comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Interp̃tat᷑ autẽ chebron coniunctio. uł coniugiũ : ꝑ qđ potest fortasse illud
ostendi qđ spelunca duplex cõparata ab abrahã patriarcha in ea ẽ in qͣ¬
coniugia patrũ & reliquiȩ eor iacent. id ẽ abrabam cũ sarra isaac cũ
rebecca: iacob cũ lia. Meruit ergo chaleb patrum reliquias inheredi¬
tate susciꝑe: sine dubio qr ꝑ sapientiã quȩ in eo erat qua iugebat & sub
moyseo. & sub iłu. intellererat coniunctionis ipsius rationẽ: & ꝑspexerat
quid esset causȩ. qđ cũ abrahã sola sarra ibi iaceret: & neq agar neque
cethura ei meruisset aduingi: uel quid esset causȩ qđ cũ iacob solalia
iacere uideret᷑ : & neq rachel quȩ amplus fuerat dilecta. neq aliqua
ex concubinis in sepulchro ei fueri t copulata Ipse gͦ in memoriis patrũ
hereditatẽ capit prudens & sapiens chaleb ipsi iħs enachitarũ gentis

Expanded text:
Interpretatur autem Hebron conjunctio, vel conjugium. Per quod fortasse potest illud Interpretatur autem Hebron conjunctio, vel conjugium. Per quod fortasse potest illud ostendi, quod spelunca duplex comparata ab Abraham patriarcha in ea est, in qconjugia patrum et reliquiae eorum jacent, id est, Abraham cum Sara, Isaac cum Rebecca, Jacob cum Lia. Meruit ergo Caleb patrum reliquias in haereditatem suscipere, sine dubio quia per sapientiam quae in eo erat qui vigebat, et sub Moyse et sub Jesu intellexerat conjunctionis ipsius rationem, et prospexerat quid esset causae quod cum Abraham sola Sara jaceret, ubi neque Agar, neque Cethura ei meruisset adjungi: vel quid esset causae quod cum Jacob sola Lia jacere videretur, et neque Rachel quae amplius fuerat dilecta, neque aliqua ex concubinis, in sepulcro ei fuerat copulata. Ipse ergo in memoriis patrum haereditatem capit prudens et sapiens Caleb, ipsi Jesus Enachitarum gentium
Abbreviated transcription (Latin):
truit. & urbes mendacii ueritatis ariete subuertit: sic̃ & apłs paulus dice
bat cogitationes destruentes & omnẽ altitudinẽ quȩ extollit se aduersum
scientiã di. Ita ergo etiã nc̃ sapientissimꝰ hic chaleb adsistit ante iħm: pro¬
mittit ualere se ad bellũ: & ꝓmptũ ẽẽ ad p̃liũ: & ideo deposcit ꝑmitti
sibi uelut disputandi facultatẽ. ut congrediat᷑ cũ dialecticis scłi: cũ his
qui ꝓ ueris falsa confirmant ut eos confutet & suꝑet: & subuerteͣt omĩa
quȩ illi falsis ad sertionib construxerunt: Ideo deniq uidens alacritatẽ
eius iħs. benedixit inquit eũ: scilicet qđ talia deposcat & audeat S
&. tu siuis dare operã studiis & legẽ di prudent̾ maeditari. & effici cor
in lege di : potes istas magnas &. munitas urbes idẽ adsertiones subuer
tere falsitatis: ut &. tu merearis benedici ab iħu: & acciꝑe ab eo chebron

Expanded text:
truit, et urbes mendaces vertruit, et urbes mendaces verbat, « cogitationes destruentes, et omnem altitudinem quae extollit se adversum scientiam Dei , » ita etiam nunc sapientissimus hic Caleb assistit ante Jesum, et promittit se valere ad bellum, et promptum esse ad praelium. Et ideo deposcit permitti sibi vel dispensari facultatem, ut congrediatur cum dialecticis saeculi, cum his qui pro veris falsa confirmant; ut eos confutet, et superet, et subvertat omnia quae illi falsis assertionibus construxerunt. Ideo denique videns alacritatem ejus Jesus, benedixit, inquit, eum, scilicet quod talia deposcat et audiat. Sed et tu si vis dare operam studiis, et legem prudenter meditari, et effici cor in lege Dtere falsitatis, ut et tu merearis benedici ab Jesu, et accipere Hebron.
Abbreviated transcription (Latin):
filius Peto te inquit montẽ hunc: sic̃ dix̾ d̾ns in die illa Nichil humile
uel deiectũ sc̃s requirit: nichil qđ in dimersis conuallib iaceat: s montẽ
querit eacelsũ:. & montẽ in quo cuutates magnȩ &. mimitȩ sint: Ser
qr nouerat belligerari : sic̃ scriptũ ẽ: Ciuitates munitas occupabit sapiens.
& destruet munitionẽ in qua confidebant impii Putas cũ hȩc diceret salo¬
mon hoc nos uolebat docere qr sapiens caperet ciuitates. & minitiones
destrueret ex lapidib constructas.: an illud potius indicat qđ ciuitates &
muri sint impior dogmata &. silogisini philosophorũ. quib astruunt impi
queq & diumȩ legi contraria. quȩ apud paganos uel barbaros obseruant᷑.
S illa in his deputanda sunt. &. ciuitates munitȩ ẽe̾ atq in montib conloca¬
te: quȩ heretici in scripturarũ adsertionib uelut in altis montibus
conlocant: Istas ergo ciuitates sapiens quisq uerbũ ueritatis p̾dicans des¬

Expanded text:
 Peto te, inquit, montem hunc sicut dicit Dominus in die illa. » Nihil humile vel dejectum sanctus requirit, nihil quod in demersis convallibus jacet; sed montem quaeriquia noverat belligerare, sicut scriptum est: « Civitates munitas occupavit sapiens, et destruet munitionem in qua confidebant impii . » Putas cum haec diceret Salomon, hoc nos volebat docere, quia sapiens caperet civitates, et munitiones destrueret ex lapidibus constructas? An illud potius indicat, quod civitates et muri sunt impiorum dogmata, et syllogismi philosophorum, quibus astruunt impia quaeque et divinae legi contraria, quae apud paganos vel barbaros observantur? Sed illa his deputanda sunt, et civitates munitas esse, atque in montibus collocatas, quae haeretici in Scripturarum assertionibus velut in altis montibus collocant. Istas ergo civitates sapiens quisque verbum veritatis praedicans des
Abbreviated transcription (Latin):
ueteri ñ pauca referri de sortib inuenirẽ. conuerti me etiã ad nouum
testamentũ ut uiderem si forte uł ibi contẽpnunt᷑ sortes. aut ne ibi quidẽ
apłs. & esset necessariũ in loco uidȩ aliũ subrogari. conuenientes apłi
qui utiq multo sapientiores erant quã hi qui nc̃ episcopos. uel p̃sbiteros
uł diaconos ordinant. elegerunt duos & statuerunt in medioNec tamen
de eis sibimetipsis udiciũ ꝑmiserunt. ut illũ facerent quẽ ipsi uoluissent.
s orantes inquit misert̃ sortẽ: ut ea illis duob quos statuerunt in con

Expanded text:
Veteri non pauca referri de sortibus invenirem, converti me etiam ad Novum Veteri non pauca referri de sortibus invenirem, converti me etiam ad Novum Testamentum, ut viderem si forte vel ibi contemnerentur sortes, aut ne ibi quidem unus, ut esset necessarium in locum Judae alium subrogari , convenientes apostolos, qui utique multo sapientiores erant quam hi qui nunc episcopos vel presbyteros, vel diaconos ordinant, et elegerunt duos et statuerunt in medio, nec tamen de his semetipsis judicium permiserunt ut illum facerent quem ipsi voluissent. Sed « orantes, inquit, miserunt sortem, » ut ex illis duobus quos statu
Abbreviated transcription (Latin):
concubinis descenderant iacob Quȩ ergo sit ratiosortiũ apudmemetip
requirebã: ut ex multis testimoniis scripturȩ qđ latebat agnoscerem:
Inueniebã sane in seripturis etiã gentiles homines usos ẽẽ sortib tunc cũ
nauigaret ionas. & tẽpestas urgeret: aiunt nãq hi qui nauigabant:
Sssittamus sortẽ: & sciamꝰ cuius causa hȩc tanta malitia ẽ: quasi sors tantũ
ualeret. ut ꝓdere eũ possit cuius causa periculũ nauigantib immineret:¬
Et quãuis gentiles essent & alieni a cognicione đi. non tamen in hac
opinione fallunt᷑. s qđ uerũ erat ꝓdidit eis sors deniq uenit inquit¬
sors suꝑ ionam. Querens ergo de his inuenio & salomonẽ in ꝓuerbiis
dicentẽ Contradictioneᷤᷤ colbet sors. & inter potentes definit: ueluti
cessare ostendens contradictiones ubi mittit᷑ sors S cũ hȩc intestamento

Expanded text:
concubinis descenderant Jacob. Quae ergo ratio sortium apud memetipsum concubinis descenderant Jacob. Quae ergo ratio sortium apud memetipsum requirebam, ut ex multis testimoniis Scripturarum quod latebat agnoscerem. Inveniebam sane in Scripturis etiam gentiles homines usos esse sortibus. Hinc cum navigaret Jonas, et tempestas urgeret; aiunt namque illi qui navigabant: « Mittamus sortem, et sciamus cujus causa haec tanta malitia , valeret, ut prodere possit, cujus causa periculum navigantibus immineret. Quamvis gentiles essent, et alieni a cognitione Dei, non tamen hac opinione falluntur, sed quod verum erat prodidit eis sors super Jonam. Quaerens ergo de his, invenio et Salomonem in Proverbiis dicentem: « Contradictiones cohibet sors, et inter potentes definit , » veluti cessare ostendens contradictiones, ubi mittetur sors. Sed cum haec in Testamento
Abbreviated transcription (Latin):
rum ubi moyses sorte diuisit tribui ruben & tribui gad & dimidie tribu
manasse quȩ poposcerant tͣns iordanẽ acciꝑe terrã illã quã ceperunt filis
ifrahel Dedit autẽ etiã iłis scd̾m p̃ceptũ dni chaleb filio iefone & tribui
uida sortẽ Dedit autẽ & tribui effrem. & illi quȩ suꝑerat dimidiȩ tribui
manasse &. post hȩc congregauit inquit in ȩccłiam filios isrł & dixit Mittã
soetẽ & ꝓferã inconspectu dni sortẽ. si prius describentes terrã adtuleritis
michi descriptionẽ enis & ita post hȩc sortib missis hereditas popło di distri¬
buit᷑ & agit᷑ sors ista non fortuito s scdm hoc qđ p̃destinatũ ẽ a do: Deniq
tribus beniamin prima ibi accepit sortẽ: ubi erat iherbn Post hanc tribꝰ
simeon scda: post hanc isachar: deinde zabulon. deinde aser: post etiam
neptalin : inde dan: in quib nouissime ueniunt tres illȩ tribus quȩ ex

Expanded text:
rum: ubi Moyses sorte divisit tribui Ruben et tribui Gad et dimidiae tribui rum: ubi Moyses sorte divisit tribui Ruben et tribui Gad et dimidiae tribui Manassae, quae poposcerant trans Jordanem, accipere terram illam quam poposcerant filii Israel. Dedit autem ipse Jesus secundum praeceptum Domini Chaleb filio Jephonae, et tribui Juda sortem. Dedit autem Ephrem, et illi quae super erat tribui Manasortem, et proferam in conspectu Domini, si prius describentes terram, et tuleritis mihi descriptionem ejus. Et ita post haec sortibus missis haereditas populo Dei distribuitur; et agitatur sors ista, non fortuitu, sed secundum hoc quod praedestinatum est a Deo. Denique tribus Benjamin primam ibi accepit sortem ubi erat Jerusalem, post haec tribus Simeon secunda, post haec Issachar, deinde Zabulon, deinde Aser, post haec etiam Nephthalim, deinde Dan; in quibus novissime veniunt tres illae tribus quae ex
Abbreviated transcription (Latin):
N consuetudine quidẽ hominũ cũ aliquid sorte diuidit᷑. unt hereditates:
fortuito uidet᷑ sors illa ad illũ. uł alia ad aliũ cadere In scriptura autẽ
scã non ita ẽ: &. aliquotiens querebã apudinemetipsum si de re tali ac
tanta patres scĩ sortib uidicium cõmisissent Iuod si esset hoc apud scõs
ita gestũ. ĩa de aliis hominibus uel gentilib nichil mirũ uideri. si nichil
habet᷑ eximiũ in his quȩ a scĩs dicunt᷑ sorte duuisa S uideamꝰ si forte in¬
tib manifestet Incipiamꝰ igitur a leuitico. ubi scriptũ ẽ: & accipient in qͥt
duas sortes: sors una a dño. & sors una apopompeio. hoc ẽ transmissori:
& suꝑ quẽcũq uenerit sors apopompeii accipiet hyrcũ illũ & abducet eũ
in locũ heremũ uniũ. &. dimittet eũ ibi in dimissione sua Aliũ uero hẏrcũ
inmolabunt dño: & reliqua quȩ ibi sunt. quȩ utiq sciunt qui legunt : Et ite¬

Expanded text:
n consuetudine quidem hominum, cum aliquid sorte dividitur, fortuitu videtur sors illa ad illum, vel alia ad alium cedere. In Scriptura autem sacra non ita est: et aliquoties quaerebam apud memetipsum si dere tanta ac tali patres sancti sortibus judicium commisissent. Quod si esset apud sanctos ita gestum, jam de aliis hominibus vel gentibus nihil mirum videres, si nihil haberetur eximium in his quatur in sortibus manifestet. Incipiamus igitur a Levitico, ubi scriptum est: « Et accipient, inquit, duas sortes, sors una Domino, et sors una Apopompaeo, hoc est transmissori. Et super quemcunque venerit sors, Apopompaei accipient hircum illum et abducent in locum eremi vivum, et dimittent illum in dimissionem suam, alium vero hircum immolabunt Domino, » et reliqua, quae ibi sunt, quae utique sciunt, qui legunt. Et ite
Abbreviated transcription (Latin):
&. neglegimꝰ. ueniet pharao ex egypto. & incipiet locũ nr̃m indote dare
filiȩ suȩ . & captiuos nos tradere legi peccati S absit hoc ab ifrahelitica
nobilitate. ut seruiat filiȩ pharaonis israhelita quẽ iã ds eduxit de t̾ra¬
egypti. iterũ seruiat illi qͥ in mare rubrũ submersus ẽ pharaoni Ob¬
seruemꝰ ergo sic̃ & hic dicit iħs ut p̾ualeamꝰ nos contra chananeos: ne
nos faciant sicut & ille effectus ẽ quẽ superauerat carnis illecebra. cui
eueniat ergo nob̾ audire. semen chanaan: qr maledictus chanaan puer.

Expanded text:
et negligimus, veniet Pharao rex Aegypti, et incipiet locum nostrum in dotem filiae suae dare, et captivos nos tradere legi peccati. Sed absit hoc ab Israelitica nobilitate, ut serviat filiae Pharaonis Israelita; quem jam Deus eduxit de terra Aegypti, iterum serviat illi, qui in mari Rubro submersus est, Pharaoni. Observemus ergo, sicut et hic dicit Jesus, ut praevaleamus nos contra Chananaeos; ne eos faciant nos, sicut et ille effectus est quem superaverat carnis illecebra, cui ergo eveniat nobis audire, « semen Chanaan, » quia maledictus Chanaan puer
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ in numeris. qr ablinget sinagoga illa hanc sinagogã : sic̃ ablingit
uitulus herbã uiride de cãpo Dicebat. quare huiusmodi similitudo assũpta :
nisi qr hoc ẽ qđ intellegendũ ẽ in loco qđ sinagoga dni quȩ nos prȩcessit in sc̃ĩs
ore &. lingua consumit aduersariam sinagogã: idẽ orationib & precib
aduersarios nr̃os absumet: Mon gͦ in armis pugnandũ ẽ nob̾ aduersũ
hostes nr̃os inuisibiles. s orationib & uerbi di meditationib & oꝑibus
ac sensib rectis Sic enĩ armabantur &. patres: fide. & oꝑib uincentes

Expanded text:
scriptum est in Numeris quia ablinget synagoga illa hanc synagogam sicut ablingit scriptum est in Numeris quia ablinget synagoga illa hanc synagogam sicut ablingit vitulus herbam viridem de campo; dicebat enim: Quare hujusmodi similitudo sumpta est, nisi quia hoc intelligendum est in loco quod Synagoga Domini, quae nos praecessit, in sanctis oret, et in lingua consumet adversarias synagogas, id est, orationibus et precibus adversarios nostros absumet? Non ergo in armis pugnandum est nobis adversus hostes nostros invisibiles, sed orationibus et verbis Domini, meditationibus et operibus ac sen
Abbreviated transcription (Latin):
primi acceperunt hereditatẽ: s extra terrã reꝓnussionis Ium demde
cũ accepissent terrã hereditatis non eã possident neq diuidunt inter se.¬
qđ apłs dicit ad hebreos scribens de priorib patribus: quos dixit fide
placuisse d̾o : a. addidit dicens: In autẽ oñs testimoniũ habentes ꝑfidem. nondũ
consecuti sunt reꝓinissiones. dõ ꝓ nob̾ aliquid meluis ꝓuidente: utine sine nob̾
ꝑfecti efficerentur: Habent igit᷑ iã reꝓmussionẽ suã. & requieuerunt. & digni
iudicati sunt. ꝑ moysen caꝑe hereditatem Uerumtam̃ adhuc &. ipsi pugnant¬
& incertamine sunt: ꝓhis qui sub iħu militant: S requiris qui sint isti qui
pugnent: & quȩ ẽ ista pugna quã illi gerunt Ego sic arbitror: qđ om̃s illi qui
dainuerunt ante nos patres pugnent nobiscũ: & adiuuent nos orationib sius
Ita nãq etiã quendã de seniorib magistris audun dicentẽ in eo loco in quo

Expanded text:
primi acceperunt haereditatem, sed ex terra repromissionis. Tunc deinde cum accepissent terram haereditatis: non enim possident, neque dividunt, sedenter est quod Apostolus dicit, ad Hebraeos scribens de prioribus patribus, quos dicit fide placuisse Deo, et addidit dicens: « Hi autem omnes testimonium habentes per fidem, nondum consecuti sunt repromissiones, Deo pro nobis aliquid melius providente, ut in ea sine nobis perfecti efficerentur? » Habent igitur repromissionem suam, et requieverunt, et digni judicati sunt per Moysen capere haereditatem; verumtamen adhuc et ipsi pugnant, in certamine sunt pro his qui sub Jesu militant. Sed et requiris qui sunt qui pugnent, et quae est pugna ista quam illi gerunt? Ego sic arbitror, quod omnes illi, qui dormierunt ante nos, patres pugnent nobiscum et adjuvent nos orationibus suis. Ista namque etiam quemdam de senioribus magistris audivi dicentem in eo loco in quo
Abbreviated transcription (Latin):
&e sunguli quiq doctores ecclesiarũ. litteram legis. loquelam et difput
euius ꝑsona uirtutẽ legis ad scripseramꝰ interimit : Inanis humilitas acci¬
pienda ẽ illa quã om̃s inuus scłi poetȩ uł philosophi de diuinitate senser
q d humilia &: do indigna sunt quȩ senserunt uid enĩ tã humile. quid tã¬
manit̾ humile quã ligna & lapides đos uel astruere uł putare: huius ignꝰ
manis humilitatatis filius primus ẽ qui dicit᷑ extrame: hoc ẽ primꝰ sensus
sine consilio Certũ est enĩ ꝙ &. iste frat̾ sit illius erroris. qui sine consilio
gerit᷑. Quid enĩ tã sine consilio ẽ quã relinquere d̃m qui nos fecit. & sed
đos quos nos fecitnꝰ : Tertius erroris sensus ẽ thalamin: qđ ẽ p̃cipituam
ut suspensio: Nouissima nãq huius erroris tendunt inp̃cipitiũ &. ꝓfun¬
dũ inferi. Hos gͦ gentilitatis sensus tanquã filios enac uetusti erroris

Expanded text:
et singuli quoque doctores Ecclesiarum litteram legis, loquelam et disputaet singuli quoque doctores Ecclesiarum litteram legis, loquelam et disputacujus persona virtutem legis descripseramus, interimit? Inanis humilitas accipienda est illa, quam omnes saeculi poetae vel philosophi divinitatem senserunt, quia et humilia et Deo indigna sunt quae senserunt. Quid est tam humile inaniter quam ligna et lapides deos vel astruere vel putare. Hujus ergo inanis humilitatis primus filius est qui dicitur extra me, hoc est, primus sensussine consilio; certum est quia et iste frater sit illius erroris qui sine consilio agitur. Quid enim tam sine consilio quam relinquere Dominum, qui nos fecit esse, et sequi deos quos fecimus? Tertius erroris sensus est Tholmai, quod est praecipitium vel suspensio: novissima namque hujus erroris ostenduntur in praecipitium et profundum inferni. Hos ergo gentilitatis sensus tanquam filios Enach vetusti erroris
Abbreviated transcription (Latin):
nascunt᷑ : certũ est qr &: extra consiliũ sint Iertius thalamin qđ
in terp̃tat᷑ p̃cipitiũ uł suspensio: qđ designat nichil in eo stabilita¬
tis s uaga omĩa. & inp̃ceps ruentia Istos gͦ tres filios enac extermi¬
nat & interficit chaleb & post istos ascendit etiã in dabir Nomen¬
autẽ erat dabir prius ciuitas litterarũ Dabir. interp̃tat᷑ loquela
S nomen dabir prius erat cuutas litterarũ: Igit᷑ ciuitatẽ litterarũ
intellege omne testamenti ueteris instrumentũ : id ẽ & hanc ipsam
quã nc̃ disserereconam᷑. scripturã intellegamꝰ eẽ ciuitatẽ litterarũ
quȩ postmodũ efficit᷑ dabir. qđ ẽ loquela hȩc enĩ quȩ prius in
lit teris erat & scđm litterã intellegebat᷑: modo in ȩcclefiis xp̃i reuelante
dno loquela effecta ẽ loquentib de ea &. disserentib primo scĩs apłis remo

Expanded text:
nascuntur, certum est quia extra consilium sunt. Tertius Tholmai, quod nascuntur, certum est quia extra consilium sunt. Tertius Tholmai, quod interpretatur praecipitium vel suspensio: quod designat nihil in eo stabilitatis, sed vaga omnia et in praeceps ruentia. Istos ergo tres filios Enach exterminavit et interfecit Caleb, et post istos ascendit etiam in Dabir. Nomen erat Dabir prius civitas litterarum. Dabir interpretatur loquela, sed nomen Dabir erat prius civitas litterarum. Ita civitatem litterarum intelligo omne Veteris Instrumuram intelligamus esse civitatem litterarum; quae postmodum efficitur Dabir, quod est loquela: haec est enim quae prius in litteris erat, et secundum litteram intelligebatur, modo in Ecclesiis, revelante Domino, loquela effecta est, loquentibus de ea et disserentibus primo apostolis,
Abbreviated transcription (Latin):
discutonꝰ quare metropolim accepit chaleb & illã quȩ prima inter
ceteras om̃s interra rȩꝓmissionis metropolis nominat᷑. & metropoli enas¬
nac interp̃tat᷑ humilitas in anis: ułr esponsio inanis Accepit gͦ chaleb
metroposim humilitatis in anis duas humilitates ẽẽ certũ ẽ: imnã lau¬
dabilem dequa dicit saluator discite a me qr mitis sum & humilis corde.
cator: sicut illa quã de in licito coi̾tu dicit seriptura. quia humilia¬
illã qđ de amimon scriptũ est: qr humiliauit thamar sororem suã:
tatis manis metropolim cepit uł excidit chaleb & interemit tres
filios enac : qui erant filii manis humilitatis & illis interfectis:
ipse habitat ciuitatẽ: &. facit quȩ inconsequentib scripta sunt:
Qui autẽ sunt filii tres isti manis humilitatis quos ex terminauit
chaleb frimus susi: qui interp̃tat᷑ extra me. hoc ẽ extra scm̃: quia¬
dicamꝰ frat̾ sine consilio Om̃s & enĩ fratres qui de humilitate man

Expanded text:
discutiamus quare metropolim accepit Caleb, et illam quae prima inter caeteras omnes in terra repromissionis metropolis nominatur. Et metropolis Enach interpretatur humilitas inanis, vel responsio inanis. Accepit ergo Caleb metropolim humilitatis inanis. Duas esse humilitates certum est, unam laudabilem, de qua dicit Salvator: « Discite a me quia mitis sum et humilis corde, catorum, sicut illa quam de illicito concubitu dicit Scriptura quod de Amon scriptum est, qui humiliavit Thamar sororem suam . anis. Cepit metropolim vel excidit Caleb, et interemit tres filios Enach, qui erant filii inanis humilitatis. Illis interfectis ipse habuit civitatem, et fecit quae in consequentibus scripta sunt. Qui autem sunt filii inanis humilitatis quos exterminavit Caleb? Primus Susi, qui interpretatur extra me, hoc est, frater sine consilio: omnes enim fratres qui de humilitate inani
Abbreviated transcription (Latin):
in sacramento de anima quasi de muliere Salua autẽ erit ꝑfiliorum
generationẽ si ꝑmanserint in fide & ueritate Istȩ ergo matres hoc ẽ
ista uirtus animȩ illi in quib fortis ẽ & ualida ac robusta. generat sensus
ualidos &e potentes. & qui superari a contradicente non possint In aliis
autẽ uirtus ista resoluta ẽ & remissa: quȩ indicat᷑ ex sensib cũ languidi
quidã ꝓferunt᷑ & inepti & nichil in se fortitudinis continentes Hoc ergo
significat᷑ sub nomine rafaim ut huiuscemodi de nob̾ matres remissas quȩ
sensus enerues & uiutiles parunt expurgemꝰ & bene seruauit spiritalis
intellegentiȩ. ꝓprietatẽ: Non enĩ dixit exterminandos rafaim: s expur

Expanded text:
cundum quod dicitur in sacramento de anima quasi de muliere: Salva erit autem per filiorum cundum quod dicitur in sacramento de anima quasi de muliere: Salva erit autem per filiorum generationem, si permanserit in fide et veritate . Ista ergo mater, hoc est, ista virtus, animae illi in qua fortis et valida ac robusta generatio generat sensus validos et potentes, et qui superari a contradicente in te non possunt. In aliis autem virtus ista resoluta est et remissa, quae indicatur ex sensibus, cum languidi quidam referuntur et inepti, et nihil in se fortitudinis continentes. Hoc ergo significatur sub nomine Raphaim: et hujuscemodi de nobis matres remissas esse, quae sensus ineruditos et inutiles pariunt. Et bene servavit spiritalis intelligentiae pr
Abbreviated transcription (Latin):
nos ducere lege peccati: inuenies quomodo ille pharao qui ẽ auctor
questionẽ mouent de hereditate. & maiorem sortẽ requirunt dice¬
tes ad iħm Quare nob̾ dedisti in hereditate sortem unã: & pedaturam
ascende maltũ & munda tibi ipsi & para locũ in terra: & expurga
fereteos & rafaim: Necesse ẽ gͦ eicere nos pherezeos Inuenimur autẽ
phereteos interp̃tari fructificationẽ S sicut sepe iã diximus de
aliis nominib & in hoc duplea ẽ interp̃tatio. Est enĩ fructificatio
bona . &. fructificatio mala: sicut ineuuangeliis designatur. quia
Oportet ergo nos expellere om̃e quicquid non bene fructificat. et
abscidere fructũ peccati. &. expurgare fructus iustitie S & rafaim
inquit expelle: uł potus expurga de te rafaim: Inuenmꝰ interp̃tatũ
resolute matris Est in anima nr̃a uirtus quedã quȩ parit sensus: &

Expanded text:
vos ducere nos in legem peccati, invenies quomodo ille Pharao, qui est auctor vos ducere nos in legem peccati, invenies quomodo ille Pharao, qui est auctor quaestionem movent de haereditate majore; sortem requirunt, dicentes ad Jesum: Quare nobis dedisti in haereditate sortem et pedaturam ascende in saltum, et munda tibi ipsi, et para tibi locum in terra, et purga Pherezaeos et Raphaim. Necesse est nos ejicere Pherezaeos. Invenimus autem Pherezaeos interpretari fructificationem. Sed sicut saepe jam diximus de aliis omnibus, et in hoc duplex est interpretatio. Est enim fructificatio bona et fructificatio mala, sicut in Evangeliis designatur, « quia go nos expellere quidquid non bene fructificat, et abscidere fructus peccati, et purgare fructus justitiae. Sed et Raphaim, inquit, expelle, vel potius expugna de te. Raphaim invenimus interpretatum resolutae matres. Est et in anima nostra virtus quaedam quae parit sensum, et
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sunt suꝑ terrã : fornicationẽ. inmunditiã : & cetera quȩ sequunt᷑:
Et iterũ dicit Qui autẽ sunt xp̃i. carnẽ suã crucifixerunt cũ uitiis
concupiscentiis: Sic ergo tertio hoc ẽ cũ ad ꝑfectionẽ uenimꝰ & membra
nostra mortificamꝰ ac mortẽ xp̃i in corpore nr̃o circũferimꝰ exterminari
a nob̾ đr chananeus: S & illud non otiose nob̃ p̃tereundũ est qđ dicit᷑
pharao uenisse & accepisse gazer ciuitatẽ in qua chananeus habita¬
bat cũ effrem: & dedisse eã indote filiȩ suȩ Earer autẽ interp̃tat᷑
constrictio Si ergo corpus & anima in una atq eadẽ constrictione
habent᷑. idẽ coniunctȩ sibi inuicẽ & sociȩ. ita ut & anima carnaliter
uiuat. & non festinet anima uelocius sibi obȩdientẽ & subditã sibi¬
facere carnẽ : uerendũ ẽ ne ueniat pharao ex egypto & captiuam
ducat infelicẽ animã. ita ut indotẽ eã tradat filiȩ suȩ Si enĩ conside

Expanded text:
 sequuntur. Et iterum dicit: « Qui autem Christi sunt, carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis suis . » Sic ergo tertio, hoc est, cum ad perfectionem venimus, et membra nostra mortificamus ac mortem Christi in corpore nostro circumferimus, exterminamus a nobis Chananaeos. Sed et illud non otiose praetereundum est quod dicitur Pharao misisse et accepisse Gazer civitatem, in qua Chananaeus habitat cum Ephraim, et dedisse eam in dotem filiae suae. Gazer autem interpretatur constructio. Si ergo corpus et anima una atque eadem constructione habitent, id est, conjunctae sibi invicem et sociae, ita ut et anima carnaliter vivat, et non festinet anima velocius sibi obedientem et subditam facere carnem, verendum est ne forte veniat Pharao ex Aegypto, et captivam ducat infelicem animam, ita ut eam tradat filiae suae in dotem. Si enim consider
Abbreviated transcription (Latin):
diens nob̾ neq seruus: scd̾o. etiã seruus efficit᷑ & oboediens Cananeũ hnc car¬
nẽ nr̃am accipiamꝰ uł ea quȩ carnis sunt Hȩo primo nobiscũ ẽ: hoc ẽ anaimȩ
spm. & non ẽ oboediens animȩ. s suis desideriis cedit: Si uero iã aliquantũ
ꝓfecerimus : efficit᷑ nob̾ caro seruus & obȩdiens ac parens animȩ uolun¬
seruire Iertiũ uero ẽ qđ ꝑfectũ ẽ Si enĩ ĩã ueniamꝰ ad ꝑfectũ. etiã exter

Expanded text:
servus. Secundo etiam servus efficitur, et obediens. Chananaeum hic carnem nostram accipiamus, vel ea quae carnis sunt: haec primo nobiscum est, hoc est animae, spiritum, et non est obediens animae. sed suis desideriis cedit. Si vero jam aliquantum profecerimus, efficitur nobis caro servus, et obediens ac parens animservir
Abbreviated transcription (Latin):
dedit eã pharao indote filie suȩ: Scdo & factũ ẽ inquit qm̃ inualuerunt filii
isrł: & fecerunt chananeos subiectos: exterminatione autẽ non extermina¬
uerunt eos Tercio. quando contradixerunt uiri de tribu effrem ihu.
uolentes scđ̾m numerositatẽ suã qr plures erant & ualidi maiorem accipe¬
etiã hereditatis sortẽ: & iubent᷑ ascendere in saltũ. & sibi ipsis ampliorem
locũ facere: & ut possint latiora spacia occupare iubent᷑ eaterminare
chananeũ Uideamꝰ ergo nc̃ quidsibi uidet᷑ hȩc de chananeis triꝑtita nar¬

Expanded text:
am in dotem filiae suae. Secundo: Et factum est, inquit, quoniam invaluerunt filii Israel, et fecerunt Chananaeos subjectos, exterminatione autem non exterminaverunt eos. Tertio, quando contradixerunt viri de tribu Ephraim Jesu, volentes secundum numerositatem suam, quia plures erant, et validiorem etiam accipere sortem: et jubentur ascendere in saltum, et sibi ipsis ampliorem locum facere. Ut possint latiora spatia occupare, jubentur exterminare Chananaeum. Videamus ergo quid sibi videatur de Chananaeis tri
Abbreviated transcription (Latin):
in iherusalem id ẽ in eccłia sunt quidã iebusei isti qui ignobilem & de¬
generem uitã ducunt: qui a fide &. actib & onũ conuersatione sua ꝑuer¬
si sunt: Meque enim possibile ẽ ad liquidũ purgari ȩccłiã dũ in terris

Expanded text:
in Jerusalem, id est, in Ecclesia sunt Jebusaei, isti qui ignobilem et dein Jerusalem, id est, in Ecclesia sunt Jebusaei, isti qui ignobilem et degenerem vitam ducunt, qui fide et actibus et omni conversatione perversi sunt. Nequ
Abbreviated transcription (Latin):
usq in hodiernũ diem: Uolumꝰ a littera incipientes in quirere abhis qui
putant hȩc scđm litteram stare posse: quid ẽ qđ dicit usq in hodiernũ
diem: Quod uerbũ semꝑ sca seriptura ꝓ eo ponit ut ȩternitatẽ scłi ꝑ hoc
significet. sicut dicit Holite recedere adnom hodierno die: hoc est
donec scłm stat Ostendant ergo michi quomodo iebusȩus donec scłm stat
habitet cũ filiis iuda in iherusalem: quippe cũ ne ipsi quidem filii iuda
habitent in iherusalem Ideo ergo nec istud uerum ẽe̾ poterit: qđ iebusģi
cũ ideis habitent in iherusalem.: quandoquidẽ ne ipsi quidem habiran
in ea: S nos intellegamꝰ hȩc spiritalit̾: ad sumentes euuangelii parabolã
quȩ dicit detizaniis: Sinite utraq crescere: ne forte uolentes eradica¬
re titania. eradicetis simul cũ ippsis etiã triticũ Sicut ergo in euang
ꝑmittuntur tizania simul cũ tritico coalescere: eodem modo etiã hic

Expanded text:
usque in hodiernum diem. Volumus, a littera incipientes, requirere ab his qui putant haec secundum litteram stare posse, quid est hoc quod dicit, usque in hodiernum diem? Quod verbum Scriptura pro eo ponit ut aeternitri non possunt. Nolite recedere a Domino in hodierno die, hoc est donec saeculum stat; ostendat ergo mihi, quomodo Hiebusaeus, donec saeculum stat, habitet cum filiis Juda in Hierusalem, quippe quum ne ipsi quidem filii Juda habitent in Jerusalem. Ideo ergo nec istud. verum esse poterit, quod Hiebusaei cum Judaeis habitent in Jerusalem, quandoquidem ne ipsi quidem habitant in ea. Sed nos intelligamus haec spiritaliter assumentes Evangelii parabolam, quae dicit de zizaniis: « Sinite utraque crescere; ne forte volentes eradicare zizania, eradicetis simul cum ipsis et triticum . » Sicut ergo in Evangelio permittuntur zizania simul cum tritico coalescere, eodem modo etiam qui hic
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ diligentius obseruemꝰ quomodo tertio dicant᷑ e̾e̾ chananei cũ fi¬
liis effrem. & dno prestante potuerimꝰ inuestigare ordinẽ dictionum
quid ex hoc in primo quid i scđ̾o. quid in tertio factũ refert᷑: puto qđ
non erimꝰ increduli qr uere hȩc ñ ut sola nob̾ rerũ gestarũ narratio
traderet᷑ scripta sunt: s sacramentis diuinis doq dignis repleta Prim
ergo dictũ ẽ. qr ñ ꝑdidit effrem chananeũ qui habitabat in garer: sed
habitabat chananeus in effrem. usq in hodiernũ diem: & factus ẽ sub tri¬
buto seruus usqueqͦ ascendit pharao rex egypti & accepit ciuitatẽ & suecen

Expanded text:
diligentius observemus quomodo tertio dicantur esse Chananaei cum filiis Ephraim, et Domino praestante poterimus investigare ordinem dictionum quid ex hoc in primo, quid in secundo, quid in tertio factum refertur. Puto quod non erimus increduli, quia vere haec, non ut sola nobis rerum gestarum narratio traderetur, scripta sunt, sed sacramentis divinis Deoque dignis repleta. Primo ergo dictum est quia non perdidit Ephraim Chananaeum qui habitabat in Gazer, sed habitabat Chananaeus in Ephraim usque in hodiernum diem, et factus erat sub tributo servus. Ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepti saluatoris in quo dicit scrutamini scripturas: Si ergo talib te stu¬
diis mancipaueris & eruditionẽ legis diuinȩ uel legendo uł audiendo ob¬
tinueris. tuȩ poctionis efficit᷑ ciuitas litterarũ Et hiȩc quidẽ nos ꝓpossi¬
bilitate sensus nr̃i. uel etiã ꝓurĩ auditus capacitate discussimꝰ: su̾ma uͦ
scientiȩ & ꝓfundior ac lucidior hor intellegentia apud illos erit qui
uerã hereditatẽ ueri & unigeniti filii di quȩ reꝓmissa ẽ his qui eum

Expanded text:
praecepti Salvatoris, in quo dicit: « Scrutamini Scripturas ; » si ergo talibus stupraecepti Salvatoris, in quo dicit: « Scrutamini Scripturas ; » si ergo talibus studiis te mancipaveris, et eruditionem divinae legis vel legendo vel audiendo obtinueris, tuae portionis efficitur civitas litterarum. Et haec quidem nos pro possibilitate sensus nostri, vel etiam pro auditus vestri capacitate, discussimus: summa vera scientia, et profundior horum intelligentia apud illos erit qui veram haereditatem veri et unigeniti Filii Dei, quae repromissa est his qui eum
Abbreviated transcription (Latin):
Est enĩ inquit ibi & cuutas solis Dicit᷑ &. in egypto ciuitas solis S ista
ciuitas quȩ in egypto ẽ. huius solis nomen accepit: quẽ pater cȩlȩstis ori¬
ri ubet suꝑ bonos &. malos Illa uero ciuitas quȩ in udea ẽ sc̃oꝵ tantũmod
efficit᷑. quia ciuitas di est Q fons ille de quo superius diximꝰ  fluuius ef¬
fectus lȩtificat ciuitatẽ di S & tusi ex omĩ parte munitꝰ sis & continen¬
tiȩ muro circundatꝰ: si patientiȩ & magnanimitatis turrib confirmatꝰ
es: etiam tu efficieris ciuitas di: Si uero ad hȩc om̃ĩa adieceris tibi scien
radiauerit: efficieris etiã tu cuuitas solis. uel ciuitatẽ solis sorte heredita¬
s tis accipies S & si te tradideris legi di & in ipsa meditaberis die ac nocte.
& ñ recesserit libe̾ legis de manu tua sicut dicit᷑ ad iħm: & si menor sis

Expanded text:
Est enim, inquit, ibi et civitas solis. Dicitur esse in Aegypto civitas solis; sed ista Est enim, inquit, ibi et civitas solis. Dicitur esse in Aegypto civitas solis; sed ista civitas solis quae in Aegypto est, hujus solis nomen accepit quem Pater coelestis oriri jubet super bonos et malos; illa vero civitas quae in Judaea est, sanctorum tantummodo efficitur, quia civitas Dei est: et fons ille, de quo superius diximus, fluvius effectus laetificat civitatem Dei. Sed et tu si ex omni parte munitus sis, et continentiae muro circumdatus, si patientiae et magnanimitatis turribus circumdatus es, etiam tu efficeris civitas Dei; si vero ad haec omnia adjeceris tibi lumen radiaverit, efficeris etiam et tu civitas solis, vel civitatem solis sorte haereditatis accipies: sed et si te tradideris legi Dei, ut in ipsa mediteris die ac nocte, et non recedat liber legis de manu tua, sicut dicitur ad Jesum; et si memor sis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ mare salsum: & post hoc in parte eius nominat᷑ fons solis & ciuitas solis. & in
eadẽ tribu e̾ẽ etiã ciuitas litterarũ Oportet igit᷑ omnẽ qui uult introire
in partẽ filior uda transire prius mare salsum uitȩ scilicet huius undas.¬
& turbines superare: & euadere omĩa quȩ in hoc mundo ꝓincerto sui &
lubrico marinis fluctib cõparant᷑. ut possit aduideȩ t̾rã ꝑuenire. & ad
fontẽ solis accedere Quis autẽ ẽ fons solis uel cuius solis: Illius sine dubio
solis si prius euaseris mare salsum: fontẽ inuenies in terra uideȩ Iuẽ
fontẽ : Illũ ꝓfecto de quo dicebat iłis Iui autẽ biberit de aqua quam
ego do ei: fiet in eo fons aque salientis in uitã eternã Huius igit᷑ solis cũ
talem qualem diximꝰ inueneris fontẽ. in uenies etiã ciuitatem eius

Expanded text:
esse mare salsum; et post hoc in parte ejus nominatur fons solis, et civitas, et in hac esse mare salsum; et post hoc in parte ejus nominatur fons solis, et civitas, et in hac eadem tribu esse etiam civitas litterarum. Oportet igitur omnem qui vult introire in partem filiorum Juda, transire prius mare salsum, et vitae scilicet et mundi hujus turbines superare, et evadere omnia quae in hoc mundo, pro incerto usu et lubrico, marinis fluctibus comparantur, ut possit ad Judae terram pervenire et fontem solis accedere. Quis est autem fons solis, vel civitas solis? Illius sine dubio  . » Hujus ergo solis, si prius evaseris mare salsum, fontem invenies in terra Judae. Quem fontem? Illum profecto de quo dicebat Jesus: « Qui biberit de aqua quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . » Hujus igitur solis cum talem qualem diximus inveneris fontem, invenies etiam civitatem ejus:
Abbreviated transcription (Latin):
sin: Paulo ante diximꝰ de deserto sin qđ tẽptationes significaret &.
ideo necesse ẽ nos transire heremũ tẽptationũ: ut sic possimꝰ ꝑuenire
in hereditatẽ fisii uida Si is afcendere nos oportet ascensum colliũ
ac iabin: qđ interp̃tat᷑ scorpiones Transeundi gͦ nob̾ sunt & calcandi¬
etiã scorpiones. illi sine dubio de quib saluator dieit: Ecce dedi uobis
potestatẽ calcandi suꝑ serpentes & scorpiones Iui ergo uult & deside¬
rat ingredi hereditatẽ tribus iuida oportet eũ ascendere ascensiones
istas & calcare atq euadere scoepiones qui obfistunt Unde arbitroe qđ istud
tio: fines gͦ uideae: usq ad sc̃ĩficationẽ ꝑueniunt: S uideamꝰ etiã qui sint fines
ex partib orientis. non quo uelim nc̃ locoꝵ cathalogũ facere : s ut mysterior
quȩ ꝑ hȩc significant᷑ contueam imagines Dicit᷑ gͦ ab orientis partib trib uidi

Expanded text:
ssideo necesse est nos transire eremum tentationum, ut sic possimus pervenire in haereditatem filiorum Juda; sed ascendere nos oportet ad ascensum collium Acrabin, quod interpretatur scorpionis. Transeundi nobis sunt et calcandi scorpiones illi sine dubio, de quibus Salvator dicit: « Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones . » Qui ergo vult et desiderat ingredi haereditatem tribus Juda, oportet eum ascendere in ascensiones istas, et calcare atque evadere scorpiones qui obsistunt: unde arbitror quod istud tio. Fines ergo Judae usque ad sanctificationem perveniunt. Sed videamus etiam quae sunt fines ex partibus orientis, non quod nunc locorum catalogum facere velimus, sed ut mysteriorum quae per haec significantur contueamur imagines. Dicitur ergo, ab oriente fines Judae
Abbreviated transcription (Latin):
statim conseqͥnt᷑ fmes uide S & adeserto inquit sui. Interp̃tat᷑ autem
sin. tẽptationes Post tẽptationes ergo consequunt᷑ fines hereditatis
uide. Occidens &. oriens nominatur. & uicina loca ea quȩ supra diximus
imnio confinia S & uallis egypti uicma occidentalibus partibus de¬
signat᷑: Quȩ ẽ a deserto ad occidentẽ: ab oriente uero cingunt᷑ fines mari sallo
fost hoc acollib inquit qui tendunt᷑ ad occidentẽ: & in de ascendit᷑ ab oc¬
cidente usq cades barne: & sic ꝑtendit᷑ ab occidente cades: le hi sunt fi¬
nes eor. ab affrico: & inde ꝑrexit usq ad uallem egẏpti Uides quomodo
in oceidentis partib & africũ & egyptũ nominat & occasum: sine du¬
bio ut hec om̃ia sciat sibi unus quisq euadenda eẽ. & transeunda. ut
ita demũ possit adtribũ regiã ꝑuenire. de qua dicit apłs Certũ ẽ

Expanded text:
statim consequuntur fines Judae, sed a deserto, inquit, Sina: interpretatur autem statim consequuntur fines Judae, sed a deserto, inquit, Sina: interpretatur autem Sina, tentationes. Post tentationes ergo consequuntur fines haereditatis Judae. Occidens et oriens nominantur, et vicina loca ea quae supra diximus imo confinia; sed et vallis Aegypti vicina occidentalibus partibus designatur, quae est a deserto ad occidentem; ab oriente vero cinguntur fines mari salso. Post hoc a collibus, inquit, qui tenduntur ad occidentem; et inde ascenditur ab occidente usque Barne, et sic pertenditur ad occidentem Cades. Et hi sunt fines eorum ab Africo; et inde perrexit usque ad vallem Aegypti. Vides quomodo in occidentis partibus, et Africum, et Aegyptum nominat, et occasum? sine dubio, ut haec omnia sciat unusquisque evadenda esse et transeunda, ut ita demum possit ad tribum regiam pervenire, de qua dicit Apostolus: Certum est
Abbreviated transcription (Latin):
bella finire: & in pace consistere: ut etiam de tuȩ carnis terra dicat᷑.
or partes orbis terrȩ quas axes uel plage̾s nominant. appellare uidę
scriptione finiũ tribus uida: duȩ tantũ modo nominant᷑. & duȩ reticent᷑:
Sic enĩ seriptũ ẽ: Et facti sunt fines tribus filior uida seđm plebes eor¬
a finib idumeȩ a deserto sin. ad occidentẽ & cũ descripsisset fines ab oc¬
cidente tũ deuide dicit. &. ab oriente. omẽ inquit mare salsum. & alias du¬
as partes reticuuit: idẽ septẽtrionis uł meridiani Uide ergo si ñ repleta
sunt ista mysteriis licet nos singula uel sentire uł explicare nequeamꝰ
tamen ꝓ ut d̾ns p̃bere dignat᷑ &. nos capere ualemꝰ. discutere singula quȩq
tẽptabimꝰ. facti sunt inquit fines uida scđm plebes eoꝵ a finibꝰ idumeȩ
a deserto sin: ad occidentẽ: Igit᷑ fines uid& ꝓximi sunt finib idumeae :
Idumea uero sicut sepe iã diximꝰ interp̃tatur terrena: Post terrena gͥ

Expanded text:
bella finire et in pace consistere, ut de carnis tuae terra dicatur: adeo partes orbis terrae, quas agrum et plagas nominant, appellare; et in distributione finium tribus Judae duae tantummodo nominantur, et duae reticentur. Hinc enim scriptum est: Et facti sunt fines tribus filiorum Juda sea finibus Idumaeae, a deserto Sin ad occidentem. Et cum descripsisset fines ab occidentem, tum deinde et ab oriente; omne, inquit, mare salsum. Et alias duas partes reticuit, id est, septentrionis vel meridiani. Vide ergo, si non repleta sunt mysteriis, licet singula vel sentire vel explicare nequeamus. Tamen prout Dominus praebere dignatur, et nos capere valemus, discutere singula quaeque tentabimus. Facti sunt, inquit, fines Juda secundum plebes eorum, a finibus Idumaeae, a deserto Sina, ad occidentem. Igitur fines Judae proximi sunt finibus Idumaeae. Idumaea vero, sicut jam diximus saepe, interpretatur terrena. Post terrena ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ ut negligamꝰ quantũ fieri potest eicere eos: s satis agendũ nobis ẽ¬
& tẽptandũ cotidie eos eicere de iherusalem: s sic̃ scriptũ ẽ ñ possumus
simul om̃s eicere: Hoc idem autẽ etiã in his qui fructificant sentien¬
dũ ẽ. qui effrem filii nominant᷑: qui & ipsi chananeos uagas & lubricas
cogitationes semꝑ debent eicere de anuimabꝰ suis. Potens ẽ autẽ deus

Expanded text:
haec ut negligamus, quantum fieri potest, ejicere eos, sed satis agendum nobis ehaec ut negligamus, quantum fieri potest, ejicere eos, sed satis agendum nobis et tentandum quotidie ejicere eos de Jerusalem. Sed, sicut scriptum est, non possumus simul omnes ejicere. Hoc idem autem in his qui fructificant sentiendum est, quia Ephraim filii nominati sunt, qui et ipsi Chananaeos, vagas et lubricas cogitationes, semper debent ejicere de animabus suis. Potest autem Deus
Abbreviated transcription (Latin):
quod cordi meo occurrit ad aures urãs ꝓferã. & uos facite qđ scriptũ est.
ut uno dicente ceteri examinent Me ergo dicente qđ sentio: uos discer¬
nite & examinate si rectũ ẽ. aut minus rectũ: De iherusalem frequent̾
diximꝰ: qđ iusio pacis interp̃taret᷑: Si ergo in corde nr̃o iħrłm ȩdificata ẽ.
cis. ut nũquã prorsus ulla cogitatio mala. uel alicuius peccati consiliũ
ascendat in cor nr̃m: si hoc ita fieri possit. poterimꝰ dicere. quia in
iherusalem sumꝰ. & nullus alius habitat nobiscũ. nisi soli illi qui sc̃ĩ sunt:
Nc̃ uero cũ etiã si ad grandẽ ꝓfectũ ueniamus & summis nosmet ipsos
studiis excolamus: tamen non puto cuiquã tantũ in corde puritatis eue¬
nire ut nũ quã aduersȩ cogitationis contagione maculet᷑: certũ est
habitare etiã lebusȩos cũ filiis uida in iherusalem: Non tamen ideo hȩc

Expanded text:
quod cordi meo occurrerit, ad aures vestras proferam: Et vos facite quod scriptum est, quod cordi meo occurrerit, ad aures vestras proferam: Et vos facite quod scriptum est, ut uno dicente, caeteri examinent . Me ergo dicente quod sentio, vos discernite et examinate si rectum est, aut minus rectum. De Jerusalem frequenter diximus quia visio pacis interpretatur. Si ergo in corde nostro Jerusalem aedificata est, cis, ut nunquam prorsus ulla cogitatio mala et alicujus peccati consilium ascendat in corde nostro. Si hoc ita fieri posset, poteramus dicere quia in Jerusalem sumus, et nullus alius habitat nobiscum nisi illi qui sancti sunt. Nunc vero si ad grandem provectum veniamus, et summis nosmetipsos studiis excolamus, tamen non puto cuiquam tantum in corde puritatis evenire, ut nunquam adversae cogitationis contagione maculetur. Certum est habitare Jebusaeos cum filiis Juda in Jerusalem: non tamen diximus
Abbreviated transcription (Latin):
Ait enĩ scriptura &. non disꝑdidit effrem chananeũ qui habitabat in gatrer
& habitauit chananeus in effrem usq in hodiernũ diem Effrem interp̃tat᷑
fructificatio Qui ergo fructificat & crescit infide ñ potest exterminare
chananeũ: semen pessimũ semen maledictũ: semen semꝑ mobile. semꝑ
incertũ Hoc enĩ interp̃tat᷑ chananeus Et certũ ẽ: qi cũ eo qui fructificat &¬
crescit semꝑ habitat chananeus Munquã enĩ tẽptationũ motus cessant
abeo S tu si uere fructificas in do & uides talem aliquẽ in quietũ turbidũ.
mobilem. scito qr chananeus ẽ Ꝙ si non potes eũ eicere de ȩccłia. qr ñ potuer̃t
filii effrem disꝑdere chananeos: illud obserua qđ apłs cõmonet dicens.
hec que legimꝰ describi in corde triplicit̾: etiã aliud p̾ter illa quȩ diximꝰ

Expanded text:
bitabat in Gazer; bitabat in Gazer; et habitavit Chananaeus in Ephraim usque in hodiernum diem. » Ephraim interpretatur fructificatio. Qui ergo fructificat et crescit in fide, non potest exterminare Chananaeum semen pessimum, semen maledictum, semen semper mobile, semper incertum: hoc enim interpretatur Chananaeus. Et certum est quia cum eo qui fructificat et crescit, semper habitat Chananaeus; nunquam enim tentatio, nunquam motus cessant ab eo. Sed tu si vere fructificas in Deo, et vides talem aliquem inquietum, turbidum, mobilem, scito quia Chananaeus est; et non potes ejicere eum de Ecclesia, quia non potuerunt filii Ephraim disperdere Chananaeum. Illud observa quod Apostolus monet dicens: haec quae legimus, describi in corde tripliciter, etiam aliud, praeter illa quae diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
qi ñ potuerunt eicere iebulzs. id ẽ eos qui interp̃tant᷑ concultatio & ideo
uideamꝰ qui sint in ȩcclesia conculcantes: illisine dubio de quib d̃ns dicebat
in euuangeliis Nolite mittere scm̃ canib neq margaritas ur̃as ante porcos.
ne forte conculcent eas pedibꝰ suis. & conu̾si di̾rũpant uos Iste ẽ ergo iebuseus
conculcatio qui indigni audiunt uerbũ di: & cũ audierint. neq ut infideles
discedunt neq ꝑmanent ut fideles: s ꝑcepta misterior notitia & fidei nr̃ȩ
secretiorib ꝑscrutatis. conuersi postinodũ impugnant nos: & contradictionib
suis corda nr̃a difrũpunt. conculcanteꝰ u̾bi dñici margaritas & oenamenta fidei
maculantes: De istis ergo dicit᷑. quia non potuerunt filii uida eicerȩ iebusȩũ
de iherusalẽ: usq in hodiernũ diem Simile autẽ aliquid scriptũ ẽ & de effrem¬

Expanded text:
quia non potuerunt ejicere Jebusaeos, id est eoquia non potuerunt ejicere Jebusaeos, id est eovideamus qui sunt in ecclesia conculcantes. Illi sine dubio, de quibus dicit Dominus in evangeliis: Nolite mittere sanctum canibus, neque margaritas vestras ante porcos, ne forte conculcent eas pedibus suis, et conversi elidant vos. Iste est ergo Hiebusaeus conculcatio, qui indigni audiunt verbum Dei, et, quum audierint, neque ut infideles discedunt, neque permanent ut fideles, sed percepta mysteriorum notitia, et fidei nostrae secretioribus scrutatis, conversi postmodum impugnant nos, et contradictionibus suis corda nostra dirumpunt, conculcantes verbi dominici margaritas, et ornamenta fidei maculantes. De istis ergo dicitur, quia non potuerunt filii Juda ejicere Hiebusaeum de Hierusalem usque in hodiernum diem.