comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes adũsus illos. Quod capiti. hoc & corpori
Sicut eñi dño in cruce. sic corpori ipsius in
onini illa quȩ iam facta ẽ ꝑsecutione. Nec
desinunt etiã ñc ꝑsecutiones ipsoꝵ. ubicũq
ridere. uocare hebeten insulsum: nullius cor¬
dis. nulliꝰ peritiȩ. Quicqͥd uis faciant: xep̃e in
celo est Quicqͥd uis faciant: honorauit ille
penã suã lam crucẽ suã in omniũ frontibus
fixit. Impiꝰ insultare ꝑmittit᷑. sȩuire non ꝑ-¬
mittitur. S tam̃ ex eo quod lingua promit:
intelligit᷑ qͥd gestet in corde. Stridert̃ in me
do respicies. Idest quando uidebimꝰ uindictã
de his qui nobis insultant: Quando illã uidu¬
am udex tedio uictꝰ exauditurꝰ est : Uerũ¬
tam̃ iudex nr̃. ñ tedio. sed amore differt sa¬
lutẽ nram: ratione. non inopia. Non quia ñ
potest & modo subuenire: sed ut numeruᷤ om̃iũ
nr̃m usq in finẽ possit impleri. & tamen nos

Expanded text:
homines adversus illos. Quod capiti, hoc et corpori homines adversus illos. Quod capiti, hoc et corpori Sicut enim Domino in cruce, sic corpori ipsius in omni illa quae jam facta est persecutione: nec desinunt etiam nunc persecutiones ipsorum. Ubicumqridere, vocare hebetem, insulsum, nullius cordis, nullius peritiae. Quidquid volunt faciant, Christus in coelo est: quidquid volunt faciant, honoravit ille poenam suam, jam crucem suam in omnium frontibus fixit: impius insultare permittitur, saevire non permittitur; sed tamen ex eo quod lingua promit, intelligitur quid gestet in corde. Striderunt in me do respicies? id est, quando videbimus vindictam de his qui nobis insultant? quando illam viduam judex taedio victus exauditurus est ? Verumtamen judex noster non taedio, sed amore differt salutem nostram; ratione, non inopia; non quia non potest et modo subvenire, sed ut numerus omnium nostrum usque in finem possit impleri. Et tamen nos
Abbreviated transcription (Latin):
tasi mea: ꝓiectus sum a facie oculoꝵ tuoꝵ. In ex.¬
tasi ñ diceret. nisi ꝓpinquaret. Eotasis enĩ. men¬
tis excessus est. Effudit suꝑ se animã suã: & ꝓpin¬
quauit dõ & ꝑ quanda nubẽ pondusq carnis
rursus in terrã ꝓiectus: recolens ubi fuiss&. &
uidens ubi ess&. dix̃. Piectus sum a facie oculoꝵ
tuoꝵ. Ergo sicut ꝓximũ sicut frẽm nr̃m ita cõ¬
placebã. p̃stet ut fiat in nobis. Quando autem
non fit: uel hoc fiat. tanquã lugens & ꝯtristatꝰ
mus in eugłio beati qui lugent᷑: miseri qͥ rident
Aduersus me lȩtati sunt. & ouenert̃. Congrega¬
ta sunt in me flagella. & ignorauert̃. Qm̃ quȩ
ignorabã int̾rogabant me: & ipsi ignorauerunt
quẽ int̾rogarent. Temptauert̃ me & subsanna¬
uert̃ subsannatione᷑: idest irrisert̃ me. insul.¬
tauert̃ mͥ. Hoc capiti. hoc corpori. Attendite
gatos cẽ ap̃ianos: & ubicũq inuentos illusos.
cesos. occisos bestus obiectos. incensos: letatos

Expanded text:
ectus sum a facie oculorum tuorum . In ecstasi non diceret, nisi propinquaret: ecstasis enim mentis excessus est. Effudit super se animam suam, et propinquavit Deo: et per quamdam nubem, pondusque carnis rursus in terram projectus, recolens ubi fuisset, et videns ubi esset, dixit: Projectus sum a facie oculorum tuorum. Ergo, Sicut proximum, sicut fratrem nostrum, ita complacebam, praestet ut fiat in nobis. Quando autem non fit, vel hoc fiat, Tanquam lugens et contristabeati qui lugent, miseri qui rident. Adversus me laetati sunt et convenerunt: congregata sunt in me flagella, et ignoraverunt. Quoniam quae ignorabam interrogabant me, et ipsi ignoraverunt quem interrogarent. verunt me subsannatione. Id est, irriserunt me, insultaverunt mihi: hoc capiti, hoc corpori. Attendite,gatos esse Christianos, et ubicumque inventos, illusos, caesos, occisos, bestiis objectos, incensos, laetatos
Abbreviated transcription (Latin):
tem suã. idest non ex animo agunt inuenire
& odisseͥ sed quia in ipsa inquisitione dolus ẽ:
in. inuentione defensio iniquitatis erit. Cum
enĩ inuenerit iniqͥtatẽ. ecce iam manifestũ ẽ
illi qͥa iniqͥtas ẽ : noli illã facere Et ille qui
dolose agebat ut inueniret: iam inuenit &
non odit. Qͥd enĩ dicit: Quã multi hoc faci¬
unt. Et quis hoc non facit: & nũqͥd om̃s ꝑdi¬
turus ẽ ds: Aut certe hoc dicit. Si noll& illã
ds fieri ͥ uiuerent homines qui ista cõmittunt:
Uides qr dolose agebas. ad inuenienda iniqͥ¬
tatẽ tuã : Nam si non dolose sed sincerit᷑ ageres
iam inuenisses & odisses modo inuenisti & de¬
fendis. Dolose gͦ agebas cũ quereres. Uerba oris

Expanded text:
tem suam, id est, non ex animo agunt invenire tem suam, id est, non ex animo agunt invenire et odisse. Sed quia in ipsa inquisitione dolus est, in inventione defensio iniquitatis erit. Cum enim invenerit iniquitatem, ecce jam manifestum est illi, quia iniquitas est. Noli illam facere, inquis. Et ille qui dolose agebat ut inveniret, jam invenit, et non odit: quid enim dicit? Quam multi hoc faciunt, et quis hoc non facit? Et numquid omnes perditurus est Deus? Aut certe hoc dicit: Si nollet Deus illa fieri, viverent homines qui ista committunt? Vides quia dolose agebas ad inveniendam iniquitatem tuam? Nam si non dolose, sed sinceriter ageres, jam invenisses et odisses: modo invenisti et defendis: dolose ergo agebas, cum quaereres. 4. vers
Abbreviated transcription (Latin):
ligere: qm̃ dolose egit in conspectu eiꝰ. In cu¬
ius conspectu : Cuius timor non ẽ ante oculos
eius. qui dolose egitꝰ ut inueniret iniquita¬
tem suã. & odiss& Iste sic egit: ut ñ in uenir&
Sunt enĩ homines qui quasi conant᷑ querere
iniquitatẽ suã. & timent illam inuenire
quia si illam inuenerint᷑. dicit᷑ illis. recedite
ab illa. hȩc fecisti antequã scires. Iniquitatẽ
fecisti. cum esses in ignorantia. Dat ds ueniã
Modo cognouisti eã ͥ dimitte eã ut possit fa¬
cile ignorantiȩ tuȩ ueniã dare : ut libera
fronte dicas dõ. delicta iuuentutis meȩ. & ig¬
norantiȩ meȩ ne memineris : Ac illã querit.
hac timet ne inueniat illam: dolose enim
querit. Non sciebam quia peccatũ est. qͣndo
dicit homo cũ uiderit qͥa peccatũ ẽ. & desti¬
terit facere ipsum peccatũ. qđ ideo faciebat
quia ignorabat᷑. Uere sic uoluit nosse iniqͥ¬
tatem: ut inueniret & odiss&. Nunc autem
multi dolose agunt. ut inueniant iniquita¬

Expanded text:
iam dolose egit in conspectu ejus. In cujus conspectu? Cujus timor non est ante oculos ejus qui dolose egit. Ut inveniret iniquitatem suam, et odisset. Iste sic egit ut non inveniret. Sunt enim homines qui quasi conantur quaerere iniquitatem suam, et timent illam invenire; quia si illam invenerint, dicitur illis, Recedite ab illa: haec fecisti antequam scires, iniquitatem fecisti cum esses in ignorantia; dat Deus veniam: modo cognovisti eam; dimitte illam ut possit facile ignorantiae tuae venia dari, et libera fronte dicas Deo, Delicta juventutis meae et ignorantiae meae ne memineris . Hac illam quaerit, hac timet ne inveniat illam: dolose enim quaerit. Non sciebam quia peccatum est, quando dicit homo? Cum viderit quia peccatum est, et destiterit facere ipsum peccatum, quod ideo faciebat, quia ignorabat; vere sic voluit nosse iniquitatem, ut inveniret, et odisset. Nunc autem multi dolose agunt, ut inveniant iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
& de dilatione iudicii dicit᷑ peccatori. hȩc
fecisti & tacui: suspicatꝰ es iniquitatẽ qđ ero
eugłistas. qͥ loquit᷑ ꝑ nos: Quando uerũ dici¬
p̃cepto. ñ a doctrina. Hoc aut̃ iudiciũ ipsius
ne tacueris: idest quia non silebis: qͥa necesse
est ut iudices. Dñe ne discedas ame donec
ueniat iudiciũ. ne discedas a me. sic̃ ꝓmisisti:
Ecce ego uobiscũ sũ. usq in consũmationẽ scłi
Quia tribulatꝰ es. qͥa laboribus & dolorib cru¬
ciatus es: Nonne ista etiã multi mali pati¬
untur : Cui iudicio : ld̾o iustus qͥa ista pate¬
ris : Non. S quid ÷ ludicio meo. Quomͦ sequit᷑.
intende iudicio meo. Ds m̃s & dñs m̃s in causã

Expanded text:
de dilatione judicii dicitur peccatori: Haec fecisti, et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero Evangelistas, qui loquitur per nos quando verum dicipraecepto, non a doctrina. Hoc autem judicium ipsius ne tacueris: id est, quia non silebis, quia necesse est ut judices. Domine, ne discedas a me. Donec veniat judicium ne discedas a me, sicut promisisti: Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saecuQuia tribulatus es, quia laboribus et doloribus cruciatus es? Nonne ista etiam multi mali patiuntur? Cui judicio? Ideo justus, quia ista pateris? Non: sed quid? Judicio meo. Quomodo sequitur? Intende judicio meo, Deus meus et Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
uidetis: s adũsꝰ eos qͦs ñ uidetis. Adũsus pͥncipes
& potestates: & rectores mundi tenebrarũ harũ.
Cũ dicera enĩ rectores mundi. dicebat quippe
de diabolo & angelis eiꝰ. Cauendũ erat ne male
intelligerent hoĩes: & putarent a diabolo & dȩ¬
monib eiꝰ mundũ regi. S qr mundus dicitur

Expanded text:
 videtis; adversus principes et potestates et rectores mundi tenebrarum harum . Cum diceret enim rectores mundi dicebat quippe de diabolo et angelis ejus, cavendum erat ne male intelligerent homines, et putarent a diabolo et daemonibus ejus mundum regi. Sed quia mundus dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
getur. Sed cũ transierit tempꝰ ꝓbationis nr̃ȩ.
quando ñ erunt qui ꝓbent᷑ : non erunt ꝑ qͦs
ꝓbent᷑ Nũquid quia diximꝰ non erunt qui
probent᷑: non erunt ipsi : S quia iam ñ opus
toris. inuenies. De peccatore fecit ds flagellũ:
dedit ei & honorẽ. dedit ei & potestatẽ. Aliqͣn¬
do enĩ facit hoc. dat peccatori potestatem:
flagellant᷑ inde res humanȩ: emendantur
inde: peccatori illi hoc reddit᷑ quod debet᷑
& tam̃ factum ẽ de illo unde ꝓficiat pius.
unde deficiat impius. Queres locũ eius & ñ¬

Expanded text:
betur. Sed cum transierit tempus probationis nostrae, betur. Sed cum transierit tempus probationis nostrae, quando non erunt qui probentur, non erunt per quos probentur. Numquid quia diximus, Non erunt qui probentur, non erunt ipsi? Sed quia jam non opus toris, invenies. De peccatore fecit Deus flagellum, dedit ei et honorem, dedit ei et potestatem. Aliquando enim facit hoc; dat peccatori potestatem, flagellantur inde res humanae, emendantur inde pii. Peccatori illi hoc reddetur quod debetur: et tamen factum est de illo unde proficiat pius, unde deficiat impius. Quaeres locum e
Abbreviated transcription (Latin):
num qui paratus ẽ diabolo & angelis eiꝰ:S for¬
te missi in ignẽ illũ non erunt. & consũment᷑ ⁊
F illis dicetur ite in ignẽ eternũ: qͥa noñ
futuris ñ ess& ȩternus: Et tam̃ quid illic futu¬
rũ sit eis. utrũ omnino consuptio an dolor &
cruciatus: ñ tacuit dñs dicens. Ibi erit ploratus
& stridor dentiũ. Quomͦ ergo plorabt̃ & stride¬
bunt dentib si non erunt: Quomodo gͦ adhuc
pusillũ & ñ erit peccator: nisi quomodo in
sequenti uersu exposuit. & queres locũ eius
& ñ inuenies. Quid ẽ locũ eius: Usum eiꝰ hab&e
enũ aliquẽ usum peccator : Hab&. Hic utitur
illo ds ad ꝓbandũ iustũꝰ quomͦ usus ÷ diabolo
ad ꝓbandũ iob quomͦ usus est uida ad traden¬
dũ xp̃m. Est ergo in hac uita quod agat᷑ de¬
peccatore. hic est ergo locus eius: quomodo ẽ
in fornace aurificis locus paleȩ. Ardet palea.
& aurũ purgat᷑ : Sic sȩuit impius ut iustꝰ pur¬

Expanded text:
num, qui paratus est diabolo et angelis ejus ? Sed fornum, qui paratus est diabolo et angelis ejus ? Sed forte missi in ignem illum non erunt, et consumentur. Non illis diceretur, Ite in ignem aeternum; quia non futuris non esset aeternus. Et tamen quid illic futurum sit eis, utrum omnino consumptio, an dolor et cruciatus, non tacuit Dominus dicens: Ibi erit ploratus et stridor dentium . Quomodo ergo plorabunt et stridebunt dentibus, si non erunt? Quomodo ergo hic Adhuc pusillum, et non erit peccator, nisi quomodo in sequenti versu exposuit, Et quaeres locum ejus, et non invenies? Quid est, locum ejus? Usum ejus. Habet enim aliquem usum peccator? Habet. ille Deus ad probandum justum, quomodo usus est diabolo ad probandum Job : quomodo est usus Juda, ad tradendum Christum . Est ergo in hac peccatore. Hic est ergo locus ejus, quomodo est in fornace aurificis locus paleae. Ardet palea, ut aurum purgetur: sic saevit impius, ut justus pro
Abbreviated transcription (Latin):
Quis nescit : Sed iam poteris ibi ẽẽ. ubi illũ
quonda ulcerosũ pauꝑem diues ille suꝑb &ste¬
rilis. in medus suis torm̃tis uidit longe requi¬
escentẽ. In illa requie positus certe securus ex¬
pectas iudicu diem. quando recipias & corpus
quando immuteris ut angelo ęqueris. Ergo
quantũ est qđ festinamꝰ & dicimꝰ quando erit.
tardum erit: hoc dicturi filii nr̃i. & hoc dic¬
turi nepotes nr̃i. Et cum singuli quiq sibi suc¬
cedentes hȩc dicturi sunt. sic transit qđ adhuc
pusillũ futurũ ẽ: quẽad mođu transut totum
qđ iam p̃teritũ est. O infirme. adhuc pusillũ
& non erit peccatorͥ & queres locũ eiꝰ & non
ad nullos usus ẽẽ poterit. Si enĩ om̃ino non
erit. nec torquebit᷑. lam gͦ securitas data est
peccatori ut dicat. faciã quicqͥd uoloꝰ quã diu
uiuo. postea non ero: Nerit qui doleat. non
erit qui torqueat᷑. Et ubi est ite in ignẽ ȩter.¬

Expanded text:
quis nescit? Sed jam poteris ibi esse, ubi illum quis nescit? Sed jam poteris ibi esse, ubi illum quondam ulcerosum pauperem, dives ille superbus et sterilis in mediis suis tormentis vidit a longe requiescentem . In illa requie positus, certe securus exspectas judici diem, quando recipias et corpus, quando immuteris, ut angelo aequeris. Ergo quantum est quod festinamus, et dicimus: Quando erit? Tardum erit? Hoc dicturi filii nostri, et hoc dicturi nepotes nostri: et cum singuli quique sibi succedentes haec dicturi sunt, sic transit quod adhuc pusillum futurum est, quemadmodum transiit totum quod jam praeteritum est. O infirme! Adhuc pusillum, et non erit peccator. 11. Et quaeres locum ejus, et non ad nullos usus esse poterit. Si enim omnino non erit, nec torquebitur: jam ergo securitas data est peccatori, ut dicat: Faciam quidquid volo quamdiu vivo, postea non ero. Non erit qui doleat, non erit qui torqueatur? Et ubi est, Ite in ignem aeter
Abbreviated transcription (Latin):
erit peccator. Recole annos ab adam usq in hodi¬
ernũ diem: curre scripturas. Heri pene adam¬
ille de paradyso lapsus est: tot scła emensa euo¬
luta sunt. Ubi sunt p̃terita tp̃ra : Sic paucaquȩ
restant. utiq transibt̃. Si toto illo tp̃re uiueres
ex quo adam de paradyso dimissus est usq in
hodiernũ diem:. certe uideres uitã tuã ñ fuisse
diuturnã. quȩ sic auolass&. Unius aut̃ cuiusq
hominis uita quanta est: Adde quantos lib& an¬
nos. duc longissimã senectutẽ. quid ẽ : non ne
aura ẽ matutina : Ergo longe sit dies iudicii.
quando erit retributio iniustoꝵ & iustorũ:
Tuus certe ultimꝰ dies longe abesse ñ potest:
ad hunc te p̃para. Qualis enĩ exieris de hac ui¬
ta: talis redderis illi uitȩ. Post uitã istã paruã
nondũ eris: ubi erunt scĩ quib dicet᷑ uenite
benedicti patris mei. ꝑcipite regnũ: qđ uobis
paratũ est ab initio mundi. Nondũ ibi eris

Expanded text:
Recole annos ab Adam usque in hodiRecole annos ab Adam usque in hodiernum diem, percurre Scripturas: heri pene ille de paradiso lapsus est. Tot saecula emensa et evoluta sunt. Ubi sunt praeterita tempora? Sic pauca quae restant, utique transibunt. Si toto illo tempore viveres, ex quo Adam de paradiso dimissus est usque in hodiernum diem; certe videres vitam tuam non fuisse diuturnam, quae sic avolasset. Unius autem cujusque hominis vita quanta est? Adde quantoslibet annos, duc longissimam senectutem, quid est? Nonne aura est matutina? Ergo longe sit dies judicii, quando erit retributio injustorum et justorum: tuus certe dies ultimus longe abesse non potest. Ad hunc te praepara. Qualis enim exieris de hac vita, talis redderis illi vitae. Post vitam istam parvam nondum eris ubi erunt sancti, quibus dicetur: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Nondum ibi eris,
Abbreviated transcription (Latin):
lentẽ: sed utiq ommipotentẽ. Sustinentes aut̃
dñm. ipsi hereditate possidebt̃ t̾ram. Quã terrã
nisi illã ierłm. cuiꝰ amore qui exardesc& ꝑueni
sustinebo : festinas. cito erit. quod tibi diu est
Infirmitas facit diu uidere. quod cito ẽ. Quo¬
modo inueniunt᷑ desideria egrotoꝵ : Nichil tã¬
diii. quam ut calix sitienti temꝑet᷑. Utiq festi¬
natur a suis. ne forte offendat᷑ infirmꝰ. Quando
fiet: Quando coquet᷑. quando dabit : celeritas
est in illis qui tibi seruiunt: sed infirmitas tua
diut᷑nũ putat quod cito agit᷑ Ergo uidete
medicũ nr̃m blandientẽ infirmo: dicenti quã¬
diu durabo. Quã diu erit. & adhuc pusillũ. &
non erit peccator. Int̃ peccatores certe gemis
de peccatore gemis: pusillũ & non erit. Ne for¬
te quia tibi dixi sustinentes aut̃ dñm. ipsi here¬
ditate possidebunt terrãͥ ne sustinentiã istam
longissimã putes. modicũ sustine: sine fine as¬
cipies qđ sustines Adhuc pusillũ modicũ. & ñ¬

Expanded text:
tentem. Sustinentes autem Dominum, ipsi haereditate possidebunt terram. Quam terram, nisi illam Jerusalem, cujus amore qui exardescit, perveniesustinebo? Festinas: cito erit quod tibi diu est. Infirmitas facit diu videri quod cito est. Quomodo inveniuntur desideria aegrotorum? Nihil tamdiu, quam ut calix sitienti temperetur. Utique festinatur a suis, ne forte offendatur infirmus. Quando fiet? quando coquetur? quando dabitur? Celeritas est in illis qui tibi serviunt, sed infirmitas tua diuturnum putat quod cito agitur. Ergo videte medicum nostrum blandientem infirmo dicenti: Quamdiu durabo? quamdiu erit? Et adhuc pusillum, et non erit peccator. Inter peccatores certe gemis, de peccatore gemis: pusillum, et non erit. Ne forte, quia tibi dixi, Sustinentes autem Dominum, ipsi haereditate possidebunt terram, ne sustinentiam istam longissimam putes; modicum sustine, sine fine accipies quod sustines. Adhuc pusillum: modicum.
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. Inde est illud Temptat uos dñs ds̃ ur:¬
ut sciat si diligitis eũ Dabis enĩ ꝓfecto dño
dõ nr̃o. do summo. do uero magnã ignoran.¬
tiam. qđ utiq sacrilegũ esse intelliges. si sic
acceperis tẽptat uos dñs ut sciat. tamquam
ipse de nr̃a tẽptatione concipiat scientiam:
in quo erat ante ignorantia. S quid ẽ tẽp¬
tat uos ut sciat : tẽptat uos ut scire uos faciat.
Accipite gͦ a ꝯtrario regulã intelligentiȩ. ut
quẽ admodũ cũ dm̃ audistis dicere cognoui. in¬
telligitis cognoscere uos feciͥ sic & cũ audistis
de filio hominis id est de xp̃o dici quod illũ di¬
em nesciat: intelligite dici qđ nescire faciat
Qͥa ẽ aut̃ nescire faciat : occultet ut nesciat᷑:
quod uobis prodi ñ ꝓdest. hoc ẽ qđ dixi magi¬
strũ bonũ nosse quid ꝓdat nosse quid tegat:
sicut queda eũ legimus distulisse. Unde intelli¬
gimus ñ omĩa ꝓmenda ẽẽ que caꝑe ñ possunt.

Expanded text:
ciat. Inde est illud: Tentat vos Dominus ciat. Inde est illud: Tentat vos Dominus abis enim profecto Domino Deo nostro. Deo summo, Deo vero magnam ignorantiam, quod utique sacrilegum esse intelliges, si sic acceperis, Tentat vos Dominus ut sciat, tanquam ipse de nostra tentatione concipiat scientiam, in quo erat ante ignorantia. Sed quid est, Tentat vos, ut sciat? Tentat vos, ut scire vos faciat. Accipite ergo a contrario regulam intelligentiae; et quemadmodum cum Deum auditis dicere, Cognovi, intelligitis, Cognoscere vos feci: sic et cum auditis de Filio hominis, id est de Christo dici quod illum diem nesciat, intelligite dici quod nescire faciat. Quid est autem, nescire faciat? Occultet, ut nesciatur quod nobis prodi non prodest. Hoc est quod dixi, magistrum bonum nosse quid prodat, nosse quid legat: sicut quaedam eum legimus distulisse. Unde intelligimus non omnia promenda esse, quae capere non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ se tẽptatione tamquã int̾rogatꝰ agnoscit᷑.
sicut petrus quas uires haberet fides eiꝰ utiq
nesciebat: quando dixit dño. tecũ sum usq
ad mortẽ: dñs aut̃ qui nouerat eũ. p̃dixit
ubi deficeret᷑ : renuncians illi infirmitatẽ eiꝰ
tamquã tacta uena cordis eiꝰ. Proinde petrus
qui ante tẽptationẽ prȩsũpsit de se: in tẽpta.¬
tione didicit se. Sic ergo non absurde sentimꝰ
& patrẽ nr̃m abraham cognouisse uires fidei
suȩ. ubi iussus immolare unicũ filiũ. non
dubitauit.: nec trepidauit ei offerre qui de¬
derat: quia quẽ admodũ nesciuit unde da-¬
turus erat nondũ natum: sic credidit posse
reparare immolatũ. Dix̃ gͦ ds. nc̃ cognoui.
quod intelligimꝰ nunc cognoscere te feci
Scđm locutiones quas cõmendauimꝰ. pigrũ
frigus qđ pigros faciat: & lȩtum diem quod
lȩtos faciat: sic cognoscens qđ cognoscentes fa¬

Expanded text:
enim se tentatione tanqenim se tentatione tanqides ejus utique nesciebat, quando dixit Domino: Tecum sum usque ad mortem. Dominus autem qui noverat eum, praedixit ubi deficeret, praenuntians illi infirmitatem ejus, tanquam tacta vena cordis ejus . Proinde Petrus, qui ante tentationem praesumpsit de se, in tentatione didicit se. Sic ergo non absurde sentimus et patrem nostrum Abraham cognovisse vires fidei suae, ubi jussus immolare unicum filium suum, non dubitavit nec trepidavit ei offerre qui dederat; quia quemadmodum nescivit unde daturus erat nondum natum, sic credidit posse reparare immolatum. Dixit ergo Deus, Nunc cognovi: quod intelligimus. Nunc cognoscere te feci: secundum locutiones quas commendavimus, Pigrum frigus, quod pigros faciat; et laetum diem, quod laetos faciat: sic cognoscens, quod cognoscentes fa
Abbreviated transcription (Latin):
filius eiꝰ. uerbũ eius. S quia nobis scire ñ
proderat qđ quidẽ ille nouerat qui nos do¬
cere uenerat. non tam̃ hoc quod nob̃ nosse
ñ ꝓderat: non solum sicut magister aliqͥd
docuit. sed sicut magister aliquid ñ totũ
Tamquã magister eñi sciebatꝰ & docere quod ꝓ¬
derat. & non docere qđ oberat. Sic aut̃ quoda
genere locutionis nescire filius dicit᷑ qđ non
doc&. idõ nescire dicit᷑ qđ nescire nos facit: quo¬
diem quia tristes nos facit. & frigus pigrum
quia pigros nos facit:. Quomͦ contradicitur a
dño nunc oognoui. dictũ est abrahȩ. nunc
cognoui qm̃ timeas dm̃. Hoc ds nouerat. & an.¬
te illam ꝓbationẽ. Nam illa ꝓbatio ido facta
est. ut nos nossemus qđ ds iam nouerat: & ꝓpt
nos docendos conscriberet᷑: qđ ante docum̃tũ
ille nouerat. Et fortasse & ipse abrahã ñdũ
nouerat: quas uires haberet fides eiꝰ. Unꝰqͥsq

Expanded text:
Filius ejus, Verbum ejus. Sed quia nobis scire non Filius ejus, Verbum ejus. Sed quia nobis scire non proderat, quod quidem ille noverat, qui nos docere venerat, non tamen hoc quod nobis nosse non proderat; non solum sicut magister aliquid docuit, sed sicut magister aliquid non docuit. Tanquam enim magister sciebat et docere quod proderat, et non docere quod oberat. Sic autem quodam genere locutionis nescire Filius dicitur quod non docet: id est, nescire dicitur quod nescire nos facit, quo facit; et tristem diem, quia tristes nos facit; et frigus pigrum, quia pigros nos facit. Quomodo contra dicitur a Domino: Nunc cognovi. Dictum est Abrahae: Nunc cognovi quod timeas tu Deum . Hoc Deus noverat et ante illam probationem. Nam illa probatio ideo facta est, ut nos nossemus quod Deus jam noverat, et propter nos docendos conscriberetur, quod ante documentum ille noverat: et fortasse et ipse Abraham nondum noverat quas vires haberet fides ejus: unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
mus: finiuimꝰ psalmũ: Transiuit tediũ &
gratu labimur. quia psalmus totus expositꝰ
est. In medio iam timens ne onerarẽ uos
dimissurus eram. Cogitaui quia intentio
nr̃a p̃cederetur. & non sic crederet᷑ ad dimi¬
diũ. quomodo excusaremꝰ totũ: & malui
uobis grauis esse. quã in re imꝑfecta reli.¬
quias seruare. debetur aut̃ uobis etiam
crastinus sermo. Orate pro nobis ut ualea.¬
mus exhibere: & afferte fauces esurientes.
ouissimus dies t̃ribilit̾ uenturus audit᷑.
eis qui securi esse bene uiuendo nolunt:
& male iiuere diu uolunt Utilit̾ aut̃ ds
latere uoluit illum diem: ut semꝑ sit para¬
tũ cor ad expectandũ qđ esse uenturũ scit:
& quando uenturũ sit nescit. Quia uero dñs
in magisterio eius non erat. ut ꝑ eũ sciret᷑
a nobis: Neq enĩ aliquid scit pater qđ filius
nescit. cũ ipsa scientia patris illa sit. quae
sapientia est eius. Est aut̃ sapientia eius.

Expanded text:
mus, finivimus Psalmum, transivit taedium, et mus, finivimus Psalmum, transivit taedium, et gratulabimur, quia Psalmus totus expositus est. In medio jam timens ne onerarem vos, dimissurus eram: sed cogitavi quia intentio nostra praecideretur, et non sic rediretur ad dimidium, quomodo si excurreremus totum; et malui vobis gravis esse, quam re imperfecta reliquias servare. Debetur enim vobis etiam crastinus sermo: orate pro nobis ut valeamus exhibere, et afferte fauces esurientes Novissimus dies terribiliter venturus auditur eis qui securi esse bene vivendo nolunt, et male vivere diu volunt. Utiliter autem Deus latere voluit illum diem, ut semper sit paratum cor ad exspectandum quod esse venturum scit, et quando venturum sit nescit: Quia vero Dominin magisterio ejus non erat ut per eum sciretur a nobis. Neque enim aliquid scit Pater quod Filius nescit: cum ipsa scientia Patris illa sit, quae sapientia ejus est: est autem sapientia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
discessit. Pedem ipsius. effectũ ipsius dixit.
Non ueniat mͥ pes suꝑbiȩ. nec manꝰ peccato¬
ris moueat me: idest oꝑa peccatoris non
dẽmoueãt meͣ ut imitari illos uelim. Quare
aut̃ contra suꝑbiã hoc dicit : lbi cecidert̃
qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. Qui modo iniqui
uabit caput: & tu eiꝰ calcaneũ Serpens ob¬
seruat quando tibi ueniat pes suꝑbiȩ. qͣn¬
do labaris. ut deiciat. Tu aut̃ caput eius ob.¬
serua. Iniciũ omnis peccati suꝑbia: Ibiceride.¬
runt qui oꝑant᷑ iniquitatẽ: excpulsi sunt nec
potuert̃ stare Prior ille qui in ueritate ñ
stetit: deinde ꝑ eũ illi. quos dimisit ds de
paradyso Unde ille humilis qui non sedicit
dignũ soluere corrigiã calciam̃ti. non est
expulsus. sed stat & audit eũ. & gaudio gau¬
det ꝓpt̾ uocem sponsi. non ꝓpt̾ suãͥ ne ueni.¬
at ei pessuꝑbiȩ. & expellat᷑ nec possit stare
Et si cum labore aliquib ur̃m tedio fueri.¬

Expanded text:
discessit: pedem ipsius, affectum ipsius dixit. discessit: pedem ipsius, affectum ipsius dixit. Non veniat mihi pes superbiae; et manus peccatoris non moveat me: id est, opera peccatoris non me dimoveant a te, ut imitari illa velim. Quare autem contra superbiam hoc dicit, Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem? Quia qui modo iniqui vabit caput, et tu ejus calcaneum . Serpens observat quando tibi veniat pes superbiae, quando labaris, ut dejiciat; tu autem caput ejus observa: initium omnis peccati superbia . Ibi ceciderunt qui operantur iniquitatem: expulsi sunt, nec potuerunt stare: prior ille qui in veritate non stetit, deinde per eum illi quos dimisit Deus de paradiso. Unde ille humilis qui non se dicit dignum solvere corrigiam calceamenti, non est expulsus, sed stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi , et non propter suam, ne veniat ei pes superbiae, et expellatur, nec possit stare. 19. Et si cum labore aliquibus vestrum taedio fueri
Abbreviated transcription (Latin):
Humilis fierł in do. & ñ ualde cures quid tibi
dicat᷑. hinc ẽ quod alibi dicit᷑ Ab occultis
meis munda me dñe: & ab alienis parce ser-¬
uo tuo. Quid ẽ ab occultis meis: Ñ ueniat
mͥ pes suꝑbiȩ. Qͥd ẽ & ab alienis parce seruo
tuo: neq manus peccatoꝵ moueat me. Ser¬
ua quod intus est: & non timebis foris. Qua.
ibi inqͥt cecidert̃ om̃s qui oꝑant᷑ iniqͥtatẽ
Ut uenirent ad illam abyssum. de qua dic¬
tum est. iudicia tua sicut multa abyssus
ut ad illud ꝓfundu ꝑuenirent: ubi peccator
in pedes suꝑbiȩ. Audite pedẽ suꝑbiȩ. Qui cũ
cognouissent dm̃. non sicut dm̃ glorificaue¬
runt. Uenit illis gͦ pessuꝑbiȩ. Unde uenert̃
in ꝓfundũ : tradidit illos ds in concupiscen¬
tias cordis eoꝵ facere quȩ ñ conueniunt. Ra-¬
dicem peccati. & caput peccati: timuit qui
dixit. Nueniat mͥ pessuꝑbiȩ. Quare illum
pedẽ dix̃: Quia suꝑbiendo dm̃ deseruit: &

Expanded text:
Humilis figere in Deo, et non valde cures quid tibi Humilis figere in Deo, et non valde cures quid tibi dicatur. Hinc est quod alibi dicitur: Ab occultis meis munda me, et ab alienis parce servo tuobiae. Quid est, Et ab alienis parce servo tuo? Neque manus peccatoris moveat me. Serva quod intus est, et non timebis foris. 18. Ibi ceciderunt omnes qui operantur iniquitatem; ut venirent ad illam abyssum. de qua dictum est, Judicia tua sicut abyssus multa; ut ad illud profundum pervenirent, ubi peccatoreIn pede superbiae. Audite pedem superbiae: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt. Venit ergo illis pes superbiae, undTradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum, facere quae non conveniunt . Radicem peccati, et caput peccati timuit qui dixit: Non veniat mihi pes superbiae. Quare illum pedem dixit? Quia superbiendo Deum deseruit, et
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dixit. Qđ si diceret. uerũ diceret. Sed
non erat tẽpus ut hoc diceret: nenon ueri¬
tatẽ p̃dicare. sed maledictũ reddere uide¬
retur. dimisit qđ audiuit quasi ñ audiss&
Medicus enĩ erat: & freneticũ curare uene¬
rat. Quomͦ niedicus ñ curat quicqͥd audiat
a frenetico. sed quomͦ conualescat & fiat sa¬
nus freneticus. nec si & pugnũ ab illo accipi¬
at curat. Ille illi facit noua uulnera: ille
ueterem febrem sanat. Sic & dñs ad egro¬
tũ uenit. ad freneticũ uenit quicqͥd audiret
quicqͥd passus ess& contẽneret. hoc ipso eos do¬
cens humilitatẽ. ut humilitate docti sanaren¬
tur a suꝑbia. de qua iste liberari dep̃cat᷑ di¬
cens. N ueniat mͥ pes suꝑbiȩ. Et manꝰ pecca¬
torũ non moueat me. Si enĩ uenit pes suꝑ.¬
biȩ : mouet manꝰ peccatoris. Iuȩ ẽ manꝰ pec¬
catoris : Male suadentis oꝑatio. factus es enĩ¬
suꝑbus. cito te corrũpit. qui male suadet

Expanded text:
hoc dixit, quod si diceret, verum diceret; sed hoc dixit, quod si diceret, verum diceret; sed non erat tempus ut hoc diceret, ne non veritatem praedicare, sed maledictum reddere videretur. Dimisit quod audivit, quasi non audisset. Medicus enim erat, et phreneticum curare venerat. Quomodo medicus non curat quidquid audiat a phrenetico, sed quomodo convalescat et fiat sanus phreneticus; nec si et pugnum ab illo accipiat curat; ille illi facit nova vulnera, ille veterem febrem sanat: sic et Dominus ad aegrotum venit, ad phreneticum venit, ut quidquid audiret, quidquid passus esset contemneret, hoc ipso eos docens humilitatem, ut humilitate docti, sanarentur a superbia; de qua iste liberari deprecatur dicens: Non veniat mihi pes superbiae; et manus peccatoris non moveat me. Si enim venerit pes superbiae, movet manus peccatoris. Quae est manus peccatoris? Male suadentis operatio. Factus es superbus? Cito te corrumpit, qui male suadet.
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ pes suꝑbiȩ. Certe iam dic̃. sub umbraculo
alarũ eius sꝑabunt filii hominũ: & inebria¬
bunt᷑ ab ubertate domꝰ tuȩ. Cum cȩperit qͥsq
isto fonte uberius irrigari: caueat ne suꝑbi¬
at. Non enĩ erat adȩ primo homini. sed ue¬
nit illi pes suꝑbie: & mouit illũ manꝰ pecca¬
toris. idest. manꝰ diabolĩ suꝑbi. Quomͦ ille qui
illũ sedurit dixxit. ponã sedem meã ad aqui.¬
lonẽ: sic illi ꝑsuasit. gustate & eritis sicut dii.
Suꝑbia gͦ lapsi sumus. ut ad istã mortalitatẽ
ꝑueniremꝰ: & quia nos suꝑbia uulnerauerat.
humilitas sanos fecit Uenit humilis ds: ut¬
a tanto suꝑbiȩ uulnere curaret hominẽ
Uenit. qr uerbũ caro factũ est. & habitauit
in nob̾ Comp̃hensus est. a iudȩis insultatũ
est ei. Audistis cũ eugłm legeret᷑ qͥd dixert̃.
& cui dixert̃. demoniũ habes. &e ille non dix̃
demoniũ habetis uos: quia uos in peccatis ue¬
stris estis. & diabolus possidet corda ur̃a. Non

Expanded text:
mihi pes superbiae. Certe jam dixit, Sub umbraculo alarum tuarum sperabunt filii hominum, et inebriabuntur ab ubertate domus tuae. Cum coeperit quisque isto fonte uberius irrigari, caveat ne superbiat. Non enim deerat Adae primo homini: sed venit illi pes superbiae, et movit illum manus peccatoris, id est manus diaboli superba. Quomodo ille qui eum seduxit, dixit. Ponam sedem meam ad Aquilonem : sic illi persuasit, Gustate, et eritis sicut dii . Superbia ergo lapsi sumus, ut ad istam mortalitatem perveniremus. Et quia nos superbia vulneraverat, humilitas facit sanos. Venit humilis Dhominem. Venit, quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Comprehensus est a Judaeis, insultatum est ei. Audistis cum Evangelium legeretur, quid dixerunt, et cui dixerunt, Daemonium habes : et ille non dixit, Daemonium habetis vos, quia vos in peccatis vestris estis, et diabolus possidet corda vestra. Non
Abbreviated transcription (Latin):
do. non noui uos. idest ñ coaptamini corpori
meoꝰ non heretis regulis meis. Uitia estis: ego
aut̃ ars ipsa sum quȩ ñ habae uitiũ: & in qua
quisq ñ discit. nisi ñ facere uitiũ. Insurgentes
testes iniqui: quȩ ignorabã. in t̾̃rogabant me
Quid sic ignorabat xp̃c quã blasphemare: hinc
int̾rogabatur a ꝑsecutoribꝰ: & qr uerũ dixit.
blasphemasse iudicatꝰ ẽ. S a quibus : De quib
sequitur. Retribuebant mͥ mala ꝓbonis: ste.¬
rilitatẽ animȩ meȩ. Ego attuli fecunditatẽ:
ipsi retͥbuebant sterilitatẽ. Ego uitã. ipsi mor.¬
tẽ: ego honorẽ. ipsi ꝯtumelias: ego medicinã.
ipsi uulnera Et in his omnibꝰ. quȩ retribue¬
bant: utiq sterilitas erat. Hanc sterilitatem
in arbore maledix̃: ubi fructũ cũ quereret
ñ inuenit. folia erant. & fructus non erat.
Uerba erant: & facta ñ erant. uide in uerbis
numerositatẽ: & in factis sterilitatẽ. Qui p̃di¬

Expanded text:
do, Non novi vos: id est, non coaptamini corpori do, Non novi vos: id est, non coaptamini corpori meo, non haeretis regulis meis: vitia estis; ego autem ars ipsa sum quae non habet vitium, et in qua quisque non discit nisi non facere vitium. Insurgentes testes iniqui, quae ignorabam interrogabant me. Quid sic ignorabat Christus, quam blasphemare? Hinc interrogabatur a persecutoribus, et quia verum dixit, blasphemasse judicatus est . Sed a quibus? De quibus sequitur, Retribuebant mihi mala pro bonis, et sterilitatem animae meae. Ego attuli fecunditatem, ipsi retribuebant sterilitatem; ego vitam, ipsi mortem; ego honorem, ipsi contumelias: ego medicinam, ipsi vulnera; et in his omnibus quae retribuebant, utique sterilitas erat. Hanc sterilitatem in arbore maledixit, ubi fructum cum quaereret non invenit . Folia erant, et fructus non erant: verba erant, et facta non erant. Vide in verbis numerositatem, et in factis sterilitatem: Qui praedi
Abbreviated transcription (Latin):
diane: cũ dicis de aliquo Non nouit stare. hoc
ẽ qr ñ stat: & ñ nouit benefacere: qr ñ bene facit
N nouit male facere: qr ñ male facit. Qđ alienũ
ẽ ab oꝑe: alienũ ẽ a conscientia. Qͦd alienũ est a
conscientia: alienũ uidet᷑ & ascientia: Et dicit᷑¬
nesciuit. quomͦ ars ñ nouit uitiaꝰ & tam̃ ꝑ ar¬
tẽ cognita diidicant᷑. Hoo gͦ nob̾ caput nr̃m
int̾rogantibus. ex ipsius eugłi sui ueritate res¬
pondet: cũ dixerimus. Dñe qͥd ignorabas: Quid
tu potiusti int̾rogare qđ nesciebas: Respondet
Iniqͥtates ignorabã: de iniqͥtatib int̾rogabar.
habes in eugłio.Si ñ me credis ignorare iniqui¬
tates. quia & ipsos iniquos ignoro qͥb in fine
dicturus sum ñ noui uos: recedite a me qui
oꝑamini iniquitatẽ. Nũqͥd ñ nouerat quos
dãpnabat : Aut potest iuste danare. nisi bonus
cognitor : & tam̃ bonꝰ cognitor ñ ẽ m̃titꝰ dicen¬

Expanded text:
dianae, cum dicis de aliquo, Non novit stare, hoc dianae, cum dicis de aliquo, Non novit stare, hoc est, quia non stat: et, Non novit benefacere, quia non benefacit. Non novit malefacere, quia non malefacit. Quod alienum est ab opere, alienum est a conscientia: quod alienum est a conscientia, alienum videtescire, quomodo ars non novit vitia; et tamen per artem cognita dijudicantur. Hoc ergo nobis caput nostrum interrogantibus ex ipsius Evangelii sui veritate respondet, cum dixerimus, Domine, quid ignorabas? quid tu potuisti interrogari quod nesciebas? Respondet: Iniquitates ignorabam, de iniquitatibus interrogabar. Habes in Evangelio, si non me credis ignorare iniquitates, quia et ipsos iniquos ignoro, quibus in fine dicturus sum: Non novi vos, recedite a me qui operamini iniquitatem . Numquid non noverat quos damnabat? aut potest juste damnare, nisi bonus cognitor? Et tamen bonus cognitor non est mentitus, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
tertio: hoc in nr̃o in fine scłi. Spes resurrecti.¬
onis nr̃e differt᷑: nũqͥd aufertur: Cognoscamꝰ
impioꝵ. Uoces enĩ sunt corporis: ꝑsecutionem
angustiasq & tẽptationes in hoc scło patientis
Sed qm multi hic patiunt᷑. & ꝓ peccatis & pro
scelerib suis: magna uigilantia discernenda
est causa non pęna. Sceleratus enĩ potest ha-¬
bere martyris similẽ pęnã: sed tam̃ dissimilẽ
causam. Tres erant in cruce. Unus saluator.
alt̃ saluandus: alius damnandus: omnium
par pęna. sed impar causa. Dicat gͦ caput
piti nr̃o. Dñe qͥd ignorabas: Itane tu aliquid
ignorabas : Nonne & int̾rogantiũ corda nõ¬
ueras: Ñne eoꝵ dolos ante ꝓspexeras: Nne in eoꝵ
manꝰ te sciens dederas: Nne ut ab eis patereris
ueneras : Qͥd gͦ ignorabas : ignorabat peccatum.
Et hoc ignorabat: ñ quasi ñ iudicando sed non
cõmittendo. Sunt huiꝰ modi locutiones etiã coti¬

Expanded text:
tertio, hoc in nostro in fine saeculi. Spes resurrectitertio, hoc in nostro in fine saeculi. Spes resurrectionis nostrae differtur, numquid aufertur? Cognoscamusimpiorum. Voces sunt enim corporis persecutionem angustiasque et tentationes in hoc saeculo patientis. Sed quoniam multi hic patiuntur, et pro peccatis et pro sceleribus suis; magna vigilantia discernenda est causa, non poena. Sceleratus enim potest habere martyris similem poenam, sed tamen dissimilem causam. Tres erant in cruce , unus Salvator, alius salvandus, alius damnandus: omnium par poena, sed impar causa. 2. vers. 11, 1piti nostro: Domine, quid ignorabas? Itane tu aliquid ignorabas? Nonne et interrogantium corda noveras? nonne eorum dolos ante prospexeras? nonne in eorum manus te sciens dederas? nonne ut ab eis patereris veneras? Quid ergo ignorabas? Ignorabat peccatum: et hoc peccatum ignorabat, non quasi non judicando, sed non committendo. Sunt hujusmodi locutiones etiam quoti
Abbreviated transcription (Latin):
d reliqua psalmi intendamꝰ de eodem psalmo
telligendi. & de fructu beneagendi dep̃cemur.
Quousq ext̃no die disputatũ sit. credo me me¬
minisse caritatẽ urãm ex ipso loco hodie sumimꝰ
cet capitis & corporis. xp̃i cũ audis. noli sponsum
ab sponsa separare: & intellige magnũ illud sa¬
cram̃tũ. erunt duo in carne una. Si duo in
carne una. quare non & in uoce una : Non enĩ
temptationes caput hic ꝑtulit & corpus ñ ꝑfert:
aut uero fit causa patiendi capiti. nisi ut corpo¬
ri p̃beret exemplũ: Dñs enĩ uoluntate passus ẽ.
ñ necessitate. Ille miseratione: nos oditione. Pro¬
inde illius uoluntaria passio. nr̃a ẽ necessaria
c̃solatio. ut quando talia forte ꝑpetim᷑. intuea
nobis. Si ille. quid nos : & quẽadmodũ ille. ita
& nos. Quantũ lib& eñi sȩuierit inimicus: usq
ad mortẽ corporis accedere potuit. Qͦd corpus.
nec ipsum extinguere potuit in dño: quia ter¬
tio die resurrexit. Quod in illo factũ est die

Expanded text:
d reliqua Psalmi intendamus animum, Dominumndi, et de fructu bene agendi deprecemur. Quo usque hesterno die disputatum sit, credo meminisse Charitatem Vestram: ex ipso loco hodie sumamus  Christi. Christum cum audis, noli sponsum a sponsa separare, et intellige magnum illud sacramentum: Erunt duo in carne una . Si duo in carne una, quare non et in voce una? Non enim tentationes caput hic pertulit, et corpus non perfert: aut vero fuit causa patiendi capiti, nisi ut corpori praeberet exemplum. Dominus enim voluntate passus est, nos necessitate: ille miseratione, nos conditione. Proinde illius voluntaria passio, nostra est necessaria consolatio; ut quando talia forte perpetimur, intueamnobis: Si ille, quid nos? Et quemadmodum ille, ita et nos. Quantumlibet enim saevierit inimicus, usque ad mortem corporis accedere potuit: quod corpus nec ipsum exstinguere potuit in Domino, quia tertio die resurrexit. Quod in illo factum est die
Abbreviated transcription (Latin):
dicent. dñe qͥs similis tibi Fruens in opẽ de
manu fortioris eiꝰ: & egenũ & pauꝑem adiri¬
pientib eũ. Hucusq psalmꝰ lectus ẽ hodie:
hucusq tractatus est. Ne in fastidiũ ueniant
quȩ dicta sunt. dum uolumꝰ & alia dicere: suf¬
ficiant gͦ hodie hȩc. Eruens inopem. de manu
fortioris eius. Quis eruens. nisi qͥ manu fortis
est: Iue dauid eruet inopem. de manu forti¬
oris eius. fortior enĩ fuerat diabolus ad tenen¬
dũ te: quia ipse uicit. cui consensisti. S quid
fecit manu fortis: Nemo intrat in domũ for¬
tis ut uasa eiꝰ diripiat: nisi prius alligauerit
fortẽ. Potestate sua sacratissima magnificentis¬
sima: alligauit diabolũ effundendo frameã
ad ꝯcludendũ eũ Ut eruat inopem & egenũ
cui ñ erat adiutor. Quis eñi adiutor tibi. nisi¬
dñs cui dicis. dñe ad iutor m̃s. & redemptor m̃s:
Si de tuis uirib prȩsumere uolueris: inde ca¬

Expanded text:
dicent: Domine, quis similis tibi? 15. Eruens inopem de dicent: Domine, quis similis tibi? 15. Eruens inopem de manu fortiorum ejus, egenum et pauperem a diripientibus eum. Huc usque Psalmus lectus est hodie, huc usque tractandus est; ne in fastidium veniant quae dicta sunt, dum volumus et alia dicere. Sufficiant ergo hodie haec: Eruens inopem de manu fortiorum ejus. Quis eruens, nisi qui manu fortis est? Ille David cruet inopem de manu fortiorum ejus. Fortior enim fuerat diabolus ad tenendum te, quia ipse vicit cui consensisti. Sed quid fecit manu fortis? Nemo intrat in domum fortis ut vasa ejus diripiat, nisi prius alligaverit fortem . Potestate sua sacratissima, magnificentissima, alligavit diabolum, effundendo frameam ad concludendum eum, ut eruat inopem et egenum, cui non erat adjutor . Quis enim adille, cui dicis, Dominus adjutor meus et redemptor meus ? Si de tuis viribus praesumere volueris, inde ca
Abbreviated transcription (Latin):
le qds ecce qualis ds. ueniat ille nocet tibi : Pece
est hic nescio quis in monte magnꝰ sacerdos for¬
te ido pauꝑ es: qr ñ te adiuuat ille ds. Suppli¬
ca illi. & adiuuat. forte ideo egrotas qr ñ illi
supplicas: Supplica illi & conualesce. forte ido
filios ñ habes: supplica illi & habebis. Hic uero
si in corpore dñi de ossibus est. repellit omnes
istas uoces & dic&: dñe quis similis tibi. Da. si
uis dare & in hac uita quod quero. si aut̃ non
uis. tu esto uita mea: quẽ semꝑ quero. Hinc
ad te fronte libera exeã. Si aliũ adorauero &
te offendero. cras forte moriturus sũ. qua fron¬
te te uidebo: magna miscđia ipsius. & monu¬
it ut bene uiuamꝰ & diem nobis nouissimũ
mortis nr̃ȩ abscondit. ne nobis de futuro ali¬
quid ꝓmittamꝰ. facio hodie & uiuo. eras non
facio. Qͥd si te non inuenit cras: Dic gͦ inter
ossa xp̃i. Dñe quis similis tibi : Omnia ossa mea

Expanded text:
le deus, ecce qualis ille deus: veniat ille, liget tibi: ecce le deus, ecce qualis ille deus: veniat ille, liget tibi: ecce est hic nescio quis in monte magnus sacerdos: forte ideo pauper es, quia non te adjuvat ille deus; supplica illi, et adjuvat: forte ideo aegrotas, quia illi non supplicas; supplica illi, et convalesces: forte ideo filios non habes; supplica illi, et habebis. Hic vero si in corpore Domini de ossibus est, repellit omnes istas voces, et dicit: Domine, quis similis tibi? Da, si vis dare, et in hac vita, quod quaero: si autem non vis, tu esto vita mea, quem semper quaero. Hinc ad te libera fronte exeam, si alium adoravero, et te offendero? Cras forte moriturus sum, qua fronte te videbo? Magna misericordia ipsius, et monuit ut bene vivamus, et diem nobis novissimum mortis nostrae abscondit, ne nobis de futuro aliquid promittamus. Facio hodie, et vivo: cras non facio. Quid si te non invenit eras? Dic ergo inter ossa Christi: Domine, quis similis tibi? Omnia ossa mea
Abbreviated transcription (Latin):
ad iudicẽ. a iudice in cruce: tam̃ in ipsa cruce
iustificatꝰ ẽ. Corde credidit. ore ꝯfessus ẽ. Neq
enĩ iniusto & ñ iam iustificato diceret dñs. hodie
mecũ eris in paradyso: & tam̃ ossa eiꝰ ꝯfracta
sunt. Nã quando uentũ est ut corpora depo¬
nerent᷑ causa imminentis sabbati: inuentꝰ est
dñs ĩa exanimisꝰ & ñ sunt eiꝰ ossa cõminuta llli
aut̃ qͥ uiuebant. ut deponerent᷑. confracta eis
st̃ crura: ut hoc dolore mortui possent sepeliri
Nũqͥd unius latronis qͥ ꝑseuerauit impius in
cruce ꝯfracta sunt ossa & non & illius qui cor¬
de credidit ad iustitiã. ore ꝯfessus ẽ ad salutẽ
Ubi est gͦ qđ dictũ est. custodit dñs om̃ia ossa
eoꝵ. unũ ex eis ñ oteret᷑ ͣ nisi qr ossa dicuntur
in corpore dñi. om̃s iusti firmi. corde fortes
nullis ꝑsecutionibus & tẽptationib cadentes
ad osentiendũ malo: Et unde posst̃ nullis tẽptatio¬
nibus cedere. nisi cũ ꝑsecutores dixerint. Ecce il¬

Expanded text:
tamen in ipsa cruce justificatus est: corde credidit, ore confessus est. Neque enim injusto et non jam justificato diceret Dominus: Hodie mecum eris in paradiso : et tamen ossa ejus confracta sunt. Nam quando ventum est ut corpora deponerentur causa imminentis sabbati, inventus est Dominus jam exanimis, et non sunt ossa ejus comminuta . Illi autem qui vivebant, ut deponerentur, confracta eis sunt crura, ut hoc dolore mortui possent sepeliri. Numquid unius latronis qui perseveravit impius in cruce, confracta sunt ossa, et non etiam illius qui corde credidit ad justitiam, ore confessus est ad salutem? Ubi est ergo hoc quod dictum est, Custodit Dominus omnia ossa eorum, unum ex his non conteretur ; nisi quia ossa dicuntur in corpore Domini omnes justi, firmi corde, fortes, nullis persecutionibus et tentationibus cedentes ad consentiendum malo? Et unde possent nullis tentationibus cedere, nisi cum persecutores dixerint, Ecce il
Abbreviated transcription (Latin):
superabt̃. S forte insulas possidebis. Transcen¬
de & hec : pete & aerẽ. quãuis uolare non possis.
Porrige cupiditatẽ tuã usq ad cęlũ Dic tuũ
esse solem. lunã. stellas. quia ille qui fecit om̃ia
dic̃. pete quod uis. Tam̃ nichil inuenies cari.¬
us. nichil inuenies melius. quã ipsũ qui fecit
omnia. Ipsum pete qui fecit: & in illo habebis
oĩa quȩ fecit. Omĩa cara st̃. qr om̃ia pulchra
st̃ .S quid illo pulchrius : fortia st̃ S qͥd illo
fortius: & nichil magis uult dare quã se Si
aliquid inueneris melius. pete. Si aliud pe.¬
tieris: iniuriã facies illi & damnũ tibi. p̃po¬
nendo illi qđ fecit: cũ uelit seipsũ tibi dare
qui fecit. In hoc amore: dix̃ illi anima queda
Et nunc ipsa ẽ pars mea dñe: idest tu espars
mea Eligant sibi qui uolunt quid posside¬
ant. faciant sibi partes de rebus : pars mea
meȩ. Possideat te. ut possideas illũ. Eris prę¬

Expanded text:
superabunt. Sed forte insulas possidebis. Transcensuperabunt. Sed forte insulas possidebis. Transcende et haec, pete et aerem quamvis volare non possis: porrige cupiditatem tuam usque ad coelum, dic tuum esse solem, lunam, stellas, quia ille qui fecit omnia dixit, Pete quod vis: tamen nihil invenies carius, nihil invenies melius, quam ipsum qui fecit omnia. Ipsum pete qui fecit, et in illo et ab illo habebis omnia quae fecit. Omnia cara sunt, quia omnia pulchra sunt: sed quid illo pulchrius? Fortia sunt: sed quid illo fortius? Et nihil magis vult dare quam se. Si aliquid inveneris melius, pete. Si aliud petieris, injuriam facies illi, et damnum tibi, praeponendo illi quod fecit, cum velit seipsum tibi dare qui fecit. In hoc amore dixit illi anima quaedam: Numquid ipse es pars mea, Domine ? id est, tu es pars mea. Eligant sibi qui volunt quid possideant, faciant sibi partes de rebus: Pars mea aereditatis meae. Possideat te, ut possideas illum: eris prae