, eiusque inobedientiam uehementer increpauit, atque eadem iussionis suæ uba retexuit. Tunc presbyter surrexit ut pergeret, sed indicandae revelationis, admonitioneque iteratae jussionis obduruit pergere, et quae viderat manimansuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus apparens, iam uerbis addi- dit uerbera; et tam districta lirent uulnera corporis. Surrexit ergo presbiter eruditus ex uerbere: perrexit ad episcopum eumque iam ex more, iuxta beati Iuuenalis martiris sepulchrum, ad offerendum sacrificium consistentem repperit. Secretum a circumstantibus petiit, seque eius pedibus strauit. Cumque eum ubertim flentem episcopus uix ad se leua
Abbreviated transcription (Latin):
uxor atq horas discutiens: tunc eũ recogno¬
uit absolutum: cũ ꝓ eo sacrificium memine¬
sideratione colligite: oblata a nobis sacra hostia
quantũ in nobis soluere ualeat ligaturam cor-¬
dis. si oblata ab altero potuit in altero solue¬
re uncula corporis.¬
urbis ep̃m nouerunt. cui mos erat¬
lus dies uitȩ eius abscederet. qͦ ñ om̃ipotenti
año hostiam placationis immolaret. Cui
cum sacrificio. ualde etiam concord abat.
uita. Nam cuncta quȩ habebat in elemosi¬
nis tribuens. cum ad horam offerendi sacri¬
ficii uenisset: uelut totus in lacrimis deftu¬
ens. semetipsũ cum magna coidis contricio¬
ne mactabat. Canus & uitam & exitum¬
ã quodam uenerabilis iutȩ diacono qͥ ab eo
fuerat nutritus referente cognoui. Aiebat
enim qͦd quadam nocte eiꝰ presbitero ꝑ uisum
dñs astitit dicens. Uade &. dic ep̃o. Age quod
agis: operare qͦd oꝑaris. ñ cesset pes tuus. ñ ces¬

Expanded text:
uxor atque horas discutiens, tunc eum recognouxor atque horas discutiens, tunc eum recognovit absolutum, cum pro eo sacrificium meminesideratione colligite, oblata / a nobis sacra hostia quantum in nobis solvere valeat ligaturam cordis, si oblata ab altero potuit in altero solvere urbis eplus dies uitae eius abscederet, quo non omnipo- tenti Domino hostiam placationis immolaret. Cui cum sacrificio ualde etiam concordabat uita: nam cuncta, quae habebat, in helemo- sinis tribuens, cum ad horam offerendi sacrificii uenisset, uelut totus in lacrimis defluens, semetipsum cum magna cordis contritione macta- bat. Cuius et uitam et exitum, quodam uenerabilis uitae diacono, qui fuerat ab eo nutritus, referente cognoui. Aiebat enim, quod quadam nocte eius presbitero per uisum Dominus astitit dicens: «Vade, et dic episcopo: “Age, quod agis, ope- rare, quod operaris: non cesset pes tuus; N
Abbreviated transcription (Latin):
& benignitate m̃tis. sacri altaris hostia suf¬
fragatur: quia is qui in se surgens a mortuis
iam ñ moritur: ad huc ꝑ hanc in suo misterio
ꝓ nobis iterũ patit᷑. Nam quociens ei hostiam
sue pussionis offerimꝰ. totiens nobis ad abso¬
lutionem nr̃am passionẽ illius reparamꝰ.
nosse hoc quod uolo ad memoriam urãm
narrando reuo care: Non longe a nr̃is fertur
temporib factum. qͦd quidam ab hostib cap¬
tus longe transductus ẽ. Cumq dui tenere¬
tur in uinculis: eum uxor sua cum ex eadem
captiuitate ñ reciperet. extinctum putaiit.
ꝓ quo iam uelud mortuo hostias ebdomatdib
singulis curabat offerre. Cuus tociens uin¬
cula soluebantur in captiuitate: quociens ab
eius conuge oblatȩ fuissent hostie ꝓ animȩ
eius absolucione. Nam longa post tempora
reuersus admirans ualde suȩ indicauit uxo¬
ri. quod dieb certis ebdomadib singulis eiꝰ
uncula soluebantur. Quos uidelicet dies eiꝰ

Expanded text:
et benignitate mentis sacri altaris hostia sufet benignitate mentis sacri altaris hostia suffragatur, quia is, qui in se resurgens a mortuis iam non moritur, adhuc per hanc in suo mysterio pro nobis iterum patitur. Nam quotiens ei hostiam suae passionis offerimus, totiens nobis ad absolutionem / nostram passionem illius reparamus.nosse hoc, quod volo ad memoriam vestram narrando revocare. Non longe a nostris fertur temporibus factum, quod quidam ab hostibus captus longe transductus est. Cumque diu teneretur in vinculis, eum uxor sua, cum ex eadem captivitate non reciperet, extinctum putavit. Pro quo iam velut mortuo hostias ebdomadibus singulis curabat offerre. Cuius totiens vincula solvebantur in captivitate, quotiens ab eius coniuge oblatę fuissent hostię pro animę eius absolutione. Nam longa post tempora reversus, admirans valde suae indicavit uxori, quod diebus certis ebdomadibus singulis eius vincula solvebantur. Quos videlicet dies eius
Abbreviated transcription (Latin):
facta parit̃ & cogitationes pensat. Cum duplo
gͦ̃ ercicitu contra simplũ uenit: qͥ nos uix in
solo oꝑe p̃paratos. simul de oꝑe & cogitatione
discutit. Quid gͦ agendũ ẽ fr̃s: nisi ut dũ noᷤ
cum simplo exercitu contra duplũ illius suffi¬
cere ñ posse conspicimꝰ. dũ adhuc longe ẽ lega¬
tionẽ mitamꝰ. rogemꝰ ea quȩ pacis sunt:
Longe eiñ cẽ di: qui adhuc p̃sens ꝑ uidiciũ ñ
indetur. Mittamꝰ ad hunc legationẽ lacrimaᷤ
hostiris placationis: cognoscamꝰ cũ eo nos in ui¬
dicio non posse contendere: pensemꝰ uirtutẽ
eus fortitudinis. rogemꝰ ea quȩ pacis sunt.
hec gͦ ur̃a legatio ẽ: quȩ regem uenientẽ pla¬
cat. Pensate fr̃s quam benignũ sit qͦd is
qui suo aduentu nos ualet opprimere: tar¬
dat uenire. Mittamꝰ adhunc ut diximꝰ legati¬
onem nr̃am: flendo. elemosinas tribuendo.
sacras hostias offerendo. Sitgularit̾ namq
ad absolutionẽ nr̃ãm oblata cum lacrimis

Expanded text:
facta pariter et cogitationes pensat. Cum duplo facta pariter et cogitationes pensat. Cum duplo ergo exercitu contra simplum venit, qui nos vix in solo opere praeparatos simul de opere et cogitatione discutit. Quid ergo agendum est, fratres, nisi ut dum nos cum simplo exercitu contra duplum illius sufficere non posse conspicimus, dum adhuc longe est, legationem mittamus, et rogemus ea quae pacis sunt? Longe enim esse dicitur, qui adhuc praesens per judicium non videtur. Mittamus ad hunc legationem lacrymas hostias placationis! Cognoscamus nos cum eo in iudicio non posse contendere, pensemus virtutem eius fortitudinis, rogemus ea, quae pacis sunt! Haec est nostra legatio, quae regem venientem placat. Pensate, fratres, quam benignum sit, quod is, qui suo adventu valet opprimere, tardat venire. Mittamus ad hunc, ut diximus, legationem nostram, flendo, tribuendo, sacras hostias offerendo! Singulariter namque ad absolutionem nostram oblata cum lacrimis
Abbreviated transcription (Latin):
tionem mittens rogat ea quȩ pacis sunt.
Rex contͣ regẽ ex ȩquo uenit ad p̃liũ : &. tam̃ si
se ꝑpendit ñ posse fufficere: legationẽ mittit:
& ea quȩ pacis sunt postulat. Quib gͦ nos la¬
crimis sꝑare ueniã debemꝰ: qͥ in illo trem̃do
examine cũ rege nr̃o exȩquo ad iudiciũ non
uenimꝰ: qͦs nimirũ conditionis infirmitas
& causa inferiores exhibet: S fortasse iam
mali opis culpas abscidimꝰ: iam praua extenꝰ
qusq declinanius. numqͥd ad reddenda ratio¬
nem cogicationis nr̃ȩ sufficimꝰ: Dam cũ ugm
amilib uenire d̃r is contra qu̾e minime suf¬
sicit iste qui cum decẽ milib uenit. Decẽ mi¬
la quiipe ad iuginti milia: simplũ ad duplũ
sunt.: Nos autem si multũ ꝓficimꝰ: uix exteri¬
ora nĩa oꝑa in rectitudine seruamꝰ. Nam &. si
am luxuria carnis abscisa ẽ: tam̃ ad huc a cor-¬
de fundit᷑ꝰ abscisa ñ ẽ. Ille autẽ qui iudicatu¬
rus uenit exteriora simul &. interiora iuidicat.

Expanded text:
tionem mittens, rogat ea quae pacis sunt. Rex contra regem ex aequo venit ad praelium, et tamen si se perpendit non posse sufficere, legationem mittit, et ea quae pacis sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in illo tremendo examine cum rege nostro ex aequo ad judicium non venimus, quos nimirum conditio, infirmitas et causa inferiores exhibet? Sed fortasse jam mali operis culpas abscidimus, jam prava quaeque exterius declinavimus, nunquid ad reddendam rationem cogitationis nostrae sufficimus? Nam cum viginti millibus venire dicitur is contra quem minime sufficit iste qui cum decem millibus venit. Decem millia quippe ad viginti millia simplum ad duplum sunt. Nos autem si multum proficimus, vix exteriora nostra opera in rectitudine servamus. Nam et si jam luxuria carnis abscissa est, tamen adhuc a corde funditus abscissa non est. Ille autem qui judicaturus venit exteriora simul et interiora judicat,
Abbreviated transcription (Latin):
exibent. S̃ sunt pleriq qui compassionẽ prox¬
imis ñ spũalit sed carnaliter impendunt: ut
eis ñ ad urtutẽ sed quasi miserando ad culpas
faueant. Hi itaq crucẽ quidẽ uident᷑ ferre : s
dm̃ ñ secunt᷑. Unde recte eadem ueritas dic̃.
Qui ñ baulat crucẽ suam & uenit post me: ñ
potest m̃s ẽẽ discipłs. Baiulare & enĩ crucem
& post dñmn ire ẽ: uel carnis abstinentiã. uł
compassionẽ ꝓximi. ꝓ studio etͣ̃nȩ intentio¬
nis exhibere. Nam qͥsqͥs hec ꝓ temporali in¬
tentione exhibet: crucẽ quide bauilat. s ire
post dñm recusat. Quia uͦ sublimia p̃cepta
data funt. ꝓtinꝰ comparatio ȩdificandȩ subli¬
mitatis adiungit᷑ cũ dr. Quis eñĩ ex uobis
uolens turrim ȩdificare. nonne prius sedens
computat sũptus qͥ necessarii sunt. si habet ad

Expanded text:
exhibent; et sunt plerique qui compassionem proxexhibent; et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserando ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde et recte haec eadem Veritas dicit: Qui non bajulat cpotest meus esse discipulus. Bajulare etenim crucem et post Dominum ire, est vel carnis abstinentiam, vel compassionem proximo pro studio aeternae intentionis exhibere. Nam quisquis haec pro temporali intentione exhibet, crucem quidem bajulat, sed ire post Dominum recusat. Quia vero sublimia praecepta data suntmitatis adjungitur, cum dicitur: Quis enim ex vobis volens turrem aedificare, nonne prius sedens computat sumptus qui necessarii sunt, si habet ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ carnalib affectib ñ declinemꝰ. Tota eñ uir¬
tute pensandũ ẽ: qͦd uacce c̃i plaustro sub¬
posite. ꝑgunt & gemunt: dant ab incimis
mugitꝰ: &. tam̃ de itinere ñ deflectunt gres¬
fus. Sic minirũ p̃dicatores di. sic fideles qͥqui
ẽẽ intra scãm eccłiam debent: ut compatian¬
tur ꝓximis ꝑ caritatẽ: & tam̃ de uia dĩ non
exorbitent ꝑ compassionẽ. Hoc ipsũ uͦ animȩ
odiũ. qualit̾ exhiberi debeat: ueritas sub¬
dendo manifestat dicens. Qui ñ banilat
crucẽ suã & uenit post me: ñ potest m̃s eẽ
discipulus. Crux qͥppe. a cruciatu dr. W du.¬
ob modis crucẽ dm̃ bauilamꝰ: cũ aut ꝑ ab¬
stimentiã carnẽ afficiñ. aut ꝑcompassionẽ¬
ꝓximi necessicatem illius nr̃ãm putamꝰ. Qui
eñ dolorẽ exhibet in aliena necessitate: crucem
portat in mente. Sciendũ uͦ ẽ qͦd sunt ñnulli
qui carnis abstinentiã ñ ꝓ do sed̃ ꝓ mani gła

Expanded text:
pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virpro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt: dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non deflectunt gressus. Sic nimirum praedicatores Dei, sic fideles quique esse intra sanctam Ecclesiam debent, ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. Crux quippe a cruciatu dicitur. Et duobus modis crucem Domini bajulamus, cum aut per abstinentiam carnem afficioximi necessitatem illius nostram putamus. Qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. que fete fuisse memorant᷑: quaꝵ filios¬
clauser̃t domi. Et scͥptũ ẽ. Ibant autẽ in di¬
rectũ uaccȩ ꝑ uiam quȩ ducit bethsamis. uno
itinere gracdiebant᷑ ꝑgentes. & mugientes.
&. ñ declinebant neq ad dexterã neq ad sim¬
stram. Qͥd gͥ uaccȩ. nisi fideles qͦsq in eccł̃ia
designant: Qui dũ sacri eloquii p̃cepta con¬
sidant. quasi suꝑ impositam dñi arch̃a por¬
tant. De quib hoc ẽ etiã notandũ. qͦd fuisse
fetȩ memorant᷑. qͥa st̃ pleriq qui iuia dĩ
incrinsecus positi. foris carnalib affectib li¬
gant᷑. sed ñ declinant a recto itinere. qͥa ar-¬
cham di portant in m̃te. Eece enĩ uaccȩ
bethisamis ꝑgunt. Bechsamis qͥppe. dr domꝰ
solis. E ꝓpħa ait. Uobis autẽ qͥ timetis dñm:¬
oriet᷑ sol iusticie. Si gͥ ad et̾ni solis habitatio¬
ne tendimꝰ. dignũ ꝓfecto ẽ. ut de di itinere

Expanded text:
sunt, quae fetae fuisse memorantur, quasunt, quae fetae fuisse memorantur, quaclauserunt domi. Et scriptum est: Ibant autem in directum vaccae per viam quae ducit Bethsamis; uno itinere gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinabant neque ad dexteram, neque ad sinistram . Quid ergo vaccae nisi fideles quosque in Ecclesia designant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? De quibus hoc etiam est notandum, quod fuisse fetae memorantur, quia sunt plerique qui in via Dei intrinsecus positi, foris carnalibus affectibus ligantur; sed non declinant a recto itinere, qui Arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsames pergunt. Bethsames quippe dicitur domus solis; et Propheta ait: Vobis autem qitationem tendimus, dignum profecto est ut de Dei itinere
Abbreviated transcription (Latin):
nomine dñi ihũ xp̃i: nec facio animã meã
p̃ciosiorem me qua. Ecce quomͦ animam
suam amando oderat. mmino odiens ama¬
uat: quã cupiebat ꝓ ihũ morti tradere. ut
hanc ad uitam de peccati morte suscitaret.
Ab hac ergo discretione odii nr̃i. trahamus
formã ad odium proximi. Amet᷑ quilibet
in hoc mundo aduersarius. sed in uia d̃i con¬
trarius ñ amet᷑ etiam ꝓpinquus. Quisq em̃
iam etña concupiscit. in ea quã aggredit᷑
causa cł̃i extra patrẽ. extra matrẽ. extra uxo¬
rem. extra filios. extra cognatos. extra semet¬
ipsũ fieri debet: ut eo uerius cognoscat
dm̃. qͦ in eiꝰ causa neminẽ recognoscit. Mul¬
tũ naq ẽ qͦd carnales affect᷑ intentionẽ m̃tis
diuerberant. eiꝰq aciem obscurant: qͦs tam̃
nequaquã noxios patimur: si eos p̃mendo
teneamꝰ. Amandi gͦ sunt ꝓximi. impen¬
denda caritas om̃ib & ꝓpinq̃s &. extraneis.
suꝑ imposita ẽ. E uacce plaustro subiuncte

Expanded text:
omini Jesu Christi , nec facio animam meam pretiosiorem quam me . Ecce quomodo animam suam amando oderat, imo odiens amabat, quam cupiebat pro Jesu morti tradere, ut hanc ad vitam de peccati morte suscitaret. Ab hac ergo discretione odii nostri trahamus formam ad odium proximi. Ametur quilibet in hoc mundo etiam adversarius, sed in via Dei contrarius non ametur etiam propinquus. Quisquis enim jam aeterna concupiscit, in ea quam aggreditur, causa Dei, extra patrem, extra matrem, extra uxorem, extra filios, extra cognatos, extra semetipsum fieri debet, ut eo verius cognoscat Deum, quo in ejus causa neminem recognoscit. Multum namque est quod carnales affectus intentionem mentis diverberant, ejusque aciem obscurant; quos tamen nequaquam noxios patimur, si eos premendo teneamus. Amandi ergo sunt proximi, impendenda est charitas omnibus et propinquis et extraneis, superimposita est, et vaccae plaustro subjunctae
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃e qͦd agimꝰ. considerare ocultos nr̃os ad
tuens ait. Ds̃ m̃s in te confido ñ erubescam:
neq irrideant me inimici mei. In bonis oꝑibꝰ
intenti. nisi contra malignos sp̃c sollicite uigi¬
lemus. ipsos irrisores patimur. qͦs ad malũ ꝑ¬
suasores habemꝰ. Sed quia de construendo ecifi¬
cio comparatio data ẽ: nc̃ ex minori ad manis
similitudo subdit᷑. ut ex reb minimis maiora
pensent᷑. Nam sequit᷑. Aut qͥs rex iturꝰ cõmit

Expanded text:
in omne quod agimus coin omne quod agimus cotuens ait: Deus meus, in te confido, non erubescam, neque irrideant me inimici mei . In bonis enim operibus intenti, nisi contra malignos spiritus sollicite vigilemus, ipsos irrisores patimur quos ad malum persuasores habemus. Sed quia de construendo aedificio comparatio data est, nunc ex minori ad majus similitudo subditur, ut ex rebus minimis majora pensentur. Nam sequitur: Aut qui rex iturus commi
Abbreviated transcription (Latin):
agimꝰ. p̃uenire ꝑ studium considerationis
debemus. Ecce enĩ uixta ueritatis uocẽ qͥ
turrim edificat. prius ȩdificii sumptꝰ parat.
S i gͥ humilitatis currim construere cupimꝰ:
prius nos p̃parare ad aduersa huiꝰ scł̃i debemꝰ.
t̾renũ edificium expensas colligendo constru¬
itur: celeste uͦ ȩdificium expensas disꝑgendo.
Ad illud sumptꝰ facimꝰ. si ñ habita colligamus:
ad istud sumptꝰ facimꝰ: si & habita relinquamꝰ.
Istos sumpt᷑ diues ille habere ñ potuit: qui
multas possessiones possidens magistrũ eͥhsi¬
uit dicens. Magister bone: quid faciens uta
et̃ũam possidebo: Qui cum p̃cepta relinqueai¬
di omĩa audisset. tristis abcessit. & inde angi¬
stiatus ẽ in mente: unde foris fuit latior in pis¬
sessione. Quia enim in hac uita amabat sũptꝰ
celsituomnis: tendendo ad et̾̃nam patriam ha¬
illudere ei: quia iuxta pauli uocẽ spectaculũ
facti sumꝰ mũdo .&. angłis. &. hominib. Ec

Expanded text:
agimus, praevenire per studium comparationis debemus. Ecce enim, juxta Veritatis vocem, qui turrim aedificat, prius aedificii sumptus parat. Si igitur humilitatis turrim construere cupimus, prius nos praeparare ad adversa hujus saeculi debemus. terrenum aedificium expensas colligendo construitur, coeleste vero aedificium expensas dispergendo. Ad illud sumptus facimus, si non habita colligamus, ad istud sumptus facimus, si et habita relinquamus. Istos sumptus dives ille habere non potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui cum praeceptum relinquendi omnia audisset, tristis abscessit, et inde est angustatus in mente, unde foris fuit latior in possessione. Quia enim in hac vita amabat sumptus celsitudinis, tendendo ad aeternam patriam hat incipiant illudere ei, quia, juxta Pauli vocem, Spectaculum facti sumus mundo, angelis et hominibus . Et
Abbreviated transcription (Latin):
cũ euis appetitũ frangimꝰ. eius uoluptatibꝰ
reluctamur. Quȩ gͦ contempta ad melius
ducitur: quasi ꝑ odium amat᷑. Si sic imirũ
eehibere proximis nr̃is ocli discretionẽ debemꝰ.
ut in eis &. diligamꝰ quod sunt. & habeamꝰ
edio qd in cũ nobis itinere obsistunt. Certe

Expanded text:
cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce discipulus uxorem diligendam p̾dicat:
cũ magister dicat. qui uxorẽ ñ odit. ñ potest
m̃s eẽ discipulus. Numqͥd aliud udex nũ¬
ciat: aliud p̾coclamat: An simul &. odisse
possumꝰ & diligere: Sed si uim p̃cepti ꝑpen¬
dimꝰ: utrũq agere ꝑ discretionẽ ualemꝰ: ut
eos qui nobis carnis cognatione coniuncti
sunt. & qͦ ꝓximos nouimꝰ diligamꝰ. & quo
aduersarios in uia di patimur. odiendo &
fugiendo nesciamus. Quasi enim ꝑ odiũ
diligit᷑: qui carnalit̾ sapiens dũ parua nob̃
ingerit: ñ audit᷑. Ut autẽ dñs demonstra¬
ret hoc erga ꝓximos odium. ñ de maffec¬
tione ꝓcedere sed de caritate. addidit ꝓti¬
nus dicens. adhuc autẽ & animã suam.
O disse itaq p̃cipimur ꝓximos: odisse .& ans¬
mam nãm. Constat gͦ quia amando de¬
uet odisse proximũ: qui sic eum odit sicut
semeripsũ. Tc̃ enĩ bene animã nr̃ãm odi¬
mis cum eiꝰ carnalib desid̃is ñ adquiescimꝰ.

Expanded text:
Ecce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum Magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. . Nunquid aliud judex nuntiat, et aliud praeco clamat? An simul odisse possumus et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, uteos, qui nobis carnis cognatione juncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur, odiendo, et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de affectione procedere, sed de charitate, addit protinus dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipitur proximos, odisse et animam nostram: constat ergo, quia amando debet odisse proximum, qui sic eum odit, sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd it a prudentib oleũ petunt: nͥ qͦd inad¬
uentu uidicis cũ se intus uacuas inuenerint.
testimonũ foris guęrt̃: Acsi a sua fiducia
decepte proximis dicant. Quia nos quasi sine
oꝑe repelli conspicitis: dicite de nr̃is oꝑib
qͥd uidistis. S prudentes uirgines respon¬
dent dicentes: ne forte ñ sufficiat nobis &
uobis. In illo & enĩ die qͦd tam̃ de qͥb dam
in pace eccłie quiescentib loquor. sibimet¬
ipsis testimoniũ uniꝰ cuiꝰq uix sufficit:
quanto minꝰ & sibi & proximo: Ubi &
ꝓtinꝰ ꝑ increpationẽ subdunt. Ite potuis ad
uendentes & emite uobis. Uenditores qͥppe
olei: adulatores sunt. Qui enim accepta
qualibet gr̃a: uanis suis laudib nutorem
głe offerunt: quasi oleum uendunt. De qͦ
capitis ea quȩ principat᷑ corpori mens uoca¬
tur: Inpinguat gͦ caput oleũ peccatoris:
cũ demulcet m̃tẽ fauor adulantis.S cũ
irent emere uenit sponsus: quia cũ uite

Expanded text:
quod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adquod tunc a prudentibus oleum petunt, nisi quod in adventu judicis cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibipsis testimonium uniuscujusque vix sufficit, quanto minus et sibi et proximo? ubi et tinus per increpationem subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impinguat ergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, quia cum vitae
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ differt. electi & repbi in mortis som¬
no sopiunt᷑. Dormire & enĩ mori ẽ. Ante
somnũ uͦ dormitare ẽ. ante mortẽ a salute
languescere: quia ꝑ pondus egritudinis ꝑ¬
uenit᷑ ad somnũ mortis. Media autẽ nocte
clamor factus ẽ: ecce sponsus uenit: exite ob¬
uam ei. De aduentu sponsi clamor factꝰ est:¬
nocte fit: quia sic dies uidicii subripit: ut p̃¬
uideri ñ ualeat quando uenit. Unde scͥptũ ẽ.
Dies dñ sicut fur ita inocte ueniet. Tunc om̃s
uirgines surgunt: quia electi & repbi a som¬
no suȩ mortis excitant᷑. Lampades ornant:
quia sua secum oꝑa numerant: ꝓ quib
et̃nam recipͣere beatitudinẽ exspectant. Sed
lampades fatuaꝵ uirginũ extingunt᷑: qͥa
eaꝵ oꝑa quȩ clara hominib foras apparuert̃.
in aduentu iudicis intꝰ obscurant᷑ : &. ado retͥ¬
butionẽ ñ inueniut̃: quia ꝓ eis recepert̃ ab¬
hominib laudes quas a mauert̃. Qͥd ẽ autẽ

Expanded text:
judicium differt, electi et reprobi in mortis somjudicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est. 1478 Ante somnum vero dormitare est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis pervenitur ad somnum mortis. Media autem nocte clamor factus est: Ecce sponsus venit, exite obviam ei. 3. De adventu sponsi clamor in icii subrepit, ut praevideri non valeat quando venit. Unde scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte ita veniet . Tunc omnes virgines surgunt, quia et electi et reprobi a somno suae mortis excitantur. Lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera, quae clara hominibus foris apparuerant, in adventu judicis intus obscurantur. Et a Deo retributionem non inveniunt, quia t. Quid est autem
Abbreviated transcription (Latin):
accepert̃ oleũ in uasis suis cũ lampadib. Per
oleũ qͥppe. nitor gle designat᷑. Uascula autẽ
nr̃a sunt corda: in qͥb ferimꝰ cuncta quȩ cogi¬
tamꝰ. Prudentes gͦ oleũ in uasis habent: quia
nicorẽ głȩ intra conscientiã retinent. paulo at¬
testante qͥ ait. Gta nr̃a hȩc ẽ. testimoniũ consci¬
entiȩ nr̃e. Fatuȩ aut̃ẽ urgines oleũ secũ ñ su
munt: qͥa głam intra conscientiã ñ habent.
dũ hanc ab ore pximoꝵ quȩxt̃. Notandũ uͦ qͦd
om̃s lampades habent: s om̃s oleũ ñ habent.
quia plerumq bona in se oꝑa cum electis &.
repbi ostendunt: s soli ad sponsum cũ oleo
ueniunt: qͥ de his quȩ foris egerint. intꝰ głam
requirt̃. Unde ꝑ psalmnistam quoq de sc̃ã
electoꝵ eccł̃ia dr. Om̃is gla eiꝰ filiȩ regis abint᷑.
Moram autẽ faciente sponso. dormitauer̾t om̃s
&. dormiert̃: qͥa dũ uenire uidex ad excremũ

Expanded text:
acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur. Vascula autem, nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes vero oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam tenent, Paulo attestante qui ait: Gloria nostra haec est testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum smunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt, qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt. Unde per Psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae ram autem faciente sponso, dormitaverunt omnes, et dormierunt, quia dum venire judex ad extremum
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Geminatꝰ autẽ quinariꝰ denariũ ꝑficit:
E qͥa ex utroq sexi fideliũ multitudo colligitur.
scã eccłia decem uirginib similis denunciat᷑.
In qua quia mali cũ bonis &. reꝓbi cũ electis ad¬
mixti sunt: recte similis uirginib prudentib
& facuis eẽ ꝑhibet᷑. Sunt nãq pleriq continen¬
tes. qui ab exteriore se appetitu custodiunt: &¬
spe ad interiora rapiunt᷑: carnẽ marerant: & to¬
to desicdio ad suꝑnam patriam anhelant: et̃¬
na p̃mia expetunt: ꝓ laborib suis recipere lau¬
des humanas nolunt. hinimirũ głam suã
ñ in ore hominũ ponunt: s intra conscientiã
cõntegunt. G sunt pleriq qͥ corpꝰ ꝑ abstinenti¬
am assligunt: s: de sua ipsa abstinentia huma¬
nos fauores expetunt: doctͥnȩ inseruiunt: in.¬
digentib multa largiunt᷑. S fatue ꝓfecto
st̃ uirgines: qͥa solam laudis transitoriȩ retͥ¬
fatuȩ. ñ sumpsert̃ oleũ secũ. Prudentes autẽ

Expanded text:
 denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur. In qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt, recte similis virginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiam contegunt. Et sunt plerique qui corpus per abstinentiam affliguntnos favores expetunt, doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur. Sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retrn sumpserunt oleum secum. Prudentes vero
Abbreviated transcription (Latin):
repboꝵ qua asꝑitate ꝓph̃a uidit amarescere: qũe
tot appellationib ñ ualet explicare. Quanta uͦ t̾e
erit electoꝵ leticia:. qui de eus merent᷑ uisione
gaudere: de cuiꝰ conspectu uident & elem̃ta con¬
tremiscere: cũ eo simul ad nuptias intrare. qui &
in sponsi nuptiis gaudent: & tam̃ ipsi sunt
sponse: qͥa in illo et̃ni regni thalamo uisioni
ñȩ ds coniungit᷑. quȩ scilicet uisio nĩꝗͣ iam
in ꝑpetuũ ab amoris sui amplexib euellat᷑:
Tc̃ regin ianua lugentib claudet᷑. quȩ modo
cotidie penitentib aꝑitur. Erit nãq & tẽ
penitentia. s fructuosa iam ñ erit: quia ne¬
quaquã cc̃ ueniã inuenit: qui m̃ aptũ ue¬
niȩ tempꝰ ꝑdit: Hinc & enĩ pauluis dic̃. Ecce
nc̃ tempus acceptabile: ecce nc̃ dies salutis.
hinc ꝓpħa ait. Querite dñm dũ inueniri pocest.
inuocate eũ dũ ꝓpe ẽ. Unde & easde uirgines

Expanded text:
reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem reproborum qua asperitate propheta vidit amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare! Quanta vero tunc erit electorum lętitia, qui de eius merentur visione gaudere, de cuius conspectu vident et elementa contremescere, cum eo simul ad nuptias intrare! Qui et in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo ęterni regni thalamo visioni nostrae deus coniungitur. Quae scilicet visio numquam iam in perpetuum ab amoris sui amplexibus evellatur. Tunc regni ianua lugentibus / clauditur, quae modo cotidie pęnitentibus aperitur. Erit namque tunc paenitentia, sed fructuosa iam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum venię tempus perdit. Hinc etenim Paulus dsalutis . Hinc propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . 5. Unde et easdem virgines
Abbreviated transcription (Latin):
sponsus: qͥd dulcedinis. intrauert̃ cũ eo ad nup¬
tias. qͥd amaritudinis. &. clansa ẽ ianua. Uenit
qͥppe ille. qͥ aduentu suo elem̃ta concutit: in
cuius conspectii celũ cum t̾ra contremiscit.
mouebo ñ solũ t̾ram: s &. celũ. Ad cuiꝰ exam̃
omẽ humanũ genꝰ deducit᷑. cui ad uindict̾a
maloꝵ remunerationẽq bonoꝵ. angeli. archan¬
geli. throni. principatꝰ. &. dominationes ob
uidicis qui in illo die erit t̾ror: quando iam in
pena iam remeditim ñ erit: quȩ illa confusio
cui reatu suo exigente continget: in conuen¬
tu om̃ium hominũ. angłoꝵq erubescere.
qui pauor eum qu̾e & tranquillũ mens hrima¬
na capere ñ ualet. etiam iratũ uidere. Quẽ
diem bene ꝓpħa intuens ait. Dies illa dies irȩ.
tribulationis &. angustiȩ. dies calamitatis
& miseriȩ. dies tenebraꝵ &. caliginis. dies ne¬
bulȩ & turbinis. dies tubȩ & dangoris. Pen¬
sate gͦ fĩs kiñi. extremi diem iudicii suꝑ corda

Expanded text:
dinis, Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis, Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa concutit, in cujus conspectu coelum et terra contremiscit.  examen omne humanum genus deducitur. Cui ad vindictam malorum, remunerationemque bonorum, angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsjudicis qui in illo die terror erit, quando jam in poena remedium non erit. Quae illa confusio, cui reatu suo exigente contingit in conventu omnium hominum angelorumque erubescere: qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre. Quem diem bene intuens propheta ait: Dies illa, dies irae, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulę et turbinis, dies tubae et clangoris. Pensate, fratres carissimi, extremi diem iudicii super corda
Abbreviated transcription (Latin):
eius uisio nobis ꝓficiat: qͦs adhuc diuina
pacientia longamit᷑ exspectat. Nam illi te¬
tros sp̃c ante mortẽ uidisse. & inducias petisse.
mus: ne nobis inuacuũ tempora ꝑeant. &.
tc̃ quȩramꝰ ad beneagendũ uiuere. cũ iam
compellimur de corpore exire. Mem̃tote
qͥd ueritas dicat. Orate ne siat fuga uĩa hi¬
eme uel sabbato. ꝑ legis quippe mandatũ ã¬
bulare longius in sabbato ñ licet. Hienis qͦq
ad ambrilandũ impedim̃tũ ẽ: quia gressus
ambulantiũ torpor frigoris adstringit.
Ait gͦ. Orate ne fiat fuga ur̃a hieme uel sabba¬
to. Acsi aꝑte dicat. Uidete ne tunc quȩra¬
tis peccata ur̃a fugere: quando iam ñ licet
ambulare. Illud gͦ tempꝰ quo fugere ñ licoe:
mͦ debet cogitari dum licet. Illa hora ẽ nr̃i ex¬
itus semꝑ intuenda: ista redemptoris amino¬
nitio. ante ñitis oculos semꝑ ponenda. qͦ ait.
Uigilate itaq. quia nescitis diem neq horã.

Expanded text:
ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina ejus visio nobis proficiat, quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse, et inducias petiisse, mus, ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere, cum jam compellimur de corpore exire. Mementote quid Veritas dicat: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Per legis quippe mandatum ambulare longius Sabbato non licet ; hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium torpor frigoris astringit. Ait ergo; Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet modo debet cogitari dum licet. Illa hora nostri exitus est semper intuenda, ista Redemptoris nostri admonitio ante mentis oculos semper ponenda, qua ait: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam.
Abbreviated transcription (Latin):
maximũ quẽ ipse iam monachus monachũ
uidi. nimiis turbatꝰ clamorib uocare dicẽs.
Maxime cu̾re: nũ quã tͥ aliqͥd mali feci. in fide
tua me suscipe. Turbatꝰ mox maximꝰ affuit:
lugens & ꝑstre pens familia conuenit. Sos
autẽ qͦs ille insistentes sibi grauit᷑ tolerabat.
ipsi malignos sp̃c uidere ñ poterant. s eoꝵ
p̾sentiã in confusione. in pallore. ac tremore
illius. qui trahebat᷑ uidebant: Pauore autẽ
tetrȩ eoꝵ imaginis. huc illucq uertebatur
in lectulo. Iacebat in sinistro latere: aspectũ eoꝵ
ferre ñ poterat: uertebat᷑ ad parietẽ ibi aderãt.
Cũq constrictus numis relaxari se iam posse de¬
speraret: cepit magnis uocib clamare. Indu
cias uel usq mane. inducias uel usq mane.
S cũ hȩc damaret: in ipsis siris uocib de ha¬
bitaculo suȩ carins euulsus ẽ. De qͦ nimirũ
constat: quia ꝓ nobis ñ ꝓ se hȩc uiderit: ut¬

Expanded text:
Maximum, quem ipse jam monachus monachum Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum 1481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare, dicens: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis suis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis is
Abbreviated transcription (Latin):
quȩrimꝰ. ut peccata nr̃a defleamꝰ: & eas cum
magno estu desidii petimꝰ. quas acceptas mͦ
ꝓ nichilo habemꝰ.¬
em fr̃s refero: quã si intente audi¬
re uult caritas ur̃a: ex consideratio¬
ne illius uehem̃ter instruit᷑. Quidã
uir nobilis in ualeria ꝓuincia nomine criso¬
rius fuit. quem lingua rustica ppłs criseriũ
uocabat: uir ualde idoneus. s tantũ plemus
uitus. quantũ reb. suꝑbia tumidus. carnis
suȩ uoluptatib subditus. in adquirendis
reb auariciȩ facib accensus. S cũ tot malis
so qͥdã qͥ nc̃ suꝑ ẽ ꝓpinquo illiꝰ didici. corpo¬
ris languore ꝑcussus ẽ. Qui ad extremum
ueniens. ea hora qua iam de corpore erat exi¬
turus. aꝑtis oculis uidit cetros & nigerri¬
mos sp̃e coram se assistere. & uehem̃ter immi¬
nere: ut ad inferni claustra se raperent. Cȩ¬
pit tresniscere: pallescere. sudare: & magnis
uocib inducias petere. filiũq sitũ nomine

Expanded text:
quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum quaerimus, ut peccata nostra defleamus, et eas cum magno aestu desiderii petimus, quas acceptas modo pro nihilo habemmi, refero, quam si intente audire vult charitas vestra, ex consideratione illius vehementer instruetur. Quidam vir nobilis in Valeria provincia nomine Chrysaorius fuit, quem lingua rustica populus Chryserium vocabat: vir valde idoneus, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus; superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus, in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis  qui nunc superest, propinquo illius didici, corporis languore percussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine
Abbreviated transcription (Latin):
quasi tempestas ingruerit. quando uenerit
suꝑ uos cribulatio & angustia. tc̃ inuocabt̃
me & ñ exaudiã eos. mane consurgent & ñ
inuenient me. Ecce aꝑi clamant: & repulsio¬
nis suȩ dolore conpulse appellationẽ dominan¬
d̾s deserit: qͦs mͦ suos ꝑ uitȩ meritũ ñ agnoscit.
Ubi apte quoq generalis ad discipulos exhorta¬
tio subinfert᷑ cũ dr. Uigilate itaq: quia nesci¬
tis diem neq horam. Quia post peccata ds pe¬
nitentiã suscipit: si sciret qͥsq de p̾senti scło
quo tempore exiret. aliud tempꝰ uoluptatis
atq aliud pęnitentiȩ aptare potuisset. S qͥ
penitenti ueniã spopondit. peccanti diem
crastinũ ñ ꝓmisit. Semꝑ gͦ extremũ diem
debemꝰ metuere. quẽ nũquã possumꝰ p̾uide¬
re. Ecce hunc ipsũ diem in qͦ loquim᷑. ad in
ducias conuersionis accepimꝰ: & tam̃ mala qͣ
nos egritudo corripiat. si signa egritudinis
uicinã mortẽ denũcient. inducias uiuendi

Expanded text:
venerit super vos tribulatio, et angustia, tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Ecce aperiri clamant, et, repulsionis suae dolore compulsae, appellationem dominanDominus deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscit. 6. Ubi apte quoque generalis ad discipulos exhortatio subinfertur, cum dicitur: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam. Quia post peccata Deus poenitentiam suscipit, si sciret quisque de praesenti saeculo quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus, atque aliud poenitentiae aptare potuisset. Sed qui poenitenti veniam spopondit, peccanti diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Ecce hunc ipsum diem, in quo loquimur, aducias conversionis accipimus, et tamen mala quae nos aegritudo corripiat, si signa aegritudinis vicinam mortem denuntient, inducias vivendi