comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃terita peccata dimissa sunt. uilis factus
sũ minis iterans uias meas. & canis horribi¬
lis oculis di conu̾sꝰ ad uomitũ meũ. Quo
abibo a sp̃u enis. & a facie enis quo fugiam
Quo fr̃ nisi ad eius miscdiam penitendo. curꝰ
potestatẽ peccando contẽpseras: Nemo eñ
recte fugit ab illo nisi ad ulum. Ah euis
seueritate ad eius bonitatem. Quis eñ losꝰ
te accipiet fugientem. ubi euis p̃sentia
ñ iueniat: Si ascenderis in cȩlũ ibi est
si descenderis in infernũ adest. Recipe g̾
pennas tuas in diredum. & habita in spe
meittema huiꝰ scli. Et enĩ illuc manꝰ sua
Qduet te. & ꝑducet te dextera sua. Oius¬
qo enĩ feceris. quicqͥd peccaueris. ad huc in
Nac uata es. unde te om̃ino si sanare nollet
auferret. Cur gͥ ignoras quia patientia
 ad penitentiã te adducit: Qui enĩ cla¬
mando ñ tibi ꝑsuasit ut ñ recederes: par¬
cendo clamat ut redeas. Intuere dauid regẽ.
am utiq & ipse illiꝰ temꝑis sacram̃ta ꝑcȩ¬

Expanded text:
praeterita dimissa sunt; vilis factus sum nimis iterans vias meas, et canis horribilis oculis Dei, conversus ad vomitum suum. Quo abibo a spiritu ejus? et a facie ejus quo fugiam? Quo, frater, nisi ad ejus misericordiam poenitendo, cujus potestatem peccando contempseras? Nemo enim recte fugit ab illo, nisi ad illum, ab ejus severitate ad ejus bonitatem. Quis enim locus te excipiet fugientem, ubi ejus praesentia te non inveniat? Si ascenderis in coelum, ibi est: si descenderis ad infernum, adest. Recipe ergo pennas tuas in directum, et habita in spe in extrema hujus saeculi: etenim illuc manus sua deducet te, et perducet te dextera sua . Quidquid enim feceris, quaecumque peccaveris; adhuc in hac vita es, unde te Deus omnino, si sanare nollet, auferret. Cur ergo ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit ? Qui enim clamando non tibi persuasit ut non recederes, parcendo clamat ut redeas. Intuere David regem: jam utique et ipse illius temporis sacramenta percep
Abbreviated transcription (Latin):
a quib crucifigebatur & dicens. Pater ig¬
nosce illis. quia nesciunt quid faciunt. S
si solꝰ hoc fecit ñ erat magister. si discipu-¬
los ñ habebat. Secum discipli hoc feceruis.
Lapidabatur stephanus. genu flexo ait.
Dñe ne statuas ulis boc delictũ. Amabãt¬
illos a quib occidebatur. quia & ꝓilis
moriebatur. Audi apłm paulũ. Et ipse
inquit impendar ꝓ animab ur̃is. Inter u¬
los enim erat ꝓ quib stephanus dep̃cabatur
qͣndo eoꝵ manib moriebatur. Perfecta gͦ ea¬
ritas hȩc est. Siquis tantam habuerit cati¬
tatem ut paratus sit ꝓ frĩb etam mori. ꝑ¬
fecta est in illo caritas. S nunquid mox ut
nascitur iam ꝓrsꝰ ꝑfecta est. Ut ꝑficiatur
nascitur. cum fuerit nata nutritur. cũ fue¬
rit nutrita roboratur. cũ fuerit roborata
ꝑficitur. Cum ad ꝑfectionẽ uenerit quid
dicit: Michi uiuere xp̃c est: & morilucrũ.
Optabam dissolui & esse cum. xp̃o. multo enĩ
magis optimũ. manere in carne necessariũ

Expanded text:
ibus crucifigebatur, et dicens: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed si solus hoc fecit, non erat magister, si discipulos non habebat. Secuti discipuli hoc fecerunt. Lapidabatur Stephanus, et genu fixo ait: Domine, ne statuas illis hoc delictum . Amabat a quibus occidebatur, quia et pro ipsis moriebatur. Audi et apostolum Paulum: Et ipse, inquit, impendar pro animabus vestris . Inter illos enim erat pro quibus Stephanus deprecabatur, quando eorum manibus moriebatur. Perfecta ergo charitas haec est. Si quis tantam habuerit charitatem, ut paratus sit pro fratribus etiam mori, perfecta est in illo charitas. Sed numquid mox ut nascitur, jam prorsus perfecta est? Ut perficiatur, nascitur: cum fuerit nata, nutritur; cum fuerit nutrita roboratur; cum fuerit roborata, perficitur: cum ad perfectionem venerit, quid dicit? Mihi vivere Christus est, et mori lucrum. Optabam dissolvi et esse cum Christo; multo enim magis optimum: manere in carne necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
tim subrepens aqua in sentinam. & ꝑ negli¬
gentiã derelicta atq contẽpta impleat na-¬
uem atq submergat: Propter hoc ieiunia
& elemosinȩ & orationes inuigilant. in qͥb
cũ dicimꝰ dimitte nob debita nr̃a sic̃ & nos di-¬
mittimꝰ. manifestamꝰ habere qd̃ nobis
dimittatur. Atq in his u̾bis humiliantes
animas nr̃as. cotidianam quodamͦ agere
penitentiam ñ cessamꝰ. En exꝑimentũ

Expanded text:
tim subrepens aqua in sentinam et per negletim subrepens aqua in sentinam et per neglegentiam derelicta atque contempta impleat nauem atque submergat\'? propter hoc ieiunia et elemosynae et orationes inuigilant. inquibus cum dicimus: Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus. manifestamus habere nos. quod nobis dimittatur, atque in his uerbis humiliantes animas nostras cotidianam quodam modo agere paenitentiam non cessamus. ad ea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ egerunt penitentiam. suꝑ immundicia
& luxuria & fornicatione qͣm egerunt.
N eq eñi scribebat ista nisi eis qui iã fuerais
baptizati. Habemꝰ etiam in actib apłorum
sẏmonem iã baptrzatũ. cum pecunia uel¬
iet emere. ut ꝑ impositionẽ manus eiꝰ da-¬
retur sp̃s sc̃s. ammonitũ a petro ut de hoc
graui peccato ageret pęnitentiam. Est
etiam penitentia bonoꝵ & humiliũ fideliũ
pene cotidiana. in qua pectora tundimꝰ di-¬
centes. Dimitte nobis debita nr̃a sicut &
nos dimittimo debitorib nr̃is. Neq enim
ea nobis dimitti uolumꝰ quȩ dimissa ñ du-¬
bitamꝰ in baptismo. s illa utiq quȩ huma¬
nȩ fragilitati qͣmiuis parua tamen crebra
subrepunt. Quȩ si collecta contra nos fue¬
rint. ita nos grauabunt & oppriment. sicut
unũ aliqd̃ grande peccatum. Quid enim
interest ad naufragium. utrũ uno grandi
fluctu nauis oꝑiatur & obruatur. an paula¬

Expanded text:
non egerunt paenitentiam super inmunditia non egerunt paenitentiam super inmunditia et luxuria et fornicatione, quam egerunt; neque enim scribebat ista nisi eis, qui iam fuerant baptizati. habemus etiam in actibus apostolorum Simonem iam baptizatum, cum pecunia uellet emere, ut per inpositionem manus eius daretur spiritus sanctus, admonitum a Petro, ut de hoc graui peccato ageret paenitentiam. Est etiam paenitentia bonorum et humilium tidelium paene cotidiana, in qua pectora tundimus dicentes: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. neque enim ea nobis dimitti uolumus. quae dimissa non dubitamus in baptismo, sed illa utique, quae humanae fragilitati quamuis parua tamen crebra subrepunt. quae si collecta contra nos fuerint, ita nos grauabunt. et oppriment sicut unum aliquod grande peccatum. quid enim interest ad naufragium, utrum uno grandi fluctu nauis operiatur et obruatur, an paula
Abbreviated transcription (Latin):
dubium quo fine ꝓueniant. Et tam̃ cer¬
tiores sunt claues ȩccłiȩ qm corda regum.
Quib clauib qd̾cumq in terra soluitur. etiã
in cȩlo solutũ ꝓmittitur. Et multo est hone¬
stior humilitas qua se quisq humiliat ȩccliȩ
d̾i. & labor minor imponitur. & nullo temꝑa¬
lis mortis ꝑiculo mors ȩterna uitatur. Ex¬
ount enum epła ad Seleutianam.
suis p̾orib peccatis. ita tam̃ ut baptrient᷑
sicut scͥptum est in actib apłoꝵ loquente
setro ad uideos & dicente. Agite peniten¬
tiã & baptizetur unusquisq ur̃m in nomi-¬
peccata ur̃a. Agunt etiã homines peniten¬
tiam. si post baptismũ ita peccauerint ut
excõmunicari & post reconciliari mereant᷑.
sicut agunt in om̃ib ȩcłuis illi qui ꝓprie pe¬
nitentes appellant᷑. De tali enĩ pęnitentia
locutus est apłs paulꝰ ubi ait. ne iterũ cum
uenero humiliet me d̃s apud uos. & luge¬
am multos ex his qui ante peccauerunt &

Expanded text:
dubium quo fine proveniant. Et tamen cerdubium quo fine proveniant. Et tamen certiores sunt claves Ecclesiae, quam corda regum: quibus clavibus quodcumque in terra solvitur, etiam in coelo solutum promittitur . Et multo est honestior humilitas, qua se quisque humiliat Ecclesiae Dei: et labor minor imponitur, et nullo temporalis mortis periculo mors aeterna vitatur. ustinus ad Seleutianam prioribus peccatis; ita tamen ut etiam baptizentur sicut scriptum est in Actibus apostolorum, loquente Petro ad Judaeos ac dicente: Agite poenitentiam, et baptizetur unusquisque vestrum in nomipeccata vestra . Agunt etiam homines poenitentiam, si post Baptismum ita peccaverint, ut excommunicari et postea reconciliari mereantur: sicut in omnibus Ecclesiis illi qui proprie poenitentes appellantur. De tali enim poenitentia locutus est apostolus Paulus, ubi ait: Ne iterum cum venero humiliet me Deus apud vos; et lugeam multos ex iis qui ante peccaverunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
misericordes. qm̃ ipsis miserebit᷑ d̾s. Non
eñ dictũ est. ut tantũ abstineamꝰ a peccatis.
& de p̾teritis inquit dep̃care dñm ut tibi
dimittantur. Et petrus iam erat fidelis. ĩa
in xp̃o & alios haptizauerat. Intuere gͦ pe¬
irũ p̃sumentẽ. accusatũ. timentẽ. uulnera¬
ipso petro correptus accȩpit. Dicit etiã apłs
saulus qui utiq fidelib mittebat epłas. ne
iterũ cum uenero humiliet me ds apud uos:
& lugeam multos ex his. qui ante peccaue¬
runt. & ñ egerunt pęnitentiã suꝑ immun-¬
dicia & lururia & fornicatione qͣm gessert̃.
Circũstant gͦ nos & p̾cepta recte faciendi. &
exempla ñ tantũ recte facientium s etiam
pęnitentium ad recipiendã salutem quȩ fue¬
rat amissa peccando. S fac incertũ esse utrũ
maria transeuntur. ꝓcellarũ incerta subeumn¬
tur. ut pene mors euitetur mors ipsa susci-¬
ignoscat: Supplicatur dein ꝑ homines ho¬
mini. Sine dubitatione fiunt ista. cũ sit

Expanded text:
erebitur Deus . Non enim dictum est, ut tantum abstineamus a peccatis: Sed et de praeteritis, inquit, deprecare Dominum, ut tibi dimittantur . Et Petrus jam erat fidelis, jam in Christo et alios baptizaverat. Intuere ergo Petrum praesumentem accusatum, timentem vulneraipso Petro correptus accepit . Dicit etiam apostolus Paulus, qui utique fidelibus mittebat Epistolas: Ne iterum cum venero ad vos, humiliet me Deus, et lugeam multos ex hisgerunt poenitentiam super immunditia et luxuria, et fornicatione quam gesserunt . Circumstant ergo nos et praecepta recte faciendi, et exempla non tantum recte facientium, sed etiam poenitentium ad recipiendam salutem, quae fuerat amissa peccando. Sed fac incertum esse utrum maria transmeantur, procellarum incerta subeuntur; et pene ut mors evitetur, mors ipsa susciitur. Supplicatur deinde per homines homini: sine dubitatione fiunt ista, cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
iiam de sanitate desꝑans addis peccata
peccatis. sicut scͥptũ est. peccator cum
uenerit in ꝓfundum maloꝵ contemnit.
noli contẽnere. noli desꝑare. clama etiã de
ꝓfundis ad eum. & dic ei. De ꝓfundis
clamaui ad te dñe. dñe exaudi uoce meã.
Fiant aures tuȩ intendentes: in uocẽ depre

Expanded text:
si jam de sanitate desperans addis peccata peccatis, sicut scriptum est, Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnit : noli contemnere, noli desperare; clama etiam de profundo ad Dominum, et dic ei: De profundis clamavi ad te, Domine; Domine, exaudi vocem meam. Fiant aures
Abbreviated transcription (Latin):
& qui uident ceci fiant. Nam & hic satis appa-¬
ret mentib fidelium. quomͦ ds̃ excecet m̃tes
infidelium. Precedit enim aliqd̃ occultũ in
occultis ubi ds agit iustissimum examen iu¬
dicii sui. ut quoꝵd̾a mentes excecentur. quoꝵ¬
dam illuminentur. cui uerissime dictũ est.
udicia tua abyssus multa. Cuiꝰ ꝓfundita-¬
tis inpenetrabilem altitudinem apl̃s ammi-¬
ratus exclamat. O altitudo diuitiarũ sapi-¬
entiȩ & scientiȩ d̾i. quã inscrutabilia sunt
iudicia eius: & cȩt e R a.

Expanded text:
et qui uident caeci fiant. nam et hic satis appaet qui uident caeci fiant. nam et hic satis apparet mentibus fidelium, quomodo deus excaecet mentes infidelium. praecedit enim aliquid occultum in occultis, ubi deus agat iustissimum examen iudicii sui, ut quorundam mentes excaecentur, quorundam inluminentur. cui uerissime dictum est: indicia tua abyssus multa. cuius profunditatis impenetrabilem altitudinem apostolus admiratus exclamat:s o altitudo diuitiarum sapientiae et scientiae dei; quam inscrutabilia sunt iudicia eius et ce
Abbreviated transcription (Latin):
uasa miscdĩȩ que p̃parauit in głam. & cęt̾a.
Cȩterũ hic nullo mͦ dici potest aliũ dm̃ esse
qui ostendit iram & demonstrat potentiam
suam in uasis quȩ ꝑfecta sunt ad ꝑditionem.
& aliũ qui ostendit diuitias in uasis miscdiȩ.
Nam unũ eund̾eq d̾m facere utrũq apłica
doctrina testatur. Hinc est & illud. Propt̾
qd̾ iradidit illos ds̃ in concupiscentias cor¬
dis eoꝵ in immundiciam. ut contumeliis
afficiant corpora sua in semet ipsis. Et pau¬
lo post. Proptea tradidit illos ds̃ in passio¬
nes ignomimȩ. Item paulopost. Et qm̃
ñ ꝓbauerunt d̾m habere in noticiam. tra¬
didit illos ds in reꝓbum sensum. Ecce quo¬
mͦ uerus d̾s & iustus excecat m̃tes infidelium.
Neq enĩ unqm in his apłi uerbis quȩ cõme¬
moraui aliꝰ ds intellectus est. qͣm ille qui
filiũ suũ misit dicentẽ. In iudicium ueni
in hunc mundũ. ut qui ñ uident uideant.

Expanded text:
uasa misericordiae, quae praeparauit in gloriam? et cetera. uasa misericordiae, quae praeparauit in gloriam? et cetera. certe hic nullo modo dici potest alium deum esse, qui ostendit iram et demonstrat potentiam suam in uasis, quae perfecta sunt ad perditionem, et alium qui ostendit diuitias in uasis misericordiae. nam unum eundemque deum facere apostolica doctrina testatur. hinc est et illud: propter hoc tradidit illos deus in concupiscentiam cordis eorum in immunditia, ut contumeliis afficiant corpora sua in semet ipsis; et paulo post: propterea tradidit illos deus in passiones ignominiae; item paulo post: et quoniam non probauerunt deum habere in notitiam, tradidit illos deus in reprobum sensum. ecce quomodo uerus deus et iustus excaecat mentes infidelium. neque enim umquam in his apostoli uerbis, quae commemoraui, alius deus intellectus est quam ille qui filium suum misit dicentem: in iudicium ueni in hunc mundum, ut qui non uident uideant
Abbreviated transcription (Latin):
anc sententiam pleriq nr̃oꝵ faustum.
ita distingunt. ut d̾m uerũ dicant ex¬
cecasse infidelium m̃tes. Cum enim legerint
in quib ds. suspendunt pnuntiationẽ: ac
tunc inferunt. seculi huiꝰ excecauit infide
liũ mentes. Quia & si ita ñ distinguas s ex¬
ponendi gr̃a ita uerboꝵ ordinem mutes.
in quib ds excecauit m̃tes infideliũ scli huiꝰ.
idem qui in illa distinctione sensus eliicet.
Potest enĩ euam talis oꝑatio qͣ excecant᷑ m̃tes infi¬
re ad uerum dm̃. qd̾ non facit malicia sed
iusticia. sicut id̾e paulus alibi dicit. Hunqͥd
iniquus ds̃ qui infert iram: Item alibi.
Quid gͦ dicimꝰ inquit: Nunqͥd iniquitas est
Miserebor cui misertus ero. & miscdiam p̾sta-¬
concusse retinendũ est. ñ esse iniquitatem
apud d̾m. Et paulo post atrende qͥd dicat.
Si autem uolens ds ostendere iram & demon¬
strare potentiã suam. attulit in multa pa-¬
tientia uasa irȩ quȩ ꝑfecta sunt in ꝑditio
nem. & ut notas faceret diuitias głȩ suȩ in

Expanded text:
 sententiam plerique nostrum ita distinguunt, ut verum Deum dicant excaecasse infidelium mentes. Cum enim legerint, In quibus Deus, suspendunt pronuntiationem; ac tunc inferunt, saeculi hujus excaecavit mentes infidelium. Quia etsi ita non distinguas, sed exponendi gratia ita verborum ordinem mutes, In quibus Deus excaecavit mentes infidelium saeculi hujus, idem qui in illa distinctione sensus elucet. potest enim etiam talis operatio, qua excaecantur mentes infire ad uerum deum. quod non facit malitia, sed iustitia, sicut idem Paulus alibi dicit: numquid iniquus deus, qui infert iram? item alibi: quid ergo dicemus? inquit; numquid iniquitas est Miserebor cui miserebor, et misericordiam praestaconcusse retinendum est. non esse iniquitatem apud deum, paulo post adtende, quid dicat: si autem uolens deus ostendere iram et demonstrare potentiam suam adtulit in multa patientia uasa irae. quae perfectae suae in
Abbreviated transcription (Latin):
accessu tenentẽ mediatoris fid̾e cum dies iui¬
tȩ huis ultimus quẽq cõpererit ꝑducendus
ad dm̃ quẽ coluit. & ab eo ꝑficiendus excipie¬
tur ab angłis scĩs: incorruptibile corpus
in fine scli ñ ad pęnam s ad głam recepturꝯ.
In hac quippe imagine tunc ꝑfecta erit dei
similitudo. qͣndo d̃i ꝑfecta erit uisio. De
qua dicit apłs paulus. Uidemꝰ nunc ꝑ spe¬
culũ in enigmate: tunc autẽ facie ad faciẽ
Item dicit. Nos autẽ reuelata facie głam
dñi speculantes in cand̾e imaginẽ transsor¬

Expanded text:
accessu tenentem Mediatoris fidem cum dies viaccessu tenentem Mediatoris fidem cum dies vitae hujus ultimus quemque compererit, perducendus ad Deum quem coluit, et ab eo perficiendus excipietur ab Angelis sanctis, incorruptibile corpus in fine saeculi non ad poenam, sed ad gloriam recepturus. In hac quippe imagine tunc perfecta erit Dei similitudo, quando Dei perfecta erit visio. De qua dicit apostolus Paulus: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Item dicit, Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transfor
Abbreviated transcription (Latin):
renouationẽ huiꝰ imaginis. Quȩ duo de¬
monstrantur in psalmo ubi legitur. Qui
ꝓpitius fit omĩb iniquitatib tuis: qd̃ fit
in baptismo. Deinde sequitur qui sanat om̃s
languores tuos: qd̃ fit cotidianis accessib
cũ hȩc imago renouatur. De qua re apls
aꝑtissime locutus est dicens. Et si exterior.
homo nr̃ corrũpitur. s interior renouatur
de die in diem. Renouamur autẽ in agni¬
tione d̾i. hoc est in iusticia & scĩtate ueritatis.
In agnitione gͥ d̃i iusticiaq & scitate uerita¬
tis qui de die in diem ꝓficiendo renouatur.
transfert amorẽ a temꝑalib ad ȩterna. a iu¬
sibilib ad intelligibilia. a carnalib ad spũa¬
lia: atq ab istis cupiditatẽ frenare uel mi¬
nuere. illisq se caritate alligare diligenter
insistit. Tantũ autem facit. qͣntum diunitꝰ
adiuuatur. Dei quippe sententia est: sine
me nichil potestis facere. In quo ꝓfectu &

Expanded text:
renovatione hujus imaginis: quae duo derenovatione hujus imaginis: quae duo demonstrantur in Psalmo, ubi legitur, Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis; quod fit in Baptismo: deinde sequitur, Qui sanat omnes languores tuos ; quod fit quotidianis accessibus, cum haec imago renovatur. De qua re Apostolus apertissime locutus est, dicens: Et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem . Renovatur autem in agnitione In agnitione igitur Dei, justitiaque et sanctitate veritatis, qui de die in diem proficiendo renovatur, transfert amorem a temporalibus ad aeterna, a visibilibus ad intelligibilia, a carnalibus ad spiritualia; atque ab istis cupiditatem frenare atque minuere, illisque se charitate alligare diligenter insistit. Tantum autem facit, quantum divinitus adjuvatur. Dei quippe sententia est: Sine me nihil potestis facere . In quo profectu et
Abbreviated transcription (Latin):
ineffabiliter. Tunc enĩ similes ei erimus. qm̃
iudebimꝰ eũ sicuti est. Hunc uͦ qͣndiu corpꝰ
qd̃ corrũpitur aggrauat animã. & uita
humana suꝑ terrã tota temptatio est. non
iustificabit᷑ in conspectu eius om̃is uiuens.
in cõparatione iusticiȩ qua ȩquabimͣ an-¬
głis & głȩ quȩ reuelabitur in nobis Ex
ñ momento uno fit ipsiꝰ conu̾sionis sicut
mom̃to uno fit illa in baptismo renouatio
remissione peccatoꝵ om̃ium. neq enĩ uel
linũ qͣntulũcumq remanet qd̃ ñ remittatur
s quẽ admodũ aliud est carere febrib aliud
ab infirmitate quȩ febrib facta est reuales-¬
cere. itemq aliud est infixũ telum de corꝑe
demere. aliud uulnus qd̾ ab eo factum est
scdã curatione sanare: ita pͥma curatio est
causam remouere languoris. qd̃ ꝑ om̃ium
fit indulgentiã peccatoꝵ. scd̃a ipsum sana¬
re languorẽ. qd̾̃ fit paulatim ꝓficiendo in

Expanded text:
ineffabiliter. tunc enim similes ei erimus, quoniam ineffabiliter. tunc enim similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. nunc uero quamdiu corpus quod corrumpitur adgrauat animam et uita humana super terram tota temtatio est, non iustificatur in conspectu eius omnis uiuens in comparatione iustitiae, qua aequabimur angelis, et gloriae, quae reuelabitur in nobis. n momento uno fit ipsius conversionis, sicut momento uno fit illa in Baptismo renovatio remissione omnium peccatorum: neque enim vel unum quantulumcumque remanet quod non remittatur. Sed quemadmodum aliud est carere febribus, aliud ab infirmitate, quae febribus facta est, revalescere; itemque aliud est infixum telum de corpore demere, aliud vulnus quod eo factum est secunda curatione sanare: ita prima curatio est causam removere languoris, quod per omnium fit indulgentiam peccatorum; secunda ipsum sanare languorem, quod fit paulatim proficiendo in
Abbreviated transcription (Latin):
reformatur. exuens se iniusticiam hoc est ue-¬
terem hominẽ. & induens iusticiã hoc est no-¬
uum hominẽ. Tunc autẽ cum resurget cor-¬
pus spũale qd̾ seminatur animale. etiã exte-¬
rior ꝑcipiet cȩlestis habitudinis dignitatem.
ut totũ qd̾ creatum est recreetur. & totũ qd̃
factum est reficiatur. illo recreante qui cre-¬
auit. & reficiente qui fecit. Ex libro .iiiͦi.¬
N corpore adhuc mortali re de trinitate¬
nouatio uitȩ inchoatur a fide qua creditur
in cum qui iustificat impium. bonisq mori-¬
b augetur & roboratur de die in diem. cũ
magis magisq renouatur interior homo:
corpꝰ uͦ tanqͣm homo exterior qͣnto est hȩc
uita diuturnior magis magisq corrũpit᷑.
uel etate uel morbo uel uariis afflic tionib
donec ueniatur ad ultimã quȩ ab omnib
mors uocatur. Eius autẽ resurrectio differ-¬
tur in finem. cũ & ipsa iuistificatio ᷤ ꝑficiet᷑

Expanded text:
reformatur, exuens se iniustitiam, hoc est uereformatur, exuens se iniustitiam, hoc est ueterem hominem, et induens iustitiam, hoc est nouum hominem. tunc autem, cum resurget corpus spiritale, quod seminatur animale, etiam exterior percipiet caelestis habitudinis dignitatem, ut totum, quod creatum est, recreetur et totum, quod factum est, reficiatur illo recreante, qui creauit, et reficiente, qui fecit. quod breuin corpore adhuc mortali renouatio uitae inchoatur a fide, qua creditur in eum qui iustificat impium, bonisque moribus augetur et roboratur de die in diem, cum magis magisque renouatur interior homo. corpus uero tamquam homo exterior, quanto est haec uita diuturnior, magis magisque corrumpitur uel aetate uel morbo uel uariis afflictionibus, donec ueniat ad ultimam quae ab hominibus mors uocatur. eius autem resurrectio differtur in finem, cum et ipsa iustificatio nostra perficietur
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ suam ñ fecit. nisi scd̾m id quod interius
est ñ solum incorporeũ uerum etiã rationa¬
le qd̾ pecorib ñ iest. Non itaq unũ ho¬
minẽ fecit ad imaginẽ suam. & alterũ fecit
ñ ad imaginem suam. S quia hoc utrũq
interius & exterio simul unus homo est: hõ
unũ hominẽ ad imaginẽ suam fecit. non
scd̾m id qd̾ habet corpꝰ corporalemq uitã.
s scd̾m id qd̾̃ habet rationabilem m̃tem qua
cognoscat dm̃. & om̃ib irrationabilib eã¬
autem hominẽ nichil aliud apłs quã ueterẽ¬
atra dicit quȩ in peccato est: in quo scđm a¬
dam uiuitur de quo dicit. Per unũ hominem
pectat̃ intrauit in mundũ & ꝑ peccatũ mors:
& ita in om̃s homines ꝑtransunt. in q̃ om̃s
peccauerunt. Ergo to tus ille homo ia est
interiore & exteriore sui parte inueterauit
ꝓpter peccatũ. & ꝑenȩ mortalitatis addictus
est. Renouatur autẽ nunc scdm interiorẽ
hominẽ ubi scd̾m sui creatoris imaginem

Expanded text:
ecit, nisi secundum id quod interius est, non solum incorporeum, verum etiam rationale, quod pecoribus non inest. Non itaque unum hominem fecit ad imaginem suam, et alterum fecit non ad imaginem suam: sed quia hoc utrumque interius et exterius simul unus homo est, hunc unum hominem ad imaginem suam fecit, non secundum id quod habet corpus corporalemque vitam; sed secundum id quod habet rationalem mentem, qua cognoscat Deum, et omnibus irrationalibus eaautem hominem nihil aliud apostolus quam uitam ueterem dicit, quae in peccato est, in quo secundum Adam uiuitur: de quo dicit: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiuit, in quo omnes peccauerunt. ergo totus ille homo, id est et interiore et exteriore sui parte, inueterauit propter peccatum et poenae mortalitatis addictus est; renouatur autem nunc secundum interiorem hominem, ubi secundum sui creatoris imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
sabiliter. Hȩc est requies sempttna. Sine fi-¬
ne erit requies ista. sine fine erit hoc gaudiũ.
sine fine erit leticia ista. sine fine erit in cor-¬
ruptio uitȩ ȩternȩ. Habebis requiem: quȩ
ñ habet finem. Qnͣto labore digna est requi-¬
es quȩ non habet finem: Si uerũ ius cõpa-¬
rare & uerum uidicare: eterna requies ȩter-¬
no labore recte emitur. Uerum hoc est. s no-¬
li timere. misericors est ds̃. Si enĩ ȩternũ ha¬
requiem. Ergo ut aliq̃ndo puenias ad id
qd̾ emis. ñ in ęternũ laborandũ est. ñ quia
ñ ualet tanti. s ut possideatur qd̾ emitur.
Digna est quid̾e emi labore ꝑpetuo. s necesse
est ut labore temꝑali ematur. Decies centena
milia annoꝵ in labore quid ualent: Decies
centena milia annoꝵ finem habent. Qd̃ tibi
dabo dicit ds̃: ñ habebit finem. Qualis mi
dixit quingentos annos labora. cum uiuis
labora in paucis annis. inde requies erit &

Expanded text:
abunt te.» . Haec est requies sempiterna: sine fine erit requies ista, sine fine erit gaudium hoc, sine fine erit laetitia ista, sine fine erit incorruptio; vitam aeternam habebis; requiem quae non habet finem. Quanto labore digna est requies quae non habet finem? Si verum vis comparare, et verum judicare, aeterna requies aeterno labore recte emitur. Verum hoc est: sed noli timere, misericors est Deus. Si enim haberes aevenires. Ergo ut aliquando pervenias ad id quod emis, non in aeternum laborandum est: non quia non valet tanti, sed ut possideatur quod emitur. Digna est quidem emi labore perpetuo; sed necesse est ut labore temporali ematur. Certe tamillia annorum in labore quid valent? Decies centena millia annorum habent finem: Quod tibi dabo, dicit Deus, non habebit finem. Qualis misdicit, quingentos annos labora: cum vivis labora, in paucis annis: inde jam requies erit, et
Abbreviated transcription (Latin):
incorpore: peregrinamura dño. Per
fidem enĩ ambulamus ñ ꝑ speciem. Contẽ¬
platio quippe merces est fid̃i. Cui mercedi
ꝑ fid̾ẽ corda mundantur. sicut scͥptum est.
Mundans fide corda eoꝵ. Probatur autẽ qd̃
illi contẽplationi corda mundentur: ula
maxime sententia. beati mundo corde qm̃
ipsi dm̃ uidebunt. Et quia hȩc est uita eter-¬
na: dicit ds in psalmis. Longitudine die-¬
rum replebo cum. & ostendam illi salutare
illud significas. quia ut parentur iste
mansiones uiuere debet iustus ex fide. quia
Beati enĩ mundi cordes. qm̃ ipsi dm̃ uidebus.
qua eoꝵ qui dm̃ uisuri sunt qͣndui peregri-¬
nantur corda mundantur. qd̃ ñ uidet cre-¬
dit. Nam si uides ñ est fides. Credenti col¬
ligitur meritũ. uidenti redditur p̃miũ. Eat
gͦ dñs. & paret locum. Eat ne uideatur. lateat
ut credatur. Tunc enim locus paratur. si ex fi¬
de uiuatur. Creditus desideretur. ut desideratꝰ
habeatur. Desiderium dilectionis. p̃paratio

Expanded text:
in corpore, peregrinamur a domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem. contemplatio quippe merces est fidei, cui mercedi per fidem corda mundantur, sicut scriptum est: mundans fide corda eorum. probatur autem, quod illi contemplationi corda mundantur, illa maxime sententia: beati mundicordes, quoniam ipsi deum uidebunt. et quia haec est uita aeterna, dicit deus in psalmis: longitudine dierum replebo eum et ostendam illi salutare illud significas, quia ut parentur istae mansiones, vivere debet justus ex fide . Qui Beati enim mundo corde, quia ipsi Deum videbunt qua eorum qui Deum visuri sunt, quamdiu peregrinantur, corda mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. Credenti colligitur meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatur, lateat ut credatur. Tunc enim locus paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, praeparatio
Abbreviated transcription (Latin):
cet qui filio di est semꝑ ꝓpter nos filius hominiᷤ
factus. ut sempit̾na uirtus eius & diunitas
nr̃ȩ insirmitati & mortalitati contemꝑata. de
nr̃o nobis in se atq ad se faceret ui. am. cum
magnȩ spei leticiam fideliter teneat. ut ne
peccet a rege xp̃o regatur. si forte peccauerit
ab eodem sacerdote xp̃o expietur. atq ita in
actione bonȩ conu̾sationis & uitȩ nutritis
pennis geminȩ dilectionis. tanqm̃ duab alis
ualidis euecta a terris. ab eodem ipso xp̃o u̾bo
illuminetur. uerbo qd̃ in principio erat. &¬
uerbum apud dm erat. & u̾bum d̾s erat. &¬
si ꝑspeculũ in enĩginate. longe tam̃ subli-¬
mis ab om̃i similitudine corꝑali. Et alii¬
quidẽ datur ꝑ sp̃m sermo sapientiȩ. alii
sermo scientiȩ scdm eundem sp̃m. Alius di-¬
em dño sapit. alio de pectore dñi liquidiꝰ
aliquid bibit. aliꝰ eleuatus usq ad tercium
cȩlum ineffabilia uerba audit. Om̃s tamen
qͣndui sunt in corꝑe peregrinantur adnõ.

Expanded text:
minis factum, ut sempiterna uirtus eius et diuinitas nostrae infirmitati et mortalitati contemperata de nostro nobis in se atque ad se faceret uiam, cum magnae spei laetitia fideliter teneat et, ne peccet, a Christo rege regatur, si forte peccauerit, ab eodem sacerdote Christo expietur; atque ita in actione bonae conuersationis et uitae nutritis pinnis geminae dilectionis tamquam duabus alis ualidis euectus a terris ab eodem ipso Christo uerbo inluminetur, uerbo, quod in principio erat; uerbum apud deum erat, et uerbum deus erat; etsi per speculum et aenigmate, longe tamen sublimius ab omni similitudine corporali. quaquidem datur per spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum spiritum; alius diem sapit domino, alius de pectore domini liquidius aliquid bibit, alius leuatus usque ad tertium caelum ineffabilia uerba audit: omnes tamen quamdiu sunt in corpore, peregrinantur a domino
Abbreviated transcription (Latin):
Non us spoliari. s spoliandus es. Hoc tamen
agas oportet. ut spoliatus per mortẽ car-¬
neam tunicam. inueniaris indutus fidi lo
ricam. Hoc enĩ secutus adiungit. Si tamen
uestiti & ñ nudi inueniamur. Nam prima
mors spoliatura est e carne interim seponen¬
da. & suo temꝑe. recipienda Ex libro de
lud ueniret iusticiȩ. indumentũ fidĩ quo
induti & ñ nudi inueniam᷑. & ꝓpter hoc in¬
gemiscims inquit mortaliter p̃grauati. ha-¬
bitaculum nrm̃ qd̾ de cȩlo est suꝑ indui cu-¬
pientes. ut absorbeatur mortale a utta.
uide quid adiungit. Qui autẽ oꝑatus est nos
inquit in hoc ipsum d̾s. qui dedit nobis pi-¬
certandi & uncendi uires. ibi autẽ sine hoste
ullo externo & int̾no. ineffabili & sempit̾na
pace ꝑfruemur. Quisqͥs gͦ omĩa quȩ ibi ha¬
benda sunt hic uult habere: fid̾e se indicat

Expanded text:
Non vis spoliari: sed spoliandus es. Hoc tamen Non vis spoliari: sed spoliandus es. Hoc tamen agas oportet, ut spoliatus per mortem carnea tunica, inveniaris indutus lorica fidei. Hoc enim secutus adjungit: Si tamen et induti, non nudi inveniamur . Nam prima mors spoliatura est te carne, interim seponenda, et suo tempore recipienda. Hoc velud ueniret indumentum iustitiae fidei, quo induti non nudi inueniamur et propter hoc ingemescimus mortalitate praegrauati habitaculum nostrum quod de caelo est superindui cupientes, ut absorbeatur mortale a uita, uide quid adiungat: qui autem operatus est nos. inquit, i n hoc ipsum deus qui dedit nobis picertandi et vincendi vires: ibi autem, sine hoste ullo externo et interno, ineffabili hac sempiterna pace perfruemur. Quisquis ergo omnia quae ibi habenda sunt, hic vult habere, fidem se indicat
Abbreviated transcription (Latin):
tes unam temꝑalem eandemq pͥmam.
alterã sempiternã eandemq scd̃am. Prima
mors om̃ib p̃parata est. scda solis malis. im-¬
pus infidelib blasphemis. & quicqͥd aliud
sane doctrinȩ adu̾satur. Intende. Propone
tibi istas mortes duas. Si fieri potest. ambas
ñ uis pati. Scio. uiuere amas. mori non uis.
Et de hac uita in aliam uitã sic transire uel-¬
les. ut ñ mortuus resurgeres s uuus in me-¬
liꝰ mutareris. Hoc uelles. hoc habet humanꝰ affec¬
tus. hoc ipsa anima. nescio quomͦ habet in
uoluntate & cupiditate. qm̃ diligendo uitã
odit mortem. Et qm̃ carnem suam ñ odit.
nec ipsi uult accedere qd̃ odit. Nemo enĩ
unqͣm carnẽ suam odio habet. Hunc affec-¬
tum ostendit apłs ubi ait. Habitationem
habemus ex dõ domum ñ manufactã ȩternã
in celis. Et enĩ in hoc ingemiscimus. habi-¬
taculum nr̃m qd̾ de cȩlo est suꝑindui cupi-¬
entes. in quo nolumus inquit expoliari sed
suꝑuestiri. ut absorbeatur mortale a uita.

Expanded text:
tes, unam temporalem, eamdemque primam; alteram sempiternam, et eamdem secundam. Prima mors omnibus praeparata est: secunda solis malis, impiis, infidelibus, blasphemis, et quidquid aliud sanae doctrinae adversatur. Intende, propone tibi istas mortes duas. Si fieri potest, ambas non vis pati. Scio, vivere amas, mori non vis; et de hac vita in aliam vitam sic transire velles, ut non mortuus resurgeres, sed vivus in melius mutareris. Hoc velles, hoc habet humanus affectus; hoc ipsa anima nescio quo modo habet in voluntate et cupiditate. Quoniam diligendo vitam, odit mortem: et quoniam carnem suam non odit, nec ipsi vult accidere quod odit. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit . Hunc affectum ostendit Apostolus, ubi ait: Habitationem habemus ex Deo, domum non manu factam, aeternam in coelis. Etenim in hoc ingemiscimus, habitaculum nostrum quod de coelo est superindui cupientes. In quo nolumus, inquit, exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m rapida choruscatione ꝑstringitur. & in
suam infirmitatẽ redit iuuente. desiderio
quo rursus erigatur. nec sufficiente mundi-¬
cia qua figatur. Et qͣnto quisq hoc magis
potest. tanto maior est. qͣnto autẽ mimis. tan¬
to minor. Si autẽ nichil adhuc tale mens
hominis exꝑta est. in qua tam̃ habitat xp̃c
ꝑ sidem. instare debet minuendis fimendisq
cupiditatib huiꝰ scli mortaliꝰ uirtutis actio

Expanded text:
quam rapida coruscatione perstringitur et in quam rapida coruscatione perstringitur et in suam infirmitatem redit uiuente desiderio, quo rursus erigatur, nec sufficiente munditia, qua figatur; et quanto quisque hoc magis potest, tanto maior est, quanto autem minus, tanto minor. si autem nihil adhuc tale mens hominis experta est, in qua tamen habitat Christus per fidem, instare debet minuendis finiendisque cupiditatibus huius saeculi moralis uirtutis actio
Abbreviated transcription (Latin):
homini uitam istam mortalem adhuc
agenti posse contingere. ut dimoto atq dis-¬
cusso om̃i nubilo phantasiarũ corꝑaliũ atq
Ꝙcarnaliũ serenissima in cõmutabilis ueritatis
luce potiatur. & m̃te penitus a consuetudine
uitȩ huius alienata illi constanter & indecli-
minimȩq fallaci. qͣmdiuu sumus in corpore.
peregrinari nos a dño. & ambulare ꝑ fidem
ñ dum ꝑ speciem. Ac sic ꝑseueranter resineis
atq custodiens fidem. spem. & caritatem.: in¬
tendat in speciem qd̃ ex ꝑignone. accepimus
sc̃i sp̃s. qui nos docebit omnẽ ueritatẽ. cum
d̃s qui suscitauit dnm̃ ĩm xp̃m a mortuis
uiuificabit & mortalia corpora nr̃a ꝑ inha-
bitantẽ sp̃m ei in nobis. Prius autẽ quam
uiuificetur hoc qd̾ mortuũ est ꝓpter peccatũ.
ꝓcul dubio corruptibile est & aggrauat ani¬
mã. Et si qͣndo adiuta excedit hanc nebulam
qua tegitur om̃is terra. id est hanc carnalem
caliginem qua tegitur om̃iꝰ uita terrena. tan¬

Expanded text:
homini uitam istam mortalem adhuc agenti posse contingere, ut dimoto adque discusso omni nubilo phantasiarum corporalium adque carnalium serenissima incommutabilis ueritatis luce potiatur et mente penitus a consuetudine uitae huius alienata illi constanter et indeclinminimeque fallaci, quamdiu sumus in corpore, peregrinari nos a domino et ambulare per fidem, nondum per speciem; ac sic perseueranter retinens adque custodiens fidem, spem et caritatem intendat in speciem ex pignore, quod accepimus, sancti spiritus, qui nos docebit omnem ueritatem, cum deus, qui suscitauit legum Christum a mortuis, uiuificabit et mortalia corpora nbitantem spiritum eius in nobis. prius autem quam uiuificetur hoc quod mortuum est propter peccatum, procul dubio corruptibile est et aggrauat animam; et si quando adiuta excedit hanc nebulam, qua tegitur omnis terra, id est hanc carnalem caliginem, qua tegitur omnis uita terrena, tam
Abbreviated transcription (Latin):
sit inferiꝰ illud suꝑius. hoc interius illud
exteriꝰ: Absit inquit. Non sic dico. ñ sic
dico. Nolo spoliari s suꝑuestiri. ñ tamen
ut sub incorruptione maneat corruptio. s
ut absorbeatur mortale a uita. Bene excla¬
masti qui scͥpturas nosti. S ne aliquis igna¬
rus scͥpturarum u̾ba mea putet subsecuta:
pauli sunt omĩa uerba ista. apłica u̾ba sus.
Ingemiscimus grauati in quo nolumꝰ expoli¬
ari s suꝑ uestiri. ut absorbeatur mortale a
uita. Bene dicis. qd̾ alibi tenes de resurrec

Expanded text:
sit inferius, illud superius; hoc interius, illud sit inferius, illud superius; hoc interius, illud exterius? Absit, inquit: non sic dico. Nolo spoliari, sed supervestiri. Non tamen ut sub incorruptione lateat corruptio, sed ut absorbeatur mortale a vita. Bene exclamasti, qui Scripturas nosti. Sed ne aliquis ignarus Scripturarum verba mea putet subsecuta, Pauli sunt verba, omnia ista apostolica verba sunt: Ingemiscimus gravati, in quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita . Bene tenes, quod alibi dicis de resur
Abbreviated transcription (Latin):
cina scilicet corruptibilis carnis ingemisci¬
mo grauati. Si ingemiscis. libenter pone
sartinã istam. Certe ingemiscere sedixit
sub hoc onere. Grauari se dixit sub sarci-
na corruptibilis corꝑis. Uide utrum uelit
hoc onere spoliari sub quo grauatur sub
quo ingemiscit. Non hoc sequitur. S qͥdait:
In quo nolumus expoliari. Q uocẽ naturȩ.
confessionẽ. penȩ. Graue corpus est. onero-¬
sum corpus est. corruptibile corpus est. Ge-¬
mus inquit expoliari. Sic remansurus es
gemens: Et si ingemiscis grauatus. quare
spoliari ñ uis: Non inquit. Uide qͥd sequi¬
tur. Holumus spoliari. s suꝑuestiri. Sub
terrena tunica gemo. ad cȩlestem festin o. Illã
uolo accipere. istam nolo ponere. In quo no¬
lumus spoliari s suꝑuestiri: Ergo paule. in¬
telligam te. Quid dicis: Fiat in iuria tanto
illi uestim̃to cȩlesti. ut ueniat tibi suꝑ hos
pannos mortalitatis & corruptionis. ut hoc

Expanded text:
cina scilicet corruptibilis corporis. Ingemiscicina scilicet corruptibilis corporis. Ingemiscimus gravati. Si ingemiscis, libenter pone sarcinam istam. Certe ingemiscere se dixit sub hoc onere, gravari sub sarcina hac corruptibilis corporis: vide utrum velit hoc onere spoliari, sub quo gravatur, sub quo ingemiscit. Non hoc sequitur: sed quid ait? In quo nolumus exspoliari. O vocem naturae, confessionem poenae! Grave corpus est, onerosum corpus est, corruptibile corpus est: gemus, inquit, spoliari. Sic remansurus es gemens? Et si ingemiscis gravatus, quare spoliari non vis? Non, inquit. Vide quid sequitur: Nolumus spoliari, sed supervestiri. Sub terrena tunica gemo, ad coelestem festino: illam volo accipere, istam nolo ponere. In quo nolumus spoliari, sed supervestiri. Ergo, Paule, intelligam te, quid dicis? Fiet injuria tanto illi coelesti vestimento, ut veniat tibi super hos pannos mortalitatis et corruptionis, ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ mortale est a uita Ex libro qͣrto decimo
tibili corpore & ipsi aggrauationis
causam ñ naturam substantiãq corporis
s eius corruptionem scientes nolumus corꝑe.
spoliari. s eius immortalitate uestiri: qd̾¬
& tunc erit. S quia corruptibile ñ erit:
ñ grauabit. Aggrauat gͦ nunc animam
corpus corruptibile. & deprimit terrena ba-¬
bitatio sensũ multa cogitantem. Uerũtam̃
qui omĩa mala animȩ ex corꝑe putant acci-¬
disse. in errore sunt. Nam corruptio corpo-¬
est causa. s pena. Nec caro corruptibilis
animã peccatricẽ. s anima peccatrix fecit
esse corruptibilem carnem. Ex qua corrup¬
tione carnis licet existant quȩdam incitam̃-¬
ta uitioꝵ. & ipsa desideria uitiosa. ñ tam̃
om̃ia uitȩ iniquȩ uicia tribuenda sunt car¬
ni: ne ab his om̃ib purgemus diabolum
qui ñ habet carnem. Ex sermone de nata¬
Ngemiscimus grauati. sub sar le apłoꝵ.¬

Expanded text:
quod mortale est a vita, Hieronymus de amoquod mortale est a vita, Hieronymus de amoibili corpore et ipsius aggrauationis causam, non naturam substantiamque corporis, sed eius corruptionem scientes nolumus corpore expoliari, sed eius immortalitate uestiri. et tunc enim erit, sed quia corruptibile non erit non grauabit. aggrauat ergo nunc animam corpus corruptibile et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem. uerum tamen qui omnia mala animae ex corpore putant accidisse in errore sunt. quamuis enim Verest causa, sed poena. nec caro corruptibilis animam peccatricem, sed anima peccatrix fecit esse corruptibilem carnem. ex qua corruptione carnis licet existant quaedam incitamenta uitiorum et ipsa desideria uitiosa, non tamen omnia iniquae uitae uitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem. etsi eningemiscimus gravati: sub sar
Abbreviated transcription (Latin):
turã quippe nr̃am id est consortiũ qͦddam ani¬
mȩ & corporis. & q̃ndam in his duob famili¬
aritatẽ conglutinati onis atq cõpaginis ex-¬
ponens quodã loco apłs ait. habere nos do¬
mum ñ manu factam ȩternã in celis. id est
immortalitatem p̃paratã nobis quã induendi
sums in fine cũ resurrexerimꝰ a mortuis.
Et ait. In quo nolumꝰ exspoliari s suꝑuestiri
ut absorbeatur mortale a uita. Si fieri pos¬
set sic uellemus fieri immortales ut iam ue¬
niret ipsa immortalitas. & mͦ sicut sumus
mutaret nos: ut mortale hoc nr̃m a uita
absorberet᷑ ñ ꝑ mortem corpus poneretur
ut in fine iterũ reciperetur. Qmuis gͦ a maliᷤ
ad bona transeamus. tamen ipse transitus ali¬
q̃ntulum amarus est. & habet fel qd̃ dederus
dño in passione iudei. habet acrẽ quiddam
tolerandũ. quo ostendunt᷑ qui eũ aceto pota
am & qui sumus in tabernacu. Fuerunt.¬
lo isto ingemiscimꝰ grauati eo qd̃ nolu¬
mus exspoliari s suꝑuestiri: ut absorbeatur

Expanded text:
turam quippe nostram, id est consortium quoddam animae et corporis, et quamdam in his duobus familiaritatem conglutinationis atque compaginis exponens quodam loco Apostolus, ait habere nos domum non manufactam, aeternam in coelis; id est immortalitatem praeparatam nobis, qua induendi sumus in fine, cum resurrexerimus a mortuis; et ait: In quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita , Si fieri posset, sic vellemus, ait, fieri immortales, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, ut mortale hoc nostrum a vita absorberetur, non per mortem corpus poneretur, ut in fine iterum reciperetur. Quamvis ergo a malis ad bona transeamus; tamen ipse transitus aliquantum amarus est, et habet fel, quod dederunt Domino in passione Judaei, habet acre quiddam tolerandum, quo ostenduntur qui eum aceto potaam et qui sumus in tabernaculo isto, ingemiscimus gravati; eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur
Abbreviated transcription (Latin):
ab initio scli usq ad finem gerentiũ. in altõ
series ppłi uni dõ dediti. s ab adam usq ad
iohem baptistã terreni hominis uitã gerentis
seruili quad̃a iusticia curꝰ hystoriam uetus
testam̃tũ uocat. quasi terrenũ pollicens re¬
gnũ: quȩ tota nichil est aliud quã imago
noui ppłi & noui testam̃ti pollicentis regnũ
cęloꝵ. cuius ppli uitã interĩ temꝑalis incipit
a dñi aduentu in humilitate usq ad diem
iudicii qͣndo in claritate uenturus est: post
qd̾ iudiciũ uetere homine extincto erit illa
mutatio quȩ anglicam uitam polli cetur.¬

Expanded text:
ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, series populi uni Deo dediti, sed ab Adam usque ad Joannem Baptistam terreni hominis vitam gerentis servili quadam justitia: cujus historia Vetus Testamentum vocatur, quasi terrenum pollicens regnum; quae tota nihil aliud est quam imago novi populi, et Novi Testamenti pollicentis regnum coelorum. Cujus populi vita interim temporalis incipit a Domini adventu in humilitate, usque ad diem judicii, quando in claritate venturus est. Post quod judicium, vetere homine exstincto, erit illa mutatio quae angelicam vitam pollicetur
Abbreviated transcription (Latin):
& usq ad totam obliuionẽ uitȩ tẽporalis
transeuntem. ꝑfecta forma quȩ facta est
ad iaginem & simitudinem d̾i. Septima
enĩ iam quies ȩterna est: & nullis ętatib di¬
stingenda heatitudo ppetua. Ut enim finis
uet̾is hominis mors est: sic finis noui ho¬
minis uita ȩterna. Ille namq homo peccati
dubitante ita sunt ut unũ eoꝵ idest ueterẽ
atq terrenũ possit in hac tota uita umis ho¬
mo agere. nouũ uͦ & cȩlestem nemo in hac
uita possit nisi cũ uetere: nam & ab ipso in¬
cipiat necesse est. & usq ad uisibilem mortẽ
cum illo qͣmuis eo deficiente se ꝓficiente ꝑ¬
duret: sic ꝓ portione uniu̾sum genus huma¬
nũ cuius tanqͣm uniꝰ hominis uita est ab
adam usq ad finẽ huiꝰ scł̃i. ita sub diuinȩ
ꝓuidentiȩ legib amministratur. ut in duo
genera distributũ appareat. Quoꝵ in imno
est turba impioꝵ terreni hominis imagiẽ

Expanded text:
et usque ad totam oblivionem vitae temporalis et usque ad totam oblivionem vitae temporalis transeuntem in perfectam formam, quae facta est ad imaginem et similitudinem Dei. Septima enim jam quies aeterna est, et nullis aetatibus distinguenda beatitudo perpetua. Ut enim finis veteris hominis mors est, sic finis novi hominis vita aeterna. Ille namque homo peccati dubitante ita sunt, ut unum eorum, id est veterem atque terrenum, possit in hac tota vita unus homo agere, novum vero et coelestem nemo in hac vita possit nisi cum vetere; nam et ab ipso incipiat necesse est, et usque ad visibilem mortem cum illo, quamvis eo deficiente, se proficiente, perduret: sic proportione universum genus humanum, cujus tanquam unius hominis vita est ab Adam usque ad finem hujus saeculi, ita sub divinae providentiae legibus administratur, ut in duo genera distributum appareat. Quorum in uno est turba impiorum, terreni hominis imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
rib utilis hẏstoriȩ quȩ nutrit exemplis.
scdam iam obliuiscentẽ humana & ad diui-¬
na tendentẽ. in qua ñ auctoritatis humanȩ
continetur sinu. s ad summã & incõmutabi-¬
lem legẽ passib rationis innititur. terciam
lam fidentiorẽ & carnalem appetitũ ratio
nis robore maritantẽ gaudentemq intrin-¬
secus in quada dulcedine coniugali cũ ani-¬
ma m̃ti copulatur. & uelam̃to pudoris ob-¬
nubitur: ut iam recte uiuere ñ cogatur.
s etiã si om̃s concedant peccare ñ libeat.
qͣrtam iam idipsũ multo firmiꝰ ordina-¬
tiusq facientẽ & emicantẽ in uirũ ꝑfec-¬
tum. atq aptam & idoneam om̃ib ꝑsecutio-¬
nib & mundi huius tempestatib & fluctibꝰ
sustinendis atq frangendis. qͥntam paca¬
tam atq ex om̃i parte tranquillam. uiuen¬
tem in opib & abundantia incõmutabilis
regni. sũmȩ atq in effabilis sapientiȩ. sex¬
tam om̃imode mutationis in ȩternã uitam

Expanded text:
ribus utilis historiae, qua nutrit exemplis, secundum Jacob obliviscentem humana, et ad divina tendentem, in qua non auctoritatis humanae continetur fine, sed ad summam et incommutabilem legem passibus rationis innititur. Tertiam jam fidentiorem et carnalem appetitum rationis robore maritantem, gaudentemque intrinsecus in quadam dulcedine conjugali, cum anima menti copulatur, et velamento pudoris obnubitur, ut jam recte vivere non cogatur, sed etiamsi omnes concedant, peccare non libeat. Quartam jam idipsum multo firmius ordinatiusque facientem et emicantem in virum perfectum, atque aptam et idoneam omnibus et persecutionibus, et mundi hujus tempestatibus ac fluctibus sustinendis atque frangendis. Quintam pacatam atque ex omni parte tranquillam, viventem in opibus et abundantia incommutabilis regni summae atque ineffabilis sapientiae. Sextam omnimodae mutationis in aeternam vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
minosa & speciosa. dilexi decorem tuum. &
locum habitationis głȩ dm̃ mei fabricato-¬
ris & possessons tui. Tibi suspiret peregri-¬
natio mea. & dico ei qui te fecit ut posside
at & me inte quia & te in me. Erraui si¬
cut ouis ꝑdita. s in humeris pastoris mei stru¬
ctoris tui spero me reportari tibi. Est ne
ista domus dĩ ñ quide deo coȩterna. s tam̃
scdm modũ suum ȩterna in cȩlis: Ubi uices
tempoꝵ frustra quęrunt᷑. quia ñ inueniun¬
tur. Suꝑgreditur cni distensionẽ & omne
spaciũ ȩtatis uolubile. cui semꝑ in herere. d̾o

Expanded text:
minosa et speciosa, dilexi decorem tuum et minosa et speciosa, dilexi decorem tuum et locum habitationis gloriae domini mei, fabricatoris et possessoris tui! tibi suspiret peregrinatio mea, et dico ei qui fecit te, ut possideat et me in te, quia fecit et me. erraui sicut ouis perdita, sed in umeris pastoris mei, structoris tui, spero me reportari tibi. ista domus dei, non quidem deo coaeterna, sed tamen secundum modum suum aeterna in caelis, ubi uices temporum frustra quaeritis, quia non inuenitis? supergreditur enim omnem distentionem et omne spatium aetatis uo