comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autem ex multis dilectis in iustificationem in omnes homines in
iustificatione uite & si qua alia testimonia declarant nemine̾ nasci e
adam nͥ uinculo delicti & damnationis obstructum. neminẽq ĩde libe
lis & magnis dei grãm ꝑtinere. Unde si origo aĩc lateat. Dum tñ redẽptio
clarcat piculum non est. Neq ei in xpͣm credimus ut nascamur sed ut
renascamur. qͦ mõcunq nati fuerimus. Plactenus autẽ dicimꝰ sinepicu¬
lo latere aĩe originem. ut non tamen eam partem dei eẽ credamus. Ds cre¬
aturam. nec de deo natam sed ab illo factam atq in eius genus adoptan¬
dam mirabili dignatione gr̃e.non parili digͥtate nature. nec corpus esse
sed spm nec creatorem utiq sed creatum. Nec iõ uenisse in hoc corpus
corruptibile quod grauatur. qđ illuc ex̃ uite in celestibus. uel inꝗbuslib
aliis mundi partibus antea male geste merita cõpulerint. Nundũ cĩs na¬
tos apłs cum de rebece genus loqueretur. nichil egisse dicit boni uel mali. ut

Expanded text:
omnes homines in iustificationem uitae et si qua alia testimonia declarant neminem nasci ex Adam nisi uinculo delicti et damnationis obstrictum neminemque inde liberlis et magnis, dei gratiam pertinere. unde si origo animae lateat, dum tamen redemptio clareat, periculum non est; neque enim in Christum credimus, ut nascamur, sed ut renascamur. quomodocumque nati fuerimus. Hactenus autem dicimus sine periculo latere animae originem. ut non tamen eam partem dei esse credamus sed creaturam nec de deo natam sed ab illo factam atque in eius genus adoptandam mirabili dignatione gratiae, non parili dignitate naturae; nec eam corpus esse sed spiritum, non creatorem utique sed creaturam: nec ideo uenisse in hoc corpus corruptibile, quo grauatur, quod illuc eam uitae in caelestibus uel in quibuslibet aliis mundi partibus antea male gestae merita compulerunt; nondum enim natos apostolus. cum de Rebeccae geminis loqueretur, nihil egisse dicit boni uel mali, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc misso non possit de hac questione quod satis est disputaĩ. &si non
ad auferendam cũctationem. certe ad cauendam temeritatem. Illud eĩs
ut uͥ uel maxime fides xͥana consistit. qđ ꝑ hominẽ mors. & ꝑ hominem
resurrectio mortuoꝵ. Dicut eĩ in adam om̃s moriũtur.ita & in xp̃o oẽs

Expanded text:
at boc omisso non possit de hac quaestione, quod satis est. disputari etsi non at boc omisso non possit de hac quaestione, quod satis est. disputari etsi non ad auferendam cunctationem certe ad cauendam temeritatem. Illud enim. ubi uel maxime fides Christiana consistit. quod per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum: sicut enim in Adam omnes mo
Abbreviated transcription (Latin):
cue sanctititis nullas ad me ip̃m datas ac
cesatiensem missisti. me apud cessareim p̃se¬
teuenerunt. quo nos iniuncta nobio a ue¬
sti et̃ ip plegerem. tradente mͥ cindem eplãs
missaa de huere lria uenerationio tue.& me de hac ip̃a questione con¬
suluit ut quid in de sentirem uel meis uel sus lrĩs ad te faceret ꝑuei
pͥmo homini ereata est. aut ercator õipotens qui utiq usq nunc oꝑatur sic̃
ulla propagatione. nouas fatiat singulis propͥat. De qua reante ꝙ aliꝗd ãmo¬
nem sinceritatem tuam. scire te uolo in tam multis opusculis meis nũꝙͣ
me fuisse peausum de hac questione diffinitam ꝓferre sententiã.& ĩpu¬
denter refferre in lrãs. alios informandos. qđ apud me non fuerit expli¬
catum. Quaꝵ autẽ reꝵ atq causarum consideratione ꝑmouear. ut in neu¬
tram atsertionem meus inclinetur assensus. Ded ad huc inter utrãq di¬
sceptem. nimis longũ est hanc eplãm expromere. nec tamen necessariu.

Expanded text:
e sanctitatis nullas ad me ipsum datas acCaesariensem misisti, me apud Caesaream praesente uenerunt, quo nos iniuncta nobis a uesti, etiam ipse perlegerem tradente mihi eandem epistulam missas de hac re litteras uenerationis tuae et me de hac ipsa quaestione consuluit, ut, quid inde sentirem, uel meis uel suis rescriptis ad te faceret perueprimo homini creata est, an creator omnipotens, qui utique usque nunc operatur. sine ulla propagine nonas faciat singulis proprias. De qua re antequam aliquid admoneam sinceritatem tuam, scire te nolo in tam multis opusculis meis numquam me fuisse ausum de hac quaestione definitam proferre sententiam et inpudenter referre in 1 tteras ad alios informandos, quod apud me non fuerit explicatum. quarum autem rerum atque causarum consideratione permouear, ut in neutram assertionem mens inclinetur adsensus. sed adhuc inter utramque disceptem. nimis longum est hac epistula expromere nec tam necessarium.
Abbreviated transcription (Latin):
quid te in meio scriptis monerit fraterne accipere quod contra sentias
Nut de correctione mea. Aut de ip̃a tua beniuolentia guusutus Ucrum
saltem uiamo te in dño frui. ad crebrum & dulce colloquium. Ded quia
id non est datũ peto ut hoc ip̃m quod in adno est quã possurnua simul su¬
mꝰ conseruari studeas & augeri ac ꝓfici & rescripta quãus tara non spnẽ
Saluta obsequio mõ sanctum frẽm paulinianũ. & om̃s frea qui iecum
ac dete in dño głiantur. Plemor nr̃i exiudiar᷑ ad nõ in omiti saticto de¬
siderio dñe carissime & desiderantissime & honotande inpo

Expanded text:
quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desidera
Abbreviated transcription (Latin):
horado. Auguꝰ in dño salutem. Audiui ꝑ¬
uenisse in manus tuas lrãs meas. Sed quod
ad huc rescripta nõ merui nequaꝙͣ imputa¬
uerim dilectioni tue. Aliquid procul dubio
impedimenti fuit. Unde agnosco dñs ame
potius dep̃candum. ut tue uoluntati det fa¬
cultatem mutendi quod rese̾pseris. Plam re¬
scribendium dedit. qr cũ uolueris facillime
poteris. Etiam hoc ad mesane ꝑlatũ est. utrũ
quidem crederem dubitaui. Sed hinc quoq tibi aliquid utrum rescri¬
bere̾ dubitare non debui. Hoc autẽ breue est suggestũ eẽ caritati tue.
anescio quibus fr̃ibus mdictum est. ꝗd librum aduersuo te sepserim
romãq mniscrum.¶ loc falsum eẽ nouerio. Dñs ihm testor. hoc me non
fecisse. Sed si forte aliqua mn aliquibua septia meia tepuntur. In quibie
alt̃ aliquid ꝙ̃ tu sensisse repiat non ꝯͣte dictum. Sed quod m udebitur
sare debere.Ita sane hoc dierim ut ego non tantum paratissimuo sim si

Expanded text:
MO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Audiui peruenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam inputauerim dilectioni tuae; aliquid procul dubio impedimenti fuit. unde agnosco a me dominum potius deprecandum, ut tuae uoluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris, nam rescribendi iam dedit, quia, cum uolueris, facillime poteris. Etiam hoc ad me sane perlatum utrum quidem crederem, dubitaui, sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. hoc autem breue est: suggestum caritati tuae a nescio quibus fratribus mihi dictum est, quod librum aduersus te scripserim Romamque miserim. hoc falsum esse noueris; deum nostrum testor hoc me non fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbacredere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si
Abbreviated transcription (Latin):
se sustineno. H loc gͦ uerbum de uerbo edissereno. si cition transfetre ul¬
issem nullus intelligẽt si aicurbitm id dicerẽ quod in hebraico non hb
Hlederam posui ue auero interp̃tibuo consentirem. Si autẽ it uide u
ut ip̃e assetio malitia uis imꝑitia hoc dixcrunt eẽ in uoluminibus hebro
quod in gretis elatims eodicibus continetur. manifestũ ẽ cos aut hebr
suteras ignora. Aut ad irridendos cucurbitirios uoluisse mentiri fe
douiti piclitar. Iu qui uuienio eo & inpõuificali culmiine constitutu
to papulos e& nouio affrice frugibuo romina tecta locupleta  lichisliss
cum iudictore & lectore pauꝑculo ĩ angulo monasterii susurcare .

Expanded text:
se sustinens. hoc ergo uerbum de uerbo edisserens si \'ciceion\' transferre uoluse sustinens. hoc ergo uerbum de uerbo edisserens si \'ciceion\' transferre uoluissem, nullus intellegeret, si \'cucurbitam\', id dicerem, quod in Hebraico non habetur; \'hederam\' posui, ut ceteris interpretibus consentirem. sin autem Iudaei uestri, ut ipse adseris, malitia uel inperitia hoc dixerunt esse in uoluminibus Hebraeorum, quod in Graecis et Latinis codicibus continetur, manifestum est eos aut Hebraeas litteras ignorare aut ad inridendos cucurbitarios uoluisse mentiri. pede uita periclitari. tu, qui iuuenis es et in pontificali culmine constitutus, doceto populos et nouis Africae frugibus Romana tecta locupleta. mihi sufficit cum auditore uel lectore pauperculo in angulo monasterii susurrare.
Abbreviated transcription (Latin):
teor mauis iliquid expeto abenignitate uirtũ tuax prudentia que tã doc
tiam dicente sp̃u sancto ue in magnis &laboriosis questionibus. nõtãꝙ̃ lu¬
dentem in cimpo septuꝵ sed in montibus anhelantem aduiues. Si autẽ
pꝑ ylaritatem quam esse inter carissimos disernaies decet putasti dicendũ
esseludamuo siue illud aꝑtum & planũ sir utide colloquimur. siue ardiũ
itq difficile.ħ ipm edoee obscerote.quiamo alequi uileamus ut cĩ forte
ailiquid nas minet quod nobis & si non ciutiuo ietrudentibus. certe ciiam
& a simo pollione mehederm procu curbita transtulisse. Suꝑ quare m¬
mentario ione ꝓpħe pleniua respedimuo. Noc tm̃ nũc dixisse contenti ꝗ
syrii ciocum uocant. Estaut genuo uigulti latahẽne folia in madum pap
Cumꝙ plantatum fuerit. cito cõsurgit in arbusculim. absq ullio calmi
& lustilium ad miniculio quibus &cucurbite echedẽ indigent suo

Expanded text:
fateor, maius aliquid expeto a benignitate uirium tuarum prudentiaque tam doctafateor, maius aliquid expeto a benignitate uirium tuarum prudentiaque tam doctaetiam dictante spiritu sancto, ut in magnis et laboriosis quaestionibus non tamquam ludentem in campo scripturarum, sed in montibus anhelantem adiuues. si autem propter hilaritatem, quam esse inter carissimos disserentes decet, putasti dicendum esse \'ludamus\', siue illud apertum et planum sit, unde conloquimur, siue arduum atque difficile, hoc ipsum edoce, obsecro te, quonam modo adsequi ualeamus, ut, cum forte aliquid nos mouet, q Asinio Pollione me \'hederam\' pro \'cucurbita\' transtulisse. super qua re in commentario Ionae prophetae plenius respondimus hoc tantum nunc dixisse contenti, qSyri \'ciceiam\' uocant; est autem genus uirgulti lata habens folia in modum pampini, cumque plantatum fuerit, cito consurgit in arbusculam absque ullis calamorum et hastilium adminiculis, quibus et cucurbitae et hederae indigent, suo trunco
Abbreviated transcription (Latin):
pͥdem tue cirimti plocam epłãm misi respondẽo
illi tue quã ꝓsctmn filiũ tuũ asteriũ. nũc um nõ
solum frem uerũ etum collegĩ meũ mississe te
pulsus est.ut sihumanitatis mecatq uistic:
Iactusantẽ reptchendetenõ respondentem.M loc
sao tenuissimo uditio uttunq cognitio legissete illam epłim incam. in ea
iduersum eam fama diffundat. cirits fraterua. guidebam quod non feci
p̃hendendo germanitatẽ tuam cui inherere aliꝙ culpam me cognouisse
usueo  sum drẽ. Sed dolendo humanã misctum auus in amicitis mutua
iritate retinendis quãtalib ista sit in ccrta ꝑmãsio est. Uerũ illud malue¬
um tuis nosse seͥptis utrũ mueniam quã poposceram dederis quod aptuia
ne appuret. Petio uel potiuo fidutu caricitio uibes ut in scͥpturaꝵ cimpo sine
nc̃o ĩ uicẽ dolore ludimus. E quidem quintũ ad meattiuet serionos ista ꝙͣlu¬
do agere malem Quod si hoc uerbum tibi ppsacilitatem ponere plicuit. ego

Expanded text:
ndens illi tuae quam per sanctum filium tuum Asterium, nunc jam non solum fratrem, verum etiam collegam meum, misisse te pulsus est, ut sit humanitatis meae atque justitiae accusantem reprehendere, non respondentem. hoc solo tenuissimo indicio utcumque conicio legisse te illam epistulam meam. in ea ua uersum eam fama diffuderat, caritas fraterna gaudebat. quod non feci reprehendendo germanitatem tuam, cuius in ea re aliquam culpam me cognouisse non ausim dicere, sed dolendo humanam miseriam, cuius in amicitiis mutua caritate retinendis, quantalibet illa sit, incerta permansio est. uerum illud malueram tuis nosse rescriptis, utrum mihi ueniam, quam poposceram, dederis. quod apertius me apparet. Petis uel potius fiducia caritatis iubes, ut in scripturarum campo sine nostro inuicem dolore ludamus. equidem, quantum ad ad me adtinet, serio nos ista quam ludo agere mallem. quodsi hoc uerbum tibi propter facilitatem ponere placuit, ego,
Abbreviated transcription (Latin):
diuites attinentur sedentes in tenebris & umbra mortis tu im liber¬
ta & expedicta coiuteris dñ maiestatis crucifixum. cuius imaginẽ
non potest portare qui in hoc seculo nudum se reddiderit & mortuũ
Uelẜm pphĩam dauid.Factus sum inter uiuẽtes qͣi mõtuus ut sit ĩter
mõtuos liber ut possit iusta aplm dice̾. Uiuo autẽ iam nõ ego uiuit uõ
in me xp̃s. Que facta es sicut gloriosa uidit.inter uirtutes pudicicie
meĩtis uuduititis in corrupte potens sicut & anna uenerabilis ĩ icui

Expanded text:
diuites attinentur, sedentes in tenebris et umbra mortis, tu iam liberdiuites attinentur, sedentes in tenebris et umbra mortis, tu iam liberata et expedita comiteris dominum maiestatis crucifixum, cuius imaginem non potest portare nisi qui in hoc saeculo nudum se reddiderit et mortuuml, uel secundum prophetiam Dauid: factus sum inter uiuentes quasi mortuus, ut sit inter mortuos liber possitque iuxta apostolum dicere: uiuo autem iam non ego, uiuit uero in me Christus, quae facta es sicut gloriosa Iudith inter uirtutes pudicitiae meritis uiduitatis incorruptae potens, sicut et Anna uenerabilis in iei
Abbreviated transcription (Latin):
rat.corautem cor longe ast ame. Feruisum loquitur ꝓpphim bilius lo¬
norificat prcm̃ & scruuo dñ suũ timebit. Et si patos eos suirituba e ho¬
nor meus. Et si dñs egosum ub est cimor meuo. Ex quo apparet nec hono¬
rari ab eis dñs. nec timeri qui ecus p̃cepta nõfatiunt. Uude exp̃ssiuo ad¬
Permo fit dnĩ dicena slui bonorificat me honorificabo cum qui aem
ꝑ nichilo mehiñt auuchaliem redigentur.Et nos securo as bito nosu¬
pm uiue̾ uoliritate aquo ipm iuue̾ accepisqm illius p̃cepta despice᷑
qui iõ aliquid impat i ulas hẽat ii ci hui temunerandi. deqr
nim obsequii nti deut indiger sed nos illiuo indigemus impio. Mi¬
data eĩs cius desidcribilia inp aurum &lapidem p̃ciosum nitina & i¬
ciora suꝑ mel & fauũ qui i eustodiendis illis iettibutio mult Et
pro nichilo ducimus Unde semꝑ nobis dni reuelmla smiã est. Si uu¬
positis honaribus & impedimentis atq cõpedibus. quibus seculi huo¬

Expanded text:
cor autem eorum longe est a me. et rursum loquitur per prophetam: filius honorificat patrem, et seruus dominum suum timebit, et, si pater sum ego, ubi est honor meus? et si dominus ego sum, ubi est timor meus? ex quo apparet nec honorari ab eis dsermo Domini: 729 Qui honorificat me, honorificabo eum; qui autem pro nihilo me habent, ad nihilum redigentur. 4. Et nos securo ac bono animo su vivere voluntatem, a quo ipsum vivere acceperis? quam illius praecepta despicere, qui ideo aliquid imperat, ut causas habeat remunerandi? neque enim obsequii nostri Deus indiget, sed nos illius indigemus imperio. Mandata ejus desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, et dulciora super mel et favum: quoniam in custodiendis illis retributio multa. Et pro nihilo ducimus Unde saepe, immo sempositis oneribus et impedimentis atque compedibus, quibus seculi hu
Abbreviated transcription (Latin):
OMINO UERE SANCTO ET
bea tissimo papii Augustino leronimus ĩ xp̃o
salutem. Anno p̾terito ꝑ fre̾m nr̃m asteriũ yppo¬
tor redditam. Munc quoq ꝑsanctum frẽm
meum prelidium diaconum. Oblecro pͥmum
ut meminecio mei Deinde ut buulitmm liter¬
rum heia cõmeditum. & michiscua gerinans¬
sumum ex inquibulcũq necessitas expostul ut
foucas atq sustenteo nõ quo aliqua rexp̃o tri¬
buente indigeat. Ded quod bonoꝵ amcitias auidissime expectat.& se in hip
oniũgedis maxinium putet bñfitium consecutum. Cur iutem ad occiden¬
tem nauigauerit.ip̃o poteris narrinte cognoscere. Nos inmonasterio con¬
stituti.uariis hinc inde fluctibus quatinut & pegrinationis molestiao su¬
⁊ uenerabilem fratrem nr̃m papam alippium ut mẽ obsequtos aliitee obsecro
Sancti fratres qui nobiscum in monasterio mo sexiute festinant opido te

Expanded text:
OMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Anno praeterito per fratrem nostrum Asterium hypotror redditam. nunc quoque per sanctum fratrem meum Praesidium diaconum obsecro primum, ut memineris mei, dein, ut baiulum litterarum habeas commendatum et mihi scias germanissimum et, in quibuscumque necessitas postularit, foueas atque sustentes,\' non quo aliqua re Christo tribuente indigeat, sed quod bonorum amicitias auidissime expetat et se in his coniungendis maximum putet beneficium consecutum. cur autem ad occidentem nauigauerit, ipso poteris narrante cognoscere. Nos in monasterio constituti uariis hinc inde fluctibus quatimur et peregrinationis molestias suet uenerabilem fratrem\' nostrum papam Alypium ut meo obsequio salutes, obsecro. sancti fratres, qui nobiscum in monasterio domino seruire festinant, oppido te
Abbreviated transcription (Latin):
dimus scissa cõiugia. qdq recordari piget. occasioe castitatis adulterium
ppetratũ. Nlam dũ una pars se & alicitis abstiẽt. altera ad illicita delapsa
est. Et nescio in tali cã quis magis accusari.quis amplius culpari debeat
utrũ ille qui repulsus a cõiuige fornicatur an illa que repellẽdo a se uirũ
mͥ de diuina auctoĩtate ponenda sunt. Aplĩce doctrine regula. ne cum
iouiniao equet cõtinẽtie oꝑa nuptiarũ.ne cũ manicheo coniugia con¬
dẽpnet. Ita uas electiois ac magister gẽtium inter utrũq tẽptatus ĩten¬
dit. ac medius ut & remediũ cõtinẽtie indulgeat. &ad pͥmium ꝓuocet
continentiam totusq in hac cã eius hic sensus ẽ. ut ex utriusq snĩa p̃po¬
natur castitas.aut certe ab utroq debitũ ꝯmune soluatur. sed ip̃a iam
aplĩ uerba ponamus totamq hanc cãs a sui pͥnciꝰ retractemꝰ. Loꝗt᷑ ad cho¬

Expanded text:
dimus scissa coniugia, quodque recordari piget, occasione castitatis adulterium dimus scissa coniugia, quodque recordari piget, occasione castitatis adulterium perpetratum. nam, dum una pars se etiam a licitis abstinet, altera ad illicita delapsa est. et nescio, in tali causa quis magis accusari, quis amplius culpari debeat, utrum ille, qui repulsus a coniuge fornicatur, an illa, quae repellendo a se uirum mihi de diuina auctoritate ponenda sunt. apostolicae doctrinae regula nec cum Iouiniano aequat continentiae opera nuptiarum nec cum Manichaeo coniugia condemnat. ita uas electionis ac magister gentium inter utrumque temperatus incedit ac medius, ut remedium incontinentiae indulgeat et ad praemium prouocet continentiam, totusque in hac causa eius hic sensus est, ut ex utriusque sententia proponatur castitas aut certe ab utroque debitum commune soluatur. Sed ipsa iam apostoli uerba ponamus totamque hanc causam a sui principio retractemus. loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
in tortis crimibus aut auro.margaritis uel ueste p̃tiosa. sed ꝙ docet mulie¬
res promittentes castitatem ꝑ oꝑa bona. Reꝑi uõte mire fidei ardore suc
cessam aliqͦt im añ annos ꝯtinentiam ꝓposuisse. & reliquũ uite tue tẽ¬
pus pudicitie consectasse. Magni hoc aĩ signũ & ꝑfcẽ uirtutis ĩditium.
ẽ renũtiare subito expte uolupti fuge̾ notas carnfs illecebras. & calentes
adhuc etatis flamas fidei ardore restinguẽ.S illud quoq simul didici
ꝙ me nõ mediocriter ãgit anstimulat te uidelicet tm. ħ honũ abso con
uiro. Sed etiam uirũ uxoris subiccit potestati. Uxor inquit sui corporis po¬
mor. ĩ consulto uiro uoiusti dnõ castitatem. Ded ꝑiculose ꝓmittitur qđ ad¬
huc in alterius potestate ẽ. Et nescio ꝙ grata sit donatio. si unus offerat
rem duoꝵ. Multa im ꝑ huius cemodi ignorãtiã & audiuimus & ui¬

Expanded text:
in tortis crinibus, aut auro, aut margaritis, aut veste pretiosa, sed quod decet muliein tortis crinibus, aut auro, aut margaritis, aut veste pretiosa, sed quod decet mulieres, promittentes castitatem, et bonam convercensam aliquot iam ante annos continentiam proposuisse et reliquum uitae tuae tempus pudicitiae consecrasse. magni hoc animi signum et perfectae uirtutis indicium est renuntiare subito expertae uoluptati, fugere notas carnis illecebras et calentis adhuc aetatis flammas fidei amore restinguere. sed illud simul didici, quod me non mediocriter angit ac stimulat, te uidelicet tantum hoc bonum uiro sed etiam uirum uxoris subiecit potestati. uxor, inquit, sui corporis pomor inconsulto uiro uouisti domino castitatem. sed periculose promittitur, quod adhuc in alterius potestate est, et nescio, quam sit grata donatio, si unus offerat rem duorum. multa iam per huiusce modi ignorantiam et audiuimus et ui
Abbreviated transcription (Latin):
Sine uerbo lucri fiant. Si gͦ etiam gentilibus maritis debet᷑ honorinte
cõiugii ꝙͣto magis reddendus est xanis. atq ut ostendat quibus orna¬
mentis etĩ uiri uĩcte femĩe decorari sedebeant ait. Quarũ sit nõ extͥn¬
sccus capillature aut circũ ditio auri. aut uestimẽtoꝵ cultus sed ꝗ abscõ¬
dit᷑ cordis ẽ hõ in incorruptibilitati quieti & modesti sp̃s.qł ẽ ĩ cõspectu
dei locuplex. Sic̃ ei aliqñ & sctẽ mulieres sꝑantes in dño ornabant se
subiecte ppͥis uiris sic̃ sarra.obediebat abrahe dñ suũ uocans. Hec autem
p̃cipiens non eas iubet squalore. sordibus & orentibus pãnoꝵ assumẽtis
tegi sed ĩ moderato cultui &nimis exqͥsito interdicit ornatui.Sĩplicem¬
quem cõmendat ornatũ atq habitum. de qͦ &uas electioĩs ait. Similiter
aut & mulicres in habitu ornate cũ uẽcundia & sobrietate ornãtes. non¬

Expanded text:
sine uerbo lucrifiant. si ergo etiam gentilibus maritis debetur honor iure sine uerbo lucrifiant. si ergo etiam gentilibus maritis debetur honor iure coniugii, quanto magis reddendus est Christianis! Atque ut ostendat, quibus ornamentis etiam uiris iunctae feminae decorare se debeant, ait: quarum sit non extrinsecus capillatura aut circumdatio auri aut uestimentorum cultus, sed qui absconditus cordis est homo in incorruptibilitate quieti et modesti spiDei locuples. Sic enim aliquando et sanctae mulieres sperantes in Domino ornabant se, subjectae propriis viris, sicut Sara obediebat Abrahae, dominum suum vocans. Haec autem praecipiens, non eas jubet squalere sordibus, et horrentibus pannorum assumentis tegi; sed immoderato cultui et nimis exquisito interdicit ornatui; simplicemque commendat ornatum atque habitum, de quo et Vas electionis ait: Similiter autem et mulieres in habitu ornato, cum verecundia et sobrietate orna
Abbreviated transcription (Latin):
cimus ꝙ te retrahamus a tius ĩmo id agimus ut ibi discas ibiq medi¬
teris qualem tetuis p̃bẽ debeas familiam tuã ita rege & confoue ut te
matrem magis tuoꝵ ꝙͣ dnãs uideri uela quibus benignitate potius ꝙͣ
seueritate exige reucrentiam. Fidelius & gratius semꝑ obsequiũ est
ꝙ ab amore.ꝙ ꝙ a metu accipitur. Pretipue aũt ĩ cõiugio uenerabili atq
ĩmaculato apłice regule ordo teneatur. Seruetur ĩ primis uiro au̾ctas
tuo tu magnũ illum tua humilitate demõstra. tanto ip̃ahonoratior fu¬
tura ꝙ̃tũ illũ amplius honoraueris. Caput eĩ ut ait apłs mulieris ẽ uir.
Nec aliũde magis reliquũ corpus hornatur.ꝙͣ ex capitis dignitate. Unde
idẽ alibi dicit. M lulieres subdite estote uiris. Sic̃ opportet in dnõ. Ded
subdite sint uiris.ut & si qui nõ credũt uerboꝑ mulier̃ conuersatione

Expanded text:
cimus, quo te retrahamus a tuis; immo id agimus, ut ibi discas ibique medicimus, quo te retrahamus a tuis; immo id agimus, ut ibi discas ibique mediteris qualem tuis te praebere debeas. Familiam tuam ita rege et confoue, ut te matrem magis tuorum quam dominam uideri uelis, a quibus benignitate potius quam seueritate exige reuerentiam. fidelius et gratius semper obsequium est quod ab amore quam quod a metu accipitur. praecipue autem in coniugio uenerabili atque immaculato apostolicae regulae ordo teneatur. Seruetur imprimis uiro auctoritas tuo, tu magnum illum tua humilitate demonstra, tanto ipsa honoratior futura, quanto illum amplius honoraueris. caput enim, ut ait apostolus, mulieris est uir, nec aliunde magis reliquum corpus ornatur quam ex capitis dignitate. unde idem alibi dicit: mulieres, subditae estote uiris, sicut oportet in domino. sed subditae sint uiris, ut et, si qui non credunt uerbo, per mulierum conuersationem
Abbreviated transcription (Latin):
tunc maxĩe tuta est. tuc̃ optĩe secura ẽ cũ ne occasionẽ ꝙ male desentiẽdi
dedit Illis eĩ ue dr̃ꝑ ꝓphãm qui dicũt ꝙ bonũ est malũ. qui lucẽ appellãt
tenebras. & quod dulce est amarũ uocant. Nobis gͦ saluatoris aptabit᷑
sermo. Beati estis cũ maledixerĩt hoiẽs mẽtientes. Nlos mõ id agamus
ut male de nobis neo loqui absq mẽdatio possit. lta hẽto domuo sollici¬
tudinẽ. ut aliquã tñ uocationem aĩc tribuas. Eligatur tibi opportunus
& aliꝙͣtulum a familie strepitu reõtus locus in quẽ tu uelut ĩ portũ qͣi
ex multa tẽpestate curarũ te recipias & excitatos foris cogitationum
fluctus secreti trãquilitate cõpoas. Iantũ ibi sit diuie lectiois studiũ
tam crebre orõnũ uices.tam firma & p̾ssa de futuris cogitatio ut oẽs
reliqui tẽporis occupatioes facile. hac uacatione cõpesses. Hec hoc iõ di-¬

Expanded text:
, quae tunc maxime tuta est, tunc optime secura est, cum ne occasionem quidem male de se senti, quae tunc maxime tuta est, tunc optime secura est, cum ne occasionem quidem male de se sentienim uae dicitur per prophetam, qui dicunt quod bonum est malum, qui lucem appellant tenebras et quod dulce est amarum uocant. nobis ergo saluatoris aptabitur sermo: beati estis, cum uobis maledixerint homines mentientes. nos modo id agamus, ut male de nobis nemo loqui absque mendacio possit. Ita habeto domus sollicitudinem, ut aliquam tamen uacationem animae tribuas. eligatur tibi oportunus et aliquantulum a familiae strepitu remotus locus, in quem tu uelut in portum quasi ex multa tempestate curarum te recipias et excitatos foris cogitationum fluctus secreti tranquillitate componas. tantum tibi sit diuinae lectionis studium, tam crebrae orationum uices, tam firma et pressa de futuris cogitatio, ut omnes reliqui temporis occupationes facile hac uacatione compenses. nec hoc ideo di
Abbreviated transcription (Latin):
dephẽdant. unde ip̃e ad rommos ait Prouidentes bona nõ solũ corã deo
sed etiam coram hominibus. Et alibi. Sine offensione estote uideis & geri
multis. Beatus es qui tam setẽ tamq grauiter disposuit uitam suĩ.u de
eo sinistri aliquid ne fingi quid possit. Dum aduersus obtrectitoꝵ libidi¬
nem pugnat meĩti magnitudo nec finge̾ quistͣ ausus est quia nullo pu¬
hanc adhibeamus uite nr̃e diligentiam. ne male mẽtes occasionem ĩueni¬
ant detrahendi. ne ex nobis scintilla ꝓcedat ꝑ quã aduersus nos sinistre
fame cõflentur. Alioquin frustra irascimur obtrectatoribus nr̃is.Di eis ¬
ipĩs obtrectandi materias ministramꝰ. Si autem nobis diligenter atq
sollicite oiã ad honestatem ꝓuidentibus cunctisq actibus nr̃is timorẽ
dei p̾ferentibus illi nichilominus ĩsaniunt. consoletur nos consciã nr̃a. q̃

Expanded text:
deprehendant. unde et ipse ad Romanos ait: prouidentes bona non solum coram deo deprehendant. unde et ipse ad Romanos ait: prouidentes bona non solum coram deo sed etiam coram hominibus et alibi: sine offensione estote Iudaeis et genm u 11 i s. beatus est, qui tam sancte tamque grauiter disposuit uitam suam, ut de eo sinistri aliquid ne fingi quidem possit, dum aduersus obtrectatorum libidinem pugnat meriti magnitudo nec fingere quisquam ausus est, quod a nullo putem hanc nostrae adhibeamus uitae diligentiam, ne malae mentes occasionem inueniant detrahendi, ne ex nobis scintilla procedat, per quam aduersum nos sinistrae famae conflentur. alioquin frustra irascimur obtrectatoribus nostris, si eis ipsi obtrectandi materias ministramus. si autem nobis diligenter atque sollicite omnia ad honestatem prouidentibus cunctisque actibus nostris timorem dei praeferen
Abbreviated transcription (Latin):
cans ip̃e reꝓbus effitiatur non obsolam ut quidam ipiti putant ħ efficit
latur neq magna aut toto aplĩ gliã est non fornicari. Sed hoc agitut
castigatione corporis erudiatur aĩmꝰ. Quantaq nil ex uoluptatibus
concupiscit. tanto magis possit de uirtutibus cogitare. ne pfectiois ma¬
gister ĩpfectum in sealiquid ostendat. nexͥ imitator. ex̃ pceptum quicꝙͣ
cum phariscis. Dicũt eĩ & non fatiunt aplici uo̾ & p̃cepti est& exẽpli
ut curemus nõ conscr̃e tm̃. sed etim fame. No suꝑfluũ & afructu uacuũ
gentiũ magr̃ docet. Uult ei & exͣneos ad fidem homines ꝑ fidelium opa
ꝓficere. ut religionẽ ipãm religionis disciplina comendet. Etiõ sic̃lumi¬
naria in mũdo luce̾ nos iubet. & ĩ medio nationis praue & puerse ut ĩ¬
credule mentes errantium. ex nr̃oꝵ actuũ lum̃e ignoranue sue tenebris

Expanded text:
cans ipse reprobus inueniatur, non ob solam, ut quidam imperiti putant, hoc efficit cans ipse reprobus inueniatur, non ob solam, ut quidam imperiti putant, hoc efficit latur. neque magna aut tota apostoli gloria est non fornicari, sed hoc agit, ut castigatione corporis erudiatur animus, quantoque nihil ex uoluptatibus concupiscit, tanto magis possit de uirtutibus cogitare, ne perfectionis magister imperfectum in se aliquid ostendat, ne Christi imitator extra praeceptum quicquam cum pharisaeis: dicunt enim et non faciunt. Apostolici uero et praecepti est et exempli, ut curemus non conscientiae tantum sed etiam famae. non superfluum et a fructu uacuum gentium magister hoc docet; uult enim etiam extraneos ad fidem homines per fidelium opera proficere, ut religionem ipsam religionis disciplina commendet. et ideo sicut luminaria in mundo lucere nos iubet in medio nationis prauae et peruersae, ut incredulae mentes errantium ex nostrorum actuum lumine ignorantiae suae tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
tatem quandam illicitoꝵ fatiat. Quicꝗd pro iustiã offertur deo non
debet impedire iustiãm sed uiuare. Quid aũt ꝓdest tenuari abstinẽtu
corpus si aĩmus intumescat suꝑbia. Quã laudem mẽbimur de pallo¬
re ieiunii. si inuidia liuidi sumus. Quid uirtutis ht̃ uinum nõbibẽ &
ira atq odio in ebriari tunc ĩꝙ p̃clara est abstinentia tunc pulcra atq 
magnifica castigatio corporis cũ est aĩmus mundus a uiciis lmmoque
uic̃ fragant suꝑbum qͣi de quodam fastigio contemptus sui atq arro¬
gantie. descendat ad implendam dni uolũtatẽ que maxime in humi¬
litate pficitur. Idcirco a uariis ciboꝵ desideriis mentẽ retrahũt ut totã
cius uim occupent incupiditate uirtutũ iamq in inꝰ icuinioꝵ & absti¬
nentie laborem carosentit. aiã esutiente iustiam. Nam &uas clectio¬
nis paulus cũ castigat corpus suũ & inseruitutem redigit. nealiis p̃di¬

Expanded text:
tatem quandam illicitorum faciat. quicquid supra iustitiam offertur deo, non tatem quandam illicitorum faciat. quicquid supra iustitiam offertur deo, non debet impedire iustitiam sed adiuuare. quid autem prodest tenuari abstinentia corpus, si animus intumescat superbia? quam laudem merebimur de pallore ieiunii, si inuidia liuidi simus ? quid uirtutis habet uinum non bibere et ira atque odio inebriari? tunc, inquam, praeclara est abstinentia, tunc pulchra atque magnifica castigatio corporis, cum est animus ieiunus a uitiis. immo, qui ngant superbiam, ut quasi de quodam fastigio contemptus sui atque arrogantiae descendat ad implendam dei uoluntatem, quae maxime in humilitate perficitur. idcirco a uariis ciborum desideriis mentem retrahunt, ut totam eius uim occupent in cupiditate uirtutum. iamque minus ieiuniorum et abstinentiae laborem caro sentit anima esuriente iustitiam. nam et uas electionis, cum castigat corpus suum et in seruitutem redigit, ne aliis praedi
Abbreviated transcription (Latin):
nec condictiones hominum sed aiõs inspicit singuloꝵ.Seruũ & nobi¬
lem de moribus pronũtuat. Sola apud deũ libertas est. nõ seruire pec¬
catis. Sũma apud deum est nobilitas clarum ẽẽ uirtutibus. Quid apđ¬
illustrius fuit. que sponsa fabri fuit describitur. Sed illi piscatori &
pauꝑi celestis regni a x donantur claues date sunt. Flegit ei deus igͦ¬
bilia & contẽptibilia huius mũdi ut potentes ac nobiles ad humilita¬
tem facilius adducẽt. Nam & alias frustra s aliquis de nobilitate ge¬
neris applaudit. cũ uniuersi paris honoris & eiusdem apud deũ p̃cii
obliuiscimur qr ex uno os gnãti sumus.saltim id semꝑ memĩsse debe¬
mus. qr ꝑ unũ om̃s regeneramur. Caue ne si ieuinare aut abstinere
ceꝑis.te putes eẽ iam sctãm. henim uirtus ad iumentũ nõ ꝑfectio sctĩ¬
tatis magisq id puidendum est. ne tibi hoc cum licita contẽnas securi¬

Expanded text:
nec conditiones hominum, sed animos suspicit singulorum, servum et nobinec conditiones hominum, sed animos suspicit singulorum, servum et nobilem de moribus pronuntiat. Sola apud Deum libertas est non servire peccatis: suillustrius, quae sponsa fabri descrpauperi caelestis regni a Christo creduntur claues, haec sponsa fabri illius obilia et contemptibilia hujus mundi , ut potentes ac nobiles ad humilitatem facilius adduceret. Nam et alias frustra sibi aliquis de nobilitate generis applaudit, cum universi paris honoris, et ejusdem apud Deum pretii obliuiscimur, quia ex uno omnes generati sumus, saltem id semper meminisse debemus, quia per unum omnes regeneramur. Caue, ne, si ieiunare et abstinere coeperis, te putes esse iam sanctam. haec enim uirtus adiumentum est, non perfectio sanctitatis. magisque id prouidendum est, ne tibi hoc, quod licita contemnis, securi
Abbreviated transcription (Latin):
lius h est eis p̃cipua obscruatrix & qͣi custos quedam uirtutũ oĩus nichil¬
q est ꝙ nos ita & hominibus gratos & deo fatiat ꝙͣ si uite meĩto magͦ
humilitatis ĩfimissimus Propter quod scͥptura dic̃ Quanto magnus
Suꝑ quem alium requiescam nͥ suꝑ humilẽ & quitum &etremẽ¬
tem sermones incos. Ueruptamẽ humilitatem sequere. nõ que ostẽ¬
ditur atq simulatur gestu corporis. aut fracta uoce uerboꝵ sed que
puro affectu cordis expͥmitur. Aliud est enim habe̾ uirtutem. Aliud
uirtutis similitudinẽ. Aliud est rerum umbras sequi. Aliud ueritatẽ.
Multo illa deformior suꝑbia. que sub quibusdam humilitatis signis
latet. Mescio eiz quomõ turpiora sirat uitia cũ uirtutũ spẽ celantur.
Nulli te unꝙͣ de gene̾ nobilitate preponas neq paupioreo quasq hu¬
miliore loconatas te inferiores putes. Mescit religio ur̃a ꝑsoãs accipẽ.

Expanded text:
lius; haec est enim praecipua conseruatrix et quasi custos quaedam uirtutum omnium, nihillius; haec est enim praecipua conseruatrix et quasi custos quaedam uirtutum omnium, nihilque est, quod nos ita et hominibutura dicit: quanto magnus super quem alium requiescam nisi super humilem et quietum et trementem uerba mea? uerum tu eam humilitatem sequere, non quae ostenditur atque simulatur gestu corporis aut fracta uoce uerborum, sed quae puro affectu cordis exprimitur. aliud est enim uirtutem habere, aliud uirtutis similitudinem; aliud est rerum umbram sequi, aliud ueritatem. multo illa deformior est superbia, quae sub quibusdam humilitatis signis latet. nescio quo enim modo turpiora sunt uitia, cum uirtutum specie celantur. Nulli te umquam de generis nobilitate praeponas nec obscuriores quasque et humiliore loco natas te infe
Abbreviated transcription (Latin):
sericordes inꝗd modesti humiles non reddentes malũ ꝓ malo. neq 
maledictum ꝓ maledicto. sed contrario bñdicentes.Plentiri uõ atq
urare lingua tua ꝓrsus ignoret. Iantusq sit in te u̾itatis amor ut
quicꝗd dixcris iuratum ꝓutes. De qͦ saluator ad discipulos ait. Ego at
dico uobis nõ iurare oĩo Et paulo post.Sit autẽ sermo ur̃ ẽ.est nõ. nõ.¬
placidi seruetur semꝑ cogitationi tue dei pñtia occurrat. sithumilis
animus tuus ac mitis & aduersus sola uitia erectus nũꝙ̃ illũ aut
pla fulgentia non gẽmis altaria distincta delectãt sed aĩa ornata uir¬
tutibus ideo & templũ dei sctoꝵ corda dicũtur affirmante aplõ qui
ait. Si quis tẽplũ dei uiolauei̾t disꝑdet illum deus. semplũ enĩ dei
sctm est qđ estis uos. Nichil hc̃as humilitate p̾stantiꝰ. nichilq amabi¬

Expanded text:
sericordes, inquit, modesti, humiles, non reddentes malum pro malo, neque sericordes, inquit, modesti, humiles, non reddentes malum pro malo, neque maledictum pro maledicto, sed e contrario benedicentes . 19. Mentiri vero atque jurare, lingua tua prorsus ignoret, tantusque in te sit veri amor, ut quidquid dixeris, juratum putes. De quo Salvator ad discipulos ait: Ego autem dico vobis, non jurare omnino. Et paulo post: Sit autem sermo vester, est, est: noplacida seruetur, semperque cogitationi tuae dei praesentia occurrat. sit humilis animus ac mitis et aduersus sola uitia erectus; numquam illum aut pla fulgentia, non gemmis altaria distincta delectant, sod anima ornata uirtutibus. ideo et templum dei sanctorum corda dicuntur affirmante apostolo, qui ait: si quis templum dei uiolauerit, disperdet illum deus; templum enim dei sanctum est, quod estis uos. Nihil habeas humilitate praestantius nihilque amabi
Abbreviated transcription (Latin):
cũuentionem suã & illusionem pro bñfitio accipere. luꝰ uõsi uere lau¬
dabilis eẽ cupis laudem hominis ne reqͥras illiq tuam p̃para cõsciãm¬
qui illumin abit abscondita tenebrarum & manifestabit consilia cor¬
diũ & tunc laus erit tibi a deo. Sit tͥ intentus ac uigilãs & aduersus
peccata semꝑ armatus aĩmus tuus. Sermo in oĩbus moderatus. ac par¬
cus. & qui necessitatẽ magis loquendi ĩdeũ ꝙͣ uolũtatem. Ornet prudẽ¬
tia uẽcundia que quoq p̾cipuũ in feĩs semꝑ fuit. Cunctas inter uirtu¬
tes pudor superet. Dui ante considera quid loquendum sit & adhs
tatendũ proinde ne quid dixisse peniteat. Uerba tua pondẽt cogitatio
& lingue offm̃ aimi libra dispenset. Unde seͥptura dĩc. Aurũ & argẽtũ
tuũ. confla uerbis tuis facito stateram & frenos ori tuo.rectos & attẽ¬
Que ad cumulũ benigͥtatis iuberis etiam maledicẽtibus bñdicẽ. Mi¬

Expanded text:
cumventionem suam, et illusionem pro beneficio accipere? Tu ergo, si vere laucumventionem suam, et illusionem pro beneficio accipere? Tu ergo, si vere laudabilis esse cupis, laudem hominum ne requiras illique praepara consciqui et illuminabit abscondita tenebrarum et manifestabit consilia cordium, et tunc laus erit tibi a deo. Sit igitur animus intentus ac uigilans et aduersus peccata semper armatus, sermo in omnibus moderatus ac parcus et qui necessitatem magis loquendi indicet quam uoluntatem. ornet prudentiam uerecundia, quodque praecipuum in feminis semper fuit, cunctas in te uirtutes pudor superet. diu ante considera, quid loquendum sit, et adhuc tacens prouide, ne quid dixisse paeniteat. uerba tua ponderet cogitatio et linguae officium animi libra dispenset. unde scriptura dicit argentum et aurum tuum confla et uerbis tuis facito stateram et frenos ori tuoquae ad cumulum benignitatis juberis etiam maledicentibus benedicere. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
id circo in multio feruet hoc uitium. qr pene ab oibus libenter audi¬
tur adulatoꝵ quoq assentatioẽs & noru blandimenta falatie ue¬
lud quasdam pestes aĩc fuge. Nichil est ꝙtam facile corrũpat mẽ¬
tes hominum. nichil ꝙ tamꝰ dulci & molli uulnere aĩmum feriat. Uñ
semitas pedũ ur̃oꝵ cõturbant ĩ multis. Isto maximo tempore regnat
hoc uitium. Quodq est grauissimum. humilitatis ac beniuolentie lo¬
co ducĩ & itafit ut qui adulari nescit. aut ĩuidus aut suꝑbus putet:
Est sane grande & subtile artificiũ laudare alterum ĩ cõmẽdatione
sui & decipiendo aĩmũ sͥ obligare decepti.Quodq hoc maxime uitio
agi solet uictas laudes certo p̃cio uendere. Que hec tanta leuitas aĩmi
que tanta uanitas relicta pͥa conscĩa alienã opinionem sequi & quidẽ
fictam atq dissimulatam rapi. uento false liudatioĩs gaudere. & cir¬

Expanded text:
idcirco in multis feruet hoc uitium, quia paene ab omnibus libenter audiidcirco in multis feruet hoc uitium, quia paene ab omnibus libenter auditur. Adulatorum quoque assentationes et noxia blandimenta fallaciae uelut quasdam pestes animae fuge; nihil est quod tam facile corrumpat mentes hominum, nihil quod tam dulci et molli uulnere asemitas pedum vestrorum dissipant. In multis, isto maxime tempore, regnat hoc vitium, quodque est gravissimum, humilitatis ac benevolentiae loco ducitur: eo fit, ut qui adulari nescit, aut invidus aut superbus putetur. Est sane grande et subtile artificium, laudare alterum in commendationem sui, et decipiendo, animum sibi obligare decepti, quodque hoc maxime vitio agi solet, fictas laudes certo pretio vendere. Quae haec tanta est levitas animi, quae tanta vanitas, relicta propria conscientia alienam opinionem sequi, et quidem fictam atque simulatam; rapi vento falsae laudationis, gaudere ad cir
Abbreviated transcription (Latin):
alibi. Sepiꝰ aures tuas spinis. & noli audire linguã neꝙͣ. Unde & beatus
dicendo. Et obprobriũ nõ accepit aduersus ꝓximus suos. Propter qđ ipe
nõ solum aduersatur.sed etiam ꝑseꝗtur detrahentem. ait ci. Detrahen¬
tẽ secreto pximo suo. hñt pseq̃bar. Est sane tale hoc uitiũ qđ in pͥmis extin¬
gui debeat & ab eis qui se sctẽ instituẽ uolunt prorsus excludatur. Ni¬
chil eiz tã inꝗetat aĩmũ nichil est. qđ ita mobilẽ mẽtẽ ac leuẽ fatiat ꝙͣ
facile totũ credẽ: & obtrectatoꝵ uerba temerario assensu mentis sequi.
Hlinc eĩs crebre dissensiones hinc odia iniusta nascuntur. Hoc est ꝙ
liloqui lingua dissotiat. At ꝯͣ magna quies moꝵ ac grauitas non timẽ.
ut apud deum detrahẽ nemo audeat. Quod si eẽt hoc in nobis diligẽ¬
tia ne passim obrectatoribus credẽmus. Sed iõ hoc malũ celebre est¬

Expanded text:
alibi: sepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam. unde et beatus alibi: sepi aures tuas spinis et noli audire linguam nequam. unde et beatus dicendo: et obprobrium non accepit aduersus proximos suos, propter quod ipse non solum aduersatur, sed etiam persequitur detrahentem. ait enim: detrahentem secreto proximo suo hunc persequebar. est sane hoc uitium, quod uel in primis extingui debeat et ab his, qui se sancte instituere uolunt, prorsus excludi. nihil enim tam inquietat animam, nihil est, quod ita mobilem mentem ac leuem faciat quam facile totum credere et obtrectatorum uerba temerario assensu mentis sequi. hinc enim crebrae dissensiones, hinc odia iniusta nascuntur. hoc est, qliloqui lingua dissociat. at ut apud eum detrahere nemo audeat. Quod si haec in nobis esset diligentia, ne passim obtrectatoribus crederemus, jam omnes
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptũ hoc est dei cõmunis sit utilitas hominũ. Et o miram clemẽtias¬
dñi in effabilem benigͥtatc̃. P remiũ nobis pollicetur si nos ĩuicem diliga¬
mus .i. si nobis eap̃stemus ĩuicem. qͦꝵ uicissim indigemus. & nos suꝑbio¬
simo simul & ingrato aĩo cius centim̃ uolũtati cuius ĩꝑium bñfitius¬
lem uidẽ uł magis ꝙ̃ tuã uitam ordinare disce. ꝙͣ alienam carpe̾. ac seꝑ
septure memor esto dicentis. Noli dilige̾ detrahẽ ne eradiceris. Pauci ad¬
tantaq huius mali libido mẽtes hominũ ĩiusit.ut etiam ꝗ procul ab
aliis uitiis recesserũt. in istud tñ qi iextremũ duboli laqueum ĩcidãt
Tu uõ hoc malum ita effuge: ut nõ mõ ip̃a non detrahas sed alii quidem
detrahendi aliqñ credas. nec obtrectatoribꝰ auctẽ de consensu tuo tribu¬
as. ne eoꝵ uitium nutrias anuendo. Noli ĩquid sc̾ptura consentancus

Expanded text:
praeceptum hoc dei communis sit utilitas hominum. et o miram clementiapraeceptum hoc dei communis sit utilitas hominum. et o miram clementiam! o ineffabilem dei benignitatem! praemium nobis pollicetur, si nos mutuo diligamus, id est si nobis ea praestemus inuicem, quorum uicissim indigemus; et nos superbo simul et ingrato animo eius renitimur uoluntati, cuius etiam imperiulem videri velis; magisque vitam tuam ordinare disce, quam alienam carpere. Ac semper Scripturae memor esto dicentis: Noli diligere detrahere, ne eradiceris. Pauci adtantaque hujus mali libido mentes hominum invasit, ut etiam qui procul ab aliis vitiis recesserunt, in istud tamen quasi in extremum diaboli laqueum incidant. Tu vero hoc malum ita effuge, ut non modo ipsa non detrahas, sed ne alii quidem detrahenti aliquando credas. Nec obtrectatoribus autoritatem de consensu tribuas, ne eorum vitium nutrias a
Abbreviated transcription (Latin):
sunt apud deum sed factores legis iustificabuntur. Litus quidem & ĩ¬
mensus est diuine legis campus extenditurq diuisis testimoniis u̾itatis
uel ut celestibus quibusdam Floribus uernans mira oblectatione legẽtis
conseruandam iustiãm bñfitium ẽ. Sed qĩ ad compendiosum qͦddã cõ¬
rium dnĩ ore ꝓfertur. oiã q̃cũq uultis ut fatiant uobis homines h & uos
quas non mõ stillo ꝓsequi. Sed cogitatiõẽ etiã capẽ difficillimũ est qͣs oẽs
una. ac breuio snĩa cõprehendit & latẽtẽ hominũ cosciãm secreto aĩmi
ꝙꝑ difficile. En ob ꝙ̃ dura imꝑia dno reclamamus & dicimus nor uel
dissicultate uel impossibilitate mandatoꝵ p̃mii. Nec susfic̃ ꝙ iussa non
fatumus nͥ etiam iubentem ĩ iustum pronũtiemus dñs equitatis auc
torẽ nõ mõ dura & ardua sed etiam ĩpossibilia p̃cepisse cõquerim̃. Diã

Expanded text:
sunt apud deum, sed factores legis iustificabuntur. latus quidem et imsunt apud deum, sed factores legis iustificabuntur. latus quidem et immensus diuinae legis campus extenditur, qui diuersis testimoniis ueritatis uelut caelestibus quibusdam floribus uernans, mira oblectatione legentis conseruandam iustitiam beneficium est, sed quasi ad compendiosum locum quoddam comrium dominico ore profertur: omnia, quaecumque uultis ut faciant uobis homines, haec et uos quas non modo stylo persequi, sed cogitatione etiam capere difficillimum est. Quas omnes una ac brevi sententia comprehendit, et latentem hominum conscientiam, secreto animi que difficile, en ob quam dura imperia domino reclamamus et dicimus nos uel difficultate uel impossibilitate mandatorum premi. nec sufficit, quod iussa non facimus, nisi etiam iubentem initorem, non modo dura et ardua, sed etiam impossibilia praecepisse conquerimur. Omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
cata nr̃a ip̃e ptalit in corpore suo suꝑ lignum. ut peccatis mortui uistĩe
uiuamus. Cesset oĩs excusatio erroꝵ auferantur peccandi feda solliti
Nichil oĩo agimus qui nos ꝑ multitudĩs exempla deffendimus & ad
consolationem nrãm aliena sepe numerantes uitia. de eẽ nobis debeamiꝰ
sequi. ad illius exemplum nitamur.ꝙ om̃s fatemur imitandum. Atq
corde meditare. Rudi ad huc populo &hominibus ad obediãm insucuis
tur. ꝑ singulas uestimentoꝵ fimbrias heant torta iacĩtini colotis ĩsignia
ut etiam cau huc illucq respitiẽtibus occulis mandatoꝵ cclestium me¬
rum mandatoꝵ memoria spãlr̾ excollenda est non tam frequenter re¬
cordata sunt p̾cepta dnĩ.ꝙ semꝑ recogittanda. Sunt gͦ diuine scͥptu¬
re semꝑ in manibus & uigiter mente uoluantur. Nec suffice̾ putes
mandata dei memoria tenere & opibus obluusci. Sed iõ illa cognosce
ut fatias ꝗcꝗd fatiendum didiceris. Non enim auditores legis iusti

Expanded text:
tulit in corpore suo super lignum, ut, peccatis mortui, justitiae vivamus. 13. Cesset omnis excusatio errorum, auferantur peccandi foeda solatia. Nihil omnino agimus qui nos per multitudinis exempla defendimus; et, ad consolationem nostram aliena saepe numerantes vitia, deesse nobis dicimus quos debeamus sequi. Ad illius exemplum mittimur quem omnes fatemur imitandum. Atque corde meditari. Rudi adhuc populo et hominibus ad obedientiam insuetis tur, per singulas vestimentorum fimbrias habeant cum cocco hyacinthini coloris insignia, ut etiam casu huc illucque respicientibus oculis mandatorum mandatorum memoria spiritualiter excolenda est, cui non tam frequenter recordanda sunt praecepta dei quam semper cogitanda. sint ergo diuinae scripturae semper in manibus et iugiter mente uoluantur. nec sufficere tibi putes mandata dei memoria tenere et operibus obliuisci; sed ideo illa cognosce, ut facias quicquid faciendum didiceris; non enim auditores legis iusti