comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lauit᷑ sic nos uere circumcisionis accpientes scientia tat¬
medicnus fructum eius & sineglegentiã subrepsominabi¬
tamina mus terram dĩ ahere ditatem illius ab ominabi¬
lem facimus sacerdotes non dixerunt ubi ÷ dñs & tenentes
legem nescierunt me & pastores preuaricati sunt in me &
beneficia uerterunt in contemptum priuilegia dignitatis ut
sacerdotas domͥnum non quererent ut doctores legis ignara¬
rent eum qui alios docere debebant. & pastores ꝑneglegen¬
tiam preuaricatores fierent & ꝓph&ȩ quiin populis dis¬
putant non dõloquantur sed idolo & sua figmenta uenerent
his autem uerbis utendum est aduersum nr̃i ordinis magis¬
tros qui deuorant populum dĩ Fut cibum panis. & ꝑmala ope
perpotentiam . quasicam pat̾ribus ratione contendit. Iux¬
ta illud quod dauid canit: & usurpat a postolus: ut iustifice¬
ris insermomburtus & ui cascum iudicaris: quod que po¬

Expanded text:
lauit, sic nos uerae circumcisionis accipientes scientiam colauit, sic nos uerae circumcisionis accipientes scientiam comedimus fructum eius et, si neglegentia subrepserit, contaminamus terram dei et hereditatem illius abominabilem facimus. Sacerdotes non dixerunt: ubi est dominus et tenentes legem nescierunt me, et pastores praeuaricati sunt in me. beneficia verterunt in contemptum privilegia dignitatis: ut sacerdotes Dominum non quaererent: ut doctores Legis ignorarent eum, qui alios docere debebant: et pastores per negligentiam praevaricatores fierent: et Prophetae qui in populis disputant, non Deo loquantur, sed idolo, et sua figmenta venerentur. His autem verbis utendum est adversus nostri ordinis magistros, qui devorant plebem Dei velut cibum panis, et per mala operper potentiam, quasi cum paribus ratione contendit; juxta illud quod David canit et usurpat Apostolus: Ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris . Quodque po
Abbreviated transcription (Latin):
sauonumi ababitare non deba &ułiam ut edificaltaneo
mortis semper enim in perieulo consisti mus Quło quediabo¬
lus tendu la queo ssuos: pert̾ram inquã nonambaerius
squeum quam in ea habitat qui  omo dieit. siuefilirs
hominis. sed semꝑ admaiora festinat. exqo ꝑspueuansio
ne quae sanctis in caelestibus prȩparatur & quibusdicit᷑
quustatis indomodẽi inatris domusdinr̃ : frustra igitatori
noua ex ueteri heresis suspicatur hicꝑ feccaom ensonuorũ
ubi pugnat at que certamen & incertus exitus futurca ũ
&in duxi uos interramꝰ carmeli ut comederetis fruet̃ bo
eius at bona illius & ingrem contiminastistrãmeasar ie
redi tatẽmeam posuistis in abaminationẽ ꝓlaboreduris¬
sim itinoris dediuobis omniumrerum abandetatũ
hoo quip pesignifieat carmelus quibebrace appeblatin
chermel & in lingua nostra sonat cogͥnitionem urcum¬
ensiumis÷ Quomodo aiem illepopulias terrasane aiuo¬
a omnium rerum fertilem idolatria pollut at queigõ¬

Expanded text:
sanctus inhabitare non debet, et inuiam, ut difficultatem  umbram mortis — semper enim in periculo consistimus et ubique diabolus tendit laqueos suos —, per terram. in qua non ambulauit Christi —; neque umquam in ea habitat, qui homo dei est siue filius hominis, sed semper ad maiora festinat. ex quo perspicuumne, quae sanctis in caelestibus praeparatur et quibus dicitur: qui statis in domo domini, in atriis domus dei nostri. frustra igitur noua ex ueteri heresis suspicatur hic perfectam esse uictoriam, ubi pugna est atque certamen et incertus exitus futurorum. Et induxi nos in terram Carmeli, ut comederetis fructum eius et bonreditatem meam posuistis in abominationesimi itineris dedi uobis omnium rerum abundantiam; hoc quippe significat \'Carmelus\', qui Hebraice appellatur \'Chermel\' et in lingua nostra sonat \'cognitionem cognitionem\'. quomodo autem ille populus terram sanctam et omnium rerum fertilem idololatria polluit atque uio
Abbreviated transcription (Latin):
simus & scottorum pultibus prȩgrauatus nos in ipso
ens quic quid equaluer lica eqͥianl lance pensendumẽ
legdi eiusdem operis a pologiani: quam antetrnos
plurimos aduersiumagistrũ eius galidens romasus cepit:
& tinc anim aduert& alienis seuocibus blas phemare &
In cantum ee imperitũ ũt nemaledicta quidem habeat
ꝓpria sedinimicorum etiamlim sepultorii couera
pos utaitur rabiȩ sediam ꝓposiuum opus aegre diendũ¬
ERBaHERE MiE fluhel chi ar
de sacerdo tibus qui fuerunt᷑ in anathot int̃ra bepia¬
min quod factũ est uerbiut dñ ad eum in diebus
rosiȩ fili amor regisiuda intercio decimo annoregͥ¬
nceus a factũ est in diebus io iacim filii iosiȩ ragis
iuda us que adirans migrationem inerusalem in meoio¬
quinto : celer ꝓphae ut ssuiqi oseae. iohel :fuerant antecapta¬
unatm desii tribuum isrł siueduarum tribima udde
abenurim: alii post captiutatem ut danibel debtu ato

Expanded text:
simus et Scottorum pultibus praegrauatus nos in ipso simus et Scottorum pultibus praegrauatus nos in ipso tem; quidquid aequaliter licet, aequali lance pensandum est. legat eiusdem operis apologian, quam ante annos plurimos aduersum magistrum eius gaudens Roma suscepit, et tunc animaduertet alienis se uocibus blasphemare et in tantum esse imperitum, ut ne maledicta quidem habeat propria, sed inimicorum etiam olim sepultorum contra nos utatur rabie. sed iam propositum opus aggredienduerba Hieremiae filii Helciae de sacerdotibus qui fuerunt in Anathoth in terra Beniamin quod factum est verbum Domini ad eum in diebus Iosiae filii Amon regis Iuda in tertiodecimo anno regni eius et factum est in diebus Ioachim filii Iosiae regis Iuda usque ad consumquinto. Ceteri prophetae, ut Isaias, Osee, Iohel, fuerunt ante captiuitatem decem tribuum Israhel siue duarum tribuum Iudae et Beniamin; alii post captiuitatem, ut Danihel, Aggeus et
Abbreviated transcription (Latin):
solur uerba : sed sellabas quoque nostrorum uer¬
boium calumniantur mec sescire aliquid arbitrun¬
tes si dealienis operiiis decrabant ut nuper in doctus caldm¬
niat erũpit qui commentarios meos inepistolam pauli
ad eplesios reprehendendos putat ec intellegit nimia ster
suc leges commentariorum in quibus multȩ diuea¬
sorum ponintur opiniones uel tacitis uel ex pressis auctorũ
Nominobus dectaus arbitrium sit quid potissimũ ȩligere
debeit dedogere: quam quã & in primo eiusdem operis
libro presarssim meuel ꝓpria ueł aliena dicturum¬
&psos: nmen tarios. tam ueterion scriptorum esse
quam nostros. Quod non uidens precursor eius grun¬
pam omnisus est carpere cui duobus respondilibris
quȩ iste quasi sua ꝓfert & alioiam calum niante purgata
sunt ut preter eam contraio uinianum uolumina Ioqua¬
bos dol& uirginitaem puptus & nuptias digamie ediais¬
mniam poligamiȩ esseprelatam: pecrecor datur stolidis¬

Expanded text:
solum uerba, sed syllabas quoque nostrorum uersolum uerba, sed syllabas quoque nostrorum uerborum calumniantur in eo se scire aliquid arbitrantes, si de alienis operibus detrahant. ut nuper indoctus calumniator erupit, qui commentarios meos in epistulam Pauli ad Ephesios reprehendendos putat nec intellegit nimia stertens uaecordia leges commentariorum, in quibus multae diuersorum ponuntur opiniones uel tacitis uel expressis auctorum nominibus, ut lectoris arbitrium sit, quid potissimum eligere debeat, decernere, quamquam et in primo eiusdem operis libro praefatus sim me uel propria uel aliena dicturummentarios tam ueterum scriptorum esse quam nostros. quod non uidens praecursor eius Grunnius olim nisus est carpere, cui duobus respondi libris. quae iste quasi sua profert, et alio iam calumniante purgata sunt, ut praeteream contra Iouinianum uolumina, in quibus dolet uirginitatem nuptiis et nuptias digamiae et digamiam polygamiae esse praelatam. nec recordatur stolidis
Abbreviated transcription (Latin):
mus tibi frater cusoli eiusdem commentar nosdi¬
cantes ut euangelicũ i rum atheo euangeliseȩ cõpules
quem anteannas ꝓlurimos feriatis sensibus teborta re
disserui: & quia uolumen longissimum est: & implaris¬
quemanifesta historia texitur. Nlud prudentiã tud ad¬
moneo nequera s in hoclatam ex planationẽ suꝑhisma me
quȩiam & in ꝓphetis aliis dicta sunt : & ꝑsepatent intelle gen¬
tiȩ : sic que conabor notariorum manuscribere : ut nihil
desit insensibus cummultum desit in uerbis : staminatibi
atque subte emina. &ulitia preparabo tupul cherrima
uestem ipse conficito ut non solumnos audire sed&alios do¬
cere possis: Libellum autem baruch qui uulgo eilitioni sep¬
tuaginta copulatur. Nec habetur apud hebrecss ̃t̃ cie udo¬
tut pponi epistolam bieremide: nequa quam censui
disserendam sed magis hieremiȩ oruinem librariorum
errore confusum. multaque quȩ desunt ex hebrȩis fontibus
dierere accomplere : ut nouum ex uetero uerem que pro

Expanded text:
mus tibi, frater Eusebi, eiusdem commentariolos dedicantes, ut euangelicum uirum Mattheo euangelistae copules, quem ante annos plurimos strictis sensibus te hortante disserui. et quia uolumen longissimum est et in plerisque manifesta historia texitur, illud prudentiam tuam ammoneo, ne quaeras in hoc latam explanationem, super his maxime, quae iam et in prophetis aliis dicta sunt et per se patent intellegentiae. sicque conabor notariorum manu scribere, ut nihil desit in sensibus, cum multum desit in uerbis. stamina tibi atque subtegmina et licia praeparabo, tu pulcherrimam uestem ipse conficito, ut non solum nos audire, sed et alios docere possis. libellum autem Baruch, qui uulgo editioni Septuaginta copulatur nec habetur apud Hebraeos, et ψευδεπίγραφον epistulam Hieremiae nequaquam censui disserendam, sed magis Hieremiae ordinem librariorum errore confusum multaque, quae desunt, ex Hebraeis fontibus digerere ac conplere, ut nouum ex ueteri uerumque pro c
Abbreviated transcription (Latin):
prepama qnduant uestrorum. pulli alu praeci pitur
piiss uiro⁊ douddat habitatori hierus a lemuti deseresier¬
ħocinquit non feceritis egrediotur utignis indigma¬
tiomemea & nuicendetur & nonerto quiextin guatu
Ideo autem in inet & ante predat. posace re conpelldcr ÷
ut mminentem forarem paenitentia decdimaneieauania
adurtam haeo maleuenient ꝓpter malitiam cagicatierũ
siue adinuentionum destrarum: ubi sunt quiincoitias¬
tionibus dicunt non ene peccatum cumoriniaurtud
uixtu euangelicam ueritatem decor deproce lauer di¬
nuntiate in iuda & in hierusalem auditum facibido¬
qui minicantas tuba in terra clamate foreremndicite
congregamini & ingrediamurcuutates pano fise
hoc dudi dt iudas hochierusalem inqua confenio fuden
est a in quarp̃i pax habitat & cuiperdraiam d iscemi
est in montem excelsum ascende qui euangelitasioso

Expanded text:
ulli alii praecipitur nisi uiro Iuda et habitatori Hierusalem, ut deserant osi enim hoc\', inquit, \'non feceritis, egredietur ut ignis indignatio mea et succendetur et non erit, qui extinguat\'. ideo autem monetut imminentem furorem paenitentia declinarent. omnia autem haec mala euenient propter malitiam cogitationum siue adinuentionum nostrarum. ubi sunt, qui in cogitationibus dicunt non esse peccatum, cum omnia uitia iuxta euangelicam ueritatem de corde procedant? Adnuntiate in Iuda et in Hierusalem auditum facite; loquimini, canite tuba in terra, clamate fortiter, dicite : congregamini et ingrediamur ciuitates munitas. Hoc audiat ludas, hoc Hierusalem, in qua confessio fidei est et in qua Christi pax habitat et cui per Isaiam dictum est: in montem excelsum ascende, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
dicente a postolo unius cuius que opus qualesit ignis
ꝓbrabit: & iterum : sicuius opus arserit decrimentũ
patiecur i pseautem saluus erit si tamen quasi porig¬
nem : Sinautem nostriiudaitantos explanationem
tropicam repudiarint. autiudȩ esse oogenter &
cum obseruatione sabbati circum ddere prȩputia
autcerte reprehendere saluatorem quiiussit in sab¬
bato paralitico ut portaret ledtulum suum euan¬
gelista dicente propterea magis que rebanteũ
iudaei inter ficere nonsolum quia soluebat
sab batium seda patrem suum dicebatdm ȩqualem

Expanded text:
dicente apostolo: uniuscuiusque opus quale sit, ignis dicente apostolo: uniuscuiusque opus quale sit, ignis probabit et iterum: si cuius opus arserit, detrimentum patietur, ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem. sin autem nostri ludaizantes explanationem tropicam repudiarint, aut Iudaei esse cogentur et cum obseruatione sabbati circumcidere praeputia aut certe reprehendere saluatorem, qui iussit in sabbato paralytico, ut portaret lectulum suum euangelista dicente: propterea magis quaerebant eum Iudaei interficere, non solum quia soluebat sabbatum, sed et patrem suum dicebat deum aequalem
Abbreviated transcription (Latin):
lor aplenalux & ubi omne frigus expollitur por¬
tantes ait holo causta seipsos consecrantes dõ &iucti¬
sum in conspectutuo & sacrificium proquo lxa
pessima consuetudine immoscriptorum neglegen¬
tia manna in nr̃is libris legitur &tus de quodictũ
est ut quid mihi affertistus desaba & inferent ob¬
transtulerunt indomũ dauid haud dubium quin
eoclesiam: haec sunt praemi aeotum quisantifi¬
cant sabbatum & nullo pondere pregrauantur:
si autemin quit non audieritis praecopta mea &
feceritis quae non facienda mandaui suc cendan
ignem mportis enis idest in hierus alem illum de quodicit᷑ :
omnes adulterantes quasi dibanus cordaeorum quideuo¬
ret domossi ue uicos hierusalem quos lxxanboda
aquila & srmmachus. Ba Peic̃ idest turrĩtas do¬
ma notħ. &num quam hoc extingecur incendium

Expanded text:
alor et plena lux, et ubi omne frigus expellitur. « Poralor et plena lux, et ubi omne frigus expellitur. « Portantes, ait, holocausta » seipsos consecrantes Deo; « et victisum in conspectu tuo . » « Et sacrificium, » pro quo pessima consuetudine, immo scriptorum neglegentia, \'manna\' in nostris libris legitur, et tus, de quo dictum est: ut quid mihi affertis tus de Saba?, et inferent obtranstulerunt. in domum Dauid. hau dubium quin in ecclesiam. haec sunt praemia eorum, qui sanctificant: sabbatum et nullo pondere praegrauantur. \'si autem.\' inquit, \'non audieritis praecepta mea et feceritis, quae non facienda mandaui, succendam ignem in portis eius\' — id est Hierusalem, illum, de quo dicitur: omnes adulterantes | quasi clibanus corda eorum —, \'qui deuoret domos siue uicos Hierusalem\' — quos LXX ἄμφοδα, Aquila et Symmachus βάρεις, id est \'turritas domanoth\' — \'et numquam hoc extinguetur incendium\'
Abbreviated transcription (Latin):
booa in inisues eia cob: cumque ista preceperit d̃
nor inelinauerunt durom suam mentis utique non cur¬
nis sedindura uerunt ceruicem suam reicientes iugin
leges: & permerag oΡan indomitorum anima¬
lium habentes similitudinem: Videamus quod sĩt
praemium eorum qui non portant oneraindie sabba
ti & scificant illum : in gredientur ait portasciuita¬
tis huius reges quocum cor inmanuđi est & quireg
incurribus & equis dequibus scriptum est : currus
dĩ decemmilibus multiplex milia letantium. dñs
lem daqua dictum est factus est insalem idest in
pace locuseius & habitatio eius insion & habitabit᷑
ecclesia dĩ in ac ternum uenient quedeciuitatibu siu¬
da & decircuitu hierus alem de quibusiam diximus
nam historiae significat intellegentiam & demon¬
tuosis ex celsis uidelicet dogmatibus & ub austro
de quo scriptum est : ds̃ ab austro ueniet undec¬

Expanded text:
braham, Isaac et Iacob. cumque ista praeceperit deus, braham, Isaac et Iacob. cumque ista praeceperit deus, non inclinauerunt aurem suam — mentis utiquenon carnis —,sed induraueruntceruicem suam reicientes iugum legis et per μεταφοαν̀ indomitorum animalium habentes similitudinem. uideamus. quod sit praemium eorum, quti, et sanctificant illum. « Ingredientur, ait, per portas civitatis hujus reges, » quorum cor in manu Dei est, et qui regnin curribus et equis, » de quibus scriptum est: « Currus Dei decem millibus multiplex millia laetantium, Dominus lem, de qua dictum est: « Factus est in Salem  id est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion , » et habitabitur in Ecclesia Dei in aeternum. « Venientque de civitatibus Juda et de circuitu Hierusalem, » de quibus jam diximus: nam historiae significat intelligentiam. « Et de montuosis, » excelsis videlicet dogmatibus. « Et ab austro, » de quo scriptum est: « Deus ab austro veniet . » Unde c
Abbreviated transcription (Latin):
mia mata & sacrificium siue manna &thus inferent
ob lationem si uel audem indomum dñi : Si autem ñ
audieritis me ut sc̃i ficetis diem sabbati & peporte¬
tis onus & neinferatis ꝑ portas hierusalem in diesab¬
bati : suc cendam ignem in portis eitis & deuorabit
domus hierusalem & non extinguatur : Neprecep¬
tum sabbati in stauratum perhieremiam in frustra
discerperem totumponere placuit. ut simul omnia
cognoscamus : custodit animam suam qui non por¬
tat pondera peccatorum in die quietis & sabbatinec in¬
fert ea ꝑportas hierusalem quasuirtutes debemus ac¬
cipere : & nolite inquit eicere onera dedomibus uestris
non onim portanda sunt sed paenitus abiciencha: a
om neopus nefaciatis uel ser uile uel illud de quod
somptum est : escauentri &uenter escis ds̃ autem &
buno colla destru&: Sedilludopus operandum de quo
caluatorlo quitur: operamini opus quod non perti

Expanded text:
miamata, et sacrificium  sive manna, et thus, et inferent miamata, et sacrificium  sive manna, et thus, et inferent oblationem  sive laudem, in domum Domini. Si autem non audieritis me, ut sanctificetis diem sabbati, et non portetis onus, et ne inferatis per portas Hierusalem in die sabbati, succendam ignem in portis ejus, et devorabit domos Hierusalem, et non exstinguetur. » Ne praeceptum sabbati instauratum per Jeremiam in frustra discerperem, totum ponere plcognoscamus. custodit animam suam, qui non portat pondera peccatorum in die quietis et sabbati nec infert ea per portas Hierusalem. quas uirtutes debemus accipere. et nolite, inquit, eicere onera de domibus uestris — non enim portanda sunt, sed penitus abicienda — et omne opus ne faciatis uel seruile uel illud, de quo scriptum est: esca uentri et uenter escis: deus autem et hunc et illa destruet— , sed illud opus operandum, de quo saluator loquitur: opera. mini opus, quod non perit
Abbreviated transcription (Latin):
tare pondera indie sabbati nerinferatis per
portas hierusalem & polite eicere onera de do¬
mibus uestris in die sabbati. &omne opus non facees
insdi ficate diem sabbati sicuti prȩcepi patribus uesris
& non dudierunt nec inclinauerunt aurensbebre
& indurauerunt cer uicem suam: & quod in bebra¬
co non babetur superpatres suos peaudieretitio
& neaciperent disciplinam : et erit inquit ÷. audie¬
ritis medicit dñs ut non inferatis onera penportus
ciuitatis huius indie sabbati & siscĩfica ueritis diem
sabbati nefuciatis inea omneopus ingredientur ꝑ¬
portas ciuitatis huius reges & principes sedentes supersoli¬
um dauid & ascendentes incurribus & equis ipsi & prin¬
cipes eorum uiriuda &habntatores hierusalem: &
habitabitur ciuitas haec insempiternum & uenient
deciuitatibus iuda & de circuitu hierusalom & deter¬
rabeniamin & decam pestribus & demontuosis & ab
austro portantes holo caustum & uictimas siue inthr

Expanded text:
tare pondera in die sabbati nec inferatis per tare pondera in die sabbati nec inferatis per portas Hierusalem! et nolite cicere onera de domibus uestris in die sabbati et omne opus non facietis et sanctificate diem sabbati, sicuti praecepi patribus uestris! et non audet induraverunt cervicem suam et quod in Hebraico non habetur, super patres suos, ne audirent me, et ne acciperent disciplinam. Et erit, inquit, si audieritis me, dicit Dominus, ut non inferatis onera per portas civitatis hujus in die sabbati: et si sanctificaveritis diem sabbati, neportas civitatis hujus reges et principes sedentes super solium. Dauid et ascendentes in curribus et equis, ipsi et principes eorum, uiri Iuda et habitatores Hierusalem, et habitabitur ciuitas haec in sempiternum. et uenient de ciuitatibus Iuda et de circuitu Hierusalem et de terra Beniamin et de campestribus et de montuosis et ab aust
Abbreviated transcription (Latin):
ut illi paueant mentientes & non iste qui uera prȩ¬
dicit : cum que dies ultionis ad uenerit duplici contri¬
tione conterat eos fame & gladio : haec dicit dñs ad ne
uade & sta inporta si ueiri portis filiorum populi
perquam si ueperquas ingrediuntur regesiudae
& egrediuntur incunctis portis herusalenr & di¬
ces ãdeos: dudite uerbum dñi regesiuda & omnis iuda
si ueiuda cunctique n habitatores hier̃ qui ingre¬
dimini ꝑportas has: quonam inquit uerbatua
audire contensuit  iec ad teueriiunt utrequire pt
quȩ sit sententia dĩ tuꝑ geid locum celeberrimũ
uel portarum templi uel urbis ꝑquas reges & om¬
ne uulgus ingreditur & egreditur. ut necessitate
cogantur audire. & inportune oportune prȩ¬
dices uerbum dĩ nec ulla apudeos remaneat excu¬
satio : quadideo non fecer int q̃uid non audicrint :
haec dicit dñs: custodite animas uestras & nolite por¬

Expanded text:
ut illi paueant mentientes et non iste, qui uera praeut illi paueant mentientes et non iste, qui uera praedicit. cumque dies ultionis aduenerit, duplici contritione conterat eos, fame et gladio. Haec dicit dominus ad me: uade et sta in porta — siue in portis — filiorum populi, per quam — siue per quas — ingrediuntur reges Iudae et egrediuntur, in cunctis portis Hierusalem et dices ad eos: audite uerbum domini, reges Iuda et omnis Iuda — siue Iudaea — cunctique habitatores Hierusalem, qui ingredimini per portas has! \'Quoniam\'. inquit, \'uerba tua audire contemnunt nec ad te ueniunt, ut requirant, quae sit sententia dei, tu perge ad locum celeberrimum uel portarum templi uel urbis, per quas reges et omne uulgus ingreditur et egreditur, ut necessitate cogantur audire et inportune oportune praedices uerbum dei nec ulla apud eos remaneat excusatio, quod ideo non fecerint. quia non audierint.\' Haec dicit dominus: custodite animas uestras et nolite por
Abbreviated transcription (Latin):
est delabus meis rectum fuit in conspectutuo ut
Num quam menticussit. ut dñi uoluntati aduer¬
fanon dixerit: nonsi sinquit mihi tuformidinis
spesmea in dicafflictionis quod perspicuum est
uxta hebracum: iuxta i duero quod lxxtrans¬
tulerunt dicentes nefiasmihi in alionum par¬
cens mihi in diemalo est sensus: ne paroas mihi
in prȩsenti saeculo quod malum est : sed redde
mihi iuxta peccatamea. ut requiem habeam
sompiternam : Scio enim scriptum quẽ diligit
dñs corripit flagellat dũ omnem filium quemreci¬
pit . Dies dutem malus uel omne saeculum est uol
dies iudicii hisqui propter peccata cruciantur:
confundantur quiper sequuntur me & non con¬
fundarego : paueantilli & non paueam ego in¬
duc super eosdem afflictionis & duplici contritionẽ
contere eos : in praecatur aduersum eos ꝓph&a qui ex¬
ꝑ sequuntureum & erubescant & redeant ad salutem

Expanded text:
est de labiis meis. rectum fuit in conspectu tuo, ut est de labiis meis. rectum fuit in conspectu tuo, ut numquam mentitus sit, ut domini uoluntati aduersa non dixerit. non sis, inquit, mihi tu formidini, spes mea in die afflictionis! quod perspicuum est iuxta Hebraicum; iuxta id uero, quod LXX transtulerunt dicentes: ne fias mihi in alienum parcens mihi in die malo, est sensus: \'ne parcas mihi in praesenti saeculo. quod malum est. sed redde mihi iuxta peccata mea, ut requiem habeam sempiternam! scio enim scriptum: quem diligit dominus, corripit; flagellat autem omnem filium, quem recipit.\' dies autem malus uel omne saeculum est uel dies iudicii his, qui propter peccata cruciantur. Confundantur, qui persequuntur me, et non confundar ego! paueant illi et non paueant ego! induc super eos diem afflictionis et duplici contritione contere eos! Inprecatur aduersum eos propheta, qui expersequuntur eum, et erubescant et redeant ad salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
cumuentus ab eo curari & saluus fieri cupit cuius
uera ldus ueraquȩ medicina est: ecceipsi dicunt
adme ubi est uerbum dñi : ueniat : ego autem r̃
sum turbatus tepastorem sequens si uenon labor aui
sequenste & diemihominis non desi deraui tuscis qđ
egressum est de labis meis rectum fuit in conspectu
tuo siue ante faciaemtuam est Nonsis mihi tu fermi¬
dinis spes mea indie afflictionis si uenon fiasinabi
alienus parcens mei in diepessimo: qui nom putant
uenitura quaedicta sunt. loquuntur ad ꝓph&am
ubi est uerbum dñi: ueniat dissimulationem ser¬
tentie dilationem arbitrantes illis autem inquiđ
ista dicontibus : ego nonsum turba tus pec labor aui
tepastodem sequens si ue postetua ingrediens uesti¬
gia  Nec hoc fui finecantentus sed diem hominis
non desideraui: uel uitam longiorem uel prospe¬
rũ quaeque huius sacculi: i psumque uocat testem
quem &uiudicem tunosti sequitur quod e gressu

Expanded text:
cumuentus ab eo curari et saluus fieri cupit, cuius cumuentus ab eo curari et saluus fieri cupit, cuius uera laus ueraque medicina est. Ecce ipsi dicunt ad me: ubi est uerbum domini? ueniat! ego autem non sum turbatus te pastorem sequens — siue non laboraui sequens te — et diem hominis non desideraui: tu scis. quod egressum est de labiis meis, rectum fuit in conspectu tuo -sine ante faciem tuam est —. non sis mihi tu formidini, spes mea in die afflictionis siue non fias mihi alienus parcens mei in die pessimo! Qui non putant uentura, quae dicta sunt, loquuntur ad prophetam: ubi est uerbum domini? ueniat! dissimulationem sententiae dilationem arbitrantes. illis autem inquit ista dicentibus: \'ego non sum turbatus nec laboraui te pastorem sequens siue post tua ingrediens . uestigia; nec hoc fui fine contentus, sed diem hominis non desideraui uel uitam longiorem uel prospera quaeque huius saeculi\'. ipsumque uocat testem, quem et iudicem: tu nosti. sequitur: quod egressum
Abbreviated transcription (Latin):
& recedentes si uedeclinantes ab eo scribaentur interra
deleti de librouiuentium : scenim quipotest cum
apostolo dicere: nosterautem municipatus incȩlo
estͥ in caelestibus scribitur : sic qui relinquit dnm
uel declinat ab eo soribetur intereum his quiterrest
sapiunt: causaquie manifesta curscribantur in terra
quia derelinquerunt fontem uitae dnm si ue fontẽ
aquarum uiuentium dnm quilo quitur ineuan¬
gelio: Si quissitit ueniat adme &bibat qui credit
inme si cut dicit scriptura flumina deuentre eius
fluent a quȩ uiuae: hoc autem dixit despũ : quem¬
accepturierant credenies: Sana medñe & fanabor
saluum mefao & saluus ero qm̃ laus meatues
multi medio in euangelio. demoro usam curaue¬
rent quaeomnem substantiam suam perdiderano ineis
N tamen anullo curari potuit pisi abeo quiuerus est
meditus & ciuius sanitas mpennis eius : unde a nunep¬
phdicus populo passus oliprobria & crebro insidusen¬

Expanded text:
et recedentes siue declinantes ab eo scribentur in terra et recedentes siue declinantes ab eo scribentur in terra deleti de libro uiuentium. sicut enim, qui potest cum apostest , in coelestibus scribitur: sic qui derelinquit Dominum, vel declinat ab eo, scribetur in 962 terra cum his, qui terrena sapiunt. Causaque manifesta, cur scribantur in terra: quia dereliquerunt fontem vitae Dominum, sive fontem aquarum viventium Dominum, qui loquitur in Evangelio: Si quis sitit, veniat ad me et bibat: qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquaccepturi erant credentes. Sana me, domine. et sanabor: saluum me fac, et saluus ero, quoniam laus mea tu es! Multi medici in euangelio aemorousam curauant, quae omnem substantiam suam perdiderat in eis et tamen a nullo curari potuit nisi ab eo, qui uerus est medicus et cuius sanitas in pennis eius. unde et nunc propheta a populo passus opprobria et crebro insidiis cir
Abbreviated transcription (Latin):
omnium iudicio insipiens : quodque alxxdicit᷑
clamauit perdix adbereticoium personam referendũ
est quod perdix iste diabolus clamauerie perprincipes
hereticorum & congrega uerit quae non peperit & de¬
ceptorum sibi multitudinem congregarit. quae post¬
ea dimittat eum & omnium iudicio stultissimus conꝓ¬
betur Solium gloriae altitudinis a principio lo
cus scĩficationis nostrȩ expectatio isrł dñ eomnes qug
tedẽ relinquunt confundentur recedentes in terra scri¬
bantur qm̃ de reliquerunt uenam siue fontem a
quarum uiuentium dñm: perdice ꝓpt̃ suã stultiti ã
derelicto: expectatio isrł idest populidĩ & creden¬
tis indñm ipse est qui fecit omnia cuius solium glo¬
riosum & excelsum est a principio locus que scĩ ficati¬
onis omnium credentium ut non in loco sit dñs sedille
ubifuerit locus scĩ ficatus sit : E contrario quidere¬
lin quunt dñm confundentur confusione perpetua

Expanded text:
omnium iudicio insipiens. quoaque a LAA dicitur: omnium iudicio insipiens. quoaque a LAA dicitur: clamauit perdix, ad hereticorum personam referendum est, quod perdix iste diabolus clamauerit per principes hereticorum et congregauerit, quae non peperit, et deceptorum sibi multitudinem congregarit, quae postea dimittat eum, et omnium iudicio stultissimus conprobetur. Solium gloriae alticus sanctificationis nostre. Expectatio Israel. Domine omnes qui te relinquunt, confundentur! recedentes in terra scribantur, quoniam dereliquerunt uenam — siue fontem — aquarum uiuentium, dominum. Perdice propter suam stultitiam derelicto exspectatio Israhel, id est populi dei et credentis in dominum, ipse est, qui fecit omnia, cuius solium gloriosum et excelsum est a principio locusque sanctificationis omnium credentium, ut non in loco sit dominus, sed ubi ille fuerit, locus sanctificatus sit. e contrario, qui derelinquunt dominum, confundentur . confusione perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
ost aliena furetur & cis in cub&. foueat que cum¬
que foetus ad oleuerint a uolare ab eo & alienũ
parentũm relinquere : huiuscemodi diuites sunt
qui aliena diripiunt & absquere cogitationeiu¬
dicudĩ : faciunt diuitias non cdmudicio quas
immedio tempore derelinquunt subita morte
sub tracti quando dicitur eis stultat ac nocte
repetent animam tuam ate. Quȩ autem prȩpa¬
rasti cuius erunt ÷ nihilque insipientius non ꝓ¬
uidere nouissima & breuia puta re ꝑpetua: alu
uero & propt̃ superiorem historiam & ꝓpt̃ alte¬
ram quadicunt perdicem esse pugnacissimũ
&inmuridum ita ut uictum polluati diabolũ
subeius nomine inter prȩtantur. quod alienas si¬
bi diuitias congregarit dicens ad dnm haecom¬
nia tibi dabosicadens ad orduens me : quemrelin¬
quunt diuitia suae quaemale ab eafuerant con¬
gregate & pera postolos reuententur addnm̃
& quẽ sibi uidebatur esse prudentissimus : erit

Expanded text:
id est aliena, furetur et eis incubet foueatque, cumid est aliena, furetur et eis incubet foueatque, cumque fetus adoleuerint, auolare ab eo et alienum parentem relinquere. huiuscemodi diuites sunt, qui aliena diripiunt et absque recogitatione iudicii dei faciunt diuitias non cum iudicio, quas in medio tempore derelinquunt subita morte subtracti, quando dicitur eis: stulte, hac nocte repetent animam tuam a te; quae autem praeparasti, cuius erunt? nihilque insipientius non prouidere nouissima et breuia putare perpetua. alii uero et propter superiorem historiam et propter alteram, qua dicunt perdicem esse pugnacissimum et inmundum, ita ut uictum polluat, diabolum sub eius nomine interpretantur, quod alienas sibi diuitias congregarit dicens ad dominum: haec omnia tibi dabo, si cadens adoraueris m e. quem relinquent diuitiae suae. quae male ab eo fuerant congregatae, et per apostolos reuertentur ad dominum et, qui t sibi uidebatur esse prudentissimus, erit
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ quod multa malitia hominũ esseinterra
& ouncta cogitatio cordis intenta ess& ad malũ
omnitem pore : & iterum sensusenim & cogita¬
tio human cordis inmalum pronasunt ab ad¬
ulescentia sua : perquȩ discimus dm̃ solum nosse
cogitationes eorum :S. autem de siluatore dicit᷑
uidens autem ihs̃ cogitationes eorũ : Nullusq: potst
ds̃ est qui scrutatur corda & probat renes & reddec
upicuique iuxta opera sua: per dix fouit si uecon¬
gregauit quȩ non peperit: & ut lxx transtulerunt
clam auit perdix congregauit quȩ non peperit fa¬
cit diuitiassuas non cumiudicio indimidio dierũ
suoium relinqu& eas si ueindimidio dierum eius
relinquent eum & in nouissimo suo erit insipiens:
aiunt scriptores natubalis historie tam bestiarum
& uoluorum quam arborum herbarum que
quorum principessunt apud grecos. aristoteles
et theo phrastus apudnos pliniussecundus
hanc perdicis essenaturam ut oua alterius ꝑdicis

Expanded text:
deus, quod multa malitia hominum esset in terra deus, quod multa malitia hominum esset in terra et cuncta cogitatio cordis intenta ess-et ad malum omni tempore, et iterum: sensus enim et cogitatio humani cordis in malum prona sunt ab adulescentia sua. per quae discimus deum solum nosse cogitationes eorum. si autem de saluatore dicitur: uidens autem Iesus cogitationes eorum nullusque potest eus est, qui scrutatur corda et probat renes et reddet unicuique iuxta opera sua. Perdix fouit — gregnuit . quae non pcperit — et ut LXX transtulerunt: clamauit perdix, congregauit, quae non peperit —, facitdiuitias suas non cum iudicio; in dimidio dierum suorum relinquet eas — siue in dimidio dierum eius relin- quent eum — et in nouissimo suo erit insipiens. Aiunt sQriptores naturalis historiae, tam bestiarum et uoiucrum quam arborum herbarumque, quorum principes sunt apud Graecos Aristoteles et Theophrastus, apud nos Plinius Secundus, hanc perdicis esse naturam, ut oua alterius perdicis,
Abbreviated transcription (Latin):
nlus cor hominum ualeat inuenire: srmina¬
chus uero hunc locum ita interpretatus est : inscru¬
tabile coromnium : uirautem quis est qui in ueniat
illud solent que nostribono quidem uoto se dño
secundum scientiam uti in hoo loco contraiudȩos
quod homosit dñs atque saluator secundum dispen¬
sationem carnis assumptȩ : nullus que posiit nati¬
uitatis eius scire misterium secundum illud quod
scriptum est generationem eius quis enarrabit:
nisi solus ds̃ arcana rimatur & reddit unicuiq
secum dum operasua Melius autem est ut
simpliciter accipiamus quod nullus cogitationũ
sec reta cognoscat nisi solus ds̃ Dixerat enim
supramaledictus homo quispem habet in homine
&econtrario: benedictus uir qui confidit in dño
unde ne hominum certum putaremus esserudi¬
cium intulit omnium propemodũ corda esseꝑ
uersa dicenteps almista: ab ocultis meis murida
me dñe & ab alienis parce seruotuo : haut dubiũ
qui in cogitationibus  & ingenesi : uidens autẽ

Expanded text:
lus cor hominum ualeat inuenire. Symmachus uero hunc locum ita interpretatus est: inscrutabile cor omnium; uir autem quis est, qui inueniat illud? solentque nostri bono quidem uoto, sed non secundum scientiam uti hoc loco contra Iudaeos, quod homo sit dominus atque saluator secundum dispensationem carnis assumtae nullusque possit natiuitatis eius scire mysterium secundum illud, quod scriptum est: generationem eius quis enarrabit?, nisi solus deus, qui arcana rimatur et reddit unicuique secundum opera sua. melius autem est, ut simpliciter accipiamus, quod nullus cogitationum secreta cognoscat nisi solus deus; dixerat enim supra: maledictus homo, qui spem habet in homine, et e contrario: benedictus uir, qui confidit in domino. unde, ne hominum certum putaremus esse iudicium, intulit omnium propemodum corda esse peruersa dicente psalmista: ab occultis meis munda me, domine, et ab alienis parce seruo tuo — hau dubium quin cogitationibus — et in Genesi: uidens autem
Abbreviated transcription (Latin):
dixit adisiael patrem uocabisme : & qui oredit
inme credit ipatrem: Ipse pollicitus est: ponam
te infiliis innumero scilic& filiorum meorum
qui mihs gentium populo crediderunt & quibus
dediterram desiderabilem : quoc quotenim recepe¬
runt eum deditẽis potestatem ut filii difiant : sed
quomodo si contempnat mulier amatorem suum
sic contempsitme domus srael dicit dñs: xp̃i uax
est iuxta populum iuda eorum cui dixerat po¬
nante infilios & dabotibi terram desiderabilem
& patrem uocabis me & postine ingredi non cessab:
quomodo inquit mulier contempsit non uirum
sed amatorem si se mel commixta fuerit. cernens
illum suae libidim seruientem & insemutatam
legem esse naturae per quam unro quon dam
subiecta fuerat dicente dño & adteconuersio auis
sic domus israhel hoc est papulus iudeoum con¬
tempsit edm̃n saluatorem in permeem suam uex

Expanded text:
dixit ad Israel: Patrem vocabis me. Et: Qui credit dixit ad Israel: Patrem vocabis me. Et: Qui credit in me, credit in Patrem . Ipse pollicitus est: Ponam te in filios: in numero scilicet filiorum meorum, qui mihi de gentium populo crediderunt; et quibus dedi terram desiderabilem. Quotquot enim receperunt eum, dedit eis potestatem ut filii Dei fiant . Sed quomodo si contemnat mulier amatorem suum: sic contempsit me domus Israel, dicit Dominus. Christi vox est juxta populum Judaeorum, cui dixerat: Ponam te in filios: et dabo tibi terram desiderabilem: et patrem uocabis me et post me ingredi non cessabis. cquomodo/ inquit, \'mulier contemnit non uirum, sed amatorem, si semel commixta fuerit cernens illum suae libidini seruientem et in se mutatam legem esse naturae, per quam uiro quondam subiecta fuerat dicente domino: et ad te conuersio eius, sic domus Israhel, hoc est populus Iudaeorum, contemsit dominum saluatorem in perniciem suam. Uox
Abbreviated transcription (Latin):
illis ibit domus uida ad domumis raol & uenient simul
det̃ra aquilonis ad terram quam dedipatribusurir¬
hoc ꝓpriae inxp̃i completur aduentu: quando de
duo decim simultribubus euangelio credidert
redau quentes terram aquilonis durissimi frigoris
& adiaboli imperio recedentes : tuncreceperunt
terram rȩpmissionis quam pollicitus fuerat pa¬
tribus eonum abraham isaac & iacob: edidipuꝑ
paruum libellum deterra rȩpmissionis: ego aut
dixi quomodo siue ponamte infiliis & tribuam tibi
terram desi derabilem hereditatem prȩclaram
exerciuum gentum : & dixipatrem uocabis me
& postme ingredi noncessabis: prohereditate plara
exercituum gentum quam septuaginta transtale¬
runt hereditatem nominatam di omni potentis gen¬
tium : theo dotion significantius transtulit heredi
tatem inclitã tam fortitudinis robustissimi gentium
xp̃m significans quiductor & dñs est uri uersarũ
gentium suo nomine passionique credentium: ipse

Expanded text:
illis ibit domus Juda ad domum Israel et venient simul illis ibit domus Juda ad domum Israel et venient simul de terra Aquilonis ad terram quam dedi patribusHoc proprie in Christi conpletur aduentu. quando de duodecim simul tribubus euangelio crediderunt relinquentes terram aquilonis durissimi frigoris et a diaboli imperio recedentes tunc receperant terram repromissionis, quam pollicitus fuerat patribus eorum, Abraham, Isaac et Iacob. edidi nuper paruam libellum de terra repromissionis. Ego autem dixi : quomodo siue ponam te in filiis et tribuam tibi terram desiderabilem, hereditatem praeclaram exercituum gentium! dixi: patrem uocabis me et post rite ingredi mora. cessabis Pro \'hereditate praeclara exercituum gentium\', quam Septuaginta transtulerant: hereditatem nominatam dei omnipotentis gentium, Theodotion signiftatem inclytam fortitudinis robustissimi gentium, Christum significans, qui ductor et Dominus est universarum gentium, suo nomini passionique credentium. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
fidutiam sed ipsierunt templum dĩ Nec iurta
sedenies natareos abolitis sacrificus in seriuent
sed spiritalem cultum sectabunt᷑: alii uero hocin
fine tomporum intellegunt quando sub intrante ple¬
rtudine gentium : omnisisrł saluus fi&: intem¬
poreillo uocabunt hierusalem soliũ dñ & congre¬
gabuntur ad eamom̃s gentes in nomine dñi in
hierusalẽ & non ambulabunt post prauitatem
cor dissuipessimi nequaquã dñs sedebit super¬
arcam testamenti &cherubin ciuprius ab illo
populodi cobatur : qui sedes suꝑ cherubim mani¬
festarȩ sedom̃s ꝑfecta mente credentes erunt
thronus di : uł certe melius totũ de ecđa intelle¬
gendum quando congregantur om̃s gentes in no¬
mine dñ hicrusalem᷑ in quaẽ uisio pacis & nequa¬
quam abulant post prauitatẽ cordissui pessimi
ut faciant quae desiderant Neo suos sequuntur
errores seddicunt cũ proph&a : Adhesitani¬
mamea poste suscepitme dexteratua : indiebus

Expanded text:
fiduciam, sed ipsi erunt templum dei nec iuxta fiduciam, sed ipsi erunt templum dei nec iuxta errantes X azareos abolitis sacrificiis inseruient. sed spiritalem cultum sectabuntur. alii uero hoc in fine temporum intellegunt, quando subintrante plenitudine gentium omnis Israhel saluus fiet. In tempore illo vocabunt Hierusalem solium Domini et congregabuntur ad eam omnes gentes in nomine Domini in Hierusalem et non ambulabunt post pravitatem cordisarcam Testamenti et Cherubim, cui prius ab illo populo dicebatur: Qui sedes super Cherubim, manifestare : sed omnes perfecta mente credentes, erunt thronus Dei. Vel certe melius totum de Ecclesia intelligendum: quando congregantur omnes gentes in nomine Domini in Jerusalem, in qua est visio pacis: et nequaquam ambulant post pravitatem cordis sui pessimi, ut faciant quae desiderant, nec suos sequuntur errores; sed dicunt cum Propheta: Adhaesit anima mea post te: me suscepit dextera tua . In diebus
Abbreviated transcription (Latin):
dñs quid inuenerunt patresuestri in me iniquitatis q
elonga uerune a me & ambula uerunt postuanitato
Quani factisunt hunc sensum & alius ꝓph&a testatur:
Populus meus pud fecittibi & quimolestur fuit tibi
respondemi quia eduxite detra egrpti & de demo
seruientium liberaite: uȩcrum quȩ autem nomen
&israed ponitur : Non secundum duas & decem tribus
sed iuxta omnem populum cum &ipse iacob postea
appellatussit isrł: offensam autem ducit a patribus
non quo peccata patrum filus in putentur sed quo &
sili  abero patrum similitudinem & suo aparentũ
scolere puniantur: sae pelegimus quod ꝓpt̃ scõs pa¬
tres filiorum misereatur ds̃. Derelinquerunt aut̃
patres populi peccatoris dm̃ & non breuit̃ sedlongo
tempore: oxpdo secuti sunt uanitatem idola uidelic&
quȩ nibił p̃sent culto ribussuis & ipsis simile acascip

Expanded text:
dominus: quid inuenerunt patres uestri in me iniquitatis, quia dominus: quid inuenerunt patres uestri in me iniquitatis, quia elongauerunt a me et ambulauerunt post uanitatem et uani facti sunt? Hunc sensum et alius propheta testatur: populus meus, quid feci tibi et quid molestus fui tibi? responde mihi; quia eduxi te de terra Aegypti et de domo seruientium liberaui te. utrumque autem nomen — et Israhel — ponitur, non secundum duas et decem tribus, sed iuxta omnem populum, cum et ipse Iacob postea appellatus sit Israhel. offensam autem ducit a patribus. non quo peccata patrum filiis inputentur, sed quo et filii habentes patrum similitudinem et suo et parentum scelere puniantur. saepe legimus, quod propter sanctos patres filiorum misereatur deus. dereliquerunt autem patres populi peccatoris deum — et non breuiter, sed longo tempore — et pro deo secuti sunt uanitatem, idola uidelicet, quae nihil
Abbreviated transcription (Latin):
mitias frugum dñi ostendit populum degentibus
congregatum esse post primitias iuxta illud quod in
alioloco scriptum est : Memotesto congregationis
tuae quam posiusti ab initio: prmitiae autemde¬
bentur sacerdo tibus : & non ostibus quod sequi cur om̃s
qui deuorant eum delinquent. malauenient suꝑ eosdĩ¬
cit dñs : Hunchab& sensum: quomodo qui primitiasde¬
uorant nequaquam degenere s acerdoltali sceleri frei
sunt sic qui contamin ant is raelmalis subi cientur
iuxta illud quod inuicesimo sexto psalmo sanctus loqt
Dum ad ꝓpinquant superme nocentes. ut ed ant airnes ieas.
qui tribulant me inimicunei ipsi infirmati sunt
& cecider̃t
Neque enim exeo quoddĩ exsequantur sen¬
tentiam : in¬
munes erunt asupplicio. mala queueni¬
ennt suꝑ eos uporto enim uenire scundala uerumuẽȩi
ꝑ quem uenisunt scandila: dud te uerbum dñido
mus ia cob: & om̃s cognationes domusisral haec dicit

Expanded text:
mitias frugum domini, ostendit populum de gentibus mitias frugum domini, ostendit populum de gentibus congregatum esse post primitias iuxta illud, quod in alio loco scriptum est: memor esto congregationis tuae, quam possedisti ab initio. primitiae autem debentur sacerdotibus et non hostibus. quod sequitur: omnes, qui deuorant eum, delinquent; mala uenient super eos, dicit dominus, hunc habet sensum: quomodo, qui primitias deuorant nequaquam de genere sacerdotalis. sceleris rei sunt, sic, qui contaminant Israhel, malis subicientur iuxta illud, quod in uicesimo sexto psalmo sanctus loquitur: dum adpropinquant super me nocentes, ut edant carnes meas, qui tribulant me, et inimici mei ipsi infirmati sunt et ceciderunt. neque enim ex eo, quod dei exsequuntur sententiam, inmunes erunt a supplicio, malaque uenient super eos; oportet enim uenire scandala. uerum uae ei. per quem ueniunt scandala! Audite uerbum domini, domus Iacob et omnes cognationes domus Israhel. haec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ quando secuta mees indeserto int̾ra quȩ non se¬
minatur : Ixx haecdicit dñs recordatus sũ mise¬
ricordiȩ adulescentietuae & dilectionis perfectio¬
nistuae: plenius hoc in hie rechiele dicitur. quan¬
is dosibi hierusalem in matrimonio copulat & sub ꝑ¬
sona uxo issuis iungit amplexibus : si ue ut ardentioem
monstr& affectum : puellameam & adulescenđm&
disponsatam uocat Quo enim necduin: rutisumus
magis ut potiamur ad pẽtimus quando inquit secuta
me es insolitudinem. & instar spons aliorum & dotis legis
tibi ornamenta & uerborum distribui monilia: Iotũ¬
que hoc non meritum eius refert : sed ad sua misericor¬
diam ꝑ quam & caritas consecuta est: hoc quoque qđ
posuimus  Inde serto int̃ra quae non seminatur : In
Pxx non hab&ur sanctus israhel dño primitȩ fru¬
gum eius: omnes qui deuorant eum delinquent mala
uenient suꝑeos dicit dñs: quando israhel dicit pri¬

Expanded text:
tuae, quando secuta me es in deserto, in terra, quae non setuae, quando secuta me es in deserto, in terra, quae non seminatur. LXX: haec dicit dominus: recordatus sum misericordiae adulescentiae tuae et dilectionis . perfectionis tuae. Plenius hoc in Hiezechiele dicitur, quando sibi Hierusalem in matrimonio dominus copulat et sub persona uxoris suis iungit amplexibus siue, ut ardentiorem monstret affectum, puellam eam et adulescentulam et desponsatam uocat; quo enim necdum potiti sumus, magis, ut potiamur, adpetimus. \'quando\', inquit, \'secuta me es in solitudine et instar sponsaliorum et dotis legis tibi ornamenta et uerborum distribui monilia. totumque hoc non ad meritum eius refert, sed ad suam misericordiam, per quam et caritas consecuta est. hoc quoque, quod posuimus: in deserto, in terra, quae non seminatur. in LXX non habetur. Sanctus Israhel domino, primitiae frugum eius; omnes, qui deuorant eum, delinquent; mala uenient super eos, dicit dominus. Quando Israhel dicit pri
Abbreviated transcription (Latin):
principes  sa cerdotum nec populi aduersum unum
preualeant sequitur: ⁊ uia tecum egosum ait dñs
ut liberemte : si quando regesda qui int̃ p̃tatur con¬
fessio & principes eius & sacerdote s & populi Epis¬
copi uidelic& presbiteri & diaconi & uulgus uileat quiȩ
ignobile contra sanctum uirum cum surgere uoluerint :
ꝥabeat fide firmitatem. & timere desistat quia dño au¬
xiliante superabie Et factum est uerbum dñi ad
me dicens uade &clama inauribus hierusalem dicens :
hoc in lxx non hab&ur: sed sub astheriscis decheodo¬
tioni seditione additum eit qui uerbum bra icum
caraht ꝓquonos diximus clamasiue predica int̃prȩ¬
tatus est lege : & lectionem enim & clamorem & pre¬
diationem: ꝓsuiambiguitate significat : dures aũt
hierus alem: pro auribus habitatorem eius debemus
accipere : haec dicitdñs recordatus sumtui mise¬
rans ad ulescentiamtuam & caritatem desponsionis

Expanded text:
principes nec sacerdotes nec populi aduersum unum principes nec sacerdotes nec populi aduersum unum praeualeant? sequitur: quia tecum ego sum, ait dominus, ut liberem te. si quando reges Iuda, qui interpretatur \'confessio\', et principes eius et sacerdotes et populi, episcopi uidelicet et presbyteri et diaconi, et uulgus uile atque ignobile contra sanctum uirum consurgere uoluerint, habeat fidei firmitatem et timere desistat, quia domino auxiliante superabit. Et factum est uerbum domini ad me dicens: uade et clama in auribus Hierusalem dicens. Hoc in LXX non habetur, sed sub asteriscis de Theodotionis editione additum est, qui uerbum Hebraicum \'carath\', pro quo nos diximus \'clama\' siue \'praedica\', interpretatus est \'lege\'. et lectionem enim et clamorem et praedicationem pro sui ambiguitate significat. aures autem Hierusalem pro auribus habitatorum eius debemus accipere. Haec dicit dominus: recordatus sum tui miserans adulescentiam tuam et caritatem desponsionis