comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ulieris bonȩ: beatus uir. ⁊ iu¬
merus enim annoꝵ illorũ:
duplex. Mulier fortis oblectat ui¬
rum suum. & annos uitȩ illius in
pace implebit. P ars bona. mulier
bona. In parte bona: timentuĩ dm
dabitur uiro pro factis bonis. Diui¬
tis autem & pauꝑis cor bonũ. in
omni tempore uultus eorũ hilaris.
A tribus timuit cor meuͣ: & iͣ quar¬
to facies mea metuit. Delaturam
cuntatis & collectionẽ popłi: et
calumpniã mendacẽ suꝑ mortẽ.
omnia grauia. Dolor cordis &
luctus: mulier relõtypa. In muli¬
ere relõtip.i: fagellum linguȩ: om̃i¬
biscomimunicins. Sicut᷑ boum
iugum qd mouetur: ita & mulier
nequã. Qui tenet illã: quasi qͥ ap¬
prehendat scorpionẽ. Uulier ebri¬
osa iri magna & contumelia: &
turpitudo illius non contegetur.
Fornicatio mulieris. in extollentia
oculoriĩ. & in palpebris illius agnos¬
cetur. In filia non auertente sefir¬
ma custodia: ne inuenta occasione
utatur se. Ab omni ĩreuerentia

Expanded text:
ulieris bonae beatus vir numerus enim annorum illorum duplex mulier fortis oblectat virum suum et annos vitae illius in pace implebit pars bona mulier bona in parte bona timentium Deum dabitur viro pro factis bonis divitis autem et pauperis cor bonum in omni tempore vultus illorum hilaris a tribus timuit cor meum et in quarto facies mea metuit delatura civitatis et collectio populi et calumniam mendacem super mortem omnia gravia dolor cordis et luctus mulier zelotypa in muliere infideli flagellum linguae omnibus communicans sicut boum iugum quod movetur ita et mulierem nequam qui tenet illam quasi qui adprehendat scorpionem mulier ebriosa ira magna et contumelia et turpitudo illius non contegetur fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris illius agnoscetur in filia non avertente se firma custodiam ne inventa occasione utatur se ab omni inreverentia
Abbreviated transcription (Latin):
sensum autem tuum quis scibit nͥ
tu dedis sapientiã.⁊ miseris spm̃ sc̃m
tiuum de altissimis: Et si correcte st̃
semitȩ eorum qui in t̾ris sunt: & q̃
tibi placita sunt didicert̃ homines.
qui primus formatus ẽ a dõ pat̾̃ ordis
terrarum. cum solus ess& ereatus eusto¬
diuit & eduxit illũ adelicto suo: & dͥedls
illi uirtutẽ continendi omnia. Abhac
ut recessit iniustus in ira sua. ꝑ irã ho¬
micidi frnitas deperĩt. propt̃ quisi
cũ aqua delei x terram. ierũ sanauir.
supientia ꝑ contemptibile lignũ. uisti

Expanded text:
nsum autem tuum quis scit, nisi tu dederis ei sapientiam, et miseris Spiritum sanctum de altissimis? Et si correctae sunt semitae eorum qui in terra sunt, et quae tibi placent didicerint homines, qui primus finctus est patrem orbis terrarum cum solus esset creatus custodivit et eduxit illum a delicto suo et dedit illi virtutem continendi omnia ab hac ut recessit iniustus in ira sua per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret terram iterum sanavit sapien
Abbreviated transcription (Latin):
in monte scõ tuo: & in ciuitate habitati¬
onis tuȩ altare similitudinẽ tab̾nacłi
scĩtiu quod p̃parasti ab mitio. Et
tecum sapientia que nouit oꝑa tua
que & affuit tunc cũ orbẽ trarũ faces.
⁊ sciebat quid placitum ess& oculis tu¬
is: ⁊ quid directũ in p̃ceptis tius. Mit¬
mecum labor&: & sciam quid accey¬
tum sit aput te. Seit enim illa
omnia & intelligit: & deducoe me ĩ
oꝑibus meis sobrie: & custodiet me
in sua potentia: & erunt accepta oꝑa
mea: & disponam popłm tuũ iuste. et
ero dignus sedium patris mei. Quis
enim hominum poterit scire consilium
cũi. aut quis poterit cogitare quid uelt
deus: Cogitationes enim mortalium

Expanded text:
o tuo et in civitate habitationis tuae aram similitudinem tabernaculi sancti tui quod praeparasti ab initio et tecum sapientia quae novit opera tua quae et adfuit tunc cum orbem terrarum faceres et sciebat quid placitum esset oculis tuis et quid directum in praeceptis tuis mitmecum laboret et sciam quid acceptum sit apud te scit enim illa omnia et intellegit et deducet me in operibus meis sobrie et custodiet me in sua potentia et erunt accepta opera mea et disponam populum tuum iuste et ero dignus sedium patris mei quis enim hominum poterit scire consilium Dei aut quis poterit cogitare quid velit Dominus cogitationes enim mortalium
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ lȩ taberis suꝑ filios uidȩ indie
ꝑditionis eoꝵ. et ñ magnificabis
os tuũ in die angustiȩ. neq in¬
gredieris portam popłi mei in
die rumȩ eorũ. neq despicies
et tu inmalis eiꝰ. in die uastita¬
tis illiꝰ Et ñemit teris aduersũ
exercitũ eiꝰ indie uastitatis il¬
lius. neq stabis inecritibꝰ ut uitfi

Expanded text:
s super filios Juda in die perditionis eorum: et non magnificabis os tuum in die angustiae. Neque ingredieris portam populi mei in die ruinae eorum: neque despicies et tu in malis ejus in die vastitatis illius: et non emitteris adversus exercitum ejus in die vastitatis illius. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
ad te. nũquid saltẽ racemos reli¬
quissent tibi Quomͦ scrutati st̃
Etau: in uestigauert̃ abscondita eiꝰ
usq ad tminum emisert̃ te. Om̃s
iuri fȩderis tui illusert tͥ. in ualu¬
erunt aduersũ te uiri pacis tuȩ.
lui comedunt tecũ. ponent insi¬
dias subt̃ te: nẽ prudentia in eo.
Humqͥđ ñ indie illa dicit dñs. ꝑdã
sapientes de idumȩa & prudentiã

Expanded text:
saltem racemos reliquissent tibi? Quomodo scrutati sunt Esau, investigaverunt abscondita ejus? Usque ad terminum emiserunt te: omnes viri foederis tui illuserunt tibi, invaluerunt adversum te viri pacis tuae: Qui comedunt tecum, ponent insidias subter te: non est prudentia in eo. Numquid non in die illa, dicit Dominus: perdam sapientes
Abbreviated transcription (Latin):
Ticut enim seruus interrogatus
assidue a luiore ñ minuttur: sic
omnis uirans & nominans. in toto a
peccato non purgabitur. Uir muttum
uirans implebitur iniquitate. & non
disced& a domo illius plaga. Et si frus¬
trauerit: delictum illius suꝑ ipsũ erit.
Et si dissimulauerit: delinquor dupli¬
ctter. Et si inuacuum iuirauerit: ñ
iustificabitur. R eplebitur enĩ retri¬
butione pessima domus eius. Est ec
alia loquela contraria morti: ñ inue¬
niatur in hereditate iacob. E tenm
a misericordibiss omnia hec auferent᷑
& in delictis non uolutabunt. Indis¬
ciplinosȩ loquele non. issuescat os tu¬
um: ẽ enim in illa uerbum peccati.
Uemento patris & matris tuȩ. In me¬
dio enim magnatorum consistis: ne for¬
te obluuscatur te ds̃ in conspectu illoꝵ:
& assiduitate tua infatuatus ĩproperi¬
ũ patiaris: & malusses ñ nasci: & di

Expanded text:
icut enim seruus interrogatus adsidue a liuore non minuitur, sic omnis iurans et nominans in toto a peccato non purgabitur. uir multum iurans implebitur iniquitate et non discedet a domo illius plaga. et si frustrauerit, delictum illius super ipsum erit, et si dissimulauerit, delinquit dupliciter. et si in uacuum iurauerit, non iustificabitur replebitur enim retributione domus illius est et alia loquella contraria morti non inveniatur in hereditate Iacob etenim a misericordibus omnia haec auferentur et in delictis non volutabunt indisciplinose non adsuescat os tuum est enim in illa verbum peccati memento patris et matris tuae in medio enim magnatorum consistis ne forte obliviscatur te in conspectu illorum et adsiduitate tua infatuatus inproperium patiaris
Abbreviated transcription (Latin):
der̃e. ne scm̃ canib & margautas
porcis darent. Quȩ cũ hanc edi¬
tionẽ legeritis: A illis animad¬
uertẽtis abscondita. Hec ignoro
quanti laboris sit ꝓphetas intel¬
ligere: nec facile quẽ piã possẽ
uiticare. de interpretatione ni¬
si intellexerat ante quȩ legitit
nosq patere morsib plurinioꝵ
qͥ stimulante in uicdia qͦd conse¬

Expanded text:
ere: ne sanctum canibus, et margaritas porcis darent. Quae cum hanc editionem legeritis, ab illis animadvertetis abscondita. Nec ignoro quanti laboris sit, Prophetas intelligere, nec facile quempiam posse judicare de interpretatione, nisi intellexerit ante quae legerit. Nos quoque patere morsibus plurimorum, qui stimulante invi
Abbreviated transcription (Latin):
PROPHETAS UER¬
SIBUS UIDERIT
esse descriptos: merro eos
estimet apud hebrȩos liga¬
la. d. aliquia simile habere
de psalmis uel operib Salo¬
monis: sed qͦd in demoschene
e tullio solet fieri. ut per
cola seribant᷑ aõmata : qͥ
ntiq prosa e non uersibꝰ con¬
scripserunt. Nos qͦq ut ilita¬
tulegentiũ ꝓuidentes: int᷑¬

Expanded text:
Prophetas versibus viderit esse descriptos metro eos aestimet apud Hebraeos ligari, et aliquid simile habere de Psalmis, vel operibus Salomonis; sed quod in Demosthene et Tullio solet fieri, ut per cola scribantur et commata, qui utique prosa, et non versibus conscripserunt: nos quoque utilitati legentium
Abbreviated transcription (Latin):
am: quando int̾ se dicuntur. Ham in
octauo & tricesimo anno temporib ptͥhi¬
lomei euergetis regis: postquam sueni in
egyptum. et cum multũ temporis ibi frs¬
sem: inueni libros relictos ñ parue neq
contempnendȩ docꝰtrine. Itaꝙ bonum
& necessariuim putaui. ut & ipse adaerẽ
aliquam diligentiã. & laborem interp̃tan¬
di istum librũ: & multa iugilia attuli
doctrmã in spatio temporis ad illã quȩal

Expanded text:
am quando inter se dicuntur. 4 nam in am quando inter se dicuntur. 4 nam in octavo et tricesimo anno temporibus Ptolomei Euergetis regis, postquam perveni in Aegyptum et cum multum temporis ibi fecissem, inveni libros relictos non parvae neque contemnendae doctrinae. 5 itaque bonum et necessarium putavi et ipse aliquam addere diligentiam et laborem interpretandi istum librum; et multa vigilia adtuli doctrinam in spatio temporis, ad illa qua
Abbreviated transcription (Latin):
secuti sunt illos sapientia de¬
monstrata: in quib oport& laudare isrł
doctrmȩ & sapientiȩ causa. quia ñ solũ ip¬
sos loquentes necesse est peritos: s etiam ex¬
traneos posse: & dicentes & scribentes docłss¬
simos fieri. Auiis meus iesus postquam se
amplius dedit ad diligentiam lec̾tionis: legis.
& prophetarum. & aliorum librorum qͥ nobis
a parentibus nr̃is traditi sunt: uolui & ipse scͥ
here aliquid horũ. quȩ ad doctrmam et
sapientiam ꝑtinent. ut desiderantes disce¬
rent: & illorum periti facti magis magis¬
q attendant animo. & confirmentur ad
legitimam uitam. Hortor itaq ueni¬
re uos cum beniuolentia & attentione &¬
studio lectionẽ facere: & ueniam habere
in illis iniquitatibus uidebimur. sequen¬
tis imaginem sapientiȩ: & deficere in
uerborum compositione. Nam desici¬
unt uerba hebraica: quando trans lata fu¬
erint ad alteram linguam. Hon solum
autem hec. s & ipsa lex & prophetȩ. cet̾aq
librorum̃ non paruam habent differenti¬

Expanded text:
os sapientiam demonstratam, in quibus oportet laudare Israhel doctrinae et sapientiae causa; quia non solum ipsos loquentes necesse est peritos, sed etiam extraneos posse et dicentes et scribentes doctissimos fieri. 2 avus meus Iesus postquam se amplius dedit ad diligentiam lectionis Legis et Prophetarum et aliorum librorum qui nobis a parentibus ibere aliquid horum quae ad doctrinam et sapientiam pertinent, ut desiderantes discere et illorum periti facti magis magisque adtendant animo et confirmentur ad legitimam vitam. 3 hortor itaque venire vos cum benevolentia et adtentiore studio lectionem facere, et veniam habere in illis in quibus videmur sequentes imaginem sapientiae et deficere in verborum conpositione. nam deficiunt verba hebraica quando translata fuerint ad alteram linguam; non solum autem haec, sed et ipsa Lex et Prophetae ceteraque librorum non parvam habent differenti
Abbreviated transcription (Latin):
orem in hospitalitatẽ instituert̃: alii quidẽ
ignitos ñ recipiebant adiienas: ali autem
bonos hospites in seruitutẽ redigelunt: &
ñ solum hoc: s & alius quis respectus erit illoꝵ
quoniam muti recipiebant extraneos. Qui
antem cum seticia receperunt hos qui eisdẽ
usi erant iusticiis. seuissimis afflxert̃ dolo¬
rib. Percussi sunt autem cecitate sicut il¬
li in foribus iusti: cum subitaneis cooꝑti es¬
sent tenebris: unusquisq ostii sui tͣnsitum
querebat. In se enim elementa dũ conuer¬
tunt᷑: sicut in organo qualitatis sonus
minitatur: & omnia suum sonũ custodiũt
unde ẽ illud estimare: & ex ipso certo uisi cog
noscere. A grestia enim in aquatica comier¬
tebantur: & quecumq erant natantia ĩteriã
transibant. Ignis in aqua ualebat supra sud
uirtutem: &e aqua extinguentis nature oblius¬
cebatur. E lammȩ e contrario corriuptibiliũ
ammaliũ ñ uexauerunt carnescdambulantiũ:

Expanded text:
orem inhospitalitatem instituerunt alii quidem ignotos non recipiebant advenas alii autem bonos hospites in servitutem accipiebant et non solum hoc sed et alius quis respectus erit illorum quoniam inviti recipiebant extraneos qui autem cum laetitia receperunt hos qui eisdem usi erant iustitiis saevissimis adflixerunt doloribus percussi sunt autem caecitate sicut illi in foribus iusti cum subitaneis cooperti essent tenebris unusquisque ostii sui transitum quaerebat in se enim elementa dum convertuntur sicut in organo qualitatis sonus inmutatur et omnia suum sonum custodiunt unde est aestimare et ex ipso certo visu agpotest. Agrestia enim in aquatica convertebantur; et quaecunque erant natantia, in terram transibant. Ignis in aqua valebat supra suam virtutem, et aqua exstinguentis naturae obliviscebatur. Flammae e contrario corruptibilium animal
Abbreviated transcription (Latin):
& erit tibi dolor anime: Doce filiũ
tuũ & operare in illum: ne in turpi¬
elior est pauꝑ sanus & fortis
uiribus. quam diues imbecillis
& flagellatus malitia: Salus animȩ
in sc̃itate iusticiȩ: et melior omni
auro & argento: et corpus ualidũ
quam census immensus Ton est
census suꝑ censum salutis corporis:
& non est oblectatio suꝑ cordis gau¬
dium:. Melior est mors quã uita
amara: & requies ȩterna. quam
langor perseuerans Bona abscon¬
dita in ore elausõ: & quasi appo¬
sitiones epularum circumpositȩ
sepulchro: Quid proderit libatio

Expanded text:
et erit tibi dolor animae. doce filium et erit tibi dolor animae. doce filium tuum et operare in illo, ne in turpimelior est pauper sanus et fortis uiribus quam diues inbecillis et flagellatus malitia. salus animae in sanctitate iustitiae et melior omni auro et argento, et corpus ualidum quam census inmensus. non est census super censum ?salutis corporis, et non est oblectatio super cordis gaudium. melioamara, et requies aeterna quam languor perseverans. Bona abscondita in ore clauso, quasi appositiones epularum circumpositae sepulchro quid proderit libatio
Abbreviated transcription (Latin):
rum ostia: Qui docet filium suu
laudabitur in illo: & in medio
domesticorum in illo gloriabit᷑.
Qui docet filium suum in zelũ
mittet inimicum: et in medio
amicorum gloriabitur in illo:
Mortuus est pater illi: & quasi
non est mortuus: Similem enim re¬
liquit sibi post se: in uita sua uidit
et letatus est in illo: & in obitu suo
non est contristatus: nec confusus est
coram inimicis Reliquit enim defen¬
sorem domus contra inimicos: & ami¬
cis reddentem gratiam: Pro animabꝰ¬
filiorum colligabit uulnera sua et
suꝑ omnem uocem turbabunt᷑ uisce¬
ra eius Equus indomitus euadit du¬
rus. et filius remissus. euadit ꝑ pre
ceps Lacta filium et pauentem te
faciet: lude cum eo:. & contristabit
te. Hon corrideas illi nec doleas: &
in nouissimo obstupescent dentes
tui Non des illi potestatẽ in utuen¬
tute: & ne despicias cogitatus illius
Curua ceruicem eius in iuuentute. &
tunde latera illius dum infans est:
ne forte induret. & non credat tibi⁊

Expanded text:
uo qui docet filium suum laudabitur in illo et in medio domesticorum in illo gloriabitur qui docet filium suum in zelum mittit inimicum et in medio amicorum gloriabitur in illo mortuus est pater illius et quasi non est mortuus similem enim reliquit sibi post se in vita ipsius vidit et laetatus est in illo in onon est contristatus, nec confusus est coram inimicis; reliquit enim defensorem domus contra inimicos, et amicis reddentem gratiam. » Quifiliorum conligabit vulnera sua et super omnem vocem turbabuntur viscera eius equus indomitus evadit durus et filius remissus evadit prceps. lacta filium, et pauentem te faciet: lude cum eo, et contristabit te. non conrideas illi, ne doleas: et in nouissimo obstupescent dentes tui. non des illi potestatem in iuuentute et ne despicias cogitatus illius. curua ceruicem eius in iuuentute et tunde latera eius, dum infans est, ne forte induret et non credat tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
esto &. ꝓ elemosina ñ trahas illum.
ropter mandatũ assume pau¬
perem: et propter inopiam eiꝰ
ne dimittas eum uacuũ. Perde pe¬
cuniam propter frẽm & amicui. et
non abscondas illam sub lapide in
ꝑditionẽ. P one thesiaurĩi tium
in p̃ceptis altissimi: & proderit tͥ
magis quam auri
onclude elemosinã in corde
pauperis: et hec prote exo¬
rabit ab omni malo. E lemosina ui

Expanded text:
esto et pro elemosyna non trahas illum esto et pro elemosyna non trahas illum ropter mandatum adsume pauperem et propter inopiam eius ne dimittas illum vacuum perde pecuniam pro fratre et amico et non abscondas illam sub lapide in perditionem pone thesaurum tuumin praeceptis altissimi, proderit tibi magis quam mater. conclude elemosynam in corde pauperis, et haec pro te exorabit ab omni malo. Item i
Abbreviated transcription (Latin):
mortem.
ui facit miscđiam: fene¬
rat᷑ proximo suo. Et
qui preualet manum: mandata
seruat. F enerare praximo tibi
in tempore necessitatis illius. et
iterum redde proximo in tẽpore
suo. Tonfirma uerbũ & fideltt̾
age cum illo: & in omni tempore
inuenies quod tͥ necessariũ est.
Multi quasi inuentionem es¬
timauerunt fenus & p̃stiterũt
molestiam his qui se adui uerł.
Ponec accipiant osculantur ma¬
num dantis: & m promissionib
humiliant noce suã: et in tempore
redditionis postulabit tempus.
et loquetur uerba tedii & murmu¬
rationum: et tempus causabitur.
Si autẽ potuerit reddere aduer¬
satur solidi uix reddet dimidiũ
et computabit illud quasi inuenti¬
onem. S in autem fraudabit il¬
lum pecuniȩ sue: & possidebit
illum inimicum gratis. & conui¬
tia et maledieta reddet illr: & ꝓ¬
honore & beneficio reddet illi
contumeliam. N Iulti causa ne¬
quitię non fenerati sunt: s frau¬
dari gratis timuerunt᷑. Uerũta¬
men suꝑ humilẽ animo fortior

Expanded text:
mortem. Qui facit misericordiam, faenerat proximo: et qui praeualet manu, mandata seruat. faenera proximo tibi in tempore necessitatis illius, et itsuo confirma verbum et fideliter age cum illo et in omni tempore invenies quod tibi necessarium est multi quasi inventionem aestimaverunt fenus et praestiterunt molestiam his qui se adiuvaverunt donec accipiant osculantur manum dantis et in promissionibus humiliant vocem suam et in tempore redditionis postulabit tempus et loquetur verba acediae et murmuraSi autem potuerit reddere, adversatur solide, vix reddet dimidium, et computabit illud quasi inventionem. Sin autem, fraudabit illum pecunia sua, et possidebit illum inimicum gratis, et convitia et maledihonore et beneficio reddet illi contumeliam multi non causa nequitiae non feneraverunt sed fraudari gratis timuerunt verumtamen super humilem animo fortior
Abbreviated transcription (Latin):
in peregre sine domicilio: Nini¬
mum pro magno placeat tibi. &
improperium peregrinationis
non audies Uita nequã hospitan¬
di de domo indomo: & ubi hospita¬
bitur non fiducialiter aget: nec
aperiet os: Hospitabit et pascet. et
potabit ingratos: & ad hȩc amara
audiet: Transi hospes & orna men¬
sam: et quȩ in manu habes. ciba cȩteros.
Exi a facie honoris amicorum meoꝵ:
necessitudine domus meȩ hospitio mͥ
factus es frater Grauia hȩc homi¬
ni habenti sensum̃. correptio do¬
mus: et improperium seneratoris:
ui diligit filium suũ assidu¬
AT illi flagella. ut lecetur in no

Expanded text:
in peregre sine domicilio super miniin peregre sine domicilio super minimum et magnum placeat tibi et inproperium peregrinationis non audies vita nequa hospitandi de domo in domum et ubi hospitabitur non fiducialiter aget nec aperiet os hospitabit et pascet et potabit ingratos et ad haec amara audiet transi hospes et orna mensam et quae in manu habes ciba ceteros exi a facie honoris amicorum meorum necessitudine domus meae hospitio mihi factus est frater gravia haec homini habenti sensum correptio domus et inproperium feneratoris ui diligit filium suum adsiduat illi flagell
Abbreviated transcription (Latin):
illorum. Super scutum potentis
& suꝑ lanceam: aduersus mimicum
tuum pugnabit. El ir homis. fidẽ
facit proximo suo: Et qui ꝑdiđit.
confusionem derelinquet sibi Gra¬
tiam fidenissoris: ne obliuiscaris.
Nedit enim pro te. animã suam.
Repromissorem fugit peccator
& inmundus. B ona repromissoris
sibi asscͥbit peccator: & ingratus sen¬
su derelinquet liberantem se. Uir
repromittit de proximo suo: et cum
ꝑdiderit reuerentiam relinquetur
Ib eo. R epromissio nequissima mul¬
tos ꝑdidit dirigentes: et commor¬
uit illos quas fluctus maris. Uiros
potentes Myrans migrare fecit. E
uagati sunt ia gent̾ibus alienis Pe¬
cator t ransgrediens mandata dñi.
incidet in promissione nequam:
Et qui conatur multa agere:
incidet in iudicium: Recupera
proximum scdm uirtutem tuã:
& attende tibi ne incidas: hospitał.
nicium uitȩ hominis. aqua et
panis. & uestimentum: & domus
protegens turpitudinem Melior
est uictus pauperis sub tegmine
asserum: quam epulȩ splendidȩ

Expanded text:
lo: super scutum potentis et super lanceam aduersus inimicum tuum pugnabit uir bonus fidem facit proximo suo: et qui perdiderit confusionem, derelinquet sibi. gratiam fideiussoris ne obliuiscaris: dedit enim pro te animam suam. repromissorem fugit peccator et inmundus. bona repromissoris sibi adscribit peccator, et ingratus sensu derelinquet liberantem se. uir repromittit de proximo suo, et cum perdiderit reueab eo repromissio nequissima multos perdidit dirigentes et commovit illos quasi fluctus maris viros potentes gyrans migrare fecit et vagati sunt in gentibus alienis peccator transgrediens mandata Domini incidet in promissionem nequa et qui conatur multa agere incidet in iudicium recupera proximum secundum virtutem tuam et adtende tibi ne incidas initium nitium vitae hominis aqua et panis, et vestimentum, et domus protegens turpit victus pauperis sub tegimen asserum quam epulae splendidae
Abbreviated transcription (Latin):
tur: cum uiderit: He extendas
manum tuam prior: & inuidia
contaminatus erubescas Nec cõ¬
primaris in conuiuio uini. intel¬
lige proximi tui ex te ipso: Utere
quasi homo frugi. his. quȩ tibi ap¬
ponuntur. Et non cum manducas
multum. odio habearis Cessa
prior causa disciplinȩ: & noli nimi¬
us esse: ne forte offendas: Et si
in medio multorum sedisti. pri¬
or illis non extendas manũ tuã.
nec prior poscas bibere: Quam
sufficiens est homini erudito. ui¬
num exiguum: & in dormiendo¬
non laborabis ab illo: & non
senties dolorem: Uigilia. & colera. &

Expanded text:
tur cum viderit ne extendas tur cum viderit ne extendas manum tuam prior et invidia contaminatus obrubescas nec conprimaris in convivio intellege proximi tui ex te ipso uquasi homo frugi, iis quae tibi apponuntur, ut non, cum manducas multum, odio habearis. Cessa prior disciplinae causa, et noli nimius esse, ne forte offendas. Etsi in medio multorum sedisti, prior illis non extendas manum tuam, nec prior poscas bibere. Quam sufficiens est homini erudito vinum exiguum, et in dormiendonon laborabis ab illo et non senties dolorem. uigilia et cholera
Abbreviated transcription (Latin):
ops fit: Qui aurum diligit non
iustificabitur: & qui insequitur con¬
sumptionẽ: replebit᷑ ex ea Multi
dati sunt in auri casus: & facta
est inspecie ipsius ꝑditio illoꝵ:
Lignum offensionis: est aurum
sacrificantium: Uẽ illis qui sec¬
tantur illud. & omnis imprudens
deperiet in illo: Beatus diues qui
inuentus est sine macula. & qui
post aurum non abiit: nec spera¬
uit in pecunia & thesauris: Quis
est hic. et laudabimus eum: Tecit
enim mirabilia. in uita sua Quis
probatus est in illo. & ꝑfectus est.
et erit illi ingloria ȩterna: Qui
potuit transgredi. & non ẽ tͣns¬
gressus: et facere mala: & ñ fecit:
Ideo stabilita sunt bona illius in
dño: & elemosinas illius enarra¬
bit ȩcclesia sc̃õꝵ: S continentia.
upra mensam magnã sedisti:
non aperias suꝑ illã faucem
tuam prior: Hon dicas si multa
sunt quȩ suꝑ illam sunt: Wem̃to
quoniam malum: oculus nequã:
Nequius oculo quid creatum est:
deo ab omni facie sua lacrimabi¬

Expanded text:
s: Qui aurum diligit, non iustificabitur: et qui insequitur consumptionem, replebitur ex ea. multi dati sunt in auri casus, et facta est in specie illius perditio illorum. lignum offensionis est aurum sacrificantium: uae illis qui sectantur illud et omnis inprudens deperiet in illo. beatus diues, qui inuentus est sine macula et qui post aurum non abiit nec sperauit in pecunia et thesaurisest hic, et laudabimus eum? fecit enim mirabilia in vita sua. Quis probatus est in illo, et perfectus est, et erit illi in gloria aeterna: qui potuit transgredi, et non est transgressus et facere mala et non fecit ideo stabilita sunt bona illius in Deo et elemosynas illius enarrabit ecclesia sanctorum de continentia supra mensam magnam sedisti non aperias super illam faucem tuam prior non dicas simulata sunt quae super illa sunt memento quoniam malum oculus nequa nequius oculo quid creatum est ideo ab omni facie sua lacrimabi
Abbreviated transcription (Latin):
nima uiriscĩ enunciat aliqͣn¬
do uera: quam septem circum¬
Espectores sedentes in excelsum adspe.¬
culandum. Et in his omnibus de preca¬
re altissimum: ut dirigat in ueritate
uiam tuam. Ante omnia opera uer-¬
bum uerax precedat te: & ante om¬
nem actum consilium stabile. U er-¬
bum nequam. immutabit cor. Qua¬
tuor partes oriuntur: bonum & ma¬
lum. uita et mors: & dominatrix
illorum est assidua lingua. Uir pe¬
ritus multos erudiuit & animȩ suȩ

Expanded text:
nima viri sancti enuntiat aliquando vera quam septem circumspectores sedentes in excelso ad speculandum. In omnibus deprecare altisviam tuam. Ante omnia opera verbum verax praecedat te: et ante omnem actum consilium stabile . bum nequa inmutabit cor quattuor partes oriuntur bonum et malum vita et mors et dominatrix illorum est adsidua lingua vir peritus multos erudivit et animae su
Abbreviated transcription (Latin):
si multiplicentur: ne oblec¬
teris suꝑ ipsos. si ñ ẽ timordi cum
illis. I on credas uite illorum: &
ne respexeris in laborẽs illorũ. Meli¬
or ẽ enim unus timens d̃m: ꝗͣ mille
filii impii: & utile ẽ mori sine filiis.
quam relinquere filios impios. Ab
uno sensato inhabitabit᷑ patria:
& a tribus impiis deseretur.
Multa alia iudit oculus meus.
& fortiora horum audiuit au¬
ris mea. Insynagoga peccantũ
exardebit ignis . &ͦ in gente in¬
credibili exardescit ira. Non
exorauerunt pro peccatis sius
antiqui gigantes: qui destruxe
runt confidentes sue uirtuti:&
ñ pepercit peregrinationi illorũ
& exsecratus ẽ illos pͣ suꝑbia illorũ
Hon misertus ẽ illis gentẽ totã
ꝑdens: & extollentes se in suis pec¬
catis. Et sicut sexcenta milia
peditum qui congregati sunt ĩ
duritiam cordis sui. & si fuiss cer¬
uicatus. mirum si fuiss& miunis:.
miscd̾ia enim & ira ẽ cum illo:
& scđ̾m intellecꝰtum peregnatio

Expanded text:
iplicentur, nec oblecteris super ipsos, si non est timor Dei cum illis. Non credas vitae illorum, et non respexeris in labores eorum. Melior est enim unus timens Deum, quam mille filii impii. Et utile, mori sine filiis, quam relinquere filios impios. Ab uno sensato inhabitabitur patria, et a tribus impiis deseretur. Multa alia vidit oculus meus, et fortiora horum audivit auris mea. In synagoga peccantium exardebit ignis, in gente incredibili exardescet ira. Non exoraveantiqui gigantes, qui destructi sunt confidentes suae virtuti: et non pepercit peregrinationi illorum, et exsecratus est illos prae superbia illorum. Non misertus est illis, gentem totam perdens, et extollentem se in suis peccatis. Et sicut sexcenta millia peditum, qui congregati sunt in duritia cordis sui: et si unus fuisset cervicatus, mirum si fuisset immunis. Misericordia enim, et ira est cum illo. et secundum intellectum peregrinatio
Abbreviated transcription (Latin):
si: ne sedeat quasi insidiator
ori tuo. Noli fenerari homini for¬
tiori te: quod si feneraueris. qͣsi
ꝑditum habe. Non spondeas suꝑ
ẽ uidicat. Cum audace non eas
in uia: ne forte grauet mala sua
inte. Ipse enim secundum uolun¬
tatem suam uadit: & simul cum
stulticia illius. peries. Cum ira¬
cundo non facias rixam: & cum
audace non eas in desertum. qmͣ
quasi nichil ẽ ante illum sangͥs.
& ubi non est adntorium elid& te.
Cum fatuis ne consilium habeas.
Non enim poterunt odiligere:
nisi que ipsis placent. Coram ex¬
traneo non facias consilium. nescis
enim quid pariat. Non omni hõi
cor tuum manifestes: ne forte in

Expanded text:
si ne sedeat quasi insidiator ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si feneraveris tamquam perditum habe non spondeas super est iudicat cum audace non eas in via ne forte gravet mala sua in te ipse enim secundum voluntatem suam vadit et simul cum stultitia illius peries cum iracundo non facias rixam cum audactanquam nihil est ante illum sanguis, et ubi non est adjutorium, elidet te. Cum fatuis ne consilium habeas: non enim poterunt diligere, nisi quae ipsis placent. Coram extraneo ne facias consilium: nescis enim quid pariat. Non omni homini cor tuum manifestes: ne forte in
Abbreviated transcription (Latin):
tus sũ syon zelo magno: & indig¬
natione magna zelatꝰ sũ eam.
Hec dicit dns exercituũ.
Deuersus sũ ad syon: & habitabo
in mediohierłm. e uocabit᷑¬
U hierłm ciuitas ueritatis:
et mons dm̃i exercituũ. mons
scĩficatꝰ. Hȩc dic̃ dñs exercitiũ.
Adhuchabitabt̃ seneᷤ et anꝰ inp¬
lateis hierlm: & uir baculus in
manu eiꝰ prȩ multitudine die¬
rũ. et plateȩ̃ ciuitatis cõplebun¬
tur infantibꝰ et puellis luden¬
tib in plateis eiꝰ. Hȩc dicit dñs
exrercituũ. Si difficile uidebit᷑
in oculis reliqͥarũ popłi huiꝰ in
diebꝰ illis. Nũquid in ocul s me¬
is difficile erit dicit dñs exer¬
cituũ: Haec dicit dñs etrereitu
um. Ecce ego saluabo popłm me¬
um de tra orientis. & de t̾ra oc¬
casus solis. & adducã eos & habita¬
bunt in mediohierłm. et ert̃ mͥ
inpopłm. & ego ero eis indm. in
ueritate es in iustitia. Hȩc dicit

Expanded text:
tus sum Sion zelo magno, et indignatione magna zelatus sum eam. Haec dicit Dominus exercituum: Reversus sum ad Sion, et habitabo in medio Hierusalem, et vocabitur Hierusalem civitas veritatis, et mons Domini exercituum, monssanctificatus. Haec dicit Dominus exercituum: Adhuc habitabunt senes et anus in plateis Jerusalem: et vir, baculus in manu ejus prae multitudine dierum. Et plateae civitatis complebuntur infantibus et puellis, ludentibus in plateis ejus. Haec dicit Dominus exercituum: Si difficile videbitur in oculis reliquiarum populi hujus in diebus illis, numquid in oculis meis difficile erit? dicit Dominus exercitum: Ecce ego salvabo populum meum de terra orientis et de terra occasus solis, et adducam eos, et habitabunt in medio Hierusalem, et erunt mihi in populum, et ego ero eis in Deum in veritate et in justitia. » Haec t
Abbreviated transcription (Latin):
donec aliquid glittiat. Et homo
nequam in ore carnis suȩ nͣ desina:
donec. incendat igne̾. Homini for¬
nicario omnis panis dulcis: ñ fati¬
gabitur transgrediens usq adfine̾.

Expanded text:
donec aliquid glutiat; et homo nequam in ore carnis suae non desinet, donec incendat ignem. Homini fornicario omnis panis dulcis, non fatigabitur transgrediens usque ad finem.
Abbreviated transcription (Latin):
In allocutione enim desiderii: ascendit il¬
lis de mari ortygõmetra. & uexationes
peccatoribus suꝑuenerunt: non sine illis
que ante facta fuerant argumentis per
um fluminum. Iuste enum patiebant᷑:
scđm suas nequitias. E tenim detestabili

Expanded text:
in adlocutione enim desiderii ascendit illis de mari ortygometra et vexationes peccatoribus supervenerunt non sine illis quae ante facta erant argumentis per vim fluminum iuste enim patiebantur secundum suas nequitias etenim detestabili
Abbreviated transcription (Latin):
cebit magnatis. Qui oꝑatur t̾rã
suã: mattabit aceriuii frugñ. Et
qui operatur iusticiam: ip̃se exal¬
tabitur. Qui uero placet magna¬
tis. effugi&e iniquitatẽ. Exenia
& dona excecant oculos ndicui: et
quasi mutus in ore auertit correp¬
tiones eoꝵ. Sapientia abscondita
& thesaurus iniusus: que ittilitas in

Expanded text:
cebit magnatis qui operatur terram suam inaltabit acervum fructuum et qui operatur iustitiam ipse exaltabitur qui vero placet magnatis effugiet iniquitatem xenia et dona excaecant oculos iudicum et quasi mutus in ore avertit correptiones eorum sapientia absconsa et thesaurus invisus quae utilitas in
Abbreviated transcription (Latin):
peccata: & si accesseris. id illa: suscipi¬
ent te. Dentes leonis dentes enus: in¬
terficientes animas hominum. Quasi
romphea bis acuta: omnis iniquitas. Pla¬
ge illius: non ẽ sanitas. O biuirgatio
& iniurie annullabunt substantiã:¬

Expanded text:
ata et si accesseris ad illa suscipient te dentes leonis dentes eius interficientes animas hominum quasi romphea bis acuta omnis iniquitas plagae illius non est sanitas cataplectatio et iniuriae adnullabunt substantia
Abbreviated transcription (Latin):
chrũq eiꝰ usq hodie cũ mausoleo
helisei ꝓphetȩ. & baptistȩ lohan¬
nis in sebastę uenerationi habe¬
tur. quȩ ol im samaria dicebat᷑.
Hanc he rodes rea Antipatrisfi¬
lius in honore augusti cȩsaris.
greco nomine uocauit augustã
tlic gͥ qͥa centũ ꝓphetas saluaue¬
rat: accepit gram ꝓphe talẽ. &ͥ
deduce erercitꝰ. fit dua ȩccłȩ
Tunc insamaria paruĩ gregẽ
pauerat: nẽ in toto orbe xrpipas¬

Expanded text:
crumque ejus usque hodie cum Mausoleo Elisaei prophetae 363 et Baptistae Joannis in Sebaste venerationi habetur, quae olim Samaria dicebatur. Hanc Herodes rex Judaeae Antipatri filius, in honorem Augusti Caesaris Graeco sermone vocaviigitur, quia centum prophetas aluerat, accepit gratiam prophetalem, et de duce exercitus, fit dux Ecclesiae. Tunc in Samaria parvum gregem paverat: nunc in toto orbe Christi pas
Abbreviated transcription (Latin):
It partes illorũ. et mitia ipsorũ m
gentibus suis. Ornauit inexernũ
oꝑa illorum: nec esuriert᷑ nec labora¬
uerunt. & non destiterunt ab opibus
sius. Unusquisq proximum sibi ñ
angustiabit: usq in euum. Hon sis¬
meredibilis uerbo ilius. Post hec
deus in terram respexit: & impleuit
illam bonis siuis. Anima omnis uita¬
lis denudabit ante faciem ipsius: &
ꝓpsa sterum reuersio illorum.
s creauit de terra hominem:
& scd̾m imaginẽ suã fecit

Expanded text:
it partes illorum et initia ipsorum in gentibus suis ornavit in aeternum opera illorum nec esurierunt nec laboraverunt et non destiterunt ab operibus suis unusquisque proximum sibi non angustiavit usque in aevum non incredibiles verbo illius post haec Deus in terram respexit et implevit illam bonis suis anima omnis vitalis denudavit ante faciem ipsius et ipsa iterum reversio illorum Deus creavit de terra hominem et secundum imagin
Abbreviated transcription (Latin):
entiam spẽ: sensu impleuit cor illoꝵ
& mala & bona ostendit illis. P osu¬
it oculum ipsorum suꝑ corda ip¬
sorũ: ostendere illis magnalia opũ
suorũ. Et nom̃ scĩficationis col¬
laudent. & gloriari in mirabslibus
illius: ut magnalia enarrent oꝑui eiꝰ.¬

Expanded text:
entiam spiritus, sensu implevit cor illorum, et bona et mala ostendit illis. Posuit oculum suum super corda illorum, ostendere illis magnalia operum suorum, ut nomen sanctificationis ejus collaudent; et gloriari in mirabilibus illius, ut magnalia enarrent ope
Abbreviated transcription (Latin):
in monte scõ tuo: & in ciuitate habitati¬
onis tuȩ altare smilitudinẽ tab̾nacłi
scĩ tui quod p̃parasti ab mitio. Et
tecum sapientia que nouit oꝑa tua
que & affuit tunc cũ orbẽ t̾rarũ facẽs.
⁊ sciebat quid placitum ess& oculis tu¬
is: ⁊ quid directũ in p̃ceptis tuis. Mit
tum sit aput te. Seit enim illa
omnia & intelligit: & deduc& me ĩ
oꝑibus meis sobrie: & custodiet me
insua potentia: & erunt accepta oꝑa
mea: & disponam popłm tuũ iuste. et
ero dignus sedium patris mei. Quis
enim hominum poterit scire consilium
di. aut quis poterit cogitare quid uelt
deus: Cogitationes enim mortalium
timidȩ. & incertȩ ꝓuidentie nr̃e. Cor

Expanded text:
o tuo et in civitate habitationis tuae aram similitudinem tabernaculi sancti tui quod praeparasti ab initio et tecum sapientia quae novit opera tua quae et adfuit tunc cum orbem terrarum faceres et sciebat quid placitum esset oculis tuis et quid directum in praeceptis tuis mittetum sit apud te scit enim illa omnia et intellegit et deducet me in operibus meis sobrie et custodiet me in sua potentia et erunt accepta opera mea et disponam populum tuum iuste et ero dignus sedium patris mei quis enim hominum poterit scire consilium Dei aut quis poterit cogitare quid velit Dominus cogitationes enim mortalium timidae et incer
Abbreviated transcription (Latin):
sensum autem tuum quis scibit nͥ
tu decdis sapientiã. ⁊ miseris spm̃ sc̃m
tuum de altissimis: Et si correcte st̃
semitȩ eorum qui in t̾ris sunt: & q̃
tibi placita sunt didicert̃ homines.
Ham ꝑ sapientiam sanati sunt qͥcũq
terrarum. cum solus essoȩ ereatus eusto¬
duut & eduxit illũ adelicto suo: & dedit
illi uirtitẽ continendi omnia. Abhac
ut recessit iniustus in ira sua. ꝑ irã ho¬
micidi frntas deperuit. propt̃ queml
cũ aqua delei e terram. iterũ sanauit
sapientia ꝑ contemptibile lignũ. ustii

Expanded text:
nsum autem tuum quis scit, nisi tu dederis ei sapientiam, et miseris Spiritum sanctum de altissimis? Et si correctae sunt semitae eorum qui in terris sunt et quae tibi placent didicerunt homines et per sapientiam sanati sunt haec terrarum cum solus esset creatus custodivit et eduxit illum a delicto suo et dedit illi virtutem continendi omnia ab hac ut recessit iniustus in ira sua per iram homicidii fraternitatis deperiit propter quem cum aqua deleret terram iterum sanavit sapient
Abbreviated transcription (Latin):
bo humilitas. sic exsecratio diuitis
pauꝑ.O iues commno¬
tus confirm̃atur ab amicis suis.
humilis autem cum ceciderit ex¬
pellitur & ã notis. Diuiti decepto:
multi recuperatores. Locitus ẽ su¬
lis deceptus ẽ: insuꝑ & coarguitur.
locutus ẽ sensate. & non ẽ datus ei
locus. Diues locutus ẽ & omnes ta¬
cuerunt: & uerbum illius usq add
nubes ꝑducent. Pauꝑ locutus ẽ &
dicunt: quis ẽ hic: Et si offenderit.
subuertent illum. B ona ẽ substan¬
tia cui non ẽ peccatum in conscien¬
tia : & nequissima pauꝑtas in ore
impii. Tor hominis immitat faci

Expanded text:
erbo humilitas, sic exsecratio diviti erbo humilitas, sic exsecratio diviti pauper. Dives commotus confirmatur ab amicis, humilis autem cum ceciderit, expelletur et a notis. Diviti decepto multi recuperatores, locutus est sulis deceptus est, et insuper arguitur, locutus est sensate, et non est datus ei locus. Dives locutus est, et omnes tacuerunt, et verbum illius usque ad nubes perducent. Pauper locutus est et dicunt: Quis est hic? Et si offenderit, subvertunt illum. Bona est substantia, cui non est peccatum in conscientia, et nequissima paupertas in ore impii. Cor ho
Abbreviated transcription (Latin):
cede: ex hoc enim magis te aduo¬
cabit Ne improbus sis ne in¬
pingaris: & ne longe sis abeo: ne
eas in obliuuionem. Ne retmneas ex
equo loqui cum illo: nec credas mul¬
tis uerbis illius. Ex multa enim lo¬
quela temptabit te: & subridens
interrogabit te: de absconditis tiuis.
Immitis animus illius conseruabit
uerba tua : & nͣ parc& de malitia &
de iunculis. Taue tibi & attende
diligent᷑ auditui tuo: qmͣ cũ subuer¬
sione tua ãbulas. Audiens uero illa
quasi in somniis uide : & uigilabis.
Omni uita tua dilige deum: & in¬
uoca eum in salute tua. Omne
animal diligit simile sibi: sic & om¬
nis homo proximum sibi Omnis
caro ad similem sibi conuingetur:
& omnis homo simili sui sotiabitur.
Si communicabit lupus agno ali¬
quando. sic peccator iusto. Quȩ
communicatio sco̾ homini ad canẽ:
Aut quȩ pax bona diuiti ad pau¬
perem: Uenatio leonis onager in
heremo. sic pascua sunt diuitũ pau¬
peres. Et sicut abominatio ẽ suꝑ¬

Expanded text:
cede: ex hoc enim magis te advocede: ex hoc enim magis te advocabit. Ne improbus sis, ne impingaris, et ne longe sis ab eo, et eas in oblivionem. Ne retineas ex aequo loqui cum illo, et ne credas multis verbis illius. Ex multa enim loquela tentabit te, et subridens interrogabit te de absconditis tuis. Immitis animus illius conservabit verba tua, et non parcet de malitia et de vinculis. Cave tibi, et attende diligenter auditui tuo, quoniam cum subversione tua ambulas. Audiens vero illa quasi in somnis, vide et vigilabis. Omni vita tua dilige Deum, et invoca illum in salute tua. Omne animal diligit simile sibi, sic et omnis homo proximum sibi. Omnis caro ad similem sibi conjungitur, et omnis homo simili sibi sociatur. Si communicabit lupus agno aliquando, sic peccator justo. Quae communicatio sancto homini ad carnem? Aut quae pax bona diperem? venatio leonis onager in eremo, sic pascua divitum sunt pauperes. Et sicut abominatio est sup
Abbreviated transcription (Latin):
ui tetigerit picem. tate diui¬
inquinabitur ab ea. tũ suꝑ¬
Et qui communicauerit borum.¬
superbo. inducet suꝑbiã. Pondus
sup se tollit qui honestiorise com¬
municat: & ditiori te ne sotuis fue¬
ris. Quid communicabit cacab
ad ollam: Quando enim collise¬
rint: confringetur. Diues iniuste
egit & fremebit: pauꝑ autem le¬
sus tacebit. Si largitus ei fueris as¬
sum& te: & si non habueris dere¬
linquet te. Si autem habes coniuu&
tecum & euacuabit te: & ipse non
dolebit suꝑ te. Uinecessarius illi fu¬
eris: supplantabit te: & subridens
spem dabit narrans tibi bona. Et
dicet. quid opus ẽ tibi : Et con¬
fund& te in cibis siuis. donec te ex¬
maniat bis & t̃: & in nouissimo
derid& te. postea uidens derelin-¬
quet te: & caput suum mouebit
ad te. Humiliare deo: & exspec¬
ta manus euis. Attende. ne se¬
ductus in stulticiam humilieris.
Noli esse humilis in sapientia tua:
ne humiliatus in stulticiam sedu¬
caris. Aduocatus ã potentiore dis¬

Expanded text:
ui tetigerit picem, inquinabitur ab ea. Et qui communicaverit superbo induetur superbia, pondus super se tollit qui honestiori se communicat, ditiori te ne fueris socius. Quid communicabit cacabus ad ollam? Quando se colliserint, confringetur. Dives injuste aget et fremet, pauper autem laesus tacebit. Si largitus ei fueris, assumet te, et si non habueris, derelinquet te. Si habes, convivet tecum, et evacuabit te, et ipse non dolebit super te. Si necessarius illi fueris, supplantabit te, et subridens spem dabit, narrans tibi bona, et dicet: Quid opus est tibi? Et confundet te in cibis suis, donec te exinaniat bis et ter, et in novissimo deridebit te. Postea videns, derelinquet te, et caput suum movebit ad te. Humiliare Deo. et expecta manus ejus. Attende, ne seductus in stultitia humilieris. Noli esse humilis in sapientia tua, ne, humiliatus, in stultitiam seducaris. Advocatus a potentiore, dis
Abbreviated transcription (Latin):
eri pro amico: mimicus proximo.
Improperium enim & contumeliã
maliis hereditabit: & omnis peccator.
inuidus. & bilinguis. Non te extollas
incogitatione animȩ tuȩ uelut taurus.
ne forte elidatur uirtus tua ꝑ stulticiã.
& folia tua comed& & fructus tuos ꝑdet.
et relinqueris uelut lignum aridum ĩ
heremo. Anima enim nequa̾ disꝑd&
qui se hab&: & in gaudium inimici dat
illũ. & deduc&e in sortem impiorũ.¬

Expanded text:
eri pro amico inimicus proximo: eri pro amico inimicus proximo: improperium enim et contumeliam malus haereditabit, et omnis peccator invidus et bilinguis. Non te extollas in cogitatione animae tuae, velut taurus; ne forte elidatur virtus tua per stultitiam: et folia tua comedet, et fructus tuos perdet: et relinqueris velut lignum aridum in eremo. Anima enim nequam disperdit, qui se habet, et in gaudium inimici dat illum, et deducit in sortem impioru
Abbreviated transcription (Latin):
Non tardes conuerti ad dommum:
& ne differas de die in diem. Su¬
bito erim ueni& ira ilius. & in tpr um¬
dicte disꝑdoe te. Noli anxius esse in di¬
uitiis iniustis: nichil enĩ proderunt tͥ
in die obductionis & uindictȩ. Non
uentiles te in omni uento: & non cas
in omni uia. S ic enim peccator ꝓbat᷑
duplici lingua. Esto firmus in uia do¬
mini: & in ueritate sensus tui & scientia.
& prosequatur te uerbum pacis & uisti¬
ciȩ. Esto mansuetus ad audiendum
uerbum dei ut intelligas: & cũ sapien¬
tia profer responsũ uerũ. Si ẽ tibi
intellectus: responde proximo. S in autẽ.
sit manus tua suꝑos tuum: ne capiaris¬
in uerbo indisciplinato: & confundaris.
lingua uero imprudentis. subuersio ẽ
ipsius. Non appelleris susurrio inui¬
ta tua: & lingua tua capiaris. ꝙ confun¬
daris. Suꝑ furem enim ẽ confusio &
penitentia: & denotatio pessima suꝑ
bilinguẽ. S usurratori autem: odiuͣ.
& mimcitia. & contumelia. Iustifica
pusillum: & magnũ similiter. Noli fi¬

Expanded text:
dominum et ne differas de die in diem. subito enim uenit ira illius et in tempore uindictae disperdet te. noli anxius esse in diuitiis iniustis: nihil enim proderunt tibi in diem obductionis et uindictae. non uentiles te in omni uento et non eas in omni uia. sic enim peccator probatur duplici lingua. esto firmus in uia dei et in ueritate sensus tui et scientia, et prosequatur te uerbum pacis et iustitiae. esto mansuetus ad audiendum uerbum dei, ut intellegas: et cum sapientia fers responsum uerum. si est tibi intellectus, responde proximo: sin autem, sit manus tua super os tuum, ne capiaris uerbo indisciplinato et confundaris. lingua vero imprudentis subversio est ipsius. Non appelleris susurro in vita tua, et in lingua tua ne capiaris, et confundaris. Super furem enim est confusio, et poenitentia, et denotatio pessima super bilinguem: susurratori autem odium, et inimicitia, et contumelia. Justifica pusillum, et magnum similiter. VI. Noli fi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ digna pon deratio auri
& argenti: contra bonitatẽ fidei illꝰ
Amicus fidelis medicamentũ uitȩ: &
inmortalitatis: & qui metuunt dominũ.
inuenient illum. Oui timet dñm eq̃
habebit amicitiã bonam: quoniã se¬
cundum illum erit amicus illius.

Expanded text:
auri et argenti contra bonitatem fidei illius. Amicus fidelis, medicamentum vitae et immortalitatis; et qui metuunt Dominum, inveniunt illum. Qui timet Deum, aeque habebit amicitiam bonam; quoniam secundum illum erit amicus illius.
Abbreviated transcription (Latin):
Si possides amicum in temptatione
posside eum: & non facile credas illi
te ipsum. Est enim amicus scđm
tempus suum: & non ꝑmanebit in
die tribulationis. Est amicus qui con¬
uertitur ad inimicitiam: & ẽ amicus
qui odium & rixam & conuitia denudabit
st autem amicus socius m̃sȩ
& non permanet in die necessi¬
tatis. A micus si permanserit fixus:
erit tibi quasi coȩqualis: & in domesticis
tius fiducialit̾ ag&e. Si humiliauerit
se contra te. & a facie tua absconderit
se: unan imẽ habebis amicitiã boña
Ab inmicis tuuis separare: & ab amiciꝰ
tius attende Amicus fidelis: protec¬
tio fortis. Qui autem inuenit illũ:
inuenit thesaurũ. Amico fideli:
nulla ẽ com paratio: & ñ

Expanded text:
Si possides amicum, in tentatione posside eum; et non facile credas illi temetipsum. Est enim amicus secundum tempus suum, et non permanebit in die tribulationis: et est amicus qui egreditur ad inimicitiam: et est amicus qui odium et rixam et convicia denudabit. Est autem amicus socius mensae, et non permanebit in die necessitatis. Amicus si permanserit fixus, erit tibi quasi coaequalis, et in domesticis tuis fiducialiter aget. Si humiliaverit se contra te, et a facie tua absconderit se, unanimem habebis amicitiam bonam. Ab inimicis tuis separare; et ab amicis tuis attende. Amicus fidelis protectio fortis: qui autem invenit illum, invenit thesaurum. Amico fideli nulla est comp
Abbreviated transcription (Latin):
tis uinũ earui. qͥa cognoui multa
scelera ur̃a. & fortia peccata ur̃a.
Hostes iusti accipiente ᷤᷤ munꝰ. et
pauꝑes in porta de prim̃tes. Ideo
prudens in tẽ pore illo tacebit.
qͥa tẽ pꝰ malũ est. Quȩrite bonũ
& ñ malũ ut uiuatis. et erit dns
ds exercituũ uobiscũ sic̃ dixistis.
Ddite malum: et diligite bo¬
nũ. et c̃stituite in porta u¬
diciũ: si forte misereat᷑ dñs đs
exercituũ reliquiis lose ph. Prop¬
te reahȩc dicit dĩis ds errercituñ
dominator. In om̃ibꝰ plateis plan¬
tus et in cunctis quȩ foris sut
dicet᷑. uȩ.ue. Et uocabunt Agri¬
colã ad luc tu& ad planc tueos
qͥsciunt plangere : et monuibꝰ ui

Expanded text:
Quia cognovi multa scelera vestra, et fortia peccata vestra: hostes justi accipientes munus, et pauperes in porta deprimentes: Ideo prudens in tempore illo tacebit, quia tempus malum est. Quaerite bonum, et non malum, ut vivatis: et erit Dominus Deus exercituum vobiscum, sicut dixistis: Odite malum, et diligite bonum, et constituite in porta judicium: si forte misereatur Dominus Deus exercituum reliquiis Joseph. Propterea haec dicit Dominus Deus exercituum dominator: In omnibus plateis planctus: et in cunctis, quae foris sunt, dicetur vae, vae: et vocabunt agricolam ad luctum, et ad planctum eos qui sciunt pl