comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fluenta ꝑuelens. cũ hec apd̾ bruta audientiũ
corda contegit pene reus adicitur si ꝑ u̾ba eius
in scandalum siue mũda seu mens ĩmũda ca¬
platur. Hinc ad b̾m iob d̾r. Qͥs dedit gallo ĩtelli¬
gentiã: prebicator ⁊ enĩ sc̃s dũ caligoso hoc clamat
in tẽꝑore qͣi gallus cantat ĩ noc̾te cum dicit. Hora
est iam nos de sõꝑno surgere. Et rursus. Eiugi¬
late iusti ⁊ nolite peccare. Tallus aut̃ ꝓfundiorib
horis noctis: altos ed̾e cantus solet. Cum u̾o matuti¬
nũ iam tp̃s in ꝓximo est minutas ac tenues uo¬
ces format. qr nimirũ qui recte p̾dicat obscurio ad¬
huc cordib aꝑta clamat: nicħ de occultis mist̾iis
indicat ut tunc sb̾ciliora queq de celestib audi¬
ant cũ luci u̾itatis appropinquant. De oꝑe p̾di¬

Expanded text:
fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contexerit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, seu munda, seu mens immunda capiatur. Hinc ad beatum Job dicitur? Quis dedit gallo intelligentiam ? Praedicator etenim sanctus dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, et nolite peccare . Gallus autem 100 profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas ac tenues voces format, quia nimirum qui recte praedicat, obscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaeque de coelestibus audiant, cum luci veritatis appropinquant. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicatori est: ut auditoris sui animũ ultͣ ui¬
res non trahat: ne ut ita dicam. dum plusꝙͣ ualz
tenditur m̃tis corda rumpat᷑. Alta etenĩ q̃ꝙ debẽt
ml̃tis audientib contegi: ⁊ uux paucis aꝑiri. Hĩc
namq ꝑ semetip̃am u̾itas dicit. Quisputas ẽ fi¬
delis dispensator ⁊ prudens: quẽ constituit dñs sr̃
familiã suã ut det illi ĩ tẽpore tritici m̃surã. Per
m̃surã quippe tritici expͥmit᷑ modꝰ u̾bi: ne cum
augusto cordi incapabile aliq̾d tribuit᷑. extͣ fũ¬
datur. Hinc paulus ait. Non potui uob̾ loqui qͣi
spiritalib s quasi carnalib: tãqmͣ pariuilis ĩ
xp̃o. lac uobis potũ dedi ñ escam. Hĩc moyses a
secreto d̾i exiens choruscantẽ corã ppło faciem ue¬
lat qr nimirũ turbis claritatis ĩtime archana
ñ iudicat. Hinc ꝑ eũ diuina uoce p̾cipitur ut is
qui cist̾nã fod̾it: si oꝑire negligat corruente ĩ
ea boue uł afino p̾cium reddat. qr ad alta scĩe¬

Expanded text:
dicatori, ut auditoris sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda rumpatur. Alta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam prudens, quem constituit Dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino, pretium reddat; q
Abbreviated transcription (Latin):
languor ircuit hoc leuius. illd̾ fortasse gͣuiꝰ
pmit: eiꝰ nimirũ uicio rectus sub cełitate sb̾ueit.
ꝑ qdͣ festine ad int̾itũ tendit᷑. Et si hoc auicina mor¬
te restringi ñ potest. nisi illd etiam qd̃ existit ꝙrium
crescat: tołandũ p̾dicatori ẽ. ut pexortatõem suam
artificioso moderamine unũ patiatur crescere. qͣtinꝰ
possit aliud a uicina morte retinere. Qd̾ cũ agi
ñ morbũ exagg̾at s uulu̾ati sui cui medicam̃tum
adhibet seruat uitã. ut exquirende salutis cõgruũ
tẽpus inueniat. Scpe enĩ quis a ciboꝵ se ĩgluiue
minime temꝑans iam iamq pene suꝑantis liycie
stułis p̾mitur: qui huiꝰ pugne metu t̾ritꝰ dũ sẽꝑ
abstinẽtiã restring̾e nitit᷑ inanis głe tẽptatõe fan

Expanded text:
anguor irruit, hoc levius, illud fortasse gravius premit; ei nimirum vitio rectius sub celeritate subvenitur, per quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina morte restringi non potest, nisi illud etiam quod existit contrarium crescat tolerandum praedicatori est, ut per exhortationem suam artificioso moderamine unum patiatur crescere, quatenus possit aliud a vicina morte retinere. Quod cum agit, non morbum exaggerat, sed vulnerati sui, cui medicamentum adhibet, vitam servat, ut exquirendae salutis congruum tempus inveniat. Saepe enim quis a ciborum se ingluvie minime temperans, jamjamque pene superantis luxuriae stimulis premitur, qui hujus pugnae metu territus, dum se per abstinenti
Abbreviated transcription (Latin):
deficiat. Tanta gͦ adiuitoriũ discretõe componit ut
uno eodẽꝙ tp̃re ⁊ langnori obuiet ⁊ debilicati. Si
igitur medicina corporis: ĩdiuise adhibita: ser¬
iure diuisibłr potest: tũc enĩuere medicina est.
qũ sic ꝑ eam uicio superexistenti succurrit᷑. ut ⁊̾
supposite conspersioni seruiat᷑. cur medicina
men̾tis una eadẽq p̾dicatd̃e apposita: duorum
morbis diu̾so ordini obuiare ñ ualeat: q̃ tan¬
to subtilit̾ agitur: qsito inuisibilib detractat.¬

Expanded text:
deficiat. Tanta ergo adjutorium discretione componit, ut deficiat. Tanta ergo adjutorium discretione componit, ut uno eodemque tempore et languori obviet et debilitati. Si igitur medicina corporis indivise adhibita servire divisibiliter potest tunc enim vere medicina est, quando sic per eam vitio superexistenti succurritur, ut etiam suppositae conspersioni serviatur, cur medicina mentis una eademque praedicatione apposita, morum morbis diverso ordine obviare non valeat, quae tanto subtilior agitur, quanto de invisibilibus tractat
Abbreviated transcription (Latin):
dũ e eũ uis p̾pedit. subito nate formidinis ille gͣuat᷑
usu ĩmoderate formid̃is: ⁊ aliqñ tñ ĩ eo ꝙ appetit:
tem̾itate ĩpellit᷑ p̾cipitatõis. Sic itaq ĩ isto repͥma¬
t᷑ sb̾ito oborta formido: ut tñ ñ excrescat enutrita
diu p̾cipitatõ. Sic in illo repͥmat᷑ repẽte oborta p̾cipitatõ
ut tñ nõ calescat ĩpressa ex cõspersione fornudo. Q
aut̾ mirũ si m̃tiũ media ista custodiũt: dũ medi-¬
ci corpoꝵ tanta disc̾tõis arte: se temꝑant. qͥ ñ cor¬
da s corꝑa medent᷑. Plerumq enĩ debile corpꝰ oppri¬
mit languor ĩmanis. cui lãgnori scilz obuiari ad¬
iutoriis fortib debet. s tñ corpꝰ debile adiutoriũ for¬
te ñ sustinet. Studet gͥ qui medetur. qͣtuiꝰ sic suꝑ¬
existentẽ morbũ sb̾trabat: ut neqͣqmͣ supposita de¬
bilitas corꝑis crescat. ne fortasse languor c̃ uita

Expanded text:
dum est, eum vis praepedit subito natae formidinis. Ille gravatur dum est, eum vis praepedit subito natae formidinis. Ille gravatur usu immoderatae formidinis, et aliquando tamen in eo quod appetit, temeritate impellitur praecipitationis. Sic itaque in isto reprimatur subito oborta formido, ut tamen non excrescat enutrita diu praecipitatio. Sic in illo reprimatur repente oborta praecipitatio, ut tamen non convalescat impressa ex conspersione formido. Quid autem mirum si mentium medici ista custodiunt, dum tanta discretionis arte se temperant, qui non corda sed corpora medentur? Plerumque enim debile corpus opprimit languor immanis, cui languori 98 scilicet obviari adjutoriis fortibus debet, sed tamen corpus debile, adjutorium forte non sustinet. Studet igitur qui medetur, quatenus sic superexistentem morbum subtrahat, ut nequaquam supposita corporis debilitas crescat, ne fortasse languor cum vita
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ꝓdigis p̾dicetur ꝑcitas: ut tñ tenacib ꝑituraꝵ
reꝵ c̾todia nõ augeatur. Sic ł̃ ꝯtinẽtib laudetur cõ¬
iugiũ: ut tñ iam ꝯtinẽtes ñ reuocent᷑ ad luxũ. Sic
ꝯtinẽtib laudetur uginitas corꝑis: ut tñ ĩ ꝯiugi¬
b despecta ñ fiat fecũditas carns. Sic p̃̾dicanda
sũt bona ne ex lat̾e iubeant᷑ ⁊ mala. Sic laudanda
sũt bona sũma: ne desperentur ultima. Sic nutriẽ¬
p̾dicatori labor est: ĩ cõmunis p̾dicatõis uocẽ
Ad occultos singuloꝵ motus. causas ꝙ iugilare:
⁊ palestͣꝵ more in diu̾si lat̾is arte se uert̾e. młto
tñ acriori labore fatigatur: qñ uni ⁊ ꝯtͣriis uiciis
seruienti p̃dicare compellitur. płmq enĩ qͣs
lete nimis conspersionis existit. s tam̃ eũ repente ob¬
catori est: qͣtiuiꝰ sic t̾gatur tristicia q̃ uenit ex tẽpo¬
re ut ñ augeat᷑ leticia q̃ suppetit ex conspersio. Sic

Expanded text:
Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum rerum custodia non augeatur. Sic incontinentibus laudetur conjugium, ut tamen jam continentes non revocentur ad luxum. Sic continentibus laudetur virginitas corporis, ut tamen in conjugibus despecta non fiat fecunditas carnis. Sic praedicanda sunt bona, ne ex latere juventur et mala. Sic laudanda sunt bona summa, ne desperentur ultima. Sic nutrienvis quidem praedicatori labor est, in communis praedicationis voce, ad occultos singulorum motus causasque vigilare, et palaestrarum more in diversi lateris arte se vertere; multo tamen acriori labore fatigatur, quando uni e contrariis vitiis servienti praedicare compellitur. Plerumque enim quis laetae nimis conspersionis existit; sed tamen eum repente trcatori quatenus sic tergatur tristitia quae venit ex tempore, ut non augeatur laetitia quae suppetit ex conspersione; et
Abbreviated transcription (Latin):
te uox temꝑandaest: ut cũ diu̾sa sint auditoꝵ ui¬
cia. ⁊ singulis imueniatur congrua ⁊ tñ sibimet¬
ip̃i nõ sit diu̾sa: ut int̾ passiones medias. una qͥdẽ
doctrina tnͣseat. s more bicipitis gladii tumores
cogitationũ carnaliũ ex du̾so lat̾e incidat: qͣtinꝰ sic
suꝑbis p̾dicetur hũilitas ut tam̃ timidis ^ augeat᷑ me¬
tꝰ. sic tumidis ĩfundat᷑ auctoritas: ut tam̃ suꝑbis ñ
crescat effrenatio. Sic ociosis ac torpentib p̾dicetur
sollicitudo boni oꝑis ut tũ inqͥetis ĩmoderate licẽtia
ñ augeat᷑ actõis. Sic ĩquietis ponat᷑ modꝰ: ut tñ ocio¬
sis ñ fiat torpor securus. Sic ab impatiẽtib extĩguat᷑
ira ut tñ remissis ac lenib ñ crescat negligentia. s̾
lenes accẽdant᷑ ad zelũ: ut tñ iracũdis non addatur
ĩcendiũ. Sio tenacib infundatur tribuendi largi¬
tas ut tũ ꝓdigis effusionis frena minime laxent᷑.

Expanded text:
te vox temperanda est, ut cum dite vox temperanda est, ut cum ditia, et singulis inveniatur congrua, et tamen sibimetipsi non sit diversa; ut inter passiones medias uno quidem ductu transeat, sed more bicipitis gladii tumores cogitationum carnalium ex diverso latere incidat, quatenus sic superbis praedicetur humilitas, ut tamen timidis non augeatur metus, sic timidis infundatur auctoritas, ut tamen superbis non crescat effrenatio. Sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non augeatur actionis. Sic inquietis ponatur modus, ut tamen otiosis non fiat torpor securus. Sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissis ac lenibus non crescat negligentia. Sic lenes accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium. Sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut tamen prodigis effusionis frena minime laxentur.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c mortuus ẽ. Sic enĩ peccantes in frẽs ⁊ ꝑcutientes
conscĩam eoꝵ infirmã. ĩ xp̃o peccatis. Hincẽ ꝙ moy¬
ses cũ dic̾ẽt. ñ maledices surdo: ꝓtinꝰ adiuixit. nec corã
ceco pones offendicłmn. Surdo quippe maledic̾e: ẽ ab¬
senti ac ñ audienti derogare. Coram ceto u̾o offendi¬
culũ pon̾e ẽ discretã qͥdem rem ag̾e. s tñ ei qui lum̃
discretõis scandali non ht̃: scandali occasionẽ p̾be
De exortatione mltis adhibenda ut sic singuloꝵ uir¬
tutes adiuuet qͣtinus ꝑ hanc ꝯtͣria uirtutib uicia¬
singuloꝵ uuln̾ib medicanina opponat. s cum
ni sit studii ut exortandis singłis sermatur ad sĩ¬
gula cũ ualde laboriosũ sit unũquẽq de ꝓpriis sb̃
dispensatõe debite consid̾atõis instruere. longe tñ
ẽ laboriosiꝰ auditores ĩnum̾os ac diu̾sis passioni¬
b laborantes: uno eodẽq tp̃re. uoce unius ⁊ com¬
munis exortatõis ãmonere. Ibi quippe tanta ar¬

Expanded text:
 mortuus est. Sic autem peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infirmam, in Christum peccatis . Hinc est quod Moyses cum diceret: Non maledices surdo, protinus adjunxit: Nec coram caeco pones offendiculum . Surdo quippe maledicere, est absenti et non audienti derogare: coram caeco vero offendiculum ponere, est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen discretionis non De exhortatione multis exhibenda, ut sic singulorum virtutes adjuvet, quatenus per hanc contraria virtutibusingulorum vulneribus medicamina opponat. Sed cum magni sit studii ut exhortandis singulis serviatur ad singula, cum valde laboriosum sit unumquemque de propriis sub dispensatione debitae consest laboriosius auditores innumeros ac diversis passionibus laborantes, uno eodemque tempore, voce unius et communis exhortationis admonere. Ibi quippe tanta ar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculdubio. calore desꝑato. dũ noxio in tepore demorat᷑ :
agit ut frigescat. S sic̃ añ teporẽ frigus sub spe ẽ: ita
post frigus tepor in desꝑatõe. Qui enĩ adhuc ĩ pcc̃is est:
ꝯu̾sionis fiduciã ñ amitit. Qͥ u̾o post au̾sionẽ cepuit.
⁊ spemq̃ ẽẽ potuit de pcc̃ore sb̾traxit. Aut calidꝰ. ergo quisq
ẽẽ aut frigidꝰ q̃ritur: ne tepidꝰ euomat urtut iudelic̃
aut necdũ ꝯũsus adhuc de se conu̾sionis sper ũbeat.
aut iam conu̾sus ĩ uirtutib ĩardescat ne euonatͣ ͣ
teꝑidꝰ qui a calore quẽ ꝓposuit torpore adnoxũ frigꝰredit.

Expanded text:
proculdubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, proculdubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit ut frigescat. Sed sicut ante teporem frigus sub spe est, ita post frigus tepor in desperatione; qui enim adhuc in peccatis est, conversionis fiduciam non amittit: qui vero post conversionem tepuit, et spem quae esse potuit de frigore subtraxit. Aut calidus ergo quisque esse, aut frigidus quaeritur, ne tepidus evomatur: ut videlicet, aut necdum conversus adhuc de se conversionis spem praebeat, aut jam conversus in virtutibus inardescat, ne evomatur tepidus; quia a calore quem proposuit, torpore ad noxium frigus redit.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã gesta p̃dicabat. Si enĩ qd̾ mortuũ ĩ nob̾ est aduitã
ñ accendit᷑. hoc etiã extinguit᷑ qd̾ qiͣ adhuc uiuũ tenet᷑¬
Ammonẽdi st̃ ut ppẽdant ꝙ tolerabiliꝰ eẽ potuisset rec¬
tã uiã ñ arriꝑe: ꝙͣ arreptã post t̾ͥgũ redire. Nisi enim
retro respicerent: erga ceptũ studiũ. nlło torpore lan¬
guerent. Audiant gͦ qd̵̃ scͥpt̾ ẽ. Melius erat eis ñ uiã
Audiant qd̃ scͥptũ ẽ. Utinã frigidꝰ eẽs aut calidꝰ. s qr
tepidꝰ es. ⁊ n frigidꝰ nec calidꝰ: incipiã te euom̾e ex ore
meo. Calidꝰ quippe ẽ: qui bona studia ⁊ arripit ⁊ ꝯsũ¬
mat. Erigidus uero est: qui ꝯsũmanda nec ĩchoat. Et
sic̃ a frigore ꝑ teporẽ tnͣsit᷑ ad calorẽ. ita ⁊ acalore ꝑ tepo¬
rẽ reditur ad frigus. Quisqͥs gͦ amisso infidelicatis fri¬
gore uiuit: s nequaꝙͣ tepore superato crescit ut fu̾eat:

Expanded text:
erant gesta praedicabat. Si enim quod mortuum in nobis est, ad vitam erant gesta praedicabat. Si enim quod mortuum in nobis est, ad vitam non accenditur hoc etiam exstinguitur quod quasi adhuc vivum tenetAdmonendi sunt ut perpendant quod tolerabilius esse potuisset recti viam non arripere, quam arrepta post tergum redire. Nisi enim retro aspicerent, erga coeptum studium nullo torpore languerent. Audiant ergo quod scriptum est: Melius erat eis non us . Utinam frigidus esses aut calidus; sed quia lepidus es, et nec frigidus nec calidus, incipiam te evomere ex ore meo . Calidus quippe est qui bona studia arripit et consummat: frigidus vero est qui consummanda nec inchoat. Et sicut a frigore per teporem transitur ad calorem, ita a calore per teporem reditur ad frigus. Quisquis ergo amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaquam tepore superato excrescit ut ferveat,
Abbreviated transcription (Latin):
leuatur. At contͣ ãmonẽdi st̃ qui ĩchoata bona minime
detur gerendũ. sollicita incentõe ñ crescit: etiam qd
fu̾at bã gestũ decrescit. In hoc quippe mũdo humana
aĩa quasi more nauis contͣ ictũ fluminis ꝯscendẽtis.
uno in loco nequaꝙͣ stare ꝑmutit᷑: qr ad ima relabit᷑:
nͥ ad sũma conetur. Si gͦ inchoata bona fortis oꝑantis
manus ad ꝑfcõnẽ nõ subleuat. ip̃a oꝑandi remissio qd̾¬
contͣ hoc ꝙ oꝑatũ ẽ pugnat. Hinc est enim ꝙ ꝑsałonẽ d¬
Qͥ mollis ⁊ dissolutꝰ ẽ in oꝑe suo: fr̃ ẽ sua oꝑa dissipãtis.
qr uidel qui cepta bona districte ñ exequit᷑. dissolutõe neg¬
ligentie manĩ destruẽtis imitat᷑. Hinc sardis eccł̃ie ab
angelo d̾r. Esto uigilans ⁊ ꝯfirma cet̾a q̃ moritura erãt.
Non enĩ ĩueni oꝑa tua plena coram deo meo. Cagͥ ple
na corã deo eiꝰ oꝑa ĩuẽta ñ fu̾ant: moritura reliqͣ q̃ erãt

Expanded text:
levatur At contra admonendi sunt qui inchoata bona minime levatur At contra admonendi sunt qui inchoata bona minime detur gerendum sollicita intentione non crescit, etiam quod fuerat bene gestum decrescit. In hoc quippe mundo humana anima quasi more navis est contra ictum fluminis conscendentis: uno in loco nequaquam stare permittitur, quia ad ima relabitur, nisi ad summa conetur. Si ergo inchoata bona fortis operantis manus ad perfectionem non sublevat, ipsa operandi remissio contra hoc quod operatum est, pugnat. Hinc est enim quod mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis . Quia videlicet qui coepta bona districte non exsequitur, dissolutione negligentiae manum destruentis imitatur. Hinc Sardis Ecclesiae ab angelo dicitur: Esto vigilans, et confirma caetera quae moritura erant, non enim invenio opera tua plena coram Deo meo na coram Deo ejus opera inventa non fuerant, moritura reliqua etiam quae
Abbreviated transcription (Latin):
ĩgͥdere ciuitatẽ. ⁊ ibi tͥ dicetur quid te oporteat facere.
fcce de celo dñs loqñs ꝑsecutoris sui fcã cornpuit: Ni
tñ ilico q̃ eẽnt facienda mõstͣuit. Ecce elatõis eius fa¬
brica iam tota corruerat: ⁊ post ruinã suã humilis
edificar requirebat. Et cũ suꝑbia destruit᷑ edificatio¬
nis tñ u̾ba retinent᷑. ut uidelic ꝑsecutor ĩmanis di¬
i destructus iaceret: et tanto post in bonis solidiꝰ sur¬
geret: qnͣto pͥus funditus euersus a pristino erro¬
re cecidisset. Qui gͣ nlła adhuc agere bona ceꝑunt. a
rigiditate antea sue pͣuitatis correptõis manu au̾¬
tendi st̃. ut ad statũ postinod̾ recte oꝑatõis erigant᷑:
qr ⁊ idcirto altũ silue lignũ succidimꝰ ut hoc ĩ edificii
tegmine sb̾leuemꝰ S tñ ñ repente ĩ fabrica ponitur
ut nimirũ prius uiciosa eius uiriditas exsiccetur. Cuiꝰ
quo plus ĩ ĩfimis humor excoquit᷑: eo ad sũma solidr᷑

Expanded text:
ingredere civitatem, et ibi dicetur tibi quid te oporteat facere . Ecce de coelo Dominus loquens persecutoris sui facta corripuit, nec tamen illico quae essent facienda monstravit. Ecce elationis ejus fabrica jam tota corruerat, et 94 post ruinam suam humilis aedificari requirebat, et cum superbia destruitur, aedificationis tamen verba retinentur; ut videlicet persecutor immanis diu destructus jaceret, et tanto post in bonis solidius surgeret, quanto prius funditus eversus a pristino errore cecidisset. Qui ergo nulla adhuc agere bona coeperunt, a rigiditate antea suae pravitatis, correctionis manu evertendi sunt, ut ad statum postmodum rectae operationis erigantur, quia et idcirco altum silvae lignum succidimus, ut hoc in aedificii tegmine sublevemus; sed tamen non repente in fabrica ponitur, ut nimirum prius vitiosa ejus viriditas exsiccetur, cujus quo plus in infimis humor excoquitur, eo ad summa solidius
Abbreviated transcription (Latin):
libet ĩuitis sb̾trahit᷑ ⁊ tũc ꝙ dolet ĩ suppliciũ reẜuat᷑.
Itaq eisdẽ reb t̾reant᷑ salubrit̾ quib noxie delectã¬
tur: lt dũ ꝑcussa mens alta ruine sue dãpna ꝯspi¬
ciens: sese in p̃cipitiũ ꝑuenisse dep̾hendit. gressũ
post tͥga reuocet ⁊ ꝑtimescens q̃ amau̾at: discat
dilig̾e q̃ ꝯtẽpnebat. Hinc ẽ enĩ ꝙ iħ̾emie misso ad
p̾dicatõem d̾r. Ecce ꝯstitui te hodie sr̃ gentes ⁊ sr̃ reg
na ut euellas ⁊ destruas ⁊ disꝑdas. ⁊ dissipes ⁊ edifices
⁊ plantes: qr nisi pͥus ꝑu̾sa destrueret: edificare uti¬
lit̾ recta ñ posset. Nisi ab auditoꝵ suoꝵ cordib spĩas
uani amoris euellẽt: nimirũ frust᷑ in eis sc̃e p̃dica¬
tõis u̾ba plantaret. Hinc ẽ qd̾ petrꝰ pͥus eu̾tit ut pꝰtmad̾
ꝯstruati cũ neqͣqm̃ uideos monebat qͥd iam fac̾e̾nt sed
de hiis q̃ fecerant ĩcrepabat dicens. Ih̃m nazarenum
uirũ approbatũ a deo in uob̃ uirtutib ⁊ ꝓdigiis ⁊ sig

Expanded text:
 in supplicium reservatur. Itaque eisdem rebus terreantur salubriter, quibus noxie delectantur; ut dum perculsa mens alta ruinae suae damna conspiciens, sese in praecipitium pervenisse deprehendit, gressum post terga revocet, et pertimescens quae amaverat, discat diligere quae contemnebat. Hinc est enim quod Jeremiae misso ad praedicationem dicitur: Ecce constitui te hodie super gentes ut evellas et destruas, et disperdas et dissipes, et aedifices et plantes . Quia nisi prius perversa destrueret, aedificare utiliter recta non posset; nisi ab auditorum suorum cordibus spinas vani amoris evelleret, nimirum frustra in eis sanctae praedicationis verba plantaret. Hinc est quod Petrus prius evertit, ut postmodum construat, cum nequaquam Judaeos monebat quid jam facerent, sed de his quae fecerant, increpabat dicens: Jesum Nazarenum virum approbatum a Deo i
Abbreviated transcription (Latin):
uidenda: ex snñaꝵ fine monstrauit: qͣtinus oꝑan-¬
tis mens opus suũ ⁊ ꝓpt̾ se uderi ñ q̃reret: ⁊ tñ hoc
ꝓpt̾ celestis prĩs głam ñ celaret. Uñ fit płmq ut bo¬
nũ opꝰ ⁊ ĩ occultosit cũ fit publice. ⁊ rursus ĩ publico
cũ agitur occulte. Qui enim ĩ publico bono oꝑe nõ
suã s suꝑni prĩs głam q̃rit. qd̃ fecit abscondit: qr
illũ solum testẽ hũit cui placere curauit. Et qui ĩse¬
creto suo bono opere dep̾hendi ac laudari concupis¬
cit. ⁊ nullus fortasse uidit ꝙ exhibuit: ⁊ tñ hoc corã
hoĩb fecit. qͥ tot testes de bono opere secũ duxit. qͦt
hũanas laudes incorde requisiuit. Cũ uero pra¬
ua estimatio in qnͣtũ sñ pct̃o ualet abĩtuentiũ
m̃te ñ tegit᷑ cunctis mala credentib ꝑ exemplũ¬
culpa ꝓpinat᷑. Uñ ⁊ płmq contingit. ut qͥ negli¬
gent̾ de se mala opinari ꝑnuttunt ꝑsemecip̃os
quidẽ nlla miqͣ faciunt: s tñ ꝑ eos qui se imitati

Expanded text:
videnda, ex sententiarum fine monstravit, quatenus operantis mens opus suum et propter se videri non quaereret, et tamen hoc propter coelestis Patris gloriam non celaret. Unde fit plerumque ut bonum opus et in occulto sit, cum fit publice; et rursus in publico, cum agitur occulte. Qui enim in publico bono opere non suam, sed superni Patris gloriam quaerit, quod fecit abscondit; quia solum illum testem habuit, cui placere curavit. Et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit; et nullus fortasse vidit quod exhibuit, et tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requisivit. Cum vero prava aestimatio, in quantum sine peccato valet, ab intuentium mente non tergitculpa propinatur. Unde et plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos quidem nulla iniqua faciant, sed tamen per eos qui se imitati
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑta dep̾hẽdant. qr nͨ leuari appetit: qui ⁊ hoc ip̃m qr ce¬
cidit nescit. ⁊ qͥ dolorem uuln̾is ñ sentit: salutis remedia
ñ reqͥrit. Prius gͦ ostendenda st̃ qmͣ sint uana q̃ diligũt.
⁊ tũc demũ uigilant̾ ĩtimanda ꝙͣ sint utilia q̃ p̃t̾mictũt.
Priꝰ uideant fugienda q̃ amant: ⁊ sñ difficultate pꝰmod̾
cognoscant amanda ẽẽ q̃ fugiũt. Meliꝰ enĩ ĩ exꝑta reci¬
piunt. si de exꝑtis quicq̃d disputatõis audiunt u̾aci¬
t̾ recognoscũt. Tunc gͥ pleno uoto discũt u̾a bona q̃r̾e:¬

Expanded text:
experta, deprehendant, quia nec levari appetit, qui et hoc ipsum quia cecidit nescit; et qui dolorem vulneris non sentit, salutis remedia non requirit. Prius ergo ostendenda sunt, quam sint vana quae diligunt, et tunc demum vigilanter intimanda quam sint utilia quae praetermittunt. Prius videant fugienda quae amant, et sine difficultate postmodum cognoscant amanda esse quae fugiunt. Melius enim inexperta recipiunt, si de expertis quidquid disputationis audiunt, veraciter cognoscunt. Tunc igitur pleno voto discunt vera bona q
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰquis ur̃m. Q edificatõis u̾ba ꝓfcõ ꝯtẽpn̾ent: nisi
pͥus salubrit᷑ ruinã sue destructionis ĩuenissent. Hĩc
est qd̵ saulus cũ suꝑ eũ celitus lux emissa resplenduit.
ñ iam qͥd recte debet fac̾e s qͥd pͣue fecisset audiuit. Nã
cũ ꝓstratꝰ reqͥt̾et dicens. quis es dñe ꝓtinꝰ respotidetur.¬

Expanded text:
 nisi prius salubriter ruinam suae destructionis invenissent. Hinc est quod Saulus cum super eum coelitus lux emissa resplenduit, non jam quid recte deberet facere, sed quid prave fecisset, audivit. Nam cum prostratus requireret, dicens: Quis es, Domine? Respondetur
Abbreviated transcription (Latin):
te scĩtatis. Hunc est enĩ ꝙ pħiseis d̾r. liqnͣtes culicẽ ca¬
melũ aut̃ deglutientes. Ac si aꝑte dic̾etur. minima ⁊¬
mala discernitis: maiora deuoratis. Hinc ẽ ꝙ rursũ
ore u̾itatis ĩcrepant᷑ cũ audiũt. Decimatis mencã et
anetũ ⁊ cyminũ. ⁊ relinqͥtis q̃ gͣuiora st̃ legis. iudi
ciũ ⁊ miscdiam ⁊ fidẽ. Neq enim negligent̾ audiẽ¬
dũ est. ꝙ cũ decimari minima dic̾et. extrema qͥdẽ
de oł̾ib maluit. s tñ bñ olentia memorare: ut ꝓ¬
fcõ ostend̾et: qr simłatores c̾ ꝑua custodiũt: odo¬
rẽ de se extendere scẽ opinionis q̃rũt. ⁊ ꝙͣuis ĩplere
maxĩa p̾t̾mittant ea tñ minima obłuant: que¬
humano iudicio longe lateq redoleant. luiii.¬

Expanded text:
tegunt. Hinc est quod Pharisaeis dicitur: Liquantes culicem, camelum autem glutientes . Ac si aperte diceretur: Minima mala discernitis, majora devoratis. Hinc est quod rursum ore Veritatis increpantur, cum audiunt: Decimatis mentham, anethum, et cyminum; et relinquicium, et misericordiam, et fidem. Neque enim negligenter audiendum est quod cum decimari minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorare; ut profecto ostenderet quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se extendere sanctae opinionis quaerunt; et quamvis implere maxima praetermittant, ea tamen minima observant, quhumano judicio longe lateque redoleant.
Abbreviated transcription (Latin):
neqͥtie ꝑ culpas nutrita ꝑueĩat: ⁊ tanto ĩ maiori¬
b ꝯtẽpnat ꝑtimesc̾e̾: qnͣto ĩ minimis didicit ñ ti¬
mendo pͨcare. At ꝯtͣ ãmonendi st̃ qͥ se aꝑuis cus¬
todiũt s aliqñ ĩ grauib dem̾gũtur: ut sollicite
se ip̃i dep̾hendant: qr dũ cor eoꝵ de custoditis minimis
extollit᷑. ad ꝑpetnͣda gͣuiora ip̃o elatõis sue baratro deuo¬
rant᷑. Et dũ foris sibi ꝑua sb̾iciũt s ꝑ ĩanẽ głam ĩtꝰ

Expanded text:
nequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majorinequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majoribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit non timendo peccare. At contra admonendi sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ut sollicite seipsos deprehendant, quia dum cor eorum de custoditis minimis extollitur, ad perpetranda graviora ipso elationis suae barathro devorantur; et dum foris sibi parva subjiciunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
grauib dem̾gũt᷑. almonẽdi st̃ qui ꝙͣuis ĩminimis. s
tañ frequent̃ excedũt: ut nequaꝙͣ ꝯsid̾ent qͣlia s qnͣta
ꝯmittunt. Ecã enĩ sua si despiciũt tim̾e cũ pensant. de¬
bent formidare cũ numerant. Altos quippe gurgites
fluminũ parue s ĩnum̾e replent guite pluuiaꝵ. Et
hoc agit sentina latent̾ crescens: qd̾ patent̾ ꝓcella se¬
uiens. Et minuta st̃ q̃ erũpunt memibͥs ꝑscabiem nul¬
ris sic̃ unũ gͣue ĩfuctũ pectori uulnꝰ necat. Hinc uidel
scͥpt̃ est. Qͣ modica sꝑnit paulatim decidit. Qui enim
pcc̃a minima flere ac deuitare nͣligit: ab statu iticie ñ
quidẽ repente. s ꝑtib totꝰ cadit. Ammonẽdi st̃ qͥ ĩ mi¬
citius qr sit culꝑa agnoscitur: eo etiã celenꝰ emenda¬
tur. minor u̾o dũ qͣi nulla c̾dit᷑: eo peiꝰ quo ⁊ securiꝰ
ĩ usu retinet᷑. Uñ fit płmq ut mens assueta malis
leuib. nͨ gͣuia ꝑhorrescat. at ad qnͣdã auctoritatẽ

Expanded text:
is in minimis, sed tamen frequenter excedunt, ut nequaquam considerent qualia, sed quanta committunt. Facta enim sua si despiciunt timere cum pensant, debent formidare cum numerant. Altos quippe gurgites fluminum, parvae sed innumerae replent guttae pluviarum. Et hoc agit sentina latenter excrescens, quod patenter procella saeviens. Et minuta sunt quae erumpunt membris per scabiem vulris sicut unum grave inflictum pectori vulnus necat. Hinc videlicet scriptum est: Qui modica spernit, paulatim decidit. Qui enim peccata minima flere ac devitare neglegit, ab statu iustitię non quidem repente, sed partibus totus cadit. Et dicitius quia sit culpa agnoscitur, eo etiam celerius emendatur; minor vero dum quasi nulla creditur, eo pejus quo et securius in usu retinetur. Unde fit plerumque ut mens assueta malis levibus nec gravia perhorrescat, atque ad quamdam auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mala maiora ꝓst̾m̃t. Amonendi gͦ st̃: qui se apar¬
uis custodiũt s aliqũ ĩ gͣuib dem̾gunt᷑: ne ubi se stare
extnͣsecꝰ estimant. ibi ĩtrinsecꝰ cadant: ⁊ iͣx districti iu¬
dicis retributõem elatio minoris insticie: uia fiat ad fo¬
ueã gͣuioris culpe. Qͥ enĩ uane elati minimi boni custo¬
diã suis uirib tribuũt. iͦte d̾elicti culpis maiorib obru¬
unt᷑. ⁊ cadendo discũt ñ fuisse ꝓpͥum qd̃ steterũt: ut ma¬
la ĩmensa cor repͥmant: qd̾ bona minima exaltãt.
Ammonendi st̃ ut ꝯsid̾ent: qd̃ et in culpis gͣuiorib altore¬

Expanded text:
 mala majora prosternunt. Admonendi ergo sunt qui se a parvis custodiunt, sed aliquando in gravibus demerguntur, ne ubi se stare extrinsecus aestimant, ibi intrinsecus cadant, et juxta districti judicis retributionem elatio minoris justitiae via fiat ad foveam gravioris culpae. Qui enim vane elati, boni minimi custodiam suis viribus tribuunt, juste derelicti culpis majoribus obruuntur; et cadendo discunt non fuisse proprium quod steterunt, ut mala immensa cor reprimant, quod minima bona exaltant. Admonendi sunt ut considerent quod et in culpis gravioribus alto re
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis att̾itur a pd̃ hũilitatis auctorẽ robustuus
ĩ uirtute solidetur. Et qr omp̃s d̾s plerũq idcuto¬
rectoꝵ m̃tes ꝙͣuis ex magna ꝑte ꝑficit: imꝑfcãs
tñ ex pͣua aliqͣ parte d̾elĩquit. ut cũ miris uirtutib
rutilant: imꝑfectõis sue tedio tabescant ⁊ neqͣꝙͣ
se de magnis erigant. cũ adhuc contͣ minima
ĩnitentes laborant. S qr extrema ñ ualent uin¬
cere: de p̾cipuis actib nõ audeant superbire. Ec¬
ce bone uir rep̾hensionis mee ncãtate cõpulsꝰ.
dum monstͣre qualis ẽẽ debeat pastor inuigilo.
pulchrũ depinxi hoĩem pictor fedus. Aliosꝙ ad
perfectõis litus dirigo qui adhuc in delictorum
fluctib u̾sor. S in huiꝰ queso uite naufragio o¬
ratõis tue me tabula sustine: ut qr pondus ꝓ

Expanded text:
mitatis atteritur, apud humilitatis auctorem robustius mitatis atteritur, apud humilitatis auctorem robustius in virtute solidetur. Quia et tes quamvis ex magna parte perficit, imperfectas tamen ex parva aliqua parte derelinquit; ut cum miris virtutibus rutilant, imperfectionis suae taedio tabescant, et nequaquam se de magnis erigant, dum adhuc contra minima innitentes laborant; sed quia extrema non valent vincere, de praecipuis actibus non audeant superbire. Ecce, bone vir, reprehensionis meae necessitate compulsus, dum monstrare qualis esse debeat Pastor invigilo, pulchrum depinxi hominem pictor foedus; aliosque ad perfectionis littus dirigo, qui adhuc in delictorum fluctibus versor. Sed in hujus quaeso vitae naufragio orationis tuae me tabula sustine, ut quia pondus
Abbreviated transcription (Latin):
et̾num. S qr de confidentia uirtutis ĩtumuit:
paulo post ꝙ ꝑtulit aduỹcit. Au̾tisti faciẽ tuã a
me ⁊ fc̃s sũ ⁊turbatꝰ. acsi aꝑte dicat. Fortem me
int̾ uirtutes credidi: s qnͣte infirmitatis sun¬
delidus cognoui. Hinc rursũ dicit. Iuraui ⁊ statii.
custodire ĩudicia iusticie tue. S qr euis uiriũ non
erat manere in cuscedia ꝙͣ iurabat: debilitatẽ su
ꝓtinꝰ turbatꝰ ĩueĩt. Uñ et ad p̃cis opem repẽ
se contulit dicens. Humiliatꝰ sũ usꝙ qꝙͣ do¬
mine: uiuifica me scd̃m u̾bũ tuũ. Nonnũqm̃ po
tis uirtutib intumescat. Uñ erechiel ꝓpħa quoties
ad contẽplanda celestia ducitur pͥus filiꝰ hõis uoca
que uides ĩ elatione cor sb̾leues: cautꝰ ꝑpende qd̾
tue freno reuoceris. Uñ nc̃ce est ut cũ uirtutũ nob̾
copia blanditur: ad infirma sua m̃tis ocłs redeat.
seseꝙ salubrit̾ deorsũ p̾mat. nec recta q̃ agit s q̃ a
gere neglexit aspiciat ut dũ cor ex memoria ĩfir¬

Expanded text:
aeternum . Sed quia de confidentia virtutis intumuit, paulo post quod pertulit adjunxit: Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Ac si aperte dicat: Fortem me inter virtutes credidi, sed quantae infirmitatis srelictus agnovi. Hinc rursum dicitur: Juravi et statui, custodire judicia justitiae tuae . Sed quia ejus virium non erat manere in custodia quam jurabat, debilitatem suam protinus turbatus invenit. Unde et ad precis opem repente se contulit, dicens: Humiliatus sum usquequaque, Domine; vivifica me secundum verbum tuum . Nonnunquam tis virtutibus intumescat. Unde Ezechiel propheta quoties ad contemplanda coelestia ducitur, 102 prius filius hominis vocatquae vides, in elatione cor subleves, cautus perpende quod tuae freno revoceris. Unde necesse est ut cum virtutum nobis copia blanditur, ad infirma sua mentis oculus redeat, seseque salubriter deorsum premat; nec recta quae egit, sed quae agere neglexit aspiciat; ut dum cor ex memoria infir
Abbreviated transcription (Latin):
sas cogitatões ab illa habeo. Uanas ⁊ cu dyaꝰ.¬
riosas: de mũdo. Adyabolo amaras ⁊ maliciosas.
Isti tres inimicrmei me ĩpugnãt ⁊ ꝑ sequũt᷑ ñc a¬
ꝯfidit ĩ adiutorio carnis quĩ mag̃ noc domesticꝰ
hostis illa u̾o ad sb̾u̾sionẽ meã cũ illo fedꝰ ĩiit. utpo¬
te de pccõ nata ⁊ ĩ pcc̃õ nutͥta nimis corrupta ip̃a o¬
rigine. s młto ampliꝰ uiciata ip̃a ꝯsuetudĩe. hĩc ẽ

Expanded text:
sas cogitationes ab illa habeo; vanas et curiosas a mundo; a diabolo malas et malitiosas. Isti tres inimici me impugnant et persequuntur, confidit in adjutorio carnis, quoniam magis nocet domesticus hostis. Illa vero ad subversionem meam cum illo foedus iniit: utpote de peccato nata, et in peccato nutrita; vitiis corrupta ab ipsa origine, sed multo amplius vitiata prava consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
mors inccͣ ꝑ fenestͣs meas. respicit ocłs ⁊ m̃tis sensũ au̾tit.
audit aur̃is ⁊ ĩtentõem cordis ĩflectit. odoratꝰ cogitatõem
tillat. deiñ delectatõe tpi m̃tẽ macłat ad extremũ ꝑ cõ¬
sensũ pͣuitatis. s̃ m̃tẽ sb̾iugat. porro dyabołs quẽ uid̾e
ilł male delectam᷑: illaq̃am᷑. nͨ solũ laq̃ũ posuit. s ⁊ uiscũ.
uiscus ẽ amor possessioĩs. affectꝰ cogitatoĩs. cupiditas

Expanded text:
meas in animam meam. Respicit oculus, et mentis sensum avertit. Audit auris, et intentionem cordis inflectit. Odoratus cogitationem tillat: deinde delectatione turpi mentem maculat; et ad extremum per consensum pravitatis sibi mentem subjugat. Porro diabolus quem videre lis male delectamur et illaqueamur. Nec solum laqueum posuit, sed et viscum. Viscus est amor possessionis, affectus cognationis, cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
testis ẽ: qr ep̃atũ ñ appetit: qͥ ñ ꝑ hũc boni oꝑis mi¬
nist̾iũ. s honoris gł̾am q̃rit. Sacrũ quippe officiũ
ñ solũ ñ diligit omĩno. s nescit: qͥ ad culm̃ regimi¬
nis anelans. ĩ occulta meditatõe cogitatõis ceteroꝵ
sb̾iestõe pascit᷑. lande ꝓpria letatur: ad honoreᷤ cor
eleuat. rerũ affluentiũ habũdantia exultat. Mundi gͦ
lucrũ querit᷑ sub eius honoris specie. quo mũdi destriũ
lucra debuerant. Cũq mens hũilitatis culm̃ arriꝑe ad ela

Expanded text:
ppetit, qui non per hunc boni operis ministerium, sed honoris gloriam quaerit. Sacrum quippe officium non solum non diligit omnino, sed nescit, qui ad culmen regiminis anhelans, in occulta meditatione cognitionis caeterorum subjectione pascitur, laude propria laetatur, ad honorem cor elevat, rerum affluentium abundantia exsultat. Mundi ergo lucrum quaeritur sub ejus honoris specie, quo mundi destrui lucra debuerunt, cumque mens humilitatis culmen arripere ad ela
Abbreviated transcription (Latin):
cõcupiscunt ad usum sue libidinis ẜmonis arripiũt.¬
instrum̃tũ apłici sermonis aripiũt quo ait. Siquis. uiii.¬
episcopatũ desid̾at: bonũ opꝰ desid̾at. Qui tñ laudans de¬
sideriũ: in pauorẽ u̾tit ꝓtinꝰ qd̃ laudauit: cũ repente sb̃¬
iũgit. Oportet aut̃ ep̃m iirep̾hensibilem ẽẽ. Cũq uirtu¬
tũ ncͣcͣria subseqñr enum̾at: q̃ sit irrep̾hensibilitas ip̃a
manifestat. Et fauet gͦ desid̾io: ⁊ t̾ret ex p̾cepto. acsi aꝑte
dicat. Laudo qd̃ q̃ritis: s pͥus discite quid q̃ratis. nedũ
uosmetip̃os metin negligitis: tanto fedior ur̃a rep̾hen¬
sibilitas appareat. qnͣto ⁊ acũctis ꝯspici in honoris arce
festinat. Magnus enim regendi artifex fauorib ĩpellit.
t̾rorib retrahit ut auditores suos ⁊ de sc̾pto irrep̾hensi¬

Expanded text:
concupiscunt, ad usum suae libidinis instrumentum Apostolici sermonis arripiunt, quo ait: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat ; qui tamen laudans desiderium, in pavorem vertit protinus quod laudavit, cum repente subjungit: Oportet autem episcopum irreprehensibilem esse . Cumque virtutum necessaria subsequenter enumerat, quae sit irreprehensibilitas ipsa manifestat. Et favet ergo ex desiderio, et terret ex praecepto, ac si aperte dicat: Laudo quod quaeritis, sed prius discite quid quaeratis; ne dum vosmetipsos metiri negligitis, tanto foedior vestra reprehensibilitas appareat, quanto et a cunctis conspici in honoris arce festinat. 9 Magnus enim regendi artifex favoribus impellit, terroribus retrahit, ut auditores suos et descripto irreprehensi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtrat ĩ os coniqͥnat hoĩem: s qd̃ ꝓcedit exore hoc com¬
qͥnat hoĩem. Audiant illi: esca uentri ⁊ uent̾ escis. d̾s
aut̃ ⁊ hũc ⁊ hanc destruet. Et rursũ. Non ĩ ꝯmessatõib
⁊ ebrietatib. Et rursũ. Esca nos ñ ꝯm̃dat deo. Audiãt
isti. qr oĩa mũda mũdis. coinqͥnatis aut̃ ⁊ ĩfidelib

Expanded text:
intrat in os, coinquinat hominem, sed quod procedit ex ore, coinquinat hominem . Audiant illi: Esca ventri, et venter escis; Deus autem et hunc et has destruet . Et rursum: Non in commessationibus et ebrietatibus . Et rursum: Esca nos non commendat Deo . Audiant isti, quia omnia munda mundis; coinquinatis autem et infidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
tatis aura u̾saret. Illis ꝑ paulũ d̾r Nolite prudẽtes eẽ
apd̃ uos metip̃os. At cõtra isti audiant. ñ circũ famur
onũ uento doctrine. De illis ꝑ salomonẽ d̃r. Comedent
fructꝰ uie sue. siusq cõsiliis saturabũt᷑. de istis aũ ab
eo rursus scrib̾r. Cor stultoꝵ dissiłe erit. Cor quippe sa¬
acqͣescit: ꝯstant̾ se ĩ bono oꝑe d̾igit. Cor u̾ostultoꝵ dissi¬
nile ẽ: qr dũ mutabłitate se uariũ exibet: ñꝙͣ id ꝙ fue¬
rat manet. Et qr q̃dam uicia sic̃ ex seizipis gignũt
alia. ita ex aliis orũtur: sciend̃ sũmope est. qr tũc ea
corripiendo meliꝰ t̾gimꝰ c̾ ab ip̃o amaritudis sue fon¬
cogitatõis sue agnoscant. ⁊ semetipsos uinc̾e studeãt:
nẽ dũ rectis alioꝵ suasionib foris suꝑari despiciũt:
ĩtus a suꝑbia captiui teneant᷑. ãmonẽdi st̃ ut sol¬
lert᷑ aspiciant. qr filiꝰ hoĩs cui una semꝑ cũ pr̃e uolũ¬

Expanded text:
tatis aura versaret. Illis per Paulum dicitur: Nolite prudentes esse tatis aura versaret. Illis per Paulum dicitur: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos ; at contra isti audiunt: Non circumferamur omni vento doctrinae . De illis per Salomonen dicitur: Comedent fructus viae suae, suisque consiliis saturabuntur ; de istis autem ab eo rursus scribitur: Cor stultorum dissimile erit . Cor quippe sase in bono opere dirigit. Cor vero stultorum dissimile est, quia dum mutabilitate se varium exhibet, nunquam id quod fuerat manet. Et quia quaedam vitia sicut ex semetipsis gignunt alia, ita ex aliis oriuntur, sciendum summopere est quod tunc ea corripiendo melius tergimus, cum ab ipso amaritudinis suae fonsuae cogitationis agnoscant, et semetipsos vincere studeant; ne dum rectis aliorum suasionibus foris superari despiciunt, intus a superbia captivi teneantur. Admonendi sunt, ut sollerter aspiciant, quae filius hominis, cui una semper cum patre volun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝯu̾satõem cũ deo sedula locutio familiaris ĩstruebat.
s uidel uir ꝓuidꝰ elato auditori colloqñs solatiũ pe¬
tiit ut daret: ducẽ reqͥrebat ĩ uia: ut drix ei fieri potu¬
isset ad uitã. Egit itaq ut srͥb auditor uoci ad meli¬
ora suadenti. eo mag̃ fieret deuotus: quo putaret᷑ ne¬
cessarius. ⁊ unde se exhortatorẽ suũ p̃cedere crederet. ⁊̃ de
se sub u̾bis exhortantis inclinaret. .xlii.¬
liter ammonendi st̃ ꝑtinaces: atq ałr ĩcõstan¬
tes. Illis dicend̾ ẽ qd̃ plus de seqmͣ sũt sentiũt. ⁊ idcuro a¬
lienis ꝯsiliis ñ acquiescũt. istis u̾o intunand̾ ẽ ꝙ ualde se
udicio ꝑ tẽpoꝵ mom̾ita flectunt᷑. Illis dicend̃ ẽ qr nͥ me¬
liores se cet̾is estimarẽt: nequaꝙͣ cunctoꝵ ꝯsilia sue delibe¬
ratõi postpon̾ent. istis dicend̃ ẽ: qr si hoc qd̾ sũt utcũq
attenderent: neqͣqm eos ꝑ tot uarietatis lat̾a mutabłi¬

Expanded text:
sationem cum Deo sedulam locutio familiaris instruebat. Sed videlicet vir providus elato auditori colloquens, solatium petivit ut daret; ducem requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voci ad meliora suadenti eo magis fieret devotus, quo putaretur necessarius; et unde se exhortatorem suum praecedere crederet, inde se sub verbis exhortantis inclinaret. liter admonendi sunt pertinaces, atque aliter inconstantes; illis dicendum quod plus de se quam sunt sentiunt, et idcirco alienis consiliis non acquiescunt: istis vero intimandum est quod valde de s dicendum est quia nisi meliores se caeteris aestimarent, nequaquam cunctorum consilia suae deliberationi postponerent; istis dicendum est quia si hoc quod sunt, utcunque attenderent, nequaquam eos per tot varietatis latera mutabili
Abbreviated transcription (Latin):
Płmq u̾o elatos comitari solet lib̾e uocis assertio.
⁊ cũ quedã increpanda st̃ uicia: illi reticẽt extumo¬
rectitud̾is. Illos ut ꝑu̾sa ñ increpent sub sp̃e humi¬
litatis p̾mit culpa formid̃is. istos ad ĩcrepanda q̃
ñ debent aut magis increpanda qmͣ debent sb̾ y-¬
magine lib̾tatis effrenatio ĩpellit tumoris. Uñ
⁊ elati ãmonẽdi st̃.: ne plusqmͣ decet sint lib̾i ⁊ hu¬
miles ãmonendi sũt: ne plusqm expedit sint sb̾iec¬
ti: ne aut illi defensionẽ iusticie u̾tant in exercita¬
tõe suꝑbie. aut isti cũ student plusꝙͣ ncce est hõi¬
b sb̾ici: cõpellant᷑ eoꝵ etiã uicia uen̾ari. Conside¬
rand̃ u̾o ẽ qd̃ plerũq elatos utilius corripimꝰ. si¬
eoꝵ correptionib q̃dam laudũ fom̃ta miscea¬
mꝰ. Infe̾rida nãq illis st̃ aut alia bona q̃ in ip̃is
st̃. aut dicenda certe que pot̾ant ẽẽ si ñ st̾: ⁊ tunc¬
demũ resecanda st̃ mala q̃ nob̃ displicent. cũ

Expanded text:
e vero elatos comitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illi reticent ex timorectitudinis. Illos ut perversa non increpent, sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt , ne plus quam decet sint liberi; et humiles admonendi sunt, ne plus quam expedit sint subjecti, ne aut illi defensionem justitiae vertant in exercitationem superbiae, aut isti cum student plus quam necesse est hominibus subjici, compellantur eorum etiam vitia venerari. Considerandum vero est quod plerumqeorum correptionibus quaedam laudum fomenta misceamus. Inferenda namque illis sunt aut alia bona, quae in ipsis sunt, aut dicendum certe quae poterant esse, si non sunt; et tuncdemum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum
Abbreviated transcription (Latin):
creauit ad pcipiend̃ cũ gr̃aꝵ actõe fidelib. ⁊ hiis qui
cognouer̾t u̾itatẽ. Audiãt illi. Bonũ ẽ ñ manduca¬
re carnẽ neq bib̾e uinũ neq ĩ quo fr̾ tuus scandali¬
retur. Audiant isti. modico uino utẽ ꝓpt̾ stomachũ
⁊ freqñtes tuas ĩfirmitates. qͣtuꝰ ⁊ illi discant cibos car¬
nis ĩordinate ñ appet̾e. ⁊ isti creaturã dei qmͣ ñ appetũt
ñ audeant cõdẽpnare.

Expanded text:
qui cognoverunt veritatem. Audiant illi: Bonum est non manducare carnem, neque bibere vinum: neque in quo frater tuus scandalizatur . Audiant isti: Modico vino utere propter stomachum et frequentes tuas infimitates . Quatenus et illi discant cibos carnis inordinate non appetere, et isti creaturam Dei quam non appetunt, non audeant condemnare.
Abbreviated transcription (Latin):
to ⁊ septio m̃se ꝑ hos septuagĩta ãnos: ñ quid ieiuniũ
ieiunastis mͥ: Et cũ comeditis ⁊ bibitis nũquid ñ uo¬
bis comeditis ⁊ nob̃metip̃is bibitis: Non enĩ d̾o s sibi
qͥs ieiunat. si ea q̃ uentri ad tp̾c sb̾trahit. ñ ĩoꝑib tri¬
buit. s uent᷑ postinod̾ offẽnda custodit. Ita neautil¬
los appetitꝰ gule a m̃tis statu deiciat. aut istos afflictaca¬
ro ex elatõe supplantet. Audiant illi ex ore u̾itatis. Attẽ¬
dite aut̃ nob̃. ne forte gͣuent᷑ corda ur̃a in crapłã ⁊ ebe̾¬
tate ⁊ curis huiꝰ scł̃i. Uͥ utilis quoq pauor adũgit᷑. ⁊ sr̃¬

Expanded text:
nquid jejunium jejunastis mihi? Et cum comeditis et bibitis, nunquid non vobis comeditis et vobis metipsis bibitis ? Non enim Deo, sed sibi quisque jejunat, si ea quae ventri ad tempus subtrahit, non inopibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Itaque ne aut illos appetitus gulae a mentis statu dejiciat, aut istos afflicta caro ex elatione supplantet, audiant illi ex ore Veritatis: Attendite autem vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula et ebrictate, et curis hu
Abbreviated transcription (Latin):
tute gen̾ent᷑. ne cũ carnẽ mac̾ant ad ĩpatientiã sp̃s erũ¬
pant. ⁊ nlła iam uirtꝰ sit ꝙ carouincit᷑. si sp̾c ab ira sr̃at᷑.
Aliqñ aut̃ dũ mens abstinẽtiũ ab ira se depͥmit: hanc
qͣi ꝑegͥna ueĩens leticia corrũpit: ⁊ eo abstinẽtie bonũ
deꝑit. quosese abspiritalib uiciis minime custodit :

Expanded text:
entiam spiritus erumpant: et nulla jam virtus sit quod caro vincitur, si spiritus ab ira superatur. Aliquando autem dum mens abstinentium ab ira se deprimit, hanc quasi peregrina veniens laetitia corrumpit, et eo abstinentiae bonum deperit, quo sese a spiritalibus vitiis minime custodit.
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutẽ. ĩ uͥtute aut̃ scĩam. ĩ scĩa aut̃ abstinẽtiã ꝓtinꝰ
uigilant̾ adiũg̾et dicẽs. ĩ abstinẽtia aut̃ patientiã.
Deesse quippe abstinẽtib patiẽtiã p̾idit. qui eis ut
adeẽt ãmonuit. Rursum nisi cogitatões abstinẽtiũ
ññqmͣ suꝑbie culpa tͥnffig̾et: paulus minime dixis¬
set. Qͥ ñ manducat: manducantẽ ñ iudic. Qͥ rurs
ad alios loqñs dũ de abstinẽtie uirtute głantiũ
p̾cepta ꝑstring̾et: adiũxit. Q̾ sũt rõnẽ quidẽ hñ¬

Expanded text:
iam, in scientia autem abstinentiam , protinus vigilanter adjungeret, dicens, in abstinentia autem patientiam; deesse quippe abstinentibus patientiam praevidit, quae eis, ut adesset, admonuit. Rursum nisi cogitationes abstinentium nonnunquam superbiae culpa transfigeret, Paulus minime dixisset: Qui non manducat, manducantem non judicet, qui rursus ad alios loquens, dum de abstinentiae virtute gloriantium praecepta constringeret, adjunxit: « Quae sunt rationem quidem h
Abbreviated transcription (Latin):
atq hoĩs filiꝰ c̾ uirtutis sue głam uenit ostend̾e testat᷑ se
ñ asemetip̃o iudicare. At ꝯtͣ ãmonẽdi st̃ incõstantes:
ut m̃tẽ gͣuitate roborent. Tũc enĩ genimĩa ĩ se mutabi¬
litatis arefaciũt cũ ⁊ a corde pͥus radict̃ leuitatis absci-¬
dunt. qr ⁊ tunc fabrica robusta ꝯstrut᷑. c̾ pͥus locus
solidus in quo poni fundam̃tũ debeat ꝓuidetur. Nisi gͦ
añ m̃tis leuitas caueat᷑: cogitatõnũ incõstãtia mĩme
uincit᷑. A qͥb alienũ paulus se fuisse ꝑhibuit. cũ dicit.

Expanded text:
 cum virtutis suae gloriam venit ostendere, testatur se non a semetipso judicare? At contra admonendi sunt inconstantes, ut mentem gravitate roborent. Tunc enim genimina in se mutabilitatis arefaciunt, cum a corde prius radicem levitatis abscidunt, quia solidus in quo poni fundamentum debeat providetur. Nisi ergo ante mentis levitas caveatur, cogitationum inconstantia minime vincitur; a