comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sanati sponte confiteri uolebant. immo ipsi
prȩdicattri. ante passionem eius precipiunt᷑
ominno reticere de illo: ne diuina uidelicet
maiestate predicata passionis dispensatio dif¬
ferretur. & dilata passione saltis mundi quȩ
ꝑ hanc futura erat negarettr. Facta autẽ
die ggressus ibat in desertum locum. &
curbȩ requirebant cum: & uenerunt usq
ad ipsum & detinebant illum ne discede
iet ab eis. Si occasus solis. dñ mors expri¬
iitur saluatoris: quare ñ die redeunte
refurrectio illuis indicetur. cuius manifes¬
tata luce a credentium turbis inquiritur:
&. in gentium deserto inuentus ne abeat
detinetur. maxime cum hec prima sabbati
quo resurrectio celebrata ẽ. egressio. quȩsitio
& inuentio contigerit: Quibus ille ait.
Quia & aliis ciuitatib oportet me euuangeli¬
rare regnum di. quia ido missus sum. Et
ut marcus ait. abiit in desertum gentium:
ibiq in suis fidelibꝰ orabat: quia corda eoꝵ

Expanded text:
sanati sponte confiteri volebant. Imo ipsi sanati sponte confiteri volebant. Imo ipsi praedicaturi, ante passionem ejus praecipiuntur omnino reticere de illo, ne, divina videlicet majestate praedicata, passionis dispensatio differretur, et, dilata passione, salus mundi quae per hanc futura erat negaretur. Facta autem die, egressus ibat in desertum locum, et turbae requirebant eum, et venerunt usque ad iret ab eis. » Si occasu solis, Domini mors exprimitur salvatoris, quare resurrectio illius indicetur, cujus manifestata luce a credenet in gentium deserto inventus, ne abeat detinetur, maxime cum haec prima sabbati, quo resurrectio celebrata est, egressio, quaestio et inventio contigerit? « Quibus ille ait: Quia et aliis civitatibus oportet me evangelizare regnum Dei, quia ideo missus sum. » Et ut Marcus ait : Abiit in desertum gentium, ibique in suis fidelibus orabat, quia corda eorum
Abbreviated transcription (Latin):
diabous hominem cognouerat. nec temp-¬
tando ualebat an & di filius cẽt experiri:
um nunc ꝑ signorum potentiam uel intel¬
iexit uel potius suspicatus ẽ cẽ filium di.
N on igitur ideo iudeis eum crucisigere ꝑsua¬
sit. quia xp̃m siue c̃ĩ filium non cẽ putauit:
sea quia se morte illius non p̃uidit ẽẽ damp¬
nandum. Uere enim de hoc nnsterio ascłis
abscondito dicit apłs: quod nemo principũ
hurus seculi cognouit. Si enun cognouissent:
nunquam dñm gle crucifixissent. Quare
autem demonia dñs se loqui prohibeat: psal¬
mista manifestat qui ait. Peccatori autem
dixit ads quare tu enarras iusticias meas. &. cȩ¬
tera: ne quis dum predicantem audit. sequa¬
tur errantem. Improbus autem magister est
diabolus. quia falsa ueris sepe ꝑmiscet. ut spe¬
cie ueritatis cestimonium obtexat. Alias autẽ
non solum demones qui inuiti confitebant᷑
nibentur filere de xp̃o. sed & illi qui ab eo

Expanded text:
diabolus hominem cognoverat, nec tendiabolus hominem cognoverat, nec tentando valebat, an et Dei Filius esset experiri, jam nunc per signorum potentiam, vel intellexerit, vel potius suspicatus est esse Filium Dei. Non igitur ideo Judaeis eum crucifigere persuasit, quia Christum sive Dei Filium non esse putavit, sed quia se morte illius non praevidit esse damnandum. Vere enim de hoc mysterio a saeculis abscondito dicit Apostolus: Quod nemo principum hujus saeculi cognovit; si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Quare autem daemonia Dominus de se loqui prohibeat, Psalmista manifestat, qui ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas ? et caetera: ne quis, dum praedicantem audit, sequatur errantem. Improbus enim magister est diabolus, qui falsa veris saepe permiscet, ut specie veritatis testimonium fraudis obtexat. Alias autem non soli daemones qui inviti confitebantur jubentur silere de Christo, sed et illi qui ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
habebant infirmos uariis languorib: duce¬
bant illos ad eum. At ille singulis manis
imponens: curabat eos. Solis occubitus pis¬
sionem mortemq significat illius qui dixt.
quanidiu in mundo sum: lux sum mund̾i.
E sole occidente plures demoniaci quam m
plures sanantur egroti: quia temporalid
in carne uiuens paucos udȩorum docint.
calcato regno mortis. omnibus ꝑ orbem
gentib fideisalutisq dona trausmisit. Ca¬
ius ministris quasi uite lucisq p̃combus
psalmista canit. Iter facite ei: qui ascendis
suꝑ occasum. Suꝑ occasum quippe dñs
ascendit:. quia unde in passione occubus.
inde maiorem suam głam resurgendo mi¬
nifestauit. Exibant autem demonia a
multis. clamantia & dicentia. quia tues
filius di. & increpans non sinebat ea loqll.¬
quia sciebunt ipsum ẽẽ xp̃m. Demonsa
flum di conficebantur: &. attestante euuan¬
gelista sciebant ipsum eẽ xp̃m. quia quem
aicrum quadragunita ieiunio fatigatum

Expanded text:
habebant infirmos variis languoribus, ducehabebant infirmos variis languoribus, ducebant illos ad eum. At ille singulis manus imponens, curabat eos. Solis occubitus passionem mortemque significat illius qui dixit: Quandiu in mundo sum, lux sum mundi. Et sole occidente plures daemoniaci quam ante, plures sanantur aegroti. Quia qui temporaliter in carne vivens paucos Judaeorum docuit, calcato regno mortis, omnibus per orbem gentibus fidei salutisque dona transmisit. Cujus ministris, quasi vitae lucisque praeconibusPsalmista canit: « Iter facite ei qui ascendit super occasum . » Super occasum quippe Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. « Exibant autem daemonia a multis, clamantia et dicentia: quia tu es Filius Dei. Et increpans, non sinebat ea loqquia sciebant ipsum esse Christum. Daemonia Filium Dei confitebantur, et attestante evangelista, sciebant ipsum esse Christum. Quia quem dierum quadraginta jejunio fatigatum
Abbreviated transcription (Latin):
loco socrus petri sanatur. Quia mulier
in exordio mundi tercia errauit ꝑsona: siue
quod sẏnagoga ex tertio filio noe. id ẽ sem:
orta ẽ. ciuiis figuram gerit. Sed dñs salua¬
tor nr modo rogatus. modo ultro curat egro¬
tos: ostendens se contra peccatoꝵ quoq pas¬
siones. & precibus semꝑ annuere fidelum
& ea quȩ ipsi mimme in se intelligunt. ue
intelligenda dare. uel etiam non intellecta
dimittere. uuxta quod psalmista postulat.
Delicta quis intelligit: ab occultis meis nũda
me dñe. Et continuo surgens: ministrabit
eis. Naturale ẽ febricitantib incipiente si¬
nitate lascescere: & egrotationis sentire mo¬
lestiam. Uerum sanitas quȩ dñi confertur
imperio. simul tota redit. Non solum ipsa
tinuo qui se adiuuerat ministrare sufficiat
Iuxta legem tropologie mnenbra que seruie¬
rant inmunditiȩ ad iniquitatem. ut fruc
tificarent morti: seruiant iusticie in uita
et̃nam. Cum sol autem occidisset om̃s qui

Expanded text:
loco socrus Petri sanatur? Quia mulier loco socrus Petri sanatur? Quia mulier in exordio mundi tertia erravit persona; sive quod Synagoga ex tertio filio Noe, id est Sem, orta est, cujus figuram gerit. Sed Dominus Salvator noster, modo rogatus, modo ultro, curat aegrotos, ostendens contra peccatorum quoque passiones, et precibus semper annuere fidelium, et ea quae ipsae minime in se intelligunt, vel intelligenda dare, vel etiam non intellecta dimittere, juxta quod Psalmista postulat: « Delicta quis intelligit? Ab occultis meis munda me, Domine. Et continuo surgens, ministrabat illis. Naturale est febricitantibus incipiente sanitate lascessere et aegrotationis sentire molestiam, verum sanitas quae Domini confertur imperio, simul tota redit, sed tinuo qui se adjuverant, ministrare sufficiat; et juxta leges theologiae membra quae serviebant immunditiae et iniqutificarent morti, serviant justitiae in vitam aeternam. Cum sol autem occidisset, omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
iħc muenit. id ẽ in litera legis & in inuidia
manentem. quȩ in fine credet saluatis gentibꝰ
ut ẽ illud: cum introierit plenitudo gentiũ:
tunc religinȩ de isrł salue fient. Tenebatur
maignis febribus. & rogauerunt illũ ꝓ ea. &
stans suꝑ illam imꝑauit febri. & dimisit
eam. Si uirum a demonio parumꝑ suꝑuis
ut textus euuangelii uarrat liberatum. mo¬
ialiter animum ab inmunda cogitatione pur¬
gatum significare dixerimus: consequenter
femina febrib tenta. sed ad imꝑium dñi cu¬
rata. carnem ostendit a concupiscentie sue
feruore ꝑ continentie p̃cepta frenatam. Om̃is
euim amaritudo. & ira. & indignatio. &
damor. & blasphemia. sp̃t inmundi furor ẽ.
F ornicationẽ uero. inmunditiam. libidinem.
concupiscentiam malam . & auaritiam. quȩ
ẽ simulacroꝵ seriittis. febrem illecebrose
carnis intellige. Ẽ stans. suiꝑ illam imꝑauit
febri. &. dimisit eam. Queridir cur tercio

Expanded text:
Jesus invenit, id est in littera legis et invidia Jesus invenit, id est in littera legis et invidia manentem, quae in fine credet, salvatis gentibus, ut est illud: « Cum introierit plenitudo gentium, tunc de Israel reliqui salvi fient . » « Tenebatur magnis febribus, et rogaverunt illum pro ea. Et stans super illam, imperavit febri, et dimisit eam. » Si virum a daemonio parumper superius ut textus Evangelii narrat liberatum, moraliter animum ab immunda cogitatione purgatum significare dixerimus, consequenter femina febribus tenta, sed ad imperium Domini curata, carnem ostendit a concupiscentiae suae fervore, per continentiae praecepta frenatam. Omnis enim amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor, et blasphemia, spiritus immundi furor est. Fornicationem vero, immunditiam, libidinem, concupiscentiam malam et avaritiam, quae est simulcarnis intellige. « Et stans super illam, imperavit febri, et dimisit eam. » Quaeritur cur tertio
Abbreviated transcription (Latin):
cuis. & dimisit eam febris. hoc factum
dicit. sed nichil obstat uarrandi diuersitas
ubi eadem res nunciatur. maxime cum lu¬
cas hẏstorie scruit narrationem. sicut in ca¬
pite superius dictum ẽ. Sirgens iħe de sẏna¬
goga: introiuit in domum symonis. Sy
nagoga grece de qua iħo surgere dr latine
congregatio đr. quod propriȩ nom̃ udoꝵ
populus tenuit. Ipsorum enim ꝓprie sy¬
nagoga dici solet: qu̾auis & eccł̃ia dicta sit.
runt. sed semꝑ eccłiam. siue discernendi cau¬
sa. siue quod inter congregationem unde
synagoga. & conuocationem unde ȩccł̃ia no¬
m̃ accepit distat aliquid: quod scilicet con¬
gregari &. pecora solent. quorum greges
propric dicimis: conuocari autẽ magis
ẽ utentium ratione. sicut homines sunt.
Intrount in domum symonis. Spu̾aliter
domum symonis. id ẽ patris. eccłiam signifi¬
cat. Socrus id ẽ mater uxoris euis. cuius pa¬
ter socer dr. Socrus ipsius patri syuagogam
significat: quam iacentem & febricitantem

Expanded text:
imisit eam febris. Hoc factum dicant. Sed nihil obstat narrandi diversitas, ubi eadem res nuntiatur, maxime cum Lucas historiae scribat narrationem, sicut in capite superius dictum est: « Surgens Jesus de synagoga, introivit in domum Simonis. nagoga Graece, de qua Jesus surgere dicitur, Latine congregatio dicitur, quod proprium nomen Judaeorum populus tenuit. Ipsorum enim proprie Synagoga dici solet, quamvis et Ecclesia dicta sit: runt, sed semper Ecclesiam, sive discernendi causa, sive quod inter congregationem, unde synagoga, et convocationem, unde Ecclesia nomen accepit, distat aliquid, quod scilicet congregari et pecora solent, quorum et greges proprie dicimus: convocari autem magis est utentium ratione, sicut homines sunt. « Introivit in domum Simonis. » Spiritaliter domus Simonis Petri Ecclesiam significat. Socrus, id est mater ejus uxoris, cujus pater socer dicitur. Socrus ipsius Petri Synagogam significat, quam jacentem et febricitantem
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ꝑuenicinus. de quia nunc sci sp̃c pig¬
nus accepimus. Ad istum finem toto amo¬
re tendamus: ii quo sine fine letabuur.
Ibi suꝑnorum ciuium societas scã. ibi sol¬
lempnitas certa. ibi requies secura. ibi
pax uera. quȩ  nobis iam non relinquit᷑

Expanded text:
tiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pigtiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ergo iusticiȩ intueamur in terra: quem in¬
dere non possumus in celo: ut dum in¬
offenso pede operis ꝑ hunc in terra gradi¬
mur: ad intuendum illum quandoq ocils¬
& in celum leuemus. Sed in offenso pede
iter nr̃m in terra agitur: si d̾s ac proximus
integra mente diligatur. Nec ds enim
uere sine proximo. nec proximus uere dll¬
gitur sine do. Huic ẽ quod sicut in alio
sermone iam diximus. isdem sp̃c scc̃o legt̃
discipulis datus. prius adño in terra degen¬
te. postinodum adño in celo p̃sidente.
Interea quippe ut diligatur proximus: ec¬
lo uero ut diligatur as. Sed cur ptus ii
perta postmnodum ẽ cȩlo: nisi quod patenter
ganuis cigo proximum fẽs. amemus eum
qui tuixta nos ẽ. ut ꝑuenire ualeamus ad
amorem illius qui suꝑ nos ẽ. Meditetur
mens in proximo quod exhibeat qo. ut
ꝑfecte mereatur in do gaudere cum proxi¬
mo. Tunc ad illam suꝑnȩ frequentiȩ leti¬

Expanded text:
ergo justitiae intueamur in terra, quem viergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. Nec enim Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam diximus , idem Spiritus secundo legitur discipulis datus, prius a Domino in terra degente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra quippe datur ut diligatur proximus, e coelo vero ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter gamus ergo proximum, fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laeti
Abbreviated transcription (Latin):
fiat quo ad eum nr̃e intelligentie oculis ue¬
nat. Certe quem in se uidere uullomodo
ualemus: hunc in seruis suis uidere uam
possumus: quos dum mira conspicimus ag¬
re: certum nobis sit in corum mentib am̃
habitare. In re autem corporea a nr̃is coriso¬
ralibus usum trahamus. Nemo etenim
nr̃m orientem clare solem in spera illius
intendendo ualet conspicere. quia tensi
in eius radiis oculi reuerberantur: sed sob
ilustratos montes aspicimus: & quia
iam sol ortus ẽ uidemus. Quia ergo solem
iusticie in seipso uidere non possumus: il¬
iustratos montes claritate illius uideamꝰ.
scõs udelicet apłos qui uitutibus enicant.
miraculis choruscant. quos nati solis
claritas ꝑfudit. & cum in seipso sit inisi¬
bilis. ꝑ eos nobis quasi ꝑ illustratos mon¬
tes uisibilem se p̃buit. Uirtus enim dimn¬
uitatis in se quasi sol in cęlo ẽ. uirtus diui¬
nitatis in hominibus. sol in terra. Solem

Expanded text:
fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus vefiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre nullo modo valemus, hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim nostrum orientem clare solem, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem praebuit. Virtus enim divinitatis in se quasi sol in coelo est; virtus divinitatis in hominibus, sol in terra. Solem
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnitas de aduentu sp̃c sc̃ĩ. Sicut emĩ
illa. ita quoq & hec ẽ honorabilis. In illa
quippe d̃s in se ꝑmanens semetipsum cre¬
auit hominem: in ista uero homines uem¬
entem desuꝑ susceperunt dm̃. In illa ads
naturaliter factus ẽ homo: in ista homi¬
nes facti sunt ꝑ adoptiouem dii. Si ergo
remanere caruales in morte nolumus: hc̃
quia caro spm nescit. dicat fortasse carnali
cogitatione apud se aliquis. Quomodo dili¬
gere ualeo quem ignoro: Hec & nos concedi¬
mus. quia mens uisibilibus intenta uidere
nescit inuisibilem. Nulla enim nisi uisibilia
cogitat ea quȩ & cum non agit. corum
imagines introrsus trahit: dumq in una¬
giubus corporeis iacet: surgere ad in corpo¬
rea non ualet. Unde fit: ut tanto deterius
cieatorem nescrat. quanto in cogitatione
sua familiarius corpoream creaturam por¬
tat. Sed cum dm̃ uidere non possumus:
habenius aliquid quod agamus. unde iter

Expanded text:
solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa quippe Deus in se permanens suscepit hominem, in ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum. In illa Deus naturaliter factus enes facti sunt per adoptionem dii. Si ergo remanere carnales in morte nolumus, huncquia caro spcogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter
Abbreviated transcription (Latin):
tetigisse. docuisse ẽ. Nam humanum
animũ subito ut illustrat in mutat. ab ne¬
gat hoc repente quod erat. exhibet repente
quod non erat. Pensemus scõs predicatores
nr̃os quales hodierna die repperit. quales
fecit. Certe qui in uno conclaui pro iudo¬
rum metu residebant. natiuitatis sue
singuli linguam nouerant. & tamen
nec ea ipsa lingua quani nouerant aꝑte
de. xp̃o loqui presumebant. Ubi uenit
sp̃c: & in ore eos ꝑ diuersitatem lingnaꝵ
docuit. in mente autem ex auctoritate ro¬
borauit. cȩperunt & in aliena xp̃m eloqui.
qui de illo prius & in sua lingua loqui me¬
tuebant. Inflaminatum etemin cor despex¬
it tormenta corporis: quȩ ante metuebat.
Uicit um carualis formidinis p̃ amore
conditoris. Et qui prius suis aduersariis
succumbebant formidine. eis iam p̃erant
auctoritate. Qui ergo in tante eos celsitu¬
dinis culmen erexit: quid aliud dixerim
nisi quod mentes terrenoꝵ hominum ce¬

Expanded text:
tetigisse docuisse est. Nam humanum tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coe
Abbreviated transcription (Latin):
udimus & audiuimus. non loqui. Et
sli quidem ibant gaudentes a conspectu
concili. qm̃ digni habiti sunt pro nomine
ihiũ contumelias pati. Ecce gaudet pe¬
trus in uerberibus: qui ante in uerbis ti¬
mebat. Et qui prius ancillȩ uocem requi¬
situs timuit. post aduentum scĩ sp̃e uires
principum cęsus premit. Libet oculos fi¬
dei in uirtute opificis huius attollere:
atq sparsim patres testamenti noui ac
ueteris considerare. Ecce apertis eisdem
oculis fidei dauid. amos. damelem. pe¬
trum. paulum. matheum intueor. &. sc̃s
iste sp̃c qualis sit artifex considerare uo¬
io. sed in ipsa mea consideratione deficio.
Implet namq citharedum puerum. &
psaliuistam facit. Implet pastorem armen¬
tarium siccomoros uellicantem: & ꝓpħam
facit. Implet abstinentem puerum. & ui¬
dicem senum facit. Implet piscatorem. &
canum. & euuangelistam facit. O qualis
ẽ artifex iste sp̃c. Nulla ad discendum
mora agitur. in omne quod uoluerit mox
cum tetigerit mentem docet: solumq

Expanded text:
. Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit . Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit . Implet piscatorem, et canum, et evangelistam facit . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ seueritas temperata. tanto erga se de¬
bet fieri nr̃a infiriuitas accensa. Quatuo
itaq propositionum expleta ratione ad
dona ciusdem sp̃e contemplanda transetͥ
De isto quippe spũ scriptum ẽ: sp̃c euis o¬
nauit cęlos. Ornamenta etenim cȩlorum
sunt uirtutes p̃dicantium. Quȩ uidelies
ornamenta paulus emimerat dicens.
Alii datur ꝑ sp̃m sermo sapientiȩ. ali ser

Expanded text:
ta est severitas temperata, tanto erga se deta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus. 7. De isto quippe Spiritu scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii
Abbreviated transcription (Latin):
rere suꝑ eum debuit sp̃e: qui non uemebat
ut peccata iam ꝑ relum ꝑcuteret. sed ad¬
hue ꝑ mansuetitudinem toleraret. At con-¬
tra suꝑ aiscipulos i igne debuit sp̃e ses ꝯ
nes atq ideo peccatores. eos contra semiet¬
ipsos spũalis feruor accenderet. & paccit
quibus ds ꝑ mansuetitudinẽ parceret:
ipsi in se ꝑ penitentiam punirent: nec
ipsi quippe cẽ poterant sine peccato. qui
adherebant celesti magistro. iohanne at¬
testante qui ait. Si dixerimus quia perc¬
tum uon habemus. nos ipsos seducimns.
& ueritas ui nobis non ẽ. In igne ego
uenit in hominibus. in columba uero
aparuit in domino: quia peccata nr̃a
quȩ pie dñs ꝑ mansuetitudinem tolerat.
nos ꝑ relum rectitudinis debemus caute
ꝑspicere. & ardore semꝑ penitentiȩ cre¬
mare. Igitur ꝑ columbam sp̃c in red̾emp¬
tore monstratus ẽ. ꝑ ignem uero in homi¬
nibus: quia quanto nobis nr̃i iudicis fac¬

Expanded text:
rere super eum debuit Spiritus, quia non veniebat rere super eum debuit Spiritus, quia non veniebat ut peccata etiam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem toleraret. At contra super discipulos in igne debuit Spiritus sanes, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait, Si dixerimus quia peccatum nonet veritas in nobis non est . In igne ergo venit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis fac
Abbreviated transcription (Latin):
te columbe moneamur. Sed malitia par¬
uuli estote. Huic de beato iob dicitur.
Erat uir simplex & rectus. Que ẽ autem
reecitudo sine simplicitate: aut quȩ sun
plicitas sine rectitudine: Quia ergo &
rectitudinem docet iste sp̃c & simplicita¬
tem ÷ & in igne monstrari debuit. &. in
columba. quatinus omne cor quod eius¬
gr̃a tangitur. & mnansuetudinis lenitate
tranquillum. & relo iusticiȩ accensum fiat.
Ad extremũ uero quęrendum ẽ cur in ipso
ꝑ columbam a paruit: in discipulis uero ꝑ
ignem. Certe unigenitus filius uidex ẽ
generis humani. Sed quis eius iusticrã
ferret: si priusquam nos ꝑ mansuetitudi¬
nem colligeret. culpas nr̃as ꝑ zelum recti¬
tudinis examinare uoluisset: Homo gͦ.
pro hominibus factus. mitẽ se ꝓ homim¬
bus prebuit. noluit peccatores ferire.
sed colligere. Prius uoluit mausuete cor¬
rigere. ut haberet quos postinodum in
iudicio saluaret. In columba ergo appa¬

Expanded text:
te columbae moneamur: Sed malitia parte columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est autem rectitudo sine simpliplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatgratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. Ad postremum vero quaerendum nobis est cur in ipso columbam apignem. Certe unigenitus Dei Filius Judex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferret si priusquam nos per mansuetudinem colligeret, culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus mitem se hominibus praebuit: noluit peccatores ferire, sed colligere. Prius voluit mansuete corrigere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. In columba ergo appa
Abbreviated transcription (Latin):
quippe reprobi. qui ad sinistram ponendi
sunt: dextera autem dĩ appellantur elec¬
ti. In dextera autem dĩ lex ignea ẽ : quia
electi mandata celestia nequaquam fri-¬
gido conde audiunt: sed adhec amoris
initim facibus in ardescunt. Sermo ad
au̾tem ducitur: &. mens sibiumet irata ex
interne dulcedinis flamina concrematur.
In columba uero sp̃c sẽs & igne monstratus
est: quia om̃s quos repleuerit: simplices
& ardentes facit: simplices puritate. arden
re do aut simplicitas sine zelo. aut relus si
E stote prudentes sicut serpentes: & simpli¬
ces sieut columbȩ. Qua in re notancdum est
quod discipulos suos nec de columba sine
serpente. nec de serpente sine columba uo¬
luit dominus amnionere: quatinus & co¬
lumbe simplicitatem astut serpentis accen¬
deret. &. serpentis astutiam columbe simpli¬
citas temperaret. Hinic paulus ait. Nolite
pueri effici sensibus. Sece prudentiam
serpentis audiuimus: nunc de simplicita¬

Expanded text:
quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido corde audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibimet irata ex internae duIn columba vero Spiritus et in igne monstratus est, quia omnes quos repleverit simplices et ardentes facit; simpt Deo aut simplicitas sine zelo rectitudinis, Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicita
Abbreviated transcription (Latin):
gus igneis a paruit sp̃e: quia om̃s quos
repleuerit ardentes pariter .&. loquentes fa¬
cit. Linguas igneas doctores habent: quia
dum deum amando predicant. corda audi¬
cntium inflammant. Nam & ociosus sermo
doctoris ẽ: si prebere non ualet incendium
amoris. Hoc doctrine incendium ab ipso
ueritatis ore conceperant qui dicelunt.
N onne cor nr̃m ardens erat in nobis cum lo¬
queretur in uia: &. aperiret nobis scripturas:
E xaudito quippe sermone inardescit animus:
torporis frigus recedit. Fit mens insuꝑno
desiderio anxia: a concupiscentiis terrenis
aliesia amor uerus qui hanc repleuerit in
fictibus cruciat: sed dum tali ardore eru¬
ciatur ipsis suis cruciatibus pascitur: audire
ei libet precepta celestia. & quot mandatis
instruitur quasi tot facibus inflaminatur.
& que torpebat prius ꝑ desid̃ia: ardet pꝰt¬
modum ꝑ uerba. Unde bene & ꝑ moysen
r. In dextera eius ignea lex. Sinstra

Expanded text:
guis igneis apparuit Spiritus, quia omnes quos guis igneis apparuit Spiritus, quia omnes quos repleverit ardentes pariter et loquentes facit. Linguas igneas doctores habent, quia, dum Deum amandum praedicant, corda audientium inflammant. Nam et otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. Unde bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
finas in se cogitationes congerunt. ãma¬
lignis spiritibus conculcantur. Sed ignẽ
dñs in terram mittit: cum afflatu scĩ sp̃c
corda carnalium inflaminat. Terra itaq
accenditur: cum cor carnale in sius prius
uoluptatibus frigidum relinquit concu¬
piscentias presentis scł̃i. & ardet ꝑ amorẽ
ãi. Bene ergo in igne apparuit sp̃c: qui
ab onmi corde quod replet torporem fri¬
goris excutit: & hoc in desiderio suȩ eter¬
nitatis accendit. In igneis autem linguis
monstratus ẽ: quia idem sp̃c coet̾mis est
filio. & habet cognationem maximam
lingua cum uerbo. Uerbum quippe pactis
ẽ filius: & quia una ẽ sp̃c & uerbi sub¬
stantia: idem sp̃c mnonstrari debuit in
lingua. Uel certe quia ꝑ linguam proce¬
dit uerbum: in linguis igneis a paruit sp̃c.
quia quisquis scõ spũ tangitur. di uerbũ
id est uingenitum filium confitetur: &
negare d̃i uerbum non ualet: qui iam
sci sp̃e linguam habet. Uel certe in lin¬

Expanded text:
fimas in se cogitationes congerunt, a mafimas in se cogitationes congerunt, a malignis spiritibus conculcantur. Sed ignem Dominus in terram mittit, cum afflatu sancti Spiritus corda carnalium inflammat. Terra itaque accenditur, cum cor carnale, in suis pravis voluptatibus frigidum, relinquit concupiscentias praesentis saeculi, et ardet per amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, qui ab omni corde quod replet torporem frigoris excutit, et hoc in desiderio suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis monstratus est, quia idem Spiritus coaeternus est Filio, et habet cognationem maximam lingua cum Verbo. Verbum quippe Patris est Filius; et quia una est Spiritus et Verbi substantia, idem Spiritus monstrari debuit in lingua. Vel certe, quia per linguam procedit verbum, in linguis apparuit Spiritus, quia quisquis sancto Spiritu tangitur, Dei Verbum, id est unigenitum Dei Filium confnegare Dei Verbum non valet, quia jam sancti Spiritus linguam habet. Vel certe in lin
Abbreviated transcription (Latin):
erat uoce locutura: Qui uero contra dñ
turrem edificare conati funt. commuime¬
nem unius linguȩ ꝑdiderunt: in his au¬
tem qui dm̃ humiliter metuebant: ln¬
gue omnes uintȩ sunt. hic ergo urtuciꝰ¬
igne simul & linguis: cur aliquando in
columba: aliquando uero in igne mon¬
stratur: cur suꝑ unngenitum filium aparli¬
it in columbe speciȩ: & suꝑ discipulos it
igne. ita ut neq suꝑ dominum uenires
in gne. neq sutper discipulos monstrare¬
cur in columba. Per quatuor itaq hec que
proposiumus. soluendo redeamus. Patri
namq & filio cocternus sp̃e in igne mon¬
statur. quia incorporeus atq ineffabilis
a. inuisibilis ignis ẽ ds: quia ad cestante
paulo as ñr ignis consumens ẽ. ds quippe
gnis d̃r: quia ꝑ hunc peccatorum rubigo
consumitur. De hoc igne ueritas dicit.
Ignem ueni mittere in terram: & quid
uolo nisi ut ardeat: Terra enim uocata
sunt coitda terrigena: quȩ dum semꝑ in¬

Expanded text:
erat voce locutura? Qui vero contra Deum erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrim aedificare conati sunt communionem unius linguae perdiderunt , in his autem qui Deum humiliter metuebant linguae omnes unitae sunt. Hic ergo igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in columbae specie, et super discipulos in igne ; ita ut neque super Dominum veniret in igne, neque super discipulos monstraretur in columba. Per quatuor itaque haec quae proposuimus solvendo redeamus. Patri namque et Filio coaeternus Spiritus in igne monstratur, quia incorporeus, ineffabilis, atque invisibilis ignPaulo: Deus noster ignis consumens est . Deus quippe ignis dicitur, quia per hunc peccatorum rubigo consumitur. De hoc igne Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat ? Terra enim vocata sunt corda terrena, quae dum semper in
Abbreviated transcription (Latin):
num loquimur. quando & ipse conditor:
non ad eruditionem hominis loquitur: si
eidem homini ꝑ unctionem sp̃c non loqua¬
tur: Certe cam priusquam fratricidiũ
opere ꝑpetraret: audiuit. Peccasti: quiesce.
Sed quia culpis suis exigentib uoce ẽ ammo¬
nitus: non unctione sp̃e audire ũba di po¬
tuit: sed seruare contempsit. Requirendũ
uero nobis ẽ. cur de codem spũ dicatur.
suggeret uobis omĩa. cum suggerere eẽ¬
soleat minoris. Sed quia suggerere aliquã¬
do dicimus subministrare. inuisibilis sp̃ec
suggerere dicitur. non quod nobis scientiã
ab nno inferat: sed ab occulto. Pacem re
nunc in contemplatione tante festunta¬
tis animum transferamus. Sed qr cũ lec¬
tione euuangelica uobis ẽ etiam actuum
apłorum lectio recitata: ex ea ergo aliqͥd
in usum nr̃e contemplationis trahamus.
linguarum scientiam dedit. quid scilicet
hoc miraculo designans: nisi quod sc̃a ex¬
cdesia codem sp̃u repleta omnium geni

Expanded text:
num loquimur, quando et ipse conditor num loquimur, quando et ipse conditor non ad eruditionem hominis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatur? Certe Cain, priusquam fratricidium opere perpetraret, audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis suis exigentibus, voce est admonitus, non unctione Spiritus, audire verba Dei potuit, sed servare contempsit. Requirendum vero nobis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia suggerere aliquando dicimus subministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relnunc in contemplationem tantae festivitatis animum transferamus. Sed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. linguarum scientiam dedit. Quid scilicet hoc miraculo designans, nisi quod sancta Ecclesia, eodem Spiritu repleta, omnium gentium
Abbreviated transcription (Latin):
Consolator autem idem sp̃c uocatur: quia de
peccati ꝑpetratione merentibus. dum spem
ueniȩ preparat. ab asstictione tristicie men¬
tem leuat. De quo recte promittitur. Ip¬
se uos docebit omnia: quia nisi idem sp̃c
cordi assit audientis. occiofus ẽ sermo doc¬
toris. Nemo ergo docenti homini tribu¬
at quod ex ore docentis intelligit. quia
nisi intus sit qui doceat. doctoris lingua
exterius intiacuum laborat. Ecce unã
loquentis uocem om̃s pariter auditis. nec
tamen pariter sensum auditȩ uocis ꝑci¬
pitis. Cum ergo uox dispar non sit: cur
in cordibus ur̃is dispar ẽ uocis intelligen¬
tia : nisi quia ꝑ hoc quod uox loguentis
communiter aminonet: ẽ magister inte¬
rior qui de uocis intelligentia quosdam
specialiter docet. De hac unctione sp̃e rur¬
sum ꝑ iohannem dicitur. Sicut unctio
eius docet uos de omnibus. Per uocem gͦ
non instruitur. quando mens ꝑ sp̃m non
ungitur. Sed cur ista de doctrina homi¬

Expanded text:
Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? De hac unctione Spiritus rursus per Joannem dicitur: Sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Per vocem ergo non instruitur, quando mens per Spiritum non ungitur. Sed cur ista de doctrina homi
Abbreviated transcription (Latin):
incarnatum. &. manet & recedit. Rece¬
dit corpore: manet diuinitate. Apud cos
ergo tunc mansisse se ꝑhibet: quia qui
inuisibili semꝑ potestate preerat: corpora¬
li um uisione recedebat. Paraditus autẽ¬
sp̃c sc̃s quem mittet pater in nomine meo
ille uos docebit omnia: & suggeret uobis
omĩa quecumq dixero uobis. Nostis plu¬
runi fĩs mei quod greca locutione para¬
ditus. latina aduocatus dicitur. uel conso¬
lator. Qui iccirco aduocatus dicitur: qͥa
pro errore delinquentitm apud iusticiã
patris interuenit. Qui unius substantie
cum patte &. filio exorare pro delinguen¬
tibus phibetur. quia eos quos repleuerit
exorantes facit. Unde & paulus dicit.
Ipse euim sp̃c̃ postulat pro nobis. gemitib
menarrabilibus. Minor uero ẽ qui pos¬
tulat: quam qui postulatur. Quomodo
ergo sp̃c postulare dicitur: qui minor ñ
ẽ: Sed ipse sp̃c postulat: quia ad postu¬
landum eos quos repleuerit inflaminat.

Expanded text:
incarnatum et manet et recedit: receincarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus aute quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit: Ipse enim Spiritus postulat pro nobis, gemitibus inenarrabilibus . Minor vero est qui postulat quam qui postulatur; quomodo ergo Spiritus postulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat.
Abbreviated transcription (Latin):
cet mentem delectatio praua ex consensu
non superat. Nam tanto quisq a suꝑno
amore disiungitur: quanto inferius de¬
lectatur. Unde & adhuc subditur. Qui
non diligit me: sermones meos non seruat.
dite: si dm̃ uere amatis exquirite. Nec
tamen aliquis sibi credat: quicquid sibi
animus sine operis ad testatione responderit.
De dilectione conditoris. lingua. inens. &.
uita requiratur. Numquam ẽ dĩ amor
ociosus: operatur enim magna si est. Si
uero operari renuit: amor non ẽ. Et ser¬
monem quem audistis non ẽ m̃s: sed eiꝰ
qui misit me patris. Scitis fr̃s km̃i: quia
ipse qui loquitur ungenitus filius uerbũ
ideo sermo quem loquitur filius: non ẽ
filii. sed patris: quia ipse filius uerbum ẽ
patris. Hec locutiis sum uobis: apud uos
manens. Quando non maneret apud eos:
qui ascensurus ad celum promittit dicens.
ecce ego uobiscum sum om̃ibus dieb usq
ad consum mationem scł̃i: Sed uerbium

Expanded text:
cet mentem delectatio prava ex consensu cet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non diligit me, sermones meos non servat. dite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Patris. Scitis, fratres charissimi, quia ipse qui loquitur unigenitus Filius Verbum ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
cum uememus. & mansionem apud eum
faciemus. Pensate fis̃ km̃i quanta sit ista
solempnitas. habere i condis hosspicio ad¬
uentum dĩ. Certe si domum urãm qͥsquã
aiues ac prepotens amicus intraret: omni
festinantia domus tota mundaretur. neqͥd
fortasse cẽt quod oculos amici intrantis of¬
fenderet. Tergat ergo sordes praui operis:
qui d̃o preparat domum mentis. Sed ui¬
dete quid ueritas dicat. Uemeinus &.
mansionem aptid eum faciemus. In quo¬
rundam etenim corda uenit & mansio¬
nem non facit: quia ꝑ compunctionẽ qͥde
dĩ respectum ꝑcipiunt. sed temptationis
tempore hoc ipsum quod compuncti fue¬
rant obliuiscuntur: sicq ad ꝑpetranda
peccata redeunt: ac si hec ininune planx¬
issent. Qui ergo uere dm̃ diligit: qui euis
mandata custodit: in eis corde dñs &
uenit : &. mansionem facit: quia & sic
cum amor diuinitatis penetrat: ut ab
hoc amore temptationis tempore non re¬
cedat. Iile ergo uere amat: cuius uideli¬

Expanded text:
eum veniemus et mansionem apud eum eum veniemus et mansionem apud eum faciemus. Pensate, fratres charissimi, quanta sit ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. In quorumdam etenim corda venit, et mansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videli
Abbreviated transcription (Latin):
uerba lectionis sub breuitate transcurre¬
re: ut post diutius liceat in contempliti¬
one tante sollempintatis immorari. ho
discipulos uenit. mentesq carnalium in
sit amore ꝑmutauit. & foris apparentib
linguis igneis: intus facta sunt corda
integra dm̃ desiderat: profecto iam habet
quem amat. Neq enm quisquã posset
dm̃ diligere: si eum quem diligit non h¬
beret. Sed ecce si unusquisq urm requin¬
tur an diligat dñi: tota fidutia & secuta
mente respondet. Diligo. In ipso antem
lectionis exordio audistis. quod ueritas al¬
xit. Siquis diligit me: sermonem meum
seruabit. Probatio ergo dilectionis: &
hibitio ẽ operis. Hinc in epł̃a sua idem s¬
hannes dicit. Qui dicit quia diligo dm̃:
& mandata eius non custodit: m̃dax ẽ.
Uere enim diligimus: si mandata eius ser¬
tatibus coartamus. Nam qui adhuc ꝑ illi¬
cita desideria diffluit: profecto dm̃ non
amat. quia ei in sua praua uoluptate con¬
tradicit. Et pater m̃s diliget eum: & ad

Expanded text:
verba lectionis sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemplatione tantae solemnitatis immorari. Hoddiscipulos venit , mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda integra Deum desiderat, profecto jam habet quem amat. Neque enim quisquam posset Deum diligere, si 1575 eum quem diligit non haberet. Sed ecce, si unusquisque vestrum requiratur an diligat Deum, tota fiducia et secura mente respondet, Diligo. In ipso autem lectionis exordio audistis quid Veritas dicat: Si quis diligit me, sermonem meum servabit.xhibitio est operis. Hinc in Epistola sua idem Joannes dicit: Qui dicit quia diligo Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est ere enim Deum diligimus, si mandata ejus obsertatibus coarctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluntate contradicit. 1576 2. Et Pater meus diliget eum, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
negauit. Et pensandum quia compre
hensum petrus negauit in terra. quem
suspensum latro ẽ confessus in cruce. Seã
uir iste tante formidinis qualis post ad
tus magistratus atq semorum. cesis de¬
nuntiatur apłis. ne in nomine iħu loqui
debeant: petrus magna auctoritate respon¬
dit. Obedire oportet do: magisquam
hominbus. Et rursus. Si iustum est
in conspectu dĩ. uos potius audire quam

Expanded text:
negavinegavihensum Petrus negavit in terra quem suspensum latro confessus est in cruce. Sed vir iste tantae formidinis qualis post advtus magistratus et seniorum, caesis denuntiatur apostolis ne in nomine Jesu loqui debeant. Petrus auctoritate magna respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus. Et rursum: Si justum est in conspectu Dei vos potius audire qu
Abbreviated transcription (Latin):
nera linguarum. alii intͣprȩtatio sermo¬
num. hȩc autem oꝑatur omnia unus
atq idem sp̃c. diuidens singulis prous
uust. Quot crgo sunt bona prȩdicantium.
tot sunt ornamenta cȩlorum. Hinc rui¬
sus scriptum ẽ. Uerbo dm̃ celi firmati st̃:¬
buni enim domini filius est patris. sed eos¬
dem celos uidelicet scõs apłos ut tota sinul
trmitas ostendatur operata: repente de sci
sp̃ẽ duuinitate adiungitur: & spũ oris eius
omnis uirtus eorum. Celorum igitur uir¬
tus de spũ sumpta ẽ: quia mundi huius
potestatibus contraire non presumerent
nisi eos scĩ sp̃c fortitudo solidasset. Quales
namq doctores scȩ ȩccl̃iȩ. ante aduentum
huius sp̃c fuerint scimus. & post aduentũ
ilius cuius fortitudinis sint facti conspici¬
mus. Certe iste ipse pastor eccłie ad
cuius sacratissimum corpus sedemus.
quante debilitatis quauteq formidins
ante aduentum sp̃c fuerit: ancilla hosti¬
aria requisita dicat. Una enim mulieris
uoce ꝑcussus. dum mori timuit: uitam

Expanded text:
etatio sermonum. Haec autem omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Quot ergo sunt bona praedicantium, tot sunt ornamenta coelorum. Hinc rursus scriptum est: Verbo Domini coeli firmatbum enim Domini, Filius est Patris. Sed eosdem coelos, videlicet sanctos apostolos, ut tota simul sancta Trinitas ostendatur operata, repente de sancti Spiritus divinitate adjungitur: Et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Coelorum ergo virtus de spiritu sumpta est, quia mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanctae Ecclesiae ante adventum hujus Spiritus fuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis facti sint conspicimus. 8. Certe iste ipse pastor Ecclesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibili uita moriat᷑ in cęlo collocat᷑. Et
uetus itaq ẽ ut ꝓculpa humanũ genus in
et̾na pena intereat: & nonũ ut comuiersus
in regno uiuat. Qͦdgͦ in conclusione locuti¬
onis suȩ dñs subdidit. hoc ẽ utiq qͦd p̃misit.
Prius enim de regni similitudine thesaurum
inuentũ ac bonã margaritam ꝓtulit: post¬
modũ uͦ iiferni penas de maloꝵ combustione
enarrauit. atq in conclusione subiungit. Ideo
doctus scriba in regno cęloꝵ similis ẽ patͥfamili

Expanded text:
ruptibili vita moriatur, in coelo collocandus. Et vetus itaque est, ut pro culpa humanum genus in aeterna poena intereat; et novum, ut conversus in regno vivat. Quod ergo in conclusione locutionis suae Dominus subdidit, hoc est utique quod praemisit. Prius enim de regni similitudine thesaurum inventum, ac bonam margaritam protulit, postmodum vero inferni poenas de malorum combustione narravit, atque in conclusione subjungit: Ideo omnis scriba doctus in regno coelorum, similis