comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliter intelligo qͦd scriptũ ẽ: emendabit me
iustus inmiscđia & arguet me. oleũ aut̃ pec¬
catoris ñ inpinguet caput meũ: nisi qr magil
amat obiurgatos sanans. quã ad ulator un¬
guens caput. Ego aut̃ difficullime bonus ru¬
dex lego qͦd scripserim. s aut timidior reticto:¬
aut cupidior. Uideo etiam interdũ uitia
mea: s ea malo audire a seniorib ne cũ me for¬
tasse rep̃hendero. rursus mͥ blandiar: & meticu¬
losam mͥ uidear inme potius quã iustã tulasse
hieronimus. Crebras adme ȩpistolas dirigis: & sepe
cõpellis ut respondeã cuidã epistole tuȩ. cuius
adine ut ante iam scripsi ꝑfrem sisinnium di¬
aconum exemplaria peruenerunt absq sub¬
& interim profuturum retractum de itinere
& ep̃m constitutum. ueloci morte subtractũ:
illum cuiꝰ nom̃ retices maris timuisse discri¬
mina: & nauigationis mutasse consiliũ. Que
cũ sta sint : satis mirari nequeo: qͦmͦ ipsa ȩpla

Expanded text:
aliter intellego, quod scriptum est: emendabit me aliter intellego, quod scriptum est: emendabit me iustus in misericordia et arguet; oleum autem peccatoris non inpinguetcaputmeum, nisi, quia magis amat obiurgator sanans quam adulator unguens caput. ego autem difficillime bonus iudex lego, quod scripserim, sed aut timidior reaut cupidior. Video etiam interdum vitia mea; sed ea malo audire a melioribus: ne cum me recte fortasse reprehendero, rursus mihi blandiar: et meticulosam mihi videar in me potius, quam justam tulisse 1. Crebras ad me epistolas dirigis, et saepe compellis ut respondeam cuidam epistolae tuae, cujus ad me, ut ante jam scripsi, per fratrem Sysinnium diaconum exemplaria pervenerant, absque subet interim Profuturum retractum de itinere, et episcopum constitutum, veloci morte subtractum; illum cujus nomen retices, maris timuisse discrimina, et navigationis mutasse consilium. Quae cum ita sint, satis mirari nequeo quomodo ipsa epistola
Abbreviated transcription (Latin):
datio. Alulta alia cũ sincerissimo corde tuo loqͥ
cuperẽ. & dexp̃iano studio conferre: s hauc
desiderio meo nulla epła satis ẽ. Uberuis id
possum. ꝑ frẽm quem miscendũ & alendum
dulcib atq utilib sermocinationib tius mi¬
sisse me gaudeo: & tam̃ quantũ uellẽ. nec ipse
qͦd eius pace dixerim forsitan capit: qua qu̾a¬
innichalo me illi p̃tulerim. Ego enĩ me fate¬
or tui capatiorẽ : s ipsum uideoꝰ fieri pleniorẽ.
quo me sine dubitatione ante cellit. & postea¬
qu̾a redierit. qͦd dño ad uiuante ꝓsperato fiat¬
cursu: cũ eius pectoris abste cumulati parti¬
ceps fuero. ñ erit impleturus qͥd in me adhuc
uacuũ erit: atq auidũ sensuũ tuoꝵ. ita fiet
ut ego tunc egentior sim: ille copiosior. Sane
idẽ fr̃ aliqua scripta nr̃a secũ: quib legendis
sidignationin ad hibueris. etiam sincerã frater¬
nãq seueritatem ad hibeas queso. Non enim

Expanded text:
dacio. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui dacio. Multa alia cum sincerissimo corde tuo loqui cuperem et de Christiano studio conferre, sed huic desiderio meo nulla epistula sat est. uberius id possum per fratrem, quem miscendum et alendum dulcibus atque utilibus sermocinationibus tuis misisse me gaudeo. et tamen, quantum uellem, nec ipse — quod eius pace dixerim — forsitan capit, quamquam nihilo me illi praetulerim. ego enim me fateor tui capaqiorem, sed ipsum uideo fieri pleniorem, quo me sine dubitatione antecellit, et posteaquam redierit, quod domino adiuuante prosperatum hi spero, cum eius pectoris abs te cumulati particeps fuero, non est inpleturus, quod in me adhuc uacuum erit atque auidum sensorum tuorum. ita fiet, ut ego etiam tunc egentior sim, ille copiosior. sane idem frater aliqua scripta nostra fert secum, quibus legendis si dignationem adhibueris, etiam sinceram fraternamque seueritatem adhibeas quaeso. non enim
Abbreviated transcription (Latin):
firma ueritas doceretur. Quã enim testimonia
m̃datia ẽẽ ñdebent. tam ñ debent fauere m̃datio.
Sed hoc intelligentiȩ tuȩ relinquo. Ad mota eñĩ
lectioni diligentiore consideratione. multa id for¬
tasse falicius uidebis quam ego. Ad hanc aut̃ consi¬
derationẽ cogit it pietas. quam cognoscis fluctua¬
re auctoritatẽ diuinarum scripturarũ: ut ineis
qͦd uult quis credat. qđ ñ uult ñcredat: sisemel
fuerit ꝑsuasum aliqua illos uiros perquos nob̃
hec ministrata sunt. inscripturis suis officiose¬
sissime potuisse m̃tiri: nͥ forte regulas quasdã
daturus es: quib noueris ubi oporteat m̃tiri
& ubi ñ oporteat. Qd si fieri potest: nullomͦ m̃¬
dacib dubusq rationib id explices queso: nec
me onerosum aut inpudentẽ iudices: ꝑ huma¬
nitatem ueracissimã dñi nr̃i. Nam ut nͥ dic̃a
nulla. certe ñ magna culpa. m̃s error ueritati
fauet: si recte inte ueritas potest fauere men¬

Expanded text:
firma ueritas doceretur. quam enim testimonia firma ueritas doceretur. quam enim testimonia mendacia esse non debent, tam non debent fauere mendacio. sed hoc intellegentiae relinquo tuae. admota enim lectioni diligentiore consideratione multo id fortasse facilius uidebis quam ego. ad hanc autem considerationem coget te pietas, qua cognoscis fluctuare auctoritatem diuinarum scripturarum, ut in eis, quod unIt quisque, credat, quod non uult, non credat, si semel fuerit persuasum aliqua illos uiros, per quos nobis haec ministrata sunt, in scripturis suis officiose potuisse mentiri; nisi forte regulas quasdam daturus es, quibus nouerimus, ubi oporteat mentiri et ubi non oporteat. quod si fieri potest, nullo modo mendacibus dubiisque rationibus id explices quaeso nec me onerosum aut inpudentem iudices per humanitatem ueracissimam domini nostri. nam, ut non dicam nulla, certe non magna culpa meus error ueritati fauet, si recte in te potest ueritas fauere men
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m quẽ ñsuscitauit : Siqͥs hinc dicero. quid
in hoc metdatio ꝑhorrescis. cũ dixeris. qͦđ etiã¬
si falsum sit. ad laudẽ ddĩ maxime ꝑtinet: non¬
ne huius detestaretur in sania. quib possit
ũbis & significationib in lucẽ penetralia sui
cordis aperire. clamans non minore aut forte¬
se etiam maiori scelere indõ laudari falsita¬
tem. quã ueritatem uituperari : Agendũ gͥ ẽ
ut ad cognitionem diuinarum scripturarũ
talis homo accedat. qui de sc̃is libris tam sc̃ȩ
& ueraciter existim&. ut nolit aliqua eorũ
parte delectari ꝑ officiosa m̃datia: pociusq
id qͦa ñ intellegit transeat: qua corsuũ p̃ferat
ueritati. Profecto enim cumhoc dicit. eredi sibi
expetit: & id agit. ut dunarũ scripturarũ auc¬
toritatib non credamus. Et ego quidẽ qualib c̃ꝙ
uirib quas dñs suggerit. om̃ia illa testimonia
quȩ ad haibita sunt astruende utlitatis m̃datii.
aliter oportere intellegi ostenderẽ: ut ubiq eoꝵ

Expanded text:
 quem non suscitauit. si quis huic diceret: \'quid in hoc mendacio perhorrescis, cum id dixeris, quod, etiamsi falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet" nonne huius detestatus insaniam, quibus posset, uerbis et significationibus in lucem penetralia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam maiore scelere in deo laudari falsitatem quam ueritatem uituperari? agendum est igitur, ut ad cognitionem diuinarum scripturarum talis homo accedat, qui de sanctis libris tam sancte et ueraciter existimet, ut nolit aliqua eorum parte delectari per officiosa mendacia potiusque id, quod non intellegit, transeat, quam cor suum praeferat illi ueritati. profecto enim, cum hoc dicit, credi sibi expetit et id agit, ut diuinarum scripturarum auctoritatibus non credamus. Et ego quidem qualibuscumque uiribus, quas dominus suggerit, omnia illa testimonia, quae adhibita sunt adstruendae utilitati mendacii, aliter oportere intellegi ostenderem, ut ubique eorum
Abbreviated transcription (Latin):
reum. meis obolis ditare contendã: nec est
qͥs quã magis te idoneus. qui opuas illud e¬
mend&. Neq enim ame docendus es. quom
intelligatur. qͦd idem dicit. factus sum iuideis
iudeus. ut iudeos lucrifacerem: & cȩtera que
ibi dicuntur. compasione miscd̾iȩ ñ simulatione
fallatiȩ. Et̃ enim tamquã egrotus qui minis¬
trat egroto: non cum se febres habere m̃titur:
s cum animo condolemis cogitat. quẽ ad modũ
sibi seruiri uellet. si ipse egrotar&. Nam utiq
iudeus erat. Ap̃ianus aut̃ factus. ñ iudeoꝵ
sacramñta reliquerat: quȩ conuenienter il le
popłs & legitimi temporis quo oportebat ac¬
ceperat. Idõq suscepit ea ce lebranda cũ iam

Expanded text:
reum meis obolis ditare contendam, nec est reum meis obolis ditare contendam, nec est quisquam te magis idoneus, qui opus illud emendet. Neque enim a me docendus es, quomodo intellegatur, quod idem dicit: factus sumludaeisrifacerem, et cetera, quae ibi dicuntur conpassione misericordi, non simulatione fallaci. fit enim tamquam aegrotus, qui ministrat aegroto, non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat, quemadmodum sibi seruiri uellet, si ipse aegrotaret. nam utique Iudaeus erat, Christianus autem factus non Iudaeorum sacramenta reliquerat, quae conuenienter ille populus et legitime tempore, quo oportebat, acceperat. ideoque suscepit e
Abbreviated transcription (Latin):
qui contra nititur: dio& illud. Qd ꝓbatum
erit. honesto aliquo officio scriptorẽ fuisse m̃¬
titum. Ubi enim hoc ñ poterit. si poterit in
ea narratione quam exorsus apłs ait. quȩ aut̃
scribo uobis. ecce coram dõ. quia ñ m̃tior. credi
affirmariq m̃titus: eo loco ubi dix̃ de petio
a barnaba. cum uiderẽ quia ñ recte ingredi¬
ebantut adueritatem ȩuangłii: Si enim rectȩ
illi ingrediebantur: iste m̃titus ẽ. Si aut̃ ibi m̃¬
titus est: ubi uerum dix: An ibi uerum arxisse
uidebitur ubi hoc dixerit qͦd lector sapit. eum
uͦ contra sensum lectoris aliquid occurrerit. of¬
ficioso mendatio deputabitur. Non enĩ de esse
poterunt cause. cur existimetur ñ solũ potuisse
uerum etiam debuisse m̃tiri. Si hanc regulȩ
conceditur locus. ñ opus ẽ. hanc causã multis
uerbis agere: p̃sertim apud te. cui sapienter
ꝓuidenti dictum sat. est. Nequaquã uͦ mͥ a tłro¬
gauerim ut in genium tuũ diuino dono au¬

Expanded text:
qui contra nititur, dicet illud, quod prolatum qui contra nititur, dicet illud, quod prolatum erit, honesto aliquo officio scriptorem fuisse mentitum. ubi enim hoc non poterit, si potuit in ea narratione quam exorsus apostolus ait: quae autem scribo uobis, ecce coram deo, quia non mentior, credi adfirmarique mentitus eo loco, ubi dixit de Petro et Barnaba: cum uiderem, quia non recte ingrediuntur ad ueritatem euangelii? si enim recte illi ingrediebantur, iste mentitus est; si autem ibi mentitus? est, ubi uerum dixit? an ibi uerum dixisse uidebitur, ubi hoc dixerit, quod lector sapit, cum uero contra sensum lectoris aliquid occurrerit, officioso mendacio deputabitur? non enim deesse poterunt causae, cur existimetur non solum potuisse, uerum etiam debuisse mentiri, si huic regulae conceditur locus. non opus est hanc causam multis uerbis agere praesertim apud te, cui sapienter prouidenti dictum sat est. nequaquam uero mihi adrogauerim, ut ingenium tuum diuino dono au
Abbreviated transcription (Latin):
talem dedit. Liber quidẽ tuus. in tercȩtera
ñ du ẽ. qͦd uenit in manus nr̃as: quȩ sit
eius inscriptio nescimus adhuc. Non enim
hoc codex ipse ut ad sol&. in liminari pa¬
gina p̾tendebat. Epitaphium tam̃ appella¬
ri: dicebat fr̃ apud quem inuentus ẽ. Qa
ei nom̃ tͥ placuiss& ut inderetur crederemꝰ.
si eoꝵ tantum uel uitas uel scripta ibi legis¬
semus. qui iam defuncti essent. Cum uͦ multoꝵ
& eo tempore quo scribebatur. & nunc usq ui¬
uentium. ibi cõmemorarentur opuscula : mi¬
ramur cur hunc ei titulum. uel imposueris
uel imposuisse credaris. Tam̃ utiliter a te
conscriptum eundc̃ librum satis ad probamus. In
ad scripturas scãs ad missa fuerint officiosa men¬
datia: qd in eis remanebit auctoritatis: Quȩ tan¬
dem descripturis illis sententia ꝓferatur. cuiꝰ
pondere contentiose falsitatis subruatur inpro¬
bitas: Statim enĩ ut ꝓtuleris: si aliter sapit

Expanded text:
talem dedit. Liber quidam tuus inter cetera talem dedit. Liber quidam tuus inter cetera non diu est ut uenit in manus nostras. quae sit eius inscriptio, nescimus adhuc; non enim hoc codex ipse, ut adsolet, in liminari pagina praetendebat. \'epitaphium\' tamen appellari dicebat frater, apud quem inuentus est. quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur, crederemus, si eorum tantum uel uitas uel scripta ibi legissemus, qui iam defuncti essent; cum uero multorum et eo tempore, quo scribebatur, et nunc usque uiuentium ibi commemorentur opuscula, miramur, cur hunc ei titulum uel inposueris uel inposuisse credaris. sane utiliter a te conscriptum eundem librum satis adprobamus. In ad scripturas sanctas admissa fuerint uelut officiosa mendacia, quid in eis remanebit auctoritatis? quae tandem de scripturis illis sententia proferetur, cuius pondere contentiosae falsitatis obteratur inprobitas? statim enim ut protuleris, si aliter sapit,
Abbreviated transcription (Latin):
mo caritatis obseruando atq amplec¬
te.ido. fr̃i &. cõprbo hieronimo: augustinus.
ħ abeo gr̃am. qͦd ꝓ subscripta salutatione michi
quã exte uellem sumere : tali uiro. aqͦ tẽpora
quantalib& occupa : nullus sermo ꝓlixus ẽ.
Quamqu̾a itaq nos negotioꝵ alienoꝵ eorumq
seculariũ curis cicu̾stemur ingentib: tamen
epistolȩ tuȩ breuitati facile non ignoscerem:
n cogitarem quã pauciorib u̾bis meis red¬
deretur. Quarẽ adgredere queso istã nobisc̃
litterariã collationẽ habere: ne multum
adnos dis iungendos liceat absentiȩ corꝑali.
quamqua simus in dño sp̃c unitate conuinc¬
ti : etiam si abstilo qui escamus & taceamus.
Et libri quidem quos de horreo dominico
elaborasti: penȩ totum te nobis exibent.
Si enim ꝓpterea te non nouimus. ꝙ faciẽ
corꝑis tui ñ uidimus. hoc modo. nec ipse
te nosti. Nam tu qͦq non uides ea. Si aut̃
tibi ñ obaliud notus es: qͥr nosti animũ
tuũ: & nos. ñ medioeriter nouimus in litte

Expanded text:
ritatis obseruando atque amplectendo fratri et conpresbytero Hieronymo Augustinus. Habeo gratiam, quod pro subscripta salutatione plenamquam ex te uellem sumere, tali uiro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. quamquam itaque nos negotiorum alienorum eorumque saecularium curis circumstemuringentibus, tamen epistulae tuae breuitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem, quam paucioribus uerbis meis redderetur. quare adgredere, quaeso, istam nobiscum litterariam conlocutionem, ne multum ad nos disiungendos liceat absentiae corporali; quamquam simus in domino spiritus unitate coniuncti, etiam si ab stilo quiescamus et taceamus. et libri quidem, quos de horreo dominico elaborasti, paene te totum nobis exhibent. si enim propterea te non nouimus, quia faciem corporis tui non uidimus, hoc modo nec ipse te nosti; nam tu quoque non uides eam. si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum, et nos eum non mediocriter nouimus in litte
Abbreviated transcription (Latin):
dignatus es mutere: illis respondens maledic¬
tis. Qu oꝑlecto: fateor multum dolui. int̃
tam caras familiaresq ꝑsonas. cunclis penȩ
eccliis notissimȩ amiticie uinculo copula¬
tas. tantum malũ extitisse discordie. Et tu
quidem quantum tͥ modereris. quantumq
teneas a culeos indignationis tuȩ. ne reddas ma¬
ledictum ꝓ maledicto: satis intuis litteris eminos.
Uerumptam̃ eas ipsas cum legissem: contabui dolo¬
re. & obrigui timore: quid deme illa facerent quȩ
inte ille scripsit. si in manus meas forte uenissent.
Ue mundo abscandalis. Eoce fit: eces prorsus in¬
pletur qͦd ueritas ait. Qm̃ abundabit iniquitas.
refrigesc& caritas multoꝵ. Quȩsiui enim iã fida
pectora. tuto ore fundantur : in cuius sensus

Expanded text:
dignatus es mittere illis respondens maledicdignatus es mittere illis respondens maledictis. quo perlecto, fateor, multum dolui inter tam caras familiaresque personas cunctis paene ecclesiis notissimo amicitiae uinculo copulatas tantum malum extitisse discordiae. et tu quidem quantum tibi modereris quantumque teneas aculeos indignationis tuae, ne reddas maledictum pro maledicto, satis in tuis litteris eas ipsas cum legissem, contabui dolore et obrigui timore, quid de me illa facerent, quae in te scripsit, si in manus meas forte uenissent? uae mundo ab scandalis! ecce fit, ecce prorsus inpletur, quod ueritas ait: quoniam abundabit iniquitas, refrigescet caritas multorum. quae sibi enim iam fida pector
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ tanto locoꝵ interuallo assumus a sensibus
nr̃is: ut de illis uerbis apłi ad galathas. iuue¬
iam sener nondum rescripta meruerim. facili.¬
usq ad te exemplaria epistolȩ meȩ ꝑuenerint.
nescio qua occasione prȩueniente: quam ipsa
epistola me curante. Homo enim qui eã tunc
acceperat. nec adte pertulit: nec adme ritulit.
Tante enim mͥ ulitteris tuis quȩ inmanus nr̃as
uenire potuerunt apparent res: ut nichil
studioꝵ meoꝵ mallem si possem. quã inkere¬
re lateri tuo. Qd ego qr ñ possum: aliquem
nr̃oꝵ indño filioꝵ erudiendũ nobis ad te
mittere cogito: si etiam de hac re tua rescrip¬
ta meruero. Nam neq in me tantũ scientie
scripturarum diuinarum ẽ. aut esse iam
re habeo facultatis: ut cũq impendo popło
dĩ. Uacare aut̃ studiis diligentius qua popłi
audiunt instruendis. propter ecclesiasticas
occupationes omnino nonpossum. Nescio
quȩ scripta maledica: super tuo nomine. ad

Expanded text:
uero tanto locorum mterualio absumus a sensibus uero tanto locorum mterualio absumus a sensibus nostris, ut de illis uerbis apostoli ad Galatas iuueiam senex nondum rescripta meruerim faciliusque ad te exemplaria epistulae meae peruenerint nescio qua occasione praeueniente quam ipsa epistula me curante. homo enim, qui eam tunc acceperat, nec ad te pertulit nec ad me retulit. tantae mihi autem in litteris tuis, quae in manus nostras uenire potuerunt, apparent litterae, ut nihil studiorum meorum mallem, si possem, quam inhaerere lateri tuo. quod ego quia non possum, aliquem nostrorum in domino filiorum erudiendum nobis ad te mittere cogito; si etiam de hac re tua rescripta meruero. nam neque in me tantum scientiae scripturarum diuinarum est aut esse iam re habeo facultatis, utcumque inpendo populo dei. uacare autem studiosis diligentius, quam populi audiunt, instruendis propter ecclesiasticas occupationes omnino non possum. Nescio qua scripta maledica super tuo nomine ad
Abbreviated transcription (Latin):
capitis dolet: cum curatur. Nam dũ ei parcitur:
ñ sanatur. Noc ẽ enĩ qͦd acute uidit: qui dix̃. uti¬
liores ẽe̾ plerumq in imicos uirgantes : quam
amicos obiurgare metuentes. Iuliꝰ enĩ dũ rixant᷑.
dicunt aliquando uera quȩ corrigamus: isti aut̃
minorẽ quã oport& exhibent iusticie lib̾tatẽ:
dum amicicie timent ex asperare dulcedinẽ.
Qua ꝓpt̾ & sibos ut tibi uideris lassus. senec¬
tute forte corꝑis ñ uigore animi: tam̃ in a¬
rea dñica fructuoso labore de sudans. Eoce
sum. Siquid perperam dici : fortuis fige pedẽ.
Non mͥ esse deb& molestum pondus ȩ̨tatis tuȩ:
dum mͦ conteratur palea culpe meȩ. Pro inde
illud qͦd eͣxtremo epistolȩ tuȩ. posuisti. cũ mag¬
ni desideriĩ suspirio uel lego uel recolo: utina̾
Ego aut̃ dico. Utinam saltẽ ꝓpinquis terrarũ
locis habitaremus: ut si nͣpossunt misceri nr̃a
colloquia: littere possent ẽe crebriores. N unc

Expanded text:
capitis dolet, cum curatur, quam, dum ei parcitur, capitis dolet, cum curatur, quam, dum ei parcitur, non sanatur. hoc est enim, quod acute uidit, qui dixit utiliores esse plerumque inimicos iurgantes quam amicos obiurgare metuentes. illi enim, dum rixantur, dicunt aliquando 20 uera, quae corrigamus; isti autem minorem, quam oportet, exhibent iustitiae libertatem, dum amicitiae timent exasperare dulcedinem. 1 quapropter etsi bos, ut tibi uideris, lassus senectute forte corporis, non uigore animi tamen, in area dominica fructuoso labore desudans, ecce sum: si quid perperam dixi, fortius fige pedem. non mihi esse debet molestum pondus aetatis tuae, dum conteratur palea culpae meae. Proinde illud, quod in extremo epistulae tuae posuisti, cum magni desiderii suspirio uel lego uel recolo. utinam,ego autem dico: utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus, ut, si non possunt misceri nostra conloquia, litterae possent esse crebriores! nunc
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ nouerit caritas tua quẽ ad modũ etiã tuilli
ꝓmea causa scribere debeas: misi exemplaria lit¬
terarum. & mearum ad ipsum : & ad me iꝑsuis.
auib lectis: ꝓ tua sc̃a prudentia facile uidebis.
& modum meũ quẽ seruandum putaui: & mo¬
tum eiꝰ quẽ non frustra timui. aut siego qͦd
s ad me ipsum potiuis fraterna dilectione mit¬
te sermonẽ: quo correptus. petã ut ignoscat.
si meã culpã ipse cognouero. Explicit
paes itaqi conor contra tractum fluminis:
tẽ lȩsi. dimittas mͥ: nec me uicissim ledendo.
malũ ꝓmalo reddas. Ledes enim: si mͥ tacueris.
meis. Nam si ea in me reprȩhendis. quȩ rep̃¬
henda non sunt: te potius ledis quam me Qa
absit amorib & sc̃o ꝓposito tuo: ut hoc facias.
Potest enim fieri: ut᷑ ibi uideatur aliuad qͣm
ueritas hab&. dum tam̃ aliua abste ñ fiat qu̾a cari¬
tas hab&. Nam & ego amicissimã rep̃hensionẽ tuã¬

Expanded text:
autem nouerit caritas tua, quem ad modum etiam tu illi autem nouerit caritas tua, quem ad modum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum et ad me ipsius. quibus lectis pro tua sancta prudentia facile uidebis et modum meum, quem seruandum putaui, et motum eius, quem non frustra timui. aut si ego, qused ad me ipsum potius fraterna dilectione. mitte sermonem, quo correctus petam, ut ignoscat, si meam culpam ipse cognouero. CXII.  itaque conor contra contractum fluminis, te lmalum pro malo reddas. Laedes autem me, si mihi tacueris emeis. Nam si ea in me reprehenderis, quae reprehendenda non sunt, te potius al. magis  laedis quam me: quod absit a moribus et sancto proposito tuo, ut hoc facipotest enim fieri, ut tibi aliud uideatur, quam ueritas habet, dum tamen abs te aliud non fiat, quam caritas habet. et ego amicissimam reprehensionem gra
Abbreviated transcription (Latin):
tarum habeas cõmendatũ. & mͥ scias germanis¬
simũ. & inquib cũq necessitas postulauerit fo¬
ueas. atq sustentes: ñ quo aliqua re xp̃o tribu¬
ente indigeat. s qd̾ bonoꝵ amicitias auidissime
ex̃ petat: & se in his coniungendis. maximũ pu¬
tet beneficium consecutum. Cur aut̃ ad occiden¬
tem nauigauerit: ipso poteris narrante cognoscere.
Nos inmonasterio constituti. uariis haitic inde
fluctib quatimur. & peregrinationis molestias
sustinemus : s credimus in eo qui dixͣ. Confidite.
ego uici mundũ. qͦd ipso tribuente. & pręsule.
contra hostẽ diabolum uictoriã consequamur.
Sc̃m & uenerabilẽ frẽm nr̃m papam alipium:
ut meo obseqiuo salutes. obsecro. Sc̃i fr̃s qui no¬
biscum in monasterio dño seriure festinant:
oppido te salutant. In columem te & memorẽ
fr̃i & consacerdoti presidio. augustimis in
dño salutẽ. Sicut p̃sens rogaui sinceritatẽ tuã.

Expanded text:
arum habeas commendatum et mihi scias germanisarum habeas commendatum et mihi scias germanissimum et, in quibuscumque necessitas postularit, foueas atque sustentes,\' non quo aliqua re Christo tribuente indigeat, sed quod bonorum amicitias auidissime expetat et se in his coniungendis maximum putet beneficium consecutum. cur autem ad occidentem nauigauerit, ipso poteris narrante cognoscere. Nos in monasterio constituti uariis hinc inde fluctibus quatimur et peregrinationis molestias sustinemus. sed credimus in eo, qui dixit: Confidite; ego uici mundum, quod ipso tribuente et praesule contra hostem diabolum uictoriam consequamur. sanctum et uenerabilem fratrem\' nostrum papam Alypium ut meo obsequio salutes, obsecro. sancti fratres, qui nobiscum in monasterio domino seruire festinant, oppido te salutant. incolumem te et memorem tri et consacerdoti Praesidio Augustinus in domino salutem. Sicut praesens rogaui sinceritatem tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
si nra oꝑa non uidentes. alioꝵ uixta ꝑ sium¬
m mantiea consideremus. Suꝑ ẽ. ut diligas diligñ¬
tem: & inscripturarum campo. iuuenis senem
ñ ꝓuoces. Nos nr̃a habuimus temꝑa. & cucur¬
rimus quantum potuimus: ñc it currente
& longa spatia transmeante. nobis dẽbetur
ocium. Simulq ut cũ uenia honori tuo ate¬
rim. ne solus micsu de poetis a liqͥd ꝓposuisse
uidearis. mem̃to daretis & entelli. & uulga¬
ris ꝓũbĩi. qͦd bos las sus foruiter figat pedẽ
Tristes hȩc dictauimus. Utinã mereremus
cõplexis tuos: & consolatione mutua. uel doceremus
ryialiqua. uel disceremus. Itẽ aD eumdẽ.1i
oourlo uẽre sco & beatissimo papę augustino.
hieronimus in xp̃o salutẽ. Anno p̃terito. per
frẽm nr̃m asterium yppo diaconum. dignatio¬
ni tuȩ epistolam miseram: ꝓp̾tum reddens salu¬
tationis officium. qu̾a tͥ arbitror redditam. Nc̃
pͥmũ ut memineris mei: de in ut bauilũ littera¬

Expanded text:
si nostram peram non uidentes aliorum iuxta Persiusi nostram peram non uidentes aliorum iuxta Persium manticam consideremus. superest, ut diligas diligentem et in scripturarum campo iuuenis senem non prouoces. nos nostra habuimus tempora et cucurrimus, quantum potuimus; nunc te currente et longa spatia transmittente nobis debetur otium simulque, ut cum uenia et honore tuo dixerim, ne solus mihi de poetis aliquid proposuisse uidearis, memento Daretis et Entelli et uulgaris prouerbii, quod bos lassus fortius figat pedem. tristes haec dictauimus; utinam mereremur conplexus tuos et conlatione mutua uel doceremus aliqua uel disceremusOMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Anno praeterito per fratrem nostrum Asterium hypodiaconum dignationi tuae epistulam miseram promptum reddens salutationis officium, quam tibi arbitror redditam. nuncprimum, ut memineris mei, dein, ut baiulum litter
Abbreviated transcription (Latin):
assidẽmus. penȩ ȩpłȩ tuȩ uel eius qui subtuo no¬
mine scripserat obliti sumus: oemores illius ũ¬
siculi. Musica inluctu: inportuna narratio
ltaq si tua ẽ epistola. aꝑte scribe uel mittȩ ex¬
emplaria ueriora: ut absq ullo rancore stoma¬
chi inscripturarum disputatione uersemur : &
uel nr̃m emendemus errorem: uł aliũ frustra
rehendisse doceamus. Absit aut̃ ame : ut qͥquã
delibris beatitudinis tuȩ attingere audeam.
Sufficit enim mͥ ꝓbare mea: & aliena ñ carꝑe.
Cȩterum optime nouit prudentia tua unum¬
queq in suo sensu habundare. & puerilis esse
iactantiȩ. qd olim ad olescentuli facere con su¬
euerant: accusando illustres uiros: suo nomini
famam querere. Nec tam stultus sum. ut di¬
uersitate explanationum tuarum me ledi
pittem : qr nec tu lẽderis: si nos contraria sense¬
rimus. S illa ẽ. uera inter amicos rep̃hensio:

Expanded text:
adsidemus, paene epistulae tuae uel eius, qui sub tuo noadsidemus, paene epistulae tuae uel eius, qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus memores illius uersiculi: musica in luctu inportuna narratio. itaque, si tua est epistula, aperte scribe uel mitte exemplaria ueriora, ut absque ullo rancore stomachi in scripturarum disputatione uersemur et uel nostrum emendemus errorem uel alium frustra reprehendisse doceamus. Absit autem a me, ut quidquam de libris beatitudinis tuae adtingere audeam. sufficit enim mihi probare mea et aliena non carpere. ceterum optime nouit prudentia tua unumquemque in suo sensu abundare et puerilis esse iactantiae, quod olim adulescentuli facere consueuerant, accusando inlustres uiros suo nomini famam quaerere. nec tam stultus sum, ut diuersitate explanationum tuarum me laedi putem, quia nec tu laederis, si nos contraria senserimus. sed illa est uera inter amicos reprehensio,
Abbreviated transcription (Latin):
ooritio uere sc̃o & beatissimo pape augus¬
tino: hieronimas in dño salutem. In ipso
ꝓfectionis articulo sc̃i filii nr̃i asterii ipodi¬
aconi. beatitudinis tuȩ ad me literȩ ꝑ uener̃:
quib satisfacis. te contra paruitatẽ mea libr̃u
romã ñ misisse. Noc nec ego factum audieram.
s: epistolȩ cuiusdam quasi ad me scripte. per
frẽm nr̃m sẏsinmũ diaconũ huc exemplaria
ꝑuenerunt. in qua hortaris me ut tlaa ĩ rͣteur¬
Aiam. suꝑ quodã apłi capitulo canã : & ĩ miter
stesicorum. interuituperationes & laudes ȩlenȩ
fluctuantẽ : ut qui detrahendo oculos ꝑdiderat.
laudando receperit. Ego simꝑliciter fattͥor dig¬
uiderentur. tam̃ ñ temere exemplarib litterarũ
credendum putaui: ne forte me respondente
lȩsus iuste expostulares. qͦd probare ante debu¬
issem tuum esse sermonẽ : &sic rescriberem. Ac¬
cessit admoram : sõe & uenerabilis paule longa
infirmitas. Dum enim languenti multo tẽpore

Expanded text:
omino uere sancto et beatissimo papae Augustino Hieronymus in domino salutem. In ipso profectionis articulo sancti \'filii nostri Asterii hypodiaconi beatitudinis tuae ad me litterae peruenerunt, quibus satis facis te contra paruitatem meam librum Romam non misisse. hoc nec ego factum audieram, sed epistulae cuiusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sisinnium diaconum huc exemplaria peruenerunt, in qua hortaris me, ut zzakivoidiav super quodam apostoli capitulo canam et imiter Stesichorum inter uituperationem et laudes Helenae fluctuantem, ut, qui detrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. ego simpliciter fateor diguiderentur, tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putaui, ne forte me respondente laesus iuste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem et sic rescribere. accessit ad moram sanctae et uenerarabilis Paulae longa infirmitas. dum enim languenti multo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tiebatur apłs paulus cum apłm petrum
ob uirgans diceros. si tu cumsis uidȩus genti¬
liter. & ñ iuidaicȩ uiuis. quẽ ad modũ cogis
gentes ludaizare: & recte illi uidebatur pe
trus fecisse quẽ ñ recte fecisse & dixͣ & scripsit.
ut quasi animus tumultuantiũ delimretur:
quid respondebimus cũ exsurrererint ꝑ uersi
homines ꝓhbentes nupuas quos futuros ipse
p̃nuntiauit. & dixerut. totũ illud qͦd idem
apłs dematrimonioꝵ iure firmanda locu¬
tus ẽ. pp homines qui dilectione conugũ
tumultuari poterant fuisse menuitum: sciliot
non qͦd hoc senserit. sed qͦd ut illoꝵ placaretur
ad uersitas: Non enim opus ẽ. multa cõmemo¬
rare. Possunt enim uideri etiã delaudib dĩ
ẽẽ officiosa mendatia. ut apud homines pigri¬
ores dilectio eiꝰ ardescat: atq ita nusꝙͣ certa erit
inscĩs litteris castę ueritatis auctoritas. Nonne
ad tendimus eundẽ apłm cum ingenti cura ue¬

Expanded text:
mentiebatur apostolus Paulus, cum apostolum Petrum mentiebatur apostolus Paulus, cum apostolum Petrum obiurgans diceret: si tu, cum sis Iudaeus, gentiliter et non Iudaice uiuis, quemadmodum gentes cogis iudaizare? et \'recte illi uitrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit, et scripsit » : « ut quasi animos tumultuantium deliniret. Quid respondebimus, cum exsurrexerint perversi homines, prohibentes nuptias, quos futuros ipse praenuntiavit; et dixerint totum illud quod idem Apostolus de matrimoniorum jure firmando locutus est, propter homines qui dilectione al. dilectioni  conjugum tumultuari poterant, fuisse mentitum: scilicet non quod hoc senserit, sed ut illorum placaretur adversitas? Non enim opus est multa commemorare. Possunt enim videri etiam de laudibus Dei esse officiosa mendacia, ut apud homines pigriores dilectio ejus ardescat: atque ita nusquam certa erit in sanctis literis castae veritatis auctoritas. Nonne attendimus eumdem Apostolum, cum ingenti cura ve
Abbreviated transcription (Latin):
peirus aꝑniciosa simulatione reuocaret᷑.¬
dictumq ibi: patrocinum m̃datii suscep¬
tum ẽẽ. uel ate tali uiro. uel aquopiam.
Si alus illa scripsit: fateor ñ mediocriter doleo:
donec refellantur si forte refelli possunt. ea quȩ
me̾ mouent. Michi aut̃ uidetur exitiosissime
eredi. aliquod inscĩs ubris haberi mendatiũ.
id ⁊ eos homines ꝑ quos nobis illa scriptura minis¬
trata est atq conscripta: aliqͥd in libris suis. fu¬
isse mentitos. Alia quippe questio ẽ. sit ne aliqͣn¬
do m̃tiri uiri boni: & alia questio ẽ: utrũ scrip¬
torẽ sc̃arum scripturarũ m̃tiri oportuerit. Im¬
mo uͦ ñ alia : s nulla questio ẽ. Ad misso enim
semel intantum. auctoritatis fastigiũ officioso
aliquo m̃datio: nulla illoꝵ libroꝵ particula
remanebit. quȩ non ut cuiq uidebitur. uel ad
mores difficilis. uel adfidem incredibilis: eadẽ
ꝑnitiosissima regula. uel ad mentientis aucto¬
ris consilium. officiumq referatur. Si enim

Expanded text:
iosa simulatione reuocatur. ibi patrocinium mendacii susceptum esse uel abs te, tali uiro, uel a quopiam, si alius illa scripsit, fateor, non mediocriter doleo, donec refellantur — si forte refelli possunt — ea, quae me mouent. mihi enim uidetur exitiosissime credi aliquod in libris sanctis esse mendacium, id est eos homines, per quos nobis illa scriptura ministrata est atque conscripta, aliquid in libris suis fuisse mentitos. alia quippe quaestio est, sitne aliquando mentiri uiri boni, et alia quaestio est, utrum scriptorem sanctarum scripturarum mentiri oportuerit; immo uero non alia, sed nulla quaestio est. admisso enim semel in tantum auctoritatis fastigium officioso aliquo mendacio nulla illorum librorum particula remanebit, quae non, ut cuique uidebitur uel ad mores difficilis uel ad fidem incredibilis, eadem perniciosissima regula ad mentientis auctoris consilium officiumque referatur. si enim
Abbreviated transcription (Latin):
ñ mediocriter ministrare dignatur. Petimus
gͦ. & nobiscum petit om̃is africanarũ ȩccłarũ
studiosa societas: ut interp̃tandis eoꝵ libris qͥ
grecȩ scripturas nr̃as quã optime tractauert:
curam atq oꝑam impendere ñ graueris. Potes
enim efficere. ut nos quoq kabeamus tales ui¬
ros illos: ut unum potissimũ. quẽ tu libentuis

Expanded text:
criter ministrare dignatur. Petimus ergo et nobiscum petit omnis Africanarum ecclesiarum studiosa societas, ut interpretandis eorum libris, qui Graece scripturas nostras quam optime tractauerunt, curam atque operam inpendere non graueris. potes enim efficere, ut nos quoque habeamus tales illos
Abbreviated transcription (Latin):
alipius. uidit remeansq a me uisus ẽ: nega¬
re ñpossum magna exparte mͥ esse relatũ
eiꝰ impressam : & ante reditum cũ te ille ibi
uidebat. ego uidebam: s oculis eiꝰ. Non enim
animo me atq illum .s. corꝑe duos qui nouerit di¬
xerit. concordia dum taxat & familiaritate fidissima:
non meritis. quib ille ante cellit. Quia gͦ me primi

Expanded text:
 a me uisus est, negare non possum magna ex parte mihi esse relatu eius inpressam et ante reditum, cum te ille ibi uidebat, ego uidebam, sed oculis eius. non enim animo me atque illum, sed corpore duos, qui nouerit, dixerit, concordia dumtaxat et familiaritate fidissima, non me
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc incumbit necessitas ut iudeos cũ legntissimis
suis suscipiamus. & licebit eis obseruare ineccle¬
siis xp̃i. qͦd exercuerunt insinagogis sathanȩ: di¬
cam qͦd sentio. Non illi ap̃iani fient: s nos iudeos
facient. Quis enĩ hoc xp̃ianoꝵ pacienter audiat.
qͦd in tua ȩpła continetur. uideus erat paulus.
xxp̃ianus aut̃ factus. non uideoꝵ sacram̃ta reli¬
querat quȩ conuenienter ille popłs. & legitimo

Expanded text:
haec nobis incumbit necessitas, ut Iudaeos cum legitimis haec nobis incumbit necessitas, ut Iudaeos cum legitimis suis suscipiamus, et licebit eis obseruare in ecclesiis Christi, quod exercuerunt in synagogis satanae — dicam, quod sentio —, non illi Christiani fient, sed nos Iudaeos facient. Quis enim hoc Christianorum patienter audiat, quod in tua epistula continetur: Iudaeus erat Paulus, Christianus autem factus non Iudaeorum sacramenta reliquerat, quae conuenienter ille populus et legit
Abbreviated transcription (Latin):
offerant quȩ obtulit paulus : si filios cirt̾cidant.
si sabbatũ seruent: ut paulus intimotbeo. &
om̃s obseruaiere iudȩi Si hoc uerum est.
themat᷑i stͣ qͦa legis cerimonias xp̃i euangłio mis¬
cuerunt: & sic noua confessi sunt : ut uetera ñ amit¬
terent. Quid dicam de hebionitis. qui xp̃ianos
esse se simulant: Usq hodie ꝑ totas orientis sina¬
gogas inter iudeos lieresis ẽ. quȩ dr̃ mineorum:
& aphariseis nc̃ usq dãnatut. quos uulgo nazare¬
os nuncupant: qui credunt in xp̃m filiũ dĩ natũ
de maria uirgine: & eum dicunt esse qui subpon¬
tio pilato passus est. & resurrexit. inquẽ & nos
credimus. S dum uolunt & iudȩi a xp̃iani ẽe:
nr̃o uulnusculo medendum putas. qͦd acu
dearis uulneri : qͦd lancea. & ut ita dicam fa¬
larica mola ꝑcussũ ẽ. Neq enim eiusdẽ crimi¬
nis: in explanatione scripturarum diuersas ma¬
iorum sententias ponere: & heresim sceleratis¬
simã rursum in eccłam introducere. Sin autẽ

Expanded text:
it Paulus, si filios circumcidant, si sabbatum seruent, ut Paulus in Timotheo et omnes obseruauere Iudaei. si hoc uerum est, thematizati sunt, quod legis caeremonias Christi euangelio miscuerunt et sic noua confessi sunt, ut uetera non amitterent. quid dicam de Hebionitis, qui Christianos esse se simulant? usque hodie per totas orientis synagogas inter Iudaeos haeresis est, quae dicitur Minaeorum et a Pharisaeis huc usque damnatur, quos uulgo Nazaraeos nuncupant, qui credunt in Christum filium dei natum de Maria uirgine et eum dicunt esse, qui sub Pontio Pilato et passus est et resurrexit, in quem et nos credimus. sed dum uolunt et Iudaei esse nostro uulnusculo medendum putas, quod acu dearis uulneri, quod lancea et, ut ita dicam, phalaricae mole percussum est. neque enim eiusdem est criminis in explanatione scripturarum diuersas maiorum sententias ponere et heresim sceleratissimam rursum in ecclesiam introducere. sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
chorum: & domestieam tuam ȩccłam. cui om¬
nia etiam quȩ tuta sunt timeo: ne dormien¬
te patre familias. inimicus homo ⁊ ixania sup¬
semin&. Quã uis enim dicere audeant. ego
ciuitas firmata. ciuitas quȩ non obpugnat᷑.
nullus hostili exercitu obsidente securus ẽ
Nemo ut beatus eẏprianus ait. satis tutus pe¬
riculo ꝓximus. Exemplar ȩpłȩ si acciperȩ
mei. obsecrans. ut dñs iħe ap̃c conterat sa¬
thanan subpedib nr̃is uelociter. Item ad

Expanded text:
chorum et domesticam tuam ecclesiam, cui omchorum et domesticam tuam ecclesiam, cui omnia, etiam quae tuta sunt, timeo, ne dormiente patre familias inimicus homo zizania superseminet. quamuis enim dicere audeant: ego ciuitas firma, ciuitas, quae obpugnatur, -nullus hostili exercitu obsidente securus est. nemo, ut beatus Cyprianus ait, satis tutus periculo proximus. exemplar epistulae, si accipere umei obsecrans, ut dominus Iesus conterat satanan sub pedibus nostris uelociter. XXXI. AD
Abbreviated transcription (Latin):
Septima conexio ẽ: quȩ & extrema: quo c in
ipso qͦq septenario numero sit misticus in¬
tellectus : Cof. res. sen. tau uocatio. capitis.
dentium. signa Perdentes articulata uax ex¬
primitur: & his signis ad caput om̃iũ qui ẽ.
quȩ ubiq melle st̃ dultiora: quã dĩ scire pru
dentiam. & in abdita eius intrare. & sensum
creatoris inspicere: & sermones dñi tui qui
ab huius mundi sapientib deridentur plenoᷤᷤ
docere sapientia spiritale: I ab eant sibi
cȩteri suas opes: gemma bibant: serico nitt¬
ant. plausu popłi delectentur: & ꝑ uarias uo¬
luptates diuitias suas uincere nequeant. Nn
diuitiȩ sit̃ inlege dñi meditari. die ac nocte.
pulsare ianuam ñ patentem : panes trinitatiᷤᷤ
accipere : & scłi fluctus dño p̃eunte calcare:
Saluta blesillã. & eustochium. tẏrunculas
nr̃as Saluta felicianen: uere cariis ce spũ ur¬
ginntate felicem. Saluta reliquum castitatis

Expanded text:
12. Septima connexio est, quae et extrema, quod et in 12. Septima connexio est, quae et extrema, quod et in ipso quoque septenario numero sit mysticus intellectus, Coph, Res, Sen, Thau, vocatio, capitis, dentium, signa. Per dentes articulata vox promitur, et in his signis ad caput omnium, qui estQui cibi, quae mella sunt dulciora, quam Dei scire prudentiam, in adyta eius intrare, sensum creatoris inspicere et sermones domini tui, qui ab huius mundi sapientibus deridentur, plenos docere sapientia spiritali! habeant sibi ceteri suas opes, gemma bibant, serico niteant, plausu populi delectentur et per uarias uoluptates diuitias suas uincere nequeant: nostrae deliciae sint in lege domini meditari die ac nocte, pulsare ianuam non patentem, panes trinitatis accipere et saeculi fluctus domino praeeunte calcare. Saluta Blesillam et Eustophium, tirunculas nostras; saluta Felicianen, uere carnis et spiritus uirginitate felicem; saluta reliquum castitatis
Abbreviated transcription (Latin):
eth. ista. &. hȩc. uita. Quȩ enim alia po¬
test eẽ uita. sine scientia scripturarũ.
ꝑ quam etiam ipse xp̃c agnoscitur. q̃
est uita credentium. Tertia conexio
habos. dech. toth. bonum. principium. Quia
quãuis ñe sciamus uniuersa quȩ scrip¬
ta sunt : tam̃ ex parte cognoscimus. &
ex parte ꝓphetamus: & nͣc ꝑspeculum
uidemus inenigmate. Cum aũt meru¬
erimus esse cum xp̃o. & similes angłis fu¬
erimus: tunc libroꝵ dootrina cessabit.
Quarta conexio ẽ. caf. Lamech. manus.
tur in oꝑe: cor & disciplina intelligunt᷑
insensu: qr nichil facere possumus: nisi quȩ
prius facienda st̃ scierimus. Quinta conexio ẽ
Mem. nun. samech. ex ipsis. sempiternũ. ad¬
iutorium. Hoc explanatione ñ indig&e. sed
om̃i luce manifestius est ex scripturis et̾na
subsidia ministrari. Sexta conexio÷ habet.
ain. fe. sade. fons. siue oculus. oris iusticiȩ:
seđm illud qͦd intertio numero ex posuimus.

Expanded text:
heth: ista, et, haec, vita. Quae enim alia poheth: ista, et, haec, vita. Quae enim alia potest esse vita, sine scientia Scripturarum, per quas etiam ipse Christus agnoscitur, qui est vita credentium? Tertia connexio habet thet, iod: bonum, principium, quia quamvis nunc sciamus universa, quae scripta sunt, tamen ex parte agnoscimus, et ex parte prophetamus, et nunc per speculum videmus in aenigmate : cum autem meruerimus esse cum Christo et similes angelis fuerimus, tunc librorum doctrina cessabit. Quarta connexio est caph, lamed, manus, tur in opere, cor et disciplina interpretantur in sensu, quia nihil facere possumus, nisi quae prius facienda sint scierimus. Quinta connexio est mem, nun, samech; ex ipsis, sempiternum, adjutorium. Hoc explanatione non indiget, sed omni luce manifsubsidia ministrari. 11. Sexta connexio habet, Ain, Phe, Sade, fons sive oculus, oris, justitiae: secundum illud quod in tertio numero exposuimus. 150
Abbreviated transcription (Latin):
potest quis ad legenda uerba texendaq
ꝓcedere. nisi prius abelementis ceperit:
lta & inscripturis diumis ñ ualemus ea
quȩ maiora sunt nosse: nͥ abethice ipsis
habuerimus exordium. scdm illud qͦd ꝓ¬
pła dicit. amandatis tuis intellexi: qđ
uidelic& post oꝑa cȩperit habere scien¬
tiam secretoꝵ Uerum iam cõplendũ ẽ.
qͥd petisti. ut sensum uniuscuiusq elem̃ti
interp̃tatio ad nexa signifio&. Aleph:
disciplinȩ. siue cordis. mem. ex ipsis nun:
sempiternũ. samech. ad iuitorium. ain:
itate fallaris. Sade : iusticiȩ. cof. uocatio.
res. capitis. Sen. dentium. Tau. signa:
post interp̾tationẽ elem̾̃toꝵ intelligen¬
tiȩ. ordo dicendus ẽ. Aleph. Beth. Gi
mel. delech. prima conerio. ẽ. Doctrina
domus. plenitudo. tabularum. a qua
uidelicos doctrina ȩcolȩ quȩ domꝰ dĩ ẽ.
in libroꝵ repperiatur plenitudine di¬
uinoꝵ. Sed̃a. conexio. est: he. uau. zai.

Expanded text:
potest quis ad legenda uerba tegendaque potest quis ad legenda uerba tegendaque procedere, nisi prius ab elementis coeperit, ita et in scripturis diuinis non ualemus ea, quae maiora sunt, nosse, nisi ethicae habuerimus exordium, secundum illud, quod propheta dicit: a mandatis tuis intellexi, quo uidelicet post opera coeperit habere scientiam secretorum. uerum iam conplendum est, quod petisti, ut sensum uniuscuiusque elementi interpretatio adnexa significet. ALEPH \'disciplinae\' siue \'cordis\', MEM \'ex ipsis\', NUN \'sempiternum\', SAMECH \'adiutorium\', AIN \itate fallaris —, SADE \'iustitiae\', COPH \'uocatio\', RES \'capitis\', SEN \'dentium\', TAU \'signa\'. Post interpretationem elementorum intellegentiae ordo dicendus est. mel, daleth, prima connexio est, doctrina domus, plenitudo, tabularum, quia videlicet doctrina ecclesiae, quae domus Dei est, in librorum reperiatur plenitudine divinorum. Secunda connexio est, he, vau, zain,
Abbreviated transcription (Latin):
inetro lambico uersu constant ẽe subne¬
xos: inferiores uero tetametro lambico
constare. scilic& sic̃ deutero nomii canticu
scriptum ẽ. Incentesimo octauo decimo
psalmo singulas litteras octoni uersus
sequuntur: incentesimo quadragesimo
quarto singulis litteris singuli uersus
gemini deputantur. Sunt qui & alios
putent hoc ordine incipere: sed falsa¬
eoꝵ opinio. ẽ. Iabes & in lamentationib
hieremie quattuor alphabeta: equib¬
duo prima quasi saffico metro scripta st̃:
quia tres uersiculos qui sibi conexi st̃.¬
& abuna tantum littera incipiunt. hero¬
ici cõma coneludit: Tertium uͦ alphabetd̃
trimetro scriptum ẽ: & ternis litteris. sed
idem terni uersus incipiunt. Quartũ al
phabetum: simile ẽ. primo &sodo Proũbia
quoq salomonis extremum eludit alpha¬
betum: qͦd tetr̃ametro iambico supputat᷑.
abeo loco in quo ait. Mulierẽ fortẽ qͥs in¬
uemet. Quomͦ aut̃ in his nr̃is litteris ñ

Expanded text:
imetro iambico versu constant esse subneimetro iambico versu constant esse subnexos, inferiores vero tetrametro iambico constare, sicuti et Deuteronomii canticum scriptum est. In centesimo quoque octavo decimo psalmo singulas litteras octoni versus sequuntur, et in centesimo quadragesimo quarto, singulis litteris singuli versus gemini deputantur. Sunt qui et alios putant hoc ordine incipere, sed falsa opinio est. Habes et in Lamentationibus Jeremiae quatuor alphabeta, e quibduo prima quasi Saffico metro scripta sunt, quia tres uersiculos, qui sibi conexi sunt et ab una tantum littera incipiunt, heroici comma concludit; tertium uero alfabetum trimetro scriptum est et a ternis litteris, sed eisdem, terni uersus inciphabetum simile est primo, et secundo. Proverbia quoque Salomonis extremum claudit Alphabetum, quod tetrametro iambico supputatur, ab eo loco, in quo ait: Mulierem fortem quis inur. Quomodo autem in his nostris litteris non
Abbreviated transcription (Latin):
cõpositum. qd̾ uidelic& exprima littera
que apud eos uocatur aleph. octo uersus
inciperent: rursus ex sequenti beth. toti¬
dẽ uersus. exordium sũpserint: ac postea
exgimel id ẽ. numerus cõpleretur: atq
ita usq ad tau. que apud eos extrema
littera ẽ. psalmũ ee̾ conseriptũ : & ex sin¬
gulis quibq elementis. scđm interp̃tationẽ
eoꝵ debere intellegi que sequerentur. Idẽ¬
tidem flagitasti: ut tibi interp̾tationes
or. uerum quia ꝓpter barbariem lingue
memoria : labitur om̃e qͦd diximus: desi¬
deras cõmentariolum fieri. ut si inaliquo
forte titubaueris: obliuionẽ lectio conso¬
letur. At prius qu̾a desingulis disserã:
scire debes quattuor psalmos scdđm ordinẽ
centesimum decimum. & centesimũ un¬
decimum : & hunc dequo nẽ scribimus.
& centesimum quadragesimum quartum:
uerum debes scire inpriorib psalmis. sin¬
gulis litteris singulos uersiculos qui tri¬

Expanded text:
conpositum, quo uidelicet ex prima littera, conpositum, quo uidelicet ex prima littera, quae apud eos uocatur aleph, octo uersus inciperent, rursus ex sequenti beth totidem uersus exordium sumerent ac postea ex gimel idem numerus conpleretur atque ita usque ad tau, quae apud eos extrema littera est, psalmum esse conscriptum et in singulis quibusque elementis secundum interpretationem eorum debere intellegi, quae sequerentur. identidem flagitasti, ut tibi interpretationesor; uerum, quia propter barbariem linguae memoria elabitur omne, quod diximus, desideras commentariolum fieri, ut, si in aliquo forte titubaris, obliuionem lectio consoletur. Ac priusquam de singulis disseram, scire debes quattuor psalmos secundum ordinem centesimum decimum et centesimum undecimum et hunc, de quo nunc scribimus, et centesimum quadDebesque verum scire in prioribus psalmis singulis litteris singulos versiculos, qui tr