comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ tolerat. ut ab iniquitate cõpescat
s quia duicius tolleratur. nec tam̃
ab iniquitate compescitur: benigni¬
cipit sedreatus sui uincuł ex ipsa
benignitate arcoius astringitur.
Nam quia accepte penitentie tẽpo¬
ra uertit in culpam districtꝰ in ul¬
timis iudex impensa miscdĩe reme

Expanded text:
e tolerat, ut ab iniquitate compescat. Sed qui diutius toleratur, nec tamen ab iniquitate compescitur, muncipit, sed reatus sui vinculis, ex ipso se munere arctius astringit. Nam quia accepta poenitentiae tempora divertit ad culpam, districtus in ultimis judex impensa argume
Abbreviated transcription (Latin):
rea rectitudinem habet: molliciẽ nõ
heibet: quia iudelicet scĩ p̾dicatores
nec sibi nec aliis contͣ iusticiã parc̾e
nouerunt. qui ⁊ in se ⁊in aliis tantũ
iusticie tͣmitem dilig̾e student. hinc¬
dicitur. Uirga recta ẽ. uirga regni

Expanded text:
rea rectitudhabet, quia videlicet sancti praedicatores nec sibi nec aliis contra justitiam parcere noverunt, qui et in se et in aliis tantum justitiae tramitem dirigere student, unddicitur : Virga recta est
Abbreviated transcription (Latin):
tur aut̃ ista unuersał meretrir¬
ĩlectũ. nõ ut quiescat. sed ut fe¬
bre languescat. ut frenesim in¬
currat. quatinꝰ ea iam dicat uel
agat. que alii audire uł uidere¬

Expanded text:
lecto ista universalis meretrix, non ut quiescat, sed ut febre languescat, ut phrenesim sustineat, quatenus ea jam dicat, vel agat, quae alii audire
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. Ego quos amo arguo ⁊ cas¬
tigo. ꝓꝑantꝰ siqͥdem ad tempus
ũqui eterna morte plectendi: Af¬
fliguntur ad modicũ elesti per¬
hennib bonis uegetandi. Sic sic¬

Expanded text:
 quos amo, arguo et castigo . Prosperantur siquidem ad tempus iniqui aeterna morte plectendi: affliguntur ad modicum electi, perennibus bonis vegetandi. Dici
Abbreviated transcription (Latin):
am: suscepti sunt ab eccłia ⁊ ab apłie
⁊ a seniorib. amiũciantes qnͣta feos
set cum ilł deꝰ. Surrexerũt aut̃ qui¬
dam de heresi phariseoꝵ qui credide¬
rant. dicentes. quia oportet circũci¬
dere eos. ꝑcipue quoq seruare le¬

Expanded text:
sunt ab ecclesia et ab apostolis et senioribus adnuntiantes quanta Deus fecisset cum illis surrexerunt autem quidam de heresi Pharisaeorum qui crediderant dicentes quia oportet circumcidi eos praecipere quoque servare le
Abbreviated transcription (Latin):
q hic. nisi quia sermo deia spe¬
cie ad genꝰetransit. ⁊ in eo ꝑtem
speciei reꝑbam quasi ex occulto
in penitentẽ redarguit qmͣ suꝑ
aꝑte increꝑau̾at quatimꝰ una es¬
demq speties modo rea modo dig¬
na appareat cum ⁊ aꝑte negli¬
impenitꝰ redarguit hoo autẽ
id tirco nõ pars speciei q̃ ĩ p̾di
uersis itaq doctorib imꝰ idemq
angłs ⁊ ꝓ reatu taciturnitatis
aꝑte corrũpitur ĩ specie᷑ ⁊ ꝓ nĩ¬
tis obduratione occulta redargu¬
itur in genere. In sanc̾tis uero
nec aꝑte corrumpitur in specie̾.
In eo enĩ qd̃ diuina uox ait. habe¬
o aduersus te qd ꝑmittis mulie¬
rem iezabel que se dicit ꝓpheten
docere ⁊ seducere seruos meos :
torpentium ab exortacione p̾dica¬
toꝵ in notescit filenciũ. In eo u̾o
qd̃ subiungit. Et dedi illi ut pe¬
nitenciam ageret. ⁊ nõ uult pe¬
nitere a formcacione sua: ab spe¬
tie ad genus transiens ⁊ speciem
⁊ genus simul subuno redargu¬

Expanded text:
endum ergo quia sermo Dei a specie ad genus transit, et in eo partem speciei reprobam quasi ex occulto impoenitentem redarguit, quam supra aperte increpaverat; quatenus una eademque species modo rea, modo digna appareat, cum et aperte negliimpoenitens redarguitur. Hoc autem idcirco, ne pars speciei quae in sanversis itaque doctoribus unus idemque angelus, et pro reatu taciturnitatis aperte corripitur in specie, et pro mentis obduratione occulte redarguitur in genere. In sanctis vero nec aperte corripitur in specie, In eo enim quod divina vox ait: Habeo adversus te quod permittis Jezabel quae se dicit prophetas docere, et seducit servos meos, torpentium ab exhortatione praedicatorum innotescit silentium. In eo vero quod subjungit: et dedi illi tempus ut poenitentiam ageret, et non vult poenitere a fornicatione sua, a specie ad genus transiens, et speciem et genus simul sub uno compreh
Abbreviated transcription (French):
dm̃is qui se exaltat humiliabitur.
⁊ qui se humiliat exaltabitur. Hĩc
ergo racionis accepto consilio. hu¬
militatis semitã arcipũt: ꝑ qm al
celsitudinis culmẽ ascendant. Qd̾¬

Expanded text:
omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Hinc ergo rationis accepto consilio, humilitatis semitam arripiunt, per quam ad celsitudinis culmen ascendant, q
Abbreviated transcription (Latin):
inca. Potest fortasse hoc qd̃ eccłia
in reꝓboꝵ ulcione deum scrutato¬
tur nõ ĩ ꝯgrue ita intelłigi: ut qd̃
nũc fide retinet certa. in futurũ
cernat rerum exꝑiencia. Hinc qͥ¬
nos cetur dñs iudicia faciens: nõ
quo ⁊ ante ꝑfidẽ nõ sit cognitus
cũ occulte iudicatet: sed quo ipsa
tr̃ iudicioꝵ exꝑiencia cognoscat᷑¬

Expanded text:
. Potest et hoc quod in Ecclesia in reproborum ultione Deum scrutatotur, non incongrue ita intelligi, ut quod nunc fide retinet certa, in futurum cernat rerum experientia, unnoscetur Dominus judicia faciens , non quod ante per fidem non sit cognitus, cum occulte judicaret, sed quod tunc judiciorum experientia cognosca
Abbreviated transcription (Latin):
morietur: et peccator centũ annoꝵ
maledictꝰ erit. Ac si aꝑte pͣuos de¬
t̾reat dicẽs. uita quidẽ pueri in lõ¬
gum ꝓtrahitur. ut a factis pueri¬
lib corrigat  Sed si a peccati ꝑ pe¬
tracione nec temporis longinqͥta¬
te compescitur. ⁊psa uite longin¬
quitas quam ꝑ miscd̃iam accepit
ei ad cumulũ maledictionis ad¬
crescit. unde necesse ẽ. ut qui se di¬
ucius expectare cognoscunt. ipsa
p̾regate pietatis tempora quasi
ta ne exclemencia iudicis crescat
supplicium. peccatoris. ⁊ unde quis
cripi amorte pofat inde grauius
ad mortem tendat. Sed q̃rendũ¬
nob̃ ẽ. cum in p̾cedenti uersiculo
negligenti p̾dicatori. atq ab ex¬
ortatione torpenti dictumꝰ ab eo
aduersus te qd̾ ꝑmittis mulierẽ.
ierabel que se dicit ꝓph̾etem doce¬
re ⁊ seducere seruos meos fornica¬
subiungitur. dedi tibi ⁊ ilłi. aut cer¬
te sub uno dedi uob̾ tempꝰ ut pe¬
nitenciam ageretis ꝙ nõ uultis

Expanded text:
ator centum annorum maledictus erit . Ac si aperte nos deterreat, dicens: Vita quidem pueri in longum trahitur, ut a factis puerilibus corrigatur; sed si a peccati perpetratione nec temporis longinquitate compescitur, haec ipsa vitae longinquitas, quam per misericordiam accepit, ei ad cumulum maledictionis crescit. Unde necesse est ut cum nos diutius exspectari conspicimus, ipsa praerogatae pietatis tempora quasi s, ne ex clementia judicis crescat supplicium peccatoris; et unde quisque eripi a morte poterat, inde gravius ad mortem tendat. Qunobis est, cum in praecedenti versiculo negligenti praedicatori atque ab exhortatione torpenti dictum sit: Habeo adversus te quod permittis mulierem Jezabel, quae se dicit prophetas docere, et seducit servos meos, csubjungitur, dedi tibi et illi, aut certe sub uno, dedi vobis ut poenitentiam ageretis? Ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
la gentib ad xp̃m conu̾sis serua¬
ri precipiũtur iudelicet. ut absi¬
nerent se ab ĩmolatis ⁊ fornica¬
cione ⁊ suffocatis ⁊ sanguine.
at cũ ꝓcessu temporis parua spa¬
cia deuoluta fuissent. c̾rouerunt
ad culmen ꝑfectionis. ita ut mist
credentium cuncta mũdi post po¬

Expanded text:
la gentibus ad Christum conversis servari praecepta sunt: videlicet ut abstinerent se ab immolatis et fornicatione, suffocato et sanguine. At cum processu temporis parva spatia devoluta fuissent, creverunt ad culmen perfectionis; ita ut multi credentium cuncta mundi postpo
Abbreviated transcription (Latin):
tu luxurie corporał. in affectu. ip¬
sius obscene comixtionis. atq ĩ
auaricia t̾rene felicitatis. ẜed nec
constat simulachroꝵ culturis.
Notandum u̾o qd̃ iezabel mere¬
tric ꝓpħ̾am se dicit. & id circo dei ser¬
uos seducit. Cũ igitur cuilibet lu¬
bricꝰ continenti dicit. ueni fruamͦ
concupitis. quia si hoc deꝰ noluisse¬

Expanded text:
tu luxuriae corporalis, et in effectu ipsius obscoenae commixtionis, atque in avaritia terrenae felicitatis. Sed nec constat in simulacroNotandum quoque quod Jezabel propheten se dicit, et idcirco Dei servos seducit. Cum igitur quilibet continenti dicit: Veni, fruamur concupitis, quia si hoc Deus fieri no
Abbreviated transcription (Latin):
sit credere. de hinc qd̃ quisq cre¬
dit amare. Inde u̾o qd̃ credulitas
⁊ amor compellit oꝑari. Sub̃iũ¬
gitur auf adhuc in laudẽ eccł̃ie:
ac dicitur. Et minist̾um. ⁊ paciẽ

Expanded text:
que credere, deinde quod quisque credit amare, inde etiam quod credulitas et amor docuerit, operari. Subjungitur autem ad haec in laudibus Ecclesiae et dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
in enigmate. docente itaq balaam
mittitit corã filiis isrł balaa scan¬
dalum mulierũ iudelicet deceptio¬
libꝰ quasi pulchram foris ostendũt
in locucionib que intꝰ plena omni
spurticia in sensib eẽ. noscuntur.

Expanded text:
i figurantur. Docente itaque Balaam, mittit coram filiis Israel Balac scandalum mulierum, scilicet deceptiouasi pulchras foris ostendunt in locutionibus, quae intus omni spurcitia plenae esse noscuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
habeat: Et quia nichil inter est.
ltrumq quis ꝓ doctrina bala am
an ꝓ nichosaitaꝵ tacuisse redargu¬
atur: recte subiungitur. Similitꝰ
penitenciam age. Neqͣqmͣ certe ĩ¬

Expanded text:
erti. Et quia nihil interest utrum quis pro doctrina Balaam an pro Nicolaitarum tacuisse redarguatur, recte subjungitur: similiter poenitentiam age; quo dicto i
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. Panem inuisibilẽ qui
de celo descendit. Quid ideo factꝰ
ẽ. homo ut panẽ angłoꝵ mãdu¬
caret homo. In cuius figura il¬
lud in ħeremo manna p̾cessit. qd̾
qui mandu cauer̃ ideo mortui a
comino ꝑhibentur: quia in credu¬
li ꝑmanentes. de hoc ab̃scondito
ac spĩtali singłariter manna qd̾¬
q ĩmortalitatẽ fidelib pollicetur

Expanded text:
de pane invisibili, qui de coelo descendit, qui ideo factus est homo, ut panem angelorum manducaret homo . In cujus figura illud in eremo manna praecessit, quod quia manducaverunt, ideo mortui a Domino perhibentur, quia increduli permanentes. De hoc abscondito et spiritali singulariter manna, quod immortalitatem fidelibus pollicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
eis pon̾et: quaꝵ specieb delectati
in illicitos amꝑlexꝰ ruerent. qͣꝵ
blandiciis delimiti de sacrificiis fo¬
licet factum a deo suo deserti corã
inimicis suis caderẽt. Hoo itaq cõ¬

Expanded text:
eis poneret, quarum speciebus illecti, ad illicitos amplexus ruerent, illarumque blanditiis illiniti, de sacrificiis per hoc a Deo deserti coram inimicis suis caderent. Sed si a
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Docente igitur balaam mit¬
tit balac uoluptatum amatrices
de ĩmolatis ⁊ fornicentͦ cum eis. qͥa
iudelicet sp̃uũ ĩmũdoꝵ suasionib
caro delectata: ad aspectum mẽtis
ipsas cupiditatũ illecebras deducit
ad consensum utendi illicitis rapi¬

Expanded text:
tem. Docente ergo Balaam, misit Balac voluptatum amatrices de immolatis, et fornicentur cum eis, quia videlicet spirituum immundorum suasionibus caro delectata, ad aspectum mentis ipsarum cupiditatum illecebras deducitad consensum utendi illicitis trahi
Abbreviated transcription (Latin):
ilsic tenentes doctrinam balaam:
qui docebat balac mitt̾e scandalũ
coram filiis isrł eccłie ⁊ fornicari. Ne¬
quaqmͣ ista ilłi conueniũt. cui p̾mi¬
serat tenes nomẽ meum. & non¬

Expanded text:
illic tenentes doctrinam Balaam, qui docebat Balac mittere scandalum coram filiis Israel, edere, et fornicari. Nequaquam ista illi conveniunt, cui praemiserat, tenes nomen meum,
Abbreviated transcription (Latin):
utinam autem cũ ad hoc opus ma¬
nũ premisit ꝑfecte natꝰ exisset: ꝙ
non illomanũ retrahente alter
materiam incidisset. Et quid perꝰ¬
ari: Sed cum manũ ⁊ ara ĩ uterũ
retraxit. phares exiens maceriam
diuisit: quia nimirũ cũ opꝰ fidei t
gr̃e in ꝑatriarchis cessauit lex cũ
moyse apparens qiͣ qͥdam paries
semet mediũ interseruit: ⁊ quodã¬
modo uitam patriarchaꝵ ⁊ xp̃iance
rientem legis de medio tulit. ⁊ diui¬
sam maceriam cõniux̃it. ae quo
lo. attestante qui ait. Ipse ẽ. pax
nostra: qui fecit utraq unũ. ⁊ me¬
diũ parietem macene soluens in¬
imiaicias iñ carne sua legem mã

Expanded text:
Utinam cum ad hoc opus maUtinam cum ad hoc opus manum praetendit, perfecte natus exisset, et non illo manum retrahente, alter maceriam incidisset! Et quid ari? Sed cum manum Zara in uterum retraxit, Phares exiens maceriam dividit; quia nimirum cum opus fidei et gratiae in patriarchis cessavit, tum lex Moysi apparens quasi quidam paries, medium semet interseruit, et quodammodo vitam patriarcharum et Christrietem legis de medio tulit, et divisam maceriam conjunxit, et ex lo attestante, qui ait: Ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum, et medium parietem maceriae solvens, inimicitias in carne s
Abbreviated transcription (Latin):
diuideret. Quid itaq in hiis duo¬
bus gemmis. nͥ gemina describi¬
altera scd̃m litteram: et quis alius
m zara qui prior ex utero manum
misit. sed post natꝰ fuit. insi popłs fi¬
dei. populus gr̃e figurabatur: Ma¬
nũ igit᷑ ⁊ ara ex utero premisit. qͥa¬
enoch. noe. Melchisedech. abeaham
ỹsaac.iacob ioseph. ⁊ iob. ⁊ aliis qͥ¬
illoꝵ iniitari potuerunt exempla.
fecto manu nostri quoq actꝰ tãꝙͣ¬
pleniores corporis qui adhuc na¬
tura quodam modo gestantis itͥo
tenebamꝰ᷑ : figura precessit. Unde
npsa manus secũ in utero coctini¬
um retraxit iudicia iudelicet xp̃i
passionis. cuiꝰ effusio sanguinis
actum illustrabit xp̃ianũ. hine em̃
idẽ paruulus nomẽ accepit. ⁊ ara
populus dnĩ uidelicet redemptoris.
uisitauit nos oriens ex alie. Qui¬
tus tam̃ mystica obstetricis uoce
primatũ accepit dicentis. hic egre¬
dietur ꝑrior. Sed nec mirũ. ut ipse
post sequens primatũ teneat. qui
prior ad opꝰ grẽ manum extenditi

Expanded text:
ur? Quid itaque in his duobus geminis nisi gemina describialtera secundum legem? Et quis alius in Zara, qui prior ex utero manum praemisit, sed post natus fuit, nisi populus fidei, populus gratiae figurabatur? Manum igitur Zara ex utero praemisit, qEnoch, Melchisedec, Abraham, Isaac, Jacob, Joseph, et Job, et aliis, qui eorum imitari potuerunt exempla. fecto manu, nostri quoque actus tanquam integri corporis, qui adhuc quodammodo gestantis utero tenebamur, figura praecessit. Unde et ipsa manus secum in utero coccum retraxit; indicia videlicet Christi passionis, cujus effusio sanguinis actum illustravit Christianum. Hinc etiam idem Zara nomen accepit. Zara s, Visitavit nos oriens ex alto . Qtus, mystica tamen obstetricis voce primatum accepit, dicentis: Hic egredietur prior. Sed non mirum, si post sequens primatum teneat, qui prior ad opus gratiae manum misit.
Abbreviated transcription (Latin):
lib̃i sp̃s scĩ iminere q̃dam m̃bra cetis
eminere ꝓspiciens aiti uos iñ carne
ñ estis: s ĩ spũ ac si aliis uerb̾ diceret.
nenͣ ꝙͣ ut cet̾i corporis ossa carne cir¬
cũdamini. s tanqm cornua suꝑ car¬

Expanded text:
itus sancti munere quaedam membra caeteris eminere prospiciens ait: Vos in carne non estis, sed in spiritu , ac si aliis verbis diceret: Nequaquam ut caetera corporis ossa circumdamini, sed tanquam cornua super car
Abbreviated transcription (Latin):
eius inueniam. Num quidigit᷑
aut suꝑne patrie angłicis sp̃itibꝰ
aut scĩs homĩb siue in carne ui¬
uẽtib seu defunctis uentura re¬
demptoris dispensacio latuit. it
eam a longe sp̃italib ocuł respi¬
cere nõ possent. Quis hoc dixerit.¬

Expanded text:
igitur aut supernae patriae angelicis spiritibus, aut sanctis hominibus, sive in carne viventibus sive defunctis, ventura Redemptoris dispensatio latuit, ut eam saltem a longe spiritalibus oculis respicere non possent? Quis hoc dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
urias mũdius dici potest Sed rur¬
sum ꝑ misterium. qͥd dauid sacrius
qͥd uria infideliꝰ inuenit᷑. qnͣdo et
isse ꝑ uite culpam ꝓpħie signat in¬
nocentiam. M iste ꝑ uite in nocen¬
ciam in ꝓpħia exprimit culpa. sic

Expanded text:
Uria mundius dici potest? Sed rurUria mundius dici potest? Sed rursum per mysterium quid David sanctius, quid Uria infidelius invenitur? quando et ille per vitae culpam, prophetiae signat innocentiam, et iste per vitae innocentiam in
Abbreviated transcription (Latin):
duriciam p̾ceptoꝵ fontẽ baptisma¬
tis inueniens ad aqmͣ post laboẽ
recurrat. S urias qui archam dñ
qd domũ suam intrare nõ possit.
ac si iudaitꝰ populus dicat. Ego
mandata in sacrificiis carnalibꝰ
iudeo. ⁊ redire ad conscienciam sp̃i¬
talem intelligenciã nõ requiro
quasi enĩ archa eẽ. sub pełłib dicit:
quia p̾cepta dĩ nõ nisi ad exhiben¬
dum ministeriũ sacrificii carna¬
lis intelłigit. hunc tam̃ eciam re¬
dire ad domũ nolentem dauid ad
mẽsam uocat: quia qmuis iuda¬
tus populus ad conscienciam re¬
uerti contempnat. ei tam̃ redẽptꝙ
ueniens mandata sp̃irttalia. si
itaq iudaicus populus tenet. que
eius diuinitatẽ soquitur: cui isdẽ
populus cred̾e dedignat᷑. uñ ⁊ uaxi¬
as ad ioab cum epłis ex quib occi¬
atur. Dñ em̃ mandata legis retinẽs
implere nititur. ĩ ꝑse nimirũ de¬
fert iudicium unde dampnet᷑ ꝙ ͥ ͥ gͦ
ꝑ factũ istud dauid scelestius: quid

Expanded text:
duritiam praeceptorum, fontem baptismaduritiam praeceptorum, fontem baptismatis inveniens, ad aquam post laborem recurrat. Sed Urias qui arcam Domindit quod domum suam intrare non possit. Ac si Judaicus populus dicat: Ego mandata Dei in sacrificiis carnalibus video, et redire ad conscientiam per spiritualem intelligentiam non requiro. Quasi enim arcam esse sub pellibus dicit, qui praecepta Dei nonnisi ad exhibendum ministerium sacrificii carnalis intelligit. Hunc tamen etiam redire ad domum nolentem, David ad mensam vocat, quia quamvis Judaicus populus ad conscientiam reverti contemnat, ei tamen Redemptor veniens mandata spiritualia praeitaque Judaicus populus tenet, quae ejus divinitatem loquitur, cui idem populus credere dedignatur. Unde et Urias ad Joab cum epistolis, ex quibus occiatur. Dum enim mandata legis retinens implere renititur, ipse nimirum defert judicium unde damnetur. Quid ergo per factum istud David scelestius? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
dauid ad se ad duc̾e. nisi datorem
legis carnali popuło legi cõiũctã.
spĩtali sibi intellectu sotiare. Beth¬
sabee enĩ ut p̾fati sumus: puteus
septimus dicitur: quia inmirum
tur. Quem u̾o urias nisi iudaiũ
ppopulum signat. cuiꝰ nomẽ ins̾¬
p̾tatum dicitur lux mea dĩ. Iuda¬
icus auf populus qui de accepta
legis sapiencia ł sciencia extollit᷑
quasi de d̾i luce gliatur: set huis
urie daud uxorem abstulit sibi¬
q coniũtit: quia udelicet manu
fortis qui daiud dicitur ĩ carne
redemptor apparens. dum de se spir¬
talttur loqui legem innotuit. ꝑ hoc
quod iuxtalitteram tenebatur. hõe
uidaico populo extraneam demon¬
strauit. sibi comũxit: qr se ꝑ illam
p̾dicari declarauit. Uriam tamen
ad domũ ire dauid admonet ⁊ pedeᷤ
lauare: qr in carnatꝰ dominꝰ uenid̃
iudaico popuło p̾cepit. it ad consa¬
enciam redeat ⁊ sordes operum fle¬
tib tergat. ut spiritaliter manda¬
ta legis intelligat. et post tantã

Expanded text:
sabeae ad se perducere, nisi datorem legis carnali populo legem conjunctam spiritali sibi intellectu sociare? Bersabea autem, ut praefati sumus, puteus septimus dicitur, quia nimirum tur. Quem vero Urias, nisi Judaicum populum signat, cujus nomen interpretatum dicitur: Lux mea Dominus. Judaicus autem populus, quia de accepta legis scientia extollitur, quasi de Dei luce gUriae David uxorem abstulit, sibique conjunxit, quia videlicet manu fortis, quod David dicitur, in carne Redemptor apparens, dum de se spiritualiter loqui legem innotuit, per hoc quod juxta litteram tenebatur, hanc a Judaico populo extraneam demonstravit, sibique conjunxit, quia se per illam praedicari declaravit. Uriam tamen ad domum ire David admonet pedes lavare, quia incarnatus Dominus veniens, Judaico populo praecepit ut ad conscientiam redeat, et sordes operum fletibus tergat; ut spiritualiter mandata legis intelligat, et post tantam
Abbreviated transcription (Latin):
benedici. susi enĩ ipsa humaua ĩ dei
uerbo natura ab omi creatura adoran¬
ret. adorate scabellũ pedũ eiꝰ. qm̃ scm̃
ẽ Recte igitur scabellũ pedũ dĩ ipsa in¬
carnacio redẽptoris dicitur. cui et̾nitas

Expanded text:
b. III: Nisi enim ipsa humana in Dei Verbo natura ab omni creatura adoranret: Adorate scabellum pedum ejus . Recte igitur scabellum pedum ejus ipsa incarnatio Redemptoris dicitur, cui aeternitas
Abbreviated transcription (Latin):
rubrũ ẽ. indum̃tũ tuũ : Ac si di¬
c̾e̾t. Qͥd ẽ. qd̾ ĩ carne mori uolui¬
traxisti. Cuĩ ille Respondit. Tor¬
cular calcaui solus : ꝙ de gentib
nõ ẽ. uir mecum. Solus itaq tor¬
cular solus cascauit. quia solus

Expanded text:
diceret, quid est quod in carne mori voluitraxisti? 15 cui ille respondit: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum. Solus utique torcular calcavit, quia solus
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Sed eẽ. consiliũ nõ potest. fi
intellectus de ẽ. Quia qui nõ ĩtelłi¬
git malũ qd̃ agentẽ grauat. quo¬
modo potest bonũ solidare qd̾ adiu¬
uat. Itaq a consilio: ascendamꝰ
ad ĩtessectum. d ꝙͥ si ĩ tellectꝰ mag¬
no quidẽ acumine uigeat ⁊ mode¬
rari se nesciat ꝑ maturttatẽ: ab ĩ¬
tellectu gͦ ascendamꝰ ad sapiẽciam:
ut hoc qd̾ acute ĩtellectꝰ adinuenit.

Expanded text:
potest. Sed esse consilium non potest, si potest. Sed esse consilium non potest, si intellectus deest: quia qui non intelligit malum quod agentem gravat, quomodo potest bonum solidare, quod adjuvat: itaque a consilio ascendamus ad intellectum. Sed quid si intellectus magno quidem acumine vigilet, et moderari se nesciat per maturitatem? Ab intellectu ergo ascendamus ad sapientiam, ut quod acute intellectus invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
timor ẽ. sicũ eo pietas nõ ẽ.ͦ Qui em̃
bulãciom dissimulat. huiꝰ timor an¬
te ommpotentis dĩ ociisos nulsus e.
qui nõ subleuat ad pietatẽ. sepeis¬
sepe pietas ꝑmordinatã misdĩam
etrare solet: si fortasse peꝑcerit que
ꝑcenda nõ sunt. peccata ẽ. que feri¬
rigehenne ignib possunt districto
sunt uerbere corrrigenda. Sed ĩordi¬
nata ꝑieras cũ temporalit̾ ꝑcit: ad
et̾num suppliciũ ꝑtrahit. ut ergo u̾̃a
⁊ ordinata ait pietas: ad glndĩ ẽ. ali¬
um subleuanda. idẽ. ad scienciamait
sciat uł quid ad miscdĩam puniat
uł quid ex miscd̃ia dimittat. Sed qͥd
si sciat qͥd agere qͥsq debeat uirtu¬
tem quoq agendi nõ habeat: Sci¬
encia ergo crescat ad fortitudinẽ
ut cũ uidet quid agendũ sit hoc
ag̾e ꝑm̃tis fortitudinẽ possit. nec
timore treprdet nec ꝑauore collapsa
ta. ipsa sui p̾sũꝑcione ĩ casum ruit.
Ascendat ergo ad consiliũ: ut p̾uidẽ¬
do premuniat omne qd̾ ag̾e fortitꝰ

Expanded text:
timor est, si cum eo pietas non est? Qui enimbulationibus dissimulat, hujus timor ante omnipotentis Dei oculos nullus est, si non sublevatur ad pietatem. Sed saepe pietas per inordinatam miserrare solet, si forte pepercerit quae parcenda non sunt. Peccata enim quae feriri gehennae ignibus possunt, disciplinae sunt verbere corrigenda. Sed inordinata pietas, cum temporaliter parcit, ad aeternum supplicium pertrahit. Ut ergo vera et ordinata sit pietas, ad gradum est alium sublevanda, id est, ad scientiam: Ut sciat, vel quid ex misericordia puniat, vel quid ex si sciat, quid agere debeat, virtutem vero agendi non habeat? Scientia ergo nostra crescat ad fortitudinem, ut cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit, ne timore trepidet: et pavore collapsa, ta, ipsa sui praesumptione in casum ruit: ascendat ergo ad consilium, ut praevidendo praemuniat omne quod agere fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
re. hĩne ysaias ait. Non angłs nõ
legatꝰ. s ipse dñs saluos faciet eos
subtꝰ t̾ram. quia neq anima exuta
corpore. Si em̃ homo uiuẽs ĩ corpo¬
re q̃ utiq potest tãꝙͣ uictima mo¬
ri ħoc implere nõ pot̾at. qnͣto minꝰ
anma sine corpore qui mori essen¬

Expanded text:
. Hinc Isaias ait, non angelus, non legatus, sed ipse Dominus salvos faciet eos. subtus terram; quoniam nec anima exuta corpore. Si enim homo vivens in corpore, qui utique potest tanquam victima mori, hoc implere non poterat; quanto minus anima, quae sine corpore mori essen
Abbreviated transcription (Latin):
Pͥmꝰ itaq hystoricꝰ i dẽq simplex nicħ
m̃ se mysticum retinẽs totꝰ ẽiforis.
Scd̾s aut̃ allegoricus: totꝰ omino ĩ¬
tus. Tertius u̾o utriusq geminam
ĩ se retinens formam ut p̾sentis tũc
tẽporis congruũ suppleret officium
⁊ aliquid figurate gereret futuroꝵ.¬
mutatio nec uicssitudinis obũbͣcio.¬
accipi. Nam intellectu nõ potest com¬
prehendi. pax enĩ dei exuꝑat omñ
de se figuratim multa narrauit. nuł¬
lus competentꝰ attingit. Quintꝰ porro¬
in parabol u̾borum diffusus. ĩ parabo¬
lis rerum gestum littere ĩ mutans.
orum uł secreta spiritaliũ sensuũ p̾sig
nans.itaẽ. abstrusa quadã ambigiuta¬
te suspectꝰ. ut intꝰ sit modis om̃ib re¬
putandꝰ. Sextꝰ eciã de gemino salua¬
toris aduẽtu. certis daret testimoniis
foris in prõptu positꝰ: certis intꝰ latet
dubitacionẽ anferat in hiis u̾o que¬

Expanded text:
Primus itaque historicus, idemque simplex, nihil in se mysticum retinens, totus est foris. Secundus allegoricus, totus omnino intus. Tertius utriusque geminam in se retinet formam, ut et praesentis tunc temporis congruum suppleret officium, et aliquid figurate gereret futurorumutatio, nec accipi, nam intellectu non potest comprehendi. Pax enim Dei, ait Apostolde se tropice multa narravit, nullus competenter attingit. Quintin parabolis verborum diffusus, quibusdam etiam gestum litterae imitans, vel secreta spiritualium sensuum multa ita est abstrusa quadam ambiguitate suspectus, ut intus sit modis omnibus reputandus. Sextus de gemino Christi adventu certis claret testimoniis, foris in promptu positus, certis intus latet dubitationem a
Abbreviated transcription (Latin):
Bona ẽ. lex. Si qͥs ea legittime utatͦ
dixerat enĩ. finis p̾cepti: ẽ caritas
de corde puro ⁊̃ consciencia bona ⁊ fide
nõ ficta. Quo dicto. legẽ fidei eudẽt ĩfi¬
nuãs. legẽ quoq factoꝵ mox secutꝰ exp̾s¬
sit dicens. Iustis lex nõ ẽ ̃posita: s ĩ iꝰtis
impiis ⁊ peccatorib. Et ceb̾a enũciãs.¬

Expanded text:
egitime utatur. Dixerat enim : Finis praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta. Quo dicto legem fidei evidenter insinuans, legem quoque factorum mox secutus expressit, dicens: Justis lex non est posita, sed injustis, impiis et peccatoribus, et caetera
Abbreviated transcription (Latin):
ti forma ꝑmanserit grãs tam̃ in
sub legis pondere laborabat. In ilłis
uero figuratis pecoꝵ uictimisagnꝰ¬
thesauri sapiencie ⁊ sciencie abscõ¬
diti. uite agende p̾cepta data gr᷑a
contemplarent ͦͤ. figure aut̃ tãꝙͣ
ubre manfesta ueritate ꝓtinꝰ
uincebat reos. ꝓdebat infirmos.
ut redempcio quereretur. Istis u̾o:
significatiuis tanqm in terioraue¬
laminis xp̃m parturiebant fore
uenturum. quo ueniente remota
celebracio destitit figuraꝵ: q̃ ũbra
fuerat ficturoꝵ. Nec ẽ. alf̾iꝰ iam
querenda ex quo ipsius uiui corꝑ¬
is ueritas claruit manifesta. In¬

Expanded text:
ti forma permanserit, gratia tamen sub legis pondere laborabat, in illis vero figuratis pecorum victimisthesauri sapientiae et scientiae absconditi , vitae agendae praecepta data gratia complerentur, figurae autem tanquam umbrae , manifestata veritate, protinus vincebat reos , prodebat infirmos, ut salvatio quaereretur. Istis vero significantibus, tanquam in interiora velaminis Christum parturiebant fore venturum, quo veniente, remota celebratio destitit figurarum, quae umbra fuerat futurorum. Nec est ulterius quaerenda, ex quo ipsius vivi corporis veritas claruit manifesta . Fin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ seniores cũ animalibꝰ añ. respondẽt: ⁊ er̃¬
lia cũ seniorib adorant ⁊ cadunt. Una em̃
eademq eccl̃ia diu̾sis uocabuł figuratat
deum collaudat. ⁊ ipsam laudem qua de¬
laudis preconio attollit cadẽs humilite
adorat. Qui sit autẽ isce casus ⁊ hec ado¬
ꝓgressu ultra modum̃ lassemus: huns
librum isto fine claudamus.
QUARTUS. oO

Expanded text:
et seniores cum animalibus Amen respondent, et animalia cum senioribus adorant et cadunt. Una enim eademque Ecclesia diversis vocabulis figurata, et Deum collaudat, et ipsam fidem laudis praeconio attollit, cadens humiliter adorat. Quid sit autem iste casus et haec adoprogressu ultra modum lassemur, hunc librum isto fine claudamus. QUARTUS
Abbreviated transcription (Latin):
tro ⁊ aspiciens retro. aptꝰ ẽ. regno ce¬
scriptura exemplo tacuit. quo nos tã¬
qmͣ sale condiret ut nõ fatui negli¬
ad moneretin statuã salis conuersa
future legis ꝑhibetur gestasse ꝑso¬
ꝓtreati ⁊ sub ea positi male male
intelligendo quodãmͦ inebriatur. ea
q nõ legittime ittendo infidelitatis
oꝑa pariunt. Bona ẽ. em̃ lex ait apłs:
si quis ea legittime utat  Si igitꝰ

Expanded text:
t respiciens retro aptus est regno cae exemplum tacuit, quo nos tamquam sale condiret, ut non fatui negleadmoneret, in statuam salis conuersa futurae legis videtur gestasse persoocreati, et sub lege positi, male intelligendo, quodam modo inebriant eam, qua non legitime utendo, infidelitatis opera pariunt. Bona est enim lex, ait Apostolus, si quis ea legitime utatur . Nec
Abbreviated transcription (Latin):
stetrix ooccimo ligauit dicens. Hic
egredietur pͥor. S ĩ matris ict̾o illo
manũ reuotante. exiuit altꝰ eui
obstetrir dixit. Quare diuisa est
ꝓpter te maceria: unde uocauit
nomẽ eius phares: ioẽ diuisio.
Post quem exiuit fr̾ eiꝰ qui pͥoꝵ
manũ deut̾o premiserat. qmͣ &
coctino obstetrix ligauerat qui
nõ uideat qnͣtũ enigiata myst̾ia¬

Expanded text:
coccino ligavit dicens: Hic prior egredietur . Sed in matris utero illo manum revocante, exivit alter, cui obstetrix dixit: Quare divisa est propter te maceria? Unde et vocavit nomen ejus Phares, id est divisio. Post quem exivit frater ejus, qui prior manum de utero praemiserat, quam et coccino obstetrix ligaverat. Vocnon videat quanta aenigmata myst
Abbreviated transcription (Latin):
dentib adeo qͥ nouit bene uti eciã
mał nostris congruũ de ilł miste¬
illiꝰ temporis in eodem populo ge¬
dicens. Omĩa enĩ hec: in figura
contingebant ilł. Et licet ilłi aut

Expanded text:
dentibus a Deo, qui novit bene uti etiam malis nostris, aliud de illis mysteillius temporis in eodem populo gedicens : Omnia enim haec in figura contingebant illis. Et licet illi
Abbreviated transcription (Latin):
dispensacionis incarnati uerbi p̾¬
parabat effedtum: ut aliud quid
futurorum p̾uidebat agendum.
foris ergo peccata parebant: Intꝰ
aut̃ mysteria latebant. Sed quia

Expanded text:
dispensationis incarnati Verbi praeparabat effectum, aut aliud quid futurorum praevidebat agendum. Foris namque peccata parebant; intus quoque mysteria latebant. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
magna ultra qmͣ potest quereret.
Suꝑse namq in mirabilib attolli¬
tur: qui ⁊m hiis que nõ sufficit ui
deri conatur. Bene intra has men¬
suras etiam in ipsa paulus p̾dicaci¬
onis sue latitudine coartabat cũ
dic̾e̾t. Non enĩ audeo aliquid loqui:

Expanded text:
am poterat, quaereret: super se namque in mirabilibus attollitur, qui et in his ad quae non sufficit, videri idoneus conatur. Bene intra has mensuras etiam in ipsa Paulus praedicationis suae se latitudine coarctabat, cum diceret: Non enim audeo aliquid loqui
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Cumq eũ crucifixũ ⁊ sepultũ
utderent: eum ab amore euis diui¬
sisse crediderunt. Sed capud turturis¬
⁊ ĩtisum ẽ. ⁊ asuo corpore abscisũ nõ
ẽ. quia ex eo qd̃ ꝓ nob̾ mortẽ ꝑtulit.
om̃s nos sibi uerius in ipsa sua mor¬

Expanded text:
sunt. Cumque illum crucifixum et sepultum sunt. Cumque illum crucifixum et sepultum viderent, eum se ab amore omnium dividisse crediderunt. Sed caput turturis tamen a suo corpore abscissum non est, quia ex eo quod pro nobis mortem pertulit, omnes nos sibi verius in ipsa sua mor
Abbreviated transcription (Latin):
pud eius ad pennulas itaut collo ĩ¬
hereait. & nõ penitꝰ abrũpat᷑ Quid
mortẽ hostie cepd̃ corpori ĩhereat.
nisi medicitoris nr̃i ꝑsona signat᷑.
Redẽptoris et enĩ nr̃i mors ad cõ¬
iunctionẽ sui corꝑis idest eccłie ua¬
luit. nõ ad seꝑacionẽ. Mediator &¬
& uere emũdacionis hostia. unde
ꝓ nobis mortẽ ꝑtulit: in de nob̾ ue¬
rius inhesit. Post sectionẽ ergo ca¬
pd̃ turturis suo corpori inheret: qͥa
diuidit. ꝑ secutores igitur ꝑeger̃t
hoc qd̃ ꝑniciorẽ. moliti sunt. Intule¬
rũt mortẽ. ut ab eo sc̃ asciderent fi¬
deliũ deuocionẽ. S in de fides creuit:
unde hanc se extinguere infideliũ
incredulitas credidit. Cũ enĩ se ex¬
istimant eius miracula ꝓsequedo
abscid̾e. hec nimirũ compulsi nes¬
tiendo dilatare. Quis nãq capud
n̾is humani de quos criptum ẽ. ipsũ
dedit capud suꝑ omẽm eccłiam q̃ ẽ
corpꝰ ipsius. Que cũ iudei ꝑ sequerẽ¬
tur nome eius de t̾ra delere conati

Expanded text:
put ejus ad pennulas, ita ut collo inhaereat, et non penitus abrumpatur mortem hostiae corpori caput inhaereat, nisi Mediatoris nostri persona signatur? Redemptoris enim nostri mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae valuit, non ad separationem. Mediator eet vera emundationis hostia, unde pro nobis mortem pertulit, inde nobis verius inhaesit. Post sectionem ergo caput turturis suo corpori inhaeret, quidividit. Persecutores igitur peregerunt hoc quod perniciose moliti sunt. Intulerunt mortem, ut ab eo abscinderent fidelium devotionem. Sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit. Cumque se existimarunt ejus miracula persequendo abscindere, haec nimirum compulsi sunt nesciendo dilatare. Quis namque caput neris humani? De quo scriptum est: Ipsum dedit caput super omnem Ecclesiam, quae est corpus ipsius . Quem cum Judaei persequerentur, n
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑni sui capitis corpꝰ ẽ. In qͣ illiꝰ
alta uidendo oculꝰ. Aliꝰ recte oꝑando.
manꝰ. Aliꝰ adĩiucta discurrendo. pes.
Aliꝰ p̾ceptorũ uocẽ intelligendo auris.
ta officia ĩpendũt. unũ de semet¬
ipsis omĩb corpꝰ reddunt. Et cũ di¬
uersa in caritate ꝑagũt. diu̾sa cẽ.
ꝑhibẽt ubi continẽtur. Si aut̾ unũ
quid tuncta agerent: corpꝰ utiq
isteret. si hce nõ concors mẽbrorum
diuersitas nõ teneret. Hinc rursũ¬

Expanded text:
ni sui capitis corpus est, in qua alius alta videndo oculus, alius recta operando manus, alius ad injuncta discurrendo pes, alius praeceptorum vocem intelligendo auris, ta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt; et cum diversa in charitate peragunt, diversum esse prohibent ubi continentur. Si autem unum quid cuncti agerent, corpus utique, lectum non existeret, si hoc concors membrorum diversitas non teneret. Dum s
Abbreviated transcription (Latin):
tor nr̃ qui ex cõceptione ⁊ natuuitate
ꝑfectꝰ deꝰ ⁊ homo extitit: passionũ do
lores ꝑtulit. ⁊ sic ad resurrectionis
gliam ꝑuenit. Ex auro gͦ mũdissi
mo candelabrũ ductile fuit: quia &
peccatũ nõ habuit. ⁊ tam̃ eiꝰ corpꝰ ꝑ
passionũ contumelias ad immorta¬

Expanded text:
tor noster, qui ex conceptione et nativitate perfectus Deus et homo exstitit, passionum ictus pertulit, et sic ad resurrectionis gloriam pervenit. Ex auro ergo mundissimo ductile candelabrum fuit, quia et peccatum non habuit, et tamen ejus corpus per passion
Abbreviated transcription (Latin):
martyres. donec eoꝵ corpora ĩ morte
soluerent᷑. Corpora eoꝵ in morte solu¬
ta sunt: ut mira cuł chorus carẽt. Cho¬
uuscauerũt miracuł. ut hostes suos
ex diuina luce ꝓsternerẽt. Quis nõ
ditis fugiẽs a facie fr̃m suoꝵ. cõsti¬
tuitur in principẽ ait pugnet isrł ꝯͣ¬

Expanded text:
martyres, donec eorum corpora in morte martyres, donec eorum corpora in morte solverentur; corpora eorum in morte soluta sunt, ut miraculis coruscarent; coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce prosternerent, quatenus ditis fugiens a facie fratrum suorum constituitur in principem ob pugnam
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ designat. Cũ hiis quippe dñs
de trinitate que ds ẽ. ꝑfecte sentire.
intra lagenas absconderũt lampa¬
des: fractis lagenis ostondũt᷑ lam¬
pades. Quaꝵ choruscante lumine
hostes t̾riti in fugã uertũtur. Que
tubis. clamor p̾dicacionis. In lam¬
padib aut̃ claritas miraculoꝵ. In
lagenis u̾o fragilitas corpoꝵ. bales
duce suo ad p̾liũ martyres xp̃i. sed
tubis. s lagenis. s lampadib. Qͥ
sonuerunt tubis: dũ p̾diauerunt.
Confregerũt lagenas: dũ soluenda
in passione sua corpora. hostilib gla
dris. opposuerut. Resplenduerunt
lampadibꝰ : dũ post solucionẽ corpoꝵ
miracuł coruscarũt. Moxq hostes
in fugã uersi sunt: dũ mortuorũ
martyꝵ corpora miracuł chorusca¬
re conspicerent luce u̾itatis fracti.
qd̾ ĩpugnauerãt crediderũt. Cecine¬
rũt ergo tubis: ut lagene frang̾ent᷑.
Lagene fracte sunt: ut lãpades appa¬
rerẽt. A pparuerũt lampades. ut hoste ᷤ
ĩ fugã uerterent  Idem p̾dicauerũt

Expanded text:
Trinitatis? Cum his quippe Dominus de Trinitate, quae Deus est, perfecte sentire.Intra lagenas missae sunt lampades, confractis vero lagenis ostensae sunt lampades, quarum coruscante luce hostes territi in fugam versi sunt . tubis clamor praedicantium, in lampadibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales duce suo ad praelium martyres nostri, sed tubis, sed lagenis, sed lampadibus. Qui sonuerunt tubis, dum praedicant, confregere lagenas, dum solvenda in passiodiis opponunt. Resplenduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum miraculis coruscaverunt. Moxque hostes in fugam conversi sunt; quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti, quod impugnaverunt, crediderunt. Cecinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur; lagenae fractae sunt, ut lampades apparerent; apparuerunt lampades, ut hostes in fugam verterentur; id est, praedicaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ac passionẽ eius conspexerit. ipse
antiqͥ serpentis uenena euade̾ pot̾it.
hoc certe indicãt uerba ipsiꝰ domini
dicentis. Sicut ex altauit moyses ser¬
pentem in heremo. Ita exaltazi opor¬
tet filiũ hominis. ut om̃is qui credit
pensus est: ut dñs & in serpente mortuꝰ
⁊ in ere significaret᷑ et̾nus. uidelicet ut¬
& indicaretꝰ mortuus ꝑ humanitatẽ:¬

Expanded text:
Dei ac passionem conspexerit, ipse antiqui hostis venena evadere poterit. Hoc certe indicant verba ipsius Domini dicentis: « Sicut exaltavit Moyses serpentem in deserto, ita exaltari oportespensus est, ut Dominus et in serpente mortuus , et in aere significaretur aeternus, videlicet, ut indicaretur mortuus per humanitate
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ sapiencie. alii sermonẽ
sciencie. alii plenam fidẽ. alii gr̃am
sanitatũ. alii oꝑacionẽ uirtutum.
alii ꝓ phaͣm. alii discrecionẽ sp̃uũ.
alii genera singuaꝵ. alii int̾pͥtaci¬

Expanded text:
sermonem sapientiae; alii sermonem scientiae; alii plenam fidem; alii gratiam sanitatum; alii operationem virtutum; alii prophetiam; alii discretionem spirituum; alii genera linguarum; alii interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
Et & capita equoꝵ erant ut capi¬
ta leonũ: ⁊ de ore ipsoꝵ ꝓcedit. ignis
& sulphur. et fumꝰ. Abhiis tribus
plagis occisa ẽ. tercia pars homi¬
nũ. de igne.⁊ fumo ꝙ sulphure.
q̃ ꝓcedebãt ex ore ipsoꝵ. In capite

Expanded text:
et capita equorum erant tamquam capita leonum et de ore ipsorum procedit ignis et fumus et sulphur ab his tribus plagis occisa est tertia pars hominum de igne et fumo et sulphure qui procedebat ex ore ipsorum pote
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in belło. Ut corpꝰ quod abinimi¬
cis putat᷑ infirmũ. & ꝑ cuiꝰ mat̾i̾am
ammo quoq inferre nituit ᷑ int̾itũ:
deo confortante exꝑiant᷑ inuictũ. qui¬
iudelicet nõ solũ pacis tempore amics
uerũ eciam i ipsa ꝑsecutione: talẽtũ
diuini uerbi gratis erogãs inimicis.¬
terpretat᷑. uocat᷑. Ut enĩ de accepta
lucrũ referant. nec ipsis iimicis hãc

Expanded text:
tur , ut corpus quod ab inimicis putatur infirmum, et per cujus materiam animae quoque inferre nituntur interitum, Deo confortante, experiatur invictum, auquia non solum pacis tempore amicis, verum etiam in ipsa persecutione talentum divini verbi gratis erogant inimicis,nterpretatur. Ut enim de accepta pecunia lucrum referant, nec ipsis inimicis hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Ex tribu aser: xii. milia signatiues
tribu neptalim: xiiͦ. milia signati.
ex tribu manassẽ. xii. milia signati.
ex tribu simeon: xi. milia signati.
Ex tribu leui .xii. milia signati. Ex
tribu isachar .xiͦi. milia signati. Ex
tribu ioseph:. xii. milia signati. Ex tri¬
bu z abulon: xiiᵒ. miliã signati. Si
quaꝙͣ hoc ordine inserta inuenimus.
sexto ponit᷑ loco. Si meon ibi scdõ: hic
septimo. Leui ibi t̾nio᷑ hic octauo loco
subrogat᷑ͦ Isachar tantũ: zabulõ. nep
hic ponũtur. Dan u̾o qͥntꝰ iacob filiꝰ.

Expanded text:
ecim millia signati: ex tribu Nephthalim duodecim millia signati: ex tribu Manasse duodecim millia signati: ex tribu Simeon duodecim millia signati: ex tribu Levi duodecim millia signati: ex tribu Issachar duodecim millia signati; ex tribu Zabulon duodecim millia signati: ex tri duodecim millia signati. Si  nequaquam hoc ordine inserta invenimus; sexto. Simeon ibi secundo, hic septimo. Levi ibi tertio, hic octavo loco subrogatur. Issachar tantum, Zabulon, hic ponuntur. Dan vero quintus Jacob filius
Abbreviated transcription (Latin):
uiri unde desiderioꝵ suoꝵ detrimẽta
tolerant. inde maiora lucra ex alioꝵ
ꝓuectu reportant: quia dũ eis uaca¬
re ut appetunt nõ licet. reiꝑe secũ a¬
lios quib admiscent᷑ libet. Quid nã¬

Expanded text:
viri unde desideriorum suorum detrimenta tolerant, inde majora lucra conversis aliis reportant, quia dum eis vacare, ut appetunt, non licet, rapere secum alios quibus admiscentur libet. Fit
Abbreviated transcription (Latin):
lumẽ paxtua. ⁊ iusticia tua sicut gͥ¬
gites mazis. ⁊ utinam dirigantur
iue mee. ad custodiendas iustifica¬
ciones tuas. Et quis dabit mͥ pen¬
nas sicut columbe ⁊ uolabo ⁊ requi¬
escam. Coniũctiuus eciam: si audi¬
eritis uocera meam ⁊ custodieritis
pactum meum: eritis mͥ in peculiũ
de cũctis populis. mea ẽ. emĩ om̃is tes¬

Expanded text:
tua, et justitia tua sicut gurgites maris ; et, Utinam dirigantur viae meae ad custodiendas justificationes tuas ; et: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo et requiescam ? Conjunctivus, Si audieritis vocem meam, et custodieritis pactum meum, eritis mihi in peculium de cunctis populis; mea est enim omnis ter
Abbreviated transcription (Latin):
siuit lauachro aque in uerbo mũ¬
datã terrenꝯͣ cul cantem celestib ĩ¬
hyantem p̾destinatam iudit. ꝓuidꝰ
uocatam dilexit sponsus ut iustisi¬
catam sibi coniungeret Legittimꝰ
uir eius int̾ficitur. quia ut istorum
ecclia celesti sponss adhereat anti¬
qui hostis uirtus confringitur ꝯ¬
fracta pedib electorum calcanda ꝓ¬
mino dicitur. Ecce dedi potestatẽ uo¬
bis calcandi suꝑ omnẽ uirtutẽ ini¬

Expanded text:
avacro aquae in verbo mundatam, terrena calcantem, coelestibus inhiantem, praedestinatam vidit providus, vocatam dilexit sponsus, ut justificatam sibi conjungeret legitimus vir ejus interficitur; quia ut justorum Ecclesia coelesti sponso adhaereat, antiqui hostis virtus confringitur, confracta pedibus electorum calcanda plis a Domino dicitur: Ecce dedi potestatem vobis calcandi super omnem virtutem ini
Abbreviated transcription (Latin):
tendimꝰ. quid in qmͣ potest inue¬
niri scelestiꝰ: siu̾o myst̾ium figu¬
rande rei. in ipso facto confideramꝰ
p̾misi typum expͥmit redemptoris
bene aut̃ in solario: quiti in sole
posuit tab̾naculũ suũ. Solariu
qd̾ ad siłitudinẽ t̾re solum habeat.
Sed eciam ab eo qd̾ eminẽciꝰ cet̾is
domib in sole sit positum. S nec
habeat iudaica plebs sicut nos tec

Expanded text:
tendimus, quid unquam potest inveniri scelestius? Si vero mysterium figurandae rei in ipso facto consideramus, s, typum exprimit Redemptoris. Bene autem in solario, quia in sole posuit tabernaculum suum. Solarium quod ad similitudinem terrae solum habeat; sed etiam ab eo quod eminentius caeteris domibus in sole sit positum. Nam et Judaica plebs non sicut nos tec
Abbreviated transcription (Latin):
puteus septimꝰ uertitur. nich nisi
eccłie figuram exp̾ssit. Reste enim
scõꝵ ecclia puteꝰ s acietatis siue pu¬
teus septimus uocat᷑: quia nir̃
ille seꝑtiformis spt̃ doctrina in elet¬
pe in diuinis fluminib a qͣꝵ fluen¬
tis aptissime comparatur. hinc
dñs mñ euugłio aiti Siquis sitit: ue¬
niat ad me ⁊ bibat. Et qͥ credit in
me sicut dixit scriptura: flumina
de uentre eiꝰ fluent a que uiue. Q̃
aute eẽt illa potacio subsecutꝰ em̃iglis¬
ta exposuit dicens. Hoc aut̃ dixerũt
desp̃u: quẽ accepturi erant credẽtes
m eum. hinc mulieri samaritane
typum eccłie gerenti ad piteũ di¬
cit. Qui biberit ex aqͣ hac. siciet ite¬

Expanded text:
puteus septimus vertitur, nisi puteus septimus vertitur, nisi Ecclesiae figuram expressit? recte enim sanctorum Ecclesia puteus satietatis, sive puteus septimus vocatur; quia nimirum illa septiformis Spiritus doctrina in elecpe in divinis voluminibus aquarum fluentis apertissime comparatur. Hinc Dominus in Evangelio ait: Si quis sitit, veniat ad me, et bibat. Et qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Quae autem esset ipsa potatio subsecutus Evangelista exposuit dicens: Hoc autem dixit de Spiritu quem accepturi erant credentes in eum. Hinc mulieri Samaritanae typum Ecclesiae gerenti, ad puteum dicit: Qui biberit ex aqua hac, sitiet ite
Abbreviated transcription (Latin):
interpretatur manu fortis. urias
aut̾ lux mea dei. Etheus u̾o absci¬
sus Berbabee quoq putheꝰ sacie¬
tatis. siue ꝑuteus septimꝰ. Cuiꝰ ita¬
q figuram illo in loco daiuid ma¬
nu fortis gessisse creditur. nͥ dm̃ ihe
Dñs fortis ⁊ potens. dominꝰ potens
in p̾lio: Cuiꝰ aut̃ urias qͥ int̾pre¬
tatus lux mea dei sonat nisi anti¬
luci lux orta in tempore se similem
fieri concupiuit. hoc ipsum eciam
quo a conditore lucebat amisit.oñ
quia ⁊ inueritate nõ stetit. s alu¬
ce sua qua acreatore pre om̃ibus
creaturis clariorẽ aͨceꝑat suꝑbie
mercto tanqmͣ horrende tenebre
exclusꝰ ẽi recte ei conuenit. qd̃ etheꝰ
idest. abscisꝰ uocatur. quiq caden¬
do uera fortitudine amissa nũc e¬
ciam transfigurat se uelud ange¬
lum lucis. audens adhuc dicere:
Lux mea dei ẽ. Et qͥd mirum si dei
lucem suam dicat. cũ de ilło apłs
clamet. aduersatur ⁊ extollitur su
colitur: Quiꝰ bethsabee que in la¬
tinam linguam puteꝰ sacietatis uł

Expanded text:
interpretatur, manu fortis; Urias autem, lux mea Dei; Ethaeus, abscissus; Bersabee puteus satietatis, sive puteus septimus. Cujus itaque figuram illo in loco David manufortis gessisse creditur, nisi nus fortis et potens, Dominus potens in praelio. Cujus autem Urias, qui interpretatus lux mea Dei sonat, nisi antipiternae lux orta in tempore se similem fieri concupivit, hoc ipsum etiam quo a Conditore elucebat, amisit. Unde, quia et in veritate non stetit, etiam a luce sua, quam a Creatore prae omnibus creaturis clariorem acceperat, superbiae merito, tanquam horrendae tenebrae, exclusus est, recte ei convenit quod Ethaeus, id est abscissus vocatur. Quique cadendo, vera fortitudine amissa, nunc etiam transfigurat se velut angelum lucis, audens adhuc dicere, lux Dei mea est. Et quid mirum, si lucem Dei dicat suam, cum de illo Apostolus clamet: Adversatur Cujus vero Bersabeae, quae in Latinam linguam puteus satietatis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tum suũ coram abimelech ⁊ di¬
misit eum ⁊ abiit. cum in libro
regum coram achii rege. suũ¬
dauid uultum mutasse legat᷑:
qnͣdo tẏmpanizans ad ostia ciui¬
tatis. ꝓpriumq corpus suis ma¬
nib portans ⁊ s aluiã suꝑ barbã
suam decurrere faciens: uł cet̾a¬
tanqm more in samientis exercẽs:
tẏpũ dominicẽ passionis exp̾s¬
sit. Enm ergo mutato nomine
ꝓ achis abimelech posuit. legẽ¬
tẽ utiq admonuit. ex ipsiusĩ¬
terp̾tatione nominis latens al¬
cius penitrare mysteriũ. abime¬
lech enĩ int̾pretatꝰ dicit ᷑ patris
mei regnũ. Bũc itaq dei filiꝰ d̾s
humilis apparẽs. factꝰq obedi¬
tẽ crucis. qd̃ ꝓprie tympano fi¬

Expanded text:
tum suum coram Abimelech, et dimisit eum et abiit; cum in libro Regum coram Achis rege David vultum suum mutasse legatur, quando tympanizans ad ostia civitatis, propriumque corpus suis manibus portans, et salivam super barbam suam decurrere faciens, vel caetera more insanientis exercens, typum dominicae passionis expressit. Cum ergo mutatur nomine pro Achis Abimelech, legentem admonuit ex ipsis interpretationum nominibus, latens altius penetrare mysterium. Abimelech enim interpretatum, dicitur patris mei regnum. Tunc ergo Dei Filius humilis veniens, factusque obedicrucis , quod proprie in tympano fi