comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nte hoc trienniũ quo
tempore hinc abii ubi a
narbona nauẽ soluimus.
quinto die portu africe
umus. Adeo prosꝑa di nu¬
tu naigatio fuit Libuit quor¬
animo adire cartaginẽ. loca uisi¬
tare scõii: & precipue ad sepubi¬
chrũ
cypriani martyris adorare. Quin¬
todecimo iitur die adportum
regressi: ꝓfectiq in altum alexan¬
driã petentes. reluctante austro
pene in sirti illati sumus. Quod
ꝓindi naute cauentes: iactis nauẽ¬
anchoris sistunt. Sub oculis aute
terra continens erat. in qua sca¬
plus egressi cũ uacua ab humano
cultu om̃ia cerneremus: ego stu¬
diosius explorandorũ locorum
gr̃a longius processi. tribus fere
alittore milibus parnum tugu¬
rium inter harenas conspicio.
contiguum terre. satisfirmis ta¬
brilis constructũ: non quod ihi
uis ymbriũ ulla timeatur. Fuisse
atit illic pluinã. ne quando quidẽ
auditũ est: sed quod uentorũ tant¬
ius est. ut si quando uelelem̃tior
celo aliquantulũ spirare flatus
ceꝑit: maius m illis terris quam

Expanded text:
nte hoc triennium, quo tempore hinc abii , ubi a Narbona navim solvimus, quinto die portum Africae intravimus, adeo prospera Dei nutu navigatio fuit. Libuit animo adire Carthaginem, loca visitare sanctorum, et praecipue ad sepulcrum Cypriani martyris adorare. Quinto decimo igitur die ad portum regressi, profectique in altum Alexandriam petentes, reluctante Austro, pene in Syrtim illati sumus: quod providi nautae caventes, jactis anchoris navim sistunt. Sub oculis autem terra continens erat, in quam scaphis egressi cum vacua ab humano cultu omnia cerneremus, ego studiosius explorandorum gratia longius processi. tribus fere a litore milibus paruum tugurium inter harenas conspicio, contiguum terrae, satis firmis tabulatis constratum, non quod ibi uis imbrium ulla timeatur — fuisse autem illic pluuiam, ne quando quidem auditum est —, sed quod uentorum ea uis est, ut si quando uel clementiore caelo aliquantulus coeperit, majus in illis terris, quam
Abbreviated transcription (Latin):
rauerunt. Mira dicturus sum
leenã post dies quinq: ad auctorẽ
tantibeneficii reuertisse: eidẽq
inusitate fere pellẽ ꝓ munere
de tulisse. Quaplerumq sc̃s ille
quasi adminculo eircñtectus:
ñ dedignatus est munus sũpsisse¬

Expanded text:
ent. mira dicturus sum, leaenam post dies quinque ad auctorem tanti beneficii reuertisse eidemque inusitatae ferae pellem pro munere detulisse: qua plerumque sanctus ille quasi amiculo circumtectus non dedignatus est munus per besti
Abbreviated transcription (Latin):
ingenii: ac moderate naturȩ fri¬
gidiora ego uidi. Et cũ dicerent.
mirũ qͦd tã austerã tenere c̃tinen¬
tiã uelis: Respondebat. Austeriora
ego uidi. Sicq usq ad diẽ uocatioñ¬
suȩ in fatigabili celestiũ bonorum
desiderio corpꝰ senile int̾ cotidiana
ieiunia domabat: multisq & ũbo
& conu̾satione salittis fuit.

Expanded text:
ingenii ac moderatae naturae: « Friingenii ac moderatae naturae: « Frigidiora ego vidi. » Et cum dicerent: « Mirum quod tam austeram tenere continentiam velis! » Respondebat: « Austeriora ego vidi. » Sicque usque ad diem suae vocationis infatigabili caelestium bonorum desiderio corpus senile inter quotidiana jejunia domabat, multisque et verbo et conversatione saluti  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui iudelicet monasterio tem¬
pore illo religiosȩ ac modeste
uite abbas a pͣsbit he dilualdus¬
ñ erat: qͥ nc̃ episcopalẽ lindisfar¬
nensis eccłe. cathedrã candignus
mansionis secretiorẽ: ubi liberiꝰ
continus in orationib famulã¬
tui sui conditoris uacaret. Et
qͥa locꝰ ipse sup ripã fluminis erat
fectũ ingredi. ac sepius in eo super¬
incantib undis immergi: sicq ibidẽ
quandi sustinere posse uidebat᷑
psalmis uel p̾cibus insistere. fixusq
manere: ascendente aqua fluminis
deponere curabat: donec ex suo
corpore cale fierent & siccarentur.
Cuinq tẽpore hiemali defluentibꝰ
circa eũ sed & fractarũ crustis gla¬
cierum. qͣs & ipse aliquando c̃tͥue¬
rat. qͦ haberet locũ standi siue un¬
uidebant. mir ũ fr̃ drictelme. hoc
enĩ erat uiro nom̃. quod tantam
frigoris asperitatẽ ulla ratione
tolerare p̾uales: Respondebat ille
simplicit᷑. Erat nanq homo siplicis

Expanded text:
Cui videlicet monasterio temCui videlicet monasterio tempore illo religiosae ac modestae vitae abbas et presbyter Aediluald praeerat, qui nunc episcopalem Lindisfarnensis Ecclesiae cathedram condignis mansionis secretiorem, ubi liberius continuis in orationibus famulatui sui Conditoris vacaret. Et quia locus ipse super ripam fluminis erat fectum ingredi, ac saepius in eo supermeantibus undis immergi; sicque ibidem quamdiu sustinere posse videbatur, psalmis vel precibus insistere, fixusque manere ascendente aqua fluminis deponere curabat, donec ex suo corpore calefierent et siccarentur. Cumque tempore hiemali defluentibus circa eum semifractarum crustis glacierum, quas et ipse aliquando contriverat quo haberet locum standi sive imvidebant: « Mirum, frater Drycthelme hoc enim erat viro nomen, quod tantam frigoris asperitatem ulla ratione tolerare praevales! » Respondebat ille simpliciter, erat namque homo simplicis
Abbreviated transcription (Latin):
hec uescio quo ordiue repente¬
me int̾ homines niuere c̃no.
Hec ꝙ alia q̃ uiderat idem uir
dñi. ñ om̃ib passim desidiosis ac
uite suȩ in curiosis reserre nolebai.
sed illis solũmͦ qͥ uel torm̃tori me¬
tu pterrtu. uel spe gaudioꝵ phen¬
niũ delectati. ꝓsectũ pictatis ex
ciꝰ uerbis haurire uolebant.
Deniq in uicina cellȩ illius ha¬
bitabat quidã monacꝰ nomine
hengis lus. p̾sbiteratꝰ etiã quem
minens: qͥ ad huc sup ẽ. & in hib̾nia
insula solitariꝰ ultimã uitȩ ȩtatẽ
pane cybario. & frigida aqua su¬
stentat. Hic sepuis ad eundem
uirũ ingrediens: audiuit ab eo
repetita interrogatione. que et
his pauca ꝑstrin ximꝰ. Narrabat
aut̃ insiones suas etiã regi iulfrido
uiro unde cunq doctissimo: &
tã libent̃ tãq studiose ab illo au
supra memorato inditꝰ. ac mona¬
chica sit tonsura coronatꝰ: atq
ad cũ audiendii sepissue cũ illas
in partes deuenisset accederet.

Expanded text:
hęc, nescio quo ordihęc, nescio quo ordime inter homines vivere cerno. » Haec et alia quae viderat idem vir Domini, non omnibus passim desidiosis ac vitae suae incuriosis referre volebat, sed illis solummodo qui, vel tormentorum metu perterriti, vel spe gaudiorum perennium delectati, profectum pietatis ex ejus verbis haurire volebant. Denique in vicinia cellae illius habitabat quidam monachus, nomine Haemgils, presbyteratus etiam quem aeeminens, qui adhuc superest, et in Hibernia insula solitarius ultimam vitae aetatem pane cibario et frigida aqua sustentat. Hic saepius ad eumdem virum ingrediens, audivit ab eo repetita interrogatione, quae ethis pauca perstrinximus. Narrabat autem visiones suas etiam regi Aldfrido viro undecumque doctissimo; et tam libenter, tamque studiose ab illo audsupra memorato inditus, ac monachica sit tonsura coronatus, atque ad eum audiendum saepissime cum illas in partes devenisset accederet.
Abbreviated transcription (Latin):
in dic indicii ad nisionẽ xp̃i et
gaudia regni cclestis intrabunt.
Nã quieũq in om̃i uerbo & oꝑe
ꝙ cogtiatione ꝑfecti sunt: mox
de corpore egressi ad regnum
cȩleste ꝑueniunt. Ad eniꝰ uici¬
nia ꝑtinet locꝰ ille: ubi sonum
cautileue dulcis eũ odore sua¬
utiatis ac splendore lucis audisti.
Tu aut̃ lnc ad corpꝰ reũti. et
rursũ uit̃ hommes uiuere de¬
bes: si actus tuos curiosins dis¬
cutere. & mores. ser monesq tuos in
rectitudine ac sĩplicitate seruare
studieris: accipies post mortẽ et
ipse locũ mansionis int̾ hec quȩ
cernis agmina letabunda sp̃uũ beatoꝵ
Namq ego eũ ad tẽpꝰ abscessissem
ate: ad hoc feci ut qͥd de te fieri
deberet agnoscerẽ. Hec mͥ eñ dixis¬
set: multũ detestatꝰ sũ reuerti ad
corpꝰ delectatꝰ nimirũ suauitate
ac decore loci illiꝰ quẽ intuebat᷑
sumul & consortio eor qͦs millo
iudebã: nec tam̃ aliquidd ductorẽ
meũ rogare audcbã. Sed inter

Expanded text:
in die judicii ad visionem Christi et in die judicii ad visionem Christi et gaudia regni caelestis intrabunt. Nam quicumque in omni verbo et opere et cogitatione perfecti sunt, mox de corpore egressi ad regnum caeleste perveniunt: ad cujus vicina pertinet locus ille, ubi sonum cantilenae dulcis cum odore suavitatis ac splendTu autem, quia nunc ad corpus reverti et rursum inter homines vivere debes, si actus tuos curiosius discutere et mores sermonesque tuos in rectitudine ac simplicitate servare studueris, accipies et ipse post mortem locum mansionis inter hęc, que cernis, agmina letabunda spirituum beatorum. Namque ego, cum ad tempus abscessissem a te, ad hoc feci, ut, quid de te fieri deberet, agnoscerem.' Hęc cum mihi dixisset, multum detestatus sum reverti ad corpus, delectatus nimirum suavitate ac decore loci illius, quem intuebar, simul et consortio eorum, quos in illo videbam, nec tamen aliquid ductorem meum rogare audebam. Sed inter
Abbreviated transcription (Latin):
feruentib & frigoribus horren¬
da rigidis: ipse ẽ. locꝰ in quo ex¬
aminandȩ & castigandę sunt
anime illoꝵ. qͥ differentes c̃fiteri
& eiñdare scelera quȩ fecerant:
in ipso tandẽ mortis articulo
ad penitentiã confugiunt. & sic
de corpore exeunt. Qui tamen
qͥa confessionẽ & pęnitentiã uel
in morte habuerunt: om̃s in die
Multos aut p̾ces uiuentiũ et
elemosinȩ & ieiunia. & maxime
celebratio missarĩi: ut etiã ante
diẽ iudicii liberent᷑. ad iuuant.
Porro puteus ille flãmiuomus
ac piitidus quẽ uidisti: ipsum ẽ.
os gehennȩ. In qͦ qui semel ⁊ͣ ci¬
derit. nũquã inde liberabitur
in euũ. L ocꝰ uͦ iste florifer. in qͦ
pulcherimam haĩc uuentutt̃
iocũdari ac fulgere conspicis.:
ipse ẽ. in quo recipunt᷑ animȩ con
qui in bonis qͥdẽ oꝑb: de corpore
ereunt: ñ tam̃ sunt tante ꝑfecꝰ¬
tionis. ut in regnũ cęloꝵ statim
mercant᷑ introduei. Qui tam̃ om̃s

Expanded text:
ferventibus et frigoribus horrenferventibus et frigoribus horrenda rigidis, ipse est locus, in quo examinandę et castigande sunt anime illorum, qui differentes confiteri et emendare scelera, quę fecerunt, in ipso tandem mortis articulo ad penitentiam confugiunt et sic de corpquia confessionem et poenitentiam vel in morte habuerunt, omnes in die Multos autem preces viventium et eleemosynae et jejunia et maxime celebratio missarum, ut etiam ante diem judicii liberentur, adjuvant. Porro puteus ille flammivomus ac putidus quem vidisti, ipsum est os gehennae, in quo quicumque semel inciderit nunquam inde liberabitur in aevum. Locus vero iste florifer, in quo pulcherrimam hanc juventutem jocundari ac fulgere conspicis, ipse est in quo recipiuntur animae eorum qui in bonis quidem operibus de corpore exeunt, non tamen sunt tantae perfectionis, ut in regnum caelorum statim mereantur introduci qui tamen omnes
Abbreviated transcription (Latin):
rime agminũ lȩtantiũ . C.ñq int̃
choros feliciũ incolarũ medios me
duccret: cogitare cȩpi. qd hoc for¬
tasse esset regnũ cęloꝵ. de quo p̃¬
dicari sepius audini. Respondit
ille cogitatui meo. Non inquiens.
ñ hoc ẽ. regnũ cȩlori. qđ̾ autumas.
Cumq ꝓcedentes transisemus.
aspicio ante nos multo maiorem
luminis grãm quã prius. in qua
etiã uocẽ cantantiũ dulcissimam
audim̾. Sed & odoris flagrantia
miri. tanta de loco effundebatur:
ut lus quãc ant̾ear degustans. quasi
marimũ rebaraã per modicus mͥ
odor indertt᷑ sic̃ iam lux camipi
florentis exiia. in cõparatione eiꝰ¬
sperarẽ: repente dnctor substitit.
Nec mora gressũ retorquens. ipsa
me qua uenimꝰ uia reduxͣ. Cũq
reũsi ꝑueniremꝰ ad mansiones illas
lȩtas sp̃uum candidator: dix̃ mͥ.
Scis quȩ sunt ista om̃ia quȩ ui¬
disti: Respondi ego. Non. Et ait.
Uallis illa quã aspexisti. flãmis

Expanded text:
rimae agminum laetantium. Cumque inter rimae agminum laetantium. Cumque inter choros felicium incolarum medios me duceret, cogitare coepi quod hoc fortasse esset regnum celorum, de quo predicari sepius audivi. Respondit ille cogitatui meo: 'Non' inquiens 'hoc est regnum celorum, quod autumas.' Cumque procedentes transissemus aspicio ante nos multo maiorem luminis gratiam quam prius. In qua etiam vocem cantantium dulcissimam audivi. Sed et odoris fraglantia miri tanta de loco effundebatur, ut is, quem ante degustans quasi maximum rebar, iam permodicus mihi odor videretur, sicut etiam lux illa florentis eximia in compa/ratione eisperarem, repente ductor subsistit. Nec mora, gressum retorquens, ipsa me, qua venimus, via reduxit. Cumque reversi pervenissemus ad mansiones illas lętas spirituum candidatorum, dicit mihi: 'Scis, quę sint ista omnia, quę vidisti?' Respondi ego: 'Non.' Et ait: 'Vallis ista, quam aspexisti, flammis
Abbreviated transcription (Latin):
eos fugaũ : erat ipse qͥ ante me
ducebat. Qui mox conuersus
solis brumalẽ me dͥucere cępit
Nec mora ex emptũ tenebris:
in auras me serenȩ lucis eduxit.
Cũq me in luce aꝑta duceret:
uidi ante nos murũ ꝑ maximũ.
cuiꝰ neq loñgitudini hinc moe
altitudini ullus ẽeᷤ terminus
uideretur. Cepi aut̃ mirari quare
ad murũ accederemꝰ: cũ in eo nul¬
lam ianuã. nel fenestrã. uel ascen¬
sũ alicubi conspicerẽ. Cñ gͦ ꝑuenis¬
semꝰ ad mur ũ: statĩ nescio qͦ ordine
fuimꝰ in sũmitare eiꝰ. Et ecce ibi
cãpuserat latissimꝰ ac letissimus.
tantaq flagrantia uernantium
flosculoꝵ plenꝰ: ut om̃em mox
fetorẽ tenebrose fornacis qͥ me
ꝑuaserat. effugaret ad mirandi huiꝰ
suauitas odoris. Tanta aut̃ lux
cuncta ea loca ꝑfuderat: ut om̃is
splendore diei siue solis meridiani
radiis. uideret᷑ e̾e̾ p̃clarior. Erant¬
q: in cãpo hoc innumera hominũ
albator. conuenticula: sedesq plu¬

Expanded text:
eos fugavit erat ipse qui me ante eos fugavit erat ipse qui me ante ducebat: qui mox conversus a ortum solis brumalem me ducere coepit. Nec mora, exemptum tenebris in auras me serenae lucis eduxit: cumque me in luce aperta duceret, vidi ante nos murum permaximum, cujus neque longitudini hinc vel inde, neque altitudini ullus esse terminus videretur. Coepi autem mirari quare ad murum accederemus, cum in eo nullam januam vel fenestram vel ascensum alicubi conspicerem. Cum ergo pervenissemus ad murum, statim nescio quo ordine fuimus in summitate ejus. Et ecce ibi campus erat latissimus ac laetissimus, tantaque fragrantia vernantium flosculorum plenus, ut omnem mox foetorem tenebrosae fornacis, qui me pervaserat, effugaret admirandi hujus suavitas odoris. Tanta autem lux cuncta ea loca perfuderat, ut omni splendore diei, sive solis meridiani radiis videretur esse praeclarior. Erantque in hoc campo innumera hominum albatorum conventicula, sedesque plu
Abbreviated transcription (Latin):
illius ardentis. Factũq ẽ. ut longiꝰ
subxitib eis. fletũ hominũ & risũ
demonior. clare discernere neqͥrẽ.
sonũ tam̃ ad huc ꝓmiscuũ in aurib
haberẽ Interea ascender unt qͥdã
sp̃uum obscuroꝵ de abisso illa flã¬
miuoma: ꝙ accur rentes circũde¬
dert̃ me. atq oculis flãmantibus
& de ore ac narib ignẽ putidum
efflantes agebant. Rorcipib: qͦq:
igneis quos tenebant in manibus.
minitabant᷑ me comprehendere:
nec tam̃ me ullatenꝰ contingere.
tã & si terrere p̾sumebant. Qui¬
cũ undiq uersũ hostib & cęcitate
tenebrarũ conclusus. huc illucq
oc ulos circũferrẽ. si forte aliunde
qͥd auxilii. qͦ saluarer ad uenir&:
apparuit retro nia qua uenerã.
tenebras. Qui paulatĩ crescens.
& ad me otiꝰ festinans: ubi apꝑqͥn¬
quauit. dispsi sunt & aufugerunt
om̃s qͥ me forcipib raꝑe querebant
sp̃s infesti. Ille aut̃ qͥ adueniens

Expanded text:
illius ardentis. Factumque est, ut cum longius illius ardentis. Factumque est, ut cum longius subeuntibus eis fletum hominum et risum demoniorum clare discernere nequirem, sonum tamen adhuc permixtum in auribus haberem. Interea ascenderunt quidam spirituum obscurorum de abysso illa flammivoma, et accurrentes circumdederunt me atque oculis flammantibus et de ore ac naribus ignem putidum efflantes angebaut. Forcipibus quoque igneis, quos tenebant in manibus, minitabantur me comprehendere, nec tamen me ullatenus contingere, tametsi terrere pcum undiqueversum hostibus et caecitate tenebratum conclusus huc illucque oculos circumferrem, si forte alicunde quid auxilii quo salvarer, adveniret, apparuit retro via  Al., viam tenebras, qui paulatim crescens et ad me ocius festinans ubi adpropinquavit, dispersi sunt et aufugerunt omnes qui me forcipibus rapere quaerebant spiritus infesti. « Ille autem qui adveniens
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ nc̃ ad sublimiora ꝓicerentur.:
ñẽ retractatis igniũ uaporibus
relaberent᷑ in ꝓsundo. Sed et
fetor in cõparabilis cum eisdem
uaporib ebulliens: om̃a illa tene¬
brarũ loca replebat. Et cũ di¬
tius ibi pauidꝰ consisterẽ. ut pote
in certꝰ quid agerẽ. qͦ uerterem
gressũ. qͥ me finis maneret. audio
subitũ post terga sonitũ. immanis¬
summi fletꝰ ac miserrimi. sumul et
cachinnũ crepitantẽ: quasi uulgi
in docti captis hostib insultantis.
Ut aut̃ sonitꝰ idẽ cdarior redditus
ad me usq ꝑuenit. considero tur¬
bã malignoꝵ. sp̃uum. quę quinq
animas hominũ merentes. ciulan¬
tesq ipsa multũ ęxultans & cachin¬
nans. medias illas trahebat ii te¬
nebras. E qͥb idelicet om̃ib ut
dinoscere potin. qͥdã erat attons
ut dericꝰ. qͥdã laicꝰ. quędã femina
Trahentes aut̃ eos spiritꝰ ma¬
ligni: descendert̃ in nicdiũ baratri

Expanded text:
tium nunc ad sublimiora proicerentur, tium nunc ad sublimiora proicerentur, nunc retractis ignium vaporibus relaberentur in profunda. Sed et fetor incomparabilis cum eisdem vaporibus ebulliens omnia illa tenebrarum loca replebat. Et cum diutius ibi pavidus consisterem utpote incertus, quid agerem, quo verterem gressum, qui finis me maneret, audio subitum post terga sonitum inmanissimi fletus ac miserrimi, simul et cachinnum crepitantem quasi vulgi indocti captis hostibus insultantis. Ut autem sonitus idem clarior redditus ad me usque pervenit, considero turbam malignorum spirituum, quę quinque animas hominum merentes eiulantesque ipsa multum exultans et cachinnans / medias illas trahebat in tenebras. E quibus videlicet hominibus, ut dinoscere potui, quidam erat attonsus ut clericus, quidam laicus, quedam femina. Trahentes autem eos maligni spiritus descenderunt in medium baratri
Abbreviated transcription (Latin):
gitationi meȩ ductor. qui me
precedebat. Non hoc momens
suspiceris: ñ enĩ hic insernꝰ efi
ille quẽ putas At cũ me hoc
spectaculo tã horrendo ꝑt̃ritũ
paulatĩ in ulteriora ꝓducerci:
uidi subito ante nos obscurari
incipe loca. & tenebris oinnia
repleri. Quas cũ intraremus.
in tantũ paulisp condensatȩ sunt.
ut nichil p̃ter ipsas aspicerem.
excepta dñ taxat specie & ueste
eiꝰ qͥme ducehat. Et cũ ꝓgre¬
derem᷑ sola sub nocte ꝑ u̾bras
ecce subito apparent ante nos
crebri flãmarũ terrarũ gt.
ascendentes qͣsi de puteo magno:
rurfũq decidentes in erindem.
Quo cũ ꝑductus essẽ. repente ducꝰ¬
tor m̃s disparuit. ac me soln in me¬
dio tenebrarũ & horride insionis
reliquit. At cũ idẽ globi ignium
sine uit̾iissione mͦ alta peterent.
mͦ una baratri repeterent: cerno
oñia que ascendebant fastigia flã¬
marũ plena ee̾ sp̃ib hominũ. qui
instar fauillarũ cũ fumo ascenden¬

Expanded text:
gitationi meę ductor, qui me gitationi meę ductor, qui me precedebat: 'Non hoc' inquiens 'suspiceris, non enim hic infernus est ille, quem putas.' At cum me hoc spectaculo tam horrendo perterritum paulatim in ulteriora perduceret, vidi subito ante nos / obscurari incipere loca et tenebris omnia repleri. Quas cum intrassemus, in tantum paulisper condensatę sunt, ut nihil preter ipsas aspicerem excepta dumtaxat specie et veste eius, qui me ducebat. Et cum progrederemur solo, sub nocte per umbras, ecce subito apparent nobis crebri flammarum tetrarum globi, ascendentes quasi de puteo magno, rursumque decidentes in eundem. Quo cum perductus essem, repente ductor meus disparuit ac me solum in medio tenebrarum et horrendę visionis reliquit. At cum ibi globi ignium sine intermissione modo alta peterent, modo ima baratri repeterent, cerno omnia, quę ascendebant, fastigia flammarum plena esse spiritibus hominum, qui instar favillarum cum fumo ascenden
Abbreviated transcription (Latin):
remꝰ: deuenimꝰ ad uallẽ multȩ
latitudinis ac ꝓfunditatis. infini¬
tȩ aut̃ longitudinis: quȩ ad leuã
nob̾ sita. unũ latꝰ flãmis feruentib
niniũ terribile. alterũ fernenti
grandine ac frigore ninium om̃a
ꝑflante atq urente. ñ mrnus in¬
tolerabile p̃ferebat. Utrũq aut̃
erat animab hominũ plenum.
quȩ uicissim hinc inde uidebantur.
quasi tẽpestates impetu iactari. Caĩ
enĩ uim feruoris imm̃si tolerare
ñ possent: psiliebant miserȩ in me¬
diũ frigoris infesti. Et cum neq
ibi quippiã requici in uenire uale¬
rent: resili bant rur sus urena̾ę.
in medio flãmarũ inextingnbiliũ.
Cũq hac infelici incissitudine
longe lateq ꝓ ut aspicere poterã.
sine ulla qͥetis int̾capẽdine in nu¬
merabilis sp̃uum deformiñ mul¬
ttudo torqueret᷑: cognare cepi.
qđ luc fortasse esset infernꝰ. de
cuiꝰ torm̃tis intolerabilib narra¬
re sepius audiui Respondit co¬

Expanded text:
remus, devenimus ad vallem multe remus, devenimus ad vallem multe latitudinis ac profunditatis, infinitę autem longitudinis. Que ad levam nobis sita, unum latus flammis ferventibus nimium terribile, alterum furenti grandine ac frigore nivium omnia perflante atque fervente non minus intolerabile preferebat. Utrumque autem erat animabus hominum plenum, quę vicissim hinc inde videbantur quasi tempestatis impetu iactari. Cum enim vim fervoris inmensi tolerare non possent, prosiliebant misere in medium frigoris infesti, et cum neque ibi quippiam requiei invenire valerent, resiliebant rursus urendę in medium flammarum inextinguibilium. Cumque hac infelici vicissitudine longe lateque, prout aspicere poteram, sine ulla quietis intercapedine innumerabilis spirituum deformium multitudo torqueretur, cogitare cepi, quod hic fortasse esset infernus, de cuius tormentis intolerabilibus narrari sepius audivi. Respondit co
Abbreviated transcription (Latin):
dissimib ex hoc tẽpore uiuendũ est.
Statimq surgens: abiit ad uillulȩ
oratoriũ. Eit usq ad diẽ in oratio¬
ne ꝑsistcus: mox omnẽ quã possede¬
rat substantiã. in tres diuisit por¬
tiones. E quib unã conuigi. alterã
filiis tradidit: tertiã sibi ipse re¬
tentans. statĩ paupib distribuit.
Nec multo post scłi curis absolutꝰ:
ad monaster iũ mailros qđ tuidi
fluminis circiuflexu. maxima
ex parte claudit᷑ ꝑ uenit Acceptaq
tonsura. locũ secrete mansionis quã
p̃uiderat abbas intrauit: & ibi usq
ad diẽ mortis in tanta m̃tis ac cor¬
poris contritione durauit: ut
multa illũ que alios laterent uel
horrenda uel desideranda uidisse.
ctiã si lingua sileret. conuersatio
loqueret᷑. Narrabat aut̃ hoc modo
quod tuderat. Lucidus inquiens
aspectu. & clarus erat indum̃to:
qui me ducebat. Incedebamꝰ aut̃
tacentes : ut uidebat᷑ mͥ contra
ortũ solis sol stiualẽ. Cũq: ãbula¬

Expanded text:
dissimili ex hoc tempore vivendum est:' dissimili ex hoc tempore vivendum est:' Statimque surgens abiit ad villulę oratorium, et usque ad diem in oratione persistens, mox omnem, quam possederat, substantiam in tres divisit portiones. E quibus unam coniugi, alteram filiis tradidit, terciam sibi ipse retentans statim pauperibus distribuit. Nec multo post seculi curis absolutus ad monasterium Mailro, quod Tuidi fluminis circumflexu maxima ex parte clauditur, pervenit, acceptaque tonsura locum secretę mansionis, quam previderat abbas, intravit, et ibi usque ad diem mortis in tanta mentis et corporis contricione duravit, ut multa illum, quę alios laterent, vel horrenda vel desideranda vidisse, etiamsi lingua sileret, vita loqueretur. Narrabat autem hoc / modo, quod viderat: 'Lucidus' inquiens ' aspectu et clarus erat indumento, qui me ducebat. Incedebamus autem tacentes, ut videbatur mihi, contra ortum solis solsticialem. Cumque ambula
Abbreviated transcription (Latin):
os tris tẽporib nuraculum
memorabile. & antiquoꝵ. simile in
brittannia factũ est. Namq ad
excitationẽ uiuentiũ de morte
anme. qͥdã aliquandiu mortuus
ad uitã resurrex̃ corporis: & multa
memoratu digna que uiderat nar¬
rauit. qͥbis hic aliqua breuit̃ ꝑ¬
stringenda esse putaui. Erat gͦ
pater familias in regionẽ nordan¬
him quȩ uocat᷑ in cuneningum.:
religiosã cũ om̃i domo sua gerens:
uitam. Qui infir nuate corporis
tactus. & accrescente ꝑ singulos
dies ad extrema deductus: pͥmo
tẽpore noctis desunctus c̃: sed
dilueulo reuiuiscens. ac repente
residens. oũis qui corpori flentes
assederant tunore unm̃so ꝑculsos̃
in fugã conuertit Uxor tantũ
que ampliꝰ amabat: quãus mul¬
tũ tremens & pauida remansit.
Quã ille consolaiꝰ: noli inquit
timere. qͥa iam uere surrexi a
morte qua tenebar: & apud ho¬
mines sũ iterũ uiuere pmissus.
Non tam̃ ea mͥ qua ante c̃sueue¬
rã conuersatione: sed multum

Expanded text:
 His temporibus miraculum memorabile et antiquorum simile in Brittania factum est. Namque ad excitationem viventium de morte animę quidam aliquandiu mortuus ad vitam resurrexit corporis et / multa memoratu digna, quę viderat, narravit. E quibus hic aliqua breviter perstringenda esse putavi. Erat ergo pater familias in regione Nordanymbrorum, quę vocatur Incuneningum, religiosam cum domo sua gerens vitam, qui infirmitate corporis tactus et hac crescente per dies ad extrema perductus. Primo tempore noctis defunctus est, sed diluculo reviviscens ac repente residens omnes, qui corpori flentes assederant, timore inmenso perculsos in fugam convertit. Uxor tantum, quę amplius amabat, quamvis multum tremens et pavida remansit. Quam ille consolatus: 'Noli' inquit 'timere, quia iam vere surrexi a morte, qua tenebar, et apud homines sum iterum vivere permissus. Non tamen ea mihi, qua ante consueveram, conversatione, sed multum
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesima quidã ex itinere
uenit ad eũ. quib dieb consueue¬
rat cũ suis continuare iennia: &
die certo comedere. medios dies sine
cybo consisleus. Uidens itaq pegri¬
num ualde defectũ: perge inquit
filic suȩ. laua peregrini pedes: &
cybos appone. Qumiq uirgo dixis¬
ditũ ꝓpter ie uinium: oratis pͥmũi
ueniãq petens. filie iussit ut
porcinas carnes quas domi salitas
hubebat coqueret. Quib coctis.
sedens cũ peregr ino positis carnib
comedebat: ꝙ rogabat ut uua cũ
co ederet peregrinus. Quo refu
inunda mudis: sic̃ sermo diuinus
edocut. Hec quidẽ de spiridione

Expanded text:
Quadragesima, quidam ex itinere Quadragesima, quidam ex itinere venit ad eum quibus diebus consueverat cum suis continuare jejunia, et die certo comedere, medios dies sine cibo consistens. Videns itaque peregrinum valde defectum: Perge, inquit suae filiae, lava peregrini pedes, et cibos appone. Cumque virgo dixisditum propter jejunium, orans primum, veniamque petens, filiae jussit ut porcinas carnes, quas domi salitas habebat, coqueret. Quibus coctis, sedens cum peregrino positis carnibus comedebat, et rogabat ut una cum eo ederet peregrinus. Quo refutmunda mundis , sicut sermo divinus edocuit. Haec quidem de Spiridione
Abbreviated transcription (Latin):
indicauit. Dignũ est gͥ huiꝰ sacratis¬
simi uiri mirari puritatẽ: & eccłastici
ordinis ualde custodiã. Dicit᷑ itaq
quodã tempore aliqua utilitate in
unũ eypͥos ep̃os c̃uenisse. & uit̾ eos
tia. nec ñ ꝑito legibus eruoitum.
Cum itaq collecta celebraretu.
inuinctũ est tripliillio ut faceret
sermonẽ in populo. Cũq ille locus
uenisset ad mediũ. tolle lectũ tuũ
& ambula: cubile dix̃. ꝓ lecto mutans
nomen. d̾ piridion art̃ indignatus
in eum: & exiliens de cathedra sac̃¬
dotali. tu melior es inquit ei qui
lectũ dixit: quia eiꝰ uerbis uti con¬
funderis : Hoc aut̃ fecit populo
conspiciente: mediocritatẽ docenᷤ
cum. qͥ eloquii supcilio p̾ tumebat.
Erat eiũ idoneus ad pudorẽ in¬
cutiendũ: cũ cct uenerandus et
opibus głosus simulq senex ęuo
atq sacerdonis officio. Qualis aut̃
circa peregrinori susceptiones fu¬
crit. hunc apparet. Instante iam

Expanded text:
indicavit. Dignum est igitur hujus sacratisindicavit. Dignum est igitur hujus sacratissimi viri mirari puritatem, et ecclesiastici ordinis valde custodiam. Dicitur itaque quodam tempore pro aliqua utilitate in unum Cyprios episcopos convenisse, et inter eos ., Beryto legibus, etc.  eruditum. Cum itaque collecta celebraretur, injunctum est Triphyllio ut faceret sermonem ad populum. Cumque ille locus venisset ad medium, Tolle lectum tuum, et ambula , cubile dixit pro lecto, mutans nomen; Spiridion autem indignatus in eum, et exsiliens de cathedra sacerdotali: Tu melior es, inquit, eo qui lectum dixit, quia ejus verbis uti confunderis? Hoc autem fecit populo conspiciente, mediocritatem docens eum qui eloquii supercilio praetumebat. Erat enim idoneus ad pudorem incutiendum, cum esset venerandus, et operibus gloriosus, simulque senex aevo atque sacerdotis officio. Qualis autem circa peregrinorum susceptionem fuerit, hinc apparet. Instante jam
Abbreviated transcription (Latin):
abstulisse. Oid ã uͦ dũ mutuum
p cepisset: reu̾sus ẽ. post aliquantum
quod tulerat redditurꝰ. Quẽ dum
scđin c̃suetudinẽ iussisset reponere
in cubiculo qđ fuerat ex inde mittu¬
atus: ad in iustitiã ille conuersus. &
credens latere spiridionẽ ñ reddidit
qͦd debebat: sed auferens debitum.
quasi reddidisset abscessit.: qđ tamen
longo tẽpore ñ erat ignoratum.
Bost certũ nanq tempꝰ: uenit rurs
petens abco mutuũ At ille eum¬
misit ad horreũ : data potestate.
ut ipse sibi metiret᷑ quantũ opus
haberet. Uacuum uͦ eundẽ locum
inuentens: & hoc oculata fide cog¬
noscens: spiridioni nuntiauit. Ille
respondit ei. Mirũ ẽ. homo qđ
loqueris. Quomͦ tͥ soli uisum est
horreũ necessarus defecisse: Sed
considera potius apuo temet ipsũ:
ne forte mutuatus alia uice. quod
debueras pͥmitꝰ ñ soluisti. Si enim
hoc ñ est. indubitant̃ ñ pͥuaberis
qͥb eges : sed rursꝰ accedens in uenies.

Expanded text:
abstulisse. Quidam vero dum mutuum abstulisse. Quidam vero dum mutuum percepisset, reversus est post aliquantum quod tulerat redditurus. Quem dum secundum consuetudinem jussisset reponere in cubiculo quod fuerat exinde mutuatus, ad injustitiam ille conversus, et credens latere Spiridionem, non reddidit quod debebat; sed auferens debitum, quasi reddidisset, abscessit. Quod tamen longo tempore non erat ignorandum. Post certum namque tempus venit, rursum petens ab eo mutuum. At ille misit eum ad horreum, data potestate ut ipse sibi metiretur quantum opus haberet. Vacuum vero eumdem inveniens locum, et hoc oculata fide cognoscens, Spiridioni nuntiavit. Ille respondit ei: Mirum est, o homo, quod loqueris. Quomodo tibi soli visum est horreum necessariis defecisse? Sed considera potius apud temetipsum, ne forte mutuatus alia vice quod debueras, primitus non solveris. Si enim hoc non est, indubitanter non privaberis quibus eges, sed rursus accedens invenies.
Abbreviated transcription (Latin):
caute credidit custodiri. Conti¬
git interca mori puellã: nichil c̃¬
fessã patri. Uenit depositũ homo
repetens: ignorante spiridione ꝗd
loqueret᷑. Cũq: in tota domo reqͥ¬
sisset & ñ inueniret. flebat. capillos¬
q uellebat. & morti uicuiꝰ e̾ẽ uide¬
bat᷑ ille qui deposuerat. Hec spiri¬
dion fieri uidens. & cursim ueniens
ad sepulchrũ : uocauit nomine
puellam. Qua respondente: de cau¬
sa depositi reqͥsunt. Et dñ abea
didicisset: reu̾sus & in ueniens ubi
puella signif uerat. reddidit homi¬
ui qđ petebat. Qm̃qͥdem ad hẽ
ueni sermonẽ: ñ ÷ in congruũ etiã
istud adicere. Mos erat hinic spi¬
ridioni. ex fructib qͥ nascebantur
ei. alios qͥdẽ pauperib crogare. alios
aut̃ gratis mutuari uolentibus:
sed neq ꝑse dabat. neq ꝑse recipie¬
bat : sed solũ cubiculũ demonstra¬
bat inuitans petentes. ut quantũ
opus haberent tollerent: & denuo
reuocarent quantũ se nouerant

Expanded text:
caute credidit custodiri. Conticaute credidit custodiri. Contigit interea mori puellam nihil confessam patri. Venit homo depositum repetens, ignorante Spiridione quid loqueretur. Cumque in tota domo requisisset, nec invenisset, flebat capillosque vellebat, et morti vicinus esse videbatur ille qui deposuerat. Haec Spiridion fieri videns, et cursim veniens ad sepulcrum, vocavit ex nomine puellam. Qua respondente, de causa depositi requisivit. Et dum ab ea didicisset, reversus, et inveniens ubi puella significaverat, reddidit homini quod petebat. Quoniam quidem ad hunc veni sermonem, non est incongruum etiam istud adducere. Mos erat huic Spiridioni ex fructibus qui nascebantur ei, alios quidem pauperibus erogare, alios autem gratis mutuare volentibus. Sed neque per se dabat, neque per se recipiebat; sed solum cubiculum demonstrabat, invitans petentes ut quantum opus habebant tollerent, et denuo revocarent quantum se noverant
Abbreviated transcription (Latin):
cypͥoꝵ ep̃m: ad cuiꝰ uir tutẽ demon¬
strandã sufficere puto. quȩ actenꝰ
de eo seruat᷑ opinio. quanta ꝑ eum
dimino p̾sidio gesta sunt. Pura qͥdẽ
nouere ꝓuinciales: ego aut̃ que ad
nos ualuerunt ꝑuenire ñ taceam.
Fuit enĩ iste rusticꝰ. habens uxorẽ
& filios: sed ñ ꝓpterea in rebus diui¬
nis minor. Aiunt aut̃ aliquando
ꝑ noctẽ uenisse malignos uiros ad
subito uinctos nullo ligante fures.
Tunc illũ die facta uenientẽ in¬
uenisse ligatos cos. & soluisse ab in¬
uisibilib uinculis: culpasse tam̃ &
dixisse. cur fr̃s dũ liciusset quȩ de-¬
siderabatis acciꝑe. elegistis pocus ea
raꝑe: & noctẽ ducere uigit̾ inselicẽ
Tunc miser tꝰ eoꝵ: magis aut̃ ad
meliora eos erudiens ait Abite:
sum̃tes arictẽ. Laborastis quippe
ingilis. & nunc decet uos sine que¬
rimonus recedere ab ouibus meis:
quod qͥdẽ quilibet iuste poterat
aliquã deposuerat. Quȩ sumens
depositũ. sub terra recondidit: ubi

Expanded text:
copum, ad cujus virtutem demonstrandam sufficere puto quae hactenus de eo servatur opinio. Quanta per eum divino praesidio gesta sint, plura quidem novere provinciales; ego autem quae ad nos valuerunt pervenire non tacebo. Fuit enim iste rusticus habens uxorem et filios, sed non propterea in rebus divinis minor. Aiunt autem aliquando per noctem venisse malignos viros ad subito vinctos nullo ligante fures. Tunc illum die facta venientem invenisse ligatos eos, et solvisse quidem ab invisibilibus vinculis, culpasse tamen et dixisse: Cur, fratres, dum licuisset quae desiderabatis accipere, elegistis potius ea rapere, et noctem ducere jugiter infelicem? Tum miseratus eorum, magis autem ad meliora eos erudiens, ait: Abite hinc sumentes arietem; laborastis quippe vigiliis, et decet vos sine querimoniis recedere ab ovibus meis. Quod quidem quilibet juste poterit aliquam deposuerat; quae sumens depositum, sub terra recondidit, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris aduentũ: inclinata ẽ. usq
ad terram. & eũ supplicit᷑ adorauit.
Hȩc gͦ de ista arbore a multis audi¬
ritns: enarraui. Rxor aut̃ hoc signũ
fiuisse factũ cim̃ib diuine p̃sentiȩ:
aut certe qm̃ ritu paganori. haec

Expanded text:
utaris adventum, inclinata est usque utaris adventum, inclinata est usque ad terram, et eum suppliciter adoravit. Haec ego de ista arbore a multis audiens narravi. Reor autem hoc signum fuisse factum civibus divinae praesentiae: aut certe, q
Abbreviated transcription (Latin):
gelior libe& appellat: quã ronuni
post iuastationẽ hierosolimori iudeã¬
q uictoriã ncopolim ex euentu ui
ctoriȩ uocauerunt Ante hanc
urbẽ interiuio ubi xp̃c cũ deopha
post resurrectionẽ noscit᷑ ambulas¬
se. tanquã ad aliũ uicũ itur. fons
quidã est salutaris. in quo passiones
hominũ diluunt᷑. & alia pariter
ammalia diuersis detenta languorib
emundant᷑. Quod ut ita contingat.
traditur ex quodã itinere apparus¬
se xp̃m ad fontẽ cũ discipłis suis &
lauisse pedes: ex quo aqua facta ẽ.¬
diuersori medicabilis passionum.
Ertun etiam eo quod in
hermopoli thebaide arbor quae
uocatur p̾sidis multori. languore
subigerit: si fructus aut foliũ aut
pars eiꝰ corticis collo ęgrotantium
ligaretur. De hac enĩ arbore fer̃t:
& maria uirgine sc̃a fugisset hero¬
dem. uenissetq ad her mopolĩ ciuita¬
tẽ. mox ut ingrediebat᷑ urbẽ non
ferens hec arbor maximũ xpisti sal¬

Expanded text:
geliorum liber appellat. Quam Romani geliorum liber appellat. Quam Romani post vastationem Hierosolymorum Judaeaeque victoriam, Nicopolim ex eventu quippe victoriae vocaverunt. Ante hanc urbem in trivio ubi Christus cum Cleopha post resurrectionem noscitur ambulasse, tanquam ad alium vicum iturus, fons quidam est salutaris, in quo passiones hominum diluuntur, et alia pariter animalia diversis detenta languoribus emundantur. Quod ut ita contingat, traditur ex quodam itinere apparuisse Christum ad fontem cum discipulis suis, et lavisse pedes, ex quo aqua facta diversarum medicabilis passionum. Fertur etiam quod in Hermopoli Thebaides, arbor quae vocatur Perseidis, multorum languores subegerit, si fructus, aut folium, aut pars ejus corticis collo aegrotantium ligaretur. De hac enim arbore ferunt, et Maria Virgine sancta fugisset Herodem, venissetque ad Hermopolim civitatem; mox ut ingrediebatur urbem, non ferens haec arbor maximum Christi sal
Abbreviated transcription (Latin):
liberata ꝓ flino constituerat: co
deposuo suã ibi flatuã collocant. que
iolento igne de celo eadente circa
eiꝰ peclus dusa ẽ. & caput cum
cermee una parte deiectũ. atq in
terra fixũ: reliqua uͦ pars actems
restirit. & fulimnis indiciũ rescrua¬
uit. Statuam uͦ xp̃i tunc quidem
pagam trahentes confregerunt:
postea uͦ xp̃iam colligentes in eccłam
recondiderunt. quo actenꝰ reserua¬
tur. Hoc itaq simulacrũ sicuti
refert ẜ uscbius om̃ium passionũ
&r egritudinũ noscit᷑ ẽẽ. medicam̃tũ:
uixta quod quedam herba germi¬
nauit. euiꝰ speciẽ nullus nr̃e t̾re
medicꝰ licet exꝑtꝰ agnouit. Michi¬
nãq indct᷑: quia ad ueniente dõ
uulliĩ miraenlũ nullũq beneficiũ
putari debet incredulũu
tes & iucos. plerũq apud anultos
ꝓ uinciales antiquit᷑ꝰ. tradita sint
babentia ueritatẽ. qdł repeate.
nonstrabo. Est itaq ciuitas palestiuȩ
incopolis nomine. In hanc dũ tuens
ad luit esset quẽ emaus sacer enuan¬

Expanded text:
liberata profluvio constituerat, eo deposito, suam ibi statuam collocavit. Quae violento igne de coelo cadente, circa ejus pectus divisa est, et caput cum cervice una parte dejectum atque in terra fixum: reliqua vero pars hactenus restitit, et fulminis indicium reservavit. Statuam vero Christi tunc quidem pagani trahentes confregerunt. Postea vero Christiani colligentes, in ecclesiam recondiderunt, ubi hactenus reservatur. Hoc itaque simulacrum, sicuti refert Eusebius, omnium passionum et aegritudinum noscitur esse medicamentum. Juxta quod quaedam herba germinavit, cujus speciem nullus nostrae terrae medicus, licet expertus, agnovit. namque videtur, quia, adveniente Deo, nullum miraculum nullumque beneficium putari debet incredulum. tes et vicos plerumque apud multos provinciales antiquitus tradita sunt, habentia veritatem; quod repente monstrabo. Est itaque civitas Palaestinae Nicopolis nomine; hanc, dum adhuc vicus esset, Emaus sacer Evan
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ualerei explere. Siquidẽ ñ
solũ pedes ac manꝰ. sed etiã lin¬
quȩ motũ. ipseq aures ita audi¬
tũ proprii amiscrant sensus:
ut in eo nichil amplicis ex ho¬
mine. quã immobilis tantum
figura remaneret. Et ad hoc
redactus est: ut infir iitatieiꝰ
nullomͦ turoꝵ. diligentia deseruire
sufficeret: nisi sola ei mulie bris
sedulitas ministraret. Nã portato
eo ad monasteriũ sacrarũ uirginũ:
exbus ac potus femineo ei ingere¬
bat᷑ obsequio. explendisq om̃ibus
nature necessitatib: eadẽ illi dili¬
gentia ꝑ annos ferme quatuor
id est usq ad uitę sue t̾minum
sermebat. Qui cũ tanta eẽt omĩum
m̃broꝵ debilitate constrictus: ut
nulli in eo artꝰ uiuaeẽ motũ re¬
tentarent: tanta ex co uirtutũ
gr̃a ꝓcedebat. ut eñ de oleo qd̾̃
corpꝰ suũ tetigerat ungerentꝰ
infirmi. statĩ cunctis ualitudini¬
bus curarent᷑: ita ut suꝑ hac enis
ualitudine eiudent̾ claresceret.

Expanded text:
praevaleret explere. Siquidem non praevaleret explere. Siquidem non solum pedes ac manus, sed etiam linguae motum, ipsaeque aures ita auditus proprii amiserunt sensum, ut in eo nihil amplius ex homine quam immobilis statuae figura remaneret. Et ad hoc redactus est, ut infirmitati ejus nullo modo virorum diligentia deservire sufficeret, nisi sola ei muliebris sedulitas ministraret. Nam portato eo ad monasterium sacrarum virginum, cibus ac potus femineo ei ingerebatur obsequio; explendisque omnibus naturae necessitatibus, eadem illi diligentia per annos ferme quatuor, id est, usque ad vitae suae terminum serviebat. Qui cum tanta esset membrorum omnium debilitate constrictus, ut nulli in eo artus vivacem motum retentarent, tanta ex eo virtutum gratia procedebat, ut cum de oleo quod corpore suo tetigerat ungerentur infirmi, statim a cunctis valetudinibus curarentur; ita ut super hac ejus valetudine evidenter claresceret,
Abbreviated transcription (Latin):
flauerit sp̃c aquilonis. de stagnis
impulsa ac suꝑ fusa ad iacentibus
terris. ita omẽm illius suꝑficiem
contegit regionis: ut antiquos
ibidẽ uos. qui olim hac ip̃sa de
causa o sunt habitatore deserti.
faciat uslut insulas apparere.
ut ñ dicĩ uultũ femincũ. sed ne
uestim̃ti quidẽ sexus illius con¬
spectui suo pateret᷑ offerri. Nã
cũ quadã die ꝑgeret ad cuidam
senioris cellã: casu mulier ei ob¬
inauit. Quã cum iudisset. tanta
fuga ad suũ rursus monasteriũ
pͥter misso quod arripuerat
itinere cucurrit: quanta nulli
afacie leonis uel i̾manissimi dra¬
conis aufugeret. Quod licet relo
castitatis & puritatis ardore
sit salctũ: tam̃ quia ñ scdm sci¬
entiã presũptum ẽ. sed obseruan¬
tie discipline excessus ẽ. modus.
Ne elatio eũ inuaderet. tali
consestĩ correptione pcussus ẽ.
ut totũ corpꝰ eius paralysea ua¬
litudine solueret᷑: nullũq in
eo membrũ penit᷑ suũ officium

Expanded text:
flauerit spiritus aquilonis, de stagnis flauerit spiritus aquilonis, de stagnis inpulsa ac superfusa adiacentibterris, ita omnem illius superficiem contegit regionis, ut antiquos ibidem vicos, qui olim hac ipsa de causa omni sunt habitatore deserti, faciat velut insulas apparere. ut non dicam vultum femineum, sed ne vestimenta quidem sexus illius conspectui suo pateretur offerri . Nam cum quadam die pergeret ad cujusdam senioris cellam, casu mulier ei obviavit: quam cum vidisset, tanta fuga ad suum rursum monasterium, praetermisso quod arripuerat itinere, cucurrit, quanta nullus a facie leonis vel immanissimi draconis aufugeret. Quod licet zelo castitatis et puritatis ardore sit factum, tamen quia non secundum scientiam praesumptum est, sed observantia disciplinae excessus est moderatus, ne elatio eum invaderet, talique confestim correptione percussus est, ut totum corpus ejus paralyseos valetudine solveretur, nullumque in eo membrum penitus suum officium
Abbreviated transcription (Latin):
tentione confligere. qri tunc
contra illos ꝓbatissimos p̃i milites
seuiebant. Cęterũ corporalit
traditos satane uel infirmitatib
magnis etiã uiros sc̃os nouimus.
ꝓ leuissimis quibusq delictis: cũ
in illis nec tenussimũ quidem
peccatũ aut maculã in illo iudi¬
en die patitur in uenire diuina
clem̃tia: ut eos tanquã aurum
ꝓbatũ ad illam perpetuã glori¬
osamq: patriã. nulla indigentes
pȩnali purgatione transmittat.
iuxta illud. uir iustus ꝓbat᷑ in
fornace humiliationis I& illud:
Quẽ enĩ diligit dñs corrixit.
flagellat aut̃ omẽm filium quẽ
recipit. Quod nr̃is quoq tẽporib
satis euidens contigit. & aperta
ꝓbatio in abbate paylo. uel moyse.
qui habitauit locũ huiꝰ solitudinis.
qui calamꝰ ndncupat᷑. Nam parhs
cõmoratꝰ ẽ. in heremo quȩ adiacet
panẽphisi ciuitati: quã solitudinẽ
olim factã. aquȩ salsissimȩ inunda¬
tione cognonimꝰ. Quȩ. quotiens

Expanded text:
tentione confligere, qua tunc tentione confligere, qua tunc contra illos probatissimos Christi milites saeviebant. Caeterum corporaliter traditos Satanae vel infirmitatibus magnis etiam viros sanctos novimus , pro levissimis quibusque delictis, cum in illis nec tenuissimum quidem peccatum aut maculam in illo judicii die patitur invenire divina clementia, ut eos tanquam aurum probatum, ad illam perpetuitatem gloriosam, nulla indigentes poenali purgatione, transmittat, juxta illud: Vir justus probatur in fornace humiliationis . Et illud: Quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem rei nostris quoque temporibus satis euidens contigit et aperta probatio in abbate Paulo uel Moyse, qui habitauit locum huius solitudinis qui Calamus nuncupatur. nam prior conmoratus est in heremo quae adiacet Panephysi ciuitati, quam solitudinem non olim factam aquae salsissimae inundatione cognouimus. quae, quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
bere nunc dȩmones. quã auteri¬
ori tẽpore it̃ anachoritarum
principia: in quib ad huc raritas
monachoꝵ inheremo cõmanebat.
Tanta nãq tunc erat dȩ monum
feritas : ut uix paucissimi tolerare
habitationẽ solitudinis possent.
diquidẽ in ipsis cęnobus in quibus
cõmorabant᷑ decẽ uel duodecĩ. ita
eoꝵ atrocitas grassabat᷑. & frequen¬
tes ac uisibiles sentiebant᷑ aggressus:
ut ñ auderent om̃s parit̃ noctib
obdormire. sed uicissim aliis degus¬
tantib sõnum. alii uigilias celebran¬
tes. psalmis & orationib sen lectio¬
nib in herebant. Ciumq illos ad
soporẽ naturȩ necessitas inuitasset:
exꝑge factis aluis. ad eor qui dormi-¬
turi erant custodiã. similit̃ uigilię
tradebant᷑. Unde dubitari non po¬
test. unũ e duob nunc esse: aut
enĩ uirtute crucis etiã deserta pene
retusa est nequitia dȩirinũ. aut
negligentia nr̃a illos alpugnati¬
one pristina reddieit letiores:
dũ dedignant᷑ aduersũ ros illa in¬

Expanded text:
bere contra monachos, quam anteriori tempore inter anachoretarum principia, in quibus adhuc raritas monachorum in eremo commanebat . Tanta namque tunc erat daemonum feritas, ut vix paucissimi tolerare habitationem solitudinis possent. Siquidem in ipsis coenobiis, in quibus commorabantur decem vel duodecim, ita eorum atrocitas grassabatur, et frequenter 555 visibiles sentiebantur aggressus, ut non auderent omnes pariter noctibus obdormire; sed vicissim aliis degustantibus somnum, alii vigilias celebrantes, psalmis et orationibus seu lectionibus inhaerebant. Cumque illos ad soporem naturae necessitas invitasset, expergefactis aliis ad eorum qui dormituri erant custodiam, similiter vigiliae tradebantur. Unde dubitari non potest unum e duobus nunc esse; aut enim virtute crucis etiam deserta penetretusa est nequitia daemonum; aut negligentia nostra illos ab impugnatione pristina reddidit lentiores, dum dedignantur adversum nos illa in
Abbreviated transcription (Latin):
rei narrasset: conuocatis sanctꝰ
clararet deus cansam. ꝓ qua abbas
pafnutius uenerat. Caum ꝗͣ singuli
se cessissent. & incessant᷑ orassent:
abbas paulus maior discipulus beati
antonii. uidit subito lectũ i celo
p̾ciosis uestib ad ornatũ: quẽ tres
gr̃a alterius nisi patris mei antonii:
ẽ. patris tui autonii: sed thaisis
meretricis est. Quod cum manẽ¬
facto abbas paulus retulisset. cogni¬
ta di uoluntate abbas pafnutius.¬
fectus admonasteriũ in quo erat
dissipanit. Illa uͦ rogabat: ut ad huc
aperuisset ostium dixit. E gredere:
qm̃ remisit tibi deus peccata tua.
Illa respondit. Testor dm̃. quia
ex quo hic ingressa sũ. ex om̃ibus
& statui ante oculos meos. Et siẽ¬
pafnutius dix̃. Non ꝓpt̃ peniten¬
edurisset. quindecĩ postea dies

Expanded text:
r narrasset, convocatis discipuclararet Deus causam pro qua abbas Paphnutius venerat. Itaque cum singuli secessissent, et incessanter orarent, abbas Paulus, major discipulus sancti Antonii, vidit subito in coelo lectum pretiosis vestibus adornatum, quem tres gitio haec alterius nisi Patris mei Antonii; est Patris tui Antonii, sed Thaisis meretricis est. Quod cum manifeste abbas Paulus retulisset, cognita Dei voluntate abbas Paphnutiusversus ad monasterium in quo fuerat dissipavit; illa vero, ut 375 adhucaperuisset ostium. dixit ei: Egredere, quoniam remisit tibi Deus peccata tua. Illa respondit: Testor Deum, quia ex quo hic ingressa sum, omnia  statui ante oculos meos, et Paphnutius ait: Non propter poenitenxisset, quindecim tantum diebus
Abbreviated transcription (Latin):
cõpleuero oꝑa manuũ mearum.
& fecero aliqua uasa. aut paucos
funiculos. & emero exeis nũmos. xͦ.
ex ipsis nũmis duos d̾o pauperib:
& reliquos comedo. Quando gͦ¬
aut comedo aut dormio: tunc
illi pro peccatis meis sine cessatio¬
ne implent orationẽ mea. Cęte¬

Expanded text:
complevero opera manuum mearum, et fecero aliqua vasa aut paucos funiculos, et emero ex eis nummos decem, ex ipsis nummis duos do pauperibus, et reliquos comedo. Quando ergo comedo aut dormio, tunc illi pro peccatis meis sine cessatione implent orationem meam.