comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Quamdiu dicit habeo. in¬
quis: ñ sum daturus. Et noli da¬
re. Quod enĩ uis dare. herere in
me ñ potest: quia quod accepi au¬
ferri a me ñ potest. Sed tamen ex¬
pecta: uideam quid me uis doce¬
re. Dic inquit. pͥmo ñ habeo. S
hoc habeo. Si dixero ñ habeo:
mentior. Quod enim habeo: ha¬
beo. Don habes inquit. Doce qͥa
ñ habeo. Malus tibi declit. Si ma¬
lus xp̃c: malus michi dedit. Non
dedit. Quis ergo michi dedit: Re¬
sponde. E go me a xp̃o scio acce¬
pisse. Dedit tibi inquit. sed tradi¬
tor nescio quis: ñ xp̃c. Uidero qͥs
fuerit minister: uidero quis fue¬
rit preco. De officiali ũ dispu¬
to: iudicem atcendo. Et force
quod obicis officiali: mentiris. S
nolo discutere. C ausam officialiᷤᷤ
sui: cognoscat dñs amboꝵ. Forte
si exigam ut probes. ñ probas. im¬
mo mentiris. Probatũ est te. proba¬
re te ñ potuisse. Sed ñ ibi pono cau¬
sam meã: ne cũ studiose cepero de¬

Expanded text:
dicit. Quamdiu habeo dicit, indicit. Quamdiu habeo dicit, inquis, non sum daturus. Et noli dare: quod enim vis dare, haerere in me non potest; quia quod accepi, auferri a me non potest. Sed tamen exspecta; videam quid me vis docere. Dic, inquit, primo, Non habeo. Sed hoc habeo: si dixero, Non habeo, mentior; quod enim habeo, habeo. Non habes, inquit. Doce quia non habeo. Malus tibi dedit. Si malus Christus, malus mihi dedit. Non,  Christus dedit. Quis ergo mihi dedit? responde: ego me a Christo scio accepisse. Dedit tibi, inquit, sed traditor nescio quis, non Christus. Videro quis fuerit minister, videro quis fuerit praeco; de officiali non disputo, judicem attendo: et forte quod objicis officiali, mentiris: sed nolo discutere; causam officialis sui cognoscat Dominus amborum: forte si exigam ut probes, non probas; imo mentiris: probatum est te probare non potuisse: sed non ibi pono causam meam, ne cum studiose coepero de
Abbreviated transcription (Latin):
habeant: et illi nichil habeant᷑:
Tu et tollis huic: et apud te ñ
erit plus. Non enĩplustibi fit:
qua huie tollis. Sed uere hoc fa¬
ciunt: quod hii qui collunt ani¬
nam. et alteri tollunt: et ipsi du¬
as animas ñ habent. Quid ergo
uis auferre: Undetibi displicet
quẽ uis rebaptizare: Dare ñ potest
quodiam habet: sed facis negare qđ
habet. Quid acerbius faciebat pa¬
ganus persecutor eccłe: Exereban¬
tur gladii aduersus martyres: e¬
mittebant᷑ bestie. ignes admoue¬
bant᷑. Ut quidista : Ut diceret qͥ
ista patiebat᷑. ñ sum xp̃ianus. Qd
doces tu eũ quẽ ius rebaptirare: ni¬
si ut primo dicat. ñ sum xp̃ianꝰ:
Ad quod aliquando ꝑsecutor ꝓfe¬
rebat flammã: ad hoc tu ꝑ ducis
linguã. Seducendo facis: quod ille
occidendo ñ fecit. Et quid ẽ quod
daturus es: Et cui daturus es: Si
tibi uerũ dicat. et non seductus ate.
mentiat᷑: dicturus ẽ. Habeo. Inter¬
roga. Habes baptismũ: Habeo

Expanded text:
habeant, et illi nihil habeant: habeant, et illi nihil habeant: tu et tollis huic, et apud te non erit plus; non enim plus tibi fit, quia huic tollis. Sed vere hoc faciunt, quod hi qui tollunt animam; et alteri tollunt, et ipsi duas animas non habent. 13. Quid ergo vis auferre? Unde tibi displicet quem vis rebaptizare? Dare non potes quod jam habet, sed facis negare quod habet. Quid acerbius faciebat paganus, persecutor Ecclesiae? Exserebantur gladii adversus martyres, emittebantur bestiae, ignes admovebantur: utquid ista? Ut diceret qui ista patiebatur, Non sum christianus. Quid doces tu eum quem vis rebaptizare, nisi ut primo dicat, Non sum christianus? Ad quod aliquando persecutor proferebat flammam, ad hoc tu producis linguam: seducendo facis quod ille occidendo non fecit. Et quid est quod daturus es, et cui daturus es? Si tibi verum dicat, et non seductus a te mentiatur, dicturus est, Habeo. Interrogas, Habes Baptisma? Habeo,
Abbreviated transcription (Latin):
quot quot potuerunt. cedendo
necauerunt: nec suis. nec alienis
peꝑcerunt. Notũ est hoc om̃ib.
Inuidiosa ẽ potestas: quia legiti¬
ma est. Inuidiose facit: quia legi¬
time facit. Sine inuidia facit:
quia preter leges facit. Attendat
unusquisq ur̃m fratres mei. qͥd
habeat xp̃ianus. Quod homoẽ:
c̃omune cũ multis. Quod xp̃ia¬
nus ẽ: secernit᷑ a multis. et plus
ad illũ ꝑtinet qđ xp̃ianus. quã
quod homo ẽ. Nam quod xp̃ia¬
nus est: renouat᷑ adimaginẽ dĩ.
a quo homo factus est ad imagi¬
nem di. Quod aũt homo. poss
et malus: posset et paganus: pos¬
set et ydolatra. Tu hoc ꝑsequeris
in xp̃iano: quod melius hab&.
Hoc enĩ illi uis auferre unde ui¬
uit. Uiuuit enĩ temꝑalit scd̾m
uiuit aũt ad eternitatẽ scłm
baptismũ quẽ accepit a dño. Hoc
illi uis tollere quod accepit a
dño: Hoc illi tollere uis: unde
uiuit.Latrones eos quos uolunt
expoliare: sic uolunt. ut ipsi plꝰ

Expanded text:
quotquot potuerunt caedendo quotquot potuerunt caedendo necaverunt; nec suis nec alienis pepercerunt. Notum est hoc omnibus. Invidiosa est potestas, quia legitima est: invidiose facit, qui jure facit: sine invidia facit, qui praeter leges facit. Attendat unusquisque vestrum, fratres mei, quid habeat christianus. Quod homo est, commune cum multis: quod christianus est, secernitur a multis; et plus ad illum pertinet quod christianus, quam quod homo. Nam quod christianus, renovatur ad imaginem Dei, a quo homo factus est ad imaginem Dei, : quod autem homo, posset et malus, posset et paganus, posset et idololatra. Hoc tu persequeris in christiano, quod melius habet: hoc enim illi vis auferre unde vivit. Vivit enim temporaliter vivit autem ad aeternitatem secundum Baptisma quod accepit a Domino: hoc illi vis tollere, quod accepit a Domino; hoc illi vis tollere unde vivit. Latrones eos quos volunt exspoliare, sic volunt, ut ipsi plus
Abbreviated transcription (Latin):
columbe didicit ioħs. quia hic
est qui baptizat in sp̃u sancto
fratres mei:. nisi quia columbe
ñ erant qui eccłam dissipauer̃t:
Accipitres erant: milui erant.
Non lamat columba. Et ui¬
des illos inuidiã nob̃ facere: qua¬
si de ꝑsecutionib quas passi st̃.
Corporales quidẽ passi quasi ꝑ¬
secutiones. cũ essent flagelladin
manifeste dantis disciplinam
ad tempus. ne cdaiuet in eternũ:
si eam cognouerint seq correxce¬
rint. Illi uere ꝑsecunt᷑ eccłam.
qui dolis ꝑsequunt᷑: illi grauius
riunt. Illi acerbius sanguinem
fundunt: qui xp̃m quantũ in
ipsis ẽ. in homine occidunt:
Perterriti uidentur: quasi iudi¬
cio potestatũ. Quid tibi facit
potestas si bonus es: Si aũt ma¬
lus es: time potestatẽ. Non enĩ
stolus. Tuũ gladiũ noli educere:
in te persecutus ẽ imꝑator: Car¬
nem ꝑsecut᷑ est : tu in xp̃iano spi¬
ritũ ꝑsequeris. Non occidis tu
carnem: et tam̃ nec carni parcũt:

Expanded text:
columbae didicit Joannes, quia hic columbae didicit Joannes, quia hic est qui baptizat in Spiritu sancto, fratres mei, nisi quia columbae non erant qui Ecclesiam dissipaverunt? Accipitres erant, milvi erant. Non laniat columba. Et vides illos invidiam nobis facere, quasi de persecutionibus quas passi sunt. Corporales quidem passi quasi persecutiones, cum essent flagella Domini manifeste dantis disciplinam ad tempus, ne damnet in aeternum, si eam non cognoverint, seque correxerint. Illi vere persequuntur Ecclesiam, qui dolis persequuntur; illi gravius riunt; illi acerbius sanguinem fundunt, qui Christum, quantum in ipsis est, in homine occidunt. Perterriti videntur quasi judicio potestatum. Quid tibi facit potestas, si bonus es? Si autem malus es, time potestatem: Non enim stolus . Tuum gladium noli educere, in te persecutus est imperator? Carnem persecutus est; tu in christiano spiritum persequeris. Non occidis tu carnem. Et tamen nec carni parcunt:
Abbreviated transcription (Latin):
tisimi dm̃nci in nullũ hominẽ a
dño transiturã. sed ministeriũ
plane transiturũ. potestatẽ a
dũo in neminẽ: ministeriũ et
in bonos et in malos. Don exhor¬
reat columba ministeriũ malo¬
rum: respiciat dñi potestatẽ. Qd
dibi facit malus minister. ubi bo¬
nus ẽ dñs: Quid te impedit ma¬
liciosus preco. si est bemuolus iu¬
dex: Iohannes didicit ꝑ colum¬
bam hoc. Quid est quod didi¬
cit: Ipse repetat. Ipse michi dix̾
inquit. Suꝑ quẽ uideris sp̃m de¬
scendentẽ tanquã columbã & ma-¬
nentẽ suꝑ eũ: hic est qui baptirat
insp̃u sancto. Don ergo te decipi¬
ant o columba seductore: qui di¬
cunt. nos baptizamꝰ. Columba.
agnosce. quid docuit columba.
Hic est: qui baptirat in sp̃u sc̃o.
ꝑ columbã discit᷑ quia hic est: et
tu eius putas potestate te baptira¬
ri. cuius ministerio baptiraris:
Si hoc putas: nondũ es in corpo
citas enĩ maxime ꝑ columbã
designat᷑. Quare ꝑ simplicitatẽ

Expanded text:
minici baptismi in nullum hominem a minici baptismi in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum: potestatem a Domino in neminem, ministerium et in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum, respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit malus minister, ubi bonus est Dominus? Quid te impedit malitiosus praeco, si est benevolus judex? Joannes didicit per columbam hoc. Quid est quod didicit? Ipse repetat: Ipse mihi dixit, inquit, Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Non ergo te decipiant, o columba, seductores, qui dicunt, Nos baptizamus. Columba, agnosce quid docuit columba. Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Per columbam discitur quia hic est; et tu ejus potestate putas te baptizari, cujus ministerio baptizaris? Si hoc putas, nondum es in corporcitas enim maxime per columbam designatur. 12. Quare per simplicitatem
Abbreviated transcription (Latin):
baptismũ meũ. Hoc ergo didicit
iohannes fratres mei. Quod didi¬
cit ioħs ꝑ columbã. discamus et
nos. Don enĩ columba ioħem do¬
cuit. et eccłam ñ docuit: cui eccłe
dictũ est. Una est columba mea.
Columba. doceat columbã. Do¬
uerit columba. qđ ioħs didicit
ꝑ columbã. Sp̃s sanctus in colũ
be specie descendit. Hoc aũt qd̃
discebat ioħs in columba. qua¬
re in columba didicit: O por¬
tebat enĩ ut disceret. De hoc for¬
te oportebat. nisi ut ꝑ columbã
disceret: Quid dicam de colum¬
ba fratres mei: Aut quando mi¬
chi sufficit facultas uł cordis uł
lingue dicere quomodo uolo:
Et forte ñ digne uolo: quomodo
dicendũ est. Nec sic tam̃ possum
dicere quomodo uolo. quantomi¬
nus quomodo dicendũ est: E go
a meliore hoc audire uellem: ñ
uobis dicere. Discit ioħs eũquẽ
nouerat: sed in eo discit in quo
cũ non nouerat: in quo uouerat
ñdiscit. Et quid nouerat: Dñm.
Quid ñ nouerat: Potestatẽ bap¬

Expanded text:
Baptisma meum. 10. Hoc ergo didicit Baptisma meum. 10. Hoc ergo didicit Joannes, fratres mei. Quod didicit Joannes per columbam, discamus et nos. Non enim columba Joannem docuit, et Ecclesiam non docuit, cui Ecclesiae dictum est, Una est columba mea . Columba doceat columbam; noverit columba quod Joannes didicit per columbam. Spiritus sanctus in specie columbae descendit. Hoc autem quod discebat Joannes in columba, quare in columba didicit? Oportebat enim ut disceret: nec hoc forte oportebat, nisi ut per columbam disceret. Quid dicam de columba, fratres mei? aut quando mihi sufficit facultas vel cordis vel linguae, dicere quomodo volo? Et forte non digne volo quomodo dicendum est; nec si tamen possum dicere quomodo volo: quanto minus quomodo dicendum est? Ego a meliore hoc audire vellem, non vobis dicere. 11. Discit Joannes eum quem noverat: sed in eo discit in quo eum non noverat; in quo noverat non discit. Et quid noverat? Dominum. Quid non noverat? Potestatem do
Abbreviated transcription (Latin):
iste baptirandi potestatẽ habẽs.
eam potestatẽ nulli seruo daturꝰ
est. sed sibi eam retentur est. ut om¬
nis qui baptiratur per serui mi¬
nisteriũ. ñ imputet seruo s dño:
Non hoc nouerã. adeo qui michi
dixit. suꝑ quẽ uideris sp̃m descẽ¬
dentẽ tanquã columbam. et ma-¬
nentẽ suꝑ eum. ipse ẽ qui baptirat¬
in sp̃u sancto. Non ait ipse ẽ dñs:
ñ ait ipse est xp̃c: non ait ipse ẽ ds:
ñ ait ipse ẽ iħc: non ait ipse est qui
natus est. ex uirgine maria: poste¬
rior te. prior te: ñ ait hoc. Iam enĩ
hoc nouerat ioħs. Sed quid ñ no¬
uerat : Tantã potestatẽ baptismi
ipsũ dñm habiturũ et sibi reten¬
turũ. siue p̾sentem in terra. siue
absentẽ corpore in celo. et presen¬
tem maiestate sibi retenturũ ba¬
ptismi potestatẽ: ne paulus di¬
ceret baptisinus meus. ne petrus di¬
ceret baptismus meus. Ideo uide
Quanuis unũ esset omniũ eu
angłium. tam̃ inuenis dixisse
eugłium meũ. ñ inuenis dixisse

Expanded text:
iste baptizandi habens potestatem, eam potestatem nulli servo daturus est, sed sibi eam retenturus est, ut omnis qui baptizatur per servi ministerium, non imputet servo, sed Domino? Non hoc noveram: adeo quid mihi dixit? Super quem videris Spiritum descendentem tanquam columbam, et manentencto. Non ait, Ipse est Dominus; non ait, ipse est Christus; non ait, ipse est Deus; non ait, ipse est Jesus; non ait, ipse est qui natus est de virgine Maria, posterior te, prior te: non ait hoc; jam enim hoc noverat Joannes. Sed quid non noverat? Tantam potestatem Baptismi ipsum Dominum habiturum et sibi retenturum, sive praesentem in terra, sive absentem corpore in coelo et praesentem majestate, sibi retenturum Baptismi potestatem: ne Paulus diceret, Baptismus meus; ne Petrus diceret, Baptismus meus. Ideo videtQuamvis unum omnium esset Evangelium, tamen invenis dixisse, Evangelium meum: non invenis dixisse,
Abbreviated transcription (Latin):
tisius ioħis. qualis ioħ̾s: baptismꝰ
iustus tanquã iusti. tam̃ hominis:
sed quiã acceꝑat a dño istã gr̾am.
et tantã gr̃am. ut dignus esset p̃ire
uidicem. et eũ digito ostendere: &
implere uocẽ ꝓphetie illius. uox
clamantis in deserco. parate uiam

Expanded text:
tismus Joannis, qualis Joannes: baptismus tismus Joannis, qualis Joannes: baptismus justus tanquam justi, tamen hominis; sed qui acceperat a Domino istam gratiam, et tantam gratiam, ut dignus esset praeire judicem, et eum digito ostendere, et implere vocem prophetiae illius, Vox clamantis in de
Abbreviated transcription (Latin):
ri a iohanne. Sed qui baptitati st̃
a iohe: ñ eis suffecit. Baptizatis̃t
enĩ baptismo xp̃i: quian baptismꝰ
ptismus ioħis: Quomodo ñ suf¬
ficeret. quando nec ipse erat ne¬
cessarius: Illi enĩ nullus bapti¬
sinus erat necessarius: sed adhor¬
tandos nos ad baptismũ suum.
suscepit baptismũ serui. Et ne
preponeret᷑ baptismus serui ba¬
ptismo dñi: baptirati sunt alii
baptisino ioħis conserui. S qui
baptizatisunt baptismo coserui:
oporcebat ut baptirarent᷑ bapti¬
sino dñi. Qui aũt baptirant᷑ ba¬
ptismo dñi: ñ opus habent bap¬
tismo conserui. Quoniã ergo acce¬
perat iosis baptismũ qui proprie io¬
ñ ut nemo baptiraret baptismo do¬
nistri dm̃ baptizaturi erãt. dñs
baptizaret. ñ illi. Aliud ẽ enĩ bapti¬
rare ꝑ ministeriũ: aliud baptira¬
re ꝑ potestatẽ. Baptismus enĩ ta¬
lis ẽ. qualis est ille in cuius potesta¬
te datur: ñ qualis est ille ꝑ cuius
ministerrũ datur. Talis erat bap¬

Expanded text:
ri a Joanne. Sed qui baptizati sunt a Joanne, non eis suffecit: baptizati sunt enim baptismo Christi; quia non baptismus ptismus Joannis. Quomodo non sufficeret, quando nec ipse erat necessarius? Illi enim nullus baptismus erat necessarius; sed ad hortandos nos ad baptismum suum, suscepit baptismum servi. Et ne praeponeretur baptismus servi baptismo Domini, baptizati sunt alii baptismate conservi. Sed qu baptizati sunt baptismate conservi, oportebat ut baptizarentur baptismate Domini: qui autem baptizantur baptismate Domini, non opus habent baptismate conservi. 6. Quoniam ergo acceperat Joannes baptismum, qui proprie Jonon ut nemo baptizaretur baptismo Donistri Domini baptizaturi erant, Dominus baptizaret, non illi. Aliud est enim baptizare per ministerium, aliud baptizare per potestatem. Baptisma enim tale est, qualis est ille in cujus potestate datur; non qualis est ille per cujus ministerium datur. Talis erat bap
Abbreviated transcription (Latin):
scendentẽ sicut columbã. & ma¬
nentẽ suꝑ eũ. ipse est qui bapti¬
zat in sp̃u sc̃o. Hoc tibi o ioħs
dixit qui te misit: Manifestũ
quia hoc. Quis ergo te misit:
Forte pater. Uerus deus pater:
et ueritas dei filius. Si pater si¬
ne filio te misit: deussine ueri¬
tate te misit. Si ideo autẽ ue¬
rao es. quia ueritatẽ loqueris:
et exx ueritate loqueris. ñ te
misit pater sine filio. et simul
te misit pater et filius. Si ergo
et filius te misit cũ patre: quo¬
modo nesciebas eũ a quo mis¬
sus es: Quẽ uideras in uerita¬
te. ipse te misit ut agnosceretur
in carne: et dixit. Suꝑ quẽ ui¬
deris sp̃m ciescendentẽ sieut co¬
lumbã et manentẽ suꝑ eũ: ipse
ẽ qui baptizat in sp̃usancto. Hoc

Expanded text:
scendentem, sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto. Hoc tibi, o Joannes, dixit qui te misit? Manifestum quia hoc. Quis ergo te misit? Forte Pater. Verus Deus Pater, et veritas Deus Filius: si Pater sine Filio te misit, Deus sine veritate te misit: si ideo autem verax es, quia veritatem loqueris, et ex veritate loqueris; non te misit Pater sine Filio, sed simul te misit pater et Filius: si ergo et Filius te misit cum Patre, quomodo nesciebas eum a quo missus es? Quem videras in veritate, ipse te misit ut agnosceretur in carne, et dixit, Super quem videris Spiritum descendentem sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in
Abbreviated transcription (Latin):
nam humilitatẽ. Noui suꝑbien¬
tes in futuro populo meo: noui
idiotas aliquos baptizari. illi qͥa
meliores sibi uident᷑. siue continẽ¬
tia. siue elemosinis. siue doctri¬
na. dedignent᷑ illi fortasse acciꝑe
qđ illi inferiores acceꝑtnt: opor¬
tet ut sanẽ cos: ut ñ dedignentur
uenire ad baptisiũ dm̃i: qͥa ego
ueni ad baptismũ serui. Iam ergo
hoc nouerat ioħs: et nouerat dñm.
Quid ergo nõui docuit colũba:
Quid uoluit ꝑ columbã. id est ꝑ

Expanded text:
nam humilitatem: novi superbiennam humilitatem: novi superbientes in futuro populo meo, novi  idiotas aliquos baptizari, illi quia meliores sibi videntur, sive continentia, sive eleemosynis, sive doctrina, dedignentur isti fortasse accipere quod illi inferiores acceperunt; oportet ut sanem eos, ut non dedignentur venire ad baptisma Domini, quia ego veni ad baptisma servi. 9. Jam ergo hoc noverat Joannes, et noverat Dominum. Quid ergo docuit columba? quid voluit per columbam, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
aqua: ipse michi dicit. Super
quẽ uideris sp̃m descendentem
quasi columbã. et manentẽ su¬
per eũ: ipse est. Quid ipse est:
Dominus: Sed iã nouerat dñm.
Ergo putate hucusq dixisse io¬
hannem. ego ñ nouerã eũ: sed qͥ¬
se michi dixit. Querimꝰ quid
dixerit. Sequit᷑. Suꝑ quẽ uide¬
ris sp̃m descendentem quasi co¬
lumbã et manentẽ suꝑ eum.
Non dico sequentia. Interim
atcendite. Suꝑ quẽ uideris spi¬
ritũ descendentẽ tanquam co¬
lumbã. et manentẽ suꝑ eũ: ipse
est. Sed quid ipse est: Quid me
uoluit ꝑ columbã docere. qͥ me
misit: Quia ipse erat dñs. Iam
nouerã a quo missus erã: iam no¬
uerã eum eui dixi. tu ad me ue¬
nis baptirari. ego a te debeo bap¬
tirari. UIsq adeo ergo noueram
ri: ñ ut a me ipse baptiraretur.
Et tunc michi dixxit. Sine modo:
impleat᷑ om̃is iusticia. Pati ue¬
ni: baptizari ñ uenio. Impleat᷑
om̃is iusticia. dit michi dñs mĩs.
Impleat᷑ om̃is iusticiã. doceam ple¬

Expanded text:
 ipse mihi dixit, Super quem videris Spiritum descendentem, quasi columbam, et manentem super eum, ipse est. Quid ipse est? Dominus. Sed jam noverat Dominum. Ergo putate huc usque dixisse Joannem, Ego non noveram eum; sed qipse mihi dixit. Quaerimus quid dixerit? Sequitur, Super quem videris Spiritum descendentem, quasi columbam, et manentem super eum. Non dico sequentia; interim attendite: Super quem videris Spiritum descendentem, tanquam columbam, et manentem super eum, ipse est. Sed quid ipse est? quid me voluit per columbam docere qui me misit? Quia ipse erat Dominus? Jam noveram a quo missus eram: jam noveram eum cui dixi, Tu ad me venis baptizari? ego a te debeo baptizari: usque adeo ergo noveram ri, non ut a me ipse baptizaretur: et tunc mihi dixit, Sine modo; impleatur omnis justitia ; pati veni, baptizari non venio? impleatur omnis justitia, ait mihi Deus meus; impleatur omnis justitia, doceam ple
Abbreviated transcription (Latin):
si uellet. dare potestatẽ alicui ser¬
uo suo. ut daret baptismũ: tan¬
quã uice sua transferret a se bap¬
tizandi potestatẽ. et constitueret
in aliquo seruo suo: et tantã iim
cdaret baptismo translato inseruũ:
quantã ium haberet baptismꝰ datꝰ
a dño. Hoc noluit: ideo ut in illo
spes esset baptiratoꝵ. a quo se bapti¬
ratos agnoscerent. Doluit ergoser¬
uum spem ponere in seruo. Ideoq
clamabat apłs: cũ uideret homi¬
nes uolentes ponere speminse ipso.
Nunquid paulus ꝓ uob̃ crucifixus
est. aut in nomine pauli baptiza¬
ci estis: Baptizauit ergo pauilus
tanquã minister: ñ tanquã ip¬
sa potestas. Baptirauit aũt dns
tanquã potestas. Intendite. Et
potuit hanc potestatem seruo da¬
re: Doluit. Si enĩ daret hanc po¬
testatẽ seruis. id est ut ipsoꝵ esset
quod dm̃i erat: tot essent baptis¬
mi. quot essent seru: ut quomo¬
do dictus ẽ baptisimis ioħis. sic di¬
ceret᷑ baptismus petri. baptismus
pauli. baptismꝰ iacobi. baptismꝰ

Expanded text:
si vellet, dare potestatem alicui servo suo, ut daret baptismum suum tanquam vice sua, et transferre a se baptizandi potestatem, et constituere in aliquo servo suo, et tantam vim dare baptismo translato in servum, quantam vim haberet baptismus datus a Domino. Hoc noluit ideo, ut in illo spes esset baptizatorum, a quo se baptizatos agnoscerent. Noluit ergo servum ponere spem in servo. Ideoque clamabat Apostolus, cum videret homines volentes ponere spem in seipso: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Baptizavit ergo Paulus tanquam minister, non tanquam ipsa potestas: baptizavit autem Dominus tanquam potestas. Intendite. Et potuit hanc potestatem servis dare, et noluit. Si enim daret hanc potestatem servis, id est, ut ipsorum esset quod Domini erat, tot essent baptismi quot essent servi; ut quomodo dictum est baptisma Joannis, sic diceretur baptisma Petri, sic baptisma Pauli, sic baptisma Jacobi, baptisma
Abbreviated transcription (Latin):
riam. sic dedit baptismũ ioħi.
et baptizatus ẽ a ioħe. Adhocergo
accepit baptismũ aioħe. ut acci¬
piens quod inferius erat ab infe¬
riore: ad id quod suꝑius erat
hortaret᷑ inferiores. Sedquare
ñ solus ipse baptizatus est a io¬
hanne. si ad hoc missus erat ioħs.
ꝑ quẽ baptitaret᷑ xp̃c. ut pararet
uiã dño. id est ipsi xp̃o: Et hoc
lã cdixximus: sed commemoramꝰ:
quia necessariũ est p̾senti questi¬
nete quod dicimus ⁊ ñ tantum
ualeat scłm. ut deleat de cordib
ur̃is qđ ibi scripsit sp̃s diͥ ñ tan¬
tũ ualeant spine curarũ: ut ef¬
focent semen qd seminatur in
uob̃. Quare enĩ cogimur eadem
repetere: nsi quia de memoria
cordis uestri securi sumus: Si ergo
solus dñs baptizatus esset baptismo
ioh̾is: ñ deessent qui sic eũ haberent.
ut putarent baptisinũ ioħis maio¬
rem esse. quã est baptismus xp̃i.
Dicerent enĩ. Usq adeo ille bap¬
tismus maior est: ut solus xp̃c

Expanded text:
riam; sic dedit baptismum Joanni, riam; sic dedit baptismum Joanni, et baptizatus est a Joanne. 5. Ad hoc ergo accepit baptismum a Joanne, ut accipiens quod inferius erat ab inferiore, ad id quod superius erat hortaretur inferiores. Sed quare non solus ipse baptizatus est a Joanne, si ad hoc missus erat Joannes, per quem baptizaretur Christus, ut pararet viam Domino, id est ipsi Christo? Et hoc jam diximus; sed commemoramus, quia necessarium est praesenti quaestiod dicimus; non tantum valeat saeculum, ut deleat e cordibus vestris quod ibi scripsit Spiritus Dei; non tantum valeant spinae curarum, ut effocent semen quod seminatur in vobis: quare enim cogimur eadem repetere, nisi quia de memoria cordis vestri securi non sumus? si ergo solus Dominus baptizatus esset baptismo Joannis, non deessent qui sic eum haberent, ut putarent baptismum Joannis majorem esse, quam est baptismus Christi. Dicerent enim: Usque adeo illud baptisma majus est, ut solus Christus
Abbreviated transcription (Latin):
est: ut cognoscerent serui. quanta
alacritate deberent currere ad
baptismũ dñi: quando ipse non
declignatus est susciꝑe baptismũ
serui. Donatũ hoc enĩ erat ioħi:
ut ipsius baptismus diceret. Hoc¬
attendat et distinguat: et noue¬
rit caritas ur̃a. Baptismus quem
accepit ioħs: baptismꝰ ioħis dictꝰ ẽ.
Solus tale donii accepit. nullus
ante illũ iustoꝵ. nullus post altũ.
ut acciperet baptismũ. qͥ bapti¬
sinus ipsius diceret᷑. Accepit qui¬
dem: ñ enĩ ut a se posset aliquid.
Si enĩ a se quis loquit᷑ mendaci¬
um: de suo loquit᷑. Et unde ac¬
Ab ipso ut baptirare posset acce¬
pit: quẽ postea baptitauit. Noli¬
te mirari. Sic enĩ fecit hoc xxp̃e
in ioħe: quomodo quiddam fe¬
cit in matre. De xp̃o enĩ dictũ est:
om̃a ꝑ ipsũ facta sunt. Si omĩa
ꝑ ipsum. et maria per ipsũ facta
est: de qua postea natus est xp̃c.
Intendat caritas ura. Quomodo
creauit mariã. et creatus ẽ ꝑ ma¬

Expanded text:
est, ut cognoscerent servi quanta est, ut cognoscerent servi quanta alacritate deberent currere ad baptismum Domini, quando ipse non dedignatus est suscipere baptismum servi. Donatum enim erat hoc Joanni, ut ipsius baptismus diceretattendat, et distinguat, et noverit Charitas vestra. Baptismus quem accepit Joannes, baptismus Joannis dictus est: solus tale donum accepit: nullus ante illum justorum, nullus post illum, ut acciperet baptismum, qui baptismus illius diceretur. Accepit quidem; non enim a se posset aliquid: si enim a se quis loquitur, mendacium de suo loquitur. Et unde acAb illo ut baptizare posset accepit, quem postea baptizavit. Nolite mirari: sic enim hoc fecit Christus in Joanne, quomodo quiddam fecit in matre. De Christo enim dictum est, Omnia per ipsum facta sunt : si omnia per ipsum, et Maria per ipsum facta est, de qua postea natus est Christus. Intendat Charitas vestra, Quomodo creavit Mariam, et creatus est per Ma
Abbreviated transcription (Latin):
nentẽ suꝑ cũ: hic est qui bapti¬
zat in spiritu sc̃o: In notuit ꝑ co¬
lumbã dñs. ñ ei qui se ñ nouerat:
sed ei qui in eo aliquid nouerat.
aliquid ñ nouerat. Nostrumẽ
ergo querere. quid in eo nondũ
ioħs nouerat: et ꝑ columbã di¬
dicit. Quare missus ẽ ioħs bapti¬
zaus: iam memini me quantum
potui dixisse caritati ur̃e. Si enĩ
baptismus ioħis necessarius erat
saluti nre: et modo ãebuit exer¬
ceri. Dum enĩ modo ñ saluant᷑
homines: Aut ñ modo plures sal¬
uantur: Aut alia tunc salus erat.
et alia modo: Si mutatus ẽ xp̃c:
ẽ. et idem ipse xp̃c est: ead nob̾
salus ẽ. Sed quare missus ẽ ioħs
baptizans: Quia oportebat ba¬
ptirari xp̃m. Quare oportebat
baptirari xp̃m: Quare oportu¬
it nasci xp̃mͦ. Quare oportuit
crucifigi xp̃m: Si enĩ uiã humi¬
litatis demonstraturꝰ aduenerat.
et se ipsũ facturus ipsam humili¬
tatis uiã: in om̃ib ab eo implen¬
da erat humilitas. Auctoritatem
cdare baptismo suo hinc dignat᷑

Expanded text:
ntem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto? Innotuit per columbam Dominus, non ei qui se non noverat, sed ei qui in eo aliquid noverat, aliquid non noverat. Nostrum est ergo quaerere quid in eo Joannes nondum noverat, et per columbam didicit. 3. Quare missus est Joannes baptizans? Jam memini me quantum potui dixisse Charitati vestrae. Si enim baptismus Joannis necessarius erat saluti nostrae; et modo debuit exerceri. Non enim modo non salvantur homines, aut non modo plures salvantur, aut alia tunc salus erat, et alia modo. Si mutatus est Chrisest, et idem ipse Christus est, eadem nobis salus est. Sed quare missus est Joannes baptizans? Quia oportebat baptizari Christum. Quare oportebat baptizari Christum? Quare oportuit nasci Christum? quare oportuit crucifigi Christum? Si enim viam humilitatis demonstraturus advenerat, et seipsum facturus ipsam humilitatis viam; in omnibus ab eo implenda erat humilitas. Auctoritatem dare baptismo suo hinc dignatus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m descendentẽ sicut columbã.
et manentẽ suꝑ eũ. ipse ẽ qui ba¬
ꝑtizat in sp̃u sc̃o: et si nouerat eũ.
sed columba descendente cogno¬
uit eũ: columba uero tunc des¬
cencit. quando dñs ab aqua as¬
cendit: cune aũt cognouerat io¬
hannes dñm: quando ad eũ ad
nouerat dñm. Disi aũt hoc in¬
cellexerimꝰ: mendax erat. Quo¬
modo erit uerax agnoscens qui
dicit. tu ad me uenis baptizari.
et ego a te debeo baptirari: Ue¬
raxx est. cũ hoc dicit. Et quomo¬
do rursus uerax ẽ cum dicit. e¬
goñ nouerã eũ. sed qui misit
baptirare in aqua. ipse michi
dicit. suꝑ quẽ uideris sp̃m as

Expanded text:
dentem sicut columbam, et manentem super eum, ipse est qui baptizat in Spiritu sancto; et non noverat eum, sed columba descendente cognovit eum; columba vero tunc descendit, quando Dominus ab aqua ascendit; tunc autem cognoverat Joannes Dominum, quando ad eum Dominus ad noverat Dominum. Nisi autem hoc intellexerimus, mendax erat. Quomodo erat verax agnoscens, qui dicit, Tu ad me venis baptizari, et ego a te debeo baptizari? Verax est cum hoc dicit? Et quomodo rursus verax est cum dicit, Ego non noveram eum; sed qui misit me baptizare in aqua, ipse mihi dixit, S
Abbreviated transcription (Latin):
tas: in separabilis maiestas. inse¬
parabilis potestas: scdm hec uer¬
ba que ipse posuit. ego et pater
unũ sumus. Quis ergo misit io¬
hannẽ: Si dicamus pater: uerũ
dicimus. Si dicamus filiꝰ: uerũ
dicimꝰ. Manfestius aũt. ut dica¬
mus. pater et filius. Quẽ misit
aũt pater et filius. unus deus
misit: quia filius dixcit. ego et
pater unũ sumus. Quomodo
nesciebat eũ a quo missus est:
Dixit enĩ. Ego nesciebam eũ:
sed qui misit me baptizare in
aqua: ipse michi dicit. Inter¬
rogo iohannẽ.Qui de misit ba

Expanded text:
tas, inseparabilis majestas, insetas, inseparabilis majestas, inseparabilis potestas, secundum haec verba quae ipse posuit, Ego et Pater unum sumus . Quis ergo misit Joannem? Si dicamus, Pater, verum dicimus; si dicamus, Filius, verum dicimus: manifestius autem ut dicamus, Pater et Filius. Quem misit autem Pater et Filius, unus Deus misit; quia Filius dixit, Ego et Pater unum sumus. Quomodo ergo nesciebat eum a quo missus est? Dixit enim, Ego nesciebam eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ipse mihi dixit. Interrogo Joa
Abbreviated transcription (Latin):
icut dñs uoluit. ad diem ꝓ¬
missionis nr̃e ꝑuemimus:
prestabit etia hoc ut ad ipsius pro¬
missionis redditionẽ ꝑuenire pos¬
simus. Tunc enĩ ea que dicimis.
et nob̃ et uob̃ utilia sũt: si ab ip¬
so sunt. Que aũt ab homine
Nemo habet de suo: nnsi menda¬
ciũ et peccatũ. Siquid aũt ha¬
illo fonte est quẽ debemus sitire
in hac heremo: ut ex eo quasi gut¬
tis quibusdã irrorati. et in hac ꝑ¬
egrinatione interim consolati.
ne deficiamus in uia. uenire ad
eius requiẽ satietatẽꝙ possimus.
a quo erat uerax. nisi ab eo qui
dixcit. ego sũ ueritas: Don ergo
posset dicere aut ueritas contra
ueracem: aut uerao contra ueri¬
tatẽ. Ueracẽ ueritas misit: et
ideo uerax erat: qm̃ a ueritate
missus erat. Si ueritas iohannẽ
miserat: xp̃c eum miserat. Sed
quod xp̃c cum patre facit: pat̾
xp̃c facit. Nec seorsũ pater ali¬
quid facit sine filio: nec seorsũ
aliquid filius sine patre. Insepa¬
rabilis caritas. inseparabilis uni¬

Expanded text:
icut Dominus voluit, ad diem promissionis nostrae pervenimus: praestabit etiam hoc, ut ad ipsius promissionis redditionem pervenire possimus. Tunc enim ea quae dicimus, et nobis et vobis si utilia sunt, ab ipso sunt: quae autem ab homine uo loquitur . Nemo habet de suo, nisi mendacium et peccatum. Si quid autem hillo fonte est, quem debemus sitire in hac eremo, ut ex eo quasi guttis quibusdam irrorati, et in hac peregrinatione interim consolati, ne deficiamus in via, venire ad ejus requiem satietatemque possimus. a quo erat verax, nisi ab eo qui dixit, Ego sum veritas ? Non ergo, posset dicere, aut veritas contra veracem, aut verax contra veritatem. Veracem veritas misit; et ideo verax erat, quoniam a veritate missus erat. Si veritas Joannem miserat, Christus eum miserat. Sed quod Christus cum Patre facit, Pater it, Christus facit. Nec seorsum Pater aliquid facit sine Filio; nec seorsum aliquid Filius sine Patre: inseparabilis charitas, inseparabilis uni
Abbreviated transcription (Latin):
quia hoc in illo ñ nouerat ioħs.
sed hoc didicit ꝑ columbã. do¬
minũ enĩ nouerat. s eũ baptirã¬
disibi potestatẽ retenturũ. & nulli
seruo eã daturũ nondũ nouerat:
scđm hoc dixerat. ego nesciebam
eum. Sed ut nouentis quia hoc¬

Expanded text:
quia hoc in illo non noverat Joannes, quia hoc in illo non noverat Joannes, et hoc didicit per columbam: Dominum enim noverat, sed eum baptizandi sibi potestatem retenturum, et nulli servo eam daturum, nondum noverat; secundum hoc dixit, Et ego nesciebam eum.
Abbreviated transcription (Latin):
serui qui baptizabãt accepta po¬
testate a dño: tenuit sibi dñs ba¬
ptirandi potestatẽ: seruis mini¬
steriũ dedit. Dicit se seruus bapti¬
rare. recte dicit sicut apłs dicit:
baptizaui aũt et stephane donũ:
sed tanquã minister. Ideosi sit et
malus. et contingat illi habere mi¬
nisteriũ: et si eũ homines ñ noue¬
runt. et deus eũ nouit: ꝑmittit
deus baptizari ꝑ eũ. qui sibi te¬
nuit potestatẽ. Hoc aũt ioħs
ñ nouerat in dño. Quia dñs erat
nouerat: quia debebat ab ipso ba¬
ptirari nouerat: et confessus est qͥa
ueritas ille. et ille uerax. missus a
ueritate. Nouerat hoc. Sed qͥd
in eo ñ nouierat: Quia sibi reten¬
turus erat baptismni fui potestatẽ:
et ñ eam transiissurus. et trans¬
laturus in aliquẽ seruũ: sed siuie
baptiraret in ministerio seruris
bonus. siue baptiraret in minis¬
terioseruris malus: ñ sciret se ille
qui baptiraret᷑. baptizari nisi ab
illo qui sibi tenuit baptirandi
potestatẽ. Et ut noueritis frẽs.

Expanded text:
aptizarent accepta potestate a Domino; sibi tenuit Dominus baptizandi potestatem, servis ministerium dedit. Dicit se servus baptizare; recte dicit, sicut Apostolus dicit, Baptizavi autem et Stephanae domum : sed tanquam minister. Ideo si sit et malus, et contingat illi habere ministerium, et si eum homines non norunt, et Deus cum novit: permittit Deus baptizari per eum, qui sibi tenuit potestatem. 8. Hoc autem Joannes non noverat in Domino. Quia Dominus erat, noverat; quia ab ipso onfessus est quia veritas erat ille, et ille verax missus a veritate; hoc noverat. Sed quid in eo non noverat? Quia sibi retenturus erat baptismatis sui potestatem, et non eam transmissurus et translaturus in aliquem servum: sed sive baptizaret in ministerio servus bonus, sive baptizaret in ministerio servus malus, non sciret se ille qui baptizaretur baptizari, nisi ab illo qui sibi tenuit baptizandi potestatem. Et ut noveritis, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
nerat aũt illuc inuitatus ad nu¬
ptias. cũ discipulis suis. Tene¬
mus duas sententias. ab eugłista
prolatas. E rat ibi mater iħu
eugłista dixcit: quid dixerit
matri sue iħe: ipse eugłista di¬
xit. Et quomodo dixit respon¬
disse matri sue iħm. ut primo di¬
ceret. ait illi mater erus: Uide¬
de fratres: ut aduersus linguã ser¬
pentis. munitã uirginitatẽ cor¬
dis habeatis. Illic in ipso eugłio.
eo ipso eugłista narrante dicitur.
erat ibi mater iħu: et dixcit il¬
li mater euis. Quis hoc narrat:¬

Expanded text:
nerat autem illuc invitatus ad nunerat autem illuc invitatus ad nuptias cum discipulis suis. Tenemus duas sententias ab Evangelista prolatas. Erat ibi mater Jesu, Evangelista dixit: quid dixerit matri suae Jesus, ipse Evangelista dixit. Et quomodo dixit respondisse matri suae Jesum, ut primo diceret, Ait illi mater ejus, videte, fratres, ut adversus linguam serpentis munitam virginitatem cordis habeatis. Illic in ipso Evangelio eo ipso evangelista narrante dicitur, Erat ibi mater Jesu; et, Dixit illi mater ejus. Quis hoc narra
Abbreviated transcription (Latin):
ra resurrectio. Si aliquid horũ
dixeris falsũ: intrat putredo de
ueneno serpentis: nascunt᷑ uermeᷤ
mendacioꝵ: et nichil integrũ re¬
manebit. Quid ẽ ergo inquit
quod ait dñs. quid michi et tibi
ẽ mulier: Forte in eo quod sequi¬
tur: ostendit nob̾ dñs quare hoc
dixcerit. Nondũ inquit uenit
hora mea. Sic enĩ ait. Quid mi¬
chi et tibi est mulier: Pondũ
uenit hora mea. Et hoc cur di¬
ctum sit: requirendũ est. Priuser¬
go hinc resistamus hereticis. Qͥa
dicit serpens ueternosus. uenenoꝵ
insibilator. et inspirator ãtiquus:
Quid dicit: Non habuit ma¬
trem feminã iħc. Unde ꝓbas:
Quia dixxit inquis. quid michi
et tibi est mulier. Quis hoc nar¬
rauit ut credamus. quia hoc di¬
xxit: Quis hoc narrauit: Dem¬
pe ioħs eugłista. At ipse iõhan¬
nes eugłista dixxit. Et erat mat̾
iħu ibi. Nam ita narrauit. Alte¬
ra die. nuptie facte sunt in chaua
galilee: et erat ibi mater iħu. Ue¬

Expanded text:
ra resurrectio. Si aliquid horum ra resurrectio. Si aliquid horum dixeris falsum, intrat putredo, de veneno serpentis nascuntur vermes mendaciorum, et nihil integrum remanebit. 6. Quid est ergo, inquit, quod ait Dominus, Quid mihi et tibi est, mulier? Forte in eo quod sequitur ostendit nobis Dominus quare hoc dixerit: Nondum, inquit, venit hora mea. Sic enim ait, Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Et hoc cur dictum sit, requirendum est. Prius ergo hinc resistamus haereticis. Quid dicit serpens veternosus, venenorum insibilator et inspirator antiquus? quid dicit? Non habuit matrem feminam Jesus. Unde probas? Quia dixit, inquit, Quid mihi et tibi est, mulier? Quis hoc narravit, ut credamus quia hoc dixit? quis hoc narravit? Nempe Joannes evangelista. At ipse Joannes evangelista dixit, Et erat ibi mater Jesu. Nam ita narravit: Altera die nuptiae factae sunt in Cana Galilaeae, et erat ibi mater Jesu. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
rumpat᷑ : idest. unde fides eccłe
uioletur. Neuera enĩ fratres
corrumpit᷑ fides eoꝵ: qui pre¬
ponunt mendaciũ ueritati.
Nam isti qui uident̃ sic ho¬
norare. xp̃m. ut negent eũ car¬
nem habuisse: nichil aliud eũ
quã mendaciũ p̾dicant. Qui er¬
go mendaciũ edificant in homi¬
nib: quid ab eis expellunt insi
ueritatẽ: Immit tunt diabolũ.
ulterũ: excludunt sponsũ. Pa¬
ranimphi scilicet. uł potius leno¬
nes serpentis: ad hoc enĩ loquim¬
tur. ut serpens possideat: xp̃c ex¬
cludat᷑. Quomodo possidet ser¬
pens: Quando possidet menda¬
cium: quando possidet falsitas:
serpens possidet. Quando possi¬
det ueritas: xp̃c possidet. Ipse
enĩ dixxit. Ego sũ ueritas. De
illo aũt dixit. et in ueritate ñ
stetit: quia ueritas non est in eo.
Sic est aũt ueritas xp̃c: ut ue
rum uerbũ xp̃c deus equalis
patri: uera anima. uera caro. uie¬
rus homo. uerus deus:uera nati¬
iutas: uera passio. uera mors. ue¬

Expanded text:
rumpatur, id est, unde fides Ecclesiae rumpatur, id est, unde fides Ecclesiae violetur. Revera enim, fratres, corrumpitur fides eorum qui praeponunt mendacium veritati. Nam isti qui videntur sic honorare Christum, ut negent eum carnem habuisse, nihil aliud eum quam mendacem praedicant. Qui ergo mendacium aedificant in hominibus, quid ab eis expellunt, nisi veritatem? Immittunt diabolum, ulterum, excludunt sponsum: paranymphi scilicet, vel potius lenones serpentis. Ad hoc enim loquuntur ut serpens possideat, Christus excludatur. Quomodo possidet serpens? Quando possidet mendacium. Quando possidet falsitas, serpens possidet: quando possidet veritas, Christus possidet. Ipse enim dixit, Ego sum veritas : de illo autem dixit, Et in veritate non stetit, quia veritas non est in eo . Sic est autem veritas Christus, ut rum Verbum, Deus aequalis Patri, vera anima, vera caro, verus homo, verus Deus, vera nativitas, vera passio, vera mors, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ne uenit ad nuptias: ut doce¬
ret matres contemni: AItiq ad
cirius nuptias uenerat. ido du¬
cebat uocorẽ ut filios procrearet:
et ab eis quos ut ꝓcrearet opta¬
bat. utiq honorari cupiebat.
Ille ergo uenerat ad nuptias
ut ex honoraret matrẽ: eum
propt̃ filios habendos quibus
perat deus. ipse nuptie celebren¬
cul dubio fratres latet ibi aliqͥd.
Nam tanta res ẽ. ut quidã qͦs
cauendos p̃monuit apłs sicut
supra cõmemorauimus. dicenᷤ
timeo ne sicut serpens euã sedu
xit astutia sua. sic et ur̃e men¬
tes corrumpant᷑ a simplicitate
et castitate que est in xp̃oͥ dero¬
gantes eugłio et dicentes. qđ iħe
ñ sit natus de maria uirgine. hinc
argumentũ sumere conarent᷑ er¬
roris sui. ut dicerent. Quomodo
erat mater eius. cuidixit. quid
michi et tibi est mulier: Respon¬
dendũ ergo ẽ eis et disserendum
quare hoc dixerit dñs: ne sibi ali¬
quid aduersus sanã fidem insa¬
nientes inuenisse uideant᷑. un¬
de sponse uirginis castitas cor¬

Expanded text:
ne venit ad nuptias, ut doceret matres contemni? Utique ad cujus nuptias venerat, ideo ducebat uxorem, ut filios procrearet; et ab eis quos ut procrearet optabat, utique honorari cupiebat: ille ergo venerat ad nuptias, ut exhonoraret matrem, cum propter filios habendos, quibus perat Deus, ipsae nuptiae celebrencul dubio, fratres, latet ibi aliquid. Nam tanta res est, ut quidam, quos cavendos praemonuit Apostolus, sicut supra commemoravimus, dicens, Timeo ne sicut serpenxit astutia sua, sic et vestrae mentes corrumpantur a simplicitate et castitate quae est in Christo, derogantes Evangelio, et dicentes quod Jesus non sit natus de Maria Virgine, hinc argumentum sumere conarentur erroris sui, ut dicerent, Quomodo erat mater ejus, cui dixit, Quid mihi et tibi est, mulier? Respondendum ergo est eis, et disserendum quare hoc dixerit Dominus; ne sibi aliquid adversus sanam fidem insanientes invenisse videantur, unde sponsae virginis castitas cor
Abbreviated transcription (Latin):
det matri iħcͦ Quid michi et
tibi et tibi ẽ mulier: Quis hoc
narrat: ¶ dem ipse ioħs eugłis¬
ta. O eugłista fidelissime et ue¬
racissiume: tu michi narras dixisse
iħ̾m. quid michi et tibi ẽ mulier.
Cur ei apposusti matrẽ. quã
ñ agnoscit: Pam tu dixisti.
quia ibi erat mater iħu: et qͥa

Expanded text:
 Quid mihi et tibi est, mulier? Quis hoc narrat? Idem ipse Joannes evangelista. O Evangelista fidelissime et veracissime, tu mihi narras dixisse Jesum, Quid mihi et tibi est, mulier? cur ei apposuisti matrem quam non agnoscit? Nam tu dixisti quia ibi erat mater Jesu, et q
Abbreviated transcription (Latin):
est quia columba ñ descendit
suꝑ dñm. nisi postea quã ascen¬
dit ab aqua baptisimi. Dñs ba¬
ptiratus ascendit ab aqua: aꝑti
sunt celi. et uidit suꝑ eũ colũbã.
Si ergo post baptismũ descendit
columba. aute quã baptizaret᷑
dñs. dixit illi ioħs. Tu ad me
uenis: Ego a te debeo baptirari.
Ante illũ nouerat qui dicit: du
ad me uenis: ego a te debeo ba¬
ptirari. Quomodo ergo dixit.
et ego nesciebã eum: sed qͥ misit¬
me baptirare in aqua. ipse mi¬
chi diocit. suꝑ quẽ uideris spiri

Expanded text:
est quia columba non descendit est quia columba non descendit super Dominum, nisi posteaquam ascendit ab aqua baptismi. Dominus baptizatus ascendit ab aqua, aperti sunt coeli, et vidit super eum columbam. Si ergo post baptismum descendit columba, et antequam baptizaretur Dominus, dixit illi Joannes, Tu ad me venis? ego a te debeo baptizari? ante, illum noverat, cui dixit, Tu ad me venis? ego a te debeo baptizari? quomodo ergo dixit, « Et ego nesciebam eum; sed qui me misit baptizare in aqua, ille mihi dixit, Super quem videris S
Abbreviated transcription (Latin):
baptismũ ioħis quã xp̃i: quasi
baptismo ioħis solus xp̃c meruis¬
set baptizarr. baptismo autẽ xp̃i.
genus humanũ. Intendat caritaᷤᷤ
ur̃a. Baptismo xp̃i baptitati su¬
mus: ñ tantũ nos. sed uniuersus
orbis terrarũ: et baptiratur usq
in finẽ. Quis nr̃m potest ex aliq̃
dixxit indignũ soluere corrigiam
calciamenti: Si ergo ille xxp̃c tan¬
ce exccellentie homo deus. solus ba¬
btiraretur baptismo ioħis: quid
dicturi erant homines: Qualẽ ba¬
ptismũ habuit ioħs: Magnũ ba¬
ptismũ habuit: in effabile sacra¬
mentũ. Uide quia solus xpistꝰ
meruit baptizari ioħis baptismo.
atq ita maior uideret᷑ baptismꝰ
serur. quã baptismꝰ dñi. Baptira¬
tisunt & alii baptismo ioħis: ne
ñ declignarent᷑ alii serui susciꝑe
baptismũ dñi. Ad hoc ergo mis
zari: Hoc est scio quissis. Si
ergo iam nouerat: certe tunc
cognouit. quando uidit colũ¬
bam descendentẽ. Manifestũ

Expanded text:
baptisma Joannis quam Christi: quasi baptisma Joannis quam Christi: quasi baptismate Joannis solus Christus meruisset baptizari, baptismate autem Christi genus humanum. Intendat Charitas vestra. Baptismate Christi baptizati sumus, non tantum nos, sed et universus orbis terrarum, et baptizatur usque in finem. Quis nostrum potest ex aliqua  Joannes dixit indignum solvere corrigiam calceamenti? Si ergo ille Christus tantae excellentiae homo Deus, solus baptizaretur baptismo Joannis, quid dicturi erant homines? Qualem baptismum habuit Joannes? Magnum baptismum habuit, ineffabile sacramentum: vide, quia solus Christus meruit baptizari Joannis baptismo. Atque ita major videretur baptismus servi, quam baptismus Domini. Baptizati sunt et alii baptismo Joannis, ne non dedignarentur alii servi suscipere baptismum Domini: ad hoc ergo misszari? hoc est, Scio qui sis. Si ergo jam noverat, certe tunc cognovit quando vidit columbam descendentem. Manifestum
Abbreviated transcription (Latin):
ait ipse ioħs. T̃u ad me uenis:
Ego a te debeo baptirari. Et quid
ei respondit: Sinc modõ impleat᷑
om̃is iusticia. Quid est impleat᷑
om̃is iusticia. Mori uem ꝓ homi¬
nib : baptizari ñ habeo ꝓhomini¬
bus: Quid ẽ impleatur om̃is rusti¬
cia: Impleatur om̃is humilitas.
Quid ergo: Don erat suscepturꝰ
baptismũ a bono seruo: qui pas¬
sionẽ suscepit a malis seruis: In¬
tendite ergo baptirato dño. Si pro¬
pterea baptizauit ioħs. ut in eius
baptismo dñs ostenderet humili-¬
tatem: nemo alius baptiraret᷑ ba¬
ptismo ioħis. Multi aũt baptira¬
ti sunt baptismo ioħis. Baptitatꝰ
est dñs baptismo ioħis: et cessauit
baptismus ioħis. Inde iam mis¬
sus est in carcerem ioħs. Deinceps
nemo baptiratus inuenitur illo
baptismate. Si ergo propterea
uenit et ioħs baptizans. ut dñ¬
nob̾ humilitas demonstraretur:
ut quia ille suscepit a seruo. nos
ñ dedignaremur susciꝑe a dño:
sent qui putarẽt sanctius fuisse

Expanded text:
ait ipse Joannes: Tu ad me venis? ait ipse Joannes: Tu ad me venis? ego a te debeo baptizari. Et quid ei ipse respondit? Sine modo; impleatur omnis justitia . Quid est, impleatur omnis justitia? Mori veni pro hominibus, baptizari non habeo pro hominibus? Quid est, impleatur omnis justitia? Impleatur omnis humilitas. Quid ergo? non erat suscepturus baptismum a bono servo, qui passionem suscepit a servis malis? Intendite ergo. Baptizato Domino, si propterea baptizavit Joannes, ut in ejus baptismo Dominus ostenderet humilitatem, nemo alius baptizaretur baptismo Joannis? Multi autem baptizati sunt baptismo Joannis; baptizatus est Dominus baptismo Joannis, et cessavit baptismum Joannis: inde jam missus est in carcerem Joannes; deinceps nemo baptizatus invenitur illo baptismate. Si ergo propterea venit et Joannes baptizans, ut Domini humilitas nobis demonstraretur, ut quia ille suscepit a servo, nos non dedignaremur suscipere a Domisent qui putarent sanctius fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
tare bap̃m ubi peccata soluunt᷑:
cũ om̃i exccellentia sua ñ potest
intrare in regnũ celoꝵ. Sed ut illã
excellentiã inuitaret dñs ad ba-¬
ptisma suũ. ut peccata illi dimit
terentur: uenit ille ad bap̃m ser
serui sui. Et cũ ille ñ haberet qđ
ei dimitteret᷑. nec quid in illo la¬
uaretur: suscepit a seruo bap̃m.
Et tanquã allocutus est filiũ
suꝑbientẽ et execollentẽ se. ac de¬
dignantem forte acciꝑe cũ idio¬
tis: unde ei salus possit ꝓuenire:
et quasi dicens. Quantũ te ex¬
tendis: quantũ extollis: quan¬
ta ẽ exxcellentia tua:. Quanta gͣ¬
cia tua: Potest esse maior quam
mea: Si ego ueni ad seruum: tu
dedignaris uenire ad dñmꝰ. Si
ego suscepi baptismũ serui: tu
dedignaris a dño baptizari. Dã
ut noueritis fratres mei. quia ñ
ex necessitate alicinus uincłi pec¬
cati. dñs ueniebat ad ipsũ ioħem:
sicut dicunt alii eugłiste. cũ ad il¬
lum ueniret baptizandus dñs:

Expanded text:
tarem Baptismum, ubi peccata solvuntur, tarem Baptismum, ubi peccata solvuntur, cum omni excellentia sua non potest intrare in regnum coelorum. Sed ut illam excellentiam invitaret. Dominus ad baptismum suum, ut  venit ipse ad baptismum servi sui; et cum ipse non haberet quod ei dimitteretur, nec quod in illo lavaretur, suscepit a servo baptismum; et tanquam allocutus est filium superbientem et extollentem se, ac dedignantem forte accipere cum idiotis unde ei possit salus venire, et quasi dicens: Quantum te extendis? quantum extollis? quanta est excellentia tua? quanta gratia tua? major potest esse quam mea? si ego veni ad servum, tu dedignaris venire ad Dominum? si ego suscepi baptismum servi, tu dedignaris a Domino baptizari? 14. Nam ut noveritis, fratres mei, quia non ex necessitate alicujus vinculi peccati Dominus veniebat ad ipsum Joannem; sicut dicunt alii evangelistae, cum ad illum veniret baptizandus Dominus,