comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
asequentib inueniri minime potuissent : retrusascriptas uixta flaniminea
portã inuenientes. in eis se occultauerunt: Cum uero uesꝑtinis horis iussu¬
pregori requisiti minime in congregatione inuenti fuissent: ascenssis
caballis eos quidam fr̃s secutisunt. ꝑ mȩcroui portã exeuntes ut eos in lati¬
nã uł apiam uiã sequerene: subito eis consiliũ ortum ÷ uteos insalariam
uiã extraciuitatẽ requirere debiussent Igic ꝑgentes: defluxerunt iter
Et insalaria eõs uetere non inuenientes ꝑ portã flammineã decreuerunt
redire: Cumq reuerterent᷑: mox ut ħequi ante criptas illas uenerunt
inquib se monachi ab sconderant: fixerunt gradũ: Pulsati & compulsi: pasũ
mouere noluerunt : Considerauer̃ ȩquites rem̃ talem sine misterio ẽẽ non
posse : ad denderunt ad criptas uiderunt earũ aditus missa maceria prȩ¬

Expanded text:
a sequentibus inveniri minime potuissent, retrusas cryptas juxta Flamineam a sequentibus inveniri minime potuissent, retrusas cryptas juxta Flamineam portam invenientes, in eis sese occultaverunt. Cum vero vespertinis horis requisiti minime in congregatione inventi essent, ascenscaballis, eos quidam fratres secuti sunt, per Metronii portam exeuntes, ut eos in Latinam vel Appiam viam sequerentur: subito eis consilium ortum est ut eos in Salariam viam extra civitatem requirere debuissent. Igitur pergentes deflexerunt iter, et in Salaria eos veteri non invenientes, per portam Flaminiam decreverunt redire. Cumque reverterentur, mox ut equi ante cryptas illas venerunt in quibus se monachi absconderant, fixerunt gradum; pulsati et compulsi, passum movere noluerunt. Consideraverunt equites rem talem sine mysterio esse non posse, attenderunt ad cryptas, viderunt earum aditus missa maceria prae
Abbreviated transcription (Latin):
dam monachi & cundem senem ꝓme rogauerunt. Quistacim iussit canem
abscedere : A ipse adme reuersussum. Hic etiam sȩpe confessus ÷ postea dicens
qđ ẽo die quo ista ꝓculerat: consiliũ habuerit. de monasterio fugiendi
lros aro& monachus discedere exeꝗ dẽ monasterio latent̃ uoluit
NCumq hoc mente tractassa s uoluit oratoriũ ingredi. sed de mone corri¬
piente ne quiuit Rel inquebat᷑ ademonio: quã diu extra oratoriũ stabat
Simgredi conabat : statim maligno sp̃ui traditꝰ uexabat᷑: Hocdũ sepius fiera
tandem gregorio disquirente: sede monasterio fugere uoluisse confessus :
malignꝰ sp̃s numquam accedere temptauiss&:
Alio groor tempore duo fr̃s deciusdem pacris monasterio fugerunt qui
Ualiqua prius conloquendo fr̃ib signa dede̾runt : quod ꝑ apiam Aescen
dentes hiero solimã tenderent. Hii exeuntes : deuerter̃ deitinere. Et ut

Expanded text:
dam monachi, et eumdem senem pro me rogaverunt, qui statim jussit canem dam monachi, et eumdem senem pro me rogaverunt, qui statim jussit canem abscedere, et ipse ad me reversus sum. Hic etiam saepe confessus est postea, dicens quod eo die quo ista pertulerat, consilium habuerit de monasterio fugiendi. 13. Alius quoque monachus discedere ex eodem monasterio latenter voluit; cumque hoc mente tractasset, oratorium ingredi voluit, sed daemone corripiente nequivit. Relinquebatur a daemone quamdiu extra oratorium stabat; si ingredi conabatur, statim maligno spiritui traditus, vexabatur. Hoc dum saepius fieret, tandem, Gregorio inquirente, se de monasterio fugere voluisse confessus esmalignus spiritus nunquam accedere tentavisset. 14. Alio quoque tempore duo fratres ex ejusdem Patris monasterio fugerunt, qui aliqua prius colloquendo fratribusdentes Jerosolymam tenderent, qui exeuntes diverterunt de itinere. Et ut
Abbreviated transcription (Latin):
eiq prostratꝰ se peccasse cestatꝰ ÷ Perceptaq pęnitentia : ulterius adeum
de moniũ non accessit
Mlio quoq tempore dum indic nacalitio eiusdem: apłliam meridia¬
nis horis fr̃s quiescerent: subico quidam fr̃ aꝑtis oculis cȩcatus cȩpit
tremere uoces ingentes enuccere: Quib uocib: testabat᷑ ferre se non
posse qđ patiebat Concurrerunt fr̃s. uiderunt cȩcũ oculis uꝑtis tremen¬
tem. & clamantẽ. & ap̃sentẽb alienũ: nichilq qđ foris agi pocerat senti¬
entem. Hunc in manib leuauerunt : atq ante altare scĩ andreȩ apłi
ius sugregorii ꝓiecerunt. ipsiq ꝓeo inorationẽ ꝓstratisunt. Quistatian
adse reuersus. confessus : quia senex quidam ei apparuit. & canemi
iigrum adeũ dilacerandũ dimisit dicens: Quare fugere uoluisti de monasterio
isto: Cumq euadere decanis morsib nullo modo potuissem: uenerunc qui¬

Expanded text:
eique prostratus se peccasse 26 testatus est, perceptaque poenitentia, uleique prostratus se peccasse 26 testatus est, perceptaque poenitentia, uldaemonium non accessit. Alio quoque tempore dum in die natalitio ejusdem apostoli jam meridianis horis fratres quietremere, voces ingentes emittere, quibus vocibus testabatur ferre se non posse quod patiebatur. Concurrerunt fratres, viderunt caecum apertis oculis trementem et clamantem, et a praesentibus alienum, nihilque quod foris agi poterat sentientem. Hunc in manibus levarunt, atque ante altare sancti Andreae apostoli, jussu Gregorii, projecerunt, ipsique pro eo in orationem prostrati sunt. Qui statim ad se reversus, confessus est quia senex quidam ei apparuit, et canem nigrum ad eum dilacerandum dimisit, dicens: Quare fugere voluisti de monasterio isto? Cumque evadere de canis morsibus nullo modo potuissem, venerunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
suo monasterio signis cuidentib sit p̃fuisse putatus eo uam
Iao ut pauca demultis loquar: quadam die duos exinde fr̃s tranf
misit : qͥ aliqͥd emere peiusdem monasterii utilitate debuissent
unus unior qͥ prudentior uidebae᷑: alcer senior quicustos iunioris ess&.
Perrexerunc utriq: & dep̃cio quod acceperunt ipse quicustos uinioris missus
fuerat. nesciente altero furtũ fecit: Qui mox ut inmonasterio sunt reuer¬
si. atq ance oratoruilimen uenerunt arreptus ademonio his qui furcũ
fecerat cecidit: Dimissus aut̃ ademonio : concurrentib monachis. abbatis
iussu requisitꝰ est: neforte de eo qđ acceperat furtũ feciss&. Negauit.
iterũ ueratus ÷. Dimissus acq iterũ requisitꝰ : negauit. atq iterũ
ueratus :. Octo itaq uicib negauit: octo uicib ÷ uexat᷑: P ost octauã ⁊ueroti
negationẽ gregorio interrogante confessus : qđ nũmos furto abstulerat l.

Expanded text:
suo monasterio, signis evidentibus, sit praefuisse putatus. 11. suo monasterio, signis evidentibus, sit praefuisse putatus. 11. Nam ut pauca de multis loquar, quadam die duos exinde fratres misit, qui aliquid emere pro ejusdem monasterii utilitate debuissent, unus junior, qui prudentior videbatur, alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique; et de pretio, quod acceperunt, ipse qui custos missus fuerat, nesciente altero, furtum fecit. Qui mox ut in monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus a daemonio is qui furtum fecerat, cecidit. Dimissus autem a daemonio is, concurrentibus monachis, abbatis jussu requisitus est ne forte de eo quod acceperat furtum fecisset. Negavit, et iterum vexatus est. Dimissus, atque iterum requisitus, negavit, atque iterum vexatus est. Octo itaque vicibus negavit, octo vicibus vexatus est. Post octavam vero negationem, Gregorio interrogante, confessus est quod nummos furto abstulerat,
Abbreviated transcription (Latin):
muestiario nichil nomis matũ unde possa consolari naufragum remansisse.
quid facera& nesciebat: Aestuabat dõ deuoti pectoris pietas: nonsufferens uacua
ꝓximi reliquisse miseriã. Rursus ad uestiarͥũ suũ. si forte uas quod lib&
aut uestimentũ haber& interrogans: Audiuit nil penitꝰ remansisse. p̃ter
matris argenteam quȩcũ infusis leguminib micti solita erat seutellam¬
ox alacrior factus: ergo inquit fr̃ hanc defer: netristis abeat qui consolari
quȩ rit pauꝑ. Itaq delatam scutellam gregorio satis hylarit̃ tribuente:
pauꝑ quiputabae̾. letus amplectit᷑: noniam adexpetenda sed ad conferen¬
da suffãgia rediturus. Quod uidelic& angłicȩ ussitationis tempore. tantis
miraculis. tantis: uircutib publicatꝰ: ut omnib secum uiuentib exemplo
fuerit & terrori Quippe: qͥ non solus. sedsocialit̃ cum beato andrȩa apło

Expanded text:
in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. in vestiario nihil numismatum unde posset consolari naufragum remansisse. Quid faceret nesciebat. Aestuabat Deo devoti pectoris pietas, non sufferens vacuam proximi reliquisse miseriam. Rursus vestiarium suum, si forte vas quodlibet aut vestimentum haberet, interrogans, audivit nil penitus remansisse praeter matris argenteam, quae cum infusis leguminibus mitti solita erat, scutellam. Mox alacrior factus, Ergo, inquit, frater, hanc defer, ne tristis abeat qui consolari quaerit pauper. Itaque delatam scutellam, Gregorio satis hilariter largiente, pauper, qui putabatur, laetus amplectitur, non jam ad expetenda, sed ad conferenda suffragia rediturus. A quo videlicet angelicae visitationis tempore tantis miraculis, tantis est virtutibus publicatus, ut omnibus secum viventibus, et exemplo fuerit, et terrori, quippe qui non solus, sed socialiter cum beato Andrea apostolo,
Abbreviated transcription (Latin):
egritudinis suȩ. Si uero redir& egricudo ad memoriã: cũ cam fortem
seẽ sentiret: mirabaẽ si non comediss&. Qui ad uesperũ ueniens cogno¬
nulla tamen corporisuo cupiebat cõmodare quietẽ. quominus aut orar&.
aut legeret. aut scriber&. aut diccaret
ihuus sacri monasterui penetrallib: idemuir omnipotentis dĩ gregorius
a matre siluia tunc temporis uixta portã beacipauli apłi loco quidicit᷑
uidet degente : crudis leguminib pascebat᷑
uae dnine de more que dam scribencẽ angłs dñi repperiens: misereri
sibi flebific sub habitu naufragi postulabac Ciugregorius exinci¬
m̃o corde compatiens. bis ternis. nomis matib datis: abite p̃cepitꝰ
N eemul tõpost eadem die idem naufra gus reduit: seq multa ꝑdidisse
adutoriũ nau̾fragus imporcunis uocib requirebat. Cuil iberalissimꝰ
pat̾. accersito uestiario: abia sex nomismata dari p̃cipiens: cognorit

Expanded text:
aegritudinis suae. Si vero rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem aegritudinis suae. Si vero rediret aegritudo ad memoriam, cum tam fortem se esse sentiret, mirabatur si non 25 comedisset. Qui veniens ad vesperum, cognonullam tamen corpori suo cupiebat commodare quietem, quo minus aut oraret, aut legeret, aut scriberet, aut dictaret. 9. In hujus sacri monasterii penetralibus idem vir omnipotentis Dei Gregorius, a matre Silvia, tunc temporis juxta portam beati Pauli apostoli, loco qui dicitur videtur, degente, crudis leguminibus pascebatur. 10. Ubi hunc de more quaedam scribentem angelus Dei reperiens, misereri sibi flebiliter sub habitu naufragi postulabat. Cui Gregorius ex intimo corde compatiens, bis ternis numismatibus datis, abire praecepit . Nec multo post, eadem die idem adjutorium naufragus importunis vocibus requirebat. Cui liberalissimus Pater, accersito vestiario, alia sex numismata dari praecipiens, cognovit
Abbreviated transcription (Latin):
ebo reficerent : uitalis ei spsꝰ fundic incercipi uideret᷑: paschalis suꝑ¬
uenit dies: Eedum sacratissimo sabbato inquo om̃s etiam paruuli pueri
ieiuinant : ipse ieiuinare non poss& : cepit plus me rore quã infirmitate
Iox accersto uiro sc̃is simo eleutherio dudum
penes spoletũ multis p̃posito: cunc uero eiusdem su monasterui
monacho aquo uidelico audierat fuisse mor tuũ suscitatũ : oracorium
pociu i seseq eũ lacrimis ut saltem dic illo adierimandũ sibi uirtꝰ daretur
morationẽ dedit fc post paululũ completa oratione digressus. tancam
motutẽ surũ stomacũ ꝑcepisse cognouit: uceieib & morb dememoria
funditꝰ colleres. Cepit secum mirari quis eẽt. quis fuerit Etcũ ad aninũ
redtebat nfirmicas : nichil inse exhis quȩ meminerat cognoscerefualebat
Cumq indispositione monasterii occupata mens eẽt: obliuscebat᷑ funditus

Expanded text:
cibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur, paschalis supcibo reficerent, vitalis ei spiritus funditus intercipi videretur, paschalis supervenit dies. Et dum sacratissimo Sabbato, in quo omnes, etiam parvuli pueri, jejunant, ipse jejunare non posset, coepit plus moerore quam infirmitate ox accersito viro sanctissimo Eleutherio, dudum penes Spoletum multis praeposito, tunc vero ejusdem sui monasterii monacho, a quo videlicet audierat mortuum fuisse suscitatum, oratorium petiit, seseque cum lacrymis, ut saltem die illo ad jejunandum sibi virtus daretur, in orationem dedit. Et post paululum, completa oratione, digressus, tantam virtutem suum stomachum percepisse cognovit, ut ei cibus et morbus de memoria funditus tolleretur. Coepit secum mirari quis esset, quis fuerit; et cum ad animum redibat infirmitas, nihil in se ex his quae meminerat recognoscere praevalebat. Cumque in dispositione monasterii occupata mens esset, obliviscebatur funditus
Abbreviated transcription (Latin):
monastenũ inꝓprio domatẽ fabricauit: inqu̾o relictis sericis auro
gemmisq radiantib togis. simulq subpellectilib reliquis inusũ paupe¬
rũ p̃rogatis: ex huius mundi naufragio nudus euasit: diu desideratũ
monachicũ cupiens indumentũ: Primo subhylarionis. deinde sub maxi¬
miani uenerabiliũ ꝓatrũ regimine: multis sibi sociatis fr̃ib regulari
cramite militauit. Postuero cũ sub esse malla fr̃m uotiua concordia
imminente : p̃esse nonrennuit sicut in consequentib apparebit
U RAT EI abstinentia tanta oborũ. sedulitas orationũ: & ieiuniorũ
stlidiositas cam desiderata sacrorũ. ut infirmato stomacho laces¬
situs. uix subsistere ꝓculdubio inderet᷑. Namcum quodam tempore
incisionem uitaltũ quã greci dicunt sincopin pateret᷑: crebrisq angustid
ploranũ momenta adexitũ ꝓpm quarde: ac nisi eum frs frequenter

Expanded text:
monasterium in proprio domate fabricavit. In quo, relictis sericis, auro monasterium in proprio domate fabricavit. In quo, relictis sericis, auro gemmisque radiantibus togis, simulque supellectilibus reliquis in usum pauperum praerogatis, ex hujus mundi naufragio nudus evasit, diuque desideratum monachicum capiens indumentum, primo sub Hilarionis deinde sub Maximiani, venerabilium Patrum, regimine, multis sibi sociatis fratribus, regulari tramite militavit. Post vero cum subesse mallet, fratrum votiva concordia imminente, praeesse non renuit, sicut in consequentibus apparebit. 7. Erat ei abstinentia tanta ciborum, sedulitas oratiorum et jejuniorum, studiositas tam desiderata sacrorum librorum, ut infirmato stomacho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nam cum quodam tempore incisionem vitalium, quam Graeci συγκοπὴν dicunt, pateretur, crebrisque angustiis per horarum momenta ad exitum propinquaret, ac nisi eum fratres frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
popłos mellito declamar& gucture congerebat: Deniq docibilis ad oles¬
cens cum trans misso cõmuit᷑ stilo surgentis infanciȩ adbiuiũ phytago¬
ricȩ littere ꝑueniss& : incunctat̃ sinistrũ ramũ cũ scłi uoluptate relin
quere: &x dextrũ cȩpit cũ cȩlesti desiderio tocis uirib anhelare:
eo im conuersionis suȩ grãm longius ꝓ trahens : tutius. se xp̃o
famulaturũ putar&: si sub prȩcoris urbani habitu mundo spetie
tenus de seruir&  cȩperunt multa contra eũ exeiusdem scłi cura
succrescere: ita ut non iam sicut ꝓposuerat spetiȩ. sed ineo retineret᷑
rerũ suarũ nartus est facultatem : sex monasteria in sacilia
fabricans. suffitientib frĩb cumulauit Quib tantũ p̃diorũ contulit.
quantũ possa&. aduictũ cotidianũ dõ illic militantiũ sine indigentia
andreȩ apłi uixta basilicã scõꝵ ioħis & pauli. addiuum scauri

Expanded text:
populos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolespopulos mellito declamaret gutture congerebat. Denique docilis adolescens, cum, transmisso communiter stylo surgentis infantiae, ad bivium Pythagoricae litterae pervenisset, incunctanter sinistrum ramum cum saeculi voluptate relinextrum coepit cum coelesti desiderio totis viribus anhelare. 4. Sed, dum conversionis suae gratiam longius protrahens, tutius se Christo famulaturum putaret, si sub praetoris urbani habitu mundo specie tenus serviret, coeperunt multa contra eum ex ejusdem saeculi cura succrescere; ita ut non jam, sicut proposuerat, specie, sed in eo retinereturrerum suarum nactus est facultatem, sex monasteria in Sicilia fabricans, sufficientibus fratribus 24 cumulavit, quibus tantum praediorum contulit, quantum posset ad victum quotidianum Deo illic militantium sine indigentia Andreae apostoli, juxta basilicam sanctorum Joannis et Pauli ad clivum Scauri,
Abbreviated transcription (Latin):
dieb decẽ. temporib ꝙberui &e mauricii . & foce augustorũ. Iste sqnacoria
sterpe p̃genitꝰ tam nobilissimãs quã ȩtiã religiosissimã genealogiã duxit.
qui basilicã scõ cosine adamiani martrũ uiasaera iuxta templũ romuli
sicut actenus cernit᷑ uenustissime. fabricauit: eius acauus suerit: & heatã
uam gregorius geminȩ nobilitatis lincã. piis morib extulit. ꝓbis actib
exornauit : adeo ut p̃sagio quodam. grece gregorius. quod latine
ũigilantius resonat uocaret᷑. Nam recta quȩ docturus erat: dum uiuis
operib adimpleuit: sibima ipsi utiq se uigilasse ꝑdocuit. Cum uero
recta quȩ faciebat docendo quoq disseruit: uigilasse dinoscie᷑ non solũ
sui. sed futuri temporis xp̃ianis:
iauioto in erant ei cum a cerba ȩtate matura iamstudia : & auditu¬
rus incognita : religiosis senib indagator sollertissimus adherebat
Sumptaq doctrinȩ semina : tenaci memoriȩ ruminanda : quȩ post in

Expanded text:
gustorum. Iste, senatoria stirpe progenitus, tam nobilissimam quam etiam religiosissimam genealogiam duxit, qui basilicam sanctorum Cosmae et Damiani martyrum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et beata uam Gregorius geminae nobilitatis lineam piis moribus extulit, probis actibus exornavit, adeo ut praesagio quodam Graece Γρηγόριος, quod Latine vigilantius resonat, vocaretur. Nam recta quae docturus erat, dum vivis operibus adimplevit, sibimet ipsi utique se vigilasse perdocuit; dum vero recta quae faciebat docendo quoque disseruit, vigilasse dignoscitur, non solum sui, sed etiam futuri temporis Christianis. 3. Siquidem inerant ei, cum acerba aetate, matura jam studia; et auditurus incognita, religiosis senibus indagator solertissimus adhaerebat: sumptaque doctrinae semina, tenaci memoriae ruminanda, quae post in
Abbreviated transcription (Latin):
qui constantino politanȩ ȩcđȩ consuetudines sequereturũ
hierosolimoꝵ eecła ex beati hieronimi tradicione  tempore
beate memoriȩ damasi pape tradie tractum Itideo magis
nadica. Sͥ ubdiaconos. autem ut spoliatos ꝓcedere fac̾tẽm: anciqua
consuetudo ecdi fuit : Sed quia placuit ciudã nr̃o pontifici: nescio
traditione agretis acceperunt unde habent ergo hodie ut sub
diaconi ineis intunicis ꝓceddant: nisi quia hoc amatresua romar
edesiu ꝑceperunt Hyrrieleyson aut̃ neq ditimus sicue

Expanded text:
qui Constantinopolitanae Ecclesiae consuetudines sequeretur, pqui Constantinopolitanae Ecclesiae consuetudines sequeretur, pJerosolymorum Ecclesia ex beati Hieronymi traditione, tempore beatae memoriae Damasi papae, traditur tractum; et ideo magis autem spoliatos ut procedere facerem, antiqua consuetudo Ecclesiae fuit. Sed quod placuit cuidam nostro pontifici, nescio traditionem a Graecis acceperunt? Unde habent ergo diaconi in lineis tunicis procedant, nisi quia hoc a matre sua Romana Ecclesia perceperunt? Kyrie eleison autem nos neque diximus neque
Abbreviated transcription (Latin):
auditurȩ uerbũ doctrinȩ innumerabiles undiq diuersi sexsus
ȩtatis. ac ꝓfessionis uoluntariȩ confluebant cohortes: Quib ille
ut pote doctor cȩlestis militiȩ : cunctis dum taxat arma spiritalia
suggerebat: Pauperib uero & aduenis. qui ꝓ conditione tempoꝵ
romȩ
influxerant : cotidiana stipendia ministrabat
celcbrari decreuit : adquisitis numerosissimis oliuetis.
quorũ suromam incabulis marmoreis p̃forib eiusdem
basilie ad notauit. Luminaria suiꝑ addidit: officia
sedula deplicauit:. Desepultura uxta eccłam ⁊c cõmodum
sperare ꝓ hibuit: Septem ex defensorib honore regionario
de coranddos : indir᷑ Alleluia extrapence costens tempora ÷ dici
admissas fecit. Sub diaconos: expoliatos ꝓcedere statuit no¬
hsprulesson cantari p̃cepit : & orationem dominicã mox post
canonem suꝑ hostiam censuit recitari
oib: cum postea quosdam murmurare sentira: tamquam

Expanded text:
auditurae verbum doctrinae innumerabiles undique diversi sexus, auditurae verbum doctrinae innumerabiles undique diversi sexus, aetatis ac professionis, voluntariae confluebant cohortes, quibus ille, utpote doctor coelestis militiae, cunctis duntaxat arma spiritalia suggerebat, pauperibus vero et advenis, qui pro conditione temporum Romam influxerant, quotidiana stipendia ministrabat.celebrari decrevit, acquisitis numerosissimis olivetis, quorum summam in tabulis marmoreis prae foribus ejusdem basilicae 51 annotavit. Luminaria superaddidit, officia sedula deputavit. De sepultura juxta Ecclesiam, commodum sperare prohibuit. Septem ex defensoribus honore regionario decorandos indixit. Alleluia extra Pentecostes tempora dici ad missas fecit. Subdiaconos exspoliatos procedere statuit. Kyrie eleison cantari praecepit, et orationem Dominicam mox post canonem super hostiam censuit recitari. 21. De quibus cum postea quosdam murmurare sentiret, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
iam ad aliquod ȩcdesiasticũ officiũ ꝓuehatur sitamen illis non fuit
criminib maculatꝰ quȩ incestamenco ueteri morte multantur
pauca conuertens: non nulla uiero suꝑ aditiens. ꝓ exponendis
euanglicis lectionib. inunius libri uolumine co artauit. Incanone
apposuit. diesq nr̃os intua pace dispone : atq abȩterna dampnatione
nos eripe & inelectoꝵ tuoꝵ iubeas grege numerari:¬
ulionts ꝑbasilicas. uł beatoꝵ martyrũ cymiteria. scđm qđ
actenus plebs romana quasi eo uiuente certatim discurrit.
sollicitꝰ ordinauit Perquas & ipse simul discurrens: dũ ad huc
loqui p̃ualer&. uiginti homelias euangłu corã ȩccła diuerso tem¬
pore declamauit: Reliquas uero eiusdem numeri dictauit quidẽ.
sed lassessente stomaco languore continuo. aliis ꝓnuntiandas commisit¬
UEQUTBATUR exercitꝰ dñi ultra citraq gregoriũ p̃euntem : &

Expanded text:
jam ad quodlibet ecclesiasticum officium provehatur, si tamen illis non fuerit jam ad quodlibet ecclesiasticum officium provehatur, si tamen illis non fuerit criminibus maculatus, quae in Testamento Veteri morte mulctanturpauca convertens, nonnulla vero superadjiciens, pro exponendis evangelicis lectionibus in unius libri volumine coarctavit. In canone apposuit: « Diesque nostros in tua pace dispone, atque ab aeterna damnatione nos eripi, et in electorum tuorum jubeas grege numerariiones per basilica vel beatorum martyrum coemeteria secundum quod hactenus plebs Romana, quasi eo vivente, certatim discurrit sollicitus ordinavit; per quas et ipse simul discurrens, dum adhuc loqui praevaluit, viginti homilias Evangelii diverso tempore declamavit, reliquas vero ejusdem numeri dictitavit quidem, sed lassescente stomacho, languore continuo aliis Sequebatur exercitus Domini ultra citraque Gregorium praeeuntem, et
Abbreviated transcription (Latin):
adomni potentis dĩ seruitiũ festinare: ut abhumana
tute liberi. sindiuino seruitio uideant᷑ familiarius
conuersari: Quod si passim dimittimus. omnibus
fugierdi eccłastici uł secularis iaris dominiũ  decasionem
p̃bemus Si uerd festinantes: ad omnipocentis. dĩ seruitium.
in caute retinemius. illi inuenimur negare que dam
quidedit omnia: Unde necesse ÷ uequisquis ixiuris ecclastici ⁊ uelł.
secularis militiȩ seruitute ad dĩ seruitiũ conuerti desideras : ꝓbetͣ
prius in layco habitu constitutus: & simores eius atq conuersacio. bono
desiderio illius testimonio ferunt: absq ulla retractatione seruire
inmonasterio omnipotenti dño ꝑmittat᷑: ut abhumano seruitis
liber recedat : quidiuino obsequio districtiorẽ subire appetit serui¬
tutem. Si audem & inmonachico habitũ scđm patrũ regulas inrep̃her¬
sibilit̃ fuerit conuersatus : post p̾ta sacris canonib tempora. Ilicenterl

Expanded text:
ad omnipotentis Dei servitium festinare, ut, ab humanaad omnipotentis Dei servitium festinare, ut, ab humanatute liberi, in divino servitio videantur familiarius in monasteriis conversari. Quod si passim dimittimus, omnibus fugiendi ecclesiastici vel saecularis juris dominium occasionem praebemus. Si vero festinantes ad omnipotentis Dei servitium incaute retinemus, illi invenimus negare quaedam, qui dedit omnia. Unde necesse est ut quisquis ex juris ecclesiastici vel saecularis militiae servitute ad Dei servitium converti desiderat, probetur prius in laico habitu constitutus, et si mores ejus atque conversatio bono desiderio illius testimonium ferant, absque ulla retractatione servire in monasterio omnipotenti Deo permittatur, ut ab humano servitio liber recedat, qui in divino obsequio districtiorem subire appetit servitutem. Si autem et in monachico habitu secundum Patrum regulas irreprehensibiliter fuerit conversatus, post praefixa sacris canonibus tempora, licenter
Abbreviated transcription (Latin):
arrorum curã continuã deputatis. Obhoc se non nulli ꝓcerum
sub obtentu religionis primo consurare cȩper̃. Quoꝵ tergi uersatio¬
n. mauritius imperator prudent̃ occurrens data ꝑ longinum
straconem lage ꝑcepit : ut quisquis publicis fuiss& ad ministrationi
implicatus. eiꝰ ad ecdesiasticũ uenire offitium non licer&: Quam
uerem gregoruis suꝑ hoc ualde laudauit dicens: Qui secularem
habitum deserens adecdesiastica officia uenire festinat: non
relinquere cupit scłm sed mutare
Irguor dum adcdericalem ꝓfessionẽ. tam execcłastica quam
Cexseculari quoq militia diuersis occasionib cotidie pene
innumerabilis mud titudo fluer& : pastor ad omnia ꝓudus.
nequaquã eds adecclesi astici decoris officium. sed ad capiendũ
solu inods mon achicum ꝓ positũ suscipiendos cẽ. censebat
dicens: Multos ex eedesiastica. seu seculari militia. no¬
uimus

Expanded text:
agrorum curam continuam deputatis. Ob hoc se nonnulli procerum agrorum curam continuam deputatis. Ob hoc se nonnulli procerum sub obtentu religionis primo tonsurare coeperunt. Quorum tergiversationi Mauricius imperator prudenter occurrens, data per Longinum Stratorem lege, praecepit ut quisquis fuisset publicis administrationibus implicatus, ei ad ecclesiasticum venire officium non liceret. Quam legem Gregorius super hoc valde laudavit, dicens: « Qui saecularem habitum deserens, ad ecclesiactica 50 officia venire festinat, non relinquere cupit saeculum, sed mutare. » 16. Verum, dum ad clericalem professionem tam ex ecclesiastica, quam ex saeculari quoque militia diversis occasionibus, quotidie pene innumerabilis multitudo conflueret, pastor ad omnia providus, nequaquam eos ad ecclesiastici decoris officium, sed ad capiendum solummodo monachicum propositum suscipiendos esse censebat, dicens: « Multos ex ecclesiastica seu saeculari militia novimus
Abbreviated transcription (Latin):
famulantium aminimo usq ad maximũ barbarũ qđ lib& insermone
uł habitu p̃ferebat: sed togata quiritũ more seu trabeata latinitas
suulatium in ipso latiari palatio singularic̃ obtinebat. Refloruerant
suo ipsius iudicio subsistendi coram pontifice fidutiam non habebat
uo rcersi ebant᷑ pontificalib ꝓfundis consilus prudentes uri
quos phibui. potius quam potentes. & pauꝑͤ phylosophẏat intrin¬
secus qͥd pocius aut pocissimũ in uno quoq negocio sequendum puca¬
recꝰ arcificiosis argumentationib rationabilit̾ inquirente : diues
inertia. quȩ modo se desapientib parisorte ulciscitur : p̃cubiculi
forib despicabilis remanebac Sola de erat interp̃tandi bilinguis
peritia pfacundissima uirgo cecropia: quȩ quondam suȩ mentis
acumina uarrone celibatũ suum auferente latinis tradiderat:
uirisub uibant nimirũ lascis adarmorũ solam militiam. uel

Expanded text:
famulantium, a minimo usque ad maximum, barbarum quodlibet in sermone famulantium, a minimo usque ad maximum, barbarum quodlibet in sermone vel habitu praeferebat, sed togata, Quiritum more, seu trabeata Latinitas suum Latium in ipso Latiali palatio singulariter obtinebat. Refloruerant suo ipsius judicio subsistendi coram pontifice fiduciam non habebat. 14. Arcessebantur pontificalibus profundis consiliis prudentes viri, quos perhibui, potius quam potentes; et paupere philosophia intrinsecus quid potius aut potissimum in unoquoque negotio sequendum putaretur artificiosis argumentationibus rationabiliter inquirente, dives inertia, quae modo se de sapientibus pari sorte ulciscitur, prae cubiculi foribus despicabilis remanebat. Sola deerat interpretandi bilinguis peritia, et facundissima virgo Cecropia, quae quondam suae mentis acumina, Varrone caelibatum suum auferente, Latinis tradiderat, ecclesiastici viri subibant, nimirum laicis ad armorum solam militiam, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tuens : ꝓ construendo synodochio hierosolimis destinauit: simulq.
daudiũ classitanȩ ciuitatis abbatem qͥde ꝓuerbus. decanticis
canticoꝵ . deꝓpħis. delibris regum. deq epcatico papa disputante
multa lic& non eodem sensu composuit
I UM auis gregorius die noctuq uersatꝰ. nichil monasticȩ
ꝑfectionis inpalatio: nichil pontificalis institutionis in ecła
dereliquid. Videbantur passim cum eruditissimis dericis
adherere pontifici religiosissimi monachi. & diuersis ꝓfessionib
habebat᷑ uita communis: ita ut talis eẽt. tunc subgregorio
penes urbem romana ȩccła. qualem hanc fuisse sub apłis.
lucas. & sub marco euangłista penes alexandriam filo comme¬
UNc rerum sapiencia romȩ sibi templum uisibilit quod ammodo
fabricar : & sep̃timplicib artib ueluti columꝑnis nobilissimoꝵ
cocidem lapidum apłicȩ sedis atrium fultiebat. Nullus pontifici

Expanded text:
tuens, pro construendo xenodochio Jerosolymam destinavit; simulque tuens, pro construendo xenodochio Jerosolymam destinavit; simulque Claudium Classitanae civitatis abbatem, qui de Proverbiis, de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris Regum, deque Heptateucho, papa disputante, multa, licet non eodem sensu, composuit . 12. Cum quibus Gregorius diu noctuque versatus, nihil monasticae perfectionis in palatio, nihil pontificalis institutionis in Ecclesia dereliquit. Videbantur passim cum eruditissimis clericis adhaerere pontifici religiosissimi monachi, et in diversis professionibus habebatur vita communis, ita ut talis esset tunc sub Gregorio penes urbem Romam Ecclesia, qualem hanc fuisse sub apostolis Lucas, et sub Marco evangelista penes Alexandriam Philo commeunc rerum Sapientia Romae sibi templum visibiliter quodammodo fabricabat, et septemplicibus artibus, veluti columnis nobilissimorum totidem lapidum, apostolicae sedis atrium fulciebat. Nullus pontifici
Abbreviated transcription (Latin):
coetancũ suũ cũ quo post ea disputans quat tuor dialogorum
libros composuit: emilianũ nocariũ. qui quadraginta homelias
cuangłii cum sociis suis excepit. paterium eq nocariũ qui ab eo
secundi cherus factus ex libris ipsius aliqua ut illima deflorauit¬
F tiohannem defensorem qͥ eius ussu in hispanus cognitor
destinatus : ianuarium ep̃m ciuitatis malalitanę abepĩs
suis compatriotis depositum sedi ꝓ priȩ restaurauit: & deposi¬
tores eius cum eo qui in loco eius obrepserat. pari sententia
condempnauit. Monachorum uero: scĩssimos sibi familiares
elegit Inter quos maximianũ monasterii sui abbatem quem
tinum eiusdem monasterii sui p̃positũ. & mellitũ : ꝑ quos angloꝵ
gentes ad xp̃ianis mi grãm conuocauit. Marinianũ eiusdem
mon asteri sui monachum: quẽ in rauennati metropoli ep̃m
consecrauit. Probum quem subito abbatem sp̃u reuelante consti¬

Expanded text:
coaetaneum suum, cum quo postea disputans, quatuor Dialogorum coaetaneum suum, cum quo postea disputans, quatuor Dialogorum libros composuit; Aemilianum quoque notarium, qui quadraginta homilias Evangelii cum sociis suis excepit; Paterium aeque notarium, qui ab eo secundicerius factus, ex libris ipsius aliqua utillima defloravit; et Joannem defensorem, qui ejus jussu in Hispanias cognitor destinatus, Januarium episcopum civitatis Malacitanae, ab episcopis suis compatriotis depositum, sedi propriae restauravit, et depositores ejus cum eo qui in locum ejus obrepserat pari sententia condemnavit. Monachorum vero sanctissimos sibi familiares elegit, 49 inter quos Maximianum, monasterii sui abbatem, quemtinum ejusdem monasterii sui praepositum, et Mellitum, per quos Anglorum gentes ad Christianismi gratiam convocavit; Marinianum ejusdem monasterii sui monachum, quem in Ravennati metropoli episcopum consecravit; Probum, quem subito abbatem spiritu revelante consti
Abbreviated transcription (Latin):
ti. cantũ gallicanarũ ȩcdesiarũ. ame tensi discrepare pruden¬
tissimus regum uidiss& : ac unũ quemq ab alterutro uitiatum
cantũ iactantem aduerter& : iterũ inquit redeamus ad fontem
Tunc regis p̾cib sicut hodie quidam ueridica stipulantur: adrianꝰ
pontifex ꝑ motus duos ingalliant cantores emisit. Quorũ iuditio
rex om̃s quidem corrupisse dulcedinẽ: romani cantus leuitate
quadam cognouit:. Metenses uero sela nãturali feritate: paululũ
quid dissonare p̃uidit. Deniq usq hodie quantum romano cantui meten
cantus qui puram uł meram ueritatem diligunt comꝓbat: Hȩc ergo
panicipationẽ ꝓtulerim: ne in discussam gallorũ uanitatem uidear
Niiaỹ prudencissimus rector gregorius.I p̃terisse¬
remotis at suo cubiculo secularibus: dericorũ sibi pruden¬
cissimos consiliarios familiaresq delegit Inc̃ quos petrũ diaconẽ

Expanded text:
ti, cantum Gallicanarum Ecclesiarum a Metensi discrepare prudenti, cantum Gallicanarum Ecclesiarum a Metensi discrepare prudentissimus regum vidisset, ac unumquemque ab alterutro vitiatum cantum jactantem adverteret: Iterum, inquit, redeamus ad fontem. Tunc regis precibus, sicut hodie quidam veridice astipulantur, Adrianus papa permotus, duos in Galliam cantores misit, quorum judicio rex omnes quidem corrupisse dulcedinem Romani cantus levitate quadam cognovit, Metenses vero sola naturali feritate paululum quid dissonare praevidit. Denique usque hodie quantum Romano cantui Metenscantus, ab his qui meram veritatem diligunt comprobatur. Haec ergo per anticipationem retulerim, ne indiscussam Gallorum levitatem videarissimus rector Gregorius, remotis a suo cubiculo saecularibus, clericorum sibi prudentissimos consiliarios familiaresque delegit, inter quos Petrum Diaconum
Abbreviated transcription (Latin):
pgallias inbrittanias uitaliano sit p̃suli destinatꝰ. Qui circumquaq
dissonantia romani & gallicani cantꝰ romȩ offensus. cũ gallorũ
ꝓcacitas cancũ anostratib quibdam neniis argumentaretur eẽ
corruptũ. nr̃iq ediuerso autenticũ antiphonariũ ꝓbabilit̾ ostenta¬
rent: incerrogasse fertur. quis inter ruum & fontẽ limpidioriẽ
aquã conseruare solebat Respondentib fontẽ : prudent̃ adiecit
łrgo & nos quideriuo corruptã limphamus quȩ actenꝰ bibimus
ad phennis fontis necesse ÷ fluenta principalia recurramus.
Mox itaq duos suoꝵ industrios dericos: adriano tunc ep̃o dereli¬
quit. Quib tandem satis elegant̃ instructis : metensem metro¬
polim adsuauitatẽ modulationis pristinȩ reuocauit. ꝑquȩ illam
totam galliam suam correxit:
Iiocy multa post tempora defunctis his qui romȩ fuerane edoca¬

Expanded text:
per Gallias in Britannias Vitalliano sit praesule destinatus, qui circumquaque per Gallias in Britannias Vitalliano sit praesule destinatus, qui circumquaque dissonantia Romani et Gallicani cantus Romae offensus, cum Gallorum procacitas cantum a nostratibus quibusdam naeniis argumentaretur esse corruptum, nostrique e diverso authenticum Antiphonarium probabiliter ostentarent, interrogasse fertur quis inter rivum et fontem limpidiorem aquam conservare soleret? Respondentibus fontem prudenter adjecit: Ergo et nos qui de rivo corruptam lympham usque hactenus bibimus, ad perennis fontis necesse est fluenta principalia recurramus. Mox itaque duos suorum industrios clericos Adriano tunc episcopo dereliquit, quibus tandem satis eleganter instructis, Metensem metropolim ad suavitatem modulationis pristinae revocavit, et per illam, totam Galliam suam correxit. Sed cum multa post tempora, defunctis his qui Romae fuerant educa
Abbreviated transcription (Latin):
hematis domiusterui cotidiani utrobiq gram sub diuisis
pprads mnulationis dulcedinẽ inc̾ alias eropȩ gentes germam
corruram uerascam l euitatt unimi qui non nulla deꝓprio grego¬
rumis cam ibe miscuer qua feritate quog naturali seruare saitiore¬
ꝑstrepentia susceptȩ modulationis dulcedinẽ ꝓpriȩ non resultant.
quia bibuli gutturis barbara feritas dum inflexionib & reꝑcussio¬
nib mitẽ nicitur ȩdere cantilenã: naturali quodam fragore quasi
plaustra ꝑgradus confusȩ sonantia rigidas uoces iactat. Sicq audienciũ
animos quos mulcere debuerat: exasꝑando magis. ac obstrependo
tunc brittanias adeunte ꝑ occidentẽ quoq romanȩ institutionis
cantores dispsi barbaros insignit̃ docuer̃. Quib defunctis occidentales
ȩccle ita suscepte modulationis organũ uitiarunt: ut ioħs quidam
romanꝰ cantor cũ theodoro eq ciuȩ romãno se deira ciarchi ep̃o

Expanded text:
hematis ob ministerii quotidiani graciam utrobique subdivisit. Huius modulacionis dulcedinem inter alias Europe gentes Germani corruptamque vero tam levitate animi – vel nonnulla de proprio Gregorianis cantibus miscuerunt – quam feritate quoque naturali minime reserperstrepentia, susceptae modulationis dulcedinem proprie non resultant, quia bibuli gutturis barbara feritas, dum inflexionibus et repercussionibus mitem nititur edere cantilenam, natarali quodam fragore, quasi plaustra per gradus confuse sonantia rigidas voces jactat, sicque audientium animos, quos mulcere debuerat, exasperando magis ac obstrependo gustino tunc Britannias adeunte, per Occidentem quoque Romanae institutionis cantores dispersi, barbaros insigniter docuerunt. Quibus defunctis Occidentales Ecclesiae ita susceptum modulationis organum vitiarunt, ut Joannes quidam Romanus cantor cum Theodoro aeque cive Romano, sed Eburaci archiepiscopo,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃conee : XL. Ubi augustinũ mon& ne ꝑ miraculis tumeat XLi. ubipanis frustũ
incarnẽ carnis rursũ inpanis primordia reformauit XLII Ubi pannũ pupu¬
git a sanguis efflux̃ :xL III Ui maleficos cecitate multauit: XLiuio ualit̃ intellegi
ualeat gregoriũ traiani animã deinferni crutiatib libasse XLU. Vbimona¬
hum sub ex cõmunicatione defunctũ mirabilit̃ soluit AXLUI Ui paganos pueros
comparat ut xp̃ianos efficiat iXLUI Ubi ꝓpaganis rusticꝰ ep̃s cõminatur.¬
xluVNbi udeos conuersis apensionib: leuigateluiIIUbi baptiandis uestimenta
largiẽ. L Ubi pueris arrianoꝵ sibueniri p̃dicat. LI Ubisingulis diaconus

Expanded text:
conetur.--40. Augustinum monet, ne pro miraculis tumeat.--41. Panis frustum in carnem, carnis rursus in panis primordia reformavit.--42. Pannum pupugit, et sanguis effluxit.--43. Maleficos caecidebet, Gregorium Trajani animam de inferni cruciatibus liberasse.--45. Monachum sub excommunicatione defunctum mirabiliter solvit.--46. Paganos pueros comparat, ut Christianos efficiat.--47. Pro paganis rusticis, episcopis comminatur.--48. Judaeos conversos a pensionibus levigat.--49. Baptizandis vestimenta largitur. --50. Pueris Arianorum subveniri praedicat.--51. Sin
Abbreviated transcription (Latin):
amasus defendat. aut cũ osorib arguat. quãquã ineo qđ tuã iudicio placeo.
cunctis ueritatẽ tuentib me ꝑpetuo placiturũ fore presumam. Peto igt
ut sicut tuis iussionib humilic̾ parui: sicbeati gregorii p̃cib & in hoc scło
ab ȩmulorũ insidiis. & infuturo apeccatoꝵ nexib merear misericorditer
uiivui prȩcor urbanꝰ ex primie̾. U Ubi sex monasteria insicilia fecie. Ui Ubi sub abbat
insue domꝰ monasterio militans post modũ abbas efficie᷑. VIII Ubi paschali. sabbato
ieunare non uala UIII Vbi ad ño ieiunandi forticudinẽ impetrat: UInI Ubimater
siluia ei consuetudinalit̃ legumina mandat. U  Ubi duab uicib ab angło dĩ temptat᷑.
tercia uero liberalis simꝰ comprobaẽ. XIUbi fr̃ furcũ faciens acdemone ueratur
a gregorio liberae.II Ubi fugiturus fr̃cecatur. & anigerrimo canis morsib

Expanded text:
amasiis defendat, aut cum ausoribus arguat; quanquam in eo quod tuo judicio placeo, amasiis defendat, aut cum ausoribus arguat; quanquam in eo quod tuo judicio placeo, cunctis veritatem tuentibus me perpetuo placiturum fore praesumam. Peto igitur ut sicut tuis jussionibus humiliter parui, sic beati Gregorii precibus, et in hoc saeculo ab aemulorum insidiis, et in futuro a peccatorum nexibus merear misericorditer  Praetor urbanus exprimitur.--5. Sex monasteria in Sicllia fecit.--6. Sub abbatibus in suae domus monasterio militans, postmodum abbas efficitur.--7. Paschali Sabbato jejunare non valet.--8. A Domino jejunandi fortitudinem impetrat.--9. Mater Silvia ei consuetudinaliter legumina mandat.--10. Duabus vicibus ab angelo Dei tentatur, tertia vero liberalissimus comprobatur.--11. Frater furtum faciens a daemonio vexatur, et a Gregorio liberatur.--12. Fugiturus frater caecatus, et a nigri canis morsibus
Abbreviated transcription (Latin):
uiuens qualit̃ docuerit : intertio designaui. E e fecte docens infirmitatem
suã cotidie quanta consideracione cognouerit: inquarto condusi. Neq magno¬
tantũ quando feciss&. quantũq fecissa : sollicitꝰ deflorare curaui. Inquib quã¬
quã multa & uaria memoratu digna studio breuicatis omiserim: nichilꝓ fuis
illis miraculis. quȩ nr̃is temporib facta multis adhuc suꝑstitib iius uocib
celebrant. Sicui tamen ueassola alit̃ uisũ fuerit. ad plenitudinẽ scrinunri
recurrens : tot cartitios libros epłarũ eiusdem patris. quot annos ꝓbatur
inxisse reuoluat. Et quia quȩdam illarũ uario tempore destinatȩ uarietatem
sensuũ retinent. eademq non nullis integtȩ: quibusdam uero parte aliqua
diminutȩ : ꝓꝑsonarũ locorũ. siue temporũ dispensatione uident̃ finetenꝰ
relegendo conspicere. Sicq demũ lucidam ueritatẽ cognoscens : me aut cũ

Expanded text:
vivens, qualiter docuerit, in tertio designavi; et recte docens, infirmitatem vivens, qualiter docuerit, in tertio designavi; et recte docens, infirmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoverit, in quarto conclusi. Neque magnotantum quando fecisset, sed quantum fecisset, sollicitus deflorare curavi. In quibus quanquam multa et varia memoratu digna studio brevitatis omiserim, nihil memini illis miraculis quae, nostris temporibus facta, 22 multis adhuc superstitibus, vivis vocibus celebrantur. Si cui tamen, ut assolet, visum fuerit aliter, ad plenitudinem scrinii vestri recurrens, tot charticios libros epistolarum ejusdem Patris, quot annos probatur vixisse, revolvat. Et quia quaedam iliarum, vario tempore destinatae, varietatem sensuum retinent, eaedemque nonnullis integrae, quibusdam vero parte aliqua diminutae, pro personarum, locorum, sive temporum dispensatione, videntur, fine tenus relegendo conspiciat; sicque demum lucidam veritatem cognoscens, me aut cum
Abbreviated transcription (Latin):
conatu pulcherrimoq stilo descripserant conferre penicꝰ dubitarem.
idem tidem iubendo uehemenẽ ortatus es : ut romane sedis pontificem
repellendorũ scripcorũ omniũ spetialem dederit pculdubio pocestatẽ
taq. tam imperiosis auctoritatib tandem compulsus. uix primũ librũ
gregorianȩ uitȩ compleuerã : quando hunc ineiusdem uigiliis annua uertigine
reuolutis tua ꝓbauit parit̃ ac publicauit auctoritas Ergo sollicitior factus ad
cetera pauca demultis te incentore. tep̃ceptore. tefactore. teq udice colli¬
gens : in libris quattuor auxiliante dño coartaui. & scđm distributionẽ eius¬
dem doctoris qua librũ regulȩ pastoralis quadriꝑtita racione distincserat.
ego quoq illũ qualit̃ adcul men regiminis uenerit. mnprimo huius operis
libro phibui: Et ad hoc rite ꝑueniens : qualit̾ uirerit inscdõ disserur Etbenẽ

Expanded text:
conatu, pulcherrimoque stylo descripserant, conferre penitus dubitarem, conatu, pulcherrimoque stylo descripserant, conferre penitus dubitarem, identidem jubendo vehementer hortatus es, ut Romanae sedis pontificem, repellendorum scriptorum omnium specialem dederit procul dubio potestatem. Itaque tam imperiosis auctoritatibus tandem compulsus, vix primum librum Gregorianae Vitae compleveram, quando hunc, in ejusdem vigiliis annua vertigine revolutis, tua probavit pariter ac publicavit 21 auctoritas. Ergo sollicitior factus ad caetera, pauca de multis, te incentore, te praeceptore, te fautore, teque judice, colligens, in libris quatuor, auxiliante Domino, coarctavi; et secundum distributionem ejusdem doctoris, qua librum Regulae pastoralis quadripartita ratione distinxerat, ego quoque illum, qualiter ad culmen regiminis venerit, in primo hujus operis libro perhibui; et ad hoc rite perveniens, qualiter vixerit, in secundo disserui; et bene
Abbreviated transcription (Latin):
pratissioro acfelicissimo domino iohanni sancte catholicȩ & apostolicȩ
romane ȩccłȩ presuli: iohannes ultimus leuitarũ: Nuꝑ adiugilias
iuitatis nolanẽ presule consuetudinalit̾ ꝑsonante: uisuses auenerabilibus
ep̃is: diuino quodam instinctu cõmotꝰ requirere : cur tantꝰ poncifex qui
mul toru scoꝵ uitas cexuerat. gestis ꝓpriis in ꝓpria dum taxat ȩccła caruissa
presertim cũ &apud sarones. & apud langobardorũ sibi prorsus infensissimã
gentẽ: gestis ꝓpriis ubiq poller&. Cumq uenerabiles ep̃i has abutrisꝙ gen¬
cibus haberi quide mo serd compendiosissime responderent : meã quoq parui¬
dus conscisceni pceperas ut uitã ipsius descrinio sẽȩ sedis apłicȩ cantoplenil¬
I quanto & centius carpere studuissem. Seddã ego ꝓpriȩ mertiȩ conscius iui
me mcis priorib ac ꝑ hor sapientiorib qui uitã eiꝰ lic& breuit̃: tamen pio

Expanded text:
Beatissimo ac felicissimo Domno Joanni, sanctae catholicae et apostolicae Beatissimo ac felicissimo Domno Joanni, sanctae catholicae et apostolicae Romanae Ecclesiae praesuli, Joannes ultimus levitarum. Nuper ad vigilias civitatis Nolanae praesule consuetudinaliter personante, visus es a venerabilibus episcopis, divino quodam instinctu commotus, requirere cur tantus pontifex, qui multorum sanctorum Vitas texuerat, gestis propriis in propria duntaxat Ecclesia caruisset; praesertim cum et apud Saxones, et apud Langobardorum sibi prorsus infensissimam gentem, gestis propriis ubique polleret. Cumque venerabiles episcopi has ab utrisque gentibus haberi quidem, sed compendiosissime, responderent, meam quoque parvitatem consciscens, praeceperas ut Vitam ipsius de scrinio sanctae sedis apostolicae, tanto plenius, quanto et certius carpere studuissem. Sed dum ego propriae inertiae conscius, me meis prioribus, ac per hoc sapientioribus, qui vitam ejus, licet breviter, tamen pio
Abbreviated transcription (Latin):
osc PI Romul eos pastor uenerande triumphos: Gregorii sĩ suscipe gesta
ci. Quinituit ficcs uerbis scriptisq beatis. Utubar auri comisolis morbȩ
Quit forma decus. speculũ. tibi sit uia. unta ꝑeuum: Sicupis ȩternũ ferre
sauer dotiũ Namqui non huius sequitur uestigia presul Ante dm̃ presul
nonerit immo pecus. hinc psal mista carit. homine similare caballis Igna¬
uam stultis. qui sub honore peric. Nocturnũ dedimus scõ. cantũq diurnũ
Carmnib darũ. concinimꝰq uirũ. Redde uicem scripto seruans cola comata
puncto Netua mendosũ pagina seru& opus. Ludere mȩ libuit uariabilis
ordine campi. Post quã prosa fugit musa iocosa redit Hec michi tutribuis
doctor prȩciosȩ gregori Quibona das famulis. sed malatuis Uestitus ex pi
noidus fua miiia dixi Indueme factis uellerib q tuis Et quia mortalis desunt
com mettu carnis: D amichi subpedib posse iacere tuis liicrẽ eRETÃnO

Expanded text:
scipe Romuleos, Pastor venerande, triumphos, Gregorii sancti suscipe gesta tui. Qui nituit factis, verbis, scriptisque beatis, Ut jubar auricomi solis in orbe cluit. Forma, decus, speculum tibi sit, via, vita per aevum, Si cupis aeternum ferre sacerdotium. Nam qui non hujus sequitur vestigia praesul, Ante Deum praesul non erit, imo pecus. Hinc Psalmista canit hominem similare caballis, Ignavum stultis, qui sub honore perit. Nocturnum dedimus sancto cantumque diurnum, Carminibus clarum concinimusque virum. 20 Redde vicem, scriptor, servans cola, commata, puncta, Ne tua mendosum pagina servet opus. Ludere me libuit variabilis ordine campi, Postquam prosa fugit, musa jocosa redit. Haec mihi tu tribuis, doctor pretiose Gregori, Qui bona das famulis, sed mala nulla, tuis. Vestitus coepi, nudus tua munia dixi, Indue me factis, velleribusque tuis. Et quia mortalis desunt commercia carnis, Da mihi sub pedibus posse jacere tuis. PRAEFATIO.
Abbreviated transcription (Latin):
rxcepiau occoginta hominespenitentiã prosternunt᷑. xxxxiiui ubi a lurbea
diffugiens indicio cel esti monstrae & reduct᷑ prime settis pontifex consetrater̃¬
xxrxu usi noliuise sũmũ sacerdociũ ueracit monstrac᷑ ixxxxui ubidiscretignũs¬

Expanded text:
.--43. Octoginta homines pestilentia prosternuntur.--44. Ab Urbe .--43. Octoginta homines pestilentia prosternuntur.--44. Ab Urbe diffugiens, indicio coelesti monstratur: et reductus, primae sedis pontifex consecratur.--45. Noluisse summum sacerdotium, veracit