comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me dispensatõis exquiramꝰ.
Ut meus nr̃a ĩ om̃e qd̾ uitit᷑
suꝑui regiminis loro teueat᷑
Et inde magis uota sua ad ui¬
tam ĩpleat. Uude uite sue stu
et contͣ ꝓpriam uolũtatẽ tal¬
cat. Multa sofar fortia
ꝓtulĩt: S qd̾ meliori se hec
loquit᷑ nescit. Unde ãd huc

Expanded text:
mae dispensationis exquiramus, mae dispensationis exquiramus, ut mens nostra in omne quod nititur, superni regiminis loro teneatur; et inde magis vota sua ad vitam impleat, unde vitae suae studia et contra propriam voluntatem calcat. Multa Sophar fortia protulit, sed quod meliori se haec loquitur nescit. Unde adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
uant᷑: eoꝵ motꝰ ꝓculdubio
neqͣqmͣ sub disciplia rest̾ngit᷑.
Homo aut̃ qr ad seq̃ntẽ uitã
ducit᷑. necesse ꝓfecto est ut
ĩ cũctis suis motib sub disci¬
płie dispõne religet᷑. Et qͣsi do¬
mesticũ aĩal uinctũ serniat:
uiat. Qui gͦ nuplere cũcta
que desid̾at ꝑ effre natam lib̾ta¬
ten querit: quid aliud qͣmi pul¬
lo onagri ẽẽ sumł concupiscit.
Ut discipline hunc lora nõ tene¬
ant: S clandent᷑ nagus ꝑ siluam
effrenatoẽm illicite lib̾tatis
cõspicit: obiectõne ꝓsꝑe aduer¬
sitatis frangit. Quatenꝰ eli¬
si discant: qmͣ repba erectõne
tinnuerant: ut iam flagelli
Ut iumentũ factus sura apd̾
te et ego semꝑ tecũ. uñ et se¬
uus ille ꝑ secutor ab agro ꝑfi¬
die uoluptatis ad domũ fidei
deductus rectoris sui calcarib
punctus audiebat. Durũ t
est contͣ stuulũ calcit᷑re. Re¬
stat gͦ ut si ẽẽ iam similes pal¬
lo onagri uolumꝰ: In cũctis
que appetiuꝰ mitũ prius ĩti¬

Expanded text:
 motus procul dubio nequaquam sub disciplina restringitur. Homo autem qui ad sequentem vitam ducitur, necesse profecto est ut in cunctis suis motibus 350 sub disciplinae dispositione religetur, et quasi domesticum animal loris vinctum serviat, vivat. Qui ergo implere cuncta quae desiderat per effrenatam libertatem quaerit, quid aliud quam pullo onagri esse similis concupiscit, ut disciplinae hunc lora non teneant, sed audenter vagus per silvam effrenationem illicitae libertatis conspicit, objectione properae adversitatis frangit, quatenus elisi discant quam reproba erectione tumuerant; ut jam flagelli Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum . Unde et saevus ille persecutor ab agro perfidae voluptatis ad domum fidei deductus, rectoris sui calcaribus punctus, audiebat: Durum est tibi contra stimulum calcitrare . Restat ergo ut si esse jam similes pullo onagri nolumus, in cunctis quae appetimus nutum prius inti
Abbreviated transcription (Latin):
tumoris accusent. Unde et ea
bona que ext̾ius fiunt neqͣ¬
qmͣ bona ẽẽ iam censeunt
que qͣsi ꝑ studiũ turgide co¬
ꝯitatõis exhibent᷑. Qui se¬
pe humilia tumentes ĩcre¬
pant. Et qd̾ dictis suis sein¬
ip̃os ferumt ignorant. Sed
qr uistũ uirũ sofar hactenꝰ
rephendendo corripuit: nc̃
uelut docendo subiũgit. Si ũ

Expanded text:
tumoris accusent. Unde et ea tumoris accusent. Unde et ea bona quae exterius fiunt, nequaquam bona esse jam censent, quae quasi per studium turgidae cogitationis exhibentur. Qui saepe humilia tumentes increpant, et quod dictis suis semetipsos feriunt ignorant. 351 Sed quia justum virum Sophar hactenus reprehendendo corripuit, nunc velut
Abbreviated transcription (Latin):
sibilitatem. O m̃is namq
aĩmꝰ qui distctõnis ĩtime
cõsid̾atõui se subicit: ex eiꝰ
ꝓtinꝰ timore mollescit. Eũq
sagitta diuinc formid̃is pene¬
trat. qr infirma iusc̾a ꝑ hũili¬
tatem gestat. Quisquis aũt̃
ꝑtinacia insensibilitatis obdu¬
rescit qͣsi cõfirmat: ne hoc ia¬
cor lapideũ: et dabo uobis cor
lit: cũ a uobis suꝑbie durici¬
aui subtͣhit. Et cor sarneũ
duriciam ad sensibilitatemi
u̾tit. Permanꝰ u̾o utiã cre¬
bro docuimꝰ oꝑa desigͣnt᷑. Cũ
culpa igit᷑ mauꝰ ad dñi expã¬
de est: coutͣ largitoris gr̃aui
de uirtute oꝑũ suꝑbire. M
enĩ in conspectu et̾ui iudicis
loquens sibi bona q̃ facit tri¬
buit: ad dm̃ manꝰ suꝑbiens tẽ¬
dit. Sic ꝓfecto contͣ electos
repbi: Sic coutͣ catholicos ħr¬
tici semꝑ effrenant᷑. Ut cũ ob¬
uirgare facta nequeunt bo¬
nos rep̾hende de factoꝵ electõ¬
ne moliant᷑. Quatenꝰ eosqͦs
redarguere ex infiriuitate
acc̃ois nõ ualent: ex cͥmine

Expanded text:
sibilitatem. Omnis namque a intus qui districtionis intimae considerationi se subjicit, ex ejus protinus timore mollescit; eumque sagitta divinae formidinis penetrat, quia infirma viscera per humilitatem gestat. Quisquis autem pertinacia insensibilitatis obdurescit, quasi cor firmat, ne hoc jacor lapideum, et dabo vobis cor lit cum a nobis superbiae duritiam subtrahit, et cor carneum duritiam ad sensibilitatem vertit. Per manus vero, ut jam crebro docuimus, opera designantur. Cum culpa igitur manus ad Deum expandere est contra largitoris gratiam de virtute operum superbire. Qui enim in conspectu aeterni judicis loquens sibi bona quae facit tribuit, ad Deum manus superbiens tendit. Sic profecto contra electos reprobi, sic contra catholicos haeretici semper effrenantur, ut cum objurgare facta nequeunt, bonos reprehendere de factorum elatione moliantur, quatenus eos quos redarguere ex infirmitate actionis non valent, ex crimine
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo accipieniꝰ. Hinc salomõ
ait. Qui au̾tit aurem suam ne
audiat legem: oratõ eiꝰ erit ex¬
ẽcͣbilis. Cor qͥppe nos inpetitõ¬
ne rep̾hendit: cum resistere se
p̾ceptis eiꝰ quẽ postulat menu¬
nit. Et oratõ fit ex ecͣbił cũ a
censura au̾tit᷑ legis. Quia dis¬
nũ ꝓfecto est ut ab eiꝰ bñficiis
sit quisq extͣnens: cuiꝰ nimir ũ
inssiõib nõ uult eẽ subiectus.
Qua mre hoc est salubre re¬
mediũ. Ut cũ meus se ex memo¬
ria culpe rep̾hendit: hoc pͥus ĩ
orõne de fleat qd̃ errauit. Qua¬
teuꝰ erroris macula cũ fletib
t̾git᷑ inpetitõne sua cordis faci¬
es ab auctore mũda uideant᷑.¬
hoc rursus proruat: qd̾ se mũ¬
dasse fletib exultat. Ne dum
deplorata it̾um culpa cõnuitit᷑.
ĩ conspectu iusti iudicis ip̃a etiã

Expanded text:
iemus . Hinc Salomon ait: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Cor quippe nos in petitione reprehendit cum resistere se praeceptis ejus quem postulat meminit, et oratio fit exsecrabilis cum a censura avertitur legis, quia dignum profecto est, ut ab eius beneticiis sit quisque extraneus, cuius nimirum iussionibus non vult esse subiectus. Qua in re hoc est salubre remedium, ut, cum se mens ex memoria culpe reprehendit, hoc prius in oratione defleat quod erravit; quatinus erroris macula cum fletibus tergitur, in petitione sua cordis facies ab Auctore munda videatuhoc rursus proruat, quod se mundasse fletibus exultat; ne dum plorata iterum culpa committitur, in conspectu iusti Iudicis ipsa etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tacõne sp̃italiũ adu̾sitatũ discͥ¬
siiũ: Iuxta extiora qͦq mala uil
obstat ĩtelligi. Sc̃i et eiũ iuri:
qr sũma medullitꝰ diligũt: ĩ uifi¬
ris dura pac uit᷑. S ĩ fine gau¬
dii lnmẽ inueĩunt: qd̾ hr̃e in
hoc spacio ꝑcͣrentis uite cõtẽp¬
iidianꝰ fulgor consurget tͥ ad
uesꝑum. Peccatoris eiũ lumẽ
ĩ die est. obscuritas in uesꝑe: qr
ĩp̾senti uita felicitate at tollit᷑
Q adu̾sitatis iuite tenebris ĩ fine
deuorat᷑. Iusto aut̃ meridiauꝰ
fulgor ad uesꝑani surgit: quia
qnͣtas ibi claritas mancat. cũ
iam occũb̾e ceꝑ it aguoscit. Hĩs
nãq scͥptũ ẽ: Timenti dm̃ beue
erit ĩ extremis. Hiuo ꝑ psal¬
mistã dr᷑. Cũ ded̾it dilectis suis
sopuũ: hec est ħ̾rditas d ñi. Q

Expanded text:
ium adversitate discussimus, juxta exteriora quoque mala nil obstat intelligi. Sancti etenim viri quia summa medullitus diligunt, in infimis dura patiuntur; sed in fine gaudii lumen inveniunt, quod habere in hoc spatio percurrentis vitae contemmeridianus fulgor consurget tibi ad vesperum. Peccatoris enim lumen in die est obscuritas in vespere, quia in praesenti vita felicitate attollitur, sed adversitatis tenebris in fine devoratur. Justo autem meridianus fulgor ad vesperum surgit, quia quanta sibi claritas maneat cum jam occumbere coeperit agnoscit. Hinc namque scriptum est: Timenti Deum bene erit in extremis . Hinc per Psalmistam dicitur: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
sui reatus oblita que amisisse
se ĩnocentiam nõ dolet: insto
excecata uiditõ simł et hũilita¬
tem ꝑdat. Et fit plerũq ut pͣ¬
ius desid̾ns sermens: Auigo se
diuiui amoris excutiat: et qͣsi
ĩ maloꝵ ꝑpetratõne iam lib̾a õe
qd̾ uoluptas suggerit ĩpłre
cõtendat. Unde cñ uir namis
s̃e erig̾e in suꝑbiam dr᷑. illico

Expanded text:
sui reatus oblita, quae amisisse se innocentiam non dolet, justo excaecata judicio, simul et humilitatem perdat. Et fit plerumque ut, pravis desideriis serviens, a jugo se divini timoris excutiat, et, quasi in malorum perpetrationem jam libera, omne quod voluptas suggerit implere contendat. Unde cum vir vanus se erigere in superbiam dicitur, illico
Abbreviated transcription (Latin):
dampuatꝰ quisq cum et̾no igne suc¬
cẽdit᷑ ab int̾uo lumĩe tenebrat᷑.
Nature uero iguis est: ut ex se ip̃o
et luceni exhibeat. et cõcrematõ¬
nem. S tͣnsactoꝵ illa ultrix
flãnia uitioꝵ cõcrematõem ht̃:
et lumeu non ht̃. Hiuc est enĩ
te a me maledicti ĩ ignẽ ẽt̾mim:
qui paratꝰ est dỹabolo et singlis
eiꝰ. Quoꝵ risus oĩm corpus
ĩ uniꝰ ꝑsonam significans dicit.
ligate ei manus et pedes: et mit¬
tite eũ intenebras ext̾iores. Si
itaq iguis qui reꝓbos cruciat lu¬
men hab̾e potuissent: is qui re¬
pellit neqͣ qm̃ mitci ĩ tenebras di¬
cͥet᷑. Hinc et ulm psalmista ait.
Suꝑ eos cecidit ignis: et nõ uide¬
runt solem. Ignis enĩ suꝑ ĩpi¬
oscadit. S sol igne ca deute ñ
c̃nit᷑ : qr quo ilos gehẽne flã¬
ma deuorat. a uisione ueri lu¬
minis cecat. Ut et foris eos do¬
lor cõbustionis cruciet. et intꝰ
pena cecitatis obscuret. Mͣtenꝰ

Expanded text:
damnatus quisque, cum aeterno igne sucdamnatus quisque, cum aeterno igne succenditur, ab interno lumine tenebratur. / Naturae vero ignis est, ut ex se ipso et lucem exhibeat, et concremationem; sed transactorum illa ultrix flamma vitiorum concremationem habet et lumen non habet. Hinc est enim, tqui paratus est diabolo et angelis ejus ; quorum rursus omnium corpus in unius persona significans, dicit: Ligate ei manus et pedes, et mittite eum in tenebras exteriores . Si itaque ignis qui reprobos cruciat, lumen habere potuisset, is qui repellitur, nequaquam mitti in tenebras diceretur. Hinc etiam Psalmista ait: Super eos cecidit ignis, et non viderunt solem : ignis enim super impios cadit, sed sol igne cadente non cernitur; quia quo illos gehennae flamma devorat, a visione veri luminis caecat, ut et foris eos dolor combustionis cruciet, et intus poena caecitatis obscuret. Quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
tinet: tenebre ad cecitatẽ. Ea gͦ
que a conspectu districti iudicis
expulsos tenet miserie et tenebra¬
rũ t̾ra ꝑhibet᷑. Quia foris dolor
crnciat: quos diuisos a uero lũi¬
ne nitius cecitas obscurat. Qmuiᷤ
miserie et tenebraꝵ t̾ra intelligi
et alit̾ potest. Nam hec qͦq t̾ra
ĩ qua nascim᷑: est quidem miserie.
s teuebraꝵ nõ est. Miia multa
hic corruptõnis nr̃e mala patim᷑:
s tam̃ ad huc in ca ꝑ conu̾sionis
gr̃ara ad lucem redimꝰ. ueritate
suadente qui ait. Ambulate dũ
lucẽ hẽtis. ne uos tenebre cõpͥhen¬
dant. Illa uero simul miserie et
tenebraꝵ t̾ra est: qr quisquis ad
toleranda enis mala descend̾it.
neqͣ qm ult̾is ad lucem redit.
In crã ad huc descriptõne sub¬
iũgit᷑. Ubi unbra mortis. et nul¬
lius ordo. Sic̃ mors ext̾ior ab ani¬
ma diuidit carnẽ: Ita mors int̾i¬
or ad̾o seꝑat aĩam. Umbra gͦ mor¬
tis est. ob scuritas diuisionis. Qa

Expanded text:
tinet, tenebrae ad caecitatem. Ea ergo tinet, tenebrae ad caecitatem. Ea ergo quae a conspectu districti judicis expulsos tenet, miseriae et tenebrarum terra perhibetur. Quia foris dolor cruciat, quos divisos a vero lumine intus caecitas obscurat. Quamvis miseriae et tenebrarum terra intelligi et aliter potest. Nam haec quoque terra in qua nascimur, est quidem miseriae, sed tenebrarum est. Quia multa hic corruptionis nostrae mala patimur, sed tamen in ea per conversionis gratiam ad lucem redimus, Veritatsuadente, quae ait: Ambulate dum lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Illa vero simul miseriae et tenebrarum terra est, quia quisquis ad toleranda ejus mala descenderit, nequaquam ulterius ad lucem redit. In cujus adhuc descriptione subjungitur: Ubi umbra mortis, et nullus ordo : Sicut mors exterior ab anima dividit carnem, ita mors interior a Deo separat animam. Umbra ergo mortis est obscuritas visionis a
Abbreviated transcription (Latin):
da ꝓpetue dampnatõnis seruant.
Que aliqͣndo laci appellatõne
signant᷑. Pmpha at testante qui
ait. Portau̾nt igͦminiam suã:
cũ hiis qui descendunt in lacũ
Infuus gͦ et t̾ra noĩat᷑: qr suscep¬
tos stabilit̾ tenet: et lacus dicit᷑:
autes et trepidos tormentis cͥcũ¬
fluentib absorbet. Sc̃s auteni
uir siue sua seu hũani gen̾is uo¬
ce duicti se postulat: ante qmͣ
uadat. Non qr ad t̾ram tenebro¬
sani qui culpam deflet iturꝰ est.
S qr ad hanc ꝓculdubio qͥ plã¬
gere neglig̃ uadat. Sic̃ debitori
suo creditor dicit. Solue debitũ
prius qmͣ pro debito constrĩgaris.
Qui tamĩ nõ constringit᷑. si qd
debet soluere nõ morat᷑. Ubi et
recte subdit᷑. nõ reu̾tar. Quia
neqͣquͣi ultͣ misod̾ia parcenitis li¬
b̾at: quos semelir locis peualib
insticia iudicantis dampnat. q̃
ad huc subtiliꝰ loca describunt᷑
cum dicit᷑ Terra miserie et te¬
nebraꝵ. Miseria ad dolorem ꝑ¬

Expanded text:
da perpetua damnatione servant. da perpetua damnatione servant. Quae aliquando tamen laci appellatione signantur, propheta attestante, qui ait: Portaverunt ignominiam suam cum his qui descendunt in lacum . Infernus ergo et terra nominatur, quia susceptos stabiliter tenet, et lacus dicitur,emper fluctuantes et trepidos tormentis circumfluentibus absorbet. Sanctus autem vir seu sua, seu humani generis voce dimitti se postulat antequam vadat, non quia ad terram tenebrosam, qui culpam deflet, iturus est, sed quia ad hanc procul dubio qui plangere negligit vadit. Sicut debitori suo creditor dicit: Solve debitum priusquam debito constringaris: qui tamen non constringitur si quod debet solvere non moratur. Ubi et recte subditur: Non revertar. Quia nequaquam ultra misericordia parcentis liberat quos semel in locis poenalibus justitia judicantis damnat. Quae adhuc subtilius loca describuntur, cum dicitur: terram miseriae et tenebrarum. Miseria ad dolorem per
Abbreviated transcription (Latin):
tiuat᷑. Mene itaq dictt᷑. Simit¬
paululum dolorem meum. Quia
niũ a reatu culpe quo nos ligam
flere nõ possumꝰ hoc qd̾ in nobis
ip̃is contͣ uos met ipos dolemus.
S̾ tunc ueratit᷑ reatus urĩ dolor
plangit᷑. cum tenẽbrosa illa in¬
ferm retͥbutio. intento timore
p̾uidet᷑. unde apte subiungit.
clute qͣm uadam et reu̾itar ad
t̾ram tenebrosam et oꝑtã mor¬
tis caligine. Quid enĩ t̾re tene¬
brose noĩe: rasi tͣra tartari clau¬
stra signant᷑. Que et̾ne mortis
caligo oꝑit. qr dampnatos qͦsq
ĩppetuũ a uita lucis disuugit.
Nec ĩmerito inferuꝰ t̾ra d̾r: quia
quiq ab eo capti fu̾int. stabili¬
ter tenẽt᷑. Scriptũ quippe est
Genatio p̾terit: et generatio
aduenit. Terra uero in et̾numi
stat. Recte igit᷑ in fu̾i claustra
tenebrosa t̾ra nõiãt᷑: qr quos pu¬
niendos accipuuit. neqͣqm pene
tͣnsitorie. uel fantastica ymagi¬
natõne cruciant: S ultione soli¬

Expanded text:
tivatur. Bene itaque dicitur: Dimittivatur. Bene itaque dicitur: Dimitpaululum dolorem meum, quia nisi a reatu culpae, quo nos ligaviflere non possumus hoc quod in nobis ipsis contra nosmetipsos dolemus. Sed tunc veraciter reatus nostri dolor plangitur, cum tenebrosa illa inferni retributio intento timore videtur. Unde apte subiungit: Antequam vadam et non revertar ad terram tenebrosam et opertam mortis caligine. Quid enim terrę tenebrosae nomine nisi tenebrosa tartari claustra signantur? Quae aeternę mortis caligo operit, quia damnatos quosque in perpetuum a vita lucis disiungit. Nec inmerito infernus terra dicitur, quia quiqab eo tenentur. Scriptum quippe est: Generatio praeterit et cognatio advenit, terra vero in aeternum stat . Recte igitur inferni claustra tenebrosa terra nominantur, quia quos puniendos accipiunt, nequaquam poena transitoria, vel fantastica imaginatione cruciant, sed ultione soli
Abbreviated transcription (Latin):
suũ non ualet: qr et imquitatis
sue reatũ considerat: et tamen
pre t̾renc occupatõius pond̾e hanc
et geniere nequaqͣm uacat. Flere
dolorem suũ non ualet: qui praue
quidem consuetudini contͣire ni¬
tit᷑. s tamẽ ad huc subcrescenti¬
b desid̾iis carnis grauat᷑. Huiꝰ
est semꝑ: Qui uuquitatẽ meã
ega ꝓuuntio: et cogitabo ꝓ pec¬
cato meo. S solutis iniquita¬
tis uinculis dissum se nou̾at
qui exultabat dicens. Dirupisti
uincula mea: tĩbi sacrificabo hos¬
tiam laudis. Tunc igit᷑ ad plã
cũ ⁊ mala nobis que fecimꝰ de¬
monstrat: atqr ad hec eadẽ flen
gr̃e uincula cordis soluit. Ut ad
uocatõem penitentie mens nr̃a
erigat: ⁊ saruis soluta cõpedi¬
b. ĩ auctorẽ snũ libera gressum
uitam nr̃am ip̃i repͥhendiraꝰ: S
tam̃ libent̃ agimmꝰ hoc qd̾ ĩ nobis
recte repbam. ad iusticiam nos
sp̃c erigit. ad consuetudĩen caro
constringit: amori suo meus re¬
nitit᷑. S ꝓtinus delectata cap¬

Expanded text:
atis suae reatum considerat, et tamen prae terrenae occupationis pondere hanc ei gemere nequaquam vacat. Flere dolorem suum non valet, qui pravae quidem consuetudini contraire nititur, sed tamen adhuc succrescentibus desideriis carnis gravatur. Hujuest semper, quoniam iniquitatem meam ego pronuntio, et cogitabo pro peccato meo . Sed solutis iniquitatis vinculis dimissum se noverat qui exsultabat dicens: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostcum et mala nobis quae fecimus demonstrat, atque ad haec eadem deflenda gratiae vincula cordis solvit, ut ad vacationem poenitentiae mens nostra se erigat, et carnis soluta compedibus, in auctorem suum livitam nostram ipsi reprehendimus, sed tamen libenter agimus hoc quod in nobis recte reprobamus. Ad justitiam nos spiritus erigit, ad consuetudinem caro restringit. Amori suo mens renititur, sed protinus delectata cap
Abbreviated transcription (Latin):
annis fracta senilib ut̃o mar¬
cescente concepit. Quia cum
cura carnis sue confidentiã ha¬
b̾e desierit. contͣ spem ex diuina
ꝓmissione recipit: qd̾ habitu¬
ram se ex humana rõne dubita¬
uit. Uude bene et ysaac id est ri¬
sus dicit᷑. qui generat᷑. Quia
cum suꝑne spei fiduciam con¬
cipit. quid mens nr̃a aliud qͣm
gandiũ parit: Curandũ itaꝙ ẽ.
ne aut necessitatis metas cura
carnis tͣnseat: aut in eo qd̃ mo¬
d̾ate exequit᷑ de se p̾sumat. Sepe
uero animꝰ fallit᷑i ut qd̾̃ uoluptu¬
ose appetit uecessarnĩ suspicetur:
Quatenꝰ omne qd̃ libet. uite
debitam utilitatem putet. Et
sepe qr effectus ꝓuidentiam seqͥ¬
tur: in sui fiducia meus leuat᷑.
Cũq sibi ad est qd̾ deesse cet̾is
uid̾it: cogitatõne tacita de mag¬
nitudine sue ꝓuisionis hylarescit.
Tantoq iam a uera ꝓuisione
longe sit: qnͣto ip̃am quoq elatõ¬
nem qmͣ patit᷑ nescit. Unde soller¬

Expanded text:
annis fracta senilibus, utero marannis fracta senilibus, utero marcescente, concepit, quia cum cura carnis sui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione accipit quod habituram se ex humana ratione dubitavit. Unde et bene Isaac, id est risus, dicitur qui generatur, quia cum supernae spei fiduciam concipit, quid mens nostra aliud quam gaudium parit? Curandum itaque est ne aut necessitatis metas cura carnis transeat, aut in eo quod moderate exsequitur, de se praesumat. Saepe vero animus fallitur, ut quod voluptuose appetit, necessarium suspicetur, quatenus omne quod libet vitae debitam utilitatem putet. Et saepe quia effectus providentiam sequitur, in sui fiducia mens levatur. Cumque sibi adest quod deesse caeteris viderit, cogitatione tacita de magnitudine suae provisionis hilarescit; tantoque jam a vera provisione longe fit, quanto ipsam quoque elationem quam patitur nescit. Unde soler
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ bene nobis hẏstoria sacre lo¬
cutõis inmuit᷑. Cum abraham
trib angelis occurrisse memora¬
t᷑. Ip̃e quippe uenientib extͣ hosti¬
um occ᷑rit. Sarra autẽ post hostiũ
subsistit. Quia uidelicet ut uir
ac dñs domꝰ spiritał nost̾ scilicet
intellectus dẽbet in cogitatõne
trinitatis clanstra carnis exced̾e:
⁊ qͣsi habitatõnis infime ianuã
exire. Cura autẽ carius ut fẽina
foris nõ appareat. ⁊ uid̃i iactant
erubescat. Ut qͣsi post t̾gum ui¬
ri sub discretõne sp̃s solis neces¬
sariis intenta. ueqͣ qm sciat ꝓcati¬
t̃ detegi: S uerecunde iuoderari:
Cui tam̃ sepe cum dicit᷑ ut de se
muume p̾siumat. S totam se ĩ
diuine spei fiduciam tͣnfferat
despicit: Et cessante studio ad eẽ
sibi uite sb̾sidia posse diffĩdit.
Unde et hec eadem sarra pro¬
missiones d̾i audiens rides. S
ridens corripit᷑. Correpta aut
ꝓtiuꝰ fecundat᷑. Et que iuiuen¬
tute uigens fecundari nõ potuit

Expanded text:
Quod bene nobis historia sacrae leQuod bene nobis historia sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur . Ipse quippe venientibus extra ostium occurrit, Sara vero post ostium stetit, quia videlicet ut vir ac dominus domus spiritalis, noster scilicet intellectus, debet in cognitione Trinitatis claustra carnis excedere, et quasi habitationis infimae januam exire; cura autem carnis, ut femina, foras non appareat, et videri jactanter erubescat, ut quasi post tergum viri sub discretione spiritus, solis necessariis intenta, nequaquam sciat procaciter detegi, sed verecunde moderari. Cui tamen saepe cum dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in divinae spei fiduciam transferat, despicit, et, cessante studio, adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. Unde et haec eadem Sara promissiones Dei audiens ridet, sed ridens corripitur, correpta autem protinus fecundatur; et quae juventute vigens fecundari non potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ꝑ paulura dr᷑. Car nis curã
ne fec̾uism cõcupiscentiis. S i
hiis iamirũ ducis ac nlitis ũbis
agnoscimꝰ: qr tunc ab ea mortifõ
uulu̾e animꝰ pungit᷑. Cũ in ea mẽ¬
sure equitas nõ tenet᷑. Neq enim
mortali ad huc incarne uiuentib
fundit᷑ cura carnis ab scĩditur:
S ut discrete aio seruiat tẽꝑat᷑:
Nam qr sollicitos nos ẽẽ u̾itas ĩ cras¬
tinũ ꝓhĩbet : hab̾e ut cũq curam
ĩ p̾sentib nõ negat: qmͣ tendi ad
tempꝰ qd̾ sequit᷑ uetat. Et uimi¬
rum paulꝰ cum curam carnis
fieri in concupiscentia nõ sinit: pro
cretõne gͦ magni mod̾aurius car¬
nis cura frenanda est ut seruiat. et
mĩme principet᷑: ne qͣsi drĩa ani¬
mani iuncat. S sũb acta mentis
dñio qͣsi ancilla famulet᷑. Ut uissa
adsit: atq ad iuitũ cordis repul¬
sa dissiliat. Ut iutrix gͦ sc̃e cogi¬
tatonis appareat: et nĩqͣmͣ contͣ
faciem recta cogitantis õbsistat.

Expanded text:
que per Paulum dicitur: Carnis curam que per Paulum dicitur: Carnis curam ne feceritis in concupiscentiis . Sed in his nimirum ducis et militis verbis agnoscimus, quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in ea mensura aequitatis non tenetur. Neque mortali adhuc in carne viventibus funditus cura carnis abscinditur, sed ut discrete animo serviat temperatur. Nam quia sollicitos nos esse in crastinum prohibet, habere utcunque curam in praesentibus non negat, quam tendi ad tempus quod sequitur vetat. Et nimirum Paulus cum curam carnis fieri in concupiscentia non cretione ergo magni moderaminis carnis cura frenanda est, ut serviat et minime principetur, ne quasi domina animum vincat, sed, subacta mentis dominio, quasi ancilla famuletur, ut jussa adsit, atque ad nutum cordis repulsa dissiliat, ut vix a tergo sanctae cogitationis appareat, et nunquam contra faciem recta cogitantis obsistat.
Abbreviated transcription (Latin):
nec saꝑientia. erit apd̾ infe¬
ros: quo tu ꝓperas. Huic ysa¬
Ius ait. Querite dñm dũ ĩtie¬
nairi potest: inuocate eũ dumi
ꝓpe est. Hinc paulꝰ dic̃. Ecce nc̃
tempꝰ acceptabile. ecce nũc dies
salutis. Hrac rursus ait. Dum
S płrumq se ad uam rectitud̾is
animꝰ accingit. torporem discutit:
tantoq incelestib desidio rapi¬
T᷑. ut pene nil ex eo inferiꝰ remã¬
sisse uideat᷑᷑ Et tam̃ cũ ad carnis
curara reducit᷑. sine qua p̾sentis
uite ua nillo mͦ explet᷑. Ita hũc
inferiꝰ dep̾ssum tenet.: Ac si ad huc
de sũmis milla cõtingisset. Eludi¬
tis uerbis celestis oraculi. ĩ amo¬
rem patrie celestis erigit᷑ S re¬
surgente p̾sentis uite studio sub
t̾rane cure aggere sepelit᷑. Ełtq ĩ
t̾ra cordis neqͣqmͣ suꝑne spei sem̃
ꝓficit: qr cogitatõis infime spina
uensescit. Qmͣ udelicet spinam
ꝑ semet ip̃am u̾itas manu scẽ exor¬
tatõnis eradicat dicens Nolite sol¬
liciti esse ia cͣstinũ. Contͣ hanc

Expanded text:
inferos, quo tu properas! Hinc Esaias ait: Quaerite dominum, dum inveniri potest, invocate eum, dum prope est! Hinc Paulus dich: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis! Hinc rursus ait: Dum  Plerumque se ad viam rectitudinis animus accingit, torporem decutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur; et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tenet, ac si adhuc de summis nulla contigisset. Auditis verbis coelestis oraculi in amorem patriae coelestis erigitur, sed resurgente praesentis vitae studio sub terrenae curae aggere sepelitur. Atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet spinam per semetipsam Veritas manu sanctae exhortationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in crastinum
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ simul obscuritatis et luiis:
darum flãma lucet obscura:
¶tunc edax flãma cõburit: qͦs
uũc carnalis delectatõ pollun.
Tunc iusinite pateus. in ferui
baratrũ deuorat. qͦs nũc ĩ auis
elatõ exaltat: altq quolib ex

Expanded text:
cium, simul obscuritatis et luminis? cium, simul obscuritatis et luminis? dura flamma, lucet obscura. Tunc edax flamma comburit, quos nunc carnalis delectatio polluit. Tunc infinite patens inferni baratrum devorat, quos nunc inanis elatio exaltat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ bare testimõiis in sua exp̃ssi¬
one nõ possim suꝑ est ut diu̾¬
so doceamꝰ. Tres qmippe hebrehe
gentis pueriꝑ caldei regis ĩꝑiũ.
manib pedib qr ꝓiecti sunt.
Quos tam̃ cũ idem rex ĩ camiui
ĩcendio museratꝰ exploraret: ille¬
sis uestib de ambulantes uidit.
U̾bi aꝑte colligit᷑: qr uura dispẽ¬
satõne conditoris. ignis qͣlitas
ĩ diu̾sa uirtute temꝑata. ⁊ uesti¬
menta nõ attigit. et uincła in¬
cendit. Sc̃isq uiris ⁊ ad ĩfe¬
rend̾ tormentũ friguit: ut ad
solutõis nũst̾ium exarsit. Sicut
gͦ electis iguis ardere no uit ad
solatiũ. et tam̃ ard̾e ad suppli¬
ciũ nescit. Ita ediu̾so gehẽue
flauia repbis et neq̃ qn lucet
ad consolatõnis gr̃am. et tamen
lucet ad penam. Ut dampnatoꝵ
oculis. igras supplicii ⁊ nulla
claritate candeat: Et ad doloris
cumiulũ delicti qͣlit̃ cciat᷑ osteu¬
dit. Quid autem mirũ sige¬
hẽne iguem credimꝰ hr̃e suppli

Expanded text:
probare testimoniis in sua expressiprobare testimoniis in sua expressione non possumus, superest ut e diverso doceamus. Tres quippe Hebraeae gentis pueri Chaldaei regis imperio manibus pedibusque projecti sunt. Quos tamen cum idem rex in camini incendio exploraret illaesis, vestibus deambulantes vidit. Ubi aperte colligitur quia mira dispensatione Conditoris, ignis qualitas in diversa virtute temperata, et vestimenta non attigit, et vincula incendit: sanctisque viris et ad inferendum tormentum flamma friguit, et ad solutionis mysterium exarsit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit, ita e diverso gehennae flamma reprobis, et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam: ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et ad doloris cumulum dilecti qualiter crucientur ostendat. Quid autem mirum si gehennae ignem credimus habere supp
Abbreviated transcription (Latin):
fligat. Qd̃ ꝓfecto euuͣglio teste
ed lligimꝰ. In quo u̾itate nũciã¬
te diues ille quẽ contigit ad et̾u
incendii tormenta descende. qui¬
q fratrũ describit᷑ memĩsse. Qͥ
abraham petiit: ut ad eoꝵ eru
uenientes pena cruciaret. Q
igit᷑ ad doloris sui cumlũ ꝓpĩ¬
quoꝵ absentiũ suppliciipaulo
post potuit etiam p̾sentes ui
ciat cremari: qui ad doloris
sui cumulũ. eum quem despexͤ¬
cit. in simi abrahe la ⁊ arũ
uidit: Is gͦ cui ut pena cresce¬
ret. ⁊ iurelectus apparuit: cur
nõ credend̾ sit qd̾ uid̾e in supplicio
cos etiam euos contͣdĩn dil ex¬
at᷑possit. Qua ex re colligit᷑
qd eos qͦs iuordinate nũc re¬
ꝓbi diligiit miro nĩd icii or¬
dine secunt tũc intormentis
uidebunt. Ut penã ꝓpͥepuuiti¬
ouis ex ageret illa auctori p̃po¬
sita carnalis cognitõ parian¬
te oculos ultione dampuata.¬
Ignis itaq qui in obscuritate
cruciat: credendũ est q luũ
ad tormentũ seruat. Qd̾ si ap¬

Expanded text:
t. Quod profecto Evangelio teste colligitur , in quo veritate nuntiante dives ille, quem contigit ad aeterni incendii tormenta descendere, quinque fratrum describitur meminisse: qui Abraham petiit, ut Lazarum ad venientes poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinumentum supplicii paulo post potuit etiam praesentes vciat cremari, qui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat, in sinu Abrahae Lazarum vidit? Si ei, cui ut poena cresceret, et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos contra Deum dilexerat possit? qua ex re colligitur quod eos quos inordinate nunc reprobi diligunt, miro judicii ordine secum tunc in tormentis videbunt, ut poenam propriae punitionis exaggeret illa Auctori praeposita carnalis cognatio, pari ante oculos ultione damIgnis itaque qui in obscuritate cruciat credendus est, quia lumen ad tormentum servat. Quod si ap
Abbreviated transcription (Latin):
ce suo repbi ad torm̃ta ꝑ ueni¬
ũt. Et qmuis angłoꝵ ato
hõim longe sit uat᷑a dissiłis:
una taĩa pena implicat. quos
bene ac breuit̾ ĩ sinuat ꝓp h̾a
qui ait. Ibi assur ⁊ omius
multitudo eiꝰ. ⁊ in cͥcuitu eiꝰ
sep ulcra illiꝰ. Quis namq as¬
cadeus autiquus hostis expͥmit᷑
qui ꝓ eo qd̾ multos ad culpam
ꝑ trahit: cũ cũcta sua młtitu¬
die. ad in feruiclaustra descẽ¬
dit. Sepulchra audẽ mortuos
tegunt. Et quis aluis mortẽ acriꝰ
ꝑtulit: qͣm is qui cõditorẽ suũ de¬
spiciens uitam reliquit: Quemi
da suscipiũt. eiꝰ pculdubio sepłcra
fuĩt. S incͥcuitu illiꝰ. sepulcra
nũc ꝑ desid̾ia sepelit. hos sibi
postmod̃ ꝑ tormenta cõiungit.
Et qũi uũt. ui semet ip̃is reꝑ¬
bi malignos sp̃s illicita ꝓpetuͣ¬
do suscipiurt: tunc sepulcra
cũ mortuis ardebunt. Ecce que
maueat dampnatos pena cos¬
nouimꝰ. Et instruente nos sacͦ
eloquio. qͣntus in dampnatõe
iguis. qͣnta in igne obscuritas.

Expanded text:
ce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et quamvis angelorum atque nominum longe sit natura dissimilis, una tamen poena implicat quos bene ac breviter insinuat propheta qui ait: Ibi Assur et omnis multitudo ejus, et in circuitu ejus sepulcra illius . Quis namque Ascadens antiquus hostis exprimitur? Qui pro eo, quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit. Sepulchra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is, qui conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem da suscipiunt, ejus proculdubio sepulcra fiunt. Sed in circuitu ejus sepulcra nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta conjungit. Et quoniam nunc in se ipsis reprobi malignos spiritus illicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulcra cum mortuis ardebunt. Tunc emaneat damnatis poena, cognovimus et instruente nos sacro eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne obscuritas
Abbreviated transcription (Latin):
fugat. Flãma cõburit. S ne
qͣ qm̃ tenebras discutit: Qnͣtũ
ꝑ noticiam p̾sentis uite colligit᷑
supplicia ordinem non habent.
Que nõ suam ꝑ om̃ia qͣlitatem
tenent. Qnͣuis illic iguis. ⁊ ad
cõsolatõem nõ lucet: et tamen¬
ut magis torq̃at aliqͥd lucet.
Nam sequaces quosq suos secũ
in torm̃to reꝓbi flãma illustuͣ¬
te insuri sunt. quoꝵ amore deli¬
q̃runt: Quatenꝰ qui eoꝵ uitã

Expanded text:
fugat; flamma combufugat; flamma combuquaquam tenebras discutit; quantum per notitiam praesentis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent. Quamvis illic ignis et ad consolationem non lucet, et tamen magis torqueat, ad aliquid lucet. Nam sequaces quosque suos secum in tormento reprobi flamma illustrante visuri sunt, quorum amore deliquerunt, quatenus qui e
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ uerbis psabmste edocuimꝰ.
ignis qui cruciat obscurat. Hic
metus amittit᷑: cum tołari iam
ceꝑit qđ timebat᷑. Illie et dolor
dilamat et pano angustat. Hor¬
rendo igit᷑ modo erit. tũc repbis
dolor cum formidire: Flãma cũ
obscuritate. Sic sic uidelicet a
dãpnatis seutiri pondꝰ sũme eqͥ¬
tatis d : et qr a uoluntate cõdi¬
toris ueqͣ qͣm sunt ueriti discre
tormenta discordent: Quatenꝰ
quo se inpugnant cruciatos
augeant: Et cũ uarie ꝓdeunt.
multiplicit᷑ seutiant᷑. Que tñ
supplicia ise dim̾sos ⁊ ultra
uires cruciant: et ineis uite sb̃¬
sidium extinguentes seruant.
ut sic uitam t̾uiraꝰ puniat. qͣte¬
nꝰ semꝑ sine t̾mio c̾ciatꝰ uiuat.
Fit ergo miseris mors. sine mor¬
te fnus sine fiuie. Defectus.
sine defectu: Quia et mors
uiuuit. Et finis semꝑ incipit.
Et desic̾e defectus nescit. Quia
ig᷑ et mor ꝑimit. ⁊ nõ extĩguit.
dolor c̾ciat. S millatenꝰ pauorẽ

Expanded text:
superius verbis Psalmistae docuimus superius verbis Psalmistae docuimus ignis qui cruciat, obscurat. Hic metus amittitur, cum tolerari jam coepit, quod timebatur. Illic et dolor dilaniat et pavor angustat. Horrendo igitur modo erit tunc repdolor cum formidine, flamma cum obscuritate; sic, sic videlicet a damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet, ut qui a voluntate conditoris nequaquam sunt veriti discreps etiam tormenta discordent, quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeunt multipliciter sentiantur. Quae tamen supplicia in se demersos et ultra vires cruciant, et in eis vitae subsidium exstinguentes servant, ut sic vitam terminus puniat; quatenus semper sine termino cruciatus vivat, Fit ergo miseris mors sine morte, finis sine fine, defectus sine defectu, quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus nescit. Quia igitur et mors perimit, et non exstinguit, dolor cruciat, sed nullatenus pavorem
Abbreviated transcription (Latin):
ut sua det̾ius que ꝯfisione c̾ciet᷑.
Repulsis gͦ. ordo in supplicio non
erit: qr in eoꝵ morte atrociꝰ ip̃a
cõfusio mentis seuit. Qm tam̃
mira potentia iudicautis eqͥtas
ordiuat. nt pena auimũ qͣsi ĩ¬
ordĩata cõfundat. Uel c̾te abec̃
ordo suppliciis de᷑: qr quiblib¬
reb in penam surgentib. ꝓpͥa
nꝰ sub ifert᷑. Et sempit̾ uꝰ horror
ĩ habitans. In huiꝰ iite tormen¬
tis tunor dolorem ht̃: dolor tuo¬
cruciat. cum pati iam ceꝑit qd̾
metuebat. Inf̾nura uero et uin¬
bra mortis obscurat. et sempit᷑¬
ñ horror ĩhabitat: Quia eiꝰ ig¬
nib traditi. ⁊ in suppliciis dolo¬
rem sentiunt. ⁊ in doloris augꝰtia
pulsantis se semꝑ pauore feriũt᷑.
ut et qd tumnent tolent. et rursꝰ
qd̾ tolerant sine cessatione ꝑti¬
mescant. De hiis et euĩ scͥptũ ẽ.
u̾erius eoꝵ nõ moriet᷑. et ignis
eoꝵ nõ extinguet᷑. Hic flamina
que succendit illuminat: illic ut

Expanded text:
ut sua deterius confusione crucietur. ut sua deterius confusione crucietur. Repulsis ergo ordo in supplicio non erit, quia in eorum morte atrocius ipsa confusio mentis saevit. Quanta enim mira potentia judicantis aequitas ordinat ut poena animum quasi inordinata confundat. Vel certe ordo rebus in poenam surgentibus propria Sequitur: Et sempiternus horror inhabitat. - In hujus vitae tormentis timor dolorem habet, dolor timocruciat, cum pati coeperit jam quod metuebat. Infernum vero et umbra mortis obscurat, et sempiternus horror inhabitat, quia ejus ignibus traditi, et in suppliciis dolorem sentiunt, et in doloris angustia pulsanti se semper pavore feriuntur, ut et quod timent, tolerent, et rursus quod tolerant, sine cessatione pertimescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Hic flamma quae succendit illuminat, illic ut
Abbreviated transcription (Latin):
tos diu̾so supplicio gehenne ignib
subicit disparilitas cͥm̃s. Que
scilicet gehẽna qͣmuis cũctis uua
sit: non tam̃ cinctos una eadẽq
qualitate succendit. ⁊Iam sic̃ uuo
sole om̃s tangim᷑: nes tam̃ sub
eo uno ordĩe om̃s estuamꝰ. Quia
ixta qͣlitatem corꝑis sentit᷑ etiã
pondꝰ caloris. Sic dampnatis et
una est gehẽna que afficit et ta¬
mẽ nõ una oñis qͣlitate cõburit:
Quia qd̾ hic agit dispar ualitu
do corꝑum. hoc illic exhibet dis
ni esse ordo suppliciis dicit᷑. ⁊̃ qͥb
ꝓfecto quisq ixta modũ cłpe
brara mortis uitulit: qnͣta sit ꝯ¬
fusio in dampnatoꝵ mente sub¬
ingit: Quia ip̃a quoq suppli¬
cia que ordinata ꝑ iusticiamue¬
uiũt. ordinata ꝓculdubio in
corde morientiũ nõ sunt. Ut enĩ
paulo suꝑiꝰ diximꝰ: dũ dãpnatꝰ
quisq foris flamasuccendit᷑. intͦ
cecitatis igne deuorat᷑. Atq ĩ dolo
re põitus ext̾nis int̾uisq cõfũdit᷑.

Expanded text:
tos diverso supplicio gehennae ignibus tos diverso supplicio gehennae ignibus subjicit disparilitas criminis. Quae scilicet gehenna quamvis cunctis una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam sicut uno sole omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia juxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris, sic damnatis et una est gehenna quae afficit, et tamen non una omnes qualitate comburit, quia qdo corporum, hoc illic exhibet disp nullus inesse ordo supplicii dicitur, in quibus profecto quisque juxta modum culpae bram mortis intulit, quanta sit confusio in damnatorum mente subjungit, quia ipsa quoque supplicia, quae ordinata per justitiam veniunt ordinata procul dubio in corde morientium non sunt. Ut enim paulo superius diximus, dum damnatus quisque foris flamma succenditur, intus caecitatisre positus exterius interiusque confunditur,
Abbreviated transcription (Latin):
torrãta ⁊ luctũ. Si igit᷑ iuxta
modũ culpe distinguit᷑. constat
nimirũ qd̾ insuppliciis ordo
seruat᷑. Et nisi torm̃toꝵ sũmam
m̃itoꝵ acta dirim̾ent: neqͣqͣm
uidex ueniens dicturũ se messo
uia. et ligate ea fasciculos ad com¬
burend̃. Si enĩ nullus in supplicus
ordo seruabit᷑ cur cõburenda ⁊y¬
tara in fasciculis ligant᷑. S in¬
mirũ fasciculos. ad comburend̾ li¬
gare est hos qui et̾uo igni tͣdeu¬
di sunt pares parib sociare :
Ut quos similis culpa inquinat
par etiam pena constringat. et
qui neqͣqͣm dispari unquitate
polutai sunt. neqͥqni dispari tor¬
mento crucient᷑. Qteñꝰ sumil dãp¬
natio cont̾at. qͦs simul elatio sub¬
leuat. Quosq nõ dissimilit᷑ dila¬
tauit ambitio. non dissimił afflic
tõ angustet. Et par cruciet flam¬
ma supplicis. qͦs in igne luxurie par
succendit flãma peccati. Sic̃ enĩ
ĩ domo pris mansiones multe st̃
ꝓ diu̾sitate uirtutis. Sic dampna¬

Expanded text:
t luctum . Si igitur juxta modum culpae poena distinguitur, constat nimirum quod in suppliciis ordo servatur. Et nisi tormentorum summam meritorum acta dirimerent, nequaquam judex veniens dicturum se messore primum zizania, et ligate ea in fasciculos ad comburendum . Si enim nullus in suppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est hos qui aeterno igni tradendi sunt pares paribus sociare, ut quos similis culpa inquinat, par etiam poena constringat, et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt nequaquam dispari tormento crucientur, quatenus simul damnatio conterat quos simul elatio sublevabat; quosque non dissimiliter dilatavit ambitio, non dissimilis angustet afflictio, et par cruciet flamma supplicii quos in igne luxuriae par succendit flamma peccati. Sicut enim in domo Patris mansiones multae sunt pro diversitate virtutis , sic damna
Abbreviated transcription (Latin):
liis alit̾ ad mugit dicens. Sic̃ ab¬
ortuiũ absconditura non subsis¬
t̃em. uel qui concepti nõ uid̾ũt
lucem. Quia gͦ hec suꝑ uis late
digressimus: ꝓ uitando lectoris
fastidio expõita replicare decli
Cautum se ac solicitũ uere oftẽ¬
dit. qui breuitatem p̾sentis ui¬
te considaus. non eiꝰ usum s ter¬
ruiuũ conspicit. Ut ex fine colli¬
gat nichil eẽ qd̃ tͣnͣsiens delectat.
hunc namiq ꝑ salomonẽ dr. Si
annis multis iuxerit homo ⁊ hiis
om̃ib letatus factus memiuisse
debet tenebrosi temporis et die¬
rum multoꝵ. Qui cum uen̾ut.
uauitatis arguũt᷑ pret̾ita. Hunc
rur sura scr iptur est. In om̃ibus
tua: et in et̾num nõ peccabis.
Igit᷑ cum culpa auimũ temptat
mens necesse est ut breuitatẽ sue
delectͥatõnis aspiciat: ne ad uiua¬
cem morteui iniquitas rapiat. Cũ
constet qd̾ ad t̾minũ cicius mor¬
talis uita ꝑcurrat. S sepe otulꝰ
contẽpłonis nr̃e confundit᷑. diun
dolor nr̃ flagellis crebrescentib

Expanded text:
 aliter adjungit dicens: « Sicut abortivum absconditum non subsisterem, vel qui concepti non viderunt lucem . » Quia vero haec superius late digessimus, pro vitando lectoris fastidio exposita replicare devita- Cautum se ac sollicitum vivere ostendit, qui brevitatem pręsentis vitę considerans, non eius usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse, quod transiens delectat. Hinc namque per Salomonem dicitur: Si annis multis vixerit homo et his omnibus laetatus factus, meminisse debet tenebrosi temporis et dierum multorum, qui, cum venerint, vanitatis arguuntur praeterita. Hinc rursus scriptum est: In omnibus tua, et in aeternum non peccabis . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus
Abbreviated transcription (Latin):
testib pene in nobis uulitãt:
qr dum muranda illoꝵ facta
conspicimiꝰ. uitam nr̃aui q̃
ex eoꝵ nobis comparatõne
displicet. stud iosa affectõe
cruciamꝰ: Ut quicquid ĩ nob̃
polluerunt oꝑa deleant la¬
menta. Et si quid ad huc
culpa deltatõnis inquinat.
pena meroris tergat. Be¬
atus igit᷑ Iob qr uitam pa¬
trũ p̾cedentiũ conspicit.
quid in se gemere debeat.
subtiliꝰ agnoscit. S mag¬
ui doloris magisteno dũ
sua ꝑ langat ad l amenta uoꝰ
ĩstruat: Ut quid uirtutes
in aliis c̾nimus. eo apd̃
districtum iudicem ur̃a
ollicite delicta timeauius.

Expanded text:
nobis militant, quia dum miranda illorum facta conspicimus, vitam nostram, quae ex eorum nobis comparatione displicet, studiosa afflictione cruciamus; ut quidquid in nobis polluerunt opera, diluant lamenta; et si quid adhuc culpa delectationis inquinat, poena moeroris tergat. Beatus igitur Job, 330 quia vitam patrum praecedentium conspicit, quid in se gemere debeat subtilius agnoscit. Sed magni doloris magisterio, dum sua plangit, ad lamenta nos instruit: ut quo virtutes in aliis cernimus, eo apud districtum judicem nostra sollicite delicta timeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
um. Sicut eiũ mod̾ata afflictõ
Lacrimas exprimit: Ita in moda¬
ta sũbducit. qr mer or ip̃e qͣsi
sine merore fit. qr afficti mentẽ
deuorans⁊ ensum doloris tollit. Uir
igit᷑ sc̃s ferroi plus qmͣ sufficit ꝑ¬
tunescat dicens. Dinutte gͦ me ut
plangam paululum dolorem meii.

Expanded text:
Sicut enim moderata afflictio lacrymas exprimit, ita immoderata subducit, quia moeror ipse quasi sine moerore fit, qui, afflicti mentem devorans, sensum doloris tollit. Vir igitur sanctus feriri plus quam sufficit pertimescit, dicens: Dimitte ergo me, ut plangam paululum dol
Abbreviated transcription (Latin):
quoq menbris quib desid̾ia uo¬
luptatis expleu̾nt. et̾ni uidi¬
cii torm̃ta tolare: Ut tũc eos
undiq dolor ab sorbeat: qͥ mĩc
suis delectatõnib subdite mi¬
diq contͣ iusticiam iuste uidi¬
cantis pugnant. Mirũ uero ẽ¬
ualde qd̃ dicit᷑. Ubi nullꝰ ordo.
supplicia que ex lance iustioie
ꝓdeunt: inferri sine ordĩe ue¬
quaqͣmi possunt. Quomͦ nãq
ĩ suppliciis ordo nõ erit: dũ dãp¬
natum q̃mq iuxca modũ cpi¬
minis retͥbutio sequit᷑ ultiõis
Hinc qͥppe scͥptum est: Poten¬
tes potent᷑ tormenta pacient᷑:
et fortiorib fortior instat eruci

Expanded text:
oque membris quibus desideria voluptatis expleverunt aeterni judicii tormenta tolerare: ut tunc eos undique dolor absorbeat, qui nunc suis delectationibus subditi undique contra justitiam juste judicantis pugnant. Mirum vero valde est, quod dicitur, ubi nullus ordo. supplicia quae ex lance justitiae prodeunt inferri sine ordine nequaquam possunt. Quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis et retributio sequitur ultionis? Hinc quippe scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur, et fortioribus fortior inst
Abbreviated transcription (Latin):
S si parũ ꝑ ob tutus mentis
a culpa primi parentis auer¬
tunꝰ: uos ad huo cotidie ut
lenam capi ꝑ uioiũ elatõis
acceptis uirtutib ĩ audatiam
sue p̾sũptõis erigit᷑ s mira
dispensatõe pietatis ante
eiꝰ oculos. res quelib ĩ qua
corruat ordinatur. Dumq
ꝑ culpani aliqͥd appetit: qͥd
aliud qͣm p̃dam ĩ foueaui cõ¬
cupiscit. Qua sponte ĩhians
cadit. S suis surg̾e uirib nõ¬

Expanded text:
 si parumper obtutum mentis a culpa primi parentis avertimus, nos adhuc quotidie ut leaenam capi per vitium elationis acceptis virtutibus in audaciam suae praesumptionis erigitur, sed mira dispensatione pietatis ante ejus oculos res quaelibet, in qua corruat ordinatur. Dumque per culpam aliquid appetit, quid aliud quam praedam in fovea concupiscit? Sua sponte inhians cadit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sua sponte ĩ foueam corruit:
ad suꝑiores partes circũ septa
uectib redit. Sic. sic nimirũ
humaua meus capta est: que
in libertate arbitrii coudita
du uutrire desid̾ia caruis
appetiit. quasi leua catulis
escaui q̃sruit. Atq in deceptõ¬
uis sue foueam cecidit. q̃ sua¬
dente hoste ad cibura ꝓhĩtiun
manũ tetendit. S in foueã
te ad mortem ueĩens corruptõ¬
nis sue mox carcerema ꝑtulit.
atq ad auras liberas. gr̃a int̾¬
ueiente reducit᷑. S cum mul¬
ta agere conat᷑ et nõ ualet.
eĩdem corruptõnis sue obsta¬
culis. quasi cauee uectib li¬
gat᷑. Iara quidem eam in qua
ceciderat dampnatõnis foueã
euasit: qr secuture mortis sup¬
pliciũ mami redemptor is ad¬
uita. adueniam redeuudo

Expanded text:
enim sua sponte in foveam corruit, ad superiores partes circumsepta vectibus redit. Sic sic nimirum humana mens capta est, quae in libertate arbitrii condita, dum nutrire desideria carnis appetivit, quasi leaena catulis escam quaesivit, atque in deceptionis suae foveam cecidit, quae, suadente hoste, ad cibum prohibitum manum tetendit. Sed in fovea te ad mortem veniens corruptionis suae mox carcerem pertulit; atque ad auras liberas, gratia interveniente, reducitur. Sed cum multa agere conatur, et non valet, ejusdem corruptionis suae obstaculis quasi caveae vectibus ligatur. Jam quidem eam in quam ceciderat damnationis foveam evasit, quia secuturae mortis supplicium, manu redemptionis adjuta, ad veniam redeund
Abbreviated transcription (Latin):
ad sũma rapit᷑. cõp ũctõis sue
penam gaudens mirat᷑. Et li¬
bet affici: qui afflictõne sua
se conspicit ad alta subleua
suꝑ ua pietas ceruit: exẽpla
se seq̃utiũ nr̃is ob tutib obicit
Ut ineus ꝑ ocium remissa qͦ
ĩ aliis iugilautiam ꝓ fectus
consid̾at: eo in se pigrediuem
torporis erubescat. Unde et

Expanded text:
ad summa rapitur, compunctionis suae ad summa rapitur, compunctionis suae poenam gaudens miratur; et libet affici, quia afflictione sua se conspicit ad alta sublevarsuperna pietas cernit, exempla se sequentium nostris obtutibus objicit, ut mens per otium remissa, quo in aliis vigilantium provectus considerat, eo in se pigritudinem torporis erubescat. Unde et