comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catholica uͦ fide in p̾senti eccłia du ꝑegnat᷑.
Cum gͦ in notitia dĩ sc̃ificam̃. ut ipse sit pat̾
nos filii. nos dii similes illi. & ipse doꝵ ds̃. tc̃
nom̃ di clarificatur. & sc̃issimũ eẽ manifesta¬
tur. Adueniat regmi tuũ. ħ ẽ manifestetur.
Quẽ ammodũ enĩ lux p̃sens ad est cecis. et
ocłos claudentib ita dĩ regnũ qͣuis nũꝙͣ. dis¬
cedat a t̾ris. tñ ignorantibꝰ absens ẽ. uł ita ad¬

Expanded text:
catholica vero fide in praesenti Ecclesia, dum peregrinatur. Cum ergo in notitia Dei sanctificamur, ut ipse sit pater, nos filii, nos dii similes illi, et ipse Deus deorum, tunc nomen Dei clarificatur, et sanctissimum esse manifestatur. Adveniat regnum tuum. Hoc est, manifestetur. Quemadmodum enim lux praesens adest caecis et oculos claudentibus, ita Dei regnum quamvis nunquam discedat a terris, tamen ignorantibus absens est.
Abbreviated transcription (Latin):
tumultꝰ. ⁊ ꝯtͣ fauorẽ humanũ. ne oratio secreta
impediat᷑. s in contr̃platione duuna fundat᷑.
Oratio aũt ẽ suauis animi cũ cõpunctione
cordis dep̃catio. Uł ita. Oratio ẽ. oris ratio.
qͣ humilit̾ uota nr̃a pandimꝰ. & ab uno pec¬
rantes aũt nolite muluĩ loqͥ. sic̃ echni

Expanded text:
tumultus, et contra favorem humanum, ne oratio secreta impediatur, sed in contemplatione divina fundetur. Oratio autem est suavis animi cum compunctione cordis deprecatio. Vel ita: Oratio est oris ratio, qua humiliter vota nostra pandimus, et ab imo pecrantes autem, noli
Abbreviated transcription (Latin):
sos lugeamꝰ ⁊ om̃is ira intdicta excludat᷑ a nob
De ira ꝓferunt᷑ rixe tumor m̃rus. ꝯtumelie.
clamor blasphemie. indignatio. Oramꝰ pane
cotidiano refici. ut sp̃u fortitudinis esuri¬
amꝰ & sitiamꝰ iustitiã. absorta t̾sticia q̃ pecra¬
tores absorbere solet. De tͥsticia nascit᷑ malicia.
rancor pusillanimitas. desꝑatio. torpor ꝯtͣ pre¬
cepta. uagatio m̃tis erga illicita. Iꝯsilio qͦ mise

Expanded text:
sos lugeamus, et omnis ira interdicta excludatur a nobis. sos lugeamus, et omnis ira interdicta excludatur a nobis. De ira proferuntur rixae, tumor mentis, contumeliae, clamor blasphemiae, indignatio. Oramus pane quotidiano refici, ut spiritu fortitudinis esuriamus et sitiamus justitiam, absorpta tristitia quae peccatores absorbere solet. De tristitia nascitur malitia, rancor, pusillanimitas, desperatio, torpor contra praecepta, vagatio mentis er
Abbreviated transcription (Latin):
auit eiꝰ in carnis resurrectione uenturũ ẽ.
Tciam gͦ pecttionẽ. in his duabꝰ lucas uoluit
intelligi. Dem̾ adiungit de pane cotidiano. de
remissiõe pecc̃oꝵ: ae cẽptatiõe uitanda. iełiquens
tur in tẽptationẽ. Ed etiam uult ħ litta s
lib̃a. N enimibi ẽ & lib̾a. tãꝗͣ una sit petitio.
ut cũ dt̃. noli hoc s hoc. ¶ Attende qͣntaͦ ¬
nerione ꝯgruant sͥ petitiones.uii. sc̃ĩ sp̃c sep¬
tisormis grã.uii. iurtutes. quib pͥncipalia
uii. uicia ꝓpulsant᷑. & beatitudo impetͣtur.
ut in pͥncipio h sermonis explicat᷑. Petimus
scĩficari nom̃ di in nob timore casto ꝑmanen¬
te in scła. ut ex timore di pauꝑes sp̃u simꝰ. &
inams gła ꝓcul repellatur. De inani gła ħ ori¬
unt᷑. in obedientia. iactantia. hypochrisis. con¬
tentiones. ꝑtinatie. discordie. ⁊ nouitatũ pre¬
suꝑtione. Petimꝰ d̾m regnare in nob̾. ut ꝑ pie¬
tatẽ mitescamꝰ inuidia remota. De iniudia

Expanded text:
carnis resurrectione venturum est. Tertiam ergo petitionem in his duabus Lucas voluit intelligi. Deinde adjungit de pane quotidiano, de remissione peccatorum, de tentatione vitanda, relinquens, tur in tentationem. Quod etiam vult haec littera, sed libera. Non enim ibi est, et libera, tanquam una sit petitio, ut cum dicitur noli hoc, sed hoc. Attende quanta connexione congruant sibi petitiones septem, septifoseptem vitia propulsantur, et beatitudo impetratur, ut in principio hujus sermonis explicatur. Petimus sanctificari nomen Dei in nobis timore casto permanente in saecula, ut ex timore Dei pauperes spiritu simus, et inanis gloria procul pellatur. De inani gloria haec oriuntur, inobedientia, jactantia, hypocrisis, contentiones, pertinaciae, discordiae et novitatum praesumptiones. Petimus Deum regnare in nobis, ut per pietatem mitescamus, invidia remota. De invidia
Abbreviated transcription (Latin):
.i. peccantibꝰ in nos. Hõ in scͥpturis mͦ nat᷑ã¬
significat. ut ibi aĩa rationał & caro st̃ u¬
nꝰ hõ. mͦ fragilitatẽ siue culpã. fragilitatẽ
ut ibi. homo tu quis es qui respondeas do:
Culpa notatur ibi. uos aũt sic̃ hõies mori¬

Expanded text:
 peccantibus in nos. Homo in Scripturis modo natsignificat, ut ibi: Anima rationalis et caro, suus homo; modo fragilitatem, sive culpam; fragilitatem, ut ibi: Homo, tu quis es qui respondeas Deo? Culpa notatur, ut ibi: Vos autem sicut homines mori
Abbreviated transcription (Latin):
lere uolu̾it. & uidicio titũ ꝯtende. dimitte
illi̧ & palliũ. Seruũ enĩ dni ñ oportet liti¬
gare. Q gͦ modeste agit ut s pecunia restitu¬
atur. ñ tã curans de pecunia. ꝗͣ de correctione
debitoris redde nolentis qd̃ potest reddere. ñ
solũ ñ peccat. s płimũ ꝓdest debitori quẽ cor¬
rigit. ne dãpnũ fid̃i patiat᷑. E cũ hic de om̃i
peccato debitũ accipiat᷑ peccet aũt in te de¬
bens pecuniã. si reddẽ recuset cũ habeat uñ
reddẽ possit: ñ ei hoc peccatũ dimiseris. ñ
potis dic̾e. dimitie nob̾ debita nr̃a. sic̃ & noᷤ
dimitimꝰ debitoribꝰ nr̃is. Nam q̃m ueniã

Expanded text:
lere voluerit et judicio tecum contendere, dimitte illi et pallium . Servum enim Domini non oportet litigare. Qui ergo modeste agit ut sibi pecunia restituatur, non tam curans de pecunia quam de correctione debitoris, reddere nolentis quod potest reddere, non solum non peccat, sed plurimum prodest debitori, quem corrigit, ne damnum fidei patiatur. Et cum hic de omni peccato debitum accipiatur, peccet autem in te, debens tibi pecuniam si reddere recuset, cum habeat unde reddere possit, nisi ei hoc peccatum dimiseris, non poteris dicere, dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Nam sñ tẽptatione nullꝰ ꝓbatur. unde
scͥptũ ẽ. Temptar uos ds. ut sciat si diligitis
eũ .i. ut scire faciat. N gͦ hic oratur. ut non
tẽptem᷑. s ut in temptationẽ ñ inducam᷑. tã¬
qͣ. si quispiã cui necesse ẽ. igne examinari ñ
oret. ut igne non ꝯtingatur. s ut ñ exurat᷑
uasa enĩ figuli ꝓbat fornax. & hõies iustos
tẽptatio tͥbulationis. Inducit᷑ aũt in t̾epta

Expanded text:
m sine tentatione nullus probatur. Unde scriptum est: Tentat vos Deus, ut sciat si diligitis eum , id est, ut scire faciat. Non ergo hic oratur ut non tentemur, sed ut in tentationem non inducamur, tanquam si quispiam, cui necesse est igne examinari, non orat ut igne non contingatur, sed ut non exuratur. Vasa enim figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ querentib Quorͦ aũt ñ querat aliquiᷤᷤ
qͦd p̃cat᷑ dm. ñ iudeo. Nc̃ de sacm̃to corꝑis
uideamꝰ. Orientale ñ cotidie cene dñice cõ¬
municant. nec tam̃ ꝓpt̾ea dãpnant. eos eccł̃iaꝵ
rectores. Sñ scandalo enĩ possunt ħ fac̾e & ñ
dianꝰ. nã magni peccati cͥmine arguerentur
qͥ ex eo cotidie ñ accipuut. Cũ uͦ ħ ita sint.
quis ẽ qui audeat dic̾e hanc orationẽ d̾ni
tantũm dicendã. usq ad eã horã qͣ corꝑi dñ¬

Expanded text:
iquis qui precatur Deum, non video. Nunc de sacramento corporis videamus. Orientales non quotidie coenae Dominicae communicant, nec tamen propterea damnant eos Ecclesiarum rectores. Sine scandalo enim possunt hoc facere, vdianus: nam magni peccati crimine arguerentur, qui ex eo quotidie non accipiunt. Cum vero haec ita sint, quis est qui audeat dicere, hanc orationem Domini tantummodo dicendam usque ad eam horam, qua corpori D
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ possidetis. & date elemosinã. Qui ꝓ
celo mundana oĩa sꝑnit. uendat q̃ ht̃. & dist̃¬
ciu ministrabant angłi. ad informandã eccłiã
loculos habuisse legat᷑. Lcliii. m xlxi.
Macite uob̃ saccłos qͥñ uetasc̾t. thesaurũ
ñ deficientẽ in celis. Seniꝰ ẽ. Elemosinaᷤ¬

Expanded text:
 possidetis, et date eleemosynam. Qui pro coelo mundana omnia spernit, vendat quae habet et distrcui ministrabant angeli, ad informandam Ecclesiam, loculos habuisse legatur . L. 152V M. 46 Facite vobis sacculos qui non veterascunt, thesaurum non deficientem in coelis. Sensus e
Abbreviated transcription (Latin):
Qa uͦ ipsa sapientia. ñ nͥ pacatꝰ tͣnquilłꝰq per¬
fruit᷑. oramꝰ ab õi malo lib̾ari. ⁊ p̃sertĩ dũ
iuuimꝰ a malo lururie. De luxuria genera¬
tur cecitas m̃tis. inconsid̾atio. inconstantia
p̃cipitatio. amor mali. odiũ di. affectus p̃¬
sentis scł̃i. horroi aũt uł desꝑatio futuri. In¬
xta qd̾ differ̾t odorare. &. gristare: sentiaᷤᷤ sp̃m
intellectus. & sp̃m sapientie differre. ¶ Retͦ¬
petitio respiciat ad pͥmã beatitudinẽ. in pie¬
ctus orantis ut clareat. uł ꝯsequendo atten¬
dat ut crescat. nichil aliud dicimꝰ. ꝗͣ qd̾ in do¬
minica oratiõe positũ ẽ: si rite & ꝯgruenter
i eñi dimiseritis hõib peccata eoꝵ.
dimittet uob̾ pat̾ ur̃ celestis delicta

Expanded text:
pacatus tranquillusque perfruitur, oramus ab omni malo liberari, et praesertim dum vivimus, a malo luxuriae. De luxuria generatur caecitas mentis, inconsideratio, inconstantia, praecipitatio, amor mali, odium Dei, affectus praesentis saeculi, horror autem et desperatio futuri. Juxta quod differunt odorare et gustare, sentias spiritum intellectus et spiritum sapientiae differre. Retrpetitio respiciat, ad primam beatitudinem, in piectus orantis ut clareat, vel consequendo attendat ut crescat: nihil aliud dicimus quam quod in Dominica oratione positum est, si recte et congruenter Si enim dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet vobis Pater vester coelestis debita
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ monstremꝰ. In ħ capitło aminadu̾tendũ ẽ
ñ solũ ẽẽ iactantiã in uitore corꝑm. s ⁊̃ in ipsiꝰ
sordibꝰ. E quia turpissimũ ẽ ung̾e caput. ad
int̾iora p̃ceptũ ħ ꝑtinet. Caput gͦ ung̃. qͥ m̃te
letat᷑. atq ratione. que recte caput amme acci¬
pit᷑. facic̃ lauat. qͥ cormundat. ut d̾m uidere
possit. Q aũt in ꝓfessione.rꝑiana inusitato
squalore ac sordib intentos in se hõies facit.
sola uoluntate. ñ necessitate. cet̾is eiꝰ oꝑib põt
conici. qͣł fu̾it. Uñ dns p̃cep̃ lupos cauendos.
sub ouĩna pelle. Ex fructibꝰ inqͥt eoꝵ cogno¬
scetis eos. Recte caput aĩe m̃tẽ accipimꝰ. q̃ co¬
gitationes regunt᷑.¬
Iolite tim̾e pusiliꝰ grer. qͥa ꝯplacuit patͥ
ur̃o dare uob̃ regnũ. Ne diffidatis in
elemosina. in oratione. in ieiunio. qr pat̾ cõ¬
placita bonitate dabit uob̃ regnũ. Gregem
electoꝵ nominat pusillũ. uł ob ꝯꝑationem
maioris num̾i reꝓboꝵ. uł potiꝰ ob humilita¬

Expanded text:
In hoc capitulo animadvertendum est, non solum esse jactantiam in nitore corporum, sed etiam in ipsis sordibus. Et quia turpissimum est ungere caput, ad interiora hoc praeceptum pertinet. Caput ergo ungit, qui mente laetatur atque ratione, quae recte caput animae accipitur. Faciem lavat, qui cor mundat, ut Deum videre possit. Qui autem in professione Christiana inusitato squalore ac sordibus intentos in se homines facit sola voluntate, non necessitate, caeteris ejus operibus potest conjici, qualis fuerit. Unde Dominus praecepit lupos cavendos sub ovina pelle. Ex fructibus eorum, inquit cognoscetis eos . Recte caput animae mentem accipimus, qua cogitationes reguntolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum. BEDA. Ne diffidatis in eleemosyna, in oratione, in jejunio; quia pater complacita bonitate dabit vobis regnum. Gregem electorum nominat pusillum, vel ob comparationem majoris numeri reproborum, vel potius ob humilita
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiendo & disserendo aĩam pascunt Potus
au̾t ꝑatꝰ. sic̃ ẽ tnsit in corpꝰ. ut hic panis sit
u̾itas cũ aliqͣnto laborẽ. tẽ aũt potꝰ cũ nullo
labore disputandi. hic ẽ etiã q̃n poscimꝰ re¬
missio. uͥ ẽ cõmissio peccatoꝵ. hic tẽptationes
q̃ nos ad peccandũ. uł alliciunt uł impellunt.¬

Expanded text:
aperiendo et disserendo animam pascunt. Potus autem paratus sicut est, transit in corpus, ut hic panis sit veritas cum aliquanto labore, tunc autem potus cum nullo labore disputandi. Hic est etiam quam poscimus remissio, ubi est commissio peccatorum. Hic tentationes, quae nos ad peccandum
Abbreviated transcription (Latin):
timꝰ gͦ. ne uł decepti ꝯsentiamꝰ alicui tẽptati¬
om. uł cedamꝰ afflicti. S lib̾a nos a malo. N̾
solũ oiandũ ẽ. ur ñ inducamur in malũ quo
caremꝰ. s ut ab illo ⁊̃ lib̾em᷑. in qͦd iam indu
solet subnecti. ut aut am̃ scbant. aut sela
aut salon. qd̃ expͥmit᷑ pacẽ. Uñ salomon dr̃

Expanded text:
sentiamus alicui tentationi, vel cedamus afflicti Sed libera nos a malo. Non solum orandum est ut non inducamur in malum quo caremus, sed ut ab illo etiam liberemur, in quod jam inducsolet subnecti, ut aut amen scribant, aut sela, aut salon, quod exprimitur pacem. Unde et Salomon dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ t̾c. s tale qͦd dic̃. In illi diebꝰ ꝯtigit herodẽ
irasci. Sic gͦ prudens lector exponat tr̃: u̾c̃i
lectio postulabit. Ee ait ilł. Cũ oiatis dicite
at nr̃ qui es in celis. Q dic̃ m L¬
pat̾ nr̃. magnoꝑe curet. ne tanto
patre sit indignꝰ. N possunt uere ac piedi
se ẽẽ fr̃s ignobiliũ os pauꝑũ. In ceł .i. in scĩs

Expanded text:
 tale est, quod dicit: In illis diebus contigit Herodem irasci. Sic ergo prudens lector exponat tunc, ubicunque lectio postulabit. M. L. Et ait illis: Cum oratis, dicite: Pater noster, qui es in coelis. oster, magnopere curet, ne tanto patre sit indignus. Non possunt vere ac pie dise esse fratres ignobilium et pauperum. In coelis, id es
Abbreviated transcription (Latin):
s causa u̾ttitis apud d̾m mercedẽ hñt. At
uͦ hypoc̾te qñ faciunt elemosinã. cantants
ficentur ab hõib & non ado. Te aũt faciente
elemosinã nesciat sinistra tua. qͥd faciat dex¬
t̾a tua. ut sit elemosina tua in abscondito.
t̾. Merces hypocritaꝵ ẽ laus hõtũ. Sinistͣ
significat dilectionẽ laudis. dext̾a uͦ inten¬
tionẽ implendi p̃cepta di. Cũ uͦ inples di¬
uiũ p̃ceptũ. faciendo elemosinã. uł qͦd lib
bonũ. noli humanã laudẽ ammisc̾e. In ab.¬
scondito .i. in conscientia. Si int̾iora ꝑtinen
ad dextͥam. ext̾iora ꝑtinent ad sinistrã.

Expanded text:
sed causa virtutis apud Deum mercedem habet. At vero hypocritae quando faciunt eleemosynam, canunt ficentur ab hominibus et non a Deo, Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextT. Merces hypocritarum, est laus hominum. Sinistra significat dilectionem laudis, dextera vero intentionem implendi praecepta Dei. Cum ergo imples divinum praeceptum faciendo eleemosynam vel quodlibet bonum, noli humanam laudem admiscere. In abscondito, id est, in conscientia. Si interiora pertinent ad dexteram, exteriora pertinent ad sinistram.
Abbreviated transcription (Latin):
re cuiꝰ beneficiis plurunũ indigebant. Mcxxiii.
ħc aũt sciens secessit inde.: ⁊ securi sunt eũ mul¬
ti. ⁊ curauit eos om̃s. Noluit iħc dare phariseis
occasionem impictatis ꝯtͣ se. fugit itaq odientiᷤᷤ
⁊ acredit uͥ inuenit ꝑ amorẽ sequentes: uñ cu¬
rari merent᷑. Ce p̃cepit eis. ne manifestũ eũ fa

Expanded text:
re, cujus beneficiis plurimum indigebant. M. 118X Jesus autem sciens, secessit inde, et secuti sunt eum multi, et curavit eos omnes. Noluit Jesus dare Pharisaeis occasionem impietatis contra se: fugit itaque odientes, et accedit ubi invenit per amorem sequentes, unde curari merentur. Et praecepit eis, ne mani
Abbreviated transcription (Latin):
spm eiusdẽ ⁊ uͥtutis ⁊ sensꝰ. nicħq alud ab alio
m̃sutis eqͣlib ferm̃tatũ dissidens reꝑtat᷑. fari¬
na idõ dr̾ sac̃ scͥptura. qi resicit legentes. alit̾.
Alulier ista intellig̾r eccłia. uł di sapientia. q̃
fermtũ .i. notitiam scͥpturaꝵ abscondit in tͥbꝰ
satis farine .i. in sp̃u ⁊ anima. ⁊ corꝑe ppłi do¬
nec ferm̃tatũ ẽ totum. ut illa triamunũ di¬
recta ñ discrepent int̾ se. Sp̃t ẽ mens & ratio
anime. farina sumlis ẽ ppło. qi sic̃ ipsa exdiu̾¬
sis gͣnis conficitur. sic popłs ex diu̾sis etatibꝰ
Uł tres amme uͥtutes qͣsi tria sata farme ininũ
sapoiem rediguntur. cũ ꝑ notitã scͥpture possi¬
demꝰ in rauone prudentiã. in ira odiũ contͣ ui¬
cia. in desid̾io cupiditat̾e uirtutũ. alit̾. Eccł̃ia

Expanded text:
 ejusdem et virtutis et sensus, nihilque aliud ab alio mensuris aequalibus fermentatum, dissidens reperietur. Farina ideo dicitur sacra Scripturam, quia reficit legentes. Aliter: Mulier ista intelligitur Ecclesia vel Dei sapientia, quiae fermentum id est: notitiam Scripturarum abscondit in tribus satis farinnec fermentatum est totum, ut illa tria in unum directa, non discrepent inter se. Spiritus est mens et ratio animae; farina similis est populo, quia sicut ipsa ex diversis granis conficitur, sic populus ex diversis aetatibus. Vel tres animae virtutes, quasi tria sata farinae in unum saporem rediguntur, cum per notitiam Scripturae possidemus in ratione prudentiam, in ira odium contra vitia, in desiderio cupid
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rirania. Creu ħba cũ u̾bũ p̃dicationis fideliũ
ꝓmouet᷑. fructificat cum bone spei oꝑam̃ostiat.
⁊ tunc incipiunt manifestari ħeticoꝵ dogmata.
Qd̃ uidentes boni homines. s ñdũ sp̃uales. qui
om̃ia uidiceut uirta illud pauli. sp̃ualis uidicat
om̃ia. inouentur quia sub nomine. rꝑi sunthe
Dñe ñne bonum semen seminasti in agͦ tuo: uñ
gͦ ht̃ zirama: E ait illis. Inimicꝰ hõ hoc fec̃ Au¬
dito dolo pat̾familias. ñ erarsit in irã. nex mox
ulcisci uolure. ita ⁊ nos lesi patient̾ feramus. Dia¬
bolus ꝓpt̾ea ininicꝰ homo appellatur: quia dc̃
ẽẽ desiuit. uñ in nono psalmo scͥptum ẽ de eo.
Exiurge d̾ne ñ ꝯfortetur ho. Uigilent gͦ p̃positi ecclłie
ne inimicꝰ homo seminet ⁊ rrania .i. heticoꝵ dog

Expanded text:
herba, cum verbum praedicationis fidelium promovetur; fructificat, cum bonae spei opera monstrat: et tunc incipiunt manifestari haereticorum dogmata. Quod videntes boni hominos sed nondum spirituales, qui omnia judicent, juxta illud Pauli: Spiritualis judicat omnia , moventur, quia sub nomine Christi nonne bonum semen seminasti in agro tuo? Unde ergo habet zizania? Et ait illi: Inimicus homo hoc fecit. Audito dolo, paterfamilias non exarsit in ira, nec mox ulcisci voluit, ita et nos laesi, patienter feramus. Diabolus propterea inimicus homo appellatur, quia Deus esse desideravit. Unde in nono psalmo scriptum est de eo: Exsurge, Domine, non confortetur homo . Vigilent ergo praepositi Ecclesiae, ne inimicus homo seminet
Abbreviated transcription (Latin):
pals. ⁊ filii. ⁊ sp̃c sc̃i. Cũq in unũ sc̾at ferm̃tatũ.
ñ nos ad tͥplicem dm̃. s ad umꝰ ditatis notitiã
ꝑduc̃. faria dr̃ duunitas. quia saciat fide¬
les animas. Ttia uͦ sata sunt. tres ꝑsone. ꝙ m̃sura¬
bilit̾ ẽ loquendũ de cis. ut ait apb̃. N plus saꝑe.¬
dionẽ. que feruere fac̃ m̃tem. Nos u quocqͦt timo¬
ris ⁊ spci eicititio quasimola suꝑiore:⁊ inferiore
conterimur. ꝑ farinam significanut. ut imꝰ pa¬
nis multi simꝰ in xp̃o. abscondit gͦ eccłia ferm̃tũ
dilectionis in farine sata tͥa. ꝙ p̃cipit ut diliga¬
mꝰ dm toto corde. tota antina totauirtute. Posst̃
caritas inm̃te recondita. crescere debr. donecm̃¬
tẽ totã in sui ꝑfectionẽ cõmutet. ut nicħ p̃t̾ dm̃
diligat. recolat. Qd̃ hic inchoat. s in alia uita ꝑ
dilectionẽ. sanam doctrinã ꝯm̃dat. donec totũ
serm̃tetur .i. donec in sine mundi om̃s fideles

Expanded text:
 in unum fuerit fermentatum, non nos ad triplicem Deum, sed ad unius Deitatis notitiam perducit. Farina dicitur divinitas, quia satiat fideles animas. Tria vero sata, sunt tres personae quia mensurabiliter est loquendum de eis, ut ait Apostolus: Nctionem, quae fervere facit mentem. Nos vero quotquot timoris et spei exercitio quasi mola superiore et inferiore conterimur, per farinam significamur, ut unus panis multi simus in Christo. Abscondit ergo Ecclesia fermentum dilectionis in farinae sata tria; quia praecipit ut diligamus Deum toto corde, tota anima, tota virtute. Possunt charitas in mente recondita crescere debet, donec mentem totam in sui perfectionem commutet, ut nil praeter Deum diligat, recolat. Quod hic inchoat, sed in alia vita pdilectionem, sanam doctrinam commendat, donec totum fermentetur, id est, donec in fine mundi omnes fideles
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutis esfundit. & odoie suo cucũstantes adim¬
plet. dum gła resurrectionis. & ascensionis ctiã
crescant. Qui bñ dr gͣnum qd̾ seuerit accepis¬
se.quia dona que cum patre nob̾ tribuit ex
diuinitate. nob̃̾cũ accepit ex humanitate.
uñ illud. Accepisti dona in hõib. uitꝰ dĩ ꝑ orbẽ¬

Expanded text:
virtutis effundit, et odore suo circumstantes adimplet, dum gloria resurrectionis et ascensionis etiam crescant. Qui bene dicitur granum quod severit, accepisse; quia dona quae cum Patre nobis tribuit ex divinitate, nobiscum accepit ex humanitate. Unde illud: Accepisti dona in hominibus . Vir
Abbreviated transcription (Latin):
uis imtis &e colligimus cos .i. excõmunicabimꝰ
illos: uerũ diuina scptura. necñ matura p̾la¬
toꝵ sententia corripit tales quĩammodũ dñs
increꝑat iacobũ ⁊ ioħem. uͥ ñ recepti ĩ qͣdã ciuitate
dicunt. Dñe uis dicimꝰ ut ignis. descendat de celo
e consuinat illos.

Expanded text:
s et colligimus eos, id est excommunicabimus illos? Verum divina Scriptura, nec non matura praelatorum sententia corripit tales, quemadmodum Dominus increpat Jacobum et Joannem, ubi non recepti in quadam civitate, dicunt: Domine, vis dicamus ut ignis descendat de coelo, et consumat illos
Abbreviated transcription (Latin):
accipiunt᷑ uxta illud om̃is caro fenũ. cicũ ꝙ fa¬
ctꝰ ẽ ĩ arboiẽ. ꝙ resurrex. & ascendit in celũ. Ra¬
mos expandit. in qͥb uolucres reqͥescerent. qi p̃di¬
catores disꝑsit in mundũ. in quoꝵ dictis ⁊ conso¬
lationib fideles auditores ab hꝰ uite fatiga¬
tione respirarent.

Expanded text:
ur, juxta illud, omnis caro fenum , crevit et factus est in arborem, quia resurrexit et ascendit in coelum. Ramos expandit in quibus volucres requiescerent; quia praedicatores dispersit in mundum, in quorum dictis et consolationibus fideles auditores ab hujus vitae fatigatione respirarent.
Abbreviated transcription (Latin):
malũ de medio ur̃i. ut neqͣꝗͣ societat᷑e habendã
⁊riramũ. qͦd nos loluim appellamꝰ. gͣndis sumli¬
tudo ẽ. ⁊ uix possunt distingui. ħ gͦ sinite utͣq
crescere. de ambigins dictum ẽ. illud uͦ auferte
malũ de manifestis. Itaq mali tolerandi st int̾
bonos. donec eoꝵ malitia manifesta fiat. ne iusti
eradicent᷑ cum inuistis. Neq enĩ de dubiis ẽ ui¬
dicandũ. donec ueniat dies in qͦ reuelabunt᷑ oc

Expanded text:
habendam et zizanium, quod nos lolium appellamus, grandis similitudo est, et vix possunt distingui. Hoc ergo, sinite utraque crescere, de ambiguis dictum est; illud vero, auferte malum, de manifestis. Itaque mali tolerandi sunt inter bonos, donec eorum malitia manifesta fiat, ne justi eradicentur cum injustis. Neque enim de dubiis judicandum est, donec veniat dies in quo revel
Abbreviated transcription (Latin):
plateiᷤᷤ uocẽ eiꝰ. N̾ curationis taciturnitas iube
Iubendo gͦ secretũ dñs gloriandi de se iactantiã
declinat. ⁊ nicħominꝰ cognitionẽ sui p̃stat ĩ eo
ipso qd̾ ãmonet de se taceri. ꝙ obseruantia si¬
lentii. ex re que sit silenda ꝓficit. Quinetiã per
hanc tacendi de se uoluntat̾e: dictoꝵ ꝑ ysaiam
effectus impletur Remĩs. Exꝑsona patͥs dic̃
manũ. ad qd ñ erat aliꝰ idoneꝰ. Uñ ꝓbatur spccialit̾
dilectus a dõ. & in eo pat̾ne uoluntati bene placitũ

Expanded text:
avit . Sed numquid curationis taciturnitas jubebjubendo secretum, et gloriandi de se jactantiam declinat, et nihilominus cognitionem sui praestat in eo ipso, dum admonet de se taceri; quia observantia silentii ex re quhanc tacendi de se voluntatatem, dictorum per Isaiam effectus impletur. Ex persona Patris dicit manum, ad quod non erat alius idoneus. Unde probatur specialiter dilectus a Deo,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. In senario aũt num̾o. q mundiornatꝰ expletꝰ
ẽ. ꝯ grue ꝑfectio bone oꝑationis. in ad ĩpletione
decalogi. sexagesimꝰ fructꝰ intellig̾r. T cesimꝰ uͦ
fructꝰ ẽ. ĩ fide sc̃ẽ tͥnitatis impletio legis. ħ diceis
rendũ ostendit. qͦd dicitur. Gͣ qui ht̃ aures cor¬

Expanded text:
tum. In senario autem numero quia mundi ornatus expletus est, congrue perfectio bonae operationis, in adimpletione Decalogi, sexagesimus fructus intelligitur. Tricesimus vero fructus in fide sanctae Trinitatis impletio legis. Haec dicerendum ostendit, quod dicitur: qui habet aures cor
Abbreviated transcription (Latin):
ascensꝰ in nauc̃. Nauis nãq in mari. typũ p̃feit
eccłie in medio ñ credentiũ. ⁊ contͣdicentiũ edifi¬
sue uisitationis illam illustrat. ⁊ dilect̾a s man¬
sionẽ in caconsecrat. Hii uͦ qͥ extͣ ft̾. ĩ modo arene
słiles attr inutiles adiacent. & diuini sermonis ca¬
ꝑe itelligentiã ñ posst̾. Ueruntam̃ ĩ litore stantes.

Expanded text:
ascensus in navem. Navis namque in mari typum praefert Ecclesiae, in medio non credentium et contradicentium aedifisuae visitationis illam illustrat, et dilectam sibi mansionem in ea consecrat. Hi vero qui extra sunt, in modum arenae steriles atque inutiles, adjacent, et divini sermonis capere intelligenti
Abbreviated transcription (Latin):
asq emolum̃to recessissent auditores Iin gs.¬
arabola ẽ itrũ in natura discrepantiũ. sub
aliq̃ similitudine facta cõꝑatio. Sator qͥ exiit se¬
minare. ipse filiꝰ di intelligit᷑. qͥ exiens de sitiu
patͥs uenit ĩ mundũ. ad seminandũ ꝑ se ac ꝑsu¬
os hominibꝰ u̾bũ u̾itatis. qͦd apud patrẽ uidit
E du seminat. queda cecid̾unt secꝰ iuã coͣncul¬
cata st̃.⁊ uenerunt uolucres celi. ⁊ comed̾unt
ea. Quedam cecid̾unt subaudis gͣna. siue semi¬
na. secꝰ uiã. Uia ẽ: mens malaꝵ cogitationũ. se¬
dulo meatu tͥta. ⁊ arefacta. uͥ duplici̾ ꝑit sem̃.
qi tͣnsitu carnaliũ cogitationũ ꝯculcat᷑. ⁊ demo¬
nes comedt̃ illud .i. qͣdã dilectione rapiunt. &
absorbent. ut nec memorio mens teneat. qͦd
oꝑe exerrcre neglȩx̃. Demones aũt uolucres celi

Expanded text:
absque emolumento recessissent auditores. Parabola est rerum in natura discrepantium sub aliqua similitudine facta comparatio. Sator qui exiit seminare, ipse Filius Dei intelligitur, qui exiens de sinu Patris venit in mundum ad seminandum per se ac per suos hominibus verbum veritatis quod apud Patrem vidit. « Et dum seminat, quaedam ceciderunt secus viam et conculcata sunt, et venerunt volucres coeli, et comedea. Quaedam ceciderunt, subaudis: grana sive semina secus viam. Via est mens, malarum cogitationum sedulo meatu trita et arefecta. Ubi dupliciter perit semen, quia transitu carnalium cogitationum conculcatur, et daemones comedunt illud, id est, quadam delectatione rapiunt et absorbent, ut nec memoria mens teneat, quod opere exercere neglexit. Daemones autem volucres coeli
Abbreviated transcription (Latin):
credat᷑ tñ ad ultimũ nicħ uitale ĩ cis c̃c̃ ꝯgnoscit᷑.
⁊ sic̃ holera herbaꝵ cito decidt̃. S p̃dicatio euglis
pua iusa ĩ pͥncipio. tandem erescit ñ sic̃ herbe.
q̃ cito arescunt ⁊ corruunt. s sic̃ arbor q̃ longa
annositate. ⁊ opima fertilitate gaudet. Uoluc̾s
st̃ anime credentiũ. rami diu̾sitates dognia¬
tũ. ut ꝓ uarictate morboꝵ uaria sit medicina.¬

Expanded text:
utile in eis esse cognoscitur, et sicut olera herbarum cito decidunt . Sed praedicatio Evangelii parva visa in principio, tandem crescit, non sicut herbae quae cito arescunt et corruunt, sed sicut arbor, quae longa annositate et optima fertilitate gaudet. Volucres, sunt animae credentium; rami, diversitates dogmatum, ut pro varietate morborum varia sit medicina
Abbreviated transcription (Latin):
t etiens de domo: sedebat set mare. E congͥga¬
te sunt ad eũ tͦbe multe. ita itt innatucłam
ascendenᷤꝰ sed̾et. E õĩs turba stabat in littore. Utrũ o¬
dñs eadẽ dic qͣ pꝰ oration̾ẽ uocauit discipłos. an alio
temꝑe exieus de domo fic̾it ea q̃ secunt᷑. minimeꝯt᷑¬
bat illũ qͥ nouit in p̃occupando. ⁊ recapitulando
uinx dicens. Iillo die exiens iħc de domo sedebat
sccꝰ mare ⁊ cct̾. Uerũ more scͥpture. diem ponendo
dicens. Ee cũdios factus cẽt. uocauit discipulos

Expanded text:
e, et congregatae sunt ad eum turbae multae, ita ut, in naviculam ascendens, sederet. Et omnis turba stabat in littore. Utrum Dominus eadem die, qua post orationem vocavit discipulos, an alio tempore, exiens de domo, fecerit ea quae sequuntur, minime conturbat illum, qui novit in praeoccupando et recapitulando junxit, dicens: In illo die, exiens Jesus de domo sedebat secus mare, etc. . Verum more Scripturae diem ponendo dicens: Et cum dies factus esset, vocavit discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis. N̾ gͦ qͣsi infirmꝰ obsecrat. s piꝰ impetrat
orandi formã p̃scbens. ꝗͣ debemꝰ imitari. Erit aũt
diens. ut ext̾iore cessante tumultu. ĩ qͦdãm̃tis sccͦ¬
to. ꝑ int̾na desidĩa. silent̾ cũ dnoloquat᷑. Qui uͦde
diuitiis. aut honore scłi. aut de morte immici o¬
rat in imo iacet. ⁊ oratio ei fit in peccatũ. E cum

Expanded text:
 ergo quasi infirmus obsecrat, sed quis impetrat, orandi formam praescribens, quam debemus imitari. Exiit autem diens, ut exteriore cessante tumultu in quodam mentis secreto per interna desideria silenter cum Domino loquatur. Qui vero de divitiis aut honore saeculi, aut de morte inimici orat, in imo jacet, et oratio ei fit in peccatum . M
Abbreviated transcription (Latin):
Nẽ aũt in diebꝰ illis. exiit in mont̾e orare. ⁊
erat ꝑnoctans inoratione d̃i sĩ lucã & maRc̃
Sanat ut d̃. orat ut hõ. Quando orat theoricã
intã. qn sanat actiuam uitã ĩformat. ne qͥs ꝓ cu¬
ta ꝑrimi. a ꝯtẽplationis studio torpescat. uł. uł ꝓ
stndio diuine ꝯtẽplationis ꝗͣuis suꝑior sit. ꝓrimi
curã negligat. Quia pat̾ om̃ia posuit in manꝰ fi¬
lii uidex ẽ. qd̾ ẽ insigne ꝓuide potestatis. filius
tam̃ ut sormam honiins impleret. obsecrat patiẽ
ꝓ nob̾. quia filiꝰ aduocatus ẽ nob̾. in qͦ consistit of¬
ficiũ pieratis. Iñ penułꝰ. aduocatũ habemꝰ ad pa

Expanded text:
n illis diebus, exiit in montem orare: et erat pernoctans in oratione Dei. BEDA. Sanat ut Deus, orat ut homo. Quando orat, theoricam vitam; quando sanat, activam vitam insinuat: ne quis pro cura proximi a contemplationis studio torpescat, vel pro studio divinae contemplationis, quamvis superior sit, proximi curam negligat. Quia Pater omnia posuit in manus Filii, judex est: quod est insigne providae potestatis. Filius tamen ut formam hominis impleret, obsecrat Patrem pro nobis, quia advocatus est nobis, in quo consistit officium pietatis. Inde Joannes: Advocatum habemus apud Pa
Abbreviated transcription (Latin):
locꝰ. ⁊ disc̾tionis exemplũ. Ibi nãq patient̾ tole¬
randi sunt mali. uͭ aliqͥ inueniunt᷑. qͥ adiuuent᷑
boni. Sterca qui hodie errat. cras forsitan defendet
u̾itatẽ. ⁊ necesse ẽ ut mali ꝑmixti sint bonis. ꝑ qͦs
crerceantur. uł quoꝵ cõꝑatione nitant᷑ ad meliꝰ.
Sinite utͣq cresc̾e usq ad messẽ. & in temꝑe messiᷤ
dicam messoribꝰ. Colligite pͥmũ rirania. &s alligate¬

Expanded text:
nis exemplum. Ibi namque patienter tolerandi sunt mali, ubi aliqui inveniuntur qui adjuventur boni. Praeterea qui hodie errat, cras forsitan defendet veritatem, et necesse est ut mali permisti sint bonis, per quos exerceantur, vel quorum comparatione nitantur ad melius. Sinite utraque crescere usque ad messem, et in tempore messis dicam messoribus: Colligite primu
Abbreviated transcription (Latin):
uento cedenes. qͥ abinuce᷑ discrepando dissipati st̃
tincło erroris. fumꝰ amarissimꝰ inuoluit. qͦusq de
parua scintilla.ł magnũ ardorẽ caritatis. rꝑc illas
suscitaũ. E qͥdẽ p̾dicatio eiꝰ nullis insidiis suꝑata.
tã diu mundo lucebit. donec eiciat .i. ostendat ulti¬
mũ iudicium. ad uictoriã de om̃ib iminicis suis.

Expanded text:
vento cedentes, qui ab invicem discrepando dissipati suntstincto, erroris fumus amarissimus involvit, quousque de parva scintilla in magnum ardorem charitatis Christus illas suscitavit. Equidem praedicatio ejus nullis insidiis superata, tandiu mundo lucebit, donec ejiciat, id est, ostendat ultimum judicium, ad victoriam de omnibus inimicis suis p
Abbreviated transcription (Latin):
ad bona oꝑa studet ꝑduc̾e. Cũ aũt dormirent
hõies. uenit inimicꝰ eiꝰ. ⁊ suꝑseminauit ⁊irania.
ĩ medio tͥtici ⁊ abiit. Cautelam moralit̾ intimat
habendã. Dormientes st̃ magistͥ eccłie. cũ inertia
⁊ incuria negligunt sͥ ꝯmissos. uł cum dormiti¬
onẽ mortis accipiunt. Tc̃ siqͥdẽ p̃cedente nominc
.xͥ. suꝑseminat diabolꝰ ⁊rrania ĩ medio iͥtici .i.

Expanded text:
det perducere. Cum autem dormirent homines, venit inimicus ejus, et superseminavit zizania in medio tritici; et abiit. Cautelam moraliter intimat habendam. Dormientes sunt magistri Ecclesiae, cum inertia et incuria negligunt sibi commissos, vel cum dormitionem mortis accipiunt. Tunc siquidem, praecedente nomine Christi, superseminat diabolus zizania in medio tritici,
Abbreviated transcription (Latin):
di scintillã. ꝯtẽpnit in pariuł. linũ fumigans ex
Patientiã nãq seruauit. donec uidiciũ qd̾ in eo a¬
gebat᷑. ad uictoriã ꝑueniret. expulso mundi pͥn¬
cipe. ad regnum rediret. ĩ dext̾a patͥs sedens. donec¬
nitatis agitatas. ⁊ in peccatis qͣssatas. in salutẽ ꝑ
xꝑm rescruatas. Linum fumigans ait ñ ẽẽ extin

Expanded text:
m scintillam contemnit in parvulis, linum fumigans exspatientiam namque servavit, donec judicium quod in eo agebatur, ad victoriam perveniret, et expulso mundi principe ad regnum rediret, in dextera Patnitatis agitatas, et in peccatis quassatas, in salutem per Christum reservatas. Linum fumigans ait non esse exstin
Abbreviated transcription (Latin):
psalmista dnõ refurgente ait patͥ. oĩa subie¬
cisti sub pedib eiꝰ. hoc ipse nc̃ añs ait discipłis
Int̾ oĩa &̃ mors ipsa quȩ ei adtẽpꝰ p̃ualere uisa
ẽ. eiꝰ pedibus substrata ẽ. Illi enĩ data ẽ potestas
qͥ paulo añ crucifixus. sepultꝰ iacuerat. In cȩlo
aut̃ & int̾ra data ẽ potestas. ut qͥ regnabat in
cȩlo. ꝑ fidẽ credentiũ regnaret & int̾ra. Eriꝰꝗͣ
amorte resurget. nouerant ãgłicȩ uͥtutes se
subditas hõi assũpto. s ceci hoĩes dedignabant᷑
ei subici. ꝙͣ mortalitate nouerant indutum.
Contẽpnebant eiꝰ u̾tutẽ diunã cui infirmita¬
cẽ in passioib. ineẽ cernebant humanam.
ꝓp̃t qͦd ipse mediator notũ fieri uolens ꝙi data sit
ci oĩs potestas. misit doctores qͥ cunctis ꝑ orbẽ nacio

Expanded text:
Psalmista de Domino resurgente ait Patri: Omnia subjecisti sub pedibus ejus , hoc ipse Dominus nunc ait discipulis. Inter omnia etiam mors ipsa, quae ei ad tempus praevalere visa est, ejus pedibus substrata est. Illi enim data est omnis potestas, qui paulo ante crucifixus, sepultus jacuerat. In coelo autem et in terra data est potestas, ut qui regnabat in coelo, per fidem credentium regnaret et in terra. Priusquam a morte resurgeret, noverant angelicae virtutes se subditas homini assumpto, sed caeci homines dedignabantur ei subjici quem mortalitate cognoverant indutum. Contemnebant ejus virtutem divinam, cui infirmitatem in passionibus inesse cernebant humanam. Propter quod ipse mediator motum fieri volens, quia data sit ei omnis potestas, misit doctores qui cunctis per orbem natio
Abbreviated transcription (Latin):
Cur dr pet᷑ sequero me. & ñ cȩt̾is qͥ simul
aderant. & magistrũ sicut discipłi sequebant᷑:
Nqͥd solus petrꝰ passus ẽ: Nonne in ilł .uii.
erat iacob filius zebedei qͥ pꝰ ascensionem
ab herode fuit occisus: uerũ aliquis dixe¬
rit. qm̃ ũ ẽ iacob crucifirus merito dictũ
ẽẽ petͦ seq̃re me. qͥ crucẽ exꝑtꝰ ẽ. Sit hoc. si nicħ
aluo conuenientiꝰ potuerit inueniri. Exiit
gͦ sermo iste iiter fr̃s qͦd discipłs ille ñ moeit᷑.
& ñ d̾ix̃ iħc quia ñ morit᷑. s sic eũ uolo man̾e¬
consũmari. s expectare eũ placidam absolucio¬
nẽ carnis suȩ. donec ego ueniens recipiã eũ
mȩt̾rã beatitudinẽ. Quod aũt ñ eẽt ita intelli¬
gendum. sic̃ fr̃s credidert qui aderant. ut
Ñ gͦ putandũ ẽ qͦd ioħs ñ sit mortuus in car¬
ne. s licet autea multos tolerasset labores. in
pace seniũ finiuit. specialit̃ eũ dño uisitante.
Non enĩ magnũ erat dilecto dare ñ mori. cũ

Expanded text:
ur Petro sequere me, et non caeteris qui simul aderant et magistrum sicut discipuli sequebantur? Nunquid solus Petrus passus est? Nonne in illis septem erat Jacobus filius Zebedaei, qui post ascensionem ab Herode fuit occisus? Verum aliquis dixerit, quoniam non est Jacobus crucifixus, merito dictum esse Petro: sequere me, qui crucem expertus est. Sit hoc, si nihil aliud convenientius poterit inveniri. Exiit ergo sermo iste inter fratres, quod discipulus ille non moritur: et non dixit Jesus quia non moritur, sed sic eum consummari, sed exspectare eum placidam absolutionem carnis suae, donec ego veniens recipiam eum in aeternam beatitudinem. Quod autem non esset ita intelligendum, sicut fratres crediderunt qui aderanNon ergo putandum est, quod Joannes non sit mortuus in carne, sed licet antea multos tolerasset labores, in pace senium finivit, specialiter eum Domino visitante. Non enim magnum erat, dare dilecto non mori cum
Abbreviated transcription (Latin):
nouimus eam nec habemus. Et hoc ꝑ ioħmn
raret. qi & in eo qͦd sig̃caba petiꝰ ambo erant.
& ineo quod significabat ioħs ambo fut᷑i erant.
Significando sequebat᷑ iste. manebat ille.
Credendo aut̃ ambo mala huiꝰ miseriȩ to¬
lerabant. ambo futura bona expectabant.
Nec ipsi soli. s unit̾sa hoc facit eccłia.
uitȩ ȩtñȩ quietissimũ sinũ suꝑ pectus diũ
ioħs discubuit. Quod uͥgo ẽ ioħs fut᷑e
uite comienit. uͥ neqi nubent neq nuben¬
tua.

Expanded text:
novimus eam nec habemus. Et hoc per Joanaret; quia et in eo quod significabat Petrus ambo erant, et in eo quod significabat Joannes ambo futuri erant. Significando sequebatur iste, manebat ille. Credendo autem ambo mala hujus miseriae tolerabant, ambo futura bona exspectabant. Nec ipsi soli, sed universa hoc facit Ecclesiavitae aeternae quietissimum sinum super pectus Domini Joannes discubuit. Quod virgo est Joannes, futurae vitae convenit, ubi neque nubent, neque nubentur.
Abbreviated transcription (Latin):
uerticẽ capilli ꝑ ambulantiũ indelictis suis.
Queri solet cur ioħm plus dilexerit dñs.
cum ipsũ dñ plus dilexerit petrꝰ. Ioħs
enĩ tacito noĩe suo uoluit intelligi se p̃ cęt̾is
dilectũ. quod absit ut dicat᷑ et̃ m̃daciũ. Qͦd
aut̃ maius indiciũ dilectioĩs potuit ei dare
iħo qͣ ut supͣ pecct᷑ eius recũb̾et Porro qd petr
plus dilexerit xꝑm ꝙͣ alii. eiudent̃ apparet

Expanded text:
apilli perambulantium in delictis suis . Quaeri solet cur Joannem plus dilexerit Dominus, cum ipsum Dominum plus dilexerit Petrus. Joannes enim, tacito nomine suo, voluit intelligi se prae caeteris dilectum, quod absit ut dicatur esse mendacium. Quod autem majus indicium dilectionis potuit ei dare Jesus, quam ut supra pectus ejus recumberet? Porro quod Petrus plus dilexerit Dominum quam alii, evidenter appar
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rena subleuatũ. Quare aut̃ specialit̃ se ingalileã
p̃ cessurũ & ibi uidendũ p̃diẽ. cũ neq ibi solũ neq
Significait aut̃ qͦd sic̃ xꝑc uenit de morte ad ui¬
tam. ita sequaces eiꝰ de morte transmigrant ad
uitam. & in spẽ suȩ diuinitatis eũ cõtẽ plantes
sine fine collaudant. Cii congruit reuelatio.
gia seqͥm᷑. głam dñi speculantes in eaudẽ imna

Expanded text:
 specialiter se in Galilaeam praecessurum, et ibi videndum praedixit, cum neque ibi solum, neque Significat autem, quod sicut Christus de morte venit ad vitam, ita sequaces ejus de morte transmigrant ad vitam. Et in specie suae divinitatis eum contemplantes, sine fine collaudant. Cui congruit revelatio; gia sequimur, gloriam Domini speculantes, i
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ alius te cingot & ducet qͦ tu ñuis. Hoc
aut̃ dix̃ significans qua morte clarificaturꝰ
ẽẽt dm̃. Patendes inquit manus tuas. hoc
ẽ crucifigeris. All hoc aut̃ alius te cinget.
& ducet quo ñ uis. Prus dixit quod fieret:
deinde quomͦ fieret. Nam in alterius citcti¬
one. expͥmit᷑ impositio uincłoꝵ a ꝑsecutore.
utiq or ucifigendꝰ qͦ nollet ẽ ductus: nam
crucifixus ñ quo nolebat abiit s potius
p̃t̃ mortis molestiã uitã concupisse ȩc̃nam.
Cum gͥ ius amoris graues uncat molestias
inortis. ꝓfecto martyres morte sua clarificant
dm̃. ostenden ẽa quantũ colentꝰ & amandꝰ sit.
Et cum hoc dixisset. dic̃ ei. Sequere me.
his dictis cep̃ iħs abire. & nũdũ intellecto
quod audiuit sequere me. cepit petrus in¬
cessu pedũ. seqͥ. Secutus ẽ & ioħs. quẽ cõm̃¬
dat pͥuilegiũ amoris dñi. Conũsꝰ petr ui
dit illũ discipłm quẽ diligebat iħc sequen

Expanded text:
alius te cinget, et ducet quo tu non vis. Hoc autem dixit, significans qua morte clarificaturus esset Deum. Extendes, inquit, manus tuas, hoc est: crucifigeris. Ad hoc autem alius te cinget et ducet quo non vis. Prius dixit quod fieret, deinde quomodo fieret. Nam in alterius cinctione exprimitur impositio vinculorum a persecutore. Utique crucifigendus quo nollet est ductus: nam crucifixus non quo nolebat abiit, sed potiupraeter mortis molestiam, vitam concupisceret aeternam. Cum igitur vis amoris graves vincat molestias mortis, profecto martyres morte sua clarificant Deum, ostendentes ea, quantum colendus et amandus sit. Et cum hoc dixisset, dicit ei: Sequere me. His dictis, coepit Jesus abire, et nondum intellecto quod audivit: sequere me, coepit Petrus incessu pedum sequi. Secutus est Joannes, quem commendat privilegium amoris Domini. Conversus Petrus, vidit illum di
Abbreviated transcription (Latin):
diligio x ꝑc. ꝙͣ qͥ minus diligit᷑ ab eo. Co si conferra¬
do ad inuicẽ q̃rat᷑ qͥs de duobus melior ẽ. qͥ minꝰ
Proyosite aut̃ questioĩs uidet᷑ ħ eẽ enodatio.
Passim uidemꝰ ce̾t̾is ex causis fieri. quod filio ꝗͦ
pat̃ magis diligit. inuiꝰ familiaritatis impen¬
dit ⁊  econt᷑ q̃ minus diligit. maiori dilectioĩs
exhibitioẽ amplectit᷑. Similit̾ dici oportet
qi dñs magis petrũ dilexit affectu quã ioħm.
oraffectu diligi ab eo qui dic̃. Ego diligentes
brinꝰ erat familiaritatis accessũ habebat. Cũ
gͥ de miptiis ab̃ eo uocatꝰ fuerit. & a pueritia
castissimꝰ uixerit. p̃rogatiuã familiaritatis
tanꝗͣ pͥuilegiũ amoris p̃ cȩt̾is meruit. Et ita
idiciis manifestanit. se illũ ddilige̾. Petrũ
itaq & si magis affectu. mainꝰ tam̃ ex hibitiõe
dilex̃. Nec uacat a misti̾o qͦo in pet᷑ minor¬

Expanded text:
istus, quam qui minus diligitur ab eo. Quod si conferendo adinvicem quaeratur quis de duobus melior est, qui minus Propositae autem quaestionis videtur haec esse enodatio. Passim videmus certis ex causis fieri quod filio quem pater magis diligit, minus familiaritatis impendit; et econtra quem minus diligit, majori dilectionis exhibitione amplectitur. Similiter dici oportet, quia Dominus Petrum magis dilexit affectu quam Joannem, ori affectu diligi ab eo qui dicit: Ego diligentes brinus erat, familiaritatis accessum habebat. Cum igitur de nuptiis ab eo vocatus fuerit, et a pueritia castissimus vixerit, praerogativam familiaritatis tanquam privilegium amoris prae caeteris meruit. Et ita us ac majoribus indiciis manifestavit se illum diligere. Petrum itaque et si magis affectu, minus tamen exhibitione dilexit. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
bat qͥ oĩa scit. & tam̃ int̾rogabat ut &̃ nos
legentes eugłim nosce̾mꝰ amorẽ petͥ erga dnm̃
S iõ petrꝰ respondens se amare dnm̃ ñ addi¬
dit plꝰ: qi cor alt̾iꝰ uidẽ ñ pot̾at. Si gͦ queraoꝰ
qͥs sit melior. utrũ qͥ płꝰ an qͥ minuis adiligit

Expanded text:
scit, et tamen interrogabat, ut etiam nos legentes Evangelium, nosceremus amorem Petri erga Dominum. Sed ideo Petrus respondens se amare Dominum, non addidit plus, quia cor alterius videre non poterat; si ergo quaeramus quis sit melior, utrum qui plus, an qui minus diligit
Abbreviated transcription (Latin):
indet᷑. Duas itaq uitas nouit ȩccłia. imã infide
i labore. in uia. alt̾am inspetie. in reqͥȩ. in patͥa.
G una bona ẽ s adhuc misera. alt̾a melior & be¬
ata. Ista cui dt sequere me. ꝑunitationẽ ꝑferen¬
di tẽporalia mala. significata ẽ ꝑ petrũ. altera
que sinẽ ñ ht̃ & plenitudinẽ expectat ꝑ ioħm.
Uñ ait dñs. sic eũ uolo manẽ .i. sic uolo ut eccłia
cȩlestis expectet. donec ueniens ad udiciu m
ꝑ iplebo illam. In hac uita diligit nos dds
ut nos lib̾et a mał. in illa nos ampliꝰ diligit
inqͣ ñ ẽ quod ei displiceat. Hac ratione osten¬
ditur. cur amplius ioħmi ꝗͣ petrũ amau̾it

Expanded text:
it Ecclesia, unam in fide, in labore, in via. Alteram in specie, in requie, in patria. Ergo una bona est, sed adhuc misera, altera melior et beata. Ista cui dicitur: sequere me per imitationem perferendi temporalia mala, significata est per Petrum; altera quae finem non habet, et plenitudinem exspectat, per Joannem. Unde ait Dominus: Sic eum volo manere, id est, sic volo ut Ecclesia coelestis exspectet, donec veniens ad judicium perimplebo illam. In hac vita diligit nos Deus, ut nos liberet a malis, in illa nos amplius diligit, in qua non est quod ei displiceat. Hac ratione ostenditur, cur amplius Joannem quam Petrum amaverit
Abbreviated transcription (Latin):
Iubet taceri qd̾ sit filiꝰ di. ut fallat pͥncipẽ mũ¬
di. ut doceat humilitatẽ. ⁊ ne adhuc rudes &
imꝑfecti discipłi. maioris p̃dicationis mole op
cep̃ iħc ostend̾e discipłis suis. qr oporret eĩure
iherosolimã. ⁊ multa pati a senioribꝰ ⁊ scbis. &

Expanded text:
ubet taceri quod sit Filius Dei, ut fallat principem mundi, et doceat humilitatem, et ne adhuc rudes et imperfecti discipuli, majoris praedicationis mole oppcoepit Jesus ostendere discipulis suis, quia oportet circumire Hierosolymam, et mult
Abbreviated transcription (Latin):
petrus fĩ posse ut filiꝰ dĩ occidatur. Assimntti
eũ in affectum suũ. uł seꝑatim ducit. ne p̾senti¬
b cet̾is discipulis. inagistrũ uideatur arguere:
Qconu̾sꝰ dix petͦ. Uade p̾ me sathana. Scanda.¬
lũ esmͥ. qi ñ sapis ea q̃ dĩ sunt. s ea q̃ hõiũ. Ca
contraria loqueris uoluntati mee debes adu̾¬
sariꝰ appellari. Sathanas intp̃tat᷑ adu̾sariꝰ. si¬
ue contͣriꝰ. Multiputunt qd̾ petrꝰ ñ sit cceratꝰ¬
debr̾ incentuiũ diaboli error de pxetatis affec¬
tu ueniens. uade pͦ me .i. sequere meã sententĩã
ut gͣnũ iͥtici cadens in t̾ram multoᷤ afferat
me offendis. Sciat prudens lector petͦ hanc be¬

Expanded text:
Petrus fieri posse, ut Filius Dei occidatur, assumitque eum in affectum suum, vel separatim ducit, ne praesentibus caeteris condiscipulis magistrum videatur arguere. Qui conversus dixit Petro: Vade post me, Satana; scandalum es mihi, quia non sapis ea quae Dei sunt, sed ea quae hominum. Quia contraria loqueris voluntati meae, debes adversarius appellari. Satanas interpretatur adversarius sive contrarius. Multi putant, quod non sit Petdebitur incentivum diaboli, error de pietatis affectu veniens. Vade post me, id est sequere meam sententiam, ut granum tritici cadens in terram, multos fructus me offendis. Sciat prudens lector, Petro hanc be
Abbreviated transcription (Latin):
cifigi. Sapientia dĩ hominẽ ad exemplũ qͦ recte
uiu̾emꝰ suscepit ꝑtinet aũt ad uitã rectã. ea. qͣñ
st̃ metuenda ñ metuere. Mors aũt metuenda ñ
ẽ. Oportuit gͦ idipsũ illiꝰ hominis ꝗͣ dĩ sapientia
suscep̃. morte monstrari. St̃ au̾t hõies. qͥ ꝗͣuis mor¬
te᷑ ipsam ñ timeant. genꝰ tam̃ aliqͦd mortis hor¬
rescunt. Nichilominꝰ aũt ut ipsamors. ita eciam
nullũ genꝰ mortis. bono et recte uiuenti hõi me
osteudendũ fuit. Nicħ em̾ erat int̾ om̃ia genera
mortis. illo gn̾e execrabiliꝰ. ⁊ formidolosius. Iõqͦ
d̾et. Qd̃ alit̾ ñ pot̾at fi̾. nͥ carne̾ indueret mortalẽ
t assumens cũ petrꝰ cep inc̾pare illũ dicens.

Expanded text:
i hominem ad exemplum quo recte viveremus, suscepit, pertinet autem ad vitam rectam ea quae non sunt metuenda, non metuere. Mors autem metuenda non est. Oportuit ergo idipsum illius hominis quem Dei sapientia suscepit, morte monstrari. Sunt autem homines qui, quamvis mortem ipsam non timeant, genus tamen aliquid mortis horrescunt. Nihilominus autem ut ipsa mors, ita etiam nullum genus mortis bono et recte viventi homini mostendendum fuit. Nihil enim erat inter omnia genera mortis, illo genere exsecrabilius et formidolosius. Ideo qderet. Quod aliter non poterat fieri, nisi carnem indueret mortalem. t assumens eum Petrus, coepit increpare illum, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. qr talis excomunicatio iures ñ ht̃ Nullus
em̃ altꝰ uidicis ñ sui sententia tenebr̾. aut dãp¬
nabr̃. St aũt qͥ dicunt potestatẽ ligandi. uł soluẽ
di .i. cdaudendi eccłiam peccatorib uł aꝑiendi.
płalit̾ dici duas claues. ꝓpt̾ hos scl. duos effe¬
tꝰ. qd̾ ea peccator ligatur. ħ ẽ extͣ eccłiam cicit

Expanded text:
municatio vires non habet. Nullus enim alterius judicis nisi sui sententia tenebitur aut damnabitur. Sunt autem qui dicunt potentiam ligandi vel solvendi, id est, claudendi Ecclesiam peccatoribus vel aperiendi, pluraliter dici duas claves, propter hos scilicet duos effectus: quod ea peccator ligatur, hoc est, extra Ecclesiam ejicit