comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to ñ habebis pp̃ talem capitis
diminutõems in debiti accio¬
tu soluas anẜuus exeo pecłio
ꝙ adte ꝑtinet. nam utroq ca¬
su acceem exempto habebis.
Seruum tuum in prudẽs a
fire bona fide emnisq ex pocu¬
sab̾. cdicit S ⁊ si quid m ab est
ex negocio ꝙ is gessiss uucem
me tecum actutum de peculio.
cassius u̾am opimõem sabini
retulit in qua ego quoq cõsẽçio
Seruo uendente hominem fi¬
deiussor uenditionis omnia
si plibo fidciu̾ssiss. nã ⁊ in do¬
inunim accio sic datur ut emi¬
tor eadem consequatur queli¬
ro uendente conscqui debuiss
S ultra peculu taxactõem do¬
minus nõ condem p̾nabit:¬
phibeatur a uenditore ãd uer¬
carc suc mustum euchere ꝓi¬
beaturad exibendum ł miri¬
arum ag̾e pot̾it quẽad mod̾
si auam quamubet rem suam

Expanded text:
to non habebis propter talem capitis deminutionem, sed indebiti actiost, tu soluas an seruus ex eo peculio quod ad te pertinet: nam utroque casu actionem ex empto habebis. Seruum tuum imprudens a fure bona fide emi: is ex pecuSabinus dixit, sed si quid mihi abesset ex negotio quod is gessisset, invicem me tecum acturum de peculio. Cassius veram opinionem Sabini rettulit, in qua ego quoque sum. Servo vendente hominem fideiussor venditionis omnia libero fideiussisset: nam et in dominum actio sic datur, ut emptor eadem consequatur, quae libero uendente consequi debuisset, sed ultra peculii taxationem dominus non condemnatprohibeatur a uenditore, aduercare siue mustum euehere prohibeatur, ad exhibendum uel iniuriarum agere poterit, quemadmodum si aliam quamlibet rem suam
Abbreviated transcription (Latin):
dem rememit añ domino cũ
emptiouenditioq sine .d.in.
emimus suic abalio atq ab
alio is ex nob̾ tuendus ẽ qui
prior uis eius apphendit. hoc
c̃ cui panum traditasit s si
alt̃ ex nob̾ adomino emissas

Expanded text:
um eandem rem emit a non domino, cum emptio uenditioque sine dolo malo emimus siue ab alio atque alio, is ex nobis tuendus est, qui prior ius eius adprehendit, hoc est, cui primum tradita est. si alter ex nobis a domino
Abbreviated transcription (Latin):
solum. nõ enim pot᷑ uiderimo¬
ram ꝑ uenditorememptorifac¬
tam c̃e ip̃o moram faciente emp¬
tore. s Drsi fundum emisti ea
lege ut cides pecunam ħł. iliis
de in de ꝑte staret quominus sol¬
ueres uti posse adu̾sus te loge su¬
acłiti uenditorem quia in uen¬
tendo hoc ageretur ut qñcumq
pemptorem fc̃m sit. quominu ᷤ¬
ei peccunia soluatur legis penam
paciatur. hoc ita ũm putonisi si
quid in ea re uenditor dolofec̾it.
apͣ se deposita habebat. uẽclidit
ptor soluet. Item fundus ob
cam conum mbutorum qͥiam
solutaerant aconductore sait᷑
inquo ieem fundus Ẽ uẽnit e¬
unq idem ineuus ẽm̃it ⁊ p̾ci¬
um soluit. Questtumẽ anemp

Expanded text:
set: non enim potest videri mora per venditorem emptori facta esse ipso moram faciente emptore. Quod si fundum emisti ea lege, uti des pecuniam kalendisper te staret quo minus solueres, uti posse aduersus te lege sua uenditorem dixi, quia in uendendo hoc ageretur, ut, quandoque per emptorem factum sit, quo minus pecuniam soluat, legis poenam patiatur. hoc ita uerum puto, nisi si quid in ea re uenditor dolo fecit. apud se deposita habebat, uendidit Mptor solueret: idem fundus ob causam eorum tributorum, quae iam soluta erant, a conductore saltus, in quo idem fundu‹s› est, uenit eumque idem Maeuius emit et pretium soluit: quaesitum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sicum fundum uendidisti m
quo sepulchium hũisti nec nõia
mine cautumͣ tĩbi. paur mrm¬
me.si modo in sepulchium it̾
publicum tñsit. ¶ Sihitatori¬
b hitatioloit uendinonis recep
dominum recte receptahĩtatio ẽ.
quisq diem conductam habet
panim c̾aĩus. nominatim en
de hus recipi oportuit. Itaq eos

Expanded text:
 Si eum fundum vendidisti, in quo sepulcrum habuisti, nec nominamine cautum. Paulus: minime, si modo in sepulchrum iter publicum transit. Si habitatoribus habitatio lege venditionis recepta dominum recte recepta habitatio esquisque diem conductum habet", parum caveris nominatim enim de his recipi oportuit itaque eos
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃dis quia ⁊ ip̃e exempto accõc
tenctur. S hoc ita si ñ aicthusa
dleg̾it emptoris patronatum.
tunc ⁊ enim ⁊ illius remanet
lib̾ta ⁊ ille exempto accoem nõ¬

Expanded text:
heredis, quia et ipse ex empto actione tenetur: sed hoc ita, si non Arescusa elegerit emptoris patronatum: tunc etenim et illius remanet liberta et ille ex empto actionem no
Abbreviated transcription (Latin):
abegisse ꝓbari pot̾ iiditio lo¬
cati casum p̾stare ñ cogis atq
temporisq insgutum c̃ mceteᷤ.
ut indebitas recirpabis  celsus
sarciendumquid poliendu
inquid conduxit. ¶Si auena
domum michi locatus eaq m
logata uł donata sit ñ temi meti¬
bi ex locato ob persiõem. s de tt̃¬

Expanded text:
abegisse probari potest iudicio locati, casum praestare non cogeris atque temporis quod insecutum est mercedes ut indebitas reciperabis". Celsussarciendum quid poliendumvinquit, conduxit. Si alienam domum mihi locaveris eaque mihi legata vel donata sit, non teneri me tibi ex locato ob pensionem: sed de t
Abbreviated transcription (Latin):
lcẽ. esplane sidomimis ñ paciat᷑
⁊ locator ꝑatus sit anam ħitatõ¬
nem ñ minus commodam pr̃a
cãtorem ¶ Hie subiungi pot̾ qd
tuarius iocau̾it fundum in quĩ
ouctori. s an exlocato tencat᷑ cõ¬

Expanded text:
. plane si dominus non patitur et locator paratus sit aliam habitationem non minus commodam praescatorem. Hic subiungi potest, tuarius locaverit fundum in quinqductori. sed an ex locato teneatur co
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃scrpta sibi ẜuisent. arethau¬
sam manuimisit. et cum ceteri
quoq ẜ incognita uolũtate de¬
functi fidei cominissanã liberta¬
tem petissent ⁊ hr̃dem ad p̃torẽ
rem patronum hre. Ndebat. cũ¬

Expanded text:
supra scripta sibi servissent, Arescusam manumisit, et cum ceteri quoque servi cognita voluntate defuncti fideicommissam libertatem petissent et heredem ad praetorem rem patronum habere responderat. cu
Abbreviated transcription (Latin):
dem.Imuscum decedet seis
sticum pamphilam arethusa
ꝑ fidci commissum d̾cliquid cĩq
fidei commisent ut omnes ad
lb̃tatem post annum ꝑduceret
Cimniegataria fidei commissu
ad se ꝑtinere noluss noc tam
hrdem a sua petitioe lib̾ss hr̃s

Expanded text:
ius cum decederet, Seiae Stichum Pamphilum Arescusam per fideicommissum reliquit eiusque fidei commisit, ut omnes ad libertatem post annum perduceret. cum legataria fideicommissum ad se pertinere noluisset nec tamen heredem a sua petitione liberas
Abbreviated transcription (Latin):
exͣordinanas conomine quas
man ininctam molib iactio
piram constituit ⁊ uti abcodo¬
mus possessa fuit qro seio ue¬
didit quero an pira que. banue

Expanded text:
traordinarias eo nomine quas mari iunctam molibus iactis ripam constituit et uti ab eo possessa domus fuit, Gaio Seio vendidit: quaero, an ripa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnti int̾c̃ ꝑfrui conductõe t̾m¬
demq consequatur medius qͣ
cõductionis ad comꝑatõemi
b̃ioris incedis computatum
maiorem efficit cõdempnatõẽ.
si dominus insulchitare noui

Expanded text:
nti interest perfrui conductione, tantundemque consequatur medius, quconductionis ad comparationem uberioris mercedis computatum maiorem efficit condemnationem. si dominus insulae habitare novi
Abbreviated transcription (Latin):
bu̾it᷑ an ⁊ inperam ⁊ musuras
conuenin possit p̾ftim cumẽp¬
toꝵ mutuatus pecumamusu¬
ras g̃uissimas expendit. pauł
sn̾dem uẽditoris inpenari con¬
nenm posse maccõe quoq exe¬
ipto offipio indicis post mora
micedent᷑em usuratum precu¬

Expanded text:
buerit, an et in poenam et in usuras conveniri possit, praesertim cum emptor mutuatus pecuniam usuras gravissimas expendit? Pauluheredem venditoris in poenam conveniri posse. in actione quoque ex empto officio iudicis post moram intercedentem usurarum pre
Abbreviated transcription (Latin):
att̃o. cc.x. mucͥmantur.si ĩ
alt̾o.x. desint. Et dehus ita
apud labeoem relatume. S
an exceptio doli .m. uenditori
ꝓfictura sit pot̾ dubitan uti¬
q siexignus modus silue de¬
sit ⁊ pius inuineis hãtur quã
repmissum ẽ. an nõ facit dolo
qui uire ꝓpetuo utitur nec cĩ
io ꝙ amplius in modo agri¬
inuenitur quam auoquin di¬
ctum ẽ ao compendium uen¬
ditoris s ad emptoris ꝑtinet
⁊ tc̃ tenetur uenditor cum mĩ
nor inueniatur rideamus ta¬
mne ulla querela sit empto
pͣtoꝰ com uniusus modus con
duos statu libos uno p̾cio uẽ¬
dat ⁊ dicat uum .x. dare uiᷤᷤ
sum qui .xu. dare debuerat.
nam ⁊ hictenebitur exemp
Ss itc̃nus ẽ in omnib supra
scriptis casib lucrum cum
dampno compensar. S⁊ siqͥd
de eͥ emptorisiue ꝓ modo siue

Expanded text:
ur, si in altero decem desint. et de his ita apud Labeonem relatum est. sed an exceptio doli mali uenditori profutura sit, potest dubitari, utique si exiguus modus siluae des‹i›t et plus in uineis habeat, quam repromissum est. an non facit dolo, qui iure perpetuo utitur? nec enim hic quod amplius in modo inuenitur, quam alioquin dictum est, ad compendium uenditoris, sed ad emptoris pertinet: et tunc tenetur uenditor, cum minor modus inuenitur. uideamus tamen, ne nulla quereprato, cum universus modus consduos statuliberos uno pretio vendat et dicat unum decem dare iussum, qui quindecim dare debebat: nam et hic tenebitur ex emsed rectius est in omnibus supra scriptis casibus lucrum cum damno compensari et si quid deest emptori siue pro modo siue
Abbreviated transcription (Latin):
torno potͣit. s exempto habcbit
mua pensitatio̾e ꝓaque ductu
in fradomum rome constitu¬
tam nich commemoratumẽ.
dedentus obeam rem exempto
accõem habebit. I ꝯ si conne¬
in ꝓuisi hoñis habentur

Expanded text:
o habet annua pensitatione pro aquae ductu infra domum Romae constitutum nihil commemoratum est. deceptus ob eam rem ex empto actionem habebit: itaque, si conveinprovisi oneris habetur
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ q michi sisia indetur
culo questit. side ꝑlumbeo ca¬
stello fistus subra misse a¬
quam cluce̾tur in eqnñ lati¬
b cucumstructum anediũ¬

Expanded text:
um et mihi iustissima videtur oculo quaesiit, si de plumbeo castello fistulae sub terram missae aquam ducerent in aenum lateribus circumstructum, an
Abbreviated transcription (Latin):
uiin co.s. ꝙ debitor meus ex
ut omnino condictõem eo no¬
mine de peculio ñ hiem. aut
seatenus hr̃em quatenus ex
te furtina auctum pecsiliuo
bito solium posse me condi¬
ces dcõ que dicendum si nũ¬
mos quos ẜuus iste michi
subt̃tent tu ignorans furti¬
uos ce qiͣ peculiaros ad eniis

Expanded text:
uod debitor meus ex ut omnino condictionem eo nomine de peculio non haberem aut eatenus haberem, quatenus ex re furtiva auctum peculium fubito soluerim posse me condicere. secundum quae dicendum: si nummos, quos seruus iste mihi subripuerat, tu ignorans furtiuos esse quasi peculiares ademeris
Abbreviated transcription (Latin):
d̃e asfum abat accessura drci¬
ssurum dixerit. id integrum
ac sanum tcli oportet. ułuti
si funto dolia accessura dixit.
ñ quassata s integra tared.¬

Expanded text:
e adfirmabat, accessura dixissurum dixerit, id integrum ac sanum tradi oportet: veluti si fundo dolia accessura dixisset, non quassa, sed integra dare
Abbreviated transcription (Latin):
od̃. Nuero siquis fundum¬
ita uendidit ut id uenudatũ
cẽ indeatur ꝙ intra tmnos ip̃e
possedit. sciẽs tam̃ aliquam
ꝑtem ctam se nõ possidere nõ
cirtiorau̾it emptorem an exẽp¬
to uiditio teneatur cum lxe
genal adiectio ad ea que sp̃a¬
liter nouit qui nendidit nec
excepit. ꝑtin̾e ñ debeat. ne aui¬
oquu emptor capiatur qui
empturus ñ cẽt ł minoris
empturus nõ ẽet sic̾cioratus
ap̃te uet̾es sit relatumi in ci
persona qui sic exceꝑat ẜi¬
tutes si que debentur debebũt᷑.
psonis c̾tas ẜ uitiutes deberet
sadeaque ignorauit ⁊ de qui¬
b emptorem cciorart nequi¬
uit. Herennius mod̾. R. Si

Expanded text:
orum Quaero, si quis ita fundum vendiderit, ut id venum datum esse videatur, quod intra terminos ipse possedit, sciens tamen aliquam partem certam se non possidere non certioraverit emptorem, an ex empto iudicio teneatur, cum haec generalis adiectio ad ea, quae specialiter novit qui vendidit nec excepit, pertinere non debeat, ne alioquin emptor capiatur, quiempturus non esset vel minoris empturus esset, si certioratus apud veteres sit relatum in eius persona, qui sic exceperat: "servitutes si quae debentur, debebunturpersonis certas servitutes debere ea, quae ignorauit et de quibus emptorem certiorare nequiuit. Herennius Modestinus r
Abbreviated transcription (Latin):
arbores stantes uendibat et
ꝑhus reb peciam acceꝑat
et anicum tradere nolebat ẽp¬
tor querebat quid se fac̾e opor¬
tẽt ⁊ n̾ebatur ne hee arbores
eius nõ int̾enitur fc̃e. pomp.¬

Expanded text:
arbores stantes uendiderat et pro his rebus pecuniam accepit et tradere nolebat: emptor quaerebat, quid se facere oporteret, et uerebatur, ne hae arbores eius non uiderentur factae. Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
an u̾o cxemplo tribũtorie dabi¬
mus In ieigitur dubia mdiue
ue inauib honerare.n in pe¬
culiarib m̃cibr uoluntatem
extendere ad soliliobligonem.
⁊ ita iuidetur ⁊ pomp̃. significa¬
re. si sit inaliena potestate. siqui
cumobuigar. si minus. in pecũ¬
lium ¶In potestate emmaccis¬
piemus utriusq sexus uł fuis¬
osur filias uł ẜuoc uł ẜuas. Si
tam̃ ẜuus petuliaris uolente
filio .f. in cuue peculio erat.ł
ẜus ucanius enis nauem exer¬
cuit. pat̾ domimne ue qui nolũ¬
tatẽ nõ acõmodauit dum ta
ip̃e insolidum. Piane siuolũ¬
tate domini uł parris exͥceat. ĩ
soliclum tenebuntur. Et p̾t̾ca
⁊ filius si ⁊ ip̃e uoluntatem ac¬
commodauit. in solidum erit
obligatue. ¶Quamquam
autem᷑ sicimi magistro eius
gestum sit dum taxat pouioet᷑
pretor accionem tñ ut uł quo¬

Expanded text:
an uero exemplo tributoriae dabimus? in re igitur dubia meliusue in nauibus onerare neque in peculiaribus mercibus uoluntatem extendere ad solidi obligationem. et ita uidetur et Pomponius significare, si sit in aliena potestate, si quium obligari, si minus, in peculium. In potestate autem accipiemus utriusque sexus uel filios uel filias uel seruos uel seruas. Si tamen seruus peculiaris uolente filio familias in cuius peculio erat, uel seruo uicarius eius nauem exercuit, pater dominusue, qui uoluntatem non accommodauit, dumtaipse in solidum. plane si voluntate domini vel patris exerceant, in solidum tenebuntur et praeterea et filius, si et ipse voluntatem accommodavit, in solidum erit obligatus. Quamquam autem, si cum magistro eius gestum sit, dumtaxat polliceatur praetor actionem, tamen, ut Iu
Abbreviated transcription (Latin):
minoris em̾it ⁊ pigius petat.
aut dominiũ uendicet einõ
totum debitum offerenti c̾clito
possõnem restituere cogitur.¬
¶ Debitoris filius qui manet ĩ
patris potestate frustra pignꝰ
acclitore patris peculianbus
nimimuis compat. ⁊ ideo si pa

Expanded text:
minoris emerit et pignus petat aut dominium uindicet, ei non totum debitum offerenti creditor possessionem restituere cogetur.Debitoris filius, qui manet in patris potestate, frustra pignus a creditore patris peculiaribus nummis comparat: et ideo si pa
Abbreviated transcription (Latin):
reliquis quorum mercos salue
sint ex conlucto ut detrim̃tum
ꝓportione ꝯmunicetur age̾ pot̾.
S ẜuuiᷤ quidem. R. ex locato
ad̃e cum magistro naius debere
ut cetͥorum uectorum merdes
retincat. donec portionem dãp¬
neat merces magister. ⁊ultro er
locato hiturue ẽ accionem cum
uoctoribi ꝗd eĩ si uectores st̃ qui
nlłas sarcinas hant. plane cõmo¬
dius c̃ si sĩt: retin̾e eas. aũ siñ sĩt
si t̃n totã nauẽ cẽdux̾ant: ex cõ¬
ducto aget sic̃ uectores q̃ loca et ĩ
st̃: ut m̾ces suas saluas hr̃ent¬
sit naiuis aut siquid̃ exarĩma¬
u̾it: nulla facienda ẽ collatio.
qui a dissimir carum rerum c̃ã
sit que naius grã parantur.⁊
accepit. Nam ⁊ si fabͥ incũdem
aut malleum fregent non im
ꝓp̃ aliquem nictum iddetrim̃¬
oportet:Cum ineadem naue na¬
orta. necessario iactura fac̾tae
quidem tales m̾ces imposuis¬
sent quib nauie ñ oueraret᷑
uelut genimas ⁊ margaritas.

Expanded text:
reliquis, quorum merces salvae reliquis, quorum merces salvae sunt, ex conducto, ut detrimentum pro portione communicetur, agere potest. Servius quidem respondit ex locato agere cum magistro navis debere, ut ceterorum vectorum merces retineat, donec portionem daneat merces magister, ultro ex locato habiturus est actionem cum uectoribus: quid enim si uectores sint, qui nullas sarcinas habeant? plane commodius est, si sint, retinere eas. at si non totam nauem conduxerit, ex conducto aget, sicut uectores, qui loca in t, ut merces suas saluas haberentsit nauis aut si quid exarmauerit, nulla facienda est collatio, quia dissimilis earum rerum causa sit, quae nauis gratia parentur et acceperit: nam et si faber incudem aut malleum fregerit, non ipropter aliquem metum id detrimoportet. Cum in eadem nave vaorta necessario iactura facta erqui tales merces imposuissent, quibus navis non oneraretur, velut gemmas margari
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiat ⁊ negocium domimi
gerat ꝙ c̾te futurum sit si necẽe
nt ꝓbare pecuniam in refectio¬
nem erogatam eẽ ita aliud erige̾¬
dum ut sciat in hoc se gedere cu¬
irei magister quis sit p̾positue.
Q cte aliter fi non pot̾. quam si
uud quoq scient necessaria õ¬
⁊ siin eaca fuerit nauis ut refi¬
ius accõnem dari interdum ⁊
illud estimandum an in coloco
pecunia cͥdita sit. in quo id pp̃
ꝙ credebatur comꝑan potue¬
potest⁊ in summa aliquam di¬
uigenciam in eamirem cͣclitorez
debere pr̃are. Cadem fe̾ dicenda a
it. ⁊ si de institoria accione que
ratur nam tunc quoq c̾clito¬
rem scire debere necessanam cẽ
mercis comꝑatio̾em cuiem̃ de
ẜiis sit p̾positus ⁊ suffice̾ si in
hoc ccliderit. nõ eẽ etiam ullud e
piat in hanc rem pecuniam
cauetur ut sucuande nauis
gra iactus mercium fõs ẽ. omĩ¬
um contributioe sarciatur: ꝙ
ctus factus ẽ amissaru mner
locanãt erlocato cumi magistro
nanisagere debẽt. de inde ic cum

Expanded text:
suscipiat et negotium domini gerat quod certe futurum sit, si necesse habeat probare pecuniam in refectionem erogatam esse, ita illud exigendum, ut sciat in hoc se credere, cui rei magister quis sit praepositus, quod certe aliter fieri non potest, quam si illud quoque scierit necessariam  in ea causa fuerit navis, ut refiionem dari. Interdum etiam illud aestimandum, an in eo loco pecunia credita sit, in quo id, propter quod credebatur, comparari potuepotest? et in summa aliquam diligentiam in ea creditorem debere praestare. Eadem fere dicenda ait et si de institoria actione quratur: nam tunc quoque creditorem scire debere necessariam esse mercis comparationem, cui emendae seruus sit praepositus, et sufficere, si in hoc crediderit, non etiam illud ean in hanc rem pecunia ecauetur, ut, si leuandae nauis gratia iactus mercium factus est, omnium contributione sarciatur quoctus factus est, amissarum merlocaverant, ex locato cum magistro navis agere debent: is deinde cum
Abbreviated transcription (Latin):
codante tũc ⁊ante pecuniam
solutã midꝙ int̾ost cum c̾ͥditoe
agi. ¶ iucuis ticius pocuniam
mutiiam accepit agaio seio sũ
pignore cuuleorumastox aulleoᷤᷤ
cum seuis in horreo hr̃et missue
ex offitio annone centunio cu¬
ucos ad annonam sustulit. ac

Expanded text:
data tunc et ante pecuniam solutam in id quod interest cum creditore agi.Titius cum pecuniam mutuam accepit a Gaio Seio sub pignore culleorum: istos culleos cum Seius in horreo haberet, missus ex officio annonae centurio culleos ad annonam sustulit ac
Abbreviated transcription (Latin):
lem. Occenti mutuam pecu¬
manum debitor nõ hr̃et. spẽs
auri dedit ut pignori ap̃ anu
c̾clitorem poneret. si iam solu¬
tione lib̾atas receptasq eas is
qui succꝑat tenet: exibere iube¬

Expanded text:
m.Petenti mutuam pecumanu debitor non haberet, species auri dedit, ut pignori apud alium creditorem poneret. si iam solutione liberatas receptasque eas is qui susceperat tenet, exhibere iube
Abbreviated transcription (Latin):
tuum debitor. Sicut enim ne¬
gligere cͥclitorem dolus. ⁊ ciupa
ut gͣiuie sit debitori ad recupe¬
randum. puta sactum grandẽ
pignoridatum ab homine qui
iux lucre pot̾. ne dum exͣcoiert
tu acceptum pignori ex colui
me alios cclitores aut cogi distra
re mẽ tibi. Igitur hec auidice
etunt despicienda. ut n delicatꝰ
debitor n honerosus c̾clitor an¬

Expanded text:
tuum debitor. sicut enim neglegere creditorem dolus et culpa ut grauis sit debitori ad reciperandum: puta saltum grandem pignori datum ab homine, qui uix luere potest, nedum excolere, tu acceptum pignori excoluistme alios creditores aut cogi distrahre. medie igitur haec a iudice erunt dispicienda, ut neque delicatus debitor neque onerosus creditor a
Abbreviated transcription (Latin):
pł Pauis adiisa tempestate
depͥssa ictu flusus ce iustis
armamtio ⁊ arbore⁊ autenna.
hyponc delata ẽ. ibiq tumul¬
tariis armamitis ad pͥsens cõ¬
paratis rostiam nanigauit ⁊
ronus in tegrum ptusit. que¬
situm ẽ. an huquorumomis

Expanded text:
Nauis aduersa tempestate depressa ictu fulminis deustis armamentis et arbore et antemna Hipponem delata est ibique tumultuariis armamentis ad praesens comparatis Ostiam nauigauit et onus integrum pertulit: quaesitum est, an hi, quorum onus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. U trũm p̾sente debitore an
opimonem labeonis eristimã¬
tis si postquam quis ostituit
pauodominus ei demĩciet ne
soluat. in fac̾tum exceptic̾em dã¬
semel sit obligatus qui ꝯstitint

Expanded text:
tum.Utrum praesente debitore an opinionem Labeonis existimantis, si, postquam quis constituit pro alio, dominus ei denuntiet ne soluat, in factum exceptionem dansemel sit obligatus qui constit
Abbreviated transcription (Latin):
apͥ. ¶um arbor uł alindnaus
instrm̃ remo uendi coĩs piculi
cã deiectum c̃ contributio debet
nõ potuerat cum honere. s si
quedam m̾cos inscapham tr̃asie

Expanded text:
.Cum arbor aut aliud nauis instrumentum remouendi communis periculi causa deiectum est, contributio debetunon potuerat cum onere, si quaedam merces in scapham traie
Abbreviated transcription (Latin):
res facte sunt s distinctio sõ¬
tilior adhibenda cͣ quid pus
ne ut puta .x. aureis res tct̾io¬
res fc̃s sunt. duo aũt couatõie
sunt. inubitate utrũmq ho¬
nus pati nõ d. S hic uideam᷑
numis m̃i confero porteat. qd
eniminterẽ utrum ioe iactas

Expanded text:
res factae sunt? sed distinctio suptilior adhibenda est, quid plus ne? ut puta decem aureis res deteriores factae sunt, duo autem collationis sunt. indubitate utrumque onus pati non debet: sed hic uideamus, num et ipsi conferre oporteat. quid enim interest iactatas
Abbreviated transcription (Latin):
nori acccꝑat amissa eius possõ
petcris. exceptione sub inouct᷑.
isi forte offerat ei debitor q ꝓ
eo solutum ẽ. Siẜimis peculiari
nomine pignus accepit accio

Expanded text:
nori acceperat, amissa eius possesspetens exceptione summouetur, nisi offerat ei debitor, quod pro eo solutum est.Si seruus pro peculiari nomine pignus acceperit, actio
Abbreviated transcription (Latin):
ac p̃cario rogañis. de inde medo¬
mims hr̃dem institu̾it. desmet
superent. Idcuro usucapio tua
adcliem pecuma nõ solueretur
ratem influmine sua auctori¬
tate detinuit. postea flum̃ cre

Expanded text:
ac precario rogaueris, deinde me dominus heredem instituerit, desinet supererit: idcirco usucapio tuaad diem pecunia non solueretur, ratem in flumine sua auctoritate detinuit: postea flumen cre
Abbreviated transcription (Latin):
Iusurarum aliquid debeatur ab
eo qui subpignorib pecunia
dr quicquid ex uenditione pig¬
norum recipitur primum n¬
usuris quas iam tuc deberi
constat. de inde siquid suꝑ e̾
sorti accepto ferendum ẽ. nee
es subicciss c̾clitori qualiter te¬
neatur quesitumẽ in qua spr̃
rectissime sabimis sc̃pst᷑. si qd̾

Expanded text:
usurarum aliquid debetur ab eo, qui sub pignoribus pecuniam debet, quidquid ex uenditione pignorum recipiatur, primum usuris, quas iam tunc deberi constat, deinde si quid superest sorti accepto ferendum est: nec aes subiecisset creditori, qualiter teneatur, quaesitum est. in qua specie rectissime Sabinus scribit, si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
aluid im ꝓbum facere coegit.
artificus instrutit creditor. siqͥ¬
dem iam imbutosr uouĩtate
debitoris erit accio cͣria si uero
nichil horum intercesserit: si
quidem aitificus necessaniserit

Expanded text:
aliud improbatum facere coegit, artificiis instruxit creditor, si quidem iam imbutos uel uoluntate debitoris, erit actio contraria: si uero nihil horum intercessit, si quidem artificiis nece
Abbreviated transcription (Latin):
ticiam. ⁊ uidetur finita ẽẽ ꝑigno¬
n obligatio. ⁊ accͣtu recessum.
res data fint ut in quantitate
debiti ci satiffiat. ł in qnͣtum eiꝰ
initsit ⁊ com̃pensatõem hr̃e pot̾
cditor. si forte pignoraticia uł ex
alia cãcum eo agetur.¶Qui re
hãt pignoraticiam accõem qiͣ
soluta pecuma. Quent᷑. ⁊ cõstat
liberan cum posse. quia repba
pecuna nõ lib̾at soluententeo.¬
reꝓbis indelicet numimnis rede̾¬
dis. ¶ Siũendiderit quidem
c̾ditor pignus pluris quam
debitum erat nondum auter
p̾cium abemptore exegent an
pignoraticio iditio cõueniri
possit ad suꝑfluum redcendu.
an uõ uł expectare debcat quo¬
ademptor soluat ł suscipere

Expanded text:
ticiam. et uidetur finita esse pignoris obligatio et a contractu recessum. res data fuerit, ut in quantitatem debiti ei satisfiat uel in quantum eius intersit, et compensationem habere potest creditor, si forte pigneraticia uel ex alia causa cum eo agetur.Qui reprobos habet pigneraticiam actionem quasi soluta pecunia, quaeritur: et constaliberari posse, quia ‹re›proba pecunia non liberat soluentem, reprobis uidelicet nummis reddendis.Si uendiderit quidem creditor pignus pluris quam debitum erat, nondum autem pretium ab emptore exegerit, an pigneraticio iudicio conueniri possit ad superfluum reddendum, an uero uel exspectare debeat, quoad
Abbreviated transcription (Latin):
nonim queq qui in mare ꝑie¬
rint ñ magis estimatiofacien¬
dae q̃msi qui egri innaue dece¬
sserint. aut si aliqui sese p̾ciꝑita
magrĩ naius nõ ert. Nec emm
fortunas cuiusqrnanta ercut᷑e
di. Sires que iacte sunt aspn¬
siiamcontribitio facta sit. tũc
hn qui soluint agent ex locato
cum magistro ut is exconducto

Expanded text:
que qui in mare perierunt non magis aestimatio facienda est, quam si qui aegri in naue decesserint aut aliqui sese praecipitmagistri nauis non erit: nec enim fortunas cuiusque nauta excutere debet.Si res quae iactae sunt appasi iam contributio facta sit, tunc hi qui soluerint agent ex locato cum magistro, ut is ex conducto
Abbreviated transcription (Latin):
uł. Drõmissor hominns hoĩe
mortuo cum ꝑ cuin staret quo
minus tdetui ⁊ si hominem da¬
turum se ostitũit. de ꝯstituta pe¬
cuma tenẽbitur ut p̾cium eus

Expanded text:
um.Promissor hominis homine mortuo, cum per eum staret quo minus traderetur, etsi hominem daturum se constituerit, de constituta pecunia tenebitur, ut pretium eius
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝑpetuo ⁊ hr̃dib. ⁊ in hr̃des
dabuntur. ꝓinde ⁊̃ fi ẜiue qu
uoluntate domini er̾euit doce¬
ssit: ⁊ post annum dabittir hoc
accio quamuis de Peculio ultͣ
in qũoq inte competit accio
siquid cum eo cc̃rero. Id̾ est si
communis ẜnus nobis erit.
ex locãto tn mecum ages qd̾¬
sicum auo ccͣriss. ages mecu
ut acciones quas co nomine
Uurtibi prarerem quẽad mod
cum libo̾ siquidem conduriss.
exꝑcieris. ꝙ si gratuite o pere
fuerint. mandatiages ¶temͣsi
ẜmisms nauem ẽxercebat cur
magro eius ccͣrero nicħ obstabit
quo minus adisus magistru
experiar accione que mͥ uł uire
ciuili uł hoñorano comꝑetit.
nam ⁊ cuius alii nõ obstat ħ¬
magistrum erꝑiar accõne qui
micmi uł nire cunli uł honora¬
no competit. nam ⁊cin insalu
nõ obstat hoc edictum quomi¬
nus cum magistro agcre̾ pos¬
sit. hoc enm adc̃o̾ nõ trãsfertur
exercitorib cum magistro na¬

Expanded text:
s dabuntur: proinde et si seruus, qui uoluntate domini exercuit, decessit, etiam post annum dabitur haec actio, quamuis de peculio ultramihi quoque in te competit actio, si quid cum eo contraxero: idem est, si communis seruus nobis erit. ex locato tamen mecum ages, qsi cum alio contraxisset, ageres mecum, ut actiones, quas eo nomine habui, tibi praestarem, quemadmodum cum libero, si quidem conduxisses, experieris: quod si gratuitae operae fuerint, mandati ages.Item si seruus meus nauem exercebit et cum magistro eius contraxero, nihil obstabit, quo minus aduersus magistrum experiar actione, quae mihi uel iure ciuili uel honorario competit: nam et cuiuis alii non obstat magistrum experiar actione, quae mihi uel iure ciuili uel honorario competit: nam et cuiuis alii non obstat hoc edictum, quo minus cum magistro agere possit: hoc enim edicto non transfertur exercitoribus cum magistro na
Abbreviated transcription (Latin):
ciõe ñ tenentiur: qm̃ nec ꝯstitit
ꝯmodatum in pupilli ꝑsona
sine tutoris auctoritate. usq
adco ut enam si pͥubes factꝰdolũ
ort culpam ad misent. hacãccõ¬
Iaur. Dcc infuriosum ꝯmoda¬
ti açco danda ẽ. s ad exibendu
adusus coꝵ dabitur ut ros exi¬

Expanded text:
tione non tenentur, quoniam nec constitit commodatum in pupilli persona sine tutoris auctoritate, usque adeo ut, etiamsi pubes factus dolum aut culpam admiserit, hac actioum.Nec in furiosum commodati actio danda est. sed ad exhibendum aduersus eos dabitur, ut res ex
Abbreviated transcription (Latin):
um erhiis pars euis soluatur.
nõ debent ceteri hr̃des cclitoris ĩ¬
iuria affici s possunt totum fũ¬
dum uendere oblato debitori eo
q cohr̾dicorum soluit. que sñia
nõ ẽ sine rõne. solutam aũt
pecuiam acciprendum ẽ nõ
solum si ip̃i cui obligata res ẽ
s si aui sit soluta uosinitate eiꝰ
uł eicui hĩs extitit. uł ꝓcuratori
eine uł ẜuo pecuniis exigenclis
pposito unde sidomum condu¬
reris ⁊ cuis partes michi loians
egoq locatori tuo pensio̾em sol¬
uero: pignoraticia ad u̾sus te po
ei posse. Et si partem tibi partez
bm̃tur in quam cenaculum
concluxi. Non enim creclibue
ẽ hoc conienisse ut ad uniuer¬
sam pensioem in sule fruĩola
acquirituradeo ut nec per pro¬
curatorem plerumq t tutores
acquiratur.⁊ ideo ip̃i accione
pignoraticia conuenientur.

Expanded text:
 his pars eius soluatur, non debent ceteri heredes creditoris iniuria adfici, sed possunt totum fundum uendere oblato debitori eo, quod coheredi eorum soluit: quae sententia non est sine ratione.Solutam autem pecuniam accipiendum non solum, si ipsi, cui obligata res est, sed et si alii sit soluta uoluntate eius, uel ei cui heres exstitit, uel procuratori eius, uel seruo pecuniis exigendis praeposito. unde si domum conduxeris et eius partem mihi locaueris egoque locatori tuo pensionem soluero, pigneraticia aduersus te poei posse: et si partem tibi, partembuntur, in quam cenaculum conduxi: non enim credibile est hoc convenisse, ut ad universam pensionem insulae frivola iritur, adeo ut ne per procuratorem plerumque vel tutorem adquiratur: et ideo ipsi actione pigneraticia convenientur
Abbreviated transcription (Latin):
sit pignꝰ unda conietõe. indea¬
mus an siquis aurum osten¬
derit qiͣ̃ pignoridaturus. ⁊ es
dederit.an obligau̾it aurumpi¬
gnori ⁊ cõsequos ẽ ut aurum o¬
bligetur. nonantem es. Quia

Expanded text:
sit pignus nuda conuentione, uideamus, an, si quis aurum ostenderit quasi pignori daturus et aes dederit, obligauerit aurum pignori: et consequens est ut aurum oblig
Abbreviated transcription (Latin):
recto i dito quo cum eo agit᷑:
quid conducunt aut utenduo
accipiunt dampnii. iuiria
ab alo datum nõ ꝑtinere. ꝓcul
dem. Argentum ꝯmodatu
sitam idoneo ẜuo meo tͣliclissẽ
ad te ꝑferendum ut nõ debuit
quis ẽstimait futurum ut aqui¬
bdam mał hominib decipetur.¬

Expanded text:
recto iudicio, quo cum eo agitur,quid conducunt aut utendum accipiunt, damnum iniuria ab alio datum non pertinere proculem.Argentum commodatum si tam idoneo seruo meo tradidissem ad te perferendum, ut non debuerit quis aestimare futurum, ut a quibusdam malis hominibus deciper
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾unt pacti ne ueneat sine in su¬
mma aut conlictione aut loco:¬
D̃. Quamuis ouen̾it. ut fun¬
dum pignoratum tibi uendere
a cã id caueatur. s attulicinus
si multomimis sit ꝙ debeatur.
hoclic pluris uenire possit pig¬
nus quam postea. melius autẽ
ẽ dici eum qui ded̾it ꝑignus põ¬
se uendere. ⁊ accepta pecuma solue
id ꝙ debeatur. ita tñ ut creclitor
necessitatem hãt ostendere rem
enim creditorem cogiuendere.
satis inhumamum e̾. Sic̾clitor
pluris fundum pignoratuor
uendid̾it. sud feneret. usuram
enis pecume pr̃are deb⁊ ei qui de¬
derit pignus. Si ⁊ su p̃e usuc sit
ea pecuma usuras earum pĩare
oportet. Ꝙ sicam depositam ha

Expanded text:
fuerint pacti, ne ueneat, siue in summa aut condicione aut loco.Quamuis conuenerit, ut fundum pigneraticium tibi uendere causa id caueatur. sed Atilicinus si multo minus sit quod debeatur et hodie pluris uenire possit pignus quam postea? melius autem est dici eum, qui dederit pignus, posse vendere et accepta pecunia solvere id quod debeatur, ita tamen, ut creditor necessitatem habeat ostendere rem enim creditorem cogi vendere satis inhumanum est. Si creditor pluris fundum pigneratum vendiderit, si id faeneret, usuram eius pecuniae praestare debet ei, qui dederit pignus: sed et si ipse usus sit ea pecunia, usuram praestari oportet. quod si eam depositam ha
Abbreviated transcription (Latin):
nam uralu pignoratam uł im
publicum obugatam declit. te¬
nebitur. Quamius ⁊ stellio¬
natus crimen commnittat ¶ Sr̃
utrum itademum siscit an si

Expanded text:
in publicum obligatam dedit, tenebitur, quamuis et stellionatus crimen committat. sed utrum ita demum, si scit, an et
Abbreviated transcription (Latin):
dit de doło deb debitori repmittc̃
⁊ si p̾dum fuit pignoratum a
de iure eius reꝓmittendum est.
ne forte ẜuitutes cessante uti
tuendus erit.s. si in remꝰ pu

Expanded text:
dit, de dolo debet debitori repromittere: et si praedium fuit pigneratum, et de iure eius repromittendum est, ne forte seruitutes cessante uti tuendum erit, scilicet si in rem pu
Abbreviated transcription (Latin):
staret ⁊ cclitum sinm habeat.
reliqua mancipia potest reti¬
nere donce ei caueatur: Q ein¬
ctionis nomine ꝓmiserit in¬
dempnem eum futurum si u¬
nus ex hr̃̾dib debitoris portio¬
ut insi sua quaq die pecunia
ceretpiacet ante quam omni¬
um pensionum dies neniret. ñ
posse me pignus uendere.qr
eisu̾b̾ omnes pensiones demõ¬
S omnib pensionib ptitis
etiam si una portio soluta nõ
die soluta nõ erit statim com¬
Ipetit ei pacti conuentios Reuẽ¬
dendo pignore in rem pactioS̾¬
aipicida ẽ ut omnes concuie¬
antur. S ⁊ si c̾clitoris dum ta
hr̃s eiuus uire uendet. si nich ꝯͣ
re poterit.s obcecera quoq ue¬
tor pignori dederit aut malici¬
ose ip̃ignore u̾satus sit clice̾¬
dum ẽ locum hr̃e cc̃rium in di¬
tium Sion t̾m autem ob pe
beatpprie pigus dicimus ꝙad
cditorem transit. ypothecam cu
nõ transit possõ ad c̾litorem. Oic

Expanded text:
staret, et creditum suum habeat, reliqua mancipia potest retinere, donec ei caveatur, quod evictionis nomine promiserit, indemnem eum futurum. Si unus ex heredibus debitoris portiout nisi sua quaque die pecuniaceret, placet, antequam omnium pensionum dies ueniret, non posse me pignus uendere, quia eis uerbis omnes pensiones demonsed omnibus pensionibus praeteritis, etiamsi una portio soluta non die soluta non erit", statim competit ei pacti conventio. De vendendo pignore in rem pactio concipienda est, ut omnes contineantur: sed et si creditoris dumtares eius iure uendet, si nihil in re poterit, sed ob cetera quoque, uetor pignori dedit aut malitiose in pignore uersatus sit, dicendum est locum habere contrarium iudicium.Non tantum autem ob pecbeat.Proprie pignus dicimus, quod ad creditorem transit, hypothecam, cum non transit nec possessio ad creditorem.Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmodau̾im furtũ fec̾it ntrufuf¬
ficiat ccria commodati accõ que¬
ad modum competit siquid in
curatiõem ẜmi impencdisti.an
furti agendum sit. queritur. et
furti quidem noxalem habert ac¬
cionem qui commodatum acce¬

Expanded text:
modauerim, furtum fecerit, utrum sufficiat contraria commodati actio quemadmodum competit, si quid in curationem serui impendisti an furti agendum sit, quaeritur. et furti quidem noxalem habere qui commodatum
Abbreviated transcription (Latin):
apud ueteres de huiusmodi sp̃e
nisi motos interugmat. t̃e enim
agendument. ¶Planc si ego ꝓ¬
⁊ te rem pignori dedero tna uolun¬
tate mandati erit accõ. Id lapco
recte dicit siame culpã absit
re pignorandi c̾clitor aũt no¬
luit reddere pignus. compet̾e
tibi ad hoc dumi taxat ꝯmodat
ut tibi accõem ãd nͥsus cum p̾¬
Rem arẽe autem culꝑa ame in¬

Expanded text:
apud ueteres de huiusmodi specinisi merces interuenit: tunc enimagendum erit. plane si ego pro te rem pignori dedero tua uoluntate, mandati erit actio. idem Labeo recte dicit, si a me culpa absit repignerandi, creditor autem nolit reddere pignus, competere tibi ad hoc dumtaxat commodati, ut tibi actiones aduersus eum praestem. abesse autem culpa a
Abbreviated transcription (Latin):
am innullam parte culpa sua
det̾iorem frcituerũ ẽ sua. slar
si ciipa sua fecit det̾iorem. tencbi¬
tur. Sirem inspectori deli an si¬
muł sit ci cui ꝯmodata res ẽ q̃¬
ritur. ⁊ siquid meicã dedidum
uolo pcium exquirere dolum m
tm p̃stabit. Si suretiam custo¬
diam ⁊ ideo furti babebit accõco¬
Si u̾o ip̃e cui uoluit ꝯmisit eq̃
recte id ꝑferri possit.
ei dari iusserat᷑ domino perit.si
comonendi c̃a miserat ut refer¬
ietur res ꝯmodata ei cii ꝯmo¬

Expanded text:
 nulla parte culpa sua deteriorem fecit, uerum est: nam si culpa eius fecit deteriorem, tenebitur.Si rem inspectori dedi, an similis sit ei cui commodata res est, quaeritur. et si quidem mea causa dedi, dum uolo pretium exquirere, dolum mihi tantum praestabit: si sui, et custodiam: et ideo furti habebit actiosi uero ipse cui uoluit commisit, recte id perferri possit: ei dari iusserat, domino perit: si commonendi causa miserat ut refer‹r›etur res commodata, ei
Abbreviated transcription (Latin):
ogerit amp̃e solus debeat omoda¬
dator accõem udendum etit ne
cedere debeat si forte dampnum
ded̾it alt̾ ꝙ hic qui ꝯuenitur cõ¬
modati accõne resarcire compe¬
llitur. Nam ⁊ siadũsus ip̃m ha
equissimuim ẽ ut ꝯmodati a¬
aquilia hoc mimus ꝯsecuturu
quam exca ꝯmodatie̾ secutus.¬

Expanded text:
gerit, an ipse solus debeat commodadator actionem, uidendum erit, ne cedere debeat, si forte damnum dedit alter, quod hic qui conuenitur commodati actione sarcire compellitur: nam et si aduersus ipsum haequissimum est, ut commodati aAquilia hoc minus consecuturum, quam ex causa commodati consecutus
Abbreviated transcription (Latin):
tempus spectetur. Hr̃s eĩ qui
ꝯmodatum accepit ꝓ ea partẽ
qua hr̃s ẽ conuenitur nͥ forte
hãt facultatem tocius reiresti¬
tuende nec faciat. tunc enimo¬
dempnatur in solidum qĩbõi
iudicis arbitrio ꝯuenat ¶Sĩ

Expanded text:
tempus spectetur.Heres eius qui commodatum accepit pro ea parte qua heres est conuenitur, nisi forte habeat facultatem totius rei restituendae nec faciat: tunc enim condemnatur in solidum, quasi hoc boni iudicis arbitrio conueniat.Si
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Solut᷑um nõ uidetur silis
contestata cum debitore sit d̾ ipõ
debito. uł si ip̃e fideuissor cõne¬
tus fu̾it. Nonata autem debiti
daturus tibi pecumam pigmi
accepo. nec dedo pignoraticia ac¬
cione tenebor etiam nulla so hu¬
tione facta. idemq ⁊ si accepto
iata sit pecunia uł condictio de¬
fecit obquam pignus ccͣtum c̃.
uł si pactum ciustandum ẽ de pe¬
ꝙ obligatum ẽ. locum h̃t pigno¬
aticia siue autem usure ĩsti
pulatum sint declucte suic nõ¬
sint. si tam̃ pignue ⁊ incas ob¬
ligatum fuerat. quanidiu quid
exhus debetur pignoraticia ac¬
cio cessabit. alla cã est earum qͣs
quis supͣlicitum modum ꝓmi¬

Expanded text:
. Solutum non uidetur, si lis contestata cum debitore sit de ipso debito uel si fideiussor conuentus fuerit. Nouata autem debiti daturus tibi pecuniam pignus accepero nec dedero, pigneraticia actione tenebor et nulla solutione facta: idemque et si accepto lata sit pecunia, uel condicio defecit, ob quam pignus contractum est, uel si pactum, cui standum est, de pequod obligatum est locum habet pigneraticia. siue autem usurae in stipulatum sint deductae siue non, si tamen pignus et in eas obligatum fuit, quamdiu quid ex his debetur, pigneraticia cessabit. alia causa est earum, quas quis supra licitum modum
Abbreviated transcription (Latin):
ca factume᷑. ⁊ q̃druplum sit cõ¬
secutus. nichi ci restituet exeo
ꝙ cõsecutus ẽ. nec debito impu¬
tabit. ¶ Si predo rempignoride¬
dit co inpetit ei ⁊ defrucub ꝑig¬
noraticia accio quamuis ip̃c ir¬
uctus suos nõ facit. ap̃done e̾¬
fructue⁊ uendicar extantes poᷤᷤ¬
siuit ⁊ consumpti condici. pro
pignus debitor qui p̾catio ro¬
gauit uł cõcluxit pignus possõ¬
nem nõ restituat contrario ui¬
ditio tenctur si c̾ditor dum uẽ¬
deret pignus duplam ꝓmisit
nan usu hoc euenerat.⁊ conuc̃¬
tus obenctio̾em erat ⁊ codemp¬
natus an hr̃et regressum pig
dolo ⁊ culpa sic uenclidit ⁊ ut
deret quanto uendere potuit
⁊̃ si hoc nõ ꝓmisit: regressum
a debitore quam debiti sum
du temporis usuras a debitore
lam factum ẽ. S ⁊ si sim̃plum
pͥstit̾it. doli ecceptione repellẽ¬
dus ent ab usurarum petitioẽ.
quiahabuit usum pecume pre
cu. ꝙ abemptore acceꝑat.

Expanded text:
a factum est et quadruplum sit consecutus, nihil neque restituet ex eo quod consecutus est nec debito imputabit. Si praedo rem pignori dederit, competit ei et de fructibus pigneraticia actio, quamvis ipse fructus suos non faciet fructus et uindicari extantes possunt et consumpti condici: propignus debitor, qui precario rogauit uel conduxit pignus, possessionem non restituat, contrario iudicio tenetur.Si creditor, cum uenderet pignus, duplam promisit nam usu hoc euenerat et conuentus ob euictionem erat et condemnatus, an haberet regressum pigndolo et culpa sic uendidit et ut deret, quanto uendere potuit, etiamsi haec non promisit, regressum a debitore quam debiti summdii tem poris usuras a debitore lam factum est: sed si simplum praestitit, doli exceptione repellendus erit ab usurarum petitione, quia habuit usum pecuniae pretii, quod ab emptore acceperat.
Abbreviated transcription (Latin):
meo ꝙ er conlictione cõsocutu
ẽ¶S ꝙ ip̃e debitor furti accione
p̃stitent creditori uł condictioẽ
an debito sit imputandum:. ui¬
deamus ⁊ quid̾ nõ oport̾et id ei
restitin ꝙ ip̃e ex furti accione
p̃stiterit. ꝑeque relatum ẽ ⁊ tra¬

Expanded text:
eo, quod ex condictione consecutus est. sed quod ipse debitor furti actione praestitit creditori uel condictione, an debito sit imputandum uideamus: et quidem non oportere id ei restitui, quod ipse ex furti actione praestitit, peraeque relatum est et tra
Abbreviated transcription (Latin):
que c̾ro die dan dereat perita sit.
uuiti uinum oleum frum̃tu.
tantittem existimandam cassiꝰ
ut pumum estimatio sumati
tecur. quo pet̾ctur./ qd̾ ⁊ de cetene
reb uiris ẽ. De eo ꝙ certo loco¬
inquem sibi dan quis stipulatuᷤ
est. nõ uide̾batur agendi facultas
daririm se ꝓmisiss mimquar¬

Expanded text:
quae certo die dari debebat, petita sit, ueluti uinum oleum frumentum, tanti litem aestimandam Cassius ut primum aestimatio sumaturtetur, quo peteretur. quod et de ceteris rebus iuris est. DE EO QUOD CERTOin quem sibi dari quisque stipulatus esset, non uidebatur agendi facultas daturum se promississet, numqua
Abbreviated transcription (Latin):
qui rogauit p̾stet clicendum
erit praress ⁊ int̾dum ⁊ mortiᷤ
damynum ad cum qui ꝯmo¬
datum rogauit. ꝑtinet: Nam
dem erit ⁊ in hominesplane si
sic ꝯmodauit ut ad bellum du¬
ces meum erit ꝑiculunfslam
⁊ si ẜuum tibi tectorem ꝯmo¬
daño ⁊ de machina cetidit ꝑi¬
culum meum ẽe. Iuł. ait. Et¬
opus facet tu eum ini posuisti
machine aut simachine culpa
fc̃m miis clingent̾ non ab ip̃o
ligate. uł fumum perticaꝵq
uetustate dico ꝑiculum qd̾ ciꝰ¬
pa contig̾it rogatie ꝯmodatu:
ip̃m pr̃are debere. Nam ⁊ icla
scribit. si ẜuus lapidario ꝯmo¬
datus sub machina perierat te¬
ni fabrum ꝯmodati. qui negli
data prius utitur nõ soluni com¬

Expanded text:
ui rogauit praestet, dicendum erit praestare.Se‹d› interdum et mortis damnum ad eum qui commodatum rogauit pertinet: nam dem erit et in homine. plane si sic commodavi, ut ad bellum duceres, meum erit periculum. nam et si servum tibi tectorem commodavero et de machina ceciderit, periculum meum esse Namusa ait: opus faceret, tu eum inposuisti ‹i›n machina, aut si machinae culpa factum minus diligenter non ab ipso ligatae uel funium perticarumque uetustate, dico periculum, quod culpa contigit rogantis commodatum, ipsum praestare debere: nam et Mela scripsit, si seruus lapidario commodatus sub machina perierit, teneri fabrum commodati, qui neglegdata utitur, non solum com
Abbreviated transcription (Latin):
fauẽt naturali eqͥtatita pecimra
qui ꝯstituta ex consensu facta
custodit. qm̃ graue c̃ fidem
faulere. ¶ Ait pretor qui debitã
sit exp̃ssum edcõ. at tñ sine tuto
erit. an tencatur quertur. s pu¬
to u̾m ⁊ ip̃m ꝯstituentem teneri.
⁊ patrem de peciuo. ¶ Fum qui
inutiliter stipuiatus c̃cum sti¬
piuan uoluit. nõ cõstitui sibi.
dicendum ẽ de constituta cxpiri
nõ posse quia nõ animo ꝯstituẽ¬
tis si ꝓmittentis fcm sitfan pot̾¬

Expanded text:
fauet naturali aequitat‹i›: qui constituta ex consensu facta custodit, quoniam graue est fidem fallere.Ait praetor: 'Qui pecuniam sit expressum edicto, attamen sine tutoerit, an teneatur, quaeritur: sed puto uerum et ipsum constituentem teneri et patrem de peculio.Eum, qui inutiliter stipulatus est, cum stipulari uoluerit, non constitui sibi, dicendum est de constituta experiri non posse, quoniam non animo constituentis, sed promittentis factum sit.An pot
Abbreviated transcription (Latin):
rimtis. uł cum alt̾o agi potert
insolidum. S ⁊ c̾toloco ⁊ tempe
constituere quis pot᷑. Nec solu
eo loci posse eum pet̾t ubiei iꝯ¬
stitutum ẽ. s exemplo ambitranc
accionis ubiq pot̾ san᷑ pretor si
apparcat cum qui ꝯstituit neq
solueren⁊ fecisse n ꝑactorem¬
subueniri reo deberehec autco
u̾ba p̾toris n fecisse reum q
ꝯstituit utrum ad tempus con¬
stituti pertinẽt. anuo̾ usq ad
utis ꝯtestationem thimus du¬
bitari pot̾ ⁊ pito ad tp̃c ꝯstituti
nec actõr accipere uoͣluit. nec
ulla cã iusta fuit nõ accipiendi

Expanded text:
rimus, uel cum altero agi poterit in solidum.Sed et certo loco et tempore constituere quis potest, nec solum eo loci posse eum petere, ubi ei constitutum est, sed exemplo arbitrariae actionis ubique potest.Ait praetor: 'si appareat eum qui constituit neque soluere neque fecisse nesubveniri reo debere. Haec autem verba praetoris "neque fecisse reum quod constituit" utrum ad tempus constituti pertinent an vero usque ad litis contestationem trahimus, dubitari potest: et puto ad tempus constitutinec actor accipere uoluit nec ulla causa iusta fuit non accipiendi
Abbreviated transcription (Latin):
magis ẽ ut et marcellus putat
sortis obligõem ꝯsumat. ⁊ tutͣ
ad utramq obligatõem ꝓficit
siuc pure siuec̾to dic ꝯstituat᷑
eadcm cõdictioẽ suspenditur ut
existente condietioẽ tencatur.
deficiente. utraq accõ cepereat.
S is qui pure d si sub cõditõe
ꝯstituat inquid pomp̃ ĩhũc¬

Expanded text:
magis est, ut etiam Marcellus putat,sortis obligationem consumat. et tutius ad utramque obligationem proficitsive pure sive certo die constituatur, eadem condicione suspenditur, ut existente condicione teneatur deficiente utraque actio depereat. Sed is qui pure debet si sub condicione constituat, inquit Pomponiu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si ad diem supͣ scriptum nõ
dedotunc dare debeo usuras tot.
quero an lucius titius ĩlocum
pupillorum ad cautõem reus
successerit. lla marcellus. R.¬

Expanded text:
 si ad diem supra scriptum non dedero, tunc dare debebo usuras tot.' quaero, an Lucius Titius in locum pupillorum hac cautione reus successerit.Marcellus re
Abbreviated transcription (Latin):
incursum. piratarum infidia.
naufragium incendium. fu¬
gam ẜuorumqui custodiri
nõ solent. Ꝙ autem de latroni¬
b ⁊ piratis ⁊ naufragio dixi
comodata sit alicui res ut eam
rem ꝑegre sccum ferat alioꝗn
sicuiargentum ideo comoda

Expanded text:
incursus, piratarum insidias, naufragium, incendium, fugas seruorum qui custodiri non scient. quod autem de latronibus et piratis et naufragio diximi in hoc commodata sit alicui res, ut eam rem peregre secum ferat: alioquin si cui ideo argentum commoda
Abbreviated transcription (Latin):
titionem integre sumine. que¬
ad modum si quis insulam an¬
bifccisset quam ubi ꝓmisit. in
nichil lib̾arctur. s michi uidet᷑
sume solutio clistare a fabrica
insuic. et ideo ꝙ int̾ e̾ solum pe¬
tencdum ¶Nũc de offitio iudicis
hinus accionis loquendum ẽ
uirum qntitati cc̾tus debeat ser

Expanded text:
titionem integrae summae, quemadmodum si quis insulam alibi fecisset quam ubi promiserat, in nihilum liberaretur. sed mihi uidetur summae solutio distare a fabrica insulae et ideo quod interest solum petendum.Nunc de officio iudicis huius actionis loquendum est, utrum q