comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis popłs ductꝰ in captiuitatẽ. Op¬
presso gͥ antzobristo. ⁊ sꝑu salua¬
toris exticto. saluabit᷑ popłs¬
om̃is qͥ scriptꝰ fuerit in libro di:
& ꝓ diuersitate meritoꝵ. alii resur¬
gent in uita et̃nã : alii in obꝓbri¬
u sempitnũ Magistri habebunt
si militudinẽ cȩli. e qͥ alios eru¬
diunt stellarũ fulgori c̃õpara¬
bunt᷑. Non eñi sufficit seire sa¬
pieneiã. nͥ q alios erudias. cacitꝰq
̃sermo doctrinȩ aliũ ñ edificans.
mercedẽ ocii reciꝑe ñ potest.
Que lõcĩt tͥ heodo cio. idest uul¬
gata ydiolo. Ita expressit. Eẜ in¬
telligentes fulgebunt qͣsi splen¬
dor firmamͣti .&. de iustis plurimis.
qͣsi stellȩ met̾nũ .&. ultra Solent
ñ nulli qͣrere. utrũ doctꝰ sc̃s. &
simplex sc̃s. eande mercede ha¬
beant .s. unã in cȩlestibꝰ mansionẽ
Unde ñc uxta theodocionẽ đr
qͦd docti similitudinẽ celi habe¬
ant . & absq doctrina iusti stella¬
rũ fulgori cõparent᷑: tantũq

Expanded text:
captivitatem? Oppresso igitur Antichristo, et spiritu Salvatoris exstincto, salvabitur populus qui scriptus fuerit in libro Dei, et pro diversitate meritorum, alii resurgent in vitam aeternam, et alii in opprobrium sempiternum. Magistri autem habebunt similitudinem coeli, et qui alios erudierunt, stellarum fulgori comparabuntur. Non enim sufficit scire sapientiam, nisi et alios erudias: tacitusque sermo doctrinae, alium non aedificans, mercedem operis recipere non potest. Quem locum Theodotio et Vulgata editio ita expressit: Et intelligentes fulgebunt quasi splendor firmamenti, et de justis plurimi quasi stellae in aeternum et ultra. Solent nonnulli quaerere, utrum doctus sanctus, et simplex sanctus eamdem mercedem habeant, et unam in Coelestibus mansionem. Unde nunc juxta Theodotionem dicitur, quod docti similitudinem coeli habeant, et absque doctrina justi, stellarum fulgori comparentur: tantumque
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis uenerit. nunꝗͣ. dicit si¬
bi imminere discrim̃. si manꝰ ad
Mentire nobis &. cõmiscere no¬
biscũ. Alioqͥn. si nolueris. dicem
testimoniũ c̃tra te. qͦd fuerit te¬
eũ iuuenis. & hac causa dimise¬
ris puellas ate. Numane qͥppe
fragilitatis ẽ. mortẽ tmere quȩ
infert᷑ ꝓ iusticia: nͥ forte angus¬
tiã int̾pretauerimꝰ ñ inminen¬
tis mortis. s obpbrii &s ignominie
qua ꝑfundenda erat. illis accu¬
santibꝰ atq dicentibꝰ. fuit cũ il¬
la iuuenis. & ide ireo dimisit ꝑu¬
ellas. S̾i eñi boc egero. mors mͥ¬
Sicut gͦ ei qͥ facit adulterium
mors est. adulteriũ. hc omne pec¬
catũ qͦd ducit ad mortẽ. mors
appellanda ẽ. & tociens mori
cradim̃. qͦciens peccamꝰ ad mor¬
te nde econtrario tociens fur¬
gimꝰ .. uiuificam᷑. qͦciens iite dign
oꝑa facimꝰ. Sed melius mͥ ẽ. absq
oꝑe incidere in manꝰ ur̃as. quã pa

Expanded text:
virtutis venerit, numquam dicit sibi imminere discrimen, si adulterAssentire nobis, et commiscere nobiscum. Alioquin, et si nolueris, dicemus testimonium contra te, quod fuerit tecum juvenis, et hac de causa dimiseris puellas a te. Humanae quippe fragilitatis est, mortem timere, quae infertur pro justitia: nisi forte angustiam interpretabimur, non imminentis mortis, sed opprobrii et ignominiae, qua perfundenda erat illis accusantibus atque dicentibus: Fuit cum illa juvenis, et idcirco dimisit puellas. Si enim hoc egero, mors mSicut ergo ei qui facit adulterium, mors est adulterium: sic omne peccatum quod ducit ad mortem, mors appellandum est. Et toties mori credimur, quoties peccamus ad mortem. Unde econtrario toties resurgimus et vivificamur, quoties vitae digna opera facimus. Sed melius mihi est absque opere incidere in
Abbreviated transcription (Latin):
ad antichristũ & ista referentes.
dicunt. qͦd pͥmũ pugnaturꝰ sit
eͣtra regẽ austri. idest egypti. &
supia legimꝰ .R. qͥa uenturꝰ fit inter¬
uinciȩ sint dature manꝰ. Hȩ aũ
solȩ saluabunt᷑ de manibꝰ eius.
edom .&. moab. & pͥncipiũ filioꝵ.
ammon. Antiochus aumt festi¬
nans ẽtra phtolomeũ reg̾e̾ au
tetigit: ne occupatꝰ abio pręlio.
phtolomeũ redderet forciorẽ.
Antichiistꝰ qͦq idumeã &. moabi¬
tas. &. filios ammon. idest arabiã
relinquet intactã: qͥa illuc sc̃i
ad deserta c̃fugient. Et mit¬
tet manũ suã int̾ras: & terra
egypti ñ effugiet . eẜ. dñabitur
the sauror auri atq argenti
&. in om̃ibꝰ p̃ciosis egypti. Per
legimꝰ. Sed qͦd seqͥt᷑ ꝑ libios &
ȩthiopas transibit. magis nr̃i
assert antichristo ẽuenire. An¬
thiocꝰ eñĩ libiã quã pleriq af¬
fricã intelligunt. ethiopiãq ñ

Expanded text:
ta referentes, dicunt quod primum pugnaturus sit contra regem Austri, id est, Aegypti, et supra legimus; et quia venturus sit in ternciae daturae manus. Hae autem solae salvabuntur de manibus ejus, Edom, et Moab, et principium filiorum Ammon. Antiochus, aiunt, festinans contra Ptolemaeum regem Austetigit: ne occupatus alio praelio, Ptolemaeum redderet fortiorem. Antichristus quoque Idumaeam, et Moabitas, ac filios Ammon, id est, Arabiam relinquet intactam: quia illuc Sancti ad deserta confugient. Et mittet manum suam in terras, et terra Aegypti non effugiet: et dominabitur thesaurorum auri atque argenti, et in omnibus pretiosis Aegypti. Per legimus. Sed quod sequitur, per Libyas et Aethiopias transibit, magis nostri asserunt Antichristo convenire. Antiochus enim Libyam quam plerique Africam intelligunt, Aethio
Abbreviated transcription (Latin):
Nꝰ orbem obtinens. dei cultui
int̃dixerit. usq ad intͣfectio¬
nẽ eius. tres semis anni id
ẽ mille ducenti nonaginta¬
qies cõplebunt᷑. Beatus qͥ ex¬
pectat. & ꝑuenit usq ad dies
mille trexentos triginta qͥnq¬
sto. dies supra numerũ prefini¬
tũ qͣdraginta qͥnq prestolatur
qͥbꝰ ẽ dñsatq saluator in sua ma¬
iestate uenturus. Quare autẽ
post intͣfectionẽ antichristi. qͣ¬
draginta & qͥnq dierũ sileneiũ
sit. diuine scienciȩ ẽ. nͥ forte¬
dicamꝰ qͦd dilacio regni. sc̃oꝵ.
paciencie cõꝓbacio ẽ. Porphi¬
rius hũc locũ ita edisserit.
ut qͥdraginta qͥnq dies qͥ suꝑ
mille ducentos nonaginta st̃.
iuctorie c̃tra duces antochi
tẽpus significet: quando iudas
machabeus fortit᷑ dimicauit &.
emundauit tẽplũ. sdolũq con¬
triuit.& uictimas obtulit intẽ¬
plo dei. Quod recte diceret.
si machabeoꝵ liber tribꝰ &. se¬
mis annis tẽplũ scriberet fu¬
isse pollutũ a ñ tribꝰ. Tuautẽ¬

Expanded text:
 urbem obtinens, Dei cultum interdixerit, usque ad internecionem ejus, tres et semis anni, id est, mille ducenti et nonaginta complebuntur. 730 Beatus qui exspectat, et pervenit usque ad dies mille trecentos triginta quinqusto, dies supra numerum praefinitum quadraginta quinque praestolatur: quibus est Dominus atque Salvator in sua majestate venturus. Quare autem post interfectionem Antichristi, quadraginta quinque dierum silentium sit, divinae scientiae edicamus: Dilatio regni sanctorum, patientiae comprobatio est. Porphyrius hunc locum ita edisserit, ut quadraginta quinque dies qui super mille ducentos nonaginta sunt, victoriae contra duces Antiochi tempus significent: quando Judas Machabaeus fortiter dimicavit, et emundavit templum, idolumque contrivit, et victimas obtulit in templo Dei. Quod recte diceret, si Machabaeorum liber, tribus et semis annis templum scriberet fuisse pollutum, et non tribus . Tu aute
Abbreviated transcription (Latin):
rũ angelus resistebat. Int̾rogat
aũ hȩc mirabilia: quȩ inpͣsenti
uisione dicunt᷑ qͦ implenda sint
tẽpore qͦd porphirius more suo
de antiocho. nos de antichristo
intͣpretam᷑. Et audiui uirũ qͥ in¬
dutꝰ erat lineis qͥ stabat suꝑ a
quas fluminis. cũ eleuasset dex

Expanded text:
rum angelus resistebat. Interrogabat rum angelus resistebat. Interrogabat autem haec mirabilia quae in praesenti Visione dicuntur, quo complenda sint tempore, quod Porphyrius more suo de Antiocho, nos de Antichristo interpretamur. Et audivi virum qui indutus erat lineis, qui stabat super aquas fluminis, cum e
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinẽ . & interp̃tat᷑ pa¬
rabolas.& occidente litterã trons¬
fert ad sꝑm uiuificantẽ. E
uidi ego danihel & ece qͦsi
duo angeli stabant unꝰ hinc
suꝑ ripã fluminis & alius inde
ex altera ripa fluminis:& dixi
uiro qͥidutꝰ erat lineis: qͥ sta¬
aqͣs bat suꝑ fluminis. Usqueqͦ finis
hor mirabiliũ: Uidet danihel
quos angelos. stantes ex utraq
parte suꝑ rip̃a babylonii flu¬
minis. Qͥ cũ hic ponat᷑ absq no¬
mine. scđm p̃teritã uisionem
puto eũ eẽ tygrin. qͥ hebraice
eos qͥ stabãt suꝑ utrãq ripam
sed eũ quẽ in pͥncipio uide¬
hic ipse angelus stabat siꝑ aquas
fluminis babylonii suo eas calcãs
pede. Ex qͦ intelligimiꝰ suꝑiores du¬
os angelos qͦs uidit stantes suꝑ
rip̃a. .&. ñ in t̾rogat. nec putat scis¬
citacione eos dignos: ange los esse
ꝑsarũ atq grecoꝵ: hrnc aũi ẽe an¬
gelũ clem̃tissimũ. qͥ oraciones dã¬
nihelis inẽspectu dei obtulerat.
quando ei uigintia ima die ꝑsa¬

Expanded text:
magnitudinem, et interpretatur parabolas, et occidentem litteram transfert in spiritum vivificantem. Et vidi ego Daniel, et ecce quasi duo alii stabant: unus hinc super ripam fluminis, et alius inde ex altera ripa fluminis. Et dixi viro qui indutus erat lineis, qui stabat super aquas fluminis: usquequo finis istorum mirabilium? Vidit Daniel duos angelos stantes ex utraque parte super ripam Babylonii fluminis, qui cum hic ponatur absque nomine, secundum praeteritam visionem puto eum esse Tigrim, qui Hebraiceeos qui stabant super utramque ripam, sed eum quem in principio vide. Et hic ipse Angelus stabat super aquas fluminis Babylonii, suo eas calcans pede. Ex quo intelligimus superiores duos angelos, quos vidit stantes super ripam, et non interrogat, nec putat sciscitatione, condignos angelos esse Persarum atque Graecorum. Hunc autem esse angelum clementissimum, qui orationes Danielis in conspectu Dei obtulerat , quando ei viginti et uno diebus Persa
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ ẽ. Et a tẽpore cũ ablatũ
fuerit iuge sacrificiũ ae. posi¬
ta fuerit ab hominacio in de¬
naginta dies. porphirius
uult intẽpore antochi a. in
de solacione tẽpli eẽ cõpletos:
qͦs & iosephus & machabeo
ut diximꝰ liber. tribꝰ tantũ
annis fuisse cõmemorant.
Ex q̃ ꝑspicuũ ẽ ꝑ tres istos
&. semis annos. de antichris¬
ti dici te p oribꝰ qͥ tribꝰ ꝙ. se¬
nus annis. hoc est nille du¬
centis nonaginta diebꝰ. sc̃os ꝑ¬
secuturus eͣ .&. postea corrui¬
turꝰ in monte melito &. sc̃o

Expanded text:
t. Et a tempore cum ablatum fuerit iuge sacrificium, et posita fuerit abhominacio in deta dies Porphyrius in tempore Antiochi, et in desolatione templi dicit completos, quam et Josephus et Machabaeorum ut diximus liber, tribus tantum annis fuisse commemorant. Ex quo perspicuum est tres istos, et semis, annos de Antichristi dici temporibus, qui tribus et semis annis, hoc est mille ducentis nonaginta diebus, sanctos persecuturus est, et postea corruiturus in monte inclyto et sancto.
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ cupit cognoscere uerita¬
tẽ. Audierat eñi regũ bella di¬
uersa ꝙ int̾ se prelia .&. multi¬
plicẽ hystoriã. s nomina ñ au¬
dierat singłoꝵ. Si aũ ꝓpheta
audiuit .&. ñ intellexit: quid
facient hii qͥ signatũ librũ. &
usq ad tẽpus ẽsũ macionis ob¬

Expanded text:
ritatem. Audierat enim regum bella diversa, et inter se praelia, et multiplicem historiam: sed nomina non audierat singulorum. Si autem propheta audivit, et non intellexit, quid facient hi qui signatum librum, et usque ad tempus consummationis
Abbreviated transcription (Latin):
stabis in sorte tua in fine dierũ.
Pro qͦ theodocio ita int̃pretat᷑
ẽ. Quaut̾ẽ uade & reqͥesce. & re¬
surges in ordine tuo. in ẽsũmaes¬
one dierũ. Quo uerbo ostendi¬
t᷑ omnẽ. ꝓpheciã uicinã e̾e̾ re¬
stra porphiriũ que intypo an¬
Nochi de antichristo dicta st̃.
uelle om̃ia referre ad antiocũ.
cinꝰ calũpniȩ ut diximꝰ plenius
responderit eusebius cȩsariensis.
&. apollinaris laodicenꝰ & ex par¬
te disertissimꝰ uir martyr me¬
thodius: quȩ qͥ serre uoluerit.
impsoꝵ. libris poterit inuenire.

Expanded text:
abis in sorte tua in finem dierum. Pro quo Theodotio ita interpretatus est: Tu autem vade et requiesce, et resurges in ordine tuo in consummatione dierum. Quo verbo ostenditur omnem prophetiam vicinam esse restra Porphyrius, quae in typo Antiochi de Antichristo dicta sunt, vult omnia referre ad Antiochum. Cujus calumniae ut diximus plenius responderunt Eusebius Caesariensis, et Apollinarius Laodicenus, et ex parte disertissimus vir martyr Methodius, quae qui scire voluerit, in ipsorum libris poterit invenire.
Abbreviated transcription (Latin):
reuelauerat ueritatẽ. ipse occul¬
ta eẽ significans quȩ locutꝰ est
p̃cepit ut in uoluat sermones.
de signet librũ. ut legant pluri¬
ꝓpt̾ obscuritatis magnitudinẽ.
dnersa opinent᷑. Quod eñi art
ꝑtransibunt. idest ꝑcurrent
plurimi. multoꝵ significat lec¬
Honẽ. Solemꝰ eñi dicere. ꝑcucur¬
ri librũ & transiui hystoriã. Qs.
qͥdem ysaias qͥe obscuritate sui.
uoluminis loqͥt᷑. Eẜerunt sermo¬
nes libri istius. qͣsi uerba uo¬
lum inis signati. Quod si dede¬
rint homini nescienti litteras.
dicentes ei. lege. respondebit.
nescio litteras. Sin aũ dederint illud
homini scienti lateras. &. direrint.
lege librũ: respondebit. ñ possũ
sius soluere.: ait iohannes. Flebã
nimis. & uenit ad me uor di¬
cens ne plores. Ecce uicit leo
de tribu iuda. radix dauid: aꝑ¬
Ie librũ & soluere signacła eiꝰ.

Expanded text:
elaverat veritatem, ipsa occulta esse significans quae locutus est, praecepit ut involvat sermones, et signet librum, ut legant pluripropter obscuritatis magnitudinem diversa opinentur. Quod autem ait: Pertransibunt, id est, percurrent plurimi, multorum significat lectionem. Solemus enim dicere: percurri librum, pertransivi historiam. Quod quidem et Isaias de obscuritate sui voluminis loquitur: Et erunt sermones libri istius, quasi verba voluminis signati, quod si dederint homini nescienti litteras, dicentes ei, lege: respondebit, nescio litteras. Sin autem dederint illud homini scienti litteras, et dixerint. Lege librum: Respondebit, non possumlius solvere, ait Joannes: Flebam nimis. Et venit ad me vox dicens: Ne plores: Ecce vicit teo de tribu Juda radix David, aperire librum, et solvere signacula ejus .
Abbreviated transcription (Latin):
nequaꝗͣ. stare manifestũ ẽ. Legi¬
niꝰ in machabeoꝵ. libris. io sephus
qͦq in eadẽ c̃sentit opinione: qͦd
trib annis tẽplũ pollutũ fue¬
rit in ihrłm . &. in eo iouis idolũ
steterit sub ant ocho ep iphane.
centesimo quadragesimo qͥn¬
to anno regni macedonũ. a se¬
leuco. Mense eiꝰ dẽ anni nono
usq ad mensem nonũ. centũ
quadraginta octo anni sunt
qͥfac iunt annos tres. Sub antebri¬
sto aũ ñ tres .mini. sed tres .&. se¬
mis hoc ẽ mille ducenti nona¬
ginta dies desolacionis tẽpli. &

Expanded text:
nequaquam stare manifestum est. Legimus in Machabaeorum libris, Josephus quoque in eamdem consentit opinionem , quod tribus annis templum pollutum fuerit in Jerusalem, et in eo Jovis idolum steterit sub Antiocho Epiphane, centesimo quadragesimo quinto anno regni Macedonum, a Casleu mense ejusdem anni nono, usque ad mensem nonum centesimi quadragesimi octavi anni, qui faciunt annos tres. Sub Antichristo autem non tres anni; sed tres et semis, hoc est, mille ducenti nonaginta dies, desolationis
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ.fe. sed legat᷑. pͥe. Qͦd au angi¬
christꝰ ueniat usq ad sũ initatẽ
montis sc̃i & ineliti .&. ibi ꝑeat.
ysaias plenius loqͥt᷑. Precipita¬
bit dñs in monte sc̃o faciẽ do¬
minatoris tenebrarũ suꝑ om̃s
gentes. & eũ qͥ dñat᷑ cunctis po¬
płis . &. unctionẽ quȩ uncta est¬

Expanded text:
d legatur P. Quod autem Antichristus veniat usque ad summitatem montis sancti et inclyti, et ibi pereat, Isaias plenius loquitur: Praecipitabit Dominus in monte sancto faciem dominatoris tenebrarum super omnes gentes, et eum qui dominatur cunctis populis, et unctionem quae uncta Al
Abbreviated transcription (Latin):
saluatꝰ ẽ popłs isrł. om̃s qͥ scripti
erat in libro dei hoc ẽ qͥ lege̾ for¬
tissimȩ defendert. Econtrario qͥ
deleti st̃̾ de libro. hoc ẽ qͥ p̃uarica¬
tores ex titer̃t legis. antiochi fue
eleuauert caput custodes legis
resurgentes in uit̾ã ȩtͣnã . & p̃ua¬
ricatores in obꝓbriũ sempĩtnuͣ.
Magistri aũ atͦq doctores qͥ legis
habuere noticiã. fulgebũt quasi
cȩlũ & qͥ in inferiores popłos ex horta¬
ti st̾ ad custodiendas cerimonias dei.
instar astroꝵ splendebũt inꝑpetu¬
as ȩt̾nitates. Ponit qͦq hystoriã de
machabeis. in qua dr̃ multos iudȩ¬
oꝵ sub matathia & uida orachabeo
adheremũ cͣfugisse. & latuisse in
mortuor ee̾ p̃dicta. Tẽpore aũ
antebrist talẽ tribulacionẽ fo¬
re. qͥlis nunꝗͣ fuit ex qͦ gentes ce-

Expanded text:
salvatus est populus Israel: omnes qui scripti salvatus est populus Israel: omnes qui scripti erant in libro Dei, hoc est, qui Legem fortissime defenderunt, et econtrario qui deleti sunt de libro, hoc est, qui praevaricatores exstiterunt Legis, et Antiochi fuerelevaverunt caput, custodes Legis resurgentes in vitam aeternam, et praevaricatores in opprobrium sempiternum. Magistri autem et doctores qui Lehabuerunt, fulgebunt quasi coelum, et qui inferiores populos exhortati sunt ad custodiendas caeremonias Dei, ad instar astrorum splendebunt in perpetuas aeternitates. Ponit quoque historiam de Machabaeis, in qua dicitur multos Judaeorum sub Mathathia et Juda Machabaeo ad eremum confugisse, et latuisse in mortuorum esse praedicta. Tempore autem Antichristi talem tribulationem fore, qualis numquam fuit ex
Abbreviated transcription (Latin):
ticiã erudiunt multos. qͥsi stel¬
porphirius ut cũq se tenuit
male eruditis. finẽ imposuit.
De hoc capitulo qͥd dicturꝰ ẽ
inqͦ mortuoꝵ describit᷑ resur¬
recho aliis suscitatis in uitã etͣ¬
ña s aliis in obpbriũ sempit̃nũ:
Nec potest dicere qͥ fuerint sub ant¬
ocho fulgentes. qͣsi splendor firma¬
m̃ti a. alii qͦsi stelle inꝑpetuas et᷑ͣni¬
tates. Sed qd ñfaciet ꝑtmaciam :¬
Quasi ẽtrtꝰ coluber eleuat caput.
&. moriturꝰ in eos qͥ morituri sunt.
uenena diffrindit .&. hoc inqͥt de
antiocho scͥptũ ẽ. qͥa uadens in ꝑ¬
side̾. lisye qͥ antiochiȩ & fenici pree¬
rat. reliqͥt exercitũ. ut aduersũ
iudȩos pugnaret. lirbẽq eoꝵ ihe¬
rusalẽ sub uerteret. Quȩ omnia
narrat iosephus hystorie auctor
hebree. qͦd talis fuerit tribulacio
le ñ fuit ex eo qͦ gentes ẽẽ cepert.
usq ad tẽpus illud. Reddita autẽ
uictoria .&. fugatis antiochi duci¬
bꝰ ipsoq antiocho inꝑside mortuo.

Expanded text:
stelPorphyrius utcumque se tenuit, male eruditis imposuit: de hoc capitulo quid dicturus est, in quo mortuorum describitur resurrectio: aliis suscitatis in vitam aeternam, et aliis in opprobrium sempiternum? Nec potest dicere qui fuerint sub Antiocho fulgentes quasi splendor firmamenti, et alii quasi stellae in perpetuas aeternitates. Sed quid non facit pertinacia? Quasi contritus coluber elevat caput, et moriturus in eos qui morituri sunt venena diffundit. Et hoc, inquit, de Antiocho scriptum est, qui vadens in Persidem, Lysiae qui Antiochiae, et Phoeniciae praeerat, reliquit exercitum, ut adversum Judaeos pugnaret, urbemque eorum Jerusalem subverteret; quae omnia narrat Josephus historiae auctor Hebraeae, quod talis fuerit tribulatio, ale non fuit ex quo gentes esse coeperunt usque ad illud tempus. Reddita autem victoria, et caesis Antiochi ducibus, ipsoque Antiocho in Perside mortuo,
Abbreviated transcription (Latin):
hic ñ epiphane significat. qͥ quintꝰ
regnauit inegypto.: s p̃ħolomeũ
philometorẽ filiũ cleopattȩ soro¬
ris antiochi: cuiꝰ hic auuncłs erat.
Eẜ cũ post mortẽ cleopatre. eulabi¬
us eunucbus nutricius philome¬
toris . & leneus egyptũ regerent.
& repeterent sẏriã quã anthio¬
cus fraude occupauerat: ortũ est
intͣ auuncłm & puerũ phtolomeũ
p̃liũ. Cũq int̃ pelusiũ & montẽ
cassiũ preliũ cõmisissent: uicti
st̃ duces phtolome. Porro anthi¬
ochus parcens puero & amicici¬
as simulans: ascendit menphim
& ibi ex more egypti regnũ acci¬
piens. pueriq rebꝰ. ꝓuidere se di¬
cens. cũ modico popło omnẽ egyp¬
tũ subiugauit & ab undantes at¬
q uberrimas ingressus ẽ ciuita¬
tes. fecitq quȩ ñ fecert̃ patres
eiꝰ & patres patrũ illius. Nullus

Expanded text:
hic non Epiphanen significat, qui quintus regnavit in Aegypto, sed Ptolemaeum 713 Philometorem, filium Cleopatrae sororis Antiochi, cujus hic avunculus fuit. Et cum post mortem Cleopatrae Eulaius eunuchus nutritius Philometoris, et Leneus Aegyptum regerent, et repeterent Syriam quam Antiochus fraude occupaverat, ortum est inter avunculum et puerum Ptolemaeum praelium. Cumque inter Pelusium et montem Casium praelsunt duces Ptolomaei: porro Antiochus, parcens puero et amicitias simulans, ascendit Memphis, et ibi ex more Aegypti regnum accipiens puerique rebus providere se dicens cum modico populo totam Aegyptum subjugavit, et abundantes atque uberrimas ingressus est civitates, fecitque quod non fecerunt patres ejus et patres patrum illius, s
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ in ẽspectu dñi. Et exclama¬
uit uoce magna susanna. Mag¬
na uox erat. ñ deris ꝑ cussione
& clamore faueiũ sed pudiciciȩ
magnitudine. ꝑ quã clamabat
ad dm. Unde etiã sceͥptura in ex¬
clamaciõe senioꝵ. ñ apposuit
uerͣt & senes aduersus eã. Excla¬
mauit aũuoce magna susanna

Expanded text:
cem in conspectu Domini. Et exclamavit voce magna Susanna, etc. Magna vox erat, non aeris percussione, et clamore faucium, sed pudicitiae magnitudine, per quam clamabat ad Dominum. Unde et sancta Scriptura in exclamatione seniorum non apposuit verunt et senes adversum eam. Exclamavit
Abbreviated transcription (Latin):
illũ rex aqͥlonis. &. in curribꝰ &
in eqͥtatibꝰ &. in classe magna. q. in¬
grediet᷑ t̾ras . ꝙ. ẽteret.& ꝑtransi¬
et .&. introibit in tęriã głosam:
& multi in ea corruent. Pro qͦ int̃¬
p̾tatꝰ ẽ sẏmmachus .&. multa mi¬
lia corruent: theodocio. & mulii
infirmabunt᷑. Multas aũ corrue¬
re uixta aqͥlã. uel urbes. uel re¬
giones. uel ꝓuincias intellige.
ef. hȩc porphirius ad antiochũ re¬
fert. qͦd undecimo anno regni sui
rursũ ẽtra sororis filiũ. phtolo¬
meũ philomẽtorẽ dimicauit.
Qui audiens uenire antiochũ.
eͣgregauit multa popłoꝵ milia.
s antiochus qͣsi tẽ pestas ualida.
magna ingressus sit tͣras pluri¬
mas: &. transe undo unuersa ua¬
stauerit. ueneritq ad terr̃ã in¬
terrã fortitudinis intͣpretatꝰ ẽ:

Expanded text:
in curribus, et in equitibus, et in classe magna: et ingredietur terras, et conteret, et pertransiet. Et introibit in terram gloriosam, et multi corruent. Pro quo interpretatus est Symmachus: et multa millia corruent: Theodotio, et multi infirmabuntur. Multas autem corruere juxta Aquilam, vel urbes, vel regiones, vel provincias intellige. Et haec Porphyrius ad Antiochum refert: quod undecimo anno regni sui rursus contra sororis filium Ptolemaeum Philometorem dimicaverit. Qui audiens venire Antiochum, congregavit multa populorum millia. Sed Antiochus quasi tempestas valida imagna ingressus sit terras plurimas, et transeundo universa vastaverit: veneritque ad terram interram fortitudini
Abbreviated transcription (Latin):
focillandã spem suor fuisse m̃titũ
ĩ qͦ omñe hystoriã futurã nosse potue¬
rit:s qͦd iã ficta memoret. es. inultimȩ
uisionis calũpnis inmorat᷑. flumina
ponens. ꝓ mari & montẽ inclitũ &
potest. ꝓferre hystoriã. Nr̃i aũ ad ex¬
tremũ uisionis huiꝰ capitulũ. suꝑ
antichristo sic exponunt. qͦd pug¬
nans c̃tra egypcios. libiosq Rȩthio¬
pas. & tria cornua de decẽ cornibꝰ ẽ¬
Ntudine. ut ẽterat &. int̾ficiat plu¬
rimos figet tab̾ nacłm suũ in ãped¬
nõ iuxta nicopolim quȩ pͥus em¬
maus uocabat᷑: ubi incipiunt iudee
ꝓuinciȩ montana c̃surgere. Peniq
inde se erigens usq ad mont̾e oliue¬
ti iherosolimoꝵ. regio ascendit᷑ &
hoc ee qͦd nc̃ scriptura dicit. & cũ
fixerit tab̾nacłm suũ in montanȩ
ꝓuinciȩ radicibꝰ intͣ duo maria. ma¬
re uidelicet qͦd nc̃ appellat᷑ mortuũ
ab oriente. & mare magnũ incuiꝰ
littore cesarea ioppe ascalon.Rgara.

Expanded text:
isse mentitum. Non quo omnem historiam futuram nosse potuerit, sed quo jam facta memoraret; et in ultimae visionis calumniis immoratur, flumina ponens pro mari, et montem inclytum et potest proferre historiam. Nostri autem extremum Visionis hujus capitulum super Antichristo sic exponunt, quod pugnans contra Aegyptios Libyasque, et Aethiopias, et tria cornua de decem cornibus contitudine, ut conterat et interficiat plurimos, figat tabernaculum suum in Apedno juxta Nicopolim, quae prius Emmaus vocabatur: ubi incipiunt Judaeae provinciae montana consurgere. Denique inde se erigens usque ad montem Oliveti, Jerosolymorum regio ascenditur; et hoc esse quod nunc Scriptura dicit: Et cum fixerit tabernaculum suum in montanae provinciae radicibus inter duo maria, mare videlicet quod nunc appellatur Mortuum ab Oriente, et mare Magnum in cujus littore Caesarea, Joppe, Ascalon, et Gazae
Abbreviated transcription (Latin):
error̾e armenioꝵ. sit idolis c̃secratꝰ. E ue¬
niet inqͥt usq ad sũmitat᷑e ipsius mon¬
tis incliti in elimaidȩ ꝓuincia. que est
ultima ꝑsarũ adorientẽ regio. ibiq
uolens tẽplũ diane spoliare qͦd habe¬
suspiciebãt: & mortuus ẽ. merore
c̃sũptꝰ. in tabes opido ꝑsidis. Hec il¬
le insugillacione nr̃i. artifici sermo¬

Expanded text:
errorem Armeniorum sit idolis consecratus. Et veerrorem Armeniorum sit idolis consecratus. Et veniet, inquit, usque ad summitatem ipsius montis, in Elimaide provincia, quae est ultima Persarum ad Orientem regio; ibique volens templum Dianae spoliare, qsuspiciebant, et mortuus est moerore consumptus in Tabes, oppido Persidis. Haec ille in suggillationem nostri artifici
Abbreviated transcription (Latin):
nacłm suũ apedñõ. int̾ maria suꝑ
mont̾e̾ inclitũ & sem . &. ueniet
usq ad sũmitatẽ eiꝰ.&. nemo auxi¬
liabit᷑ ei. e. in hoc loco porphiri¬
us. tale qͥd nescio de antiocho
ens. audiet sibi aqͥlonẽ & orientẽ
pͣlia concitare. Unde rediens ca¬
piet aradios resistentes.. omnẽ
inlitore fenicis uastabit. ꝓui¬
ciã c̃festimq ꝑget ad artariam
reg̃e armeniȩ. qͥde orientis par¬
tibꝰ mouebat᷑. &. int̾fectis pluri¬
mis de eiꝰ exercitu: ponet tab̾¬
nacłm suũ in loco ap̃edno qͥ nit̃
duo latissima flumina est. ty¬
grin & euflaten. Cũq huc usq
ꝓcesserit. in qͦ monte inclito se¬
derit & sc̃o. dicere ñ potest. quã¬
quã & int duo maria eũ sedisfe
ꝓbare ñ possit. & stultũ sit duo
meso potamiȩ flumina. duo ma¬
ria int̃pretari. Oont̾e aũ inclitũ
idcirco p̃teriit: qͥa secutꝰ ẽ theo¬
docionis intͣpretacionẽ qͥ ait. int̃
sit dicere ñ potest.& hac licencia
m̃ciendi. possumꝰ addere. qͦd ille

Expanded text:
maria super montem inclytum et sanctum, et veniet usque ad summitatem ejus, et nemo auxiliabitur ei. Et in hoc loco Porphyrius tale nescio quid de Antiocho ens, audiet sibi ab Aquilone et ab Oriente praelia concitari, unde et regrediens capiet Aradios resistentes, et omnem in littore Phoenicis vastabit Confestimque perget ad Artaxiam regem Armeniae, qui de Orientis partibus movebitur, et interfectis plurimis de ejus exercitu, ponet tabernaculum suum in loco Apedno, qui inter duo latissima situs est . Cumque hucusque processerit, in quo monte inclyto sederit et sancto, dicere non potest: quamquam inter duo maria eum sedisse, probare non potest, et stultum sit duo Mesopotamiae flumina, duo maria interpretari. Montem autem inclytum idcirco praeteriit, quia secutus est Theodotionis interpretationem, qui ait: inter sanctus dicere non potest: etiam hac licentia mentiendi, possumus nos addere quod ille
Abbreviated transcription (Latin):
cultũ. & iudȩos atq samaritas ad
ueneracionẽ suor. d̾oꝵ cõpulis¬
se.Nec ñ hoc qͦd infert &. faciet ut
muniat dm maorim. cũ dõ alie¬
no quẽ ñ cognouit & multplica¬
bit głam . & dabit eis potestat᷑e. &
tęrrã diuidet gratuito. theodoc¬
o ita int̾pretatꝰ ẽ Eẜ aget hec ut
muniat pͣsidia cũ dõ alieno. & cũ
eis ostenderit multiplicabit hono¬
rẽ is dñari eos multis faciet & ter¬
rã diuidet gratis. Pro p̃sidiis. c̃fu¬
gia int̾pretatꝰ ẽ sỹmmnachus: qͦd
porphirius ita disserit. Faciet hȩc
norẽ &. głam plurimã &. faciet
stꝰ qͦq multa deceptis munera
largiet᷑ .&. terrã suo exercitui d¬
uidet. qͣsꝙ tͣrore ñ quibit. subiu¬
gabit auaricia. Et intẽpore prȩ¬

Expanded text:
cultum, et Judaeos atque Samaritas ad cultum, et Judaeos atque Samaritas ad venerationem suorum deorum compulisse. Necnon et hoc quod infert, et faciet ut muniat MAOZIM cum deo alieno quem cognovit: et multiplicabit terram dividet gratuito, Theodotio interpretatus est: Et aget haec ut muniat praesidia cum deo alieno: et cum eis ostenderit, multiplicabit honorem, et dominari eos multis faciet, et terram dividet gratis. Pro praesidiis, confugia interpretatus est Symmachus: quod Porphyrius ita edisserit: faciet haec norem, et gloriam plurimam, et faciet stus quoque multa deceptis munera largietur, et terram suo exercitui dividet: quosque terrore non quiverit, subjugabit avaritia. Et in tempore pr
Abbreviated transcription (Latin):
exci idest suꝑ d̾m patrũ suoꝵ
ñ intelliget. &. suꝑ concupiscen¬
ciã feminarũ.&. suꝑ omnẽ d̾m
ñ intelliget. Quib uerbis intel¬
ligit᷑ &. habere eũ concupiscen¬
facilior int̃pretacio ẽ. qͦd ideo
simulet castitat̾ẽ. ut multos de¬
cipiat. Si aũ ita legerimꝰ. & suꝑ
concupiscenciã feminarũ. ut
sub audiat᷑ erit antiochi ꝑsone
magis coaptabit᷑ qͥluxuriosissi¬
mꝰ fuisse d̾r .&. intantũ dedecus
ꝑ stupra & corruptelas uenisse
regiȩ dignitatis. ut miminis qͦq
.&. scortis publicȩ iungeret᷑. q.
libidinẽ suã popło pͣsente com¬
pleret. Dm maorim. ridicule
Porphirius intͣpretatꝰ ẽ. ut di¬
ceret inuico modin. unde friit
matathias & filii eiꝰ. antiochi
quces ioius posuisse statuam: &
cõpulisse udȩos ut ei inctimas immo¬
larent. id est do modin. Quod au̾ se¬
qͥt᷑ ꝙ dđmi quẽ ignorauerͣt patres
eiꝰ colet: hoc magis an tichristo quã
antiocho conuenit. Legimꝰ enim
antiochũ idolor greciȩ habuisse

Expanded text:
et super Deum patrum suorum non intelliget, et super concupiscentiam feminarum, et super omnem Deum non intelliget. Quibus verbis intelligitur habere eum concupiscenfacilior interpretatio est: quod ideo simulet castitatem, ut plurimos decipiat. Sin autem ita legerimus, et super concupiscentiam feminarum, ut subaudiatur erit, Antiochi personae magis coaptabitur, qui luxuriosissimus fuisse dicitur, et in tantum dedecus per stupra et corruptelas venisse regiae dignitatis, ut mimis quoque et scortis publice jungeretur, et libidinem suam, populo praesente, compleret. Deum MAOZIM ridicule Porphyrius interpretatus est, ut diceret in vico Modin, unde fuit Mathathias, et filii ejus, Antiochi duces, Jovis posuisse statuam: et compulisse Judaeos, ut ei victimas immolarent, id est, deo Modin. Quod autem sequitur, et deum quem ignoraverunt patres ejus, colet, hoc magis Antichristo quam Antiocho convenit. Legimus enim Antiochum idolorum 720 Graeciae habuisse
Abbreviated transcription (Latin):
de antocho. qͥd ad nos. qͥ ñ ex om̃ibꝰ
scripturarũ locis xꝑi ꝓbamꝰ aduen¬
tũ. & antichristi m̃daciũ. Pone e¬
ñ hec dici de antiocho. qͥd nocet
religioni nr̃ȩ : Nunqͥd & insuꝑiori
uisione ubi mantiochũ. ꝓphecia con¬
sũmata ẽ. aliqͥd de antichristo đr
te abscisus sine manibꝰ. creuerit in
mont̾ẽ magnũ. & orbem impleuerit
e quadriformẽ imaginẽ c̃triuerit.
qͥsit ille filius hominis qͥ cũ nubibꝰ
uenturꝰ fit & staturꝰ ante uetustũ
dierũ: & dandũ sit ei regnũ qͦd nul¬
lo fine claudat᷑: om̃sq popłi tribꝰ ac
lingue. ipsi seruiture sint. Hec que
manifesta st̃ͥ prȩterit: & de iudȩis¬

Expanded text:
ad nos, qui non ex omnibus Scripturarum locis Christi probamus adventum, et Antichristi mendacium? Pone enim haec dici de Antiocho, quid nocet religioni nostrae? Numquid et in superiori Visione, ubi in Antiocho prophetia consummata est, aliquid de Antichristo dicte abscissus sine manibus, creverit in montem magnum, et orbem impleverit, et quadriformem imaginem contriverit: qui sit ille filius hominis, qui cum nubibus venturus sit, et staturus ante vetustum dierum, et dandum ei regnum quod nullo fine claudatur: omnesque populi, tribus ac linguae, ipsi servituri sint. 723 Haec quae manifesta sunt praeterit,
Abbreviated transcription (Latin):
ser̾t ibi antiebristũ ee̾ ꝑiturũ.¬
unde dñs ascendit in cȩlũ. apeano. uer¬
bũ cõpositũ ẽ. qͦd si diuidas. intelligi
E est sensus. eb figet tab̾ nacłm suu
& thronũ suũ int maria suꝑ mon¬
tẽ inclitũ & scm. Hune locũ ita int

Expanded text:
ntichristum esse perituruunde Dominus ascendit ad coelos. Apedno verbum compositum est, quod si dividas, intelligi Et est sensus: Et figet tabernaculum suum et thronum suum inter maria super montem inclytum et sanctum. Hunc lo
Abbreviated transcription (Latin):
ipso erit c̃sũmacio. Quod qde &.
nos. de antiehristo intelligimꝰ. Por¬
phirius aũ & ceteri qͥ secunt᷑ eũ.
de antiocho epiphanȩ dici arbi¬
trant᷑ qͦd erectꝰ sit ẽtra cultũ
di. &. intant̾a suꝑbiã uenerit. ut
intẽplo in iherosolimis. simula¬
chrũ suũ poni iusserit. Quodq
seqͥt᷑ .&. diriget donec cõpleat᷑
ira. qͥa in ipso erit c̃sũ macio. sic
intelligunt. tãdiu eũ posse. do¬
nec irascat᷑ ei ds.& eũ int̾fici iu¬
beat. Siqͥdẽ polibius &. diodorus
ͥbibliothecarũ scribunt hystorias.
narrant eũ ñ solũ c̃tra d̾m fecisse
iudee.s auariciȩ facibꝰ accensũ.
etiã tẽplũ dianę inelimaide qͦd
erat ditissimũ. spoliare conatũ:
oppressũq a custodibꝰ tẽpli. & ui¬
cinis cireu̾gentibꝰ & qͥbꝰda fanta¬
siis atq t̾roribꝰ. uersũ in amen¬
ciã.: ad postremũ morbo interis¬
se: & hoc ei accidisse cõmemorant.
qͥa tẽplũ diane uiolare conat᷑
sit. Nos aũ dicimꝰ etiã si acciđ̾it

Expanded text:
. Quod quidem et nos de Antichristo intelligimus. Porphyrius autem et caeteri qui sequuntur eum, de Antiocho Epiphane dici arbitrantur quod erectus sit contra cultum Dei, et in tantam superbiam venerit, ut in templo Jerosolymis simulacrum suum poni jusserit. Quodque sequitur: et diriget, donec compleatur ira, quia in ipso erit consummatio, sic intelligunt, tam diu eum posse, donec irascatur ei Deus, et ipsum interfici jubeat. Siquidem Polybius et Diodorus qui Bibliothecarum scribunt historias, narrant eum non solum contra Deum fecisse Judaeae, sed avaritiae facibus accensum, etiam templum Dianae in Elimaide, quod erat ditissimum, spoliare conatum: oppressumque a custodibus templi et vicinis circum gentibus, et quibusdam phantasiis atque terroribus versum in amentiam, ac postremum morbo interiisse, et hoc ei accidisse commemorant, quia templum Dianae violare conatus sit. Nos autem dicimus, etiamsi acciderit
Abbreviated transcription (Latin):
faciem suã ad imꝑiũ t̾re suȩ &. im¬
pinget & corruet: & ñ inueniet᷑.
Neq eñi obtinere potuit egyptũ.
qͥa phtolomeus epiphanes & duces
esꝰ. sencientes dolũ. caueius egert
.ẜ eleopat ra magis uiri partes quã
parentis foruit. Unde uertit se ad
asyam .&. nauali certamine ad uer¬
sũ plurimas insulas dimicans. ce¬
phocea: & alias multas insulas. Sed
occurrit ei scipio nasica cũ fratre
suo publio scipione affricano: qͥ
hannibalẽ uicerat. Cũ enͣi c̃sul
nasica frat᷑ affricani hebecioris
eet ingenii.& c̃tra regẽ potentis¬
simũ senatꝰ ei bellũ nollet crede¬
re.spontaneã legacionẽ optulit
affricanꝰ ꝓ fr̃is iniuria. Uictꝰ gͦ an¬
thiocꝰ intra taurũ regnare ius¬
sus ẽ. eẜ inde fugit in apamiã ac
susam: & ad ultimas regni sui pe¬
netrauit urbes. Cũq aduersũ
elimeos pugnaret: cũ omni dele
tꝰ ẽ exercitu. eẜ hoc ẽ qͦd nc̃ scrip¬
tura dicit. qͦd multas insulas cepe¬
rit: & uincente romano. regnũ a¬

Expanded text:
ium terrae suae, et impinget, et corruet, et non invenietur. Neque enim obtinere potuit Aegyptum: quia Ptolemaeus Epiphanes et duces ejus, sentientes dolum, cautius se egerunt, et Cleopatra magis viri partes, quam parentis fovit. Unde venit se ad Asiam, et navali certamine adversum plurimas insulas dimicans, cePhoceam, et alias multas insulas. Sed occurrit ei L. Scipio Nasica cum fratre suo Publio Scipione Africano, qui Annibalem vicerat. Cum enim consul Nasica frater Africani hebetioris esset ingenii, et contra regem potentissimum senatus ei bellum nollet credere, spontaneam legationem obtulit Africanus pro fratris injuria. Victus ergo Antiochus, intra Taurum regnare jussus est, et inde fugit ad Apamiam, ac Susam, et ultimas regni sui penetravit urbes. Cumque adversum Elimaeos pugnaret, cum omni est deletus exercitu. Et hoc est, quod nunc Scriptura dicit, quod multas insulas ceperit: et vincente Romano, regnum A
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Quanta uidȩi ab antocho pas
gladios & seruitutẽ ac rapinas.
&e pęnas ultimas sustinuer̃t. Que
futura ee̾ sub antichristo. nemo
qͥ dubitet: multis resistentibꝰ eiꝰ
potenciȩ. & in diuersa fugientibꝰ.
Quȩ hebrei in ultima euersio ẽ
tẽpli. quȩ sub uespasiano &. tto
accidit. int̃ pretant᷑ fuisse plu¬

Expanded text:
rit. Quanta Judaei ab Antiocho passgladios, et servitutem ac rapinas, et poenas ultimas sustinuerunt, quae futura sub Antichristo, nemo est qui dubitet, multis resistentibus potentiae ejus et in diversa fugientibus. Quae Hebraei in ultima eversione templi, quae sub Vespasiano et Tito accidit, interpretantur, fuisse plu
Abbreviated transcription (Latin):
&. egypti:etiã in alios obscurio¬
ref &. minores reges. macedonũ
regnũ laceratũ ẽ. Significat aũ.
chũ. Nã capadocia. armenia.
bythinia .&. heraclia. bosphorꝰq
ac alie. ꝓuinciȩ. de potestate re¬
cedentes macedonũ diuersos si¬
bi reges c̃stituer̃t. & c̃fortabit᷑
rex austri. Ptholomeũ significat
gẏpto. & uir prudentissimꝰ for¬
tissimꝰq ac ditissimꝰ fuit: & tan¬
tȩ potenciȩ. ut pẏrrũ regem
in regnũ: eyprũq optineret ac
pheniẽe: & uicto demetrio filio
antigoni. seleuco regni sui partͬe
quȩ ab antigono fuerat ablata.
restitueret: cariam qͦq obtineret.¬
& multas insulas urbesq ac regio¬
nes de qͥbꝰ ñ ẽ huiꝰ tẽporis scribe¬
re. Iacirco aũ cet̾a regna dimit¬
tens. macedoniȩ uidelicet & asy
regibꝰ. qͥa in medio iudȩa pofita.
nũc ab illis. nũc ab istis regibꝰ te¬
nebat᷑ e seripturę sacrę ꝓpo¬
sitũ ẽ. ñ ext̾nã absq uideis hy¬

Expanded text:
et Aegypti, etiam in alios obscurioet Aegypti, etiam in alios obscuriores, et minores reges Macedonum regnum laceratum est. Significat autem chum. Nam Cappadocia, et Armenia, Bithynia, et Heraclia, Bosphorusque et aliae provinciae de potestate Macedonum recedentes, diversos sibi reges constituerunt. Et confortabitur rex Austri. Ptolemaeum indicat gypto, et vir prudentissimus fortissimusque ac ditissimus fuit, 704 et tantae potentiae, ut Pyrrhum regem in regnum, Cyprumque obtinuerit et Phoenicen: et victo Demetrio filio Antigoni, Seleuco regni sui partem, quae ab Antigono fuerat ablata, restituerit: Cariam quoque obtineret, et multas insulas urbesque et regiones, de quibus non est hujus temporis scribere. Idcirco autem caetera regna dimittens, Macedoniae videlicet et Asiregibus: quia in medio Judaea posita, nunc ab illis, nunc ab istis regibus tenebatur. Et Scripturae sanctae propositum est, non externam absque Judaeis hi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ uidelicet & occidentẽ meridiẽ
& septentrionẽ : regnũ illius di¬
uisũ ẽ. In egypto enĩ pͥmꝰ regna¬
uit ptholomeus. lagi filius.: idest
ad meridiem. In macedonia phi¬
lippus. qͥ & arideus frat̃ alexan¬
dri. id est ad occident᷑e. Syriȩ &
babylonis. &. suꝑioꝵ. locoꝵ. seleu¬
cus nicanor. rex fuit: idest ad o¬
rientẽ. Asyȩ & ponti. ceterarũq:
in ipsa plaga ꝓuinciarũ. antigo¬
nꝰ. idest ad sept̃etrionẽ. Hoc scdm
tocius orbis plagas dicimꝰ. cete
rũ qͥ in iudȩa ẽ. ad aqͥlonẽ syriam.
ad meridiem. egyptũ habet. Q ͦ¬
aũ ait. s ñ inposteros eiꝰ. hoc
significat. qͥa liberos ñ habuerit.
sed regnũ ipsius in alienos lacera¬
tũ sit: excepto fratre phibippo. qͥ
maced ones tenuit. Neq scđm po¬
tenciã illius qua. dñatꝰ ẽ. Niui¬
sũ eni in qͣtuor partes regnũ in¬
becillius fuit: dũ aduersũ se di¬
micauit. & intestino furore ba
na qͦtuor: macedoniȩ. asye. sẏriȩ

Expanded text:
 meridiem, et septentrionem, regnum illius divisum est. In Aegypto enim primus regnavit Ptolemaeus Lagi filius, id est, ad meridiem. In Macedonia Philippus, qui et Arideus, frater Alexandri, id est, ad occidentem. Syriae et Babylonis, et superiorum locorum, Seleucus Nicanor, id est, ad orientem. Asin eadem plaga provinciis. Antigonus vero ad septentrionem. Et hoc secundum orbis totius plagas dicimus. Qui autem in Judaea est ad aquilonem Syriam, ad meridiem Aegyptum habet. autem ait: sed non in posteros ejus, hoc significat, quod liberos non habuerit: sed regnum ipsius in alienos laceratum sit: excepto fratre Philippo, qui Macedonas tenuit. Neque secundum potentiam illius qua dominatus est. Divisum enim in quatuor partes regnum imbecillius fuit: dum adversus se dimicant, et intestino furore bacna quatuor, Macedoniae, Asiae, Syriae
Abbreviated transcription (Latin):
o treat᷑. Hec aũ sub antiocho epi¬
phane inimagine p̃cessert. ut
rex sceleritissimꝰ qͥ ꝑsecutꝰ ẽ po¬
płm d̾i prȩfiguret antichristũ.
multi nr̃oꝵ. putant ob seuiciȩ
.&. t᷑pitudinis magnitudinẽ. do¬
migum nerorẽ. antichristũ fore.
Et reuertet᷑ & indignabit᷑ ẽtia¬

Expanded text:
o terreatur. Haec autem sub Antiocho Epio terreatur. Haec autem sub Antiocho Epiphane in imagine praecesserunt, ut rex sceleratissimus, qui persecutus est populum Dei, praefiguret Antichristum, multi nostrorum putant ob saevitiae et turpitudinis magnitudinem, Domitium Neronem Antichristum fore. Et re
Abbreviated transcription (Latin):
eũ in uideã. hoc ẽ aduersũ testa¬
auri tulisse quã plurimũ: posi¬
toq in arce p̃sidio macedonũ. re¬
uersũ in terrã suã & post bienniũ
rursũ ẽtra phtolomeũ exerci¬
tũ cͣgregasse. &uenisse ad austrũ.
Cũq deio fr̃s phtolome cleopa¬
se romanos. Quor: unꝰ marcus
põpilius lȩnas cũ eũ stantẽ inue¬
nisset in littore. & senatꝰ c̃fultũ
dedisset. qͦ iubebat᷑ ab amicis po¬
dr̃ fecisse in harenis bacło quẽ
tenebat manu: &. circu̾scripsisse
regẽ atq dixisse. Senatꝰ s popłs
romanꝰ p̃cipiunt ut in isto loco
respondeas. qͥd c̃silii geras. Quibꝰ
dictis. ille ꝑt̾ritꝰ ait Si hoc placet
senatui &. popło romano. rece¬
dendũ ẽ. Atq ita statm mouit
exereitũ. Percussus aũ ee dicit᷑
ñ qͦd interierit. s qͦd omnẽ arrogan¬
ciȩ ꝑdiderit magnitudinẽ. De
antiehristo nullus ambigit. quin
pugnaturꝰ sit aduersus testam̃¬
dimicans. romanoꝵ ꝓ eis auxili¬

Expanded text:
 adversus testaaurum tulisse quamplurimum, positoque in arce praesidio Macedonum, reversum in terram suam et post biennium rursum contra Ptolomaeum exercitum congregasse ad austrum. Cumque duo fratres Ptolomaei, Cleopase Romanos, quorum unus Marcus Publius Letias, cum eum stantem invenisset in littore, et sanatusconsultum dedisset quo jubebatur ab amicis podicitur fecisse in arenis baculo quem tenebat in manu, et circumscripsisse regem atque dixisse: Senatus et populus Romanus praecipiunt, ut in isto loco respondeas, quid consilii geras. Quibus dictis ille perterritus ait: Si hoc placet senatui et populo Romano, recedendum est, atque ita statim movit exercitum. Percussus autem dicitur esse, non quod interierit, sed quod omnem arrogantiae perdiderit magnitudinem. De Antichristo nullus ambigit quin pugnaturus sit adversus Testamedimicans, Romanorum protinus auxili
Abbreviated transcription (Latin):
ro & antonino pͥncipibꝰ. in telli¬
gi uolunt: qui iud eos plurimos
dilexert. Alii uͦ de uiliano imꝑato¬
re. qͦd qͣndo oppressi fuer̃t agallo
cȩsare .& incaptiuitatis angustis
multa ꝑpessi. ille c̃surgat. uideos
amare se simulans.ꝙ intẽplo eor
immolaturũ ẽẽ ꝓmittens. In quo
applicabunt᷑ illis gentiliũ pluri¬
mi. ñ inueritate .s in m̃dacio. Pro
idoloꝵ eñi cultu. eis simulabunt
amicicias. et hec facient: ut qͥ ꝓba¬
ti st̃. manifesti fiant. Tempus eñi
uere salutis eoꝵ &. auxilii futurũ
Et faciet uoluntatẽ suã rex. &
eleuabit᷑ . & magnificabit᷑ aquer¬
sũ omnẽ dm .&. aduersũ dm deoꝵ

Expanded text:
o principibus intelligunt, qui Judaeos plurimum dilexerunt. Alii vero de Juliano imperatore: quod quando oppressi fuerint a Caio Caesare, et in captivitatis angustiis multa perpessi, ille consurgat, Judaeos amare se simulans, et in templo eorum immolaturum se esse promittens: in quo applicabuntur illis 718 gentilium plurimi, non in veritate, sed in mendacio. Pro idolorum enim cultu, ejus simulabunt amicitias. Et hoc facient, ut qui probati sunt, manifesti fiant. Tempus enim verae salutis eorum, et auxilii futurum Et faciet juxta voluntatem suam rex, et elevabitur, et magnificabitur adversum omnem deum, et adversum
Abbreviated transcription (Latin):
reliq̃r̃t testam̃tũ sc̃uarii. Hȩc
plenius in machabeoꝵ gestis
legimꝰ qͦd postquã de egẏpto
pepulere eũ romani indigñas
uenerit cͣtra testam̃tũ seu̾a¬
rii .& ab his inuitatꝰ sit qͥ derel¬
qrat legẽ di & se cerimoniis miscu

Expanded text:
reliquerunt Testamentum sanctuarii. Haec plenius in Machabaeorum gestis legimus : quod postquam eum de Aegypto pepulerunt Romani, indignans venerit contra Testamentum sanctuarii, et ab his invitatus sit qui dereliquerant Legem Dei et se caeremoni
Abbreviated transcription (Latin):
E uenient trieres. siue itali atq
romani .&s. humiliabit᷑. Post mul¬
cõminati st̃. c̃surget rex uespa¬
sianꝰ. Surgent brachia eiꝰ & semi¬
ercitu .&. polluent sc̃uariũ. &¬
auferent iuge sacrificiũ. &
tẽplũ tradent ȩtͣne solitudini
Siim quippe & c̃echim. quos
nos trieres & romanos intͣpre¬
tati sumꝰ. hebrei ytalos uolunt
intelligi.atq romanos. Et im¬
pii intestam̃tũ simulabunt
fraudulent. popłs aũ sciens d̾m suũ.
obtinebit &. faciet. Hec in macha¬
beis legimꝰ. qͦd qͥd̾a simulauerint
se legis di ei custodes. e. postea eũ
gentibꝰ fecerint: alis uͦ ꝑmanse¬
rint in religiõe. Quod &. in anti¬
ghristi tẽ poribꝰ futurũ arbitror:
lio. Putas filius hominis ueniens
inueniet fid̾e suꝑ tȩrr̃a: Et doc¬
łi inpopło docebũt plurimos:
& ruent in gladio &. in flãma.¬

Expanded text:
Et venient trieres, sive Itali atque Et venient trieres, sive Itali atque Romani, et humiliabitur. Post mulcomminati sunt, consurget rex Vespasianus, surgent brachia ejus, et semiercitu, et polluent sanctuarium, auferentque juge sacrificium, et templum tradent aeternae solitudini. SIIM  , quippe et CHETHIM   quos nos trieres et Romanos interpretati sumus, Hebraei Italos volunt intelligi atque Romanos. . Et impii in testamentum simulabunt fraudulenter. Populus autem sciens Deum suum, obtinebit et faciet. Et hoc in Machabaeis legimus, quod quidem simulaverint se Legis Dei esse custodes, et postea cum gentibus pactum fecerint: alii vero permanserint in religione; quod et Antichristi temporibus futurum arbitror, lio: Putas, Filius hominis veniens inveniet fidem super terram ? Et docti in populo docebunt plurimos, et 717 ruent in gladio
Abbreviated transcription (Latin):
cõplendũ ẽ sub anti christo. qͥ in¬
dignabit᷑ c̃tra testam̃tũ di. & co¬
gitabit aduersus illos. qͦs uult di̾¬
legẽ de relinq̃re. Unde signanci¬
us intͣpretatus ẽ aqͥla . &. cogita¬
bit ut deserat᷑ pactũ sc̃uarii
Et brachia ex eo stabunt. &. pol¬
auferent iuge sacrificur.& da¬
bunt ab hominacionẽ in desolaciõe.
Probrachiss. alius int̃pretatꝰ ẽ semi¬
na. ut significaret stirpẽ atq ꝓge¬
niem. Uolunt au eos significari qͥ
ab antocho missi st̃ post biennũ
quã t̃eplũ spoliauerat ut tributa
exigerent a uideis. & auferrent
cultũ di. &. in tẽplo ibrłm. iouis
olẏmpii simulachrũ .&. antochi
statuas ponerent: quas ñc ab ho¬
minacionẽ de solacionis uocat.
qͣndo ablatũ ẽ holocaustũ & iuge
sacrificiũ. Quȩ un iuersa intẏpo
qͥunt. qͥ sessurꝰ ẽ intẽplo đi .&. se
facturꝰ ẽ ut d̾m. Iudei au hoc
nec de antocho epiphane. nec
de angebristo. s de romanis intel¬
ligi uolunt: qͥe qͥbꝰ supra dictũ ẽ

Expanded text:
sto, qui indignabitur contra Testamentum Dei, et cogitabit adversum illos quos vult Legem Dei derelinquere. Unde significantius interpretatus est Aquila: 716 Et cogitabit, ut deseratur pactum sanctuarii. Et brachia ex eo stabunt, et poluferent juge sacrificium, et dabunt abominationem in desolationem. Pro brachiis, alius interpretatus est semina, ut significaret stirpem atque progeniem. Volunt autem eos significari qui ab Antiocho missi sunt post biennium quam templum exspoliaverat, ut tributa exigerent a Judaeis, et auferrent cultum Dei, et in templo Jerusalem, Jovis Olympii simulacrum et Antiochi statuas ponerent, quas nunc abominationem desolationis vocat, quando ablatum est holocaustum, et juge sacrificium. Quae unqui se sessurus est in templo Dei, et se facturus ut Deum. Judaei autem noc nec de Antiocho Epiphane, nec de Antichristo, sed de Romanis intelligi volunt, de quibus supra dictum est: