comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niam fuꝰgiunt. dicere memorant᷑. recede¬
a nobis. & scientiã uarum tuarũ nolumꝰ
Scire quippe nolunt. qd̾ facere conteminunt:
Quorum adhuc uerba stibdunt᷑ dũ dicitur
nominis male exteriꝰ fusa. sic in reb corpo¬
reis sparsa est. ut neq ad semetipsam intus
redeat. neq eũ qui est inuisibilis cogitare
sufficiat. Unde carnales uiri iussa spiritalia
contemnentes. dm̃ quia corporalit̾ ñ uident.
qnͣdoq ad hoc ꝑueniunt. ut etiam non esse
suspicentur. Unde scriptũ est. dixit insipi¬
ens in corde suo. ñ est ds̃. Unde nunc qͦ dicit᷑.
quid est omp̃s. ut seruiamꝰ ei: Plerũq em̃
plus appetunt homines seruire hominib
quos corporalit᷑ uident. quã seruire do quẽ
ñ uident. Per om̃e enĩ qd̃ faciunt. ad finem
oculoꝵ tendunt. & quia in dõ oculos corpo¬
ris tendere ñ possunt. ei obsequia prȩbere
uel despiciunt. uel si cȩperint fatigantur

Expanded text:
niam fugiunt, dicere memoranturniam fugiunt, dicere memorantur: Scientiam viarum tuarum nolumus. Scire quippe nolunt quod facere contemnunt. 489 Quorum adhuc verba subduntur, cum diciturhominis male exterius fusa, sic in rebus corporeis sparsa est, ut neque ad semetipsam intus redeat, neque eum qui est invisibilis cogitare sufficiat. Unde carnales viri jussa spiritalia contemnentes, Deum quia corporaliter non vident, quandoque ad hoc perveniunt, ut etiam non esse suspicentur. Unde scriptum est: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus . Unde nunc quoque dicitur: Quis est Omnipotens, ut serviamus ei? Plerumque enim plus appetunt homines servire hominibus, quos corporaliter vident, quam servire Deo, quem non vident. Per omne enim quod faciunt, ad finem oculorum tendunt; et quia in Deum oculos corporis tendere non possunt, ei obsequia praebere vel despiciunt, vel si coeperint, fatigantur.
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ facit digna. plagis uapulabit paucis.
& seruus sciens uoluntatẽ dñi sui & ñ faci¬
ens iuxta eam. uapulabit multis. nolunt
scire qdđ faciant. & quasi minꝰ se uapulatu¬
ros existimant. si nesciant qđ oꝑari debuert̾.
Sed aliuad est nescisse. aliud scire noluisse
Nescit namq qui apphendere uolet & ñ
ualet. qui autẽ ut nesciat aurem a uoce
ueritatis auertit. iste ñ nesciens. s contẽptor
iniqui despiciunt dicunt: Scientiã uia¬
rum tuarũ nolumꝰ. Dum enĩ in p̾senti uita
suꝑbiunt. dum honorib inflantur. dum
etiã si ñ habent appetunt. uias di in sua co¬
gitatione contemnunt. Quia enĩ uia di in
Nac uita humilitas fuit. ipse hic d̾s dñs re-¬
demptor nr̃ ad probra. & ꝑ contumelias
ad passionẽ uenit. & aduersa huiꝰ mundi
equanimit̾ ꝑtulit. ꝓspera fortit̾ uitauit.
ut & ꝓspera doceret ȩternȩ uitȩ appeti. &
aduersa p̾sentis uitȩ ñ formidari. S quia
iniqui głam uitȩ p̾sentis appetut ignomi¬

Expanded text:
igna plagis, vapulabit paucis; et servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens juxta eam, vapulabit multis ; nolunt scire quod faciant, et quasi minus se vapulaturos existimant, si nesciant quod operari debuerunt. Sed aliud est nescisse, aliud scire noluisse. Nescit namque qui apprehendere vult, et non valet. Qui autem ut nesciat aurem a voce veritatis avertit, iste non nesciens, sed contemptor iniqui despiciunt, dicunt: Scientiam viarum tuarum nolumus. Dum enim in praesenti vita superbiunt, dum honoribus inflantur, dum etiam si non habent appetunt, vias Dei in sua cogitatione contemnunt. Quia enim via Dei in hac vita humilitas fuit, ipse hic Deus et Dominus redemptor noster ad probra, ad contumelias, ad passionem venit, et adversa hujus mundi aequanimiter pertulit, prospera fortiter vitavit, ut et prospera doceret aeternae vitae appeti, et adversa praesentis vitae non formidari. Sed quia iniqui gloriam vitae praesentis appetunt, ignomi
Abbreviated transcription (Latin):
bilib intenti. labore postulationis renuunt
iam fructu laborẽ exhiberent. quia cum
mens in precib ad auctoris sui speciem
anhelat. diuinis desideriis inflaminata
suꝑnis coniungitur. ab inferiorib seꝑatur.
Amore feruoris sui se aperit ut capiat. &¬
capiens inflaminat. & suꝑiora amare. iam
sursũ ire est. dumq magno desiderio ad cȩ¬
lestia inhiat. miro modo hoc ipsũ qd accipe¬
re quęrit degustat: Sequit᷑. Ueruntamen¬

Expanded text:
bilibus intenti, labore postulationis renuunt bilibus intenti, labore postulationis renuunt rent, jam cum fructu laborem exhiberent: quia cum mens in precibus ad auctoris sui speciem anhelat, divinis desideriis inflammata, supernis conjungitur, ab inferioribus separatur, amore fervoris sui se aperit ut capiat, et capiens inflammat; et superiora amare jam sursum ire est; dumque magno desiderio ad coelestia inhiat, miro modo hoc ipsum quod accipere quaerit degustat. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ds in oratione ñ quęrit᷑. citiꝰ animus
in oratione lassatur: quia cũ illa quisq postu¬
lat. quȩ fortasse iuixta occultũ iudicium ds
tribuere recusat. ipse qͦ uenit in fastidio. qͥ
ñ uult dare qđ amatur. Sed se magis dñs
quã ea quȩ condidit uult amari ȩt̾na potiꝰ
quã terrena postulari. sicut scriptũ ẽ: quęrite
regnum aĩ. & hȩc omia adicientur uobis.
Qmi enĩ ñ ait dabuntur s adicientur. ꝓfecto
indicat aliud esse qdđ principalit᷑ datur. aliud
qđ supadditur. Quia enĩ nobis in intentio¬
ne ȩternitas. in usu uͦ temporalitas ẽẽ debet.¬
& illud datur. & hoc nimirũ ex abundanti
suꝑadditur. & tam̃ sepe homines dum bona
temporalia postulant. ȩterna uͦ p̃mia non
requirunt: petunt qđ adicitur. & illud ñ
desiderant ubi adiciatur. nec lucrũ suȩ esse
petitionis deputant. si hinc sint temporali
ter paupes. ut illic beatitudine diuites in
ȩternũ uiuant. Sed solis ut dictũ est uisi¬

Expanded text:
us in oratione non quęritur, citius / animus in oratione lassatur; quia cum illa quisque postulat, quę fortasse iuxta occultum iudicium deus tribuere recusat, ipsi quoque venit in fastidio, qui non vult dare, quod amatur. Sed se magis dominus quam ea, quae condidit, vult amari, aeterna potius quam terrena postulari, sicut scriptum est: Quaerite regnum dei, et haec omnia adicientur vobis! Qui enim non ait 'dabuntur', sed ' adicientur', profecto indicat aliud esse, quod principaliter datur, aliud, quod superadditur. Quia enim nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti superadditur. Et tamen sępe homines, dum bona temporalia postulant, aeterna vero praemia non requirunt: Petunt, quod adicitur, et illud non desiderant, ubi adiciatur. Nec lucrum suae esse petitionis deputant, si hic sint tempoter pauperes, et illic beatitudine divites in aeternum vivant; sed solis, ut dictum est, visi
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. dierũ longitudo confortat. Uel certe sub-¬
leuati & confortati referuntur. quia suble-
uantur honorib. confortantur reb. Sed
sunt pleriq. qui & honorib subleuati. & di¬
uitiis confortati. & quȩ in hac concupiscunt
uita accipiunt. successione autẽ sobolis
priuantur. Istis nimirũ ipsa sua potentia
pena est. cũ & magnã se habere hereditatẽ
considerant. & heredes ñ habent quib re-¬
linquant. Quid itaq ꝓdest si assut om̃ia.
& desint filii qui successores fiant: Sequit᷑
tum magnȩ felicitatis. cum magno patrimo¬
nio dantur & heredes: Ac ne qua necessitas
temporis. saltẽ ab oculis subtrahat eos in
quib animꝰ exultat. de hoc eoꝵ semine
dicitur. ꝑmanet corã eis. Quid autẽ si filii
dati sunt. s ipsi sterilitate feriunt᷑. Sic in
eis genus exuinguitur. sicut parentũ sterili¬
tate extingui timebatur: Sequitur
uitiȩ. assunt filii. assunt nepotes. Quid siqͣ

Expanded text:
tiae dierum longitudo confortat. Vel certe subtiae dierum longitudo confortat. Vel certe sublevati et confortati referuntvantur honoribus, confortantur rebus. Sed sunt plerique qui et honoribus sublevati, et divitiis confortati, ea quae in hac concupiscunt vita accipiunt, successione autem sobolis privantur. Istis nimirum ipsa sua potentia poena est, cum et magnam se habere haereditatem considerant, et haeredes non habent quibus relinquant. Quid itaque prodest 487 si adsint omnia, et desint filii qui successores fiant? Sequiturtum magnae felicitatis, cum magno patrimonio dantur et haeredes; ac ne qua necessitas saltem temporalis ab oculis subtrahat eos in quibus animus exsultat, de hoc eorum semine dicitur: Permanet coram eis. Quid autem si filii dati sunt, sed ipsi sterilitate feriuntur? Sic in eis genus exstinguitur, sicut parentum sterilitate exstingui timebatur. Sequitur:vitiae, adsunt filii, adsunt nepotes. Quid si qua
Abbreviated transcription (Latin):
tremor. Quia beatus i ob actuum suoꝵ
oblitus ñ fuerit. extrema eiꝰ locutio osten¬
dit. Qua ex re hoc qđ ab eo nunc amicis
dicitur. & ego quando recordatus fuero ꝑti-¬
mesco. & concutit carnẽ meã tremor. constat
minirũ qd ꝑ irrisionẽ dicatur. Ac si aꝑte
diceretur. si me aliquid ypocritȩ habuisse
meminero. in penitentiam mox fletu con-¬
tremisco. Carnem uͦ suã si recordatꝰ fuerit.
tremore phibet concuti. idest infirmitatẽ
opis ultionis pauore fatigari: Sed quia
multa sophar de subita damnatione upii
in quib beati iob potentiã momordit asse¬
ruit. sẽs uir contra eiꝰ dicta subiungit dicens.¬
I uare gͦ impii uiuunt. subleuati sunt
confortatiq diuitiis: Nisi enĩ eos patientia
Aiuina toleraret. nequaquã diuuitã in pec-¬
catis ducerent. Subleuantur nãq diuitiis.
cũ esse potentes incipiunt: confortantur
uͭ. cum dii in hac uita subsistere ꝑmittunt᷑
Quos enĩ substantia leuat in fastu suȩ poten-¬

Expanded text:
tur. --Quia beatus Job actuum suorum oblitus non fuerit, extrema locutio ejus ostendit. Qua ex re hoc quod ab eo nunc amicis dicitur: Et ego quando recordatus fuero, pertimesco, et concutit carnem meam tremor, constat nimirum quod per irrisionem dicatur. Ac si aperte diceretur: Si me aliquid hypocritae habuisse meminero, in poenitentiae mox fletu contremisco. Carmen vero suam, si recordatus fuerit, tremore perhibet concuti, id est infirmitatem operis ultionis pavore fatigari. Sed quia multa Sophar de subita damnatione impii, in quibus beati Job potentiam momordit, asseruit, sanctus vir contra ejus dicta subjungit, dicensuare ergo impii vivunt, sublevati sunt, confortatique divitiis? - Nisi eos enim patientia divina toleraret, nequaquam diu vitam in peccatis ducerent. Sublevantur namque divitiis cum esse potentes incipiunt. Confortantur vero, cum in hac vita diu subsistere permittuntur. Quos enim substantia sublevat, in fastu suae poten
Abbreviated transcription (Latin):
stulti minime p̃sumunt. sed tam̃ ꝑuersi
om̃s dõ recede ñ uerbis. s morib dicunt:
quid aliud faciunt. quã suu̾ animũ contͣ
ommpotentẽ daudunt: Sicut enĩ eius
p̃cepta cogitare. eũ ad se introducere est.
ita mandatis eiꝰ obsistere. eũ a cordis in ha¬
bitatione repellere est. Dicunt gͦ recede
a nobis. qui ei ad se p̃bere aditum recusant.
eumq prauis actionib impugnant. etiã si
uerbis laudare uideantur. Dicunt etiam

Expanded text:
stulti minime praesumunt; sed tamen perversi omnes Deo Recede, non verbis, sed moribus dicunt. quid aliud faciunt quam suum animum contra Omnipotentem claudunt? Sicut enim ejus praecepta cogitare eum ad se introducere est, ita ejus mandatis obsistere eum a cordis inhabitatione repellere est. Dicunt ergo: Recede a nobis, qui ei ad se aditum praebere recusant, eumque pravis actibus impugnant, etiam si verbis laudare videantur. Dicunt etiam
Abbreviated transcription (Latin):
se credidit. & iccirco animũ ad tristiciam
uocauit. quia despiciendus ñ erat. cui se
displicuisse forudabat: Si autẽ de uitȩ suȩ
meritis contra hominẽ disputaret. nequaꝗͣ.
contristari debuisset: Sed quia ꝑ flagella
p̃sentia anceps factus de ante acta uita sue¬
rat. in flagello tristiciam iure requirebat.
pescite. Id est considerate quȩ egi. & ammira¬
mini in hac ꝑcussione quȩ patior. Qui adhuc
recte subinfert dicens. Et supponite digitũ
ori ur̃o. Ac si apte dicat: scientes bona quȩ
egi. & considerantes mala quȩ patior. uosmet¬
ip̃sos etiã a uerboꝵ culpa compescite. atq
in meis ꝑcussionib ur̃a damna formidate:
Nel certe quia digitis quȩq discernimꝰ. non
incongrue ꝑ digitũ discretio designat᷑. Unde
& ꝑ psalmistam dicitur: benedictus dñs d̾s

Expanded text:
se credidit, et idcirco animum ad tristitiam se credidit, et idcirco animum ad tristitiam revocavit, quia despiciendus non erat cui se displicuisse formidabat. Si autem de vitae suae meritis contra hominem disputaret, nequaquam contristari debuisset; sed quia per flagella praesentia anceps factus de anteacta vita fuerat, in flagello tristitiam jure requirebat. s. --Id est, considerate quae egi, et admiramini in hac percussione quae patior. Qui adhuc recte subinfert, dicens: IBID.-- Et superponite digitum ori vestro. Ac si aperte dicat: Scientes bona quae egi, et considerantes mala quae patior, vosmetipsos etiam a verborum culpa compescite, atque in meis percussionibus vestra damna formidate. Vel certe quia digitis quaeque discernimus, non incongrue per digitum discretio designatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Benedic
Abbreviated transcription (Latin):
itaq iob ut sibi & suis auditorib prosit.
dicat: audite quȩso sermones meos. & agetis
penitentiã. Ut autẽ ipse qd debet exsoluat.
etiã si auditorib ꝓdesse ñ ualeat. adiungit:
sustinete me. ut & ego loquar. & post mea
si uidebitur uerba ridete. Et notandũ quia
dum sub iungeret agetis pęnitentiã. p̃misit
audite. cũ uero subderet. post mea si uidebit᷑
uerba ridete. p̃misit. sustinete me. Audire
quippe uolentis est. sustinere nolentis. Amici
gͦ eiꝰ si doceri appetunt audiant. si autẽ irride¬
re parati sunt. sustineant quȩ dicunt᷑ quia
Quidelicet suꝑbis mentib pondus graue est
ut merito ñ debeam contristari: Omis qui
sticiȩ nullas habet. Iui autẽ aut hominib
placens dõ displicet. aut simuldõ & homi¬
nib displicere se credit. si hunc tristicia
ñ afficit a uirtute sapientiȩ alienꝰ existit.
Beatus autẽ iob displicuisse dõ int̾ flagella

Expanded text:
itaque Job ut sibi et suis auditoribus prosit, itaque Job ut sibi et suis auditoribus prosit, dicat: Audite quaeso sermones meos, et agite poenitentiam. Ut autem ipse quod debet exsolvat, etiam si auditoribus prodesse non valeat, adjungit: Sustinete me, ut et ego loquar, et post, mea, si videbitur, verba ridete. Et notandum quia dum subjungeret Agite poenitentiam, praemisit Audite; cum vero subderet: Post mea, si videbitur, verba ridete, praemisit Sustinete me. Audire quippe volentis est, sustinere nolentis. Amici ergo ejus si doceri appetunt, audiant; si autem irridere parati sunt, sustineant quae dicuntur, quia videlicet superbis mentibus pondus grave est ut merito non debeam contristari? 42. Job estitiae nullas habet. Qui autem aut hominibus placens Deo displicet, aut simul Deo et hominibus 486 displicere se credit, si hunc tristitia non afficit, a virtute sapientiae alienus existit. Beatus autem Job displicuisse Deo inter flagella
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ qn̾e recipit: Sed beatus iob more sc̃ẽ¬
& uniuersalis ȩccłiȩ quȩ a ꝑuersis uerboꝵ
iacula ȩquanimiter tolerat. & cum suꝑboꝵ
dicta audit. humilitatis suȩ tramitem non
relinquit. cũ magna cordis humilitate sub¬
audite. & addidit queso. cũ qnͣta humilita¬
te loquatur insinuat. dum contra se suꝑbi-¬
entes rogat. ut eoꝵ sensũ ad salutis doctrinã
deducat:. Scĩ autẽ uiri intra uniuersalem
ȩccłiam ñ solum docere recta. s etiã ꝑuersa
tolerare parati sunt. & irrideri ñ metuunt.
te: Boni & enĩ cum loquuntur. duo sunt quȩ
in suis locutionib attendunt. ut uidelicer
aut sibi & auditorib suis. aut sibimet solis
ꝓsint. si auditorib ꝓdesse ñ possunt. Cum
enĩ bene audiuntur bona quȩ dicunt. sibi
simul & auditorib ꝓsunt: cum uͦ ab audito¬
rib deridentur. sibi ꝓcul dubio prestitert̃.
quos a culpa silentii liberos fecerunt Beatꝰ

Expanded text:
filium quem recipitfilium quem recipitet universalis Ecclesiae, quae a perversis verborum jacula aequanimiter tolerat, et cum superborum dicta audit, humilitatis suae tramitem non relinquit, cum magna cordis humilitate subAudite, addidit Quaeso, cum quanta humilitate loquatur insinuat, dum contra se superbientes rogat, ut eorum sensum ad salutis doctrinam reducat. Sancti autem viri dum intra universalem Ecclesiam non solum docere recta, sed etiam perversa tolerare parati sunt, irrideri non metuunt. --Boni etenim, cum loquuntur, duo sunt quae in suis locutionibus attendunt, ut videlicet aut sibi et auditoribus suis, aut sibimet solis prosint, si auditoribus prodesse non possunt. Cum enim bene audiuntur bona quae dicunt, sibi simul et auditoribus prosunt. Cum vero ab auditoribus deridentur, sibi procul dubio profuerunt, quos a culpa silentii liberos fecerunt. Beatus
Abbreviated transcription (Latin):
minima parcuntur. qui maiora in se districte
mala defleuerunt: Nam quos magna p̃munt.
etiã mala minima in gehenna parit᷑ affligunt.
Scĩ autẽ uiri partẽ a dño accipere. s partem
suã ipsum dñm habere desiderant. Unde ꝓpħa
extra dnm̃ ignẽ inuenit. ut ab eiꝰ facie exclusus
quia gaudere in ipso ñ appetiit sub ipso cruci¬
etur: Nȩc sophar ita intulit. ut ꝑ ea quȩ contͣ
ẏpocritam dixerat. beati iob uitam feriret.
existimans qđ is qui a dño ꝑcussus esset. cun-¬
cta bona quȩ egerat mente simplici ñ egisset.
Quem enĩ ꝑcussum uidit. do displicuisse cre¬
didit. Sed amici beati iob etiã in hac re hereti¬
coꝵ speciem tenent. qui in scã eccłia dũ qͦsdam
bene agentes aspiciunt. sub flagellis gemere
eos existimant. bona merita in bonis actib
ñ habere. & malos credunt. qͦs affligi uerbere
diuino conspiciunt. uidelicet nescientes quia
multȩ tribulationes iustoꝵ. & flagellat omnẽ

Expanded text:
minima parcuntur qui majora in se districte minima parcuntur qui majora in se districte male defleverunt. Nam quos magna premunt, etiam mala minima in gehenna pariter affligunt. 485 Sancti autem viri non partem a Domino accipere, sed partem suam ipsum Dominum habere desiderant. Uextra Dominum ignem invenit, ut ab ejus facie exclusus, quia gaudere in ipso non appetiit, sub ipso crucietur. Haec Sophar ita intulit, ut per ea quae contra hypocritam dixerat beati Job vitam feriret, existimans quod is qui a Domino percussus esset cuncta bona quae egerat mente simplici non egisset. Quem enim percussum vidit, Deo displicuisse credidit. Sed amici beati Job etiam in hac re haereticorum speciem tenent, qui in sancta Ecclesia dum quosdam bene agentes aspiciunt sub flagellis gemere, eos existimant bona merita in bonis actibus non habere, et malos credunt quos affligi verbere divino conspiciunt, videlicet nescientes quia multae tribulationes justorum ; et flagellat omnem
Abbreviated transcription (Latin):
manet ypocrita. dum & multa mala ꝑpetrat.¬
& hunc flagella nulla castigant. Sed in fui¬
roris die detrahitur. quia uindictȩ tempore
raptus ad supplicia. ab ȩterni iudicis uultu
separatur. Sequitur. Hȩc est pars hominiꝰ
impii a dõ. & hereditas uerboꝵ eius a dño
Si enĩ bene agere in hac positus uita uoluisset.
partẽ apud dñm cęlestis regni consortium
haberet. Sed quia prauis subdi desideriis
elegit. partẽ suã a dño in tormentis inuenit.
quia eiꝰdem dñi parucipari grã ñ quęsiuit
dño. Qui enĩ ꝓ magnis malis in supplicium
mergitur. fortasse credebatur qđ ꝓ uerbis
que maledixerat minime iudicaretur. s cũ
districta om̃ipotentis di iusticia suppliciũ a
reꝓbis ꝓ ꝑuersis actib exigit. eis mala usq
ad uerboꝵ retributionẽ reddit. ut qui de ma¬
gnis malis debitores sunt. suppliciis traditi.
etiã nouissimũ quadrantẽ soluunt. Iilis enĩ

Expanded text:
manet hypocrita, dum et multa mala perpetrat, etmanet hypocrita, dum et multa mala perpetrat, et hunc flagella nulla castigant. Sed in furoris die detrahetur, quia, vindictae tempore raptus ad supplicia, ab aeterni judicis vultu seimpii a Deo, et haereditas verborum ejus a Domino. - Si enim bene agere in hac vita positus voluisset, partem apud Dominum coelestis regni consortium haberet, sed quia pravis subdi desideriis elegit, partem suam a Domino in tormentis invenit, quia ejusdem Domini participari gratia non quaesivitivit. Qui enim pro magnis malis in supplicium mergitur, fortasse credebatur quod per id verbis quae male dixerat minime judicaretur. Sed cum districta omnipotentis justitia Dei supplicium a reprobis pro perversis actibus exigit, eis mala usque ad verborum retributionem reddit, ut qui de magnis malis debitores sunt, suppliciis traditi, etiam novissimum quadrantem solvant. Illis enim
Abbreviated transcription (Latin):
aperitur. cũ om̃e malũ qđ in conscientia illiꝰ
nascebatur ostendit᷑. Modo quippe germen
domꝰ ypocritȩ manet occultũ. quia & si in
bona imagine apparet eiꝰ oꝑatio sed latet
intentio: Aliud est namq qd̾ agit. aliud qd̾
intendit: Sed cũ adueniente iudice uniꝰ¬
cuiꝰq conscientia ad testimoniũ fuerit dedu¬
cta. unde scriptũ est. cogitationib accusan¬
tib. aut etiã defendentib. in hoc ypocritȩ
germen domꝰ aperitur. quia in eiꝰ mente
cogitatio ꝑuersa detegitur. & in die furoris
dĩ detrahetur. quia ostensa ira iudicis flam¬
mis ultricib traditus. ab eiꝰ conspectu sepa¬
ratur. Iui enĩ summa cogitare dũ uiueret
noluit. peccatoꝵ suoꝵ pondere depressus.
a facie iudicis in imo supplicioꝵ cadet
Nunc autẽ & peccantẽ considerat iudex &
tolerat. expectatq ad conuersionẽ singulos.
quia dies patientiȩ. & necdũ est dies furoris.
Sed in hoc die patientiȩ quasi immobilis

Expanded text:
aperitur, cum omne malum quod in conscientia illius nascebatur ostenditur. Modo quippe germen domus hypocritae manet occultum, quia etsi bona in imagine apparet ejus operatio, sed latet intentio. Aliud est namque quod agit, aliud quod intendit. Sed cum, adveniente judice, uniuscujusque conscientia ad testimonium fuerit deducta, unde scriptum est: Cogitationibus accusantibus, aut etiam defendentibus , in hoc hypocritae germen domus aperitur, quia in ejus mente cogitatio perversa detegitur. Et in die furoris Dei detrahitur, quia, ostensa ira judicis, flammis ultricibus traditus, ab ejus conspectu separatur. Qui enim summa cogitare dum viveret noluit, peccatorum suorum pondere depressus, a facie judicis in ima suppliciorum cadet. Nunc autem et peccantem considerat judex et tolerat, atque ad conversionem singulos, quia dies patientiae, et necdum est dies furoris, exspectat. Sed in hoc die patientiae quasi immobilis
Abbreviated transcription (Latin):
Digitus gͦ ori supponitur. cũ ꝑ discretionẽ
lingua refrenatur. ne ꝑ hoc qđ loquitur. in
stulticiam culpa dilabatur. Ait gͦ. supponite
digitũ ori ur̃o. idest locutioni ur̃ȩ discretio¬
nis uirtutẽ adiungite. ut ꝑ hȩc quȩ recta
contra ypocritã dicitis. quib sint dicenda

Expanded text:
 ori superponitur cum per discretionem lingua refrenatur, ne per hoc quod loquitur in stultitiae culpam delabatur. Ait ergo: Superponite digitum ori vestro, id est, locutioni vestrae discretionis virtutem adjungite, ut per haec quae recta contra hypocritam dicitis quibus
Abbreviated transcription (Latin):
pit dignȩ retributionis. & quãuis damna¬
toꝵ omniũ sit dolor infinitus. grauiora tam̃
tormenta recipiunt. qui multa in iniquita¬
tib ex suis qͦ desideriis inuenerunt. Sed
quia sophar huiꝰ ẏpocritȩ intulit penã ꝓtinꝰ
adiungit culpã. nec unam qualibet narrat.
sed eam de qua om̃s oriuntur. Scriptũ qͥppe
est: radix omniũ maloꝵ est cupiditas. Cui gͦ
Icupiditas dominari dicitur. subiectus ꝓcul
dubid malis omnib demonstratur. Nam
paupis domũ. rapuit & ñ ędificauit eã. nec ẽ
satiatus uenter eiꝰ. Domũ pauꝑis confrin¬
git & nudat. quia eum quẽ ꝑ potentiam
Rapit eam. & ñ ȩdificat. Ac si aꝑte diceret᷑.
qui hanc ȩdificare debuit insuper rapit.
Uenturus namq in iudicio dñs. dicturus ẽ
reꝓbis: esuriui. & ñ dedistis mͥ manducare

Expanded text:
pit dignae retributionis. Et quamvis damnapit dignae retributionis. Et quamvis damnatorum omnium sit dolor infinitus, graviora tamen tormenta recipiunt, qui multa in iniquitatibus ex suis quoque desideriis invenerunt. Sed quia Sophar hujus hypocritae intulit poenam, protinus adjungit culpam, nec unam quamlibet narrat, sed eam de qua omnes oriuntur. Scriptum quippe est: Radix omnium malorum est cupiditas . Cui ergo cupiditas dominari dicitur, subjectus procul dubio malis omnibus demonstratur. Nam pauperis domum, rapuit et non aedificavit eam, non est satiatus venter eius. Domum pauperis confringit et nudat, quia quem per potentiam Rapit eam et non aedificat. Ac si aperte diceretur: Qui hanc aedificare debuit, insuper rapit. Venturus namque in iudicio dominus dicturus est reprobis: Esurivi et non dedistis mihi manducare
Abbreviated transcription (Latin):
plus student agere. quã eis dignatus ẽ dnĩs
iubere. Carnis eñ uirginitas nequaquã
iussa est. s tantũ modo laudata. Nam si
illã iuberet᷑nimirũ iam coniugiũ culpa
crederetur. Et tam̃ multi uirtute uirgini¬
tatis pollent. ut uidelicet plus impendant
obsequio. quã acceꝑunt p̃cepto. Sic plerũq
ꝑuersi quiq in prauis actib exercentur. ut
plus inueniant in puersa oꝑatione qd̃ faci-¬
ant. quã ex usu reꝓboꝵ miquitatis accipe
exempla potuerunt. Unde & amplioris
regibutionis tormento feriuntur quia &
ipsi ex semetipsis ampliꝰ actiones prauas
de quib ferire debeant inuenerunt: Bene
itaq dicitur. iuxta multitudinẽ adinuenti¬
onum suarũ. sic & sustinebunt. Non enim
inueniret iniquitatẽ nouam. nisi & quȩreret.
& ñ quȩreret. nisi ex studio ꝑpetrare
festinaret. Pensatur gͦ in tormento eius
nimietas malȩ cogitationis. & dolorẽ reci¬

Expanded text:
plus student agere quam plus student agere quam jubere carnis enim virginitas nequaquam jussa est, sed tantummodo laudata; nam si illa juberetur, nimirum conjugium jam culpa crederetur, et tamen multi virtute virginitatis pollent, ut videlicet plus impendant obsequio quam acceperunt praecepto, sic plerumque perversi quique in pravis actibus exercentur, ut plus inveniant in perversa operatione quod faciant, quam ex usu reproborum iniquitatis accipere exempla 478 potuerunt. Unde et amplioris retributionis tormento feriuntur, quia et ipsi ex semetipsis amplius actiones pravas, de quibus feriri debeant, invenerunt.  Veitaque dicitur: Juxta multitudinem adinventicnum suarum, sic et sustinebit. Non enim inveniret iniquitatem novam, nisi et quaereret; et non quaereret, nisi ex studio perpetrare festinaret. Pensatur ergo in tormento ejus nimietas malae cogitationis, et dolorem reci
Abbreviated transcription (Latin):
Persoluit enĩ in tormento ea quȩ hic illicite
seruauit desideria. & flaminis ultricib tra.¬
ditus semꝑ moritur. quia semꝑ in morte
seruatur. Non enĩ in morte consumitur.
quia consumeretur uita morientis. si cum
uita etiã pęna finiretur. Sed ut sine fine
crucietur. uiuere sine fine in penis compelli¬
tur. ut cuiꝰ uita hic mortua funt in culpa.
illic eiꝰ mors uiuat in pęna. Dicat gͦ. luet
quȩ fecit omnia. nec tam̃ consumetur. quia
cruciatur & ñ extingaitur. morit᷑ & uiuit.
deficit & subsistit. finitur semꝑ & sine fine
est. Hȩc solo auditu ualde sunt terribilia.
quantomagis passione: Sed qͥa multitudo
iniquitatis eiꝰ exigit. ut carere supplioiĩs
nunquam possit apte subungitur
Iuxta multitudinem adinuentionũ suarũ.
sic & sustinebit. Qui enĩ multa inuenit
hoc illic ultioni traditus sentit. Sic enim
exercitati in bonis oꝑib electi. ñ ñ quam

Expanded text:
Persolvit enim in tormento ea quae hic illicite Persolvit enim in tormento ea quae hic illicite servavit desideria, et flammis ultricibus traditus semper moritur, quia semper in morte servatur. Non enim in morte consumitur, quia si consumeretur vita morientis, cum vita etiam poena finiretur. Sed ut sine fine crucietur, vivere sine fine in poena compellitur, ut cujus vita hic mortua fuit in culpa, illic ejus mors vivat in poena. Dicat ergo: Luet quae fecit omnia, nec tamen consumetur, quia cruciatur, et non exstinguitur; moritur, et vivit; deficit, et subsistit; finitur semper, et sine fine est. Haec solo auditu valde sunt terribilia, quanto magis passione! Sed quia multitudo iniquitatis ejus exigit ut carere suppliciis nunquam possit, apte subjungiturJuxta multitudinem adinventionum suarum, sic et sustinebit. - Qui enim multa invenit hoc illic ultionibus traditus sentit. Sicut enim exercitati in bonis operibus electi nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
contemplants animũ exuberante infusi
grã infundit. melle nos parit̾ & butiro re-¬
plet. Mel enĩ desuꝑ cadit. butirũ uero ex
animaliũ lacte colligitur. Mel itaq ex aere.
butirum ex carne est. Summi autẽ patris
unigenitus. cũ sit d̾s suꝑ omĩa. homo est
factus inter omnia. Qui enĩ nos dulcedine
diuinitatis suȩ. & mysterio incarnatiomiᷤ re¬
pleuit. melle nõ parit̾ & butiro. satiauit. Quia
gͦ sp̃s xp̃i mentẽ quam repleuerit. & diui¬
nitatis eiꝰ dulcedine. & incarnationis fide
lȩtificat. isti riuuli torrentis fluminis
mellis simul & butiri eẽ memorant᷑
quia & de cognitione di alta mentẽ suauita¬
te reficiunt. & de incarnationis gr̃a crisma¬
tis hanc mẏsterio pungunt. Sed iste ypo-¬
crita. quia in exteriorib fauorib fusus.
hȩc interna dona ñ ꝑcipit. ad quȩ post sup¬
plicia tendat. adiungit cum subditur.¬
uet quȩ fecit omnia. nec tam̃ consumetur

Expanded text:
contemplantis animum exuberanti infusiocontemplantis animum exuberanti infusioancti gratia infundit, melle nos pariter et butyro replet. Mel enim desuper cadit, butyrum vero ex animalium lacte colligitur. Mel itaque ex aere, butyrum vero ex carne est. Summi autem Patris Unigenitus, cum sit Deus super omnia, homo est factus inter omnia. Qui cum nos dulcedine divinitatis suae et mysterio incarnationis replevit, melle nos paritsti mentem quam repleverit, et divinitatis ejus dulcedine, et incarnationis fide laetificat, isti rivuli torrentis fluminis mellis simul et butyri esse memorantur, quia et de cognitione Dei alta mentem suavitate reficiunt, et de incarnationis gratia charismatis hanc mysterio perungunt. Sed iste hypocrita quia, in exterioribus favoribus fusus, haec interna dona non percipit, ad quae post supplicia tendat adjungit, cum subdituruet quae fecit omnia, nec tamen consumetur. -
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝓximum diligit. cũ transitoriã mundi
głam quęrit. nuulos fluminis ñ uidet. quia
irrigatione ñ infunditur caritatis. Ypocrita
dum p̾sentia lucra quęrit. munera fũtura de¬
spicit. & fidem ñ habens. riuulos fluminis
mente ñ uidet. qͥa ẽ fides rerũ argumentũ non
apparentũ. Et dũ retinet ẏpocrita quȩ uident᷑.
spem negligit eoꝵ quȩ ñ uidentur. Ruiulũ gͦ
fluminis ꝑ desiderium ñ uidet. quia solis uisi
sperat : Riuulos gͦ fluminis uidisset. si a
p̃sentis mundi gła oculos clauderet. eosq
ad cȩlestis patriȩ amorẽ aperiret. Et notan¬
dum qđ ñ riuos. sed riuulos dicit. Accipi
enĩ riuuli fluminis possunt. ea dona spiri¬
talia quȩ in amantis mentẽ ita de cȩlestib
suptiliter currunt. ut ꝑ os carnis expleri ñ
possunt: Sepe namq amantis animꝰ. tanto
contemplationis munere repletur. ut uide¬
re ualeat. qd loqui ñ ualeat. Fluuiꝰ autem
torrentis est. ipsa inundatio sp̃s scĩ. quȩ in

Expanded text:
nec proximum diligit, cum transitoriam mundi gloriam quaerit, rivulos fluminis non videt, quia irrigatione non infunditur charitatis. Hypocrita, dum praesentia lucra quaerit, munera futura despicit, et fidem non habens, rivulum fluminis mente non videt, quia est fides rerum argumentum non apparentium . Et dum retinet hypocrita quae videntur, spem negligit eorum quae non videntur. Rivulum ergo fluminis per desiderium non videt, quia solis visibsperat ? Rivulos ergo fluminis vidisset, si a 477 praesentis mundi gloria oculos clauderet, eosque ad coelestis patriae amorem aperiret. Et notandum quod non rivos, sed rivulos dicit. Accipi enim rivuli fluminis possunt ea dona spiritualia, quae in amantis mentem ita de coelestibus subtiliter currunt, ut per os carnis expleri non possint. Saepe namque amantis animus tanto contemplationis munere repletur, ut videre valeat, quod loqui non valet. Fluvius autem torrens est ipsa inundatio Spiritus sancti, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcreantur. uiperȩ autẽ cum conceperint. filii
earũ in uentre seuiunt. qui ruptis lateribus
matrũ. ex earũ uentrib ꝓcedunt. Unde &
uipera. eo qđ ui pariat nominatur. Uipera
itaq sic nascitur. ut uiolenter exeat. & cum
matris suȩ extinctione ꝓducatur. Quid gͦ
ꝑ aspides paruos. nisi latentes suggestiones
immundoꝵ spirituũ figurant᷑. qui cordib
hominũ parua priꝰ ꝑsuasione surripiunt:
Quid uͦ ꝑ linguam uiperȩ. nisi uiolenta dia¬
boli temptatio designatur: Priꝰ enĩ latent᷑
surripit. postmodum uͦ etiam uiolent᷑ trabit.
Caput itaq aspidũ sugit. quia miciũ sugge¬
stionis occultȩ paruum priꝰ in corde nasci¬
tur. sed occidit eum lingua uiperȩ. quia
post modũ capta mens ueneno uiolentȩ tem¬
ad cor hominis immundi sp̃s loquuntur.
qui dum leniter ꝑsuadent quasi uenenũ
aspidum fundunt. Unde scriptuꝰ est. oua
aspidũ ruperunt. & telas araneȩ texuert̾

Expanded text:
procreantur, viperae autem cum conceperint, filii procreantur, viperae autem cum conceperint, filii earum in ventre saeviunt, qui ruptis lateribus matrum ex earum ventribus procedunt. Unde et vipera, eo quod vi pariat, nominatur. Vipera itaque sic nascitur ut violenter exeat, et cum matris suae exstinctione producatur. Quid ergo per aspides parvos nisi latentes suggeimmundorum spirituum figurantur, qui cordibus hominum parva prius suasione surrepunt? Quid vero per linguam viperae, nisi violenta diaboli tentatio designatur? Prius enim leniter surrepit, postmodum vero etiam violenter trahit. Caput itaque aspidum sugit, quia initium suggestionis occultae, prius parvum in corde nascitur; sed occidit eum lingua viperae, quia postmodum capta mens veneno violentae tead cor hominis immundi spiritus loquuntur, qui dum leniter persuadent, quasi venenum aspidum 476 fundunt. Unde scriptum est: Ova aspidum ruperunt et telas araneae t
Abbreviated transcription (Latin):
Hic itaq centuplũ recipit. qui & si nchil
habuerit. ipsa tam̃ ꝑfectione mentis. iam
in hoc scło habere nil quęrit. Quia gͦ per
hanc duplũ nobis ꝓ simplo redditur. recte
hoc uolumen ꝑuiginti cubitos in longũ
tenditur. qd ꝑ decem dilatatur. Sed quia
hȩc ipsa sacra eloquia ad ȩternã damnatio¬
nem sunt eis qui illa uel scire nolunt. uel
certe sciendo contemnunt. recte de hoc uo-¬
lumine dicit᷑. hȩc est maledictio quȩ egredi¬
etur suꝑ faciem uniuersȩ terrȩ. Et cur ma-¬
ledictio dicatur adiungit. quia omnis fur
sicut ibi scrptũ est. iudicabitur. Ypocrita
igitur quia scđ̾m uerba legis quȩ nouit uiue¬
re contemnit. & de doctrina fauores quęrit.
fur iudicabitur. quia ꝑ hoc qđ iusta loquit᷑.
laudem sibi uitȩ iustoꝵ rapit. De quo adhuc
bene subditur. Caput aspidum suget. &¬
serpens. uipera uͦ ꝓlixioris est corporis. Et
aspides oua gignunt. atq ex ouis eoꝵ filii

Expanded text:
Hic itaque centuplum recipit, qui etsi nihil Hic itaque centuplum recipit, qui etsi nihil habuerit, ipsa tamen perfectione mentis jam in hoc saeculo habere nihil quaerit. Quia ergo per hanc duplum nobis pro simplo redditur, recte hoc volumen per viginti cubitos in longum tenditur, quod per decem dilatatur. Sed quia haec ipsa sacra eloquia ad aeternam damnationem sunt eis qui illa vel scire nolunt, vel certe sciendo contemnunt, recte de hoc volumine dicitur: Haec est maledictio, quae egredietur super faciem universae terrae . Et cur maledictio dicatur, adjungit: Quia omnis fur sicut ibi scriptum est, judicabitur. Hypocrita igitur, quia secundum verba legis quae novit vivere contemnit, et de doctrina favores quaerit, fur judicabitur, quia per hoc quod justa loquitur, laudem sibi vitae justorum rapit. De quo adhuc bene subditur: CAPUT XV  Rec. serpens, vipera vero prolixioris est corporis; et aspides ova gignunt, atque ex ovis eorum filii
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est. quid tu uides ⁊acharia:. Et dixi
Ego uideo uolumen uolans. longitudo eiꝰ
uiginti cubitoꝵ. & latitudo eiꝰ decem cubitoꝵ
Et dixit ad me. Nec est maledictio quȩ egre
ditur suꝑ faciem unuersȩ terrȩ. quia om̃is
fur sicut ibi scriptũ est iudicabitur. Quid
namq est uolumen uolans. nisi scriptura
sacra: Quȩ dum de cȩlestib loquitur ad
dum illã suꝑ nos esse aspicunꝰ.ima attendere
idest concupiscere deuitamꝰ. Quȩ latitudi-¬
nem. cubitoꝵ decẽ. longitudinẽ uͦ uiguiti
habere phibetur. quia latitudo oꝑationis
nr̃ simpla est. & longanimit᷑ sp̃e in duplũ
tenditur. qm̃ ꝓ bono nr̃o oꝑe & hic nobis
mentis requies. & illic gaudia ȩcerna prȩpa¬
rantur. ueritate attestante quȩ ait: siquis
reliquent domos. aut agros. & cȩtera. centu¬
plum in hoc scło recipiet. & in futuro uitã
ȩternã possidebit. Centenariꝰ quippe nu¬
merus decemplicatus denario. fit ꝑfectus:

Expanded text:
scriptum est: Quid tu vides, Zacharia? Et dixi: scriptum est: Quid tu vides, Zacharia? Et dixi: Ego video volumen volans, longitudo ejus viginti cubitorum, et latitudo ejus decem cubitorum. Et dixit ad faciem universae terrae, quia omnis fur, sicut ibi scriptum est, judicabitur . Quid namque est volumen volans, nisi Scriptura sacra? Quae dum de coelestibus loquitur, ad dum illam super nos aspicimus esse, ima attendere, id est concupiscere devitamus. Quae latitudinem cubitorum decem, longitudinem vero viginti habere perhibetur: quia latitudo operationis nostrae simpla est, et longanimitas spei in duplum niam pro bono nostro opere et hic nobis mentis requies, et illic gaudia aeterna praeparantur, Veritate attestante, quae ait: Si quis reliquerit domum, aut agros, et caetera, centuplum in hoc saeculo recipiet, et in futuro vitam aeternam possidebit . Centenarius quippe numerus decemplicato denario fit perfectus.
Abbreviated transcription (Latin):
na eloquia nec tam̃ facere. uult docta eloqui.
nec uiuere. Pro eo qd ñ agit quȩ nouit. etiã
hoc qđ nouit amittit. ut quia scientiȩ suȩ
puram oꝑationem ñ sociat. contempta puri¬
tate boni oꝑis. & scientiã pdat. Diuitias gͥ
sacrȩ legis quas legendo deuorauit. obliuiscen-
hoc qd seruare noluit. iusto iudicio de eius
memoria euellit. ne p̾cepta di saltẽ in lingua
teneat quȩ ñ seruat in uitã. Unde ꝑ ꝓphetam
dicitur. peccatori autẽ dixit ds̾. quare tu enar¬
ras iusticias meas. & assumis testamentũ meu̾
ꝑos tuũ: Suȩ etiã uerba doctrinȩ si qnͣdo
contingit ut ypocrita usq ad finẽ uideat᷑
in ore retinere. inde magis damnabit᷑ unde
bono dĩ munere etiã malus minime priuat᷑.
Scriptũ quippe est. memoria retinentibus
mandata eiꝰ. ut faciant ea. Qui gͦ manda¬
ta illiꝰ memoria retinet. sed nequaꝗͣ facit.
hic in dochrinȩ uerbis sententias quibus
damnetur tenet. Hinc quippe in zacharia¬

Expanded text:
quia, nec tamen facere. Vult docte loqui, nec vivere. Pro eo ergo quod non agit quae novit, etiam hoc quod novit amittit, ut quia scientiae suae puram operationem non sociat, contempta puritate boni operis et scientiam perdat. Divitias igitur sacrae legis, quas legendo devoravit, obliviscendoquod observare noluit, justo judicio de ejus memoria evellit, ne praecepta Dei saltem in lingua teneat, quae non servavit in vita. Unde per Prophetam dicitur: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarrasper os tuum ? Quae etiam verba doctrinae, si quando contingit, ut hypocrita usque ad finem videatur in ore retinere, 475 inde magis damnabitur, unde bono Dei munere etiam malus minime privatur. Scriptum quippe est: Memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Qui ergo mandata illius memoria retinet, sed nequaquam facit, hic in doctrinae verbis sententias, quibus damnetur, tenet.
Abbreviated transcription (Latin):
consumit. es autẽ consumerẽ difficiliꝰ solet
Ferro gͦ necessitas prȩsens quȩ tansitoria ẽ.
exe autẽ sententia ȩterna figurat᷑ Et quia
iudicium suꝑnum ab iniqui mente non
attenditur. iuste arcui comparatur. qm̃
uelut ex insidiis ꝑcutit. dum illud is qui ꝑcu¬
titur ñ attendit. Fugiet gͦ aria ferrea.
& irruet in arcũ exeum. quia dum p̾sentes
necessitates metuens multa ꝑ auariciã rapit.
extremi iudicii districtis se ꝑcussionibus
anteponit: & cũ fugit arma ferrea ab arcꝰ
geĩ sagittis inuenitur. quia mala tẽporalia
stulte p̃cauens. sententia ȩterna ꝑcutitur.
Qui enĩ hic inopiȩ duriciam cũ culpa sugit.
illic ꝑpetuitatem iustȩ ultionis inuenit.: Sed¬

Expanded text:
consumit, aes autem consumere difficilius solet. consumit, aes autem consumere difficilius solet. Ferro ergo necessitas praesens, quae transitoria est, aere autem sententia aeterna figuratur. Et quia judicium supernum ab iniqui mente non attenditur, juste arcui comparatur, quoniam velut ex insidiis percutit, dum illud is qui percutitur non attendit. Fugiet ergo arma ferrea, et irruet in arcum aereum, quia dum, praesentes necessitates metuens, multa per avaritiam rapit, extremi judicii districtis se percussionibus anteponit. Et cum fugit arma ferrea, ab arcus aerei sagittis invenitur, quia, mala temporalia stulte praecavens, sententia aeterna 481 percutitur. Qui enim hic inopiae duritiam cum culpa fugit, illic perpetuitatem justae ultionis invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
modo meminerit quia male concupiuit. &
concupita peiꝰ congregare. studuit. mͦ doleat
qd congregata deserit. quandoq autẽ & ulti¬
onis ignẽ sentiat. quẽ ne bene uiueret p̃uide¬
re contempsit. Sequitur. Eugiet arma¬
auaricia aliquando ꝑ elationẽ surripit.
aliqnͣdo uͦ ꝑtimorẽ:. Sunt namq im̃ulli.
qui dum potiores uideri appetunt. ad aliena¬
rum rerũ ambitũ succendunt᷑. Et st̃ ĩnulli.
qui dum sibi subsidioꝵ necessaria deesse
tunent. mentẽ ad auariciã relaxant. & alie¬
na ambiunt. cum sua sibi sufficere ñ posse
suspicantur. Omnis uͦ necessitas ñ incon-¬
grue ferrũ uocatur. quia uitã inopis merors
uulnere cruciat. sicut qͦ de eiꝰ necessitatib
serptũ est. qui a frĩb uenditus afflictam
uitã ducebat. ferrum ꝑtransiuit animã etꝰ
Quid gͦ sunt arma ferrea. nisi necessitates
uitȩ prȩsentis. quȩ durȩ p̃munt. & uitam
inopis insequuntur: Ferrũ quippe erugo

Expanded text:
modo meminerit quia male concupivit, et modo meminerit quia male concupivit, et concupita pejus congregare studuit, modo doleat quod congregata deserit, quandoque autem et ultionis ignem sentiat, quem, ne bene viveret, praevidere contempsit. Sequitur: CAPUT avaritia aliquando per elationem subrepit, aliquando vero per timorem. Sunt namque nonnulli qui dum potentiores videri appetunt, ad alienarum rerum ambitum succenduntur. Et sunt nonnulli qui dum sibi subsidiorum necessaria deesse timent, mentem ad avaritiam relaxant, et aliena ambiunt, cum sua sibi sufficere non posse suspicantur. Omnis vero necessitas non incongrue ferrum vocatur, quia vitam inopis moeroris vulnere cruciat, sicut de ejus quoque necessitatibus scriptum est qui a fratribus venditus afflictam vitam ducebat: Ferrum pertransivit animam ejus . Quid ergo sunt arma ferrea, nisi necessitates vitae praesentis, quae dure premunt, et vitam inopis insequuntur? Ferrum quippe aerugo
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ est securitas cordis. aliena ñ quȩrere. s
un tꝰcuiusq diei contemptũ manere. Ex qua
uidelicet securitate. etiã ꝑhennis requies
nascitur. quia a bona & tranquilla cogitatio¬
ne ad gaudia ȩterna transitur. Iuo contra
reꝓbi. & hic fauigantur in desideriis. & illic
in tormentis. eisq de labore cogitationis la-¬
bor doloris nascitur. dũ ab ȩstu auariciȩ. tra¬
huntur ad ignẽ gehennȩ. Et quia ut supra
im diximꝰ. sepe ꝑuersus quisq quanto citiꝰ
puenit ad desideriũ. tanto faciliꝰ rapitur ad
tormentum. optando subiungitur.
in eũ iram furoris sui. & pluat suꝑ illũ bellũ
pluit. cũ iudicioꝵ suoꝵ gladiis eiꝰ opera ꝑcutit.
Bellũ namq do pluere. iniqui uitã districtis
sententiis desuꝑ ad interitum in guere.
Bellũ dõ pluere est. suꝑbientia contra se
corda ꝑcutere. & mentẽ aridam qͣsi quib dã
guttis pluuiȩ. densiscentib iudicioꝵ suoꝵ
iaculis ferire. ut cum iam ad iudiciũ rapit᷑.

Expanded text:
autem est securitas cordis, aliena non quaerere, sed uniuscujusque diei victu contentum manere. Ex qua videlicet securitate etiam perennis requies nascitur, quia a bona et tranquilla cogitatione ad gaudia aeterna transitur. Quo contra reprobi et hic fatigantur in desideriis, et illic in tormentis; eisque de labore cogitationis labor doloris nascitur, dum ab aestu avaritiae trahuntur ad ignem gehennae. Et quia, ut supra jam diximus, saepe perversus quisque quanto citius pervenit ad desiderium, tanto facilius rapitur ad tormentum, optando subjungitur: in eum iram furoris sui, et pluat super illum bellum pluit cum judiciorum suorum gladiis ejus opera percutit. Bellum namque Deo pluere est iniqui vitam districtis sententiis desuper ad interitum urgere. Bellum Deo pluere est superbientia contra se corda percutere, et mentem aridam, quasi quibusdam guttis pluviae densescentibus, judiciorum suorum jaculis ferire, ut cum jam ad judicium rapitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ut sicut de felle aspidũ. sic infelix de pane
moriatur. Et in doctrina sua mortẽ inuenit.
quia in uerbis uitȩ uitã minime quęsiuit.
Sepe uͦ euenit. ut diuinȩ ammonitionis elo¬
quia. etiã si recte ypocrita intelligat. quia in
oꝑe nequaqu̾ã seruat. hȩc etiã priꝰ quã p̾sentis
uitȩ cursum finiat amittat: ut ꝑdat scire. qd̾
sciendo noluit agere. Unde & subditur.¬

Expanded text:
ut sicut de felle aspidum, sic infelix de pane ut sicut de felle aspidum, sic infelix de pane moriatur, et in docquia in verbis vitae vitam minime quaesivit. Saepe vero evenit ut divinae admonitionis eloquia, etiamsi recte hypocrita intelligat, quia in opere nequaquam servat, haec etiam prius quam praesentis vitae cursum finiat amittat, ut perdat scire quod sciendo noluit agere. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
transitoriȩ delectationis lȩticia dulcis est. cũ
hic qͣsi mandendo agitur. s amarescit in utero.
quia pacta lȩticia deglutitur ad penã. Uel certe¬
quia panis scripturę sacrȩ intelligentia non
inconuenient᷑ accipitur. quȩ mentẽ reficit.
eiq uoni oꝑis uires p̃bet. Et plerũq ypocri¬
ta etiã sacri eloquii erudiri mẏsteriis studet.
ñ tamñ ut ex eisdem uiuat. sed ut ceteris homi-¬
nib quã sit doctus appareat. panis eiꝰ in utero
illiꝰ in fel aspidum intrinsecus uertit᷑ quia
dum de sacrȩ legis scientia głatur. uitȩ potũ
conuertit sibi in ueneni poculũ. & inde repro¬
bus moritur. unde ad uitã erudiri uidebat᷑.
Neq hoc autẽ inconuenienter accipitur. qđ
ñnunquam ypocrita dũ doctrinȩ uerbo ad¬
ostensionẽ studet. diuino iudicio cȩcatꝰ. hoc
ipsũ uerbũ praue intelligit. qđ male quęrit.
cum in errorẽ hereseos labitur. contingit ei

Expanded text:
transitoriae delectationis laetitia dulcis est, cum transitoriae delectationis laetitia dulcis est, cum hic quasi mandendo agitur; sed amarescit in utero, quia peracta laetitia deglutitur ad poenam.  quia panis Scripturae sacrae intelligentia non inconvenienter accipitur, quae mentem eique boni operis vires praebet, et plerumque hypocrita etiam sacri eloquii erudiri mysteriis studet; non tamen ut ex eisdem vivat, sed ut caeteris hominibus quam sit doctus appareat; panis ejus utero illius in fel aspidum intrinsecus vertetur, quia dum de sacrae legis scientia gloriatur, vitae potum convertit sibi in veneni poculum; et inde reprobus moritur, unde ad vitam erudiri videbatur. Neque hoc autem inconvenienter accipitur, quod nonnunquam hypocritaostensionem studet, divino judicio caecatus, hoc ipsum verbum prave intelligit, quod male quaerit, et cum in errorem haereseos labitur, contingit ei,