comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnitate qͣm nos hodie cele¬
bramus fratnitati ur̃e latiꝰ disserere.
Hoc autẽ in primis notandũ ẽ. qd̃ en¬
cenia que in lectione euͣngłica facc̃a
cognouimꝰ ñ ad primã templi dedica¬
tionẽ. s ad ultimã ꝑtiuent: ad̾ ex eo
facile colligitur. quia hieme facta re¬
feruuitꝰ prima si quidẽ eiꝰ dedicatioa
saiomone tempore autumini: media
a zorobabel. ⁊ ih̾u sacerdote tempore
ueris ultima a uida machabes tempo¬
re hiemis est facta: qͣndo specialit̾ con¬
stitutum ẽẽ legitur. ut eadem debicatõ
ꝑ om̃s annos in memoriã sollempui¬
hus reuocaretꝰ o fficiis: iurta qd̃ ad
tẽpꝰ usq dominice incarnationis ob¬
seruatũ fuisse. modo cum eungłm lege
tionis: quia salomon quidẽ tem
ꝑfecit: octauo autẽ hoc anno. decima
die mensis septimi. qui a nobis septẽ¬
ber october appellatur. in magna gła
dedicauit ⁊ que udelicet die. ⁊ antea ꝑ
legem erat statuta sollempnis: ita ut
in ea tabernaculum omne. ꝑ singłos

Expanded text:
solymitae, et nos hodie celebramus, fraternitati vestrae latius disserere. Hoc autem in primis notandum est, quod encaenia, quae in lectione evangelica facta cognovimus, non ad primam dedicationem templi, sed ad ultimam pertinent, quod ex eo facile colligitur, quia hieme facta referuntur. Prima siquidem ejus dedicatio a Salomone, tempore autumni; media a Zorobabel, et a Jesu sacerdote, tempore veris; ultima a Juda Machabaeo, tempore hiemis est facta, quando specialiter constitutum esse legitur, ut eadem dedicatio per omnes annos in memoriam solemnibus revocaretur officiis, juxta quod ad tempus dominicae incarnationis observatum fuisse, modo cum legeretur Evrtiae dedicationis, quia Salomon quidem tempperfecit; octavo autem anno, hoc est, decima die mensis septimi, qui a nobis October appellatur, in magna regni gloria dedicavit: quae, videlicet, dies et antea per legem erat statuta solemnis, ita ut in ea tabernaculum omne per singulos
Abbreviated transcription (Latin):
secutionib reddita liberior. tͣnͣquilla
quibdã suis membris hostis antiqui
ꝑiclitatꝰ insidiis: nunc instante soler¬
tia doctorũ fidelium. quos ad horã ꝑ¬
dere uidebatur. ꝑ patientiã iam casti¬
sgatos recipit.
uod uero
templum scdõ qͣdraginta ⁊ sex an¬
nis edificatum ẽ: ad significationẽ do¬
minici corporis qd̃ de uirgine assumpsit
specialit̾ respicit: de quo ipse iudei ĩqͥt.
citabo illud: quia uidelicet solutũ pas¬
sione corpꝰ suum. ipse die tertia resus¬
citauit ad uitã. Ferunt siquidẽ qͥa
corpꝰ hominis quadragesimo sexto
die post conceptionis iniciũ in membro¬
rum distinctione formet᷑: atq ideo ñ
casu gestum. s diuinitꝰ ꝓcuratũ est.
ut eo annoꝵ numero templũ edifica¬
retur: quo dierum numero corpꝰ do¬
minicum qd̃ ꝑ templum figurabatꝰ
in utero uirginali. ꝑfici oportebatꝰ. ̃¬

Expanded text:
persecutoribus reddita liberior, tranquilliupersecutoribus reddita liberior, tranquilliuquibusdam suis membris hostis antiqui periclitatur insidiis, nunc instante solertia doctorum fidelium, quos ad horam perdere videbatur, per poenitentiam jam castigatos recipit. Quod vero templum secundum quadraginta et sex annis aedificatum est, ad significationem Dominici corporis, quod de Virgine assumpsit, specialiter respicit. De quo ipse Judaeis: Solvbus excitabo illud . Quia videlicet solutum passione corpus suum ipse die tertia resuscitavit ad vitam. Ferunt siquidem qui corpus hominis quadragesimo sexto die post conceptionis initium in membrorum distinctione formetur; atque ideo non casu gestum, sed divinitus procuratum est, ut in eo annorum numero templum aedificaretur, 98 quo dierum numero corpus Dominicum, quod per templum figurabatur, in utero virginali perfici oportebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ius scłi tempus qd̃ septem dieb euoi¬
uitꝰ sc̃e structura eccłie cresc̾e̾ nunqͣm
desinit. Qd̃ octauo anno dedicatũ ẽ.
⁊ celeberrima illa ac maxima sollẽp¬
nitas. a salomone rege. cunctis filiis
isrł tempore complete dedicationis exi¬
bita. insinuat mystice quia ꝑfecto in
fine mundi numero electoꝵ. dui desi¬
derte ĩmortalitatis est secutura fes¬
tiuitas. ⁊ ꝑacto uniu̾salis resurrec¬
tionis miraculo mox om̃s qui ad paci¬
fici regis ueri scilicet salomonis. reg¬
num ꝑtinent. et̾na cum eo gaudia pa¬
trie celestis intrabunt. Lectõ uii¬
am quia dominꝰ nr̃ octaua die. idest
post septimam sabb̃i resuscitari a
morte uoluit: numerꝰ octonariꝰ nr̃e
quoq resurrectionis festa uentura de¬
signat. Qd̃ templum ab hostib succen¬
sum rursũ domino miserante construit᷑.
qd̃ ab ydolatriis comquinatũ denuo
suꝑne pietatis auxilio mundat᷑. uari¬
os sce eccl̃ie insinuat euentꝰ: q̃ nunc
infidelium ꝑsecutione p̃mitꝰ. nunc aꝑ

Expanded text:
us saeculi tempus, quod septem diebus volvitur, sanctae structura ecclesiae crescere nunquam desinit. Quod autem octavo anno dedicatum est, et celeberrima illa ac maxima solemnitas a Salomone rege cunctis filiis Israel tempore completae dedicationis exhibita, insinuat mystice quia, perfecto in fine mundi numero electorum, diu desideratae immortalitatis est futura festivitas; et peracto universalis resurrectionis miraculo, mox omfici regis veri, scilicet Salomonis, regnum pertinent, aeterna cum eo gaudia patriae coelestis intrabunt. Nam quia Dominus noster octava die, id est, post septimam sabbati, resuscitari a morte voluit, recte numerus octonarius nostrae quoque resurrectionis festa ventura designat. Quod templum ab hostibus incensum rursum Domino miserante construitur; quod ab idololatris coinquinatum denuo, supernae pietatis auxilio, mundatur; varios sanctae Ecclesiae insinuat eventus, quae nunc infidelium persecutione premitur, nunc autem,
Abbreviated transcription (Latin):
Iidit et cibos salomonis: idest illos
de quib dicebat. m̃s cib ẽ ut faci¬
am uoluntatẽ eiꝰ qui misit me patris.
Cib enim xp̃i est salꝰ nr̃a. Reficitur
celestib epulis: ꝓfectib nr̃is. Cibus¬
enim eius sumus: dum adquisiti eccłie
in membra eius. corpꝰ q transimꝰ. uel
cib eius altaris sacram̃ta celestia: de
quib dicitꝰ᷑ panem celi dedit eis: panẽ
angłorum manducauit homo. uidit ⁊
hoso causta eiꝰ: orationum sine dubio.
supplicationũq myst̾ia. Et obstupuit
ubi uidit inestimabiles diuitias dñi
sui: dixito ad regẽ. Uerus est sermꝰ
quem audreram ui terra mea suꝑ ser¬
monib tus. ⁊ suꝑ sapĩa tua: ⁊ ñ cre
debam narrantib donec ipsa ueni ⁊
uidi oculis meis. ⁊. ꝓbaui qd̃ media
pars nuntiata michi ñ fuisset. Maio¬
ra quippe sunt sapĩa et opera tua. qͣm

Expanded text:
it 66 et cibos Salomonis, id est velut is de quibus dicebat: Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me Patris . Cibus Christi est salus nostra. Reficitur coelestibus epulis, profectibus nostris. Cibus ejus sumus, dum acquisiti Ecclesiae in membra ejus, corpus, quod transimus; vel cibus salutaris sacramenta coelestia, de quibus dicitur: Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo . Vidit et holocausta ejus, orationum sine dubio supplicationumque ministeria, et obstupuit ubi vidit inaestimabiles divitias Domini sui; dixitque ad regem: Verus est sermo quem audieram in terra mea super sermonibus tuis et super sapientia debam narrantibus, donec ipsa veni, et vidi oculis meis, et probavi quod media pars nuntiata mihi non fuisset. Majora sunt sapientia et opera tua, quam
Abbreviated transcription (Latin):
udiat de regno qd amet. audiat
de supplicio unusquisq qd̃ time¬
at: ut torpentẽ animã. ⁊ t̾re uehem̃¬
ter inherentẽ. si amor ad regnũ non
trabit: uł timor minet. Ecce enim de
gehenne exp̃ssione dicit᷑: ibi erit fletꝰ
⁊ stridor dentium. Sed quia p̃sentia
flere et lugere formidatis. Nemo et¬
enim potest ⁊ hic gaudere cũ scło: ⁊
illic regnare cum deo. Temporalis itaq
leticie fluxa restringite: carnis uo¬
luptates edomate. Q uicqͥd animo ex
p̾senti scło arridet: ex consideratione
et̾ni ignis amarescat. Quicqͥd in mñte
puerilit̾ hilarescit: hoc discipline iu¬
uenilis censura coherceat: ut dũ spon¬
te temporalia fugitis. et̾na gaudia si¬
ne labore capiatis.¬

Expanded text:
udiat de regno quod amet, audiat udiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia flere formidatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quidquid animo ex praesenti saeculo arridet, ex consideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueriliter hilarescit, hoc disciplinae juvenilis censura coerceat, ut dum sponte temporalia fugitis, aeterna gaudia sine labore capiatis
Abbreviated transcription (Latin):
ferni claustra descendere: ꝓ peccatis
suis et̾na supplicia tolerare. Cui ꝑ me¬
diatoris aduentum noui aliquid ac¬
cessit: ut si hic recte studeat uiuere
celoꝵ ualeat regna penetrare. et ho¬
mo in t̾ra editꝰ. a corruptibili uita mo¬
riatux : in celo collocandꝰ. Et uetꝰ uti¬
q ẽ ut ꝓ culpa humanum genꝰ in et̾¬
na pena intereat: et nouũ. ut conu̾sꝰ
in regno uiuat. Qd̃ gͦ iu conclusione lo¬
quutionis sue dominꝰ subdidit: hoc ẽ
utiq qd p̃misit. Oriꝰ enim de regni si¬
militudine thesaurũ inuentũ.⁊ bonã
margaritam ꝓtulit: postmodũ uero
inferni penas de maloꝵ combustione
narrauit: atq in conclusione subiun¬
git. Ideo doctus scriba in regno celoꝵ si¬
milis ẽ patrifamilias: ꝓfe̾renti de the
sauro suo noua et uetera. Ac si aperte
diceretꝰ. Ille in sc̃a eccłia doctꝰ p̃dicator
ẽ: qui et noua scit ꝓferre de suauita¬
te regni: ⁊ uetusta dicere de t̾rore sup¬
pucii. ut uł pene t̾reant qͦs p̃mia ñ

Expanded text:
laustra descendere, pro peccatis suis supplicia aeterna tolerare. Cui per Mediatoris adventum novum aliquid accessit, ut si hic recte studeat vivere, coelorum regna valeat penetrare: et homo in terra editus, a corruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias e diceretur: Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est, qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant, quos praemia non
Abbreviated transcription (Latin):
ab humauis laudib ñ abscondit.
Np̃senti et enun uita
quasi in uia sumꝰ qua ad patriã ꝑ¬
gimus: maligni autẽ sp̃c iter nr̃m
quasi quidam latrunculi obsident.
Dep̃dari ergo desiderat : qui thesau¬
rum publice portat iu uia. Hoc aũt
dico. non ut ꝓximi opera nr̃a ñ uide¬
ant cur scriptum sit uideant oꝑa
ur̃a bona ⁊ glorificent patrẽ qui ĩ
celis est: s ut ꝑ boc qd̾ agimꝰ. lau¬

Expanded text:
ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice portat in via. Hoc autem dico, non ut proximi opera nostra bona non videant, cum scriptum sit: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est
Abbreviated transcription (Latin):
tͥcenis rebus simue dicitꝰ. ut ex
hiis q̃ animꝰ nouit. surgat ad incog¬
uisibilium se ad inuisibilia rapiat:⁊
ꝑ ea que usu didicit. quasi confricatꝰ
incalescat: ut ꝑ hoc qd scit notum
diligere. discat et incognita amare.
Ecce enim celoꝵ regnum. thesauro
abscondito in agro comparatꝰ: quẽ
qui inuenit homo abscondit.⁊ p̃ga u¬
dio illius uadit et uendit omnia q̃
habet. ⁊ emit agrum illum. Qua in

Expanded text:
bus simile dicitur, ut ex his quae animus novit surgat ad incogvisibilium se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut per hoc quod scit notum diligere, discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro abscondito in agro comparatur, quem qui invenit homo, abscondit, et prae gaudio illius vadit et vendit universa quae habet, et emit agru
Abbreviated transcription (Latin):
ic autem sit opꝰ in publico. qͣtinꝰ
intentio maneat in occulto. ut¬
⁊ de bono opere ꝓximis p̃beamꝰ exẽ¬
plum: ⁊ tam̃ ꝑ intentionẽ qua soli
deo placere querimus. semper opte
mus secretũ Thesaucꝰ autẽ: celeste
desiderium ẽ. Ager u̾o in quo thesaurꝰ
absconditur. disciplina studii celestis.
Quem ꝓfecto agrum uenditis omni¬
b comꝑat qui uoluptatib carnis re¬
nuntians. cuncta sua desideria ꝑ disci
pline celestiᷤ cuͨtodiã calcat. ut nichil iam
qd̃ caro blandiatur libeat. nichil quod
carnalem uitam trucidat sp̃c ꝑhorrescat.

Expanded text:
ic ergo sit opus in publico ut intentio maneat in occulto, ut de bono opere proximis praebeamus exemplum, ut tum per intentionem qua soli Deo placere quaerimus secretum. Thesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui, voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria plinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spiritus perhorrescat.
Abbreviated transcription (Latin):
mutari ũ possunt. Nos autẽ mali capi¬
mur : s in bonitatẽ ꝑmutam᷑. Cogite¬
mus itaq in captione. ne diuidamꝰ in
ita ut se ñ modicum addicat. si cui ex
hoc conuentu ur̃o deesse contingat. Qͥd
ergo in illa die acturꝰ ẽ. qui a consyec¬
tu iudicis rapit᷑. ab electoꝵ sorte se¬
paratur. Qui tenebrescit alumine.
cruciatꝰ et̾na dampnatione : Unde ⁊
hanc eandẽ comparationẽ dñs sub
breuitate aꝑit. cum subiungit. Sic
erit in consummatione scłi. Exibũt
angli ⁊ separabũt malos de medio
iustorum: ⁊ mitcent eos in caminũ
ignis: ibi erit fletꝰ ⁊ stridor dentiũ.
mendũ ẽ potiꝰ quã exponendũ.
Aperta et enim uoce torm̃ta peccanti¬
um dicta sunt: ne quis ad ignoran¬
tie sue excusationẽ recurreret: si qͥd
de et̾no supplicio obscure diceret᷑ Un¬
de ⁊ subditur. Intellexistis hec oĩa:

Expanded text:
mutari non possunt; nos autem mali capimutari non possunt; nos autem mali capimur, sed in bonitate permutamur. Cogitemus igitur in captione, ne dividamur inse non modicum addicat, si cui ex hoc conventu vestro deesse contingat. Quid ergo in die illa acturus est, qui a conspectu judicis rapitur, ab electorum societate separatur, qui tenebrescit a lumine, cruciatur aeterna combustione? Unde et hanc eamdem comparationem Dominus sub brevitate aperit cum subjungit: Sic erit in consummatione saeculi. Exibunt angeli, et separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in camis. Ibi erit fletus et stridor dentium. mendum est potius quam exponendum. Aperta etenim voce tormenta peccantium dicta sunt, ne quis ad ignoratiae suae excusationem recurreret, si quid de aeterno supplicio obscure diceretur. Unde et subditur: Intellexistis haec omnia?
Abbreviated transcription (Latin):
qui de hiis que foris egerint: intus
piscatorib ẽ cõmissa. ⁊ ꝑ eam aͥsq
ad etͥnum regnum. a p̃sentis scłi
fluctib trahit᷑: ne in et̾ne mortis ꝓ¬
fundo mergatꝰ. Que ex omni genere
piscium congregat: quia ad peccato¬
rum ueniam. sapientes ⁊ fatuos. li¬
beros ⁊ seruos. diuites. ⁊ pauperes.
fortes et infirmos uocat. Unde ⁊ ꝑ
psalmistam deo dicitͫ Ad te om̃is ca¬
ue sagena sca scilicet eccłia tũc
uniu̾salit̾ repletꝰ. cum infine suo hu¬
mani generis sũma concluditꝰ. Quã
educunt ⁊ secꝰ utꝰ sedent: quia sicut
mare scłm. ita scli finem significat litꝰ
maris. In quo scilicet fine. boni pisces
ras: quia et electꝰ quisq intab̾nacula
et̾ua recipitꝰ et int̾ni regni luce ꝑdita
ad ext̾iores tenebras reprobi ꝑtrahunt᷑.
unc eium bonos malosq
cõmunit̾ quasi ꝑmixtos pisces.
fidei sagena nos continet. S litꝰ indi
bat. Et quidem pisces qui capti fuerĩt

Expanded text:
qui de his quae foris egerint intus qui de his quae foris egerint intus piscatoribus est commissa, et per eam quisque ad aeternum regnum a praesentis saeculi fluctibus trahitur, ne in aeternae mortis profundo mergatur. Quae ex omni genere piscium congregat, quod ad peccatorum veniam sapientes, et fatuos, liberos et servos, divites et pauperes, fortes et infirmos vocat. Unde per Psalmistam Deo dicitur, ad te omnis cae sagena, scilicet, tunc universaliter repletur, cum in fine suo humani generis summa concluditur. Quam educunt, et secus littus sedent, quia sicut mare saeculum, ita saeculi finem significat littus maris. In quo scilicet fine boni pisces ras, quia et electus quisque in tabernacula aeterna recipitur, et interni regni luce perdita, ad exteriores tenebras reprobi pertrahuntur. Nunc enim bonos malosque communiter quasi permistos pisces fidei sagena nos continet, sed littus indicbat. Et quidem pisces qui capti fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
tia humanos fauores expetunt: doctri¬
ne inseruiunt: indigentib multa largi¬
untur. Sed fatue ꝓfecto sunt uirgineᷤ.
quia solam laudis transitorie retributi¬
onem querunt. Unde ⁊ aꝑte subditꝰ¬
Qͥnq fatue non sumpserunt oleũ se¬
cum. Prudentes autẽ. acceperũt ole¬
um in uasis suis cum lampadib. Per
oleum quippe: uitor glie designatur.
Uascula autem nr̃a sunt corda: in qͥ¬
b ferimus cuncta q̃ cogitamus. Pͥru¬
dentes u̾o oleum in uasis habent. qͥa
nitorẽ głe intͣ conscientiã retinent.
paulo attestante qui ait. Gla nr̃a hec
est: testimoniũ conscientie nr̃e. Fa¬
tue autẽ uirgines oleum secũ ñ su¬
munt: quia głam int conscientiam
ñ habent. dum hanc ab ore ꝓximoꝵ
q̃runt. Notandũ u̾o qd̃ om̃s lam¬
padeᷤ habe habent. s omnes oleum
ñ habent: quia plerumq bona ĩ se
opera cum electis ⁊ reꝓbi ostendunt.
s soli ad sponsum cum oleo ueniunt:

Expanded text:
tia humanos favores expetunt; doctritia humanos favores expetunt; doctrinae inserviunt, indigentibus multa largiuntur, sed fatuae profecto sunt virgines, quia solam laudis transitoriae retributionem quaerunt. Unde et aperte subditnon sumpserunt oleum secum; prudentes autem acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Per oleum quippe nitor gloriae designatur; vascula autem nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Prudentes ergo oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, dum hanc ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumque bona in se opera cum electis et reprobi ostendunt, sed soli ad sponsum cum oleo veniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ud itaq ꝑ hanc sententiã. xiͦ¬
nisi p̃sens eccłia celoꝵ regnũ di¬
citur : In qua doctor qui mandatũ
soluerit. minimꝰ uocatꝰ quia cuiꝰ ui¬
ta despicitur : restat ut ⁊ p̃dicatio
contempnatꝰ. In quinq autẽ corpo¬
ris sensib unusqͥsq subsistit. Ge¬
minatꝰ autẽ quinariꝰ. denariũ ꝑfi¬
cit. Et quia ex utroq sexu fidelium
multitudo colligitꝰ: sca eccłia decẽ
uirginib similis denuntiat᷑. In qua
quia mali cum bonis. ⁊ reprobi cũ
electis ammixti sunt: recte similis¬
uirginib prudentib ⁊ fatius. ẽe per¬
hibrtur. Sunt namq pleriq conti¬
uentes. qui ab ext̾iori se appetitu cul¬
todiunt:. ⁊ spe ad int̾iora rapiuntur.
Caruem macerant: ⁊ toto desiderio
ad supernam patriã anhelant. Eter¬
na p̃mia expetunt: pro laborib suis
recipere laudes humanas nolunt.
Hii nimirum glam suam ñ in ore ho¬
minum ponunt: s intra conscientiã¬
q qui corpus ꝑ abstinentiam
affugunt: sed de ipsa sua abstiuen¬

Expanded text:
d itaque per hanc sententiam nisi praesens Ecclesia coelorum regnum dicitur? in qua doctor qui mandatum solverit minimus vocatur, quia cujus vita despicitur, restat ut praedicatio clesia. In quinque autem corporis sensibus, unusquique subsistit. Geminatus autem quinarius denarium perficit. Et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur, in qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis avirginibus prudentibus et fatuis esse perhibetur. Sunt namque plerique continentes qui ab exteriori se appetitu custodiunt, et spe ad interiora rapiuntur; carnem macerant, et toto desiderio ad supernam patriam anhelant, aeterna praemia expetunt pro laboribus suis recipere, laudes humanas nolunt. Hi nimirum gloriam suam non in ore hominum ponunt, sed intra conscientiaque qui corpus per abstinentiam affligunt, sed de ipsa sua abstinen
Abbreviated transcription (Latin):
patri familias: ꝓferenti de thesauro
suo noua et uetera.
testamentũ accipimꝰ: abrahã doc¬
tum fuisse denegamꝰ. qui noui ⁊ ue¬
teris testamenti ⁊ si facta nouit:
minime uerba nuntiauit. Moysen
quoq docto patrifamilias. compara¬
re ñ possumus: qui ⁊ si testam̃tũ ue¬
tꝰ docuit: noui tam̃ dicta ñ ꝓtulit.
S in eo qd̃ u̾itas dicit. omnis scriba
doctꝰ in regno celoꝵ. similis ẽ homi¬
ni patrifamilias. intelligi ualet. quia
ñ de hiis qui fuerant. sed de huis qui
testam̃ti p̃dicãmenta. uocib ⁊ morib

Expanded text:
de thesauro suo nova et vetera. Testamentum accipimus, Abraham doctum fuisse denegamus, qui Novi et Veteris Testamenti etsi facta novit, minime verba nuntiavit. Moysen quoque docto patrifamilias comparare non possumus, 1475 qui etsi Testamentum Vetus edocuit, Novi tamen dicta non protulit.criba doctus in regno coelorum, similis est patrifamilias , intelligi valet quia non de his qui fuerant, sed de his qui eTestamenti praedicamenta vocibus et moribus
Abbreviated transcription (Latin):
dendi luminis. illinc admitcende timor
deformitatis. Nam si rex equale lum̃¬
dedecus exiberet. Aut enim turpiter
segnando deformitatis portaret obꝓbri¬
didisset et regnum. Unum ergo resta¬
bat regi consilium. ut ubi ñ ualebat

Expanded text:
tendi luminis; illinc imminentis pudor deformitatis. Nam si rex adforet ludedecus, aut enim turpiter, regnando, foeditatis gestaret opprobrierdidisset et regnum. Unum ergo restabat regi consilium, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
natus est equalis. Sicut participa¬
tione filu per unitatem corporis et
sanguinis. quam illa manclucatio
potatioq significat: efficit meliores:
Duumus ergo nos ꝓpter ip̃m man¬
ducantes eum idest ipsum accipienteᷤ
u uitam eternam: quam non habemꝰ
ex nobis: Uuut autem ip̃e ꝓpter patcẽ
missus ab eo: quia semetip̃m exina¬
nunt factus obecliens usq ad mortem
uiuens pater: et ego uiuo ꝓpter¬
eum: Et qui manclucat. uiuet et ipse
ꝓpter me Ac si diceret. Et ego uiuo
propter pr̃em: idest ad illi
quam ad maiorem referam uitam
meam Exmanitio mea: fecit in qua
me misit: Ut autem quisq uiuat
ꝓpter me: participationem facit qui
manducat me. Ego itaq humilieit
uiuo ꝓpter patrem equalis patri. sed
ea ui qua muior factus est pr̃e de qua
etiam superus dixit. N icut pater ha¬
bet uitam in semetipso: sic dedit filio
uitam habere in semetip̃o: idest genu

Expanded text:
natus aequalis, sicut participatio Filii per unitatem corporis ejus et sanguinis, quod illa manducatio potatioque significat, efficit nos meliores. Vivimus ergo nos propter ipsum, manducantes eum, id est, ipsum accipientes aeternam vitam, quam non habemus ex nobis. Vivit autem ipse propter Patrem, missus ab eo, quia semetipsum exinanivit, factus obediens usque ad lignum vivens PaterPatrem. Et qui manducat me, et ipse vivet propter me. » Ac si diceret: Ut vivam propter Patrem, id est, ad illum tanquam ad majorem referam vitam meam, exinanitio mea fecit, in qua me misit. Ut autem quisquam vivat propter me, participatio facit, quia manducat me. Ego itaque humiliatus vivo propter Patrem, ilea in qua minor factus est Patre; de qua etiam superius dixit: « Sicut Pater habet vitam in semetipso, ita dedit Filio vitam habere in semeti
Abbreviated transcription (Latin):
ficit qd̃ loquitur. et quid sit man¬
ducare corpus eius: et sangunem bi¬
bere: Et qui manducat meam carnẽ.
et bibit meum sanguinem. in me ma¬
nec et ego in eo. Hec est ergo man¬
clucare illam escam. et illum bibere
potum ui xp̃o manere: et illum ma¬
uentem uni se labere: At per hoc qui
non manet in xp̃o. et in quo nõ ma¬
net xputus: procullubio non man¬
duua spicicu aliter eius carnem: liat
carnaliter et uisibiliter premat den¬
tibus sacramenta corporis et sangui¬
nis xp̃r. sed magis tante rei sacram̃¬
tum ad iudicum sibi manducat
et bibit: qui ĩmundus presumit
ad xp̃i accedere sacramenta: que aliꝰ
non digne sumit nisi qui mundus
est: De quib dicitur: Bĩ mundo corde
quoniam ipsi deum uidebunt. le.xͣ¬
Icur misit me inquit uiuens
pater: et ego uiuo ꝓpter pr̃em.

Expanded text:
fiat quod loquitur, et quid sit manducare corpus ejus et sanguinem bibere: Et qui manducat meam carnem et bibit meum sanguinem in me manet et ego in eo. Hoc est ergo manducare illam escam et illum bibere potum, in Christo manere, et illum manentem in se bibere. At per hoc qui non manet in Christo, et in quo non manet Christus, procul dubio nec manducat spiritualiter ejus carnem, licet carnaliter, et visibiliter premat dentibus sacramentum corporis et sanguinis Christi, sed magis tantae rei sacramentum ad judicium sibi manducat et bibit, qui immundus praesumpsit ad Christi accedere sacramenta, quae alius nemo digne sumit, nisi qui mundus est, de quibus dicitur: « Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . » « Sicut me misit, inquit, vivens Pa
Abbreviated transcription (Latin):
delectatione rapiatꝰ recte ꝑ quendam
sapientẽ dicitur. Ducẽ te constituer̃t.
noli extolli s esto in illis: quasi unꝰ
ex ulis. Hinc etiam petrus ait. Non
dominantes in clero. s forma facti
gregi. Et tamen ñ nunqͣm grauiꝰ de¬
linquit ᷑: si int̾ ꝑu̾sos plꝰ equalitas
qͣm disciplina custoditur. Quia enim
talsa pietate superatꝰ ferire heli de¬
linquentes filios noluit: apd̾ distric¬
tum tudicem ĩemetipsum cum filiis
crudeli dampnatione ꝑcussit. Unde ne¬
cesse ẽ ut rectorẽ subditis. ⁊ matrem
pietas. et patrem efficiat disciplina.
ato int̾ hec sollicita circũspectione ꝓ¬
uidendum. ne aut districtio sit rigida.
am quis maior est qui recũbit.
an qui ministrat : Nonne qͥ re¬
cumbit ⁊ Ego autẽ in medio uestrũ
sum : sic̃ qui ministrat. Ad uerba
exhortationis suimet adiungit exẽ¬
pla que iohannes eurgłista plenius
commemorans intꝰ cetera scribit. Si¬
ergo ego laui ur̃os pedes dñs ⁊ mãgis¬

Expanded text:
er quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregi . Et tamen nonunquam gravius delinquitur, si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custodiatur, quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit. Unde necesse est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, Nam quis major est, qui recumbit an qui ministrat? Nonne qui recumbit? Ego autem in medio vestrum sum sicut qui ministrat. Ad verba exhortationis suimet adjungit exempla, quae Joannes evangelista plenius commemorans inter caetera scribit: Si ego lavi vestros pedes Dominus et Magis
Abbreviated transcription (Latin):
& lauit nos apeccatis nrͣis in sangui¬
ne suo:¬
Ionsolũ autẽ lauit nos apeccatis
nr̃is in sanguine suo quando
sanguinẽ suũ dedit incruce ꝓ nobis.
uel quando unusquisq nrm myste¬
rio sacroscę passionis illius baptis¬
mo aquę ablutus ẽ : uerũ etiam co¬
tidie tollit peccata mundi. lauatq
nos apeccatis nr̃is eoti die insangui¬
ne suo : cũ eiusdem beate passionis
ad altare memoria replicatur : cũ panis
& uini creatura insacramentũ carnis &
sanguinis eius in effabili sp̃s sc̃ificatione
transfertur : sicq corpus & sanguis ip¬
sius non infideliũ manib ad ꝑniciem
ipsoꝵ funditur & occidit᷑ : sed fideliũ
te figurã agnus in lege paschalis osten¬
dit:. quisemel populii de egiptya ser¬
uitute liberans. in memoriã cius dem
liberationis ꝑ omnes aimos immola¬
tione sua popłm eundeni sc̃ificare.
solebat . donec ueniret ipse. cuitalis
hostia testimoni ũ dabat: Oblatusq
patri ꝓnobis in ostiã odorẽq sua¬

Expanded text:
avit nos a peccatis nostris in sanguine suoNon solum autem lavit nos a peccatis ostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit in cruce pro nobis, vel quando unusquisque nostrum mysterio sacrosanctae passionis illius baptismo aquae ablutus est, verum etiam quotidie tollit peccata mundi. Lavat itaque nos a peccatis nostris quotidie in sanguine suo, cum ejusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis ejus ineffabili Spiritus sanctificatione transfertur: sicque corpus et sanguis illius non infidelium manibus ad perniciem ipsorum funditur et occiditur, sed fidelium te figuram agnus in lege paschalis ostendit, qui semel populum de Aegyptia servitute liberans, in memoriam ejusdem liberationis, per omnes annos immolatione sua populum eumdem sanctificare solebat, donec veniret ipse cui talis hostia testimonium dabat, oblatusque Patri pro nobis in hostiam odoremque sua
Abbreviated transcription (Latin):
modo autẽ peccata mundi tollat.
quo ordine iustificet impios. petrus
apłs ostendit. qui ait. Noncorrup¬
tibili ͥ argento uel auro redempti
estis de uana ur̃a conuersatione
paternȩ traditionis : sed pretioso
sanguine quasi agni incontamina¬
ti. & immaculati iħu xp̃i. Et in¬

Expanded text:
modo autem peccata mundi tollat, quo ordine justificet impios, apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus, argento vel auro redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine, quasi agni incontaminati, et immaculati Jesu Christi
Abbreviated transcription (Latin):
bantur ẽpulis refici : sed quantulacũq
ei adño foret imꝑtite gr̃ã. hanc sibi ad si¬
lutẽ sufficere posse putauerit:

Expanded text:
bantur epulis refici, sed quantulacunque ei a Domino foret impartita gratia, hanc sibi ad salutem proficere posse putaverit
Abbreviated transcription (Latin):
ce̾ meam audient: & fiet unu̾ ouile.
&e unus pastor.
gentilẽ sanaturus puellã. non hoc antaq
ꝓbata om̃ib incõparabili matris fide ꝑs¬
cit Habet autẽ ẽadẽ mater etiã constan¬
tiȩ & humilitatis insigne precipuũ: quȩ
cãnib cõparata adño. nec sic quidem
ab instantia precandi desistit uel aspe.¬
rando pictatis munere mentẽ rẽuocat.
sed susceptã libent᷑ amplexata ointumẽ.¬
liam. non solũ cãnib se similemꝰ non nẽ.¬
gat. sed & catellis scipsam ȩqui peranda
tionis improbitate quiescit Confirmat
nãq sententiã dñi. cui dicenti. non ẽ
bonũ sũmere pane̾ filiorũ & mittere
cãnib respondit. etiã d̃e. id est uera.¬
citer ut asseris ita ẽ.: qmͣ non ẽ bonũ
dit. naͣ & catelli edunt demicis quȩca.¬
dunt demensa dñorũ suoꝵ. pruden.¬
tissime demonstrat. qualẽ intus gẽrat iei

Expanded text:
cem meam audient, et fiet unum ovile, et unus pastor . gentilem sanaturus puellam, non hoc, antequam probata omnibus incomparabili fide matris perficit. Habet autem eadem mater etiam constantiae et humilitatis insigne praecipuum, quae canibus comparata a Domino, nec sic quidem ab instantia precandi desistit, vel a sperando pietatis munere mentem revocat, sed susceptam libenter complexata contumeliam, non solum canibus se similem non negat, sed et catellis seipsa aequiparandam tionis improbitate quiescit. Confirmat namque sententiam Domini, cui dicenti: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus, respondit: Etiam, Domine. Id est, veraciter ut asseris, ita est: quia non est bonum dit: Nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. Prudentissime
Abbreviated transcription (Latin):
espondere antẽ illi differt dñs. ñ
qua misericors. inẽd̃icus. miseroꝵ
p̃ces deipicit: dequo ueracissime scriptũ
ẽ. desideriũ pauperũ exaudĩuit dñs.
sed ut ꝑseuerantiam mulieris. nobis sem
ꝑ imitabilẽ demonstret. quȩ quonã
dere differt : ut discip alorũ quoq suo.¬
rũ misericordes ostenderet. animos. qui
quasi homines ad clamorẽ mulieris.
publicȩ eos ꝑs quentis erubescebant:¬

Expanded text:
espondere autem ei differt Dominus, non quia misericors medicus miserorum preces despicit, de quo veracissime scriptum est: Desiderium pauperum exaudivit Dominus , sed ut perseverantiam mulieris nobis semper imitabilem demonstret, quae quo magdere differt, ut discipulorum quoque suorum misericordes animos qui quasi homines ad clamorem mulieris publice eos persequentis erubescebant
Abbreviated transcription (Latin):
nes filios madian. ac p̾dauit omnẽ locu¬
pletationẽ corũ: om̃sq resistentes sibi
occidit more gladii. Ua¬
t post hȩc descendit incãpos damas
ei. indieb messis. & succendit onũa
sata. om̃sq arbores ac uineas fecitꝰ inci¬
di. Et cecidit timor illius suꝑ om̃s in ha¬
brtantes terrã t c miserunt legatos
uos uniuersarũ urbiũ & ꝓuintiarum
reges ac principes. sirig̃ seilicet᷑ mesopota
sinat indignatio tua circa nos: melius
ẽ enĩ ut uiuentes seruiamus nabugo¬
donosor regi magno. & subditi simus tͥ.
qũã morientes cũ interitu nr̃o. ipsiser¬
uitutis nr̃ȩ dãpna patiam᷑init Om̃is
ciuitas nr̃a. om̃is ꝑ possessio. om̃s col¬
les & montes & campi. arm̃ta boui.
greges ouiu̾ caprarũq equorũ came.
lorũq & uniuersȩ facultates nr̃ȩ atq
familis inconspectu tuo sunt: Sint
omia sub lege tua: nos etiam & filiinͣi
serui tii sumus Ueni nobis pacificus

Expanded text:
nes filios Madian ac praedavit omnem locunes filios Madian ac praedavit omnem locupletationem eorum omnesque resistentes sibi occidit in ore gladii et post haecci in diebus messis et succendit omnia sata omnesque arbores ac vineas fecit incidi et cecidit timor illius super omnes inhabitantes terram tunc miserunt legatos suos universarum urbium et provinciarum reges ac principes Syriae scilicet Mesopotamisinat indignatio tua circa nos melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno et subditi simus tibi quam morientes cum interitu nostro ipsi servitutis nostrae damna patiamini omnis civitas nostra omnisque possessio omnes colles et montes et campi armenta boum greges oviulorum et universae facultates nostrae, atque familiae, in conspectu tuo sunt: sint omnia nostra sub lege tua. Nos et filii nostri, servi tui sumus. Veni nobis pacificus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ his quȩ exercitib sufficerent copiose.
Boum quoq arm̃ta. gregesq oiuũ. quoꝵ
non erat numerus. frum̃tũ ex om̃i syria
intransitu suo parari constituit Aurũ uͦ
& argentũ dedomo regis assũpsit multũ
nimis: & profectus ẽ ipse & om̃is exercitus
cũ quadrigis. &equitib & sagitariis: qui
coopͭerunt faciem terrȩ sicut locustȩ.
ũq ꝑtransisset fines assiriorũ..
uenit ad magnos montes ange. quisunt
asinistro ciliciȩ: ascenditq omĩa castella
corũ: & optinuit omnẽ munitionẽ. Estre¬
git autẽ ciuitatẽ opinatissimã melothi.
p̃clauitq: om̃s filios tharsis: & filios ismabel
qui erant contra faciem deserti: & ad aus¬
trũ terrȩ cȩleon. Et transiuit eufraten. &
tienit ad mesopomniam. & effregit om̃s ciuig¬
tates excelsasquȩ erant ibi. a torrente
nabrȩ usq quo ꝑueniat᷑ ad mare: & occu¬
pauit terminos eius acilicia usq ad fines
iafeth qui sunt ad austrũ: abcduxitq om¬

Expanded text:
 Al. quae exercitibus sufficerent copiose, boum quoque armenta gregesque ovium, quorum non erat numerus. Frumentum ex omni Syria in transitu suo parari constituit. Aurum vero et argentum, de domo regis assumpsit multum nimis. Et profectus est ipse, et omnis exercitus, cum quadrigis, et equitibus, et sagittariis qui cooperuerunt faciem terrae, sicut locustae. Cumque pertransisset fines Assyriorum, venit ad magnos montes Ange, qui sunt a sinistro Ciliciae, ascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit autem civitatem opinatissimam Meluthi praedavitque omnes filios Tharsis et filios Ismahel qui erant contra faciem deserti et ad austrum terrae Celeon et transiit Eufraten et venit ad Mesopotamiam et fregit omnes civitates excelsas quae erant ibi a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare et occupavit terminos eius a Cilicia usque ad fines Iafeth qui sunt ad austrum abduxitque om
Abbreviated transcription (Latin):
siuit hȩc de manib ur̃is ut ambula.¬
retis in atrus meis: Ne afferatis ultra
sacrificiũ frustra Incensũ ab homina¬
tio est michi. Neomeniã & sabbatũ
& festiuitates alias nonferam iniqui
sunt eȩtus ur̃i: Kalendas ur̃as & sol¬
lempnitates ur̃as oditͣ anuma mea: fac¬
ta sunt michi molesta: Laboraui sus¬
tinens Et cũ extenderitis in anus ur̃a
auertam oculos meos auobis: & cũ mul

Expanded text:
ris, ut ambularetis in atriis meis? Ne offeratis ultra sacrificium frustra, incensum abhominacio est michi, neomenia et sabbatum et festivitates alias non feram, iniqui sunt cetus vestri. Kalendas vestras et sollempnitates vestras odivit anima mea, facta sunt michi molestia, laboravi sustinens. Et cum extenderitis manus vestras, avertam oculos meos a vobis. Et cum mul
Abbreviated transcription (Latin):
bulis distinguitur. illis tantũ in locis
mare tyberiadis uocatur. ubi tẏberiadẽ
ciuitatẽ. aqͥs ut auint calidis salubr̃e ha
fluente iordane. duodeuiginti passuũ
milib in longũ: & quinq extendit᷑ in
latũ:
ystice autẽ mare turbida ac tum̃¬
tia. huius scłi uolumina significat.
inquib praui quilibet in iuste delectati.
quasi ꝓfundis dediti pisees. mente adsuꝑ
na gaudia non intendunt Unde bene
idẽ mare galileę. id est rota cognomi¬
nat᷑. quia nimirũ amor labentis scłi qua
psalmista. in circuitu inqͥt impũ ambulant:
Sed ab cuntẽ transmare galileȩ. iħm mul¬
titudo magna sequebat᷑ que doctrinȩ sana-¬
tionis & refectionis. ab eo eglestis munera
sũma ꝑciꝑet: quia priusqũa dñs incarne
appareret. sola illũ gens uidȩa. sequeba¬
tur credendo. Post oua uero ꝑ incarnati.¬
onis suȩ dispensationẽ fluctus uitȩ cor¬
ruptibilis adiit. caleauit. trausuit. maxima¬

Expanded text:
bulis distinbulis distinmare Tiberiadis vocabatur  Ms., vocatur, ubi Tiberiadem civitatem aquis, ut aiunt, calidis salubrem habrfluente Jordane, duo de viginti passuum millibus in longum, et quinque extenditur in latum. Mystice autem mare, turbida ac tumentia saeculi hujus volumina significat; in quibus pravi quilibet injuste delectati, quasi profundis dediti pisces, mente  Ms., mentem ad superna gaudia non intendunt. Unde bene idem mare Galilaeae, id est, rota cognominatur, quia nimirum amor labentis saeculi qlibus Psalmista: In circuitu, inquit, impii ambulant . Sed abeuntem trans mare Galilaeae Jesum multitudo maxima sequebatur, quae doctrinae, sanationis et refectionsumma perciperet, quia priusquam Dominus in carne appareret, sola illum gens Judaea sequebatur credendo. Postquam vero per incarnationis suae dispensationem fluctus vitae corruptibilis adiit, calcavit, transiit, maxi
Abbreviated transcription (Latin):
meream᷑. Qui eñr dicit se in illo mi¬
nere: debet sicut ille ambulauit &psꝰ
ambulare. Quic qͥd in nobis impers
nocentis in esse de prehendẽrimu
crebra uerbi illius auditione tergli¬
bi uidelicet sp̃ualis nos in terius ualta¬
re senserimus. solicȩ pietatis ilus ra¬
nere postulemus emundari Sed el
ieuinos nos eglestis uitȩ duleedine d¬
spexerimus. eius grãm flagitemus: ut ne¬
cessariȩ nos eõpunctionis. & eeteraruͣ uir¬
tutũ spualiũ donis satiare dignet᷑: quãti¬
nus tẽpore sacrosc̃ę resurrectionis. inte.¬
rius exteriusq decenter ornati. saeram̃.¬
ta nr̃e salutis puro corpore simul & cor¬
de sumamus.
erũ quia breuit᷑ ista prelibauimus.
libet diligentius totã sacre seriem
lechionis intueri: & quicqͥd mea mysticũ
indagare ualemus. ur̃ȩ pandere carita¬
ti. Abiit ihe transmare galileȩ: quodẽ
tẏberiadis. Primo dicendũ uixta his¬
toriã. quia mare galileȩ quod multis ꝓ
diuersitate circũ iacentiũ regionũ uoca¬

Expanded text:
mereamur. Qui enim dicit, se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Quidquid in nobis imperitiae nocentis inesse deprehenderimus, crebra verbi illius auditione tergarbi, videlicet spiritualis, nos interius vastare senserimus, solitae pietatis illius munere postulemus emundari. Sed etsi ei unitos nos coelestis vitae dulcedine conspexerimus, ejus gratiam flagitemus: ut necessariae nos compunctionis et caeterarum virtutum spiritualium donis satiare dignetur, quatenus tempore sacrosanctae resurrectionis illius interius exteriusque decenter ornati, sacramenta nostrae salutis puro corpore simul et corde sumamus. quia breviter ista praelibavimus, libet diligentius totam sacrae seriem lectionis intueri, et quidquid in ea mysticum indagare valeamus, vestrae pandere charitati. Abiit Jesus trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis. Primo dicendum, juxta historiam, quia mare Galilaeae, quod multis pro diversitate circumjacentium regionum voca
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ac saluatoris nr̃i recte cum
legunt uel audiunt accipiunt: non
tam in his quid foris stupeant atten¬
dunt. quã quid horũ exemplo ipsi
agere. quid in his mysticũ ꝑpendere
debeant inspiciunt Fece & enĩ ꝓpin¬
quante pascha die festo iudeorũ. sequ¬
tẽ se multitudinẽ dñs uerbo salutis
pariter & ope curationis erigebat. sã
sicut alius euangłista seribitꝰ. loquebi¬
tur illis de regno di: & eos qui cura
indigebant sanabat: eadẽq doc trina
& sanatione completa. paucis de ciba¬
riis habundantissime refecit: X.¬

Expanded text:
ni ac Salvatoris recte, cum legunt vel audiunt, accipiunt, non tam in his quid foris stupeant attendunt, quam quid horum exemplo intus agere, quid in his mysticum perpendere debeant inspiciunt. Ecce enim appropinquante Pascha, die festo Judaeorum, sequentem se multirigebat. Nam sicut alius evangelista scribit, loquebatur illis de regno Dei, et eos qui cura indigebant sanabat, eademque doctrina et sanatione completa, paucis de cibariis abundantissime refecit. E
Abbreviated transcription (Latin):
tet uos: daboq grãm popło huic. corã
egiptiis: Et cũ egrediemini. non ecibi.¬
es uaeui: sed postulabit mulier auici.¬
na sua & ab hospita sua uasa argentea.
& durea. ac uestes: ponetisq suꝑ filios
& filias ur̃as.: & spoliabitis egyptũ. Uii.
espondens moẏses: ait. Noncre.¬
dent michi. neq audient uocẽ mẽa.
sed dicent non apparuit tibi dñs. Diã
ergo ds̃ adeũ Quid est qͦđ tenes in ma¬
nu tua: Respondit. Uirga. Dixitq
dñs Proiee illã in terrã: Proiecit. &
uersa c̾ in colubrũ. ut fugeret moyses :
Dixitq dñs Extende manũ tuã. & ap

Expanded text:
 22. Daboque gratiam populo huic coram Aegyptiis, & cum egrediemini, non exhibitis vacui. Sed postulabit mulier a vicina sua, & ab hospita sua, vasa argentea, & aurea, ac vestes, ponetisque eas super filios, & filias vestras, & spoliabiespondit Moyses, et ait: Non credent mihi, neque audient vocem meam, sed dicent: Non apparuit tibi Dominus. Dixit ergo ad eum: Quid est quod tenes in manu tua? Respondit: Virga. Dixitque Dominus: Projice eam in terra. Projecit, et versa est in colubrum, ita ut fugeret Moyses. Dixitque Deus
Abbreviated transcription (Latin):
insinũ tuũ Retraxit & ꝓtulit iterũ.
& erat similis carni reliꝗͤ: Sinoncre¬
diderint inquit tibi. neq audierint
sermonẽ signi prioris: credent uerbo
signi sequentis Quod si nec duob qͥ¬
dem his signis crediderint: neq au¬
dierint uoc̃e tuã : sume aquã flu¬

Expanded text:
sinum tuum. Retraxit et protulit iterum, et erat similis carni reliquae. Si non crediderint, inquit, tibi, neque audierint sermonem signi prioris, credent verbo signi sequentis. Quod si nec duobus quidem his signis crediderint, neque audierint vocem tuam, sume aquam flu
Abbreviated transcription (Latin):
sũ: sana me dñe. qm̃ conturbata sunt ossa
mea Et iterũ deꝑcipiendis ab eo uitȩ ꝑ¬
petuȩ alimoniis confisa: dñs inquit pascit
me. & nichil michi deerit : in loco pascuȩ
ibi me collocauit. Dominicatq

Expanded text:
sum; sana me, Domine, quoniam conturbata sunt omnia ossa mea ; et iterum de percipiendis ab eo vitae perpetuae alimoniis confisa: Dominus, inquit, pascit me, et nihil mihi deerit; in loco pascuae ibi me collocavit . Quod a
Abbreviated transcription (Latin):
ut uadã ad pharaonẽ. ut educ̃a filios
isrł de ȩgypto: Qui diait ei Ego ero
tecũ: & hoc habebis signũ quod miserim
te: Cũ eduxcris popłm icũ de egypto.
immolabis dõ suꝑ mont̾e istũ: Ait moy¬
ses ad dnm. Fcce ego uadã adfilios isrt :
& dicã eis Ds patrũ ur̃oꝵ misit me ad¬

Expanded text:
ad Pharaonem: et educam filios Israel de Egypto? Qui dixit ei. Ego ero tecum. Et hoc habebis signum quod miserim te. Cum eduxeris populum meum de Egypto: immolabis Deo super montem istum. Ait Moyses ad Deum. Ecce ego vadam ad filios Israel: et dicam eis. D
Abbreviated transcription (Latin):
& principes eius: Confregit inira furoris
sui omne cornu isrł. auertit retrorsum
dexteram suam a facie inimici: & sigecu¬
dit in iacob quasi ignẽ flunmę deuoratis
cus: firmauit dexterã suã quasi lostis:
Et occidit omne quod pulcrhũ erat uisu
in tabernacri filię sẏon. effũdit quasi igne

Expanded text:
 Gimel.  Confregit in ira furoris sui omne cornu Israel: avertit retrorsum dexteram suam a facie inimici: et succendit in Jacob quasi ignem flammae devorantis cus, firmavit dexteram suam quasi hostis, et occidit omne quod pulchrum erat visu in tabernaculo filiae Sion, et effudit quasi ignem
Abbreviated transcription (Latin):
rentib nobis. nobiscũ eũ esse presentẽ: &
tanto utiq ueruis. quanto eaquȩ ore ꝓ¬
ferimus. ꝑfectiori corde recinemus: Dem¬
de uidendũ quoũ apparens saluator dis¬
cipłis pacis eis stat̾i gaudia mandat. io
ipsũ celeorata in mortalitatis gła iterans
qđ ad passionẽ mortis iturus. quasi pig¬
nus eis speciale salutis ac uitȩ cõmenda.¬
uerat dicens Pacẽ relinquo uobis: pa.¬

Expanded text:
rentibus nobis eum esse praesentem, et rentibus nobis eum esse praesentem, et tanto utique verius, quanto ea quae ore proferimus perfectiori corde retinemus. Deinde videndum quod apparens Salvator discipulis pacis statim eis gaudia mandat, id ipsum celebrata immortalitatis gloria iterans, quod ad passionem iturus mortis quasi pignus eis speciale salutis accurate commendaverat dicens: Pacem relinquo vobis, pa
Abbreviated transcription (Latin):
bi primo notandũ. & diligenter me¬
moriȩ cõmendandũ est. quod dese
loquentib discipłis. dñs astare in medio.
& prȩsentiã suę uisionis reuelare digna¬
tus ẽ. Hoc ẽ enĩ quodfidelib cunctis
alibi ꝓmisit dicens: Ubi sunt duo uel
tres congregati in nomine meo: ibi sũ
in medio eorũ Ad confirmandã nãq
fidei nr̃ȩ constantiam. quod semꝑ agit
prȩsentia diuinȩ pietatis. aliquando en¬
am pͣsentia uoluit corporalis ostendere
uisionis Nã & de nobis quãuis porro infra
apłorũ pedes iacentib hoc ipsũ eius mise¬
ricordia fieri confidere debemus: ipsũ ui¬
delicet esse inmedio nr̃i quotienscũq con¬
uenientes in nomine illius congreganur:
Nomenquippe illius iħc ẽ: id est saluator
Et cũ de adquisitione ꝑpetuȩ salutis lo¬
cuturi conuenimꝰ: constat nimirũ quia
in nomine ihu congregamur. Nec du¬
bitare fas ẽ. de his quȩ ipse amat confe¬

Expanded text:
 timere. Ubi primo notandum et diligenter me timere. Ubi primo notandum et diligenter memoriae commendandum est, quod de se loquentibus discipulis Dominus astare in medio, et praesentiam suae visionis revelare dignatus est. Hoc est enim quod fidelibus cunctis alibi promisit, dicens: Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum . Ad confirmandam namque fidei nostrae constantiam, quod semper agit praesentia divinae pietatis, aliquando etiam praesentia voluit corporalis ostendere visionis. Nam et de nobis quamvis porro infra apostolorum pedes jacentibus hoc ipsum ejus misericordia fieri confidere debemus, ipsum, videlicet, esse in medio nostri, quotiescunque convenientes in nomine illius congregamur. Nomen quippe illius Jesus, id est, Salvator est. Et cum de acquisitione perpetuae salutis locuturi convenimus, constat nimirum quia in nomine Jesu congregamur. Nec dubitare fas est de his quae ipse amat confe