comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinebit si sollicite agͣt ut ma¬
lis homimibus proumera
cairat eos qr conquirat. nã
⁊sacrilegos latrones plag̾¬
arios. fures. conquurre de
uet ꝓut quisq deuquerit
in cum animaducrtẽ recep¬
tatores q eorum cohceresi¬
ne quibus latro diucius la¬
tere non potest. ¶turiosi si
non possnt per ncuos cont
obiniam eundem est .s. ut car¬
cere contincantur ⁊ itaduus
pius rescripsit. ¶Sane ercuc¬
iendum diui fr̃es putaunt in
p̃ eius qui patricidiu com
rore facinus commisissetan
uero irucra compos mentis
non eet ut simuasset pleit¬
eretuz si fuieiet. in carce cont¬

Expanded text:
tinebit, si sollicite agat, ut malis hominibus provincia careat eosque conquirat: nam et sacrilegos latrones plagiarios fures conquirere debet et prout quisque deliquerit, in eum animadvertere, receptoresque eorum coercere, sine quibus latro diutius latere non potest. Furiosis, si non possint per necessarios contobviam eundum est: scilicet ut carcere contineantur. et ita divus Pius rescripsit. sane excutiendum divi fratres putaverunt in persona eius, qui parricidium rore facinus admississet an uero re uera compos mentis non esset, ut si simulasset, plecte‹re›tur, si fureret, in carcere cont
Abbreviated transcription (Latin):
titor fuit qstiplatus⁊ poss di¬
ciplenumẽe compmissumqr
is qui conuenitur tutusz ulti
ficit excepcom hr̃e. ut arbiter
dius li .ii. dicit. qui uidi cis p¬
tes sustepit ancmz se sua sẽ¬
cua controusus impoitur
siuo suo ur autt̃e discutilit¬
em patentur no uidtur arbi¬
trum arbit rẽcepisse.¶Arbi
siertitũra sit. nec ꝓfr̾ possit.
spacium ci ad ꝓñciandum
dari. Domp¬

Expanded text:
titor fuit qui stipulatus est, possit dici plenum esse compromissum, quia is qui convenitur tutus est ficit exceptionem habere, ut arbiter dius libro nono dicit, qui iudicis partes suscepit finemque se sua sententia controversiis impositurum silio suo vel auctoritate discuti litem paterentur, non videtur arbitrium recepisse. Arbitsi exitura sit nec proferri possit. spatium ei ad pronuntiandum dari. Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
meis impnsisid tolłe. qr q
ab alio scmpossid. ea tenu
istis acconib teneturut p¬
aciatur id opus toli. ¶Opͦ
quor nouum sitibi denun¬
ciaium.tuq eum locum ali¬
enaius.⁊ emptoropus fece

Expanded text:
meis impensis id tollere, quia qui ab alio factum possidet, hactenus istis actionibus tenetur, ut patiatur id opus tolli. Opus quoque novum si tibi nuntiaverim tuque eum locum alienaveris et emptor opus fece
Abbreviated transcription (Latin):
ecroit. sama dir uentoso
occõnem p̾stat dampnum
fecisse urͣ mn codem crimine
portut obsuauit ne sb̃ita u¬
is uenti longiꝰ ignem ꝓd¬

Expanded text:
ccidit. nam si die uentoso occasionem praestat, damnum fecisse uidetur: in eodem crimine oportuit obseruauit uel subita uis uenti longius ignem prod
Abbreviated transcription (Latin):
de lcone cet̾isz feris ⁊ aub
idem erit dñdum. ¶Mag¬
istͣto mumcipales ꝯidam¬
pnum iniuria ded̾int po¬
sse a quia ceñ¶Nam ⁊ cum
pecudes aliqs pignori cep¬
iss ⁊ fame cas necauisset
dum ñ petͣtur ce eis cibum
defẽ in ft̃m a cc̃o danda est.

Expanded text:
 auibus idem erit dicendum.Magistratus municipales, si damnum iniuria dederint, posse Aquilia teneri. nam et cum pecudes aliquis pignori cepisset et fame eas necauisset, dum non patitur te eis cibaria adferre, in factum actio danda est.
Abbreviated transcription (Latin):
erat cucͣ fuitutem rescrip¬
sic uir̾ suo posse eum int̾¬
in suo ꝓterit. ille in alien¬
o fecit᷑sinaus tua in pac¬
ta inscabam meam dam¬
pnum michi dedit qĩtum

Expanded text:
ra seruitutem, rescripsit iure suo posse eum intein suo protexit, ille in alieno fecit.Si nauis tua inpacta in meam scapham damnum mihi dedit, quaesitum
Abbreviated transcription (Latin):
am rem debitorem miuriã
passũm cum ꝓsit ei ad debi
to debitori danda ẽ acco ⁊ io
in hus cãib in qb c̃ditor
danda ẽ acco p̃p mopiam de¬
bicoris r& litem amisit c̃¬
dicor adem us ad modum
debiti hebit a que accõm ut
ꝓsit ħ debitori ip̃i a debico¬
ri in id qd̃ debitum excedit
ꝯpetir aqlie acc̃o. ¶Si qs
alicnum umum ł frum̃tu

Expanded text:
ea re debitorem iniuriam passurum, cum prosit ei ad debitto, debitori dandam actionem: et ideo in his casibus, in quibus creditori danda est actio propter inopiam debitoris vel quod litem amisit, creditor quidem usque ad modum debiti habebit Aquiliae actionem, ut prosit hoc debitori, ipsi autem debitori in id quod debitum excedit competit Aquiliae actio. Si quis alienum vinum vel frumentum
Abbreviated transcription (Latin):
rum factum sit .l. aqlia cũ
nautis agn̾dum. qr puire¬
ft̾ an nauem inmitcndo an
fracłm a naue ducñto aut
tua manu dampnum ded̃¬
dampno affõr s oi fune r¬
upto aũ cum anllo regetur
sicum uiuentoꝵ. naus ĩ¬
pulsa eẽt infunes achoraꝵ.¬

Expanded text:
ctum sit, lege Aquilia cum nautis agendum, quia parui refert nauem immittendo aut serraculum ad nauem ducendo an tua manu damnum dededamno adficior: sed si fune rupto aut cum a nullo regeretur si, cum ui uentorum nauis impulsa esset in funes anchor
Abbreviated transcription (Latin):
sccundo creditori cenctuꝵ at
am crcepc̃o quam acc̃o utilis
ci danda z q si dominus sol¬
uerit peccumam pignus qu¬
oq perimiutuꝵ. eet pot dubi¬
t̃ri muniquid creditorinim¬
moꝵ. solutoꝵ. nomme utilis
accio dapdasit. an non qd
emm. si res soluta fucrit q¬

Expanded text:
secundo creditori tenetur et tam exceptio quam actio utilis ei danda est: quod si dominus solverit pecuniam, pignus quoque peremitur. sed potest dubitari, numquid creditori nummorum solutorum nomine utilis actio danda sit an non: quid enim, si res soluta fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
cunis nomen pignoridatum
⁊ cractam a creditore sc ꝯp̾nsa¬
turum. giucro corpus is deb¬
uerit ⁊ soluerit pignoris lo¬
co fucurum apud fm credito¬
rem i insuperficiarns lime d sist¬
cre creditor pot aduersus que

Expanded text:
cuius nomen pignori datum est, exacta ea creditorem secum pensaturum: si vero corpus is debuerit et solverit, pignoris loco futurum apud secundum creditorem. Et in superficiariis legitime consistere
Abbreviated transcription (Latin):
am ꝓ ea accipiat. pot remeiꝰ
ꝗs inducͣtur eous retin po¬
ssõm pignoris leco donec
lli peccuma soluatur cum ĩ
usuras fructũs ꝑcipiat aut
locͣndo aut ip̃e percipiendo h̃i¬
tantoIta si amiserit po¬
ssõnem solet in factum acco
ne. ¶Usuffructus an possit
usum fructum habet. et scrib
dum creditorem. et sinelit cũ
tuebitur. si non inter credito¬
rem. et eum ad quem ususfru¬
ctus ꝑtinet. ꝯuenerit. ut usus
fructus pignori sit¶ Nam ⁊
cum emptorem ususfructus
tactur pretor cur non et credi¬
torem tuebitu cadem racio¬
ne et debitori obicietimr exte¬
pcio. ¶Iura prediorum uib¬
anorum pignori dari non
possunt. Igitur nec oucinre
spossuͦnt. ut ypothece sunt.

Expanded text:
rem eius quis inducatur, eo usque retinet possessionem pignoris loco, donec illi pecunia solvatur, cum in usuras fructus percipiat aut locando aut ipse percipiendo habitandoque: itaque si amiserit possessionem, solet in factum actione uti. Vsus fructus an possit usum fructum habet. et scribidum creditorem et si velit cum tuebitur: "si non inter creditorem et eum ad quem usus fructus pertinet convenerit, ut usus fructus pignori sit": nam et cum emptorem usus fructus tuetur praetor, cur non et creditorem tuebitur? eadem ratione et debitori obicietur exceptio. Iura praediorum urbanorum pignori dari non possunt: igitur nec conuenire possunt, ut hypothecae sint.
Abbreviated transcription (Latin):
alias obligru̾t. nisi ꝯd̾o exti¬
terit. ¶Inter pignus. iutem
⁊ ypothetam tantum nomis pd
sonus differt ¶Oure autem
quis ypothecam pot̾ pro sua
obligacone siue pro aliena

Expanded text:
alias obligantur, nisi condicio exstiterit. Inter pignus autem et hypothecam tantum nominis sonus differt. Dare autem quis hypothecam potest sive pro sua obligatione sive pro aliena
Abbreviated transcription (Latin):
uesit. ea non ꝯtinebuntur q̃
uerisimilez quem quam spe¬
cialiter obligaturum non fu¬
uestis relinquenda debitori
⁊ eremancipiis que in cousu
hebat. ut certum sit eum pig
nori daturum non fuisse ꝓͥ

Expanded text:
ue sit, ea non continebuntur, quae uerisimile est quemquam specialiter obligaturum non fuuestis relinquenda est debitori, et ex mancipiis quae in eo usu habebit, ut cernori daturum non fuisse. pr
Abbreviated transcription (Latin):
dicem rem q̃m pecicrit postea
hr̃e credior pot̃ quam qui p¬
ignus he̾bat. dedit ergo sum¬
mouebitur reiudicate crcep¬
cõne tm ⁊ si marime nullam

Expanded text:
dicium rem quam petierat postea habere creditor potest, quam habet qui pignus dedit. ergo summouebitur rei iudicatae exceptione, tametsi maxime nullam
Abbreviated transcription (Latin):
mino poclium acquier. ¶Q.u
plium pigõri daretur nomia¬
um ut fructus quo pigõries¬
sent ꝯũeit eos ⁊sumptos uõi
fide emp̃sor uũli ẜuiana restit¬
uere ñ cogcturpigõris ⁊ eĩ cãm
nec usucapigne pimi pia cuit

Expanded text:
mino peculium adquisierat. Cum praedium pignori daretur, nominatim, ut fructus quoque pignori essent, convenit. eos consumptos bona fide emptor utili Serviana restituere non cogetur: pignoris etenim causam nec usucapione peremi placuit
Abbreviated transcription (Latin):
tu auc dehus que nascunt᷑
sine is qui usumfractu
ab. sicut uir scribit. ¶ Qui
dicitur creitorem pbare de¬
be. cum ꝯuemebat rem in bõr
dic in seri solet cauciomibuᷤ
ypochece nomme dacis ceta
q̃ bona teneantur debitoris
dicori. ut effugiant picłmq
solnit paci qui scpius caste
res obligant pclic̾e oliit ⁊¬
comres sit obligita. ut sĩt
us ÷ arit soudum cum pri¬
mo debico libata res fint ⁊ de
quo id̾ndumz. utrum ret

Expanded text:
ascuntur sive is, qui usum fructum habet, sicut Iulianus scribit. Quod dicitur creditorem probare debere, cum conveniebat, rem in bonis die inseri solet cautionibus, ypothecae nomine datis cetera etiam bona teneantur debitoris, ditori, ut effugiant periculum, quod solent pati qui saepius easdem res obligant, praedicere solent em res sit obligata, ut sit est: aut solidum, cum primo debito liberata res fuerit? de quo videndum est, utrum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nalit ita omnes oppinantu.
qui a qͣm equis spargunt. ceter¬
qr eorum mistia que ctaminbꝰ
sacris desuiunt ignomios ha¬
b̾antur designatores aut̃ quoc¬
no face celsus ꝓbrt. qui misfiu
non artem ludicm ererceant.
sanclocus istehodie. a principe
nopmodico uenefõdatur.
¶lit p̃tor q lenecinium fecit. leo¬
cumum facit: qui questuaia ma¬
principalit hoc negm gat᷑ sui
alt̾ius negacionis accessiõneu¬
tatur. utputa si caupo fu̾itur
t ⁊ inbalneis ad custodienda u¬
estim̃ta conducta hant manc

Expanded text:
aliter ita omnes opinantur equi aquam equis spargunt ceteraque eorum ministeria, qui certaminibus sacris deseruiunt, ignominiosi habeantur. Designatores autem, quon facere Celsus probat, quia ministerium, non artem ludicram exerceant. et sane locus iste hodie a principe non pro modico beneficio datur. Ait praetor: 'qui lenocinium fecerit'. lenocinium facit qui quaestuaria maprincipaliter negotium gerat, sive alterius negotiationis accessione utatur: ut puta si caupo fuit vel t in balneis ad custodienda vestimenta conducta habent manc
Abbreviated transcription (Latin):
uodait p̃torqui ab excitudi¬
missus erit dimissum sit. ac¬
cipe debemus militem caliga¬
tum.ul siqs alus us ad cent¬
uriomur p̃fectum cohortise

Expanded text:
uod ait praetor: 'qui ab exercitu dimissus erit': dimissum accipere debemus militem caligatum, uel si quis alius usque ad centurionem, uel praefectum cohortis u
Abbreviated transcription (Latin):
rilic. Elit p̾torqui inscena
plierit infamis ⁊ scena autẽ
zut labo diffim̃uit queluidor
faciendorum causa quobloco
ubiquis consistat moneatur¬
que spectaculum sip̾biturus
poita sit in pir priuatoneuł
miuto quo tũ locopassim hor¬
nes spectabili causa. admitta¬
tur eos .n. q questus causa m
ctaminia descũdunt ⁊ omes

Expanded text:
ri licet. Ait praetor: 'qui in scaenam prodierit, infamis est'. scaena est, ut Labeo definit, quae ludorum faciendorum causa quolibet loco, ubi quis consistat moueaturque spectaculum sui praebiturus, posita sit in publico priuatoue uel in uico, quo tamen loco passim homines spectaculi causa admittantur. eos enim, qui quaest‹us› causa in certamina descendunt et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
Somp ⁊ cum qui in r̾uitute
peculiaia mancipia pstitutah¬
abiut. nõri post libertatem ait.
Calumpniatorita dem̃ notur
Si fuit calumpine causa damp¬
tus. nr .ni. suffic calumpniaty¬

Expanded text:
s et eum, qui in seruitute peculiaria mancipia prostituta habuit, notari post libertatem ait. Calumniator ita demum notatur, si fuerit calumniae causa damnatus: neque enim sufficit calumniat
Abbreviated transcription (Latin):
ciacom ⁊ ob hoc cũcmnt utu¬
endicor ubet quia assĩgna¬
t᷑um sc modum intͣcertum
lecum noht. senecdariuti¬
lem debere pompomrat ert
ergo ad accõm de dolo decur¬
rendum. ¶Dicum flusm¬
odus rominciatꝰ cẽt emptor
cum uendicore cremptoeg¬
isset agere pot̾it ⁊̃ cum monri¬
sore. set sinich cio inter ode¬
pnan mensorem nõ opt
rat cumuenditore eg̾it. set
deminors ꝯseqnt̾ scribit põ¬
p̾de residuo cum mensorca¬

Expanded text:
t ut uenditor liberetur, qui adsignaturum se modum intra certum locum non habet: sed nec dari utilem debere Pomponius ait. erit ergo ad actionem de dolo decurrendum.Si cum falsus modus renuntiatus esset, emptor cum uenditore ex empto egisset, agere poterit etiam cum mensore: sed si nihil eius interest, condemnari mensorem non oportrat cum uenditore egerit, sed de minore, consequenter scribit Pomponius de residuo cum mensore a
Abbreviated transcription (Latin):
elplic̾as. set sicgotibi cum
ccm mensor mandau̾mut
monsuram agriag̃es ⁊mid
tico delegaĩns ⁊ ille dolo ma¬
lo ꝗd mnea refec̾it tucenebis
quiadolo malouersates ꝗ
cali homim c̃didisti. ¶ Ip¬

Expanded text:
litteras.Sed si ego tibi, cum esses mensor, mandauerim, ut mensuram agri ageres et tu id Titio delegaueris et ille dolo malo quid in ea re fecerit, tu teneberis, quia dolo malo uersatus es, qui tali homini credidisti. 3
Abbreviated transcription (Latin):
dusus meusoremquia: er
uendico accom adũsus qp¬
torem ubi ⁊ hic emptorso¬
ip utdm adhibit mensor
fraudaint memrenunciaci¬
onc temcum siobhoc deiid¬
si a iudice adhibito mensor¬
dtra merenunciau̾t dolom¬
alo dubicatan tom michi
debeat ꝗd magis admiccit.¬
¶Danc accõm hrdi smilib

Expanded text:
sus mensorem, quia est ex uendito actio aduersus emptorem, nisi et hic emptor soicium adhibitus mensor fraudauerit me in renuntiatione, teneri eum, si ob hoc de iudsi a iudice adhibitus contra me renuntiauerit dolo malo, dubitat, an teneri mihi debeat? quod magis admittit.Hanc ac
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝯor̃e pot̾ qd plus dede¬
rit agicum mensoreñ posse
nichemm emptoris incer
cum possit otͣore insi solue¬
do uenditorno fu̾nit. tunc .n.
mensor cenebr. ¶Set giu̾e¬
dicormaiorem modum tra

Expanded text:
icere potest quod plus dedit, agi cum mensore non posse: nihil enim emptoris interesse, cum possit condicere: nisi soluendo uenditor non fuit: tunc enim mensor tenebitur.Sed si uenditor maiorem modum tra
Abbreviated transcription (Latin):
minem fame necau̾it in fa¬
ctum accõne tem̃ naciꝰ ait¬
¶Si suum meum catan¬
tem aitato equo effec̃is in
flumen p̾cipit᷑ri at io ho

Expanded text:
minem fame necauerit, in factum actione teneri Neratius ait.Si seruum meum equitantem concitato equo effeceris in flumen praecip
Abbreviated transcription (Latin):
unt ⁊ io q̃rimo si furiosus
dampnum dederat anleg̃
a qlie acc̃o sit ⁊ pegasꝰ neg¬
auit. q̃ .n. in eo cłpa sit cum
sue m̃tis ñ sit ⁊ ħ est iussi¬
mum cessabit igit᷑ aque a
s ⁊ si infans dampnum
ded̾it ioem erit dicñdum
ꝙ si in pubes ro fec̾it labeo

Expanded text:
t ideo quaerimus, si furiosus damnum dederit, an legis Aquiliae actio sit? et Pegasus negauit: quae enim in eo culpa sit, cum suae mentis non sit? et hoc est uerissimum. cessabit igitur Aquili si infans damnum dederit, idem erit dicendum. quo‹dsi› inpubes id fecerit, Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m si obstatrir medicamẽ¬
tum ded̃it ⁊ in mulier pier¬
it lab̾o distingint ut siꝗde
suis manib supposuit ui de¬
at᷑ occidisse. sin u̾o ded̾it ut si¬
bi mulier offen in fc̃m acco¬

Expanded text:
m si obstetrix medicamentum dederit et inde mulier perierit, Labeo distinguit, ut, si quidem suis manibus supposuit, uideatur occidisse: sin uero dedit, ut sibi mulier offerret, in factum actio
Abbreviated transcription (Latin):
pulum in disciplina mul¬
to mag̾ igit᷑ de ecciso idem
erit dicñdum ꝓponit᷑ autẽ
in quid pu̾o discenti in ge¬
nuo filio famir. parum b̃n
facienti ꝙ demonstrau̾it fo¬
ria calcei c̾uicem ꝓcussit ut
tarat castigacõ est ocessa
docenti s lege aqua possea¬

Expanded text:
pulum in disciplina: multo magis igitur in occiso idem erit dicendum. proponitur autem inquit, puero discenti ingenuo filio familias, parum bene facienti quod demonstrauerit, forma calcei ceruicem percussit, uttaxat castigatio concessa est docenti: sed Aquilia posse a
Abbreviated transcription (Latin):
nc refre ñ est ncc̃e q̃ ler aqͥlia
plebicitum est cum cam aq¬
lio tribunꝰ plebis a plebe ro
alienum alienam ue qͣdru
lurum fu̾it tantum est da¬
re dño dampnas esto ⁊ qͣ. de¬
ficiantem in duplum accõ

Expanded text:
nc referre non est necesse. Quae lex Aquilia plebiscitum est, cum eam Aquilius tribunus plebis a plebe rogalienum alienamve quadruplurimi fuit, tantum aes dare domino damnas esto": et infra defitiantem in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ om̃s ꝗ ubãti sunt restituit᷑
actõ. n tn om̃ibꝯ restituitur
utput᷑ duo rei stipulandi fu̾
ꝙ̃ int̾cessit. ¶Si mlri urs ex¬
stitit c̃clitor uidñdum an res¬
titutoria uti no possit ⁊ ait iu¬
uanus li .xni. dig. restitutoria

Expanded text:
in omnes qui liberati sunt restituitur actio, non tamen omnibus restituitur. ut puta duo rei stipulandi fuerquem intercessit. Si mulieri heres extiterit creditor, videndum, an restitutoria uti non possit. et ait Iulianus libro duodecimo restitutoria
Abbreviated transcription (Latin):
andam putant ⁊ adũsus bone
fidipemptorem nemelioris ꝯ¬
pcciam. ⁊ hunc fundum undi¬
cat extepco quid opponitu ei
dere empta ⁊ tclita. S replc̾¬

Expanded text:
andam ei putant et adversus bonae fidei emptorem, ne melioris cerret, et hunc fundum uindicat, exceptio quidem opp‹o›nitur ei de re empta et tradita, sed repl
Abbreviated transcription (Latin):
em̃it.¶Hror debitricem suar
uiro deleguit ut uirctlitori ciꝰ
pctiam solũet ⁊ si fidem sua
uit locum excepto se .o. ni h̾ebit
iutuam pcc̾iamaccepit sub
fidussore marito eam soluit
uñditori postea maritus occe¬
ris cauit testͥo stcam pc̃ciamu¬

Expanded text:
erit. Vxor debitricem suam viro delegavit, ut vir creditori eius pecuniam solveret: si fidem suam verit, locum exceptio senatmutuam pecuniam accepit sub fideiussore marito eamque solvit venditori: postea maritus deceris cavit testamento se eam pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
Magitur iubus noxͣlib ¶ De¬
nu sp̃alit cau̾tur infra de cap̃¬
xiis oritur dapm pcciarium. si
ꝗs forte noxe decłe nolu̾it si ui¬
tis estĩom suffr̃e. Eo si ꝗs ta¬
lis sit fuus ꝗ om̃mo maum̃t¬

Expanded text:
agitur iudiciis noxalibus: denique specialiter cavetur infra de capixiis oritur damnum pecuniarium, si quis forte noxae dedere noluerit, sed litis aestimationem sufferre. Si quis talis sit s
Abbreviated transcription (Latin):
ta uoluntfe intybim se deiecit
man̾e fugitiuum cad ꝓbat ⁊
de eo ꝗ deponte se pcipituit hec
om̃ia u̾a sunt quecesus scrib
¶rom ait si ẜuus tuus fugiens
te redeundi nattus p̃ter fuga¬
misit n urd̃i fugituum fuisse
s si aut olim cum fugẽt intr¬
iexit q ag̾etur aut postea ogno¬
poss noluit c̃c ee ¶ Id̾ putat di¬
cendum de co ꝙ̃ piagiarius. ab

Expanded text:
ta voluntate in Tiberim se deiecit, manere fugitivum. eadem probat et de eo, qui de ponte se praecipitavit. haec omnia vera sunt, quae Caelius scribit. Idem ait, si servus tuus fugiens te redeundi nactus praetermisit, non videri fugitivum fuisse: sed si aut olim cum fugeret intellexit quid ageretur aut postea cognoposset noluit, contra esse. idem putat dicendum de eo, quem plagia
Abbreviated transcription (Latin):
Isi di uenalem eum ħas. ⁊ phꝰ.
expcio eius consecutum sispp
nut impnsam soluet ⁊ cod¬
issilante q̃põita dit tou .m.e
petitor fructus existian quier
artifico eius ꝑcipipotunt ꝙ.¬

Expanded text:
isi si uenalem eum habeas et plus ex pretio eius consecuturus sis ut impensam solueret, et eo dissimulante posita sit doli mali petitor fructus aestimari, qui ex artificio eius percipi potu
Abbreviated transcription (Latin):
fundo accessit solum ꝙ impn¬
sum. ¶ Finge paupem quisi
rectle id cogtur lanbo sepulc¬
ris auitis carendumuat auf
fundus ꝙͣ siminicon foret e¬
difictum constitiumꝰ uout¬

Expanded text:
fundi accessit, solum quod impensum est. finge pauperem, qui, si reddere id cogatur, laribus sepulchris auitis carendum habeat:fundus, quam si initio non foret aedificatum. constituimu
Abbreviated transcription (Latin):
hu honestepcipi potũnt esti¬
mandisunt. aio si doloaut
cipa possõris res petitu piet
iuoremputat. pomp crebacit
oppiom putantis eo us fruc¬

Expanded text:
pi honeste potuerunt aestimandi sunt: et ideo si dolo aut culpa possessoris res petita perierit, ueriorem putat Pomponius Trebatii opinionem putantis eo usque fruc
Abbreviated transcription (Latin):
titit pcciamsaut in aira qͥ fu¬
it petitoris ꝑ errorem in slilã
edificauit. insi trpatus sitpe¬
uidicem quide dote cogosit
faciendum dixit. E ⁊ sĩpu¬
erum meum tunc ciimpossi¬
des erudisses mdm õosuan

Expanded text:
titit pecuniam, aut in area quae fuit petitoris per errorem insulam aedificauit: nisi tamen paratus sit peiudicem, qui de dote cognoscit, faciendum dixerunt. sed si puerum meum, cum possideres, erudisses, non
Abbreviated transcription (Latin):
Aalus ẜuus cͥditur ee qui
manis se exͣtat utput᷑ la q̃ũ
torsit sũ medicam̃tum ꝓ
ueneno bibit pcipitem ue¬
se aususz Giruus sit que

Expanded text:
malus seruus creditus est, qui manis extrahat, ut puta laqueum torsit siue medicamentum pro ueneno bibit praecipitemuse ausus est.Si seruus sit qui
Abbreviated transcription (Latin):
derhibndum eo nõme recte
agere non posse melareo ait.
quia neq possit̾es cum neꝙ
doio fecis quomiutꝰ possit̾es ni¬
t potecum fien posse possitut
nescias cum chesauru in cũe¬
o fundo cẽnon ec auceminq¬
uum iuranci michi non casu
pmecã id postulare ur incero¬
nut hoc per menon stec̾it quo

Expanded text:
exhibendum eo nomine agere recte non posse me Labeo ait, quia neque possideres eum neque dolo feceris quo minus possideres, utpote cum fieri possit, ut nescias eum thensaurum in tuo fundo esse. non esse autem iniquum iuranti mihi non calumniae causa id postulare uel interdut, si per me non stetit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
itutoris iussu suo pupilli
Editum sit puto si exutilit᷑¬
te pupilli fu̾it c̾clitum in p¬
upillum ẽẽ dandam actom
ꝙ uissit tutor. ¶ Si uissudo¬
mimancille ur iussupr̃is
fiue ctlitum sit danda ine

Expanded text:
tutoris iussu seruo pupilli creditum sit, puto, si ex utilitate pupilli fuerit creditum, in pupillum esse dandam actionem 'quod iussit tutor'. Si iussu domini ancillae uel iussu patris filiae creditum sit, danda e
Abbreviated transcription (Latin):
fluc suc dare instituat eos nũ¬
mos ila musus ncc̃ios sibi ⁊
inẜuos quos secum ẜepat cõ¬
sumpsit aliq̃ntulum ⁊ cumci
res familiaris celita cẽ ⁊ expe¬
cunia mariti easdm cas dũtit

Expanded text:
 suae instituerat: eos nummos illa in usus necessarios sibi et in seruos quos secum habebat consumpsit, aliquantum et cum ei res familiares creditae essent ex pecunia mariti in easdem causas
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuus eius gesẜitur filus enis
ꝙ uissu acrom eumdatur.
n tñetur nisi tutore auctore
usẜit. Si iussu usufructua¬
uo ꝯctum sit putatiabõꝙ io¬

Expanded text:
uus eius gesserit uel filius, quod iussu actio in eos datur. t, utique non tenetur, nisi tutore auctore iussit. Si iussu fructuacontractum sit, putat Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
cum in alieno pasc̾etur in co¬
Tñdõ ꝙ p̾gnatus erat eiecit q̃¬
rebatur dñs eius posset ne c̃
eo qui coegiss .l. aqlia ag̾e qr
cqͣm in eiciendo ruꝑat oi ꝑd¬
idisset aut ꝯsulto uebem̃ciꝰ
hamins alienum pecus in a¬
quis exea re dampnum reci
p̃ht pprias accones ica qui
pecus auienum in agro suo
depreh̾nd̃it ñ iure ro inclu¬
dic nec ag̾e illud ałr debet ꝙͣ
uł abig̾e debet sñ dampno

Expanded text:
cum in alieno pasceretur, in cogendo quod praegnas erat eiecit: quaerebatur, dominus eius possetne cum eo qui coegisset lege Aquilia agere, quia equam in iciendo ruperat. si percussisset aut consulto uehementius Quamuis alienum pecus in aquid ex ea re damnum cepit, habet proprias actiones. itaque qui pecus alienum ‹in› agro suo deprehenderit, non iure id includit, nec agere illud aliter debet quam uel abigere debe
Abbreviated transcription (Latin):
docessic filia b̃rde d̾clicta q̃ritͤ
an eam filio suo poss ticius
rõ hr̃dit̾ria eẽt ⁊ sĩplex debit̃
alioꝗn om̃ĩs debitor eamcin
obligatus eẽt ex aliq̃ rõne ꝓ¬
hibetur sibi filio suo ꝯiung̾e¬

Expanded text:
decessit filia herede relicta, quaerenti, an eam filio suo posset Titius o hereditaria esset et sit simplex debitum: alioquin omnis debitor eam, cui obligatus esset ex aliqua ratione, prohibetur sibi filioque suo coniunge
Abbreviated transcription (Latin):
test̃o destinatͣm ducat uror
emł camfilio suo rungt̃. q¬
mcͣce pupille erͣ ordinemco¬
s̾cetur nec int̾ filius suitur᷑
an prĩs pot᷑ate sit tucoris cã¬
toris ue sit lib̾tum eam pu¬
pillamcuns pr̃ono res ao¬
mistͣt ireorem uuc̾e sat̃ inci¬

Expanded text:
ducat uxorem uel eam filio suo iungat: qnitate pupillae extra ordinem coercetur. nec interest, filius sui iuris an in patris potestate sit.Curatoris libertum eam pupillam, cuius patronus res administrat, uxorem ducere satis inci
Abbreviated transcription (Latin):
uomfurore agnt ⁊ uror ⁊ m̃¬
ritus ⁊ tunc concipiat ptus
inpotatepris nascitur. qr re
uolunttis ieuquis infurio¬
sismantibo.namcum con¬

Expanded text:
in furore agant et uxor et maritus et tunc concipiat, partus in potestate patris nascetur, quasi uoluntatis reliquiis in furiosis manentibus: nam cum con
Abbreviated transcription (Latin):
ditisunts: ⁊si infurore agz¬
ente couxor concipiat udñ¬
dum aninpotute eius nas¬
ctur fisus. nam furiosus hire.
orem deduce n possit. ir̃tinetñ

Expanded text:
editi sunt. sed et si in furore agente eo uxor concipiat, uidendum an in potestate eius nascatur filius: nam furiosus licet uxorem ducere non possit, retinere
Abbreviated transcription (Latin):
erstipiulando sibi acquirit.
¶Sinumos meos  tuonomine
dedouelud tuos ab sũte te ⁊ ig¬
norante aristo scribit acquiri
smam nec dubit᷑ri qn sim ea¬
tua dedo tͥ acquiratur obligo
cum cotidic cͥclitun pc̃ciam M¬
utuam ab auo poscamus ut
nr̃o nomic editor numet fut¬
uro debitorinro. ¶Oepõuiap̾

Expanded text:
stipulando sibi adquirit. Si nummos meos tuo nomine dedero velut tuos absente te et ignorante, Aristo scribit adquiri sententiam nec dubitari, quin, si meatua dedero, tibi adquiritur obligatio, cum cottidie credituri pecuniam mutuam ab alio poscamus, ut nostro nomine creditor numeret futuro debitori nostro. Deposui apud
Abbreviated transcription (Latin):
sisomeidumt̾eat cadatum est
dolum solum qr ꝓpric depditum
sattedit. ¶di cum unum bouer
iuie m bouem ꝯmodaremus ut
opus facet ⁊ ap altum bos ꝑit

Expanded text:
mei dumtaxat causa datum est, dolum solum, quia prope depositum hoc accedit. Si, cum unum bouem ille mihi bouem commodaremus, ut opus faceret, et apud alterum bos periit,
Abbreviated transcription (Latin):
meam mandato meo im̃rotõit
urroic̾nti michi rem unditͣm
nocobit het ercepdo nisi ꝓbetur
siq rem meam uncorõit mino¬
ris qꝙͣ cimandam ñ urd̃atur a¬
licuata ⁊ si petͣm meam ñ obst̃¬

Expanded text:
meam mandatu meo vendiderit, vindicanti mihi rem venditam nocebit haec exceptio, nisi probetur si quis rem meam vendidit minoris quam ei mandavi, non videtur alienata et, si petam eam, non obsta
Abbreviated transcription (Latin):
in semisses usuras ꝓmisit ꝑ in
ultos annos miores prĩcicit hr
c̾clicoris semissos petit c̃ ꝑ debit¬
orem ñ stet̾it quominus mino¬
ꝑdebicore ñ fint posse scłm ea¬

Expanded text:
i semisses usuras promissit, per multos annos minores praestitit: heres creditoris semisses petit. cum per debitorem non steterit, quo minus minoper debitorem non fuit, posse se
Abbreviated transcription (Latin):
nem cum fore adũsus cum q
pignori dedit. quia pre eo de¬
ditat si ypothetaria uł sinana
accone petitelitis extima cõ ob¬
lata sit ut et is qui obtulent
adusus dominum uendican¬
tem ercepoone tuendus sit ꝯtra
quor sus hrs cui pignus ad¬
iudicatum ẽuelit cotum red¬
dere licet debitor nolit audiẽ¬
dusz non idem dñdum dici
pot̾ si altam ꝑtem c̾dicoreme

Expanded text:
sus eum qui pignori dederit, quia pro eo erit, ac si hypothecaria vel Serviana actione petita litis aestimatio oblata sit, ut et is qui optulerit adversus dominum vindicantem exceptione tuendus sit. contra quoque si is heres, cui pignus adiudicatum est, velit totum reddere, licet debitor nolit, audiendus est. non idem dici potest, si alteram partem creditor eme
Abbreviated transcription (Latin):
iẽm qñtit̃em alt̾ maloret
petat. ap̃ cund̾iudicem agn¬
dum ei qͣ qñtittem m̃aiorẽ
pecit ne inpotestate calump¬
miosa adũsaru mei sit.anapͥ
cund̾m litigie possim. ¶ Sĩ
una a cco ꝯmuns sitplumm¬

Expanded text:
em quantitatem, alter maiorem petat, apud eundem iudicem agendum est ei qui quantitatem minorem petit, ne in potestate calumniosa adversarii mei sit, an apud eum litigare possim. Si una actio communis sit plu
Abbreviated transcription (Latin):
q cius ratum biturum ⁊ ticius
plurib hrdib relictis decessit ⁊
cum solum ccm̃ qui non hũit
ratum ⁊ solum crhrdib stipu¬
lacoris acturum a quo fuit peti¬
tum. ¶Asufructu urori lega
recupare pot̾ quam ut cobrs sol¬
uat effici posse assius. ait ⁊ ucrũ
⁊ ¶Orduo cobrdes dampna¬
tisunt statuam ponc ⁊ alttro ci¬
ssante aber eam fcc̾it non ce m¬

Expanded text:
ius pluribus heredibus relictis decesserit, eum solum teneri qui non habuit ratum et solum ex heredibus stipulatoris acturum a quo fuerit petitum. Vsu fructu uxori legatreciperare potest, quam ut coheres solvat effici posse Cassius ait: et verum est. Si duo coheredes damnati sint statuam ponere et altero cessante alter eam f
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipi ica debet ut ea cã fibusit
inqua futura eet sidos perp̾¬
cepcom iegata fuisset. qͣr fru¬
ctus po postliccm ꝯtesft̃am ꝑ¬
ceptiad cum redigñdi suit

Expanded text:
cipi ita debet, ut ea causa filii sit, in qua futura esset, si dos per praeceptionem legata fuisset. quare fructus post litem contestatam percepti ad eum redigendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
triq nĩm mos g̾endoꝵ. nam
diego totam hroitͣdem possi
internos hrditas non pot̃.
uelutisi ego debitor hrditmi

Expanded text:
trum mos gerendus est: nam si ego totam hereditatem pos‹s›inter nos hereditas non potest. ueluti si ego debitor heredita
Abbreviated transcription (Latin):
enͣtus cñsuit ne quis domu
uilla uedirset quo pus sibi
acquiratur neuequis negocia¬
feciss ostitut᷑ ⁊ ut du piumeius
qñti emiss merauim infrecoge¬
rita fiet undco. plane si michꝰ p̃¬
cium soliis cum tu dupluzerra¬
no debas repetes a mecya mea
pte irrita fc̃a ÷ untro nec solum
huic se ꝯsultoiccus erit siqs su¬
⁊nam undidit. E auis
ntr̃ souitum sit p̃cium a neono¬
me fi dussordatus sit̾cya de fid

Expanded text:
enatus censuit, ne quis domum uillamue dirueret, quo plus sibi adquire‹re›tur neue quis negotiafecisset, constituta est, ut duplum eius quanti emisset in aerarium inferre cogerita fieret venditio. plane si mihi pretium solveris, cum tu duplum aerario debeas, repetes a me: quod a mea parte irrita facta est venditio. nec solum huic senatus consulto locus erit, si quis suenam vendiderit. Gaius utrum solutum sit pretium an eo nomine fideiussor datus sit. quod
Abbreviated transcription (Latin):
ancillam neꝓstituatur. ⁊ si cẽ fa
ttum ẽe ut licet ei adduce̾ ⁊ si per
plures emptores mncip̃um ꝯcur¬
ret eiqui primouadit abducen¬
dipͥotas fit. P aur¬

Expanded text:
ancillam, ne prostituatur et, si contra factum esset, uti liceret ei abducere, etsi per plures emptores mancipium cucurrerit, ei qui primo vendit abducendi potestas fit.
Abbreviated transcription (Latin):
rbitrio quoraccepto frẽs um¬
unem brdit̃temo sñsu diui¬
dentes picttis offo fungun¬
pto non dirit smon int̾ce¬
dat ctͣcis ausilium. Parlus¬
ommunꝯ̃ĩ diuidũd̾¬

Expanded text:
rbitro quoque accepto fratre‹s› communem hereditatem consensu diuidentes pietatis officio fungunpto non dixerit, si non intercedat aetatis auxilium. COMMUNI DIUIDUND
Abbreviated transcription (Latin):
doagi possit ⁊ ait mela ita de¬
mum posse sisolum cius⁊
Sit relicta ualebit utiq ⁊ cc
mum droundo iudo agi de
ca que uronusa remansit.¬
¶Sicut autem ip̃ius rediu
scq̃tur. setsmnoncum ip̃o so¬
cioagat. set cum brde sccii la¬
beo recte cristimat impnsas
⁊ fructus a defuncto pceptos
uenire planc fructus ante ꝑ¬
cepti quamres om̃is eẽt urs

Expanded text:
agi possit: et ait Mela ita demum posse, si solum eius  relicta sit, ualebit utique et rum communi diuidundo agi de ea quae indiuisa mansit.Sicut autem ipsius rei diuiconsequatur. sed si non cum ipso socio agat, sed cum herede socii, Labeo recte existimat impensas et fructus a defuncto perceptos uenire. plane fructus ante percept‹i›, quam res communis esset, uel
Abbreviated transcription (Latin):
retine deiam ceptum magr̃a¬
tum posseaspue aut̃ adno¬
tis compbatur exemplis ¶Re
postulare ꝓhib̃tur calump̃ie
qui oꝑas suas cum bestus de¬
pugͣr. locauit. bestias aut ac¬
cipe debemus ex feritte mag̾
leo sit s mansuctus urali
abestia dentata mansuet⁊g
depugnau̾it cumnocass oꝑ¬

Expanded text:
retinere quidem iam coeptum magistratum posse, adspirare autem ad noultis comprobatur exemplis. Rempostulare prohibetur calumniae qui operas suas, ut cum bestiis depugnaret, locauerit. bestias autem accipere debemus ex feritate magileo sit, sed mansuetus, uel alia dentata mansueta? ergo depugnauerit, cum non locasset op
Abbreviated transcription (Latin):
citum fecit ratomantepacto
stipsanti recte ꝓmisat prestte
cogetur. Paue
hrdictis hoc debitum ab eoer¬
igere uent: ercepod tͣnsacti negu

Expanded text:
citum fecerit rato manente pacto, stipulanti recte promiserat, praestare cogetur. Papinhereditatis hoc debitum ab eo exigere velit, exceptio transacti negotii
Abbreviated transcription (Latin):
pretor ꝓposuit bñde roms car¬
sa sueq dignittis tuendeet
decoris suicausa. ne sñ delẽtto
passim apud sepostulcturen
pptres fecit ordines. namq¬
uosdam in totum ꝓh̃uit pꝰ¬

Expanded text:
proposuit habendae rationis causa suaeque dignitatis tuendae et decoris sui causa, ne sine delectu passim apud se postuletur. Eapropter tres fecit ordines: nam quosdam in totum prohibuit po
Abbreviated transcription (Latin):
ruentem auiems causis seĩmi¬
ceant neuirilib offlis fung¬
anturmłres. ¶Origo aut
introduita a calphurina mi¬
ꝓbissima młie que iecunde
postulans ⁊ magratum inq¬
etans cam dedit editto ¶Ea¬
sum dum cecum utrisq liũi¬
iborbatum p̃tor repeuit.¬
uidiz ꝙ msignia magr̃atus
labõ publium cecum asper¬
nat moniprem. adusa sel¬
⁊ iudicandi ofto fungitur.
nuncod ergo ⁊ magratus ge¬

Expanded text:
ruentem alienis causis se immisceant, ne uirilibus officiis fungantur mulieres: origo uero introducta est a Carfania improbissima femina, quae inuerecunde postulans et magistratum inquietans causam dedit edicto. casum: dum caecum utrisque luminibus orbatum praetor repellitinsignia magistratus Labeo Publilium caecum Asprenatis Noni patrem auersa selet iudicandi officio fung‹i›tur. numquid ergo et magistratus ge
Abbreviated transcription (Latin):
lis qui nepotem exfuoh in
nepotis iocum aliꝙ̃ adqtan
itnputomortuo auo iuras
sangum̾ittis int̾ nepotes fu¬
tura ees sinc adꝙptauit ut
t iureleg nepos suus eez qiex¬

Expanded text:
is, qui nepotem ex filio habet, in nepotis loco aliquem adoptauit, non puto mortuo auo iura consanguinitatis inter nepotes futura esse. sed si sic adoptauit, ut etiam iure legis nepos suus esse
Abbreviated transcription (Latin):
reficel słi principis ur pre¬
sidis autt̃e nec alid eis con¬
uinge ul supponeres sacra
sicut io q in mari edificatũ
git. fict priuatumita ꝙ ma¬

Expanded text:
re licet, sine principis vel presidis auctoritate, nec aliquid eis coniungere vel supponere. Res sicut id, quod in mare aedificatum sit, fieret privatum, ita quod ma
Abbreviated transcription (Latin):
accepunt talis dursio ficri
debet. ut non uero p̾dõ crtim¬
etur pars. set int̾m dumtͣr¬
at qͣncum pro ea parte debet᷑¬
⁊ giassignet᷑ q̃ pignus uni
deneget᷑ debitori debitum of¬
ferre ⁊pignus suum luere
¶Item dicit᷑ ⁊sipossor pign¬
or. litis estimacom pignora

Expanded text:
acceperunt, talis diuisio fieri debet, ut non uero pretio aestimetur pars, sed in tantum dumtaxat, quantum pro ea parte debetur, et adsignetur quidem pignus uni denegetur debitori debitum offer‹r›e et pignus suum luere. idemque dicitur et si possessor pignoris litis aestimationem pignera
Abbreviated transcription (Latin):
ommunr droundo iud̃m locũ
prestaco uectigalis ꝯfimrdetir.¬
¶eracius scribit. arbitium si
regionib non uectigalemf
udicauit posse qͣiiduob fũ¬
dis sincutem in ponc. ¶Qui
inrem publicianam hant ⁊̃
uendicaco cessat si tamen u¬
dundo iud̃mo petit ut putasi

Expanded text:
ommuni diuidundo iudicium locum praestatio uectigalis confundetur.Neratius scribit arbitrum, si regionibus fundum non uectigalem udicaverit, posse quasi in duobus fundis servitutem imponere. Qui in rem Publicianam habent, vindicatio cessat, si tamen iudundo competit, ut puta si
Abbreviated transcription (Latin):
cepod qr. ⁊ in rem pacta om̃bꝯ
ꝓsunt quoꝵ obligom dissol¬
ntam eẽ eius ꝗ paciscebatur in¬
taut. itͣ. debitoris conuencofi¬
denissorib ꝑficiet. Ap̾¬

Expanded text:
eritur. et in rem pacta omnibus prosunt, quorum obligationem dissolutam esse eius qui paciscebatur interfuit. itaque debitoris conuentio fideiussoribus proficiet,
Abbreviated transcription (Latin):
qm nr̃a potate sunt paciseñdo
futurum si nomine eoꝵ ꝯuẽĩa¬
com adusus me nomie cius in¬
stituas: ii÷danda pacti conuen¬
ti excepco. namq ip̃i mutue est
nec defensori competit. ¶uiuaꝰ
se neue. a fiło pectur. mag̃ ut p
ne dedote.agat cum sui uir c̾er

Expanded text:
stra potestate sunt, paciscendo futurum, si nomine eoruactionem aduersus me nomine eius instituas, non est danda pacti conuenti exceptio: nam quod ipsi inutile est, nec defensori competit.Iulianusse neue a filio petatur, magis est ut pane de dote agat, cum sui iuris esse
Abbreviated transcription (Latin):
igat intllgidus ⁊ ꝑmittere
pcuratori ⁊ postea litem pag¬
eir. ¶ Siq̃s omis it excepod:
pcuratoriam non potit expe¬
intina camopponeꝑ aur

Expanded text:
is intellegendus est permittere procuratori et postea litem peragere. Si quis remisit exceptionem procuratoriam, non poterit ex paenitentia eam opponer
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ que fn dolo ⁊ culpa acei¬
dunt latronum hostumre
incursum pirataꝵ insidias.
naufragium. incendum. fu¬
gas fuoꝵ ꝗ custodiri nidint.¬

Expanded text:
um quae sine dolo et culpa eius accidunt, latronum hostiumue incursus, piratarum insidias, naufragium, incendium, fugas seruorum qui custodiri non
Abbreviated transcription (Latin):
coq absentis negocia gere in¬
choauit n .n. impuncpitu¬
ram iem deserz suscepiss quis
fortassis alius si isn cepisset.
uolunttis. n⁊ suscipe manda¬
tum nccitatis conssimare.
igitur si pugiuares michis¬

Expanded text:
 absentis negotia gerere inchoauit: neque enim impune peritura deseret: suscepisset enim fortassis alius, si is non coepisset: uoluntatis est enim suscipere mandatum, necessitatis consummare. igitur si pugillares mihi
Abbreviated transcription (Latin):
cauet norecte facies inporto¬
ne repetũdonam si negasses
lemissem⁊ testes adħuissez.
idemz si ad fulciendam ĩsu¬
lam tigna ⁊modasti dem̾sȯ
daius adiunari. nos quippe

Expanded text:
caueret, non recte facies importune repetendo: nam si negasses, uel emissem uel testes adhibuissem. idemque est, si ad fulciendam insulam tigna commodasti, deinde daueris: adiuuari quippe
Abbreviated transcription (Latin):
siopas fabriles quis Mart̃¬
ui incemutua dediss ut totro
recipet posse eum p̾scriptis ub̃
age sicuti si pẽnulas declisser
bite date sunt iperepetinpos¬
sunt. nam alud dando ut alito
aut ipm repetid aut tmbince¬

Expanded text:
Si operas fabriles qui‹s› serui uice mutua dedisset, ut totidem reciperet, posse eum praescriptis uerbis agere, sicuti si paenulas dedisset, bitae datae sunt, ipsae repeti non possunt. nam aliud dando, ut aliudaut ipsum repeti debet aut tant
Abbreviated transcription (Latin):
le intutela sũ cura usati gui¬
ore aiadũsione indigñt ꝙͣ
ut sufficiat eis suspectorum
infamia quos ꝓbãi potit ur
nuis datis tudelam occu¬

Expanded text:
le in tutela siue cura uersati grauiore animaduersione indigent, quam ut sufficiat eis suspectorum infamia: quos probari poterit uel nummis datis tutelam occu
Abbreviated transcription (Latin):
solz.nam ⁊ puniendipłmq
sunt ub̾ti c̾te si se delatum aui¬
b̾touł ꝯspirasse eum et̃ secũ
imimicis eius doceat ⁊̃ metal
carnis omis ut iustopcio po

Expanded text:
solet: nam et puniendi plerumque sunt liberti. certe si se delatum a liberto uel conspirasse eum contra se cum inimicis doceat, etiam metalli carnis omnis ut iusto pretio
Abbreviated transcription (Latin):
tincum eo agi posse ꝗ cumu¬
las egiss ex lccto. ⁊̃ sialus cas
rupiss cum ꝯductore rette agi¬
es singłos .uii. dabit quitum
⁊ utrum fcmopus an ⁊̃ impͥf¬
at ut incorrupt᷑s redtet pret᷑
miñ uetusttem coionifuus
aullas uicsidit ñ fortuito dau
ni uidi eam uiniutros ⁊ excipe

Expanded text:
cum eo agi posse, qui tum mulas agitasset, ex locato etiam si alius eas rupisset, cum conductore recte agies singulos septem dabit": quaesitum est, utrum factum opus an etiat, ut incorruptam redderet praeter uim et uetustatem: coloni seruus uillam incendit non fortuito casu. non uideri eam uim
Abbreviated transcription (Latin):
penes eum sit q ttlendo idle¬
gͣtario se libauit. pegasus &
cusum legtumsit.qr ad eũ
ueiunt cͥclitores ergo si tͣclid¬
¶Si ꝑcepto fuo. ⁊ peculo rogͣt᷑
sit h̃rs restitũc hrdittem si
de petulo ꝯucĩatur trebiliam
exceptone ñ utetur ut mar¬
cellus ccͣtans admittit ¶Is
a cui restituta prdit᷑s ñ te¬
netur ut sccũ ait. cum pecłi¬
um ñ hãt nec dolo fecit qro

Expanded text:
penes eum sit, qui tradendo id legatario se liberauit. Pegasus auculium legatum sit, quia ad eum ueniunt creditores: ergo si tradidSi praecepto seruo et peculio rogatus sit heres restituere hereditatem, de peculio conveniatur, Trebelliani exceptione non utetur, ut Marcellus tractans admittit: is autem cui restituta est hereditas non tenetur, ut Scaevola ait, cum peculium non habeat nec dolo fecerit quo
Abbreviated transcription (Latin):
ido ⁊ siꝯdiconalis sit obli
in h̃ cãu fecit p̃tor accõnez¬
ne cxtinguitur pecłium su¬
ad filios mors aut̃ tam ao
cipõ x ad solum fu̾um. S.⁊¬
sierit cẽ inpot̾ate anar er̃ ac¬
co. s ⁊ si morte pris urdep¬
ortõne sui uir fuit efit̃s fil¬
ius de pecuło iit᷑ ãnum p̃rs
prĩs ur fiscus tñebuntur

Expanded text:
i condicionalis sit obligin hoc casu fecit praetor actionene extinguitur peculium, suad filios, mors autem tam ad cipatio vero ad solum filium. ssierit esse in potestate, annalis erit actio. sed et si morte patris vel deportatione sui iuris fuerit effectus filius, de peculio intra annum heres patris vel fiscus tenebuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ut soiueq ee dicathrdem.
ꝙ s ido qͣ negtaut dubitz
anbrditas ptineat.ad cum
dict̃em peto attillicinus qui
ꝙͣ si legͣtum iectłem uidamꝰ¬
tñ anñaut petitorhrdictis
leg̃tum restitũe debat ꝙͣ ut
ei caueatur sicẽ eum deb̃rd¬
ittͣc. iudictum fu̾it rectli id¬
ei legtum cum sit iegtum
co ꝙ caĩnt possorem brdita¬
tis leg̃tum ꝙ sorut retine.¬

Expanded text:
uod se dicat heredem, sed ideo quod neget aut dubitet, an hereditas pertineat ad eum editatem peto.Atilicinus quibquam si legatum redderem. uideamn aliter petitor hereditatis legatum restituere debeat, quam ut ei caueatur, si contra eum de hereditate iudicatum fuerit, reddi ei legatum: cum sit iniquum eo casu possessorem hereditatis legatum, quod soluerit, retine
Abbreviated transcription (Latin):
peticone ueniet. s pomp̃.
it accorem debe cuge utrur
uelit sibi cum ꝯdmp̃ri ut¬
tm eaueat seno actuꝵ lege
sit fuus. nam si postonp̃iꝰ
iss qͣntum aduba cum sena¬
tus consulti meliorz Ea pdo
si dolo desierit posside ita con¬
dmpatu at. si dolo possidet.
nec. adiectum ce sires intier̃.¬

Expanded text:
one ueniet: sed Pomponius ait actorem debere eligere, utrum uelit sibi eum condemnari, ut caueat se non acturum lege sit seruus: nam si postea, ipsisset: quantum ad uerba senatus consulti melior est caussi dolo desierit possidere, ita condemnatur atque si possideret, nec adiectum esset, si res inter
Abbreviated transcription (Latin):
a possor ꝓcuidubio debebit
deduce q sibidebtur. ¶Sic
i. sumptum ꝙ̃ fecit deducit
ita si face debuit nec fec cui¬
pe eius reddat iõm isibo. fi.¬

Expanded text:
 proculdubio debebit deducere quod sibi debetur. Sicut autem sumptum quem fecit deducit, ita si facere debuit et non fecit culpe huius reddat rationem, nisi bone fi
Abbreviated transcription (Latin):
ones m̃rs ꝙͣuis exconducto
atto adiisus cos competat er¬
citori ¶S si absolutus sit ex̃¬
citor h accone dem ag̃tur cũ
ñ crcepco dabr. ne sepius de eiꝰ¬
dem homis admisso quatur
agtur ercepco dabr. Tp¬

Expanded text:
ones nostras, quamuis ex conducto actio aduersus eos competat exercitori. sed si absolutus sit exercitor hac actione, deinde agatur cum nauta, exceptio dabitur, ne saepius de eiusdem hominis admisso quaeratagatur, exceptio dabit
Abbreviated transcription (Latin):
mo tentur caupones ⁊stabu¬
lãn quiercntes negm suum
recipiunt. cetm sicr̾ negm re
luntas pr̃is urdin int̾ucnnt.
mioudum erconuemiendus
It sis nũs er̃citoris subripuit
ul dampindedit noraus ac¬
co cossabit. qr obreceptum su¬
o noiedus conueĩtur s inuo¬

Expanded text:
o tenentur caupones et stabularii, quo exercentes negotium suum recipiunt: ceterum si extra luntas patris domini interuenit, in solidum erit, conueniendus. item si seruus exercitoris subripuit uel damnum dedit, noxalis actio cessabit, quia ob receptum suo nomine dominus conuenitur. sin
Abbreviated transcription (Latin):
it. u̾mã si qͣ ut solet int̃b̾na
cauponał in qͣ alia pudori su
passim br sñ delectu ñ siq̃ ad¬
ult̾is r stupͣtorib se ꝯmiccit
ẜq̃ incem ꝓsticute sustin.¬
accepta se. ꝯmiscunt ñ indetur
buisse hus dnu̾ariñ solum

Expanded text:
iam si qua ut adsolet in taberna cauponia uel qua alia pudori suopassim, hoc est sine dilectu: non si qua adulteris uel stupratoribus se commituicem prostitutae sustinetaccepta commiscuit, non uidetur buisse his connumerari.Non solum
Abbreviated transcription (Latin):
bibi quo cestes possunt᷑ ñ so¬
lum incrimialib cãĩs s ĩ inpe¬
ccumariis licib sic ubires po¬
stimonium noc ulla legearoic¬
iento testimomia ercuantur.¬
¶Quamqͣm qbrdam legib ã¬
um̾um testium qm necc̃arui¬

Expanded text:
beri quoque testes possunt non solum in criminalibus causis, sed etiam in pecuniariis litibus sicubi res postimonium nec ulla lege a dicendo testimonio excusantur.Quamquam quibusdam legibus amumerum testium, quem necessari
Abbreviated transcription (Latin):
pbabat nec testes ꝓlucebat s
testimonus utiuolebat qba
põ me locus ñ 3. nam ip̃os int̾¬
relegaretur. Gabino quoq¬
ba rescripsit. ania auctoritas
p̾sñcium cestrum alia cestim¬
oma q̃ recit̾ri sob̃it cecum ergo
delib̾aut si retin̾e cos uelis tos
cis impiroia. Nege itia
de in canetur ne hc̃ lege in reu
ue impubes crunt. ¶Quiq in¬
uidõ publico dampnatꝰ erit.
ue aobestias ut depugnars¬
faciat fecit ue. ¶Qmnue obce¬

Expanded text:
babat nec testes producebat, sed testimoniis uti uolebat, quibus apud me locus non est nam ipsos interrelegaretur'.Gabinio quoqba rescripsit: 'Alia est auctoritas praesentium testium, alia testimoniorum quae recitari solent: tecum ergo delibera, ut, si retinere eos uelis, des eis impendia'.Lege Iulia de ui cauetur, ne hac lege in reum uive impubes erit, quive judicio publico damnatus erit, ve ad bestias, ut depugnet, sfaciat feceritve, quive ob te
Abbreviated transcription (Latin):
ã.adopus aq̃ductus rei .pi.ci
renenstum relictam solunt ñ
ulati sunt ne ea sũma inabios
usus ou̾c̾etur ⁊ scientes prirõn¬
tes b̾rles passi sunt eam pecc¬
uniam in opus aq̃ ductus im¬
p̃iroi frust̃ postłant recti sibi
debico dełint cum sit inquũ

Expanded text:
am ad opus aquae ductus rei publicae Cirtensium relictam soluerint, etiam stipulati sunt, ne ea summa in alios usus conuerteretur et scientes prudentesque passi sunt eam pecuniam in opus aquae ductus impendi, frustra postulant reddi. sibi debito dederint, cum sit utrumque