comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iuxta ẽ dominus his qui tri¬
bulatiͦ sunt corde. et humilis
sỹn saluabit. Et iste u̾sus per¬
tinet ad dona iustorum. Mos
clm̃ ethumana consuetudine
chiũsaꝰ ẽ. Dam qui uult altio¬
tibus uicinus fieti. engitur.
tenditur. ut possit fastigia cel¬
sa contingete. Pominus eĩ
altissimus attingi non potest.
nisi ꝑhumilitates uidelicet ĩ¬
clinatas. nec ad dulcia eius
gaucdia. nisi ꝑ amaras lacri¬
mas ꝑuenitur. Siue ut alii
dixerunt. iuxta. significat nõ
loco s auxilio. Inspiciendum
ẽ quoq qd̾clicit. qui tribulato
sunt corde. Muiti enim tribu¬
lantur. s non ex corde. ut que¬
ruli. fatui. qui non pcc̃a deflẽt.
s mundana eos dampna cõ¬
tristant. Illi autẽ corde cribu¬
lantur. qui aliena mala suas
faciunt cẽ miserias. qui mu¬
dum lugentes. geñalitatis:
cladibus affliguntur. Ip̃os i¬
taq saluabit. qui se humilli¬
mis comisationib subdider.
Et intende quia non dlicit uer¬
bis humiles. quod habet ple¬

Expanded text:
uxta est Dominus his qui tribulato sunt corde, et humiles spiritu salvabit. Et iste versus pertinet ad bona justorum. Mos Domini et humana consuetudo diversa est. Nam qui vult altioribus vicinus fieri erigitur; tenditur ut possit fastigia celsa contingere. Dominus enim altissimus attingi non potest, nisi per humilitates videlicet inclinatas; nec ad dulcia ejus gaudia nisi per amaras lacrymas pervenitur. Sive, ut alii dixerunt, juxta, significat non loco, sed auxilio. Inspiciendum est quoque quod dicit, qui tribulato sunt corde. Multi enim tribulantur, sed non ex corde, ut queruli, fatui, qui peccata non deflent, sed mundana eos damna contristant. Illi autem corde tribulantur, qui aliena mala suas faciunt esse miserias, qui mundum lugentes generalitatis cladibus affliguntur. Ipsos namque salvabit, qui se humillimis conversationibus subdiderunt. Et intende quia non dicit verbis humiles, quod habet ple
Abbreviated transcription (Latin):
incelligeres. sequitur uidete.
quod utiq non ados ꝑtinet.
s ad inspectiuam sine dubio
qualitatem. ut cum tale cor¬
pus accipimus. uite nobis
concedi grãm confĩdamus.
etut ip̃am cõmunicationẽ
nõ ad corpus cõmunem tta¬
mea salutem hominibus
ꝑ sua pietate concedit. Ui¬
ta enim nr̃a que reuera ds̃
ẽ. quia carnem sumꝑtam
ex uirgine maria sͥ uniuit.
camq ꝓpriam fecit. uiuifica¬
tricem eam ẽẽ ꝓfessꝰ ẽ. sicut
ait ineugłio. Amen amen
dico uob̾. nisi mancducaue¬
ritis carnem fili hominis.
et biberitis eius sanguinẽ.
non habebitis in uob̾ uitã
et̾nam. Que licet exhuma¬
na natura sumpta sit. nõ
tamen eam ut inius ex nb̃
uiuificatricem que pcca cli¬
mittit ꝓpt̃ ũbum cui adima¬
ta ẽ. sicut in eugłio ip̃e dñs
dicit. Ut sciatis qr potestate
habet filius hominis suꝑ tr̾a
dimittenli pcc̃a. et ad ppetue
absolutam firmamq sentẽ¬
tiam. beatum uirum eẽ. qui

Expanded text:
intelligeres, sequitur, videte, intelligeres, sequitur, videte, quod utique non ad os pertinet, sed ad inspectivam sine dubio qualitatem; ut cum tale corpus accipimus, vitae nobis concedi gratiam confidamus. Et ut ipsam communicationem non ad corpus commune train ea salutem hominibus pro sua pietate concedit. Vita enim nostra, quae revera Deus est, qui carnem sumptam ex Virgine Maria sibi univit, eamque propriam fecit, vivificatricem eam esse professus est; sicut ait in Evangelio: Amen, amen, dico vobis, nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis sanguinem ejus, non habebitis in vobis vitam aeternam . Quae licet ex humana natura sumpta sit, non tamen eam ut unius hominisvivificatricem, quae peccata dimittit propter Verbum cui adunata est, sicut in Evangelio ipse Dominus dicit: Ut sciatis quia potestatem habet Filius hominis super terram dimittendi peccata , et ad perpetuae absolutam firmamque sententiam, beatum esse virum qui
Abbreviated transcription (Latin):
angelum dominus incircui¬
tutimentium meũ et etipi¬
et eos. He crederet᷑ dominꝰ
fideles suos posse neglegete.
psenti eos oraculo consolat᷑.
Et inspice mecdicinale uer¬
bum quod dicit in mittet.
Nam ꝓpt̃ in solentiam hu¬
mane fragilitatis nõ palã
facit. s occultis inmissionibꝰ
oꝑatut. ut te nesciente. pro
salute tua quod expedire
possit accipias. Angelus ãt
minister ẽ uoluntatis clun¬
ne. Qua ꝓpt̾ si uis te ange¬
lum fieri. fac quod p̃cipit. ut
lib̾et ꝑiclitantem. sub ueni¬
as anxio. etipias innocentẽ.
et cetera que diumna iubet
auctoritas. Tunc em̃ sp̃u
angłi sumus. quando mi¬
nistri suꝑne uoluntatis ef¬
tus nir qui sperat inco. Re¬
cdit ad lm̃i scĩssimam cõmu¬
nicationem. Hec desut se¬
pius dicere. unde nouit mor¬
talious ꝑpetue uite gaulia
ꝓuenire. Gustate non ꝑtinz
ad palatum. s ad anime sua¬
uissimum sensum. quod di¬
uina contemplatione sagi¬
natur. Ham ut ip̃m gustũ

Expanded text:
angelum Dominus in circuiangelum Dominus in circuitu timentium eum, et eripiet eos. Ne crederetur Dominus fideles suos posse negligere, praesenti eos oraculo consolatur. Et inspice medicinale verbum quod dicit, Immittet; nam propter insolentiam humanae fragilitatis non palam facit, sed occultis immissionibus operatur; ut te nesciente, pro salute tua, quod expedire possit, accipias. Angelus autem minister est voluntatis divinae. Quapropter si vis te angelum fieri, fac quod praecipit, ut liberes periclitantem, subvenias anxio, eripias innocentem, et caetera quae divina jubet auctoritas. Tunc enim spiritu angeli sumus, quando ministri supernae voluntatis eftus vir qui sperat in eo. Redit ad Domini sanctissimam communicationem; nec desinit saepius dicere, unde novit mortalibus perpetuae vitae gaudia provenire. Gustate non pertinet ad palatum, sed animae suavissimum sensum, qui divina contemplatione saginatur. Nam ut ipsum gustum
Abbreviated transcription (Latin):
hominem uenientẽ ĩ hunc
uit et dominus exaudiũ
eum. et exom̃ibus tribulatõ¬
nibus eius lib̾auit eum.
Dicendo iste sp̃ualem paupe¬
rem designat. qui non tantũ
mundanis oꝑibus. s uitioꝵ
ubertate uacuatur. Iste pauꝑ
ẽ qui accedens ad dnm illu¬
minatur. iste cuius irultus
non erubescet. qui quando:
clamat ad dnm̃n salutariter
et competent᷑ auditur. ⁊ tuc¬
ꝓuenit ut liberetur. non ab
una tribulatione. s ex om̃ibꝰ
mundanis angustiis. quod
accidere solet iustis. quando
m sc̃a comũsatione animas
reddunt. et de scłi istius ela¬
de confusa. ad securitatem ꝓpe¬
tuam transferuntur. Iderpẽ¬
de etiam quod hic hebrei al¬
phabeti. sit littã transilita. ꝓ
sexta enini. septima posita ẽ.
quod adillud ut puto referẽ¬
dum ẽ. quo supra memoraui.
Lunc psalmum significare
quidem scõs uiros qui tamẽ
nõ totis oꝑibus ꝓbantur eẽ
ꝑfecti. Ego enim nõ inue¬
ni patrum definitam de hac

Expanded text:
hominem venientem in hunc hominem venientem in hunc vit, et Dominus exaudivit eum, et ex omnibus tribulationibus ejus liberavit eum. Dicendo iste, spiritualem pauperem designat, qui non tantum mundanis opibus, sed vitiorum ubertate vacuatur. Iste pauper est, qui accedens ad Deum illuminatur, iste cujus vultus non erubescit, qui quando clamat ad Dominum, salubriter et competenter auditur; et tuvenit, ut liberetur non ab una tribulatione, sed ex omnibus mundanis angustiis. Quod accidere solet justis, quando in sancta conversatione animas reddunt, et de saeculi istius clade confusa ad securitatem perpetuam transferuntur. Perpende etiam quod hic Hebraei alphabeti sit littera transilita; pro sexta enim septima posita est; quod ad illud, ut puto, referendum est, quod supra memoravi, hunc psalmum significare quidem sanctos viros, qui tamen non totis operibus probantur esse perfecti. Ego enim non inveni Patrum definitam de hac
Abbreviated transcription (Latin):
de pane illo edat. et de calice
bibat. Studendum ẽ etgo.
ut qui adeuni: ita se hum̾ili
satiffactione moderetur: ut il¬
luminari potius quam ceca¬
ri posse uideatur. I ultus aũt
sicut sepe diximus. significat
p̃sentiam. que pot̃ mutato co¬
lore confusionẽ pati. si el celes¬
tia muera subducantur. Ei¬
deles ergo non etubescant.
qm̃ inpetrant. Erubescere eĩ
decepti ẽ. qui ad sua desideria
non ualet ꝑuenire. Quidam
hoc sic estimant sentiendum:
facientes ex inde non minimã
questionem. Ham cum apłs
dicit qui solus habet inmorta¬
litatem et lucem habitat ĩ ac¬
cessibilem. hic quomodo poñ
accedite ad eum et illumina¬
mini: S hoc compendio ip̃iꝰ
u̾itatis ab soluitur. In accessi¬
bilis eius lux dicitur.quãdo
substantia ip̃ius singularis.
et om̃ps natura declaratur.
Ceterum cum se gr̃a sc̃e diui¬
nitatis infundit. et adeuin
acceditur. et illuminatio bea¬
ta p̾statur. Wnde lictum est
et alibi. Qui illuminat õẽm

Expanded text:
de pane illo edat, et de calice de pane illo edat, et de calice bibat . Studendum est ergo, ut qui ad eum accedit, ita se humili satisfactione moderetur, ut illuminari potius quam caecari posse videatur. Vultus autem, sicut saepe diximus, significat praesentiam, quae potest mutato colore confusionem pati, si ei coelestia munera subducantur. Fideles ergo non erubescunt, quoniam impetrant. Erubescere enim decepti est, qui ad sua desideria non valet pervenire. Quidam hoc sic aestimant sentiendum, facientes exinde non minimam quaestionem. Nam cum Apostolus dicat: Qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem , hic quomodo ponit: Accedite ad eum, et illuminamini? Sed hoc compendio ipsius veritatis absolvitur. Inaccessibilis ejus lux dicitur, quando substantiae ipsius singularis et omnipotens natura declaratur. Caeterum cum se gratia sanctae Divinitatis infundit, et ad eum acceditur, et illuminatio beata praestatur: unde dictum est et alibi: Qui illuminat omnem
Abbreviated transcription (Latin):
siui dñm et exaudiuit me.
qm̃ intellectus elꝰ uniuersa
complectitur. nec corporalib
sensibus. s sp̃ualibus uirtuti¬
bus oꝑatur. Sequitur quan¬
tum dm̃ quesisse ꝓfuit. qͣndo
eum ex om̃ib liberauit angꝰ¬
tiis. Quis enim sufficeret par¬
ticulatim tanta petete. quan¬
ta istaͤ simul metuit impetra¬
re: Dicendo enim exom̃ibꝰ.
nichil telictum ẽ qd̃ reman¬
sisse suspicetis adũsum. Ac
misit. choros ordinauit: nc̃
in sccła parte et ad ip̃am cõ¬
municationem populos hor¬
tatur accedete. ut ecc̃e future
titum. monitor spũalis ĩfũ¬
deret. Acceclite. nõ dicitur:
ebriosis. non adulteris. nõ
suꝑbis.s sobriis.castis. atq
humilibus xp̃ĩanis. qͥ illu¬
minari de sacta p̃ceptione
meteantur. sicut apłs de ip̃a
cõmunicatione testatur.
Quicumq manctucauerit
panem. aut bibetit calicem
cdñi indigne. iudicium sibi
manducat et bibit. non di¬
iudicans corpus dñi. Pro¬
bet autẽ seip̃m homo. et sic

Expanded text:
isivi Dominum, et exaudivit me: isivi Dominum, et exaudivit me: quoniam intellectus ejus universa complectitur, nec corporalibus sensibus, sed spiritualibus virtutibus operatur. Sequitur quantum Deum quaesisse profuit, quando eum ex omnibus liberavit angustiis. Quis enim sufficeret particulatim tanta petere, quanta iste simul meruit impetrare? Dicendo enim, ex omnibus, nihil relictum est, quod remansisse suspiceris adversum. Vemisit, choros ordinavit; nunc in secunda parte et ad ipsam communicationem populos hortatur accedere, ut Ecclesiae futurae ritum monitor spiritualis infunderet. Accedite non dicitur ebriosis, non adulteris, non superbis, sed sobriis, castis atque humilibus Christianis, qui illuminari de sacra perceptione mereantur, sicut Apostolus de ipsa communicatione testatur: Quicunque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, judicium sibi manducat et bibit, non dijudicans corpus Domini. Probet autem seipsum homo, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑfiat ad salucem. ne inter
officia scĩtatis: de testabilis
inuidia misceatur. quod ñc̃
usus iste explanat. Uocat eĩ
ft̃s. hortatur populos obediẽ¬
tes. ut nomen dñi głosa soci¬
etate magnificent. Sequit᷑.
Et exalcemus nomen cius
in inuicem. Suauis cõmo¬
nitio. iustissima regula. ut ab
omnib in unum fiat: qd sc̃e
unitati constat offẽiti. In in¬
uicem u̾o significat composi¬
tos choros. quando et psalmo¬
diam dñi alt̾na sͥ successione
respondent. que figura dicitꝰ
energia. id ĩmagmatioq̃ actũ¬
nistrat. Inquisui dñm et
exaudiuit me. et ex om̃ibꝰ
tribulationibus meis eteti¬
puit me. Ut inuitatus ppłs
ad psalmodiam dni festina¬
ret. Dunc dicit que sibi ex¬
inde bona ꝓuenerint. Inqͥsi¬
ui dñm. non spatio longo
tranim: non plocorum lati¬
tudines forte distensas. s in
corde. ubi si maiestatem ip̃iꝰ
cogitamus. ibi eam p̾sentem
modis om̃ibus inuenimus.
Et intende quid dicat. Inqͥ¬

Expanded text:
tis proficit ad salutem, ne inter tis proficit ad salutem, ne inter officia sanctitatis detestabilis invidia misceatur, quod nunc versus iste explanat. Vocat enim fratres, hortatur populos obedientes, ut nomen Domini gloriosa societate magnificent. Sequitur, et exaltemus nomen ejus in invicem. Suavis commonitio, justissima regula, ut ab omnibus in unum fiat, quod sanctae unitati constat offerri. In invicem vero significat compositos choros, quando et psalmodiam Domini alterna sibi successione respondent. Quae figura dicitur energia, id est imaginatio, quTH. Inquisivi Dominum, et exaudivit me, et ex omnibus tribulationibus meis eripuit me. Ut invitatus populus ad psalmodiam Domini festinaret, nunc dicit quae sibi exinde bona provenerint. Inquisivit Dominum, non spatio longo terrarum, non per locorum latitudines forte distentas, sed in corde, ubi si majestatem ipsius cogitamus, ibi eam praesentem modis omnibus invenimus. Et intende quid dicat: Inqu
Abbreviated transcription (Latin):
tem uidebantur exprimere.
tentur. Pulchertime:
uno comate dilectio smlantis
exp̃ssa ẽ. Hon enim uł inse uel
in diuitus. s in dño suã aĩaꝵ
dicit eẽ laudandam. Tunc eĩ
glatur fidelis senuus. quando
laudabilem dum habere cog¬
noscitur. Scit enim ad se re¬
ferri bonum. cum domimus
eius fuetit multorum ore.
p̃clicatus. Ham si quis ho¬
ctie dnm detrahat. deuotus
siułs quo furore succenditur.
quas tomacatione cruciatur..
datum ẽ enim fidelibꝰ setus
ut de fama chiorum aduisa
seruiant. aut de ꝓspeta opinio¬
ne congaudeant. Sequitur.
Aucdiant mansueti et letent᷑.
Non dixit lege docti. non ie¬
uinantes. non psallentes. s
mansueti letentur. qui kari¬
tate p̃cipua. habere rerum oĩ¬
um temperantiam consuer.¬
Magnificate dnĩm mecum.
et exaltemus nomẽ eiꝰ in
inuicem. Utilitas ista carnia¬
lis singulariter ꝑfrui deside¬
rat quod delectatione auida
concupiscit. Spͥalis aut gr̃a
non uult sola facete ꝙ mul¬

Expanded text:
tem videbantur exprimere. tem videbantur exprimere. tentur. Pulcherrime uno commate dilectio famulantis expressa est; non enim vel in se vel in divitiis, sed in Domino suam animam dicit esse laudandam. Tunc enim gloriatur fidelis servus, quando laudabilem Dominum habere cognoscitur; scit enim ad se referri bonum, cum Dominus ejus fuerit multorum ore praedicatus. Nam si quis hodie Domino detrahat, devotus famulus quo furore succenditur, qua stomachatione cruciatur? Datum est enim fidelibus servis ut aut de fama dominorum adversa saeviant, aut de prospera opinione congaudeant. Sequitur, audiant mansueti et laetentur. Non dixit, lege docti, non jejunantes, non psallentes, sed mansueti laetentur, qui charitate praecipua habere rerum omnium temperantiam consueMagnificate Dominum mecum, et exaltemus nomen ejus in invicem. Utilitas ista carnalis singulariter perfrui desiderat, quod delectatione avida concupiscit. Spiritualis autem gratia non vult sola facere quod mul
Abbreviated transcription (Latin):
Enedicam do¬
minum ĩ om̃i
tempore. semꝑ
laus eius ĩ ore
mco. Tempus
hominibus nouimus eẽ cdi¬
ũsum. modo tribulationibus
asperum. modo gaudio blan¬
lum. Ergo in om̃i tempore
nuntiat. quando et aduersa
patimur: et collata felicitate
gandemus. sic̃ iusti fecerunt.
atq faciunt adñi amore fla¬
grantes. Sr quaniuis debitũ
atq ꝓficuum sit. ut creatura
semꝑ suum laudet auctorem.
tamen ꝓpt̾ humanitatis diũ¬
sos actuo. pene impossibile nb
uidetur. psalmodie laudes chĩo
iusti: semꝑ laus ẽ dei. quando
talia uł cogitat. uł loquitur. ut
nuilla redargutione culpetur.
Quicquicd enim ex pacientia.
et karitate. ex simplicitate ce¬
tensq uirtutib uł loquimur.
uł mente gestamus. iure di¬
uiis laudibus applicatur.
Ip̃nus enim pconium est. qui
bonat ore acorde onesta medi¬
tari. Laus enim a lauro dic¬
ta ẽ. que solebat coronare uic¬
tores. Hee mistice saliue sut.
litudo p̃dixit. Hec uba que scͥp¬
turarum diumiarum uirtu¬

Expanded text:
enedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo. Tempus hominibus novimus esse diversum, modo tribulationibus asperum, modo gaudio blandum. Ergo in omni tempore nuntiat, quando et adversa patimur, et collata felicitate gaudemus; sicut justi fecerunt, atque faciunt Domini amore flagrantes. Sed quamvis debitum atque proficuum sit ut creatura suum semper laudet auctorem, tamen propter humanitatis diversos actus, pene impossibile nobis videtur psalmodiae laudes Domino justi semper laus est Dei, quando talia vel cogitat vel loquitur, ut nulla redargutione culpetur. Quidquid enim ex patientia, ex charitate, et simplicitate, caeterisque virtutibus, vel loquimur, vel mente gestamus, jure divinis laudibus applicatur. Ipsius enim praeconium est qui donat, ore ac corde honesta meditari. Laus enim a lauro dicta est, quae solebat coronare victores. Haec mysticae salivae sunt, litudo praedixit: haec verba quae Scripturarum divinarum virtu
Abbreviated transcription (Latin):
Uinto. quid sit psal¬
Exto. quid sit canti¬
cum.
E ptimo. quid sit psal¬
mo canticum.
Ctauo quid sit canticũ¬
psalmum.
Ono. de quinq pharia
diuisione.
Ecimo. de inita inscͥpͣ¬
tione titulorum.
Mdecimo. quid sit dia¬
psalma.
uodecimo. utrum in
quinq uoluminibus
plmorum sit secanda contex¬
tio: an certe unus libet debeat
nucupari.
Erciodecimo. quemad

Expanded text:
uinto: quid sit psalexto: quid sit canticum. Septimo: quid sit psalmo-canticum. Octavo: quid sit canticumpsalmum. Nono: de quinquefaria divisione. Decimo: de unita inscriptione titulorum. Undecimo: quid sit diapsalma. Duodecimo: utrum in quinque voluminibus psalmorum sit secanda contextio; an certe unus liber debeat nuncupari. Tertio
Abbreviated transcription (Latin):
nis amplectitur. S scire debe¬
mus alios eẽ quib pcc̃a repu¬
tantur. ut paulo dictum ẽ.:
Saule saule quid me ꝑseq̃ris:
Ut adultere mulieri in eugłio¬
ait. Nade et amplius noli pec¬
care. Alios autem cẽ manifes¬
tum ẽ. quilꝯ pcc̃a non reputat.
ut iob de quo dictum ẽ. Num¬
quid considerasti seruum me¬
um iob. quod non sit ei simi¬
lis int̾ra: Nir iustus et sim¬
plex. et timenᷤ dm̃. Et natha¬
nael de quoait. Ecce uir ifrłi¬
ta. inquo dolus non ẽ. Qua ꝓp¬
ter illam partem uocis suis.
eligat. in qua milla sollicitu

Expanded text:
nis amplectitur. Sed scire debemus alios esse quibus peccata reputantur, ut Paulo dictum est: Saule, Saule, quid me persequeris ? Et adulterae mulieri in Evangelio: Vade, et amplius noli peccare . Alios autem esse manifestum est quibus peccata non reputat, ut Job, de quo dictum est: Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis in terra, vir justus, et simplex, et timens Deum ? Et Nathanael, de quo ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Quapropter illam partem suis votis elegit, in qua nulla s
Abbreviated transcription (Latin):
dum confingitur mͥ spinam.
Loc ẽ quod suꝑiꝰ dixit graua¬
ta ẽ suꝑ me manus tua. Erũp¬
nosus enim clicitur ualde:
rumosus. Ruina quippe ap¬
pellata ẽ. quasi repentissima.
Comĩsus ergo fuerat ĩ erumł¬
na. qui ceciderat de suꝑbia. ut
qui ante clamauit ꝑelatioẽ.
minc confiteretur domino ꝑ
humilitatem. cui ideo salutis
spes rediit. qm̃ in suis oꝑibꝰ
mortifera facta cognouit.
Spina ẽ enim que totum
corpus erigit. atq continet.
Hec ꝓsuꝑbia merito posita ẽ.
que confracta non deicit ad
intentum. s engit potius¬
ad salutem. Hoc argumentũ
dicitur a necessitate. quando

Expanded text:
 spina. Hoc est quod superius dixit: Gravata est super me manus tua. Aerumnosus enim dicitur valde ruinosus. Ruina quippe appellata est, quasi repetens ima. Conversus ergo fuerat in aerumna, qui ceciderat de superbia; ut qui ante clamavit per elationem, nunc confiteretur Domino per humilitatem; cui ideo salutis spes rediit, quoniam in suis operibus mortifera facta cognovit. Spina est enim quae totum corpus erigit atque recontinet. Haec pro superbia merito posita est, quae confracta non dejicit ad interitum, sed erigit potiusad salutem. 104 Hoc argumentum dicitur a necessitate, q
Abbreviated transcription (Latin):
pe cliximus. significant animi
firmitatem. que merito inue¬
terasse dicuntur. qm̃ ulcus ñ
fuerat salutari meclico publi¬
catum. Sequitur autem. Dũ
clamarem totactie. Cum:
rum se clamasse ꝓfitetur. Sed
tacuit diuinitati: cui iugiter
supplicare debuiss. Clamaũ.
qui ꝑspatia longi temporis
de sua iustificatione locutꝰ ẽ.
Tacuit ergo. quol loqui faz
fuit. Locutus est. qd̾ tacere de¬
buus. Sic factum ẽ utrũq
culpabile: quamuis ideat᷑
oẽ diũsum. Memento autẽ
qd̾ tota untus huius psalmi.
contra hoc ex secrabile humai
generis uitium ꝓbatur apposi¬
ta. nequis domino putet abscõ¬
ditum. qđ in conscientie sue pe¬
netralibus recondit occultum.
uis mamus est que flagellat:
et ponderosa que uindicat.
Die hac nocte. continuum tẽ¬
pus significat. ut merito sen¬
sa fuerit grauis. castigatiõis
pondere non recessit. Aliter eĩ
inprimeret. Mams enim ꝑ
tropologiam oꝑationem sig¬
nificat. quia hominum usꝯ ẽ.

Expanded text:
pe diximus, significant animi pe diximus, significant animi firmitatem, quae merito inveterasse dicuntur, quoniam ulcus non fuerat salutari medico publicatum. Sequitur autem, dum clamarem tota die. Cum rum se clamasse profitetur. Sed tacuit Divinitati, cui jugiter supplicare debuisset. Clamavit qui per spatia longi temporis de sua justificatione locutus est. Tacuit ergo quod loqui fas fuit; locutus est quod tacere debuisset. Sic factum est utrumque culpabile, quamvis videatur esse diversum. Memento autem quod tota virtus hujus psalmi contra hoc exsecrabile humani generis vitium probatur opposita: ne quis Domino putet absconditum, quod in conscientiae suae penetralibus recondit occultum. vis manus est quae flagellat, et ponderosa quae vindicat. Die ac nocte continuum tempus significat; ut merito sensa fuerit gravis, quae a castigationis pondere non recessit. Aliter enims imprimeret. Manus enim per tropologiam, operationem significat: quia hominum usus est
Abbreviated transcription (Latin):
et cum sit pcc̃oꝵ. ip̃e se p̃diciͣt ẽẽ
scĩssimum. quo morbo maxi¬
me laborat humanitas. s sua
potius delicta cognoscens. in
humilitate satisfactionis ñi¬
giter ꝑseuerat. Ip̃e enim dño
placet. qui sͥ displicet. qui dũ
nos culpanus: uetrloquium.
cum nos uolumus laudarel.
mendatium ẽ. hac tenus fue
am desiderauit adͦquirere. S
nos inparte ista diuisionem
nõ ponimus. qm̃ diapsalmata
sequimur. Que silentio sp̃c sci
noscuntur eẽ diuisa. dum et
uia seruare possumus. et ista:
igitur breuiter ut competebat
exorelio. minc penitens iste ad
narrationem compendiosissi¬
mam uenit. Quam bene qͥdã
cor: quidam animam causaꝵ
eẽ dixerunt. qm̃ ꝑ ip̃as agnos¬
citur. quicquid in negotioru
uirib mecdullitus continet᷑.
Nicit enim qm̃ non sum tibi
confessꝰ delictum. omnis fir¬
mitas mea ininfirmitate cõ¬
senuit. more milneris corpo¬
ralis. quod si non apenitur ad
curam. inꝑutredinem seruat᷑
occultam. Ossa enim sicut se¬

Expanded text:
et cum sit peccator, ipse se praedicet esse sanctissimum quo morbo maxime laborat humanitas, sed sua potius delicta cognoscens, in humilitate satisfactionis jugiter perseverat. Ipse enim Domino placet qui sibi displicet; quia dum nos culpamus, veriloquium; cum nos volumus laudare, mendacium est. Hactenus fueram desideravit acquirere. Sed nos in parte ista divisionem non ponimus, quia diapsalmata sequimur, quae silentio Spiritus sancti noscuntur esse divisa; dum et illa servare possumus, et ista migitur breviter, ut competebat, exordio, nunc poenitens iste ad narrationem compendiosissimam venit, quam bene quidam cor, quidam animam causarum esse dixerunt, quoniam per ipsas agnoscitur quidquid in negotiorum viribus medullitus continetur. Dicit enim: Quoniam non sum tibi confessus delictum, omnis firmitas mea in infirmitate consenuit, more vulneris corporalis, quod si non aperitur ad curam, in putredinem servatur occultum. Ossa enim, sicut sae
Abbreviated transcription (Latin):
in uirtute sua: qui aliqua ui
dentur possibilitate sua confi¬
dere. ut iribus corporeis ua¬
lentes. ammi robore. et lingue
dissertitudine yminentes. S
pꝯtqͣm dixit intrinsocus actri¬
buta. ninc uenit ad liuicias
que extrinsecus ueniunt. per
quas maxime inflatur huma¬
nitas. Raro enim diues sor¬
tem sͥ cum yauꝑibus intellig̃
ẽẽ cõmunem. Et necesse ẽ ut
tales timeant finem. qui et de¬
serere mundana nolunt. ⁊ poc¬
catorum suorum penas con¬
scientia teste formidant. Frat̃
non dabit deo placcationem
suam. Postq̃m de pcc̾oribus
dixit. quorum iniquitas cal¬
cancum cutumdat: uenit ad
gems curationis eximium.
Et hoc quoq sub admiratõe

Expanded text:
in virtute sua, qui videntur in virtute sua, qui videntur aliqua possibilitate confidere, ut viribus corporeis valentes, animi robore et linguae 162 disertitudine praeminentes. Sed postquam dixit intrinsecus attributa, nunc venit ad divitias quae extrinsecus veniunt, per quas maxime inflatur humanitas. Raro enim dives sortem sibi cum pauperibus intelligit esse communem. Et necesse est ut tales timeant finem, qui et deserere mundana nolunt, et peccatorum suorum poenas conscientia teste formidant. Vers. non dabit Deo placationem suam. Postquam de peccatoribus dixit, quorum iniquitas calcaneum circumdat, venit ad us curationis eximium. Et hoc quoque sub adm
Abbreviated transcription (Latin):
nei mei circumdeclit me.
uersus iste sub interrogatioẽ
et responsione ꝓpria legenclꝰ
ẽ. quia totum sine timore tuo¬
suofieri dicit. qd̾ uenturũ ẽẽ
p̃munciat. Que figura dicit᷑
pensis. et apocresis. quando ĩ¬
terrogatione p̾missa. respon¬
sio apta subsequitur. Hicit
enim ut quid timebo. icł qͣre
formitolosa cogitatione.
confundar. indie mala. ĩclie
scilicet passionis. que mala
nideis. bona fidelibus fuit:
Ille cnim timere debet uite fi¬
nem. qui pcc̃orum recqrdatiõe
mordetur. Dp̃c autẽ mortem
timere non poterat. qui pcc̃a
om̃imodis non habebat. Wic̃
enim. Quare timeam inclie
mala: Nuniquid iniquitas
calcanei mei circundabit me.
quemadmoclum solet contin¬
gere pcc̃ori. ut extrema eius
scelerato fine claudantur: Alii
ũo ꝓpt̃ excellentiam scẽ incar¬
nationis hoc magis aparte.
membrorum accipiendum
ꝑiori u̾siculo. quibꝰ iungẽdũ
ẽ. tales cirtumdantut ĩ miqui¬
tate calcanei. Nam p̃sunũt

Expanded text:
nei mei circumdabit me. nei mei circumdabit me. Versus iste sub interrogatione et responsione propria legendus est; quia totum sine timore suo fieri dicit, quod venturum esset praenuntiat. Quae figura dicitur peusis et apocrisis, quando interrogatione praemissa, responsio apta subsequitur. Dicit enim, Utquid timebo? Id est, quare formidolosa cogitatione confundar? In die mala, in die scilicet passionis, quae mala Judaeis, bona fidelibus fuit. Ille enim timere debet vitae finem, qui peccatorum recordatione mordetur. Christus autem mortem timere non poterat, qui peccata omnimodis non habebat. Dicit enim: Quare timeam in die mala? Nunquid iniquitas calcanei mei circumdabit me? Quemadmodum solet contingere peccatori, ut extrema ejus scelerato fine claudantur. Alii vero propter excellentiam sanctae incarnationis hoc magis a parte membrorum accipiendum periore versiculo, quibus jungendum est, tales circumdantur in iniquitate calcanei. Nam praesumunt
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinem autem tͣuã.
aꝑiam inpsaltĩo: ꝓpõitionẽ
meam. Postãm untutem
clonientĩe sue uetus p̾lica¬
tor duob dixit insignibus:
contineri. nũc quemad mod̾
p̃cepta sua possint ab huma¬
no genere suscipi. Aurem in¬
clinatuꝵ se oẽ ꝓmisit.: ut cogn¬
oscetet si pdicationem eñis po¬
pulus deuotus impleret.S
intende pium magrm̃n simili¬
tudinem posuisse. Similitu¬
doenim rei uera iutatio est:
ut quod nob̃ ad exemplum.
datum ẽ. deuota ennulatione
domino prante faciamus.
S ut ommnes ad pcepta sua sa¬
lutariter implenda institutor
serenissimus inuitaret. aꝑire
sedixit inpsaitĩo ꝓpositionem
suam. icł declaraturum se p̾cep¬
ta chiumitatis sui ꝓprii cor ꝑis
scĩtate. ut non tam ũbo quã
docere ꝓbaretur exemplo. pos¬
altĩum quippe ut sepe dirinio:
corporis oñi decora similitu
do. Ham sicut psaltĩum de sũ¬
mo sonat. ita et incarnatio do¬
mini celestia mandata con¬
celebrat. Ut quid timeam
indie mala. iniquitas calca¬

Expanded text:
litudinem aurem meam, aperiam in psalterio propositionem meam. Postquam virtutem eloquentiae suae verus praedicator duobus dixit insignibus contineri, nunc quemadmodum praecepta sua possint ab humano genere suscipi, aurem inclinaturum se esse promisit, ut cognosceret, si praedicationem ejus populus devotus impleret. Sed intende pium magistrum similitudinem posuisse. Similitudo enim rei verae imitatio est, ut quod nobis ad exemplum datum est, devota aemulatione Domino praestante faciamus. Sed ut omnes ad praecepta sua salutariter implenda institutor serenissimus invitaret, aperire se dixit in psalterio propositionem suam, id est declaraturum se praecepta Divinitatis sui proprii corporis sanctitate, ut non tam verbo quam docere probaretur exemplo. Psalterium quippe ut saepe diximus corporis Domini decora similitudo est; nam sicut psalterium de summo sonat, ita et incarnatio Domini coelestia mandata concelebrat. Vers. 5. Utquid timebo in die mala? iniquitas calca
Abbreviated transcription (Latin):
querentut. Suꝑiorum dic¬
torum breuis explanatioẽ.
Iiues ꝑtinet ad t̾cigenam.
quia numerosis pct̃is ꝓbatꝰ
opulentus. Pdauꝑ respicit:
ut futuras diuitias plenissi¬
me consequantur. sicut ĩ euã¬
gelio licit. Beati pauꝑes sp̃u.¬
Os meum. loqͥtur sapienti¬
am. et meclitatio cordis m̃i
prudentiam. Excolit quod
suꝑius cepit. nonhumana
s cliuinam se sapientiam
atq prudentiam cẽ locuturũ.¬
pls. Nos autem p̃dicamus
xp̃m dei nututem et dei sapi¬
entiam. Salomon quoq tes¬
tatur scire sapientiam et dis¬
ciplinam. et intelligere uer¬
ba prudentie. Sapientia ꝑ¬
tinet ad misteria diuina cele¬
branda. Prudentia u̾o ad:
mores ꝓbablles instruẽdos.
sic omnuis fmo diuinus::
duabus his untutibus ple¬
nissimis inclicatur. Hinc
enim que narraturus est
inchoauit. quod sint uerba
sua mirabili prius comple¬
xione describens. ut omes
desideranter quererent.quod
pmissum sub tali p̾dicatioẽ

Expanded text:
querentur. Superiorum dicquerentur. Superiorum dictorum brevis explanatio est; dives pertinet ad terrigenam. quia numerosis peccatis probatur opulentus; pauper respicit aut futuras divitias plenissime consequantur; sicut in Evangelio dicit: Beati pauperes spOs meum loquetur sapientiam, et meditatio cordis mei prudentiam. Excolit quod superius coepit, non humanam, sed divinam se sapientiam atque prudentiam esse locuturupostolus: Nos autem praedicamus Christum Dei virtutem et Dei sapientiam . Salomon quoque testatur scire sapientiam et disciplinam, et intelligere verba prudentiae. Sapientia pertinet ad mysteria divina declaranda; prudentia vero ad mores probabiles instruendos; sic omnis sermo divinus duabus his virtutibus plenissimus indicatur. Hinc enim quae narraturus est inchoavit, quae sint verba sua mirabili prius complexione describens, ut omnes desideranter quaererent quod promissum sub tali praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
ua aut ingentia pollicentur.
ues et pauper. Adhuc in ip̃o
studio dominus ꝑsenerat. ut
conuentus audiencli fieret
om̃ium. nequis eum medio¬
cre aliquid cred̾et ẽẽ locuturũ.
Terrigenas pcc̃ores oportet
intelligi: qui uitia t̾rena sec¬
tantur. et isti in partem ade
primi hominis merito repu¬
tantut. quia ille non filius
hominis. s ip̃e primus homo
fuisse declaratur. Huic cõtra¬
rium ẽ qd̾ dixit filii hominũ.
Iustos enim tali clictu debemꝰ
concra adam ip̃e semꝑ opponit᷑
merito quando quod ꝑ illum
periit. isto ueniente saluatũ
est. Sequitur. Simul ĩ unũ
diues et pauper. Ecce illa
sententia que suꝑius ꝓmit¬
tebatur eluxit. Pe xp̃o enim
domino dicitur. simul ĩunũ
diues et pauꝑ. Pmes. quia
deus. pauꝑ quia homo. sicut
dicit apłs. Mementote grẽ¬
pauꝑ factus ẽ cum essdiues.
ut ulus pauꝑtate uos diui¬
tes oẽtis. Mento etgo tam
magnra p̾missa sunt: cum tã
p̃cipua et salutaria licta se¬

Expanded text:
va aut ingentia pollicentur. va aut ingentia pollicentur. mul in unum dives et pauper. Adhuc in ipso studio Dominus perseverat; ut conventus audiendi omnium fieret, ne quis eum mediocre aliquid crederet esse locuturum. Terrigenas peccatores oportet intelligi qui vitia terrena sectantur; et isti in partem Adae primi hominis merito reputantur, quia ille non filius hominis, sed ipse primus homo fuisse declaratur. Huic contrarium est quod dixit, filii hominum; justos enim tali dicto debuimus contra Adam ipse semper opponitur; merito, quando quod per illum periit, isto veniente, salvatum est. Sequitur, simul in unum dives et pauper. Ecce ista sententia, quae superius promittebatur, eluxit. De Christo enim Domino dicitur, simul in unum dives et pauper: dives, quia Deus; pauper, quia homo; sicut dicit Apostolus: Mementote grpauper factus est, cum esset dives; ut illius paupertate vos divites essetis . Merito ergo tam magna promissa sunt, cum tam praecipua et salutaria dicta se
Abbreviated transcription (Latin):
orbem. Admo¬
netur inmũsitas. ut inclisctete
ueniat ad aucdiendum. quiã
deus sine ullius acceptione
ꝑsone bomuis ẽ. nec uult pau¬
cis ꝓdesse et alios qui tamẽ
eum puro corde requirunt.
sub dissimulatione negleg̃e.
Peinde qui tale sacramentũ
incarnationis dñice nõ de¬
buit. nisi totus mundus:
auclire unũsale quippe be¬
nesitium. geñalem nichil¬
ominus poscebat aucditu.
Bequitur. Amibꝯ ꝑcipite õs
qui habitatis orbem. Hĩc
m̃ stucliosos cõmonetur. ut
cdicta deuotissime capiant.
et in memorie suesinibus
reponant.Gentes enim ac¬
cipiamus paganos. Habi¬
tatores autem orbis xp̃ianq:
et iustos qui norunt orbẽ
tr̃arum sic ẽẽ habitandum.
ut in eius sceleratis nõ im¬
plicentur ertoribꝰ. Et con¬
sidera doctorem bonum quo¬
modo ad audienclum oĩu
studia concitauit. ut ip̃e red¬
datur reus. qui sͥ noluerit
ẽẽ ꝓficuus. Hoc retores ad
suum studium transferẽtes.
ad̃tentos iudices recldinit.
quando sedicturos aut no¬

Expanded text:
orbem. Admonetur universitas ut indiscrete veniat ad audiendum, quia Deus sine ullius acceptione personae bonus est, nec vult paucis prodesse, et alios, qui tamen eum puro corde requirunt, sub dissimulatione negligere. Deinde, quia tale sacramentum incarnationis dominicae non debuit nisi totus mundus audire, universale quippe beneficium generalem nihilominus poscebat auditum. Sequitur, auribus percipite, omnes qui habitatis orbem. Hic jam studiosius commonentur ut dicta devotissime capiant, et in memoriae suae sinibus reponant. Gentes enim accipiamus paganos; habitatores autem orbis, Christianos et justos, qui norunt orbem terrarum sic esse habitandum, ut in ejus sceleratis non implicentur erroribus. Et considera doctorem bonum, quomodo ad audiendum omnium studia concitavit; ut ipse reddatur reus, qui sibi noluerit esse proficuus. Hoc rhetores ad suum studium transferentes, attentos judices reddunt, quando se dicturos aut no
Abbreviated transcription (Latin):
met. id dominus xp̃c qui dix̃
in euangelio. ite mintiate frĩ¬
bus meis. Et in ysalmo. nar¬
rabo nomen tuum frĩbus me¬
is. Ip̃e siũ redimat qui fudit
sanguinem p̃tiosum. Re¬
dempturus ẽ homo. icl adam:
qui humanum genus trans¬
gssionis uitio sautiauit. Hõ
dabit negantis ẽ. quia mil¬
la oblatio mula placatio pot̃
compensare. qd nos diuinitas
est dignata redimere. Dec
ad sententiam respicit suꝑio¬
rem. quia homolibatus non
dabit doo placationem suam:
nec p̃tium redemptionis aĩe
sue. Pretium ẽ enim alicu¬
nis rei compensatio. Homo
autẽ quid dabit inp̃tium. qͥ
totum quod offerre possit ac¬
cepit: Sequitur. Et labora¬
bit met̾num. De fidelibus
dicit. qui quanius p̃cium
redemptionis auime sue da¬
re non possint: laborant tam̃
mnet̾num. dum hoc agunt
illis ad huc dicit qui laborãt
in et̾num. Isti enim infinẽ
quia licet corpore moriutur.
et̾ne uite muinere sunt dotati.
AIII u̾sus istos ita pcc̃oribus
estimant applicandos dicẽtes.

Expanded text:
t Dominus Christus, qui dixit in Evangelio: Ite nuntiate fratribus meis ; et in psalmo: Narrabo nomen tuum fratribus meis . Ipse si non redimat qui fudit sanguinem pretiosum; redempturus est homo, id est Adam, qui humanum genus transgressionis vitio sauciavit? Non dabit, negantis est; quia nulla oblatio, nulla placatio potest compensare, quod nos Divinitas est dignata redimere. Versad sententiam respicit superiorem: quia homo liberatus non dabit Deo placationem suam, nec pretium redemptionis animae suae. Pretium est enim alicujus rei compensatio. Homo autem quid dabit in pretium, qui totum quod offerre possit accepit? Sequitur, et laborabit in aeternum: de fidelibus dixit, qui, quamvis pretium redemptionis animae suae dare non possint, laborant tamen in aeternum, dum hoc agunt illis adhuc dicit, qui laborant in aeternum; isti enim in fine quia licet corpore moriantur, aeternae vitae munere sunt ditati. Alii versus istos ita peccatoribus aestimant applicandos, dicentes,
Abbreviated transcription (Latin):
sio aliud dic̾ens: aliud signi¬
ficons. Diuisio psalmi.
Ausam suam ꝓpħ̾a tra¬
hens infuturum mis¬
tenum lm̃ saluatoris. cui ⁊
nomen ip̃m dauid misticis
interp̃tationibus congruẽt
ascribitur: inprima diuisioẽ
ex sua ꝑsona dñm de p̃catur.
ut ab omnibus ꝑsecutorib
eius uirtute liberetur. Pet¬
sona u̾o hominis ẽ sb̾stantia
rationalis incliuidua. suis
porietatib aconsubstantia.¬
lib ceteris segregata. Sccłã
sectione idem ꝓpħa rogat: ut
resurrectionis eius gła mani¬
festata subueniat. Tertia:
ip̃m introclucit loquentem.
ꝑ id quod factus ẽ humilis:
ut scd̃m iusticiam suam ueti¬
tatemq iucdicetur. malos
ultione de tertens: bonos:
gratuita p̃mia compmittẽs.
Inquarta ꝑte icetum ꝓpħ̾a
reloquitur. cõmonens iude¬
os ut metu futuri iudicii: a
pposita iniquitate discedãt.
ne possint fustinere mitas
ultiones. Hoc nine conuenit
soucita mente qui ꝑquiri:
ut uittutem psalmi diuino:
muniere int̾spicere meream̃.

Expanded text:
sio, aliud dicens, aliud significans. 31 Divisio psalmi. Causam suam propheta trahens in futurum mysterium Domini Salvatoris, cui etiam nomen ipsum David mysticis interpretationibus congruenter ascribitur: in prima divisione ex sua persona Dominum deprecatur ut ab omnibus persecutoribus ejus virtute liberetur. Persona vero hominis est substantia rationalis, individua, suis proprietatibus a consubstantialibus caeteris segregata. Secunda sectione idem propheta rogat, ut resurrectionis ejus gloria manifestata subveniat. Tertia ipsum introducit loquentem per id quod factus est humilis; ut secundum justitiam suam veritatemque judicetur: malos ultione deterrens, bonis gratuita praemia compromittens. In quarta parte iterum propheta reloquitur, commonens Judaeos, ut metu futuri judicii a proposita iniquitate discedant: ne possint sustinere meritas ultiones. Hoc nunc convenit sollicita mente perquiri, ut virtutem psalmi divino munere introspicere meream
Abbreviated transcription (Latin):
bili supplicatione petebat᷑.
Hic iam introducitur ad¬
uenisse. et iteo primo mo¬
do increpat ecc̃a catholica:
iudeos. qui uiso xp̃ominime
crediderunt. Scdo modo di¬
cit in ani eos trepidatione
confundi. qui fructuo saͣm
timorem dñi cognoscete:
noluetunt. Ad postremu
eorum infinem scłi p̃dicit᷑
euenire comĩsio. cum ple¬
nitudo gentium lõgis se¬
culis expectata ꝓuenerit:
et cum dñipietas meis pro¬
cditur. ad confessionis reme¬
clia facilius inuitentut.

Expanded text:
bili supplicatione petebatur, hic jam introducitur advenisse. Et ideo primo modo increpat Ecclesia catholica Judaeos, qui viso Christo minime crediderunt. Secundo modo dicit inani eos trepidationconfundi, qui fructuosum timorem Domini cognoscere noluerunt. Ad postremum eorum in finem saeculi praedicitur evenire conversio, cum plenitudo gentium longis saeculis exspectata provenerit; ut cum Domini pietas in eis proditur, ad confessionis remedia facilius invitentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ponclunt. hic mr̃um cithare
non cordis s uirtutibus ca¬
nunt. ħic scõrum chorus sp̃ua¬
libus fistulis gratissimum ꝑ¬
mulcet auclitum. hic talis:
musica geritur. ꝑ quam hum¬
ana leticia cuncta uincatur.
Pasti simnis obone rex con¬
imo nptiali. delicias celes¬
tes hainiuimus. pr̃a nobis
sponse mirabilis. ut qui hic
spe letati sumus. infuturo ꝑ¬
fectissimo gandio complea¬
mur. Hunc etiam psalmum.
et beatus iheronimus ad p̃ci¬
ꝑuam uirginem scribens.
mirabili ut assolet intore tcͣ¬
tanit. Quem ideo cõmemo¬
ranclum ẽẽ putauimus. ut
quod a nob̾ minus fortasse
declaratum ẽ. illius uiri doc

Expanded text:
pondent; hic martyrum citharae non chordis, sed virtutibus canunt; hic sanctorum chorus spiritualibus fistulis gratissimum permulcet auditum; hic talis musica geritur, per quam humana laetitia cuncta vincatur. Pasti sumus, o bone Rex, convivio nuptiali delicias coelestes haurientes. Praesta nobis, Sponse mirabilis, ut qui hic spe laetati sumus, in futuro perfectissimo gaudio compleamur. Hunc etiam psalmum et beatus Hieronymus ad Principiam virginem scribens , mirabili ut assolet nitore tractavit. Quem ideo commemorandum esse putavimus; ut quod a nobis minus fortasse declaratum est, illius viri doc
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm extremꝰ hominũ sua fes¬
tinauit pcc̃a deflete. Peĩde
quia pꝯt absolutõis ꝓmissio¬
nẽ tanta se ꝯstrinx̃ necessita¬
te lacrimaꝵ. qĩ ei minime
fuiss ignotũ. Electũ ẽ pla¬
ne temꝑatũ et expecditum
supplicationis genꝰ. qd oĩs
etas uete sapiẽs debeat appe¬
tere. et ad subita festinanter
possit implete. Non enĩ hic
ut inoctĩs penitentibꝰ aliꝙͥ
difficile dicit᷑. quale ẽ illud

Expanded text:
ominum sua festinaverit peccata deflere. Deinde quia post absolutionis promissionem tanta se constrinxit necessitate lacrymarum, quasi ei minime fuisset ignotum. Electum est plane temperatum et expeditum supplicationis genus, quod omnis aetas vere sapiens debeat appetere, et ad subitum festinanter possit implere. Non enim hic ut in caeteris poenitentibus aliquid difficile dicitur, quale est illud
Abbreviated transcription (Latin):
re. Conclusio psalmi.
Olcissimus nimis.
emanauit psalmus.
de amaro cõpunctionis fon¬
te descendens. S quid lacri¬
maꝵ istliticum ppłm tunc ꝓ¬
fundisse credamꝰ. ubi tanta
princeys afflictione plange¬
bat: Quis enim illo flente
nonfleret: Quis dolente nõ
gemeret: Quando ꝓgẽma¬
todiademate rex cinerem
gestabat incapite. canꝯ pul¬
uere non etate: Holuit eĩ
se undi foriscm ornatumqͥ
se intus nou̾at cẽ fedissimũ.
pulchrior sordibus suis. qui
pompã scłi respuit in delictis.
dolor uniꝯ cordis fuit nimi¬
tũ correctio cinitatis quando
insanie crimen ĩcurrit qͥ tũc
letꝯ eẽ p̃sumpsit: Felix ꝓcerto
ter quatq ciuitas. ubi et scłi
dñs deo penitẽ meruit.⁊ gła
ctucisixionis rex celestis acce¬
pit. Hic ẽ qd̾ dum ĩ hoc płino¬
lioro. Uni. psalmi peniteri¬
tiũ ẽẽ doceant᷑ occ̃aꝵ usu recep¬
tũ ẽ: ut quoties pcc̃oꝵ uenia
petitur. ꝑ istũ magis c̾̃o suꝑ¬
plicet᷑. Hõĩmerito primũ

Expanded text:
re. Conclusio psalmi. Dulcissimus nimis emanavit psalmus, de amaro compunctionis fonte descendens. Sed quid lacrymarum Israeliticum populum tunc profudisse credamus, ubi tanta princeps afflictione plangebat? Quis enim illo flente non fleret? Quis dolente non gemeret, quando pro gemmato diademate rex cinerem gestabat in capite, canus pulvere, non aetate? Noluit enim se videri forinsecus ornatum, qui se intus noverat esse foedissimum: pulchrior sordibus suis, qui pompam saeculi respuit in defictis. Dolor unius cordis fuit nimirum correctio civitatis, quando insaniae crimen incurrit, qui tunc laetus esse praesumpsit. Felix profecto ter quaterque civitas ubi et saeculi Dominus Deo poenitere meruit, et gloriam crucifixionis Rex coelestis accepit. Hinc est quod dum in hoc libro septem psalmi poenitentium esse doceantur, Ecclesiarum usu receptum est; ut quoties peccatorum venia petitur, per istum magis Domino supplicetur, non immerito. Primum
Abbreviated transcription (Latin):
nem debenius acciꝑe iudcorũ.
que sattatum obẜuare uideba¬
tur. Sccla u̾o eius occ̃a catholi¬
ca ẽ: ideoq u̾ba psalmi huius
sacerdotib tribiutur ad xp̃i¬
anos ppłos edocendos. quos et
sums crucis habere posse nõ du¬
bium ẽ: et sccłos ẽẽ tempore
pot sỹnagogam manifesta ra¬
tione cognoscimilõ. Diuisio
ꝑsalmi.
¶mi docenclus eẽt ppłs
deuotus de fide et gradi¬
bus ecc̃e custodiendis. merito
ũba huius psalmi piis sacer¬
dotibus dantur. qui inpͥma
positione laudes dño dicunt
quod ec̃cam suam dilataũit.
et quod imi̾sis regibus cr̃aꝵ
potentiam sue maiestatis os¬
tenderit. Scclã positione grãs
agunt de aduentu dñi saluia¬
toris. cõmonentes antistites
futuros. ut gradlus in ccca dis¬
saluator possit agnosa. qui fa¬
mulos suos et̃na ꝓtectione

Expanded text:
us accipere Judaeorum, quae sabbatum observare videbatur. Secunda vero ejus Ecclesia catholica est; ideoque verba psalmi hujus sacerdotibus tribuuntur ad Christianos populos edocendos, quos et filios crucis haberi posse non dubium est, et secundos esse tempore post synagogam manifesta ratione cognoscimus. Divisio psalmi. um docendus esset populus devotus de fide et gradibus Ecclesiae custodiendis, merito verba hujus psalmi piis sacerdotibus dantur, qui in prima positione laudes Domino dicunt, quod Ecclesiam suam dilataverit, et quod universis regibus terrarum potentiam suae majestatis ostenderit. Secunda positione gratias agunt de adventu Domini Salvatoris, commonentes antistites futuros, ut gradus in Ecclesia disSalvator possit agnosci, qui famulos suos aeterna protect
Abbreviated transcription (Latin):
Hic iħc qui assumptus ẽ aub̾.
sic ueniet quemadmodum
uidistis eum euntem ĩcelũ.
ut muncdus firmiꝰ crederet.¬
quod talibus p̃conibus ĩso¬
naret. Psallite deo nr̃o ps¬
allite. psallite regi nr̃o psal¬
lite. Hon uacat quod totiẽs
iste sermo repetitur. Agnosci¬
tur enim quam utile quam
salutare sit opus qd̾ tam crebea
uoluit iteratione repetere.
Que figura dicitur epembasis.
quotiens ad decorem gemi¬
nandum u̾ba repetutur. ꝑs¬
allere enim ẽ bonis actionibꝰ
laudes deo canere. Quod si be¬
ne exhibeatur. etiam cum an¬
gelis nob̃ ꝓbatur eẽcõmune.
qui dei p̃coma iugit̾ sp̃uali ex¬
ultatione concelebrant. Se¬
quitur. Psallite regi nr̃o psa
dixit non alieno. quem dicit
ista laudatio. qm̃ solus ẽ qui
merito laudes accipiat. quan¬
do ip̃e et uniũsacteat. et crea¬
ta iugiter ãministrat. Qm̃¬
tex omnis tre deus psalite
sapiẽ. Hoc ꝓpt illos dicitur
qui sibi ꝑ singula loca diũsa

Expanded text:
Hic Jesus qui assumptus est a vobis Hic Jesus qui assumptus est a vobis sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum ; ut mundus firmitalibus praeconibus insonaret. Vers. 6. Psallite Deo nostro, psallite: psallite Regi nostro, psallite. Non vacat quod toties iste sermo repetitur; agnoscitur enim quam utile, quam salutare sit opus quod tam crebra voluit iteratione repetere. Quae figura dicitur epembasis, quoties ad decorem geminandum verba repetuntur. Psallere enim est bonis actionibus laudes Deo canere; quod si bene exhibeatur, etiam cum angelis nobis probatur esse commune, qui Dei praeconia jugiter spirituali exsultatione concelebrant. Sequitur: Psallite Regi nostro, psadixit, non alieno quem decet ista laudatio; quoniam solus est qui merito laudes accipiat, quando ipse et universa creat, et creata jugiter administrat. ex omnis terrae Deus: psallite sapienter. Hoc propter illos dicitur qui sibi per singula loca diversa