comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Alii quod carpant aspera ñ nulli a
crepitu crurum. un eas capreas uo¬
citatas que sunt a grestes capre. qͦs
Morantur enĩ in excelsis montib et
quãuis de longinquo uident tam̃
om̃s qui ueniunt. Idemaũ et cap̃eȩ. Idẽ
ibices quasi auices cõquodad instar auiũ
ardua et excelsa teneant et in sublime ha¬
bitent. ita ut de sublimitate uix huma¬
nis oculis obtutib pateant: Uñ⁊ meri¬
diana pars ibices aues uocat. que nili flu¬
entis inabitant: Hec itaq animalia ut
diximꝰ in petris altissims cõmorantur
et si qñ ferarum uł hominũ aduersita:¬
tem ꝑsenserint. cle altissimis saxorum ca¬
cuminib sese p̃cipitantes in suis secorni¬
b inlesa suscipiunt: Cerui dicti a poton
nua dicuntur: Hi serpentium inimici
cũ se granatos in infirmitate
perspexerint spũ narium eos extraht̃
de cauernis. et suꝑata ꝑnicie eorum
ueneni pabulo reparantur: Dictan¬
num herbam ipsi prodiderunt. na

Expanded text:
Alii quod captent aspera. Nonnulli a Alii quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas; quae sunt agrestes caprae, quallaverunt. Morantur enim in excelsis montibus, et quamvis de longinquo, vident tamen omnes qui veniunt. Idem autem et capreae: idem ibices, quasi avices, eo quod ad instar avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. Unde et meridiana pars ibices aves vocant, qui Nili fluentis inhabitant. Haec itaque animalia, ut diximus, in petris altissimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes in suis se cornibus inlaesa suscipiunt. Cervi dicti ἀπὸ τῶν ce cornua dicuntur. Hi serpentium inimici cum se gravatos infirmitate persenserint, spiritu narium eos extrahunt de cavernis, et superata pernicie veneni eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt; nam
Abbreviated transcription (Latin):
uł quod sit uir .i. masculus. uł quod uer.¬
mem in capite habeat. cinus excitati pru-¬
ritu inuicem se concuciunt. et pugnan:¬
tes cum magno impetuferiunt: Aries
in gregibus masculi mares dicuntur. siue
qd hoc perus a gentilib primũ aris imo¬
latmmi aũ hoc nom̃ habere putant. eo q̃uod
p̃ceteris animantib is matrẽ agnoscat
adeo ut eciã si in magno grege errauerit:
statĩ balatu recognoscat uocem parentiꝰ.
heeli abedendo uocati: Parui enim pin¬
gnissima sunt. et saporis iocundi. uñ:
edere. iñ ⁊ edulium uocatur: hircus
lasciuum animal et petulcũ et feruenꝰ
semꝑ ad cohitũ. cuniis oculi ob libidinẽ
in transuersum aspiciunt. uñ ⁊ nom̃
est. ut adamantẽ lapidẽ quem nec igniꝰ
nec ferri ualet domare materia. solus
huius cruor dissoluat: Maiores hirci
cinisi dicuntur a fluuio cinife in liby¬
a. ubi grandes nascunt᷑. Capros et caprã
a carpendis uirgultis quidam dixertͣ.

Expanded text:
vel quod sit vir, id est masculus; vel quod vervel quod sit vir, id est masculus; vel quod vermem in capite habeat, quorum excitati pruritu invicem se concutiunt, et pugnantes cum magno impetu feriunt. Aries apud nos in gregibus masculi mares dicuntur: sive quod hoc pecus a gentilibus primum aris est immoLatini autem ideo hoc nomen habere putant, eo quod prae ceteris animantibus matrem agnoscat; adeo ut etiam si in magno grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. Haedi ab edendo vocati. Parvi enim pinguissimi sunt et saporis iucundi, unde et edere, unde et edulium vocatur. Hircus lascivum animal et petulcum et fervens semper ad coitum; cuius oculi ob libidine in transversum aspiciunt, unde et nomest ut adamantem lapidem, quem nec ignis, nec ferri domare valet materia, solus huius cruor dissolvat. Maiores hirci Cinyphii dicuntur a fluvio Cinyphe in Libya, ubi grandes nascuntur. Capros et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cribuntur aũ et quedam monstru¬
ose hominũ transformaciones. ⁊
commutaciones in bestiis. sicut de
illa maga famosissisma circe. que
socios quoq ulixis mutasse fert᷑ in bes.¬
tias. et dearchadib qui sorte ducti
transnatabant quoddam stannum.
adq ibi conuercebant᷑ in lupos: Nã
et diomedis socioᷤ in uolucres fuisse
conuersos non fabuloso mendacio. s
hystorica affirmacione confirmant:
S. ͤ quidamasserunt strigas ex homi¬
mibiis fieri: Ad multa enim latrocinia
sigure sceleratorum mutantur. et
sie magicis cantibus. siue herbarũ
uenesicio totis corporibus in feras tͣn¬
seunt Si quidem et ꝑ naturam ple:¬
raq mutacionem accipiunt. et cor¬
rupta in diuersas species transformãt᷑.
sicut de uituloꝵ carnib putridis apes.
sicut de equis scarabei. de mulis locuste.
de cancris scorpiones: Quidius: Con¬
caua litorei si demas brachia cancri
scorpius exibit. caudaq minabit᷑ u̾ca.
Incipit liBER DUODECIMOS

Expanded text:
Scribuntur autem et quaedam monstruScribuntur autem et quaedam monstruosae hominum transformationes et commutationes in bestiis, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulixis mutasse ferttias, et de Arcadibus, qui, sorte ducti, transnatabant quoddam stagnum, atque ibi convertebantur in lupos. 2. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos, non fabuloso mendacio, sed historica affirmatione confirmant. Sed et quidam asserunt strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum beneficio, totis corporibus in feras transeunt. 3. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corrupta in diversas species transformantur, sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabei, de mulis locustae, de cancris scorpiones. Ovidius: Concava littorei si demas brachia cancri, Scorpius exibit, caudaque minabitur unca. LIBER DUODECIMUS
Abbreviated transcription (Latin):
ribus suis creuit. et dum sepe reciditur
pullulauit. igni debita incendioq pe¬
ritura: fingunt chimeram triformẽ
bestiam. ore leo. extremis partibis dra¬
co. media caprea: Quã quidam phisio¬
logi non animal s cilicie montem esse¬
esse aiunt. quibuslam locis leones. et
capreas nutrientem. quibusdã ardentẽ.
quib dum plenum serpentib Nunc bel¬
lorofontis habitabilem fecit. Uñ chime¬
ram dicitur occidisse: Centauri aũ spẽs
uocabulum indidit .i. hominem equo
mixtum. quos quidam fuisse equites
tessalorum dicunt .s: pro eo qd discur¬
rentes in bello uelut unum corpꝰ equoꝵ
et hominum uiderentur: iñ centauroᷤ
fictos asseruerunt: Porro minotaurũ
nom̃ sũpsisse ex tauro et homine qua¬
lembestiam clicunt fabulose in labe¬
rinto inclusam fuisse: De qͣ ouidius:
media hominis specie. media asini eẽ
dicatur. sicut et ipocentauriis. quod
equoꝵ hominumq in eis natura con¬
iuncta esse putatur. DE TRanformat

Expanded text:
ribus suis crevit, et dum saepe recipitur, ribus suis crevit, et dum saepe recipitur, pullularitura.' Fingunt et Chimaeram triformem bestiam: ore leo, postremis partibus draco, media caprea. Quam quidam Physiologi non animal, sed Ciliciae montem esse aiunt, quibusdam locis leones et capreas nutrientem, quibusdam ardentem, quibusdam plenum serpentibus. Hunc Bellorophontes habitabilem fecit, unde Chimaeram dicitur occidisse. Centauris autem species vocabulum indidit, id est hominem equo mixtum, quos quidam fuisse equites Thessalorum dicunt, sed pro eo quod discurrentes in bello velut unum corpus equorum et hominum viderentur, inde Centauros fictos adseruerunt. Porro Minotaurum nomen sumpsisse ex tauro et homine, qualem bestiam dicunt fabulose in Labyrintho inclusam fuisse. De qua Ovidius media hominis specie, media asini esse dicatur; sicut et Hippocentauri, quod equorum hominumque in eis natura coniuncta fuisse putatur. De transformatis .
Abbreviated transcription (Latin):
fragia: Alas aũ habuisse et ungulas. qi
amor et uolat et uulnerat. que inde
ferunt feminã capitibus succinctã
caninis cã latratib magnis propt̃
frerum siculi maris. in qͦ nauiganteᷤᷤ
uerticibus in se concurrentium un¬
darum ext̾riti: latrare estimant
undas. quas sorbentes estus uorago
conliclit fingunt et mont̾ra quedã
irtacionabilium animantium: ut
cerberum infernorum canẽ uͭi capi¬
ta habentẽ significantes peũ tres
etates. per quas mors deuorat homi
putant dictum quasi creuoros .i.
carnem uorans Dicunt et hy̧dram
serpentẽ cum nonem capitib que
latine scera dicitur. qd̾ uno ceso .iiͦiͦ.
capita succrescebant: S constat hydram
locum fuisse euomentẽ aquas. uastantẽ
nicinam ciuitatẽ. in quo imno meatu clau¬
so multi erumpebant: Qhercules ui¬
meatus: Nã hydra ab aqua clicta est : huiꝰ
mentionem facit ambrosius in similitu¬
dinem heresium elicens heresis enim

Expanded text:
fragia. Alas autem habuisse et ungulas, quia fragia. Alas autem habuisse et ungulas, quia amor et volat et vulnerat; atque in yllam quoque ferunt feminam capitibus succinctam caninis, cum latratibus magnis, propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti latrari aestimant undas, quas sorbentis aestus vorago conlidit. Fingunt et monstra quaedam inrationabilium animantium, ut Cerberum inferorum canem tria capita habentem, significantes per eum tres aetates per quas mors homiputant, quasi creovorum, id est, carnem vorans. Dicunt et Hydram serpentem cum novem capitibus, quae Latine Caedra dicitur, quod uno caeso tria capita excrescebant. Sed constat Hydram locum fuisse euomentem aquas uastantens uicinam ciuitatem, in quo meatu uno clauso multi erumpebant; qmeatus. Nam mentionem facit Ambrosius in similitudinem haeresium dicens: Haeresis enim
Abbreviated transcription (Latin):
ne. et angustum pectꝰ. Ad concipi¬
endos aũ et pͦrtandos fetꝰ renes et
latera oilatata: Qd̃ ad hominem et
ad partes attinet corporis ex parte
dictũ ÷ Nc̃ etates hominis subiungã
De ȩtatibus HomiNis
radus etatis. sex sunt: Infantia
puericia. ad olescia iuuentꝰ
grauitas. adq: senectꝰ. Prima etas
infantia ÷ pueri nascentis ad iucem
que porrigit᷑ in septẽ annis: Secunda
etas puericia .i. pura et necdũ ad
gene randum apta. tendens usq ad
quartũ decimum annũ : Tercia ado¬
lescentia ad gignendũ adulta que por¬
rigitur ad uiginti octo annos Quar¬
ta iuuentꝰ sirmissima etatũ om¬
niũ. siniens ii quinquagesimo an
uiuentus. quia senioris etas est
nex apud grecos non prb̃r .s ge-
ron dicitur. que ȩtas a quinqͣ¬
gesimo anno incipiens septua
nullo annorum tpr̃ finit᷑: s pꝰ¬

Expanded text:
nae, et angustum pectus; ad concipinae, et angustum pectus; ad concipiendos autem et portandos foetus renes et latera dilatata. Quod ad hominem et ad partes attinet corporis ex parte dictum est, nunc aetates eius subiungam. De aetatibus hominum . Gradus aetatis sex sunt: infantia, pueritia, adolescentia, iuventus, gravitas atque senectus. Prima aetas infantia est pueri nascentis ad lucem, quae porrigitur in septem annis. Secunda aetas pueritia, id est pura et necdum ad generandum apta, tendens usque ad quartumdecimum annum. Tertia adolescentia ad gignendum adulta, quae porrigitur usque ad viginti octo annos. Quarta iuventus firmissima aetatum omnium, finiens in quinquagesimo anniuventus, quia senioris aetas est, nex apud Graecos non presbyter, sed γέρων dicitur. Quae aetas a quinquagesimo anno incipiens septuags, quae nullo annorum tempore finitur; sed p
Abbreviated transcription (Latin):
cum infante n ascitur. continetq eũ
dictus. quia et cum elitur sequit᷑. Nã¬
ci aũ patrib simile̾ aiunt. si pat̾nũ
semen ualidius sit: Matrib si matͥs
hac racione similes exprimi uultus:
Qui aũ utriusq parentis figurã red¬
dunt ȩqualit̃: mixto pat̾no mat̾noq
semine concipiunt᷑: Auorũ proauoꝵq
similes fieri. quia sicut in t̾ra multa
semina occulta sic et in hominib se¬
mina cęlant᷑ nob̃ figuras parentũ red¬
ditura: Ex pat̾no aũ semme puellas
nasci. ex mat̾no pueros. quia om niꝰ
pareus constat duplici semine: Cuius
pars maior cum inualut: occuꝑat si¬
quedã et utilitatis et decoris. ut sensin
facie. et in corpore manꝰ ac pedes. quorũ
m̃brorũ et utilitas magna ÷ et specieᷤ
decentissima: Quedam tantum de¬
coris. ut mãmille in uiris. et utroq
sexii unbilicꝰ. Quedã discrecionis. ut
in uiris genitalia m̃bra. Barba ꝓlixa.
pectus amplũ.:I mulierib leuesge¬

Expanded text:
cum infante nascitur continetque eum; cum infante nascitur continetque eum; dictus, quia et cum editur sequitur. Nasci autem patribus similes aiunt, si paternum semen validius sit; matribus, si matris; hac ratione similes exprimi vultus: qui autem utriusque parentis figuram reddunt, aequaliter mixto paterno maternoque semine concipiuntur. Avorum proavorumque similes fieri, quia sicut in terra multa semina occulta, sic et in nobis semina celantur figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine puellas nasci et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici semine, cuius pars maior cum invaluit occupat siquaedam et utilitatis et decoris, ut sensus in facie, et in corpore manus ac pedes: quorum membrorum et utilitas magna est, et species decentissima. Quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, et in utroque sexu umbilicus. Quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves ge
Abbreviated transcription (Latin):
grece mene dicitur: Hec et muliebria.
nuncupantur : Nã muli:¬
er. solũ aninal menstruale est. Cuiꝰ
cruoris tactu fruges ñ germinant.
acescunt musta moriunt᷑ herbe.
amittunt arbores fetus. ferrũ ru¬
bigo corripit. nigrescunt aera. si qͥ
canes inde ederint: in rabiem efferũt᷑.
Glutinũ alfati quod nec ferro nec aqͥs
dissoluitur. cruore ipso pollutum. spon¬
te disꝑgitur Post plurimos aũ dies
menstruos ideo sem̃ ñ esse generabile.¬
quia ñ est iam menstrualis sanguis
crassum iũ non ht̃ gignendi. quia
muliebri sanguii se miscere ñ potest.
pro pt̃ nimiam suispissitudinem: Hine ⁊
steriles mares uł feminas fierr uł ꝑni
miam seminis uł sanguinis crassitudi¬
nem uł propt̃̾ nimiã raritatem: Primũ
aũ aiunt cor hominis fingi. qd̃ in eo sit
ferunt collectum est: Aliifetus a capite¬
gi uidemus : fȩtꝰ aũ nominatꝰ. quod
adhuc in utero foueatur: Cuius se¬
cundȩ dicitur folliculus qui simul

Expanded text:
Graece μήνη dicitur. Haec et muliebria Graece μήνη dicitur. Haec et muliebria nuncupantur; nam mulier solum animal menstruale est. Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corripit, nigrescunt aera. Si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Post plurimos autem dies menstruos ideo semquia jam non est menstrualis sanguis, spissum vim non habet gignendi, quia muliebri sanguipropter nimiam sui spissitudinem; hinc et steriles mares et miam seminis vel sanguinis crassitudinem, vel propter nimiam raritatem. Primum autem aiunt cor hominis fingi, quod in eo sit ferunt, collecta sunt. Alii foetus a capitovis videmus. Foetus autem nominatus, quod adhuc in utero foveatur. Cuius secundae dicuntur folliculus, qui simul
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ad uentrem translacio: Matrix
enim receptum confouet. confotum.
corporat. corporatum: in m̃bra dis¬
tinguit. Uulua uocatur quasi ual
ua .i. ianua uentris. uł quod sem̃ re¬
cipiat. uł qd̃ ex ea fetus ꝓcedat: Uesi
more distendit᷑ Cuius usus. in uolu¬
crib non habetur. Urina aũ dicta.
siue quod urat. siue quod exrenib
egreditur. cuuis indicio et salus.
et ȩgreclitudo futura monstrat᷑: Qui
lnumor uulgo locium dicit᷑. quod
aut a t̾ra adgignendũ uel fructꝰ. uł
foetꝰ. Est enim liquor ex cibi et cor-¬
poris decoctione factus ac diffusus ꝑ
uenas atq medullas. qui mn de sudat᷑
in modum sentine. et conerescte in
renib Ciectusq ꝑ coitus. et in utero
mulieris susceptus calore. quod ad¬
modum uiscerũ et menstrualis
sanguinis irrigacione formatur ĩ
corpore: Menstrua suꝑuacuus mu-¬
lierum sanguis: Picta aũ menstrua
a circuitu lunaris luminis. quo solz
hoc uenire profluuium: Luna enĩ

Expanded text:
est, hinc ad ventrem translatio. Matrix est, hinc ad ventrem translatio. Matrix enim receptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit. Vulva vocata quasi valva, id est janua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea fetus procedat Vesicmore distenditur, cujus usus in volucribus non habetur. 138. Urina autem dicta, sive quod urat, sive quod ex renibus egeritur; cujus indicio, et salus, et aegritudo futura monstratur. Qui humor vulgo lotium dicitur, quod aut ab utero ad gignendum, vel fructus, vel fetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus, sic diffusus per venas atque medullas, quod inde sudat in modum sentinae concrescit in renibus, eiectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus calore quodammodo viscerum et menstrualis sanguinis inrigatione formatur in corpore. Menstrua supervacuus mulierum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc venire profluvium; luna enim
Abbreviated transcription (Latin):
modũ ordinata sunt. ut susceptas escãᷤ
paulatim digerant. et suꝑ additis
cibis ñ impecliantur: Om̃tum m̃bra.¬
nũ quod continer intestinoꝵ maiorẽ
Disceptũ intestinũ. qd̃ discernte uen-¬
trẽ.er cetera intestina a pulmonib
foramine et exitu. qd̃ greci łi. Io
ferunt. Senter est qui acceptos cibos di
gerit. et apparet extrinsecus. ꝑtinetq.
a pectore ad inguinem.: et dictus uen¬
ter. qd̾ per totum corpus ute alim̃ta
transmittat Alinis est que cibum
recipit. et purgari solet: Salustius:
Simulans sibi aluum purgari: Et
uocata aluus. quod abluatur .i. pur¬
get᷑. Ex ipsa enini sordes stercorum
defluunt Uterum sole mulieres hñt.
in qͦ concipiunt ad similituclinem
Nec poete tantum. sed̾ ceteri. Uocatꝰ
aũ uterus quod duplex sit. et ab utraq
resuse et reflexe circumplicantur in
modum cormi arietis. uł quod in te¬
rius impleatur fȩtu Finc et ut̃. qd a¬
liquid intrinsecus habuerit. ut m̃bra.

Expanded text:
orum ordinata sunt modo, ut susceptas escas orum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum maiorem Disseptum intestinum, quod discernit ventrem, et caetera intestina a pulmonibusforamine, et exitu, quod Graeci, τυφλὸν ferunt. Ventgerit, et apparet extrinsecus, pertingitque a pectore ad inguinem: et dictus venter, quod per totum corpus vitae alimenta transmittat. Alvus est, qui cibum recipit et purgare solet. Salustius: Simulans sibi alvum purgari. Et vocatus est alvus, quod abluatur, id est, purgetur: ex ipso enim sordes stercorum defluunt. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt ad similitudinem cnec poetae tantummodo, sed et caeteri. Vocatus autem uterus, quod duplex sit, et ab utraque diffusae ac replexae circumplicantur in modum cornu arietis: vel quod interius impleatur foetu. Hinc et uter, quod aliquid intrinsecus habuerit ut membra
Abbreviated transcription (Latin):
triendiq singulis m̃bris p̃bet liecore
aũ ꝑsistit uoluptas et concupiscentia.
tuxta eos qui de phisicis disputant: fi¬
bre iecoris fc̃ excremitates. sicut et ex¬
treme parces foliorũ in intib siue qͥsi
lingue eminentes: Pictas aũ fibras. qd̃
apud gentiles in sacris ad phebi aras fe¬
rebant᷑ ab ariolis. quibiis sublatis adq
succensis. responsa acciperent: Splenẽ
dictum a supplemento ex contraria
parte iecoris ne uacua existeret. quẽ
quidam etiã risus causa factum exi¬
stimant: Nã splene ridemꝰ. felle iraᷤ¬
cimur. Corde sapimꝰ. Iecore amamꝰ:
Quibus qͣt uor elem̃tis constantibus.
integrũ est animal. Fel appellatũ.
qd̃ sit folliculus gestans humorem.
qui uocatur bilis Stomacus grece
os uocatur. eoqd̃ ostiũ nentrissit. et
ipse cibum recipiat. atq in intestina
transmiteat: In testina dicunt᷑. eo
qd corporis interiore parte cohibent᷑:
Que idcirco longis nexibus in circuloꝵ¬

Expanded text:
triendique singulis membris praebet. In iecore triendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circul
Abbreviated transcription (Latin):
dum̃ in corpore: Essusus uͦ cruor dicit᷑:
Nã⁊ cruor uocatꝰ ab eo qd̃ essusus decurrit.
uł ab eo qd̃ currenedo corruat. Alii cru¬
orem int̾p̃tant᷑ sanquinẽ corruptum.
qui emittit᷑ Alii auint uocatũ sanqui¬
nui sanguinem per etatẽ: Uñ in seni-¬
b tremor est: Proprie aũ sanguis
anime. possessio est. Iñ genas lacerare.
mulieres in luctu solent. Uñ ⁊ purpu¬
reȩ uestes et flores purpurei mortuiᷤ
t᷑ et mouent᷑. un ⁊ pulmones uoca¬
qui flando et exagitando aerẽ a¬
mitcit et recipit. a qͦ mouent᷑ pul¬
mones et palpitant. et aperiendo
se ut flatũ capiant. stringͦndo ut
eiciant. Est enr̃organũ corporis: Ie¬
cur nom̃ ht̃. eo qd̃ ignis ibi hãt sede̾.
qͥ in cerebro subuolat Iñ ad oculoᷤ
ceterosq sensus. et m̃bra diffundr᷑.
et calore suo ad se sucũ ex cibo tractũ nͦ¬
tit in sanguinẽ. quẽ ad usũ pascendi nu¬

Expanded text:
dum in corpore est: effusus vero cruor dicitur. dum in corpore est: effusus vero cruor dicitur. Nam cruor vocatus ab eo, quod effusus decurrit: vel ab eo, quod currendo corruat. Alii cruorem interpretantur sanguinem corruptum, qui emittitur. Alii aiunt vocatum sanguinui sanguinem per aetatem. Unde et in senibus tremor est. Proprie sanguis animae possessio est. Inde genas lacerare mulieres in luctu solent. Unde et purpureae vestes, et flores purpurei mortuis ntur et moventur; unde et pulmones vocaqui flando et exagitando aerem amittit et recipit; a quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nu
Abbreviated transcription (Latin):
ne similium animalum. sub t̾ra deli¬
tescentiũ: Nlã inde musculia muriũ
similitudine: Idem etiã et tori. qd̃ illic
unscera torta uideant᷑: Cor a grecadi¬
riuatum appellacione. quod illi car¬
manet Qd idõ pulmoni uicinius ÷
ut cũ ira accendit᷑. pulmonis humo¬
re temperet᷑ Nuius due artherie
sunt. e quib sinistra plus sanquinẽ
habet. dextra plus spm. Uñ ⁊ in dex¬
tro brachio pulsũ inspicimꝰ: Pcor¬
clia sunt loca cordi uicina. quibus
ibi sit principiũ cordis et cogitacio.¬
Cunus indicio aut infirmitatẽ in¬
telligimꝰ aut salutẽ.: Quius du¬
plex est motus. Aut siplex aut cõ¬
positꝰ : Sĩple est. qui ex uno saltu
qui ex plurib: matib: mordinatꝰ
et inequalis existit. Qui motꝰ certa ht̃ spa¬
uie natantis sangainis sint adq riui per
corpus omne diuisi. quibus unnuersa
m̃bra irrigantur: Sanguis ex greca
ethimologia nom̃ duxit. qd̃ uegetet.
et sustentet. et uinat: Sanguis aũ ÷

Expanded text:
ne similium animalium sub terra deline similium animalium sub terra delitescentium. Nam inde musculi a murium similitudine: idem etiam et tori, quod illic viscera torta videantur. Cor a Graeca appellatione est. Quod ideo pulmoni vicinum est, ut cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Hujus duae arteriae sunt, quibus sinistra plus sanguinis habet, dextra plus spiritus. Unde et in dextro brachio pulsum despicimus. Praecordia sunt loca cordi vicina, quibus ibi sit principium cordis et cogitatiocujus indicio aut infirmitatem intelligimus aut sanitatem. Hujus duplex est motus, aut simplex, aut compositus. Simplex est, qui ex uno saltu qui ex pluribus motibus inordinatis et inaequalibus existit. Qui motus certa habent spaue omne corpus divisi, quibus universa membra irrigantur. Sanguis ex Graeca etymologia nomen duxit, quod vegetetur, et sustineatur et vivat. Sanguis autem est,
Abbreviated transcription (Latin):
dictꝰ. a tholo. Nã tolus est. eminens
rotunditas. Uñ et fastigiũ tẽpli
rotundi. tolus uocat᷑ Talus añ. sub
crure est Sub talo sunt. calcanei
Pedes ex greca ȩthimologia. nom̃ sor¬
plante a planicie nuncupate. quia
ñ rotunde ut in quadrupedib
ne stare non possit bipes homo .s
plane adq longiores formate stͣ.
ut stabile corpus efficerent. St̃ aũ
plante anteriores partes. que etiã
de multis ossib constant. Calcis pͥ
sitũ quod trã calcamꝰ: Hinc ⁊ cal¬
cancus. Solũ inferior pars pedis di
sustineat. et solũ pedis. quod totã corporĩ
molem portat: Uiscera non tantum intes¬
tina dicimus. s quicqͥd sub corio est a uis-¬
eo qd̾ est int̾ cutem et carnem. Item uis¬
Itẽ uiscera capita neruorũ. ex sanguine
et neruis copulata. Nem lacerti siue
mures. quia sic in singulis corporis mͣ¬
bris cordis locosunt. ut cor in media to-¬
cius corporis parte. Appellant᷑q a nomi¬

Expanded text:
dictus a tolo; nam tolus est eminens dictus a tolo; nam tolus est eminens rotunditas, et inde fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crure est, et sub talo calcaneum. Pedes ex Graeca etymologia nomen sorPlantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae, anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calx vel csitum, quod terram calcamus, hinc et calcaneus. Solum est inferior pars pedis, disusmolem portat. Viscera non tantum intestina dicimus, sed quidquid sub corio est, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscontinetur. Item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis membris cordis loco sunt ut cor in media totius corporis parte, appellanturque a nomi
Abbreviated transcription (Latin):
equas amisisse checbantur : Cexe.
quasi conuncte axes: Ipsis enim
femora mouentur. quorũ concaua
uertebra uocantur. qd̃ in eis capita
femor uertunt᷑ Suffragines. quia
subeus franguntur .i. flectuntur.
ñ supra sicut in brachiis Conua
sunt cõmissiones femorum et cru¬
rũ. et dicta genua: eoqd̾ in utero sit̃
genis apposita: Loberent enim sibi.
et oanata sunt oculis lacrimarũ
inelicilus et misericordie: Nã age¬
ms geniia dicunt᷑: Deniq cõplicatũ gigni
formariq hominẽ. ita ut genua sursũ
sint. quib oculi formant᷑. ut caui ac re.¬
primit arta gena: Iñ est quod homi¬
nes elũ ad genua se prosternunt: statĩ
lacrimantur. Uoluit enĩ eos natura .u.¬
terum maternũ rememorare. ubi qͦsi
in tenebris consilebant. ante quã ueni¬
rent ad lucẽ Crura dicta . quia in
his currimꝰ. et gressum facimꝰ: Et aũ
sub genib usq ad suras: Tibie aũ
uocate. quia quasi tube sunt. ⁊ lon¬

Expanded text:
equos amisisse dicebantur. Coxae equos amisisse dicebantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et misericordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac ree genua conprimit arta gena. Inde est quod homines dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus t a genibus usque ad calces. Tibiae vocatae quasi tubae; sunt enim lon
Abbreviated transcription (Latin):
ut nom̃ ipsũ docet gignende so¬
holis acceperunt uocabulũ. qd
his procreatur et gignit᷑ Hec
et pudenda pro ucrecundia
Dicuntur aũ ista et inhonesta. quia ñ hñt
cã spẽm decoris sicut m̃bra que in ꝓmtu
locata sunt. Idẽ et ueretrũ. qd̾ sit uiri
tantum. siue qd̃ ex eo uirꝰ emittit᷑ Nã
uirus proprie humor dicit᷑. fluens ã
natura uiri: Testiculi ꝑ climinucio¬
nem a testib dicti. quoꝵ numerus
tunt. qd̃ a spine medulla et renes
et lũbi suscipiunt. ad graciam pro¬
creandi. Uiscus est pellis. in qua testi¬
culi sunt. Posteriora uͦ uocata qd̃ retͦ
sunt. et a uultu auersa: ne dũ aluũ
purgamꝰ. inquinaremꝰ aspectum.¬
.i. egeruntur stͣgora. Femora dicta
quod ea parte femina sexus uiri
discrepet sunt aũ ab inguinib
usq ad genua: femina añ ꝑdiriua.¬
cionẽ femorum partes sunt. quib
in equitando tͣgis equoꝵ inheremꝰ:
Uñ et pͣliatores olĩ sub feminib

Expanded text:
ut nomen ipsud docet, gignendae sout nomen ipsud docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam speciem decoris sicut membra quae in promptu locata sunt. Idem et veretrum, quia viri est tantum, sive quod ex eo virus emittitur. Nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri. Testiculi per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus istrant, quod ab spinae medulla et renes et lumbus suscipiunt ad gratiam procreandi. Fiscus est pellis in qua testiculi sunt. Posteriora vero vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus inquinaremest egeruntur stercora. Femora dictaquod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Unde et proeliatores olim sub feminibus
Abbreviated transcription (Latin):
sacra spina dicitur: Renes ait uarro
dictos. qd̃ riui ab his obsceni humo
tenuem liquorem esuclant in re-¬
nib: qui liquor rursus a renib calo¬
re uenerio res lutus decurrit Luũ¬
bi ob libidims lasciuiã dicti. qua ui¬
ris causa corporeȩ uoluptatis in ipsiᷤ
est. sicut in ũbilico feminis. Uñ et
ad iob in exordio sermonis dicitur
his esset resistendi p̃paracio. in quib
libidinis est usitata dominandi oc¬
casio. Umbilicus ẽ medius locus cor¬
poris dictꝰ quod sit umbus iliorum:
Uñ et umbo uocatur locus in me¬
dio clipei a quo pendet: Ex eo enĩ.
infans in utero pendet Ex eo eriã.
enutrit᷑ Iliũ greco sermone appel¬
latũ. quod ibi nos obuoluamus. Grece
enĩ ileos. obuoluere dicit᷑. Clunes uo¬
cateiqi: sint uxta colum qd̾ est lon¬
gũ Nates qd̾ in ipsis mnnitim᷑. dũ se¬
demꝰ. Uñ et conglobata ÷ in eis caro.
e p̃mentis corporis mole ossaido¬
leruit: Uenitalia corporis parte᷑

Expanded text:
sacra spina dicitur. Renes ait Varro sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos, quod rivi ab iis obsceni humortenuem liquorem desudant in renes, qui liquor rursus a renibus calore veneris resolutus decurrit. Lubi ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum eshis esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes,
Abbreviated transcription (Latin):
clacior. Uñ et leua ñcupata. qd̃ aptior
sit ad leuanclum aliquid. et portan¬
dum: Ipsa enim gestat clipeum. ensem.
faretram . et reliqua onera. ut expedi-¬
ta sit dextera ad a gencdum Porsũ est.
a cerince usq ad renes Dictũ aũ dorsũ.
saxi fortis. et ad portandum. et ad ꝑpeti
endũ. Terga. quia in ea suꝑini iacemꝰ
in t̾ra. quod solus homo potest Nã mu¬
ta animalia tantũ aut in uentre. ant
in latere iacent Uñ in animalib t̾ga
Int̾scapilium spaciũ quod int᷑ scapula :
Uñ et nominatũ Pale sunt dorsi dex¬
tera leuaq eminentia m̃bra dicta qd̃
in luctando eas p̃mimꝰ . qd̃ g̾ci palin
dicunt. Spina ẽ uinctura dorsi di¬
cta qd̃ habeat radioloᷤ acutos cuius
iuncture spondilie appellant᷑ ꝑꝑ par
tẽ cerebri que fertur ꝑ eos longo tͣctu
ad ceteras corporis partes Sacra spi
cepto nascitur Idoq et hostia id pͥmũ
a gentib diis suis dabatur Uñ et

Expanded text:
datior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior datior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid, et portandum. Ipsa enim gestat clypeum, ensem, 16 pharetram, et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. 91. Dorsum est a cervice usque ad renes; dictum autem dorsum, saxi, fortis, et ad poendum. Terga, quia in ea supini iacemus in terra, quod solus homo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere iacent. Unde et in animalibus terga Interscapilium spatium, quod inter scapulas est, unde et nominatum. Palae sunt dorsi dextra laevaque eminentia membra, dicta quod in luctando eas premimus; quod Graeci πάλην dicunt. Spina est iunctura dorsi, dicta eo quod habeat radiolos acutos; cuius iuncturae spondilia appellantur propter partem cerebri, quae fertur per eos longo tractu ad ceteras corporcepto nascitur, ideoque et in hostia id primum a Gentilibus diis suis dabatur, unde et
Abbreviated transcription (Latin):
ossiũ elicta. eoqd sibi conpacta st̃¬
neruis. uelud glutino quoclã ad¬
hereat : Ossa st̃ corporis. soliclam̃ta :
his enĩ posicio omnis roburꝰ subsistre:
Qssa aũ ab usto dicta ꝑꝑqd̾ cremarent᷑
ab antiquis. siue ut alii putant ab
ore eoquod ibi pateant: Nãq ubiq.
cute uiscerib q obtecta celantur.
Meclulle appellate. qd madefaciat
ossa
Irrigant enĩ et confortant. Uercibula st̃
sũ me ossium partes. nodis crassiorib con¬
globate. dicta ita eoq̃dͤ ad inflexionẽ m̃¬
brorũ illa uercant᷑: Cartilagines ossa mol¬
lia. et sine medulla. qd genus auricule
et nariũ discrim̃ et costarũ extremi¬
tates habent. siue opertula ossium. que
mouentur. et licti cartilagines. qd
leni aterttu carent dolore dũ plectũt᷑.
Costas appellari quidã putant. qd̃ ab ipsiᷤ
int᷑riora custodiant᷑. et tota mollicies
poris. Dextro lateri habilior motꝰ est:
Leua forcior. et oneri ferendo accõmo¬

Expanded text:
ossuum, dicta eo quod sibi conpacta ossuum, dicta eo quod sibi conpacta nervis velut glutino quodam adhaereant. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eocute visceribusque obtecta celantur. 87. Medullae appellatae, quod madefaciant ossa, irrigant enim, et confortant. Vertibula sunt summae ossium partes nodis crassioribus conglobatae; dicta ita, eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. 88. Cartilagines, ossa mollia, et sine medulla, quod genus auriculae, et narium discrimen, et costarum extremitates habent, sive opercula ossium, quae moventur. Et dictae cartilagiues, quod leni attritu carent dolore, dum flectuntur. 89. Costas appellari quidam putant, quod ab ipsis interiora custodiantur, ut tota mollities poris, dextro autem lateri habilior motus est, laevo fortior, et oneri ferendo accommo
Abbreviated transcription (Latin):
ł subiecta iam corium dicit᷑ Coriũ aũ
ꝑ diriuacionẽ caro appellat᷑ qd eo te
ram̃ta dicuntur. eo quod uiuificꝰ sp̃s
ꝑ eos ministret᷑ Aruma ẽ pingueelo cuti
adherens Pulpa est caro sine pingue¬
dine dicta qd̃ palpitet. resilit enĩ sepe
Hanc pleriq et uiscum uocant. ꝓpt̃ qd̾
glutinosa sit. Mẽ bra sunt. partes cor¬
poris: Aitꝰ quib colligunt᷑ m̃bra ab
artando dicti: Nerui greca diruacio¬
ne dicti appellati quos illi neura
uocant : Alii latine neruos uocatos pu¬
tant. eoqd̃ artuũ coniunctiones in ui¬
cẽ his inhereant:. Maximã aũ uiriũ
substantiã neruos facere certissimũ :
Nã quanto fuerint densiores: tanto ꝓ¬
pensius augescere sirmitatẽ: Artus
dicti qd conligati inucem nerus
coartant᷑ y stringunt᷑. quoꝵ diminu¬
tiua articuli Nã artꝰ dicimꝰ m̃bra
maiora ut brachia: Articuli mino¬
ra m̃bra ut cligiti: Cõpago capita st̃

Expanded text:
 subacta jam corium dicitur. Corium autem  subacta jam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegramenta dicuntur, eo quod per eoss ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando dicti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo quod artuum coniunctiones invicem his inhaereant. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. Artus dicti, quod conligati invicem nervis artentur, id est stringantur; quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra maiora, ut brachia; articulos minora membra, ut digiti. Conpage capita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
millarũ partes Uñ et pectinẽ dicti
qd̾ pexos capilloᷤᷤ faciat Mãmille uocate.
qr rotunde st̃. quasi male ꝑ diminucio.¬
gentes cõp̃hendunt. et dicte papille.
quod eas infantes qͣsi palpant dũ lac
sugunt: Pinde mãmilla ẽ omis emi
nentia uberis: Papilla uͦ b̃ue illud.
lacte ub̃ta ł quia humida. humore
scł lactis in modũ uuarũ plena: Luac.
iĩ nominis ab humore tͣhit. quod sit
albus liquor: L.eocos enĩ greci albũ
dict̃. cuiꝰ natura ex sangͥne cõmutat᷑.
Nã pꝰ partũ si quid sanguinis ñdũ fue¬
rit uteri nutͥmento cõsũptũ: naturali
meatu fluit ĩ mamas. et carũ uirtute
albescens: lactis accipit qualitatẽ. Citiᷤᷤ:
corpori suꝑposita incisionẽ pͥma paciat᷑
Cutis enĩ g̃re incisio dicit᷑: Idẽ ⁊ pelliᷤᷤ
qd̾ ext̾nas iniuria corporis tegendo pel¬
lat. pluuiasq et uentossoliꝰq ardo¬
res ꝑferat Pellis aũ mor detracta.¬

Expanded text:
millarum partes; unde et pectus dicitur, millarum partes; unde et pectus dicitur, eo quod pexos capillos facit. Mamillae vocatae quod rotundae sint, quasi malae per diminutiogentes comprehendunt, et dictae papillae quod eas infantes quasi palpant dum lac sugunt; pnentia uberis, papilla vero breve illud lacte uberta, vel quia uvida, humore scilicet lactis in morem uvarum plena. 77. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit albus liquor, λευκὸς enim Graece album dicunt, cujus natura ex sanguine commutatur; nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento 14 consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. 78. Cuticorpori superposita incisionem prima patitur, κοπτὴ enim Graece incisio dicitur. Eadem et pellis, quod externas injurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. 79. Pellis autem mox detracta,
Abbreviated transcription (Latin):
nenclo aũ sinistra ẽ ñcupata: Palma
est manꝰ expansis digitis. sicut con-¬
tractis pugnꝰ. Pugnꝰ aũ a pugillo di¬
ctus sicut palma a pansis palme
ramis: Digiti ñcupati uł quia x.
st̃. uł quia decent̃ iuncti existunt.
Nã habent inse et numerũ ꝑfectũ.
et ordinem decentissimũ: follex pͥmꝰ
et salutaris siuc demonstratoriꝰ. quia fere
eo salutamꝰ uł ostendimꝰ. Teiꝰ impuelicꝰ qr¬
plerumq ꝑ cum obꝓbrii inspectacio expͥ¬
mit᷑ Quartꝰ anularis. eo qd̃ ipso anulꝰ
gerit᷑ Itẽ et medicinał. qd eo trita
uli .n. has onices dic̃t : Truncꝰ media pars
corporis a collo ad inguinẽ. De qͦ nigidiꝰ¬
Capt collo uehit᷑ Truncꝰ sustinet᷑ cocis
et genib cruribq Torax a grecis chrͣ
anterior pars truncia collo usq ad stomacũ.
.i. secretũ qͦ ceteri arcent᷑. Iñ et archadicta
et ara clicta. qͦͣsi res secrete Cuius eminen¬

Expanded text:
nendo enim sinixtra est nuncupata. Palma nendo enim sinixtra est nuncupata. Palma est manus expansis digitis, sicut contractis pugnus. Pugnus autem a pugillo dictus, sicut palma ab expansis palmae ramis. Digiti nuncupati, vel quia decem sunt, vel quia decenter iuncti existunt. Nam habent in se et numerum perfectum et oret salutatorius sive demonstratorius, quia fere eo salutamus, vel ostendimus, vel indicplerumque per eum probri insectatio exprimitur. Quartus anularis, eo quod in ipso anulus geritur. Idem et medicinalis, quod eo trita illi enim has ὄνυχας dicunt. Truncus media pars corporis a collo ad inguinem. De quo NigidiCaput collo vehitur, truncus sustinetur coxis, et genibus cruribusque. Thorax a Graecis dicitur anterior pars trunci a collo usque ad stomachum est, secretum, a quo caeteri arcentur. Unde et arca et ara dicta, quasi res secreta, cujus eminente
Abbreviated transcription (Latin):
ipso cubamus Una secundũ quoscłã.
utriusq manus extensio est: Secun¬
dũ alios cubitus. qd̾ magis uerũ est.
quia g̾ce ulenos. cubitꝰ dicit᷑. Ale sub
brachia sunt appellate. eo qd̃ ex eis
in modũ alarũ motꝰ brachioꝵ meho¬
ex eis brachia cillant᷑ .i moue̾nt᷑.¬
Nas qunclã subhircos uocant propt̃
qd̃ in plerisq hominib: hircorũ
fetorem reddant: INManus dicta
qđ sit tociꝰ corporis mimꝰ Ipsa enĩ
cibũ oriministrat. ipsa operat᷑
omnia: ater dispensat  ꝑ eã acci¬
pimꝰ et damus: Abusiue autẽ ma¬
nus. etiã ars uł artifex Iñ et ma.¬
nus p̃ciũ dicimꝰ Dextera uocat᷑ a
clando: Ipsa enĩ pignꝰ pacis dat᷑. Ipsa
ficłi testis atq salutis adhibet᷑  Et
hoc est illud. apud tulliũ. fidẽ pub¬
licã iussu senatꝰ decli: id᷑ dexte¬
dert̃ : Sinistra aũ uocata quasi sine
dextera siue qd̾ rẽ fieri sinat: a si¬

Expanded text:
ipsi incumbimus. Ulna secundum quosdam ipsi incumbimus. Ulna secundum quosdam utriusque manus extensio est; secundum alios cubitus quod magis verum est, quia Graece olenos cubitus dicitur. Alae sub brachiis sunt appellatae, eo quod ex eis in modum alarum motus brachiorum inchoex eis brachia cillentur, id est mHas quidam subhircos vocant, propter quod in plerisque hominibus hircorum fetorem reddant. 66. Manus dicta, quod sit totius corporis munus. Ipsa enim cibum ori ministrat, ipsa operatur omnia, atque dispensat, per eam accipimus et damus. Abusive autem manus etiam ars, vel artifex, unde et manupretium dicimus. 67. Dextra vocatur a dando, ipsa enim pignus pacis datur, ipsa fidei testis atque salutis adhibetur, et hoc est illud apud Tullium: Fidem publicam jussu senatus dedi, id est, dextderunt mihi.' Sinixtra autem vocata quasi sine dextra, sive quod rem fieri sinat. A si
Abbreviated transcription (Latin):
foram̃ lingue recludit operit ue. Col¬
lũ dictũ qd sit rigidum et teres. ut
colunna bauilans capt̃. et sustentans
quasi capitolium. Cuiꝰ anterior pars gu¬
la uocatur. posterior ceruix. Ceruixaũ
uocata qd ꝑ eam parte̾ cerebrũ ad me¬
dullã spine dirigit᷑. quasi cerebri uia:
Ueteres aũ tantũ plurali numero. cerui¬
ces dicebant . Priꝰ ortensius ceruicẽ. sin¬
gulari numero dixit: eruix aũ nume¬
ro singulari menbrũ ipsum significat:
Nã płr contumaciam sepe demont̾rat :
ge ceruices. Flumeri dicti quasi armi.
hii humeros. illi armos habere di¬
cantur. Nã proprie armi quadrupedũ
sunt Ola summi humeri pars posterior
Prachia xfortitudine nominata. Ba¬
ri enĩ grece. forte et graue significat᷑
In brachiis enĩ. thori lacertorũ sunt.
et insigne musculorũ robur existit:
In his sunt thori .i. musculi. et dicti thiori
qd̾ illic uiscera torta uideant᷑ : Cubrtũ
dictum quoel ad cibos sumendos in¬

Expanded text:
foramen linguae recludit operitve. Colforamen linguae recludit operitve. Collum dictum, quod sit rigidum et teres ut columna, baiulans caput et sustentans quasi capitolium: cuius anterior pars gula vocatur, posterior cervix. Cervix autem vocata, quod per eam partem cerebrum ad medullam spinae dirigitur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices dicebant: prius Hortensius cervicem singulariter dixit. Cervix autem numero singulari membrum ipsud significat: nam pluraliter contumaciam saepe demonstrat. Cge cervices.' Umeri dicti, quasi armi, hi humeros, illi armos habere dicantur. Nam proprie armi quadrupedum sunt. Ola summi humeri pars posterior. Brachia a fortitudine nominata: βαρὺ enim Graece grave et forte significatur. In brachiis enim et insigne musculorum robur existit. In his sunt tori, id est musculi, et dicti tori, quia illic viscera torta videantur. Cubitus dictus, quod ad cibos sumendos
Abbreviated transcription (Latin):
infeminis pauciores existunt. Gingiue
aũ ad decorem dentiũ. ne nudi horrori
pocius quã ornam̃to existerent : Palatũ
perdiriuacionẽ. S et gei similit̾ palatũ
uranon appellant eoqd̾ pro sui concaui¬
tate celi similitudinẽ habeat: Fances a
fundendis uocib nominate. eoqđ ꝑ eas
famur uoces: Artherie uocate. siue quia
por eaiꝰ a pulmone hoc est sp̃s fert᷑ scu¬
qd atis et angustis meatib sp̃m uitalem
retineant imde uocis sonũ emittant qui som
uno fi sonarent nͥlingue motiis distantias
uocis eficerent. Tolles gallica lingua dicũt᷑
ibi iungunt᷑. Gurgulio a gutture nom̃
łhit cuius in eatus ad oset nares ꝑten¬
dit. habens uiã qua uox ad linguam
transmittit᷑. ut possit uerba collidẽ:
uñ et garrire dicimꝰ : Num̃ ꝓximũ gur¬
qulioni. qͥ cib et pocio deuorant᷑. Nĩc
bestie que cibũ reuocant ac remandt̃
ruminare dicunt᷑ Sublinginũ oꝑculũ
gurgulionis quasi parua lingua que

Expanded text:
in feminis pauciores existunt. Gingivae in feminis pauciores existunt. Gingivae unt autem etiam ad decorem dentium, ne nudi horrori potius quam ornamento existerent. Palatum nper derivationem. Sed et Graeci similiter palatum οὐρανὸν appellant, eo quod pro sui concavitate caeli similitudinem habeat. Fauces a fundendis vocibus nominatae, vel quod per eas famur voces. Arteriae vocatae, sive quod per eas a pulmone aer, hoc est spquod arctis et angustis meatibus spiritum vitalem contineant, unde sonos vocis emittant, qui soni uno modo sonarent, nisi linguae motus distantias vocis efficeret. Toles Gallica lingua dicunturibi iungantur. Gurgulio a gutture nomen trahit, cuius meatus ad os et nares pertendit: habens viam qua vox ad linguam transmittitur, ut possit verba conlidere. Unde et garrire dicimus. Rumen proximum gurgulioni, quo cibus et potio devoratur. Hinc bestiae, quae cibum revocant ac remandunt, ruminare dicuntur. Sublinguium operculum gurgulionis, quasi parva lingua quae
Abbreviated transcription (Latin):
qd grossius sit. labrũ: Alii uiroꝵ labra.
mulierũ labia dicunt : Lingue adinguẽ¬
do cibo uarro putat nom̃ impositum.
Alis quod ꝑ articulatos sonos uerba ligat:
Sic̃ enĩ plectrũ cordis: ⁊ta lingua illidit᷑
edentib et uocalẽ esse efticit sonũ Den¬
nũ trahere nom̃ uident᷑. Horũ pͥmi p̃ciso¬
res dicunt᷑ quia om̃e qđ accipit᷑: ipsi pͥꝰ
incidunt: Sequentes canini uocant᷑. qͦrũ
uͦI in dextera maxilla et uͦ in sinistra st̃:
Dicti canini quia in similitudinẽ cani¬
noꝵ existunt. Et canis ex ipsi ossa confrin¬
git sicut et homo ut quod ñ possunt pͥo¬
res p̃cidere : illis traclant ut confringant:
Ho uulgus pro longitudine et rotundi¬
tate colomellos uocant Utimi st̃ mola¬
res qui concisa a priorib atq cõfracta
subigt̃ et molunt adq in massant Nn⁊
molares uocati st̃. Dentiũ aũ numerũ.
discernit qualitas sexus Nã in uiris plureᷤ.

Expanded text:
quod grossius sit, labrum. Alii virorum labra, quod grossius sit, labrum. Alii virorum labra, mulierum labia dicunt. 51. Linguae a tigando cibum putat Varro nomen impositum. Alii quod per articulatos sonos verba ligat. Sicut enim plectrum cordis, ita lingua illiditur dentibus et vocalem efficit sonum. Dennum trahere nomen videntur. Horum primi praecisores dicuntur, quia omne, quod accipitur, ipsi prius incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa frangit, sicut et homo; ut quod non possunt priores praecidere, illis tradunt ut confrangant. Hos vulgus pro longitudine et rotunditate colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigunt et molent atque inmassant; unde et molares vocati sunt. Dentium autem numerum discernit qualitas sexus. Nam in viris plures,