comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litico pͦpło ñ ẽ hereditas data: qr
eã suis offensionibꝰ amiserunt: s
sub illoꝵ p̃figuratione t̃ra reꝓ¬
missionis datur. sine dubio xp̃i¬
anis quã ȩt̃na pace possideant.
Nã ut istã deberes ad uertere:
repetit hereditatẽ isrł pͦpło suo.
Isrł enĩ int̾pretat᷑ sic̃ sepe iã
dictũ ẽ uͥ uidens dm̃. Popło suo.

Expanded text:
litico populo non est haereditas data, quia litico populo non est haereditas data, quia eam suis offensionibus amiserunt; sed sub illorum praefiguratione terra repromissionis datur sine dubio Christianis, quam aeterna pace possideant. Nam ut istam deberes advertere, repetit, haereditatem Israel populo suo. Israel enim interpretatur sicut saepe jam dictum est vir videns Deum. Populo suo
Abbreviated transcription (Latin):
te lib̾au̾it. Sequit᷑. Et hoc regẽ
basan. Og. conclusio đr: basan
confusio. Merito gͦ confusiõis
rer conclusio perhibetur. Dia¬
bolus enĩ qñ nob̃ it̃ illito saluta¬
re concludit in confusione nos
ne fanda derelĩqͥt. in qua ille
teterrimꝰ regnat. Unde & ci¬
confusio nominat᷑.. S ħ omĩa
u̾tꝰ diuina destruit: qñ nos
ad miscđiȩ suȩ dona ꝑducit.
Addioit. Et oĩa regna chanaan
occidit. E hanaan int̃pretatur
humiliatio: s ñ illa quȩ ꝑdu¬
cit ad dñm. Nã & illi humili¬
ati dicunt᷑. qͥ de honore scõ de¬
cidunt. & pessima conuersati¬
one ñgunt᷑ sic̃ in alio psalmo
dicit. Et humiliabit calump¬
niatorẽ. Nã si ⁊ humiliatio ad
penã minime ꝑtineret. ñ le-¬
geret᷑. qͥ se exaltat humiliabit᷑.
Qua ꝓpt̾ hanc humiliationẽ
quȩ in malo intelligenda est.
rat. priora illa ñ ad litterã debe¬
re suscipi: s sꝑitali expositione
sentiri. Nã t̾ra ꝓmissionis ifrahe¬

Expanded text:
te liberaverit. Sequitur, Et Og regem Basan. Og conclusio dicitur, Basan confusio. Merito ergo confusionis rex conclusio perhibetur. Diabolus enim quando nobis iter illud salutare concludit, in confusione nos nefanda derelinquit, in qua ille teterrimus regnat. Unde et ciconfusio nominatur. Sed haec omnia virtus divina destruit, quando nos ad misericordiae suae dona perducit. Addidit, et omnia regna Chanaan occidit. Chanaan interpretatur humiliatio: sed non illa quae perducit ad Dominum. Nam et illi humiliati dicuntur, qui de honore sancto decidunt, et pessima conversatione merguntur; sicut in alio psalmo dicitur: Et humiliabit calumniatorem . Nam si humiliatio et ad poenam minime pertineret, non legeretur: Qui se exaltat, humiliabitur . Quapropter hanc humiliationem, quae in malo intelligenda est, rat priora illa non ad litteram debere suscipi, sed spirituali expositione sentiri. Nam terra promissionis Israe
Abbreviated transcription (Latin):
transibunt: uerba aũ mea
ñ preteribunt. Quicquid enĩ
ex illo ueritatis fonte descen¬
derit: incõmutabili uircute.
consistit. Nã sic̃ dictũ ⁊ miti¬
um sapientiȩ timor dñi:
ita ⁊ hic locutionis ordo for¬
matꝰ ẽ. Principiũ uerboꝵ
tuoꝵ ueritas. & qm̃ tetige¬
rat qͦd in principio gestũẽ.
sequit᷑ & illud quod post
mundi istiꝰ finẽ constat ẽẽ
faciendũ. qn iudicia dñi ĩ¬

Expanded text:
transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Quidquid enim ex illo veritatis fonte descenderit, incommutabili virtute consistit. Nam sicut dictum est: Initium sapientiae timor Domini , ita et hic locutionis ordo formatus est: Principium verborum tuorum veritas. Et quoniam tetigerat quod in principio gestum est, sequitur et illud quod post mundi istius finem constat esse faciendum, quando judicia Domini
Abbreviated transcription (Latin):
isto tẽporalit̾ grauissima su¬
stinebat. Exxercebatur enĩ ad
ꝓuectũ suũ ñ cruciabat᷑ ad pe¬
nã. Tales anime mundũ uice

Expanded text:
ista temporaliter gravissima sustinebat. Exercebatur enim ad provectum suum, non cruciabatur ad poenam. Tales animae mundum vice
Abbreviated transcription (Latin):
rantes se delectabili iocundita¬
te ꝑmulcet. Sic beatoꝵ oratio ig¬
ne caritatis incensa. diuinis con¬
spectibꝰ ingerit᷑: q̃ mag̃ humi¬
litatis & conpunctiõis pondere
subleuat᷑. Uirtutibꝰ enĩ dñs nr̃iᷤ.
tanꝗͣ bonis delectat᷑ odoribꝰ. Nã
orationẽ scam uelut odorẽ su

Expanded text:
rantes se delectabili jucunditarantes se delectabili jucunditate permulcet. Sic beatorum oratio igne charitatis incensa, divinis conspectibus ingeritur, quae magis humilitatis et compunctionis pondere sublevatur. Virtutibus enim Dominus nostris tanquam bonis delectatur odoribus. Nam orationem sanctam velut odorem su
Abbreviated transcription (Latin):
supplicare. Nã quid ꝓderit di¬
mitti p̃terita: si uideant᷑ obl¬
gare uentura: finis gͦ bonus
querit᷑ xp̃ian: ut in extremiᷤᷤ
cũ uenia transeat. ne uita sit
ultima quȩ delinquat. Respi¬
ce quod hic ⁊ insequenti u̾su.
orationes suas quarto mͦ ge¬
minauit : qr scõ uiro tante rez
nulla poterat esse satietas . Ora¬
tio ẽ enĩ quȩ nos a culpis hbe¬
rat. iudicis animũ conciliat.
delicta mundat: nec oranti de¬
esse potest misccłia: qͦd nos hu¬
militas ut iugit̃ dep̾cemꝰ in¬
stigat. S ħ totũ pius facit dñs.
dũ ñ uult dãpnare qͦs ãmonet.
Clamat enĩ opifex rerũ. no¬
lo mortẽ peccatoris: s conu̾¬
tat᷑ & uiuat. Dirigat᷑ oracio mea
sic̃ incensũ in conspectu tuo: ele¬
uatio manuũ meaꝵ sacͥficiũ ues¬
pertinũ. Incensũ ẽ odoriferi pig¬
menti. su auis adustio. q̃ de car¬
bonibꝰ concremata. gratissimum
fumũ porrig̃ ad suꝑna. ⁊ odo¬

Expanded text:
supplicare. Nam quid proderit disupplicare. Nam quid proderit dimitti praeterita, si videantur obligare ventura? Finis ergo bonus quaeritur Christiani, ut in extremis cum venia transeat, ne vita sit ultima quae delinquat. Respice quod hic et in sequenti versu orationes suas quarto modo geminavit, quia sancto viro tantae rei nulla poterat esse satietas. Oratio est enim quae nos a culpis liberat, judicis animum conciliat, delicta mundat; nec oranti deesse potest misericordia, quod nos humilitas, ut jugiter deprecemur, instigat. Sed hoc totum pius facit Dominus, dum non vult damnare quos praemonet; clamat enim opifex rerum: Nolo mortem peccatoris, sed uatio mea sicut incensum in conspectu tuo; elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum. Incensum est odoriferi pigmenti suavis adustio, quae carbonibus concremata, gratissimum fumum porrigit ad superna, et odo
Abbreviated transcription (Latin):
eius audiat᷑ oratio: subiungẽs
a quibꝰ se maxime liberari de¬
precet᷑ erroribꝰ. Scd̾a eligit se
a iusto argui. quã a peccatore
laudari: supplicans ut custodi¬
at᷑ alaqueis pecc̃oꝵ: qm̃ nullã
cõmunionẽ cũ eis se habe̾ testat᷑.
nẽ clamaui ad te exaudime
intende uoq oratioĩs meȩ dũ
clam auero adte. Hic queramꝰ
enthimema. Promouit: dñe.
ego clamaui ad te. Sequitur
conclusio. Eraudi gͥ me. Sic
uirtꝰ illa entimemathici syl¬
logisini breui cõplexione ꝑ ac̾¬
ta ẽ. Uolens ꝓpħa humano ge
neri affectũ continuȩ oratio¬
nis infundere: duo tẽꝑa ui-¬
det᷑ discrepantia posuisse. Di¬
cit enĩ de p̃terito clamauii: qͦd
ꝑfectã significat orationẽ. Et
iterũ repetit. dũ clamauero ad
te: qͦd utiq constat positũ de
futuro: ut sic̃ nullũ tẽpus a
culpis ẽ uacuũ. ita nec a deuo¬
tis pͣcibꝰ reddat᷑ otiosũ. Contra
pecc̃a siquidẽ continia. saluta¬
re remediũ ẽ. iugit̃ pio dñs

Expanded text:
ejus audiatur oratio, subjungens a quibus se maxime liberari velit erroribus. Secunda eligit se a justo argui, quam a peccatore laudari, supplicans ut custodiatur a laqueis peccatorum, quia nullam se communionem eum eis habere testatur. ne, clamavi ad te, exaudi me; intende voci orationis meae, cum clamavero ad te. Hic quaeramus enthymema. Proponit enim, Domine, ego clamavi ad te; sequitur conclusio, Exaudi igitur me. Sic virtus illa enthymematici syllogismi brevi complexione peracta eneri affectum continuae orationis infundere, duo tempora videtur discrepantia posuisse. Dicit enim de praeterito, clamavi, quod perfectam significat orationem. Et iterum repetit, dum clamavero ad te, quod utique constat positum de futuro; ut sicut nullum tempus a culpis est vacuum, ita nec a devotis precibus reddatur otiosum. Contra peccata siquidem continua, salutare remedium est jugiter pio Domino
Abbreviated transcription (Latin):
satiõe ꝑagit᷑. Sacrificiũ uero
uesꝑtinũ. illã oblationẽ for¬
tasse significat. quã in fine ui¬
te dño solet offerre religio¬
sa deuotio. cũ penitentiã geri¬
mꝰ i humili nos supplicatiõne
purgamꝰ: sic̃ in qͥnquagesimo
psalmo dictũ ẽ. Sacrifitiũ do
istã lucẽ morte ueniente dese¬
rimꝰ. Eoce qͦd frequent̃ ãmonu¬
imꝰ neminẽ debere desperare:
si ultima sua potiꝰ lacrimarũ
pheta. ne qͥd tale dicat. qͦd p̾er¬
uenire debeat ad reatũ: s hoc
duplici supplicat tutamine cõ-¬
muniri: ut nec cogitatio eiꝰ ini¬
qua sapiat. nec praua uolun-¬
tas in fatua uerba ꝓsiliat. In utͦq
enĩ nouerat ẽẽ pecc̾m: unde se
fieri dep̃cat᷑ alienũ: sic̃ & salo¬
mon dicit. Circũualla possessio¬
nẽ tuã in spinis. argentũ & au¬
rũ tuũ constitue. & ori tuo fac
ostiũ ⁊ serã & uerbis tuis fac
iugũ ⁊ mensurã. Ostiũ qͥppe ab
obstando dictũ est: quod dũ
claudit᷑ obstat intrantibus. In¬

Expanded text:
ione peragitur. Sacrificium vero vespertinum illam oblationem fortasse significat, quam in fine vitae Domino solet offerre religiosa devotio, cum poenitentiam gerimus, et humili nos supplicatione purgamus: sicut in quinquagesimo psalmo dictum est: Sacrificium Deo istam lucem morte veniente deserimus. Ecce quod frequenter admonuimus neminem debere desperare, si ultima sua potius lacrymarum ropheta ne quid tale dicat quod pervenire debeat ad reatum. Sed hoc duplici supplicat tutamine communiri; ut nec cogitatio ejus iniqua sapiat, nec prava voluntas in fatua verba prosiliat. In utroque enim noverat esse peccatum, unde se fieri deprecatur alienum, sicut Salomon dicit: Circumvalla possessionem tuam in spinis, argentum et aurum tuum constitue, et ori tuo fac ostium et seram, et verbis tuis fac jugum et mensuram . Ostium quippe ab obstando dictum est, quod dum clauditur obstat intrantibus. In
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate constrictũ. s sola
dñi pietate saluandũ petenᷤ
ut ab eo uias iniqͥtatis amo¬
ueat: qm̃ uiã ueritatis ele¬
gerat. Pulcherrimis aũ allu¬
sionibus. exponit᷑ humana
condicio. Pͥauim̃tũ ẽ soli ali¬
cur in lenitatẽ maximã con¬
structa soliditas. Que merito
sũ simili itore leuigatur. Ad¬
hesisse gͦ dicit carni suȩ. qͦd
uitioꝵ esse ñ dubiũ ẽ. Anima
enĩ si adhereat corꝑi: delic¬
tis fauet: si uoluntate sit diui¬
sa. uirtutibus. Qua ꝓpt̾ meri¬
extingui. Sed ꝑscrutandũ ẽ.
quare illud conciliũ beatoꝵ
quod superiꝰ dixerat. serius
aũ tuus exercebat᷑ in tuis iu¬
stificationibꝰ: hic confiteat᷑
multa qͦ uͥtutũ uarietate col¬
luceant. quãdiu st̃ in hac car¬
ne mortali. esse tam̃ unde
se dep̃centur absolui. sicut ĩ
euangłio magister optimus
dicit. Postquam omnia fece¬
ritis dicite. Serui inutiles
sumꝰ: qͦd debuinꝰ facere fecimꝰ.
Et alibi scriptura dicit. Iustꝰ
in principio sermonis accu

Expanded text:
onstrictum, sed sola Domini pietate salvandum, petens ut ab eo vias iniquitatis amoveat, quoniam viam veritatis elegerat. Pulcherrimis autem allusionibus exponitur humana conditio. Pavimentum est soli alicujus in lenitate maxima constructa soliditas, quae merito sum simili nitore levigatur. Adhaesisse se ergo dicit carni suae, quod vitiosum esse non dubium est. Anima enim si adhaereat corpori, delictis favet; si voluntate sit divisa, virtutibus. Quapropter meriexstingui. Sed perscrutandum est quare illud concilium beatorum, quod superius dixerat: Servus autem tuus exercebatur in tuis justificationibus, hic confiteaturmultaque virtutum varietate colluceant, quandiu sunt in hac carne mortali, esse tamen unde se deprecentur absolvi, sicut in Evangelio Magister optimus dicit: Postquam omnia feceritis, dicite: Servi inutiles sumus, quod debuimus facere fecimus . Et alibi Scriptura dicit: Justus in
Abbreviated transcription (Latin):
beatoꝵ eẽ credendi st̃: qͣui prȩs¬
tante dño nulla posst decep¬
tione subm̃gi. Unde scalã illã
iacob ꝓ parte aliqͣ his gͣdibꝰ for¬
tasse ñ inmerito dicimꝰ cõpa¬
randã. Illa enĩ ⁊ ascendentes
habuit. & descendentes. In istis
uͦ gradibꝰ beatoꝵ: solꝰ ascens ẽ.
A nonnullis etiã⁊ qͥndecĩ anni
qͥ regi ezechiȩ st̃ addici. huic
similitudini uident᷑ aptati
ut hic numer̾. & ibi ꝑfectȩ ui¬
tȩ cursũ indicasse. monstret᷑.

Expanded text:
beatorum esse credendi sunt, qui praesbeatorum esse credendi sunt, qui praestante Domino nulla possunt deceptione submergi. Unde scalam illam Jacob pro parte aliqua his gradibus fortasse non immerito dicimus comparandam; illa enim et ascendentes habuit et descendentes: in istis vero gradibus beatorum solus ascensus est. A nonnullis etiam et quindecim anni qui regi Ezechiae sunt additi, huic similitudini videntur aptati, ut hic numerus et ibi perfectae vitae cursum indicasse monstretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ria significatiõe meritoꝵ. &
in istis psalmis qͥndeci gradus
ponunt᷑ sic̃ in illo tẽplo ihe¬
rosolimitano qͦd a salomone
notũ ẽ fuisse ꝑfectũ. ut p̃sens
ordo psalmoꝵ & ĩ illa construc̃¬
tioẽ prefiguratꝰ. uuideat᷑ esse
p̃dict᷑. Terrena siquide illa fa¬
brica cȩlestis tẽpli similitu¬
dinẽ gestare iudebat᷑. Qua ꝓpt̃
cũ gdus audimꝰ in psalmis
ñ t̃renũ aut corporeis gressibꝰ
subeundũ nob̾ aliqͥd suspicem
s m̃tis accipiamꝰ ascensum. Id̾õ
enĩ p̃missum ẽ canticũ. ut hoc
potiꝰ ad aĩȩ ꝓuectũ applicare
debeamꝰ. S gͣdus iste humilita¬
tis ÷ ascensus confessio pecc̃oꝵ.
sic̃ in octogesimo t̾cio psalmo
dictũ ẽ. Ascensus ĩ corde eiꝰ dis¬
posuit in conualle lacrimarũ.
Sic enĩ istos grad̾ ascendere me
ñ etiã putent᷑ habere descensũ
Nã qͦd nos canticũ gͣduũ uoca¬
significans gradꝰ istos tantũ ad
suꝑna tendentes. Qua ꝓpt̃ iã

Expanded text:
catione meritorum et in istis psalmis quindecim gradus ponuntur, sicut in illo templo Jerosolymitano, quod a Salomone notum est fuisse perfectum; ut praesens ordo psalmorum, et in illa constructione praefiguratus, videatur esse praedictus. Terrena siquidem illa fabrica coelestis templi similitudinem gestare videbatur. Quapropter cum gradus audimus in psalmis, non terrenum aut corporeis gressibus subeundum nobis aliquid suspicemur, sed mentis accipiamus ascensum. Ideo enim praemissum est, Canticum, ut hoc potius ad animae provectum applicare debeamus. Sed gradus iste humilitatis est ascensus, confessio peccatorum, sicut in octogesimo tertio psalmo dictum est: Ascensus in corde ejus disposuit in convalle lacrymarum . Sic enim istos gradus ascendere mernon etiam putentur habere descensum. Nam quod nos cantica graduum vocasignificans gradus istos tantum ad superna tendentes. Quapropter jam
Abbreviated transcription (Latin):
les inchoant᷑. ⁊ in psalmi
suꝑioris explanatiõe reꝑti
ui ⁊ ueteris testam̃ti ordinatiᷤ
qͥndecĩ gradibꝰ explicarẽt. Sep¬
tenariꝰ enĩ numerꝰ sic̃ sepe

Expanded text:
les inchoantur, sed in psalmi superioris explanatione repertvi et Veteris Testamenti ordinatis quindecim gradibus explicarent. Septenarius enim numerus sic
Abbreviated transcription (Latin):
s redidi ꝓpt̃ qͦd locutꝰ sum.
ego autẽ humiliatꝰ sum
nimis. Martyrũ pͦpłs ille reue¬
rendus ordinẽ ueri dogiatis
seruans. prius se dicit credidisse.
& postea fuisse ꝓlocutũ: ꝓpt̾ il¬
los scilicet destruendos. qui ue¬
racit᷑ ñ credentes affectant. de
eiꝰ aliqua p̃dicare magnalibus.
Post uerã siqͥdẽ fidẽ. scã debet
uenire confessio: ne illud audi¬
at inportumꝰ. Peccatori aũt dix̃
ds quare tu enarras iustitias
meas. Seqͥt᷑. Ego autẽ humili¬
atus sũ nimis. Ne intelligeres
p̃dicationes ueracissimas humi¬
liatas. que tanto plus enitescunt.
qͣnto ampliꝰ ꝑsecutori studio cõ¬
primunt᷑. se dicit esse humilia¬
tũ. quia scã religione crescen-¬
te. ipsi uidebant᷑ penis tẽporali¬
bus subiacere. Ego dixi in exces
su mentis meȩ omĩs homo men-¬
dax. Ne illã ueracissimã con¬
fessionẽ quã dño prestante sus¬
ceperat. aliqͥs putaret mortaliũ
uiribꝰ applicandã: qͥd ꝓpͥum hu¬

Expanded text:
redidi, propter quod locutus sum: ego autem humiliatus sum nimis. Martyrum populus ille reverendus ordinem veri dogmatis servans, prius se dicit credidisse, et postea fuisse prolocutum, propter illos scilicet destruendos, qui veraciter non credentes, affectant de ejus aliqua praedicare magnalibus. Post veram siquidem fidem sancta debet venire confessio, ne illud audiat importunus: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas ? Sequitur, ego autem humiliatus sum nimis. Ne intelligeres praedicationes veracissimas humiliatas, quae tanto plus enitescunt quanto amplius persecutorum studio comprimuntur. Se dicit esse humiliatum, quia sancta religione crescente, ipsi videbantur poenis temporalibus subjacere. Vers. 2. Ego dixi in exces mentis meae: Omnis homo mendax. Ne illam veracissimam confessionem quam, Domino praestante, susceperat, aliquis putaret mortalium viribus applicandam, quid proprium hu
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. ut post duodenarium
apłoꝵ numerũ tanquã caput
om̃iũ ipse tertiꝰ decimꝰ adue¬
niret. Quẽ ñ arbitror ꝑsone ꝓphe¬
tice posse congruere: quia gła
tanti psalmi nisi dño xp̃o ratio¬
nabilit̾ alteri ñ potest applica¬
ri. Nec enĩ ille humilis qui ac¬
tenus clamauerat deꝓfundis.
subito se ĩ tantã laudẽ potuiss
erigere. ut humanũ modũ u¬
deret᷑ exredere. Qua ꝓpt̾ dauid
ille desiderabilis. ille manii for¬
tis hic a nob̾ intelligendus ẽ.
in qͦ ⁊ humilitas assũpte incar¬
nationis conuenit. ⁊ omipoten¬
tia ditatis excellit. diuisio.
ũ frequent̃ ꝓpħa in psalmis
de incarnatione dñi fuerit
locutꝰ. in ħ maxime gradu tan¬
tũ misteriũ eutoenter edicit.
ut merito ualuiss ad głam ꝑ¬
fectionis ascendere: qͥ humani
genȩris salutẽ ñ desinit indica¬
re. Prima gͥ narratioe dñi xp̃i
uerba refert. qͥbꝰ pat̾ suo cog¬
noscitur ꝓmisisse requie nul-¬

Expanded text:
fuerat ut post duodenarium fuerat ut post duodenarium apostolorum numerum, tanquam caput omnium ipse tertius decimus adveniret, quem non arbitror personae propheticae posse congruere, quia gloria tanti psalmi nisi Domino Christo rationabiliter alteri non potest applicari. Nec enim ille humilis, qui hactenus clamaverat de profundis, subito se in tantam laudem potuisset erigere, ut humanum modum videretur excedere. Quapropter David ille desiderabilis, ille manu fortis hic a nobis intelligendus est, in quo et humilitas assumptae incarnationis convenit, et omnipotentia Deitatis excum frequenter propheta in psalmis de incarnatione Domini fuerit locutus, in hoc maxime gradu tantum mysterium evidenter edicit; ut merito valuisset ad gloriam perfectionis ascendere, qui humani generis salutem non desinit indicare. Prima igitur narratione Domini Christi verba refert, quibus Patri suo cognoscitur promisisse requiem se nul
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas. q̃ culmine cõmen¬
dat᷑ excelso. Nã si aliqͥs here¬
mita cellule sue uacans talia
diceret. magna tam̃ pacientiȩ
laude fulgeret. Hoc purpiratꝰ
hoc ꝓpħarũ dicebat eximiꝰ. ut
studiosi refugeret suꝑbiã.: qͣto
ãpliꝰ bonorum claritate ra¬
diabat. S quid a nobis exi¬
gitur si ab illo talia pende¬
bantur. sresta domine
humilicatem regis ꝓpħe
patientiam: quoniꝰam ĩ
quacum que ꝑsona ista
uere cua sunt premia.
lon eni hoc passim hu¬
mana uoluntate sumitur.
set miscłe cuȩ largitate
eximias maxime honorata con¬
surgit: qm̃ eã dignatio tuȩ ma¬
iestatis assumpsit: Deniq conside¬
remꝰ qͣntũ honorata sit humilitas.
que suꝑbie contraria. in duo decimo
gradu noscitur collocata. Illa enim
demergit in tartarũ: hȩc ꝑducit
ad celum. Explicit psalorus
ũ ꝓpħa oĩa cantica graduũ
ad ꝓuectũ spei celsioris euexe¬
rit: istud tam̃ eũ omimodis
eleuauit : ꝙ incarnatiõis dñicȩ
sacram̃ta describit. Dignũ enĩ

Expanded text:
humilitas, quae culmine commendatur excelso. Nam si aliquis eremita cellulae suae vacans talia diceret, magna tamen patientiae laude fulgeret. Hoc purpuratus, hoc prophetarum dicebat eximius, ut tanto studiosius refugeret superbiam, quanto amplius honorum claritate radiabat. Sed quid a nobis exigitur, si ab illo talia pendebantur? Praesta, Domine, humilitatem regis, prophetae patientiam, quoniam in quacunque persona ista vere tua sunt praemia. Non enim hoc passim humana voluntate sumitur, sed misericordiae tuae largitate virtutes eximias honorata consurgit, quoniam eam dignatio tuae majestatis assumpsit. Denique consideremus quantum honorata sit humilitas, quae superbiae contraria, in duodecimo gradu noscitur collocata; illa enim demergit in tartarum, haec perducit ad coelum. PSALMUS am omnia cantica graduum ad provectum spei celsioris evexerint, istud tamen eum omnimodis elevavit, quia incarnationis dominicae sacramenta describit. Dignum enim
Abbreviated transcription (Latin):
pingunt. & tanta hinꝰ rei uis
ẽ: ut quãius aues apices nes¬
ciant. tam̃ eos naturali insti¬
tutiõe cõponat᷑. Uidimꝰ igitur
esꝰ sententias quasi stellas cla¬
rissimas ĩ cȩlo altissimo collo¬
catas. Uidimꝰ ãplissimũ mare
illiꝰ piscibꝰ plenũ: quos apłoꝵ
retia dño precipiente traxert̃.
Intendamꝰ etiã. qͦd ordo iste
psalmoꝵ. ñ minima nob̾ futi
scħ sacram̃ta declarat. Conue¬
niebat enĩ ut eccłam de toto
orbe collectã. ⁊ ĩ dñi laudibꝰ cõ¬
moratã. graduũ cantica seque¬
rent᷑: quatmnꝰ illa similitudo
indicaret᷑. q̃ ẽ in scħ fine facien¬
da. Nã postquã om̃iũ beator
numerus dnõ fuerit prȩstan¬
te collectꝰ. necesse ẽ ut ad illã
uatꝰ ascendas :⁊ icło meminis¬
se debemꝰ eoꝵ alfabetodũ. qui¬

Expanded text:
pingunt; et tanta hujus rei vis est, ut quamvis aves apices nesciant, tamen eos naturali institutione componant. Vidimus igitur ejus sententias quasi stellas clarissimas in coelo altissimo collocatas; vidimus amplissimum mare illis piscibus plenum, quos apostolorum retia Domino praecipiente traxerunt. Intendamus etiam, quod ordo ipse psalmorum non minima nobis futuri saeculi sacramenta declarat. Conveniebat enim ut Ecclesiam de toto orbe collectam, et in Domini laudibus commoratam, graduum cantica sequerentur; quatenus illa similitudo indicaretur, quae est in saeculi fine facienda. Nam postquam omnium beatorum numerus Domino fuerit praestante collectus, necesse est ut ad illam vatus ascendat. Et ideo meminisse debem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃sentẽ. qͥ tͥno honore signa
t ꝑfectȩ fidi tͥnitatẽ nob̾ indi¬
care noscuntur. & merito ad
futurã Hierłm calculꝰ iste de¬
putat᷑. qͥ totiꝰ integͥtatis robo¬
re cõmunit᷑. Quatuor uͦ alfa¬

Expanded text:
sentem, qui trino honore signati, perfectae fidei Trinitatem nobis indicare noscuntur. Et merito ad futuram Jerusalem calculus iste deputatur, qui totius integritatis robore communitur. Quatuor vero alpha
Abbreviated transcription (Latin):
illi copulata eẽ cognosceris.
quite suo splendidissimo lu¬
mine racuauit. Quaꝓpter:
diuinitatẽ deuotissime sirp¬
plicemus. ut corde mundis¬
simo ad inspectiuum lumẽ
euectis sc̃e sponse muiptias :¬
spualit audiamus.
Pnusio psalmi.
Elestibus epuns ꝓpha sa¬
ginatus. et future gratu¬
lationis qualitate completus.
p̃conia cdñi eructuaturum pro¬
mittit. ut unde ip̃e fuerat celes¬
tilargitate satiatus. Inde et fi¬
delis ppłs habundantissime pas¬
ccretur. epitalamium qd̾dam
suꝑmum ut dictum ẽ imptia¬
l exultationi concelebrans.
Epitalamium ũo incerp̃tatur
laus thalami que sponso celes¬
ti consuctudine humanitatis
offertur. Prima pars eius qua¬
tuor moclis sponsi continet lau¬
des. ił dñi saluatoris. Sccł̃a

Expanded text:
illi copulata esse cognosceris, illi copulata esse cognosceris, qui te suo splendidissimo lumino radiavit? Quapropter Divinitati devotissime supplicemus, ut corde mundissimo ad inspectivum lumen evecti, sanctae Sponsae nuptias spiritualiter audiamus ivisio psalmi. Coelestibus epulis propheta saginatus, et futurae gratulationis qualitate completus, praeconia Domini se eructaturum promittit; ut unde ipse fuerat coelesti largitate satiatus, inde et fidelis populus abundantissime pasceretur: epithalamium quoddam supernum, ut dictum est, nuptiali exsultatione concelebrans. Epithalamium vero interpretatur laus thalami, quae Sponso coelesti consuetudine humanitatis offertur. Prima pars ejus quatuor modis Sponsi continet laudes, id est Domini Salvatoris. Sec
Abbreviated transcription (Latin):
Ideaus quid hec ũba
nob̾ singillatim discus¬
sa partiniant. quia titulus psai¬
mi multorum nominum cõ¬
gregatione ꝓlixus ẽ. In finem
sepe dictum ꝓfectionem signi¬
ficari. hoc ẽ dnm̃ saluatorem.
Prohis qui comutabuntur
filiis chore. Hoc declarat. quia
filii crucis. mecc̃a ꝑmanentes.
de tristitia muncli huiꝯ transi¬
bunt in ganclium sempit̾nũ.
Adincellectum tm̃: textum ps¬
almi significat qui trahendꝰ
ẽ adincelligentiam suꝑnam.
inqua futurarum terum sacͣ¬
menta sp̃ualia concinentur.
Hro duecto filio muit intem¬
isonuit. Hic ẽ filius meus
dilectus in quo miohi bene cõ¬
placui. Istius nunc spuales mi¬
ptie referuntur. istius uota e¬
pithalamii laudecelcbrantur.
cuius nirtus ultra om̃s uirtu¬
tes ẽ. pulchritudo supra om̃s
decores. potentia in enarrabi¬
lis. pietas singularis. Obea¬
ta sponsa. que tante maiesta¬
ti ꝓbiris ẽẽ coniuncta. nõ so¬
cietate carnali. s inuiolabili
coniunctione karitatis. qñ

Expanded text:
ideamus quid haec verba nobis singillatim discussa parturiant: quia titulus psalmi multorum nominum congregatione prolixus est. In finem saepe dictum est perfectionem significare, hoc est Dominum Salvatorem. Pro his qui commutabuntur filiis Core, hoc declarat: quia filii crucis in Ecclesia permanentes, de tristitia mundi hujus transibunt ad gaudium sempiternum. Ad intellectum canticum, textum psalmi significat, qui trahendus est ad intelligentiam supernam, in qua futurarum rerum sacramenta spiritalia continentur. Pro dilecto filio, vult inteinsonuit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui . Istius nunc spiritales nuptiae referuntur, istius vota epithalamii laude celebrantur; cujus virtus ultra omnes virtutes est, pulchritudo supra omnes decores, potentia inenarrabilis, pietas singularis. O beata sponsa, quae tantae majestati probaris esse conjuncta, non societate carnali, sed inviolabili conjunctione charitatis! Quando
Abbreviated transcription (Latin):
cdus deficit. Quid enim ĩ illo
libro non inuenies. unde se
humanum genus debeat
suauit̃ consolari: Thesautꝯ
inpectore mundo semper ex

Expanded text:
dus deficit. Quid enim in illo libro non invenies, unde se humanum genus debeat suaviter consolari? Thesaurus in pectore mundo semper ex
Abbreviated transcription (Latin):
ut iustificeris. Hunc considerã¬
d̾a ẽ. quam sit u̾borum istorum
congrua salutarisq positio. Hõ
enim supplicat domino patri. fic̃
et aliis uisum ẽ ut nõ arguat᷑.
s ne in iucdicii scũitate cuipet᷑
quia hic multis argui salus ẽ.
sicut in apocalipsin iohannis
legitur. Ego quos amo: redat

Expanded text:
ut justificeris . Nunc consideranut justificeris . Nunc considerandum est quam sit verborum istorum congrua salutarisque positio. Non enim supplicat Domino Patri, sicut et aliis visum est, ut non arguatur, sed ne in judicii severitate culpetur: quia hic multis argui salus est, sicut in Apocalypsi Joannis legitur: Ego quos amo reda
Abbreviated transcription (Latin):
Omine ne ĩ
ira tua arguas
me. Porimum
nosse debemꝯ
onmipotẽtiã
dii eloquentiam suam ita ua¬
riis disciplinis atq artibus:
plenissime clitasse. ut et ipsa
mirabilit exquirentibus or¬
nata resplendeat: et semina di¬
ũsarum doctrinatum diligẽt᷑
tetracta concedat. hinc ẽ enĩ
quod in ip̃a repperiuntur. que
magistri scłanum litterarum
ad sua pit uolumina transtu¬
letunt: Ham int̾ alios status
quos oratores causis emergẽ¬
tibus indiderunt. concessiuã
depcationẽ ẽẽ dixerunt: cum
teus non id qd̾ factum ẽ defẽ¬
dit. s ut ignoscatur expostulat.
Qui status licet merinis ap̃
trena iudicia uideatur. huma¬
nisq uiribus destitutus: ĩuic¬
ta tamen apcł dm̃ mimitione
p̃cingitur. ut quem nilla pre¬
ualent argumenta defendere:
sola possit fidelis confessio indica¬
re. Hoc uere penitentibus dat᷑
qui clum secupiunt ab soluere:
ip̃i potius ꝓpria nicuntur facta
damynare. Sic et ysaias monz.
DDic tu iniquitates tuas prius.

Expanded text:
omine, ne in ira tua arguas me. Primum nosse debemus omnipotentiam Domini, eloquentiam suam ita variis disciplinis atque artibus plenissime ditasse, ut et ipsa mirabiliter exquirentibus ornata resplendeat, et semina diversarum doctrinarum diligenter retractata concedat. Hinc est enim quod in ipsa reperiuntur, quae magistri saecularium litterarum ad sua post volumina transtulerunt. Nam inter alios status, quos oratores causis emergentibus indiderunt, concessivam deprecationem esse dixerunt; cum reus non id quod factum est defendit, sed ut ignoscatur expostulat. Qui status licet inermis apud terrena judicia videatur, humanisque viribus destitutus, invicta tamen apud Deum munitione praecingitur, ut quem nulla praevalent argumenta defendere, sola possit fidelis confessio vindicare. Hoc vere poenitentibus datur, qui dum se cupiunt absolvere, ipsi potius propria nituntur facta damnare. Sic et Isaias monet: Dic tu iniquitates tuas prius,
Abbreviated transcription (Latin):
ta filis suis gr̃a diuina p̃sti¬
cerit. et usq ad plenissimam
satietatem felici ubectate per¬
uem̃t. Olandabilem nimis
chrietatem. ouotis om̃ibus
expotandam iinolentiam.
iide modestia nascitur. et ple¬
na mentis integritas optin¬
etur. Pon hinc titubatio. nõ
confusio. non mentis aliena¬
tio. non caligo tenebrosa suc¬
cedit. s tanto anima sanior
redoitur: quanto illa ebrieta¬
te completur. Bibamus et¬
gohunc potum auicłi. neq̃qͣ
labiis camalibus. s purissimo
cordis affectu. de quo non le¬
ticia temporalis suitur. s
et̾ne uite ganclia cõquirsĩt.

Expanded text:
ta famulis suis gratia divina praestita famulis suis gratia divina praestiterit, ut usque ad plenissimam satietatem felici ubertate pervenerint. O laudabilem nimis ebrietatem! o votis omnibus expetendam vinolentiam, unde modestia nascitur, et plena mentis integritas obtinetur! Non hinc titubatio, non confusio, non 121 mentis alienatio, non caligo tenebrosa succedit; sed tanto anima sanior redditur, quanto illa ebrietate completur. Bibamus ergo hunc potum avidi nequaquam labiis carnalibus, sed purissimo cordis affectu: de quo non laetitia temporalis sumitur, sed aeternae vitae gaudia conquirunt
Abbreviated transcription (Latin):
ne sua fit pnissimus ad rui¬
nam. s tamen hunc pedem.
non uni dat uitio. s om̃ib
qui oꝑantur iniquitatem
Dam quannius alui exctude¬
litate. alii exlibictine. alui ex
cupiditate. alii ex inuidia
dbłi ꝓlabantur. omnes tñ
insupbie intio cadunt. ꝙ
dñi nissa contempnunt.
Dansicut obediens dicitur.
qui multis uissionibꝰ obse¬
cundat: sic multipharia ami
icepta contempnens. suꝑbꝰ
ueracissime nũcupatur. qd̃
argumentum dicitur age¬
nete. Genus entm ẽ suꝑbia.
unde omnia uitia exorta
Qnoscuntur: ficut scriptura dic.
Initium omnis pcc̃i. suꝑbia.
loeistis autem sequitur. Et¬
pulsi sunt: nec poterunt sta¬
re. Expelluntur utiq qm̃¬
Aaudib̾u̾nt. ite in ignem et̃mi.
No poterunt stare. quia non
nus licebit dm̃ iussa differre.
s ullic statim p̾cipitabuntur
abangelis. ubi eis parata est
flãma penalis. Conclusio.
Epecere lioet suꝑiora
psaum quo decore ꝓla¬
ta sint. Dicuntur enim quã¬

Expanded text:
ne sua fit pronissimus ad ruine sua fit pronissimus ad ruinam. Sed tamen hunc pedem non uni dat vitio, sed omnibus qui operantur iniquitatem. Nam quamvis alii ex crudelitate, alii ex libidine, alii ex cupiditate, alii ex invidia diaboli prolabantur, omnes tamen in superbiae vitio cadunt, quia Domini jussa contemnunt. Nam sicut obediens dicitur, qui multis jussionibus obsecundat, sic multifaria Domini praecepta contemnens, superbus veracissime nuncupatur. Quod argumentum dicitur a genere. Genus enim est superbia, unde omnia vitia exorta noscuntur, sicut Scriptura dicit: Initium omnis peccati superbia . De istis autem sequitur: Expulsi sunt, nec potuerunt stare. Expelluntur utique, quoniam audient: Ite in ignem aeternum . Nec potuerunt stare, quia non illis licebit Domini jussa differre, sed illic statim praecipitantur ab angelis, ubi eis parata est flamma poenalis. Conclusio psalmi. Repetere libet superiora psalmi, quo decore prolata sint. Dicitur enim quan
Abbreviated transcription (Latin):
tetat. nec uacat qd̃ pedemhic
singulari nuimero posuit.
¶ertum ẽ enim in uno nos
pede contimo stare nõ pos¬
se. qui conuenient̾ suꝑbie
datus ẽ: qm̃ elatum homie
diutius nõ p̃ualet contiñe.
Hes autem ꝑaffectu mẽtis
est posicus. Pam sicut gta¬
dientes de loco adlocum trãs¬
ferimur: sic adño separam̃.
quando nos elata cogitatione
diuidimus. Hoc enim ma¬
xium constat oẽ pcc̃m. mñĩ
angls cecidit. ꝑ quod adam
aparadiso ꝓbatur exclusus.
Manus u̇o pt̾oris est male
suadentis operatio. que tũc
nos afidei furinitate mouet
cum iniqua disceptatione
stare. Ibi ubi suꝑius dixit in
pedem scilicet supbie. et pra¬
ua suasione nequitie. Dene
autem posuit cecideturt. Ac
si cdiceret iꝑsimdam foueã
corruerunt. In illo eñ pede
non staturus. s casurus in¬
nititur. Quis enim dubitet
eos posse corruere. qui imo
tantum ut supra dixi uesti¬
gio subleuantut quem uł
si mulus impellat lassitudi¬

Expanded text:
terat. Nec vacat quod pedem hic terat. Nec vacat quod pedem hic singulari numero posuit; certum est enim in uno nos pede continue stare non posse: qui convenienter superbiae datus est, quoniam elatum hominem diutius non praevalet continere. Pes autem pro affectu mentis est positus. Nam sicut gradientes de loco ad locum transferimur, sic a Domino separamur, quando nos elata cogitatione dividimus. Hoc enim maximum constat esse peccatum, unde angelus cecidit, per quod Adam a paradiso probatur exclusus. Manus vero peccatoris est male suadentis operatio, quae tunc nos a fidei firmitate movet, cum iniqua disceptatione stare. Ibi, ubi superius dixit, in pede scilicet superbiae, et prava suasione nequitiae. Bene autem posuit ceciderunt, ac si diceret, in profundam foveam corruerunt. In illo enim pede non staturus, sed casurus innititur. Quis enim dubitet eos posse corruere, qui uno tantum, ut supra dixi, vestigio sublevantur? Quem vel si nullus impellat, lassitudi
Abbreviated transcription (Latin):
cdictum. Deus lux ẽ. et tene¬
bre in eo nulle sunt. Unde
ñsus ute merito desaluatore
dicit inlumine tuo uidebimꝰ
lumen. patris scilicet et sp̃c sc̃i.
quia ꝑ ip̃ius p̾licationem fc̃
ẽ ut tota nob̃ trinitas mani¬
festa constaret. Pretende.
id p̃roga. p̃semina longe la¬
teq diffunde. ut possint scien¬
tos temisto sclo tutiꝰ ambula¬
re. Isti autem scientes dnĩn:
multipliciter intelligendi st̃.
sciunt enim dnm qui scãm
ttinitatem corde fumissimo
confitentur. qui regulas celi¬
tus datas milla intellectus
sui prauitate distorquent.
Ad postremum ip̃i soli ueraci¬
ter norunt deum. qui catho¬
lice fidei non deserunt unita
te compleri. His rogat p̃tẽdi
iudicio p̃mia digna recipiãt.
Hoc enim significat iusticiã
tuam his qui tecto sunt coꝵde.
quia ibi iustissime ad dexte¬
ram collocabuntur. qui hic
Orat ut gssummentis aiꝯ¬
tottamite non recedat. ne
in supbiam erectus cadat. qͥ
tutissima humilitate consti¬

Expanded text:
dictum: Deus lux est, et tenedictum: Deus lux est, et tenebrae in eo nullae sunt. Unde versus iste merito de Salvatodicit: In lumine tuo videbimus lumen, Patris scilicet, et Spiritus sancti: quia per ipsius praedicationem factum est, ut tota nobis Trinitas manifesta constaret. Vers. 10. id est praeroga, praesemina, longe lateque diffunde; ut possint scientes te in isto saeculo tutius ambulare. Isti autem scientes Dominum, multipliciter intelligendi sunt; sciunt enim Dominum qui sanctam Trinitatem corde firmissimo confitentur: qui regulas coelitus datas nulla intellectus sui pravitate distorquent: ad postremum ipsi soli veraciter norunt Deum, qui catholicae fidei non deserunt unitatem complere. His rogat praetendjudicio praemia digna recipiant. Hoc enim significat, justitiam tuam his qui recto sunt corde: quia ibi justissime ad dexteram collocabuntur, qui hic Orat ut gressus mentis a justo tramite non recedat, ne in superbiam erectus cadat qui tutissima humilitate consti
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ỹsaias dicit. Haurictis:
aquas de fontibus saluatoris.
Uerum inconsuetudine mor¬
talium. aliud ẽ lumen. aliud
fons. Immo et contraria sͥ st̃.
quia fons aque flamarum :¬
lumen extinguit. Ap̃ dm̃i u̾o
inum ẽ. quiã quicquid dixe¬
ris et uerum ẽ. et adhuc min
ẽ. Dicimus enim dm̃ lumẽ.
quia omnem hominem ue¬
mentem inhunc munclum
illuminat. Fontem. quia si¬
tientem et in anem satiat:
montem. quia fortis et excel¬
sus ẽ: uiam. quia rectus ẽ. ma¬
gistrum. quia doctor ẽ eterne
uite. petram quia finidamen¬
tum et firmamentum esse
ꝓbatur ecc̃e. et cetera que le¬
guntur in litteris sactis. Ue¬
nimptamen nihis om̃ibus.
unus intelligitur dominꝰ
te ac diligenter intelligere
debeamus. sciendum nobis
ẽ hoc nãn luminis totius:
trinitatis eẽ cõmune. Legi¬
tur enim. Peus lux ẽ. et te¬
nebre in eo mille sunt. Ergo
quia pat̾ et filius et sp̃e sc̃s. u¬
nus ẽ deus. fecte animaduer¬
timus de tota trinitate esse

Expanded text:
sicut Isaias dicit: Haurietis sicut Isaias dicit: Haurietis aquas de fontibus Salvatoris . Verum in consuetudine mortalium, aliud est lumen, aliud est fons: imo et contraria sibi sunt, quia fons aquae flammarum lumen exstinguit. Apud Deum vero unum est, quia quidquid dixeris et verum est, et adhuc minus est. Dicimus enim Deum lumen, quia omnem hominem venientem in hunc mundum illuminat . Fontem, quia sitientem et inanem satiat; montem, quia fortis et excelsus est; viam, quia rectus est; magistrum, quia Doctor est vitae aeternae; petram, quia fundamentum et firmamentum esse probatur Ecclesiae; et caetera quae leguntur in litteris sacris. Verumtamen in his omnibus unus intelligitur Dominuste ac diligenter intelligere debeamus, sciendum nobis est hoc nomen luminis totius Trinitatis esse cotur enim: Deus lux est, et tenebrae in eo nullae sunt . Ergo quia Pater, et Filius et Spiritus sanctus unus est Deus, recte animadvertimus de tota Trinitate esse
Abbreviated transcription (Latin):
nos actus nr̃is sensib alienat.
Sequitur etiam unde talis ꝓ¬
uenire possit ebrietas. scilicet᷑
abubertate domus cue. iclest
habent hec inspũalibus sce ma¬
tris ecc̃e. Ipã ẽ emm domus.
que cognita sua maniter nes¬
cit expendere. que sic uniuerso
mundo sufficit. ut plena sẽꝑ
ex uberet ebrietas sobria. uino¬
lentia głosa. inqua potator
poccat. si eam potius ambire:
despiciat. Torrentem uo dixi¬
mus cẽ fluuium uelo̾em. qui
tione descendit. Cui bene.
comparatur sapientia xp̃i qr
et subita ẽ. et ita rapida ut ad
finem quem nult sine aliq̃.
lutariter aperit. quam potent̃
exponit quid sit illud quod su¬
pius ait. mebriabuntur. Xp̃o
domino dicit qm̃ ap̃te ẽ fons
uite. icł mitium om̃ium bono¬
rum. et origo uirtutum. unde
ꝑfectissime complemur. ꝙͣdo
aliqḋ munus abeius pieta¬
te suscipimus. Debiat nos et
enim uita potabilis. cũ bone
comisationis studium de sa¬
ctis pdicationibus hauserim.¬

Expanded text:
nos actus a nostris sensibus alienat. nos actus a nostris sensibus alienat. Sequitur etiam unde talis provenire possit ebrietas, scilicet ab ubertate domus tuae, id est ab enthecis spiritualibus sanctae matris Ecclesiae. Ipsa est enim domus quae condita sua inaniter nescit expendere, quae sic universo mundo sufficit, ut plena semper exuberet. Ebrietas sobria, vinolentia gloriosa, in qua potator peccat, si eam potius ambire despiciat. Torrentem vero diximus esse fluvium velocem, qui tione descendit. Cui bene comparatur sapientia Christi, quia subita est, et ita rapida, ut ad finem quem vult sine aliqua lutariter aperit, quam potenter exponit quid sit istud quod superius ait, inebriabuntur. Christo Dovitae, id est, initium omnium bonorum, et origo virtutum; unde perfectissime complemur, quando aliquod munus ab ejus pietate suscipimus. Debriat etenim nos vita potabilis, cum bonae conversationis studium de sacris praedicationibus hauserim
Abbreviated transcription (Latin):
homo clicitur. non filius hõis.
Filii aũt hominũ sunt. qui
gr̃am baptismatis consecuti.
innouam ꝓgeniem p̾stante
domino renascuntur. Ham
et ip̃e xp̃c filius hominis dẽs
ẽ. ut teuera cuius p̾mia susci¬
piunt. eius et mne dcorentur
Ale u̾o sunt dñi p̃cepta noni
et ueteris testamenti ĩquoꝵ
ꝓtectione iustos omnes spe¬
rare cognoscitur. dum eis obe¬
dire monstratur. hoc si mili¬
tudo tractum ẽ competenter
ab auibus. quarum pulli te¬
neri. syem suam in matuarũ
alarum ꝓtectione ponere cõ¬
suctunt. Quo exemplo et sĩ¬
plicitas sꝑantis ostenditur. ẽt
blandissimi beneficii caute¬
la declaratur. In ebriabuncur
abubertate dons tue et i¬
torrente uoluptatis tue pota¬
bis eos. In ebriabuntur fmo
tractus ẽ ad partem bonorum
de hominum consuetudine ui¬
tiosa. qui uino nimio gurgita¬
ti mentis opp̃ssione torpescunt.
sic ista celestis ebrietas memo¬
nalia ita fca mente discedere.
tãqͣm uini crapula que huma¬

Expanded text:
homo dicitur, non filius hominis. homo dicitur, non filius hominis. Filii autem hominum sunt qui gratiam baptismatis consecuti, in novam progeniem, praestante Domino, renascuntur. Nam et ipse Christus Filius hominis dictus est, ut revera cujus praemia suscipiunt, ejus et nomine decorentur. Alae vero sunt Domini praecepta Novi et Veteris Testamenti, in quorum protectione justus 120 omnis sperare cognoscitur, dum eis obedire monstratur. Haec similitudo tracta est competenter ab avibus, quarum pulli teneri spem suam in maternarum alarum protectione ponere consuerunt. Quo exemplo et simplicitas sperantis ostenditur, et blandissimi beneficii cautela declaratur. Vers. 8. Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos. Inebriabuntur, sermo tractus est a parte bonorum, de hominum consuetudine vitiosa, qui vino nimio gurgitati, mentis oppressione torpescunt. Sic ista coelestis ebrietas memonalia ita facit a mente discedere, tanquam vini crapula, quae huma
Abbreviated transcription (Latin):
funclitas que non ualet ap̃¬
prehendi. Exponit etiam qͣ¬
re iuclitia eius abyssꝰ dix̃it.
Merito quando pcc̃oribus
iumentorum se mordina¬
ta noluntate tractantibus.
beneficia sue pietatis ĩdul¬
get. Hoc autem que mens.
que ratio comp̃hendat sup¬
plicationem penitentium
ad pͥmia transire iustorum:
Uides ergo dm̃ iudicia pro¬
fundis abyssis aptissime cõ
inptoctione alari tuarii
sꝑabunt. Nunc latiꝰ ꝑuarias
enumerationes exponit. quod
suꝑius breuiter dixit. iudicia
tua abissus multa. Quemad¬
modum ad mirantis adũbiũ
c̃. id qͣuam sublimiter quam
potenter mĩas tuas largitate
mirabili contulisti. ut et poc¬
catores ad p̾mia uenire faces
et iustos sꝑare ꝓmissa dona:
sancires. Et nota qd suꝑius
homines cdixerit. nunc autẽ
filios hominum ponit. Lo¬
mines plerumq dicuntur.
qui noc dum primi hominis
uetustate deposita morigina¬
lis pcc̃i crimine ꝑseuerant. Nã
et ip̃e adam qm̃ primus est̾

Expanded text:
funditas quae non valet apfunditas quae non valet apprehendi. Exponit etiam quare judicia ejus abyssum dixerit: merito, quando peccatoribus, jumentorum se inordinata voluntate tractantibus, beneficia suae pietatis indulget. Hoc autem quae mens, quae ratio comprehendat supplicationem poenitentium ad praemia transire justorum? Vides ergo Domini judicia profundis abyssis aptissime compin protectione alarum tuarum sperabunt. Nunc latius per varias enumerationes exponit quod superius breviter dixit, Judicia tua abyssus multa. Quemadmodum admirantis adverbium est, id est, quam sublimiter, quam potenter misericordias tuas largitate mirabili contulisti, ut et peccatores ad praemia venire faceres, et justos sperare promissa dona sancires! Et nota quod superius homines dixerit, nunc autem filios hominum ponit. Homines plerumque dicuntur, qui necdum primi hominis vetustate deposita, in originalis peccati crimine perseverant. Nam et ipse Adam quoniam primus est,
Abbreviated transcription (Latin):
totamen absolutior ẽ ihero¬
nimi fida translatio. que dm̃
magis quam dei posuit iusti¬
cia tua. Beatos dicit apłos
qui capaces dm̃ iusticie: de¬
uotis sensibus extiterunt.
quos merito montibus cõ¬
titatis
lumen in ip̃is primordiis:
haurientis humillimis pplis
scĩs p̃clicationibus infudert̃.
sicut montes qui soli orto ra¬
dios noue lucis excipunt. et
ad conualles t̾rarum refusa
claritate transmitunt. Aby¬
ssus hic inbono posuit. ꝓfim¬
clitates eius diuinis iudici¬
is comꝑando. Abyssus ẽ enĩ
ꝓfimditas aquarum: quã
nec metire nec intrinsecus
ex coco uidere p̃ualemus.
Quis enim magni pelagi
aut int̾na conspiciat. aut spa¬
tia latissima comphendat:
Sic diuina uiclitia nec mẽ¬
te complecti possumus. nec
ratione aliqua definire pre¬
ualemus. sicut apłs licit.
Quam in comphensibilia st̃
iuditia eius. et inuestigabi¬
les uie ip̃ius: His tamen
omnibus unum nomen
appositum ẽ. abyssus id pͥro¬

Expanded text:
to tamen absolutior est Hieroto tamen absolutior est Hieronymi fida translatio, quae Domine magis quam Dei posuit. Justitia tua beatos dicit apostolos, qui capaces Domini justitiae devotis sensibus exstiterunt; quos merito montibus comveritatis lumen in ipsis primordiis haurientes, humilibus populis sanctis praedicationibus infuderunt. Sicut montes qui sole orto radios novae lucis excipiunt, et ad convalles terrarum refusa claritate transmittunt. Abyssus hic in bono posuit, profunditates ejus divinis judiciis comparando. Abyssus est enim profunditas aquarum, quam nec metiri, nec intrinsecus ex toto videre praevalemus. Quis enim magni pelagi aut interna conspiciat, aut spatia latissima comprehendat? Sic divina judicia nec mente complecti possumus, nec ratione aliqua definire praevalemus; sicut Apostolus dicit: Quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ipsius ! His tamen omnibus unum nomen appositum est, Abyssus, id est pro
Abbreviated transcription (Latin):
tis cogitationibus hominu
pessimorum. scdo membro
adlaudem dñi transitum fac̃.
Nam quamuis et int̾ra et ĩ
tamen specialiter incelo dic̃.
id incelestibus creaturis et
scĩs hominibus. uͥ copiosius
dona manauunt. Ueritatẽ
etiam comemorat iustorum.
que inistius seculi agone ũ¬
sãtur. Diximus enim suꝑiꝰ
comparatas. quia sicut ille
terris uictuales aquas de¬
pluunt. ita et isti fidelibus
anĩabus imibrem salutis e¬
mittunt. ut fructum dent fi¬
dei. questeriles fuerant ari¬
clitate pcc̃r ut ip̃m teuera in¬
telligamus celestibus uir¬
tutibus mĩam facete quem
generi ueritatem cognosci¬
mus p̃stitisse. Et intuere
laudem hanc contra impio¬
rum uituꝑationem cõmunit᷑
introductam ait demonstra¬
tiuum genus utrisq ꝑtibo
explicatis euidentius appa¬
reret. Iusticia tua sicut mõ¬
tes domine: iucticia tua a¬
bissus multa. homines et
iumenta saluos faciet.
Quamuis usus habeat iusti¬
cia tua sicut montes. dei ml¬

Expanded text:
tis cogitationibus hominum tis cogitationibus hominum pessimorum, secundo membro ad laudem Domini transitum facit. Nam quamvis et in terra et in tamen specialiter in coelo dicit, id est in coelestibus creaturis et sanctis hominibus, ubi copiosius dona manaverunt. Veritatem etiam commemorat justorum, quae in istius saeculi agone versantur. Diximus enim superitionibus comparatas: quia sicut illae terris victuales aquas depluunt, ita et isti fidelibus animabus imbrem salutis emittunt, ut fructum dent fidei, quae steriles fuerant ariditate peccati; ut ipsum revera intelligamus coelestibus virtutibusgeneri veritatem cognoscimus praestitisse. Et intuere laudem hanc contra impiorum vituperationem communiter introductam, ut demonstrativum genus utrisque partibus explicatis evidentius appareret. Vers. 6. Justitia tua sicut montes, Domine; judicia tua abyssus multa: homines et jumenta salvos facies, Domine. Quamvis usus habeat: Justitia tua sicut montes Dei, mul