comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bo s anime. Nisi quod que exꝑta
ẽ: ⁊ plenius ista nouit. et felitius.
Restat ut seqñti trastatu doceamꝰ
sicientes animas querere aquo q̃si¬
te sunt: uel pocius id discamus ab il¬
la. que hoc loco inducitur. querens
ipsum quem diligit anima sua spõ¬
qui ẽ fuꝑ omnia deus benedictus in
secula. amer. Sermo. iiii.
Alectulo meo quesim que diligit
anima mea. Ad quid : Sictum ẽ:
⁊ it̾are suꝑfluum. ꝓpter quos dã
tñ qui nõ ĩter fuerunt cum trac¬
taretur. dico aliquid breuiter:
cid fortasse ne hos quidem qurint¬
fuerunt audire pigebit. Nec enĩ
totum dici tunc potuit. Quent a¬
nima u̾bum cui consentiat ad
correptionẽ. quo illuminet᷑ ad cog¬
nitionẽ: cui ĩnitat᷑ ad uirtutem.
quo reformetur ad sapientiam
cui cõformetur ad decorem. cuu
martetur ad fecunditatẽ : quo
fiuatur ad iocunditatẽ. ꝓpterba
omnes causas q̃rit anma uer¬
brim. Nõ ambigo ẽẽ quam plures

Expanded text:
Verbo, sed animae, nisi quod quae experta Verbo, sed animae, nisi quod quae experta est, et plenius ista novit, et felicius. Restat ut sequenti tractatu doceamus sitientes animas quaerere a quo quaesitae sunt, vel potius id discamus ab illa, quae hoc loco inducitur quaerens ipsum, quem diligit anima sua, sponqui est super omnia Deus benedictus in aecula. Amen. SERMOlectulo meo quaesivi quem diligit anima mea . Ad quid? Dictum est, et iterare superfluum: propter quosdam tamen, qui non interfuerunt cum tractaretur, dico aliquid breviter, et quod fortasse ne hos quidem qui interfuerunt, audire pigebit. Nec enim totum dici tunc potuit. Quaerit anima Verbum, cui consentiat ad correptionem, quo illuminetur ad cognitionem, cui innitatur ad virtutem, quo reformetur ad sapientiam, cui conformetur ad decorem, cui maritetur ad fecunditatem, quo fruatur ad jucunditatem. Proper has omnes causas quaerit anima Verbum. Non ambigo esse quamplures
Abbreviated transcription (Latin):
illos loquor qui ad huc inter nos in¬
sipientes sunt. nõ tamẽ insipientes:
cum teneant inntium sapientie. sub¬
iec̾ti inuicem intimore xp̃i. Unde illiᷤ
inqm facimus fidem. quod hec ita
se habeant penes sponsam. cum ip̃i
talia agi secum nec clum ꝑsenserint:
s mitto ego eos ad talem: cui decte¬
dere nõ debebunt. Legant inlibro:
quod incorde altero quia nõ cernũt
nõ credunt. Est scriptum in ꝓphis.
si climiserit uir uxorem suam. et
illa recedens duxerit uitum alium.
minquid reu̾tetur ad eam ultra ⁊¬
Mnquid nõ polluta. et contamina¬
ta erit mulier illat Cu autẽ fornica
ta ẽs cum amatorib multis. ⁊ tñ reu̾¬
tere ad me licit dominus: ⁊ ego sus¬
cipiam te. U̾ba domini sunt: nõ est
fas suspendere fidem. Credant quod
nõ exꝑiuntur: ut fructum qͣndocꝑ
exꝑientie. fidei mito conseqͣntur. Sa¬
tis arbitror declaratum quid sit q̃ri
au̾bo: ⁊ que hec sit necessitas non

Expanded text:
illos loquor, qui adhuc inter nos inillos loquor, qui adhuc inter nos incipientes sunt, non tamen insipientes, cum teneant initium sapientiae, subjecti invicem in timore Christi? Unde illis, inquam, facimus fidem, quod haec ita se habeant penes sponsam, cum ipsi talia agi secum necdum persenserint? Sed mitto eos ego ad talem, cui decredere non debeant. Legant in libro, quod in corde altero quia non cernunt, non credunt. Est scriptum in prophetis: Si dimiserit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium, nunquid revertetur ad eam ultra? nunquid non polluta et contaminata eritta es cum amatoribus multis: et tamen revertere ad me, dicit Dominus, et ego suscipiam te . Verba Domini sunt: non est fas suspendere fidem. Credant quod non experiuntur, ut fructum quandoque experientiae fidei merito consequantur. Satis arbitror declaratum, quid sit quaeri a Verbo, et quae haec sit necessitas non
Abbreviated transcription (Latin):
dum: paueant que nõ amant. Qͥd¬
ni assidue inunicitias suspicent᷑.
Ego u̾o amans.amari me dubita¬
re nõ possum: nõ plusqͣm amare.
llec possum uereri uultum: ciris
sensi affectum. In quo: In eo quod
talem nõ mͦ quesunt. s ⁊ affecit:
fecitq certam ꝑinde de quesitu.
Quid in respondeam inquesitu cui
in affectu respondeo: slunquid iras¬
cetur quesitus. qui etiam contemp¬
tus dissimulauit: Quin mmno nõ
repellet requirentem: qui ⁊ contẽp¬
nentẽ requirit. Benignus est sp̃s
uerbi: ⁊ benigna nunciat mͥ. inti¬
mans ⁊ suadens deu̾bi zelo deside¬
rioꝙ : quod utiq sͥ nõ pot̾ ẽẽ ab¬
scõditum. scrutatur alta dei con¬
scius earum qͣs cogitat cogitatio¬
nes pacis et nõ afflictionis. Quid¬
ni ammet ad querendum. exꝑta cle¬
mentiam ꝑsuasa de pace: fr̃s. hoc sua¬
deri au̾bo queri est: ꝑsuader inue¬
niri est. s omnes capiunt hoc uer¬
bum. Quid faciemus ꝑiuilis nrĩs

Expanded text:
dum. Paveant quae non amant. Quiddum. Paveant quae non amant. Quidni assidue inimicitias suspicentur? Ego vero amans, amari me dubitare non possum, non plus quam amare. Nec possum vereri vultum, cujus sensi affectum. In quo? In eo quod talem non modo quaesivit, sed et affecit, fecitque certam proinde de quaesitu. Quidni respondeam in quaesitu, cui in affectu respondeo? Nunquid irascetur quaesitus, qui etiam contemptus dissimulavit? Quinimo non repellet requirentem, qui et contemnentem requirit. Benignus est spiritus Verbi, et benigna nuntiat mihi, intimans et suadens de Verbi zelo desiderioque, quod utique sibi non potest esse absconditum. Scrutatur alta Dei, conscius earum, quas cogitat cogitationes pacis, et non afflictionis. Quidni animer ad quaerendum, experta clementiam, et persuasa de pace? 7. Fratres, hoc suaderi, a Verbo quaeri est; persuaderi, inveniri est. Sed non omnes capiunt hoc verbum. Quid faciemus parvulis nostris,
Abbreviated transcription (Latin):
stra dilectam conqueraus. Utrace
tam amica comperta suauitas.
⁊ ansum dedit. ⁊ uerecum cliam
depulit et crecditum ꝑsuasit et
apuit affectum. hinc zelus. hĩc
anor. iste quͥerendi quẽ diligit
ma tua. quia profecto nec¬
nõ quesita querere poteras: nec nõ
bluusci unde huc ueneris. Et ut in
me potius tranffigurem que licun¬
tur. id enim tutius. tu ne es o anima
mea. que relicto uiro tuo. priore cũ
quo tͥ benefuerat. primam fi dẽ irri¬
tam fecisti. iens post amatores tuo ͦ :¬
Et nunc quo ad libuit formicata
cum illis. forte et contempta ab illis
audes impudẽs et frontosa uelle re¬
uerti ad illum quẽ suꝑba contemp¬
sisti: Quid: Digna latebris: queris
lucem : ⁊ curris ad sponsum. dig¬
nior plagis quam osculis: Mirũ:
sinõ ꝓsponso iulicem offendas. fe¬
lix. qui ad hec animam suam respõ¬
dentẽ auclierit. nõ timeo quia amo.
qd̃ nõ amata omnino nõ facerẽ. Ita¬
ꝙ etiam amor. Nichil dilecte tumẽ¬

Expanded text:
stra dilectam conqueraris. Utraque stra dilectam conqueraris. Utraque tam amica comperta suavitas et ausum dedit, et verecundiam depulit, et reditum persuasit, et movit affectum. Hinc zelus, hinc ardor iste quaerendi quem diligit anima tua; quia profecto necnon quaesita quaerere poteras, necnon qSed noli oblivisci unde huc veneris. Et ut in me potius transfigurem quae dicuntur, id enim tutius, tune es, o anima mea, quae relicto viro tuo priore, cum quo tibi bene fuerat, primam fidem irritam fecisti, iens post amatores tuos? Et nunc quoad libuit fornicata cum illis, forte et contempta ab illis, audes impudens et frontosa velle reverti ad illum, quem superba contempsisti? Quid? digna latebris quaeris lucem, et curris ad sponsum, dignior plagis, quam osculis? Mirum si non pro sponso judicem offendas. Felix, qui ad haec animam suam respondentem audierit: Non timeo, quia amo; quod non amata omnino non facerem. Itaque etiam amor. Nihil dilectae timen
Abbreviated transcription (Latin):
tum se meminetit quesitam priꝰ
sicut ⁊ prius dilectam. ateꝵ in de
ẽẽ. et quod querit. ⁊ quod cliligit
ommib nobis dico. scio enim ꝙͣ¬
plurimos ur̃m ambulantes indi¬
lectione qͣ xp̃c dilexit nos: et in
simplicitate cordis querentes illũ
S sunt aliqui quod tristis clico
qui nullum nobis ad huc inse de¬
dere iudicium huius tam salu¬
taris anticipationis. ac ꝑhoc nec
sue salutis homines se ipõs amã¬
tes nõ dominũ querentes que sua
sunt. nõ que domini. Quesiui ait
illa. quẽ liligit anima mea. Nem¬
pe huc te ꝓuocat anticipantis be¬
nignitas: illiuis qui te ⁊ prior que¬
siit. et prior dilexit. comime
prorsus nͥ prins quesita quere¬
res: sic nec diligeres nͥ dilecta pͥ¬
us. Nõ inuna tm̃ benedictione
s induab preuenta es. cdilecti¬
one et quesitione. Dilectio causa
quesitionis quesitio fructus dilec¬
tionis est: est ⁊ certitudo. Dilecta
est ne ad supplicium potius que¬
sitam suspiceris quesita e nefru¬

Expanded text:
tum se meminerit quaesitam prius, sicut et prius dilectam; atque inde esse, et quod quaerit, et quod diligit.omnibus vobis dico. Scio enim quamplurimos vestrum ambulantes in dilectione, qua Christus dilexit nos, et in simplicitate cordis quaerentes illum. Sed sunt aliqui, quod tristis dico, qui nullum nobis adhuc in se dedere indicium hujus tam salutaris anticipationis, ac per hoc nec suae salutis: homines se ipsos amantes, non Dominum; et quaerentes quae sua sunt, non quae Domini. 5. Quaesivi, ait illa, quem diligit anima mea. Nempe huc te provocat anticipantis benignitas illius, qui te et prior quaesivit, et prior dilexit. Minime prorsus nisi prius quaesita quaereres, sicut nec diligeres nisi dilecta prius. Non in una tantum benedictione, sed in duabus praeventa es, dilectione et quaesitione. Dilectio causa quaesitionis; quaesitio fructus dilectionis est et certitudo. Dilecta es, ne ad supplicium potius quaesitam suspiceris; quaesita es, ne fru
Abbreviated transcription (Latin):
diligis deum consequenter omnes qͥ
similtter diligunt eum. diligis tã¬
quam te ipsum. porro inimicum ho¬
minem qm̃ nichil est pro eo quod
non cliligit deum. non potes quidẽ
diligere tanqm teipsum qui deum
cdiligis: diliges tamen ut cdiligas.
slon est autem id ipsum cliligere ut
cliligat: et diligere quia diligit. Pro¬
inde ut tͥ et ipse sapiat. prout est. sa¬
piet tͥ non quidem quod est. quia
utiq nichiliest: s quod futurus for¬
sitam est. quod est ꝓpe nichili. quip¬
pe quod ad huc pendet subdubio.
Et enim dequo conftat quod ada¬
morem dei non sit deinceps reditu¬
rus. sapiat tͥ necesse est non ꝓpe
iam nichili. s nichili extoto. ut¬
pote quod ineternum nichili est.
Illo gͥ excepto qui non modo iam
non diligendus. insuper et odio
habendus est secundum illud. nõ¬
ne qui oderunt te domine oderam
et super mimicos tuos tabescebã:
decetero nulli. uel inimicissimo ho¬
mini negari quantulum cum ꝙ af¬

Expanded text:
diligis Deum; consequenter omnes qui diligis Deum; consequenter omnes qui similiter diligunt eum, diligis tanquam te ipsum. Porro inimicum hominem, quoniam nihil est, pro eo quod non diligit Deum; non potest quidem diligere tanquam te ipsum, qui Deum diligis; diliges tamen ut diligat. Non est autem id ipsum, diligere ut diligat, et diligere quia diligit. Proinde ut tibi et ipse sapiat prout est, sapiet tibi, non quidem quod est, qui utique nihil est; sed quod futurus forsitan est. quod est prope nihili, quippe quod adhuc pendet sub dubio. Etenim de quo constat quod ad amorem Dei non sit deinceps rediturus, sapiat tibi necesse est, non prope jam nihil, sed nihil ex toto, utpote quod in aeternum nihil est. Illo igitur excepto, qui non modo jam non diligendus, insuper et odio habendus est, secundum illud: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? De caetero nulli vel inimicissimo homini negari quantulumcunque af
Abbreviated transcription (Latin):
tute tua.et amorem amoris illum
ciuo contenta est caritas actualis. af¬
fectu feruentioris transiliens ipso
cõminus diuino amore. ad quem is
est gradus accepto inplenitudinespũ
totus ignescas. sapit tibi profecto d̾s
et si non digne omniuo ut eft. quod
utiꝙ impossibile est omni creature: e̾¬
te prout tuum saꝑe est. Deinde sapies
etiam ipse tu tͥ pro ut es. cum te sense¬
ris nil habere prorsus unde te ames nͥ
inquantum dei es: quippe qui totũ
unde amas in illum effuderis. Sapies
inquam tͥ prout es: cum iplo expeti¬
mento amoris tui et affectionis qmͣ
adte ipsum ha bebis. nichil dignum
te ẽẽ inuenies quod uel ate ip̃o ame¬
tur nͥ ꝓpter ipsum qui sine ipło es
nichil. Iam uero proximus quem
te oportet diligere tanquam te ip¬
sum. ut tͥ et ipse sapiat prout est.
haut aliud profecto sapiet quam tu
tibi: qui id est quod tu ẽs enim ho¬
mo. Qui itaq tenon diligis. nͥ qͥa

Expanded text:
tute tua ; et amorem amoris illum, tute tua ; et amorem amoris illum, quo contenta est charitas actualis, affectu ferventiori transiliens, ipso cominus divino amore, ad quem is est gradus, accepto in plenitudine spiritu, totus ignescas: sapit tibi profecto Deus, etsi non digne omnino prout est quod utique impossibile est omni creaturae, certe prout tuum sapere est. Deinde sapies etiam ipse tu tibi prout es, cum te senseris nil habere prorsus, unde te ames, nisi in quantum Dei es: quippe qui totum unde amas, in illum effuderis. Sapies, inquam, tibi prout es, cum ipso experimento amoris tui, et affectionis quam ad te ipsum habebis, nihil dignum te esse invenies, quod vel a te ipso ametur, nisi propter ipsum, sine quo ipse es nihil. 7. Jam vero proximus, quem vere te oportet diligere tanquam te ipsum, ut tibi et ipse sapiat prout est, haud aliud profecto sapiet tibi, quam tu tibi, qui hoc est quod tu: est enim homo. Qui itaque te non diligis, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
ponttur codex ut oꝑi manium infudetur:
quotiens pro amministranclis terrenis
iustissime ip̃is suꝑsedemus celebran¬
clis missarum sollempniis. Ordo pre¬
posterus: sed necessitas non habet le¬
gem. Agit ergo suum actualis caritas
ordinem iuxta prisfamilias uisionẽ:
insipiens anouissimis. Pia certe et ui¬
sta que non sit. acceptrix ꝑsonarum nec
precia consideret rerum s homintim ne¬
cessitates. At non ita affectualis: nã
aprimis ipã ducit ordinem. Est enum
ꝙ pro ut sunt: ut uerbi grã que pluris
natura habet pluris quoq ipsa affec̾tõ
sentiat minora minus: ninima mini¬
me. Et illum quidem ordinem carita¬
tis ueritas facit: hunc autem uerita¬
tis caritas uenclicat sibi. Nam et ue¬
ra in hoc est caritas ut qui incligent
amplius. accipiant prus: et rursum
in eo cara apparet ueritas. si orclinẽ
tenemus affectu. quem illa ratione.
Tu ergo si liligis dominum deum tu¬
um. toto corde. tota anima. tota uir¬

Expanded text:
ponitur codex, ut operi manuum insudetur? ponitur codex, ut operi manuum insudetur? quoties pro administrandis terrenis, justissime ipsis supersedemus celebrandis missarum solemniis? Ordo praeposterus: sed necessitas non habet legem. Agit ergo suum 1440 actualis charitas ordinem juxta patrisfamilias jussionem, incipiens a novissimis . Pia certe et justa, quae non sit acceptrix personarum; nec pretia consideret rerum, sed hominum necessitates. 6. At non ita affectualis: nam a primis ipsa ducit ordinem. Est enim  prout sunt: ut, verbi gratia, quae pluris natura habet, pluris quoque ipsa affectio sentiat, minora minus, minima minime. Et illum quidem ordinem charitatis veritas facit; hunc autem veritatis charitas vindicat sibi. Nam et vera in hoc est charitas, ut qui indigent amplius, accipiant prius: et rursus in eo chara apparet veritas, si ordinem tenemus affectu, quem illa ratione. Tu ergo si diligas Dominum Deum tuum toto corde, tota anima, tota vir
Abbreviated transcription (Latin):
in hominib ip̃is. prefectiores infirmi¬
orib. celum terre eteruitas temporo: a¬
nima carmi. At tamen in bene ordina¬
ta/ actione: sepe aut semper ordo opposi¬
tus inuenitur. slam et circa proximi
curam. et plus urgemur. et pluries oc
tatis et ipsa necessitate uitendimus:
et temporalium inquietitudine cu¬
rarum. uix aliquid sentire de eternis
ꝑmittunur. et languorib nr̃i corpo¬
us post posita. auime cura. pene con¬
tinue inseruimus. et ipsis demq in¬
firmiorib nũs menbris. habundan¬
tiorem honorem iuxta sententiam
apłi circumdamus : ꝑ hoc quoddam
modo facientes uerbum domuu. de qͦ
habes. Et erunt nouissimi primi: et
primi nouissum. Orantem demq ho¬
minem deo loqui quis clubitet: Quo¬
tiens tamen inde caritate uibente ab¬
clucimur et auellimur: propter eos
qui nr̃a incligent opera uel loquela.
Quotiens pie cedit negotiorum tumul¬
tib pia quies quotiens bona consciẽtia

Expanded text:
in hominibus ipsis perfectiores infirmiin hominibus ipsis perfectiores infirmioribus, coelum terrae, aeternitas tempori, anima carni. Attamen in bene ordinata actione saepe, aut etiam semper, ordo oppositus invenitur. Nam et circa proximi curam et plus urgemur, et pluries occ humanitatis et ipsa necessitate intendimus; et temporalium inquietudine curarum vix aliquid sentire de aeternis permittimur; et languoribus nostri corporis, postposita animae cura, pene continue inservimus; et ipsis denique infirmioribus membris nostris abundantiorem honorem, juxta sententiam Apostoli, circumdamus : per hoc quodam modo facientes verbum Domini, de quo habes: Erunt novissimi primi, et primi novissimi . Orantem denique hominem cum Deo loqui quis dubitet? Quoties tamen inde charitate jubente abducimur et avellimur, propter eos qui nostra indigent opera vel loquela? quoties pie cedit negotiorum tumultibus pia quies? quoties bona conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾am oꝑa fuint. et ip̃a caritas se¬
det. non illa affectualis que sale sapi¬
entie conclita pinguescens magnam
menti importat multitulinem cdul¬
ceclinis domini: s quedam potius ac¬
tualis. que et si non clum cdulei illo
amore suauiter reficit. amore tamẽ
amoris ipsius uehementer accenclit
lingua: sed opere et ueritate. Uides
quomodo caute medius inceclit int̾
lem et salutiferam caritatem. Neo lĩ¬
gue mentientis in hac dilectione re¬
cipit fictum: nec rursum afficientis exi¬
git sapientie gustur. O ꝑe inquit di¬
ligamus et ueritate. quod uidelitet mo¬
ueamur ad bene operanclum. magis
quodam uiuide ueritatis impulsu: qmͣ
sapide illius caritatis affectu. Orclina¬
uit inme caritatem. Quam putas haꝵ
Utramꝙy: s ordine opposito. Nlam actua¬
lis inferiora prefert. affectualis suꝑio¬
ra. Et enim inbene affecta mente non
clubium uerbi causa quin clilectiom
hominis. dei dilectõ preponatur: et

Expanded text:
secundam opera fiunt, et in ipsa charitas sesecundam opera fiunt, et in ipsa charitas sedet, non illa affectualis, quae sale sapientiae condita pinguescens magnam menti importat multitudinem dulcedinis Domini; sed quaedam potius actualis, quae etsi nondum dulci illo amore suaviter reficit, amore tamen amoris ipsius vehementer accendit. lingua, sed opere et veritate . 5. Vides quomodo caute medius incedit inter lem et salutiferam charitatem? Nec linguae mentientis in hac dilectione recipit fictum, nec rursum afficientis exigit sapientiae gustum. Opere, inquit, diligamus et veritate: quod videlicet moveamur ad bene operandum magis quodam vividae veritatis impulsu, quam sapidae illius charitatis affectu. Ordinavit in me charitatem. Quam putas harum? Utramque, sed ordine opposito. Nam actualis inferiora praefert, affectualis superiora. Etenim in bene affecta mente non dubium, verbi causa, quin dilectioni hominis Dei dilectio praeponatur, et
Abbreviated transcription (Latin):
serues inquo omni homini recte de le¬
ges nature p̾scribitur. quod t̾ non
uis fieri. alii nefeceris. et item illud.
quecumꝙ tultis ut faciant uobis ho¬
mines. et uos facite illis: Neq hoc
dico ut sine affectione simus: et cor¬
de arido solas moueamus mans ad
opera. legi inter alia que describit a¬
postolus magna et grauia hominũ
mala. hoc quoc annumeratum: sine
affectione scilicet ẽẽ. s est affectio ꝙͣ
caro gignit. et est quam ratio regit:
et est quam conclit sapientia. Pri¬
ma est quam apls legi diclicit non ẽe¬
est subiectam: nec eẽ posse. scdã qmͣ
phibet eregione consencientem legi
dei. qm̃ bona est. Nec cdribium clista¬
re a se contentiosam. et consentaneã.
Longe nero tercia abutrac distat: q̃
et gustat et sapit qm suarus est do¬
mimis. primam eliminans. Ccd̾am ce¬
mumerans. Nam prima quidem clul¬
cis s turpis: scd̾a sicca. s fortis : ulti¬
ma puiguis. et suauis est. Igitur per

Expanded text:
serves, in quo omni homini recte de leserves, in quo omni homini recte de lege naturae praescribitur: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris? Et item illud: Quaecunque vultis ut faciant vobis homines, et vos facite aliis . 4. Neque hoc dico, ut sine affectione simus, et corde arido solas moveamus manus ad opera. Legi inter alia, quae scribit Apostolus magna et gravia hominum mala, hoc quoque annumeratum, sine affectione scilicet esse . Sed est affectio quam caro gignit; et est quam ratio regit, et est quam condit sapientia. Prima est, quam Apostolus legi Dei dicit non esse subjectam, nec esse posse ; secunda, quam perhibet e regione consentientem legi Dei, quoniam bona est ; nec dubium distare inter se contentiosam et consentaneam. Longe vero tertia ab utraque distat, quae et gustat, et sapit quoniam suavis est Dominus , primam eliminans, secundam remunerans. Nam prima quidem dulcis, sed turpis; secunda sicca, sed fortis; ultima pinguis, et suavis est. Igitur per
Abbreviated transcription (Latin):
s scd̾m suam miscd̾iam saluos nos
fecit. Atq hoc dixerim: s quidem con¬
senserimus affectualem lege fuisse
mandatam. S actuali id potius cõ¬
uenire inde uel maxime apparere ui¬
detur. quod cum clixiss dominus.
cliligite mmicos ur̃os. mox deo¬
perib infert: benefacite his qui
oderunt uos. Item scriptura. Si esu¬
rierit inmitus tins: ciba illum. Si
sitit potum da illi. Et hic de actu
habes: non de affectu. s audi ttem
dominum etiam de sui dilectione
mandantem. Si diligitis me inqͥt:
sermones meos seruate. Atꝙ hic
quoꝙ ad oꝑa mittimur: ꝑ inumc¬
tam obseruantiam mandatoꝵ.
suꝑuacue autem de opere moin¬
isset: si in affectione iam fuisset di¬
lectio. sic te ergo ne cesse est. et illud
accipere. quod iuberis cliligere pro¬
ximum tuum sunt te ipsum: et¬
si non ita aperte expressum sit.An
non demq satis tibi ẽẽ iudices ad
implenclum istud de proximu dilec¬
tione mandatum. si id perfecte ob¬

Expanded text:
sed secundum suam misericordiam salvos nos sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit . 3. Atque hoc dixerim, siquidem consenserimus affectualem legem fuisse mandatam. Sed actuali id potius convenire inde vel maxime apparere videtur, quod cum dixisset Dominus: Diligite inimicos vestros, mox de operibus infert: Benefacite his qui oderunt vos . Item Scriptura: Si esuriet inimicus tuus, ciba illum; si sitit, potum datu . Et hic de actu habes, non de affectu. Sed audi item Dominum etiam de sui dilectione mandantem: Si diligitis me, inquit, sermones meos servate . Atque hic quoque ad opera mittimur per injunctam observantiam mandatorum. Supervacue autem 1439 de opere monuisset, si in affectione jam fuisset dilectio. Sic te ergo necesse est et illud accipere, quod juberis diligere proximum tuum sicut te ipsum , etsi non ita aperte expressum sit. An non denique satis tibi esse judices ad implendum istud de proximi dilectione mandatum, si id perfecte ob
Abbreviated transcription (Latin):
licitati. Quo modo ergo iubenda fuit
que implemda nullo modo erat: Aut
si placet tͥ magis de affectuali datũ
fuisse mandatum. non uide contendo:
clum modo acquiscas et tumichi. quo
minime inurta ista ab aliquo hominũ
possit uel potuit adimpleri. Quis e¬
nim sibi arrogare id audeat. quod se
paulus ip̃e fatetur non compre hẽdisse:
Nec latiuit preceptorem. precepti pondꝰ
hominum excedere uires s iudicanit uti¬
le exhoc ipso sue illos insufficientiesue
ammoneri: et ut surent sane ad qͣ
iusticie finem niti prouirib oporte¬
ret. Ergo mandando impossi bilia si
preuaricatores hommnes fecit s humi¬
les ut omne  os obstruatur. et sub¬
cditus fiat omnis mundus deo: quia
ex oꝑib legis non iustificabitur oĩs
caro coram illo. Accipientes quippemã¬
datum et sentientes defectum. el a¬
mabunus in celum. et miserebttur
nr̃ai deus: et sciemus milla die. quia
non exoꝑib iusticie que fecimus nos

Expanded text:
licitati. Quomodo ergo jubenda fuit, licitati. Quomodo ergo jubenda fuit, quae implenda nullo modo erat? Aut si placet tibi magis de affectuali datum fuisse mandatum, non inde contendo, dummodo acquiescas et tu mihi, quod minime in vita ista ab aliquo hominum possit, vel potuerit adimpleri. Quis enim sibi arrogare id audeat, quod se Paulus ipse fatetur non comprehendisse? Nec latuit praeceptorem, praecepti pondus hominum excedere vires; sed judicavit utile ex hoc ipso suae illos insufficientiae admoneri, et ut scirent sane, ad quem justitiae finem niti pro viribus oporteret. Ergo mandando impossibilia, non praevaricatores homines fecit, sed humiles, ut omne os obstruatur, et subditus fiat omnis mundus Deo; quia ex operibus legis non justificabitur omnis caro coram illo . Accipientes quippe mandatum, et sentientes delictum, clamabimus in coelum, et miserebitur nostri Deus: et sciemus in illa die, quia non ex operibus justitiae quae fecimus nos,
Abbreviated transcription (Latin):
expectatis tractari sequentia: ex¬
plicitum putantes uersiculum qui no¬
uissime tractabatur. Uerum ego aliud
molior. Habeo enim quod ad huc uobis
apponam defragmentis hesterni conni¬
uiz: que michi collegeram ne ꝑirent. ꝑi¬
bunt autem: si nulli apposuero. Nam si ea¬
uoluero habere solus: ipe ꝑibo. Nolo per¬
inde urãm illis quam bene noui fraudare
ingliunam: presertim cum sĩt de fercu¬
lo caritatis: eo clulcia quo subtilia
eo sapida quo minuta. Alioqum cont̾
caritatem est ualde nimis: de ipsa cari¬
tate fraudare. Itaq bic sum. Ordinauit
in me caritatem. Est caritas inactu: est in
affectu. Et de illa quidem que oꝑis est
puto ẽẽ datam legem hominib: man¬
datumc formatum. siam in affectu quis
rta habeat ut mandatur: Ergo illa mã¬
datur ad merctum: istainpremium da¬
tur.Cuius initium quidem profectũ¬
ꝙ uitam quoq presentem expiri cliui¬
na posse grã non negamus : sed plane
consummatõem defenclimus future fe¬

Expanded text:
exspectatis tractari sequentia, explicitum putantes versiculum, qui novissime tractabatur. Verum ego aliud molior: habeo enim quod adhuc vobis apponam de fragmentis hesterni convivii, quae mihi collegeram ne perirent. Peribunt autem, si nulli apposuero: nam si voluero ea habere solus, ipse peribo. Nolo proinde vestram illis, quam bene novi, fraudare ingluviem: praesertim cum sint de ferculo charitatis, eo dulcia quo subtilia; eo sapida quo minuta. Alioquin contra charitatem est valde nimis de ipsa charitate fraudare. Itaque hic sum: Ordinavit in me charitatem . 2. Est charitas in actu, est et in affectu. Et de illa quidem quae operis est, puto datam esse legem hominibus, mandatumque formatum: nam in affectu quis ita habeat, ut mandatur? Ergo illa mandatur ad meritum, ista in praemium datur. Cujus initium quidem, profectumque vitam quoque praesentem experiri divina posse gratia non negamus; sed plane consummationem defendimus futurae fe
Abbreviated transcription (Latin):
temerarius. ille pudendus. ille tur¬
pissimus. plenus ille ignominia. ⁊
confusione saltus de excelso ma¬
byssum. de pauimento insterqui¬
linium desolio incloacam. decelo in
cenum. de claustro inseculum: de pa¬
radiso ininfernum. Principium ⁊
originem huius pestis. et uel qua ar¬
te nitetur. uel qua superetur uirtu¬
te: non est huius temporis demon¬
strare. Alias erit hoc: nunc cepta pro¬
sequamur. Ad prouectiores et firmi¬
ores. sermo est retorquendus. Adume¬
am que iam floruit, eui quidem ⁊¬
si non est quod florib formidetur a
frigore.s non fructus sunt securi a
uulpib. Dicendum aꝑtius. quid sĩt
sp̃aliter hee nulpes. cur pusille cli-¬
cantur. cur uibeantur potissimum
capi. et non abigi uel occidi: eti¬
am introducenda liuersa genera
harum bestiarum: ad marorem au¬
clientium notieiamy et cautelam.
llon sane sermone isto ut fastidio
consulamus et nr̃e deuotionis ala¬
critas perpetuerur ingrã et confes¬

Expanded text:
temerarius, ille pudendus, ille turtemerarius, ille pudendus, ille turpissimus, plenus ille ignominia et confusione saltus de excelso in abyssum, de pavimento in sterquilinium, de solio in cloacam, de coelo in coenum, de claustro in saeculum, de paradiso in infernum. Principium et originem hujus pestis, et vel qua arte vitetur, vel qua superetur virtute, non est hujus temporis demonstrare: alias erit hoc; nunc coepta prosequamur. 7. Ad provectiores et firmiores sermo est retorquendus, ad vineam quae jam floruit, cui quidem etsi non est quod floribus formidet a frigore, sed non fructus securi sunt a vulpibus. Dicendum apertius quid sint spiritualiter hae vulpes, cur pusillae dicantur, cur jubeantur potissimum capi, et non abigi, vel occidi: etiam introducenda diversa genera harum bestiarum ad majorem audientium notitiam et cautelam; non sane sermone isto, ut fastidio consulamus, et nostrae devotionis alacritas perpetuetur in gratia et confes
Abbreviated transcription (Latin):
frigora matutina: que intempesti
uos solent perdere flores: preriꝑe¬
fructus. Itaq ab aquilone pandit᷑
lt̃m malum. Afacie frigoris eius
quis sustinebit: Hoc frigus si se¬
mel animam anime quidem incu¬
nemine deinde quod absit imben¬
te. ad interiora eius peruenerit. ⁊¬
descenderit inuiseera cordis et si¬
num mentis. concusserit affectio
nes occupauerit consilii semitas
pturbauerit indicii lumeu. liber¬
tatem ad dixerit sp̃s: mox quod
incorpore solet euenire febriertan¬
tib. subit quidem animi rigor. et
uigor lentescit. languor fingitur
uinum. horror austeritatis inten¬
ditur. timor sollicitat pauꝑtatis.
contrahitur animuis. subtrahitͦ.
gr̃a. protrahitur longitudo uite.
sopitur ratio. sp̃s extinguitur.
deferuescit. nouictius feruor: ingͣ¬
uescit torpor fastidiosus. refrige¬
cit featerna caritas: blanclitire
uoluptas: fallit securitas: reuo¬
cat consuetudo. Quid plura: Dis¬
mor dommi. dantur postremo un¬
pudentie manus: presumitur ille

Expanded text:
frigora matutina, quae intempestivos flores solent perdere, fructus praeripere. Iraque ab aquilone panditur vestrum malum. A facie frigoris ejus quis sustinebit? Hoc frigus si semel animam animae quidem, unemine deinde, quod absit! inhibente ad interiora ejus pervenerit, descenderit in viscera cordis et sinum mentis, cones, occupaverit consilii semitas, perturbaverit judicii lumen, libertatem ain corpore solet evenire febricitantibus, subit quidam animi rigor, et vigor lentescit, languor fingitur virium, horror austeritatis intenditur, timor sollicitat paupertatis, contrahitur animus, subtrahitur gratia, protrahitur longitudo vitae, sopitur ratio, spiritus exstinguitur, defervescit novitius fervor, ingravescit tepor fastidiosus, refrigescit fraterna charitas, blanditur voluptas, fallit securitas, revocat consuetudo. Quid plura? Dismor Domini. Dantur postremo impudentiae manus; praesumitur ille
Abbreviated transcription (Latin):
lectus tu use surge inquit prope¬
ra amica mea: columba mea: for¬
mosa mea. Uerum hoc quoq alteri
seruabo princpio. nec breuitate ar¬
tabo ea que diligentiam desideran¬
tia sunt: ne forte et de hoc ueus in¬
ueniar:si quo minus nos inueni¬
amini inhac parte eclificati ad
intelligentiam et amorem spon¬
si ecclesie ihesu xpisti domini nũ:
qui est super omna deus benebie¬
tus insecula. sermo .l. uiꝰ

Expanded text:
lectus tuus? Surge, 1457 inquit, propelectus tuus? Surge, 1457 inquit, propera, amica mea, columba mea, formosa mea . Verum hoc quoque alteri servabo principio, nec brevitate arctabo ea quae diligentiam desiderantia sunt; ne forte et de hoc reus inveniar, si quominus vos inveniamini in hac parte aedificati ad intelligentiam et amorem sponsi Ecclesiae Jesu Christi Domini nostri, qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
dum prosequi et persequi uniuersa
delicta mea. ut in nullo oporteat ue¬
reri oculos capree innullo ad lumẽ
contigat erubereere lucernarum:
Et nunc uideor: s non uideo.
Presto est oculus cui omnia pa¬
tent: et si non patet ipse. Erit qł¬
do cognoscam: sicut et cognttus sũ
at minc quidem cognosco expar¬
te. non tamen exparte cognitus:
s extoto. Uereor aspectum explora¬
toris: illius qui post parietem stat.
Hoc emim scriptum addit de illo: ꝙͣ
pro acumine uisus capree assimii la¬
uit. En ipse stat inquit post parietẽ.
respiciens perfenestras: prospiciens
percancellos. De quo suo loco uidebi¬
mus. Hunc ergo uereor occultum
occultorum exploratorem .s ponsa
nichil ueretur: quia nichil sibi cons¬
cia est. Quid deniq uereatur amica
columba formosa: Nempe subinde
habes. Et dilectus meus inquit loqͥ¬
tur michi. Michi non loquitur. et i¬
deo formido aspectum: qm̃ non ha¬
beo testimonium. Tu quid audis de
te osponsa: Quid tibi loquitur di¬

Expanded text:
dum prosequi et persequi universa delicta mea, ut nullo oporteat vereri oculos capreae, in nullo ad lumen contingat erubescere lucernarum? Et nunc videor, sed non video: praesto est oculus cui omnia patent, etsi non patet ipse. Erit quando cognoscam, sicut et cognitus eum: at nunc quidem cognosco ex parte non tamen ex parte; cognitus, sed ex toto. Vereor aspectum exploratoris illius, qui post parietem stat. Hoc enim Scriptura addit de illo, quem pro acumine visus capreae assimilavit: En ipse stat, inquit, post parietem, respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos. De quo suo loco videbimus. Hunc ergo vereor occultum occultorum exploratorem. Sponsa nihil veretur, quia nihil sibi conscia est. Quid denique vereatur, amica, columba, formosa? Nempe subinde habes: En dilectus meus, inquit, loquitur mihi. Nihil non loquitur; et ideo formido aspectum, quoniam non habeo testimonium. Tu quid audis de te, o sponsa? Quid tibi loquitur di
Abbreviated transcription (Latin):
Deuobis cdicitur. ꝑdam sapienti¬
am sapientium: et prudentiam
prudentium reprobabo. ꝑdide¬
runt sapientiam. quia sua sa¬
pientia ꝑdidit eos. Quid non ꝑdi¬
derunt. qui ip̃i ꝑditi sunt.:: An uero
non ꝑditi. quos nescit deuse Porro
autem uirgines fatue. quas qui¬
dem non aliunde fatuas puto nͥ
quia dicentes se ẽẽ sapientes stul¬
te facte sunt. hee inquam ideo audi¬
re habent nescio uos: et item illi
qui grãm miraculorum ad suam
usurpauere gloriam. nichilominꝰ
audituri sunt . quia non noui uos:
ut liquido ex his clarescat grãm
non prodesse.ubi ueritas non est
mnintentione ⁊ se obesẽe magis.
Et quidem penes sponsum utra¬
ꝙ res. Demq gr̃a et ueritas per
ihesum xp̃m facta est: ait ioħes
baptista. Si ergo cum una qͣuis

Expanded text:
de vobis dicitur: Perdam sapientide vobis dicitur: Perdam sapientiam sapientium, et prudentiam prudentium reprobabo . Perdiderunt sapientiam, quia sua sapientia perdidit eos. Quid non perdiderunt, qui et ipsi perditi sunt? An vero non perditi, quos nescit Deus? 11. Porro autem virgines fatuae, quas quidem non aliunde fatuas puto, nisi quia dicentes se esse sapientes, stultae factae sunt; hae, inquam, a Deo audire habent: Nescio vos . Et item illi, qui gratiam miraculorum ad suam usurpaverunt gloriam, nihilominus audituri sunt, quia non novi vos : ut liquido ex his clarescat, gratiam non prodesse, ubi veritas non est in intentione; sed obesse magis. Et quidem penes sponsum utraque res. Denique: Gratia et veritas per Jesum Christum facta est, ait Joannes Baptista . Si ergo cum una qu
Abbreviated transcription (Latin):
am. Et in fallor: unus angeli anne¬
q decor ip̃a est. Quid enim uel hec. uel
ille absꝙ sapientia. nͥ uilis deformis¬
ꝙ materia est. Ea gͦ ille non modo
formatur: s ⁊ formosꝰ fuit. s per¬
didit eam. cum fecit suam: ut non
sit aliud in decore suo. quam insua
sapientia ꝑdidisse sapientiam. Pro¬
prietas incausa est. Q uod sic sapi¬
ens fuit. qd non dedit gloriam
deo. quod non retulit grãm pro
gr̃a. quod nõ scd̃m u̾itatem am¬
bulauit inea. s ad suam eam re¬
torsit uoluntatem. istud est cur
eam perdidit: immo istud est qd̃
eam ꝑdidit. Et enim sic habere.
ꝑdere est. Et si abraham inquit
ex operib iustificatus est: Habet
gloriam. s non apud deum. Et e
quicquid non habeo apud deum.
slam quid tam ꝑditum. quam qd̃
extra deum exulat:Quid mors.
nͥ priuatio uite: Ita nichil per¬
ditio: nͥ alienatio a deo est. Ue qͥ
sapientes estis in oculis ur̃is: ⁊
coram uob̾metipis prudentes.

Expanded text:
am. Et, in fallor, unus angeli animaeam. Et, in fallor, unus angeli animaeque decor ipsa est. Quid enim vel haec vel ille absque sapientia, nisi rudis deformisque materia est? Ea ergo ille non modo formatus, 1530 sed et formosus fuit. Sed perdidit eam, cum fecit suam: ut non sit aliud in decore suo quam in sua sapientia perdidisse sapientiam. Proprietas in causa est. Quod sibi sapiens fuit, quod non dedit gloriam Deo, quod non retulit gratiam pro gratia, quod non secundum veritatem ambulavit in ea, sed ad suam eam retorsit voluntatem: istud est cur eam perdidit; imo istud est quod eam perdidit. Etenim sic habere, perdere est. Et si Abraham, inquit, ex operibus justificatus est, habet gloriam, sed non apud Deum . Et equidquid habeo non apud Deum. Nam quid tam perditum, quam quod extra Deum exsulat? Quid mors, nisi privatio vitae? Ita nihil perditio, nisi alienatio a Deo est. Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et eoram vobismetipsis prudentes!
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itate: Locum inse diabolo decdit.
Audi ad huc. Cibauit illos exadipe
frumenti: ⁊ de petͣ melle saturauit
eos. Quos: Inunici domini mentiti
sunt ei. Quos melle cibauit et adi¬
pe hiimentiti sunt ei: facti inmici
quia u̾itatem gr̃e non iuncerunt. De
quib alibi habes. filii aliem menti
sunt michi. filii aliem in ueterati ft̃
et claudicauerunt asemitis suis.
Quid ni claudicarent uno gr̃e pe¬
de contenti. et non apponentes u̾ita¬
tem: Erit gͥ tempꝰ eorum insecula.
sicut ⁊ principis ip̃orum: qui ⁊ ip̃e
inu̾itate non stetit. s fuit menda x
abintio: ideoq audiũ. Perdidisti in
decore tuo sapientiam. siolo decorẽ:
qui michi sapientiam tollat. Queris
quis ille tam noxius tamq ꝑuitios us
decor: Tinis. Ad huc forte sine intellec¬
tu es : planius audi. Priuatis : propriꝰ.
Non culpamus donum: s usum. Demq
si aduertisti: non in decore. s in suo de¬
core dictus est ille perdidisse sapienti¬

Expanded text:
Veritate, locum in se diabolo dedit. Veritate, locum in se diabolo dedit. Audi adhuc: Cibavit illos ex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos. Quos? Inimici Domini mentiti sunt ei . Quos melle cibavit et adipe, hi mentiti sunt ei facti inimici; quia veritatem gratiae non junxerunt. De quibus alibi habes: Filii alieni mentiti sunt mihi; filii alieni inveterati sunt, et claudicaverunt a semitis suis . Quidni claudicarent, uno pede gratiae contenti, et non apponentes veritatem? Erit igitur tempus eorum in saecula , sicut et principis ipsorum, qui et ipse in veritate non stetit, sed fuit mendax ab initio , ideoque audivit: Perdidisti in decore tuo sapientiam . Nolo decorem, qui mihi sapientiam tollat. 10. Quaeris quis ille tam noxius, tamque perniciosus decor? Tuus. Adhuc forte sine intellectu es? Planius audi. Privatus, proprius. Non culpamus donum, sed usum. Denique si advertisti, non in decore, sed in suo decore dictus est ille perdidisse sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
batam: ⁊ sic intristicia didicit o¬
pus fuisse sͥ cum munere quidem
deuotionis. etiam pond̾e ueritatis.
Ergo non insola grã plenitudo gd̃e
est: s ne insola quidem u̾itate. Qd
prodest scire quid te oporteat facẽ:
si non detur et uelle facerer Quid
si uelis quidem. s minime possis:
Quatos exꝑtus sum agnita uertta¬
te tristiores: ⁊ ideo magis quod
iam confugere adignorantie ex¬
cusationem non liceret: scientes
et non facientes quod ueritas hor¬
taretur. Que cum ita se habeant:
nentrum sine altero sufficit. Pars
dixi. Non expedit quoꝙ. Unde id sci¬
mus: scienti inciuit bonum et nõ
facienti: peccatum est ei Item. Seruꝰ
sciens uoluntatem domini sui ⁊ nõ
faciens cligna: uapulabit multis At
istud propatre u̾itatis. Pro gr̃e quid:
scriptum est. Et post buccellam intro¬
iuit in eum sathanas. Iudam loquit᷑.
qui accepto muere gr̃e. quia inue¬
ritate non ambulabat cum u̾itatiᷤ
magistro. uel potius cum magistra

Expanded text:
batam ; et sic in tristitia didicit obatam ; et sic in tristitia didicit opus fuisse sibi, cum munere quidem devotionis, etiam pondere veritatis. Ergo non in sola gratia plenitudo gratiae est, sed ne in sola quidem veritate. Quid prodest scire, quid te oporteat facere, si non detur et velle facere? Quid, si velis quidem, sed minime possis? Quantos expertus sum agnita veritate tristiores, et ideo magis, quod jam confugere ad ignorantiae excusationem non liceret, scientes, et non facientes quod Veritas hortaretur? 9. Quae cum ita se habeant, neutrum sine altero, sufficit. Parum dixi: non expedit quoque. Unde id scimus? Scienti, inquit, bonum, et non facienti, peccatum est illi ; item: Servus sciens voluntatem domini sui, et non faciens digna vapulabit multis . At istud pro parte veritatis. Pro gratiae quid? Scriptum est: Et post buccellam introivit in eum Satanas . Judam loquitur, qui accepto munere gratiae, quia in veritate non ambulabat cum veritatis Magistro, vel potius cum magistra
Abbreviated transcription (Latin):
quin sine alterutra insitatio ple¬
na non erit: cum ⁊ illius seu̾itas
absꝙ hac onerosa et huius hila¬
ritas absꝙ illa dissoluta possit ui¬
deri. Amara est ueritas smne con¬
dimento gre: sicut absce u̾itatis
freno leuis ⁊ nesciens modum plerũ¬
q et insolens ipsa deuotio. Quam
multis non profuit grãm ꝑcepisse:
pro eo quod temperamentum deur¬
tate pariter non acceperunt. Ex hoc
enim plusquam oportuit compla¬
cuere sͥ mea dum u̾tti non sunt ue¬
ritatis obtutus. dum non respexeit̃
ad capree maturitatem: magis aut̃
se totos humuli leuitati hilaritat.¬
ꝙ dẽderunt. In de factum est ut inqͣ
priuatim exultare uoluerant gr̃a
priuarentur: quib uel sero dicipo¬
tuerit. Euntes gͦ discite quid sit. ser¬
nite domino intimore: ⁊ exultate
ei cum tremore. Dixerat deniq sc̃a a¬
nima quedam in habundantie sua
non moriebor met̾num cum subito
sensit au̾sam a se faciem uerbi. secy
non modo motam. s etiam contur¬

Expanded text:
quin sine alterutra visitatio plequin sine alterutra visitatio plena non erit, cum et illius severitas absque hac onerosa, et hujus hilaritas absque illa dissoluta possit videri. Amara est veritas sine condimento gratiae; sicut absque veritatis freno levis et nesciens modum, plerumque et insolens ipsa devotio. Quam multis non profuit gratiam percepisse, pro eo quod temperamentum de veritate pariter non acceperunt? Ex hoc enim plus quam oportuit complacuere sibi in ea, dum veriti non sunt veritatis obtutus, dum non respexerunt ad capreae maturitatem, magis autem se totos hinnuli levitati hilaritatique dederunt. Inde factum est, ut in qua privatim exsultare voluerant, gratia privarentur, quibus vel sero dici potuerit: Euntes ergo discite quid sit: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Dixerat denique sancta anima quaedam in abundantia sua, Non movebor in aeternum: cum subito sensit aversam a se faciem Verbi, seque non modo motam, sed etiam contur
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tatur: ⁊ solito recalescat cor
meum intra me idq sit reu̾si onis
inclicium. Tale sane exꝑimen¬
tum deu̾bo habens. quid mirum
si ⁊ ego usurpo michi uocem sp̃o¬
se inreuocando illud cum se absen¬
tau̾it. qui ⁊ si non pari. sunili tñ
uel exparte desiderio feror: Famili¬
are michi erit quo ad iuxero pro
u̾bi reuocatione reuocationis ner¬
bum : quod utq reu̾tere est. Et
quotiens elabetur totiens repete¬
tur ame. nec cessabo clamitare qͣi
post tergum abeuntis ardenti desi¬
derio cordis: ut redeat et reddat
michi leticiam salutaris sui. red
to est quod solum libet. Et hoc
oro ut non uacuum ueniat: s ple¬
num gr̃e ⁊ u̾itatis more utiq suo
sicut heri et nudius t̾cius. In quo
michi similitudinem capree et
hinnili exhibitum iri posse iuide¬
tur. cum u̾itas capree occłos ha¬
beat: grã hinnuli hilaritatem.
Utrace res necessaria michi et
u̾itas qiuidem cui abscondi nõ
possim: gr̃a autem cui nolim. Alio¬

Expanded text:
revertatur, et solito recalescat cor revertatur, et solito recalescat cor meum intra me; idque sit reversionis indicium. Tale sane experimentum de Verbo 1529 habens, quid mirum si et ego usurpo mihi vocem sponsae in revocando illud, cum se absentaverit, qui etsi non pari, simili tamen vel ex parte desiderio feror? Familiare mihi erit, quoad vixero, pro Verbi revocatione revocationis verbum, quod utique revertere est. Et quoties elabetur, toties repetetur a me; nec cessabo clamitare quasi post tergum abeuntis ardenti desiderio cordis ut redeat, et reddat mihi laetitiam salutaris sui, reddto est quod solum libet. Et hoc oro, ut non vacnum veniat, sed plenum gratiae et veritatis : more utique suo, sicut heri et nudiustertius. In quo mihi similitudinem capreae et hinnuli exhibitum iri posse videtur, cum veritas capreae oculos habeat, gratia hinnuli hilaritatem. 8. Utraque res necessaria mihi: et veritas quidem, cui abscondi non possim; gratia autem, cui nolim. Alio
Abbreviated transcription (Latin):
non specie. non incessu. Nullis de¬
niꝙ suis motib comꝑtum est
michi. nullis meis sensib illap¬
sum penetralib meis. tantum
ex motu cordis sicut prefatus
sum intellexi presentiani eius: et
exfuga uiciorum carnalium ꝙ
compressione affectuum adu̾ti
potentiam urtutis eius ⁊ et ex
discussione sie redargutione oc¬
cultorum meorum ammiratꝰ sũ.
profunditatem sapientie eius
⁊ exquantulacumq emendatõ¬
ne morum meoꝵ exꝑtus sum bo¬
nitatem mansuetudinis eius.
⁊ exreformatione ac renouatõe
sp̃s mentis mee. id est interio¬
ris hominis mei ꝑcepi ut cumcꝑ
speciem decoris eius: et ex con¬
tuitu horum omnium simul.
expani multitulinem magni¬
tudinis eius. Uerum quia hec
omnia ubi abscesserit uerbum
ꝑ inde ac. si olle bullienti subt᷑¬
xeris ignem. quodam illico
langore torpentia et frigida ia¬
cere incipiunt. atꝙ hoc michi sig¬
num abscessionis eius. tristis sit
necesse est anima mea donee ifum

Expanded text:
non specie, non incessu. Nullis denon specie, non incessu. Nullis denique suis motibus compertum est mihi, nullis meis sensibus illapsum penetralibus meis: tantum ex motu cordis, sicut praefatus sum, intellexi praesentiam ejus; et ex fuga vitiorum, carnaliumque compressione affectuum adverti potentiam virtutis ejus; et ex discussione sive redargutione occultorum meorum admiratus sum profunditatem sapientiae ejus; et ex quantulacunque emendatione morum meorum expertus sum bonitatem mansuetudinis ejus; et ex renovatione ac reformatione spiritus mentis meae, id est interioris hominis mei, percepi utcunque speciem decoris ejus; et ex contuitu horum omnium simul expavi multitudinem magnitudinis ejus. 7. Verum quia haec omnia, ubi abscesserit Verbum, perinde ac si ollae bullienti subtraxeris ignem, quodam illico languore torpentia et frigida jacere incipiunt; atque hoc mihi signum abscessionis ejus tristis sit necesse est anima mea, donec iterum
Abbreviated transcription (Latin):
est. Si foras aspexi. extra omne extĩ¬
us meum comperi illud eẽ. si initus: ⁊
ipm̃ interius erat. Et cognoui uerũ
quidem ẽẽ quod legeram quia in p̃o
uiuimus. mouemire ⁊ sumis: s ille
beatus est. in quo est ipsum. qui illi
uiuit. qui eo mouetur. Queris gͥ
cum ita sunt omnino inuestigabiles
uie eius. unde ad ẽẽ norim: Uiuũ
⁊ efficax est moxꝙ ut uitus uenit
exꝑge fecit dormitantem animani
meam ÷ mouit ⁊ emolliuit ⁊ ul¬
nerauit cor meum: qm̃ durum
lapideumꝙ erat ⁊ male sanum.
Cepit quocy euellere ⁊ destruere
edificare et plantare ⁊ rigare ari¬
da tenebrosa illuminare. clausa
reserare. frigida inflammare. nec
non emittere praua indirecta ⁊
asꝑa inuias planas: ita ut bene¬
diceret anima mea domino:⁊om
nia que intra me sunt uornini
scõ eius. Ita gͥ intrans ad me a¬
liquotiens uerbum sponsus nul¬
lis iũquam introitum suum ui¬
diciis innotessere fecit: non uoce

Expanded text:
est. Si foras aspexi, extra omne exteriest. Si foras aspexi, extra omne exterius meum comperi illud esse; si vero intus, et ipsum interius erat. Et cognovi verum quidem esse quod legeram, quia in ipso vivimus, movemur et sumus : sed ille beatus est, in quo est ipsum, qui illi vivit, qui eo movetur. 6. Quaeris igitur, cum ita sint omnino investigabiles viae ejus, unde adesse norim? Vivum et efficax est: moxque ut intus venit, expergefecit dormitantem animam meam; movit, et mollivit, et vulneravit cor meum, quoniam durum lapideumque erat, et male sanum. Coepit quoque evellere et destruere, aedificare et plantare, rigare arida, tenebrosa illuminare, clausa reserare, frigida inflammare, nec non et mittere prava in directa, et aspera in vias planas; ita ut benediceret anima mea Domino, et omnia quae intra me sunt nomini sancto ejus. Ita igitur intrans ad me aliquoties Verbum sponsus, nullis unquam introitum suum indiciis innotescere fecit, non voce,