comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ẽ pauidus: qui autẽ mentis ẽ durę
corru& in malum. Hinc iterum dicit.
Uniuscuiꝰq ensis suꝑ femur suum: propter
timores nocturnos. Nocturni quippe timo¬
res sunt: insidiȩ temptationis occultę.
Ensis autẽ suꝑ femur est. custodia uigilans:
carnis illecebram premens. Ne gͦ nocturnꝰ
timor. id est occulta & repentina tẽptatio
subrepat. semꝑ necesse est ut femur nr̃m
suꝑpositus custodię ensis premat. Sc̃i enĩ
uiri sic de spe certi sunt. ut tam̃ semꝑ
sint de temptatione suspecti: Q uippe qͥb
dr̃. Seruite dño in tunore. & exultate ei
cũ tremore: Ut & de spe exultatio. & de
suspitione nascatur tremor. Quoꝵ uoce
iterũ psalinista dicit. Letet᷑ cor meum:
ut timeat nom̃ tuũ. Qui notandũ qđ ñ
ait. letet᷑ ut securum sit: seo letet᷑ ut ti¬
meat. Meminerunt namq quãuis eors
actio ꝓsperet᷑: quia adhuc in hac uita st̃.
de qua ꝑ eundẽ iob dr̃. Temptatio ẽ uita

Expanded text:
semper est pavidus; qui autem mentis est durae, semper est pavidus; qui autem mentis est durae, corruet in malum . Hinc iterum dicit: Uniuscujusque ensis super femur suum, propter timores nocturnos . Nocturni quippe timores sunt insidiae tentationis occultae. Ensis autem super femur est custodia vigilans, carnis illecebras premens. Ne ergo nocturnus timor, id est occulta et repentina tentatio subrepat, semper necesse est ut lemur nostrum superpositus custodiae ensis premat. Vet. IV. Sancti etenim viri sic de spe certi sunt, ut tamen semper sint de tentatione suspecti; quippe quibus dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore , ut et de spe exsultatio, et de suspicioiterum Psalmista dicit: Laetetur cor meum, ut timeat nomen tuum . Qua in re notandum quod non ait: Laetetur ut securum sit, sed, Laetetur ut timeat. Meminerunt namque, quamvis eorum actio prosperetur, quia adhuc in hac vita sunt; de qua per eumdem Job dicitur: Tentatio est vi
Abbreviated transcription (Latin):
comitat᷑. ¶ed electi quiq quã diu in hac
uita sunt: securitatis sibi confidentiã non
ꝓmittunt. Horis enun om̃ib contra tẽpta¬
menta suspecti. occulti hostis insidias metu¬
unt: qui etiam temptatione cessaute. uel
sola grauiter suspicione turbant᷑. Nam sepe
multis graue periculũ in cauta securitas
fuit: ut callidi hostis insidias non tẽptati
seo etiã ꝓstrati cognoscerent. Uigilandum
quippe semꝑ ẽ: ut continue sollicita. nũquã
relaxet᷑ intentione suꝑna. & laboriosa de¬
serens. ĩ cogitationib fluxis quasi in quibus¬
dã mollib stramentis iacens: uenienti cor¬
ruptori diabolo mẽs̃ se resoluta ꝓstituat.
Semꝑ u est ad certamen aduersari erigen¬
dus animus: semꝑ contra occultas insidias
cautela ꝓuidenda. Hinc & enim abbaeue
ꝓpħa ait̾. Suꝑ custodiam meã stabo. Hinc
rursum scriptũ est. Statue tibi speculam
pone tibi amaritudines: qui eiuangelitas
syon. Hinc ꝑ salomonẽ dr. Beatus iuir qui

Expanded text:
 Sed electi quique quandiu in hac vita sunt, securitatis sibi confidentiam non promittunt. Horis enim omnibus contra tentamenta suspecti, occulti hostis insidias metuunt, qui etiam tentatione cessante, vel sola graviter suspicione turbantur. Nam saepe multis grave periculum incauta securitas fuit, ut callidi hostis insidias non tentati, sed jam prostrati cognoscerent. Vigilandum quippe semper est, ut mens continue sollicita nunquam relaxetur intentione superna, ne laboriosa deserens, in cogitationibus fluxis, quasi in quibusdam mollibus stramentis jacens, venienti corruptori diabolo mens se resoluta prostituat. Semper vero est ad certamen adversarii erigendus animus; semper contra occultas insidias cautela providenda. Hinc etenim Habacuc propheta ait: Super custodiam meam stabo . Hinc rursum scriptum est: Statue tibi speculam; pone tibi amaritudines, qui evangelizas Sion . Hinc per Salomonem dicitur: Beatus vir qui
Abbreviated transcription (Latin):
niperoꝵ erat cib eoꝵ: qͥa dum totis
mentis suȩ sensib auaritiã cogitant:
quasi eo alimento uescunt᷑. de quo nasci
ꝓculdubio peccatoꝵ sequentium puncti¬
ones solent. Qui si quando in sacro eloqͥo
quȩdam quasi prudenter inueniunt:
quȩ dũ non intelligunt. ꝓ suis ẽẽ assertio¬
nib suspicant᷑:. mox miseris auditorib suis
quor non animas sed substantias appetunt.
hȩc uociferantes asꝑgunt. Unde congrue
entes. cum singula repperissent: ad ea¬
cũ clamore currebant. De conuallib
illa rapiunt: quia hȩc de humnilibus
dictis patrum suꝑbo spũ colligunt.
Quȩ dũ ꝓ suis se partib inuenisse glori¬
ant᷑: ad ea cũ clamorib currunt. Quia
uidelic& om̃e qđ sentiunt: appetitu
laudis ad aures hominũ diffamare co-¬

Expanded text:
niperorum erat cibus eorum, quia dum totis niperorum erat cibus eorum, quia dum totis mentis suae sensibus avaritiam cogitant, quasi eo alimento vescuntur, de quo nasci procul dubio peccatorum sequentium punctiones solent. Qui si quando in sacro eloquio quaedam quasi prudenter inveniunt, quae dum non intelligunt, pro suis esse assertionibus suspicantur, mox miseris auditoribus suis, quorum non animas, sed substantias appetunt, haec vociferantes apsergunt. Unde congrue entes, cum singula reperissent, cum clamore currebant. - De convallibus illa rapiunt, quia haec de humilibus dictis Patrum superbo spiritu colligunt, quae dum pro suis se partibus invenisse gloriantur, ad ea cum clamoribus currunt. Quia videlicet omne quod sentiunt, appetitae laudis ad aures hominum diffamare co
Abbreviated transcription (Latin):
culpa in memoria fixa retinet᷑. Quid
signatur. ex qua peccatoꝵ om̃iũ spine
ꝓducunt᷑ ᷤ De qua & ꝑ paulũ dicitur.
Radix om̃ium maloꝵ est cupiditas. Ipsa
quippe latenter orit᷑ in mente. sed punc¬
tiones peccatoꝵ om̃ium patenter ꝓdu¬
cit in opere. Quas uidelic&e punctione
ab hac radice surgentes. statim p̃dicator
egregius insinuat: cum subdit. Quam
quidam appetentes errauerunt ã fide:
& inseruerunt se dolorib multis. Qui
enim multos dolores dixit: quasi nas¬
centes innotuit ex hac radice punctio.¬
nes. In iuniperis gͦ peccata. in radice uͦ
iuniperoꝵ. quid aliud quã auaritiam ÷
id ẽ materiam intelligimus peccatoꝵ as
Quia gͥ plerumq heretici sola in uerbis
suis exteriora lucra sectant᷑. nec igno¬
rant quia ꝑuersa astruunt. seo erroris
p̃dicamenta ñ deserunt. dũ sumptus ꝑ¬
cipere quasi doctoꝵ uolunt: bene de
eis scĩ uiri nunc uoce dr̃. Et radix u¬

Expanded text:
culpa in memoria fixa retinetur Vet.culpa in memoria fixa retinetur Vet.i avaritia designatur, ex qua peccatorum omnium spinae producuntur? De qua per Paulum dicitur: Radix omnium malorum est cupiditas . Ipsa quippe latenter oritur in mente, sed punctiones peccatorum omnium patenter producit in opere. Quas videlicet punctiones ab hac radice surgentes, statim praedicator egregius insinuat, cum subdit: Quam quidam appetentes erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus multis . Qui enim multos dolores dixit, quasi nascentes innotuit ex hac radice punctiones. In juniperis ergo peccata, in radice vero juniperorum quid aliud quam avaritiam, id est, materiam intelligimus peccatorum? Quia igitur plerumque haeretici sola in verbis suis exteriora lucra sectantur, nec ignorant quia perversa astruunt, sed erroris praedicamenta non deserunt, dum sumptus percipere quasi doctorum volunt, bene de eis sancti viri nunc voce dicitur: Et radix ju
Abbreviated transcription (Latin):
rius audierint eẽ suspicant᷑. Quos tamen
in cunctis errorib suis in anis głȩ appetitꝰ
possid&: eosq honoris ambitus captiuos
ten&. Et plerumq ꝑ ipsa quȩ locuntur:
nichil aliud quã terrena lucra appetunt.
De quib ꝑ paulũ dr̃. Huiusmodi enĩ xp̃o
dño non seruiunt: seo suo uentri. unde
roꝵ erat cibus eoꝵs. Arbor namq iuni¬
peri: ꝓ folus punctiones hab&. Sic quippe
sunt irsuta quȩ ꝓfert: ut spinis similia
contrectantẽ pungere ualeant. Spina uͦ
est om̃e peccatũ: quia dũ trahit ad dele¬
ctationẽ. quasi pungendo lacerat mentẽ.
Unde iusti uoce & penitentis ar. Conuer¬
sus sum in erumpna mea dũ ꝯfinigit᷑ spina:
quia scilic& mens ad lamentũ iuertitur:
ut peccati punctio penitendo frangat᷑.
In translatione uͦ alia: non confringi seo
configi spina ꝑhibet᷑. Qđ uidelic&e ab
eodem sensu non dissonat: quia peniten¬
tis ammus ad iuctũ ducit᷑: dũ ꝑpetrata

Expanded text:
rius audierint esse suspicantur. Quos tamen rius audierint esse suspicantur. Quos tamen in cunctis erroribus suis inanis gloriae appetitus possidet, eosque honoris ambitus captivos tenet, et plerumque per ipsa quae loquuntur nihil aliud quam terrena lucra appetunt. De quibus per Paulum dicitur: Hujusmodi enim Christo Domino non serviunt, sed suo ventri . Unde rum erat cibus eorum . Arbor namque juniperi pro foliis punctiones habet: ssunt hirsuta quae profert, ut spinis similia contrectantem pungere valeant. Spina vero est omne peccatum, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem. Unde justi voce et poenitentis dicitur: Conversus sum in aerumna mea dum confringitur spina , quia scilicet mens ad lamentum vertitur, ut peccati punctio poenitendo frangatur. In translatione vero alia non confringi, sed configi spina perhibetur, quod videlicet ab eodem sensu non dissonat, quia poenitentis animus ad luctum ducitur, dum perpetrata
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdã tenera & exteriora cognoscunt. ꝑ
herbas quippe dicta planiora: ꝑ arborum
cortices patrum eloquia exteriora signant᷑.
Qui gͦ ea scire appetunt. ex quib docti nequa¬
quã sint. sed eẽ uideant᷑: dũ in sacris uolu¬
minib ium caritatis erga dm̃ & proximum
inedullitus non exquiruntꝰ quasi ex herba
uel cortice pascunt᷑: quia uel una sunt uel
exteriora quȩ mentes suꝑbientiũ uutriunt.
Uel certe herbas mandere est: de scriptura
sacra minuna precepta seruare: maiora
contempnere. Quos bene ueritas increpat
dicens. Ue uobis scribȩ & pharisei hypo¬
critȩ: qui decimatis mentã & anetũ. & cy¬
minũ ͥ & reliquistis quȩ grauiora sunt legis.
Qui arborũ quoq cortices mandunt: quia
sunt nonnulli qui in sacris uoluminibus
solam litterȩ suꝑficiem uenerant᷑  nec qͥcꝗͣ.
de spiritali intellectu custodiunt: cum
nichil in uerbis dĩ amplius. nͥ hoc qd̾ exte¬

Expanded text:
quaedam tenera et exteriora cognoscunt. Per quaedam tenera et exteriora cognoscunt. Per herbas quippe dicta planiora, per arborum cortices Patrum eloquia exteriora signantur. Qui ergo ea scire appetunt ex quibus docti nequaquam sint, sed esse videantur, dum in sacris voluminibus vim charitatis erga Deum ac proximum medullitus non exquirunt, quasi ex herba et cortice pascuntur, quia vel ima, 646 vel exteriora sunt, quae mentes superbientium nutriunt. Vel certe herbas mandere est de Scriptura sacra minima praecepta servare, majora contemnere. Quos bene Veritas increpat, dicens: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui decimatis mentam, et anethum, et cuminum, et reliquistis quae graviora sunt legis . Qui arborum quoque cortices mandunt, quia sunt nonnulli qui in sacris voluminibus solam litterae superficiem venerantur, nec quidquam de spiritali intellectu custodiunt, cum nihil in verbis Dei amplius nisi hoc quod exte
Abbreviated transcription (Latin):
cortices. Rodi sol&: qđ comedi ñ potest.
heretici aũt q scripturã sacram intelligere
sua uirtute moliunt᷑: eam ꝓculdubio ap¬
prehendere nequaꝗͣ possunt. Quã dũ
non intelligunt: quasi non edunt Et
quia ꝑ suꝑnã gram non adiuti. hanc
edere nequeunt: quasi quibusciã nisib
trectant cum quidem conant: seo non
ad eius iteriora ꝑueniunt Qui quia
ab uniuersalis ȩccłiȩ societate disiuncti
sunt: ñ quolib& rodere. seo in solitudi¬
ne memoraut᷑. Ao quã nimirũ solitudi¬
nẽ. quia predicatores falsi sequaces suos
traherent: louge ante ueritas p̃monuit
dicens. Si dixerint uobis ecce in deser¬
to est: nolite exire. Qui recte ꝑhibent᷑
calamitate & miseria squalidi: quia &
moꝵ sunt ꝑnitię & sensuum prauitate
despecti. Qui herbas quoq & arbore
cortices mandunt: quia elatiorus suę
õbice repulsi. in sacro eloquio magna &
intima ꝑcipere nequeunt: sed uix in illa

Expanded text:
cortices. - Rodi solet, quod comedi non potest. cortices. - Rodi solet, quod comedi non potest. Haeretici autem, quia Scripturam sacram intelligere sua virtute moliuntur, eam procul dubio apprehendere nequaquam possunt, quam dum non intelligunt quasi non edunt; et quia per supernam gratiam non adjuti hanc edere nequeunt, quasi quibusdam illam nisibus trectant, cum quidem conantur, sed non ad ejus interiora perveniunt. Qui quia ab universalis Ecclesiae societate disjuncti sunt, non quolibet rodere, sed in solitudine memorantur. Ad quam nimirum solitudinem, quia praedicatores falsi sequaces suos traherent, longe ante Veritas praemonuit, dicens: Si dixerint vobis: Ecce in deserto est, nolite exire . Qui recte perhibentur calamitate et miseria squalidi, quia et morum sunt pernicie, et sensuum pravitate despecti. Qui herbas quoque et arborum cortices mandunt, quia elationis suae obice repulsi, in sacro intima percipere nequeunt, sed vix in illa
Abbreviated transcription (Latin):
de eo reliquum fuerit. igne cõburamus.
Agnum quippe comedimus: eũ multa do-¬
minicȩ humanitatis intelligendo recon¬¬
dimus in uentre mentis. Ex quo quedã
nobis remanent. quȩ comedi nequeunt:
quia multa adhuc de illo restant quȩ
intelligi nequaꝗͣ possunt. Qua tamen
igne cõburenda sunt: quia ea quȩ capere
de illo non possumus. humiliter sc̃o spiri¬
tui reseruamus. Quȩ plerumq humili¬
tas. ea etiam electoꝵ sensib aperit: quȩ
ad intelligendũ inpossibilia ẽẽ uidebant᷑.
Nam ꝑuersȩ hereticoꝵ mentes. dũ sibi suꝑ¬
be intellectum tribuunt: quasi certas
dare sententias etiam de incognitis pre¬
sumunt. Unde fit. ut ipsa eos elatio
quȩ intus apuo sem& ipsos eleuat: a
ueritate foras repellat. Uixq in dictis
di exteriora capiant: qui se secreta spi-¬
ritalia penetrasse singulariter putabant.
Unde hic quoq subdit᷑. Qui rodebant in¬
solitudine. squalentes calamitate & mise¬
ria: & mandebant herbas. & arborũ

Expanded text:
de eo reliquum fuerit igni comburamus . Agnum quippe comedimus, cum multa dominicae humanitatis intelligendo recondimus in ventrem mentis. Ex quo quaedam nobis remanent, quae comedi nequeunt, quia multa adhuc de illo restant, quae intelligi nequaquam possunt. Quae tamen igne comburenda sunt, quia ea quae capere de illo non possumus, humiliter sancto Spiritui reservamus. Quae plerumque humilitas ea etiam electorum sensibus aperit, quae ad intelligendum impossibilia esse videbantur. Nam perversae haereticorum mentes dum sibi superbe intellectum tribuunt, quasi certas dare sententias etiam de incognitis praesumunt. Unde fit ut ipsa eos elatio, quae intus apud semetipsos elevat, a veritate foras repellat, vixque in dictis Dei exteriora capiant, qui se secreta spiritalia penetrasse singulariter putabant. Unde hic quoque subditur: CAPUT Isolitudine squallentes calamitate et miseria, et mandebant herbas et arborum
Abbreviated transcription (Latin):
caput uiri xp̃s. Oculi gͦ sapientis in capite
eius sunt: dũ redemptoris sui semꝑ opera
quȩ imitari debeat contemplat᷑. Lux gͦ
uultus huiꝰ in terram non cecidit: quia¬
ea quȩ terrena sunt ꝑ concupiscentiã non
breuitate discussimus: quid in his de in¬
tellectu mẏstico lateat ꝑpendamus. Unã
corporis: sepe uox corporis ad uocẽ capi¬
tis transit. Qui enũ sunt in carne una:
nil obstat ut conueniant etiã in uoce una.
Dicat gͦ ex uoce capitis de electis suis: dicat
ȩccłia. Si quando ridebam ad eos: ñ cre¬
debant. Ridere & enim dĩ ẽ. scõꝵ uias
ꝓsequenti fauore ꝓsperari: Sicut de his
quoq ꝑ usum dr. quos in hoc scło felicita¬
tis blandimenta comitant᷑ : arrisit illis tẽ¬
pus. Unde & econtra ira appellat᷑ dñi. a
bonis actionib infirmari: Sicut scriptũ ẽ.
Ne quando irascat᷑ dñs: & pereatis de uia
uista. Si gͥ irasci dñs ꝑhibetur. cũ uiã iusti

Expanded text:
e ejus sunt, dum Redemptoris sui semper opera, quae imitari debeat, contemplatur. Lux ergo vultus hujus in terram non cecidit, quia quae terrena sunt per concupiscentiam non brevitate discussimus, quid in his de intellectu mystico lateat perpendamus. Unam corporis, saepe vox corporis ad vocem capitis transit. Qui enim sunt in carne una, nil obstat ut conveniant etiam in voce una. Dicat ergo ex voce capitis de electis suis, dicat Ecclesia: Si quando ridebam ad eos, non credebant. Ridere etenim Dei est sanctorum vias prosequenti favore prosperari, sicut de his quoque per usum dicitur, quos in hoc saeculo felicitatis 638 blandimenta comitantur: Arrisit illis tempus. Unde e contrario, ira appellatur Domini, a bonis actionibus infirmari, sicut scriptum est: Ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa . Si igitur irasci Dominus perhibetur, cum via
Abbreviated transcription (Latin):
ditos: si nr̃o regimini hilaritatis frena
laxamus. Quia dũ nos quasi licenter
letos aspiciunt: audacter ipsi ad illici
letus debeat tuneri: i. necesse ẽ ut
ipse uultum sui conditoris sine cessatione
timeat. Illi & enim menti difficile de
leticia credit᷑: quȩ qđd̃ se ꝓ amore dñi
continue affugat. a subditis scitur. Quę
enim incessanti estu spiritalis desiderii
suꝑna appetit: ualde de ea in dubiũ uenit.
hoc qd̾ aliquando añ hoĩes hilarescit.
Unde & isdem beatus iob non longe post
dicturus est. Semꝑ enim quasi tumentes
suꝑ me fluctus timui dñi. Sic quippe me¬
tuebat iudicẽ suum: quasi sub inmmnentes
impetus fluctuum iaiamq moriturus.
Cuius gͦ mentem ita meror diuini timoris
infuderat. recte hilaritatẽ illius subditi
non credebant: quia cogebant᷑ ridenti
ñ credereꝰ cuius cor in timore conditoris
nouerant. quã continua mesticia tenebat.¬

Expanded text:
ditos, si nostro regimini hilaritatis frena ditos, si nostro regimini hilaritatis frena laxamus, quia dum nos quasi licenter laetos aspiciunt, audacter ipsi ad illicitlaetus debeat timeri, necesse est ut ipse vultum sui conditoris sine cessatione timeat. Illi etenim menti difficile de laetitia creditur, quae quod se pro amore Domini continue affligat a subditis scitur. Qui enim incessanti aestu spiritalis desiderii superna appetit, valde de eo in dubium venit hoc, quod aliquando ante homines hilarescit. Unde et isdem beatus Job non longe post dicturus: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum . Sic quippe metuebat judicem suum, quasi subimminentes impetus fluctuum, jamjamque moriturus. Cujus ergo in mentem moeror divini timoris infuderat, recte hilaritati illius subditi non credebant, quia cogebantur ridenti non credere, cujus cor in timore conditoris noverant quam continua moestitia tenebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc si iuxta hystorię uerba ꝑcipimusͥ cre¬
di necesse est. qđ uir sc̃s talem se ex hibue¬
rit subditis: ut etiam ridens timeri po¬
tuiss&. Sed cum superius se patrẽ paupe¬
rũ. uiduarum uͦ consolatorẽ fuisse ꝑhib&:
magna ualde discretione res indig&: quo¬
moo in tanto terrore regiminis. tanta
quoq ad fuerit lenitas & mansuetudo
pietatis. Sine magna enim benignitatis
lenitate non fuit hoc: qd̃ se patrẽ paupe¬
rũ. & iuduarũ consolatorẽ dicit. Sed
rursum sine magna seueritate: non potu¬
it etiam ridens timeri. Qua in re quid
deb& ẽẽ regiminis. ut is qui preest. ea
se cuca subditos mensura moderet᷑. qua¬
tinus & arridens timeri debeat. & iratꝰ
amari: ut eum nec nunia leticia uilẽ
reddat. nec in moderata seueritas odio¬
sũ.s Sepe enim subiectos frangimus: dũ
plus iusto uigorẽ iusticiȩ tenemus. Qui
ꝓfecto uigor iam iusticiȩ non erit: si se
sub iusto moderamine non custodit.
Et sepe a disciplinȩ metu resoluimus sub-¬

Expanded text:
Hoc si juxta historiae verba percipimus, credi necesse est quod vir sanctus talem se exhibuerit subditis, ut etiam ridens timeri potuisset. Sed cum superius patrem se pauperum, viduarum vero consolatorem fuisse perhibet, magna valde discretione res indiget, quomodo in tanto terrore regiminis, tanta quoque affuerit lenitas, et mansuetudo pietatis. Sine magna enim benignitatis lenitate non fuit hoc, quod se patrem pauperum et viduarum consolatorem dicit. Sed rursum sine magna severitate non potuit etiam ridens timeri. Qua in re quid  dispensatio regiminis, ut is qui praeest ea se circa subditos mensura moderetur, quatenus et arridens timeri debeat, et iratus amari? ut eum nec nimia laetitia vilem reddat, nec immoderata severitas odiosum. Saepe enim subjectos frangimus, dum plus justo vigorem justitiae tenemus. Qui profecto vigor jam justitiae non erit, si se sub justo moderamine non custodit. Et saepe a disciplinae metu resolvimus sub
Abbreviated transcription (Latin):
eisdem ipsis sermonib nouit & acta descri¬
bere. & agenda nuntiare. sicut hȩc eadem
beati iob uerba sunt: qui dũ sua dicit.
nr̃a predicit: dũq lamenta ꝓpria ꝑ sermo¬
nẽ indicat: causas sc̃ȩ ȩccłiȩ ꝑ intellectum

Expanded text:
eisdem ipsis sermonibus novit et anteacta descrieisdem ipsis sermonibus novit et anteacta describere, et agenda nuntiare, sicut haec eadem beati Job verba sunt, qui dum sua dicit, nostra praedicit; dumque lamenta propria per sermonem
Abbreviated transcription (Latin):
UAMUIS
omnei scientiã atq
doctrinam. scriptura
sacra sine aliqua cõ¬
E paratione trauscendat:
ut taceam qđ uera predicat. qđ ad cęlestẽ
patriam uocat᷑: qđ a terrenis desideriis ad
suꝑna amplectenda cor legentis inmutat:
qđ dictis obscuriorib exerc& fortes. & par¬
uulis humili sermone blandit᷑. qd̾ nec sic
clausa ẽ ut pauesci debeat. nec sic patet ut ui¬
lescat᷑. qd̾ usu fastidiũ tollit. & tanto ãpliꝰ diligit᷑ qͣn¬
to amplius meditat᷑: qđ legentis auimum
humilib uerbis adiuuat. sublimib sensib
leuat: qd̾ aliquo mͦ cũ legentib crescit:
qđ a rudib lectorib quasi recognoscit᷑. &
tam̃ doctis semꝑ noua repperit᷑: ut gͦ de
rerum pondere taceam. scientias tam̃ om̃s
atq doctrinas. ipso etiam locutionis suȩ
more transcendit: quia uno eodemq sermone
dũ narrat textũ. ꝓdit mysteriũ: et sic scit
p̃terita dicere. ut eo ipso nouerit futura
predicere: & non inmutato dicendi ordiune.

Expanded text:
uamvis omnem scientiam atque doctrinam Scriptura sacra sine aliqua comparatione transcendat, ut taceam quod vera praedicat, quod ad coelestem patriam vocat; quod a terrenis desideriis ad superna amplectenda cor legentis immutat; quod dictis obscurioribus exercet fortes, et parvulis humili sermone blanditur, quod nec sic clausa est ut pavesci debeat, nec sic patet ut vilescat, quod usu fastidium tollit, et tanto amplius diligitur quanto amplius meditatur; quod legentis animum humilibus verbis adjuvat, sublimibus sensibus levat, quod aliquo modo cum legentibus crescit, quod a rudibus lectoribus quasi recognoscitur, et tamen doctis semper nova reperitur; ut ergo de rerum pondere taceam, scientias tamen omnes atque doctrinas ipso etiam locutionis suae more transcendit, quia uno eodemque sermone dum narrat textum, prodit mysterium, et sic scit praeterita dicere, ut eo ipso noverit futura praedicare, et non immutato dicendi ordine,
Abbreviated transcription (Latin):
in errore generati. Scã g̃ ȩccłia cũ canib
gregis sui hereticore patres ponere dedig¬
natur: quia uiuentores erroꝵ duudican¬
do respuit: eosq inter ueros patres nu¬
merare contempnit. Quia & si quosdam
uisi sunt a gentilitatis errore reuocasse
quorundã mores ad honesta agenda do¬
cuisse: ꝓ eo tam̃ qđ de dño ñ recte sense
runt. eos cum canib gregis sui ñ ponit:
quia cũ rectis predicatorib ñ asscribit.
gis sui non numerat: quos eiusdẽ gregis
unitatẽ dissipantes dampnat. De quib¬
uoce pauli ephesiis dr. Scio quia post
discessum meum ingredient᷑ ad uos lupi
graues: non parcentes gregi. Et quia
nonnumꝗͣ heretici quantomagis in ꝑfidię
errore dilabunt᷑. qͣsi tanto amplius in ex¬
teriori sese operatione custodiunt: ita
ut agere pre ceteris magna uideantur:
scã uniuersalis ęccłia cuncta eoꝵ oꝑa des¬
picit: quȩ ex auctoritate fidei ñ ꝓdire ꝑ¬

Expanded text:
in errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus in errore generati. Sancta ergo Ecclesia cum canibus gregis sui haereticorum patres ponere dedignatur, quia inventores errorum dijudicando respuit, eosque inter veros patres numerare contemnit. Qui etsi quosdam visi sunt a gentilitatis errore revocasse, quorumdam mores ad honesta agenda docuisse, pro eo tamen quod de Deo recta non seunt, eos cum canibus gregis sui non ponet, quia eos cum rectis praedicatoribus non ascribit. gis sui non numerat, quos ejusdem gregis unitatem dissipantes damvoce Pauli Ephesiis dicitur: Scio quia post discessum meum ingredientur ad vos lupi graves, non parcentes gregi . Et quia nonnunquam haeretici quanto magis in perfidiae errorem dilabuntur, tanto amplius in exteriori sese operatione custodiunt, ita ut agere prae caeteris magna videantur, sancta universalis Ecclesia cuncta eorum opera despicit, quae ex auctoritate fidei non prodire p
Abbreviated transcription (Latin):
sa est ab illis. Unde recte quoq ꝑ iohannẽ
cum hui qui ab ea egressi sunt. doctrinȩ
eius uerba despiciunt. De quib adhuc
subdit᷑. Quoꝵ non dignabar patres po-¬
nere cum canib gregis mei. Quio ẽ grex
sc̃ȩ eccłiȩ. nisi multitudo fidelium: Hel
qui alii huius gregis canes uocant᷑: nisi
doctores sc̃ĩ. qui eoruindẽ fidelium custo¬
des extiterunt is Qui dũ ꝓ suo dño diurniᷤ
nocturnisq uigiliis intenti clamauerunt:
maguos ut ita dixerim latratus predica¬
tionis dederunt. De quib eidem ȩccłiȩ
tib reuocati: facti sunt predicatores dĩ.
Lingua gͦ canum ȩccłiȩ ex inimicis ꝓdiit:
quia conuersos gentiles dñs etiã predica¬
tores fecit. Unde iudeoꝵ tarditas qui
ꝓ dõ loqui noluerunt. increpante ꝓpħa
reprehendit᷑. qui ait. Canes muti non
cimus. eos uidelic& quos heresiarchas
uocanius: de quoꝵ ꝑuersa predicatione
id est locutionis semine. sequentes st̃ ppli

Expanded text:
sa est ab illis. Unde recte quoque per Joannesa est ab illis. Unde recte quoque per Joannecum hi qui ab ea egressi sunt, doctrinam ejus despiciunt. De quibus adhuc subditur: Quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei. - Quis est grex sanctae Ecclesiae, nisi multitudo fidelium? vel qui alii hujus gregis canes vocantur, nisi doctores sancti, qui eorumdem fidelium custodes exstiterunt? Qui dum pro Domino suo diurnis nocturnisque vigiliis intenti clama verunt, magnos, ut ita dixerim, latratus praedicationis dederunt. De quibus eidem Ecclesiatibus revocati, facti sunt praedicatores Dei. Lingua ergo canum Ecclesiae ex inimicis prodit, quia conversos gentiles Dominus etiam praedicatores facit. Unde Judaeorum tarditas, qui pro Deo loqui noluerunt, increpante propheta, reprehenditur, qui ait: Canes muti, non cimus, eos videlicet quos haeresiarchas vocamus; de quorum perversa praedicatione, id est locutionis semine, sequentes sunt populi
Abbreviated transcription (Latin):
citius om̃ib. ostensa morte paucorͥ &
exaudiuit agentẽ ꝓ ppło: quia uidit qͥd
suꝑ ppłm acturus ess& ipse ꝓ dõ. In re¬
gimine gͣ popłi utrumq moyses miscuit:
ta utramq uirtutẽ dr̃. Cumq sederem
quasi rex circumstante exercitu: erã taiñ
merentium consolator. Sedere qͥppe circustan¬
te exercitu: uigor ẽ ac discipliria regimuus.
Merentium uͦ corda consolari. ministeriũ
pietatis. Sed quia inter hȩc necesse est
ut expositionis sermo ad spiritalẽ intelli¬
gentiam recurrat: scã ȩccła ab aduersa¬
riis suis extremis temporib pressa. remi¬
niscit᷑ transacti iura regiminis: reminiscit᷑¬
& quanta afflictis exhibuerit beneficia
pietatis. Cuius uidelic& disciplina &
miscdia: tunc a leuib irridet᷑. unde &
tempore. Om̃s heretici etati uniuersalis
ȩccłiȩ cõparati. iuniores tempore congrue
uocant᷑: quia ipsi ab ea. non aũ ipsa egres¬

Expanded text:
citius omnibus, ostensa morte paucorum. citius omnibus, ostensa morte paucorum. exaudivit agentem pro populo, quia vidit quid super populum acturus esset ipse pro Deo. In regimine ergo populi utrumque Moyses miscuit, ta utramque virtutem dicitur: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. Sedere quippe circumstante exercitu, vigor est ac disciplina regiminis; moerentium vero corda consolari, ministerium pietatis. Sed quia inter haec necesse est ut expositionis sermo ad spiritalem intelligentiam recurrat, sancta Ecclesia, ab adversariis suis extremis temporibus pressa, reminiscitur transacti jura regiminis; reminiscitur et quanta afflictis exhibuerit beneficia pietatis. Cujus videlicet disciplina et misericordia tunc a levibus irridetur. Unde et tempore. - Omnes haeretici universali Ecclesiae comparati, juniores tempore congrue vocantur, quia ipsi ab ea, non autem ipsa egres
Abbreviated transcription (Latin):
obtinuit: ad eunde ppłm ueniens ait.
redite de porta usq ad portã. ꝑ mnedium
castroꝵs: & occidat unusquisq fratrẽ &
amnicũ & proximũ suũ. Cecideruntq in
die illo: quasi uiginti tria milia hominum.
Ecce qui uitã om̃ium etiam cũ sua morte
petit: non paucoꝵ uitã gladio extinxit.
Intus arsit igne amoris. foras accensus est
zelo seueritatis. Tanta fuit pietas: ut se
ꝓ illis coram dño morti offerre non dubi¬
tar&. Tanta seueritas: ut eos quos diuinitꝰ
feriri timuerat: ipse iudicii gladio ferura&.
Sic amauit eos quib p̾fuit. ut pro eis nec
sibi parcer&: & tamen delinquentes sic ꝑse¬
cutus est quos amauit: ut eos etiã dño
parcente ꝓsterner&. Utrobiq legatus for¬
tis: utrobiq mediator ammnirabilis: causã
popłi apuo dm̃ precib. causam dĩ apud
ppłm gladiis allegauit. Intus amans di¬
uinȩ irȩ supplicando obstitit : foris seuiens.
culpã feriendo consumpsit. Succurtit

Expanded text:
obtinuit, ad eundem populum veniens, ait: obtinuit, ad eundem populum veniens, ait: ortam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum. Cecideruntque in die illo quasi viginti tria millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit igne amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et tamen delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans, divinae irae supplicando obstitit; foris saeviens, culpam feriendo consumpsit. Succurrit
Abbreviated transcription (Latin):
Intueri lib& in morsi pectore : miscłiam
cũ seueritate sociatã. Uideamus aman-¬
tem pie: & districte seuientẽ. Certe cũ
israheliticus popłs ante di oculos pene
inueniabilem contͣx iss& offensam. ita
ut eius rector audir&. descende pecca-¬
uit popłs tuus: ac si ei diuina uox dice¬
ret. qui in tali peccato lapsus est iam
m̃s non est: atq subiungeret. dimitte
me ut irascatur furor m̃s contra eos &
deleam eos: faciamq te in gentẽ mag¬
nã: ille semel & iterũ pro populo eui p̃e
rat obicem se ad impetũ dĩ irascentis op¬
ponens. ait. Aut dimitte eis hanc nox¬
am: aut si non facis. dele me de libro
tuo quẽ scripsisti. Pensemus ergo quib
uiscerib eundem ppłm amauitꝰ: ꝓ cuiꝰ
uita de libro uitȩ deleri se petiit. Sed tam̃
iste qui tanto eius popłi amore constringi¬
t: contra eius culpas pensemus. quanto
relo rectitudinis accendat᷑. Mox enĩ ut pe¬
titõne pͥma. tie delerent᷑ culpe ueniam

Expanded text:
Intueri libet in Moysi pectore misericordiam Intueri libet in Moysi pectore misericordiam cum severitate sociatam. Videamus amantem pie, et districte saevientem. Certe cum Israeliticus populus ante Dei oculos pene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tuus ; ac si ei divina mox dicret: Qui in tali peccato lapsus est, jam meus non est, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam; ille semel rat, obicem se ad impetum Dei irascentis opponens ait: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facis, dele me de libro tuo, quem scripsisti. Pensemus ergo, quibus visceribus eumdem populum amavit, pro cujus vita de libro vitae deleri se petiit. Sed tamen iste, qui tanto ejus populi amore constringitur, contra ejus culpas pensemus quanto zelo rectitudinis accendatur. Mox enim, ut petione prima, ne delerentur, culpae veniam
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ unusquisq qui sanandis uulnerib
preest. in uino morsum districtionis.
adhibeat: in oleo mollitiem pietatis. ꝑ
uinũ mundent᷑ putrida. ꝑ oleum sanan¬
da foueantur. Miscenda est gͦ lenitas
cũ seueritate: faciendum quoddã ex utroq
temperamentũ: ut neq multa asperitate
exulcerent᷑ subditi: neq nimia benigni¬
tate soluant᷑. Hoc nimirũ illa taberna¬
culi arca significat. in qua cũ tabulis
uirga simul & manna ẽ: qr cũ scripturȩ
sacrȩ scientia. in boni rectoris pectore
si est uirga districtionis. sit & manna
dulcedinis. Hinc etiam dauid ait. Uir¬
ga tua & baculus tuus: ipsa me consola¬
ta sunt. Uirga enim ꝑcutim᷑: & baculo
sustentamur. Si gͦ est districtio uirgę
quȩ feriat: sit & consolatio baculi quȩ
sustent&. Sit itaq amor sed non emolli¬
ens: sit uigor. sed non exasperans. Sit
relus. seo non inmoderate seuiens: sit pi¬
etas. seo non plus quã expediat partens.

Expanded text:
quatenus unusquisque qui sanandis vulneribus quatenus unusquisque qui sanandis vulneribus praeest, in vino morsum districtionis adhibeat, in oleo mollitiem pietatis; per vinum mundentur putrida, per oleum sananda foveantur . Miscenda est ergo lenitas cum severitate, faciendumque quoddam, ex utraque temperamentum, ut neque multa asperitate exulcerentur subditi, neque nimia benignitate solvantur. Hoc nimirum illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul, ac manna est , quia cum Scripturae sacrae scientia est in boni rectoris pectore, si est virga districtionis, sit et manna dulcedinis. Hinc etiam David ait: Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Virga etenim percutimur, et baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens.
Abbreviated transcription (Latin):
istum. Scã itaq eccłła. auditoꝵ suoꝵ men¬
tem. & de miscdiȩ benigintate subleuat.
& de iudicii districtione ꝑturbat: quatinꝰ
in predicatione sua dum bene utrũq ꝑ¬
misc&: electi eius nec de exhibita iusticia
p̃sumant: nec de preterita iniquitate des¬
quasi rex cireũstante exercitu. erã tamen
hystoriam potest᷑. si ꝑpendat quomodo¬
bonis rectorib mixta sit. & regendi aue¬
toritas. & benignitas consolandi. Ait enĩ
Cũq sederem quasi rex circũstante exercitu:
ecce auctoritas regiminis. Eram tamen
merentium consolator: ecce ministeriũ
pietatis. Disciplina enim uel misctia
multũ destituit᷑: si una sine altera teneat᷑.
Sed circa subditos suos inesse rectorib de
b&. & iuste consolans miscłia: & pie seui¬
ens disciplina. Hĩc ẽ qđ semiuiui illiꝰ uulneri¬
b qͥ a samaritano in stabulũ ductus est.
& uinũ adhibet᷑ & oleum: ut ꝑ uinum
mordeant᷑ uulnera. ꝑ oleum foueantur:

Expanded text:
itaque Ecclesia auditorum suorum mentem et de misericordiae benignitate sublevat, et de judicii districtione perturbat, quatenus in praedicatione sua dum bene utrumque permiscet electi ejus nec de exhibita justitia praesumant, nec de praeterita iniquitate desquasi rex circumstante exercitu, eram tamen ta historiam potest, si bonis rectoribus mista sit, et regendi auctoritas, et benignitas consolandi. Ait enim: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu. Ecce auctoritas regiminis. Eram tamen moerentium consolator. Ecce ministerium pietatis. Disciplina enim vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed circa subditbet et juste consolans misericordia, et pie saeviens disciplina. Hinc est quod semivivi illius vulneribus, qui a Samaritano in stabulum ductus est, et vinum adhibetur et oleum , ut per vinum mordeantur vulnera, per oleum foveantur,
Abbreviated transcription (Latin):
hos intra scam eccłiam incessant̃ cotidie
uirtutũ magistri ñ uigilant. Numqͥd re¬
darguere uoluptates infimas. & suadere
gaudia patriȩ cęlestis cessant .Sed prauoꝵ
mentes tanto obstinatius sũma ñ audiuis :
quanto artius infimis inhȩsert̃. Quib neq
hoc sufficit ut ipsi pereant: s adhuc qd̾ ẽ
deterius cũ quoslibet argui emendariq
conspiciunt᷑: iustoꝵ increpationib obuiant.
dũ imitatione iniquitatis eius inseruiunt.
quasi ab eius corpore imaginis speciẽ tra¬
hunt. Sicut aũ umbre eius st̃ pluralit̃ oͣs
repbi: ita singularit̾ umbra eiꝰ est unusqͥsq
peccator. Sed dũ doctrinȩ iustoꝵ male con-¬
tradicunt: dũ ab eis inquũ quẽlibet cor¬
rigi ñ ꝑmittunt: umbre behemoth istius
umbram eius ꝓtegunt: quia peccatores
quiq in quo sibi male sunt conscii. in eo
& alium peccantẽ defendunt. Umbre umn-¬
brã eiꝰ ꝓtegunt: dũ nequissimoꝵ facta ne¬

Expanded text:
hos intra sanctam Ecclesiam incessanter quotidie hos intra sanctam Ecclesiam incessanter quotidie virtutum magistri non vigilant? Nunquid redarguere voluptates infimas, et suadere gaudia patriae coelestis cessant? Sed pravorum mentes quanto arctius infimis inhaeserunt: quibus neque hoc sufficit ut ipsi pereant, sed adhuc, quod est deterius, cum quoslibet argui conspiciunt, corripientis increpationibus obviant, dum imitationi iniquitatis ejus inserviunt, quasi ab ejus corpore imaginis speciem trahunt. Sicut autem umbrae ejus sunt pluraliter reprobi, ita singulariter umbra ejus est unusquisque peccator. Sed dum doctrinae justorum mali contradicunt, dum ab eis iniquum quemlibet corrigi non permittunt, umbrae Behemoth istius umbram ejus protegunt, quia peccatores quique in quo sibi male sunt conscii, in eo et alium peccantem defendunt. Umbrae umbram ejus protegunt, dum nequissimorum facta ne
Abbreviated transcription (Latin):
In locis gͦ humentib iter uite presentis fa-¬
ciunt: qͥ in hac ad iusticiã recti stare ñ pos¬
sunt. In his itaq locis humentib behemoth
dormit : qr in repboꝵ hominũ lubrica oꝑa¬
tione requiescit: Nonnulli uͦ loca humentia:
mẽbra genitalia suspicant᷑. Qd̾ si ita est.
quid aꝑte aliud locis humentib nͥ luxu
primat᷑ d Duo quippe hȩc sunt uitia. q̃
humano generi ĩmaniter dominantur:
unũ uidelicet sp̃s. atq aliud carnis. Elatio
nãq spm̃ engit: luxuria carnẽ corrũpit.
Antiquus itaq hostis humanũ genus uł ꝑ
elationẽ precipue. uł ꝑ luxuriã premens.
in secreto calami atq in locis humentibus
suȩ dominationis. aut ꝑ elationẽ sp̃s. aut
ꝑ carnis corruptionẽ tenet. Q uosdã uͦ in
utroq possidet: qr cũ eos suꝑbiȩ sp̃s eleuat᷑:
a tumore suȩ altitudinis nec uerecundia
corruptionis inclinat. Sed nũqͥd contra

Expanded text:
In locis ergo humentibus iter vitae praesentis faIn locis ergo humentibus iter vitae praesentis faciunt, qui in hac ad justitiam recti stare non possunt. In his itaque locis humentibus Behemoth dormit, quia in reproborum hominum lubrica operatione requiescit. Nonnulli vero loca humentia, membra genitalia suspicantur. Quod si ita est, quid aperte aliud locis humentibus nisi luprimatur? Duo quippe haec sunt vitia, quae humano generi immaniter dominantur, unum videlicet spiritus, atque aliud carnis. Elatio namque spiritum erigit, luxuria carnem corrumpit. Antiquus itaque hostis humanum genus vel per elationem praecipue, vel per luxuriam premens, in secreto calami atque in locis humentibus suae dominationis aut per elationem spiritus, aut per carnis corruptionem tenet. Quosdam vero in utroque possidet, quia cum eos superbiae spiritus elevat, a tumore suae altitudinis nec verecundia corruptionis inclinat. Sed nunquid contra
Abbreviated transcription (Latin):
quasi solidarũ arborũ corticẽ uincunt:
in hoc qd̾ ipsi interius uacui rematient:
locũ behemoth isti ubi apud se requiescere
in aquosis requiem non inuenit. qr domũ
quã reliquerat uacuã scopisq mundatã
repperit. hanc multiplicior intrauit. Quia
enim fluxa fit terra quȩ infundit᷑. loca
arentia atq ina quosa st̃ corda iustoꝵ. q̃
ꝑ disciplinȩ fortitudinẽ ab om̃i carnalis
concupiscentiȩ humore siccant᷑. Vude hic
quoq adhuc ubi behemoth iste dormiat:¬
necessario demonstrat᷑ cũ ꝑtinꝰ subdit᷑. In
terrenoꝵ hominũ mentes: quas humor car¬
nalis concupiscentiȩ quia replet fluuidas
facit. In quib behemoth iste iniqͥtatis suȩ
uestigia tanto altius impͥmit: quatito in
eisdem mentib pes tͣnsitus illiꝰ quasi ĩ fluxa
terra descendit. Loca quoq humentia:
st̃ oꝑa uoluptuosa. Pes quippe in arida
t̾ra ñ labit᷑: fixus uͦ in lubrica uix tenetur.

Expanded text:
quasi solidarum arborum corticem, vincunt, quasi solidarum arborum corticem, vincunt, in hoc quod ipsi interius vacui remanent, locum Behemoth isti, ubi apud se requiescere inaquosis requiem non invenit, quia domum quam reliquerat vacuam scopisque mundatam reperit, hanc multiplicior intravit . Quia enim fluxa fit terra quae infunditur, loca arentia atque inaquosa sunt corda justorum, quae per disciplinae fortitudinem ab omni carnalis concupiscentiae humore siccantur. Unde hic quoque adhuc ubi Behemoth iste dormiat, demonstratur, cum protinus subditur: In terrenorum hominum mentes, quas humor carnalis concupiscentiae, quia replet, fluidas facit. In quibus Behemoth iste iniquitatis suae vestigia tanto altius imprimit, quanto in eisdem mentibus pertransitus illius quasi in fluxa terra descendit. Loca quippe humentia sunt opera voluptuosa. Pes quippe in arida terra non labitur, fixus vero in lubrica vix tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotium qd̾ ignẽ fidei ñ tenebat. non
potestate iudicii ꝑculit: s eũ pacientiȩ
riũ temporali glȩ deditȩ designantur adᷤ
Qui tanto apud semet ipsos intus manes sunt.
quanto alti & nitidi exteruis ostenduntur:
quia dũ ad exteriorẽ głam ꝑsuꝑficiem deflu¬
unt: nulla intꝰ firmitate solidant᷑. More
quippe calami intus quidẽ st̃ ꝑ fatuitatẽ
uacui. s foris ꝑ spetiem & ostentationem
pulchri. Sed quanto ab eis exterior gła
studiosius querit᷑: tanto eoꝵ corda grauio¬
rib cogitationũ stimulis agitant᷑. Unde
recte nunc behemoth iste in secreto calami
dormire ꝑhibet᷑ : qr quoꝵ studia ad appetitũ
tẽporalis nitoris atq altitudinis cõmouet.
eoꝵ corcla tacitus tenet: & quasi ibi ipse qͥ¬
etus dormit: ubi eos quos possidet quiesce¬
re ñ ꝑmittit. Dũ enĩ excedere ceteros ho¬
noꝵ altitudine ambiunt:. dũ more calami
ꝑ nitorẽ exterioris munditię. iustoꝵ speciẽ

Expanded text:
cerdotium, quod ignem fidei non tenebat, non cerdotium, quod ignem fidei non tenebat, non potestate judicii perculit, sed cum patientiae  temporali gloriae deditae designantur? Qui tanto apud semetipsos intus inanescunt, quanto alti et nitidi exterius ostenduntur, quia dum ad exteriorem gloriam per superficiem defluunt, nulla intus firmitate solidantur. More quippe calami intus sunt quidem per fatuitatem vacui, sed foris per speciem et ostentationem pulchri; sed quanto ab eis exterior gloria studiosius quaeritur, tanto eorum corda gravioribus cogitationum stimulis agitantur. Unde recte nunc Behemoth iste in secreto calami dormire perhibetur, quia quorum studia ad appetitum temporalis nitoris atque altitudinis commovet, eorum corda tacitus tenet; et quasi ipse ibi quietus dormit, ubi eos quos possidet quiescere non permittit. Dum enim excedere caeteros bonorum altitudine ambiunt, dum more calami per nitorem exterioris munditiae justorum speciem,
Abbreviated transcription (Latin):
exprimit᷑: sicut de iustis ꝑ sapientiã dicit᷑.¬
Fulgebunt. iusti: & sicut scintillȩ in harun¬
dineto discurrent. Harundinetũ namq
uitã scłariũ appellat: qui more harundi¬
nũ ꝑ temporalẽ głam foris quasi ad alta
ꝓficiunt: s intus a soliditate ueritatis in
eiũ calami nomine. nͥ udaici popłi tẽpo¬
rale regnũ denuntiat: nitens quidẽ exte¬
rius. sed interius uacuũ as Et qr in eodẽ
popło genus iam regale defecerat. & reg¬
nũ eiꝰ alienigena possidebat: apte hoc idẽ
regnum quassatũ calamũ uocat. Quid uͦ
ꝑlinum. ñ euis sacerdotiũ exprimit᷑. qd̾ li¬
neis nunirũ uestib utebat᷑. Qd̾ quia in
aduentu dñi caritatis ardorẽ ꝑdidit.
quasi amisso iã igne fidei non ardens. seo
fumigans fuit. Incarnatus aũ dñs cala¬
mũ quassatũ non confregit. & linũ fumi¬
gans non extiuxit: quia iudeȩ regnum
qd̾ pene destructũ iam fuerat. eiusq sa¬

Expanded text:
exprimitur, sicut de justis per Sapientiam dicitexprimitur, sicut de justis per Sapientiam dicitulgebunt justi, et tanquam scintillae in arundineto discurrent . Arundinetum namque vitam saecularium appellat, qui more arundinum per temporalem gloriam foris quasi ad alta proficiunt, sed intus a soliditate veritatis inaenim calami nomine, nisi Judaici populi temporale regnum denuntiat, nitens quidem exterius, sed interius vacuum? Et quia in eodem populo genus jam regale defecerat, et regnum ejus alienigena possidebat, apte hoc idem regnum calamum quassatum vocat. Quid vero per linum, nisi ejus sacerdotium exprimitur, quod lineis nimiradventu Domini charitatis ardorem perdidit, quasi amisso jam igne fidei, non ardens: sed fumigans fuit. Incarnatus autem Dominus, calamum quassatum non confregit, et linum fumigans non exstinxit: quia Judaeae regnum, quod pene destructum jam fuerat, ejusque sa
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uoce patris ꝑ psalmistam dr̃. L ingua
mea calamus scribe: uelocit̾ scribentisᷤ.
Quia enĩ qd̾ loquim᷑ transit. qd̾ scribimꝰ ꝑ¬
manet: lingua patris scribe calamus dr:
qr ab eo est uerbũ illus coȩternũ ac
sine transitu generatũ. Rursũ ꝑ calamũ
scriptoꝵ doctrina exprimit᷑. sic̃ de sc̃a
ȩccłia ꝓpħa pollicet᷑ dicens. In cubilibus
in quib prius dracones habitabant: orie¬
tͣ uiror calami & unci. Qua nimirũ sen¬
tentia sicut in hoc oꝑe longe superius dixi¬
mus. ꝑ calamũ exprimit᷑ doctrina scriben¬
tium: ꝑ iuncũ uiriditas auditoꝵ. Rursũ
ꝑ calamũ seu certe harundine̾ mentis mo¬
bilitas designat᷑: sicut iudeoꝵ turbis in io-¬
hanuis laude ã dño dr̃. Quid existis in de¬
sertum uidere. harundinẽ uento agitatam &
scõ sp̃ũ solidã. ꝑ diuersas partes nullus
linguarũ flatus inclinabat. Rursũ ꝑ cala¬
mũ uel harunduiẽ nitor głȩ temporalis

Expanded text:
cum voce Patris per Psalmistam dicitur: Lingua cum voce Patris per Psalmistam dicitur: Lingua mea calamus scribae velociter scribentis . Quia enim quod loquimur transit, quod scribimus permanet, lingua Patris scribae calamus dicitur, quia ab eo est Verbum illi coaeternum, ac sine transitu generatum. Rursum per calamum scriptorum doctrina exprimitur, sicut de sancta Ecclesia propheta pollicetur, dicens: In cubilibus in quibus dracones prius habitabant, orietur viror calami et junci . Qua nimirum sententia, sicut in hoc opere longe superius diximus , per calamum exprimitur doctrina scribentium, per juncum viriditas auditorum. Rursum per calamum, seu certe arundinem, mentis mobilitas designatur, sicut Judaeorum turbis in Joannis laude a Domino dicitur: Quid existis in desertum videre? arundinem vento agitatam ? o solidam per diversas partes nullus linguarum flatus inclinabat. Rursum per calamum vel arundinem nitor gloriae temporalis
Abbreviated transcription (Latin):
mit᷑: qr contra corda caritate calentia
sollicitus uigilat: in frigidis aũ mentib
securus iacet. Dormire enĩ in scõꝵ cor¬
dib ñ potest᷑. qr & si quando se in eis ad
breue momentũ collocat: ipse eũ deside¬
rioꝵ cȩlestium estus fatigat. Et quasi to¬
tiens ut recedat pungitur: quotiens ab
eis amore intimo ad ȩterna suspiratur.
Tantȩ eũ uoces excitant: quantȩ ex illoꝵ
mentib sc̃ȩ cogitationes ad cęlũ clamant.
nde fit ut bonarũ actionũ armis territꝰ.
ac suspirioꝵ spiculis ꝑcussus fugiat: &¬
ad corda reyboꝵ frigida rediens. eam quã
securus possideat. malitiȩ umbrã querat.
Quȩ ubi ab illo inueniat᷑ ostendit᷑: cũ ꝓtinꝰ
sub infert᷑. in secreto calami. In sacro elo
quio calami uł harundinis appellatione
doctoꝵ peritia: aliquando mobilitas men¬
tis: aliquando nitor głȩ tẽporalis accipit᷑.
ꝑcalamũ quippe uerbi ȩternitas desiguat᷑:

Expanded text:
mit, quia contra corda charitate calentia mit, quia contra corda charitate calentia sollicitus vigilat, in frigidis autem mentibus securus jacet. Dormire enim in sanctorum mentibus non potest, quia et si quando se in eis ad breve momentum collocat, ipse eum desideriorum coelestium aestus fatigat, et quasi toties ut recedat pungitur, quoties ab eis amore intimo ad aeterna suspiratur. Tantae eum voces excitant, quantae ex illorum mentibus sanctae cogitationes ad coelum clamant. Unde fit ut bonarum actionum armis territus, ac suspiriorum spiculis percussus fugiat, et ad corda reproborum frigida rediens, eam quam securus possideat malitiae umbram quaerat. Quae ubi ab illo inveniatur ostenditur, cum protinus subinfertur: In secretquio calami vel arundinis appellatione doctotis, aliquando nitor gloriae temporalis accipitur. Per calamum quippe Verbi aeternitas designatur,