comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& flendo diiudicamus. Nã quotiens condito¬
ris nr̃i potentiã ad sensũ reducimꝰ. tociẽs in
conspectu illius stamus: unde recte quoq
spectu dñi uenimus: cũ in extremo iudicio
ante tribunal eius assistimꝰ. Hy pocrita g
ꝑ examen ultimũ ante conspectũ iudicis ue¬
nit: seo quia mͦ culpas suas considerare &
deflere dissimulat: in conspectũ dñi ueni¬
re recusat. Sicut enim iusti uiri cũ distri¬
ctionẽ uenturi iudicis contemplant᷑. pec¬
cata sua ad memoriã reducunt: deflent
quȩ cõmiserunt. districte se iudicant ne
chiudicent᷑: ita hẏpocrite quo exterius ho¬
minib placent. eo se interius aspicere
negligunt: totosq se in uerbis proximoꝵ
fundunt. Et scõs se e̾e̾ ȩstimant: qr sic
se haberi ab hominib pensant. Cũq men¬
tẽ ꝑ uerba suȩ laudis sparserint: nũquã
hanc ad cognitionẽ reducunt culpe: nũꝙͣ.
considerant. ubi internũ iudicẽ offendant.

Expanded text:
et flendo dijudicamus. Nam quoties conditoet flendo dijudicamus. Nam quoties conditoris nostri potentiam ad sensum reducimus, toties in conspectspectu Domini venimus, cum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Hypocrita igitur per examen ultimum ante conspectum judicis venit; sed quia modo culpas suas considerare ac deflere dissimulat, in conspectu Domini venire recusat. Sicut enim justi viri, cum districtionem venturi judicis contemplantur, peccata sua ad memoriam reducunt, deflent quae commiserunt, et districte se judicant, ne judicentur; ita hypocritae quo exterius hominibus placent, eo se interius aspicere negligunt; totosque se in verbis proximorum fundunt, et sanctos se esse aestimant, quia sic se haberi ab hominibus pensant. Cumque mentem per verba suae laudis sparserint, nunquam hanc ad cognitionem reducunt culpae, nunquam considerant ubi internum judicem offendant,
Abbreviated transcription (Latin):
postolus dicat. si nosin& ipsos diiudicaremꝰ.
ñ utiq iudicarem᷑: eo tunc dñs saluator in¬
uenit᷑: quo nẽ ꝓ timore dñi peccatũ nrm̃
a nobis met ipsis redarguit᷑. Unde electi
quiq culpis suis nũꝗͣ sciunt parcere: ut
possint culparũ uidicẽ placatũ inuenire.
Et uere eũ postinodũ uiuenire saluatorẽ cre-¬
dunt: quẽ districte mͦ udicẽ metuunt. Nã
qui sibi nẽ in culpa parcit: ei postmodũ in
pęna non parcit᷑. Dicat gͦ. Uerũtam̃ uias
meas in conspectu eius arguã. Quȩ uͦ utilitaᷤᷤ
de hac argutione sequatur: adiungat. Et
ipse erit saluator ms̃. Sequit᷑. Non enĩ ue¬
constet qđ iudex ueniens agnos ad dexterã.
hedos uͦ ad sinistram ponat: qua nunc ratio¬
ne dicit᷑. in conspectu eius hẏpocritã ñ eẽ
uenturũ: qͥ scilic& si inter hedos erit. ad
sinistram iudicis apparebit as Sed sciendũ
Uno quidẽ quo hic peccata nr̃a subtiliter per
pendentes. in eius nos conspectu ponimus:

Expanded text:
ijudicaremus, non utique judicaremur , eo tunc Dominus salvator invenitur, quo nunc pro timore Dei peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire. Et vere eum postmodum invenire salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitur. Dicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvator meus. Sequitur: CAPUconstet quod judex veniens agnos ad dexteram, haedos vero ad sinistram ponat , qua nunc ratione dicitur in conspectu ejus hypocritam non esse venturum, qui scilicet si inter haedos erit, ad sinistram judicis apparebit?  Vet. XX.  SeUno quidem, quo hic, peccata nostra subtilpendentes, in ejus nos conspectu ponimus,
Abbreviated transcription (Latin):
hominib diiudico. uel quid appetã in oꝑe
ostendo: si utilitati proximoꝵ nec mala di¬
iudicando. nec bona ostendendo ꝓficio o ᷤᷤ¬
Sed tam̃ iusti etiam cum hȩc dicunt: nũꝙͣ
ã prebendo proximis bona exempla defi¬
ciunt. Unde adhuc corã amicis suis beatꝰ
iob uirtutẽ pacientię exhibens. & ostendets.

Expanded text:
hominibus dijudico, vel quid appetam in opere hominibus dijudico, vel quid appetam in opere ostendo, si utilitati proximorum nec mala dijudicando, nec bona ostendendo proficio? Sed tamen justi etiam, cum haec dicunt, nunquam a praebendo proximis bono exemplo deficiunt. Unde adhuc coram amicis suis beatus Job virtutem patientiae exhibens et ostendens
Abbreviated transcription (Latin):
in me facta discutio: si ieis spectatorib ꝓ-¬
oꝑatione ostendere. Habẽt nãq hoc iusti ꝓpͥ-¬
um. ut ĩ omẽ qđ dic̃t. atq omẽ qd agunt. non
solũ ꝓ fectũ suũ:. s etiã proximoꝵ edificati¬
onẽ quęrant. Et aliquando in quibusdam
sem& ipsos diuidicant. ut pigros auditores
ad considerandos sem& ipsos reuocent. ali-¬
quando bona oꝑa ostendunt: ut spectatores
eoꝵ erubescant. non imitari qđ uident. Nã
scriptũ est. uideant ura bona opera: &
glorificent patrem urãn qui in cęlis est.
Qui gͥ intentionẽ suã ꝑdꝑationẽ insuiuat:
auimã suã in manib portat. Seo cũ ustus
quisq nec se diuidicando. nec bona oꝑa
ostendendo. utilitati proximoꝵ ꝓficit. ꝑ
hoc qđ egerit. ad uerba doloris redit. Un¬
de recte nunc dr. Quare lacero carnes meas
dentib meis: & animã meã porto in ma¬
nib meis u Ia ÷. cur uel me districte corã

Expanded text:
in me facta discussio, si meis spectatoribus prin me facta discussio, si meis spectatoribus properatione ostendere. Habent namque hoc justi proprium ut in omne quod dicunt atque omne quod agunt, non solum provectum suum, sed etiam proximorum aedificationem quaerant. Et aliquando in quibusdam semetipsos dijudicant, ut pigros auditores ad considerandos semetipsos revocent. Aliquando bona opera ostendunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari quod vident. Nam scriptum est: Videant vestra bona opera, et glorificent Patrem vestrum, qui est in coelis .  insinuat, animam suam in manibus portat. Sed cum justus quisque nec se dijudicando, nec bona opera ostendendo, utilitati proximorum proficit, per hoc quod egerit, ad verba doloris redit. Unde recte nunc dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? Id est, cur me vel districte coram
Abbreviated transcription (Latin):
Qui plerumq si qua in se. quãlib& leuiter
carnalia ẽẽ deprehendunt: hec interuis
sensib retractantes. uehement̃ in sem&¬
ipsis insecunt᷑. Afflictione se conterunt:
magnisq cruciatib uel minima in se pra¬
ua diiudicant: atq hȩc per pęnitentiam
dampnant. Qđ idcirco agunt: ut in con¬
spectis int̾ni iudicis. ⁊ ipsi ĩueniri in quan¬
tũ est possibile ir reprehensibiles debeant:¬
& hi qui eos sic se udicare conspiciunt:¬
emendare sema ipsos a culpis grauiorib in¬
ardescant. Qđ uidelic& beatus iob corã ami¬
cis suis temporalem głam tenentib & trause¬
untia bona laucdantib. fecerat. sed tamen eoꝵ
sensũ ad cognoscendã utilitatẽ flagelli sui ꝑ-¬
ducere non ualebat. ut scilicet pensare pos
seo nonuũquã etiã aduersa ꝓpitius irrogar&e.
Unde bene nunc dicit᷑. Quare lacero carues
ineas dentib meis. Ac si patenter dicat.¬
Cur interriis sensib carnalia si qua fuerint

Expanded text:
qui plerumque si qua in se quamlibet leviter qui plerumque si qua in se quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec internis sensibus retractantes, vehementer in semetipsis insequuntur, afflictione se conterunt, magnisque cruciatibus vel minima in se prava dijudicant, atque haec per poenitentiam damnant. Quod idcirco agunt, ut in conspectu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum possibile est, irreprehensibiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt,emendare semardescant. Quod videlicet beatus Job coram amicis suis temporalem gloriam tenentibus, et transeuntia bona laudantibus, fecerat; sed tamen eorum sensum ad cognoscendam utilitatem flagelli sui perducere non valebat, ut scilicet pensare posssed nonnunquam etiam adversa propitius irrogaret. Unde bene nunc dicit: Quare lacero carnes meas dentibCur interius sensibus carnalia si qua feriunt
Abbreviated transcription (Latin):
atq inuisibilib intelligere potuit. Unde
recte etiã scriptũ est. Omĩs homo qui co-¬
mederit uuã acerbã : obstupescent dentes
eius. Quid nãq acerba uua nͥ peccatũ ẽ s
Uua quippe acerba est: fructus ante tempꝰ.
Quisqͥs enun presentis uitȩ delectationib
saciari desiderat: quasi fructus ante tẽ¬
pus comedere festinat. Qui gͥ uuã acer¬
bã comedit. dentes eius obstũpescunt: qr
qͥ p̾sentis mundi delectatione pascitur.
interm eius sensus ligant᷑: ut iam sp̃ũalia
mandere. id ÷ intelligere nequeant. Quia
unde in exteriorib delectati sunt: inde
in intimis obstupescunt. Et dũ peccato
anima pascit᷑: panẽ iusticiȩ edere ñ ual&.
Q tñ ligati dentes ex peccati consuetudine:
iustũ qđ intus sapit. edere nequaꝗͣ. posst̃.
Hoc gͥ loco quia dentes ut dixunus. int̾¬
nos seusus accipimus: considerare mag
nopere quid agere iusti soleant debemius.

Expanded text:
atque invisibilibus intelligere potuit. Unde atque invisibilibus intelligere potuit. Unde recte etiam scriptum est: Omnis homo qui comederit uvam acerbam, obstupescent dentes ejus . Quid namque uva acerba nisi peccatum est? Uva quippe acerba est fructus ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui igitur uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jam spiritalia mandere, id est intelligere nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes, ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Hoc igitur loco, quia dentes, ut diximus, internos sensus accipimus, consnopere quid agere justi soleant, debemus;
Abbreviated transcription (Latin):
manib meis  In scͥpt᷑a saera dentes. ali¬
quando scĩ p̃dicatores: aliquando uͦ in¬
terni accipi sensus solent. De scĩs enim
predicatorib: sponsȩ dictũ est. Dentes
tui sicut greges tonsarũ: quȩ ascendert̃
de lauacro. Unde & uni eoꝵ ostensis in
figura gentib dr̃. macta & manduca.
io est uetustatẽ earũ contere: & in corpꝰ
eccłiȩ. uidelic& in tua mẽbra conuerte.
Rursũ. quia dentes. interiores sensus accipi
solent. hieremias ꝓpħa testat᷑. dicens. fr̃e¬
git ad numerũ dentes meos. ꝑdentes &¬
enim cỹb frangit᷑: ut glutiat᷑. Unde ñi
merito in dentib internos sensus accipimꝰ:
qͥ singula quȩ cogitant. quasi mandit ut¬
& cõminuunt: atq ad uentrẽ memoriȩ
transmittunt. Quos ꝓpħa ad numerum
fractos dicit: quia uxta mensurã unius-¬
cuiusq peccati. intelligentiȩ cecitas gene¬
rat᷑ in sensib. Et scđm qđ quisq egit ex¬
terius: in eo obstupescit qđ de internis

Expanded text:
nt. --In Scriptura sacra dentes aliquando sancti praedicatores, aliquando vero interni accipi sensus solent. De sanctis enim praedicatoribus, sponsae dictum est: Dentes tui sicut greges tonsarum, quae ascenderunt de lavacro . Unde et uni eorum ostensis in figura gentibus dicitur: Macta et manduca ; id est, vetustatem earum contere, et in corpus Ecclesiae, videlicet in tua membra, converte. Rursum quia dentes interiores sensus accipi solent Jeremias propheta testatur, dicens: Fregit ad numerum dentes meos . Per dentes etenim cibus frangitur, ut glutiatur. Unde non immerito in dentibus internos sensus accipimus, qui singula quae cogitant quasi mandunt et comminuunt, atque ad ventrem memoriae transmittunt. Quos propheta ad numerum fractos dicit, quia juxta mensuram uniuscujusque peccati intelligentiae caecitas generatur in sensibus, et secundum quod quisque egit exterius, in eo obstupescit quod de internis
Abbreviated transcription (Latin):
lũ uisus: sic ꝑ ceruicẽ solet suꝑbia designari.
Ceruix itaq in lutũ redigit᷑: cũ suꝑb quisq
humiliat᷑ in morte: & elata caro tabescit
in putredine. Intueam᷑ enim qualia ui se¬
pulchris iaceant diuitũ cadauera: quę
illa in extincta carne sit imago mortis:
quȩ tabes corruptionis. Et certe ipsi eraut
qui extollebant᷑ honorib. habitis reb tu¬
mebant : despiciebant ceteros: & quasi so¬
los se ee̾ gaudebant. Et dum non ꝑpende¬
rent quo tendebant: nesciebant qͥd erant.
Sed in lutũ ceruix redacta est: quia despe¬
cti iacent in putredine: qui tumebant in
uauitate. In lutũ ceriux redigit᷑: quia quan¬
tũ carnis potentia ualeat: tabes corrup
su carnis locutos indicat: quos id circo ad
silentiũ restringit: ut ea quȩ illi mens
suggesserit dicat. Ac si aꝑte dicat. Non
ego carnaliter. s spũaliter loquor: quia ꝑ
ris ꝓfero. Unde mox ad alta conscendit:

Expanded text:
lum visus, sic per cervicem solet superbia designari. lum visus, sic per cervicem solet superbia designari. Cervix itaque in lutum redigitur, cum superbus quisque humiliatur in morte, et elata caro tabescit in putredine. Intueamur enim qualia in sepulcris jaceant divitum cadavera, quae illa in exstincta carne sit imago mortis, quae tabes corruptionis. Et certe ipsi erant qui extollebantur honoribus, habitis rebus tumebant, despiciebant caeteros, et quasi solos se esse gaudebant; et dum non perpenderent quo tendebant, nesciebant quid erant. Sed in lutum cervix redacta est, quia despecti jacent in putredine, qui tumebant in vanitate. In lutum cervix redigitur, quia quantum carnis potentia valeat, tabes corruptsu carnis locutos indicat, quos idcirco ad silentium restringit, ut ea quae illi mens suggesserit dicat. Ac si aperte dicat: Non ego carnaliter, sed spiritaliter loquor, quia perium corporis profero. Unde mox ad alta conscendit,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione terrena huic scło conformant᷑:
ꝑ om̃ẽ qđ agunt. huic mundo relinquere
sui memoriã conant᷑. Alii belloꝵ titulis.
alii altis ȩdificationũ męnib: alii disertis
doctrinarũ seculariũ libris instanter ela¬
borant: sibiq memorie nomen ȩdificant.
Sed cum ipsa ad finẽ celerius uita ꝑuen̾i̾t.
qͥd in ea fixum stabit: quando & ip̃a celeri¬
ter mobilis ꝑtransit .s Aura & enĩ cinerẽ
rapit: sicut scriptũ est. Non sic impii non
sic: seo tainquã puluis. quẽ ꝓhicit uen¬
tus a facie terrȩ. Recte gͦ stultoꝵ me¬
moria cineri cõparat᷑: quia illic ponit᷑.
ubi ab aura rapiat᷑. Quantũlib& & enĩ
quisq ꝓ facienda gła sui nominis elabo¬
r&: memoriã suã quasi cinerẽ posuit: qr
hanc citius uentus mortalitatis rapit.
Quo contra de iusto scriptum est. In memo¬
ria ȩterna erit iustus. Eo ipso enĩ quo
facta sua solus di oculis imprimit: nom̃
suȩ memoriȩ i ȩternitatẽ figit. Sequit᷑.¬

Expanded text:
cogitatione terrena huic saeculo conformantur per omne quod agunt huic mundo relinquere sui memoriam conantur. Alii bellorum titulis, alii altis aedificiorum moenibus, alii disertis doctrinarum saecularium libris instanter elaborant, sibique memoriae nomen aedificant. Sed cum ipsa ad finem celerius vita percurrat, quid in ea fixum stabit, quando et ipsa celeriter mobilis pertransit? Aura etenim cinerem rapit, sicut scriptum est: Non sic impii, non sic, sed tanquam pulvis, quem projicit ventus a facie terrae . Recte ergo stultorum memoria cineri comparatur, quia illic ponitur, ubi ab aura rapiatur. Quantumlibet etenim quisque pro perficienda gloria sui nominis elaboret, memoriam suam quasi cinerem posuit, quia hanc citius ventus mortalitatis rapit. Quo contra de justo scriptum est: In memoria aeterna erit justus . Eo ipso enim, quo facta sua solius Dei oculis imprimit, nomen suae memoriae in aeternitate figit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ab iniusta disceruit᷑. qđ om̃ipotentis dĩ lau¬
dẽ & inter aduersa conficet᷑: qđ ñ cum reb
frangit᷑. nõn cũ casu głȩ exterioris cadit :
sed in hoc magis qualis cũ reb fuerit de mon¬
strat. quȩ & sine reb robustior stat. Sequit᷑.¬

Expanded text:
omnipotentis Dei laudem et inter adversa confitetur, quod non cum rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae et sine rebus robustior stat. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dõ disputare est: eum qui hic eius p̃cep¬
tis paruit. cũ illo postmodũ ad iudicandos
popłos iudicẽ uenire: sicut cuncta relin¬
quentib predicatorib dr. Uos qui secuti
estis me in regeneratione cũ sederit filius
hominis in sede maiestatis suȩ: sedebitis &
uos suꝑ duodecim thronos. udicantes du¬
ocdecim trib isrł. Unde & ꝑ ysaiam dñs
dicit. Eripite iniuriã accipientẽ: iudicate
pupillo. & iustificate uiduã: & uenite dis¬
putemus. Rectũ quippe est. ut cũ dõ de
: popłis in uidicio disputent: qui ad uerba
di presens scłm ꝑfecte derelinquunt. Loqͥ
gͦ ad orationẽ: disputare ad iudiciũ ꝑtin&.¬
U ir gͥ sc̃s. mͦ ad om̃ipotentẽ loquit᷑. ut cum
om̃ipotente postiodũ disputa&e : quia ille
cũ do postmodũ iudex uenit: qui hic ei mͦ
in p̃ce familiaris extiterit. Sed sc̃a ęccłia
cuius sepe beatũ iob iã speciem tenere p̃¬
diximus. ñ solum tunc de iniquis iudicat

Expanded text:
379 cum Deo disputare est eum qui hic ejus praecep379 cum Deo disputare est eum qui hic ejus praeceptis paruit cum illo postmodum ad judicandos populos judicem venire, sicut cuncta relinquentibus praedicatoribus dicitur: Vos qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit Filius hominis vos super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel . Unde et per Isaiam Dominus dicit: Eripite injuriam accipientem, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite, disputemus . Rectum quippe est ut cum Deo de pupillis in judicio disputent qui ad verba Dei praesens saeculum perfecte derelinquunt. Loqui ergo ad orationem, disputare ad judicium pertinur sanctus, modo ad Omnipotentem loquitur, ut cum Omnipotente postmodum disputet, quia ille cum Deo postmodum judex venit, qui hic ei modo in prece familiaris exstiterit. Sed sancta Ecclesia, cujus saepe jam beatum Job speciem tenere praediximus , non solum tunc de iniquis judicat,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligere qđ uidit: ꝓpħa scilic& non fuit.
Aspexit᷑ balta sar rex articulũ manus scriben¬
tis in pariete: s ꝓpħa non fuit: quia intel¬
lectũ rei quã uiderat¬
ea non accepit. Ut gͥ beatus iob ꝓ¬
phetiȩ sp̃m se habere testet᷑. non solũ uidis¬
se se & audisse: seo etiam intellexisse se omĩa
asserit. De quo intellectu quia ñ extollitur.
subiuncta eius uerba testant᷑. cũ ait. Sccłm¬
scientiã urãm & ego noui: nec inferior ur̃i
sũ. Quib uidelic& dictis innotuit. quante
humilitatis fuit: qui se eis inferiorẽ negat.
quoꝵ longe uitã sc̃e uiuendo transcenderat.
Nã & scđm eoꝵ scientiam se nosse confirmat:
qui sciendo cęlestia. eoꝵ terrenas cogitationeᷤ.
ꝑ ꝓphetiȩ quoq spm̃ transibat. Sequitur.
cũ do cupio. Cũ om̃ipotente loquim᷑: dũ eiꝰ
miscdiam dep̃cam᷑. Cũ eo uͦ disputamꝰ: dum
subtili indagatione discutimus. Uel certe

Expanded text:
intelligere quod vidit, propheta non fuit. intelligere quod vidit, propheta non fuit. Aspexit Balthasar rex articulos manus scribentis in pariete ; sed propheta non fuit, quia intellectum rei quam viderat non accepit. Ut igitur beatus Job prophetiae spiritum se habere testetur, non solum vidisse se et audisse sed etiam intellexisse omnia asserit. De quo intellectu quia non extollitur, subjuncta ejus verba testantur cum ait: Cscientiam vestram et ego novi, nec inferior vestri sum. - Quibus videlicet dictis innotuit quantae humilitatis fuit, qui se eis inferiorem negat, quorum vitam sancte vivendo longe transcenderat. Nam et secundum eorum scientiam se nosse confirmat, qui sciendo coelestia eorum terrenas cogitationes per prophetiae spiritum transibat. Sequitur: cum Deo cupio. - Cum Omnipotente loquimur, dum ejus misericordiam deprecamur. Cum eo vero disputamus, dum subtili indagatione discutimus. Vel certe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ñ credebãt ĩmortałe. S quis ñ cred̾et deum ⁊
quẽ conspiciebat mortuũ suscitare. Sed rur-¬
sũ cũ huuc mortalem conspicerent: despici¬
qui posset & diuina ostendere. & humana
pati: errare eos quasi ebrios fecit: ut eoꝵ
suꝑbia quȩ incarnationis eius mysterium.
despicere maluit quã sequi: & contra huma¬
nitatẽ eius se extoller&: & inter lucentẽ di¬
unitatis eius potentiã miraret᷑. Quȩ cuncta
quia beati iob oculis presentia ꝑ prophetiȩ
In illo enĩ ea quȩ secutura erant. uidebat ad¬
sistentia: cui nec futura ueniunt. nec pre-¬
terita discedunt: s cuncta simul an eiꝰ ocłos
assistũt. & qr ea ipsa qͣ uentura erant. alia eẽ
uidit in oꝑib. alia in dictis. recte subiungit᷑.
mea. Seo utilitatẽ dicta non habent: si in¬
tellectu carent. Unde apte subditur.
uel audit᷑. si intellectus non tribuit᷑: ꝓphetia
minime est. Uidit nãq pharao ꝑ somniũ:
quȩ erant egrpto uentura. Sed quia neqͥuit

Expanded text:
e mortalem, quia non crederent Deum, quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciqui possit et divina ostendere et humana pati, errare eos quasi ebrios facit, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et contra humanitatem ejus se extolleret, inter lucentem divinitatis ejus potentiam miraretur. Quae cuncta quia beatus Job oculis praesentia per prophetiae In illo enim quae secutura erant videbat assistentia, cui nec futura veniunt, nec praeterita discedunt, sed cuncta simul ante ejus oculos assistunt. Et quia ea ipsa quae ventura erant, alia esse vidit in operibus, alia in dictis, recte subjungitur,mea. Sed utilitatem dicta non habent, si intellectu carent. Unde apte subditur,-vel auditur, si intellectus non tribuitur, prophetia minime est. Vidit namque Pharao per somnium quae erant Aegypto ventura ; sed quia nequivit
Abbreviated transcription (Latin):
entes. Sicut clausa ianua in domo. quȩ
intus mẽbra lateant ignorat᷑: sic plerũq
stultus si tacuerit. utrũ sapiens sit an
stultus abscondit᷑: si tamen nulla alia oꝑa
ꝓdeant. quȩ sensũ etiã tacentis loquant᷑.
Sc̃s gͥ uir amicos suos aspiciens uelle appa¬
rere qđ non erant: eos ad tacendũ ammo¬
nuit: ne possent apparere qđ erant. Un¬
de & ꝓ salomonẽ dr̃. Stultus si tacuerit.
sapiens putabit᷑. Sed quia stultus cũ lo¬
quit᷑. ꝑ hoc qđ sua infert. sapientũ uer¬
ba pensare non sufficit: recte adhuc
tionẽ. & postmodũ iudiciũ intulit. qr
nisi ꝑ correptionẽ prius tumor stulti de¬
primat᷑. nequaꝗ̃ ꝑ intelligentiã iudiciũ
diget ur̃o mendatio: ut ꝓ illo loquami¬
ni dolos as Ds̃ mendatio non eget: quia
ueritas fulciri non quęrit auxilio falsita¬
tis. heretici autẽ quia ea quȩ praue de
do intelligunt. ex ueritate tueri non
possutit. quasi ad apꝓbandũ radiũ luminis.

Expanded text:
entium. --Sicut clausa janua in domo quae intus membra lateant ignoratur, sic plerumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens sit, an stultus, absconditur, si tamen nulla alia opera prodeant quae sensum etiam tacentis loquantur. Sanctus igitur vir amicos suos aspiciens velle apparere quod non erant, eos ad tacendum admonuit, ne possent apparere quod erant. Unde et per Salomonem dicitur: Stultus, si tacuerit, sapiens putabitur . Sed quia stultus, cum loquitur, per hoc quod sua infert sapientium verba pensare non sufficit, recte adhuc,tionem, et postmodum judicium intulit, quia nisi per correptionem prius tumor stulti deprimatur, nequaquam per intelligentiam judicium diget vestro mendacio, ut pro illo loquamini dolos? Deus mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum radium luminis,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quoq oporite intendi: qđ mendatii
fabricatores dicunt᷑. Sicut enim edificiũ
lapidib ita mendaciũ sermonib fabricat᷑.
Ubi enĩ non dolosa loquutio. sed sensus
ueritatis est.: quasi munita moles. ñ ex fa¬
brica. sed ex natura consurgit. Sequitur.¬

Expanded text:
ii fabricatores dicuntur. Sicut enim aedificium lapidibus, ita mendacium sermonibus fabricatur. Ubi enim non dolosa locutio, sed sensus veritatis est, quasi munita moles non ex fabrica, sed ex natura consurgit. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligi fortasse ualae. qm̃ dũs gentes mul
tiplicat. & ꝑdit: quia nascunt᷑ cotidie &¬
morumt᷑ et subuersas in integrũ restituet:
qr resurgent qui fuerint mortui. Qđ tam̃
melus accipimus: si hoc qualiter in earũ
mente agit᷑ sentiamus. Multiplicat enim
gentes & ꝑdit: quia eas & ꝑ fecunditatẽ
sobolis extendit: & tam̃ in ꝓpria infidelita¬
te derelinqͥt. Sed subuersas in integrum
restituet: quia quas in infidelitatis casu re¬
liquerat. quandoq ad fidei statũ reduxit.
Qiuib uidelic& in mentis integritate restitu¬
tis. antiquus ille popłs. qͥ fidelis do eẽ ui¬
debat᷑. repbatus corde repulsus est: ut
sua ꝑfidia deceptus. contra ipsũ post in-¬
surger&. quẽ ante p̾dicauit. Sequit᷑. Qui¬

Expanded text:
Intelligi fortasse valet quoniam gentes Dominus multiplicat et perdit, quia nascuntur quotidie morituri; et subversas in integrum restituit, quia resurgent qui fuerint mortui. Quod tamen melius accipimus si hoc qualiter in earum mente agitur sentiamus. Multiplicat enim gentes et perdit, quia eas et per fecunditatem sobolis extendit, et tamen in propria infidelitate derelinquit. Sed subversas in integrum restituit, quia quas in infidelitatis casu reliquerat quandoque ad fidei statum reducit. Quibus videlicet in mentis integritate restitutis, antiquus ille populus, qui fidelis Deo esse videbatur, reprobatus, corde repulsus est, ut sua perfidia deceptus contra ipsum post insurgeret quem ante praedicavit. Sequitu
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃tũ de se exorta tinea comedit᷑: ita ho¬
mo in sem&e ipso hab& putredinẽ de qua
comedat᷑ : atq hoc est qđ est: unde consu¬
mat᷑ ut non sit. Qđ intelligi & aliter potest.
si ex uoce temptati hominis dicat᷑: qͥ quasi
putredo consumendus sũ. & quasi uestim̃¬
tũ qd comedit᷑ a tinea. Homo enĩ quasi
putredo consumit᷑: dũ carnis suȩ corrupti¬
one conterit᷑. Cui quia in munda tẽptatio
non aliunde. sea a sem&e ipso nascit᷑: more
tineȩ. carnẽ temptatio quasi uestẽ de qua
exiit consumit. In sem& ipso quippe hab&
homo unde tẽptet᷑. Q uasi gͦ tinea uestẽ con¬
sumit: quȩ ex ueste eade ꝓcessit. Sciendũ
quoq qđ tinea sine sonitu ꝑforat uestim̃¬
tũ. Et plerũq cogitatio ita transfigit intẽ.
ut mens ipsa non sentiat: nisi postquã fuerit
eius aculeo transfixa. Bene gͦ dr̃: qđ homo

Expanded text:
tinea de se exorta comeditur, ita homo in semetipso habet putredinem, de qua consumatur; atque hoc est quod est unde consumatur ut non sit. Quod intelligi et aliter potest, si ex voce tentati hominis dicitur: Qui quasi putredo consumendus sum, et quasi vestimentum quod comeditur a tinea. Homo enim quasi putredo consumitur, dum carnis suae corruptione conteritur. Cui quia immunda tentatio non aliunde, sed a semetipso nascitur, more tineae carnem tentatio, quasi vestem de qua exit, consumit. In semetipso quippe habet homo unde tentetur. Quasi ergo tinea vestem consumit, quae ex veste eadem processit. Sciendum quoque quod tinea sine sonitu perforat vestimentum; et plerumque cogitatio ita transfigit mentem, ut mens ipsa non sentiat, nisi postquam fuerit ejus aculeo transfixa. Bene ergo dicitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse gaudebat. Recte gͦ dr: effundit des¬
pectionẽ suꝑ principes. Sed quia ñ nũ quã
lamentũ currunt: seq contra culpas qͥb
subiacebant erigunt: apte subiungitur.
& eos qui oppressi fuerant releuans.
Nonnulli enĩ suꝑno illustrati munere: aspi¬
ciunt in quantas peccatoꝵ suoꝵ t᷑pitudi¬
nes iacent. factoꝵ maculas lacrimis iauas:
& sub se post modũ carnis suȩ motus depͥ¬
inuut: a quib ante premebant᷑. Qđ nimi
ut uidelic& in hac uita omĩa habeant᷑ in¬
certa: et nullus ex habita castitate suꝑ¬
biat: quia effundit despectionẽ suꝑ prin-¬
cipes. Nullus ex uitioꝵ suoꝵ depressione
desper&: quia eos qui opressi fuerant rele-¬

Expanded text:
fuisse gaudebat. Recte ergo dicitur: Effundit desfuisse gaudebat. Recte ergo dicitur: Effundit despectionem super principes. Sed quia nonnunquam lamenta currunt, seque contra culpas quibus subjacebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quibus ante premebantur. 377 ut videlicet in hac vita omnia habeantur incerta, et nullus ex habita castitate superbiat, quia effundit despectionem super principes. Nullus ex vitiorum suorum depressione desperet, quia eos qui oppressi fuerant rele
Abbreviated transcription (Latin):
subdit᷑. Qui reuelat ꝓfunda de tenebris.
& producit in lucẽ umbrã mortis. Cũ
enĩ queq mystica. de occultis ꝓpħaꝵ uer¬
puniri sancciebat. Sed postꝗͣ redẽptor nr̃
asperitatẽ legalis sanctionis ꝑ mansurtudinẽ
tẽpauit. non iam ꝓ culpa mortẽ carnis infer¬
re constituit. s mors sp̃s quantũ tinenda
ess&e indicauit: in lucẽ ꝓculdubio umbr̃ã
mortis ꝓduxit. Ista &enim mors in qua
caro separat᷑ ab anuna: umbra illius mortis
est. in qua anima separat᷑ a do. In lucẽ gͦ um¬
bra mortis ꝓducit᷑. cũ intellecta morte sp̃s.
mors carnis minime tunet᷑. Qđd tam̃ intelli
gi &e aliter potest. Principes enĩ non inme¬
rito uocant᷑. qui magno consilii iudicio suis¬
sẽꝑ cogitationib principant᷑: om̃sq stultos
motus potestate sapientiȩ cõprimunt. Seo
sepe contingit. ut in occulto animꝰ de ipsa
sua sapientia in elationis fastũ subleuetur.
et sub eis uitiis corruat: de quib se uictorẽ

Expanded text:
S. 22. Qui revelat profunda de tenebris, et producit in lucem umbram mortis. - Cum enim quoque mystica de occultis pverbis a credentibus agnoscuntur, quid aliud asperitatem legalis sanctionis per mansuetudinem temperavit, non jam pro culpa mortem carnis inferni constituit, sed mors quantum timenda esset indicavit. In luce procul dubio umbram mortis produxit. Ista etenim mors in qua caro separatur ab anima; umbra illius moest in qua anima separatur a Deo. In lucem ergo umbra mortis producitur, cum, intellecta morte spiritus, mors carnis minime timetur. Quod tamen et aliter intelligi potest. Principes etenim non immerito vocantur qui magno consilii judicio suis cogitationibus semper principantur, omnesque stultos motus potestate sapientiae comprimunt. Sed saepe contingit ut in occulto animus de ipsa sua sapientia in elationis fastum sublevetur, et sub eis vitiis corruat, de quibus se victorem
Abbreviated transcription (Latin):
de eoꝵ ꝓuectib añ dñm fructũ ferunt: quid
aliud ꝗͣ inglorii ducunt᷑ . Quia ante distc¬
tum iudicem nimirũ głam tunc non in¬
uenient: quãmͦ IN subditoꝵ suoꝵ mo¬
rib predicationis studio non exquirunt.
Bene aũ dr̃. & optimates supplantat: quia
cũ mentẽ regentiũ iusto iudicio deserit:
hȩc internũ retributionis premiũ ñ re¬
quirit. Et in eo supplantat᷑. quo fallitur:
ut ꝓ ȩterna gła de principatu tẽporali
gratulet᷑. Supplantant᷑ gͥ optimates: qr
dũ fut᷑a cęlestis patriȩ premia negligunt.
in suis hic uoluptatib cadunt. Sequit᷑.
senũ auferens. Cum sacerdos ñ agit bo¬
na quȩ loquit᷑: ei etiã sermo subtrahit᷑.
ne loqui audeat qđ non oꝑat᷑. Sicut ꝑ¬

Expanded text:
ibus ante Dominum fructum ferunt, quid ibus ante Dominum fructum ferunt, quid aliud quam inglorii dicuntur? quia ante districtum judicem nimirum gloriam tunc non inunt, quam modo in subditorum suorum moribus praedicationis studio non exquirunt. Bene autem dicitur: Et optimates supplantat, quia cum mentem regentium justo judicio deserit, haec internum retributionis praemium non requirit; et in eo supplantatur quo fallitur, ut pro aeterna gloria de principatu temporali gratuletur. Supplantantur igitur optimates, quia dum vera coelestis patriae praemia negligunt, in suis hic voluptatibus cadunt. Sequitur: senum auferens. - Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod non operatur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Regũ itaq balteũ dissoluit: quando in his
qui bene regere sua mẽbra udebantur.
propter elationis culpã castitatiᷤ m eiꝰ cingu¬
lũ destruit. Quio uͦ in fune accipit᷑: nisi
peccatũ as Sicut ꝑ salomonẽ dr̃. Iniqͥta¬
tes suȩ capiunt impiũ: & funib pecca¬
toꝵ suoꝵ constringit᷑. Et quia in renib
carnis delectatio principat᷑: distͥctus con¬
scientiarũ iudex. qui regũ balteũ dissol¬
uit. fune precingit renes eoꝵ: quatinꝰ
dissoluto castitatis cingulo. scilic& eoꝵ
mẽbris delectatio peccati dominet᷑: ut.
quos in occulto suꝑbia inquinat. ꝗͣ sint
detestabiles etiã in publico ostendat.¬
timates supplantat. Magna sacerdotis gła ẽ:
rectitudo subditoꝵ. Uñ bene egregius p̾dicator
discipulis dicit. Quȩ ẽ enĩ nr̃a spes. aut gaudiũ
aut corona głȩ : nonne uos aũ dñm  Seo cũ
sacerdotes uitã discipuloꝵ negligunt. & nullũ¬

Expanded text:
Regum itaque balteum dissolvit, quando in his Regum itaque balteum dissolvit, quando in his qui bene regere sua membra videbantur, propter elationis culpam, castitatis in eis cingulum destruit. Quid vero in fune accipitur, nisi peccatum? Sicut per Salomonem dicitur: Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur . Et quia in renibus carnis delectatio principatur, districtus conscientiarum judex, qui regum balteum dissolvit, fune praecingit renes eorum, quatenus dissoluto castitatis cingulo, scilicet eorum membris delectatio peccati dominetur, ut quos in occulto superbia inquinat, quam sint detestabiles etiam in publico ostendattimates supplantat. - Magna sacerdotis gloria est, rectitudo subditorum. Unde bene egregius praedicator discipulis dicit: « Quae est nostra spes, et gaudium aut corona gloriae. Nonne vos ante Dominum? » Sed cum sacerdotes vita
Abbreviated transcription (Latin):
i uneri  retributionẽ tendunt. Si enĩ
ipse summi patris unigenitus. quia ꝑ¬
hoc qđ factus est homo ȩterna nuntia¬
uit. magni consilii angłs est uocatus:
recte consiliarios predicatores accipimꝰ:
qͥ sius auditorib consilium uite p̃bent.
ed cũ predicator quisq ideo ȩterna prę
dicat. ut tẽporalia lucra consequat᷑: pro¬
fecto in stultũ finẽ deducit᷑: quia illo ꝑ
laborẽ tendit. unde ꝑ mentis rectitudinẽ
in stuporẽ. Om̃s enĩ qui ex aminandis alioꝵ
morib presunt: recte iudices uocant᷑.
Sed cũ is qui preest. subiectoꝵ uitã nequa¬
ꝗͣ sollicite discutit. nec quẽ qualiter cor-¬
rigat agnoscit: in stuporẽ iudex deduc̾¬
tus est: quia qui iudicare male acta
unt: ñ inmerito reges uocant᷑. Sed cũ
de ipsa continentia. elatione inens tangi¬
t᷑: plerũq omp̃s ds eius suꝑbiam desereis:
hãc in inmundiciam oꝑis cadere ꝑmittit.

Expanded text:
muneris retributionem tendunt. Si enim muneris retributionem tendunt. Si enim ipse summi Patris Unigenitus, quia hoc quod factus est homo aeterna nuntiavit, magni consilii angelus est vocatus, recte consiliarios praedicatores accipimus, qui suis auditoribus consilium vitae praebent. Sed cum praedicator quisque ideo aeterndicat, ut temporalia lucra consequatur, profecto in stultum finem deducitur, quia illo per laborem tendit, unde per mentis rectitudinem  stuporem. - Omnes enim qui in examinandis aliorum moribus praesunt recte judices vocantur. Sed cum is qui praeest, subjectorum vitam nequaquam sollicite discutit, nec quem qualiter corrigat agnoscit, in stuporem judex deductus est, quia qui judicare male acta unt, non immerito reges vocantur. Sed cum de ipsa continentia elatione mens tangitur, plerumque omnipotens Deus ejus superbiam deserens, hanc in immunditiam operis cadere permittit.
Abbreviated transcription (Latin):
iuusidiis uacantes alienȩ uitȩ : ꝑuersitatis
suȩ laq̃os ost endant. Et cũ quis nesciets
eisdem laqueis capi conspicit᷑: utrũ hȩc
diuinitus uideant᷑. fortasse dubitat᷑. Mi¬
ri ꝑmittat. Sed ipse nouit decipientem:
& eũ qui decipit᷑. Nouit & enim decipi¬
entẽ : qr plerumq anteriora eius mala
conspicit: & hunc usto iudicio cadere
etiã in alia peccata ꝑmittit. Nouit de¬
cipientẽ: quia in manu suoꝵ oꝑum di¬
missũ. hc̃ ut ad peiora ꝓruat deserit.
sicut scriptũ est. Qui noc& noceat adhuic:
& qui in sordib est. sordescat adhuc.
Nouit quoq & eũ qui decipit᷑: quia sepe
cõmittunt homines mala quę sciunt.:
& il circo ꝑmittunt᷑ decipi. ut cadant
etiã in mala quȩ nesciunt. Qđ tamen
deceptis aliquando ad purgationẽ: ali
quando uͦ ad ultionis initium fieri so
finẽ: cũ & iam bonũ qđ lib&e ñ bona in-¬
tentione faciunt : sed ad temporalis

Expanded text:
insidiis vacantes alienae vitae perversitatis insidiis vacantes alienae vitae perversitatis suae laqueos tendant; et cum quis nesciens eisdem laqueis capi conspicitur, utrum haec divinitus videantur fortasse dubitatur; miri permittat; sed ipse novit decipientem et eum qui decipitur. Novit etenim decipientem, quia plerumque anteriora ejus mala conspicit, et hunc justo judicio cadere etiam in alia peccata permittit. Novit decipientem, quia in manu suorum operum dimissum hunc ut ad pejora proruat deserit, sicut scriptum est: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Novit quoque et eum qui decipitur, quia saepe committunt homines mala quae sciunt; et idcirco permittuntur decipi, ut cadant etiam in mala quae nesciunt. Quod tamen deceptis aliquando vero ad ultionis initium fieri solfinem, cum etiam bonum quodlibet non bona intentione faciunt, sed ad temporalis
Abbreviated transcription (Latin):
gebitS eo quia ante extremi diem iudicii
iudicare cotidie occultis dispositionib
facta mortaliũ non desistit. ad hoc qđ
stuporẽ. Cũ omĩs qui proximũ decipere
conat᷑ iniquus sit. & iniquis ueritas dicat.
nũꝗͣ noui uos. discedite ã me qͥ operamini
iniquitatẽ: qualiter hoc in loco dr̃. qr dũs
quando cognoscere dr. aliquando appro¬
bare: & scit iniquũ quia cognoscendo u¬
dicat. neq eium iniquũ quẽpiã iudi¬
cass&. si nequaꝗͣ. cognoᷤcer& : et tamen
iuiquũ nescit. qr eius facta ñ approbat.
Et nouit gͦ quia deprehendit: & ñ nouit.
qr hunc in suȩ sapientiȩ speciȩ ñ recog.¬
noscit. Sicut de ueraci quolib& uiro dr̃.
quia falsitatẽ nesciat. Non quia cũ uel
ab aliis falsũ dr̃. hoc reprehendere igno.¬
rat: s eandẽ ip̃sã fallatiã. & scit in exa¬
mine. & nescit in amore: ut uidelic&
ipse hanc non agat. quã actam ab aliis
dãpnat. Et fit plerumq ut ñnulli.

Expanded text:
get. Sed quia ante extremi diem judicii get. Sed quia ante extremi diem judicii judicare quotidie occultis dispositionibus facta mortalium non desistit, ad hoc quod amore. --Cum omnis qui proximum suum decipere conatur iniquus sit, et iniquis Veritas dicat: Non novi vos, discedite a me omnes qui operamini iniquitatem , qualiter hoc in loco dicitur, quiaquando cognoscere dicitur, aliquando approbare, et scit iniquum, quia cognoscendo judicat neque enim iniquum quempiam judicasset si nequaquam cognosceret, et tameiniquum nescit, quia ejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit; et non novit, quia hunc in suae sapientiae specie non recognoscit: sicut de veraci quolibet viro dicitur quia falsitatem nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat quam actam ab aliis damnat. Et fit plerumque ut nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
rius dictũ fuerat. apud ipsũ est sapientia
& fortitudo: nunc aũ dr̃. apuo ipsũ est
fortitudo & sapientia. Quia enĩ omp̃s ds̃.
mansuetudinis doctrinã ꝓtulit. & post¬
modũ in iudicio quante sit fortitudinis
ostendit: recte suꝑius sapientia ante for¬
titudinẽ memorat᷑: cũ de patris unigeni
suȩ uirtutis apparebit. & repulsis reꝓbis.
electis suis in regno ꝑpetuo. qualiter sit sa¬
pientia patris indicabit: recte in subsequen¬
ti sententia ap̃ ipsũ eẽ pͥus fortitudo. &
post sapientia dr. In uerbis itaq priorib
quib ait. apud ipsũ est sapientia & forti-¬
tudo. aꝑte indicat: quia hoc qđ mansue¬
tus edocuit: qualiter credendũ fuerit.
in uirtute iudicii terribilis ostendit. In
uerbis uͦ subsequentib quib ait. apud
ipsũ est fortitudo & sapientia: luce clariꝰ
demonstrat. qđ prius in iudicio ꝑ uirtu¬
tẽ reꝓbos destruet: & postmodũ electoꝵ
mentib ȩterni regni ꝑfecto lumine inful-¬

Expanded text:
rius dictum fuerat: Apud ipsum est sapientia et fortitudo; nunc autem dicitur: Apud ipsum est fortitudo et sapientia. Quia enim omnipotens mansuetudinis doctrinam protulit, et postmodum in judicio quantae sit fortitudinis ostendit, recte superius sapientia ante fortitudinem memoratur, cum de Patris Unigenitsuae virtutis apparebit, et repulsis reprobis, electis suis in regno perpetuo, qualiter sit sapientia Patris indicabit, recte in subsequenti sententia apud ipsum esse prius fortitudo, et post sapientia dicitur. In verbis itaque prioribus, quibus ait: Apud ipsum est sapientia et fortitudo, aperte indicat, quia hoc quod mansuetus edocuit qualiter credendum fuerit, in judicii virtute terribilis ostendet. In verbis vero subsequentibus, quibus ait: Apud ipsum est fortitudo et sapientia, luce clarius demonstrat, quod prius in judicio per virtutem reprobos destruit, et postmodum electorum mentibus aeterni regni perfecto lumine inful
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ propter eius duritiã auferre ꝑmisit.
munitiones eius dissipare studuit. Rectus
uͦ ordo seruatus est: ut prius męnia. &
post munitiones dissipate dicerent᷑ quia
cũ peccatrix anima relinquit᷑: prius ab
ea uirtutũ dona quȩ ad manifestationẽ
sp̃s data funt. & postmodũ spei. fidei.
atq caritatis fundamenta destruunt᷑.
Q uȩ cuncta dñs ã ꝑfidis ablata. gentilita¬
ti tribuit. atq ex his quȩ infidelibus
abstulit: mentes fideliũ ornauit. Unde¬
& scriptũ est. Et speciei domꝰ diuidere
fidẽ in habitare dignatus est. speciem
donoꝵ dedit: qđ udelic& gestũ est. cũ
uerba di & iudeoꝵ popłs ad soła lt̾am q̃ oc¬
cidit acciꝑet : & conuersa gentilitas ꝑ¬

Expanded text:
tatem propter ejus duritiam auferri permisit, tatem propter ejus duritiam auferri permisit, munitiones ejus dissipare studuit. Rectus vero ordo servatus est, ut prius moenia, et post munitiones dissipatae dicerentur, quia cum peccatrix anima relinquitur, prius ab ea virtutum dona, quae ad manifestationem spiritus data sunt, et postmodum spei, fidei atque charitatis fundamenta destruuntur. Quae cuncta Dominus a perfidis ablata, gentilitati tribuit, atque ex his quae infidelibus abstulit mentes fidelium ornavit. Unde scriptum est: Et speciei domus dividerefidem inhabitare dignatus est, speciem donorum dedit. Quod videlicet gestum est, cum verba Dei, et Judaeorum populus ad solam litteram quae occidit acciperet,
Abbreviated transcription (Latin):
iudea negauit. gentilitas credidit: &
principes in despectionẽ ceciderunt: &¬
hi qui oppressi in culpa ꝑfidiȩ fuerant.
in uerȩ fidei libertat̾e leuati sunt. Hunc
uͦ israhelitarũ casum: longe ante hiere¬
mr̃as intuens ait. factus est dñs uelut
inimicus: precipitauit isrł : p̃cipitauit
mȩnia eius: dissi pauit inuntiones eius.
Mȩnia aũ in urbis ornamento sunt. muni
quȩ nos muniunt: alia quȩ ornant. Pro¬
phetie quippe doctrina. genera linguaꝵ.
curationũ uirtus: quasi quȩdã mȩnia
mentis sunt. Quȩ & si quisq non habeat:
stare munirus ꝑ fidẽ & iusticiã potest.
quãuis ornatus uirtutũ altitudine. mini¬
me ee̾ uideat᷑. Spes uͦ. fides. & caritas. ñ
nrã mȩnia: s munitiones sunt. Quȩ si ha¬
bere negligiius: hostilib insidiis patemꝰ.
De udea gͦ quia ꝓphetiam atq doctriuã
uel miraculoꝵ signa abstulit: mȩnia pre¬
cipitauit. Quia uͦ spem. fidem. atq cari¬

Expanded text:
Judaea negavit, gentilitas credidit, et Judaea negavit, gentilitas credidit, et principes in despectionem ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant in verae fidei libertatem levati sunt. Hunc vero Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens ait: Factus est Dominus velut inimicus, praecipitavit Israel, praecipitavit omnia moenia ejus, dissipavit munitiones ejus . Moenia autem in urbibus pro ornamento sunt, munitquae nos muniunt, alia quae ornant. Prophetica quippe doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam moenia mentis sunt. Quae etsi quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam 376 potest, quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Spes vero, fides, et charitas, non nostra moenia, sed munitiones sunt; quae si habere negligimus, hostilibus insidiis patemus. De Judaea ergo, quia prophetiam atque doctrinam, vel miraculorum signa abstulit, moenia praecipitavit. Quia vero spem, fidem atque chari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittit᷑. qđ reducat corda filioꝵ ad patres
eoꝵ. Et doctrina senũ quȩ nc̃ a iudeors
corde ablata est. tc̃ miserante dño redeat:
quando hoc de dño intelligere ceperint
fuii: qđ p̃dicauerunt patres s.Sin uͦ se¬
nes. eosdem quoq udeos accipimus. qui
suadente ꝑfidia. ueritatis uerbo contrai¬
re conati sunt: doctrina senũ ablata est.
postꝗͣ hanc ȩccłia ex gentib uidelic&
iuuencula accepit: quȩ ꝑ psalmistã dicit.
suꝑ seniores intellexi. Quã quia oꝑando
tenuit: qualiter suꝑ seniores intellexerit.
ostendit. dũ ꝓtinus subdit dicens. quia
mandata tua ex quisiui. Quia enĩ studu¬
it oꝑando implere qđ diditit: accepit
intelligere qđ docer&. Unde adhuc ap¬
leuans. Cũ enĩ iudeoꝵ popłs in legis
mandata ꝑmaner&. & cuncta gentilitas
nulla dĩ precepta cognosçer&: & illi ꝑ
fidẽ principari uideb̾ant᷑: & isti in ꝓfun¬
do pressi iacuerunt ꝑ infidelitatẽ. Seo
cũ incarnationis dominice mysterium

Expanded text:
promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum. Ut doctrina quae nunc a Judaeorum corde ablata est tunc, miserante Domino, redeat, quando hoc de Domino intelligere coeperunt filii quod praedicaverunt patres. Sin vero senes eosdem quoque Judaeos accipimus, qui, suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit, quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret. Unde adhuc aprecti. --Cum enim Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerunt per infidelitatem. Sed cum incarnationis Dominicae mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
etiã iohannes ait. Ipsi de mundo sunt:
ideo de mundo locunt᷑. Sene gͦ dr̃. cõ¬
mutans labium ueraciũ. & doctrinã senũ
auferens: quia hi qͥ prius cęlestia p̃dican¬
do ueraces erant: dũ temporalia diligen¬
tes ad terrena currunt: labiũ ueraciũ
cõmutat᷑. Et senũ doctrina tollit᷑: quia
diligettes temporalia. prioꝵ suors p̃cepta
minuie secunt᷑: ut locũ regiminis quasi
ad fructũ uoluptatis teneant: ñ ad usum
laboris. Qđ tam̃ aꝑtius de iudeis ual&e in¬
telligi: qͥ ante incarnationẽ dñi ueraces
fuerunt. qui hunc uenturũ eẽ credidert̃.
atq nuntiauerunt: s postquã in carne
apparuit. hc̃ eẽ negauerunt. Kabiũ itaq

Expanded text:
si de mundo sunt, ideo de mundo loquuntur. Bene ergo dicitur: Commutans labium veracium, et doctrinam senum auferens , quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes, ad terrena corruunt, labium veracium commutatur, et senum doctrina tollitur, quia diligentes temporalia priorum suorum praecepta minime sequuntur, ut locum regiminis quasi ad fructum vollaboris. Quod tamen apertius de Judaeis valet intelligi, qui ante incarnationem Domini veraces fuerunt, quia hunc venturum esse crediderunt atque nuntiaverunt. Sed postquam in carne apparuit, hunc esse ne
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃s ds ueritatis uerbũ facientib tribuit.:
& non facientib tollit. Qui gͦ hoc de ore
suo non auferri petiit: quidꝰ aliuo ꝗͣ grãm
bone oꝑationis quesuit .s Ac si aꝑte dicer&.
A bono opere errare me ñ sinas: ne dũ amit
audet qđ negligit agere: cũ desierit bo¬
na loqui. quȩ oꝑari contempsit. docere
subiectos incipit praua quȩ agit: ut iusto
om̃ipotentis dĩ iudicio. in bono ĩa nec lin¬
guã habeat. qui habere bonã uitã recu¬
sat: quatinus mens eius dũ terrenaꝵrerũ
amori intendit᷑. de terrenis reb sẽꝑ loqͣt᷑.

Expanded text:
otens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non sinas, ne dum amittaudet 375 quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit, ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat, quatenus cum mens ejus terrenarum rerum amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur.