comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat illud. Ahos saluos feqt. se¬
ipsũ saliũi facere ñ potest: Des¬
cendat nc̃ de cruce: ⁊ crechinuser.
Numqͥd ñ uos filii scelesti. sem̃¬
⁊ mendar: Nͥ consolamini in diis
subt̃ om̃e lignũ frondosũ: mimo
Konne uos estis filii ꝑchtionis.
sem̃ iniquii: qͥ uacatis ad ioola
subt̃ frondosas arbores. imolan¬
tes fihos ur̃os in uallibꝰ in mecho
petre: U os in quit ista fecistis
que p̃teritus sermo narrauit: qͥ
estis filii scelerati. siue ꝑditionis.
qualis fuit ⁊ uidas ꝓditor. qui ap¬
pellatus ẽ filiꝰ ꝑditionis. &s sem̃
iniquui siue mendax atq men¬
dacii. Q delectamini in diis subt̃
oñi frondosa arbore. & inmolatiᷤ
filios ur̃os in torrentibus. De quo
⁊ regũ ac paralipomenon nar¬
rat hystoria: quod minolau̾i̾nt
diis fihos suos. & igne consecraue¬
rint. Quod quidẽ ⁊ ahab regẽ iłrł
sanguinẽ ꝑuener̃t. De quo ⁊ osee.
Immolatis ait hominesꝰ uitul

Expanded text:
ras illud. Alios salvos fecit, seras illud. Alios salvos fecit, seipsum salvum facere non potest. Descendat nunc de cruce, et credimus ei . Numquid non vos filii scelesti, semen mendax, qui consolamini in diis subter omne lignum frondosum, immolNonne vos estis filii perditionis: semen iniquum, qui vocatis idola subter frondosas arbores: immolantes filios vestros in vallibus in medio petrae? Vos, inquit, ista fecistis, quae praeteritus sermo narravit. Qui estis filii scelerati, sive perditionis, qualis fuit et Judas proditor, qui appellatus est filius perditionis : et semen iniquum sive mendax atque mendacii, qui delectamini in diis subter omni frondosa arbore, et immolatis filios vestros in torrentibus . De quo et Regum ac Paralipomenon narrat historia, quod immolaverint diis filios suos, et in igne consecraverint . Quod quidem et Achab regem Israel, sanguinem pervenerunt, de quo et in Osee: Immolate, ait, homines, vituli
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis: sic qui uerta udã
ꝓditorem fihus ẽ ꝑditionis. ap¬
pellari potest fihius iiquitatis.
Deniq scriptũ est de saluatore.
Et filius iniquitatis ñ apponet.
ut affligat eũ. Pro iniquitate
siue iniquoꝵ. quod laxx. transtu¬
lert̃. theodotio ipsũ uerbũ he¬
braicũ posuit. onena: qͦt nos
iuxta syminachũ in auguratri¬
cem uertimꝰ. quod scilicet sẽper
latrie dedita fuerit. Quã obrẽ
appellat eos semen adultere siue
adulteroꝵ: de quibꝰ dictũ ẽ. Et me¬
chabant᷑ in ligno ⁊ lapide. Ac me¬
retricis hand dubiũ quin eandẽ
significet. de qua supra legimus.
spuentes faciem eiꝰ. barbãq uel¬
lentes : & suꝑ quẽ dilatastis et
aperuistis os ur̃m. & lnguam
eiecistis dicentes. samaritanꝰ es
⁊ demoniũ habes: & iter̃. Iste ñ
eicit demonia. nͥ in beelrebub
pͥncipe demonioꝵ. Et postea in
sum. Sanguis eiꝰ suꝑ nos: ÷ suꝑ
fihios nr̃os. Et ahbi. uah qui des¬
truit tẽplũ: ⁊ in triduo instau¬

Expanded text:
a Judam proditorem, filius est perditionis, appellari potest filius iniquitatis. Denique scriptum est de Domino Salvatore: Et filius iniquitatis non apponet ut affligat eum . Pro iniquitate, sive iniquorum, quod LXX transtulerunt, Theodotio ipsum verbum Hebraicum posuit ONENA  , quod nos juxta Symmachum, in auguratricem vertimus, quod scilicet semper lolatriae dedita fuerit. Quamobrem appellat eos semen adulteri, sive adulterorum 669 de quibus dictum est: Et maechabantur in lignum et lapidem ac meretricis: haud dubium quin eamdem significet, de qua supra legimus: spuentes faciem ejus, barbamque vellentes; et super quem dilatastis et aperuistis os vestrum, et linguam ejecistis, dicentes ei: Samaritanus es, et daemonium habes ? Et iterum: Iste non ejicit daemonia, nisi in Beelzebub principe daemoniorum . Et postea in sum: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Et alibi: Vah, qui destruis Templum, et in triduo instau
Abbreviated transcription (Latin):
o8
Au¬
TEI
te huc
filii
augu¬
semen
adultere ⁊ fornicarii. Suꝑ quem
lusistis : Suꝑ quẽ dilatastis os &
eiecistis linguã: Lair. Uos aũ
accedite huc filii mniqui. semen
adulteroꝵ & meretricis. In quo
lusistis: Suꝑ quẽ aꝑuistis os ur̃m:
⁊ suꝑ quo eiecistis filii iniquita¬
sto cuiꝰ sepultura in pace ẽ. mi¬
mo sublata de medio: uos qͥ estis
filii iniquitatis acrehte ad me.

Expanded text:
os autem te huc, filii augusemen adulteri et fornicariae super quem lusistis? super quem dilatastis os, et ejecistis linguam? LXX: Vos autem accedite huc, filii iniqui, semen adulterorum et meretricis in quo lusistis? super quem aperuistis os vestrum: et super quo ejecistis linguajusto, cujus sepultura in pace est, immo sublato de medio, vos qui estis filii iniquitatis, accedite
Abbreviated transcription (Latin):
moyses in cantico deuteronomii
Irritauert me in ahenis: & in ab¬
hominationibus suis ad iracun¬
moniis ⁊ ñ dõ. Et hoc fecert̃ ꝓpria
uoluntate. quia in nr̃o consistit
arbito. bonũ malũ ue ehgere. De¬
niq de his qͥ se dõ uirtutibꝰ obtu¬

Expanded text:
Moyses in Cantico Deuteronomii: Moyses in Cantico Deuteronomii: Irritaverunt me in diis alienis, et in abominationibus suis ad iracunmoniis et non Deo . et hoc fecerunt propria voluntate, quia in nostro consistit arbitrio bonum malumve eligere. Denique his qui se Deo virtutibus obtu
Abbreviated transcription (Latin):
subt̃ miminentes petras. que sẽꝑ
minant᷑ ruinas: que ꝓ diu̾sitate
m̃datii. & uarietate dognatũ per¬
quondã p̾płs isrł. gñ familarita¬
te am̃ fruebat᷑. In partibꝰ tor¬
rentis pars tua. Hec ẽ sors tua &
ipsis effudist libamen. obtulisti
sacrificiũ. Numquid suꝑ his ñ in¬
dignabor: Lorar. N ec ẽ parstua
Hec ẽ sors tua: ⁊ illis effudist hba¬
mina. & his p̃parast hostias. Suꝑ
his gͦ ñ irascar: Y saie tp̃ribus
conueniunt que dicuntur. Oñs
eñ montes. ualles atq torrentes
pleni erant cultu demonũ. De
quiẜꝰ loquit᷑ iheremias. quod pa¬
tres ac filii hgna cõportent.is¬
nẽ q succendãt. ut faciant chauo¬
nas milicie cȩli conterentibꝰ femi¬
nis atq miscentibꝰ simile adipem:
ut ipsũ dm̃ ad iracundiã ꝓuocarẽt.
Nulliq dubiũ quin placentas
significet: siue crustulã manu
artisici p̃paratã. Hoc eñĩ in hn¬
gua nr̃a. chauonas sonat. De his

Expanded text:
subter imminentes petras, quae semper subter imminentes petras, quae semper minantur ruinas, quae pro diversitate mendacii, et varietate dogmatum perquondam populus Israel, quando familiaritate Domini fruebatur. In partibus torrentis pars tua: haec est 671 sors tua, et ipsis effudisti libamen, obtulisti sacrificium: numquid super his non indignabor? LXX: Haec est pars tua, haec est sors tua: et illis effudisti libamina et his praeparasti hostias. Super his ergo non irascar? Isaiae temporibus conveniunt quae dicuntur: Omnes enim montes, valles, atque torrentes pleni erant cultu daemonum, de quibus loquitur Jeremias: Quod patres ac filii ligna comportent, ignemque succendant, ut faciant chavonas militiae coeli, conterentibus feminis atque miscentibus similae adipem, ut Dominum ad iracundiam provocarent . Nullique dubium quin placentas significent, sive crustulas in manu artificis praeparatas. Hoc enim lingua nostra chavonas sonat. De his
Abbreviated transcription (Latin):
muentũ ẽ quod prius ꝑditũ fue¬
rat: Peniq in ꝑabolis penitentiũ
n ouis ꝑdita de centũ ouibus &
dragiia que de dece perierat. rep¬
periuntur. & fihus ꝑditus inue¬
nitur: de quo ad maiorẽ natu
dicerat pat̾. Iste frat̃ tiuis ꝑierat
u inuentus ẽ: mortuus erat & re¬
uixit. Nñquã enĩ periit nͥ quod
prius salũ fuit & numꝗͣ morit᷑:
nisi quod añ uꝑcerat. Ergo ist qͥ
nc̃ appellant᷑ filii ꝑdicionis siue
inquitatis. ac sceleris ꝓpͥo uitio
dereliquert dm̃ & de filiis dñi
filii ꝑditionis esse cepert̃: dicen¬
qui filii ꝑdditionis st̃: ⁊ semenpes¬
simũ siue m̃datii. ab initio enĩ
siue ad simulacra dognatũ suoꝵ:
subt̃ frondosas arbores. atq nemo
postꝙ̃ pecauerat abscondit se in
parady so subt̃ arborẽ ne c̾ pate¬
ret aspectu. Nec dubiũ ẽ. quin istꝰ¬
moc ꝑditionis filii ⁊ sem̃ iniquũ
habeant filios plurimos. quosc̃q¬
ꝓfundis. & in baratro impietatis.

Expanded text:
entum est quod prius perditum fuerat? Denique in parabolis poenitentium, et ovis perdita de centum ovibus, et drachma quae de decem perierat, reperiuntur, et perditus filius invenitur, de quo ad majorem natu dixerat pater: Iste frater tuus perierat, et inventus est: mortuus erat, et revixit . Numquam enim perit, nisi quod prius salvum fuit; et numquam moritur, nisi quod ante vixerat. Ergo isti qui nunc appellantur filii perditionis, sive iniquitatis ac sceleris, proprio vitio dereliquerunt Dominum, et de filiis Domini, filii perditionis esse coeperunt, dicenqui filii perditionis sunt, et semen pessimum, sive mendacii. Ab initio enim sive ad simulacra dogmatum suorum, subter frondosas arbores atque nemorpostquam peccaverat, abscondit se in paradiso subter arborem, ne Dei pateret aspectui . Nec dubium est, quin istiusmodi perditionis filii, et semen iniquum, habeant plurimos filios quoscus, et in barathro impietatis
Abbreviated transcription (Latin):
pensato. uͭtꝰ maxima ẽ. A qua
declinat ad decterã. qͥ parcus ẽ.
u ñ solũ aliis. s ne sib quidẽ tͥ¬
buit quod necesse ẽ. Ad sinistrã
qui comedit substantiã suã. in me-¬
retͥtibus: & dicit cũ isrł. Mandu¬
cemus & bibamꝰ : cras enĩ moriem᷑.
fortitudo etiã atq constantia

Expanded text:
us maxima est, a qua declinat ad dexteram, qui parcus est, et non solum aliis, sed ne sibi quidem tribuit quod necesse est. Ad sinistram, qui comedit substantiam suam cum meretricibus, et dicit cum Israel: Manducemus et bibamus; cras enim moriemur . Fortitud
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra insanguinibꝰ ⁊ polluta ẽ
in operibꝰ suis. Cũ gͦ manifesta sit
hẏstoria. quod fihi sint interfecꝰ
filii ꝑditionss aduersum eos qui
que ꝑdita sit ⁊ mala ⁊ saluari ne

Expanded text:
ra sanguinibus, et polluta est in operibus suis . Cum ergo manifesta sit historia, quod filii sint interfectofilii perditionis, adversum eos qui quae perdita sit et mala, et salvari n
Abbreviated transcription (Latin):
MUS
Li¬
BER
habemꝰ
in manibꝰ.¬
ci nono
decimo minor erit numero uer
suũ: ñ sensuũ magnitudine. Seqͥt᷑
⁊ ezechiȩ hẏstoria. quȩ nec iuingi
cũ p̾cedentibꝰ poterit ꝓpt̾ enormẽ
uoluminis longitudinẽ. nec diui¬
di ꝓpt̃ gestorũ continentiam.
Itaq ut uoliusti uͥgo aꝑi eustochi¬
ũ. ⁊ ut in cõmune placuit. sic &
suꝑiores ante dictaui. & hc̃ ac
reliqͦs si ap̃c annuerit dictabo
libros. ut ꝓphetias sͥ copulem.

Expanded text:
mus Liber, habemus in manibus, nono et undecimo minor erit numero versuum, non sensuum magnitudine. Sequituet Ezechiae regis historia, quae nec jungi cum praecedentibus poterit, propter enormem voluminis di propter gestorum continentiam. Itaque ut voluisti, virgo Christi Eustochium, et ut in commune placuit, sicut et superiores ante dictavi, et hunc et reliquos, si Christus annuerit, dictabo libros: ut prophetias sibi copulem
Abbreviated transcription (Latin):
uoluminis longitudinẽ. nec diui¬
di ꝓpt̃ gestorũ continentiam.
Itaq ut uoluisti uͥgo aꝑi eustochi¬
ũ. ⁊ ut in cõmune placuit. sic &
suꝑiores ante dictaui. & hc̃ ac
reliqͦs si ap̃c annuerit dictabo
libros. ut ꝓphetias sͥ copulem.

Expanded text:
l. longitudinem, nec dividi propter gestorum continentiam. Itaque ut voluisti, virgo Christi Eustochium, et ut in commune placuit, sicut et superiores ante dictavi, et hunc et reliquos, si Christus annuerit, dictabo libros: ut prophetias sibi copulem
Abbreviated transcription (Latin):
sire ad hiezechihel. cũ ego ⁊ ctatis
⁊ corꝑis imbecillitate confectꝰ. nota¬
rioꝵ q penuria. qͥ me possint su¬
is ministeriis adiuare. in eode
adhuc luto hesitem. & uix par¬
tem ysaiȩ mediã in hoc uolu-¬
nime finiturum me esse credã.
Q uod si re orante compleue¬
ro: arripienda erunt et re¬
liqua. que a quarto decimo

Expanded text:
ad Ezechiel, cum ego et aetatis et corporis imbecillitate confectus, notariorumque penuria, qui me possent suis ministeriis adjuvare, in eodem adhuc luto haesitem, et vix partem Isaiae mediam in hoc volumine finiturum esse me credam. Quod si, te orante, complevero, arripienda erunt et reliqua, quae a quartodecimo
Abbreviated transcription (Latin):
oundet spolia. De quibꝰ ⁊ añ iã dic̃¬
tum ẽ. Letabunt᷑ in ꝯspectu tuo sic̃
qui letant᷑ in messe. sic̃ qͥ diuidũt
plurimas. qui uenit p̃dicare cap¬
tuns remissonẽ. ⁊ captiuuã prĩ
a diabolo atq demonibꝰ duxit cap¬
tiuitatẽ.: & dedit eã dona homini¬
bis atq credentibꝰ: quia tradidit
in mortẽ animã suã. ⁊ cũ scelera¬
tis siue iniqͥs reputatꝰ ẽ. Si enim
apłs eiꝰ his qͥ erant sine lege factꝰ
redimeret a pecc̃o. & om̃ibꝰ omia
fieret. ut omñis saluos faceret: Pec¬
cata enĩ nr̃a portauit in corꝑe suo.
ligno crucis affigens ea. ut dele¬
ret cyrographũ quod diabolo &
angłis illiꝰ feceramus. scriptum
desideriis carnis. uiuere fecit cũ
xp̃o. donans nobis om̃ĩa peccata
⁊ delens quod aduersũ nos erat
cyrographũ qͦd erat contrariũ
nobis. ⁊ ipsũ tuht demedio. aff

Expanded text:
De quibus et ante jam diximus: Laetabuntur in conspectu tuo, sicut qui laetantur in messe, et sicut qui dividunt et gentes plurimas, qui venit praedicare captivis remissionem, et captivam prius a diabolo atque daemonibus duxit captivitatem, et dedit eam dono hominibus atque credentibus, quia tradidit in mortem animam suam, et cum sceleratis sive iniquis reputatus est . Si enim Apostolus ejus his qui erant sine lege, factus redimeret a peccato, et omnibus omnia fieret, ut omnes salvos faceret? Peccata enim nostra portavit in corpore suo , ligno crucis affigens ea, ut deleret chirographum, quod diabolo et angelis illius feceramus, scriptum desideriis carnis, vivere fecit cum Christo, donans nobis omnia peccata. Et delens quod adversum nos erat chirographum, quod erat contrarium nobis; et ipsum tulit d
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes fierẽt & pauł ⁊ barnalus
mitterent᷑ ad gc̃s. locis ñ animo
seꝑati: ⁊ sub uno dño in diu̾sa sta¬
rent acie. ut agnunis utriusq uic¬
toria tͥumphũ erigeret saluato¬
ri. Ea quo qui dispensatoriã int̃
petrũ ⁊ paulũ contentionẽ ue¬
re dicũt iurgiũ fuisse atq cer-¬
tamen. ut blasphemanti porphy¬
rio satisfaciãt. ⁊ ueteris legis ce¬
rimonias in ȩccłiis xꝑi a styrpe
credentis isrł assert̃ esse seruan¬
das: debent & aureã in mille an¬
nis expectare ihrłm. ut inctimas
immolent. ⁊ circũcidant᷑. ut in
sabbato sedeãt. dormiãt. saturen¬
tur. in hebrient᷑. ⁊ surgãt ludere:
qui ludus offendit dm̃. Hoc diximꝰ.¬

Expanded text:
ncipes fierent, et Paulus et Barnabas mitterentur ad gentes, locis, non animo separati, et sub uno Domino in diversa starent acie, ut agminis utriusque victoria, triumphum erigerent Salvatori. Ex quo qui dispensatoriam inter Petrum et Paulum contentionem . vere dicunt jurgium fuisse atque certamen, ut blasphemanti Porphyrio satisfaciant: et veteris Legis caeremonias in Ecclesia Christi, a stirpe credentis Israel asserunt esse servandas, debent et auream in mille annis exspectare Jerusalem, ut victimas immolent, et circumcidantur, ut in sabbato sedeant, dormiant, saturentur, inebrientur, et surgant ludere, qui ludus offendit Deum. Hoc dixim
Abbreviated transcription (Latin):
tibus in lacũ: factus sñ sicut hõ
sine adiutorio int̾ mortuos hber.
Uere enĩ reputatꝰ ẽ int̃ peccores
⁊ iniquos. ut descenderet ad in¬
fernũ: qui inmultis scͥpturarũ
carcere liberaret. N traditꝰ ꝓpt̾
resurrexit. ꝓpt̾ iustifica tione
nr̃am. Tanteq clementiȩ fuit:

Expanded text:
lacum: factus sum sicut homo sine adjutorio inter mortuos liber . Vere enim reputatus est inter peccatores et iniquos, ut descenderet ad infernum; qui in multis Scripturarum carcere liberaret. Qui traditus est resurrexit propter justificationem nostram . Tant
Abbreviated transcription (Latin):
legitur. Erit radix iesse. ⁊ qui
surget ut pͥncipet᷑ gentiũ: in
ipso gt̃s sperabt̃. Isti aũ pluri¬
mi quondã a fortibꝰ tenebant᷑:
⁊ sub specie asine & pulli mul
nũ corpꝰ assumeret. ⁊ forte suꝑato
diriꝑet domũ eiꝰ. Predam gͦ fortiũ

Expanded text:
legitur, Erit radix Jesse: et qui resurget ut principetur gentium, in ipso gentes sperabunt . Isti autem plurimi quondam a fortibus tenebantur; et sub specie asinae et pulli, mulnum corpus assumeret, et forte superato, diriperet domum e
Abbreviated transcription (Latin):
triumphans de eis. Iniquos aũ
cũ quibus reputatꝰ ẽ: marchus
ȩugħsta latrones intelligit scͥbẽs.
Et crucifixer̃t cũ eo duos latro¬
nes. umũ a dextris ⁊ unũ asinistͥs
Et impleta ẽ scͥptura que dicit:¬

Expanded text:
triumphans de eis . Iniquos autem cum quibus reputatus est, Marcus Evangelista latrones intelligit, scribens: Et crucifixerunt cum eo duos latrones: unum a dextris, et alterum a sinistris. Et impleta e
Abbreviated transcription (Latin):
nata ẽ in morte aĩa eiꝰ: ⁊ cum
iniqͥs reputatꝰ ẽ. Et ipse pecc̃a mul¬
toꝵ suscepit: ⁊ ꝓpt̾ iniqͥtates eoꝵ
traditꝰ ẽ. Cansas reddit cur
post passionẽ multa xp̃c p̾mia
consequat᷑. Quia inquit passus
ẽ ⁊ fecit oĩa que p̃teritꝰ sermo
describit. ⁊ iniquitates multoꝵ.
ipse portauit. Proptea diuidã¬

Expanded text:
m iniquis reputatus est, et ipse peccata multorum suscepit, et propter iniquitates eorum traditus est. Causas reddit cur post passionem multa Christus praemia consequatur. Quia, inquit, passus est, et fecit omnia quae praeteritus sermo descripsit, et iniquitates multorum ipse portavit: propterea divida
Abbreviated transcription (Latin):
cribere me aliquid & deuo¬
cio ubet: et ꝓhibet occupa¬
tio Ueruntam̃ quia prepe¬
diente corꝑali molestia. fratrũ ad
presens non ualeo sectari conuentũ:
id tantillũ ocii qd̾ uel mͥ de somno
fraudans. in noctibꝰ interciꝑe sinor.
ñ sinam ociosum Libet gͦ tẽptare
io potissimũ aggredi. qđ sepe animũ
pulsauit: loqui uidelicet aliquid
in laudibus uirginis matris. suꝑ
illa lectione eũglica: in qua luca
referente dñicȩ annuntiationis
continetur hystoria: Ad qd̾ sane
opus faciendum. ⁊ si nulla fratrũ
quoꝵ me profectibus deseriure
necesse est. uel necessitas urgeat.
uel utilitas moneat: dum tamen
ex ħ ñ impediar. quo ad q̃q ipsorũ
necessaria minus paratus inue

Expanded text:
cribere me aliquid et devotio jubet, et prohibet occupatio. Verumtamen quia praepediente corporali modestia, fratrum ad praesens non valeo sectari conventum; id tantillum otii, quod vel mihi de somno fraudans in noctibus intercipere sinor, non sinam otiosum. Libet ergo tentare id potissimum aggredi, quod saepe animum pulsavit; loqui videlicet aliquid in laudibus Virginis matris, super illa lectione evangelica, in qua, Luca referente, Dominicae Annuntiationis continetur historia. Ad quod sane opus faciendum etsi nulla fratrum quorum me profectibus deservire necesse est vel necessitas urgeat, vel utilitas moveat  alias moneat; dum tamen ex hoc non impediar, quo ad quaeque ipsorum necessaria minus paratus inve
Abbreviated transcription (Latin):
hesitas in eoꝵ ponderatione. qͥd
tua uidices dignius admiratiõe :
tas in uirgine. aninmatre integͥ¬
tas: sublimitas inprole. an cũ
tanta sublimitate humilitas:
nͥ qd̾ indubitant̾ hoꝵ singłis
p̃ferenda sunt simul cuncta
⁊ incõꝑabilit̾ excellentius est
atq feliciꝰ omĩa ꝑcepisse quã
aliqua. Et quid mirũ sid̾s qͥ
mirabilis legitur. ⁊ cernitur
in sc̃is suis: mirabiliorẽ se exi¬
buit in matre sua: Uenera¬
mini gͦ coniugesin ca. tne
corruptibili carnis integritatẽ.
miramini etiã uos sacre uͥgi¬
nes in uirgine fecunditatem.
iitamini om̃s homines de ma-¬
tris humilitatẽ. honorate scĩ an¬
geli. ur̃i regis matrẽ qui nr̃e ado¬
oratis uirginis prolem. ipsũutiq
nr̃m pariter ac ur̃m regẽ: nr̃i
generis reparatorẽ. ur̃e ciuitatis
instauratorẽ: Cuiꝰ apud uostam
sublimis. internos tam humilis.
a uobis pariter ⁊ a nobdecur.
& dignitati debita reuerentia:

Expanded text:
haesitas in eorum ponderatione, quid haesitas in eorum ponderatione, quid tua judices dignius admiratione, utas in virgine, an in matre integritas; sublimitas in prole, an cum tanta sublimitate humilitas: nisi quod indubitanter horum singulis praeferenda sunt simul cuncta, et incomparabiliter excellentius est atque felicius, omnia percepisse, quam aliqua. Et quid mirum si Deus, qui mirabilis legitur et cernitur in sanctis suis , mirabiliorem se exhibuit in Matre sua? Veneramini ergo, conjuges, in carne corruptibili carnis integritatem: miramini etiam, vos sacrae virgines, in virgine fecunditatem: imitamini, omnes homines, Dei Matris humilitatem. Honorate, sancti Angeli, vestri Regis Matrem, qui nostrae adoratis Virginis Prolem, ipsum utique nostrum pariter ac vestrum regem, nostri generis reparatorem, vestrae civitatis instauratorem. Cujus apud vos tam sublimis, inter nos tam humilis, a vobis pariter, et a nobis detur et dignitati debita reverentia,
Abbreviated transcription (Latin):
sequntur angnũ qͦc̃q ierit. Seqͥt᷑
quid̾e agnũ comquinatus humił.
sequitur ⁊ uirgo suꝑbꝰ. s neuter
quoc̃q ierit: qͥa nec ille ascendere
potest ad mundiciã agniqͥ sine
macula est: nec is ad eius mansue¬
tudinẽ descendere dignat᷑ qua
scł non corã tondente. s corã occi¬
dente se obmutuit: at tñ salubrio¬
rẽ elegit sequendi partẽ in humi¬
litate peccator. quã inuirgiitate
superbus. cũ ⁊ illius inmundiciã
sua humilis satisfactio purget: &
huiꝰ pudiciciam suꝑbia inquinet.
s felix maria: cui nec humilitas
defuit. nec uirginitas. Et q̃uide
singłaris uirginitas. quã non
temerauit. s honorauit fec̃ditas:
&e nichilominꝰ specialis humilita.
quã non abstulit. s extulit fecun¬
da uirginitas: & incõꝑabilis ꝓrsuꝰ
fecunditas. quã uirginitas simul
comitatur ⁊ humilitas. Quid hoꝵ
non mirabile: quid non incõꝑabile
quid ñ singłare : Mirũ uͦ si non

Expanded text:
sequuntur Agnum quocunque ierit. Sequitur sequuntur Agnum quocunque ierit. Sequitur quidem Agnum coinquinatus humilis, sequitur et virgo superbus; sed neuter quocunque ierit: quia nec ille ascendere potest ad munditiam Agni, qui sine macula est; nec is ad ejusdem mansuetudinem descendere dignatur, quia scilicet non coram tondente, sed coram occidente, se obmutuit. Attamen salubriorem elegit sequendi partem in humilitate peccator, quam in virginitate superbus: cum et illius immunditiam sua humilis satisfactio purget, et hujus pudicitiam superbia inquinet. 9. Sed felix Maria, cui nec humilitas defuit, nec virginitas. Et quidem singularis virginitas, quam non temeravit, sed honoravit fecunditas: et nihilominus specialis humilitas, quam non abstulit, sed extulit fecunda virginitas: et incomparabilis prorsus fecunditas, quam virginitas simul comitatur et humilitas. Quid horum non mirabile? quid non incomparabile? quid non singulare? Mirum vero si non
Abbreviated transcription (Latin):
ditus illis: haut dubiũ quin ma¬
riȩ ⁊ios eph. frubesce suꝑbe cinis.
ds̃ se humiliat: ⁊i tute exaltas:
Ueusse hominib subdit: &tudo¬
minari gestiens hominibꝰ tuo te
p̃ponis auctori. Utinã mͥ aliquando
tale aliquid cogitanti. ds respond̾e
dignetur: qđ & suo increpandores¬
pondit apostolo. Uade inqͥt pꝰ me
sathanas: qͥa ñ sapis ea que di sunt.
Quociens enĩ hominibꝰ preesse deside¬
ro: tociens dm meũ p̃ire contendo: ⁊
tc̃ uere ñ sapio ea que di st̃. De ipso
namq dictũ est: & erat subditꝰ illis.
Si hominis ohomo imitari dedig¬
naris ȩxemplũ. certe ñ erit tibi indig¬
nũ sequi auctorẽ tuũ: S ñ potes
forsitan sequi eũ quoc̃q ierit. dig¬
nare uel sequi quo tͥ condescendit
Hoc est sinon potes sublimẽ inced̾e
semitã uirginitatis: sequere uł dm̃
ꝑtutissimã uiã humilitatis Acuiꝰ
rectitudine si qui etiã de uͥgnibꝰ
deuiauerĩt: ut uerũ fatear. nec ipsi

Expanded text:
ditus illis; haud dubium, quin Maditus illis; haud dubium, quin Mariae et Joseph. Erubesce, superbe cinis! Deus se humiliat, et tu te exaltas? Deus se hominibus subdit, et tu dominari gestiens hominibus, tuo te praeponis auctori? Utinam mihi aliquando, tale aliquid cogitanti, Deus respondere dignetur, quod et suo increpando respondit apostolo: Vade, inquit, post me, Satana, quia 736 non sapis ea quae Dei sunt . Quoties enim hominibus praeesse desidero, toties Deum meum praeire contendo: et tunc vere non sapio ea quae Dei sunt. De ipso namque dictum est: Et erat subditus illis. Si hominis, o homo, imitari dedignaris exemplum, certe non erit tibi indignum sequi Auctorem tuum. Si non potes forsitan sequi eum quocunque ierit, dignare vel sequi quo tibi condescendit. Hoc est, si non potes sublimem incedere semitam virginitatis, sequere vel Deum per tutissimam viam humilitatis: a cujus rectitudine si qui etiam de virginibus deviaverint, ut verum fatear, nec ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
rentia seruiunt: cũ fiducia suũ
nuncupat filiũ Nec dedignatur
nuncupari ds: qd̾ esse dignatus
est. siam paulo post subdit eũgłista:
&erat in quiens subditus illis. Quis.
quibꝰ: Os̃ hominibꝰ. ds̃ in quã crii
angłi subditi sunt. cui principa¬
tus & potestates obediunt. subditꝰ
erat mariȩ. N ec tm̃ maries etiã
ioseph ꝓpt̾ mariã. Mirare gͥ utrũli¬
bet. & elige quid amplus mireris:
siue filii benignissimã dignatio¬
nẽ. siue matris excellentissimam
dignitatẽ. Utͥmq stupor. utrimq
miraculũ. Et qd̾ feminȩ ds obtẽpe¬
ret. humilitas absq exemplo: & qd̾
femina do pͥncipetur sublimitas
sine socio. In laudibꝰ uirginũ singła¬
rit̾ canitur: qd̾ sequntur agnũ
qͦcũq ierit. Quibꝰ gͦ laudibꝰ iudi¬
cas dignã: que etiã p̃it: Disce ħo
obedire: disce terra subdi: disce
puluis obcẽꝑare: De auctore tuo
loquens eũgłista:⁊ erat inqͥt sub¬

Expanded text:
rentia serviunt, cum fiducia suum rentia serviunt, cum fiducia suum nuncupat filium. Nec dedignatur nuncupari Deus quod esse dignatus est. Nam paulo post subdit evangelista: Et erat, inquiens, subditus illis . Quis, quibus? Deus hominibus, Deus, inquam, cui angeli subditi sunt, cui principatus et potestates obediunt, subditus erat Mariae, nec tantum Mariae, sed etiam Joseph propter Mariam. Mirare ergo utrumlibet, et elige quid amplius mireris, sive Filii benignissimam dignationem, sive Matris excellentissimam dignitatem. Utrinque stupor, utrinque miraculum. Et quod Deus feminae obtemperet, humilitas absque exemplo; et quod Deo femina principetur, sublimitas sine socio. In laudibus virginum singulariter canitur, quod sequuntur Agnum quocunque ierit . Quibus ergo laudibus judicas dignam, quae etiam praeit? 8. Disce, homo, obedire; disce, terra, subdi; disce, pulvis, obtemperare. De auctore tuo loquens evangelista, Et erat, inquit, sub
Abbreviated transcription (Latin):
honorabilior es ex singłari munere
uirginẽ non esse: quã de uirgini¬
tate insolescere Non om̃iũ quid̃e
est uirginitas. multo. tñ paucioꝵ
est cũ uirginitate humilitas S igͦ
uirginitatẽ ĩ maria ñ potes nͥ mira¬
ri: stude humilitatẽ imitari: & suf
es magnus es. Est tñmaius aliqͥd qd̾
mireris in maria: scłcũ uirginitate
fecunditas: a scło enĩ non est auditũ.
ut aliqua simul mater esset ⁊ uͥgo:
suꝑ eiꝰ mirabili celsitudine ducet am¬
miratio:Nonne ad hoc ut te uideas
nec satisposse mirari: Nonne tuo
immo ũitatis iudicio. illa que dm ha¬
buit filiũ suꝑ om̃s etiã choros exalta
dicens fili quid fecisti nob̃sic: Quis
hoc audeat angłoꝵ. Sufficit eis np
magno habent. qd̾ cũ sint sp̃c ex con¬
ditione. ex gr̃a facti ⁊ uocati sunt an¬
głi: testante dauid. Qui facit inqͥt angłos
suos sp̃c Maria uͦ matrẽ se agnos¬
cens. maiestatẽ illã cui illi cũ reue¬

Expanded text:
honorabilior es ex singulari munere honorabilior es ex singulari munere virginem non esse, quam de virginitate insolescere. Non omnium quidem est virginitas: multo tamen pauciorum est cum virginitate humilitas, Si igitur virginitatem in Maria uon potes nisi mirari, stude humilitatem imitari, et sufes, magnus es. 7. Est tamen majus aliquid quod mireris in Maria: scilicet cum virginitate fecunditas. A saeculo enim non est auditum, ut aliqua simul mater esset et virgosuper ejus mirabili celsitudine ducet admiratio? Nonne ad hoc, ut te videas nec satis posse mirari? Nonne tuo, imo Veritatis judicio, illa quae Deum habuit filium, super omnes etiam choros exaltabdicens: Fili, quid fecisti nobis sic? Quis hoc audeat angelorum? Sufficit eis, et pro magno habent, quod cum sint spiritus ex conditione, ex gratia facti sunt et vocati angeli, testante David: Qui facit, inquit, angelos suos spiritus . Maria vero matrem se agnoscens, majestatem illam, cui illi cum reve
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ deplorat amissam: sine humi¬
litate aũ audeo dicere nec uͥginitas
marie placuisset. Suꝑ quẽ inquit
requiescet sp̃c meuf. nͥsuꝑ qͥetũ et
Quomͦ eñi de ipso sine ipso concr¬
peret: Patet itaq qͥa ut de sp̃u
scõ conciꝑet. sic̃ ipsa ꝑhibet. respe¬
xit ds humilitatẽ ancillȩ suȩ.
potius quã uirginitatẽ. Et si pla¬
cuit ex uirginitate: tñ ex humi¬
litate concepit. Uñ constat qͥ a
etiã ut plac̾e̾t uͥginitas. humilitas
ꝓcul dubio fecit. Quid dicis uirgo
suꝑbe: Maria uͥginẽ se oblita głat̃
de humilitate.: & tu negligendo hu¬
militatẽ blandiris tͥ deuͥginitate.
Respex̃ ait illa cds humilitatem
ancillȩ suȩ. Que. illa: Uirgo utiq
scã: uͥgo sobria. uirgo deuota. Num¬
qͥd tu castior illa: Numqͥd tu deuoci¬
or: Aut numqͥd tua forte pudicitia
grac ior castitate mariȩ: ut tu scł
sine humilitate plac̾e sufficias extua.
qd̾ illa ñ potuit ex sua: Deniq qͣnto

Expanded text:
nitatem deplorat amissam; sine huminitatem deplorat amissam; sine humilitate autem audeo dicere nec virginitas Mariae placuisset. Super quem, inquit, requiescet spiritus meus, nisi super Quomodo enim de ipso sine ipso conciperet? Patet itaque, quia ut de Spiritu sancto conciperet, sicut ipsa perhibet, respexit humilitatem ancillae suae Deus , potius quam virginitatem. Et si placuit ex virginitate, tamen ex humilitate concepit. Unde constat, quia etiam ut placeret virginitas, humilitas procul dubio fecit. 6. Quid dicis, virgo superbe? Maria virginem se oblita gloriatur de humilitate: et tu negligendo humilitatem, blandiris tibi de virginitate? Respexit, ait illa, humilitatem ancillae suae. Quae illa? Virgo utique sancta, virgo sobria, virgo devota. Nunquid tu castior illa? nunquid devotior? Aut nunquid tua forte pudicitia gratior castitate Mariae; ut tu scilicet sine humilitate placere sufficias ex tua, quod illa non potuit ex sua? Denique quanto
Abbreviated transcription (Latin):
hel ad̾o. Ad quẽ: ad uirginẽ des¬
ponsatã uiro: cui nomen erat io¬
seph. Que est hec uirgo tam uene¬
rabilis ut salutetur ab angło: tã
humilis ut desponsata sit fabro:
Pulchra ꝑnuxtio uirginitatis et
humilitatis: nec mediocrit̾ placet
d̾o anima illa. in qua ⁊ bumilitas
cõmendat uirguntatẽ. ⁊ uͥginitas
ȩrornat humilitatẽ. S quãta pu¬
tas ueneratione digna est. in qͣ
humilitatẽ exaltat fecunditas:
partus consecrat uͥginitatẽ. Audis
uͥginẽ. audis humilẽ. siñ potes
uirginitatẽ humilis imitare bu¬
militatẽ uͥginis Laudabilis uͥtus
saria. Illa consulitur. ista p̃cipitur.
Ad illã inuitaris. ad istã cogeris. De
illa dicit᷑. qui potest caꝑe capiat.
De ista dicit᷑. nͥ quis efficiat᷑ sic̃ par¬
uulus iste. ñ intͣbit in regnũ celoꝵ.¬
Ila gͦ remunerat᷑: ista exigitur.
Potes deniq sine uirginitate sal¬
uari: sine humͥitate ñ potes. Potest
inquã placere humilitas que uͥgi¬

Expanded text:
el a Deo. Ad quem? Ad Virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Quae est haec Virgo tam venerabilis, ut salutetur ab angelo; tam humilis, ut desponsata sit fabro? Pulchra permistio virginitatis et humilitatis: nec mediocriter placet Deo illa anima, in qua et humilitas commendat virginitatem, et virginitas exornat humilitatem. Sed quanta putas veneratione digna est, in qua humilitatem exaltat fecunditas, et partus consecrat virginitatem? Audis virginem, audis humilem: si non potes virginitatem humilis, imitare humilitatem virginis. Laudabilis virtus ilitas. Illa consulitur, ista praecipitur. Ad illam invitaris, ad istam cogeris. De illa dicitur: Qui potest capere, capiat ; de ista dicitur: Nisi quis efficiatur sicut parvulus iste, non intrabit in regnum la ergo remuneratur, ista exigitur. Potes denique sine virginitate salvari; sine humilitate non potes. Potest, inquam, placere humilitas, quae virgi
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Uesꝑe ⁊ enĩ. idẽ quando ue¬
nit plenitudo temꝑis. in qͦ misit
ds unigenitũ suũ factũ ex muli¬
ere factũ sub lege dicente ipso.
ecce noua facio om̃ia. uetera tran¬
sierunt. & disparuerunt. qͦmͦ in
nouitate succrescentis fructus
flores decidunt. ⁊ arescunt Uñ
rursũ scͥptũ est. fenũ aruit ⁊ flos
decidit: uerbũ autẽ dñi manet
ineternũ. Credo non ambigis qͥn
uerbũ fructus sit: uerbũ aũ xp̃c
respondeat. Gm̃is caio fenũ i om̃ĩs
gła eius tanquã flos feni. Si omĩs
cato fenũ: gͦ carnalis ille ꝓpłs iude¬
dũ id̾e p̾płs ab om̃ĩ sp̃s pingue¬
dine uacuus siccȩ litt̾e ad hesit :
Anñ q⁊̃ flos decidit. quando głatio
quã habebant in lege remansit:
Siflos ñ decidit: uͥgͦ regnũ. uͥ sacer¬
magnaua illa de qͥbꝰ głari solebãt

Expanded text:
nim, id est, quando venit plenitudo temporis, in quo misit Deus Unigenitum suum, factum ex muliere, factum sub lege , dicente ipso: Ecce nova facio omnia ; vetera transierunt et disparuerunt, quomodo in novitate succrescentis fructus flores decidunt et arescunt. Unde rursus scriptum est: Fenum aruit, et flos decidit; verbum autem Domini manet in aeternum. Credo, non ambigis quin verbum fructus sit; Verbum autem Crespondeat. Omnis caro fenum; et omnis gloria ejus, tanquam flos feni . Si omnis caro fenum; ergo carnalis ille populus Judaedum idem populus ab omni spiritus pinguedine vacuus, siccae litterae adhaesit? Annon etiam flos decidit, quando gloriatio, quam habebant in lege, non remansit? Si flos non decidit, ubi ergo regnum, ubi sacermagnalia illa, de quibus glori
Abbreviated transcription (Latin):
germinãsaluatorẽ quando dño
dante benignitatẽ. ⁊ terra nr̃a
qͦ in temꝑe unus iste inter ceto̾s
montes ñ modicꝰ. beatus hic uide¬
licet eũgłista. dum desideratũ
lifluo cõmencdauit eloquio. uelu
tiꝑflante austro. atq e uicino sole
radiante iusticie. queda ex eo
sp̃ualia ꝓfluxerunt aromata:
Utinã ⁊ nc̃ d̾s emittat uerbum
suũ & liquefaciat ea nobis:. perflet
sp̃c eiꝰ ⁊ fiant nob̾ intelligibilia
uerba eũgłica: fiant in cordibꝰ
nr̃is desiderabilia suꝑ aurũ et
lapide p̃siosũ multũ: fiant &
dulciora suꝑ mel ⁊ fauũ: Ait
itaq AN issus est angłs Gabrihel
ado. N arbitror hunc angłm de
minoribꝰ esse: qͥ qualibi ex causa
crebra soleant ad terras fungi le¬
gatione. Qd̃ ⁊ ex eius nomine pa¬
iã intelligi dat᷑. qd̾ interp̃tatũ
fortitudo di dicit᷑. & qͥa ñ alio

Expanded text:
germinans Salvatorem : quando Domino germinans Salvatorem : quando Domino dante benignitatem, et terra nostra quoque in tempore unus iste inter caeteros montes non modicus, beatus hic videlicet evangelista, dum desideratum lifluo commendavit eloquio, veluti perflante austro, atque e vicino sole radiante justitiae, quaedam ex eo spiritualia profluxerunt aromata. Utinam et nunc Deus emittat verbum suum, et liquefaciat ea nobis; perflet spiritus ejus, et fiant nobis intelligibilia verba evangelica: fiant in cordibus nostris desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, fiant et dulciora super mel et favum! 2. Ait itaque: Missus est angelus Gabriel a Deo. Non arbitror hunc angelum de minoribus esse, qui qualibet ex causa, crebra soleant ad terras fungi legatione: quod ex ejus nomine palam intelligi datur, quod interpretatum fortitudo Dei dicitur; et quia no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥpa nomina terũ ĩ hoc loco
tam signanter expͥmere: Credo qͥa
noluit nos negligent̾ audire: qd̾
tam diligent̾ studuit enarrare:
Nominat si quidẽ nunciũ qui
mittitur: dñm a quo mittit᷑. uͥgi¬
nem ad quã mititur: sponsũ qͦ
uirginis. amboꝵq genus. ciuitatẽ
ac regionẽ ꝓpriis designat nõib
Ut quid hoc : Putas ne aliquid
hoꝵ suꝑuacue positũ sit: Nequa¬
quã: Si enĩ nec foliũ de arbore
sine causa. nec unus ex passeribꝰ
sine patre celesti cadit suꝑ tͥrã:
putẽ ego de ore scĩ eũgłiste su¬
perfluũ diffluere uerbũ p̃sertĩ
insacra hystoria uerbi: Nonpu¬
to: Plena qͥppe sunt omĩa suꝑniᷤᷤ
mysteriis. ac celesti singła dulce¬
dine redundantia: si tñ diligen¬
tẽ habeant inspectorẽ: qui noue¬
rit suggere mel de petra. oleũq de saxo
durissimo: Nempe illa in die
stillarunt montes dulcedinẽ:⁊ col¬
rorantibꝰ celis desuꝑ nubibꝰq plu¬
entibꝰ ustũ. aꝑta est cerra leta

Expanded text:
a nomina rerum in hoc loco tam signanter exprimere? Credo quia noluit nos negligenter audire, quod tam diligenter studuit enarrare. Nominat siquidem nuntium qui mittitur, Dominum a quo mittitur, Virginem ad quam mittitur, sponsum quoque virginis: amborumque genus, civitatem ac regionem propriis designat nominibus. Utquid hoc? Putasne aliquid horum supervacue positum sit? Nequaquam. Si enim nec folium de arbore sine causa, nec unus ex passeribus sine Patre coelesti cadit super terram ; putem ego de ore sancti Evangelistae superfluum difluere verbum, praesertim in sacra historia Verbi? Non puto. Plena quippe sunt omnia supernis mysteriis, ac coelesti singula dulcedine redundantia; si tamen diligentem habeant inspectorem, qui noverit sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo Nempe in illa die stillarunt montes dulcedinem, et colrorantibus coelis desuper, nubibusque pluentibus justum, aperta est terra laeta
Abbreviated transcription (Latin):
De quo semine scͥptũ ẽ. Nisi dñs
sabaoth reliquisset nobis sem̃: sic̃ so¬
doma facti fuissemꝰ: ⁊ sic̃ gomorra
similes eẽmus. Floruit autẽ hoc sem̃
ĩmirabilibꝰ que ostensa sunt in
exitu isrł de egipto: infiguris. et
enigmatibꝰ ꝑ totũ iter indeserto
intelligit᷑. dicente dauid. Dñs
dabit benignitatẽ: & t̾ra nr̃a da¬
bit fructũ suũ. & it̾um. De fruc¬
tuuentris cui ponã suꝑ sed ẽ cuã
In narareth gͦ nunciatur: xp̃c nasci¬
turus: quia in flore speratur fruc¬
tus ꝓcessurus. S ꝓdeunte fructu
flos decidit: qͥa ueritate apparente
in carne. figura ꝑtransiit. Unde
⁊ nazarech ciuitas galilȩȩ dicit᷑ .i.
transinigrationis: qͥa nascente. xp̃o

Expanded text:
de quo semine scriptum est: Nisi Dominus de quo semine scriptum est: Nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma fuissemus; et quasi Gomorrha similes essemus . Floruit autem hoc semen in mirabilibus, quae ostensa sunt in exitu Israel de Aegypto, in figuris et aenigmatibus per totum iter in desertointelligitur, dicente David: Dominus dabit benignitatem. et terra nostra dabit fructum suum ; et iterum: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . In Nazareth ergo nuntiatur Christus nasciturus; quia in flore speratur fructus processurus. Sed prodeunte fructu, flos decidit, quia veritate apparente in carne, figura pertransiit. Unde et Nazareth civitas Galilaeae dicitur, id est transmigrationis: quia nascente Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
uirginẽ natura pauidã. simplicẽ
uerecundã. de miraculi nouitate
ñ expauesc̾e confortare deberet.
Qd̾ & fecit: ne timeas inquiens ma¬
Ria: inuenisti gr̃am apud deũ
S & ipsiꝰ sponsũ. hominẽ utiq nichilo¬
minus humilẽ. actimoratũ. non
irrationabilit̾ forsitan ide angłs
confortasse creditur: quãquã tunc
ab eũgłista ñ nominetur. Ioseph inqͥt
fili dauid: noli timere acciꝑe mariã
conuigem tuã: Conuenient̃ itaq
Gabrihel ad hoc opus eligitur: im¬
mo qt tale illi negoqũ iniungitur:
recte tali nomine designatur. Mis¬
sus ẽ gͦ angłs gabrihel adeo. Quo:
Inciuitatem galileȩ. cui nom̃ naza¬
rech. Uideam᷑ si ut ait natbanael
a narareth potest aliquid boni e̾ẽ.
Nazarech int̾pretat᷑ flos. Hidetꝰ aũ
mͥ qͦdda semen fuisse diuinȩ cognitio¬
nis. tanꝗͣ. e celo iactatũ in terras. al¬
loquutiones.: ⁊ ꝓmissiones factȩ celitꝰ
ad patres. ab rabam scł ysaac & iacob

Expanded text:
virginem natura pavidam, simplicem, virginem natura pavidam, simplicem, verecundam, de miraculi novitate ne expavesceret, confortare deberet: quod et fecit, Ne timeas, inquiens, Maria, invenisti gratiam apud Deum. Sed et ipsius sponsum, hominem utique nihilominus humilem ac timoratum, non irrationabiliter forsitan idem angelus confortasse 734 creditur, quanquam tunc ab evangelista non nominetur. Joseph, inquit, fili David, ne timeas accipere Mariam conjugem tuam . Convenienter itaque Gabriel ad hoc opus eligitur: imo quia tale illi negotium injungitur, recte tali nomine designatur. 3. Missus est ergo angelus Gabriel a Deo. Quo? In civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth. Videamus si, ut ait Nathanael, a Nazareth potest aliquid boni esse . Nazareth interpretatur flos. Videntur autem mihi quoddam semen fuisse divinae cognitionis, tanquam e coelo jactatum in terras, allocutiones et promissiones factae coelitus ad patres, Abraham scilicet, Isaac et Jacob;
Abbreviated transcription (Latin):
betur ꝓpt̾ hoc gͦ positũ est ad̾o.
Uel idco dictũ est ado. ne cuiuł
ni reuelasse putet᷑ consilium:
excepto dũcerat archangelo
G̃abribele: qui utiq tantȩ inter suos
inueniri potuerit excellentiȩ. ut
tali. & nomine dignus haberet᷑. ⁊ nũ¬
cio. Nec discordat nomen a nuncio.
Bei quippe uirtutẽ xp̃m quẽ meliꝰ
nunciare decebat: quã hũc quẽ simile
nomen honorat: Nam quid est aliud
fortitudo. quã untus: Non autẽ dede.¬
cens aut incongruũ uideatur. dñm
& nunciũ cõmuni censeri uocabu¬
lo: cũ similis in utͦq appellationis.
ñ sit tñ utͥusq similis causa. Aliter
quippe xp̃c. fortitudo uł uirtꝰ di
dicit. alit̾ angłs. Angłs enĩ tantũ
que forti armato qͥ suũ atriũ in
pace custodire solebat. forcior suꝑ¬
ueniens. ipsũ suo brachio debella¬
uit: & sic ei uasa captiuitatis potẽt̾
eripuit. Angłs uͦ fortitudo di ap¬
pellatꝰ est. uł qd̾ hꝰcemõi meruerit
p̃rogatiuã officii. qͦ eiꝰdem nunci¬

Expanded text:
hoc ergo positum est, a Deo; vel ideo dictum est, a Deo, ne cui vel ni, revelasse putetur consilium, excepto duntaxat archangelo Gabriele, qui utique tantae inter suos inveniri potuerit excellentiae, ut tali et nomine dignus haberetur, et nuntio. Nec discordat nomen a nuntio. Dei quippe virtutem Christum quem melius nuntiare decebat, quam hunc, quem simile nomen honorat? Nam quid est aliud fortitudo, quam virtus? Non autem dedecens aut incongruum videatur, dominum et nuntium communi censeri vocabulo; cum similis in utroque appellationis, non sit tamen utriusque similis causa. Aliter quippe Christus fortitudo vel virtus Dei dicitur, aliter angelus. Angelus enim tantum quae forti armato, qui suum atrium in pace custodire solebat, fortior superveniens, ipsum suo brachio debellavit; et sic ei vasa captivitatis potenter eripuit. Angelus vero fortitudo Dei appellatus est, vel quod hujusmodi meruerit praerogativam officii, quo ejusdem nunti
Abbreviated transcription (Latin):
Scłm illud quod alib dict᷑. Qui
plantauit aurẽ ñ audiet: qui
fuixit ocłm ñ considerat: quod
scilicet. qͥ om̃s hoĩes creauit. ni
chilominꝰ possit de uniu̾sis gen¬
tibꝰ unã parit̾ in se credentiũ
eccłam face̾. Deniq in uicesimo
octauo psalmo. ubi nos legimꝰ.
uox dñi concutientis de sertu.
in hebreo scriptũ ẽ. uox dñi pa¬
ta priꝰ ȩccła generet: & ꝑfici¬
ant᷑ ceriii. aꝑtis saltibꝰ atq con¬
tritis. Porro uixta laxx. hic sendꝰ
ẽ: quod uno tp̃t ad p̃dicationẽ
eugħoꝵ. una gens totius orbis
oriat᷑. Per multos ꝓpħas sepe ꝓ¬
misi: ⁊ ñ meministi ꝓmissiõĩs
mee. O urbs que clamoris es
plena. o tẽplũ qͦo a dño dere¬
lictũ es. o popłe cui reddidi
uicissitudinẽ suã: ñe ego in qͥt
fec parientẽ ⁊ steriłe: Que priꝰ
riuit. ⁊ peperit: de qua in psal¬
mo scribitur. Q habitare facit
sterilem in domo: matrẽ fihoꝵ
letantẽ. Uel certe rerũ ordo con¬

Expanded text:
m illud quod alibi dicitur: Qui plantavit aurem, non audiet, et qui finxit oculum, non considerat ; quod scilicet qui omnes homines creavit ex nihilo, possit de universis gentibus unam partem in se credentium Ecclesiam facere. Denique in vicesimo octavo psalmo, ubi nos legimus: Vox Domini concutientis desertum , in Hebraeo scriptum est: Vox Domini pata prius Ecclesia generet, et perficiantur cervi apertis saltibus atque contritis. Porro juxta LXX hic sensus est, quod uno tempore ad praedicationem Evangeliorum, una gens totius orbis oriatur. Per multos prophetas saepe promisi, et non meministi promissionis meae, o urbs quae clamoribus es plena: o Templum quod a Domino derelictum est: o popule, cui reddidi vicissitudinem suam. Nonne ego, inquit, feci parturientem et sterilem; quae prius rivit et peperit? De qua in psalmo scribitur: Qui habitare faciat sterilem in domo, matrem filiorum laetantem . Vel certe rerum ordo con
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ credentiũ fides. mascłm
dñm saluatorẽ. Quo in toto simł
orbe generato: qͦd nullus audi¬
uit. quod nulla narrat hystoria.
aut alicuiꝰ doct᷑na. om̃s in breui
tp̃r credidere natiões: ut de uni¬
uersis gentibꝰ una gens fierct.

Expanded text:
 credentium fides, masculum Dominum Salvatorem, qui in toto simul orbe generatus est, quod nullus audivit, quod nulla narrat historia, aut alicujus doctrina, ut omnes in brevi tempore crederent nationes. Et de universis gentibus, una gens fieret
Abbreviated transcription (Latin):
cipes pessimos. & oĩa mala eoꝵ.
siue q̃ timebant. parit̃ adducat.
Causasq reddit tur tradit sint
scribis ⁊ phariseis. illusoribus
suis: de quibꝰ primꝰ psalmꝰ uixta
hebraicũ canit. & in cathedra il¬
lusoꝵ ñ sedit. Q uos apellant bet
pestilentes: quales fuert̃ filii
erat qͥ responderet. locutꝰ sũ in
audier̃t: fecer̃t̃q malũ inocłs
meis. & q̃ nolui eleger̃t. Quos
uersus scd̾o ponit. in presenti
loco. & supra ubi dr. numerabo
uos in gladio. & om̃s in cede cor¬
ruetis: quia uocaui ⁊ ñ respon¬
distis. Et cȩtera similit̃. Qͦd testi¬
moniũ qͦ sensu accipi debeat. ĩb
dictũ ẽ. Audite uerbũ dñi qͥ
tremitis ad sermonẽ eiꝰ. Dicert̃¬

Expanded text:
cipes pessimos, et omnia mala eorum, sive quae timebant, pariter adducat. Causasque reddit, cur 802 traditi sint Scribis et Pharisaeis illusoribus suis, de quibus primus psalmus juxta Hebraeos canit: Et in cathedra illusorum non sedit: quos appellant Septuaginta pestilentes: quales fuerunt filii erat qui responderet: locutus sum, et non audierunt: feceruntque malum in oculis meis: et quae nolui, elegerunt. Quos versus secundo ponit in praesenti loco, et supra, ubi dicitur: Numerabo vos in gladio, et omnes in caede corruetis: quia vocavi, et non respondistis , et caetera similiter. Quod testimonium, quo sensu accipi debeat, ibi dictum est. Audite verbum Domini, qui tremitis ad sermonem Vulg. ver
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipsũ lege ꝓhibet᷑. Tales st̃ ceri¬
monie iudeoꝵ. Qthus tͥbuit. qͣsi
blasphemꝰ : inmo qͣs bñdicens ido¬
la. Pot̃ aũ hic esse sensus. Post fi¬
lium meũ qͥ uenit mansuetus
⁊ pauꝑ. sedens suꝑ pullũ asine: no¬
lo carnales uictimas. detestor sa¬
crificia iudeoꝵ. umbras legis re-¬
probo: quia delectabilis mͥ hos
qͦd post fulgorẽ eugłii uetꝰ reli¬
gio cesset in nube: quid respon¬
debunt. qͥ credentes ex iudeis ar¬
bitrantur absq nara sui. posse
carnahit̃ offerre sacͥfiqa:
Hec oĩa elegert̃ minis suis: ⁊ m
abhominationibꝰ suis aĩa coꝵ de¬
lectata ẽ. Uñ ⁊ ego eligã illusio

Expanded text:
 ipsum Lege prohibetur, tales sunt caeremoniae Judaeorum . Qui thus tribuit quasi blasphemus, immo quasi benedicens idolo. Potest autem et hic esse sensus: Post Filium meum qui venit mansuetus et pauper, sedens super pullum asinae, nolo carnes, victimas detestor, sacrificia Judaeorum, umbras Legis reprobo, quia delectabilis mihi quod post fulgur Evangelii, vetus religio cesset in nube: quid respondebunt, qui credentes ex Judaeis arbitrantur absque noxa sui posse carnaliter offerre sacrificia? Haec omnia elegerunt in viis suis, et in abominationibus suis anima eorum delectata e
Abbreviated transcription (Latin):
cam p̾dicationẽ stat̃ om̃is m̃d̾
concepit & parturiuit &
peꝑitmasculũ: quẽ pha¬
rao et  herodes conabant᷑
liberos: & iacob multoꝵ filioꝵ
pater. unã genuit filiã ꝓ qua
dura perpessus ẽ. d si fihe
salphaad ad di sententiã reci¬
piunt hereditatẽ patris: hoc
considerandũ ẽ. qͦd pater earũ
in pecco suo mortuus sit. qͥ nul¬
lum filiũ genuit: & moy ses
nichil suꝑ eis ausus ẽ iudicare. s
retulit ad dñm: qͥ eas ne iopes
ꝑmanerẽt. iussit fribꝰ copulari.
Geneseos qͦq narrat liber. qͦd pꝰꝗͣ
ceper̃t hoĩes multi fieri. qͥ nume¬
rus sẽꝑ in uitio ẽ. & filie nate eis

Expanded text:
cam praedicationem statim omnis mundus concepit, et parturivit, et peperit masculum, quem Pharao et Herodes conabanturliberos, et Jacob multorum filiorum pater, unam genuit filiam, pro qua dura perpessus est . Quod si filiae Salphaad Dei sententia recipiunt haereditatem patris , hoc considerandum est, quod pater earum in peccato suo mortuus sit, qui nullum filium genuit, et Moyses nihil super eis ausus fuerit judicare, sed retulit ad Dominum, qui eas ne inopes permanerent, jussit fratribus copulari. Geneseos quoque narrat liber , quod postquam coeperunt homines multi fieri, qui numerus semper in vitio est, et filiae eis