comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
traneus ñ miscet᷑: quia is qui nũc
ab hoc merore cordis foras se ꝑdesi
intima eius sollempnitate rema¬
nebit. Hii itaq inamaritudine
anime sunt. foris mundũ fundi¬
tus negligunt: ut sicut inscło ip¬
si nil appetunt. ita iam a scło nul¬
la obligatione teneantur. Et
plerunq contingit. ut iam hõ
mundũ m̃te ñ teneat. s tnͣ mun¬
dus hominẽ occupatioẽ astringat.
& ipse quidem mundo iam mor¬
tuus ẽ:s ipsi quasi mundus ad¬
huc mortuus ñ est. Uiuus enim
adhuc mundus eum conspicit:
dum alio intentũ in suis actio¬
nib rapere contendit.

Expanded text:
traneus non miscebitur, quia is, qui nunc traneus non miscebitur, quia is, qui nunc ab hoc moerore cordis foras se per deintima ejus solemnitate remanebit. Hi itaque qui in amaritudine animae sunt, mori mundo funditus concupiscunt; ut sicut in saeculo ipsi nihil appetunt, ita jam a saeculo nulla obligatione teneantur. Et plerumque contingit ut jam homo mundum mente non teneat, sed tamen mundus hominem occupationibus astringat: et ipse quidem mundo jam mortuus est, sed ipsi mundus adhuc mortuus non est. Quasi enim adhuc vivus mundus eum conspicit, dum alio intentum in suis actibus rapere contendit.
Abbreviated transcription (Latin):
uitamus quod ꝑ uetustatẽ fuimꝰ.
& ad hoc nitimur. quo ꝑ nouita¬
tẽ uocamur.
None stulti uirga suꝑbie. Quia
uidelicet ꝑcutere rigide seit:
s compati humiliter nescit. So¬
lent etiam p̾dicatores iusti au¬
ditores iustos obuirgando cor¬
ripere: solent in eoꝵ uitiis dis¬
tricta increpatione deseuire.
Uñ scriptum ẽ. Uerba sapien¬
tium quasi stimuli: & sicut cla¬
ui in altum defixi.
or quod cogno¬
uit amaritudinẽ animȩ suȩ :
ingaudio illius ñ miscebitur
sunt & corda reꝓboꝵ: quia ip¬
si etiam prauis suis desideriis
affuguntur. S eandem amari¬
tudinẽ nesciunt: quia pensare
quod tolerant sponte sua exce¬
cati ñ possunt. At contra cor bo¬
noꝵ amaritudinẽ suam nouit:
qre rũpnam exilii qͣpiectus lace¬
ratur intelligit. & qm sint tͣn¬
quilla quȩ ꝑdidit. qũã cõfusa
in quib cecidit. sentit. S hoc amari¬
catũ cor adgaudiũ suũ quandoq
reducitur. atq in eius gaudio ex¬

Expanded text:
vitamus quod per vetustatem fuimus, vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quod per novitatem vocamur.ore stulti virga superbiae. --Quia videlicet percutere rigide scit, sed compati humiliter nescit. Solent etiam praedicatores justi, auditores suos objurgando corrigere, solent in eorum vitiis districta increpatione saevire. Unde scriptum est: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi or quod cognovit amaritudinem animae suae, in gaudio illius non miscebitur sunt corda reproborum, quia ipsis etiam pravis desideriis affliguntur, sed eamdem amaritudinem nesciunt, quia pensare quod tolerant, sponte sua excaecati non possunt. At contra, cor bonorum amaritudinem suam novit, quia aerumnam exsilii in qua projectum laceratur intelligit, et quam sint tranquilla quae perdidit, quam confusa in quibus cecidit sentit. Sed hoc amaricatum cor ad gaudium suum quandoque reducetur, atque in ejus gaudio ex
Abbreviated transcription (Latin):
constricti. penitendo feriunt qd̾
suꝑbiendo cõmiserunt. Ibi nãq
aduersum se quicquid se impugnat
enumerant: ibi ante ocłos suos om¬
ne quod defleant coaceruant Ibi
quicquid ꝑ iram districꝰti iuidecis
decerni possit in tuent᷑: ibi tot
patiuntur suplicia. quot pati
timent.: Nec deest in hoc uidi¬
cio mͣte concepto. om̃e ministe¬
rium quod punire reos suos ple¬
nius debeat. Nam conscientia
accusat. ratio uidicat: timor
ligat. dolor excrutiat. Quodd
iudiciũ eo cercius punit quo
int̾ius seuit: quia uidelicet ab
ext̾iorib ñ accedit. Unusquisq
enĩ cum causam huiꝰ ex aminis
contra se aggredi ceꝑit: ipse ẽ
actor qui exhibet. ipse reus qui
ex hibetur. Odit se qualẽ se fu¬
isse miminit: & ipse qui ẽ ꝑse
metipsum insequitur illumͣ qͥ
fuit. atq ab ipso homine aduer¬
sus semetipsum fit quedam
rixa in animo: parturiens pa¬
cem cum deo.
pa. Tunc gͦ nosmetipsos relinquimꝰ
tunc nos metipsos ab negamꝰ: cum

Expanded text:
constricti poenitendo feriunt, quod constricti poenitendo feriunt, quod superbiendo commiserunt. Ibi namque adversum se, quidquid se impugnat enumerant, ibi ante oculos suos omne, quod defleant, coacervant. Ibi quidquid per iram districti judicis discerni possit intuentur, ibi tot patiuntur supplicia quot pati timent. Nec deest in hoc judicio mente concepto omne ministerium, quod punire reos suos plenius debeat; nam conscientia accusat, ratio judicat, timor ligat, dolor excruciat. Quod judicium eo certius punit, quo interius saevit, quia videlicet ab exterioribus non accedit. Unusquisque enim cum causam hujus examinis contra se aggredi coeperit, ipse est actor qui exhibet, ipse reus, qui exhibetur. Odit se, qualem fuisse se meminit, et ipse qui est, per semetipsum insequitur illum qui fuit, atque ab ipso homine adversus semetipsum fit quaedam rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. pa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc nosmetipsos abnegamus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
iusti tribulatiõe dep̾hensi tardã
manũ subuenientis estimant. cũ
ꝑsequentium inmanitas paulo
longius angustat: & concita quodẽ
sunt ereptoris remedia: s hoc qd̾
ab reptore cituis agitur. dolori
tardum uidetur. Cumq adesse
postulationi auxilium queritur:
si uocẽ ñ statim sequitur. quia de¬
sit estimatur.
ogitaciones iustoꝵ
iudicia. Accedunt eni ad secre¬
tarium uidicis intra sinũ cordis:
considerant qͣm districte qnͣq
feriat. qui diu patienter expec¬
tat. Metuunt inhiis quȩ egisse¬
se meminert: puniunt flendo
quod ꝑ petrasse se intelligunt. ti¬
ment subtilia diuina uidicia.
etiam de hiis quȩ insemetipsiss
intelligere fortasse ñ possunt.
Uident enĩ uideri duunitꝰ qđ
ipsi in se ꝑhumanitatẽ ñ uident:
conspiciunt districtũ uidicẽ. qͥ
tur:eoꝵq uel exempla uel dic¬
ta se contempsisse reprehendũt:
atq in hoc secreto interioris u¬
dicii ipsa m̃tis suȩ exsecutione

Expanded text:
justi tribulatione deprehensi, tardam justi tribulatione deprehensi, tardam manum subvenientis aestimant, cum se persequentium immanitas paulo longius angustat, et concita quidem sunt ereptionis remedia, sed hoc quod ab ereptore citius agitur, dolori tardum videtur. Cumque adesse postulationi auxilium quaeritur, si vocem non statim sequitur, quia desit, aestimatur.ogitationes justorum judicia. Accedunt enim ad secretarium judicis intra sinum cordis, considerant quam districte quandoque feriat, qui diu patienter exspectat. Metuunt in his, quae se egisse meminerunt, et puniunt flendo, quod perpetrasse se intelligunt, timent subtilia divina judicia, etiam de his quae in semetipsis intelligere fortasse non possunt. Vident enim videri divinitus, quod ipsi in se per humanitatem non vident. Conspiciunt districtum judicem, quitur, eorumque vel exempla, vel dicta se contempsisse reprehendunt, atque in hoc secreto interioris judicii ipsa mentis suae exsecutione
Abbreviated transcription (Latin):
uistultus ẽ. seruiet sapienti. S e¬
pe tam̃ conspicimꝰ sapientes subeẽ.
stultos uero arcẽ dñii tenere: sapi¬
entes seruilit̾ obsequi. stultos ti¬
rannica elatione dñari. Quomͦ
gͦ diffinitione diuine sententie
sapienti stultus seruit: dumple¬
rumq hunc uire temꝑalis dñii
comprimit: S sciendum ẽ. quia
contra sapientis uitã dum stultꝰ
p̃minens t̾rorẽ potestatis exer¬
cet. dum hunc laborib fatigat
contumeliis lacerat: ꝓfecto hunc
ab om̃i uitioꝵ rubigine urendo
purgat. Stultus gͦ sapienti etiã
dñando seruit: qu̾e admeliorem
statum p̃mendo ꝓuehit. Sic nõ¬
nunqm pupillis dñis ad disci¬
pline magisteriũ serui presunt.
terrent. p̾munt. & feriunt: & ta¬
men ẽẽ serui nullomͦ desistunt.
qui adhoc ipsum ordinati sunt.
ut ꝓficientib dñis etiam ferien¬
do famulant᷑. Quia gͥ mala re¬
ꝓboꝵ bonos dum cruciant pur¬
gant. utilitati iustoꝵ militat eti¬
am potestas iniquoꝵ. S plerũq

Expanded text:
ui stultus est, serviet sapienti. --Saepe tamen conspicimus sapientes subesse, stultos vero arcem dominii tenere; sapientes serviliter obsequi; stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definitione divinae sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientis vitam, dum stultus praeeminens, terrorem potestatis exercet, dum nunc laboribus fatigat, contumeliis lacerat, profecto hunc ab omni vitiorum rubigine urendo purgat. Stultus ergo sapienti etiam dominando servit, quem ad meliorem statum premendo provehit; sic nonnunquam pupillis dominis ad disciplinae magisterium servi praesunt, terrent, premunt, feriunt; et tamen esse servi nullo modo desistunt, quia ad hoc ipsum ordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriendo famulentur. Quia igitur mala reproborum bonos, dum cruciant, depurgant, utilitati justorum militat etiam potestas iniquorum. Sed plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
uasis fictilib. Multas itaq aput
tis intelligentie sacra eloquia in¬
uestigando ꝑcipimꝰ. atq in hiss
plura nec tn sibimet diuersa sen¬
timꝰ. Non ẽ aũt secura leticia in
diuinis paginis. uel fortia uel mul¬
ta cognoscere: s cognita custodi¬
re. Nam qui bñ intelligit: quid
intelligendo debeat. agnoscit.
Quanto enĩ intellectu latiꝰ exten¬
dit᷑: tanto adexplenda oꝑa enixiꝰ
ligat᷑. Uñ & in ęuangłio iui̾tas di¬
cit Cui multũ ẽ datũ: multum
requirit᷑ ab eo.¬

Expanded text:
vasis fictilibus . Multas itaque apudvasis fictilibus . Multas itaque apudtis intelligentiae, sacra eloquia investigando percipimus, atque in his plura, nec tamen sibimet diversa sentimus. Non est autem secura laetitia 701 in divinis paginis vel fortia, vel multa cognoscere, sed cognita custodire. Nam qui bene intelligit, quid intelligendo debeat agnoscit. Quanto enim intellectu latius extenditur, tanto ad explenda opera enixius ligatur. Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortẽ. Uñ sancti uiri cum
mala suꝑant sua etiam bene
gesta formidant: ne cum bona
agere appetunt. de actionibus
imagine fallantur: ne pestiferȩ
putredines sub boni sp̃e lateant
coloris. Seiunt enim quia cor¬
ruptionis adhuc pondere graua¬
ti. diuidicare bona subtiliter
nesciunt. & eũ ante ocłos extre¬
mi examinis regulã deducunt.
hȩc ipsa inse ñ nunqͣm etiã quȩ
appͤrobant metuunt: & tota
quidẽ mente int̾na desiderant:
 tñ de certitudine oꝑum tre¬
pidi quo gradiuntur ignorant.
fatuitas stultoꝵ imprudentia.
Sienim coronas sapientiũ ter¬
renas diuitias diceret: ꝓculdu¬
bio fatuitas stultoꝵ. pauꝑtatẽ¬
potiꝰ qͣm imprudentiam fateretur.
S dum fatuitatẽ stultoꝵ impru¬
denriã subdidit: sapientiã diui¬
tias quia prudentiã dixerit indi¬
cauit. Has inse paulus scientiȩ
diuitias contemplatꝰ. & contem¬
plationẽ suam consideratione
humane fragilitatis humilians:
ait. Habemꝰ thesaurum istum in

Expanded text:
a, etc.--Unde sancti viri, cum mala superant, sua etiam bene gesta formidant, ne cum bona agere appetunt, de actionis imagine fallantur, ne pestifera tabes putredinis sub boni specie lateat coloris. Sciunt enim quia corruptionis adhuc pondere gravati, dijudicare bona subtiliter nesciunt, et cum ante oculos extremi examinis regulam deducunt, haec ipsa in se nonnunquam et quae approbant metuunt, et tota quidem mente interna desiderant, et tamen de incertitudine trepidi quo gradiuntur, ignorant.Fatuitas stultorum imprudentia . Si enim coronam sapientium terrenas divitias diceret, procul dubio fatuitatem stultorum paupertatepotius quam imprudentiam fateretur. Sed dum fatuitatem stultorum imprudentiam subdidit, sapientum divitias quia prudentiam dixerit, indicavit. Has in se Paulus scientiae divitias contemplatus, et contemplationem suam consideratione humanae fragilitatis humilians, ait: Habemus thesaurum istum in
Abbreviated transcription (Latin):
porale ꝑcipit᷑. tanto fit minus
singulis. quanto diuidit᷑ in mul¬
tis. Et idcirco desiderantis m̃tẽ
liuor excrutiat. quia hoc qđ ap¬
petit. aut fundit᷑ alt̾ accipiens
adimit. aut a quantitate restͥn¬
git. Quigͦ liuoris peste plene ca¬
rere desid̾at. illam hereditatẽ di¬
ligat qmͣ coheredũ numerꝰ ñ an¬
gustat: quȩ & om̃ib una ẽ. & sin¬
głis tota. quȩ tanto largior ostendi¬
tur: quanto & hane ꝑcipientium
multitudo dilatat᷑. Inminutio gͦ
liuoris ẽ affectus surgens int̾nȩ dul¬
cedinis: & plena mors eiꝰ ẽ: ꝑfectus
amor ȩt̾nitatis: Nam cũ mens ab
eiꝰ rei appetitu retrahit᷑ quȩ acci¬
pit᷑ numero partit᷑: tant̃omagis
ꝑrimũ diligit qͣnto minꝰ ex ꝓuec¬
tu illiꝰ sua dampna ꝑtimescit.
Quȩ si ꝑfecte in amore cȩlestis pa¬
trie rapitur. plene etiã in ꝑximi
nulla t̾rena desiderat. nichil ẽ
qd̃ eius erga ꝓximũ caritati ꝯtra¬
dicat.

Expanded text:
porale percipitur, tanto fit minus porale percipitur, tanto fit minus singulis, quanto dividitur in multis. Et idcirco desiderantis mentem livor excruciat, quia hoc, quod appetit, aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris feste plene carere desiderat, illam hereditatem diligat, quam coheredum numerus non angustat. Quae et omnibus una est et singulis tota, quae tanto largior ostenditur, quanto ad hanc percipientium multitudo dilatatur. Inminutio ergo livoris est affectus surgens internę dulcedinis, et plena mors eius est perfectus amor aeternitatis. Nam cum mens ab eius rei appetitu retrahitur, quae accipientium numero partitur, tanto magis proximum diligit, quanto minus ex profectu illius sua damna pertimescit. Quae si triae homo rapitur, plene etiam in proximnulla terrena desiderat, nihil est quod ejus erga proximum charitati contradicat.
Abbreviated transcription (Latin):
sidebitis animas ur̃as.¬
ita carniũ sanitas xxxu¬
ordis: putredo ossiũ inuidia.
Quid enĩ ꝑ carnes nͥ infirma que¬
dam ac tenera: & quid ꝑossa. nisi
fortia acta signant᷑: Plerũq con¬
tingit. ut quidam cum uera cordis
innocentia. in ñ nullis suis actibus
infirmi uideant᷑: quidam uͦ iam
quedam añ humanos ocłos robu¬
sta exerceant. s tñ erga alioꝵ bo¬
na intꝰ inuidie peste tabescant.
Benegͦ dicitur. Uita carniũ sani¬
tas cordis. Quia sim̃tis innocentia
custodit᷑. etiã si qua foris infirma
sunt qnͣq roborant᷑. Et recte
subditur. putredo ossium inui¬
dia: quia ꝑliuoris uitiũ añ dei
ocłos ꝑeunt etiam fortia acta uͥ¬
tutum. Ossa quippe ꝑ inuidiam
putrescere ẽ. quȩdam etiã robu¬
sta deꝑire. E cur hȩc de inuidia
dicimus: si ñetiam qualit̾ eruat᷑
indicemꝰ: Difficile namq ẽ. ut
hoc alt̾i ñ inuideat. qd̾ adipisci
alter exoptat: quia quicquid tẽ¬

Expanded text:
sidebitis animas vessidebitis animas vesita carnium sanitas ordis, putredo ossuum invidia. Quid enim per carnem nisi infirma quędam ac tenera et quid per ossa nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit, ut quidam cum vera cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero iam quidam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: vita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia custoditur, etiamsi qua foris infirma sunt, quandoque roborantur. Et recte subditur: putredo ossuum invidia, quia per livoris vitium ante dei oculos pereunt etiam fortia acta virtutum. Ossa quippe per invidiam putrescere est, quaedam etiam robusta deperire. Sed cur haec de invidia dicimus, si non etiam, qualiter eruatur, intimemus? Difficile namque est, ut hoc/ alteri non invideat, quod adipisci alter exoptat, quia quicquid tem
Abbreviated transcription (Latin):
dñi inesse fidutia fortitudinis dr̃e
quia nimirũ mens nr̃a tanto ualẽ¬
tius t̾rores rerũ temꝑaliũ despic̾
quanto se auctori eoꝵ dẽ temꝑ̃a¬
liũ ueratiꝰ ꝑformidinẽ subdit. Quȩ
intimore dñi constita ñ inuenit ex¬
tra qd metuat: quia dum rectori¬
ac conditori om̃ium iungit᷑. pote¬
state quadam om̃ia suꝑ subleua¬
tur. Fortitudo aũ ñ nisi in adu̾sita¬
te ostendit᷑. Uñ & mox post forti¬
tudinẽ patientia subrogat᷑. Tanto
enĩ se quisq ad fortitudinẽ ꝑfecis¬
se ueriꝰ demonstrat: quanto alie¬
na mala robustius tolerat. Nam
minꝰ inse conualuit: qu̾e aliena
iniquitas sternit. Qui in eoᷤ ferre¬
contrarietatẽ ñ ualet: pusillani¬
mitatis sue gladio confossus ia¬
cet. Quia uͦ ꝑfectio de patientia
nascit᷑: statim post patientiã uia¬
alienã imꝑfectionẽ ferre ñ ualeis
deserit. ipse sͥ testis ẽ quod ꝑfecte
necdum ꝓfecit. Hinc in euangłio
u̾itas dicit. In patientia ur̃a pos¬

Expanded text:
e fiducia fortitudinis dicitur, quia nimirum mens nostra tanto valentius terrores rerum temporalium despicit, quanto se auctori eorumdem temporalium veracius per formidinem subdit. Quae in timore Domini constituta, non invenit extra quod metuat, quia dum recto metu conditori omnium jungitur, potestate quadam supra omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se unusquisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustius tolerat. Nam minus in se convaluit, quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post patientiam, viaalienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum proficit. Hinc in Evangelio Veritas dicit: In patientia vestra pos
Abbreviated transcription (Latin):
Nima quȩ benedicit impingua¬
bitur: & qui in ebriat ipse quoq
inebriabitur. Qui enim ext̾ius
p̾dicando bñdicit: int̾ioris aug¬
mͣti pinguedinẽ recipit. Et dũ
uino eloquii auditoꝵ m̃tem debri¬
are ñ desinit. potu multiplicati mu¬
neris debriatus excrescit.
ui abscondit frum̃ta. maledici¬
tur inppłis. Faum̃ta quippe ab¬
scondere ẽ: p̾dicationis sc̃e aput̃
se uerba retinere. In ppłis autẽ
talis quisq maledicit᷑: quia soliꝰ
culpa silentii ꝓmultoꝵ quos cor¬
rigere potuit pena dampnatur.
Si medicinalis artis minime ig¬
narus. secandum uulnus cerne¬
ret. & tñ secare recusaret ꝓfecto
peccatũ frat̾ne mortis. ex solo tor¬
pore cõmitteret. Quanta gͦ cul¬
ꝑa inuoluãt᷑ aspiciant: qui cũ
cognoscant uulnera m̃tium. cu¬
rare ea negligunt sectione uerbo¬

Expanded text:
nima quae benedicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit.ui abscondit frumenta, maledicetur in populis . Frumenta quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea negligunt sectione verbo
Abbreviated transcription (Latin):
innarib suis : idest pulera & cir¬
cũnflexa locutio insensib mͣtis
stulte: cui exeloqñtia aurũ pen¬
det. s tñ ex t̾rene intentionis põ¬
dere more suis ad suꝑiora ñ res¬
picit. Quod secutꝰ exposuit di¬
cens. Mulier pulcra &e fatua.
idest doctrina heretica. pulchra
ꝑuerbũ: fatua ꝑ intellectũ.
aestolatio impioꝵ furoꝵ.
Sicq fit ut ꝑturbatus animus
maiorẽ strepitũ sui silentii senti¬
at: eumq grauiꝰ clausa irȩ flan¬
ma consumat.

Expanded text:
in naribus suis, id est pulchra et cirin naribus suis, id est pulchra et circumplexa locutio in sensibus mentis stultae: cui ex eloquio aurum pendet, sed tamen ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respicit. Quod secutus exposuit, dicens: Mulier pulchra et fatua, id est doctrina haeretica, pulchra per verbum, fatua per intellectum.tolatio impiorum furor. Sicque fit, ut perturbatus animus maiorem strepitum sui silentii sentiat eumque gravius clausae irę flamma consumat.
Abbreviated transcription (Latin):
tas actionis. Quasi tempestas tͣn¬
siens ñ erit impius. Cumq infir¬
mus quisq ꝑuersos florere cõ¬
spicit. hunc inꝑuersitatis pela¬
guis unda mergit. misere imita¬
tionis
anus inmanu ñ erit innoceis
malus. Manus enim manui iũ¬
gi solet: quando quiescit in ocio
& nullus eam usus laboris exer¬
cet. Manus gͦ in manu. ñ erit
innocens maluis. Ac si diceret.
Cum manus cessat ab iniquo
oꝑe. malus tam̃ ñ est innocens
ꝑcogitationẽ. Qua gͦ nouimus
quod districte om̃ia ñsolum s
facimꝰ de incessu mali oꝑis: sisie
subtilit̾ ds iudicat gressus cordis:
Ecce occulta mͣtis nr̃e itinera nul¬
lus hominum uidet: & tñ ante di
ocłos. tot gressus ponimus. quot
affectus mouemus. Tociens ante
illũ labimur: quotiens ã recto
itinere infirme cogitationis pe¬
de claudicamꝰ.¬
irculus aureus in nari¬
Hereticã namq doctrinam nito¬
re uidit eloquiz resplendere: Nec
tam̃ sapientie apto intellectu cõ¬
gruere: & ait. Circulus aureus

Expanded text:
nem dicitur: Quasi tempestas transiens non erit impius . Cumque infirmus quisque perversos florere conspicit, hunc in perversitatis pelagus unda miserae imitationisanus in manu non erit innocens malus . Manus enim manui jungi solet, quando quiescit in otio, et nullus eam usus laboris exercet. Manus ergo in manu non erit innocens malus. Ac si dicercum manus cessat ab iniquo opere, malus tamen non est innocens per cogitationem. Quia ergo novimus quod districte omnia non solum ffaciemus de incessu mali operis, subtiliter Deus judicat gressus cordis? Ecce occulta mentis nostrae itinera nullus hominum videt, et tamen ante Dei oculos tot gressus ponimus, quot affectus movemus, toties ante illum labimur, quoties a recto itinere infirmae cogitationis pede claudicamirculus aureus in narieretica namque doctrina nitore videtur eloquii resplendere, nec tamen sapientiae apto intellectu congruere. Ait ergo: Circulus aureus
Abbreviated transcription (Latin):
nobis palluit ꝑargntum. Illa enĩ
natura immutabilis quȩ inse ma¬
nens innouat omĩa. si ut ẽ nobis
apparere uoluisset: fulgore suo
nos incenderet poti qm̃ renor a¬
ret. S claritatẽ suȩ magnitudi¬
nis temꝑauit nr̃is ocłis d̾s: ut dũ
nobis eiꝰ claritas temꝑat᷑. etiã nr̃a

Expanded text:
nobis palluit per argentum. Illa enim natura immutabilis, quae in se manens innovat omnia, si ita ut est nobis apparere voluisset, fulgore suo nos incenderet potius quam renovaret. Sed claritatem suae magnitudinis temperavit nostris oculis Deus, ut dum nobis ejus clari
Abbreviated transcription (Latin):
nationis suȩ penã flendo cog¬
noscit. S eius gaudio extrane¬
us ñ miscet᷑: quia qui nc̃ ãmero¬
re cõpunctionis alienus ẽ: tunc
particeps ad leticiã consolationis
ñ est: Hinc ẽ quod in euangłio
ueritas dicit. Amen am̃ dico uo¬
bis quia plorabitis & flebitis uos:
mundus autẽ gaudebit. Uosau
constristabimini: s tristicia ur̃a

Expanded text:
cognoscit; sed in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia qui nunc a moerore compunctionis alienus est, tunc particeps ad laetitiam consolationis non est. Hinc est quod in Evangelio Veritas dicit: Amen amen dico vobis, quid plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit; vos autem contristabimini,
Abbreviated transcription (Latin):
testes sunt. qui hȩc cito dimise
sident tribuunt atq indigentib
cuncta largiuntur s tñ ante uite
t̾minũ auaritie prurigine accensi.
aliena appetunt. qui sua largiri
uidebantur. & ꝑtinaci post cru-¬
delitate ambiunt quod ficta pͥus
pietate reliquert̃.
cemus. quia contra nos insurgere
derisoris odia formidamus : ñ iam
lucra dei. s nr̃a requirimꝰ. Qua
in re sciendum ẽ: quod ñ nunqͣm
cum redarguunt᷑ praui. det̾iores
existunt. Ipsis gͦ & ñ nobis parci¬
mus: si ab eoꝵ redargutione ꝓeoꝵ
amore cessamus. Un necesse ẽ ut
aliquando toleremꝰ tacendo qd̃
sunt: quatinus in nobis discant
tatẽ exerit: ea ñ nunqu̾a etiam
ex caritate restringit. Prior transsõ¬

Expanded text:
testes sunt, qui haec cito dimisertestes sunt, qui haec cito dimisersident tribuunt, atque indigentibus cuncta largiuntur, sed tamen ante vitae terminum, avaritiae prurigine accensi, aliena appetunt, qui sua largiri videbantur, et pertinaci post crudelitate ambiunt quod ficta prius pietate reliquerunt.cemus, quia contra nos insurgere derisoris odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra quaerimus. Qua in re sciendum est quod nonnunquam, cum redarguuntur pravi, deteriores existunt. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro corum amore cessamus. Unde necesse est ut aliquando toleremus tacendo quod sunt, quatenus in nobis discant tatem exerit, ea etiam nonnunquam ex charitate restringit, dicat: No
Abbreviated transcription (Latin):
oli arguere derisorẽ.
mendũ ẽ: ne derisor cum corri¬
pit᷑ contumelias inferat: s ne
tractus ad odium peior fiat. Int̾
hȩc sciendum ẽ. quod iustoꝵ bona
quia ex corde incipiunt usq ad p̾¬
sentis uite t̾minũ crescunt. Hy¬
pocritarũ uero oꝑa. quia nequa¬
qũa sunt in occulto radicata: se¬
pe ante deficiunt qu̾a presens ui¬
ta finiatur. Nam plerũq studio
sacre eruditior is insistunt: ꝙ
quia hanc ñ p̃parandis meritis.s
ꝓmerendis fauorib inquirunt:
statim ut uiditium humane
laudis arripiunt. ꝑ hoc grãm tnͣ¬
situri ꝓuec̾tus ad̾secuntur: tota
mente scłarib curis inseruiunt.
atq ã sacra funditus eruditione
uacuant᷑. & agendo post indicat.
quantũ temꝑalia diligant. qui
mitate. patientiȩ. continentiȩ.
uirtute decorantur: s cum ꝑ hȩc
quesiti culmen honoris attinge¬
rint. cũq sibi iam reuerentia ã
cunctis impenditur. ꝓtinus se
in lasciuia uoluptatis infunduis.
& bona se ñ excorde tenuisse ipsi

Expanded text:
oli arguere derisorem, mendum est ne derisor cum corripitur, contumelias inferat, sed ne tractus ad odium pejor fiat. Inter haec sciendum est quod justorum bona, quia ex corde incipiunt, usque ad praesentis vitae terminum crescunt. Hypocritarum vero opera quia nequaquam sunt in occulto radicata, saepe ante deficiunt quam praesens vita finiatur. Nam plerumque studio sacrae eruditionis insistunt, et quia hanc non praeparandis meritis, sed promerendis favoribus inquirunt, statim ut judicium humanae laudis arripiunt, et per hoc gratiam transitorii provectus assequuntur, tota mente saecularibus curis inserviunt, atque a sacra funditus eruditione evacuantur, et agendo post indicant quantum temporalia diligant, qui mitate patientiae, continentiae virtute decorantur. Sed cum per haec quaesiti culmen honoris attigerint, cumque sibi jam reverentia a cunctis impenditur, protinus se in lasciviam voluptatis infundunt, et bona se non ex corde tenuisse ipsi sibi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ furtiuȩ dulciores sunt . &
panis absconditus suauior.
Sunt enĩ ñ nulli heretici qui aꝑ¬
te metuunt pdicare qd sentiunt:
& aput infirmoꝵ m̃tes uerba sua
tantomagis condiunt. quanto
quasi amplius reuerẽt abscondt̃.
Uñ ñ inmerito dr̃ panis occul¬
tus libent̾ ȩditur. Miseris enĩ
cordib occulta hereticoꝵ uer¬
ba. eo magis sapiunt. quo cum
reliquis conmunit̾ ñhabentur.

Expanded text:
quae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Sunt enim nonnulli haeretici qui aperte metuunt praedicare quod sentiunt, et apud infirmorum mentes verba sua tanto magis condiunt, quanto quasi amplius reverenter abscondunt. Unde non immerito dicitur: Panes occultos libenter edite. Miseris enim cordibus occulta haereticorum verba eo magis sapiunt, quo cum reliquis communiter non habentur.
Abbreviated transcription (Latin):
uem ẽ̾e ꝑ ꝯsiliũ: aliud ꝑ peccatũ. Aliud
ẽ grauẽ ẽẽ ꝑ ꝯstantiã : aliud ꝑ culpã.
Ista enĩ grauitas pondꝰ habet oneris:
illa uirtutis. Pondꝰ gͦ accipiunt aĩȩ. ut
ab intentione dĩ ñ iã leui motu de¬
siliant: s in eo fixa ꝯstantiȩ gͣuitate
c̃sistant. Adhuc ille ppłs leuit̾ moue¬

Expanded text:
liud per 607 peccatum; aliud est gravem esse per constantiam, aliud per culpam. Ista enim gravitas pondus habet oneris, illa virtutis. Pondus ergo accipiunt animae, ut ab intentione Dei non jam levi motu desiliant, sed in eum fixa constantiae gravitate consistant. Adhuc ille populus leviter move
Abbreviated transcription (Latin):
nos adu̾sariꝰ: aliqͣndo aut̃ cõterit ds̃.
Ex cõtritione aut̃ adu̾sarii. a uͥtute de¬
ficimꝰ: ꝑ cõtritionẽ uͦ dĩ fracti. a inciis
in uͥtute roboram᷑. Hanc cõtritionẽ
ꝓpħa ꝯspexerat : cũ dicebat. Reges eos
in uirga ferrea: & tanꝗͣ uas figuli cõ¬
tudine. cũ nos interiꝰ reficit. exterius
affligit. ⁊lam qͦ uͥtutem carnis hu¬
miliat: eo intentionẽ sp̃s exaltat.
nde & hȩc eadem cõtritio figuli uasi
cõparatur: siẽ & ꝑ paulũ dicitur.
Habemꝰ thesaurũ istũ inuasis fictilib.
Ci simul cõtritionẽ & regim̃ expͥmens.
ait. Licet is qͥ foris ẽ nr̃ hõ corrũpit᷑:
tñ is qͥ intꝰ ẽ renouat᷑ de die in diẽ.¬

Expanded text:
nos adversarius, aliquando autem conterit Deus. Ex contritione autem adversarii a virtute deficimus; per contritionem vero Domini fracti, a vitiis in virtute roboramur. Hanc contritionem Propheta prospexerat, cum dicebat: Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli contudine cum nos interius reficit, exterius affligit. Nam quo virtutem carnis humiliat, intentionem spiritus exaltat. Unde et haec eadem contritio figuli vasi comparatur, sicut et per Paulum dicitur: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Qui simul contritionem et regimen exprimens, ait: Licet is qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est renovatur de die in die
Abbreviated transcription (Latin):
semet ipsa ueritas dicit.Di inuiridi
ligno hoc faciunt: in arido qͥd fiet:
Lignũ gͦ secꝰ decursꝰ aquaꝵ ẽ :qr fru¬
ctũ & ꝓtectionẽ sui nob̾ miracłi ꝓfe¬
rens. apparuit creator in carne: ut
humanũ genꝰ ꝑ resur rectionẽ tegens.
qd̾ ꝑ defectũ cotidie ibat ĩ mortẽ. In¬

Expanded text:
semetipsa Veritas dicit: Si in ligno viridi haec faciunt, in arido quid fiet ? Lignum ergo secus decursus aquarum est, quia fructum et protectionem sui nobis umbraculi proferens, apparuit creator in carne, ut humanum genus per resurrectionem figeret, quod per defectum quotidie ibat in mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
Et in cathedra pestilen¬
uł p̃sidentis solet. In cathediri autẽ
pestilentiş sedere ẽ: ex iudicio pͣua com¬
mittere. In cathedra pestilentiȩ sedere ẽ:
ex ratione mala discernere. & tam̃ ex
deliberatione ꝑpetrare. Quasi in ꝑu̾si
ꝯcilii cathedrã sedet: qͥ tanta iniqͥtatis
cdatione attollit᷑. ut implere malũ ꝑ cõ
silia conct᷑. Qo siẽ assistentib turbis pii¬
lati s̃ qͥ cathedix honore fulciunt᷑: ita
delicta eoꝵ qͥ p̃cipitatione corruunt.
exqͥsita ꝑstudiũ pece̾a tͣnscendunt:¬

Expanded text:
Et in cathedra pestilenis esse vel praesidentis solet. In cathedra autem pestilentiae sedere, est ex judicio prava committere: in cathedra pestilentiae sedere, est et ex ratione mala discernere, et tamen ex deliberatione perpetrare. Quasi in perversi consilii cathedra sedet, qui tanta iniquitatis elatione attollitur, ut adimplere malum etiam per consilia conetur. Et sicut assistentibus turbis praelati sunt qui cathedrae honore fulciuntur, ita delicta eorum qui praecipitatione corruunt, exquisita per studium peccata transcendunt
Abbreviated transcription (Latin):
Seuto bonȩ uoluntatis coronasti nos.
Scriptura sacra sciti noĩe aliqͣndo¬
uti in parte ꝓsꝑa: aliqñ in adu̾sa con¬
sueuit. Nã sepe scuti defensio ꝓ dui¬
na ꝓtectione ponit᷑: nõnũquã uͦ ꝓ
humana repugnatione memoratur.
Pro diuina ꝓtectione ꝑ psalmistã dictt᷑.
Scuto bonȩ uoluntatis tuȩ coronasti nos.
Scuto nos dñs coronare ꝑhibet᷑: qr quoᷤ
ꝓtegens adiuuat. remiinerans coronat.
& bellũ. In cornib qͥppe elatio suꝑboꝵ. in
arcu enĩ insidiȩ longe ferientiũ: in scu
to aut̃ obstinata duritia defensionũ. in
gladio uicina ꝑcussio: in bello aut̃ ip¬
sa contͣ dñm mentis motio designatur.
Qd nimirũ totũ in scã ȩcłia ꝯfringitur:
dũ m̃tes dõ resistentiũ suꝑposito iugo hu¬
militatis edomant᷑. Hinc rursũ ꝑ eundẽ
psalmistã dr̃. Arcũ cõteret & ꝯfringet
arma: & seuta cõburet igni. Arcũ enĩ
dñs cõterit: cũ occulta insidiantiũ
machinam̃ta dissoluit. Arcũ & ar

Expanded text:
Scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos. --Scriptura sacra scuti nomine aliquando in parte prospera, aliquando in adversa uti consuevit. Nam saepe scuti defensio pro divina protectione ponitur: nonnunquam vero pro humana repugnatione memoratur. Pro divina enim protectione per Psalmistam dicitur: Scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos. Scuto nos Dominus coronare perhibetur, quia quos protegens adjuvat, remunerans coronat. et bellum . In cornibus quippe elatio superborum, in arcu insidiae longe ferientium, to autem obstinata duritia defensionum, in gladio vicina percussio, in bello vero ipsa contra Dominum mentis motio designatur. Quod nimirum totum in sancta Ecclesia confringitur, dum mentes Deo resistentium, superposito jugo humilitatis, edomantur. Hinc rursum per eumdem Psalmistam dicitur: Arcum conteret, et confringet arma, et scuta comburet igni . Arcum enim Dominus conterit, cum occulta insidiantium machinamenta dissolvit. Arma
Abbreviated transcription (Latin):
ñ exerccat oꝑa : ab hiis tñ ñ euellit᷑
m̃te. nec ad usũ boni oꝑis in aꝑto
ualet assurgere: qr gͣuat hunc ĩ ab¬
ditis pondus tͥpe. Quisqͥs gͦ cuilibet
hoꝵ uicio subigit᷑. panes deo offerre
ꝓhibet᷑: ne ꝓfecto diluere aliena
delicta ñ ualeat: is quẽ adhuc
propria deuastant.

Expanded text:
ab his tamen non evellitur mente, nec ad usum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis igitur cuilibet horum vitio subjicitur, panes Deo offerre prohibetur, nec profecto diluere aliena delicta valet is, quem adhuc propria devastant.
Abbreviated transcription (Latin):
ebetes nolunt: sepe se in quibꝰdã inqͥ¬
sitionib plus qm necesse ẽ exercentes.
ex nimia subtilitate fallunt᷑. Unde
hic qͦ subdit᷑: uł grandi & tortonaso.
Iasus etenĩ grandis & tortꝰ ẽͥ discre¬
tionis subtilitas ĩmoderata: q̃ dũ
plus qmͣ decet excreuerit. actionis
sus rectitudinẽ ipsa cõfundit. Fracto
aut̃ pede uł manu ẽ : qͥ uiã di ꝑgere
om̃im᷑ ñ ualet. atq a bonis actib
funditꝰ exsors uacat : quatinꝰ hȩc ñ

Expanded text:
ebetes nolunt, sepe se in quibusdam inquisitionibus plus quam necesse est exercentes, ex nimia subtilitate falluntur'. Bendi et torto naso. Nasus etenim grandis et tortus est discretionis subtilitas immoderata, quae dum plusquam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est, qui viam Dei pergere omnimodo non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat,
Abbreviated transcription (Latin):
excrescens. membroꝵ decorẽ fȩlat:
qr & auaricia capti animũ dũ quasi
delectat exulcerat: dũ adipiscenda
quo cogitatione obicit. ad inimicitiaᷤ
Faccendit:
& dolorẽ in uulnere ñ facit: qr ȩstu¬
anti animo ex culpa habundantiã
ꝓmittit. S decor membroꝵ ꝑdit᷑
tudodeprauat᷑ : & qͣsi totũ corpꝰ ex¬
supplantat : paulo testante qͥ ait.
R adix omiũ maloꝵ ẽ cupiditas.
onderosus uͦ ẽ: qͥ tͥpidinẽ ñ exercet

Expanded text:
excrescens membrorum decorem foedat, quia et avaritia captivam animam, dum quasi delectat, exulcerat, dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimicitias accendit, t dolorem in vulnere non facit, quia aestuanti animo ex culpa abundantiam promittit. Sed decor membrorum perdtudo depravatur, et quasi totum corpus exsupplantat. Paulo attestante, qui ait: Radix omnium malorum est cupiditas. § 10. Ponderosus vero est, qui turpitudinem non exercet
Abbreviated transcription (Latin):
cognitionẽ ĩtimȩ claritatiꝰ app̃hẽdit:
Si aut̃ candorẽ sͥ iusticiȩ seu sapientiȩ
tribuit: a luce se suꝑnȩ cotemplatio¬
nis excludit: & eo claritatẽ ueri lumi¬
nis nequaꝗͣ penetrat. qͦ se apd̾ se per
arrogantiã exaltat: sic̃ de qͥbustã dr̃.
tia sine cessatione dominat᷑. In scabie
etenĩ. feruor uiscerũ ad cutẽ trahit᷑:
ꝑ quã recte luxuria designat᷑: q si
cordis tẽptatio usq ad oꝑationẽ ꝓsi¬
lit. nimirũ feruor intimꝰ usq ad cutis
Quasi enĩ cutis pruriginẽ paulꝰ eurabat
abstergere: cũ dicebat. Temptatio uoᷤ
ñ app̃hendat: nͥ humana. Acsi aꝑte
suꝑari. Impetiginẽ qͦ habet in corpore:
qͥsqͥs auaricia uastat᷑ in m̃te. Quȩ
si in paruis ñ cõpescit᷑: nimirũ sine

Expanded text:
cognitionem intimae claritatis apprehendit. cognitionem intimae claritatis apprehendit. Si autem candorem sibi justitiae sive sapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit, et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo se apud se per arrtia sine cessatione dominatur. In scabie etenim fervor viscerum ad cutem trahitur, Per quam recte luxuria designatur, quia si cordis tentatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis Quasi enim cutis pruriginem Pauluabstergere, cum dicebat: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Ac si aperte superari. Impetiginem quoque habet in corpore quisquis avaritia vastatur in mente. Quae si in parvis non compescitur, nimiu
Abbreviated transcription (Latin):
euntes suffocant᷑. & ñ ieferunt fructũ.
ippꝰ uͦ ẽ : cuiꝰ quid ingeniũ ad cogniti¬
onẽ ueritatis emicat. s tñ hoc carnalia
oꝑa obscurant. In lippis qͥppe oculis
pupillȩ sane s̃: s humore defluenti
infirmate palpebie grossescunt: qͦꝵ
q infusione crebro atterit᷑. eniã acies
pupillȩ uiciat᷑. Eo s̃ ñnulli. qͦꝵ sen¬
sum carnalis uitȩ oꝑatio sauciat: qͥ
uidere recta subtilit᷑ ꝑ ingeniũ pote¬
rant. s usu prauoꝵ actuũ caligant.
Luppꝰ itaq ẽ: cuꝰ sensũ nat᷑a exacuit:
s cõuersationis p̾uitas cõfundit. Cui
oculos ut uideamꝰ inungimꝰ: cũ ad
cognoseendã ueri luminis claritatẽ
intellestꝰ nr̃i aciem medicamine bone
habet in oculo: qͥ ueritatis lncẽ uidere
ñ sinit᷑. qi arrogantia sapientie seu
uistiȩ cȩcat᷑. Pupilla namq oculi nig
uidet: albuginẽ tolerans. nil uidet
q uidelicet sensus humane cognas.¬
onis cũ stultũ se peccatorẽq ĩtelligͥ.

Expanded text:
cantur et non referunt fructum . Lippus vero est cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmantia palpebra grossescunt, quorum quia infusione crebro atteritur, etiam acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravo per actum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacused conversationis pravitas confundit, cui oculos ut videamus inungimus, cum ad cognoscendam veri luminis claritatem intellectus nostri aciem medicamine bonae habet in oculo, qui veritatis lucem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae seu justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra videt, albuginem tolerans nihil videt, quia videlicet sensus humanae cogitationis, si stultum se peccatoremque intelligit,
Abbreviated transcription (Latin):
s ab hiis om̃im᷑ alienꝰ existat. Gibbus
uͦ ẽ: quẽ t̾rene sollicitudiniᷤᷤ pondͦ
depͥmit. ne uinꝗͣ ad suꝑna respiciat:
s solis hiis q̃ in infimis calcant᷑ inten¬
dat. Qui & si qndo aliqͥd ex bono
pat̾e celestis audierit: ad hoc nimirũ
ꝑuersȩ cõsuetudinis pondere p̾gͣuatꝰ.
cordiꝰ faciẽ ñ attollit: qr cogitationis
statũ erigere ñ ualet. quẽ t̾rene usus
sollicitudinis curuũ tenet. Ex hoꝵ¬

Expanded text:
us vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his, quae in infimis calcantur, intendat, qui et si quando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc, nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit, quia cogitationis statum erigere non valet quem terrenae sollicitudinis usus curvum tenet. Ex ho
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis uitȩ tenebris press̃ꝰ. dũ uentu¬
rã lucẽ nequaꝗͣ diligendo cõspicit: qͦ
gressꝰ oꝑis porrigat nescit. Hinc et
Claudus uͦ ẽ : qͥ quid̃ qͦ ꝑgere debeat
aspicit: s pͥ infirmitate m̃tis. uite
uiã ꝑfecte ñ ualet tenere quã uidet:

Expanded text:
entis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam diligendo conspicit, quo gressus operis porrigat nescit. Hinc eteClaudus vero est qui quidem quo pergere debeat aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tene
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is in cunctis q̃ agit insinuat: ut
int̾ eos ñ habeat. qd̾ saltẽ de transactis
erubescat: qͥ sic studet iiuere: ut ꝓxi¬
moꝵ qͦ corda arentia doctrine ualeat
fluentis irrigare: qͥ orationis usu & ex¬
perim̃to didicit qd obtinere a dño
q̃ poposcerit possit. Hinc ẽ qd̃ suꝑna
uoce moꝵ uicia ꝑ corpora infirma sig¬
nant᷑: dũ ad moysen dñs dicit. Ioquere
ad daron. Homo de semine tuo per
familias qͥ habuerit maculã. ñ
offerat panes deo suo: nec accȩdat

Expanded text:
caeteris in cunctis, quae agit insinuat, ut caeteris in cunctis, quae agit insinuat, ut interius non habeat quod saltem de transactis erubescat, qui sic studet vivere ut proximorum quoque corda arentia doctrinae valeat fluentis irrigare; qui orationis usu et experimento jam didicit quod obtinere a Domino quae poposcerit possit. Hinc est, quod superna voce, morum vitia per corpora infirma signantur, dum ad Moysen Dominus dicit. Loquere ad Aaron: Homo de familias qui habuerit maculam, non offeret panes Deo suo, nec accedet
Abbreviated transcription (Latin):
Considerandũ ualde ẽ. qr cũ causã ppłi
electꝰ p̃sul suscłpit: quasi ad egrũ medicus
accedit. Cuꝰ si adhuc in oꝑe passiones ui¬
uunt: qua presumptione ꝑcussũ
mederi ꝓperat. qͥ in facie uulnꝰ por¬
tat: Ille gͦ ille modis om̃ib deb&
ad exemplũ uiuendi ꝑtrahi: qui
cunctis carnis passionib moriens.
iã sp̃ualiter uiuit : qͥ ꝓspera mun¬
di pͦposuit. qͥ nulla aduersa ꝑtimes¬
cit : qͥ sola interna desiderat: cuiꝰ in¬
tentioni bene cõgruens. nec om̃ino ꝑ¬
imbecillitatẽ corpꝰ. nec ualde ꝑ cõtu¬
meliã repugnat: qͥ ad aliena cupi¬
enda ñ ducit᷑. s ꝓpria largit᷑. Qui
ꝑ pietatis uiscera citiꝰ ad ignoscendũ
flectit᷑: s numqmͣ plus qm deceat
ignoscens. ab arce rectitudinis inclinat᷑.
Quinulla illicita ꝑpetrat: s ꝑpetrata
ab aliis ut ꝓpria deplorat. Qui ex
affectũ cordis alienȩ infirmitati com¬
patit᷑: sicq in bonis ꝓximi sicut in
suis ꝓfectib letat᷑. Qui ita se iitabilẽ

Expanded text:
Considerandum valde est quia cum causam populi electus praesul suscipit, quasi ad aegrum medicus accedit. Cujus, si adhuc in opere passiones vivunt, qua praesumptione percussum mederi poterit, qui in facie vulnus portat? Ille ergo, ille modis omnibus debet ad exemplum vivendi pertrahi, qui cunctis carnis passionibus moriens, jam spiritualiter vivit. Qui prospera mundi postposuit. Qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desiderat. Cujus intentioni bene coimbecillitatem corpus, nec valde per contumeliam repugnat, qui ad aliena cupienda non ducitur, sed propria largitur; qui per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed nunquam plusquam deceat ignoscens, ab arce rectitudinis inclinatur; qui nulla illicita perpetrata, sed perpetrata ab aliis ut propria deplorat; qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur: sicque in bonis proximi, sicut in suis profectibus laetatur; qui ita se imitabilem
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo. Ligna pomifera s̃: oꝑa uir¬
tutib fecunda. Preputia itaq
lignoꝵ auferimꝰ : cũ de ipsa in¬
cheationis infirmitate suspecti:
Poma aut̃ q̃ germinant ĩmuncla
qr cũ pͥmordia boni laudantur
oꝑit: dignũ ẽ. ut hoc animũ nõ
pascat oꝑantis: ne dũ accepta laus
suauit̾ carpit᷑. fructꝰ oꝑis intempes¬
tiue comedat᷑. Qui gͦ inchoatueuir¬
tittis ab humano ore laudẽ receꝑit:
qͣsi plantati ligni ante tempꝰ pomũ
comedit. Hlinc ꝑsalmistã ueritaᷤᷤ dic̃.
anũ ẽ uob̾ ante lucẽ surger: sur¬
gite postqͣ sederitis. Ante lucẽ qͥppe
surgere ẽ : priusꝗͣ claritas ȩternȩ
retbutionis appareat. in p̃sentis uitȩ
nocte gaudere. Sedendũ gͦ priꝰ est:
ut pꝰ recte surgamꝰ: qr quisqͥs nẽ sese
sponte nõ humiliat. nequaqmͣ hunc

Expanded text:
ero, ligna pomifera sunt opera virtutibus fecunda. Praeputia itaque lignorum auferimus, cum de ipsa inchoationis infirmitate suspecti, Poma autem quae germinant immunda quia cum primordia boni laudantur operis, dignum est ut hoc animum non pascat operantis, ne dum accepta laus suaviter carpitur, fructus operis intempestive comedatur. Qui ergo inchoatae virtutis ab humano ore laudem receperit, quasi plantati ligni ante tempus pomum comedit. Hinc per Psalmistam Veritas dicit: Vanum est vobis ante lucem surgere, surgite postquam sederitis . Ante lucem quippe surgere, est priusquam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere: sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus, quia quisquis nunc sese sponte non humiliat, nequaquam hunc
Abbreviated transcription (Latin):
tctaret᷑: adiunctũ ẽ. Non maledi¬
absenti & ñ audienti derogare:
Coram cȩco uͦ offendiculũ ponerẽ ẽ :¬
discretã quid̃ rẽ agere. s tam̃ ei
qͥ lum̃ discretionis ñ habet: scan¬
dali occasionẽ p̃bere.: In expositi

Expanded text:
nctum est: Non malediabsenti non audienti derogare. Coram caeco ponere offendiculum est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen discretionis non habet, scandali occasionem praebere. CAP. XI
Abbreviated transcription (Latin):
uelut ornam̃to uestieris. Lepra
qͦ uolatilis & uaga uestimentũ
tenet qñ eã aĩam q̃ eẽ fiddis
cernit᷑. ꝑ iminutatũ uiciũ cul¬
pa possidet. Siquis enĩ habens
in hoc mundo diuitiaᷤᷤ fortasse
suꝑbiat: s ab ore p̃dicantis
cunc̾ta hȩc ꝑitura eẽ audiens: ea
quȩ possidet pauꝑib disꝑgit : de
ipsa uͦ distributione elationẽ in corde
tiam. pꝰmodũ ꝑ largitatẽ tenuit:
lepͣ ut diximꝰ in uestim̃to locũ mu¬
tauit. Alius ĩmoderatis indiscipli¬
natisq ineptȩ lȩtitiȩ uerbis ẽ de¬
ditus: qͥ dũ fortasse a p̃dicatore cor¬
ripitur : gui censura se cohercere
studet. ne dissoluto gaudio lȩtet᷑.
S sepe dũ plusqmͣ debet a gaudio
restringit᷑ animꝰ : in irã uertit᷑: &¬
sua ei tristicia iracundiȩ stimuloᷤ
excitat: atq cõstrictã mentẽ furoris
aculeo ꝑturbant. Quia gͦ uiciũ
ineptȩ lȩticiȩ ꝑ ĩmoderatã cõtinen¬
tiam ad iracundiȩ uiciũ transit:

Expanded text:
pra ergo volatilis et vaga vestimentum tenet, quando eam animam quae esse fidelis cernitur per immutatum vitium culpa possidet. Si quis enim habitis in hoc mundo divitiis fortasse superbiat, sed ab ore praedicantis cuncta haec peritura esse audiens, ea quae possidet pauperibus dispergat; de ipsa vero distributione elationem in corde ciam, postmodum per largitatem tenuit, lepra, ut diximus, in vestimento locum mutavit. Alius immoderatis indisciplinatisque inepte laetitiae verbis est deditus, qui dum fortasse a praedicatore corripitur, gravitatis censura se coercere studet, ne dissoluto gaudio laetetur; sed saepe dum plusquam debet a gaudio restringitur, animus in iram vertitur, et sua ei tristitia iracundiae stimulos excitat, atque constrictam mentem furoris aculeo perturbat. Quia ergo vitium ineptae laetitiae per immoderatam continentiam ad iracundiae vitium transit,
Abbreviated transcription (Latin):
dare saltus suꝑ aquas solent.
Soli gͦ in electoꝵ corpore quasi
pisces transeunt: qͥ in eo qd̃
ima deserunt. aliqnͣdo suꝑna
conscendere mentis saltib sciunt:¬
ne semꝑ in ꝓfundis curaꝵ late¬
Hant. & nulla eo ᷤ amoris sũmi
qͣsi liberi aeris aura cõtingat.
Qui gͦ reb temporalib occupant᷑:
tc̃ bene exteriora disponunt. cũ
sollicite ad interiora refugiunt:
cũ nequaqmͣ foras ꝑturbationũ
strepitus diligunt: s apud se¬
met ipso ᷤ intus. in tranquillita¬
tis sini requiescunt.. In comen

Expanded text:
dare super aquas solent; soli ergo in electorum corpore quasi pisces transeunt, qui in eo quod imis deserviunt, aliquando ad superna conscendere mentis saltibne semper in profundis curarum lateant, et nulla eos amoris summi quasi liberi aeris aura contingat. Qui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollicite ad interiora refugiunt, cum nequaquam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquillitatis sinu requiescunt. Haec sun
Abbreviated transcription (Latin):
facite pedib ur̃is: ut ñ claudican qͥs
erret. magis aut̾ sanet᷑. Paruo aut̃
naso ẽ : qͥ ad tenendã mensurã discre¬
tionis idoncꝰ ñ ẽ. Naso qͥppe: ocdoreᷤᷤ
fitoresq discernimꝰ. Recte gͦ ꝑ na¬
sum discretio exprimit᷑: ꝑ quã uir¬
tutes eligimus. delicda reprobamus.
Unde & in laude sponse dr̃. Iasus
tuus sicut turris q̃ ẽ in libano: qͥ a
nimirũ ⁊c̃a ecłia q̃ ex causis singłis

Expanded text:
is, ut non claudicans erret, magis autem sanetur . Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est, Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Unde et in laude sponsae dicitur: Nasus tuus sicut turris quae est in Libano ; quia nimirum sancta Ecclesia, quae ex cau