comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in potestate ꝑsequentium: Sed qͥs hodie
neget beatiores illos ẽe qui passi sunt: qmͣ
illos qͥͦs nulla uexarunt supplicia ꝑsecutoꝵ:
ustus gͦ optat ꝓbari. temptari ñ timet.
Qui enim statuit custodire iudicia di: ñ
amet temptationes. Ubi statuit. nisi in
corde: Illic enim radicati & fundati eẽ de¬
bemꝰ. non fluctuantes neq mobiles omni
uento doctrinȩ. Intus gͦ statuamꝰ in corde
nr̃o. in pectore. in animo. ut fiat nobis il¬
lud ꝓpheticum. cogitationes iustoꝵ semi¬
tȩ In his semitis : bene ambulat iustus.
ld̾o dicit. Proba me dñe & tempta me. De¬
niq hoc loco auctoritati respondens suȩ. qͥ
iurauerat & statuerat custodire iudicia
iusticiȩ dĩ. ꝓbari uoluisse sedicit. qͥ humi¬
litate subeundã credidit ẽẽ ꝓ xp̃o. Idõq ait
uerbũ tuum. Non solum humiliatũ. sed
etiam nimis humiliatu ẽt se gaudet:. B eatꝰ
qui głatur humilitate magis qm̃ potestate.

Expanded text:
in potestatem persequentium?\' sed quis hodie in potestatem persequentium?\' sed quis hodie neget beatiores illos esse, qui passi sunt. quam illos, quos nulla uexarunt supplicia persecutorum? Iustus ergo optat probari. temptari non timet; qui enim statuit custodire iudicia dei, non timet temptationes. ubi statuit nisi in corde? illic enim radicati et fundati esse debemus, non fluitantes neque mobiles omni uento doctrinae. intus ergo statuamus in corde nostro, in pectore, in animo, ut fiat nobis illud propheticum: cogitationes iustorum semitae. in his semitis neue ambulat iustus; ideo dicit: proba me, domine, et tempta me. denique hoc loco auctoritati respondens suae. qui iurauerat et statuerat custodire iudicia iustitiae dei. probari uoluisse se dicit, qui humilitatem subeundam credidit esse pro Christo. Ideoque ait: . non solum humiliatum, sed etiam nimis humiliatum esse se gaudet. beatus qui gloriatur humilitate magis quam potestate.
Abbreviated transcription (Latin):
lus. nͥ accepta qm̃ poposcerat potestate eẽt
etiam suꝑatus. Q uid gͥ fuit illa temptatio.
quid inopia facultatũ. destitutio filioꝵ.
tolerantia uulnerũ. nisi exercitium fidei.
insigne patientiȩ. eruditio gloriosa uir-¬
tutis. confessio plena uictoriȩ: Ut qui
ante contradicentẽ habebat diabolũ. post
canhaberet. N emo gͦ dura putet esse quȩ
iusta sunt. Non uidebantur dura ei qui
poterat dicere. Nudus natus sum: nudus
exibo. Dñs dedit dns abstulit. sit nomen
dni benedictũ. B enedicit enĩ dnm iustus
cum laborat. peccator cum luxuriatur:
Nonne gͦ ex infirmitate nr̃a uisa sunt du-¬
ra manciata iusticiȩ. qui durũ putamꝰ esse.
quicquid ꝑ imbecillitate animi ferre. non
possumꝰ:Tolle ꝑsecutiones: & martyres
desunt. Sed & ꝑsecutores d̾s. id est pote¬
states scl̃i est passus assurgere. ne deessent
qui uincerent xp̃o. Quis tunc ñ dixitꝰ
infirmꝰ. ane cur credidisti ꝓlebem tuam

Expanded text:
lus, nisi accepta quam poposcerat potestate esset lus, nisi accepta quam poposcerat potestate esset etiam ipse superatus. quid igitur fuit illa temptatio, quid inopia facultatum, destitutio filiorum, tolerantia uulnerum nisi exercitium fidei, insigne patientiae, eruditio gloriosa uirtutis, confessio plena uictoriae, ut, qui ante contradicentem habebat diabolum, postea non haberet? nemo ergo dura putet esse quae iusta sunt. non uidebantur dura ei qui poterat dicere: nudus natus sum. nudus exibo. dominus dedit, dominus abstulit; sit nomen domini benedictum. benedicit enim dominum iustus cum laborat, peccator cum luxuriatur. Nonne ergo ex infirmitate nostra uisa sunt dura mandata iustitiae, qui durum putamus esse quidquid per inbecillitatem animi ferre non possumus ? tolle persecutiones, et martyres desunt. sed et persecutores deus, id est potestates saeculi est passus adsurgere. ne deessent qui uincerent Christo. quis tunc non dixit infirmus: \'domine, cur dedisti plebem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
orem ee filium qmͣ seruulũ. Eruditio gͦ
plena iusticiȩ est. Orbatus ẽ sanctus ios
liberis suis. in quos dñs potestate diabolo
dedit. Nunquid iniquus ds: Absit. Im-¬
mo iustus. quia ꝓbaturus iustũ suum ꝑ
huiꝰ modi exercitia. in quib eius ẽ ꝓbata sa¬
pientia. magis aignũ qui ꝓbaretur estci
Quo eĩ clarius meritu coronati. hoc ule.¬
rior iusticia coronantis. Nudatus ẽ facuba¬
aispendia. Non erant pecunis damna.
uite. cum̃ deesset alimonia ademptis om
¶uis accuset iusticiam di. cum si non
Mie iob amisisset petuniam. n tantam
omliuisset gram: Athletam suum nudũ
ingere uoluit deus oleo pęnitentiȩ. ut &
sibcundo faceret certamim fortiore. & me.¬
fndo premio digniorẽ. Perfusus totũ cor¬
pus ulcere graui. sedebat instercore radenᷤ
samem. sȩuis uulnerũ uibicib defiuente.
Et hoc ꝑmissu dñi diabolus intulerat
uisto uiro. ut uideretur sibi uicisse diabo¬

Expanded text:
orem filium esse quam seruulum. eruditio ergo orem filium esse quam seruulum. eruditio ergo plena iustitiae est. Orbatus est sanctus Iob liberis suis, in quos dominus potestatem diabolo dedit. numquid iniquus deus ? absit. immo iustus. quia probaturus iustum suum per huiusmodi exercitia. in quibus eius est probata patientia, magis dignum qui probaretur effecit. quo enim clarius meritum coronati, hoc uberior iustitia coronantis. nudatus est facultadispendia. non erant pecuniae iam damna, sed uitae, cum deesset alimonia ademptis omnibus. quis accuset iustitiam dei, cum. si non omnem Iob amisisset pecuniam, non tantam inuenisset gratiam? athletam suum nudum ungere uoluit deus oleo patientiae, ut et subeundo faceret certamini fortiorem et merendo praemio digniorem. pertusus totum corpus ulcere graui sedebat in stercore, radens saniem saeuis uulnerum uibicibus defluentem, et hoc permissu domini diabolus intulerat iusto uiro; uideretur uicisse sibi diabo
Abbreviated transcription (Latin):
Nunqͥa incertum: Hunqͥd impossibile
erat. qđ iurauit ds̃: Nunquid poterat
ẽe mutabile: Noli gͦ usurpare. exemplũ
sacramenti. qui implendi sacramenti non
habes potestatẽ. quia dicitur. iurauit da¬
uid custodire iudicia iusticie di. In nullo
uidelicit iam ꝑfectum. iam instructũ aiui¬
nȩ iusticiȩ mouebant iudicia. Quanti
mouentur cum uident iustũ aliquem
orbatũ liberis. dispendiisq frequentibus.
ad ultimȩ egestatis deductũ necessitatem.
ut ipsa alimentoꝵ habere subsidia ñ possit.
fractum egritudine graui. & ꝑpetua debili¬
tate uexatũ. ut obedire nequeat communiᷤ
officio nature. Sed qui firmꝰ ẽ non moue¬
tur & si magis intelligit dĩ iusticia prȩdican¬
dam. quia corripit dñis que diligit. Nun¬
quid ñ frequentius corripitur filius qm̃
seruulus: Iniusta gͦ pietas patris. magi qm̃
ani seueritas: Asꝑiorib exercet pat filium.
qmͣ dns uernaculũ. Sea dura patris ñ esti¬
mantur imꝑtita flagella. quia uult meli¬

Expanded text:
numquid incertum, numquid inpossibile erat quod iurauit deus ? numquid poterat esse mutabile ? noli ergo usurpare exemplum sacramenti qui implendi sacramenti non habes potestatem. Quid igitur iurauit Dauid? custodire iudicia iustitiae domini. in nullo uidelicet iam perfectum. iam instructum diuinae iustitiae mouebant iudicia. quanti mouentur, cum uident iustum aliquem orbatum liberis dispendiisque frequentibus ad ultimae egestatis deductum necessitatem, ut ipsa alimentorum habere sub- sidia non possit, fractum aegritudine graui et perpetua debilitate uexatum, ut obire nequeat communis officia naturae! sed qui firmus est non mouetur et is magis intellegit dei iustitiam praedicandam, quia corripit dominus quem diligit. numquid non frequentius corripitur filius quam seruulus? iniusta ergo pietas patris magis quam domini seueritas ? asperioribus exercet pater filium quam dominus uernaculum, sed dura patris non aestimantur inpertita flagella. quia uult meli
Abbreviated transcription (Latin):
re nuptias excusare. consuerunt. ut pre.¬
tendant unmaturȩ ȩtatis infirmitatem.
& astruant qͦd ubera ñ habet. quȩ nobis
significant tempꝰ etatis. Noc solet sẏmbo¬
lum cõmune om̃ib uirginib ẽẽ nupturiᷤ.
ut cum ubera cȩꝑiit eminere. tunc con¬
iunctioni habiles iudicentur. Turbatȩ gͥ
qͥd studio dilectionis urgeat nuptias spon-¬
sus: dicunt: Quid faciemꝰ sorori nr̃ȩ in
die qua loquitur in ea. uel ut syminachꝰ.
qua loquitur ei: Hoc est sponsalium cele.¬
britate solet fieri collocutio & confirma-¬
tio nuptiarũ. Q uid gͦ faciemꝰ dicunt
turbatȩ. quia urgetur coniunctio sp̃italis
Atantis nuptiis excusare. ñ possunt. Ne¬
mo est eni qui copulam uel animȩ et sp̃s
plenitudo uerbi uel sp̃s sciꝰ uibrat & fulget.
& nichil ẽ quod ei possit ȩquari. dicunt gͦ¬
Si murꝰ est: edificemꝰ suꝑ eum receptacula.
et si ianua est: sculpamꝰ suꝑ eam tabulas

Expanded text:
re nuptias, excusare consuerunt, ut praere nuptias, excusare consuerunt, ut praetendant immaturae aetatis infirmitatem, et adstruant, quod ubera non habeat, quae nubilis significant tempus aetatis. hoc solet symbolum commune omnibus uirginibus esse nupturis, ut, cum ubera coeperint eminere, tunc coniunctioni habiles iudicentur. Turbatae igitur, quod studio dilectionis urgeat nuptias sponsus, dicunt: quid faciemus sorori nostrae in die qua loquitur in ea? uel, ut Symmachus, qua loquitur ei, hoc est: sponsalium celebritate solet fieri conlocutio et confirmatio nuptiarum. quid ergo faciemus, dicunt turbatae, quia urgetur coniunctio spiritalis? a tantis nuptiis excusare non possunt; nemo est enim qui copulam uel animae et spiriplenitudo uerbi uel spiritus sancti uibrat et fulget et nihil est quod ei possit aequari, ideo si murus est, aedificemus super eum receptacula; et si ianua est, sculpamus super eam tabulas
Abbreviated transcription (Latin):
spm uetera: Non dicit heresis manichea. ue¬
tera seruaui tibi. quȩ ꝓpħas non suscipit.
Nerito dealbata cernitur. quȩ utriusq
fulget grã testamenti. Respondit eisponsꝰ:
P one me ut signatulũ in cortuũ. ut sigu¬
lum in brachium tuũ. Quȩ noua & uete¬
ra seruastimͥ signaculũ meu̾ es : ad imagi¬
nem meam es & si militudinẽ. Fulget
inte imago iusticie.imago sapientiȩ.
imago uirtutis. Et quia imago di in
corde tuo est: sit & in oꝑib tuis. Sit effi¬
gies ȩuugłii in factis tuis. ut intiuis mori¬
bus mea p̾cepta custodias. Effigies ȩugłii
erit inte. si ꝑcutienti maxillam alteram
p̾beas. si diligas mnimicũ tuũ. si crucem
tuam tollas & me sequaris. Ido cruce̾ ego
ꝓ uobis portaui. ne tu ꝓpter te portare
dubitares. Audierunt hoc filiȩ. ierłm qͥͦd
quia considerantes magnitudinẽ uerbi
imparem tantis nuptiis. estimadant ne
excusant dicentes. soror nobis parua. &
ubera ñ habet. Sicenim qui uolunt differ-¬

Expanded text:
um spiritum uetera. non dicit haeresis Manichea: \'uetera seruaui tibi\', quae prophetas non suscipit. mento dealbata cernitur quae utriusque fulget gratia testamenti. Respondet ei sponsus: pone me ut signaculum in cor tuum. u t sigillum in brachium tuum. quae noua et uetera seruasti mihi. signaculum meum es, ad imaginem meam es et similitudinem. fulget in te imago iustitiae, imago sapientiae, imago uirtutis. et quia imago dei in corde est tuo, sit - operibus tuis, sit effigies euangelii in tuis factis, ut in tuis moribus mea praecepta custodias. effigies euangelii erit in te, si percutienti maxillam alteram praebeas, si diligas inimicum tuum, si crucem tuam tollas et me sequaris. ideo crucem ego pro uobis portaui, ne tu propter me portare dubitares. Audierunt hoc filiae Hierusalem, quod quia considerantes magnitudinem uimparem tantis nuptiis aestimabant; neexcusant dicentes: Soror nostra parva, et ubera non habet . Sic enim qui volunt differ
Abbreviated transcription (Latin):
tamen & aquila interprȩtati sunt quod
xp̃c dicit ad eccłiam. quȩ sedes in ortis. hoc
est iam in ortis sedes. suꝑno digna parady¬
so. & ido uocem tuam insinua michi. cui
amiciintendunt. Ego quoq eam audire
desidero. Cȩpit in ortis esse ȩclesia. post¬
qmͣ in ortis passus est XPISTUS:¬

Expanded text:
tamen et Aquila interpretati sunt, quod tamen et Aquila interpretati sunt, quod Christus dicit ad ecclesiam: quae sedes in hortis, hoc est: iam in hortis sedes superno digna paradiso, et ideo uocem tuam insinua mihi cui amici intendunt; ego quoque eam audire desidero. coepit in hortis esse ecclesia, postquam in hortis passus est Christus
Abbreviated transcription (Latin):
tionib uariis temptaretur. ido cũ uerbi grã
delectaretur. subito cernit insidias petcat᷑oꝵ:
Et quȩ plus sponso qm̃ sibi timeret. aut
quia a ꝑsecutoribus xp̃c magis appetitur
qui temptamenta grauiora ferre ñ possunt.
Ido scriptum est ut de ciuitatib ad ciuita¬
tes fugiamꝰ. & si nos in hac ciuitate fuerint
ꝑsecuti. fugiamꝰ in aliam. Propter infirmoᷤ
mis. & transeat ad montes
aromatũ. qui ꝓ martyrio
odorem possint beatȩ resurre.¬
ctionis afferre. Montes aroma¬
tum. sancti sunt. Ad eos confugit xp̃c.
quia fundamenta eius in montib scis.
Ad eos igitur confugit. qui sunt eiꝰ stabilia
fundamenta. In nobis fugit. in illis fida
statione consutit. Mons gͥ aromatum sau-¬
lus est qui potest dicere. Bonus enim odor
xp̃i sumus dõ. Mons aromatũ dauid: cuiꝰ
orationis odor ascendebat ad dominum.
& ido dicebat. Dirigatur oratio mea sicut
incensum in conspectutuo. Sẏmmachꝰ

Expanded text:
tionibus uariis temptaretur, ideo, cum uerbi gratia tionibus uariis temptaretur, ideo, cum uerbi gratia delectaretur, subito cernit insidias persecutorum. et quae plus sponso quam sibi timeret, aut quia a persecutoribus Christus magis adpetitur qui temptamenta grauiora ferre non possint. ideoque scriptum est, ut de ciuitatibus ad ciuitates fugiamus et, si nos in hac ciuitate fuerint persecuti, fugiamus in aliam. propter infirmos firmis et transeat ad montes aromatum. qui pro martyrio odorem possint beatae resurrectionis adferre. montes aromatum sancti sunt. ad eos confugit Christus, quia fundamenta eius in montibus sanctis. ad eos igitur confu- ?it qui sunt eius stabilia fundamenta; in nobis fugit, in illis fida statione consistit. mons igitur aromatum Paulus est, qui potest dicere: bonus enim odor Christi sumus deo, mons aromatum Dauid, cuius orationis odor ascendebat ad dominum, et ideo dicebat: dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo. Symmachus
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit ioseph: singulas reliquis fr̾ibus.
Dño gͥ quinq sensuũ portio & p̾rogatiua
defertur. quã ille utiq tribuit ipsi quẽ
diligit. sicut dilexit & ẜaulũ. cui dedit
ad euocandas gentes sapientiȩ principatũ.
his gͥ fructib delectata eccłia dicit ad xp̃m.
Qui sedes in ortis amici. intendentes uoci
tui. uocem tuam insinua mͥ. De lectabat
eam quod in ortis xp̃c sedebat. & in ortis
positi amici intendebant uocieiꝰ. S: quia
amici illi de cȩlestib erant. arkangeli uł
dominationes & throni. homines enim
expulsi de paradyso fuerant ꝓpter in obedi¬
entiam cę̧lestium mandatoꝵ. atq ideo
adhuc ȩccłia uocem eiꝰ audire ñ poterat.
& cupiebat audire. ido ait. uocem tuam
niti. Feramꝰ uirtutũ floyos. grati. aauitatẽ.
ut disputantem cum angłis dnm irm au¬
dire possimꝰ. Sed quia futurum erat ut
cum adplenitudine eccłia ꝑuenisset ꝑsecu¬

Expanded text:
tribuit Ioseph, singulas reliquis fratribus. tribuit Ioseph, singulas reliquis fratribus. domino igitur quinque sensuum portio et praerogatiua defertur, quam illi utique tribuit ipse quem diligit, sicut dilexit et Paulum, cui dedit ad euocandas gentes sapientiae principatum. His igitur fructibus delectata ecclesia dicit ad Christum: qui sedes in hortis, amici intendentes uoci tuae; uocem tuam insinua mihi. delectabatur enim, quod in hortis Christus sedebat et in hortis positi amici intendebant uoci eius.sed quia amici illi de caelestibus erant archangeli uel domi- nationes et throni – homines enim expulsi de paradiso fuerant propter inoboedientiam caelestium mandatorum atque ideo adhuc ecclesia uocem eius non poterat quam cupiebat audire -, ideo ait: uocem tuam niti, feramus uirtutum flores, gratiae suauitatem, ut disputantem cum angelis dominum Iesum audire possimus. Sed quia futurum erat, ut, cum ad plenitudinem ecclesia peruenisset, persecu
Abbreviated transcription (Latin):
sub uigũ uerbi corde mansueto colla subietit.
Plantata autẽ. in multitudine nationum.
Hoc enim intelligendũ belamon. s ymina¬
chus. aquila. alieꝙ traditiones greco sermo¬
ne docuerunt. Repudiata ẽ uetꝰ copula
quȩ fructum afferre ñ poterat. data esł
uinea nobis fidelib quibq cultoribus.
qui ñ solum fructũ facere. possent. s etiam
custodire. Una gͥ ouis errauit. sed reuoca¬
ta totius orbis sp̾atia impleuit. Unam
ouem error abduxerat. s multitudinem
popłoꝵ domini gra congregauit. Erra¬
uit homo. s eccłia iam murꝰ est : & murus
ualidꝰ. Frrauit adam: murꝰ est oauid:
qui mandata dĩ non est oblitus. Custo¬
dita gͥ & uallata hȩc uinea mimimine
spitali. mille fructus dat xp̃o. ducentos
med. mille. salomoni: du-¬
centi seruantib fructus. Per¬
fectio & plenitudo xp̃i est: portio ser-¬
uuloꝵ. Habes hoc misterium in genesi:
ubi quinq partes seniamin frĩ uniori

Expanded text:
sub iugum uerbi corde mansueto colla subiecit; sub iugum uerbi corde mansueto colla subiecit; plantata autem in multitudine nationum. hoc enim intellegendum \'Belamon\' Symmachus, Aquila aliaeque traditiones Graeco sermone docuerunt. repudiata est uetus copula quae fructum adferre non poterat, data est uinea nouis fidelibusque cultoribus, qui non solum facere fructum possent, sed etiam custodire. una igitur ouis errauit, sed reuocata totius spatia orbis impleuit; unam ouem error abduxerat, sed multitudinem populorum domini gratia congregauit. errauit homo, sed ecclesia iam murus est et murus ualidus. errauit Adam, murus est Dauid qui mandata dei non est oblitus. Custodita igitur et uallata haec uinea munimine spiritali mille fructus dat Christo, ducentos meo; mille Salomoni, et ducenti seruantibus fructum. perfectio et plenitudo Christi est, portio seruulorum. habes hoc mysterium in Genesi, ubi quinque partes Beniamin fratri iuniori
Abbreviated transcription (Latin):
tia.sicut scriptum est: & abundantia in
turrib tuis. His uberib. id est sensib habi¬
lem se tantis nuptiis estimabat. sed filiȩ.¬
ierłm adhuc non poterant estimare. quia
sensuum eiꝰ abundantiam non uidebant.
Et addidit. Ego eram in oculis eiꝰ. tanqmͣ
inueniens pacem. hoc est deliberatis de mei s
sensib. cum pacem dĩ inuenerim quȩ suꝑat
omem mentẽ. & custodit & corpora & sensꝰ
in xp̃oniu. Talis inquit etam in oculis spon-¬
si. qualis que habet pacem. Scriptum est
enim. Qui recte quȩrunt pacem. habebunt
eam testimonium. Festinantib igit᷑ dilecto
atq dilecta. celebrata coniunctio spĩtalis ẽ
mutuo expetita consensu. Id̾o tanqmͣ nup¬
tiale canens carmen. exultauit sp̃s in ꝓpħa
dicens: Uinea facta est salomini in belamon.
dedit uineam suam his qui seruant. Clamat
gͦ sp̃s. ẜ lantata est congregatio populoꝵ ut
uitis. eterna radice. fundata. & spiritalia

Expanded text:
tia, sicut scriptum est: Et abundantia in tia, sicut scriptum est: Et abundantia in turribus tuis . His uberibus, id est, sensiblem se tantis nuptiis aestimabat, sed filiae Hierusalem adhuc non poterant aestimare, quia sensuum eius abundantiam non uidebant. Et addidit: ego eram in oculis eius tamquam inueniens pacem, hoc est: deliberatis de meis sensibus, cum pacem dei inuenerim, quae superat omnem mentem et custodit et corda et sensus in Christo Iesu. talis, inquit. eram in oculis sponsi qualis quae habet pacem; scriptum est enim. qui recte quaerunt pacem. habebunt eam testimonium festinantibus igitur dilecto atque dilecta celebrata coniunctio spiritalis est mutuo expetita consensu. Ideoque tamquam nuptiale canens carmen exultauit spiritus in propheta dicens: uinea facta est Salomoni in l Belamon; dedit uineam suam his qui seruant. clamat ergo spiritus: plantata est congregatio populorum et uitis aeternae radice fundata et spiritalia
Abbreviated transcription (Latin):
Tabulas cedrinas. hoc ẽ fidi sublimis bonu
odorem. Est enim suauis huiꝰ materiȩ.
odor. qua non uermis ñ tinea corrumpat.
ldo huiꝰ materie. usus eligitur tectoꝵ
fastigiis eleuandis formandisq litterarũ
elementis. quib etas puerilis ad studi¬
um lib̾alis eruditionis imbuitur:
E st gͦ materia ista sublimis ad gram. leuis
ad omis. suauis ad odorem. utilis ad instru¬
mentũ scientiȩ. abilis ad ministeriũ cogniti¬
onis eterne. S queadmodũ sponsam suam
diligens xp̃c. urgebat ad copulȩ sp̾italis
sollemnitatẽ. ita & eccłia uerbi decore. iam
capta festinabat ad nuptias. Idoq morarũ
& dilationis impatiens. quas filiȩ ierusale
innectere gestiebant. dicit. Ego murꝰ. & ube.¬
ra mea turris. hoc est nolite. dubitare utru
Ego inquit murꝰ sum: & non parua ubera
habeo. s ut turris ubera mea sunt. Quomͦ
dicitis quia non habeo uberes sensus: Ut
turres habeo sapientiȩ in quib eͣ abundan¬

Expanded text:
tabulas cedrinas, hoc est fidei sublimis bonum tabulas cedrinas, hoc est fidei sublimis bonum odorem; est enim suauis huius materiae odor, quam non uermis, non tinea corrumpat. ideo huius materiae usus eligitur tectorum fastigiis eleuanais formandisque litterarum elementis, quibus aetas puerilis ad studium liberalis eruditionis inbuitur. est ergo materia ista sublimis ad gratiam, leuis ad onus, suauis ad odorem, utilis ad instrumentum scientiae, habilis ad ministerium cognitionis aeternae. Sed quemadmodum sponsam suam diligens Christus urgebat ad copulae spiritalis sollemnitatem, ita et ecclesia uerbi decore iam capta festinabat ad nuptias. ideoque morarum et dilationis inpatiens, quas filiae Hierusalem innectere gestiebant, dicit: ego murus, et ubera mea turres, hoc est: nolite dubitare utrum ego, inquit, murus sum, et non parva ubera habeo, sed ut turres ubera mea sunt. Quomodo dicitis, quia non habeo ubera? Sensus, ut turres, habeo sapientiae, in quibus est abundan
Abbreviated transcription (Latin):
uitas munita. Hic est murꝰ qui habet xiiͤ
portas apłicas. ꝑ quas populo nationum
patet ingressus in ecłiam. Sed murꝰ qnuis
ambitu totius urbis includat. tunc tamen
ẽ munitior cum receptacula habuerit
p̾parata. in quib ꝓpugnatores urbis tutũ
speculandi ac tuendi possint habere subsi¬
dium. Sed quia hȩc rationabilis ciuitas
est. & omnis spes eiꝰ indi uerbo ẽ: ñ ferrea
s argentea ei ꝓpugnacula requiruntur.
eloquiis celestib magis qm̃ corporis uolup¬
tatib hostiles impetus repulsare. consueta:
Eo fulta p̾sidio. eosplendore fulgens. abi¬
lior xp̃i copulȩ iudicatur. Et quia ia-¬
nua xp̃c est qui att. ꝑ me si quis introi-¬
erit saluabitur. & cecłia ianua nuncu-¬
patur. quia ꝑ ipsam patet popłis ad salu-¬
tem. neq hereticoꝵ corrupitur cintis
aut uermib. dicunt filiȩ ierłm. uel
angłi uel anime. iustoꝵ edificemꝰ suꝑ ea.
ldo differre desiderant. ut illa dilatione
uel anima uel eccłia possit eẽ ꝑfectioꝵ:¬

Expanded text:
uitas munita. hic est murus qui habet duodecim portas apostolicas, per quas populo nationum patet ingressus in ecclesiam. sed murus quamuis ambitum totius urbis includat, tunc tamen est munitior. cum receptacula habuerit praeparata, in quibus propugnatores urbis tutum speculandi ac tuendi possint habere subsidium. sed quia rationabilis haec ciuitas est et omnis spes eius in dei uerbo est, non ferrea, sed argentea ei propugnacula requiruntur, eloquiis caelestibus magis quam corporis uoluptatibus hostiles impetus repulsare consueta. eo fulta praesidio, eo splendore fulgens habilior Christi copulae iudicatur. Et quia ianua Christus est, qui ait: per me si quis introierit saluabitur, et ecclesia ianua nuncupatur, quia per ipsam patet populis aditus ad salutem. sed ne haereticorum corrumpatur tineis aut uermibus, dicunt filiae Hierusalem, uel angeli uel animae iustorum: aedificemus super o differre desiderant, ut illa dilatione uel anima uel ecclesia possit esse perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
utiq & ipse est eligendꝰ. Liquet gͥ ex his qd̾
non senectutis longeuitas eligatur. sed
custodia uerboꝵ di. Deniq ipse moyses
inim naue & caleph iuuenes prȩ ceteris
approbabat. quoꝵ consilium int̾ electionẽ
magis qũa multoꝵ senioꝵ & ipse secutꝰ ẽ:
& dłs pretulit. Unde & illud de iacob quod
supͣ diximꝰ. d̾s̃ qͥ pascit me a iuuentute mea.
manifestat nobis de eo dictum qͥ tulerit
iugum uerbi in iuuentute. sua. & recedenᷤ
ab esau & similib ciꝰ sedit singulariter.
in se. tempꝰ expectans quo possit cũ disci-¬
plina ꝓferre. sermonẽ. Et ꝓpterea spiri-¬
tali est donatus alimento. adhuc ȩiu
integer: sed ueteranꝰ consilio. N eq enim
dignũ est ut credamꝰ quod tantus patri¬
archa de corporalrcibo dixerit. ds qui pa¬
scit mȩ a iuuentute mea. quia nec corpo¬
ralem cibum desiderabat cum diceret:

Expanded text:
utique et ipse est eligendus. liquet igitur ex his, quod non senectutis longaeuitas eligatur, sed custodia uerborum dei. denique ipse Moyses Iesum Naue et Caleph iuuenes prae ceteris adprobabat, quorum consilium in terrae electione magis quam multorum seniorum et ipse secutus est et deus praetulit. Unde et illud de Iacob, quod supra diximus: deus qui pascit me a iuuentute mea, manifestatur nobis de eo dictum, qui tulerit iugum uerbi in iuuentute sua et recedens ab Esau et similibus eius sedit singulariter, in se tempus expectans, quo possit cum disciplina proferre sermonem; et propterea spiritali est donatus alimento, adhuc aeui integer, sed ueteranus consilio. neque enim dignum est ut credamus, quod tantus patriarcha ---------- de corporali cibo dixerit: deus qui pascit me a iuuen tute mea, quia nec corporalem panem desiderabat, cum diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
entia enĩ humilitatis inditium es ł
Et iło qm̃ desolata erat ac destituta
ierłm. dabit inquit ꝑcutienti maxillã
suã. ut ñ se subducat iniuriȩ. nec decli¬
net cȩdis dolorẽ. s ꝑcutienti maxilam
offerat Utrumq intelligi potest siue e
qui ꝑcutere incipiat. siue ei qui iam ꝑcis¬
serit. ut illud eugłicum compleatur. qͥ
te ꝑcusserit in maxillam p̃be ei & altiu
Et ꝓphetice hoc positũ est. ut doceret
ierłm hoc ẽ plebis iudaicȩ eccłiam non
alit̾ eẽ. saluandam nͥ ꝑ eugłii disciplina
ut cum ceꝑit eugłii pcepta seruare & op¬
bus implere. man datũ dnĩ ruu. tunc
iugũ captiuitatis de suȩ animȩ ceruis
deponat. cum se subdiderit iugo xp̃i
Et satiabitur inquid in opprobrus
N on dixit. subibit opprobriũ ł aciles
eni una aut alterã contum eliam sus¬
nere. Aadidit. satiabitur in opprobi¬
is: quo facilius dnĩ moueat miscdđum
opprobrioꝵ compluriũ deformitate il¬

Expanded text:
ientia enim humilitatis indicium est. ientia enim humilitatis indicium est. et ideo, quoniam desolata erat ac destituta Hierusalem: dabit, inquit, percutienti maxillam suam, ut non se subducat iniuriae nec declinet caedis dolorem, sed percutienti maxillam offerat. utrumque intellegi potest, siue ei qui percutere incipiat siue ei qui iam percusserit, ut illud euangelicum compleatur: qui te percusserit in maxillam praebe ei alteram. et prophetice hoc positum est, ut doceret Hierusalem, hoc est plebis Iudaicae ecclesiam non aliter esse saluandam nisi per euangelii disciplinam, ut, cum coeperit euangelii praecepta seruare et operibus implere mandatum domini Iesu, tunc iugum captiuitatis de suae animae ceruice deponat, cum se subdiderit iugo Christi. Et satiabitur, inquit, in obprobriis. non dixit: \'subibit obprobrium\'; facile est enim unam aut alteram contumeliam sustinere. addidit: satiabitur in obprobriis, quo facilius domini moueat misericordiam obprobriorum conplurium deformitate mi
Abbreviated transcription (Latin):
ea sequeretur confessio. Castigat eni
añs omnem filium quẽ recipit. Recep¬
turꝰ gͥ ierusalẽ. ante captiuitatis fla-¬
gellai̾it erumnis Numium enĩ soluerat.¬
& inflatose corde iactauerat. ut caput
tenere ñ posset dnm uam. id est humi¬
litatẽ gram. iusticiam. sapientiam. hoc
uerȩ fidłi magisterium ñ teneret. Et ido
dñs castigauit eam. qͥ moderator om̃iũ¬
nouit quemad modũ unum quẽq cast¬
ger ebit enim mediꝰ grauiora uulndea
apiorib medicamentis curare consuc
peccata maiore scueritate castigat se
ipsa castigatio ad salutẽ ꝓficit. Pixit
enim añs. ꝑ cutiam & ego sanabo. Deniq
de ierłm spem cepit ler̾emias ꝓpħ̃a pisit¬
tere. Nam in posteriorib sub hacliter
ait. Dabit ꝑcutienti maxillam suã e
satiabitur in opprobriis. Dabit insqpus¬
tura os suum. si tam̃ est spes patientis.
discipulos suos & iniuriarũ eẽ patientes
nec referire. facile. nedum ferire: Pat¬

Expanded text:
ea sequeretur confessio; castigat enim ea sequeretur confessio; castigat enim dominus omnem filium quem recipit. -recepturus igitur Hierusalem ante captiuitatis flagellauit aerumnis. nimium enim insoluerat et inflato se corde iactauerat, ut caput tenere non posset dominum Iesum, id est humilitatem gratiam iustit am sapientiam, hoc est uerae fidei magisterium non teneret. et ideo dominus castigauit eam, qui moderator omniunouit quemadmodum unumquemque castiget. ut enim medicus grauiora uulnera asperioribus medicamentis curare consueupeccata maiore seueritate castigat, sed ipsa castigatio ad salutem proficit; dixit enim dominus: percutiam, et ego sanabo. Denique de Hierusalem spem coepit Hieremias propheta promittere; nam in posterioribus sub hac littera ait: dabit percutienti maxillam suam et satiabitur in obprobriis. dabit in sepultura os suum, si tamen est spes patientiae.discipulos suos et iniuriarum esse patientes nec referire facile, nedum ferire; pat
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ latina significatione confessio dicit᷑.
uel certe. desolatio.
ec discors ac dissonans uidetur
int̾pretatio: Si quidem qͥ desolati
sunt: citius confitentur. Magis
enim scd̃is rebus animꝰ extollisolet. Cũ
aute urgetur aduersis: tunc diuinum
implorat auxilium. Nã & in his quȩ hu¬
mana sunt: hunc usum eẽ cognoscimꝰ
ut cui succedunt ꝓp̾era animꝰ elatior sit:
cui mundi huiꝰ infesta sunt. & potentia
alicuiꝰ aduersa tunc confugiat. tunc
opem quęrat. ut uel rogando suꝑioris
mitiget potestatẽ. uel se uirib armet
adiunctis. ne qͣsi inferior potentiorib
uirib opprimatur. Deniq ieremias
sub hac littera sic ait. manus suas exten¬
dit. qui tribulat in omĩa desideria eiꝰ.
Uidit enim gentes introcuntes in scifi.¬
cationẽ suam. quib mandasti ne intro¬
irent in eccłiam eius. De ierusalẽ utiq
hoc dicit ꝓpħa cuiꝰ deplorat eruinnam.
cuiꝰ pcessit desolatio ac destitutio. ut post¬

Expanded text:
quae Latina significatione confessio\' dicitur quae Latina significatione confessio\' dicitur uel certe \'desolatio\'. nec discors ac dissonans uidetur interpretatio, siquidem qui desolati sunt citius confitentur. magis enim secundis rebus animus extolli solet, cum autem urgetur aduersis, tunc diuinum inplorat auxilium. nam et in his quae humana sunt hunc usum esse cognoscimus, ut, cui succedunt prospera, animus elatior sit, cui mundi huius infesta sunt et potentia alicuius aduersa, tunc confugiat, tunc opem quaerat, ut uel rogando superioris mitiget potestatem uel se uiribus armet adiunctis, ne quasi inferior potentioribus uiribus obprimatur. Denique Hieremias sub hac littera sic ait: manus suas extendit qui tribulat in omnia desideria eius; uidit enim gentes introeuntes in sanctificationem suam, quibus mandasti ne introirent in ecclesiam eius. de Hierusalem utique hoc dicit propheta, cuius deplorat aerumnam, cuius praecessit desolatio ac destitutio, ut post
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s patientia sua instruxit. & liuore sa¬
nauit. Sequitur uersus octauus.
Bonũ mͥ lex oris tui. suꝑ milia auri & ar¬
genti. Non quicumq hoc dicit. immo
rarus hoc dicit. id est qui legem dĩ auro
atq argento p̾ferat: qui potest. ꝓpter
legem ddi omĩa relinquere: Sed nec xp̃c
hunc reppit. nͥ de his quos ipse docere di¬
gnatus ẽ. Petrus hoc dixit. & ꝓbauit af
fectu quia pluris legem qmͣ aurũ habuit.
auarꝰ hocdicit. qui defosso auro incubat.
Non dicit pecuniosus. qͥ cotidiana emo¬
lum̃ta sollicito rimatur affectu. qͥ cotidie.
opes aggerat. qui hereditatis tendit au¬
cupia. qui circa egrotantis lectulũ inde¬
fessas exercet ex cubias. Hic aliqui legem
oris dai tanqm̃ legem uerbi accipiunt. ut
sidicas legem dexterȩ dĩ. Bene gͦ & hoc
conuenit eetro dicenti. Uerba uitȩ ȩternȩ.
ti est: & possumꝰ tantũ deserere.
bonũ. & scłi huiꝰ emolumenta captare

Expanded text:
omnes patientia sua instruxit et liuore saomnes patientia sua instruxit et liuore sanauit. Sequitur uersus octauus: bonum mihi lex oris tui super milia auri et argenti. non quicumque hoc dicit, immo rarus hoc dicit, id est: qui legem dei auro atque argento praeferat, qui potest propter legem dei omnia relinquere. sed nec Christus hunc repperit nisi de his quos ipse docere dignatus est. fectu: quia pluris legem, quam aurum habuit. avarus hoc dicit, qui defosso auro incubat. Non dicit pecuniosus, qlumenta sollicito rimatur affectu, qui cotidie opes aggerat, qui hereditatis tendit aucupia, qui circa aegrotantis lectulum indefessas exercet excubias. Hic aliqui \'legem oris dei\' tamquam legem uerbi dei accipiunt, ut si dicas \'legem dexterae dei\'. bene ergo et hoc conuenit Petro dicenti: uerba uitae aeternae hti est; et possumus tantum deserere bonum et saeculi huius emolumenta captare ?
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ꝑ laceo mͥ in infirmitatib. in iniuri-¬
S in necessitatib. in ꝑsecutionib. in
ligustis. Cum enim complacet in.
infirmitatib. & ñ frangitur
mo. nec cedit iniuriȩ. discere.
iustificationes di & meruit .&.
impleuit. Ergo hic humiliasti me. hoc
est diuersis temptationib & incõmodiᷤ
exercuisti. dicit. Qd̃ aꝑuit & symina¬
chus dicens. P rofuit m qd afflictꝰ sum:
ut discerem iusticias tuas. Ergo qͥ humi-¬
liatur. ñ deiciat animũ neq frangat. sed
magis humiliando ꝓficiat. ut suꝑbum
humilitate sua mitiget. insolentes moꝵ
seueritate confundat. contumeliosos
patientia sua frangat. auaros nonnun-¬
qmͣ etiam eq̃mmitate dispendii. a uir-¬
gii intentione deducat. Sic enim legi¬
sti quia iustificata ẽ sapientia a filiis suiᷤ
dum xp̃c se offert supplicio. dedit iniuri¬
is. ñ subducit opprobriis. nec a confusio¬
ne sputoꝵ auertit faciem suam. & ideo

Expanded text:
tolus: placeo mihi, ait, in infirmitatibus, in iniuriitolus: placeo mihi, ait, in infirmitatibus, in iniuriis, in necessitatibus, in persecutionibus, in angustiis. cum enim conplacet in infirmitatibus et non frangitur mo nec cedit iniuriae, discere iustificationes dei et meruit et impleuit. ergo hic humiliasti me, hoc est: diuersis temptationibus et incommodis exercuisti, dicit. quod aperuit et Symmachus scribens: profuit mihi quod adflictus sum, ut discerem iustitias tuas. ergo qui humiliatur non deiciat animum neque frangat, sed magis humiliando proficiat, ut superbum humilitate sua mitiget, insolentes morum seueritate confundat, contumeliosos patientia sua frangat, auaros nonnumquam etiam aequanimitate dispendii a iurgii intentione deducat. sic enim legisti, quia iustificata est sapientia a filiis suis, dum Christus se offert supplicio, dedit iniuriis, non subducit obprobriis nec a confusione sputorum auertit faciem suam; et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
uersus sextus. Coagilatũ est ut lac cor
coꝵ ego autẽ legem tuam meditabor
Subtile cor scoꝵ coagulatũ ẽ uͦ cor supboꝵ
Ut enim lac natura sui purum. speciosũ
atꝙ sincerum ẽ: sed corruptione coacescit.
sic mentis & cordis humani natura. pura.
sincera. ꝑspicua est: priusqm uicioꝵ ad¬
mixtione coacescat. Coagulato enim
lacte fit quedam concretio. nec suauita-¬
tem habens eandem nec gram. Ita homi¬
nes qui ante sedulitate gr̃ȩ. suauitate uer¬
boꝵ lactis speciem ꝓferebant nulla inui-¬
dia corruptam. hi si ceꝑint inuidere. co-¬
agulatur. in uitium cor coꝵ. & fit de
suauitate amicitiȩ amaritudo maliuo¬
lentiȩ. & insuauis quidam horror inui-¬
diȩ. Ergo coagulatũ est cor ꝑ suꝑbiam.
ꝑ inuidiam. quia lenitate. nature. flu-¬
entem beniuolentiam. malitiȩ. concre.¬
tione uitiarunt. Iniquoꝵ gͦ cor coagula-¬
tur. iustus autẽ humiliatur. Legis p̾cep¬
la meditando. qui habet humilitatis

Expanded text:
uersus sextus: co ag u l atum est u t lac cor uersus sextus: co ag u l atum est u t lac cor eorum, ego autem legem tuam me d it ab ar. subtile cor sanctorum, coagulatum est uero cor superborum. ut enim lac natura sui purum, speciosum atque sincerum est, sed corruptione coacescit, sic mentis et cordis humani natura pura sincera perspicua est, priusquam uitiorum admixtione coacescat. coagulato enim lacte fit quaedam concretio nec suauitatem habens eandem nec gratiam. ita homines, qui ante sedulitate gratia suauitate uerborum lactis speciem praeferebant nulla inuidia corruptam, hi si coeperint inuidere, coagulatur in uitium cor eorum et fit de suauitate amicitiae amaritudo maliuolentiae et insuauis quidam horror inuidiae. ergo coagulatum est cor per superbiam, per inuidiam, quae lenitatem naturae fluentem beniuolentiam malitiae concretione uitiarunt. iniquorum ergo cor coagulatur, iustus autem humiliatur legis praecepta meditando, qui habet humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
his ñ mouet᷑. idoq nec lob frangebatur
Deniq in amissionib filioꝵ ues patu¬
monii dicebat. Dñs dedit dñs abstut
sit nom̃ dnĩ benedictũ Ergo in adusiꝰ
positi. dicamꝰ. Bonitatẽ fecisti cũ scrus
tuo il otest enim dñs in melius muta
quȩ facta sunt: Ut. lob scĩ habemꝰ exci¬
plum. e quȩ amissa sunt reddere pes
Quisi & amissis filiis genaret meliori
Nundͥa &o ẽ aufficile meliora donare
ꝑotest etuam si nichil aonet hoc ipso tam̃
uto te ꝓspectum. si forte ficuri conxbr
to sunt: ne mutaret malit̾ia cor eoꝵ
pmiuit &. de patrimonio. quasi ñ uide¬
Mus plurimos ꝓpter opes pasrimonii
micuum salitis eẽ deductos. ꝓlurimis
c dntitiarũ abundantia causam orta eẽ
peccandi. Qui enim non habet qđ dona.
ascribi ei culpa ñ potest qđ ñ donauerit.
Q un autem habet quod donet &. ñ dat:
unꝙ obnoxius incipit eẽ peccato: Seqͥt᷑

Expanded text:
his non mouetur ideoque nec Iob frangebatur. his non mouetur ideoque nec Iob frangebatur. denique in amissionibus filiorum uel patrimonii dicebat: dominus dedit, dominus abstulit; sit nomen domini benedictum. ergo et in aduersis positi dicamus: bonitatem fecisti cum seruo tuo. potest enim dominus in melius mutare quae facta sunt, ut Iob sancti habemus exemplum, et quae amissa sunt reddere potest, qui ei et amissis filiis generaret meliores. numquid deo est difficile meliora donare? potest, etiamsi nihil donet, hoc ipso tamen iusto esse prospectum, si forte futuri inprobi rapti sunt, ne mutaret malitia cor eorum. similiter et de patrimonio: quasi non uideamus plurimos propter opes patrimonii in periculum salutis esse deductos, plurimis ex diuitiarum abundantia causam ortam esse peccandi. qui enim non habet quod donet, adscribi ei culpa non potest quod non donauerit; qui autem habet quod donet et non dat, utique obnoxius incipit esse peccato. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ꝓficiebat. ut eos qui pacem oderant su
tran quillitate componeret. & eoꝵ stu¬
dia comprimeret. Cum loquebar ulis
inpugnabant me gratis. hoc ẽ cũ causo
impugnandi ñ haberent. tam̃ impug¬
nandi studium n deponebant. Ita gͥ mis¬
tiplicantur siue nequitiȩ sp̃itales. siue
homines & multiplicatur eoꝵ imqͥta sip
iustum. Uerbi grã. si filium iustꝰ aunit¬
tat. qđ scli usu sepe contingit. si amit¬
tat patrimoniũ uel diuersis afficiatur
incõmodis rerum uel corporis infirmi¬
tatib: tunc dicunt suꝑbi: Ubi ẽ iuiti¬
cia eiꝰ. ubi miscdia: Ecce quia simulatꝰ
est: ecce quia ei innocentia sua nichil
prodest. Iłoq ad uitȩ huiꝰ specim extra¬
hendũ. tres illi scõ specie amici. obtracta¬
tione autẽ iniqui. ꝓbitatis atq iustiae
cius inuidi. exꝓbrantes grauia oppri-¬
bria congerebant: Et qui uenerant ad
consolandũ: insultare ceꝑunt. S iustꝰ

Expanded text:
eius proficiebat, ut eos qui pacem oderant sua eius proficiebat, ut eos qui pacem oderant sua tranquillitate conponeret et eorum studia conprimeret; cum loquebar illis, inpugnabant m e gratis, hoc est: cum causas inpugnandi non haberent, tamen inpugnandi studium non deponebant. ita ergo multiplicantur siue nequitiae spiritales siue homines et multiplicatur eorum iniquitas super iustum. uerbi gratia si filium iustus amittat, quod saeculi usu saepe contingit, si amittat patrimonium uel diuersis adficiatur incommodis rerum uel corporis infirmitatibus, tunc dicunt superbi: \'ubi est iustitia eius, ubi misericordia? ecce quia sic multatus est, ecce quia ei innocentia sua nihil prodest ideoque ad uitae huius specimen extrahendum tres illi sancto specie amici, obtrectatione autem iniqui, probitatis atque iustitiae eius inuidi, exprobrantes grauia obprobria congerebant et qui uenerant ad consolandum insultare coeperunt. Sed iustus
Abbreviated transcription (Latin):
moderatione faciat. & quadam subtili¬
tate mitiget uim doloris. Et idõ in e.¬
uuangłii bonitate melius docentur ui¬
stificationes di. qm̃ in legis seueritate. Opꝰ
autem uisticiȩ: iustificatio est. Unde scri¬
ptum ẽ. quia phariseise iustificare. no¬
luerunt. ñ baptizati baptismo lohanniᷤ.
In eo enim iustificationẽ ñ fecerunt. qͥa
noluerunt agere pęnitentiam delictoꝵ.
fiat peccatoꝵ remissio. sine atrocitate.
dampnationis. cũ remissionis gratia
Sequitur uersus quintꝰ. Multiplica¬
ta ẽ suꝑ me. iniquitas suꝑboꝵ. ego autẽ
in toto corde meo scrutabor manclata
tua.
Quanto magis ꝙͥ ão seruirt defiaerat
tantõ magis inse exeitat aduersarioa
tanqm̃ athleta fortis coronam iustiae
reportare desiderans. irritat in se plir¬
mos & lacessit. qui inuident m̃o pfetu
Q: a etiam in posteriorib cuident ote¬
dit. cum odiosis ñ habentib pacem. era
inquit pacificus. Nichil tam̃ tnquilitis

Expanded text:
moderatione faciat et quadam subtilimoderatione faciat et quadam subtilitate mitiget uim doloris. et ideo in euangelii bonitate melius docentur iustificationes dei quam in legis seueritate. opus autem iustitiae iustificatio est. unde scriptum est, quia Pharisaei se iustificare noluerunt non baptizati baptismo Iohannis. in eo enim iustificationem non fecerunt, quia noluerunt agere paenitentiam delictorumfiat peccatorum remissio sine atrocitate damnationis cum remissionis gratia. Sequitur uersus quintus: multiplicata est super er me ini quit a s superborum, eg o autem in toto corde meo scrutabor mandata tua. quanto magis quis deo seruire desiderat, tanto magis in se excitat aduersarios et tamquam athleta fortis coronam iustitiae reportare desiderans inritat in se plurimos et lacessit, qui inuident nostro profectui. quod etiam in posterioribus euidenter ostendit: cum odiosis non habentibus pacem eram, inquit, pacificus. nihil tamen tranquillitas
Abbreviated transcription (Latin):
qui nascuntur int̾ris. fructus eiꝰ sunt uir¬
tutes hominũ. Merito gͦ arbor bona
bonos fructus facit. Prius gͥ radix laude¬
tur. ut fructus possit ꝓbari. Sed & alibi
ait idem adñs uĩc: et pat̾ ur̃ qui bonꝰ est:
dabit bona data petentib se. S qmuis
ds bonus sit. cuiꝰ etiam amara plus ꝓsuri.
non enim inferuntur ut noceant sed ut
corrigant. rogatur tam̃ ut inbonitate
sua doceat nos iusticias suas. Considera
medicũ utilia apponentẽ medicamenta.
uulnerib. ea tam̃ quȩ mordeant ulceris
uirꝰ. aut certe ferro putrefacta resecantẽ.
cum in eo ipse sit bonus medicꝰ qͥa utilita¬
tem oꝑatur egroti. & faciat qđ ꝓdeẽ noue¬
rit. tam̃ quia eger dolorem aut ñ uult aut
ñ potest sustuere. ꝓpter infirinitatẽ affe.¬
ctus sui rogat ut medicus eum quaddam
bonitate & suauitate sua curet. ñ aꝑitatẽ
adhibeat medicamentoꝵ. ñ ferro incidat
uulnerũ fibras. aut si alit̾ non pot̾. ut cũ

Expanded text:
qui nascuntur in terris, fructus eius sunt uirqui nascuntur in terris, fructus eius sunt uirtutes hominum. merito ergo arbor bona bonos fructus facit. prius igitur radix laudetur, ut fructus possit probari. sed et alibi ait idem dominus Iesus: et pater uester qui bonus est dabit bona data petentibus se Sed quamuis bonus deus sit, cuius etiam amara plus prosunt —non enim inferuntur ut noceant, sed ut corrigant —, rogatur tamen, ut in bonitate sua doceat nos iustitias suas. considera medicum utilia adponentem medicamenta uulneribus, ea tamen, quae mordeant ulceris uirus, aut certe ferro putrefacta resecantem. cum m eo ipso sit bonus medicus, quia utilitatem operatur aegroti, et faciat quod prodesse nouerit, tamen, quia aeger dolorem aut non uult aut non potest sustinere propter infirmitatem affectus sui, rogat ut medicus eum quadam bonitate et suauitate sua curet, non asperitatem adhibeat medicamentorum, non ferro incidat uulnerum fibras aut, si aliter non potest, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
pit. ut unusquisq iudicem suum laudet:
Unde apłs sequens diuinarũ ordinem
scripturarũ: cum diceret causam. ita
cepit. De om̃ib quib accusor rex agrip¬
pa a uideis. estimo me felicem apud te:
incipiens rationẽ reddere. Et infra. Ore¬
dis rex agrippa ꝓphetis: Scio quia credis.
Ergo si laudantur homines in quibus
plerumq aliena laudantur. qnto magis
unus quisq dĩ sibi conciliare gram debet
ut dicat. bonꝰ es dne: Ham si hoc dicat
hominii ut ẽẽ admoneatur qđ forsitan
ñsit: & bonitatis etiam ipse predicati¬
one mitescit. terrorẽq immitis depo¬
nit affectus. qnͣto magis dõ laus sua est
deferenda. qui nͥ honus eẽt. suꝑ terram
stare quis posset : Proprium ẽ autẽ di
ut bonus sit. Deniq in eugłiis habes.
quia arbor bona fructus bon̾os facit.
Fructus enim angłi sunt. Eructus cius
homines sunt. hoc ẽ rationabiles sci. si dñ
precepta custodiunt. Fructus eiꝰ sunt hi

Expanded text:
pit, ut unusquisque iudicem suum laudet. pit, ut unusquisque iudicem suum laudet. unde apostolus sequens diuinarum ordinem scripturarum, cum diceret causam, ita coepit: d e omnibus quibus accusor, rex Agrippa, a Iudaeis, aestimo me felicem apud te incipiens rationem reddere, et infra: credis, rex Agrippa, prophetis? scio quia credis. ergo si laudantur homines, m quibus plerumque aliena laudantur, quanto magis unusquisque dei sibi conciliare gratiam debet, ut dicat: bonus es, domine! nam si hoc dicat homini, ut esse admoneatur quod forsitan non sit, et bonitatis etiam ipse praedicatione mitescit terroremque inmitis deponit affectus; quanto magis deo laus sua est deferenda, qui nisi bonus esset, super terram stare quis posset ? proprium est autem dei ut bonus sit. denique in euangelio habes, quia arbor bona fructus bonos facit. fructus eius angeli sunt, fructus eius homines sunt, hoc est rationabiles, sancti, si domini praecepta custodiunt, fructus eius sunt hi
Abbreviated transcription (Latin):
scrmonis. Nec potes inaignũ te iudicire
humilitate qui ꝓpria errata cognoscis. in
quib erubescendo ñ utiq extolleris s hu¬
miliaris Uides gͦ quia humiliatus idõ es
quia deliquisti. & ñ seruasti eloquia der:
Unde serua diligentius ne pecces. ne ite¬
rum quia deiectus es tristitia absorbea¬
ris. & fiat tͥ deiectio tua incrementũ ini¬
quitatis. quȩ debet cẽ correptionis occasio.
Et enim in temptationib homo sicut
aurum in conflatorio compbatur. Uide.
ꝓpħa quid dicat. Priusqm humiliarer
inquit ego deliqui Iure gͦ temptationi¬
b traditus est: qm̃ delinquebat. Delin¬
quebat autẽ. quia dĩ eloquiũ ne tenebat.
Uerum inde ordinẽ emendationis inue¬
nit. unde culpa ꝓcesserat. Cepit es se.
subiectus eloquio diuino. & culpa desiuit.
Sequitur uersus quartꝰ. Ponus es dñe.
& in bonitate tua doce me iustificationeᷤ
tuas. Et iam usus disciplinȩ. scłaris acce¬

Expanded text:
sermonis. nec potes indignum te iudicare sermonis. nec potes indignum te iudicare humilitate qui propria errata cognoscis, in quibus erubescendo non utique extolleris, sed humiliaris. uides ergo, quia ideo humiliatus es, quia deliquisti et non seruasti eloquia dei. unde serua diligentius, ne pecces, ne iterum, quia deiectus es, tristitia absorbearis et fiat tibi deiectio tua incrementum iniquitatis, quae debet esse correctionis occasio. etenim in temptationibus homo sicut aurum in conflatorio conprobatur. uides propheta quid dicat: priusquam humiliarer, inquit, deliqui. iure ergo temptationibus traditus est, quoniam delinquebat, delinquebat autem, quia dei eloquium non tenebat. uerum inde ordinem emendationis inuenit, unde culpa processerat; coepit esse subiectus eloquio diuino et culpa desiuit. Sequitur uersus quartus: bonus es, domine, e t in bonitate tua d o ce m e iustif icationes tuas. etiam usus disciplinae saecularis acce