comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ deniq que cis crimina imperat:
iubet facinora suadet ĩniusta. Et pꝰ¬
ea quam omni crudelitate. omniq
fuerit spurcitia saginata: seruienteᷤᷤ
sibi tradit filie sue. id ẽ morti ꝑpetue.
Exipsa enim et ex eius utero mors
eterna nata ẽ. tempere quo gule sue
et libidini. et delectationib ocłoꝵ
primi homines seruierunt atq ideo
qui ad eternam uitam facti fuerant.
tati. hanc iterum ad inferos sunt de¬
uoluti: nichil secum preter peecatã
portantes. Hec ergo uita ẽ que uos
fallit oamic karissimi: ut amicos
uestros ad uitam euntes ꝑpetuam
iniusto consilio reuocetis. Hec uos
filios ur̃os ꝓficiscentes ad comitatum
celi. ad honorem meorruptibilem. ad
amicicias imperatoris eterni. stultis¬
simis lamentationib reuocetis. Ista
ẽ que uos ocastissime coniuges beatoꝵ
ꝑpietatis calorem. impietat᷑e marti¬
rum mentib fecic tradere: et uecem
ꝓliberatione afferre. Si enim consen¬

Expanded text:
est denique quae eis crimina imperat, est denique quae eis crimina imperat, jubet facinora, suadet injusta; et posteaquam omni crudelitate, omnique fuerit spurcitia saginata, servientes sibi tradit filiae suae, id est morti perpetuae. Ex ipsa enim, et ex ejus utero mors aeterna est nata, tempore quo gulae suae et libidini et delectationibus oculorum primi homines servierunt; atque ideo qui ad aeternam vitam facti fuerant, tati: hinc iterum sunt ad inferos devoluti, nihil secum praeter peccata portantes. Haec ergo vita est quae vos fallit, o amici charissimi, ut amicos vestros ad vitam euntes perpetuam injusto consilio revocetis. CAPUT IVfilios vestros proficiscentes ad comitatum coeli, ad honorem incorruptibilem, ad amicitias imperatoris aeterni, stultissimis lamentationibus revocetis. Ista est quae vos, o castissimae conjuges Beatorum, per pietatis colorem impietatem Martyrum mentibus fecit tradere, et necem pro liberatione afferre. Si enim consen
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa tollit uidicibus iusticiam. caftĩ
pudiciciam. artibus periciam: ipsa
aufert moribus disciplinam. Et
ut altiora que amatoribus suis in¬
gerit crimina memoremus. si frẽo
Aliquando germanus frater occi¬
dit. si filius necauit patrem. si inter¬
emptus ẽ ab amico amicus. cunis hec
instinctu facta sunt scelera: cuius in¬
tuitu. cuiiꝰͦ spe. cuius fidutia nefan
presentis uite amore sedu cti. dũ¬
ista committunt. et illam plusqͣm
iustum ẽ diligunt: iniquo odio ho¬
mines ꝑsequntur: It quid enim
pirata nauigantem iugulat: Ut qͥd¬
enuim latro perimit ur̃atoremꝰ bi¬
ues opprimit. pauꝑem suꝑbus hu¬
milem: et omnis nocens quẽcumq
potuerit a grauat innocentemͦ. Hec
autẽ malã faciunt. qui isti uitẽ
seruire desiderant: et se eristimãt
inamore eius ꝑtempora ꝓlixiorã
durare. Nongͦ alteruis causa fiũt
scelera: nisi ut infelicissime isti car¬
nali uite. a carnalib seruiatur. Ipsa

Expanded text:
Ipsa tollit judicibus justitiam, castis Ipsa tollit judicibus justitiam, castis pudicitiam, artificibus peritiam, ipsa aufert moribus disciplinam. Et ut altiora quae amatoribus suis ingerit crimina memoremus; si fratrem aliquando frater germanus occidit, si filius necavit patrem, si interemptus est ab amico amicus; cujus haec instinctu facta sunt scelera, cujus intuitu, cujus spe, cujus fiducia ista sunt praesentis vitae amore seducti ista committunt, et dum illam plusquam justum est diligunt, iniquo odio homines prosequuntur? Ut quid enim pirata navigantem jugulat, ut quid latro perimit viatorem, dives opprimit pauperem, superbus humilem, et omnis nocens quemcumque potuerit aggravat innocentem? Haec autem faciunt mala, quia isti vitae servire desiderant, et se existimant in amore ejus per tempora prolixiora durare. Non ergo alterius causa fiunt scelera nisi ut infelicissimae isti carnali vitae a carnalibus serviatur. 11. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtingere: et istam uitam ꝓnichilo
cõputantes. illam peterent que et
inexultatione permanet. et penituᷤᷤ
finiri non nouit. Ista enim uita fugi¬
tiua ẽ: et tam infidelis: ut nec ama¬
toribus suis fidem potuerit custodi¬
re. Aborigine enim mundi inse cre¬
dentes fefellit. omnesq se expectanteᷤ
decepit. cunctos de se p̃sumentes ir¬
risit. et ita nullum omnino certum
redidit. ut omnibus ꝓbet᷑ e̾e̾ men¬
tita. Atq utinani solius mendatis
culpe e̾e̾t obnoxia: et ꝑ omnia crumi¬
na currere suos non cogeret ãmato¬
res. Ipsa dat edacitatem̃ gluitonib.
ipsa ebrietatem iñgerit temulentis.
ipsa naufragium pudoris adulteris.
ipsa execrabilem tradit ꝑuersitatem̃
incestis: ipsa ammonet furem ut ra¬
piat. iracundum ut saniat. menda¬
cem ut fallat. Ipsa inter cõniuges
diuortia seminat. inter amicos dis¬
cordias. inter pacificos lites. inter
iustos iniusticiam: interfr̃s scanda la.

Expanded text:
pertingere, et vitam illam pro nihilo pertingere, et vitam illam pro nihilo computantes, illam appeterent, quae et in exsultatione permanet et penitus finiri non novit. Ista enim vita fugitiva est et tam infideils, ut nec amatoribus suis fidem potuerit custodire. Ab origine enim mundi in se credentes fefellit, omnes se exspectantes decepit, cunctos de se praesumentes irrisit, et ita nullum omnino certum reddidit, ut omnibus probetur fuisse mentita. Atque utinam solius mendacii culpae esset obnoxia, et per omnia crimina currere suos non cogeret amatores. Ipsa dat edacitatem glutonibus, ipsa ebrietatem ingerit temulentis, ipsa naufragium pudoris adulteris, ipsa exsecrabilem tradit perversitatem incestis; ipsa admonet furem, ut rapiat; iracundum, ut saeviat; mendacem, ut fallat. Ipsa inter conjuges divortia seminat, inter amicos discordias, inter pacificos lites, inter justos injustitiam, inter fratres scandala.
Abbreviated transcription (Latin):
fortiter ꝑuenistis ad palmam: et
nunc ꝑmisera blandimenta. coroña
deponitis sempiternam:. Discat ñc̃
ꝑ uos xp̃i militum fortitudo: fide
potius armari quam ferro. Nolite
ictoriarum ur̃arum insignia ꝑ
mulierum blandimenta abicere. et
subrectas pedibus ur̃is hostis insani
cerinces. ad uictrictia ⁊ rediuiua
tterũ bella laxare. Cuius quͣauis
seua contra uos extiterit. et ꝑ quã¬
iniqua instantia: seuerior tamen
efficitur. ira repetita. Crigite igitͣ
plenis affectibus tropheum uestri
cestamuiis glosum: et nolite illud
omittere fletibus paruuloꝵ. Istos qͦs
plorantes attenditis: gauderent ho¬
die si poterant scire quod nostis. Pu¬
tant eium quod ista uita sit sola:
que si finem acceperit nulla uitalis
anime corpore deficiente ualeat por¬
tio remanere. Si enim seirent ẽ ẽ
alteram uiteugnaram mortis. tristi¬
cie nesciam. in qua inmortalitas reg¬
nat. et ꝑpetua gaudia commorant᷑:
ꝓfecto uobiscum ad illam festinarẽt

Expanded text:
fortiter pervenistis ad palmam, et fortiter pervenistis ad palmam, et nunc per misera blandimenta coronam deponitis sempiternam? Discat nunc per vos Christi militum fortitudo, fide potius armari quam ferro. Nolite victoriarum vestrarum insignia per mulierum blandimenta abjicere, et subjectas pedibus vestris hostis devicti cervices ad victricia et rediviva iterum bella laxare, cujus quamvis saeva contra vos extiterit et periniqua instantia, saevior tamen efficitur ira repetita. Erigite igitur a terrenis affectibus tropaeum vestri certaminis gloriosum, et nolite illud amittere fletibus parvulorum. 10. Isti, quos plorantes attenditis, gauderent hodie si possent scire quae nostis; putant enim quod ista vita sit sola, quae si finem acceperit, nulla vitalis animae, corpore deficiente, valeat portio remanere. Si enim scirent esse alteram vitam ignaram mortis, tristitiae nesciam, in qua immortalitas regnat, et perpetua gaudia commorantur; profecto vobiscum ad illam festinarent
Abbreviated transcription (Latin):
nos seruituras relinquitis: Quibus
conuigii urͣ̃i traditis caritatem:
Qui putatis erunt horeum infanti¬
um dñi: et domoꝵ ur̃aarum auidis¬
suni ꝑuasores: Qui erunt uestre oc¬
cupatores familie: uel qui sibi diu¬
suri sunt uernaculos quos nutristi ͤ
heu quam ferreo. heu quam impio
crudelitatis genere. parentes despi¬
citis. amicos respui tis. uxores abici¬
tis. filios abdicatis: et uos ipsos car¬
nifici u ltroneos exhibetis. Interea
inter uxorum lacrimas et suspiria
filiorum ceperunt milites. xp̃i mol¬
lescere: et animos suos flectere addo¬
lorem. Huic spectaculo ut supradi¬
xiinus intererat sc̃s sebastianus. uir
ꝑ omnia xp̃ianissimus que occulta¬
bat nulitaris habitus et clamidis
obumbrabat aspectus. At ubi uidit
athletas dei inmenso certaminis
pondere fatigari: inmedio eorum
se obitiens dixit. O fortissimi mili¬
tes. xp̃i. o instructissim diuni p̾lii
bellatores. ꝑnimiam uirtut̾e animi

Expanded text:
nos servituras relinquitis? quibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt horum infantium domini, et domorum vestrarum avidissimi pervasores? Qui erunt vestrae occupatores familiae? vel qui sibi divisuri sunt vernaculos, quos nutristis? Heu quam ferreo, heu quam impiae crudelitatis genere parentes despicitis, amicos respuitis, uxores abjicitis, filios abdicatis, et vos ipsos carnifici ultroneos exhibetis! CAPUT IIinter uxorum lacrymas, et suspiria filiorum, coeperunt milites Christi mollescere, et animos suos flectere ad dolorem. Huic spectaculo, ut supra diximus, intererat S. Sebastianus, vir per omnia christianissimus, quem occultabat militaris habitus, et chlamydis obumbrabat aspectus. At ubi vidit athletas Dei immenso certaminis pondere fatigari, in medio eorum se objiciens, dixit: O fortissimi milites Christi, o instructissimi divini praelii bellatores, per nimiam virtutem animi
Abbreviated transcription (Latin):
uentibus placuit: nunquam mo¬
rituris suum induxit amorem.¬
Ad quoscumq autem ꝑuenire po¬
tuit iuolenter ad missa ẽ: et non ẽ
uoluntate ab ullo uiuente suscepta.
Si hanc nudus debitor subauaro
feneratore positus nulla potest ra¬
tione diligere. nec solum diligere
cognoscitur. s timere qua ratione
eam appetit qui et bonis exuberat
omnibus et penitus ulli nichil
debet: Uenite huc senes. et mecũ
suꝑ filios plangite: qui uos iusce¬
ra paterna habere sentitis. Uenite
huc iuuenes et flete suꝑ uiuenes
sponte pereuntes. Huc accedite pa¬
tres. et prohibete talia: ne talia
patiamini. Deficite plorando
oculi mei. et caliginem obducite.
fundentes flumina lacrimariun:
ne uideam cedi gladio quos dam
uirga leuis tangeret tremin dum
tristantes leuiter uiderem expaui.
Igitur dum hec ⁊ his similia senor
natis ꝓpriis ueniunt: et aspectib
eoꝵ ꝓprios infantulos offerenteᷤᷤ has
uoces euilando effundunt. Quib

Expanded text:
ventibus placuit: numquam moventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente suscepta. Si hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitur, nulla potest ratione diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed timere. Qua ratione eam appetit, qui et bonis exuberat omnibus, et penitus ulli nihil debet? Venite huc, senes, et mecum super filios plangite, qui vos viscera paterna habere sentitis. Venite huc, juvenes, et flete super juvenes sponte pereuntes. Huc accedite, patres, et prohibete talia, ne talia patiamini. Deficite plorando, oculi mei, et caliginem obducite fundentes flumina lacrymarum; ne videam caedi gladio, quos dum virga levis tangeret, tremui; dum tristantes leviter viderem, expavi. 8. Igitur dum haec et alia senior natis propriis veniunt, et aspectibus eorum proprios infantulos offerentes, has ejulando voces effundunt: Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cluderent. carcerem simul irrum¬
perem moritura. Nouũ hoc genꝰ:
pereund. in quo carnifex rogatur
ut feriat: uita optatur ut pereat.
nbors uiuitatuir ut ueniat. Honũ
hic lectus ẽ. noua miseria. inqua
natorum uiuentus sponte amtiti¬
tur: et parentum miseranda eoqi¬
tur senectus ut uiuat. Ista et hĩs
similia matre ꝓsequente infirmus
pater et grauis iam senio. manib
adducitur seruulorum Et cigneo
capiti puluerem terre spargens hu¬
uis modi dabat uoces adcelum. Ad
mortem ultro ꝓficiscentibus filiis
ualedicturus ad ueni: ut uniuersa
que afiliis sepulture mee exhiben¬
da paraueram. ego infelir sepultu¬
rus expendam. Ofilii mee baceulꝰ
senectutis. et geminum meoꝵ uis¬
cerum lumen nati feliciter et ꝓsꝑe
educati excellentissime memorie &
ingenii singularis omniumq libe¬
ralium pericia litterarum imbu¬
ti: que ista repende insania uolun¬
tate ur̃a ꝓgenita. mortis uos fecit
ẽẽ amatores: Nunquam ista ui¬

Expanded text:
cluderent, carcerem simul irrumcluderent, carcerem simul irrumperem moritura. Novum hoc genus est pereundi, in quo carnifex rogatur ut feriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte amittitur, et parentum miseranda cogitur senectus ut vivat. 7. Ista et his similia matre prosequente, infirmus pater, et gravis jam senio, manibus adducitur servulorum, et cygnaeo capiti terrae pulverem spargens, hujusmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista vi
Abbreviated transcription (Latin):
date cladibus finem: et uos patreᷤᷤ
c̃ẽ dulcium filioꝵ u̾el ammoniti
mementote. Hec et his similia amu¬
cis dicentib. miseram se clamans
mater aduenit. et soluto capite canoᷤ
sue senectutis ostentans. in conspec¬
tu eoꝵ uestem qua pectus tegebat᷑
scidit: et cunctis flectib ostendebat
eis laxis pellibus quas suxerant
mammas: et blandimenta que in¬
fantie eorum exhibuerat heuilan¬
do lacrimas memorabat. Aiebat
ergo ad ambos. Tu michi semper
plus blanditus es fili: et tu ampli¬
us uerecundatus es. In illo imagi¬
nem meam peperi: inte paternoᷤ
uultus effudi. Tu patri utilior: iste
similior. Heu me: heu me miseram.
Circumiallant me ex omni parte
incõparabiles luctus. iaudita mi¬
seria &e gemina orbitas: nullis peni¬
tus tribulationibus comparanda.
Omitto filios: ad mortem ultro ꝓpe¬
rantes. Q uos si michi hostes aufer¬
rent per mediaf sequerer aties bel¬
latorum. Si uiditia uiolenta con¬

Expanded text:
date cladibus finem, et vos patres date cladibus finem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memorabat. Aiebat ergo ad ambos: Tu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per medias sequerer acies bellatorum; si judicia violenta con
Abbreviated transcription (Latin):
iartia mater uocabatur qui illoᷤ
seque bantur cũ uxoribus eorũ
et filiiͨ. Nunio enim insuis nepo¬
tibus ducebantur affectu. Unde
me prefecto triginta dierũ indu¬
cias impetrarent in quoꝵ spacto
ageretur cũ eis. quatinꝰ ad thuri¬
ficandum idolis consentirent. Ac
cedentes itaq amici eoꝵ ad eos: ce¬
perunt dicere. Unde uobis tam
dura mens. tamq ferreum pec¬
tus quod caniciem patimini pa¬
tris abicere: et mat̾ri tapp decre¬
pite. nouos doloress afferre: Nam
illa partus sui dolores consolati¬
onibus superabat: dũ in und do¬
lote duos filios pareret: et geniniũ
patri fuunderet filioꝵ affect̾u. Nũe
uero insanabilis dolor. inconsola¬
bilis pena. irremediabilis erucia¬
tus. icomparabilis partus ẽ. quo
spes et gaudium tollitur. uita con¬
tempnitur. respuitur gła: et con¬
temptis omnibus pietatis affech¬
bus. mortis atrocitas appetitur
potius qua tunetur. Obsecra mus
uos oamici carissumi tandẽ his

Expanded text:
mater Marcia vocabatur; qui illos mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et filiis; nimio enim in suis nepotibus ducebantur affectu. Unde io urbis Romae praefecto triginta dierum inducias impetrarent, in quorum spatio ageretur cum eis, quatenus ad thurificandum idolis consentirent. 5. Accedentes itaque amici eorum ad eos, coeperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, mortis atrocitas appetitur potiusquam timetur. Obsecramus vos, o amici charissimi, tandem his
Abbreviated transcription (Latin):
q post quam martirum mẽntes
atimore passionis eripuit. et ad co¬
ronani perpetue gle incitauitipse¬
quoq quis ẽẽt apparuit: quia
lumen intenebris latere non po¬
tuit. Clarissimis igitur uiris mar¬
celliano et marco duob geminis
fratrib pro xp̃i nomine inuineu¬
lis constitutis cotidie solacium ex¬
hbebat: et tam ipsis qua etiam
seruis eorum cum quibus tanti
erant. salittaria fidei consilia mi¬
nistrabat: quibus fugitiua secul
blandimenta respuerant et mom̃¬
tanea tormentoꝵ genera nonti
lationib ad quieseerent et uerbe¬
ra carnificũ animo ꝑseueranti
transirent capitalem ussi sunt su¬
bire sententiam: ea scilicet racione.
ut si eodem momento quo decol¬
landi erant sacrificiis consentirẽt
et parentib suis et conuigibus¬
sus et filiis et facultatibus redde¬
rentur. Erant enim nou solum
ut diximus clarissimi uiri: sed et
facultatibus ditati. Q uoꝵ erat
tranquillinus pater nomine et

Expanded text:
que postquam multas martyrum mentes que postquam multas martyrum mentes a timore passionis eripuit, et ad coronam perpetuae gloriae incitavit: ipse quis esset, apparuit, quia lumen in tenebris latere non potuit. Clarissimis igitur viris Marcelliano et Marco duobus geminis fratribus pro Christi nomine in vinculis constitutis, quotidie solatium exhibebat; et tam ipsis quam etiam servis eorum, cum quibus tenti fuerant, salutaria fidei consilia ministrabat: quibus fugitiva saeculi blandimenta respuerent, et momentanea tormentorum genera non tilationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis consensissent, et parentibus suis et conjugibus et filiis et facultatibus redderentur. Erant enim non solum, ut diximus, genere clarissimi viri, sed et facultatibus dilatati; quorum erat pater Tranquillinus nomine, et
Abbreviated transcription (Latin):
anissimus mediola nensium
ano imperatoribus ita carus
erat momnibus. ut principatũ
ei prime cohortis traderent:
et suo eum conspectui iuberent
semꝑ astare. Erat enini uir totꝰ
prudentie insermone uerax. in
iudicio iustus. inconsilio ꝓuidꝰ.
in cominisso fidelis. minteruen¬
tu strenus in bonitatẽ conspieu¬
uis: inuniuersa morum honestate
preclarus Hunc milites ac si pa¬
trem uenerabantur hune uniuer¬
si qui preerant palatio karissimo
diligebant affectu. Erat enim ue¬
Srus dei cultor: et necesse erat. ut
qũe deus ꝑfuderat gr̃a. abomni¬
bus amaretur. Ap̃o ĩgitur cotidie
sedulum exhibebat officium: sed
agebat quatinus hoc sacrilegis
esset occultum: non passionis ti¬
more perterritus. nec patrimonii
sui amore constrietus: sel ab hoc
tantum subelamide terreni impe¬
rii. xp̃i militem t⁊ gebat abseondi¬
tum. ut. xp̃ianoꝵ anunos quos in¬
ter tormenca difficere conforta¬
ret: et do redderet animas. quas
diabolus conabatur auferre. Deni¬

Expanded text:
anissimus Mediolanensium pno imperatoribus ita charus erat, ut principatum ei primae cohortis traderent, et suo eum conspectui juberent semper astare. Erat enim vir totius prudentiae, in sermone verax, in judicio justus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspicuus, in universa morum honestate praeclarus. Hunc milites ac si patrem venerabantur; hunc universi, qui praeerant palatio, charissimo venerabantur affectu: erat enim verus Dei cultor, et necesse erat ut, quem Dei perfuderat gratia, ab omnibus amaretur. 2. Christo igitur quotidie sedulum exhibebat officium, sed agebat quatenus hoc sacrilegis regibus esset occultum, non passionis timore perterritus, nec patrimonii sui amore constrictus, sed ad hoc tantum sub chlamyde terreni imperii Christi militem agebat absconditum, ut Christianorum animos, quos inter tormenta videbat deficere, confortaret, et Deo redderet animas quas diabolus conabatur auferre. 3. Deni
Abbreviated transcription (Latin):
equanimiter tulit. Nenit itaq die̾
omnes alloquitur uoce. Dñs nr
tuit gradus: confessionis gram¬
teneãnit. et dantes latus bellanteᷤ
pugnaturi. sollicitudinem gerãt.
ꝑgant itaq qui uolunt una cum
filiis ur̃is cromatio et tyburtio:
et mecũ in hac urbe qui uoluerĩt
maneant. Non enim nos derrarũ
spatia diuident quos xp̃i caritaᷤ

Expanded text:
aequanimiter tulit. Venit itaque diesaequanimiter tulit. Venit itaque diesomnes alloquitur voce: Dominus tuit gradus, confessionis teneant, et dantes latus bellantibuunt nomine pugnaturi, sollicitudinem gerant. Pergant itaque qui volunt una cum filiis nostris Chromatio et Tiburtio, et mecum in hac urbe qui voluerint maneant. Non enim nos terrarum spatia divident, quos Christi charita
Abbreviated transcription (Latin):
compulsores. qui neq manendi
copiam darent. aut haurientib
aquam ipsam facultat̾e tribue¬
rent: nisi qui idolis delibassent.
cromatiũs illustris uir. omnes
xp̃ianos indomo sua suscepit:
et uniuersos ita fonebat. ut nul¬
lus ommino sacrificandi necessi¬
tati succumberet. Nerum quia
tanta uis ꝑsecutionis extiterat. ut
posset: meruit exsacro rescͥpto
cromatius. ut medendi gr̃a in
canpano litore moraretur. Inqͦ
erat lati cespitis dñs. tribuitq¬
ei copiam. omni xp̃iano ire uo¬
lenti cũ eodem ad ꝑsecutionis
rabiam decliuandam. Tunc orta
quis inurbe remaneret. et quis
iret cũ cromatio: qui tantũi popu¬
tib uenerabilis papa gauis dix̃.
ritis: ad quisituͣ xp̃o populũ de¬
solatis. Unde michi uidet᷑ ut tu
frater policarpe qui et sacerdo¬
cii rectum tramitem tenes. et sci¬
entie dei repletus es donis. ꝑgas
simul ad confortandas animas cre
candas. At ille his auditis ad qui¬
euit. Blandumq pape imꝑium

Expanded text:
positi compulsores, qui neque emendi positi compulsores, qui neque emendi copiam darent, aut hauriendi aquam ipsam facultatem tribuerent, nisi qui idolis delibassent. Chromatius illustris vir omnes Christianos in domo sua suscepit, et universos ita fovebat, ut nullus omnino sacrificandi necessitati succumberet. Verum quia tanta vis persecutionis exstiterat, ut posset, meruit ex sacro rescripto Chromatius ut medendi gratia in Campano littore moraretur, in quo erat lati cespitis dominus, tribuitque copiam omni Christiano ire volenti cum eodem ad persecutoris rabiem declinandam. Tunc orta m in Urbe remaneret, et quis iret cum Chromatio, qui tantum poputibus venerabilis papa Caius dixit: ritis, acquisitum Domino populum desolatis. Unde mihi videtur, ut tu, frater Polycarpe, quia et sacerdotii rectum tramitem tenes, et scientia Dei repletus es, pergas simul ad confortandas credentium candos. At ille his auditis quievit et blandum papae imperium
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem: et cũi eodem ex familia
eius ꝓmiseui sexus. mille quad̾u¬
gente amme. Quos om̃s prius
inaii missionis gr̃a aseruitutis
nodo exsoluit: et donis optimis in¬
struxit: dicens hoc quod isti qui
dm incipiunt habere patr̃e serui
hominis ẽe non debeant. Erat aũ
uir magne prudentie. magneq
uirtutis. imꝑantib carinõ. diocli¬
cio. et maximiano. Dioclitianus
inurbe erat cũ maxumano. carinꝰ
aũ erat cũ omni exereitu imparti¬
bus galliarũ: et enis intutu lenta
ꝑsecĩttio dioclitiam circa xp̃ianoᷤᷤ
eẽ ceperat: quia carinus hab:¬
bat aliquos amicos quos huius
tituli ꝓfessio decorabat. Igitur
occiso carino inciuitate magunei¬
aco. maxuniano. et aquilmo con¬
sulib fact̾a ẽ ꝑsecutio talis. ut
millus emeret uel uenundaret
aliquid: nisi qui staticulis posi¬
tis in eoloco ubi emendi gr̃a uen¬
tum fuisset. thuris exhibuisset
uicensum. Circa insulas. circa ui¬
cos. circa nimphas quoq erant

Expanded text:
vitatem; et cum eodem ex familia vitatem; et cum eodem ex familia ejus promiscui sexus mille quadringentae animae, quos omnes prius manumissionis gratia a servitutis nodo exsolvit, et donis optimis instruxit, dicens hoc: Illi qui Deum incipiunt habere patrem, servi hominis non debent esse. vir magnae prudentiae, magnaeque virtutis, imperantibus Carino, Diocletiano et Maximiano. Sed Diocletianus in Urbe erat cum Maximiano: Carinus autem erat cum omni exercitu in partibus Galliarum positus: et ejus intuitu lenta persecutio Diocletiani circa Christianos esse coeperat; quia Carinus habebat aliquos amicos, quos hujus tituli professio decorabat. 65. Igitur occiso Carino in civitate Maguntiaco Maximiano et Aquilino consulibus, facta est persecutio talis, ut nullus emeret vel venundaret aliquid nisi qui statunculis positis in eo loco, ubi emendi gratia ventum fuisset, thuris exhibuisset incensum. Circa insulas, circa vicos, circa nymphea quoque erant
Abbreviated transcription (Latin):
Beatiorem te celestis unda ꝑfundet.
cũ ea que arbitrio tuo dicis te eẽ
fracturum tota festinatione com¬
pleueris. Nam et quadragesime
tempus ideo baptizandis in uin¬
gitur: ut tot diebus ipsis dicant
renuntiaturos se ẽẽ omnib artib
inimici. et mundi cõmertiis: hi qͥ
xit. Pater si ꝓ renuntiandis negotiis
tempus flagitas: ego qui ad huc sus¬
cepturus eram negotia. solius suscep¬
tionis uoluntati renuntio. Et qui
futurus eram aduocatis adagendaᷤᷤ
causas mortalium. suscipiam xpͣia¬
nitatẽ adagendas actiones angłi¬
cas: cũ uniis ẽẽ cepero ex eoꝵ nu¬
mero qui eternam uitam accipi¬
unt: et effitiunt causidici sc̃ita¬
tis. Tunc amplexatus ẽ eũ beatuᷤᷤ
sebastianus. Qũe cũ baptizasset sc̃s
policarpus: ipse pater acceptioi̾s
eus ẽ factus. Igitur dum pauer
admodũ transacti fuissent dies:
omnib rite abrenuntiatus uni
uersis mundi negotiis suscepit
cromacius sacri baptismatis no¬

Expanded text:
Beatiorem te coelestis unda perfundet, Beatiorem te coelestis unda perfundet, cum ea quae arbitrio tuo dicis te esse facturum, tota festinatione compleveris: nam et quadragesimae tempus ideo baptizandis injungitur, ut tot diebus ipsi discant renuntiaturos se esse omnibus artibus inimici et mundi commerciis, si quixit: Pater, si tibi pro renuntiandis negotiis tempus flagitas, ego qui adhuc suscepturus eram negotia fori, soli susceptionis voluntati renuntio: et qui futurus eram advocatus ad agendas causas mortalium, suscipiam Christianitatem, ad agendas actiones angelicas, cum unus esse coepero ex eorum numero, qui aeternam vitam accipiunt, et efficiuntur causidici sanctitatis. Tunc amplexatus est eum B. Sebastianus: quem cum baptizasset S. Polycarpus, ipse pater susceptionis ejus est factus. 63. Igitur dum pauci admodum transacti fuissent dies, omnibus rite abrenuntiatis a Chromatio mundi negotiis, suscepit Chromatius sacri baptismatis no
Abbreviated transcription (Latin):
assertionem constiterit sequens
lectio manifestat. Nam ininitio
qualiter sit sacro sanct foutis un¬
da ꝑfusus: mentis eius fides eiu¬
denter enttuit. Interrogatus si
crederet: dixit. Credo Iterum
interrogatus utruni abrenun¬
tiaret omnib idolis: respondit
Ab renuitio. ꝓsecuta ẽ interroga¬
tio sacerdotĩs: utxiun renuncia¬
ret omnib peccatis. At ille ait.
Ista prius debuisti in quirere: an¬
tequam aulas has regis celorum
intrarem. Nunc autem reiiduã
me non baptizatus. ut omnibus
prius quib sum iratus indulgea.
omnib debitoribus meis cirogra¬
pha restituam. Si cui aliquid uio¬
lenter abstuli: integrũ reddi preci¬
piam. Due michi post uxoris obitũ
concubine sunt: et istis donem
et maritis tradam. Ab omni ne¬
ri seruili ingenuo priuato uel
publico. actuum meoꝵ nodos ex¬
soluam: et ita demum ꝓmutam
renuntiaturum me omnib pecca¬
tis diabolicis. et uoluptatibus m̃u¬
di. Dicit ei sanctus policarpus pbr.

Expanded text:
asserta constiterit? Sequens asserta constiterit? Sequens lectio manifestat. Nam in initio qualiter sit sacrosancti fontis unda perfusus, mentis ejus fides evidenter enituit. Interrogatus si crederet, dixit: Credo. Iterum interrogatus, utrum abrenuntiaret omnibus idolis, respondit: Abrenuntio. Prosecuta est interrogatio sacerdotis, utrum renuntiaret omnibus peccatis; at ille ait: Ista prius debuisti inquirere antequam has aulas regis coelorum intrarem. Nunc autem reinduam me non baptizatus, ut omnibus prius, quibus sum iratus, indulgeam; omnibus debitoribus meis chirographa restituam; si cui aliquid violenter abstuli, integrum reddi praecipiam: duae mihi post uxoris obitum concubinae sunt, et istis dotem et maritis tradam, ab omni nexu servili, ingenuo, privato, vel publico actuum meorum exsolvam: et ita demum promittam renuntiaturum me omnibus peccatis diabolicis et voluptatibus mundi. Dicit ei Polycarpus presbyter:
Abbreviated transcription (Latin):
una uoce elamabant. Uerus deus
ipse nosti principatũ prime co¬
hortis ago: s utrum sit milicia
hominis nescire olim decreui. nec
uelle. Ad hoc tantũ sub elamide la¬
tere uolui. ut mitantium animoᷤ
iustruerem et dubitantes constan¬
tes efficerem: ne passionũ dolorib
cederent quos fides fecerat bellato¬
res. Tir aũ amplissime potestatis
apicem gerens: non potes temet¬
ipsum nec abspectaculis tollere
neq iudicaudis negotiis absenta¬
re. Simulans igitur egritudinẽ.
tibi ipsi postula successorem: ut
possis liber ab occupationibus
mundi future iuite rudimenta suᷤ¬
eiꝑe: ur secunda natiuitate iterũ
natus. eternis efficiaris parentib
ples. Eodem itaq die cromatiuᷤ¬
intitit ad amicos suos inpalatio
positos ꝑ quos testimonialia scͥp¬
ta suscipiens tirocinium diuine
muilitie antequam baptizaretur
accepit. Quid menorem quem
plenissime fidei fuerit. qu̾aq agͥs
acris ingenii contra infidelium

Expanded text:
una voce clamabant: Verus Deus una voce clamabant: Verus Deus ipse nosti, principatum primae cohortis ago, sed utrum sit militia hominis, nescire olim decrevi, nec vellem. Ad hoc tantum sub chlamyde latere volui, ut nutantium animos instruerem, et dubitantes constantes efficerem, ne passionum doloribus cederent, quos fides fecerat bellatores. Tu autem amplissimae potestatis apicem gerens, non potes temetipsum nec a spectaculis tollere, neque judicandis negotiis absentare. Simulans igitur aegritudinem, tibi ipsi postula successorem, ut possis liber ab occupationibus mundi, futurae vitae rudimenta suscipere, ut secunda nativitate iterum natus aeternis efficiaris parentibus proles. Eodem itaque die mittit ad amicos suos in palatio positos, per quos testimonialia scripta suscipiens, tirocinium divinae militiae antequam baptizaretur accepit. 61. Quid memorem, quam plenissimae fidei fuerit, quamque acris ingenii contra infidelium
Abbreviated transcription (Latin):
eius dix̃. Nulla patior ratione. hoc
opus preciosum et precipuũ in
conparabile deiei. S ne paterne
salut uidear uenire contrarius.
deferantur duo clibana: et accen¬
sa ante ianuam cubiculi prepa¬
rentur. ut dũ destructum ab eis
dimergantur singulis. Audiens
hec pater ꝓhibebat fieri. Sc̃i uͦ non
solum non metuebant promissũ
tallina. et olouitrea et omne ild̃
opiis mechanicũ: et subito dum
scõꝵ manib fregerentur. appa¬
ruit ante oculos cromatii uiue¬
nis cuius facies flammeo radia¬
bat aspectu: et dixit ei. Misit me
ut ominũ menbroꝵ tuoꝵ recipi¬
as sanitatem. Ad hane uocẽ saniꝰ¬
sunus cromatius redditus cepit
currere post uiuenẽ ut pedes eiꝰ
oscularetur. At ille dixit ei. uide
ne contingas me: quia nundñ
baptismatis scificatio. de absqͣ¬
lorib abluit idoloꝵ. Nidens
hec tiburcius filiris eius: ad uol¬
uitur pedib scĩ policarpi. Ipse
plantas beati sebastiani: et ambo

Expanded text:
tius dixit: Nulla patiar ratione hoc tius dixit: Nulla patiar ratione hoc opus pretiosum et praecipuum et incomparabile dejici. Sed ne paternae saluti videar venire contrarius, deferantur duo clibani et accensi ante januam cubiculi praeparentur, ut dum destructum ab eis demergantur. Audiens haec pater ejus, prohibebat fieri. Sancti vero non solum non metuebant promissum tallina et holovitrea, et omne opus illud mechanicum: et subito, dum sanctorum manibus frangerentur, apparuit ante oculos Chromatii juvenis, cujus facies flammeo radiabat aspectu et dixit ei: Misit me ut omnium membrorum tuorum recipias sanitatem. Ad hanc vocem sanissimus redditus coepit currere post juvenem, ut pedes ejus oscularetur. At ille dixit ei: Vide ne contingas me, quia nondum baptismatis sanctificatio te a squaloribus abluit idolorum. Videns haec Tiburtius filius ejus, advolvitur ad pedes S. Polycarpi. Ipse plantas S. Sebastiani, et ambo
Abbreviated transcription (Latin):
bilis multitudo ꝓsternitur et uno
die. imino uuo puncto. in domo
due uate femine: pudicissuma al¬
tera. altera efficitur impudica.¬
Si utriusq stelle meritum contu¬
lerunt: nec meretrix uituꝑanda
ẽ. nec casta laudanda. Certe letu
latores et principes sacra sua pre¬
uaricata puniunt: et ideo forum.
ideo uidex. ideo uira. ut iusti
puuiuntur. Et hoc nolo ut ocio¬
sum ẽẽ existimes: quod te ipsum
nondum saluatum. attendis. Nã
si exintegro a te mumici generis
humani cerimonias abiecres: in te¬
met ipso quod uerum ẽ didicisses
audieus hec cromatius dix̃. Ueru
ille deus ẽ. qui uos tales ꝓbatur
habere cultores. Nam omnis ser¬
mo ur ita rationib affluit: ut
pecudes ad rationem ueram men¬
tis melmet. Nnde etiam hoc ipsũ
quod adornatum domus uisus sũ
excepisse: ne impediat saluti mee
euis uicoluinitas dissipetur. Credo
enum et hec fides mea est: quod
hec omnia que xp̃ianitatis lex ab
ar salutem consequi et futuram.

Expanded text:
bilis multitudo prosternitur, et uno bilis multitudo prosternitur, et uno die, imo uno puncto, in una domo, duae feminae, pudicissima altera, altera efficitur impudica: utriusque stellae si meritum contulerint, nec meretrix vituperanda est, nec casta laudanda. Certe legum latores et principes sacra sua praevaricata puniunt, et ideo forum, ideo judex, ideo jura, ut justi puniantur. Et hoc nolo ut otiosum existimes, quod te ipsum nondum salvatum attendis. Nam si ex integro a te inimici generis humani caeremonias abjiceres, in temetipso quod verum est didicisses. 57. Audiens haec Chromatius dixit: Verus ille Deus est, qui vos tales probatur habere cultores. Nam omnis sermo vester ita rationibus affluit; ut et pecudum ad rationem veram mentes inclinet. Unde etiam hoc ipsum quod ad ornatum domus visus sum excepisse, ne impediat saluti meae ejus incolumitas, dissipetur. Credo enim, et haec fides mea est, quod his omnibus quae Christianitatis lex aboar salutem consequi et futuram. 58.
Abbreviated transcription (Latin):
apocatasticus fuit. aut annus
tiuis exdiametro susceptus ẽ. aut
clemacteriea tibi incentro sint
nata. aut sindetos fuit cũ malo.
aut inuisibilis aut instimate: aut
immobilis circa te extitit cursus
stellatũ. Hec et his similia dixerit:
rationem tibi ueri similem assig
terroga alterũ mathẽmaticum
cui ipsas horas ipsumq tempus
inbonis tibi exuberasse casibus
dicas: ilico uidebis eũ tibi racio¬
nabilia scemata infiuita afferre
quib approbet quia in ipsis tem
porib tibi euenire debuerint bo¬
na. Circulum et enim tenet ex
omm parte collectum. inquo di¬
uersas et uarias causas accipit:
ex quib occasionem capiat dicen¬
di quod uoluit. Nam nitura dum
penitus preuidere non possunt.
clemacterica dixerunt id ẽ uature
rei incerta ꝓfugia. Nam diuersis
temporibus nati. uno naufragio
petierunt: et una hora diei uel
noc̃tis ex hort alter ad mendicita¬
tem deponitur. alter ascendit ad
regnum. In uno prelio innumera¬

Expanded text:
apocatasticus fuit, aut annus apocatasticus fuit, aut annus tuus ex diametro susceptus est, aut climacterica tibi in centro sunt nata, aut syndetus fuit cum malo, aut invisibilis, aut in schemate, aut immobilis circa te exstitit cursus in stellis. Haec et his similia cum dixerit, rationis tibi verisimile assignterroga alterum mathematicum, cui ipsas horas ipsumque tempus in bonis tibi exuberasse casibus dicas, illico videbis eum tibi rationabilia schemata infinita afferre, quibus approbet, quia in ipsis tibi temporibus evenire debuerint bona. Circulum etenim tenet ex omni parte collectum, in quo diversas et varias causas accipit, et quibus occasionem capiat dicendi quod voluerit. 56. Nam futura dum penitus praevidere non possunt, climactericas dicunt, id est naturae rei incerta profugia. Nam diversis temporibus nati uno naufragio perierunt, et una hora diei vel noctis exorti, alter ad mendicitatem deponitur, ascendit alter ad regnum: et in uno praelio innumera
Abbreviated transcription (Latin):
et lunaris globi plenitudo uel di¬
minutio digitoꝵ moti rationis
magisterio. et calcul cõputatiõe
et sagitarii et scorpionis ⁊ tauri
sunt illic in ariete luna. inchan¬
ero hora. in ioue stella. in mereu¬
rio tiropica. inuenere mars. et
osis. ars deo iniica cognoscitur.
Ista quis non ita recuset᷑. ut non
solum ips non habeant. ñ eolãt᷑.
ñ credant. non teneant. uerum
etiã nec illos amicos habeant qͥ
huiuscemodi nugis suũ occupãt
pectus. Omnia enim ista falsa:
deceptionisq intnistra sunt. Simi¬
litudo enim ineis ueritatis ẽ: ñ
ipsa ueritas. Dicit ei cromacius.
Quid: quod non nunqu̾a futu¬
ra ꝓnuntiant. Sc̃s sebastianus
dixit. Ista omnia uanissima et
emus. Precipe hodie ad te mathe¬
sis uenire doctoren. cui dicas
illo tempore aperis te casibus
laborasse: et inquire ꝑ quas stel¬
las: hoc tibi euenerit mali. Res¬
ponsa eus erunt ꝓculdubio ta¬
lia. quod tempus tuũ amalicio¬
so marte susceptũ ẽ. aut saturnꝰ

Expanded text:
et lunaris globi plenitudo vel diminutio, digitorum motu, rationis magisterio, et calculi computatione et Sagittarii, et Scorpionis, et Tauri sunt, illic in Ariete luna, in Cancro hora; in Jove stella, in Mercurio tropica, in Venere Mars, et emonibus ars Deo inimica cognoscitur. Ista Christiani ita recusant, ut non solum ipsi non habeant, non colant, non credant, non teneant; verum etiam nec animos illos habeant, qui hujuscemodi nugis suum occupant pectus? Omnia enim ista falsa deceptionisque ministra sunt: similitudo in eis veritatis est, non ipsa veritas. 55. Dicit ei Chromatius: Quid? quod nonnumquam futura praenuntiant? S. Sebastianus dixit: Ista omnia vanissima essemus. Praecipe hodie ad te mathesis venire doctorem, cui dicas, illo tempore te asperis casibus laborasse, et inquire per quas stellas hoc tibi evenerit mali; responsa ejus erunt procul dubio talia, quod tempus tuum a malitioso Marte susceptum est, aut Saturnus
Abbreviated transcription (Latin):
men incendit. naufragia ꝑ diderũt.
texit chaos. caribdif ebibit. gladuiᷤᷤ
ugulauit: et istam miseri cũ dolo¬
ribus amittentes uitam. illam pe¬
itus inuenire non possunt. Ad illã
et enim uitam: non ducit tortura
s causa. Uno deniq eodemq penaꝵ
genere et innocentibus salus eterna
confertur. et pena delinquentibus

Expanded text:
men incendit, naufragia perdiderunt, men incendit, naufragia perdiderunt, texit chaos, Charybdis ebibit, gladius jugulavit! et istam miseri cum doloribus amittentes vitam, illam penitus invenire non possunt! Ad illam etenim vitam non ducit tortura, sed causa. Uno denique eodemque poenarum genere et innocentibus salus aeterna confertur, et poena delinquentibus
Abbreviated transcription (Latin):
re. anime subuenire. Cur enun for¬
tissim duces militibus miserrimis
terga conuertunt: et in eo bello de¬
ficiunt in quo possunt ẽẽ uictores:
Nel qua ratione mori timeant: qui
sciunt hanc hominis naturam ẽẽ
non penam: Cur inquam mori ti¬
meant. qui credunt istam uitam
falsam eẽ: et ueram uitam inue¬
nire non posse. nisi qui abanimo
suo falsam istam abiecerit et cadu¬
cam: Que non aliud amatoribus
suis nisi peccata imperat. suadet
facinora. ingerit criminosa: nichil¬
q aliud asuis amatoribus exigit.
nisi ut penitus de perhennisnon co¬
gitent. et regnum dei suturum ẽẽ
desperent. Nunc uideamus quib
casibus subiacet. quibus ue pericu¬
lis seruit ancilla. ut cũ eam ꝓbaue¬
rimus nec seipsam posse regere. ser¬
uitia nr̃a abeius dominatione tol¬
lentes alteram cui merito seruien¬
dum sit requiramus. Quantos eñ
amatores eius ruina subito grauis
oppressit. fragor celi percussit. ful¬

Expanded text:
re, animae subvenire. Cur enim forre, animae subvenire. Cur enim fortissimi duces militibus miserrimis terga convertant, et in eo bello deficiant, in quo possunt esse victores? Vel qua ratione mori timeant, qui sciunt hanc hominis naturam esse, non poenam? Cur, inquam, mori timeant, qui credunt istam vitam, falsam esse, et veram vitam inveniri non posse, nisi qui ab animo suo falsam istam abjecerit, et caducam, quae non aliud amatoribus suis, nisi peccata imperat, suadet facinora, ingerit criminosa; nihilque aliud a suis amatoribus exigit, nisi ut penitus de perenni vita non cogitent, et regnum Dei futurum esse desperent? 28. Nunc videamus quibus casibus subjacet, quibusque periculis servit ancilla, ut cum eam probaverimus nec seipsam posse regere, servitia nostra ab ejus dominatione tollentes, alteram cui merito serviendum sit, requiramus. Quantos enim amatores ejus ruina subito gravis oppressit, fragor coeli percussit, ful
Abbreviated transcription (Latin):
onis ostenderent: marchus ait.
Discite parentes rm̃i. et uester
o conuiges diseat uigalis affectuᷤ
aduersus pugnam d̾iaboli. et cos¬
tra omnes sagutas affec̾tuum
inter aties tirannic exercituᷤᷤ hosti
non cedere. dimicare acrius. gͣdũ
tendere: et ad regem fortiter ꝑue¬
uire. Insurgant quantũ uolunt.
et sẽtuant satellites demonum:
et quib uolunt ꝑ fis eorpora
nr̃a dilament: corpus occidere
possunt s animam uineere non
tem. Gloriosiores faciunt militeᷤ
uulnera ꝓ imꝑatore suscepta. In
hoc enim diabolus tirannidis sue
furore nunc seuit: in quo preuidit
ꝑseuerantie ur̃e tropheo seposse tor¬
queri. Et ideo tormenta infert
ne spes eiꝰ pereat: mortem minat᷑
ut terreat. uitam ꝓmittit ut eri¬
piat. securitatem pollicetur ut
tollat. Hec tota belli calliditas. hoc
fraudis consilium a supplitiis corpꝰ¬
eripere: et uitis auimam subui¬
gare. Nos e contra contendamus
hosti non cedere. corpus contempne¬

Expanded text:
onis ostenderent, Marcus ait: onis ostenderent, Marcus ait: Discite, parentes charissimi, et vester, o conjuges, discat jugalis affectus, adversus pugnam diaboli, et contra omnes sagittas affectuum cinter acies tyrannici exercitus hosti non cedere, dimicare acrius, gradum tenere, et ad regem fortiter pervenire. Insurgant quantum volunt, et saeviant satellites daemonum, et quibus volunt poenis corpora dilanient nostra; corpus occidere possunt, sed animam vincere non te. Gloriosiores faciunt milites vulnera pro Imperatore suscepta: in hoc enim diabolus tyrannidis suae furore nunc saevit, in quo praevidet perseverantiae vestrae tropaeo se posse torqueri: et ideo tormenta infert, ne spes ejus pereat: mortem minatur, ut terreat; vitam promittit ut eripiat; securitatem pollicetur, ut tollat. Haec tota belli calliditas, hoc fraudis consilium, a suppliciis eripere corpus et vitiis animam subjugare. Nos e contra contendamus hosti non cedere, corpus contemne
Abbreviated transcription (Latin):
quemq gr̃e sue dono multiplicat.
quo mens eius altioris fidei suscepe¬
rit normam. fides igitur ur̃a ama¬
gisterio sumpsit exordiũ: et om̃ia
que eruditio annosa uix confert.
inspatio unus hore cepistiꝰ. Nulla
uos memoria parentum impedit
eredere. nulluis tenere etatis infi¬
lios uestros reuocat nutritus affec¬
tus Contempnitis subito quod
semꝑ amastis: et queritis quod ĩi¬
quam scistis. ꝑiguaras ingressi
uias. subito ꝑuenistis ad xp̃m: et
animo iam intrasti celum. quia
interra nullum solatiũ requis¬
istis. O incomparabilis facti pre¬
conium: o quam imitabile uirtu¬
tis exemplum Nundum uos ad
xp̃m sacris baptismatis unda ꝑ¬
duxit: nundum per tirocinũ in¬
itia. militaria saltem signa sũp¬
sistis. et iam pro uero rege arma
arripitis. et eius milites auincło
ferri soluentes uos ipsos intrepidoᷤᷤ
optatis ꝓ occidendis occidi. Cum
hec audientes omnes pariter fleti¬
bis penitentiam preterite ꝑsuasi¬

Expanded text:
quemque gratiae suae dono multiplicat, quemque gratiae suae dono multiplicat, quo mens ejus altioris fidei susceperit normam. Fides igitur vestra a magisterio sumpsit exordium, et omnia quae eruditio annosa vix confert, spatio unius horae cepistis. Nulla vos memoria parentum impedit credere. Nullus tenerae aetatis in filios et vestros revocat nutritus affectus. Contemnitis subito quod semper amastis, et quaeritis quod numquam scistis. Per ignaras ingressi vias subito pervenistis ad Christum, et animo jam intrastis coelum, quia in terra nullum solatium requisistis. O incomparabile facti praeconium! o quam imitabile virtutis exemplum! Nondum vos ad Christum sacri baptismatis unda perduxit, nondum per tirocinii initia militaria saltem signa sumpsistis; et jam pro vero Rege arma arripitis, et ejus milites a vinculo ferri solventes, vos ipsos intrepidos optatis pro occidendis occidi. 27. Cum haec audientes omnes pariter fletibus poenitentiam praeteritae persuasi
Abbreviated transcription (Latin):
et prefectorio uissu scõs dei habe¬
ret inuinculis. Et statim auferens
de manibus eorum ferreos nexus.
genua eorum amplexiis. rogare
cepit ut dignarentur abscedere di¬
cens. Oquam beatus ẽẽm si ꝓur̃a
mereri possem salute constringi.
forsitan sanguinis mei effusione ab¬
luerer: ut mortem illam penarũ
eternarum euaderem: et ad illam
uitam ꝑtingerem. quam nobis d̃s
nifestare dignatus ẽ. Cumq rogaret
marcellianum et marcum ut abs¬
cederent: dixerunt ei. Si tu fidei
gloriam quam numquam habue¬
ras accepisti: quomodo nos quam
Quem tibi nos ꝓpinare possumus:
non donare. Diues ẽ enu in omnib
xp̃c: et larga ubertatis sue affluentia.
omnib ad se uenientib meliora exhi¬
bet quam rogatur. Si enim cũ eẽtis
incredul donatũ ẽ uobis lumen
ueritatis agnoscere: quantomagis
credentibus. omnia uobis quecũq
iam poscitis donabuntur: Diuuina
enim clementia semper parata est
uotis omnibus prestare: et eo unum¬

Expanded text:
et praefectorio jussu Sanctos Dei habuet praefectorio jussu Sanctos Dei habuisset in vinculis: et auferens ex manibus eorum ferreos nexus genua eorum amplexus, coepit rogare ut dignarentur abscedere, dicens: O quam beatus essem si pro vestra mereri possem salute constringi! Forsitan sanguinis mei effusione abluerer, ut mortem illam poenarum aeternarum evaderem, et ad illam vitam pertingerem, quam nobis Deus nifestare dignatus est. CAPUT Marcellianum et Marcum ut abscederent, dixerunt ei: Si tu fidei gloriam, quam numquam habueras accepisti; quomodo nos quam quem nos tibi propinare possumus, non donare? Dives est enim in omnibus Christus, et larga ubertatis suae affluentia omnibus venientibus meliora exhibet quam rogatur. Si enim cum essetis increduli, donatum est vobis lumen veritatis agnoscere; quanto magis credentibus vobis omnia quaecumque jam poscitis donabuntur? Divina enim clementia semper parata est vobis omnibus gratis praestare: et eo unum