comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ediolani. natalis beati nazarii mar .ii. idus iumii.¬
tyris. Quem anolinus sub rabie ꝑsecutionis. que ꝑ ne¬
ronem excitata est diumaceratum et afflictum incar¬
cerem: cum quo sanctissimum puerum celsum quem
idem ipse nutrierat. gladio ferire iussit. Horum cor¬
pora ut scribit sc̃s paulinus. cum usq ad tempora bo¬
norii. et archadii imꝑatoꝵ latuissent. beatus ambrosi¬
us dño reuelante repperit. Item apud prefatam urbẽ.
scõꝵ martyrum. basilidis. cyrini. et naboris.

Expanded text:
ediolani, natalis beati Nazarii martyris, quem Anolinus sub rabie persecutionis, quae per Neronem excitata est, diu maceratum et afflictum in carcere, cum quo sanctissimum puerum Celsum, quem idem ipse nutrierat, gladio feriri jussit. Horum corpora, ut scribit sanctus Paulinus, cum usque ad tempora Honorii et Archadii imperatorum latuissent, beatus Ambrosius, Domino revelante, reperit. Item apud praefatam urbem, sanctorum martyrum Basilidis, Cirini, et Naboris.
Abbreviated transcription (Latin):
euuangelizans. cum maximam multitudinem infri¬
sia xp̃iane religioni subiugasset: nouissime gladio per¬
unus de septem diaconib. Hic signis et prodigiis in¬
clitus apud cesaream requieuit: iuxta quem tres uirgi¬
nes filie ipsius ꝓphetisse tumulate iacent. Apud thar¬
sum cilitie martyrum uiginti. temporib cdioclitiant
et maximiani: qui ꝑ cliuersa supplicia glorificauerunt
deum incorꝑib suis. Rome: scoꝵ arteiii eum uxore
sua candida: et filia paulina. Qui artemius gladio
ꝑcussus. uxor uero eius et filia lapidib sunt obrute
pauli eiusdem ciuitatis ep̃i. Qui a constantio imꝑd¬
tore apud ciuitatulam quandam cappadotie cucusa
nomine. ob catholicam fidem pulsus exilio: arrianoꝵ
insidiis crudeliter strangulatus. ad celestia regna mi¬
grauit. Item corduba. scõꝵ petri prbi. auercii. hieremi¬
c̃. et aliorum trium.
N galliis suessionis ciuitate. natalis ui idus unu:¬
beati medardi ep̃i nouiomensis: cuius uita et mors

Expanded text:
evangelizans, cum maximam multitudinem in Frisia Christianae religioni subjugasset, novissime gladio perus e septem diaconibus. Hic signis et prodigiis inclitus, apud Caesaream requievit, juxta quem tres virgines filiae ipsius prophetissae tumulatae jacent. Apud Tarsum Ciliciae, martyrum viginti, temporibus Diocletiani et Maximiani, qui per diversa supplicia glorificaverunt Dominum in corporibus suis. Romae, sanctorum Artemii cum uxore sua Candida et filia Paulina. Qui Artemius gladio percussus; uxor vero ejus et filia lapidibus sunt obrutae. Pauli, ejusdem civitatis episcopi, qui a Constantio imperatore apud civitatulam quamdam Cappadociae, Cucusam nomine, ob catholicam fidem pulsus exsilio, Arrianorum insidiis crudeliter strangulatus, ad coelestia regna migravit. Item Corduba, sanctorum Petri presbyteri, Aventii, Hieremiae et aliorum trium. VI Idus. Die 8. In Galliis Suessionis civitate, natalis beati Medardi episcopi Noviomensis, qui quanti
Abbreviated transcription (Latin):
mi et felicianz sub cdioclitiano et maximiano imꝑato¬
rib. Hi gloriosissimi martyres longeuam in dño ui¬
tam ducentes. et nunc simul paria nunc singillatim
diuersa et exquisita ferentes tormenta: tandem feliers
pugne cursum glaclio animaduersi consummarunt.
Ingalliis euutate agenno. passio beati uincentii leuite
et martyris. Item in scothia scĩ columbe prb̃i et con¬
sessoris. magne et mirande uircutis uiri. Nicea: scĩ
nichomedis. alibrim prurimorũ storu. m̃x¬

Expanded text:
mi et Feliciani sub Diocletiano et Maximiano imperatoribus. Hi gloriosissimi martyres longaevam in Domino vitam ducentes, et nunc simul paria, nunc sigillatim diversa et exquisita ferentes tormenta, tandem felicis pugnae cursum gladio animadversi consummaverunt. In Galliis civitate Agenno, passio beati Vincentii levitae et martyris. Item in Scotia, sancti Columbae presbiteri et confessoris, magnae et mirandae virtutis viri. Nicea, sancti Diomedis. A
Abbreviated transcription (Latin):
scribit ligato ad manum molari saxo. in flumen preci¬
pitatus est. Et cum circum stantib lui collo cutus ne
euuis terrerentur exemplo. uix precib ut mergeretur
obtinuit.
pud egyptum. natalis sc̃oꝵ mar¬
tyrum martiant. nicanłri. et appollonii: quoꝵ gesta
babentur. Eeden clie passio sc̃i bonefatii martyris.
sub clicelitiano et marimiano apud tharsum ciuita¬
tem passi: sed rome in uia quc latina nuncupatur
si pusti. Hic cum diu in stupro misceretur. tandem di¬
uino nrtu compunctus. non solum eui subiacebat ui¬
tiaum descruit: uerum quoq ꝑ diuersa tormenta ad
palinam martyrii ardenter cucurrit. Item sc̃i bonefa
martyrum ꝑgentini et laurentini fratrum: qui ꝑse¬
cutione decii cum essent pueri. post clura supplicia tolera¬
ta. et magna miracula ostensa gladio cesi sunt. Cutita¬
te corduba: beati ysaae monachi. qui cum esset annoꝵ

Expanded text:
 pro fide Christi, ligato ad manum molari saxo, in flumen praecipitatus est. Et cum circumstantibus diu collocutus, ne ejus terrerentur exemplo; vix precibus ut mergeretur obtinuit.pud Aegyptum, natalis sanctorum martyrum Marciani, Nicandri et Apollonii, quorum gesta habentur. Eodem die, passio sancti Bonifacii martyris, sub Diocletiano et Maximiano apud Tarsum civitatem passi, sed Romae in via quae Latina nuncupatur, sepulti. Hic cum diu in stupro misceretur, tandem divino nutu compunctus, non solum, cui subjacebat, vitium deseruit, verum quoque per diversa tormenta ad palmam martyrii ardenter cucurrit. Item sancti Bonifmartyrum Pergentini et Laurentini fratrum, qui persecutione Decii cum essent pueri, post dura supplicia tolerata et magna miracula ostensa, gladio caesi sunt. Civitate Corduba, beati Isaac monachi, qui cum esset annorum
Abbreviated transcription (Latin):
it nullus cum nq in domo neq in agro climitteret
sabitat:. Srr uitio a publica multo tempore nudus
sub asre iacens. inconfessione catholice ueritatis et de¬
sensione scimorii. eui lim beate uite compleuit. In
erriorio aurelian insium: sc̃ĩ maximini confessoris.

Expanded text:
ut nullus eum neque in domo neque in agro dimitteret ut nullus eum neque in domo neque in agro dimitteret habitare; sicque in strata publica multo tempore nudus sub aere jacens, in confessione catholicae veritatis et defensione sanctimonii, cursum beatae vitae complevit. In territorio Aur
Abbreviated transcription (Latin):
pos lasio consuari uellent. muatenris eoa molẽt
posuerint nec sunib ad ditis antbermmpariu. plt¬
porsi rtem resinam feruenis olcum nel lesa sul ches
seas puom glantio in iuscem ia eese ꝓeussa est. Ipss
qu: sci autberti cameracensis ip̃i.
mianus dextris oculis effossis. et sinistro põplite sucei
se ꝑmetalla dampnauerat. Quiq cum ꝓphericam du¬
ent uira i: etiam signoꝵ gła inditus fuit. Alerandri
essor maitorum beronis. arsenii ysĩdori. et dioscori
pur. Quos uder sub ꝑsecutione dcciana. uariis tor¬
uients dilanians. eum pari modo constantia fidei ui¬
deret irinatos. tracdi ignib iubet. Dioscorus uero mus¬
sipliaiter flagellatus. diuino nutu ad consolationem
fideluim est climissus. Inantiochia: natalis scõꝵ mar¬
tycri deusi.⁊ osimi. et theodori. Item remis:. passio scĩ
nichasi ep̃let utro pie uirginis sororis eiusdem.
ep et confessons C ui cum annoꝵ plus octoginta: extra
citntalt  singilaris expelli iussus est: et ita preceptũ

Expanded text:
sio consulari, vellent, nullatenus eam movere potuerunt, nec funibus additis, aut boum paribus plurimis. Picem, resinam, fervens oleum nil laesa suscepit, sed tandem gladio in viscera merso percussa est. Ipso die, sancti Autberti Cameracensis episcomianus, dextris oculis effossis, et sinistro poplite succiso, per metalla damnaverat, quique cum propheticam duceret vitam, etiam signorum gloria inclitus fuit. Alexandriae, sanctorum martyrum Heronis, Arsenii, Isidori et Dioscori pueri, quos judex sub persecutione Deciana variis tormentis dilanians, cum pari modo constantia fidei videret armatos, tradi ignibus jubet. Dioscorus vero multipliciter flagellatus. divino nutu ad consolationem fidelium est dimissus. In Antiochia, natalis sanctorum martyrum Drusi, Zosimi, et Theodori. Item Remis, passio sancti Nicasii episcopi et Eutropiae virginis sororis ejusdem. et confessoris, qui cum esset annorum plus octoginta, extra civitatem singularis expelli jussus est, et ita praeceptum
Abbreviated transcription (Latin):
pntrtaro martorio coronatus. Cuiuae ambranis.
sõmartorum uictoriei. et fusciam. In horum nasi¬
biue arribr. inssit index tarincas inmitt. e i quis
candntib capita tramsfigi: demde oerlos euelli. ac
e entiaus pospite suo capitib amputatis: migraue¬
rrene udm̃n. In hyspaniis: sc̃i euti.hii cuius gilta

Expanded text:
coronatus. Civitate Ambianis, sanctorum martyrum Victorici et Fusciani. In horum naribus et auribus jussit judex tarincas immitti, et clavis candentibus capita transfigi, deinde oculos evelli, ac Gentiano hospite suo capitibus amputatis migraverunt ad Dominum. In Hispaniis, sancti Euticii, cujus gesta
Abbreviated transcription (Latin):
marytum aminonis. ⁊ enonis ꝓtolomei. ingenii. et
theopbili. qui tribunalib astantes. cum quidam xp̃i¬
auus insupplitiis positus trepidaret. iampenead ne¬
gancium declinaret. uultu ocrilis ac nutib conaban¬
tur ellum erigere. Cũq hac de causa clamor totius uul¬
gi in cosprosilret: ꝓrumpentes in mediuni xꝑianos
se esse testantur. O quoꝵ uictoriam illico xp̃e gloriosis¬
siine ti uimphauit: suisꝙ constantiam animi declit.
Intraclia cuutate gelcuba: sẽĩ ralii martyris. Item
in amphittea: san ti liberati.
nielia. ac notin udto poł inde translatus ad edessam
ps. natalis trigi id mariyrum: qui ormes uno

Expanded text:
martyrum Ammonis, Zenonis, Ptolomei, Ingenii et Theophili, qui tribunalibus adstantes, cum quidam Christianus in suppliciis positus trepidaret, et jam pene ad negandum declinaret, vultu, oculis ac nutibus conabantur illum erigere. Cumque hac de causa clamor totius vulgi in eos prosiliret, prorumpentes in medium, Christianos se esse testantur. Per quorum victoriam, illico Christus gloriosissime triumphavit, suisque constantiam animi dedit. In Thracia civitate Gelduba, sancti Julii martyris. Item in Amphitrea, sancti Liberati. India, ac non multo post inde translatus ad Edessam s, natalis triginta martyrum, qui omnes uno
Abbreviated transcription (Latin):
affrica apud coloniam thebe¬
stinam: natalis sc̃e crispine martyris. Que tempor¬
b cdioclitian et maximiani cum sacrificare nalusset
iussi a nolui ꝓ consulis decouate est. Eodem aie in¬
pud pontum: beati meletii ep̃i .it. nonas osa
et confessoris. Qui cum esset eruditioniun pretogate
magnificus. uirtus tamen animi et uite linceritas. lor¬
ge meo magnificentior extitit. Item alexandrie: scĩ
clemieatis prbi. qui in liuinarum etuditionum soilis

Expanded text:
Africa apud Coloniam Thebestinam, natalis sanctae Crispinae, quae temporibus Diocletiani et Maximiani, cum sacrificare noluisset, jussu Anulini proconsulis decollata est. Eodem die, nApud Pontum, beati Meletii episcopi et confessoris, qui cum esset eruditionum praerogativa magnificus, virtus tamen animi et vitae sinceritas longe in eo magnificentior extitit. Item, Alexandriae, sancti Clementis presbyteri, qui in divinarum eruditionum scholis
Abbreviated transcription (Latin):
reari martotum dorothei et gorgonii. Qui presente di¬
octiti ano cum ꝑsecutionem quam xp̃ianis inferele.t
betestoter luirs uissi sunt primo suspendu et sagris to¬
to corpore lanicͥn. Exin iiscerib pelle nudatis. a ceto e
li queo necari: Intriecto dutem tempore. bcitus gorgõ¬
bus comam translotus est. positusq uia idtnas gonso¬

Expanded text:
artyrum Dorothei et Gorgonii, qui praesente Diocletiano, cum persecutionem quam Christianis inferebat, detestarentur, jussi sunt primo suspendi et flagris toto corpore laniari: exin visceribus pelle nudatis, aceto et d ultimum laqueo necari. Interjecto autem tempore beatus Gorgonius Romam translatus est positusque via Latina. In Sa
Abbreviated transcription (Latin):
ercalis miles cumuit.e salustia quos ideu. cc nelius
Ierosiami eͥõi. Qin subualeriano⁊ rincipe. post lon¬
gumn er uium derruncatione capitis i artea mat coa¬
sun auit seeto miliario a cartagine urta mare. Re¬
tuntur cumi copassi crescentianus iucdor rosi la. et s¬
ome uia uuuentana. natalis. ⁊ius detie anpa¬

Expanded text:
Cerealis miles cum uxore Salustia, quos idem Cornelius Cerealis miles cum uxore Salustia, quos idem Cornelius riani episcopi, qui sub Valeriano principe, post longum exilium, detruncatione capitis martyrium consummavit, sexto miliario a Cartagine, juxta mare. Referuntur cum eo passi Crescentianus, Victor, Rosula et Gomae via Numentana, natalis
Abbreviated transcription (Latin):
i beati philippi ep̃i patris scẽ eugenie uirgiris hic
elignitatem prefocture desereus. ei baptismi grãm ao¬
piscens: episcopii honorem postinodum assetutus est.
Quem in oratione constitutum. iussit ꝑhenneus pre¬
feclus glacdio iugulari: tempore uolutiaui et galiem
inꝑ atorum. fodem die: scĩ aniani prb̃i et abbatis mo¬
nasberii romarici. Qui mire abstinentie et anacho. iti¬
ce uite sedator: uirtutum et miraculoꝵ gratia illus cẽ
conuersation. in chuxit. Andegauis: scĩ maurilii ep̃i
et confessoris.
raclius iu ator eam deꝑside hierosolim ⁊in reporstur.
Sedet paut̾de itib anius papa seogius mire n ignitu¬
dinis portionem etusdem ligni in sacratio bcati petri
qño reuelante ruperit. Que annis omnib ipso die ex¬
altunionis ciusa orum osculatur. a.q: adoratur popło.
Rome uia appia.: duti corneli pape. Curns os post
drilii religationem iussir deciuas piunbatis cecli. et sic
cori aliis uiginti nns piniscui serus decollari. Sed et

Expanded text:
hilippi episcopi, patris sanctae Eugeniae virginis. Hic dignitatem praefecturae deserens, et baptismi gratiam adipiscens, episcopii honorem postmodum est assecutus; quem in oratione constitutum, jussit Perennius praefectus gladio jugulari, tempore Volusiani et Galieni imperatorum. Eodem die, sancti Amati presbyteri et abbatis monasterii Romarici, qui, mirae abstinentiae et anachoriticae vitae sectator, virtutum et miraculorum gratia illustrem conversationem duxit. Andegavis, sancti Maurilionis episcopi et confessoris.raclius imperator eam de Perside Hierosolimam reportavit. Sed et procurrentibus annis papa Sergius, mirae magnitudinis portionem ejusdem ligni in sacrario beati Petri, Domino revelante, repperit, quae annis omnibus, ipso die exaltationis ejus, ab omni osculatur atque adoratur populo. Romae via Appia, beati Cornelii papae, cui os, post exilii relegationem, jussit Decius plumbatis caedi, et sic cum aliis viginti uno promiscui sexus decollari. Sed et
Abbreviated transcription (Latin):
eeati marttum dorothei et gorgonii. Qui presente di¬
oesiti anp cum psecutionem quam xp̃ianis inferete.t
betestatertir uissi sunt primo suspencdi et flagris to
li queo necari: hnterecto autem tempore. beatusgorgo¬
biscomam tonsiotus est. postusq ua ioanas qnso¬
diuis malidirio ab uibe tricesuno: sobrum iatrncti. aex¬

Expanded text:
esente Diocletiano, cum persecutionem quam Christianis inferebat, detestarentur, jussi sunt primo suspendi et flagris totlaqueo necari. Interjecto autem tempore beatus Gorgonius Romam translatus est positusque via Latina. In Sabinis miliario ab Urbe tricesimo, sanctorum Jacincti
Abbreviated transcription (Latin):
militer et qui presumpserit claustra monasterii egretli
uel quocũq ire. uel quippiam quamuis parum sine
iussione abbatis facere.¬
uissione abbatis facere. Si fratri impossibilia iniungunt᷑
inunguntur. suscipiat quidem iubentis imꝑi¬
um. cum omni mansuetucline ec obedientia. Qd̃ si om¬
nino uirium suarum mensuram uiderit pondus one¬
ris ercedere. impossibilitatis sue causas ei qui sibi preest¬
patienter et oportune suggerat. non suꝑbiendo ais
resistendo uel contradicendo. Quod si post suggestioiem
suam in sua sententia prioris imꝑium ꝑdurauert: sei¬
at iunior ita sibi expedire. et ex caritate confioens de ad¬
qua uis occasione presumat alter alterum defende¬
re monachum in monasterio. aut quasi tueri: etiam si
qualibet consanguinitatis. ꝓpinquitate ungantur.
Nec quolibet modo idamonachis presumatur: quia ex¬
inde grauissima occasio seandaloꝵ oriri potest. Quod

Expanded text:
militer et qui praesumpserit claustra monasterii egredi, militer et qui praesumpserit claustra monasterii egredi, vel quocumque ire, vel quippiam, quamvis parum, sine iussione abbatis facereum. CAPUT LXXIII. SI FRATRI IMPOSSIBILIA INJUNGANTURinjunguntur, suscipiat quidem jubentis imperium cum omni mansuetudine et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas ei qui sibi praeestpatienter et opportune suggerat, non superbiendo aut resistendo vel contradicendo. Quod si post suggestionem suam, in sua sententia prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adccasione praesumat alter alterum defendere monachum in monasterio, aut quasi tueri: etiamsi quavis consanguinitatis propinquitate jungantur. Nec quolibet modo id a monachis praesumatur: quia exinde gravissima occasio scandalorum oriri potest. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
diget solatio: uniorem fratrem accipiat. Monaste¬
rꝰin autem si possit fieri. ita debet construz. ut omnia
neosaria. idestaqua. molendinum. ortus. pistrinum.
uelates diuerse intra monasterium exerceantur. ut
non sit necessitas monachis uagandi foras: quia om̃i¬
no non expedit animab eoꝵ. Hanc autem regulam
uolumus sepius in congregatione legi: nequis fratrũ
se de ignorantia excuset. De fratrib in uia directis.
abbatis seorationi commendent: et semꝑ ad ora¬
tionem ultimam oꝑis dei. commemoratio omnium ab¬
sentium fiat. Reuertentes autem de uia fratres. ipso
die quo redeunt. ꝑ omnes canonicas horas clum explet᷑
opus dei prostrati solo oratorii. ab omnib petant oratio¬
nem ꝓpter excessus: nequid forte subripuerit in uia ui¬
sus aut auditus male rei aut otiosi sermonis. Nec pre
uiderit aut audierit: quia plurima destructio est. Qd̃
siquis presumpserit: uindicte regulari subraceat. Si¬

Expanded text:
diget solatio, juniorem fratrem accipiat. Monastediget solatio, juniorem fratrem accipiat. Monasterium autem si fieri potest ita debet constitui, ut omnia necessaria, id est, aqua, molendinum, hortus, pistrinum, vel artes diversae infra monasterium exerceantur, ut non sit necessitas monachis vagandi foras, quia omnino non expedit animabus eorum. Hanc autem Regulam saepius volumus incongregatione legi, ne quis fratrum se de ignorantia excuset. § II.--EX abbatis se orationi commendent, et semper ad orationem ultimam operis Dei commemoratio omnium absentium fiat. Revertentes autem de via fratres, ipso die quo redeunt, per omnes canonicas horas, dum expletur opus Dei, prostrati solo oratorii ab omnibus petant orationem propter excessus, ne qui forte subripuerint in via visus aut auditus malae rei, aut otiosi sermonis. Nec quis viderit, aut audierit, quia plurima destructio est. Quod si quis praesumpserit, vindictae regulari subjaceat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
contemptor sc̃e regule fuerit comꝓbatus. ammoneat᷑
uerbis usq quater. Si non emendauerit. adhibeatur¬
ei correptio discipline regularis. Quod sincq sic correxi¬
rit. tunc deitiatur de ordine p̃positure. et alius qui dig¬
nus est in loco eius subrogetur. Quod et si postea in con¬
gregatione quictus et obecliens non fuerit: etiam de
monasterio expellatur. Cogitet tamen abbas se de om̃i¬
bus iuiditiis suis deo reoditurum rationem: neforte
inuiclie aut zeli flamina urat animam. De hostiari.
d portam monasterii ponatur is monasterii.
dere: et cuius maturitas eum non sinat uagari. Qui
portarius cellam debet habere iuxta portam: ut ueni¬
entes semꝑ presentem inueniant. aquo responsum ac¬
cipiant. Et mox ut aliquis pulsauerit. aut pauꝑ cla¬
mauerit. deo gratias respondeat aut beneclicat. et cũ
omni mansuetudine timoris dei rebdat responsum fes¬
tinanter. cum feruore caritatis. Qui portarius si in¬

Expanded text:
contemptor sanctae Regulae comprobatus, admoneatur contemptor sanctae Regulae comprobatus, admoneatur verbis usque quater: si non emendaverit, adhibeatur correptio disciplinae regularis: quod si neque sic correxerit, tunc dejiciatur de ordine praepositurae, et alius, qui dignus est, loco ejus subrogetur. Quod si et postea in congregatione quietus et obediens non fuerit, etiam de monasterio expellatur. Cogitet vero abbas se de omnibus judiciis suis Deo reddere rationem, ne forte invidiaeaut zeli flamma urat animam. § II.Ad portam monasterii ponatur soror dere, cujus maturitas non sinat eam vagari. Quae portanaria cellam debet habere juxta portam, ut venientes semper praesentem inveniant, a qua responsum accipiant, et mox ut a aliquis pulsaverit, aut pauper clamaverit, Deo gratias respomni mansuetudine timoris Dei reddat responsum festinanter cum fervore charitatis. Qui portarius, si in
Abbreviated transcription (Latin):
lum ulos resprcit in capite: qui talib mordinatione se
feccrunt arictores. Idco nos prerubemus expedire ꝓpter
pacis caritatisq custodiam. in abbatis pendere arb¬
trio ordinationem monasterii sui. Et si potest fieri ꝑ
dccanos ordinetur ut ante disposuimus omnis utilitas
monasterii. pro ut abbas disposuerit: ut dum plurib
commutitur. unus non suꝑbiat. Quod si aut locus
expetit aut congregatio pecierit rat nabiliter cum
humilitate. et abbas iuidicauerit ȩxꝑ di.e. qũetunꝙ
elegerit cum consilio fratrum timentium deum. ordi¬
net ipse sibi prepositum. Qui tamen p̃positus illa agat
cum reuerentia. que ab abbate suo ei iniuncta fucrint:
nichil contra uoluntatem et ordinationem faciens. qͥa
quantum prelatus estecteris. tanto eum oportet sollici¬
tius obseruare precepta regule. Qui prepositus si reper¬
tus fuerit uitiosus. aut elatione deceptus suꝑbre. aut.

Expanded text:
lum illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se lum illos respicit in capite qui talibus in ordinatione se fecerunt auctores. Ideo nos videmus expedire propter pacis charitatisque custodiam in abbatis pendere arbitrio ordinationem monasterii sui: Et, si potest fieri, per decanos ordinetur, ut ante disposuimus, omnis utilitas monasterii, prout abbas disposuerit: ut, dum pluribus committitur, unus non superbiat. Quod si aut locus expetit, aut congregatio petierit rationabiliter cum humilitate, et abbas judicaverit expedire, quemcunque elegerit abbas cum consilio fratrum timentium Deum, ordinet ipse sibi praepositum. Qui tamen praepositus agat cum reverentia quae ab abbate suo ei injuncta fuerint, nihil contra abbatis voluntatem et ordinationem faciens. Quia quantum praelatus est caeteris, ita eum oportet sollicitius observare praecepta regulae. Qui praepositus, si repertus fuerit vitiosus, aut elatione deceptus superbire, aut
Abbreviated transcription (Latin):
epius quidem contingit ut ꝑ ordinationem prepo¬
siti. scandala grauia in monasteriis oriantur:
dum sint aliqui maligno spũ suꝑbie inflati. estiman¬
tes se secundos esse abbates. assumentes sibi ty ranni¬
dem scandala nutriunt. et dissensiones in congregatio¬
ne fatiunt. et maxime in illis locis. ubi ab eodem sacerdo¬
te uel ab eis abbatib qui abbatem ordinant. ab ipsis
etiam et prepositus orcdinatur. Quod quam sit absur¬
dum facile ad uertitur. quia ab ipso initio ordinatio¬
nis materia ei datur superbiendi. dum ei suggeritur
a cogitationib suis exutum cum esse apotestate abbatis
tur inuidie. rixe. detractiones. emulationes.dissensio¬
nes. exorclinationes. ut dum contraria sibi abbas pre¬
positusq sentunt: et ipsoꝵ necesse est sub hac dissensi¬
one animas ꝑtclitari. et hi qui sub ipsis sunt dum ad¬
ulantur partib eunt inꝑditionem. Cuius ꝑrculi ma¬

Expanded text:
epius quidem contingit ut per ordinationem praepoepius quidem contingit ut per ordinationem praepositi scandala gravia in monasteriis oriantur, dum sint aliqui maligno spiritu superbiae inflati, et aestimantes se secundos esse abbates, assumentes sibi tyrannidem scandala nutriunt, et dissensiones in congregatione faciunt, et maxime in illis locis ubi ab eodem sacerdote vel ab eis abbatibus qui abbatem ordinant, ab ipsis etiam et praepositus ordinatur. Quod quam sit absurdum facile advertitur, quia ab ipso initio ordinationis materia ei datur superbiendi, dum ei suggeritur a cogitationibus suis exutum eum esse a potestate abbatis tur invidiae, rixae, detractiones, aemulationes, dissensiones, exordinationes; et dum contraria sibi abbas praepositusque sentiunt, et ipsorum necesse est sub hanc dissensionem animas periclitari; et hi qui sub ipsis sunt, duma dulantur partibus, eunt in perditionem. Cujus periculi ma
Abbreviated transcription (Latin):
quib non dicimus ut ꝑmittãt nutriri uitia. sed pru¬
denter et cum caritate ea amputet. pro ut uiderit cuiq
expedire sicut iam diximus: et studeat plus amari. qua
timeri. Nonsit turbulentus et anxius. non sit nimi¬
us et obstinatus. non sit zelotipus et nimis suspiciosus.
quia nunquam requiescit. In ipsis imperiis suis sit¬
prouidus et consideratus. siue scd̃m deum. siue scd̃m
scłm sint. Oꝑa quo iniungit discernat et temperet:
cogitans cliscretionem scĩ iacob dicentis. Si greges meos
plus in ambulando fecero laborare: morientur cuncti
una die. Hec ergo aliaq testimonia discretionis matris
uirtutum sumens. sic omnia temperet. ut et fortes sint¬
quod cupiant. et infirmi non refugiant. Et precipue
ut presentem regulam in omnib conseruet. ut dum
bene ministrauerit. audiat a dño quod seruus bonus
qui erogauit triticum cum seruis suis intempore suo.
inen cliconobi. ut. supommia bona sua censituet
eum.

Expanded text:
quibus non dicimus ut permittat nutriri vitia, sed pruquibus non dicimus ut permittat nutriri vitia, sed prudenter et cum charitate ea amputet, ut viderit cuique expedire, ut diximus. Et studeat plus amari, quam timeri. Non sit turbulentus et anxius; non sit nimius et obstinatus; non sit zelotypus et nimis suspiciosus: quia nunquam requiescit. In ipsis imperiis suis providus et consideratus; et sive secundum Deum, sive secundum saeculum sit opera quam injungit, discernat et temperet, considerans discretionem sancti Jacob dicentis: Si greges meos plus in ambulando fecero laborare, morientur cuncti una die . Haec ergo et alia testimonia discretionis, matris virtutum, sumens, sic temperet omnia ut sit et fortes quod cupiant, et infirmi non refugiant; et praecipue ut praesentem regulam in omnibus conservet. Et dum bene ministraverit, audiat a Domino quod servus bonus, qui erogavit triticum conservis suis in tempore suo: Amen dico vobis, ait, super omnia bona sua constituet eum
Abbreviated transcription (Latin):
sit consentientem ꝑsonam pari consilio elegerit. et ui
tia ipsa aliquatenus innoticiam ep̃i. ad cuius cliocesim
ꝑtinet locus ipse. uel abbatib aut xp̃ianis uicinis claru¬
erint. ꝓhibeant prauorum preualere consensum. sed
domui dei dignum constituant dispensatorem. scientes
pro hoc se recepturos mercedem bonam: si illud caste et
zelo dei faciant. sicut ediuerso peccatum si negligant.
Oi clinatus autem abbas cogitet semꝑ quale onus susce¬
pit. cui redcliturus est rationem uilicationis sue. Sci¬
ate sibi oportere prodesse: magis quam prcesse. O por¬
tet eum esse doctum lege diuina: ut sciat unde ꝓferat
ipse consequatur. Oderit uitia: diligat fratres. In ipsa
autem correptione prudenter agat. et nequid nimis:
nedum nimis cupit eradicare eruginem. frangatur
uas. Suamq fragilitatem semꝑ suspectus sit. memi¬
neritq calamum quassatum. non conterendum. In

Expanded text:
sit consentientem personam pari consilisit consentientem personam pari consilitia ipsa aliquatenus in notitia episcopi ad cujus dioecesim pertinet locus ipse, vel abbatibus, aut vicinis Christianis claruerint, prohibeant pravorum praevalere consensum, sed domui Dei dignum conspro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negligant. Ordinatus autem abbas cogitet semper quale onus suscepit, et cui redditurus est rationem villicationis suae, sciatque sibi oportere prodesse magis quam praeesse. Oportet ergo eum esse doctum lege divina, ut sciat, et sit undeipse consequatur. Oderit vitia, diligat fratres. In ipsa autem correptione prudenter agat, et ne quid nimis: ne, dum nimis eradere cupit aeruginem, frangatur vas. Suamque fragilitatem semper suspectus sit: memineritque calamum quassatum non esse conterendum. In
Abbreviated transcription (Latin):
sua assumptione: sed honore et amore xp̃i. Ipse autem
cogitet. et sic se exhibeat: ut clignus sit tali honore. Ubi¬
cunq autem sibr obiuant fratres: unior apriore bene¬
dictionem petat. Transeunte maiore minor surgat:
et det ei locum sedencli. Nec presumat iunior conse¬
dere nisi ei precipiat senior suus: ut fiat quod scriptum
est. honore inuicem preuenientes. Pueri paruz uel ad¬
olescentes in oratorio uel ad mensam: cum disciplina or¬
dines suos conseruent. foris autem ubi uel ubi custod:¬
am habeant et clisciplinam: usq dum ad intelligibi¬
ut hic constituatur. quem sibi omnis concors congrega¬
tio scd̃m timorem dei. siue etiam pars quamuis parua
congregationis. sanior consilio elegerit. Uite autem me¬
rito et sapientie doctrina eligatur qui ordinanclus est:
etiam siultimus fuerit in ordine congregationis. Qd̃
si etiam̃ omnis congregatio uitiis suis quod quidem ab¬

Expanded text:
sua assumptione, sed honore et amore Christi. Ipse autem sua assumptione, sed honore et amore Christi. Ipse autem cogitet, et sic se exhibeat ut dignus sit tali honore. Ubicunque autem sibi obviant fratres, junior a priore benedictionem petat: transeunte majore minor surgat, et det ei locum sedendi; nec praesumat junior consedere, nisi ei praecipiat senior suus, ut fiat quod scriptum est: honore invicem praevenientes. Pueri parvi vel adolescentes in oratorio vel ad mensas cum disciplina ordines suos consequantur. Foris autem, vel ubi et ubi custodiam habeant et disciplinam, usque dum ad intelligibiut hic constituatur quem sibi omnis concors congregatio secundum timorem Dei, sive etiam pars, quamvis parva, congregationis saniore consilio elegerit. Vitae autem merito et sapientiae doctrina eligatur qui ordinandus est, etiamsi ultimus fuerit in ordine congregationis. Quod si etiam omnis congregatio vitiis suis quod quidem ab
Abbreviated transcription (Latin):
dum ordines quos constituerit. uel quos habuerint ipsi
fratres:sic accedant ad pacem: ad communionem: ad
psalmum imponenclum: inchoro standum. et in om¬
nib omnino locis etas non discernatur in orcline nec
preiudicet: quia samuel et daniel pueri prb̃os iudica¬
uerunt. Ergo exceptis his quos ut cliximus altiori consi¬
uo abbas preculerit uel degradauerit certis ex causis.
reliqui omnes ut conuertuntur ita sint:ut uerbi gr̃a
qui scd̾a hora cliei uenerit in monasterio.iuniorem se no¬
uerit illiuis esse qui prima hora uenit diei:cuiuslibet
etatis aut cdignitatis sit. Pueris ꝑomnia: ab omnib
clisciplina teneatur. Iuniores igitur. priores suos ho
norent: priores minores suos diligant. In ipsa autem
appellatione nominum.nulli liceat alium puro no¬
mine appellare.sed priores uiniores suos fratres nomi¬
nent.iuiniores autem priores suos nonnos uocent: qd̃
intelligitur paterna reuerentia. Abbas autem quia

Expanded text:
dum ordines quos constituerit, vel quos habuerint ipsi dum ordines quos constituerit, vel quos habuerint ipsi fratres, sic accedant ad pacem, ad commpsalmum componendum, in choro standum; et in omnibus omnino locis aetas non discernatur in ordine, nec praejudicet, quia Samuel et Daniel pueri presbyteros judicaverunt. Ergo extra has, quas, ut diximus, altiori consilio mater praetulerit, vel degradaverit certis ex causis, reliquae omnes ut convertuntur ita sint ut, verbi gratia, quae secunda hora diei venerit in monasterium, juniorem se noverit esse illa quae prima hora venerit diei, cujusque aetatis aut dignitatis sit. Juvenculae per omnia ab omnibus disciplina teneantur. Juniores igitnorent, priores juniores suos diligant. In ipsa autem appellatione nominum nulli liceat alium puro nomine appellare: sed priores juniores suos fratrum nomine; juniores priores suos nonnos vocent, quod intelligitur paterna reverentia. Abbas vero, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quo ingressus est in monasterium. preter offitium al¬
taris. Et si forte electio congregationis. et uoluntas ab¬
batis pro uite merito. eum ꝓmoueri uoluerit. Qui tam̃
regulam a decanis uel prepositis constitutam: sciat se
seruare. Quod si aliter presumpserit: non sacerdos sed
rebellio iuclicetur. Et sepe ammonitus si non correxe¬
rit. etiam ep̃s adhibeatur in testimonium. Quod sinec
sic emendauerit: clarescentib culpis ꝓiciatur de mona¬
sterio. si tamen talis fuerit eius contumatia. ut subcli.
aut obedire regule nolit. De ordinib congregationis.¬
rdines suos in monasterio ita conseruent. ut conu̾¬
sionis tempus. ut uite meritum discernit. utq ab¬
bas constituerit. Qui abbas nonconturbet gregem si¬
bi commissum. nec quasi libera utens potestate inuste
disponat aliquid: sed cogitet semꝑ quia deomnib uidi¬
tiis et oꝑib suis. redditurus est deo rationem. Ergo secun¬

Expanded text:
quando ingressus est in monasterium, praeter officium alquando ingressus est in monasterium, praeter officium altaris: et, si forte electio congregationis, et voluntas abbatis pro vitae merito cum promovere voluerint. Qui tamen Regulam a decanis vel praepositis constitutam sibi servare sciat. Quod si aliter praesumpserit, non sacerdos, sed rebellio judicetur. Et saepe admonitus si non correxerit, etiam episcopus adhibeatur in testimonium. Quod si nec sic emendaverit, clarescentibus culpis, projiciatur de monasterio; si tamen talis fuerit ejus contumacia, ut subdi aut obedire Regulae nolit. § II.--EX REGULA Srdines suos in monasterio ita conservent, ut conversionis tempus et vitae meritum discernit atque abbas constituerit. Qui abbas non conturbet gregem sibi commissum, nec quasi libera utens potestate, injuste disponat aliquid; sed cogitet semper quia de omnibus judiciis et operibus suis redditurus est Deo rationem. Ergo secun
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Quem sietiam talem esse ꝑspexerit abbas: liccat
eum insuꝑiore aliquantulum constituere loco. Non
solum autem monachum. sed etiam desuprascriptis
gradib sacerdotum uel clericoꝵ. stabilire potest abbas
inmaiori quam ingreditur loco: si eorum talem ꝑspex¬
erit uitam esse. Caueat autem abbas: nealiquando de
alio noto monasterio monachum ad habitandum sus¬
cipiat. sine consensu abbatis eius. aut litteris commen¬
daticiis:. quia scriptum est. Quod tibi non uis fieri: ali¬
ne feceris. De sacerdotibus monasterui.¬
dinari petierit. de suis eligat qui dignus sit sacer¬
dotio fungi. Ordinatus autem caueat elationem aut
suꝑbiam: nec quicquam presumat. nisi quod ei ab ab¬
bate precipitur. sciens se multomagis cliscipline regula¬
ri subdendum. Nec occasione sacerdotii. obliuiscatur
regule obedientiam et disciplinam: sed magis ac ma¬
gis in deo ꝓficiat. Locum uero illum semꝑ attendat

Expanded text:
tatur. Quem si etiam talem esse perspexerit abbas, liceat tatur. Quem si etiam talem esse perspexerit abbas, liceat eum in superiore aliquantulum constituere loco: non solum autem monachum, sed etiam de supra dictis gradibus sacerdotum vel clericorum, stabilire potest abbas in majore quam ingreditur loco, si ejus talem perspexerit vitam esse. Caveat autem abbas, ne aliquando de alio noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat sine consensu abbatis ejus, aut litteris commendatitiis: quia scriptum est: Quod tibi non vis, alteri ne feceris. § dinari petierit, de suis eligat qui dignus sit sacerdotio fungi. Ordinatus autem caveat elationem, aut superbiam: nec quidquam praesumat, nisi quod ei ab abbate suo praecipiatur; sciens se multo magis disciplinae regulari subditum. Nec occasione sacerdotii obliviscatur Regulae obedientiam et disciplinam; sed magis ac magis in Deum proficiat. Locum vero illum semper attendat,
Abbreviated transcription (Latin):
hospite uoluerit habitare in monasterio. et contentus
fuerit consuetudine loci quam inuenerit. et non suꝑflu¬
itate sua ꝑturbat monasterium. sed simpliciter conten¬
tus est quod inuenerit. suscipiatur quanto tempore cu¬
pit. Si qua sane rationabiliter aut cum humilitate
ad hoc ipsum eum cdñs direxerit. Si uero postea uolu¬
erit stabilitatem suam firmare. non renuatur talis uo¬
iuntas: et maxime quia tempore hospitalitatis potuit
eius uita dinosci. Quod si suꝑfluus aut uitiosus reꝑtus
fuerit tempore hospitalitatis. non solum non debet soci¬
ari corpori monasterii. uerum etiam dicatur ei honeste
ut discedat: ne eius miseria etiam alii uitientur. Qd̃
si non fuerit talis qui mereatur proici: non solum si pe¬
tierit suscipiatur congregationi sociandus: uerum eti¬
am suadeatur ut stet. ut eius exemplo alii crudiantur.
Et quia in omni loco uni dño seruitur: uni regi mili¬

Expanded text:
hospite voluerit habitare in monasterio, et contentus hospite voluerit habitare in monasterio, et contentus fuerit consuetudine loci quam invenerit, et non superfluitate sua perturbat monasterium; sed simpliciter contentus est quod invenerit, suscipiatur, quanto tempere cupit. Si quae sane rationabiliter et cum humilitate rpro hoc ipsum Dominus direxerit. Si vero postea voluerit stabilitatem suam firmare, non renuatur ei talis voluntas; et maxime, quia tempore hospitalitatis potuit ejus vita dignosci. Quod si superfluus inventus fuerit tempore hospitalitatis, non solum non debet sociari corpori monasterii, verum etiam dicatur ei honeste ut discedat, ne ejus miseria etiam alii vitientur. Quod si non fuerit talis qui mereatur projici, non solum, si petierit, suscipiatur congregationi sociandus, verum etiam suadeatur, ut stet: ut ejus exemplo alii erudiantur, et quia in omni loco uni Domino servitur, uni regi mili
Abbreviated transcription (Latin):
liter autem et pauꝑiores faciant. Qui uero ex toto nichil
habent. simpliciter peticionem faciant: et cum oblatio¬
ne offerant filium suum coram testib. De sacerdotib¬
iquis de ordine qui uoluerint in monasterio
suscipi rogauerit. non ei citius quidem assentiatur.
Tamen si omnino ꝑstiterit in hac supplicatione. sciat
se omnem regule disciplinam seruaturum. nec aliquid
ei relaxabitur. ut sit sicut scriptum est. A mice. ad qd̃
uenisti. Concedatur ei tamen post abbatem stare aut
benedicere. et missas tenere: sitamen iusserit ei abbas.
Sin alias. nullatenus presumat aliqua. sciens se discz¬
pline regule subditum: et magis humilitatis exempla
omnib det. Et si forte ordinationis aut alicuius rei
cousa fuerit inmonasterio. ulum locum attendat¬
quando ingressus est in monasterium: non ulum qui¬
ei pro reuerentia sacerdotii concessus est. Clericorum
autem siquis eodem desiderio monasterio sociari uolue¬

Expanded text:
liter autem et pauperiores faciant. Qui vero ex toto nihil liter autem et pauperiores faciant. Qui vero ex toto nihil habent, similiter petitionem faciant, et cum oblatione offerant filium suum coram testibus. § IQUI FORTE VOLUERINT IN MONASTERIO suscipi rogaverit, non quidem citius ei assentiatur. Tamen si omnino perstiterit in hac supplicatione, sciat se omnem Regulae disciplinam servaturum. Nec aliquid ei relaxabitur, ut sit sicut scriptum est: Amice, ad quid venisti ? Conbenedicere, aut missas tenere; si tamen jusserit ei sin alias, nullatenus aliqua praesumat, sciens se disciplinae regulari subditum, et magis humilitatis exempla omnibus det. Et, si forte ordinationis, aut alicujus rei causa fuerit in monasterio, illum locum attendatquando ingressus est monasterium; non illum qui pro reverentia sacerdotii concessus est. Clericorum autem si quis eodem desiderio monasterio voluerit socia
Abbreviated transcription (Latin):
monasterii proiciatur. Illam tamen peticionem quam
desuꝑ altari abbas tulit non recipiat: sed in monaste¬
rio reseruetur. De filiis nobilium aut pauperum qui of¬
suum deo inmonasterio: si ipse puer minori etati
est. parentes eius faciant peticionem quam supradixi¬
mus. et cum oblatione ipsam peticionem. et manum
pueri inuoluant palla altaris: et sic eum offerant. De
reb autem suis. aut in presenti peticione ꝓmittant sub
ure iuirando: quia nunquam ꝑse. nũquam ꝑsuspectã
ꝑsonam. nec quolibet modo ei aliquando aliquid dent.
aut tribuant occasionem habendi. Uel certe si hoc face¬
re noluerint. et aliquid offerre uoluerint in elemosinam
monasterio. ꝓ mercede sua: faciant ex reb quas dare uo¬
lunt monasterio donationem: reseruato sibi si ita uolu¬
erint usu fructuario. Atq ita omnia obstruantur: ut
nulla suspicio remaneat puero.ꝑquam deceptus perire
possit quod absit: quod experimento didicimus. Simi¬

Expanded text:
monasterii projiciatur. Illam tamen petitionem, quam monasterii projiciatur. Illam tamen petitionem, quam desuper altari abbas tulit, non recipiat, sed in monasterio servetur. suum Deo in monasterio, si ipse puer minore aetate est, parentes ejus faciant petitionem, quam supra diximus, et cum oblatione ipsam petitionem et manum pueri involvant in palla altaris, et sic eum offerant. De rebus autem suis, aut in praesenti petitione promittant sub jurejurando, quia nunquam per se, nunquam per suffectam personam, nec quolibet modo, ei aliquando dent aut tribuant occasionem habendi: vel certe si hoc facere noluerint, et aliquid offerre voluerint in eleemosyna monasterio pro mercede sua, faciant ex rebus quas dare voluerint, monasterio donationem, reservato sibi si ita voluerint usufructuario. Atque ita omnia observantur, ut nulla suspicio remaneat puero, per quam deceptus perire possit quod absit, quod experientia didicimus. Simi
Abbreviated transcription (Latin):
manu sua cam suꝑ altare ponat. Quam dum posuerit.
incipiat ipse nouitius mox hunc uersum. Suscipe
me dñe secundum eloquium tuum et uiͣam: et ne cõ¬
fundas me ab expectatione mea. Quem uersum: om¬
nis congregatio tercio respondeat. adiungentes gła pa¬
tri. Tunc ipse frater nouitius ꝓsternatur singuloꝵ
peclib. ut orent ꝓ eo: et iam ex uia hora in congregatio¬
ne reputetur. Ressiquas habet aut eroget prius pau¬
perib. aut facta sollempniter donatione conferat mo¬
nasterio. nichil sibi reseruans ex omnib: quippe qui
ex ila clie. nec ꝓprii corꝑis potestatem se sciat habiturũ.
Mox ergo in oratorio exuatur reb ꝓpriis. quib uesti¬
tus est: et incluatur reb monasterii. Illa autem uesti¬
menta quib exuitur. reponantur inuestiario conseruan¬
da: ut si aliquando suadente diabolo consenserit. ut e¬
grecliatur de monasterio quod absit: tunc ȩxutus rebus

Expanded text:
manu sua eam super altare ponat. Quam dum posuerit, manu sua eam super altare ponat. Quam dum posuerit, incipiat ipse novitius mox hunc versum: Suscipe me, Domine, secundum eloquium tuum, et vivam: et non confundas me ab exspectatione mea. Quem versum omnis congregatio respondeat, adjungentes, Gloria Patri. Tunc ipse frater novitius prosternatur singulorum pedibus, ut orent pro eo. Et jam ex illa die in congregatione reputetur. Res si quas habet, aut eroget prius pauperibus, aut facta solemni donatione conferat monasterio, nihil sibi reservans ex omnibus: quippe qui ex illo die nec proprii corporis potestatem se habiturum sciat. Mox ergo in oratorio exuatur rebus propriis, et induatur rebus monasterii. Illa autem vestimenta quibus exutus est reponantur in vestiario conservanda, ut si aliquando suadente diabolo consenserit, ut egrediatur de monasterio quod absit tunc exutus rebus
Abbreviated transcription (Latin):
ni pacrentia. Et post sex mensium circulum relegatur¬
ci hec regula: ut sciat ad quod ingreditur. Et si adhuc
stat: post quatuor menses. iterum relegatur ei eadem re
gula. Et si habrta secum deliberatione ꝓmiserit se om¬
nia custodire. et cuncta sibi imꝑata seruare. tunc sus
cipratur in congregatione. sciens lege regule constitu¬
tum. quod ei ex illa lie non liccat egredi de monasterio.
nec collum excutere de subiugo regule. quem sub tam
autem in oratorio coram om̃nib ꝓmittat de stabrlita¬
te sua. et conuersione morum suoꝵ. et obedientia co¬
ram deo et sanctis eius. ut si aliquando aliter fecerit.
a deo se dampnandum sciat. quem irridet. De qua ꝓ¬
missione sua faciat peticionem ad nomen scõꝵ quoꝵ
reliquie ibi sunt. et abbatis presentis. Quam petieronẽ
manu sua seribat. aut certe si non scit litteras. alter ab
eo rogatus scribat: et ille nouitius signum faciat. Et

Expanded text:
ni patientia. Et post sex mensium circulum relegaturni patientia. Et post sex mensium circulum relegatur ei Regula, ut sciat ad quid ingreditur. Et si adhuc stat, post quatugula. Et si, habita secum deliberatione, promiserit se omnia cuscipiatur in congregatione, sciens se lege Regulae constitutum, quod ex illa die non liceat egredi de monasterio, nec collum excutere de sub jugo Regulae, quam sub tam autem in oratorio coram omnibus promittat de stabilitate sua et conversione morum, et obedientia coram Domino et sanctis ejus; ut si aliquando aliter fecerit, a Deo se damnandum sciat quem irridet. De qua promissione sua faciat petitionem ad nomen sanctorum quorum reliquiae ibi sunt, et abbatis praesentis. Quam petitionem manu sua scribat, aut certe, si nescit litteras, alter ab eo rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et
Abbreviated transcription (Latin):
uersionem non ei facilis tribuatur ingressus: sed
ꝑseuerauerit pulsans. et uiatas sibi inuirias et diffi¬
cultatem ingressus. post quatuor aut quinq cdies uisus
fuerit patienter portare. et ꝑsistere peticioni sue: annui¬
atur ei ingressus. et sit in cella hospitum paucis dieb.¬
Postea autem sit in cella nouitiorum: ubi meditetur.
et manducet. et dormiat. Et semor ei talis deputetur.
qui aptus sit ad lucrandas animas: qui suꝑ eum om̃i¬
no curiose intendat. et sollicitus sit siuere deum que¬
rit. si sollicitus est ad opus dei. ad obedientiam. ad op¬
probria. Predicentur ei omnia dura et aspera: ꝑ que
itur ad deum. Et si ꝓmiserit de stabilitate sua ꝑseue¬
rantiam: postluorum mensium circulum. legatur ez
hec regula ꝑ orclinem: et dicatur ez. Ecce lex: sub qua
militare uis. Si potes obseruare ingredere: si uero non
potes liber discede. Si ad huc steterit. tunc ducatur in
supra dictam cellam nouitioꝵ. et iterum ꝓbetur in om¬

Expanded text:
rsionem, non ei facilis tribuatur ingressus, sed,perseveraverit pulsans, et illatas sibi injurias et difficultatem ingressus post quatuor aut quinque dies visus fuerit patienter portare et persistere petitioni suae, annuatur ei ingressus; et sit in cella hospitum paucis diebusPostea autem sit in cella novitiorum, ubi meditetur et manducet, et dormiat. Et senior ei talis deputetur, qui aptus sit ad lucrandas animas, qui super eum curiose omnino intendat; et sollicitus, si revera Deum quaerit, si sollicitus est ad opus Dei, ad obedientiam, ad opprobria. Praedicentur ei omnia dura et aspera, per quae itur ad Deum. Et, si promiserit de stabilitatis suae perseverantia, post duorum mensium circulum legatur ei haec Regula per ordinem. Et dicatur ei: Ecce lex sub qua militare vis, si potes observare, ingredere; si vero non potes, liber discede. Si adhuc steterit, tunc ducatur in supra dictam cellam novitiorum, et iterum probetur in om
Abbreviated transcription (Latin):
minima causa ab abbate. uel aquocunq priore suo cor¬
ripitur quolibet modo: uel si leuiter senserit animum
prioris. cuius cũq contra se iratum uel commotum. quã¬
uis modice: mox sine mora tam diu prostratus in terra
ante pedes eius iaceat satisfaciens: usq dum benedicti¬
one sanetur illa commotio. Quod siquis contempserit
facere: aut corporali uindicte subraceat. aut si contu¬
max fuerit. demonasterio expellatur. Dezẽlo bono qũe
dinis malus. qui sẽparat a deo et ducit adinfernũ:
ita est et zelus bonus qui separat auitiis. et cducit ad de¬
um. et ad uitam eternam. Hunc ergo zelum feruentis¬
simo amore exerceant monachi: id est ut honore se inui¬
cem preueniant: infirmitates suas siue corporum siue
morum pacientissime tolerent: obedientiam sibi certã¬
tim impendant. Nullus quod sibi ũtile iudicat sequa¬
tur: sed quod magis alii. Caritatem fraternitatis: casto

Expanded text:
minima causa ab abbate vel a quocunque priore suo corminima causa ab abbate vel a quocunque priore suo corrprioris cujuscunque contra se iratos vel commotos quamvis modice, mox sine mora tandiu prostratus in ante pedes ejus jaceat satisfaciens, usquedum benedictione sanetur illa commotio. Quod qui contempserit facere, aut corporali vindictae subjaceat, aut, si contumax fuerit, de monasterio expellatur. § II.--Edinis malus, qui separat a Deo et ducit ad infernum, ita est zelus bonus, qui separat a vitio et ducit ad Deum et ad vitam aeternam. Hunc ergo zelum ferventissimo amore exerceant monachi. Id est, ut honore se invicem praeveniant, infirmitates suas, sive corporum, sive morum, patientissime tolerent: obedientiam sibi certatim impendant. Nullus quod sib utile judicaverit, sequatur, sed quod magis alio; charitatem fraternitatis casto