comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad sacros ordines nullatenꝰ admit¬
tant᷑: ne tanto ꝑiculosius cadant
gͣnͣto citrusconscendere ad altiora
festinant. Nulla sit in ordinatione
uenalitas: potentia uel supplicatio
ꝑsonarũ. nichil aduersus hec que
ꝓhibemus obtineat. Nam ꝑculdu¬
bio d̃s offenditur: si ad sacros ordi¬
nes quisqͣm ñ ex merito s ex fauore
qd̃ absit aut uenalitate ꝓuehitur.
Hec autẽ si fieri cognoscis ñ taceas.
s instant̃ obsiste: qm̃ si hec aut in¬
uestigare fortasse neglexeris aut
intenecta celaueris: ñ solũ illos qͥ
bec agunt peccati uinculũ illiga¬
bit: sed & te huius rei ñ leuis ante.
dm̃ culpa respiciet. Oportet gͦ ca¬
nonica ultione si quid tale cõmit¬
titur coherceri: ne tantũ facinus
cũ alioꝵ peccato ex dissimulatione
uires ꝑcipiat. Presentiũ gͥ portito¬
rem. uictorinũ fr̃nitatis tuȩ diaco¬
nem. quem titũ reor imitatorem exi¬
stere: & cũ caritate suscepi: & ad

Expanded text:
ad sacros ordines nullatenus admitad sacros ordines nullatenus admittantur, ne tanto periculosius cadant, quanto citius conscendere ad altiora festinant. Nulla sit in ordinatione venalitas; potentia vel supplicatio personarum nihil adversus haec quae prohibemus obtineat. Nam proculdubio Deus offenditur, si ad sacros ordines quisquam non ex merito, sed ex favore, quod absit, aut ex venalitate provehitur. Haec autem si fieri cognoscis, non taceas; sed instanter obsiste: quoniam si haec aut investigare fortasse neglexeris, aut intellecta celaveris, non solum illos qui haec agunt, peccati vinculum illigabit; sed et te hujus rei non levis ante Deum culpa respiciet. Oportet ergo canonica ultione si quid tale committitur, coerceri: ne tantum facinus cum aliorum peccato vires ex dissimulatione percipiat. Praesentium igitur portitorem Victorinum fraternitatis tuae diaconum, quem tuum reor imitatorem existere, et cum charitate suscepi, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
t anteqͣm fr̾nitatis tuae scrip¬
ta susciperem. bonũ te di famu¬
lum ẽẽ nuntiante ueridica opimi-¬
one cognoui: & postqͣm suscepi. cer¬
tũ fuisse hoc qd̃ fama dudũ asꝑse¬
rat plenius intellexi: meritisq tu¬
is ualde congaudeo. qd̃ testes uitȩ
laudabilis mores tuos & actus osten
atorem nr̃m utiq benedico: qui ser¬
uis humilib miscdiȩ suȩ dona ñ
uenegat. Qua de re uerũ fateor:
guia sic me fr̾nitas tua ad amorẽ
suũ flamina caritatis accendit. sicq
tibi unitus est sp̃c m̃s. ut & uidere
te cupiam: & tamen absentem
corde semꝑ attendam. Hec gͥ ita
esse ex te bene consideras. Nam ꝓ¬
fecto plus in caritate animos uni¬
tas: qͣm corporalis potest uenerari
p̃sentia. Pret̾ea tota te m̃te: toto cor
ret manifeste cognoui. Premisso gͦ¬
oe uita. caritate. salutationis allo¬
quio hortor: ut eoꝵ que beato petͦ
apłoꝵ principi ꝓmisisti. memor ẽẽ
ñ desinas. Itaq erga primatem sy¬
nodi tuȩ esto sollicitus : ut pueri

Expanded text:
Et antequam fraternitatis tuae scripta susciperem, bonum te Dei famulum esse, nuntiante veridica opinione, cognovi. Et postquam suscepi, certum fuisse hoc quod fama dudum asperserat, plenius intellexi; meritisque tuis valde congaudeo, quod testes vitae laudabilis mores tuos et actus ostenatorem nostrum utique benedico, qui servis humilibus misericordiae suae dona non denegat. Qua de re verum fateor quia sic me fraternitas tua ad amorem suum flamma charitatis accendit, sicque tibi unitus est meus spiritus, ut et videre te cupiam, et tamen absentem corde semper attendam. Haec igitur ita esse ex te bene consideras. Nam profecto plus in charitate animorum unitas quam corporalis potest unire praesentia. Praeterea tota te mente, toto cordret, manifeste cognovi. Praemisso itaque debita ex charitate salutationis alloquio, adhortor ut eorum quae beato Petro apostolorum principi promisisti memor esse non desinas. Itaque erga primatem synodi tuae esto sollicitus. ut pueri
Abbreviated transcription (Latin):
que in sacris paginis audiebamus
cultor inhabitat. In nobis ipsis pau¬
cissimis qui ad modicũ derelicti su¬
mus: cũ suꝑnȩ ꝑcussionis cladib hu¬
manꝰ gladius incessanter seuit. Mun
di mala que dudũ uentura audieba¬
mus aspicimus. Quasi pagine no¬
bis codicũ facte sunt ipsȩ iam plagȩ
t̾rarum. In interitu gͦ rerũ omniũ
pensare debemus: nil fuisse qd̃ ama¬
uimus. Appropinqͣntem itaq et̾ni
iudicis diem. sollicita mente consꝑi¬
citer & trorem illuis penitendo p̃ue¬
nite. Delictoꝵ omniũ maculas fletib
lauate: iram que eterna ĩminet. tẽ¬
porali lamento compͤscite. Ruis enim
conditor nr̃ cũ ad iudicũ uenerit:
tanto nos maiore gr̃a consolabitur.
quanto ñc conspicit. qd̃ a nobis nr̃a
delicta puniunt᷑. Latorem uͦ p̃sen¬
tiũ ioh̃em subdiaconũ nr̃m ad hoc
fauente d̾o transmisimus: ut elec¬
tũ ur̃m sua ĩminentia cũ cłi om̃ipo¬
ab aliis nr̃a exigimus: ita singulis

Expanded text:
quae in sacris paginis audiebamus quae in sacris paginis audiebamus cultor inhabitat. In nobis ipsis paucissimis, qui ad modicum derelicti sumus, cum supernae percussionis cladibus humanus gladius incessanter saevit. Mundi igitur mala, quae dudum ventura audiebamus, aspicimus, quasi paginae nobis Codicum factae sunt ipsae jam plagae terrarum. In interitu ergo rerum omnium pensare debemus nil fuisse quod amavimus. Appropinquantem itaque aeterni judicis diem sollicita mente conspicite, et terrorem ipsius poenitendo praevenite. Delictorum omnium maculas fletibus lavate. Iram quae aeterna imminet temporali lamento compescite. Pius enim Conditor noster, cum ad judicium venerit, tanto nos majore gratia consolabitur, quanto nunc conspicit quod a nobis nostra delicta puniuntur. Latorem vero praesentium Joannem subdiaconum nostrum ad hoc, Deo favente, transmisimus, ut electum vestrum sua imminentia cum Dei omnipoab aliis nostra exigimus, ita singulis
Abbreviated transcription (Latin):
officii nr̃i censura cõmoniti. suademꝰ
ut in hac suscipiendi antistitis cau¬
sa nullus ur̃m neglecta utilitate
cõmuni suo lucro ꝓspiciat. ne si qͥs¬
qm ꝓpria cõmoda appetit. friuola
estimatione fallat᷑: quia nec libero
iudicio p̃ferendam sibi ꝑsonam exa¬
minat. mens qͣm cupiditas ligat.
Pensantes gͦ que cunctis expediunt.
bis ultra ñ debet semel p̾latus: sed
tanto subtilit ñc est iudicandꝰ. qnto
postmodũ iuticandus ñ est. Conse¬
crato autẽ uob̾ do auctore pastori¬
tota uos mente cõmittite: atq in illo
om̃ipotenti dño qui uobis hunc p̾culit
ueseruite. Sed quia iuxta meritũ ple¬
biũ solent suꝑno iudicio ꝑsone ꝓuide¬
ri pastoꝵ: uos sp̃ualia querite. celestia
amate. temporalia & fugitiua despi¬
citeͥ & certissimũ tenete. quia placen¬
tem d̾o pastorem habebitis. si uos in
ur̃is actib dño placetis. Ecce iam
mundti huiꝰ om̃ia ꝑdita conspicimitis:

Expanded text:
officii nostri censura commoniti, suademus officii nostri censura commoniti, suademus ut in hac suscipiendi antistitis causa nullus vestrum neglecta utilitate communi suo lucro prospiciat, ne si quisquam propria commoda appetit, frivola aestimatione fallatur, quia nec libero judicio praeferendam sibi personam examinat mens, quam cupiditas ligat. Pensantes igitur quae cunctis expediunt, bis ultra non debet semel praelatus, sed tanto nunc subtiliter judicandus est, quanto postmodum judicandus non est. Consecrato autem vobis, Deo auctore, pastortota vos mente committite, atque in illo omnipotenti Domino, qui vobis hunc praetulit, deservite. Sed quia juxta meritum plebium solent superno judicio personae provideri pastorum, vos spiritalia quaerite, coelestia amate, temporalia et fugitiva despicite; et certissimum tenete quia placentem Deo pastorem habebitis, si vos in vestris actibus Deo placetis. Ecce jam mundi hujus omnia perdita conspicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
diaconib & clero mediolañsis eccliȩ.
pistolam ur̃ȩ dilectionis susce¬
pimus: cui tam̃ nullius erat
inserta subscriptio: s fidẽ magni
prb̃ri & ypoliti clerici portitoꝵ ꝑso¬
nȩ faciebant. Qua relłcta comꝑimꝰ
nitus fuit. & cũ in urbe regia respon¬
sa sedis apłicȩ facerem. longomͥ tẽpore
adhesit: sed nichil in illo uinqͣm qd̃
rep̾hendi passim potuisset inueni.
Uerũtam̃ quia antique mee delibe-¬
rationis intentio est. ad suscipienda
pastoralis curȩ onera ꝓ nullius umi¬
qͣm misceri ꝑsona: orationib ꝑseqͦr.
talem uobis pastorem p̾beat. in cuiꝰ
lingua & morib exhortationis di¬
uinȩ pascua ualeatis inuenire. in
cinꝰ mente & humilitas cũ rectitu¬
dine fulgeat. & seueritas cũ pietate.
qui uobis uitȩ uiam ñ solũ loguen¬
uo. sed etiam uiuendo possit ostend̾e:
quatinꝰ exemplo illiꝰ discat ur̃a dilec¬
tio ad eternȩ uitȩ & patriȩ desideriũ
suspirare. Itaq nos dilectissimi filii

Expanded text:
diaconibus et clero Mediolanensis Ecclesiae. Epistolam dilectionis vestrae suscepimus, cui tamen nullius erat inserta subscriptio, sed fidem Magni presbyteri et Hippolyti clerici portitorum personae faciebant. Qua relecta, comperinitus fuit. Et cum in urbe regia responsa sedis apostolicae facerem, longo mihi tempore adhaesit, sed nihil unquam in illo quod reprehendi passim potuisset inveni. Verumtamen quia antiquae meae deliberationis intentio est, ad suscipienda pastoralis curae onera, pro nullius unquam misceri persona, orationibus prosequor talem vobis pastorem praebeat, in cujus lingua et moribus exhortationis divinae pascua valeatis invenire; in cujus mente et humilitas cum rectitudine fulgeat, et severitas cum pietate; qui vobis viam vitae non solum loquendo, sed etiam vivendo possit ostendere, quatenus exemplo illius discat vestra dilectio ad aeternae patriae desiderium suspirare. Itaque vos, filii charissimi,
Abbreviated transcription (Latin):
ciis grauarentur. Qd̃ capittlũ mͥ
gratissimũ fint. Et si quidem iam
scripsi: ea serua que scripta sunt.
Si autẽ ex eo ut suspicor minime
aliquid rescripsi: cõmonitione cer¬
ta ad dandos solidos ꝓ utilitate.
rusticoꝵ ñ debes immorari. qͣndo
&e res eccłiastica ñ perit. & ex ea uti¬
litas rusticoꝵ leuatur. Seo & alia
si qua sunt que utilia ẽẽ consideras:

Expanded text:
tiis gravarentur. Quod capitulum mihi tiis gravarentur. Quod capitulum mihi gratissimum fuit. Et siquidem jam scripsi, ea serva quae scripta sunt. Si autem ex eo, ut suspicor, minime aliquid rescripsi commonitione certa, ad dandos solidos pro utilitate rusticorum non debes immorari, quando et res ecclesiastica non perit, et ex ea utilitas rusticorum levatur. Sed et alia si qua sunt, quae utilia esse consideras
Abbreviated transcription (Latin):
Si quid ampluis. iam iuxta eundẽ.
modũ debet relaxatio fieri. uel certe
iuixta qd̾ tua dilectio p̾uuidet. ut & ei
qui conu̾titur omis releuetur. & eccłi¬
astica utilitas ñ graui dispendio p̃¬
matur. Nec hoc inutilĩt faciimus. si
ꝓleuandis pensionũ onerib eos ad
minus fideliter ueniunt hii tam̃
qui de eis nati fuerint. iam fidelius
baptirantur. Aut ipsos gͦ aut eoꝵ
filios tucramur: & ido ñ est graue
quicqͥd de pensione ꝓxp̃o dimutti¬
mus. Preterea ante hoc tempus io¬
hanne diacono ueniente. michi
tua dilectio aligua scripsit: que.
om̃ia hora eadem relegens. multos
uies interposui. & post dierũ mul¬
toꝵ moram. tanqͣm in memoriam
retinens que legeram. ad singula
respondi. Seo nunc ut arbitror
unũ mͥ capitulũ excidit: & de eo
me suspicor nichil respondisse.
Scripseras enĩ ut mutin solidi ru¬
sticis ꝑ manus quoꝵdam debiti con¬
uuctoꝵ darentur: ne tollentes ab
aliis aut in angariis aut rerũ pre¬

Expanded text:
Si quid amplius, jam juxta eumdem Si quid amplius, jam juxta eumdem modum debet relaxatio fieri, vel certe juxta quod dilectio tua praevidet, ut et ei qui convertitur onus relevetur, et ecclesiastica utilitas non gravi dispendio prematur. Nec hoc inutiliter facimus, si pro levandis pensionum oneribus eos ad minus fideliter veniunt, hi tamen qui de eis nati fuerint jam fidelius baptizantur. Aut ipsos ergo, aut eorum filios lucramur. Et ideo non est grave quidquid de pensione pro Christo dimittimus. Praeterea ante hoc tempus, Joanne diacono veniente, mihi tua dilectio aliqua scripsit, quae omnia hora eadem relegens, multos dies interposui, et post multorum dierum moram, tanquam in memoria retinens quae legeram, ad singula respondi. Sed nunc, ut arbitror, unum mihi capitulum excidit, et de eo me suspicor nihil respondisse. Scripseras enim ut mutui solidi rusticis per manus quorumdam debiti conductorum darentur, ne tollentes ab aliis, aut in angariis, aut rerum pre
Abbreviated transcription (Latin):
medicũ audio contigisse. Qui si qͣn¬
do in monasteriũ uirginũ seu ip¬
sũ seu aliud fuerit ingressus: fr̃tu¬
tatem tuam culpa respiciet. que
gregem cõmissũ tenet. & custodire
de manicheis qui mn I d.xxix.¬
possessionib nr̃is sunt. freqͣnt̃
dilectionem tuam ãmonui: ut eos
ꝑsequi sũmopere debeat. atq ad fi¬
dem catholicam reuocare. Qd̃ si tẽ¬
pus exigit ꝑ te: si autẽ ꝓcausis aliis
ñ licet. ꝑ alios sollerter inquire: Per¬
uenit uͦ ad me ẽẽ hebreos in posses¬
sionib nr̃is: qui conuerti ad dm̃ nul¬
latenus uolunt. Sed uidecur mͥ ut
ꝑ om̃s possessiones in quib ipsi he-¬
brei esse noscuntur. epłas transmit¬
tere debeas. eis ex me specialit̾ pro
fuerit onis possessionis eius ex aliqͣ
parte ĩminuetur. Qd̾ ita qͦ fieri
uolo: tit si quis ex eis conuersus fue¬
rit. si solidi pensionem habet. tre¬
missis ei relaxaridebeat. Si tres uel
quatuor: unus solidus relaxetur

Expanded text:
medicum audio contigisse. Qui si quanmedicum audio contigisse. Qui si quando in monasterium virginum seu ipsum seu aliud fuerit ingressus, fraternitatem tuam culpa respiciat, quae gregem commissum tenet, et custodire De Manichaeis qui in possessionibus nostris sunt, frequenter dilectionem tuam admonui, 734 ut eos persequi summopere debeat, atque ad fidem catholicam revocare. Quod si tempus exigit, per te, si autem pro causis aliis non licet, per alios solerter inquire. Pervenit vero ad me esse Hebraeos in possesionibus nostris qui converti ad Deum nullatenus volunt. Sed videtur mihi ut per omnes possessiones in quibus ipsi Hebraei esse noscuntur epistolas transmittere debeas, eis ex me specialiter profuerit, onus possessionis ejus ex aliqua parte imminuetur. Quod ita quoque fieri volo, ut si quis ex eis conversus fuerit, si solidi pensionem habet, tremissis ei relaxari debeat; si tres vel quatuor, unus solidus relaxetur.
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudine seruetur. Preterea ex mo¬
nasterio ancillarũ dei qd̃ est sc̃i mar¬
tini. martiam sc̃imonialem feminã
in monasteriũ ahud audio inuste
fuisse migratam. & uictoria que locũ
illius sequebatur. sicut audio res
monasterii disꝑsit. ut ad prioratus
locũ ꝑtingere. & ipsa post abbatissã
interim inuentri debnisset. Quam
rem fr̃nitas tua sub om̃i studeat ce¬
leritate corrigere. Cuiꝰ enĩ iam cul¬
pȩ sis intelligis: ut ego tam longe
positus que in cintate tua agunt᷑
agnoscam: & tot curis occupatus.
que fieri debeant disponam. Pre¬
dictam itaq martiam in monaste¬
riũ suũ loco suo uolumus reuocari.
uictoriam uͦ fantino defensori nr̃o
trade: quatinꝰ ipse eam discutiens.
cui qd̃ de reb monasterii dedit inue¬
niat. Quam discussam in monaste¬
riũ aliud dari uolumus: nobisq ꝑ
sciamus quid de ea debeat sententia
certiori constitui. Multa autẽ mala
in eodem monasterio ꝑ anastasiũ

Expanded text:
sollicitudine servetur. Praeterea ex mosollicitudine servetur. Praeterea ex monasterio ancillarum Dei, quod est sancti Martini, Martiam sanctimonialem feminam in monasterium aliud injuste audio fuisse migratam; et Victoria, quae locum illius sequebatur, sicut audio, res monasterii dispersit, ut ad prioratus locum pertingere et ipsa post abbatissam interim inveniri debuisset. Quam rem fraternitas tua sub omni studeat celeritate corrigere; cujus enim jam culpae sis intelligis, ut ego tam longe positus quae in civitate tua aguntur agnoscam, et tot curis occupatus quae fieri debeant disponam. Praedictam itaque Martiam in monasterium suum et locum suum volumus revocari. Victoriam vero Fantino defensori nostro tradi, quatenus ipse eam discutiens, cui quid de rebus monasterii dedit inveniat. Quam discussam 733 in monasterium aliud dari volumus, nobisque psciamus quid de ea debeat sententia certiori constitui. Multa autem mala in eodem monasterio per Anastasium
Abbreviated transcription (Latin):
Ndicauit nobis bacauda I no ep̃o.
in siciliȩ partib ad sacros ordines
diaconos se habere cõmemorat: eos
ad se petiit debere transmicti. Pro¬
inde fr̃nitas tua ubicũq illos lato¬
re presentiũ indicante repererit.
huc eos sine dilatione transimit¬
tat: quatinꝰ & illi in eccłiam cui olĩ
militauerant reuocent᷑: & antedic¬
tus ep̃c optatũ de eis possit habere
ꝯatorem presentiũ georgiũ̃
abb̃em atq prb̃m monasterii sc̃i
theodori nulla quidem ratio per¬
mittebat. ut post lapsũ illius pe¬
ne generalem. ultra ei p̾esse debu¬
isset. Qui enĩ tot discipulos ꝑ suã
negligentiam ad infernũ duxit:
reliquiis umqͣm p̃poni ñ debitit.
Sed quia longa hic est apud nos
penitentia afflictus: fr̃nitatem
tuam necesse est eũ in monasternũ
p̾dictum recipere. locoq suo consti¬
tuere: ita tamen ut urbicus mona¬
sterii mei p̃positus dare aliquem de
seruis dei debeat. qui eius p̃positꝰ fiat
uit qd̃ istius incuria negligitur. illiꝰ

Expanded text:
ndicavit nobis Bacauda frater et cin Siciliae partibus ad sacros ordines yterum neque diaconos se habere commemorat, eos ad se petiit debere transmitti. Proinde fraternitas tua ubicunque illos latore praesentium indicante repererit, huc eos sine dilatione transmittat, quatenus et illi ad Ecclesiam in qua olim militaverunt, revocentur, et ante dictus episcopus optatum de eis possit habere atorem praesentium Gregorium, abbatem atque presbyterum monasterii sancti Theodori, nulla quidem ratio permittebat ut post lapsum cellae ipsius pene generalem ultra ei praeesse debuisset. Qui enim tot discipulos per suam negligentiam ad infernum duxit, reliquis unquam praeponi non debuit. Sed quia longa hic est apud nos poenitentia afflictus, fraternitatem tuam necesse est eum in monasterium praedictum recipere, locoque suo constituere, ita tamen ut Urbicus monasterii mei praepositus dare aliquem de servis Dei debeat, qui ei praepositus fiat, ut quod istius incuria negligitur, illius
Abbreviated transcription (Latin):
sideratione p̃bere: qualis ẽe cano¬
nica cohercitatione exigente com¬
pelleris. Nam nec tibi denuo post
nr̃am ãmonitionem licebit. ad
tuȩ uoluntatis arbitriũ contͣ mo¬
rem maiorib tuis mnobedientẽ exi¬
stere: nec nos tantȩ indisciplinati

Expanded text:
sideratione praebere, qualis esse canosideratione praebere, qualis esse canonica coerctione exigente compelleris. Nam nec tibi denuo post nostram admonitionem licebit ad tuae voluntatis arbitrium contra morem majoribus tuis inobedientem existere, nec tantae nos indisci
Abbreviated transcription (Latin):
alit̃ obedientia uel sit reue¬
rentia p̃positis exhibenda: ex tu¬
¶is qͦ subiectis ipse ñ ambigis. In qͣ
re ualde est utile. si id qd̃ disciplinȩ
uigor imponit: nullo cogente hu¬
militas laudanda seruauerit. ꝑue
morem parere despiciat: & nec de¬
creto eius nec relationi quam ad nos
uirexit iuxta consuetudinẽ uoluis¬
ses subscribere. Qd̃ si ita est contri¬
stamur: quia suꝑbiȩ de ce mani¬
festũ prebes indiciũ. Quod quam
sit p̃cipue in sacerdote culpabile:
ouimne clamant ãmonitionis elo¬
quta. Propterea hortamur ut men¬
tis tumore deposito ordinatori tuo
antedicto fr̃i & coep̃o nr̃o humilẽ
te exhibere acparere ñ desinas: qͣti¬
nus &d̃s gaudeat in fr̃nitatis ur̃ȩ
concordia. & alii de te sumant boni¬
tatis exemplũ. Nam si qd̃ ñ credi¬
mus te insuꝑbia ꝑmanere contige¬
rit: districtam canonicamq discipli¬
nȩ correctionem contumaciȩ tuȩ
nos scito ulciscent̃ imponere. Bene
gͦ facis. talem te sponte salubri cõ¬

Expanded text:
aliter obedientia vel reverentia sit prepositis exhibenda, ex tuis quoque subiectis ipse non ambigis. In qua re valde est utile, si id, quod disciplinae vigor imponit, nullo cogente humilitas laudanda servaverit, emorem parere despiciat, et nec decreto ejus nec relationi, quam ad nos direxit, juxta consuetudinem voluisse subscribere. Quod si ita est, contristamur, quia superbiae de te manifestum praebes indicium. Quod quam sit, praecipue in sacerdote, culpabile, divinae clamant admonitionis eloquia. Propterea 736 hortamur ut mentis tumore deposito, ordinatori tuo ante dicto fratri et coepiscopo nostro humilem te exhibere ac parere non desinas, quatenus et Deus gaudeat in fraternitatis vestrae concordia, et alii de te sumant bonitatis exemplum. Nam si, quod non credimus, te in superbia permanere contigerit, districtam canonicamque disciplinae correctionem, contumaciae tuae nos scito ulciscenter imponere. Bene ergo facis, talem te sponte salubri con
Abbreviated transcription (Latin):
liri: sed quia ian eandem causam
actam estimaui. idcirco apd̃ me re¬
tinui. Domno autẽ romano dilec¬
tio tua dicat: quia ꝓ felice sicut
scripsit. ad uirũ excellentissimũi
magistrũ epłas s d̾s iusserit facio.
& ꝑ hominem meũ transmitto. Nã
modo postqͣm nulli alteri scribo:
durũ mͥ fuit soli magistro scribere.
Cui etiam ddicendũ est: qitia catelluᷤ
palatinoꝵ substantiam quantũ
iurigantinꝰ dicit male ext̾minat.
Cui iux potui imponere: ut ad ex¬
pensas eidem uirigantino in mo¬
nasterio quo lectioni uacat. & labo¬
rare ñ ꝑotest parũ aliquid de sub¬
stantia matris suȩ date debuisset:¬

Expanded text:
lui. Sed quia jam eamdem causam lui. Sed quia jam eamdem causam actam existimavi, idcirco me retinui. Domno autem Romano dilectio tua dicat quia pro Felice, sicut scripsit ad virum excellentissimum magistrum, epistolas, si Deus jusserit, facio, et per hominem meum transmitto. Nam modo postquam nulli alteri scribo, durum mihi fuit soli magistro scribere. Cui etiam dicendum est quia Catellus palatinus substantiam ejus, quantum Virigantinus dicit, male exterminat. Cui vix potui imponere ut expensas eidem Virigantino in monasterio quo lectioni vacat, et laborare non potest, parum aliquid de substantia matris suae dare debuisset
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicula letus uado. Unde sicut ne¬
cesse est cũ łi auxiho periculo suc¬
curre : ne cogat᷑ excedendo peccare.
Uide que dico: & pensa ex qͣnto do¬
lore sunt. Euentt uͦ ad me: quia
transimsit nescio quem clericum.
qui diceret. quia malchus ep̃c in
custodia ꝓ solidis occisus sit. De
qua re unũ est qd breuit̃ suggeraᷤᷤ
serenissimis dñis nr̃is: quia si ego
seruus eoꝵ in morte uel longobar¬
uoꝵ me miscere uoluissem. hodie
longobardoꝵ gens nec regem. nec
duces. nec comites haberet: atq in
sũma confusione esset diuisa. Sed
quia dm̃ timeo: in morte cuiꝰlibet
hominis me miscere formido. Quo
neq maliqua cribulatione: sed die
qua causam dixit & addictus est.
nesciente me a bonefacio notario
in domũ erus ductus est. cui & prã¬
diũ factũ est. ibiq prandidit. et
honoratus ẽ ab eo. & nocte subito
mortuus est. Qd̃ iam dilectionẽ
tuam arbitror cognouisse. Exhila¬
ratũ autẽ nr̃m ꝓ ea re dirigere uo¬

Expanded text:
pericula laetus vado. Unde nepericula laetus vado. Unde necesse est cum Dei auxilio periculo succurrere, ne cogatur excedendo peccare. Vide quae dico, 726 et pensa ex quanto dolore sunt. Pervenit vero ad me quia transmisit nescio quem clericum, qui diceret quia Malchus episcopus in custodia pro solidis occisus sit. De qua re unum est quod breviter suggeras serenissimis Dominis nostris, quia si ego servus eorum in morte Langobardorum me miscere voluissem, hodie Langobardorum gens, nec regem, nec duces, nec comites haberet, atque in summa confusione esset divisa. Sed quia Deum timeo, in mortem cujuslibet hominis me miscere formido. Malcneque in aliqua afflictione, sed die qua causam dixit, et addictus est, nesciente me, a Bonifacio notario in domum ejus ductus est, cui et prandium factum est, ibique prandit, et honoratus est ab eo, et nocte subito mortuus est, quod jam dilectionem tuam arbitror cognovisse. Exhilaratum autem nostrum pro ea re dirigere vo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uaricatoris. quid actũ sit.
cognouisti: sed postqm serenissimꝰ
dominus imꝑator iussiones trans¬
misit. ut ordinari minume debu¬
isset. tunc ad altiorem suꝑbiam
erupit. Nam homines głosi uiri
romani patricii qui ab eo p̃mia ac¬
ceperunt. eũq ita ordinari fecer̃t:
antoniũ subdiaconem ce rectorẽ
patrimonii nisi fugisset occidissẽt.
Ego autẽ. epłas transmisi postqͣm
eũ ordinatũ contra rationem cog¬
noui & contͣ consuetudinẽ: ut
missarũ sollemnia celebrare ñ p̃¬
sumeret. nisi prius a serenissimis
um̃s cognoscerem. quid de eius ꝑ¬
sona iussissent. Que scripta mea
publice relecta uel in ciuitate posi¬
ta publice scindi fecit: atq in con¬
temptũ sedis apłicȩ aꝑtus exiliuit.
Qd̾ ego qualiter patiar scis: quia
ante paratior sũ mori. quã beati
petri eccłiam meis dieb degene¬
rare. Mores autẽ meos bene habes.¬
cognitos. quia diri porto: s si semel
deliberauero ñ portare. contͣ om̃ia

Expanded text:
aevaricatoris quid actum sit cognovisti. Sed postquam serenissimus domnus imperator jussiones transmisit ut ordinari minime debuisset, tunc ad altiorem superbiam erupit. Nam homines gloriosi viri patricii Romani ab eo praemia acceperunt, eumque ita ordinari fecerunt, ut Antonium subdiaconum et rectorem patrimonii nisi fugisset occiderent. Ego autem epistolas transmisi, postquam eum ordinatum contra rationem cognovi, et contra consuetudinem, ut missarum solemnia celebrare non praesumeret, nisi prius a serenissimis dominis cognoscerem quid de ejus persona jussissent. Quae scripta mea publice relata, vel in civitate posita, publice scindi fecit, atque in contemptum sedis apostolicae apertius exsiliit. Quod ego qualiter patiar scis, qui ante paratior sum mori, quam beati Petri apostoli Ecclesiam meis diebus degenerare. Mores autem meos bene cognitos habes, quia diu porto; sed si semel deliberavero non portare, contra omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ulti hominũ studii mei pu¬
tauerunt: qd̾ si ad ordinẽ
ep̃atus eueherer. te alloqui per
epłas & frequentare recusarem.
Sed ñ ita est: quia ipsa iam loci
mei necessitate compellor ut ta¬
cere ñ debeam. Scriptũ quippe ẽ.
Clama ne cesses. quasi tuba exalta
uocem tuam. Et rurfũ scriptũ est.
Speculatorem dedi te domui isrł.
Audies de ore meo uerbũ. & an¬
nuntiabis eis ex me. Ex qua uide¬
licet annuntiatione. uel retenta
uel exhibita. quid speculatorem
uel auditorem sequat᷑ ꝓtinꝰ inti¬
mat᷑. Si dicente me ad impiũ
morte morieris ñ annuntiaue¬
ris ei neq locutus fueris ei ut au̾¬
tatur a uia sua impia & uiuat.
ipse impiꝰ in iniquitate sua mo¬
rietur. sanguinẽ autẽ eiꝰ de ma

Expanded text:
ulti hominum stulti putaverunt quod si ad ordinem episcopatus eveherer, te alloqui et per epistolas frequentare recusarem. Sed 523 non ita est, quia ipsa jam loci mei necessitate compellor, ut tacere non debeam. Scriptum quippe est: Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam. Et rursus scriptum est: Speculatorem dedi te domui Israel, audies de ore meo verbum, et annuntiabis eis ex me. Ex qua videlicet annuntiatione vel retenta vel exhibita, quid speculatorem vel auditorem sequatur, protinus intimatur: Si dicente me ad impium, Morte morieris, non annuntiaveris ei, neque locutus fueris ei, ut avertatur a via sua impia, et vivat, ipse impius in iniquitate sua morietur; sanguinem autem ejus de
Abbreviated transcription (Latin):
tar. Si gͥ a me amari te credis:
apłoꝵ liminib p̃sentare. meq con¬
siliario utere. Si autẽ esse fortas¬
se in causa di ninnus credor. & ꝓ
reli mei ardore suspectus fũ: cũc¬
tam fimul eccłiam in consilio huiꝰ
uisceptationis adhibeo. & quicqͥd
om̃ib fieri salubrit̾ placet. egõ
in nullo contradico: sed qd̾ in com¬
mune decernit᷑. letus impleo. &
subscribo. Implentẽ que monui
gr̃a te druna custodiat. Greg̃.

Expanded text:
tar. Si igitur a me amari te credis, tar. Si igitur a me amari te credis, apostolorum liminibus praesentare, meque consiliario utere. Si autem esse fortasse in causa Dei nimius credor, et pro zeli mei ardore suspectus sum, cunctam simul Ecclesiam in consilio hujus disceptationis adhibeo, et quidquid omnibus fieri salubriter placet, ego in nullo contradico, sed quod in commune decernitur, laetus impleo, et subscribo. Implentem quae monui gratia te divina custodiat.
Abbreviated transcription (Latin):
in die salutis adiuui te. Ecce nc̃
tempus acceptabile: ecce nunc
dies salutis. Sed scio quia cũ epła
mea suscipitur. ꝓtinus amici con¬
uentunt. litterati clientes uocant᷑.
& de causa uitȩ consiliũ a fauto¬
rib mortis querit᷑. Qui dñ ñ te
s res tuas diligunt: nulia tͥ insi
que ad tempus placeant loquun¬
tur. Tales etiã fuerunt sicut ip¬
se reminisceris dudũ consiliarii
qui te ad tanti facimis ꝑduxert̃
uelicti. Ut tͥ aliquid scłaris aucto¬
ris loquar. cũ amicis om̃ia trac¬
tanda funt: sed prus de ipsis.
Si uͦ in causa tua hominẽ consili¬
ariũ queris: consiliariũ me rogo
suscipe. Nullus tibi fidelior esse
ad consiliũ potest: quã qui ñ tua
sed te diligit. Omp̃c d̾̃s cordi tuo
indicet cor meũ. quanto amore
qͣnta te caritate complectit᷑: in
quantũ tam̃ diuina gr̃a ñ offen¬
uatur. Nam sic culpam tuam in¬
sequor ut te diligam: sic ꝑsonã
diligo. ut culpe uittũ ñ amplec¬

Expanded text:
in die salutis adjuvi te. Ecce nunc in die salutis adjuvi te. Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. Sed scio quia cum epistola mea suscipitur, protinus amici conveniunt, litterati clientes vocantur, et de causa vitae consilium a fautoribus mortis quaeritur: qui dum non te, sed res tuas diligunt, nulla tibi, nisi quae ad tempus placeant, loquuntur. Tales enim fuerunt, sicut ipse reminisceris, dudum consiliarii, qui ad tanti facinus te perduxerunt delicti. Ut tibi aliquid saecularis auctoris loquar, cum amicis omnia tractanda sunt, sed prius de ipsis. Si vero in causa tua hominem consiliarium quaeris, consiliarium, rogo, me suscipe. Nullus tibi fidelior esse ad consilium potest, quam qui non tua, sed te diligit. Omnipotens Deus cordi tuo indicet, cor meum quanto te amore, quantaque charitate complectitur, in quantum tamen divina gratia non offendatur. Nam sic culpam tuam insequor, ut personam diligam; sic personam diligo, ut culpae vitium non amplec
Abbreviated transcription (Latin):
nũmos sed temet ipfũ om̃ipoten¬
ti dño cuite sub monachico habi¬
tu deuoueras. subtraristi. Qua¬
ꝓpt̃ si correctionis mee uerba se¬
cuturus audieris: quam sint blan¬
da & dulcia i fine cognoscess.
Ecce fateor merens loquor. & fac¬
titui tristicia addictus. edere u̾ba
uix ualeo: & tamen anmꝰ tuus
actionis sue conseiꝰ uix sufficit fer¬
re qd̃ audit᷑. erubescit. confundit᷑.
auiersatur. Si gͦ ferre ñ ualet uer
ba pulueris: quid facturꝰ est ad
iudiciũ conditoris: fateor tam̃
quia suꝑne gr̃e esse miscłiam
maximã credo. qd̾ te effugere ui¬
tam conspicit. & tam̃ adhuc ad
uitam reseruat. qd̾ suꝑbientem
te uidet & tolerat. qd̾ ꝑ inlig¬
nos famulos suos. uerba tibi in¬
crepationis & ãmonitionis ad¬
ministrat. Tantũ est ut pensa¬
re sollicite debeas qd̃ paulus dic̃.
Ex hortamur uos fr̃es: ne inuacu¬
um grãm d̃i recipiatis. Ait enĩ.
Tempore accepto exaudim te: &

Expanded text:
nummos, sed temetipsum Deo omnipotennummos, sed temetipsum Deo omnipotenti, cui te sub monachico habitu devoveras, subtraxisti. Quapropter si correptionis meae 524 verba secuturus audieris, quam sint blanda et dulcia in fine cognosces. Ecce, fateor, moerens loquor, et facti tui tristitia addictus, edere verba vix valeo, et tamen animus tuus actionis suae conscius vix sufficit ferre quod audit, erubescit, confunditur, adversatur. Si ergo non valet verba ferre pulveris, quid facturus est ad judicium Conditoris? Fateor tamen quia supernae gratiae esse misericordiam maximam credo, quod te effugere vitam conspicit, et tamen ad vitam adhuc reservat; quod superbientem te videt, et tolerat; quod per indignos famulos suos verba tibi increpationis et admonitionis administrat. Tantum est ut pensare sollicite debeas quod Paulus ait: Exhortamur vos, fratres, ne in vacuum gratiam Dei recipiatis; ait enim, Tempore accepto exaudivi te, et
Abbreviated transcription (Latin):
bulandũ quippe in hiẽme. tor¬
por frigoris obfistit: & iuxta p̃¬
ceptũ legis ambulare in sabbo¬
ñ licet. Hieme gͦ uel sabbato fu¬
gere conat᷑: qui tram districti
iudicis tunc appetit fugere. qͣndo
ei iam ñ licet ambulare. Dũ ua¬
cat gͦ dũ licet. anmadu̾sionem
tanti terroris fuge. Pensa qd̾ scͥp¬
tũ est. Om̃e qd̾ potest manꝰ tua
facere instant᷑ oꝑare. quia nec
opus nec ratio. nec sapientia funt
apud inferos quo tu ꝓperas.
Teste eũgelio scis quia diuina
sublimitas de otioso sermone nos
arguit: & de uerbo mnutili ratio¬
nes subtilit̃ exquirit. Pensagͦ qͥd
factura est de ꝑuerso oꝑe: que
quosdam in iudicio suo reꝓbat de
sermone. Ananas deo pecumas
uouerat: quas post. diaboli uictus
ꝑsuasione subtraxit. Sed qua mor¬
te multatus ẽ scis. Si igitur ille
mortis periculo dignus fuit. qui
eos quos dederat nũmos d̾o abstu¬
lit: considera quanto ꝑiculo in
diumo iudicio dignus eris. qui ñ

Expanded text:
bulandum quippe in hieme torbulandum quippe in hieme torpor frigoris obsistit, et juxta praeceptum legis, ambulare in Sabbato non licet. Hieme ergo vel Sabbato fugere conatur, qui iram districti judicis tunc appetit fugere, quando ei jam non licet ambulare. Dum vacat ergo, dum licet, animadversionem tanti terroris fuge; pensa quod scriptum est: Omne quod potest manus tua facere, instanter operare; quia nec opus, nec ratio, nec sapientia, sunt apud inferos, quo tu properas. Teste Evangelio, scis quia divina severitas de otioso sermone nos arguit, et de verbo inutili rationes subtiliter exquirit. Pensa ergo quid factura est de perverso opere, si quosdam in judicio suo reprobat de sermone? Ananias pecunias Deo voverat, quas post, diabolica victus persuasione, subtraxit. Sed qua morte multatus est, scis. Si ergo ille mortis periculo dignus fuit, qui eos quos dederat nummos Deo abstulit, considera quanto periculo in divino judicio dignus eris, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
rit conuersus ab impietate sua.
& a uia sua impia: ipse quidẽ in
iniquitate sua moriet᷑. tu autẽ
ammã tuam liberasti. Hinc
etiam ephesiis paulus dicit. Mun¬
De sunt hodie manus meȩ a
sangune omniũ ur̃m: ñ etum
subt̃fugi quo minus annuntia¬
rem om̃e consiliũ cl̃i uobis. Mun¬
ous gͦ a sanguine eoꝵ ñ esset si
eis dei consiliũ anmntiare nolu¬
isset: quia cũ increpare delinqͣn¬
tes noluerit. eos ꝓculdubio tacen¬
do pastor occidit. Hac igitur con¬
sid eratione compulsus. uelis no¬
lis locuturus sũ: quia om̃i uirtu¬
te aut te cupio saluari:aut de
tua morte me eripi. In quo enĩ
habitu fueris recolis: & suꝑne
oistrictionis animadu̾sione post¬
posita. ad quid sis delapsus agno¬
scis. Culpam gͦ tuam pensa dũ
uacat. districtionem futuri iudi¬
cis cdã uales exhorresce. ne tunc
illam amarã sentias. cũ eam iam
nullis fletib euadas. Pensa qd̃
scriptũ est. Orate ne fiat fũga
ur̃a hieme uel sabbato. Ad am¬

Expanded text:
us ab iniquitate sua, et a via sua impia, ipse quidem in iniquitate sua morietur; tu autem animam tuam liberasti. Hinc etiam Ephesiis Paulus dicit: Mundae sunt hodie manus meae a sanguine omnium vestrum. Non enim subterfugi, quominus annuntiarem omne consilium Dei vobis . Mundus ergo a sanguine omnium non esset, si eis Dei consilium annuntiare noluisset, quia cum increpare delinquentes noluerit, eos procul dubio tacendo pastor occidit. Hac igitur consideratione compulsus, velis, nolis, locuturus sum, quia omni virtute aut te cupio salvari, aut de tua morte me eripi. In quo enim habitu fueris recolis, et supernae districtionis animadversione postposita, ad quid sis delapsus agnoscis. Culpam ergo tuam pensa, dum vacat; districtionem futuri judicis, dum vales, exhorresce; ne tunc illam amaram sentias, cum eam jam nullis fletibus evadas. Pensa quod scriptum est: Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato . Ad am
Abbreviated transcription (Latin):
uis ad nos accusatio ꝑuenit: curus
scelera uolumus utrũ uera sint. ut
fr̃nitas tua cũ loci seruatore p̃toris

Expanded text:
is ad nos accusatio pervenit, cujus scelera volumus utrum vera sint ut fraternitas tua cum loci servatore praetoris
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad sũmam tremissis uniꝰ hab̾e
concede. Studii gͦ tui sit hec om̃ia
ita complere: si sicut diximus eiꝰ
monachi in dei seruitio sicut de

Expanded text:
ne ad summam tremissis unius habere concede. Studii ergo tui sit haec omnia ita complere, si, sicut diximus, ejus loci monachi in Dei servitio, sicut de
Abbreviated transcription (Latin):
dũ cognouimus: om̃ipotentẽ dñm
dep̃camur. ut uos ab om̃i reatu pec¬
catoꝵ ur̃oꝵ atq ab om̃ib uinculis
alienȩ obligationis ab soluat. uob̃¬
q & in p̃senti uita suȩ ꝓtectionis
grãm tribuat. & nos de uobis in

Expanded text:
dum cognovimus, omnipotentem Dominum dum cognovimus, omnipotentem Dominum deprecamur, ut vos ab omni reatu peccatorum vestrorum atque ab omnibus vinculis alienae obligationis absolvat, vobisque et in praesenti vita suae protectionis gratiam tribuat, et nos de vobi
Abbreviated transcription (Latin):
re possumus confirmemus: sin
uero ea que de eo dicta sunt uera
patuerint. ñ iam diu dilectio ur̃a
ꝑ int̃positionem ꝑsonȩ enis desti¬
tuta sit. De me enĩ certũ tenete.
quia neq odio neq prcuati studii
zelo contra eũ mouear: s quicqͥd
canonicũ iustũq fuerit. dõ aucto
re decerno. Miratus autẽ sum
ualde: quia in tanto salonitane
eccłiȩ clero. uel popło uix duo ex
sacris ordinib inuenti sunt. fr̃
uiaconus erusdem ecchȩ qui com¬
munitare maximo sacerdotiũ
tapienti minime consentirent:
& se xp̃ianos ẽẽ cognoscerent. Debu¬
istis enĩ filii km̃i pensare ordines :
& quem sedes apłica repellebat re¬
pulsũ iri cognoscere: ut prius si pos¬
set ab illatis criminib mundaret᷑:
& tẽ ei ur̃a dilectio cõmunicaret: ne
particeps obligationis eius existeret.
Nos tamen erga caritatem urãm
uiscerib humanitatis astringim᷑.
Et quia quosdam uiolenter pressos
ad consentiendũ ei & ad cõmunican¬

Expanded text:
re possimus confirmemus. Sin re possimus confirmemus. Sin vero ea quae de eo dicta sunt vera patuerint, non jam tandiu dilectio vestra per interpositionem personae ejus destituta sit. De me enim certum tenete quia nec odio, nec privati studii zelo, contra eum movear; sed quidquid canonicum justumque fuerit, auctore Deo, decerno. Miratus autem valde sum quia in tanto Salonitanae Ecclesiae clero vel populo vix duo ex sacris ordinibus inventi sunt, fratdiaconus ejusdem Ecclesiae, qui communicare Maximo sacerdotium rapienti minime consentirent, et se Christianos esse cognoscerent. Debuistis enim, filii charissimi, pensare ordines vestros, et quem sedes apostolica repellebat repulsum cognoscere, ut prius, si posset ab illatis criminibus mundaretur; et tunc ei vestra dilectio communicaret, ne particeps obligationis ejus existeret. Nos tamen erga charitatem vestram visceribus pietatis astringimur; et quia quosdam vestrum violenter pressos ad consentiendum ei et ad communican
Abbreviated transcription (Latin):
causas subtilit̾ exquiri desidero.
Si nullis criminib p̾ssus. que sacͦ
ordim contradicunt. si ñ ꝑ symo¬
macam heresim id est p̃mia quibꝰ¬
Uam se eligentib p̃bendo. ad sa¬
cerdotale ꝑtingere officiũ conat᷑.
tunc liber ꝓ uobis apud dñm int̃¬
cessor erit. si ñ obligatus de suis
ad locũ int̾cessionis uenerit. Cuiꝰ
tam̃ iam culpa suꝑbiȩ in aꝑto
monstratur. qd̾ euocatus ut ad nos
uenire debeat. diuersis excusatio¬
nib renitit᷑: refugit. metuit. Un¬
de gͦ trepidat: si eũ de his quib
inclamatis est. conscientia ñ accu¬
sat: Ecce iam diu dilectio ur̃a si¬
ne pastore est. Et sicut uobis omp̃c
u̾s innotescat: uehement̃ destitu¬
tioni ur̃ȩ & medullitꝰ ex toto corde
compatior. Audio enĩ que in grege
dm̃ dilamationes fiunt. Sed cum
pastor deest. quis contra lupos in¬
ugilet: Id̾oq predictũ maximũ
ut huc ad nos ueniat urgete: qua¬
tinus si hunc innocentem inueni¬

Expanded text:
causas subtiliter exquiri 813 desidero, causas subtiliter exquiri 813 desidero, si nullis criminibus pressus quae sacro ordini contradicunt, si non per simoniacam haeresim, id est praemia quibusdam se eligentibus praebendo, ad sacerdotale pertingere officium conatur. Tunc liber pro vobis apud Dominum intercessor erit, si non obligatus de suis ad locum intercessionis venerit. Cujus tamen jam culpa superbiae in aperto monstratur, quod evocatus ut ad nos venire debeat, diversis excusationibus renititur, refugit, metuit. Unde ergo trepidat, si eum de his quibus inclamatus est conscientia non accusat? Ecce jam diu dilectio vestra sine pastore est, et sicut vobis omnipotens Deus innotescat, vehementer destitutioni vestrae et medullitus ex toto corde compatior. Audio enim quae in grege Domini dilaniationes fiunt. Sed cum pastor deest, qui contra lupos invigilet? Ideoque praedictum Maximum ut huc ad nos veniat urgete, quatenus si hunc innocentem inveni
Abbreviated transcription (Latin):
temptu ꝓuocasti sententiã. Pret̾ea
tanȩ archidiaconus. ꝓ eo qd̃ p̃sũp¬
tioni tuȩ noluerunt p̃bere consen¬
sũ. graues a te molestias patiantur.
ita ut datis fidenissorib sint con¬
stricti. quatimis eis ciuitatem uel
domos suas egredi om̃ino ñ liceat.
Qd̃ siita est: uel sero iam ad sen¬
sum salutis rediens. scriptis p̃sentibꝰ
acceptis. ab utroꝵq te suspende
molestia: ut eis libera sit licentia
uel ad me ueniendi si uoluerint.
uel quolibet alibi ꝓ suis utihtatib¬
qd̃ quidam ꝑuerse mentis
homines. ut dilectionis ur̃ȩ ammoᷤ
uulnerarent. uobis insinuare cona¬
ti sunt. quia ego contra maximũ
quodam odio mouear. & ñ magis
que canonica. sed ea que furoris st̃
exequi concupiscam. Sed absit hoc
absit a sacerdotali animo: ut in qͣ¬
libet causa priuato relo moueatur.
Ego autẽ & nr̃e dilectiomi ꝓuidens
& meȩ animȩ om̃ipotentis c̃ iudi¬
ciũ ꝑtimescens: eiusdem maximi

Expanded text:
temptu provocasti sententiam. Praeterea temptu provocasti sententiam. Praeterea tanae archidiaconus, pro eo quod praesumptioni tuae noluerunt praebere consensum, graves a te molestias patiantur, ita ut, datis fidejussoribus, sint constricti, quatenus eis civitatem vel domos suas egredi omnino non liceat. Quod si ita est, vel sero jam ad sensus salutis rediens, scriptis praesentibus acceptis, ab utrorumque te suspende molestia, ut eis libera sit licentia vel ad me veniendi si voluerint, vel quomodolibet alibi pro suis utilitatibod quidam perversae mentis homines, ut dilectionis vestrae animos vulnerarent, vobis insinuare conati sunt quia ego contra Maximum quodam odio movear, et non magis quae canonica, sed ea quae furoris sunt, exsequi concupiscam. Sed absit hoc, absit a sacerdotali animo, ut in qualibet causa privato zelo moveatur. Ego autem et vestrae dilectioni providens, et meae animae omnipotentis Dei judicium pertimescens, ejusdem Maximi
Abbreviated transcription (Latin):
modo cognouisti sed seruare nolui¬
sti: ideo ea que tibi prus tibi scrip¬
ta transmisimus confirmamus.
ut missarũ sollemnia celebrare. ñ
audeas: douec om̃ia que contra te
uicta sunt. subtilit̃ inquisita fue¬
rint. ac discussa. Qd̃ si ꝑuerso for¬
sitan ausu celebrare p̾sumpseris:
ab int̾dictȩ pridem cõmunionis
int̃minatione liberũ te n̾ esse cog¬
noscas. Nam si etiam alii excessus
uesint. ꝓ hac solu̾modo culpa suꝑ¬
biȩ dm̃ci te corporis ac sanguinis
cõmumione priuamꝰ. Pro qua re
obedientiam qͣm decet exhibens. ad
habeas. quatinis iter cuũ p̃pares.
& om̃i excusatione postposita. huc
adesse ñ differas. Si ꝯtia autẽ a
iudicib uel manu militari seu a
populo ad contradicendũ itineri
tuo occasio fuerit exorta: gua calli¬
ditate agatur agnoscimꝰ. Ipse gͦ
iam uideas quam uel hic homitrib
uel in futuro iudicio om̃ipotenti
deo de tua reddas obligatione ratio¬
nem: qui districtam in te ex tuo cõ¬

Expanded text:
modo cognovisti, sed servare noluimodo cognovisti, sed servare noluisti; ideoque ea quae tibi prius scripta transmisimus confirmamus, ut missarum solemnia celebrare non audeas, donec omnia quae contra te dicta sunt subtiliter inquisita fuerint ac discussa. Quod si perverso forsitan ausu celebrare praesumpseris, ab interdictae pridem communionis interminatione liberum te non esse cognoscas. Nam etiamsi alii excessus desint, pro hac solummodo culpa superbiae, dominici te corporis ac sanguinis communione privamus. Pro qua re obedientiam quam decet exhibens, ad patium habeas, quatenus iter tuum praepares, et, omni excusatione postposita, huc adesse non differas. Si qua autem a judicibus, vel manu militari, vel a populo ad contradicendum itineri tuo occasio fuerit exorta, qua calliditate agatur agnoscimus. Ipse ergo jam videas quam vel hic hominibus, vel in futuro judicio omnipotenti Deo de tua reddas obligatione rationem, qui districtam in te ex tuo con
Abbreviated transcription (Latin):
lib ñ miscere:: instant̃ exequim᷑
qd̃ & illoꝵ iuuat aniinã. atq rẽ¬
publicam: & ad qd̃ nos terribilis
tremendiq iudicis respectus impel¬
lit. Quiesce gͦ a cunctis extusationi¬
bus & adesse huc ñ differas: ut ue-¬
ritatis indagatione roborati. cau¬
sȩ tuȩ tandem t̾minus imponat᷑.
Qd̃ autẽ ualde te ꝑtimescere ac
om̃ino crepidare cognouimus. ne
hoc fortasse in te ulciscamur. qd̃
sine nr̃o consensu ad sacerdotalẽ
cognosceris ordinem mordinate
ꝓrupisse. intolerabilis quidem
culpa est. sed hanc scđm iussiones
serenissimi dñi imꝑatoris. si nequa¬
qͣm amplius in contumatiȩ tuȩ
errore ꝑstiteris laxamus. atq de
hac re contra te minime mouem᷑:
sed alia que nobis dicta sunt. irre¬
guisita p̃teriri ñ patimur. Quia
uͦ dudũ tibi scripta transmisimꝰ.
auderes. sed tu elata mente egisti
callide ne eadem scripta susciꝑes.
que cam̃ eoꝵ esset sententia quoqͦ

Expanded text:
libus non miscere, instanter exsequimur libus non miscere, instanter exsequimur quod et illorum juvat animam atque rempublicam, et ad quod nos terribilis tremendique judicis respectus impellit. Quiesce ergo a cunctis excusationibus, et huc adesse non differas, ut, veritatis indagatione roborati, causae tuae tandem terminum imponamus. Quod autem valde te pertimescere ac omnino trepidare cognovimus ne hoc fortasse in te ulciscamur, quod sine nostro consensu ad sacerdotalem ordinem cognosceris inordinate prorupisse, intolerabilis quidem culpa est; sed hanc secundum jussiones serenissimi domni imperatoris, si nequaquam amplius in contumaciae tuae errore perstiteris, laxamus, atque de hac re contra te minime movemur. Sed alia quae nobis dicta sunt irrequisita praeterire non patimur. Quia vero dudum scripta tibi transmisimus, celebrare auderes, sed tu elata mente egisti callide ne eadem scripta susciperes, quae tamen eorum esset sententia quoquo
Abbreviated transcription (Latin):
accusatorib hoc onus incumbit:
ad nos sicut p̃fati sumus dilatione
cessante uienire ñ desinas. & aut
sine mora aderit accusator. gui ea
que de symoniaca heresi uel aliis
dicta sunt congruenti ꝓbatione.
suffulciat: aut certe in his que ad
salubritatem negotii ipsius ꝑtinẽt.
int̾ueniente beato petro apłoꝵ pͥn¬
cipe. dispensatio iusta ꝓueniet: qͣ¬
tintis nulla nos ante dm̃ dissimu¬
latione: ꝓ eo qd̃ hec ad nr̃am consci¬
entiam ꝑuenere. reatiis culpa pos¬
sit confundere. Qd̃ uͦ indicas se¬
renissimos dños ut illic debeat ẽẽ
nos uenire debeas. iussiones
acc epimus. Sed & si forsitan ꝓ
rei publicȩ suȩ utilitate. que ci¬
UIna sibi largitate concessa est.
multa cogitantib & in diuersis
sollicitudinb occupatis suggestũ
& eoꝵ est iussio ꝑ obreptionẽ elici¬
ta: postqͣm & nobis & om̃ib notũ
est piissimos dños disciplinam
diligere. ordines seruare: canones
uenerari. & in tausis se sacerdota¬

Expanded text:
accusatoribus hoc onus incumbit, accusatoribus hoc onus incumbit, ad nos, sicut praefati sumus, dilatione cessante, venire non desinas; et aut sine mora aderit accusator, qui ea quae de simoniaca haeresi vel aliis dicta sunt congruenti probatione suffulciat; aut certe in his quae ad salubritatem negotii ipsius pertinent, interveniente beato Petro apostolorum principe, dispensatio justa proveniat; quatenus nulla nos ante Deum dissimulatione, pro eo quod haec ad nostram conscientiam pervenere, reatus culpa possit confundere. Quod vero indicas serenissimos dominos ut illic debeat esse nos venire debeas, jussiones accepimus. Sed et si forsitan pro reipublicae suae utilitate, quae divina sibi largitate concessa est, multa cogitantibus et in diversis sollicitudinibus occupatis suggestum, et eorum est jussio per obreptionem elicita, postquam et nobis et omnibus notum est piissimos dominos disciplinam diligere, ordines servare, canones venerari, et se in causis sacerdota