comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ilimi. si sapiens fuerit animꝰ cuus.
gaudebit tecũ cor meũ. & exulta¬
bunt renes mei : cũ locuta fuerint
rectũ labia tua: Non ȩmuletur
cortuũ peccatores : sed in timore
lñi esto totadie. qͥa habebis spẽ
in nouissimo: & prestolatio tua
ñ ouferctur: Audi filinu & efso
sapiens: & dirige in uia animũ tuũ:
Noli ẽẽ in c̾uiuus potatoꝵ: Nec ip
comessationib eoꝵ. qui carnes ad
uescendũ conferunt. Quia uacan¬
tes potib & dantes sẏmbola c̾sum̃¬
tur: & uestietur pannus dorinitatio:
Audi patrẽ tuũ qui genuit te: &
ne contẽnas cũ senuerit mat᷑ tua:
Ueritatẽ emne: & poli uendere sa¬
pientiã & doctrinã & intelligentiã:

Expanded text:
li mi si sapiens fuerit animus tuus gaudebit tecum cor meum et exultabunt renes mei cum locuta fuerint rectum labia tua non aemuletur cor tuum peccatores sed in timore Domini esto tota die quia habebis spem in novissimo et praestolatio tua non auferetur audi fili mi et esto sapiens et dirige in via animum tuum noli esse in conviviis potacomessationibus eorum, qui carnes ad vescendum conferunt: quia vacantes potibus, et dantes symbola consumentur, et vestietur pannis dormitatio. Audi patrem tuum, qui genuit te: et ne contemnas cum senuerit mater tua. Veritatem eme, et noli vendere sapie
Abbreviated transcription (Latin):
transinigrans de nido suo: sic uir
qui reliquit locũ suũ:. Uuguen¬
tis & uariis odorib celectaturcer
& bonis amici consiliis anima
dulcoratur: Amicũ tuũ & ami¬
cũ patris tui ne dimiscris: & do¬
mũ fratris tui ne ingrediaris ip
die afflictionis tuȩ: Melior ẽ
uicinꝰ iuxta: quã frater procul:
Stude sapientis filimi: & lȩcifi¬
ca cor meũ. ut poisis exꝓbranti
respondere sermonẽ: Pistutus
uidens malũ absconditus ẽ: par

Expanded text:
suo, sic vir qui derelinquit locum suum. Unguento et variis odoribus delectatur cor: et bonis amici consiliis anima dulcoratur. Amicum tuum, et amicum patris tui ne dimiseris: et domum fratris tui ne ingrediaris in die afflictionis tuae. Melior est vicinus juxta, quam frater procul. Stude sapientiae, fili mi, et laetifica cor meum: ut possis exprobranti respondere sermonem. Astutus videns
Abbreviated transcription (Latin):
Pondus & statera iudicia diũi st̃.
& opera eiꝰ om̃s lapides scłi. Ab¬
hominabiles regi qui agunt᷑ ĩpie:
qm̃ iustitia firmatur solĩ. U¬
luntas regũ labia iusta: qui recta
loquitur dirigetur: Indignatio
regis niuitii mortis. & uir sapiers
placabit eã : In hilaritate uultus
regis uita : & clem̃tia eius quasi
ymber serotinꝰ: Posside sapientiã
quia auro melior ẽ: & adquire
prudentiã . quia p̃tiosior ẽ argen¬
to: Semita iustoꝵ declinat mala.
custos animȩ suę. seruat uiã suã:
Contritionẽ p̃cedit suꝑbia: et
ante ruinã exaltatur spiritus:
Melius ẽ humiliari cũ mitibus:
quã diuidere spolia cũ superbis
Eruditus in uerbo repperiet bo¬
na: & qui in dño sperat beatus ẽ:
Qui sapiens corde ẽ appellabit᷑
prudens. & qui dulcis eloquio. ma¬

Expanded text:
tatera iudicia domini sunt, et opera eius omnes lapides saeculi. abominabiles regi qui agunt impie, quoniam iustitia firmatur solium. uoluntas regum labia iusta: qui recta loquitur, dirigetur. indignatio regis nuntius mortis, et uir sapiens placabit eam. in hilaritate uultus regis uita, et clementia eius quasi imber serotinus. posside sapientiam, quia auro melior est: et adquire prudentiam, quia pretiosior est argento. semita iustorum declinat mala: custos Animae suae seruat uiam suam. contritionem praecedit superbia, et ante ruinam exaltatur spiritus. melius est humiliari cum mitibus quam diuidere spolia cum superbis. eruditus in uerbo reperiet bona, et qui in domino sperat, beatus est. qui sapiens corde est, appellabitur prudens, et qui dulcis eloquio, ma
Abbreviated transcription (Latin):
flictus ẽ damno: Einiꝰ modestię
Arma & gladii in uia ꝑuersi:
custos autẽ anunȩ sus longe
recedit ab eis: Prouerbium est:
Adolescens iuxta uiã sua. etiã
cũ senuerit ũ recedet abca Di¬
ics pauperib impera:: & qui de¬

Expanded text:
flictus est damno. Finis modestiae Arma et gladii in via perversi: custos autem animae suae longe recedit ab eis. Proverbium est: Adolescens juxta viam suam, etiam cum senuerit, non recedet ab ea. Dives pauperibus imperat: et qui
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ est santtas ossuũ: Est uia quȩ
uidet᷑ homini recta: & nouissimũ
eiꝰ ducit ad mortẽ: Anima labo¬¬
rantis laborat sibi: quia cõpulii
cũ os suũ. Uir impius fodit malũ.
& in labis eius ignis ardescit:
omo ꝑuersus suscitat lites: & uer¬
bosus separat principes Uir im

Expanded text:
s ossium. Est via quae videtur homini recta: et novissima ejus ducunt ad mortem. Anima laborantis laborat sibi, quia compulit eum os suum. Vir impius fodit malum, et in labiis ejus ignis ardescit. Homo perversus suscitat lites: et verbosus separat principes. Vir
Abbreviated transcription (Latin):
nnpi deside at malũ: pon iise¬
rebitur irximo suo: ulito¬
pestilente: sapientior erit par¬
uulus: & si sectetur sapientiam.
sumet scientiã Excogitat iustꝰ
de domũ impii: ut detrahat un¬
pios a malo: Qui obturat aurẽ
suã ad clamorem pauperis. & ipse
clamabit. & ñ exaudietur: Munꝰ
absconditũ extinguet iras: & do¬
nũ in sinu indignationẽ maxunã:
Gaudiũ iusto est facere udiciũ:
& pauor operantibus iniquitatẽ:
Mir qͥerrauerit a uia doctrinȩ:
in coctugigantũ commorabitur :
Qui diligit ȩpulas in ȩgestate erit
Qui amat uinũ & pinguia. ñ dita¬
bitur: Pro usto dabitur impius:
& ꝓ rectis iniquus: Melius ẽ habi¬
tare in t̾ra deserta quã cũ muliere
rixosa & iracunda: Thesaurꝰ desi¬
derabilis & olcũ ii. habitacuo iusti:
& in prudens honio dissipabit illud
Qui sequitur iustitiã & imscđiam:
fortiũ ascendit sapiens: & destrux̃
robur fiduciȩ eiꝰ: Qui custodit os
suũ & linguã suam: custodit ab

Expanded text:
on miserebitur proximo suo. Mulctapestilente, sapientior erit parvulus: et si sectetur sapientem, sumet scientiam. Excogitat justus de domo impii, ut detrahat impios a malo. Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit, et non exaudietur. Munus absconditum exstinguit iras, et donum in sinu indignationem maximam. Gaudium justo est facere judicium, et pavor operantibus iniquitatem. Vir, qui erraverit a via doctrinae, in coetu gigantum commorabitur. Qui diligit epulas, in egestate erit: qui amat vinum, et pinguia, non ditabitur. Pro justo datur impius: et pro rectis iniquus. Melius est habitare in terra deserta, quam cum muliere rixosa et iracunda. Thesaurus desiderabilis, et oleum in habitaculo justi: et imprudens homo dissipabit illud. Qui sequitur justitiam et misericorfortium ascendit sapiens, et destruxit robur fiduciae ejus. Qui custodit os suum, et linguam suam, custodit ab
Abbreviated transcription (Latin):
sedet in solio iudicii: dissipat om¬
ne malum intuitu suo: ecxccano¬
Quis potest dicere mundũ ẽ cor meũ.¬
purus sũ a peccato: Pondus & pon¬
dus. mensura & mensura: utrumq
abhominabile ẽ apud diñ Ex stu¬
duis suis intelligitur puer: si mun¬
da & recta sint opera eius: Aurẽ
audientẽ & oculũ uidentẽ. dñs
fecit utrũque : Noli diligere soni¬
nũ. ue tẽ egestas opprimat : Aꝑi
oculos tuos: & saturare panibus :
Malũ ẽ malũ ẽ dicit om̃is emp¬
tor: & cũ recesserit tunc gloriabit᷑:
Nurũ & multitudo gẽmarũ &uas

Expanded text:
sedet in solio iudicii dissipat omsedet in solio iudicii dissipat omne malum intuitu suo quis potest dicere mundum epurus sum a peccato? Pondus et pondus, mensura et mensura: utrumque abominabile est apud Deum. Ex studiis suis intelligitur puer, si munda et recta sint opera ejus. Aurem audientem, et oculum videntem, Dominus fecit utrumque. Noli diligere somnum, ne te egestas opprimat: aperi oculos tuos, et saturare panibus. Malum est, malum est, dicit omnis emptor: et cum recesserit, tunc gloriabitur. Est aurum, et multitudo gemmarum: vas
Abbreviated transcription (Latin):
flagellato stultus sapientior erit.
si aut̃ corripueris sapientẽ: intel¬
liget disciplinã: Qui affligit pa¬
trẽ & fugit matrẽ: ignominiosus
ẽ & infelix: Non cesses fili audire
doctrinã: nec ignores sermones
scientiȩ: Testis iniquus deridet
iudiciũ: & õs impioꝵ deuorat
iniquitatẽ : Parata sunt deriso¬
rib iudicia : & mallȩi ꝑcutientes¬
.x. stultoꝵ corporibus. Luxurios
res uinũ. & tumultuosa ebrietas
quicũq his delectatur: nonent
sapiens: Sicut rugitus leoni.
ita & terror regis. qui ꝓuocat eĩ
peccat in animã suã: Nonor ẽ
homini qͥ separat se a contentio¬
nibus. om̃s aut̃ stulti: miscentus
contumelus: Propt̾ frigus piges
arare noluit: mendicabit ergo
ȩstate. & ñ dabitur ei: Sic̃ aqua
ꝓfunda sic consiliũ in corde uiri.
sed homo sapiens exhauriet illud:
¶ulti homines misericordes
uocantur. uirũ aut̃ fidelẽ quis
inueniet: Iustus qui ambulat
in simplicitate sua: beatos post
se filios derelinquet: Rex qul

Expanded text:
flagellato stultus sapientior erit: sin autem corripueris sapientem, intelleget disciplinam. qui adfligit patrem et fugit matrem, ignominiosus est et infelix. non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. testis iniquus deridet iudicium, et os impiorum deuorat iniquitatem parata sunt derisoribus iudicia et mallei percutientes stultorum corporibus luxuriosa res vinum et tumultuosa ebrietas quicumque his delectatur non erit sapiens sicut rugitus leonis ita terror regis qui provocat eum peccat in animam suam honor est homini qui separat se a contentionibus omnes autem stulti miscentur contumeliis propter frigus piger arare noluit mendicabit ergo aestate et non dabitur ei sicut aqua profunda sic consilium in corde viri sed homo sapiens exhauriet illud multi homines misericordes vocantur virum autem fidelem quis inveniet iustus qui ambulat in simplicitate sua beatos post se filios derelinquet rex qui
Abbreviated transcription (Latin):
&os eiꝰ iurgia ꝓuocat Os̃ stulti
contitio ius: & labia ipsius runa
aumȩ ciꝰ: Uerba bilingus quasi
simplicia. & ipsa ꝑueniunt usq
Ad iuteriora uentris : ui:noilis .iii¬
& dissolutꝰ ẽ in opere suo: frater
ẽsua opera dissipints: Turris
forassima nom̃ dĩ: ad ipsã currit
ustus & exaltabitur: Substantia

Expanded text:
et os ejus jurgia provocat. Os stulti et os ejus jurgia provocat. Os stulti contritio ejus: et labia ipsius, ruinaanimae eius verba bilinguis quasi simplicia et ipsa perveniunt usque ad interiora ventris qui mollis et dissolutus est in opere suo frater est sua opera dissipantis turris fortissima nomen Domini ad ipsum currit iustus et exaltabitur substan
Abbreviated transcription (Latin):
tabitur: Animꝰ gaudens ętatẽ
floridã facit. spiritus tristis ex¬
siccat ossa: Munera de sinu un.
pius accipit: ut ꝑuertat semitas
iudicii: In facie prudentis luce
sapientia: Oculi stultoꝵ in fibis
Ers : Ara patris filius itutus et
dolor matris quȩ genuit eum:
Non ẽ bonũ damnũ inferre iu¬
sto pec ꝑcutere principẽ qͥ recta
iudicat: Qui moderatur sermo¬
nes suos. doctus & prudens ẽ. &
p̾tiosi spiritꝰ uir eruditꝰ: Stultꝰ
quoq si tacuerit sapiens reputa¬
bitur. & si cõpresserit labia sua.
tẽpore erit exꝓbrabilis: Non re¬
cipit stultꝰ uerba prudentiȩ : pisi ea
dixerit quȩ uersant᷑ in corde eius:
Impius cũ in ꝓfundo uenerit pec¬
catoꝵ contẽnet: sed sequetur eum
ignominia & obꝓbriũ: Aqua ꝓ¬
funda uerba ex ore uiri. & torren
redundans. fons sapientiȩ: Acci¬
pere ꝑsonã impii inuidicio ñ ẽ
bonũ: ut declines. aueritate iudicii:
Labia stulti inmiscent se rixis:

Expanded text:
tabitur animus gaudens aetatem tabitur animus gaudens aetatem floridam facit spiritus tristis exsiccpius accipit, ut pervertat semitas judicii. In facie prudentis lucet sapientia: oculi stultorum in finibus terrae. Ira patris, filius stultus: et dolor matris quae genuit eum. Non est bonum damnum inferre justo, nec percutere principem, qui recta judicat. Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est: et pretiosi spiritus vir eruditus. Stultus quoque si tacuerit, sapiens reputabitur: et si compresserit labia sua, tempore erit exprobrabilis. Non recipit stultus verba prudentiae: nisi ea dixeris, quae versantur in corde ejus. Impius, cum in profundum venerit peccatorum, contemnit: sed sequitur eum ignominia et opprobrium. Aqua profunda verbredundans fons sapientiae. Accipere personam impii non est bonum, ut declines a veritate judicii. Labia stulti miscent se rixis:
Abbreviated transcription (Latin):
correptio apud prudentẽ: quã
centũ plagę apud stultũ Semp
iurgia quęrit malus: angłs aut
crudelis mittetur contra eũ: Ex¬
pedit magis ursȩ occurrere rap̾¬
tis fetibus : quã fatuo confidenti
sibi in stultitia sua Qui reddit
mala ꝓbonis: ñ recedit malũ de
domũ eiꝰ: Qui dimittit aquam
caput ẽ iurgioꝵ. & antequã pati
atur contumeliã. iudiciũ deserit:
Et qͥ iustificat impiũ & qui con¬
demnat iustũ: ab hominabilis ẽ
uterq apud dm̃: Quid prodest
habere diuitias ftultũ cũ sapien¬
tiam emere non possit : xXXII¬
Qm̃i tẽpore diligit qui amicus ẽ &
frat᷑ in angustus coꝓbatur: Himo
ftultus plaudet manibus: cũ spo¬
ponderit ꝓamico suo: Qui medi¬
tatur discordias diligit rixas &
qͥ exaltat ossuũ quęrit ruinam:
Qui ꝑuersi cordis ẽ ñ inueniet
bonũ. & qui uertit linguã incidet
in malũ: Natus ẽ ftultus in igno¬
minia sua: sed nec pat̾ in fatuo lȩ¬

Expanded text:
correptio apud prudentem, quam correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. Semper jurgia quaerit malus: angelus autem crudelis mittetur contra eum. Expedit magis ursae occurrere raptis fetibus, quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua. Qui reddit mala pro bonis, non recedet malum de domo ejus. Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum; et antequam patatur contumeliam iudicium deserit et qui iustificat impium et qui condemnat iustum abominabilis est uterque apud Dominum quid prodest habere divitias stultum cum sapientiam emere non possit omni tempore diligit qui amicus est et frater in angustiis conprobatur homo stultus plaudet manibus cum spoponderit pro amico suo qui meditatur discordiam diligit rixas et qui exaltat ostium quaerit ruinam qui perversi cordis est non inveniet bonum et qui vertit linguam incidet in malum natus est stultus in ignominiam suam sed nec pater in fatuo lae
Abbreviated transcription (Latin):
oculis cogitat praua: mordens la¬
bia sua ꝑficit malũ: Corona dig¬
nitaus senectus: quȩ inuus iufti¬
tiȩ repperietur: Melior ẽ pati¬
ens uiro forti: & qui dominatur
animo suo. expugnatore urbiũ:
Sorces mittuntur in sinu: sed a
dño tẽperantur: Melior ẽ bu¬
cella sicca cũ gaudio: quã domꝰ
plena uictimis cũ iurgio: Seruus
sapiens dominabitur filiis stultis:
& int̾ fr̃s hereditatem duidet:
Sicut igne ꝓbatur argentum &
aurũ camino: Ita cordã ꝓbat dñs:
Malus obȩdit linguȩ iniquȩ: &
fallax obtẽperat labus m̃dacibus:
Qui despicit pauperẽ exꝓbrat
factori eiꝰ. & qui in ruma letatur
alterius n̾erit impunitus. Coro¬
na senũ filii filioꝵ & gła filiorũ
patres coꝵ: Non decent stultũ
uerba cõposita: pec principẽ labiũ
mentiens Gemma gratissima
expectatio pręftolantis. quocũq
se uerterit prudenter intelliget:
Sui gglat deliedũ quent amicitias¬
Qui altero sermone repecit: se¬
parat fȩderatos: Plus proficit

Expanded text:
cogitat prava mordens labia sua perficit malum corona dignitatis senectus in viis iustitiae repperietur melior est patiens viro forte et qui dominatur animo suo expugnatore urbium sortes mittuntur in sinu sed a Domino temperantur melior est buccella sicca cum gaudio quam domus plena victimis cum iurgio servus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem dividet sicut igne probatur argentum et aurum camino ita corda probat Dominus malus oboedit linguae iniquae et fallax obtemperat labiis mendacibus qui despicit pauperem exprobrat factori eius et qui in ruina laetatur alterius non erit inpunitus corona senum filii filiorum et gloria filiorum patres sui non decent stultum verba conposita nec principementiens. Gemma gratissima exspectatio praestolantis; quocumque se verterit, prudenter intelliget. Qui celat delictum, quaerit amicitiasqui altero sermone repetit, separat foederatos. Plus proficit
Abbreviated transcription (Latin):
dat malis : Longe ẽ dñs ab impus:
& orationes iustoꝵ ex audiet  Liux
oculoꝵ lȩtificat animã: famabona
impinguat ossa : Auris quȩ audit
increpationes uttȩ : in medio sapi¬
entiũ cõmorabitur Qui abicit
disciplinã despicit animã suam :
qui aut̃ ad quiescit increpationi¬
bus possessor ẽ cordis : Linor dñi &UI.¬

Expanded text:
nus ab impiis, et orationes iustorum exaudiet. lux oculorum laetificat animam: fama bona inpinguat ossa. auris, quae audit increpationes uitae, in medio sapientium commorabitur. qui abicit disciplinam, despicit animam suam: qui autem adquiescit increpationibus, possessor est cordis.
Abbreviated transcription (Latin):
siciẽ eiꝰspinȩ & maceria lapidum
destructa erat: Quod cũ uidisse
posui in corde meo & exemplo
didici disciplinã: Parũ inquam
dormies: modicũ dormitabis :
lausillũ manꝰ conseres ut quiescas
& ueniet quasi cursor ȩgestas tua
& mendicitas quasi uir armatus:
Hȩ quoq parabolȩ Salomonis.
quas transtulerunt uiri Erechiȩ

Expanded text:
ria lapidum destructa erat. Quod cum vidissem, posui in corde meo et exemplo didici disciplinam. Parum, inquam, dormies, modicum dormitabis, pauxillum manus conseres, ut quiescas: Et veniet tibi quasi cursor egestas tua, et mendicitas quasi vir armatus. HAE QUOQUE PARABOLAE SALOMONIS, QUAS TRANSTULERUNT VIRI
Abbreviated transcription (Latin):
pe dimitas eã. Custodi illã: quia
ipsa ẽ uia tua : Ne delecteris se¬
mit is unpioꝵ: pec tibi placeat
maloꝵ uia: Euge ab ea: Nec tran¬
seas ꝑ illã. declina & desere eam:
Non eiũ dormiunt. pisi male fe¬
cerint: & rapitur somnus ab eis.
uisi supplantauerint: Come:¬
dunt panẽ impietatis : & uinũ
iniqͥtatis bibunt: Iustoꝵ autẽ
semita quasi lux splendens ꝓce¬
dit: & crescit usq ad ꝑfecta dic̃:

Expanded text:
ustodi illam, quia ipsa est vita tua. Ne delecteris semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, nec transeas per illam: declina, et desere eam. Non enim dormiunt nisi malefecerint: et rapitur somnus ab eis nisi supplantaverint. Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatis bibunt. Justorum autem semita quasi lux splendens procedit
Abbreviated transcription (Latin):
maculã sibi Noli arguere deriso¬
sẽ ue oderit de: argue sapientem.
& diliget te : Da sapienti occasi¬
onẽ: & addetur ei sapientia. doce
iustũ: & festinabit accipere:
rincipiũ sapientię timor dñi: &
scientia scoꝵ prudentia: Per me
enĩ multiplicabuntur dies tui &
addentur tibi auni uitę: Si sapi¬
ens fueris. tibimetipsi eris: si aut̃¬
illusor. solus portabis malum:
Mulier stulta & clamosa: plenaq
illecebris : & nihil omnino sciens:
sedit in forib domꝰ suȩ: suꝑ sellã
in excelso urbis loco. ut uocaret
transcuntes uiã : & ꝑgentes itine

Expanded text:
derisorem ne oderit te argue sapientem et diliget te da sapienti et addetur ei sapientia doce iustum et festinabit accipere principium sapientiae timor Domini et scientia sanctorum prudentia per me enim multiplicabuntur dies tui et addentur tibi anni vitae si sapiens fueris tibimet ipsi eris si inlusor solus portabis malum mulier stulta et clamosa plenaque inlecebris et nihil omnino sciens sedit in foribus domus suae super sellam in excelso urbis loco ut vocaret transeuntes viam et pergen
Abbreviated transcription (Latin):
ilimi pe affluant hȩc ab oculis
tuis: Custodi legẽ atq consilium
& erit uita animȩ tuȩ : & gratia
faucib tuis: Tunc ambulabis fi¬
ducialit̾ in uia tua: & pes tuus
ñ impinget : Si dormieris non
timebis: quiesces. & suauis erit sõ¬
nus tuus: Ne paueas repentino
terrore: & irruentes tibi potenti¬
as impioꝵ: Dñs enĩ erit in late¬
re tuo: & custodiet pedẽ tuũ pe
capiaris: Noli ꝓhibere bene fa

Expanded text:
ili mi, ne effuant haec ab oculis tuis: Custodi legem atque consilium: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, non timebis: quiesces, et suavis erit somnus tuus. Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. Dominus enim erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum, ne capiaris. Noli prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
narũ: uia iustoꝵ absq offendiculo:¬
.II. Filius sapiens lȩtificat patrẽ: &
stultus homo despicit matrẽ suã:
Stultitia gaudiũ stulto: & uir
prudens diriget gressus Dissi¬
pantur cogitationes ubi ñ ẽ con¬
siliũ ubi uero plures st̃ consiliari.
confirmant᷑: Lȩtatur homo in sci

Expanded text:
 absque offendiculo filius sapiens laetificat patrem et stultus homo despicit matrem suam stultitia gaudium stulto et vir prudens dirigit gressus dissipantur cogitationes ubi non est consilium ubi vero plures sunt consiliarii confirmantur laetatur hom
Abbreviated transcription (Latin):
quasi uirens foliũ germinabun:¬
sapiens ẽ: Si iustus in t̾ra recipit.
quantomagis impius & peccator:
Qui diligit disciplinã. diligit sci¬
entiã: Qui aut̃ odit increpatio¬
nes insipiens ẽ: Qui bonus est.
hauriet a dño grãm: qui aut̃ con¬
fidit cogitatiorib suis impie agit:
Non roborabitur homo ex imp̃i¬
etate : & radix iustoꝵ ñ cõmoue¬

Expanded text:
quasi uirens folium germinabquasi uirens folium germinabuersus: Si iustus in terra recipit, quanto magis impius et peccator? Qui diligit disciplinam, diligit scientiam: qui autem odit increpationes, insipiens est. qui bonus est, hauriet a domino gratiam : qui autem confidit cogitationibus suis, impie agit. non roborabitur homo ex impietate, et radix iustorum non commoue
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ facit ꝓ extraneo: qui aut̃ ca¬
uet laqueos. securus ẽ: Mulier
gratiosa inueniet głam: & robusti
habebunt diuitias: Bene facit
animȩ suȩ uir misericors. qui aut̃
crudelis est: & ꝓpinquos abicit:
Impius facit opus instabile. semi¬
nanti aut̃ iustitiã merces fidelis
Clem̃tia p̃parauit uitã & secta¬
tio maloꝵ mortẽ: Abhominabile
qui simplicit̃ ambulant: Manꝰ
in manii. ñ erit in nocens malus:
sem̃ aut̃ iustoꝵ saluabitur: Cir¬
iustoꝵ om̃e bonũ ẽ: prestolatio
impiorum furor :xxuii¬
li diuidunt ꝓpri a & ditiores
sunt: Alii rapiunt ñ sua & sẽꝑ
lnegestate sunt : Anima quȩ
benedicit impinguabitur. & qui
iebriat. ipse quoq in ebriabitur
Qui abscondit frunta malecdicet᷑
in popłis. Benedictio aut̃ suꝑ
caput uendentiũ: Bene con¬
surgit diluculo. qui quęritbona.
Qui aut̃ inuestigator maloꝵ ẽ
opprimetur ab eis Qui c̃fidit
in diuitiis suis corruet: iusti aut᷑

Expanded text:
fidem facit pro extraneo qui autem cafidem facit pro extraneo qui autem cavet laqueos securus erit mulier gratiosa inveniet gloriam et robusti habebunt divitias benefacit animae suae vir misericors qui autem crudelis est et propinquos abicit impius facit opus instabile seminanti autem iustitiam merces fidelis clementia praeparat vitam et sectatio malorum mortem abominabile qmalus: semen autem iustorum saluabitur. iustorum omne bonum est: praestolatio impiorum furor. alii diuidunt propria et ditiores fiunt: alii rapiunt non sua et semper in egestate sunt. anima, quae benedicit, inpinguabitur: et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur. qui abscondit frumenta, maledictus in populis: benedictio autem super caput uendentium. bene consurget diluculo qui quaerit bona: qui. autem inuestigator malorum est, opprimetur ab eis. qui confidit in diuitiis suis, hic corruet: iusti autem
Abbreviated transcription (Latin):
& contumelia. ubi aut̃ humiltas
ibi & sapientia: Simplicitas uos¬
torũ diriget eos: & supplantato
ꝑuersoꝵ uastabit illos Non ps¬
derunt diuitiȩ in die ultionis.
iustitia aut̃ liberabit amorte:
Iustitia simplicis diriget uiã eus
& in impietate sua corruet ĩpus
Iustitia rectoꝵ liberibit eos: & i
insidiis suis capientur iniqui:
Mortuo homine in pio pulla cit
ultra spes: & expectatio sollicito
peribit: Iustus de angustia libe¬
ratus ẽ & tradetur impius ꝓeo.
Simulator ore decipit amicum
suũ. lusti ant̃ liberabunt᷑ scienta
Ipbonis iustoꝵ exultabit ciuitas:
& in ꝑditione impioꝵ erit laudatio:
Benedictione iustoꝵ exaltabitur
ciuitas: &ore impioꝵ subuertetur:
Qui despicit amicũ suũ indigens
corde ẽ: uiraut᷑ prudens tacebit:
Qui ambulat fradulent᷑ reuelat
arcana. qui aut̃ fidelis ẽ caelat
animi cõmissũ: Ubi ñ ẽ gub̾nator
popłs corruet : salus aut̃ ubi mul¬
ta consilia: Affligetur malo qui

Expanded text:
ubi autem humilitas ibi et sapientia simplicitas iustorum diriget eos et subplantatio perversorum vastabit illos non proderunt divitiae in die ultionis iustitia autem liberabit a morte iustitia simplicis diriget viam eius et in impietate sua corruet impius iustitia rectorum liberabit eos et in insidiis suis capientur iniqui mortuo homine impio nulla erit ultra spes et expectatio sollicitorum peribit iustus de angustia liberatus est et tradetur impius pro eo simulator ore decipit amicum suum iusti autem liberabuntur scientia in bonis iustorum exultabit civitas et in perditione impiorum erit laudatio benedictione iustorum exaltabitur civitas et ore impiorum subvertetur qui despicit amicum suum indigens corde est vir autem prudens tacebit qui ambulat fraudulenter revelat arcana qui autem fidelis est animi celat commissum ubi non est gubernator populus corruet salus autem ubi multa consilia adfligetur malo qui
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ: Odiũ suscitat rixas:
& uniuersa delicta operit caritas:
Ip labis sapientis inuenietur sa¬
pientia : & uirga in dorso eius qui
indiget corde: Sapientes abscon¬
dunt scientiã: os aut̃ stulti confr¬
siom ꝓximũ ẽ: Substantia diu¬
tis urbs fortitudinis eius: pauor pau¬
perũ egestas eoꝵ Opus iusti ad
uitã: fructus autẽ impii ad peccatũ:
Uia uitȩ custodienti disciplinã.
qui autẽ increpationes relinquit:
errat : Abscondunt odiũ labia
mendacia: qui ꝓfert contumelias :¬
insipiens ẽ: In multiloquio peccatũ
sua: prudentissimꝰ ẽ: Argentum
electũ lingua iusti : cor impiorũ
ꝓ nihilo: Eabia iusti erudiunt
plurimos. qui autẽ indocti sunt:
in cordis egestate morientur:
Benedictio dñi diuites facit. pec
sociabitur eis afflictio. Quasi ꝑ
risũ stultus operatur scelus: Sapi¬
entia aut̃ ẽ uiro prudenti Iuod
timet impius. ueniet super eum:
dȩ sideriũ suũ iustis dabit᷑ Quas¬

Expanded text:
iniquitatem. odium suscitat rixas, iniquitatem. odium suscitat rixas, et uniuersa delicta operit caritas. in labiis sapientis inuenietur sapientia, et uirga in dorso eius qui indiget corde. sapientes abscondunt scientiam os autem stulti confusioni proximum est substantia divitis urbs fortitudinis eius pavor pauperum egestas eorum opus iusti ad vitam fructus impii ad peccatum via vitae custodienti disciplinam qui autem increpationes relinquit errat abscondunt odium labia mendacia qui profert contumeliam insipiens est in multiloquio peccatum sua, prudentissimus est. Argentum electum lingua justi: cor impiorum pro nihilo. Labia justi erudiunt plurimos: qui autem indocti sunt, in cordis egestate morientur. Benedictio Domini divites facit, nec sociabitur eis afflictio. Quasi per risum stultus operatur scelus: sapientia autem est viro prudentia. Quod timet impius, veniet super eum: desiderium suum justis dabitu
Abbreviated transcription (Latin):
ad me: & uecordi locuta est:
Aquȩ furtiuȩ dulciores sunt: &
panis absconditus suauior: Et
ignorauit qͦđgigantes ibi sint: &
in ꝓfundis inferni c̃uuȩ eius
PARABOLE SALOMONIS
ILIIS SAPIENS IENFICAT PAIREM:
filius uero stultus. męstitia est
matris suȩ: Non proderunt
thesauri impietatis: uiflitia uero
liberabit a morte: Non affliget
dñs fame animã iusti: & insidias
impioꝵ subuertet: Egestatẽ
operata ẽ manꝰ remissa: manus
aut̃ fortiũ diuitias parat: Qui
congregat ui messe. filius sapi¬
ens ẽ qui aut̃ stertit ęstat fi¬
lius confusionis Benedictio dĩ
suꝑ caput iusti: os aut̃ impiorũ
operit iniquitatẽ: MNemoria
iusti cũ laudibus: & nom̃ impioꝵ
putrescet: Sapiens corde p̾cepta
suscipiet: stultus cęditur labus:
Qui ambulat simplicit̾ ambulat
confident᷑: qui autẽ deprauat
uias suas manifestus erit: Qui
annuit oculo dabit dolorem.
ftultus labus uerberabitur: Uena
uitȩ os iusti: & õs impioꝵ operit

Expanded text:
ecordi locuta est aquae furtivae dulciores sunt et panis absconditus suavior et ignoravit quod gigantes ibi sint et in profundis inferni convivae eius parabolae Salomonis filius sapiens laetificat patrem filius vero stultus maestitia est matris suae non proderunt thesauri impietatis iustitia vero liberabit a moDominus fame animam justi, et insidias impiorum subvertet. Egestatem operata est manus remissa: ÷ manus autem fortium divitias parat. Qui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate, filius confusionis. Benedictio Domini super caput justi: os autem impiorum operit iniquitatem. Memoria justi cum laudibus, et ncepta suscipiet: stultus caeditur labiis. qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem deprauat uias suas, manifestus erit. qui annuit oculo, dabit dolorem: stultus labiis uerberabitur. uena uitae os iusti: et os impiorum operiet
Abbreviated transcription (Latin):
& nescit qͦđ ad uincula stultus
trahatur. donec transfigat sagit¬
ta iecur eius: uelut si auis festi¬
net ad laqueũ. & nescit quia de
periculo animȩ illius agitur:
Nunc ergo fili audi me: & ad ten
in uiis illius mens tua: Neq deci¬
piaris seiitis eiꝰ: Multos enim
uulneratos deiecit: & fortissimi
quiq int̾fecti sunt ab ea: Uiae
infcri domꝰ eiꝰ: penetrantes in in¬
tia clainitat. & prudentia dat
uocẽ suã: In summis excelsisꝙ
uerticibus. suꝑuiã in medus se¬
mitis ftans. iuxta portas ciuitatis.
in ipsis foribus loquitur dicens:
Oulri aduos clainito: & uox mea
ad filios hominũ: Intelligite par¬
uuli aftutiã: & insipiente̾ sanim¬
aduertite: Audite: qm̃ de reb
magnis locutura sũ. & aperientur
labia mea ut recta prae dicent:
Ueritatẽ meditabitur guttur
meũ: & labia mea detes tabunt᷑
impiũ: Iusti sunt om̃s sermones
mei: ñ ẽ in eis prauũ quid neq ꝑ¬

Expanded text:
 quod ad uincula stultus trahitur donec transfigat sagitta cor eius, uelut si auis festinet ad laqueum et nescit quia de periculo animae illius agitur. Nunc ergo, fili mi, audi me, in uiis illius mens tua neque decipiaris semitis eius. Multos enim uulneratos deiecit et fortissimi quique interfecti sunt ab ea. Viae inferi domus eius, penetrantes ad intia clamitat, et prudentia dat vocem suam? In summis excelsisque verticibus super viam in mediis semitis stans juxta portas civitatis in ipsis foribus loquitur, dicens: O viri, ad vos clamito, et vox mea ad filios hominum. Intelligite, parvuli, astutiam, et insipientes, animadvertite, Audite, quoniam de rebus magnis locutura sum: et aperientur labia mea, ut recta praedicent. Veritatem meditabitur guttur meum, et labia mea detestabuntur impium. Justi sunt omnes sermones mei, non est in eis pravum quid, neq
Abbreviated transcription (Latin):
eligite: Melior est enĩ sapien¬
tia cunctis p̃tiosissimis: & omne
desiderabile ei ñ potest cõparari:
Ego Sapientia habito in c̃silio:
& eruditis uitersũ cogitationibus:
Timor dñi odit malũ: Arrogan¬
tiã & suꝑbiã & uiã prauam & os
bilinguȩ detestor: Meũ ẽ consi¬
liũ & ęquitas: mea ẽ prudentia.
mea ẽ fortitudo: Per me reges
regnant: & legũ conditores iusta
decernunt: Per me principes
imperant. & potentes decernuis
iustitiã Ego diligentes me diligo
& qui mane uigilant ad me. iiue¬
nient me Mecũ sunt diuitȩ &
gła: opes suꝑbȩ & iustitia Meli¬
or ẽ fructus m̃s auro. & lapide
p̃tioso: & genimina mea argento
electo: In uis iustitiȩ ambulo:

Expanded text:
 melior est enim sapientia cunctis pretiosissimis et omne desiderabile ei non potest conparari ego sapientia habito in consilio et eruditis intersum cogitationibus timor Domini odit malum arrogantiam et superbiam et viam pravam et os bilingue detestor meum est consilium mea est fortitudo. Per me reges regnant, et legum conditores justa decernunt: Per me principes imperant, et potentes decernunt justitiam. Ego diligentes me diligo: et qui mane vigilant ad me, invenient me. Mecum sunt divitiae, et gloria, opes superbae, et justitia. Melior est fructus meus auro, et lapide pretioso, et genimina mea argento electo. In viis justitiae ambulo,
Abbreviated transcription (Latin):
ad postes ostu mei: Qui me inue¬
nerit inueniet uitã. & hauriet
salutẽ adño: Qui aut̃ in me pec¬
cauerit: lędet animã suã: Om̃s
qͥ me oderunt: diligunt mortẽ:
Dapientia ȩdificauit sibi domũ: Tx.¬
excidit colũnas septẽ. immolauit
uictimas suas: miscuit uinũ. & ꝓ
posuit mei sã suã. Misit ancillas
suas. ut uocarent ad arcẽ. & ad

Expanded text:
d postes ostii mei. Qui me invenerit: inveniet vitam: et hauriet salutem a Domino. Qui autem in me peccaverit: ledet animam suam: et omnes qui me odorent diligant mortem. Sapientia edificavit sibi domum: excidit colunnas septem: immolavit victimas suas: miscuit vinum: et posuit mensam suam. Misit servos suos: u
Abbreviated transcription (Latin):
ro aduesperasc inte die: in noctis
tenebris & caligine & ecce muli¬
er occurrit illi ornatu meretricio:
p̃parata ad capiendas animas gar¬
rula & uaga: quietis impatiens. nec
ualens in domu consistere pedibus
suis: punc foris. punc in plateis:
Nc̃ iuxta angulos insidians: Ad¬
p̃hensũq deosculatur iuuenẽ: &
ꝓcãci uultu blanditur dicens:
Uictimas ꝓ salute debui: hodie.
reddidi uota mea: Idcurco egressã
sũ in occursũ tuũ desideraus te
uidere & repperi: Intexui fuuib
lectũ incũ: straui tapetib picꝰ¬
tis ex egypto: fAsꝑsi cubile meũ
myrra aloe & cinnamomo: lleni¬
in ebriemur uberibus. & fruamur
cupitis amplexibus : donec illu¬
cescat dies : Non ẽ enĩ uir ini
domu sua: ab ut uia longissi

Expanded text:
in noctis tenebris et caligine et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio praeparata ad capiendas animas garrula et vaga quietis inpatiens nec valens in domo consistere pedibus suis nunc foris nunc in plateis nunc iuxta angulos insidians adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcirco egressa sum in occursum tuum desiderans te videre et repperi intexui funibus lectum meum stravi tapetibus pictis ex Aegypto aspersi cubile meum murra et aloe et cinnamomoinebriemur uberibus, et mutuis fruamur amplexibus, donec illucescat dies; non est enim vir meus in domo sua, abiit via longissi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aut̃ ad quiescit arguenti glo
rificabitur: Desideriũ si cõpleat᷑
delectat animã: decestantur ftulti
eos qui fugiunt mala: Qui cũ sipr¬
entib graditur. sapiens erit. Amicꝰ
stultoꝵ efficietur similis: Peccato¬
res ꝑsequitur malũ: & iustis retri¬
buentur bona: Bonus relinquet
heredes filios & nepotes: & custo¬
ditur iusto substantia peccatoris:
Multi cibi in noualib patrũ: &
liis congregantur absq iudicio:
Qui parcit uirgȩ. odit filiũ suũ:
Iui aut̃ diligit illũ. instant̃ erudit:
Iustus comedit & replet animã suã
uenter aut̃ impioꝵ insaturabilis :¬
Sapiens mulier edificat domũ VVI¬
sĩ insipiens extructam quoq
destruet manibus: Ambulans
recto itinere & timens dm̃: des¬
picitur ab eo qui infami gradicur
na: In ore stulti iurga suꝑbiat.¬

Expanded text:
qui autem adquiequi autem adquierificabitur. Desiderium si compleatur, delectat animam: detestantur stulti eos, qui fugiunt mala. Qui cum sapientibus graditur, sapiens erit: amicus stultorum efficietur similis. Peccatores persequitur malum, et justis retribuentur bona. Bonus relinquit haeredes filios, et nepotes: et custoditur justo substantia peccatoris. Multi cibi in novalibus patrum: et aliis congregantur absque judicio. Qui parcit virgae, odit filium suum: qui autem diligit illum, instanter erudit. iustus comedit et replet animam suam venter autem impiorum insaturabilis sapiens mulier aedificavit domum suam insipiens instructam quoque destruet manibus ambulans recto itinere et timens Deum despicitur ab eo qui infami graditur via in ore stulti virga superbia
Abbreviated transcription (Latin):
impietas uero peccatorẽ supplan¬
tat: Est quasi diues cũ nihil ha¬
beat: & ẽ quasi pauꝑ cũ in mubas
diuitus sit E edẽptio animae
uiri diuitiȩ suȩ: Oui aut̃ pauꝑẽ.
increpationẽ ñ suftinet: Lux
iustoꝵ lȩtificat: lucerna autẽ¬
iI. impioꝵ extinguetur: Int̾ suꝑbos
sẽꝑ urgia sunt: Qui aut̃ agunc
cuncta consilio. reguntur sapien¬
tia: Substantia festinata ininu¬
etur Quȩ aut̃ paulatĩ colligitaur
manu: multiplicabitur: Syesqu
differtur affliget animã: lignũ
uitȩ desiderium ueniens. Su
detrahit alicui rei ipse se in futu¬
rũ obligat: Oui aut̃ tim& p̾ceptũ.
in pace uersabitur: L ex sapienti
fons uitȩ : ut declinet a ruina mor¬
tis: Doctrina bona dabit gratiã:
in itinere contẽptoꝵ uorago: As¬
tutus om̃a agit cũ consilio. qui aut̃
stultus ẽ. aperiet stulticiã Nun¬
tius impii cadet in malũ : legatus
fidelis sanitas Egestas & iguo¬
minia ei qui deserit disciplinam.

Expanded text:
impietas uero peccatores supplanimpietas uero peccatores supplantat. est quasi diues, cum nihil habeat, et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. redemptio animae uiri diuitiae suae: qui autem pauper est, increpationem non sustinet. lux iustorum laetificat: lucerna autem impiorum extinguetur. inter superbos semper iurgia sunt: qui autem agunt cuncta consilio reguntur sapientia substantia festinata minuetur quae autem paulatim colligitur manu multiplicabitur spes quae differtur adfligit animam lignum vitae desiderium veniens qui detrahit alicui rei ipse se in futurum obligat qui autem timet praeceptum in pace versabitur lex sapientis fons vitae ut declinet a ruina mortis doctrina bona dabit gratiam in itinere contemptorum vorago astutus omnia agit cum consilio qui autem fatuus est aperit stultitiam nuntius impii cadet in malum legatus fidelis sanitas egestas et ignominia ei qui deserit disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
mendacia. Qui autem fideliter
agunt. placent ei: Homo uer¬
sutus celat scientiã: & cor insipi¬
entiũ ꝓuocat stultitiã: Manus
fortium dominabitur. Quȩ autẽ
remissa ẽ: tributis seruiet: Mȩ¬
ror incorde uiri humiliabit eum:
& sermone bono lȩtificabitur:
Qui negligit damnũ ꝓpt̾ amicũ
iustus est : Iter autẽ impioꝵ deci¬
piet eos: Non inueniet fraudu.¬
lentus lucrũ: & substantia homi¬
nis erit auri p̾tiũ In semita ui¬
stitię uita: Iter aut̃ deuiũ ducit
ad mortẽ Filius sapiens doctri¬
na patris. qui aut̃ illusor ẽ. pon
audit cũ arguitur: De fructu oris
homo saturabitur bonis: anima
autẽ prȩuaricatoꝵ iniqua: oue¬
Iui custodit õs suũ. custodit animã
suã: Oui aut̃ inconsideratus ẽ ad
loquendũ. sentiet mala: Vult
& ñ uult piger: Anima aut̃ ope¬
rantiũ impinguabitur: Uerbum
mendax iustus detestabitur: imn¬
pius aut̃ confundit & c̃fundear:
Iustitia custodit innocentis ud

Expanded text:
mendacia: qui autem fideliter mendacia: qui autem fideliter agunt, placent ei. Homo versutus celat scientiam: et cor insipientium provocat stultitiam. Manus fortium dominabitur: quae autem remissa est, tributis serviet. Moeror in corde viri humiliabit illum, et sermone boQui negligit damnum propter amicum, justus est: iter autem impiorum decipiet eos. Non inveniet fraudulentus lucrum, et substantia hominis erit auri pretium. In semita justitiae vita: iter autem devium ducit ad mortem. XIII. Filius sapiens, doctrina patris: qui autem illusor est, non audit cum arguitur. De fructu oris sui homo saturabitur bonis: anima autem praevaricatorum iniqua. Qui custodit os suum, custodit animam suam: qui autem inconsideloquendum, sentiet mala. uult et non uult piger: anima autem operantium inpinguabitur. uerbum mendax iustus detestabitur: impius autem confundit et confunditur. iustitia custodit innocentis uiam:
Abbreviated transcription (Latin):
panibus. qui aut̃ sectatur otium.
ftultissimus ẽ: Desideriũ impii
monumentũ est pessimoꝵ: radix
autẽ iustorum proficiet:
ropter peccata labioꝵ ruina pro¬
ximat malo: effugiet aut̃ iustus
de angustia: De fructu oris sui
unus quisq replebitur bonis: &
iuxta opera manuũ suarũ retri¬
buetur ei: Uia stulti recta in ocu¬
lis dꝰ. Qui aut̃ sapiens ẽ. audit con¬
silia Fatuus statĩ indicat irã suã.
Qui aut̃ dissimulat iniuriã. cal.¬
lidus ẽ: Qui quad nouit loquitur.
index iuftitiȩ ẽ: Qui aut̃ mentitur.
testis ẽ fraudulentus: Est qui ꝓ¬
mittit. & quasi gladio pungitur
conscientiȩ: linguã aut̃ sapientiũ
sanitas ẽ: Iabiũ ueritatis firmũ
erit in ꝑpequũ: Qui autẽ. testis ẽ
repentinus. concinnat linguam
mendacii: Dolus incorde cogitan¬
tiũ mala. Qui aut̃ inueniunt pacis
consilia. sequitur eos gaudium:
NNon contristabit iuftũ quicquid
ei acciderit: impn aut̃ replebunt᷑
malo: Abhominatio ẽ dño labia

Expanded text:
 qui autem sectatur otium, stultissimus est. ÷ Desiderium impii munimentum est pessimorum: radix autem justorum proficiet. Propter peccata labiorum ruina proximat malo: effugiet autem justus de angustia. De fructu oris sui unusquisque replebitur bonis, et juxta opera manuum suarum retribuetur ei. Via stulti recta in oculis ejus: qui autem sapiens est, audit consilia. Fatuus statim indicat iram suam: qui autem dissimulat injuriam, callidus est: Qui quod novit loquitur, index justitiae est: qui autem mentitur, testis est fraudulentus. Est qui promittit, et quasi gladio pungitur conscientiae: lingua autem sapientium sanitas est. Labium veritatis firmum erit in perpetuum: qui autem testis est repentinus, concinnat linguam mendacii. Dolus in corde cogitantium mala, qui autem ineunt pacis consilia, sequitur eos gaudium. Non contristabit justum quidquid ei acciderit: impii autem replebuntur malo. Abominatio Domino labia
Abbreviated transcription (Latin):
onserua fili mi p̾cepta patristui
& ne dunittas lege̾ matris tuȩ:
Liga ea in corde tuo iugiter&
circũda gutturi tuo: Cum am¬
bulaueris gradiantur tecũ cũ
dormieris custodiant te: &eul¬
gilans loquere cum eis. qula
mandatũ lucerna ẽ. & lex lux: &
uia uitȩ increpatio disciplinȩ.
t custodiat te amuliere mala:
& ablanda lingua extraneae:
Non concupiscat pulchritudinẽ
eiꝰ cor tuũ: ne capiaris nutibus
illius: Preciũ eñi scorti uix unuiꝰ¬
ẽ panis mulier aut̃: uiri p̾tiosã
anmã capit: Nũquid abscon¬
dere potest homo ignẽ in sinu
suo. ut uestim̃ta illius ñ ardea Ñ:
Aut ambulare suꝑ prunas. & ñ
c̃oburentur plantȩ eius: Sic qͥ
ingreditur ad mulierẽ ꝓxini
sui: ñ erit mundus cũ teigerit
cã: Non grandis ẽ culpa cũ qͥs¬

Expanded text:
fili mi, praecepta patris tui, et ne dimittas legem matris tuae. Liga ea in corde tuo jugiter, et circumda gutturi tuo. Cum ambulaveris, gradiantur tecum: cum dormieris, custodiant te; et evigilans loquere cum eis. Quia mandatum lucerna est, et lex lux, et via vitae increpatio disciplinae: Ut custodiant te a muliere et a blanda lingua extraneae, non concupiscat pulchritudinem ejus cor tuum: ne rapiaris nutibus illius, pretium enim scorti vix est uniest panis mulier autem viri pretiosam animam capit numquid abscondere potest homo ignem in sinu suo ut vestimenta illius non ardeant aut ambulare super prunas et non conburentur plantae eius sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui non erit mundus cum tetigerit eam non grandis e
Abbreviated transcription (Latin):
ftultoꝵ dissimile erit: Uictimae
inpioꝵ abhominabiles dño uota
iustoꝵ placabilia: Abhominatio
ẽ dño uia impii. qui sequitur iusti¬
ciã uiligitur ab eo Doctrina mala
deserenti uiã: qui increpationes
odit morietur: Infernus & ꝑdi¬
tio corã dño. quantomagis corda
filioꝵ hominũ: Non amat pesti¬
lens cũ qui se corripit: pec ad sa¬
pientes graditur: Cor gaudens
exhilarat faciẽ: in mȩrore animi
deicitur spiritus Cor sapientis
quęret doctrinã: & os stultoꝵ pis¬
cetur imperitia: Om̃s dies paipe¬
ris mali: secura mens quasi iuge
conuiuiũ ¶elius ẽ parũ cũ timno¬
re dñi: quã thesauri magni & insatib
Ielius ẽ uocare adholera cũ Nͦ¬
caritate: quã ad uitulũ saginatũ
cũ odio Uir iracundus prouocat
rixas. qui patiens ẽ: mitigat susci

Expanded text:
 dissimile erit. Victimae impiorum abominabiles Domino: vota justorum placabilia. Abominatio est Domino via impii: qui sequitur justitiam, diligitur ab eo. Doctrina mala deserenti viam vitae: qui increpationes odit, morietur. Infernus, et perditio coram Domino: quanto magis corda filiorum hominum non amat pestilens eum qui se corripit nec ad sapientes graditur cor gaudens exhilarat faciem in maerore animi deicitur spiritus cor sapientis quaerit doctrinam et os stultorum pascetur inperitia omnes dies pauperis mali secura mens quasi iuge convivium melius est parum cum timore Domini quam thesauri magni et insatiabiles melius est vocare ad holera cum caritate quam ad vitulum saginatum cum odio vir iracundus provocat rixas qui patiens est mi
Abbreviated transcription (Latin):
terfecit in reblatha in t̾ra emath.
& trans latus ẽ uida de t̾ra sua:
Populo autẽ qui relictus erat ip
terra iuda quẽ dimiserat pabu¬
chodonosor rex babylonis prȩ¬
fecit godoliã filiũ Ahiam filii
Saphan: Quod cũ uidissent om̃s
duces militũ. ipsi & uiri qͥ erant
cũ eis. uidelicet qͦđ constituiss&
rex babylonis godoliã. uenerus
ad godoliam in maspha: Esmabel
filius pathaniȩ. & lohannan si.¬
lius careȩ: & Saraia filius tena¬
meth nethophatithes. & lexonias
filius Machathi. Ipsi & socu eoꝵ
lurauitq eis godolias & sociseo
dicens: Nolite timere seruirt
chaldȩis. manete in terra: & ser¬
uite regi babylonis. & bene ertt
uob Factũ est autẽ in mense
septimo. uenit ismahel filius
nathaniȩ filii elisama de senii¬
ne regio: & decẽ uiri cũ eo ꝑcus¬
seruntq godoliã: qͥ mortuus est.

Expanded text:
nterfecit in Reblatha in terra Emath nterfecit in Reblatha in terra Emath et translatus est Iuda de terra sua populo autem qui relictus erat in terra Iuda quem dimiserat Nabuchodonosor rex Babylonis praefecit Godoliam filium Ahicham filii Saphan quod cum audissent omnes duces militum ipsi et viri qui erant cum eis videlicet quod constituisset rex Babyad Godoliam in Maspha Ismahel filius Nathaniae et Iohanan filius Caree et Sareia filius Thenaameth Nethophathites et Iezonias filius Maachathi ipsi et socii eorum iuravitque eis Godolias et sociis eorum dicens nolite timere servire Chaldeis manete in terra et servite regi Babylonis et bene erit vobis factum est autem in mense septimo venit Ismahel filius Nathaniae filii Elisama de semine regio et decem viri cum eo percusseruntque Godoliam qui mo
Abbreviated transcription (Latin):
çreas. & trullas. & tridentes. &
uasa ęrea in quibus ministraban
tulerunt. pec non turibula & fia¬
las: quȩ aurea aurea. & quȩ argen¬
tea argentea tulit princeps mili¬
tiȩ. idest colũnas duas: mare unũ.
& bases quas fecerat Salomon in
tẽplo dñi: Non erat pondꝰ ęris
omniũ uasorũ Decẽ & octo cu¬
bitos altitudinis habebat colũna
una: & capitellũ ęreum super se
altitudinis triũ cubitorũ. & re¬
ticulũ & malogranata suꝑ capi¬
tellũ columnae. omuia aerea:
Similẽ & columna secunda habe¬
bat ornatũ: Tulit quoq princeps
& tres ianitores: & de ciuitate
eunuchũ unũ. qui erat pͣfectus
suꝑ uiros bellatores: & qͥnq uiros
de his qui steterant coram rege.
quos repperit in ciuitate: & Sõpher
principem exercitus. qui ꝓbabat
tyrones de popło terrȩ: & sexui¬
ros e uulgo qui inuenti fuerant
in ciuitate: Quos tollens Nabu¬
zardan princeps militũ duxit
ad regem babylonis in reblatha.
ꝑcusittq eos rex babylonis: & i¬

Expanded text:
 trullas et tridentes et vasa aerea in quibus ministrabant tulerunt necnon turibula et fialas quae aurea aurea et quae argentea argentea tulit princeps militiae id est columnas duas mare unum et bases quas fecerat Salomon in templo Domini non erat pondus aeris omnium bitos altitudinis habebat columna una, et capitellum aereum super se altitudinis trium cubitorum, et retiaculum, et malogranata super capitellum columnae, omnia aerea: similem et columna secunda habebat ornatum. Tulit quoque princeps tres ianitores et de civitate eunuchum unum qui erat praefectus super viros bellatores et quinque viros de his qui steterant coram rege quos repperit in civitate et Sopher principem exercitus qui probabat tirones de populo terrae et sex viros e vulgo qui inventi fuerant in civitate quos tollens Nabuzardan princeps militum duxit ad regem Babylonis in Reblatha percussitque eos rex Babylonis et i