comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis fuit. Seniues quoq cogna¬
tões in hoc uire obẜuande sunt.
lguur suam mĩem mammnis¬
sus nõ ducet uxorem tindem n¬
ns ẽ ⁊ in sorore ⁊ insorons filia
idem e cẽno clicendum ẽ ut pat̾
filiam npossit duce si ex ẜuitute
manumissi funit ⁊ dubitetur pa

Expanded text:
ei fuit, Seruiles quoque cognationes in hoc iure obseruandae sunt. igitur suam matrem manumissus non ducet uxorem: tantundem iuris est et in sorore et sororis filia. idem e contrario dicendum est, ut pater filiam non possit ducere, si ex seruitute manumissi sint, etsi dubitetur pa
Abbreviated transcription (Latin):
consentire oportit.
te antem solum difsencientli &
grm morib uł turpem sponsũ
ei pat̾ eligat.
rentiam definitan̾ẽ ut inmatra¬
monis. qua ꝓpͥ aprimordio eta¬
tie sponsalia esticipossunt simo¬
to id fĩ abutraq ꝑsona intelliga¬

Expanded text:
ilias consentire oportet: ur.Tunc autem solum dissentiendi a ignum moribus uel turpem sponsum ei pater eligat.hentium definita non est ut in matrimoniis. Quapropter a primordio aetatis sponsalia effici possunt, si modo id fieri ab utraque persona intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
remitern quc cous ca dutast
conclicere. Ip̃aemm fina nabẽdo
esticiet totemẽe coclitõemq ex¬
tinguet q̃ne ca ñ sccuta nasci po¬
titi nisi forte quis ꝓponat itado¬
tem partem ꝓ einancipata fina dẽ¬
eim habebit repetitõem

Expanded text:
sa data sunt condicere: ipsa enim filia nubendo efficiet dotem esse condictionemque extinguet, quae causa non secuta nasci poterit. nisi forte quis proponat ita dotem patrem pro emancipata filia deenim habebit repetitionem
Abbreviated transcription (Latin):
frõ ẽ si fr̃ consanguineus defutic¬
ticͥdat intẽm pociorem eẽ¶Siqui
uestiat se cognatum ẽe int̾cium
inure int̾dum in fc̃o enat. Na
⁊ silibum seẽẽ ⁊ ex quib natus
hre se nesciar muue errat. Lat si
quis sone expositus quorum
prrutum et ignonat. fortasse
⁊ uat alicui pntns se ẜun
ce in fc̃o magis quam inures¬

Expanded text:
frater consanguineus defuncti credat matrem potiorem esse.Si quis nesciat se cognatum esse, interdum in iure, interdum in facto errat. nam si et liberum se esse et ex quibus natus habere se nesciat, in iure errat: at si quis forte expositus quorum parentium esset ignoret, fortasse et seruiat alicui putans se seruum esse, in facto magis quam in iure
Abbreviated transcription (Latin):
uigent᷑ in qurendo notam hr̃e poᷤᷤ¬
sit S uns ignoranciam rodce
ardo ita accipiendum existimauit
sims cõsulticopiam hict ł suaꝓ
indencia insictus sit ut cuifaci¬
ignorancia ꝙ rato accipiẽlumẽ.¬
mento⁊ ideotam⁊ siexistimet se
tur domimis efficit᷑. ¶ Si qͥs ins
ignore iage faltidia nsus ñ sit

Expanded text:
ligenter inquirendo notam habere possit.Sed iuris ignorantiam non prodesse Labeo ita accipiendum existimat, si iuris consulti copiam haberet uel sua prudentia instructus sit, ut, cui faciignorantia: quod raro accipiendum est.mentis: et ideo, tametsi existimet se tur, dominus efficitur.Si quis ius ignorans lege Falcidia usus non sit,
Abbreviated transcription (Latin):
u emptor in mora fuiss quo
minus t̃dentur. uenditoris
ꝑiculum ẽ ¶Mat̾ra empta si
siminus. uenditoris. uideri
autem trabes tͣclitas: quas
uenditor tenebitur emptori.
ꝙ sinich affiriauit. emptoris¬
erit ꝑiculum. Quia siuc non
degustau̾it siue gustando ma¬
le ꝓbauit de sequeri dsplane
sicum intellig̾et uenditor ñ
duraturam bonitatem eo¬
rumusq in eum diem quo
iiteẽt ad monitum fuisse.
solu̾et nichil ꝑ eum ẜiumac¬
quire potit. Quoniam nõ ni¬
detur traditus is cuius possõ
ꝑlccatõem retinetur auendi¬
tore. ꝑiculum u̾o eius ẜui at¬

Expanded text:
ue emptor in mora fuisset quo minus traderentur, uenditoris periculum erit.Materia empta si o respondit, si minus, uenditoris: uideri autem trabes traditas, quas uenditor, tenebitur emptori: quod si nihil adfirmauit, emptoriserit periculum, quia sive non degustavit sive degustando male probavit, de se queri debet. plane si, cum intellegeret venditor non duraturam bonitatem eorum usque ad in eum diem quo interesset admonitum fuisse. solueret, nihil per eum seruum adquirere poterit, quoniam non uidetur traditus is, cuius possessio per locationem retinetur a uenditore. periculum eius serui a
Abbreviated transcription (Latin):
scnͣbit emptori pocuis noc̾e se
quam uenclitorimoram ad¬
sa. Quid enim si int̾pellaũo
uenditorem ⁊ ñ dederit id ꝙer
ram de inde postea offerente
illo ego nõ acceꝑimi:sane hoc
cum poss se absoluere. equũ
ẽ postiorem moram uẽditori
ptor doniis obeam c̾am uen¬
clitori nõ tenebitur.si nichi
cim emptor soluere nõ coge¬
turnusi fidenissores ydonei a
uenditore eius euictionis
nõ fẽa consequi potuit. ueluti
si negociator fuit ⁊ p̾cio soluto
ex nsertib plusquam ex usu¬
ris querere potuit.
De senus exportandis et suta
mancipiumnement ut ma¬
nimintatur uł contra.¬

Expanded text:
scribit emptori potius nocere quam venditori moram adsit. quid enim si interpellavero venditorem et non dederit id quod emeram, deinde postea offerente illo ego non acceperim? sane hoc cum posset se exsolvere, aequum est postptor domus ob eam causam uenditori non tenebitur, si nihilretium emptor soluere non cogetur, nisi fideiussores idone‹i› a uenditore eius euictionis non facta consequi potuit, ueluti si negotiator fuit et pretio soluto ex mercibus plus quam ex usuris quaerere potuit. DE SERUIS EXPORTANDIS: UEL SI ITA MANCIPIUM UENIERIT UT MANUMITTATUR UEL CONTRA
Abbreviated transcription (Latin):
ut cis recte ñ cõmimetur.¶ Si po¬
ris pat᷑ mat̾ue artem ludicra i
face ceꝑit iniquissimumẽ dimi¬
ttere eam debere cum impcie ho¬
neste contracte sint. ⁊ fortasse iã
ubi ꝑcieati sunt. plane si ip̃a artẽ
iudicram facere ceꝑit utiq dim
nbere ñ posse patronum acci¬
pimnus ut repto imꝑatoris ñri
⁊ dim patiis eius continetur et
eum qui ea loge enut ut mami¬
matat. quia mamimissãlib̾ta
emptoris habetur. Qui autem
sc uirau̾it patromim. hoc idẽ no
habebit noc is quidem deb⁊ hr̃e
qui nõ suis nũmis comꝑauit.
plane si filius famil. miles eẽ
ꝓponatur. ñdubitamus sicastre¬
sis pecuu ancillam mamimise¬
sponsatam ñ ꝑtinet ⁊ ideo ĩuito
patrono nuncium spõsalib̾ta si
misent cumalio conubium ht.¬
de indelex ait inuito patrono. in¬
uitum accipere debemus eũ quiñ
consẽsit ad diuorcium id cuto nͨa
furioso duitendo soluit se huiuus
logis nocessitate. noc si abignorãte
duitit. Rectius enim hic inuitue¬

Expanded text:
r. Si poris pater materve artem ludicram facere coeperit, iniquissimum est dimittere eam debere, cum nuptiae honeste contractae sint et fortasse iam liberi procreati sint. Plane si ipsa artem ludicram facere coeperit, utique dimbere non posse, patronum accipimus ut rescripto imperatoris nostri et divi patris eius continetur et eum qui hac lege emit, ut manumittat, quia manumissa liberta emptoris habetur. Qui autem iuravit se patronum, hoc idem non habebit. Ne is quidem debet habere, qui non suis nummis comparavit. Plane si filius familias miles esse proponatur, non dubitamus, si castrensis peculii ancillam manumisesponsam non pertinet: et ideo inuito patrono nuntium sponsa liberta si miserit, cum alio conubium habet.Deinde ait lex 'inuito patrono': inuitum accipere debemus eum, qui non consentit ad diuortium: idcirco nec a furioso diuertendo soluit se huius legis necessitate nec si ab ignorante diuorterit: rectius enim hic inuitu
Abbreviated transcription (Latin):
dolo fecerit quo minus ĩuiditõ
faciat ⁊ accor dampno afficiat.¬
s̾ ⁊ sistipulator doloticu ⁊ pre¬
missordolo meuii impeditus
fuit quo minus in iuditio si

Expanded text:
dolo fecerit, quo minus in iudicio faciat et actor damno adficiatur.Si et stipulator dolo Titii et promissor dolo Maeui impeditus fu
Abbreviated transcription (Latin):
tantum is putatur qui siue
manib uł ꝑ suos retinuerat.
um qui auos queq rogauit ũ
eum detinent uł abducerent
ne uiditio sistat. siuc scicntes
sic accipimue ut si quis ueni¬
cuti ad iudicium ꝓnunciauit¬

Expanded text:
ntum is putatur, qui suis manibus uel per suos retinuerit, uerum qui alios quoque rogauit ut eum detinerent uel abducerent, ne iudicio sistat, siue scientes sic accipimus, ut si qui‹s› uenienti ad iudicium aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
uł Ex hoc edco ad u̾sus euma
dolo fecit quominus quis m
iuditiumm uocatus sistat. in fac¬
tum accio competit quantiacto¬
ris intfuit eum sistrinquoui
iuditio deducitur siquid ami¬
serit actor obeam rem ułuti si
reus tempore reidimnum sibi

Expanded text:
um.Ex hoc edicto aduersus eum, qui dolo fecit, quo minus quis in iudicium uocatus sistat, in factum actio competit quanti actoris interfuit eum sisti. in quo iudicio deducitur si quid amiserit actor ob eam rem: ueluti si reus tempore dominium rei
Abbreviated transcription (Latin):
lator doio ꝓmissoris ⁊ ꝓmissor
dolo stipulatoris impelitus
dolo compensã.s ¶Sia fide
tanti enimmea int̾fuisse uide¬
tur quia siueniss in iudicium:¬

Expanded text:
lator dolo promissoris et promissor dolo stipulatoris impeditus dolo compensando.Si a fideitanti enim mea interfuisse uidetur, quia, si uenisset in iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
titari⁊ inficenissore pot̾. Si cũ
soluiss nec ccioranit reum sic
deinde ress soluiss ꝙ sonere
eum nõ oportebat. et c̾do sicũ
boss eum cciorare ñ fecit. oꝑte
mandati agentem fidenisso
⁊ sisciens omittat fidenissor
caret fraude. ut puta si excepti¬
onem ꝑcuratoriam omisit. sũ
Isciens suue ignorans. de bona

Expanded text:
in fideiussore potest, si, cum soluisset, non certiorauit reum, sic deinde reus soluit quod soluere eum non oportebat. et credo, si, cum posset eum certiorare, non fecit, oportere mandati agentem fideiussoren etsi sciens omittat fideiussor, caret fraude, ut puta si exceptionem procuratoriam omisit siue sciens siue ignarus: de bona
Abbreviated transcription (Latin):
uł uti resis capitat iudicii
deposuit ap̾ te .c. ⁊ is depor¬
tatus ẽ bona enis publicata
sunt. utrum ne ip̃i ea reddẽ¬
da an inpublcum defcren¬
da sunt. si tm̃ naturale ⁊ ge̾¬
cuiiꝰ ĩtucamur: ei qui dẽpo¬
suit restituenda sunt. Sici¬
uile ius ⁊ legum ordinem:
d .In curit hic ⁊ alia ĩ spec¬
tio donam ficcm int̾ eos tm̃
quos cͣctum ẽ nillo ext̾rĩsecꝰ
assumpt o estimare detem
an respectu etiam aliarum ꝑ¬
sonarimi ad quoe idꝙ g̾itur
bona fides ut conmissam re
recipiat is qui declit si tocius
rei equitatem q̃e ex omnb
psonis que negocio isto con¬
tinguntur impletiu. inich̾
reddenda sunt. quo fc̃o scele¬
ratissimo ad emipta sunt. ⁊
ꝓbo hanc ẽẽ iusticiam que¬

Expanded text:
ueluti reus capitalis iudicii deposuit apud te centum: is deportatus est, bona eius publicata sunt: utrumne ipsi haec reddenda an in publicum deferenda sint? si tantum naturale et gentium ius intuemur, ei qui dedit restituenda sunt: si ciuile ius et legum ordinem, debet.Incurrit hic et alia inspectio. bonam fidem inter eos tantum, quos contractum est, nullo extrinsecus adsumpto aestimare debemus an respectu etiam aliarum personarum, ad quas id quod geritur a fides, ut commissam rem recipiat is qui dedit: si totius rei aequitatem, quae ex omnibus personis quae negotio isto continguntur impletur, mihi reddenda sunt, quo facto scelestissimo adempta sunt. et probo hanc esse iustitiam, qu
Abbreviated transcription (Latin):
qui tempignoris iure obliga¬
tam ac̾clitore emit mandati
iditio conuentum abhĩde
oblatodebitoris omni debito
restimuere cum fructib cogen
intra quem pr̃aturum selutiꝰ
titius scripsit ñ eẽ impedim̃to
quominus ⁊ posteum. dicor
conueniri mandati iuditio
etiam si nõ sit cocessum in mã¬
dato post condempnationeor
aũt in duoꝵ ꝑsonam collatar¬

Expanded text:
qui rem pignoris iure obligatam a creditore emit, mandati iudicio conuentum ab herede oblato omni debito restituere cum fructibus cogenintra quem praestaturum se Lucius Titius scripsit, non esse impedimento, quo minus etiam post eum diem conveniri mandati iudicio etiamsi non sit concessum in mandato: post condemnationem autem in duorum personam collata
Abbreviated transcription (Latin):
mandati tenear quam si totũ
emĩes. ⁊ tu ꝑtemur quasdam
dati agatur estimatio cius ad
ommus utił ea accio ẽ aliter
instipulatone ẜnatur. nam
tunc id tempiis spoctatur. quo
agit᷑ur. nnsi forte aut ꝑ ꝓmis¬
soremstetit quominus suadi¬
e solueret. aut ꝑc̾clitorem quo
minus ãccĩperet. ⁊ enim neũt᷑
corum. ftustratio sua ꝓdõe d.
pupilla tutores eic iudiceor
aduͥsustitium acceꝑunt ⁊ ti¬
tius de mutins petitionib.
quero an domus pars quam
titius obligandam filio suo ac¬
comodauit arbitratu uidicis
libati debeat. marcellus. N¬

Expanded text:
mandato tenear, quam si totum emeres, et tu partem uel quasdamdati a‹g›atur, aestimatio eius ad minus utilis ea actio est. aliter in stipulatione seruatur: nam tunc id tempus spectatur quo agitur, nisi forte aut per promissorem steterit, quo minus sua die solueret, aut per creditorem, quo minus acciperet: etenim neutri eorum frustratio sua prodesse dpupilla tutores eius iudicem aduersus Titium acceperunt et Titius de mutuis petitionibus: ‹quaero, an domus pars, quam Titius› obligandam filio suo accommodauit, arbitratu iudicis liberari debeat.Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
exempto agere ut michi eos
uenditor trad̾et uenditorẽq
ꝑ coditionem atitio repetitu¬
rum si ẜuos tͣdid̾it titio qͦs
nĩdebuit. cum debeit se cxisti¬
maret. ¶Sicurator bonorui
uenditionem quidem fecĩt pe
cumam autem cditorib nõ
solu̾it: trebatius offilius et¬
labeo N d̾unt hus qui p̾sen¬
tes funt competere ad u̾sus e¬
um mandati accioem. his ã¬
cium mandatum executus
eos qui mandau̾nt curatori
tanquam si negocia ab senci¬
um gesserint. ꝙ sicum soli c̃¬
ditores se c̃e estimarent id mã¬
daiunt in fcm accio ab senti
mandatum nõ susciꝑe. gta
susceptum consumar õpor¬
tet. nisi renunciatum sitꝰ re¬
nunciari autem ita potest
di. autͣ sinõ: redun det me¬
um captio qui suscepit mã¬
datum ⁊ quidem sus cui mã¬

Expanded text:
ex empto agere, ut mihi eos venditor traderet, venditoremque per condictionem a Titio repetiturum, si servos tradiderit Titio quos non debuerit, cum debere se existimaret. Si curator bonorum vendicuniam autem creditoribus non soluerit, Trebatius Ofilius Labeo responderunt his qui praesentes fuerunt competere aduersus eum mandati actionem, his tium mandatum exsecutus eos qui mandauerunt curatori, tamquam si negotia absentium gesserint: quod si, cum soli creditores se esse existimarent, id mandauerint, in factum actio absentimandatum non suscipere, ita susceptum consummari oportet, nisi renuntiatum sit renuntiari autem ita potest, ndi aut si redundet in eum captio qui suscepit mandatum. et quidem si is cui ma
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̾stes michi aduersus uẽ¬
ditorem empti acciõnem ¶s
simandato meo uiditium
suscepisti manente iudino
sine ista c̃a. ñ debes mecum
agere ut tͣnfferatur iudicui
m̾ nie. nõdum enim ꝑfecisti
mandatum ¶tem si dum
negocia mca geris ancui de c̃¬
ditorib mcis ꝓmiseris ⁊ añ¬
quam soluas dicendum est
debeo defensurum te ¶Simiii.¬
ditio te sisti ꝓmisero noc eri¬
buo ⁊ añ quam prestem mã¬
dati agere possum ut me litẽs.
uł si ꝓͤte reus ꝓmittendi fẽc
sim. S⁊ si mandaũo tibiut c̃¬
pet̾e. Quociens aute̾ añ sou¬
tam pecumam mandati agi
posse diximus facieudi cã n
dandi tenebitur rẽus ⁊ este¬
quum. sicut mandante an
Ita quoq exeadencã obliga¬
tos nos hr̃e mandati accione
ut liberemur. Si fidci ussor
multiplicau̾t sumipamĩ
quam fideruissit sumptib
ex uista rõne fcĩs totam car
p̃stabit is ꝓquo fidei inssit
dati mid ꝙ minus ab illo ser¬
uare potero nerua᷑ attillici.¬
nius auint. quamuis id.

Expanded text:
ut praestes mihi aduersus uenditorem empti actiones.Sed si mandatu meo iudicium suscepisti, manente iudicio sine iusta causa non debes mecum agere, ut transferatur iudicium in me: nondum enim perfecisti mandatum. Item si, dum negotia mea geris, alicui de creditoribus ‹m›eis promiseris, et antequam soluas dicendum est debeo defensurum te. Si iudicio te sisti promisero nec exhib‹u›ero, et antequam praestem, mandati agere possum, ut me liberes: uel si pro te reus promittendi factus sim. Sed si mandauero tibi, ut crpetere. Quotiens autem ante solutam pecuniam mandati agi posse diximus, faciendi causa, non dandi tenebitur reus: et est aequum, sicut mandante aliita ex eadem causa obligatos habere mandati actionem, ut liberemur. Si fideiussor multiplicauerit summam, in quam fideiussit, sumptibus ex iusta ratione factis, totam eam praestabit is pro quo fideiussit. dati in id, quod minus ab illo seruare potero, Nerua Atilicinus aiunt, quamuis id
Abbreviated transcription (Latin):
rõne dominis auferet ussi
lib homo bona fide ẜ uiens re¬
cdimi se mandau̾it. idq nũ¬
mis emptoris fc̃m sit.cc̃nia
mandati accione agi posse
constat. ut tam̃ acciones pie¬
stentur quas t emptor ad¬
n̾sus uenditorem. finge non
manumisisse lib̃am perso

Expanded text:
one dominis aufer‹ren›t.Si liber homo bona fide seruiens redi‹mi› se mandauerit idque nummis emptoris factum sit, contraria mandati actione agi posse constat, ut tamen actiones praestentur, quas habet emptor aduersus uenditorem: finge non manumississe liberam perso
Abbreviated transcription (Latin):
pendit quam ẽ t̾cium ĩoli te
rei sinc stichirm soluit isq de¬
cessit aut debuitate flagitio ne
ad nullum p̾cium regactus ẽ
id mandati uiditio conseqͣt᷑.¬
ab̃. Ei deuussor quamius
ꝑerrorem añt diem pocuma
solũit repetere camenabeo ñ
potest ac nec mandati quide
ub triticum dando lib̾are po¬
ñ aliud triticum repet̾e potest.
quam quo pessimo tritico li¬
bare se astipulatore licuit/ĩq
si patus fu̾it reus id q dando
deussit᷑ p̃sente ⁊ ñ recusante.
me mouet ꝙ pecunia fideiui¬
ssoris reus lib̾atur id enim co¬
datum int̾cessit ut ẜiuis ma¬
nimittetur nec manumiẜit
⁊ p̃cium cõseqratur dominꝰ
ut uenditor ⁊ exaffectus rõne
mandati agetur.finge eni¬
non furti tenetur
furam naturalem uł frẽm eẽ.¬
placuit enim priuenciorib
affectus rationem in bone fidei
iudiciis habendam. M si de su¬
is nũmis emptor p̃cium de¬
dit n enimalit̾ iuditio uen¬

Expanded text:
pendit quam est pretium solutae rei, siue Stichum soluit isqu‹e› decessit aut debilitat‹e› flagitioue ad nullum pretium sui redactus est, id mandati iudicio conseq Fideiussor quamvis per errorem ante diem pecuniam solverit, repetere tamen ab eo non potest ac ne mandati quidemodlibet triticum dando reum liberare ponon aliud triticum repetere poterit, quam quo pessimo tritico liberare se a stipulatore licuit. itaque si paratus fuerit reus, quod dando iussit praesente et non recusante, me movet, quod pecunia fideiussoris reus liberetur: id enim codatum intercessit ut seruus manumitteretur nec manumiserit, et pretium consequetur dominus ut uenditor et affectus ratione mandati agetur: finge finon furti teneturum naturalem uel fratrem esse placuit enim prudentioribus affectus rationem in bonae fidei iudiciis habendam. quod si de suis nummis emptor pretium dederit neque enim aliter iudicio u‹e›n
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝙ hona mm̾ii sustineret.
¶Sus qui ꝓ te hominem dare
accionem tecum ñ ht S sisti¬
pulator eum homine̾ ususce¬
pit. dicendum eẽ uuilianus a¬
tt lib̾ationem contingere. ec
ergo casu mandati accio post
usucapionem demum. tecũ e
ditam pecimiam fideuussiss
⁊ reus inuiditio conuentus
cͣclitam ẽẽ pecuniam ⁊ fideiu¬
ssor soluendousuras potesta
petiturum¶S ⁊ si ic̃us side̾ius¬
sori denunciass ut recusasset
titurum hoc bñ scensuit scer̾.
parum enim fidcliter facit fi¬
deuissor in suꝑiore casu ꝙ pote¬
statem eximere reo uidetur suo
use uti. cet̾um in postiore ca¬
su nõ oportet ẽẽ noxit fiderius¬
sori si ipẽ peꝑciss pũdori suo.
scuii mandanõ tibi ut credẽdo
pecumam negocium meum
geras michiq id nomen pre¬
stes ⁊ in eo ꝑiculum meum et¬
tum posse consiste̾. cet̾um u
lum dum taxat ad me ꝑtineat.
Iam extra mandati formame.
queniad modum simandare

Expanded text:
era matrimonii sustineret.Si is, qui pro te hominem dare actionem tecum non habet. sed si stipulator eum hominem usuceperit, dicendum esse Iulianus ait liberationem contingere: eo ergo casu mandati actio post usucapionem demum tecum erieditam pecuniam fideiussisset et reus in iudicio conuentus creditam esse pecuniam et fideiussor solvendo usuras potestatpetiturum. sed si reus fideiussori denuntiasset, ut recusaret titurum. hoc bene censuit Scaevola: parum enim fideliter facit fideiussor in superiore casu, quod potestatem eximere reo videtur suo iure uti: ceterum in posteriore casu non oportet esse noxiae fideiussori, si pepercisset pudori suo. Cum mando tibi, ut credendo pecuniam negotium mihi geras mihique id nomen praestes, meum in eo periculum, meum etum posse consistere.Ceterum ut lum dumtaxat ad me pertineat, iam extra mandati formam est, quemadmodum si mandem,
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S mnegociã mea mãda¬
uo genda ei qui michi accios̃
in quadiuplum tencbatur. p
amnum cum nõ insimpluo:
⁊ si post anm̃cũ eo mandati
agam prare michi quadrupl¬
um debebit. nam qui att̾ius
negocia administranda susce¬

Expanded text:
m.Si negotia mea mandauero gerenda ei, qui mihi actione in quadruplum tenebatur, post annum uero in simplum, etsi post annum cum eo mandati agam, praestare mihi quadruplum debebit: nam qui alterius negotia administranda susc
Abbreviated transcription (Latin):
nqr ꝓbant ¶Smiui modo ⁊ in
uia spetie ubicto p̾cio tibiem̾e
mandaui ⁊ aliarum ꝑtium no¬
mine comode negotium ge
qr mandato continetur. qͥd
enm fiet sicxiguo p̾cio hucu
quib tibi communis fundꝰ
erat rem abicere uł necessita¬
te tei familians uł alia cãuili¬
ued̾e cog̾etur. numetiam tu
ad idem dispendium dedũcis:
s nec lucͣcum tibiexbat cã ad¬

Expanded text:
robant.Simili modo et in illa specie, ubi certo pretio tibi emere mandaui et aliarum partium nomine commode negotium gesquod mandato continetur. quid enim fiet, si exiguo pretio hi, cum quibus tibi communis fundus erat, rem abicere uel necessitate rei familiaris uel alia causa cogerentur? non etiam tu ad ide‹m› dispendium deduceris. sed nec lucrum tibi ex hac causa
Abbreviated transcription (Latin):
sinus nõ fuit mandato im¬
putabit. uł utiꝙ spoliatus sit
a latronib aut naustagio res
rumq app̾hensus quedam
eroauit. nam̃ hec mag̾ casibꝰ
quãm m̃andato impitan oꝑ¬
dato meo emeras furtum tibi
feciss. ner̾. ait. mandati accõ¬
ne te consecuturum ut ẜuus
tibi noxe dedatur. si tñ sine clil¬
pa tua id accid̾it. ꝙ si ego sci¬
ssem talem cẽ ẜuum nec tibi¬
p̃dixissem ut possis p̾utaue
tunc quanti tua intersit. tm
x. ⁊ fabricam docuit. ce mos
uendidit eum .xx. quos mã¬
dan iuditio coactus ẽ soluere
mox qiͣ homo nõ erat sanus
emptori dampn̾atus ẽ.mela
ait nõ pr̃atunim id ei manda¬
torem nisi postea quam emi¬
sset sine .d.m. eius hoc uicii
datoris eum dccinͣt. ccͣ fore. tr̃
ame. Siqũis alicui scͥpsent
ut debitorem suum liberet. se¬
q eam pecumam quam is
debu̾it solũtuꝵ mãdati accõe
tenebitur. ¶ Siẜnum ealege
tibi tradido ut eum post mor¬
tem meam manumitt̾es cõ¬

Expanded text:
surus non fuit mandator, imsurus non fuit mandator, imputabit, ueluti quod spoliatus sit a latronibus aut naurumque adpraehensus quaedam erogaverit: nam haec magis casibus quam mandato imputari opdatu meo emeras, furtum tibi fecisset, Neratius ait mandati actione te consecuturum, ut servus tibi noxae dedatur, si tamen sine culpa tua id acciderit: quod si ego scissem talem esse servum nec praedixissem, ut possis praecavere, tunc quanti tua intersit, tandecem et fabricam docuit, deinde vendidit eum viginti, quos mandati iudicio coactus est solvere: mox quasi homo non erat sanus, emptori damnatus est: Mela ait non praestaturum id ei mandatorem, nisi posteaquam emisset sine dolo malo eius hoc vitium datoris eum docuerit, contra fore: tunc ale.Si quis alicui scripserit, ut debitorem suum liber‹et,› seque eam pecuniam, quam is debuerit, soluturum, mandati actione tenetur.Si seruum ea lege tibi tradidero, ut eum post mortem meam manumitteres, con
Abbreviated transcription (Latin):
datum ẽ ut aliquid m̃caret᷑
mercatus nõ sit n renũcia
dati accione tem eum ꝯuenit.
hoc amplius tenebitur sicu¬
ti mela quoq scripsit. si eo tẽ¬
pore ꝑ fraudem renunciaue¬
rit cumiam recte emere noꝰ¬
c̃ãm extusationes alleget. au
ẽ. nam mandatum soluitur
morte. si t̾n ꝑ ignoranciam ĩ¬
pletimꝰ ẽ competere accio̾er
utiltt̾atis cã dicitur. Iuł. quo¬
q scͥpsit mandatoris morte
ub̃aricum oportet ¶ab ẽẽ in¬
telligitur pecuma fideuisso¬
ri etiam si debitort abeo delega
facit c̾ditor qui ad mittit de¬
bitorem legatum ¶Siĩs e
ficeuissori donare nult cͣcli
aget fideuissor manͣdattqr
nichil int̾sit utrum nũmos
solũit glitorran eum lib̾a¬
mͣt. ¶ Preterea sciendum ẽ
nõ plus fidemissorem ꝯ seq
debere mandati iuditio. quã
solũt. ¶Mandato tuo fide¬
uissi m .x. ea ꝓcuratori c̾dito¬
ris solin si uerus ꝓcurator
fuit. statim mandati agͣar.¬
Q si ꝓcurator ñ ẽ. repetam̃ ab
eo ¶ nõ onima que impen¬

Expanded text:
datum est ut aliquid mercaretur mercatus non sit neque renuntdati actione teneri eum conuenit: hoc amplius tenebitur, sicuti Mela quoque scripsit, si eo tempore per fraudem renuntiauerit, cum iam recte emere noam excusationes alleget, audest: nam mandatum soluitur morte. si tamen per ignorantiam impletum est, competere actionem utilitatis causa dicitur. Iulianus quoque scripsit mandatoris morte liberari eum oportet. Abesse intellegitur pecunia fideiussori etiam si debitor ab eo delegatfacit creditor, qui admittit debitorem delegatum. Si is, qui fideiussori donare vult, crediaget fideiussor mandati, quatenus nihil intersit, utrum nummos solverit creditori an eum liberaverit. Praeterea sciendum est non plus fideiussorem consequi debere mansoluerit.Mandatu tuo fideiussi decem et procuratori creditoris solui: si uerus procurator fuit, statim mandati agarocurator non est, repetam ab eo.Non omnia, quae inpen
Abbreviated transcription (Latin):
compet̾e. potuit eram atq
debuit reus ꝓmittend ce.ri¬
orare fideuisorem simm. ne
forte ignanus solat in debi
tiliter se obligatum soluitar¬
soluiss ignarus fideinissor so¬
ꝯiuit puto cum mandati hr̃e
nõtum fideuissori iam se sol

Expanded text:
competere: potuit enim atque debuit reus promittendi certiorare fideiussorem suum, ne forte ignarus soluat indebittiliter se obligatum, soluersoluisset, ignarus fideiussor soluerit, puto eum mandati haberfacere fideiussori iam se sol
Abbreviated transcription (Latin):
mandatori renunciare ut is
si uelit alt̾ius oꝑautatur. Ꝙ
sicum possit renunciart cessa¬
ũt quanti mandatoris inter¬
sit tenebitur. si aliqͣ exc̃a tĩ po¬
t̾it renunciare secius erit.
to decessent. soluitur mandamĩ
⁊ obid hĩs eius l executus fu¬
quendi gr̃a fc̃a sibona fide fcã s.
restitui omnimodo debent nec
ad rem ꝑtinet ꝙ is qui mãdas¬
s potuiss sup̃e negocium ge¬
ret minus impente᷑. ¶Simĩ¬
dãto meo titio credid̾is ⁊ inecu
mandati eg̾is: ñ aliter debeo ꝯ
dempnan quamsi acciones tu

Expanded text:
mandatori nuntiare, ut is si uelit alterius opera utatur: quod si, c‹um› possit nuntiare, cessauerit, quanti mandatoris intersit tenebitur: si aliqua ex causa non poterit nuntiare, securus erit.Mto decesserit, soluitur mandatum et ob id heres eius, licet exsecutus fuquendi gratia facta si bona fide facta sunt, restitui omnimodo debent, nec ad rem pertinet, quod is qui mandasset potuisset, si ipse negotium gereret, minus impendere. Si mandatu meo Titio credideris et mecum mandati egeris, non aliter condemnari debeo, quam si actiones tu
Abbreviated transcription (Latin):
mditate desuncte intͣ scͥptro
n̾dem⁊ patruum meuium et
ꝯmitas meiuus litteris ad ĩo¬
amos suas fcis declarauit com¬
puine futirum quicquid ad
cum ercuentulitis hrditarie
puenissi n stipulatio litteras
hide ita ut p̾dia ⁊aue quedam
res erea trisactione ad eum ꝑ¬
ueniret᷑ an ex lat̾is suis possit
¶mandaui in hee ubalutiue titi¬
ne gaio suo salt. peto ⁊ mando tͥ
ut fideruibeas ꝓ publo meuio
apud sempnium queq a pu.¬

Expanded text:
tate defunctae inter scriptum heredem et patruum Maeuium et amitas, Maeuius litteris ad sorores suas factis declarauit commune futurum, quidquid ad eum ex euentu litis hereditariae peruenisset, neque stipulatio litteras herede ita, ut praedia et aliae quaedam res ex ea transactione ad eum peruenirent, an ex litteris suis possit .Mandaui in haec uerba: 'Lucius Titius Gaio suo salutem.Peto et mando tibi, ut fidem dic‹a›s pro Publio Maeuio apud Sempronium: quaeque a Pu
Abbreviated transcription (Latin):
cͣclitor ñ contingit ub̾atio de¬
bitori. ¶Fugituus meus c̃
ap̃ furem eẽt pecunam ad ꝗ¬
siuit ⁊ exca ẜuos comꝑauit e¬
osq titius ꝑ tͣclitionem a uẽ¬
ditore accẽpit. mela ait man¬
dati accione me consecutu
ut restituat michi titius qr ẜ
uus meus mandasse titio ui¬
debatur ut ꝑ tͣclitionem acci

Expanded text:
creditor, non contingit liberatio debitori.Fugitiuus meus cum apud furem esset, pecuniam adquisiit et ex ea seruos parauit eosque Titius per traditionem a uenditore accepit.Mela ait mandati actione me consecuturum, ut restituat mihi Titius, quia seruus meus mandasse Titio uidebatur, ut per traditionem acci
Abbreviated transcription (Latin):
poterat ⁊ ꝯͣ siemptor ad emp¬
ticẽm rei eͥ necessarie id cuto n
accesserat ꝙ hrdi pcepisset srei
empturum equissimum eẽ
mandati uditio pr̃an quanti
eius urifuit emptam remhr̃e.
¶Is cuius uona publicata sunt.
receptumẽ quia publicatis
bonis quicquid postea ꝗͥntͦ nõ
cram spoliandan hominem
uulnandum eccidendĩnicmã.¬
datum suscipiat nicħ madati
uiditio consequi pot̾ ꝓp̃ turpi¬
tudinem mandatissitibi. c.¬

Expanded text:
poterat: et contra si emptor ad emptionem rei sibi necessariae idcirco non accesserat, quod heredi praecepisset se ei empturum, aequissimum esse mandati iudicio praestare quanti eius interfuit emptam rem habere. Is cuius bona publicata sunt mreceptum est, quia publicatis bonis quidquid postea adquiriturcram spoliandam, hominem uulnerandum, occidendum mandatum suscipiat, nihil mandati iudicio consequi potest propter turpitudinem mandati.Si tibi c
Abbreviated transcription (Latin):
cumam de m̃ noluntatem in¬
utanõ an sit mandati acio ł
micħ uł hr̃di meo ait m iar¬
cellus cessare mandati accioe
quia extinctum ẽ mandatu
funta uoluntate ꝙ simarda¬
uũs exigendam de inde ꝓhi¬
binsti eractaniq recepistide¬
bitor libabitur. ¶ Idem mar¬
cellus scribit. suit post mor¬
tem sibi monum̃tum fieret
monum̃tum. potuit enim a¬
gere etiam cum co qui mãda¬
uit ut sibi pecuniam daret ad
faciendum: maxime siiam q̃

Expanded text:
cuniam, deinde uoluntatem mutauero, an sit mandati actio uel mihi uel heredi meo? et ait Marcellus cessare mandati actionem, quia extinctum est mandatum finita voluntate. quod si mandaveris exigendam, deinde prohibuisti, exactamque recepisti, debitor liberabitur. Idem Marcellus scribit, si, ut post mortem sibi monumentum fieret,monumentum. potuit enim agere etiam cum eo qui mandavit, ut sibi pecuniam daret, ad faciendum, maxime si iam qu
Abbreviated transcription (Latin):
conienit. is condempnatus
manente appellatione debitor
mee fidem ncam int̾pone ñ
dubito. quare scias ꝙ tumq
abea exhac castipuuatus fina¬
uum te hiturum atq ita ti¬
tra que n titio mandan erat
n ratum habuerat ꝙ sonp¬
serat dotem seio ꝓmisit. que¬
ro sihĩs titu ex cã mandati p᷑¬
stit̾it. an accione mandati hr̃¬
demtitie conuenire pot. R¬
nõ posse. Item quesitum ẽ an
nec nog̃. g. iedi. nec hoc noĩc¬
uire age̾ posse. palam enim ẽ
sus mandatorem ageret an aliq̃
gõium admunstrationcor q̃¬
situmẽ an unusquisq mãda¬
ti iditio insolidum tencat.
tonuenin debere dum mot
ab utroq nõ amꝑlius debutõ
exigatur. ¶ Sunt̾ mantuor
pr̃ante patredotis usurãs. mil
piendum ꝙ neg̃ctur cõsũꝑ¬
tum. o si pr̾ puelle etibiticẽ
mandasse se doceat ir acciõco.
mandati competcrt Nũtius ti¬
tius frĩs filio commisit it
suarum ad ministrationem.¬

Expanded text:
conuenit: is condemnatus manente appellatione debitor meae, fidem meam interponere non dubito: quare scias, quodcumque ab ea ex hac causa stipulatus fuum te habiturum.' atque ita Titia, quae neque Ti‹ti›o mandauerat neque ratum habuerat quod scripserat, dotem Seio promisit. quaero, si heres Titii ex causa mandati praestiterit, an actione mandati heredem Titiae conuenire potest. rnon ‹po›sse. item quaesitum est, an nec negiure agere posse: palam enim facrsus mandatorem ageret, an aliqugotiorum administrationem: quaesitum est, an unusquisque mandati iudicio in solidum teneatur. conueniri debere, dummodo ab utroque non amplius debito exigatur.Si inter maritum praestante patre dotis usuras, nulpiendum quod negetur consumptum: quod si pater puellae exhibitionem mandasse se doceat, actionem mandati competere.Lucius Titius fratris filio commisit rerum suarum administrationem
Abbreviated transcription (Latin):
consultum accipienti s exeacã
ex qua de peculio ur de mre̾̃ u̾so
uł & iussu pat̾ tenetur ent li¬
citum mandatum. hec ampli¬
us ddico sicum dubitarem utrũ
tcessent qui dic̾et ñ accipere ꝯ̃
se.ꝯ. ⁊ picuo meo dicat crcde
pn ed̃is arbitror iocum ẽe mã
puto ⁊ mandati eum tenĩ/ Si
post citam pecumam man¬
eẽ mandatum rectissime. init.
utꝰ plane sut expectares nec
uiteres debitorem ad solutio

Expanded text:
consultum accipienti, sed ex ea causa, ex qua de peculio uel de in rem uerso uel quod iussu pater teneretur, erit licitum mandatum. hoc amplius dico, si, cum dubitarem, utrummeretrice fideiubeas, idque tu sciens mandatum susceperis, non habebis mandati actionem, dato et mandati eum teneri.Si post creditam pecuniam manesse mandatum rectissime Papinianus ait. plane si, ut exspectares nec urgueres debitorem ad solution
Abbreviated transcription (Latin):
uł rei uinus pruratõnem
suscepunt. Inde pap᷑. quent.
Si patroni p̃dium ꝙ emerat
ꝑ quo tru bessem ex soluerat
uissenit lib̾to suo tradi ut ille
resicduum s̃cu redde̾ret. de m̃
redcͥito f̃cio uendenti fund
patrono lib̾tus consensent.
tientis p̾ci an lib̾tus to

Expanded text:
 rei unius procurationem susceperunt.Inde Papinianus quaerit, si patronus praedium quod emerat, pro quo pretii bessem exsoluerat, iusserit liberto suo tradi, ut ille residuum pretii redderet, deinde reddito pretio uendenti fundum patrono libertus consenserit, trientis pretium an libertus po
Abbreviated transcription (Latin):
tum in uoluptatos fecit pmnt
ptus istius dominue ad mnt¬
at. ¶ fideuissores ⁊ mandatore.
⁊ si sine iditio sou̾unt hnt ac¬
cionem mandati. ¶ Genalitai
sua omisert exceptionem qua
minus honestamhre eum mã¬
dati accionemq si eãm qua re
conuemendi desid̾andiq ut
ip̃e susciperet pocue iudicuuo
ur suout ꝓcuratorio nomĩe.
bificeuissori donationie cau¬
sa acceptum ftm sit acclitoe̾
puto si fideuissorem remunã¬
dati accionem multo magis
si mortis cã accepto tuliss ecli¬
tor ł si eilib̾atiꝯnem legau̾it᷑.

Expanded text:
tum in uoluptatem fecit, permtum in uoluptatem fecit, permptus istius dominus admittit.Fideiussores et mandatores et si sine iudicio soluerint, habent actionem mandati.Generaliter rsona omiserit exceptionem, qua minus honestam, habere eum mandati actionem: quod si eam, qua reuconveniendi desiderandique, ut ipse susciperet potius iudicium vel suo vel procuratorio nomine. Si fideiussori donationis causa acceptum factum sit a creditore, puto, si fideiussorem remunerdati actionem: multo magis, si mortis causa accepto tulisset creditor vel si eam liberationem legavit.
Abbreviated transcription (Latin):
mandante filia uł ilico stipu¬
lata sit ur postea etanmãda¬
ti eam tem̃ quannus ip̃a sit
que dotem ded̾it. ¶ Siquis
ea que ꝓcurator suus ⁊ ẜm
eum qui nõ animo ꝓcuratori
int̾ucuit s affectiõem amica¬
lem ꝑmisit in monendis ꝓcu¬
ratorib ⁊ actorib ⁊ in regedie
consilio. mandati ñ tenĩ. S ⁊
siquid dolo fccit ñ mandati
s magis de dolo temiSiman.¬
dãuo pcuratori meo ut titio pe¬
cumiã meã c̾dat sine usurisisq
eum oportere ctiam simanda¬
uim ut gͣtuitam pecuniam da¬
ret quamnis si piculo suo cͣ¬
dicliss. cessare inquit labeo in
nsutis accioe̾m mandati ¶¬
dem labeo ait ⁊ ũm ełt .n repi¬
tationes quoq hoc iudicino.¬
sumptum quem infructus ꝑ¬
cipiendos fecitdeducere eui
oportet. S ⁊ si ad necturas su¬
as dum ercuitit in p̾dia sum¬
ptum fecit. puto hos quoq su¬
ꝑtus reputare eum oportere.
ut ut sumptus de suo faceret
ad hec ianera. hoc c̃ de salano Qd
ait si quid ꝓcurator citra mand¬

Expanded text:
ndante filia uel ilico stipulata sit uel etiam postea, mandati eam teneri, quamuis ipsa sit, quae dotem dederit.Si quis ea, quae procurator suus et serui eum, qui non animo procuratoris intervenit, sed affectionem amicalem promisit in monendis procuratoribus et actoribus et in regendis consilio, mandati non teneri, sed si quid dolo fecerit, non mandati, sed magis de dolo teneri. Si mandavero procuratori meo, ut Titio pecuniam meam credat sine usuris, isqeum oportere, etiamsi hoc mandaverim, ut gratuitam pecuniam daret, quamvis, si periculo suo credidisset, cessaret, inquit Labeo, in usuris actio mandati. Idem Labeo ait et verum est reputationes quoque hoc iudicisumptum, quem in fructus percipiendos fecit, deducere eum oportet: sed et si ad uecturas suas, dum excurrit in praedia, sumptum fecit, puto hos quoque sumptus reputare eum oportere, oc conuenit, ut sumptus de suo faceret ad haec itinera, hoc est de salario.Idem ait, si quid procurator citra manda
Abbreviated transcription (Latin):
reiuo ñ rẽmunandicã
s principalit᷑ conando fideun¬
ssor temisit accionem. mãda¬
ticum nõ actũrum ¶Marces¬
lus autem fatetur siquis do¬
natur fidemissori ꝑ eo soluĩt
cditorib. hr̃e fidenissorem
soluit du̾m mandati actur.
Idem marceltꝰ ibidem ait Si
filius. fͣ. ñ iissu patie fi dei¬
uissent. cessat mandati accio
si incħ sit in peculio. ꝙͣ siuis
dam ut ꝓme soluet. patreo.
suic ip̃e solu̾̃it siue filiue er
peculio. mandati acturum

Expanded text:
ro non remunerandi causa, sed principaliter donando fideiussori remisit actionem, mandati eum non acturum. Marcellus autem fatetur, si quis donaturus fideiussori pro eo solverit creditori, habere fideiussorem solverit, dominum mandati acturum idem Marcellus ibidem ait. Si filius familias non iussu patris fideiusserit, cessat mandati actio, si nihil sit in peculio: quod pro me solueret, patrem, siue ipse soluerit siue filius ex peculio, mandati acturum
Abbreviated transcription (Latin):
a pecunia eum ht̃ obligatu
⁊ ideo usuras eum petere nõ
Idem pap. ł. eodem refert. fid̾i¬
uissori condempnato qui ideo
fidcuissit quia dominus ꝓcu¬

Expanded text:
a pecunia eum habet obligatum: et ideo usuras eum petere non Idem Papinianus libro eodem refert fideiussori condemnato, qui ideo fideiussit, quia dominus procu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥ. Si ꝓcuratorem ded̾o nec
in strumenta michi cause red¬
dat qua accione michi tencat᷑:
⁊ iabeo putat mandatieum
teni/nec ẽe ꝓbabilem sinam
cristimancium ex hac eã agi
posse depositi. Uniuscunisq e¬
nim cͣcͣtus ⁊ initium spectan¬
sit aduersanius. mandati eñ
temͥ. s si soluendo ñ sit tũc de
dolo accionem adu̾sus reum
qui ꝑ collusio̾em ab sonitus
sit dandam ait. s ⁊ de lite qͣ
suscepit exequenda. mandati
eum teni constat. ¶ Siquis
mandauut aucui gerenda ne¬
gocia eins qui ip̃e sibi manda¬
uerat habebit mandati acci¬
onem quia ⁊ ip̃e tenetur. te
ñ pot̾ /Situtores mandamĩnt.
centutori suo mancipium e¬
mendum pupillo ⁊ ille non
emit an sit mandati accioo ⁊ u¬
trum tĩn mandati an u̾o ⁊ tu
tutores unitutorum man
rentur tutele ẜnum cur pu¬
pillo necessarium nõ compa¬
rau̾int. nõ sunt igitur ẽrcu

Expanded text:
.Si procuratorem dedero nec instrumenta mihi causae reddat, qua actione mihi teneatur? et Labeo putat mandati eum teneri nec esse probabilem sententiam existimantium ex hac causa agi posse depositi: uniuscuiusque enim csit aduersarius, mandati eum teneri: sed si soluendo non sit, tunc de dolo actionem aduersus reum, qui per collusionem absolutus sit, dandam ait.Sed et de lite quam suscepit exsequend‹a› mandati eum teneri constat.Si quis mandauerit alicui gerenda negotia eius, qui ipse sibi mandauerat, habebit mandati actionem, quia et ipse tenetur tennon potest.Si tutores mandauerint contutori suo mancipium emendum pupillo et ille non emerit, an sit mandati actio, et utrum tantum mandati an uero et ttutores uni tutorum mandrentur tutelae, cur seruum pupillo necessarium non comparauerunt: non sunt igitur excu
Abbreviated transcription (Latin):
hec u̾ba sunt. catulo uiliano.¬
Si hu qui ꝓte fideuisserant
in maiorem qͣntitatem dam¬
pnati quam debiti rõ exigeba¬
t ir scientes ⁊ prudentes anxri¬
uum appellationis omiserũt.
potis mandati agentib hisex
rancia ẽ. si scierunt. in cumbe
ꝯuen̾unt debitorem ut si ip̃e
putaret appellaret. puto rõnes
eus coñstare. ¶Dolo autem fa¬
cere indetur qͣm id ꝙ pot̾ resti¬
tuere. nõ restituit. ꝓ in de si tͥ¬
tuq emistrteneb̾is michi ut
restituas. S ⁊ si dolo emere
aut silata culpa forte si gr̃a d¬
nctus passus es auum emere:¬
michi tenebis. ¶S ⁊ si ser¬
nus quem emisti fugit. si ꝗ¬
dem dolo tuo tenebis. si dolus
nõ int̾uenit nec culpa: ñ te¬
⁊ tradere debes ⁊ si cautumest
de euictione rei ur si potes de

Expanded text:
ec sunt: 'Catullo Iuliano.Si hi, qui pro te fideiusserant, in maiorem quantitatem damnati, quam debiti ratio exigebat, scientes et prudentes auxilium appellationis omiserunt, poteris mandati agentibus his arantia est: si scierunt, incumbebaconuen‹e›runt debitorem, ut si ipse putaret appellaret, puto rationem eis constare.Dolo autem facere uidetur, qui id quod potest restituere non restituit: proinde si ttuque emisti, teneberis mihi, ut restituas. sed et si dolo emere aut si lata culpa forte si gratia ductus passus es alium emere, teneberis. sed et si seruus quem emisti fugit, si quidem dolo tuo, teneberis, si dolus non interuenit nec culpa, non te tradere debes. et si cautum est de euictione uel potes de
Abbreviated transcription (Latin):
mandauit. s hoc tm messe
mandati uiditio ut sͥ accioee
mandet quas ht adu̾sus e¬
um a quo comꝑanit. piane
si eam pecumam ded̾it q̃ erat
nebat obligatus. s ⁊ hec acco
secutus. tm emꝑti iuditio ne¬
cesse harebit prare.¶Manda¬
ti accio tunc competit cum
ceꝑit int̾et eius qui manda¬
uit. ¶ Cetum si nich̾ int̾ est
emeres. si int̾ erat mea cmi:
alus michi nͥõ int̾ est aliqͥd:¬

Expanded text:
mandauit, sed hoc tantum inesse mandati iudicio, ut sibi actiones mandet, quas habet aduersus eum a quo comparauit. plane si eam pecuniam dederit, quae erat nebit obligatus, sed et haec actio secutus, tantum empti iudicio necesse habebit praestare. Mandati actio tunc competit, cum coepit interesse eius qui mandavit: ceterum si nihil interest,emeres: si intererat mea emi, alius mihi neque interest aliq
Abbreviated transcription (Latin):
curau̾it condempnabitur Si.
ex fundo quem michiemit
ꝓcurator fructus consecutus
scos quoq offitio uidicis pr̃a¬
re eum oportet Si ꝓcurator
meus pecunam meam hãt.¬

Expanded text:
curauerit, condemnabitur.Si ex fundo quem mihi emit procurator fructus consecutus est, hos quoque officio iudicis praestare eum oportet.Si procurator meus pecuniam meam ha
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fenare piculo suo ita ut c̾tas
usuras domino pent̾ct duz¬
tarat si pluris fenare ponu¬
ss ⁊ ip̃e iucraretur. inc̾ditum
pecumam uidetur in quid ac¬
cepisses plane si omnuum ne¬
gõrum erat ei administratõ
c̃clitoris si negocia gessit.¬
¶ Maius pauuis quidam fi¬
deiuisserat pdampĩ dem̃ce¬
dem pactuc obsuam fideuis¬
sioem. ⁊ sub nomine aiteruie
ereuentulitie cau̾at sibi ctam̃
quantitatem dar hic aclau¬
dio saturno ptore maiorte

Expanded text:
nerare periculo suo ita, ut certas usuras domino penderet dumtaxat, si pluris faenerare potuisset, ipse lucraretur, in creditam pecuniam uidetur, inquit, accepisse. plane si omnium negotiorum erat ei administratio creditoris sui negotia gessit. Marius Paulus quidam fideiusserat pro daphnide mercedem pactus ob suam fideiussionem et sub nomine alterius ex eventu litis caverat sibi certam quantitatem dari: hic a Claudio Satu
Abbreviated transcription (Latin):
michi ꝙ de ẽ mandato ineo
p̾stes⁊ indempnem me per
omnia conẜuos ¶ Seruo
quoq dominus si pcepit cͥta
summa rem uendere ille mi¬
noris uendid̾it: similit᷑ ue¬
dicare eam domimis potest.
nec uula exceptione suomo¬
quam ẜuo acced̾et. utioq eĩ
casu aut ñ ultra p̃cium ant
urtta pcium fecisa.¬
nor int̾uenit ent mañdati
accio. ¶ Sicui fu̾it manda¬
tum ut negocia admunstret
gatus q negocia gessit. u̾m
idcco ꝙ mandatum suscepe¬
nt. denq tenetur ⁊ si non
cressiss. ¶ Si passũe sim a¬
diquem ꝑme fideuubere ulꝰ
auas interuenire. mandati
teneor ⁊m̃si ꝓ inuto quis
int̾cessent aut donandi aĩo
ium mandatum e ⁊ ideo hac
pedas ent in tecum manda¬

Expanded text:
mihi, quod deest mandatu meo, praestes et indemnem me per omnia conserues.Seruo quoque dominus si praeceperit certa summa rem uendere, ille minoris uendiderit, similiter uindicare eam dominus potest nec ulla exceptione summoquam seruo accederet: utroque enim casu aut non ultra pretium aut intra pretium fecisnor interuenit, erit mandati actio.Si cui fuerit mandatum, ut negotia administraret,gatus quod negotia gessit, uerum idcirco quod mandatum susceperit: denique tenetur et si non gessisset.Si passus sim aliquem pro me fideiubere uel alias interuenire, mandati teneor et, nisi pro inuito quis intercesserit aut donandi animollum mandatum est et ideo hac credas, erit mihi tecum manda
Abbreviated transcription (Latin):
tibi manden tsupuacum ẽ
mandatum ⁊ obid mula ex
ut ꝑ me fidci iubeas. ¶ Alie
namrułitti sitibi mandem
ut titũ negocia gererce. Fut

Expanded text:
tibi mandem, superuacuum est mandatum et ob id nulla ex ut pro me fideiubeas.Aliena tantum, ueluti si tibi mandem, ut Titii nego
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑure fideinisseris ⁊ solu̾is
iilius rndebitur intim n
eẽ tibi mandat accionem. s
cum dies uem̾it. Item tracta¬
tum ẽ sicum indicm debe̾m
mandato meo indiem fide¬
uisseris ⁊ añ diem soli̾s an
stat im h̃as mandati accoe.
quidem ẽẽ mandati accioem
s tanti inmorem qͣnti mea
utsit suꝑueniente die solu¬
tum fuisse. s melius ẽ dici
intm nec hꝰ sumine mãdati
agĩ posse. qm̃ ñ nullum ad¬
huc commodum meum sit
ut nec hoc añ diem soluam.
¶Intclum euenit ut ineum.
negocium geram ⁊ t̾nuti¬
iem ham mandati acc̃oneor
ueluti cum debitor meus ꝑi
uissoris cum reo exꝑiar. Na
quamuis debitum meũ per¬
sequar: inchominus ⁊ illui
negocium gero. Igitur quod
mĩims ẜuauo. consequar
mandati accione. ¶Si hu
quorum res ueneunt quã
pignori ded̾unt supposne¬
iuit emptores ⁊ gis emẽdas¬
res mandent. mandatum
intelligitur. l qͣntum ad me¬
ram rõnem mandatum nõ
consistit. nam cum rem tuã
emas. nulla emꝑtio ẽ in ꝑso

Expanded text:
 pure fideiusseris et solueris, utilius respondebitur interim non esse tibi mandati actionem, sed cum dies uenerit.Item tractatum est, si, cum in diem deberem, mandatu meo in diem fideiusseris et ante diem solueris, an statim habeas mandati actionem. quidem esse mandati actionem, sed tanti minorem, quanti mea intersit superueniente die solutum fuisse. sed melius est dici interim nec huius summae mandati agi posse, quando nonnullum adhuc commodum meum sit, ut nec hoc ante diem soluam. Interdum euenit, ut meum negotium geram et tamen utilem habeam mandati actionem: ueluti cum debitor meus perussoris cum reo experior: nam quamuis debitum meum persequar, nihilo minus et illius negotium gero: igitur quod minus seruauero, consequar mandati actione. Si hi, quorum res ueneunt quas pignori dederunt, supposuerunt emptores et eis emeres mandent, mandatum intellegitur, licet quantum ad meram rationem mandatum non constitit: nam cum rem tuam emas, nulla emptio est in tua
Abbreviated transcription (Latin):
peiorum colloces. cuuis
crenis mandatum magis cõ¬
sunim ẽ quam mandatuo.
⁊ obio nõ ẽ obligatorium qr
uemo erconsilio obligatur
ctiam sinõ expectiat ei cuida¬
bitur quia lib̾um ẽ cuiq ap
ant. reterea in ca madati
etiam ulud utitur ut in ter¬
dum nec melior cã mandã¬
tis fi possit. int̾clum melior.
deterior nõ nunquam. et
quidem si mandam tibi ut
aliquam rem michi emes
nec de pcio quicquam statu

Expanded text:
praediorum colloces: cuius generis mandatum magis consilium est quam mandatum et ob id non est obligatorium, quia nemo ex consilio obligatur, etiamsi non expediat ei cui dabatur, quia liberum est cuique aptum.Praeterea in causa mandati etiam illud uertitur, ut interim nec melior causa mandantis fieri possit, interdum melior, deterior uero numquam.Et quidem si mandaui tibi, ut aliquam rem mihi emeres, nec de pretio quicquam statu
Abbreviated transcription (Latin):
mumsi interañt eus ĩĩti
ce uasa in quib inmum fut.
ueluti si locatur ca fuiss ur
si necesse habuit ana cõcluc̃e
dona. comioclius c̃ auttm
conduci uasa nec reddi i
sinc ip̃ius incomodo fi pot̾
opanidare ut quãm mimime¬

Expanded text:
mum, si interfuit eius inania esse uasa in quibus uinum fuit ueluti si locaturus ea fuisset uel si necesse habuit alia conducere dolia. commodius est autem conduci uasa nec reddi uisine ipsius incommodo fieri potest operam dare, ut quam minime