comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
herodes suꝑ om̃ia mala quae gesserat. & conelu sit iohannẽ in carcere: quia inquam
abhis hacc uidebantur omissa. rogatu sdicitur iohannes apłs ut ea quȩ prae terieran
priores ante traditionẽ iohanni s saluatoris gesta conscriber&. & ideo dicit in euan¬
enim iohannes erat missus in carcere. Ex quibus constat: quod ea quae antequam
iohannes trader&ur ab ihũ fuerant gesta describit & id̾o siqui hȩc diligentius con¬
sidera euidenter mueni& non sibi euangelia dissonare sed alterius temporis gesta
esse quae scribit iohannes. alterius uero quae caeteri. Unde quia natiuitatem
scđm carnẽ saluatoris. uel matheus. uellucas descripserant. recicuit haec iohannes:
& atheologia atq ab ipsa eius diuinitate sumit exordium Quȩ pars sine dubio ipsi

Expanded text:
Herodes super omnia 463 mala, quae gesserat, et conclusit Joannem in carcere . Quia, inquam, ab his haec videbantur omissa, rogatus dicitur Joannes Apostolus ut ea, quae praeterierant priores, ante traditionem Joannis Salvatoris gesta describeret. Et ideo dicit in Evanenim Joannes erat missus in carcerem . Ex quibus constat quod ea quae antequam Joannes traderetur, ab sideret, evidenter inveniet non sibi Evangelia dissonare, sed alterius temporis gesta esse quae scribit Joannes, alterius vero quae caeteri. Unde quia nativitatem secundum carnem Salvatoris, vel Matthaeus, vel Lucas descripserant, reticuit haec Joannes et a theologia atque ab ipsa ejus divinitate sumpsit exordium: quae pars sine dubio ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
dormiuit. Hec &iam de locis in quib requiescunt in somno pacis. adiecisse sufficiat
Scd &e gauis cuius ante mentio facta est. indialogo suo quẽ proculo disputans seribit.
de filiabus philippi simul & obitu ipsius consonis uocibus memorat dicens. Post hi¬
aut̃ prophetissȩ quattuor fuerunt philippifilixe cuius sepulehrum extat apud
hierapolim asiae urbem unacum filiabus suis. Behis aut̃ & lucas in actibus apłoꝵ
meminte cum adhuc apud caxesaream degerent. Dicit gͦ ita. Uenimꝰ inquit cacsareã
& ingressi domum philippi euangelistae qui erat unus & sept̃e. mansimus apud eui¬

Expanded text:
dormivit. Haec etiam de locis, in quibus requiescunt in somno pacis, adjecisse sufficiat. dormivit. Haec etiam de locis, in quibus requiescunt in somno pacis, adjecisse sufficiat. Sed et Gaius, cujus ante mentio haec facta est in Dialogo suo, quem cum Proculo disputans scribit, de filiabus Philippi simul et obitu ipsius consonis vocibus memorat, dicens: Post haec autem quatuor fuerunt Philippi filiae, cujus sepulcrum exstat apud Hierapolin, Asiae urbem, una cum filiabus suis. De his autem et Lucas in Actibus apostolorum meminit, cum adhuc apud Caesaream degerent; dicit ergo ita: Venimus, inquit, Caesaream et ingressi domum Philippi euangeliste, qui erat unus ex septem, mansimus apud eu
Abbreviated transcription (Latin):
gitur quia de uitx exitu paeri uel pauli :iam insuperioribus explanauimꝰ: sed & tẽpꝰ
iohannis quouita excessit ex parte iam diximꝰ : nunc &iam deloco qui&is eius scđm
fidem polx eratis ephesii epĩ edocere conueniens puto Hicenim polyerates uictori
ep̃o urbis romȩ seribens. & ipsius & pr̃iuippi apłi a filiarum eius pariter meminit dic
sicut iam superius inseruimꝰ quod magna lumina in asix partibus dormierant que resu¬
citabit dñs in nouissimo die aduentus sui cũ ueni& ingła : & requir& om̃es scõs suos
Dieo aut̃ decbilippo inquit qui fuit si cerdos unis ec apłis : qui dormiut apud hier¬
polim sed & duȩ eiꝰ filiae inibi uirginẽs consenuere : & alia eiꝰ filia spũ scõ repleca
ꝑmansit apud ephesum. Et iohannes ille qui supra pectus dñi recumbebat. qui fuit¬
sacerdos dm̃ pontisicale petalum gestans & martyr & doctor optimꝰ : apud ephesun

Expanded text:
gitur quia de vita et exitu Petri vel Pauli in superioribus explanavimus, sed et tempus Joannis, quo vita excessit, ex parte jam diximus, nunc etiam de loco quietus ejus secundum fidem Polycratis, Ephesii episcopi, edocere conveniens puto. Hic enim Polycrates Victori, episcopo urbis Romae, scribens et ipsius Philippi apostoli ac filiarum ejus pariter meminit, dicens: Sicut jam superius inseruimus, quod magna lumina in Asiae partibus dormierunt, quae suscitabit Dominus in novissimo die adventus sui, cum veniet in gloria et requiret omnes sanctos suos. Dico autem de Philippo, inquit, qui fuit unus ex apostolis, qui dormivit apud Hierapolin. Sed et duae ejus filiae inibi virgines consenuere, et alia ejus filia Spiritu sancto repleta permansit apud Ephesum. Et Joannes ille, qui supra pectus Domini recumbebat, qui sacerdos Dei fuit, pontificale petalum gestans, et martyr et doctor optimus, apud Ephesum
Abbreviated transcription (Latin):
intempore &iam simeon cleopha filius quẽ scdm̃ hierosolimis ordinatũ ep̃m
supra edocuimꝰ permartyrium carnis uinculis resolutus est. Hox ad stipulator
ipse ille est hegesippus. quem in pluribus iam produximus testem. Isergo refe
quod a quibusdam hereticis accusatus sit supradictus uir tam quam xp̃ianus.
& multis supplicis afflictus permultos dies. ita ut &iam iudex ipse cũ amicis
suis de cius patientia miraretur. & ad ultimũ iuber& simili eum qua dñs ꝑtulte

Expanded text:
in tempore etiam Simeon Cleophae filius, quem secundum Hierosolymis ordinatum episcopum supra docuimus, per martyrium carnis vinculis resolutus est. Horum astipulator ipse ille est Egesippus, quem jam produximus testem. Is ergo refert quod a quibusdam haereticis accusatus sit supradictus vir tanquam Christianus, et multis suppliciis afflictatus per multos dies, ita ut etiam judex ipse cum amicis suis de ejus patientia miraretur, et ad ultimum juberet simili eum quam Dominus pertulit
Abbreviated transcription (Latin):
papter e pausulum ssilibssent : nolite inquit ofilioli rationabiles animas pro
panutis anum antibus uiolare : fraternam pacem questus cupiditate dissoluere.
dr leges et nature pariter iura temerare : quin pocius & una mecum adoram
stagni exitialis accedite : ego iam uos per uirtutem dnũi omni certamine eru¬
entae contentionis ab soluam : Et cum haec dixisset: in conspectu omniũ uir¬
gam quã tenebat manu uđ primas litoris undas defigit: ee ipse positis genu¬

Expanded text:
partes paulum siluissent, Nolite, inquit, o filioli, rationabiles animas pro mutis animantibus violare, fraternam pacem quaestus cupiditate dissolvere, Dei leges et naturae pariter jura temerare: et una mecum ad oram stagni exitialis accedite, et ego jam vos per virtutem Domini ab omni certamine cruentae contentionis absolvam. Et cum haec dixisset, in conspectu omnium virgam quam tenebat in manu ad primas littoris undas defigit, et ipse positis geni
Abbreviated transcription (Latin):
sic confidentia fidei constanter & fortiter. cum letitia & exultione mortem pr¬
sentẽ uelut aeternȩ uitȩ principia rapiebant: deniquedũ priores quiq iugularen¬
tur : reliqui non desidiȩ aut torpori animos indulgebant. sed psallentes & ymnos
dõ dicentes locũ quisq sui martyru expectabat ut hec agentes etiã extremossp̃s in
dĩ laudibus ex alarent : Ouere mirabilis & om̃i ueneratione dignus grexillebo
turma uirorũ forciũ : corona splendoris głȩ xp̃i:
turmae preibat doctor in lustrior. hunc gregem pastor nobilior decorabat:
hĩ. leas hiric nomen est. qui erat ep̃s urbis ipsius. quae appellatur thebais: hic no¬
litatem porimi generis. scđm animi uirtutẽ de cęlestibus trahebat: De terrę¬
nis uero quantũ ad sȩculum ꝑtinet. primis in romana re publica fuerat honorib
functus: erudicionẽ quoq liberalium litterarum & omnubus quae ad anima uir¬
tutem pertinent exercitus ad primȩ eruditus. nouissimam quae prion¬

Expanded text:
 Verum hi constanter et fortiter cum laetitia et exsultatione mortem praesentem velut aeternae vitae principia rapiebant. Denique cum priores quique jugularentur, reliqui non desidiae aut torpori animos indulgebant, sed psallentes et hymnos Deo canentes, locum quisque sui martyrii exspectabat, ut haec agentes, etiam extremos spiritus in Dei laudibus exhalarent. O vere mirabilis et omni veneratione dignus grex ille beatorum, turma virorum fortium, corona splendoris gloriae Chrturmam praeibat ductor illustrior, hunc gregem pastor nobilior decorabat: Phileas huic nomen est, qui erat episcopus urbis ipsius. Hic nobilitatem primi generis, secundum animi virtutem de coelestibus trahebat: de terrenis vero, quantum ad saeculum pertinet, primis in Romana republica honoribus fructus. Eruditione quoque liberalium litterarum, et omnibus quae ad animi virtutem pertinent exercitiis, apprime eruditus. Hic cum pluri
Abbreviated transcription (Latin):
uident : quomodo potest terrenis lacrimis flecti. cuius oculi cȩlestẽ głam contuentur
post hȩc dicta ir& gunctorum in filoromũ uersa. uitã eandẽq eum cũ phylea subire¬

Expanded text:
vident? Quomodo potest terrenis lacrymis flecti, cujus oculi coelestem gloriam contuentur? vident? Quomodo potest terrenis lacrymis flecti, cujus oculi coelestem gloriam contuentur? Post haec dicta, cunctorum ira i
Abbreviated transcription (Latin):
ire : cũque ec plarimos propinquos & consanguineos nobiles uiros in cadẽ urbe
haberci st equenter ad presidem ducebatur. eiusq monitis ad quiescere. tot &
tantis ꝓpinquis ex orantibus respectum habere uxoris eo contom plationem
suadebatur sus cipere liberorum: neque coepta presumptione ꝑsistere : Ille
uesue si saxo im mobili unda adliderecur. garrientiũ dicta respuere. aninura
ad cȩlum tendere : dm̃ in oculis habere. parentes e ꝓpinquos scos manepresie fi¬
postolos ducere : ad erat tuno quidam uir agens turbam militum romanorũ fil¬
romũ nomine quicum uiderae phyleam circumdatũ lacrimis propinquorum &
presidis calliditate fatigari. nectanen flecti aut infringi ullatenus posse : excla mas
quid in aniter & suꝑfluo constantiam uiri temptatis: quid eum quifidẽ dõ seruat
insidelem uultis efficere : quid eũ cogitis negare dm̃. ut hominibus ad quiescatis nor
uidecis. quod aures eius ura uerba non audiunt: quod oculi eius ur̃as lacrimas non

Expanded text:
ic cum plurimos propinquos et consanguineos nobiles viros in eadem urbe haberet, frequenter ad praesidem ducebatur: ejusque monitis acquiescere, tot et tantis propinquis exorantibus, respectum habere uxoris et contemplationem suadebatur suscipere liberorum, neque in coepta praesumptione persistere. Ast ille velut si saxum immobile unda allideretur, garrientium dicta respuere, animos ad coelum tendere, Deum in oculis habere, parentes et propinquos sanctos martyres et apostolos ducere. Aderat tunc quidam vir agens turmam militum Romanorum, Philoromus nomine, qui cum videret Phileam circumdatum lacrymis propinquorum, et praesidis calliditate fatigari, nec tamen flecti aut infringi ullatenus posse, exclamat: Quid inaniter et superflue constantiam viri tentatis? Quid eum, qui fidem Deo servat infidelem vultis efficere? Quid eum cogitis negare Deum ut hominibus acquiescat? Non videtis quod aures ejus vestra verba non audiunt, quod oculi ejus vestras lacrymas non
Abbreviated transcription (Latin):
eres ne in terrogari quidẽ se paciebantur : sed ultro uel flammis in ruere uel
cedentibus gladus certatim obiectare ceruices: cũ que iã illis ipsis peccatoribus
nimietas crudelitatis horrescerae : ministri scelerũ partem populi nauiculis in¬
iectam in mediũ pelagus abducunt lbiq insententia fidei persistentes prȩc¬
pitant in ꝓfundum: Intantũ uero apud eos rabies crudelitatis ex arsit . ut re¬
gios pueros martyres effectos. cum scđm humanitatis ordinem fuissent se¬
pulturȩ mandati: effoderent denuo & corpora eorum ꝓicerent in mare:¬

Expanded text:
eres ne interrogari se quidem patiebantur, sed ultro vel flammis irruere, vel eres ne interrogari se quidem patiebantur, sed ultro vel flammis irruere, vel caedentibus gladiis certatim objectare cervices. Cumque jam illis ipsis spectatoribus nimietas crudelitatis horresceret, ministri scelerum partem populi naviculis injectam in medium pelagus abducunt, ibique in sententia fidei persistentes praecipitant in profundum. In tantum vero rabies crudelitatis apud eos exarsit, ut regios pueros martyres effectos, cum secundum humanitatis ordinem fuissent sepulturae mandati, effoderent denuo, et corpora eorum projicerent in mare,
Abbreviated transcription (Latin):
magnanimitate parem gorgonium. quorũ institutionibus optimis omnes pę̧¬
ne cubiculi ministri. infide dĩ uigilant̃ & libere ꝑ sistebant: Dorotheus igitur¬
ri. eonstanter & libere cur aiunt imperator punis in petro. mentis sententiã
quae in nobis om̃ibus iug& : ut quid in illo crimen ducitur: quod a nobis om̃ibus
confitetur . hȩc nobis fides. hic cultus & un animi eadẽq sententia: quos ille
cũ irmedio nihilominus ueture iusissae. similibus pęne ut priores supplicus af¬
fectas: ad ultimũ laqueo ad pensos necari iussit: tunc & antinius ipsius urbis ep̃l
cepit hunc autẽ tãquã uere bonum pastorem martyrii preeuntẽ uniuersa
suspitione presumpsit. ex quo in estimabili furore succensus iubet omnes nr̃os acerua¬
tim collectos alios quidem gladio obtruncari. alios ignibus conflagrari: sed in illis¬
interro garent singulos si forte sacrificaturi uellent dimitai. tãuiri. quã muli¬

Expanded text:
magnanimitate parem Gorgonium. Quorum institutionibus optimis omnes pene cubiculi ministri in fide Dei vigilanter et libere persistebant. Hiraedicti aiunt: Cur imperator punis in Petro mentis sententiam, quae in nobis omnibus viget? Ut quid in illo crimen ducitur, quod a nobis omnibus confitetur? Haec nobis fides, hic cultus, et unanimis eademque sententia. Quos ille cum in medio nihilominus venire jussisset, similibus poenae, ut priores, suppliciis affectos, ad ultimam laqueo appensos necari jussit. Tunc et Anthymus ipsius urbis episccepit. Hunc autem tanquam vere bonum pastorem, viam martyrii praeeuntem, universa suspicione praesumpsit. Ex quo inaestimabili furore succensus, jubet omnes Christianos acervatim collectos alios quidem gladio obtruncari, alios ignibus conflagrari. Horum prirogarent singulos, si forte sacrificaturi vellent dimitti, tam viri quam muli
Abbreviated transcription (Latin):
modo pura uerbi dĩ semina maculantib & areas apłicȩ doctrinȩ ad ulte¬
rina ammixtione foedantibus. ex om̃i parte sacerdotes dñi uelut ugilan¬
tes agricolȩ. excutere eorum & expurgare mala semina nitebantur:
E te scanquã solliciti pastores. in sidiantes lupos gregibus xp̃i clamoribus simul
insectationibusq repellere. commonendo fr̃s instruendo scribendo &am
longe positis ipsos quoq interdũ sicubi coram deprehendissent in commin
ꝑurguendo &uerborũ lucta ac disputationũ certamine prosternendo
li xiam inposterũ consulentes : questiones eoꝵ &ꝑuersis obiectiones. editis

Expanded text:
modo pura verbi Dei semina maculantibus et areas apostolicae doctrinae adulterina admistione polluentibus, ex omni parte sacerdotes Domini, velut vigilantes agricolae, excutere et expurgare eorum mala semina nitebantur et tanquam solliciti pastores insidiantes lupos gregibus Christi clamoribus simul insectationibusque repellere, commonendo fratres, instruendo, scribendo etiam longe positis, ipsos, sicubi coram deprehendissent, in communi perurgendo et verborum luctamine ac disputationum certamine prosternendo, alii etiam posteris consulendo, quaestiones eorum et perversas obiectiones editis
Abbreviated transcription (Latin):
anȩ qm̃ moris erat in ȩgypto ut mensura ascendentis nili fluminis ad templũ serapis
eferietur. uelut ad merem̃tiaquarũ &inundationis iuctorẽ subuerso eiussimula¬
ero igniq consupto: oms simul negabant. serapin iniuriȩ memorẽ. ãqieas ultra c iffiuer¬
iã solitim largiturũ. Sedut ostenderet dñs nonserapin quimulto erat nilo posteri¬
or. sedesse quia quas fluminis tẽporib suis iuberet excrescere : tanta exto & de inceps
it inunditio : quanta fuisse prius etas nulla meminerat & ideo urna ipsa dest de
aque m̃sura. quã poechin cubitũ uocant adaquarũ dnm̃ in ꝑocła accepta deferri. Sed
bi hȩc gesta religioso principinuntuta sunt: extentis ad cȩlũ palmis. cũ ingentifertur

Expanded text:
am moris erat in Aegypto, ut mensura ascendentis Nili fluminis ad templum Serapis deferretur, velut ad incrementi aquarum et inundationis auctorem, subverso ejus simulachro, ignique consumto, omnes simul negabant, Serapin injuriae memorem, aquas ultra ac affluentia solita largiturum. Sed ut ostenderet Deus non Serapin, qui multo erat Nilo posterior, sed se esse, qui aquas fluminis temporibus suis juberet excrescere, tanta ex eo et deinceps fuit inundatio, quantam fuisse prius aetas nulla meminerat. Et ideo ulna ipsa, id est, aquae mensura, quam πήχυν vocant, ad aquarum Dominum in Ecclesiam coepta deferri. Sed ubi haec gesta religioso Principi nuntiata sunt, extentis ad caelum palmis, cum ingenti fertur
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. uelhumanitatis aliquid ueldeitatis minꝰ diceret habuisse : ab enꝰ abeccła iudica¬
retur: Quesententia & apud alexandriã confirmata est. & apud constantino polm
decreto concilii Ex illo. appollinaristȩ ab eccła declinantes. & epõssibi suȩ partis &
dogmata propria ecclesiasque defendunt

Expanded text:
fuit, vel humanitatis aliquid, vel deitatis minus diceret habuisse, alienus ab Ecclesia judicafuit, vel humanitatis aliquid, vel deitatis minus diceret habuisse, alienus ab Ecclesia judicaretur. Quae sententia et apud Alexandriam confirmata est, et apud Constantinopolim decreto concilii. Ex illo Apollinaristae ab Ecclesia declinantes, et Episcopos sibi suae partis, et dogmata propria Ecclesiasque defendunt
Abbreviated transcription (Latin):
tieo repletũ : cuius monitis atq responsis pacẽ retinere. anbellũ gerere esset melui. scitabat᷑
inceteris instructus : seddũ contentionis uitionimius agte᷑ : & aduersũ omne qđ quis¬
que decerat ire obuius delectat᷑ iactacione ingenii male fortis. heresim exconten¬
tione generauit. asserens solũ corpꝰ non ȩtiã animã ad nõ in dispensatione susceptã :
inquo cũ euidentib euangelii testimoniis urgeret᷑. quib ipse dñs & saluator habere
se inimã ꝓfitet᷑ . & ponere eã quando uult & iterũ assumere eã quãq turbatã &
se quidẽ animã sed non ex ea parte quarationabilis est. sed exeasolũ quauiuificatoo¬
pus Ad supplementũ uero rationabilis partis. ipsũ uerbum dĩ fuisse ꝑhibebat Quȩ
tali sentencia depulsa est : ut decernerent. siquis filiũ dĩ quisicut uere ds̃ ita & hom

Expanded text:
tico replevit, cujus monitis atque responsis pacem retinere, an bellum gerere, esset melius, sciscitatico replevit, cujus monitis atque responsis pacem retinere, an bellum gerere, esset melius, sciscitacaeteris instructus, sed dum contentionis vitio nimius agitur, et adversum omne quod quisque dixerat, ire obvius delectatur, jactatione ingenii malefortis haeresim ex contentione generavit, asserens solum corpus, non etiam animam a Domino in Dispensatione susceptum. In quo cum evidentibus Evangelii testimoniis urgeretur quibus ipse Dominus et Salvator habere se animam profitetur, et ponere eam quando vult, et iterum assumere eam: quamque turbatam et it, eum quidem habuisse animam, sed non ex ea parte quae rationabilis est, sed ex ea solum qua vivificat corpus. Ad supplementum vero rationabilis partis, ipsum Verbum Dei fuisse perhibebat. Quae tali sententia depulsa est, ut decernerent, Si quis Filium Dei, qui sicut vere Deus, ita et vere homo
Abbreviated transcription (Latin):
itur acdorienten regressus ibiq ut ab ex ordio principatus iu surma corasum¬
moq studio pulsis heroticis: ecclesias catholiris tradere atꝗea maderatione age¬
re: ut ulciane contepta: tintum catholu s̃ deecclesiarũ restitucione consuleret
quofides recta absq p̃dioitionis ipedimento prosictret: Cominunẽ seprebe¬
re erga sacerdotes dĩ sidei religione & munificentia. cunctos regiũ animũ e& lubere
accessufacilis. & absq imperili fastu ad conloquiũ sehumilib p̃bere: hortatueius
& largitionib ecłe plurimis locis ornate satis magnificeq constructȩ p̃stare
multa poscentibus: sed frequentius ultro offerre: Idolorũ cultꝰ qui constantini
institucione & de inceps neglegi. & destrui eoeptus fuerat : eodẽ imperante con¬
lipsus est Proquib in tantũ dõ carus fuit: ut speciale eimunꝰ contulerit diuina ꝓ¬
uidentia: Et enĩ inthebaidȩ partib moͣchum quendã iohannẽ nomine spũ ꝓphȩ¬

Expanded text:
itur ad Orientem regressus, ibique, ut ab exordio principatus sui, summa cura summoque studio pulsis haereticis, Ecclesias catholicis tradere: idque ea moderatione agere, ut ultione contemta, tantum catholicis de Ecclesiarum restitutione consuleret, quo fides recta absque praedicationis impedimento proficeret: communem se praebere erga sacerdotes Dei: fide, religione, et munificentia cunctis regium animum exhibere: accessu facilis et absque imperiali fastu ad colloquium se humilibus praebere: hortatu ejus et largitionibus, Ecclesiae plurimis locis ornatae satis magnificeque constructae: praestare multa poscentibus, sed frequentius ultro offerre. Idolorum cultus, qui Constantini institutione et deinceps negligi et destrui coeptus fuerat, eodem imperante collapsus est. Pro quibus in tantum Deo charus fuit, ut speciale ei munus contulerit divina providentia. Et enim in Thebaidos partibus monachum quendam Joannem nomine, spiritu prophe
Abbreviated transcription (Latin):
quos &e ab initio secutus sum: septem namq ex parentibus meis ꝑ ordinem fuerunt ep̃i. ego octauus : qui om̃s
tta obseruauerunt hunc diem. ut conuenir&e cum illo quofermentũ iudeorum populus aufert : unde fr̃s
carissimi sexaginta & quinq annos aetatis gerens in nomine dñ multorũ quoque orbis terre episcopor
notittam gerens plenissime habens et scĩs scripturis intendens non pertur łͥ abor ex hisque ad terrorẽ pro¬
siruntur e quia ee maiores mei dixerunt : obtemperare oportae dõ. magis quam hominibus: Et post pauca¬

Expanded text:
quos secutus sum; septem namque ex parentibus meis pi, observo hunc diem, ut conveniret cum illo, quo fermentum Iudeorum populus aufert. Unde, fratres karissimi, sexaginta et quinque annos etate gerens in nomine Domini, multorum quoque episcoporum per orbem terrae noticiam habens et sanctis scripturis intendens, non perturbabor ex his, quae ad terrorem proferuntur, quia et maiores mei dixerunt: 'Oportet obtemperare Deo magis quam hominibus', c
Abbreviated transcription (Latin):
Tradunt autem fabianũ anthero de functo. cum de agro reuerteretur una cũ
amicis suis: & uniuersus ecclesiae populus ꝓ ep̃o eligendo in unũ coissae : at que
alius de alio ut fieri sol&e in talibus conclamar&e. nec tamen uulgi sententia cer¬
ti aliquid obtiner&e: adstitisse etiam ipsũ inter ceteros scire cupientem qui rei
exitus forae: & subito per dei prouidentiẽ . columbã celitus lapsam. figuram
ferentem illius: quae in scĩ sp̃s imagine. suꝑ ihm̃ descenderat apud iordanem.
suꝑ caput adstitisse fabiani ad quod spectaculum ora cunctorum oculosq conuen¬
sos : & om̃s uelut uno spũ commotos hunc esse episcopatu dignũ per di  iudi¬
um decreuisse : eum que continuo cathedrę inpositum: & legitimo sacer

Expanded text:
Tradunt autem Fabianum Anthero defuncto, cum de agro reverteretur una cum amicis suis, et universus ecclesiae populus pro episcopo eligendo in unum coisset, atque alius de alio, ut fieri solet in talibus, conclamaret, nec tamen vulgi sententia circa aliquid obtineret, astitisse etiam ipsum inter caeteros scire cupientem, qui rei exitus foret, et subito per Dei providentiam columbam coelitus lapsam, figuram ferentem illius, quae in sancti Spiritus imagine super Jesum descenderat apud Jordanem, supra caput astitisse Fabiani; ad quod spectaculum ora cunctorum oculosque conversos, et omnes velut uno spiritu commotos, hunc esse episcopatu dignum per Dei judie, eumque continuo cathedrae impositum, et legitimo sacerd
Abbreviated transcription (Latin):
triditũ. qđ hȩc quȩ nunc coluntur tamdiustarent. quã diuuiderent. signũ istud
ienisse in quo esset uita. Vnde accidit ut magis hi quierant ea sacerdo tibus & minis¬
tris templorũ ad sidẽ conuerterentur quã illi quos errorũ prestigiȩ & deceptionũ
machinȩ delectabant.

Expanded text:
traditum, quod haec quae nunc coluntur, tamdiu starent, quamdiu viderent signum istud 303 traditum, quod haec quae nunc coluntur, tamdiu starent, quamdiu viderent signum istud 303 venisse, in quo esset vita. Unde accidit ut magis hi qui erant ex sacerdotibus vel ministris templorum, ad fidem converterentur, quam illi quos errorum praestigiae et deceptionum machinae delectabant.
Abbreviated transcription (Latin):
ed& illud apudalexandriã gestũ est qđ ꝑtiã thorates serapis quiꝑ singulas quasq
domꝰ in parietibus. in ingressib & postib etiã infenestris erant. ita abscisi sunt om̃s
ce ibrasi. ut nec uestigiũ quidem usquã uł nominis appellatio. aut ipsius aut cuiũs¬
lib& alterius demonis remaneret: sed ꝓhis cruci dominicȩ signũ unus quisq m
postibus. in ingressib infenestris inprietib columnisq depingeret Qđ cũ factũ hic
suꝑ erant expaganis uiderent : in recrdationẽ rei magnȩ eac traditione sibimet an¬
tiquitus commendatȩ uenisse ꝑhibeatur: Signũ hoc nrm̃ dominicȩ erucis int̃ illas
tii habere dicuntur uł ut munũ exceteris lit terarũ quȩ apud illosst̃ elem̃tis. cuui
lit terȩ seuuocabuli. hanc esse asserunt int̾pretationẽ: uitauentura Dicebant ergo
i quicuncta ad miratione rerũ gestarũ conuertebantur ad sidẽ. ĩta sibi ab antiquis

Expanded text:
et illud apud Alexandriam gestum est, quod etiam Thoraces Serapis, qui per singulas quasque domos in parietibus, in ingressibus, in postibus etiam ac  Al. in fenestris erant, ita abscissi sunt omnes et abrasi, ut ne vestigium quidem usquam, vel numinis appellatio, aut ipsius, aut cujuslibet alterius daemonis remaneret; sed pro his Crucis Dominicae signum unusquisque in postibus, in ingressibus, in fenestris, in parietibus, columnisque depingeret. Quod cum factum esse hi qui superfuerant ex Paganis viderent, in recordationem rei magnae ex traditione sibimet antiquitus commendata venisse perhibentur: Signum hoc nostrum Dominicae Crucis inter illas i dicuntur velut unum ex caeteris literarum, quae apud illos sunt, elementis. Cujus literae seu vocabuli hanc esse asserunt interpretationem: Vita ventura. Dicebant ergo hi qui tunc admiratione rerum gestarum convertebantur ad fidem, ita sibi ab antiquis
Abbreviated transcription (Latin):
lis dĩ quẽ ip̃iani colunt expellitis & de turbastis usq ad mortẽ cultores illius obseruantiȩ
ꝑ sequentes. suꝑ quibus plurimi ex prouinciis udices &iã uenerabili patri nr̃o seripserant
uibus rescriptum est ab eo. ut nihil om̃ino molestiȩ huiuscemodi hominibus generarent
nisisiforte arguerentur aliquio aduersum romani regni statũ moliri. Sed & mihi ipside his
quam plurimĩ retulerunt. quibus ego secutus paternã sentenciã pari moderatione reser
quoo siquis persiftit huiusce modi hominibus absq ullo crimine mouere negotia. ille quidẽ
qui delatus ꝓ hoc nomine fuerit absoluat. &iã si probecur idesse quod ei obicitur xp̃iani
saut̃ qui crimen obtendit. reus poenȩ eiꝰ quã obiecit existat: Proposita ephesi publice in

Expanded text:
talis Dei, quem Christiani colunt, expellitis et deturbatis, usque ad mortem cultores illius observantiae talis Dei, quem Christiani colunt, expellitis et deturbatis, usque ad mortem cultores illius observantiae persequentes: super quibus plurimi ex provinciis judices etiam venerabili patri nostro scripserant. Quibus rescriptum ab eo, ut nihil molestiae hujuscemodi hominibus generarent, nisi forte arguerentur, aliquid adversum Romani regni statum moliri. Sed et mihi ipsi de his quamplurimi retulerunt, quibus ego paternam secutus sententiam pari moderatione rescripsi. Quod si quis persistit hujuscemodi hominibus absque ullo crimine movere negotia, ille quidem qui delatus pro hoc nomine fuerit, absolvatur, etiamsi probetur id esse, quod ei objicitur, Christianus. Is autem qui crimen obtendit, reus poenae ipsius quam objecit existat. » Proposita Ephesi publice in
Abbreviated transcription (Latin):
ñperator caesar. marcus aurelius. antoninus augustus. armenius pontisex maximus tribu¬
niciȩ potestatis quindecies. consul tercio uniuersis simul plebis asiȩ salutẽ. Ego quidem
on ambigo eciã ipsis duscurȩ esse. nequi noxius lateat. Nulto enĩ magis ipsis conuenit pu
iuire eos qui sibi immolise nolunt quã uob. seduos confirmastis eꝙ quos ꝑsequimini sentenciã
uã de uobis habent. dicentes uosimpios & sine dõesse. Inde & optabiluis habent anim̃a ꝓ¬
dõ poneresuo.  mort̃ẽ libenter amplecti. quã uobiftalibus ad quiescere. & in ur̃ȩ religionis
iracon ce dere. Demotibus aut̃ terrȩ qui ł facti sunt ł & iã nunc fuint: absurdũ non
erit merorẽ ur̃m iufta cõmonicione solari. qm̃ quidẽ comperi quod in huiuscemodi rebus ad¬
lorũ inuidiã. communes casus transfertis inquo illi quidẽ maiorẽ fiduciã accipiunt apud dm̃.
llos aut̃ in om̃i tẽpore quo detalibus ignoratis. cȩteros quidẽ deos neglegitis cultũ uero inmor¬

Expanded text:
perator cesar Marcus Aurelius Antoninus augustus, Armenicus, pontifex maximus, tribunitiae potestatis quindecies, consul tercio, universis simul plebibus Asiae salutem. Ego quidem non ambigo etiam ipsis diis curae esse, ne quis noxius lateat. Multo enim magis ipsis convenit punire eos, qui sibi immolare nolunt, quam vobis. Sed vos confirmatis eorum quos persequimini sententiam, quam de vobis habent dicentes vos impios, et sine deo esse. Unde et optabilius habent animao Deo suo, et mortem libenter amplecti quam vobis talibus acquiescere et in vestre religionis iura concedere. 26 De motibus autem terre qui olim facti sunt vel etiam nunc fiunt, absurdum non erit merorem vestrum iusta commonitione solari, quoniam quidem comperi quod in huiusillorum invidiam communes casus transfertis. In quo illi quidem majorem fiduciam accipiunt apud Deum. Vos autem in omni tempore, quo de talibus ignoratis, caeteros quidem deos negligitis, cultum vero immor
Abbreviated transcription (Latin):
& sunt adhuc &ciã nunc qui audierunt ab ipso quod iohannes discipulus dñi apud ephesum cũ bal¬
neas lauandi grã fuissoc ingressus. & uidiss& ibi cherintum: &xiluisse continuo & discessiss& non lotꝰ.
icens fugiamus hine: ne & balneȩ ipsȩ corruant in quibus cherintus lauat ueritatis inimicus
dẽ &ciã policarpꝰ. marcionialiquando cũ occurriss& dicenti sbi. agnoscis nos. respondit agnoseo:
nosco primogenitũ sathanȩ. Tanta tunc apostoli atq eo discipuli in religione caitela utebant
ut ne uerbi quidẽ communionẽ cđ aliquo eo qui aueritate deuiauerant habere paterent᷑.
ut & paulus dicit. Hereticũ hominem post unã & altera correptionẽ deuita. sciens
quia peruersus : huiusmodi &cpeccat cũ sit asem&c ipso dãpnatus. Extat & epistola poliearpi

Expanded text:
 sunt etiam nunc qui audierunt ab ipso, quod Joannes discipulus Domini, apud Ephesum cum balneas lavandi gratia fuisset ingressus, et vidisset ibi Cerinthum; exsiluisset continuo, et discessisdicens: « Fugiamus hinc, ne et balneae ipsae corruant, in quibus Cerinthus lavat se, veritatis inimicus. » Idem etiam Polycarpus Marcioni aliquando cum occurrisset, dicenti sibi: « Agnosce nos, » respondit: « Agnosco, agnosco primogenitum Satanae. » Tanta tunc apostoli atque eorum discipuli in religione cautela utebantur, ut ne verbi quidem communionem cum aliquo eorum qui a veritate deviaverant habere paterentur; sicut et Paulus dicit: Haereticum hominem, post primam et secundam correptionem, devita, sciens quia perversus est hujusmodi et peccat, cum sit a semetipso damnatus . Salutant te
Abbreviated transcription (Latin):
dente ceruicali uidit impleri. Quȩ cum dicto citius gererentur. ipsis populis ligna
uel debalneis. uel de publicis quibusq. locis x sarmenta congregantibus praecipue
iudȩis ardentius in hȩc ex more feruentibus. cũ omni uelocitat᷑e exstructus est rogus
um depositis semor indumentis ac z om resoluta calciamenta quoq pedibus tẽptabat ed¬
cere: quȩ numquã nisi areligiosis quibusq fide & deuocione sem& ipsos inuicẽ prxuenientes
esolus consueuerant. Itanamq in om̃i etiam reliqua uita sua uenerabiliter ab om̃ibus
colebatur. Ut gͦ expedita sunt quae ad ignẽ pertinebant. cũ eũ uellent rogo impositũ
Asiã clauis ad figere. ait. Sinite me. Qui enĩ dedit mͥ ignis ferre suppliciũ. dabit ut as
sine clauoꝵ adfixione flammas immobiliter ꝑferã. Tum illi omissis clauis. uinculis usisunt
solis. quibus post tergũ manibus reuinctis. uelut electus aries. & ex magno grege assũptꝰ

Expanded text:
nsumeretur. Quae cum dicto citius gererentur, ipsis populis ligna, vel de balneis, vel de publicis quibusque locis, et sarmenta congregantibus, praecipue Judaeis ardentius ad haec ex more ferventibus, cum omni velocitate exstructus est rogus. Tunc depositis senior indumentis, ac zona resoluta, calceamenta quoque de pedibus tentabat educere, quae nunquam nisi a religiosis quibusque, fide et devotione semetipsos invicem praevenientibus, resolvi consueverant. Ita namque in omni reliqua vita sua venerabiliter etiam ab omnibus colebatur. Ut ergo expedita sunt quae ad ignem pertinebant, cum eum vellent rogo impositum, etiam clavis affigere, ait: Sinite me; qui enim dedit mihi ignis ferre supplicium, dabit ut et sine clavorum affixione, flammas immobiliter perferam. Tunc illi omissis clavis, solis usi sunt vinculis, quibus post tergum manibus revinctis, velut electus aries, et ex magno grege assumptus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad me seriptas adecessore tuo serennio granuano clarissimo uiro:
& non place mͥ
latione slentio preterire ne & innoxũ ꝑturbent᷑. & calũnato rib latroci¬
rib latroei¬
nandi tribuatur occasio. Itaq si eiudentes prouinciales huic
petitioni suȩ
adesse ualent aduersum xp̃i anos ut ꝓtribunali eos in aliquo arguant. hoc eis exsequi
non prohibeo. Prȩcibus aut̃ in hoc solis & addamationib uti eis non ꝑmitto. Et enim
multo ȩquius est : si quis uol& accusare te cognoscere deobiectis. Siquis igitur accusat & ꝓba
aduersum leges qͥcquã agere memoratos homines ꝓmerito pecatorũ &iã supplicia statues
illud mehercule magnopere curabis. ut siquis calumniȩ gr̃a quem quã horũ postulauerit

Expanded text:
riptas a decessore tuo Serenio Graniano clarissimo viro, et non placet michi relationem silentio preterire, ne et innoxii perturbentur et calumpniatoribus latrocinandi tribuatur occasio. Itaque si evidenter provinciales huic peticioni suae adesse valent adversum Christianos, ut pro tribunali eos in aliquo arguant, hoc eis exequi non prohibeo. Precibus autem in hoc solis et adclamationibus uti eis non permitto. Etenim multo equius est, si quis volet accusare, te cognoscere de obiectis. Si quis igitur accusat et probat adversum leges quicquam agere memoratos homines, pro merito peccatorum etiam supplicia statues. Illud mehercule magnopere curabis, ut, si quis calumpniae gratia quemquam horum postulaverit
Abbreviated transcription (Latin):
ũq eminus apro consule interrogaretur si ipse essec policarpus. se esse consitetur. Ergo
inquit habeto ȩtatis tux̧ reuerentiã. & parcens ultimȩ senectuti tux̧. iura fortunã
cȩsaris. gerens de prioribus penitudine : & conclama ecuã tu: tolle sacrilegos: Tũ pols¬
carpus toruo uultu ad popłm qui inftadio residebat aspiciens: eleuata ad celũ dexter
cũ gemitu ꝓclamauit & dixit. Tolle sacrilegos. Sed insistente ꝓconsule & dicente.
ginta inquit & sex annis seruio ei & nil me lesit unguã. quo modo possũ maledicere
urgueretur ut fortunã cȩsaris iurar &. sihane inquit iactant᷑am quęris. ut ego for¬
tuna cȩsaris uirẽ. & quisim ignorare te simulas. cũ om̃i libertate audi ame qui a

Expanded text:
ur a proconsule, si ipse esset Polycarpus, se esse confitetur. Ergo, inquit, habeto aetatis tuae reverentiam, et parcens ultimae senectuti tuae, jura fortunam Caesaris gerens de prioribus poenitudinem, et conclama sacrilegos. Tunc Polycarpus torvo vultu ad populum qui in stadio residebat aspiciens, elevata ad coelum dextera, cum gemitu proclamavit, et dixit: Tolle sacrilegos. Sed insistente proconsule, et dicenginta, inquit, et sex annis servio ei, et nunquam me laesit; quo modo possum maledicere urgeretur, ut fortunam Caesaris juraret, ait: Si hanc jactantiam quaeritis, ut ego fortunam Caesaris jurem, et quis sim ignorare te simulas, cum omni libertate audi a me, quia
Abbreviated transcription (Latin):
men in die passionis eius. Seo escum eorum memorias euieraus passit̾uerant celebram̃
ut sẽquentium animi ad precessorũ uiam exemplis insignibus suscitentur. Nactenꝰ¬

Expanded text:
quidem in die passionis ejus. Sed cum eorum memorias, qui prius passi fuerant, celebramuquidem in die passionis ejus. Sed cum eorum memorias, qui prius passi fuerant, celebramus, ideo facimus, ut sequentium animi ad praedecessorum viam exemplis insignibus suscitentur. » Hae
Abbreviated transcription (Latin):
gabatur ergo niceta herodis pat̾. frater aut̃ dalce adire iudicẽ. especere abeo ne hu¬
mandũ concederas corp̃. neforteinquit relinquentes illũ qui erucifixus est xp̃iani. hun
colere incipiant. Iudȩ is maxime ista machinantibus qui & nr̃os intentis oculis obserua¬
runt ne eum eflammis adhuc ardentibus raperentꝰ ignorantes miserrimi quia neq
xp̃m aliquando possumus derelinquere. qui morte ꝓ totius mundi salute sustinuit
tyres uero tãquã discipulos dñi diligamus & ueneremur. quasi integrã fidẽ magis tro
seruantes &s dño. quoꝵ nos quoq infide & ꝑseuerantia caritatis optamus esse participes.
Ubi autem udit centurio tam obstinatam̃ iudȩorum contentionem. positum i medio¬
ipsum corpus exussit. &ita nos port modum amsusta ossa ereciosissimis cemmis cariora
duo as in loco &siam nunc prȩstante dño sollemnes agimus celebresq conuentus. maxime

Expanded text:
gabatur ergo Niceta Herodis pater, frater autem Dalcae, adire judicem, ut peteret ab eo ne hugabatur ergo Niceta Herodis pater, frater autem Dalcae, adire judicem, ut peteret ab eo ne humandum concederet corpus; ne forte, inquit, relinquentes illum qui crucifixus est, Christiani hunc dolere incipiant; Judaeis maxime ista machinantibus, qui et nostros in tantis oculis observarunt, ne eum flammis adhuc ardentibus raperent, ignorantes miserrimi quia neque Christum aliquando possumus derelinquere, qui mortem pro totius mundi salute sustinuit, tyres vero tanquam discipulos Domini diligamus et veneremur, quasi integre fidem magistro servantes et Domino, quorum nos quoque in fide et perseverantia charitatis optamus esse participes. Ubi autem vidit centurio tam obstinatam Judaeorum contentionem, positum iipsum corpus exussit; et ita postmodum adusta ossa, pretiosissimis gemmis cariora,Quo in loco etiam nunc praestante Domino solemnes agimus celebresque conventus; maxime
Abbreviated transcription (Latin):
insonuisser oratione complaa. subiciunt igne homines ignis aeterni. Cumq flamma ingen
reluxissa uidimꝰ miraculd̃ om̃s nos quibus ea ds uidere concessit ex quibus & quã plurimi¬
modũ camisa curuati specie. quasi ueli nat᷑is uento sinuati. supra corpus martyris stecit. Quod corpus in
medio positũ nonerat ut caro ardens. sed tamquã si aurũ aut argentũ infornace conscender&:
Tum prȩterea odorẽ naribus hausimus tam̃quã thuris incen̾si uel preciosissim flagrantis
unguenti. Ad ultimũ uidentes scelerũ ministri. igni corpus non posse consumi: iusserunt
propius accedere confectorẽ. & corpus cui ignis cesserat mucrone transfodere. Quo fac¬
to tã largus profusus est sanguis. ut restmguer& rog̃u. Populus aut̃ miraculi stuporẽ dis
egregiȩ uirtutibus coronatus ẽ. & ꝑ mortẽ prȩmia in mortalitatis indeptũs. sãtis ag̾¬
re coepit ut reliquias eius ad sepufturã nr̃is desiderantibus nemo concedera. Insti¬

Expanded text:
ionemque ut complevit subjiciunt ignem homines ignis aeterni. Cumque flamma ingens reluxisset, viderunt miracula omnes quibus ea Deus videre concessit. Flamma etenimmodum camerae curvata, specie quasi veli navis vento sinuati, supra corpus martyris stetit. Quod corpus in medio positum, non erat ut caro ardens, sed tanquam si aurum aut argentum in fornace candesceret. Tum praeterea odorem naribus suis circumstantes hauserunt tanquam thuris incensi, vel pretiosissimi flagrantis unguenti. Ad ultimum, videntes sceleris ministri corpus igne non posse consumi, jusserunt propius accedere confectores, et corpus cui ignis cesserat, mucrone transfodere. Quo facto tam largus profusus est s et pro vitae egregiae virtutibus coronatus est, et per mortem praemia immortalitatis indeptus, satis agere coepit ut reliquias ejus ad sepulturam nostris desiderantibus non concederet. Insti
Abbreviated transcription (Latin):
prȩcepisti : Non sunt hȩc dignapio imperatore. nec sapientissimo puertͦ filio eiꝰ
neq sacro senatu quae agis urbici At ille nihil alud inquirens ait adlucium:
Uideris mihi & tuap̃i anus esse Cumque lucius respondiss& hoc plane sum ȩtiã
ipsum urbicius ducipariter iussit ad mortem: Atille. Gr̃as inquit ago qu
me nequissimis dominis absolutum : ad bonum & optimum patr̃e & regem
omniũ dm̃ remittis. Sed & tertius quidam pari.modo libertate usus
pari quoq sententia punitus est. sost haec illa iustinus adnexuit ex¬

Expanded text:
duci praecepisti? Non sunt haec digna pio imperatore, nec sapientissimo puero filio ejus, duci praecepisti? Non sunt haec digna pio imperatore, nec sapientissimo puero filio ejus, neque sacro senatu quae agis, Urbici. At ille nihil aliud inquirens, ait ad Lucium: Videris mihi et tu Christianus esse. Cumque Lucius respondisset: Hoc plane sum, etiam ipsum duci jussit ad mortem. Ille, gratias, inquit, ago, quod me nequissimis dominis absolutum ad bonum et optimum Patrem, et Regem omnium Dominum remittis. Sed et tertius quidam, pari modo libertate usus, pari quoque sententia punitus est. Passi sunt aute
Abbreviated transcription (Latin):
t̃&. Hoc tantũ ptolomeus tam quã amator ueritatis nequaquam
głam suȩ ꝓfessionis occultã percontati xp̃ianũ se esse confessus esł.
une continuo centurio inumela coniecit &s multo temp̃re squalore
carceris maceratũ. ad ultimũ urbicio uidici obtulit. aquo simili modo
hoc solũ interrogatus est ꝑtolomeus siess&c xp̃ianus. Qui rursum tant
boni sibi conscius diuinã religionẽ praetulit. es de xp̃i magisterio ac
totius boni infticutionibus publica confessione testatũs est. Qui eĩ
negat quod est. sine dubio culpabile iudicat esse quod negat. Continuo igitur post
confessitͦnem ab urbicio duci iubetur ad mortem. Lucius aut̃ quidam xp̃i anus
uir. uidens tim temere prolatam sententiam: ait ad urbicium: Quid que so causȩ
est quodneq: adulterium neque corruptorem aut homicidam uellatronem
raptoremq aut alterius cuius lib& ficinoris reum : Sed tantum pronomine
xp̃iam. quod hoc seuocabulo confessus est nuncupari ad mortem duci hominem

Expanded text:
r veritatis, nequaquam gloriam suae professionis occultans, percontanti Christianum se esse confessus est. Hunc continuo centurio in vincula conjecit, et multo tempore squalore carceris maceratum ad ultimum Urbicio judici obtulit. A quo simili modo hoc solum interrogatus est si esset Christianus; qui rursum tanti boni sibi conscius, divinam religionem prae se tulit, et de Christi magisterio ac totius boni institutionibus publica confessione testatus est. Qui enim negat quod est sine dubio culpabile judicat esse quod negat. Continuo ergo post confessionem ab Urbicio duci jubetur. Lucius autem quidam Christianus vir, videns tam temere latam sententiam, ait ad Urbicium: Quid, quaeso, causae est, quod neque adulterum, neque corruptorem, aut homicidam, vel latronem, raptoremve, aut alterius cujuslibet facinoris reum, sed tantum pro nomine Christiano, quod hoc se vocabulo confessus est nuncupari, ad mortem hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ume us eose nonnatura sedminu & constructione ꝑcentũ auteo amplits on iers nost¬
loe suspensu. quadotis &r ogent. sper us om̃i erpirte distentus Cnetiut roquo
pesi mnũ riuimientorũ euaditor opere forniceo constructa: quȩ inmenss des¬
perlumimnarib Soccultis aditib: inuicem in semet distinetis usum diuersis mius¬
ten Vnd ela i destiis officus exhibebant: lam uero insuperioribus extremr

Expanded text:
constructione per centum, aut eo amplius gradus, in sublime suspensus, quadratis et ingentibus spatiis omni ex parte distentus: cuncta vero, quo ad summum pavimentorum evadatur, opere 294 forniceo constructa, quae immensis desuper luminaribus, et occultis adytibus invicem in semet distinctis, usum diversis ministeriis et clandestinis officiis exhibebant. Jam vero in superioribus extrema
Abbreviated transcription (Latin):
leris  audatiȩ suꝑ diligunt olimphũ quendã nomine & habitu solo phisophũ.
quod ante signo arcem defenderent. & trrannidem tenerent: Athi quib
romanorũ legũ custodiauirisq dicendi cura ꝑmissaest: cognitis quȩ gesti fu¬
prant turbati atq. ꝑterriti. ad templũ conuolant. Causasq audacif ꝑcontan
Et quid sibi uellax ille concursus in quo cũtinto scelere. ante aris singis cuuũ
fundeoi tise ioiiuurirt Sediul obfirmito aditu confusis &e dissonis uocib rationem
fiestimullã sed elamorem reddebuant. missis tam adeos nuntas deso is uotil ipetron po¬
destueedo mudie de legrom es debis quitala solent sub sequi commontbant e cũepo
ct munrio tibil eclue r sũ ue saniã molientes igi nisi ui maiore sineret res geli
re imptoarore. resemidur Ile quũ in genita m̃tis demtia trroites malla escestd¬

Expanded text:
leris et audaciae suae deligunt Olympium quendam, nomine et habitu philosophum, leris et audaciae suae deligunt Olympium quendam, nomine et habitu philosophum, quo antesignano arcem defenderent, et tyrannidem tenerent. At hi quibus Romanarum legum custodia, jurisque dicendi cura permissa est, cognitis quae gesta fuerant, turbati atque perterriti ad templum convolant, caussas audaciae perconctantur, et quid sibi vellet ille concursus, in quo cum tanto scelere ante aras sanguis civium funderetur, inquirunt. Sed illi obfirmato aditu confusis et dissonis vocibus 293 rationem facti nullam, sed clamorem reddebant. Missis tamen ad eos nuntiis, de Romani Imperii potestate, de vindicta legum, et de his quae talia solerent subsequi, commonebant. Cumque loci munitio nihil adversum vesana molientes agi, nisi vi majore, sineret, res gesta ad Imperatorem refertur. Ille qui ingenita mentis clementia errantes mallet emenda
Abbreviated transcription (Latin):
bros conflictus agere implateis. belloq aꝑto ut̃q populus interse coire At nrĩnu¬
mero & potentia multo plures. sed modestia religionis minus ferores erant: ex
quo frequent̃ irroꝵ plurimis uulneratis. aliquantis ȩtiã interfectis: ad templum
quasi ad arcem quandã refugiebant. quo non nullos exxpĩ anis captos. secum ab
ducentes. accensis arisimmolarꝵ cogebant. Renitentes. nouis & ex quisitis
ppliciis excruciatos necabant. alios patibulis adfigentes.: alios confractoseru¬
ribus inspeluncas p̾cipitantes : quas obsacrisitiorũ sanguinẽ. cȩ terasq impurita¬
tes delubri recipiendas uetustas curiosa construxerat Uerũ hec ꝑsingulos diei
primo cũ metu. de inde cũsiducia & desperatione gerere. atq. intra templum
clausi rapto & p̃da uiuere : ad postre mũ grassantes insanguine cuuũ. ducem sce¬

Expanded text:
bros conflictus agere in plateis, belloque aperto uterque populus inter se coire. At nostri nubros conflictus agere in plateis, belloque aperto uterque populus inter se coire. At nostri numero et potentia multo plures, sed modestia religionis minus feroces erant. Ex quo frequenter nostrorum plurimis vulneratis, aliquantis etiam interfectis, ad templum quasi ad arcem quandam refugiebant. Quo nonnullos ex Christianis captos secum abducentes  Al. adducentes, accensis aris immolare cogebant: renitentes novis et exquisitis suppliciis excruciatos necabant, alios patibulis affigentes, alios confractis cruribus in speluncas praecipitantes, quas ob sacrificiorum sanguinem, caeterasque impuritates delubri recipiendas, vetustas curiosa construxerat. Verum haec per dies singulos primo cum metu, deinde cum fiducia et desperatione gerere, atque intra templum clausi rapto et praeda vivere. Ad postremum grassantes in sanguinem civium, ducem sce