comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ usu familiaritatis int̾ erat: eius¬
ꝙ post memoriã ad ĩstructionẽ nr̃a
quasi fani dulcedinẽ inore retinebat.
tẽpus quo filiũ eius acceꝑat. cũ ead̃e
socru sua ad dedicatõnẽ oratorii bñ
sebastiani mrͣis fuerat ĩuitata. Noc¬
te u̾o eadẽ qua subsequẽti die adde¬
dicationẽ p̾dicti oratorii fuerat pro¬
cessura: uoluptate carnis deuicta a
iuiro suo sese abstinere ño potuit. Cũ¬
q mane facto c̾scĩam de t̾reret car¬
nis ꝑpetrata delectatio ꝓcessionẽ uͦ¬

Expanded text:
lius ausu familiaritatis intererat, ejusque post memoriam ad instructionem nostram quasi favi dulcedinem in ore retinebat. ra breve tempus quo filium ejus acceperat, cum eadem socru sua ad dedicationem oratorii beati Sebastiani martyris fuerat invitata. Nocte vero eadem qua subsequente die ad dedicationem praedicti oratorii fuerat processura, voluptate carnis devicta, a viro suo sese abstinere non potuit; cumque mane facto conscientiam deterreret perpetrata carnis delectatio, processionem
Abbreviated transcription (Latin):
gandis sp̃crib ĩmũdis ĩmense uirtu¬
tis gr̃a pollebat. itaut ñnũquã ab
obsessis corꝑib legiones demonũ pel-¬
leret. ⁊ c̃tinue orationis studio ĩtent᷑.
obiectas c̾tra se eoꝵ multitudines su

Expanded text:
gandis spiritibus immense virtutis gratia pollebat, ita ut non nunquam ab obsessis corporibus legiones demonum repelleret et continue orationis studio intentus obiectas contra se eorum multitudines su
Abbreviated transcription (Latin):
uarrare: s ad hec explenda hodiernũ
tẽpus uideo nou posse sufficere. Libt¬
us itaq hec loquim᷑ si alind ex ordiũ

Expanded text:
arrare, sed ad haec explenda hodiernum tempus video non posse sufficere. Liberius itaque haec loquemur, si aliud exordiu
Abbreviated transcription (Latin):
ulus apłs petro apłoꝵ primo inpͥn¬
cipatu aplico frat̾ est. pe: Eciopla¬
ne. nec dubiũ est: quia et si miuimꝰ
iusceris. petrus ĩmari pedib ambu¬
lauit. paulus ĩ mari naufragiũ ꝑ¬
tulit. Eu inuno eodẽꝙ elemento. ibi
paulus ire cũ naui nõ potuit: ubi¬
stat. qr cũ utrisꝙ uirtꝰ fui̾t dispar
miraculo: utrisq tamen meritũ dis¬
par nõ est in celo petr Placet fate¬
or om̃io quod dicis. Ec̃ce aꝑte cogno
ui: quia uita ⁊ nõ signa querenda st̃

Expanded text:
lus Petro apostolorum primo in principatu apostolico frater est? PETR. Scio plane, nec dubium est quia etsi minimus nisceris, Petrus super mare pedibus ambulavit , Paulus in mari naufragium pertulit : et in uno eodemque elemento ibi Paulus ire cum navi non potuit, ubistat, quia cum utriusque virtus fuerit dispar in miraculo, utriusque tamen meritum dispar non est in coelo. PETR. Placet, fateor, omnino quod dicis: ecce enim aperte novi, quia vita et non signa quaerenda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ineadẽ ꝓuincia martiriꝰ noĩe de¬
uotus ualde omnipotenti d̾o fanni
lus fuit. qui hoc deuir tutis sue teste¬
monio signũ dedit. quis dũ quadã
sent. eiꝙ obliti eent crucis signũ im¬
pͥmere. sicut in hac ꝓuincra crudi
panes ligno signari solent. ut ꝑ qua¬
dras .iiiͦi. partiti uideant᷑. isdẽ di fa¬
mulꝰ affuit. eisꝙ referentib signa¬
tũ uõ fuĩsse agnõuit. Cumꝙ iã pa¬
dixit. Quare hũc minime signatiᷤ:
eui hec diceris: signũ crucis digito
cõtra prunas fecit. Q uo signato ꝓ¬
tinus inmensũ crepitũ panis dedit.
ac si ingens ũgnib olla crepuisset.
Qui dũ coctꝰ pꝰmodũ fuisset abigne
subtractus ea cruce signatꝰ inuentꝰ
ẽ qͣm nõ c̾tactꝰ s fides fecerat. De¬

Expanded text:
in eadem provincia, Martyrius nomine , devotus valde omnipotentis Dei famulus exstitit, qui hoc de virtutis suae testimonio signum dedit. Dum quadam sent, eique obliti essent crucis signum imprimere, sicut in hac provincia crudi panes ligno signari solent, ut per quadras quatuor partiti videantur, idem Dei famulus adfuit, eisque referentibus signatum non fuisse cognovit. Cumque jam padixit: Quare hunc minime signastis? Qui hoc dicens, signum crucis digito contra prunas fecit. Quo signante protinus immensum crepitum panis dedit, ac si ingens in ignibus olla crepuisset. Qui dum coctus postmodum fuisset ab igne subtractus, ea cruce signatus inventus est, quam non contactus, sed fides fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
.uii. ꝑpetratis culpis penitẽtiã eger
rediuinus ageret: octauo die letus
dequo loquim̃ seuerũ. qͣm dilectum
dñs ad tendit: quẽ c̃tristari nec ad mo¬
dicum ꝑtulit. petr Admiranda sũt
ualde hec: que me inuenio nc̃ usq la¬
tuisse. S quid ẽẽ. dicimꝰ: qͦd tales uiri¬
mͦ neq̃unt inueniri: GG. E go pe¬
tre mulcos tales in hoc sclo: nec mͦde
ẽe. existimo: Neq enĩ si talia signa nõ
faciunt: id̾o tales ñ sũt. uite namq
uera estimatio ĩuirtute ẽ operum
non in ostensione signoꝵ Nam sũt
pleriq qui ⁊ si signa nõ faciũt.: si¬
guatamen facientib dispares ñ st̃.
petiꝰ unde mͥ hoc rogo ostendi pot̃.

Expanded text:
petratis culpis poenitentiam aeger redivivus ageret, octava die laetusde quo loquimur Severum, quam dilectum Dominus attendit, quem contristari nec ad modicum pertulit. PETR. Admiranda sunt valde haec, quae me 205 invenio nunc usque latuisse. Sed quid esse dicimus quod modo tales viri nequeunt inveniri. GREGOR. Ego, Petre, multos tales in hoc saeculo nec modo deesse existimo: neque enim si talia signa non faciunt, ideo tales non sunt. Vitae namque vera aestimatio in virtute est operum, non in ostensione signorum. Nam sunt plerique, qui etsi signa non faciunt, signa tamen facientibus dispares non sunt. P
Abbreviated transcription (Latin):
lecto illiꝰ cum lacrimis int̾ram dedit.
Cumq uehem̃t᷑ fleret in t̾ra caput
tiud̾et. sereũ mortis illiꝰ clamaret:
repente is qui mortuus fuerat aiãm
recepit. Quod dũ mulci qͥ cirtũstabãt
aspic̾ent: ad mirationis uocib emis¬
Cumq eum requirerent. ubi fuĩt uel
qͦmodo redisset: ait. Tetri ualde erãt
homines qui me ducebant: ex quoꝵ.
ore ac narib ignis exibat. quẽ tolera¬
re nõ poteramt. Cumq ꝑ obscura lo¬
ca me ducerent: subito pulchre uisio¬
nis iuuenis cũ aliis nob̃ euntib ob¬
uiam factꝰ. ẽ: qui me trahentib dixit.
Reducite illum: quia seuerꝰ pb̃r plan¬
git. sius enim lacrimis eum dñs do
nauit. Qui scilicet seuerꝰ ꝑtinꝰ de t̾ra
surrexit: eiꝙ penitentiã agenti opẽ

Expanded text:
lecto illius cum lacrymis in terram dedit. lecto illius cum lacrymis in terram dedit. Cumque vehementer fleret, in terram caput funderet, seque reum mortis illius clamaret, repente is qui defunctus fuerat animam recepit. Quod dum multi qui circumstabant aspicerent, admirationis vocibus emisCumque eum requirerent ubi fuerit, vel quomodo rediisset, ait: Tetri valde erant homines qui me ducebant, ex quorum ore et naribus ignis exibat, quem tolerare non poteram. Cumque per obscura loca me ducerent, subito pulchrae visionis juvenis cum aliis nobis euntibus obviam factus est, qui me trahentibus dixit: Reducite illum, quia Severus presbyter plangit, ejus enim lacrymis Dominus eum donavit. Qui scilicet Severus protinus de terra surre
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute ualde admirabilis nomĩe
seuerꝰ. eccł̾ie bẽ marie dĩ gentricis ⁊¬
semꝑ uirginis sac̾dos. Hunc cũ qͥdã
pat̾ familias ad extremũ uenisset
diẽ missis c̃cite ñtiis rogauit. ut ad
se qͣutociꝰ ueniret. suisq oratõib
ꝓpcc̃is eius int̾cederet: ut acta de
malis sius penitentia. solutꝰ culpa
acorpore exiret. Qui uidelicz sac̾dos.
ĩ opinate c̃tigit: ut ad putandã ui¬
ueam fuisset occupatus: atq ad se
uenientib diceret. Antecedite: ecce
ego uos subsequor. Cumq uideret
sibi incodẽ oꝑe parum aliqͥd suꝑẽe
paululũ moram fecit: ut opꝰ quod
minimũ restabat expleret. Quo ex¬
pleto: cepit ad egrum ꝑgere. Eunti
uͦ initinere occurrentes hii qͥ pͥus
uenerant: ob uiam fc̃i sũt dicentes.
Quare tardasti pat̾: Noli fatigari
quia iã mortuus ẽ. Quo audito ille
c̃tremuit: maguisꝙ uocib se inter¬
fectorẽ illiꝰ clamare cepit. flens itaq
ꝑuenit ad corpꝰ defuncti: seq coram

Expanded text:
ilis, nomine Severus, Ecclesiae beatae Mariae Dei genitricis semper virgnis sacerdos . Hunc cum quidam paterfamilias ad extremum venisset diem, missis concite nuntiis, rogavit ut ad se quantocius veniret, suisque orationibus pro peccatis ejus intercederet, ut, acta de malis suis poenitentia, solutus culpa ex corpore exiret. Qui videlicet sacerdos inopinate contigit ut ad putandam vineam esset occupatus, atque ad se venientibus diceret: Antecedite, ecce ego vos subsequor. Cumque videret sibi in eodem opere parum aliquid superesse, paululum moram fecit, ut opus quod minimum restabat expleret, quo expleto, coepit ad aegrum pergere. Eunti vero in itinere occurrentes hi qui prius venerant, obviam facti sunt, dicentes: Pater, quare tardasti? Noli fatigari, quia jam defunctus est. Quo audito, ille contremuit, magnisque vocibus se interfectorem illius clamare coepit. Flens itaque pervenit ad corpus defuncti, seque coram
Abbreviated transcription (Latin):
pe quo alunentoꝵ in opia cãpanita¬
am grauit̾ affligebat: uir d̃i diu̾sis ĩ¬
digentib monast̾ii sui cũcta tribue¬
rat: ut pene nichil ĩcellario nͥ parũ
qͥd olei inuitreo uase remaneret: ẽc̃
qͥdam sb̾diaconꝰ agapitus noĩe adue¬
uit. magnoꝑe postulãs ut sibi aliqnͣ¬
tulũ olei dari debuiss.uir aũt dñi qͥ
cuncta decreuerat in t̾ra tribuere. ut
in celo omĩa reseruaret. Hoc ip̃m pa¬
rũ qd̃ remanserat olei iussit petenti
dari. Monachus u̾o qͥ cellariũ tene¬
bat audiuit qͥdẽ iubentis u̾ba. sim¬
plere distulit. Cumq pꝰ paululũ si io
qd̾̃ iussetat datũ eẽt inquireret. respõ¬
dit monachꝰ se minime dedisse. qr si il¬
cella aliqͥd ꝑ inobedientiã remaneret.
fc̃mꝙ ẽ. Sub fenestra aũt ea dẽ ingens
p̾cipitiũ patebat saxoꝵ molib asꝑri¬
mũ. ꝓiectũ itaq uas uitreũ uenit ĩ saxis.
s sic mansit ĩcolume ac si piectũ mi¬
nime fuisset itaut neq frangineq

Expanded text:
uo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, plere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si ilcella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque
Abbreviated transcription (Latin):
lubrit̾ correptꝰ erubuit. qr uenerabi¬
lis pat̾ uirtutẽ om̃ipotentis dñiquã
admonitõne in timauerat. miracłis
ostendebat. Nec erat iam ut qͥsquã
de eus ꝓmissionibz dubitare posser.
qui in uno eodẽ i nom̃to ꝓuitreo ua¬
se pene uacuo. plenũ oleo dolium

Expanded text:
rubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pene vacuo plenum oleo dolium
Abbreviated transcription (Latin):
ioh̾es dictꝰ ẽ. magne iu dolis ad oles¬
cens: qui etatem suã intellectu ⁊ hu¬
militate. dulceoine et grauitate tran
paruit. et hunc uirga tetigit. ei ꝙ di¬
xit. surge. ex hac enĩ molestia mͦ mi¬
nime morieris. s ꝑatus esto quia lõ¬
gũ tempꝰ hic facturꝰ nõ eris. Quidũ
etiã eẽt. amedicis desꝑatus repẽtẽ
sanatꝰ est. atq conualuit rẽ quẽ ui¬
derat narrauit seq ꝑbieniũ in dei
seruitio sicut p̾dixi ultra etatis sue
annos exhibuit. Ante hoc aũt triẽ¬
niũ cũ quidã fr̃ fuisset mortuus atꝙ
in eiꝰdẽ monastii cimiterio a nob̾ sepł¬
tus. cunctis nob̃ ab eodẽ cunit̾io exeñ¬
tib isdẽ ioh̾es sic̃ post modñ pallens
et tremens indicauit. illic nobis disce¬
dentib inuentus abeodem fratre

Expanded text:
es dictus est, magnae indolis adolescens, qui aetatem suam intellectu et humilitate, dulcedine et gravitate transparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge, ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est, atque convaluit. Rem quam viderat narravit; seque per biennium in Dei servitio, sicut praedixi, ultra aetatis suae annos exhibuit. Ante hoc autem triennium, cum quidam frater fuisset mortuus, atque in ejusdem monasterii coemeterio a nobis sepultus, cunctis nobis ab eodem coemeterio exeuntibus, idem Joannes, sicut postmodum pallens et tremens indicavit, illic nobis discedentibus inventus, ab eodem fratre
Abbreviated transcription (Latin):
am uir di contra sama bethel fue
tiniere comedit. hc̃ leo ineodẽ itin̾e
occidit. s statim illic scriptũ ẽ qͥa
stetit leo iuxta asinũ. ⁊ nõ comedit
leo decadauere. Ex qua re ostendit᷑.
qͦd pcc̃m in obedientie in ipsa fu̾it
morte laxatũ. qr is dẽ leo qu̾ẽ uiuẽ¬
tẽ p̾sũpsit occid̾e. conting̾e ñ p̾sũp̃¬
sit occisũ. Qͥ enim occidendi ausũ
habuit. de occisi cadauere licenti
am comedẽdi nõ accepit: quia isqui
culpabilis inuita fuit. punita in¬
obedientia erat iam iustꝰ ex morte.
Leo gͦ qui prius peccatoris uitã ne¬
ganerat. custodiuit post modũ ca¬
dauer iusti. petr᷑ P lacet qͦo dicis.
s nosse uellẽ si ñc ante restitutõ¬
nẽ corpoꝵ incelo recipi ualeant aĩe¬

Expanded text:
am vir Dei contra Samariam missus, tinere comedit, hoccidit. Sed statim illic scriptum est: Quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere . Ex qua re ostenditur quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo, quem viventem praesumpsit occidere, contingere non praesumpsit occisum. Qui enim occidendi ausum habuit, de occisi cadavere comedendi licentiam non accepit, quia is qui culpabilis in vita fuerat, punita inobedientia, erat jam justus ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris vitam necaverat, custodivit postmodum cadaver justi. PETR. Placet quod dicis; sed nosse velim si nunc ante restitutionem corporum in coelo recipi valeant a
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵ et fr̃m eoꝵ. Qi itaq nũc singu¬
las acceꝑunt. binas in iudicio stolas
hĩturi sũt. quia modo animarũtan¬
tum modo. tunc aũt aĩaꝵ. simulet
corpoꝵ gła letabunt᷑. petr᷑. ssen¬
sio: sed uelim scire qͦnã mͦ agit᷑ quod
plerũq morientes multa p̾dicant

Expanded text:
um eorum . Qui itaque nunc singulas acceperunt, binas in judicio stolas habituri sunt, quia modo animarum tantummodo, tunc autem animarum simul et corporum gloria laetabuntur. PETR. Assentio; sed velim scire, quonammodo agitur quod pleru
Abbreviated transcription (Latin):
stoꝵ aĩe mox ut huiꝰ carnis claustra
exeunt. incelestib sedib recipiũt. eio
et ip̃a quoꝙ ueritas ꝑse adtestat᷑ di¬
cens. Ubicũꝙ fuerit corpꝰ illuc cõgre¬
incelo negat. Qui etiã dissolutione

Expanded text:
storum animae, mox ut hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur, quod et ipsa per se Veritas attestatur, dicens: Ubicunque fuerit corpus, illuc congrein coelo negat, qui etiam de solutione
Abbreviated transcription (Latin):
nũ optionẽ a dño meo missus sũ. acꝙ
ille protiuꝰ dixit. Abeo uenio: s ante
me hac hora defuc̃tus ẽ. Reu̾sus est
puer ad eumorphiũ dñm suĩ. s eũ
iam mortuũ inuenit. Sicq factũ ẽ
ut dumalt̾ obuiam uenit. et exmedio
itinere puer reu̾sus ẽ ex mensura spa¬
cii potuisset colligi. quod uno mom̃to
dienti aĩe naut apparuit . ł cur se du¬
ci ad siciliã morriturꝰ predixit: Gs̃.
Anima uehiculo nõ eget. S mirũ¬

Expanded text:
num Optionem a domino meo missus sum. Atque num Optionem a domino meo missus sum. Atque ille protinus dixit: Ab eo venio, sed ante me hac hora defunctus est. Reversus vero est puer ad Eumorphium dominum suum, sed jam eum mortuum invenit. Sicque factum est, ut dum alter obviam venit, et ex medio itinere puer reversus est, ex mensura spatii potuisset colligi, quia uno momentodienti animae navis apparuit, vel cur se ad Siciliam duci moriturus praedixit? GREGOR. Anima vehiculo no
Abbreviated transcription (Latin):
contigit sotialit̾ exire. S neq hoc sile¬
am: quod dũ adhuc laicus uiuerẽ atq
indomo mea que m̾in hac urbe ex iure
patris mei obueuerat manerẽ. deqͥb¬
damuicinis meis contigit agnouisse.
Quedam nãꝙ iuxta me indua galla
dicebatur. Hec enmorphiũ noĩe iuue¬
nem filium habuit: Aquonõ louge.
quidã stephanꝰ cui cognomen optio
fuit habitabat.S isdẽ enmorphius
ad extrema uite ueniens: uocauit
puerũ suũ eiq p̾cepit dicens. uade
ciciꝰ ⁊ dicstephano optioniut cõcitꝰ
ueniat: quia ecce nauis parata ẽ. ut
ad siciliã ducidebeamꝰ. Cum huncpu¬
er insanire creoeret et obedire recu¬
saret: cepit ille uehem̃t̾ imiuere di¬
cens. Uade ⁊ nũtia illi quod dico.
qr nõ insanio. Egressus ẽ puer ut
ad stephanũ ꝑgeret. Cũꝙ ĩmediũ
it̾ uenisset: ei aliꝰ quidã obuius fac¬
tus ẽ. Q ni hũc requisiuit dicens. Qo
uadis. Eui ille respondit. Adstepha¬

Expanded text:
contigit socialiter exire. Sed neque hoc silecontigit socialiter exire. Sed neque hoc sileam, quod dum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mihi in hac urbe ex jure patris obvenerat, manerem, de quibusdam vicinis meis me contigit agnovisse. Quaedam namque juxta me vidua, Galla dicebatur. Haec Eumorphium nomine juvenem filium habebat, a quo non longe quidam Stephanus, qui in numero Optio fuit, habitabat. Sed idem Eumorphius ad extrema vitae veniens, vocavit puerum suum, eique praecepit, dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus veniat, quia ecce navis parata est ut ad Siciliam duci debeamus. Cumque hunc puer insanire crederet, et obedire recusaret, coepit ille vehementer imminere, dicens: Vade et nuntia illi quod dico, quia non insanio. Egressus est itaque puer ut ad Stephanum pergeret. Cumque in medium iter venisset, ei alius quidam obvius factus est, qui hunc requisivit, dicens: Quo vadis? Cui ille respondit: Ad Stepha
Abbreviated transcription (Latin):
functo: ĩmonastĩo facta est facta est
magna tristicia. Quarto aũt dieqͥli¬
dã fr̃ib uecessariũ fuit: ut ad mona¬
stium aliud longe positũ transmitte¬
rent. Illuc igͥ euntes frͣs᷑ om̃s eiusdẽ
monastii monachos tristes ue hem̃t̾
inuenerũt. e ub cũ dicerent. quid
hx̃tis. qͦduos intanto merore depͥmi¬
tis. responderunt dicentes. Loci huiꝰ
desolationẽ gemimꝰ: quia unus fr̃cu
ius nos in hoc monast̾i̾o uita cõtine¬
bat. hodic qrͣtus ẽ dies. quod ex hac lu¬
ce subtractus est. Cumq frẽs qͥuene¬
rant studiose requirerent. qualit̾
dictꝰ fuisset: responderũt. ursus. Qui
nocatõnis eius horã subtilit̾ inquitẽ¬
tes ip̃o eum mom̃to coguouerũt exis¬
se decorꝑe: quo ꝑio ħem qui apud eoᷤ
defiuictus ẽ fuerat uocatus. el ua ex
re colligitur quia utroꝵ q par fuit
meritũ. eisq datum ẽ ut una mansio¬
ne socialit̾ uiuerent. quib ecorpore

Expanded text:
functo, in monasterio facta est functo, in monasterio facta est magna tristitia. Quarto autem die quiddam fratribus necessarium fuit, ut ad monasterium aliud longe positum transmitterent. Illuc ergo euntes 428 fratres, omnes ejusdem monasterii monachos tristes vehementer invenerunt. Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responderunt, dicentes: Loci hujus desolationem gemimus, quia unus Frater, cujus nos vita in hoc monasterio continebat, hodie quartus est dies quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquirentes, ipso eum momento cognoverunt exisse de corpore, quo per Joannem, qui apud eos defunctus est, fuerat vocatus. Qua ex re colligitur, quia utrorumque par fuerat meritum, eisque datum est, ut in una mansione socialiter viverent, quibus e corpore
Abbreviated transcription (Latin):
similia sũt p̾mia recepte: ⁊ de morte
olet autẽ
plerũq cõtingere ut egressura
anima hosetiam recognoscat. cũ qͥb
pro equalitate culparũ ueletiã pre¬
miorum. inuna ẽ mansione deputã¬
da. Namuir uite uenerabiliᷤeleuthe¬
riꝰ senex dequo p̾ceoenti libro multa
narraui in monastio suo germanũ
exitũ predixit. Cumq decrescentes
cotioie cõputaret dies ante tridnũ
ꝙͣ uocaretur ex corꝑe febre correptꝰ
ẽ. Adhoram uͨ mortis ueniens. myste¬
rium dñici corꝑis et sanguinis acce¬
pit. uocatisq fr̃ib coram se psalłe
p̾cepit. Qiub tam̃ antiphonã ipse¬
dicens. Aꝑite mͥ portas iusticie ĩ gres
sus in eas confitebor dño. hec porta
diũ iusti intrabunt ꝑ eã. Cũꝙ corã
eo assistentes frẽs psallerentz emissa
subito et producta noce clamanit di¬
cens. Urseueni. Q uodinox ut dixit. e¬
ductus eccrpore mortalẽ uitã finiuit.
Mirati sũt frẽs: quia hoc quod moriẽs
fr̃ clamauerat ignorabant. e no de¬

Expanded text:
ilia sunt praemia recepturae; et de morte Solet autem plerumque contingere ut egressura anima eos etiam recognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansione deputanda. Nam vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in monasterio suo germanum exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit. Vocatisque fratribus, coram se psallere praecepit, quibus tamen antiphonam ipsedicens: Aperite mihi portas sus in eas confitebor Domino: haec porta Domini, justi intrabunt per eam . Cumque coram eo assistentes fratres psallerent, emissa subito et producta voce clamavit dicens: Urse, veni. Quod mox ut dixit, eductus e corpore mortalem vitam finivit. Mirati sunt fratres: quia hoc quod moriens frater clamaverat, ignorabant. Quo de
Abbreviated transcription (Latin):
tionis excrescit. ut et boni ãpliꝰ
gandeant qui secũ eos letari conspi¬
cuint quos amauerũt. et mali dũ
cũ eis torquent᷑ quos in hoc mũdo
despecto d̾o dilexerũt eos nõ solũ
sua s ettam eorũ pena cõsumat.
fit aũt in electis quiddã mirabi¬
lius. qr nõ solum eos agnoscunt
quos in hoc mũdo nouerant: sed
uelut uisos ac cognitos recognoᷤᷤ¬
cunt bonos quos nũquã uiderũt.
Namcuni antiquos patres in illa
ꝑuisionẽ nõ erũt. quos in oꝑe sem¬
ꝑ nouerũt. e uia enĩ illic om̃s cõ¬
muni claritate dm̃ cõspiciũt. qͥdẽ
qͦd ibi nesciant ubi scientẽ oĩa sci

Expanded text:
tionis excrescit: ut et boni amplius tionis excrescit: ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc mundo, despecto Deo, dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos agnoscunt quos in hoc mundo noverant, sed velut visos ac cognitos recognoscunt 425 bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos Patres in illa per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum conspiciunt, quid est quod ibi nesciant, ubi scientem omnia sci
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. fili recordare quia recepistibo¬
na inuita tua. et lararus simelit
mala. Oiues aũt deseip̃o iam spem
salutis non habens. ad ꝓmerendam
suoꝵ salutẽ conu̾titur dicens. Rogo
gͦ te pat̾. ut mittas eum in domũ
testetur illis. ne ⁊ ip̃i ueniant in lo¬
cum hũc tormentoꝵ. Quib u̾bis a¬
ꝑte declaratur. quia et bonibonos
et mali malos cognoscunt. Si igit᷑
abraham lararum minime recog¬
nouisset. nequa quã ad diuitẽ intor¬
mentis positus fr̃m suoꝵ etiam ab
sentiũ meminisset. Q uomͦ enĩpre¬
sentes nõ posset agnoscere: qui ⁊̃
ꝓabsentiũ memoria curauit exo¬
ni malos et mali cognoscunt bo¬
nos. Nam et diues  abeaham cognoᷤᷤ¬
citur. cui dictum est. Eecepistibona
inuita tua: et electus lazarus are¬
probo est diuite cognit᷑. que mitti
p̾catur ex nomine dicens. Mitte la¬
zarum ut intinguat extremũ digi¬
tisui inaquãnt refrigeret lingã
meã. In qua uidelicet cognitione.
utriusq partis crmulus retribu¬

Expanded text:
li, recordare, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . Dives autem de seipso jam spem salutis non habens, ad promerendam suorum salutem convertitur, dicens: Rogo ergo te, pater, ut mittas eum in domum testetur illis, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum . Quibus verbis aperte declaratur quia et boni bonos, et mali malos cognoscunt. Si enim Abraham Lazarum minime recognovisset, nequaquam ad divitem in tormentisentium meminisset. Quomodo enim praesentes non posset agnoscere, qui etiam pro absentium memoria curavit exoni malos, et mali cognoscunt bonos. Nam et dives ab Abraham cognoscitur, cui dictum est: Recepisti bona in vita tua; et electus Lazarus a reprobo est divite cognitus, quem mitti precatur ex nomine, dicens: Mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retribu
Abbreviated transcription (Latin):
ph̾am. erechielẽ quoq ⁊ dauielem
cepit aspic̾e: eosꝙ dño̾ suosex noĩe
clamare. Q uos dũ ad se uenisse dice¬
ret. et dep̾ssis luminib eis reu̾en¬
tia obsequiũ p̾beret. ex carne educ¬
tus ẽ. Qua ĩre aꝑte daturintelligi¬
que erit in illa incorruptibili uita no¬
ticia. si uir iste ad huc in corꝑe corrup¬
tibili positus ꝓph̾as sc̃os quos nimi¬
rũ uũquam uiderat agnouit. Qd̾̃¬

Expanded text:
phetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit aspicere, eosque dominos suos ex nomine clamare. Quos dum ad se venisse diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligquae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc in carne corruptibili positus prophetas sanctos, quos nimirum nunquam viderat, agnovit.
Abbreviated transcription (Latin):
dñicis ẽ q̃ iam suꝑius protulimus
luce clarius demonstrata. In quib
cum esset homo quidam erat di¬
ues et induebatur purpura ⁊ bys¬
so. et epulabatur cotioie splendide:
et erat quidam mendicꝰ nõie lazarꝰ.

Expanded text:
nicis, quae jam superius protulimus, luce clarius demonstrata. In quibus cum dictum esset: Homo quidam erat dives, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide; et erat quidam
Abbreviated transcription (Latin):
ostensũ est. quisqͥs ille est cui mansio
ista cõstruit᷑. aꝑte datur in telligiqͥd
tͥne. elemosinarũ largitate prom̾ebit᷑:
nimirũ constat. quia auro edificat
mansionẽ suam. e uod enĩ suꝑiꝰ me¬
inoriã fugit ut dic̾em. isdẽ miles qui
hec uiderat. narrabat quod eõdem
lat̾tulos aureos ad edificatõnẽ domꝰ
senes aciuuenes puelle et pueri fere¬
bant. Qua ex re colligit᷑ quia hii quib
hic pietas facta ẽ. ipsi illic oꝑatores.

Expanded text:
ostensum est, quisquis ille est cui mansio ostensum est, quisquis ille est cui mansio ista construitur, aperte datur intelligi quid lucis eleemosynarum largitate promerebitur, nimirum constat, quia auro aedificat mansionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est, ipsi illic operatores
Abbreviated transcription (Latin):
stephani uita datur intelligi. quia in
eo mala carnis cũ elemosinarũ oꝑa¬
tione certabant. Q ni cum ꝑcoxas de¬
tet nimirũ quia et elemosinas ama¬
uerat. et carnis uicia ꝑfecte nõ re¬
secauerat que cũ deorsum trahebãt.
S ĩillo occulti arbitri examine qͥd
in eo uicerit et nos et eum qui iudie
et reuocatus ẽ. latet. Constat tam̃
quia isdem stephanꝰ pꝰ quã sicut suꝑtꝰ
narraui et inferni loca nioit ⁊ ad cor¬
pꝰ rediit. ꝑfecte uitam minime correl¬
xit. qui pꝰ multos annos decorpore
ad huc ad certamen uite et mortis
exiit. Q na dere colligitur quia ip̃a
quoꝙ inferni supplicia cũ demon¬
strant᷑. aliis hoc adadintoriũ aliis
u̾o adtestimoniũ fiat. ut isti uide¬
ant mala que caneant. illiuͦ eo am¬
pliꝰ puniant᷑. quo inferni supplicia
si credimꝰ quod in illa uita: ad huc me¬
tallis talib egeamꝰ. Quis hoc si samĩ
sapit intelligat: S ex eo quod illic

Expanded text:
Stephani vita datur intelligi, quia in Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas detet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. Sed in illo occulti arbitri examine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen, quia idem Stephanus postquam, sicut superius narravi, et inferni loca vidit, et ad corpus rediit, perfecte vitam minime correxit, qui post multos annos de corpore adhuc ad certamen vitae et mortis exiit. Qua de re colligitur, quia ipsa quoque inferni supplicia cum demonstrantur, aliis hoc ad adjutorium, aliis vero ad testimonium fiat: ut isti videant mala quae caveant, illi vero eo amplius puniantur, quod inferni supplicia si credimus quod in illa vita adhuc metallis talibus egeamus. sapit, intelligat? Sed per hoc quod illic
Abbreviated transcription (Latin):
eum in hac eccłiastica domo nouimꝰ
scientes eius acta recoli. Dictũ nãq
est. Hec idcirco patitur quia siquid
ei ꝑfacienda ultione uidebatur. ad
inferendas plagas plus excruoelita¬
tis desiderio quam obedientie serui¬
ebat. e uoo sic fuisse. nullus qui illũ
nouit ignorat. Ibi se etiam qnͣdamꝑe
predictum pontẽ ueniens tanta per
eum auctoritate transiit. qnͣta ⁊ hic
sinceritate uixit. In eodẽ quoq ponte
hũc quẽ predixit stephanũ se recogno¬
uisse testatus ẽ. e uidũ transire uo.¬
luisset. eius pes lapsus ẽ. et ex medio
corꝑe iam extra pontẽ deiectus. aqͥb
uiris aflumine exurgentib ꝑ coxas
deorsum. atꝙ a quib dã albatis et spe¬
ciofissimis uiris cepit ꝑbrachra sur¬
sum trahi. Cumꝙ hoc luctamen eẽt.
ut hunc boni sp̃c sursũ mali deorsũ
trah̾ent . ip̃e qui hec uidebat ad corpꝰ
reu̾sus est: et quid de eo plemꝰ gestũsit
minime cognouit. Qua inre de huiꝰ

Expanded text:
eum in hac ecclesiastica domo novimus, eum in hac ecclesiastica domo novimus, scientes ejus acta recolimus. Dictum namque est: Haec idcirco patitur, quia si quid ei pro facienda ultione jubebatur, ad inferendas plagas plus ex crudelitatis desiderio, quam ex obedientia serviebat. Quod sic fuisse, nullus qui illum novit, ignorat. Ibi se etiam quemdam pur, qui ad praedictum pontem veniens, tanta per eum auctoritate transiit, quanta et hic sinceritate vixit. In eodem quoque ponte hunc quem praediximus Stephanum se recognovisse testatus est. Qui dum transire voluisset, ejus pes lapsus est, et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a viris ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctamen esset, ut hunc boni spiritus sursum, mali deorsum traherent, ipse qui haec videbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ odoriferis herbarũ florib exor¬
nata. inquib albatoꝵ hominũ cõ¬
uenticula ẽẽ uidebant᷑ tantꝰꝙ in lo¬
co eodem odor suauitatis inerat. utͣ
illa sirauitatis flagrantia. illic deã¬
bulantes hĩtantes ꝙ satiaret. Ibimã
nõ potuit agnosci. Erant uͦ suꝑ ripã
p̾dicti fluminis nõ nulla habitacła
s alia exurgentis fetoris nebulatã¬
gebant᷑ alia aũt exurgens fetora
flumine minime tangebat. Hecuͦ e
rat inp̾dicto ponte probatõ. ut qͥs¬
qͥs ꝑ eum iniustoꝵ uellet transire.
intenebroso fetentiq fluuio labere¬
tur.Isti uͦ quib culpa nõ obsisteret
securo ꝑ eum gressu ac lib̾o ad loca¬
amoeua ꝑuenirent. Ibi se etiã petrũ
eccłistice familie maiorẽ qui ante
quadrienniũ ẽ defunctus. deorsum
positũ in locis tet̾rimis magno fer¬
ri pond̾e religatũ ac depressũ uidisse
cõfessus ẽ. Quidũ requireret cur
ita eẽt. ea se dixit audisse que nos qͥ

Expanded text:
tque virentia odoriferis herbarum floribus exortque virentia odoriferis herbarum floribus exornata, in quibus albatorum hominum conventicula esse videbantur. Tantusque in loco eodem odor suavitatis inerat, ut ipsa suavitatis fragrantia illic deambulantes habitantesque satiaret. Ibi mannon potuit agnosci. Erant vero super ripam praedicti fluminis nonnulla habitacula. Sed alia exsurgentis fetoris nebula tangebantur, alia autem exsurgens fetor a flumine minime tangebat. Haec vero erat in praedicto ponte probatio, ut quisquis per eum injustorum vellet transire, in tenebroso fetentique flumine laberetur. Justi vero quibus culpa non obsisteret, securo per eum gressu ac libamoena pervenirent. Ibi se etiam Petrum ecclesiasticae familiae majorem qui ante quadriennium est defunctus, deorsum positum, in locis teterrimis magno ferri pondere religatum ac depressum vidisse confessus est. Qui dum requireret cur ita esset, ea se dixit audisse, quae nos qui
Abbreviated transcription (Latin):
dit. S cum presidenti illi iudici pͥ¬
sentatus eẽt. ab illo receptꝰ nõ est.
ita. ut diceret nõ hũc deducis ste¬
phanũ ferrariũ iussi. Quistacim
reductus incorpore ẽ et stephanꝰ
ferrariꝰ qui iuxta eum hĩtabat ea¬
dem hora defũctus ẽ sicꝙ probatũ
ẽ uera fuisse u̾ba que audierat dũ
hec esfectus mortis stephani de¬
monstrauit Antetriennũ quoꝙ
in hac pestilentia que hauc urbẽ
clade uehementissima depopula¬
uit inqua etiam corꝑali uisu sa¬
gitte celitus uenire et singulos
quosq ferire iudebant᷑. sicut nosti
stephanꝰ isdem defũctus ẽ Quidã
uero miles in hac eadẽ ur̃a urbe
ꝑ cussus. ad etremũ ꝑuenit. Q ui educ¬
tus ecorꝑe exanimis iacuit. s citiꝰ¬
eadem etiam multis innotuit. quia
pons erat. sub quo niger atq caligo¬
sus fetores intollerabiles nebulã
exal anc fluuiꝰ decurrebat. Transac¬
to autẽ ponte aigena erant prata.

Expanded text:
dit. Sed cum praesidenti illic judici prdit. Sed cum praesidenti illic judici praesentatus fuisset, ab eo receptus non est, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferrarium jussi. Qui statim reductus in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum habitabat, eadem hora defunctus est. Sicque probatum est vera fuisse verba quae audierat, dum haec effectus mortis Stephani demonstravit. Ante triennium quoque in hac pestilentia quae hanc urbem clade vehementissima depopulavit, in qua etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque ferire videbantur, sicut nosti, Stephanus idem defunctus est. Quidam vero miles in hac eadem urbe nostra percussus, ad extrema pervenit. Qui eductus in corpore exanimis jacuit, sed citieadem etiam multis innotuit, quia pons erat, sub quo niger atque caliginosus fetoris intolerabilis nebulam exhalans fluvius decurrebat. Transacto autem ponte amoena erant prata a
Abbreviated transcription (Latin):
buerit: cui etiam dixerit. Egredere:
paulatim recalescentib menbris
ab et̾ne mortis somuo enigilans cũc¬
ta que circũ illũ fuerant gesta uar¬
rauit: tautisꝙ se post mo dñ uigi¬
liis ieiuniisꝙ constriuxit: ut infer¬
ni eũ uidisse. et ꝑtimuisse torm̃ta
etiam si taceret lingua. cõuersatõ
loqueret᷑. Qiippe cui om̃ipotẽtis
dimira largitate inmorte actũ ẽ
ne mori debuisset. S quia huma¬
nũ cor grauis ualde duritie ẽ spsa
quoq peuarũ ostensio eque om̃ib
utilis no ͤ Nam illustris uir stepha¬
nꝰ aũebene nosti de semet ip̃o mi¬
chi narrare consueuerat. quia incõ¬
stantinopolitana urbe ꝓquadã cau¬
sa demoratꝰ. molestia corꝑis suꝑue¬
niente defũctus est. Cumq medicꝰ
atꝙ pigmentariꝰ ad aꝑiendũ enni
atꝙ c̃diendũ eẽt quesitus. et die
eodem minime inuentꝰ. subseqñti
Qui ductus ad inferna loca. uidit
multa que prius andita nõ credi¬

Expanded text:
beret. Cui etiam dixit: Egredere, beret. Cui etiam dixit: Egredere, paulatim recalescentibus membris, ab aeternae mortis somno evigilans, cuncta quae circa illum fuerant gesta narravit. Tantisque se postmodum jejuniis vigiliisque constrinxit, ut inferni eum vidisse et pertimuisse tormenta, etiamsi taceret lingua, conversatio loqueretur: quippe cui omnipotentis Dei mira largitate in morte actum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravis valde duritiae est, ipsa quoque poenarum ostensio non aeque omnibus utilis est. Nam illustris vir Stephanus, quem bene nosti, de semetipso mihi narrare consueverat, quia in Constantinopolitana urbe pro quadam causa demoratus, molestia corporis superveniente defunctus est. Cumque medicus atque pigmentarius ad aperiendum eum atque condiendum esset quaesitus, et die eodem minime inventus, subsequente Qui ductus ad inferni loca, vidit multa quae prius audita non credi
Abbreviated transcription (Latin):
petre si bene ꝑ pendit᷑. nõ error
s admonitio ẽ. Suꝑna eni pietas ex
ut ĩnulli etiã post exitum repente
ad corpus redeant. et tormenta in¬
feri que audita nõ crediderant sal¬
tem uisa ꝑtimescant. Nam quidã
illiricianus mouachꝰ. qui ĩ hacurde
mecũ inmonastio meo uiuebat. mͥ
uarrare consuerat: quia quodam
temꝑe cum ad huc in heremo mo¬
raret᷑. agnouerit quod petrꝰ qͥdã
monachus. ex regione ortꝰ hib̾nie
qui ei in loco uaste solitudiniscui
euasa nom̃ ẽ. in hebat. sicut ip̃onar¬
rante didicerat pͥusquã h̾emũ pe¬
teret molestia corꝑis int̾ueniente
d efuctus ẽ. Sed protinꝰ corꝑi resti¬
tutꝰ inferni se supplicia atꝙ innu¬
mera loca flãmarũ uidisse testa¬
bat᷑: Qui etiam quosdã huiꝰ seculi
potentes. in eisdem fłamis suspen¬
sos seuidisse narrauit. Q uicũ iam
ductus eẽt. ut illo et ip̃e mergeret᷑
subito angłm chorcihĩtꝰ apparuisse
fatebat᷑: qui eum inignẽ mgi ꝓhi¬

Expanded text:
Petre, si bene perpenditur, non error, sed admonitio est. Superna enim pietas ex ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus redeant, et tormenta inferni, quae audita non crediderant, saltem visa pertimescant. Nam quidam Illiricianus monachus, qui in hac urbe in monasterio mecum vivebat, mihi narrare consueverat, quia 432 quodam tempore cum adhuc in eremo moraretur, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regione ortus Iberiae, qui ei in loco vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhaerebat, sicut ipso narrante didicerat, priusquam eremum peteret, molestia corporis interveniente defunctus est: sed protinus corpori restitutus, inferni supplicia atque innumera loca flammarum se vidisse testabatur. Qui etiam quosdam hujus saeculi potentes in eisdem flammis suspensos se vidisse narrabat. Qui cum jam ductus esset ut in illas et ipse mergeretur, subito angelum corusci habitus apparuisse fatebatur, qui eum in ignem mergi prohi
Abbreviated transcription (Latin):
nis. S quid uã ẽ. queso te quod ñnul¬
li quasi ꝑ errorem extrahunt᷑ ecorꝑe
ita ut facti exanimes redeant. et xxꝑz
quisq audisse se dicat. quia ip̃e non
fu̾it quierat iussus deduci: Dehis qͥ¬

Expanded text:
nis. Sed quidnam est, quaeso te, quod nonnulnis. Sed quidnam est, quaeso te, quod nonnulli quasi per errorem extra huntur e corpore, ita ut facti exanimes redeant, et eorum quisque audisse se dicat, quia ipse non fuerit qui erat jussus deduci?
Abbreviated transcription (Latin):
sio quã multe eeñt. multe gͦ mansio¬
nes sũt. inquib et distincti bonoꝵ
ordines et ꝓpt̾ meritoꝵ consortiũ cõ¬
munit̾ letent᷑ et tam̃unũ denariũ
om̃s laborantes accipiũt qui inmł¬
tis mansionib distingunt᷑ quia ⁊
una ẽ beatitudo quã illic ꝑcipiunt.
Tũc dicam messorib. Colligite pri¬
mũ ⁊irania et ligate ea fasciculos
ad conburendũ. messores quippean¬
gelizisania ad cõburendũ infasci¬
culis ligant: cũ pares parib intor¬
mentic similib sociant: ut suꝑbi cõ
suꝑbis. luxuriosi cũ luxuriosis aua¬
ri cũ auaris. fallaces cũ fallacib.
in uidi cũ inuidis. in fideles cũ infi¬
delibus ardeant. Cũ gͦ similes ĩcula
ad torm̃ta similia ducũt᷑: qr eos ĩ locis
penalib angeli deputant. qͣsirisa¬
nioꝵ. fasciculos ad cõburendũ ligant.
petr. Adinquisitõnẽ meam respon¬
sionis satissafõne. patuit causa ratõ¬

Expanded text:
sio quam multae essent. Multae ergo mansiosio quam multae essent. Multae ergo mansiones sunt, in quibus distincti bonorum ordines, et propter meritorum consortia communiter laetantur, et tamen unum denarium omnes laborantes accipiunt . Qui multis mansionibus distinguuntur; quia et una est beatitudo quam illic percipiunt, Tunc dicam messoribus: Colligite zizania, et ligate ea in jasciculos ad comburendum . Messores quippe angeli zizania ad comburendum in fasciculos ligant, cum pares paribus in tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum ergo similes in culpa ad tormenta similia deducuntur, quia eos in locis poenalibus angeli deputant, quasi zizaniorum fasciculos ad comburendum ligant. PETR. Ad inquisitionem meam responsionis satisfactione patuit causa ratio
Abbreviated transcription (Latin):
sueuerat uidere᷑ ut ꝑ hoc daret᷑ in
duci potiusset. Q uodu̾o se ad sicili¬
am duci testatus ẽ quid sentiri ali¬
ud potest: nisi qd̃ p̾ceteris locis in eiꝰ
t̾re insulis. eructuanti igne tormẽ¬
toꝵ olle patuerũt: Queut solent
narrare quinouerũt. laxatis cotidie
sinib excrescunt: ut mũdi t̾mino
ꝓpinquante. quanto certũ est illuc
amplius exurendos colligi tanto
et eadem tormentoꝵ loca amplius
uideantur aꝑiri. Qd̃ omp̃s d̾s ad
correctionẽ uiuẽtiũ in hoc mũdo
uoluit ostendi: ut mentes ĩfidetiũ
que infernitormenta ẽẽ nõ credũt
tormentoꝵ loca uideant: que audi¬
ta credere recisant. Q uod uͭ siue
electi seu reprobi quoꝵ cõmunis cau¬
sa in oꝑe fuit. ad locaetiam cõmunia
deducant᷑. ut ueritatis nob u̾ba satis¬
fac̾ent: etiam si exempla de eẽnt. Ip̃ã
quippeꝓpt̾ electos in euͣgło dic̃. In
domo patris mei mansiones multe
sũt. Si enĩ dispar retributio mnilla bĩ
tudine et̾nanõeẽt: una pocius man¬

Expanded text:
sueverat videre, ut per hoc intelligi duci potuisset. Quod vero se ad Siciliam duci testatus est, quid sentiri aliud potest, nisi quod prae ceteris locis in ejus terrae 429 insulis eructante igne tormentorum ollae patuerunt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrescunt, ut mundi termino appropinquante, quanto certum est illuc amplius exurendos colligi, tanto et eadem tormentorum loca amplius videantur aperiri. Quod omnipotens Deus ad correptionem viventium in hoc mundo voluit ostendi; ut mentes infidelium, quae inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere recusant. Quod vero sive electi, sive reprobi, quorum communis causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis nobis verba satisfacerent, etiamsi exempla deessent. Ipsa quippe propter electos in Evangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Si enim ditudine non esset, una potius man
Abbreviated transcription (Latin):
soluit. Deritatis autẽ uoce
ad testante didicimꝰ qr seruꝰ
qui decẽ nulia talẽta debe¬
bat cũ penitericiã ageret:
absolucionẽ de debito adño
accepit. Sed cũ seruo suo
centũ sibi deuarios debẽti
debitũ nõ dimisit: et hoc ẽ
iussus exigi: qd ei fuerat
iã dimissũ. Ex quib uide¬
licet dictis cõstat: qr si hoc
qũ innos desiquit᷑ excorde
nõ dimittimꝰ: et illud rursꝰ
dũ cõuersionẽ nrãm is qͥ
culpas examinat expectat.
cõflemꝰ in lacrinus duri¬
tiam mẽtis. formemus
ĩproximis grãm beuigna¬
tatis: et fidentex dico quia

Expanded text:
eritatis autem voce attestante didicimus, quia servus, qui decem milia talenta debebat, cum paenitentiam ageret, absolutionem debiti a domino accepit. Sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est iussus exigi, quod ei fuerat iam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat, quia, si hoc, quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursusdum conversionem nostram is, qui culpas examinat, expectat, conflemus in lacrimis duritiam mentis, formemus in proximis gratiam benignitatis. Et fidenter dico, quia
Abbreviated transcription (Latin):
on longe aũt amonastĩo ceptis.
uicꝰ erat. in quo nõ minĩa multe¬
tudo hominũ ad fidẽ d̃i abidolorũ
cultu benedicti fuerat exhortatione
cõu̾sa: ibi quoq q̃dam scĩnioniales
femine iuerant. et crebro illuc ꝓ ex¬
hortandis animab fr̃s suos mitt̾e
bũdictus d̾i famuł curabat. Q uadã
uͦ die milt exmore. s is qui missus
fuerat monachꝰ pꝰ admonitionẽ fac¬
tã a scĩsmonialib feminis rogatꝰ ma¬
ppulas accepit: sibiꝙ abscondit in
sinu. Qui mox ut reu̾sus est: eñ uir
di uehementissima amaritudine ce¬
pit in crepare dicens. e nomͦ iniqui
tas iugressa est in sinũ tuũ: at ille
obstupuit. et quid egisset oblitus. unde
corripiebat᷑ iguorabat. Cui ait. Nũqͥd
ego nõ p̾sens ad eram quando ab an¬
cillis d̾i mappulas accepisti. tͥꝙ eas
insimi misisti: eni mox eius uestigi¬
is ꝓuolutꝰ.stulte egisse se penituit:
et eas qͣs insinu absconderat ꝓiecit
mappulas.¬

Expanded text:
on longe autem a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu absconderat, mappulas
Abbreviated transcription (Latin):
iu eccłia sepulte. Cũq ineadẽ eccłia
missaꝵ sollẽpnia celebrarent᷑. atq ex
more dyaconꝰ clamaret siquis ñcon¬
municat det locum: nutrix earũque
pro eis oblatõnẽ dño deferre cõsuene¬
rat. eas de sepulchris suis ꝓgredi. et
cerneret quia aduocẽ diaconi clamã¬
tis ex ibant foras: atq intra eccłiam
reman̾e nõ poterant: ad memoriã re¬
diit q̃ uir d̾i illis ad huc uiuentib mã¬
dauit. Eas qͥppe se cõmunione pͥuare
dixerat: nͥ mores suos ⁊ u̾ba corrig̾ent.

Expanded text:
in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent.
Abbreviated transcription (Latin):
uise nõ sũt. Qua exre patuit indu
bitant̾: quia dum int̾ eos qͥ᷑ cõmunio¬
ue p̾uati sunt minime reced̾ent. cõ¬
munionẽ ad nõ ꝑsernum dñi recepis¬
sent petr᷑. Mirũ ualde. quãuis uenera¬
bilẽ et scĩssimũ uirĩt ad huc tam̃ in
hac carne corruptili degentẽ potuis¬
se aĩas solue in illo iã innisibili iudici¬
o cõstitutas. GG Nũqͥd nã petre in
hac ad huc carne nõ erat. qui audie¬
bat: qͦd cũꝙ ligau̾is suꝑ t̾ram erit li¬
gatũ et in celis. et qͦdcũꝙ solueris suꝑ
uicẽ ligandi ⁊ soluendi obtinent: q̃
locũ scĩ regimĩs fide et morib tenẽt
Sut tanta ualeat hõ de t̾ra celi et
t̾re cõditor int̾rã uenit ecelo: atꝙut
iudicare caro etiam de sp̃itib possit.
caro d̃s: quia inde surrexit ultͣ se in¬
firmitas nr̃a. unde sub se infirmata ẽ.
firmitas dei et  nuirtute si

Expanded text:
isae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Domini recepissent Petr. Mirum valde, quamvis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quae solveris super vicem in ligando et solvendo obtinentqui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeathomo de terra, celi et terre conditor in terram venit e celo atque, ut iudicare caro etiam de spiritibus possit, us Deus caro, quia inde surrexit ultra se infirmitas nostra,unde sub se infirmata est firmitas Dei. Igitur cum virtute si