comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peruͦm ẽ umnutabił q non ͦ gr̃a tnĩqma sed natirra
sua net poturt. nec potest alit̾ conũsione nuitrari. nec
potum nec pot̾ĩti ałiqͣ mutatione peccare. ͥ cũq uͦ creat᷑¬
e rationabili p̾staturut peccare non posliton ẽ hoc ꝓ.¬
pͥe nature. sed dei grẽ. solus ergo deus habet iumortalita.¬

Expanded text:
d natura sua nec potuit, nec potest aliqua conversione mutari, nec potuit, nec poterit aliqua mutatione peccare. Cuicunque vero creaturae rationali praestatur ut peccare non possit, non est hoc propriae naturae, sed Dei gratiae. Solus ergo Deus habet immortalita
Abbreviated transcription (Latin):
qi nullis̃ ad eamĩ se exac¬
cedit sed cui detrar dono e.¬
uis. quod intelligebat pro¬
pbetu ddicens accedite ad eũ
lumina an et ita unac¬
cestibił eselux illa. q ip
se est quem nulls hor̃us
iudit. exse. sed deus fact

Expanded text:
 nullus ad eam ex se accedit sed cui datur, dono eur, quod intelligebat Propheta diluminabit . Et ita inaccessibilis est lux illa, quia se est quem nemo hominum vidit ex se, sed Deus fact
Abbreviated transcription (Latin):
refuga pͥmum. quod nulli dubrum ẽ: de anitp̃o e¬
ui clitisse. quem refugam nocat utiq a dño deo.
sienm hoc demunib ĩpułis de merito dici potesa qnͣ¬
to magis de isto: qͣm etiam describens subd̾. et insi
reuelanis.i manifestatus fuerit. cuiꝰ spes iam p̾cid̾.

Expanded text:
refuga primum, quod nulli dubium est de Antichristo eum dixisse quem refugam vocat utique a Domino Deo. Si enim hoc de omnibus impiis merito dici potest, quanto magis de isto, quem etiam describens subdit: et, nisi revelatus, id est manifestatus, fuerit, cujus spes jam praecedit
Abbreviated transcription (Latin):
ne fecerca suꝑbia temgaturi Ut ꝑ¬
dait totum ꝑfectum. nõ itaq micum. si cc̃ capita¬
se uicium. apłs sibi apposttũ dicit mordax epithe¬
ma. quo tumor eurareti quis ergo de se securꝰ :
quomodo agnus secutꝰ egredtnr ubi ares sic ꝑi¬
clitar metut: et quis est ille stimulus. qui datus
est angłs sathane .i. angłs mnadignus. missus. A

Expanded text:
ia tentatur ut perdat totum profectum. Non itaque mirum, si contra capitale vitium, appositum sibi Apostolus dicit mordax epithima quo tumor curaretur. Quis ergo de se securus est? Quomodo securus agnus egredietur, ubi aries sic periclitari metuit? Ecquis est ille stimulus qui datus est? Angelus Satanae, id est angelus malignus missus a
Abbreviated transcription (Latin):
deo ergo parte dese loquit᷑ : ne quis existimes eum esse
homo mortalis et fragił: indeatur. uel ꝓ ob̃rectateu¬
b hoc clicitꝓ quibus non magnifice gloriatur. nedi¬
eant eum ex elatione: non exũtate: id facere ⁊ est ꝓ¬
tus est michis

Expanded text:
deo ergo parce de se loquitur, ne quis existimet eum esse homo mortalis et fragilis videatur. Vel pro obtrectatoribus hoc dicit, pro quibus non magnifice gloriatur, ne dicant eum ex elatione non ex veritate id facere. tus est mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
ui. t nota est. ideo ttaq ꝙ. et uͦli. scripsit. ut utrts
legi se consentre insuruaret. at q emulor calumu¬
uiam cdilueret. ip̃m legis dei per moysen date destruc
ad ecc̃as scripsit. Ut fĩcit moyses iftaełinto popri¬
lo. a pharionis et eyptiorũ seruitute equcto decem
a diaboli potestate ⁊ abibolame seriutute redemp¬
tas. xepłarum doctrina informaret. Ideo etam et¬
.x.iiii. scripsce. ut duorum testam̃torum concordiã

Expanded text:
i Testamenti nota est. Ideo itaque XIV scripsit, ut utrique legi se consentire insinuaret, atque aemulorum calumniam dirueret, ut ipsum legis Dei per Moysen datae destrucad Ecclesias scripsit. Ut sicut Moyses Israelitico populo a Pharaonis et Aegyptiora diaboli potestate, et idololatriae servitute redemptas, X epistolarum doctrina informaret. Ideo et XIV scripsit, ut duorum Testamentorum concordiam
Abbreviated transcription (Latin):
romanoꝵ. qui tunc temꝑis uniu̾sis gentil imꝑa¬
bant. Interp̾cantur romani sublimes. siue tori¬
autes. quia illo temꝑe. Que apłs hanc epłam eisti
misit cunctis genuli clñabantur ideoq sublimior¬
es etant omnibs ppłic et intonabant p̃cepta puplica et
pͥnata. e cumq fama oũm hõmũ resoniabat i ort Ii¬
tuo autẽ ab athenis apłm scripfisse roanis cdic̃ his uir¬
b. ab athenis cinitate grecoꝵ: scripsit apłs romanis
hanc epłam. quos non ip̃e uel petꝰ uel aliquis .xii. a
um qui fidex ab apłis ꝓrepta. uementes romam ubi
princeps orbis residetat cur tesidetas cui erant ip̃i ss̃¬
iecti que ap̃ ierosolimam didicerant romans eĩnglłi¬
zau̾nt. Atcende diligater. quos armno cdit̃ apłmabi
athenis scͥpfisse. origenes uero decorithottem insꝑice
qued ider anno ait petrum romans prim̃ ñ p̃dicas¬
le eum ecc̃astica historiasic contineat. Ela̾udt̃ temꝑbꝰ¬

Expanded text:
Romanorum, qui tunc temporis universis gentibus imperabant. Interpretantur autem Romani sublimes sive tonantes, quia illo tempore, quo Apostolus hanc Epistolam eis misit, cunctis gentibus dominabantur: ideoque sublimiores erant omnibus populis, et intonabant praecepta publica et privata: eorumque fama omnium hominum resonabat in 2 ore. Haimo autem ab Athenis Apostolum scripsisse Romanis dicit his verbis: « Ab Athenis civitate Graecorum scripsit Apostolus Romanis hanc Epistolam, quos non ipse, non Petrus, non aliquis XII aChristi ab apostolis percepta, venientes Romam, ubi princeps orbis residebat, cui erant ipsi subjecti, quae apud Jerosolymam didicerant, Romanis evangelizaverunt. » Attende diligenter, quod Haimo dicit Apostolum ab Athenis scripsisse, Origenes vero, de Corintho. Item inspice quod idem Haimo ait Petrum Romanis primum praedicasse, cum ecclesiastica historia sic contineat: « Claudii tem
Abbreviated transcription (Latin):
grãm uocan ostenx quia non qĩ debi̾tum iustuta
reddita est: sed gratuito data. Quĩd enim ẽ grã: gͣ¬
dis data donatanon reddita. si enim tibi debelatur
anteqm guãm hrẽs: merces tibi reddita ẽ. ñ grati
signatis rationil oꝑis num̃ ⁊ orduns epłarũ. ex¬
do tractandi exequi. seneras omntum epłarum
man̾a est doctrina eunͣgłu. intẽ. moñt ad obodiẽ¬
dum enngłice doclrine p̃cer hec ã insingłis xd̾as ĩ

Expanded text:
am vocari ostendit, quia non quasi debitum justitiae reddita est, sed gratuito data. Quid enim est gratia? Gratis data, donata, non reddita. Si enim tibi debebatur, antequam gratiam haberes, merces tibi reddita est, non gratsignatis rationibus operis, numeri et ordinis Epistolarum, exodo tractandi exsequi. Generalis omnium Epistolarum materia est doctrina Evangelii; intentio, monere ad obediendum evangelicae doctr
Abbreviated transcription (Latin):
onis ordo et ꝓfecte sanctitatis doctrina traddir
płarum pauli. et aliorum. perutilit secuta est ac¬
ctrina. ut ecoam dei. contra heretitas p̃mirarret pͣm¬
itates. ⁊ sub orientia uitia: resecaret. ⁊ post suturas
questiones exluderet. Hu sunt panm qui ad ex¬
trahendum ieremiam de lacu. fimibs circumliga
ne eirenmligata. de lacu ignorantie et infidelita¬
tis pocõꝵ ad lucem gr̃ẽ ⁊ ueritatis eclucitur Inter
omines uero epłarum scruptores: paulus uitribus
⁊ płib forte excellit .s in operis ꝓfunditate infidei
assertione. ⁊ nigrane cõmendatione. sen spei fub¬
leuatione. Inoperis ꝑfuncditate. q opus ⁊ cet̃is ꝓ¬
lpruis. ⁊ ad initeslig̾ẽtum ctifficilie̾. in fidei afserci¬
oue. quia paulus in lege ⁊ inꝓphetis peritus: ad
fidei catholice assertionem congrua auctoritateũ
legis ⁊ ꝓphetice: incluxit restimonia ut esset la¬
sis sub columpna. In gre cominendatione sub
seu spei subleuatione quia cͣͣ superbos ⁊ arpanẽ.

Expanded text:
onis ordo et perfectae sanctitatis doctrina traditur, Epistolarum Pauli et aliorum perutilis secuta est doctrina, ut Ecclesiam Dei contra haereticas communiret pravitates, et suborientia vitia resecaret, et post futuras quaestiones excluderet. Hi sunt panni, qui ad extrahendum Jeremiam de lacu, funibus circumligane, circumligata , de lacu ignorantiae et infidelitatis peccator ad lucem gratiae et veritatis educitur. Inter omnes vero epistolarum scriptores, Paulus in tribus et pluribus forte excellit, scilicet in operis profunditate, in fidei assertione et gratiae commendatione, seu spei sublevatione: In operis profunditate, quia hoc opus  ad intelligendum difficilius; in fidei assertione, quia Paulus in lege et prophetis peritus ad fidei catholicae assertionem congrua auctoritatum legis et prophetiae induxit testimonia, ut esset basis sub columna; in gratiae commendatione, seu spei sublevatione, quia contra superbos et arrogantes,
Abbreviated transcription (Latin):
ptũ est. Initiũ ominis peccĩ suꝑbia ẽ. quenatione ce¬
lestis sublimũ mentes in habitati subcm̃e ⁊ cilmo
latitans que ntanos ade occupañat utint ut in¬
ter se alteraateset se sibi ĩ nicem p̃feretes: disfen¬
fiones ⁊ scismata facerẽt. erant enim roãm de iide¬
is et gatib ad xpm̃ cõuersi iude̾̃i autẽ pp̃scõs pa¬

Expanded text:
st: Initium omnis peccati superbia est . Quae natione coelestis sublimium mentes inhabitat, sub cinere et cilicio latitans. Quae Romanos adeo occupaverat, ut inter se altercantes, et se sibi invicem praeferentes dissensiones et schismata facerent. Erant enim Romani de Judaeis et gentibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ti: gentils se preferdunt dicentes. Hos de gũe abra¬
he fummus. eru ꝓrimum fc̃ã fuit ꝓmissio. hos ppse petu ⁊¬
liaris dei sumꝰ. nos de egipto forti uiann ⁊ munbilib s
signis: deus addĩ nos sicco uestigio mare rubrã
digni legeni dei accipere. et eius uolinitat̃ȩ oognosc̃¬
e ad nos quoq sp̃iliter dei filuus uenitutipẽ memĩ¬
glio ait. non sum missus nisi ad oues que ꝑierant
domus isrł. Eitiles autem ecc dicelant. qͣnto pła¬
te ydola postea saltastis. que boriis manib fecists. et
illo cro guo paulo ante sub mersione pharaonis et e¬
gỹpniorum laudes deo ꝑ solñatis ꝯdola adorasti ¶ re.¬
terea manna celtais datum: indeserto fasticlidistis.
cupientes reclur in quꝑtum ad ollas carmun. sepe
etiam deum in iram reritastis. ad ułam̃ xpm̃ uob̾m
exignorantia deliquisse. si enĩ ꝓpħas au apłosante habu¬
issemus ẏdola non coluissemꝰ. Quod enrmi aũ de gene.¬
tis nobilitate uos iactats: si qͣ talim gła ẽ. Eunc

Expanded text:
se praeferebant dicentes: Nos de lege Abrahae sumus, cui primum facta est promissio, nos populus peculiaris Dei sumus; nos de Aegypto forti manu et mirabilibus signis Dominus eduxit; nos sicco vestigio mare Rubrum digni legem Dei accipere et ejus voluntatem cognoscere. Ad nos quoque specialiter Dei Filius venit, ut ipse in Evangelio ait: Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domui Israel . Gentiles autem contra dicebant: Quanto fecistis. Et illo ore quo paulo ante de submersione in Pharaonis et Aegyptiorum laudem Deo persolveratis, idola adorastis. Praeterea manna coelitus datum in deserto fastidistis, cupientes redire in Aegyptum ad ollas carnium. Saepe etiam Dominum in iram irritastis. Ad ultimum Christum ex ignorantia deliquisse. Si enim prophetas aut apostolos ante habuissemus, idola non coluissemus. Quod autem de generis nobilitate vos jactatis, si qua talium gloria est, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
babet romanoꝵ uitia. atq grãetei baã. ad q̃ dos hocta¬
tur. intẽ. lutia eoruuidem intrepare. ⁊ ad nam pa¬
cem. ⁊ fr̃nam concordiam. fub manu gr̃e humiliare
Mdus tractandi tał est more scribentium epłas.
salũatioriẽ pͥmntit ĩ qua tͥa fac̃. comenati enĩ¬

Expanded text:
tia, atque gratiae Dei bona, ad quae eos hortatur: intentio, vitia eorumdem increpare et ad veram pacem et fraternam concordiam sub manu gratiae humiliare. Modus tractandi talis est: More scribentium epistolas salutationem praemittit, in qua tria facit. Commendat eni
Abbreviated transcription (Latin):
Qincipia rerum requirenda
sunt prius ut earum nociti¬
Eͣmic enim demum faciluu
poterit cause ratio: declara
ergo epłarum scrpture post
eunͣglium edite mod ⁊ rati¬
erucłitionem ubi eulture diuine mandata contine¬
ebantur. ꝓphetica doctrma fuit neccia. que redur¬

Expanded text:
incipia rerum requirenda sunt prius, ut earum notitiTunc enim demum facilius poterit causae ratio declaraergo epistolarum scripturae post Evangelium editae modum et ratieruditionem, ubi culturae divinae mandata continebantur, prophetica doctrina fuit necessaria, quae red
Abbreviated transcription (Latin):
ristens ꝑ hoc existẽtes:
aspectũh.¬
texo ergohactenus patm.¬
tiã ꝑfectis in sua uel illoꝵ
caritate. de cettro ergo ofra¬
tres irgennus uos et obserͣ¬
uerba dmpplicer. uł tͥplicet.
inũ habentia intellectũ.¬

Expanded text:
ione per hoc exsistentes aspectuaetero. Hactenus patientiam perfectis in sua vel in illorum , de caetero ergo, o fratres rogamus et obsecraverba duplicet vel triplicet unum habentia intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
oftendit non sobum nõ um¬
dic sed et donet. sicutt et dñs.
donaui uob̃tta. integre⁊ pe
et nos donate aliis in cuius
rei satͣmento. Lauit xp̃c pe¬
des discipłoꝵ. et dꝑat. exẽp

Expanded text:
offendit, non solum non judicet, sed et donet. Sicut et Dominus donavit vobis, ita integre et pure et vos condonate aliis. In cujus rei sacramento lavit Chrides discipulorum, et dixit: Exemp
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. ut fitis humiles corde
et hĩm. et modestiam uͭ in
omnib mod seruetis ⁊ paci¬
eptiam in adũsis tolleran¬
dis. subportantes uiugẽ. ut¬

Expanded text:
tatem, ut sitis humiles corde et habitu, et modestiam, ut in omnibus modum servetis, et patientiam in adversis tolerandis, supportantes
Abbreviated transcription (Latin):
are iustittam. Ilł uero qui libantur ostendẽ płib nõ
liberatis. ⁊ indampnatione iusta d̾elistis quid cõme.¬
ruisset unuĩsa cõsꝑsio. ⁊ quo etiam istos deditũ iudia¬
ram dei clucẽt nisi eius in debtia mr̃a subueniss ¶da
Hon ergo intelligendum est quod deus ita induret.

Expanded text:
itiam. In illis vero qui liberantur ostenditur, pluribus non liberatis, et in damnatione justa derelictis quid commeruisset universa conspersio, et quo etiam istos debitum judicium Dei duceret, nisi ejus indebita misericordia subvenisset. Non ergo intelligendum est quod Deus ita induret,
Abbreviated transcription (Latin):
contumeliam deditamiemi nult Redit dei uistima. ho¬
norem indebitu donat cra uult dei grã. nõ meritoꝵ p̃¬
rogatiua. non fatali necessitate.nõ temitate fortu¬
ue sed clansa altitudine sapientie ⁊ scĩe sue. sorłn
de isto ꝓfundo querentes reddere rationẽ. atq ẜ con
orum dei cogitaꝵe conantes. infabulas uanitatis abi
ad corpora ꝓm̃itis cliriguntur. ⁊ clignis sibi qͣi carten¬
b m oludͤt᷑. Ierunt hiitalis pꝰ cogitit̃ones suas ⁊ nołe¬
tis clisgutare de dei ꝓsundo. meru sunt in ꝓfund̾. di¬
centes ammas incelo aute com̃latas. ⁊ ibi aliqͥd
boni uel mali egisse ⁊ ꝓ meritis ad corꝑa t̾rena de¬
ma. ¶Quis porro tam impiedesi ꝑiat ut cbicat dm̃¬
in bmum non posse conuertere. cum uoluntati eiꝰ

Expanded text:
contumeliam debitam, cui vult reddit Dei justitia; honorem indebitum donat cui vult Dei gratia, non meritorum praerogativa, non fatali necessitate, non temeritate fortunae, sed clausa altitudine sapientiae et scientiae suae. Multi de isto profundo quaerentes reddere rationem atque secundorum Dei cogitare conantes in fabulas vanitatis abiead corpora pro meritis diriguntur, et dignis sibi quasi carceribus includuntur. Ierunt hi tales post cogitationes suas, et volentes disputare de Dei profundo, mersi sunt in profundum, dicentes animas in coelo ante conversatas, et ibi aliquid boni vel mali egisse, et pro meritis ad corpora terrena dema. Quis porro tam impie desipiat, ut dicat Deuin bonum non posse converter
Abbreviated transcription (Latin):
dũ iuduioeum dei uexptã careat p̃cipitium qrͣer¬
go illum ilura liberet ⁊ non illum. nolo ame q̃ras.
tomo sumꝑfidũ nimis eẽ adũto. non pentira ex¬
panesco. non scrutor inscrũbilia enim sunt uiditi¬
a enis. ¶reterea notandum est. ꝙ oblurtio d̾i tm̃
temporał ẽ. Obclurat enim tempali ñ ab et̃io. repro¬
latio uero alia ẽ ab eterno. alia temporalit̃. que ã tẽ¬

Expanded text:
dum judiciorum Dei, verumtamen caveat praecipitium. Cur ergo illum liberet et non illum, nolo ut a me quaeras, homo sum, profundum nimis esse adverto, non penetro, expavesco, non scrutor. Inscrutabilia enim sunt judicia Dei. Praeterea notandum est vel obduratio Dei tantum temporalis est. Obdurat enim temporaliter, non ab aeterno. Reprobatio vero alia ab
Abbreviated transcription (Latin):
one celebratum erat ⁊ ninqͣgesimo dis descend̾ d̾s ĩ syra
in igue s plebẽ lonꝗ stãtẽ t̾citaris. et cligtto fuo sccibens ĩ
griquo t̃rcitans. ĩ mo sechtr farper singłos eoꝵ. de telo quidẽ
dastiũ est subito sonus qi ferrenr flatiis nebemẽs. somiit.
sed nnllus expeant. Ibi ignis et furmus. hic auttm ignis se¬
tan aspera: sed accessistis ad sx̃on montem .i. ad eos qͥ ĩ
alto deum sꝑeculantur. q̃m speculari. magnum ẽ p̃miũ ⁊¬
et ad frequentiam multoꝵ milium angłoꝵ quorũ
s̃ocu finari estis: mnultoꝵ: tlicit quia cum pluriloma

Expanded text:
cendit Deus in Sina in igne, sed plebem longe stantem territans, et digito suo scribens in ginquo territans, imo sedit supra singulos eorum; de coelo quidem factus est subito sonus, quasi ferretur flatus vehemens sonuit, sed nullus expavit. Ibi ignis et fumus, hic autem ignis setam aspera. Sed accessistis ad Sion montem, id est ad eos qui in alto Deum speculantur, quem speculari magnum est praemiuet, ad frequentiam multorum millium angelorum, quorum socii futuri estis. Multorum dicit, quia cum pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
uuis sum. nõmi memortuum qr ucit se reu̾ esse
igñoꝵtus peccõs sed modo fr̃s est manifests sib ⁊ pre¬
uaricator ⁊̃ ita in nentum ẽ. alicui bene attendenti
mandarum legis quod erat aduicam obẽctienti. ⁊ obser¬
uanti uel erat ad uitã. intentione dantis. qr bonum e.¬
rat hoc idem nõ alud. eẽ ad mortem et̃nam mͥ ñ obser.¬
uãr. peccamt ad moetem ã est ñex sui mtio. sed ritõe¬

Expanded text:
id est novi me mortuum, quia vidit se reum esse ignotus peccator, sed modo factus est sibi manifestus praevaricator. Et ita inventum est alicui bene attendenti, mandatum legis, quod erat ad vitam obedienti vel observanti, vel erat ad vitam intentione dantis, quia bonum erat, hoc idem non aliud esse, ad mortem aeternam, mihi non observanti, et peccanti. Ad mortem autem non est ex sui vitio, sed rat
Abbreviated transcription (Latin):
qua elesti sunt. ũ dñs a¬
it non uor me elegistis
sed ego elegi ues. neq enĩ
añ edid̾amꝰ in eum. ut eli¬
geret nos. nã suã creden¬
tes eleg̃ electos elegit.
ent iautem

Expanded text:
qua electi sunt. Unde Dominus ait: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Neque enim ante credideramus in eum, ut eligeret nos. Nam si credentes jam elegit, electos elegit. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
uida: tunc omnes idei
uidebant᷑ ⁊dolatrie. ita ur
helras pirtaret se relictum
solũ ĩ cłtu dei qũ achab
rexsarmarie ⁊ hiezabel eiꝰ u¬

Expanded text:
uda, tunc omnes Judaei videbantur idololatrae, ita ut Elias putaret se relictum solum in cultu Dei. Quando Achab rex Samariae et Jezabel uxor e
Abbreviated transcription (Latin):
lit cleus plebẽ
suam qmͣ pres¬
cũt. ¶an nesci¬
tis in helia qͥct
dicit scrutur᷑
quemadmncd
uiterpellat de.¬
um aluersus
israel. clñe pro.¬
phas tuos occi¬
clerunt. altari.¬
a tua suffode¬
runt. et egor
relictus sum
solus et quer̃t
anrmam meã
reliqui michi
septem mrilia
uiroꝵ qui nõ

Expanded text:
lit Deus plebem suam, quam praescivit, An nescitis in Elia quid dicit Scriptura, quemadmodum interpellat Deum adversus Israel? Domine, prophetas tuos occiderunt, et altaria tua suffoderunt, et ego relictus sum solus, et quaerunt animam meam. Reliqui mihi septem millia virorum, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
Lon igitur hoc dic̃ dehis que ux ad paucorum
uitelligentiam eamꝙ exiguã. qͣrtulacumq ĩ h ui¬
da de re tanta ẽẽ potest ꝙuemunt. sed de p̾dictis que
fidem ⁊ mores tclisicarit. ẜ ut linguis ꝑrophecia ĩponat᷑
renccat inquietos tanto adsecitnonem faciliores. qu
curtarent.⁊ est
S iquis igncert. et hec

Expanded text:
on igitur hoc dicit de his quae vix ad paucorum intelligentiam, eamque exiguam quantulacunque in hac vita de re tanta esse potest, perveniunt, sed de praedictis quae fidem et morevocat inquietos, tanto ad seditionem faciliores, quaturbarent. Et est, si quis ignorat haec
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ gͥ nas ꝙ fit᷑ i honorẽ. sed̾ contumeliã. si uile est. ex selu¬
to habet. non ex figło. sic tota massa ẜumari gn̾is. nõ ex
deo. sed suo uitio: uuste corrupta ⁊ linuosa esbideaq sim̃¬
ciata ẽ. diuino uicditio debite damptatioĩ est subnecta.
supolicii recipiant nasaire. ꝙ omnils debebu᷑. ⁊ ab illoli.¬

Expanded text:
s quod non fit in honorem, sed in contumeliam, si vile est, ex luto habet, non ex figulo; sic tota massa 47 humani generis, non ex Deo, sed suo vitio itiata divino judicio debitae damnationi est subjecta, ergo id supplicii recipiant vasa irae quod omnibus debebatur, et ab illa li
Abbreviated transcription (Latin):
dei que penuns nulla est. sed uicdino deputandum ẽ
bene autem clispensauit cdns. ut nec omnes dampna.¬
ret. nec omnes liberaret. si enm om̃s lib̾e᷑ liberareu¬
tur lateret quid peccato ꝑ iustmam alẽ deberenu: si
nemoliberaretur. lateret Nmquil grã largiretus q pro¬
culchubto qnͣtura ꝑtinet adoriginale pocm̃ ouines pares
erant. s mslcadia qͦs upolut discͥnti ibi gratunas indulgen¬
tia uͥ uista pꝰset fẽ uindicta. Ecos ex hñs inamad̾i¬

Expanded text:
Dei, quae penitus nulla est, sed judicio deputandum est. Bene autem dispensavit Dominus, ut nec omnes damnaret, nec omnes liberaret: si enim omnes liberarentur, lateret quid peccato per justitiam deberetur; si nemo liberaretur, lateret quod gratia largiretur, quia procul dubio, quantum pertinet ad originale peccatum, omnes pares erant, sed misericordia quos voluit discrevit. Ibi gratuita est indulgentia, ubi justa posset esse vindicta. Ecce ex h
Abbreviated transcription (Latin):
tamon plena fide. sed pose.
ũbis angłi infide salidata
furtiriserat etiam abrahã
quando ei promissus est. Ssan¬
sed risus ille ad miratioĩs
fuit et gaudũ. non du.
uel ab uno paroe abrabã.
beaham emortuo. emortu¬
morem feminam. ara
tituta. pp̃ quod lam paren
non possit. etiam si stĩlis
non fuisset. semor enm
femina: etiam si ad huc
rum: desemore parert ãl
potest de uiueno potest.
sesuor uero: giugnere p.
sed de adolescu̾tła. sic̃ abra¬
ham post mortem sare:. de
cechura que tunems erat
potiuit generare. q uindã
inuenit euis eratẽ. ad hoc
ergo dicit. abrahe fuissem
esiet pariendi tempꝰ. gene¬
riendi. ad aliquid ergo erat emoetuum cor.

Expanded text:
tamen plena fide, sed post verbis angeli in fide solidata est; riserat autem Abraham quando ei promissus est, sed risus ille admirationis fuit et gaudii, non dubivel, ab uno patre Abraham, braham, emortuo, emortuniorem feminam. Ambotituta; propter quod jam parere non posset, etiam si sterilis non fuisset. Senior enim femina, etiam si adhucrum, de seniore parere non potest, de juvene potest. Senior vero gignere potest, sed de adolescentula, sicut Abraham post mortem Sarae de Cethura quae juvenis erat potuit generare, quia vividam invenit ejus aetatem. Ad hoc ergo dicit Abrahae fuisse jesset tempus pariendi genesset. Ad aliquid ergo erat emortuum corpu
Abbreviated transcription (Latin):
tabit factum. In targgum. ⁊¬
ẽ. ex laude sacerdotis inferc¬
tantã sunit .s. quod cũ iirr¬
eiurando fẽs est sacerdos.
et quod ꝑ enm aprotia¬
mus ꝑ ad deumn: cercum
est ꝙ iħs factus est spõsor.
.u. fertoe assercor. melioris
testamenti. qmͣ fit uetus.

Expanded text:
tabit factum. In tantum, etc. Ex laude sacerdotis infertanta sunt, scilicet quod cum jurando factus est sacerdos, et quod per eum approximamus ad Deum. Certum est quod Jesus factus est sponsor, id est assertor melioris Testamenti quam sit vetus.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ñ est iustus. Nam prudentia tarus est
mors eterna. u clignus est morte ec̃ña. qui habec p̾denti¬
am carnis. quod est. cum siudiosins implet: quecarus̃
sunt. a ppetendo bõa tertporalia. ⁊ sugrendo mala. ⁊ t̃ na¬
turas reꝵ tantũ sequitur ꝙ est gũe poc̃m. pͥdentia aũ¬
larib hominit᷑. Prudentia carius est mors. prudenti¬
a autem sp̃c qͦ est cum studiose. quis agit spũalia:¬

Expanded text:
sunt, non est justus. Nam prudentia carnis est mors aeterna, id est dignus est morte aeterna, qui habet prudentiam carnis; quod est cum studiosus implet quae carnis sunt, appetendo bona temporalia, et fugiendo mala; et cum naturas rerum tantum sequitur; quod est grave peccatum. Prudentia aularibus hominibus. Prudentia carnis est mors. Prudentia autem spiritus, quae est cum studiose quis agit spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
magis gła dei in salute est: qm in morte. qmͣuis e¬
nim uste dampnet. qued agebatur sub lege: tñ ad
laudem magis ꝓficit. si indulget ut possit so reus

Expanded text:
magis gloria Dei in salute est quam in morte. Quamvis enim juste damnet quod agebatur sub lege, tamen ad laudem magis proficit, si indulget, ut possit reus se
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatur in bonum. tales emm deus consoltur prosꝑis. ⁊
more se etultare debere. ñ qĩ arrrgando sibitamqmͣ de
sua uircute sidutiam ꝑmanendi. unde. seruite dño ĩ ti¬
more ⁊ c̃ et alibi non ałta sapientes. qm̃ins ergo ip̃ã ra¬
mors carais de pecõ primi hominis originałr netĩt. iñ
num qmͣ qmͣ de peccatoꝵ ⁊ maxime de originalis ł pocĩ
m̃itis ueniant. quo fc̃a eso ⁊ ipa uita mucio mortis ob.¬
stricta tamen etiam remissis pectatis reman̾e debue¬
runti ut habe̾t homo cum quibs ꝓ uerctate cecrares.¬
mala nono scło p̃paretur. iiscam qm meruit ista
uita dempnata. sapienter tollans. et qr fimecur ꝑtu¬
denter gratulanfi ꝓsunt igttur ista mala que fide.¬
les pie ꝑferunt. uł ad emẽda pecc̃a. uel ad exerrendũ
ꝓbandimq iustitiam. uel ad demonstrandã uite ħ mise¬
riam. deinde exponcus qui sunt qui uocent᷑ ẜ. ꝓosm̃¬

Expanded text:
operantur in bonum. Tales enim Deus consolatur prosperis,more se exsultare debere, non sibi arrogando tanquam de sua virtute fiduciam permanendi. Unde: Servite Domino in timore, etc. , et alibi: Non alta sapientes . Quamvis ergo ipsa mors carnis de peccato primi hominis originaliter num quanquam de peccatorum et maxime de originalis peccati meritis veniant, quo facta est et ipsa vita vinculo mortis obstricta, tamen etiam remissis peccatis remanere debuerunt, ut haberet homo cum quibus pro veritate certaremala novo saeculo praeparetur, miseriam quam meruit vita ista damnata sapienter tolerans, et quia finietur prudenter gratulans. Prosunt igitur ista mala, quae fideles pie perferunt, vel ad demenda peccata, vel ad exercendam probandamque justitiam, vel ad demonstrandam hujus vitae miseriam. Deinde exponens qui sunt qui vocentur s
Abbreviated transcription (Latin):
num. tam̃ spc̃ muit. Nota ꝙ non ait mortale. Sd
mortuum. soor̾tale qd fut anĩ pecratũ .u potens mori.
sed post peccatum fuit moraum .i. habens inse neces¬
sttatem moriencli. ⁊ ideo congrue add̾ ꝓp̃ poc̃m ẜ. origi
in nob̾ est. licet corpus morium estͣ homo mortiur

Expanded text:
. August. Nota quod non ait mortale, sed mortuum; mortale quidem fuit ante peccatum, id est potens mori; sed post peccatum fuit mortuum, id est habens in se necessitatem moriendi. Et ideo congrue addidit, propter peccatuin vobis est, licet corpus mortuum est, id est homo mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
b ueris membris: uirguttate᷑ menas. et sinõ u¬
tegertatẽ corporis secuars Uirgratras carnis: corpͣ ẽ
in tactum. que uriguntus pancoꝵ est uirguritas
dordis fides est in cormupta. que uirgnita est om
uemi sigtuficauit q ereor ꝑmulierem cep̃. Ideo ergo
singłartũ dixiti uirgmen. qr omnes sunti nna uaga.
pp puitatem integre fidei solide sꝑei. sicͣe cartatis. uir.¬
go sirito qr a paauitate erroris et ab opere malo:
in contanuntu. casta: qr ñ hñt estum male uoli̾ta.¬
tis. Despondi pos clico: exhibe .i. ut exhiterm nos do

Expanded text:
eris membris virginitatem mentis, etsi non integritatem corporis servare. Virginitas carnis corpus est intactum, quae virginitas paucorum est. Virginitas cordis fides est incorrupta, quae virginitas omnium rem significavit, quia error per mulierem coepit. Ideo ergo singulariter dixit virginem, quia omnes sunt una virgo propter unitatem integrae fidei, solidae spei, sincerae charitatis: Virgo sunt, quia a pravitate erroris et ab opere malo incontaminati, casta, quia non habent aestum malae voluntatis. Despondi dico, exhibere, id est ut exhibeam vos Deo
Abbreviated transcription (Latin):
simplicis fidei xp̃i que¬
llalienum recip̃s Isti
etrm coruthii similes
bolo qui ꝑ eos in sicliatur.
lux fidei sumił est paracḣso. Q ergo fide tortump.¬
ittp: a paradyso eicrutur q prepmunt mendatiũ
ñitati. Qm̃i irgo mendatiũ edisccant in hominilłab
elidirat xp̃m. Siquid enm ditĩ c̃ fidem intrat
putredo de ueneno serpentis. ⁊ nascrat᷑ uermes m̃e¬
datioꝵ ⁊ nicħ in tegrum remanet. I deõq ficite pa¬
tb nr̃is adn̾sus leonem op̃ ecat pacientia fic nob ad¬
u̾sus diaconẽ ungilam tunc enm cogebat. nc̃
docet tunt ingerelat ioleutias: numc insictias. ui¬
delatur ⁊unc fremens. nunc labricus. et ob exr̃as
difficile indetur. Ideo tinĩet apłs. ne situt ꝑ serpẽ¬
tem sedusta est eua: ita ꝑ heticos corrum pat᷑ ecc̃
rruna iurgretatẽ tuam serua. post ea fecundada:
i amplexn sponsi tmi. Seꝑtre ergo ut scriptumẽ
aures urãs spinis. a dhuc enimi musitat serpens.¬

Expanded text:
simplicis fidei Chril alienum recipit. Isti enim Corinthii similes bolo, qui per eos insidiatur. Lux fidei similis est paradiso. Quorum ergo fides corrumpitur, a paradiso ejiciuntur, quia praeponunt mendacium veritatiistum. Si quid enim dixeris contra fidem, intrat putredo de veneno serpentis, et nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanet. Ideoque sicut patribus nostris adversus leonem opus erat patientia, sic nobis adversus draconem vigilantia. Tunc enim cogebat, nunc docet. Tunc ingerebat violentias, nunc insidias. Videbatur tunc fremens, nunc lubricus et oberrans difficile videtur. Ideo timet Apostolus ne, sicut per serpentem seducta est Eva, ita per haereticos corrumpatur Ecclenima virginitatem tuam serva, postea fecundanda in amplexu sponsi tui. Sepite ergo, ut scriptum est, aures vestras spinis . Adhuc enim mussitat serpens
Abbreviated transcription (Latin):
teuctir lex non esse tenenda que ĩ suitutẽ gn̾abat sẽ noua.
que inlib̾tatem parit. unde aid U num quidẽ qͣrancilla¬

Expanded text:
tur lex non esse tenenda quae in servitutem generabat, sed nova quae in libertatem parit. Unde addit: Unum quidem, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
serm peccatt. na. ẜ car. que et penas horret et cdulcia amat
T noui parit liberos qui ex dilelectione siant no ui caruis
eñ inpossibilia ẜ naturam crederet. er que suama sunt ĩ p̃¬
senti contempnẽt. et non uisiͥsperaret. nisi uirtus clei ħ in¬
eo oꝑareturr. faliter generantur xp̃iam. quoꝵ wypꝰ precesfit. in
ysaas. hysmaelemm iudtoꝵ significat nanuttatem. uel corũ¬

Expanded text:
est secundum carnem, quae et poenas abhorret, et dulcia amat,tia vero novi Testamenti parit liberos qui ex dilectione serviant, non in carnis, enim impossibilia secundum naturam crederet, et quae suavia sunt in praesenti contemneret, et non visa speraret, nisi virtus Dei hoeo operaretur! Taliter generantur Christiani quorum typus praecessit in Isaac. Ismael enim Judaeorum significat nativitatem, vel eoru
Abbreviated transcription (Latin):
lebarit. et ogermane ꝓͥum
noms̃quies compar⁊ co
d̃licando etiam te rogo.
inemoratas mulieres. ne
lus. ut alacrores sint. optat
nomina illoꝵ sunte ĩ fibro

Expanded text:
lebant. Et, o Germane, proprium nomen, qui es compar, id praedicando, etiam te rogo, aememoratas mulieres, ne lus, ut alacriores sint, optat Nomina eorum sunt in libro
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dei neo soli acce.¬
ꝑunt ꝙ ait sub interro
⁊ ad uos. ideo ita arguit eos. quia sic se iastab¬
aut coriths ẽs benefm̃ darens accedentes ad fidẽ. ũ ac¬
opent. et exemplo eoꝵ cereregentes uocarentr ad fi¬
dem. Ldeo illos tt̾m argint suldens. ant in nos solõ¬
ꝑncit ũbum dei: ꝙ nõ ammno in alios plures. dideo:
quod aln tenent tenete. Idẽo sic arguit eos qd̾ tales
se p̃tednt elatione nanitatis qͣi si ip̃i nõ obelirẽt uer¬
b̃ fidei: nemo crede̾t. seqr

Expanded text:
verbum Dei, nec soli acceperunt, quod ait sub interrogos. Ideo ita arguit eos, quia sic se jactabant Corinthii, quasi beneficium darent accedentes ad fidem, non acciperent, et exemplo eorum caeterae gentes vocarentur ad fidem. Ideo illos iterum arguit subdens: Aut in vos soloi. Quasi dicat: Non, imo in alios plures. Et ideo quod alii tenent, tenete. Ideo sic arguit eos, quia tales se praebebant elatione vanitatis, quasi si ipsi non obedirent verbis fidei, nemo crederet.
Abbreviated transcription (Latin):
richi lident i. omĩls ab̾ ursci. licet. non legali dectrma sed
libera potestate eunͣgłu. sed non oĩa expediunt. nota quod
potest aliquid licere ⁊ non expeclirs expedue ã ꝙ non licet:
pechiuntisicut enim omnis qui ap̃i sangnme redempnisẽ¬
demptinẽ. r̃ om̃e que ñ licet ñ explit. nec tamon om̃e
ꝙ non expeclit. eciam non licet ut igitur ĩt̾ id qd̾ licat
non eipał. ⁊ id ꝙ non licet. atq ideo non expodiat. alicq e̾¬
tunttr. s ꝓp̃ offensionẽ hminũ: neob hoc impectiant᷑
ip̃ã instra uetantur. itt fatienda nn suit etaam si ab¬
eis landałitunquil muoaitiã sĩ̾int plata ꝙꝑsi ita est: ideo
ñ nifisslitea ꝓhidentura dominout ea que lictta sunt
⁊ non expedumt. non legis uingcło. seb liberadilectioĩs
bũslaiena⁊ ⁊ consilio caritans taueantur. hec antẽsinit: q̃¬

Expanded text:
id est omnibus cibis vesci licet, non legali doctrina, sed libera potestate. Sed non omnia expediunt. Nota quod potest aliquid licere et non expedire; expedire autem quod non licet pediunt. Sicut enim omnis qui Christi sanguine redemptusest. Ita omne quod non licet non expedit, nec tamen omne quod non expedit etiam non licet. Ut igitur inter id quod licet et expedit, et quod non licet, atque ideo non expedit, aliquo certuntur, sed per offensionem hominum, ne ob hoc impediantur ipsa justitia vetantur, ut facienda non sint, eteis laudentur quibus in notitia fuerint prolata. Quod si ita est, ideo non nisi illicita prohibentur a Domino, ut ea quae licita sunt, et non expediunt, non legis vinculo, sed libera dilectionis beneficentia et consilio charitatis caveantur. Haec sunt q
Abbreviated transcription (Latin):
uaturam quidõ oorꝓis hñit. pollutionẽ tam̃ pecca.¬
it: que exconcupiscẽtie nat moui concepta ẽ omĩo
non habi̾it. Ideo ergoũ erat caro peccate qr non ex de
talis. in hanc similitudinẽ misit deus filiũ. ut sic dam¬
ꝑnaret pcc̃m unde subd̾. ⁊ dopeccato. qͣsi.a misit fili
sibilem dampnanit peccatũ. ĩ. destruxit cdiabolum.¬

Expanded text:
ollutionem tamen peccati quae ex concupiscentiae motu concepta est, omnino non habuit. Ideo ergo non erat caro peccati, quia non ex talis. In hanc similitudinem misit Deus Filium, ut sic damnaret peccatum. Unde subdit: Et de peccato, quasi misit Filiuem et visibilem, damnavit peccatum, id est destruxit diabolum
Abbreviated transcription (Latin):
cati. non in ounem ⁊¬
pecratrit̾e. sed in ei similẽ.
ꝑ passibilitatem et mor¬
talitatem. et alios dofectus. cetera nero omĩs homiñ
cato peccati est. sola illius. ñ est earo peccati. qr nõ eum
mater concupiscentia: sed gr̃a concepit. habet tñ sim

Expanded text:
cati, non in carnem peccatricem, sed in ei similem per passibilitatem, et mortalitatem, et alios defectus. Caetera vero omnis hominum caro peccati est, sola illius non est caro peccati, quia non cum mater concupiscentia, sed gratia concepit. Habet tamen si
Abbreviated transcription (Latin):
deꝯ u recrpi debet in ecc̃a.
et inster. i instare delet
ꝯbsecͣtionibꝰ que sunt ꝓ
remorione totꝰ mali et
orationib que fant ꝓad.
die. nam si aliter fac̃ mo

Expanded text:
est recipi debet in Ecclesia. Et instet, id est instare debet obsecrationibus, quae sunt pro remotione totius mali, et orationibus, quae sunt pro die. Nam si aliter facit, m
Abbreviated transcription (Latin):
nurra cleposit
custedi persꝑ¬
iritum sanct̃
qui habitat ĩ
Scis hoc quod
onesiphor clo¬
inuiquia sep.¬
e me refrigera.¬
uit et cathen¬
am meam nõ
erubuit s cũ

Expanded text:
num depositum custodi per Spiritum sanctum, qui habitat in nobis. Scis hoc, quod Onesiphori domui: quia saepe me refrigeravit, et catenam meam non erubuit: sed cu
Abbreviated transcription (Latin):
uidicũ spe ⁊ magnificenti.¬
a salnatoris securꝰ ẽ. qr ꝙ cõ
mendatillimtuo ẽ. illi aũ
cõmendat salutẽ fuam ut
hic ꝓ illo ꝑiciens sabatem ĩ¬
ueniat penes illum cũ ce¬
perit uaclicare. nt pumẽs

Expanded text:
est. Spe et magnificentia Salvatoris securus est, quia quod commendat illi, in tuto est. Illi autem commendat salutem suam, ut hic pro illo patiens, salutem inveniat penes illum cum coeperit judicare, ut puniens
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ paganos. quils aliqͦmͦ illa que ab eis nocãt᷑
sat᷑. uielamur. ne se uauitatib cernant illudi .õ.¬
nis enim in postra etenebris querit. et falsa
pro uerũ ostendit. sicut pagani tecti uanitatib
illuduntur ã p̃ nos autẽ nicħ astute fucatumẽ
sed simpliciter ⁊ a ꝑte. unus landat᷑ deus. qr si
nullus intelligeret. posfet uideri seductio. que
linguis om̃etur. cũ pu¬
dor eẽt reuelari.
loquantur lingnis. illd
inconueniens sequit᷑:¬

Expanded text:
b eis vocantur, sacra velantur, ne se vanitatibus cernant illudi. Omnis enim impostura tenebras quaerit, et falsa pro veris ostendit, sicut pagani, tectis vanitatibus illuduntur. Apud vos autem nihil astute fucatum est, sed simpliciter et aperte unus laudatur Deus, quia si nullus intelligeret, posset videri seductio, quae linguis caneretur, cum pudor esset revelari. loquantur linguis, illud inconveniens sequit
Abbreviated transcription (Latin):
cooperator est patris et filũ. ideo autem dix̃ inus ittu
atq idem spõ ne tot purtentur. quot sunt opera ñ quod
filio ⁊ spũ sancto intelligatut operari. ⁊ est oꝑatio fi¬
lii. non sine patre ⁊ sͥ s ⁊ cst operatio spõ. b ñ sine patͤ¬
tumi et c̃. Ideõq suitem monendi sunt legentes qm̃

Expanded text:
tus sanctus cooperator est Patris et Filii. Ideo autem dixit, unus atque idem Spiritus, ne tot putentur quot opera sunt, non quod Filio et Spiritu sancto intelligatur operari; et cum generatio Filii, non sine Patre et Spirittum, etc. . Ideoque admonendi sunt legentes quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ynuno fpirtar s ocoperante. qui omina dona ad
unũ effitiẽdum dirigit. et ĩdeo nullius ꝑͣ. nel cõtep̃
gła dei danda quia unus et idem deus in om̃ubꝰ operat᷑.
Ham et c̃ ostend̾. persi¬
tatem officõrum. et diũ¬
bene omnes fideles sunt nnum corpꝰ. nam ⁊ corꝑͣhum.¬
anum cui eccã similsẽ. non ẽꝑnum inembeũ sed mł¬
tasta in eccã. non omnes unꝰ offitũ it done t idem spͤ¬

Expanded text:
hoc in Spiritu sancto, cooperante qui omnia dona ad unum efficiendum dirigit. Et ideo nullius persona vel contgloria Dei danda, quia unus et idem Deus in omnibus operatur. Nam, etc. Ostendit per sitatem officiorum, et diveruasi dicat: Bene omnes fideles sunt unum corpus, nam et corpus humanum cui Ecclesia similis est, non est unum membrum, sed multa, ita in Ecclesia non omnes unius officii et doni s
Abbreviated transcription (Latin):
filio ccet̾nus anteqm alicui daretur nec q illi dant¬
et ip̃e datir. Ideo minor est ilł. Ita enim datiu fit̃ dei
donũ. ut etiam se ip̃m det. fic deus. non enim clicipͣ.
cum enim datur aparre ⁊ fiꝰ. sua uolitate datur. ⁊
tp̃e idem omnia operat᷑ quulens singuł ñ ipẽ dini¬
dat dona quia fic̃ corpiis
humañ unum ẽ. cõũe.¬
tione membroꝵ. ⁊ h̃t mła

Expanded text:
Filio coaeternus antequam cuiquam daretur. Nec quia illi dant, ipse datur, ideo minor est illis. Ita enim datur sicut Donum Dei, ut etiam se ipsum det sicut Deus. Non enim dici potest Cum enim datur a Patre et Filio, sua voluntate datur. Et ipse idem omnia operatur, dividens singulis, non ipse dividat, quia, sicut corpus humanum unum est conjunctione membrorum, et habet multa
Abbreviated transcription (Latin):
illumminaretur ꝙ sinelu¬
ce fuerat tenebrofum. pꝰ ea uero accedentelu¬
ce.quod fem̃ est. melius redditur. in qͦ profici¬
entiᷤ hominis affectio significatur. uñ apłs loquẽs ad:¬
in dño. Ille hoo fecit. qui c̃ tenebre essẽt suꝑ abissũ.
olix̃. fiat lux ⁊ fc̃ã est lux. hec lux significat luc̃e que
tiob̾ modo ⁊ ꝑ nos aliis danir exquo non pot̾ intel¬
ligi quod tenebre sempit̃ne fu̾int. sicut qͥdam legis ca¬
lrampuiatores ĩpont̃̃t tuisde̾ legis sciptori fensisse. qni
potuis ostend̾ eas cepisse. cum dpã inpͥncipiode fccit celũ

Expanded text:
illuminaretur, quod sine luce fuerat tenebrosum; postea vero accedente luce, quod factum est, melius redditur, in quo proficientis hominis affectio significatur. Unde Apostolus loquens adin Domino . Ille hoc fecit, qui cum tenebrae essent super abyssum, dixit: Fiat lux: et facta est lux . Haec lux significat lucem, quae modo nobis et per nos aliis datur. Ex quo non potest intelligi quod tenebrae sempiternae fuerint, sicut quidam legis calumniatores imponunt ejusdem legis scriptori sensisse: qui potius ostendit eam coepisse, cum dixit: In principio fecit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
minando umnꝑaibat sed grãm faciendi nõ prestabat
lex autẽcłr que fidei. opera quidem mandat. sed creden¬
do imperrat ut fiam. et illa oꝑa consequiratur uis.¬
titiam. non enim ex ip̃is est institia. seꝯ ip̃a sunt ex ĩ¬
ticia. ideoq non uistinam oꝑm. sed oꝑa nistitie dĩs¬

Expanded text:
minando imperabat, sed gratiam facienti non praestabat. Lex autem quae dicitur fidei, opera quidem mandat, sed credendo impetrat, ut fiant, et illa opera sequuntur justitiam. Non enim ex ipsis est justitia, sed ipsa sunt ex justitia. Ideoque non justitiam operum, sed opera justitiae di
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum accessit .i. sũmi regis filius a conses
pr̃s ad tollerandam mortem passionis. de equalitate
marestatis ad panbulum erucis. de sede regali ad offui¬
nam peccati. de lumine celi ad tenebras mundr uel in¬
fern. uenit. et uemens locutus est pacen. declit grãm.
perunt egri puta fide ac uera confessione qiͣ magnis
clamorib flagitare remedium. ⁊ accelerare ad medi¬
cum per gm̃ nulnera sauarentur morbus circaretur.
recepta uero sanitete et donata uenture in mortalita.¬
til folicitate. nich ultra restabit petend̾. ⁊ runc erirter.¬
cium beatum silentium. or clmabilitar igitur et sapiẽ¬
ti consilioͥlex data est per angłosin quib deus lequeb¬
atur. qui ergo nunc eam reducit tc ordinem angłorũ
facit. lex dico: posita in manu mediatoris .i. in potesta¬
te xp̃i ut staret dum ueslet uł cessaret cum uellet. cͦ
recesserant. ꝑ se reconciliã. Medius eiim ñ ẽ iuiter¬

Expanded text:
mortuum accessit, id est summi regis Filius, de concessu Patris ad tolerandam mortem passionis, de aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli ad tenebras mundi vel inferni venit. Et veniens locutus est pacem, dedit gratiam,perunt aegri pura fide ac vera confessione, quasi magnis clamoribus flagitare remedium, et accelerare ad medicum, per quem vulnera sanarentur, morbus curaretur. Recepta vero sanitate, et donata venturae immortalitatis felicitate, nihil ultra restabit petendum: et tunc erit tertium beatum silentium. Ordinabiliter igitur et sapienti consilio lex data est per angelos, in quibus Deus loquebatur. Qui ergo nunc eam reducit, contra ordinem angelorum facit. Lex dico, posita in manu Mediatoris, id est potestate Christi, ut staret dum vellet, vel cessaret cum vellet. Ergo recesserant per se reconciliat. Medius enim non e
Abbreviated transcription (Latin):
ibendam. ł ut saltem tunore cessarent homines tͣns¬
grecti. ut qñq idem facerent uoluntate Data ẽ ex¬
go ut połm dei erucliret sub timore dei ut cligrans fi¬
atorem saluatoremq requireret. data ese ergo lex. nͣt
superbirum ceriux quos facerettͣsgredi humiliaret᷑.
uit mecticꝰ optarenuqii sibi tm̃ tribuetant. ⁊ uolunt¬
ati fue tr̃a pn arrogabant. ut libeꝵ arbitriũ sibi pu¬
tarent suffit̾e ad institiam clicentes. Non de tẽ qui imp.¬
lorum superbiam eoꝵq prodendam infirmitatẽ. dataẽ
etiam cluris in flagesisi. data est ⁊̃ in sigñ futuroꝵ. uͭ fu¬
tura siguris attestaretur. Ecce ħs .iiii. date legis cansi
b̃r clistinctas. que in epłaad romanos plenis explic¬

Expanded text:
ibendam, id est ut saltem timore cessarent homines transgredi, et quandoque idem facerent voluntate. Data est ergo ut populum Dei erudiret sub timore Dei, ut dignus fiatorem salvatoremque requireret. Data ergo est lex, ut superborum cervix quos faceret transgredi humiliaretur, ut medicus optaretur, qui sibi tantum tribuebant, et voluntati suae tantum arrogabant, ut liberum arbitrium sibi putarent sufficere ad justitiam, dicentes; Nec deest qui imporum superbiam illorumque prodendam infirmitatem. Data est etiam duris in flagellum, data est etiam in signum futurorutura figuris attestaretur. Ecce habes quatuor datae legis causas breviter distinctas, quae in Epistola ad Romanos plenius explic
Abbreviated transcription (Latin):
nam tm̃ habet narur̃. ostendite uñ ftr mediuis in¬
ter nos et illam. U̾de enĩ medius erit Sĩ urram q ñ
habuerit qr isitalem decłis rat̃ deum ⁊ homines. qͥ
ita sit medus uttd̾s sit pp̃ dlinuitatis. ⁊ hõ pp̃ hũauita¬
uit ꝑ utriusq nature ꝯmunioẽm ĩ uia eademq ꝑsona.
De inde õs fideles parri reconciliañ deo dum sanati frnt
ab impietate superħe. quictmnq bumilitatẽ xp̃i credendo di¬
lexent̃. ⁊ diligendo. imutati sunt. ¶ex ergo. qr̃. qñ quidem
per eam impleatur. alit̃ qmͣ.
cilblit. mat eam. sĩ enm lex posset p̾stare uitam et
id ꝙ reꝓmissio poponderat exhibẽ uere promissio per legem
et iustitia. quod ita dic̾ Si . N

Expanded text:
am habet, ostendite unde sit medius inter nos et illam: unde enim medius erit, si utramque non habuit? quia nisi talem dederis inter Deum et homines, qui ita sit medius ut Deus sit propter divinitatis, et homo propter humanitavit, per utriusque naturae communionem in una eademque persona. Deinde omnes fideles Patri reconconciliavit Deo, dum sanati sunt ab impietate superbiae, quicunque humilitatem Christi credendo dilexerunt, et diligendo imitati sunt. VERS. 21-24.-- per eam impleatur aliter quam mat eam. Si enim lex posset praestare vitam, et id quod repromissio spoponderat exhibere, vere promissio per legem et justitia. Quod ita dicit: Si en
Abbreviated transcription (Latin):
guino suo solueret peccata nr̃a quib a deo se perabam
et interpositus. red& et nos et reconciliaret ei aquo aũ¬
si: peccatis nrĩs et delictis tenebarur. Nẽ est cap̃ nrm̃:
rp̃e est deus enudlis parti. s ed deus ut creare mur hõ uͭ
recrearemur. dens ut facere tihomo uo reficeret.
¶ediator autem. & lex ꝙͦ¬
ulliuis est. iegem habuerunt. sed etiam gertilũ.¬
.uulon solum uidos. sed etiam gẽtiles:
recontiliat deo. ⁊ ideo non queratis legem. ut habeans
deo. quia ip̃e est deus. ⁊ idex non aliud adiungatis ei uel ĩ¬

Expanded text:
guine suo solveret peccata nostra quibus a Deo separabamur, et interpositus redimeret nos et reconciliaret ei, a quo aversi peccatis nostris et delictis tenebamur. Ipse est caput nostrum, ipse est Deus aequalis Patri; sed Deus, ut crearemur; homo, ut recrearemur; Deus ut faceret, homo ut reficeret. Mediator autem; quasi um qui legem habuerunt, sed etiam gentinon solum Judaeos, sed etiam gentiles reconciliat Deo. Et ideo non quaeratis legem ut habeatis Deo, quia ipse est Deus, et ideo aliud non adjungatis ei.
Abbreviated transcription (Latin):
os ppłos discordes pacisicanit in selapide angulari. hinie
numerurm carũ deorum et famislatum elementorũ.
unde ritus legis arnferens ꝑ que cliscordabant. ⁊ sic fcĩ s
patifici. Ip̃e enim est pax nr̃a. qui fec̃ utͣq unum. duoᷤ
Et non płes. hoc tlicit ne p̃olicando xp̃m eẽ deum. qui ẜ¬

Expanded text:
os populos discordes pacificavit in se lapide angulari. Hinc numerum deorum, et famulatum elementorum, inde ritus legis auferens, per quae discordabant, et sic facti sunt pacifici. Ipse enim est pax nostra qui fecit utraque unum , duos t, non plures. Hoc dicit, ne praedicando Christum esse Deum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
r pub in quib nõ est salus sanari uolentes quod q̃re¬
bant inueuire nennibant. Eandem igittir considerans
homo neminem ꝑlegem uistificari. cħ ꝑcluiturnoseł¬
amores fatigatus. ⁊ desperane ruresum loqua cessauit̃ ss̃¬
secratum est ẜ silencium. ẽ unc igrͦ omp̃e serrno pactisa

Expanded text:
s, ubi non est salus sanari volentes, quod quaeres, ubi non est salus sanari volentes, quod quaerebant, invenire nequibant. Tandem igitur considerans homo neminem per legem justificari, quasi per diuturnos clamores fatigatus, et desperans rursum loqui cessavit, subsecutum est secundum silentium. Tunc igitur omnipotens Sermo Pa