comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ir autem dñi de afflic¬
tione plebis secũ diu
expectantis mestus. celeste
aduitorium inuocat: ac
benedictionẽ eccłie scĩ io
hannis in uicino construc¬
de inchoat. Sed ante qͣm
diumnum esset ꝑactum of¬
ficium. cepte consecratio¬
nis. ita fluuius est miti¬
gatus. demissis undis: ut
mox securum iter omni
transeunti prebuerit: qͦd
omnis presens multitudo
huius beati uiri merctis
contigisse affirmauit.

Expanded text:
ir autem Domini, de afflictione plebis diu secum exspectantis, moestus coeleste auxilium invocat ac benedictionem ecclesiae sancti Joannis in vicino constructae inchoat. Sed antequam divinum esset peractum officium coeptae consecrationis, ita fluvius est mitigatus demissis undis, ut mox securum iter omni transgredienti praebuerit. Quod omnis praesens multitudo hujus beati viri meritis contigisse affirmavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiã suam humano ge¬
neri non negauit. omnesq
in commune mortales. ad
cognitionẽ sui. habundan¬
tissimis semꝑ beneficiis eru¬
diuit: uoluntariã erran¬
tium cecitatẽ. et ꝓcliuem in
deteriora nequitiã. secretio¬
re consilio. & altiori pietate
miseratus est: mittendo
uerbum suum. equale si¬
bi. atq coeternum: quod
caro factum. ita naturam
duunã nature uniuit hu¬
mane: ut illuis ad infima
incliuatio: nr̃a fieret ad
sumina ꝓuectio. .U.¬
t autẽ huius menar

Expanded text:
ricordiam suam humano generi numquam negavit, omnesque in commune mortales ad cognitionem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio. Ut autem hujus inenar
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat: cuius corpus quo¬
tidie. per sacerdotes ĩ mola¬
tur in Altari. Apostolus e¬
nim dicit: Panis quẽ frangi¬
mus. non ne Corpus Dñi est:¬
& Calix cui benedicimus.

Expanded text:
dicebat, cujus corpus quotidie per sacerdotes immolatur in altari. De quo Apostolus ait: « Panis, quem frangimus, nonne corpus Domini est? Et calix, cui benedicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
¶d hanc spiritalem
alimoniã. ad hoc mysticũ
& diuinũ epulum nos Do¬
minus inuitat: tantamq
necessitatẽ sumendi huiꝰ
alimonii nobis indicit: ut
aliter uitam in nobis la
bere non possimus: nisx
carnẽ eius manducaue¬
rimus. E sanguinem bi¬

Expanded text:
Ad hanc spiritalem alimoniam, ad hoc mysticum et divinum epulum nos Dominus invitat, tantamque necessitatem sumendi hujus alimenti nobis indicat, ut aliter in nobis vitam habere non possimus, nisi carnem ejus manducaverimus et sanguinem bi
Abbreviated transcription (Latin):
iracundia repleta. ut filie
alapam dedit: statim lu¬
minum ꝑcussa est orbita¬
de.Trib namq mensib
minus a biennio. nutu di¬
uine maiestatis. ad mani¬
festandam gratiam geno¬
uese: hanc ꝓpessa est ceci¬
tatem. Tancdem aliquan¬
do recordata est mater
eius. quid tunc testimo¬
nii de filia sua. summus
pontifex germanus de

Expanded text:
iracundia repleta, ut filiae alapam dedit, statim luminum percussa est orbitatem. Tribus namque mensibus minus a biennio nutu divine magestatis ad manifestandam gratiam Genovefae hanc perpessa est cecitatem. Tandem aliquando recordata est mater eius, quid tunc testimonii de filia sua summus pontifex Germanus de
Abbreviated transcription (Latin):
Euis est enim hec gratia:
& ideo in hoc non nostra.
sed eius est gloria. Inde &
alibi cum dixisset. sic luce¬
at lumen uestrum. coram
hominib. ut iudeant
met ipsis putarent esse bo¬
na oꝑa sua. mox addidit:
& glorificent patrem ue¬
strum qui in celis est.

Expanded text:
us est enim haec gratia, et ideo in hoc non nostra, sed ejus est gloria. Unde et alibi cum dixisset, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant metipsis putarent esse bona opera sua, mox addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est .
Abbreviated transcription (Latin):
autem: intellectus & oꝑa¬
tio exprimitur. Nlus er¬
go habuit qui duo. quam
qui quinq talenta accepit:
quia qui ꝑ quinq talen¬
ta. exteriorum aminini¬
strationẽ meruit: ab in

Expanded text:
autem intellectus et operatio exprimitur. Plus ergo habuit qui duo quam qui quinque talenta perceperat, quia qui per quinque talenta exteriorum administrationem meruit, ab in
Abbreviated transcription (Latin):
Oale est onmib. ut qui fidẽ¬
M
exigunt: fĩdem astruant. Ei
iteo angesus cũ abscondita miciart
ut tides astrucretur. exemplo semoris
demint sterilisq conceptum uirgii
marie mĩciauit: ut possibile ded omne
qd placuerit ei asscrerit. Bbi audiuit
hoc maria nõ quasi incredula de ora-¬
culo nec quasi incecta demĩtio: nec
quasi dubitas de gcemplo. sed quasi
leta prouoto: religiosa pro offitio.
festia pro gaudio: in mõtanai per¬
rexit. NQuo enĩ iã deo plena nsi ad
inperiora cũ testinatione cõscenderet:
Mescit tarda molimina spũs sancti

Expanded text:
ale est omnibus, ut qui fidem exigunt fidem adstruant. et ideo angelus cum abscondita nuntiaret, ut fides adstrueretur exemplo, senioris feminae sterilisque conceptum uirgini Mariae nuntiauit, ut possibile deo omne quod ei placuerit adsereret. ubi audiuit hoc Maria, non quasi incredula de oraculo nec quasi incerta de nuntio nec quasi dubitans de exemplo, sed quasi laeta pro uoto, religiosa pro officio, festina pro gaudio in montana perrexit. quo enim iam deo plena nisi ad superiora cum festinatione contenderet? nescit
Abbreviated transcription (Latin):
electi quia summi
capitis membra sunt.
caput quoq suum in
passionib. sequuntur:
ut ipsos aduersarios in

Expanded text:
electi, quia summi capitis membra sunt, caput quoque suum in passionibus sequuntur, ut ipsos adversarios in
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. solo corpore constitutus:
cogitatione tamen.in illa
eterna patria conuersatus
est: qui buic mundo cru¬
cifixus ac mortuus. quicqͥd
laborauit. de hac uita ad

Expanded text:
i solo corpore constitutus, cogitatione tamen in illa aeterna patria conversatus est, qui huic mundo crucifixus ac mortuus, quicquid laboravit, de hac vita ad
Abbreviated transcription (Latin):
Conuersi namq impi ñ
erunt ⁊ non quia non ert̃
scilsect non erunt in in
pietatis culpa. Tunc er¬
go nosmet ipsos relinqui¬
mus. tunc nos ipsos abne¬
gamus: cum uitamus qd

Expanded text:
Conversi namque impii non erunt, non quia non erunt scilicet non erunt omnino in impietatis culpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc nosmetipsos abnegamus, cum vitamus q
Abbreviated transcription (Latin):
on enim sine causa
factum putemus. qͦd
una die. uno in loco. uni¬
us tyranni tolerauere sen¬
dentiam. Una die passi
sunt : ut ad xp̃m parit̃
peruenirent: uno in lo¬
co: ne alteri roma deesset:
sub uno persecutore: ut
equalis crudelitas. utrũq
constringeret.

Expanded text:
on enim sine causa factum putemus, quod una die, uno in loco, unius tyranni toleravere sententiam. Una die passi sunt, ut ad Christum pariter pervenirent; uno in loco, ne alteri Roma deesset; sub uno persecutore, ut aequalis crudelitas utrumque constringeret.
Abbreviated transcription (Latin):
est: quod ambo unadie
passi esse noscuntur: sci¬
licet ut quos una fides
seruitio xp̃i deuinxerat:
una dies martyrio coro¬
naret. Demnde ipsa pas¬
sio licet diuersa in singu¬
lis fuerit: tamen tota est
referta gratia scĩtatis.
am petrus.

Expanded text:
est, quod ambo una die passi esse noscuntur, scilicet, ut quos una fides servitio devinxerat, una dies martyrio coronaret. Deinde ipsa passio, diversa licet in singulis fuerit, tamen quanta referta est gratiae sanctitate? Nam Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
summũ. id est usq ad mor¬
dem que omnib debetur:
paratus inuenietur etiã
cum illa uox media noc

Expanded text:
somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiam cum illa uox media noc
Abbreviated transcription (Latin):
presbiter. stlo prosecitti
sunt uitam scõrum pau¬
li et antonii in heremo
positorum. sicut etiam
martini uenerabilis ep̃i
stilo. Sed ego ut merctis
tandorum iurorũ. qui
muri eccłiarum sunt. et
eloquentie fontes: ita
etiam sermone me imn¬
parem noui.Tamen

Expanded text:
presbyter stylo prosecuti sunt vitas sanctorum Pauli et Antonii in eremo positorum, sicut etiam Martini venerabilis episcprosequar stylo. Sed ego ut meritis tantorum virorum, qui muri Ecclesiarum sunt, et eloquentiae fontes; ita etiam sermone me imparem novi. Tamen
Abbreviated transcription (Latin):
factum fuisse audiui nꝰ
quoniam sicut moyses
legis lator. populo uece¬
ri erat a domino consti¬
tutus: ita & beatus re¬
migius. euangelice gra¬
tie lator. populo in pro

Expanded text:
factum fuisse audimus; quoniam, sicut Moyses legislator populo veteri erat a Domino constitutus, ita et beatus Remigius euvangelicae gratie lator populo in pro
Abbreviated transcription (Latin):
ex aliene dampno carita¬
tis. Sed quia dura sunt
que predicuntur de afflic¬
tione mortis: protinus
consolatio subditur de
gaudio resurrectionis: cũ
dicitur. Capillus de capi¬
te uestro. non ꝑibit.U

Expanded text:
ex alienae damno charitatis. 4. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Capillus de capite vestro non peribit.
Abbreviated transcription (Latin):
quitis: Quib coniu¬
gii uestri taclitis cari¬
tatem. Oui putatis eruit
horum infantum dñi:
& domorũ ur̃arum aui¬
dissimi ꝑuasores: Qui
erunt uestre occupatores
familie: uel qui sibi cdi

Expanded text:
quitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horum infantium domini, et domorum vestrarum avidissimi pervasores? Qui erunt vestrae occupatores familiae? vel qui sibi di
Abbreviated transcription (Latin):
crum: nequis pietatem re¬
ligioni anteferret: subie¬
cit dicens: qui amat pa¬
trem aut matrem. plus
canticorum legimus: or¬

Expanded text:
crum, ne quis pietatem religioni anteferret, subjecit dicens: Qui amat patrem aut matrem plus Cantico legimus
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s km̃i moneo. pra¬
ua oꝑa fugere: mundi
huiuis inquinamenta de¬
uitare. Sed hodierna scĩ
euanglii lectione clicere¬
agitis. cum magna cau¬
tela timeatis: ne ꝑ hoc
quod auobis rectum ge

Expanded text:
rissimi, admoneo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compelagitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum ge
Abbreviated transcription (Latin):
trus: Nonne ibi erat in
illis septem. alius filius ⁊e¬
bedei frater iohannis:qui
post eius ascensionem ab
herode manifestatur occi¬
sus: Uerum si aliquis clix¬
erit. qm̃ non est iacobus
crucifixus. merito dictum
est petro sequere me:qui
non solum mortem. sedeci¬
am mortem crucis sicut
xp̃c expertus est. Sit hoc :¬
si nichil aliud quod sit
conuenientuis potuerit
inueniri. Cur ergo de io¬
hanne dictum est. sic eum
uolo manere donec ueni¬
am. quid ad te: et repeti¬
tum est. tu me sequere: tã¬
quam ille ideo non seque¬
retur. qm̃ eum manere
uoluit donec ueniat: qͥs
facile aliud dictum esse
credat. quam quod fratͤs
crediclerant. qui tune e¬
rant: eoquod scilicet ñ¬
esset discipulus ille mori¬
turus. sed donec ihe ue
niret. ista maneret in

Expanded text:
trus? nonne ibi erat in illis septem alius filius Zebedaei, frater Joannis, qui post ejus ascensionem ab Herode manifestatur occisus? Verum aliquid dixerit, quoniam non est Jacobus crucifixus, merito dictum esse Petro sequere me, qui non solum mortem, sed etiam mortem crucis, sicut Christus, expertus est. Si hoc et nihil aliud quod sit convenientius potuerit inveniri, cur ergo de Joanne dictum est: Si eum volo manere donec veniam, quid ad te? et repetitum est, Tu me sequere, tanquam ille ideo non sequeretur, quoniam eum manere voluit donec veniat? Quis facile aliud dictum esscredat, quam quod fratres crediderant qui tunc erant, eo quod scilicet nesset discipulus ille moriturus, sed donec Jesus veniret, ista maneret in
Abbreviated transcription (Latin):
hec magna coram do¬
mino: & multi eius uitam
ꝓpositumq sanctum mirã¬
tes. declinabunt a malo: &
ab improba atq impudi¬
ca uita conuersi ad dnm̃.
ac religiosi effecti: & remis¬
sionem peccatorũ. & premia
xp̃i eam sectantes. sunt per¬
cepturi. Et paulopost ait
genouefe.Filia mi genoue¬
fa. At illa respondit. Au¬
dit famula tua pater scẽ:
que iubes edicito. Cui sc̃s
germamis ait. Queso ne
uerearis michi ꝓfiteri: si
uis in sanctimoma conse¬
crata xp̃o. immaculatũ &
intactum corpus tuum.
quemadmodũ sponsa eius
seruare. Qui genouefa re¬
spondit. Benedictus tu mi
pater. que desiderasti scisci¬
tari: sic ambio adipisci.
Ulolo inquit sancte pater:
ora ut deuotionem meã
dñs implere dignetur .

Expanded text:
ec magna coram Domino, et multi eius vitam propositumque sanctum mirantes, declinabunt a malo, et ab inproba atque inpudica vita conversi ad Dominum hac religiosi effecti, et remissionem peccatorum et premia Christi eam sectantes sunt percepturi'. 5. Et paulo post ait Genovefae: 'Filia mi, Genovefa!' Ad illa respondit: 'Audit famula tua, pater sancte; que vis edicito'. Cui sanctus Germanus dixit: 'Queso, ne verearis mihi profiteri, si vis in sanctimonio consecrata Christo inmaculatum et intactum corpus tuum, quemadmodum sponsa eius, servare'. Cui Genovefa respondit: 'Benedictus tu, mi pater, quia que desidero sciscitas, si ambio adipisci. Volo', inquid, sancte pater, et ora, ut devotionem meam Dominus implere dignetur'.
Abbreviated transcription (Latin):
uem pacem mitdere: sed
gladium. Supra dixerat.
quod dico uobis in tene¬
bris. dicite in lumine: &
quod in aure auditis. p̃¬
dicate suꝑ decta: nunc in¬
fert. quid post predicati¬
onem sequatur. ad fidem

Expanded text:
 pacem mittere, sed gladium. Supra dixerat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Nunc infert quid post praedicationem sequatur. Ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
non delectecur in peius.
sed om̃s ꝓficere studea¬
mus in meliuis. Erbo¬
res sumus fĩs: in agro
dominico constitute. Ds

Expanded text:
non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ que reiectus. & ꝑ que
reappropinquans ꝑrex¬
it. Gandem repulsus di¬
xit illis. Semꝑ laborate.
& egestatem sustinete:
sicũt hodie manentis
sententie uerborũ illuis
uirtus ostendit. Surgen¬
de interea rege asomno.

Expanded text:
 que reiectus et per quae reappropinquans perrexit. Tandem repulsus, dixit illis: 'Semper laborate et egestatem sustinete'; sicut hodieque manentis sententiae verborum illius virtus ostendit. Surgente interea rege a somno
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq agitur. restat
ut quisquis ille est. spe
ad suꝑnam patriã ten¬
dat: nequaquã se aui¬
diis pro mundi huius
honestate contineat. M
quando pro honestate
inchoat: in eius tamen
intentione non debet
ꝑmanẽre: nec ꝑ bona
oꝑa presentis muncdi

Expanded text:
utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui quando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet manere, nec per bona opera praesentis mundi
Abbreviated transcription (Latin):
cum siuis condiscipłis ab
codem magistro simplici¬
tatis ac ueritatis accepit.
Estote prudentes sicut ser¬
pentes: et simplices sicut
columbe. ¶el certe quia
lius columbe nuncupatur.
qui spiritali gratia plenus
exticisse monstratur. Et
iusta satis laude dilectorẽ
confessoremq suum dñs
lium esse destatur: aquo
ipse dei uiui filius asseue¬
ratur: quamius hoc ip¬
sum multũ dissimiltter
fieri. nullus fideliũ cdu¬
dei ꝑ naturam: petrus si¬
cut ceteri electi filuis sc̃i

Expanded text:
cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Vel certe, quialius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus lium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium duDei per naturam, Petrus sicut et caeteri electi filius s
Abbreviated transcription (Latin):
ad uirginem mitcit:
quia semꝑ est angelis
cognata uirginitas. Pro¬
fecto in carne preter car¬
nem uiuere:non terrena

Expanded text:
ad Virginem mittitur, quia semper est angelis cognata uirginitas. Profecto, in carne pręter carnem uiuere non terrena
Abbreviated transcription (Latin):
tat hoc deus aficlelib
suis. Apostolus enim
ueraciter dicit: quia
neq auari neq rapaces.
regnum dei possidebt̃.
anfestum
est audem quia

Expanded text:
tat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia neque avari, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Manifestum est autem quia
Abbreviated transcription (Latin):
uerat reuelauit. Neq po¬
terat dñi ignorare prenun
Et bene additur. quia ne¬
mo in cognatione eius uo¬
cabatur hoc nomine: ut
intelligas nomen non ge¬
neris esse. s uatis. Tacha¬
rias quoq nutu interro

Expanded text:
uerat, reuelauit. neque poterat domini ignorare praenuntet bene additur quia nemo in cognatione eius uocabatur hoc nomine, ut intellegas nomen non generis esse, sed uatis. Zaccharias quoque nutu interro
Abbreviated transcription (Latin):
rum. fideiq clamor: sicut
lectum est. Sanguis frĩs
tiui. ad me clamat. Et ule
clamat: qui in corde suo
clamat ꝑdiem. Q ergo
cordis clamorem ꝑdidit.
ꝑclidit lingue. Nam qui
distinctionem ficlei non te¬
net: quomodo pocest te¬
nere uerborũ: Et anteqͥ¬
ddem moyses dixerat. quia
loqui non poterat: s post¬
ea quam dixit uerbum
accepit: & bonoꝵ oꝑum
edidit claritatem. x¬
rgo sicut moyses ty

Expanded text:
rum fideique clamor, sicut lectum est: sanguis fratris tui ad me clamat. et ille clamat, qui in corde suo clamat per diem. qui ergo cordis clamorem perdidit perdidit linguae; nam qui distinctionem fidei non tenet quomodo potest tenere uerborum? et ante quidem Moyses dixerat quia loqui non poterat, sed posteaquam dixit, uerbum accepit et bonorum operum edidit claritatem. ergo sicut Moyses ty
Abbreviated transcription (Latin):
lum onus sentientes. de
centes. Ambula sc̃e uiã
quam tu elegisti: festina
ad locum qui tibi prepa¬
ratus est. Tradiderunt¬
ergo eum sepulture. que

Expanded text:
lo onus sentientes; cumcentes: «Ambula, sancti, uiam quam elegisti; festina ad locum quem tibi preparatum est». Tradiderunt ei sepultura qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfudit. etiam interius
illuminauit: &e ad que¬
rendum salubre consi¬
lium incitauit. Delec¬
tabantur namq in uer

Expanded text:
fudit, etiam interius illuminavit, et ad quaerendum salubre consilium incitavit. Delectabantur namque in ver
Abbreviated transcription (Latin):
tis. incessu rudi ĩncitas.
Has opes tribuit: cui ds
portio est. Nouit ce pau¬
lus diuitias głe sue di¬
cens. Michi autem ab

Expanded text:
uirum incessu rudi incitas. has opes tribuit, cuius deus portio est. nouit et Paulus diuitiae suae glorias dicens: mihi autem ab
Abbreviated transcription (Latin):
mo habet: ut animã suã
ponat quis pro amicis suis.
Mori etiam pro inimicis dñs
uẽnerat: et tamen positurũ
se anunã pro amicis dicebat:
ut ꝓfecto nobis ostenderet.
quia cum diligendo lucrũ
facere de inimicis põssumus.
etiam ipsi amici sunt qui ꝑ¬
sequuntur. Sed ecce nos usq
ad mortem nemo ꝑsequitur.
Unde ergo ꝓbare possumus:
an diligamus inimicos:S
est quod in pace sc̃e ecclesie
fieri debeat: unde clarescat.
si ꝑsecutionis tempore. mori
pro dilectione ualeamus. Cer¬
te icdem iohannes licit. Qui
habuerit substantiã mundi.
et iuderit frẽm suum necesse
habere. et clauserit uscera
sua abeo: quom caritas dei
manet in eo: Hinc etiam io¬
hannes baptista ait.Qui
habet duastunicas: det nor
habenti. Qui ergo tranquilli¬
tatis tempore non dat pro deo

Expanded text:
mo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Mori etiam pro inimicis Dominus venerat, et tamen positurum se animam pro amicis dicebat, ut profecto nobis ostenderet quia dum diligendo lucrum facere de inimicis possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur. 3. Sed ecce nos usque ad mortem nemo persequitur. Unde ergo probare possumus an diligamus inimicos? Sed est quod in pace sanctae Ecclesiae fieri debeat, unde clarescat si persecutionis tempore mori pro dilectione valeamus. Certe idem Joannes dicit: Qui habuerit substantiam mundi hujus, et viderit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo
Abbreviated transcription (Latin):
dit elapsu: & tota duui¬
nitatis unda se contultt
in carne: quando uerbũ
caro sactum est. Ac dẽm¬
de per crucis patibulum

Expanded text:
dit illapsu: tota divinitatis unda se contulit in carnem, quando Verbum caro factum est: ac deinde per crucis patibulum
Abbreviated transcription (Latin):
ardet ualide ꝑ amoris ig¬
nem. Tanto namq am¬
plius peccati rubigo con¬
sumitur: quanto pecca¬
doris cor. magno carita¬
tis igne concrematur.
ad medicũ uenerat

Expanded text:
ardet valide per amoris ignem. Tanto namque amplius peccati rubigo consumitur, quanto peccatoris cor magno charitatis igne concrematur. ad medicum venerat
Abbreviated transcription (Latin):
repleti sunt. Accipiente
audem sancto pontifice
ipsam ampullulam:
species columbe dispa¬
ruit. De quo cbrisma¬
de ͥ fudit uenerandus
ep̃c. in fontem sacratũ.
Uiso autem rex tanto mi¬
raculo. abnegatis diabo¬
li pompis. & oꝑib eiuis:
petiit se a sancto ponti.¬
fice baptizari. Procedit
nouus constantinus ad
lauachrum salutiferũ:
in quo clelende erant le¬
pre ueteris morbi. sorden¬
tesq antiqͤ peccatorũ ma¬
cule diluende. diuino
muneri obsequente be¬
ato remigio: in quo di¬
uma doctrina & uirtutũ
gratia. alter representa¬
ri uidebatur siluester.

Expanded text:
repleti sunt. Accipiente autem sancto pontifice ipsam ampullulam, speties columbae disparuit. De quo chrismate fudit venerandus episcopus in fontem sacratum. Viso autem rex tanto miraculo, abnegatis diaboli pompis et operibus eius, petiit, se a sancto pontifice baptizari. Procedit novus Constantinus ad lavacrum salutiferum, in quo delendi erant lepre veteris morbi sordentesque antiq ue peccatorum macula e diluendae, divino muneri obsequente beato Remigio, in quo apostolica doctrina et virtutum gratia alter representari videbatur Silvester
Abbreviated transcription (Latin):
cet. Nec castitas ergo mag¬
na est sine bono oꝑe:nẽc
opus bonum est aliquid
sine castitate. Sed & si

Expanded text:
cet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquid sine castitate. Quid eni
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam tuam : & dimis¬
sum est peccatũ tuum.
Surge & hinc egrẽdere:
facq ministerii episcopa¬
lis officium: & reconcilia
dño penitentes de crimi¬
nib suis. Genebaldus

Expanded text:
tentiam tuam, et dimissum est peccatum tuum. Surge, et hinc egredere, facque ministerii episcopalis officium, et reconcilia Domino poenitentes de criminibus suis. Genebaldus
Abbreviated transcription (Latin):
qua eum diligit pater. Ita
quippe dixerat: diligit me
pater: et ego dilexi uos. Atq
his uerbis illa subuingit. ma

Expanded text:
qua eum diligit Pater. Ita quippe dixerat, Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos; atque his verbis illa subjunxit, Ma
Abbreviated transcription (Latin):
cis tempore quia licet
uiuere: libet etiam am¬
bire. Que profecto aua¬
ritia bene compescitur.
si ipse status ambientis

Expanded text:
cis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae profecto avaritia bene compescitur, si ipse status ambientis
Abbreviated transcription (Latin):
inder omnia eccłe mem¬
bra prouexit : ut eum
in corpore cui caput zep̃c
est. quasi lucidissimum
lumen constituerit ocu

Expanded text:
inter omnia Ecclesiae membra provexit, ut eum in corpore, cui caput Christus est, quasi lucidissimum lumen constitueret ocu
Abbreviated transcription (Latin):
erum qualibet ex cau¬
sa contenderint:nos
potius non carnales adhuc
discipuli quid gesserint: s
spiritalis magister quid ius¬
serit. uideainus. Dixit au¬
tem eis. Reges gentium do¬
minantur eorum: & quipo¬
testatem habent suꝑ eos be
nefici uocantur. Uos autem
non sic. Sed qui maior ẽ in
uobis: fiat sicut iunior. Et
qui precessor est: sicut mi¬
nistrator. Certantib de pri¬
oratu discipulis. pius ma¬
gister eos non inite contenti¬
onis arguit: sed formam
quam sequantur humili¬
tatis. modesta ratione des¬
cribit. In qua tamen forma

Expanded text:
erum qualibet ex causa contenderint, nos potius non carnales adhuc discipuli quid gesserint, sed spiritalis Magister quid jusserit, videamus. Dixit autem eis: Reges gentium dominantur eorum, et qui potestater. Vos autem non sic. Sed qui major est in vobis, fiat sicut junior, et qui praecessor est, sicut ministrator. Certantibus de prioratu discipulis, pius magister eos non initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitatis modesta ratione describit. In qua tamen forma
Abbreviated transcription (Latin):
n monasterio palestinoꝵ
et morib ornatus: qui
ab ipsis cunabulis. mona¬
chicis est actib diligenter
instructus. & conuersatio¬
nib ueraciter educatus.
nomine zosimas. Hic¬
itaq zosimas ab initio.
in uno palestinoꝵ conu̾¬
sauit monasterio: & om¬
nem ꝑtransiens monachi¬
cam clisciplinam. in absti¬
nentie opͥus. omnium fac¬
tus est probatissimus. Di¬

Expanded text:
n monasterio Palaestinorum et verbo ornatus, qui ab ipsis cunabulis, monachicis est actibus diligenter instructus, et conversationibus veraciter educatus, nomine Zosimas. itaque Zosimas ab initio in uno Palaestinorum conversatus est monasterio, et omnem pertransiens monachicam disciplinam, in abstinentiae opere omnium factus est probatissimus. Om
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratum. Etqui¬
dem omip̃c ds̃. peccatũ et᷑
potuit tacendo laxare: et
consolatione sui sp̃s. de
peccati ꝑpetratione meren¬
u. certam uenie spem re¬
parando. ab afflictione
tristicie illius mentẽ rele¬
uare: sed loquendo per
angelum. saluo sigillo &e
sera. reserando ostium. ex¬
emplo sue miscdie. nr̃a ad
penitentiã uoluit corda
concutere.Nabeamus
ergo fr̃s carissimi ꝑ inter¬
cessionem huius interces¬
soris nr̃i beati remigii. fi¬
dutiam de miscdia condi¬
toris nr̃i: cogitemus que
facimus. recogitemus que
fecimus: largitatẽ suꝑne
pietatis aspiciamus: ce ad
misclem iudicem. dum
adhuc expectat. cum lacͥ¬
mis ueniamus. Conside¬
rantes namq quod iustꝰ

Expanded text:
demonstratum. Et quidem omnipotens Deus peccatum eius potuit tacendo laxare et consolatione sui spiritus de peccati perpetratione merenti certam veniae spem reparando ab afflictione tristitiae illius mentem relevare, sed loquendo per angelum, salvo sigillo et sera reserando ostium exemplo suae misericordiae nostra ad paenitentiam voluit corda concutere. Habeamus ergo, fratres karissimi, per intercessionem huius intercessoris nostri beati Remigii fiduciam de misericordia Conditoris nostri. Cogitemus quae facimus, recogitemus quae fecimus, largitatem supernae pietatis aspiciamus et ad misericordein iudicem, dum adbuc expectat, cum lacrimis veniamus. Considerantes namque, quod iust
Abbreviated transcription (Latin):
tione: parati audire &
oꝑe complere. que a scõ
pontifice discerent. Nã
lumen quod eos exteriꝰ

Expanded text:
tione, parati audire et opere complere, quae a sancto pontifice discerent. Nam lumen, quod eos exteri
Abbreviated transcription (Latin):
poturt: qui multas pos¬
sessiones possidens: ma¬
gistrum requisiuit di¬
cens. Magister bone:
quid faciendo uitã eter¬
nam possidebo: Qui

Expanded text:
potuit, qui, multas possessiones possidens, magistrum requisivit, dicens: Magister bone, quid faciens vitam aeternam possidebo ? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tam immutandi: omnes
enim resurgemus inqͥt.
sed non om̃nes ummuta¬
bimur: clausus est aditͦ
ad regnum celorũ. Non

Expanded text:
tam immutati: Omnes enim resurgemus, inquit, sed non omnes immutabimur: clausus est aditus ad regnum coelorum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
dem clodoueus ꝓfessus:
baptismi grãtiam ꝑce¬
pit. Indẽq progressus:
uictor ad patriam redi¬
ens. iam dictum ueda¬
stum beato remigio cõ¬
mendauit..I.¬
umq celeberrima
fama in prefata ur¬
be remoꝵ esset. & beat
remiguis eum uenerati¬
onis cultu extouere ni

Expanded text:
dem Chlodoueus professus, baptismi gratiam recepit. Indeque progressus, uictor ad patriam rediens, iam dictum Vedastem beato Remegio commendauit.am caeleberrimae famae in prefata urbae Remorum esset, et beatus Remegius eum uenerationis cultu adtollere ni
Abbreviated transcription (Latin):
cos & notos & affines:ce¬
pit aures uirginis appel¬
lare. Diuitias. domos.
possessiones. familias. at¬
as reꝓmittere:si consen¬
sum suum. eius coniu¬
gio non negaret.i

Expanded text:
per notos, et affines, coepit aures virginis appellare, divitias, domos, possessiones, familias, atas repromittere, si consensum suum ejus conjugio non negasset.
Abbreviated transcription (Latin):
cormenta prius fi¬
delib irrogauerat. et
pro fide postmodũ fla¬
gella libenter portat:
qui scriptis etiam epłis.
bumilis et despectus pre¬
dicat. quod dudum ter¬
ribilis impugnabat: ꝓ¬
fecto bene ligatus desũ¬
dat ad segetem sub ara¬
De quo recte dicitur. Aut
cet dominus quorũdam
mentes intrauerat : qui
illum ueraciter huma¬
ni generis redemptorẽ
credebant. Qui tamen
cum nequaquã apristi¬
na obseruatione recede¬
rent. cum dura littere
predicamenta custodi¬
rent: eis predicator egre¬
guis dicit. Si circũcila¬
mini. xp̃e uobis nichil

Expanded text:
ormenta prius fidelibus irrogauerat, et pro fide postmodum flagella libenter portat: qui scrhumilis et despectus praedicat quod dudum terribilis impugnabat; profecto bene ligatus sub aratro desudat ad segetem qui fuDe quo recte dicitur: "Aut cet Dominus quorumdam mentes intrauerat, qui illum ueraciter humani generis redemptorem credebant. Qui tamen cum nequaquam a pristina obseruatione recederent, cum dura litterae praedicamenta custodirent, eis pradicator egregius dicit: "Si circumcidamini, Christus uobis nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ablactaueris puerum remi¬
guim: de lacte tuo ꝑun¬
get oculos meos: & recipi¬
am lumen. Nam ut me¬
rita illi accrescerent. sicu¬
ti &e sancto tobie. iuxta di¬
uinum sermonem. ut iu¬
stus iustificetur adhuc: idẽ
beatus montanus. lumen
corporalium oculorum
amiserat. Tandem cre

Expanded text:
ablactaveris puerum Remigium, de lacte tuo perunges oculos meos, et recipiam lumen. Nam ut merita illi accrescerent, sicut et sancto Tobiae , juxta divinum sermonem, Ut justus justificeretur adhuc , idem beatus Montanus lumen corporalium oculorum amiserat. Tandem cre
Abbreviated transcription (Latin):
tinus his qui in domo
sancte ecclesie futuri erait:
lumen optime instituu¬
onis preberet. Placuit
etiam omnipotentie di¬
culo addere: ad ostensio¬
nem meritorum beatis¬
simi uiri. Etenim radio
supradicto se illustrante.
sensit capiti suo ingui¬
nis saeri infusum liquõ¬
rem: quo totum eius de¬
libutum est caput. Et
merito: ut qui oleum
spirituale populis. quo
eorum quidem capita ui¬
sibili. mentes autem pre¬
dicatione. sp̃u sancto in
se loquente. uncturus e¬
rat crismate inuisibili.
id est gratia sp̃s sancti:

Expanded text:
tinus his qui in domo sanctae aecclesiae futuri erant lumen optime institutionis preberet. Placuit etiam omnipotentiae diculo aliud addere ad ostensionem meritorum beatissimi viri. Etenim, radio supradicto se illustrante, sensit capiti suo unguinis sacri infusum liquorem, quo totum eius delibutum est caput. Et merito, ut qui oleum spiritale populis, quo eorum quidem capita visibili, mentes autem predicatione, sancto Spiritu in se loquente, uncturus erat crismate invisibili, id est gratia eiusdem Spi
Abbreviated transcription (Latin):
tius iusticie precepta po¬
pulis daret: quo hec ip¬
se non quasi nouitia di-¬
dicisset. s uelut heredi¬
tario ure aꝓgenitorib
accepta seruaret. De sacer

Expanded text:
tius justitiae praecepta populis daret, quo haec ipse non quasi novitia didicisset, sed velut haereditario jure a progenitoribus accepta servaret. De sacer
Abbreviated transcription (Latin):
mano parisius. dum¬
secunda uice ad britanm¬
sus populus in occursum
enis egressus est ab urbe.
Et ille ilico sollicitus de
ret: sed uulgus quod pa¬
rãtius est ad derogandum
potius bonis. quam ad imi¬
tandum: asserebant eam
inferiorem sibi: quã blas¬
phemantes potius predica¬
bant. quam reprobarent.
Nam sicut non iustifica¬
ita nec leditur infãmia.
Quorum garrulam uocẽ.
despiciens sanctus germanꝰ:
in urbem ingressus ad hospi¬
tium genouefe usq ꝑuenit.
Quam cum tanta. humili¬
tate salutauit: ut om̃s mi¬
rarentur. Et oratione facta
ostendit his quib despec¬
tui habebatur terram ma¬
didam: suis lacrimis irri

Expanded text:
mano Parisius, secunda vice in Brittanisus populus in occursionem eius egressus ab urbe est. At ille ilico sollicitus de rit, sed vulgus, qui paratior est ad derogandum bonis, potius quam ad imitandum, adserebant eam inferiorem sibi, quam blasphemantes potius predicabant, quam reprobarent. Nam sicut non iustificaita nec ledetur infamia. Quorum garrola voce dispiciens sanctus Germanus, in civitate ingressus, ad hospicium Genovefe usque pervenit. Quam cum tanta humilitate salutavit, ut omnes mirarentur, et oratione facta, ostendit his quibus dispectui abebatur terram madidam, de suis lacrimis inri
Abbreviated transcription (Latin):
omnia qͥue circa te sunt edi¬
cito michi: ut dei magna¬
lia facias manifesta. Gunc¬
cepit mulier narrare ea qͤ
de se erant: ita dicens.T go
habui. Parentib autem
meis uiuentib. duodeci¬
mum gerens etatis annũ:
affectum illoꝵ spernens. in¬
alexandriã ueni. Et quo¬
modo quide uirginitatẽ
meã in primis uolauerĩ:
& qualit̾ indesinenter et
insatiabilit̾. uitio libidi
besco considerare. Hoc enĩ
nunc breue est dicere. De¬

Expanded text:
omnia, quae circa te sunt, edicito mihi, ut Dei magnalia facias manifesta. coepit mulier narrare ea quae de se erant, ita dicens: CAP.habui: parentibus autem meis viventibus, duodecimum agens aetatis annum, affectum illorum spernens, Alexandriam veni, et quomodo quidem virginitatem meam in primis violaverim, et qualiter indesinenter et insatiabiliter vitio libidinbesco considerare. Hoc enim non breve est dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
Nit ei sanctus germanus.
Confide filia. uiriliter age:
& quod corde crecdis. uel
ore ꝓfiteris: oꝑib proba.
Dabit enim dominus uirtu¬
tem: & fortitudinem de¬
cori tuo.III

Expanded text:
it ei sanctus Germanus: 'Confide, filia, viriliter age, et quod corde credis vel ore profiteris, operibus proba. Dabit enim Dominus virtutem et fortitudinem decori tuo
Abbreviated transcription (Latin):
eniq dño in mon¬
tis cacumine cõmo¬
rante. statim uentus con¬
trarius oritur. et turbat
Et tam diu imminens
naufragium ꝑseuerat:
quã diu iħe ueniat. Qr¬
ta autẽ uigilia noctis ue¬
uit ad eos: ambulans
suꝑ mare. Stationes et
uigilie militares: in ter¬
nã horaꝵ spacia cdiui¬
duntur. Quando ergo
dicit quarta iugilia noc¬
bis uenisse ad eos dñm:
ostendit tota nocte ꝑi¬
clitatos: & extremo noc¬
tis. hoc est in consũmati¬
one muncli. dñm eis au¬
xilium prebiturũ. Et
uidentes eum suꝑ mare

Expanded text:
enique Domino in montis cacumine commorante, statim ventus contrarius oritur, et turbat et tamdiu imminens naufragium perseverat, quamdiu Jesus veniat. Quarta autem vigilia noctis venit ad eos ambulans supra mare. Stationes et vigiliae militares in terna horarum spatia dividuntur. Quando ergo dicit, quarta vigilia noctis venisse ad eos Dominum, ostendit tota nocte periclitatos, et extrema parte noctis, atque in consummatione mundi eis auxilium praebiturum. Et videntes eu
Abbreviated transcription (Latin):
quemqs finem habue¬
rit: prosequi studeam᷑
uerbis. Igitur cum in¬
clitus fr̃ancorũ rex chło¬
doueus. ommi industria
sollers. in francis regna¬
ret: euenit ut quodã
tempore.inter incendia
bellorum. aduersũ ale¬
mannos gentem ferocẽ.
bellaturus ꝑgeret. Cũq¬
ad patriam reuertere¬
tur: ad tullum oppidũ
uenit. Et cum iam de¬
siderium retineret. ut
celer ad baptismi grati¬
am confu̾geret: sciscitã¬
do comperit. inbi bea¬
tum uedastum. sub reli

Expanded text:
quemque finem habuerit, prosequi studiamus uerbis. Igitur cum inclitus Francorum rex Chlodoueus omni industria sollers Francis regnaret, euenit, ut quodam in tempore inter incendia bellorum aduersum Alamannos gentem ferrocem bellaturus pergerit. Quad patria festinus rediens, ad Tullum opidum venit. 3. Et cum iam desiderium reteneret, ut caeler ad baptismi gratiam confugiret, sciscitando conperit, inibi beatum Vedastem sub rel
Abbreviated transcription (Latin):
rat natiuitate. anposset ite¬
rari: &e quo ordine regene¬
ratio posset impleri. que¬
iebat: ne huiꝰ expers rema¬
nendo. uite celestis parti¬
ceps esse nequiret. Notan¬
dum autẽ. quia quod cde
carnali dixit. hoc etiã de

Expanded text:
rat nativitate, an posset iterari, vel quo ordine regeneratio posset impleri, quaerebat: ne hujus expers remanendo vitae coelestis particeps esse nequiret. Notandum autem, quia quod de carnali dixit, hoc etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
nis. in quo pax sũma
est: inueniri scandala
poterunt que colligan¬
cur. Et unde rursũ dici¬
tur. Qui soluerit unum
de mandatis istis mim¬
mis. & docuerit sic hoĩes:
minimus uocabit᷑ in

Expanded text:
nis, in quo pax summa est, inveniri scandala poterunt quae colliganur. Et unde rursum dicitur: Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, hic minimus vocabi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis erat: et non cognos¬
cebatur. Nonne ipse dix¬
erat: et quo ego uado sci¬
tis. et uiam sc̃itis: Et se
nescire dicentes. hoc eos
scire conuicerat: adolen

Expanded text:
ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, adden
Abbreviated transcription (Latin):
et uindicare obprobriũ:
si non agnosceret sacram̃¬
tum. Quid quod etiam
fides maxie uerbis ma¬
ior assciscitur: et mencla¬
cii causa remouetur:

Expanded text:
et uindicare obprobrium, si non agnosceret sacramentum. quid quod etiam fides Mariae uerbis maior adsciscitur et mendacii causa remouetur
Abbreviated transcription (Latin):
hec conditio ꝓponatur:
aut faciendum esse con¬
tra dei preceptum. aut
ex hac uita emnigrandũ:
quorum duoꝵ homo co¬
gatur alterum eligere.
comminande mortẽ ꝑse¬
cutore: ibi eligat deo di¬
lecto mori: quam offen¬
so uiuere. Ibi oderit in
hoc muncdo animã suã:
ut in uitam eternam cu¬
stodiat eam. Si quismi

Expanded text:
ec conditio proponatur, aut faciendum esse contra Dei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duorum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo animam suam, ut in vitam aeternam custodiat eam. 11. Si quis mi
Abbreviated transcription (Latin):
abmodum dieb transac¬
tis: a supradicta cenomã¬
nica urbe egressi. oraculi
diuini auditores.carpe¬
bant iter. italiã ducens.
Diuertentẽsq in monaste¬
preceptis abbatis sui ob¬
sequentẽ. idem uelle iter
decreto: cẽptum opus si¬
mul statuunt pagere.

Expanded text:
admodum diebus transactis a supradicta Cenomanica urbe egressi, oraculi divini auditores carpebant iter Italiam ducens: divertentesque in monastepraeceptis abbatis sui obsequentem idem velle iter decreto coeptum opus simul statuunt peragere
Abbreviated transcription (Latin):
nis tempore ponen¬
da est anima: pacis au¬
tem tempore. ea que am¬
plius dñari possunt:fran¬
genda sunt desideria ter¬
rena. Incle ce nunc dici¬
tur. Quid enim proficit
homo. si lucretur totum
mundum: se autem per¬
dat. & detrimentũ sui
faciat: Cum ꝑsecutio
ab aduersariis deest: ual

Expanded text:
nis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicitur: Quid enim prodest homini, si lucretur totum mundum, se autem perdat, et detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis deest, val
Abbreviated transcription (Latin):
siam alicuius sp̃s exĩsti¬
mans se iuidisse. Et con
cis se muniens. & ase timo¬
rem ꝓiciens. iam enim et
orationis enus finis insta¬
bat: conuertens oculos ui¬
dit aliquem in ueritate
ꝓperantẽ ad partem occi

Expanded text:
siam alicujus spiritus existimans se vidisse, signo cis se muniens, et a se timorem projiciens jam enim et orationis ejus finis instabat, convertens oculos, vidit aliquem in veritate properantem ad partem Occi
Abbreviated transcription (Latin):
Mitis depone colla sicam¬
ber: adora quod incen¬
disti: incende quod ad¬
orasti. P receptis salulari¬
b illum instituens. hu

Expanded text:
Mitis depone colla, Sicamber; adora quod incendisti, incende quod adorasti'; preceptis salutaribus illum instituens hu
Abbreviated transcription (Latin):
tos tuos onerari patiaris.
Nam si seculi huius uel
exiguus decor tuam suꝑa¬
uerit mentem: etiam eter¬
namentis. Et ualediceis
ei. atq obsecrans ut sui
memor tantum crebro
in xp̃o haberetur: e cõ¬
nendans eam genitori
suo seuẽro: iter qd̃ cẽꝑant
auxiliante dño ꝑrexerunt.

Expanded text:
tos tuos honerare paciaris. Nam si seculi huius vel exiguus decor tuam superaverit mentem, etiam aetercarebis'. Et vale dicens ei atque obsecrans, ut sui memor tanti crebro in Christo haberetur, et commendans eam genitori suo Severo iter quod ceperant, auxiliante Domino, perrexerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ligi: qui dum de accepta
lege non oꝑa. sed solam
inter cunctos homines
elationem sumpsit:qua¬
si inter ceteras bestias cor¬
Inu singulare gestauit.
Ande p̃assionem suam
dñs. ꝓpheta canente pro¬
nuntians ait. Libera me
de ore leonis.& acornib
unicorniorũ humilitatẽ
meam.Got quippe in
illa gente unicornes. uel
certẽ rinocerotes extitert̃.
quot contra predicam̃¬
ta ueritatis de legis oꝑib.
singulari & fatua elacio¬
ne confisi sunt. Beado gͥ
nenti dicitur. Nunqͥd
uolet rinoceros seruire
tibi: Aesi aꝑtius dicat᷑.
Nunquid illum popłm.
quem suꝑbire in nece
fidelium. stulta sua elati
one consideras. sub iure
tue predicationis inclinaˢ.
subaudis ut ego. qui et
contra me illum singula¬
ri cornu exdolli conspi¬
cio: & tamen michi cum
uoluero ꝓtinus subdo:
Sed hoc melius ostendimꝰ.
si de genere ad speciem
transeamus.A
lle ergo ex hoc populo

Expanded text:
ligi, qui dum de accepta lege non opera sed solam inter cunctos homines elationem sumpsit, quasi inter caeteras bestias cornu singulare gestavit. Unde passionem suam Dominus, Propheta canente, pronuntians ait: Libera me de ore leonis, et a cornibus unicornium humilitatem meam . Tot quippe in illa gente unicornes vel certe rhinocerotes exstiterunt, quot contra praedicamenta veritatis de legis operibus singulari et fatua elatione confisi sunt. Beato iginenti dicitur: Nunquid volet rhinoceros servire tibi? Ac si apertius dicatur: Nunquid illum populum, quem superbire in nece fione considerans, sub jure tuae praedicationis inclinas? subaudis: ut ego, qui et contra me illum singulari cornu extolli conspicio; et tamen mihi, cum voluero, protinus subdo. Sed hoc melius ostendimus, si de genere ad speciem transeamus. Ille ergo ex hoc populo
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimans memorabat.
Aiebat ergo ad ambos.
Tu michi semꝑ plus
blanditus es fili: & tu
amplius uerecundatus
es. In illo inaginẽ me¬
am pẽperi: in te pater¬
nos uultus effudi. Tu
patre utilior: iste simili¬
or. Heu me miserã. Cir¬
cumuallant me ex omi
parte incomparabilis
luctus: mnaudita mise¬
ria. & gemina orbitas:¬
&e nulsis penitus tribu¬
lationib comparanda
Amitto filios. ad mortẽ
ultro dendentes: quos
si michi hostes auferren:
ꝑ media sequerer bella
olenta concluderent:
carcerem simul irrũpe¬
rem ꝑitura. Nouũ hoc
quo carnifex rogatur ut
fẽriat: uita optatur ut pe¬
reat: mors iutatur ut
ueniat. Nouus hic luctus

Expanded text:
lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies olenta concluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt postulat. Quibus
ergo nos lacrimis ueniã
sꝑare debemus: qui in
uio tremendo examine
cum rege nr̃o ex equo ad
iudicium non uenimus:
Quos numirum conditio
infirmos: & causa inferi¬
ores exhibet.

Expanded text:
sunt postulat. Quibus ergo nos lacrymis sperare veniam debemus, qui in illo tremendo examine, cum rege nostro ex aequo ad judicium non veniamus, quod nimirum conditio, infirmitas et causae inferiores exhibet
Abbreviated transcription (Latin):
dantur. Respondit rex.
& dixit ad eas. Qm̃ uõs
illi malefico credidistis et
lesistis deos meos. male uos
ꝑdam de hoc scło: ut et

Expanded text:
dantur. Respondit| rex et dixit eis . quoniam uos illum maleficum credi| distis . et lesistis deos meos . male uos perdam de hoc| seculo . ut et
Abbreviated transcription (Latin):
actus. indicare moliens.
nec exprimens uoluntatẽ.
quadam suprema morte.
uoce suppressa mutus ser¬
mo morientium: A¬
onne tibi iudetur

Expanded text:
actus, indicare moliens, nec exprimens voluntatem: quidam, suprema morte, voce suppressa, mutus sermo morientium? Nonne tibi videtur
Abbreviated transcription (Latin):
sus de monasterio. inquo
ab infantia conuersatus ẽ.
et ꝑueniens ad iordanem
orem: dirigitur ab eo qui
uocauit ẽum in monaste¬
rium. in quod illũ deus
uenire precepit..
ulsans igitur rosi

Expanded text:
sus de monasterio, in quo ab infantia conversatus est, et perveniens ad Jordanem, orem, dirigitur ab eo qui vocavit eum in monasterium in quod illum Deus venire praecepit. Pulsans igitur mo
Abbreviated transcription (Latin):
iergo foris stantes nec
ipsi agnoscuntur pa¬
rentes. & ꝓpter nr̃m fortas¬
se non agnoscuntur exem¬
plum: quemadmodũ nos
agnoscemur. si foris stamꝰ:
Coris enim stantes. uolunt
dñm uidere cognati eius.
cum uidei sp̃ualem in le¬
ge sensum non querentes.
sese ad custodiam littere
foris fixerunt: & quasi. xͣ
potuis ad carnalia docen¬
da cogunt exire: quam ad
discenda spũalia consenti¬
unt ingredi. Quidã fr̃s
domini. dealia uxore ioseph
filios suspicantur: sequen¬
tes deliramenta apocripho¬
rum: et quancła mecham
mulierculã confingentes.
Nos autem fr̃s dñi. non fi

Expanded text:
ergo foris stantes nec ipsi agnoscuntur parentes, et propter nostrum fortasse non agnoscuntur exemplum, quemadmodum nos agnoscemur, si foris stamus. Foris enim stantes volunt Dominum videre cognati ipsius, cum Judaei spiritalem in lege sensum non quaerentes sese ad custodiam litterae foris fixerunt, et quasi Christum potius ad carnalia docenda cogunt exire, quam se ad discenda spiritalia consentiunt ingredi. Quidam fratres Domini de alia uxore Joseph filios suspicantur, sequentes deliramenta apocryphorum, et quamdam Escham mulierculam confingentes. Nos autem fratres Domini non fi
Abbreviated transcription (Latin):
eptimo siquidem
anno. in iugilia ce¬
nẽ dm̃i. cum idem gene¬
baldus in oratione ꝑnoc¬
taret. & se ipsum defle¬
ret: qm̃ is qui ad hoc
ordinatus fuerat. ut in
illa clie penitentes dño
reconciliaret: ipse suis
criminib exigentib.
nec inter penitendes in
eccłia merebatur consi¬
stere: circa mediã noctẽ¬

Expanded text:
eptimo siquidem anno in vigilia coenae Domini, cum idem Genebaldus in oratione pernoctaret, et seipsum defleret, quoniam is, qui ad hoc ordinatus fuerat, ut in illa die poenitentes Deo reconciliaret, ipse suis criminibus exigentibus, nec inter poenitentes in ecclesia merebatur consistere: circa mediam nocte
Abbreviated transcription (Latin):
omnib dieb. usq ad
consũmationẽ scłi. Car¬
nis et enim locus ꝓprie
derra est: que uelut ad
ꝑegrina ducta est. cum
ꝑ redemptorẽ nr̃m. est
in celo collocata. Dedit

Expanded text:
omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Carnis enim locus proprie terra est, quae velut ad peregrina ducta est, cum per Redemptorem nostrum est in coelo collocata. Dedit
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓmisi: ego uariũ or¬
namentum domus. ego
familias diuersi sexis
& etatis exhibui: s ista
omnia quasi terrã quã
pro nichilo computauit.
unc iratus .U¬
quintianus: iussit
eam ad secretariũ suũ

Expanded text:
romisi . ego uarium ornamen| tum domus . ego familias diuersi sexus  etates exhibui.| Sed ista omnia quasi terra quam pro nihilum conputauit. Tunc iratus quintia| nus . iussit eam ad secretarium