comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ret: nũꝗͣ. nigro attram̃to. s auro sem¬
ꝑ lucido scriberet᷑: qͥa ds̃ lux ẽ. Sed &.¬
si nom̃ diaboli in calculo scribas can¬
dido: nichilominꝰ tenebras significt
ꝓfundas. Cecatꝰ gͦ tobias: de signat.
qͥa sic̃ apłs ait. cecitas ex parte ẽtigit
in isrł. Fatigatꝰ ẽ a sepultura & cȩci¬
tꝰ. qͥa qͥ infatigabilis in bonis oꝑibꝰ ꝑ
infide: uirilit᷑ agere & c̃fortari negli¬
git. Cui bene ẽgruit illud apłi. Sur¬
ge qͥ dormis . &. ex surge amortuis. &in¬
luminabit tͥxꝑs. Hirundines. ꝓptͣ le¬
uẽ uolatũ. suꝑbiã cordisq leuitate
figurant. quarũ inmundicia. c̾festin
eos qͥbꝰ dominat᷑ excȩcat. Quasi eñĩ n¬
do hirundinũ suppositꝰ dormit. qͥ leui¬
tati lascuiiȩ ac suꝑbie. ment̾e incautꝰ
subicit. Hec aũ cęcitas popło isrł ma¬
xime inminente aduentũ dñi incar¬
ne prȩualuit: cũ & romanȩ seruitutis

Expanded text:
ret, nunquam nigro atramento, sed auro semret, nunquam nigro atramento, sed auro semper lucido scriberetur Deus, quia lux est. Sed etsi nomen diaboli in calculo scribas candido, nihilominus tenebras significat profundas. Caecatus ergo Tobias designat quia, sicut Apostolus ait, Caecitas ex parte contigit in Israel . Fatigatus est a sepultura, et caecatus, quia qui infatigabilis in bonis operibusin fide, viriliter agere, confortari negligit. Cui bene congruit illud apostolicum: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Hirundines propter levem volatum, superbiam, cordisque levitatem figurant, quarum immunditia confestim eos, quibus dominatur, excaecat. Quasi enim nido hirundinum suppositus dormit, qui levitati, lasciviae ac superbiae mentem incautus subjicit. Haec autem caecitas populo Israel, maxime imminente adventu Domini in carne praevaluit, cum et Romanae servitutis
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. Et diabolus satagebat popłm qei
ꝑ idolatriã sꝑitali morte ꝑimere. & ei
cunctas uirtutũ opes auferre: nec
ualuit. qͥa multi erant in eo sci docto¬
res. qͥ eiꝰ uitȩ ꝓuiderent ac saluti. Fu¬
git aũ cũ filio & uxore: qͥa nec fide do¬
minicȩ incarnacionis. nec statũ syna¬
goge potuit hostis auferre. quaͣuis
uiolent̃ in siste ret qͦd in machabeoꝵ a
gonibꝰ multũ claruit. Sed occiso rege
a filiis suis. restituta st̃ cuncta sua
tobiȩ. Quia suꝑato sepius diabolo ac
siuis sceleribꝰ. quȩ uelut pessimã ꝓ¬
lẽ genuit c̃dẽpnato. redibant ꝓsꝑa
popło dei: qͥbꝰ alt̾nacionibꝰ etiã eccle
siam post incarnacionẽ dñi fluc
⁊uare uidemꝰ. Fatigatꝰ a sepultura
tobias: uenit in domũ suã . es. cũ iac¬
ł asset se iuxta parietẽ &. obdormis¬
set: ex nido hirundinũ calida sterco¬
Ne mireris lector. qͦd aliqͦndo bona
typice malir aliqͦndo bonũ. mala ho¬
minũ facta significant. Qͦa si ñ lice

Expanded text:
etc. Et diabolus satagebat populum Dei per idololatriam spirituali morte perimere, et ei cunctas virtutum opes auferre, nec valuit; quia multi erant in eo sancti doctores, qui ejus vitae providerent ac saluti. Fugit autem cum filio et uxore. Quia nec fidem dominicae incarnationis, nec statum synagogae potuit hostis auferre, quamvis violenter insisteret qui in Machabaeorum agonibus multum claruit. Sed occiso rege a filiis suis, restituta sunt cuncta sua Tobiae. Quia superato saepius diabolo, ac suis sceleribus, quae velut pessimam prolem genuit, condemnato, rediebant prospera populo Dei. Quibus altercationibus etiam Ecclesiae statum post incarne Tobia: Fatigatus a sepultura Tobias, venit in domum suam, et cum jactasset se juxta parietem et obdormisset, ex nido hirundinum calida stercoNe mireris, lector, quae aliquando bona typice malum, aliquando bonum mala hominum facta significant. Quod si non
Abbreviated transcription (Latin):
ad decepcionẽ subditoꝵ. sibi uitu¬
los fabricauit aureos: Idolatriȩ
auctores expͥmit. Et qͥde captꝰ
tꝰ uiã ueritatis ñ deseruit. Hȩc cap¬
tiuitas a rege assyrioꝵ facta. illam
generis humani captiuitatẽ de sig¬
nat. qua ꝑ rege̾ omniũ prauoꝵ hoc
ẽ diabolũ de patriȩ cȩlestis ẽ habi¬

Expanded text:
ad deceptionem subditorum sibi vitulos fabricavit aureos, idololatriae auctorem exprimit. Et quidem captus viam veritatis non deseruit. Haec captivitas a rege Assyriorum facta illam generis humani captivitatem designat, qua per regem omnium pravorum, hoc est diabolum, de patriae coelestis e
Abbreviated transcription (Latin):
tobiȩ .&. insuꝑficie lutere salu¬
bris patet legentibꝰ: ut puta qui
max imis uitȩ moralis &. exemplis
ab undat &. monitis . . siqͥs eundẽ
etiã allegorice nouit intͣpretari.
qͣntũ poma foliis. tantũ interi¬
or̃e eiꝰ sensũ uidet simplicitati
litterȩ prestare. Maxima namq¬
x ꝑi &. eccłe sacram̃ta. si sꝑitaliter
intelligit᷑ : in se c̃tinere ꝓbat᷑. Siqͥ¬
dẽ ipse tobias popłm isrł designat
qͥ cunctis gentibꝰ ydolatriȩ deditis.
ipse seruiebat deo fide recta & o¬
ꝑibꝰ iustis: sic̃ de tobia legit᷑. quia
curent om̃s ad uitulos aureos quos

Expanded text:
Tobiae, et in superficie litterae salubris patet legentibus, ut pote qui maximis vitae moralis et exemplis abundat et monitis. Et si quis eumdem etiam allegorice novit interpretari, quantum poma foliis, tantum interiorem ejus sensum videt simplicitati litterae praestare. Maxima namq Ecclesiae sacramenta, si spiritualiter intelligitur, in se continere probatur. Siquidem ipse Tobias populum Israel designat, qui, cunctis gentibus idololatriae deditis, ipse serviebat Deo fide recta et operibus justis, sicut de Tobia legitur. Quia cum irent omnes ad vitulos aureos,
Abbreviated transcription (Latin):
siue inngressu patriȩ cȩlestis: ñ
hominũ fauores suꝑ uacui. sed o¬
ꝑa ipsa q̃ fecit ex aminante ipsa.¬
ꝓbante ac remunerante illo. cuiꝰ
hȩc donante grã ꝑfecit: a quo ut
laudari meream᷑ in futuro. conce¬
dat ipse ꝓpicius nos eũ dignis in
prȩsenti uita conlaudare serui¬

Expanded text:
sive in ingressu patriae coelestis non hominum favores supervacui, sed opera ipsa quae fecit, examinante, probante, hanc remunerante, illo cujus haec donante gratia perfecit, a quo ut laudari mereamur in futuro concedat ipse propitius nos eum dignis in praesenti vita collaudare servi
Abbreviated transcription (Latin):
& sine dolo lac uerbi paruulis sen¬
suministret᷑. Fit aũ lac caprarũ
ad uicꝰtũ anc illis. qͣndo hi qͥ ñdum
amore ꝑfecto s ad huc timore
seruil dño deseruiunt ꝑ exẽplũ.
uel uerba eoꝵ qͥ ꝑ pe nitenciam
saliu facti st̃̾ uiuificis uerbi epu¬
lis reficiunt᷑: atq ut ad maiora uir¬
tutũ ꝓficiant in cremͣta uuant᷑.
Quidã hoc qͦd dictũ ẽ. aꝑta st̃ pra¬
ta. & apparuert̃ herbȩ urentes.
& collecta st̃ͥ fȩna de montibꝰ ag¬

Expanded text:
et sine dolo lac verbi parvulis senet sine dolo lac verbi parvulis sensu ministretur. Fit autem lac caprarum ad victum ancillis, quando hi qui nondum amore perfecto, sed adhuc timore servili Domino deserviunt per exemplum; vel verba eorum qui per poenitentiam salvi facti sunt, vivificis verbi epulis reficiuntur, atque ut ad majora virtutum proficiant incrementa, uniantur. Quidam hoc quod dictum est, Aperta sunt prata, et apparuerunt herbae virentes, et collecta s
Abbreviated transcription (Latin):
milibꝰ eccłȩ popłis ad sꝑitale subsidi¬
ũ data: iuxta qͦd dñs illis auferet᷑ inqͥt
ti fructꝰ eiꝰ Agni ad uestim̃tũ tui̾i &¬
dos penitentes nuncupat. Agnor gͦ
uellere uestieris. dũ bonis obȩdien¬
ciũ discipłor moribꝰ pastor ip̃se ꝓfe¬
ceris eorq laud abilia sacta cernens.
& mornatu uirtutũ &. incalore di¬
lectionis ipse głosior extiteris. In he¬
dif agrũ cõparabis dũ peccatores ad
pemte nciã uocando: sublimiore tibi
in t̾ra iiuenciũ locũ adqͥres. Suffici¬
at tͥ lac caprarũ incibis tuis in neces
Tanta instancia pecus tͥ cõmissũ pa¬
sce. ne tͥ lac ȩstate nouu ne frigore
desit: s tͥ semꝑ. tuisq sufficiat: idest
tã sedulo doctrine insta. ut etiã qͦn¬
dã penitentes ad officiũ docendi ꝓ¬
ueas: quatinꝰ ꝑ illos qͥ pride. ꝓ fedita¬
te uicioꝵ. ad sinistrã iudicis uide¬
bant᷑ eẽ ponendi: modo racionabile

Expanded text:
milibus Ecclesiae popmilibus Ecclesiae popum data. Juxta quod Dominus illis, auferetur ti fructus ejus .-- Agni ad vestimentum tuum, dos poenitentes nuncupat. Agnorum ergo vellere vestieris, dum bonis obedientium discipulorum moribus pastor ipse profeceris, eorumque laudabilia facta cernens, et in ornatu virtutum, et in calore dilectionis ipse gloriosior exstiteris. Haedis agrum comparabis, dum peccatores ad poenitentiam vocando, sublimiorem tibi in terra viventium locum acquiris.-- Sufficiat tibi lac caprarum in cibis tuis, etc. Tanta instantia pecus tibi commissum pasce, ne tibi lac aestate novum, ne frigore desit, sed tibi semper tuisque sufficiat, id est tam sedulo doctrinae insta ut etiam quondam poenitentes ad officium docendi provehas; quatenus per illos, qui pridem pro foeditate vitiorum ad sinistram judicis videbantur esse ponendi, modo rationabile,
Abbreviated transcription (Latin):
peccandi: qui & iđo sine fine penas
luunt: qͥa uoluntatẽ habuerant si¬
ne fine peccandi. si naturã habeiens
sine fine uiuendi. Diligent agnosce
uultũ pecoris tui tuosq greges ẽ¬
sidera. Non enĩ habebis iugit potes¬
tate s corona tribuet᷑ in generaci¬
one generacionũ. Pastori di eccłȩ.¬
ailigent̃ adhibe curã eis qͥbꝰ te pre¬
ẽẽ c̃tigerit: agnosce animos actꝰꝙ
tis inueneris cicius castigare memͣ¬
to. Non enĩ tu seꝑ oues dñicas suef
pascendi potestatẽ habebis. s et̾na ẽ
corona quã ꝑcipies. si cõmissũ tibi
gradũ. tuo tẽpore bene ministraue¬
Aꝑta st̃ modo pascua sacram̃tor cele¬
stiũ q̃ dui fuerant typis prȩclusa le¬
galibꝰ. apparuit nouus uiror. euange¬
licȩ ueritatis & gr̃ę. Collecta st̃ in
pabulũ gregis añici seripta patrũ
uete rũ: ablata qͥdẽ iudeis suꝑ bie ntibꝰ
falce diuinȩ animaduersionis & hu¬

Expanded text:
peccandi, qui et ideo sine fine poenas peccandi, qui et ideo sine fine poenas luunt, quia voluntatem habuerunt sine fine peccandi, si naturam haberent sine fine vivendi. Diligenter agnosce vultum pecoris tui tuosque greges considera. Non enim habebis jugiter potestatem, sed corona tribuetur in generatione generationum. Pastori diciligenter adhibe curam eis quibus te praeesse contigerit. Agnosce animos actusqutis inveneris, citius castigare memento. Non enim tu semper oves dominicas pascendi potestatem habebis, sed aeterna est corona quam percipies, si commissum tibi gradum tuo tempore bene ministravet modo pascua sacramentorum coelestium, quae diu fuerant typicis praeclusa legalibus. Apparuit novitas evangelicae veritatis et gratiae; collecta sunt in pabulum gregis Dominici scripta patrum veterum; ablata quidem Judaeis superbientibus falce divinae animadversionis, et hu
Abbreviated transcription (Latin):
ihrłm in iherico & samaritani qui
Qui benedieit ꝓrrimo suo uoce
centi similis eͣ. Uoce grandi ꝓxim
benedicit. qͥ eũ fauore suꝑflue lan¬
dis extollit: uel malis uidelicet
actibꝰ eiꝰ. c̃tra iusticiã fauendo. uel
bona plus iusto laudando. Sed hic
maledicenti assimilat᷑ qͥa pluriũ
ledit eũ cui laudando siue in mali
actione cͣfidenciã tribuit: seu in
oꝑe recto simplicitat᷑e puri cordis
minuit: ut uidelicet bonũ qͦd suꝑ¬
nȩ mercedis intuitu inchoarat. tian¬
sitoriȩ laudis
amore co¬
sũmet. Ferrũ
ferro
acuit᷑ &. homo ex acuit faciem ami¬
cisui. Satis bona ẽ conlacio & c̃sil¬
ĩ sapienciũ: qͥ ubise inuicẽ c̃sulendo
nstruunt: ferrũ ferro acuit᷑. Infer¬
ses ꝑdicio ñ replebunt᷑: similit᷑ &
scłi hominũ insaciabiles. Inferni tor¬
nita ñ replebunt᷑ t̾minũ accipiendo
similit᷑ & intenciones eor qͥ humana
sapiunt in saciabiles st̃ indesiderio

Expanded text:
Jerusalem in Jericho; et Samaritani, qui Jerusalem in Jericho; et Samaritani, qui Qui benedicit proximo suo voce icenti similis est. Voce grandi proximo benedicit, qui cum favore superfluae laudis extollit, vel malis videlicet actibus ejus contra justitiam favendo, vel bona plus justo laudando, sed hic maledicenti assimilatur, quia plurimum laedit eum, cui laudando sive in mala actione confidentiam tribuit, seu in opere recto simplicitatem puri cordis minuit, ut videlicet bonum quod supernae mercedis intuitu inchoarat transitoriae laudis amore consummet. Ferrum ferro acuitur, et homo exacuet faciem amici sui. Satis bona est consolatio et consilium sapientum, qui ubique se invicem consulendo instruunt, Ferrum ferro acuitur. Infernus et perditio non replebuntur, similiter et oculi hominum insatiabiles; inferni tormenta non replebuntur terminum accipiendo, similiter et intentiones quae humana rapiunt, insatiabiles sunt in desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
nit audit᷑ã regͣni dulcedinẽ. Ani¬
ma aũ eoꝵ qͥ esuriunt & siciunt
iusticiã. etiã aduersa secłi ꝓ dño.
immo ipsã morte ꝑ peti qulce ha¬
bet: sciens se ꝑ poc ulũ amaritu¬
dinis. ad gaudia ꝑ petuȩ salutis
e̾e uenturã. Sicut auis transmi¬
grans de nido suo. sic uir qͥ re¬
suũ negligit. oua siue pullos
qͦs fouerat aliarũ quiũ uel ani
manciũ raptui dimittit: sie ni¬
mirũ ille qͥ custodiã uirtutũ in
qͥlꝰ ꝓficiebat deserit. earunde
uirtutũ quas habere uidebat᷑. i¬
mundis sꝑitibꝰ ipse ꝓditor ex istr
Unde alias dicit. Si sꝑs potestatẽ
habentis ascenderit suꝑ te: locut
ne dimiseris. Quod ẽ aꝑte dicere. Si
pͥncipis mundi. idest diabolitẽptaci
Oł forte institerit: caueto sollicitus
ne abona oꝑacione cui insudabas¬
desistas. Melior. est uicinꝰ uixta. qua¬
frat᷑. ꝓcul. Melior est tͥ uicinꝰ aliqͥs
qͥ tͥ animã frat᷑na societate connec
rati a latronibꝰ qͥ descendebat ab

Expanded text:
nima autem eorum, qui esuriunt et sitiunt justitiam, etiam adversa saeculi pro Domino, imo ipsam mortem perpeti dulce habet, sciens se per poculum amaritudinis ad gaudia perpetuae salutis esse venturam.-- Sicut avis transmigrans de nido suo, etc. ae negligit ova sive pullos quos fmantium raptui dimittit, sic nimirum ille, qui custodiam virtutum in quibus proficiebat deserit, earumdem virtutum quas habere videbatur immundis spiritibus ipse proditor existit, unde alias dicit: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris, quod est aperte dicere: Si principis mundi, id est diaboli, tentatio tibi forte institerit, caveto sollicitus ne a bona odesistas.-- Melior est vicinus juxta, etc. Melior est tibi vicinus aliquis qui tibi animum fraterna societate connectrati a latronibus, ejus qui descendebat a
Abbreviated transcription (Latin):
manifesta correpcio: quã amor ab¬
sconditꝰ. Amorẽ ab sconditũ hoc
loco. amor̾ẽ dicit inlicitũ: ut est
amor adulterinꝰ. qͥ ob sui turpitu¬
din̾e merito sapientibꝰ ne redar¬
guat᷑ ab scondit᷑: cui iure mani¬
festa correpcio p̃fert᷑ qͥa absq
ulla ẽtradictione. melius est
quẽ piã desiderio corrigendi palã
corrig̃ere: quã studio simul peccan¬
di clanculo diligere. Meliora st̃
qͥ nos ut filios pat̾ erudire cͣsueuit.
uul nera afflictionũ ꝑpeti. quã di¬
ab oli blandim̃tis decipr qͥ ut nos
cȩlesti hereditate pͥuet. nrͣis faue¬
re solet erratibꝰ. quasi leue sit ma¬
lũ qͦd agimꝰ. & ultra modũ pecca¬
toꝵ nr̃or. seuiens tribulacio quã
dño dispensante toleramꝰ. Anima
saturata calcabit fauur anima

Expanded text:
manifesta correptio quam amor abmanifesta correptio quam amor absconditus. Amorem absconditum hoc loco amorem dicit illicitum, ut est amor adulterinus qui ob sui turpitudinem merito sapientibus ne redarguatur absconditur. Cui jure manifestata correptio praefertur, qui absque ulla contradictione melius est quempiam desiderio corrigendi palam corripere, quam studio simul peccandi clanculo diligere.-- Meliora sunt qui nos ut filios pater erudire consuevit, vulnera et afflictionem perpeti, quam diaboli blandimentis decipi, qui ut nos coelesti haereditate privet, nostris favere solet erratibus, quasi leve sit malum quod agimus, et ultra modum peccatorum nostrorum saeviens tribulatio, quam Domino dispensante toleramus.-- Anima saturata calcabit favum,
Abbreviated transcription (Latin):
grauior ira ẽ stultĩ qͥa nimirũ hȩc
qͦ cercius quã sint mala patescunt:
eo acrius animũ ut castigent᷑ com¬
pungunt. Ira uͦ qͥa ñ corꝑale s sꝑita¬
le ẽ uiciũ: qͦ minꝰ de p̃hendit᷑. eo ami¬
plius grauat. Unde ñ absolutȩ ir̃a.
s irã stulti dicit saxo & harena gra¬
uiorẽ. Nã sapientes qͦmͦ actꝰ suos &
sermones: ita m̃tis qͦq motꝰ sollert̃
examinare & castigare satagunt.
Ira ñ habet miscđiam: nec erũpens
furoe. eẜ impetũ concitati: ferre
qͥs poterit. Non de om̃i ira dicit.
nã dͥe mitissimo ac modesto uiro
scͥptũ ẽ. qͥa exiit a pharaone irat
nimis: s de ira stulti. cuiꝰ in pͥore
uersicło meminerat: quȩ ubi ex¬
canduerit. mox uiscera pietatis
amittit: & fuiori tantũ suo nouit
frena laxare. Alioqͥn de utili ac
necessaria ira dictũ ẽ. Melior est
ira risur: qͥa ꝑ tristiciã uultꝰ corrigi¬
t᷑ animꝰ de linquentis. Melior est

Expanded text:
gravior ira est stulti, quia nimirum haec gravior ira est stulti, quia nimirum haec quo certius quam sint mala patescunt, eo acrius animum ut castigentur compungunt, ira vero quia non corporale, sed spiritale est vitium, quo minus deprehenditur, eo amplius gravat, unde non absolute iram, sed iram stulti dicit, saxo et arena graviorem, nam sapientes quomodo actus suos ac sermones, ita mentis quoque motus solerter examinare et castigare satagunt. Ira non habet misericordiam, nec erumpens furor et impetum concitati ferre quis poterit? Non de omni ira dicit. Nam de mitissimo ac modesto viro scriptum est, quia exiit a Pharaone iratus nimis , sed ira stulti, cujus in priore versiculo meminerat, quae ubi excanduerit mox viscera pietatis amittit et furori tantum suo novit frena laxare. Alioquin de utili ac necessaria ira dictum est, melior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis. Melior est
Abbreviated transcription (Latin):
tendere: ad nichil enĩ utile ẽ. nͥ ad
sibuersionẽ audieneiũ. Quicũq gͦ
simplex sensu ẽ. & quobꝰ int̾ se ur¬
gantibꝰ mordaci sermone capta fu¬
erit auricła eiꝰ cito incipit & ipse
qsi canis latrare. & ẽtenciones gene
rare. Sed hoc sapiens. omnimꝰ uetat.
Uerba susurronis qͣsi simplicia. &
ipsa ꝑueniunt ad interiora uen¬
tris. Susurrone incentorẽ litis & bi¬
linguẽ appellat: qͥ simulat laudem
uerboꝵ & qͣrit audire unde iurgia
dies Ne securꝰ sis aliqͦndo de futu¬
ro tẽpore: qͥa & si hodie te qño ser¬
uire ẽspicis. qͥlis e̾e̾ in futurũ pos¬
sis. qͦmͦ uitã finire prorsus preuide¬
re ñ uales. Beatꝰ enĩ homo: qͥ sẽ ꝑ
ẽ pauidꝰ. Craue ẽ saxum. & onero¬
sa arena: s ira stulti utroq grauior.
Graue qͥde satisẽ quẽ ꝗͣ uel uno a¬
liqͦ crimine capitali qͦsi pondere
saxi depri¬
mi uel qͣsi gla¬
ne in nume¬
ris peccatis leuioribꝰ onerari: s utroq

Expanded text:
ntendere; ad nihil enim utiles, nisi ad ntendere; ad nihil enim utiles, nisi ad subversionem audientium . Quicunque ergo simplex sensu est, et duobus inter se jurgantibus mordaci sermone capta fuerit ejus auricula, cito incipit et ipse, qrare, sed hoc sapiens omnimodo vitat. Verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad interiora ventris. Susurronem incentorem litis et bilinguem appellat, qui simulat laudem verborum, et quaerit audire, unde jurgia dies. Ne securus sis aliquando de futuro tempore, quia etsi hodie te Domino servire conspicis, qualis esse in futurum possis, quomodo vitam finire prorsus praevidere non vales. Beatus enim homo qui semper est pavidus. Grave est saxum, et onerosa arena, sed ira stulti utroque gravior. Grave quidem satis est quemque vel uno aliquo crimine capitali quasi pondere saxi reprimi, vel quasi granae innumeris peccatis levioribus onerari, sed utroque
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ inciꝑe. s inpediri a sathant
ne hanc ꝑficere possint: sicq hunus¬
modi excusacionis sermonibꝰ. semꝑ
in lecto sui torpͦis sic̃ hostiũ in carai¬
ne uertunt᷑ & modo exire ad oꝑan¬
dũ. modo ad qͥescendũ redire ꝓponen¬
te s. in siuis iacere prauitatibꝰ nuͣquã
desistunt. Sapiencior sibi piger ui¬
det᷑. sept̾e uiris loquentibꝰ senten¬
cias. Septẽ uiros loquentes senten¬
cias. illos dicit qͥ septiformi sꝑs grͣa
pleni sc̃ę scͥpture nob̾ scienciã mini¬
strauert: qbꝰ se sapienciorẽ stultꝰ a¬
bitrat᷑ qͥa sepe nͣ nulli adeo mentẽ
auertunt. ut ne hec qͥd̾e omnia uel
posse ab homine. uel debere impler
c̃tendant. s qͦsi sapieneiores his qui
diuna eloqͥa sc̃psert̃. ea hominẽ fa¬
cere ñ posse autumant q̃ illi dictan
co sꝑu scõ hominẽ facerẽ iusserunt:
cransit & in paciens cõmiscet᷑ rixe
aterius. Dicit apłs. Noli uerbo ẽ¬

Expanded text:
justitiae incipere, sed impediri a Satana, justitiae incipere, sed impediri a Satana, ne hanc perficere possint, sicque hujusmodi excusationis sermonibus semper in lecto sui torporis sicut ostium in cardine vertuntur, et modo exire ad operandum, modo ad quiescendum redire proponentes, in suis jacere pravitatibus nunquam desistunt. Sapientior sibi piger videtur septem viris loquentibus sententias. Septem viros loquentes sententias illos dicit, qui septiformi spiritus gratia pleni sacrae Scripturae nobis scientiam ministraverunt, quibus se sapientiorem stultus arbitratur, quia saepe nonnulli adeo mentem avertunt, ut ne haec quidem omnia vel posse ab homine, vel debere impleri contendant, et quasi sapientiores his, qui divina eloquia scripserunt, ea hominem facere non posse autumant, quae illi dictante Spiritu sancto hominem facere jusserunt, transit et impatiens commiscetur rixae alterius. Dicit Apostolus: Noli verbis co
Abbreviated transcription (Latin):
mũ laceret. uitare ñ nouit. Sepe
nãq doctor in prudens. in eo qͦd bo¬
na dicit. aut suã occultȩ laudẽ ab
hominibꝰ. aut uituꝑacionẽ q̃rit
alior. Sic̃ canis qͥ reuertit᷑ ad uomi¬
ticiã suaͣ. Canis cũ uomit. ꝓfecto
cibũ qͥ pectꝰ depͥmebat eieit. s euͣ
ad uomitũ reuertit᷑. unde leuigatꝰ
fuerat. rursus onerat᷑. & qͥ admissã
plangunt: ꝓfecto neqͥe iã. de qua
male saciati fuerant .&. q̃ mentis in¬
tima de pͥmebat. c̃ fitendo pic iunt:
quã post cͣfessionẽ dũ appetunt resu¬
munt. Uidisti hominẽ sapient̾e sibi
uideri: magis illo sp̃e habebit insipi¬
ens. Hoc exponens dñs ait. In iudiei¬
ũ ego in hunc mundũ ueni: ut qui ñ
uident uideant. ꝙ qͥuident. cȩcifiant
Dieit piger. leena inuia. leo initine¬
ribꝰ. sic̃ ostiũ uertit᷑ in cardine suo sta
piger in lectulo suo. Multi eũ uer¬
bũ ex hortacionis audiunt. causant᷑
de diabolo dicentes. uelle qͥd̃e se uã

Expanded text:
mum laceraret, vitare non novit. Saepe mum laceraret, vitare non novit. Saepe namque imprudens, in eo quod bona dicit, aut suam occulte laudem ab hominibus, aut vituperationem quaerit aliorum.-- Sicut canis qui revertitur ad vominis cum vomit profecto cibum qui pectus deprimebat, jecit; sed cum ad vomitum revertitur unde levigatus fuerat, rursus oneratur, et qui amissa plangunt, profecto nequitiam de qua male satiati fuerant, et quae mentis intima deprimebat, confitendo projiciunt, quam post confessionem dum appetunt resumunt. Vidisti hominem sapientem sibi videri, magis illo spem habebit insipiens. Hoc exponens Dominus ait: In judicium ego in hunc mundum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Dicit piger: Leaena in via, leo in itineribus. Sicut ostium vertitur in cardine suo, ita piger in lecto suo. Multi cum verbum exhortationis audiunt causantur de diabolo, dicentes, velle quidem se viam
Abbreviated transcription (Latin):
sipiens. uos me coegistis. Elaudus
forte euenire. ut sapiens qͥlibet
stultũ in legacionẽ mittat. nesei¬
ens qͥa stultꝰ ẽ: nec tam̃ ipse sapi¬
enciȩ suȩ głam ꝑdat. in eo quod
de ignoto. bonũ qͦd audierat
credidit. Sed qͥ here tieu sciens
mutit ad pͣdicandũ popłis: claudꝰ
ẽ pedibꝰ .&. iniqͥtat᷑e bibens: qͥa &
oꝑis boni foris in cessũ amisit. .ł.
interiora sui sensus hastu stulti¬
cie debriat. Siẽ qͥmittit lapidẽ̾
in aceruu mereurii: ita qͥ tribuit
ti idest heretico honore docendi
c̃fert. ñ minꝰ delinqͥt. quã qͥ deos
ac delubra gentiliũ cultu uene¬
rat᷑ in ani. Quomͦ si spina nascat᷑
in manu temulenti: sic parabola
nu temulenti: cũ inoꝑibꝰ eiꝰ qͥ car¬
nalibꝰ seruit in lecebris. punctio¬
nes oriunt᷑ scelernͣ. Quibꝰ recꝰte
parabola quã stultꝰ ꝓponit assi¬
milat᷑: qͥa & si uerba prudenciȩ stul¬
tꝰ diceie nouit. in his tamͣ uicioꝵ
punctiones qͥbꝰ uel se ipsũ uel ꝓxi¬

Expanded text:
ipiens, vos me coegistis .-- Claudus forte evenire ut sapiens quilibet stultum in legationem mittat, nesciens quia stultus est; nec tamen ipse sapientiae suae gloriam perdat, in eo quod de ignoto bono, quod audierat, credidit. Sed qui haereticum sciens mittit ad praedicandum populis, claudus est pedibus et iniquitatem bibens, quod et operis boni foris incessum amisit, et interiora sui sensus haustu stultitiae debriat.-- Sicut qui misit lapidem in acervum Mercurii, etc. Qui ti, id est, haeretico honorem docendi confert, non minus delinquit, quam qui deos ac delubra gentium cultu veneratur inani. Quomodo si spina nascatur in manu temulenti, sic parabola tur temulenti, cum in operibus ejus qui carnalibus servit illecebris punctiones oriuntur scelerum, quibus recte parabola, quam stultus proponit assimilatur. Quia etsi verba prudentiae stultus dicere novit, in his tamen vitiorum punctiones quibus vel seipsum vel proxi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ ea q̃ maledic t iosa m̃te inyson¬
tẽ iaculant᷑ uerũ etiã illa qͣ stulta
negligeneiũ c̃suetudine. passim in
qlibet ꝓferunt᷑: ñ aliũ. s ipsũ male¬
dicũ opprimunt. Neq enĩ maledici
regnũ dei possidebunt. Non enĩ sine
causa dicit. maledictũ frustra ꝓlatũ.
qm ẽ & maledictũ ñ frustra ꝓlatũ.
s iusta diuine districtionis ira in impi¬
os emissa. ut est illud beati petri in
symonẽ magũ. pecuna tua tecũ sit
in ꝑdicionẽ: & ea ꝗͣ in apostatas & he¬
reticos eccłastica animaduersione
eidẽ ȩccłȩ dicit. q̃cũq alligaueris
suꝑ t̃rã. erͣt ligata & incęlis. Ne
respondeas stulto iuxta stulticiã
stulto iuxta stulticiã suã. ne sibi sa

Expanded text:
n solum ea quae malitiosa mente in insontem jaculantur, verum etiam illa quae negligentium consuetudine passim in quoslibet proferuntur, non alium, sed ipsum maledicum opprimunt. Neque enim maledici regnum Dei possidebunt . Non autem sine causa dicit, maledictum frustra prolatum, quia est et maledictum non frustra prolatum, sed justa divinae districtionis ira in impios emissum; ut est illud beati Petri in Simonem Magum, Pecunia tua tecum sit in perditionem ; et ea quae in apostatas et haereticos ecclesiastica animadversione eidem Ecclesiae dicit, Quaecunque alligaveris super terram, erunt ligata et in coelis .-- Ne respondeas stulto juxta stultitiam stulto juxta stultitiam sua
Abbreviated transcription (Latin):
mͣta. apparuert̃ corꝑa rediuiua:
sequestrati st̃ peccatores a sc̃is:
fenũ ad cõburendũ de locis ex¬
celsis: sequestrati st̃ agni addex¬
terã. hedi ad sinistrã.: agni adue¬
stim̃tũ regis: qͥa ipse dix̃. in ha¬
te. Qui ñ est infide fortis. etiam¬
fornicacionibꝰ. uel ueneficiis. a¬
liisq huiꝰmodi scelersbꝰ se infide¬
li similẽ reddit. Iustꝰ aũ qͦsi lȩo
c̃fidens: absq tͣrore erit. In oc

Expanded text:
menta, apparuerunt corpora rediviva, sequestrati sunt peccatores a sanctis. fenum ad comburendum de locis excelsis. Sequestrati sunt agni ad dexteram, haedi ad sinistram, agni ad. vestimentum regis, quia ipse dixit: Inhate. Qui non est in fide fortis, etiamfornicationibus, vel veneficiis aliisque hujusmodi sceleribus se in infideli similem reddit. Justus autem quasi leo confidens absque terrore erit. In oc
Abbreviated transcription (Latin):
si in messe. ꝑsec ueiones infideliũ intẽ¬
pore p̃dicacionis euangelice: qͣ dũ gra¬
uores forte insistunt. &. calorẽ in mul¬
nsꝰ inpediunt dilectionis. & fruges bo¬
ne oꝑacionis fedant. Quibꝰ recte gła
q̃ stulto c̃fert᷑. eẽ similis asseuerat᷑.
qͥu si in docto cathedra docendi tribu¬
cucione ledit᷑. Qͦd eẽ uerissimũ: arri¬
anȩ tẽpestatis calamitas ꝓbauit. Siẽ¬

Expanded text:
ae in messe, sunt persecutiones infidelium in tempore praedicationis evangelicae, quae dum graviores forte insistunt, et calorem in multis impediunt dilectionis, et fruges bonae operationis foedant. Quibus recte gloria, quae stulto confertur, messi similis asseveratur, quia si indocto cathedra docendi tribucutione laeditur, quod esse verissimum Arrianae tempestatis calamitas probavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlatũ inquẽpiã suꝑueniet. Uerba
qͥde recte auibꝰ cõparant᷑ qͦd sonan¬
do ꝑ aera transuolent: ab ore uide¬
licet loquentis ad qures usq audi¬
entis. Sed distant ineo. qͥa potest fie¬
ri ut auis qͦlibet uolans. eo loci resi¬
deat. ubi nil ei certe necessitatis aut
utilitatis suppetat: uerba aũ qͣ loqͥmͣ
ñ qͦlibet disꝑsa inuentũ diffluunt.
atq euanescunt. s in aucłorẽ suum
cuncta reuertunt᷑ & uel bene ꝓlata
iuuant loquentẽ. uel male dicta

Expanded text:
 in quempiam superveniet. Verba quidem recte avibus comparantur, quia sanando per aera transvolant ab ore videlicet loquentis ad aures usque audientis, sed distant in eo, quia potest fieri, ut avis quolibet volans eo loci resideat, ubi nil ei certae necessitatis aut utilitatis suppetat, verba autem quae loquimur non quolibet dispersa in ventum diffluunt atque evanescunt, sed in auctorem suum cuncta revertuntur, et vel bene prolata juvant loquentem, vel male edi
Abbreviated transcription (Latin):
ne alciora se q̃rat. & ne forciora se
scrutatꝰ sit: uerũ etiã ne ea qͣ recte¬
atq utilit᷑ scire potuit. in moderatis
sermonibꝰ sibimet minꝰ ut ilia reddat
Unde adhuc aꝑte subnecꝰtit᷑. Sicut
urbs patens & absq muroꝵ ambi¬
tu: ita uir qͥ ñ potest in loquendo ei¬
hibere sꝑm suũ. Si enĩ murũ silen¬
cii nͣ habet. patet inimici iaculis ei¬
uitas m̃tis. & cũ se ꝑ uerba extras¬
met ipsã eicit. aꝑtã se aduersarios¬

Expanded text:
ne altiora se quaerat, et ne fortiora se ne altiora se quaerat, et ne fortiora se scrutatus sit, verum etiam ne ea quae recte utiliter scire potuit, immoderatis sermonibus sibimet minus utilia reddat, unde adhuc apte subnectitur: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum. Quia enim murorum silentium non habet, patet inimici jaculis civitas mentis, et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario
Abbreviated transcription (Latin):
ditat᷑ sapienciã .&. loqͥt᷑ iudiciũ. Eẜ si
hunc a diabolo suꝑari. atq in casũ
redigi ẽtigerit: merito fons turbatꝰ
aduersario conculcante. & uena dr
eẽ corrupta. Euenit enĩ sepe. ut qͥ ma¬
iore sciencia prediti fulgebant. ad
ul timũ plus uolentes saꝑe quã fra¬
gilitati humanȩ concessũ ẽ: in insipi¬
enciȩ foueã deciderent. Unde conse¬
quent᷑ adiungit᷑. Siẽ qͥ mel comedit
multũ. ñ est eibonũ sic qͥ serutator
ẽ maiestatis. opprimet᷑ a gła. Dulce¬
do eñi mellis. si plusꝗͣ necesse ẽ sumtͥ
unde delectat᷑ os. inde uita comeden¬
tis necat᷑. Dulcis qͦq ẽ reqͥsicio maie¬
statis: s qͥ plus hanc scrutari appe¬
tit quã humanitatis agnicio ꝑmit¬
tit. ipsa hunc eiꝰ gła p̃mit: qͥa uelu
mel sumptũ inmoderate ꝑ scrutan¬
tis sensũ dũ ñ capit᷑ rũpit. Non hoc
aũ solũ qͥsq sapiens aitendere debei

Expanded text:
ditabitur sapientiam et loquetur judicium, et si ditabitur sapientiam et loquetur judicium, et si hunc a diabolo superari atque in casum redigi contigerit, merito fons turbatus adversario conculcante et vena dicitur esse corrupta. Evenit enim saepe, ut qui majori scientia praediti fulgebant, ad ultimum plus volentes sapere, quam fragilitati humanae concessum est, in insipientiae foveam deciderent, unde consequenter adjungitur: Sicut qui mel comedit multum, non est ei bonum; sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Dulcedo enim mellis si plusquam necesse est, sumitur, unde delectat os inde vita comedentis necatur, dulcis quippe est requisitio majestatis, sed qui plus hanc scrutari appetit, quam humanitatis agnitio permittit, ipsa hunc ejus gloria premit. quia velut mel sumptum immoderate perscrutantis sensum dum nox capitur rumpit. Non hoc autem solum quisque sapiens attendere debet,
Abbreviated transcription (Latin):
manere quẽpiam liberũ a uincłis
uxoreis. & a secł huiꝰ secretũ desi¬
deriis. quã cũ carnalis usu uolup¬
tatis. cotidianis ne fariȩ mulieris ẽ¬
tumeliis affici. Aqua frigida ani¬
me sicienti & nuncius bonꝰ de tͣra
longinqua. Dicit psalmista. Sicut
ceruus desid̾at ad fontes aquarũ.
ita de sid̾at anima mea ad te deus.
Aqua gͦ frigida q̃ sicientis ardorem
restringit. & nuncius qͥ delonge ue¬
niens noua qͣlibet & mnopinata gau¬
dia portet assimilant᷑: qͥa & dulce¬
do diuinȩ uisionis animã diu desi¬
de rant̾e c̃solat᷑: atq ab ȩstu pͣse nei¬
ũ tribulacionũ liberã reddit. ꝓ an
angeli cotidie de tͣra longinqua.
hoc ẽ de suꝑna patria descendentes
in mundũ iustos uel intͣ tẽ p̃tacio¬
nes spe celestiũ roborant: uel fini¬
tis tẽptacionũ certaminibꝰ. ad pal¬
mã ꝑpetue retribucionis inducuñ.
Pons turbatꝰ pede .&. uena corrup
ta: iustꝰ cadens corã impio. Eons &
uena uitȩ ẽ.os & lingua iusti qͥ me¬

Expanded text:
manere quempiam liberum a vinculis uxoreis, et a saeculi hujus secretum desideriis, quam cum carnalis usu voluptatis quotidianis nefariae mulieris contumeliis affici. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Dicit Psalmista: Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Aqua ergo frigida quae sitientis ardorem restringat, et nuntius qui de longe veniens nova quaelibet et inopinata gaudia portet assimilantur. Quia et dulcedo divinae visionis animam diu desiderantem consolatur, atque ab aestu praesentium tribulationum liberam reddit, et angeli quotidie de terra longinqua, hoc est, de superna patria descendentes in mundum, justos vel inter tentationes spe coelestium roborant vel finitis tentationum certaminibus ad palmam perpetuae retributionis inducunt. Fons turbatus pede, et vena corrcoram impio. Fons et vena vitae est os et lingua justi, qui me
Abbreviated transcription (Latin):
nunt᷑ adulteri: post adulteros. ꝑiuri.
post ꝑ iuros. qͥ calũpniant᷑ mercedem
mercennarii: & nolunt reddere ꝓ o
ꝑis labore qͦd debent. Uiduas qͦq & pu¬
ƿillos sub audit᷑. calũpniant᷑. & oppri¬
munt ꝑegrinũ. s alienigenã: uel cer¬
te cathec uminũ qͥ necdũ incuntate
.x ꝑi ciuis effectꝰ ẽ. E si ista uniuersis
cerint: sufficit eis solũ crimen ad p¬

Expanded text:
nuntur adulteri: post adulteros perjuri: nuntur adulteri: post adulteros perjuri: post perjuros, qui calumniantur mercedem mercenarii, et nolunt reddere pro operis labore quod debent. Viduas quoque et pupillos, subauditur calumniantur, et opprimunt peregrinum et alienigenam, vel certe catechumenum, qui necdum in civitate Christi civis effectus est. Et si ista universa non fecerint, sufficit eis solum crimen ad p
Abbreviated transcription (Latin):
ut ardeat. eẜ purgabit filios leui. Iẽpꝰ
ẽ eniͣut iudiciũ incipiat de domo
dñi. eẜ alibi scribit᷑. Asc̃is meis incipite.
Infiliisau leui: omnẽ sacerdotalẽ in¬
tellige dignitatẽ. Si auͣ sacerdote spur¬
gandi st̃. & colandi ut purũ aurũ re¬
maneat & argentũ: qͥd de cet̾is ẽ dicen¬
quͣ: Qͥ cũ emundati fuerĩt & colatr. tẽ
offerent dño iusta sacrificia. C place¬
bit sacrificiũ eoꝵ qͦd offer̃t. ꝓ iuda
pacẽ eiꝰ m̃te ẽspiciunt. sic̃ dies secłi .&.
siẽ anni antiq ut qͦmͦ in pͥncipio pla¬
cuer̃t deo. sic post peccatũ & pęiten¬
ciã placere incipiant: cũ om̃i fuerĩt
peccatoꝵ sorde purgati. Aacceda inqͥt
aduos in iudicio: & ero testis uelox.
Quanta formido uidicii. cũ ipse sit tes¬
tis & iudex. Iestis ẽ aũ cunctis malefi¬
eis: & adulteris. Hȩc enĩ crimina ꝑpe¬
trant᷑ occultȩ. &s id̾o. ꝓferunt᷑ in me-¬
diũ. ne diu lateant. Post maleficos. po¬

Expanded text:
rgabit filios Levi; tempus est enim, ut judicium incipiat a domo Dei, et alibi scribitur: A sanctis meis incipite. In filiis autem Levi omnem sacerdotalem intellige dignitatem. Si autem sacerdotes purgandi sunt et colandi, ut purum aurum remaneat et argentum, quid de ceteris est dicendum? Qui quum emundati fuerint et colati, tunc offerent Domino justa sacrificia, et placebit sacrificium eorum, quod offerunt pro Judapacem ejus mente conspiciunt, sicut dies saeculi, et sicut anni antiqui; ut quomodo in principio placuerunt Deo, sic post peccatum et poenitentiam placere incipiant; cum omni fuerint peccatorum sorde purgati. Et accedam, inquit, ad vos in judicio, et ero testis velox. Quanta formido judicii, cum ipse sit testis et judex. Testis est autem cunctis maleficis et adulteris, haec enim crimina perpetrantur occulte, et ideo proferuntur in medium, ne diu lateant. Post maleficos po
Abbreviated transcription (Latin):
cepto pͥncipio de qͦ infine suꝑ ioris
capituli diximꝰ. ñ multũ ab eoꝵ tͣns¬
lacione discordat: indigere ex po

Expanded text:
cepto principio, de quo in fine superioris capituli diximus, non multum ab eorum translatione discordat, indigere expo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ a suꝑiori usqueqͦ: idest usqueqͦ
cupient: usqueqͦ odibunt: Cupie¬
bant aũ noxia .&. odibant scienciã:
qͥlittere legalis suꝑficiem sequeban¬
tur. & sac ram̃ta euangelii q̃ ipse lit¬
monuit c̃uerti. En ꝓferã uobis
sꝑm meũ: & ostenda uerba mea.
Siad huc inqͥt ẽuerti negligitis. ꝓ¬
ferã uob̾ uindictã quã meruistis:
ostendã ẽẽ ueracia. Sꝑm qͥppe su¬
ũ. potenciã ulcionis nominat: de
qͦ moyses ait. Misisti sꝑm tuũ. &
cooꝑuit eos mare. eẜ inlibro beati
iob dictũ ẽ. iniqͦs flante deo ꝑisse:¬

Expanded text:
dum est a superiori usquequo, id est, usquequo dum est a superiori usquequo, id est, usquequo cupient, usquequo odibunt, capiebant autem noxia et odibant scientiam, qui litterae legalis superficiem sequebantur, et sacramenta Evangelii, quae ipsa litmonuit converti. En proferam vobis spiritum meum, et ostendam verba mea. Si adhuc, inquit, converti negligitis, proferam vobis vindictam quam meruistis, ostendam esse veracia. Spiritum quippe suum potentiam ultionis nominat, de quo Moyses ait: Misisti spiritum tuum et cooperuit eos mare, et in libro beati Job dictum est, iniquos flante Deo perisse
Abbreviated transcription (Latin):
in apłis suis loq̃bat᷑. E quibꝰ unꝰ aie
tarũ urbis. etiã synagoge maio¬
res intelligi. inqͥbꝰ sapie neia dis¬
putabat. cũ et iã legis ꝑitos & pha¬
riseos & sacerdotes. ꝑ apłos lo¬
quens. suã reuocabat ad grãm:
ita ut sic̃ lucas ait. multa etiam
turba sacerdotũ obediret fidei.
Qͥd auͣ eade sapiencia clamitet.
adiungit᷑. Asqueqͦ pariili dili¬
gitis infanciã: u squeqͦ paruuli
sensu. ueteris instrum̃ti cerimo¬
nias: nouo clarescente diligitis:
Usqueqͦ moysen. x ꝑo: euange¬
filius ipse ueniens ꝑ fectis sensu
c̃tulit.Quãdiu inqͥt hec agitis:
Iã uidistis x ꝑ in in carne: iã mira¬
cula facient̾ẽ & docent̾e. ñ tantu
spreiustis: s & occidistis. Saltẽ
modo resuscitatũ a mortuis. &
p̃sidentẽ cȩlo diligite. & dimittet
uob̾ scelus qͦd cõmisistis. Et stulti¬
ea q̃ sibi st̃ noxia cupient.: ꝙ in pru¬
dentes odibunt scienciã. Prȩponen¬

Expanded text:
apostolis suis loquebatur. E quibus unus aiebapostolis suis loquebatur. E quibus unus aiebtarum urbis etiam Synagogae majores intelligi, in quibus sapientia disputabat, cum et legisperitos, pharisaeos, et sacerdotes, per apostolos loquens, suam revocabat ad gratiam; ita ut, sicut Lucas ait: multa etiam turba sacerdotum obediret fidei. Quid autem eadem sapientia clamaret, adjungitur:-- Usquequo, parvuli, diligitis infantiam? Usquequo parvuli sensu veteris Instrumenti caeremonia, novo clarescente diligitis? Usquequo Moysen Christo, EvangeFilius veniens perfectis sensu contulit? Quandiu, inquit, haec agitis? Jam vidistis Christum in carne, jam miracula facientem et docentesprevistis, sed et occidistis, saltem modo resuscitatum a mortuis et praesidentem coelo diligite, et dimittet vobis scelus quod commisistis Et stultiea quae sibi sunt noxia cupient, et imprudentes odibunt scientiam. Praeponen
Abbreviated transcription (Latin):
impleta ꝓphecia q̃ dixͣ. Neq audiet
aliqͥs in plateis uocẽ eiꝰ. At post re¬
surrec tionẽ sapiencia foris p̃dica¬
plateis dabat uocẽ suã. qͥa in latitu¬
dine plebiũ manfeste. q̃ ante pau¬
cos docuerat replicabat: impleto
uerbo qͦd eisd̃e siuis prȩconibꝰ ait.
Quȩ dico uobis inte nebris. dicite
inlumine: & qͦd in aure auditis. pͣdi
cate suꝑ tecta. In capite turbarũ
clamitat: qͥa etiã pͥncipibꝰ qͥ sibi e
preualuisse ut crucifigeret᷑ uide¬
bant᷑ reatũ homicidii qͦd ꝑ petra¬
rant. palã reducebat ad memori¬
ã eosq ad pȩnitenciȩ remediũ uo¬
cabat. I foribꝰ inqͥt portarũ ur¬
bis ꝓfert uerba sua. Urbs dñi ec¬
clesia ẽ. ex utroq popło. iudeor
uide licet & genciũ adunata. Cuius
portarũ fores. st̃ doctores: qͥuer¬
bũ p̃dicando. credentes in eam in¬
troducunt. C in foribꝰ portarũ eiꝰ
uerba sua sapiencia ꝓferebat: cũ

Expanded text:
impleta prophetia quae dixit: Neque audiet impleta prophetia quae dixit: Neque audiet aliquis in plateis vocem ejus . At post resurrectionem sapientia foris praedicaplateis dabat vocem suam, quia in latitudine plebium manifeste, quae antea paucos docuerat, replicabat, impleto verbo quod eisdem suis praeconibus ait: Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aurcate super tecta . In capite turbarum clamitabat, quia etiam principibus qui sibi ei praevaluisse ut crucifigeretur videbantur, reatum homicidii quod perpetrarant, palam reducebat ad memoriam, eosque ad patientiae remedium vocabat. In foribus, inquit, portarum urbis profert verba sua. Urbs Domini Ecclesia est, ex utroque populo Judaeorum videlicet et gentium, adunata. Cujus portarum fores sunt doctores, qui verbum praedicando, credentes in eam introducunt. Et in foribus portarum ejus, verba sua sapientia proferebat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
subtiles eiꝰ cogitaciones qͥbꝰ sedulus
inqͥrit qualit᷑ pȩcunias augeat: ta¬
lesq semitȩ rapiunt ad interitũ
animas posside neiũ: idest eoꝵ qͥ pos¬
sessionibꝰ pȩc uniarũ. ultra racionẽ
dibꝰ in uigilant. semet ipsos hoc a¬
gentes ꝑdunt. uerũ etiã eodẽ orqͥ¬
ne. tam̃ & si minore reatu. om̃s aua¬
ri meditaciones qͥ thesaurũ deo
p̃fert̃. hunc ad interitũ trahunt.
Alit᷑. Sic semitȩ om̃is auari: animas
posside neiũ rapiunt .T.ali fine ut
dat eos qͥ possessionibꝰ habundañ.
ut ipse pocius hoc agendo pereat
Pauꝑes nãq qͦs nichil possidere
cernit: cur occidat: ubi qͦd spoli¬
et ñ inuenit. Nuc usq ꝑsecucio¬
nes quas iudȩi xꝑo intulere. des¬
cribunt᷑: binc referunt᷑ ea q̃ ipse
ipsisq p̃cepit ne ante passionẽ suã
monte ẽspexerant cuiquã dicereNt:
magisq tunc suȩ potenciã maie¬
statis oꝑibꝰ. quã uerbis ostendebat:

Expanded text:
subtiles ejus cogitationes, quibus sedulus subtiles ejus cogitationes, quibus sedulus inquirit, qualiter pecunias augeat, talesque semitae rapiunt ad interitum animas possidentium, id est eorum qui possessionibus pecuniarum ultra rationem dibus invigilant, semet hoc agentes perdunt; verum eodem ordine, tametsi minore reatu omnes avari meditationes quae aurum Deo praeferunt, hunc ad interitum trahunt. Aliter, sic semitae omnis avari animas possidentium rapiunt, tali fine, ut dat eos qui possessionibus abundant, ut ipse potius hoc agendo pereat. Pauperes namque quos nil possidere cernit, cur occidat, quo spolia non invenit. Huc usque persecutiones quas Judaei Christo intulere describuntur: huc referuntur ea quae ipse ipsisque praecepit ne ante passionem et remonte conspexerant, cuiquam dicerent, magisque tunc suae potentiam majestatis, operibus quam verbis ostendebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ut tẽporali morte plectant᷑ ẽ¬
tra animas aũ dicit. ut ȩt̃na quoq
animarũ ꝑdicione danment᷑. Quod
cũ ad om̃s qͥ sanguini insidiant᷑¬
& fraude sibi uiuendũ estimant ꝑ¬
tineat: specialit᷑ tam̃ uideis con¬
gruit. qͥ in sonti dño tendiculas
absconderͣt: eiꝰq apłos uirtutum
pennis fultos. dolis circũuenire
satagebant. Contra suũ namq
sanguinẽ. suasq animas agebant:
qͥ tim̃tes ne tͣrestre regnũ ꝑderent.
celi tͣreq regẽ occidert̃. Cȩli ciues
ꝑ seq̃bant᷑ int̾ra. ideoq &. qͦd int̾ris hi¬
bebant. & qͦd incȩładqͥrere poterarͣ̃
regnũ ꝑdidert̃. Generalit᷑ aũ dicen¬
dũ. qͥa qͥcũq ocłos fidei habet aꝑtos.
accipitq a dñõ pennas colu̾bȩ quib¬
ad et̃nã uolet reqͥem. frustra tali
nectant laq̃os mali: seq ipsos poci¬
us hoc p̃sumendo ꝑimant. Sie se¬
mitȩ om̃is auari.: animas possiden¬

Expanded text:
nem, ut temporali morte plectantur; conem, ut temporali morte plectantur; contra animas autem dicit, ut aeterna quoque animarum perditione damnentur. Quod cum ad omnes qui sanguini insidiantur, et fraude sibi vivendum existimant, pertineat, specialiter tamen Judaeis congruit, qui insonti Domino tendiculas absconderunt, ejusque apostolos, virtutum pennis fultos, dolis circumvenire satagebant. Contra suum namque sanguinem suasque animas agebant, qui timentes ne terrestre regnum perderent, coeli terraeque regem occiderunt, et coeli cives persequebantur in terra; ideoque et quod in terris habebant, et quod in coelis acquirere poterant, regnum perdiderunt. Generaliter autem dicendum quia quicunque oculos fidei habet apertos, accipitque a Domino pennas, ut columbae, quibus aeternam volet ad requiem, frustra tali nectant laqueos mali, seque ipsos potius hoc praesumendo perimunt.-- Si semitae ejus avari animas possiden
Abbreviated transcription (Latin):
erint. & inȩt̃nũ mansura pͣuideant.
qbꝰ simul ocłis & reꝓbor. suꝑbiam
cito ẽsũm anda &s̃. torm̃ta sequencia
semꝑ mansura ꝑspiciunt. Potest & ita
accipi. qͦd retȩ dicat ꝑ niciosã malor
doctrinã: quã ab eo loco ẽtexuit u¬
bi ait. si te lactauerint peccatores.
ne adqͥescas. frustraq tale iaciat᷑ re¬
te ante eos. qͥ mundis ocłis cordis su¬
ꝑna c̃tẽplent᷑: ꝗͥ dicere norint cũ
ꝓpħa. anima nr̃a sic̃ passer erepta ẽ
de laq̃o uenanciũ. Facile enĩ laq̃os
qͥ int̾ra tendunt᷑ cauet: qͥ ẽuersaci¬
oñe habet in cęlis. Utrũq gͦ rete
frustra bonis parant reꝓbi: qͥa & si
suadent iniqua. suꝑant᷑ iustoꝵ. sa¬
piencia. & si inferͣt aduersa. ẽtemp¬
nunt᷑ paciencia: insuꝑ & ipsi tẽpͣta¬
tores. suis se ꝑdunt insidiis. Unde
recte subdit᷑. Ipsiq ẽtra sanguinẽ
suũ insidiant᷑. &. moliunt᷑ fraudes
c̃tra animas suas. Contra sangui¬

Expanded text:
erunt, aeternum mansura videant. erunt, aeternum mansura videant. Quibus simul oculis et reproborum superbiam cito consummandam, et tormenta sequentia semper mansura prospiciunt. Potest et ita accipi, quod rete dicat perniciosam malorum doctrinam, quam ab eo loco contexunt, ubi ait: Si te tractaverint peccatores, ne acquiescas, frustraque tale jaciatur rete ante eos, qui mundis oculis cordis superna contemplentur, qui dicere norint cum Propheta: Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium . Facile enim laqueos, qui in terra tenduntur, cavet, qui conversationem habet in coelis. Utrumque ergo rete frustra bonis parant reprobi, quia etsi suadent iniqua, superantur justorum sapientia, etsi inferunt adversa, contemnuntur patientia. Insuper et ipsi tentatores suis se perdunt insidiis, unde recte subditur: Ipsique contra sanguinem suum insidiantur, et moliuntur fraudes contra animas suas. Contra sangui
Abbreviated transcription (Latin):
festinant ut effundant sanguinẽ.
Non solũ ad malũ qͦd tẽporalit᷑ oꝑ an¬
t᷑. s et iã ad malũ qͦd ꝑpetuo passuri
st̃ impii ꝓꝑant: qͦciens ad patrandũ
homicidiũ uel aliud qͥd sceleris agen¬
dũ festinant. Nã qͣntũ uidentes ad
facinꝰ implendũ ducunt᷑. tantũ ñ ui¬
dentes ad tolerandã ꝓ facmore pe¬
nã . ꝓpinquant. Hec de insidiatorio
nr̃i saluatoris: ualent specialit᷑ in¬
telligi. Sequens aũ uersicłs: de fide¬
libꝰ eiꝰ equȩ prauors maliciã sustinen¬
tibꝰ generalit̾ in serit᷑. Erustra autẽ
iacit᷑ retȩ: ante ocłos penator. Tru¬
stra & enĩ laquȩus ꝑ secucionis aut
mortis tendit᷑ electis. qͥ pennas ha¬
bent spei & caritatis. cȩterarũq
uirtutũ: qͥbꝰ & cȩlestia dũ uiuunt de¬
siderant:  ad hec post mortẽ mereant᷑
ꝑtingere. Habent & ocłos m̃tis. ꝑ qͦs
.&. mala q̃ ab impus sustinent ocius
transitura: & bona q̃ sustinendo meru¬

Expanded text:
nant ut effundant sanguinem. Non solum ad malum quod temporaliter operentur, sed etiam ad malum quod perpetuo passuri sunt, impii properant, quoties ad patrandum homicidium, et aliud quid sceleris agendum festinant: nam quantum videntes ad facinus implendum ducuntur, tantum non videntes ad tolerandam pro facinore poenam propinquant. Haec de insidiatoribus nostri Salvatoris valent specialiter intelligi, sequens autem versiculus de fidelibus ejus aeque pravorum malitiam sustinentibus generaliter inseritur. Frustra autem jacitur rete ante oculos pennatorum. Frustra enim laqueus persecutionis aut mortis tenditur electis, qui pennas habent spei et charitatis, caeterarumque virtutum quibus et coelestia dum vivunt desiderent, et ad hoc post mortem mereantur pertingere. Habent et oculos mentis, per quos et mala, quae ab impiis sustinent, ocius transitura, et bona quae sustinendo meru