comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculit imperator: ut nullus quiactionẽ publicam egit. nullis qui
obtͣio uł manu signatꝰ uel incer milites habitus eĩ inmonasterio conuer¬
ciliceat. nisifõtde ñ milicia eius fuerit expłeta: Quam legem. primũ
sicut idiciit quileges ueteras nouerunt: iulianus ꝓculit de quo
urbis antistes: quieo tempore quo gregorius apelagio p̃sule
desimatus apocrisiarius penes constantinopolim morabatur.
fugere se sũmũ sacerdotiũ quasi humilit̃ finexit. sed eo susceptoi
usq ad eo suꝑbtam dolose mentis excreuit: ut ex causa alia occasi¬
nem querens sy nodum facer&. inqua se uniuersalem appellare
conatus ÷: Quod mox papa pelagius ut agnouit. directs eplif
ex auctoritate scĩ petri apłi eiuscdem s nocdi acta cassauit diacone
uero qui uixta morẽ ꝓresponsis ȩcłasticis facientib imperacorib
adherebat: cum eo missarũ sollempnia celebrare ꝓbubũit

Expanded text:
protulit imperator, ut nullus qui actionem publicam egit, nullus qui protulit imperator, ut nullus qui actionem publicam egit, nullus qui officio vel manu signatus, vel inter milites habitus est, ei in monasterio converti liceat, nisi forte militia ejus fuerit expleta. Quam legem primum, sicut hi dicunt, qui leges veteres noverunt, Julianus protulit, de quo urbis antistes, qui eo tempore, quo Gregorius a Pelagio praesule destinatus apocrisiarius penes Constantinopolim morabatur, fugere se summum sacerdotium quasi humiliter finxit; sed eo suscepto, usque adeo in superbiam dolosae mentis excrevit, ut causa alia occasionem quaerens, synodum faceret, in qua se universalem appellare conatus est. Quod mox papa Pelagius ut agnovit, directis epistolis ex auctoritate sancti Petri apostoli, ejusdem synodi acta cassavit. Diaconum vero, qui juxta morem pro responsis ecclesiasticis faciendis imperatoribus adhaerebat, cum eo missarum solemnia celebrare prohibuit.
Abbreviated transcription (Latin):
oneo mauricio tunc auarissimo simulq rapacissimo princi¬
pi suggessionib inimicoꝵ suoꝵ funestissimã legem ferenti
ut nullus militũ qui uidelic& inmanu signatus fuiss& conuerti
licer&. intercetera sic respondit. Ad hoc potestas suꝑom̃s homines
pietati dominoꝵ meoꝵ celitus data ÷ : ut quibona appetunt
adiuuent᷑. ut cȩloꝵ uia largius pateat. ut te rrestre regnum
celesti regno famulet̾. Itecce apcł uate dr̃. ut ei qui semel interrena
milicia signatꝰ fuerit nisi aut expleta milicia. aut ꝓdebilitate corpo¬
excubitoꝑ  cespem decesare. imperatorem. non solũ hoc sed etiam
patrem imperacorem fecusacerdoces meas tuȩ manui commisi.
domine seruo tuo qͥd uenienti & hȩc dicenti responsurus es iniu
dicio domino tuo & post pauca Requirat rogo dominus m̃s
dari Itemcheodoro medico post aliqua. Peccatis inquit meis facientib
ex quoꝵ suggestione uel consilio nescio talẽ inre prblica sua legem

Expanded text:
orro Mauricio tunc avarissimo, simulque rapacissimo principi, suggestionibus inimicorum suorum funestissimam legem ferenti, ut nulli militum qui videlicet in manu signatus fuisset, converti liceret: inter caetera sic respondit: Ad hoc potestas super omnes homines pietati dominorum meorum coelitus data est, ut qui bona appetunt, adjuventur, ut coelorum via largius pateat, ut terrestre regnum coelesti regno famuletur. Et ecce aperta voce dicitur, ut ei qui semel in terrena militia signatus fuerit, nisi aut expleta militia aut pro debilitate corpoexcubitorum Caesarem, de Caesare imperatorem, non solum hoc, sed etiam patrem imperatorum feci. Sacerdotes tuae manui commisi, domine, servo tuo, quid vementi et haec dicenti respdicio Domino tuo? » Et post pauca: « Requirat, rogo, Dominus meus, ri debuerit. » Item Theodoro medico, post aliqua: « Peccatis, inquit, meis facientibus, ex quorum suggestione vel consilio nescio transacto anno, talem in republica sua legem
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs. quud aliud sunt quã singularũ plobiã capita: & tamen
nis adstringam : sci ante legem. sc̃i sublege. scĩ subgrã. Om̃s hiꝑ
ficientes corpus añt in menbris sunt ecdȩ̃ constituti & nemose
uquã uniuersalem uocari. uoluit. Ur̃a ergo scĩtas agnoscat
quantũ apudĩe tumeat quȩ illo nomine uocari appetit. quo
tas pdir Pestilencia & gladius ꝑ mundũ seuit: gentes insurgune
gencib terre concuttour orbis. Cũ habitatorib suis terra de¬
ficiente soluent᷑ om̃a : que p̃dicta sunt funt Rarũ suꝑbiȩ ꝓpe
est  &e qđdici nefas :÷. sacer dotũ. ei p̃parat᷑ exercitꝰ Quia ceruici
militant eationis : qui positi fuerant ut ducacũ p̃berent humi¬
lutatis Sedhac inre & iam sinrã lingua minime contradicat.
fadix amaritudinis rursũ geratmaras impediat: & pillam
coinquinent multi : Qđ tamen sinos considerare neglegimus
contra tante elationis. tumorẽ iudicia suꝑna uigdabunt

Expanded text:
Joannes, quid aliud, quam singularum sunt plebium capita? Et tamen nis adstringam, sancti ante legem, sancti sub lege, sancti sub gratia, omnes hi perficientes corpus Domini, in membris sunt Ecclesiae constituti, et nemo se unquam universalem vocari voluit. Vestra ergo sanctitas agnoscat, quantum apud se tumeat, quae illo nomine vocari appetit, quo tas dicit: Pestilentia et gladius per mundum sevit, gentes insurgunt gentibus, terre concutitur orbis cum habitatoribus suis, terra deficiente, solvuntur omnia, quae predicta sunt, fiunt, rex superbiae prope est, et quod dici nefas est, sacerdotum ei praeparatur exercitus, quia cervici militant elationis, qui ad hoc positi fuerant ut ducatum praeberent humilitatis. Sed hac in re, etiamsi nostra lingua minime contradicat, radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam coinquinentur multi: quod tamen si nos considerare negligimus, contra tantae elationis tumorem judicia superna vigilabunt
Abbreviated transcription (Latin):
niores uide ant᷑ hostes qui nos interimunt: quã grei publice uidices.
quinos malicia suarapinis atq fallatiis incogitatione consumunt
truno tempore curã episcopoꝵ atq clericoꝵ monasterioꝵ quoq
& popłigerere contrahas Nũ insidias sollicitũ : iugilare contra ducum
fallatias atq malicias suspectũ semꝑ existere: Tuius laboris cuius
doloris urã fraternitas tanto uerius pensat : quanto me qui hȩc patior
purius amat Item anastasio patriarhȩ post multał. Quȩ mala
ab arbarorũ gladis. quȩ aperuersitat̃e uidicũ patimur. beatitu¬
dini ur̃ȩ narrare refugio. ne eiusgemitus augeam. quȩ minuere
consolando debuerã. Item palladio prbo demonte sy napost
me sp̃itib & apuersifue pratus hominib custodire dignet᷑ : Quia
inhac uite meȩ peregrinatione mala me simul & multa circum¬
dant ita ut cũ psal mista iure dicã Inme ꝑtransierunt irȩtuȩ.

Expanded text:
niores videantur hostes, qui nos interimunt, quam reipublicae judices, niores videantur hostes, qui nos interimunt, quam reipublicae judices, qui nos malitia sua, rapinis atque fallaciis in cogitatione consumunt. Et uno tempore curam episcoporum, atque clericorum, monasteriorum quoque, et populi gerere, contra hostium insidias sollicitum vigilare, contra ducum fallacias atque malitias suspectum semper existere: cujus laboris, cujus doloris sit, vestra fraternitas tanto verius pensat, quanto me, qui haec patior, purius amat. » Item Anastasio patriarchae post multa: « Quae 111 mala barbarorum gladiis, quae a perversitate judicum patimur, beatitudini vestrae narrare refugio, ne ejus gemitum augeam, quem minuere consolando debueram. » Item Palladio, presbytero de monte Sina, post me spiritibus, et a perversis hominibus custodire dignetur: quia in hac vitae meae peregrinatione mala me simul et multa circumdant, ita ut cum Psalmista jure dicam: In me transierunt irae tuae,
Abbreviated transcription (Latin):
ic est quodhuius gregorii tempore. tot sacerdotes &
laici ꝑdiuersas regiones miraculis choruscasse dialogo
ceste ꝓbant̾: quot numquã subposteriorib pontificib inueniri
postea pofuerunt Iancis igit᷑ ȩcdȩ dĩ felicitatib hostis humanigene¬
ris inuidens : non nullos pontificũ simulq seculariũ uidicũ ad eius
inuidiam conflagrauit : Suꝑ quoꝵ afflictione: ioħi rauennati ep̃o
intercetera querit᷑ dicens Peccatis meis hoc reputo quia iste qui
nunc inter ÷ haud dubiũ qui romanus exarchus expugnare contra
inimicos nr̃os dissimulat : & nos facere pacẽ uetat: quã uis iam modo
etiam si uelit facere omnino non possilmus : quia ariulfus exercitũ
auarith & nordulfi habenis eoꝵ sibi dari p̃caria desiderat: ut nobis¬
cũloqui aliquid depace dignet᷑: Item sebastiano ep̃o sirmiensi post
terra patimur : loqui minime ualemus breuiter tamen dico:
quia eius in nos malicia gladius longobardoꝵ uicit: ita ut benig¬

Expanded text:
c est quod hujus Gregorii tempore tot sacerdotes et laici per diversas regiones miraculis coruscasse, Dialogo teste, probantur, quot nunquam sub posterioribus pontificibus inveniri postea potuerunt. Tantis igitur Ecclesiae Dei felicitatibus hostis humani generis invidens, nonnullos pontificum simulque saecularium judicum, ad ejus invidiam conflagravit. Super quorum afflictione Joanni Revennati episcopo, inter caetera queritur, dicens: « Peccatis meis hoc reputo, quia iste, qui nunc interest haud dubium quin Romanus exarchus, et pugnare contra inimicos nostros dissimulat, et nos facere pacem vetat: quamvis jam modo, etiamsi velit, facere omnino non possumus: quia Ariulphus exercitum Autarith et Nordulfi habens, eorum sibi dari precaria desiderat, ut vobiscum loqui aliquid de pace dignetur. » Item Sebastiano, episcopo Sirmiensi, postterra patimur, loqui minime valemus: breviter tamen dico quia ejus in nos malitia gladios Langobardorum vicit, ita ut benig
Abbreviated transcription (Latin):
ues excremũs ẽ tsicut nobilib feminis uiriq morientib
multi conueniunt. qui eoꝵ ꝓximos consolent᷑. eadem hora
eetitu pstosantes uiri acfeminȩ lectulũ circũsteterunt M¬

Expanded text:
ervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus ervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus multi conveniunt, qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitus multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt
Abbreviated transcription (Latin):
Qã dirabant blanda cotidie redargutione corripere : atqi
aleiultabanto rua ndgrauitatẽ suihabit᷑ reformare: Quȩ qrudem
resumebat uultũ subico grauitatis: inter uerba correptionis
Sesiiu uisdem correptionis hora transiss&: transiebat ꝓtinus
et supducta graũitas honestatis: Moxq aclleiua uerba redie¬
batspuellarũ gaudebat societate laicarũ: Eiq ꝑsona ualde
honerosa erat: quȩcũq huic mundo dedita nonerat
Quadam uero nocte huic tharsillȩ amitȩ meȩ quȩ inter
forores suas uirtute orationis continuȩ afflictionis studiosȩ
obstinentie singularis grauitate uitȩ uenerabilis. in honore
abilrune scitatis excreuerat: puisionẽ acauus m̃s felichiuus
romanȩ ecde antistes apparuit: eiq mansionẽ ꝑpetuȩ dam¬
ratis osterdit dicens Ueni: quia in hacte lucis mansionent
suscipio. Quȩ sub sequenti moꝵ febre correpta: addiem ꝓ¬

Expanded text:
Quam curabant blanda quotidie redargutione corripere, atque Quam curabant blanda quotidie redargutione corripere, atque a levitate morum ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem resumebat vultum subito gravitatis inter verba correptionis; sed cum ejusdem correptionis hora transisset, transibat protinus et superducta gravitas honestatis, moxque ad levia verba redibat. Puellarum gaudebat societate laïcarum, eique persona valde onerosa erat, quaecumque huic mundo dedita non erat. Quadam vero nocte huic. Tharsillae amitae meae, quae inter sorores suas virtute orationis continuae, afflictionis studiosae, abstinentus meus Felix hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem p
Abbreviated transcription (Latin):
uocationẽ apaucoꝵ el eccione formis exemploꝵ discernere:
phiba dicens Pat̾ m̃s cressorores habuit: quȩ cunctę sacre
uirgines fuerunt. Quarũ una tharsilla : alia gordiana.
alia emiliana dicebat᷑ Unoom̃s amore cõnuerse:uno
eodem tempore sacrate sub districtione regubari degentes.
indomũ ꝓpriã socialẽ uitã ducebant. Cumq ẽẽnt. diutiũs
ineadem conuersatione: cȩpit cotidianis incrementis ina¬
morẽ conditorissui. tharsilla &emiliana succrescere:
Etcũ solo hic ẽẽnt corpore: cotidie animo adeterna transire
A t concra gordianȩ anaimus cȩpit abamore caloris intimi ꝑcotidiana
detriment a tepescere : & pauilisꝑ adhiuius słi amorẽ reduxere
rebro ace Mharsilla dicere emiliane sororisuȩ: cũ magno gemitu
solebat. Uideo gordianã sororẽ nr̃am denr̃a sorte noneeiho
pcendo erim quia foris defluat: &cor ad qđ ꝓposuit noncustodit

Expanded text:
vocationem a paucorum electione formis exemplorum discernere, vocationem a paucorum electione formis exemplorum discernere, perhibet, dicens: « Pater meus tres sorores habuit, quae cunctae sacrae virgines fuerunt: quarum una Tharsilla, alia Gordiana, alia Aemiliana dicebatur. Uno omnes amore conversae, uno eodemque tempore sacratae, sub districtione regulari degentes in domo propria, socialem vitam ducebant. Cumque essent diutius in eadem conversatione, coeperunt quotidianis incrementis in amorem Conditoris sui Tharsilla et Aemiliana succrescere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo ad aeterna transire. At contra Gordianae animus coepit ab amore caloris intimi per quotidiana decrementa tepescere, et paulisper ad hujus saeculi amorem redire. Crebro autem Tharsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: Video Gordianam sororem nostram de nostra sorte non esse. Perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit.
Abbreviated transcription (Latin):
tem anthemio subdiacono: Peruenit adnos prmenit pabilis
ipsi in castrose retinent: sedeius exemplũ sequentes. foris ma¬
gis eligunt habitare Etquia hocagentes ipsi pocius ad suã hostes
dep̃dationẽ inuitant : idurcohactibi auctoritate p̃cipimus : ut
supra scripto ep̃o interminare non desinas : quatenus hoc dece
tero facere non p̃sumat sedinecła sũa sacerdotali more resideat
Quẽ si forte nonemendare post tuã interminationẽ cogno¬
ueris: inmonasterio eũ deputare. & nobis curabis modis om̃ib
indicare. ut qđ facere debeas. nr̃a iterũ p̃ceptione cognoscas:
on Imirũ sigregorius ex ministerio sibi credico curabat. uicia
quoꝵ lib& p̃positoꝵ uerbis salubrib increpare : qui lapsũ
priȩ amite non cdubitauerit ad instructionẽ popłi. poste¬
rorũ memoriȩ commendare: Siquidem in eugłica sententia
quadr̃. multisunt uocati pauci uero electi uolens multorũ

Expanded text:
Item Anthemio subdiacono: «Pervenit ad nos, Priminium, AmaItem Anthemio subdiacono: «Pervenit ad nos, Priminium, Amaipsi in castro se retinent, sed ejus exemplum sequentes foris magis eligant habitare. Et quia haec agentes ipsi potius ad suam hostes depraedationem invitant; idcirco hac tibi auctoritate praecipimus, ut suprascripto etero facere non praesumat, sed in Ecclesia sua, sacerdotali more, resideat. Quem si forte non emendari post tuam interminationem cognoveris, in monasterio eum deputare et nobis curabis modis omnibus indicare, ut quid facere debeas nostra iterum praeceptione cognoscas. » 38. Non mirum si Gregorius ex ministerio sibi credito curabat vitia quorumlibet praepositorum verbis salubribus increpare, qui lapsum propriae amitae non dubitaverit ad instructionem populi posterorum memoriae commendare. Siquidem Evangelica sententia qua dicitur: Multi sunt vocati, pauci vero electi , volens multorum
Abbreviated transcription (Latin):
uritaiti cõpage nexa siunt: nullã dese ullomodo curã gerant
erlsineq go sidte. neq cu aliquid ꝑcineris adme: iurertacere
cõpelherret uctũ non rephenderẽ quiemendari nom poslar
cpoto sententia ꝓpt̃ eos solũmodo dicta ẽ : qui illos iudicare
studonc: quoꝵ cura sibi commissanon est. At postquã nos
auctore aq unũ sumus siuobis ea quȩ corrigendas tacemus.
ualde delinquimus:
Quos nmirũ in causis mundialib occupari: uehements¬
sime phibebat: Unde romano defensori seribit dicens.
Perlatũ ad nosest reuerentissimũ frẽm nr̃m basiliũ ep̃m. uelut
Quȩ res. qm̃ & ipsũ uilem reddit. & reuerentiã sacerdotalem
adnichilat: statim ut experientia tua hoc p̃cep̃tũ susceperit.
eũ ita adreuertendũ districta exsecutione cõmpellat. quate¬
nus ei illicite insistente : quinq dieb subqualib& excusatione
immorari nonliceat : Nesi quolib& modo eũ ibidem amplus

Expanded text:
charitatis compage connexa sunt, nucharitatis compage connexa sunt, nued si neque ego ad te, neque tu aliquid pertineres ad me, jure tacere compellerer, ut eum non reprehenderem qui emendari non posset. Haec ergo sententia propter eos solummodo dicta est qui illos judicare student quorum cura sibi commissa non est. At postquam nos, auctore Deo, unum sumus, si ea quae nobis corrigenda sunt tacemus, valde delinquimus. quos nimirum in causis mundialibus occupari vehementissime prohibebat. Unde Romano, defensori, scribit, dicens: « Perlatum est ad nos, reverendissimum fratrem nostrum Basilium episcopum, velut Quae res, quoniam et ipsum vilem reddit, et reverentiam sacerdotalem annihilat, statim ut experieeum ita ad revertendum districta exsecutione compellat, quatenus ei illic te insistente, quinque diebus sub qualibet excusatione immorari non liceat, ne, si quolibet modo eum ibidem amplius
Abbreviated transcription (Latin):
parnomen quoꝵ dispar ẽ causa. Nam cũ eo crucẽ etiam
peritiorue baerosuscipitr. Eedquẽ reatus ꝓprius tenauit:
par cruicifoxio nor ab soluit. Ego tamen quantis ualeo
pcibs deposco ut scĩ simã frater nitatẽ ur̃am auctori nr̃o non
selu nomen : sedetiam causa coniungat: Coriuua autem
quẽ rantendone impendende caricacis fiunt: recte ur̃ascĩtas
insus eplis laucdat sed tamen sciendũ ẽ. quia tunc uaracit̃ A
exscaritate ꝓdeunt cũ ineis nulla absentiũ uita mordetir
nillus exirrisione rep̃hendit᷑: & non in eis in anes secularium
nutoior fabule seduerba sacrȩ lectionis audiunt᷑. cũ noni
plusquar nebesse ÷ seriut corpori: sedsola cius infirmitas reficit᷑
picadusus exercende urtucis habeat᷑. Hec itaq siuos inur̃is
concuulus agetis abstinenciũ faceor magistri estis Qdergo
utine mbra xp̃i quȩ in euiscorpore id ÷ in eccła inuicẽ sibi

Expanded text:
par nomen, quorum dispar est causa. Nam cum eo crucem etiam par nomen, quorum dispar est causa. Nam cum eo crucem etiam periturus latro suscepit; sed quem reatus proprius tenuit, par crucifixio non aprecibus deposco, ut sancti simam fraternitatem vestram auctori nostro Deo non solum nomen, sed etiam causa conjungat. Convivia autem quae ex intentione impendendae charitatis fiunt, recte vestra sanctitas in suis epistolis laudat; sed tamen sciendum est quia tunc veraciter ex charitate prodeunt, cum in eis nulla absentium vita mordetur, nullus ex irrisione reprehenditur; et non in eis inanes saecularium negotiorum fabulae, sed verba sacrae lectionis audiuntur, cum non plus quam necesse eut ad usum exercendae virtutis habeatur. Haec itaque si vos in vestris conviviis agitis, abstinentium fateor magistri estis. Quod ergo ut membra Christi, quae in ejus corpore, id est in Ecclesia, invicem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ extendit᷑. Diuinȩ autẽ epũlę : sacri eloquii uerba
sunt Siigicur assidue legitis. si exemplũ abexterioribus
trahentes interna penecratis: quasi de agri uenatione
saciati mentis uentrem replets: ut ante posito filio suscep¬
Ito uide lic& popło possitis uentura nunciarei. Secletiam
ir hoc scło caligat: quidedõ aliquid ꝓphetat: Quia ꝓfecco
dignũ ẽ : ut hiciam ꝑconeupiscentiam minus uideatrĩ
ciuus sensũ ꝑ intellegentiã iintus choruscae. Hȩc̃ ergo
aduos ma ipsos trahite: & si uos tales agnoscitis nichil est
qđ de nr̃ã estunatione dubicetis. Gaudere quoq beatitudinẽ
uram inueruo suioracis nomen cũ rerũ auctore sustineat
Qnua ento breuit expono. quia side uobis falsũ dr̃ nomeri
hocueracit᷑ cũ rer ũ auctore sustinetis:. Siuero deuobisuerũ
e. qđ de illo falsũ fusse quis dubita: ab soluere uos non uala

Expanded text:
virtutem tenditur. Divinae autem epulae sacri eloquii verba virtutem tenditur. Divinae autem epulae sacri eloquii verba sunt. Si igitur assidue legitis, si exemplum ab exterioribus trahentes interna penetratis, quasi de agri venatione satiati, mentis ventrem repletis, ut anteposito filio, suscepto videlicet populo, possitis ventura nuntiare. Sed jam in hoc saeculo caligat, qui de Deo aliquid prophetat, quia profecto dignum est ut hic jam per concupiscentiam minus videat, cujus sensus per intelligentiam intus coruscat. Haec ergo ad vosmetipsos trahite, et si vos tales cognoscitis, nihil est quod de nostra aestimatione dubitetis. Gaudere quoque beatitudinem vestram invenio, si voracis nomen cum rerum auctore sustineat. Quod ego breviter expono, quia si de vobis falsum dicitur, nomen hoc veraciter cum rerum auctore sustinetis. Si vero de vobis verum est, hoc de illo falsum fuisse quis dubitet? Absolvere vos non valet
Abbreviated transcription (Latin):
ni inuigiles : sed ipsum quoq usum ȩcdesiastici ordinis
ignores : hoc ÷ intestimonio: qđ eis sub quib espositus.
seruare reuerentiam nescis
se niceretur inculpabilem demonstrare: mitissimus
doctor gregorius ita rescripsit. In conuiuioꝵ defensione.
fraternitas ura abrahȩ conuiuiũ memorat: in quo testae
sacro eloquio tres angłos suscepisse phibetur: Sed hoc
hendimus : si hac susciꝑe angłos inhospitalitatẽ cognoscimꝰ.
Qursũ narrat cua fraternitas : Isa ac saciatũ : filio benedic¬
tionem dedisse Quȩ ueraq ueteris testamenti quia ita
sunt gesta phystoriã. ut camen signarent aliquid ꝑ alle¬
goriam utinam ualeamus sic res gestas legendo ꝑcurrere :
incrib unũ salutans: trinitatis stibsistentias: unius sub¬
stantie ẽẽ declarauit: Iste uero saciatus benediciti filium.
quia quidiunis epulis repletur illius sensussin ꝓpheciȩ¬

Expanded text:
ni invigiles, sed ipsum quoque usum ecclesiastici ordinis ni invigiles, sed ipsum quoque usum ecclesiastici ordinis ignores, hoc est in testimonio, quod eis sub quibus es positus servare reverentiam nescis.iptis propriis se niteretur inculpabilem demonstrare, mitissimus doctor Gregorius ita rescripsit: « In conviviorum defensionem vestra fraternitas Abrahae convivium memorat, in quo, testo sacro eloquio, tres angelos suscepisse perhibetur. Sed hoc ehendimus, si hanc suscipere angelos in hospitalitatem cognoscimus. Rursum narrat tua fraternitas Isaac satiatum, filio benedictionem dedisse. Quae utraque veteris Testamenti, quia ita sunt gesta per historiam, ut tamen signarent aliquid per allegoriam, utinam valeamus sic res gestas legendo percurrere, ppe in tribus angelis unum salutans, Trinitatis subsistentias unius substantiae esse declaravit. Iste vero satiatus benedicit filium: quia qui di
Abbreviated transcription (Latin):
uis dilectossimus filius nr candidus prbr post modũ ueniens
hac dere subcilit̃ inquisitus negauerit. atq uos conatus fuerit
excusare. ⁊ eenr̃is tamen adhuc animis non recessit. Quia quanto
execrabise ⁊t hoq desacerdote narrari : tanto utrũ itane sit
districta & ueraci oporcae satis factione cognosci. Unde si post hoc
euident̃ hec quȩ add nos ꝑlata sunt falsa eẽ. claruerint: neq
uos nugis secularib litteris studere constiterit: & dõ nr̃o
gras agimus quicor ur̃m maculari blasfemiis nefandorũ
laudib non pmisic. & deconcedendis quȩ postitis securi
iam & sine aliqua dubitatione tractabimus:
ichil ominus natali salonitano ep̃o : scribit dicens Mul¬
derelicta solis te conuiuiis occupatũ Quȩ audita noncre¬
derem : nisi hȩc actionũ tuarũ experimentis approbarẽ
Uam quia nequaquã lectioni studeas. nequaquã exortatio¬

Expanded text:
vis dilectissimus filius noster Candidus presbyter postmodum veniens vis dilectissimus filius noster Candidus presbyter postmodum veniens hac de re subtiliter requisitus negaverit, atque conatus vos fuerit excusare, de nostris tamen adhuc animis non recessit quia quanto exsec abile est hoc de sacerdote enarrari, tanto utrum ita necne sit districta et veraci oportet satisfactione cognosci. Unde si post hoc evidenter ea quae ad nos perlata sunt falsa esse claruerint, nec vos nugis et saecularibus litteris studere constiterit, Deo nostro gratias agimus, qui cor vestrum maculari blasphemis nefandorum laudibus non permisit, et de concedendis quae poscitis securi jam et sine aliqua dubitatione tractabimuihilominus Natali, Salonitano episcopo, scribit, dicens: « Mulderelicta, solis te conviviis occupatum. Quae audita non crederem, nisi haec actionum tuarum experimentis approbarem. Nam quia nequaquam lectioni studeas, nequaquam exhortatio
Abbreviated transcription (Latin):
sententia inte fuerat iaculanda : sed quia simplicitatẽ tuam
cum seneceute nouimus. intẽrim tãceamus egyix
m̃somnino pontifices alectione librorũ gentiliũ : grego¬
rus inhibebat. Qua ꝓpt̃ desiderio galliarũ ep̃o palliũ
postulanti scribit inquiens: Cum multa nobis bona fiussent¬
cde ur̃is studis nunciaca : ita cordi nr̃o est nata lecitia:: ut ne¬
gare ea quȩ sibi fraternitas urã concedenda deposcerat minime
pateremur. Sed post hoo ꝑuenit adnos qđ sine uerecundia me¬
morare nonpossumus : fraternitatẽ tuã grammaticã quibus¬
dam exponere: Quã rem ita moleste suscepimus: ac sumus
uehementius aspnati ut eã quȩ prius dicta fuerant ingemitũ
& tristiciam uerteremus: Quia inuno se ore : cumiouis lalidib
xp̃i laudes non capiunt Sc̃quã graue nefandũ quȩ sit ep̃is canere
qđ nec laico religioso conlleniat : ipse considera Nam quam¬

Expanded text:
sententia in te fuerat jaculanda; sed quia simplicitatem tuam sententia in te fuerat jaculanda; sed quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, interim tacemus. » 33. Omnes omnino pontifices a lectione librorum 100 gentilium Gregorius inhibebat. Quapropter Desiderio Galliarum episcopo, pallium postulanti, scribit, inquiens: « Cum multa nobis bona de vestris fuissent studiis nuntiata, ita cordi nostro est nata laetitia, ut negare ea, quae sibi fraternitas vestra concedenda poposcit, minime pateremur. Sed post haec pervenit ad nos, quod sine verecundia memorare nondam exponere. Quam rem ita moleste suscepimus, ac sumus vehementius aspernati, ut ea quae prius dicta fuerant in gemitum et tristitiam verteremus, quia in uno se ore cum Jovis laudibus Christi laudes non capiunt. Et quam grave nefandumque sit episcopis canere quod nec laico religioso conveniat, ipse considera. Et quam
Abbreviated transcription (Latin):
est Laqueus uiuenũ: om̃suos Etrursũ ꝓpħa dicit Peccacor
centũ annoꝵ maledictus erit: Tanta autẽ nequicia ad aures
meas detua senectute ꝑuenit: ut eamnisi adhuẽ humanitꝰ
pensaremus. fixa iam maledictione feriremus : Dictũ quippe
michi ẽ : qđ dominicoꝵ die priusquã missarũ sollempnia
celebrares : ad exarandã messem latoris p̃sentiũ prexisti Et
postrxoradonẽ cius : missarũ sollempnia celebrasti : P ost missarũ¬
uero sollempnia  etiam terminos possessionis illius eradicare
minime cumuusti: Qđ factũ quȩ pena debuit insequi: om̃s qui
audiunt sciunt. Dubii aucẽ decantahac ꝑuersitate fueramus:
sedfilius nr̃ cyriacus abbas a nobis requisitus dum eẽt: caralis. ita
se cognouisse ꝑhibuit: & quia adhuic canis tuis parcimus: hor¬
tamur aliquando resipisce senex. atq atanta leuitate morũ
operũ puersitate compescere:. Quanto morti iucinior effice¬
ris: tanto fieri sollicitioꝵ atq timidior debes. Et quidem pȩne

Expanded text:
queus juvenum omnes vos . Et rursum propheta dicit: Peccator centum annorum maledictus est . Tanta autem nequitia ad aures meas de tua senectute pervenit, ut eam nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus. Dictum quippe mihi est quod Dominico die priusquam missarum solemnia celebrares, ad exarandam messem latoris praesentium perrexisti; et post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia etiam, et terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt, sciunt. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus; sed filius noster Cyriacus abbas, a nobis requisitus dum esset Caralis, ita se cognovisse perhibuit. Et quia adhuc canis tuis parcimus, hortamur, aliquando resipisce senex, atque a tanta levitate morum et operum perversitate compesce: quia quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri sollicitior atque timidior debes. Et quidem pene
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & mor tuo ep̃o nullus putare¬
tur aptꝰ repperiri. qui p̃ces populi
conuenienter allegaret coram
principe ira feruente. omnes in
unã coiere sententiã. ut scm̃ uirũ
urbe subtitulo presbiteratꝰ dege

Expanded text:
t mortuo episcopo nullus putaretur aptus reperiri, qui preces populi convenienter allegaret coram principe ira fervente, omnes in unam coiere sententiam, ut sanctum virum ub titulo presbyteratus in e
Abbreviated transcription (Latin):
contra eã rexmagnꝰ & uallauit eã
extruxitq munitiones ꝑgyrũ. & ꝑ¬
fecta ÷ obsidio. Inuentusq ÷ in ea uir
paup &sapiens. libauit urbem sapi¬
entia sualgitur uirobeatissimo or¬
pagula portarũ urbis reduci iussa
sunt & porte aperiri Sed & clerus
p̃cedere ordinatꝰ ÷ : regẽ cũ laudib
& dõdignis cantilenis suscepturus

Expanded text:
 eam, extraxitque munitiones per gyrum, et perfecta est obsidio. Inventusque est in ea vir pauper et sapiens, et liberavit urbem sapientia sua. Igitur viro Dei orpagula portarum reduci visa sunt et portae aperiri. Sed et clerus procedere est ordinatus, regem cum laudibus et Deo dignis cantilenis suscepturus
Abbreviated transcription (Latin):
sime inquit. & omniũ piissime
regũ. pene uniuerso ꝑuulgata ÷
bonitas tua scło Perquã bonitatẽ
tuã te obsecro. ut pacient̃ me audias.
meoꝵ ciuium p̃ces allegantẽ. & tuã
quidem internos quorundã pt᷑ui¬
multoꝵ maculauit impitiã. & iu¬
uenũ sustulit stultã ꝓ̃teruiam
trahantur culpis debita supplicia.
& porrigatur immeritis clementia:¬

Expanded text:
sime, inquit, omnium et piissime regum, pene universo pervulgata tua bonitas et saeculo, per quam bonitatem tuam te obsecro, ut patienter me audias meorum civium preces allegantem et tuam quidem inter nos quorundam improbimultorum maculavit imperitiam et juvenum sustulit stultam proterviam. trahantur culpis debita supplicia, et porrigatur immeritis clementia
Abbreviated transcription (Latin):
qua precipitur. quanto magnus es
humilia te in omnib & corã dõ inuenies
gratiã. oblatũ honorem uel poti us
dnꝰ̃ sacerdotii humilit̃ recus auit¬
uitȩ suȩ. quae post modicũ terminan¬
da erat. ut alter succederet ei cedere

Expanded text:
nto magnus es, humilia te in omnibus, et coram Domino invenies gratiam, oblatum honorem vel potius onus sacerdotii humiliter recusavitvitae suae, quae postmodum terminanda erat, ut ei alter succederet, cedere
Abbreviated transcription (Latin):
famulũ eiꝰ se sensit abimm̾ani peri¬
dõ. & ciuib principali indulgentia
data. adcuranda iuxta morem
epulis regalib corpora sese conuer¬
tit. Quib biduo indulgens. & re¬
creatũ exercitũ post laborem:
itidem ad alia paria negotia cu¬
randa ducere uolens. tercia demũ
die scm̃ euspiciũ suis aspectib uo

Expanded text:
famulum ejus se sensit immani ere, et civibus principali indulgentia data, ad curanda juxta morem epulis regalibus corpora sese convertit, quibus biduo indulgens, et recreatum exercitum post laborem videns, ad alia paria negotia curanda ducere volens, virum Dei sanctum Euspicium suis aspectibus
Abbreviated transcription (Latin):
& parcere subiectis Nec abhorret
auictoria tua nr̃a suasio. quia cũ
uictor sis hominũ. passionis quoq
ꝓprie fortior eris triumphator
sanguine ciuium fed are triumphũ¬
aium His rex auditis. & ui dictorũ
grauitateq uiri ꝑspecta. cȩpit eius¬
rigor animi mansue fieri. & ama¬
ritudo fellis dulcorari. Dĩ utiq
nutu id agente. cuiꝰ fortitudini im¬
mania cedunt. & dura fatiscunt
Seniq tactus diuino monitu rex adec
t affectus. ut postulationi eiꝰ li¬

Expanded text:
 clementia. Nec abhorreret a victoria tua nostra persuasio, quia cum victor sis hominum, passionis quoque propriae fortior eris triumphator, sanguine civium tuum foedare triumphum. His rex auditis, et vi dictorum gravitateque viri perspecta, coepit vigor animi ejus mansuefieri et amaritudo fellis dulcorari, Dei utique nutu id agente, cujus fortitudini immania cedunt, et dura fatiscunt. . Denique tactus divino nutu rex adeo est affectus, ut petitioni as
Abbreviated transcription (Latin):
muros cõrona militũ obambit.
aggeres struit. aspera complanat.
& quaeq essent urbi capiende com¬
moda ordinat Portis custodi as
ad mouet. & nequis tutꝰ exeat.
magno studiosoq conamine ꝓui¬
det. Quo intẽpore. ep̃s eiusdem¬

Expanded text:
muros corona militum obambit, aggeres struit, aspera complanat, et quaeque urbi capiendae commoda ordinat, portis custodias admovet, et ne quis tute exeat, magno studiosoque conamine prohibet. Quo intempore Firminus e
Abbreviated transcription (Latin):
natalia uerba hȩc. statĩ aperuit ei.
& inuicẽ se suis uestigiis ꝓstrauer̃
Et dixit ad cã adrianꝰ. Beata es in ter
terrã amans uirũ tuũ. Benedicta
corona tua. Iu enĩ es fructꝰ uictoriȩ
& martyrũ consors. etiã si nonꝑatia¬
ris. Et accipiens eã ꝑrexit. Guntib
aũt eis in uia. dixit adeã Dicmihi
tiã tuã. Atilla respondens. dixit ad
eũ: Noli domine m̃s. noli reme morari¬
iã quȩ sunt mundi huiꝰ. netrahantte
adse. solũ modo hoc memorare inquo

Expanded text:
natalia uerba haec . tunc aperuit ei . et inuicem se suis| uestigiis prostrauerunt. et dixit ad eam uir suus.| Beata es \in/ terram amans uirum tuum. Benedicta corona| tua . tu enim et fructus uictoriae . et martiribus| consors . etiam si non paciaris. et accipiens eam per| duxit+ . euntibus autem eis . in uia . dixit ad eam .| ciam| tuam . at illa respondens dixit ad eum. noli domine mi .| noli memorare quae sunt mundi huius . ne adtrahant| te ad se . solummodo hoc memorare in quo
Abbreviated transcription (Latin):
ex multo merore itristicia sopora¬
nonte despexit ds̃. neq obliti sumus¬
nos omniũ laboꝵ tuoꝵ quos exibu¬
isti innos. sed statĩ ubi apparuimꝰ
corã xp̃o dominus m̃s adrianus:
Itdixit ei. Etiã & ante nos apparuitei
Sed exurge ascendens nauiculã & na¬
uigans ueni iuxta nos ubi corpora
nr̃a sunt. Ibi enĩ uisitabit te ds̃

Expanded text:
de multo maerore uel tristicia . soporanon| te despexit deus. Neque nos obliti sumus labores tuos quos| exhibuisti in nos. Sed statim ubi apparuemuschristo dominus meus hadrianus. et dixit ad| eam etiam et ante nos apparuit ei Sed exsurgens| ascende in nauicula . et nauigans ueni iuxta nos ubi| sunt corpora nostra. Ibi enim uisitauit te deus .
Abbreviated transcription (Latin):
est interius incubiculũ. & salutauit
omnes fratres & sorores. petens ut
orarent pro ea. Illic erat congregata
multitudo fideliũ. qui rogabant eã
ut modicũ requiesceret. Ualde enĩ
erat fatigata de naui. Et dũ requi¬
euisset. statĩ apparuit ei beatissi
mus adrianus ꝑ somnium dicens:
ene uenisti inpace ancilla xp̃i.
& filia martyrũ Ueni ad nos
in requiem tuã. ueni & ꝑcipe ea¬
natalia emisit spiritum. Uenien¬
tes uero fratres & sorores qui ibi
erant ut eã excitarent. in uener
cam defunctam. Exurgentes uero¬
orauerunt. & accipientes eam
posuerunt iuxta corpora scõrum
Et dum complerent orationem. post
depositionem corpus cius signauer̃
ipsam domum. Multitudo autem
uirorum & mulierum ꝑmanebant
ibi. abrenunciantes om̃nibus quae¬
sunt huius seculi. & seruiebant
dño cui est honor & gloria in scła

Expanded text:
 interius cubiculum . sa| lutauit omnes fratres uel sorores dicens . ut orarent| pro ea ibi enim erat congregata multitudo fidelium qui| et rogabant eam . ut modicum requiesceret. Valde enim| erat fatigata de naue. Et cum requieuisset. Appa| ruit ei beatus hadrianus . per somnium dicens. Bene| uenisti . in pace ancilla christi et filia martyrum. Veni| ad nos in requiem tuam . ueni percipe natalia emisit spiritum. Venientis| uero fratres uel sorores qui erant ibi . ut eam excitarent| inuenerunt eam defunctam . et exsurgentes orauerunt .| et accipientes eam posuerunt iuxta corpora sanctorum.| Et dum fecissent orationem pro depositione corporis eius .| signauerunt ipsam domum. Multitudo autem uirorum| ac mulierum permanebant ibi . et abrenunciantes om| nibus rebus huius saeculi . seruiebant domino . cui est glo| ria in sa
Abbreviated transcription (Latin):
tris in uoluit inpurpura. & in¬
fundens in myrro posuit eã ingra¬
bato adcaput suũ nullo sciente᷑
quidã tribunꝰ ciuitatis quod esset
ineadem ciuitate natalia. ueniens
adpalaciũ rogabat regẽ ut eã acci¬
peret sibi coniugẽ. Irãt enĩ multũ
diues & prima inclarissimis muli¬
eribus & ualde pulchra Oribunꝰ
uero transmisit adeã honestas feminas:
ut ei loquerent᷑ de coniugio Beata uero
natalia audiens hȩc uerba. ita respon¬
dit eis dicens. It ego audiens hec. mul¬
tũ gauisa sũ. Quis enĩ mihi poterat
prẽstare hoc. ut coniungerer tali
uiro: Sed hoc peto. ut dẽtis mihi tri
duum spacium ut me p̃parem. Non
enĩ estimabã me inquiri. Hec aũt¬
ꝓpt̃ea dicebat. uolens fugere & abire
quȩ missȩ fuerant atribuno Ipsa
uero post egressionẽ illarũ. abuit
ad reclinatoriũ suũ ubierat manꝰ

Expanded text:
. inuoluit in purpura . et infundens mero| posuit eam in grabatto ad caput suum . nullo sciente .| quidam tribunus ciuitatis .| quod ibi esset Beatissima natalia . ueniens ad palatium.| Rogabat regem . ut eum acceperet sibi . in coniugium| erat enim multum diues . et prima in clarissimis mulie| ribus et ualde pulchra . tribunos uero transmisit ad| eam honestas feminas . ut ei loquerentur de coniugio| Beata uero natalia audiens haec uerba . ita respon| dit. et ego audiens haec multum gauisa sum quis enim| poterat mihi praestare hoc ut coniungerer tali uero.| Sed hoc peto ut detis mihi trium mensium spatium .| ut me praeparem . non enim aestimabam me inquiri.| Haec autem dicebat uolens fugere et abire quae missae fuerant a tribuno. Ipsa uero post egres| sionem illarum . abiit ad reclinatorium ubi erat ma| nus
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe ds̃ nr̃ ds̃ tribulantiũ. qui uxtã.
es his qui tribulato sunt corde. res¬
pice ancillã tuã. & ne ꝑmittas
maculari thorũ corporalem adri¬
ani martyris tui. Rogo te dñc
rogo. ne obliuiscaris cormentorũ
adrian serui tui. & uinculoꝵ eiꝰ¬
Misericors es dñe. nec obliuisca frac

Expanded text:
noster| Deus tribulantium . qui iuxta es his qui tribulato sunt cor| de . respice in ancillam tuam. et ne permittas macula| ri concorporalem hadriani martyris tui. Rogo domine. rogo| ne obliuiscaris tormentorum hadriani serui tui. Mise| rimiserire
Abbreviated transcription (Latin):
cũ incude & uecte ferreo. confrin¬
suos antequã uenirent ad cos
dicentes. reddider̃ scãs animas¬
coꝵ igne exuri dicens. neforte
ueniant galilei & tollant eos
Seata uero natalia abscondit

Expanded text:
cum incudine et uecte ferreo . confrinsuos priusquam superuenirent ad eos dicentes . reddiderunt animaseorum igni exuri dicens| ne forte uenientes galilaei tollant eos. Beata uero| natali“a gi”a abscondit
Abbreviated transcription (Latin):
uestionarii uero cũ magna uirtute
ꝓcutientes abscider̃ pedes eiꝰ. simul
confringentes crura eiꝰ Iterũ autẽ
beata natalia dixit ad adrianũ¬
adhuc inte uiget sp̃s extende ma¬
nũ tuã & absc̃idant eã ate. ut in
omnib equalis efficiaris sc̃ĩs mar¬
tyribus Amplius enĩ illi a te
tormenta sustinuer̃. It extendens
beatissimꝰ adrianꝰ manũ suã. de¬
dit ei Atilla suꝑ posuit eã in in¬

Expanded text:
escionarii uero cum magna uir| tute percutientes absciderunt pedes eius . simulque con| fringentes crura eius. Ait iterum beata natalia| ad sanadhuc dum in te uiget spiritus. Exten| de manum tuam ut abscidant eam| a te . ut in omnibus aequalis efficiaris| sanctis martyribus . amplius enim a te illi| tormenta sustinuerunt. Extendens uero| beatissimus hadrianus manum suam| dedit ei. Ad illa su
Abbreviated transcription (Latin):
ximianꝰ uero dũ agnouisset qđ
fecissent mulieres & quia iã ad
subponi subpedib eoꝵ. ut uecte
morte sicut & ceteri homines exeant
de hac uita Pecer uero questionarii
sicut eis iussũ fuerat. portantes uasa
ptuler̃ incarcerem. Beata uero nata¬
uos ut inicium faciatis ab adria no
time factꝰ terreatur. Atilli fecer̃
posuissent questionarii incudem sub
pedib eius. beata natalia adp̃hen¬
dens pedes scĩ adriani. & extendens

Expanded text:
 uero dum| cognuuisset quod fecerant mulieres. et quoniam iam| in subponi sub pedibus eorum. et uec| tmorte sicut et ceteri homi| nes exeant de hac uita . fecerunt uero quaestiona| rii sicut ei iussum fuerat . et tollentes uasa protu| lerunt in carcerem. Beata uero natauos ut initium facia| tis ab adriano temefactus terreatur. At ille| fecerunt posuissent quaestio| narii incudinem aeneum sub pedibus eius. Beata na| talia adpraehendens pedes sancti hadriani extendit|
Abbreviated transcription (Latin):
primã petitionẽ postules ad ño. &
has primas petitionũ tuarũ p̃ces¬
offeras ei. Scio enĩ. quia p̃stabit
tibi qđ cũq petieris abeo Amat
& impietatẽ regis. nequando ab
aliquo suggeratur tyranno. ut
me con iungat homini sine dõ.:
ne polluant imputhorũ tuũ .

Expanded text:
prima peticionem postules| a deo tuo . as primicias peticionum tuarum auferas| ei . scio enim quod presta+t tibi . quęcumque petieris.| Ipse et impietatem regis. Ne quando ab aliquo sugge| ratur tyranno. et me coniungat homini sene deo . ne| polluant impii thorum tuum .
Abbreviated transcription (Latin):
modo uoce tua in uocassẽs deos :
statĩ fecissem uenire medicos. ut
curarent uulnera tua. & hodie
mecũ esses inpalatio meo. Adrianꝰ
dixit. Quãuis ꝑmittas mihi ut
curer a medicis uł etiã honores
me & introducas me in regale cuũ
cant ore suo quid mihi facturi
sunt. uł quõ beneficiũ conferent¬
mihi. & tunc adorabo eos & sacrifi uoc¬
cabo. & hostias offerã eis quẽ ad¬

Expanded text:
modo uoce tua inuocasses deos . statim fe| cissem uenire medicos . ut curarent uulnera tua| et ut hodie mecum esses in palatio meo Hadria| nus dixit . quamuis promittas mihi ut curer a me| dicis . uel etiam honores me. et introducas me in| regale tuum cant dii tui| ore suo quid mihi facturi sint . uel quod beneficium| mihi conferant. Et tunc adorabo eos . et sacrificabo .| uel hostias offeram quemad
Abbreviated transcription (Latin):
tus ppendiculo introducatur. Et
portantẽ sibimet ipsi equuleũ: Et
dũ pgeret. dixer̃ ad eũ sc̃ĩ martrres:
Occe adriane dignꝰ effectꝰ es. ut tollens
crucẽ tuã sequãris xp̃m. Uide ergo
ne ab soluaris timore & reuertaris
retrorsũ. & fiat merces tua uacua.
ne thesaurum tuũ depredet diabolus:
ne terreant te ea quȩ uides torm̃ta:
sed respice ad ea p̃mia quȩ expectas:
& fiducialit̃ accedens confundas mentẽ
tyranni. Nonenĩ sunt condignȩ passio¬
nes huiꝰ temporis. ad futurã glori am
quȩ reuelabitur in nob. Natãlia uero¬
ad iugens se ei dicebat. Side domine m̃s.
ut sołsi modo addm̃ sit mens tua. & ne¬
cor tuũ in aliquo trepidet. dũ uideris
ꝓposita tibi tormenta Labor quidem

Expanded text:
 introducite eum.| Et portantes sibimetipsi aeculeum. et dum pergeret .| dixerunt ad eum sancti martyres. Ecce hadriane| dignus effectus es . ut tollens crucem tuam se| quaris christum. Vide ergo ne resoluares timorem . et| reuertaris retrorsum et fiat mercis tua in uacuum| ne thesaurum tuum depraedetur diabolus . nec| terreant te ea quę uides tormenta. Sed respice| ad ea quae expectas . et fiducialiter accedens| confunde mentem tyranni. Non enim condigni sunt| passiones huius tempores . ad futuram gloriam| quae reuelabitur in nobis. Et Adriano, dicebat: Vide, domine meus, ut solummodo ad Deum fiat mens tua; nec tuum cor in aliquo trepidet, dum videbis tormenta tibi proposita. Labor quidem
Abbreviated transcription (Latin):
natalia ex tergebat sanguinẽ beati
adriani. & punguebat ex eocorpꝰ
suũ. It dũ osculassent eũ scĩ martyres.
ꝑfectis seruis dĩ Adrianꝰ dixit adeos
osgaudete Ur̃a cnĩ corona est ur̃¬
orate ut nihil aduersus me semin̾et
non poter iniqui aduersus te. Longe

Expanded text:
natalia| extergebat sanguinem beati hadriani . et prounge| bat ex eo corpus suum . et dum osculassent eum sancti| martyres . um est cum perfectis seruis dei| Hadrianus dixit ad eos. Vos gaudite . uestra enim co| rona est uorate ut nihil aduersum| me simenet no
Abbreviated transcription (Latin):
Etcũ introductꝰ fuisset ad rianꝰ. uidens
eũ maximianꝰ tyrannꝰ dixit. Adhuc
ꝓmanes tu in illa insania. & uis de
& ideo paratus sũ uitã finirȩ
crificas nec adoras deos. sicut ego &
omnes: Adrianꝰ dixit. Quarẽ dũ
erras. alios errare facis: Et te met
ipsũ ꝑdes. & multitudinẽ hanc
populi quos facis ad orare deosqui sine
anima sunt. ut relinquant dm̃ qui fecit
celũ & terrã. mare & omnia quȩ in eis
dici uidentur tibi qui magni sunt.
Adri anꝰ dixit. Neq modicos neq magnos
cos dico. sed sunt ut nihil. Et cum haec
audisset trrannꝰ iratꝰ iussit eũ lignis
cedi Audiens aũt beatissima natalia
Ecce dominus m̃s in coauit martyriũ
Audientes hȩc scĩ. mox steter̾ in oratione¬
ꝓipso Tyrannꝰ uero dixit ad eos qui
eũ cedebant. Dicite ei. Noliblasphe¬
mare deos Adrianꝰ dixit. Si ego ita
torqueor ꝓeo qđ blasphemarim
qui non sunt dii. putasne quȩ illa
sunt . qui dm̃ uiuũ & uerũ blas¬
Nec uerba. illi seductores te docuer̃

Expanded text:
introduc| tus fuisset hadrianus . uidens eum tyrannus| dixit ad eum. Adhuc permanes in tua insania| et uis de et| ideo paratus sum uitam+ finire+.crificas nec| adoras deos sicut ego et omnes. Hadrianus di| xit. Quare dum erras alios errare facis . et| temet ipsum perdes . et multitudinem hanc populi| quam facis adorare deos qui sine anima sunt .| ut relinquas deum qui fecit caelum et teram mare| et omnia quę in eis tibi uidentur hii dii qui sunt magni.| Hadrianus dixit . neque modicus neque mag| nos eos dico . sed sunt nihil. et dum hec audisset| tyrannus . iratus iussit eum lignis tundi. Audi| ens autem beatissima natalia Ecce dominos meus inquo| auit martyrium. Audientes haec sancti . mox pro illo| in Tirannus dixit ad eos qui eum| caedebant. Dicite ei. noli blasphemare deos| Adrianus dixit. Si ego ita torqueor pro eo quod blas| phemarem qui non sunt. Putasne qualia sunt hęc| uerba te illi seductores docuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
adrianꝰ cũ uidisset eã tribulari ualde:
& omnino afflictã. dixit adeã. Aperi
mihi domina natalia Non enĩ sicut
tu estimas. effugi martyriũ. Non
credebat dicens. Oiuda. quomodo
dolose seducis me transgressor. Ecce
quomodo mentitur alter iudas: Et¬
meipsã int̾ficiã ut satieris. Et dũ
moras faceret ad aperiendũ. dixit
ad eã. A peri mihi citius. Nã uadã¬
ultra non uidens te. & postea lu¬
gebis eo qđ non uideris me ante ex¬

Expanded text:
adrianus dum uidisset eam con| tristatam ualde . et omnino adflictam dixit| ad eam. Aperi mihi domina mea natalia. non| enim ut tu existimas effugi martyrium . credebat dicens. Vide quemadmodum dolore| seducit me transgressor. ecce quemadmodum| mentitur alter iudasmemetipsam| interficiam . ut satieris. et dum moraretur ad ape| riendum . dixit ad eam . aperi cicius nam uadam| non uidens te et post haec lugebis . ex quod non uide| ris me ante ex
Abbreviated transcription (Latin):
uit uincula eoꝵ. Inuenit autẽ
corpora eoꝵ putre facta a torm̃tis.
ita ut uermes caderent de uulne
rib coꝵ. Et inclinans se exterge¬
bat omnẽ putredinẽ. Mittens autẽ
puellas suas. iussit ut afferrent ei
omnia linteamina eiꝰ multa. & ual¬
piens ea manib suis t̃gebat decis
membra eoꝵ. prȩ pondere ferri
ermansit autẽ cũ eis incarcere dieb
septẽ. in omnib curans uulnera sc̃oꝵ¬
entes adcarcerem hi qui missi fue¬
rant. cõpellebant eos ut egrederent᷑
Etdũ uidissent eos resolutos apenissic.
imponentes animalib portauer̃ eos.
quia non poterant ambulare. Omnes
enĩ uincti fuerant. in una catena Adri¬
anꝰ uero athleta xp̃i. sequebatur eos
uinctas retrorsũ manib. Et dũ appro¬
pinquassent auditorio. uidens eosis¬

Expanded text:
uit| uincula eorum . inuenit enim corpora eorum putre| facta a tormentis . ita ut uermes stillarent de ulce| ribus eorum et inclinans se . extergebat omnem pu| tredinem. Mittens autem puellas suas . iussit| ut adportarent ad eam omnia lenteamina eius .| multa et ualpiens ea . ma| nibus suis tergebat de eis membra eorum de pondere ferre .| permansit autem cum eis in carcerem . dies septem .| in omnibus curans uulnera sentes| ad carcerem hii qui missi fuerant . conpellebant| eos ut egrederentur. Et dum uidissent eos resolu| tis a poenis . in nudis animalibus portauerunt| eos dum non possent ambulare. Omnes enim fue| runt uincti una catena. Hadrianus uero ad| leta christi . sequebatur eos uinctis retrorsum| manibus. Et dum adpropinquassent aditorio .| co