comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
capite exultat corpꝰ id ÷ sc̃a ex¬
cłia: cũ ꝑpsalmistã dic̃. Nc̃ au¬
tẽ exaltauit caput meũ sr̃ mi¬
micos meos. Quia enĩ qͣndoq
ipsa etiã exaltanda ẽ: iã nc̃ ca¬
put suũ sr uumicos suosgau
ad se. Ipse enĩ in sus mẽbris.

Expanded text:
exsultat corpus, id est sancta Ecclesia cum Psalmista dicente: Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos . Quia enim quandoque ipsa etiam exaltanda est, jam nunc caput suum super inimicos suos ad se. Ipse enim in membris suis
Abbreviated transcription (Latin):
bitos int̾ thalamos narrat: ea ui¬
delicet ratiõe qͥ multithalami
unũ faciunt. sic̃ & multȩ eccłiȩ
una ȩccłia uocat᷑. Un & in ioħis
apocalipsi septẽ ȩccłiis scͥbit᷑. ꝑqͣs
una catholica designat᷑. hii itaq
qͥ in sc̃a ȩccłia sic̃ diximꝰ. feruenti
amore dm̃ uide sitiunt. eiq iã ꝑ
desidũ c̃ungunt᷑: thalami uocan¬
t. S tn st̃ in ea qͥdã qͥ penet᷑re sub¬
tilia ñ ualentes. & qͥnq adhuc cor
poris sensib dep̃ssi. tanto minꝰ
amant eũ qͥ fec̃ oĩa: qͣnto ampliꝰ
inhus qͣ facta st̃ illigant᷑. Et iã qͥ¬
dẽ exerre̾ se intimore dnĩ & amo¬
re ꝓximi tendẽ student. bona oꝑa
corporalit̾ ag̾e. elemosinis pecca¬
ta redimere.S qr amore intimo
arde ad cȩleste desidiũ nesciunt:
qͣsi adhuc deuincti corporeis sen¬
sib tenent᷑. Isti itaq thalami ñ¬

Expanded text:
bitos inter thalamos narrat, ea vibitos inter thalamos narrat, ea videlicet ratione qua multi thalami unum faciunt: sicut multae ecclesiae una ecclesia vocatur. Unde et in Joannis Apocalypsi septem Ecclesiis scribitur, per quas una catholica designatur. Hi itaque qui in sancta ecclesia, sicut diximus, ferventi amore Deum videre sitiunt, eique jam per desiderium conjunguntur, thalami vocantur. Sed tamen sunt in ea quidam qui penetrare subtilia non valentesi, tanto minus amant eum qui fecit omnia, quanto amplius in his quae facta sunt illigantur. Et jam quidem exercere se in timore Domini, et amore proximi tendere student, bona opera corporaliter agere, eleemosynis peccata redimere; sed quia amore intimo ere ad coeleste desiderium nesciunt, quasi adhuc devincti corporeis sensibus tenentur. Isti itaque thalami n
Abbreviated transcription (Latin):
tchalaiꝰ ht̃ inlongitudine qͣntũ &
inlatitudine hab̾e potuit: qr meis
celesti desidio succensa. qͣntũ amo¬
rẽ habuerit adcolligendũ ꝓximũ.
tantũ & longanimitatẽ exhibet
ad expectandũ dĩn. Et patienter
portat moras longitudinis: qr se
inꝓuectũ ꝑximi dilatat ãplitudo
caritatis. Potest etiã ipsa longitu¬
do longainitate pacientie q̃ exhi¬
bet᷑ ꝓximo designari. Et qr lati¬
tudo caritatẽ sig̾nat. qͥ sinũ m̃itis
aꝑit. & amicos simul & ininicos
inamorẽ recipit: tanta ẽ. longi¬
tudo thalami qͣnta latitudo. ꝙ
qͥntu mens lata fuerit ꝑamorẽ:
tantũ erit & paciens ꝑlonganimi¬
tatẽ. Nã tantũ qͥsq portat ꝓximũ
qͣntũ amat. Si enĩ amas: portas.
Si desistis amare: desistis & tolera¬
re.Quẽ enĩ minꝰ diligimꝰ. minꝰ to
leramꝰ: qͥa irruente fastidio citiꝰ
facta ꝓximi adducunt᷑ ingraue¬
dinẽ ponđis. qͦ nob̃ ñ leuigat pen¬
mũ dixerat. & p̾modũ ẽẽ. qͥnq cu¬

Expanded text:
thalamus habet in longitudinem, quantum et in latitudinem habere potuerit; quia mens coelesti desiderio succensa, quantum amorem habuerit ad colligendum Deo proximum, tantum et longanimitatis exhibet ad exspectandum Deum. Et patienter portat moras longitudinis, quia se in profectum proximi dilatat amplitudo charitatis. Potest etiam ipsa longitudo longanimitate patientiae quae exhibetur proximo designari. Et quia latitudo charitatem significat, quae signum mentis aperit, et amicos simul atque inimicos in amorem recipit; tanta est longitudo, thalami, quanta latitudo; quia quantum mens lata fuerit per amorem, tantum erit et patiens per longanimitatem. Nam tantum quisque portat proximum quantum amat. Si enim amas, portas; si desistis amare, desistis tolerare. Quem enim minus diligimus, minus etiam toleramus, quia, irruente fastidio, citius facta proximi adducuntur in gravedinem ponderis quae nobis non levigat penmum dixerat, et postmodum esse quinquae cu
Abbreviated transcription (Latin):
creat᷑a angłica uł humana. cui ꝑ
intellectũ qͣm dedit p̾sidet: Qđ ui¬
delicet soliũ excelsũ & eleuatũ dr̃:
qͥa & nat᷑a humana ad cȩlestẽ głã
cdeuata ꝓficit. & creat᷑a angłica
dũ multis sp̃ib cadentib. ia
solidata.ẽ. incelo ne cadat: inde
eleuata ẽ unde c̾firmata. Tẽplũ
uͦ eiꝰ hoc. ẽ. qđ soliũ. qr et̃nꝰ rex ibi
habitat. ubi sedet. Nos gͦ tẽplũ
illiꝰ sumꝰ. in qͦrũ m̃tib habitare
dignat᷑. S: ea qͦ sub eo erant inple¬
bant tẽplũ: qͥa qͥcqd de illo in con

Expanded text:
creatura angelica vel humana, cui per intellectum, quem dedit, praesidet; quod videlicet solium excelsum et elevatum dicit; quia natura humana ad coelestem gloriam elevata proficit, et creatura angelica, dum multis spiritibus cadentibus jam solidata est in coelo ne cadat, inde elevata est unde et confirmata. Templum vero hoc est quod solium, quia aeternus rex ibi habitat ubi sedet. Nos ergo templum illius sumus, in quorum mentibus habitare dignatur. Sed ea quae sub ipso erant, implebant templu
Abbreviated transcription (Latin):
triste ẽ. ei õe qđ aspic̃: qr illũ ad¬
huc ñ uidet. qͦm uidẽ c̃cupiscit.
S ẽ. ut dixi ñ parua c̃solatio:
multis uideat: qͦm sola uidẽ
citiꝰ uolebat. Un rurs incantico¬

Expanded text:
te est ei omne quod aspicit, quia illum nondum videt, quem videre concupiscit. Sed, ut dixi, non parva est consolatio, multis videat, quem sola citius videre volebat. Unde rursus in ei
Abbreviated transcription (Latin):
na m̃tis c̃tentio: cũ se se ad cȩle¬
stia erigit. cũ reb sp̃ualib aimũ
tendit. cũ tusgredi nitit᷑ õe qdđ
corporalit̾ uidet᷑. cũ se se angꝰ¬
stat ut dilatet᷑. Et aliqͣndo qͥdẽ
uincit & reluctantes tenebras
suȩ cecitatis exsuꝑat. ut de in¬
circũscͥpto lumine qͥddã furtĩ
& tenuiter attingat. S t̾nad
tit᷑: atq ab ea luce ad qͣm respi¬
rando tͣnsit. ad suȩ cecitatis te¬
bene sacͣ hystoria designat. qͦ
beatũ iacob cũ angło luctatũ
narrat. Cũ enĩ ad parentes ꝓpͥoͤ
rediret. in uia angłm inuenit.
cũ qͦ in luctamine magnũ cer¬
tam̃ habuit. Is enĩ qͥcertat in
luctamine: aliqͣndo suꝑiorẽ
se. aliqͣndo uͦ eo cũ qͦ c̃tendit.
inferiorẽ inuenit. De signat

Expanded text:
ntis contentio, cum sese ad coelestia erigit, cum in rebus spiritualibus animum tendit, cum transgredi nititur omne quod corporaliter videtur, cum sese angustat, ut dilatet. Et aliquando quidem vincit, et reluctantes tenebras suae caecitatis exsuperat, ut de incircumscripto lumine quiddam furtim et tenuiter attingat. Sed tamen ad rtitur, atque ab ea luce, ad quam respirando transit, ad suae caecitatis tebene sacra historia designat, quae beatum Jacob cum angelo luctatum narrat. Cum enim ad parentes proprios rediret, in via angelum icum quo in luctamine magnum certamen habuit. Is enim qui certat in luctamine, aliquando superiorem se, aliquando eo cum quo contendit inferiorem invenit. Designat
Abbreviated transcription (Latin):
mor si dr. Pona te indm pharasi.
Et ꝑpsalmistã dñs dic̃. Ego dixi
dii estis. Et rursũ. Ds̃ stecit insy¬
nagoga dorũ. S: aliud ÷ nuncupa¬
tiue. aliud ẽ. nat᷑alit̾ dici dm̃. Et¬
si moyses iudm̃ pharaõi ẽ. positꝰ. s

Expanded text:
tur: « Ponam te in deum Pharaoni . per Psalmistam dicit Dominus: « Ego dixi: Dii estis . » Et rursum: « Deus stetit in synagoga eorum . » Sed aliud est nuncupative, aliud naturaliter dici Deum. Etsi Moyses in deum Pharaoni est positus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
positi: qr ad nos qͦs ipse ꝑfecte
ꝓtegit. etiã ꝓpħarũ u̾ba infidi
cstructiõe uenert̃ Unde & bene
priꝰ murꝰ & pͦ ante murale po¬
ta minime suscepissemꝰ. Et no¬
tandũ qi iste murꝰ sp̃uał edifi¬

Expanded text:
s ipse perfecte protegit, etiam prophetarum verba in fidei constructione venerunt. Unde et bene prius murus, et post antemurale pota minime suscepissemus. Et notandum quod iste murus spiritalis aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
scientia chiuini edoqͥi seu in ipsa
fide ꝗ̃ de illo accepimꝰ: qͥb dã
gͣdib ad altiora increm̃ta ꝑue¬
nimꝰ. Hemo enĩ repente fit sumꝰ.
S inbona cu̾satiõe aminimis
qͥsq inchoat. ut ad magna ꝑ¬
ueniat. De his gdib ꝑpsalmistã¬

Expanded text:
scientia divini eloquii, seu in ipsa fide quam de illo accepimus, quibusdam gradibus ad altiora incrementa pervenimus. Nemo enim repente fit summus, sed in bona conversatione a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. De his gradibus per Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
dĩi pͥncipiũ in rachel aplexib
reqͥescat. Frat autẽ rachel ui¬
dens.s: sterił. lia autẽ lippa.
s. fecunda. Rachel pulchra
ñ generat exp̃dicatiõe. Uidet
& ñ parit: qr dũ qͥetis suę stu¬
diũdiligit. minꝰ se in aliorũ
collectiõe succendit. & qͥntũ
intrors c̃spicit: aꝑire aliis p̃dican¬
do ñ sufficit. Lia uͦ lippa & fecun¬

Expanded text:
incipium in Rachel amplexibus requiescat. 1327 Erat autem Rachel videns, sed sterilis; Lia vero lippa, sed fecunda; Rachel pulchra non generat ex praedicatione: videt, et non parit, quia quietis suae studio intenta minus se in aliorum collectione succendit. Et quantum introrsum conspicit, aperire aliis praedicando non sufficit. Lia uxor Jac
Abbreviated transcription (Latin):
co exparte. tẽ aut̃ cognoscã sic̃
& cognitꝰ sũ. De septimo gͦ cu¬
bito palmũ tangimꝰ: qͥa in
hac uita positi c̃cẽplatiõis in¬
time sola initia degͦstamꝰ. Ac¬
tiua & enĩ uita qͥa ꝑfecte tene
bitos calamꝰ ht̃. Bene has utͣsq
uitas duȩ ille mulieres signa¬
uert̃. martha uidelicet & ma¬
ria. Quarũ una satagebat cir¬
ca freqͥns ministeriũ. alia uͦ
sedebat ad pedes dñi & audi¬
ebat uba deore eiꝰ. Cũq ẽtra
sororẽ martha qͦreret᷑ qđ se
adiuuare negliget. respondit.
dñs dicens. Martha occupariᷤ.
& satagis circa multa. Porro.
unũ ẽ necessariũ. Maria op
tunã partẽ elegit. qͦ ĩ auferet᷑
ab ea. Ecce pars marche ñ re¬
p̃hendit᷑. s mariȩ laudat᷑.
Neq enĩ bonã partẽ eligisse¬
dñs mariã dic̃. s & optimã. ut

Expanded text:
co ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum . De septimo ergo cubito palmum tangimus, quia in hac vita positi contemplationis intimae sola initia degustamus. Activa enim vita quia perfecte tenerbitos calamus habet. 9. Bene has utrasque vitas duae illae mulieres signaverunt, Martha videlicet et Maria : quarum una satagebat circa frequens ministerium, alia vero sedebat ad pedes Domini, et audiebat verba de ore ejus. Cumque contra sororem Martha quereretur quod se adjuvare negligeret, respondit Dominus, dicens: Martha, occuparis et satagis circa multa; porro unum est necessarium. Maria autem optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed opt
Abbreviated transcription (Latin):
de uirũ lineis indutũ figuram
dñi tenere dixerimꝰ: qͦrendũ nob̾
ẽ qͣ ratiõe c̃ueniat. ut idẽ dñs&
ꝑuirũ designari ualeat & ꝑpor¬
tã. dũ uir ueniat ad portã. Nuqͥd¬
nã ipse uenit ad semet ipsũ:
Anita c̃s Qa & in eu̾głio ipse
testat᷑ dicens. qͥ ñ intͣt ꝑostiũ in
ouile ouiũ. s ascendit aliunde:
ipse fur ÷ & latro. Qaut̃ intͣt ꝑ

Expanded text:
dem virum lineis indutum figuram Domini tenere dixerimus, quaerendum nobis est, qua ratione conveniat ut idem Dominus per virum designare valeat et portam. Dum vir veniat ad portam numquidnam ipse venit ad semetipsum? an ita est, quia et in Evangelio ipse testatur, dicens: « Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro: qui aut
Abbreviated transcription (Latin):
acogitatiõe. ad secretũ intimũ
qͥes mntis. ẽẽ. in hac uita ꝑfecta
ñ potest: neqͣqͣm hora integͣ
factũ incelo silentiũ dr̃. s qͣsi
media hora. Ut neq ipsa me¬
dia plene sentiat᷑ cũ p̾mittit᷑
qͣsi: qͥa mox ut se ãimꝰ sulleua¬
re ceꝑit. & qͥetis intimȩ lumi¬
ne ꝑfundi. redeunte citiꝰ cogi¬
tationũ strepitu de semet ip̃so
tẽplatiua qͦ illic hora qͣsi media
dr̃: apud ez echielẽ ꝓpħã ñ cu¬
bitꝰ s palmꝰ appellatꝰ. Ecce fr̃s¬

Expanded text:
cretum intimum uies mentis esse in hac vita perfecta non potest, nequaquam hora integra factum in coelo silentium dicitur, sed quasi media; ut neque ipsa media plene sentiatur, cum praemittitur quasi, quia mox ut se animus sublevare coeperit, et quietis intimae lumine perfundi, redeunte citius cogitationum strepitu, de semetipso contemplativa quae illic hora quasi media dicitur, apud Ezechielem prophetam non cubitus, sed palmus appellatur. Ecce, fr
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝑsacrũ eloqͥũ erudit. actiua
uidelicet & ccẽplatiua. Et ꝑsex
cubitos. qͥd aliud ꝗͣ actiua uita
expͥinit᷑ : Qa sexto die ꝑfecit
cubitos ẽẽ dr̃. ia de septimo ẽ.

Expanded text:
per sacrum eloquium erudit: activa videlicet et contemplativa. Et per sex cubitos quid aliud quam activa exprimitur? quia sexto die perfecit cubi
Abbreviated transcription (Latin):
uia augłm. ut suauitate intima
app̃hendamꝰ dm̃. Contẽplatiue¬
& enĩ & enĩ uite amabił ualde
alia ocłis m̃tis patefacit. corpo
ralia abscondit. Uñ bene eccłia
incanticis canticorũ dic̃. Ego dor¬
mio. & cor meũ uigilat. Nigilan¬
ti & enĩ corde dormit: qͥ ꝑhoc qđ
to foris oꝑe qͥescit. S int̾ hec sci
tali uiuit᷑. nullꝰ ita in c̃tẽplatiõis
uirtute ꝓficit. ut in ipso iã in¬
circũscͥpto luminis radio m̃tis
ocłos infigat. Neq eniĩ om̃ps ds
iã in sua claritate c̃spicit᷑: s. qͥd¬
dã sub illa speculat᷑ aĩa auide re¬

Expanded text:
via angelum, ut suavitate intima apprehendamus Deum. Contemplativae etenim vitae amabilis valde alia mentis oculis patefacit, corralia abscondit. Unde bene Ecclesia in Canticis Canticorum dicit, Ego dormio, et cor meum vigilat. Vigilanti enim corde dormit, qui per hocto foris opere quiescit. Item icarne vivitur, nullus ita in contemplationis virtute proficit, ut in ipso jam incircumscripto luminis radio mentis oculos infigat. Neque enim omnipotens Deus jam in sua claritate conspicitur, sed quiddam sub illa speculatur anima, unde re
Abbreviated transcription (Latin):
cħ ꝑtuliss ut ħo. plene eis ap¬
paruiss ds. Et rursũ patiens
humana. si nulla feciss ut ds̃:¬
fec̃. & humana ꝑtulit: qͣsi ꝑfe
nestͣs uł cancellos ad homines
ꝓspex̃. ut d̾s & appareret ex mi¬

Expanded text:
pertulisset ut homo, plane eis apparuisset Deus; et rursum humana patiens, si nulla fecisset ut Dfecit, et humana pertulit, quasi per fenestras vel cancellos ad homines prospexit, ut et Deus appareret ex mi
Abbreviated transcription (Latin):
ecce murꝰ form secꝰ incircũitu do¬
mꝰ undiq. Plerũq in sacͦ eloqͥo
ex ꝓtectioĩs suȩ munimine mu¬
enĩ nob̃ murꝰ ẽ: qͥ nos undiq cu¬
stodiendo circundat. Ante mu
ne. adc̃stituendã fidẽ ꝓpħando

Expanded text:
ecce murus forinsecus in circuitu domus undique. » Plerumque in sacro eloquio ex protectionis suae munimine muenim nobis murus est, qui nos undique custodiendo circumdat. Antemurane, ad construendam fidem prophetando
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Qͥa necesse : ut debilita¬
to amore scłi: solꝰ in nob̾ amor
c̃ualescat di. Si gͦ tenemꝰ angłm
uno claudicamꝰ pede: qͥa dũ creᷤˢᷤ¬
cit in nob̃ fortitudo amoris in¬
timi. infirmam᷑ ꝓculdubio
fortitudine carnis. Oĩs qͥppe
qͥ uno pede claudicat. soli illi
pedi innitit᷑ quẽ sanũ ht̃. Qa
& cui desidiũ t̾renui iã arefac¬
tũ fuerit: insolo pede amoris.

Expanded text:
dicat. Quia necesse est ut debilitato amore saeculi solus in nobis amor convalescat Dei. Si enim tenemus angelum, uno claudicamus pede; quia dum crescit in nobis fortitudo amoris intimi, infirmatur procul dubio fortitudo carnis. Omnis quippe qui uno pede claudicat, soli illi pedi innititur quem sanum habet, quia hic cui desiderium terrenum jam arefactum fuerit, in solo pede amoris
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ. S etiã nos sumꝰ qͦrũ m̃tes
inhabitare dignat᷑. Et mur¬
iste undiq incircuitu domꝰe:
qͥa unigenitꝰ patris qͥ sursũ ẽ.
firmitas angłorũ. ipse deorsũ
factꝰ. ẽ. redẽptio hominũ. Itl
fortitudo ne cadant. nob add
torũ hominũ multitudo sig¬

Expanded text:
mentes inhabitare dignatur. Et murus undique in circuitu domus est, quia unigenitus Patris qui sursum est, firmitas angelorum, ipse deorsum factus est redemptio hominum Illis fortitudo ne cadant, nobis adtorum hominum multitudo sig
Abbreviated transcription (Latin):
q̃q aĩa habitat: qͥ iã iuriditate
nos apłs festinare admonet di¬
cens. In hereditatẽ. incorrupti¬
bilẽ. inc̃taminata & in marces¬
cibilẽ. Quȩ gͦ iã inhortis habi¬
tat. oportet ut sponsũ suii uocẽ
suã audire faciat: id ẽ canticũ bo¬
nȩ p̃dicatioĩs emittat. inqͣ ille de¬
lectet᷑ qͣm desid̾at. Qainici auscul¬
tant : Hidelicet õs electi. qͥ ut ad
celestẽ patriã reuiuiscant u̾ba

Expanded text:
anima habitat, quae etiam viriditate nos apostolus festinare admonet, dicens: In haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem . Quae ergo jam in hortis habitat, oportet ut sponsum suum vocem suam audire faciat, id est canticum bonae praedicationis emittat, in qua ille delectetur quem desiderat. Quia amici auscultant, videlicet omnes electi, qui ut ad coelestem patriam reviviscant
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmit t̾rena in habitatio sensũ
multa cogitantẽ. Si itaq ꝑc̃
tẽplationẽ iã m̃te extͣ carnris
angͦstias tendimꝰ. ad huc tñ in
sacͣmtis qͦ cognouimꝰ ipsi car¬
nali ang̾stia intͣ portã tenem᷑.
õẽ diuina suspendit᷑. ut iã se ꝑ-¬

Expanded text:
it terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Sic itaque per contemplationem jam mente extra carnis angustias tendimus, adhuc tamen in sacramentis quae cognovimus ipsa carnali angustia intra portam tenemur. ontemplatione suspenditur, ut jam se
Abbreviated transcription (Latin):
ri dm̃ nitit᷑: uelut in qͦdã cer¬
tamine posita. mͦ qͣsi exuꝑat.
qr intelligendo uł sentiendo
de incircũ scͥpto lumine aliqͥd
degͦstat. mͦ uͦ succũbit. qͥa &
degͥstando iterũ deficit. Qsigͦ uin¬
cit᷑ angłs: qͣndo intellectu intimo
app̃hendit᷑ ds. S notandũ qđ
idẽ uictꝰ angłs neruũ femoris
iacob tenuit. eũq marcesscere
statĩ fecit. atq ab eo iacob tẽpo¬
re uno claudicauit pede.Qa
scilicet om̃ps ds cũ iã ꝑdesidi¬

Expanded text:
ri Deum nititur, velut in quodam certamine posita, modo quasi exsuperat, quia intelligendo et sentiendo de incircumscripto nomine aliquid degustat; modo vero succumbit, quia et de gustando iterum deficit. Quasi ergo vincitur angelus, quando intellectu intimo apprehenditur Deus Sed notandum quod isdem victus angelus nervum femoris Jacob tenuit, eumque marcessere statim fecit atque ab eo Jacob tempore uno claudicavit pede. Quia scilicet omnipotens Deus, cum jam per d
Abbreviated transcription (Latin):
di audiat: aꝑte monsttur. qđ
illas aures qͣreret. qͣs õs hab̾e ñ
pot̾ant. Dicat᷑ gͦ. Fili hõis uide
ocłis tuis. & aurib tuis audi.
Inpͥori aut̃ locutionũ nr̃arũ iã
parte diximꝰ. cur ꝓpha qͣtiens
ad uidenda sp̃ualia ducit᷑: fi¬
liꝰ hominis appellat᷑. S ne
hoc m̃te excesserit. breuit repli¬
co: qr in hac appellatiõe me¬
morat᷑ seꝑ qͥd ÷ ex infirmitate.
ne extollat᷑ de c̾cẽplatioĩs mag¬
nitudine. Et notandũ qͥa diu̾¬
sa st̃ ut dicat᷑ ocłis tuis uide¬
& aurib tuis audi. & t̾n filiꝰ ho¬
minis uocet᷑. S: ꝑ hec u̾ba qͥd¬

Expanded text:
di audiat, aperte monstratur quod illas aures quaereret quas omnes habere non poterant. Dicatur ergo: Fili hominis, vide oculis tuis, et auribus tuis audi . In priori autem locutionum nostrarum parte jam diximus cur propheta, quoties ad videnda spiritalia ducitur, filius hominis appellatur. Sed ne hoc mente excesserit, breviter replico, quia hac appellatione memoratur semper quid est ex infirmitate, ne extollatur de contemplationis magnitudine. Et notandum quia diversa sunt ut dicatur, Oculis tuis vide, auribus tuis audi, et tamen filius hominis vocetur. S
Abbreviated transcription (Latin):
c̃: qr ocłi atq aures corporis asst
etiã carnalibꝰ. eisq st̃ in usu rer̾
qͦ corporalit̾ uident᷑. Ocli uͦ atq
aures cordis solum sp̃ualiũ st̃:
qͥ inuisibilia ꝑ intellectũ uideñ.
& laudẽ di sine sono audiunt.

Expanded text:
aures corporis adsunt etiam carnalibus, eisque sunt in usu rerum quae corporaliter videntur. Oculi vero atque aures cordis solummodo spiritalium sunt, qui invisibilia per intellectum vident, et laudem Dei 1323 sine sono audiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pit᷑. & in eorũ desidio suaui flecu
cruciat᷑. Dolet se hic. ẽẽ. aĩa ubi
adhuc ꝓstta ꝑ infirmitatẽ ia¬
cet. atq illic adhuc ñ ee. ubi il¬
luminata fortit uigeat. & iã m̃¬
tis ocłm ad mortalitatis tenebͣs
ñ reducat. Hinc itaq hinc ar¬
dor nascit᷑ in m̃te. luctꝰ oborit᷑
exardore. Et qr inherere cele¬
stib nec dũ ualet: feruore suo
in lacrimis fessa reqͥescit. S:
aliud÷ dũ de uniꝰ ꝓfectu res
agit᷑. aliud cũ de edificatiõe multo¬
rũ. Ea itaq doctrinȩ sermone lar¬
giente dño ꝓferenda st̃: qͦuitã
audicntiũ moresq cõpo nunt.
Nẽ gͦ qͥcqͥd nos ad studiũ bonȩ

Expanded text:
pitur, et in eorum desiderio suavi fletu pitur, et in eorum desiderio suavi fletu cruciatur. Dolet se hic esse anima, ubi adhuc prostrata per infirmitatem jacet, atque illic adhuc non esse ubi illuminata fortiter vigeat, et jam mentis oculum ad mortalitatis tenebras non reducat. Hinc itaque, hinc ardor nascitur in mente, luctus oboritur ex ardore. Et quia inhaerere coelestibus necdum valet, fervore suo in lacrymis fessa requiescit. Sed aliud est cum de unius profectu res agitur, aliud cum de aedificatione multorum. Ea itaque doctrinae sermone, largiente Deo, proferenda sunt quae vitam audientium moresque componunt. Nunc ergo quidquid nos ad studium bonae
Abbreviated transcription (Latin):
e qͥdã
me fortasse
tacita cogitatiõe rep̃
positorib intẽptata discut̾ẽ
p̾sumo: qͣm̃te id faciã agnoᷤᷤ¬
cant. Non enĩ hoc temeritate
aggredior. s humilitate. Scio
enĩ q plerũq multa in sacro
eloqͥo que solus intellige ñ
potui. corã frib meis positꝰ
intellexi. Ex qͦ intellectu &
hoc qͦ intelligere studui. ut
elatio decrescat. dũ ꝓpt̾ uos dis¬
co qđ int̾ uos doceo: qr uerũ fa¬
teor. plerũq uob̃cũ audio qđ
intellexero. meȩ cecitatis .ẽ. Si
qͥd uͦ intelligere apte potuero:
ex diuino munere ur̃e uenera¬
tiõis. Sepe aut̃ ꝑ oĩpotentis dni
gr̃a. in eiꝰ eloqͥo qͥdã intelligunt᷑
meliꝰ cũ sermo di secretiꝰ legit᷑.
atq ãimꝰ culparũ suarũ consciꝰ
dũ recognoscit qđ audierit do¬
loris se iaculo ꝑcutit & cõpunc¬
tioĩs gladio tͣnsfigit: ut nichil
ei nͥ flere libeat. & fluentis flecꝰ.
macłas lauare. Int̾ qͦ ȩtiã aliqͣn¬
do ad sullimiora ctẽplanda ra¬

Expanded text:
e quidam me fortasse tacita cogitatione reprepositoribus intentata discutere praesumo, qua mente id faciam agnoscant. Non enim hoc temeritate aggredior, sed humilitate. Scio enim quia plerumque multa in sacro eloquio quae solus intelligere non potui coram fratribus meis positus intellexi. Ex quo intellectu et hoc quoque intelligere studui, ut elatio decrescat, dum propter vos disco quod inter vos doceo, quia verum fateor plerumque vobiscum audio quod intellexero, meae caecitatis est; si quid vero intelligere apte potuero, ex divino munere vestrae venerationis est. Saepe autem per omnipotentis Domini gratiam in ejus eloquio quaedam intmelius cum sermo Dei secretius legitur, atque animus, culparum suarum conscius, dum recognoscit, quod audierit, doloris se jaculo percutit, et compunctionis gladio transfigit, ut nihil ei nisi flere libeat, et fluentis fletuum maculas lavare. Inter quae etiam aliquando ad sublimiora 1322 contemplanda ra
Abbreviated transcription (Latin):
nosmet intellectu nr̃o p̾mere
debemꝰ. ne conem᷑ plꝰ saꝑe qͣm
oportet saꝑe. s saꝑe ad sobrie¬
tatẽ. Nedũ nimis in uisibilia
discutimꝰ. oberremꝰ. ne in illa
nat᷑a incorporea corporei lumi¬
nis aliqͥd qͣremꝰ. Aurẽ enĩ inten¬
ris substantiȩ audire ꝑm̃tẽ.¬
cordis auerte̾. neqͥd sibi in illa
corporale aĩmꝰ fingat. qͦ ubiq
tota & ubiq incircũ scͥpta ẽ.¬

Expanded text:
ro premere debemus, nec conemur plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem; ne dum nimis invisibilia discutimus, aberremus, ne in illa natura incorporea corporei luminis aliquid quaeramus: aurem enim intenris substantiae audire pecordis avertere, ne quid sibi in illa corporale animus fingat, quae ubique tota, et ubique incircumscripta e
Abbreviated transcription (Latin):
exteriꝰ ciues nr̃osangłos illiꝰsci¬
m᷑ c̃cupiscamꝰ regẽ. desidemꝰ
ciues qͦs cognouimꝰ. atq in hoc
sc̃e eccł̃iȩ ȩdificio stantes ocłos
in porta teneamꝰ. Demꝰt̾ga
mñtis huic corruptiõi uitȩ tẽ¬
poralis. intendamꝰ cordis faciẽ
adcȩlestis patriȩ lib̾tatẽ. S
ȩcce adhuc multa st̃ quȩ nos
saltẽ inspeluncȩ nr̃e ostio
stemꝰ. exituri qͣndoq ꝓsꝑe ꝑ¬

Expanded text:
ros angelos illius scimus, concupiscamus Regem, desideremus cives quos cognovimus, atque in hoc sanctae Ecclesiae aedificio stantes oculos in porta teneamus; demus terga mentis huic corruptioni vitae temporalis, intendamus cordis faciem ad coelestis patriae libertatem. Sed ecce adhuc multa sunt quae nos dsaltem in speluncae nostrae ostio stemus, exituri quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
pensare ñ possc̃: tn uelut t̾ga
aspiciunt. qr postrema qͦ p̃ua¬
lent ꝑ intellectũ sequunt᷑. S &
in ipsis qͦ minunis qͦ caꝑe suf¬
ficiunt. iã de suis papilioibꝰ qͣsi
exeunt. atq in ostiis stant: qr
& habitacła carnis relinqͦre &
adilla ȩt̾ne uitȩ gaudia qͦ au¬
diunt. ꝓgredi conant᷑. hinc ÷
etiã qđ helias cũ uocẽ dni secũ
loqͣntis audiret. in speluncȩ suȩ
ostio stetisse describit᷑. & faciem
uelasse. Qa cũ ꝑc̾cẽplatiõis gr̃ã
uox suꝑnȩ intelligentie fit in
ẽ: qr aĩmũ carnis cura ñ possi¬
det. S stat inostio: qr mortali¬
tatis ang̾stias exire meditat᷑.
S iã qͥ in ostio speluncȩ c̃sistit.
& uba di maure cordis ꝑcipit.
necesse: ut faciẽ uelet: qr dũ ꝑ

Expanded text:
pensare non possunt, tamen velut terga pensare non possunt, tamen velut terga aspiciunt, quia postrema quae praevalent, per intellectum sequuntur. Sed et in ipsis quoque minimis quae capere sufficiunt jam de suis papilionibus quasi exeunt, atque in ostiis stant, quia et habitacula carnis relinquere et ad illa aeternae vitae gaudia quae audiunt progredi conantur. Hinc est etiam quod Elias, cum vocem Domini secum loquentis audiret , in speluncae suae ostio stetisse describitur, et faciem velasse, quia cum per contemplationis gratiam vox supernae intelligentiae fit in est, quia animum carnis cura non possidet, sed stat in ostio, quia mortalitatis angustias exire meditatur. Sed jam qui in ostio speluncae consistit, et verba Dei in aure cordis percipit, necesse est, ut faciem velet, q
Abbreviated transcription (Latin):
& ibi uocant᷑ ire ubi fortasse ꝑ¬
gere ñ cogitabant. & illuc ubi de¬
siderabant ꝑgere ire ꝓhibent᷑.
nͥ ꝙr occulti iudici funicłs & m̃¬
surȩ calamꝰ tenet᷑ in manu. ut
alii u̾ba uitȩ audiant. & alii nul¬
latenꝰ audire mereant᷑: Fum¬
unde recctꝰ. Sc̃o qͦ eugłio teste¬
didicimꝰ: qđ uenit qͥ dicet. Ma¬
gist: seqͣr te qͦcũq ieris. Cui re¬
sponsũ ẽ. Uulpes foueas ħnt.
& uolucres cȩli nidos: filiꝰ aut̃
hominis. ñ ht ubicapt̃ suum
reclinet. Uenit alt̾ qͥ dicet. Magi

Expanded text:
 ibi vocantur ire ubi fortasse pergere non cogitabant, et illuc ubi desiderabant pergere, ire prohibentur? Nisi quia occulti judicii funiculus, et mensurae calamus tenetur in manu: ut alii verba vitae audiant, et alii nullatenus audire mereantur? Fununde retractus. Sancto qudidicimus, quod venit qui diceret, Magister, sequar te quocunque ieris: cui responsum est, 85 Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos; Filius autem hominis non habet ubi caput suum re
Abbreviated transcription (Latin):
bant mortuos suscitantẽ lepsoᷤᷤ
mundantẽ. cecos illuminantẽ
demonia eicientẽ: & ẽẽ. hc̃ ultͣ
homines sentiebant. S ipsa
eiꝰ muiracła aneorũ corde cogi¬
tata humanitas ꝑturbabat. Uñ
scã eccłia sub sponse uoce hc̃ aꝑ¬
assũpsit ostendit. & in se ipso in¬
uisibilis ꝑmansit. maꝑto se ui¬
dẽ qͦrentib qͣsi pͦ parietẽ stetit: qi

Expanded text:
nt mortuos suscitantem, leprosos mundantem, caecos illuminantem, daemonia ejicientem, et esse hunc ultra homines sentiebant: sed ipsa ejus miracula in eorum corde cogitata humanitas perturbabat, unde sancta Ecclesia sub sponsae voce hunc apassumpsit, ostendit, et in ipso invisibilis permansit in aperto se videre quaerentibus, quasi post pari
Abbreviated transcription (Latin):
ad cȩlestẽ patriã uenit: nimi
rũ despic̾e nos bona tͣnsitoria
docuit. & mala tẽporalia ñ ti¬
mere. Unde & obꝓbria ñ de¬
spexit. iniurias ꝑtulit. mortẽ
ñ timuit. crucis patibulũ non
refugit. Et cũ hc̃ uoluissent
raꝑe & regẽ c̃stituere: statifu¬
git. Qd nob̃ aliud his exẽplis
ꝑturbant: Ante passiõe uͦ
tumelias reddidit. Traditorẽ
suũ diu tacitꝰ ꝑtulit. ei ficte
salutanti dare oscłm ũ recu¬
sauit.Suscepit mortẽ. ne
mori teneremꝰ. Ostendit re-¬
surrectiõẽ. ut uos resurgere
posse credemꝰ. Post passionẽ qͦ
suã de iis qͥ se crucifixerant ad
fidei gr̃a uocauit. donũ ꝓ iniqͥ¬
tate reddidit. Qgͦ nos exẽplo
suo de oĩb instruxit: murꝰ nob̃
ꝑcircuitũ. & undiq factꝰ est. Se¬
qͥr. Et in manu uiri calamꝰ insu¬
re sex cubitorũ & palmo. Pre

Expanded text:
ad coelestem patriam venit, nimirum nos despicere bona transitoria docuit, et mala temporalia non timere. Unde et opprobria despexit, injurias pertulit, mortem non timuit, crucis patibulum non refugit. Et cum hunc voluissent rapere, et regem constituere, statim fugit; quid nobis aliud his exemplis perturbant. Ante passionem venec tamen contumelias reddidit, traditorem suum diu tacitus pertulit, et ficte salutanti dare osculum non recusavit. Suscepit mortem, ne mori timeremus. Ostendit resurrectionem, ut nos resurgere posse crederemus. Post passionem quoque suam de his qui se crucifixerant ad fidei gratiam vocavit, donum pro iniquitate reddidit. Qui ergo nos exemplo suo de omnibus instruxit, murus nobis per circuitum et undique factus est. Sequitur: « Et in manu viri calamus mensurae sex cubitorum et pal
Abbreviated transcription (Latin):
inde gaudiũ inm̃te c̃ceꝑat. un
de ꝑamorẽ fortit̾ ardebat. Pen¬
semꝰ itaq si m̃tes sp̃ualiũ pa¬
trũ in illo delectate st̃ qͥ nec¬
dũ uenerat. s p̃uidebat᷑: cuiꝰ
reatꝰ sit. eiꝰ uias. eiꝰ exẽpla eiꝰ mo¬
nita. pͦꝗͣ uenit & redẽptionẽ¬
tas ad austrũ uerg̾e dr̃. Acsi
apte dicet᷑. qd pͥor illa ciuitaᷤ¬
scilicet sinagoga in infidelib
suis ad aqͥlonẽ stetit. qͦ infrigore
ꝑfidiȩ man̾e curauit: sca uͦ ȩcclia
qͥ caritatẽ fidi c̃cepit. ꝑcalorẽ ad¬

Expanded text:
inde gaudium in mente conceperat unde per amorem fortiter ardebat. Pensemus itaque si mentes spiritalium patrum in illo delectatae sunt qui necdum venerat, sed praevidebatur, cujus reatus sit ejus vias, ejus exempla, ejus monita, ptas ad austrum vergere dicitur, ac si aperte diceretur. Quod prior illa civitas synagoga in infidelibus suis ad aquilonem stetit, quae in frigore perfidiae duravit. Sancta vero Ecclesia quae charitatem fid
Abbreviated transcription (Latin):
dr. erat qͣsi edificiũ ciuitatĩs uer¬
gentis ad austrũ. Et intͦdux̃ me
illuc Et paulo pͦ. de eodẽ uiro
subdit᷑. Stabat aut̃ inporta. Sta¬
tiq subiungit᷑. Et locutꝰ: ad me
edificiũ stans inporta locutꝰ::¬
ꝓfecto patet. qͥa facie interiꝰ &
tgo exteriꝰ stetit. S intͦductꝰ pro¬
pħa cui uir stans inporta locu
tꝰ: ꝓculdubio faciẽ ad portã te¬
nebat. unde u̾ba loqͦntis audie
de ineͦducet: Cuiꝰ ocłi sẽꝑ edifi¬
ciũ suũ aspiciunt. qͥa qͣntũ qͥsq
in uirtutib ꝓficiat indesinent᷑
attendt̃. ꝓpłia uͦ ad portã respi¬
cordis ponere ad exitũ debet.&
sine cessatione meditari. qͣn¬
do ap̃senti uita exeat. atq ad
et̾na gaudia ꝑtingat. ꝓpter
hoc qͥppe incarnatꝰ: d̾s ut noᷤ
incͦduc̾et ad fidẽ. & reducat acd

Expanded text:
 Erat quasi aedificium civitatis vergentis ad austrum, et introduxit me illuc, » et paulo post de eodem viro subditur, « Stabat autem in porta, » statimque subjungitur: « Et locutus est ad me aedificium, stans in porta locfecto constat quia facie interius et tergo exterius stetit. Sed introductus Propheta cum vir stans in porta locutus est, procul dubio faciem ad portam tenebat, unde verba loquentis audiebdem introduceret? Cujus oculi aedificium suum semper aspiciunt, quia quantum quisque in virtutibus proficiat indesinenter attendunt. Propheta vero ad portam respicordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meditari quando a praesenti vita exeat, atque ad aeterna gaudia pertingat. Propter hoc quippe incarnatus est Deus, ut nos introducat ad fidem, 1318 et reducat a
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ dona & tẽptatiões. int̾ sũ¬
ma & infima aĩarũ sensũm
humilitate custodire. Sic he¬
lias igne decȩlo deposuerat.
aqͣs cęlo ligauerat: & tn pauo¬
re uniꝰ mulieris t̾ritꝰ ꝑdeser¬
ta fugiebat. Apparet fugi¬
enti angłs. cibũ p̾bet. qr lon¬
gũ it̾ restat p̾dicit: & tñ ti¬
morẽ decorde ñ excutit. qͥa
stodia fortitudinis illa in¬
firmitas timoris. Seq̃r. Et

Expanded text:
dona et tentationes, inter summa et infima animarum sensum in humilitate custodire. Sic Elias ignem de coelo deposuerat, aquas coelo ligaverat, et tamen pavore unius mulieris territus, per deserta fugiebat . Apparet fugienti angelus, cibum praebet, quia longum iter restat praedicit, et tamen timorem de corde non excutit , quia stodia fortitudinis, illa infirmitas timoris. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
nullo mͦ adelectorũ numerũ
ꝑ uenire mereat᷑. habet gͦ funi¬
cłm. ħt in manu calamũ insu¬
rȩ. Qem̃ funicło locũ metit᷑:
alibi funicłin tͣhit. aliunde re¬
thit. Et huc duc̃ qͦm aliunde
sub duc̃. Sic uimirũ sic redẽp¬
tor nr̃ incollectioe hõiu facit.
dũ alios asuis iniqͥtatib educ̃.
alios insua iniqͥtate dereliqͥt.
Imus eni qͦs colligere dignat᷑ ẽ.
occulte m̃surȩ funicłmtͣxit. Et ab
his qͦs relinqͦndos eẽ. iudicauit. qͥd
aliud nͥ funicłm retͣxit. ut & boni
intͣ m̾surã cęlestis fabricȩ tene

Expanded text:
umerum pertinere mereatur. Habet ergo funiculum, habet in manu calamum mensurae: Qui enim funiculo locum metitur, alibi funiculum trahit, aliunde retrahit, et huc ducit, quem aliunde subducit. Sic nimirum sic redemptor noster in collectione hominum facit, dum alios a suis iniquitatibus educit, alios in sua iniquitate derelinquit. In his enim quos colligere dignatus occultae mensurae funiculum traxit, et ab his quos relinquendos esse judicavit, quid aliud nisi funiculum retraxit? Ut et boni intra mensuram coelestis f
Abbreviated transcription (Latin):
na qͦ existimant᷑ ñ st̃. qͣsi sine m̃¬
dẽptor nr̃ tenuit. cũ paulũ apłii
ꝑ apparentẽ uirũ macedonẽ ad¬
monere dignatꝰ ÷ ata ut idẽ ma¬
cedo uir diceret. tͣnsiens mace¬

Expanded text:
aestimantur non sunt, quasi sine mendemptor noster tenuit, cum Paulum apostolum per apparentem virum Macedonem admonere dignatus est, ita ut iisdem Macedo vir diceret: Transiens
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾ qđ funicłs lineꝰ subtilior:
ꝗͣsi funicłi fiant aliunde. Et
qͥd infunicło lineo. nͥ subtilio¬
rẽ p̃dicationẽ. idẽ. sp̃ualẽ de¬
bemꝰ acciꝑe: Censura & enĩ le¬
gis: funicłs fuit. S lineꝰ ñ fu¬
it: qr rudẽ popłm ñ subtili p̃¬
dicatioẽ coercuit. in qͦ ꝑpenȩ¬
peccatũ ẽẽ. ꝑfectũ etiã incorde
innotuit: funicłm lineũ in
manu tenuit. Ait enĩ. Audi¬
stis qr dictũ ẽ antiqͥs. ñ mecha¬
beris. Ego aut̃ dico uob̃. qr qͥ ui
derit mulierẽ ad c̃cupiscendã
illã. iã mechatꝰ ÷ cã incorde suo.
catio inoꝑatiõe. Inse enĩ osten¬
dit oẽ qđ docuit. sic̃ scriptũ:

Expanded text:
autem quod funiculus lineus subtilior est autem quod funiculus lineus subtilior est quam si funiculi fiant aliunde. Et quid in funiculo lineo, nisi subtiliorem praedicationem, id est, spiritalem debemus accipere? Censura etenim legis funiculus fuit, sed lineus non fuit: quia rudem populum non subtili praedicatione coercuit, in quo per pperfectum esse peccatum etiam in corde innotuit, funiculum lineum in manu tenuit. Ait enim: « Audistis quia dictum est antiquis, non moechaberis; ego autem dico vobis, quia qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo .catio in operatione. In se enim ostendit omne quod docuit, sicut scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ successores locuti st̃ qͥd aliud
fuit qͣm cõpositio lapidũ in hac
qͥ cotidie construit᷑ fabrica scõꝵ:
Infunicło autẽ cem̃tariorũ hoc
agi solet. ut cognosci eqͣlitas uł
rectitudo surgentis parietis ua¬
leat. Et si lapis intꝰ ẽ: foris eicit᷑.
Si exteriꝰ ꝓminet: interiꝰ reuoca¬
t᷑. Et certe hoc cotidie agit p̾di¬
catio doctorũ. ut una qͦq ani¬
ma cui regiminis onera suscipe
fortasse ñ expedit: etiã si foris
apparere appetat. interiꝰ reuo¬
cet᷑. Et rursũ qͦ latere uult. & sui
tantũmͦ curã gerere. si sibi & mul¬
tis eẽ. utił potest: etiã cũ latere
desidat. exteriꝰ ꝓducat᷑. ut appa¬
reat. Sicq fit ut sc̾orũ lapidũ
ordo teneat᷑: dũ sepe & uolens ad
honorẽ uenire repellit᷑. & hono¬
rẽ fugiens insacri ordinis arce
didicimꝰ hebreorũ historia ñ ht
cem̃tariorũ. s funicłs lineꝰ in
manu eiꝰ: hoc qͦd apud noscer¬
ciꝰ habet᷑ ex pon̾ẽ debemꝰ. Scimꝰ

Expanded text:
rum successores locuti sunt, quid aliud fuit quam compositio lapidum in hac quae quotidie construitur fabrica sanctorum? In funiculo autem caementariorum hoc agi solet, ut cognosci aequalitas vel rectitudo surgentis parietis valeat; et si lapis intus est, foras ejiciatur; si exterius prominet, interius revocetur. Et certe quotidie hoc agit praedicatio doctorum, ut unaquaeque anima, cui regiminis onera suscipere fortasse non expedit, etiamsi foris apparere appetat, interius revocetur; et rursum quae latere vult et sui tantummodo curam gerere, si sibi ac multis esse utilis potest, etiam cum latere desiderat, exterius producatur ut appareat. Sicque fit ut sanctorum lapidum ordo teneatur, dum saepe et volens ad honorem venire repellitur, et honorem fugiens in sacri ordinis arce didicimus, Hebraeorum historia non habet caementariorum, sed funiculus lineus in manu ejus. Hoc quod apud nos certius habetur exponere debemus. Scimus
Abbreviated transcription (Latin):
uirgine: Nec t̾n aliud uestim̃
tũ eiꝰ:. atq aliud ipse. Nã nr̃m¬
aspiciens ꝑtruce passionis san¬
guine cruentatũ: dixit. Qre ru¬
brũ ẽ. indum̃tũ tuũ. & uestim̃¬
ta tua sic̃ calcantiũ intorculari :
Cui ipse respondit. Torcular
calcaui solꝰ & de gentib ñ ẽ uir
mecũ. Solꝰ enĩ torcular in quo
calcatꝰ ÷ calcauit. qͥ sua potentia
eã ꝗͣ ꝑtulit passionẽ uicit. Nã qͥ
usq ad mortẽ crucis passꝰ ẽ. de
morte cũ gła surrexit. Bene aut̃
ẽe̾. participes debebant Q proeo
qđ illo tẽpore necdũ credid̾ant. de
ppagacuone geueris humani sic̃
generationũ ordines matheo ł
hẽ mundũ uenit ex uirgine. &
ꝑ incarnatiõis sue mysteriũ qr
tib indicauit: & inuestim̃to &
infemore scͥptũ habuit. rex re¬
gũ & dñs dñantiũ. Unde enĩ in
mundo innotuit. ibi de se lecti¬
õĩs scientiã infixit. Predicatio¬

Expanded text:
Virgine, nec tamen aliud indumentum ejus est, atque aliud ipse. Namis sanguine cruentum, dixit: « Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua sicut calcantium in torculari? . » Cui ipse respondit: « Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . » Solus enim torcular, in quo calcatus est, calcavit, qui sua potentia eam quam pertulit passionem vicit. Nam qui usque ad mortem crucis passus est, de morte cum gloria surrexit. Bene autemesse participes debebant, qui pro eo quod illo tempore necdum crediderant, de opagationem generis humani, sicut generationum ordines Matthaeo hunc mundum venit ex virgine, et per incarnationis suae mysterium quia tibus indicavit, in vestimento et in femore scriptum habuit: Rex regum et Dominus dominantium. Unde enim in mundo innotuit, ibi de se lectionis sententiam infixit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
cȩleste desideriũ iã ꝑcontẽplatio¬
tilitate ꝓximorũ in reb tẽporali¬
b desudat. Qsqͥs gͦ in sc̃a ȩccłia c̃¬
sidare sollicite studet. ut aut in
bonorũ c̃iugatorũ uita. aut in
arce continentiũ & oĩa qͦ st̃ huiꝰ
mundi derelinqͤntiũ. aut ȩtiã
inp̃dicatorũ sũmitate ꝓficiat:
iã ciuitatis in monte positȩ edi¬
ficiũ intrauit. Nã qͥ considare me¬
liorũ uitã ut ꝓficiat negligit.
adhuc extͣ fabricã stat. Et si ho¬
norẽ qͣm iã sc̃a eccłia in mundo
habet ad mirat᷑: qͣsi ȩdificiũ fo¬
ris conspicit. & obstupescit. Et
qr ext̾iorib solis intentꝰ. ẽ: intꝰ̾

Expanded text:
coeleste desiderium jam per contemplatiocoeleste desiderium jam per contemplatiotilitate proximorum in rebus temporalibus desudat. Quisquis ergo in sancta Ecclesia considerare sollicite studet, ut aut in bonorum conjugatorum vita, aut in arce continentium et omnia quae sunt hujus mundi derelinquentium, aut etiam in praedicatorum summitate proficiat, jam civitatis in monte positae aedificium intravit. Nam qui considerare meliorum vitam ut proficiat negligit, adhuc extra fabricam stat. Et si honorem quem jam sancta Ecclesia in mundo habet admiratur, quasi aedificium foris conspicit et obstupescit. Et quia exterioribus solis intentus est, intus
Abbreviated transcription (Latin):
d nõ ꝓficiant amando considare.
pit de suo qͥcqͥd p̾ualet indigen¬
tibꝰ largit᷑. peccata sine qͥb coti¬
diana uita ac̾iugatis duci ñ po¬
test. fere ñ negligit. Peo eni qd
ipsa familiaris cura animũ con¬
turbat: se se ad lacrimas excitat.
Ille uͦ iã cuncta quȩ st̃ mundi
deseruit. nil eiꝰ hab̃e appetit. so¬
liꝰ c̃tẽplatiõis exercitatiõe pasci¬
e spe p̃miorũ celestiũ cũ fletib
letat᷑: tnscendit ipsa etiã qͥ ha¬
bi c̃cessa st̃. Cotidianũ cũ dño se¬
cretũ hab̾e qͦrit. nulla eiꝰ ani¬
mũ p̾tereuntis mundi cura
ꝑturbat. mntẽ seꝑ in expectatiõe
celestiũ gaudiorũ dilatat. Aliꝰ uͦ
iã huiꝰ mundi cuncta deseruit.
b p̾tereuntib ex desiderio ñ
succũbit. ad eas aliqͣndo ꝓpt̃
ꝓximorũ cõpassiõe reflectit᷑ ut
ex earũ cura indigentib misere¬
at᷑. Uerbũ uitȩ auditorib p̃dicat.
animab simul & corporib neces¬
saria ministrat. Et qͥ ꝓpt̃ se ad

Expanded text:
Domino proficiant amando considerare. pit, de suo quidquid praevalet indigentibus largitur, peccata sine quibus quotidiana vita a conjugatis duci non potest flere non negligit. Pro eo enim quod ipsa familiaris cura animum conturbat, sese ad lacrymas excitat. Ille vero jam cuncta quae sunt mundi deseruit, nil ejus habere appetit, solius contemplationis exercitatione pascitur, spe praemiorum coelestium cum fletibus laetatur, transcendit ipsa etiam quae haberi concessa sunt, quotidianum cum Docretum quaerit, nulla ejus animum praetereuntis mundi cura perturbat, mentem semper in exspectatione coelestium gaudiorum dilatat. Alius vero jam hujus mundi cuncta deseruit, bus praetereuntibus ex desiderio non succumbit, ad eas aliquando propter proximorum compassionem reflectitur, ut ex earum cura indigentibus misereatur; verbum vitae auditoribus praedicat, animabus simul et corporibus necessaria ministrat. Et qui propter se ad
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ dicens. Oriet᷑ in eo uiror cala¬
ini & iunci. Qđ in loco alio ex¬
posuisse me memini. ut ꝑ
calamũ scͥptores. ꝑiuncũ uͦ
debeant auditores intelligi.
S qr adhumorẽ aquȩ & iun¬
cus & calamꝰ nasci solet & ex
una eadẽq aqͣ utq ꝓficiunt
& calamꝰ qͥdẽ ad scribendũ as¬
sumtt᷑ cũ iunco uͦ scribi ñ po¬
test: Qd iniunco & calamo ac
irrigat: S irrigati alii adhoc
usq in u̾bo di ꝓficiunt. ut eti¬
am scͥptores fiant. uidelicet
tȩ audiunt. bonȩ spei & rec¬
torũ oꝑũ uiriditatẽ tenent:
s: t̾ñ ad scribendũ ꝓfice nul¬

Expanded text:
tur dicens: Orietur in ea viror calami et junci . Quod in loco alio exposuisse me memini: ut per calamum scriptores, per juncum vero debeant auditores intelligi; sed quia ad humorem aquae et juncus et calamus nasci solet, et ex una eademque aqua utraque proficiunt: Et calamus quidem ad scribendum assumitur, eum junco vero scribi non potest: quid in junco et calamo accirrigat? Sed irrigati alii ad hoc usque in verbo Dei proficiunt, ut etiam scriptores fiant, videlicet tae audiunt, bonae spei et rectorum operum viriditatem tenent, sed tamen ad scribendum proficere nul
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ nĩtis scĩ sp̃c gr̃a relaxat. hinc
psalmista ait. Conu̾te dñe cap¬
tiuitatẽ nr̃a. sic̃ torrens in au¬
stro. Captiuitas eñ nr̃a quȩ tor¬
poris frigore ad sequendũdm̃
scendens ando cui credit amo¬
ris calorẽ c̃cipit: ut nicħ ei libe¬
at. ñ eiꝰ gr̃e sũmitti. eiꝰ dilectiõe
calefieri. eiꝰ afflatꝰ sẽꝑ munere
repleri. Unde & ualido amore
succensꝰ contẽplator dicebat.
Anima mea exultabit indño.
& delestabit᷑ suꝑ salutari eiꝰ Q
enĩ latine salutaris. ipse hebra

Expanded text:
ncti Spiritus gratia relaxat. Hinc Psalmista ait: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro . Captivitas enim nostra, quae torporis frigore ad sequendum Deuscendens, in Deo, cui credit, amoris calorem concipit, ut nihil ei libeat, nisi ejus gratiae submitti, dilectione calefieri, ejus afflatus semper munere repleri. Unde et valido amore succensus contemplator dicebat: Anima mea exsultabit in Domino, et delectabitur super salutari ejus . Qui enim Latine salutaris, ipse Hebra
Abbreviated transcription (Latin):
eris. Cuncti aut̾ nouimꝰ fr̃s me¬
tallũ ȩris ualde. eẽ. durabile.
atq om̃ino. eẽ. sonorũ. Qd est
gͦ qđ aspectꝰ mediatoris di & ho¬
minũ speciei cõparat᷑ exis. nͥ¬

Expanded text:
aeris. Cuncti autem novimus, fratres, metallum aeris valde esse durabile, atque omnimodo sonorum. Quid est ergo quod aspectus Mediatoris Dei et hominum speciei comparatur aeris, n
Abbreviated transcription (Latin):
porta. Osqͥs inporta stat: ex
qͥdã parte intꝰ÷ exqͣdã foris.
qr aliud eiꝰ foris aspicit᷑. aliud
uͦ intꝰ absconditur. Redẽptor
ta stetit: qͥa & ꝑhumanitatẽ
uisibił apparuit. & se se inui¬
sibilẽ indiuinitate seruauit.
hinc enĩ iudei qͥ hc̃ e ꝓpħ̃a
rũ ꝓmissione sustinuert. ꝑfi¬
diȩ suȩ confusione turbati st̃:
qr eũ quẽ ad ereptionẽ suã ue¬
nire credidert̃. mortalẽ uide¬
bant. Qgͥ in porta stat. sic̃ su¬
ꝑiꝰ dictũ ẽ. exqͣdã parte foris: ex
qͣdã uͦ parte intꝰ uidet᷑. Unde
nec ipsa iudorũ ꝑfidia. sine
diuinȩ uirtutis÷ ostensiõe de¬
relicta. Nã miracła eiꝰ uidentes:
trahebant᷑ ut cred̾ent. S rursũ
passioes illiꝰ ꝑpendentes: dedig¬
mortalẽ uidebant. Unde fac¬
tũ÷: ut de eiꝰ cognitiõe dubita¬
rent. N idebant enĩ esurientẽ.

Expanded text:
r. Quisquis in porta stat, ex quadam parte intus est, ex quadam foris quia aliud ejus foris aspicitur, aliud vero intus absconditur. Redemptor ta stetit, qui et per humanitatem visibilis apparuit, et sese invisibilem in divinitate servavit. Hinc enim Judaei rum promissione sustinuerant, perfidiae suae confusione turbati sunt per eum, quem ad ereptionem suam venire crediderant mortalem videbant. Qui igitur in porta stat, sicut superius dictum est, ex quadam parte foris, ex quadam vero parte intus videtur. Unde nec ipsa Judaeorum perfidia sive divinae virtutis est ostensione derelicta. Nam miracula ejus videntes trahebantur, ut crederent, sed rursum passionem illius perpendentes dedigmortalem videbant: unde factum est ut de ejus cognitione dubitarent.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentib dic̃. Laboraui susti¬
nens. Hon aut̾ dñs sustinendo
laborat cuiꝰ diuinitatis poten¬
tiã nulla fatigatio contingit:
s uerb̾ humanis loquens. ip¬
sã suã circa nos patientiã la¬
borẽ uocat. Et notandũ qd̃ ean¬
dẽ ciuitatẽ qͣm ꝓpħa conspex̃.
adaustrũ uergentẽ uidit. Au¬
ster enĩ uentꝰ qͥa in scĩ sp̃c tipo
poni soleat. hii qͥ insacro eloqͥo
studiosi st̃ recognoscunt. Sic̃
econtͣrio ꝑ aqͥlonẽ sepe diabolꝰ
designat᷑. qͥa & ille relaxat inca¬

Expanded text:
tibus dicit: Laboravi sustinens . Non autem sustinendo Dominus laborat, cujus divinitatis potentiam nulla fatigatio contingit; sed, verbis humanis loquens, ipsam suam circa nos patientiam laborem vocat. 6. Et notandum quod eamdem civitatem quam propheta conspexit ad Austrum vergentem vidit. Auster enim ventus quia in sancti Spiritus typo poni soleat, hi qui in sacro eloquio studiosi sunt recognoscunt; sicut e contrario per Aquilonem saepe diabolus designat
Abbreviated transcription (Latin):
ponunt᷑. ipsi qͥdẽ portant᷑ ab alus:
s alios neqͣqͣm portant. Qa & hu
qͥ infine ȩccłiȩ. idẽ. in extremita¬
te mundi nascit᷑i st̃: tolerant᷑ qͥdẽ
amaiorib. ut eorũ mores ad bo¬
na oꝑa cõponant᷑. S cũ ñ eos
sequunt᷑ qͥ ꝑ illos ꝓficiant: nul¬
loᷤ sr̃ se fideł fabricȩ iã lapides
portant. Nc̃ itaq alii portant᷑
anob̃. nos uͦ portati sumꝰ ab alii.
Dẽ aut̃ pondꝰ fabricȩ fundam̃¬
tũ portat. qr mores simul õiũ
solꝰ redẽptor nr̃ tolerat. De qͦ
paulꝰ ait. Fundam̃tũ aut̃ ali¬
ud nemo potest pone. p̃t id
fundam̃tũ lapides & alapidibꝰ
nr̃a tolerat. s in ipso malũ ñ
fuit. qđ tolerari debuiss Unde

Expanded text:
 ipsi quidem portantur ab aliis, sed alios nequaquam portant, quia et hi qui in fine Ecclesiae, id est in extremitate mundi nascituri sunt, tolerantur quidem a majoribus, ut eorum mores ad bona opera componantur; sed cum non eos sequuntur qui per illos proficiant, nullos super se fidelis fabricae jam lapides portant. Nunc itaque alii portantur a nobis, nos vero portati sumus ab aliis. Omne autem pondus fabricae fundamentum portat, quia mores simul omnium solus Redemptor noster tolerat. De quo Paulus ait: Fundamentum enim aliud nemo potest ponere praeter id fundamentum lapides, et a lapidibus nostra tolerat, sed in ipso malum non fuit quod tolerari debuisse