comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. &. ꝓ ut ualuit ad humbrauerit typos. Nos interim uideamꝰ quomodo nr̃ iħs in la¬
pidibus uuus & integris scribat deuteronomiũ Deuteronomiũ: scda legis latio dicituꝵ
Si ergo uis uidere quomodo prima lege infirmata scd̾am legem scribat iħs. Audi eũ
in ȩcrłiis dicentẽ : Dictũ ẽ antiquis. non occides Ego autẽ dico uobisquia omnis qui
irascit᷑ fr̃i suo homicida est &. iterũ. dictũ ẽ antiquis Non moechaberis Ego aut̃ dico
uob̃. siquĩ aspererit mulierem ad concupiscendũ eam. iã moechatꝰ ẽ eã in corde suo¬

Expanded text:
re? Ergo prout voluit typum adumbravit. Nos interim videamus quomodo noster Jesus in lapidibus vivis et integris scripserit Deuteronomium, quod secundae legis latio dicitur. Si ergo vis videre quomodo, prima lege infirmata, secundam legem scribat Jesus, audi eum in ecclesiis dicentem: « Dictum est antiquis: Non occides; ego autem dico vobis quia omnis qui irascitur fratri suo, homicida est . » Et iterum: « Dictum est antiquis, Non moechaberis; ego autem dico vobis quia qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est ea
Abbreviated transcription (Latin):
latio diuina portetur Beati qui merent᷑. porimi eẽ do: sed memento qͦđ scriptũ est:
qui ad primant michi : ad ꝓorimant igni Si aurũ uel argentũ fueris & igni ad pari¬
maueris. multo ꝑ ignẽ splendidior & rutilantior effulgebis Sin uero supra funda¬
mentũ in te fidei positũ conscuis tibi essuꝑ aedificasse te ligna. fȩnũ. stipulam.
cũ tali ȩdificatione si igni ad proximaueris consumeris Beati igit᷑ qui ꝓximui sunt¬
& qui ita praximi sunt ut ignis eos inluminet nonadurat: Saluabitur tamen & ifrahel
sed longe positꝰ saluabitur . &. iter agit ñ sua uirtute sed aminiculis & ꝓuidentia sac̃dotũ¬

Expanded text:
latio divina portetur. Beati qui merentur proximi esse Deo. Sed memento quod scriptum est: latio divina portetur. Beati qui merentur proximi esse Deo. Sed memento quod scriptum est: « Qui approximaverint mihi, approximant igni . » Si aurum aut argentum fueris, et igni approximaveris, multo per ignem splendidior et rutilantior refulges. Si vero super fundamentum tantae fidei positum, conscius tibi es superaedificasse te ligna, fenum, stipulam ; cum tali aedificatione si igni approximaveris, consumeris. Beati igitur qui proximi sunt, ut ignis eos illuminet et non adurat. Salvabitur tamen et Israel, sed longe positus salvabitur; et iter agit, non sua virtute, sed adminiculis et providentia sacerdotu
Abbreviated transcription (Latin):
suspensũ. quẽ qui uiderit idest qui crediderit in eũ cuius figuram serpens ille¬
monstrabat : diabolica ꝑ hoc uenena diffugiet: Sacerdotalis & leuiticus ordo est
qui adsistit archȩ testamenti dnĩ in qua dĩ lea portat᷑ : sine dubio ut ipsi inlu¬
minent popłm de mandatis dĩ. sicut ꝓpħa dicit Lucerna pedib meis uerbum
tuũ dnẽ.&. lum̃ semitis meis Hoc lumen: ꝑ sacerdotes accenditur .&. leuitas
Q uod si forte aliquis eir hoc ordine accensam lucernã posuerit sub modio & non
suꝑ candelabrũ ut luceat omib qui in domo sunt : uideat quid sibi agendũ sit
cũ dño lucis reddere: ceperit rationẽ ꝓhis qui nichil inlummationis.¬
ã sacerdotibus capientes intenebris ambulant: & peccatoꝵ bscuritate cȩcantur: Uide¬
deniq quid dicitur: Popłs inquit ut longe sit ab archa testamenti. duo milia cubitoꝵ

Expanded text:
suspensum, quem qui viderit, id est, qui crediderit in eum cujus figuram ille serpens suspensum, quem qui viderit, id est, qui crediderit in eum cujus figuram ille serpens monstrabat, diabolica per hoc venena diffugiet; sacerdotalis et leviticus ordo est qui assistit arcae testamenti Domini, in qua lex Domini portatur, sine dubio ut ipsi illuminent populum de mandatis Dei, sicut Propheta dicit: « Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis ; » hoc lumen per sacerdotes accenditur et Levitas. Quod si forte aliquis ex hoc ordine accensam lucernam posuerit sub modio, et non super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt, videat quid sibi agendum sit, cum Dominus lucis coeperit reddere rationem pro his qui nihil illuminationia sacerdotibus capientes, in tenebris ambulant et peccatorum obscuritate caecantur. « Jodenique quid dicitur de eis: Populus, inquit, ab arca testamenti duo millia cubita,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in mare ꝓfluit. atq in salsis fluctib deperit Pars uero illa quȩ cũ stabilita¬
te ꝑmanet. & dulcedinẽ suã seruat. designat eos qui acceptũ dĩmunus in declia¬
biliter tenent: Recte una pars est eor. qui saluam ur ꝙr & panis unus ẽ qui de
cęlo descendit. & dat huic mundo uitã. & fides una ẽ. &. unũ baptisma: & unus sp̃s
quo om̃s potant᷑ in baptismo. & unus ds̃ pater omniũ: Interea facerdotatis orde est
& leuiticus. qui iter ostendat popło dĩ qui eariit de egẏpto: Ipsi enĩ sunt qui do.¬
cent populũ exire de egypto de errorib scilicet mundi: & transire ꝑheremũ
uastã. idẽ tẽptationũ genera diu̾sa transcurrere: neque noceri a serpentib quist
morsus demonũ. & malarũ suggestionũ uenena uitare qͦđ & si forte aliquis per¬
cussus fuerit in heremo a serpente: ut ostendant ei aereũ serpentẽ in cruce

Expanded text:
quae in mare profluit, atque in salsis fluctibus deperit; pars vero illa quae cum stabilitaquae in mare profluit, atque in salsis fluctibus deperit; pars vero illa quae cum stabilitate pormanet, et dulcedinem suam servat, designat eos qui acceptum Dei munus indeclinabiliter tenent. Et recte una pars est eorum qui salvantur, quia et panis unus est qui de coelo descendit, et dat huic mundo vitam; et fides una est, unum baptismum, et unus spiritus quo omnes potantur in baptismo, et unus  leviticus, qui iter ostendebat populo Dei qui exiit de terra Aegypti, ipsi enim sunt qui docent populum exire de Aegypto; de erroribus scilicet mundi transire per eremum vastam, id est, tentationum genera diversa transcurrere: et neque noceri a serpentibus, qui sunt morsus daemonum et malarum suggestionum venena vitare. Quod si forte aliquis percussus fuerit in eremo a serpente, ut ostendat ei aereum serpentem in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
pars aquarũ fluminis retrorsũ resiliet. ac post tergũ frenabitur: parsuero in
mare salsum rapido lapsu defugiet: Quod tamen nec ipsum absq mysterii rati¬
one arbitror scriptũ qͦđ pars aquarũ iordanis mergatur in mare. atq in amari¬
tudinẽ ꝓfluat : pars uero in dulcedine ꝑseueret Si enĩ om̃s qui baptitantur
acceptã cȩlestis gratiȩ dulcedinẽ custodirent. & nullus in peccator. amaritu¬
dinẽ uerteret᷑ : non utiq esset scriptũ qr pars fluminis salsi maris gurgitib
fuisset inmersa & ideo illa michi uidet᷑ in his uerbis baptitator uarietas. de sig¬
nari. quã ipsinos quod cũ dolore cõmemoro sepe uidemꝰ accidere: ut hi qui sem̃
baptisma consequunt᷑ cũ se deorsũ ad negotia sȩculi & in lecebras libidinum
tradunt. & cũ auaritiȩ salsum poculũ bibunt. in ea aquarũ parte formentur.

Expanded text:
pars aquarum fluminum retrorsum resiliet, et post tergum frenabitur: pars vero in pars aquarum fluminum retrorsum resiliet, et post tergum frenabitur: pars vero in mare salsum rapido lapsu deficiet. Quod tamen nec ipsum absque mysterii ratione arbitror scriptum, quod pars aquarum Jordanis demergatur in mare, atque in amaritudine profluat, pars vero in dulcedine perseveret. Si omnes qui baptizantur acceptam coelestis gratiae dulcedinem custodirent, et nullus in peccatorum amaritudinem verteretur, non utique esset scriptum quia pars fluminis salsi maris gurgitibus fuisset immersa. Et ideo illa mihi videtur in his verbis baptizatorum varietas designari, quam ipsi nos quod cum dolore commemoro saepe videamus accidere, ut hi qui sanctum baptisma consequuntur, cum seipsos rursus ad negotia saecularia et illecebras libidinum tradunt, et cum avaritiae salsum poculum bibunt, in ea aquarum parte formantur
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tibi ẽ mare qͦđ fugisti : & tu iordanis quare conu̾sus es retrorsum :
Mlontes. quare exultastis sicut arietes: & colles sicut agni oiuum: Sed
in fontes aquarũ ꝗuanta ante gesta sunt Mare rubrũ pedib transi¬
tum est : manna de cȩlo data ẽ. fontes in heremo dirupti sunt: lex ꝑ
moysen lata ẽ : signa & ꝓdigia multa in heremo gesta st̃: & nusquã dicit᷑
exaltatꝰ ẽẽ iħs Ubi uero iordanis transitur. ibi dr̃ ad iħm In hac die inoi¬
pio exaltare te in conspectu popłi Neq enĩ ante mysterium baptismi
iħu in crucis exaltatione cõplet᷑ : merito unicuiq fideliũ tunc primũ iħ
exaltatur cũ ad mysteriũ baptismi ꝑuenit. quia sic scriptũ est. qd exal¬
deducit᷑ popłs: & iter agit ad t̾ram repromissionis magisterio sacerdotũ Et quis¬
hodie in sacerdotib tantus ac talis ẽ: qui in illo ordine mereatur ad scribi: Si en
sit aliquis talis: cedent ei fluenta iordanis. & ipsa ȩlementa uerebuntur.

Expanded text:
Quid est mare, quod fugisti  et tu Jordanis, quare conversus es retrorsum. Montes quare exultastis, ut arietes  et colles, velut agni obium. A t reliqua. Quanta ante gesta sunt! Mare Rubrum transitum est pedibus, manna de coelo data est, fontes in eremo disrupti sunt, lex per Moysen data est, signa et prodigia multa in eremo gesta sunt, et nusquam dicitur exaltatus esse Jesus. Ubi vero Jordanis transitur, ibi dicitur ad Jesum: In hac die incipio te exaltare in conspectu populi. Neque enim ante mysterium baptismi Jesu in crucis exaltatione completur, merito unicuique fidelium tunc primum Jesus exaltatur, cum ad mysterium baptismi pervenitur, quia scriptum est « quod exaldeducitur populus, et iter agit ad terram repromissionis. Magisterio sacerdotum tantus ac talis est populus, qui in illo ordine mereatur ascribi. Si enim sit aliquis talis, ut quiescant ei fluenta Jordanis, et ipsa elementa verebuntur:
Abbreviated transcription (Latin):
ili qumnꝙ reges. &. absconderunt se in spelunca in mageda hrec scđm historiam
quide gesta muiracula duine urtutis unuersis sełis predicantur: Nec inter¬
pretatione extrinsecus indigent᷑. in quibꝰ gestoꝵ lumen choruseat: Iuidteno
Nabuerat amicos in aduersirios ẽẽ uertendos. Idque. non solum pati se ab ho¬
minibꝰ speret: uerũ etiã de contrariis uirtutibꝰ & spiritalibꝰ nequitiis id sibi
unminere sciat. Et ita fit: ut qui amicitias expetit iħu. multoꝵ sibi sciat ini¬
mititias tolerandas: Audi apłm paulũ hȩc eadẽ confirmantẽ cũ dicit Om̃s
qui pie uolunt uiuere in xp̃o: ꝑsecutionẽ patientur: Sed & salomon similia

Expanded text:
illi quinque reges, absconderuntque se in spelunca Mageddam. Haec secundum historiam illi quinque reges, absconderuntque se in spelunca Mageddam. Haec secundum historiam quidem gesta, miracula divinae virtutis universis saeculis praedicant, nec interpretatione extrinsecus indigent, in quibus gestorum lumen coruscat. Quid tamen os ante habuerat amicos in adversarios esse vertendos: idque non solum pati se ab hominibus speret, verum etiam de contrariis virtutibus et spiritalibus nequitiis id sibi imminere pro certo sciat. Et ita fit ut qui amicitias expetit Jesu, multorum sibi sciat inimicitias tolerandas. Audiat apostolum Paulum haec eadem confirmantem, cum dicit: « Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem pat
Abbreviated transcription (Latin):
oñs illi qͥ prius amici erant. post amicicias & familiaritatem filioꝵ
isr ł inimici fiunt gabaonitis: ꝗͥ afiliis ifrł foedus pacis acceperaa i debuseus
nequa qua propris uiribus copisq confidunt: sed mitunt ad iħ̾m auxilia
postulantes: at ille dniino ꝑmissia ad ẽ gabaonitis: laturus auxiliuĩ. hec iem mi¬
rabilia eęlitus ostendimt᷑: dns desuꝑ sara grandinis pluit: & quiique regepi:¬
qu adiuem iłim pugnabant exercitum uastat. Tune uero ibs dudens
Anitiã secũ dexterã proeliantẽ & ꝓsperis suocessibus euncta.ꝓcedere
nouã quandã & miram orationẽ extollit ad celũ dicens. Stec sol super
gabuothi &. linta suꝑuallem aelom. donec expugnẽ populũ et unme
so lecit sol as luna in loco suo dones ꝑunceret dis iimicos eoꝵ astets sol imed o
ceso o nonest ꝑg ressus ad o ceasum in finẽ unius diei: Nonfuit dies tlis ente hoc
nec itã exaudiuit ds hominẽ: quia dns pugnabat pro israhel. S fu eistoriom

Expanded text:
nes illi qui prius amici erant, post amicitias et familiaritatem filiorum Israel, inimici fiunt Gabaonitis, qui a filiis Israel foedus pacis acceperant. Jebusaeusnequaquam propriis viribus copiisque confidunt, sed mittunt ad Jesum auxilia postulantes. At ille divino permissu adest Gabaonitis laturus auxilium. Ita vero jam mirabilia coelitus ostenduntur. Dominus desuper saxa grandinis pluit, et quinque qudivinam secum dexteram praeliantem, et prosperis successibus cuncta procedere, novam quamdam et miram orationem extollit ad coelum, dicens: Stet sol super Gabaon, et luna super vallem Elon, donec expugnem populum istum. Et stetit sol et luna in loco suo, donec pervinceret Dominus inimicos eorum. Et stetit sol in medio, et non est progressus ad occasum in fine unius dici. Non fuit dies talis ante hoc, nec ita exaudivit Deus hominem, quia Dominus pugnavit pro Israel. Et fugerunt
Abbreviated transcription (Latin):
putas ẽ qđ iħs fugiens de signabat : Hideamꝰ ne forte sit aliquid qđ fugiendo um-¬
camꝰ. & ẽ aliqua ꝑfecta uirtꝰ in fuga. Paulus nos apłł docet dicens. fugite forni¬
cationẽ: Uides gͦ ẽẽ quendã sp̃m fornicationis quẽ fugere debeamꝰ: quicũ que
ga uirtutis ẽ. Ista fuga. beatitudinẽ confert: Et non solũ fornicationis sp̃s fugienduse
auaritiã fugite inuidum & liuorem: fugite detractiones & maliloqina: que tam̃ neseu¬
siquis effugiet. nescio siquis euadat. Iste talis erat exercitꝰ gai quẽ ibs fugie. udũl de cobut

Expanded text:
putas esse quod Jesus fugiens designabat? Videamus ne forte sit aliquid quod fugiendo vincamus: et est aliqua perfecta virtus in fuga. Paulus nos apostolus docet, dicens: « Fugite fornicationem ; » vides ergo quemdam spiritum fornicationis quem fugere debemus, quicunque re. Ista fuga beatitudinem confert. Et non solum fornicationis spiritus fugiendus est, avaritiam, fugite invidiam et livorem, fugite detractiones et mala colloquia ; quae tamen nescio quis evadat. Iste talis erat exercitus Ahi, quem Jesus fugiendum docebat
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis futurȩ mysteriũ: Nam &. tunc diuidit᷑ popłs. in duas partes Erunt
& tunc quidã primi & alii postremi: qui cũ adiħm inunũ conspirauerint. iam tune
ultra om̃ino ñerit diabolus. qr iam ñ erit mors Uis tibi hȩc etiã diumis testimoniis
comꝓbemꝰ : Audi apłm dicentem. hoc enĩ uob̾ dicimꝰ in uerbo dni: quia nos qͥ uiuimus
qͥ reliqui sumꝰ in aduentu dni ñ prȩueniemꝰ eos qͥ dormierunt: qr ipse d̾ns in uissu ꝙ

Expanded text:
tens figurae mysterium; nam et dividetur populus in duas partes: erunt et alii primi, et alii postremi; qui cum ad Jesum unum conspiraverint, jam tunc ultra omnino non erit diabolus, quia jam non erit mors. Vis tibi etiam haec divinis testimoniis comprobemus? Audi Apostolum dicentem: « Hoc enim vobis dicimus in verbo Domini, quia nos qui vivimus, qui residui sumus, in adventu Domini non praeveniemus eos
Abbreviated transcription (Latin):
similia aut etiã potentiora bella uel gesta sunt uł gerant᷑ : hec fuit cura sp̃s sẽi ut

Expanded text:
similia, aut etiam potentiora bella, vel gesta sint vel gerantur, haec fuit cura Spiritus sancti ut, similia, aut etiam potentiora bella, vel gesta sint vel gerantur, haec fuit cura Spiritus sancti ut,
Abbreviated transcription (Latin):
ablatũ ẽ malũ de medio ipsor. iubet᷑ a dño dux popłi iłis in duas partes diuidere
populũ: ut pars simulet fugam. pars autẽ subsistat in insidiis quibꝰ decipiat᷑ gai¬
cũ preceperit iħs Quib ita dispositis: rex gai uidens iħm & filios isrł eminus. conci¬
tat᷑ aduersum eos in proeliũ Illis uero simulantib fugam isti acrius insectantur :¬
& uelut spolia ducturi de hostib om̃s simul ex urbe ꝓcedunt: ita. ut sic̃ scriptura
dicit. relinquerent uacuã ciuitatẽ Sed postea quã constititutũ ꝓgressist̃ locũ:
conuersus iłis signũ dedit ut exurgerent qui ininsidiis erant. &. dorsa hostium
cederent Gita illi nouissimi & isti primi: medios hostes conclusos. interimunt
uniuersos Q. hoc modo uictis his qui habitant gai: regem ipsor suspenderunt
in ligno gemino: his auditis ueri simile est auditores dicere Quo michi. hȩc
ouid michi confert si cognoscam qđ uictist̃ hi qui habitabant gai. quasi non

Expanded text:
atem referatur. Jubetur a Deo dux populi Jesus in duas partes dividere populum, ut pars simulet fugam, pars autem subsistat in insidiis, quibus decipiatur Ahi. Quibus ita dispositis, rex Ahi videns Jesum et filios Israel eminus, concitatur adversus eos in praelium: illis vero simulantibus fugam, isti acrius insectantur, et velut spolia ducturi de hostibus, omnes simul procedunt, ita ut, ut Scriptura dicit, relinquerent vacuam civitatem. Sed posteaquam in constitutum progressi sunt locum, conversus Jesus signum dedit ut exsurgerent qui in insidiis erant, et dorsa hostium caederent: et ita illi novissimi et isti primi medios hostes conclusos interimunt universos: et hoc modo victis his qui habitabant Ahi, regem eorum suspenderunt in ligno. His auditis, verisimile est auditores dicere: Quid mihi haec? quid mihi confert si cognoscam quod devicti sunt qui habitabant Ahi? quia si non
Abbreviated transcription (Latin):
uides qr & hic apłs duplicẽ crucis pradit rationẽ : duo enĩ sibicontͣria dcit esses ce¬
eifiara Se sc̃m̃. & peccatorem mundũ: ad illam formã sine dubio quã superiius dixin
centias non recipomus. Sed siquiꝰ foerte ẽ adtentior auditaꝵ. potest dicere : fema qͥ¬
rerũ gestarũ uidet᷑ eẽ conueniens: sed adhuc illud me mouet qđ diabolus & exer¬
adhuc & diabolũ & contrarias potestates in tantũ ualere aduersum seruos di. ut etiã
rens quẽ transuoret: Uideamus gͦ si & in hoc dignũ aliquid sc̃ĩ sp̃s eloquiis possumus in¬
uenire: Aduentꝰ. xp̃i unus quidẽ in humilitate cõpletꝰ est. alius uero sꝑat᷑ in gła Et hic
primꝰ aduentus in carne mystico quoda sermone in scripturis sc̃ĩs umbra eiꝰ appellat᷑.

Expanded text:
s duplicem crucis prodidit rationem. Duo enim sibi contraria dicit esse crucifixa: sanctum et peccatorem, mundum et illam formam sine dubio quam superius diximus ncupiscentiam non recipimus. Sed si quis forte est attentior auditor, potest dicere: Forma quidem rerum videtur esse conveniens; sed adhuc illud me movet quod diabolus et exeradhuc diabolum et contrarias potestates in tantum valere adversus servos Dei, ut etiam iis possumus invenire. Adventus Christi, unus quidem in humilitate compertus est, alius vero speratur in gloria; et hic primus adventus in carne, mystico quodam sermone, in Scripturis sanctis umbra ejus appellatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ altissimi obumbrabit tibi: Propt̾ qđ intelligimꝰ quã plurima primo hoc aduentu
eius adumbrari. quoꝵ ad impletio atq ꝑfectio in scd̾o consuminat᷑ aduentu T. apłs¬
paulus dicit. quia resuscitauit nos cũ eo simulq sedere fecit in celestibus ẜ utiq nondũ
ad cȩlestia .s eterna: Implebitur tam̃ hoc in scd̾o eius aduentu: ut ea quȩ nunc fide
s spe presumpsimꝰ. tunc etiã rerũ effectu corporalit teneamus Ita gͦ & de diabolo
intelligendũ est qđ uictus quidẽ &. crucifirus ẽ: s hns qui cũ xp̃o crucifixi sunt.¬

Expanded text:
irtus Altissimi obumbrabit tibi ; » propter quod intelligimus primo hoc adventu ejus adumbrari, quorum adimpletio et perfectio in secundo consummetur adventu. Unde Apostolus dicit, « quia resuscitavit nos cum ipso, simulque sedere fecit in coelestibus . » Et utique nondum ad coelestia a terra. Implebitur tamen hoc in secundo adventu ejus, ut ea quae nunc fide et spe praesumimus, tunc etiam rerum effectu corporaliter teneamus. Ita ergo de diabolo intelligendum est, quod victus est quidem et crucifixus est, sed his qui crucifixi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
spectat si alius male agit: hoc ẽ dicere caput ad pedes: Quid ad me ꝑtinet si dolen
si male habent pedes mei  Non mea inter ẽ: dũ modo caput in sanitate ꝑduret: Aut
si dicat oculus manui: Non indigeo oꝑe tuo: qͥd ad me ꝑtinet si doles: si uulnerata es:
Nonqͥd ego ocłs cont᷑babor ex egritudine manus: Tale gͦẽ qđ agunt hi qui ȩccłiis p̃sunt.
non cogitantes qr unũ corpꝰ sumꝰ om̃s qui credimꝰ unũ dm̃ habentes. qui nos inunitare con¬

Expanded text:
spectat, si alius male agit? Hoc est dicere caput ad pedes: Quid ad me pertinet, si dolent, spectat, si alius male agit? Hoc est dicere caput ad pedes: Quid ad me pertinet, si dolent, si male habent pedes mei? non mea interest, dummodo caput in sanitate perduret. Aut si dicat oculus ma nui, Non indigeo opera tua, quid ad me pertinet s doles, si vulnerata es? Nunquid ego oculus conturbor ex aegritudine tua? Tale ergo est quod agunt hi qui Ecclesiis praesunt, non cogitantes quia unum corpus sumus omnes qui credimus, unum Deum habentes, qui nos in unitate con
Abbreviated transcription (Latin):
hoc modo accidit: quando sacerdotes qui popło p̃sunt erga delinquentes benig¬
ni uolunt uideri. & uerentes peccantiũ linguas. ne forte male de eis loquantur
sacendotalis seueritatis inmemores nolunt implere qđ scriptũ est feccantem¬
corã om̃ibꝰ arguȩ. ut ceteri metũ habeant O iterũ: auferte malũ de uob̃ ipsis: nec delo
dĩ succincti imitant᷑ apłm dicentẽ. tradi huiusmodi hominẽ sathanȩ uunteritũ
carnis ut sp̃s saluus fiat. Neq illud euangelicũ implere student. ut si uiderint peccantẽ
parcere & om̃s in discrim̃ adducere : Folluit᷑ enĩ ex uno peccatore popłs sic̃ exxima oue
morbida grex uniũsus inficit᷑: Sic etiã uno uł fornicante uel aliud qđ cũq sceleris
cõmittente: plebs uniũsa polluit᷑: Et ideo obseruemꝰ nos inuicẽ & uniuscuiusq conũ¬
satio nota sit maxime sac̃dotibꝰ &mmistris. nec putent secrete dicere: quid hoc ad me

Expanded text:
Hoc quomodo accidit? quando sacerdotes qui populo praesunt, erga delinquentes benigni volunt videri; et verentes peccantium linguas ne forte male de his loquantur, sacerdotalis severitatis immemores, nolunt implere quod scriptum est: Peccantecoram omnibus argue, ut caeteri metum habeant . Et iterum: Auferte di hujusmodi hominem in interitum carnis; ut spiritus salvus fiat . Neque illud evangelicum student, ut si viderint peccantem parcere, et omnes in discrimen adducere? Polluitur enim ex uno peccatore populus: sicut una ove morbida grex universus inficitur, sic etiam uno vel fornicante, vel aliud quodcunque sceleris committente, plebs universa polluitur. Et ideo observemus nos invicem, ut uniuscujusque conversatio nota sit maxime sacerdotibus et ministris. Nec putent secrete dicere: Quid hoc ad me
Abbreviated transcription (Latin):
de ihericho introducit᷑ in ȩccłiã. ꝑquȩ popłs dĩ uincit᷑. &. ꝓsternit᷑ ab inimicis: Nã & apłs

Expanded text:
de Jericho introducitur in Ecclesiam per quae populus Dei vincitur et prosternitur ab inimicis. Aut non Aposde Jericho introducitur in Ecclesiam per quae populus Dei vincitur et prosternitur ab inimicis. Aut non Apos
Abbreviated transcription (Latin):
uidete nequid ꝰ uob̾ scłare habeatis. ne scłares mores. ne uitia. ne t̾giuersationẽ de scło uob̾ci
ad ȩccłiã deferatis. sed anathema uob̃ sit omĩs conũsatio scłaris Nolite diuinis mundana
miscere: nolite negotia scłi ȩccłiȩ secretis inserere: hoc ẽ qđ & ioħs epistolȩ suȩ ꝑsonat tuba
dicens: Nolite diligere mundũ neq ea que in mundo st̃ E paulus similit̃. Nolite inquid con-¬
formari huic mundo: Qui enĩ hȩc faciunt: accipiunt de anathemate S & illi qui uerbi
causa cũ cristiani sint sollempnitates gentiliũ celebrant: anathema in ȩcclesias in troducu
qui de astroꝵ cursib uitas hominũ & gesta ꝑquirunt. qui uolatꝰ auiũ &cetera huiusmodi
quȩ in scło prius obseruabant᷑ inquirunt: de ihericho anathema inferunt in eccłiã. & pollu¬
unt castra dñi: & uincifatunt popłm dei: Sed & multa alia peccata st̃ ꝑquȩ anathama

Expanded text:
Videte ne quid in vobis saeculare habeatis, ne saeculares nequitias, ne tergiversationem de saeculo vobiscum ad ecclesiam deferatis, sed anathema vobis sit omnis conversatio saecularis. Nolite divinis mundana miscere, nolite negotia saecularia Ecclesiae servitiis inserere. Hoc est quod Joannes Epistolae suae personat tuba, dicens: « Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt . » Et Paulus similiter: « Nolite, » inquit, « conformari huic saeculo ; » qui enim hoc faciunt, accipiunt de anathemate. Sed et illi qui verbi causa cum ChriEt qui de astrorum cursibus vitas hominum et gesta perquirunt; qui volatus avium, et caetera hujusmodi, quae in saeculo prius observabantur inquirunt, de Jericho anathema deferunt in Ecclesiam, et polluunt castra Domini, et vinci faciunt populum Dei. Sed et multa alia peccata sunt, per quae anathema
Abbreviated transcription (Latin):
crues: Non tibi hoc uidebit᷑ uerũ si tibi horũ testem ꝓduxero apłm paulũ d audig
dehis quid ipse. ꝓnuntiat: quod erat inquit cont᷑riũ nobtulit illus dde medi Erg̃
eruci sue. exuens pricipatꝰ & potestates. tradux libere trumpluans eas mligno eruçis
latiet in aliis ecremplarib hbeat᷑ trumphans eas msemet ipso: sedapris grecs habet᷑¬

Expanded text:
cruci. Non tibi hoc videtur verum, si tibi horum testem produxero apostolum Paulum? Audi ergo cruci. Non tibi hoc videtur verum, si tibi horum testem produxero apostolum Paulum? Audi ergo de his quid ipse pronuntiat: « Et quod erat, inquit, contrarium nobis, tulit illum e medio, affigens cruci suae, exuens principatus et potestates traduxit libere, triumphans eos in ligno crucis . » Licet et in aliis exemplaribus h
Abbreviated transcription (Latin):
sosteriouer portsie qui ex gentib. congregat᷑ quiq ex insperato uenientes qnis eut seerm
gentes saluari: aerius posttergũ adũsarios cedunt. &. sic utem. popłs iea dami tur mami
darmonũ conelusam sternit & iuncit Sedfortasse dicas mici. Quomodo engoi ntasi
legilib: oneribꝰ es preceptis. ab obseruatione sabbati. a eircũsione carius a uuguleiore
hostiarũ. S iterũ nonfugit qui secutꝰ ẽ xp̃m. ꝑfectionẽ &. plenitudme legis. Posti oĩa
aut. etiã rea gai in ligno gemino dr̃ ẽe suspensus: hoc in loco mysteionũ aeriu
quomodo in ligno genuno erucisixussit: opere pretiũ ẽ noscere. Erux dñinr̃i iiu
peoma fuit. Alirus tibi sermo fortasse. & nouus uidet᷑ qđ dico. Crux gemina furuei
hore gemina ratione constat & cduplici: qi usibilit̾ quidem filius di in carne eruei¬
firus ẽ. inuisibilit᷑ uero in ea eruce diabolus eũ principatib suis & potestaribi adfirus:

Expanded text:
ero populus, qui ex gentibus congregatur, quinque ex insperato venientes quis enim speraret gentes salvari? acrius post tergum adversarios caedunt. Et sic utique populus mediam turbam daemonum sternit et vincit. Sed fortasse dicis mihi: Quomodo ergo quasi a legalibus oneribus et praeceptis, ab observatione sabbati, a circumcisione carnis, a jugulatione hostiarum. Sed iterum non fugit, quia secutus est Jesum, perfectionem et plenitudinem legis. Post omnia autem is etiam rex Ahi in ligno gemino dicitur esse suspensus. Hoc in loco mysterium tegitur quomodo gemino ligno crucifixus est, operae pretium est noscere. Crux Domini a fuit. Mirus tibi sermo fortasse et novus videtur. Quod dico crux gemina fuit, hoc est, gemina ratione constat et duplici; quia visibiliter quidem Filius Dei in carne crucifixus est; invisibiliter vero in hac cruce diabolus cum principatibus et potesta tibus affixus est
Abbreviated transcription (Latin):
reparatione seruari : An illud magis intelligendũ ẽ qđ uere ifraheli ad iuncta ac sociata ẽ¬
usq in hodiernũ diem: &t si uis manifestius uidere quomͦ raab iungit᷑ ifraheli: intuere
quomodo ramꝰ oleastri inserit᷑ in radice bonȩ oliuȩ. & intelliges quomodo i qͥ insertist̃
fidei abrahe & isaac & iacob recte appositi dicunt᷑ : & adiecti adifrahel usq in hodiernũ diẽ.
Quia in illoꝵ radice nos rami oleastri ex gentib assumpti: qui aliquando meretricabam
lignũ & lapidẽ ꝓ dõ colentes. appositi sumꝰ usq in hodiernũ diẽ. & facti sumꝰ ꝓpt̃ fidẽ ꝓͥ¬

Expanded text:
reparatione servari? an magis intelligendum est quod vere Israeli juncta est ac sociata usque in hodiernum diem? Et si vis manifestius videre quomodo Raab jungitur Israeli, intuere quomodo ramus oleastri inseritur in radicem bonae olivae; et intelliges quo modo hi qui inserti sunt fide, Abrahae et Isaac et Jacob, recte appositi dicuntur et adjecti ad Israel usque in hodiernum diem: quia in illorum radice nos rami oleastri ex gentibus assumpti, qui aliquando meretricabamur, lignum et lapidem pro Deo colentes, appositi sumus usque in hodiernum diem, et facti sumus per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
parit popemn fatiat beatũ. qui tam̃ scierit iubilationẽ: Nnde michi uidet᷑ iubilatio
ustn b̃idirare quandã concordis & umanimitatis affectũ qui si meidat in duos uł tres xp̃i
discun eaoma fuerit beatitudo ut uniu̾siis populus concors & unanimꝰ maneat ut
eadẽ dicant om̃s in eodẽ sensu atq in eadẽ sententia ꝑmanentes: isto tali populo
uocẽ inaninit᷑ eleuante. fiet illud qđ scriptũ ẽ in actib apostolor. ꝙ terrȩmotͥ
faotes i. magn. ubi tunc unanimes orabant apłi. oũ mulierib & eraria matre ibefi :¬
tatus ⁊̃ enaotu sostordestruent᷑ & cadent omĩa quȩ t̾rena st̃ ac mundꝰ ipse fubũtit᷑:

Expanded text:
 qui tamen scierit jubilationem. Unde mihi videtur jubilatio ista indicare quemdam concordiae et unanimitatis affectum. Qui si incidat in duos vel in tres CSi vero tanta fuerit beatitudo, ut universus populus concors et unanimus maneat, ut eadem dicant omnes, et in eodem sensu, et in eadem sententia permanentes, isto tali populo vocem unanimiter elevante, fiet illud quod scriptum est in Actibus apostolorum , quia terraemotus factus est ubi tunc unanimes orabant apostoli, cum mulieribus et Maria matre Jesu. Et terraemotu facto destruentur et cadent omnia quae te
Abbreviated transcription (Latin):
diciai. Confiditerego uici mundũ. Iuo gͥ duce iã nob̃ uictꝰ ẽ mundus. & muri eiuscon¬
uoni st quib homines sełi niterant᷑. Sed unusquisq nr̃m debet insemetipso ista oplere
labes inte iħm aueẽ ꝑfidem fac tibi tubas ductiles si sacerdos es Gens eñi regalas
etoes .es ee sareraotiui sem dete dictũ e fac tibi tubas ductiles ex seripturis scĩs
inde due sensus inde sermones: Propterea enĩ tubȩ duictil es apellant᷑ in ipsis cane.
testtonti circũtuleris idẽ si legis msstica p̃cepta ab euangelicis ñ separes tubis. si etĩa
iubilatioms consonsũ detemet ipso earigas idest cogitationũ & sensiũ tuoꝵ populus
qui intrate  concodem semꝑ & consonã ꝓferat uocẽ. & non aliquando uerũ dicas
aliquando persone potentis adulatꝰ mendatio maculeris. si non aliquando blandũ
remisno faciat aliquando iracundia truculentũ si ñ arrogans erga modicos. & apud
supbos humilis inueniris: denique si ñ pugna intrate geritur dũ concupiscit caro

Expanded text:
ce jam nobis victus est mundus, et muri ejus collapsi sunt, quibus homines saeculi nitebantur. Sed et unusquisque nostrum debet in semetipso ista complere. Habes in te Jesum ducem per fidem, fac tibi tubas ductiles, si sacerdotes es; gens enim regalis effecta es, et sacerdotium sanctum de te dictum est: fac tibi tubas ductiles ex Scripturis, inde duc sensus, inde sermones; propterea enim tubae ductiles appellantur. In ipsis cane, testamenti circumtuleris, id est si legis mystica praecepta ab Evangelicis non separes tubis, sic etiam jubilationis consensum de temetipso exigas, id est si cogitationum et sensuum tuorum populusqui intra te est concordem semper et consonam proferat vocem, et non aliquando verum dicas, aliquando personae potestatis adulantis mendacio maculeris: si non te aliquando blandum remissio faciat, aliquando iracundia truculentum; si non arrogans apud modicos, et apud superbos humilis inveniris: denique si non pugna intra te geritur, dum concupiscit caro
Abbreviated transcription (Latin):
ululatũ ꝓprie significat. sed illã magis ostendit uocẽ qua belli tẽpore exercit᷑
clamorem cũ sono tollens unanimit̾ sese cohortari ad preliũ solet. tam̃ hic sermo
inscripturis uibilatio magis quã ululatio consuete in seribit᷑: ut ibi. iubilate
año om̃is terra & iterũ: Seatꝰ popłs. qui scit iubilationẽ: aͦ d et iã me ꝑmouet dictũ.
qud istud tantũ sit opis qđ beatũ popłm faciat: Non dix̃ qr beatꝰ popłs qui operatur
oumodo homiie beatũ facit : Sic enĩ dicit. B̾eatꝰ uir qui timet dñm: Alibi etiã plurxes
sumbeatio fiuit beati pcuperes sp̃ur ues mansueti. ut pacifici uł mundi cordo bis aut

Expanded text:
ululatum proprie significat, sed illam magis ostendit vocem, qua belli tempore exercitus ululatum proprie significat, sed illam magis ostendit vocem, qua belli tempore exercitus clamorem consonum tollens, unanimiter se cohortari ad bellum solet, tamen hic sermo in Scripturis jubilatio magis quam ululatio consuevit inscribi, ut ibi: « Jubilate Deo omnis terra ; » Et iterum: « Beatus populus qui scit jubilationem . » Quod etiam me permovet dictum, quid istud tantum sit operis, quod beatum populum faciat. Non dixit, quia beatus populus qui scit i beatum facit; sic enim dicit: « Beatus vir qui timet Dominum . » Alibi etiam plures fiunt beati, sicut pauperes spiritu, vel mansueti, vel pacifici, vel mundi corde . Hic
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens uero dñs nr̃ iłis xp̃s cuius ille prior filius naue designabat aduentũ muttitꝰ
sacerdotes apłos suos portantes tubas ductil es predicat ionis magnificã cęlestemq doc¬
trinã Sacerdotali tuba primꝰ in eugłio suo matheus increpuit. marcus quoq lucas et
loħs suis singuli tubis sacerdotalibus cecinerunt: Petrus etiã duab epłarũ suarũ ꝑsonat
ds̃ apłos nouissimos ostendit: & in quatuordecim epistolarũ suarũ fulminans tubis
muros ihericho & om̃is idolatriȩ machinã & philosophoꝵ dogmata usq ad fundamenta
deiecit: Mouet me sane etiã illud qđ historia refert qr ñsolũ sacerdotes tubis cecinert
ut caderent muri ihericho: sed & audita uoce tubȩ dr̃ uniũsus popłs ululasse ululatu
magno: uł sic̃ in aliis exẽplarib habet᷑. iubilasse iubilo magno & quauis iste sermo
inproprie translatꝰ uideat᷑. a lagnios enĩ in greco scriptũ ẽ. qđ neque uibilũ neque

Expanded text:
noster Jesus Christus, cujus ille prior filius Nave designabat adventum, mittit sacerdotes apostolos suos, portantes tubas ductiles, praedicationis magnificam coelestemque doctrinam. Sacerdotali tuba primus in Evangelio Matthaeus increpuit: Marcus quoque, Lucas et Joannes, suis singuli tubis sacerdotalibus cecinerunt; Petrus etiam duabus Epistolarum suarum personat Deus apostolos novissimos ostendit , » et in quatuordecim Epistolarum suarum fulminans tubis, muros Jericho et omnes idololatriae machinas et philosophorum dogmata usque ad fundamenta dejecit. Movet me sane etiam illud quod historia refert, quia non solum sacerdotes tubis cecinerunt ut caderent muri Jericho, sed et audita voce tubae dicitur universus populus ululasse ululatu magno, vel sicut in aliis exemplaribus habetur, jubilasse jubilo magno. Et quamvis iste sermo improprie translatus videatur; ἀλαλαγμὸς enim in Graeco scribitur, quod neque jubilum, neque
Abbreviated transcription (Latin):
pluit eis ds̃ manna: Cũ autẽ uenerunt ad terrã scãm. & fructus cepert̃ ꝓiuntiȩ
palmarũ. defecit eis manna: & tẽ edere ceperunt de fructibꝰ terrȩ: Itaq tres
species cibor generalit describunt᷑ Unũ quidẽ quo uescimͦ ereuntes de terra
egypti: sed hoc ad paruũ tẽpus sufficit Post hoc autẽ: manna sucedit.: Tertium
uero iã de terra scã capimꝰ fructũ: In quibꝰ differentiis ut in ee paruitatis intellet
ad sequit᷑. illud arbitror indicari. quod primꝰ cibus ẽ quẽ de egẏpto exeuntes nob̃.
uitȩ statu manna uescim᷑: ꝑ hoc qͦd diuinȩ legis instructionib erudimur Qui uero
meruerint terrã repromissionis intrare idẽ ea quȩ a saluatore repromissa sunt
consequi: ille edit fructꝰ e regione pabnarũ: Uere enĩ fructũ palmȩ in ueniet:
qui deuicto hoste. ad ꝓmissa ꝑuenerit Certũ nãq ẽ qͦd quantacũq illa sunt

Expanded text:
pluit eisdem manna; cum autem venerunt ad terram sanctam, et fructus ceperunt provinciae palmarum, defecit eis manna, et tunc edere coeperunt de frugibus terrae. Itaque tres partes ciborum generaliter describuntur. Unum quo vescimur exeuntes de terra Aegypti, sed hoc ad parvum tempus sufficit. Post hoc succedit manna. Tertio vero jam de terra sancta capimus fructus. In quibus differentiis, ut meae parvitatis intellectus assequitur, illud arbitror indicari, quod primus cibus est quem de Aegypto exeuntes nobiscvita, tum et manna vescimur, per hoc quod divinae legis instructionibus erudimur. Qui vero meruit in terram repromissionis intrare, id est, ea quae a Salvatore promissa sunt consequi, ille edet fructus de regione palmarum. Vere fructum palmae inveniet, qui devicto hoste ad promissa pervenerit. Certum namque est quod quantacunque illa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
& inconditos mores & quicquid ab honestatis & pietatis regula abhorret abscidere:
Sedhoc cũ ininitiis facimꝰ : ipsa nouitatis quodãmodo difficultate constringimu
q. quasi cũlabie. quodã & dolore animi ueteris consuetudinis culpas nouella insti¬
tutione mutamꝰ: Et ideo ẽ ut dixi quedã difficultas ininitiis: & uix egreq ampu¬
tare possumꝰ prima. et soda susciꝑe Hoc gͦ michi uidet᷑ tẽpus ẽẽ quo uelud in dolore
circusionis nr̃ȩ dicimur residere usq quo obducta cicatrice sanemur obducimus
autẽ cicatricẽ. cũ iã noua instituta absq difficultate cõplemꝰ: &. in usũ nob̾ũtitar
qͦd prius quasi insolitũ difficibe uidebat᷑. .s. tc̃uere iã sanati dicimꝰ: cũ uitiis carent
uirtutẽ nouo usu uertimꝰ innaturã T̃.ita demũ merito ad nos dicit sermo diuinꝰ.

Expanded text:
 inconditos mores, et quidquid ab honestatis et pietatis regula redundat, abscidere. Sed cum hoc in initiis facimus, ipsa novitatis quodammodo difficultate constringimur, et quasi cum labore quodam et dolore animi, veteres consuetudines culpasque novella institutione mutamus. Et ideo, ut dixi, quaedam difficultas est in initiis exuere quae amputare possumus, prima et secunda suscipere. Hoc ergo mihi videtur tempus esse quod velut in dolore circumcisionis nostrae dicimur residere, usquequo obducta cicatrice sanemur. Obducimus autem cicatricem, cum jam nova instituta absque difficultate complemus, et in usum nobis vertitur quod prius quasi insolitum difficile videbatur. Et tunc vere jam sanati inducimur, cum vitiis carentes, virtutem novo usu verti
Abbreviated transcription (Latin):
hostibꝰ retinetꝰ᷑: Sedne forte hoc sit qͦd indicat᷑ qr quocũq uenerit princeps nulitię uir¬
illuc: locus dr̃ sc̃s Ego etiã amplius aliquid audeo & dico q etiã moyses ubi stabat ꝑse
dr̃ ad eũ: Solue corugiã calciamenti tui: locus enĩ in quo tu stas. t̾ra sc̃a est: Unde & nos
si uita & meritis accedamꝰ ad dm. & digni efficiam᷑ ut adsistat nob̾ deus. dicit᷑ etiã ad nos
ut soluamꝰ a pedibꝰ anunȩ nr̃ȩ siquid in eis uinculis mortalitatis adnecrũ ẽ: Isti st̃ enim
pedes. quos lauat iħis Quos nisi lauerit. ñ habebimꝰ partẽ cũ eo qđ sigͦ ab anima nr̃a & sen¬
sibus omẽ iunculũ mortalis curȩ absoluimꝰ. continuo libent̃ etiã nob̾aderit & adsistet ds:

Expanded text:
hostibus retinetur? Sed ne forte hoc sit quod indicatur, quia quocunque venerit princeps militiae virhostibus retinetur? Sed ne forte hoc sit quod indicatur, quia quocunque venerit princeps militiae virilluc locus erit sanctus; ego etiam aliquid amplius audeo et dico quia etiam et Moyses ubi stabat, per Unde et nos si vita et meritis accedamus ad Dominum, et digni efficiamur ut assistat nobis Deus, dicitur etiam ad nos ut solvamus a pedibus animae nostrae, si quid in eis vinculi mortalis annexum est. Isti sunt enim pedes, quos lavit Jesus, quos nisi laverit non habebimus partem cum eo. Quod si ergo ab anima nostra et sensibus omne vinculum curae mortalis absolvamus, continuo libenter etiam nobis aderit et assistet Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
Respiciens gͦ ocłis uidit principẽ militiȩ dñi. tamquã sprius ñ respexerit. situnc cũ
principẽ militiȩ dñi uisurus esset quem tam̃ cũ uidisset iħs. ñ eũ uelut cõmunem
hominẽ uidit: sed intellerit uirtutẽ eẽ quandã: nondũ tam̃ certꝰ est ex diuinis uir¬
tutibꝰ an ex contrariis una sit quȩ uidet᷑: & ideo int̾rogat ac ꝑquirit dicens Nr̃ es an
aduersarior: At ille ait: Ego sũ princeps militiȩ uirtutis dñi: nunc ad ueni & cũ hoc au¬
ñ solũ qͦd ex do ẽ: sed q as est Non enĩ ad orasset: nisi agnouisset dm Quis enĩ alius est
ꝑ ipsum facta sunt sub ipso principe militant qui ẽ principũ princeps: & qui largitur
ciuitates: T alibi Esto tu potestatẽ habens. supͣ qumq ciuitates: Hic ẽ qui accepto regno
regressus est : Sed interim uideamꝰ: quȩ presens lectio suggerit: In ihericho ẽ iħs: ad huc

Expanded text:
is vidit principem militiae Domini, tanquam qui prius non respexerit, sed tunc cum principem militiae Domini visurus esset. Quem tamen Jesus cum vidisset, non eum velut communem hominem vidit, sed intellexit virtutem esse: nondum tamen intellexit ex divinis virtutibus, an ex contrariis una sit quae videtur, et ideo interrogat et perquirit, dicens: « Noster es, an adversariorum? » At ille ait: « Ego sum princeps militiae virtutis Domini: nunc adveni. » Et cum hoc aunon solum quia ex Deo est, sed quia Deus est; non enim adorasset, nisi cognovisset Deum. Quis alius est per ipsum facta sunt, sub ipso principe militant qui est principum princeps, qui largitur : « Esto tu potestatem habens super decem civitates . » Hic est qui accepto regno regressus est. Sed interim videamus quae praesens lectio ingerit. In Jericho est Jesus, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
aduos uerbũ di cor peccatoris pulsare possim: Quod si fecero: certũ ẽ qđ gladio oris mei
ꝑcutiam foenicationẽ. ꝑcutiã malitiam. reprimã furorem. & siqua sunt alia mala in ore
gladii idest oris mei sermone restringam. &. non relinquã ex eis qui saliuis fiat. neque
qui effugiat: Sienĩ oñs hostes nr̃os extixerimꝰ. tunc uere diem festũ celebrabinus do. &. de¬
uictis aduersariis lata sollempnitate gaudebimus: tale aliquid michi uidetur etiã a sc̃o
propħia etiã in psabnis ad signari ubi dicit de se quia in matutinis int̾ficiebã õs peccatores

Expanded text:
quod gladio oris mei percutiam fornicationem, percutiam malitiam, refrenem furorem, et si qua alia sunt mala, in ore gladii, hoc est, oris mei sermone, restinguam, et non derelinquam ex eis qui salvus fiat, neque qui effugiat. Si enim omnes hostes nostros exstinxerimus, tunc vere diem festum celebrabimus Deo, et, devictis adversariis, laeta solemnitate gaudebimus. Tale aliquid mihi etiam videtur sanctus propheta in psalmis designare, ubi dicit de se, quia « in matutinis interficiebam omnes peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
conculcare. & sangumẽ testamenti. A pollutũ ducere. quã legem moyseinegle¬
gere: Adulto enĩ maioris obprobrii est qui post euangeliũ. quã ille qui sublege
positus fornicat᷑: qr ist̾e tollens mẽbra xp̃i facit ea mẽbra meretricis Uides ergo
quã grauiora & cumulatiora inte obprobria si neglereris reuoluantur: Denique
iã nemo te reum stupri arguit: sed sacrilegii scelere condempnat. qr dicitur ate:
An nescis q corpora ur̃a tẽplũ dĩ est: Siquis autẽ tẽplũ dei uiolauerit:. disꝑdet

Expanded text:
lcare, et sanguinem testamenti polluere, quam legem Moysi negligere; multo enim majoris opprobrii est, qui post Evangelium, quam ille qui sub lege positus, fornicatur, quia iste tollens membra Christi, facit ea membra meretricis. Vides ergo quam graviora et cumulatiora in te opprobria, si neglexeris, revolventur Denique jam te nemo reum arguet, sed sacrilego crimine condemnat, quia dicitur: « An nescitis quia corpora vestra templum Dei est? si quis autem t
Abbreviated transcription (Latin):
Noster uero iħs. dñs meus dux & rector popłi huius quomodo caultat᷑ in conspec¬
tu om̃isgeneris filioꝵisr ł uideamus Ego credo qr ipse semꝑ apud patrẽ exultatꝰ :
& excelsus: sed hoc opus ẽ ut in conspectu nr̃o exaltet illũ ds Eaaltatur autẽ
in conspectu meo cũ michi sulimitas & celsitudo diuinitatis eius aperitur:
Quanlo gͥ michi excelsa eius diumitas reuelata ẽ: Tunc ꝓfecto. oũ iordanem
transirem: & uariis sacramentor: munimentis futura armarer ad prȩlia:
& timuerunt in quid iłim: sicut timuer̃t moisen Om̃ĩs qui sub lege est: timet
moysen: Cũ uero ad eug̾eliũ ex lege transicrit: mutata obseruantia mutatur
& timor. sicut & apł sdicit: Ego autẽ ꝑlegẽ legi mortuus sum ut dõ uiuam

Expanded text:
Noster vero Jesus, Dominus meus, dux et rector populi hujus, quomodo exaltatur in conspecNoster vero Jesus, Dominus meus, dux et rector populi hujus, quomodo exaltatur in conspectu omnis generis filiorum Israel videamus: ego arbitror quod ipse semper apud Patrem exaltatus est et excelsus, sed hoc opus est ut in conspectu nostro exaltet illum Deus Pater. Exaltatur autem in conspectu meo, cum mihi sublimitas et celsitudo divinitatis ejus aperitur. Quando ergo mihi excelsa ejus divinitatis revelata sunt? Tunc profecto cum Jordanem transirem, variis sacramentis futura arma tenerem ad praelia. « Et timuerunt, « inquit, Jesum sicut timuerant Moysen. » Omnis qui sub lege est, timet Moysen; cum vero ad Evangelium ex lege transierit, mutata observantia mutatur et timor, sicut Apostolus dicit: « Ego autem per legem, legi mortuus sum, ut Deo vivam
Abbreviated transcription (Latin):
agei quid cessas: Ereamꝰ adbellũ. ait obpugnetur a nob ciuitas prima huius mundi maliti
tibi fartasse uidebit᷑ quod dicturussum: sed tamen uerum est: Pretertemet ipsũ extrinsecus
quȩ subruenda est: hostis tuus de tuo corde ꝓcedit: Non mea uox ista: sed axp̃i est :
Audi enĩ ipsũ dicentẽ: de corde enĩ ꝓcedunt cogitationes malȩ homicidia. ad ulteria
hostiu tuor aduersute de tuo corde. pcedit. Isti nobis prima strage fundendi
sunt: isti prima aciȩ prosternendi hor si subruere moenia ipsosq ad internetioñ
cedere potuerimꝰ ita ut ñ relinquamꝰ eꝙ eis qui renuntiet uel respiret: si iam
nullus ex his prorsus in nr̃is cogitationib rediuiuus eruperit: tunc nob̾ ꝑiħm
dabit᷑ illa requies ut unusquisque requiescat sub uitȩ sua. & sub ficu sua: cũ iam
nonsit qui exterreat filios isrł Uerumtam̃ transeunt iordanẽ quadraginta
tio filio naue: ut dux popłi illius. apud eos quos regebat magnificus haberetur:

Expanded text:
age, quid cessas? Exeamus ad bellum, ut expugnetur a nobis civitas prima hujus mundi, et maltibi fortasse videbitur, quod dicturus sum, sed tamen verum est, praeter temetipsum et extrinsecquae subruenda est, hostis tuus de tuo corde procedit. Non mea vox ista, sed Christi est. Audivimus ipsum dicentem: « De corde enim procedunt cogithostium tuorum adversum te de tuo corde procedit? Isti nobis prima strage confodiendi sunt, isti prima acie prosternendi sunt. Horum si subruerimus moenia, ipsos quoque ad internecionem caedere poterimus; ita ut non relinquamus qui renuntiet vel respiret. Si jam nullus ex his prorsus in nostris cogitationibus redivivus eruperit, tunc nobis per Jesum dabitur illa requies, ut unusquisque requiescat sub vite sua, et sub ficu sua, cum jam non sit qui exterreat filios Israel. Verumtamen transeunt Jordanem quadraginta tio filio Nave, ut dux populi illius apud eos quos regebat esset magnificus.
Abbreviated transcription (Latin):
michi uiolare teplũ dei. Sed & illud adde: qm̃ qui fornicat᷑ in corpus suũ peccat.
non in istud corpus solũ quod tẽplũ dĩ effectũ ẽ: set e illud qͦđ dicit᷑ q omnis
eccłia corpus xp̃i est Et in omẽm eccłiam uidet᷑ delinquere qui corpus suum
maculauerit: ꝙ ꝑ unũ mẽbrũ macula in om̃e corpus diffunditur Est & illud
obprobriũ egypti qđ si negleaeris etiã post iordanis transitũ. &. post babtismi
scdam circũsionẽ. uetustȩ consuetudinis in ustionȩ suggerit᷑ obseruare augu¬
ria. requirere stellarũ cursus. & euentꝰ e&r his futuroꝵ rimari: seruare omĩa.
ceterisq huiusmodi suꝑstitionib unplicari Idolatriȩ nãq mat̾ ẽ egyptus. ex qua
certũ ẽ huiusmodi obprobria pullulare euȩ si transito iã iordane susceperis et
histe rursus laqueis inligaueris: tecũ sine dubio obprobria egyptiportabis:¬

Expanded text:
m Hieronymus. Sed et illud adde, quoniam qui fornicatur in corpus suum peccat, non istud corpus solum, quod templum Dei effectum est, sed et illud, quod dicitur, quia omnis ecclesia corpus Christi est. Et in omnem ecclesiam videtur delinquere qui corpus suum maculaverit, quia per unum membrum macula in omne corpus diffunditur. § 1. Est et illud opprobrium Aegypti, quod, si neglexeris, etiam post Jordanis transitum, et post baptismi secundam circumcisionem vetustae consuetudinis inustione suggeritur, observare auguria, requirere stellarum cursus, et eventus ex iis futurorum rimari, servare somnia ceterisque hujusmodi superstitionibus implicari. Idololatriae namque mater est Aegyptus, ex qua certum est hujusmodi opprobria pullulare, quae, si transito jam Jordane susceperis, et his te rursus laqueis illigaveris, tecum sine dubio opprobria Aegypti trahis