comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laboroz. ¶Aderit leuabitq si colore cam holuetimꝰ. Colitur
aut non tantoꝵ opinis corporib ꝯtrncidatis. nec auro argẽ¬
toq suspenso nec in texantos stipe ĩfusa s pia & recta uolił¬
tate. Nemo inꝙͣ non amore ciꝰ ardet̾ si nobis illa uidere ꝯtigeret.
Nuc̃ ei multa obsugilant. & aciera nram aut splendore minio re¬
ꝓcutuĩt aut obscure retinent. Si si quẽ admodu uisus ocru¬
loꝵ quib dam medicamentis acui solet & zepurcari sic nos
aciem aĩ liberare impedimcutis uoluerimꝰ potimꝰ ꝓspice̾ u̾tite
ã abruptã corpore. & pauptate orposita ẽ humilitate & famo

Expanded text:
laborem. Aderit levabitque, si colere eam voluerimus. Colitur autem non taurorum opimis corporibus contrucidatis nec auro argentoque suspenso nec in thensauros stipe infusa, sed pia et recta voluntate. Nemo, inquam, non amore eius arderet, si nobis illam videre contingeret; nunc enim multa obstrigilant et aciem nostram aut splendore nimio repercutiunt aut obscuro retinent. Sed si, quemadmodum visus oculorum quibusdam medicamentis acui solet et repurgari, sic nos aciem animi liberare inpedimentis voluerimus, poterimus perspicere virtutem etiam obrutam corpore, etiam paupertate opposit
Abbreviated transcription (Latin):
Gustuz tibi dare uoliu totꝰ his ꝯtexif liber que ap̾ salustiũ
⁊ ara fueriit ap̾ hũc crebra sũt ae pene ꝯtinua nec sine t̾a
locis ĩfulcire. Quodam loco dicit. Salustus du int̾ arma cuulia
equi bouiq famas petit aruntiꝰ non temꝑauit quoiminꝰ pͥmo
stactim libro pouẽt ingentes ee̾ famas de regulo. P Hec gͦ & hui¬
moĩ uicia q̃ alicui ĩpressit irrntatio uon sunt indicia luxurie
nec ai corrupti. propͥa cĩ ẽẽ debent & ex ip̃o nata ex quib tu
citͤata delicati ten̾a & fluxa. Quod uides istos sequi ꝗ aut
uellũt barbam aut nutriunt. Qui labra p̾ssius tondet e abra¬
diit ẜuata & submssa c̾ta parte. qui lacernas coloris ĩprobi
sumũt qui ꝑ lutente toga a qui uolut face̾ quicꝗͣ quod¬
occulis hominu liceat transire irtitant illos & in se autũt uo¬
lũt uł zep̾hendi du ꝯspici. Talis ẽ oratio inecenatis ouĩq alioꝵ

Expanded text:
tibi dare volui; totus his contexitur liber. Quae apud Sallustium rara fuerunt, apud hunc crebra sunt et paene continua, nec sine causa; hoc verbum infulcire. Quodam loco dicit Sallustius: " inter arma civilia aequi bonique famas petit." Arruntius non temperavit, quo minus primo statim libro poneret ingentes esse " famas " de Regulo. Haec ergo et eiusmodi vitia, quae alicui inpressit imitatio, non sunt indicia luxuriae nec animi corrupti; propria enim esse debent et ex ipso nata, ex quibus tu st, commoti nimis incitata, delicati tenera et fluxa. Quod vides istos sequi, qui aut vellunt barbam aut intervellunt, qui labra pressius tondent et adradunt servata et summissa cetera parte, qui lacernas coloris improbi sumunt, qui perlucentem togam, qui nolunt facere quicquam, quod hominum oculis transire liceat; inritant illos et in se advertunt; volunt vel reprehendi, dum conspici. Talis est oratio Maecenatis omniumque aliorum,
Abbreviated transcription (Latin):
mentiri tibi.putat se cuꝑe. stomacũ illi fecit luxuria. cito cũ
illa redibit ĩgratia Is dicit se offendi uita sua non negau̾¬
im. Quis eĩ nõ offenditꝰ homiẽs uita: sua & amãt simul
&e oderũt. ¶ Tũc itaq de illo feramꝰ sententiã cu fide nob̾
fecerit ĩuisam iam sibi cẽ luxuriã. Nũc illis male ꝯuenit.
Elideras tibi scribia me quid sentiã de hac qͥne iactata
apud nr̃os an iustitia an fortitudo prudentia cetereq
uirtutes aĩalia sunt I⁊lac subtilitate efficimꝰ lucilli karie¬

Expanded text:
mentiri tibi; putat se cupere. Stomachum illi fecit luxuria; cito cum mentiri tibi; putat se cupere. Stomachum illi fecit luxuria; cito cum illa redibit in gratiam. " Sed dicit se offendi vita sua." Non negaverim. Quis enim non offenditur ? Homines vitia sua et amant simul et oderunt. Tunc itaque de illo feremus sententiam, cum fidem nobis fecerit invisam iam sibi esse luxuriam; nunc illis male conveniteca Lucilio suo salutem Desideras tibi scribi a me, quid sentiam de hac quaestione iactata apud nostros: an iustitia, fortitudo, prudentia ceteraeque virtutes animalia sint. Hac subtilitate effecimus, Lucili cari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣda sui facuĩt &e auĩ sp̃e subtilitatis ĩdutu tenẽt ac morant᷑
Cu tanta reꝵ moles uocet cu uix tota uita sufficiat ut hoc
unũ discas uitam ꝯtempne̾ quid ⁊ege̾ inquis ¶scd̾m opus ẽ
Upio me hercules amicũ tuũ formari ut desideras e ĩsti¬
tui s ualde durꝰ capitꝰ.Imo qd̾ ẽ molestiꝰ ualde molis ca¬
pit & ꝯsuetudiẽ mala ac diutinata fract.PUolo tibi ex nr̃o
artificio exemplu ⁊ efferre Non q̃lib ĩ sicionẽ uitis patitꝰ. Si
uetꝰ & exessa e̾ si infiima gracilisq aut non ⁊ecipiet surculu
aut non alet nec applicabit sibi. nec ĩ equalitate ciꝰ namq
tran sibit. Itaq solemꝰ supͣ t̾ͥram p̾cide̾ ut si non respondit
temptari possit. Seda fortima & iteꝵ repetita infra t̾rã ĩse¬
atͦ. Hic de quo scribis & mandas non ht uires. Iudul¬
sit uiciis simul & emarcuit & induruit. non põt ⁊ ecipe᷑ ⁊ oc̾.
non põt mitrire Iat cupit ip̃e noli credẽ. ⁊lon dito illu

Expanded text:
et animum specie subtilitatis inductum tenent ac morantur, cum tanta rerum moles vocet, cum vix tota vita sufficiat, ut hoc unum discas, vitam contemnere. "Quid? Regere," inquis. Secundum opus est; upio mehercules amicum tuum formari, ut desideras, et institui; sed valde durus capitur, immo, quod est molestius, valde mollis capitur et consuetudine mala ac diutina fractus. volo tibi ex nostro artificio exemplum referre. Non quaelibet insitionem vitis patitur; si vetus et exesa est, si infirma gracilisque, aut non recipiet surculum aut non alet nec adplicabit sibi nec in qualitatem eius naturamque transibit. Itaque solemus supra terram praecidere, ut si non respondit, temptari possit secunda fortuna, et iterum repetita infra terram inseratur. Hic, de quo scribis et mandas, non habet vires; indulsit vitiis. Simul et emarcuit et induruit. Non potest recipere rationem, non potest nutrire. " At cupit ipse." Noli credere. Non dico illum
Abbreviated transcription (Latin):
fiti inquid aliud qd̾ maiꝰ sit i. trũ lagina an doliu impleas uino.
Nichil refert ĩ utroq proprietas uini ẽ. Exiguũ melis pundus
& in sua proprictate ꝑdurant. Queda post multa in ciementa ultita
deinũ u̾tit adiectio & tiouã illis aliãq ꝙͣ in qua fuerit ꝯditionc̃ ĩpri¬
mũt unꝰ lãpis formce ille qui lat̾a ĩclinata cuneauit & ĩtuentu suo¬

Expanded text:
fit," inquit, " aliud quod maius fit. Utrum lagonam an dolium impleas vino, nihil refert; in utroque proprietas vini est. Et exiguum mellis pondus et in sua proprietate perdurant. Quaedam post multa incrementa ultima demum vertit adiectio et novam illis aliamque quam in qua fuerunt, condicionem inprimit. Unus lapis f
Abbreviated transcription (Latin):
impendente capiti tuo nõ tam benignũ ac liberale tp̃s uatã nobis
negocia. aliud publica occupauerũt. Uitã nobiscu diuidit somnꝰ & hoc
tpre tam angusto & rapido e nos auferente quid uiuat maiorez
ꝑtem imittẽ in uanii: adice mĩc quod asuescit aĩis delectare se
pia. Cur ergo potiꝰ int̾ uocabula me sapĩe detines qͣ int̾ oꝑa
fac me fortiorez fac securiorez fac fortime parez fac supiorem
essent. tu scriliͣs eao rescriberez. S nõ ero dif¬
ficilis bñ credi. Scito itaq in ante cessu dabo.¬
I lec facia quod cicero uir diẜtissiniꝰ facẽ atticu ub. ut etiã ⁊pͥ
si ⁊ez milla hẽbit qd ĩ buca uen̾it scribat. H lon po̾t deesse qd̾
scribatti ut oĩa illa q̃ ciceronis implẽt epłas trausea. Qͥs caudida¬
tus laboret quis alicis quis suis uirib pugnet. quis ꝯsulat fid̾u¬

Expanded text:
impendente capiti tuo ? Non tam benignum ac liberate tempus natura nobis impendente capiti tuo ? Non tam benignum ac liberate tempus natura nobis negotia, aliud publica occupaverunt; vitam nobiscum dividit somnus. Ex hoc tempore tam angusto et rapido et nos auferente quid iuvat maiorem partem mittere in vanum ? Adice nunc, quod adsuescit animus delectare se piam ? Cur ergo potius inter vocabula me sapientiae detines quam inter opera ? Fac me fortiorem, fac securiorem, fac fortunae parem, fac superiorem. essent, tu scriberes, ego rescriberem. Sed non ero difficilis; bene credi tibi scio. Itaque in anticessum dabo nec faciam, quod Cicero, vir disertissimus, facere Atticum si rem nullam habebit, quod in buccam venerit, scribat." Numquam potest deesse, quod scribam, ut omnia illa, quae Ciceronis implent epistulas, transeam: quis candidatus laboret; quis alienis, quis suis viribus pugnet; quis consulatum fidu
Abbreviated transcription (Latin):
s int̾i non sapio si illud bonũ hc̃re ia hoc care malo. futuꝵ ẽ ut
sapiaz. ex hoc licet nũdui sape me intelligas. nõ possu simła ut
illo bono e in hoc malo eẽ. duo ista nõ cocunt nec apd̾ cunde
sunt una bonii e malu Y Transcuramꝰ solertissimas nuoras
&e ad illa q̃ nobis aliqua ope sũt latura properemꝰ. I lemo ꝗ obste¬
trice ꝑturiẽti filie solicitꝰ arcesit edictu & ludoꝵ ordinẽ plegit.
lleno qui ad ĩcendiũ domꝰ suc currit tabulã laterinculariã ꝓspicit
ut sciat quõ alligatꝰ exeat calculꝰ. At me hercule oiã tibi undiq
nũtiãt. & incendiu domꝰ e piculũ liberoꝵ e obsidio patrie bonoꝵ
direptio. Adice isto naufragia motusq t̾raꝵ & quicꝗd aliud timẽi
rõt. Int̾ ista distrctus ⁊ eb nichil alud q̃ aiui oblectantib uacas. Qͥd
int̾ sapia a& saꝑe int̾ sit i quiris. nodos nectis ac soluis tãta mole

Expanded text:
sed interim non sapio. Si illud bonum haberem, iam hoc carerem malo. Futurum est, ut sapiam; ex hoc licet nondum sapere me intellegas. Non possum simul et in illo bono et in hoc malo esse; duo ista non coeunt nec apud eundem sunt una malum et bonum. Transcurramus sollertissimas nugas et ad illa, quae nobis aliquam opem sunt latura, properemus. Nemo, qui obstetricem parturienti filiae sollicitus accersit, edictum et ludorum ordinem perlegit. Nemo, qui ad incendium domus suae currit, tabulam latrunculariam prospicit, ut sciat, quomodo alligatus exeat calculus. At mehercule omnia tibi undique nuntiantur, et incendium domus et periculum liberorum et obsidio patriae et bonorum direptio; adice isto naufragia motusque terrarum et quicquid aliud timeri potest; inter ista districtus rebus nihil aliud quam animum oblectantibus vacas ? Quid inter sapientiam et sapere intersit, inquiris ? Nodos nectis ac solvis tanta mole
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ istud quod mane parau̾am. ego phiscos cr ꝯspiciebam
in quod me mare negociatur ĩmitte᷑r quod publice agitare̾ qͣs
arcescerem inces. decipe ẽ istud docere pauꝑtate cu diuitias pro
tie sue bñficio nõ fortune. Ideo gͦ illu non iudicas diuite qr
diuitie ei desinere non possuat. Utiũ mauis hrẽ multĩ an satis
Qui multu hẽ plus cupit quod ẽ argumentu unidu nũdii illũ
has ideo non putas ec̃ diuitias. quia ꝑp illas nemo ꝓscriptꝰ d qui̾

Expanded text:
Quid est istud ? Ego iam paraveram fiscos. Circumspiciebam, in quod me mare negotiaturus inmitterem, quod publicum agitarem, quas arcesserem merces. Decipere est istud, docere paupertatem, cum divitias promae suae beneficio, non fortunae." Ideo ergo illum non iudicas divitem, quia divitiae eius desinere non possunt ? Utrum mavis habere multum an satis ? Qui multum habet, plus cupit; quod est argumentum nondum illum it, finem. An has ideo non putas esse divitias, quia propter illas nemo proscriptus est
Abbreviated transcription (Latin):
citas fudit luxiis pͥmũ corpoꝵ eẽ diligentior ĩ cepir. deindo sup¬
plectili laborat Ideinde in ipas domos impendit᷑ cura ut ĩ laxita ⁊ pͥ¬
te ⁊uzis excurzãt ut parietes aducctis t. ansmatia marmoribus
fulgeant. ut teeta narient̾ auro.I t lacunarib pamẽtoꝵ indeat¬
uitor. Deinde ad cenas letitia transfert. & illic comendatio ex
nouitate & insoliti ordinis cõmutatione captat᷑. ut ca q̃ ĩcludere
solent cenam pͥma ponant. ut q̃ aduemientib dabantꝰ excuntib
dentur. ¶Cu assucuit auĩs fastidire q̃ ex more st̃ e illi pro
atq exsoleta reuocat ac profert mõ fingit ignota ac deflectit.
mõ id qd̾ mip ĩcrepuit pro cultu hẽtur. audax translatio ac fre¬
quens. sut ꝗ senso p̾cidant. & hoc gr̾am sperent. si sutia pependeĩt
& audienti suspicione sui fec̾it. Siit qui illos detincant & pori¬
gant. Siit qui non usq ad uiciũ accedant. Ilecesse ẽ ei̾ hoc

Expanded text:
citas fudit, cultus primum corporum esse diligentior incipit. Deinde supellectili laboratur. Deinde in ipsas domos" inpenditur cura, ut in laxitatem ruris excurrant, ut parietes advectis trans maria marmoribus fulgeant, ut tecta varientur auro, ut lacunaribus pavimentorum respnitor. Deinde ad cenas lautitia transfertur, et illic commendatio ex novitate et soliti ordinis commutatione captatur, ut ea, quae includere solent cenam, prima ponantur, ut quae advenientibus dabantur, exeuntibus dentur. Cum adsuevit animus fastidire, quae ex more sunt, et illi pro et modo antiqua verba atque exsoleta revocat ac profert, modo fingit et ignota ac deflectit, modo, id quod nuper increbruit, pro cultu habetur audax translatio ac frequens. Sunt qui sensus praecidant et hoc gratiam sperent, si sententia pependerit et audienti suspicionem sui fecerit. Sunt qui illos detineant et porrigant. Sunt qui non usque ad vitium accedant, necesse est enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Si in eo ẽ cui accidit tã corp̾ ẽ qͣ illud cui accidit. Nichil em¬
tactu pot qued agit corpꝰ corpꝰ ẽ. Si ex̃ ẽ postea qͣ acciderit re¬
cessit quod ⁊ecessit motu ht̃ quod motũ ht corpus ẽ I ⁊̃ pas
medictuꝵ non cẽ aliud cursu aliud ture nec aliud talorẽ aliud
calẽ nec aliud luce aliud luce̾ concedo ista alia eẽ s non sortis
altius. Si ualitudo ĩdifferẽs ẽ bene ualẽ indifferes ẽ Si forꝰ
ĩ differes ẽ & formosu e Si ustitia bonũẽ e iustu cẽ si

Expanded text:
Si in eo est, cui accidit, tam corpus est quam illud, cui accidit. Nihil etactu potest; quod tangit, corpus est. Si extra est, posteaquam acciderat, recessit. Quod recessit, motum habet. Quod motum habet, corpus est. Speras me dicturum non esse aliud cursum, aliud currere, nec aliud calorem, aliud calere, nec aliud lucem, aliud lucere; concedo ista alia esse, sed non sortis alterius. Si valetudo indifferens est, et valere indifferens est ; si forma indifferens
Abbreviated transcription (Latin):
moriaris aẽ ĩuito positu ẽ ut cũ uoles in tua manu ẽ. alteꝵ
tibi necẽ ẽ alteꝵ licet. Turpissimũ his dieb pͥncipil disti me¬
optas rem tua.itaq ꝙ̃ primũ moriar fortasse int̾ has uoces se¬
nex fact es. alioquiz quid in mora tͥs neno te tenea. uade qua
uisu ẽ Ellige qualib teꝵ nature ꝑte quã tibi ꝑbere exitu iulras.

Expanded text:
moriaris, etiam invito positum est, ut cum voles, in tua manu est. Alterum moriaris, etiam invito positum est, ut cum voles, in tua manu est. Alterum tibi necesse est, alterum licet. Turpissimum his diebus principium diserti meoptas rem tuam. " Ita quamprimum moriar." Fortasse inter has voces senex factus es. Alioqui quid in mora est ? Nemo te tenet; evade, qua visum est. Elige quamlibet rerum naturae partem, quam tibi praebere exitum iubeas
Abbreviated transcription (Latin):
attollũt. Hec u̾o de ꝗb paulo ante diceba miniuit & depͥmũt
nec ut putatis exaciuit s extennãt. obsecro uoscur ta necessariã
curã maiorib meliorib q debitũ ĩ ue uescio an falsa certe ĩ utili
tirrimꝰ: Quid mͥ profutuꝵ ẽ scire illud bonũ eẽ teniẽ meĩgerã. subeo¬
ut mͦ uiã monstres q ad ista pucia. YDic quid uitaro debea 3ꝑͥ
quid appetẽ quib aũ labante studiis firme qmadmõ q̃ me ep
tũsu̾so feruĩt agũtq procul ame repellã. quõ par ee̾ tot malis
possiz.quõ istas calamitates remouea q̃ ad me irrupir. quõ
illas ad quas ego irrupi. Doce quõ fera erũpnã sine gomitu
meo felicitate sine alieno. quõ ultimũ ac necessarui uite ter¬
mͥ uidet peiꝰ q optare morte.nã si uis uiue̾ quid optas mori
siue nõ uis quid deos rogas ꝗd tibi nascenti dederiit. Na ut qn

Expanded text:
attollunt; haec vero, de quibus paulo ante dicebam, minuunt et deprimunt attollunt; haec vero, de quibus paulo ante dicebam, minuunt et deprimunt nec, ut putatis, exacuunt, sed extenuant. Obsecro vos, tam necessariam curam maioribus melioribusque debitam in re nescio an falsa, certe inutili terimus ? Quid mihi profuturum ut mihi viam monstres, qua ad ista perveniam. Dic, quid vitare debeam, quid adpetere, quibus animum labantem studiis firmem, quemadmodum quae me ex transverso feriunt aguntque, procul a me repellam, quomodo par esse tot malis possim, quomodo istas calamitates removeam, quae ad me inruperunt, quomodo illas, ad quas ego inrupi. Doce, quomodo feram aerumnam sine gemitu meo, felicitatem sine alieno, quomodo ultimum ac necessariuidetur turpius quam optare mortem. Nam si vis vivere, quid optas mori ? Sive non vis, quid deos rogas, quod tibi nascenti dederunt ? Nam ut quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
sapẽ sapiẽ usꝰ ẽ .Usꝰ aũt sapie expetendꝰ ẽ Sare gͦ expetendu
ẽ. Si expetendũ ẽ bonũe. ¶ Olim ip̃e me damno qui illos uni¬
tor du accuso e u̾ba apte rei impendo. Cui eĩ dubiũ põt eẽ
qr si estus malũ ẽ & estuare malu̾ sit. Si algor malũ ẽ malu
sit algẽ. Si uita bonũ ẽ & uiuẽ bonũ sit. Diã ista circa sapientiã
ciõ in ip̃a sunt.at nobis ip̃a cõmemorandũ ẽ etiã si quo euagari
lib. amplos ht̃ illa spatiososq successus. De deoꝵ nã qͥramꝰ de sideiũ
clemento. de his tã uariis stellaꝵ discursib an ad illaꝵ motꝰ nr̃a
moueant corpora an corporib oiũ aisq illinc impetꝰ ueĩat. an
C hec q̃ fortuita dicuntꝰ aerta lege sine ꝯstueta nichilq in hoc mo̾¬
do repeutuiu. aut cxpers or̃ois uolutes. Yista iam aformatioe moꝵ
r ecesserut s leuat aiu et ad ip̃aꝵ quas tractat ⁊eꝵ magnitudine

Expanded text:
s est, usus autem sapientiae expetendus est; sapere ergo expetendum est. Si expetendum est, bonum est. Olim ipse me damno, qui illos imitor, dum accuso, et verba apertae rei impendo. Cui enim dubium potest esse, quin si aestus malum est, et aestuare malum sit ? Si algor malum est, malum sit algere ? Si vita bonum est, et vivere bonum sit ? Omnia ista circa sapientiam, non in ipsa sunt. At nobis in ipsa commorandum est. Etiam si quid e vagari libet, amplos habet illa spatiososque secessus: de deorum natura quaeramus, de siderum alimento, de his tam variis stellarum discursibus, an ad illarum motus nostra moveantur, an corporibus omnium animisque illinc impetus veniat, an et haec, quae fortuita dicuntur, certa lege constricta sint nihilque in hoc mundo repentinum aut expers ordinis volutetur. Ista iam ad ipsarum, quas tractat, rerum magnitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
be structa tam negligentͥ abiecta tam ꝯͣ ꝯsuetudine oiĩ poĩta
onduit mores queq non minus nouos & prauos & singulares fuis¬
se.Maxima laus illi tribuit mansuetudinis pepcit gladio san¬
guine abstinuit nec ulla alia re quid posset qͣ licentia ondit.
Hanc ip̃a laudez suã corupit istis orois portẽtuosissime deliciis
appet eiz mollez fuisse nou miter. Hoc iste ambages ꝯ poĩtiois
hec u̾ba trsusa. hoc sensꝰ mͥ magͥ quides sepe. s ener uati dum

Expanded text:
be structa, tam neglegenter abiecta, tam contra consuetudinem omnium posita be structa, tam neglegenter abiecta, tam contra consuetudinem omnium posita ostendunt mores quoque non minus novos et pravos et singulares fuisse. Maxima laus illi tribuitur mansuetudinis, pepercit gladio, sanguine abstinuit nec ulla alia re, quid posset, quam licentia ostendit; hanc ipsam laudem suam corrupit istis orationis portentosissimae deliciis. Apparet enim mollem fuisse, non mitem. Hoc istae ambages compositionis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
de cultu suo quid turpiꝰ amne siliusq ripa comãtib bide ut alueũ
lintrib arent. usosq uado remittãt ortos. Quis si quis femie
cinno crspate a labris columbatur incipitq suspirans urt̾uice
gona ꝙ temptant domos & spe morte erigiit geniũ festo uix suo
teste teuꝰ ue cerei filia a crepace molar focu matͥ & uxor ĩuesti¬
uit. Il lon statim eu hoc legeris hoc tibi occurẽt huc eẽ̾ ꝗ solutis
tunicis in urbe semꝑ ĩcesẜit Nam etiã cu abũtis cosaris ꝓtibus
fungeret᷑ signũ adiscinto petebat hiic cẽ qui ĩ tribunali ĩ rostris ĩ
ĩ om̃i publico cecu sic aꝑuerit ut panlo uelatetꝰ caput erelułis utrĩ¬
q aurib non ałi ꝙ in minmo diuites fugitiui solent hiic eẽ cui
tũe maxie ciuilib bellis strepentib & solicita urbe & armata coĩta¬
tus hic fuit in publice spadones duo magis tñ uiri qrͣ ip̃e. hunc
ec̃ qui uroce milies duxit cum unã huit᷑ Hec u̾ba tam impro¬

Expanded text:
e plenam. Quid turpius " amne silvisque ripa comantibus ? " vide ut " alveum lintribus arent versoque vado remittant hortos." Quid ? Si quis " feminae cinno crispat et labris columbatur incipitque suspirans, ut cervgonaque temptant domos et spe mortem exigunt." " Genium festo vix suo testem. Tenuisve cerei fila et crepacem molam Focum mater aut uxor investiunt." Non statim, cum haec legeris, hoc tibi occurret, hunc esse, qui solutis tunicis in urbe semper incesserit ? Nam etiam cum absentis Caesaris partibus fungeretur, signum a discincto petebatur. Hunc esse qui ilusis utrimque auribus, non aliter quam in mimo fugitivi divitis solent ? Hunc esse, cui tunc maxime civilibus bellis strepentibus et sollicita urbe et armata comitatus hic fuerit in publico spadones duo, magis tamen viri quam ipse ? Hunc esse, qui uxorem milliens duxi, cum unam habuerit ? Haec verba tam impro
Abbreviated transcription (Latin):
de totũ ae intra se absolutu ¶Ego ĩ aia esse me serete̾ntia ꝑ ys¬
fesso suz. Non ciz tiñ uirtutes aĩalia erut si hoc recipit᷑ s oppo̾¬
sita q illis uicia e affectꝰ tanq ira timor luctꝰ suspicio ult̾

Expanded text:
et totum et intra se absolutum. Ego in alia esse me sententia proet totum et intra se absolutum. Ego in alia esse me sententia professus sum. Non enim tantum virtutes animalia erunt, si hoc recipitur, sed opposita quoque illis vitia et adfectus, tamquam ira, timor, luctus, suspicio. Ultra
Abbreviated transcription (Latin):
gitamꝰ q̃q mente ꝯplectim. Sequit̾ ut młta milia aĩa¬
liu hĩtent in hiis angustiis pectoris & singuli młta simꝰ aĩa¬
lia aut multa heãmꝰ aĩalia. Queris quid adu̾sus istud
respondeat una q̃q ex istis res aĩal crit multa aialia nõ
crũt. Quare dica si mͥ accomodau̾is subtilitate e in¬
tentionẽ tuaz. singula aĩalia singulas debent hre̾ sub stã¬
tias. Ista oĩa unu aui hñt. Itaq singula ce̾ possiit młta
esse nõ possũt. Ego a aial su a hõ nõ tñ duos nos ec̃ di¬
cos. qͣre: quia seꝑati debent ita dico alt̾ ab alto deb cẽ de¬
ductꝰ ut duo sint ¶ Quicꝗd in unu multipler ẽ sub una es ꝑͥ¬
naͣ cadit. itaq inu ẽ e auĩs meꝰ aĩal ẽ E ego aĩal su
nũabit᷑ cu ꝑ se stabit. Ubi uo alt̾ius m̾bru erit nõ pot̾it uide¬
ri aluid. Quare dicaz qr qd̃ alud ẽ suũ oportet eẽ e ꝓropͥu

Expanded text:
gitamus quaeque mente conplectimur. Sequitur, ut multa millia animalium habitent in his angustiis pectoris, et singuli multa simus animalia aut multa habeamus animalia." Quaeris, quid adversus istud respondeatur ? Unaquaeque ex istis res animal erit; multa animalia non erunt. Quare ? Dicam, si mihi accommodaveris subtilitatem et intentionem tua multa esse non possunt. Ego et animal sum et homo, non tamen duos esse nos dices. Quare ? Quia separati debent esse. Ita dico: alter ab altero debet esse diductus, ut duo sint. Quicquid in uno multiplex est, sub unam naturam cadit; itaque unum est. Et animus meus animal est et ego animanumerabitur, cum per se stabit. Ubi vero alterius membrum erit, non poterit videri aliud. Quare ? Dicam: quia quod aliud est, suum oportet esse et proprium
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sa st. tot fecit gna̾ folioꝵ nullũ non sua proprietate sigͦtu.
Tot aialia nulli magnitudo cũ alto ꝯueĩt. Atiq aliꝗd int̾est. exe¬
git ase ut q̃ alia erãt ae dissimilia eẽnt e ĩparia Uirtutes oẽs ut
dicitis pares st̾ ergo non st̾ aĩalia Flullũ nõ aĩal ꝑse aliꝗd agit. q̃ pͥ¬
Uirtꝰ aut ꝑ se nichil agit s cũ hoĩe.¶Diã aĩalia aut ronalia
suit ut hoĩes ut dii aut itr̃onalia ut fere ut peccora. uirtu¬
tes itaq rõnalos st̾ atqui nec hoĩes st̾ nec dii. gͦ nõ sinit
aialia Imẽ rõnale aĩal nichil agit nisi pͥmuz spẽ aliciuus ⁊ꝑ¬
rei urritatu ẽ. deinde impetu cepit. dcinde assensio ꝯfirma¬
uit hũc impetu Cuid sit assensio dica. Oportet me ambu¬
lare. tuc̃ demũ anibulo cu hoc mͥ dixi & aprobaui hac̃ opios
mea. Oportet me sede̾ tuc̃ demũ sedeo. hec assensio ĩ u̾tute
Hec nã nõ recipit prudentie eĩ ei cuiꝰ ẽ prospicit nõ sibi. Mã

Expanded text:
t. Tot fecit genera foliorum: nullum non sua proprietate signatum. Tot animalia: nullius magnitudo cum altero convenit, utique aliquid interest. Exegit a se, ut quae alia erant, et dissimilia essent et inparia; virtutes omnes, ut dicitis, pares sunt. Ergo non sunt animalia. Nullum non animal per se agit. virtus autem per se nihil agit, sed cum homine. Omnia animalia aut rationalia sunt, ut homines, ut di, aut inrationalia, ut ferae, ut pecora. virtutes utique rationales sunt; atqui nec homines sunt nec di; ergo non sunt animalia. Omne rationale animal nihil agit, nisi primum specie alicuius rei inritatum est, deinde impetum cepit, deinde adsensio confirmavit hunc impetum. Quid sit adsensio, dicam. Oportet me ambulare: tunc demum ambulo, cum hoc mihi dixi et adprobavi hanc opinionem meam. Oportet me sedere: tunc demum sedeo. Haec adsensio in virtute Hoc natura non recipit. Prudentia enim ei, cuius est, prospicit, non sibi. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dicẽ. Diu inꝗt michi imposuere diuitie .stũpeba ubi aliꝗd
ex illis alio atq alio loco flux̾a. Rxistimaba silia ce̾ q̃ laterẽt
his q̃ oñderent᷑ s ĩ quodã apparatu uidi totas nrbis celatas & au
ro ae argento & his q̃ p̾ciu auri argentiq uicerũt. Exquisi¬
feĩaꝵ e alia q̃ res suas cognosces sumi impii fortuã ꝓtuleãt
Qͥd hoc c̃ inq aliud nisi uritare cupiditates homimĩ ꝑ se inci¬
tatas. Qͥd sibi uult ista peccuiẽ pompa ad discendã aua¬
ritia ꝯuenizꝰ. at me hercules minꝰ cupiditatis istic̾ effero
qͣ attulera ꝯtempsi diuitias non qr supnacue. s qr pusille
sut. Ridisti ne qͣ ue q intͥ paucas horas ille ordo q lentꝰ dis¬
positꝰq transierit. Hoc tota uitam nrãm occupauit qd̾ totũ
co quoties talo aliquid ꝑstrinxit occulos meos quotiẽs occurrĩt

Expanded text:
« Diu, inquit, mihi imposuere divitiae. Stupebam ubi aliquid « Diu, inquit, mihi imposuere divitiae. Stupebam ubi aliquid ex illis alio atque alio loco fulserat. Existimabam similia esse quae latebant, his quae ostenderentur, sed in quodam apparatu vidro et argento et iis, quae pretium auri argentique vicerunt, exquisifeminarum, et aha, quae res suas recognoscens summi imperii fortuna protulerat. Quid hoc est, inquam, aliud nisi inritare cupiditates hominum per se incitatas ? Quid sibi vult ista pecuniae pompa ? Ad discendam avaritiam convenimus ? At mehercules minus cupiditatis istinc effero quam adtuleram. Contempsi divitias, non quia supervacuae, sed quia pusillae sunt. vidistine, quam intra paucas horas ille ordo quamvis lentus dispositusque transierit ? Hoc totam vitam nostram occupavit, quod totum co, quotiens tale aliquid praestrinxerit oculos meos, quotiens occurrit
Abbreviated transcription (Latin):
aĩalia fastidiẽtis & c̾ta m̃bra ex singulis elligentis. Tuc te ad¬
mirabor aẽ si non ꝯtempbis sordidũ panc si tibi pluasis ħbã
ubi nece ẽ non peccori tm̃ s hõi nasci. Si scieris cacumĩa ar¬
boꝵ explementũ ce̾ uentris in que sic p̃ciosa cõgerimꝰ tãqͣ
p̃cepta ẜuante sine fastidio implendus ẽ. Quid eĩ ad rẽ
ꝑtinet quid accipiat ꝑditurus ꝯꝗd accepit delectãt te dispo¬
sita q̃ t̾ra mariq capũt. alia eo gratiora si recẽtia ꝓferunt
ad mensam. alia si diu pasta & cohacta pinguescẽ fluit ac ure
saginã ꝯtinẽt sua. delectat te nidoꝵ hoꝵ arte q̃sitꝰ at meher¬
cules ista solicite scrutata uarieq ꝯdita cu subiermt uentre.
una atq eade feditas occupauit.Uis ciboꝵ uoluptatẽ ꝯtem¬
pnẽ: exitu specta.¶ Attalu memi cu magua ad miratoe̾¬

Expanded text:
animalia fastidientis et certa membra ex singulis eligentis; tunc te adanimalia fastidientis et certa membra ex singulis eligentis; tunc te admirabor, si contempseris etiam sordidum panem, si tibi persuaseris herbam, ubi necesse est, non pecori tantum, sed homini nascin quem sic pretiosa congerimus tamquam recepta servantem. Sine fastidio inplendus est. Quid enim ad rem pertinet, quid accipiat perditurus quicquid acceperit ? Delectant te disposita, quae terra marique capiuntur, alia eo gratiora, si recentia perferantur ad mensam, alia, si diu pasta et coacta pinguescere fluunt ac vix saginam continent suam. Delectat te nidor horum arte quaesitus. At mehercules ista sollicite scrutata varieque condita cum subierint ventrem, una atque eadem foeditas occupabit, vis ciborum voluptatem contemnere ? Exitum specta. Attalum memini cum magna admirat
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ĩ sordida ae humilia protraxim᷑ ut auaritie ẜuiret ut
⁊elicto mondo t̾minsq eiꝰ & diuinis ꝯeta u̾santib tra
rimaret & qreret quid ex illa mali effodẽt non ꝯtentꝰ
altissime p̾ssit. Nichil cĩ nisi de nobis queri possumꝰ ea ꝗb
aiũ uoluptati cui indulgẽ initiũ oiũ maloꝵ ẽ. tradidimꝰ¬
aui ambitioni & fame cetisq eque uanis & ĩanib IQd oꝑͥ
ergo mic te hortor ut facias nichil noui. Nec eĩ nouis malis
remedia q̃runt s hoc pͥmũ ut tecu ip̃o dispicias quod sit neces¬
sariũ quid supuacuũ. Necessaria tibi utiq occurrũt & semper
aureos lectos & gemeã suppellectile. q̃ ẽ ei uirtꝰ suꝑuacua cõ¬
tempnere. tuc̃ te admirare cu ꝯtempẜis necessaria. nõ magnã
re facis ꝙ uiuẽ sine regio apparatu potes ꝙ non desideras milia¬
rios apros nec linguas pheicopteroꝵ & alia portenta luxĩe iã tota

Expanded text:
aximus, ut avaritiae serviret, ut relicto mundo terminisque eius et dominis cuncta versantibus terram rimaretur et quaereret, quid ex illa mali effoderet, non contentus altissime pressit. Nihil nisi de nobis queri possumus; ea, qanimum voluptati, cui indulgere initium omnium malorum est, tradidimus ambitioni et famae, ceteris aeque vanis et inanibus. Quid ergo nunc te hortor ut facias ? Nihil novi— nec enim novis malis remedia quaeruntur—sed hoc primum, ut tecum ipse dispicias, quid sit necessarium, quid supervacuum. Necessaria tibi ubique occurrent; superaureos lectos et gemmeam supellectilem. Quae est enim virtus supervacua contemnere ? Tunc te admirare, cum contempseris necessaria. Non magnam rem facis, quod vivere sine regio apparatu potes, quod non desideras milliarios apros nec linguas phoenicopterorum et alia portenta luxuriae iam tota
Abbreviated transcription (Latin):
cũspectiꝰ pedem pominꝰ. Lides aut̃ qͣ furiosa ⁊es sit in tenebris
ĩpetus: at me hercules id agamꝰ ut longiꝰ ⁊ cuocandi sumus.
& cu ignoreni quo feram uelocit̾ tñ illo quo ĩtendimꝰ¬
ꝑsen̾amꝰ ire. I S lucesce̾ si uolumꝰ põt. Uno aut mõ
acceꝑit si illa se non pfudeit h ĩfecerit si eadez ꝙͣuis sciat
retractauit & ad se se ꝑtulerit si q̃sierit que sunt bona. q̃¬
sint mala quib hoc falso sit nome ascriptu si quesierit
de honestis et turpib de prouidentia nec intͥ hec huam
ĩgenii sagacitas sistit᷑ si prospicẽ & ultra mondu libet¬
q̃rere quo feratꝰ unde surexit ĩ quẽ exitu tota uelocitas¬

Expanded text:
cumspectius pedem ponimus. vides autem, quam sit furiosa res in tenebris cumspectius pedem ponimus. vides autem, quam sit furiosa res in tenebris impetus. At mehercules id agimus, ut longius revocandi simus, et cum ignoremus, quo feramur, velociter tamen illo, quo intendim lucescere, si velimus, potest. Uno autem modo acceperit, si illa se non perfuderit, sed infecerit, si eadem, quamvis sciat, retractaverit et ad se saepe rettulerit, si quaesierit, quae sint bona, quae mala, quibus hoc falso sit nomen adscriptum, si quaesierit de honestis et turpibus, de providentia. Nec intra haec humani ingenii sagacitas sistitur; prospicere et ultra mundum libet, quo feratur, unde surrexerit, in quem exitum tanta re
Abbreviated transcription (Latin):
tulatione accepta ⁊es gradu sibi struxit ĩp̃ceps & aliquẽ ia
ultta que natura nemine deiecit. prope ẽ teꝵ oiũ t̾minꝰ ꝓpe
ẽ inqr a illud unde felix eicit᷑. Et illud unde infelix einittit.
Nos hec uttaq extendimꝰ &e longa spe ac metu facimꝰ. ¶S
ꝯtahe. Est aut tami nichil diu gaudẽ ne quid diu timeas.
yos quare istud maluz astringo non ẽ quod quicqͣ timendu
putes.Y aria sunt ista q̃ nos mouẽt q̃ actonitos hñt. Neõ nr̃m
quid u̾i ess excussit s metũ alt̾ alti tradidit. Nemo ausus
ẽ ad id quo ꝑturbat᷑ accede̾ & nã ac bonũ timoris sui nosce.
ltaq tes falsa ẽ ĩ anis ht adhuc fide qr non corguit. tanti
cretio uisa ẽ. Nam ueluti pueri trepidant atq oiã cecis in
tenebris inctiuit ita nos in luce timemꝰ ne quid noceat ne
quid expediat tota uita ĩcursitamꝰ.nec ob hoc resistimꝰ aut cir¬

Expanded text:
tulatione excepta res gradum sibi struxit in praeceps et aliquem tulatione excepta res gradum sibi struxit in praeceps et aliquem ultra quem natura neminem deiecit. Prope est rerum omnium terminus, prope est, inquam, et illud, unde felix eicitur, et illud, unde infelix emittitur; nos utraque extendimus et longa spe ac metu facimus. Sedcontrahe. Est autem tanti nihil diu gaudere, ne quid diu timeas. Sed quare istuc malum adstringo ? Non est quod quicquam timendum putes. Vana sunt ista, quae nos movent, quae attonitos habent. Nemo nostrum quid veri esset, excussit, sed metum alter alteri tradidit; nemo ausus est ad id, quo perturbabatur, accedere et naturam ac bonum timoris sui nosse. Itaque res falsa et inanis habet adhuc fidem, quia non coarguitur. Tanti cretio visa est: Nam veluti pueri trepidant atque omnia caecis In tenebris metuunt, ita nos in luce timemus. Qquid expediat; tota vita incursitamus nec ob hoc resistimus aut cir
Abbreviated transcription (Latin):
X inomentano meo te saluto & iubto hreͣ
mentez bona hoc ẽ propitios deos om̃es quos
ht placatos & fauentes quisꝗs sibi se propitia¬
uit . I depone in putia q̃ quibdã placent.
unicuiq nr̃m pedagogu dari deu. Non quide ordinariũ s hiic
ĩferioris note ex hoꝵ nuõ quos ouidiꝰ ht̃ de plebe deos. Ita tãmẽ
hoc seponas uolo ut memineris maiores nĩos qui crediderũt hoc
stoycos fuisse. S ingulis ẽi & geniũ &e iunonẽ dederũt. Postea
Uidebimꝰ an tm̃ diis uacet ut priuatoꝵ negocia procurarẽt .Int̾i
illud scito siue assignati sumꝰ siue neglecti a fortu̾e dati nulli
te potuisse ĩ precari quicꝙ grauiꝰ ꝙͣ si ĩp̾catus fuis ut se habeati
iratu. S nõ ẽ quate ciuqͣ quẽ pena putau̾is dignũ optes ut
i festos deos habrat. ht̃ inqua ẽ si uidet eoꝵ cu fãuore produci¬
¶Adibe̾ & diligentiã tuã & iture quid sint Res nt̃e nõ quid uocẽt᷑.

Expanded text:
x Nomentano meo te saluto et iubeo habere mentem bonam, hoc est propitios deos omnis, quos habet placatos et faventes, quisquis sibi se propitiavit. Sepone in praesentia, quae quibusdam placent, unicuique nostrum paedagogum dari deum, non quidem ordinarium, sed hunc inferioris notae ex eorum numero, quos Ovidius ait " de plebe deos." Ita tamen hoc seponas volo, ut memineris maiores nostros, qui crediderunt, Stoicos fuisse; singulis enim et Genium et Iunonem dederunt. Postea videbimus, an tantum dis vacet, ut privatorum negotia procurent; interim illud scito, sive adsignati sumus, sive neglecti et fortunae dati, nulli te posse inprecari quicquam gravius, quam si inprecatus fueris, ut se habeat iratum. Sed non est quare cuiquam, quem poena putaveris dignum, optes, ut infestos deos habeat; habet, inquam, etiam si videtur eorum favore producAdhibe diligentiam tuam et intuere, quid sint res nostrae, non quid vocen
Abbreviated transcription (Latin):
profutis ociũ tͥrẽ. Eaciã qd̾ desideras & quicꝗd nris uideat¬
cxporiã s me ĩ alia sutia eẽ profiteor. Puto queda cẽ que
deceat phecasiatu paliatuq.x Que sint ergo q̃ antiquos s pͥ¬
quodãmõ se hus orgo aĩal est ¶deinde u̾tꝰ agit aliquid agi q¬
aut nichil sine impetu pot̾ si impetu ht̃ qui nulli ĩ est ni fł

Expanded text:
profuturis otium ferere. Faciam quod desideras, et quid nostris videatexponam. Sed me in alia esse sententia profiteor: puto quaedam esse, quae deceant phaecasiatum palliatumque. Quae sint ergo quae antiquos quodammodo se habens; ergo animal est. Deinde virtus agit aliquid; agi autem nihil sine impetu potest. Si impetum habet, qui nulli est nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ex quib pleriq inimici erãt. Nouissima damnatio ẽ sub
granissimis homib impleta obiecta ẽ ei & zeligionũ
uiolatio & iuuentutis coruptella quã mittẽ in deos
in patres ĩ rez .p. dictꝰ ẽ. Post hoc carcer & uenenũ.
hec usq eo aiũ socratis non mou̾ant ut nec uultũ quide
moi̾nt. Ellã mirabile laudez a sigulare usq ad extremũ¬
accipe hũc marcũ Eatonẽ recentiore cu quo & ĩ festiꝰ
fortuna egit & ꝑtinatiꝰ cui cum omĩb locis obstitiss no¬
uissime & in morte obstitit. ondit tam uiꝵ fortẽ posse
ĩnita fortuna uiuẽ q̃ in uitagnori. Tota illi etas aut
in armis ẽ exacta ciuilib aut̃ in etate incipiete ia
cinile bellu. & hũc licet dicas non minꝰ q socrate ĩ ser
Crassu putas libertatis sotios fuisse Nemo mutatũ cato¬
ne toties mutata re.p. uidit. cũdẽ se ĩ oĩ statu p̾stitit

Expanded text:
ex quibus plerique inimici erant. Novissima damnatio est sub ex quibus plerique inimici erant. Novissima damnatio est sub gravissimis nominibus impleta: obiecta est et religionum violatio et iuventutis corruptela, quam inmittere in deos, in patres, in rem publicam dictus est. Post haec carcer et venenum. Haec usque eo animum Socratis non moverant, ut ne vultum quidem moverent. O illam mirabilem laudem et singularem ! Usque ad extremAccipe hunc M. Catonem recentiorem, cum quo et infestius fortuna egit et pertinacius. Cui cum omnibus locis obstitisset, novissime et in morte, ostendit tamen virum fortem posse invita fortuna vivere, invita mori. Tota illi aetas aut in armis est exacta civilibus aut in toga concipiente iam civile bellum. Et hunc licet dicas non minus quam Socraten in sCrassum putas libertatis socios fuisse. Nemo mutatum Catonem totiens mutata re publica vidit: eundem se in omni statu praestitit,
Abbreviated transcription (Latin):
istis se se tam formidabile qͣ fama uulgauit: Quid ẽ
obsecro te lucilli cur timeat laborez uir mortez homo: To¬
tiens mͥ occurrit isti qui non putat ficri posse quicꝗd
ficẽ non possunt & auit loqui maiora q q̃ humana
nã sustineat. At quanto de illis meliꝰ ego existio ip̃i
quoq hoc possũt facere. s uolut. Deniq quẽ unq ista
destituẽ temptante Cni nõ faciliora apparue̾ in
actu: non quia difficilia sut non audemꝰ. s qr non
audemꝰ difficilia suit. I Si tñ exemplu desideratis q̃pͥ¬
accipite Socrate ꝑpesitiũ sene ꝑ oĩa aspa iactatũ ĩnictũ
tũ & pauptate quã grauiorẽ illi demestica onera faciebat
&e labores quos militares quoq ꝑtulit quib ille domi ex
fere aut in bello fuit/. aut ĩ tyramnide aut ĩ libertate bellis
ac tiramius senore Uiginti & septe annis pugnatũ est
post finita arma taginta tyramnis noxe deditã ẽ ciunitas

Expanded text:
istis est tam formidabile quam fama vulgavit ? Quid est, obsecro te, Lucili, cur timeat laborem vir, mortem homo ? Totiens mihi occurrunt isti, qui non putant fieri posse quicquid facere non possunt, et aiunt nos loqui maiora quam quae humana natura sustineat. At quanto ego de illis melius existimo ! Ipsi quoque haec possunt facere, sed nolunt. Denique quem umquam ista destituere temptantem ? Cui non faciliora apparuere in actu ? Non quia difficilia sunt, non audemus, sed quia non audemus, difficilia sunt. Si tamen exemplum desideratis,accipite Socraten, perpessicium senem, per omnia aspera iactatum, invictum tamen et paupertate, quam graviorem illi domestica onera faciebant, et laboribus, quos militares quoque pertulit. Quibus ille domi exe Si vere reputes, aut in bello fuit aut in tyrannide aut in libertate bellis ac tyrannis saeviore. viginti et septem annis pugnatum est; post finita arma triginta tyrannis noxae dedita est civitas,
Abbreviated transcription (Latin):
& inclinata uł ꝓdita ẽ. ita ista oro quid aliud qͣ ebrictas: Ilul¬
li mollesta ẽ inisi auĩs labatur. ¶Ideo ille curzet᷑ ab illo u̾ba
quoq robusta fortis uirilis ẽ si ille procubuit & ceta q ruinã
pant. cu ille paulu uacilauit sinił dubitãt. Cuq cessit uo¬
luptati artes qͦ eiꝰ actꝰq marcent. & oĩs ex lauouido fludoq
conatꝰ ẽ ¶Enoniã hac sumlitudine usus su ꝑscu̾abo: auĩs nr
nõ rex ẽ. mõ tyramniꝰ. Rex honesta tuetꝰ salute comissi sibi
corporis cutat. & illi nichil imꝑat turipe nichil sordidu. Ibiu̾o
impotens cupid̾ delicatꝰ ẽ transit in nomẽ detestabile ac dirum
& fit tyramnꝰ. tũc illũ accipũt affectꝰ impotentes. & instãt.qui ini¬
cio quidez gaudet ut solet pplus largitione nocitã frustra plenus

Expanded text:
linata vel prodita est, ita ista orationis quid aliud quam ebrietas nulli molesta est, nisi animus labat ? Ideo ille curetur; ab illo sensnte oratio quoque robusta, fortis, virilis est; si ille procubuit, et cetera ruinam perant; cum ille paulum vaccillavit, simul dubitant. Cum vero cessit voluptati, artes quoque eius actusque marcent et omnis ex languido fluidoque conatus es. Quoniam hac similitudine usus sum, perseverabo: animus noster modo rex est, modo tyrannus. Rex, cum honesta intuetur, salutem commissi sibi corporis curat, et illi nihil imperat turpe, nihil sordidum. Ubi vero inpotens, cupidus, delicatus est, transit in nomen detestabile ac dirum et fit tyrannus; tunc illum excipiunt adfectus inpotentes et instant, qui initio quidem gaudent, ut sol
Abbreviated transcription (Latin):
nemo aluis pot qͣ sapiens. sicut homĩe ⁊ationalit̾ moue̾ non põt
ꝓfecta opꝰ ẽ rõne ꝓstã.  Prodesse dicunt & qui media nobislar¬
giunt pectuia gratia ĩcolumitate alia ĩ usu uite cara aut
ꝗ prodeĩt bono fiet Nece̾ ẽ eĩ alienã i̾tute ex̾cendo ex̾cere &e
suaz.IS ut remoueas ista q̃ aut sima bona st̾ aut simior

Expanded text:
nemo alius potest quam sapiens, sicut hominem movere rationaliter non potest nemo alius potest quam sapiens, sicut hominem movere rationaliter non potest e perfecta. Prodesse dicuntur et qui media nobis largiuntur, pecuniam, gratiam, incolumitatem, alia in usus vitae cara aut qui proderit, bono fiet. Necesse enim alienam virtutem exercendo exerceat et suam. Sed ut removeas ista, quae aut summa bona sunt aut s
Abbreviated transcription (Latin):
mu ĩquie ꝑductu calore caleficri suꝑuacuũ est & ĩ sũmu
ꝓducto bonu suꝑuacuũ ẽ qd̾ prosit. Nũquit ĩstruetꝰ oib reb
agricola ab alio instrui q̃rit. Nũquid armatꝰ mileeͣ qͣnl
ĩ acie exituro satis est. uti ampliꝰ armis desidorat: gđ dee sa¬
pieris. Sapiens cir ĩte instructꝰ ẽ satis armatꝰ ẽ: Ad hec
rñdeo qui ĩsumo ẽ calore ei non opus ẽ calore adiecto ut suũ
tencat sed ip̃ se inquit calor ꝯtinet. Primũ multũ ĩt̾est
ĩt ista q̃ ꝯpas. Calor ei unꝰ ẽ prodesse uariũ ẽ. Deinde calor
non aduuiat᷑ a diectione caloris ut caleat. Sapiens nõ põt
ĩ hitu sue mentis stare nisi aĩcos aliques similes sui admiẜit
tib amicitia ẽ. Itaq prodest qui u̾tutes alicuiꝰ ꝑtes sui amat
amadasq ĩuice ỹstat. Siłia delectat utiq ubi honesta st̃.
e ꝓbare ac probari scuit PEt mĩc sapientis auiz ꝑite moue᷑ ⁊ sy¬

Expanded text:
lefieri supervacuum est, et in summum perducto bonum supervacuum est si qui prosit. Numquid instructus omnibus rebus agricola ab alio instrui quaerit ? Numquid armatus miles, quantum in aciem exituro satis est tuti, amplius arma desiderat ? Ergo nec sapiens; satis enim vitae instructus, satis armatus est." Ad haec respondeo: et qui in summo est calore, opus est calore adiecto, ut summum teneat. " Sed ipse se," inquit, " calor continet." Primum multum interest inter ista, quae comparas; calor enim unus est, prodesse varium est. Deinde calor non adiuvatur adiectione caloris, ut caleat; sapiens non potest in habitu mentis suae stare, nisi amicos aliquos similes sui admisit, tibus amicitia est. Itaque prodest, qui virtutes alicuius paris sui amat amandasque invicem praestat. Similia delectant; utique ubi honesta sunt et probare ac probari sciunt. Etiamnunc sapientis animum perite mov
Abbreviated transcription (Latin):
ille ꝑfectꝰ si ꝯsiliu coĩ prouidentia uiuerit. Auit homies plus ĩ
alieno negatio uidẽ qͣ in suo. hicio hoc illis eueĩt quos amor
sub excecat ꝗb q despectu utilitatis timor in piculis excutit
ĩcipiet sape̾ securior & exͣ metũ poĩtꝰ. S nichilomiuꝰ qͥda
sunt q̃ &̃ sapientes in alio ꝙ se dilligenti uident. Pretea illd̾
dulcissimũ ẽ honestissiuq idem uelle atq idem nolle. Sapiens id sapienti
p̃stabit. egregiũ opuis pari igo ducet. ¶ Persolui qd̃ exegeras qr ꝙͣ in z̃ ꝑs
Quid ista me res iuuat: fortiorẽ faciet iustiorẽ tempatiorẽ midum
ex̾cei̾ uacat. adhuc medico mͥ opus ẽ. Quid me posces scientiã ĩ utilẽ.
magua promisisti exigua uidco. Dicebas ĩ trepidu fore &̃ si tirca me
gladii micarent & si mucco tanget᷑ iugulu. Dicebas secuꝵ fore etiam
si circa flagrarẽt ĩcendia etiã si subitꝰ turbo tota naue meã mari

Expanded text:
fectus, si consilium communi prudentia iuverit. Aiunt homines plus in alieno negotio videre, vitio hoc illis evenit, quos amor sui excaecat quibusque dispectum utilitatis timor in periculis excutit; incipiet sapere securior et extra metum positus. Sed nihilominus quaedam sunt, quae etiam sapientes in alio quam in se diligentiudulcissimum et honestissimum " idem velle atque idem nolle " sapiens sapienti praestabit; egregium opus pari iugo ducet. Persolvi id quod exegeras, quamquam in quid ista me res iuvat ? Fortiorem fac iam, iustiorem, temperantiorem. Nondum exerceri vacat; adhuc medico mihi opus est. Quid me poscis scientiam inutilem ? Magna promisisti; exige, vide. Dicebas intrepidum fore, etiam si circa me gladii micarent, etiam si mucro tangeret iugulum; dicebas securum fore, etiam si circa me flagrarent incendia, etiam si subitus turbo toto navem meam mari
Abbreviated transcription (Latin):
illos de affricano sc̾ptos cui nemo ciuis noq hostis qui uult pro¬
fcis ⁊edde̾ oꝑe p̾ciu pot. ex eo se ait intellige̾ aput antiquos nõ
ĩuen̾it. unde uisu sit uirgilio diceͬ. quẽ suꝑ ĩgons porta tonat
celi. Enmꝰ hoc ait homero se subripuisse enno u igiliũ. Est eĩ
ap̾ cicerone ĩ his ipis dere.p. hoc epigrama nõ fas ẽ plagas ce¬
lestiũ ascendẽ cuiqͣ. Mihi soli celi maxiã porta patet ¶ S̾ q̃ꝑs
ne ip̃e du aliud ago ĩ philologu aut graniaticu delabat illd̾
admonco auditiõe pħoꝵ lectioe q ad propoĩtu bte bite tra¬

Expanded text:
s et primum ILLOS DE AFFRICANO SCfactis reddere opis pretium. Ex eo se ait intellegere, opem aput antiquos non invenerit, unde visum sit Vergilio dicere: quem super ingens porta tonat caeli. Ennium hoc ait Homero subripuisse, Ennio vergilium. Esse enim apud Ciceronem in his ipsis de Re Publica hoc epigramma Enni: Si fas endo plagas caelestum ascendere cuiquam est, Mi soli caeli maxima porta patet. Sed ne et ipse, dum aliud ago, in philologum aut grammaticum delabar, illud admoneo, auditionem p
Abbreviated transcription (Latin):
que captant pares sibi casus &̃ sigraues. Nauftagiu face̾. ue¬
hiculo cu̾ti. Ab hoĩe homĩ quotidianũ ẽ piculũ. Adu̾sus hoc
te expedi hoc iutentis oculis intue̾ nullũ ẽ malũ frequentius
nullũ ꝑtinatiꝰ nullũ blandiꝰ. Tempestas minat᷑ ante q sue¬
gat. Erepant hedificia auteq corruat p̃ñtiat fumꝰ incẽdi¬
um. Subita ẽ ex hoĩe pnicies & co diligentiꝰ tegit quo ꝓpriꝰ
accedit. Etzas si istoꝵ tibi qui occurũt uultib credis houi
necessitas inicit Ne aũt fame aut timore cogunt ad puguã. hoĩ
pdere hoĩe lib. ¶ Tu tn ita cogita quod ex hoĩe ꝑiculu sit utico ⁊ps¬
gites quod sit hoĩs offitiũ. Alteiũ intue̾ ne ledatis. alteru. ne
lodas. Cõmodis ouĩ leteris moueatis ĩ comodis. & meniu̾t

Expanded text:
 casus, etiam si graves, naufragium facere, vehiculo everti; ab homine homini cotidianum periculum. Adversus hoc te expedi, hoc intentis oculis intuere. Nullum est malum frequentius, nullum pertinacius, nullum blandius. Ac tempestas minatur antequam surgat, crepant aedificia antequam corruant, praenuntiat fumus incendium; subita est ex homine pernicies et eo diligentius tegitur, quo propius accedit. Erras, si istorum tibi qui occurrunt vultibus credis; hominum necessitas incitat; aut fame aut timore coguntur ad pugnam; homini perdere hominem libet. Tu tamen ita cogita, quod ex homine periculum sit, ut cogites, quod sit hominis officium. Alterum intuere, ne laedaris, alterum ne laedas. Commodis omnium laeteris, movearis inco