comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hac ambiguitate sententiȩ uidet quid
ꝓpħȩ portis ꝓiciant: quid hominib in¬
ooctrinam scriptura sacra sine aliqua
comꝑatione transcendat: ut taceã qd̃
uera p̃dicat. qd̃ ad celestem patriã uo¬
cat. qd̾ dictis obscuriorib exercet forteᷤ.
& paruulis humili sermone blanditur:
qd̾ nec sic clausa ẽ ut pauesci debeat. nec
sic patet ut uilescat: qd̾ usu fastidiũ tol¬
lit. & tanto ampliꝰ diligitur. qͣnto am¬
taceã. scientias tñ om̃s atq doctrinas ip¬
so etiã locutionis suȩ more transcendit.
quia uno eodemq sermone dũ narrat
tertũ. ꝓdit misteriũ: & sic scit p̃terita
oicere: ut eo ipso nouerit futura p̾di¬

Expanded text:
hac ipsa ambiguitate sententiae uidet. quid prophetae porcis proiciant, quid hominibus indoctrinam Scriptura sacra sine aliqua comparatione transcendat, ut taceam quod vera praedicat, quod ad coelestem patriam vocat; qet parvulis humili sermone blanditur, quod nec sic clausa est ut pavesci debeat, nec sic patet ut vilescat, quod usu fastidium tollit, et tanto amplius diligitur quanto amtaceam, scientias tamen omnes atque doctrinas ipso etiam locutionis suae more transcendit, quia uno eodemque sermone dum narrat textum, prodit mysterium, et sic scit praeterita dicere, ut eo ipso noverit futura praedi
Abbreviated transcription (Latin):
feriȩ dñi quas uocabitis celeberrimas
atq sc̃issimas: offeretisq in eis oblatio¬
nes dño. holocausta & libamenta iuxta
ritum unius cuiꝰq diei. exceptis sabba¬
tis dm̃. donisq urĩs: & que offe. as ex
noto. uel que sponte tribuitis. Qd̃ dicit᷑

Expanded text:
feriae Domini, quas vocabitis celeberrimas atque sanctissimas, offeretisque in eis oblationes Domino, holocausta et libamenta juxta ritum uniuscujusque diei: exceptis sabbatis Domini, donisque vestris, et quae offeretis ex voto, vel quae sponte tribu
Abbreviated transcription (Latin):
multiplici numerositate. & ꝑpetua
bene iuxta ꝓterfluentes aquas ger¬
minare ꝑhibentur: quia unusquĩq
eoꝵ ubertatẽ ad fructũ ꝑcipit ex doc¬
trina sacri eloquii: que temꝑalit̾ ꝑ-¬

Expanded text:
multiplici numerositate et perpetubene juxta praeterfluentes aquas germinare perhibentur, quia unusquisque eorum ubertatem ad fructum percipit ex doctrina sacri Eloquii, quae temporalit
Abbreviated transcription (Latin):
garophilatia eo fuerant ordine distincta:
ut & gazophilatia intra pauim̃tum. & pa¬
uimentũ intra gazophilatia fuerit stratũ.
latia: quia uitã audientiũ erudit cotidie
& custodit lingua doctoꝵ. S habent ipsa¬

Expanded text:
gazophylacia eo sunt ordine distincta, ut gazophylacia inter pavimentum et pavimentum inter gazophylacia fuerit stratum. lacia: quia vitam audientium erudit quotidie, et custodit lingua doctorum. Doctores
Abbreviated transcription (Latin):
distinguendo subiungit. Tam uas ligneũ
& uestimentũ. quã pelles & cilicia. & in
quocũq fit opꝰ. tinguent᷑ aqua. & polluta
erunt usq ad uesꝑam: & sic postea mun¬
dabunt᷑. Uas autẽ fictile in qd̾ hoꝵ quic¬
quã intro ceciderit. polluet᷑: & idcirco

Expanded text:
tam vas ligneum et vestimentum, quam pelles et cilicia, et in quocumque fit opus, intingentur aqua, et polluta erunt usque ad vesperum, et sic postea mundabuntur. Vas autem fictile, in quod horum quidquam intro ceciderit, polluetur, et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
filii eius adolebant incensum suꝑ altare
holocausti. & suꝑ altare thiniamatis in
re uellet incensũ suꝑ altare chumiamatis
statĩ ingressus post eũ atarias sacerdos. &
cũ eo sacerdotes dñi octoginta uiri fortissi¬
mi. restiterunt regi. atq dixerunt. Non ẽ
tui officii. ut adoleas incensũ dño. s sacer¬
docũ. hoc ẽ filioꝵ a aron: qui consetrati st̃
ad huiꝰ modi ministeriũ. Patet gͥ ut esti¬

Expanded text:
filii ejus adolebant incensum super altare holocausti, et super altare thymiamatis, in re voluit incensum super altare thymiamatis. Statimque ingressus post eum Azarias sacerdos, et cum eo sacerdotes Domini octoginta, viri fortissimi, restiterunt regi atque dixerunt: Non est tui officii, Ozia, ut adoleas incensum Domino. Sacerdotum, hoc est, filiorum Aaron qui consecrati sunt ad hujuscemodi ministerium, est ist
Abbreviated transcription (Latin):
ñr ueniens legis precepta transcendit: &
ab electis suis ñ solum luxuriã carnis. s etiã
cordis aboleuit. dicens. Scriptũ est: ñ adul¬
terabis. Ego autẽ dico uob̃ qm̃ om̃is qui ui¬
derit mulierẽ ad concupiscendũ eam: iam
mechatus ẽ eam in corde suo. ł moysẽ quip
pe luxuria ꝑpetrata: ꝑ auctorẽ uͦ mundi¬
ciȩ luxuria cogitata dampnat᷑. Hinc ẽ qd̾¬
angłs qui ioħem alloquitur: zona aurea ad
mamillas cinctus esse ꝑhibet᷑. Quia enm
testam̃ti noui mundicia enã cordis luxuriã
frenat: angłs qui in eo apparuit. in pectore
cinctus uenit. Quẽ bene zona aurea cingit:
quia quisquis suꝑnę patriȩ ciuis ẽ. non iã
timore supplicii. s amore caritatis immun¬
diciã deserit. Adipes itaq suꝑ pectora concre

Expanded text:
r veniens legis praecepta transcenderet, et ab electis suis non solum luxuriam carnis, sed etiam cordis aboleret, dicens: Scriptum est: Non adulterabis; ego autem dico vobis, quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in cordpe luxuria perpetrata, per auctorem vero munditiae luxuria cogitata damnatur. CAPUT angelus qui Joannem alloquitur, zona aurea super mamillas cinctus esse perhibetur, quia enim Testamenti novi munditia et cordis luxuriam frenat, angelus qui in eo apparuit in pectore cinctus venit, quem bene zona aurea stringit, quia quisquis supernae patriae civis est, non jam timore supplicii, sed amore charitatis immunditiam deserit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ altare filii aaron ꝑ circuitum. diui¬
dent ꝙ menbra. caput ⁊ omnia que adhe¬
rent iecori: ⁊ imponent suꝑ ligna quibus
subiciendꝰ ẽ ignis. Intestina uͦ ⁊ pedes la¬
uabunt aqua: ⁊ oblata omnia adolebit
sacerdos suꝑ altare in holocaustum ⁊ odo¬

Expanded text:
e filii Aaron per circuitum, dividentque membra, caput et omnia quae adhaerent jecori, et imponent super ligna, quibus subjiciendus est ignis: intestina vero et pedes lavabunt aqua. Et oblata omnia adolebit sacerdos super altare, in holocaustum et odo
Abbreviated transcription (Latin):
tura enĩ mortuoꝵ: remissionẽ signifi¬
cat peccatoꝵ. Eo ꝑtinet qd̃ dictum ẽ.
Beati quoꝵ remissȩ sunt inqͥtates: &
quoꝵ tecta sunt peccata. Ubi gͦ sepeli¬
enda erant hoc significantia cadaue¬
ra patriarcharũ nisi in ea t̾ra ubi iie
crucifixus ẽ. cuiꝰ sanguine facta ẽ re¬
missio peccatoꝵ: Si gͥ ꝑ mortua cada

Expanded text:
significat peccatorum, eo pertinens quod dictum est: beati quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. ubi ergo sepelienda erant hoc significantia cadauera patriarcharum nisi in ea terra, ubi ille crucifixus est cuius sanguine facta est remissio peccatorum ? m
Abbreviated transcription (Latin):
ixit qͦ dñs ad moysen. Loquere
ad sacerdotes filios aaron: & di¬
ces ad eos. Ne contaminet᷑ sacerdos
in mortib ciuiũ suoꝵ: nisi tantũ in
consanguineis & ꝓpinquis. id ẽ suꝑ
matre & patre. & filio. ac filia. frẽ qͦ ac
sorore uirgine. que ñ est nupta uiro:
s nec in principẽ ppłi sui contamina

Expanded text:
ixit quoque Dominus ad Mosen: Loquere ad sacerdotes filios Aaron, et dices ad eos: Ne contaminetur sacerdos in mortibus civium suorum, nisi tantum in consanguineis ac propinquis, id est, super matre, et patre, et filio, ac filia, fratre quoque, et sorore virgine, quae non est nupta viro: sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
ficari in lege ñ dubiũ est: cũ iubentur
homines post eoꝵ contrectationẽ siue
qualemcũq contactũ. tanqͣm ab ĩmũ¬
dicia purificari. & hinc illa sententia
oucta ẽ. Qui baptiratur a mortuo &
iterũ tangit mortuũ: quid ꝓficit la¬
uatio eius. Sic & qui ieinat suꝑ pec

Expanded text:
ficari in lege non dubium est, cum iubentur homines post eorum contrectationem siue qualemcumque contactum tamquam ab immunditia purificari. et hinc illa sententia ducta est: qui baptizatur a mortuo et iterum tangit illum, quid proficit lauatio eius? sic
Abbreviated transcription (Latin):
oportebat adiutoriũ uiro feminã fie¬
de dormientis latere fieret: Si causa
euadendi diliniii opus erat fabricari
archã: quid opus erat m̃suras eiꝰ aut
ipsas potissimũ fieri: aut etiã scriptiᷤᷤ
ad religionẽ posteritati ꝓpagandis:
cõmemorari: Si ꝓpter genus reꝑan¬
oum animalia includi oportebat. qͥd
opꝰ erat illo potissimũ numero: septe¬
na de mundis. bina de ĩmundis: S¬

Expanded text:
oportebat adjutorium viro feminam fiede dormientis latere fieret ? si causa evadendi diluvii opus erat fabricari arcam; quid opus erat mensuras ejus, aut ipsas potissimum fieri, aut etiam scriptis ad religionem posteritati propagandis commemorari? Si propter genus reparandum animalia includi oportebat; quid opus erat illo potissimum numero septena de mundis, bina de immundis?
Abbreviated transcription (Latin):
inquit in capite. exteriores sunt cogita¬
quia ĩportune aliq̃n ꝓdeunt: quasi no¬
bis ñ sentientib ꝓcedunt Quia gͥ cũcli
qui p̃sunt. habere quidẽ sollicitudines
exteriores debent: nec tamen eis uehe¬
ment̃ incumbere: sacerdotes recte et
caput ꝓhibent᷑ radere. & comã nutrire:
ut cogitationes carnis de uita subditoꝵ
nec a se funditus amputent. nec rursũ
ad crescendũ nimis relaxent ut capilli

Expanded text:
vero in capite, exteriores sunt cogitaquia importune aliquando prodeunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt, habere quidem sollicitudines exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere, sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam nutrire; ut cogitationes carnis de vita subditorum nec a se funditus amputent, nec rursum ad crescendum nimis relaxent. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tatio usq ad oꝑationem ꝓsilit: nimirũ
feruor intimus usq ad cutis scabiem ꝓ¬
corpore: quisquis auaritia uastatur in
mente. Que si in parius ñ compescitur.
nimirũ sine mensura dilatatur. Impe¬
tigo quippe sine dolore corpus oc cu¬
pat: & absq occupati tedio excre¬
scens: menbroꝵ decorem fedat. . quia
& auaritia capti animũ dũ quasi delec¬
bundantiã ꝓmittit. S decor m̃broꝵ ꝑ
oitur. quia aliarũ quoq uirtutũ ꝑ hãc
ab hac cogitatione continua sine mode¬
ratione grauatur inm̃te. Qui nequa¬
quã quidem usq ad opus nefariũ rapi¬
tur: s eius animus uoluptate iuxuriȩ
sine ullo repugnationis stimulo delecta¬
tur. Niciũ quippe ẽ ponderosis cũ hu-
mor iuiscerũ adiures labitur: que ꝓfec¬
to cũ molestia dedecoris intumescũt. Pon¬
derosus gͦ est: qui totis cogitationib ad
lascuuã defluens. pondus turpituduns
gestat in corde & qͣmuis parua ñ exerce¬

Expanded text:
tatio usque ad operationem prosilit, nimirum tatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem pcorpore, quisquis avaritia vastatur in mente: quae si in parvis non compescitur, nimirum sine mensura dilatatur. Impetigo quippe sine dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens membrorum decorem foedat, quia et avaritia capti animum dum quasi delecbundantiam 13 promittit. Sed decor membrorum perditur, quia aliarum quoque virtutum per hanc ab hac cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente; qui nequaquam quidem usque ad opus nefarium rapitur, sed ejus animus voluptate luxuriae sine ullo repugnationis stimulo delectatur. Vitium qmor viscerum ad vires labitur, quae profecto cum molestia dedecoris intumescunt. Ponderosus ergo est qui totis cogitationibus ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in corde, et quamvis prava non exerce
Abbreviated transcription (Latin):
carnalia oꝑa obscurant. In lippis quippe
oculis pupillȩ sanȩ sunt: s humore de¬
fluenti infirmantes palpebrȩ grossesc̃t.
Quarũ quia infusione crebro atteritur
etiam acies pupillȩ uiciatur. Lippus itaq¬
uersationis puitas confundit. Albugi¬
nem uͦ habet in oculo: qui ueritatis lu¬
cem uidere ñ sinitur: quia artogantia
sapientiȩ seu tusticiȩ cecatur. Pupilla
namq oculi ngra uider: albuginem
tolerans nil uider: quia uidelicer sen¬
sus humanȩ cogitationis si se stultũ pec¬
catoremq intelligit: cognitionẽ inti
mę clatitatis app̾hendit. Si autẽ cando¬
rem sibi iusticiȩ seu sapientiȩ cribuit. a
luce se suꝑnȩ cognitionis excludit: & eo
caritatem ueri luminis nequaqͣm pe¬
netrat quo se apud se ꝑ arrogantiam
cui carnis petulantia sine cessatio¬
ne dñatur. In sãbie etenĩ feruor uisce¬
rum ad cutem trahitur. ꝑ quam recte
Luxuria designatur. quia si cordis temp¬

Expanded text:
carnalia opera obscurant. In lippis quippe carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmantia palpebra grossescunt. Quorum quia infusione crebro atteritur  Edit., atteruntur, etiam acies pupillae vitiatur. Sunt nonnuversationis praevitas confundit: albuginem vero habet in oculo, qui veritatis lucem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae seu justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra videt, albuginem tolerans nil videt, quia videlicet sensus humanae cogitationis si stultum se peccatoremque intelligit, cognitimae claritatis apprehendit. Si autem candorem sibi justitiae sive sapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit, et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo se apud se per arrogantiam cui carnis petulantia sine cessatione dominatur. In scabie etenim fervor viscerum ad cutem trahitur, per quam recte luxuria designatur, quia si cordis ten
Abbreviated transcription (Latin):
hic quoq subditur. Uel grandi & torto
naso. Nasus etemĩ gͥndis & cortus est
dilcretionis subtilitas ĩmaculata: que dũ
plusqͣm decet excreuerit. actionis suȩ rec¬
titudinẽ ipsa confundit. fracto autẽ pe
oe. uł manu ẽ: qui uiam dm̃ ꝑgere om̃i¬
no ñ ualet: atq a bonis actib funditus
exsors uacat. quatinus hec ñ ut claudus
saltem cũ infirmitate teneat: s ab his om̃i¬
no alienus existat. Gibbus uͦ est: quẽ ter¬
renȩ sollicitudinis pondus deprimit: ne
umqͣm ad suꝑna respiciat: s solis his q̃ ĩ
infimis calcantur intendat. Qui & si q̃n
aliquid ex bono patriȩ celestis audierit
ad hoc nimirũ ꝑuersȩ consuetudinis põ¬
oere p̃grauatus. cordis faciem ñ attouit.
quia cogitationis statum erigere ñ ualer.
quẽ terrenȩ usus sollicitudins curuũ te¬
net. Lippus uͦ ẽ: cuiꝰ quidẽ ingeniũ ad cog¬
nitionem ueritatis emicat: s tam̃ hoc

Expanded text:
recte dicitur: Vel grandi et torto recte dicitur: Vel grandi et torto naso . Nasus etenim grandis et tortus est discretionis subtilitas immoderata, quae dum plus quam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto pede vel manu est, qui viam Domini pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat; quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qui etsi aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit, quia cogitationis statum erigere non valet quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenet. Lippus namque est, cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Cecus inquit ẽ. qui suꝑne lum̃ con¬
templationis ignorat: qui p̾sentis uitȩ
tenebris p̃ssus. dũ uenturam lucẽ ne¬
quaqͣm diligendo conspicit: quo gressu
infirmitatem mentis. uicȩ uiam ꝑfectȩ
ñ ualet tenere quam uidet: quia ad
uirtutis statum dum fluxa consuetu
oo ñ erigitur: quo desideriũ innititur.
illuc gressus oꝑis efficaciter ñ sequunt᷑.
Paruo autẽ naso ẽ: qui ad tenendam
m̃suram discretionis idoneus ñ est. Na
so quippe odores fetoresq discernimus
Recte gͦ ꝑ nasum discretio exprimit᷑.
ꝑ qͣm uirtutes eligimus: delicta repba¬
mus. Unde &e in laude sponse dicitite.
Nasus tuus sicut turtis que ẽ in libano:
quia nimirũ scã eccłia que ex causis sin¬
gulis tẽptam̃ta ꝓdeant. ꝑ discretionẽ
conspicit & uentura uicioꝵ bella ex alto
dep̾hendit. S sunt ñnulli qui dũ se esti
mari hebetes nolunt. sepe se in quib dã
inquisitionib plusqͣm necesse ẽ exercen¬
tes: ex nimia subtilitate fallunt᷑. Unde

Expanded text:
Caecus quippe est, qui supernae contemplationis lumen ignorat; qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressus infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videt; quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudine non erigitur, quo per desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discrso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Unde et in laude sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano , quia nimirum sancta Ecclesia quae ex causis singulis tentamenta prodeant, per discretionem conspicit, et ventura vitiorum bella ex alto deprehendit. Smari hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus plusquam necesse est exercentes ex nimia subtilitate falluntur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
fructus euiꝰ leptimo autẽ anno sabba¬
Stum erit t̾rȩ requietionis dñi. Agrũ ñ
seres. & iuneam ñ putabis. que sponte
gignit huius ñ metes. & uuas primi¬
tiatũ tuarũ ñ colliges quasi uindemiã.
annꝰ enĩ requietionis t̾rȩ est: s erunt
Suobis in cibũ. tibi & seruo tuo. ancillȩ
Stuȩ & mercennario tuo. & aduenȩ qui

Expanded text:
fructus eius septimo autem anno sabbatum erit terrae requietionis Domini agrum non seres et vineam non putabis quae sponte gignit humus non metes et uvas primitiarum tuarum non colliges quasi vindemiam annus enim requietionis terrae est sed erunt vobis in cibum tibi et servo tuo ancillae et mercennario tuo et advenae q
Abbreviated transcription (Latin):
eni qui p̃dicationis oficiũ in hynagoga
tenuerunt cȩlũ recte uocati sunt. quia ni¬
mirũ saꝑe suꝑna credebantur. S quia
sũmoꝑe in redemptoris nr̃i aduersitate
cõmoti sunt. quasi ignis de cęlo cecidit. dũ
ad decipiendũ imꝑitũ ppłm ab his etiã qui
uera docere putabant᷑. flãma inuidiȩ exar¬

Expanded text:
es, qui praedicationis officium in Synagoga tenuerunt, coeli recte vocati sunt, quia nimirum sapere superna credebantur. Terrasummopere in redemptoris nostri adversitate commoti sunt, quasi ignis de coelo cecidit, dum ad decipiendum imperitum populum, ab his etiam qui vera docere putabantur, flamma invidiae exar
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qd̃ si piloꝵ color ñ fuerit ĩmutatus nec
humilior plaga carne reliqua. & ipsa leprȩ
sp̃es fuerit subobstura. recdudet eum sep¬
tem dieb & die septimo contemplabitur.
Si creuerit in cute lepra: contaminabit
eum. Sinautẽ in loco suo candor steterit.
ñ satis clarus. plaga combustionis ẽ: & id¬
circo mundabitur. quia cicatrix est combu¬

Expanded text:
est. Quod si pilorum color non fuerit immutatus, nec humilior plaga carne reliqua, et ipsa leprae species fuerit subobscura, recludit eum septem diebus et die septimo contemplabitur; si creverit in cute lepra contaminabit eum, si autem in loco suo candor steterit, non satis clarus, plaga combustionis est, et idcirco mundabitur, quia cicatrix est combu
Abbreviated transcription (Latin):
quam ignis exusserit. & sanata al¬
bam siue rufam habuerit cicatricẽ con¬
siderabit eã sacerdos. et ecce uersa ẽ in al¬
borem. & locus eius reliqua cute humili¬
or. contaminabit eũ: quia plaga leprȩ in

Expanded text:
quam ignis exusserit, et sanata, albam sive rufam habuerit cicatricem, considerabit eam sacerdos, et ecce versa est in alborem, et locus ejus reliqua cute humilio
Abbreviated transcription (Latin):
tur: cum recta intentione quid agitur. S¬
non recte diuiditur: si non hoc quod pie agit᷑:
etiam subtilit̾ discernatur. Quod nimirum¬
qui agere dissimulat: etiam recte offerens
peccat. Sepe gͦ ⁊ quod bonũ studio gerimꝰ.
dum discernere caute negligimꝰ: quo iudice¬
tur fine nescimꝰ. ⁊ ñ nunqm hoc fit reatus
criminis: quod putatur causa uirtutis. hoc

Expanded text:
tur cum recta intentione quid agitur, sed recte non dividitur, si non hoc quod pie agitur, etiam subtiliter discernatur. qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe namque et quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine nescimus. Et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Rec
Abbreviated transcription (Latin):
ũba litt̾e dumi collata sibi conuenire neque¬
unt: aliud in se aliquid quod queratur ostẽ¬
dunt. Ac si quibdam uocib dicant. Dũ
nr̃a nos conspicitis suꝑficie destrui. hoc in
nob̾ querite: quod ordinatũ. sibiq congru¬
ens apud nos ualeat intꝰ inueniri. Ad sp̃ua

Expanded text:
cet litterae, dum collata sibi convenire nequeunt, aliud in se aliquid quod quaeratur ostendunt, ac si quibusdam vocibus dicant: Dum nostra nos conspicitis superficie destrui, hoc in nobis quaerite, quod ordinatum sibique congruens apud nos valeat intus inveniri. Aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
sal. Placere enim deo non pot̾it: quod ñ
ad normã uoluntatis eiꝰ correctum fuerit.
Nam sim reb humanis tanta cautela agen¬
dum amonuit quidam de mundi huius
sapientib. ut diceret omnis actio temeritate
⁊ negligentia uacare debet. quid de d̾i reb

Expanded text:
tc. Placere enim Deo non poterit quod non ad normam voluntatis ejus correctum fuerit. Nam si in rebus humanis tanta cautela agendum admonuit quidam de mundi hujus sapientibus, ut diceret: Omnis actio temeritate et negligentia vacare debet: quid de Dei reb
Abbreviated transcription (Latin):
Uir siue mulier in cuiꝰ capite uł barba
germinauerit lepra: uidebit eos sacerdõ.
Et siquidẽ humilior fuerit locus carne
reliqua. & capillus flauus solitoq subtili¬
or. contaminabit eos: quia lepra capitis

Expanded text:
e mulier in cujus capite vel barba germinaverit lepra, videbit eum sacerdos, et si quidem humilior fuerit locus carne reliqua, et capillus flavus, solitoque subtilior, contaminabit eos, quia lepra capitis
Abbreviated transcription (Latin):
scum est: quia fiustis cum eo. Si quesieritiᷤᷤ
cũ inuenietis: si aũt derelinqueritis. dere¬
linquet uos. Transibunt aũt multicdes in
isrł absq deo uero.⁊ absq saterdote doctore:
⁊ absq lege. Cumq reu̾si fuerint in angustia
sua ad dñm dm̃ isrł. ⁊ exquisieri nt eũ inue

Expanded text:
scum, quia fuistis cum eo. Si quaesieritis eum, invenietis: si autem dereliqueritis eum, derelinquet vos. Transibunt autem multi dies in Israel absque Deo vero, et absque sacerdote doctore, et absque lege. Cumque reversi fuerint in angustia sua ad Dominum Deum Israel, et quaesierint eum, re
Abbreviated transcription (Latin):
quit uĩa addite uictimis ur̃̾is. ⁊ comhedite car¬
nes: quia ñ sum locutꝰ cũ patrib ur̃is. ⁊ nõ
precepi eis in die qua eduxi cos de terra egyp-¬
ti de u̾bo holocaustomatũ ⁊ uictimarũ: s
hoc uerbũ precepi eis dicens. Audite uocem

Expanded text:
tra addite victimis vestris, et comedite carnes, quia non sum locutus cum patribus vestris, et non praecepi eis in die qua eduxi eos de terra Aegypti, de verbo holocaustomatum et victimarum, sed hoc Verbum praecepi eis dicens: Audite vocem
Abbreviated transcription (Latin):
ait papa gregoriꝰ sicut misteriis pruden¬
tes exercet: sic plerũq suꝑficie simpliceᷤ
refouet. Habet in publico unde paruu¬
los nutriat: seruat in secreto. unde m̃¬
tes sublimiũ in ãmiratione suspendat.
Quali quidã qmipe ẽ fuuꝰ ut ita dire¬
rim planꝰ & ałtus. in quo &e agnusꝰ am¬
bulet. & elephas natet. Aliq̃n gͦ qui uer
ba accipe historiȩ uxta litterã negligit:
oblatũ sibi ueritatis lum̃ abscondit. Cũq
laboriose inuenire in eis aliud in trin¬
secus appetit: hoc qd̃ foris sine difficulta¬
te assequi poterat. amittit. Nos gͥ seq̃ntia

Expanded text:
im sermo sicut mysteriis prudentes exercet, sic plerumque superficie simplices refovet. Habet in publico unde parvulos nutriat, servat in secreto unde mentes sublimium in admiratione suspendat. Quasi quidam quippe est 6 fluvius, ut ita dixerim, planus et altus, in quo et agnus ambulet, et elephas natet. Ut ergo uniuba accipere historiae juxta litteram negligit, oblatum sibi veritatis lumen abscondit; cumque laboriose invenire in eis aliud intrinsecus appetit, hoc quod foris sine difficultate assequi poterat, amittit. Sanctus na
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Uera namꝙ postulatio non in oris¬
est uocib s incogitationib cordis. ualentio¬
res enĩ uoces apud secretissimas aures dei ñ
faciunt uerba nr̃a: s desid̾ia. Et̾nam qͥppe
mantes tacemꝰ. Si uͦ desid̾amꝰ ex corde. etiã
cũ ore conticescimꝰ: tacenteᷤ clamamꝰ. Desi

Expanded text:
diat. Vera quippe postulatio non in orisest vocibus, sed in cogitationibus cordis. Valentiores namque voces apud secretissimas aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etenim amus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Est autem ualde necessariũcut cũ de
nob in compunctione afficimur: etiã ꝓxi
compunctionis afficiat: ut tam̃ a ꝓximoꝵ¬
sollicitudine non auertat. Quid enĩ pro¬
dest si amantes nosmet ipsos. relinquimꝰ

Expanded text:
. Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur, etiam commcompunctionis afficiat, ut tamen a proximorum custodia non avertat. Quid enim prodest, si, amantes nosmetipsos, relinquamus
Abbreviated transcription (Latin):
ex aromatib: Sc̃a quippe anima sicut fu¬
mi uirgula ex aromatib ascendit: quia
ex uite sue uirtutib int̾ni cotidie incensi
rectitudinem ꝓficit. nec sparsa ꝑ cogitati¬
ones defluit: s sese intra archana cordis
in rigoris uirga constringit. Filiꝰ gͦ aaron¬

Expanded text:
entarii ? Sancta quippe Ecclesia sicut fumi virgula ex aromatibus ascendit; quia ex vitae suae virtutibus in interni quotidie incensi rectitudinem proficit, nec sparsa per cogitationes defluit, sed sese intra arcana cordis in rigoris virga constringit. Quae ea
Abbreviated transcription (Latin):
fices inquit si sutnt in monasterio. cũ
om̃i humilitate faciant ipsas artes: si
ꝑmiserit abbas. Qd̃ si quis ex eis extollit᷑
ꝓscientia artis suȩ eo qd̃ uideat᷑ aliquid
conferre monasterio: hic talis euellatur
ab ipsa arte. & denuo ꝑ eam ñ transeat:
nisi forte humiliato ei iterũ abbas iube

Expanded text:
fices si sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jube
Abbreviated transcription (Latin):
tulo in conspectu dñi. inferet sacerdos qui un¬
ctus ẽ de sanguine eiꝰ in tab̃nacłm testimonii:
tincto digito asꝑgens septies contra uelum.¬
holocaustoꝵ: quod ÷ in ostio tab̾naculi testi¬
monii. Omnẽq eiꝰ adipem tollet. ⁊ adolebit
suꝑ altare: sic faciens de hoc uitulo. quomodo
fecit ⁊ priꝰ. & rogante ꝓeis sacerdote: ꝓpitiuᷤ
erit dñs. Ipsũ autem uitulũ efferet extra ca

Expanded text:
tulo in conspectu Domini, inferet sacerdos, qui unctus est de sanguine ejus in tabernaculum testimonii, tincto digito aspergens contra velumholocaustorum quod est in ostio tabernaculi testimonii omnemque eius adipem tollet et adolebit super altare sic faciens et de hoc vitulo quomodo fecit et prius et rogante pro eis sacerdote propitius erit Dominus ipsum autem vitulum efferet extra ca
Abbreviated transcription (Latin):
Uerba gͥ legiħ sunt. Qd̾ si hostia pacificoꝵ
fuerit eiꝰ oblatio: ⁊ de bob uoluerit offerre
marẽ siue feminam: ĩmacłatum offeret co¬
ram dño. Ponetꝙ manũ suꝑ caput uictue
sue. q̃ ĩmolabitur in introitu tab̃naculi fun¬
dent ꝙ filii aaron sac̾dotis sanguinẽ ꝑ circui¬

Expanded text:
d si hostia pacificorum fuerit ejus oblatio, et de bobus voluerit offerre, marem sive feminam immaculatam offeret coram Domino. Ponetque manum super caput victimae suae, quae immolabitur in introitu tabernaculi, fundentque filii Aaron sacerdotes sanguinem per circui
Abbreviated transcription (Latin):
ad penitentes. quisqͥs inquit positꝰ in ultima
necessitate egritudinis sue. uoluerit accipere
penitentiam. ⁊ accipit. ⁊ mox reconciliat᷑.
⁊ uadit: fateor uob̃. non illi negabimꝰ quod
petit: s ñ p̾sumimꝰ quia hinc bñ exit. Non
presumo. non uos fallo: non presumo. fides¬
bñ uiuens: bene hinc exit. Baptitatꝰ ad ho
rani. bene exit. Agens penitentiam ad ul¬
timũ ⁊ reconciliatus. securꝰ hinc exeat: ego¬
inuen̾it te nouissimꝰ dies: curre ut recon¬
cilieris. Si sic agis. securꝰ es. Quare securꝰ es
peccare iam ñ potes: peocata te dimiserunt. nͥ
tu illa. S unde scis inquis. ne forte d̾s dimit¬
tat mͥ: Herum dicis. Unde scio: Illud scio: hoc
ñ tibi ignoscitur. Quid horum tibi futurũ

Expanded text:
quis autem positus in ultima necessitate aegritudinis suae, voluerit accipere poenitentiam, et accipit, et mox reconciliatur, et hinc vadit; fateor vobis, non illi negamus quod petit, sed non praesumimus quia bene hinc exit. Non praesumo: non vos fallo, non praesumo. Fidebene uiuens securus hinc exit; baptizatus ad horam securus hinc exit; agens penitentiam ad ultimum et reconciliatus, si securus hinc exit, egote novissimus dies, curritur ut reconcilieris, si sic agis, securus es: quare securus especcare non potes; peccata te dimiserunt, non tu illa. Sed unde scis, inquis, ne forte Deus dimittat mihi? Verum dicis. Unde, nescio. Illud scio, hoc non ignoscitur: quid horum tibi futurum
Abbreviated transcription (Latin):
peccau̾it ꝑ ignorantiam. feceritq unum ex
his que dñi lege ꝓhibentur. ⁊ peccati rea
intellex̾it iniquitatem suam. offeret arie¬
tem ĩmacłatum de gregib sacerdoti: iuxta
m̃suram estimationemꝙ peccati. Qui ora¬
bit ꝓ eo quod nesciens fecerit: ⁊ dimittetur
ei qui ꝑ errorem deliquit in dñm. Suꝑiuᷤ¬

Expanded text:
peccaverit per ignorantiam, feceritque unum ex his quae Domini lege prohibentur, et peccati rea intellexerit iniquitatem suam, offerat arietem immaculatum de gregibus sacerdoti, juxta mensuram aestimationemque peccati: qui orabit pro eo quod nesciens fecerit; et dimittetur ei qui per errorem deliquit in Domi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ In autem de pecorib obculerit to. at¬
uictimam ꝓ peccato. ouem scł ĩmacula¬
dam. ponet manũ suꝑ caput eiꝰ: ⁊ ĩmola¬
bit eam in loco ubi solent holocaustoꝵ hostie
cecdi. Sumetꝙ sacerdos de sanguine eiꝰ di¬
gito suo. ⁊ tangens cornua altaris holo cau
sti: reliquũ fundet ad basim eiꝰ. Omnẽ quoꝙ
auferens adipem. sicut auferri solet adep̃
arietis qui ĩmolatũr ꝓ pacificis: cremabit
suꝑ altare inincensũ dñi. Rogabitꝙ ꝓ eo
⁊ ꝙ peccato eiꝰ: ⁊ dimittetur illi. Post hirci

Expanded text:
Sin autem de pecoribus obtulerit victimam pro peccato, ovem scilicet immaculatam, ponet manum super caput ejus, et immolabit eam in loco ubi solent holocaustorum caedi hostiae. Sumetque sacerdos de sanguine ejus digito suo, et tangens cornua altaris holocasti reliquum fundet ad basim eius omnem quoque auferens adipem sicut auferri solet adeps arietis qui immolatur pro pacificis et cremabit super altare in incensum Domini rogabitque pro eo et pro peccato eius et dimittetur illi si
Abbreviated transcription (Latin):
nia ⁊ exempla reuiuiscat. Et bene illic pre-¬
cipitur: ut mane ligna ꝑ dies singulos con¬
gregentur. Hec quippe non fiunt: nͥcum nox
cecitatis extinguitur. Uel certe quia mane
pͥma pars dici ẽ: post positis cogitationib ur¬
te presentis. hoc priori loco quisq fidelium co¬
gitet. ut qd̃ in se iamniamq quasi deficit: quib
ualet nisib studium caritatis inflãmet. Igniᷤ
enimiste in altari dñi. id÷ in corde nr̃o cicuis
extinguitur: nisi sollerter adhibitis exem¬
plis pattum. ⁊ dñicis testimoniis reparetur.
sto desuꝑ: adolebit adipes pacificoꝵ. Nam qͥs¬
quis in se hunc ignem caritatis accendit. se¬
met ip̃m utiq desuꝑ holocaustum imponit:
quia omne uicium quod in se male uiuebat
exurit. Cum enim cogitationũ suaꝵ interna
consid̾at. ⁊ uitam reꝓbam ꝑ ĩmutationisgla¬
diũ mactat. in ara se sui cordis imposuit: ⁊ ig¬
ne caritatis accendit. De qua hostia pacificoꝵ

Expanded text:
nia et exempla reviviscat. Et bene illic praenia et exempla reviviscat. Et bene illic praecipitur ut mane ligna per dies singulos congerantur. Haec quippe non fiunt, nisi cum nox caetitatis exstinguitur. Vel certe quia mane prima pars diei est, postpositis cogitationibus vitae praesentis, hoc primo loco quisque fidelium cogitet, ut quod in se jamjamque quasi deficit, quibus valet nisibus studium charitatis inflammet. Ignis enim iste in altari Domini, id est in corde nostro citius exstinguitur, nisi solerter adhibitis exemplis patrum et dominicis testimoniis reparetur. sto desuper adolebit adipes pacificorum . Nam quisquis in se ignem hunc charitatis accendit, semetipsum utique holocaustum desuper imponit, quia omne vitium quod in se male vivebat exurit. Cum enim cogitationum suarum interna considerat, et vitam reprobam per immutationis gladium nactat, in ara se sui cordis imposuit, et igne charitatis 795 incendit. De qua hostia pacificorum
Abbreviated transcription (Latin):
Altare dĩ ẽ cor nrm. in quo iubetur ignis sẽꝑ
ardere: quia uecesse ÷ ex illo ad dñm caritatis
flamã iudesinent̾ ascend̾e̾. Cui ꝑ singulos di¬
es sacerdos ligna subiciat: ne extinguat᷑. Om̃i
enim xp̃i fide preditꝰ menbrũ utiq sum mi
sacerdotis effectuse̾: sicut cunctis fidelib petrꝰ
apłs dicit. Nos aut̃ genꝰ electum: regale sacerdo¬
tium. Et sicut ioħs apłs dicit. fecisti nos deo
nr̃o regnum ⁊ sac̾dotes. Sacerdos gͦ in altari
ignem nutriens cotidie ligna subiciat. id÷ fide¬
lis quisq ne in eo flãma caritatis deficiat: in coe¬
de suo tam exempla precedentium. quam sacre
scripture testimonia cong̾ere ñ desistat. slam
quasi quedam fom̃ta igni dare ẽ: in excitatiõe
caritatis uł exempla patrũ. uł precepta dñica
ministrare. Quia enim int̾na caritas nr̃a ip̃a
cotidie huiꝰ uite conu̾satione uet̾escit. ignisiste
adhibitis lignis nutriendꝰ est: ut dum ꝑusũ
se nr̃e uetustatis extenuat. ꝑ patrũ testimo¬

Expanded text:
e Dei est cor nostrum, in quo jubetur ignis semper ardere, quia necesse est ex illo ad Dominum charitatis flammam indesinenter ascendere. Cui per singulos dies sacerdos ligna subjiciat, ne exstinguatur. Omnis enim Christi fide praeditus membrum utique summi sacerdotis effectus est, sicut cunctis fidelibus Petrus apostolus dicit: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Et sicut Joannes apostolus dicit: Fecisti nos Deo nostro regnum et sacerdotes . Sarcerdos ergo in altari ignem nutriens, quotidie ligna subjiciat, id est fidelis quisque, ne in eo charitatis flamma deficiat, in corde suo tam exempla praecedentium quam sacrae Scripturae testimonia congerere non desistat. Nam quasi quaedam fomenta igni dare est in excitatione charitatis vel exempla patrum vel praecepta dominica ministrare. Quia etenim interna novitas nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione veterascit, ignis iste adhibitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis extenuat, per patrum testimo
Abbreviated transcription (Latin):
uestictur sacerdos tunica ⁊ feminalib lineiᷤ.
tolletq ciñes quos uorans ignis exussit: ⁊ po¬
nens iuxta altare. spoliabitur priorib uesti¬
m̃tis. Indutꝰq aliis efferet eos extra castra. ⁊
in loco mundissimo usq ad fauillam consu¬

Expanded text:
vestietur sacerdos tunica et feminalibus lineis tolletque cineres quos vorans ignis exusit et ponens iuxta altare spoliabitur prioribus vestimentis indutusque aliis efferet eos extra castra et in loco mundissimo usque ad favillam consu
Abbreviated transcription (Latin):
sũmam filioꝵ isrł: iuxta numerũ dabunt
singuli precium ꝓ animab suis dño: ⁊ nõ
erit in eis plaga cum fuerut recensiti. hoc
aut̃ dabit omnis qui transit ad nomen.
Dimidiũ sicli iuxta m̃suram templi. Diues¬
non addet ad medium sicli: ⁊ pauꝑ nicħ mi¬
nuet. Susceptamq pecuniam que collata
est a filiis isrł: trades in usus tab̾naculi testi¬
monii ut sit monuntum eoꝵ coram dño:⁊¬

Expanded text:
 iuxta numerum dabunt singuli pretium pro animabus suis Domino et non erit plaga in eis cum fuerint recensiti hoc autem dabit omnis qui transit ad nomen dimidium sicli iuxta mensuram templi sinon addet ad medium sicli, pauper nihil minuet. Susceptamque pecuniam quae collata est a filiis Israel, trades in usus tabernaculi testimonii, ut sit monumentum eorum coram Do
Abbreviated transcription (Latin):
ad moysen dicens. Anima si preuaricans ce¬
rimonias ꝑ errorem in his que dũo sunt sc̃i¬
ficata peccau̾it. offeret ꝓ delicto suo arietẽ
siclis iuxta pondꝰ sc̃uarii. ipsumq quod
intulit cdamini restituet: ⁊ quintam par¬
tem ponet supra tradens sacerdoti. Qui ro¬
gabit ꝓ eo offerens arietem ⁊ dimictet᷑ ei.

Expanded text:
atum ; et rursum: Anima si praevaricans caeremonias per errorem in his quae Domino sunt sanctificata, peccaverit offeret pro delicto suo arietem siclis, juxta pondus sanctuarii; ipsumque quod intulit damni restituet, et quintam partem ponens supra, tradens sacerdoti, qui rogabit pro eo, offerens arietem, et dimittetur ei.
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s enim qui deo in conu̾satione nati i
innocentia ꝑstiterunt. portam ad orientẽ
habent: quia eis celestis regni aditꝰ patet a
lumine quod acceꝑunt. Et om̃s qui in pec¬
catis post modũ lapsi corporis sui frigore
portam ad aquilonem habent: quia eis eti¬
am post peccati sui frigora regni aditus ꝑ
miscd̾iam pacet. Eagͦ habere dicitur porta
ad aquilonem. que habet porta ad orientẽ.
quia conu̾si peccatores sic plerumꝙ ditant᷑
uirtutib: sicut illi sunt diuites qui cadere

Expanded text:
 hoc quod Deo in conversatione nati sunt in innocentia perstiterunt, portam ad orientem habent: quia eis coelestis regni aditus patet a lumine quod acceperunt. Et omnes qui in peccatis postmodum lapsi torporis sui frigore portam ad aquilonem habent: quia eis etiam post peccati sui frigora regni aditus per misericordiam patet. Ea ergo habere dicitur porta ad aquilonem, quae habet porta ad orientem: quia et conversi peccatores sic ditantur virtutibus, sicut illi sunt divites, qui cadere
Abbreviated transcription (Latin):
uerit peccatũ suũ: offeret capram ĩ macula¬
tam. ponetꝙ manũ suꝑ caput hostie que
ꝓ peccato ẽ: ⁊ ĩmolabit eam in loco holocau¬
sti. Tollet ꝙ sacerdos de sanguine indigito
suo. ⁊ tangens cornua altaris holocausti:
reliquũ fundet ad basim eiꝰ. Omnẽ aut̃ au¬
ferens adipem sicut auferri solet de uicti

Expanded text:
um suum, offeret capram immaculatam, ponetque manum super caput hostiae quae pro peccato est, et immolabit eam in loco holocausti. Tolletque sacerdos de sanguine in digito suo, et tangens cornua altaris, reliquum fundet ad basim ejus. Omnem autem auferens adip
Abbreviated transcription (Latin):
continebit se ab illis. Item. Qui baptiratura
mortuo. ⁊ it̾m tangit mortuum. quid ꝓficit
lauatio illi: Sic homo qui ieiunat in peccatiᷤᷤ
suis. ⁊ it̾m eadem faciens. quid ꝓficit humi¬
liando se: Orationẽ illiꝰ quis exaudiet: Quod

Expanded text:
ctimat filium . Item: Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit mortuum; quid proficit lavatio ejus? sic et homo qui jejunat in peccatis suis, iterum eadem faciens, quid proficit humiliando se? orationem ejus quis exaudiet? In
Abbreviated transcription (Latin):
lationum scripsisse se septem libros de septem
libris diuinarũ scripturarũ cõmemorat. id:¬
notatis locutionib singuloꝵ que minꝰ usi¬
tate sunt lingue nr̃e: quas parũ adu̾tendo
onis genꝰ. ⁊ ñ nũquam exculpunt aliquid qd
a u̾itate quid non abhorreat. non tñ hoc sen¬
sisse auctor a quo id scriptum ẽ. inuenitur.
s genere locutionis dixisse credibiliꝰ apparet. Mul¬
ta autem in litt̾is sacris obscura. cognito locuti¬
onis gn̾e dilucescunt. ꝓpt̾ quod inquit cogno¬
scenda sunt ead gn̾a locutionũ. ubi sententie
patent. ut etiam ubi latent. cognitio ipsa succur¬
rat: easdemq intentioni legentis aꝑiat. Qͥ pecꝰ¬

Expanded text:
ATIONUM CAPUT LIV. Septem libros de septem libris divinarum Scripturarum, id est notatis locutionibus singulorum quae minus usitatae sunt linguae nostrae: quas parum advertendo onis genus, et nonnunquam exsculpunt aliquid quod a veritate quidem non abhorreat; non tamen id sensisse auctor a quo hoc scriptum est invenitur, sed genere locutionis hoc dixisse credibilius apparet. Multa autem in Scripturis sanctis obscura, cognito locutionis genere dilucescunt. Propter quod cognoscenda sunt eadem genera locutionum ubi sententiae patent; ut etiam ubi latent cognitio ipsa succurrat, easque intentioni legentis aperiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tretur. Qui ad uesꝑam lauatur aqua:
cũ defectũ suum conspiciens. ad pemi¬
tentiȩ lamenta conuertitur. ut fletib
oiluat: om̃e qd̃ animũ occulta inqui¬
natio accusat. S post occasũ solis ad
casta redeat: qua destuescent cemp¬
tatioms ardore. necesse ẽ ut it̾m ftoutiã

Expanded text:
re. Qui ad vesperum lavatur aqua, cum, defectum suum conspiciens, ad poenitentiae lamenta convertitur, uti fletibus abluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia defervescente ttationis ardore, necesse est ut iterum fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
cipe filiis isrł ut eiciant de castris om¬
nem leꝓsum. & qui semine fluit: pol¬
lutusq ẽ suꝑ mortuo. tam mascłm
quã feminã eicite de castris ne conta¬
minent ea. cũ habitauerint uobiscũ.

Expanded text:
cipe filiis Israel, ut ejiciant de castris omnem leprosum, et qui semine fluit, pollutusque est super mortuo, tam masculos quam feminas ejicite de castris, ne contaminent ea, cum habitaverint vobiscum.
Abbreviated transcription (Latin):
rit ĩ mundũ suꝑ mortuo. & ex quo egre¬
oietur semen quasi coitus: & qui tangit
repule & qd̃ libet ĩmundũ cuiꝰ tactus ẽ
sordidus. ĩ mundus erit usq ad uesꝑm:
& ñ uescetur his que scĩficata sunt: s
cũ lauerit carnẽ suã aqua. & occubuerit
sol. tc̃ mundatus uescetur de scĩficatis:

Expanded text:
rit inmundum super mortuo et ex quo egreditur semen quasi coitus et qui tangit reptile et quodlibet inmundum cuius tactus est sordidus inmundus erit usque ad vesperum et non vescetur his quae sanctificata sunt sed cum laverit carnem suam aqua et occubuerit sol tunc mundatus vescetur de sanctificatis
Abbreviated transcription (Latin):
neret. ubi dicitur. ñ remanebit ex eo quicqͣm
usq mane: xp̃i enim inquit dicta magna st̃
sollicitudine discutienda. quatinꝰ priꝰqͣm dies re¬
surrectionis appareat: in hac presentis uite uoca¬
tione omnia mandata illiꝰ intelligendo ⁊ ope¬
rando penetrentur. Item cum de panib armiᷤ¬

Expanded text:
vitae. Non remanebit ex eo quidquam usque mane, quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae vocatione omnia mandata illius intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde di
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit eiꝰ oblatio. ⁊ pacificoꝵ hostia. siue
mascłm siue feminam obtulerit: ĩmacula¬
ta erunt. Si agnũ obtulerit coram dño. po¬
net manũ suꝑ caput uictime sue. que ĩmo¬
labitur in uestibulo tabernaculi testimo¬
nii: fundentq filii aaron sanguinem erus
ꝑ altaris circuitũ. & offerent de pacificorũ
hostia sacrificium dño. adipem ⁊ caudam¬

Expanded text:
fuerit ejus oblatio et pacificorum hostia, sive masculum sive feminam obtulerit, immaculata erunt. Si agnum obtulerit coram Domino, ponet manum super caput victimae suae, quae immolabitur in vestibulo tabernaculi testimonii, fundentque filii Aaron sanguinem ejus per altaris circuitum, et offerent de pacificorum hostia sacrificium D
Abbreviated transcription (Latin):
Icapra fuerit eiꝰ oblatio. ficor um.¬
⁊ obtulerit eam dũo: ponet manũ suã
suꝑ caput eiꝰ. ĩ molabit ꝙ eam in introitu ta¬
bernaculi testimonii: ⁊ fundent filii aarõ
sanguinem eiꝰ ꝑ altariscircuitum. Tollent¬
ꝙ ex ea inpastum ignis dñi. ad ipem qui
oꝑit uentrem: ⁊ qui tegit uniu̾sa uitalia.
Duos renunculos cũ reticulo qui ẽ suꝑ illoᷤ
iuxta ilia: ⁊ atuinã iecoris cum renuncłis.
Adolebitq ea sacerdos suꝑ altare in alimoni¬
am ignis: ⁊ suauissimi odoris. Minime pre

Expanded text:
i capra fuerit ejus oblatio, et obtulerit eam Domino, ponet manum suam super caput ejus: immolabitque eam in introitu tabernaculi testimonii. Et fundent filii Aaron sanguinem ejus per altaris circuitum. Tollentque ex ea in passum ignis Dominici, adipem qui operit ventrem, et qui tegit universa vitalia, duos renunculos, cum reticulo quod est super eos juxta ilia, et arvinam jecoris cum renunculis, adolebitque ea sacerdos super altare, in alimoniam ignis et suavissimi odoris. Omnis ade
Abbreviated transcription (Latin):
Loquere ad aaron & filios eius. & ad
om̃s filios isrł: dicesq ad eos. Homo
oe domo isrł & de aduenis qui habi¬
tant apud uos. qui obtulerit oblatio¬
nem suam. uel uota soluens uel spon¬
te offerens. quicquid illud obtulerir
in holocaustũ dñi ut offerat᷑ ꝑ uos. ma¬
sculus immaculatꝰ erit: & ex bob &e ex
ouib. & ex capris. Si maculã habue¬
rit. ñ offeretis: neq erit acceptabile.

Expanded text:
ad Aaron et filios ejus, et ad omnes filios Israel, dicesque ad eos: Homo de domo Israel et de advenis qui habitant apud vos, qui obtulerit oblationem suam, vel vota solvens, vel sponte offerens, quidquid illud obtulerit in holocaustum Domini, ut offeratur per vos, masculus immaculatus erit ex bobus, et ex ovibus, et ex capris: si maculam habuerit, non offeretis, neque erit accepta
Abbreviated transcription (Latin):
legentium debet eẽ discretio. ut in sacro elo¬
quio cum quilib unꝰ sermo dr̃: non semper
unam eadꝙ rem significare credatur. E cũ¬
ait porta ꝓpħa diutiꝰ loqueretur. recte fideᷤᷤ
intellecta est: quia una ẽ omniũ electoꝵ fi¬
des. Cum uͦ alie porte nominantur. intel¬
ligi ora precdicatoꝵ possunt: ꝑ que ueraui¬

Expanded text:
legentium debet esse discretio, ut in sacro eloquio cum quilibet unus sermo dicitur, non semper unam eamdemque rem significare credatur, sicua porta propheta loqueretur, recte fides intellecta est, quia una est omnium electorum fides. Cum vero aliae portae nominantur, intelligi ora praedicatorum possunt, per quae vera vi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cũ uiderit locũ leprȩ humiliorẽ
carne reliqua. & pilos uersos in candorẽ:
contaminabit eũ. Plaga enim leprȩ: or¬
ta ẽ in ulcere. Qd̃ si pilus coloris ẽ pristi¬
ni. & cicatrix sub obscura. & uicina caro
ñ est humilior: redudet eũ septẽ dieb
& si quidẽ crerierit: adiudicabit eum

Expanded text:
ui cum viderit locum leprae humiliorem carne reliqua, et pilos versos in candorem, contaminabit eum: plaga enim leprae orta est in ulcere. Quod si pilus coloris est pristini, et cicatrix subobscura, et vicina caro non est humilior, recludet eum septem diebus, et siquidem creverit adjudicabit eum
Abbreviated transcription (Latin):
Iuod si agrũ possessionis suȩ uo¬
uerit & consetrauerit dño: upcta
menturã sementis estimabitur p̾cium
Si triginta modiis ordei seretur in t̾ra:
qͥnquaginta siclis uenundet᷑ argenti.
Si statim ab anno incipientis iubeler
uouerit agrũ: qͣnto ualere potest. tan¬
to estimabitur. Sinautẽ post aliqͣntũ

Expanded text:
od si agrum possessionis suae voverit et consecraverit Domino, juxta mensuram sementis aestimabitur pretium. Si triginta modiis hordei seritur terra, quinquaginta siclis vendet argenti. Si statim ab anno incipientis jubilaei voverit agrum, quanto valere potest, tanto aestimabitur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tius ista dñatur. Mox cuncta que ab aliis
uł bene geruntur displicent: & sola homi¬
ni que ipse uł praue egerit placent. Sẽꝑ
aliena oꝑa despicit: semꝑ miratur qd̃ fa¬
cit: & quicquid egerit egisse se singula¬

Expanded text:
perdit. Nam cuncta, quę ab aliis vel bene geruntur, displicent, et sola ei, quae ipse vel prave egerit, placent. Semper aliena opera despicit, / semper miratur, quod facit, quia et quicquid egerit, egisse se singula
Abbreviated transcription (Latin):
ait papa gregoriꝰ sicut misteriis pruden¬
tes exercet: sic plerũq suꝑficie simpliceᷤ
refouet. Habet in publico unde paruu¬
los nutriat: seruat in secreto. unde m̃¬
tes sublimiũ in ãmiratione suspendat.
rim planꝰ & ałtus. in quo &e agnusꝰ am¬
ba accipe historiȩ uxta litterã negligit:
oblatũ sibi ueritatis lum̃ abscondit. Cũq
laboriose inuenire in eis aliud in trin¬
secus appetit: hoc qd̃ foris sine difficulta¬
te assequi poterat. amittit. Nos gͥ seq̃ntia

Expanded text:
im sermo sicut mysteriis prudentes exercet; sic plerumque superficie simplices refovet; habet in publico unde parvulos nutriat, servat in secreto unde mentes sublimium in admiratione suspendat. dixerim, planus et altus, in quo et agnus amba accipere historiae juxta litteram negligit, oblatum sibi veritatis lumen abscondit; cumque laboriose invenire in eis aliud intrinsecus appetit, hoc quod foris sine difficultate assequi poterat, amittit. Divinus etenim