comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Precedunt quia uim fatiruit. Impellt̃
credendo: ⁊ credit᷑ fidĩ. Nec obsistere pot̃
qͥsꝗͣ: quia qͥuim fatiunt diripiunt il¬
lud. Ibi enĩ pofitũ ẽ. Regnũ celorum
uim patit᷑: ⁊ qͥuim fatiunt diripiunt
illud. Hoc fec̃ ille latro: fortior in cruce
ꝗͣ infauce. Memor ero raab ⁊ babilonis.

Expanded text:
Praecedunt, quia vim faciunt: impellunt credendo, et ceditur fidei, nec obsistere potest quisquam; quia qui vim faciunt, diripiunt illud. Ibi enim positum est: «Regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Hoc fecit ille latro, fortior in cruce quam in fauce. «Memor ero Raab et Babylonis.»
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ potestatẽ habeo it̾m sum̃di eã. Nemo
tollet eam ame: si ego pono eam ame.
nt̾m sumo eã. Posuit ꝗͣdo uoluit: sum¬
psit qͣdo uoluit. Nemo abstulit: nemo
ex corfit. Ergo implete erant om̃s passo¬
nes: s. implea incapite. restabant ad huc

Expanded text:
staten. habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me: sed ego pono eam a me, et iterum sumo eam» . Posuit quando voluit; sumpsit quando voluit: nemo abstulit, nemo extorsit. Ergo impletae erant omnes passiones, sed in capite: restabant adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
audis ⁊ ipsum unum uerum dm̃: quia
pat̃ ⁊ filius unus uerus ds̃. Ilt iͣius sit
sensus. Le et quem misisti iħm xp̃m: cog¬
noscant unum uerũ am̃. Non enĩ illi ibt̃
adiufionẽ patris: ⁊ non ibi uidebunt et
filium. Si non eẽc ⁊ filiꝰ inpatris uisione
non dicẽt ipse filiꝰ discipłis suis. ⁊ quia filiꝰ
inpatre est. ⁊ pat̾ infilio. Dicunt illi dis¬
cipuli. Ostende nob̃ patrem: ⁊ sufficit.
nob̃. Ait iłł. Tanto temꝑe uob̃cum sum.

Expanded text:
audis, Et ipsum unum verum Deum; quia Pater et Filius unus verus Deus: ut iste sit sensus, te et quem misisti Jesum Christum cognoscant unum verum Deum. Non enim illi ibunt ad visionem Patris, et non ibi videbunt et Filium. Si non esset et Filius in Patris sui visione, non diceret ipse Filius discipulis suis quia Filius in Patre est, et Pater in Filio. Dicunt illi discipuli: «Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
adimpleam inqͥt que de sunt p̃ssurarũ
incarne mea. Numqͥd aliqͥd p̃ssurarũ
de erant millo hoĩe. qđ factum est uer¬
bum dĩ. ⁊ nato de maria uirgine: pass̃
ẽ enĩ quicqͥd pati deb̾et sua uoluntate.
ñ expeccati necessitate. Et uidet᷑ : qͣ oĩa.
Incruce em̃ positꝰ accepit accetũ multuno.
⁊ ait. ꝑ fectum ẽ. Q ucliuato capite: emi¬
sit spm̃. Quid est ꝑfectũ ẽ: ia de m̃sura

Expanded text:
adimpleam,» inquit, «quae desunt pressurarum «In carne mea.» Numquid aliquid pressurarum deerat in illo homine, quod factum est Verbum Dei, nato de Maria virgine? Passus enim est quidquid pati deberet, ex sua voluntate non ex peccati necessitate; et videtur quia omnia: in cruce enim positus accepit acetum ultimum, et ait, «Perfectum est; inclinato capite emisit spiritum» . Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscunt se cẽ inista miseria. ⁊ gemunt
beati st̃. Quare lugent. Contristatus
ẽ beat᷑ cipͥanꝰ in passione: m̃ consolat̾ ẽ
incorona. Modo et consolatꝰ: ad huc cri
intellant ꝓuob. Non tñseunt int̃pel¬
lationes ipsorũ: nͥ cũ tñsierit gemit᷑ ur̃.
celestium potestatum. inuna cuitate uiuenti¬
um. ⁊ qͥs ibi gemit: quis ibi gt qͥs ibi la¬
borat. quis ibi eget: quis ibi morit᷑: qͥs ibi
miscłiam p̃bet: qͥs ibi franget panẽ esurienti.
uͥ om̃s pęne iusticie saginant᷑: nemo tͥ dic̃

Expanded text:
agnoscunt se esse in ista miseria, et gemunt, agnoscunt se esse in ista miseria, et gemunt, beati sunt. Quare lugent? Contristatus est beatus Cyprianus in passione; modo consolatus est in corona. Modo et consolatus adhuc trisinterpellant pro nobis. Non transeunt interpellationes ipsorum, nisi cum transierit gemitus noster: coelestium Potestatum in una civitate viventium. Quis ibi gemit? quis ibi suspirat? quis ibi laborat? quis ibi eget? quis ibi moritur? quis ibi miseriordiam praebet? quis frangit panem esurienti, ubi omnes pane justitiae saginantur? Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
dict̃. merrorẽ uos mittunt: ⁊ turbant
ur̃ in luctũl conu̾tatur. Uidetis que au¬
ditis. Quando nob̃ hec dicent᷑ urregione
securitatis: utiq regio ista scandalorũ est:
⁊ temptacionũ ⁊omiũ maloꝵ. ut gema¬
mus ⁊ meream᷑ gaudẽ ibi. Hic tribula¬
Ista regio: mortuorum ẽ. Tnͣsit regio mor¬
tuorum: ⁊ uenit regio uuiorũ In regione
mortuorum labor ⁊ dolor: tribulatio. ti¬
mor. temptacio. genutꝰ suspiriũ. Hic fal¬
si felices. uer⁊ infelices: quia falsa felicitas:
uera miseria est. Quia uͦ se aguosẽ inue¬
ra eẽ miseria: erit etiã inuera felicitate.
Et tam̃ nẽ qͥ mtiser ẽs: dm audi dicentẽ.
Bͥeati lugentes: Obeati lugentes. Nicħ
tam comunctũ mnscrie. ꝗͣ luctꝰ: nichil
tã remotũ ⁊ cont̾rariũ miscrie: ꝗͣ beati¬
tudo. Tu dicis lugentes. ⁊ ⁊tu dicis bea
tes. Quare beati: inspe. Quare lugentes:
inre. Et enĩ lugent in morte ista. ⁊ intri¬
bulatione  ista. in ꝑegͥnatione sua: ⁊ quia

Expanded text:
nt, in errorem vos mittunt, et turbant vester in luctum convertatur» . Videtis quae audistis: quando nobis haec dicerentur in regione securitatis? Utique regio ista scandalorum est, et tentationum, et omnium malorum, ut gemamus hic, et mereamur gaudere ibi; hic tribulaIsta regio mortuorum est. Transit regio mortuorum, venit regio vivorum. In regione mortuorum labor, dolor, timor, tribulatio, tentatio, gemitus, suspirium: hic falsi felices, veri infelices; quia falsa felicitas, vera miseria est. Qui vero se agnoscit in vera esse miseria, erit etiam in vera felicitate: et tamen nunc quia miser es, Dominum audi dicentem, «Beati lugentes» . O, «beati lugentes!» Nihil tam conjunctum miseriae quam luctus; nihil tam remotum et contrarium miseriae quam beatitudo: tu dicis lugentes, et tu dicis beattes; quare beati? In spe. Quare lugentes? In re. Etenim lugent in morte ista, in tribulationibus istis, in peregrinatione sua; et quia
Abbreviated transcription (Latin):
Et tam̃ dix̃ : ego sũ ianua. Aut numqͥd
sic est pastor.: quomͦ uidemꝰ pastores
istos p̃positos peccorum: Et dix̃. ego sũ
qua intras tu pastor bone. Ego sum raniia.
bi gr̃ã. Cum paulꝰ intrat ꝑ ianuam. ĩne¬

Expanded text:
et tamen dixit, «Ego sum janua.» Aut numquid sic est pastor, quomodo videmus pastores istos praepositos pecorum? Ex dixit, «Ego sum qua intras tu, pastor bone? «Ego sum janua.» bi gratia, cum Paulus intrat per januam, n
Abbreviated transcription (Latin):
nent. quẽ admodũ quocqͣt intbunt.
ad rĩ. portas ꝑtinent. Partes eñi mun¬
di iiii. sunt. Oriens. occideus. aqͥlo.
imidies. Iste quatuor partes. assidue
sominant᷑ inscͥpturis. Ab om̃ibꝰ istis
aqͥtuor uentis se collectm̃n electos suos. ab
om̃ib gͦ istis iiͦi. uentis uocat᷑ eccłia. Quo¬

Expanded text:
nent; quemadmodum quotquot intrabunt, ad duodecim portas pertinent. Partes enim mundi quatuor sunt, Oriens, Occidens, Aquilo et Meridies. Istae quatuor partes assidue nominantur in Scripturis. Ab omnibus istis a quatuor ventis se collecturum electos suos ; ab omnibus ergo istis quatuor ventis vocatur Ecclesia. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
cibimꝰ: respondet gͦ turba. Qđd te rac¬
tas iudicaturũ: uͥ sedeb: Duodecim
inlocũ ipsiꝰ sc̃s matdrias ordinatꝰ ẽ: im¬
pletus est duodenariꝰ numerus sediũ.
Primo loc̃ inueni uͥ sedeas: ⁊ sic te mi¬
nore iudicatin᷑. Duodecĩ gͦ sedes qͥd s̃
uelint uideamꝰ. Sac ram̃tum est. cuiꝰ

Expanded text:
cabimus» ? Responderet ergo turba: Quid te jactas judicaturum? Ubi sedebis? Duodecim Judas, in locum ipsius Matthias ordinatus est, impletus est duodenarius numerus sedium : primo locum inveni ubi sedeas, et sic te minare judicaturum. Duodecim ergo sedes quid sibi velint, videam
Abbreviated transcription (Latin):
nes ꝑati. qͥqͥd impulerit ñ uos et̾itat.
Staniẽ te inuemiat: omĩs casus. brigeris
inhanc fabricã affectu pio: religione
sincera. fide. spe. caritate. ⁊ ipsum edi¬
ficari ambulare est. Inistis cruitatib
alia est fabrica edifitiorum: alii sunt
ciues habitantes infabrica. Illa ciuuitas:
cruibꝰ edificat᷑ suis. Ipsi sunt lapides:
qͥ sunt cuies. lapides enĩ uiri sunt

Expanded text:
nes parati; quidquid impulerit, non vos evertat. nes parati; quidquid impulerit, non vos evertat. Stantem te inveniat omnis casus. Erigeris ergo in hanc fabricam affectu pio, religione sincera, fide, spe, charitate; et ipsum aedificari ambulare est. In istis civitatibus alia est fabrica aedificiorum, alii sunt cives inhabitantes in fabrica: illa civitas civibus suis aedificatur, ipsi sunt lapides qui sunt cives; lapides enim vivi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nondum paulꝰ: ꝗͣdo cdamauit de celo.
Saule saule qͥd me ꝑsequeris: gͦ fundasn¬
tũ ilapis angularis ipse est abimo sur
tẽ tenet.  quom̃ fundam̃tũ corpore fa¬
brice inrimo est. sic fundam̃itũ spiritał
fabrice insũmo est. Si adt̾ram edificare¬
mur: in uno nob̃ ponendum erat fun¬
dam̃tũ. Quia celestis fabrica ẽ de celo
ꝓcessit fundam̃tũ nr̃m. Ipse est angu¬
m. portantes fabricã ciuitatis. fatiunt
iu quoddã fundam̃tũ. Hoc edifiti¬
um mͦ clamat de cordibꝰ ur̃is: hoc ag̃
artifitiosa manꝰ dĩ etiã ꝑ linguã nr̃am
ut adilliꝰ edifitu fabricã conqͣdremim.
Non eñ frustra etiã de lignis qͣdratis
edificata ẽ archa noe: que ucħ lominꝰ
sigurã gestabat eccł̃ie. Quid est enĩ qͣ¬
drare: aitendite similitudiuẽ: qͣdrati
lapidis. simił debet ẽẽ xͥanꝰ. In oni tẽ¬
ptacione sua. xͥauꝰ ũ cad it. E si impel¬
litur ⁊ qͣsi u̾tit᷑ ñ cadat. Nam qͣdratũ
lapidẽ quoc̃q u̾t̾is: stat. Cadere uisi

Expanded text:
nondum Paulus, quando ei clamavit de coelo: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ergo fundamentum et lapis angularis ipse est, ab imo sutem tenet: et quemadmodum fundamentum corporeae fabricae in imo est; sic fundamentum spiritualis fabricae in summo est. Si ad terram aedificaremur, in imo nobis ponendum erat fundamentum: quia coelestis fabrica est, ad coelos praecessit fundamentum nostrum. Ipse ergo anguhetae magni, portantes fabricam civitatis, faciunt vivum quoddam aedificium. Hoc aedificium modo clamat de cordibus vestris? hoc agit aronquadremini. Non enim frustra etiam de lignis quadratis aedificata est arca Noe , quae nihilominus figuram gestabat Ecclesiae. Quid est enim quadrari? Attendite similitudinem quadrati lapidis: similis debet esse christianus. In omni tentatione sua christianus non cadit; etsi impellitur, et quasi vertitur, non cadit: nam quadratum lapidem quacumque verteris, stat. Cadere visi
Abbreviated transcription (Latin):
uox est. Prgo sequi de ista ciuitate. fun¬
dam̃ta eiꝰ in montib scĩs: diligit dñs
portas sion. Iam idõ p̃locutus sum. ne pu¬
tetis alia eẽ funcdam̃ta alias portas. Qua¬
rum auctoritas portat infirmitatẽ nram.
Quare sunt porte: quia ꝑ ipsos intramꝰ
adirgnũ dĩ. Predicant enĩ nob̃: ⁊ cum
pipsos intramiꝰ ꝑ ipsos intramꝰ. ipse est
magnum huius duodenarii significa¬
to ẽ numeri. Sedebitis inqͥt suꝑ.xiiͦ.¬

Expanded text:
go sequamur de ista civitate. 4. «Fundamenta ejus in montibus sanctis: diligit Dominus portas Sion.» Jam ideo praelocutus sum, ne putetis alia esse fundamenta, alias portas. Quae? Quia eorum auctoritas portat infirmitatem nostram. Quare sunt portae? Quia per ipsos intramus ad regnum Dei: praedicant enim nobis. Et cum per ipsos intramus, per Christum intramus: ipse est magnum hujus duodenarii numeri. «Sedebitis,» inqui
Abbreviated transcription (Latin):
que uides. qͥ nullo ce osfendat fastidio.
i satiat te. et non te satiat. Mirũ ẽ qđ di¬
co. Si dicam quia satiat te. tuneo ne qͣsi
satiatꝰ uelis abscedere. ⁊ quomͦ de pͣndio.
quo mͦ de cena. Erga qͥd dico non satiat¬
te: tuneo rursus ne dixero non te satiat.
indigens uidearis.⁊ qͣsi in anior existas.
⁊ minꝰ inte sit. aliquid qđ debeat unpler
Quid gͦ dicã insi quod dici pot̃. cogita¬
ri uix pot̃. ⁊ ⁊ satiat te ⁊ non satiat: qͥa
utruinq uruenio inscͥptura. Nam cũ
diceret beati esurientes. quia ipsi satu¬
rabunt᷑. Et rursus dictũ ẽ de sapientia.
Qui te manducant itm esuriunt: ⁊ qͥte
sic bibendo sitiunt. Quid est bibendo
sitire. numꝗͣ fastidire. Si gͦ ista inesfabit
et sempit̃na dulcedo erit: mͦ qͥd anobis
petit fr̃s: nisi fidẽ Nonfictã. ⁊ spem firmã
caritatẽ puram. ⁊ ambulet iuia ꝗͣdedic

Expanded text:
quem vides, qui nullo te offendat fastidio: quem vides, qui nullo te offendat fastidio: et satiat te, et non te satiat. Mirum est quod dico. Si dicam quia satiat te, timeo ne quasi satiatus velis abscedere; quomodo de prandio, quomodo de coena. Ergo quid dico? Non te satiat? Timeo rursus ne si dixero, Non te satiat, indigens videaris; et quasi inanior existas, et minus in te sit aliquid quod debeat impleri. Quid ergo dicam, nisi quod dici potest, cogitari vix potest? Et satiat te, et non te satiat: quia utrumque invenio in Scriptura. Nam cum diceret, «Beati esurientes, quia ipsi saturabuntur» : est rursus dictum de Sapientia, «Qui te manducant, iterum esurient: et qui te sic bibendo, sitient. Quid est, bibendo sitire? Nunquam fastidire. Si ergo ista ineffabilis et sempiterna dulcedo erit; modo quid a nobis petit, fratres, nisi fidem non fictam, spem firmam, charitatem puram, et ambulet homo in
Abbreviated transcription (Latin):
Cessant oꝑa miscdie: quia miseria ñ inuenit᷑.
Et quid ibi fatiemꝰ: dormiemꝰ fortasse. Si
mͦ pugnamꝰ contͣ nos. qͣuis geramꝰ domũ
somni carũe istam. ⁊ uigilamꝰ uihis lumi¬
narib. ⁊ sollempnitas ista da nob̃ animũ
uigilandi. dies ille quales uigilias dabit no¬
bis: gͦ uigilabimꝰ ñ dormicmnꝰ. Quid agemꝰ.:
oꝑa miscłie: ista ñ ert̃. quia nulla miseria
erit. forte oꝑa necessitatis er̃t ista. que hic mͦ
sunt. seminandi. arandi. coquendi. molen¬
di. texendi: nichil horum: quia necesfitas
qͦd negotuun nr̃m. ⁊ que actio nr̃a. ⁊ an
nulla actio. quia quies: sedebimꝰ gͦ et tor
refrigescet amior nr̃a. Amor gͦ quietus in u¬
uultu dĩ quẽ mͦ defidamꝰ. cui fuspiramꝰ.
cũ adeum ueni̾mꝰ. quomͦ nos accendet: in¬
tabit. qͥd de nob fatiet : qͥd gͦ ageuiꝰ fr̃s.:
psalmꝰ nob dicat. Beat qͥhabitaue indo¬
laudas. Desinis laudare: si desinis amare.
Non auiẽ desiues amare: quia talis est

Expanded text:
Cessant opera misericordiae, quia miseria non invenitur. Et quid ibi faciemus? Dormiemus fortasse? Si modo pugnamus contra nos, quamvis geramus domum somni carnem istam, et vigilamus in his luminaribus, et solemnitas ista dat nobis animum vigilandi; dies ille quales vigilias nobis dabit? Ergo vigilabimus, non dormiemus. Quid agemus? Opera misericordiae ista non erunt, quia nulla miseria erit. Forte opera necessitatis erunt ista quae hic sunt modo, seminandi, arandi, coquendi, molendi, texendi? Nihil horum, quia necessitas quod negotium nostrum? quae actio nostra? An nulla actio, quia quies? Sedebimus ergo, et torprefrigescet actio nostra. Amor ergo quietus in vultu Dei, quem modo desideramus, cui suspiramus, cum adtabit? quid de nobis faciet? Quid ergo agemus, fratres? Psalmus nobis dicat: «Beati qui habitant in do. Amas, et laudas. Desines laudare, si desines amare. Non autem desines amare, quia talis est
Abbreviated transcription (Latin):
diligit inqͥt dñs porias sion. Cix cuĩ
fundam̃ta: in montib sc̃is. Cuiꝰdã ciuita¬
tis sion: cuiꝰ dñs portas diligit: sic̃ conseqͤter¬
S quid est fundam̃ta eiꝰ in montib scis:
qui sunt montes sc̃i suꝑ qͦs fundata ẽ ista ci¬
uitas: alt̃ qͥdam cuiis. plemꝰ lioc dix̃ aplłs¬
fortasse ita. ⁊ ut etiam ipsi sint montes.
suꝑ qͦs fundam̃ta sunt huiꝰ ciuitatis: cuiꝰ
portas diligit dñs. Dicat gͦ cuiis aliꝰ hoc
aꝑte: ne nos suspicari uideam᷑. Loquens
Ipso sũmo existente lapide angulari: xͦ
iłm. Ne itaq putarent gs̃ ñse ꝑtincre
ad sion. Erat cnĩ quedam ciuitas sion t̾rena
que ꝑumbr̃a gestauit imagine cuiꝰdam
illi ñꝑtinere dicẽnt᷑ ad sion quia ñ erant
de popło iudeorum: hoc eis dix̃. Igit᷑ iam
ñ estis ꝑogͥui ⁊ inquilimi: s estis ciues scor
⁊ domestici dĩ. suꝑ edificati suꝑ fundañ¬
tum apłorum ⁊ ꝓpħiarũ. Habes construe¬

Expanded text:
«Diligit,» inquit, «Dominus portas Sion.» Ecce cujus «Diligit,» inquit, «Dominus portas Sion.» Ecce cujus fundamenta in montibus sanctis, cujusdam civitatis Sion, cujus Dominus portas diligit, sicut consequeSed quid est, «Fundamenta ejus in montibus sanctis?» qui sunt montes sancti super quos fundata est ista civitas? Alter quidam civis quomodo cives? Fortasse ita ut etiam ipsi sint montes, super quos fundamenta sunt hujus civitatis, cujus portas diligit Dominus. Dicat ergo alius civis hoc aperte ne nos suspicari videamur. Loquens «Ipso summo existente lapide angulari Christo Jesu.» Ne itaque putarent Gentes non se pertinere ad Sion: erat enim quaedam civitas Sion terrena, quae per umbram gestavit imaginem cujusdam illi non pertinere dicerentur ad Sion, quia non erant de populo Judaeorum, hoc eis dixit, «Igitur jam non estis peregrini et inquilini; sed estis cives sanctorum, et domestici Dei, superaedificati super fundamentum Apostolum et Prophetarum.» Habes construc
Abbreviated transcription (Latin):
oełs ñ uidit nec auris audiuit. nec incor
hominis ascendit. ambulantes gͦ sic can¬
tunꝰ ut defidemꝰ. Nam ⁊ qͥdesidat: ⁊si lin¬
ua taceat. cantat corde. Ꝙ autẽ ñ deside¬
rat: quolibet clamore aures liominum
feriat. iutꝰ ẽ dõ. Uidete qͦmͦ erant pecca¬
tores huiꝰ ciuitatis amatores. illi ipsi ꝑ
q̃s hiec dicta st̃. ꝑ quos hec nob cõmencta¬
ta sunc. qͣto ꝑ eos affectu ista cantata est̃.
lsfctum istum: gn̾abat meis amor ci¬
uitatis. Amorẽ autẽ ciuitatis: infudat
undam̃ta erus in montibꝰ eiꝰ
Nichil de illa adhuc dixerat
psalmꝰ: hinc incipit ⁊ ait. fun¬
cau̾ca euis in montib sc̃ĩs. Cuiꝰ fundam̃
idifidio ciuitatis huiꝰ. uoluens secum
tamꝗ̃ plura intꝰ apud se meditatꝰ. eru¬
pit inhoc. fundam̃ta eiꝰ in montibꝰ scis:
lentio de illa ciuitate parturiens: cla¬
mans addm̃: crupit etia maures lio¬
tetium. fundam̃ta eiꝰ in montib̾ scĩs.
t q̃si om̃s auctientes queient. cuĩ:

Expanded text:
on vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» ; ambulantes ergo, sic cantemus, ut desideremus. Nam qui desiderat, etsi lingua taceat, cantat corde: qui autem non desiderat, quolibet clamore aures hominum feriat, mutus est Deo. Videte quomodo erant amatores hujus civitatis ardentes, illi ipsi per quos haec dicta sunt, per quos haec nobis commendata sunt, quanto per eos affectu ista cantata sunt. Affectum istum generabat in eis amor civitatis; amorem autem civitatis infuderat undamenta ejus in montibus sanctis.» Nihil de illa adhuc dixerat Psalmus; hinc incipit, et ait: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Cujus fundamenta? et desiderio civitatis hujus volvens secum, tanquam plura intus apud se meditatus, erupit in hoc, «Fundamenta ejus in montibus sanctis;» lentio de illa civitate parturiens, clamans ad Deum, erupit etiam in aures hominum: «Fundamenta ejus in montibus sanctis.» Et quasi homines audientes quaererent, Cujus?
Abbreviated transcription (Latin):
Effunde irã tuã ings: que te ñ cognoue¬
runt. ł alibi. Pretende miscłiam tuã:
scientibꝰ te. Et ut nouitis quia in raab et
babilone g̃s significauit: qͣsi dicet᷑. Qo
est quod dixisti. ⁊ memor ero raab ⁊ babi¬
lonis scientib me. Quare lioc dixisti
⁊ em̃ alienigene inqͥunt.: id est ꝑtinente
adraab: ꝑtinentes adbabilonẽ ⁊ tirus.
S qͦusq gs̃: usq adfines t̾re. Elegit eni
ibi ex babilone. quia ibi alieingene. ibi ti¬
rus. ibi p̾p edriopum: mito głoriosissima
de te dicta sunt ciuitas dĩ. Iam aitendire¬
magnũ sacͣm̃tum. E eũ illic raab. ꝑ quẽ
ilie babilon. iam non babilon. Caret enĩ
babilone: et incipit eẽ ierłm. Diuidit᷑
filia adũsus matiẽ suam: erit in mbris
regine illiꝰ cui dr̃. Obliuiseẽ popłm tuũ.
et domũ patris tui: concupiscetti rex spe¬
tiem tuam. Nam unde babilon adie
m̃ta ꝑuenirec. unde alienigene. ⁊ unde
tirus. unde popłs eiopum: Audi un¬

Expanded text:
de iram tuam in gentes quae te non cognoverunt;» et alibi, «Praetende misericordiam tuam scientibus te» . Et ut noveritis quia in Raab et Babylone Gentes significavit; quasi diceretur, Quid est quod dixisti, «Memor ero Raab et Babylonis, scientibus me?» quare hoc dixisti? «Etenim alienigenae,» inquit, id est, pertinentes ad Raab, pertinentes ad Babylonem, «et Tyrus.» Sed quousque Gentes? Usque ad fines terrae. Elegit enimibi ex Babylone, quia ibi alienigenae, ibi Tyrus, ibi populus Aethiopum; merito, «gloriosissima de te dicta sunt, civitas Dei.» 7. «vemagnum. Per eum illic Raab, per quem illic Babylon, jam non Babylon; caret enim Babylone, et incipit esse Jerusalem. Dividitur filia adversus matrem suam, et erit in membris reginae illius cui dicitur: «Obliviscere populum tuum et domum patris tui; concupivit rex speciem tuam» . Nam unde Babylon aspirmenta perveniret? unde alienigenae, unde Tyrus, unde populus Aethiopum? Audi un
Abbreviated transcription (Latin):
nec occłs uidit. nec auris audiuit. nec in
cor hominis ascendit. Tamꝗ̃ iocuidatoꝵ
omt̾um: habuacio uite. ad aluis gaudi¬
um nos pareinus. quia hic taiquam
simile inuenimꝰ. et non hic est ne qͣs
paremꝰ nos talib ibi ꝑfrui. qualib lne
gaudemꝰ. Alioquin continentia nr̃a:
auaritia erit. Sunt emĩ homines qͥm
uitant᷑ ad cenam optimã: nͥ multa et
p̃tiosa ponenda sunt ñ pͣndent. Iam
si pͣndent qͦras abeis quare ñ pͣndent:
ieuinamꝰ inqͥunt. Magnum opus.
xͥanũ opꝰ ieuinare. Noli cito laudare:
quere causam negotiũ uentͥs agitur
ñ religionis. Quare ieutnant: ne uen¬
trẽ p̃occupent uilia. et ñ possent ad¬
inittẽ p̃tiosa. Ergo negotium gutus.
gerit mmeuimo. Magna res utique
ienmum. Contͣ uentr̃e et guttur pug¬
nat: aliꝗͣdo iłł militat. Itaq fr̃s mei
si putatis aliqͥs tale: hiabituroᷤᷤ nos
milla patria quonos exhortat᷑ tuba
celestis. & ꝑꝑtẽa uos ap̃sentibꝰ abstuicr

Expanded text:
 nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . «Tanquam jucundatorum omnium habitatio in te.» Ad aliud gaudium nos paremus; quia hic tanquam simile invenimus, et non est hoc: ne quasi paremus nos talibus ibi perfrui, qualibus hic gaudemus; alioquin continentia nostra avaritia erit. Sunt enim homines qui invitantur ad coenam opimam, ubi multa et pretiosa ponenda sunt; non prandent: jam si quaeras ab eis quare non prandeant, Jejunamus. Magnum opus, christianum opus jejunium. Noli cito laudare: quaere causam; negnon religionis. Quare jejunant? Ne ventrem praeoccupent vilia, et non possit admittere pretiosa. Ergo negotium gutturis gerit in jejunio. Magna res utique jejunium: contra ventrem et guttur pugnat; aliquando illis militat. Itaque, fratres mei, si putatis aliquid tale habituros nos in illa patria, ad quam nos exhortatur tuba coelestis, et propterea vos a praesentibus ab
Abbreviated transcription (Latin):
dicet hõ. Quis es homo: qͥ hõ fact᷑ est
mea. In ea factꝰ est hõ: ⁊ ipse eã fundaũ.
Quomͦ in ea fundauit: ⁊ ipse eã fundaũ.
ut mea fieret homo. Iam fundata erat.
Sic uitellige sicpotes. Et eũ mat̾ fion
dicet: s hõ inat̃ sion dicet. Homo autẽ

Expanded text:
ctus est in ea.» In ea factus est homo, et ipse eam fundavit. Quomodo in ea factus est, et ipse eam fundavit? Ut in ea fieret homo, jam fundata erat. Sic intellige, si potes. Etenim, «Mater Sion, dicet;» sed, «homo, Mater Sion, dicet; homo» autem
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa oꝑa que necessitas flagitat: subtra¬
hent᷑. Mortua necessitate: ꝑibunt oꝑa ne¬
cessitatis. Quid ergo erit: quomͦ potuit
dix̃ lingua humana: tamquã iocuinda¬
lem hnc non nouimꝰ. Uideo hic multas io¬
cunditates: ⁊multi gaudent in scło. alu
hinc alii inde. E non est quod illi gau¬
dio comparent: s tamꝗͣ iocunditas erit.
Nam si dicã iocunditas: incipit homim
occuriere talis iocunditas. qualẽ solent

Expanded text:
omnia opera, quae necessitas flagitat, subtraomnia opera, quae necessitas flagitat, subtrahentur; mortua necessitate, peribunt opera necessitatis. Quid ergo erit? Quomodo potuit, dixit lingua humana: «Tanquam jucundaalem hic non novimus. Video hic multas jucunditates, et multi gaudent in saeculo, alii hinc, alii inde; et non est quod illi gaudio comparem, sed tanquam jucunditas erit. Nam si dicam, Jucunditas; incipit homini occurrere talis jucunditas, qualem solet
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: et ꝑfrui dõ. E quid aliud queremus.⁊
ũ solus suffic̃. ꝑ quẽ facta sunt omĩa: habi¬
tabim᷑ ⁊ habitabimꝰ: subitient᷑ illi omnia.
ut sic ds omĩa inomĩbꝰ. Beati gͦ qͥ habitant
indomo tua. Unde beati: habendo aurũ
⁊ argentum. in numerã familiam. multi¬
plice ꝓlem: Unde beati: beati qͥ habitant
indomo tua inscła scłorum laudabt̃ te.
Hoc uno beati: occioso negͦio. Hoc gͣ unũ
desidemꝰ fr̃s. Cũ uenimꝰ ad hoc. nos pa¬
remꝰ gaude ad dm̃. laudare dm̃. Oꝑa bo¬
na que mͦ nos ꝑducunt: ñ ibi ert. Dixi¬
mus ⁊ hesterno aie: ꝗͣtum potuinꝰ. Ubi
egent̃e non inuenies. nudũ non inueni¬
es. Nemo gͦ tͥ occurret sitiens: nullus ꝑe¬
grinus erit. Nullꝰ egrotꝰ quẽ uisites. mul¬
lus mortius quẽ sepelias: nullus litiga¬
toꝵ int̾ quos pͥacẽ coponas. Quid factu¬
rus es: an forte ꝓpt̃ necessitates corꝑis nr̃i.
uouellabimꝰ ⁊ arabimꝰ. ⁊ negotiab iiiͦ.
⁊ ꝑegͥnabim᷑: magna ibi qͥes. Nam ibi

Expanded text:
id aliud quaeremus, ubi solus sufficit, per quem facta sunt omnia? Habitabimur et habitabimus: subjicientur illi omnia, ut sit Deus omnia in omnibus . «Beati» ergo «qui habitant in domo tua.» Unde beati? Habendo aurum, habendo argentum, numerosam familiam, multiplicem prolem? Unde beati? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . Hoc uno beati otioso negotio. Hoc ergo unum desideremus, fratres, cum venerimus ad hoc; nos paremus gaudere ad Deum, laudare Deum. Opera bona quae modo nos perducunt, non ibi erunt. Diximus et hesterno die, egentem non invenies, nudum non invenies, nemo tibi occurret sitiens, nullus peregrinus erit, nullus aegrotus quem visites, nullus mortuus quem sepelias, nullus litigatorum inter quos pacem componas. Quid facturus es? An forte propter necessitates corporis nostri novellabimus, et arabimus, et negotiabimur, et peregrinabimur? Magna ibi quies: nam ibi
Abbreviated transcription (Latin):
tribꝰ noctib : sic erit ⁊ filiꝰ hoĩs incorde
t̾re. Eigo cũ capite ur̃o: iam factũ est¬
signum inbono. Dicat ⁊ unꝰqsq nr̃m. ⁊¬
fac mecũ signum inbono: quia innoius¬
simna tuba. in aduentu dñ ⁊ mortui re¬
singent. incorrupti. ⁊ nos in mutabimͣ.
Aodo gͦ confundant᷑: acusent uias suas
malas. ⁊ teneant uiã bonã. Quia nemo
nr̃m uiuit sine confusione: si ñ pͥus
onfusus reiuuiscat. Prebet illi ds̃ mͦ
aditũ salubris confusionis: si ñ concep̃¬
nat medicinã confessionis. Si aũ modo
nolunt confundi. tunc confundent᷑:
q̃do deducent eos exaduso iniqͥtatłs eoꝵ.
Quom confundent᷑: ꝗͣdo dicent. Hi st̃
qͦs aliꝗͣdo habuimꝰ inderisũ. ⁊ iisimili¬

Expanded text:
lius hominis in corde terrae» . Ergo cum capite nostro jam factum signum in bono: dicat et unusquisque nostrum, «Fac mecum signum in bono;» quia in novissima tuba, in adventu Domini, et mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur . Modo ergo confundantur; accusent vias suas malas, teneant viam bonam: quia nemo nostrum vivit sine confusione, nisi prius confusus reviviscat. Praebet illis Deus modo aditum salubris confusionis, si non contemnant medicinam confessionis: si autem modo nolunt confundi, tunc confundentur, quando deducent eos ex adverso iniquitates eorum . Quomodo confundentur? Quando dicent, «Hi sunt quos ali
Abbreviated transcription (Latin):
post iuditium uidebt̃ dm̃ pret̃ impios.
Da potestatẽ puero tuo: ec saluĩ fac filiũ
aucille tue. Dñs filiꝰ ancille. Cuiꝰ ancille
cui nasciturꝰ qͣdo nuntiatꝰ est: respondit
iait. Ecce ancilla diñ: fiac mͥ sic̃ uis. Sal¬

Expanded text:
post judicium videbunt Deum praeter impios. «Da potestatem puero tuo.» 22. «Et salvum fac filium ancillae tuae.» Dominus filius ancillae. Cujus ancillae? Cui nasciturus quando nuntiatus est, respondit et ait: «Ecce ancilla Domini; fiat mihi s
Abbreviated transcription (Latin):
imponeutes. ⁊ ad sua trahentes. ⁊ malis
elloquus bonos corrumpences. ipsi cer¬
e p̃cereuntes legẽ: insurrexert̃ suꝑ ine.
Dicat omis anima pia. dicat om̃is aĩa
tͥaua: que hoc ñ patit᷑. ñ dicat. Si autẽ
Si agnouit inse passionẽ suã. agnoscit
hic uocẽ suam. Si autẽ extͣ passionẽ est.
at᷑ uocem est. Ut autẽ non sit extͣ passio¬
iem: ambulet ꝑuiam angustam. ⁊ inci

Expanded text:
imponentes, et ad sua trahentes, et malis colloquiis bonos mores corrumpentes ; ipsi «praetereuntes legem insurrexerunt super me.» Dicat omnis anima pia, dicat omnis anima christiana. Quae hoc non patitur, non dicat. Si autem si agnoscit in se passionem suam, agnoscat hic vocem suam; si autem extra passionem est, et extra vocem sit; ut autem non sit extra passionem, ambulet per viam angustam ,
Abbreviated transcription (Latin):
lari lapide. xͦ iliu existente. Quia diligit
dñs portas sion: suꝑ omĩa tabnacła iacob.
hec bene nouit scĩtas ur̃a. S quia erant
quedam temꝑalia tabnacula et imagina¬
ria. loqͥtꝰ aucẽ de ciuitate ista qͣdam. quã
spiritalit̾ incelligit. cuiꝰ umbͣ et figura
suꝑ omĩa tabnacła iacob. Diig̃ illam
spiritalit ciuitatẽ: suꝑ omĩa figurata
quibꝰ intimabat᷑ illa ciuitas semꝑ manẽs
illam ierł̃m int̾ra. Nam uidete ꝗͣ ciuita¬
tem dic̃: de qͣ dicta sunt qͦdam głosissima.
Nam illa destructa est int̾ra. Hostes pas¬
sa. cecidit int̾ra: iam non est qđ erat. Ex¬
p̃ssit imagnĩe: tnͣsut umbra. Unde gͥ
scientibꝰ me. In illa ciuitate inqͥt iam ex
ꝑsona dĩ memorero raab. memor ero
babilonis. Raab ñ ꝑtinet ad pp iudeoꝵ.
babilon ũ ꝑtiuet adpopłm uideorum.
Nam sequit᷑. U ecce aliengene ⁊ tirus
⁊ popłs ednopum: hi fuer̾t ibi. Mito
głosa dicta sunt de te cuntas dĩ. uñsor¬

Expanded text:
lari lapide existente; quia «diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob.» Haec bene novit Sanctitas vestra. Sed quia erant quaedam tabernacula temporalia et imaginaria; loquitur autem iste de civitate quadam, quam spiritualiter intelligit, cujus umbra et figura super omnia tabernacula Jacob.» Diligit illam spiritualem civitatem super omnia figurata, quibus intimabatur illa civitas semper manens, illam Jerusalem in terra. Nam videte quam civitatem dicit, de qua dicta sunt quaedam gloriosissima. Nam illa destructa est in terra; hostes passa cecidit in terram, jam non est quod erat: expressit imaginem, transivit umbra. Unde igiscientibus me.» In illa civitate, inquit jam ex persona Dei, memor ero Raab, et memor ero Babylonis. Raab non pertinet ad populum Judaeorum; Babylon non pertinet ad populum Judaeorum. Nam sequitur: «Etenim alienigenae, et Tyrus, et populus Aethiopum, hi fuerunt ibi.» Merito «gloriosa dicta sunt de te, civitas
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdo dñs crucifixꝰ ẽ. Et sinagoga poien¬
ciũ quesiert̃ animã mea: Et ñ ꝓposue¬
ccitut. adquoa uidebant ad hoc ambu¬
uatut. Puta quia as̃ nerac homo sie¬
F aree homim: ⁊ agnosoe dii. Et uii diie

Expanded text:
Dominus crucifixus est: «Et synagoga potentium inquisierunt animam meam. Et non proposuecerent: ad quod videbant, ad hoc ambularent. Puta quia Deus non erat, homo eParce homini, et agno
Abbreviated transcription (Latin):
ferioris. Quẽ admodũ si medicꝰ uidear tͥ
in inuentẽ egͥtudinẽ forte aliquo labore
⁊ dicat. parre tͥ sic te tractare qͥesce. his cib̃
utere: uam si seceris egrotab. Tu autem si
feceris ⁊ saluus fui̾s: recte dicis medico. li¬
basti me abegͥtudine. Non inqua iam
eras: s inqͣ futurus eras. Nescio qͥs habeus
causam molestam: mutendꝰ erac incarte¬
ie: uenit aliꝰ defendit eũ. Grãs agens qͥd̃
dic̃: cruisti aiãm meam de carcere. Sus¬
pendendꝰ erac debitor. solutum est ꝓto:
cunt libari. que ꝑlibatores suos non st̃
ꝑinissi ꝑduci. Ergo fr̃s siue illud siue il¬
lud sic Hic me scrutatorẽ u̾bi dĩ ñ teme¬
rarium affirmatorẽ teneatis. Pruisti am¬
mam meã: ex inferno inferiori. Ds̃. p̃¬
tereuntes lege insurrexert suꝑ me. Quos
dicat p̃tereuntes legẽ: non paganos
qͥ ñ acceꝑunt legem. nemo em̃ p̃tit qd̃
ricatores legis dic̃. Quos ꝙͦ intelligimus
fr̃s: si ab ipso dño accipiamꝰ hanc uocẽ:

Expanded text:
oris. quemadmodum si medicus uideat tibi imminentem aegritudinem forte ex aliquo labore et dicat: "parce tibi, sic te tracta; requiesce, his cibis utere; nam si non feceris, aegrotabis"; tu autem si feceris et saluus fueris, recte dicis medico: "liberasti me ab aegritudine", non in qua iam eras, sed in qua futurus eras. nescio quis habens causam molestam mittendus erat in carcerem. uenit alius, defendit eum; gratias agens quid dicit? "eruisti animam meam de carcere". suspendendus erat debitor; solutum est pro ecunt liberari quo per liberatores suos non sunt permissi perduci. ergo, fratres, siue illud siue illud sit, hic me scrutatorem uerbi dei, non temerarium affirmatorem teneatis. et eruisti animam meam ex inferno inferiore. tereuntes legem insurrexerunt super me.» Quos dicit praetereuntes legem? Non Paganos, qui non acceperunt legem. Nemo enim praeterit quod varicatores legis dicit. Quos ergo intelligimus, fratres? Si ab ipso Domino accipiamus hanc vocem,
Abbreviated transcription (Latin):
angeli. ⁊ sic ueniet. forma ipsa ueniet ad
iuditium: idõ uidebt̃ illũ ⁊ iugu. nam
formã dĩ ñ uidebr̃ Beati cni minidi cor¬
de: qui ipsi diũ udebr̃. Apparens in ho¬
iiis forma dicet. ite ungne cc̃num.
ut impleat᷑ qđ dix̃ ysaias. Collat iupiꝰ.
ut ñ mileat claritatẽ dĩ. Tollat ut non
uideat forma di . gͦ uidebe foria hõis.¬

Expanded text:
Angeli, «sic veniet» . Forma ipsa veniet ad Angeli, «sic veniet» . Forma ipsa veniet ad judicium; ideo videbunt illum et impii: nam formam Dei non videbunt. «Beati» enim «mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Apparens in hominis forma, dicet, «Ite in ignem aeternum;» ut impleatur quod dixit Isaias, «Tollatur impius, ut non videat claritatem Domini» . Tollatur ut non videat formam Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
incruce pendeus ait. Pat̃ ignosce illis: q
nesciunt qͥd faciunt. Quẽ pecit. ꝓ qͥbꝰ
petit: qͥs petit. ⁊ uͥ petit: patre filiꝰ: pro
impiis crucifixꝰ. Int̃ ipsas iniurias ñ u̾bor
s mortis in late. pendens incruce. tamꝗͣ
ret: ut dirigeret᷑ oratio eiꝰ tamꝗͣ incensũ
iuconspectu patris. ⁊ eleuatio manuũ
eius sacͥfitiũ uesꝑtinum. Longanunis
⁊ multũ misericors: ⁊ uerax. Sigͦ tu ue
rax. ⁊ respice in me. ⁊ miserare mei: da
potestatẽ puero tuo. Quia uerax: da
potestatẽ puero tuo. Transeat tempꝰ patie.
uenit᷑ temp̃ uiditu. Quomͦ das potestatẽ
puero tuo: Pat̃ ñ iudicas queqͣ: s omẽ
iuditiũ dedit filio. Ille resurgeus: ⁊ init¬
ra ipse ueniet tudicaturꝰ. Ipse uidebit᷑
tribilis: qͥ uisus ẽ contempcibił. Demo¬
nstrabut paꝰtientia: qͥ demonstrabͣit pa¬
tͥencrã. Incruce patientia erat: inuiditio
potencia erit. Apparebit hõ iudicans. s.
tuclaritate: quia sic̃ eũ iudetis ire dixer

Expanded text:
pendens ait: «Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . Quem petit? Pro quibus petit? quis petit? ubi petit? Patrem filius, pro impiis crucifixus, inter ipsas injurias, non verborum, sed mortis illatae, pendens in cruce: tanquam ret, ut dirigeretur oratio ejus tanquam incensum in conspectu Patris, et elevatio manuum ejus sacrificium vespertinum . «Longanimis, et multum misericors, et verax.» 21. «verax, respice in me, et miserere mei; da potestatem puero tuo.» Quia «verax, da potestatem puero tuo.» Transeat tempus patientiae, veniat tempus judicii. Quomodo, «da potestatem puero tuo? Pater non judicat quemquam; sed omne judicium dedit Filio» . Ille resurgens, et in terram ipse veniet judicaturus; ipse videbitur terribilis, qui visus est contemptibilis. Demonstrabit potentiam, qui demonstravit patientiam: in cruce patientia erat; in judicio potentia erit. Apparebit enim homo judicans, sed in claritate: quia «sicut eum vidistis ire,» dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
leuaui aĩam meam. Et quomͦ eam leu¬
ui: quomͦ potui. qͦmͦ tu uires dedisti.
quomͦ eam fugiente app̃hende ualm
excidit tͥ. quia quoties cumq ante me
stetisti. ⁊ puta dic̾e diñ. tanta uana ⁊ suꝙꝑ¬
flua cogitacio. ⁊ uix mͥ fixam ⁊ stabilem
orationem fudisti: quia tu suauus esaͥñ
ac mutis. Mutis es. tolerans me. Exegͥ¬
tudine diffluo: cura istabo. ⁊ confum
⁊ firmꝰ ero. Donec autẽ fatias tolerans
cors: s multũ misericors. Habunati
eii iuiquitas nr̃a. ⁊ habundat miscna

Expanded text:
levavi animam meam.» Et quomodo eam levavi? Quomodo potui, quomodo tu vires dedisti, quomodo eam fugientem apprehendere valui. Et excidit tibi, quia quotiescumque ante me stetisti puta Deum dicere, tanta vana et superflua cogitasti, et vix mihi fixam et stabilem orationem fudisti: «Quia tu suavis es, Domine, ac mitis:» mitis es, tolerans me. Ex aegritudine defluo; cura, et stabo: confirma, et firmus ero. Donec autem facias, toleras cors, sed «multum misericors:» abundat enim iniquitas nostra, abundat et
Abbreviated transcription (Latin):
fatiat securos. S ita iocundet᷑ cor nrm:
ut timeat nom̃ dmi. Hec aliuude iocun¬
det: aliunde feriat᷑ securitatẽ non ex pec¬
tetis in ꝑegnatione. Quando illam hic
uoluimꝰ: uitiũ erit corꝑis. ñ securitas ho¬
minis. Iocumdet᷑ cor meũ: ut timeat nom̃¬

Expanded text:
ta jucundetur cor nostrum, ut timeat nomen Domini, ne aliunde jucundetur, aliunde feriatur. Securitatem non exspectetis in peregrinatione: quando illam hic voluerimus, viscum erit corporis, non securitas hominis. «Jucundetur cor meum, ut timeat nom
Abbreviated transcription (Latin):
cibilitas. nͥ natiuitas ⁊ mortalitas. uͥ
discessio atq successio. uͥ mutabilitas
unconstancia. uͥ timores. cupidita¬
tes horrores. leticie ic̾te.⁊ ispes fragił.
caduca sustantia. puco qͥa omĩs ista
pars ñ pot̃ cõꝑari. illi oclo de quo lo¬
queba paulo ante. Sigͦ illi parti
hec pars ñ comꝑat. illa suꝑna ẽ. hoc
interua. le p̃ moece quo luine nͥ sir
inferiũ. inseriꝰ hoc inferuo inqͦsuuiꝰ

Expanded text:
ibilitas, ubi nativitas et mortalitas, ubi decessio atque successio, ubi mutabilitas et inconstantia, ubi timores, cupiditates, horrores, laetitiae incertae, spes fragilis, caduca substantia; puto quia omnis ista pars non potest comparari illi coelo de quo loquebar paulo ante: si ergo illi parti haec pars non comparatur, illa superna est, haec inferna. Et post mortem quo hinc, nisi sit infernum inferius hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nos ad sedẽ securitatis. Dando timorẽ
nos ñ fatiat male exultare: ⁊ recedere
de uia. Idõ dic̃ psalmꝰ. Seruite dño in
aimore: ⁊ exultate ei intremore. Sic et
apłs paulꝰ ait. Cũ timore ⁊ tremor e:¬

Expanded text:
nos ad sedem securitatis. Dando timorem, nos ad sedem securitatis. Dando timorem, non nos faciat male exultare, et recedere de via. Ideo dicit in psalmo: Servite Domino in timore, et exultate ei cum tremore . Sic et Apostolus: Cum timore et tremore ves
Abbreviated transcription (Latin):
m. ds̃ ⁊donatꝰ. Deduc me dñe uruia tua
⁊ ambulabo inuitate tua. Uia tua: ue¬
ritas tua. Uia tua: xp̃c. Ergo corpꝰ adillũ.
i corpꝰ de illo. Ego sum uia: ⁊ uĩtas ⁊ uita.
Deduc me dñe: in uia tua. Inqͣ uia:
ambulabo inuitate tua. Alud ẽ ut du¬
cat adiuã: aliud ẽ ut deducat inuia.
egentẽ. Qui p̃ter inam st̃. xͥaui ñstnt
a xp̃in suũ. Inuia daluc. ddeducendo¬
iiixͦ suo. x aũuitas. Deduc me gͦ in uia
uia. ⁊ ambulabo inui̾tate tua: millo
uu: qͥau ꝗo sũ uia. iuitas iuita. Saqi
uia iunare ialiuis. qͣii adiutã ꝑduas
Dalucis gͦ millo: ⁊ adillum. Deduc me in
ma tua: ⁊ambulabo inuĩtate tua. loc̃
dct᷑ cor meum: ut timeat nom̃ tuum.
ditas si timor: non ne timor amarus
mnore: mͦ iocumditas cum tiemore. Non
dui ẽ ciũ plena securitas: nec ꝑfecta iocũ¬
ditas. Si nulla iocunditas: defecimꝰ. Si
pleua sccuritas: male exultare. Ergo et
iocuinditatẽ asꝑgat. ⁊ timorẽ excutiat:
ut de dulcedine iocunditatis. ꝑducat

Expanded text:
ia tua, et ambulabo in veritate tua.» Via tua, veritas tua, vita tua, Christus. Ergo corpus ad illum, et corpus de illo. «Ego sum via, et veritas, et vita» . «Deduc me, Domine, in via tua.» In qua via? «Et ambulabo in veritate tua.» Aliud est, ut ducat ad viam; aliud, ut deducat in via. egentin ipsa via, ne cadant. Certe jam ambulant in via. «Deduc me, Domine, in via tua:» certe jam in via tua sum, deduc me ibi. «Et ambulabo in veritate tua:» te deducente, non errabo; si dimiseris, errabo. Ora ergo ut non dimittat, sed usque in finem deducat. Quomodo deducit? Semper monendo, semper detur cor meum, ut timeat nomen tuum ditas sit timor? Nonne timor amarus more: modo jucunditas cum timore. Non est enim plena securitas, nec perfecta jucunditas. Si nulla jucunditas, deficimus; si plena securitas, male exultamus. Ergo et jucunditatem aspergat, et timorem incutiat, ut de dulcedine jucunditatis perducat
Abbreviated transcription (Latin):
am ex inferno inferiori. Quid dicimꝰ fr̃s:
hoc si ñ uob̃ tamꝗͣ certꝰ ex posuero: ne suc¬
censeatis. Homo sũ enĩ. ⁊ qͣtu concectitur
de scͥpturis sc̃is. tm̃ audeo dõ dic̃e nichil
ex me. Infernum nec ego erꝑtꝰ sum ad¬
huc: nec uos. Et fortassis aliaania erit:
⁊ ñ ꝑinfernũ erit. Incerta suit hec: Ue¬
rum quia dic̃ scͥptura cui concͣctici ñ pot̃.
cruisti aĩam meam ex inferno inferiori.
intelligimꝰ tamꝗͣ duo inferna cẽ suꝑiꝰ
⁊ mferiꝰ. Nam unde infernum infertus.
nisi quia ẽ infernũ suꝑiꝰ: aliud ñ dicet᷑
inferium. nͥ incõꝑatione illiꝰ fuꝑioris
gauctioꝵ. ibi immortalitas ⁊ incorru¬
tio. ibi omĩa scđm dĩ donũ ⁊ grãm
ꝑmanentia. Illa pars terum: suꝑna¬

Expanded text:
am ex inferno inferiori. quid dicimus fratres? hoc si non uobis tamquam certus exposuero, ne suscenseatis; homo sum enim et quantum conici datur de scripturis sanctis, tantum audeo dicere, nihil ex me. infernum nec ego expertus sum adhuc nec uos. et fortassis alia uia erit et non per infernum erit. incerta sunt haec. uerum quia dicit scriptura, cui contradici non potest: eruisti animam meam ex inferno inferiore, intellegimus tamquam duo inferna esse, fernum inferius, nisi quia est infernum superius? aliud non diceretur infernum nisi in comparatione illius superioris gaudiorum, ibi immortalitas et incorruptio, ibi omnia secundum dei donum et gratiam permanentia. illa pars rerum su
Abbreviated transcription (Latin):
.iͥ. si forte lucratꝰ es uxorem tuã. qͥ fuit
⁊ parde donati. si forte credidint filu
tui qͥ fuer̃t pagani. ⁊ si forte lucͣtus es a¬
trcum tuum qͥuolebat te sec̃ ducere
adteatra. ⁊ tu eũ duxisti ad eccliam.
ui forte traditor nescio qͥs iniicꝰ tuus.
itabide seuiens.: deposita illa rabie.
tactꝰ ẽ mittis. ⁊ cognouit dnm. nec ob¬
latras adũsus ce. s clamat iee adu̾sus
malum: ista iocunda st̃. Unde enĩ gau¬
dcmꝰ. si de lnis non gaudemiꝰ: Auc que

Expanded text:
i: si forte lucratus es uxorem tuam quae fuit in parte Donati; si forte crediderunt filii tui qui fuerunt pagani; si forte lucratus es amicum tuum qui te volebat seducere ad theatra, et tu eum duxisti ad ecclesiam; si forte contradictor nescio quis inimicus tuus et rabide saeviens, deposita illa rabie factus est mitis, et agnovit Deum, nec oblatrat adversus te, sed clamat tecum adversus malum: ista jucunda sunt. Unde enim gaudemus, si de his non gaudemus? aut quae
Abbreviated transcription (Latin):
de toto orbe trarũ ⁊ ⁊ remansit insola
affrica. Si dic̾es illi ꝑdes uillam tuam:
forte ñ ate temꝑaret manũ. ⁊dic̃ xp̃m¬
ne suo. Quã autẽ fatiat muiriam: ui¬
dete fratres. Scͥptura dic̃. Inlata gente
gła regis: indeminutione pͥp contrictio
pͥncipis. Ergo hanc iniuriam facis xp̃o.
ut dicas popłm etus adistam exiguitatẽ.
portare aiseris. ⁊ de corde ꝑdidisti in lata
gente glam regis: Agnosce regem tuũ.
da illi głam.⁊ da illi latã gence. Quam
latã gentẽ dabo inqͥs: noli exuio conde
dare: ⁊ rece dab. Unde inqͥes: ecce hinc
quia om̃s g̃s inuno una ip̃sa est unuã.
fides. qͥa una spes. quia una caritas.⁊
quia una expectacio. Postremo quare
tam gentẽ non ꝑtinet. Quisqͥs autẽ inde
ciuis est: unina gente dĩ ẽ. Et hec gens
aboriente inoccidentẽ: ab aqͥlone ⁊ mari
distendit᷑: ꝑ quatuor partes tociꝰ orbis.
Hoc ds̃ dicit: ab oriente ⁊ occidente.⁊ ab
aqͥlone ⁊ mari date głam dõ. Hoc p̃cdhix̃.

Expanded text:
de toto orbe terrarum, et remansit in sola Africa. Si diceres illi, Perdes villam tuam; forte non a te temperaret manum: et iat injuriam videte, fratres. Scriptura dicit: «In lata gente gloria regis; in diminutione populi contritio principis» . Ergo hanc injuriam facis Christo, ut dicas populum ejus ad istam exiguitatem portare asseris, et de corde perdidisti? «In lata gente gloria regis:» agnosce regem tuum; da illi gloriam, da illi latam gentem. Quam latam gentem dabo, inquis? Noli ex tuo corde dare, et recte dabis. Unde do, inquies? Ecce hinc quia omnes gentes in uno una; ipsa est unitas.fides, quia una spes, quia una charitas, quia una exspectatio. Postremo quare tam gentem non pertinet; quisquis autem inde civis est, in una gente Dei est. Et haec gens ab oriente in occidentem, ab aquilone et mari distenditur per quatuor partes totius orbis. Hoc Deus dicit: Ab oriente et occidente, ab aquilone et mari date gloriam Deo. Hoc praedixit,
Abbreviated transcription (Latin):
ñsit. ꝗͣ qͣsit. Terrã cogitas: non ẽ hoc els̃. Mare
cogitas: nẽ hoc ds̃. Omĩa que sunc int̾ra. ⁊
homines ⁊ aĩalia: non est hoc ds̾. Quicqͥa
tutes. ⁊ potestates. ⁊ archangelos. throuos.⁊
sedes. dnãtiones: non ẽ hoc ds̃. Et qͥd est.
hoc solum potui dicẽ: qͥd ñsic. Ed sitgris:

Expanded text:
id sit. Terram cogitas; non est hoc Deus: mare cogitas; non est hoc Deus: omnia quae sunt in terra, homines et animalia; non est hoc Deus: omnia quae tutes, Potestates, Archangelos, Thronos, Sedes, Dominationes; non est hoc Deus. Et quid est? Hoc solum potui dicere, quid non sit. Quaeris
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ram: ut intndet or. qͦ uideat᷑ qͥfecit
cctũ ⁊ t̾ram. S: plane cum patientia salu¬
tem expectat: qͥb medicam̃tis te curet ille
nouit. quib sectionibꝰ. quib ustionib
ille nouit. Tu tibi egͥtudinem cõꝑasti pec¬
cando. ⁊ ille uenit non solũ fouẽ.⁊ s ⁊ secare
⁊ urere. Non uides quanta homines pati¬
ant᷑ sub inedicoꝵ manibꝰ. spem incertã ho¬
mine ꝓmittente. Sanabis dic̃ medicꝰ: sana¬
tis si iecuero. Et hõ dic̃ ⁊ hõi dic̃. Nec qͥdic̃
certꝰ est nec qͥ audit: qͥa ille dic̃ hoĩ qͥñ fecit
hominẽ. Nũ ꝑfecte scit qͥd agat᷑ iuhomine.
⁊tam̃ aduba hominis pbas nescientis qͥd
agat᷑ iihomune. ⁊ credit homo. fubdic mñ¬
bra ligari se paut᷑. atti plerũq euam ii¬

Expanded text:
in terram, ut mundet cor, quo videatur qui fecit in terram, ut mundet cor, quo videatur qui fecit coelum et terram. Sed plane cum patientia salutem exspecta. Quibus te medicamentis curet, ille novit; quibus sectionibus, quibus ustionibus, ille novit. Tu tibi aegritudinem comparasti peccando: ille venit non solum fovere, sed et secare et urere. Non vides quanta homines patiantur sub medicorum manibus, spem incertam homine promittente? Sanaberis, dicit medicus; sanaberis, si secuero. Et homo dicit, et homini dicit; nec qui dicit certus est, nec qui audit, quia ille dicit homini, qui non fecit hominem, et non perfecte scit quid agatur in homine: et tamen ad verba hominis plus nescientis quid agatur in homine credit homo, subdit membra, ligari se patitur, aut plerumque etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Dic anime ince: salus tua ego sũ. Qd adte
qͥd tͥ dicat. ⁊ uc se tͥ det: insuc se det tͥ. quid
si quod uis hab̾e ñ uult ipse. ut habeas ut
se tibi det: impedim̃ta remouet. ut intrec
adte. Bona cogitate ⁊ desidate fr̃s que dat
ds̃ peccatoribꝰ. ⁊ hinc intelligite quio seruer
seruis suis. Peccatorib blasphemãtorib
cũ cotidie: dat celũ ⁊ t̾ram. ⁊ dat. fontes. ⁊ dat¬
fructꝰ. salutẽ. filios. copias. ub̃tatẽ. H ec
otña boua: non dat nisi ds̃. Qͥ talia pec¬
catorib dat. qͥd eum putas seruare.⁊ fide¬
tibꝰ suis: hoc ne de illo sentiendum ẽ. qͥa qͥ
talia mał dat. nicħ seruat bonis: immouͦ
seruat ñ t̾ram. s cęlum. Uiliꝰ forte aliquid
dico cũ dico celũ: s se tpsum qͥ fec̃ &lum.
Pulchrũ ẽ clũ: s pulcrior ẽ fabricator ce¬
li. S uideo celũ: illũ ñ uideo. Occulos
enĩ h̃s aduidendũ olum: cor nondũ hs̃
ad uidendũ cͣrtatorẽ celi. Idõ uenit de celo

Expanded text:
Dic animae meae, Salus tua ego sum» . Quid ad te, quid tibi dicat, ut se tibi det? Vis ut det se tibi? Quid si quod vis habere, non vult ipse ut habeas, ut se tibi det? Impedimenta removet, ut intret ad te. Bona cogitate et consideratDeus peccatoribus; et hinc intelligite quid servet servis suis. Peccatoribus blasphemantibus eum quotidie dat coelum et terram, dat fontes, fructus, salutem, filios, copias, ubertatem: haec omnia bona non dat nisi Deus. Qui talia peccatoribus dat, quid eum putas servare fidelibus suis? Hoccine de illo sentiendum est, quia qui talia malis dat, nihil servat bonis? Imo vero servat, non terram, sed coelum. Vilius forte aliquid dico, cum dico coelum; sed seipsum, qui fecit coelum. Pulchrum est coelum, sed pulchrior est fabricator coeli. Sed video coelum, et illum non video. Oculos enim habes ad videndum coelum; cor nondum habes ad videndum fabricatorem coeli: ideo venit de coelo