comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
contrist& dumanimus pius saluos fieri uni¬
uersos desiderat: Cantabiles mihi erant
iustificationes tuae in loco peregrinationis
meȩ : cumdicitur cantabiles. significat psalmo¬
diam cum magna dilectione per agendam:
cantus enim sẽꝑleuat labores & aufert animo
tediũ: in loco in colatus mei significat hunc
mundũ ubi peregrinatur omnis qui indnõ xpõ
deuotus ẽ: expulso quidem adam deparadrso.
in hac terra in colatũ gerimus: Memor fui
in nocte nominis tui dne : & custo diui legẽ tuã:
opost& enim fragilitatẽ humanã &cum semꝑ

Expanded text:
contristet, dum animus pius salvos fieri unicontristet, dum animus pius salvos fieri universos desiderat. Cantabiles mihi erant iustificationes tuae in loco peregrinationis meae. Cum dicitur cantabiles, significat psalmodiam cum magna delectatione peragendam. Cantus enim superelevat labores et aufert ab animo taedium. In loco incolatus mei significat hunc mundum, ubi peregrinatur omnis qui in Domino Christo devotus est: expulso quidem Adam de paradiso, in hac terra incolatum gerimus. Memor fui in nocte nominis tui Domine, et custodivi legem tuam. Oportet enim fragilitatem humanam ut cum sem
Abbreviated transcription (Latin):
latam inter erumnas saeculi dedit spẽ future
uitae in humilitate qua scã probatur humilitas
omnia sustinere patienter: quia eloquiũ tuũ
uiuificauit me: causam reddit quare humilitas
eius fuerit consolataquia spes consolationis
uiuificat eũ afflictũ: superbi inique agebant
usquequaq: alege autem tua non declinaui
suꝑbi iniqui suꝑbos intellegi uult ꝑsecutores
humiliũ . hoc ẽ. impios ꝑsecutores piorum:
& ideo subiecit Alege autem tua non declinaui.
quia hoc eũ facere eorũ ꝑsecutio compellebat:
Iemor fui iudiciorũ tuorũ a saeculodnẽ &
& quia probaui quod omnesuia &uae miseri¬
cordia & ueritas consolationẽ accepi: auxilio
gratia &uȩ consolatus sum: intellexi ꝑspm̃
animi tenuit me prepeccatorib derelinquen¬
tibus legemtuã: uox ecclesiae affectũ mise¬
rationis ostendit ut doleat suꝑ preuaricationes
iniquorũ : necesse ẽ ut scm̃ uirũ alterius culpa

Expanded text:
latam inter aerumnas saeculi se dicit spem futurae latam inter aerumnas saeculi se dicit spem futurae vitae. In humilitate, quia sancta probatur humilitas omnia sustinere patienter. Quia eloquium tuum vivificavit me: causam reddit quare humilitas eius fuerit consolata, quia spes consolationis vivificat eum afflictum. Superbi inique agebant usquequaque, a lege autem tua non declinavi. Superbi inique. Superbos intellegi vult persecutores humilium, hoc est impios persecutores piorum. Et ideo subiecit: a lege autem tua non declinavi, quia hoc eum facere eorum persecutio compellebat. Memor fui iudiciorum tuorum a saeculo, Domine, et et quia probavi quod omnes viae tuae misericordia et veritas, consolationem accepi, auxilio gratiae tuae consolatus sum, intellexi per spanimi tenuit me prae peccatoribus derelinquentibus legem tuam. Vox ecclesiae affectum miserationis ostendit, ut doleat super praevaricationes iniquorum. Necesse est ut sanctum virum alterius culpa
Abbreviated transcription (Latin):
repperiri: &le uabo manus meas amandata
tua quaedilexi & exercebor iniustificationib¬
tuis: superiori uersu dixit. meditabor inman:¬
datis tuis quod aduistutẽ respicit inspectiuã:
modo autẽ dicit. leuabo manus meas : quod ad
pastem r&in& actualẽ : leuare enim manus.
significat bonis operib: occupari : qui in malis
actionib detin&ur. non leuat manus suas:
& exercebor intuis iustificationib ubi me di¬
tabat᷑ ubi mentisẽ intentio: hic exercebatͥr.
ubi quaerebat operis frequentatione procere:
emento uerbitui seruotuo. in quo mihi spem
dedisti: memento: cum dicitur dõ memento.
orantis desideriũ quo promissũ ad celerari posc
ostenditur. non ds̃ quasi are cordatione exci¬
derit ammon&ur: memento ergo inquid uerbi
tui seruotuo. hoc ẽ imple promis sumtuũ in quo
mihi spemde disti. hoc ẽ inquo uerbo sperare
me fecisti Haec me consolata ẽ. in humilitate
mea quia eloquium tuũ uiuificauit me: conso¬

Expanded text:
reperiri. Et levavi manus meas ad mandata reperiri. Et levavi manus meas ad mandata tua, quae dilexi, et exercebor in tuis iustificationibus. Superiori versu dixit: meditabor in mandatis tuis, quod ad virtutem respicit inspectivam. Modo autem dicit: levabo manus meas, quod ad partem pertinet actualem. Levare enim manus significat bonis operibus occupari; qui in malis actionibus detinetur, non levat manus suas. Et exercebor in tuis iustificationibus: ibi meditabar, ubi mentis est intentio; hic exercebatur, ubi quaerebat operis frequentatione proficere. Memento verbi tui servo tuo, in quo mihi spem dedisti. Memento. Cum dicitur Deo memento, orantis desiderium quo promissum accelerari poscit ostenditur, non Deus, quasi a recordatione exciderit, ammonetur. Memento ergo, inquit, verbi tui servo tuo, hoc est, imple promissum tuum, in quo mihi spem dedisti, hoc est in quo verbo sperare me fecisti. Haec me consolata est in humilitate mea, quia eloquium tuum vivificavit me. Conso
Abbreviated transcription (Latin):
Iste & alii uersus usq ad finẽ littere. non habent
de precationẽ sed narrationẽ : superius enim
p&it ut a coiper&. hic deperceptis gratias agit:
semꝑ omnẽ tempus uitȩ p̃sentis ostendit. in
autẽ quam ꝑ p&uo custo dire desiderat caritas
accipienda ẽ : quia ipsa ẽ plenitudo legis &
adhoc ex quisiui ut crederẽ & intellegerẽ:
& loquebar intestimonis tuis in conspectu regũ
& non confundebar: loquebat᷑ de testimoniis dñi
qm̃ peliuerat & acceperat ut responder& ex¬
probrantib: sibi uerbũ qua firmitate roboratus
ante reges saeculidicit se non eẽ confusum.
sedueritatẽ intrepidis sermonib: exercebat:
& meditabor inmandatis tuis quaedilexinimis:
hic ostendit frequentate meditationis ardorẽ:
meditari enim mandata non poterit . nisi qui ea
ad sidua lectione ꝑ currerit: quae dilexi: negle¬
gere enim numquam potest homo quae diligit:
ad diditnimis : supra quam nullã potest dilectio

Expanded text:
Iste et alii versus usque ad finem litterae non habent Iste et alii versus usque ad finem litterae non habent deprecationem, sed narrationem. Superius enim petit ut acciperet, hic de perceptis gratias agit. Semper omne tempus vitae praesentis ostendit. In autem quam perpetuo custodire desiderat, caritas accipienda est, quia ipsa est plenitudo legis, et ad hoc exquisivi, ut crederem et intellegerem. Et loquebar de testimoniis tuis in conspectu regum, et non confundebar. Loquebatur de testimoniis Domini, quoniam petiverat et acceperat ut responderet exprobrantibus sibi verbum. Qua firmitate roboratus ante reges saeculi dicit se non esse confusum, sed veritatem intrepidis sermonibus exercebat. Et meditabor in mandatis tuis, quae dilexi nimis. Hic ostendit frequentatae meditationis ardorem. Meditari enim mandata non poterit, nisi qui ea assidua lectione percurrerit. Quae dilexi: neglegere enim numquam potest homo quae diligit. Addidit nimis: supra quam nulla potest dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
absolute sententia respondendũ eẽ uiriliter
aduersantib: ne sibi malignantiũ presumptio
superior eẽ uideatur: exprobrant enim uerbo
qui filiũ dicunt eẽ. minorẽ patri: quia speraui.
constanter his respondebo. qui. uanã dicunt
spemmeã quam inte habeo qui a illorũ spes
inanis ẽ: &n e auferas de ore meo uerbum
ueritatis usquequaq quia in iudiciis tuis suꝑ¬
speraui: sogat ut confessionem ueritatis
de eius ore nullȩ poenȩ. nullus terror extor¬
queat: cumdicit usq quaque. significat uerbũ
ueritatis ad tempus aliquib fuis se sublatũ
ut p&ro contigit quiante galli cantũ ter dnm̃
negauit & ipsetamen illud peccatũ fl&ibus
deleuit & sanguinis effusione mandauit :
quia in iudicus suꝑ speraui iudicia erant dni.
quod turbe mastrrũ diuersis cruciationib
augebantur ad regnacaelorũ : & custodiã
legem tuã semꝑ. in saeculũ &insaeculũ sȩculi

Expanded text:
absolute sententia, respondendum esse viriliter absolute sententia, respondendum esse viriliter adversantibus, ne sibi malignantium praesumptio superior esse videatur. Exprobrant enim verbo, qui filium dicunt esse minorem patre. Quia speravi, constanter his respondebo, qui vanam dicunt spem meam, quam in te habeo, quia illorum spes inanis est. Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque, quia in iudiciis tuis supersperavi. Rogat ut confessionem veritatis de eius ore nullae poenae, nullus terror, extorqueat. Cum dicit usquequaque significat verbum veritatis ad tempus aliquibus fuisse sublatum, ut Petro contigit, qui ante galli cantum ter Dominum negavit; et ipse tamen illud peccatum fletibus delevit, et sanguinis effusione mundavit. Quia in iudiciis tuis speravi. Iudicia erant Domini, quod turbae martyrum diversis cruciationibus augebantur ad regna caelorum. Et custodiam legem tuam semper, in saeculum et in saeculum saeculi.
Abbreviated transcription (Latin):
culpam rogat a seamputari suspicio enim
sepissime probatur incestaquȩ uiro non con¬
uenitxpĩano: haec ergo suspicio ducit ad
obprobriũ quod expeccato nascitur: merito
se requiem reperire nouerat & coronã per¬
p&uã : Ecce concupiui mandatatua. in equita¬
te tua uiuificame: fecistime inquid cupidũ
mandatorumtuorũ fac & efficacem: a diuua
ut faciam quod commendas dona ipse quod
cõmendas : unum ẽ dnẽ & tuae miserationis
donum. ut eloquia scã custodientes intua
equitate uiuificãmur. hoc ẽ cum equalem
salutare tuũ secundũ eloquium tuũ: Ad sextã
litterã conuersatio scã ꝑuenit inqua sibi postu¬
lat salutarẽ dnm̃ debere concedi qui. ẽ.
miseri cordia peccatorũ & uita fideliũ ꝑquẽ
salus gentibus uenit : secundũ eloquiũtuũ dne¬
id ẽ promissionẽ tuã quam ꝑ proph&as ꝓmisisti
& respondebo exprobrantib: mihi uerbũ quia
speraui insermonib tuis: haec nobis indicat

Expanded text:
culpam rogat a se amputari. Suspicio enim culpam rogat a se amputari. Suspicio enim saepissime probatur incerta, quae viro non convenit christiano. Haec ergo suspicio ducit ad opprobrium, quod ex peccato nascitur. Merito er quem se et requiem reperire noverat et coronam perpetuam. Ecce concupivi mandata tua, in aequitate tua vivifica me. Fecisti me, inquit, cupidum mandatorum tuorum, fac et efficacem: adiuva ut faciam quod commendas, dona ipse quod mandas. Unum est, Domine, tuae miserationis donum, ut eloquia sancta custodientes in tua aequitate vivificemur, hoc est cum aequalem salutare tuum secundum eloquium tuum. Ad sextam litteram conversatio sancta pervenit, in qua sibi postulat salutarem Dominum debere concedi, qui est misericordia peccatorum et vita fidelium, per quem salus gentibus venit. Secundum eloquium tuum, dionem tuam, quam per prophetas promisisti. Et respondebo exprobrantibus mihi verbum, quia speravi in sermonibus tuis. Haec nobis indicat
Abbreviated transcription (Latin):
tiã dm̃ non colamus nisi propt̃ dm̃. ut sui cultus
ipse sit merces: Aueste oculos meos neuideant
meos id ẽ sensus meos. neuideant uanitatẽ
id ẽ defectionẽ: ac sidicat: inista uanitate
quod ẽ defectio non habeã oculos meos. id. ẽ.
sensus meos defixos: sed inquid uia tua uiuifi¬
came hoc ẽ : intem& ipsũ uel intuis mandatis
uiuificame in anima: Statue seruo tuo elo¬
quium tuũ intimore tuo: stabile sit eloquiũ
dñi incorde nro cum fit quod eodẽ iub&ur
eloquio & auellitur. cum contrariũ opus
agitur: p&it ergo serdius dĩ ut in eo confir¬
m&ur oboedientia ꝑ seuerans que destatusuo
nullo malȩ actionis moueatur inpulsu. quod
datur caritas. non quo m&uatur nedamp̃¬
n&ur impi&as : Amputa obprobrium meũ
quod suspicatus sum quia iudiciatua niocunda:
insententia ista maximũ uitiũ humanitatis
exponitur: multienim in obprobriũ cadunt.
aliter quam habeat ueritas suspicando quam

Expanded text:
tiam, Deum non colamus nisi propter Deum, ut sui cultus tiam, Deum non colamus nisi propter Deum, ut sui cultus ipse sit merces. Averte oculos meos, id estmeos, id est sensus meos, ne videant vanitatem, id est defectionem. Ac si dicat: in ista vanitate, quod est defectio, non habeam oculos meos, id est sensus meos, defixos, sed inquit: in via tua vivifica me, hoc est in temetipso, vel in tuis mandatis vivifica me in anima. Statue servo tuo eloquium tuum in timore tuo. Stabile fit eloquium Domini in corde nostro cum fit quod eodem iubetur eloquio, et avellitur cum contrarium opus agitur. Petit ergo servus Dei ut in eo confirmetur, oboedientia perseverans quae de statu suo nullo malae actionis moveatur impulsu. Quod datur caritas, non quo metuitur ne damnetur impietas. Amputa opprobrium meum quod suspicatus sum, quia iudicia tua iucunda. In sententia ista maximum vitium humanitatis exponitur. Multi enim in opprobrium cadunt aliter quam habeat veritas suspicando: quam
Abbreviated transcription (Latin):
& predicẽ &opere impleã & custodiã illam
in toto cordemeo id ẽ extotadilectione : quam
pulchro ordine dixit: prius p&it ut lex ei po¬
ner&ur hoc. ẽ. nouũ testamentũ deinde ut
legis ipsius intentionẽ cognoscere meruiss&.
quatenus eã tota integritate cordis seruar&:
Deducme in semitã mandatorũ tuorũ quia
ipsam uolui : semitaminor ẽ quamuia hoc ẽ
asta & angustauia hoc ẽ altiora mandata.
quaeducunt aduitã: mandata ista noui testa¬
menti debemus accipere. ubi se ꝑducere
magnopere pre cabatur: ipsam uolui. hoc ẽ.
noui testamenti gratiã diuinã perquam se
ad caelorũ regna nouerat ꝑuenire : Inclinan
cormeũ intestimoniatua & non in auaritiã:
dicit ecclesia id ẽ in humilitate ut illud discite
a me quiamitis sum & humilis corde: testimo¬
nus quippesuis agit nobiscum ds̃ ut eum gratis
colamus : quidimpedit a uaritia ra dix omniũ
malorũ ergo non habemus inclinatũ in auari¬

Expanded text:
et praedicem et opere impleam, et custodiam illam et praedicem et opere impleam, et custodiam illam in toto corde meo, id est ex tota dilectione. Quam pulchro ordine dixit? Prius petit ut lex ei poneretur, hoc est novum testamentum; deinde ut legis ipsius intentionem cognoscere meruisset, quatenus eam tota integritate cordis servaret. Deduc me in semita mandatorum tuorum, quia ipsam volui. Semita minor est quam via, hoc est arcta et angusta via, hoc est altiora mandata quae ducunt ad vitam. Mandata ista novi testamenti debemus accipere, ubi se perduci magnopere precabatur. Ipsam volui, hoc est novi testamenti gratiam divinam, per quam se ad caelorum regna noverat pervenire. Inclina cor meum in testimonia tua, et non in avaritiam dicit ecclesia, id est in humilitate, ut illud: ‘Discite a me quia mitis sum et humilis corde’. Testimoniis quippe suis agit nobiscum Deus ut eum gratis colamus, quod impedit avaritia, radix omnium malorum. Ergo cor non habeamus inclinatum in avari
Abbreviated transcription (Latin):
dnẽ. nolime confundere : & quia his adhȩrens
anteriorẽ facinorũ indulgentiã merui. quae so
neme patiaris deiteratione peccati confundi:
Viã mandatorũ tuorũ cucurri cũ dilatasti cormeũ:
cordis dilatio ueritatis ẽ. dilectio : quod dĩ¬
u munere sit ut ei nontimore poenȩ sed amore
ergo iste uiã mandatorũ dĩ currit quia cor eius
dns dilatauit: &si¬
egem pone mihidnẽ uiã iustificationũ tuarũ
& ex quirã eam semꝑ : ad quintã litterã plebs
protulit beata inqua sibilegẽ p&it constitui
prius iam dixit &inlege tua misereremei. hoc ẽ.
norũ fides firmar&ur. iugiter se eam dixit
exquirere : illud enim exquiritur. quod magn
precibus postulatur in desinenter: Da mihi
intellectũ & scrutabor legem tuã. & custo diã
illã intoto corde meo: ecclesia rogat ut intel¬
legat discr&ionẽ interbonũ & malũ inter
uitã & mostẽ interlitterã & sensũ : ut intellegã

Expanded text:
Domine, noli me confundere. Et quia his adhaerens Domine, noli me confundere. Et quia his adhaerens anteriorum facinorum indulgentiam merui, quaeso ne me patiaris de iteratione peccati confundi. Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum. Cordis dilatatio veritatis est dilectio, quod Dei munere fit ut ei non timore poenae sed amore ergo iste viam mandatorum Dei currit, quia cor eius Dominus dilatavit. Legem pone mihi Domine viam iustificationum tuarum, et exquiram eam semper. Ad quintam litteram plebs procedit beata, in qua sibi legem petit constitui. Prius iam dixit: Et in lege tua miserere mei, hoc est norum fides firmaretur. Iugiter se eam dicit exquirere: illud enim exquiritur quod magnis precibus postulatur indesinenter. Da mihi intellectum et scrutabor legem tuam et custodiam illam in toto corde meo. Ecclesia rogat ut intellegat discretionem inter bonum et malum, inter vitam et mortem, inter litteram et sensum. Ut intellegam
Abbreviated transcription (Latin):
anima mea pr&edio. confirmame in uerbis tuis:
in huius habitaculi mostalis statione pretedio
inbecillitatis corporeȩ. confirmame in uerbis
tuis ut ablato peccati somno instanter in is
uigilẽ : Viam iniquitatis a moue ame. &inlege
tua misereremei: ad illã contemplationẽ ueri¬
tatis euectus. p&it quod inisto saeculo necessa¬
riũ fuit . ut uia iniquitatis hoc ẽ. diabolus ab
eius infestationib: toller&ur: & in lege tua
miserere mei : apud te enim lex haec instituta .ẽ :
ut semꝑmiserearis : Viã ueritatis elegi. iudiciatua
non sum oblitus : uiã ueritatis elegi ubi currerẽ :
iudiciatua non sum oblitus: ut currerẽ uiam
ueritatis elegixpm̃ filiũ dĩ quem preuidens
uenturũ inmundũ audio dicentẽ : egosum uia
& ueritas & uita : iudiciatua non sũ oblitus. illa
iudicia quae in euangeliis proferens ait: Hoc ẽ
iudiciũ ut omnis qui credit infiliũ hominis.
habeat uitã a&ernã : Ad haesi testimoniis tuis

Expanded text:
anima mea prae tedio, confirma me in verbis tuis anima mea prae tedio, confirma me in verbis tuis in huius habitaculi mortalis statione prae tedio imbecillitatis corporeae: confirma me in verbis tuis, ut ablato peccati somno instanter in his vigilem. Viam iniquitatis amove a me et in lege tua miserere mei. Ad illam contemplationem veritatis evectus, petit quod in isto saeculo necessarium fuit, ut via iniquitatis hoc est diabolus ab eius infestationibus tolleretur. Et in lege tua miserere mei. Apud te enim lex haec instituta est, ut semper miserearis. Viam veritatis elegi, iudicia tua non sum oblitus. Viam veritatis elegi, ubi currerem; iudicia tua non sum oblitus, ut currerem. Viam veritatis elegi Christum filium Dei, quem praevidens venturum in mundum audio dicentem: ‘Ego sum via et veritas et vita’. Iudicia tua non sum oblitus. Illa iudicia quae in evangeliis proferens ait: hoc est iudicium, ut omnis qui credit in filium hominis, habeat vitam aeternam. Adhaesi testimoniis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ uerbũ tuũ : corport mostabianimã
coniunctã intellem ideone delictũ inualescat
ate p&o uiuificari sciens qm̃ concupiscentia
carnis mostẽ operatur : Vi as meas enuntiaui
& ex audistime. doceme iustificationes tuas:
uias uoca t actus humanos sine dubio actu
ipso uiae nomen in ponit: uias petcatimei con¬
fessus sum & remisisti. nunc doctrinã indulge
qua iniustificationibus edocear: Uiã iustifica¬
tionum tuarũ instrue me & exercebor inmira¬
bilib: tuis: merito cͥoors scã iustificationũ uiã
intellegere quaerebat. quaeuias suas id ẽ pec¬
cata prodiderat : quia nisi illas dampnemus:
ad istã ꝑuenire non possumus : instrue me
ad intellectũ : id ẽ ꝑtinentẽ adbeatã uitã.
& exercebor inmirabilib tuis. utiq sensu &
prudentia : ut u&us testamentũ ad spiritalẽ
trahat intellectũ mirabilia uocatuipsas
quas superius uocat iustificationes: Dormitauit

Expanded text:
secundum verbum tuum. Corpori mortali animam secundum verbum tuum. Corpori mortali animam coniunctam intellego: ideo ne delictum invalescat a te peto vivificari, sciens quia concupiscentia carnis mortem operatur. Vias meas enuntiavi et exaudisti me, doce me iustificationes tuas. Vias vocat actus humanos: sine dubio actui ipsi viae nomen imponit. Vias peccati mei confessus sum et remisisti; nunc doctrinam indulge, qua in iustificationibus edocear. Viam iustificationum tuarum instrue me, et exercebor in mirabilibus tuis. Merito cohors sancta iustificationum viam intellegere quaerebat, quae vias suas, id est peccata, prodiderat: quia nisi illas damnemus, ad istam pervenire non possumus. Instrue me ad intellectum, id est, pertinentem ad beatam vitam, et exercebor in mirabilibus tuis utique sensu et prudentia, ut vetus testamentum ad spiritalem trahat intellectum. Mirabilia vocat ipsas quas superius vocat iustificationes. Dormitavit
Abbreviated transcription (Latin):
mastrrib: tollatur obprobriũ. quando & illi
ipsam religionẽ coluerint &enim sederunt
principes & aduersum meloquebantur. seruus
autem tuus exercebatur iniustificationib tuis
quod in hoc uersiculo proph&a inse loquitur
futurũ : in apłis reliquisq mastrrib: uidit.
qui multa coram regib & presidibus. dnõ hoc
&iam pronuntiante ꝑpessisunt : quilic& sint
diuersis poenis ad fecti usq ad sectionẽ ceruicũ
tamen semꝑ se indĩ exercuerunt iustificati¬
onibus : Nam & testimoniatua meditatiom ea ẽ
& consilium meũ iustificationes tuae sunt:
sic ergo exercebatur seruus xp̃i. ut contra
ꝑsequentes delectatio cestar& : consilium
ꝑsequentiũ principiũ fuit inuentor mastr¬
res ꝑdere. consiliũ patientiũ mastrrũ fuit
in imicos perditos inuenire: red debant illi
mala probonis. istibona promalis : qui dergo
mirũ si isti ocoidendo defecerunt: illimori¬
dhaesit pauimento anima mea uiui ficame

Expanded text:
martyribus tollatur opprobrium, quando et illi martyribus tollatur opprobrium, quando et illi ipsam religionem coluerint. Etenim sederunt principes et adversus me loquebantur, servus autem tuus exercebatur in iustificationibus tuis. Quod in hoc versiculo propheta in se loquitur, futurum in apostolis reliquisque martyribus vidit, qui multa coram regibus et praesidibus, Domino etiam hoc pronuntiante, perpessi sunt: qui licet sint diversis poenis affecti usque ad sectionem cervicum, tamen semper se in Dei exercuerunt iustificationibus. Nam et testimonia tua meditatio mea est, et consilium meum iustificationes tuae sunt. Sic ergo exercebatur servus Christi, ut contra persequentes delectatio certaret. Consilium persequentium principum fuit inventos martyres perdere; consilium patientium martyrum fuit inimicos perditos invenire. Reddebant illi mala pro bonis, isti bona pro malis. Quid ergo mirum si isti occidendo defecerunt, illi moridhaesit pavimento anima mea, vivifica me
Abbreviated transcription (Latin):
intellegenda ẽ : quam primi hominũ genitores
sua trans gressione meruerunt declinantes
amandato dĩ ꝑsuperbiam quam concupierun
non quod ds̃ diligendũ precepit: sed quod
diabolus inuidendo ꝑsuasit: omnis itaque
superbus hac increpatione subiectus ẽ. siue
hereditario merito. siue uoluntatis arbitrio
superbi enim declinant ãmandatis dĩ. aliudꝰ
ẽ quippe mandata eius per infirmitatem
uel ignorantiã nonimplere aliud abeis ꝑ
suꝑbiam declinare : tunc omnes impii plenã
accipient maledictionẽ cum audierint : Ite
maledicti in ignem a &ernũ : Aufer ame
obprobrium & contemptũ quia testimoniatua
ex quisiui: nonotiose nec somnolenter sed
strennue uigilant᷑ que sc̃ĩ testimonia diuina
ex quisierunt ut alia paterentur. ut .ẽ. pre¬
ceptum dnĩ : beati qui ꝑsecutionẽ patiuntur¬
per secutorib funditur. non inrogando ultionẽ
penȩ sed ut dum conuersi fuerint ad dnm̃

Expanded text:
intellegenda est quam primi hominum genitores intellegenda est quam primi hominum genitores sua transgressione meruerunt declinantes a mandato Dei per superbiam, qua concupierunt non quod Deus diligendum praecepit, sed quod diabolus invidendo persuasit. Omnis itaque superbus hac increpatione subiectus est, sive hereditario merito sive voluntatis arbitrio. Superbi enim declinant a mandatis Dei. Aliud est quippe mandata eius per infirmitatem vel ignorantiam non implere, aliud ab eis per superbiam declinare. Tunc omnes impii plenam accipient maledictionem cum audierint: ‘Ite, maledicti, in ignem aeternum’. Aufer a me opprobrium et contemptum, quia testimonia tua exquisivi. Non otiose nec somnolenter, sed strenue vigilanterque sancti testimonia divina exquisierunt, ut talia paterentur ut est praeceptum Domini: ‘Beati qui persecutionem patiuntupersecutoribus funditur, non in rogando ultionem poenae, sed ut dum conversi fuerint ad Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
mihi intellectum quo possim mirabilia tuae
legis inspicere. & uiftutem preceptorũ tuorũ
uidere : In cola ego sum interra non abscondas
ame mandatatua: ibi quisq ẽ peregrinus.
ubi absens a patria sua: iste ergoqui supernȩ
hierusalem c̃iuis adscriptus ẽ : peregrinũ
seprofit&ur interra. quia cestus .ẽ. deheredi¬
tate promissa : sed quia temptatio ẽ : uita huma¬
na suꝑ terrã p&itne in tempore tribulationis
& in colatus sui abscondantur ab eo mandata dĩ
Concupiuit anima mea desiderare iustificati¬
ones tuas in omni tempore : ut siue manducen
si ue bibam. siue aliud quid faciam : ea semper
desiderem mediter. adprehendam: tuenim
me iustificas. tua me facit gratia iustũ. & bonũ
mihi. ẽ. semꝑ hoc desiderare . & in hoc tuo
presidio delectari : alioquin iustus nonero.
sp̃ide fuerit mihi gratia tua. aut inflauerit
me suꝑbia : Increpasti suꝑbos. maledicti qui
declinant amandatis tuis: increpatio haec

Expanded text:
mihi intellectum, quo possim mirabilia tuae mihi intellectum, quo possim mirabilia tuae legis inspicere, et virtutem praeceptorum tuorum videre. Incola ego sum in terra: non abscondas a me mandata tua. Ibi quisque est peregrinus, ubi absens a patria sua. Iste ergo qui supernae Hierusalem civis ascriptus est, peregrinum se profitetur in terra, quia certus est de hereditate promissa. Sed quia temptatio est vita humana super terram, petit ne in tempore tribulationis et incolatus sui abscondantur ab eo mandata Dei. Concupivit anima mea desiderare iustificationes tuas in omni tempore, ut sive manducem, sive bibam, sive aliud quid faciam, ea semper desiderem, mediter, apprehendam. Tu enim me iustificas, tua me facit gratia iustum, et bonum mihi est semper hoc desiderare et in hoc tuo praesidio delectari. Alioquin iustus non ero, si defuerit mihi gratia tua, aut inflaverit me superbia. Increpasti superbos, maledicti qui declinant a mandatis tuis. Increpatio haec
Abbreviated transcription (Latin):
Re tribue seruotuo uiuificame & custodiã
sermones tuos: quat tuor enim sunt r&ri¬
butiones : aut mala promalis r&cribuuntur.
sicut ds̃ ignem a &ernũ r&ributurus. ẽ im¬
piis. aut bona probonis. sicut regnũ a &ernũ
r&ributurus ẽ iustis : aut bona promalis
sicut xps̃ ꝑ gratiam iustificat impiũ. aut̃ mala
probonis. sicut iudȩi ꝑ malitiã persecuti sunt
xpm̃ : harum quat tuor r&ributionũ duȩ
priores ꝑtinent adiustitiã ut r&ribuantur
mala promalis bona probonis: testia ꝑtin&
admiseri cordiam ut r&ribuuntur bona pro
malis : quastam ds̃ nescit nullienim malum
probona r&ribuit: haec autem quam testio
loco posui. primitus necessaria ẽ: Nisi enim
ds̃ r&ribueraet bona promalis. nullomodo
essent quib: r&ribuer& bona probonis: sciens
ergo uerbadĩ non posse custo diri ꝑoboedientiã
nisi uideantur ꝑ intellegentiam. hoc quoq:
orationi ad dit & dicit: Reuela oculos meos.
& considerabo mirabilia delege tua: da inquid

Expanded text:
Retribue servo tuo, vivam et custodiam sermones tuos. Quattuor sunt enim retributiones: aut mala pro malis retribuuntur, sicut Deus ignem aeternum retributurus est impiis; aut bona pro bonis, sicut regnum aeternum retributurus est iustis; aut bona pro malis, sicut Christus per gratiam iustificat impium; aut mala pro bonis, sicut Iudaei per malitiam persecuti sunt Christum. Harum quattuor retributionum duae priores pertinent ad iustitiam ut retribuantur mala pro malis, bona pro bonis; tertia pertinet ad misericordiam ut retribuantur bona pro malis; quartam Deus nescit nulli enim malum pro bono retribuit. Haec autem, quam tertio loco posui, primitus necessaria est: nisi enim Deus retribueret bona pro malis, nullo modo essent quibus retribueret bona pro bonis. Sciens ergo verba Dei non posse custodiri per oboedientiam, nisi videantur per intellegentiam, hoc quoque orationi addit et dicit: Revela oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua. Da, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
tuorũ predicatione dixisti: Inuia testimoniorũ
tuorũ delectatus sum sicut in omnib: diuitiis:
thes auri sapientiae &scientiae absconditi:
in hacergo uia quasi in omnib diuitiis delẽc¬
tatur. quiuadit ꝑ illam: multa erga nosstesti¬
monia diuinȩ dilectionis impl&a & non du¬
bitat quae expectantur implenda: Inmanda¬
tistuis me exercebo : & considerabo uias tuas :
exercitatio assiduitas operis ẽ: & istenisi
exercitatus inmandatis dĩ fuiss&. non poterat
considerare uias eius. id ẽ a postolicas prophe¬
ticasq doctrinas : In tuis iustificationib: medi¬
tabor. non obliuiscar sermones tuos: ea meditor.
in his exerceor ut illa obliuioni non tradens:
possim ea integre perfecteq complere:

Expanded text:
tuorum praedicatione, dixisti. In via testimoniorum tuorum praedicatione, dixisti. In via testimoniorum tuorum delectatus sum sicut in omnithesauri sapientiae et scientiae absconditi. In hac ergo via quasi in omnibus divitiis delectatur, qui videt per illum multa erga nos testimonia divinae dilectionis impleta, et non dubitat quae exspectantur implenda. In mandatis tuis me exercebor, et considerabo vias tuas. Exercitatio assiduitas operis est, et iste, nisi exercitatus in mandatis Dei fuisset, non poterat considerare vias eius, id est apostolicas propheticasque doctrinas. In tuis iustificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos. Ea meditor, in his exerceor, ut illa oblivioni non tradens possim ea integre perfecteque complere.
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenem enim dixit omnẽ hominẽ : qui u&eris
peccati homine fi& nouus in xpõ: Intoto corde
meo exquisiui te:nerepellas me amandatis
tui s fecisti inquit ut toto corde meo exquirẽ
te. fac ut inmandatis tuis maneam: quae ut
mihi possibiliasint adiuuame : & noli me
ab eis repellere. id. ẽ. noli mihi auxilium tuũ
subtrahere: Incorde meo abscondi eloquiatua.
ut non peccem tibi: continuo diuinum quae siuit
auxilium: ne in corde eius dĩ eloquia sine
fructu absconderentur. nisi operdiustitiae
sequerentur: cum enim hoc dixiss&. adiunxit :
benedictus es dnẽ . doceme iustificationes tuas:
ut quid enim dicit doce me iustificationes
tuas : nisi quia eas uult faciendo discere non
loquendo. uel memori ar&inendo tantũ modo
in labiis meis pronuntiaui omnia iudicia oris
tui : Nihil inquid iudiciorũ tuorũ tacui :
sed omnia prorsus in labiis meis enuntiaui.
ea sellic&quar mihi oretuo id.ẽ eloquiorũ

Expanded text:
Iuvenem enim dixit omnem hominem qui de veteri Iuvenem enim dixit omnem hominem qui de veteri peccati homine fiet novus in Christo. In toto corde meo exquisivi te, ne repellas me a mandatis tuis. Fecisti, inquit, ut toto corde meo exquirerem te; fac ut in mandatis tuis maneam. Quae ut mihi possibilia sint, adiuva me et noli me ab eis repellere, id est noli mihi auxilium tuum subtrahere. In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi. Continuo divinum quaesivit auxilium, ne in corde eius Dei eloquia sine fructu absconderentur, nisi opera iustitiae sequerentur. Cum enim hoc dixisset, adiunxit: Benedictus es Domine, doce me iustificationes tuas. Utquid enim dicit: doce me iustificationes tuas, nisi quia eas vult faciendo discere, non loquendo vel memoria retinendo tantummodo? In labiis meis pronuntiavi omnia iudicia oris tui. Nihil, inquit, iudiciorum tuorum tacui, sed omnia prorsus in labiis meis enuntiavi, ea scilicet quae mihi ore tuo, id est eloquiorum
Abbreviated transcription (Latin):
non confundar. dum respicio i nomnia manda¬
tatua: non alia pr&ermittere & alia obser¬
uarẽ : sed omnia equaliter custo dire opost&
ne in futuro iudicio confundamur: Confite¬
bor tibi dnẽ indirectione cordis. in eo quod
didici iudicia iustitia &uae: confitebor. si directũ
fuerit iter meum & cormeũ. te predicabo
dnẽ . te laudabo: & tui eẽ. haec operis confi¬
tebor: Iustificationes tuas custodiã. non me
derelinquas usquequaq: hoc ẽ faciam quod
iubes sime adiuueris usquequaq: Ac si aꝑte
dicer&: abono opere errare me nonsinas.
nedum amitto ordinẽ beneuiuendi . rectitu¬
dinem perdam loquendi: hoc p&it ne penitus
deseratur. sed ita potius ut ab eonumꝰquam
iiusquam diuinũ abscedat auxilũma :¬
in quo corrigit iunior uiam suam incustodi¬
endo: sermones tuos: interrogatio. ẽ: inquo
iunior uiam suã corrigat : & respond&ur
quod correctio haec sit. ut dĩ uerba custodiat:

Expanded text:
non confundar. Dum respicio in omnia mandanon confundar. Dum respicio in omnia mandata tua: non alia praetermittere et alia observare, sed omnia aequaliter custodire oportet, ne in futuro iudicio confundamur. Confitebor tibi Domine in directione cordis, in eo quod didici iudicia iustitiae tuae. Confitebor: si directum fuerit iter meum et cor meum, te praedicabo Domine, te laudabo, et tui esse hoc operis confitebor. Iustificationes tuas custodiam, non me derelinquas usquequaque. Hoc est: faciam quod iubes, si me adiuveris usquequaque, ac si aperte diceret: a bono opere errare me non sinas, ne dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Hoc petit ne penitus deseratur, sed ita potius ut ab eo numquam et nusquam divinum abscedat auxilIn quo corrigit iunior viam suam? In custodiendo sermones tuos. Interrogatio est, in quo iunior viam suam corrigat. Et respondetur quod correctio haec sit, ut Dei verba custodiat.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt apłi & proph&ȩ. perquos uenitur ad illã
uitam quedixit: ego sum uia & ueritas & uita.
sicut iam diximus : in hac enimuia non inceduñ
impii quia satane uiam secuntur : Tuman dasti
mandatatua custo direnimis: non tepido
corde. neq dessoluto animo: sed fostiter & at¬
tende nos sua mandata edoc& custo dire: nimis
posuit proualde: ualde itaq precepit hoc ds̃
& ualde o post& dĩ custo dirmandata : Vtinã
dirigantur uiae meȩ: ad custodiendas iustifi¬
cationes tuas: Nisi enim ab ipso dnõ dirigant᷑
uiae nraẽ. ad eius custodiendas iustificati¬
ones in firmi erimus propter fragilitatem
carnis : dedisti inquiđ mandatũ & custo diri
illud precepisti : &utinã prebeas auxiliũ :¬
ut possim facere te iubente : quod faciendũ
didicite docente : Tunc non confundar. cum
perspexero in omnib: mandatis tuis: cum
inquid directe fuerint uiae meae pergratiã
tuam : tunc inspectionẽ mandatorum tuorũ

Expanded text:
sunt apostoli et prophetae, per quos venitur ad illam sunt apostoli et prophetae, per quos venitur ad illam viam qui dixit: ‘Ego sum via et veritas et vita’, sicut iam diximus. In hac enim via non incedunt impii, quia Satanae viam sequuntur. Tu mandasti mandata tua custodiri nimis. Non tepido corde, neque desoluto animo, sed fortiter et attente nos sua mandata edocet custodire. Nimis posuit pro ‘valde’. Valde itaque praecepit hoc Deus, et valde oportet Dei custodire mandata. Utinam dirigantur viae meae ad custodiendas iustificationes tuas. Nisi enim ab ipso Domino dirigantur viae nostrae ad eius custodiendas iustificationes, infirmi erimus propter fragilitatem carnis. Dedisti, inquit, mandatum et custodiri illud praecepisti; sed utinam praebeas auxilium ut possim facere te iuvante, quod faciendum didici te docente. Tunc non confundar cum perspexero in omnibus mandatis tuis. Cum, inquit, directae fuerint viae meae per gratiam tuam, tunc inspectione mandatorum tuorum
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinẽ concupiscunt. sed quo mõdo
adeam ꝑueniatur nesciunt: ideoq hoc doc&
eati in maculati inuia: quiambulant inlege
d ñi beati eẽ non possunt. nisi inmaculati:
inmaculati autem non sunt: nisi qui inuia
ambulant : uia ergo non ẽ : nisi lex dnĩ: quȩrens
ergo beatitudinẽ in maculatus inuia sit: &
in legednĩ : quae beatorũ uia ẽ : ambul& non sit
otiosus: sine maculahoc ẽ sine mostalicrimine:
sed tam̃ discr&ionem facit: intermaculã &
maculã : quia sine minutis. eẽ non possumus.
uel inmaiora incedere non debeamus: In uia.
ego sumuia &ueritas : qui ambulant in lege dnĩ.
hoc ẽ. inmandatis ipsius : Beati quiscrutantur
intestimonia eius. intoto corde exquirunt eũ:
ut intellegant cum peccauerint secorã testib
deliquisse : Intoto corde exquirunt eũ & non
leuiter neq segniter : Non enim quio perantur
iniquitatẽ . inuiis eius ambulauerint: uia enim

Expanded text:
beatitudinem concupiscunt, sed quonam modo beatitudinem concupiscunt, sed quonam modo ad eam perveniatur nesciunt? Ideoque haec  Meati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini. Beati esse non possunt nisi immaculati. Immaculati autem non sunt, nisi qui in via ambulant. Via ergo non est, nisi lex Domini. Quaerens ergo beatitudinem immaculatus in via sit et in lege Domini quae beatorum via est ambulet, non sit otiosus. Sine macula, hoc est, sine mortali crimine. Sed tamen discretionem facit inter maculam et maculam, quia si sine minutis esse non possumus, vel in maiora incidere non debeamus. In via, ‘Ego sum via et veritas’. Qui ambulant in lege Domini, hoc est in mandatis ipsius. Beati qui scrutantur testimonia eius, in toto corde exquirunt eum, ut intellegant, cum peccaverint, se coram testibus deliquisse. In toto corde exquirunt eum, et non leviter neque segniter. Non enim qui operantur iniquitatem in viis eius ambulaverunt. Viae enim
Abbreviated transcription (Latin):
nia sunt inquorũ presentia nobis obseruati¬
one scãrum ordo committitur. sicut morses
caelum & terrã inuocat testes : & paulus
ad timotheũ: testificor tibi inquit in conspec¬
tudĩ uiuentis & inconspectu electorum
angelorum eius & reliqua: iudicia autẽ sunt
cum aut iustos splendidis honorabit meritis.
aut a&ernis dampnabit suppliciis trans¬
gressores : uiae enim sunt apłi ac proph&ȩ
totus hic psalmus ẽ scriptus secundũ ordinẽ
litterarũ ita ut ab una littera octo uersus
incipiant & rursũ a sequenti octo alii comple¬
antur. & hoc similiter ad finẽ usq texatur :
Ab exordio suo magnus psalmus iste carissimi
exostatur nos adbeatitudinẽ. quam nemo ẽ
beatus quidigitur exostatione opus ẽ ad eã
rem quam sponte app&it animus humanus :
nam profecto qui ex ostatur. id agit ut excit&᷑
uoluntas eius cum quo agit. ad illud propter
quod exostationis adhib&ur alloquium: ut
quidergo nobi scumagitur ut uelimus quod
nolle nom possumꝰ: nisi quia omnes quidem

Expanded text:
nia sunt, in quorum praesentia nobis observationum sanctarum ordo committitur, sicut Moyses caelum et terram invocat testes, et Paulus ad Timotheum: ‘Testificor tibi’, inquit, ‘in conspectu Dei viventis et in conspectu electorum angelorum eius’, et reliqua. Iudicia autem sunt, cum aut iustos splendidis honorabit meritis, aut aeternis damnabit suppliciis transgressores. Viae enim sunt apostoli ac prophetae, Totus hic psalmus eslitterarum, ita ut ab una littera octo versus incipiant, et rursum a sequenti octo alii compleantur, et hoc similiter ad finem usque texitur. Ab exordio suo magnus psalmus iste, charissimi, exhortatur nos ad beatitudinem, quam nemo est beatus? Quid igitur exhortatione opus est ad eam rem, quam sua sponte appetit animus humanus? Nam profecto qui exhortatur, id agit ut excitetur voluntas ejus cum quo agit ad illud propter quod exhortationis adhibetur alloquium. Ut quid ergo nobiscum agitur ut velimus quod nolle non possumus, nisi quia omnes quidem
Abbreviated transcription (Latin):
iterum rep&ere : quia posteriora uulnera
peiora sunt prioribus. scientes uos m&ipsos
salutis filiorũ urõrum a &ernã habere apud
dm̃ remunerationẽ. quatenus quorũ ministe¬
riis utimini interris eorũ prosperitatis
mercedem habeatis ꝑp&uã in caelis:¬
Tentesimus octauus decimus psalmus. magnũ
in semir isteriũ contin&: sed qm̃ contin&ur
in eo lex mandata iustificationes testimonia
iudicia : quaeutiq interea distent discernere
necesse ẽ: Lex ergo ẽ : quae permorsendata
in xpõspiritaliter deb& intellegi qui a płs
cum illam scam̃ uoc& umbram  tamen
eam futurorũ eẽ describit: mandata sunt :
in quib: preceptorũ dominicorũ custodia
deputatur. iuxta illud: non occides. non
moechaberis & reliqua: iustificationes sunt :
quib: ds̃ ꝑsuam dilectionẽ & proximititania
odii ab hominũ corde iub& euelli testimo

Expanded text:
iterum repetere, quia posteriora vulnera iterum repetere, quia posteriora vulnera pejora sunt prioribus: scientes vosmetipsos salutis filiorum vestrorum aeternam habere apud Dominum remunerationem, quatenus quorum ministeriis utimini in terris, eorum prosperitatis mercedem habeatis perpetuam in coelisCentesimus octavus decimus psalmus magnum in se mysterium continet; sed quoniam continentur in eo lex, mandata, iustificationes, testimonia, iudicia, quae utique inter ea distent discernere necesse est. Lex ergo est, quae per Moysen data, in Christo spiritaliter debet intellegi, quia apostolus, cum illam sanctam vocet, et umbram tamen eam futurorum esse describit. Mandata sunt, in quibus praeceptorum dominicorum custodia deputatur, iuxta illud: ‘Non occides, non moechaberis’ et reliqua. Iustificationes sunt, quibus Deus per suam dilectionem et proximi, zizaniam odii ab hominum corde iubet evelli. Testimo
Abbreviated transcription (Latin):
illi ut peccar&. sinos neglexerimus preuenire
faciem iudicis in confessione: quaecumq enim
humiliter confitemur innris peccatis: nihil
horũ diabolus hab& potestatẽ nobis obi cere
in illo tremendo iudicio nraẽ uitȩ : Agite nunc
iuuenes. adoliscentes et puer. liberate uos¬
m& ipsos dediabolica seruitute: concurrite
ꝑpenitentiã adclementissimã omnipotentis
dĩ pi&atẽ: nolite perdesideria carnis uraẽ
ꝑdere gaudia caelestia & a&erni regni inter
angelicos co&os beatitudinẽ sed confostate
uos m&ipsos & uiriliter pugnate cum aduer¬
sario uro ut feliciter mereamini coronari
cum scis dĩ & ꝑp&uã cum illis possidere
gloriã : & uos scis simi huius familiae magistri
& patres doc&e filios urõs pie sobrie & caste
uiuere coram dõ in omnihumilitate. oboedi¬
entia & scĩtate & puram facere sacerdotib xpĩ
confessionem peccatorũ suorũ & penitentiae
lacrimis abluere sordes lux riȩ carnis. neceas

Expanded text:
illi ut peccaret, si nos neglexerimus praevenire illi ut peccaret, si nos neglexerimus praevenire faciem judicis in confessionem. Quaecunque enim humiliter confitemur in nostris peccatis, nihil horum diabolus habebit potestatem nobis objicere in illo tremendo judicio nostrae vitae. Agite nunc, juvenes adolescentuli et pueri, liberate vosmetipsos de diabolica servitute per poenitentiam ad clementissimam omnipotentis Dei pietatem. Nolite per desideria carnis vestrae perdere gaudia coelestia et aeterni regni inter angelicos coetus beatitudinem; sed confortate vosmetipsos, et viriliter pugnate cum adversario vestro, ut felicicum sanctis Dei, et perpetuam cum illis possidere gloriam. Et vos, sanctissimi hujus familiae magistri et patres, docete filios vestros pie, sobrie, et caste vivere coram Deo in omni humilitate, obedientia et sanctitate, et puram facere sacerdotibus Christi confessionem peccatorum suorum, et poenitentiae lacrymis abluere sordes luxuriae carnis, nec eas
Abbreviated transcription (Latin):
confessione uix fructuosa fieri ual&: consi¬
deremus beatiia cobi apłi preceptũ dicentis:
confitemini alterutrũ peccataurã : recordemus
quod redemptor nr̃ publicanũ peccatorem
se confitentẽ . phariseo stinsua laudantem
iustitia pretulerit: scit enim conditor nr̃
fragilitatẽ naturȩnrẽ. ideo medicamenta
pęnitentiȩ uulnerib nris̃ ꝑdonauit : dicamus
cum prophe&̧a : sana mednẽ & sanabor: Item:
carmĩ filii festinate ad confessionis medi¬
camenta: aperite uulnera inconfessione.
ut medi camenta salutis proficere ualeant
inuobis : transeunt huius uitaedies. & incer¬
inpuluerẽ . & spr̃ redeat ad dnm̃ quidedit illũ.
ut iudic&ur secundũ opera sua: auditura erit
tunc anima quicquidbic copulata carnegessit
in occulto. sinunc erubescit confiteri peccata
sua & ꝑpenitentiã emendarestabit accusator
malignus contra eam. qui quondã suggessit

Expanded text:
confessione vix fructuosa fieri valet? Consiconfessione vix fructuosa fieri valet? Consideremus beati Jacobi apostoli praeceptum dicentis: Confitemini alterutrum peccata vestra . Recordemur quod Redemptor noster publicanum peccatorem se confitentem, Pharisaeo se in sua laudanti justitia praetulerit. Scit enim Conditor noster fragilitatem naturae nostrae; ideo medicamenta poenitentiae vulneribus nostris perdonavit. Dicamus cum Propheta: Sana me, Domine, et sanabor. Item: dcirco, charissimi filii, festinate ad confessionis medicamentum. Aperite vulnera in confessione, ut medicamenta salutis proficere valeant in vobis. Transeunt hujus vitae dies, et incerin pulverem, et spiritus redeat ad Dominum, qui dedit illum, ut judicetur secundum opera sua. Auditura erit tunc anima quidquid hic copulata carni gessit in occulto, si nunc erubescis confiteri peccata tua per poenitentiam emendare. Stabit causator malignus contra eam, qui quondam suggessit
Abbreviated transcription (Latin):
quaerit ouembonus pastor errantẽ & amplius
de inuenta quam non ꝑdita gratulatur. hume¬
rissuis. inter angelicos reuehit co& s anim¬
aduesteclementissimã dominice pi&atis
sententiã dicentis : Non enim ueni uocare iustos.
sed peccatores inpenitentiã: uocat ergodns
ad penitentiã peccatores. quia magis optat
saluare quam dampnare : & plus cum scir̃
nos gaudere. quam cum diabolo puniri
uocat nos ꝑseipsũ. uocat perscripturas scãs.
uocat &iam ꝑdoctores catholicos. ut reuesta¬
mur ad eũ qui paratus ẽ nos accipere : sinos
nonerimus pigri ad eum uenire : Audiamus
beatũ iohannẽ euangelistã ad penitentiã nos
exostantẽ: dicit enim in epistola sua: sidixeri¬
seducimus &ueritas in nobis non ẽ : si autem
confessi fuerimus peccata nrã fidelis & iustus e
ds̃ ut nobis peccatanrã dimit : & mund&
a bomni iniquitate : sinullus ẽ sine peccato
quis .ẽ. qui penitentia non indigeat quae sine

Expanded text:
Quaerit ovem bonus pastor errantem, et amplius Quaerit ovem bonus pastor errantem, et amplius de inventa, quam non perdita gratulatur, humeris suis inter angelicos revehit coetus . Animadverte clementissimam Dominicae pietatis sententiam dicentis: Non enim veni vocare justos, sed peccatores , in poenitentiam. Vocat ergo Dominus ad poenitentiam peccatores, quia magis optat salvare quam damnare, et plus cum sanctis nos gaudere, quam cum diabolo punire. Vocat nos per seipsum; vocat per Scripturas sanctas; vocat etiam per doctores catholicos, ut revertamur ad eum, qui paratus est nos accipere, si nos non erimus pigri ad eum venire. Audiamus beatum Joannem evangelistam ad poenitentiam nos exhortantem. Dicit enim in Epistola sua: Si dixeriseducimus, et veritas in nobis non est: si autem confessi fuerimus peccata nostra; fidelis et justus est Deus, ut nobis peccata nostra dimittat, et mundet ab omni iniquitate . Si nullus est sine peccato, quis est, qui poenitentia non indigeat, quae sine
Abbreviated transcription (Latin):
mittit inflammas. castitas caritati conuncta
nos deduc& in regnumdĩ : se uestere inuiã
de qua oberrasti: ieiuniis corpus afficitur.
ornatus : uigiliarũ assiduitas in orationibus
& in laude dĩ : Angelice ẽ. imitatio uitȩ paruus
cibus. pastus ẽ animȩ: si habes unde pauperib
filatiũ . ẽ .xp̃ĩ. nec deopere miseri cordiae tẽ
iuste excusare poteris dumcalix aquae
frigidȩ mercede remunerabitur ꝑpeaua :
uisi tare infirmos. merentes consolari. hõspi¬
tibus occurrere. fame uel siti laborantes
reficere. possessio. ẽ regnidĩ in caelis. sicut
in euangeliolegitur: intaliũ ofilioperum
insuꝑ & perp&uae beatitudinis prestͣ in¬
gressum: Noli degeneris animi eẽ: dĩfilius
in baptismo consecratus es. sed tam excellens
nobilitas non nisi magnã morũ dignitatem
conseruars poterit: caelestis pater immoom¬
nium dñ peccatis subditos dedignatur habere
filios. excute de collo tuo iugũ captiuitatis

Expanded text:
mittit in flammas. Castitas charitati conjuncta mittit in flammas. Castitas charitati conjuncta nos deducit in regnum Dei. Revertere in viam, de qua aberrasti. Jejuniis corpus afficitur  Mss., afficiatur, ornatus. Vigiliarum assiduitas in orationibus et in laude Dei angelicae est imitatio vitae. Parcus cibus, pastus est animae. Si habes unde, pauperibuphylacium est Christi. Nec de opere misericordiae te juste excusare poteris, dum calix aquae frigidae mercede remunerabitur perpetua: visitare infirmos, moerentes consolari, hospitibus occurrere, fame vel siti laborantes reficere, possessio est regni Dei in coelis, sicut in Evangelio legitur . In talium, o fili, operum insuper et perpetuae beatitudinis praestat ingressum. VI. Noli degeneris animi esse. Dei Filius in baptismo consecratus es: sed tam excellens nobilitas, non nisi magna morum dignitate conservari poterit. Coelestis Pater, imo omnium Dominus peccatis subditos dedignatur habere filios. Excute de collo tuo jugum captivitatis