comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tre cȩti trib dieb & trib noctib. & cetera
ubi orationes quoq suas ꝓpħica ueritate
narrauit. Openitentia nimis & absolu¬
te głosa. humiliatio: quȩ nescit cadere.
luctus: qui corda letificat. lacrime: quȩ
animam rigant. Profundus deniq iste
nescit inferos. qui transmittit ad celos.
Quappt᷑ uirtutem sc̃ȩ orationis intende.
quia tanto se credit celerius audiendum:
quanto de inus penetralib clamabat ad
dñm. Deniq sic sequitur: Dñe exaudi ora¬
tionem meam. Ipsi sunt enim altissimo
uiciniores. qui scȩ humilitatis se uiscerib
abdiderunt. Sic cum de ꝓfundo oraret
ad altissimi redemptoris celerit᷑ dona per
uone placatum sibi iudicem reddit. ut pe¬
ticionib sius clementissimꝰ pr̃aretur au¬
ditus. S cum sit oculoꝵ intendere. Hic au-¬
rib datum est. scilicet quia uirtus eiꝰ & na¬
turȩ potentia singularis. nec aurib audit.
nee pedib ambulat. nec ocłis uidet. nec ore
gustat. nec narib odoratur. s incomphen¬

Expanded text:
cis tribus diebus et tribus noctibus, etc. : ubi orationes quoque suas prophetica veritate narravit. O poenitentia nimis et absolute gloriosa, humiliatio quae nescit cadere, luctus qui corda laetificat, lacrymae quae animam rigant. Profundus denique iste nescit inferos, qui transmittit ad coelos. Quapropter virtutem sanctae orationis intende: quia tanto se credit celerius audiendum, quantum de imis penetralibus clamabat ad Dominum. Denique sic sequitur, Domine, exaudi orationem meam. Ipsi sunt enim Altissimo viciniores, qui sanctae humilitatis se visceribus abdiderunt. Sic cum de profundo oraret, ad Altissimi Redemptoris celeriter dona pertione placatum sibi Judicem reddit, ut petitionibus suis clementissimus praestaretur auditus. Sed cum sit oculorum intendere, hic auribus datum est; scilicet quia virtus ejus et naturae potentia singularis nec auribus audit, nec pedibus ambulat, nec oculis videt, nec ore gustat, nec naribus odoratur, sed incomprehen
Abbreviated transcription (Latin):
Quando enim ñ aut cogitatione delinqui¬
mus. aut uerboꝵ suꝑfluitate peccamus
aut imꝓuida actione dilabimur. Una̾
gͦ securitas in hoc scło. uiuenti iugiter
piis p̾cib inclinari. ut qui aculpa esse
non possumus liberi. ꝑ munera pietatis
mereamur absolui. Diuusio psalim.
idens ꝓpħa plus mente quam corpon
ne magnis delictoꝵ fluctib obruerit᷑
exordio facto clamat ad dnm ut de peran
iudicis querens de calamitatib indicitis.
qm̃ nullus potest. eẽ. saluus. nisi qui di¬
uina clementia fuerit absolutus: sequit
compendiosa conclusio. narrationes. &
cetera pretermittens. qmͣ si oportune
ad hibeantur: exornant. si incongrue ur̃¬
mittantur: horrescunt. Secutus est gͥ
bonus magister utile deuotumq compen¬
dium. cito ad gratulationis gaudia uenit
ut agnoscerent penitentes. quanta gra
suscipiuntur. quib tam uelor medicim¬

Expanded text:
Quando enim non aut cogitatione delinquiQuando enim non aut cogitatione delinquimus, aut verborum superfluitate peccamus, aut improvida actione delabimur? Una est ergo securitas in hoc saeculo viventi, jugiter piis precibus inclinari; ut qui a culpa esse non possumus liberi, per munera pietatis mereamur absolvi. Divisio psalmi. Videns propheta plus mente quam corpore, ne magnis delictorum fluctibus obrueretur, exordio facto clamat ad Dominum, ut de pJudicis quaerens de calamitatibus indicatis: quoniam nullus potest esse salvus, nisi qui divina clementia fuerit absolutus. Sequitur compendiosa conclusio, narrationem et caetera praetermittens: quoniam si opportune adhibeantur, exornant; si incongrue intromittantur, horrescunt. Secutus est ergo bonus magister utile devotumque compendium; cito ad gratulationis gaudia venit, ut agnoscerent poenitentes quanta gratia suscipiuntur, quibus tam velox medici
Abbreviated transcription (Latin):
sollicita mente recolatur. potest questio
non nulla suboriri. cur in gradu undecimo
colloeatus ꝓpħa se penitentię satisfactione
ꝓsternat. In tali enim culmine constitutꝰ¬
& cuectus ad głam sempiternam. trepida¬
tionem adhuc habere potuit nͨ ruinam:
Similis enim ratio & in centesimo uicesi¬
mo septimo reddita est. cum timorem
dñi ꝑ om̃s gradus in hoc mundo scis
diximus conuenire ꝑsonis. Dicit etiam
eccłia in centesimo uicesimo octauo. Seꝑe
expugnauerunt me a iuuentute mea. Et
paulopost. Supra dorsum meum fabrica¬
uerunt peccatores. Multasq calamitates
ascendens ppłs iste dinumerat. quas adhuc
sustinebat in mundo. ita & hic quicqͥd
in excelsum ꝓpħicus animus tendit. am¬
pluis se pia humilitate ꝓsternit. ut adhuc
mente curuatus ascenderet. si p̾sumptio¬
nem de meritis non haberet. Conscius
enim conditionis humanȩ adhuc se humi¬
lius quam pridem subdiderat inclinauit.
quia nemo potest esfugere peccatum. qui
in fragili ꝓbatur corpore constitutus.

Expanded text:
sollicita mente recolatur, potest quaestio nonnulla suboriri, cur in gradu undecimo collocatus propheta, se poenitentiae satisfactione prosternat. In tali enim culmine constitut evectus ad gloriam sempiternam, trepidationem adhuc habere potuit, non ruinam. Similis enim ratio in centesimo vigesimo septimo psalmo reddita est, cum timorem Domini per omnes gradus in hoc mundo sanctis diximus convenire personis. Dicit etiam Ecclesia in centesimo vigesimo octavo: Saepe expugnaverunt me a juventute mea; et paulo post, Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, multasque calamitates ascendens populus iste dinumerat, quas adhuc sustinebat in mundo. Ita et hic quidquid in excelsum propheticus animus tendit, amplius se pia humilitate prosternit; ut adhuc mente curvatus ascenderet, 447 si praesumptionem de meritis non haberet. Conscius enim conditionis humanae adhuc se humilius quam pridem subdiderat, inclinavit, quia nemo potest effugere peccatum, qui in fragili probatur corpore constitutus.
Abbreviated transcription (Latin):
utiq blandissimis. & suauissimo poculo
comparandis. S illi qui erant obstinata
mente durati impugnabant gratis qͣsi
inimicum. quasi hostem. quasi male sua¬
dentem. Impugnare enim a pugna tractũ
est. quod furiosis reuera conuenit & suꝑbis.
Impugnabatur gratis. dum contentiones
falsissimas inflammata iniquitate pateret᷑.
Gratisenim dicinus. quod nulis culpis
precedentib sustinemus. s sola in nob̾
nefanda uoluntate grassatur. Ipsi sunt
enim a quib se petũt debere liberari.
quod cum malis se cognoscit habitare.
Quaꝓpt᷑ uideamus qui sit ꝓuectꝰ scdi
gradꝰ. quia nobis iam primus dño iii.
uante monstratus est

Expanded text:
utique blandissimis et suavissimo poculo utique blandissimis et suavissimo poculo comparandis. Sed illi qui erant obstinata mente durati, impugnabant gratis quasi inimicum, quasi hostem, quasi male suadentem. Impugnare enim a pugna tractum est, quod furiosis revera convenit et superbis. Impugnabatur gratis, dum contentiones falsissimas inflammata iniquitate pateretur. Gratis enim dicimus, quod nullis culpis praecedentibus sustinemus, sed sola in nobis nefanda voluntate grassatur. Ipsi sunt enim a quibus se petiit debere liberari, quod cum malis se cognoscit habitare. Quapropter videamus qui sit provectus secundi gradus, quia nobis jam primus, Domino juvante, monstratus es
Abbreviated transcription (Latin):
citur. sicut dicit apłs: Ipse est enum pax
nr̃a. qui fecit utraq unum. Et quale
est audire illum blasplemare. cui hu¬
mili semꝑ debemus oratione ꝓsterni:
incola fuit anima mea. cum his qui ode¬
runt pacem. ne putaretur iratus. aut.
aliquib contentionib turbulentꝰ. addi¬
dit eram pacificus. cum pacis scilicet
inimicis. cum aduersariis suis. cum
odio se habentib. implens illud quod
dictum est ꝑ apłm. si fieri potest quod
ex uobis est: cum om̃ib hominib pace
habentes. Deinde ipse dñs in euũgło ait:
Diligite inimicos ur̃os. bene facitẽ his qͥ
oderunt uos. Quę summa uirtꝰ ẽ utiq
ap̃iani. inter turbulenta presentis scłi
semꝑ placabilem repperiri . R. euera tam̃
ne ipsa par noxia uideretur errantibus.
dum non ꝓhiberentur a malis. subiunxit:
Cum loquebar illis impugnabant me
gratis. Loquebatur enim pacificus noꝵ
ꝑsequens. ñ iniurians s honorans uexbis

Expanded text:
citur, sicut dicit Apostolus: Ipse est enim pax citur, sicut dicit Apostolus: Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum . Et quale est audire illum blasphemari, cui humili semper debemus oratione prosterniIncola fuit anima mea, cum his qui oderunt pacem: ne putaretur iratus aut aliquibus contentionibus turbulentus, addidit, eram pacificus, cum pacis scilicet inimicis, cum adversariis suis, cum odio se habentibus, implens illud quod dictum est per Apostolum: Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes . Deinde ipse Dominus in Evangelio ait: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui oderunt vos . Quae summa virtus est utique Christiani, inter turbulenta praesentis saeculi semper placabilem reperiri. Verumtamen ne ipsa pax noxia videretur errantibus, dum non prohiberentur a malis, subjunxit: Cum loquebar illis, impugnabant me gratis. Loquebatur enim pacificus, non persequens, non injurians, sed honorans verbis
Abbreviated transcription (Latin):
hi nunc sarraceni appellantur. quo uoca¬
bulo competenter significat peccatores.
uiter qͦs se adhuc habitare suspirat. Ne¬
cesse est enim ut bonus aiimꝰ affligat᷑.
quociens maloꝵ ꝑmixtione concluditur.
hoc autem bene dicit. qui in primo
gradu constitutus terram contempsit.
camq felici uaricatione deseruit. Mul¬
tum incola fuit anuna mea: cum his qͥ
oderunt pacem. Repetit cum dolore.
cum superius dixerat in colatum. ut ñ
solum longus. s etiam grauis. eẽ. ude¬
retur. Et ne istam peregrinationem
corporis tantum fusse indicare uideret᷑.
aduinxit anima mea. quia scõꝵ mens
bic patitur incolatum. ubi sub nulla
delechatione habitare cognoscitur. Sequit᷑
causa durissima. cur iste incolatus acer¬
uus existeret. ut ipse paciens & benignꝰ
cum rixantib & heretica prauitatẽ
distortis in hoc mundo habitare uide¬
retur. Ille enim odit pacem. qui noni
amat. xp̃m. quia ipse pax nr̃a. eẽ. dinos¬

Expanded text:
hi nunc Sarraceni appellantur. Quo vocahi nunc Sarraceni appellantur. Quo vocabulo competenter significat peccatores, inter quos se adhuc habitare suspirat. Necesse est enim ut bonus animus affligatur, quoties malorum permixtione concluditur. Hoc autem bene dicit, qui in primo gradu constitutus terram contempsit, eamque felici variatione deseruit. Vers. 6. Multum incola fuit anima mea, cum his qui oderunt pacem. Repetit cum dolore quem superius dixerat incolatum; ut non solum longus, sed etiam gravis esse videretur. Et ne istam peregrinationem corporis tantum fuisse judicares, adjunxit, Anima mea: quia sanctorum mens hic patitur incolatum, ubi sub nulla delectatione habitare cognoscitur. Sequitur causa durissima cur iste incolatus acerbus existeret, ut ipse patiens et benignus cum rixantibus et haeretica pravitate distortis in hoc mundo habitare videretur. Ille enim odit pacem qui non amat Christum, quia ipse pax nostra esse dignos
Abbreviated transcription (Latin):
tis est. quod huius mundi ꝓlixitate fanigã
quam querelam diuersos scõs habuisse ñ
dubium est: sicrit eccłiastes dicit: Et lui¬
daui om̃s qui mortui sunt. suꝑ om̃s qui
qui simili mͦ dñi amore flagrauit. Incolatꝰ
autem significat peregrinationem. Inco¬
las enim dicimus. qui ad tempus terras
alienas colunt. s a patria sua longe seiunc̃¬
li sunt. Quod de illis merito dicitur. quoꝵ
conuersatio semꝑ in celis est: s adhuc hic
corpore detinentur. Quod autem dixit
plongatus est. affectum nimium deside¬
rantis expressit. Cupienti siquidem feli¬
cem patriam uidere. quamuis hic breue
tempus ꝓbetur. eẽ. longinquum eꝰ. Sequi¬
tur. habitaui cum habitantib cedar. Ce¬
dar hebreum nomen est. quod nr̃a lingua
interpretatur tenebrȩ. Hoc ad scłi huius
ꝑtinet amatores. qui tenebrosis actibus
inuoluti. illa magis diligunt. unde perire
noscuntur. Sed ut uerbi huiꝰ breuiter
noscamus originem. cedar hismael filiꝰ
fuit. qui genti suȩ nomen dedit. Quiꝰ

Expanded text:
quod hujus mundi prolixitate fatigetur. Quam querelam diversos sanctos habuisse non dubium est, sicut Ecclesiastes dicit: Et laudavi omnes qui mortui sunt super omnes qui qui simillimo Domini amore flagravit. Incolatus autem significat peregrinationem. Incolas enim dicalienas colunt, sed a patria sua longe sejuncti sunt. Quod de illis merito dicitur, quorum conversatio semper in coelis est, sed adhuc hic corpore detinentur. Quod autem dixit: « prolongatus est, » affectum nimium desiderantis expressit: Cupienti siquidem felicem patriam videre, quamvis hic breve tempus probetur esse, longinquum est. Sequitur, habitavi cum habitantibus Cedar. Cedar Hebraeum nomen est quod nostra lingua interpretatur tenebrae. Hoc ad saeculi hujus pertinet amatores, qui tenebrosis actibus involuti, illa magis diligunt unde perire noscuntur. Sed ut verbi hujus breviter noscamus originem, Cedar Ismael filius fuit, qui genti suae nomen dedit, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
lisse. Potest autem & illud intelligi. ut
carbones desolatorios orationes accipiam
caritatis igne succensas. quȩ nos uitũs i
mundant atq purificant. ut quod in
nobis diabolus construrerat. desolatum
atq euersum diuino beneficio sentiatir.
Siue magis illud est quod ysaias ait: Et
uolauit ad me unus de seraphim. & ni
manu habebat carbonem ignis. quem
forcipe acceperat de altari. & tetigit os me¬
um & dixit: Ecce tetigi hoc labia tua. aeat
Ecce abstuli iniquitates tuas. & peccata
tua circumpurgaui. Quod nunc benif¬
cio sc̃ẽ crucis efficitur. quando labia nra
dm̃i recordatione signaniuis. Nec iimer¬
to forsitan signum crucis desolatorium
dicimus. eẽ. carbonem. quando fugat pe¬
cata credentium. cum tamen ꝑfidis uili
meus ꝓlongatus est. habitaui cum habi¬
tantib cedar. Uenit ad scdam partem. uibi
dampnans scłi uicia. uitam se penitet lil¬

Expanded text:
lisse. Potest autem et illud intelligi, ut lisse. Potest autem et illud intelligi, ut carbones desolatorios, orationes accipiamus charitatis igne succensas, quae nos vitiis ita mundant atque purificant, ut quod in nobis diabolus construxerat, desolatum atque eversum divino beneficio sentiatur. Sive magis illud est quod Isaias ait: Et volavit ad me unus de seraphim, et in manu habebat carbonem ignis, quem forcipe acceperat de altari, et tetigit os meum, et dixit: Ecce tetigit hoc labia tua, et ait: Ecce abstuli iniquitates tuas, et peccata tua circumpurgavi . Quod nunc beneficio sanctae crucis efficitur, quando labia nostra Domini recordatione signamus. Nec immerito forsitan signum crucis desolatorium dicimus esse carbonem, quando fugat peccata credentium, cum tamen perfidis vidmeus prolongatus est: habitavi cum habitantibus Cedar. Venit ad secundam partem, ubi damnans s
Abbreviated transcription (Latin):
sigura dicitur aerotesis. id est interroga¬
tio. quando ad exercitationem suam aliquis
ꝓponit sibi. quȩ ipse respondet. S agit¬
riis. Ecce illud remedium quod anxius
querebat inuenit. ecce beneficium compe¬
tens. quod & labia inqua destruat. & lin¬
guam dolosam dii uirtute confundat.
Sagitte potentis acute. uerba legis diuinȩ
sunt. quib aut hereticoꝵ aut subdola
blandientium corda uelud quib dam
uculis transsorantus. sicut seriptum ẽ.
Sagitte paruuloꝵ facte sunt plage eoꝵ.
Potentis. quia nulli fas est obsistere. queꝰ
uirtus uoluerit diuina siluare. Acute.
ꝓpt̾ celerrimum operationis effectum.
qm̃ nulla tarditas obicitur. ubi illa maedi¬
cina prestatur. Carbones autem desolit¬
rios. non nulli peccatores terrenes atq
malis actib extinctos intelligere uolucrt.
Quoꝵ formido & recordatio nr̃a uitia
desolare noscuntur. dum metumꝰ talu
cominittere. quȩ illos cognouimus ꝑcu¬

Expanded text:
figura dicitur erotesis, id est interrogafigura dicitur erotesis, id est interrogatio, quando ad exercitationem suam aliquis proponit sibi quae ipse respondet. Vers. 4. Sagitriis. Ecce illud remedium quod anxius quaerebat, invenit; ecce beneficium competens quod et labia iniqua destruat, et linguam dolosam Domini virtute confundat. Sagittae potentis acutae, verba legis divinae sunt, quibus aut haereticorum, aut subdole blandientium corda, velut quibusdam jaculis transforantur, sicut scriptum est: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum . Potentis, quia nulli fas est obsistere quem virtus voluerit divina salvare. Acutae, propter celerrimum operationis effectum: quoniam nulla tarditas objicitur, ubi illa medicina praestatur. Carbones autem desolatorios nonnulli peccatores teterrimos atque malis actibus exstinctos intelligere voluerunt, quorum formido et recordatio nostra vitia desolare noscuntur; dum metuimus talia committere, quae illos cognovimus pertu
Abbreviated transcription (Latin):
primo illidi enxit ꝑ labia iniqua. qua¬
re precepit al uobis d̾s ut non man¬
ducetis de hoc ita ligno paradysi. Et
cum illa resp ondisset adño fuisse pro¬
hibitum. ait ꝑ linguam dolosam. Man¬
ducate. & eritis sicut dii. Uides gͦ merito
sumnus uirib expetitum. ut ab his sua¬
sionib ꝓpħa liberaretur. unde humanũ
genus nouerat fuisse deceptum. Quid
detur tibi aut quid apponatur tͥ. ad łin¬
guam dolosam. Post exclainationem pro¬
missam & metum imminentium peri¬
culoꝵ ꝓpħa reuertitur ad interrogationẽ
suam. quod facere nimium cogitantes so¬
lent. Hesitat. querit contra tam facinus
immanissimum quod sibi remedium
crederet. eẽ. pr̃andum. ut opposito quodã
munimine transmissa tela tutus euaderet.
Et cum duas res supra posuerit a labiis
iniquis & a lingua dolosa. hic tantum
dicit ad linguam dolosam. Quȩ res utrũq
complectitur. Lingua enim dolosa iniqͥ
ret. medicina sequitur postulata. Quȩ

Expanded text:
primo illi dixit per labia iniqua: Quaprimo illi dixit per labia iniqua: Quare praecepit vobis Dominus, ut non manducetis de hoc ligno paradisi ? Et cum illa respondisset, a Domino fuisse prohibitum, ait per linguam dolosam: Manducate, et eritis sicut dii. Vides ergo merito summis viribus expetitum, ut ab his suasionibus propheta liberaretur, unde humanum genus noverat fuisse deceptum. Vers. 3. Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi ad linguam dolosam? Post exclamationem praemissam et metum imminentium periculorum, propheta revertitur ad interrogationem suam, quod facere nimium cogitantes solent. Haesitat, quaerit contra tam facinus immanissimum, quod sibi remedium crederet esse praestandum, 430 ut opposito quodam munimine, transmissa tela tutus evaderet. Et cum duas res supra posuerit, a labiis iniquis et a lingua dolosa, hic tantum dicit: Ad linguam dolosam, quae res utrumque complectitur. Lingua enim dolosa, et iniqua ium, medicina sequitur postulata. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
ceperit uitioꝵ abhominatione deserere.
prina fronte conuersionis iniqua labia
patitur. dum eiꝰ ꝓpositum sceleratis oblo¬
cutionib irridetur. Dicitur enim ei ab
iniquis. Quid te crucias ut scłi honores
sugias. & humana blandimenta dere¬
linquas. ut & istum mundum perdas.
nec ibi ad quem desideras aliquando per¬
uenias. S hec sunt in labiis constitura
fallacib. quia nulla uidelicet cordis deli¬
beratione firmata sunt. Postquam ista
minus ualuerint. tunc suasores ad dolo¬
sa se blandimenta conuertunt dicentes.
Nolite claudere. nolite ieiunio fatigare.
Restat tempus cum ista facias: qui dum
se putant loqui ꝓ corpore. causas animȩ
noscuntur omimodis ingrauare. Ipsi st̃
gͦ inqua labia & lingua dolosa. quȩ pͥma
fronte ille patitur. qui ad diu iussa trans¬
fertur. S quamiuis leua putant cẽ quȩ
dicta sunt: inde humanum genus corru¬
it. inde conditionem mortis accepit.
Nam cũ ser pens uenisset ad euam.

Expanded text:
coeperit vitiorum abominatione deserere, coeperit vitiorum abominatione deserere, prima fronte conversionis iniqua labia patitur, dum ejus propositum sceleratis oblocutionibus irridetur. Dicitur enim ei ab iniquis: Quid te crucias, ut saeculi honores fugias, et humana blandimenta derelinquas, ut et istum mundum perdas, nec ibi ad quod desideras aliquando pervenias? Sed haec sunt in labiis constituta fallacibus: quia nulla videlicet cordis deliberatione firmata sunt. Postquam ista minus valuerint, tunc suasores ad dolosa se blandimenta convertunt, dicentes: Noli te claudere, noli te jejunio fatigare, restat tempus cum ista facias; qui dum se putant loqui pro corpore, causas animae noscuntur omnimodis ingravare. Ipsa sunt ergo iniqua labia et lingua dolosa, quae prima fronte ille patitur, qui ad Domini jussa transfertur. Sed quamvis levia putet esse quae dicta sunt, inde humanum genus corruit, inde conditionem mortis accepit. Nam cum serpens venisset ad Evam,
Abbreviated transcription (Latin):
sione lacrimabili petit se de mundi istiꝰ
tribulatione liberari. Initium enim ꝓ¬
uectus est delicta carnalia relinquere.
& sic dr̃o supplicare. Nam qui unum
gradum conscendit. terram utiq relin¬
quit. & in quodam adhuc humili loco
recipitur. cui eleuatio prima pr̃atur.
Beati qui uel inisto gradu potuerint
inueniri. sicut legitur: Beati quorũ
remissȩ sunt iniquitateser. Quaꝓpt᷑ exau¬
ditum se dicit. qm̃ in o ł tribulatione
clamauerat. Diis emꝰ ac nescit differ¬
re. quem compuncto pr corde sibi sen¬
serit supplicare: sicut in y ysaia legitur:
Adhuc inuocante te dicam ecce adsum.
Et inspice quam sit pulcherrimnꝰ ordo
dictoꝵ. Primum posita est tribulatio.
deinde exclamatio. tercio exauditio. ut ꝑ
Positus in illa conualle plorationis. quȩ
tamen iam gradus fidelium eẽ cognos¬
citur animarum. liberare se petit ab im¬
putationib asperis & blandimentis calli¬
da suasione compositis. Nam qui mundũ

Expanded text:
sione lacrymabili petit se de mundi istius sione lacrymabili petit se de mundi istius tribulatione liberari. Initium enim provectus est delicta carnalia relinquere, et sic Domino supplicare. Nam qui unum gradum conscendit, terram utique relinquit, et in quodam adhuc humili loco recipitur, cui elevatio prima praestatubeati, qui vel in isto gradu potuerit inveniri, sicut legitur: Beati quorum remissae sunt iniquitates . Quapropter exauditum se dicit, quoniam in tribulatione clamaverat. Dominus enim nescit differre, quem compuncto corde sibi senserit supplicare, sicut in Isaia legitur: Adhuc invocante te dicam: Ecce adsum. Et inspice quam sit pulcherrimus ordo dictorum. Primum posita est tribulatio, deinde exclamatio, tertio exauditio, ut per Positus in illa convalle plorationis quae tamen jam gradus fidelium esse cognoscitur animarum liberari se petit ab imputationibus asperis et blandimentis callida suasione compositis. Nam qui mundum
Abbreviated transcription (Latin):
nabathinor positum. eẽ. cognoscitur.
significans gradus istos tantum ad suꝑ¬
na tendentes. Quaꝓpt̾᷑ iam beatoꝵ. eẽ. cre¬
dendi sunt. qui prestante dño nulla pos-¬
sunt deceptione subinergi. Unde scalam
illam iacob ꝓ parte aliqua his gradibꝰ
fortasse nͨ inmerito dicimus comparan¬
dam. Illa enim & ascendentes habuit &
descendentes. in istis uͦ gradib beatorum
solus ascensꝰ est. Anonnullis etiam &
quindecim anni qui regi ezechiȩ st̃ additi
huic similitudini uidentur aptati. ut lnc
numerus & ibi ꝑfectȩ uitȩ cursum indi¬
casse monstretur. Duusio psalmi.
er totũ psalmum ꝓpħa loquitur.
In pͥma parte clamat ad dnm. ut
liberetur a labiis iniquis. & a lingua do¬
losa. Scda uehementer affligitur. quod
in hac uita diutius cominorans aliena
uitia sustinendo maloꝵ ꝑmixtione pre¬
clamaui. & exaudiuit me. Inchoat
primus uirtutum gradꝰ. in quo
ꝓpħa terrena uicia derelinquens. confes¬

Expanded text:
ἀναβαθμῶν positum esse cognoscitur, ἀναβαθμῶν positum esse cognoscitur, significans gradus istos tantum ad superna tendentes. Quapropter jam beatorum esse credendi sunt, qui praestante Domino nulla possunt deceptione submergi. Unde scalam illam Jacob pro parte aliqua his gradibus fortasse non immerito dicimus comparandam; illa enim et ascendentes habuit et descendentes: in istis vero gradibus beatorum solus ascensus est. A nonnullis etiam et quindecim anni qui regi Ezechiae sunt additi, huic similitudini videntur aptati, ut hic numerus et ibi perfectae vitae cursum indicasse monstretur. Divisio psalmi. Per totum psalmum propheta loquitur. In prima parte clamat ad Dominum, ut liberetur a labiis iniquis et a lingua dolosa. Secunda, vehementer affligitur, quod in hac vita diutius commorans aliena vitia sustinendo, malorum permixtione prclamavi, et exaudivit me. Inchoat primus virtutum gradus; in quo propheta terrena vitia derelinquens, confes
Abbreviated transcription (Latin):
quindecim gradꝰ ponuntur. sicut iN
illo templo iherusolumitano quod a si¬
lomone notum est fuisse ꝑfectum. ut
presens ordo psalmoꝵ & in illa construc¬
tione p̾figuratus uideatur. eẽ. pͣdictus
Terrena siquidem illa fabrica. cȩlestis tm¬
pli similitudinem gestare uidebarur
Quaꝓpt᷑ cum gradꝰ audimus in psalms.
non terrenum aut corporeis gressibus
suheundum nobis aliquid suspicemur
s mentis accipiamus ascensum. Ido euiꝰ
premissum est canticum. ut hoc pocrꝰ
ad animȩ ꝓuectum applicare debeamus
S gradus iste. humilitatis ẽ ascensus.
confessio peccatoꝵ. sicut in octogesimo
tercio psalmo dictam ẽ. Aseusis mneste
qꝰ disposuit in conualle lacrimarum. Sic
enim istos gradus ascendere merebimur.
si ꝓ delictis nr̃is ꝓstrati dño iugiter suppli¬
cemus. Sciendum est autem quod gradꝰ
istt ascensum tantum. nͨ etiam pute̾tur
habere descensum. Nam quod nos cantica
graduum uocamꝰ. apud grecos. odetori

Expanded text:
quindecim gradus ponuntur, sicut in quindecim gradus ponuntur, sicut in illo templo Jerosolymitano, quod a Salomone notum est fuisse perfectum; ut praesens ordo psalmorum, et in illa constructione praefiguratus, videatur esse praedictus. Terrena siquidem illa fabrica coelestis templi similitudinem gestare videbatur. Quapropter cum gradus audimus in psalmis, non terrenum aut corporeis gressibus subeundum nobis aliquid suspicemur, sed mentis accipiamus ascensum. Ideo enim praemissum est, Canticum, ut hoc potius ad animae provectum applicare debeamus. Sed gradus iste humilitatis est ascensus, confessio peccatorum, sicut in octogesimo tertio psalmo dictum est: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum . Sic enim istos gradus ascendere merebimur, si pro delictis nostris prostrati, Domino jugiter supplicemus. Sciendum est autem quod gradus isti ascensum tantum, non etiam putentur habere descensum. Nam quod nos cantica graduum vocamus, apud Graecos ᾠδὴ τῶν
Abbreviated transcription (Latin):
Iori quidem atuli &e mirabiles incho¬
antur. S in psalmi superioris explinat¬
one reꝑti sunt. ut beatitudinem fideliũ
ppłoꝵ quam ille unita meritoꝵ uarieta¬
te cantauit. isti in sacramentum noui
& ueteris testamenti ordinatis quindiĩ
gradib explicarent. Septenarius enim
numerus sicut sepe dictum est. significat
ebdomadam ꝓpt̾ salbatum ueteris testa¬
menti. octonarius dominicum diem.
in quo dñm resurrexisse manifestum ẽ.
quod ad nouum ꝑtinet testamentum:
qui simul iuncti. quintum decimum
numerum complere noscuntur. Incho¬
ata scłi renuntiatione. qmͣ mundanas
conuersationes tamquam maloꝵ suoꝵ
grauamen exhorruit. Hinc quib dam
meritoꝵ gradib ascendens ad ꝑfectan
atq eternam dñi ꝑuenit caritatem. que
in summo uirtutum fastigio noscitur
collocata. quod suo loco euidentius expli¬
camus. Illud tamen estimo cominonen¬
dum. quod diuina gr᷑a concedente uaru
significatione mneritoꝵ. & in istis psalms

Expanded text:
ovi quidem tituli et mirabiles inchoantur, sed in psalmi superioris explanatione reperti sunt; ut beatitudinem fidelium populorum, quam ille unita meritorum varietate cantavit, isti in sacramentum Novi et Veteris Testamenti ordinatis quindecim gradibus explicarent. Septenarius enim numerus sicut saepe dictum est significat hebdomadam propter sabbatum Veteris Testamenti: octonarius dominicum diem, in quo Dominum resurrexisse manifestum est, quod ad Novum pertinet Testamentum. Qui simul juncti quintum decimum numerum complere noscuntur, inchoata saeculi renuntiatione: quoniam mundanas conversationes tanquam malorum suorum gravamen exhorruit. Hinc quibusdam meritorum gradibus ascendens, ad perfectam atque aeternam Domini pervenit charitatem, quae in summo virtutum fastigio noscitur collocata; quod suo loco evidentius explicamus. Illud tamen aestimo commonendum, quod divina gratia concedente varia significatione meritorum et in istis psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ inspicientes: mortiferos scłi uitemꝰ
errores. Continet siquidem hic nume¬
rus & illud pͣterea sacramentum. ut cũ
quinq sensus corporei ꝑ quos fragilis
humanitas contrahit peccatum. trinita¬
tis fuerint uirtute suꝑati. ad quintum
deciium gradalium psalmoꝵ nos culm᷑
ducat. eoq fiat ut corporis imbecillitate
submota. donentur uictorib premia
sempiterna.

Expanded text:
semper inspicientes, mortiferos saeculi vitemus semper inspicientes, mortiferos saeculi vitemus errores. Continet siquidem hic numerus et illud praeterea sacramentum; ut cum quinque sensus corporei, per quos fragilis humanitas contrahit omne peccatum, Trinitatis fuerint virtute superati, ad quintum decimum gradalium psalmorum nos culmen educat; eoque fiat, ut corporis imbecillitate submota; donentur victoribus praemia sempiterna.
Abbreviated transcription (Latin):
Octauo. nichil ꝑmanere dicitur quod uolus¬
tate ꝓpria unusqͥsq fuerit operatus. silla
tantum. ẽ. firmissima. quȩ auctore dẽo
construuntur. Nono. timore dñi ꝓnus¬
tiatur homo beatus ficri. & uniuersa ill
ꝓfutura concedi. Decimus infundit pa&¬
entiam deuotis. quam ꝑ eccłiȩ uerba com¬
mendat. Undecuno. de ꝓfundis penitus
clamat ad dnm̃. ut in liberandis om̃ib
quanta sit aiuinitatis potentia sentatue
Ouodecimo. uirtul mansuetudins &
humilitatis ostenditur. Tercio decimo.
axͣ incarnationis ꝓmissio. & dictoꝵ ueri¬
tas approbatur. Quarto decimo. fr̃ibus
spiritalis adunatio p̾dicatur. supra qͦs
benedictio disͦt & ȩterna uita ꝓuenire
monstratur. Quintodecimo. in laudib
dñi ꝑfecta illa caritas excitatur. supra
quam nichil potest nec mauus dici. nec
głosius inueniri. sicut apłs testatur. ds̃
caritas est. Quappt᷑ tanti miraculi iugi¬
ter consideremus archanum. ut talia

Expanded text:
Octavo, nihil permanere dicitur, quod volunOctavo, nihil permanere dicitur, quod voluntate propria unusquisque fuerit operatus; sed illa tantum esse firmissima, quae auctore Domino construuntur. Nono, timore Domini pronuntiatur homo beatus fieri, et universa illi profutura concedi. Decimo, infundit patientiam devotis, quam per Ecclesiae verba commendat. Undecimo, de profundis poenitens clamat ad Dominum, ut in liberandis hominibus quanta sit Divinitatis potsuetudinis et humilitatis ostenditur. Tertio decimo, sanctae incarnationis promissio et dictorum veritas approbatur. Quarto decimo, fratribus spiritualis adunatio praedicatur, supra quos benedictio Domini, et aeterna vita provenire monstratur. Quinto decimo, in laudibus Domini perfecta illa charitas excitatur, supra quam nihil potest nec majus dici, nec gloriosius inveniri, sicut apostolus testatur: Deus charitas est . Quapropter tanti miraculi jugiter consideremus arcanum; ut talia
Abbreviated transcription (Latin):
tate conclusit. ut qui ante fideles frͣs
tas beatȩ complectatur eccł̃ie. Et inten¬
de quam competenter hunc psalmum
ꝑfectus finis amplerus est. ut qui usq
ad ierłm celestem conscendit. benedictio¬
nem suꝑnam loco remunerationis ace
quemadmodũ usq ad suꝑnam ierłm
gradus isti ꝑuenerint. Primo siquidem
gradu scłi designat horrorem. pꝰt quem
ad uirtutum om̃ium studia festinatur.
Scdõ. uirtus diuinȩ defensionis exponit᷑
cui nichil obuiare posse monstratur. Ter
cio. inagnum gaudium. eẽ. dicitur in
eccłia dñi pura mente uersari. Quarto
inter quaslibet angustias docet constant᷑
de dño p̃sumendum. donee miseratus
exaudiat. Quinto. monet ut lib̾ati per¬
culis. ñ nob̾is aliquid. s om̃ia dñi uirtu¬
tib applicemus. Sato. montib solidissi¬
mis comparatur confidentia fidelissimi
apͣiani. In septimo dicitur. quam copioses
fructus metant in lacrimis seminantes:

Expanded text:
tate conclusit; ut qui ante fideles fratrtate conclusit; ut qui ante fideles fratrtas beatae complectatur Ecclesiae. Et intende quam competenter hunc psalmum perfectus finis amplexus est; ut qui usque ad Jerusalem coelestem conscendit, benedictionem supernam loco remunerationis accequemadmodum usque ad supernam Jerusalem gradus isti pervenerint. Primo siquidem gradu, saeculi designat horrorem, post quem ad virtutum omnium studia festinatur. Secundo, virtus divinae defensionis exponitur, cui nihil obviare posse motio magnum gaudium esse dicitur in Ecclesia Domini pura mente versari. Quarto inter quaslibet angustias docet constanter de Domino praesumendum, donec miseratus exaudiat. Quinto monet ut, liberati periculis, non nobis aliquid, sed omnia Domini virtutibus applicemus. Sexto montibus solidissimis comparatur confidentia fidelissimi Christiani. Septimo dicitur quam copiosos fructus metant in lacrymis s
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ tantum nos exigit pra uerba. s facta.
Aadidit in sca. ut eam manus seminet
ꝓp̃iani. Nam si illam heretici faciant aut
pagani. manus eoꝵ nͨ extolluntur in sc̃a.
qm̃ ipsam solam elemosinam xp̃c acctpit.
quam ciꝰ nomini fidelis xp̃ranus obtulerit.
In quo tamen actu. ne qͥs sibi aliquid arro¬
get. dnm dicit. cẽ. benedicendum. quando
ipse donat & animã misericordem. & sub¬
stantiam largiorem: sic caritatem dni &
laridib sacris. & pia docet oꝑatione com¬
plendam: his ꝑactis. respice quam digna
retributio subsequatur. Benedicat te
dnĩs ex syon. qui fecit celum & terram.
Explicata cominunione qua dixit carita¬
tis studio in dg̃i laudib bonis oꝑibus
ꝑmanendum. uenit ad partem scłam.
in qua uno uersu ppłm benedicit. qui in
unitatis constantia & dilectione dñi ꝑse¬
uerat. Prius enim om̃a pluraliter drxit.
nunc autem psalmum subsingulari¬

Expanded text:
non tantum a nobis exigit pia verba, sed facta. non tantum a nobis exigit pia verba, sed facta. Addidit, in sancta, ut eam manus seminet Christiani. Nam si illam haeretici faciant aut pagani, manus eorum non extolluntur in sancta; quoniam ipsam solam eleemosynam Christus accipit, quam ejus nomini fidelis Christianus obtulerit. In quo tamen actu, ne quis sibi aliquid arroget, Dominum dicit esse benedicendum, quando ipse donat et animum misericordem et substantiam largiorem. Sic charitatem Domini et laudibus sacris, et pia docet operatione complendam. His peractis, respice quam digna retributio subsequatur. Vers. 3. Benedicat te Dominus ex Sion, qui fecit coelum et terram. Explicata commonitione, qua dixit charitatis studio in Domini laudibus et bonis operibus permanendum, venit ad partem secundam, in qua uno versu populum benedicit, qui in unitatis constantia et dilectione Domini perseverat. Prius enim omnia pluraliter dixit, nunc autem psalmum sub singulari
Abbreviated transcription (Latin):
crunt. Diuersa enuim loca. sub unitatis
grã habere constat eccłiam. His qͦ dictis
aliud genus firmitatis adiecit dĩ nr̃i.
hoc ẽ non quȩ gentilitas colit. s quȩ uera
catholica religio confitetur. Addidit. in
noctib extollite manus ur̃as in scã. & bene¬
dicite dñm. In noctib. mundi istius sig¬
nificat teterrimum tempus. quod semꝑ
creberrimis tribulationib obscuratur.
In hoc scło gͦ leuande sunt manus. ubi bo¬
na oꝑatio dĩi meretur auxilium. Sic moy¬
ses. quamdui manus tendebat. amalech
audacia suꝑba p᷑mebatur. presagans cru¬
cem beatissunȩ passionis. Nam quod digi¬
tos extendebat. decalogum fortasse signifi¬
cat. qui cum brachia remisisset. in imici
suꝑbia desperata surgebat. & ido bonis oꝑi¬
bus leuande nobis sunt manus ad dñm.
ut aduersarius diabolus suꝑna maiestate
uincatur. S intende quid significet extollite.
id ẽ uberius elemosinam facite. Diĩs enuim

Expanded text:
erunt. Diversa enim loca sub unitatis erunt. Diversa enim loca sub unitatis gratia habere constat Ecclesiam. His quoque dictis aliud genus firmitatis adjecit, Dei nostri; hoc est, non quem gentilitas colit, sed quem vera catholica religio confitetur. Addidit, In noctibus extollite manus vestras in sancta, et benedicite Dominum. In noctibus, mundi istius significat teterrimum tempus, quod semper creberrimis tribulationibus obscuratur. In hoc ergo saeculo levandae sunt manus ubi bona operatio Domini meretur auxilium. Sic Moyses quandiu manus tendebat, Amalech audacia superba premebatur : praesagans crucem beatissimae passionis. Nam quod digitos extendebat, Decalogum fortasse significabat. Qui cum brachia remisisset, inimici superbia desperata surgebat. Et ideo bonis operibus levandae nobis sunt manus ad Dominum, ut adversarius diabolus superna majestate vincatur. Sed intende quid significet, extollite, id est uberius eleemosynam facite; Dominus enim
Abbreviated transcription (Latin):
paulus honorabilem gentib fecit. Sic
Et iterum. Si hominib placere uellem
xp̃i seruus nͨ essem. De moyse quoq in alio
psalmo: Misit moysen seruum suum.
Quaꝓpt᷑ istud iam de ꝑfectis ꝓprie dicitur.
qͣui & amici sine dubio numcupantur.
Sequitur. Qui statis in domo domini.
in atriis domus dĩ nr̃i. Seruum quidem
prius dixerat ad honorem. s ne incerta
corda mortalium hoc ad alios traherent
qui indeuoti. eẽ. noscuntur. dum om̃s
dño creaturȩ condicione subiecte sunt:
addidit. qui statis in domo dgi. id eͦ quoꝵ
aniius in dño religionis firmo uestigio
ꝑseueret. Stare enim de illis dicitur. qui
a bono ꝓposito facilitatis crimine non la¬
buntur. sicut iam dictum ẽ de diabolo.
qui archangłs fuit. & in ueritate nͨ stetit.
Nominata quidem domus concludit &
atria. qm̃ atrium ingressus est mansionis:
significat eos. siue qui iam in penetralib
sunt eccłiȩ. siue qui in ingressu eiꝰ. cẽ. meru¬

Expanded text:
Paulus honorabilem gentibus fecit; sic Paulus honorabilem gentibus fecit; sic et iterum: Si hominibus placere vellem, Christi servus non essem . De Moyse quoque in alio psalmo: Misit Moysen servum suum . Quapropter istud jam de perfectis proprie dicitur, qui et amici sine dubio nuncupantur. Sequitur, qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri. Servum quidem prius dixerat ad honorem; sed ne incerta corda mortalium hoc et ad alios traherent, qui indevoti esse noscuntur, dum omnes Domino creaturae conditione subjecti sunt, addidit, qui statis in domo Domini, id est quorum animus in Domino religionis firmo vestigio perseverat. 457 Stare enim de illis dicitur, qui a bono proposito facilitatis crimine non labuntur, sicut dictum est de diabolo qui archangelus fuit, et in veritate non stetit . Nominata quidem domus, concludit et atria; quoniam atrium ingressus est mansionis. Significat enim eos, sive qui jam in penetralibus sunt Ecclesiae, sive qui in ingressu ejus esse meru
Abbreviated transcription (Latin):
cite dño. Id̃o duos uersus simul posumus.
qm̃ sibi inuicem mutua conexione iun¬
guntur. ut nobis impletus sensus euiden-¬
tius appareret. Primum queramus cur
& hic & in suꝑiori psalmo ecce posuerit.
scilicet ut reb certis atq ꝑfectis ñ solum
sermo s etiam articularis pr̃aretur ostensio.
unc autem dictum est. quia tot gradib
ascersis. ille solus laudari debuit. qͥ tanta
concessit. Primum enim fuit. quod ꝓfici¬
enter ascenderat. deinde quod suꝑ hunc
ascensum alium ñ habebat. Iunc enim
maioꝵ studio p̾dicandus est dq̃s. quando
facit sua largitate securos. Siue ut aliis
placet. tempus illud significat mundiale.
Aliquando hic exercendus est animus. ut
ibi eternis ac ꝑpetuis laudib occupetur.
Benedicite dnm. significat laudate. quia
nos illum laudamus. ille autem nos be¬
nedicendo sẽĩficat. Audisti seruum. &
ne aliquid putares abiectum. addidit
diũ. ut de potentia summi pͥncipis dig¬
nitas cresceret seruientis. Hoc se nomine

Expanded text:
cite Dominum. Ideo duo versus simul posuimus, quoniam sibi invicem mutua connexione junguntur, ut nobis impletus sensus evidentius appareret. Primum quaeramus cur et hic et in superiori psalmo, Ecce posuerit; scilicet ut rebus certis atque perfectis non solum sermo, sed etiam articularis praestaretur ostensio. Nunc autem dictum est, quia tot gradibus ascensis, ille solus laudari debuit, qui tanta concessit. Primum enim fuit, quod proficienter ascenderat: deinde quod super hunc ascensum, alium non habebat. Tunc enim majori studio praedicandus est Dominus, quando facit sua largitate securos. Sive ut aliis placet tempus istud significat mundiale, quando hic exercendus est animus, ut ibi aeternis ac perpetuis laudibus occupetur. Benedicite Dominum, significat laudate: quia nos illum benedicendo laudamus; ille autem nos benedicendo sanctificat. Audisti servum; et ne aliquid putares abjectum, addidit Domini; ut de potentia summi principis dignitas cresceret servientis. Hoc se nomine
Abbreviated transcription (Latin):
mus. sr̃ib similia faciamus:. Om̃e delictũ.
om̃e flagitium. om̃e cessit sine dubitatio¬
ne peccatum. talesq presens regula reddit:
quales nos cȩlestis magister. eẽ. precepit.
Istud mandatum & bonos angłos fortassis
amplectitur. qui dum nobis qualia ipsi
possident. ꝓuenire cupiunt. consortes nos
eẽ. eternę illiꝰ societatis adquirunt. Me¬
mento p̾terea caritatis dominicȩ. Hic tercy
psalmus ẽ. ut ex ipso numero uirtus possit
xx̧ trinitatis agnoser. Diuisio psalmi.
rima parte inuitat ꝓpħa ad benedi¬
cendum dm̃. ubi plurali numero
predictam plebem agnoscitur ammonere.
Deinde conuersus: ppłm singulariter
benedicit. quia sca unitas decũs est ac uirtꝰ¬

Expanded text:
mus, fratribus similia faciamus; omne delictum, mus, fratribus similia faciamus; omne delictum, omne flagitium, omne cessat sine dubitatione peccatum; talesque praesens regula reddit, quales nos coelestis magister esse praecepit. Istud mandatum et bonos angelos fortasse amplectitur, qui dum nobis qualia ipsi possident provenire cupiunt, consortes nos aeternae illius societatis acquirunt. Memento praeterea quod charitatis dominicae hic tertius psalmus est, ut ex ipso numero virtus possit sanctae TrinitatisPrima parte invitat propheta ad benedicendum Deum: ubi plurali numero praedictam plebem cognoscitur admonere. Deinde conversus populum singulariter benedicit: quia sancta unitas decus est ac virt
Abbreviated transcription (Latin):
enim intret scelus. cum dõ totus occupatꝰ
est animus .iabolus enim uacantia desi¬
derat. nudata ꝑquirit. s ubi dm̃ present̃
repperit. sub magna confusione discdit
lta si toto corde dm̃ diligimus. eiꝰq nos
potestati affectiosa deuotione contradimꝰ.
nec locum culpis dare possumus. & in uis
semꝑ rectissimis ambulamus. Uascula pp¬
si cum aliquo liquore plena sunt. suꝑue¬
nientium augmenta ñ capiunt. ita norsi
diuina caritas totos repleat. ñ erit que
crimen introeat. Sequitur. & ꝓximum
nium sicut te ipsum. Proximum diligimꝰ
sicut nos ipsos. cum nulli facimus malũ.
s om̃s simili ut nosmetipsos affectione
tractamus. Nullus enim ad quiescit inge¬
nium. aut pericula sibi calamitatis optare.
aut dolosis insidiis uelle concludi. s ita sibi
om̃s ꝓspici cupiunt: ut nullis aduersitatib
appetantur. Hȩc si in alios compari uolun¬
tate seruemus. si que nobis impendi uolu¬

Expanded text:
enim intret scelus, cum Deo totus occupatus enim intret scelus, cum Deo totus occupatus est animus? Diabolus enim vacantia desiderat, nudata perquirit; sed ubi Deum praesentem reperit, sub magna confusione discedit. Ita si Deum toto corde diligimus, ejusque nos potestati affectuosa devotione contradimus, nec locum culpis dare possumus, et in viis semper rectissimis ambulamus. Vascula ipsa cum aliquo liquore plena sunt, supervenientium augmenta non capiunt: ita nos si divina charitas totos repleat, non erit quo crimen introeat. Sequitur, et proximum tuum sicut teipsum. Proximum diligimus sicut nosipsos, cum nulli malum facimus, sed omnes simili ut nosmetipsos affectione tractamus. Nullius enim acquiescit ingenium, aut pericula sibi calamitatis optare, aut dolosis insidiis velle concludi; sed ita sibi omnes prospici cupiunt, ut nullis adversitatibus appetantur. Haec si in alios compari voluntate servemus, si quae nobis impendi volu
Abbreviated transcription (Latin):
cordis intento quemadmodum uesti¬
gia summa uirtutum transmissis gradib
ꝓpħa conscenderit. Iili enim beatȩ frater¬
nitati quam in uno dixerat congregandã
nunc quod suꝑest salubriter ꝑsuadet. ut
felix adunatio in laudes dñi flagrantissi¬
mo caritatis studio concitetur. quatinus
fideles uiros ꝑfecta oꝑatio consequatur.
& hic imitentur suauitatem. quȩ in illi
patria in scĩs creditur mentib. eẽ. man¬
sura. Dignum enĩ est ut benedictio illi
ꝑsoluatur. ad quem summo studio con¬
stat ascensum. Nunc de ipsius mandati
uirtute tractandum est: ut intellecta
sententia. utilitatem nobis possit aperi¬
re discussa. Preceptum est enim. Diliges
dñm dm̃ tuum ex toto corde tuo. & ex
tota anima tua. & ex tota uirtute tua.
& ꝓrimum tuum sicut te ipsum. In his
capite dicere. quod in scripturis scĩs pos¬
sit om̃ib mueniri. Nam qui dm̃ ex
toto corde & ex tota anima. ex tota uirtu¬
te diligit. locum uitiis ñ relinquit. Uui

Expanded text:
cordis intento, quemadmodum vestigia summa virtutum transmissis gradibus propheta conscenderit. Illi enim beatae fraternitati, quam in unum dixerat congregandam, nunc quod superest salubriter persuadet, ut felix adunatio in laudes Domini flagrantissimo charitatis studio concitetur, quatenus fideles viros perfecta operatio consequatur; et hic imitentur suavitatem, quae in illa patria in sanctis creditur mentibus esse mansura. Dignum est enim ut benedictio illi persolvatur, ad quem summo studio constat ascensum. Nunc de ipsius mandati virtute tractandum est, ut intellecta sententia utilitatem nobis possit aperire discussa. Praeceptum est enim, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua, et proximum tuum sicut teipsum. In his capite dicere, quod in Scripturis sanctis possis omnibus invenire! Nam qui Deum ex toto corde, ex tota anima, ex tota virtute diligit, locum vitiis non relinquit. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
enim manus. significat bonis oꝑibus
occupari. Ceterum qui malis actionib
detinetur. non leuat manꝰ suas. s deicit.
Et uide quia in utriꝰq partib ponit
que dilexi. ibi uehement̾. hic nimis.
qm̃ utrũq opꝰ sub magna ambicione
faciendum est. ut fructum possit ha¬
bere dño miserante qui ꝑficit. Addidit:
Et exercebar in iustificationib tius. Ibi
meditabatur. ubi mentis intentione
translatus est. Hic exercebatur. ubi que¬
rebat oꝑis frequentatione ꝓficere. Et
nota. quod exercitatio in scripturis diui¬
nis plerumq in bono ponitur. In litte¬
ris autem secularib uel in communi
locutione. in bono: aut numquã aut
raro ponitur. Quam locutionem scrip¬
turarum diuinarum ꝓpriam. eẽ. dica¬
mus. In ustificationib tuis ꝑtinet ad
utrumq. ut & mandata dñi cum de¬
lectatione meditaretur. & oꝑa manuu
cum caritate ꝑficeret. Ista enim duo st̃
ut sepe diximus. quȩ ꝑfectos faciunt

Expanded text:
enim manus significat bonis operibus enim manus significat bonis operibus occupari. Caeterum qui malis actionibus detinetur, non levat manus suas, sed dejicit. Et vide, quia in utrisque partibus ponit, quae dilexi; ibi, vehementer; hic, nimis; quoniam utrumque opus sub magna ambitione faciendum est, ut fructum possit habere, Domino miserante, qui perficit. Addidit, et exercebar in justificationibus tuis. Ibi meditabatur, ubi mentis intentione translatus est; hic exercebatur, ubi quaerebat operis frequentatione proficere. Et nota quod exercitatio in Scripturis divinis plerumque in bono ponitur; in litteris autem saecularibus, vel in communi locutione, in bono aut nunquam aut raro ponitur. Quam locutionem Scripturarum divinarum propriam esse dicimus. In justificationibus tuis pertinet ad utrumque; ut et mandata Domini cum delectatione meditaretur, et operas manuum cum charitate perficeret. Ista enim duo sunt ut saepe dicimus quae perfectos faciunt