comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
entibus quid facerent. qui eũ sic mori putauer̃
ut moriunt᷑ bomines ceteri. tãquã necessitati sub¬
ditũ atq illa necessitate deuictũ. Lacum enĩ
dixit: uł miseriȩ uł inferni ꝓfunditatẽ. Factus
sũ inquit sicut homo sine adiutorio int̃ mortuos
liber. In his uerbis maxiie persona dñi appar&.
Quis enĩ alius int̾ mortuos liber. nisi insimili¬
tudine carnis peccati. inter peccatores solus sine
peccato: Unde illis qui se insipienter liberos
putabant: om̃is ait qui facit peccatũ seruus est
peccati. Et quia per eũ qui non habebat pecca¬
tũ oportebat liberari apeccatis. si uos inquit
filius liberauerit. tunc uereliberi eritis
Hic ergo int̾ mortuos liber. qui in potestate
habebat ponere animã suã. & iterũ sumere¬
eam. A quo cam nemo tollebathe quse celũtire¬

Expanded text:
entibus quid facerent, qui eum sic mori putaverunt, entibus quid facerent, qui eum sic mori putaverunt, ut moriuntur homines caeteri, tanquam necessitati subditum atque illa necessitate devictum. «Lacum» enim dixit, vel miseriae vel inferni profunditatem. 5. «Factus sum,» inquit, «sicut homo sine adjutorio, inter mortuos liber.» In his verbis maxime persona Domini apparet. Quis enim alius inter mortuos liber, nisi in similitudine carnis peccati inter peccatores solus sine peccato? Unde illis qui se insipienter liberos putabant, «Omnis,» ait, «qui facit peccacatum, servus est peccati.» Et quia per eum qui non habebat peccatum, oportebat liberari a peccatis: «Si vos,» inquit, «Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis» . Hic ergo «inter mortuos liber,» qui in potestate habebat ponere animam suam, et iterum sumeream; a quo eam nemo tollebat, sed eam i
Abbreviated transcription (Latin):
est acccła. cui caput esse dignatus est. hoc est
mẽbra sua in scĩs & fidelib suis ut sicui eorum
inter humanas tẽptationes contristari & dolere
continger& : non ideo se ab eius gr̃a putaret
alienũ. & non esse ista peccata sed humane infir¬
mitatis indicia : tã quã uoci pręmissę concinens
chorus. ita corpus eius ex ipso suo capite ad disoer&
In hoc quippe corpore precipuum mẽbrũ aposto¬
lũ paulũ legimus & audimus confitentẽ talib
malis repletã animã suã. cũ dicit tristiciã sibi
esse magnã & continuũ dolorẽ cordi suo pro fra¬
tribus suis scđm carnẽ : qui sunt israhelite. Pro
quibus si contristatũ dicamus & dñm. cum eius
passio propinquar&: in qua illi se immanissimo
scelere fuerant obligaturi: non in congrua nos
dixit pater ignosce illis quia nesciunt quid faci¬
unt: & iam in isto psalmo de inceps dicitur.
Deputatus sũ cũ descentib in lacũ Utiq anesci¬

Expanded text:
est Ecclesia, cui caput esse dignatus est, hoc est est Ecclesia, cui caput esse dignatus est, hoc est membra sua in sanctis et fidelibus suis: ut si cui eorum inter humanas tentationes contristari et dolere contingeret, non ideo se ab ejus gratia putaret alienum; et non esse ista peccata, sed humanae infirmitatis indicia, tanquam voci praemissae concinens chorus, ita corpus ejus ex ipso suo capite addisceret. In hoc quippe corpore praecipuum membrorum apostolum Paulum legimus et audimus confitentem talibus malis repletam animam suam, cum dicit tristitiam sibi esse magnam, et continuum dolorem cordi suo pro fratribus suis secundum carnem, qui sunt Israelitae . Pro quibus si contristatum dicamus et Dominum, cum ejus passio propinquaret, in qua illi se immanissimo scelere fuerant obligaturi, non incongrue nos dixit, «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» ; etiam in isto psalmo deinceps dicitur, «Deputatus sum cum descendentibus in lacum:» utique a nesci
Abbreviated transcription (Latin):
alius propheta dicit quod pro nobis doluerit &
cuangelista assũpto inquit petro & duob filus
rebedei. cępit contristari & mestus esse & ipse
dñs de se ipso tunc ait illis tristis est amina mea
usq ad mortẽ: Hȩc futura prȩuidens propheta
psalmi huiusa conscriptor. inducens eũ loquentẽ.
qm̃ repleta est inquit inalis anima mea. & uita
mea in inferno adpropinquauit. Nã ipsã om̃ino
sententiã uerbis aliis explicauit. qͥua dictũ estr
Tristis est anima mea usq ad mortẽ. Quod enĩ
ait tristis est anima mea. hoc dictũ est repleta
est malis anima mea & quod sequitur usq ad
mortẽ: hoc dictũ est & uita mea in inferno
ad propinquauit. Hos autẽ humane infirmi
tatis affectus. sicut ipsã carnẽ infirmitatis hu¬
manę ad mortẽ carnis humauę. dñs ihc non
conditionis necessitate sed miserationis uoluntate
suscepit. ut transfigurar& in se corpus suũ quod

Expanded text:
alius propheta dicit quod pro nobis doluerit : et alius propheta dicit quod pro nobis doluerit : et evangelista, «Assumpto,» inquit, «Petro et duobus filiis Zebedaei, coepit contristari et nuestus esse;» et ipse Dominus de seipso tunc ait illis, «Tristis est anima mea usque ad mortem» . Haec futura praevidens Propheta, psalmi hujusce conscriptor, inducens eum loquentem: «Quoniam repleta est,» inquit, «malis anima mea, et vita mea in inferno appropinquavit.» Nam ipsam sententiam omnino verbis aliis explicavit, qua dictum est, «Tristis est anima mea usque ad mortem.» Quod enim ait, «Tristis est anima mea;» hoc dictum est, «Repleta est malis anima mea:» et quod sequitur, «usque ad mortem;» hoc dictum est, «et vita mea in inferno appropins, sicut ipsam carnem infirmitatis humanae, ac mortem carnis humanae Dominus Jesus, non conditionis necessitate, sed miserationis voluntate suscepit, ut transfiguraret in se corpus suum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dicere animã xp̃i repletã malis. cũ illa passi¬
onis afflictio in carne ualuerit quicquid ui¬
luit: Unde & ipse suos ad tolerantiã passi¬
onisaccendens. & tãquã ad respondendum
exhortans chorũ suũ: nolite inquit timere
eos qui ocadunt corpus. animã autem non
possunt occidere. An occidi aꝑsecutoribus
anima non potest: malis autẽ replsri potest:
Quod si ita est: quȩ rendũ quibus. Non enĩ
uitus per quȩ homini dominat᷑ iniquitas.
animã illã repletã possumus dicere. sed for¬
te doloribus quibus anima suȩ carni in eius
cõpassione cõpatit᷑. Non enĩ uł ipse qui dicit¬
corporis dolor potest esse sine anima. quem
me ui tabiliter imminentẽ precedit tristicia.
qui solius animȩ dolor est. Dolere gͦ anima.
&iam non dolente corpore potest dolere autẽ
corpus sine anima non potest. Cur itaq non
dicamus non humanis peccatis. sed tamen hu¬
manis malis repletã fuisse animã xp̃i. de quo

Expanded text:
nimam Christi repletam malis, cum illa passionis afflictio in carne valuerit, quidquid valuit? Unde et ipse suos ad tolerantiam passionis accendens, et tanquam ad respondendum exhortans chorum suum: «Nolite,» inquit, «timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . An occidi a persecutoribus anima non potest, malis autem repleri potest? Quod si ita est, quaerendum quibus. Non enim vitiis, per quae homini dominatur iniquitas, animam illam repletam possumus dicere; sed forte doloribus, quibus anima suae carni in ejus passione compatitur. Non enim vel ipse qui dicitcorporis dolor, potest esse sine anima, quem inevitabiliter imminentem praecedit tristitia, quae solius animae dolor est. Dolere ergo anima, etiam non dolente corpore, potest; dolere autem corpus sine anima non potest. Cur itaque non dicamus non humanis peccatis, sed tamen humanis malis repletam fuisse animam Christi? De quo
Abbreviated transcription (Latin):
nos paremus gaudere ad dm̃. laudare diñ
O pera bona quȩ modo nos ꝑducunt. non ibi
erunt. Dixiinus & hesterno die. quantũ po¬
tuimus. Ubi erunt opera miscđę. ubi nulla
erit miseria: Egent̾e non inuenies. nudũ
non inuenies. Nemo tibi occurr& sitiens
nullus peregrinus erit. nullus egrotus quẽ
uisites. nullus mortuus quẽ sepelias. Nullus
litigatorũ. int̃ quos cõponas. Quid facturus
es : An forte ꝓpt̾ necessitatẽ corporis nr̃i. no-¬
uellabimus & arabimꝰ & negotiabim̾ & pere¬
grinabim̃ : Magna ibi requies. Nã ibi om̃ia
opera quȩ necessitas flagitat. subtrahentur.
Mortua netessitate. peribunt opera necessi¬
tatis. Quid ergo erit: Quomodo potuit dix¬
it lingua humana tãquã iocundatorũ om̃iũ
habitatio in te. Quid est tãquã: Quare tãquã:
Quia talis ibi erit iocunditas. qualẽ hic. ñ. noui

Expanded text:
nos paremus gaudere ad Deum, laudare Deum. nos paremus gaudere ad Deum, laudare Deum. Opera bona quae modo nos perducunt, non ibi erunt. Diximus et hesterno die, quantum potuimus; non ibi erunt opera misericordiae, ubi nulla erit miseria: egentem non invenies, nudum non invenies, nemo tibi occurret sitiens, nullus peregrinus erit, nullus aegrotus quem visites, nullus mortuus quem sepelias, nullus litigatorum inter quos pacem componas. Quid facturus es? An forte propter necessitates corporis nostri novellabimus, et arabimus, et negotiabimur, et peregrinabimur? Magna ibi quies: nam ibi omnia opera, quae necessitas flagitat, subtrahentur; mortua necessitate, peribunt opera necessitatis. Quid ergo erit? Quomodo potuit, dixit lingua humana: «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Quid est, «tanquam?» quare, «tanquam?» Quia talis ibi erit jucunditas, qualem hic non novi
Abbreviated transcription (Latin):
habitatio. Om̃iũ iocundatorũ in hac ciuita¬
te in peregrinatione ista conterun habita¬
tio nr̃a iocunditas sola erit. Peribit labor &
gemitus. transeunt orationes. succedunt lau¬
dationes. Ibi ergo habitatio iocundatorum.
non erit gemitus desiderantiũ. sed lętitia
ꝑfruentiũ. Aderit enĩ cui modo suspiramus.
similes illi erimus. qm̃ uidebimus eũ sicuti est
Ibi totũ negotiũ nr̃m non erit. nisi lauda¬
re dm̃ & frui dõ. Et quid aliud quęremꝰ: ubi
solus sufficit. ꝑ quẽ facta sunt om̃a: Habitã¬
mur. & babitabimꝰ. Subicient᷑ illi oiĩa.
ut sit ds̃ om̃a in om̃ibus. Beati ergo qui habi¬
tant in domo tua. Unde beati: Habendo
aurũ. habendo argentũ. numerosã familiã.
multiplicẽ prolẽ : Unde beati: Beati qui
babitant in donio tua. in scła seculoꝵ laudabt̃
te. Hoc uno beati. otioso negotio. Hoc ergo
unũ desideremus fr̃s. cũ uenerimus ad hoc

Expanded text:
habitatio omnium jucundatorum in hac civitahabitatio omnium jucundatorum in hac civitate. In peregrinatione ista conterimur: habitatio nostra, jucunditas sola erit. Peribit labor et gemitus; transeunt orationes, succedunt laudationes. Ibi ergo habitatio jucundatorum, non erit gemitus desiderantium, sed laetitia perfruentium. Aderit enim cui modo suspiramus; similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est : ibi totum negotium nostrum non erit, nisi laudare Deum, et frui Deo. Et quid aliud quaeremus, ubi solus sufficit, per quem facta sunt omnia? Habitabimur et habitabimus: subjicientur illi omnia, ut sit Deus omnia in omnibus . «Beati» ergo «qui habitant in domo tua.» Unde beati? Habendo aurum, habendo argentum, numerosam familiam, multiplicem prolem? Unde beati? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . Hoc uno beati otioso negotio. Hoc ergo unum desideremus, fratres, cum venerimus ad hoc;
Abbreviated transcription (Latin):
Quales isti principes: Uenerunt de babylo¬
ne principes. credentes de sȩculo. Principes
uenerunt ad urbẽ romã. quasi caput baby¬
lonis. Non ierunt ad tẽplũ imperatoris. sed
ad memoriã piscatoris. Unde enĩ isti prin¬
cipes: Infirma mundielegit ds. ut confun¬
dat fortia. & ignobilia elegit dĩ. & ea quȩ non
sunt tãquã quę sunt. ut ea quȩ sunt euacuen¬
tur. Hoc fecit qui crigit de terra in opẽ. &
de stercore exaltat pauperẽ. Utquid erigit :
Ut colloc& eũ cũ principibus. cũ principibus
populi sui. Magna res. magnũ gaudiũ mag¬
na lȩticia. Postea uenerunt in hanc ciuitatem
& oratores. sed non uenirent nisi precederent
piscatores. Magna hȩc. Sed ubi hȩc nisi in
illa ciuitate dĩ de qua gloriosissima dicta sunt:
Ideo collatis his om̃ib gaudus atq conflatis.
quomodo clausit: Taiquã locundatorum
om̃iũ. habitatio in te. Tãquã iocundatorum

Expanded text:
Quales isti principes? Venerunt de BabyloQuales isti principes? Venerunt de Babylone principes, credentes de saeculo principes venerunt ad urbem Romam, quasi caput Babylonis; non ierunt ad templum Imperatoris, sed ad memoriam Piscatoris. Unde enim isti principes? Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia: et ignobilia elegit Deus, et ea quae non sunt tanquam quae sunt, ut quae sunt evacuentur . Hoc facit qui erigit de terra inopem, et de stercore exaltat pauperem. Utquid erigit? Ut collocet eum cum principibus, cum principibus populi sui . Magna res, magnum gaudium, magna laetitia. Postea venerunt in hanc civitatem et oratores; sed non venirent nisi praecederent piscatores. Magna haec; sed ubi haec, nisi in illa civitate Dei, de qua gloriosissima dicta sunt. 9. «vers.» 7. Ideo collatis omnibus gaudiis atque conflatis, quomodo clausit? «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Tanquam jucundatorum
Abbreviated transcription (Latin):
nussiones. quantã spemi tenemus : Ecce
ꝓpt̃ nos altissimus qui fundauit ciuitatem.
mat̃ dicit ipsi cuitati. Et homo in ea factus
est. & altissimus eam fundauit. Quasi dice
retur. unde ista scitis: Cantauimus hec
om̃s. & cantat homo in om̃ib xp̃c. Homo
propt̃ nos. ds̃ ante nos. Sed quid magnum
ante nos: Ante terrã & cęlũ. ante secula
Hic ergo homo ꝓpt̃ nos factus in ea. idem
ipse altissimus fundauit eam. Unde ista
scimus : Dñs narrauit in scripturis popu¬
lorum. Hoc enĩ sequit᷑ in psalmo. Mater
syon dic& homo. & homo factus est uiea &
ipse fundauit eam altissimus dñs narrauit
in scripturis populorũ & principũ. Quorũ¬
principum: Horũ qui facti sunt in ea.
In ea facti sunt principes nam ante quã
in ea fierent principes. abiecta mundi ele¬
git ds̃. ut confunder& fortia. Numquid
princeps piscator: Princeps publicanus :
Principes plane. sed qui facti sunt in ea

Expanded text:
missiones, quantam spem tenemus! Ecce missiones, quantam spem tenemus! Ecce propter nos Altissimus qui fundavit civitatem, «Mater,» dicit ipsi civitati; et «homo in ea factus est, et Altissimus eam fundavit.» 8. «vers.» 6. Quasi diceretur, Unde ista scitis? Cantavimus haec omnes, et cantat homo in omnibus Christus: homo propter nos, Deus ante nos. Sed quid magnum ante nos? Ante terram et coelum, ante saecula. Hic ergo homo propter nos factus in ea, idem ipse Altissimus fundavit eam. Unde ista scimus? «Dominus narrabit» «in Scriptura populorum.» Hoc enim sequitur in Psalmo: «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus. Dominus narrabit in ScripturPrincipes qui facti sunt in ea, in ea facti sunt principes: nam antequam in ea fierent principes, abjecta mundi elegit Deus, ut confunderet fortia. Numquid princeps piscator? numquid princeps publicanus? Principes plane; sed quia facti sunt in ea.
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicit mat̾ syon. & ꝑ hunc ueniunt isti om̃s.
Sed iste homo quid est : Dicit si audiamus.
si capiamus mater syon dic& homo. Sequit᷑
ibi. quasi quȩ reres per quẽ uenerit raab ba¬
bylon. alietuigene tyrus. ethiopes. Ecce ꝑ
quẽ uenerunt. Mater syondic& homo
& homo factus est in ea. & ipse fundauit eam
altissimus. Quid apertius fr̃s: Uere quia
gloriosissima de te dicta sunt ciuitas dĩ. Ecce
inater syon dic& homo. Quis homo:
Qui homo factus est inea. In ea factus est
homo & ipse eam fundauit. Quomodo fac¬
tus est in ea &e ipse cam fundauit : Ut in
ea fier& homo. iam fundata erat. Sic in¬
tellige si potes & enĩ mater syon dic&. sed
homo: mater syon dic&. homo autẽ factus
est̾ in ea ipse autẽ fundauit eã : non homo
sed altissimus. Sic fundauit ciuitatem in
qua nasceret᷑: quomodo creauit matrẽ de
qua nasceret᷑. Quid est hoc fr̃s: quales pro¬

Expanded text:
qui dicit, «Mater Sion;» et per hunc veniunt isti omnes. qui dicit, «Mater Sion;» et per hunc veniunt isti omnes. Sed iste homo quis est? Dicit, si audiamus, si capiamus: «Mater Sion, dicet homo.» Sequitur ibi, quasi quaereres, per quem venerit Raab, Babylon, alienigenae, Tyrus, Aethiopes. Ecce per quem venerunt, «Mater Sion, dicet homo; et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus.» Quid apertius, fratres? Vere quia «gloriosissima de te dicta sunt, civitas Dei.» Ecce, «Mater Sion, dicet homo.» Quis homo? Qui «homo factus est in ea.» In ea factus est homo, et ipse eam fundavit. Quomodo in ea factus est, et ipse eam fundavit? Ut in ea fieret homo, jam fundata erat. Sic intellige, si potes. Etenim, «Mater Sion, dicet;» sed, «homo, Mater Sion, dicet; homo» autem «factus est in ea: ipse» autem «fundavit eam,» non homo, sed «Altissimus.» Sic fundavit civitatem in qua nasceretur, quomodo creavit matrem, de qua nasceretur. Quid est hoc, fratres? Quales pro
Abbreviated transcription (Latin):
tuã in gentes quę te non cognouerunt.
Hic ait effunde irã tuã in gentes quae te
non cognouerunt: & alibi prȩtende mise¬
ricordiam tuã scientibus te Et ut noueri¬
tis quia in raab & babylone gentes signifi¬
cauit. quasi diceret᷑. quid est qͦđ dixisti. me¬
mor raab & babylonis scientibus me
Quare hoc dixisti Et enĩ aliengene in¬
quit. Idest ꝑtinentes ad raab ꝑtinentes
ad babylonẽ. Et tyrus. Sed quousque
gentes : Usq ad fines terrȩ. Clegit enĩ
populũ. qui in fines terrȩ est. Et populus
inquit ȩ̨thiopũ hi fuerunt illic. Si ergo
ibi raab. ibi babylon. quia ibi alienige¬
cũ illic raab. per quẽ illic babylon. ⁊ã non
re płm tuũ & domũ patris tui: concupiuit
rex speciem tuã. Nã unde babylon aspira¬
r& ad hierusalẽ : Unde raab ad illa fun¬
damenta ꝑuenir&: unde alienigene. unde
tyrus. unde populus ȩthiopũ: Audi unde.
Mater syon dic& homo. Est quidã homo.

Expanded text:
tuam in gentes quae te non cognoverunt;» . tuam in gentes quae te non cognoverunt;» . Hic ait, «Effunde iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» et alibi, «Praetende misericordiam tuam scientibus te» . Et ut noveritis quia in Raab et Babylone Gentes significavit; quasi diceretur, Quid est quod dixisti, «Memor ero Raab et Babylonis, scientibus me?» quare hoc dixisti? «Etenim alienigenae,» inquit, id est, pertinentes ad Raab, pertinentes ad Babylonem, «et Tyrus.» Sed quousque Gentes? Usque ad fines terrae. Elegit enim populum qui in fine terrae est: «Et populus,» inquit, «Aethiopum, hi fuerunt ibi.» Si ergo ibi Raab, ibi ex Babylone, quia ibi alienigeeum illic Raab, per quem illic Babylon, jam non re populum tuum et domum patris tui; concupivit rex speciem tuam» . Nam unde Babylon aspiraret ad Jerusalem? unde Raab ad illa fundamenta perveniret? unde alienigenae, unde Tyrus, unde populus Aethiopum? Audi unde: «Materh» «Sion, dicet homo.» Est quidam homo
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde dñs suꝑbientib phariseis amen dico
uobis publicani & meretrices precedunt uos
in regnũ cȩlorũ. Precedunt quia uim faciunt:
impellunt credendo. & ceditur fidei nec
obsistere potest quisquã. quia qui uini faci¬
unt. diripiunt illud. Ibi enĩ positum est
regnũ cęlorũ uim patit᷑. & qui uim faciunt
diripiunt illud. Hoc fecit ille latro: fortior
in cruce. quã in fauce. Memor ero raab &
babylonis. Babylon ciuitas dicit᷑. secundũ
scłm. Quomodo una ciuitas scã hierusalẽ.
una ciuitas iniqua babẏlon. Om̃s iniqui ad
babyloniã ꝑtinent. quo modo om̃s scĩ ad
hierusalẽ sed deriuat᷑ de babylone in hie¬
rusalẽ. Mude usi per eũ qui iustificat im¬
piũ : Piorũ ciuitas hierusalẽ. impiorum
ciuitas babẏlon. Sed uenit ille qui iustifi¬
cat impiũ. quia memor ero inquit non solũ
raab. sed &iam babylonis. Sed qliorũ menior
erit. raab & babylonis: Scientibus me.
Ideo quodã loco dicit scriptura effunde irã

Expanded text:
Pharisaeis: «Amen dico vobis, publicani et meretrices praecedunt vos in regnum coelorum» . Praecedunt, quia vim faciunt: impellunt credendo, et ceditur fidei, nec obsistere potest quisquam; quia qui vim faciunt, diripiunt illud. Ibi enim positum est: «Regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Hoc fecit ille latro, fortior in cruce quam in fauce. «Memor ero Raab et Babylonis.» Babylon civitas dicitur secundum saeculum. Quomodo una civitas sancta, Jerusalem; una civitas iniqua, Babylon: omnes iniqui ad Babyloniam pertinent; quomodo omnes sancti ad Jerusalem. Sed delabitur de Babylone in Jerusalem. Unde, nisi per eum qui justificat impium ? Piorum civitas Jerusalem; impiorum civitas Babylon. Sed venit ille qui justificat impium; quia, «Memor ero,» inquit, non solum «Raab,» sed etiam «Babylonis.» Sed quorum memor erit Raab et Babylonis? «Scientibus me.» Ideo quodam loco dicit Scriptura: «Effunde iram
Abbreviated transcription (Latin):
de nr̃o corpore similitudinem adhibetis ait.
Si totũ corpus oculus. ubi auditus: Si totum
auditus. ubi odoratus : Si fuissent om̃a unũ
mẽbrũ. ubi corpus: Nunc autẽ multa mẽbra
unũ autẽ corpus. Non potest dicere oculus ma

Expanded text:
de nostro corpore similitudinem adhibens, ait: de nostro corpore similitudinem adhibens, ait: «Si totum corpus oculus, ubi auditus? si totum auditus, ubi odoratus? si fuissent omnia unum membrum, ubi corpus? Nunc autem multa membra, unum autem corpus. Non potest dicere
Abbreviated transcription (Latin):
telligit᷑ de his: de quib: suis ꝑsecutorib superius
loquebat᷑. Traditus sũ inquit. & ñ egrediebar
Utrũ quia foris erant discipuli eius quando ipse
intus iudicabat᷑. an potius non egrediebat alti¬
us dictũ debemꝰ accipere. id est in interioribus
meis latebam. non ostendebã quisessẽ. non pro¬
palabar non manifestabar : Et ideo sequitur:
Oculi mei infiriati funt ab inopia. Nã qͦs oculos¬
eiꝰ intellecturi sum : Si cateriores in carne in qua
patiebat᷑ positos. non eos in cius passione leginus
infirmatos ab in opia. idest tam quã fame. ut
assol& languisse. Post cęnã quippe suã traditꝰ
& eodẽ die crucifixus est. Si interiores. quomo¬
do infirmati sunt ab in opia. cũ in cis ess& lux
indeficiens: Sed nimirũ oculos suos dixit
mẽbra. quȩ in suo corpore cui caput est ipse :cla¬
riora & eminentiora & precipua diligebat. lo¬
quens de quo corpore apostolus loquebatur. &¬

Expanded text:
telligitur de his de quibus suis persecutoribus superius telligitur de his de quibus suis persecutoribus superius loquebatur. «Traditus sum,» inquit, «et non egrediebar.» Utrum quia foris erant discipuli ejus, quando ipse intus judicabatur? an potius, «non egrediebar,» altius dictum debemus accipere, id est, in interioribus meis latebam, non ostendebam quis essem, non propalabar, non manifestabar? et idco sequitur: «Oculi mei infirmati sunt ab inopia.» Nam quos ejus oculos intellecturi sumus? Si exteriores in carne in qua patiebatur positos, non eos in ejus passione legimus infirmatos ab inopia, id est, tanquam fame, ut assolet, languisse: post coenam quippe suam traditus, et eodem die crucifixus est. Si interiores, quomodo infirmati sunt ab inopia, cum in eis esset lux indeficiens? Sed nimirum oculos suos dixit membra quae in suo corpore cui caput est ipse, clariora et eminentiora et praecipua diligebat. De quo corpore Apostolus loquens, et
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ non attingunt sicut suspensiones: siue
quȩ attingunt. sicut fluctus. Cũ autẽ om̃s susponsiont
non ait suꝑ me transierunt. sed suꝑ me indux¬
isti. om̃a quę in me impendebant euenisse
significat. Impendebant autẽ. quãdiu in
prophetia futura in minebant om̃a. quȩ de
fecisti notos meos ame. Si eos quos nouerat
acceperimꝰ dictũ esse notos meos. om̃s crunt
Nã quẽ ille . ñ. nouerat: Sed eos dicit notos:
quib & ipse notus erat. Quantũ eũ tunc nos¬
se potuer̃. certe uł hactenus quod sciebant
cũ in nocentẽ. &iã si hominẽ tancũ modo. non
& dĩ putabant. Quãuis & bonos quos ꝓbar&
notos dicere potuerit. sicut malos & quosim¬
probar& ignotos quib in finẽ dicturus est
non noui uos. Quod uͦ adiungit : Posuert̃
me abominationẽ sibi: Possunt & illi quidã
intelligi quos notos sibi dixit. quia & ipsige¬
nus illius mortis horrebant. Sed melius in¬

Expanded text:
quae non attingunt, sicut suspensiones; sive quae non attingunt, sicut suspensiones; sive quae attingunt, sicut fluctus. Cum autem, «Omnes suspensiones,» non ait, super me transierunt, sed «super me induxisti;» omnia quae impendebant evenisse significat: impendebant autem, quamdiu in prophetia futura imminebant, omnia quae de «fecisti notos meos a» «me.» Si eos quos noverat acceperimus dictum esse «notos meos,» omnes erunt: nam quem ille non noverat? Sed eos dicit «notos,» quibus et ipse notus erat, quantum eum tunc nosse potuerunt; certe vel hactenus quod sciebant eum innocentem, etiamsi hominem tantummodo, non et Deum putabant. Quamvis et bonos quos probaret, «notos» dicere potuerit; sicut malos quos improbaret, ignotos, quibus in fine dicturus est, «Non novi vos» . Quod vero adjungit, «Posuerunt me abominationem sibi:» possunt et illi quidem intelligi quos notos suos dixit, quia et ipsi genus illius mortis horrebant; sed melius in
Abbreviated transcription (Latin):
parũ uideret᷑ adiͤcit. mortẽ autẽ crucis. Propt̃
hoc quantũ mihi uidet̾. &iam in isto psalio
talis uersus sequit᷑. Et omnes suspensiones
tua s Uel sicut quidã sunt interpretati.
om̃s fluctus tuos. aut sicut alii. om̃s elatio¬
nes tuas suꝑ meͣduxisti. Scriptũ est uialio
psalmo. Om̃s suspensiones cuȩ & fluctus tui
suꝑ me ingressi sunt uł sicut quidã meliuis
transtulerunt. suꝑ me transierunt: AICAΘON
enĩ est in greco eice ae ori. Ubi ergo utrũq
positũ est & suspensiones & fluctus. non ibi
potuerunt poni pro suspensionibus fluctus
quȩ duo sic ex posuimus. ut suspensiones dicere¬
mus cõminationes. fluctus autẽ iam ipsas pas¬
siones. quȩ utraq ueniunt de iudicio dĩ
Sed illic dictũ est. om̃s suꝑ me transierunt
dam acciderunt. om̃a tamen malasillis uerbis
intelligi uoluit. Suꝑ me transierunt diocit.
hic uero suꝑ me induxisti. Transeunt ciuĩ siue

Expanded text:
cit, «mortem autem crucis» . Propter hoc, quantum mihi videtur, etiam in isto psalmo talis versus sequitur: «Et omnes suspensiones tuas;» vel, sicut quidam sunt interpretati, «omnes fluctus tuos;» aut, sicut alii, «omnes elationes tuas super me induxisti.» Scriptum est et in alio psalmo, «Omnes suspensiones tuae, et fluctus tui super me ingressi sunt» : vel, sicut quidam melius transtulerunt, «super me transierunt;» διῆλθον enim est in graeco, non εἰσῆλθον. Ubi ergo utrumque positum est, et «suspensiones» et «fluctus,» non ibi potuerunt poni pro suspensionibus fluctus. Quae duo sic exposuimus, ut suspensiones diceremus comminationes, fluctus autem jam ipsas passiones: quae utraque veniunt de judicio Dei. Sed illic dictum est, «Omnes super me transierunt;dam acciderunt; omnia tamen mala quae illis verbis intelligi voluit, «super me transierunt,» dixit: hic vero, «super me induxisti.» Transeunt enim, sive
Abbreviated transcription (Latin):
es noli repellere disciplinã. Quis cnĩ filius. ẽ.¬
cui non de disciplinã Pat̾ eiusd& discipli¬
nã: dũ auferat miscđam. Cedat contumacẽ. y¬
dũ tamen reddat hereditatẽ. Tu si ꝓmissa
patris bene agnouisti. non timeas flagellari
sed exhereditari. Quẽ enĩ diligit dñs corri¬
pit: flagellat autẽ omnẽ filiũ quẽ recipit.
Peccator filius dedignat᷑ flagellari. cũ sine
peccato uideat unicũ flagellatũ. Uisitabo gͦ¬

Expanded text:
es, noli repellere disciplinam: quis est enim filius, cui non dat disciplinam pater ejus? Det disciplinam, dum non auferat misericordiam; caedat contumacem, dum tamen reddat haereditatem. Tu si promissa patris bene agnovisti, non timeas flagellari, sed exhaeredari: quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . Peccator filius dedignatur flagellari, cum sine peccato videat Unicum flagellatum? «Visitabo
Abbreviated transcription (Latin):
rantes de siderio cuiusdã ineffabilis quietis. quȩ
habitat in illa ciuitate. De qua quiete dictũ
est hoc nobis esse promissũ. quod oculus non
uidit. nec auris audiuit. nec in cor hominis
ascendit. Ambulantes ergo. sic cantemꝰ ut
desideremus. Nlam qui desiderat. & si
lingua taceat cantat corde. Qui autẽ non
desiderat. quolib& clamore aures hominum
feriat. mutus est dõ. Uidete quomodo erant
amatores huius ciuitatis ardentes. illi ipsi ꝑ
quos hȩc dicta sunt. ꝑ quos hȩc nobis cõmenda¬
ta sunt. quanto ꝑ eos affectu ista cantata st̃.
Affectũ istũ. generabat in eis amorciuitatis.
Amorem autem ciuitatis. infłderat sp̃s dĩ.¬

Expanded text:
rantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae rantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae habitat in illa civitate, de qua quiete dictum est hoc nobis esse promissum «quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» ; ambulantes ergo, sic cantemus, ut desideremus. Nam qui desiderat, etsi lingua taceat, cantat corde: qui autem non desiderat, quolibet clamore aures hominum feriat, mutus est Deo. Videte quomodo erant amatores hujus civitatis ardentes, illi ipsi per quos haec dicta sunt, per quos haec nobis commendata sunt, quanto per eos affectu ista cantata sunt. Affectum istum generabat in eis amor civitatis; amorem autem civitatis infuderat Spi
Abbreviated transcription (Latin):
nisi fidẽ non fictã. spem firmã caritatẽ purã.
Et  ambul& bomo in uia quã ds̃ dedit. ferat
tẽptationes. & suscipiat consolationes.
SAlMus Qui mobo cantatus
est. breuis est numero uerborũ.
magnus pondere sententiarũ.
Nam totus lectus est. & uidetis
quã exiguo tẽpore ad terminũ
usq ꝑductus. Hic nobis quantũ nobis dñs do¬
nare dignatur. cũ ur̃a caritate tractandus mo¬
do est. propositus ab eatissimo presente patre
nr̃o. Repentina propositio me grauar&. nisi
me continua proponentis oratio subleuar&
Intendat ergo caritas ura ciuitas quȩdam in
isto psalmo cantata & cõmendata est: cuius
ciues sumus in quantũ xp̃iani sumꝰ. & unde
peregrinam᷑ quãdiu mortales sumus. & ad quĩ
duinetis & sentib interclusa non inueniebat᷑.
rex ipsius auitatis se fecit uiã. ut ad ciuitatẽ
ꝑueniremus. Ambulantes ergo in xp̃o &
adhuc peregrinantes donec ꝑueniamꝰ. & suspi¬

Expanded text:
nisi fidem non fictam, spem firmam, charitatem puram, nisi fidem non fictam, spem firmam, charitatem puram, et ambulet homo in via quam Dominus dedit, ferat tentationes, et suscipiat consolationes? Psalmus qui modo cantatus est, brevis est numero verborum, magnus pondere sententiarum. Nam totus lectus est, et videtis quam exiguo tempore ad terminum usque perductus. Hic nobis, quantum Dominus donare dignatur, cum vestra Charitate tractandus, modo est propositus a beatissimo praesente patre nostro. Repentina propositio me gravaret, nisi me continuo proponentis oratio sublevaret. Intendat ergo Charitas vestra. Civitas quaedam in isto psalmo cantata et commendata est: cujus cives sumus, in quantum christiani sumus; et unde peregrinamur, quamdiu mortdumetis et sentibus interclusa non inveniebatur. rex ipsius civitatis se fecit viam, ut ad civitatem perveniremus. Ambulantes ergo in Christo, et adhuc peregrinantes donec perveniamus, et suspi
Abbreviated transcription (Latin):
quia satiat te. timeo ne quasi saciatus uelis absce¬
dere. quomodo de prandio. quomodo de cęna.
Ergo quid dico non te saciatꝰ. timeo rursus ne
si dixero non te saciat. indigens uidearis. &
quasi in anior existas. & minus in te sit aliquid
quod debeat impleri. Quid ergo dicam nisi
quod dici potest. cogitari uix potest. & satiat
te & non satiat te Quia utrũq inuenio in
scriptura: Nam cũ dicer& beati esurientes.
quia ipsi saturabunt᷑. & rursus dictũ de sapien¬
tia: qui te manducant. iterũ esurient. & qui
te bibunt iterũ sitient. Im mo uero. non dioẽ
iterũ. sed dixit adhuc. Nam iterũ sitiet. quasi
primo saginatus digesserit. & redierit bibere.
Tale est qui te edunt adhuc esurient. sic come¬
dendo esurient. & qui te bibunt sic bibendo
sitient. Quid est bibendo sitire: Numquã
fastidire. Si ergo ista ineffabilis & sempiterna
dulcedo erit. modo quid anobͥis peti fratres.

Expanded text:
quia satiat te, timeo ne quasi satiatus velis abscequia satiat te, timeo ne quasi satiatus velis abscedere; quomodo de prandio, quomodo de coena. Ergo quid dico? Non te satiat? Timeo rursus ne si dixero, Non te satiat, indigens videaris; et quasi inanior existas, et minus in te sit aliquid quod debeat impleri. Quid ergo dicam, nisi quod dici potest, cogitari vix potest? Et satiat te, et non te satiat: quia utrumque invenio in Scriptura. Nam cum diceret, «Beati esurientes, quia ipsi saturabuntur» : est rursus dictum de Sapientia, «Qui te manducant, iterum esurient: et qui te bibunt, iterum sitient» . Imo vero non dixit, «iterum;» sed dixit, «adhuc:» nam, Iterum sitiet, quasi primo saginatus discesserit et digesserit et redierit bibere. Tale est, «Qui te edunt, adhuc esurient:» sic cum edunt, esurient; et qui te bibunt, sic bibendo, sitient. Quid est, bibendo sitire? Nunquam fastidire. Si ergo ista ineffabilis et sempiterna dulcedo erit; modo quid a nobis petit, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
erũt opera miscđȩ. quia transit miseria.
Ubi necessitas non erit nec miscria. opera
necessitatis & miscđȩ non erunt. Quid ibi
erit: Quod negotiũ nrm̃. quȩ actio nr̃a :¬
÷ An nulla actio quia quies: Sedebimus
ergo & torpebimus. & nihil agemus : Si
refrigesc& amor nr̃. refrigesc& actio nr̃a.
Amor ergo quietus in uultu dĩ. quẽ modo
desideramus. cui suspiramus. cum ad eum
uenerimus. quo modo nos accend& in quẽ
non dũ uisũ suspiramus : Cũ ad eũ uene¬
rimus. quođo illuminabit: Quo miodo
nos mutabit: Quid de nobis facio&: Quid
ergo agemus fr̃s : Psalmus nobis dicat.
Beati qui habitant in domo tua. Unde:
In scta sclorũ laudabunt te. Hȩc erit acti¬
o nr̃a. lausdĩ. Amas. & laudas. Desines
laudare : desines amare. Non autẽ desines
amare. quia talis est quẽ uides qui nullo
te offendai fastidio & satiat te. & non¬
ỹ te satiat. Mirum est quod dico. Si dicã

Expanded text:
erunt opera misericordiae, quia transit miseria: erunt opera misericordiae, quia transit miseria: ubi necessitas non erit nec miseria, opera necessitatis et misericordiae non erunt. Quid ibi erit? quod negotium nostrum? quae actio nostra? An nulla actio, quia quies? Sedebimus ergo, et torpebimus, et nihil agemus? Si refrigescet amor noster, refrigescet actio nostra. Amor ergo quietus in vultu Dei, quem modo desideramus, cui suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo nos accendet? In quem nondum visum sic suspiramus, cum ad eum venerimus, quomodo illuminabit? quomodo nos mutabit? quid de nobis faciet? Quid ergo agemus, fratres? Psalmus nobis dicat: «Beati qui habitant in domo tua.» Unde? «In saecula saeculorum laudabunt te» . Haec erit actio nostra, laus Dei. Amas, et laudas. Desines laudare, si desines amare. Non autem desines amare, quia talis est quem vides, qui nullo te offendat fastidio: et satiat te, et non te satiat. Mirum est quod dico. Si dicam
Abbreviated transcription (Latin):
ti. ubi om̃s pane iusticiȩ saginant᷑: Nemo
tibi dicit hospitẽ susape. peregrinusibi ne¬
mo erit. om̃s in patria sua uiuunt. Nemo
tibi dicet. concorda amicos tuos litigantes.
in pace sempit̾na dĩ uultu ꝑfruuntur.
Nemo dicit uisica agr̃ũ. sanitasimortalitasq
ꝑman&. Nenio tibi dicit sepeli mortuum.
om̃s in uita aeterna erunt. Cessant opera
miscđȩ : quia miseria non inuenit᷑. Et quid
ibi faciemus : Dormiemus fortasse: Si
modo pugnamus contra nos: quãuis geramꝰ
domũ somni carnẽ istã & uigilamꝰ in his lu¬
minaribus. & sollẽpnitas ista dat nobis animũ
uigilandi : Dies ille. quales uigilias nobis da¬
bit: Ergo uigilabimꝰ. non dormienus.
Quid agemus : Opera miscđẽ ista non ert̃i
quia nulla miseria erit. Forte opera necessi¬
tatis erunt sta. quȩ hic sunt modo : Semi¬
nandi. arandi. coquendi. moletidi. texendi:
Nihil horũ. quia necessitas non erit. Sic ñ.

Expanded text:
ti, ubi omnes pane justitiae saginantur? Nemo ti, ubi omnes pane justitiae saginantur? Nemo tibi dicit, Hospitem suscipe: peregrinus ibi nemo erit; omnes in patria sua vivunt. Nemo tibi dicit, Concorda amicos tuos litigantes: in pace sempiterna Dei vultu perfruuntur. Nemo tibi dicit, Visita aegrum: sanitas immortalitasque permanet. Nemo tibi dicit, sepeli mortuum: omnes in vita aeterna erunt. Cessant opera misericordiae, quia miseria non invenitur. Et quid ibi faciemus? Dormiemus fortasse? Si modo pugnamus contra nos, quamvis geramus domum somni carnem istam, et vigilamus in his luminaribus, et solemnitas ista dat nobis animum vigilandi; dies ille quales vigilias nobis dabit? Ergo vigilabimus, non dormiemus. Quid agemus? Opera misericordiae ista non erunt, quia nulla miseria erit. Forte opera necessitatis erunt ista quae hic sunt modo, seminandi, arandi, coquendi, molendi, texendi? Nihil horum, quia necessitas non erit. Sic non
Abbreviated transcription (Latin):
iunctũ miserie. quã luctus. nihil tã remotũ
& contrariũ miscriȩ. quã beatitudo. Tu dicis
lugentes. & tu dicis beatos. Intellige inquit
quod dico: beatos dico lugentes. Quare beati:
In spe. Quare lugentes: In re. Et enĩ lugent
in morte ista. in tribulationib istis. in pere¬
grinatione sua & quia agnoscunt se esse in
ista miseria & gemunt. beati sunt. Quare
lugent: Contristatus est beatus cyprianꝰ
in passione. modo consolatus est in corona
Modo & consolatus. adhuc tristis est. Dñs⁊
om̃s martyres qui cũ illo sunt interpellant
pro nobis. Non ttinseunt interpellitiones ipsoꝵ
nisi cũ transierit gemitus nr̃. Cũ autẽ tran¬
sierit gemitus nr̃. om̃s in una uoce. in uno
psallentib angelis. chorus cęlestiũ potestatũ.
in una ciuitate uiuentiũ. quis ibi gemit.
Quis ibi suspirat: Quis ibi laborat: Quis
ibi eg&: Quis ibi morit᷑: Quis ibi miseri¬
cordiã preb&: Quis frangit panẽ esurien¬

Expanded text:
junctum miseriae quam luctus; nihil tam remotum junctum miseriae quam luctus; nihil tam remotum et contrarium miseriae quam beatitudo: tu dicis lugentes, et tu dicis beatos! Intelligite, inquit, quod dico: beatos dico lugentes; quare beati? In spe. Quare lugentes? In re. Etenim lugent in morte ista, in tribulationibus istis, in peregrinatione sua; et quia agnoscunt se esse in ista miseria, et gemunt, beati sunt. Quare lugent? Contristatus est beatus Cyprianus in passione; modo consolatus est in corona. Modo et consolatus adhuc tristis est. Dominuomnes Martyres qui cum illo sunt, interpellant pro nobis. Non transeunt interpellationes ipsorum, nisi cum transierit gemitus noster: cum autem transierit gemitus noster, omnes in una voce, in uno psallentibus Angelis, choris coelestium Potestatum in una civitate viventium. Quis ibi gemit? quis ibi suspirat? quis ibi laborat? quis ibi eget? quis ibi moritur? quis ibi miseriordiam praebet? quis frangit panem esurien
Abbreviated transcription (Latin):
uos. P opulus ñs qui uos felices dicunt. in erro¬
re uos mittunt. & turbant senuitas pedum
ur̃orũ. Sic & epistola iacobi apostoli. Miseri
estote inquit & lugete. risus ur̃ in luctũ con¬
uertet᷑. Uidetis quȩ auditis. Quando nobis
hȩc dicerent᷑. in regione securitatis: Utiq ̃
regio ista scandalorũ est & tẽptationũ. & om̃iũ
malorũ. ut gemanius hic & meream̾ gaudere
ibi. Hic tribulari. & consolari ibi. & dicere
qm̃ exemisti oculos meos alacrimis. pedes
meos aruina. placebo dño in regione uiuorũ.
Ista regio. mortuorũ est. Transit regio mor¬
tuorũ. & uenit regio uiuorũ. In regione
mortuorũ labor timor dolor. tribulatio.
tẽptatio gemitus. suspiriũ. Hic falsi felices. nͣ¬
uere in felices. quia falsa felicitas. uera mise¬
ria est. Qui uero se agnoscit in uera esse mi¬
seria. erit eͣnͣi in uera felicitate & tamen
nunc quia miser es. dnm̃ audi dicentẽ. Beati :̃¬
lugentes. Obeati lugentes. Nihil tã con¬

Expanded text:
us» , «Populus meus, qui vos felices dicunt, in errorem vos mittunt, et turbant semitas pedum vestrorum» . Sic et de Epistola Jacobi apostoli: «Miseri estote,» inquit, «et lugete; risus vester in luctum convertatur» . Videtis quae audistis: quando nobis haec dicerentur in regione securitatis? Utique regio ista scandalorum est, et tentationum, et omnium malorum, ut gemamus hic, et mereamur gaudere ibi; hic tribulari, et consolari ibi, et dicere: «Quoniam exemisti oculos meos a lacrymis, pedes meos a labina»; «placebo Domino in regione vivorum» . Ista regio mortuorum est. Transit regio mortuorum, venit regio vivorum. In regione mortuorum labor, dolor, timor, tribulatio, tentatio, gemitus, suspirium: hic falsi felices, veri infelices; quia falsa felicitas, vera miseria est. Qui vero se agnoscit in vera esse miseria, erit etiam in vera felicitate: et tamen nunc quia miser es, Dominum audi dicentem, «Beati lugentes» . O, «beati lugentes!» Nihil tam con
Abbreviated transcription (Latin):
VNDAMeNta Eius IN montis:
scĩs. Nihil de illa adhuc dixerat.
psalmus. hinc incipit & ait
Fundamenta eius in montib sc̃ĩs.
Cuius fundamenta: Non dubiũ est quia
fundamenta pręsertim in montib ciui¬
tatis. alicuius sunt. Repletus ergo spũ
ciuitatis huius uoluenssecũ. tãquã plura
intus apud se meditatus erupit in hoc.
fundamenta eius in montib scĩs. quasi iam
de illa dixerat aliquid. Quomodo de illa
nihil dixerat. qui nũquã de illa corde tacu¬
erat: Quomodo enĩ dicit᷑ eius. de quo ni¬
hnl dictũ est: Sed multa ut dixi secũ in
silentio de illa ciuitate parturiens. clamans
ad dm̃. erupit &tiã in aures hominũ. fun¬
damenta eius in montibus scĩs. & quasi om̃s
audientes quęrerent cuius: Diligit inqͥt¬

Expanded text:
ndamenta ejus in montibus sanctis.» Nihil de illa adhuc dixerat Psalmus; hinc incipit, et ait: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Cujus fundamenta? Non dubium est quia fundamenta, praesertim in montibus, civitatis alicujus sunt. Repletus ergo Spiricivitatis hujus volvens secum, tanquam plura intus apud se meditatus, erupit in hoc, «Fundamenta ejus in montibus sanctis;» quasi jam de illa dixerit aliquid. Quomodo de illa nihil dixerat, qui nunquam de illa corde tacuerat? Quomodo enim dicitur «ejus,» de qua nihil dictum est? Sed multa, ut dixi, secum in silentio de illa civitate parturiens, clamans ad Deum, erupit etiam in aures hominum: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Et quasi homines audientes quaererent, Cujus? «Diligit,» inq
Abbreviated transcription (Latin):
iudeorũ. babylon non ꝑtin& ad populũ
iudȩorũ. Nam sequit᷑. Et enĩ alienige¬
ne & tyrus & populus ȩthiopũ hi fuerunt
illic. Merito  gloriosa dicta sunt ciuitasdĩ.
ubi non solus est populus iudȩorũ natus ex
carne abrahȩ. sed ibi om̃s gentes quarũ
quȩdã nominatȩ sunt. ut om̃s intelligant᷑
Memor ero inquit raab. Quȩ ista estͣ. me-¬
retri&Illa in hiericho. meretria quȩ
suscepit nuntios. & alia uia eietit. Quae
prȩsũpsit in promissione. quȩ tunuit dm̃.
Cui dictũ est ꝑ fenestrã mittere coccui¬
id est ut in fronte haber& signũ sanguinis axp̃i.

Expanded text:
Judaeorum; Babylon non pertinet ad populum Judaeorum; Babylon non pertinet ad populum Judaeorum. Nam sequitur: «Etenim alienigenae, et Tyrus, et populus Aethiopum, hi fuerunt ibi.» Merito «gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei:» ubi non solus est ille populus Judaeorum natus ex carne Abrahae; sed ibi omnes gentes, quarum quaedam nominatae sunt, ut omnes intelligantur. «Memor ero,» inquit, «Raab:» quae ista est meretrix, illa in Jericho meretrix quae suscepit nuntios et alia via ejecit; quae praesumpsit in promissione, quae timuit Deum, cui dictum est ut per fenestram mitteret coccum, id est, ut in fronte haberet sig
Abbreviated transcription (Latin):
deorũ. dicit᷑ populus hic isrł. quia ipse
iacob appellatus est isrł. Hȩc bene nouit
scĩtas ur̃a. Sed quia erant quȩdã taberna¬
cula tẽporalia. & imaginaria. loquit᷑ autẽ
iste de ciuitate quadã. quã spũalit̃ intelle¬
git. cuius umbra & figura erat illa terre¬
na :ait diligit dñs portas syon super omã
tabernacula iacob Diligit illã spũalẽ ciui¬
tatẽ. suꝑ om̃a figurata: quib intimabatur
illa ciuitas semꝑ manens. & semꝑ cęlestis in
Quasi intuebat᷑ ciuitatẽ illã hierusalem
in terra. Nam uidete quã ciuitatẽ dicit.
de qua dicta sunt gloriosissima quędam.
Lam illa destructa est in terra hostes pas¬
sa cecidit in terrã. iam non est qͦđ erat.
Ex pressit imaginẽ : transiit umbra. Unde
igit᷑ gloriosa dicta sunt de te ciuitas dĩ :
Audi unde. Memor ero raab & baby-¬
lonis. scientibus me. In illa ciuitate inqͥt
iam ex ꝑsona dĩ. memor ero raab: menior
ero babylonis. Raab non ꝑtin& ad płm

Expanded text:
daeorum, dicitur populus Israel, quia ipse Jacob appellatus est et Israel . Haec bene novit Sanctitas vestra. Sed quia erant quaedam tabernacula temporalia et imaginaria; loquitur autem iste de civitate quadam, quam spiritualiter intelligit, cujus umbra et figura erat illa terrena: ait, «Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» Diligit illam spiritualem civitatem super omnia figurata, quibus intimabatur illa civitas semper manens, et semper coelestis in Quasi intuebatur civitatem illam Jerusalem in terra. Nam videte quam civitatem dicit, de qua dicta sunt quaedam gloriosissima. Nam illa destructa est in terra; hostes passa cecidit in terram, jam non est quod erat: expressit imaginem, transivit umbra. Unde igitur, «Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei?» Audi unde: «Memor ero Raab et Babylonis, scientibus me.» In illa civitate, inquit jam ex persona Dei, memor ero Raab, et memor ero Babylonis. Raab non pertinet ad populum
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationẽ patit᷑ corpus xp̃i. Omĩa scismata.
om̃s hereses: intus pessime uiuentes. & mores
suos bene uiuentibus imponentes. & ad sua
trahentes. & malis colloquiis bonos mores
corrũpentes  ᷤ Pretereuntes legẽ insurrex¬
erunt̾ in me. Dicat om̃is anima pia. dicat
om̃is anima xxp̃iana. Quȩ hoc. ñ. patit᷑ .ñ. dicat
Si autẽ xp̃iana est anima. nouit quia mala
patitur. Si agnoscit inse passionẽ suã. ag¬
noscat hic uocẽ suã. Si autẽ extra passionẽ
est. & extra uoce est. Si autẽ non sit eatra
passionẽ. ambul& per uiã angustã. & incipi¬
at pie uiuere in xp̃o netesse est ut hanc
per secutionẽ patiat᷑. Om̃s enĩ inquit apłs qͥ¬

Expanded text:
tribulationem patitur corpus Christi. Omnia schismata, tribulationem patitur corpus Christi. Omnia schismata, omnes haereses, omnes intus pessime viventes, et mores suos bene viventibus imponentes, et ad sua trahentes, et malis colloquiis bonos mores corrumpentes ; ipsi «praetereuntes legem insurrexerunt super me.» Dicat omnis anima pia, dicat omnis anima christiana. Quae hoc non patitur, non dicat. Si autem christiana anima est, novit quia mala patitur: si agnoscit in se passionem suam, agnoscat hic vocem suam; si autem extra passionem est, et extra vocem sit; ut autem non sit extra passionem, ambulet per viam angustam , et incipiat pie vivere in Christo, necesse est ut hanc persecutionem patiatur. «Omnes» enim, inquit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ lex non est. nec preuaricatio. P retereun¬
tes legẽ. preuaricatores legis dicit. Quosergo
intellegimus fr̃s: Si ab ipso dño accipiamus
hanc uocẽ. pretereuntes legẽ iudȩi erant.
Insurrexerunt suꝑ me prȩtereuntes legem. non
seruauer̃ legẽ. & accusauer̃ xp̃m. quasi ipse prȩ¬
terir& legẽ. Prȩtereuntes legẽ. in surrexert̃
suꝑ me. Et passus est dñs quae nouimꝰ. Putas
tale nihil patit᷑ modo corpus eius : Unde ficri
potest: Si patrẽ familias beeltebub uoca
uerunt. quantomagis domesticos eius :
Non est discipulus suꝑ magistrũ. nec seruus suꝑ
dnm suum. Patit᷑ & corpus. pretereuntes le¬
gẽ insurgunt suꝑ corpus ap̃i. Pretereuntes
legẽ qui sunt: Numquid forte iudȩi audent
insurgere suꝑ xp̃m : Non. Nam nec ipsi no¬
bis. ualde faciunt tribulationẽ. Non dũ enĩ
credider̃. non dũ salutẽ agnouer̃. Insurgunt
suꝑ corpus xp̃i mali xp̃iani. de quib cotidie

Expanded text:
enim lex non est, nec praevaricatio» . Praetereunenim lex non est, nec praevaricatio» . Praetereuntes legem, praevaricatores legis dicit. Quos ergo intelligimus, fratres? Si ab ipso Domino accipiamus hanc vocem, praetereuntes legem Judaei erant. «Insurrexerunt super me praetereuntes legem:» non servaverunt legem, et accusaverunt Christum, quasi ipse praeteriret legem. «Praetereuntes legem insurrexerunt super me.» Et passus est Dominus quae novimus. Putas nihil tale patitur modo corpus ejus? Unde fieri potest? «Si patrem famverunt; quanto magis domesticos ejus? Non est discipulus super magistrum, nec servus super dominum suum» . Patitur et corpus praetereuntes legem; et insurgunt super corpus Christi. Praetereuntes legem qui sunt? Numquid forte Judaei audent insurgere super Christum? Non: nam nec ipsi nobis valde faciunt tribulationem. Nondum enim crediderunt, nondum salutem agnoverunt. Insurgunt super corpus Christi mali Christiani, de quibus quotidie