comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laxata st̃: nemo pot̃ dolere. ꝙ insepulturis axp̃¬
anor reqͥes desuncꝰtoꝵ ẽ. In his trib gcm̃b ua
sa ȩccłȩ etiã mitiata. confringt̾. conflare. uen¬
dere licet. Opus ẽ ut de ȩcda mystici poculi
foema ñ exeat: ne ad usus nefarios sacͥ calicis
iminstium tñsferat᷑. Ido intra ȩccłam pͥmu que¬
sita st̃ uasa. quȩ initiata ñ ee̾nt: deinde cõmi¬
nuta: postreino conflata ꝑmiitias erogati¬
onis dispensata egentib captiuoꝵ qͦ: p̃tiis ꝓfe¬
cert̃. ¶d̃si de sunt noua: iquȩ neqͣꝗͣ iitiata
uideant᷑: in huiusmodiusus qs supͣdiximꝰ. om̃ia
arbitror pie posse conũti. Illuo sane diligenter
tuendũ ẽ: ut deposita uiduar. intemerata ma¬
neant: sine ulla seruent̾ offensione. ñ solũ ui¬
duar. s.: cciã om̃iũ. Fĩdes enim exhibenda ẽ. õib:¬
solo uiduar. nomine. sic̃ inlibris machabeoꝵ Sͦ
leginꝰ cõm̃datũ tẽplo om̃e seruatũ ẽ. Nam cum
inditiũ factũ eẽt pecunaꝵ qł incẽplo hicroso¬

Expanded text:
t dolere, quia in sepulturis Christianorum requies defunctorum est. In his tribus generibus vasa Ecclesiae etiam initiata confringere, conflare, vendere licet. 143. Opus est ut de Ecclesia mystici poculi forma non exeat, ne ad usus nefarios sacri calicis ministerium transferatur. Ideo intra Ecclesiam primum quaesita sunt vasa quae initiata non essent: deinde comminuta, postremo conflata, per minutias erogationis dispensata egentibus, captivorum quoque pretiis profecerunt. Quod si desunt nova, et quae nequaquam initiata videantur, in hujusmodi usus, quos supra diximus, arbitror omnia pie posse converti. 105 intuendum est, ut deposita viduarum intemerata maneant, sine ulla serventur offensione, non solum viduarum, sed etiam omnium; fides enim exhibenda omnibsolo viduarum nomine, sicut in libris Machabaeorum legimus , commendatum templo omne servatum est. Nam cum indicium factum esset pecuniarum, quas in templo Hieroso
Abbreviated transcription (Latin):
multa: Circũfusus caligine intrã concidit: ⁊ eui¬
denti dͥiumȩ oꝑationis inditio ex an̾ macꝰ iacebat:
nec isla spes meo residebat salutis. Obborta ẽ. lecitia
meciuentib: mnetꝰ nipbis. Peiectiq examicis helio¬
dori quida rogabant uita poscentes eu: qm̃ sup¬

Expanded text:
caligine in terram concidit, et evidenti divinae operationis indicio exanimatus jacebat, nec ulla spes in eo residebat salutis. Oborta est laetitia metuentibus, metus superbis: dejectique ex amicis Heliodori quidam rogabant Oniam, vitam poscentes ei, quoniam sup
Abbreviated transcription (Latin):
masit. Et id̃o alaritiã decdlinare debemꝰ. ⁊ om̃i
studio intendere: ne quid faciẽmꝰ umnꝗͣ adũsus
uistitiam: s mom̃ib gestis oꝑib custodiamꝰ
eam. si uolumꝰ cõm̃dare nos do. Caritatẽ habeamꝰ.
imamies simꝰ. humilitatẽ sequam᷑. alter utr̃ u
existimantes suꝑiorẽ sibi. Hec ẽ. humilitas: si ml
sibi quis arroget: uinferiorẽ se eẽ ex istimet.
Ep̃s ut menbris suis utat᷑ dericis. ⁊ maxime mi¬
mstris. quisunt uere filii: qũe cuiq uider it
aptũ mimeri ei depiaet. Cum dolore amputat᷑
cciã quȩ putruit pars corꝑis. ⁊ di tractat᷑ si pot̃
sanari medicam̃tis: siñ pot̃. ĩt amedicobono ab¬
scidit᷑. Sic ep̃i asectꝰ boniẽ. ut optet sanari m¬
sir mos: serpentia auferre ulcera adurere. aliqͣ
ñ abscidere. Postremo qd̾ sanar iñ pot̃ cũ dolore
abscidere. Uñ pulcherrimũ illud p̃ceptum imagis
assic lui: uł fauentes nr̃ȩ plus iusto tribuamus

Expanded text:
ma sit; et ideo avaritiam declinare debemus, et omni ma sit; et ideo avaritiam declinare debemus, et omni studio intendere, ne quid faciamus umquam adversus justitiam, sed in omnibus gestis et operibus custodiamus eam. 134. Si volumus commendare nos Dimes simus, humilitatem sequamur, alterutrum existimantes superiorem sibi. Haec est enim humilitas, si nihil sibi quis arroget, et inferiorem se esse existimet. Episcopus ut membris suis utatur clericis, et maxime ministris qui sunt vere filii; quem cuique viderit aptum muneri, ei deputet. 135. Cum dolore amputatur etiam quae putruit pars corporis, et diu tractatur, si potest sanari medicamentis: si non potest, tunc a medico bono absciditur. Sic episcopi affectus boni est, ut optet sanare infirmos, serpentia auferre ulcera, adurere aliqua, non abscidere: postremo quod sanari non potest, cum dolore abscidere. Unde pulcherrimum illud praeceptum magis affectui, vel faventes nostrae plus justo tribuamus
Abbreviated transcription (Latin):
Aouocẽ eiꝰ solstetit: auaritra ñsterit. Sole itaq
stante consec̃ iesus t̾umphũ: auarita aut̃ẽ ꝓce¬
dente pene amisit uictoriam. Quid fortissim̃u
om̃iũ samsonẽ: ñne dadilȩ mulieris auaritia
deccpit: Itaq ille qui rugicnt̃e leonẽ manib
ullo aouitore solus dissolutiᷤsᷤ uicuł mille et
his ꝑemit turos. qui fimes intexas uer uiᷤ uelut
mollia sparti fila adnsrupit: is sꝑ genua mulicr is
in fixa ceruice truncatꝰ inuicti crinis oruatum.
p̃rogatiuam suȩ uirtutis amisit. Influxit pecunia
ingrenũ mulicris: i auiro discessit gr̃a ftralis
contaninat: ñ habentes ñ uiuat. E sto tam̃ ut ali¬
tẽ: qͥd adeum qͥ ñ desiderat. qͥ ñ requirit. qͥ auxi¬
lio eiꝰ ñ indigit. studio ñ flcctit᷑: ¶ indͤ ad alios
custodiat magis qũa qd̾ possideat: Illuo enim
possidemꝰ qo̾ utim̃: qd̾ aut̃e ultra usumẽ. ñ itiq
ht̃ possessionis frucꝰtum: s custodie ꝑiculum.

Expanded text:
Ad vocem ejus sol stetit, avaritia non stetit. Sole itaque Ad vocem ejus sol stetit, avaritia non stetit. Sole itaque stante, confecit Jesus triumphum: avaritia autem procedente, pene amisit victoriam. 131. Quid fortissimum omnium Samson, nonne Dalilae mulieris avaritia decepit? Itaque ille qui rugientem leonem manibusullo adjutore solus dissolutis vinculis, mille ex his peremit viros: qui funes intextis nervis velut mollia sparti fila disrupit; is super genua mulieris inflexa cervice truncatus, invicti crinis ornatum, praerogativam suae virtutis amisit. Influxit pecunia in gremium mulieris, et a viro discessit gratia . 132.contaminat, non habentes non juvat. Esto tamen ut alim qui non desiderat, qui non requirit, qui auxilio ejus non indiget, studio non flectitur? Quid ad alios, custodiat magis quam quod possideat? Illud enim possidemus quo utimur: 102 quod autem ultra usum est, non utique habet possessionis fructum, sed custodiae periculum.
Abbreviated transcription (Latin):
inoleuit hoc uitiũ humanis mentib Si quidẽ
cum hiericho magna çiuitas tubar. sacdotaliũ
sono corruisset ⁊ iłniᷤnaue potiret᷑ uicꝰ toria:
cognouit infirmata eẽ uirtutẽ ppłi ꝑ auaritiã
atq auri cupiditatẽ. Nam cum de spolus urbis
incensȩ sustulisset achar uestẽ aureã. ⁊ ducenta
argenti didragmnailingu am aurcã: oblatꝰ
dño negare ñ potuit. s. ꝓdidit furcũ. Uetus gͥ¬
iantiqua auaritia c̃. quȩ cum ipsis dminȩ legiᷤ
cepit oraculis. imino ꝓpt̃ ipsã repͥmendã lex da¬
ta ẽ Ppt̃ auaritiã balach putauit balaã p̃miis
posse tẽptari ut malediceret ppłm patrũ: nuicis¬
set auaritia: nͥ dñs a maledicto eum abstinere
uecuisset. Propt̃ auaritiam p̃cipitatꝰ achar: in
exitium deduxerat totã plebẽ parentũ. Itaq
icfusnane qͥ potuit sołe statuere ut ñ ꝓcederet:
auaritiã hominũ ñ potuit sistere ne serperet.

Expanded text:
inolevit hoc vitium humanis mentibus. Siquidem inolevit hoc vitium humanis mentibus. Siquidem cum Hiericho magna civitas tubarum sacerdotalium sono corruisset, et Jesus Nave potiretur victoria, cognovit infirmatam esse virtutem populi per avaritiam, atque auri cupiditatem. Nam cum de spoliis urbis incensae sustulisset Achar vestem auream, et ducenta argenti didrachmata, et linguam auream, oblatus Domino negare non potuit, sed prodidit furtum antiqua avaritia est, quae cum ipsius divinae legis coepit oraculis, immo propter ipsam reprimendam lex delata est. Propter avaritiam Balach putavit Balaam praemiis posse tentari, ut malediceret populum patrum: et vicisset avaritia, nisi Dominus a maledicto eum abstinere jussisset . Propter avaritiam praecipitatus Achar, in exitium deduxerat totam plebem parentum. Itaque Jesus Nave, qui potuit solem statuere, ne procederet , avaritiam hominum non potuit sistere, ne serperet.
Abbreviated transcription (Latin):
retinet᷑. Deinde qd diues resugit pauꝑ fatet᷑. qo
sit obligatꝰ debito. sibiq subuentũ. ñ honori
suo delatum putat. Donatos sibi arbitratui
filios: uitã redditam. seruatã famliã. Quans
anrum neq argentũ. neq pecuniã: quia uduit
falce pullulantẽ inpecꝰ torib huinanis succidit
auaritiã. Petrꝰ q̃q daudo qui exutero matris
suȩ portabat᷑. ait. Argentũ ⁊ aurũ ñ habeo . s. qd̃
habeo docͥ. In nomine iħuxp̃i nacareni. surge
iambula. Itaq pecunã ñdedit: sanitatẽ dedit.
Quanto melinis ẽ. salutẽ habere sine pecunta. qũã
pecimiam sine salute. Sur rexit daudꝰ qd̃ ñ spa¬
bat. pectniam ñ accepit ꝙͣ sꝑabat. S hȩc uix
in sc̃is dm̃ reppiunt᷑. ut diuitiȩ concẽpau suit
Cectrum ita incubuer̃t mores homim̃i aͦ mra¬
tione diuitiaꝵ: ut nemo nͥ diues honore dignꝰ
putet᷑. Neq hic recens usus: s. iam dudũ qd̾ penis ẽ

Expanded text:
retinetur. Deinde quod dives refugit, pauper fatetur quod retinetur. Deinde quod dives refugit, pauper fatetur quod sit obligatus debito, sibique subventum, non honori suo delatum putat: donatos sibi arbitratur filios, vitam redditam, servatam familiam. Quantaurum, neque argentum, neque pecuniam; ; quia velut falce, pullulantem in pectoribus humanis succidit avaritiam. Petrus quoque claudo, qui ex utero matris suae portabatur, ait: Argentum et aurum non habeo: sed quod habeo, do tibi. In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula . Itaque pecuniam non dedit, sanitatem dedit. Quanto melius est salutem habere sine pecunia, quam pecuniam sine salute! Surrexit claudus, quod non sperabat: pecuniam non accepit, quam sperabat. Sed haec vix in sanctis Domini reperiuntur, ut dierum ita incubuerunt mores hominum admiratione divitiarum, ut nemo nisi dives honore dignus putetur. Neque hic recens usus: sed jamdudum, quod pejus est,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inopinos studere conuenit: qͣ peo qͥ ñ habet
remunerationẽ sꝑamꝰ a dño iłni: qͥ subspeciȩ
conuiuii generalem uircutum edidit foemam.
ut his potius nr̃a conferamꝰ beneficia qui nob̃
ea ñ possint rep̃sentare. dicens ad comunium
atq: epulas. ñ cosꝰ diuites sunt atq pauꝑes in m¬
tandos. Diuites enim rogar ͥ uident᷑. ut ipsiq̃q
dñm: qͥ se ꝓpauꝑe obligandũ obtulit. Ad ipti
ꝑes magis quã in locupletes iuuat: qr diues
de dignat᷑ benesicium : ipudet eũ debitor̃e ẽ
gr̃e. Quin etã id qd̾ collatumẽ. sibi meritis sius
arrogat. qd uelut debitum acceꝑit: uł id co
datum sit. eo qd qui dedit reddendũ sibi adi¬
nite uberius ȩstimani̾t. Ita in accipiendo bene¬
ficio. eo ipso qd acceꝑint diuites. dedisse magis
plus reddat. qũa acceꝑit. Pecimia enim nũmo
soluit᷑: grã ñꝗͣ ex manit᷑. Reddendouacuatinꝰ
pecuma: gr̃a autẽ. ⁊ habendo soluit᷑. ⁊ soluendo

Expanded text:
et inopinos studere convenit; quia pro eo qui non habet, remunerationem speramus a Domino Jesu : qui sub specie convivii generalem virtutum edidit formam: ut his potius nea non possunt repraesentare, dicens: Ad convivium atque epulas non eos qui divites sunt, sed pauperes invitandos. Divites enim rogari videntur, ut ipsi quoqDominum, qui se pro paupere obligandum obtulit. 127. Ad res magis quam in locupletes plus juvat; quia dives dedignatur beneficium, et pudet eum debitorem esse gratiae. Quin etiam id quod collatum est sibi, meritis suis arrogat, quod velut debitum acceperit, vel ideo datum sit eo quod is qui dedit, reddendum sibi a divite uberius existimaverit. Ita in accipiendo beneficio, eo ipso quod acceperint divites, dedisse se magis plus reddat, quam acceperit; pecunia enim nummo solvitur, gratia numquam exinanitur. Reddendo vacuatur pecunia: gratia autem et habendo solvitur, et solvendo
Abbreviated transcription (Latin):
malui uob̾liberos tradere: q̃ aurũ rescruare.
Hic numerꝰ captiuoꝵ. hic ordo p̃stantioer ẽ: qũa spe¬
cies poculor. Huic mimeri ꝓficere debuit aurũ
redcimptoris. ut redimeret ꝑiditantes. Agnosco
infusum auro sanguinẽ xͥ. ñ solum mrutilasse.
uerũ ctiã diuinȩ oꝑationis in p̃ssisse seruitutẽ.
redẽptionis munere. Tale auru sc̃s martyr lau
panꝑes duxit. Int̾rogatꝰ ubi cẽnt thesauri qs
ꝓmiserat: ostendit pauꝑes dicens. hi st̃ thesanri

Expanded text:
malui vobis liberos tradere, quam aurum reservare. malui vobis liberos tradere, quam aurum reservare. Hic numerus captivorum, hic ordo praestantior est, quam species poculorum. Huic muneri proficere debuit aurum Redemptoris, ut redimeret periclitantes. Agnosco infusum auro sanguinem Christi non solum irrutilasse, verum etiam divinae operationis impressisse virtutem redemptionis munere. 140. Tale aurum sanctus martyr Laurpauperes duxit. Interrogatus ubi essent thesauri quos promiserat, ostendit pauperes dicens: Hi sunt thesauri
Abbreviated transcription (Latin):
eroget:. ut subuentat innecessitatib ¶d opꝰ ẽ.
custodire. qo̾ incħ aduuat : Anignoramꝰ qntũ
auri atq argenti de templo dñi assirii sustule¬
rint: Nonne meliis conflant sacdotes ꝓpt̃ ali¬
moniã pauꝑum. si alia subsidia desint ꝙͣ. sacͥ¬
legus contamiuet: asportet hostis: Nonne dic̾¬
lurꝰ c̃ dñs. cur pastꝰ es tot iopes mori: Et certe
habebas aurũ. ministrasses alimoniam. Cur tot
captiui deducti incõmertio sunt. nec redempti.
ab hosit occisi sunt : Melius fuerat ut uasa ui¬
uentium seruares ꝙͣ metalloꝵ. His ñ posset res¬
ponsũ referri. Quid em̃ diceres: Timui. ne tẽplo
indit̾ redẽptionẽ: ut calix abhoste redimat. qͣs
sanguis apeccato redemit. Quã pulchr̃uẽ. uͭ cũ
agmina peccatoꝵ ab eccła redimunt᷑: dicat᷑. hos
xp̃c redemit: ecce aurũ qd ꝓbari pot̃: ecce au¬
rũ ittile: ecce aurũ xͥ qd̾ amorte liberat: ecce au¬
rũ q̃ redimit᷑ pudicitia seruat᷑ castitas. hos gͥ

Expanded text:
eroget et subveniat in neccessitatibus. Quid est opus custodire, quod nichil adiuvat? An ignoramus quantum auri atque argenti de templo Domini Assyrii substulerunt? Nonne melius conflat sacerdos propter alimoniam pauperum, si aliqua subsidia desunt, quam si sacrilegus contaminat et asportat hostis? Nonne dicturus est Dominus: “Cur passus estot inopes fame mori? Et certe habebas aurum unde ministrasses alimoniam. Cur tot captivi et in conmertium ducti nec redempti ab hoste occisi sunt? Melius fuerat ut vasa viventium servares quam metalorum. Hiis non posset responsum refferri”. Quid Ei dices? “Timui netemplo Dviderit redemptionem; ut calix ab hoste redimat, quos sanguis a peccato redimit. Quam pulchrum, ut cum agmina captivorum ab Ecclesia redimuntur, dicatur: Hos Christus redemit! Ecce aurum quod probari potest, ecce aurum utile, ecce aurum Christi quod a morte liberat, ecce aurum quo redimitur pudicitia, servatur castitas. 139. Hos ergo
Abbreviated transcription (Latin):
hospes eram ⁊ collegistis me. Q dem̃ unihoꝵ fecis¬
tis. mͥfecistis. Qtos meliores iħc ht̃ thesauros. ꝗ̃
cos in quib amat uideri: Hos chesauros de mons¬
brauit laurentiꝰ ⁊ uicit.: qd̾ eos noc ꝑsocutor poist
ainerre. Itaq ioachim qͥ aurũ inobsidione
seruabat:. nec dispensabat alimome comparan¬
dȩ.⁊ aurũ uidit eripi: ⁊ incaptinitatẽ dedici.
Laurentiꝰ qͥ aurũ cocłe maluit erogare panpib
oms uiuacitate sacr̃a martyrii accepit coroña
lũqͥd dic tũ ẽ. sc̃o laurentio: ñ debuisti erogat
thesauros eccłȩ. Uasa sacͣm̃toꝵ uendere opꝰ ẽ
ut qͥs side sincera ⁊ ꝑspicaci ꝓudentia mimꝰba
miscdia ẽ. Nemo em̃ pot̾ dicẽ cur pauꝑ uiuit.
nemo pͣot̃ queri qr captiui redẽpti s̃t: nemo¬

Expanded text:
 uni horum fecistis, mihi fecistis . Quos meliores Jesus habet thesauros, quam eos in quibus amat videri? 141. Hos thesauros demonstravit Laurentius, et vicit, quod eos nec persecutor potuit auferre. Itaque Joachim qui aurum in obsidione servabat, nec dispensabat alimoniae comparandae; et aurum vidit eripi, et se in captivitatem deduci . Laurentius qui aurum Ecclesiae maluit erogare pauperibonis vivacitate sacram martyrii accepit coronam. Numquid dictum est sancto Laurentio: Non debuisti erogare thesauros Ecclesiae, vasa sacramentorum vendut quis fide sincera et perspicaci providentia munus hoc misericordia est. Nemo enim potest dicere: Cur pauper vivit? Nemo potest queri, quia captivi redempti s
Abbreviated transcription (Latin):
Nonde ẽ. qr nicħ quero ampls: ñ suꝑfluit. qura
ñ solum mͥ habco s: plurib Hoc de pecunia:
cȩterũ de om̃ib dicipot̃. quȩ eficibant illi
p̃sentia: hoc ẽ. ñ honorẽ maiorẽ. ñ obsequia
uberiora desiderabat: ñgłe inmodice cupidꝰ.
aut grãm indebite querbat: s. debiti finem
certamuns: patiens laboris. securus meriti p̃s¬
tolabat᷑. Scio inquit ⁊ humiliari. Nongͦ in¬
docꝰta humilitas. s quȩ habeat suã modestiã¬

Expanded text:
Non deest, quia nihil quaero amplius: non superfluit, quia Non deest, quia nihil quaero amplius: non superfluit, quia non solum mihi habeo, sed pluribus. Hoc de pecunia. 92 90. Caeterum de omnibus dici potest quia sufficiebant illi praesentia, hoc est, non honorem majorem, non obsequia uberiora desiderabat; non gloriae immodicae cupidus, aut gratiam indebite quaerebat: sed debiti finem certaminis, patiens laboris, securus meriti praestolabatur: Scio, inquit, et humiliari . Non ergo indocta humilitas, sed quae habeat sui modestia
Abbreviated transcription (Latin):
fugiint᷑: alia que contẽpnunt᷑. Eugiamꝰ ea quȩ
possunt noccre: quȩ malitiose posfuit in nar̃ã
ser̃pere: tit si his qui consulit᷑ dubia sit fide
⁊ pecuniȩ auidus. ut possit p̃tio mutari. si inui¬
riosus: hic suigit᷑ ac decdinat᷑. Quiũ uoluntariꝰ
int̃p̃tans: ⁊ sialienꝰ afraude. tamen auarꝰ icupi-¬
dior lucri turpis. hic contẽpnit᷑. Qd̾ enĩ specimẽ
industrie qũe frucꝰ tum laboris edere potest
qũa reciꝑe animo curã ac sollicitudine: qͥ se
trepori dedit atq ignauie: Id̾o boni uir con¬
uilii dic̃. Ego enim didici: in quib sim siastici¬
Sciebat enim om̃iũ maloꝵ radic̃ẽ cc̃ auariuan
ndo suo contentꝰ erat: alienum ñ requirebat.
Satis mͥẽ. inquit qđ habeo: siue parũ. siue plu¬
rimũ habeam. mͥ plurim̃uẽ. Ex p̃ssius aliquio
dicendum uidet᷑: signato uͦ usus ẽ. Efficit mͥ
inquit in qͦ sum: idẽ. nec deẽ. nec suꝑfuit.

Expanded text:
fugiuntur, alia quae contemnuntur. Fugimus ea quae fugiuntur, alia quae contemnuntur. Fugimus ea quae possunt nocere, quae malitiose possunt in noxam serpere; ut si is qui consulitur, dubia sit fide, et pecuniae avidus, ut possit pretio mutari: si injuriosus, hic fugitur ac declinatur. Qui vero voluptuarius, intemperans, etsi alienus a fraude; tamen avarus et cupidior lucri turpis, hic contemnitur. Quod enim specimen industriae, quem fructum laboris edere potest, quam recipere animo curam ac sollicitudinem, qui se torpori dederit atque ignaviae? 89. Ideo boni vir consilii dicit: Ego enim didici, in quibus sum, sufficiSciebat enim omnium malorum radicem esse avaritiam, et ideo suo contentus erat, alienum non requirebat . Satis mihi est, inquit, quod habeo; sive parum, sive plurimum habeam, mihi plurimum est. Expressius aliquid dicendc deest, nec superfluit.
Abbreviated transcription (Latin):
humiliari sciebat sic̃ sciuit: noseph: qͥsumo ortꝰ
pat̾archaꝵ genere. ñ dedignatꝰ degenerẽ serui¬
tutẽ: ex hibebat cã obsequiis: illustrabat uircu¬
tib Scunt humiliari: qͥ ⁊uenditore ᷤᷤ ⁊ emptor̃e
passus ẽ: ⁊ dñm appellabat eum. Audi humili¬
antẽ sc. Si dñs ms ꝓpt̃ me. nicħ scitat indomo
stia. ⁊ om̃ia quecũq ht̃ dedit inmanꝰ meas. neq
subtractã ẽ ame quicꝙͣ p̃t̃ te quȩ uxor illiꝰ es:
q̃m̃ faciã ũbũ malũ hoc. ⁊peccabo cor̃a dño: Ple¬
nauarr humilitatis. plena astimonie. Humili¬
tatis. quia dño deferebat. bonor isicentiã. quia
deferebat ⁊ grãm. Plena quoq castimoniȩ: qr
turpi flagito. contaminari graue peccatũ puta¬
bat. Calis ꝗͥ debet ẽẽ consiliartus. qui nich nebu¬
losum habeat. nicħ fallat. ncħ simulatũ. qd̾
u̾tã eiꝰ ac mores refellat: nicħ inꝓbum ac ma¬
liuolum: qd̾ aũtat consulentis. Alia st̃ cnĩ que

Expanded text:
scivit et Joseph, qui summo ortus patriarcharum genere, non dedignatus degenerem servitutem, exhibebat eam obsequiis, illustrabat virtutibus. Scivit humiliari, qui et venditorem et emptorem passus est, et dominum appellabat eum. Audi humiliantem se: Si Dominus meus propter me nihil scit in domo sua, et omnia quaecamque habet, dedit in manus meas, neque subtractum est a me quidquam praeter te, quia uxor illius es; quomodo faciam verbum malum hoc, et peccabo coram Domino ? Plena vox humilitatis, plena castimoniae: humilitatis, quia domino deferebat; honorificentiae, quia referebat gratiam: plena quoque castimoniae, quia turpi flagitio contaminari grave peccatum putabat. 88. Talis igitur debet esse consiliarius, qui nihil nebulosum habeat, nihil fallax, nihil simulatum, quod vitam ejus ac mores refellat; nihil improbum ac malevolum, quod avertat consulentes. Alia sunt enim quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonã alt̾ius accipiamꝰ: in iuditiosgr̃a absit: cͥau¬
se merita decernant. Nicħ sic opinionẽ immofi¬
dem grauat: quaͥ iudicando potentiori. doneᷤ
cansam inferioris. uł pauperẽ innocentẽ ar¬
guas: diuitẽ excuses reum culpe: Pnum quõe
ẽ genꝰ hominũ fauere honoratiorib: nelesos
sese putent: ne uicꝰ li doleant. S pͥmũ si offensã
uereris. ñ recipias iuditium. Si sac̾dos es. aut si
quisꝗͣ alius. ñ lacessas. Licet tͥ silere in negotio
dum taxat pecuniario: qũaꝙͣ. sit constantiȩ ad¬
ẽẽ ȩquitati. In causa autẽ dĩ ubi cõmunionis ꝑi¬
culumẽ: etiã diffimulare peccatũ ẽ. ñ leuȩ. ¶o¬

Expanded text:
personam alterius accipiamus in judicio: gratia absit, caupersonam alterius accipiamus in judicio: gratia absit, causae merita decernant. Nihil sic opinionem, immo fidem gravat, quam si in judicando potentiori dones causam inferioris: vel pauperem innocentem arguas, divitem excuses reum culpae. Pronum quidem est genus hominum favere honoratioribus, ne laesos sese putent, ne victi doleant. Sed primum si offensam vereris, non recipias judicium: si sacerdos es, aut si quisquam alius, non lacessas. Licet tibi silere in negotio duntaxat pecuniario; quamquam sit constantiae adesse aequitati. In causa autem Dei, ubi communionis periculum est, etiam dissimulare peccatum est non leve.
Abbreviated transcription (Latin):
cumulet suam. Gr̃a enim eccłȩ laus docloris ẽ:
bonũ opus alicuiꝰ p̃dicare: itatam̃ sinullo stu¬
dio fiat iactantiȩ. L. audent enim unuqũeq
studia sua. Ceterũ siquis ñ obediat ep̃o. excolle¬
reatq exaltare sese desiderat obumbrare me¬
rita cp̃i. simulata affecꝰtione docꝰ trmne. aut hu¬
tin causa. qͦ minor alius fiat: neq siquid bomi
habeas. io ad deformationẽ alt̾iꝰ ⁊ iutuꝑationẽ
exerceas. Non defendas imꝓbum: ⁊ sc̃a indigno
cõmitenda ne arbitreris. Neq it̾m urgeas &
impugnes eum: cmꝰ crim̃ ñ dep̃henderis. Nan
cũ inom̃ib iniustitia cito offendat: tũ maxime
iȩccła. ubi ęquitatẽ ẽe oporteat: ubi equalitatẽ
haberi decet: ut nicħ sibi potentior uendicet. i¬
chil plus usurpet ditior. Siue enim pauꝑ siue di¬
ties. in xxp̃o unũ sũnt. Nicħ sancꝰ tior plus sibi ar¬
roget. Ipsum enim par ẽ. cẽ humiliorẽ. S nec

Expanded text:
cumulet suam: Gratia enim Ecclesiae laus doctoris est. cumulet suam: Gratia enim Ecclesiae laus doctoris est. Bonum, opus 99 alicujus praedicari, ita tamen si nullo studio fiat jactantiae. Laudent enim unumquemque studia sua. 123. Caeterum si quis non obediat episcopo, extollere atque exaltare sese desideret, obumbrare merita episcopi simulata affectatione doctrinae aut hutui causa, quo minor alius fiat: neque si quid boni habeas, id ad deformationem alterius et vituperationem exerceas. 124. Ne defendas improbum, et sancta indigno committenda arbitreris: neque iterum urgeas et impugnes, cujus crimen non deprehenderis. Nam cum in omnibus injustitia cito offendat, tum maxime in Ecclesia, ubi aequitatem esse oportet, ubi aequalitatem haberi decet; ut nihil sibi potentior plus vindicet, nihil plus usurpet ditior. Sive enim pauper, sive dives, in Christo unum sunt. Nihil sanctior plus sibi arroget; ipsum enim par est esse humiliorem. 125. Sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
semprogarise. G bonis aclib ⁊ sincero ꝓposito
intendũ ad honorẽ arbitror: ⁊ maxime ȩccłasticũ.
ut neq resupina arrogantia. uł remissa negł¬
gentia sic: neq turpis asfecꝰlatio. ⁊ indecora am¬
bicio. Ad omia habundat animi directa simpli¬
citas: satisq se ipsa. cõmendat. Inipso ũ munere
neq scueritatẽ ẽẽ duram conuenit. nec nmiam
remissionẽ: ne auc potestac̃e exercere. aut suscep¬
tũ officium nequaꝗͣ implere uideamur. Eniten¬
dum qͦ: ẽ. ut beneficiis atq officiis obligemꝰ plu¬
runos. ⁊ collectam reseruemꝰ grãm: ne nire bene¬
ficiis fiant immenores: quise gratuit lesos dolent
Sepe enim inusu uenit. ut quos gr̃a foueris. uel
aliqͦ suꝑiore cumulaui̾s gradu aũtas: simdigne
Neq oͥs qui semd ꝓbati sunt arrogantes cẽ oportet.
s magis tanꝗ̃ memores gr̃ȩ humilitatẽ tenere:
neq offensi sacdotẽ. si aut prbr. aut minist̃. aut
tate ant doctrmȩ  lione. existimationẽ ac¬

Expanded text:
rgo bonis actibus et sincero proposito nitendum ad honorem arbitror, et maxime ecclesiasticum; ut neque resupina arrogantia, vel remissa negligentia sit: neque turpis affectatio, et indecora ambitio. Ad omnia abundat animi directa simplicitas, satisque se ipsa commendat. 120. In ipso vero munere neque severitatem esse duram convenit, nec nimiam remissionem; ne aut potestatem exercere, aut susceptum officium nequaquam implere videamur. 121. Enitendum quoque ut beneficiis atque officiis obligemus plurimos, et collatam reservemus gratiam; ne jure beneficii fiant immemores, qui se graviter laesos dolent. Saepe enim usu venit ut quos gratia foveris, vel aliquo superiore cumulaveris gradu, avertas, si indigne Neque hos quia semel probati sunt, arrogantes esse oportet; sed magis tamquam memores gratiae, humilitatem tenere: neque offendi sacerdotem, si auttate, aut doctrina et lectione existimationem ac
Abbreviated transcription (Latin):
tiones suꝑstuaᷤ. uł quasi semꝑ fãcta sententia: consi¬
sententiã: de quo tam multiplices umplicata ᷤ atq
consusas uidemꝰ questiones eẽ phylosophiȩ. Nichil
enim bonum scͥptura qd honestum asserit: tur¬
tutẽq in om̃i rerum statu beatã iuudicat: quȩ neq
auget᷑ bonis corꝑis uł ex t̃nis neq minuit᷑ ad¬
ũsis: nchilq: tam beatum nͥ qd̃ apeccato alienũ
sit. plenũ innocentiȩ. replecũ gr̃a dĩ. Scͥptum ẽ.
enim. Beatꝰ uir qui ñ abiit inconuilio impioꝵ.

Expanded text:
 quasi semiperfecta sententia; consisententiam, de quo tam multiplices et implicatas atque confusas videmus esse quaestiones Philosophiae. Nihil enim bonum Scriptura nisi quod honestum asserit, virtutemque in omni rerum statu beatam judicat, quae neque augeatur bonis corporis, vel externis, neque minuatur adversis: nihilque tam beatum, nisi quod a peccato alienum sit, 73 plenum innocentiae, repletum gratiae Dei. Scriptum est enim: Beatus vir qui
Abbreviated transcription (Latin):
exhibat de tab̾naculo. Iuuene̾s cum semior ss
longe positi: diuina trepidabant: miracula.
ta: sc̃õ moysi indiuiduns aoberebat. Unde
factum ẽ: ut qͥsuerat socius conũsationes: fict&
successor potestatis. Merito uir hutusmodi eua¬
sit. ut sisteret fluminũ cursus: dice̾t stet sol
⁊ staret sol: quasi eiꝰ specꝰtator uicꝰ borie: nocꝰ tẽ

Expanded text:
exibat de tabernaculo juvenis, cum seniores exibat de tabernaculo juvenis, cum seniores longe positi divina trepidarent miracula. 9ta sancto Moysi individuus adhaerebat. Unde factum est ut qui fuerat socius conversationis, fieret successor potestatis . Merito vir hujusmodi evasit, ut sisteret fluminum cursus , diceret: Stet sol, et staret sol ; quasi ejus spectator victoriae noctem
Abbreviated transcription (Latin):
maniststit᷑. Plurimũ itaq ꝓdest uniciuq
bonis uingi: ad olescentib quoq utile. ut
daroros ⁊ sapientes uiros sequant᷑: qm̃ qui
congredit᷑ sapientib sapiens ẽ: qͥ aut̃ẽ cobe¬
itaq plurimũ ꝓficit: ⁊ adꝓbitatis destimoniũ
Osttndint enini ad olescentes eoꝵ se imitatores eẽ.¬
inquib adherent. ⁊ ea conualescit opinio. qd̾ ab
lns uiuendi acceꝑint similitudiñe. cum quib
conũsanti bauscrint cupiditatẽ. Inde tantꝰ iłis
naue qd cũ ñ solũ erudiuit ad legis scientiã moy¬
si copula: uerũ eciã sc̃isicauit ad gr̃am. Deniq cũ
ineiꝰ tab̾nacło diuina refulgere p̃sentia uidere¬
tur maiestas dm̃. solus erat in tab̾nacło iħs naue.
cum moyse ad accipiendam leg̃e ascendebat. Om̃is
ppłis intra castra erat: iłis extra castra intab̾nadõ
testimonii cũ colũna nub a s cenderet: loqueret᷑¬
ds ctm moyse quasi fidus astabat minist̃: noc

Expanded text:
nt. 97. Plurimum itaque prodest unicuique nt. 97. Plurimum itaque prodest unicuique bonis jungi. Adolescentibus quoque utile, ut claros et sapientes viros sequantur; quoniam qui congreditur sapientibus, sapiens est: qui autem cohaetis testimonium. Ostendunt enim adolescentes eorum se imitatores esse, quibus adhaerent; et ea convalescit opinio, quod ab his vivendi acceperint similitudinem, cum quibus conversandi hauserint cupiditatem. 98. Inde tantus Jesus Nave, quod eum non solum erudivit ad Legis scientiam Moysi copula, verum etiam sanctificavit ad gratiam . Denique cum in ejus tabernaculo divina refulgere praesentia videretur majestas Domini, solus erat in tabernaculo Jesus Nave. cum Moyse ad accipiendam Legem ascendebat . Omnis populus intra castra erat, Jesus extra castra in tabernaculo testimonii. Cum columna nubis descenderet, et loqueretur cum Moyse, quasi fidus astabat minister: nec
Abbreviated transcription (Latin):
Sũma gͥ benignitate opꝰẽ: ut ñ solum publica
gubnacula s eciã p̾uata nir eͥ tucam᷑. Plur im̃u
inuat beniuolentia: quȩ om̃s studet beneficus
amplecli: de uincire officiis. oppingiierare gr̃a.
Affabilitatẽ quoq sermonis diximꝰ ad concilian¬
dam grãm ualere plurimũ: s hanc uolumꝰẽt
sinceram ac sobriã. sine ulla adulatione: ne sim¬
plicitatẽ acpuritatẽ alloquii deleat sermonis
aoulatio. forma enim ẽẽ debemꝰ cȩc̾is. ñ solum
inoꝑe. s etiam insermone. incastitate ac fide.
Qtales habereͥ uolumꝰ. tales simꝰ: ⁊ quałe asfec¬
tum habemꝰ talem aꝑiamꝰ: neq dicamꝰ mcoede
nr̃o ũbum iniquum. qd̾ abscondi putemꝰ silen¬
tio: quia audit in occulto dicta qͥ occulta fec̃:
i cognoscit secreta uiscerum. qͥ sensũ tuscerib
insudit. G̾ tanꝗͣ sub ocdis consticuti uidicis qͥc¬
quid gerimꝰ in luce posicum putemꝰ: ut om̃ĩb

Expanded text:
Summa igitur benignitate opus est, ut non solum publica Summa igitur benignitate opus est, ut non solum publica gubernacula, sed etiam privata jura tueamur. Plurimum juvat benevolentia, quae omnes studet beneficiis amplecti, devincire officiis, oppignerare gratia. 96. Affabilitatem quoque sermonis diximus ad conciliandam gratiam valere plurimum. Sed hanc volumus esse sinceram ac sobriam sine ulla adulatione, ne simplicitatem ac puritatem alloquii dedeceat sermonis adulatio; forma enim esse debemus caeteris non solum in opere, sed etiam in sermone, in castitate ac fide. Quales haberi volumus, tales simus: et qualem affectum habemus, talem aperiamus. Neque dicamus in corde nostro verbum iniquum, quod abscondi putemus silentio; quia audit in occulto dicta, qui occulta fecit: et cognoscit secreta viscerum, qui sensum visceribus infudit. Ergo tamquam sub oculis constituti judicis, quidquid gerimus, in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sicesurire. sciebat. ut semꝑ noua quererit.
esuriret. ⁊ dm̃. sitiret. Indm sciebat esurire qu
scicbat.: qr esurientes manducabant. Sciba
ipoterat habundare: qui nicħ habebat ⁊oñs
possidebat. E gregie itaq uiros alicui p̃siden
tes muneri com̃dat iustitora: e cont᷑ iniquid̃
destitinit᷑ acq impiignat. Exemplo nob̾ẽ. scͥp¬
tura quȩ dic̃: quia cum ppłs isrł pꝰ mortẽ salomo¬
nisrogasset. filium eiꝰ roboam ut releuaret cer¬
uices coꝵ ascruitute dura. ⁊ pat̾m imꝑii tẽꝑa¬
tet haussi̾tatẽ: illum spretosemli confilio de
suggestione ad olescentium responsum dedisse
hunisinodi: quia ⁊ onꝰ adiceret suꝑ patrium
iugum: ⁊ leuiora grauiorib supplitiis mutar&.
Quoresponso ex aspłrati. responderunt ppłi. N
c̃ nob̵ portio cum dauid: neq hereditas infiliis
qquitas imꝑia confirmat: i iiustitia dissol¬
uit. slam q̃m᷑ pot̃ malitia regirum possidere.:
quȩ nec unã quidẽ pͥuatã pot̾ regere familiã:

Expanded text:
et sic esurire, sciebat ut semper nova quaereret, esuriret Deum, sitiret in Dominum. Sciebat esurire, qui sciebat quia esurientes manducabunt : sciebat et poterat abundare, qui nihil habebat, et possidebat tes muneri commendat justitia: contra iniquitas destituit atque impugnat. Exemplo nobis est Scriptura quae dicit quia cum populus Israel post mortem Salomonis rogasset filium ejus Roboam, ut relevaret cervices eorum a servitute dura, et paterni imperii temperaret austeritatem, illum spreto senili consilio de suggestione adolescentium responsum dedisse hujusmodi, quia et onus adjiceret super patrium jugum, et leviora gravioribus suppliciis mutaret . 94. Quo responso exasperati responderunt populi: Non est nobis portio cum David, neque haereditas in filiis quitas imperia confirmet, et injustitia dissolvat. Nam quomodo potest malitia regnum possidere, quae ne unam quidem privatam potest regere familiam?
Abbreviated transcription (Latin):
deet̃ sapientiscrat: cuitotus mundus amutiaꝵẽ :
Quid entm p̃celsits eo uiro qͥ auro mouerinesciat.
despiciat hominũ cupiditatis: Qd qͥ fecerit:
hunc homines sup̃ homiñe ẽẽ arbitrant᷑. Quͥs

Expanded text:
deesse sapienti sciat, cui totus mundus divitiarum est? deesse sapienti sciat, cui totus mundus divitiarum est? Quid enim praecelsius illo viro, qui auro moveri nesciat, uadam despiciat hominum cupiditates? Quod qui fecerit, hunc homines supra hominem esse arbitrantur: Quis
Abbreviated transcription (Latin):
dchonestet gr̃ãm: cum tã admirabilis. p̃clara
speciosior sole. ⁊ suꝑ omñẽ stellaꝵ. dispositionẽ.
uci comparata inuenit̾ prior. L. uce: i enim
hanc suscipit. nocc: sapientiã autẽ ñ uincit.
malita. Diximꝰ de eiꝰ pulchritudine:⁊ scͥpture
testimonio cõꝓbaumiꝰ. Suꝑẽ ut doceamꝰ scͥp¬
ane auctoritate nuillũ ei contub̾mũ cũ uitus
cuiꝰ ip̃s ẽ. disertꝰ. si ne inquinam̃to. certꝰ sc̃s amars
bonũ acutꝰ. qui nicdi uecet benefacere: benignꝰ.
stibilis. certꝰ. sccurꝰ omne habens uirtutẽ: om̃ia
ꝓspiciens. ⁊ infra. sobrietatẽ docet ⁊ iusticam.
bonis ht̃ societatẽ. Nam qͣm pot̃ utile consiliũ
dars. nͥ habeat iustitrã ut inaduat constantiam.
mortẽ ñ resormiaet: nullo t̃rore. nullo reuocet᷑
initu: milla adulatione auero deflectendum
piitet. exilium ñ refugiat. quȩ nouerit sapienti
patriã mundam eẽ. egestatẽ ñ timeat: quȩ nicħ

Expanded text:
dehonestet gratiam; cum tam admirabilis et praeclara dehonestet gratiam; cum tam admirabilis et praeclara speciosior sole, et super omnem stellarum dispositionem luci comparata invenitur prior. Lucem etenim hanc suscipit nox, sapientiam autem non vincit malitia . 65. Diximus de ejus pulchritudine, et Scripturae testimonio coi contubernium cum vitiis cujus spiritus est disertus, sine inquinamento, certus, sanctus, amans bonum, acutus, qui nihil vetet benefacere, benignus, stabilis, securus, omnem habens virtutem, omnia prospiciens . Et infra: Sobrietatem docet, et justitiam et bonis habet consortium. Nam quomodo potest utile consilium dare, nisi habeat justitiam, ut induat constantiam, mortem non formidet, nullo terrore, nullo revocetur metu, nulla adulatione a vero deflectendum putet: exsilium non refugiat, quae noverit sapienti patriam mundum esse: egestatem non timeat, quae nihil
Abbreviated transcription (Latin):
aliis influat: ner tͥ ꝓsit. Pulchre autẽ ⁊ de illo
conucint. qui habens prudentiã cõmaculat
eamuitior. sordib: eo qd̾ aque exitum contanii¬
net. Degeneres animos. uita arguit. Q m eni
deas inferiorẽ morib : Supͣme debet eẽ: cui
me committere paro. Anũ eum idoneũ putabi
qui mͥ det consilium qd̾ ũ det sĩbi: ⁊mͥ eum ul¬
carc credam qui sibi ñ uacet : cuiꝰ animũ uo¬
luptates occupent: libido deuincat. auari¬
tia iubugłt. cupiditas ꝑturbet. quacas it̾
Quomꝰ hic consilii locus. ubi nullus quietis: Ao
mirandus mͥ ⁊ suspiciendus consiliariꝰ. qũe ꝓpi¬
ciuis dñs patrib dedit: offensis abstulit. Huius
unitator debet cẽ quipot̃ consilium dare. ⁊ ali¬
onan auitiis custodire prudentiã: qm̃ nichuil
inquinatum inillam incurrit. Quis gͥ tanꝗͣ.¬
uultꝰ speciẽ p̃ferat pulchritudins ⁊ beluims
posteriorib ac ferinis unguib forme suꝑioris

Expanded text:
aliis influat, nec tibi prosit. 62. Pulchre autem et de illo aliis influat, nec tibi prosit. 62. Pulchre autem et de illo convenit, qui habens prudentiam, commaculat eam vitiorum sordibus, eo quod aquae exitum contaminet. Degeneres animos vita arguit. Quomodo enim deas inferiorem moribus? Supra me debet esse, cui me committere paro. An vero idoneum eum putabo, qui mihi det consilium, quod non det sibi: et mihi eum vacare credam, qui sibi non vacet: cujus animum voluptates occupent, libido devincat, avaritia subjuget, cupiditas perturbet, quatiat metus? Quomodo hic consilii locus, ubi nullus quieti? 63. Admirandus mihi et suspiciendus consiliarius , quem propitius Dominus Patribus dedit, offensus abstulit. Hujus imitator debet esse qui potest consilium dare, et alienam a vitiis custodire prudentiam, quoniam nihil inquinatum in illam incurrit. 85 CAvultu speciem praeferat pulchritudinis, et belluinis posterioribus ac ferinis unguibus formae superioris
Abbreviated transcription (Latin):
consulendum idonsum ñ uidicaret: cuius ferar
aminꝰ ⁊ mens ferailis. tempis sterilitat̃e quodam
consilioꝵ ⁊ cordis ubere fecundauit: Ad ũtimꝰ qͥ¬
ꝗd inqͣuerendis consiliis plurimũ aouiugat
uite ꝓbitas. uirtutum p̃rogatiua. beniuolentie
usus: faci statis gr̃a. Quis enim inceno fontẽ
requirat: Quis eturbida aqua. potum petat:
Itaq ubi luxuria ẽ. ubim temꝑantira. ubi utuq
confusio: quis inde fibi aliquio hauriendum
existimaret: Quis ñ despitiat moꝵ collunonẽ:
Quis utile cause aliene idicet: qũe mlet in uta¬
lem suȩ nitȩ : Quis iterum imꝓbum. maliuo¬
lum. contumeliosum. ñ sugiat:⁊ ad nocendum
paratum: Qnis ñ eum om̃i studio declinet:
Quis uͦ quãus instruclum ad consilii opem.
dificile tamen accessu ambiat: in quo sit illud
tanꝙͣ siquis aque sontẽ p̃dudat: Quid enimꝓ
dest habere sapientiam. si consilium neges: sico¬
sulendi int̃cdudas copiam. Clausisti fontẽ uͭ na

Expanded text:
consulendum idoneum non judicaret, cujus ferax consulendum idoneum non judicaret, cujus ferax animus et mens fertilis, temporis sterilitatem quodam consiliorum et cordis ubere fecundavit . CAPUT od in querendis consilijs plerumque adiungat vite probitas, virtutum prerogativa, benivolentie usus". postea subdit: "Quis enim in ceno fontem requirat? quis e turbida aqua potum petat? Itaque ubi luxuria est, ubi intemperantia, ubi vitiorum confusio, quis inde sibi aliquid hauriendum existimet? Quis non despiciat morum colluvionem, Quis utilem causae alienae judicet, quem videt inutilem vitae suae? Quis iterum improbum, malevolum, contumeliosum non fugiat, et ad nocendum paratum; quis non eum omni studio declinet? 61. Quis vero quamvis instructum ad consilii opem, difficili tamen accessu, ambiat; in quo sit illud, tanquam si quis aquae fontem praecludat? Quid enim prodest habere sapientiam, si consilium neges? Si consulendi intercludas copiam, clausisti fontem; ut nec
Abbreviated transcription (Latin):
si qua supͣsuum intellec bata ⁊ uirtutẽ cẽ arbi¬
trarent᷑ diiudicanda seruabant: Quis damhe¬
lis consilium resugeret: de quo dĩipse dix̃. qͥs
dubi tare mentib possent: quib đs tantam
conferebat grãm: Moysi comllio bella confici¬
ebant᷑: inoysi mncritis de clo afflucbat alimo¬
ut mulceret barbaros mores: mitigaret lcones:
Quȩ in illo temꝑantia: quanta animi & corꝑis
continentia: Nec in merito mirabilis fac bus
om̃ib: quando qd uehem̃t admirant᷑ homi¬
nes. regalib fultꝰ amicitiis aurum ñ quereba
nec delatum sibi honorẽ plus faciebat ꝙͣ fid̃c
quin etiam ꝑiclitari malebat ꝓlege dm̃. qũa
ꝓ gr̃a hominis inflecti. Nam de sc̃i ioseph que
pene p̃terieram castimonia ⁊ ustitia quid dic̃
quarũ altera illecebras heriles respuit. resuta¬
uit p̃mia: altera mort̃t contẽpsit. metũ reppulit:
carcerẽ p̃obtauit: Quis hunc pͥuate cause ao

Expanded text:
si qua supra suum intellectum et virtutem esse arbisi qua supra suum intellectum et virtutem esse arbitrarentur, dijudicanda servabant? 57. Quis Danielis consilium refugeret, de quo Deus ipse dixit: Qdubitare mentibus possent, quibus Deus tantam conferebat gratiam? Moysi consilio bella conficiebantur: Moysi meritis de coelo affluebat alimout mulceret barbaros mores, mitigaret leones ! Quae in illo temperantia! Quanta animi et corporis 84 continentia! Nec immerito mirabilis factus omnibus, quando quod vehementer admirantur homines regalibus fultus amicitiis, aurum non quaerebat, nec delatum sibi honorem pluris faciebat quam fidem. Quin etiam periclitari malebat pro lege Domini, quam pro gratia hominis inflecti. 59. Nam de sancti Joseph quem pene praeterieram castimonia et justitia quid dicam; quarum altera illecebras beriles respuit, refutavit praemia: altera mortem contempsit, metum repulit, carcerem praeoptavit ? Quis hunc privatae causae ad
Abbreviated transcription (Latin):
Symeon quoq expectabat intemplo: ut audiret
consolationẽ itrł. Q uom̃ enim dimitti posceret.
nͥ quia assistens dño discedendi habere facultatẽ
ñ pottrat. ñ uoluntatẽ adm̃ ad eptꝰ eẽt. Exempli
causa ꝓpositꝰ nob̾ salomonẽ: aquo certatim ut
audiret̃᷑ eiꝰ sapientia postulabat᷑. Ioseph quoq
nec incarcere ferratꝰ erat. q̃ minꝰ de reb incertis
consuleret᷑: cuius consilium egypto uniũse ꝓ¬
fuit: ut ñ sentiret septẽ annoꝵ steriͥatẽ: aliosq
ppłos misere famis leuaret iciunio. Lamhel ex
captiuis gregalium consultoꝵ. arbit̃ factꝰ. con¬
siliis suis emendauit p̃sentia. adñtianit futura.
Ex his enim quȩ frequent̃ in t̃p̃tatꝰ ostenderat
uere se ẽẽ adñtiatum. fides ei inom̃ib deferebat᷑.
estimarent᷑: ioseph ⁊ salomonis ⁊ dambeł exẽplo
decur sus uidct᷑. Nam quid moyse loquar: cuiꝰ
Quis se ñ cõmitceret comilio moysi. cui semores

Expanded text:
Simeon qui exspectabat in templo ut videret Simeon qui exspectabat in templo ut videret consolationem Israel ? Quomodo enim dimitti posceret, nisi quia assistens Domino, discedendi habere facultatem non poterat, nisi voluntatem Domini adeptus esset? Exempli causa propositus est nobis Salomon, a quo certatim ut audiretur ejus sapientia, postulabatur. 54. Joseph quoque nec in carcere feriatus erat, quo minus de rebus incertis consuleretur. Cujus consilium Aegypto universae profuit; ut non sentiret septem annorum sterilitatem, aliosque populos miserae famis levaret jejunio . 55. Daniel ex captivis, regalium consultorum arbiter factus, consiliis suis emendavit praesentia, annuntiavit futura. Ex his enim quae frequenter interpretatus ostenderat veri se esse annuntium, fides ei in omnibus deferebatur aestimarentur, Joseph, Salomonis et Danielis exemplo decursus videtur. Nam quid de Moyse loquar, cujusQuis se non committeret consilio Moysi, cui seniores,
Abbreviated transcription (Latin):
na ueniret ad eum. ⁊ temptaret eum inquestionib
Et uenit. ⁊ om̃ia locuta ẽ. quȩ habebat incorde suo:
i audiuit omnẽ sapientiã salomonis: nec ullum
ũbum p̃teriuit eam. Quȩ sit ista qũã nicħ p̃tereat
nec sit aliquid qd̾ ei ñ adnuntiaui̾t uerꝰ salomon:
cognosce ohomo ex lns quȩ audis loquentẽ. Uerus ẽ
inquit sermo qũe audiui int̾ra mea de semonib
tus ⁊ de prudentia tua: & ñ credidi his qͥ dicebad
mͥi. donec ueni ⁊ uiderunt oculi mei. Et nc̃ ñ ẽ.
nec dimidia quid̃e pars scđm ea que adñtiabał̃
mͥ. Apposuisti bona suꝑ om̃ia. quȩ audiui interra
mea. B eate mulieres tuȩ. ⁊ beatq pueritui. quias¬
sistunt tͥ: qui audiunt omnẽ prudentiã tuam.
inqua t̾ra congregatio nationum audierit famĩa
sapientiȩ uere atq nistitię: ⁊ quib cum underit ocłis
pueritui beati qui assistunt: nͥ paulus qͥ dicebat
usq inhunc diem sto ꝓtestans minori ac maiori.

Expanded text:
na veniret ad eum, et tentaret eum in quaestionibus: na veniret ad eum, et tentaret eum in quaestionibus: Et venit, et omnia locuta est quae habebat in corde suo, et audivit omnem sapientiam Solomonis, nec ullum verbum praeterivit eam . 52. Quae sit ista, quam nihil praetereat, nec sit aliquid quod ei non annuntiaverit verus Salomon, cognosce, o homo, ex his quae audis loquentem: Verus est, inquit, sermo quem audivi in terra mea de sermonibus tuis, et de prudentia tua, et non credidi his qui dicebant mihi, donec veni, et viderunt oculi mei: et nunc non est nec dimidia quidem pars secundum ea quae annuntiabant mihi. Apposuisti bona super omnia quae audivi 83 in terra mea. Beatae mulieres tuae, et beati pueri tui qui assistunt tibi, qui audiunt omnem prudentiam tuam .in qua terra congregatio nationum audierit famam sapientiae verae atque justitiae, et quibus eum viderit oculis, pueri tui beati qui assistunt, nisi Paulus qui dicebat: Usque in hunc diem sto protestans minori ac majori ,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sit bona custosiuris alieni ⁊ uindex ꝓprietatis.
suum cuiq conseruans. Sit gͦ nob̃ cõminis opimi¬
onis gr̃a quadriꝑtita hec facta diuisio: ut ab illa
subtili disputatione phylosoplne sapientia quȩ
elimande uitatis causa quasi ex adito quodã eru¬
itur retrabentes pede forensem usũ ac popularẽ
sensum sequamur. Hac gͥ diuisione seruata. ut re¬
entissum ingenio frequent̃ p̃ponderat. Utilia
enim uulnera amici. qũa alioꝵ oscula. Demq qr
nstriuditium ẽ. sapientis autẽ argum̃tũ: in illo
censura disceptationis. in hoc calliditas inuentio¬
nis. Qd̾ siutrumq conecꝰtas: erit magna confilior
salubritas. quȩ abumñsis specꝰ tat᷑ admiratione
sapientiȩ ⁊ amore iustitiȩ: ut om̃s querant audire
sapientiam eiꝰ uiri in quo utriꝰq uirtutis copula
sit: sic̃ querebant om̃s reges t̾rȩ uidere faciem sa¬
lomonis. ⁊ audire sapientiam eiꝰ: ita ut saba regi¬

Expanded text:
quae sit bona custos juris alieni, et vindex proprietatis, quae sit bona custos juris alieni, et vindex proprietatis, suum cuique conservans. Sit ergo nobis communis opinionis gratia quadripartita haec facta divisio, ut ab illa subtili disputatione philosophicae sapientiae, quae limandae veritatis causa quasi ex adyto quodam eruitur, retrahentes pedem, forensem usum ac popularem sensum sequamur. Hac igitur divisione servata, reveentissimi ingenio frequenter praeponderat. Utilia enim vulnera amici, quam aliorum ascula . Deinde quia justi judicium est, sapientis autem argumentum: in illo censura disceptationis, in hoc calliditas inventionis. 51. Quod si utrumque connectas, erit magna consiliorum salubritas, quae ab universis spectatur admiratione sapientiae et amore justitiae; ut omnes quaerant audire sapientiam ejus viri, in quo utriusque virtutis copula sit: sicut quaerebant omnes reges terrae videre faciem Salomonis, et audire sapientiam ejus; ita ut et Saba regi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is isr ł iuditium qd̾ iudicauit rex: i timuer̃t
a facit regis: coqd̾ intellec łꝰ dĩ incoc̾e̾t ut faceret
iustitiam. Deniq ⁊ ipse salomon ita poposcit sa¬
pientiam: ut daret̾ sibi corprudens. audire
nudicare cum uistitia. Liquet gͥ etiã scđm
scͥpturam diuinam quȩ antiquior ẽ. sapientiam
sine iustitia eẽ ñ posse: quiꝰu̾bi una carũ uir cu¬
tum: ibi utraq ẽ. Danibel quoq qua sapient̃
alta int̾rogatione fraudulente accusationis
dep̃hendit mendatium: ut calũpmatorũ sres¬
ponsio ñ conueniret. Prudentic gͥ fuit uocis
suȩ testimonio reos ꝓdere: iustitiȩ quoq nocente ᷤᷤ
supplicio dare: in nocentẽ sub ducere. Est gͦ in¬
dunduũ sapientiȩ atq iussitiȩ contub̾nium:
s uulgi ussi dnndit᷑. Una quidẽ ẽ. forma uircutũ:
ut temꝑantia sit indespiendis uoluptatib. foreilui¬
dospeclit᷑ in laborib ⁊ ꝑiculis. prudentia indelcto
bonoꝵ. sciens cõmot̾a ⁊ adũsa distniguere: iustitia

Expanded text:
udicium, quod judicavit rex: et timuerunt a facie regis, eo quod intellectus Dei in eo esset, ut faceret justitiam . Denique et ipse Salomon ita poposcit sapientiam, ut daretur sibi cor prudens audire et judicare cum justitia . CAPUT IX. Quamscripturam divinam, quae antiquior est, sapientiam sine justitia esse non posse; quia ubi una earum virtutum, ibi utraque est. Daniel quoque 82 quam sapienter alta interrogatione fraudulentae accusationis deprehendit mendacium, ut calumniatorum sibi responsio non conveniret! Prudentiae igitur fuit vocis suae testimonio reos prodere: justitiae quoque, nocentes supplicio dare, innocentem subducere . 49. Est ergo individuum sapientiae atque justitiae conturbernium: sed vulgi usu dividitur una quaedam forma virtutum, ut temperantia sit in despiciendis voluptatibus: fortitudo spectetur in laboribus et periculis: prudentia in delectu bonorum, sciens commoda et adversa distinguere: justitia
Abbreviated transcription (Latin):
dare paulus: quia anim̃a habebat diuitẽ: &¬
sithesaurum diuitis ñ habebat. Sciebat habu¬
dare: qui ñ querebat datum inpecuma: leo
requirebat frucꝰtum ingr̃a. P ossumꝰ isic ind¬
ligere: q sciebat habundare qͥ pota̾t diceri.
Os nr̃m patet aouos o chorinthii. cor nr̃m dila

Expanded text:
dare Paulus, quia animum habebat divitem; etsi thesaurum divitis non habebat. Sciebat abundare, qui non quaerebat datum in pecunia, sed requirebat fructum in gratia. Possumus et sic intelligere, quia sciebat abundare, qui poterat dicere: Os nostrum patet ad vos, o