comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
malitia ligabat. Aqua gͦ in gelu uersa
fuerat: dũ eunte post dm̃ mundo. iudea
in inuidia pigra remanebat. Sed qr suꝑuȩ
potestati suppetiit. etiam crudelitatis¬
tante duritiã soluere. atq ad amandũ
se corda infidelium liquare: post hoc
gelu bene mox subditur. Et rursum
latissime fundunt᷑ aquȩ. Post gelu qͥppe
dñs latissimas aquas fudit: qr postquã
iudeoꝵ seuitiã usq ad mortẽ ꝑtulit.
eoꝵ corda ꝓtinus ab infidelitatis duritia
amoris sui aspiratione liquefecit: ut¬
tanto post desiderabilius ad obediendũ
currerent. quanto prius preceptis illiꝰ
obstinatius restitissent. Vnde bene ꝑ
quendã sapientẽ dr̃. Sicut glacies in
sereno: sic resoluentur peccata tua. Ab
hoc frigidi torporis gelu. solui ꝓpħa
desiderauerat: cum dicebat. Conuerte
dñe captiuitatẽ nram: sicut torrens in
austro. De his aquis. id ÷ ad dm̃ decur¬
rentib popłis: rursũ dr̃. Mittet uerbũ

Expanded text:
malitia ligabat. Aqua ergo in gelu versa malitia ligabat. Aqua ergo in gelu versa fuerat dum, eunte post Deum mundo, Judaea in invidia pigra remanebat. Sed quia supernae potestati suppetiit etiam tantae crudelitatis duritiam solvere atque ad amandum se corda infidelium liquare, post hoc gelu mox bene subditulatissimae funduntur aquae. - Post gelu quippe Dominus latissimas aquas fudit, quia postquam Judaeorum saevitiam usque ad mortem pertulit, eorum corda protinus ab infidelitatis duritia, amoris sui aspiratione liquefecit. tanto post desiderabilius ad obediendum currerent, quanto praeceptis illius prius obstinatius restitissent. Unde bene per quemdam sapientem dicitur: Sicut glacies in sereno, sic resolventur peccata tua . Ab hoc frigidi torporis gelu solvi Propheta desideraverat, cum dicebat: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro . De his aquis, id est ad Deum concurrentibus populis, rursum dicitur: Mittet verbum
Abbreviated transcription (Latin):
miraculis interimere humani generis
redemptorem querebant. Unde hoc¬
explere qd̾ ceꝑant non ualentes. ad
pilati pretorium concurrerunt: ut ipse
hunc perunerae. quẽ iniuste perimentẽ
lex nulla cohiberoe. Ab interiorib gͦ
tempestas. & ab arcturo frigus ꝓdiit:
dũ qd̾ iudea ex inuidia petiit. hoc gen¬
tilis iudex ex romana auctoritate ꝑpe¬
sc̃s sp̃s aspirauit. quo maiora uirtutũ
miracula contulit ÷ eo infidelium m̃tib
grauioris inuidie torpor excreuit: atq
inde contra dm̃ plebs infidelis obduru¬
it. unde humilis popłs anteactã du¬
ritiam quȩ se astrinxerat emolliuit.
Dõ enĩ flante in gelu uersi fuerant: qui
uisis miraculis inuidentes dicebant.
Ecce totus mundus post eũ uadit. Con¬
spiciebant signa: cernebant ꝑ ministros
eius miracula fieri : totũ iam mundũ
sequuturũ fidei predicamenta preui-¬
debant: & tam̃ quo sc̃s sp̃s mundũ re-¬
pleuerat. eo illoꝵ mentes artius inuidiȩ

Expanded text:
miraculis interimere humani generis miraculis interimere humani generis Redemptorem quaerebant . Unde explere hoc quod coeperant non valentes, ad Pilati praetorium concurrerunt, ut ipse hunc perimeret quem injuste perimentem lex nulla cohiberet . Ab interioribus ergo tempestas atque ab Arcturo frigus prodiit, dum quod Judaea ex invidia petiit, hoc gentilis ctus aspiravit, quo majora virtutum miracula contulit, eo in infidelium mentibus gravioribus invidiae torpor excrevit, atque inde contra Deum plebs infidelis obduruit, unde humilis populus anteactam duritiam, qua se astrinxerat emollivit. Deo enim flante in gelu versi fuerant, qui visis miraculis invidentes dicebant: Ecce totus mundus post eum abiit . Conspiciebant signa, cernebant per ministros ejus miracula, totum jam mundum secuturum fidei praedicamenta praevidebant; et tamen quo sanctus Spiritus mundum repleverat , eo illorum mentes arctius invidiae
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptura sacra cũ contra arcturũ interio¬
ra memorat: ad uersam aquilonis par¬
tib austri plagam designat. Vnde in
hoc eodem libro scribitur. Qui facit
arcturũ & oriõna: & interiora austri
Quia gͥ interiora austri sol feruentior
ten&. in arcturũ uͦ cursum om̃i modo
ñ hab& ÷ interioꝵ nomine plebs iudaica:
arcturi aũ uocabulo hoc in loco popłs
gentilis exprimit᷑. hii enĩ nimirũ qui unum
atq inuisibilem dm̃ nouerant. eiusq
legi saltẽ carnaliter seruiebant: quasi
sub meridiano sole feruentes in fidei
calore tenebant᷑. Gentiles autẽ qr nullã
scientiam suꝑnȩ cognitionis attigerant:
uelut sine sole frigidi sub aquilone
remanebant. Quia uͦ tempestas impel¬
lit. frigus aũ torpore opprimit: recte
nunc đr. ab interiorib egredit᷑ tem¬
pestas: & ab arcturo frigus. Ac si aꝑte
diceret᷑. A iudeis surgit malitia ꝑse¬
quens: & a gentilib potestas p̃mens.
Neq enim miacula fieri legis precepta
uetauerant: & tamen uidei ꝓ eisdem

Expanded text:
Scriptura sacra cum contra Arcturum interiora memorat, diversam Aquilonis partibus Austri plagam designat. Unde in hoc eodem libro scribitur: Qui facit Arcturum, et Orionas, et interiora 878 Austri . Quia igitur interiora Austri sol ferventior tenet, in Arcturo vero cursum omnimodo non habet, interiorum nomine plebs Judaica, Arcturi autem vocabulo hoc in loco populus gentilis exprimitur. Hi enim qui unum atque invisibilem Deum noverant, ejusdemque legi saltem carnaliter serviebant, quasi sub meridiano sole ferventes in fidei calore tenebantur. Gentiles autem quia nullam scientiam supernae cognitionis attigerant, velut sine sole frigidi sub Aquilone remanebant. Quia vero tempestas impellit, frigus autem torpore opprimit, recte nunc dicitur: Ab interioribus egredietur tempestas, et ab Arcturo frigus. Ac si aperte diceretur: A Judaeis surgit malitia persequens, et a gentilibus potestas premens. Neque enim miracula fieri legis praecepta vetuerant, et tamen Judaei pro eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
subtiliter contẽplant᷑. Pusillitatẽ namq
Nram ad uidendũ dnm̃ turba prepedit:
qr infirmitatẽ humanȩ mentis ne lucẽ ue¬
ritatis intendat. curarũ seculariũ tumultꝰ
premit. Sed prudent̃ sicomoꝵ ascendimꝰ:
si ꝓuide eã quȩ diuinitꝰ precipit᷑ stulticiã
tenemus. Quid enĩ in hoc mundo stultius
ꝗͣ amissa ñ quȩrere. possessa rapientib re-¬
laxare: nullã ꝓ acceptis iniuriis iniuriã
reddere. immo adiunctis aliis pacientiã
prebere .s Quasi enĩ sicomoꝵ nos ascende

Expanded text:
subtiliter contemplantur. Pusillanimitatem namque subtiliter contemplantur. Pusillanimitatem namque nostram ad videndum Dominum turba praepedit; quia infirmitatem humanae mentis, ne lucem veritatis intendat, curarum secularium tumultus premit. Sed prudenter sycomorum ascendimus, si provide eam quae divinitus praecipitur, stultitiam tenemus. Quid enim in hoc mundo stultius quam amissa non quaerere, possessa rapientibus relaxare, nullam pro acceptis injuriis injuriam reddere, imo et adjunctis aliis patientiam praebere? Quasi enim syco
Abbreviated transcription (Latin):
ri enim dĩ sapientiã ñ possunt qͥ sibi sa¬
pientes uident᷑: quia tanto ab euis luce¬
longe st̃. quanto apud sem& ipsos humiles
ñ sunt: qr ui eoꝵ mentib dũ tumor elati¬
onis crescit. aciem contẽplationis claudit.
Et unde se lucere pre ceteris ȩstimant:
inde se lumine ueritatis priuant. Si gͣ
ueracit̃ sapientes ẽẽ atq ipsã sapientiã
contẽplari appetimus: stultos nos humilit̃
cognoscamus. Reluiquamus noxiã sapi
entiã: discamus laudabilẽ fatuitatẽ. Hinc
quippe scriptũ est. Stulta mundi elegit
ds̃: ut confundat sapientes. Hinc rursũ
dr̃. Si qͥs uidet᷑ inter uos sapiens e̾ẽ in
hoc scło: stultus fiat ut sit sapiens. Hinc
euuangelicȩ hẏstoriȩ uerba testant᷑. quia
Zacheus cũ udere pre turba nil poss&:
sicomori arborẽ ascendit. ut transeuntẽ
dnm̃ cerner&. Sicomorus quippe. ficus
fatua dr̃. Pusillus itaq zacheus sicomoꝵ
subiit & dnm̃ uidit: qr qui mundi stulti¬
ciã humiliter eligunt: ipsi di sapientiam

Expanded text:
ri enim Dei sapientiam nequeunt, qui sibi sapientes videntur, quia tanto ab elonge sunt, quanto apud semetipsos humiles non sunt, quia in eorum mentibus dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis claudit; et unde se lucere prae caeteris aestimant, inde se lumine veritatis privant. Si igitur veraciter sapientes esse atque ipsam sapientiam contemplari appetimus, stultos nos humiliter cognoscamus. Relientiam, discamus laudabilem fatuitatem. Hinc quippe scriptum est: Stulta mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Hinc rursum dicitur: Si quis vult inter vos sapiens esse in hoc saeculo, stultus fiat ut sit sapiens . Hinc evangelicae historiae verba testantur , quod Zachaeus, cum videre prae turba nil posset, sycomori arborem ascendit, ut transeuntem Dominum cerneret. Sycomorus quippe ficus fatua dicitur: pusillus itaque Zachaeus sycomorum subiit, et Dominum vidit, quia qui mundi stultitiam humiliter eligunt, ipsi Dei sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
rit inueniri. Una tͥb ꝓfecto iudea intelligit᷑.
quȩ in scriptura sacra clara ac multiplex
pre ceteris memorat᷑: Que in hoc qd̾ ex se
redemptoris nr̃i carnẽ ꝓtulit: speciale
p̃ om̃ib munus accepit. Terra aũ dĩ si¬
mul omĩs iudea nominat᷑: quȩ tunc ei
fidei suȩ fructũ ꝓtulit̃ cũ totus sub ido¬
loꝵ cultu de lapsis gentib mundus erra¬
uit. Locus autẽ miscđiȩ dĩ est ipsa gen¬
tilitas. cuius culpas districtus iudex si
iuste animaduerter&. ad reconeiliatio¬
nẽ gr̃ȩ nũquã uenir&. Quȩ cũ nulla
apud dm̃ merita habuit: reconciliatio¬
nis tam̃ grãm ex sola miscdia accepit.
Unde bene ꝑ paulũ dr̃. Gentes aũ suꝑ¬

Expanded text:
cto Juda intelligitur, quae in Scriptura sacra clara ac multiplex prae caeteris memoratur. Quae in hoc quod ex se Redemptoris nostri carnem protulit, speciale prae omnibus munus accepit. Terra autem Dei simul omnis Judaea nominatur, quia quae tunc ei fidei suae fructum protulit, cum totus sub idolorum cultu delapsis gentibus mundus erravit. Locus autem misericordiae Dei est ipsa gentilitas, cujus culpas districtus judex si juste animadverteret, ad reconciliationem gratiae nunquam veniret. Quae cum nulla apud Deum merita habuit, reconciliationis tamen gratiam ex sola misericordia accepit. Unde bene per Paulum dicitur: Gentes autem su
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑: qr ꝑ hanc sapientẽ stulticiã & si nec¬
dũ ut est solide: iã tam̃ ꝑ contẽplationis
lum̃ dĩ sapientia quasi in transitu uidet᷑.¬
qui sibi sapientes ẽẽ uident᷑: quia ad con¬
spiciendũ dñm in elata cogitationũ suarũ

Expanded text:
nitur, quia per hanc sapientem stultitiam, etsi necdum ut est solide, jam tamen per contemplationis lumen Dei sapientia, quasi in transitu videtqui sibi sapientes esse videntur, quia ad conspiciendum Dominum in elata cogitationum suaru
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ p̃dicatores st̃: pluuiȩ nubiũ st̃ uerba
p̃dicationum. Sed nubes cũ ꝑ aera transuo¬
lant. nͥ pluuia deorsũ ueniat. nescit᷑ quan¬
tã aquarũ ĩmensitatẽ portant: nͥ coruscus
int̃ pluuias erumpat. intelligi ñ ual& qͥd
in eis etiam claritatis latae : quia nimirũ
p̃dicatores scĩ si taceant. & nequaꝗͣ. loquen¬
tes ostendant. quanta sit cęlestis spei clari¬
tas quã in cordib gestant ÷ aut reliquis
hominib similes: aut longe his despectio.¬
res uident᷑. Cum aũ aꝑire ꝑ predicationẽ
ceꝑint quȩ sit suꝑnȩ patriȩ remuneratio
quã intrinsecus tenent. cũ ꝑsequutione
pressi. in qua uirtutis arce ꝓfecerint in¬
notescunt᷑. cũ uisione despecti loquendo
insinuant unde timeãt᷑: ipse quȩ de nubi-¬
b influunt pluiȩ. lucẽ nobis earũdem
nubium ostendunt. ꝑ uerba enĩ p̾dicatoꝵ
cognoscimꝰ: ut in eis claritatẽ uitȩ quã
appetunt. cũ magna humilitate uenerem᷑.

Expanded text:
sunt, pluviae nubium sunt verba praedicationum. Sed cum nubes per aera transvolant, nisi pluvia deorsum veniat, nescitur quantam aquarum immensitatem portant. Nisi coruscus inter pluvias erumpat, intelligi non valet quod in eis etiam claritatis latet. Quia nimirum praedicatores sancti si taceant, et nequaquam loquentes ostendant, quanta sit coelestis spei claritas quam in cordibus gestant, aut reliquis hominibus similes, aut longe his despectiores videntur. Cum autem aperire per praedicationem coeperint quae sit supernae patriae remuneratio quam intrinsecus tenent; cum persecutione pressi in qua virtutis arce profecerint innotescunt, cum visione despecti loquendo insinuant unde timeantur, ipsae quae de nubibus influunt pluviae lucem nobis earumdem nubium ostendunt. Per verba enim praedicatorum cognoscimus ut in eis claritatem vitae quam appetunt cum magna humilitate veneremur.
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ. Sepe enim cum gudernantis uo¬
luntate ꝑducunt᷑. alit̾ agere appetunt:
seo alit̾ disponunt᷑. Nam plerũq qͦr dã
auditores suos student blande corrige¬
re: &. tamen eoꝵ sermo in asꝑitatẽ ducit᷑.
Plerumq quosdam resecare asꝑe appetunt:
seo tamen eoꝵ uigor ꝑ maniuetudinis spm̃
refrenat᷑. Sicut gͦ non possunt ire quo
uolunt: ita etiã nequeunt agere sicut
uolunt. Quia enim eos internus arbiter
ten&e cũ mittit. ita illos etiã modificans
suscipit cum ꝑducit: ut aliquando in co¬
gitatione alia disponant. seo alia in oꝑe
ꝑagant: aliquando alit̾ inchoent. sed alit̃
consũment. Quia gͥ iuxta hoc qd̃ sibi p̾ci¬
pit᷑ seruiunt. dicat᷑ recte : quacumq eas
uoluntas gubernantis duxerit. ad om̃e
qd̾ preceꝑit illis suꝑ faciem orbis terrȩ.
Eo enim aꝑtiorẽ uiã predicationis inueni¬
unt: quo ad hanc non suis. seo p̾ceptoris
sui nutib ducunt᷑. Vnde adhuc subdit᷑.¬

Expanded text:
nantis voluntate perducuntur; aliter agere appetunt, sed aliter disponuntur. Nam plerumque quosdam auditores suos student blande corrigere, et tamen eorum sermo in asperitatem ducitur. Plerumque quosdam resecare aspere appetunt, sed tamen eorum vigor per mansuetudinis spiritum refrenatur. Sicut ergo non possunt ire quo volunt, ita etiam nequeunt agere sicut volunt. Quia enim eos internus arbiter tenet cum mittit, ita illos etiam modificans suscipit cum perducit, ut aliquando in cogitatione alia disponant, sed alia in opere peragant; aliquando aliter inchoent, sed aliter consumment. Quia igitur juxta hoc quod sibi praecipitur serviunt, dicatur recte: Quocunque eas voluntas gubernantis duxerit, ad omne quod praeceperit illis super faciem orbis terrae. Eo enim apertiorem viam praedicationis inveniunt, quo ad hanc non suis, sed praeceptoris sui nutibus ducuntur. Unde adhuc subdit
Abbreviated transcription (Latin):
quippe st̃: qui se elatis cogitationib extollus.
Quos contra ꝑ ysaiam dr. Uȩ qui sapientes estis
in oculis urĩs: & coram uobisince ipsis pru¬
dentes. Quoscontra etiã paulus ait. Noli¬
te prudentes eẽ apud uosin& ipsos. Sed
his inmanib lux abscondit᷑: qr nimirum
suꝑbientib ueritatis cognitio denegatur.
Unde ꝑ sem& ipsam ueritas dicit. Confiteor
t pater dñe cęli & terrę. qui abscondisti hec
a sapientib & prudentib. & reuelasti ea
paruulis: sapientes & prudentes uidelicae
suꝑbientes uocans. Qui enĩ ñ subiunxit
reuelasti ea stultis. sed paruulis: tumorẽ se
dampnasse innotuit. ñ acumen. Vnde &¬
alias đr̃. Custodieus paruulos dñs. Atq
ut ostendat᷑ hȩc eadem paruitas qͥd uocat᷑.

Expanded text:
. Quos contra Isaias ait: « Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismet ipsis prudentes . » Quos contra etiam Paulus ait: « Nolite prudentes esse apud vosmet ipsos . » Sed his immanibus lux absconditur, quia nimirum superbientibus veritatis cognitio denegatur. Unde per semet ipsam Veritas dicit: « Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis : sapientes et prudentes videlicet superbientes vocans. Qui enim non subjunxit: Revelasti ea stultis, sed parvulis, tumorem se damnasse innotuit, non acumen. Unde alias dicitur: Custodiens parvulos Dominus . Atque ut ostendatur haec eadem parvitas q
Abbreviated transcription (Latin):
consistunt. unde eleuati sunt considerant :
ne aliene infirmitatis abiecta contempnant
Quasi g aquȩ ad terras de quib subleuate
funt redeunt: dũ condescendentes iusti
peccatorib. reminisci ñ desinunt qd̾ fue¬
runt. Certe in terris adhuc paulus fue¬
rat. cũ legem carnaliter sapiebat: sed ductꝰ
ad celestia in muẽ uersus est: quia qd̾ pri¬
us infirmũ sapuit. ad soliditatẽ uerȩ in¬
telligentiȩ cõmutauit. Et tam̃ condescen¬
dens fr̃ĩb quasi nix ima repetiit: quia
& post uirtutũ culmina quã fuerit indig¬
nus agnoscit. dicens. Qui prius sui blas¬
suȩ imbecillititis reminiscit᷑ : ut alioꝵ equa¬
nimiter infirma patiat᷑. Quasi enĩ ad ter¬
rã de qua sumpta fuerat post celũ aqua
redut : dũ post tanta suȩ contemplations
Uideamus itaq: aqua hec in niuis soliditatẽ¬

Expanded text:
consistunt, unde elevati sunt considerant, consistunt, unde elevati sunt considerant, ne alienae infirmitatis abjecta contemnant. Quasi ergo aquae ad terras de quibus sublevatae sunt redeunt, dum condescendentes justi peccatoribus reminisci non desinunt quod fuerunt. Certe aqua in terris adhuc Paulus fuerat, cum legem carnaliter sapiebat; sed ductus ad coelestia, in nivem versus est; quia quod prius infirmum sapuit ad soliditatem verae intelligentiae commutavit; et tamen condescendens fratribus quasi nix ima repetiit, quia et post virtutum culmina quam fuerit indignus agnoscit, dicens: Qui prius fui blassuae imbecillitatis reminiscitur, ut aliorum aequanimiter infirma patiatur. Quasi enim ad terram de qua sumpta fuerat post coelum aqua rediit, dum post tanta suae contemplationisVideamus itaque aqua haec in nivis soliditate
Abbreviated transcription (Latin):
ait. lauabis me & suꝑ niuẽ dealbabor:
candida accipimus corda scõꝵ as Aquȩ aũ¬
ducte in superiorib constipant᷑ ut niues
fiant: sed cum hȩ ipse niues ad terrã ueni¬
unt÷ in aquarum iterum liquorẽ uertunt᷑.
Aquȩ sunt gͥ predicatoꝵ mentes: quȩ dũ
ad contemplanda suꝑna se erigunt: altio¬
ri intellectu solidant᷑. Cumq in sumtna
consideratione rapiunt᷑: uirtutẽ confirma¬
tionis accipiunt. Sed quia adhuc in terris
frat̾na dilectione retinent᷑. sem& ipsas ab
alto intellectu modificant: & infirmis
scoꝵ. quȩ iam solida contemplatione pascunt᷑.
ba descendunt. Sicut enim nix terrã cum
laece oꝑit. cum ũ liquat᷑ rigat: ita sc̃oꝵ uir-¬
tus & ꝑ firmitatẽ suam apud dm̃ uitã pec¬
cators ꝓtegit: & ꝑ condescensionẽ suã quasi
liquefacta arentem terram ut fructus ꝓfe¬
rat infundit. Et quia aqua prius ab infi¬
mis trahit᷑. ut post a superiorib sparsa
reddat᷑ ͥ scĩ quiq etiam cũ in uirtutũ arce

Expanded text:
ait: « Lavabis me et super nivem dealbabor . » candida accipimus corda sanctorum? Aquae auductae in superioribus constipantur, ut nives fiant. Sed cum hae ipsae nives ad terram veniunt, in aquarum iterum liquorum vertuntur. Aquae igitur sunt praedicatorum mentes: quae dum ad contemplanda superna se erigunt, altiori intellectu solidantur. Cumque in summa consideratione rapiuntur, virtutem confirmationis accipiunt. Sed quia adhuc in terris fraterna dilectione retinentur, semetipsas ab alto intellectu modificant, et infirmis sanctorum quae jam solida contemplatione pascuntur ba descendunt. Vet. XVIII. Sicut enim nix terram cum jacet operit, cum vero liquatur rigat, ita sanctorum virtus et per firmitatem suam apud Deum vitam peccatorum protegit, et per condescensionem suam quasi liquefacta arentem terram ut fructus proferat infundit. Et quia aqua prius ab infimis trahitur, ut post a superioribus sparsa reddatur, sancti quique etiam cum in virtutum arce
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ dedit. Neq qui plantat est aliqͥd
neq qui rigat: seo qui incrementũ dat
ds̃. Quãuis gͦ nrĩs mentib suꝑnȩ uocis
auditum non ipsi prebenit: missi tam̃ st̃.
ut uerbis nobis exterioribꝰ ꝯdescendant.

Expanded text:
plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Quamvis ergo nostris mentibus supernae vocis auditum non ipsi praebeant, missi tamen sunt, ut verbis nobis exterioribus condescendant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcipit. Cuius ipsa ammiratio: bene apud
moy sen manna desuꝑ ueniente signatur.
quando hoc qd̾ cernimus nescientes ãmira
ciem interne refectionis obstupescit ut
diuina dulcedine repleta. iure respondeat
quid ẽ hoc : quia dũ ab infima cogitatione
suspendit᷑: ea quȩ de suꝑnis conspicit in¬
solite. mirat᷑. Et quia cum hac uoce torpo¬
ris nr̃i surditas rumpit᷑. uetuste uitȩ ꝓtuiꝰ
usus mutat᷑: ut anina suꝑno spũ afflata.
& in sũmis appetat quę contempserat. &
contempnat in infunis quȩ appetebat:¬
tabilia. Vt enim homo terrenis usib deditꝰ.
unquis desiderus pressus. subito ad noua
efferueat: atq ad consueta refrigescat.ͥ exte¬
riorib curis renunti&. in internis contẽpla¬
tionib anhel&: quis haue uittutẽ suꝑuȩ
uocis considerare sufficiat: quis conside¬
rando comp̃hendat as Magna sunt quȩ
ꝑuocẽ suã dñs facit: s nimus magua essent.
si ꝑscrutari potuissent. Facit gͦ magna &

Expanded text:
cipit. Cujus ipsa admiratio bene apud Moysen manna desuper veniente signatur . quando hoc quod cernimus nescientes admiramciem internae refectionis obstupescit, ut divina dulcedine repleta jure respondeat, Quid est hoc? quia dum ab infima cogitatione suspenditur, ea quae de supernis conspicit insolite miratur. Et quia cum hac voce torporis nostri surditas rumpitur, vetustae vitae protinus usus mutatur, ut anima superno spiritu afflata, et in summis appetat quae contempserat, et contemnat in infimis quae appetebattur.---Ut enim homo terrenis usibus deditus, iniquis desideriis pressus, subito ad nova efferveat, atque ad consueta frigescat, exterioribus curis renuntiet, in internis contemplationibus anhelet, quis hanc virtutem supernae vocis considerare sufficiat? quis considerando comprehendat? Magna sunt quae per vocem suam Dominus facit, sed minus magna essent si perscrutari potuissent. Facit ergo magna et
Abbreviated transcription (Latin):
ignoratur: neq ipsius mentis aciȩ cõpre¬
hendit᷑. cuius ad melius intentio cõmutat᷑.
cũ gr̃ę eius aspiratio mente concipit᷑: cũ in¬
sensibilitas occulte surditatis rumpit᷑: & cor
ad studium sũmi amoris excitatũ. uirtutis
intune clamore penetrat᷑. Sed istam uocem
suꝑuenientis sp̃s quȩ se in aurẽ cordis insi¬
nuat: nec ipsa mens quȩ ꝑ hanc illustrata
fuerit inuestigat. Pensare eiũ ñ ual&. inui¬
sibilis uirtus quib sibi meatib influat:¬
quib ad se mods ueniat. quib recedat.

Expanded text:
ignoratur; neque ipsius mentis acie compreignoratur; neque ipsius mentis acie comprehenditur, cujus ad melius intentio commutatur. cum gratiae ejus aspiratio mente concipitur, cum insensibilitas occultae surditatis rumpitur, et cor ad studium summi amoris excitarum virtutis intimae clamore penetratur. Sed istam vocem supervenientis Spiritus, quae se in aures cordis insinuat, nec ipsa mens quae per hanc illustrata fuerit investigat. Pensare enim non valet invisibilis virtus quibus sibi meatibquibus ad se modis veniat, quibus recedat.
Abbreviated transcription (Latin):
Sene gͦ dr. post eũ rugiae sonitus: qr eũ m̃tẽ
ds ingreditur. constat ꝓculdubio qd̾ mox pe¬
nitentiȩ gemitus sequat᷑: ut ei iã salubriter
flere libeat. quȩ prius de iniquitatib flen
culpa fletur. eo altius cognitio ueritatis at¬
tingit᷑ : qr ad uidendũ internũ lum̃ pollu¬
ta dudũ consrientia lacrimis baptirata re¬
nouat᷑. Vnde post penitentię rugitũ: apte¬
Uoce enĩ suȩ magnitudinis ds tonat: cũ se
nobis bene iam ꝑ lamenta preparatis. quã
sit magnus in suꝑnis insinuat. Quasi enĩ
de cȩlo tonitruus ꝓcedit: cũ nos incuria
negligentiaq torpentes. respectus gr̃e pa-¬
uore subito ꝑcutit. Atq in terra positi sonũ
de superiorib audimus: qr terrena cogitan¬
tes suꝑni terroris sententiam repente ꝑti¬
mescimus. Et mens bene iam de sũmis
sollicita trepidat: quȩ prius in infimis ma¬
le secura torpebat. Sed iste uisitationis oc¬
cultȩ quib modis se nobis insinu& terror

Expanded text:
r: Post eum rugiet sonitus, quia cum mentem Deus ingreditur, constat proculdubio quod mox poenitentiae gemitus sequatur, ut ei jam salubriter flere libeat, quae prius de iniquitatibus flenculpa fletur, eo altius cognitio veritatis attingitur, quia ad videndum internum lumen polluta dudum conscientia lacrymis baptizata renovatur. Unde post poenitentiae rugitum apteVoce enim magnitudinis Deus tonat, cum se nobis bene jam per lamenta praeparatis, quam sit magnus in supernis insinuat. Quasi enim de coelo tonitruus procedit, cum nos incuria negligentiaque torpentes respectus gratiae pavore subito percutit, atque in terra positi sonum de superioribus audimus, quia terrena cogitantes superni terroris sententiam repente pertimescimus, et mens bene jam de summis sollicita trepidat, quae prius in infimis male secura torpebat. Sed istius visitationis occultae quibus modis se nobis insinuet terror
Abbreviated transcription (Latin):
U oce sua mirabilit̾ ds tonat: quia occulta
ui corda nr̃a in comprehensibilit̾ penetrat.
¶ ue dũ latentib motib premit in tinore.
& format in amore: quanto ardore sequen¬
dus sit. aliquoinodo silenter clamat. fi̾t
cuiusdã impulsionis nimietas in mente:
cũ nil sonc in uoce Quȩ tanto apud nos
ualentius ꝑstrepit: quanto & ab om̃i exte¬
mox intimo hoc clamore collecta. mirat᷑ qd
audit: quia uim compunctionis in cognite¬

Expanded text:
 Deus mirabiliter tonat, quia occulta vi corda nostra incomprehensibiliter penetrat. Quae dum latentibus motibus premit in timore, et format in amore, quanto ardore sequendus sit aliquo modo silenter clamat, et fit cujusdam impulsionis nimietas in mente, cum nihil sonet in voce. Quae tanto apud nos valentius perstrepit, quanto et ab omni extehoc intimo clamore collecta miratur quod audit, quia vim compunctionis incognit
Abbreviated transcription (Latin):
centium ex corde dimittere. & erga eos
dilectionis gram̃ unmobilẽ in corde re¬
tinere u Quȩ uidelic& omĩa semite st̃
sed magne: qr quanto in p̾senti uita
ꝓ ipsa iuuendi custodia anguste sunt:
tanto amplius in ȩterna retributione
scientias. ꝑfecta quippe scientia est. &
cuncta hȩc sollicite agere: & se de suis
meritis scire nil eẽ. Unde & ipse nubes
de hac ꝑfecta scientia docent᷑: cũ eis uoce
ueritatis dr̃. dũ feceritis omĩa que p̾cep¬
ta sunt uobis. dicite: serui inutiles sumtꝰ.¬

Expanded text:
centium ex corde dimittere, et erga eos centium ex corde dimittere, et erga eos dilectionis gratiam immobilem in corde retinere? Quae videlicet omnia semitae sunt, sed magnae, quia quanto in pro ipsa vivendi custodia angustae sunt, tanto amplius in aeterna retributione se.---Perfecta quippe scientia est, et cuncta haec sollicite agere, et se de suis meritis scire nihil esse. Unde et ipsae nubes de hac perfecta scientia docentur, cum eis voce Veritatis dicitur: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis
Abbreviated transcription (Latin):
si uenturos in mundo predicatores iam
conspicis. quando eos ad p̃dicandũ dñs
repletione sp̃s impellat. quib ue modis
eoꝵ uitȩ claritatẽ mundo innotescat. ap¬
umqͥd nosti semitas nubiũ magnas & ꝑ
fectas scientias: Habent iste nubes semi¬
tas subtilissimas: scilic& sc̃ę p̾dicationis
uias. Angusta quippe porta est: quȩ
ducit ad uitã. Eos gͦ ꝑ semitas astringuas :
qui ab intentionis eoꝵ tramite. ꝑ lata mun¬¬
di desideria euagando ñ exeunt. Arta enĩ
bene uiuendi censura: ñ est ampla uia
sed semita. In qua predicator quisq stu¬
diose constringit᷑: quia sub preceptoꝵ
custodia sollicite coangustat᷑. Annon quasi
quȩdã angustia ẽ itineris. in hoc quidẽ
mundo uiuere. seo de huius mundi con-¬
cupiscentia nichil habere: aliena ñ appe-¬
tere. ꝓpria ñ tenere. laudes mundi des-¬
picere. & ꝓ dõ opprobria amare. głam
fugere. despectum sequi. adulantes des¬
picere. despicientes honorare: mala no¬

Expanded text:
si venturos in mundum praedicatores jam conspicis, quando eos ad praedicandum Dominus repletione Spiritus impellat, quibusve modis eorum vitae claritatem mundo innotescat, apNunquid nosti semitas nubium magnas, et ed semita.---Habent istae nubes semitas subtilissimas, scilicet sanctae praedicationis vias. Angusta quippe porta est, quae ducit ad vitam . Eos ergo per semitas astringunt, qui ab intentionis eorum tramite per lata mundi desideria evagando non exeunt. Arcta enim bene vivendi censura non est ampla via, sed semita, in qua praedicator quisque studiose constringitur, quia sub praeceptorum custodia sollicite coangustatur. An non quasi quaedam angustia est itineris, in hoc quidem mundo vivere, sed de hujus mundi concupiscentia nihil habere, aliena non appetere, propria non tenere, laudes mundi despicere, et pro Deo opprobria amare, gloriam fugere, despectum sequi, adulantes despicere, despicientes honorare, mala no
Abbreviated transcription (Latin):
quendã modũ scientẽ se ẽẽ nescire: qr &
si iã di precepta nouimus. & si iã uirtu¬
tẽ uerboꝵ illius sollicita consideratione
ponderamus. & si iã quȩ intellexisse nos
credimus agimꝰ ÷ adhuc tam̃ acta eadẽ
qua districtione examinis sint discutien¬
da nescimus. Nec dũ dĩ faciem cernimus:
necdũ occulta eius consilia uidemus.
Quanta gͦ ẽ nr̃a scientia: quȩ quousq
mortalitatis pondere p̾mitur. ipso suȩ

Expanded text:
quemdam modum scientem se esse nescire: quia etsi jam Dei praecepta novimus, etsi jam virtutem verborum illius sollicita consideratione ponderamus, etsi jam quae intellexisse nos credimus agimus, adhuc aperte eadem quali districtione examinis sint discutienda nescimus, necdum Dei faciem cernimus, necdum occulta ejus consilia videmus. Quanta ergo est nostra scientia, quae quousque mortalitatis po
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hȩc cum de cęlesti patria loquimur.
cui messe mira claritate p̾dita angłoꝵ ag¬
mina audimus : cui rerum om̃iũ conditor
p̾sid&. quã uisione sua reficiens replet: cui
uera hereditas lux ẽ. & defectus eiusdem
luminis nullus est : ad nosin& ipsos m̃tẽ
reducimꝰ : & qd̾ terrena gestemꝰ m̃bra cogi¬
tamus. Pensamus qd̾ nati in tenebris atq
a radiis intimę lucis alieni tanto nequius
uiximus: quanto reb corporalib dediti.
ab spiritalib longius degebamus. Qua
consideratione ꝑmotum cor ac male sibi
conscium trepidat: & tante illius quã au-¬
dit patriȩ ciuẽ se fieri posse desperat. Vnde
hic quoq apte subiungit᷑: quo meus pauida
ad fiduciam reducat᷑. Nam de hac luce

Expanded text:
Sed haec cum de coelesti patria loquimur, Sed haec cum de coelesti patria loquimur, cui inesse mira claritate praedita angelorum agmina audimus, cui rerum omnium conditor praesidet, quam visione sua reficiens replet, cui vera haereditas lux est et defectus ejusdem luminis nullus est, ad nosmetipsos mentem reducimus, et quod terrena gestemus membra cogitamus, pensamus quod, nati in tenebris atque a radiis intimae lucis alieni, tanto nequius viximus quanto, rebus corporalibus dediti, a spiritualibus longius degebamus. Qua consideratione permotum cor ac male sibi conscium trepidat, et tantae illius quam audit patriae civem se fieri posse desperat. Unde hic quoque apte subjungitur, quo mens pavida ad fiduciam reducatur. Nam de hac luce
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ idcirto redemptori nr̃o in carne uenien¬
ti contradicere ausi st̃. qr ap̃ sem& ipsos
immanes extitert̃. Sed his inmanib lux
absconsa est: qr suꝑbi lum̃ ueritatis dũ
ꝑsequunt᷑ amiserunt. Seo qr in fine mun¬
di ad fidẽ recipiendi st̃: recte subiungit᷑.
Et precipit ei ut rursus adueniat. Vnde
etiam ꝑ isaiam đr̃. Si fuerit numerus filioꝵ
isrł quasi harena maris: reliquie salue fient.
Tunc quippe ad eos lux reuertit᷑: cũ ipsi ad
confitendam redẽptoris nr̃i potentiã conuer
tunt᷑. Si aũ inmanib nequaꝗͣ ꝑ datiuũ
casũ unũ nom̃. sed duas partes orationis
quiq in suis oꝑib cetant᷑. Cui tam̃ p̾cipit᷑
ut rursus adueniat: quia dũ peccatores se
suis uirib saluari ñ posse cognouerint.
gr̃e lum̃ accipiunt. & ꝓtectionis intimȩ
radiis illustrant᷑: ut maiori ardore post¬
modũ cęlestem patriam diligant. quam
prius in terrena delectatione flagrabant.

Expanded text:
qui idcirco Redemptori nostro in carne venienqui idcirco Redemptori nostro in carne venienti contrimmanes exstiterunt. Sed his immanibus lux absconsa est, quia superbi lumen veritatis dum persequuntur, amiserunt. Sed quia in fine mundi ad fidem recipiendi sunt, recte subjungitur: Et praecipit ei ut rursus adveniat. Unde etiam per Isaiam dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient . Tunc quippe ad eos lux revertitur, cum ipsi ad confitendam Redemptoris nostri potentiam revertentur. Si autem in manibus, nequaquam per dativum casum unum nomen, sed duas partes orationis quique in suis operibus caecantur. Cui tamen praecipitur ut rursum adveniat, quia dum peccatores se e suis viribus salvari non posse cognoverint, gratiae lumen accipiunt, et protectionis intimae radiis illustrantur, ut majore ardore postmodum coelestem patriam diligant, quam prius in terrena delectatione flagrabant.
Abbreviated transcription (Latin):
onis terrã bruta animalia nutriant. quia
ad pascendos uanis desideriis irratõnabłes
animi motꝰ elaborant: qr eternȩ lucis
quanta sit claritas nesciunt: qͥ a transito¬
riis occupationib obcecant᷑. Et dũ de ter¬
renis reb suꝑbiunt: cȩlestis sibi luminis
quando hos iminanes suꝑna grã respi-¬
cit. atq ipsis rerũ habundantiũ occu¬
pationib affligit: eoꝵq ꝓsperitatib
aduersas quidem sed utiles tribulatio¬
nes interserit: ut contristati ad cor re¬
deantͥ atq in perituris reb quã inani¬
ter occupent᷑ agnoscant. Vnde hic qͦ
postquã subtracta lux dr̃. apte subiungit᷑.¬
et precipit ei ut rursus adueniat: qr
ueritatis lumen qd̾ elatis occupatisq
mentib abscondit᷑. afflictis humiliatisq
reuelat᷑. Lux quippe aduenit. cũ afflic¬
ta mens ipsas quas de perituris reb tri-¬
bulationũ tenebras tolerat agnoscit: qr
nͥ aliquid ex lumine interno ꝑcipera&:

Expanded text:
onis terram bruta animalia nutriant, quia onis terram bruta animalia nutriant, quia ad pascendos variis desideriis irrationabiles animi motus elaborant, quia aeternae lucis quanta sit claritas nesciunt qui transitoriis occupationibus obcaecantur; et dum de terrenis rebus superbiunt, coelestis sibi luminis quando hos immanes superna gratia respicit, atque ipsis rerum abundantium occupationibus affligit, eorumque prosperitatibus adversas quidem, sed utiles tribulationes interserit, ut contristati ad cor redeant, atque in perituris rebus quam inaniter occupentur agnoscant. Unde hic quoque postquam subtracta lux dicitur, apte subjungitEt praecepit ei, ut rursus adveniat. - Quia veritatis lumen, quod elatis occupatisque mentibus absconditur, afflictis humiliatisque revelatur. Lux quippe advenit, cum afflicta mens ipsas quas de perituris rebus tribulationum tenebras tolerat, agnoscit, quia nisi aliquid ex lumine interno perciperet
Abbreviated transcription (Latin):
cabimꝰ. & stabula iumentoꝵ. paruulisq
nrĩs urbes iunitas: nos aũ ipsi armati &
accucti ꝑgemus ad prelium ante filios
isrł. Qui mox fortes ꝓ aliis ueniunt : &
repinissionis terrã ab hostib liberant &
relinquunt: atq ad pascenda armenta
extra iordanẽ redeunt. Multi quippe
quãuis fideles curis p̾sentib occupati¬
quasi armenta extra iordanẽ pascunt:
quia contra fidẽ baptismatis. tota mente
om̃iq desiderio reb perituris inseruiunt.
Qui tam̃ ut diximus. cũ fidei temptatio orit᷑.
defensionũ arinis accingunt᷑: hostes fidei
superando trucidant: & hereditatẽ terrȩ
repinissionis. id ÷ fructum fidei ũ amant.
S icq ꝑ illa pugnant : ut tam̃ sua pignora
extra illã deponant. Quia enĩ paruulos
foris habent: affectum in eius habitatione
ñ habent. Vnde ad campestria redeunt.
qr ab altis cacuminib montium. quasi ab
spe cęlestium delabunt᷑: ut extra reꝓmissi¬

Expanded text:
cabimus, et stabula jumentorum, parvulisque cabimus, et stabula jumentorum, parvulisque nostris urbes munitas; nos autem ipsi armati et accincti pergemus ad praelium ante filios Israel . Qui mox fortes pro aliis veniunt, et repromissionis terram ab hostibus liberant, et relinquunt; atque ad pascenda armenta extra Jordanem redeunt. Multi quippe quamvis fideles, curis praesentibus occupatquasi armenta extra Jordanem pascunt, quia contra fidem baptismatis tota mente omnique desiderio rebus perituris inserviunt. Qui tamen ut, diximus, cum fidei tentatio oritur, defensionum armis accinguntur. Hostes fidei superando trucidant, et haereditatem terrae repromissionis, id est fructum fidei non amant; sicque pro illa pugnant, ut tamen sua pignora extra illam deponant. Quia enim parvulos foris habent, affectum in ejus habitatione non habent. Unde ad campestria redeunt, quia ab altis cacuminibus montium quasi a spe coelestium dilabuntur, ut extra repromissi
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ habere noluerunt. dicentes. Terra
quã ꝑcussit dũs in conspectu filioꝵ isri.
regionis uberrime est ad pastũ animaliũ :
et nos serui tui habemus iumenta plurima:
p̃camurq si inuẽnimus grãm corã te. ut
des nobis famulis tuis eam in possessionẽ.
nec facias nos transire iordanẽ. Qui gͥ
iumenta plurima possident. iordanem
transire refugiunt: quia quos multa
inundi implicamenta occupant. habita¬
tionẽ cęlestis patriȩ ñ requirunt. Sed ipsa
eos quã specietenus teuent fides incre¬
pat. ne otii delectatione torpescant:
atq exemplo suo alios a laboris tolerantia.
& studio longanimitatis frangant. Uude¬
ad pugnã: & uos hic sedebitis as Cur sub-¬
uertitis mentes filioꝵ isrł .s Seo quia eru-¬
bescunt ñ defendere qd̾ confitent᷑: ꝑ eade
fide quã ꝓfessi sunt ad certam̃ ꝓperant:
eamq ñ sibi sed proximis uendicant. Unde¬
& ad moysen dicunt. Caulas ouiũ fabri-¬

Expanded text:
tatem habere noluerunt, dicentes: Terra tatem habere noluerunt, dicentes: Terra quam percussit Dominus in conspectu filiorum Israel, regionis uberrimae est ad pastum animalium; et nos servi tui habemus jumenta plurima precamurque, si invenimus gratiam coram te, ut des nobis famulis tuis eam in possessionem, nec facias nos transire Jordanem . Qui igitur jumenta plurima possident, Jordanem transire refugiunt, quia quos multa mundi implicamenta occupant, habitationem coelestis patriae non requirunt. Sed ipsa eos quam specie tenus tenent, fides increpat, ne otii delectatione torpescant, atque exemet studio longanimitatis frangant, ad pugnam, et vos hic residebitis? Cur subvertitis mentes filiorum Israel? » Sed quia erubescunt non defendere quod confitentur, pro eadem fide quam professi sunt ad certamen properant, eamqet ad Moysen dicunt: Caulas ovium fabri
Abbreviated transcription (Latin):
Q uia gͦ sunt multi in eccłia qui paruuli ẽẽ des¬
piciunt: &iã in humilitatis loco unmanes
apud se eẽ in imime desistunt. Hos plerũq
uideas honorib extolli: uoluptatib ꝑfrui:
rerũ multiplicitate dilatari. Hii sepe nil
precipuȩ ñ preesse ceteris appetunt: a
multis timeri gratulant᷑. Recte uiuere
negligunt: & rectȩ uitȩ famã habere con¬
cupiscunt. Adulationes querunt: fauorib
intumescunt. Et qr in reb sibi copiose p̃¬
sentib prompti st̃: uent᷑a gaudia ñ reqrt̃.
Cũq eos inultiplex actio occupat: etiam a
sem& ipsis alienos demonstrat. Et tam̃
si qua fidei temptatio exsurgat. qr in ea
saltem specietenus continent᷑. hane uerb̃.
hanc laborib defendunt: & cȩlestẽ pat̾am
uindicant. nec tam̃ amant. Quos sm̃ apis
moysen filii ruben & gad & dimidia trib
manasse bens exprimunt: qui multa
peccora & iumenta possidentes. dũ extra
iordanẽ ea quȩ uiderant campestria con¬
cupiscunt: in reꝓinissionis terra heredi¬

Expanded text:
us. Sunt multi in Ecclesia qui parvuli esse despiciunt, etiam humilitatis immunes apud se esse minime desistunt. Hos plerumque videas honoribus extolli, voluptatibus perfrui, rerum multiplicitate dilatari. Hi saepe nihil praecipue nisi praeesse caeteris appetunt, a multis timeri gratulantur, recte vivere negligunt, et rectae vitae famam habere concupiscunt, adulationes quaerunt, favoribus intumescunt: et quia rebus sibi copiose praesentibus prompti sunt, ventura gaudia non requirunt. Cumque eos multiplex actio occupat, etiam a semetipsis alienos demonstrat. Et tamen si qua fidei tentatio exsurgat, quia in ea saltem specie tenus continentur, hanc verbis, hanc clamoribus defendunt, et coelestem patriam vindicant, nec tamen amant. Quos bene apud Moysen filii Ruben et Gad et dimidia tribus Manasse exprimunt, qui multa pecora et jumenta possidentes, dum extra Jordanem ea quae viderunt campestria concupiscunt, in repromissionis terra haeredi
Abbreviated transcription (Latin):
rũq predicatores scĩ ostendere sem&e ipsos
ut ꝓsint cupiunt: nec tam̃ possunt. Plȩ¬
rumq latere ut quieti sint appetunt:
nec tñ ꝑmittunt᷑. Nemo gͥ seit quando
mo cõprehendit. quando ds uirtutẽ p̃

Expanded text:
rumque praedicatores sancti ostendere semetipsos ut prosint, cupiunt, nec tamen possunt; plerumque latere ut quieti sint appetunt, nec tamen permittuntur. Nemo igitur scit quando mo comprehendit quando
Abbreviated transcription (Latin):
xUIII. quomodo gubernantis manu & ad ea
quȩ non appetit ducit᷑: atq ab impulsu
suo iterũ gubernantiᷤᷤ manu retinet᷑. Cer¬
te paulus cum uestimenta sua excutiens
a corinthiis discedere uell&: audiuit.
Noli timere sed loquere. & ne taceas ꝓpt̾¬
qd̃ ego tecũ sũ: & nemo apponet᷑ tͥ ut
noceat te. qm̃ multus est mͥ popłs in
hac ciuitate. Rursum cũ ad thessaloni¬
censes uoluiss& ire: retentus ẽ dicens¬
U oluimus uenire ad uos ego quidẽ paulꝰ
& semel & iterum: sed impediuit me sa¬
tanas. Neq enim ꝑ sem&e ipsum satan
prepedire uias tanti apłi potuit: sed
occultȩ dispensationis usib dũ aduersat᷑
nesciens deseruiuit: ut nimirũ paulus
dum ad alios uell& accedere nec uale¬
r&. eis a quib recedere ñ poterat altiꝰ
ꝓdess&e. Nubes gͥ dĩ cuncta ꝑ cirruitũ
lustrant: quia predicationis luce mundi
fines illuminant. Sed qr diuinis nutib
subdite. nequeunt explere qd uolunt:

Expanded text:
ei, quomodo gubernantis manu, et ad ea ei, quomodo gubernantis manu, et ad ea quae non appetit ducitur, atque ab impulsu suo iterum gubernantis manu retinetur. Certe Paulus cum vestimenta sua excutiens a Corinthiis discedere vellet, audivit: Noli timere, sed loquere, et ne taceas, quoniam ego tecum sum, et nemo apponetur tibi ut noceat te, quoniam multus est mihi populus in hac civitate . Rursum cum ad Thessalonicenses voluisset ire retentus est, dicens: Voluimus venire ad vos, ego quidem Paulus, et semel et iterum; sed impedivit me Satanas . Neque enim per semetipsum Satan praepedire vias tanti apostoli potuit, sed occultae dispensationis nutibus, dum adversatur, nesciens deservivit. Ut nimirum Paulus dum ad alios vellet accedere, nec valeret, eis a quibus recedere non poterat aptius prodesset. Nubes igitur Dei cuncta per circuitum lustrant, quia praedicationis luce mundi fines illuminant. Sed quia divinis nutibus subditae nequeunt explere quod volunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tinguibili. Seo hoc frumentũ quousq
ad ꝑfectionẽ fructuũ ueniat. nubium
pluuias expectat ut crescat: qr bonoꝵ
mens p̃dicantium uerbis infundit᷑. ne
ab humore caritatis desiderioꝵ carnaliũ
in mundo surgere. ac nubes desiderare
conspexerat: cũ dicebat. Messis quid ẽ
multa. operarii aũ pauci: rogate ergo
dnm messis. ut mittat oꝑarios in messẽ
suã. Qui gͥ hic frumentũ illic inessis.
qui uͦ hic nubes. illic oꝑarii uocantur:
quia predicatores scĩ & nubes sunt &
operarii: nubes uidelic& ꝑ doctrinam:
operarii ꝑ uitam. Nubes quia uerbis in¬
fluunt: oꝑarii quia ñ desinunt agere
uite & loquendo & agendo dilatare.
Sed quãuis amniuntiationis intimę lum̃
spargunt : ñ tam̃ ad conuertenda om̃iũ
eas uoluntas gubernantis duxerit. Sepe¬
enĩ predicatores scĩ exhortari quosdam
uolunt. seo nequeunt: sepe quosdam
declinare appetunt. sed tamen internę
instigationis impulsu. exhortari eos iustan¬
tissime cõpelluut᷑. Uideamus nubem dĩ.¬

Expanded text:
tant. Sed hoc frumentum quousque ad perfectionem fructuum veniat, nubium pluvias exspectat, ut crescat. Quia bonorum mens praedicantium verbis infunditur, ne ab humore charitatis desideriorum carnalium in mundo surgere ac nubes desiderare conspexerat, cum dicebat: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate autem Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam . Qui igitur hic frumentum, illic messis, qui vero hic nubes, illic operarii vocantur, quia praedicatores sancti et nubes sunt, et operarii; nubes videlicet per doctrinam, operarii per vitam; nubes quia verbis influunt, operarii quia non desinunt agere vitae et loquendo et agendo dilatare. Sed quamvis annuntiationis intimae lumen spargant, non tamen ad convertenda omnium eas voluntas gubernantis duxerit. enim praedicatores sancti exhortari quosdam volunt, sed nequeunt; saepe quosdam declinare appetunt, sed tamen internae instigationis impulsu exhortari eos instantissime compelluntur. Videamus nubem D
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ ascendunt: ut hoc in do
posse accipiant. qd̾ prius de dõ ipsi me-¬
tuebant. Iudices quippe fiunt: qͥ suꝑnũ
iudicium ꝑfecte tunuerunt. Et aliena
formidauerant ne retinerent᷑ sua. Seo
quia hoc ipsũ iudiciũ qd̾ spiritalit̾ agit᷑.
mͦ a carnalib non uidet᷑. st̃ ñ nulli qͥ dĩ
res humanas curare ñ ȩstimant: & eas
ferri fortuitis motib putant. Contra

Expanded text:
judicium ascendunt; ut hoc in Deo judicium ascendunt; ut hoc in Deo posse accipiant, quod prius de Deo ipsi metuebant. Judices quippe fiunt qui supernum judicium perfecte timuerunt, et aliena formidaverant ne retinerentur sua. Sed quia hoc ipsum judicium quod spiritaliter agitur modo a carnalibus non videtur, sunt nonnulli qui Deum res humanas curare non aestimant, et eas ferri fortuitis motibus putant. Contra
Abbreviated transcription (Latin):
& alias in eiusdẽ sp̃s significatione scriptũ
est. Factus est repente de celo sonus:
tãquã aduenientis sp̃s uehementis. Sonꝰ
gͥ de ore dñi ꝓcedit. cũ consubstantialis
ei sp̃s ad nos ꝑ filiũ ueniens. surditatẽ
nr̃ȩ insensibilitatis rumpit: sicut de eodẽ
sono incircũ scripto atq incorporeo. os dĩ
loquit᷑ dicens. De meo accipi&e: & annun¬
tiabit uobis. Potest gͦ & ꝑ terrorẽ uocis
uis formidinis. & ꝑ sonũ oris dulcedo
replet. prius eos de terrena actione ter¬
rificat. & postmodũ spe cęlestiũ consola¬
Et ut tanto post confidendo de premiis
gaudeant. quanto prius sola supplicia
couspiciendo metuebant. Hinc ẽ qd̾ de
unigeniti spũ: quasi de hoc oris sono pau¬
lus dicit. Non enĩ accepistis spm serui¬
tutis iterũ in timore : seo accepistis spm̃
adoptionis filioꝵ. in quo clamamꝰ abba
pater. Hinc ꝑ semce ipsam ueritas dicit.
uertit᷑ in potestatẽ : qr dũ mala sua pe¬
nitendo puniunt. nsq ad exercendũ

Expanded text:
sdem Spiritus significatione scriptum est: Factus est repente de coelo sonus tanquam advenientis spiritus vehementis . Sonus igitur de ore Domini procedit, cum consubstantialis ei Spiritus ad nos per Filium veniens, surditatem nostrae insensibilitatis rumpit, sicut de eodem sono incircumscripto atque incorporeo os Domini loquitur, dicens: De meo accipiet, et annuntiabit vobis . Potest ergo et per terrorem vocis vis formidinis, et per sonum oris dulcedo replet, prius eos de terrena actione terrificat, et postmodum spe coelestium consolatur, ut tanto post confidendo de praemiis gaudeant quanto prius sola supplicia conspiciendo metuebant. Hinc est quod de unigeniti Spiritu quasi de hoc oris sono Paulus dicit: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timorem, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba pater . Hinc per semetipsam Veritas dicit: vertitur in potestatem, quia dum mala sua poenitendo puniunt, usque ad exercendum
Abbreviated transcription (Latin):
habitationis dissoluat᷑: qd̾ ȩdificationẽ ex
in cęlis. Sed si nos quoq qui ęditi in terra
sumus cȩlum conscendimus: ubi ẽ qd̾ rur¬
sum ueritas dicit. nemo ascendit in cȩlũ
nͥ qui de cȩlo descendit. filius hominis qͥ
ẽ in cęlo u Cui nimirũ sententię statim¬
obuiat: qd̾ hȩc eadem ueritas dicit. Pater
uolo ut ubi ego sum: & illi sint mecum
Quȩ sibi in uerbis suis non discrepat: seo
ad inquirenda hȩc quasi discordantia. stu¬¬
dium nr̃ȩ mentis infłãmat. Onĩs enĩ nos
quia in eius fide nati sumus: eius ꝓculdu¬
bio corpus existimus. Quia gͥ mira dis¬
pensatione pietatis mẽbroꝵ suoꝵ caput¬

Expanded text:
habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex et.---Sed si nos quoque, qui editi in terra sumus, coelum conscendimus, ubi est quod rursum Veritas dicit: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo ? Cui nimirum sententiobviat, quod haec eadem Veritas dicit: « Pater, volo ut ubi ego sum, et hi sint mecum . » Quae sibi in verbis suis non discrepat, sed ad inquirenda haec quasi discordantia, studium nostrae mentis inflammat: omnes enim nos quia in ejus fide nati sumus, ejus procul dubio corpus existimus. Quia igitur mira dispensatione pietatis membrorum su