comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.u cũ legionib angłitis ad inferna descendens
e triũphans .i. uincens illos .s. pͥncipes infet¬
i iniemet ipo .i. in p̃senciasue maiestatis.
ciꝑatus. ⁊ potestates exemplauit siducialit̾
triump hans eos in semet ip̃o. noĩe carrs.¬
hoc loco mortalixas intesligitur uixta illd̃.

Expanded text:
cis legionibus ad inferna descendens. Et triumphans, id est vincens, illos, scilicet principes inferni, in semetipso id est praesentia suae majestatis. cipatus et potestates exemplavit fiducialiter triumphans eos in semetipso. Nomine carnihoc loco mortalitas intelligitur, juxta illud,
Abbreviated transcription (Latin):
go deincepł. Dxmo
nabiles faciat nos¬
dicet in cibo¬
in cibo aut in potu.
cipiat celebrari .i.¬
nemo uos dampnet.
de ħ qd̃ nullam par¬

Expanded text:
go deinceps nemo nabiles faciat in cibo aut in potu, cipiat celebrari, inemo vos damnet, de hoc quod nullam par
Abbreviated transcription (Latin):
bet restituere. ⁊ sicut nos a lege. ⁊ alegis pre¬
uaricatõne liłauit sic ⁊ prẽs antiquos ab
inferno liłauit. nequis putet eos per legẽ
saluatos ⁊ ħ est qd̾ subdit. ⁊ ip̃e expolians
principatus ĩ fernaies ⁊ potestates aufeten¬
dõ abraham. Ysaac ⁊ cecos iustos traduxit
duxit. ip̃e dico pͥus confidentet .i. tũ magna
fiducia. cũspe iuctorie ut deus homo sine
antiquus hostis. iaus. triũphans dico in
semet ip̃o oblato s̃ alio sacrificio morte sii al¬
a quippe. imo u̾issimo sactificio ꝓ nobis ob
cipatus ⁊ potestates ad luenda supplicia in¬
re actinebant extinxit. unde ergo accepit di¬
abolus extͥius potestatẽ dominice catnis
ottidende inde intetior quanos tenebat po

Expanded text:
 restituere, et sicut nos a lege et a legis praevaricatione liberavit, sic et patres antiquos ab inferno liberavit, ne quis putet eos per legem salvatos. Et hoc est quod subdit, et ipse exspolians principatus, infernales. Et potestates, auferendo Abraham, Isaac et caeteros justos, traduxit, duxit, ipse dico, prius confidenter, id est cum magna fiducia, cum spe victoriae, ut Deus homo sine antiquus hostis victus. Triumphans, dico in semetipso oblato, non alio sacrificio. Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis obcipatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, exstinxit. Unde ergo accepit diabolus exterius potestatem Dominicae carnis occidendae, inde interior qua nos tenebat po
Abbreviated transcription (Latin):
testas eius occiosa est. uł ita ab illo loco de
rographũ .i. memoriã celeuit deus qñ pcc̃m pri¬
mi parentis ꝑ sanguinẽ xp̃i abluit. et illa me¬
moriaerat contratia nobis . s. ipãm culit de
medio afficru. uel cyrõgraphũ dicit pccm a¬
de qd̃ q uasicautõnẽ cõtra nos tenebat dia bo-¬

Expanded text:
testas ejus occisa est. Vel ita, ab illoc loco, Derographum, id est memoriam, delevit Deus quando peccatum primi parentis per sanguinem abluit, et illa memoria erat contraria nobis, sed ipsam tulit de medio affigens cruci. Vel chirographum dicit peccatum Adae, quod quasi cautionem 193 contra nos tenebat diabo
Abbreviated transcription (Latin):
sitmnabit. q. expectatis reuelacion ẽ xpisti. aqua
expestatione. ñ deficietis. ip̃e .n. est. qui ꝗ confir¬
mabit nos us. in fi. cuiusq ita ut sitis sine cri¬
mine et non sine pectato. confitiabit dico.
cuius aduentus intelligitur. cum cuiq post
em aduentus xpisti ⁊¬
idelis deus

Expanded text:
icat: Exspectatis revelationem Christi, a qua exspectatione non deficietis. Ipse est enim qui et confirmabit vos usque in finem, cujusque, ita ut sitis sine crimine, etsi non sine peccato. Confirmabit, dico. Cujus adventus intelligitur, cum cuique posem adventus Christidelis Deus
Abbreviated transcription (Latin):
obuirgantis ex pͥmere. ñualet irascentis re
lent de discipulis habere. doctores. et sine cã
scinen iastum est doctrine ita ut cum icremi¬
a dicam nõpro fui. net profuit mͥ quisqmͣ
ut ã nõ paciar uos ꝑire qetrate ꝑpetuo ex ca¬
ritate loqͣr nobis. Dicite mͥ. qt̃ uel alit̾¬

Expanded text:
objurgantis exprimere, non valet irascentis resobjurgantis exprimere, non valet irascentis reslent de discipulis habere doctores, et sine causa semen jactum est doctrinae, ita ut cum Jeremia dicam: nec profui, nec profuit mihi quisquam . Ut autem non patiar vos perire et errare perpetuo, ex charitate vobis lo
Abbreviated transcription (Latin):
dem illos genuerat in bapõ. s postea afoma¬
ti sunt ꝑ psendo ⁊ insirmi fc̃i nunccum
negantur hab̾e. formatur enĩ xp̃c in corie
credentium cũ illis sacramenta gr̃e pandũ¬
tur ⁊ ea q̃ obscura indebantur ꝑspicua fi
aliis ꝑ nos appareat. ⁊ est ħ granuis dẽm
usus sum dicens. fr̃es ⁊ filios .s uellem ẽẽ
ap̃uos modo. ut duplici genere confund̾en¬
tur. ⁊ de etrore suo ⁊ de rubore apłi ido ait
scribe ne ꝑmancant ap̃nos. ido uellem
hc̃e sermonem qui ad presentes fit. cupit
uocem apłicam uocem lict̾is ꝯp̃hensam
in presenciam ꝯmutare. scriptura enor
diuina edificat lecta. s musto plus ꝑcest
si de literis mutatur in nocem. ma̾gnã
siquidem uim habet uox unua. uox de aui¬
toris sui ore resonans. que ca ꝓnũciatõt
profertur et distinguitur. qua in hominis
fundor inuobis uellem iliteraꝵ uocem pre¬
sens de ore meo ꝓfertent ut uois solito seue
ip̃e cortiperem. qr epła non potest uocem

Expanded text:
dem illos genuerat in baptismo, sed postea deformati sunt per pseudo, et infirmi facti, nunc cum nugantur habere. Formatur enim Christus in corde credentium, cum illis sacramenta graece panduntur, et ea quae obscura videbantur perspicua fialiis per vos appareat. Et hoc est gravius dictum, usus sum, dicens fratres et filios, sed vellem esse apud vos modo, ut duplici generatione confunderentur, et de errore suo et de rubore Apostoli. Ideo ait, scribere, ne permaneant apud vos. Ideo vellem habere sermonem cum ad praesentes fit, cupit vocem apostolicam, vocem litteris comprehensam in praesentiam commutare. Scriptura enim divina aedificat lecta, sed multo plus prodest si de litteris mutatur in vocem; magnam siquidem vim habet vox viva, vox de auctoris sui ore resonans, quae ea pronuntiatione profertur et distinguitur, qua in hominis ocem praesens de meo ore proferre, ut vos solito severior ipse corriperem, quia Epistola non potest vocem
Abbreviated transcription (Latin):
tu. quales sunt illi
qui timentes hossc¬
dere corã quib locun¬
tur ñsolũ ñ s̃parant
se adĩmiñtes temp¬
uã deus in scło nĩ ꝓmi

Expanded text:
tu. Quales sunt illi qui timentes hos laedere coram quibus loquuntur, non solum non praeparant se ad imminentes tenuam Deus in
Abbreviated transcription (Latin):
primi. usq ad qͦt¬
tam decimam qua agnus immnolaba¬
tur ⁊ a quartadecima. uitq ad uicesima
primam elusdem mensis qñ adima co-¬
medbantur .uii. etiam septimanas qt
ritu iudaico post arimam ꝯputant. dies
isrłitici pẽtecostes. seruant. necũ ⁊ aãgo¬
uatis ut neomenias. m̃enses ĩ custodiũt
q primũ ⁊ septimũ mensem obseruant.
⁊ tpĩa. ut tempus eg̾ssionis de egypto tẽpo
ta ⁊̃ coiebant qui ꝑ annos singłos ierłimã
ueniebant putantes se impłe dñi p̃ceptũ
dicentis. trib tẽporib ãni duem festũ agetis
mͥ. ⁊ apparebit masculinũ tium ĩ cõspee-¬
tu ditur ⁊ annos scptimos. p̃tito eqͥdem ħ
&e septimo temissionis anno dici. ⁊ de Anqͦͣ¬
gtsimo qui ab illis mbilens diͦ. quẽ iude.
ialiqñ suo ordine seruite neqͥuerunt
captiuitate p̃ssi qͣ soluta ꝓ co septimũ ã¬
num septime decadis coluerunt. qͥ potĩ
telligie sexagesimus septimꝰ annus quo
indulta ẽ eis a cyro ⁊ dario licentia rede¬

Expanded text:
primi usque ad quartam decimam, qua agnus immolabatur, et a quartadecima usque ad vigesimam primam ejusdem mensis, quando azyma comedebantur; septem etiam septimanas, quas ritu Judaico post azyma computant. Dies Israelitici Pentecostes servant, nec non et clangovatis, ut neomenias. Menses etiam custodiunt, quia primum et septimum mensem observant; et tempora, ut tempus egressionis de Aegypto: tempora etiam colebant qui per annos singulos Hierosolymam veniebant, putantes se implere Domini praeceptum, dicentis: Tribus temporibus anni, diem festum agetis mihi, et apparebit masculinum tuum in conspectu Dei tui . Et annos septimos. Puto equidem hoc de septimo remissionis anno dici, et de quinquagesimo qui ab illis jubileus dicitur, quem Judaei aliquando suo ordine servare nequiverunt captivitate pressi, qua soluta pro eo septimum annum septimae decadis coluerunt, qui potest intelligi vel sexagesimus unus annus quo indulta est eis a Cyro et Dario licentia rede
Abbreviated transcription (Latin):
non uelata dec alue
tuntut płiq alicu¬
bi quo totũ capud
obuoluebaturet ẽ
pent simile uela¬
men mulietũ am̃¬

Expanded text:
non velata decalvetutuntur plerique alicubi, quo totum caput obvolvebatur, et est pene simile velamini mulierum
Abbreviated transcription (Latin):
nosttam. quod nisi ex telatiuis accipi ñ oportet.
ñ cnio intesligend̃ est ut facetent᷑ uelut ad p̃¬
a ñ ommino cqualis fiebat illa ymago deitam¬
quã non ab illonata. s abillo creata hꝰ iti signi¬
fitande causa. ita cẽ ymago d̾i dicitur. ut et ady
maginem factus else non silcatur. quia non ẽ¬

Expanded text:
nostram, quod nisi ex relativis accipi non oportet. nostram, quod nisi ex relativis accipi non oportet. Non enim intelligendum est, ut facerent dii, vel ut ad ia non omnino aequalis fiebat illa imago Dei, tanquam non ab illo nata, sed ab illo creata, hujus rei significandae causa ita esse imago Dei dicitur, ut ad imaginem factus esse non sileatur
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ex to omnia sunt. sic ex isto om̃s bomines
essent. ut unꝰ d̾i imissibilis unus homonisi¬
bilis ymaginẽ gerat in certis et unus deus mnu¬
no homine austoritatẽ. uniꝰ principii iud̾etut
ꝯsetuare. ad ꝯfuisionẽ diaboli qui neglecto u¬
inde assippta est costa de qua formata eat eu a
et situt xp̃s preast. ⁊ regit ecc̃am ⁊ ecc̃a subłuit¬
er. ita uir p̾est et regit mulietẽ. ⁊ ideo ñ habe¬
at uir signũ subiectionis s lib̾tatis ⁊ placio.¬
nis. et gła dei est uit qrex eo est. et qr om̃ principa¬
liter glonficat. ¶ulict auteo est głauiti. ex qͦ
ipsa cist. et cui subseruit.
qr principalit̾ creatus et¬
naturatuliter amplius¬
quam in muliete ui¬
get. iacio. quasi ip̃e sit¬
racio. et attende oiugẽ¬
ter quod hic dicitut. ho¬
mo ymagod̾i. ⁊ ingenc¬
si legitur. factus homo¬
ad pͥmaginco dci ubi
dicitur faciamlis homis¬
nem ad ymaginem et similitudinem nr̃am.
et notactiam quod płt dictum eat. faciamus et

Expanded text:
sicut ex eo omnia sunt, sic ex isto omnes homines essent, ut unius Dei invisibilis unus homo visibilis imaginem gerat in terris, ut unus Deus in uno homine auctoritatem unius principii videretur conservare ad confusionem diaboli, qui neglecto uinde sumpta costa de qua formata est Eva. Et sicut Christus praeest, et regit Ecclesiam, et Ecclesulierem, et ideo non habeat vir signum subjectionis, sed libertatis et praelationis. Et gloria Dei est vir, quia ex eo est, et quia Deum principaliter glorificat. Mulier autem gloria est viri. Ex quo ipsa est, et cui subservit. quia principaliter creatus enaturaliter ampliusquam in muliere viget ratio, quasi ipse siratio. Et attende diligenter quod hic dicitur homo imago Dei; et in Genesi legitur: Factus ad imaginem Dei , ubi dicitur: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Et nota etiam quod pluraliter dictum est, faciamus, et,
Abbreviated transcription (Latin):
adet. uelaro it hon or obstat ne uelet.
qm uit est ꝯmago et gła dei. quic non debet
abscondi. in congruum enim est ut ymago
it gloriade⁊ celetur q ut uidetur in uito. uit
omnit eciam potens
uel sapiens oransa¬
liquid a deo. aut pro
tis. deturpat cap̃suũ.
liis .n. isbiopus est
potest uelate. s ñdũ
suo sudici se offeit ⁊
colloqͥtur uͥꝯdicionẽ
suã necc̃e est ꝓfiteti.

Expanded text:
et velare, et honor obstat ne velet, quoniam vir est imago et gloria Dei, quae non debet abscondi. Incongruum est enim ut imago et gloria Dei celetur quae videtur in viro. Vir omnis, etiam potens vel sapiens, orans aliquid a Deo, aut proptis, deturpat caput suumliis enim, ubi opus est, potest velare, sed nondum suo judici se offert, et colloquitur, ubi conditionem suam necesse est profiteri.
Abbreviated transcription (Latin):
ire. filii uindicte filii pene. filii gehenne.
quomodo natura. qr peccante pͥmo hor̃e.
uiciũ ꝓ nat᷑a inoleuit tenebatur .n. iusta
dãpnatõne genus humanũ ⁊ erãt om̃s fi¬
lu ire. de qͣ ira dñs dicit qͥ ñ credit in filiuo

Expanded text:
 filii vindictae, filii poenae, filii gehennae. Quomodo natura? quia peccante primo homine vitium pro natura inolevit. Tenebatur enim justa damnatione genus humanum, et erant omnes filii irae, de qua ira Dominus dicit: Qui non credit in Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
nencia maliuł & futuro. ut tunt sit
fudit languinẽ ut sauatet maculã
ac̃e ⁊ excendit se in cruceut touet tu¬
gam. sic ꝗ uiti si opus ẽ debñt mori.
ꝓsaluandisuxorib. et u̾bo ute casm
struere ut exhibrant eas do̾. itẽ ita eti¬
amaebent iuri dilig̾e uxo .su. ut corpo¬
ra sua .s. ut se ip̃os qr ambo una catõ
sunt ⁊ mulier porcio corporis um est ⁊
bñdixi ut diligant uxores sicut cor¬

Expanded text:
nentia mali. Vel de futuro, ut tunc sit fudit sanguinem ut lavaret maculam Ecclesiae, et extendit se in cruce, ut tolleret rugam, sic et viri, si opus est, debent mori pro salvandis uxoribus, et verbo vitae eas instruere, ut exhibeant eas Deo. Item, ita etiam debent viri diligere uxores suas, ut corpora sua, id est seipsos, quia ambo una caro sunt, et mulier portio corporis viri est. Bene dixi, ut diligant uxores sicut
Abbreviated transcription (Latin):
non discere aliqͥd
tet me fore sibi co¬
apostolum. ⁊ apd̃
mansi receptus
abeo. ut uerax ⁊¬
co apostolus per ħ
ostendit se millo¬
modo dissentite ab

Expanded text:
non discere aliquidet me fore sibi coapostolum. Et apud mansi, receptus ab eo ut verax coapostolus. Per hoc ostendit se nullomodo dissentire ab
Abbreviated transcription (Latin):
pmillio omnssemini ⁊ non tm̃ ei qͣui solum¬
modo est ex lage .i. qui de oꝑib legis p̃sumunt
q̃ͣ hictalis a graciada excidit. s ei solũmodo qͥ
umislio. sẽt esus sine gr̃a ꝓmillionũ ñ solum
cns cã pc̃tr cñ sit lancta ⁊ bona. s qi ea data aug¬
mentum pcti accessit. quod line ea non acces¬
uss. mnulta .n. sunt que dicuntur efficcit ali¬
ciua. ñ cr ua ef̃ficiant s qr sine ip̃is ñ fiecant ea¬

Expanded text:
promissio omni semini et non tantum ei, qui solus est ex lege, id est qui de operibus legis praesumit, quia hic talis a gratia Dei excidit; sed ei solummodo qui  solum ens causa peccati, cum sit sancta et bona; sed quia ea data, augmentum peccati accessit, quod sine ea non accessisset. Multa enim sunt quae dicuntur efficere aliqua, non quod ipsa efficiant, sed quia sine ipsis non fierent i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ humiles illiqui
cionib sp̃t sansti qui altis genera lingnaꝵ
aliĩ alia dona dabat. pxt̃ hoc affluentiam
significat gratiaꝵ que ñ erat ap̃ anticiͦs
quod ostendit qr ñ simplicit᷑ est eił creditũ
led persigna et prodigia ideꝙ dũ ciedimus
si itlis ẜ dõ nos cred̾e declaratut distͥcibutõni¬

Expanded text:
i tionibus, quia aliis genera linguarum, aliis alia dona dabat. Per haec affluentiam significat gratiarum quae non erat apud antiquos, quod ostenditur quod non simpliciter est eis creditum, sed per signa et prodigia. Ideoque, dum credimus, non illis, sed Deo nos credere declaratur. Distributioni
Abbreviated transcription (Latin):
dillent et cognonissent. dederũt̾
uoluntati domini ꝯsentientes ut
ego essem primus inp̾dicatõne gẽ¬
elum sic̾ petrus incircumtisione. et
sit̾ alii aꝑłi obedirent perro. Ita et¬
barnabas paulo. Nõn ergo inna
sunt in auquo dissentire ab illo ut
cum ille perfectum se euangłm atte¬
pisse clictret tanqͣm illi negarent

Expanded text:
dissent et cognovissent, dederunt voluntati Domini, consentientes ut ego essem primus in praedicatione gentium, sicut Petrus in circumcisione. Et sicut alii apostoli obedirent Petro, ita Barnabas Paulo. Non ergo inventi sunt in aliquo dissentire ab illo, ut cum ille se perfectum Evangelium, accepisse diceret, illi negarent
Abbreviated transcription (Latin):
omnia facit pat̾ar
diigat .i. faciat
dimentis libam iu¬
am nt̃am ad uoł.
sine autẽ ueneri¬
mus. siue ñ. domi¬
nus młtiplicit uos
innumero ficeleũ

Expanded text:
omnia facit Pater, dirigat, id est faciat dimentis liberam viam nostram ad vos. Sive autem, venerimus sive non, Dominus multiplicet vos in numero fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
desunt fidei ur̃e. q̃
olun ñ potumues
dorere nos. qꝑ eracis
paruuli. orantes
dico. hũndancis
qͣm ante. qr modo
plus possit ad dete

Expanded text:
desunt fidei vestrae, quae olim non potuimus docere vos, quia eratis parvuli. Orantes, dico, abundantius quam antea, quia modo plus posset addere
Abbreviated transcription (Latin):
mipossunt sc̃ifica¬
ramis naturalib¬
missione excissi .s.
tu ã. ogentilis cũ
essis oleaster .s. stcri.
lis natutalit᷑⁊ ama.¬

Expanded text:
mi possunt sanctificaramis naturalibmissione excisi, scilautem, o gentilis cum esses oleaster, id lis naturaliter et ama
Abbreviated transcription (Latin):
stificati exfide quisupia¬
dixiy nstificati gratis
ip̃a fides superba sio nec
dicat sibi siexside quomodo gratis quod enum
tides meretir ncur non pocius redd: quamdo¬
uaturnondicat ista homo fidelis quis cppor
dixeris ut merear in sutititõnem habeo fidẽ
hcetur ei quid habes quod aͣccepisti crners
tices impetat inatiticatẽem sĩc unnctrus do¬

Expanded text:
stificati ex fide. Qui supradixit justificati gratis ipsa fides superba sit: nec dicat sibi, si ex fide, quomodo gratis? Quod enim fides meretur, cur non potius redditur quam donatur? Non dicat ista homo fidelis, quia cum dixerit: Ut merear justificationem habeo fidem, respondetur ei: Quid habes quod non accepisti? Cum ergo fides impetrat justificationem, sicut unicuique D
Abbreviated transcription (Latin):
nos recontiliat deo sublatis pecc̃is que nos.
nonlingat quisequit᷑ iussadm̃ ed adom̃e
preceptum ddiuinum suum clecti acbitriũ
paxenum uera ẽ comcordare cummorib pre
mirndi q̃peramita est intũs ded dissidet qpͥn

Expanded text:
nos reconciliat Deo, sublatis peccatis, quae nonon litigat, qui sequitur jussa Domini, et ad omne praeceptum divinum suum flectit arbitrium. Pax enim vera est, concordare moribmundi, quae peramica est vitiis, Deo dissidet, quam
Abbreviated transcription (Latin):
quasi qui hoc fecit:
nobis prodetit. lusci¬
tauit dico amortu
is .i. a sepiacco qui
biopue est locus mor¬
tuorum. pater suscita
us suscitait semet¬

Expanded text:
at: Qui haec fecit, nobis proderit. Suscitavit dico, a mortuis, id est a sepulcro, qui proprie locus est mortuorum. Pater suscitavus suscitavit semet
Abbreviated transcription (Latin):
uenturũ. quo cuta ⁊ thessalonicenses legen¬
tes hanc cpłam putauerunt tp̃re apłi dieo
indicii tenturũ. uñ ⁊ alia scribr̃ epła. tibi
exhorcatur eos ne t̾reantur. q̃ instet dies dñi
in ꝑsona ergo electoꝵ loq̃r qtui uiui in cor-¬
pore uiuendi sunt ĩnemendi ĩ aduentu dm̃.

Expanded text:
gentes hanc Epistolam, putaverunt tempore Apostoli diem judicii venturum. Unde et alia scribitur Epistola, ubi hortatur eos ne terreantur, quasi instet dies Domini. In persona ergo electorum loquitur qui vivi in corpore, inveniendi sunt in adventu Domini;
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾antes uitam et̾nam gͣtis colẽtes &¬
qͣł patimur ab ilꝑ¬
sieut ysaac ab ys¬
maele. sed ñ ẽ cu-¬
rand̾. quid enĩ di¬
cit i refert script᷑¬
a. dixisse saram.
ñ puconos inue-¬
nire posse. uͥ ysma

Expanded text:
desiderantes vitam aeternam, gratias colentes D Patimur ab illsicut Isaac ab Ismaele, sed non est curon. Quid enim dicit, id est refert Scripa dixisse Saram: Non puto nos invenire posse ubi Isma
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑcit qui a sanctis pr̃ib originco ducebant. ⁊
ex quoꝵ gente catnẽ assũpsit. multo magil nͭ
nobispatcet si a fidr retessetitis ł in suꝑbiã intu¬
inuetitis deinde duob p̃millis duo alia teddens
subdit. U ide ergo.
quasi qr fide stas ui¬
de ergo bo. dei et qui

Expanded text:
cit, qui a sanctis patribus originem ducebant, et ex quorum gente ipse carnem assumpsit, multo magis nec vobis parcet, si a fide recesseritis, vel in superbiam intumueritis. Deinde duobus praemissis, duo alia reddens subdit: Vide ergo. Quasi dicat: Quia fide stas, vide ergo bonitatem; et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ete illos. nam si qua.
si potens est insete¬
it ⁊ uert. nam inse.¬
ꝓbat. loquens ad gẽ¬
nam si tu ogenti¬
lis extilus es ex olea¬
siro .i. titib genti

Expanded text:
terum. Nam si, quasi dicat: potens est inserere et vere. Nam inseprobat loquens ad genNam tu, o gentilis, excisus es ex oleastro, id est ritibus genti
Abbreviated transcription (Latin):
contuli .e. il. ostẽnoit se fi hũille secri-¬
ritatem euangelit nisi auctoritate.
pecri esset confirmatũ ⁊ alioꝵ robora¬
tum. apłe enim paulus post xͥ ascen
dem societatis ẽẽ appareret. eccłia elli
omnino non crederet. s cũ cognosus¬
lent enm ħ ãnunciantem quod illi
⁊ mneorum coĩone ⁊ tinitate uiuen¬
tem. accedentib ⁊̃ ꝑ eum talib signis
ublomines suos intelligiuoluit ñ so-¬
lum quitune erant: s q̃ qui futurie¬
rant. quot quot enim postta credide¬
quia ab eis est primitus ac p̃cipne pre
hoc uerbum. ⁊ si non ꝑ eos accopisiet
a deo illud. crcoidit paulus. unde et

Expanded text:
ostendit se non habuisse securitatem Evangelii, nisi auctoritate Petri esset et aliorum roboratum. Apostolus enim Paulus post Christi ascensdem societatis esse appareret, Ecclesia illi omnino non crederet, sed cum cognovissent eum hoc annuntiantem quod illi, et in eorum communione et unitate viventem, accedentibus etiam per eum talibus signis, in me : ubi omnes suos intelligi voluit, non solum qui tunc erant, sed etiam qui futuri erant; quotquot enim postea credidequia ab eis est primitus ac praecipue prhoc verbum, et si non per eos. Cum accepisset a Deo illud, credidit Paulus: unde et
Abbreviated transcription (Latin):
ymago d̾i. qui creasi
inagnicione sui. s atis ostendit ut homosit
creatus ad imaginẽ dei qr ñcorporeis lineam̃¬
post lapsũ pcc̃i h̃o magnitõe di tenouatur se¬
sũdũ imaginẽ eius quicreauit eũ ita ⁊ in ag¬
nitõe ip̃a dei creatus ẽ ante quã delicto uet̾asce-¬
tet. unde tursus. in eadẽ agnicione tenouat᷑.¬
Uunde supra Renonamni sp̃um̃tis ut̃s. si er¬

Expanded text:
mago Dei, qui creavit in agnitionem sui. Satis ostendit ubi homo sit creatus ad imaginem Dei, quia non corporeis lineamepost lapsum peccati homo in agnitione dei renouatur secundum imaginem eius, qui creauit eum, ita in ipsa agnitione creatus est, antequam delicto ueterasceret, unde Unde supra renovamini spiritu me
Abbreviated transcription (Latin):
ex hortandis ut habũ¬
actis in hac simplicita.¬
te elemosinaꝵ. et uete
hũit sollicitudinẽ: qͦ¬
tate quam mea ethor¬
tacione profectus ẽ ad
uos. qui primuo toga¬
tus excusabat le prop¬

Expanded text:
exhortandis, ut abundetis in hac simplicitate eleemosynarum. Et vere habuit sollicitudinem, qutate, quam in mea exhortatione, profectus est ad vos. Qui primum rogatus excusabat se prop
Abbreviated transcription (Latin):
uestram. qua uolu¬
mus ut bene detis ꝯ¬
plendam uoluntatẽ
dico destinatam .i. q̃
destinata est ut pre¬
ordinata a deo nob.¬

Expanded text:
stram, quam volumus ut bene detis, complendam. Voluntatem dico destinatam, quae destinata est et praeordinata a Deo nob
Abbreviated transcription (Latin):
tacionis qua mund̃
cilcuimus. et factus
est comes in hant gͣ¬
ciam .i. in hanc lar¬
gicioneo elemosina¬
tũ que minigratur
a nobis .l suius nos

Expanded text:
cationis, qua mundum circuimus, et factus est comes, in hanc gratiam, id est in hanc largitionem eleemosynarum, quae ministratur a nobis, id est cujus nos
Abbreviated transcription (Latin):
eandẽ sollici¬
habeo ꝓuobis
ĩ corde cỹti qiõ
exhortatõnẽ
quidẽ suscepit
l cũ sollicicior
esset sua uol¬
untate profec¬
tus est ad uos.
ciam cuo illo
fratrem cuius
laus est in e¬
uangelio pet
ñ solũ auteo
set ⁊ ordinatꝰ¬
est ab eccł̃us
comes pegri.¬
nacõnis nr̃e.¬

Expanded text:
ollicipro uobis in corde Titi: quoniam exhortationem quidem suscepit, sed cum sollicitior esset, sua uoluntate profectus est ad uos. utem cum illo fratrem, cuius laus est in euangelio per non solum autem, sed et ordinatus ab ecclesiis comes peregrina
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ c̃. in quoꝯstat qdꝯ¬
plebitur alia ⁊ ido
ñ doleatis de adusis¬
eñ inquã qui mod¬
ico minoratus est¬
quam angeliiude¬
.i. saluatorem ⁊ co-¬
tonatũ. gloria et

Expanded text:
c., in quo constat qplebitur alia, et ideo nec doleatis de adversm, inquam, qui modico minoratus esquam angeli, videest Salvatorem, et coronatum gl
Abbreviated transcription (Latin):
nimũ natura uero humane mentis qua¬
lem xp̃c allumpsit quȩ nullo pc̃co potuit
que mente tõnali ꝗ intellectnalisteatutas citꝰ¬
as añcedit. acussoius c̃ maiorminor ergo an¬
maiores uidentur angłi. nec tecte cogitas nec at.¬
cciam menti quã g̾clat hũane dm̃ prẽm ꝓfereb¬
at q̃ tota sine dubio forͣ agnolctur setui qm̃ ser-¬

Expanded text:
nimum. Natura vero humanae mentis qualem Christus assumpsit, quae nullo peccato potuit quae mente rationabili et intellectuali creaturas caeteras antecedit, Deus solus est major. Minor ergo anmajores videntur angeli, non recte cogitas, nec atetiam menti quam gerebat humanae Deum Patrem praeferebat. Quae tota sine dubio forma agnoscitur servi, quoniam serv
Abbreviated transcription (Latin):
tanto affectu. qͣnto pr
filios et ꝯsolantes uos
siqͥs ur̃m de pcto uel de
alio desolatus erat te
stificati sumus .i. sub
retis proficiendo digne
deo seq̃ntes ĩ oꝑib no-¬
lũtatẽ eius quod uti¬
ꝙ debetis n ip̃e est qui
uocauit uocacione q̃
est secundum propo
situm. uos cum esletis
aduersi in suum teg
gloria coronaret.
co. sñ int̾missione uo¬
fitmit̾ tecepistis qd̃i
ta ait. qm̃ qĩ accepis¬

Expanded text:
tanto affectu, quanto pater filios, et consolantes vos, si quis vestrum de peccato, vel de alio sollicitus erat. Testificati sumus, id est retis, proficiendo, digne Deo, sequentes in operibus voluntatem ejus. Quod utique debetis, quia ipse est qui vocavit, vocatione quae est secuninus Vos, cum essetis adversi in suum regngloria coronaret. co, sine intermissione. Vofirmiter recepistis. Quod ita ait
Abbreviated transcription (Latin):
austors. pacis. et idco al¬
cer codat alteri ditten¬
lionis autẽ deui esset.
si quos teplet simisl loqui compelleret. ꝙ ñ¬
facit potus facit ut aicet aicer cedat. aliter
disiencionis eset a ñ pacis ħ añ ce ordmabil¬
et ita modo uobis dico. sicut in omnib. et et
potatis omnes ꝓphetate.
tñ mulictes tace. in. ec.¬
cle. ut nec loquantut

Expanded text:
auctor, sed pacis, et ideo alter cedat alteri. Dissensionis autem Deus esset, si quos replet simul loqui compelleret, facit: potius facit ut alter alteri cedat; aliter dissensionis esset, et non pacis. Haec aEt ita vobis dico, sicut in omnibus Ecclespotestis omnes prophetare, tamen mulieres taceant in ecclesiis, ut nec loquantur
Abbreviated transcription (Latin):
Dotestis enĩ omnes
cciam seientis accepta
ꝓpħandi gtã prophita¬
it. ñ tñ simuil ne per¬
turbacio fiat. s ꝑ singu.¬
los. ut ita ordinato u

Expanded text:
otestis enim omnes, etiam sedens, accepta prophetandi gratia, prophetare, non tamen simul, ne perturbatio fiat, sed per singulos, ut, ita ordinato us
Abbreviated transcription (Latin):
hñ cred̾s idqꝑ ꝯgiueait corde credit᷑. de hac
aũ radice cordissingitꝯfessio. conficet .n. est
cedat gͦ mala u̾etundia. accedat salubris con.¬
fessio. ñ etubescamus de x noĩe. insultetur
plane dico quia in occisim. s ħ ĩ illo cccisũ
ẽ ꝙ sũpsit demeñ
q̃ fecitme. Dicit

Expanded text:
 congrue ait, corde creditur. De hac autem radice cordis surgat confessio. Confiteri enim est cedat ergo mala verecundia, accedat salubris confessio, non erubescamus de Christi nomine. Insultetur plane dico, quia in occisum, sed hoc in illo occisum est quod sumpsit de me, uo fecit me. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tormenta imninentia fidẽ ꝙͣ corde tenebanti ore
cõfisli st̃. ñ gͦ in causũ additũ est. oreã ꝯfessio
fit ad salitẽ nãpeneom̃s qui xpistum coram
ꝑsecutorib negau̾nt ꝙ de illo ccedelant corde te¬
nlictunt et tñ ore ñ ꝯfitendo ꝑietunt. nͥ illi qͥ¬
pñĩa teuitunt. ut pctturisqui in ula negatõne in¬
cusm̾tatẽtenebat et foris mẽdaciũ ꝑfetebat. cut
enĩlatͥmis diuit ꝙ ore negau̾at si saluti faci¬
ebat ꝙ cordetenebat. quetens gͦ a d̾ pacẽ ñ aliud

Expanded text:
bant, ore confessi sunt. Non ergo incassum additum est, ore confessio fit ad salutem. Nam pene omnes qui Christum coram persecutoribus negaverunt, quod de illo credebant, corde tenuerunt, et tamen ore non confitendo perierunt, nisi illi qntia revixerunt, ut Petrus qui illa negatione intus veritatem tenebat, et foris mendacium proferebat. Cur enim lacrymis diluit, quod ore negaverat, saluti faciebat, quod corde tenebatur. Quaerens ergo a Deo pacem non aliud
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si teligiosus uideat᷑
ꝗ si ĩꝯsid̾ate ordinas.
pactacis alienis q̃ post
ordinatõnem facit fir¬
missima. u̾itas hoc

Expanded text:
t si religiosus videatur, et si inconsiderate ordinas. peccatis alienis, quae post ordinationem facit. Firmissima veritas hoc
Abbreviated transcription (Latin):
a scimus quod dilo.
la grã. et ħ est qd̾ a¬
it. agimus gracias
dilecti et elemn essisa-
deo. qd ꝑ hec scimus.
iitute miraculoꝵ
qr multa fecit ap̃e
et ñ pacce. s in ple¬
nitudine multa ħ
ideo dicit. ut nullo

Expanded text:
a scimus quod dilexit la gratia. Et hoc est quod ait: Agimus gratias dilecti et electi estis a Deo: quod per hoc scimus, in virtute miraculorum, quia multa fecit apud Et non parce, sed in plenitudine multa. Hoc ideo dicit ut in nullo
Abbreviated transcription (Latin):
bus non deus eos .i. li.
t acem usutpemus.
s a d̾o elacti accepimꝰ
ti uolunt nomins¬
suo uendicantes auc
palpemus. quod pos¬
set facete aliquis e¬

Expanded text:
bus, non Deus eos, id est statem usurpemus, ed a Deo electi accepimusri volunt, nomisuo vindicantes auctpalpemus, quod posset facere aliquis e
Abbreviated transcription (Latin):
& finito trastatu de
sent de ca postea taõ
corcupti ab uac fide
tecesserant. ip̃am et¬
go fut᷑am ꝓlat pͥmo

Expanded text:
 Finito tractatu de sent de ea, postea tamen corrupti ab hac fide recesserant. Ipsam ergo futuram probat primo
Abbreviated transcription (Latin):
gis saluti ꝯgaudeatur. ñ infirmitati insulte¬
sur facile .n. decipitur qui gaudot aliens ma¬
gloriatis. aduerius e¬
illa nichil hareta te
dĩcis ergo ogentilis.
licet głiati dicit gen¬
cilis qui cã inititio
ꝙ remouet apłs ita

Expanded text:
gis saluti congaudeatur, non infirmitati insultetur. Facile enim decipitur qui gaudet alienis mgloriaris adversus iilla nil a te Dicis ergo, o gentilis, licet gloriari dicit gentilis, qui causa insertio removet Apostolus, ita
Abbreviated transcription (Latin):
nondũ ad iecit. ꝑuto ã ꝯuod ꝙ ego sicut et
alii apłi habeamspitituo dei. quo inspi¬
tante hec ⁊ alia suacto quos uos ñ putatis
nõta quod dicens ꝑuto. non dubitat apłos
contemptores incropat. ut et dominus non
dubitat. b inccepat dicens si me scitetis forsitã
et prẽo mouo scitetis ⁊ auibi cũ uen̾it filuis ho.

Expanded text:
nendum, adjecit: Puto autem quod ego, sicut et alii apostoli, spiritum Dei habeo, quo inspirante, haec et alia suadeo, quod vos non putatis. Nota quod dicens, puto, non dubitat Apostolus, sed contemptores increpat, ut et Dominus non dubitat, sed increpat dicens: Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis . Et alibi: Cum venerit Filius
Abbreviated transcription (Latin):
.i. infim cindigent sustentari fortib ut
caro sustentatur ostib. et alii & ossibres. u
per Al fecti ⁊ fortes ĩ cuits tei figura adã
qui erat forma fut᷑ cũ de costa sua fc̃am mnu¬
lierem uidils ingenesi dicit. ħ os de ossiboe.¬
is ⁊ taro de carnt mea sic̃ ni. ena & adam ft̃a¬

Expanded text:
i qui indigent sustentari fortibus ut caro sustentatur ossibus, et alii: de ossibus ejus, id est perfecti et fortes. In cujus rei figura Adam qui erat forma futuri, cum de costa suam factam mulierem vidisset, in Genesi dixit: Hoc os de ossibus meis, et caro de carne mea . Sicut enim Eva
Abbreviated transcription (Latin):
pellit ħ autem mo¬
do potestis retinere
gr̃am. cauete ne qua radix ẜ malacogita¬
cio amatitudinis .i. noxie delectacõnis. ex qͦ
illam gr̃am et pet illam amatituditiem
inquinentut muity auii. et ieo grane est.
radix amatitudinis est mala cogitacio qr
sicut tadix amata dulces frustus ñ ꝑfert s
sici similes .i amaros. et fons sulphuteus
aquas ñ habiles ad bibendũ: ita mala co¬
gitacio ñ duices fructus . u delestacionem
templati debeant ne quatadix amatitu.¬
dinis getminet ostendit per partes in qui¬

Expanded text:
pellit. Hoc autem modo potestis retinere gratiam. Cavete ne qua radix, scilicet mala cogitatio, amaritudinis, id est noxiae delectationis, ex qua illam gratiam, et per illam amaritudinem, inquinentur multi alii. Et ideo grave est. Haimo Radix amaritudinis mala cogitatio est, quia sicut radix amara dulces fructus non profert, sed sui similes, id est amaros, et fons sulphureus aquas non habiles ad bibendum; ita mala cogitatio non dulces fructus, id est dilectionem templari debeant, ne qua radix amaritudinis germinet, ostendit per partes in qui
Abbreviated transcription (Latin):
ex mor qr̃ licet om̃s refurgant ĩ die iudi¬
cũ soli tam̃ uisti glose inmutabuntur ⁊
occurrent dño in aera deportati ab an¬
głis. impii uo manebunt ĩ t̾ra. quous¬
q ꝑcipiant t̾tibilẽ sm̃iam iudicis. ⁊ ne
iuideatur st̾fluũ apłm tot paci. cũ fidem

Expanded text:
em licet omnes resurgant in die judicii, soli tamen justi gloriose mutabuntur, et occurrent Domino in aera deportati ab angelis. Impii vero manebunt in terra, quousque percipiant terribilem sententiam judicis. Et ne videatur superfluum Apostolum tot pati, cum fid
Abbreviated transcription (Latin):
tam. ac ut de cognitõe xp̃i ñ dico qd in il
ĩa ꝑfectus sim. ⁊ si ita ẽ de me: qͥd de ali¬
is: ħ dĩcit de se ne uli quos inhac epła
iandat. ⁊ inquor fide ⁊ deuocõne se gau-¬
d̾e cestatur ut homines inflatõne extol¬
lantur. s laborent ad d̾e ut ip̃e facit qui
ꝯfitecur. quanco magis hii elaborandũ¬
nũ m̾ita ac ꝑfectõnis metam adipiscã¬
cur. nem̃o ergo fidesiũ ⁊ si multũ ꝓfece.¬
rit dicat sufficit mͥ . qui. n ħ dixit hesit
in uia ante sinem q̃m cuitens intueba¬
aliudĩ se intnens aluid alibi q̃uens. ꝑ
fidem . i. ambulabat ñ ꝑ spẽm. uł ita.
fectus sim. in co

Expanded text:
am accepi de cognitione Christi, non dico quod in illa jam perfectus sim, et si ita est de me, quid de aliis? Hoc dicit de se, ne illi quos in hac Epistola laudat, et in quorum fide et devotione se gaudere testatur, ut homines inflatione extollantur; sed laborent addere ut ipse facit, quiconfitetur, quanto magis hi elaborandunum merita et perfectionis metam adipiscantur. Nemo ergo fidelium, etsi profecerit, dicat: Sufficit mihi. Qui enim hoc dixit, haesit in via ante finem, quem currens intuebaaliud in se intuens, aliud alibi quaerens. Per fidem enim ambuerfectus sim, in co
Abbreviated transcription (Latin):
sa dat dona. qr sic̃ corpꝰ
humanũ uinuor est ꝯ¬
functione membroꝵ
et hc̃ multa diuuitia¬
membra omnia. aũ¬
ãm̃bra corpo¬
multa unumi. dñ cor¬
ꝑiis sunt. iubminis¬
trando. ita et om̃s fide¬
bes sunt xꝑistus. ut ñ
dicam corpus xpisti

Expanded text:
sa dat, quia, sicut corpus humanum unum est junctione membrorum, et habet multa divisamembra, omnia amembra corpomulta, unum tamen corpus sunt, subministrando, ita et omnes fideles sunt Christus, ut non dicam corpus Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
fend̃unt in illum. et fracti sunt s creuit lapis
utait danel. et fẽs est mons magnus qui teꝑle.¬
tunt in illũ iudeicui tri atrestatur p̃saias. unde
lubdit᷑ sc̃scut scciptũ ect in ysaia. Ecco qua¬
no .l nasci facio in syon
.i. in iuddis. lapidem offẽ
sipatuo lapillo nõ ca¬
ueatur. et petraiscan
aliquis inuenitur qui¬
gressus incedentis im-
tentes xp̃m in sututo sencient usndicm. iãdo pe¬
tra scandali dicitur. ił sicut petta d im̃policio.¬
nom. et lapis ꝑpolicionem ita rp̃e. ⁊ petta dici¬
tut añpollitõnem et lapis ꝑpolitionem. politito
a xp̃i passio fuit qua infirmitatis mnsam sepo¬
suit. ⁊p̃c etgo añ passionem fuit petra scandali.
qr in illo tempore scandalitati sunt in cũiuda
irascgntes ⁊ indignantes ꝙ filiũ d̾i se facecet. la¬
pis uo offensionis fuit xp̃e inpolitõne .i. inpassi¬

Expanded text:
fenderunt, et fracti sunt; sed crevit lapis, ut Daniel ait: Et factus est mons magnus qui replei: cui ei attestatur Isaias. Unde subditur: Sicut scriptum est in Isaia; Ecce. Quaid est nasci facio, in Sion, id est in Judaeis, lapidem offenssi parvo lapillo non caveatur, et petram scanaliquis invenitur qugressus incedentis imperentes, Christum in futuro sentient vindicem, ideo petra scandali dicitur. Vel sicut petra dicitur ante politionem, et lapis per politionem; ita Christus et petra dicitur ante politionem, et lapis per politionem. Politio autem Christi passio fuit, quia infirmitatis miseriam deposuit, Christus ergo ante passionem fuit petra scandali, quia illo tempore scandalizati sunt in eum Judaei irascentes et indignantes, quod Filium Dei se faceret. Lapis vero offensionis fuit Christus in politione, id es
Abbreviated transcription (Latin):
obprobriũ ⁊ de formitatẽ xp̃i ñ etubesca¬
mus s uen̾em᷑. deformitas .n. xͥ te format.
nͥ deformis ille eẽ uoluss. tu formã quã
ꝑdidisti ñ recepisses. pendebat gͦin cruce
oeformis. s deformitas illius pulcͥtudo
nt̃a erat. in hac ergo deformitate głie¬
nuit cuiꝰ signũ in fronte portamus. de
hac deformitate ñ etubescamus. s gau¬
dcamus cũ apło qͥ dicit se głari ĩcruce. po¬

Expanded text:
opprobrium et deformitatem Christi non erubescamus, sed veneremur. Deformitas enim Christi te format; nisi deformis ille esse voluisset, tu formam quam perdidisti non recepisses. Pendebat enim in cruce deformis, sed deformitas illius pulchritudo nostra erat. In hac ergo deformitate gloriemur, cujus signum in fronte portamus. De hac deformitate non erubescamus, sed gaudeamus cum Apostolo, qui dicit se gloriari
Abbreviated transcription (Latin):
putiũ.q. equalia st̃ d̾o p̃puciũ ⁊ cittũcilio
s noua creatura .i. rẽgen̾acio ⁊ noua ui¬
ta. nõuam .n. creaturam dicit nouamiu¬
tam ꝑ fidem xp̃r ego incrute glorior Et
quicũq fuerint se¬
cuti hanc regłam

Expanded text:
ualia sunt Deo praeputium et circumcisio, sed nova creatura, id est regeneratio et nova vita. Novam enim creaturam dicit novam vitam per fidem Christi. Ego in cruce glorior; et quicunque fuerint secuti hanc regulam
Abbreviated transcription (Latin):
batur nusquamhit
dicit ne putaretur
cẽ in aligna parte õ¬
di. iaco non inuenie¬
batur qr transtuut ti¬
luor. ocus qui ab om¬
niuo aspectu pot̾at
fidem translatus cil.
quia per fidem fuit

Expanded text:
uam hoc dicit, ne putaretur esse in aliqua parte mundi, ideo non inveniebatur, quia transtulit illum Deus, qui ab omnium aspectu poteratfidem translatus est, quia per fidem just
Abbreviated transcription (Latin):
a recepit .u. appiobauit. ꝙ apꝑatuit. cuo ea ce¬
lesti igne ꝯsumpsit. ⁊ per illam fidcm desinc¬
cus loquitur ad his .i. matetia est nobiticciien¬
duit de eius fide exemplũ amus. ñ .n. mors et¬
cinxit famã fid̃i. tanta fuit fides cius ꝙ mors
camũ exticit ex fide ⁊ pacĩa pretedenciũ pr̃m
ꝯsolatur istos. ic̃o dicit ꝙ abel ad huc lomitur
qr cossuo exemplo admonet ut iuccisint. int̾¬
cmuit eum quide mors s ñ cum co int̾ennt glo¬

Expanded text:
ea recepit, id est approbavit quod apparuit, cum ea coelesti igne consumpsit. Et per illam, fidem defunctus loquitur adhuc, id est materia est nobis loquendi, ut de ejus fide exemplum demus. Non enim mors exstinxit famam fidei; tanta fuit fides quod eam mors non exstinxit. Ex fide et patientia praecedentium patrum consolatur istas. Ideo dicit quod Abel adhuc loquitur, quia alios suo exemplo admonet ut justi sint. Interemit eum quidem mors, sed non cum eo intere
Abbreviated transcription (Latin):
q ħ ħecis. ⁊ ut scia¬
tis omĩa eẽ a gr̃ade¬
i mnemores estote. ł
magisgratisitił. &ꝑ¬
qr nos. epheui aliqñ¬

Expanded text:
 habetis, et ut sciatis omnia esse a gratia Dei, memores estote, ut magis grati sitis, quod vos, Ephesii, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
est. filius. qr a spũ missus. habes añ scͥptũ
qd̃ filius a pr̃e ⁊ spũ cius dicat se cẽ missũ.
uides ergo quod simplicitas sermonis nõ
iniuiria sit missionis. misit .g. d.si. siẜ e¬
mui. forte hoc monet qd̾ dicit et mir non
ait ex uirgins s ñ moneat. uttumq enĩ
de scriptura d̾r ⁊ ex uirgine ⁊ ex muliere.
ex iuirgine nbi ecce nirgo concipiet ⁊c̃. ex
la fc̃a ẽ formauit eam ĩ mulierẽnec adhuc
passa erat. ꝯcubitũ iiri. itẽ ñ te offendat ꝙ
ait fcm̃ cum ꝯficeamur natũ. fcm̃ enim ñ
ꝯfitemur nͥ hõĩem. deus ã sẽper faciens ẽ fis¬
n nescit ut sit. s fit ut aliqͥd alicui sit sic̃ dt̃
iret qd̾ erat fcͣm ergo dicit pp̃ susceptõnem cre

Expanded text:
lius, quia a Spiritu missus est? Habes enim scriptum, quod Filius a Patre et Spiritu ejus dicat se esse missum. Vides ergo quod simplicitas sermonis, non injuria sit missionis. Misit ergo Deus et quod dicit ex muliere, non ait ex virgine, sed non moveat. Utrumque enim de Scriptura dicitur, et ex virgine, et ex muliere. Ex virgine, ut ibi: Ecce virgo concipiet, etc. Ex sa facta est: Formavit eam mulierem , nec adhuc passa erat concubitum viri. Item, non te offendat quod ait, factum cum confiteamur natum. Factum enim non confitemur nisi hominem. Deus autem semper faciens est, fieri nescit ut sit, sed fit ut aliquid alicui sit, sicut dicit: iret quod erat. Factum ergo dicit propter susceptionem cre
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ pati ⁊ cet̾a facere. añ tñ longna series
p̃conũ. p̃mictenda erat. sĩ enĩ aliqͥs ꝑituꝰ
uenturus erat. diu fu̾at p̃dicendus. sẽ¬
ꝑ tenendus qsito maior index uerebat.
tanto p̃conum seriores longior p̃ccd̾e ae
p̃r ex muliere subłs cũm igitur ait int
sum filium quo factus est ex muliere.
qͥuid enim est natiutas fiii de uirginꝰ¬
matia: terte assũptio forme scrui. nam qͥd
ẽ aliud nasci filio qͣm acciꝑe formã serui ex¬

Expanded text:
 pati, et caetera facere. Ante tamen longa series praeconum praemittenda erat. Non enim aliquis parvus venturus erat, diu fuerat praedicendus, semper tenendus: quanto major judex veniebat, tanto praeconum series longior praecedere Pater ex muliere sub lege. Cum igitur ait, missum Filium quo factus est ex muliere. Quid est enim nativitas Filii de VirginMaria? Certe assumptio formae servi. Nam quid est aliud nasci Filio quam accipere formam servi
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ est. ħ nͥ de te creddnm ẽ. ne dũ de illo
luntas eiꝰ ñ gͦ horam dixit qͦ cog̾etut mo¬
ti .ẜ. quia dignarctur occidi teptis enĩ expec¬
tabat quo moreretur. qr tempꝰ expectauit
quo nasc̾ctur. ido młti dñt quare ñ ante

Expanded text:
de te credendum est, nedum de illo luntas ejus. Non ergo horam dixit qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. Tempus enim exspectabat quo moreretur, quia tempus exspectavit quo nasceretur. Ideo multi dicunt: Quare non ante
Abbreviated transcription (Latin):
qi quis quã nõsumit
sibi honorem. utsibi
eligitur. a dcouocat᷑.
tanquã a aron. qui ĩ¬
ditio urirge ⁊ incendi¬
o emuloꝵ electus est
⁊ monstratus placete
do. in his nerbis pectu¬
cit cupidos qui nõ uo
sibi sumecet .i. sibicri¬
bueret. ñ clatificauit
dico. ita ut poncifex
fieret. sicut ip̃e ait.
ego non clacifico me¬
ip̃o. s ille clarificaũ

Expanded text:
 Quisquam non sumit sibi honorem, ut sibieligitur a Deo vocatur, tanquam Aaron, qui indicio virgae et incendio aemulorum electus est, et monstratus placere Deo. In his verbis percutit cupidos qui non vocsibi sumeret, id est sibi tribueret. Non clarificavit, dico, ita ut pontifex fieret, sicut ipse ait: Ego non glorifico meipsum , sed ille clarificavit
Abbreviated transcription (Latin):
rificatio longe aucẽ
ostenditur tex ⁊ sacctdos. quem admod̾ quasi sic
illudlorntus ẽ p̃r de genetosa xpisti natiuitate.
ꝙ̃ admod̾ ꝗ in alio loco de pontificatu enis dicit d̾s¬
b ater. tu tam dignus es saccadosb acens ⁊ or ans
temporalis fuit scriptura sibiciente initium ⁊
finem cuisuite: infigura xp̃i. qui caret tnitio
⁊ fine et sicut ille obtulit in pane ⁊ uiiuo it se¬
mal. sic et xp̃e sico specie panis et uins. crpuis et
languinem suum dilcipłis ddit. sacers.n.¬
ii. mortalitatis sue
obtulit preces stippli

Expanded text:
rificatio longe ante postenditur rex et sacerdos. Quemadmodum. Quasi dicat: Sic illud locutus est Pater de generosa Christi nativitate, quemadmodum in alio loco de pontificatu ejus, dicit Pater: Tu, tam dignus es sacerdos, id est docens etemporalis fuit, Scriptura subticente initium et finem ejus vitae, in figura Christi qui caret initio et fine. Et sicut ille obtulit in pane et vino et semel, sic et Christus sub specie panis et vini corpus et sanguinem suum discipulis dedit. VERS.est mortalitatis suae, obtulit preces, suppli
Abbreviated transcription (Latin):
opus ꝯq̃ri sic ⁊ tuohomo fing̾is a d̾o. et ido neqͥs
aduisus dm̃ causati qͦre fecit te sic. ł ñ sic. si .n. pe.¬
cus loqͥ poss ꝙ dr̃et d̾o quare me pecudẽ fecisti cũ
istũ fec̾is hoĩem sine iuste succensetes. ⁊ dr̃es o
petus tu quis es qui respondeas d. qr u̾o qõnis hꝰ

Expanded text:
opus conqueri, sic et tu homo fingeris a Deo, et ideo nequis adversum Deum causari quare fecit te sic, vel non sic. Si enim pecus loqui posset et diceret Deo: Quare me pecudem fecisti, cum istum feceris hominem, non juste succenseres, et diceres: O pecus, tu quis es qui respondea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbet magna indignitas eit ⁊ presũpcio homi
nõ ꝯͣdicete d̾o. iniquũ iusto. malũ bono. ĩꝑituo
ꝑfecto. infitmũ fortissimo. mortalẽ ĩmortali.
leruũ dño. creat᷑am creatori. ¶ Uuctur ã mni-¬
quis eo ꝙ de adẽ massa creatos alios sustificat
d̾s. alios tepbat. ad ħ ã ostendend̾ tecte fĩ utitur
uerb ysaie⁊ figm̃ti siłitudĩe ꝙ adusus figulũ¬

Expanded text:
et praesumptio hominem contradicere Deo, iniquum justo, malum bono, imperitum perfecto, infirmum firmissimo, mortalem immortali, servum domino, creaturam Creatori. Movetur autem iniquus eo quod de eadem massa creatos alios justificat Deus, alios reprobat. Ad hoc autem ostendendum recte fieri, utitur verbis Isaiae, et figmenti similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
cere licet ne for¬
opus appellat E
in collacione ap¬
probatus sum.
cum erat cum es¬
set gentilis non
ut circfĩcideretur.

Expanded text:
cere licet. Ne foropus appellat cuin collatione probatus sum, cum erat, cum esset gentilis. Nequt circumcideretur,
Abbreviated transcription (Latin):
tabuntur uniu̾sa bona. deunde lecũtur ñ¬
de gandet. ñ ht̃ quis pacẽ u̾amcũ aliqtio
tet expectando nisi ferueat diligendo. ñ ẽ
benignus nisi diligat cui opitiatur. nõ
est bonus nisi diligendo. ñ fideł salubrit̾.
nͥ ea fide q̃ ꝑ dilectõnẽ oꝑatur ñ ẽ mãsus¬
tus cui dilectio ñ mod̾etur. ñ cõtinet se qͥs
ab eo unde trrpatur insi diligat uñ ho¬
nestatur. m̾ito igitur earitatẽ sic sepe
ꝯmendat qͣi sola sit p̃cipienda q̃ ñ potest
hñi sine ceteris quib hõ efficitrr bontis ad

Expanded text:
nascuntur universa bona? Deinde sequuntur memde gaudet; non habet pacem veram cum aliquoter exspectando nisi ferveat diligendo. Non est benignus, nisi diligat cui opitulatur. Non est bonus, nisi diligendo; non est fidelis salubriter, nisi ea fide quae per dilectionem operatur; non est mansuetus, cui dilectio non moderatur; non continet se quis ab eo unde turpatur, nisi diligat unde honestatur. Merito igitur charitatem sic saepe commendat quasi sola sit praecipienda, quae non potest haberi sine caeteris qui
Abbreviated transcription (Latin):
ido nos indeitempoie
fid̾i podagogum deser¬
gentiles. qͥ ñ habustis
legem estis filii dei. qd̾ ergo nr̃o exemplo deser.
dei estis. nos dico entes per fidem in xp̃o iħu .⁊.u.¬

Expanded text:
Ideo nos Judaei tempore fidei pedagogum desergentiles qui non habuistis legem, estis filii Dei. Quod ergo vestro exemplo deseruiDei estis. Vos dico, entes, per fidem in Christo Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
litceras nesciunt in quib est docttina de locu¬
cõnũ modis quos greci tropos uocant. qũo uo¬
calło ⁊̃ nos utimͣ ꝓ latino. lt .n. scemata usita¬
cius dicinꝰ ꝙ figutas ita ułttacꝰ tͦpos ꝙͣ modos.
est ã allegoriatcopus qͥdã ħ tropui. allegorie¬

Expanded text:
litteras nesciunt, in quibus est doctrina de loionum modis, quos Graeci tropos vocant, quo vocabulo etiam nos utimur pro Latino. Ut enim schemata usitatius dicimus quam figuras, ita usitatius tropos quam modos. Est autem allegoria, tropus quidam hujus tropi
Abbreviated transcription (Latin):
ret circũtisio. eua¬
in iege iustificati uult ꝑfidem amit¬
tit grãm. qr adħ uenit donũ dei ⁊ gr̃a.
ut cessante oñe legis instificet credentes.

Expanded text:
ret circumcisio. Evain lege justificari vult post fidem, amittit gratiam, quia ad hoc venit donum Dei et gratia, ut cessante onere legis justificet credentes: