comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salmꝰ iste ꝑtinens ad numerũ
canticorũ graduũ: ac qͦ titulo in alus
iã multa diximꝰ: & repet̾e nolumꝰ:
ne uos obtuidamꝰ. potius quã instruamꝰ. Do¬
cet nos ascendentes &e leuantes animas itr̃as
ad diim dm̃ nr̃m: affectu caritatis atq pietatis.
Non intendere in h omines qui ꝓsꝑant᷑ in hoc
scło felicitate falsa atq uentosa. & ꝓisus se¬
ductoria: uͥ nichilaliua nutrunt quã suꝑbiã.
ce cor eorum congelescit adu̾sus dm̃. & fit du¬
rum adu̾sus imbrem gr̾ȩ ipsius ne fructum
ferat. Presuũites enim omnia sibi abundare
quȩ uidentur huic uite necessaria: & ultra. quã
necessaria extollunt᷑. Et cum suit homines ꝑ
iniquitatem inferiores om̃ib hominib: ꝑ su¬
ꝑbiam suꝑiores se putant om̃ib homubꝰ.
atq utinam sic̃ alios. uł homtiisse ẽẽ depu¬
tarent. hos aut̃ aliquando intuendo. ce ni¬
mis attendendo. etiam illi qui dm̃ colunt
fluctuant et nutant. quasi perierit merces

Expanded text:
salmus iste, pertinens ad numerum canticorum graduum de quo titulo in aliis jam multa diximus, et repetere nolumus, ne vos obtundamus potius quam instruamus, docet nos ascendentes et levantes animas nostras ad Dominum Deum nostrum affectu charitatis atque pietatis, non intendere in homines qui prosperantur in hoc saeculo felicitate falsa atque ventosa et prorsus seductoria; ubi nihil aliud nutriunt quam superbiam, et cor eorum congelascit adversus Deum, et fit durum adversus imbrem gratiae ipsius, ne fructum ferat. Praesumentes enim omnia sibi abundare, quae videntur huic vitae necessaria, et ultra quam necessaria, extolluntur; et cum sint homines per iniquitatem inferiores omnibus hominibus, per superbiam superiores se putant omnibus hominibus. Atque utinam vel sicut alios homines se esse deputarent. Hos autem aliquando intuendo et nimis attendendo, etiam illi qui Deum colunt, fluctuant et nutant, quasi perierit merces
Abbreviated transcription (Latin):
onem ad se congerit: ñ attendebat quando
illum ꝑ sequebatur. Ille fugiebat: ille torq̃¬
batur. Ille tunebat: ille ubi se absconderet
quȩrebat. Unde pateretur ista mala. nisi qͥa
habebut: Ulel in illo disce: quid fugias. Quia¬
si resquȩ illum torquebt. te ꝑsequente neau¬
ferretur a te: & te sic habet torquere alio ꝑ¬
sequente. Attendis. quia pinguis ẽ. Si ꝓpt̾ea
illum quȩxis quia pinguis ẽ: tie pinguesce̾
ne alt̃ tequęrat. Et omĩa inanit̃ fiunt. Quȩ

Expanded text:
onem, ad se congerit. Non attendebat, quando onem, ad se congerit. Non attendebat, quando illum persequebatur; ille fugiebat, ille torquebatur, ille timebat, ille ubi se absconderet quaerebat: unde pateretur ista mala, nisi quia habebat? Vel in illo disce quid fugias: quia res quae illum torquebat, te persequente, ne auferretur a te, et te sic habet torquere alio persequente. Attendis quia pinguis est: si propterea illum quaeris, quia pinguis est; time pinguescere, ne alter te quaerat. E
Abbreviated transcription (Latin):
nit̃ iniq facit: s nemo cousiderat. Eunt
homines. audiunt ꝓuerbum illud uulgare:
&e ꝓuerbia dĩ dormitant in eis. Qd ꝑuerbiũ:
malo qđ teneo quam qđ spero. O infelix.⁊
Quid tenes: Lece dicis. malo qđ teneo. Tene
sic namtitas: & dic. mallo qđ teneo. Si aut̃
ñ tenes. quare ñ illud tenes. qđ si potes amut¬
tere: Quid gͦ tenes: aurum. Tene gͦ si tenes:
ũ ł auferatur inuito.Si aut̃ & ꝑ aurum tra¬
herisquo ñ uis: et idõ te quęrit maior rap¬
tor. quia inuenit nunorem raptorẽ. Ideo te
quęrit maior aquila: quia prior cȩpisti leporẽ.
Preda tͥ fuit minor: predaeris maiou. Hȩc ñ
udent homines in rebꝰ humanis. tanta cu¬
piditate cȩcantur. Mira resẽ fr̃s: horrent
qui consid̾ant. Querit potentior infirmiore:
& quęrit eum opprimere. Nonobaliud: nͥ qͥa
habet qđ illi auferat. Uidet illum pati subse
Et hoc ipse ꝓpt̾ quod ille patitur tribulati¬

Expanded text:
ntur iniqntur iniqhomines, audiunt proverbium illud vulgare; et proverbia Dei dormitant in eis. Quod proverbium? Malo quod teneo, quam quod spero. O infelix, quid tenes? Ecce dicis, Malo quod teneo; tene sic ut non amittas, et dic, Malo quod teneo. Si autem non tenes, quare non illud tenes quod non potes amittere? Quid ergo tenes? Aurum. Tene ergo; si tenes, non tibi auferatur invito. Si autem et per aurum traheris quo non vis, et ideo te quaerit major raptor, quia invenit minorem raptorem; ideo te quaerit major aquila, quia prior cepisti leporem: praeda tibi fuit minor, praeda eris majori. Haec non vident homines in rebus humanis; tanta cupiditate caecantur. Mira res est, fratres; horrent qui considerant. Quaerit potentior infirmiorem, et quaerit eum opprimere, non ob aliud, nisi quia habet quod illi auferat: videt illum pati sub seet hoc ipse, propter quod ille patitur tribulati
Abbreviated transcription (Latin):
tunc uides cum patitur. ut exhibeas tunc ñ
uides. Qd̃ claias aliũ ñ habere ergate. plan¬
ge te. ñ habere erga alium: & uide quia pec¬
catum qđ facis. sine substantia ẽ. Qđ̃ enim
adquiritur depeccato. uidet᷑ ẽẽ substantia:
s & hoc ñ adquirit᷑. Ille eium habet aurũ:
qui nocut uti auro. Qui aut̃ auro uti ñ noũ:
habet᷑. ñ habet. Possidet᷑. ñ possiãet. Estote
domuini auri. et ñ seruiauri: quia et ds̃ au
sidium tuum: et te ad imaginem suam. Ui¬
de qđ supra te ẽ: & calcas qđ uifra te ẽ. Qd
adquisisti: Uis uidere quã aqua sine sub¬
stantia sit : dolle tecum ad inferos. qͦs adqͥ¬
sisti. Quid facturus es: adquisisti aurum:
ꝑdidisti fidem. Post paucos dies exis de hac
uita: aurum qͦd adquisisti. ꝑdita fide. au¬
ferre tecum ũ potes. Cortuum inane fidĩ ad̃
pȩnas exit: qđ plenum fide ad coronã exiret.
disti. aqua sine substantia ẽ: quȩ te demer¬

Expanded text:
tunc vides; cum petitur, ut exhibeas, tunc non tunc vides; cum petitur, ut exhibeas, tunc non vides? Quod clamas alium non habere erga te, plange te non habere erga alium. Et vide quia peccatum quod facis, sine substantia est. Quod enim acquiritur de peccato, videtur esse substantia. Sed et hoc non acquiritur. Ille enim habet aurum, qui novit uti auro: qui autem auro uti non novit, habetur, non habet; possidetur, non possidet. Estote domini auri, et non servi auri: quia et aurum Dsidium tuum, et te ad imaginem suam. Vide quod supra te est, et calcas quod infra te est. Quid ergo acquisisti? Vis videre quam aqua sine substantia sit? Tolle tecum ad inferos quod acquisisti: quid facturus es? Acquisisti aurum, perdidisti fidem: post paucos dies exis de hac vita, aurum quod acquisisti perdita fide, auferre tecum non potes; cor tuum inane fidei, ad poenas exit, quod plenum fide ad coronam exiret. disti. Aqua sine substantia est quae te demer
Abbreviated transcription (Latin):
gaudes rẽ ibi qđ ibi ñ erat. Attende archam
cordis: erat ibi fides. & ñ ẽ. Si hac gaudes.
quare hac non plangis: plus ꝑdidifti. quã ad qui¬
sisti. Uis audire quid ꝑdideris: nec naufragio
tͥ posset auferri : Nam aliquando ꝑdunt omĩa¬
homines in mari: & nudi exeunt. Multi nau¬
fragicrunt cum paulo. Amatores huiꝰ scł̃i.
passi s̃. naufragium. & nudi om̃s exier̃ illi.
Et qđ foris habebant anusertint: & donum
cordis sui inancin dinuenerunt. Paulus aut̃ in
corde ferebat patrimonium fidĩ sue. nullis
fluctibꝰ. nullis tempestatibꝰ potuit auferri.
Qudus exiit: & diues exiit. Tales diuitias quȩ¬
rere debertꝰ. Sed ñ eas uideo: dicis mͥ. Stulta
anuna ñ eas uides oculis carnis tuȩ: habeto
oculum cordis & uides eas. S non uides fidẽ.
Quare illam uides in altero: quare clamas
quando tͥ frangit᷑ siñ eam uiq̾es frangat
ł aliquis. fidem clamas. Uis gͦ tͥ exhiberi᷑ et

Expanded text:
gaudes esse ibi quod ibi non erat. Attende arcam gaudes esse ibi quod ibi non erat. Attende arcam cordis; erat ibi fides, et non est. Si hac gaudes, quare hac non plangis? Plus perdidisti quam acquisisti. Vis videre quid perdideris? Nec naufragio tibi posset auferri. Nam aliquando perdunt omnia in mari, nudi exeunt. Multi naufragaverunt cum Paulo : amatores hujus saeculi passi sunt naufragium, et nudi omnes exierunt; illi et quod foris habebant amiserunt, et domum cordis sui invenerunt inanem: Paulus autem in corde ferebat patrimonium fidei suae; nullis fluctibus, nullis tempestatibus potuit auferri; nudus exiit, et dives exiit. Tales divitias quaerere debemus. Sed non eas video, dicis mihi. Stulta anima, non eas vides oculis carnis tuae; habeto oculum cordis, et vides eas. Sed non vides fidem. Quare illam vides in altero? Quare clamas quando tibi frangitur, si non eam vides? Frangat tibi aliquis fidem; clamas. Vis ergo tibi exhiberi, et
Abbreviated transcription (Latin):
porcos pauit. In egestate sua: patris diuitias
recordatur. Nisi enim eũ egestas pulsasset: illã
satietatem ñ desiderasset. Considerent gͦ ho
mines peccata sua. uideant si habent substã¬
tiam ipsa peccata: ꝓpt̾ qđ irritauit dũmpec¬
cator.Si ñ uides peccatum tuum añꝗͣ facias.
uł iam fecisti considera. Dulcedo huius scłi.
ad tempꝰ fauces indulcat: in magnã amaritu¬
dineni postea conuertetur. Ecce pecasti: ce
ut lucrum faceres: offendisti dm̃. Ut auge¬
res pecuniam:  fides diminita ẽ & aurum
crescit. Quid ꝑdidisti: & quid ad quisisti:
Qđ ad quisisti. aurum uocatur: qđ ꝑdidisti.
fides uocatur. Compara auro fidẽ. si uenalis
ẽẽt in nundinis: fides haberet p̃cium. lucra
tua ncogitas: damna tua ñ cogitas: De ar¬
cha gaudes. de corde non plangis: Abundas
nescio quid in archa tua: s uide quid ãi¬
minutum sit incorde tuo. Cum aꝑueris ar¬
cam iuuenies solidos qui ñ erant. bene: qͥa

Expanded text:
porcos pavit; in egestate sua patris divitias porcos pavit; in egestate sua patris divitias recordatur . Nisi eum egestas pulsasset, illam satietatem non desideraret. Considerent ergo omnes peccata sua, videant si habent substantiam ipsa peccata. Propter quid irritavit Deum peccator ? Si non vides peccatum tuum antequam facias, vel jam cum fecisti considera. Dulcedo hujus saeculi ad tempus fauces indulcat; in magnam amaritudinem postea convertetur. Ecce peccasti, et m? Ut lucrum faceres, Deum offendisti, ut augeres pecuniam, fides deminuta est, et aurum crevit. Quid perdidisti, et quid acquisisti? Quod acquisisti, aurum vocatur, quod perdidisti, fides vocatur: compara fidem auro; si venalis esset in nundinis fides, haberet pretium? Lucra tua cogitas, damna tua non cogitas? De arca gaudes, de corde non plangis? Abundat nescio quid in arca tua; sed vide quid imminutum sit in corde tuo. Cum aperueris arcam, invenies solidos qui non erant: bene, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Magnam necem ꝑtuler̃: in magius discͥ¬
minib fuer̃. Omiuno sic p̃ssi sunt: ut pe¬
ne uiui consentirent. ut pene uui absorbe¬
rent᷑. Iam gͦ euadentes. iam securi. s ipsuis
ꝑiculi magnitudinem recordantes: putas
inquiunt ꝑtransiit auima nr̃a. aqua siue
substantia: quȩ ẽ aqua siue substantia. nͥ
aqua peccatorum sine substantia: peccata
enim ñ habent substantiam. Inopiã habent:
ñ substantiam. Egestatem hñt: ñ substanti¬
am. In ista aqua sine substantia: ꝑdidit
ille nunor filiꝰ totã sub̃am suam. Nostis enĩ
quia niuor filius ꝑegrinatꝰ ẽ: & dixit patri
Damͥ portionem substantiȩ quȩ me contin¬
git. Quid tͥ uis melus : aput prem seruat᷑. tu¬
a ẽ. Di lapidare illamuis ꝓficisci uis longiꝰ.¬
Damͥ. S da mͥ. dedit illi. ꝓfectꝰ in regionem
longinquam: uiuens ꝓdige cum meretricibꝰ:
ꝑdidit totam substantiam. Egens remansit:

Expanded text:
sit. Magnam necem pertulerunt, in magnis discrsit. Magnam necem pertulerunt, in magnis discriminibus fuerunt; omnino sic pressi sunt, ut pene vivi consentirent, ut pene vivi absorberentur: jam ergo evadentes, jam securi, sed ipsius periculi magnitudinem recordantes, Putas, inquiunt, «pertransiit anima nostra aquam sine substantia?» 9. Quae est aqua sine substantia, nisi aqua peccatorum sine substantia? Peccata enim non habent substantiam: inopiam habent, non substantiam; egestatem habent, non substantiam. In ista aqua sine substantia, perdidit ille minor filius totam substantiam suam. Nostis enim quia minor filius peregrinatus est, et dixit patri: «Da mihi portionem substantiae quae me contingit.» Quid tibi vis? Melius apud patrem servatur; tua est: dilapidare illam vis; proficisci vis longid «da mihi.» Dedit illi. Profectus in regionem longinquam vivens prodige cum meretricibus, perdidit totam substantiam: egens remansit,
Abbreviated transcription (Latin):
anima nr̃a : Quom̃ potuer̃ enim latini exp̃sser̃:
qđ greci dicunt ar̃a. Sic enim habent greca exem¬
plaria ar̃a: quia dubitantis uerbum ẽ. Exp̃ssũ
ñ omnino hoc ẽ. Possumꝰ illud uerbo dicere:
minꝰ quidem latine contuincto: s apto adintel¬
ligentias ur̃as. Qdđ punici dicunt ĩar. ñ lignũ:
s quando dubitant hoc greci ar̃a: hoc latini
possunt uł solent dicere. Putas cumita locũ¬
tur. putas euasi hoc Si gͦ dicatur forsitan eua¬
si: uidetis quia ñ hoc sonat: s qđ dixi putas.
Usitate dicitur: latine ñ ita dr̃. Et potui il¬
lud dicere: cum tracto uob. Sepe enim & uer
ba latina dico: ut uos intelligatis. In scriptu¬
ra autem ñ potuit hoc poni: qđ latinum ñ¬
latinum ñ eẽt. Et deficiente latinitate: posi¬
tum ẽ ꝓ eo qđ hoc qͣd sonaret. Sic tam̃ iuntel¬
ligite dici putas ꝑtransiit anima nr̃a: aqͣm
sine substantia. Et quare dicunt putas: qͥa
magnitudo ꝑicłi uix facit credibile qđ eua¬

Expanded text:
Quomodo potuerunt enim, Latini expresserunt quod Graeci dicunt ἄρα. Sic enim graeca habent exemplaria, ἄρα: quia dubitantis verbum est, expressuortasse;» sed non omnino hoc est. Possumus illud verbo dicere minus quidem latine conjuncto, sed apto ad intelligentias vestras. Quod Punici dicunt, «iar,» non lignum, sed quando dubitant; hoc Graeci, ἄρα: hoc Latini possunt vel solent dicere, Putas, cum ita loquuntur: Putas, evasi hoc? Si ergo dicatur, Forsitan evasi, videtis quia non hoc sonat: sed quod dixi, Putas, usitate dicitur; latine non ita dicitur. Et potui illud dicere, cum tracte vobis; saepe enim et verba non latina dico, ut vos intelligatis. In Scriptura autem non potuit hoc poni, quod latinum non esset; et deficiente latinitate, positum est pro eo, quod non hoc sonaret. Sic tamen intelligite dici: Putas, «pertransiit anima nostra aquam sine substantia?» Et quare dicunt, Putas? Quia magnitudo periculi vix facit credibile quod eva
Abbreviated transcription (Latin):
muscipulã: capieris. consumeris. obtine¬
ris. Sic uite dñs. & de maiorib muris e¬
ruet te: de muscipula uenantium. Quo¬
m᷑ si uudeas auem. ueluti iam cade in musci¬
pula facis maiorem strepitum. & uolet de
muscipula: sic et martires iam forte aliqui
ipsorum intendebant collũ in dulcedine ui¬
te huiꝰ. Dñs qui erat inillis: fec̃ strepitũ ge¬
hennarum. & erutꝰ ẽ passer de muscipula
uenantium. Anuna nr̃a sic̃ passer eruta ẽ
de muscipula uenantium. Et qͥdꝰ semuꝑ erit
illa ininuscipula: muscipula erat dulcedo uite
huꝰ. Iii ñ heser̃ inmuscipula: & occisi sunt.
Iuis occisis: muscipula fracta ẽ. lam. ñ remã¬
sit aulcedo uite huiꝰ ꝑ quã possent iterum
capi s illa contrita ẽ. Nunqͥd & passer con¬
tritus ẽ.: absit: quia ñ heserat in muscipu¬
la. Muscipula contrita ẽ: & uos eruti su

Expanded text:
muscipulam. Caperis, consumeris, obteremuscipulam. Caperis, consumeris, obtereris. Sit in te Dominus, et de majoribus minis eruet te, de muscipula venantium. Quomodo si videas avem veluti jam cadere in muscipulam, facis majorem strepitum, ut volet de muscipula: sic et martyres, jam forte aliqui ipsorum intendebant collum in dulcedinem vitae hujus; Dominus qui erat in illis, fecit strepitum gehennarum, et erutus est passer de muscipula venantium: «Anima nostra sicut passer eruta est de muscipula venantium.» Et quid? semper erit illa muscipula? Muscipula erat dulcedo vitae hujus: illi non haeserunt in muscipula, et occisi sunt; illis occisis muscipula fracta est; jam non remansit dulcedo vitae hujus, per quam possint iterum capi, sed illa contrita est: numquid et passer contritus est? Absit; quia non erat in muscipula: «Muscipula contrita est, et nos eruti su
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt ꝑtransiit anua nr̃a aquã sine sub¬
stantia: & recipiaut substantiam suam. ꝑdi¬
der̃ illaui uiuentes ꝓdige: s ñpauꝑ factꝰ ẽ
pater. Redeant. & inuenient ibi diuitias: quas
in longinqua ꝑegrinatione. cum meretricib
cõsumpser̃. Euadant aquã siue substantia: &
dicant. Benedictꝰ dñs qui ñ dedit nos in uena¬
tionem dentibꝰ eorum. Uenantes enĩ erant ꝑse¬
quentes: & posuer̃ ȩscam in muscipulã. Quã
escani: Dulcedinem uitȩ huiꝰ. ut unꝰ qͥsq¬
ꝓpt̃ dulcedinem uite hitius intitat caput in
nequitiam & mnuscipula compͥmat᷑: ñ illi in
quibꝰ erat dñs. Iili qui ãicunt nͥ qͥa dñs erat
in nob: ñ cap tei inmuscipula. Sit in te dñs.
& nec tu capieris i muscipula. Clama. Bene
ma as̃ erat: ideo sic̃ passer erupta ẽ anima
de mscipulauenantiũ. Quare sic̃ passer:
quia uicauta cecid̾at sic̃ passer. Et poterat
dicere pꝰ ea: ignoscet mͥ ds. O passer instabi¬
lis. fige potius pedes inpetra. Noli tre ad

Expanded text:
sine substantia,» et recipiant substantiam suam. Perdiderunt illam viventes prodige; sed num pauper factus est Pater? Redeant, et invenient ibi divitias quas in longinqua peregrinatione cum meretricibus consumpserunt; evadant aquam sine substantia, et dicant: «Benedictus Dominus, qui non dedit nos in venationem dentibus eorum.» Venantes enim erant persequentes, et posuerunt escam in muscipula. Quam escam? Dulcedinem vitae hujus, ut unusqdulcedinem hujus vitae mittat caput in nequitiam, et muscipula comprimatur. Non illi in quibus erat Dominus, illi qui dicunt, «Nisi quia Dominus erat in nobis;» non capti sunt in muscipula. Sit in te Dominus, et nec tu capieris in muscipula; clama, «BeneDominus erat, ideo sicut passer eruta est anima de muscipula venantium. Quare sicut passer? Quia incauta ceciderat sicut passer; et poterat dicere postea, Ignoscet mihi Deus. O passer instabilis, fige potius pedes in petra, noli ire ad
Abbreviated transcription (Latin):
lum facti s̃ celum. Unde enim facti celũ :
quia iustificati. Quomͦ peccator factus ẽ ter¬
ra. cui dictum ẽ t̾raes. & in tram ibis: sic ui¬
stificati facti s̃ celum. Portauer̃ dm̃: & deipsis
dĩ choruscabat nuracula. tonabat t̃rorłes. plu¬
ebat consolationes. Erant gͦ illi celum: & enar¬
rabant głam dĩ. Nam ut noueritis ipsos
dictos cęlum: ibi ait upso psalmo. In om¬
nem t̃ram exiit sonus eorum: & infines orb
t̃rȩ uerba eoum. Quȩris quorum: & inueni¬
es cȩlorum. Si gͦ celum sedes dĩ: apłi aut̃ celũ.
& ipsi facti sunt sedes dĩ. Ipsis throni aĩ. Di¬
ctum ẽ alio loco. Anumna iusti: thronꝰ sapien¬
tiȩ. Alagna res. Magna res dicta ẽ: thronus
det sapientia. insella sua. tanq ui chrono
suo: & inde uidicat. quicquid iudicat. Et¬
go erant throni sapientiae: & idõ dix̃ illis
dñs Sedebitis suꝑ xii thronos: uidicantes xii. tri¬
bꝰ isrł. Sic & ipsi sedebunt suꝑ duodecun sedes:¬

Expanded text:
m facti sunt coelum. Unde facti sunt coelum? m facti sunt coelum. Unde facti sunt coelum? Quia justificati. Quomodo peccator factus est terra, cui dictum est, «Terra es, et in terram ibis» ; sic justificati facti sunt coelum. Portaverunt Deum, et de ipsis Deus coruscabat miracula, tonabat terrores, pluebat consolationes. Erant ergo, erant illi coelum, et enarrabant gloriam Dei. Nam ut noveritis ipsos dictos coelum, ibi ait in ipso psalmo: «In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum» . Quaeris, quorum; et invenies, coelorum. Sfacti sunt sedes Dei, ipsi sunt thronus Dei. Dictum est alio loco: «Anima justi, thronus sapientiae.» Magna res, magna res dicta est: «Thronudet sapientia tanquam in sella sua, tanquam in throno suo, et inde judicat quidquid judicat. Ergo erant throni sapientiae, et ideo dixit illis Dominus: «Sedebitis super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel» . Sic et ips
Abbreviated transcription (Latin):
confitendum nomitu tuo dñe. Qm̃ibi seder̃
sodes uiudicio. Mirum enignia: mira que¬
stio siũ uitelligatur. Dedes dic̃: quos greci tro¬
nos appellant. Thronos greci sellas dicunt: tã¬
quã honorabiles. Ergo fr̃s mei: ñ ẽ mirum
si sedeant homines uisedib in sellis. Ut aũ
ipse sedes sedeant. quomͦ possumꝰ uitellige:
tanquam sidicat aliquis. dedeant hic cathe¬
drȩ: aut sedeant hic sellȩ. In sella sedet᷑. inse¬
dib sedetur. ui cathedris sed̾etur: ñ ipse se¬
iniudicium: Certe soletis audire dõ dicente.
Celum mͥ thrornis ẽ: t̾ra aut̃ scabellum pe¬
dũ ieorũ. Latine aut̃ totum sic dr̃: celũ mͥ
sedes ẽ. Quifunt isti. nisi iustiꝰ Quisunt celi. nisi
iusti: qui cȩlum: ipsi celi. Qtua quȩ ecdã: ipse
eccłȩ. dic sunt multȩ: ut una sit. Sic gͦ & uisti.
Ita s̃ iusti cęlum: ut celi suit. In ipsis autem
sedet ds̃: &e deipsis iudicat ds. Et ñ sine cau¬
sa dictum ẽ: celi enarrant głam dĩ. Apłie¬

Expanded text:
ibi sederunt sedes in judicium.» Mirum aenigma, mira quaestio, si non intelligatur. Sedes dicit, quos Graeci thronos appellant. Thronos Graeci sellas dicunt, tanquam honorabiles. Ergo, fratres mei, non est mirum si sedeant homines in sedibus, in sellis: ut autem ipsae sedes sedeant, quomodo possumus intelligere? Tanquam si dicat aliquis: Sedeant hic cathedrae, aut sedeant hic sellae. In sella sedetur, in sedibus sedetur, in cathedris sedetur; non ipsae serunt sedes in judicium?» Certe soletis audire, Deo dicente, «Coelum mihi thronus est; terra autem scabellum» «pedum meorum» Latine autem tjusti? qui sunt coeli, nisi justi? Qui coelum, ipsi coeli: quia quae Ecclesia, ipsae Ecclesiae; sic sunt multae, ut una sit: sic ergo et justi; ita sunt justi coelum, ut coeli sint. In ipsis autem sedet Deus, et de ipsis judicat Deus. Et non sine causa dictum est, «Coeli enarrant gloriam Dei.» Ap
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt. Surrexer̃ eium qͥdam ꝑ secutores: &
dixer̃ hominibꝰ. Turificate. Si ñ feceritis: occi¬
annꝰ uos. Illi amauer̃ hanc uitam: &e dulcedo
uitȩ hułꝰ tenuit eos: ñ plus dilexer᷑ eaquȩ ꝓ¬
misit ds̃. quam ea quȩ uidebant iitra. Illa
eiiiii iubebant᷑ q̃ ñdum uidebant: ista quȩ
amabant uidebant. Plus retinentes ea quȩ ui-¬
debant: excluser̃ de cordibꝰ dm̃. Et quia ñ erat
ineis dñs: uiui absorti sunt. Quid ÷ uiui ab¬
sorbti s̃ : Turificando idolis: scientes qͥa ni¬
chil ẽ idolum. Nã si aliqͥd putarent ẽẽ idolũ:
morb̃ui ab sorberent᷑. Cum aut̃ putant nicħ
ẽẽ idolum: & nouer̃ omĩa illa gentiliũ uana

Expanded text:
sentiunt. Surrexerunt enim quidam persecutores, et sentiunt. Surrexerunt enim quidam persecutores, et dixerunt hominibus: Thurificate; si non feceritis, occidimus vos. Illi amaverunt hanc vitam, et dulcedo vitae hujus tenuit eos. Non plus dilexerunt ea quae promisit Deus, quam ea quae videbant in terra. Illae jubebantur, quae nondum videbant, ista quae amabant videbant. Plus retinentes ea quae videbant, excluserunt de cordibus Dominum; et quia non erat in eis Dominus, vivi absorpti sunt. Quid est, vivi absorpti sunt? Thurificando idolis, scientes quia nihil est idolum. Nam si aliquid putarent esse idolum, mortui absorberentur: cum autem putant nihil esse idolum, et noverunt omnia illa Gentilium vana
Abbreviated transcription (Latin):
intrat: nisi prius occisus. Moritur qđ fuit:
ut sit qđ ñ fuit. Alioquin: qui ñ occidit᷑. & ñ
inauducatur ab eccła. Esse innuniero popłi
potest qui uidet᷑ oculis humanis: in uuine¬
manducatus. nec manducari poterit. nͥ pͥmo
maccatus. Uenit pagatiꝰ. ad huc inidolatria
uiuit: inserendus ẽ. m̃bris xp̃i ut iiserat᷑
necesse ẽ ut manducet᷑. drñ potest mandu¬
cari ab eccła: nͥ primo mactatus. Renuutiet
scł̃o. tunc mactatur. Credat in dm̃: tunc
manducat᷑. Quom᷑ gͦ illi utuos absorbuissent
nos nͥ quia dñs erat in nob: surrexer̃ enim
multi ꝑ secutores aliq̃n: & nc̃ ñ desunt.Sin¬
gillatim infurgunt: & aliqñ uiuos absor¬
bent. s in quib ñ ẽ dñs. Idõ aute omĩa illi
dixer̃. Nlisi quia dñs erat in nob: qͥa multi
sorbentur in quib ñ est dñs. Hisunt qui uiui
sorbent᷑: qui scuint malum ẽe & lingua con¬

Expanded text:
intrat, nisi prius occisus. Moritur quod fuit, intrat, nisi prius occisus. Moritur quod fuit, ut sit quod non fuit. Alioquin, qui non occiditur et non manducatur ab Ecclesia, esse in numero populi potest, qui videtur oculis humanis; in numeotest esse nisi manducatus, nec manducari poterit, nisi primo mactatus. Venit paganus, adhuc in illo idololatria vivit; inserendus est membris Christi: ut inseratur, necesse est manducetur; sed non potest manducari ab Ecclesia, nisi primo mactatus. Renuntiet saeculo, tunc mactatur; credat in Deum, tunc manducatur. Quomodo ergo illi «vivos absorbuissent nos, nisi quia Dominus erat in nobis?» Surrexerunt enim multi persecutores aliquando, et nunc non desunt. Singillatim insurgunt, et aliquando vivos absorbent, sed in quibus non est Dominus. Ideo ante omnia illi dixerunt, «Nisi quia Dominus erat in nobis;» quia multi absorbentur, in quibus non est Dominus. Hi sunt qui vivi absorbentur, qui sciunt malum esse, et lingua con
Abbreviated transcription (Latin):
dñs erat in nob. Quando: Dum insurge¬
rent homines uinos. Noli gͦ murari: uicci
siuit. Homines enim erant. Ds̃ aut̃ erat in
nob̾: ũ homo erat in nob. honunes autẽ
surrexer̃ suꝑ nos: s tam̃ oppͥmerent homi¬
nes alios homines. nisi in his hominibꝰ qui ñ
potuerunt oppͥmi. ñ homo ẽẽt s dñs. Ergo
mines: Exultatis &e cantatis: & securi tene¬
tis beatitudinem sempit̃nam. Quid entmi uo¬
b facerent homines in surgentes inuos. nisi
dñs eẽt. in uob. quid facerent: Forsitã utnos
absorbuissẽt nos. Uuios absorbuissent. nõ
prius occidissent. & sic obsorbuissent. Cim¬
mianes. o crudeles: ñ sic sorbet ȩccła petro.
Macta & manduca dictũ ẽ: ñ uiuos abscbe.
Quom ꝑͦ petrus id ÷ ȩccła. mactat & sic man¬
ducat : Et quomͦ isti qui exurrexer᷑ suꝑ
nos : forsitam uiuos absorbuissent nos. nͥ qͥa
dñs erat iinobis. Quia in ȩcła corpus nemo

Expanded text:
Dominus erat in nobis.» Quando? «Cum insurgeDominus erat in nobis.» Quando? «Cum insurgerent homines super nos.» Noli ergo mirari: victi sunt; homines enim erant: Dominus autem erat in nobis, non homo erat in nobis; homines autem insurrexerunt super nos. Sed tamen opprimerent homines alios homines, nisi in his hominibus qui non potuerunt opprimi, non homo esset, sed mines, exsultantibus et cantantibus, et secure tenentibus beatitudinem sempiternam? quid vobis facerent homines insurgentes in vos, nisi Dominus esset in vobis? quid facerent? «Forsitan vivos absorbuissent nos. Vivos absorbuissent;» non prius occidissent, et sic absorbuissent. O immanes! o crudeles! Non sic absorbet Ecclesia: Petro, «Macta et manduca» , dictum est; non, Vivos absorbe. Quomodo ergo Petrus, id est Ecclesia, mactat, et sic manducat? et quomodo isti qui exsurrexerunt super nos, «forsitan vivos absorbuissent nos, nisi quia Dominus erat in nobis?» Quia in Ecclesiae corpus nemo
Abbreviated transcription (Latin):
mo dictum ẽ. Stantes erant pedes nr̃i mattriis
tuis iherłm. Nondum ibi erant: s initia erant.
Tanta aut̃ lȩticia erat festinantium. & tanta
ꝑ ueniendi spes: ut adhuc inua positi & labo¬
rantes. tam sibi illi consttatti uiderent᷑. Sic et
nunc ponamus nos in illo trumpho qđ erit
in futuro scło. quando insultabimꝰ morti iam
finite. iam consumptȩ: quando dicemꝰ uͥ est
primus resurgere uoluit: quãuis prior mori
uoluerit. Multi enim ante illum mortui st̃
s nemo ante illum resurrexit. in et̾num. Exul¬
tantes aut̃ cum illo etiam ibi spe. & corde consti¬
tuti quia euasimꝰ cogitemus quid euasimꝰ. quȩ
scandala. quas tribulationes mundi. quas ꝑse¬
cutiones omĩum paganorum. quos dolos om̃i¬
um heticorum. quas suggestiones ãiaboli. qͥs
cupiaitatum conflictationes. Onũa ista quis
euaderet. nͥ quia dñs erat in nob̃dicat nũc
ifrł: securus enim dicat isrł: nisi quia

Expanded text:
mo dictum est, «Stantes erant pedes nostri in atriis mo dictum est, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem» . Nondum ibi erant, sed in via erant: tanta autem laetitia erat festinantium, et tanta perveniendi spes, ut adhuc in via positi et laborantes, jam sibi illic constituti viderentur. Sic et nunc ponamus nos in illo triumpho qui erit in futuro saeculo, quando insultabimus morti jam finitae, jam consumptae; quando dicemus, «Ubi primus resurgere voluit, quamvis prior mori noluerit. Multi enim ante illum mortui sunt, sed nemo ante illum resurrexit in aeternum. Exsultantes autem cum illo, etiam ibi spe et corde constituti, quia evasimus, cogitemus quid evasimus, quae scandala, quas tribulationes mundi, quas persecutiones omnium Paganorum, quos dolos omnium haereticorum, quas suggestiones diaboli, quas cupiditatum conflictationes. Omnia ista quis evaderet, «nisi quia Dominus erat in nobis? Dicat nunc Israel;» securus enim dicit Is
Abbreviated transcription (Latin):
nam̃ta iustitiȩ. Ergo siue illi iam tnre siue nos in
spe. conuingentes affectum coronis eorum. & de¬
sidantes talem uitam qualem hic ñ habeniꝰs
habere ñ poterimꝰ. nisi eam hic desiderauerimus:
cantemꝰ simul om̃s & dicamus. Aplicit de ti¬
isi qͥa dñs erat in nob̃. Respexer̃ enĩ
quasdam tribulationes quas passi s̃.
& considerauer̃ ineo iam loco et in
beatitudine & in securitate consittu¬
ti qua transierint. quo uenerint. & quia diffici¬
le erat᷑ lib̃ari nͥ adesset. manꝰ lib̃̾antis: & ingau¬
dio dixer̃. nisi quia dñs erat uinobis. Dic ceper̃
cantare. Nondum dixer̃ unde euaser̃. tanta
exultatio ẽ nisi quia dñs erat in nob. Dicat¬
nunc isrł: nͥ quia dñs erat innob̃. Nunc dicat:
iam euasit. Euadentes enim id÷ eos qui iam eua¬
ser̃: constituit intueudos psalmõs iste. Consti¬
tuamꝰ nos & illos iam in corde triumphantes.
& tanquã ibi & nos simus: sic̃ infuꝑiore psal¬

Expanded text:
namenta justitiae. Ergo, sive illi jam in re, sive nos in namenta justitiae. Ergo, sive illi jam in re, sive nos in spe conjungentes affectum coronis eorum, et desiderantes talem vitam qualem hic non habemus, sed habere non poterimus nisi eam hic desideraverimus, cantemus simul omnes, et dicamus: «Nisi quiisi quia Dominus erat in nobis.» Respexerunt enim quasdam tribulationes quas passi sunt, et consideraverunt in eo jam loco et in beatitudine et in securitate constituti, qua transierint, quo venerint; et quia difficile erat inde liberari, nisi adesset manus liberantis, in gaudio dixerunt, «Nisi quia Dominus erat in nobis.» Sic coeperunt cantare: nondum dixerunt unde evaserint; tanta exsultatio enunc Israel: Nisi quia Dominus erat in nobis.» Nunc dicat, quia jam evasit. Evadentes enim, id est, eos, qui jam evaserunt, constituit intuendos psalmus iste. Constituamus illos et nos in corde jam triumphantes; et tanquam ibi et nos simus, sicut in superiore psal
Abbreviated transcription (Latin):
put dñi. Exultantes cantant isti: qͦs leguuꝰ.
Membra ista xp̃i exultant iã: & cantant istũ
psalmum. Et quis hic exultat. nͥ in spe sic̃ di¬
.xi Et nob certa sit ipsa spes: & exultando can¬
temꝰ. Non enum qui cantant alieni s̃ auob̃: aut
ñ in h oc psalmo uox nr̃a ẽ. Sic audite: tanqꝗͣ
uos ipsos audiatis. Sic audite tanquam inspe¬
culo scripturarum uosipsos attendatis. Cũ
enim tanquam speculũ. attendis scripturas. exͥl¬
laratur fanies tua. cũ sunulem te inuenies exul¬
Cur gͦ cantant ista exultando: quia euaserunt.
Ergo spes ẽ in qua cantant. Cum enĩ hic sumꝰ
& ꝑ egrinamur: ñdum euasimꝰ. Precesser̃ qui¬
dem m̃bra quędem de corꝑe illo de qͦ & nos
sumꝰ: quȩ possunt inueritate cantare. Et hoc
cantar̃ martires scĩ. Iam enim euaser̃: & in ex¬
ultatione cũ xp̃o sunt recepturi corꝑa iam
incorrupta. Padem ipsa quȩ primo erant corrup¬
tibilia in quibꝰ passi st̃ penas: inde illis fiant or¬

Expanded text:
pud Deum. 3. Exsultantes cantant isti quos legimus; membra ista Christi exsultantia cantant psalmum istum. Et quis hic exsultat, nisi in spe, sicut dixi? Et nobis certa sit ipsa spes, et exsultando cantemus. Non enim qui cantant alieni sunt a nobis, aut non in hoc psalmo vox nostra est. Sic audite, tanquam vos ipsos audiatis; sic audite, tanquam in speculo Scripturarum vos ipsos attendatis. Cum enim tanquam speculum attendis Scripturas, exhilaratur facies tua: cum similem te invenies exsulCur ergo isti cantant ista exsultando? Quia evaserunt. Ergo spes est in qua cantant. Cum enim hic sumus et peregrinamur, nondum evasimus. Praecesserunt quidem membra quaedam de corpore illo de quo et nos sumus, quae possunt in veritate cantare. Et hoc cantarunt martyres sancti: jam enim evaserunt, et in exsultatione cum Christo sunt, recepturi corpora incorrupta, eadem ipsa quae primo erant corruptibilia, in quibus passi sunt poenas; inde illis fient or
Abbreviated transcription (Latin):
bundant. & iustitia ẽ in corde ipsorum. &
falsa. Ideo ñ ꝑueniunt adueram: quia reple¬
ti s̃ falsa. Tuautem ut ꝑuenias aduerã: esto
egens & indicus ipsuis iustitiȩ. & audi euan¬
głtum. Beati qui esuruit & sitiunt iustra

Expanded text:
bundant, et justitia est in corde ipsorum, sed bundant, et justitia est in corde ipsorum, sed falsa. Ideo non perveniunt ad veram, quia repleti sunt falsa. Tu autem ut pervenias ad veram, esto egens et mendicus ipsius justitiae; et audi Evangelium: «Beati qui esuriunt et s
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ. & ueras diuitias. & ueram sanitatẽ. & uerã
iustitiam. Quȩ s̃ uere diuitiȩ : cȩlestis illa mã¬
sio in iherłm. Quis enim dicitur diues inhac
t̃ra: Quando laudat᷑ diues. qͥd dr̃: multum
ãiues ẽs: uichil illi deẽ. Laus fsla certa lau¬
ãantis illa ẽ: nam ista ñ ẽ. Cum diẽ nichil illi
deest: attende si uichil illi deẽ. Si nichil cup̃
nichil illi de ẽ. Si aut̃ adhuc cupit maiora qͣ
quȩ ht̃: ad hoc accesseruit duitiȩ ut egestas
cresceret. In illa uͦ ciuitate uerȩ er̃ diuitiȩ:
quia ibi nichil nob̃ deerit. quia nec indige¬
bimꝰ aliqua re. & uera sanitas erit. Que ẽ ue¬
ra & ꝑfecta iustitia: ut nichil mali ñ solum
facere. s nec cogitare possim᷑. Modo aut̃ in¬
opes. pauꝑes & egentes. dolentes susputimꝰ.
illi qui felices s̃ in hoc mundo: despitiunt
nos. Abundant eium & illi. Qui in felices
s̃ in hoc scło. despitiunt uos quia & ipsi a¬

Expanded text:
amus, et veras divitias, et veram sanitatem, et veram amus, et veras divitias, et veram sanitatem, et veram justitiam. Quae sunt verae divitiae? Coelestis illa mansio in Jerusalem. Quis enim dicitur dives in hac terra? Quando laudatur dives, quid dicitur? Multum dives est; nihil illi deest. Laus certa laudantis illa est: nam ista non est, cum dicitur, Nihil illi deest. Attende si nihil deest. Si nihil cupit, nihil illi deest: si autem adhuc cupit majora, quam quae habet, ad hoc accesserunt divitiae, ut egestas cresceret. In illa vero civitate verae erunt divitiae, quia ibi nihil nobis deerit; quia nec indigebimus aliqua re, et vera sanitas erit. Quae est vera et perfecta justitia, ut nihil mali non solum facere, sed nec cogitare possimus. Modo autem inopes, pauperes, egentes, dolentes suspiramus,uoniam et illi qui felices sunt in hoc mundo, despiciunt nos; abundant enim: et illi qui infelices sunt in hoc saeculo, despiciunt; quia et ipsi a
Abbreviated transcription (Latin):
habeat: qui ieuinat septem diebꝰ fame consu¬
mit᷑. Ergo illa fames: ibi ẽ. S ideo illam ñsen¬
tis: quia cotidie illamcuras. Ergo nec ipsa sa
& leuemꝰ oculos adeum qͥ habitat in cȩlo. Non
s̃ ille uerȩ diuitiȩ. Pius augent cupiditatẽ eisqͥ
eas possident. Non ẽ illa uera corꝑis sauitas:
quia portat᷑ infirmitas ubiq defectua. Quoc̃¬
ꝙ se uerterit deficit: in ipso adiutorio ñ in¬
uenies firmam̃tum. Lassat᷑ stando: sedere
uult. Nunquid uł sedendo durabit qđ sibi
eligit. ut ñ fatigaretur. Ibi habet deficere.
inde deficit. In uulla re potest ꝑ seuerare ista
infirmitas. Iustitia quid: quanta iustitia ẽ in¬
t̃ tantas temptationes: possumꝰ continere ab
homicidio. abalterio. a furtis. aꝑ uiriis. a frau¬
dibꝰ. Nunqͥd ab iniquis cogitationibꝰ : Nun¬
quid a suggestionibꝰ malarum cupiditatũ: Quȩ
ẽ gͦ iustitia nr̃a : totum gͦ esuriamꝰ. totum siti¬

Expanded text:
habeat; qui jejunat septem diebus, fame consuhabeat; qui jejunat septem diebus, fame consumitur. Ergo illa fames ibi est; sed ideo illam non sentis, quia quotidie illam curas: ergo nec ipsa sanet levemus oculos ad eum qui habitat in coelo. Non sunt illae verae divitiae; plus augent cupiditatem eis qui eas possident. Non est illa vera corporis sanitas; quia portatur infirmitas ubique defectiva: quocumque se verterit, deficit. In ipso adjutorio non invenies firmamentum: lassatur stando; sedere vult; numquid vel sedendo durabit? Quod sibi elegit ut non fatigaretur, ibi habet deficere. inde deficit. In nulla re potest perseverare ista infirmitas. Justitia quid? Quanta justitia est inter tantas tentationes? Possumus continere ab homicidio, ab adulterio, a furtis, a perjuriis, a fraudibus: numquid ab iniquis cogitationibus? numquid et a suggestionibus malarum cupiditatum? Quae est ergo justitia nostra? Totum ergo esuriamus, totum siti
Abbreviated transcription (Latin):
abiuit᷑ abub̾tate donus tuȩ. & corrente uolu¬
ptatus tuȩ potabis eos. hic aut̃ cum suiniꝰ inopes:
noscẽ intelligamꝰ &e gentes. Non solũ harum
duntiarum. quia ñ sunt uere diuitie: s et
ipsuis salutis. Et quando sani sunꝰ: intelligarus
quia infirmanur. Quandui enum corpꝰ hoc esurit
&e sitit: quandui corpꝰ hoc uigilando fatigatur:
stando fatigat᷑.⁊ anibulando fatigat᷑. sedendo fa¬
tigatur: mauducando fatigit᷑. Quocumq se uer¬
terit ad subsidium fatigationis: ibi inuenit aliã
fatigationẽ. Non ẽ gͦ ꝑfecta sauitas: nec in ipso cor¬
pore. Non sunt gͦ ille diuitiȩ: s m̃dacitas. Quia
quauto abuudant: tanto crescit iuopia & auari-¬
tia. Non ẽ ista salus corꝑis: s iufiriitas. Par e¬
go. Rizamur cotidie medicam̃tis dĩ: qͥa man¬
ducamꝰ & bibimꝰ. medicam̃ta ipsa sunt q̃ nob̃
opponunt᷑. Fr̃s si uultis uidere qualis morbꝰ no

Expanded text:
abuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos» . Hic autem cum sumus, inopes nos esse intelligamus et egentes, non solum harum divitiarum quae non sunt verae divitiae, sed ipsius salutis. Et quando sani sumus, intelligamus quia infirmamur. Quamdiu enim corpus hoc esurit et sitit, quamdiu hoc corpus vigilando fatigatur, stando fatigatur, ambulando fatigatur, sedendo fatigatur, manducando fatigatur; quocumque se verterit ad subsidium fatigationis, ibi invenit aliam fatigationem: non est ergo perfecta sanitas, nec in ipso corpore. Non sunt ergo illae divitiae, sed mendicitas; quia quanto magis abundant, tanto crescit inopia et avaritia. Non est ista salus corporis, sed infirmitas. Paregorizamur quotidie medicamentis Dei, quia manducamus et bibimus: medicamenta ipsa sunt, quae nobis apponuntur. Fratres, si vultis videre qualis morbus nos
Abbreviated transcription (Latin):
luma. & quid miramini. si abundat: s abun¬
dat nequitia. abuudat malitia: & eo plus a¬
bundat nequitia: quo sibi uidetur abunda
dare: s pauperem debet se cognoscere. Et si
habet diuitias: scire debet quia ñ sunt ille
uere diuitiȩ. ut alias desideret. Qui enĩ duitti¬
as falsas desiderat: ueras ũquerit. Qui autem
ueras querit: adhuc pauꝑ ẽ. Et recte dicit. pauͤ¬
ꝑ & dolens egd sum. Rurius ille qui pauꝑ ẽ. &
nequitia plenus ẽ: uñe dr̃ abundare : Qui¬
a displicet illi qͦd pauꝑ ẽ: & iustitia ipsa ui¬
decur abundare incorde suo. aduersus ustiti¬
am ilĩ. Et quȩ abundantia iustitiȩ nr̃e. e
tacumq iustitia ui nob̃ fuerit: ros ẽ. slescio
quis ad illum fontem. ad sagenam illãtantã
stillicidia quȩdam s̃ quȩ uitã urtm molliant:
&e duram iniquitatem soluant. M odo deside¬
remnꝰ de pleno fonte iustitiȩ saguiari: desidemiꝰ
ubtate illa satiari dequa dr̃ in psalmo. Inebri¬

Expanded text:
nima! et quid miramini? abundat, sed abunnima! et quid miramini? abundat, sed abundat nequitia, abundat malitia; et eo plus abundat nequitia, quo sibi videtur abundardare, sed pauperem se debet cognoscere; et si habet divitias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat, veras non quaerit: qui autem veras quaerit, adhuc pauper est; et recte dicit, «Pauper et dolens ego sum» . Rursus ille qui et pauper est, et nequitia plenus est, unde dicitur abundare? Quia displicet illi quia pauper est, et justitia ipsa videtur abundare in corde suo adversum justitiam Dei. Et quae abundantia justitiae nostrae? Quantacumque justitia in nobis fuerit, ros est nescio quis ad illum fontem; ad saginam illam tantam stillicidia quaedam sunt, quae vitam nostram molliant, et duram iniquitatem solvant. Modo desideremus de pleno fonte justitiae saginari, desideremus ubertate illa satiari, de qua dicitur in psalmo: «Inebri
Abbreviated transcription (Latin):
stitiam putat: & inde suꝑbit qđ peius ẽ.
Qui uident᷑ ñ abundare pecuniã: iustitiam
sibi iudentur abundare aduersus dñi. Et positi
in calamitatibꝰ se iustificant. dm̃ accusant. &
dicunt. Quid amisi: aut quid feciꝰ & tu dicis:
respice. recordare peccata tua. si nichil fecisti.
Titillatur aliquantum conscientia. & redit aã
se & cogitat facta sua mala. Et cũ cogitauerit
facta sua mala: nec sic uult confiteri quia di¬
gna patitur. s dic̃. Ecce manifeste feci multa:
s inultos uideo peiora fecisse. & nichil malipa¬
di. iustus ẽ contra dm̃. abudat gͦ & ipse ple¬
num habet pectus iustitia. Quandoquidem illi
ds̃ uidetur male facere: & ipse sibi uidet᷑ inui¬
ste pati. Et si dares illi nauem gubnandam.
ui naufragiun iret cum illã. Uult aut̃ dm̃ ex¬
cutere degubuatione huuis mundi: & tpse
tenere gubuacula creaturȩ & distribuere oũi¬
bꝰ dolores. & letitias : penas & p̃mua. Infelixa¬

Expanded text:
ustitia putat, et inde superbit, quod pejus est. ustitia putat, et inde superbit, quod pejus est. Qui videntur non abundare pecunia, justitia sibi videntur abundare adversus Deum; et positi in calamitatibus se justificant, Deum accusant, et dicunt: Quid admisi, aut quid feci? Et tu dicis: Respice, recordare peccata tua, si nihil fecisti. Titillatur aliquantum conscientia, et redit ad se, et cogitat facta sua mala; et cum cogitaverit facta sua mala, nec sic vult confiteri quia digna patitur: sed dicit, Ecce manifeste feci multa; sed multos video pejora fecisse, et nihil mali pati. Justus est contra Deum. Abundat ergo et ipse, plenum habet pectus justitia; quandoquidem illi Deus videtur malefacere, et ipse sibi videtur injuste pati. Et si dares illi navim gubernandam, in naufragium iret cum illa: vult autem Deum excutere de gubernatione hujus mundi, et ipse tenere gubernacula creaturae, et distribuere omnibus dolores et laetitias, poenas et praemia. Infelix a
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ flagellari qui fecimus quare flagellare¬
respondent & dicunt. Ista sunt uerba xp̃iano¬
rum uanorum: qͥ credunt qđ ũ uident. S et
ipsi insultant:: quid ꝑutamꝰ fr̃s quasi ñ eos
cõ memoratos in hoc psalmo cum diceret. ob ꝑ¬
brium eis qͥ abundant & despectio suꝑbis:
Quando quidẽ insultat᷑ xp̃ianis: & ab eis qͥ ñ
abundant. d cum sint in egestate & merũ¬
nis: nec ipsi cessant insultare. Certe gͦ obpbriũ
eis qui abundant. An forte uullus inuenit᷑. qͥ
etiam positus in calamitate insultet. si ñ ui¬
sultauit latro: quicum crucifixo dño cruci¬
fixus erat. Ergo si insultant & illi qͥ ñ abun¬
dant: quare psalmus ait. obꝓbriũ eis qui
ab undant: si diligent̃ discutiamꝰ: & ipsi a¬
bundant. Unde abundant: Nam nͥ abun¬
darent: suꝑbi ñ eẽnt. Alius enim abundat
pecumnia: & uide suꝑbꝰ ẽ. Alius abundat hono¬
ribꝰ: & inde suꝑb ẽ. Alius abundare seui¬

Expanded text:
debemus nos flagellari, qui fecimus quare flagelladebemus nos flagellari, qui fecimus quare flagellarespondent, et dicunt: Ista sunt verba Christianorum vanorum, qui credunt quod non vident. Si et ipsi insultant, quid putamus, fratres, quasi non eos commemoratos in hoc psalmo, cum diceret, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis:» quandoquidem insultatur Christianis et ab eis qui non abundant; sed cum sint in egestate et aerumnis, nec ipsi cessant insultare? Certe ergo, «Opprobrium eis qui abundant:» an forte nullus invenitur qui etiam positus in calamitate insultet? Si non insultavit latro, qui cum crucifixo Domino crucifixus erat ? Ergo si insultant et illi qui non abundant, quare psalmus ait, «Opprobrium eis qui abundant?» Si diligenter discutiamus, et ipsi abundant. Unde abundant? Nam nisi abundarent, superbi non essent. Alius enim abundat pecunia, et inde superbus est; alius abundat honoribus, et inde superbus est; alius abundare se j
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nob. Qid nob ꝓfuit suꝑbia: & diuiitiarũ
iactantia quid contulit nob̾ꝰ Ibi tu ñ eis iusultas.
quia ipsi sibi iam insultant. Qqđ donec fiat
fr̃s. leuemus oculos ad eum qui habitat in
celo: & ñ ab illo tollamus oculos quo adusq
msereatur nr̃i: & liberet ab om̃i temptatione.
&e obꝓbrio &e despectu. Huc accedit qđ aliq̃n
& ip̃si qui s̃ in flagello infelicitatis temꝑat
insultant nob̃. Inuenis aliquẽ ꝓ merito ini¬
quitatũ suarum siue occulto iudicio dĩ si¬
ue manifesta dampnatione intiti in carcerẽ.
portare cathenam: & ipse insultat. Et cũ ei di¬
ctum fuerit. quare ñ bene in xisti: ecce qͦ ueni¬
sti male uiuendo: Ille respondet. Quare illi
qui bene uiuunt ista patiunt᷑: s illi ꝓpterea
patiunt᷑. ut ꝓbent᷑. ut temptationib exerceant᷑
ut flagellis ꝓficiant: quia flagellat omuẽ fi¬
lium quẽ recipit. Et si unicum sine peccato fla¬
gellauit. & ꝓ om̃ibꝰ tradidit eum: quomͦ nos

Expanded text:
divitiarum jactatio quid contulit nobis» ? Ibi tu non eis insultas, quia jam ipsi sibi insultant. Quod donec fiat, fratres, levemus oculos ad eum qui habitat in coelo; et non ab illo tollamus oculos, quoadusque misereatur nostri, et liberet ab omni tentatione et opprobrio et despectu. 10. Huc accedit quod aliquando et ipsi qui sunt in flagello infelicitatis temporalis, insultant nobis. Invenis aliquem pro merito iniquitatum suarum, sive occulto judicio Dei, sive manifesta damnatione, mitti in carcerem, portare catenam: et ipse insultat. Et cum ei dictum fuerit, Quare non bene vixisti? ecce quo venisti male vivendo: ille respondet, Quare illi qui bene vivunt, ista patiuntur? Sed illi propterea patiuntur, ut probentur, ut tentationibus exerceantur, ut flagellis proficiant; quia flagellat Deus omnem filium quem recipit . Et si Unicum sine peccato flagellavit, et pro omnibus tradidit eum , quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Quisquis uicurrerit trahit᷑: s in quo dñs ñ ẽ.
In qͦ aut̃ dñs ẽ: transit torrentẽ anima ipsius.
Adhuc fluit torrens: s iam transiit anima
martirũ. Adhuc quandi scł̃in hoc nascendo
& moriendo curtit: dorrens c̃. Hinc ꝑ secutiones de i¬
sto torrente hinc bibit ille prumo caput ur̃m. de
quo dictum ẽ inpsalmo. de torrente inuia bi¬
bit. Detorrente aqua illa: quȩ significat popłm
ꝑ secutorem. Inde bibit ille: qui dix̃ discipłis.
Potestis bibere calicem quem ego bibiturꝰ sumͤ
De torrente iuia bibit. Quid ÷ in uia bibit:
transiens bibit: ñ hesit.Inuia bibit: quia de il¬
lo forte dictum ẽ. & inuia peccatorũ si ffecit.
Transiens bibit. Et qͥdude dictum ẽ: ꝓpt̾ea exal¬
tauit caput. Detorrente inquit inuia bibit: ꝓpte¬
rea exaltauit caput. Exaltatum ẽ. enĩ iã caput
nr̃m: quia de torrente inuia bibit. Passus ẽdñs

Expanded text:
quisquis incurrerit trahitur, sed in quo Dominus non est; quisquis incurrerit trahitur, sed in quo Dominus non est; in quo autem Dominus est, transit torrentem anima ipsius. Adhuc fluit torrens, sed jam transiit anima martyrum. Adhuc quamdiu saeculum hoc nascendo t moriendo currit, torrens est: hinc persecutiones, de isto torrente. Hinc bibit ille primus caput nostrum, de quo dictum est in psalmo: «De torrente in via bibit.» De torrente, aqua illa quae significat populum persecutorem, inde bibit ille qui dixit discipulis: «Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum» ? «De torrente in via bibit.» Quid est, «in via bibit?» Transiens bibit, non haesit. In via bibit; quia de illo forte dictum est, «Et in via peccatorum non stetit» . Transiens bibit. Et quid inde dictum est? «Propterea exaltabit caput» . «De torrente,» inquit, «in via bibit, propterea exaltabit caput.» Exaltatum est enim jam caput nostrum, quia de torrente in via bibit; passus est eni