comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Inhumatꝰ relinquar horridũ auditu
In opinione horror non in re quando quidẽ apud alios
horridũ terga tegi pulchrũ igne ꝯsumi qd maiorib
nr̃is uisum scimꝰ apud alios pulchrũ a feris aut ca¬
nibus lamiari, Innumeri de hac re sunt gentiũ ritꝰ
quos curiosius a crispo alias crisippo collectos st̃psit
cycero Tu nudo iacebis humo Ast illũ p̃met lapis
horridus Illũ putres glebe obruent Illũ mersum
uoluent unde Illũ uenti pendulũ agitabũt grando
feriet et lacerabũt corui Demũ p̃ciosissime ꝯditos
ac uelatos purpura uermes rodent/ Quid nã uero
habet ampliꝯ qui marmore tegit᷑: atq auro ꝙͣ qui
flens apud poetã ait Nunc me fluctꝰ habẽt uer/¬
santq in lictore uenti Et si ille erroris publici morẽ
sequens inmici sibi terrã oret nisi forte nũc eciã
fabulis acquiescas anilib Centũ annos errare aĩãs
insepultoꝵ homi circa tartarei amuis ripã quas saua

Expanded text:
Inhumatus linquor, horridum auditu. Inhumatus linquor, horridum auditu. In opinione horror, non in re, quandoquidem apud alios horridum terra tegi, pulchrum igne consumi quod maioribus vestris usum scimus, apud alios pulchrum a feris aut canibus laniari. Innumeri de hac re sunt gentium ritus, quos curiosius a Crisippo collectos strinxit Cicero. Tu nuda iacebis humo, ast illum premit lapis horridus, illum putres glebe obruet, illum mersum volvent unde, illi venti pendulum agitabunt, grando feriet, lacerabunt corvi; demum pretiosissime conditos ac velatos purpura, vermes rodent. Quid nam vero habet amplius qui marmore tegitur, atque auro, quam qui flens apud Poetam ait: Nunc me fluctus habet, versantque in litore venti, etsi ille, erroris publici morem sequens, inici sibi terram oret? nisi forte nunc etiam fabulis acquiescis anilibus, centum annos errare animas insepultorum hominum circa tartarei amnis ripam, quas sana
Abbreviated transcription (Latin):
tu e terra uiuens in terrã redeas op Id tibi dm̃ tui
ore predictũ falsũ esse nõ potest Dolor. Nlum me
grenio tellꝯ teget Ratio. At tu illã teges nudo corꝑe
quid ad te plus hic post mortẽ ꝑtinebit ꝙͣ nũc ꝑtinet
ubi olim unguiũ aut crinũ excremẽta ubi fibris
erutũ sanguine ubi deniq puerilis tunice seu fascie
infantilis fragmenta dimiseris An oblitus es theo-¬
dori cyreney apud to tulliũ elegãs rñsum Cui cum
lysymachus rex mortẽ crucis ut auguror minaretur
Istis queso inquit ista horribilia inuitare ałs minare
purpuratis tuis Theodori quidẽ nnchil interest humi¬
pe an sublime putrescat te in tellus sinu excipiat at
superficie sustinebit hinc te gramina uestient hinc or-¬
nabũt flores leti hospite hinc te ymbres madefaciẽt
hinc sol uret hinic glacies stringet hinc mouebunt
aure et fortassis naturalius fuerit ut compactum
ex quatuor elementis corpus per totidem resoluat᷑.

Expanded text:
tu, e terra veniens, in terram redeas oportet; id, tibi domini tui tu, e terra veniens, in terram redeas oportet; id, tibi domini tui ore predictum, falsum esse non potest. Non me gremio tellus teget. At tu illam teges nudo corpore. Quid, ad te, plus hoc post mortem pertinebit, quam nunc pertinet, ubi olim unguium aut crinium excrementa, ubi fibris erutum sanguinem, ubi denique puerilis tunice, seu fascie infantilis fragmenta dimiseris? An oblitus es Theodori Cyrenei, apud Tullium, elegans responsum? cui cum Lysimachus rex mortem crucis, ut auguror, minaretur, “Istis, queso, inquit, ista horribilia minitare purpuratis tuis: Theodori quidem nichil interest, humile an sublime putrescat”. Te nisi tellus sinu excipiat ac superficie sustinebit, hinc te gramina vestient, hinc ornabunt flores leti hospite, hinc te imbres madefacient, hinc sol uret, hinc glacies stringet, hinc movebunt aure, et fortasse naturalius fuerit, ut compactum ex quattuor elementis corpus in totidem resolvatur.
Abbreviated transcription (Latin):
et sic patrie ꝯsepulta est Omitto deniq terremotꝰ
quibus multi sepe mortales obruti pro sepulchro totũ
terre matris uterũ habuerũt quod cum olim imꝑq
crebrũ malũ fuit diuersis in locis nusꝙͣ tamen ꝙ̃
in asya insignius ubi .xii. urbes uno die horrificis
terre hiatibus hauste memorant᷑. Hec tam multa
dixerim ut ridiculũ tibi metũ eripiã qui morte ma-¬
gis dampnũ metuis sepulchri Atq illud huic uni
corpusculo deesse fers grauiter/ quod tam multis hõiiz
et bellatoꝵ et quod fuit indigniꝰ sanctoꝵ insuꝑ mi-¬
libus defuisse ꝯpertũ est Dolor. Defucto michi
terra negabitur predurũ Batio. Non id durum
sed tu mollis qui nec senciens ledi queas. Dolor.¬
Mortuo michi terra negabit᷑. Indignum. Ratio.¬
Quid ita Illa ne tibi ergo au cui illi decubitꝰ atqͣ
terra tibi fortasse negabit᷑. non tu terre. Poterit bus¬
cum tibi casus aliquis uel iniuria hostilis eripere

Expanded text:
et sic patrie consepulta est. Mitto denique terremotus, et sic patrie consepulta est. Mitto denique terremotus, quibus multi sepe mortales, obruti, pro sepulcro totum terre matris uterum habuerunt; quod cum olim nuperque crebrum malum fuerit, diversis in locis, nusquam tamen quam in Asia insignius, ubi duodecim urbes uno die horrificis terre hiatibus hauste memorantur. Hec tam multa dixerim, ut ridiculum tibi metum eripiam, qui morte magis damnum metuis sepulcri, atque illud huic uni corpusculo deesse fers graviter, quod tam multis hominum et bellatorum, et, quod fuit indignius, sanctorum insuper millibus defuisse compertum est. Defuncto michi terra negabitur, predurum. Non id durum, sed tu mollis, qui nec sentiens ledi queas. Mortuo michi terra negabitur indignum. Quid ita? Illa ne tibi igitur, an tu illis debitus? atqui terra tibi fortasse negabitur, non tu terre. Poterit bustum tibi casus aliquis, vel iniuria hostilis eripere:
Abbreviated transcription (Latin):
mersa quale habuit sepulchrũ. Sileo salamynam
et marathonẽ trecentaq milia illic fusa persarum
Et si alii duplo ampliꝯ dicãt/ Trauseo hebreoꝵ ꝯflic¬
Arabũq et parthoꝵ plia et medoꝵ. Pretereo alexan¬
dri macedonis in oriente uictorias stragesq illas In¬
ermium populoꝵ Pestes taceo tales sepe ut cadauer
cam licet abstraxisse parumper pietas fuerit incur
susq serpentũ atq inianiũ beluaꝵ quaꝵ impetu
detrarchus docet ut ait cycero quedã homũi genera esse
ꝯsũpta/ Tempestates pretereo et cotidiana naufragia
Nam qui flãmis pereũt non egentes busci dixeris
Omitto furores domesticos intestinã discordiã De
qua dictũ est bellũ cuule Sepulchra uix ducibus
prestare possent quod de externo uerius eciã iam bello
Nec ruiuas urbiũ sequor Troye ierosolime Cartha¬
ginis Cornithi Numancie et Sagunci aliaꝵq mul-¬
taꝵ ubi magna pars cuuũ muris oppressa labentib

Expanded text:
mersa? quale habuit sepulcrum? sileo Salaminam mersa? quale habuit sepulcrum? sileo Salaminam et Marathonem trecentaque milia illic fusa Persarum, etsi alii duplo amplius dicant. Transeo Hebreorum conflicArabumque et Parthorum prelia, et Medorum. Pretereo Alexandri Macedonis in Oriente victorias stragesque illas inermium populorum. Pestes taceo, tales sepe, ut cadaver carum licet abstraxisse parumper, pietas fuerit; incursus quoque serpentum atque immanium beluarum, quarum impetu, Dicearchus docet, ut ait Cicero, quedam hominum genera esse consumpta; tempestates preterea et quotidiana naufragia, nam qui flammis pereunt, non egentes busti dixeris. Omitto furores domesticos intestinamque misericordiam, de qua dictum est: bellum civile sepulcra vix ducibus prestare potest, quod de externo verius etiam est bello. Nec ruinas urbium sequor, Troie, Hierosolyme, Carthaginis, Corynthi, Numantie ac Sagunti, aliarumque multarum, ubi magna pars civium muris oppressa labentibus
Abbreviated transcription (Latin):
gentium atq ut ita dixerim insepultꝰ orbis Nempe
cũ ip̃o quẽ dicebã Cyro ducenta persaꝵ milia Et cum
crasso sexdecim florentissime legiones Et ad cannas
Romanoꝵ ciuiũ ac socioꝵ octuagintaquĩq et eo ãpłiꝯ
nulia Qũĩquaginta sex milia penoꝵ hispanorũ li¬
gurũ et galloꝵ ad metaurũ amnem ip̃o tum duce
hostiũ Et ad aquas sexias hoc est illi loco nomẽ du¬
centa teuthonũ haud procul ab alpibus utrobiq
duce mario centũ quĩquaginta ut quidam dicunt
milia insepulta iacuerũt Apud philippos uero re¬
gum gentiũq oñ auxilia et ytalici sanguinis flos
uigorq sic placitum superis sepulchro carens cãpos
hemonyos ferasq et uultures ĩpinguarunt Quid
ad Egathes insulas deleta carthaginensiũ classis:
Quid massiliensiũ ante portus sui hostiamq ip̃o fi-¬
delis patrie prospectu. Quid ne super ytalos labores
loquar/ classis athenensiũ aute urbẽ siracusam de/¬

Expanded text:
gentium, atque, ut ita dixerim, insepultus orbis. Nempe gentium, atque, ut ita dixerim, insepultus orbis. Nempe cum ipso quem dicebam Cyro, ducenta Persarum milia, et cum Crasso sedecim florentissime legiones, et ad Cannas Romanorum civium ac sociorum octoginta quinque, et eo amplius, milia, quinquaginta sex milia Penorum, Hispanorum, Ligurum, et Gallorum ad Metaurum amnem, ipso cum duce hostium, et ad aquas Sextias, id est loco nomen, ducenta Theutonum haud procul ab Alpibus, utrobique duce Mario, centum quinquaginta, ut quidem sunt s Cimbrorum milia insepulta iacuerunt. Apud Philippos vero regum gentiumque omnium auxilia, et Italici sanguinis flos vigorque sic placitum superis, bis sepulcro carens, campos Hemonios ferasque et vultures impinguarunt. Quid ad Egeates insulas deleta Carthaginensium classis? quid Massilientium ante portus sui hostia, inque ipso fidelis patrie prospectu? quid ne semper Italos labores loquar classis Atheniensium, ante urbem Syracusiam de
Abbreviated transcription (Latin):
pulchrius fateri oportet non felicius Que emim
ista felicitas non sencientis seu saxo abditi Alioquin
si sepulchro felix sit uenio felicior manseolo Dolor.
Inhunatus ero Ratio. Inhuinati essent paulus
aurelius et Claudius marcellus tales uiri Nisi
hostis illos infestissimus sepelisset admiratione uir-¬
tutis nisi fallor et uerecundia uictus non pietate
ulla que in illius uiri precordiis nulla fuit ut se-¬
pulturam ego illam pene iuuisam futurã ip̃is arbi¬
trer sepultis et si eis opmio data esset ĩhumatos se
mores quibus acerrimã illã exprobracõe ac iniuriã
permetuit Quid uero nũc singula mida cadauera
colligo et pel romanos principes uel externos reges
nõ solũ sepulchri ultio et optatio quidẽ sed inani ho¬
uore spoliatos quin eciã laceros disçerptosq et mem¬
bratim sparsos ut inuidiosũ diceres integro cadaue̾
iacuisse cum obuersent᷑. aĩs inhumataꝵ in strages

Expanded text:
pulchrius, fateri oportet, non felicius. Que enim pulchrius, fateri oportet, non felicius. Que enim ista felicitas non sentientis seu saxi, seu saxo abditi? Alioquin si sepulcro felix sit, nemo felicior Mausolo. Inhumatus ero. Inhumati essent Paulus Emilius et Claudius Marcellus tales viri, nisi hostis illos infestissimus sepelisset, admiratione virtutis, nisi fallor, et verecundia victus, non pietate ulla, que in illius viri precordiis nulla fuerat; ut sepulturam ego illam pene invisam futuram ipsis arbitrer sepultis, et, si eis optio data esset, inhumatos se mores, quibus acerrimam illam exprobrationem iniuriamque promeruit. Quid vero nunc singula nuda cadavera colligo, et vel Romanos principes vel externos reges, non solum sepulcri ultimo et optato quidem, sed inani honore spoliatos, quin etiam laceratos discerptosque et membratim sparsos, ut invidiosum diceres integro cadavere iacuisse, cum observentur animis inhumatarum strages
Abbreviated transcription (Latin):
elaborata marmoreas spectantibus atq aureas p̃¬
tendit ymagines Dolor. Insepultus ero turpis as-¬
pectu Ratio. Parum ne oro negocii tui habes ny
suscipias alienum prouideant quos res tangit hanc
tu enim turpitudinem non uidebis Dolor. Inse-¬
pultus linquar Ratio. Et magnus pompeyus
tantus uir insepultus iacuit ymmo nec iacuit sed
iactatus est fluctibus obrutusq Neq adeo te delirũ
ieor ut opinione tua factus ille felicior sit sepulcro
sicut nec collega eius marcus crassus infelicior
ꝙ qui cum sepeliri iuberet uemo affuit. In reliquis
enim pene pares exitu fuere nisi ꝙ crassi caput ut
ditissimum auarissimumq ominum decebat auro
grauius seruatum Tamen utrumq ludibrio nisi
forte tercius eorum collega felicior ꝙ altissimi atq
pulcherriun colosi alias collis in uertice situs osten/¬
ditur Celsa enim templa despectans Bello quidẽ
fortunaciorem fateoͬr buscor regem sic hoc saxũ illo

Expanded text:
elaborata, marmoreas spectantibus atque aureas prelaborata, marmoreas spectantibus atque aureas pretendit imagines. Insepultus ero, turpe aspectu. Parum ne, oro, negotii tui habes, ni suscipias alienum? provideant quos res tangit, hanc tu enim turpitudinem non videbis. Insepultus linquar, miserum. Et Magnus Pompeius tantus vir insepultus iacuit, immo nec iacuit, sed iactatus est fluctibus obrutusque. Neque adeo te delirum reor ut opinione tua factus ille felicior sit sepulcro; sicut nec collega eius Marcus Crassus infelicior, quod qui eum sepeliri iuberet nemo affuit. In reliquis enim pene pares exitu fuere, nisi quod Crassi caput, ut ditissimum avarissimumque omnium decebat, auro gravius fuit servatum; tamen utrunque ludibri;, nisi forte tertius horum collega felicior, quod altissimi atque pulcherrimi Collossi situs in vertice ostenditur, celsa etiam templa despectans, bello quidem fortunatiorem fateor, busto negem. Si hoc saxum illo
Abbreviated transcription (Latin):
Ratio. Alitibus Inuides anferis an
pistibus Nam si metuis tibi baculum
seu custodem iuxta te poni iube quo a cadauere de/¬
pellantun Dolor. Ludis in malis meis Nam
profecto nl sentiam Batio. Quid ergo times
quod non sencias Nainsi sentias prohibes alias
probes Sencientem enim sepelire necare est
Inhumatus iacebo Ratio. Tu nisi te tellus pres-¬
serit illam premes Te nisi terra contexerit celũ
ra sepulchri facilis inꝙͣ sic ut nulla facilior It¬
Dolor. Inhumatus ero graue dictu Ratio. Dictu
uescio re autem profecto leuissimum multoq tolera¬
bilius sepulchro exui q domo ꝙͣ lodice ꝙ sagulo.¬
Dolor. Inhumatus ero fedum uisu Ratio. fedum
fortasse aliis tibi nichil minus Omnem quidem
sepulturam non nisi uiuorum causa institritã esse
doctorum hominu auctoritas et res consentuint
Idq sic esse sepulchiorum species iuditio est que in-¬
troisus inculta et horrida Rude incolis suis sapum
obicit exterius multa impensa et artificũ iugenio

Expanded text:
ar. Alitibus invides, an feris, an piscibus? nam si metuis tibi baculum seu custodem iuxta te poni iube, quo a cadavere depellantur. Ludis in malis meis; nam profecto nichil sentiam. Quid igitur? Times, quod non sentias? nam si sentias, probes; sentientem enim sepelire necare est. Inhumatus iacebo. Tu nisi te tellus presserit illam premes: te nisi terra contexerit, celum ra sepulcri; facilis inquam sic, ut nulla facilior. Inhumatus ero, grave dictu. Dictu nescio, re autem profecto levissimum multoque tolerabilius sepulcro exui, quam domo, quam lodice, quam sagulo. Inhumatus ero, fedum visu. Fedum fortasse aliis, tibi autem nichil minus. Omnem quidem sepulturam non nisi vivorum causa institutam esse, doctorum omnium auctoritas et res ipsa consentiunt; idque sic esse, sepulcrorum species indicio est, que introrsus, inculta et horrida, rude incolis suis saxum obicit; exterius, multa impensa et artificum ingenio
Abbreviated transcription (Latin):
sedeas oportet iudex factus ex domino Non potes
litigium domo expellere litigantes potes Dolor.
Obsideor fanulis sine quibus uiuere nequeo quid
agani Ratio. Si eo usqz peruentum est ut sine hos-¬
tibus esse non audeas paucitate illorum ac uilitate
tibi consulo Pelle formosos pelle comptos ac callidos
Pelle uel facile sibi placentes uel iugenio uel genere
inter paucos eosq hebetes atq incultos tucius ages
non quia meliores sed quia minus ausimi quos ue-¬
lud hyeme serpentes coacta uis ueneni atq rtilis in¬
ercie torpor obstruxerit Deniq hec summa est ut
in seruo sola quidem aut certe prima fides estimanda
sit Si quid in hac parte pretuleris crede michi
magno cum fenore uitiorum qualiscinq illa breuis
tibi ueniet uoluptas quia sane perrara est fides proxi-¬
nium remedii genus ip̃a quam dixi paucitas uilitasq
non plus habens boni sed minus audacie.

Expanded text:
sedeas oportet, iudex factus ex domino. Non potes sedeas oportet, iudex factus ex domino. Non potes litigium domo expellere, litigantes potes. Obsideor famulis sine quibus vivere nequeo. Quid agam? Si eo usque perventum est, ut sine hostibus tuis esse non audeas, paucitate illorum ac vilitate tibi consule: pelle formosos, pelle comptos ac callidos, pelle vel facie sibi placentes, vel ingenio vel genere, inter paucos eosque hebetes atque incultos tutius ages, non quia meliores, sed quia minus ausuri, quos velut hieme serpentes coacta vis veneni, atque vilis inertie torpor obstrinxerit; denique hec summa est, ut in servo sola quidem, aut certe prima fides extimanda sit. Si quid hac in parte pretuleris, crede michi, magno cum fenore vitiorum, qualiscunque illa brevis tibi veniet voluptas, quia sane perrara est fides; proximum remedii genus, ipsa quam dixi paucitas vilitasque, non plus habens boni, sed minus audacie.
Abbreviated transcription (Latin):
sors in seruitium traxit ut numerus rarior ita
crebrior alias celebrior uirtus et nocior fides Ni¬
mirum aliud est seriure uelle aliud cogi Hñ ergo
fortuue meniores ut eosdem se in omni statu prebe¬
ant neu uirtutem cum libertate perdiderint qd̾
Inuiti faciunt aliquando fideliter faciunt cum id
nequeant quos uolentes sompnus uenter gula
ocium cupiditas mali duces in seruitiũ dedupere
In quo mirumu non est si ducibus suis student atq id
agunt ꝙ sequuti falsum simul atq hunulem titulum
seruitutis assumpserant Contra hii qui tale nichil
quod sequerentur habuere naturam sequuti ac fortunã
sepe quod liberi fuerant serui ostendunt Et si for/¬
tasse de talibus intellexit possum in offensis aurib
senecam audire Dolor. Multi domum serui occupãt¬
Ratio. Multe igitur lites multa iurgia multa bel/¬
la De re qualibet pugna erit noua cotidie c̾mina
proferantur ac purgentur et tu medius inter ꝑtes

Expanded text:
sors ad servitium traxit, ut numerus rarior, ita sors ad servitium traxit, ut numerus rarior, ita crebrior virtus et notior fides. Nimirum aliud est servire velle, aliud cogi. Hi ergo fortune memores, ut eosdem se in omni statu prebeant, neu virutem cum libertate perdiderint, quod inviti faciunt, aliquando fideliter faciunt; cum id nequeant, quos volentes somnus venter, gula, otium, cupiditas mali duces in servitium deduxere, in quo mirum non est, si ducibus suis student, atque id agunt quod secuti falsum simul atque humilem titulum servitutis absumpserunt: contra, hi qui tale nichil quod sequerentur habuere, naturam secuti ac fortunam, sepe quod liberi fuerant, servi ostendunt. Et si fortasse de talibus intellexit, possum inoffensis auribus Senecam audire. Multi domum servi occupant. Multe igitur lites, multa iurgia, multa bella; de re qualibet pugna erit, nova quotidie crimina proferantur, ac purgentur, et tu medius inter partes
Abbreviated transcription (Latin):
enim castigare neq hiis senece consiliis neqz aliis po-¬
tes te si uelis componere nemo uetuerit Pompas
abige pelle superbiaui Ita enim uel fugabis ẜuoꝵ
iuimicam aciem uel imminues Dolor. Multis ser¬
uis obsideor Natio. Bene si strepitus uel iuanis
queritur iactantia si obsequium aut iocunditas iul
peius serui et si boni sint quod inter prodigia nu-¬
merem Nunꝙͣ tamen multi bene seruiunt Inter
se enim dissident murnurant altricantur alter
ad alterius respiciens manus ip̃e interim odiosq̃¬
alias ociosus complosisqz suis sedens manibus do-¬
mini habitum induisse suumi decus estimat et nl
censet honestius ꝙͣ nichil agere cuncta pollicitus
De hiis namq nunc loquimur qui falsa professi-¬
one uentris ignaui negotium agentes seruitio hu-¬
mili non tantum uoluntarie sed importune sese of-¬
ferunt iniumerabilis turba sed uilis qui cum tot
rum quos boluntas propria sed aliena uis et sua

Expanded text:
enim castigare neque his Senece consiliis, neque aliis poenim castigare neque his Senece consiliis, neque aliis potes. Te, si velis componere, nemo vetuerit: pompas abige, pelle superbiam; ita enim vel fugabis servorum inimicam aciem, vel inminues. Multis servis obsideor. Bene, si strepitus vel inanis queritur iactantia; sin obsequium aut iucunditas, nichil peius. Servi, etsi boni sint quod inter prodigia numerem, numquam tamen multi bene serviunt. Inter se enim dissident, murmurant, altercantur, alter ad alterius respiciens manus; ipse interim otiosus, complosisque suis sedens manibus, domini habitum induisse, suum decus existimat, et nichil censet honestius, quam nil agere, cuncta pollicitus. De his namque nunc loquimur, qui falsa professione ventris ignavi negotium agentes, servitio humili, non tantum voluntarie, sed importune sese offerunt, innumerabilis turba sed vilis, qui, cum tot rum quos non voluntas propria sed aliena vis et sua
Abbreviated transcription (Latin):
dinem duro pede calcantes Admittendos preterea
in seruonem in consilium in conuictum Et quos
queso utiq procaces stultos ebrios perfidos iusolen¬
teneant neq consilium habeant et conuictũ fedẽt
salutis uiteq domini et patrimonn et fame segues
gule auten proprie atq libidinis uigilantissimi
curatores Uerum ille ideo fortassis hoc consulit
quia in seruo uerum opinatur quod iam ante de
amico dixerat fidelem si credideris facies Credo
non cogitans ex optimo genere hominum amicos
esse solutos seruos ex pessimo equidem nõ si mille
annis lupum agnum credideris agnus fiet Dolor
Obsideor seruis quid consilii affers Ratio. Nunꝙͣ
aluinde quesieris quod in te est Non obsideberis insi
dium uoles Neqz uero nunc non obsiderere iusi quod in
urbibus male pacatis accidit una pars amini quasi
factio sediciosorum ciuium obsidentibus faueret uis
hoc malo liberari purga animi tui statum Seruos

Expanded text:
dinem duro pede calcantes: admittendos pretera dinem duro pede calcantes: admittendos pretera in sermonem, in consilium, in convictum. Et quos, queso? Utique procaces, stultos, ebrios, perfidos, insolenneque consilium habeant et convictum fedent, salutis viteque domini et patrimonii et fames segnes, gule autem proprie atque libidinis vigilantissimi curatores. Verum ille ideo fortassis hoc consuluit, quia in servo verum opinatur, quod iam ante de amico dixerat: “Fidelem, si credideris, facies.” Credo, non cogitans ex optimo genere hominum amicos esse solitos, servos ex pessimo; equidem non si mille annis lupum agnum credideris agnus fiet. Obsideor a servis, quid consilii affers? Nunquam aliunde quesieris, quod in te est: non obsideberis nisi dum velis. Neque vero nunc obsiderent, nisi, quod in urbibus male pacatis accidit, una pars animi, quasi factio seditiosorum civium, obsidentibus faveret. Vis hoc malo liberari? Purga animi tui statum! Servos
Abbreviated transcription (Latin):
alis seruis obsidior Ratio. Iunc recte
ais obsideor olu tibi circunfultus
pidebare sed obsessus eras non famili-¬
ari tantum excercitu sed hostili Dolor. Indomitis
seruis premor Ratio. Tue acies contra te nulitant
insane negotium Dolor. Superbis seruis obsessꝰ
sum Ratio. Eosq qui te obsident pascere cogeris in-¬
amena necessitas Dolor. Seruis obsideor pessimis
uoracibus furibus mendacibus impudicis R
Quid seruorum emphiticis affluere est opus ẜuos
dic omnia dixeris Dolor. Seruis obsideor quid cõ-¬
sulis Ratio. Quid consulam sen quid dicam nisi te-¬
rentianum illud que res in se neq modum neq cõ-
silium habet ullum Eam consilio regere nõ potes
Nota sunt tamen hac in re Senece consilio uiuen-¬
dumi cum seruis familiariter comiter clementer
familiarem esse iubet At quibus nempe his quoꝵ
familiaritas contemptus est genitrix Addit nõ
uerberum sed uerborum castigatione utendum qͦ
surdos scilicet torpentesq dominicamq mansuetu¬

Expanded text:
alis servis obsideor. Nunc recte ais “obsideor”: olim tibi circumfultus videbare, sed obsessus eras, non familiari solum exercitu, sed hostili. Indomitis servis premor. Tue acies contra te militant, insuave negotium. Superbis servis obsessus sum. Eosque qui te obsident pascere cogeris, inamena necessitas. Servis obsideor pessimis, voracibus, furibus, mendacibus, impudicis. Quid servorum epithetis affluere est opus? Servos dic, omnia dixeris. Servis obsideor: quid consulis? Quid consulam, seu quid dicam, nisi Terentianum illud: ere, que res in se neque consilium, neque modum habet ullum, eam consilio regere non potes. Nota sunt tamen hac in re Senece consilia: vivendum cum servis familiariter, comiter, clementer; familiarem esse iubet. At quibus? Nempe his quorum familiaritas contemptus est genitrix. Addit: non verberum, sed verborum castigatione utendum erga surdos, scilicet, torpentes dominicamque mansuetu
Abbreviated transcription (Latin):
culos perdidi Ratio. O quot simul ui-¬
te fastidia perdidisti quot feda spectacu¬
lorum ludibria non uidebis Dolor.
Amisi oculos Ratio. Frontis fortasse non pectoris
hii si superant bene habet salua res est Dolor.
Cecus sum Ratio. Non uidebis solem amplius
lentius ignote rei Dolor. Oculis careo Ratio.
Celum terramqz non aspicies sed celi terreq do-¬
minum spectandi facultas non eripitur multu
illa clarior est pisio Dolor Cecitate perpetua
dampnatus sum Ratio. Non uidebis ammodo fron-¬
dosas ualles aereos montes floreos cespites un¬
brosas specus lucidos fontes uaga flumina prata
uirentia quodqz pulcherrinum uisu dicunt hu-¬
mani oris effigiem Sed neq ceni cumulos nec
undantes cloacas neq laniata cadauera et quid¬
quid aspectu fedo stomachum ledit Dolor. O cu¬

Expanded text:
culos perdidi. O quot simul vite fastidia perdidisti! quot feda spectaculorum ludibria non videbis? Amisi oculos. Frontis fortasse, non pectoris: hi si superant, bene habet, salva res est. Cecus sum. Non videbis solem amplius;lentius ignote rei. Oculis careo. Celum terramque non aspicies; sed celi terreque dominum spectandi facultas non eripitur: multum illa clarior est visio. Cecitate perpetua damnatus sum. Non videbis ammodum frondosas valles, aerios montes, floreos cespites, umbrosos specus, lucidos fontes, vaga flumina, prata virentia, quodque pulcherrimum visu dicunt, humani oris effigiem; sed nec ceni cumulos, nec undantes cloacas, nec laniata cadavera, et quicquid aspectu fedo stomachum ledit. Ocu
Abbreviated transcription (Latin):
eorum quos ut fugeres recusandum nichil nulli-¬
usq non auxilium implorandum erat ut ad calcu¬
lum res redeat multis illa corpus tediis ĩplicans
multis animum explicuit Dolor. Heu quid cre-¬
dam rerum pessimam laudanti Ratio. Rerum
pessimia non corporis sed animi uicia morbiqz sunt
Nec idcirco ego lepram sed equanimitatem et paci-¬
entiam laudo Nec indignanter nimiumq flebi-¬
liter ferre suadeo humanarum tuam propriam
rerum sortem cum summo tibi presertim impera/¬
tore ac philozopho Constantino scilicet ac plotyno
de quo modo diximus coẽm Postremo ante oculos
habere celi dominum non lepram odisse sed uiciũ
Cũq ip̃m angelorum iudicem atq hominũ de
quo scriptum est Non habitabit iuxta te malig¬
nus neq permanebunt iniusti ante oculos tuos
Non tamen leprosos horruisse seu fugisse s illorũ
domos adiisse atq interfuisse conniuiis De¬

Expanded text:
eorum, quos ut fugeres recusandum nichil, nulliusque non auxilium implorandum erat: ut ad calculum res redeat, multis illa corpus tediis implicans, multis animum explicuit. Heu, quid credam rerum pessima laudanti? Rerum pessima non corporis, sed animi vitia morbique sunt; nec idcirco ego lepram, sed equanimitatem et patientiam laudo; nec indignanter nimiumque flebiliter ferre suadeo humanarum tuam propriam rerum sortem, cum summo tibi presertim Imperatore ac philosopho, Constantino scilicet ac Plotino de quomodo diximus, communem; postremo ante oculos habere celi dominum, non lepram odisse, sed vitium, eumque ipsum angelorum iudicem atque hominum, de quo scriptum est: “neque habitabit iuxta te malignus, neque permanebunt iniusti ante oculos tuos”, non tamen leprosos horruisse seu fugisse, sed illorum domos adiisse atque conviviis
Abbreviated transcription (Latin):
illi deditos corrupto gustu falsoq iudicio esse non
sit dubium Profecto autem consequens est ot
quibus mala bene sapiunt bona illis ignota sint
et curis nobilibus insuetos esse qui uilibus de¬
lectantur Gaud̾. Multi cotidie me frequẽtant
hystriones Ratio. Frequentare te desment cum
tu diues aut largus dicam rectius cum tu stultꝰ
aut prodigus esse desieris Gaud. Magua michi
acies hystrionum est Ratio. ymino unustarum
que te unctum comitentur siccumq destituant
Mec destituisse suffecerit alias defecerit Nisi
hunc plausum persequatur infamia Sunt lin-¬
gue quibus quies ac silentium pena est Nunꝙ̃
uero isi de aliis lo qui iiuat aut falso laudant
aut lunde detrahunt Et quorum nequeunt mor¬
dere diuicias famam modent Una est histrionũ
ac parasitorum lex ut̾q blandiciis armati post
fortunam eunt Uerum illis uentrem implesse sat
est hiis alia fames tibi non mencior iniurie genꝰ
est implenda cupiditas fundo carens.

Expanded text:
illi deditos corrupto gustu falsoque iudicio esse non illi deditos corrupto gustu falsoque iudicio esse non sit dubium. Profecto enim consequens est ut quibus mala bene sapiunt, bona illis ignota sint et curis nobilibus insuetos esse qui vilibus delectantur. Multi quotidie me frequentant histriones. Frequentare te desinent, cum tu dives aut largus, dicam rectius, cum tu stultus et prodigus esse desieris. Magna michi acies histrionum est. Immo muscarum, que te unctum comitentur siccumque destituant nec destituisse suffecerit nisi hunc plausum par sequatur infamia. Sunt lingue quibus quies ac silentium pena est, numquam vero nisi de aliis loqui iuvat: aut falso laudant aut livide detrahunt et quorum nequeunt mordere divitias famam mordent. Una est histrionum atque parasitorum lex: utrique blanditiis armati post fortunam eunt. Verum illis ventrem implesse satis est; his alia fames: cibi mentio iniurie genus, est implenda cupiditas fundo carens. 29
Abbreviated transcription (Latin):
deret est habitus Sed qui territum alias tetrum¬
ac superbum sille auinum inflauit et ab illo omni
contemptore admissus in graciam anuloq aureo do¬
natus est qui tot graues ac seueros senes senatũq
illum per quem frena orbis agebantur quociens
uoluit ad risum ac leticiam coegit qui populum
Romanum tantum et tam uarium sic illexit ut
diuruum salarium de publico mille deuarios sie
gregalibus ac ministris solus ip̃e perciperet
Magua merces ꝙͣuis exigua fingatur moneta nõ
sine mira quadam et insolita agilitate animi fieri¬
hec posse consenserim ut si quis unꝙͣ alias usqͣm
Roscius affulserit non tibi forte sit uetitum quod
cyceroni licitum fuit Non solum ludis interdum
sed familiaritate eius et ingenio uti Est enim
ingeniis inter se ꝙͣꝙͣ studio et professione distan-¬
tibus multa cognatio ubi enim hunc querimus
multum breui tempore nobilissime arcium retro-¬
cessere Ne dicam hystrionya que eo rediit et nuus

Expanded text:
deret est habitus, sed qui tetricum aderet est habitus, sed qui tetricum ac superbum Sille animum inflexit et ab illo omnium contemptore admissus in gratiam anuloque aureo donatus est; qui tot graves ac severos senes senatumque illum per quem frena orbis agebantur quotiens voluit ad risum ac letitiam coegit; qui populum Romanum tantum et tam varium sic illexit, ut diurnum salarium de publico mille denarios sine gregalibus ac ministris solus ipse perciperet: magna merces, quamvis exigua fingatur moneta. Non sine mira quadam et insolita agilitate animi hoc fieri posse consenserim, ut si quis usquam Roscius affuerit, non tibi forte sit vetitum quod Ciceroni licitum fuit, non solum ludis interdum sed familiaritate eius et ingenio uti; est enim ingeniis inter se, quamquam studio et professione distantibus, multa cognatio. Ubi vero hunc querimus? multum brevi tempore nobilissime artium retrocessere, ne dicam histrioniam, que eo rediit ut nunc
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid quo falso illum uere autem se delectaret hi¬
Gaud̃. Histriones doctos habeo Ratio. Habes
de quibus rideas quiqz te rideant et qui rodant
pestis diuitum peruetusta que ab etrusgis orta
Rome creuit adeo eoqz fiducie est euecta ut esopus
hinc quesitum patrimonium incredibile atq im-¬
mensum filio dimiserit Et roscius uagam spersãq
Rem arte collegerit de hystrionica librum scribens
in quo artem suam oratorie seq perinde Cyceroni
equare non erubuit Eam scilicet ob causam ꝙ af-¬
fectus aniini conceptusq abditos quos cicero uerbis
ornatis uarie pronunciaret Ip̃e alio modo s effectu
pari gestis aptis exprimeret Et sane fuit ille mira
artifex Nec scio quid tam durmu esse uel tã triste
potuerit quod non facile lenisset Non dico qui fa-¬
cilimi atq mitissumm cyceronis amiciciam ingenio me-¬
ruit dignusq pro quo tantus orator uerba faceret
Et de quo scriptum opus menorie posterorum tra-¬

Expanded text:
aliquid, quo falso illum, vere se autem delectaret!aliquid, quo falso illum, vere se autem delectaret! Histriones doctos habeo. Habes de quibus rideas quique te rideant et qui rodant. Pestis divitum pervetusta que ab Hetruscis orta Rome crevit adeo eoque fiducie est evecta ut Esopus hinc quesitum patrimonium incredibile atque immensum filio dimiserit et Roscius vagam sparsamque rem arte collegerit de histrionica librum scribens, in quo artem suam oratorie seque perinde Ciceroni equare non erubuit, eam scilicet ob causam, quod affectus animi conceptusque abditos, quos Cicero verbis ornatis varie pronuntiaret, ipse, alio modo sed effectu pari, gestibus aptis exprimeret. Et sane fuit ille mirus artifex nec scio quid tam durum esse vel tam triste potuerit, quod non facile lenisset; non dico qui facillimi atque mitissimi Ciceronis amicitiam ingenio meruit dignusque pro quo tantus orator verba faceret et de quo scriptum opus memorie posterorum tra
Abbreviated transcription (Latin):
uidentis et bonos annos moresq ingenuos aman-¬
tis offendant Gaud̾. Ludi uici gaudeo Ratio.
Ludus turpis dampnosa uictoria breue gaudium
malo gaudium stultum est promide tractarenus¬
Tartareus quispiam ludi huius inuentor fuit cui
inscii ludibrio ac noxe scientes uero miraculo subia¬
ceant ac stupori Nam quid mirabilius ꝙͣ quod ue-¬
teri prouerbio uulgatum uero uulgi experiencia de¬
prehenditur Ommes huiuscemodi ludi magistros
muidos esse ac mopes et egenos.
Elector hystrionibus iocis Ratio. No¬
bilior multo delectatio illa est que de
modulatione musica liberali stilicet
quadam arte percipit hec solius uanitatis et impu-¬
dencie pleua est Gaudiũ. Histrionibus delector¬
Ratio. Malim pauperibus malim amicis humi-¬
libus malim tandem solitudine delecteris Gaud̾.
Histriones michi risum mouent Ratio. Quid
tu illis quociens de se dnin ridentem risit histrio
quociens se mirantis amenciam admiratus finxit

Expanded text:
videntis et bonos animos moresque ingenuos amanvidentis et bonos animos moresque ingenuos amantis offendant! Lusi, vici, gaudeo. Ludus turpis, damnosa victoria, gaudium malo gaudium stultum est. Proinde tartareus quispiam ludi huius inventor fuit, cuius inscii ludibrio ac noxe, scientes vero miraculo subiaceant ac stupori. Nam quid mirabilius quam quod veteri proverbio vulgatum verumque iugi experientia deprehenditur, omnes huiusce ludi magistros nudos esse atque inopes et egenos? 28 elector histrionum iocis. Nobilior multo delectatio illa est, de modulatione musica; liberali scilicet quadam arte percipitur, hec solius vanitatis et impudentie plena est. Histrionibus delector. Malim pauperibus, malim amicis humilibus, malim tandem solitudine delecteris. Histriones michi risum movent. Quid tu illis? Quotiens de se dominum ridentem risit histrio, quotiens se mirantis amentiam admiratus finxit
Abbreviated transcription (Latin):
Delector taxillorum ludo Ratio. Abicienda de/
lectatio inhonesta et si non uirtutis at saltẽ fame
studio et pudoris cura Nam uix aliud in actib homi
iuenias ubi tam clare mores ac uicia detegantur
Uidisti alacriter alias alacres in prelium descẽsuros
in hoc ludo tremere atq orare flebiliter et suũ nͣm
inuocare quosdam alii alias alibi magnaniios ac
tranquillos illic pro parua pecunia et precari et irasci
et in finem flere Qͣmulta pro paucis ñmis sepe
ibi fecerunt uiri fortes que pro ingenti thezauro ali-¬
bi non fecissent Ibi enim uiciorum omnium sed
in primis ire atq auaricie regnũ est Menimisti
pt naso in eo libro quo inhonestam quidem et suꝑ¬
uacuam artem Utile tamen aliquid interdum in
terserit Amatrices monet ut ob animi uicia ce-¬
lenda ludo hoc aut simili abstineant ne conspecte
ira aut tumde aut auaricia exauste amatoribus
displiceant suis Quanto id uiris dignius preci-¬
pitur ne non modo hominum sed dei oculos omnia

Expanded text:
Delector taxillorum ludo. Abicienda est delectatio inhonesta, etsi non virtutis, at saltem fame studio et pudoris cura. Nam vix aliud in actibus hominum invenias ubi tam clare mores ac vitia detegantur: vidisti alacriter in prelium descensuros in hoc ludo tremere atque orare flebiliter et suum numerum invocare, quosdam alibi magnanimos ac tranquillos illic pro parva pecunia et precari et irasci et in finem furere. Quam multa pro paucis nummis sepe ibi fecerunt viri fortes, que pro ingenti thesauro alibi non fecissent! Ibi enim vitiorum omnium sed in primis ire atque avaritie regnum est. Meministi ut Naso — in eo libro quo inhonestam quidem ac supervacuam artem docet, utile tamen interdum aliquid interserit — amatrices monet, ut ob animi vitia celanda ludo hoc aut simili abstineant, ne conspecte ira tumide aut avaritia exhauste amatoribus displiceant suis. Quanto id viris dignius precipitur, ne non modo hominum sed Dei oculos omnia
Abbreviated transcription (Latin):
cercitus aut senator esse ac philozophus ac orator
ac uir bonus Potest aliquando eciam discusso ser-¬
uitio imperator et rex quoq Neq ad regnum modo
et imperium ab hoc gradu peruenisse aliquos no-¬
iimus sed ad celum ip̃m Non potest seruus mili¬
tare homini deo potest Eiusq milicie stipendiũ est
regnare Dei seruus Rex est hominum socius angelo,¬
rum horror demonum Dei autem seruus et ser¬
uus hominis esse potest Atq ita celesti felicitati
terrena seruitus nichil nocet Dolor. Seruus
sum Ratio. Si semper fuisti consuetudo luctũ
leuiat Si minus spera te posse iterum non esse qd̾
quandoq non fueris Dolor. Seruus sum :¬
Latio. Si speras mali finem minuat spes do-¬
lorem Si desperas impaciencia neq malum malo
cuuules neq te angas superuacue sciens nolensqz
Que tocius humane demencie fumma est Sed
certe nichil est desperandum Si cuncta defuerint
mors aderit que te iuuito domino dissoluat ac

Expanded text:
ercitus aut senator esse, at Philosophus, at Orator, ercitus aut senator esse, at Philosophus, at Orator, at vir bonus potest; aliquando etiam discusso servitio imperator et rex quoque. Neque ad regnum modo et imperium ab hoc gradu pervenisse aliquos novimus, sed ad celum ipsum. Non potest servus militare homini? Deo potest, eiusque militie stipendium est regnare. Dei servus rex est hominum, socius angelorum, horror demonum. Dei autem servus et servus hominis esse potest, atque ita celesti felicitati, terrena servitus nichil nocet. Servus sum. Si semper fuisti, consuetudo luctum leniat; si minus, spera posse te iterum non esse, quod quandoque non fueris. Servus sum. Si speras mali finem, minuat spes dolorem; si desperas, patientia, neque malum malo cumules, neque te angas supervacue sciens volensque que totius humane dementie summa est. Sed certe nichil est desperandum: si cuncta defuerint, mors aderit, que te, invito domino, dissolvat ac
Abbreviated transcription (Latin):
Immortali seruire incipe Ille tibi et et libertate spon-¬
det et regnum ꝙͣnis et in hoc statu nec honestis arti-¬
bus operam dare nec sperare meliora sit uetitũ Et
terencius seruus fuit et didicit haud seruili quodã
ingenio et comedias scripsit haud seruili stilo quo
et libertatem et inter poetarum duces meruit lo-¬
cum Quomodo ergo uirtutem sollidun anime¬
alias animi bonum seruitus impediet que nec ad¬
uenticia studia nec externam gloriam impedire po¬
test Plato ip̃e in seruitium delatus tamen ut sc̃p/¬
tum est quia philozophus maior emente se fuit
domino facit Et est haud du bie seruus eruditus
eo maior indocto domino quo fortuna qualibet ma-¬
ior est ammus Et in libero corpore serua mens ha¬
bitat et in seruo libera obstaxe potest seruitus
non uirtus non industria non fides Tyton cycero/¬
nis seruus fuit sed hiis artibus libertatẽ adeptꝰ
elegantem de patroni alias patraii iocis liberum
posteris liquit Non potest seruus imperator ex-¬

Expanded text:
Immortali servire incipe: ille tibi et libertatem spondet et regnum, quamvis et in hoc statu nec honestis artibus operam dare, nec sperare meliora sit vetitum. Et Terentius servus fuit et didicit, haud servili quidem ingenio, et Comedias scripsit, haud servili stilo, quo et libertatem et inter Poetarum duces meruit locum. Quomodo ergo virtutem, solidum anime bonum, servitus impediet, que nec adventitia studia, nec externam gloriam impedire potest? Plato ipse, in servitium delatus, tamen ut scriptum est, quia Philosophus, maior emente se fuit. servum facit. Et est haud dubie servus eruditus eo maior indocto domino, quo fortuna qualibet maior est animus. Et in libero corpore serva mens habitat, et in servo libera. Obstare servitus respuit, at non virtus, non industria, non fides. Tyro Ciceronis servus fuit, sed his artibus libertatem adeptus: elegantem de patroni iocis librum posteris liquit. Non potest servus imperator ex
Abbreviated transcription (Latin):
tenda alias periocunda est Dolor. Domũ meã
fures et peiores furibus uoluptates peruigil excu-¬
bitrix aduersus uulgi morsus et insulsa iudicia
atq auaricie seu prodigalitatis infamiam que raro
alibi ꝙͣ locupletum sedet in limine Ab hiis malis
nullo melius ingenio custodiri potuit domus tua
ꝙͣ illam custodiet paupertas ut diues et si largus
sit si quid tamen sibi reseruat auarus uulgo dici so-¬
let Sic pauper cupidus quoq largus habebitur
Inuidet opibus uicina pauperiem miseratur Illas
cupit ac uituperat hanc horret et laudat Dolor.
Domum meam occupat paupertas Ratio. Iam
nullus ibi superbie locus erit nec inuidie nec dãp/¬
nis insignibus nec dampnorum metui nec suspi-¬
tiomibus mille nec insidiis nec nausee nec podagre
diuitum hospitibus quibus exclusis habitatura
lacius tecum quies et tranquillitas et uirtus

Expanded text:
entibus periucunda est. Domum meam fures et peiores furibus voluptates, pervigil excubitrix, adversus vulgi morsus et insulsa iudicia, atque avaritie seu prodigalitatis infamiam, que raro alibi quam locupletum sedet in limine. Ab his malis nullo melius ingenio custodiri potuit domus tua, quam illam custodiret paupertas. Ut dives, etsi largus sit, si quid tamen sibi reservat, avarus vulgo dici solet, sic pauper, cupidus quoque largus habebitur. Invidet opibus vicinia, pauperiem miseratur: illas cupit ac vituperat, hanc horret et laudat. Domum meam occupat paupertas. Iam nullus ibi superbie locus erit, nec invidie, nec damnis insignibus, nec damnorum metui, nec suspitionibus mille, nec insidiis, nec nausee, nec podagre, divitum hospitibus: quibus exclusis habitatura latius tecum quies et tranquillitas et virtus
Abbreviated transcription (Latin):
euades quam si sic euaseris in contemptũ incides
utroq caruisse difficilimum Dolor. Inũdia mul-¬
torum premor Ratio. Et ut perhibent calcande
aliud iter inuidie per excellentem qlãm sed per Raro
uestigio signatum Ita ut plures hoc calle gradientiũ
in id quod fugiunt relabantur.

Expanded text:
evades; quam si sic evaseris, in contemptum incides: evades; quam si sic evaseris, in contemptum incides: utroque caruisse difficillimum. Invidia multorum premor. Est, ut perhibent, calcande aliud iter invidie, per excellentem gloriam, sed perraro vestigio signatum, ita ut plures hoc calle gradientium, in id quod fugiunt relabuntur. 36
Abbreviated transcription (Latin):
tuleris nimiis opibus modum pone Quidquid
eximia spe alias sp̃e inflaminare aminos potest
uel abice uel absconde Sed quid est quo carẽ nolis
aut nequeas modeste utere Iniudiam quam inso¬
lencia exasperat humilitas lenit Dunt que illã
extingunt efficacia quidem sed morbo ip̃o peiora Re¬
media miseria scilicet et infamis uita De quorum
altero dictum est miseriam solam inuidia carere
De altero Docraticum illud interroganti enim al¬
thibiadi quibus modis inuidiam declinaret Respon-¬
dit socrates Et uiue inquit ut thersynces cuius
pitam si nestires in homeryca leges ylyade yrom¬
cum planeq socraticum responsui Non est enim
consilium ut inudiam uites uitare uirtutem sanc¬
tiusq est achillem esse cum inuidia ꝙ thersytem
sine / ꝙͣuis illud constet magnos interdum piros
ut securi uiuerent et uirtutem ad tempus et in-¬
genium occultasse Dolor. Inuident michi multi¬
Ratio. Inuidiam nisi uel ignania uel miseria uix

Expanded text:
tuleris. Nimiis opibus modum pone; quicquid tuleris. Nimiis opibus modum pone; quicquid eximia specie inflammare animos potest, vel abice vel absconde. Si quid est quo carere nolis aut nequeas, modeste utere; invidiam quam insolentia exasperat, humilitas lenit. Sunt que illam extinguant, efficacia quidem, sed morbo ipso peiora remedia, miseria, scilicet, et infamis vita. De quorum altero dictum est, miseriam solam invidia carere. De altero Socraticum illud: interroganti enim Alcibiadi, quibus modis invidiam declinaret, respondit Socrates et “vive, inquit, ut Thersites, cuius vitam si nescires, in Homerica leges Yliade”, ironicum planeque Socraticum responsum. Non est enim consilium, ut invidiam vites, vitare virtutem; satiusque est Achillem esse cum invidia, quam Thersitem sine; quamvis illud constet, magnos interdum viros, ut securi viverent, et virtutem ad tempus et ingenium occultasse. Invident michi multi. Invidiam nisi vel ignavia vel miseria vix
Abbreviated transcription (Latin):
nuidetur michi a multis Ratio. Prestat
iniudiosum esse ꝙͣ miserabilem Dolor.
Inuidia excerceor emulorum Ratio. Et
quis unꝙͣ uirtutis amicus excercitio hoc caruit per-¬
curre animo onmes terras omnia secula cunctas his¬
torias euolue uix insignem uirum hac nmunẽ
peste reperies Nolo nunic narrationem ingredi q̃
nos longe niis a proposito nr̃o distrahat Sed si
aliquid meministi omnium que legisti non possunt
ignoti tibi esse ꝙͣplurimi quorum comitatu non tan-¬
tum consoleris sed eciam glorieris Dolor. Inuidet᷑.
michi Ratio. Linque honores et officia publica¬
desine incessu elato et superbo comitatu per oĩa ciuiũ
uolitare sequestra teipm̃ quantum potes ab oculis mł.
candum alias notandum prebeas Uulgus et liuor
in plateis habitant sicut et mala ferme omnia Qui-¬
dam hostes nullo melius modo ꝙͣ fuga uincuntur
et latebris Et profugum et latentem liuor iuse¬
quitur Tolle mali materiam malum omne sus-¬

Expanded text:
nvidetur michi a multis. Prestat nvidetur michi a multis. Prestat invidiosum esse quam miserabilem. Invidia exerceor emulorum. Et quis unquam virtutis amicis exercitio hoc caruit? Percurre animo omnes terras, omnia secula, cunctas historias evolve, vix insignem virum hac immunem peste reperies, nolo nunc narrationem ingredi, que nos longe nimis a proposito distrahat, sed si aliquid meministi omnium que legisti, non possunt ignota tibi esse, quam plurimi quorum comitatu non tantum consoleris, sed etiam glorieris. Invidetur michi. Linque honores et officia publicadesine incessu elato et superbo comitatu per ora civium volitare, sequestra te ipsum quantum potes ab oculis malonotandum prebeas; vulgus et livor in plateis habitant, sicut et mala ferme omnia. Quidam hostes nullo melius modo, quam fuga vincuntur ac latebris. Et profugum et latentem livor insequitur. Tolle mali materiam: malum omne sus