comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex eis geniti dum reu̾si eeñt de babiloma diuiserũt se ab om̃t pło et
assumpserãt sibinomen iattantie Meriste separant scuipturas nõ
ciedentes omĩb ꝓpħis dicentes aliis et alus spĩtib ilłos pplaesse Sa¬
dacei qui interpretanitur iusti uendicant em̃ sibi quod nõ sunt ne¬
gaut iesucrectõtin dicentes dictum est in genesi ade de term es et in
terrã ibis hi quĩq tñ libios legis accipunt ꝓpħaꝵ aũt uatiemia
respuñt  Pharisei negant xpm̃ uenisse nec ulla uue supͣdictis
cõmunicant / Phariser si quidem et saducei inter se contrarq
sunt nom phansei ex hebier in lacmũ interpietantur diuisi eo qd
budiẽtnum et obẜuacõnũ quas illi de uterosis uoeant. iusticiam pie¬
foraut unde et diuisi uocantur appłõ quasi per iustitiam herodiã¬
in nam tp̃ib saluatores hec heresis suuexit an herodem magnifita
lati suꝑ in terram .x.dibuũ et ex patre siue lege israelitaꝵ consue¬

Expanded text:
ex eis geniti, dum reversi essent de Babylonia, diviserunt se ab omni populo, et assumpserunt sibi hoc nomen jactantiae. 8. Meristcredentes omnibus prophetis; dicentes, aliis et aliis spiritibus illos prophetasse. Sadducaei interpretantur, justi: vendicant enim sibi, quod non sunt: negant resurrectionem, dicentes: dictum est in Genesi Adae: De terra es, et in terram ibis . Hi quinque tantum libros legis recipiunt: prophetarespuunt. Pharisaei negant Christum venisse, nec ulla in re supra dictis communicant. Pharisaei quidem et Sadducaei inter se contrarii sunt. Nam Pharisaei ex Hebraeo in Latinum interpretantur, divisi: eo quod traditionum et observationum, quas illi deuterosios vocant, justitiam praeferant: unde et divisi vocantur a populo quasi per justitiam. Herodiani. Temporibus Salvatoris haec haeresis surrexit. Hi Herodem magnificablati sunt in terram decem tribuum: et ex parte sine lege Israelitarum consue
Abbreviated transcription (Latin):
oppssione muri mlabi aũt menti illi soli possibile est qui arauit qui nã
sus siftens in corpore et eapabilit est sue faccure/ Signa et prodigia et
sanitates etiam peccatores in noĩe dñi fadere ab ip̃o deo didicimꝰ et cim
alios hac p̾sumpooue uiuent sibi per ambicõnem huãne glorie nocent qr
fier xpĩauũ non tam̃ sc̃mm si intemꝑatis et asꝑis morib agat tpãtis aũt¬
et placidis morib eciam absq signoꝵ efficia et sc̃m ꝑfẽctũ et dei hoiem̃
int ẽẽ iustuo uel sc̃s cum affeccu teneat sauccitatem nõ enĩ natiue iuu

Expanded text:
oppressione uniri. Illabi autem menti illi soli possibile est, qui creavit: qui natura oppressione uniri. Illabi autem menti illi soli possibile est, qui creavit: qui natura subsistens incorporeus capabilis est suae facturae. Signa et prodigia et sanitalios hac praesumptione juvent, sibi per ambitionem humanae gloriae nocent, quia fieri Christianum, non tamen sanctum, si intemperatis et asperis moribus agat; temperatis auteit esse justus vel sanctus, cum affectu teneat sanc
Abbreviated transcription (Latin):
sus timore por̃te expectant resurrectõem corꝑis sui ut cum ip̃o ad penam
conldcautur et̾uã Penitenciã abolere peccata indubitant̾ credumꝰ etiam
si m ultno utte spĩ amissoꝵ peniteat et publita uel suppliti lamenta¬
cione pecrata prodautur qr ꝓpoĩtum dei qd decieuit saluare qd ꝑierat stat
mimobile: et ideo qr uoliuitas nõ mutatur sie emuendacõne uite sitem
a pordicõne penitendo / et saluatus mmiẜacõne dni uiuat/ Si quis aliter
de iustissima dei pietate sentit nõ xpĩanue sod nonicianꝰ est / Int̾nas
aiẽ cogitacõnes dyabolum non iudere certi simiꝰ sed motib eas corporis ab
ilboet uffectõnum inditiis colligi exꝑmiento diditimꝰ secieta aũt cordis
solus ille uouit adquem dicitur tu solus nosti corda filiorum homñ/ non
tieus ep urẽ arbitui motu mou̾ent/ Bone aũt aogitacõnes semꝑ a deo st̃

Expanded text:
sub timore positae exspectant resurrectionem sui corporis, ut cum ipso ad poenam sub timore positae exspectant resurrectionem sui corporis, ut cum ipso ad poenam convertantur aeternam. Poenitentiam abolere peccata, indubitanter credimus, etiam si in ultimo vitae spiritu admissorum poeniteat: et publica vel supplici lamentatione peccata prodantur: quia propositum Dei, quo decrevit salvare, quod perierat, stat immobile: et ideo quia voluntas ejus non mutatur, sive emendatione vitae, si tempa perditione poenitendo, et salvatus miseratione Domini vivat. Si quis aliter de justissima Dei pietate sentit, non Christianus, sed Novatianus est. Internas animae cogitationes diabolum non videre, certi sumus: sed motibus eas corporis ab illo, et affectionum indiciis colligi et experimento, didicimus: secreta autem cordis solus ille novit, ad quem dicitur: Tu solus nosti corda filiorum hominum. Non ties ex nostri arbitrii motu emergunt: bonae autem cogitationes semper a Deo sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
facere et ita sacerdotis iuditio reconaliatũ cõmumiomi sociari si uult nõad
iudiciũ et condempnacõem sui eucharistiã ꝑcrꝑe s et secieta satiffacõne
solui mortalia erimina nõ neganius s mutato prius sclari habitu et con¬
fessoreligionis studio per uite corruꝓcionẽ et ugi ĩmo ꝑpetuo luta imfante
deo ita dũ taxat ut contrana pro his que penitet agat et eucharistiam
om̃ib diũcis supplex et sũmissus usq ad mortem ꝑcipiat Pertentia
uera est/ penitenda nõ admitere et admissa deflere satiffaco peritencie
est causas pcc̃eꝵ exeludere nec eoꝵ sigestibus aditũ indulgere In diui¬
is reꝓmissionib nicħ lienũ uel tansitõiũ expectemus sieut melitiaui spe¬
rant impeiarũ copulam sieut cherintꝰ et mareyon delerant uel qd ad er¬
bũ uel potum ꝑtinet siait papia auctore frenus et t̾cullianꝰ et lactãas

Expanded text:
facere, et ita sacerdotis judicio reconciliatum communioni sociari, si vult: non ad facere, et ita sacerdotis judicio reconciliatum communioni sociari, si vult: non ad judicium et condemnationem sui Eucharistiam percipere. Sed et secreta satisfactione solvi mortalia crimina non negamus: sed mutato prius seculari habitu: et confesso religionis studio per vitae correctionem, et jugi, imo perpetuo luctu, miserante Deo: ita duntaxat, ut contraria pro iis, quae poenitet agat, et Eucharistiam omnibus Dominicis supplex et summissus usque ad mortem percipiat. Poenitentia vera est, poenitenda non admittere, et admissa deflere. Satisfactio poenitentiae est causas peccatorum excludere: nec earum suggestionibus aditum indulgere. In divinis repromissionibus nihil terrenum vel transitorium expectemus, sicut Meliciani sperant: non nuptiarum copulam, sicut Cerinthus et Marcion delirant: non quod ad cibum vel p
Abbreviated transcription (Latin):
ord̃nus pestis q qui duo prmaipia sisi ignta intuducuit ut cacdo. et liaexo
et artheman et fotmꝰ Ex istis inꝙ̃ si qui ad nõs uenerunt non requirẽdũ
ab his utuũ baptisati sintan nõ sed hoc tm̃ si eredant meccĩe fidem ee baptisẽ¬
cur ecc̃astioo baptisinate Cocidie eucaristie cõmumonem ꝑciꝑe nec laudo ne
iuoipero omib tamen dinẽis dieb cõmunicandum ortor si taiuen mens
in affectu peccandum nron sit habentem adhuc uoluntatem peccandi gn¬
uari magis dico eucharistre ꝑceporone quã purificani et ideo ꝙuis quis
peceato mordeatur peccandi de ertero non habeat uolinitatẽ et cõmumeatu
satis fuciat lac̃mis et oranib et confidens de dnĩ miã qui pccã pre confessi
om donare consueuit a credat eucharistiam intrepidus et securꝰ fi hoc de illo
dico quẽ capitalia et mortalia pccã non grauant. Nam quẽ mortalia
crumina post baptismũ cõmissa p̾mũt ortor prius pu ͦ. peuitencia satif¬

Expanded text:
ordinis pestisque, qui duo principia sibi ignota introducunt, ut Cerdo et Marcion: et Harithemon et Fotmus. Ex istis inquam siqui ad nos venerint, non requirendum ab iis, utrum baptizati sint, an non: sed hoc tantum, si credant in ecclesiae fidem, et baptizentur ecclesiastico baptismate. Quotidie Eucharistiae communionem percipere, nec laudo nec vitupero: omnibus tamen Dominicis diebus communicandum hortor: si tamen mens in affectu peccandi non sit. Nam habentem adhuc voluntatem peccandi, gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato mordeatur, peccandi de caetero non habeat voluntatem, et communicaturus satisfaciat lacrymis et orationibus, et confidoni donare consuevit: accedat ad Eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico, quem capitalia et mortalia peccata non gravant. Nam quem mortalia crimina post baptismum commissa premunt, hortor prius publica poenitentia satis
Abbreviated transcription (Latin):
lns/ nichil auẽ uelceiuis uentis undeet ppẽ celeritatem cã uenos
ꝙ flumina alta figunt poete ut altaiis aufoi / Proceller enĩ
significat tempestuosos persecutorã fiioies qui ecciam xp̃i partim minis
ad lonos actus comĩtantur nam in psalmo scriptum est, Ignns grando
ux. geacies sp̃s procellarum qui faciũt uerbum eius Ignis grando
ix geaties ꝑ allegoriã sicut dem est honnẽs significat qui in hoe scło ex
tuirbulentis et pessimis ad deuocionis transquillissima studia ꝑuener̃t
consumit sulphur qr cogitacõnes eorum de restabili fetore sordescunt. Ep̃e
procellarĩ dũ se tumultuosa mente corfundũt pars calicis eorum idescinẽ¬
sura qr pullitie actib ebuantur/

Expanded text:
et propter celeritatem tam ventos quam flumina alata fingunt poetae, ut alata vis Austri. Procella enim significat tempestuosos persecutorum furores, qui Ecclesiam Christi partim minis, ad bonos actus convertantur. Nam in psalmo scriptum est: Ignis, grando, nix, glacies, spiritus proceus rebus per allegoriam homines significat, qui in hoc saeculo ex turbulentis et pessimis ad devotionis tranquillissima studia perveneruconsumit; sulphur, quia cogitationes eorum detestabili fetore sordescunt; spiritus procellarum, dum se tumultuosa mente confundunt; pars calicis eorum, id est mensura qua pollutis actibus ebriantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ulls nominatur ꝙ semꝑ ibi aliqud oriatut nam dim alia
seme t̾u in anno aliquid gatunit ortus ip̃ꝙͣ sie fuittui est ołus
ab alendo diccum eoqd p̾mũ horẽs oleribus alerentur sic̃t am
gignuntur uñde sponsus de sponsa dicit/ ortus conciusue soror mea sponsa
ordie concluisus sons signatus ortus conclusus ecciã est quia niuai fauia¬
sprã spiricaliũ oꝑium g̾mina gigint Ione est qui doctiina saaitaii redũ¬

Expanded text:
Hortus nominatur quod semper ibi aliquid oriatur. Nam cum alia Hortus nominatur quod semper ibi aliquid oriatur. Nam cum alia terra semel in anno aliquid gignat, hortus nunquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequamgignuntur. Unde Sponsus de sponsa dicit: Hortus conclusus, soror mea sponsa: hortus conclusus, fons signatus . Hortus conclusus, Ecclesia est: quia multifaria spiritalium operum germina gignat: fons est, quia doctrina salutari redu
Abbreviated transcription (Latin):
h̃larid̃ dtodeodent femd pulcla ies est. dum uuec dĩ floret s cũ arue¬
ut muitato ꝓcims coloie marceseit sic siuic impni qui qͣr florida lecieia re¬
lucentes pͥmaturo fine siccantur: Prmo feno comꝑati sunt utarescerẽt
mic̃ ag̃sabus holenbus ut decidẽt nõ em̃ dixit olera ortorum si herba¬
rum ut significatet pocius illa uilissima que ꝑagios sponte nastinitur
ffenũ sustoria legis aut tẽmporalia significat utin psaluo qui paoduait in
montibus fenũ felũ pcb̾res suit ut in euuãgelio siem̃ fenũ qd hodie in
agio est. et cuis inclibandinititur holera eĩ abolla dicta sunt ubi allecta
decoqunntur qua ꝓpe̾ seuuĩ inundi nobilibus comparenius qui et fuele profia¬
unt et curiditutis magna qĩ gũ uestunitur. holeua qlarum medioaes po¬
nautur ⁊ humiles que ꝑ loca meulta dꝑia pululante consingut et nature
sue agfam ati hispidam retinent qualitatem s et illud uolocit̾ aiestit et
ista erto decidint
De. Oleubus

Expanded text:
dum floret; sed cum aruerit, mutato protinus colore marcescit. Sic sunt impii, qui quasi florida laetitia relucentes praematuro fine siccantur. Primo feno comparati sunt, ut arescerent; nunc agrestibus oleribus, ut deciderent. Non enim dixit, olera hortorum, sed, herbarum; ut significaret potius illa vilissima quae per agros sponte nascunturFenum historiam legis aut temporalia significat, ut in psalmo: Qui producit in montibus fenum . Fenum peccatores, ut in Evangelio: Si enim fenum, quod hodie in agros sponte nascuntur. Olera enim ab olla dicta sunt, ubi collecta decoquuntur. Quapropter fenum mundi nobilibus comparemus, qui et facile proficiunt, et viriditate magna quasi gratia vestiuntur. Olera herbarum mediocres ponantur et humiles, quae per loca inculta copia pullulante consurgunt, et naturae suae agrestem atque hispidam retinent qualitatem. Sed et illud velociter arescit, et ista cito deciduntDe oleribus.
Abbreviated transcription (Latin):
unspicuus figiificat dum saluatorẽ quiest semen quod int̾p̃tatur iez rabel
quia uerus filiue dei hic labuit uineã dequa in isaia scriptum est iunea
enĩ dñi sabaoth domur ifrael est i auc concupunt achas qui mẽp̾tatur fi¬
patirs ppłs idelr iuduidus de quo xpt̃ carnem assim̃ dignatus est. ut
fceisset meaortum oler̃ hoc est ut ubi unũ giẽ spĩtulie qmimare de biui
ibi fragilia queq dogniato ꝑ pharisaitã sapstidonem tansprantaiẽt E
naboel hanc umneã due nolenti ide̾ xpõ phariseorum supstieionibus n
ꝯsendenti impia uxor ierabel hoe est synagoga iudeorum machinata est

Expanded text:
nspicuus, significat Dominum Salvatorem qui est semen, quod interpretatur Jezrahel, quia verus est Filius Dei: hic habuit vineam, de qua in Isaia scriptum est: Vinea enim Domini Sabaoth domus Israel est . Hanc concupivit Achab, qui interpretatur fpulus videlicet Judaicus, de quo Christus carnem assumere dignatus est; « ut fecisset in ea hortum olerum, » hoc est ut ubi vinum gratiae spiritalis germinare debuit, ibi fragilia quaeque dogmata per Pharisaicam superstitionem transplantaret. Sed Naboth hanc vineam dare nolenti, id est Christo Pharisaeorum superstitionibus non consentienti, impia uxor Jezabel, hoc est Synagoga Judaeorum machinata est
Abbreviated transcription (Latin):
cib ꝙ pruptie ꝙ noe petia apud dicẽ possumꝰ Silenon emĩ gde apiũ
dicitir ẜ est siõnud ut probabile macedomieũ gustu suaue. et oc̃ore aroma¬
tioi frinculnm latimi uocant ꝙ eiuo tufi seu radicis sucus aduat iusũ
ciuꝰ iuotue onditu nt ẜ penteb amiã senecutẽ gustu euis deponat̃ hoc
olus gieti maration uocant. Quid cldia qmi contͣ ueneñ nalent misti¬
ce signoficent iam suꝑuis diccud est. ligusticã a regione nemen accepit
nascitur enĩ plur mud inliguria odoie aiomatiss et gustu aeris Corian¬
drum ex gdo nonuẽ sumptum qd illi corian uocant cuiꝰ semen in dulci
uio dicũ pioniores reddit in uenerem si sup̃ modum ddis ameritiã
nutrrt danes eciã ex coriandio infis trdicum est. legtitur in exedo
y manua similecẽt semimi coriandri album ec sublucidum sic et ibumm
da alledinem hc̃ cistiatis et lumen sciẽtiespĩtalie bñde fideles aiẽ pa¬

Expanded text:
is: quod nos petrapium dicere possumus. Selinon enim Graece apium dicitur, sed est summum ac probabile Macedonicum, gustu suave, et odore aromatico. Feniculum Latini vocant, quod ejus thyrsi seu radicis succus acuat visum, cujus virtus traditur, ut serpentes annuam senectutem ejus gustu deponant: hoc olus Gce significent, jam superius dictum est. Ligusticum a regione nomen accepit: nascitur enim plurimum in Liguria, odore aromatico, et gustu acri. Coriandrum ex Graeco nomine sumptum, quod illi corion vocant, cujus semen in dulci vino datum proniores reddit in venerem: si supra modum dederis, amentiam nutrit: canos etiam ex coriandro infici traditum est. Legitur in Exodo, quod manna simile esset semini coriandri, album et sublucidum: sic et verbum Dei albedinem habet castitatis, et lumen scientiae spiritalis: unde animae fi
Abbreviated transcription (Latin):
tales quisq ex se motutum palinã longe lateq spaggunt legituo et sri¬
genescos ꝙ iuben filiuo lie egssus in agrd inuem̾it mandongois et de¬
dent eas lie matri sue qd significat famã lonã quã quisq bene fendio¬
sus adipistitur ex mũdams homibus referie hane debetad matiẽ ecciam
qui foris sunt quilicet parũ sapiant reddunt tamẽ plermq lalori eor̃
ꝑ quos sib̃i consutitus et splendorẽ laudis et odoiem lone opimonis Gl̃e¬
quis ꝑ me inciorent saluabitur Et ingledietur et eg̃dictur et pastua n¬

Expanded text:
ritales quique ex se virtutum palmam longe lateque spargunt. Legitur in Geneseos , quod Ruben filius Liae egressus in agrum invenerit mandragoras, et dederit eas Liae matri suae: quod significat famam bonam, quam quisque bene studiosus adipiscitur ex mundanis hominibus, referre hanc debere ad matrem Ecclesiam. qui foris sunt ; qui licet parum per quos sibi consulitur, et splendorem laudis, et odorem bonae opinionis. Nequi
Abbreviated transcription (Latin):
in mudo crescente ecciã lume itẽ ipõ doccorilus dic̾it fuldteme floribus scipate
me malis qr amore langueo ac si diceret consolanum me etemplis seu inaipi¬
endud seu c̃minandũ uam salutis dum ad huc in hinꝰ peg̾nacõins tedio ami¬
re suꝑne iuisionis langnesco Puita patefacta ẽ scriꝑtura diuina ut in sa¬
lomone aꝑta sunt purta et apparent herle iurentes Iaem in mala ꝑtem
ut in salonione millũ puitum sit ꝙ nõ ꝑtranseat luxuria nra Auena

Expanded text:
in mundo, crescente Ecclesia. Hinc item ipsa doctoribus dicit: Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo ; ac si diceret: consolamini me exemplis seu incipientium, seu terminantium viam salutis, dum adhuc in hujus peregrinationis taedio amore supernae visionis languesco. Prata patefacta est Scriptura divina, ut in Salomone: Aperta sunt prata, et apparent herbae virentes . Item in malam partem, ut in Salomone: Nullum pratum sit, quod non pertranseat luxuria nostra . Avena
Abbreviated transcription (Latin):
calipsi eñditus biola ꝓpt̾ uim oderis nmen accepit huiꝰ gnã sunt tria
purpureũ. album . melliũ. uiola qͣuiq significat confessores ob sum¬

Expanded text:
calypsi ostenditur. Viola propter vim odoris nomen accepit: hujus genera sunt tria: calypsi ostenditur. Viola propter vim odoris nomen accepit: hujus genera sunt tria: purpureum, album, melinum. Viola quoque significat confessores ob sim
Abbreviated transcription (Latin):
indicĩ colore atir etleue ut ferula siracũ pondẽ grane colore bupeo
odois acio suuũ tamẽ. album. leue aridum. gusdi indendeus floe eũi
uel xpm̃ sinifiait quide iuoga iudicis iesse effloruit uce stomũ iisti¬
ae ut in psalmo iustus inquit ut palma florebit cosa ab spẽ floris
nũcupato qd intilanti colore ibeat significat aut̃ scõrum sanginẽ mat
turũ suꝑ hnoda fiuenta liliũ laccer floris ħba unde et indeupata q̃r li¬
dia eiuꝰ cũ candor sit in fluo auii tamẽ spẽs intus iefulget liliũ aut̃
aut xpnĩ significat quiin cantieo dantieorum ait ego fle campi et libũ
conualliũ et itam ut pascant mortis et lilia colligant ac si dicẽt ego sũ
decus mũdi et głiã hñoliũ qui de sponsa sua sic aut siut bilũ int̃ spinat
sic auuca mea it̃ filias qr candor. tastitatis eius tribulacõnibus prota᷑

Expanded text:
Indicum colore atro, et leve, ut ferula: Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, Indicum colore atro, et leve, ut ferula: Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri: summum tamen album, leve, aridum, gustum incendens. Flos enim vel Christum significat, qui de virga radicis Jesse effloruit, vel specimen justitiae, ut in psalmo: Justus, inquit, ut palma florebit . Rosa a specie floris nuncupata quod rutilanti colore rubeat. Significat autem rosa super humida fluenta . Lilia lactei floris herba: unde et nuncupata, quasi laclia, cujus dum candor sit in foliis, auri tamen species intus effulget. Lilium autem Christum significat, qui in Cantico canticorum ait: Ego flos campi et lilium convallium . Et item: Ut pascatur in hortis, et lilia colligat ; ac si diceret: Ego sum deca inter filias , quia candor castitatis ejus tribulationibus probatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Rlaiduo diuc̃e passionis cxpum arcuo oaritatis feiuioiẽ expͥmit Comug̃
aprus nardo eumdiuina grã confortat nos pro xp̃õ pati INem nardus aoco
nngitur cum caritate xp̃i mortan libent̃ suscipiius chiocum dictũ ab
oppido cilidie qd̾ uodatur cuiciũ quaꝙ̃ et alibi nastatur ẜ nõ tm̃ uel tale qͣle
in cilitia bñde et apciori parte nomen accepit nam multeres nonniã
in fragnienta cõminutum inspuacõne bona et cum dar pitur manꝰ
inificiens et lemt̃ acre ꝙ si eiusmodi nõ fuĩt aut necusdm aut infusũ
cognoscicur ITem ciprus mearupcõnem sigͣt. nardus forticudinem
chiocus marcues Y sopus ħba humũl auꝰ radices saxũ penecuit qd
signifieit hũeicatem periiteneie Iur̃e boptifinũ ut in psaltio a spges
me ysopo et middabor Costum iudix ħb̃e nascentie est. in india arubia
et sina s meluis aibicum. est enĩ album et leue suaue iocundi odoris

Expanded text:
ardus Dominicae passionis typum, crocus charitatis fervorem exprimit: conjungitur cyprus nardo, cum divina gratia confortat nos pro Christo pati. Item nardus croco jungitur, cum charitate Christi mortem libenter suscipimus. Crocum dictum ab oppido Ciliciae, quod vocatur Coricium, quanquam et alibi nascatur: sed non tantum vel tale, quale in Cilicia, unde et a potiori parte nomen accepit: nam multae res nomina in fragmenta comminutum, inspiratione bona, et cum carpitur, manus inficiens, et leviter acre. Quod si ejusmodi non fuerit: aut vetustum, aut infusum cognoscitur. Item cyprus incorruptionem significat: nardus fortitudinem, crocus martyres. Hyssopus herba humilis, cujus radices saxum penetrant: quod significat humilitatem poenitentiae, sive Baptismum, ut in Psalterio: Asperges me hyssopo, et mundabor . Costum radix herbae est, nascentis in India, Arabia et Syria, sed melius Arabicum: est enim album et leve, suave, jucundi odoris:
Abbreviated transcription (Latin):
uirgiliũ deiua uulnãta saltus ꝑaguit Diccaninees tante enĩ potenoe ẽ
it ferũ a corpore expellat sagictus exeuctiat unde et eius pabulo fere ꝑeus
sagictus a corpore inhẽntes eiciut hanc quidã latiuorum puleũ mar¬
tis dieut ꝓpẽ belli tela excucienda mandiugori dicta ꝙ habeat mala suauio¬
leuta in magnntudinem malimadiam unde et eant lacim malũ t̾ĩe uo¬
cant hanc poete antio pomore os appellant ꝙ habeat uiaidẽ formã ho

Expanded text:
 cerva vulnerata saltus peragrat Dictaeos. Tantae enim potentiae est ut ferrum a corpore expellat, sagittas excutiat; unde et eius pabulo ferae percussae sagittas a corpore inhaerentes eiciunt. Hanc quidam Latinorum puleium Martis dicunt, propter belli tela excutienda. Mandragora dicta quod habeat mala suaveolentia, in magnitudinem mali Matiani: unde et eam Latini malum terrae vocant. Hanc poetae ἀνθρωπόμορφον appellant, quod habeat radicem f
Abbreviated transcription (Latin):
xI et quarumdam ħbarum nomiã que ex aliqua sui cã
resonant habentes nomimiũ ex planacõnem non tamen om̃i ħ
lariun echimologiã mnuenies nam prolociẽimutantur eciam
nonunbus. ffoliũ diccum qd sine ulla radite innatans inuidie lictorib
colligatur qd in lmo ꝑforicum siccant indi ati reponut ffercur auẽ
paradiso eẽ gusti nardum referens, Nar hba est spicosa bũde et agdie
sina nascatur s qr mons in quo inuenitur aliolate indiã expectat alio
sinam Est aut̃ indicĩ multiforme ẜ melius siriacuõ leue. fuliũ como¬
sum. spica. pariud̃ odorissimũ piꝑũ simulans qd nõ multũ more cardau̾at
luignãsicrat Nardum delticum a regione gallie nomẽ daxit nastitur
Qñ sepius in liguriealpibus. et in sua frutice paruo: idiabus mniam¬
tutũ sc̃õrum in ecciã uñde sponsa dicit in auicies cantioorum dũ eet rex
maccubitu suo naidus inca dobit adoiem suũ hoc est regi xp̃õ in beatitud mẽ¬

Expanded text:
 et quarundam herbarum nomina, quae ex aliqua sui causa resonant, habentes nominum explanationem. Non tamen omnium herbarum etymologiam invenies. Nam pro locis mutantur etiam nomina. Folium dictum quod sine ulla radice innatans in Indiae litoribus colligatur. Quod lino perforatum siccant Indi atque reponunt. Fertur autem Paradisi esse herba gustu nardum referens. Nardus herba est spicosa, unde et a GraeSyria nascatur, sed quod mons, in quo invenitur, alio latere Indiam spectat, alio Syriam. Est autem Indicum multiforme, sed melius Syriacum, leve, fulvum, comosum, spica parvum, odorissimum, cyperum similans. Quod si multum in ore tardaverit, linguam siccat. Nardum Celticum a regione Galliae nomen traxit; nascitur enim saepius in Liguriae Alpibus et in Syria, frutice parvo, radicibus in manitutum sanctorum in Ecclesia: unde sponsa dicit in Cantico canticorum: Dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum , hoc est, rege
Abbreviated transcription (Latin):
qr dignatus ẽ infine seculoꝵ hm̃iliter in carue nasti et mori uel qr q̃dquid
acnuus ad illum refermius et cum ad eñ ꝑuen̾mꝰ ultra qd q̃rumus nõ
Nemus Os dei est qr uerbum ẽ euis. Nam sicut ꝓ u̾bis que ꝑ lingnã
fuit sepe dicimus illa uel illa lingua ⁊ta pro uerbo dei ponitur os. qma
mos ẽ ut ore uerba formẽtur uerbum aut̾ iõ dicitur qr ꝑ enm pater
õmia condidit sie uissit ueritas qr non fallit si tribuit qd pramisit

Expanded text:
quia dignatus est in fine saeculorum humiliter in carne nasci et mori; vel quia quidquid agimus ad illum referimus, et cum ad eum pervenerimus, ultra quod quaeramus non habemus. Os Dei est, quia verbum est ejus. Nam sicut pro verbis, quae per linguam fiunt saepe dicimus illa vel illa lingua, ita pro verbo Dei ponitur os, quia mos est ut ore verba formentur. Verbum autem ideo dicitur, quia per eum omnia Pater condidit sive jussit
Abbreviated transcription (Latin):
de quo indeucõnonno scriptũ qui appropinquant pedibus eius accipiont
de doct̾na illius et in psalmo adoiabimꝰ s̃ in loco ubistete: t pedes eius
sunt omĩa ossa mea carnes xp̃i infirmi in ecc̃a de quo dicit in. psalmo
duni appropinquant sup me nocentes ut edant carnes meas. uestinita
dñi caro assum pta dñ in ezechiele ꝓpħa seriptum ẽ Ecce uir uestitꝰ lineis¬

Expanded text:
de quo in Deuteronomio scriptum est: Qui appropinquant pedibus ejus, accipient de quo in Deuteronomio scriptum est: Qui appropinquant pedibus ejus, accipient de doctrina illius ; et in psalmo: Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus spersa sunt omnia ossa mea . Carnes Christi infirmi in Ecclesia; de quo dicitur in psalmo: Dum appropinquant super me nocentes, ut edant carnes meas . Vestimenta Domini, caro assumpta; unde in Ezechiele propheta scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
et passiones que tc̾ probatissima eum solum mõ pro cantate dei et ꝓproximi
uel cõtmoncia uel passiones sint̾ dextera dñi testam̃tum nomi sinstra uetq
Item dextera beatitudo perpetua sinistra manus uita pño sicut in cãtico
canticoꝵ eccłia duxit leua eus sub capite meo et dextera eius amplerabr
me Item dextera eletti sistra Reprobi om̃s ut in euuangłio Statuet oues
a dextris hedes uerr asmistris uberi xpĩ enuanglica doctrina ut in cantico
canticoro meliora sunt ubera tua uino M̃mille dñi duo testanita dñ
legitur in apocalipsis et rona anea circa manullas uenter xpi lauacrum
regnacois ex quo elettos per adopcõmis arãm infilios Regn̾a̾t lunc ic̃antico
canticoꝵ dicitur uouter eius eburneus intesima dñi seartum dminitatꝭ
siue in sacra seuptura oculta saeram̃ta h̾uic in etodo scriptu ẽ Capud cũ
corpuo sustinentes de quo in cantico canticoꝵ dicitur Crura eius sicut
columpne marmorre prdes dm̃i homo assumiptus a uerbo uel sancti apłi

Expanded text:
iones, quae tunc probatissima est, cum solummodo pro charitate Dei et proximi, vel continentia vel passiones fiunt. Dextera Domini, Testamentum Novum; sinistra, Vetus. Item dextera, beatitudo perpetua; sinistra, vita praesens; sicut in Cantico canticorum Ecclesia dicit: Laeva ejus sub capite meo, et dextera ejus amplexabitur me . Item dextera, electi; sinistra, reprobi omnes, ut in Evangelio: Statuet oves a dextris, haedos autem a sinistris . Ubera Christi, evangelica doctrina; ut in Cantico canticorum: Meliora sunt ubera tua vino . Mamillae Domini, duo Testamenta; unde legitur in Apocalypsi: Et zona aurea circa mamillas . Venter Christi, lavacrum regenerationis, ex quo ni, secretum divinitatis, sive in sacra Scriptura occulta sacramenta; hinc in Exodo scriptum est: Caput cum res, totum Ecclesiae corpus sustinentes; de quo in Cantico canticorum dicitur: Crura ejus sicut columnae marmoreae . Pedes Domini, assumptus homo a Verbo, vel sancti apostoli;
Abbreviated transcription (Latin):
et iõ xpũs unictus appellatur qr Rex et facͥdos est / qui non oleo matiali¬
uero ebrayce messias dicit᷑ Ihũs hebrenm grece soter latine salucaris ul
hebreo inlatinũ signisicat nobis cũ deus scil ꝙ per uirggnniem natus de:
uingeuitus autem uocatur ꝑ dm̃itatꝭ excellenciã qr sine fratrib/ p̾mo¬
genitus ꝑ suscepcõnem hoĩs in qua ꝑ adopcõnem gracie hẽre fratres dignatꝰ
ẽ quibus eẽt p̾mogenitus Omonsuon patri ab unitate sb̃e apllatur¬

Expanded text:
 oleo laetitivero Hebraice Messias dicitur. Jesus Hebraeum, Graece soter, Latine salutaris, vel Hebraeo in Latinum significat nobiscum Deus, scilicet quod per Virginem natus Deus Unigenitus autem vocatur per divinitatis excellentiam, quia sine fratribus: primogenitus, per susceptionem hominis, in qua per adoptionem gratiae habere fratres dignatus est, quibus esset primogenitus. Homousios Patri ab unitate substant
Abbreviated transcription (Latin):
uana libertatebene utiuitur bnde apłs uit. qui em̃ in dño uodatus
est p̾uus libertus est dñi. similit̾. qui libertus uodatus est. ẜuus est
xp̃i. hic tñ omĩo ẜuus est. qui imprident̾ ait. sicut et uet̾ib placu¬
ad tempus qui rem facit prridentem aut ocedat in xp̃iñ libertus fitdm
factus est ẜuus. cum accipit remissionem pcc̃orum libertus efficitur
Simulit̃ in quit. qui liber uocatus est. puus est ꝓpi. piofectus est ex
missa amara et contrariã libertate condicõnem sortitus est. que ꝓdeẽt

Expanded text:
Christiana libertate bene utuntur. Unde Apostolus ait: Qui enim in Domino vocatus Christiana libertate bene utuntur. Unde Apostolus ait: Qui enim in Domino vocatus est servus, libertus est Domini. Similiter qui liber vocatus est, servus est Christi . Hic enim omnino servus est, qui imprudenter agit: sicut et veteribus placuad tempus, quia rem facit prudenter, ut credat in Christum, libertus fit Dofactus est servus, cum acceperit remissionem peccatorum, libertus efficitur. Similiter, inquit, qui liber vocatus est, servus est Christi , profectus est ex missa amara et contraria libertate servilem conditionem sort
Abbreviated transcription (Latin):
spieuit neq despexit pieceẽ pauperum / Allic̾ p̃anꝑes diuites seli
hiꝰ. uirtutib uatu. ut est in apocalipsi dicis qr diues sum et dica¬
tus. et nescis qr tues pauꝑ et mendicus. In ops ppło gencud hu¬
lis. utm ꝑsalc̾io. suscitans̃ a t̾ra iopẽ. et alibi. eripiens inopem
demanu forcioris hoc est deptãte draboli. Mancpium est quicquid
manu capi aut subdi potest. ut homo equus. oiuis hec eñ amimalia sta¬
tim ut nata suuit mancipium dẽ pucantur nam et ea que in bestiacum
sunt mĩo. tunc uidentur mancipium ẽẽ qñ capi siue domari ceꝑuit
Ingeniudica qui ingnẽ hũc libertatem non in facco sieut liberti bnde et
cos grede eugenes uocant qd suit bom gnis libertus aut̃ uocatus qi libe¬
ratus dut enĩ praus iugo ẜuitutis addictus. libertoꝵ filii apud anti¬
quoe liberdim appellabantur. qͣi de libertisnati. nĩe uero libertins
aut liberio factus aut possessus. a̾berti enĩ sp̃italit̾ illi dicuutur q̃

Expanded text:
um . Aliter pauperes, divites saeculi hujus virtutibus vacui, ut est illud in Apocalypsi: Dicis, quia dives sum et ditatus: et nescis, quia tu es pauper et mendicus . Inops, populus gentium humilis, ut in Psalterio: Suscitans a terra inopem . Et alibi: Eripiens inopem de manu fortioris , hoc est, de potestate diaboli. Mancipium est, quidquid manu capi aut subdi potest, ut homo, equus, ovis. Haec enim animalia statim ut nati sunt, mancipium esse putantur. Nam et ea, quae in bestiarum numero sunt, tunc videntur mancipium esse, quando capi sive domari coeperint. Ingenui dicti, quia in genere habent libertatem, non in facto sicut liberti: unde et eos Graeci eugenos vocant, quod sint boni generis. Libertus autem vocatus, quasi liberatus: erat enim prius jugo servitutis addictus. Libertorum filii apud antiquos libertini appellabantur, quasi de libertis nati. Nunc vero libertinus aut a liberto factus aut possessus. Liberti enim spiritaliter illi dicuntur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
diximus. cuiꝰ partiapacio eius in idipm̃. et ut celestem ẽẽ oogno sceies
addidit. ascenderut. ad quam beati semꝑ ascendunt qm̃ ugi ep̾citacõe
perficiunt. subiuuxit tribus in quibus erat isrlĩtitus ppłs discributut.
dic enĩ illi genti ad mim̾ filiorum iacos .xn. trbus funt. siaat iõno ppło
xxxu. curie. In istis gͦ tribubus significat socẽ qui duuĩ saluatorem dñi
eẽ confessi sunt nam ut ab infidelib tribusi stas fideliũ segregaret. add¬
dit oibus dm̃i. qui uoq tribus eẽ non potant. nͥ ea puramente credid issẽt
dilias enĩ tribus constat fuisse draboli qui ex xp̃õ maluout̃ impia uo¬
liuitate seꝑari quib ip̃ẽ in euuãgelio dixit. uosa patie drabolo estis.¬

Expanded text:
dixit: cujus participatio ejus in idipsum , et ut coelestem esse cognosceres, dixit: cujus participatio ejus in idipsum , et ut coelestem esse cognosceres, addidit, ascenderunt: ad quam beati semper ascendunt, quoniam jugi exercitatione proficiunt: subjunxit, tribus, in quibus erat Israeliticus populus distributus: sic enim illi genti ad numerum filiorum Jacob duodecim tribus fuerunt, sicut Romanoue curiae: in istis ergo tribubus significat sanctos, qui Dominum Salvatorem esse Deum confessi sunt. Nam ut ab infidelibus tribus istas fidelium segregaret, addidit, tribus Domini: quae utique ejus esse non poterant, nisi ei pura mente credidissent. Alias enim tribus constat fuisse diaboli, quae ex Christo maluerunt impia voluntate separ
Abbreviated transcription (Latin):
est deus. ip̃e fecit nos. et nõ ipĩ nos. nos aũt pplo eus. et oues pastue es
Nam ꝙͣuis natiuitatꝭ nẽ mimisteriũ p̾beat carnas oꝑacio tamen ille
in huuc mũdum dum nos peobatur addueẽ qui eicca fecit ad existenciad
piosa et duecis opilacio epulacio. Ipã sipit enĩ pascua quibus fides aiã sa¬
giriatur et ad fucura benticudius amena ꝑducitur Tribus dicũtur tãꝙ
cuue et congregacõnes distincte ppłorum. et uoaite tribus. ꝙ in p̾napio
romam tirfarie fuñt a romulo disꝑtiti in senatorib milicibus et plebi¬
bus. que tñ tribus nũc multiplicate nomen p̾stinũ reciuent/ tribus si¬
milit̾ mistice signofieant aut .xii. tibus isrl̃cia gu̾is aut cõuenticula
scõtum in eccła nam cumn de ihrłm mistica ꝓpħã cõmemoraret adbidit.
illuc enĩ ascenderut̃ tribus tribus driĩ. testimoniũisił ad confitendimm
nonum tuo dne. dicendo illuc significat ciuitatem ihrłm quã suꝑiuis

Expanded text:
i nos: nos autem populus et oves pascuae ejus . Nam quamvis nativitatis nostrae ministerium praebeat carnalis operatio: tamen ille in hunc mundum nos probatur adducere, qui cuncta fecit ad existentiam piosa et dulcis epulatio. Ipsa sunt enim pascua, quibus fidelis anima saginatur et ad futurae beatitudinis amoena perducitur. Tribus dicuntur, tanquam curiae et congregationes distinctae populorum: et vocatae tribus, quod in principio Romani trifarie a Romulo dispertiti: in senatoribus, militibus et plebibus, quae tamen tribus nunc multiplicatae nomen pristinum retinent. Tribus similiter mystice significant aut duodecim tribus Israelitici generis, aut conventicula sanctorum in Ecclesia. Nam cum de Jerusalem mystica propheta commemoret, addidit: Illuc enim ascenderunt tribus, tribus Domini, testimonium Israel ad confitendum nomini tuo, Domine . Dicendo, illuc, significat civitatem Jerusalem, quam superius
Abbreviated transcription (Latin):
res habet/ Aria sunt milicie genera sacuimentum euocatio cõ¬
racio  Sacramentũ in quo post eleccõnem iurat uiusiisꝙ miles se
non uendere a milicia nͥẽ post cmplecta sapendia i. milicie tempoui
et hi sunt qui halent plenam miliciam nam xxb. anius teuentio¬

Expanded text:
tes habet. Tria sunt militie genera, sacramentum, evocatio, contes habet. Tria sunt militie genera, sacramentum, evocatio, coniuratio. Sacramentum in quo post electionem iurat unusquisque miles se non recedere a militia, nisi post completa stipendia, id est militie tempora. Et hi sunt qui habent plenam militiam. Nam viginti
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sunt dencuriores dicuntur sub centuriati uo sunt nõ qui in p̃ma s qͥ
in seda centuna sunt q̃i sus pͥma centuria tamen scricti eciam ip̃i et
in spiculis positi in bello sunt ut si pͥma deferit isci quos sus scdcẽ dixims
laborantib pͥmid subueniat unde et ad in sidiandum ponitur subdenturiatꝰ
quast armis debosis inforictus. mampulus cc ͦꝵ est militum mampli
rut̃ deĩ sunt milites siue qui ad bellum pͥma manu mapiebant sueqd
andep̃ signaeoit mompulos sib̾i .i. fusticulos stipule uee herde abiaus
po signis faciebant a quo signo mampulares milites cognominati sũt
de quib armatos uocat lucanus exemplo ad signa moopulos Nurma
xxx. equites sunt. iomam eñ equites in una tribu eec fuerut̃. de su¬
gul eñ denturꝰ .x. dabantur et fiebat turma Cohors quĩgenitas mili¬

Expanded text:
praesunt, centuriones dicuntur. Subcenturiati vero sunt, non qui in prima, sed qui praesunt, centuriones dicuntur. Subcenturiati vero sunt, non qui in prima, sed qui in secunda centuria sunt, quasi sub prima centuria, tamen stricti etiam ipsi et in spiculis positi in bello sunt, ut si prima defecerit, isti, quos sub secunda diximus, laborantibus primis subveniant. Unde ad insinuandum ponitur subcenturiatus, quasi armis dolosis instructus. Manipulus ducentorum est militum. Manipuli autem dicti sunt milites, sive quia bellum primi manu incipiebant; sive quod antequam signa essent, manipulos sibi, id est, fasciculos stipulae vel herbae alicujus pro signis faciebant, a quo signo manipulares milites cognominati sunt. De quibus Lucanus: Evocat armatos extemplo ad signa maniplos. Turma triginta equites sunt; Romani enim equites in una tribu trecenti fuerunt, de singulis enim centuriis decem dabantur, et fiebat turma. Cohors quingentos mili
Abbreviated transcription (Latin):
eautur cum de alia in aliõ legionem transeunt et inde transcripti qui no¬
imiã dant ut transenb antur. et opeiones dicti qd suit electe nlm optare
eligẽ est sicut est illud optaiutpr locum regno i. elegit᷑ Eodibitores
dicintur podeoqd exeubias semꝑ agnut. sunt enĩ ex nuo militum. et
in portiab exeubarit ꝓpẽ regalem euistodiã Exeribie aul̃ due sunt.
iugilie nocturne unde et uigiles beletes erant apud iõnos genus milicie
auolicondo uocati lecti eiĩ agilitate uiuenes eum armis suis post t̾ga
equie desiliebant. et concuuio pedites ip̃i ex alia parte equitibus ꝑ qͤs
aduecti suañt dincanitib hostem ꝑtiubabant deb his uelecib elepla¬
ti quondã haniubał uetio acci cũ regi iama suis non possent fabu¬
li scaepio int̾ aures adacto necabantur aulicia aut̃ a milib dicta
tas. Centuria est pars exeitus moentenos milices diuisa. uude et qui hi

Expanded text:
cantur, cum de alia in aliam legionem transeunt; et inde transcripti, quia nocantur, cum de alia in aliam legionem transeunt; et inde transcripti, quia nomina dant, ut transcribantur: et optiones dicti, quod sint electi: nam optare eligere est, sicut est illud: optavitque locum regno, id est, elegit. Excubitores dicuntur pro eo quod excubias semper agunt, sunt enim ex numero militum, et in porticibus excubant propter regalem custodiam: excubiae autem diurnae sunt: vigilie nocturne, unde et vigiles. Velites erant apud Romanos genus militie, a volitando vocati. Lecti enim agilitate iuvenes, cum armis suis post terga equis desiliebant, et continuo pedites ipsi ex alia parte, equitibus per quos advecti fuerant dimicantibus, hostem perturbabant. Ab his ergo velitibus elephanti quondam Annibaili scalpro inter aures adacto necabantur. Militia autem a militibus dicta tas. Centuria est pars exercitus in centenos milites divisa. Unde et qui his
Abbreviated transcription (Latin):
draucmmid uno uel qr unus est ex mille electus Rnuilus aut̃ ꝑmut
ho ppłomilites sumpsit et appellauit liber uo̾ p̃mus milicie ordmẽ docuit
Miles auẽ ordinarius dicitur aut exͣ ordinarius Oidmaiius est qui peri
oidinem militat necadhuc aliquem consecutus est gradum honoris est
eiñ ggarius i. hunuit milicia qut extui ordmarius uero qui obiurtutẽ
promonetur ex ordine Emeriti dicuntur uet̾am solusq imilicia qui ud
ii usu p̃lii non sunt ẜ post mults milicre lalores quietis suffragium
consecintur Equestres milites dicci ꝙ equo sedeant et militant in qĩsai
ordine ⁊uones dicuntur fortes pũd qui ad miliciam delegnutur acq
anius gerendis habiles existunt hi enĩ non sola profesfione natiuita¬
tis si ab aspectu et ualitudine corꝑis existimantur bnde et turones det
quiq anteq sacauenco probati sunt non st̾ milites Romane aũt¬
qmi in cabut conferiitur ab eo qui eos docturus est. sicut trauscripo uo¬

Expanded text:
umero uno, vel quia unus est ex mille electus. Romulus autem primus ex populo milites sumpsit et appellavit. Liber vero primus militiae ordinem docuit. Miles aut ordinarius dicitur, aut extraordinarius. Ordinarius est, qui per ordinem militat, nec adhuc aliquem consecutus est gradum honoris. Est enim gregarius, id est humilis militiae. Extraordinarius vero, qui ob virtutem promovetur ex ordine. Emeriti dicuntur veterani solutique militia, qui iam on sunt, sed post militiae labores quietis suffragium consequuntur. Equestres milites dicti, quod equo sedeant, et militant in equestri ordine. Tirones dicuntur fortes pueri, qui ad militiam deliguntur, atque armis gerendis habiles existunt. Hi enim non sola professione nativitatis, sed ab aspectu et valetudine corporis existimantur. Unde et tirones dicti, quique, anteqquia in tabulis conferuntur ab eo qui eos ducturus est; sicut transcripti vo
Abbreviated transcription (Latin):
acus quiloeo hẽdes fungitur qͣi pio herede. ẽ enĩ aut institutus aut
substitutus heredes aut̃mistice sc̃i dei possuunt intelligi et qui delestis
patue possessores futuri sunc. unde apłs ad romianos soibens ait ip̃e sps̃
quid̃ dei coheredet aũt xp̃i ut gͦ. promptos nos ad obediendum deo prã
faceiet hac spe erortatur dicens dei nos futiuos hẽdes dicen oohciedes
autem xp̃i ut quibus magna spes p̃um est. tantomagis iudei rebus
ꝓpensiores ceñt. post ponentes euĩ mundanarum. Quid sic autem

Expanded text:
haeres qui loco haeredis fungitur, quasi pro haerede. Est enim aut institutus aut haeres qui loco haeredis fungitur, quasi pro haerede. Est enim aut institutus aut substitutus. Haeredes autem mystice sancti Dei possunt intelligi, et qui coelestis patriae possessores futuri sunt. Unde Apostolus ad Roman. scribens ait: Ipse Spiritus ione componitur. Ut ergo promptos nos ad obediendum Deo Patri faceret, hac spe exhortatur dicens Dei nos futuros haeredes, cohaeredes autem Christi; ut quia magna spes praemii est, tanto magis in Dei rebus propensiores essemus, postponentes curam mundanorum. Quid sit autem
Abbreviated transcription (Latin):
stauẽto libeu effecci muerum iomanorum ciuium redignitur. hid
pͥmũ aditꝰ eratmn ubeionia. cõmorari. cet̾is aut libertis prohibebat᷑
ne uel in urbe roma. uel infrra septinudaburbe miliariũ cõmanent.
lidet legauus paulum apłm nc̃citare compulsum ꝓpt̃ sedicõnem eoor¬
tam diuem uc̃num se appellasse. tam mubx glorrosius cist est. ꝙ secã
cetĩs fidelibus ciuẽ celestis ihrłm nĩcupauit. bñde ad ephestos scͣ¬
bens ait.gͦ iam non estis hospcces et aduene. s efas eiues sc̃orumr
⁊ domestici dei suꝑedificat suꝑ domũ .i. fundamentũ aplõrum et ꝑpho
unm. hoc est suꝑ nouũ et uetus testamentum collocati. Ene enĩ
apłi predicauerut. ppħe futura dixerut̾. hoc est nõ solum nos. ẜ et dele¬
stes ptãtes parit̾ fieri habitaculudder in spũ sc̃o. heredio nomer imi¬
posunit senfus aeris. soluis enĩ tributum aictoris: In hoc enĩ uecablo.¬
prima successio est hereditatis et generis. ut sunt filii et nepotes pao¬

Expanded text:
effecti in numero Romanorum civium rediguntur. His primum aditus erat in urbe Roma commorari. Caeteris autem libertis prohibebatur, ne vel in urbe Roma vel infra septimum ab urbe milliarium commanerent: licet legamus Paulum apostolum necessitate compulsum propter seditionem exortam civem Romanum se appellasse. Multo gloriosius est, quod se cum caeteris fidelibus civem coelestis Jerusalem nuncupavit: unde ad Ephesios scribens, ait: Ergo jam non estis hospites et advenae, sed estis cives sanctorum, et domestici Dei, supetarum , hoc est, super novum et vetus testamentum collocati: quae enim apostoli praedicaverunt, prophetae futura dixerunt, hoc est, non solum nos, sed et coelestes potestates pariter fieri habitaculum Dei in Spiritu sancto. Haeredis nomen imposuit census aeris: consolvit enim tributum actoris: in hoc enim vocabuloprima successio est haereditatis et generis, ut sunt filii vel nepotes. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
tate moclam eum fuisse sentires subiuux̃. et ꝑegrinꝰ dicitur qui
incipit eẽ n non erat. Pegrim enĩ dicitur qͣĩ ꝑgens longuis et
ut gñalem honc cognoseẽs fuisse suam diat. fec sicut omẽs paties
pnorum exorti. Sermi aũt uocabulum inde duxerunt qui hi qui
uire belli possint occidi auiccoribus conseruantur ẜui fiebant a suã¬

Expanded text:
vitate incolam eum fuisse sentires: subjunxit, et peregrinus, quia vitate incolam eum fuisse sentires: subjunxit, et peregrinus, quia incipit esse, ubi non erat. Peregrinus enim dicitur, quasi pergens longius. Et ut  orti. Servi autem vocabulum inde traxerunt, quod hi, qui iure belli possint occidi a victoribus, cum servabantur, servi fiebant, a servan
Abbreviated transcription (Latin):
de quib ꝓpħaait. ditẽ custodit aduenam et pupillum .i. qui de babi¬
soma euitate draboli. ad ihrłm̃ cintatem dñ saluatoris aduenerit
hunc cu frodit. si tamen in electorum habitacõne ꝑmansent. Indige¬
ne sunt inde genici et in eodem loco nati uͥ inhabitant Inocla aut̃ non
indigenã ẜ aduenam iudicat / Pegrin eo ꝙ ignorañ eorum parẽ¬
tes aquibus orti existunt. sunt enĩ de longniqua regione legitur
ciĩ ita in psaluo. ne siloas aiue qm̃ inoola ego sum apud te et ꝑegͣnꝰ
sicut omiẽs patres mei Incola nõ dicitur qui t̾ruam oolit ad tem pue
suꝑuemẽs exͣneus nõ qͣ in patrie sue regione consiftit. qd onui sc̃o
euenit qui indiuma eiuitate recipitus/ Onĩs enĩ nos pccm̃ feat
exͣneos etin nefaua tenuit regione captiuos. s qñ nos mniã euis suste
pit: inoole suuꝰ. qm̃ illuc d adueniꝰ .i. de babilonia ad iherusalem.
ip̃o tubente oriuspimimur Ides enĩ apudte ut nõ in diuboli si in dm̃ cu¬

Expanded text:
eta ait: Dominus custodit advenam et pupillum , id est, qui de Babylonia civitate diaboli ad Jerusalem civitatem Domini Salvatoris advenerit. Hunc custodit, si tamen in electorum habitatione permanserit. Indigenae sunt inde geniti, et in eodem loco nati, ubi inhabitant. Incola autem non indigenam, sed advenam indicat. Peregrini eo quod ignorantur eorum parentes, a quibus orti existunt: sunt enim de longinqua regione. Legitur enim ita in Psalmista: Ne sileas a me, quoniam incola ego sum apud te, et peregrinus, sicut omnes patres mei . Incola vero dicitur, qui terram colit ad tempus superveniens extraneus, non qui in patriae suae regione consistit: quod omni sancto evenit, qui in divina civitate recipitur. Omnes enim nos peccatum fecit extraneos, et in nefaria tenuit regione captivos; sed quando nos mise quoniam illuc advenimus, id est, de Babylonia ad Jerusalem, ipso attrahente, transponimur. Ideo enim, apud te, ut non in diaboli, sed in Domini ci
Abbreviated transcription (Latin):
lil̃ et analle. Ancille a su stentuculo uocate. anoon eñ grece. cubitꝰ
dicitur. bñde et anconẽ dicimus. Ancelle enĩ dei iuxͣ allegond̃ aieẽ
sunt scẽ. que ꝓmpta deuocione eius depuunt uoliuitati. unde psal¬
mista. Ecce sicut oculi ẜuorum. in manib dommnorum suoꝵ. et sicut
ocli ancille in manib dnẽ sue. ita ocli nr̃i ad dnũ deũ miĩ. donec
Dyabolo dicitur. et alligab eũ ancillis tuis. Ruisum auolle aiẽ
pcc̃orum sunt ut in uaniõ miles captiuus adductus est et ancil¬

Expanded text:
liter et ancillae. Ancillae a sustentaculo vocatae: ancon enim Graece cubitus dicitur, unde et anconem dicimus. Ancillae enim Dei, juxta allegoriam, animae sanctae, quae prompta devotione ejus deserviunt voluntati. Unde Psalmista ait: Ecce sicut oculi servorum in manibus dominorum suorum. Et sicut oculi ancillae in manibusdiabolo dicitur: Et alligabis eum ancillis tuis . Rursum ancillae, animae peccatorum sunt, ut in Nahum: Miles captivus adductus est: et ancil
Abbreviated transcription (Latin):
dei ites agrd locatum oclentes ac dibentes cognicõnem genitali solo ppt̃
agri culturã sub diño possessoris pro eo ꝙ his locritus est fundus Colom
autẽ iuiͭ ͥ modis diciuitur. nam coloni aut ioͣm sunt. aut coloni la

Expanded text:
um agrum locatum colentes, ac debentes conditionem genitali solo propter um agrum locatum colentes, ac debentes conditionem genitali solo propter agriculturam sub dominio possessoris, pro eo quod locatus est fundus. Coloni autem quatuor modis dicuntur. Nam coloni aut Romani sunt, aut coloni Lat