comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguinis distinguant᷑: nec ãplius
in pͥmitus offeratur. quam de uuis
N sacram̃toꝵ qͦq oblationib quȩ int̾
missarũ sollẽpnia dño offerunt᷑. pas¬
sio dñi miscenda ẽ : ut eiꝰ cuiꝰ corpꝰ &
sanguis c̃ficit᷑. passio cęlebretur : ita
ut repulsis opinionib suꝑstitionum.
panis tantũ & uinũ aqͣ ꝑmixtũ : iN
sacrificio offerant᷑. Non debet enĩ ułt
a patrib accepimꝰ & ipsa ratio docet.
in calice dñi aut uinũ solũ. aut aqͣ sola
offerri: s utrũq ꝑmixtũ. qr utrũq
ex latere eiꝰ sua in passione ꝓfluxisse
legit᷑. Ipsa uͦ ueritas nos instruit. calicẽ
& panẽ in sacram̃to offerre qͣndo ait.
Accepit iħc panẽ & benedix̃. deditq
discipłis suis dicens. Accipite & man¬
det᷑. Similit̃ postq. cęnauit: accepit
calicẽ. deditq discipłis suis dicens.
Accipite & bibite ex eo om̃s. qr hic ẽ
calix sanguinis mei: qͥ ꝓ uob̃ effundet᷑.
in remissionẽ peccatoꝵ. Crimina enĩ

Expanded text:
t sanguinis distinguantur, nec amplius in primitiis offeratur, quam de uvis In sacramentorum quoque oblationibus, quae inter Missarum solennia Domino offeruntur, passio Domini miscenda est, ut ejus, cujus corpus et sanguis conficitur, passio celebretur, ita ut repulsis opinionibus superstitionum, panis tantum et vinum aqua permixtum in sacrificio offerantur. Non debet enim, ut a patribus accepimus, et ipsa ratio docet, in calice Domini aut vinum solum, aut aqua sola offerri, sed utrumque permixtum, quia utrumque ex latere ejus in passione sua profluxisse legitur; ipsa vero Veritas nos instruit calicem et panem in sacramento offerre, quando ait: « Accepit Jesus panem et benedixit, deditque discipulis suis, dicens: Accipite et mant, accepit calicem, deditque discipulis suis, dicens: « Accipite et bibite ex eo omnes, quia hic est calix sanguinis mei, qui pro vobis fundetur in remissionem peccatorum . » Crimina enim
Abbreviated transcription (Latin):
corporib defunctoꝵ eucharistia ñ
det᷑. Scriptũ c̃ enĩ: accipite & edite.
Cadauera aut̃: nec acciꝑe possunt.
nec edere. Et nec iã mortuos homines
matiscensi decretũ ẽ : ut in omnbus
dieb dñicis aluisq festiuitatib. ob.¬
latio ab omnib qͥ admissã c̃uenerint
utriusq sexus offerat᷑ in ȩccła. Singuli
singulas oblationes offerentes: finita
missa. a pb̃ro oblationes accipiant.
Omnis aut̃ qͥ hanc definitionẽ ꝑ in.¬
oboedientiã euacuare psũpserit:
anathemate ꝑcellatur Od ministriᷤᷤ

Expanded text:
ribus defunctorum Eucharistia non detur. Scriptum est enim: Accipite, et edite. Cadavera autem, nec accipere possunt, nec edere: et nec jam mortuos homines In synodo Matiscensi decretum est, ut in omnibus diebus Dominicis, aliisque festivitatibus oblatio ab omnibus, qui ad Missam convenerint, utriusque sexus offeratur in Ecclesia, singuli singulas oblationes offerentes. Finita Missa a presbytero oblationes accipiant. Omnis autem qui hanc diffinitionem per inobedientiam evacuare praesumpserit, anathemate percellatur. CAP. XXXI
Abbreviated transcription (Latin):
portioni c̃miscere cibũ : qͥ ꝑ aqͣliculos
digestus in secessũ emittit᷑. Sigͥ mane
dñica porrigit᷑: usq ad sextã ieiuneñs
ministri. qͥ eã c̃sũpserint. Et si tertia
ł quarta hora acceperint: ieiunent¬
usq ad uesperã. Sic secreta sc̃ĩficati¬
one : ȩt̃na custodienda st̃ sacramenta::
uidet᷑ ut oblationes quȩ in altari of¬
ferunt᷑: de sabbato in sabbatũ semꝑ
innouent᷑ qr panes ꝓpositionis qui
suꝑ m̃sã dñi ponebant᷑: a sabbato in
sabbatũ sẽꝑ mutabant᷑ ne diu seruati
mucidi fiant: & ut qͥdã scuiunt. igne
c̃crement. Qđsi aliqͥs diabolo instiga.¬
nte. hoc facere p̾sũpserit: anathema sit:¬

Expanded text:
portioni commiscere cibum qui per aqualiculos portioni commiscere cibum qui per aqualiculos digestus in secessum funditur. Si igitur mane Dominica porrigitur, usque ad sextam jejunent ministri qui eam consumpserint; et si tertia, vel quarta hora acceperint, usque ad vesperam. Sic secreta sanctificatione aeterna custodienda sunt sacramentaur, ut oblationes quae in altari offeruntur, de sabbato in sabbatum semper innoventur: quia panes propositionis qui super mensam Domini ponebantur, a sabbato in sabbatum semper mutabantur, ne diu servati mucidi fiant, et, ut quidam saeviunt, igne concrement. Quod si aliquis diabolo instigante hoc facere praesumpserit, anathema sit
Abbreviated transcription (Latin):
tanto sacram̃to dignũ: ubi corpꝰ dñicũ
ililigent̃ rec̃dat᷑. ad uiaticũ receden¬
tib a scło. Quȩ tantũ sacra oblatio
corpꝰ & sanguis dñi ꝓficiat tͥ & cȩcrͣ
Sẽꝑq sit suꝑ altare obserata ꝓpt̃
mures. & nefarios homines: & de
septimo in septimũ diẽ sẽꝑ mutetur.
die c̃secrata ẽ in locũ eiꝰ subroget᷑. ne
forte diutius obseruata: mucida quod
absit fiat. De eadem Re.
t pb̃r sẽꝑ eucharistiã habeat paratã.
ut qͣndo qͥs infirmatꝰ fuerit: aut par¬
uulus infirmꝰ fuerit. statĩ eũ cõmunic&.
ne sine cõmunione moriat᷑. De eað̾re.¬
Certe tanta in altari holochausta offe¬
rant᷑: qͣnta populo sufficere debeant.
Qđ si remanserint: in crastinũ ñ reser¬
uent᷑. s cũ timore & tremore clericoꝵ
diligentia c̃sumant᷑. Qui aut̃ residua
corporis dñi quȩ in sacrario relicta
st̃ c̃sumunt : ñ statĩ ad cõmunes sum̃¬
dos cibos c̃ueniant. nec putent sc̃ȩ

Expanded text:
to dignum, ubi corpus Dominicum diligenter recondatur, ad viaticum recedentibus a saeculo. Quae tantum sacra oblatio corpus et sanguis Domini proficiat tibi, etc. Semperque sit super altare obserata propter mures et nefarios homines, et de septimo in septimum diem semper mutetur, die consecrata est in loco ejus subrogetur, ne forte diutius observata, mucida, quod absit! fiat. CAP. 20.ter semper eucharistiam habeat paratam, ut quando quis infirmaverit, aut parvulus infirmus fuerit, statim eum communicet, ne sine communione moriatur. 17. Ut preCerte tanta in altari holocausta offerantur, quanta populo sufficere debeant; quod si remanserint, in crastinum non reserventur, sed cum timore et tremore, clericorum diligentia consummentur. Qui autem residua corporis Domini, quae in sacrario relicta sunt, consumunt, non statim ad communes accipiendos cibos conveniant, nec putent sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb ita plerũq illusio nascit᷑: ut eorũ
animꝰ etiã in sõno corporis positꝰ. turpib
imaginationib ñ fȩdet᷑. Qua inre unũ
ibi ostendit᷑. ipsa mens rea ñ tam̃ sit. ł
suo iudicio lib̾a: cũ se & dormienti cor¬
pore nihil meminit uidisse. tam̃ in ui¬
giluis corporeis meminit in ingluuiẽ
cecidisse. Sin uͦ ex turpi cogitatione
uigilantis. orit᷑ illusio dormientis: patet
animo reatꝰ suus. Uidet enĩ a qͣ radice
inqͥnatio illa ꝓcesserit: qr qđ cogitauit
sciens. hoc ꝑtulit nesciens. Apt̃ talem
pollutionẽ : a sacro mysterio eo die
abstinere oportet. S pensandũ ẽ ipsa
cogitatio utrũ in suggestione. ac inde¬
lectatione. ł qđ maius ẽ in peccati con¬
sensu ceciderit. Trib eñĩ modis ĩplet᷑
omne peccatũ: uidelic& suggestione.
delectatione: c̃sensu. Suggestio qͥppe

Expanded text:
illusio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea non tamen sit, vel suo judicio libera: quum se et dormienti corpore nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporeis meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio dormientis, patet animo reatus suus. Videt enim a qua radice inquinatio illa processerit: quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Propter talem pollutionem, a sacro mysterio eo die abstinere oportet. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum in suggestione, hac in delectatione, vel, quod majus est, in peccati consensu ceciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum, videlicet, suggestione, delectatione, consensu. Suggestio quippe
Abbreviated transcription (Latin):
subdiaconoꝵ. rẽ c̃secratã apb̃ro iã
aliis porrigat: qr aliud ẽ minister.
aliud assistens: nisi tantũ supportet
qđ ei sacerdos imposuerit. ore suo
gustationẽ. sacrificiũ acceperint.
Sui acceperit sacrificiũ post cibum
aut post aliquã paruissimã refecti¬
onẽ. nisi ꝓuiatico : pueri .iiͦi. dies.
maiores .uii: clerici .xx. dies pęniteans:¬

Expanded text:
subdiaconorum rem consecratam a presbytero jam aliis porrigat, quia aliud est minister, aliud assistens, nisi tantum supportet quod ei sacerdos imposuerit ore suo gustationem sacrificium acceperint. Qui acceperit sacrificium post cibum, aut post aliquam parvissimam refectionem, nisi pro viatico, pueri tres dies, majores septem, clerici viginti dies poenitean
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ efficientia demonstrat᷑. salutis
nr̃ȩ sacram̃tũ neglegit᷑. qđ ꝑ aquã sig¬
nificat᷑. Non enĩ potest calix dñi e̾e
aqͣ sola: aut uinũ solũ. nisi utrumq
misceat᷑. Et ideo qr iã ex hoc plurima
& multiplex maioꝵ emanauit senten.¬
tia : deinceps omnis talis error atq
p̃sũptio cessare debet. ne ꝑuersorum¬
in ordinata cõpago: statũ ueritatis
eneruet. Et ideo nullũ deinceps lici¬
tũ erit aliud in diuinis sacris offerre:
nisi iuxta antiquoꝵ sententiã con¬
cilioꝵ. panẽ tantũ. & calicẽ. uino &
aqͣ ꝑmixtũ. De cȩtero alit̃ quã p̃cepã
c̃ faciens. tãdiu sacrificando cessabit:
quã dui legitima pęnitentiȩ satis facꝰ¬
tione correptꝰ. ad gradꝰ sui officiũ rede¬
at qđ amisit. Qđ in eucharistia. pura
aqua. nec purũ uinũ offerri debeat.
N eucharistia ñ debet pura aqͣ offerri.
ut qͥdã sobrietatis causa fallunt᷑: sed
uinũ cũ aqͣmixtũ. qr & uinũ fuit in

Expanded text:
tum efficentia demonstratur, salutis nostrae sacramentum negligitur, quod per aquam significatur. Non enim potest calix Domini esse aqua sola, aut vinum solum, nisi utrumque misceatur. Et ideo, quia jam ex hoc plurima et multiplex majorum emanavit sententia, deinceps omnis talis error atque praesumptio cessare debet, ne inordinata compago statum veritatis enervet. Et ideo nulli deinceps licitum sit aliud in sacrificiis divinis offerre, nisi juxta antiquorum sententiam conciliorum panem tantum et calicem vino et aqua permixtum. De cetero aliter quam praeceptum est faciens tamdiu a sacrificando cessabit, quamdiu legitima poenitentiae satisfactione correctus ad gradus sui officium redeAP. II.-- Quod in Eucharistia nec pura aqua, nec purum vinum offerri debeat. In Eucharistia non debet pura aqua offerri, ut quidam sobrietatis causa falluntur, sed vinum cum aqua mixtum: quia et vinum fuit in
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad notitiã nr̃am. qđ quidã
pb̃ri intantũ paruipendant diuina
mysteria: ut laico aut feminȩ sacrũ
corpꝰ dñi tradant ad deferendũ infir¬
mis. & qͥb ꝓhibet᷑ ne sacrariũ ingredi¬
ant᷑: nec ad altare apꝓpinquent. illis
scã scõꝵ cõmittunt᷑. Qđ quã sit horri¬
bile. quã detestabile: omniũ religio¬
soꝵ añĩaduerat prudentia. Igitur
int̃dicit ꝑ om̃a sẏnodus. ne talis te¬
meraria p̃sũptio ulterius fiat : sed
omnimodis pb̃r ꝑsemetipsũ infirmũ
cõmunicet. Qđsi alit̃ fecerit: gradus
sui periculo subiacebit. At defunctis¬

Expanded text:
ervenit ad notitiam nostram, quod quidam presbyteri in tantum parvipendant divina mysteria, ut laico vel feminae sacrum corpus Domini tradant ad deferendum infirmis, et quibus prohibetur, ne sacrarium ingrediantur, nec ad altare appropinquent, illis sancta sanctorum committuntur. Quod quam sit horribile quamque detestabile, omnium religiosorum animadvertit prudentia. Igitur interdicit per omnia synodus, ne talis temeraria praesumtio ulterius fiat; sed omnimodis presbyter per semetipsum infirmum communicet. Quod si aliter fecerit, gradus sui periculo subjacebit. C.
Abbreviated transcription (Latin):
ganus sit qui baptirat., De illis qui
grãm sc̃i sp̃s uendere conantur:¬
SIictũ ẽ solere in qͥb dã locis ꝓꝑcepti¬
one chrismatis nũmos darisolere qͦq
ꝓbaptismo & cõmunione. Hoc simoniacȩ
heresis sem̃ detestata ẽ scã synodus. &
anathematizauit. & ut decȩcero nec
ꝓordinatione nec ꝓchrismate. ł bap.
tismo ł ꝓbalsamo. nec ꝓ sepultura ł
cõmunione qͥcquã exigat᷑: s gratis.
dona xp̃i gratuita dispensatione donent᷑.¬

Expanded text:
ganus sit qui baptizat. CAP. 295. - De illis qui ganus sit qui baptizat. CAP. 295. - De illis qui gratiam sancti Spiritus vendere conanturDictum est solere in quibusdam locis pro perceptione chrismatis nummos dari: solere quoque pro baptismo et communione. Hoc symoniacae haeresis semen detestata est sancta Sinodus, et anathematizavit, et ut de caetero nec pro ordinatitismo, vel pro balsamo, nec pro sepultura vel communione quidquam exigatur, sed gratis dona Christi gratuita dispensatione donent
Abbreviated transcription (Latin):
antistitũ. ł qͥ ñ remouerit eũ quẽ ex
his administeriũ dericale obrepisse¬
cognouerit. Curandũ uͦ maxime &
omni cautela ẽ ꝓuidendũ: ne qͥs fratrũ¬
terius ciuitate ł diocesi pęnitentẽ ł
submanu positũ sacerdotis: aut eũqͥ
c̃ciliatũ se c̾e dixerit. sine ep̃i ł pbri
aliqͣ dissimulatione neglectũ: culpam
tangit etiã clericoꝵ qͥ locis in qͥb hoc
minꝰ curatũ fuerit cõmorant᷑. His itaq
rite dispositis. & ad ȩccłarũ ur̃arũ notitiã
nr̃a delibatione ꝑlatis: parere uos con
uult inspirat. maxime cũ sua causa
tractat᷑. Nec nos pigebit audire: & si
qͣ st̃ omissa. ñ arrogant᷑ abnuere: sed
rationabilit̃ ordinare: Dat̾ iduum
Siqͥs ꝑ ignorantiã ordinat᷑ antequam
baptiret᷑: debent ab eobaptizati bapti¬
rari. & ipse ñ ordinet᷑. s romanꝰ pontifex
ñ hominẽ uidicat qͥbaptirat. s sp̃m dĩ
subministrare grãm baptismi licet pa-¬

Expanded text:
antistitum vel qui non removerit eum quem ex antistitum vel qui non removerit eum quem ex his ad ministerium cognoverit. Curandum vero maxime, et omni cautela est providendum, ne quis fratruterius civitate vel dioecesi poenitentem, vel sub manu positum sacerdotis, aut eum qui reconciliatum esse se dixerit, sine episcopi velaliqua dissimulatione neglectum culpam tangit etiam clericorum, qui locis in quibus hoc minus curatum fuerit, commorantur. His itaque rite dispositis, et ad Ecclesiarum vestrarum notitiam nostra deliberatione perlatis, parere vos convvult spirat, maxime cum sua causa tractatur. Nec nos pigebit audire, et si qua sunt omissa non arroganter abnuere, sed rationabiliter ordinare. Datum Iduum Si quis per ignorantiam ordinatur antequam baptizetur, debent ab eo baptizati baptizari, et ipse non ordinetur, sed Romanus pontifexnon hominem judicat qui baptizat, sed Spiritum Dei subministrare gratiam credit baptismi, licet pa
Abbreviated transcription (Latin):
tationis lacrimis abluat: & nisi pͥus
ignis tẽptationis recesserit. reũ se qͣsi
usq ad uesꝑũ cognoscat. S ẽ in eadẽ
illusione necessaria ualde discretio:
quȩ subtilit̃ pensari debeat. ex qͣ re
accidat m̃ti dormientis. Nã aliqͣndo
ex crapula: aliqͣndo ex naturȩ suꝑ¬
fluitate. ł infirmitate. aliqͣndo ex cõgi¬
tatione c̃tingit. It qͥdẽ cũ ex naturȩ

Expanded text:
 nisi prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad vesperum cognoscat. Sed est in eadem illusione necessaria valde discretio, quae subtiliter pensari debeat, ex qua re accidat menti dormientis. Nam aliquando ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate, vel infirmitate, aliquando ex cogitatione contingit. Et quidem qu
Abbreviated transcription (Latin):
anes qͦs dõ sacrificiũ offertis. aut a
uobmetipsis aut auris pueris corã uob̾
nitide acstudiose fiant: & diligenter
obseruet᷑. ut panis & uinũ & aqua:
sine qͥb missȩ nequeunt cȩlebrari. mun¬
dissime atꝙ studiose tractent᷑: & nihil
in eis uile. nihil ñ ꝓbatũ inueniatur.
iuxta illud qd ait scriptura. Sit timor
dñi uob̾cũ: & cũ diligentia cuncta facite:¬

Expanded text:
anes quos Deo sacrificium offertis, aut a vobismetipsis, aut a vestris pueris coram vobis, nitide ac studiose fiant, et diligenter observentur: ut panis, et vinum, et aqua sine quibus missae nequeunt celebrari, mundissime atque studiose tractentur, et nihil in eis vile, nihil non probatum inveniatur, juxta illud quod ait Scriptura: Sit timor Domini vobiscum, et cum diligentia cuncta facite
Abbreviated transcription (Latin):
uemꝰ in eo. qđ niceni canones ordinar̃:
ut habeat᷑ int̾ illos. qͥ in oratione sola
cõmunicant: donec impleat᷑ spatiũ
tẽporis. eidẽ p̾stitutũ. Nec catecumi¬
nos nr̃os. qͥ subtali ꝓfessione baptira

Expanded text:
vemus in eo quod Nicaeni canones ordinaverunt, vemus in eo quod Nicaeni canones ordinaverunt, ut habeatur inter illos, qui in oratione sola communicant, donec impleatur spatium temporis eidem praestitutum. Nec catechumenos nostros, qui sub tali professione baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
timuit abnegare. Qđ si ut pote mor¬
tales intra metas p̾scripti tẽporis cȩ¬
perit uitȩ finis urgere: subueniendũ
ẽ imploranti. & seu ab ep̃o qͥ pęniten¬
tiã dederit: seu ab alio qͥ tam̃ datam
ẽe ꝓbauerit. aut similiter a pb̃ro:
iuaticũ ab eunti de scło. non negetur.
Pueris aut̃ qͥb qđ adhuc inuestes st̃.
apuritate uocabulũ ẽ: seu dęricis.
seulaicis: aut etiã similib puellis. qͥb
ignorantia suffragat᷑ ȩtatis aliquãdiu
sub manꝰ ĩpositione dedentis: redde¬
nda cõmunio ẽ. nec eoꝵ expectanda
pęnitentia. qͦs excipit a coertione
censura. Qd̃ c̃ a nob̾ ꝓuide c̃stitutũ.
ne hi qͥb int̾reni labe c̃tagii: plus
minꝰue restat ad uitã. dũ adhuc in
poenitentia st̃: pęnitenda forte cõ¬
mittant. Qđsi ante p̾sinitũ pęniten¬
tiȩ tẽpꝰ. despectus a medicis. aut eui¬
dentib mortis pręss indicus. recepta
qͥsquã cõmunionis gr̃a c̃ualescit: ser¬

Expanded text:
timuit, abnegare. Quod si, utpote mortimuit, abnegare. Quod si, utpote mortales, intra metas praescripti temporis coeperit vitae finis urgere, subveniendum est imploranti, et seu ab episcopo, qui poenitentiam dederit, seu ab alio, qui tamen datam esse probaverit, aut similiter a presbytero viaticum abeunti de saeculo non negetur. Pueris autem quibus quod adhuc investes sunt, a puritate vocabulum est, seu clericis, seu laicis, aut etiam similibus puellis, quibus ignorantia suffragatur aetatis, aliquandiu sub manus impositione detentis, reddenda communio est, nec eorum expectanda poenitentia quos excipit a coercitione censura. Quod est a nobis proinde constitutum, ne hi quibus in terreni labe contagii, plus minusve restat ad vitam, dum adhuc in poenitentia sunt, poenitenda forte committant. Quod si ante praefinitum poenitentiae tempus, despectus a medicis, aut evidentibus mortis pressus indiciis, recepta quisquam communionis gratia convalescit, ser
Abbreviated transcription (Latin):
saluator clem̃tissimꝰ ẽ: & neminẽ uult
ꝑire. usq ad exitꝰ sui diẽ inpęnitentia
si resipiscunt iacere c̃ueniet: nec ora¬
tioni ñ mͦ fideliũ. s ne catecuminoꝵ
qͥdẽ omnimodis int̾ e̾e. Quib cõmu¬
nio laica. in morte redibenda ẽ. Quã
rẽ diligentius explorare łfacere. ꝓ
baptismi sacerdotis cura debebit.
De clȩricis aut̃ & monachis aut puel¬
lis dĩ. aut scłarib. seruari p̾cipimus
hunc tenorẽ : quẽ nicena sẏnodus
circa eos qͥ lapsi sunt ł fuerint. seruan¬
dũ e̾e c̃stituit: ut scilicet qͥnulla neces¬
sitate. nullius rei timore atq periculo
se ut rebaptizarent᷑ hereticis impie
dedider̃ : si tam̃ eos ex corde pęniteat.
trib annis int̾ audientes sint. Septẽ
uͦ annis. subiaceant int̾ pęnitentes
manib sacerdotũ: duob etiã ad obla¬
tiones modis omnib ñ sinant᷑ s tantũ¬
mͦ popularib in orationẽ sotient᷑: nec
c̃fundat᷑ dõ colla sũmittere. qͥ eũ ñ

Expanded text:
Salvator clementissimus est, et neminem vult perire, usque ad exitus sui diem in poenitentia, si resipiscunt, jacere conveniet, nec orationi non modo fidelium, sed ne catechumenorum quidem omnimodis interesse. Quibus communio laica in morte redhibenda est. Quam rem diligentius explorare vel facere pro baptismo sacerdotis cura debebit. De clericis autem, et monachis, aut puellis Dei, aut secularibus servari praecipimus hunc tenorem, quem Nicaena synodus circa eos qui lapsi sunt, vel fuerunt, servandum esse constituit, ut scilicet, qui nulla necessitate, nullius rei timore atque periculo, se ut rebaptizaretur haereticis impie dediderunt: si tamen eos ex corde poeniteat, tribus annis inter audientes sint. Septem vero annis subjaceant inter poenitentes manibus sacerdotum: duobus etiam ad oblationes modis omnibus non sinantur, sed tantummodo popularibus in oratione socientur, nec confundatur Deo colla submittere, quia eum non
Abbreviated transcription (Latin):
ordinationẽ dñi alia quȩdã in sacri¬
ficio offerat suꝑ altare. id aut mel.
aut lac. aut ꝓuino sicerã. aut c̃fecta
quȩdã. aut uolatilia. aut animalia
aliqͣ aut legumina c̃tra c̃stitutionẽ¬
dñi cũ diligentia recondatur:¬

Expanded text:
ordinationem Domini alia quaedam in sacrificio offerat super altare, id est mel aut lac, aut pro vino siceram, aut confecta quaedam, aut volatilia, aut animalia aliqua, aut legumina, contra constitutioneDominicum diligentia recondatur
Abbreviated transcription (Latin):
siuis cõm̃daret discipłis: ñ illũ lac. sed¬
panẽ tantũ & calicẽ sub hoc sacram̃to
cognoscimꝰ dedisse. Legit᷑ eñi in euan¬
gelica ueritate. accepit iħc panẽ &
calicẽ. & benedicens dedit discipulis
suis. Cesset gͦ lac sacrificando offerri.
qr manifestũ & euidens exẽplũ euan¬
ctã tradunt eucharistiã popłis: nec
hoc ꝓlatũ ex euangelio testimoniũ
receper̃ : ubi apłis corpus suũ & san¬
guinẽ cõm̃dauit. Seorsũ enĩ panis.
& seorsũ calicis cõm̃datio memorat᷑.
Nã intinctũ panc̃ aliis xp̃m p̾buisse
ñlegimꝰ. excepto illo tantũ discipło:
quẽ intincta bucella magistri ꝓdi¬
torẽ ostenderet. ñ quȩ sacram̃ti huiꝰ
institutionẽ signaret. Nã qđ de exp̃sso
botro. iđ de uuarũ granis popłs cõmu¬
nicat᷑: ualde ẽ omnino c̃fusũ. ẜ si neces

Expanded text:
suis comsuis comacramento cognoscimus, dedisse. Legitur enim in evangelica veritate: Accepit Jesus panem et calicem, et benedicens dedit discipulis suis. Cesset ergo lac sacrificando offerri, quia manifestum et evidens exemplum Evanctam tradunt Eucharistiam populis, nec hoc prolatum ex evanrecipit, ubi Apostolis corpus suum et sanguinem commendavit. Seorsum enim panis, et seorsum calicis commendatio memoratur. Nam intinctum panem aliis Christum praebuisse non legimus, excepto illo tantum discipulo, quem intincta bucella magistri proditorem ostenderet, non quae sacramenti hujus institutionem signaret. Nam quod de expresso est, de uvarum granis populus communicatur, valde est omn
Abbreviated transcription (Latin):
UMI OMNE CRIMT
ATO PECCATŨ. OBLATIS DÕ SA¬
crificuis deleat᷑: ꝗd de cętero ꝓ delic̾¬
toꝵ expiatione dño dabit᷑. quando
in ipsa sacrificui oblatione erratur:
Audiuimꝰ enĩ qͦsdã scismatica ambi¬
tione detentos. c̃tra diuinos ordines
& apłicas institutiones : lac ꝓ uino
in diuinis sacrificus dedicare. Alios
qͦq intinctã eucharistiã. populis ꝓ
cõplem̃to cõmunionis porrigere :
qͦsdã etiã ñ exp̃ssũ uinũ in sacram̃to
dñi calicis offerre. s oblatis uius:
popłos cõmunicare. Alios uͦ pannum
lineũ musto intinctũ ꝑ totũ annũ re.¬
seruare: & in tẽpore sacrificii cũ aqua
partẽ eiꝰ lauare. & sic offerre. Qđ̃ quam
sit euangelicȩ atq apłicȩ doctrinȩ c̃tra¬
riũ & c̃suetudini ȩccłasticȩ aduersũ:
ñ difficile ab ipso fonte ueritatis ꝓba¬
bit᷑. aqͦ ordinata ipsa sacramentor
mysteria ꝓcesser̃. Cũ enĩ magister
ueritatis. uerũ salutis nr̃ȩ sacrificiũ

Expanded text:
um omne crimen atque peccatum oblatis Deo sacrificiis deleatur, quid de caetero pro delictorum expiatione Domino dabitur, quando in ipsa sacrificii oblatione erratur? Audivimus enim quosdam schismatica ambitione detentos, contra divinos ordines et apostolicas institutiones, lac pro vino in divinis sacrificiis dedicare. Alios quoque intinctam Eucharistiam populis, pro complemento communionis porrigere. Quosdam etiam non expressum vinum in sacramento Dominici calicis offerre, sed oblatis uvis populos communicare. Alios vero pannum lineum musto intinctum, per totum annum reservare, et in tempore sacrificii cum aqua partem ejus lavare, et sic offerre. Quod quam sit Evangelicae atque apostolicae doctrinae contrarium, et consuetudini ecclesiasticae adversum, non difficile ab ipso fonte veritatis probabitur, a quo ordinata ipsa sacramentorum mysteria processerunt. Cum enim magister Veritatis verum salutis nostrae sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tati donentur.: De mancipiis iu¬
dȩoꝵ. quȩ ad baptismũ confugiunt.
icet pͥorib canonib iã fuerit definitũ.
ut de mancipiis paganis quȩ apud iudȩ¬
os s̃ si ad ȩccłam c̃sugerint. & baptismũ
petierint. etiã ad qͦscũq xp̃ianos refu¬
gerint: taxato & oblato afidelib iusto
iudicioł p̃tio. ab eoꝵ dominioliberent᷑.
ideo statuimꝰ hoc: ut tã iusta c̃situtio
ab omnib catholicis conseruetur.:.¬

Expanded text:
 De mancipiis Judaeorum quae ad baptismum confugiunt. Licet prioribus canonibus jam fuerit definitum ut de mancipiis paganis quae apud Judaeos sunt si ad ecclesiam confugerint, et baptismum petierint, etiam ad quoscunque Christianos refugerint, taxato et oblato a fidelibus justo pretio, ab eorum dominio liberentur, ideo statuimus hoc, ut tam justa constitutio ab omnibus catholicis observetur.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepit scã sẏnodus. nemini deinceps.
ad eredendũ uĩ inferre. Cui enĩ uult
ds̃ miseret᷑ : & quẽ uult indurat. Non
enĩ tales inuiti saluandi st̃: Nuolentes.
ut integra sit forma iustitiȩ. Sic̃ homo
ꝓpͥa arbitrii uoluntate serpentioboe¬
diens periit: sic uocante segr̃a dĩ ꝓpͥę
saluat᷑. Ergo ñ ui. s libera arbitrufa¬
cultate. ut c̃uertant᷑ saluandi sunt:
ñ potius ĩpellendi. Qui aut̃ iã pridẽ
ad xp̃ianitatẽ coacti st̃: sic̃ factũ ẽ
tẽporib religiosissimi pͥncipis sisenan¬
di qr iã ẽstat cossacram̃tis diuinis
associatos. & baptismi grãm suscepisse.
& chrismate unctos ee. & corporis dñia&
sanguinis extitisse participes: oportet
ut fidẽ etiã quã ui ł necessitate susceper̃.
tenere cogant᷑: ne nom̃ dñi blasphe¬
met᷑ fidesq quã susceper̃ : uilis ac con¬
tẽptibilis habeatur Ut iudȩoꝵ filii bap
rentũ ult᷑ inuoluant᷑ errorib : ab eoꝵ
c̃sortio separari decernimꝰ. deputatos

Expanded text:
cepit sancta synodus, nemini deinceps ad credendum vim inferre. Cui enim vult Deus miseretur, et quem vult indurat. Non enim tales inviti salvandi sunt, sed volentes, ut integra sit forma justitiae. Sicut homo propria arbitrii voluntate serpenti obediens periit, sic vocante se gratia Dei prosalvatur. Ergo non vi, sed libera arbitrii facultate, ut convertantur salvandi sunt, non potius impellendi. Qui autem jampridem ad Christianitatem coacti sunt, sicut factum est temporibus religiosissimi principis Sisenandi, quia jam constat eos sacramentis divinis associatos, et baptismi gratiam suscepisse, et chrismate unctos esse, et corporis Domini et sanguinis exstitisse participes, oportet ut fidem etiam quam vi vel necessitate susceperant, tenere cogantur, ne nomen Domini blasphemetur, fidesque quam susceperunt vilis ac contemptibilis habeatur. CAP. rentum ultra involvantur erroribus, ab eorum consortio separari decernimus, tradique
Abbreviated transcription (Latin):
libet cp̃is. s a suo : nec ꝑ iuniorẽ clericũ.
s ꝑscipsos: aut ꝑ illũ qͥ eiꝰdẽ ordinis sit:
ante paschȩ sollẽpnitatẽ chrisma petant:¬
minist̃ ȩccłasticꝰ. ꝓpt̾ sacrũ chrisma
aliꝗd muncris accipiat: neq denarios
ł quȩ lib& munꝰcula. quȩ ꝑ ministros
fuerit auiciniorib. s a suis ꝓprus ꝑ
annos singulos petant chrisma appro¬
pinqͣnte sollẽpnitate paschali: nec ꝑ
quẽcũq aliũ quã ꝑ seipsos. aut ꝑuica¬
rios eiꝰdẽ ordinis : qr inhonorũ ẽ infe¬
riorib sũma cõmitti. Optimũ aut̃ ẽ:
ut ipse suscipiat. qͥ intradendo usurꝰ
ad ciuitates in cęha dñi uenire soliti
no eligat᷑. qͥ acceptũ chrisma sibi et
us a ciuitate quã .iiiiͬ. aut .uͦ. milibus
habitant. more solito ad accipiendũ
chrisma ꝑse ueniant. Discendi uͦ gr̃a.
obseruandũ ẽ: ut sacrũ chrisma et
oleũ c̃secratũ sẽꝑ sub sera sit: ne illud
unde xp̃o incorporam᷑. & unde om̃s

Expanded text:
libet episcopis, sed a suo, nec per juniorem clericum, sed per seipsos aut per illum qui ejusdem ordinis sit ante Paschae solemnitatem Chrisma petantminister ecclesiasticus propter sacrum chrisma aliquid muneris accipiat, neque denarios, vel quaelibet munuscula, quae per ministros fuerit a vicinioribus, sed a suis propriis per annos singulos petant chrisma, appropinquante solemnitate Paschali, nec per quemcunque alium quam per seipsos aut per vicarios ejusdem ordinis, quia inhonorum est inferioribus suut ipse accipiat qui in tradendo usurusad civitates in Coena Domini venire soliti no eligatur, qui acceptum chrisma sibi et us a civitate quam quatuor aut quinque millibus habitant, more solito ad accipiendum chrisma per se veniant. Discendi vero gratia observandum est ut sacrum chrisma et oleum consecratum semper sub sera sit, ne illud unde Christo incorporamur, et unde omnes
Abbreviated transcription (Latin):
adire despiciant. certũ habentes. qđ
qͥ ꝓhibita dep̃hensi fuerint admisisse.
ł cõmissa ñ potius sua sponte correxe¬
rint: ꝑiculũ subituri ꝓpͥi sint honoris
ł c̃cessione accepit. baptitare nisi poc.¬
cupante morte tẽptauerit: ꝓtemeri¬
tatis ausu. ipse inse suȩ dãpnationis
ullũ pbror in plebe sibi cõmissa debeat¬
sine chrismate umꝗ debere ꝓgredi: qr
int̾ nos placuit semel in baptismate
chrismari. De eo aut̃ qͥ in baptismate
qͣcũq necessitate faciente ñ chrismatꝰ
fuerit. in c̃firmatione sacerdotis ꝑficiet᷑.

Expanded text:
adire despiciant, certum habentes, quod adire despiciant, certum habentes, quod qui prohibita deprehensi fuerint admisisse, vel commissa non potius sua sponte correxerint, periculum subituri proprii sint honoris. vel confessione accepit, baptizare, non praeoccupante morte, tentaverit, pro temeritatis ausu ipse in se suae damnationis ullum presbyterorum in plebe sibi commissa sine chrismate unquam debere progredi, quia inter nos placuit semel in baptismate chrismari. De eo autem qui in baptismate quacunque necessitate faciente non chrismatus fuerit, in confirmatione sacerdotis
Abbreviated transcription (Latin):
De c̃signandis uͦ infantibus : nardi.¬
manifestũ ẽ ñ ab alio quã ab ep̃o fieri
nent ł paradytũ sp̃m tradant: ñ solũ
ẽsuctudo eccłastica demo̾strat. uerũ
illa lectio actuũ apłoꝵ: quȩ asserit
Petrũ & lohannẽ ee directos. qͦ iã bap¬
extra ep̃m seu p̾sente ep̃o cũ baptizant.
chrismate baptiratos ungere licet: sed
qđ ab ep̃o fuerit c̃secratũ. ñ tam̃ frontẽ
ex eodẽ oleo signare : qđ solis debetur
ep̃is. cũ tradunt sp̃m paraclẏtum.:¬
frontib suis chrismate ñ psumant: sed¬
pb̃ri baptizatos tangant iupectore. ut
ep̃i post modũ confirment in fronte:
aptizandis c̃signandisq fidelib runt
p̃tia nulla p̃figant. nec allationibus
qͥb libet ĩpositis exagitare cupiant
renascentes: qũo qđ gratis accepimꝰ.
gratis dare mandam᷑. Et ideo nihil
a p̃dictis ꝓrsus exigere moliant᷑. qͦ uł
pauꝑtate cogente det̃̾riti. ł in digna¬
tione reuocati: redẽptionis suȩ causas

Expanded text:
De consignandis vero infantibus manifestum est, non ab alio quam ab episcopo fieri nent, vel paracletum Spiritum tradant, non solum consuetudo ecclesiastica demonstrat, verum et illa lectio Actuum apostolorum, quae asserit Petrum et Joannem esse directos, qui jam bapextra episcopum, seu praesente episcopo cum baptizant, chrismate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum, non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis, cum tradunt Spiritum paracletum.frontibpresbyteri baptizatos tangant in pectore, ut episcopi postmodum confirment in fronte. aptizandis consignandisque fidelibus pretia nulla praefigant, nec illationibus quibuslibet impositis exagitare cupiant renascentes: quoniam quod gratis accepimus, gratis dare mandamur. Et ideo nihil a praedictis prorsus exigere moliantur, quo vel paupertate cogente deterriti, vel indignatione revocati, redemptionis suae causas
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ udaicos ritꝰ ꝑpetrasse noscunt᷑:
ẜ etiã & ab hominandas circũcisiones ex¬
ercere noscunt᷑. De qͥb c̃sultu pussimi
ac religiosissimi dñi nr̃i sisenandi regis
hoc scm decreuit c̃ciliũ. ut huiꝰ modi
transgressores pontificali auctoritate
correcti: ad cultũ xp̃iani dogmatis re¬
uocent᷑ ut qͦs uoluntas ꝓpͥa ñ em̃dat:
anĩ aduersio sacerdotalis coherceat.
Fos aut̃ qͦs circũcider̃. si filii eoꝵ sunt:
a parentũ c̃sortio separent᷑. Si serui :¬
ꝓ iniuria corporis sui lib̾tati tradantur:

Expanded text:
n solum Judaicos ritus perpetrasse noscuntur, d etiam et abominandas circumcisiones exercere noscuntur. De quibus, consultu piissimi ac religiosissimi domini nostri Sisenandi regis, hoc sanctum decrevit concilium, ut hujusmodi transgressores pontificali auctoritate correcti ad cultum Christiani dogmatis revocentur, ut quos voluntas propria non emendat, animadversio sacerdotalis coerceat. Eos autem quos circumciderunt, si filii eorum sunt, a parentum consortio separentur, si servi pro injuria corporis sui libertati tradantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis sui effusione redemit. blas
si adqͥescere his quȩ statuimꝰ qͥcũq
iudȩus noluerit: quãdiu ad pecuniã
c̃stitutã uenire distulerit. liceat man¬
cipiũ ipsũ cũ xp̃ianis ubicũq uolue¬

Expanded text:
sanguinis sui effusione redemit, blaspsi acquiescere his quae statuimus quicunque Judaeus noluerit, quandiu ad pecuniam constitutam venire distulerit, liceat mancipium ipsum cum Christianis ubicunque volue
Abbreviated transcription (Latin):
dentiã. ad c̃stantiã dilatat᷑.
De sp̃u sc̃o accipimꝰ: ut sapiamꝰ inter
bonũ & malũ discernere. iusta dilige¬
re: iniusta respuere. ut inuidiȩ ac su¬
ꝑbiȩ repugnemꝰ : ut luxuriȩ ac diũsis
illecebris. & fȩdis indignisq cupidita¬
tib resistamꝰ. De sp̃u sc̃o accipimꝰ: ut
amore & głȩ ardore succensi. erigere
a t̾renis m̃tẽ. ad suꝑna & ad diuina ua¬
& morte ꝑiclitantib. Sic̃ aut̃ duob
tẽporib pascha uidelicet & penteco¬

Expanded text:
iam dilatatur. De Spiritu sancto accipimus, ut sapiamus inter bonum et malum discernere, justa diligere, injusta respuere, ut invidiae ac superbiae repugnemus, ut luxuriae ac diversis illecebris, et foedis indignisque cupiditatibus resistamus. De Spiritu sancto accipimus; ut amore et gloriae ardore succensi erigere a terrenis mentem ad superna et ad divina vaet morte periclitantibus. Sicut autem duobus temporibus Pascha videlicet et Penteco
Abbreviated transcription (Latin):
Precipimꝰ ut ad accipiendũ ꝑmanꝰ ĩpo¬
sitionẽ pontificis sp̃ssc̃ĩ donũ. sollici¬
te & deuote om̃s c̃currant: & ep̃o suo¬
ea quȩ necessaria sunt fidelit̾ minis:
chrisma cęleste ꝑcipere debeant.

Expanded text:
Praecipimus ut ad accipiendum per manus impositionem pontificis, Spiritus sancti donum sollicite et devote omnes concurrant, et episcopo quae necessaria sunt fideliter ministrchrisma coeleste accipere debeant.
Abbreviated transcription (Latin):
uos informari. iđ utrũ maiꝰ e̾e̾t sacra¬
m̃tũ manꝰ ĩpositionis ep̃oꝵ. aut baptismꝰ
scitote utrũq magnũ e̾e̾ sacram̃tum.
Et sic̃ unũ amaiorib fit : id a sũmis pon¬
tificib qđ aminorib ꝑfici ñ potest: ita

Expanded text:
vos informari, id est, utrum majus esset sacramentum, manus impositio episcoporum, aut baptismus; scitote, utrumque magnum esse sacramentum. Et sicut unum a majoribus fit, id est, a summis pontificibus, quod a minoribus perfic
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ filiũ de lauacro sacri fontis accepit.
⁊ eiꝰ uxor cõmat̾ ñ ẽ: liceat ei de functo
cõpatre suo eiꝰ uiduã ducere inuxorẽ.
si nullã habent c̃sanguinitatis ꝓpinqui¬
tatẽ. Quidenĩ : nũqͥd ñ possunt c̾iungi.
qͦs nulla ꝓximitas carnalis. ł in id gene¬
ratio secernit spiritalis: De eosi aliqͥs
llud etiã nec canonica ducere possit¬
institutione definimꝰ. nec introductione
aliqͣ refutamꝰ: S ꝓpt̾ eos qͥ diuerse de co
sentiunt. hoc loco aliqͥd cõmemoramus.
Siqͥs suȩ spiritalis cõmatrisfiliã fortuitu
lita c̃tingente rerũ casu in c̾ugiũ du-¬
xerit: c̃silio maturiori seruato. habeat.
atq honeste legitimo c̃iugio operã det¬

Expanded text:
jus filium de lavacro sacri fontis accepit, et ejus uxor commater non est, liceat ei defuncto compatre suo ejus viduam ducere in uxorem, si nullam habent consanguinitatis propinquitatem. Quid enim? Nunquid non possunt conjungi quos nulla proximitas carnalis vel in id generatio secernit spiritalis? Item simili ratione llud etiam nec canonica institutione definimus, nec interdictione aliqua refutamus, sed propter eos, qui diverse de eo sentiunt, hoc loco aliquid commemoramus. Si quis suae spiritualis commatris filiam fortuito et ita contingente rerum casu in conjugium duxerit, consilio maturiori servato eam habeat atque honeste legitimo conjugio operam det
Abbreviated transcription (Latin):
tuã. ut ad introitũ in tuo nomine hu¬
militatis nr̃ȩ : hunc famulũ tuũ .N. in
hoc habitaculo iacentẽ fessũ. salutifere
uisitare digneris: sic̃ uisitare dignatus
es dñe tobiã:⁊ sarã. socrũ petri. puerũq
centurionis: ita ⁊iste pͥstina sanitate
animȩ corporisq recepta. gr̃arũ tibi
in ȩccła tua referat actionẽ. Ed̾ nr̃m.

Expanded text:
tuam, ut ad introitum in tuo nomine humilitatis nostrae, hunc famulum tuum N. in hoc habitaculo jacentem fessum, salutifere visitare digneris, sicut visitare dignatus es, Domine, Tobiam et Saram, socrum Petri, puerumque centurionis, ita et iste pristina sanitate animae corporisque recepta, gratiarum tibi in Ecclesia tua
Abbreviated transcription (Latin):
De infantib aut̃ qͥ mortui ĩuenerint:¬
inueniunt᷑ cũ patre ⁊ matre. ⁊ ñ appar&
utrũ a patre aut matre occisus sit ipse
infans ł suffocatꝰ. an ꝓpͥa morte defunctꝰ.
ñ debent inde securi ẽẽ. nec sine penit̾
ipsi parentes. s tam̃ in eis c̃sideratio deb&
c̃e pietatis: ubi ñ uoluntas. ẜeuentꝰ mor¬
tis causa fuit. Si aut̃ eos ñ latet ipsos eiꝰ
ẽẽ int̾fectores: scire debent grauit᷑ se de.¬
liqͥsse. qđ in ancirano c̃cił cõꝓbat᷑. Quidã
aut̃ triũ annoꝵ pęnitentiã hoꝵ iudicast
ẽẽ debere. quoꝵ unũ exigat in pane ⁊

Expanded text:
De infantibus autem qui mortui inveniuntur cum patre et matre, et non apparet utrum a patre aut matre occisus sit ipse infans vel suffocatus, an propria morte defunctus, non debent inde securi esse nec sine poenitentia ipsi parentes; sed tamen in eis consideratio debet esse pietatis, ubi non voluntas, sed eventus mortis causa fuit. Si autem eos esse interfectores, scire debent graviter se deliquisse, quod in Ancirano concilio comprobatur. Quidam autem trium annorum poenitentiam horum judicant esse debere: quorum unum ex his
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pꝰea recipiat gͣdus suos. Si aut̃ pb̃r aut¬
diaconꝰ pꝰtale peccatũ uoluerit monachꝰ
fieri : in discreto ꝓposito exilii annũ ⁊
dimidiũ pęnit̾. Habeat tam̃ abbas cũ
c̃silio ep̃i sui huiꝰ rei moderandi facul¬
tatẽ. si obȩdientia pęnitentis placita
sit dõ ⁊ fratrib quib cõmissum est:
Si aliquis De illiᷤᷤ qͥ c̃ceptũ excutiunt:
causa explendȩ libidinis. ł odi medi¬
tatione. ut ñ ex eo suboles nascat᷑ ho.¬
mini. aut mulieri aliqͥd fecerit .ł ad
potandũ dederit. ut ñ posset generare.
aut c̃cipere : ut homicida teneatur.:¬

Expanded text:
et postea recipiat get postea recipiat gdiaconus post tale peccatum voluerit monachus fieri, indiscreto proposito exilii annum et dimidium poeniteat, habeat tamen abbas cum consilio episcopi sui hujus rei moderandi facultatem, si obedientia poenitentis placita sit Deo et fratribus quibus commissum est. CAP. 57.-- De illis qui conceptum excutiunt. causa explendae libidinis, vel odii meditatione, ut non ex eo soboles nascatur, homini aut mulieri aliquid fecerit, vel ad potandumdederit ut non possit generare aut concipere, ut homicida teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ c̃tra naturã faciens p̾lato ante
gesimis dieb. Post suꝑpositionẽ : pane
sine m̃sura utent᷑. ⁊ ferculũ aliqͣtenus
butyro ĩpinguato: ⁊ die dñicosic uiuañ.
Cȩteris uͦ dieb: paxmati panis m̃sura.
⁊ paruo ĩpinguata butyro holera ⁊ ouis
paucis ⁊ formatico reficiant᷑: ⁊ aquȩ
tantũ qͣntũ sufficiat. si operarius est.
admiserit sẽꝑ ex intimo corde. ut de¬
fleat culpã suã. Obędientiã quȩ om̃a
p̃minet: lbentissime accipiat. Postannꝰ
⁊ dimidiũ: eucharistiã sumat. ⁊ ad pacẽ
ueniat : psalmos cũ sr̃ĩb cantet. Ne
penitꝰ anima tanto tẽpore cȩlestis me¬
dicine ieiuna intereat. Si inferiori
gradu pͥus qͥs monachus fuerat : tres
qͥdem anñ pęnit̃. s m̃sura ñ grauetur
panis. Si operarius ẽ. sextario de
lacte romano ⁊ alio de tenucla ⁊ aqua
qͣntũ sufficit ꝓsitis ardore sumat. Si uͦ
sine uoto monachi pr aut diaconꝰ sic
peccauerit: sic̃ monachꝰ sine gͣdu pęnit̾.

Expanded text:
tionem contra naturam faciens, praelato ante gesimis diebus. Post super positionem, pane sine mensura utantur, et ferculum aliquatenus butyro impinguato, et die Dominico sic vivant. Caeteris vero diebus paximati panis mensura, et parvo impinguata butyro olera, et ovis paucis, et formatico reficiantur, et aquae tantum quantum sufficiat si operarius est. admiserit, semper ex intimo corde ut defleat culpam suam. Obedientiam quae omnia praeeminet, libentissime accipiat. Post annum et dimidium Eucharistiam sumat, et ad pacem veniat: Psalmos cum fratribus cantet, ne penitdicina jejuna intereat; si inferiore gradu prius quis monachus, III. quidem annos peniteat, sed mensura non gravetur panis, si operarius est, sextario de lacte romane et alio tenucla et aqua, quantum sufficit pro sitis ardore sumat. Si vero sine voto monachi presbyt. aut diac. si peccaverit, sicut monachus sine gradu peniteat,
Abbreviated transcription (Latin):
cantet .uii. psalmꝰ cũ p̾cib ꝓ infirmis
Deinde lȩcaniã cantet. Post hȩc : om̃s
iubeat extra cubiculũ secedere. Et apꝓ¬
pinqͣns lecto qͦ insirmꝰ decũbit: eũblande
lenit̾q alloqͣtur. ut omnẽ sp̃e suã in dõ
ponat. ut flagellũ di pacient᷑ coleret. &¬
ut hȩc ad purgationẽ: ⁊ castigationẽ suã ꝓue¬
nire credat. ut peccata sua c̃fiteat᷑. ut em̃¬
dationẽ ꝓmittat. si dñsuitã c̃cesserit. pę¬
nitentiã ꝓculpis cõmississpondeat. ut
substantiã suãdũ adhuc sensus & ratio
uiget disponat. ut peccata sua elemosiniᷤ
redinat: ut hiᷤ qͥ in se peccauer̾ indulgeat.
ut rectã fidẽ ⁊ credulitatẽ teneat: i si¬

Expanded text:
cantet septem Psalmos cum precibus pro infirmis. Deinde Litaniam cantet. Post haec omnes jubeat extra cubiculum secedere. Et apppinquans lecto quo infirmus decumbit, eum blande leniterque alloquatur, ut omnem spem suam in Deo ponat, ut flagellum Dei patienter toleret, ut haec ad purgationem et castigationem suam provenire credat, ut peccata sua confiteatur, ut emendationem promittat, si Dominus vitam concesserit, poenitentiam pro culpis commissis spondeat, ut substantiam suam, dum adhuc sensus et ratio in eo viget, disponat, ut peccata sua eleemosynis redimat, ut his qui in se peccaverunt indulgeat, ut rectam fidem et credulitatem teneat,
Abbreviated transcription (Latin):
x.annos ebdomađ ieiunet. di c̃seitit
.xx. dies. mollis aut̃: annũ pęnit̾. qͥ in sõnis
uoluntarie pollutꝰ ẽ: surgat ⁊ cantet genib
flexis .uii. psalmos. Uolens in sõno peccare:
xx. psalmos cantet. Si pollutꝰ ẽ sine uo¬
luntate: xu.psalm̾ cantet.: ⁊ infine unius¬
cuiꝰq psalmi dicat. ter ds in adiutoriũ
meũ intende. ⁊ rłqͣ. Qui sem̃ in ȩccła dor¬
miens effuderit: ii dies ieiunet. Ep̃s

Expanded text:
X annos, hebdomadam jejunet: si consentit X annos, hebdomadam jejunet: si consentit XX dies: mollis autem annum poeniteat. Qui in somnis voluntarie pollutus est, surgat, et cantet genibus flexis VII Psal. Volens in somno peccare, XX Psal. cantet, Si pollutus est sine voluntate XV Psal. cantet, et in fine uniuscujusque Psalmi dicat ter: Deus, in adjutorium meum intende, et reliqua. Qui semen in Ecclesia dormiens fuderit, tres dies jejunet. E
Abbreviated transcription (Latin):
penit̾. Pueri qͥ fornicant᷑ intrase ipsos:
iudicatũ ẽ. ut uapulent. Pueri soli de
hoc int̾ se sermocinantes: ⁊ transgredi¬
entes statuta senioꝵ: tres suꝑpositiones
accipiant. Osculũ ñ simplicit̾ facientes:
.ui. suꝑpositiones accipiant. In lecebrosũ
osculũ facientes sine coinqͥnam̃to. u. dies
pęnit̾. Cũ coinqͥnam̃to siue ãplexu: x.
suꝑpositiones accipiant. Postannos xx.
idem cõmittentes . XU. dies separati a
m̃sa. extorresq ab ȩccła cũ pane ⁊ aqua
uiuant. Minimi uͦ fornicationẽ imitan¬
tes. ⁊ irritantes se inuicẽ. ẜ coinqͥnatiñ
sunt ꝓpt̾ ȩtatis maturitatẽ: flagellent᷑.
Siuͦ frequent̃: addat᷑ pęna. Pueri ante
.xx. annos se inuicẽ manib coinqͥnantes.
⁊ c̃fessi: anteq cõmunicent .xu. dies
pęniteant. Si iterauerint pꝰ pęnitentiã:
.c. dies. Siuͦ frequentius : se parent᷑ &
annꝰ penit̾. Puer opp̃ssus a maiore ĩ fra

Expanded text:
poeniteat. Pueri qui fornicantur intra semetipsos, poeniteat. Pueri qui fornicantur intra semetipsos, judicatum est, ut vapulent. Pueri soli de hoc inter se sermocinantes, et transgredientes statuta seniorum, tres superpositiones accipiant. Osculum non simpliciter facientes, quinque superpositiones accipiant. Illecebrosum osculum facientes, sine coinquinamento, quinque dies poeniteant. Cum coinquinamento, sine amplexu, X superpositiones accipiant. Post annos XX idem committentes, XL dies separati a mensa, extorresque ab Ecclesia, cum pane et aqua vivant. Minimi vero fornicationem imitantes, et irritantes se invicem, sed coinquinati non sunt, propter aetatis maturitatem, flagellentur. Si vero frequenter, addatur poena. Pueri ante XX annos se invicem manibus coinquinantes, et confessi: antequam communicent XX dies poeniteant. Si iteraverint post poenitentiam, C dies. Si vero frequentius, separentur, et annum poeniteant. Puer oppressus a majore infra
Abbreviated transcription (Latin):
.x. Diaconꝰ uiiii. Subdiaconꝰ . uiii. Clericꝰ:
.uIi. laicꝰ .ui. annis pęnit̾. Frat̃ carnalis
cũ fr̃e carnali fornicationẽ faciens: XU.
annis ab oĩ carne se abstineat. Si semen
in osmiserit : uii. ann̾ pęnit̾. Alii dicunt.
usq in finẽ uitȩ pęnitere debere. Uiri
int̾ femora fornicantes : unũ annꝰ pęnit᷑.
Si iterantes : ii. Si int̾crura fornicantes.¬
pęnitentiȩ addat᷑ iudicio sacerdotis. Uir¬
semetipsũ coinqͥnans: pͥmo .x. diespęnit̾.¬
⁊ iterans : xx. dies. Si cũ graduẽ: addat᷑
pęnitentia. Puer .xu. annoꝵ: xl dies
pęnit̾. Qui c̃cupiscit m̃te fornicari. s
ñ potuit .x. dies pęnit̾. Qui ꝑ turpiloqͥũ
ł aspectu coinqͥnatꝰ ẽ : tam̃ ñ uoluit pec¬
care corporalit᷑ : xx. dies pęnit̾. Si aut̃
ĩpugnatione cogitationis uiolent̃ com¬
qͥnatꝰ ẽ xx. diespęnit̾. Qui diu illudet᷑
acogitatione mollit̾ ei repugnans : ui. dic̾
ł qͣntũ exegerit diut᷑nitas cogitationis

Expanded text:
X, diaconus IX, subdiaconus octo, clericus septem, laicus sex annis poeniteat. Frater carnalis cum fratre carnali fornicationem faciens XV annis ab omni carne se abstineat. Si semen in os miserit, septem annos poeniteat, alii dicunt usque in finem vitae poenitere debere. Viri inter femora fornicantes, unum annum poeniteant, si iterantes II. Si intpenitentie addatur judicio sacerdoti. semetipsum coinquinans, primo X dies poeniteat, et iterans XX dies. Si cum gradu est, addatur poenitentia. Puer XV annorum XL dies poeniteat. Qui concupiscit mente fornicari, sed non potuit, X dies poeniteat. Qui per turpiloquium, vel aspectu coinquinatus est, tamen non voluit peccare corporaliter, XX dies poeniteat. Si autem impugnatione cogitationis violenter coinquinatus est, XX dies poeniteat. Qui diu illudetur a cogitatione, molliter ei repugnans, sex dies, vel quantum exegerit diuturnitas cogitationis
Abbreviated transcription (Latin):
INQUA INFIRMS IACIT: PRIMŨ DICAT
Pax huic domui. R Et õib habitantib ĩ ea
Postrabenedicat᷑ sal & aqua:⁊ asꝑgatur
in domocũ antipħ. Benedic domine domũ
istam et omnes habitantes in ea quia tu domine dixisti
pax huic domui benedic domine timentes te pusillos
cum maioribus benedictiuos adomino qui fecit cȩlum& t̾rã
Posthȩc canendi st̃ .uii. psalmi penitentiȩ:
Deinde lȩtania. Qua expleta : dicatur:
Pater nr̃. Et ne nos induc̃. S ed lib̾a Pric̾.¬

Expanded text:
in qua infirmus jacet, primum dicat: Pax huic domui. Et omnibus habitantibus in ea. Postea benedicetur sal et aqua, et aspergatur in domo cum antiphona. Benedic, Domine, domum istam, et omnes habitantes in ea, quia tu, Domine, dixisti: Pax huic domui, benedic, Domine, timentes te pusillos cum majoribus, benedicti vos Domino qui fecit coelum et terram. Post haec canendi sunt septem psalmi poenitentiae, Deinde Litania. Qua expleta cantetur: Pater noster. Et ne nos inducas in tentati