comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. nec quȩ ueraciter intellexi meo inge¬
no tribui. nec menti ꝓpriȩ si qua egisse me
bona contigit. hȩc principaliter deputaui.
Qui adhuc suptilius humilitatẽ nobis sui
sum super multis diuitiis incis. & quia pluri¬
as appellatas ꝑ significationem credimus. nisi
habundantia acumina consilioꝵ: Quȩ que¬
rentis manus inuenit: cum hȩc cogitatio trac¬
tantis gignit. Has & enim salomon sapientiȩ
diuitias contemplatas ait. corona sapientium
diuitiȩ eoꝵ. Qui quia diuitias ñ metalla ter¬
rena s prudentiam nominat: ilico ꝑ contra-¬
rictatẽ subdit. fatuitas stultoꝵ imprudentia.
Si enim coronam sapientium terrenas diuiti¬
as diceret: ꝓculdubio fatuitatẽ stultoꝵ pau¬
ꝑtatem potiꝰ quã imprudentiã fateretur.
S dũ fatuitatẽ stultoꝵ imprudentiã subdi¬
dit. sapientũ diuitias quia prudentiã dixerit
indicauit. Has in se paulus scientiȩ diuitias

Expanded text:
dicens: Nec quae veraciter intellexi, meo ingedicens: Nec quae veraciter intellexi, meo ingenio tribui, nec menti propriae si qua egisse me bona contigit, nec principalem deputavi. Qui adhuc subtilius humilitatem nobis sui sum super multis divitiis meis, et quia plurias appellatas per significationem credimus, nisi abundantia acumina consiliorum? Quae quaerentis manus invenit, cum haec cogitatio tractantis gignit. Has etenim Salomon sapientiae divitias contemplatus ait: Corona sapientium divitiae eorum . Qui quia divitias non metalla terrena, sed prudentiam nominat, illico per contrarietatem subdit: Fatuitas stultorum imprudentia . Si enim coronam sapientium terrenas divitias diceret, procul dubio fatuitatem stultorum paupertatem potius quam imprudentiam fateretur. Sed dum fatuitatem stultorum imprudentiam subdidit, sapientum divitias quia prudentiam dixerit, indicavit. Has in se Paulus scientiae divitias
Abbreviated transcription (Latin):
tia absconsa & thesaurus inuisus. quȩ utili-¬
tas in utrisq: Sc̃i autem uiri robur suum
aurum ñ deputant: quia quantolibet ingt¬
nio fulgeant: nichil se esse ex suis uiribus
pensant. Et cum sentire. omĩa ualcnter pos-¬
sunt. prius intelligere. semetipsos cupiunt.
quatenus lumen ingenii more solis prius
illustret locum in quo oritur. & post modũ
cçitra ad quȩ ꝓcedendo dilatatur. ne si inten¬
dendo cognoscendis aliis semet ipsos nesciant.
ibi solis radius ubi oritur tenebrescat. Inge¬
nii itaq uiruitem ad cognoscendam ꝓpriam
infirmitatem dirigunt. atq ex insirmitatis
suȩ meliꝰ cognitione conualescunt. Aurum
gͦ robur ñ creditur. si in accepto ingenio fi¬
ducia ñ habetur. Qd̃ bene salomon ammo¬
nens ait. habe fiduciam in dño ex toto cor-¬
de tuo: & ne innitaris prudentiȩ tuȩ. Di¬
cat gͦ. si putaui aurum robur meum. & ob
rizo dixi fiducia mea. Ac si aperte fateatur

Expanded text:
tia absconsa, et thesaurus invisus, quae utilitia absconsa, et thesaurus invisus, quae utilitas in utriusque ? Sancti autem viri robur suum aurum non deputant, quia quantolibet ingenio fulgeant, nihil se esse ex suis viribus pensant. Et cum sentire omnia valenter possunt, prius intelligere semetipsos cupiunt, quatenus lumen ingenii more solis prius illustret locum in quo oritur, et postmodum caetera, ad quae procedendo dilatatur, ne si intendendo cognoscendis aliis semetipsos nesciant, ibi solis radius ubi oritur obtenebrescat. Ingenii itaque virtutem ad cognoscendam propriam infirmitatem dirigunt, atque ex infirmitatis suae melius cognitione convalescunt. Aurum ergo robur non creditur, si in accepto ingenio fiducia non habetur. Quod bene Salomon admonens, ait: Habe fiduciam in Domino in toto corde tuo, et ne innitaris prudentiae tuae . Dicat ergo: Si putavi aurum roburin utrisque? » Ac si aperte fateatur
Abbreviated transcription (Latin):
in loco aurũ accipimꝰ. insi p̃clari intellectus
ingenium: Quid obrizum. nisi mentẽ. quȩ
dum igne amoris excoquitur. semꝑ in se ser¬
uat cdaritatem pulchritudinis. cotidiana in¬
nouatione feruoris: Nescit enim mens ꝑ tor¬
porem ueterescere: quȩ studet ꝑdesiderium
semꝑ nchoare. Hinc namq ꝑ paulũ dicitur.
renouamini spũ mentis ur̃e. Hinc psalmista
qui ad ꝑfectionis iam culmen ꝑuenerat. quasi
inchoans dicebat. dixi nunc cepi: quia uideli-¬
cet si lacescere ab inchoatis bonis nolumus.
ualde necesse est. ut inchoare nos cotidie cre¬
damus. Nec abhorret a rationis ordine: qd̃
auro dicimꝰ ingenium designari: quia sicut
in ornamento aurum supponitur. ut gẽmarũ
desuꝑ ordo disponatur: ita clara scõꝵ ingenia
diuinis muneribꝰ humiliter substernuntur.
& distincta suꝑse gr̃arum dona ꝑcipiunt.
Et nisi quid simile aurũ cum sapientia habe¬
ret. quidam sapiens minime dixisset. sapien-

Expanded text:
in loco aurum accipimus, nisi praeclari intellectus in loco aurum accipimus, nisi praeclari intellectus ingenium; quid obryzum, nisi mentem? quae dum igne amoris excoquitur, semper in se servat claritatem pulchritudinis quotidiana innovatione fervoris. Nescit enim mens per torporem veterascere, quae studet per desiderium semper inchoare. Hinc namque per Paulum dicitur: Renovamini spiritu mentis vestrae . Hinc Psalmista, qui ad perfectionis jam culmen pervenerat, quasi inchoans dicebat: Dixi, nunc coepi , quia videlicet si lassescere ab inchoatis bonis nolumus, valde necesse est ut inchoare nos quotidie credamus. Nec abhorret a rationis ordine quod auro dicimus ingenium designari, quia sicut in ornamento desuper ordo disponatur, ita clara sanctorum ingenia divinis muneribus humiliter substernuntur, et distincta super se gratiarum dona percipiunt, et nisi quid simile aurum cum sapientia haberet, quidam sapiens minime d
Abbreviated transcription (Latin):
secus contendunt: ne huiꝰ lucis quȩ fulget
extrinsccus delectatione rapiantur. Lux quip¬
pe uisibilis si incaute diligitur : aluce inuisi¬
bili cor cecatur: quia qͣnto extra se inhians
ammus funditur: tanto amplius in internis
obtutib reuerberatur. Unde sollerter quiq
ne corporcis sensib nimis ad exteriora dila-¬
bantur. continuo studio intra mentẽ suam
occultam custodiȩ disciplinam recolligunt.
ut tanto magis inueniantur interius integri.
quanto minus sunt exteriꝰ fusi. Hoc & enim
uigore disciplinȩ intra mentis suȩ se archana
constrinxerat : qui exterioris uitȩ appetitum
fugiens dicebat. diem hominis ñ concupiui
iob uerbis aliis asserit. qui fulgentẽ solem &
lunã incedentem clare ñ uiderit. atq ex his
in cordis abditis letatus ñ sit: quia nimrum
gaudere ñ poterat de his. quȩ ꝑ delectationis
ta hẏstoriam tractando transcurrimꝰ. ꝑ alle-¬
goriȩ quoq mysteria ꝑscrutemur. quid hoc

Expanded text:
secus contendunt, ne hujus lucis, quae fulget secus contendunt, ne hujus lucis, quae fulget extrinsecus, delectatione rapiantur. Lux quippe visibilis si incaute diligitur, a luce invisibili cor caecatur, quia quanto extra se inhians animus funditur, tanto amplius in internis obtutibus reverberatur. Unde solertes quique ne corporeis sensibus nimis ad exteriora dilabantur, continuo studio intra mentem suam occulta custodiae disciplina se colligunt, ut tanto magis inveniantur interius integri, quanto minus sunt exterius fusi. Hoc enim vigore disciplinae intra mentis suae se arcana constrinxerat, qui exterioris vitae appetitum fugiens, dicebat: Diem hominis non concupivi, Job verbis aliis asserit, quia fulgentem solem et lunam incedentem clare non viderit, atque ex his in cordis abditis laetatus non sit, quia nimirum gaudere non poterat de his quae per delectationis ta historiam tractando 700 discurrimus per allegoriae quoque mysteria perscrutemur, quid hoc
Abbreviated transcription (Latin):
narrat. Ait enim. si uidi solem cum fulgeret
& lunã incedentem cdare. & letatum est in ab¬
scondito cor meum. Quid hoc loco uidere di¬
citur. nisi desideranter intueri: Unde & psal¬
mista ait. Iniquitatẽ si conspexi in corde meo.
non gxaudiet ds̃. Quȩ nimirũ inquitas in ore
exprimi ñ posset. si ñ conspiceretur in corde.
S aliud est uideri ꝑ iudicium. aliud ꝑ appe¬
titum. Beatus gͦ iob fulgentem solem & clare
incedentẽ lunam nequaqm uidisse. se phibet.¬
ut se demonstret p̃sentis lucis speciem ñ appe¬
tiisse. ac si post despedum terrene suȩ. habun¬
dantiȩ patenter insinuet. Quid dicam. quia
nequaqm in auro letatus sum. qui in ipsa
quoq luce corporea delectatus ñ sum: Sc̃i
& enim uiri postqm omĩa p̃sentis uitȩ oblec-¬
tamenta despiciunt p̃ illius lucis internȩ dul¬
cedine. ab hac exteriori animum luce quasi a
tenebris auertunt: multumq sccum intrin¬

Expanded text:
narrat. Ait enim: Si vidi solem cum fulgeret, narrat. Ait enim: Si vidi solem cum fulgeret, et lunam incedentem clare, et laetatum est in abscondito cor meum. Quid hoc loco videre dicitur, nisi desideranter intueri? Unde et Psalmista ait: « Iniquitatem si conspexi in corde meo, non exaudiet Dominus . » Quae nimirum iniquitas in ore exprimi non posset, si non conspiceretur in corde. Sed aliud est videre per judicium, aliud per appetitum. Beatus ergo Job fulgentem solem, et clare incedentem lunam nequaquam se ut se demonstret praesentis lucis speciem non appetisse. Ac si post despectum terrenae suae abundantiae patenter insinuet: Quid dicam, quia nequaquam in auro laetatus sum, qui in ipsa quoque luce corporea delectatus non sum? Sancti etenim viri postquam omnia praesentis vitae oblectamenta despiciunt, prae illius lucis internae dulcedine, ab hac exteriori animum luce quasi a tenebris avertunt: multumque secum intrin
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ est iniquitas maxima. & negatio contra
d̾m altissimum. Incertum ñ est qd̃ utraq liȩc
luminaria humanis ministeriis deputata.
celi miliciȩ uocantur. in quoꝵ cultu multos
nouimꝰ scriptura teste cccidisse : sicut scrip
aliter ad uenerationem. eo more quo a culto
ribus suis uencrari solent. solem & lunam be-¬
atus iob nequaqm uidisse se ꝑhibet: nec leta¬
tum funsse cor suum. nec osculatum manũ ore
suo. In qua uidelicet osculatione. quid aliud
quam gra uenerationis exprimitur: Quod si
fecisset uiquã. hoc inquitatem maximam. &
dĩ negationẽ uocat. S postqmͣ tanta de se
locis suꝑiorib uirtutum culmina narrauit.
quid nunc mirũ memorat. si solem ac lunam
non se adorasse manifestat: Unde pensan
dum est. qd̃ postqͣm in auro ñ habuisse. fidu¬
ciam. nec in multis diuitiis letatum se fuisse
testatur. ad sublimiora ducitur. ut tanto nos
magis crudiat. quanto de se aliqua suptiliꝰ

Expanded text:
quae est iniquitas maxima ei negatio contra quae est iniquitas maxima ei negatio contra Deum altissimum. - Incertum non est quod utraque haec luminaria humanis ministeriis deputata coeli militiae vocantur, in quorum cultum multos novimus, Scriptura teste, cecidisse, sicut scriptaliter ad venerribus suis venerari solent, solem et lunam beatus Job nequaquam vidisse se perhibet, nec laetatum fuisse cor suum, nec osculatum manum ore suo. In qua videlicet osculatione, quid aliud quam gratia venerationis exprimitur? Quod si fecisset unquam, hoc iniquitatem maximam et Dei negationem vocat. Sed postquam tanta de se locis superioribus virtutum culmina narravit, quid nunc mirum memorat, si solem ac lunam non se adorasse manifdum est, quod postquam in auro non habuisse fiduciam, nec in multis divitiis laetatum se fuisse testatur, adhuc ad sublimiora ducitur, ut tanto nos magis erudiat quanto de se aliqua subtilius
Abbreviated transcription (Latin):
nus mea. Sc̃ĩ quippe uiri in huiꝰ peregrina¬
tionis erumna. qm̃ eam quã appetunt adhuc
creatoris sui speciem contẽplari minime sinun¬
tur. omnẽ p̃sentis uitȩ copiam inopiam depu¬
tant. quia uidelicet nil extra dm̃ sufficit m̃ti
quȩ ueraciter dm̃ quęxit. Et plerumq cis
ipsa sua habundantia fit uehementer one.¬
rosa. quia hoc ipsum grauiter tolerant. qd̃
festinantes ad patriam in itinere. multa. por¬
tant. Unde fit. ut hȩc cum indigentibus
ꝓximis deuote partiantur. quatenus dũ su¬
mit iste quod ñ habet. deponat ille qd̃ am¬
plius habebat. nec coniuiator uacuus ambu¬
let. nec cum quẽ retardare in uia poterat nii-¬
um onus grauet. Electi gͦ de multa habun¬
dantia minime letantur: quã uidelicet pro
amore celestis patrimonii. aut largiendo dis¬
pergunt. aut despiciendo deserunt. Sequitur.¬
Si uidi solem cum fulgeret. & lunam ince¬
dentem cdare. & letatum est in abscondito cor
incum. & osculatus sum manũ incam ore meo.

Expanded text:
Sancti quippe viri in hujus peregrinationis aerumna, quoniam eam quam appetunt adhuc creatoris sui speciem contemplari minime sinuntur, omnem praesentis vitae copiam inopiam deputant, quia videlicet nil extra Deum sufficit menti quae veraciter Deum quaerit; et plerumque eis ipsa sua abundantia fit vehementer onerosa, quia hoc ipsum graviter tolerant, quod festinantes ad patriam in itinere multa portant. Unde fit ut haec cum indigentibus proximis devote partiantur, quatenus dum sumit iste quod non habet, deponat ille quod amplius habebat; nec conviator vacuus ambulet, nec eum quem retardare in via poterat nimium onus gravet. Electi ergo de multa abundantia minime 699 laetantur, quam videlicet pro amore coelestis patrimonii aut largiendo dispergunt, aut despiciendo deserunt. Sequiturulgeret, et lunam incedentem clare, et laetatum est in abscondito cor meum, et osculatus sum manum meam ore meo,
Abbreviated transcription (Latin):
ostenderet de iusticiȩ radice. descendere. pau¬
lo suꝑiꝰ p̃misit dicens. si ambulaui in uani¬
tate. & festinauit in dolo pes m̃s. Atq ut
monstretur quã fuerit ad cuncta pauidus.
ad omĩa cirtum spectus. inferius asserit diccis.
semꝑ cnim quasi tumentes suꝑ me fructus
timui dm̃. Qui scilicet in ꝓsperis positus
atq habundantia rerũ fultus. si spem aut
in suis actib aut in circumfluentib poneret.
ꝓfecto iustus ñ esset. Sed quando iste uir
sc̃s in se spem posuit qui aꝑte. dicit. ecce non
possederit innotescat: Ait cñ. Si pu¬

Expanded text:
ostenderet de justitiae radice descendere, pauostenderet de justitiae radice descendere, paulo superius praemisit, dicens: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus . Atque ut monstraretur quam fuerit ad cuncta pavidus, et ad omnia circumspectus inferius asserit, dicens: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Dominum . Qui scilicet in prosperis positus, atque abundantia rerum fultus, si spem aut in suis actibus aut in circumfluentibus rebus poneret, profecto justus non esset. Sed quando iste vir sanctus in se spem posuit, qui aperte dicit: Ecce non possederit innotescat? Ait eni
Abbreviated transcription (Latin):
tia. temperantia. fortitudine. atq iusticia.
tanto ꝑfectȩ sunt singulȩ. quanto uicissim si-¬
bimet coniunctȩ. Disiuncte autẽ ꝑfecte esse.
nequaq̃m possunt: quia nec prudentia ucra
est. quȩ uista. temꝑans. & fortis non est: nec
ꝑfecta temperantia. quȩ fortis. iusta & pru¬
dens ñ est: nec fortitudo integra. quȩ pru¬
dens. temꝑans. & iusta ñ est. nec uera iusti¬
cia. quȩ prudens. fortis & temperans ñ est.
Bcatus itaq iob qd̃ ñ una sine alia. s con¬
iunctas in se uirtutes habuerit: enumeran¬
do singulas innotescit. Nam bona pudici¬
tiȩ insinuans dicit. si deceptum est cor incũ
suꝑ mulierem. Atq ut cidem pudicitiȩ de¬
monstraret humilitatis grãm nulla tenus
defuisse. post cettra subiungit: si contemp¬
si iudicium subire. cũ seruo nco. Qui ut
humilitati suȩ ostenderet miscdiam fuisse
coniunctam. paulo post dicit. si negaui qd̃
uolebant pauꝑib. Atq ut miscłiam suã

Expanded text:
tia, temperantia, fortitudine, atque justitia; tia, temperantia, fortitudine, atque justitia; tanto perfectae sunt singulae, quanto vicissim sibimet conjunctae. Disjunctae autem perfectae esse nequaquam possunt, quia nec prudentia vera est quae justa, temperans et fortis non est, nec perfecta temperantia quae fortis, justa et prudens non est, nec fortitudo integra quae prudens, temperans et justa non est, nec vera justitia quae prudens, fortis et temperans non est.Beatus itaque Job, quod non unam sine alia, sed conjunctas in se virtutes habuerit, enumerando singulas innotescit. Nam bona pudicitiae insinuans, dicit: Si deceptum est cor meum super mulierem . Atque ut eidem pudicitiae demonstraret humilitatis gratiam nullatenus defuisse, post caetera subjungit: Si contempsi subire judicium cum servo meo . Qui ut humilitati suae ostenderet misericordiam fuisse conjunctam, paulo post dicit: Si negavi quod volebant pauperibus . Atque ut misericordiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
dam quasi misericordes s nequaqm iustos
quosdam uͦ quasi iustos. sed in se potius quã
in dño confidentes. Et certum est. quia nec
castitas in eius corde uera est. cui humilitas
deest. quippe. quia suꝑbia se intrinsecus cor-¬
rumpente. fornicatur semetipsum diligens
a diuino amore. Nec humilitas uera est cui
miscłia iuncta ñ est. quia nec debet humi-¬
litas dici. qui ad compassionẽ fraternȩ mise¬
riȩ nescit inclinari. Nec miscđia uera est.
quȩ a rectitudine iusticiȩ existit alicna. quia
que potest ꝑ iniusticiam pollui. nescit ꝓcul
dubio semetipsi misereri. Nec iusticia uera est.
quȩ fiduciam suam ñ in conditore om̃ium sed
in se fortasse aut in rebus conditis ponit. quia
dum a creatore spem subtrahit. ipse sibi prin¬
cipalis iusticiȩ ordinem ꝑuertit. Una itaq
uirtus sine aliis aut omino nulla est: aut
imꝑfecta. Ut enim sicut quibꝰ dam uisum est
de primis quatuor uirtutib loquar. pruden¬

Expanded text:
dam quasi misericordes, sed nequaquam justos; dam quasi misericordes, sed nequaquam justos; quosdam vero quasi justos, sed in se potius quam in Domino confidentes. Et certum est quia nec castitas in ejus corde vera est, cui humilitas deest, quippe quia superbia se intrinsecus corrumpente fornicatur, si semetipsum diligens, a divino recedit amore. Nec humilitas vera est cui misericordia juncta non est, quia nec debet humilitas dici, quae ad compassionem fraternae miseriae nescit inclinari. Nec misericordia vera est quae a rectitudine justitiae existit aliena, quia quae potest per injustitiam pollui, nescit procul dubio sibimetipsi misereri. Nec justitia vera est quae fiduciam suam non in conditore omnium, sed in se fortasse, aut in rebus conditis ponit, quia dum a creatore spem subtrahit, ipse sibi principalis justitiae ordinem pervertit. Una itaque virtus sine aliis, aut omnino nulla est, aut imperfecta. Ut enim, sicut quibusdam visum est, de primis quatuor virtutibus loquar, pruden
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ñ est: quia
& p̃dicator
egregius dicit.
cadem uobis
scribere mͥ
quidem ñ pigrum. uobis autẽ necessarium.
Beatus iob iccirco gestas uirtutes narrat.
quia inter increpationis uerba & ꝑcussionis
uerbera dep̃hensus. ab spci fiducia mentem
suam labefactare considerat. Multa qͥppe
& egisse se mala ab increpantib amicis audie.¬
rat. & ne uerbis pariter & flagellis pressa
in desperationẽ mens corruat. hanc ꝑ suarũ
uirtutum memoriam ad spem reformat: ut
nequaqͣm se debeat incalamitate deicere.
quȩ tranquillitatis suȩ tempore sy memine-¬
rat tam sublimia egisse. Quia gͥ intentionis
cius causam diximus. restat ut auditas uir
let. cum uitiis ex alia parte ñ subiacit.
Nam si ex alio uitiis subditur. ncc hoc est
solidum. ubi stare putabatur. Una quȩq
enim uirtus tanto minor est: quanto desunt
ceitrȩ. Nam sepe quosdam pudicos quidem
uidisse nos contigit s ñ humiles. quosdam
uero quasi humiles s ñ misericordes. quos-¬

Expanded text:
um non est, quia et praedicator egregius dicit: Eadem vobis scribere mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium . Beatus Job idcirco gestas virtutes narrat, quia inter increpationis verba et percussionis verbera deprehensus, a spei fiducia mentem suam labefactari considerat. Multa quippe et egisse se mala ab increpantibus amicis audierat, et ne verbis pariter et flagellis pressa in desperationem mens corruat, hanc per suarum virtutum memoriam ad spem reformat, ut nequaquam se debeat in calamitate dejicere, quae tranquillitatis suae tempore se meminerat tam sublimia egisse. Quia igitur intentionis ejus 697 causam diximus, restat ut auditas virtlet, cum vitiis ex alia parte non subjacet. Nam si ex alio vitiis subditur, nec hoc est solidum, ubi stare putabatur. Unaquaeque enim virtus tanto minor est, quanto desunt caeterae: Nam saepe quosdam pudicos quidem vidisse nos contigit, sed non humiles; quosdam vero quasi humiles, sed non misericordes; quos
Abbreviated transcription (Latin):
ego me ñ arbitror apprehendisse. Hinc est qo̾
ut posset se. ale bonis quȩ agebat humniliare
Rtuaebat ad animũ p̃terita mala reclucut
dicens: qui prius fui blasphemus ar ꝑsecuror
oi contumeliosus. Q ui & si aliquanao omar
bonum cettameñ certam. cursum consumaui.
holro setciauui. intuendum sũmoꝑcost. quia co
aibeo tempore intulit. quo iam excorpom sis¬
assurum se esse cognouit. Ibi quippe pmisit
dicens es enim iam delibor: & temo anos reio¬
lutioris instat. Tune gͦ ad memoriam psctio¬
non redireit operis. cum ia p̃uiart ad largi¬
tars spaciũ minime subesse tempus opciano¬
amenoria repellere. ne eecollantueraca poro¬
pinquana ecitu plerũq sa ad memoriam
pino lanota nus. ut indelicoet fiduciam prebe¬
siror irchriie bona sua enumerando narranie.
ssos corsirmant s tudit. n se oestendere. Nam
qioa caitm bona ñ in se autniboret. potisaĩ
quia tulat uoi ꝓpriȩ temptations clocuit

Expanded text:
Ego me non arbitror apprehendisse . Hinc est quod Ego me non arbitror apprehendisse . Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus . Qui etsi aliquando dixit: Bonum certamen certavi, cursum consummavi , fidem servavi; intuendum summopere est, quia ea illo tempore intulit, quo jam ex tempore discessurum se esse cognovit. Ibi quippe praemisit, dicens: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat . Tunc ergo ad memoriam perfectionem reduxit operis, cum jam praevidit ad largitatis spatium minime subesse tempus operatioa memoria repellere ne extollant, ita appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam iterum revocamus, ut videlicet fiduciam praebesi Corinthiis bona sua enumerando narravit, 704 illos confirmare studuit, non se ostendere. Nam quia eadem bona non in se attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit
Abbreviated transcription (Latin):
tenque bofia ntuan etimus. quam ca qus. iã
nos sic song matinus. Sed habet hoc humana
infirittas ꝑprum. ut plus ei intueri libiat qd
sibi in st placit q. qd sibi in se displicet. E ger
quippe oculus cordis dum laborare in conside¬
ratione sua metuit. quasi quoddam stratũ de¬
lectationis in amino ubi mollitr iaccat requi¬
rit. Ata iccirto quȩ cõmoda de pacdis bonis
sit assecutus intelligit: s quȩ damna de ner¬
glectis patitur nescit. Plerumq eium hos ui¬
tio temptantꝰ etam electi. plerumq coꝵ cordi
suggeritur. ut bona quȩq quȩ ficerint ad
placent. mentis oculos diuertant. Omnẽ in
se de ꝑactis bonis lenciam deprimunt. & de.
his que se minus egisse intelligunt tristiciam
requirunt. Indignos se estimant. & ꝑtne soli
bona sua ñ uident. quȩ in se uidenda omnib
ad teemplum p̃bent. Hinc est quod paulus dũ
explcta in se bona post poneret. & sola adhuc
reliqua quȩ essent explenda cogitaret. dicit.

Expanded text:
quae bona necdum fecimus, quam ea quae jam nos fecisse gaudemus. Sed habet hoc humana infirmitas proprium, ut plus ei intueri libeat quod sibi in se placet quam quod sibi in se displicet. Aeger quippe oculus cordis, dum laborare in consideratione sua metuit, quasi quoddam stratum delectationis in animo, ubi molliter jaceat, requirit; atque idcirco quae commoda de peractis bonis sit assecutus intelligit, sed quae damna de neglectis patitur nescit. Plerumque enim hoc vitio tentantur etiam electi. Plerumque suggeritur ut bona quae fecerint ad placent mentis oculos divertunt: omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus egisse interequirunt; indignos se existimant, et pene soli bona sua non vident, quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
bium ñ est: quia tanto quisq minus dolet
quod desint cierna. quanto magis gaudet
quod assint temporalia. Et qui minus do-¬
let qd̾ desunt temporalia: certius expectat
ut assint ȩterna. Hoc itaq de terrenis reb
gaudium beatus iob ñ se habuisse testificais

Expanded text:
bium non est, quia tanto quisque minus dolet bium non est, quia tanto quisque minus dolet quod desint aeterna, quanto magis gaudet quod adsint temporalia; et qui minus dolet quod desint temporalia, certius exspectat ut adsint aeterna. Hoc itaque de terrenis rebus gaudium beatus Job non se habuisse testificans,
Abbreviated transcription (Latin):
nia. Quid gͦ nisi ab stante fugere est. transe¬
untib reb inherere: Quis namq uinquã
decurrentium fluminum tumidis uirtutib
raptus. manere ipse ficus potuit. dcorsum
unda defluente: Quisquis gͦ deflucre dcu¬
tat. suꝑest ut qd̃ defsuit fugiat. ne ꝑ hoc
qd̃ amat in hoc cogatur ꝑuenire qd̃ uitat.
Qui cm̃ reb labentib inheret. illo iudeli¬
cet trahitur quo tendit qd̾ tenet. Prius itaq
curandũ est. ne quisq temporalia diligat.
ac deinde ne in cisdem temporalib que ñ ad
delectationem sibi s ad usum retinit. siduci¬
am ponat : qm̃ comunctus decurrentib. mox
statum suum animꝰ ꝑdit. Nam uitȩ p̃sentis
fluctus trahit quem leuat: & ualde demens
est qui in unda uoluitur: & plantã figere co-¬
natur. S sunt pleriq. qui & si in reb tran¬
seuntib fidutiam nequaqͣm ponunt. cum
tamen sibimet ad usus necessarios habunde.
assunt. m̃te tacita letantur. Qua in re du-¬

Expanded text:
nia. Quid ergo a stante fugere est, nisi transenia. Quid ergo a stante fugere est, nisi transeuntibus rebus inhaerere? Quis namque unquam decurrentium fluminum tumidis vorticibus raptus manere ipse fixus potuit, deorsum unda defluente? Quisquis ergo defluere devitat, superest ut quod defluit fugiat, ne per hoc quod amat in hoc cogatur pervenire quod vitat. Qui enim rebus labentibus inhaeret, illo videlicet trahitur, quo tendit quod tenet. Prius itaque curandum est ne quis temporalia diligat, ac deinde ne in eisdem temporalibus quae non ad delectationem sibi, sed ad usum retinet, fiduciam ponat, quoniam conjunctus decurrentibus mox statum suum animus perdit. Nam vitae praesentis fluctus trahit quem levat, et valde demens est qui in unda volvitur, et plantam figere conatur. Sed sunt plerique qui etsi in rebus transeuntibus fiduciam nequaquam ponunt, cum tamen sibimet ad usus necessarios abunde adsunt, mente tacita laetantur. Qua in re du
Abbreviated transcription (Latin):
ducia mea. Obrizum dicimꝰ obrude au¬
rum. Sc̃s gͦ uir nec aurum robur. nec si¬
bi esse obrizum id est rude aurum siduciã
credidit. quia spem atq delectationem suã
in solius grãm conditoris figens. neq de
quantitate auri. neq de specie peccauit.
De creatore quippe desperasse fuerat: spem
in creaturam posuisse. In rebus autẽ dubi¬
is spem fixerat diues ille. qui dicebat. am¬
ma. habes multa bona reposita in annos
plurimos: requiesce. comede. bibe. cula¬
re. S hunc suꝑua uox increpat dicens.
stulte. hac nocte animã tuam repetunt.
ate. quȩ autem parasti cuius erunt: Sa¬
dem enim nocte sublatus est: qui in rerum
sibi habundantia multa tempora fuerat
prestolatus. ut scilicet qui in longum sib sub¬
sidia colligendo ꝓspiceret: subscquentẽ diem
uel unũ minime uideret. Quasi in aquis
cnim defluentibꝰ sundamentũ ponere est. in
reb labentib spci fiduciam uelle solidare.
Stante enim in ꝑpetuum deo. transcunt om¬

Expanded text:
dum. Obryzum dicimus obrude aurum. Sanctus ergo vir nec aurum robur, nec sibi esse obryzum, id est rudis auri molem fiduciam credidit, quia spem atque delectationem suam in solius gratia conditoris figens, neque de quantitate auri, neque de specie peccavit. De creatore quippe desperasse fuerat, spem in creatura posuisse. In rebus autem dubiis spem fixerat dives ille, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare. Sed hunc superna vox increpat, dicens: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te; quae autem parasti, cujus erunt ? Eadem enim nocte sublatus est, qui in rerum sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut scilicet qui in longum sibi subsidia colligendo prospiceret, subsequentem diem vel unum minime videret. Quasi in aquis enim defluentibus fundamentum ponere est in rebus labentibus spei fiduciam velle solidare. Stante enim in perpetuum Deo, transeunt om
Abbreviated transcription (Latin):
quasi oꝑa egerint impioꝵ. & sunt impii qui
ita securi sunt. ac si ustoꝵ facta habeant. Od̾
nimirũ omp̃s d̾s inestimabili pietate. dispen¬
sat. ut & iustos flagella cruciant ne opera ex¬
tollant. & iniusti saltem sine pena hanc uitã
pagant. quia ad torm̃ta quȩ sine fine sunt
male agendo festinant. Nam quia aliqͣndo
iusti nequaqm iuxta opera flagellantur. hac
ipsa hystoria quã tractamꝰ ostenditur. Neq
enim isdem beatus iob ꝓculpa fuerat flagella¬
tus. qui ante flagelli stimulũ ipso iudice at¬
testante laudatus est. Ueriꝰ gͦ heliu diceret
si ditisset quia in om̃ipotente deo impietas atq
imquitas ñ est: etiam cũ iuxta uias ꝓprias ho¬
minib reddere ñ uidetur. Nam & qd̃ a no¬
bis ñ intelligitur. ex occulti uidicii ñ iniusta
lance ꝓfertur. Quia u p̃dicatores arrogan¬
tes dum multa inania spargunt. etiam sepe
uera ac solida ꝓferunt. heliu recte subiungit.¬

Expanded text:
quasi opera egerint impiorum; et sunt impii qui quasi opera egerint impiorum; et sunt impii qui ita securi sunt, ac si justorum facta habeant . Quod nimirum omnipotens Deus inaestimabili pietate dispensat, ut et justos flagella crucient, ne opera extollant; et injusti saltem sine poena hanc vitam peragant, quia ad tormenta quae sine fine sunt male agendo festinant. Nam quia aliquando justi nequaquam juxta opera flagellantur, hac ipsa historia quam tractamus ostenditur. Neque enim idem beatus Job pro culpa fuerat flagellatus, qui ante flagelli stimulum ipso judice attestante laudatus est. Verius ergo Eliu diceret, si dixisset: Quia in omnipotente Deo impietas atque iniquitas non est, etiam cum juxta vias proprias hominibus reddere non videtur. Nam et quod a nobis non intelligitur, ex occulti judicii non injusta lance profertur. Quia vero praedicatores arrogantes, dum multa inania spargunt, etiam saepe vera ac solida proferunt, Eliu recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
Non placebit uir dco: cuamsi cucurrerit cum
beati iob uerba legit agnoscit. S qui iccuco
loquitur. ut semet ipsum ostendendo suꝑbiat.
quid mirũ si in altero fingit qd̃ rep̃hendat:
Quomͦ enĩ ueritati cohereat in uerbis increpa¬
tionis. quẽ intra scmetipsũ longe ab eadem ue¬
ritate dirimit tumor mentis: Sequitur.
suꝑbiş inflatur. cos tantũmͦ qui quasi digne
tas: & ab om̃ipotente iniquitas. Opus enim
hominis reddit ei: & uixta uias singuloꝵ re¬
stituet cis. Benedixit. quia in om̃ipotente dõ¬
iniquitas uel impietas ñ est. In hac uita ne¬
quaqͣm semꝑ hoc agitur qd̃ subiunxit. quia
iuxta opus suum singulis. & iuxta uias ꝓpri¬
as reddit. Nam & multos illicita ac ꝑuersa
ppetrantes gratuito p̃uenit. atq ad opera sc̃a
conuertit : & ñnullos rectis actib deditos fla¬
gello interueniente corripit. ac sic placentes
quasi displiceant affligit. salomone. attestan¬
te qui ait: sunt iusti quib multa eueniunt.

Expanded text:
Non placebit vir Deo, etiamsi cucurrerit cum beati Job verba legit agnoscit. Sed qui idcirco loquitur, ut semetipsum ostendendo superbiat, quid mirum si in altero fingit quod reprehendat? Quomodo enim veritati cohaereat in verbis increpationis, quem intra semetipsum longe ab eadem veritate dirimit tumor mentis? Sequitur: superbiae inflatus, eos tantummodo, qui quasi digne tas, et ab Omnipotente iniquitas. Opus enim hominis reddet ei, et juxta vias singulorum restituet eis. iniquitas vel impietas non est. Sed in hac vita nequaquam semper hoc agitur, quod subjunxit, quia juxta opus suum singulis et juxta vias proprias reddit. Nam et multos illicita et perversa perpetrantes gratuito praevenit, atque ad opera sancta convertit, et nonnullos rectis actibus deditos flagello interveniente corripit, ac sic placentes quasi displiceant affligit, Salomone attestante, qui ait: Sunt justi quibus multa eveniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid de humilitatis imagine ꝑmiscerent:
benc helui postqm ꝑ tumida uerba se extulit.
rursum quasi ad equalitatis concordiam conde
iudicium ex humili corde quesierit facile cog¬
noscimꝰ. si subsequentia ciꝰ uerba pensemus.
dacium est. & uiolenta sagitta mea. absq ullo
men quia minime dicerit. requisita sacrȩ hy
storia uerba testantur. S qui iudicium equę
quesierat. ex culpa quã finxit ꝓtinus sententi-¬
am ꝓmulgat. Nam sequitur. Quis est uir

Expanded text:
aliquid de humilitatis imagine permiscerent, aliquid de humilitatis imagine permiscerent, bene Eliu postquam per tumida verba se extulit, rursum quasi ad aequalitatis concordiam condesjudicium ex humili corde quaesierit, facile cognoscimus, si subsequentia ejus verba pensemus. dacium est; et violenta sagitta mea absque ullo men quia minime dixerit, rstoriae verba testantur. Sed qui judicium aeque quaesierat, ex culpa quam finxit protinus sententiam promulgat; nam sequitur: VERS. 7, 8.
Abbreviated transcription (Latin):
cant. Helui gͦ tẏpum arrogantiũ tenens. &
cum. ꝓnuntiationis ostentatione. inchoans quid
dicat audiamꝰ. Sequitur. Audite sapientes
uerba ꝓbat: & guitur escas gustu diuidicat.
Acsi diceret. sicut nec auris escas. nec guttur
uerba cognoscit: ita nec stultus quisq senten¬
tiam sapientis intelligit. Sapientes gͣ atq
eruditi audite qd̾ dico: qui potestis ca quȩ fu
crint dicta cognoscere. Uideamꝰ gͥ qͣntum tu¬
meat: qui uerba sua ñ nisi a sapientib audiri
decenter existimat. Cerus autẽ sapientiȩ p̾dica¬
tor dicit. sapientib & insipientib debitor sum.
At contra arrogans in p̃dicatione sua aures
tantummͦ sapientium expectat: quia ñ ideo
p̃dicat ut possit quos libet sapientes efficere.
s idco sapientes querit. ut possit qd̾ senserit
suꝑbiendo monstrare. Sicut enĩ suꝑrꝰ dictum
est. ñ illos appetit crudire. s se ostendere. nco
intuetur qͣm iusti qui audiunt fiant. s ipse

Expanded text:
cant. Eliu ergo typum arrogantium tenens, et cant. Eliu ergo typum arrogantium tenens, et cum pronuntiationis ostentatione inchoans, quid dicat audiamus. Sequitur: CAPUT XV. verba probat, et guttur escas gustu dijudicat. - Ac si diceret: Sicut nec auris escas, nec guttur verba cognoscit, ita nec stultus quisque sententiam sapientis intelligit. Sapientes ergo atque eruditi, audite qerint dicta cognoscere. Videamus igitur quantum tumeat, qui verba sua non nisi a sapientibus audiri decenter existimat. Verus autem sapientiae praedicator dicit: Sapientibus et insipientibus debitor sum . At contra arrogans in praedicatione sua aures tantummodo sapientium exspectat, quia non ideo praedicat ut possit quoslibet sapientes efficere, sed ideo sapientes quaerit, ut possit quod senserit superbiendo monstrare. Sicut enim superius dictum est, non illos appetit erudire, sed se ostendere; nec intuetur quam justi qui audiunt fiant, sed ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Cum quodam enim fastu ꝓferunt hoc quod
singulariter intellexisse se credunt. & fortasse.
tunc humilitatem p̃dicant: cum ꝑ elationis
typũ exempla suꝑbiȩ ostentant. Unde fit ut
coꝵ p̃dicatio concors sibi manere ñ possit.
quia id qd̾ rectum loquentes seminant. ꝑuerse.
tumentes impugnant. Humilib namq au-¬
ditorib uerba sua ñ compatiendo s uix de¬
dignando largiuntur. Longe quippe se in¬
altũ positos estimant: & suꝑ cosdem auditores
suos quasi ꝓcedentis dodrinȩ respectum. uix
de summo dignanter inclinant. At contra uer¬
ba iustoꝵ ex radice ueniunt humilitatis. ut
fructum ualcant ferre pietatis. & quicqͥd salu¬
bre potuerint ñ tumendo s compatiendo sub¬
ministrant. Ui quippe caritatis uel se in audi¬
torib suis. uel auditores suos in se ita transfor¬
mant: ac si & illi ꝑ istos hoc qd̾ audiunt doce¬
ant. & isti ꝑ illos hoc qd̃ docendo ꝓferunt dis¬

Expanded text:
Cum quodam enim fastu proferunt hoc quod Cum quodam enim fastu proferunt hoc quod singulariter intellexisse se credunt; et fortasse tunc humilitatem praedicant, cum per elationis typhum exempla superbiae ostentant. Unde fit ut eorum praedicatio concors sibi manere non possit, quia id quod rectum loquentes seminant, perverse tumentes impugnant. Humilibus namque auditoribus verba sua non compatiendo, sed vix dedignando largiuntur. Longe quippe se inaltum positos aestimant, et super eosdem auditores suos quasi praecedentes doctrinae respectum vix de summo dignanter inclinant. At contra verba justorum ex radice veniunt humilitatis, ut fructum valeant ferre pietatis: et quidquid salubre potuerint, non tumendo, sed compatiendo subministrant. Per verba quippe charitatis vel se in auditoribus suis, vel auditores suos in se ita transformant, ac si et illi per istos hoc quod audiunt doceant, et isti per illos hoc quod docendo proferunt dis
Abbreviated transcription (Latin):
militatis formã spccietenus sumptam co cele¬
rius ꝓbant quia aliena est: quo illam diutiꝰ
tencre ñ possunt. Ecce helu iusticiam cum
requirit ut discat: ꝓmittit quia doccat. Ecce
quasi requirendo qd̃ iustum est: aliquid pla¬
num sonuerat lingua. s mox celari ñ potuit.
hoc qd̃ altum tumebat conscientia: nam repen¬
te subunxit. tace & docebo te sapientiam
Quia uͦ arrogantes om̃s in co qd̃ ꝓferunt ty¬
po suꝑbiȩ inflantur. & uelut in alto positi sic
doctoꝵ speciem sumunt. ac si coꝵ uerba dig¬
natione quadã suꝑ indignos homines celitus
effundantur. bene ab scriptore huiꝰ hẏstoriȩ
tians quoq heliu. etiam hȩc locutus est. Quid¬
enim ꝑ huiꝰ ꝓnuntiationis uocabulũ. insi
inflatio clationis ostenditur: Ut uerba quȩ
de alta suꝑbiȩ radice ueniebant cũ quadam
quasi altitudine. & distinctione ꝓcederent:
ita uidelicet & p̃dicare om̃s arrogantes solent.

Expanded text:
militatis formam specie tenus sumptam eo celemilitatis formam specie tenus sumptam eo celerius probant quia aliena est, quo illam diutius tenere non possunt. Ecce Eliu justitiam cum requirit ut discat, promittit quia doceat. Ecce quasi requirendo quod justum est aliquid planum sonuerat lingua; sed mox celare non potuit hoc quod altum tumebat conscientia. Nam repente subjunxit: Tace, et docebo te sapientiam. Quia vero arrogantes omnes in eo quod proferunt typho superbiae inflantur, et, velut in alto positi sic doctorum speciem sumunt ac si eorum verba dignatione quadam super indignos homines coelitus effundantur, bene a scriptore hujus historiae tians quoque Eliu, etiam haec locutus est. ocabulum, nisi inflatio elationis ostenditur, ut verba, quae de alta superbiae radice veniebant, cum quadam quasi altitudine et distinctione procederent. Ita videlicet praedicare omnes arrogantes solent?
Abbreviated transcription (Latin):
esse uideantur. U̾nde. heliu statim subdidit
dicens. si autẽ habes quod loquaris responde
michi. uolo enĩ te apparere iustum. S hec qͥa
ex corde ñ ꝓtulit. audire. qd̃ quesierat ñ ex¬
pectauit. Nam ilico subiunxit. qd̾ si ñ ha¬
bes audi me. tace & docebo te sapientiam.
Qui enĩ ueraciter querunt audire qd̃ iustum
est: equanimiter expectant audire qd̃ querunt.
helui autẽ qui ueraciter requisitionis uerba
ñ ꝓtulit. dici qd̃ quesicrat ñ ꝑmisit. s mox qͥd
intrinsctus gestabat erupit. qualemq se ĩ ocu¬
lis suis habebat ostendit dicens. tace & doce¬
bo te sapientiã. Arrogantes enĩ uiri qndo ali¬
quid humiliter sonant. diu in ciusdẽ humi¬
litatis specie ñ ꝑdurant. Cum fortasse quę¬
runt ut audiant. mox loquendo obuiant ne.
doccantur: quia suꝑficiem uocis quam ꝓtu¬
lerant citius ostentationis intentio compruit
quȩ ex radice cordis exurgit: atq eandem hu¬

Expanded text:
esse videantur. Unde Eliu statim subdidit, esse videantur. Unde Eliu statim subdidit, dicens: Si autem habes quod loquaris, responde mihi; loquere, volo enim te apparere justum. Sed qd quaesierat non exspectavit. Nam illico subjunxit: Quod si non habes, audi me; tace, et docebo te sapientiam. Qui enim veraciter quaerunt audire quod justum est, aequanimiter exspectant audire quod quaerunt. Eliu autem, quia veraciter requisitionis verba non protulit, dici quod quaesierat non permisit, sed mox quod intrinsecus gestabat erupit, qualemque se in oculis suis habebat ostendit, dicens: Tace, et docebo te sapientiam. Arrogantes enim viri quando aliquid humiliter sonant, diu in ejusdem humilitatis specie non perdurant. Cum fortasse quaerunt ut audiant, mox loquendo obviant ne doceantur, quia superficiem vocis quam protulerant citius ostentationis intentio 778 comprimit, quae ex radice cordis exsurgit, atque eamdem hu
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ inflatus extollitur. cuiꝰ mox inflationis
merito eiꝰ sensus ad mania uerba deriuatur.
loquaris: responde michi. Ioquere. Uolo enĩ
te apparere iustum. Quod si ñ habes audi me:
tace. & docebo te sapientiam. Qualem se apud
se habeat. hac locutione manifestat qua dicit.
attende iob & audi me: & tace dũ ego loquor.
Immensa enĩ suꝑbia est. a seniore sibi reueren¬
piunt. scpe ꝑhumilitatis grãm ad cogitationũ
suarum intima reuertuntur. atq in co ipso qd̃
corripunt. nequid fortasse fallantur exquiruis.
correptisq licentiam tribuunt. ut si quid ꝓ se¬
ipsi ustiꝰ sentiunt fateantur: hoc ĩnumquam
etiam arrogantes imitari appetunt. Paulisper
cm̃ in uerbis elatione post posita. quasi eoꝵ qͦs
corripiunt si forte repperiri potuerint iustici¬
am quęrunt. ñ quia ita sentiunt . s quia or¬
nari ꝑhumilitatis speciem concupiscunt. Me¬
tuunt enim nc suꝑbi ac tumidi. quia sunt.

Expanded text:
entiae inflatus extollitur, cujus mox inflationis entiae inflatus extollitur, cujus mox inflationis merito ejus sensus ad inania verba derivatur. loquaris, responde mihi: loquere, volo enim te apparere justum. Quod si non habes, audi me; tace, et docebo te sapientiam. se habeat hac locutione manifestat, qua dicit: Attende, Job, et audi me, et tace dum ego loquor. Immensa enim superbia est, a seniore sibi reverenpiunt, saepe per humilitatis gratiam ad cogitationum suarum intima revertuntur, atque in eo ipso quod corripiunt, ne quid fortasse fallantur exquirunt, correptisque licentiam tribuunt ut si quid pro seipsis justius sentiant fateantur, hoc nonnunquam etiam arrogantes imitari appetunt. Paulisper enim in verbis elatione postposita, quasi eorum quos corripiunt, si forte reperire potuerint, justitiam quaerunt, non quia ita sentiunt, sed quia ornari per humilitatis speciem concupiscunt. Metuunt enim ne superbi ac tumidi, quia sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dorẽ internȩ claritatis recurrunt. ut ibi ui¬
uant. ubi uerũ lumen sentiendo uideant:
ubi ñ aliud lumen atq aliud uita. s ubi ip
sa lux uita sit : ubi sic nos lux exteriꝰ circum¬
scribat. ut interiꝰ impleat: sic interius un¬
pleat. ut incirtũ scripta exteriꝰ circũscribat.
Iuluminant᷑ gͤ hac luce uiuentium: quam
tanto tunc suptiliꝰ conspiciunt. qͣnto nunc
gans habere ꝓpriũ solet. qd̾ dum uera & my¬
stica loquitur. subito ꝑtumorem cordis quȩ¬
dam inania & suꝑba ꝑmiscet. Foras enĩ pla¬
cere appetit: in hoc qd̾ ueraciter sentit. Et
inde mox in anescit a uero. unde ꝑelationis
tẏpum recedit ab intimo. Quia enĩ approbari
doctus exterius quęrit. intus plenitudinẽ qua
docebatur amittit. Unde & heliu quem tenere
arrogantiũ tẏpũ sepe iam diximus. postquam
multa sapientiȩ ꝓfunda digessit. subito post
casdem sententias ueraces ac mysticas. fastu sci¬

Expanded text:
dorem internae claritatis recurrunt ut ibi vidorem internae claritatis recurrunt ut ibi vivant, ubi verum lumen sentiendo videant; ubi sa lux vita sit, ubi sic nos lux exterius circumscribat, ut interius impleat; sic interius impleat, ut incircumscripta exterius circumscribat. Illuminantur ergo hac luce viventium, quam tanto tunc subtilius conspiciunt, quanto nunc gans habere proprium solet, quod dum vera ac mystica loquitur, subito per tumorem cordis quaedam inania et superba permiscet. Foris enim placere appetit in hoc quod veraciter sentit; et inde mox inanescit a vero, unde per elationis typum recedit ab intimo. Quia enim approbari doctus exterius quaerit, intus plenitudinem qua docebatur amittit. Unde et Eliu, quem tenere arrogantium typum saepe jam diximus, postquam multa sapientiae profunda digessit, subito post easdem sententias veraces ac mysticas fastu sci
Abbreviated transcription (Latin):
lem speciem dũ respicit assumit. Quȩ enĩ ad
mutabilitatem ꝑ semetipsam lapsa est: ad in¬
mutabilitatis statũ immutabilem uidendo for¬
matur. Igit᷑ heliui de afflicto hoc liberatoq
homine. quia pͥmũ meroris amaritudinem. &
postmodũ gaudia consolationis expressit: ap¬
te subiunxit. hȩc omĩa oꝑatur ds̃ trib uicib
ꝑ singulos. uidelicet conuersionis. ꝓbationis
& mortis. quia ꝑ tria hȩc & duris pͥmũ stimu¬
lis meroris afficitur: & magnis postinodum
securitatis gaudiis refouetur. Et quia electi
uniꝰ cuiꝰq mens isdem trib uicib. id est uel
labore conuersionis. uel temptatione. ꝓbatio¬
nis. uel formidine solutionis atteritur. atq
ipsa attritione purgata liberatur. apte subiun
morientium est: quã corporeis oculis cernimꝰ.
Q ui autẽ adhuc huic mundo uiuunt. luce
morientiũ tenebrescunt. Ni uͦ mundo mortui
sunt. qui despecto temporali lumine ad splen¬

Expanded text:
lem speciem dum respicit assumit. Quae enim ad lem speciem dum respicit assumit. Quae enim ad mutabilitatem per semetipsam lapsa est, ad immutabilitatis statum immutabilitatem videndo formatur. Igitur Eliu de afflicto hoc liberatoque homine, quia prius moeroris amaritudinem et postmodum gaudia consolationis expressit, apte subjunxit: Haec omnia operatur Deus tribus vicibus per singulos, videlicet conversionis, probationis, et mortis, quia per tria haec, et duris primum stimulis moeroris afficitur, et magnis postmodum securitatis gaudiis refovetur. Et quia electi uniuscujusque mens iisdem tribus vicibus, id est vel labore conversionis, vel tentatione probationis, vel formidine solutionis atteritur, atque ipsa attritione purgata liberatur, apte subjungmorientium est, quam corporeis oculis cernimus. Qui autem adhuc huic mundo vivunt, luce morientium tenebrescunt. Illuminantur autem luce viventium qui, despecto temporali lumine, ad splen
Abbreviated transcription (Latin):
quia iustoꝵ animȩ a leuib quibꝰq conta¬
gus ipso sepe mortis pauore purgatur. &
ȩternȩ retributionis gaudia iam ab ipsa car¬
nis solutione ꝑeipiunt. plerumq uͦ contem¬
platione quadã retributionis internȩ etiam
priꝰ qͣm carne expolientur hilarescunt: & dũ
uetustatis debitũ soluunt. noui iam muneris
leticia ꝑfruuntur: rede dicttur. uidebit fa¬
ciem ciꝰ in iubilo. uel certe. liberauit animam
suam ne ꝑgeret in interitum. s uiuens lucẽ
uideret. Iusti itaq anima in iubilo faciem
dĩ conspicit: quia tantũ de leticia interna per¬
cipit. qntũ caꝑe uel assumpta uix possit. Ibi
gͥ lucem iuuens uidet: quia spiritalem oculũ
in radios interni solis infigit. Ibi lucem uiuens
uidet. quia om̃i iam mutabilitatis uicissitu¬
dine atq obumbratione calcata. ueritati
cternitatis inheret. ciq inherendo quẽ cernit
ad similitudinẽ incõmutabilitatis assurgit.
atq in semetipsam auctoris sui inconuersibi¬

Expanded text:
quia justorum animae a levibus quibusque contagiis ipso saepe mortis pavore purgantur, et aeternae retributionis gaudia jam ab ipsa carnis solutione percipiunt, plerumque vero contemplatione quadam retributionis internae etiam priusquam carne exspolientur hilarescunt, et dum vetustatis debitum solvunt, novi jam muneris laetitia perfruuntur, recte dicitur: Videbit faciem ejus in jubilo. Vel certe: Liberavit animam suam, ne pergeret in interitum, sed vivens lucem videret. Justi itaque anima in jubilo faciem Dei conspicit, quia tantum de laetitia interna percipit, quantum capere vel assumpta vix possit. Ibi igitur lucem vivens videt, quia spiritalem oculum in radios aeterni solis infigit. Ibi lucem vivens videt, quia omni jam mutabilitatis vicissitudine atque obumbratione calcata, veritati aeternitatis inhaeret; eique inhaerendo quem cernit, ad similitudinem incommutabilitatis assurgit, atque in semetipsam auctoris sui inconversibi
Abbreviated transcription (Latin):
culpã ꝓrumpitur elationis: atq apud distric¬
tum udicem ipsa clatio impictas estimatur. be¬
ne de dño ꝑ helii dicitur. qui uocat duces im¬
pios. De ipso quippe ducatu dũ suꝑbiunt:
exemplo suo subditos ad impictatem trahunt.

Expanded text:
culpam prorumpitur elationis, atque apud districculpam prorumpitur elationis, atque apud districtum judicem ipsa elatio impietas aestimatur, bene de Domino per Eliu dicitur: Qui vocat duces impios. De ipso quippe ducatu dum superbiunt, exemplo suo subditos ad impietatem trahun