comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ieiunat. si ea quae ad tempus
uentri subtrahit. ñ inopib tribuit.
seduenti postmodum offerenda
custodit. Ammonendi sunt absti¬
nentes ut nouerint. quiatunc
placentẽ dõ abstinentiã offerunt
cũ ea quae sibi dealimentir subtra¬
hunt indigentibur largiuntur.
sidorurđ. Quiacibis abstinent
& praue agunt. daemoner imi¬
tantur. Illiaũ acibis beneabsti¬
nent. quiamalis actibur uel amun¬
di ambitionei eiunant. Esci señ
libido crescit. Ieiuniũ luxoria
superatur. Hoc ẽ ꝑfectũ & rationa¬
Perieiunium &iam occulta mysteri¬
orum reudant᷑. Diuiniq sacra¬
menti arcana panduntur eiunia
fostia telanint aduersus temp¬
ubiplus uiderint escam & potũ
aro enimtunc dm̃sentit quando
ꝑieiuniũ abstin& & arerc&. Absti¬
nentiauiui ficat moderata. & oc¬
cidit suꝑ flua. Viuificat animã
corpus necat. Quidam in credibi¬
liter abstinent. ut hominib: curio
sis non abstinentiae uotum escarũ

Expanded text:
quisque jejunat, si ea quae ad tempus quisque jejunat, si ea quae ad tempus ventri subtrahit, non inopibus tribuit, sed ventri postmodum offerenda custodit. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentiam offerunt, cum ea quae sibi de alimentis subtrahunt indigentibus largiuntur. ISIDORUS. Qui a cibis abstinent, et prave agunt, daemones imitantur. Illi autem a cibis bene abstinent, qui a malis actibus vel a mundi ambitione jejunant. Escis enim libido crescit, jejunio luxuria superatur. Hoc est perfectum et rationaPer jejunium etiam occulta ministeriorum revelantur, et divini sacramenti arcana panduntur. Jejunia fortia tela sunt adversus tenubi plus viderint escam et potum. Caro autem tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet et arescit. Abstinentia vivificat moderata, et occidit superflua: vivificat animam, corpus necat. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus curio non abstinentiae voto ac escis
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Ieiunia uigiliae helemor¬
nae: Et c&era huiur modi augere
bonũ nrm̃ debent non uelare pecca¬
tum. Alle abstinens uircreden¬
dur ẽ quiuitiorum omnium
liber effectus ẽ. Nequeenim re¬
putata .ẽ. abstinentia ubi fucrit
uentri saturitar subrequuta.
Membra sua quae sunt suꝑterramor¬
tificant. quando insolenscorpꝰ
ieiniorum continuatione casti¬
gant. Nihil contra abstinentiã
faciunt. quiuinũ non ꝑebri&ate.
unt nec hoc eis offestuoluntas.
sed ꝑmittit infirmitas. Abstineñ¬
tiaciborũ sola non sufficit. Nisi opera
bona eiungantur. Crẽg .đ. plurẽ
enim uerbi pabulo uicturã in ꝑp&uũ.
mentem reficere. quamuentrem
mostificarecarnis terreno pane
satiare. Cibo corpus pascitur . pio
operesp̃snutritur. Ibstinentes
& arrogantes abstinentia quidẽ
corpus afficiunt sed ꝑdenideria
gulaemundo seruiunt. Cũmens
dep̃cepta caritatis tenditur restat
ꝓcul dubio. ut ꝑ abstinentiã caro
maccr&ur. Nonenim dõ sed sibi

Expanded text:
. Jejunia, vigiliae, eleemos. Jejunia, vigiliae, eleemosynae et caetera hujusmodi augere bonum nostrum debent, non velare peccatum. Ille abstinens vir credendus est, qui vitiorum omnium liber effectus est. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit ventris saturitas subsecuta. Membra sua quae sunt supra terram mortificant, quando insolens corpus jejuniorum continuatione castigant. Nihil contra abstinentiam faciunt qui vinum non ebrietate, unt; nec hoc eis offert voluptas, sed permittit infirmitas. Abstinentia ciborum sola non sufficit, nisi opera ei bona jungantur. GREGORIUS. Plus enim est verbi pabulo victuram in perpetuo mentem reficere, quam ventrem moriturae carnis terreno pane satiare. Cibo corpus pascitur, pro opere spiritus nutritur. Abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem corpus af. Cum mens de praecepto charitatis tenditur, restat proculdubio ut per abstinentiam caro maceretur. Non enim Deo, sed sibi
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis lumine animã in lustrat.
Hieronimus.đ. Iei unia moderata
debent eẽ. nenimis debilitent sto¬
machum. Quia modicur & tempo¬
ratuscibus. carni& animae utilis ẽ
Pinguisuent̃ non gignitsensum
tenuem. plenus uent̃. faciledeieiu¬
ferrepotes Multo melius ẽ coti¬
dieparum. quã rarosatis sumere
Pluui a illa optima ẽ. si non suꝑ flue
descendit interra. subitusq & nimi¬
us imber in p̃ceps arua subuestit.
nipsis &iam liguminib: inflantiae
quem que & grauia declinanda s̃.
Nihilq scias conducerexp̃ianis. ad¬
olescentib uthaesum holerum.
Ardorq corporũ frigidioribus aepu¬
lis temperandus .ẽ. Nonnulli uitã
publicã ad p&enter in medio itinere
corruunt. dumsolũ abstinentiã
carnium postant. & liguminibur
onerant stomachum. Nihil sicin¬
flaminat &titillat membrage¬
nitalia quamin digestur cibur
ructur conuulsus. Parcurcibur
iem ꝓuent᷑ esuriens triduanir
iciunuis ꝓfestur. Sensum officiũ

Expanded text:
charitas lumine animam non illustrat. charitas lumine animam non illustrat. HIERONYMUS. Jejunia moderata debent esse, ne nimis debilitent stomachum, quia modicus et temperatus cibus carni et animae utilis est. Pinguis venter non gignit tenuem sensum. Plenus venter facile de jejuerre potes: multoque melius est quotidie parum, quam raro satis sumere. Pluvia illa optima est quae non superflue descendit in terram. Subitusque et nimius imber in praeceps arva subvertit. In ipsis etiam leguminibus inflantia quaeque et gravia declinanda sunt Nihil tam scias conferre Christianis adolescentibus, ut esum olerum. Ardorque corporum frigidioribus epulis temperandus est. Nonnulli vitam pudicam appetentes in medio itinere corruunt, dum solam abstinentiam carnis servant, et leguminibus onerant stomachum. Nihil sic inflammat et titillat membra genitalia, quam indigestus cibus ructusque convulsus. Parcus cibus semper ventri esurienti triduanis jejuniis praefertur. Sensus officium
Abbreviated transcription (Latin):
squimanducat non manducanite
non sꝑnit. Et qui non manducat
manducantem noniudic&. Quienĩ
manducat. dnm̃manducat gratias
bona & nihil reiciendũ. Quod eu
gratiarum actione ꝑcipitur. scĩfica¬
suã uent aute mimpiorũ in satia¬
bis Amima saturata calcabit
fauum Animae surienr & ama¬
uigorem. Nihil ꝓdest totadielon¬
gumducerei eiuniũ si postea ciborũ
sati&ate uel nimi&atranima ob¬
ruatur. Sitergo temperatus cib
ltaca mrigũata corporis nr̃i terra
spinas libidinum non germinabit
Qualis ẽ caroquiꝰ multor dier ꝑcipit
cibum talir ẽ anima quinon arsi¬
due pascitur di uerbo. Item dicit
Quinon potestieiunandocurare po¬
testhelemosrnam redemere. Bo¬
num ẽ ieiunare sed melius .ẽ. hele¬
mosrnãdare Helemosrna sufficit
sinciciunio i eiunium nonsufficit
sine helemosrna Ieiuniũ cumhele¬
qualirsine oleo lucerna. Sicuto
lucerna quae sineoleo accenditur
fumigare potest. lucẽ habere non
potest. Itaieiunium sinehelemo¬
srna carnem quidem cruciat. sedꝰ

Expanded text:
ducat, non manducantem non spernat . Et qui non manducat manducantem non judicet . Qui enim manducat Domino manducat, gratias bona: nihil rejiciendum quod cum gratiarum actione percipitur; sanctificasuam, venter autem impiorum insatiabilis . Anima saturata calcat favum, anima esuriens amavigorem. Nihil prodest tota die longum ducere jejunium, si post ciborum satietatem vel nimietatem anima obruatur. Sit ergo temperatus cibus escae, et irrigata corporis nostri terra spinas libidinum non germinabit. Qualis est caro quae post multos dies percipit cibum, talis est anima quae non assidue pascitur Dei verbo. Item dicit: Qui non potest jejunando curari, potest eleemosynam dando redimi. Bonum est jejunare, sed melius est eleemosynam dare. Eleemosyna sufficit sine jejunio, jejunium non sufficit sine eleemosyna. Jejunium cum elequalis sine oleo lucerna. Sicut lucerna quae sine oleo accenditur, fumigare potest, lumen habere non potest; ita jejunium sine eleemosyna carnem quidem cruciat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sumabnegat Longequippeadõ ẽ
animus. cuius adhuchaecuita dul¬
cisẽ. Multicupiunt conuolare
ad gratiam dĩ sedtiment carere
oblecta menta mundi Prouocat
quida meos amor xp̃i sed reuo¬
catcupiditas scł Trib modis
terr& drs̃ hominem ut uel sero con¬
uestantur atq in demagiserubes¬
cant. quodtã diuexpec tatĩfunte
ut redirent Namnuncminis
nunc plagis Nuncre uelationibus
quos dam concutit ut qrnio luntate
conuestides piciunt commoti terrorib
corrigantur . Sunc enimamorem
nrãe conuersationis ostendimus.
sid nm̃ut patrem diligimus quam pri¬
us seruilimente uere ut dñm formi¬
dalamꝰ Caesarius dix̃ Nihilꝓ
dest quodistum locum ex p&imus
sitales hic sumus quales in scło eẽ
poteramus: Inuitas patrum dicie
uidiligro scłm tristabit᷑ plurimum
Contempnens autem q̃ in eosunt
la& abitur semꝑ. In libroclementer¬
dicit Difficilis ẽ. subita ꝑmutatio
longo autem tempore si paulatimad¬
animam mi sericordem & piamente

Expanded text:
sum abnegat. Longe quippe a Deo est sum abnegat. Longe quippe a Deo est animus, cui adhuc haec vita dulcis est. Multi cupiunt convolare ad gratiam Dei, sed timent carere oblectamentis mundi. Provocat quidem eos amor Christi, sed revocat cupiditas saeculi. Multis modis terret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque inde magis erubescant quod tandiu exspectati sint ut redirent. Nam nunc minis, nunc plagis, nunc revelationibus quosdam concutit, ut qui voluntate converti despiciunt, commoti terroribus corrigantur. Tunc enim amorem nostrae conversionis ostendimus, si Dominum ut patrem diligimus, quem prius servili mente vere ut Deum formidabamus. CAESARIUS. Nihil prodest quod justum locum exspectamus, si tales hic sumus quales in saeculo esse poteramus. EX VITIS PATRUM. Qui diligit saeculum, tristabitur plurimum: contemnens autem quae in eo sunt, laetabitur semper. EX LIBRO CLEMENTIS. Difficilis est subita permutatio: longo autem tempore si paulatim asanimam misericordem et piam mente
Abbreviated transcription (Latin):
uopostconuersionem temptari.
quatenus a torpore neglegentiae
sollicitantib uitiis aduistutes ani¬
mamꝑexercitium p̃par& uitiorũ
Ea q̃ scł amatorib: cara sunt scĩue¬
lud aduersare fugiunt plusq
aduersitatibus mundigdudent
erius dĩcunctahuic mundo contra¬
ria sunt ut dum ista aduersa senti¬
unt. ad cael este desiderium. arden¬
tius excitent᷑ Magna apuddm̃.
refulg& gratiam. qui huic mundo
contemptibilis fuit. Nam reuera
necesse ẽ ut quemmundus odit
diligatur adõ Scĩsuiris in hoc
mundo tabernaculumnon est.
quib: paria & domus incȩlo est.
uenimhunc mundumdiligunt.
turbulentis eiuscuris & sollicitudi¬
nib cont᷑bantur Scĩuiriscło
renuntiantes. itahuicmundo mori¬
untur ut soli dõ uiuere delectentur
nementis aciepresentiam dĩ & an¬
gelorum soci&ates frequentiam
contemplant᷑ Siitaquisq reñti¬
Iiuenim renuntiat reb suas ab negat
Quiuerorenuntiat morib prauis. seip¬

Expanded text:
vo post conversionem tentari, vo post conversionem tentari, quatenus a torpore negligentiae, sollicitantibus vitiis, ad virtutes animam per exercitium praeparet vitiorum. Ea quae saeculi amatoribus chara sunt, sancti velut adversa refugiunt, plusque adversitatibus mundi delectantur Servis Dei cuncta hujus mundi contraria sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius erigantur Magna apud Deum fulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sanctis viris in hoc mundo tabernaculum non est, quibus patria et domus in coelo est. Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Sancti viri saeculo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur.nae mentis facie praesentiam Dei et angelorum societates et frequentiam contemplantur. Si ita quisque renuntiQui enim renuntiat rebus, sua abnegat. Et qui renuntiat moribus pravis, seip
Abbreviated transcription (Latin):
tarelinquere ꝑ tractant sed cumceci¬
disse&iamalios postbonioperis
initia conspicent hoc ipsud facere
quod libera ueruntꝑtimescun
Sasilius .đ. Nulli studeas placere
inuitatua nisi dõ soli Sicutenim
quimilitant regiter reno omnibiiursis
ciu soboediunt sic& quimilitant regi
caelesti debent custodire p̃cepta cae¬
lestia. Milesterrenꝰ contrahostem
uisibilem ꝑgit adbellum. tecumuꝰ
hostisinui sibilis cotidiȩ dimican¬
donon desinit Isiđr dix̃. Neces¬
sec̃ omni conuerso. ut post timorẽ
consurgere ad caritatem dĩ debeat.
quasifilius nesemꝑsubtimore
iaceat quasi seruus . Primordia
conuersorumblandis refouenda
sunt modis nesi abasperitate in¬
cipiant exterritiad priores lapsus
recurrant Qui enim conuersum
sinelenitate erudit ex aspera repo¬
Multi enim postconuersionem &iã
nolentes nodum libidinis sustenen
quod tamenad damnationem p̃tole¬
rant. sedad ꝓbationem Utile est dĩser¬

Expanded text:
ta relinquere pertractant; sed cum cecita relinquere pertractant; sed cum cecidisse et alios post boni operis initia conspiciunt, hoc ipsum facere quod deliberaverunt pertimescunt. BASILIUS. Nulli studeas placere in vita tua, nisi soli Deo. Sicut enim qui militant regi terreno, omnibus jussis ejus obediunt, sic et qui militant regi coelesti, debent custodire praecepta coelestia. Miles terrenus contra hostem visibilem pergit ad bellum. Tecum vero hostis invisibilis quotidie dimicando non desinit. ISIDORUS. Necesse est omni converso ut post timorem consurgere ad charitatem Dei debeat quasi filius, nec semper sub timore jaceat, quasi servus. Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiunt, exterriti ad priores lapsus decurrant. Qui conversum sine lenitate erudit, exasperare poctus est. Multi enim post conversionem etiam nolentes motum libidinis sustinent, quod tamen ad damnationem non tolerant, sed ad probationem. Utile est Dei ser
Abbreviated transcription (Latin):
dinem inquairtum pos sibilues
interrisa mauerat libentenouno¬
adẽrelinquit Quis quis igedui
animum tempetales sructus ui¬
łescuitTergeatersosores
prauioperis quido p̃parat dornũ
mentif Electi enimsicadbonã
tendunt utad mala ꝑ paranda
ꝑonindeamt Qui autem quot¬
dor plenepotest agere agat
plent quod dr̃ pmisit accipi&
Multa relinquitis. sidesideria car¬
nis renuntiatis Ex teriora & enĩ
Nec ꝑpendit quantum ineius sacrificio.
sed exquanto ꝓferat᷑ Negnumdĩ
tantiual& quantum habes Quos dr̃
diuut conuestat᷑. tolerat. Ñ conuer¬
sosdurios damnat Negotia q̃ apec¬
cato inplicant. adhaec necesse ẽ
ut post conuersionem. animus non¬
recurrat. Taborio sum non est.
homini relinquere sua. sed ualde
laborio sumẽ relinquere sem& ip¬
sum Minus quippe est. ab negarẽ
quod hab& Ualde enimmultum est
abnegarequod .ẽ. Ni hiln ob ꝓdest
abrenuntiatio corporis. sine abre¬
nuntiationementis: Sunt non nulli
qui despectis carnis desideriis cunc¬

Expanded text:
em, in quantum possibilitas in terris amaverat, libenter cuncta relinquit. Quisquis igitur animum temporales fructus vilescunt. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Electi enim sic ad bona tendunt, ut ad mala perpetranda non recidant. Qui autem quod plene potest agere, agit plene, quod Deus promisit, accipiet. Multa relinquitis, si desideriis renuntiatis. Exteriora etenim nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed et quando offeratur. Regnum Dei tantum valet, quantum habes. Quos Deus diu ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Negotia, quae ad peccatum implicant, ad hoc necesse est, ut per conversionem animus recurrat. Laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnegare quod habet, valde enim multum est abnegare quod est. Nihil prodest nobis abrenuntiatio corporis sine abrenuntiatione mentis. Sunt nonnulli qui, despectis carnis desideriis, cunc
Abbreviated transcription (Latin):
si potest noluerit. omnino cum
tarde uoluerit non poriit. Amplius
la&atur dr̃ de anima desperata
& aliquando conuersa. quãde ea
q̃ numquã eftitit ꝑdita . plus ẽ
enimgaudiũ coram dõ & angelir
eius de eo qui a periculo liberabitur
quã de eo quinũquã noun peccati
periculum. Quanto enim con¬
tristat resꝑdita. tanto magirsifu¬
erit inuentala&ificat. Multi
suꝑnares pecti gratia in extremis
suir addm̃reuestuntur ꝑ paeniten¬
tiam. Quaecumq malagerser̃
cotidianis fl&ibus purgant atq¬
inbonis factir mala gesta cominu¬
tant. Quibur iuste totũ quod deli¬
querant ignoscitur. quia ipse
quod mala gesserunt paenitendo
cognoscunt. Est aũ paenitentia
medi camentũ uulneris spersalu¬
tis Perquã dr̃ ad miseri cordiam
sed ꝓfunditatem fl&us aclacrima¬
rum. Paenitentia autẽ nomen sump¬
sit apoena. quia animacruciatur.
Qui uero paenitentiam agunt. pro¬
inde capillis & barbamnutriunt
& demonstr& abundantia criminũ

Expanded text:
non potest, voluerit omnino, cum non potest, voluerit omnino, cum tarde voluerit, non possit. Amplius laetatur Deus de anima desperata, et aliquando conversa, quam de ea quae nunquam exstitit perdita. Plus est enim gaudii coram Deo et angelis ejus de eo qui a periculo liberatur, quam de eo qui nunquam novit peccati periculum. Quanto contristat res perdita, tanto magis si fuerit inventa, laetificat. Multi superna respersi gratia, in extremis suis ad Deum revertuntur per poenitentiam. Et quaecunque mala gesserunt, quotidianis fletibus purgant: atque bonis factis mala gesta commutant, quibus juste totum quod deliquerant, ignoscitur. Quia ipsi quod male gesserunt poenitendo cognoscunt. Est autem poenitentia medicamentum vulneris, spes salutis, per quam Deus ad misericordiam sed profunditate fletus et lacrymarum. Poenitentia autem nomen sumpsit a poena, quia anima cruciatur, Qui vero poenitentiam agunt, proinde capillos et barbam nutriunt, ut demonstrent abundantiam criminum
Abbreviated transcription (Latin):
paenitentia eredirent. sinulla essent
bonorum efempla. quae eorum m̃te
traherent. Omne enim peccatum.
graue ẽ qui a non ꝑmittitanimã
ad sublimialeuare. Neque enim
tuncueniã inuenit. quaemodo
aptũ uenie tempus perdidit. Ibi
iam a donon potest mererequod
p&it. qui hic noluit audire quod
iussit. Qui tempus congruae
paenitentiae ꝑdidit. frustraante
culpa quicito conoscitur.ardi¬
us autem sanatur uulnur quod
Nam qui consu&udinem faẽ peccandi:
iam sepultus .ẽ. Crandescelur grañ¬
dehab& necessariũ satis factionis.
uiersocupit cestus. eẽ. in mostem
deindulgentia sanus paeniteat.
sanusq ꝑperatata facinora defleat.
auamini mundiestote. Lauatur
git quod gessit nec deserit. Et p̾
in moste agit periculosum est.
Sicuteius damnatio incesta ẽ sic &
remirno dubia. Ille paenitentiã
digneagit. qui reatum suũ satir¬
factionelegitima plangit. Con
Quamuis quis quis sit peccator&
unusquisq dumpotest. nisidũ

Expanded text:
poenitentiae redirent, si nulla essent poenitentiae redirent, si nulla essent bonorum exempla, quae eorum mentem traherent. Omne enim peccatum grave est, quia non permittit animam ad sublimia levari. Neque enim tunc veniam inveniet, qui modo aptum veniae tempus perdit. Ibi jam a Deo non potest mereri quae petit, qui hic noluit audire quod jussit. Qui tempus congruae poenitentiae perdit, frustra anteculpa quae cito manifestatur. Tardius autem sanatur vulnus, cui Nam qui consuetudinem facit peccandi, jam sepultus est. Grande scelus grandem habet necessario satisfactionem. Qui ergo cupit esse certus in morte de indulgentia, sanus poeniteat, sanusque perpetrata facinora defleat. Lavamini, mundi estote . Lavatur git quod gessit, nec deserit, et postiam in morte agit, periculum est; sicut enim damnatio incerta est, sic et remissio dubia. Ille poenitentiam digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condquantumvis quisquis sit peccator unusquisque dum potest: ne, si dum
Abbreviated transcription (Latin):
misit ꝓhabita sibim&i pñ. abscidere
debeat &iã concersa: Et serep̃hendat
inminimis. quẽ meminit in maxi¬
mis deliquirie: Satis alienus afide
ẽ: qui ad agendam paenitentiam.
temposresenec tũtis efpectat M&u¬
endum ẽ nedumsperat miseri cordia.
incidat iniudicio. Paenitentia quip¬
peagere ẽ ꝑp&ratamala plangere &
plangenda non ꝑp&rare. Nam quisic
peccatadeplorat. ut tamen alia com¬
mittat. adhuc paenitentiã agere
aut ignorat aut dirsimulat. Dr
omnip̃s laboraresedenuntiat. cũ
duras hominũ prauitates postat.
i quis tede peccato forinseco correee¬
rit. tu confitere interiore quã ille
nescit. Neque enimpotesteẽ. gra¬
tia clectorum nisi ubi fuerit uenia
peccatorũ. Magis ergo de peccato¬
reconuerso quam deiũsto stante
gaudium fitincaelo. Necessarium
ergo nobis ẽ qui uults comnimodo
purgare a peccato. primas i prarcul¬
par succidere. Int̾nur iudex mentẽ
potius. quam uerba considerat.
Sum quã peccatores ad lamentum

Expanded text:
abscindere debet concessa: et se reprehendat in minimis, qui meminit deliquisse in maximis. Satis alienus a fide est, qui ad agendum poenitentiam tempora senectutis exspectat. Metuendum est ne dum sperat misericordiam, incidat in judicium. Poenitentiam quippe agere, est perpetrata mala plangere, et plangenda non perpetrare. Nam qui sic peccata deplorat ut tamen alia committat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat, aut dissimulat. Deus omnipotens laborare se denuntiat, cum duras hominum pravitates portat. Si quis te de peccato forinsecus correxerit, tu confitere interius quod ille nescit. Neque enim potest esse gratia delictorum, nisi ubi fuerit venia peccatorum. Majus ergo de peccatore converso, quam de justo stante gaudium fit in coelo. Necessarium est ergo ei qui vult se omni modo purgare a peccato, primum ipsas culpas succidere. Internus judex mentem potius quam verba considerat. Nunquam peccatores ad lamentum
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatibus demedio itinere
reuestuntur. Faciliur scłm quã
uoluptas contempnitur. Mult
diuitias relinquentes. uitia non
relinquunt. Malum .ẽ. quod¬
non in eostudio seruimus quoq¬
sita quaerimus. Vnurquisque
cuius opera agit eius filius a p
haber in potestatem remtuam
uende Si ueronon habes mag¬
noonore liberatus er Notum
enim dõ dedit. qui seipsum obtu¬
lit. Facile contemnitom̃a. qui se
semꝑ. eẽ. cogitat moriturum¬
hominũ officia & salutationer
& conuiuia quasicatenas fugiat
uoluptatum. Vtinã quod renum¬
tiamur scłm. uoluntas sit non
necessitas: Nudum xpm̃nudã
crucem xp̃inudur sequere: Dñs
magis quaerit animascreden¬
tium quanopes. Ambrosiurđ
quiuult dm̃ possedere renunti& mun¬
dum ut nt llidr̃ beataporieiso
i non renuniti& mundum culter¬
irenaporiersionis deleet& ambito

Expanded text:
oluptatibus, de medio itinere revertuntur. Facilius saeculum quam voluptas contemnitur. Multi divitias relinquentes, vitia non relinquunt. Malum est quod in eo studio servimus, quo quaesita quaerimus. Unusquisque cujus opera facit, ejus filius habes in potestate rem tuam, vende: si non habes, magno onere liberatus es. Totum enim Deo dedit, qui se ipsum obtulit. Facile contemnit omnia, qui se semper cogitat esse moriturumnominum, officia et salutationes, et convivia quasi catenas fugiat voluptatum. Utinam quod renuntiamus saeculo, voluptas sit, non necessitas. Nudum Christum, nudam crucem Christi, nudus sequere. Dominus magis quaerit animas credentium quam opes. AMBROSIUS. Qui vult Deum possidere, renuntiet mundo, ut sit illi Deus beata possessio. Is non renuntiat mundo, quem terrenae possessionis delectat ambit
Abbreviated transcription (Latin):
constiturtur. Salomon. dixit.¬
onuestere addm̃. & relinque pecca¬
tatua. Augustinus .đ. Sunt quida
qui facilius omnia sua pauperib¬
dĩ distribuunt. quamutipsipau¬
peres dĩ fiant. Hic ronimur đ:
Multi coepta ueritatis uia capiti scłi
uoluptatibus demedi

Expanded text:
constituetur . SALOMON Convertere ad Dominum, et relinque peccata tua . AUGUSTINUS. Sunt quidam qui facilius omnia sua pauperibus tribuunt, quam ut ipsi pauperes Dei sint. HIERONYMUS. Multi percepta veritatis via, capti saeculi voluptatibus, de medi
Abbreviated transcription (Latin):
noli neglegere gratiã quae inte .ẽ. Omnis
scriptura diuinitus inspirata utilis. est
Scienti igi turbonũ & non facienti ÷ ec ca¬
tu. eilli. Sał .d Postindustriam sequitur
lectionib diuinis: parabit enim tibi mensan
spiritalem Hieronimꝰ dix̃ quias sidue iñ¬
sistit lectioni in p̃senti quidem labordi
sed postea gratulatur Cum cocperitidea¬
maris seminib: lit terarum dulces fruct᷑¬
ex quo ab hoceor pore. sine uexatione duratol
pir&. Malis omnia plenasunt. Cibrianꝰ¬

Expanded text:
noli negligere gratiam quae in te est . Omnis Scriptura divinitus inspirata, utilis est Scienti igitur bonum, et non facienti, peccatum est illi . SALOMON. Post industriam sequitur lectionibus divinis, parabit enim tibi mensam spiritualem. HIERONYMUS. Qui assidue instat lectioni, in praesenti quidem laborat, sed postea gratulabitur, cum coeperit. De amaris seminibus litterarum dulces fructex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolpiret. Malis omnia plena sunt. CYPRIAN
Abbreviated transcription (Latin):
instruere sol& conlatio. ita contentio destruit
cum opere uacalectione. Lectio enim doc&
quid caueas. Lectio ostendit. quam ad tendas
Multum ꝓficis cum legis si tamen facias qđ legir
Aide ne quodlegendo ꝓspicis uiuendo contem¬

Expanded text:
instruere solet collatio, ita contentio destruit. instruere solet collatio, ita contentio destruit. Cum opere vaca lectioni, lectio enim docet quid caveas. Lectio ostendet quid attendas. Multum proficis cum legis, si tamen facias quod legis. Vide ne quod perspicis, vivendo contem
Abbreviated transcription (Latin):
re debuerunt Semꝑenim suꝑbi legis pene
numquam inueniunt diuinae legis penee¬
Prauis. aũ. atq suꝑbis cluduntꝰ quã tus dniuma
eloquia in lectione arrogantib aꝑta sint. in
mesterio aũ clausa atq occulta. sunt
Sermodi fidelious lux ẽ Reybas autem atq su¬
ꝑois quodam modo tenebrescit Etunde illi
inuminantur indeisti cae cantus Nequaꝙ
legem intellegit. qui carnaliter uerbalegi
ꝑcurrit. Sed .is. quiea sonsu interioris in¬
tellegentiae ꝑcipit. Qui litteram legis ad¬
tendunt. eius occulta pen&iare ñ possunt.
rum. quia ꝑoblectamenta in anium fabula¬
rum mentem excitant. ad incentiuam libidin
Ideolibrisci. simplici sermone conscripti sunt
sed ueritas .ẽ amanda Cum situtilis adinstri¬
endum lectio. adhibita aũ conlatione. maiorẽ
intellegentiã ꝑhib&. Melius ẽ. enim confer¬
re quam legere. Quõd enim obscurum ẽ. aut
dubium. conferendo cito ꝑ spici&ur Sicut

Expanded text:
re debuerunt. Semper enim superbi legunt, et re debuerunt. Semper enim superbi legunt, et nunquam inveniunt. Divinae legis penetpravis autem atque superbis clauduntur. Quamvis divina eloquia in lectione arrogantibus aperta sint, in mysterio tamen clausa atque occulta sunt. Sermo Dei fidelibus lux est, reprobis autem ac superbis quodam modo tenebrescit: et unde illi illuminantur, inde isti caecantur. Nequaquam legem intelligit, qui carnaliter verba legis percurrit; sed is qui eam sensu interioris intelligentiae percepit. Qui litteram legis attendunt, ejus occulta penetrare non possunt. re, quia per oblectamenta inanium fabularum, mentem excitant ad incentiva libidinum. Ideo libri sancti simplici sermone scripti sunt, sed veritas est amanda. Cum sit utilis ad instruendum lectio, adhibita tamen collatione majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre quam legere. Quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nunt. Quamuis señsus hebitũdo sit frȩquens
tamen lectio inellectum ad hib& Sicꝰ
quitardus e. ad capiendum ꝓinten¬
tione tamenbonestudii praemium reunt
Ita qui praestitum sibiadõ ingenium intelde¬
gentiae neglegit. condem natione reus x¬
sistit Quia donũ quod accepit dispiett
& ꝑdissidiam derelinquit. Qui dand uadi¬
cio donum scientiae quod neglegunt acor¬
piunt ut durius dereb creditis pumdstite
Pardiores aũ ideo quod scirecupint eoreslab¬
ter inueniunt ⁊it ꝓmaximo execrirs lobo¬
ris maiximum p̃mium habeant r&cributionis
Sonum sineadiuuante dĩgratia q ascendi¬
fundatur aurib dcor numqua escerdt
plersq in cacunn intelleget suants
ũstunt sed loquendi inopia angustorin sc
usdam uero mitriusq pollent bilelorias ce¬
tia aacepta scripturarum ñãdoi glortae ses
ad suamlaudem utunt dumsex ipxta scientia
ex toliui tũs bipeccant ubi pecceta muñdo¬

Expanded text:
nunt. Quamvis sensus habitudo sit frequens, nunt. Quamvis sensus habitudo sit frequens, tamen lectio intellectum adhibet. Sicut qui tardus est ad capiendum, pro intentione tamen boni studii, praemium percipit: ita qui praestitum sibi a Deo ingenium intelgentiae negligit, condemnatione reus existit, quia donum quod accipit, despicit et per desidiam derelinquit. Quidam Dei judicio donum scientiae quod negligunt, accipiunt, ut durius de rebus creditis puniantur. Tardiores autem ideo quod scire cupiunt difficulter inveniunt ut pro maximo exercitio laboris maximum praemium habeant retributionis. Donum sine adjuvante Dei gratia quamvis infundatur auribus, ad cor nunquam descendit. Plerique in cacumine intelligentiae vivaces existunt, sed loquendi inopia angustiantur. Quidam vero in utrisque pollent. Plerique scientia accepta Scripturarum, non ad Dei gloriam, sed ad suam laudem utuntur, dum ex ipsa scientia extolluntur, et ibi peccant ubi peccata munda
Abbreviated transcription (Latin):
leuantur quiuult cum dõ semꝑ. eẽ. frequen¬
ter deb& orare. frequenter & legere
Nam cum oramus ipsicum dño loqua natii
Cum uero legimus dĩ nobis cum loquitur
Omnis ꝓfectus exlectionea& meditatione pce¬
scripturarum Siue quia intellectum
mentis erudit seu quam amundi uanita¬
tib abstractum homin: ad amoimdĩ ꝑduẽ
Tantouana spes mostalitatis huius noħ ui¬
rit. Lector strinuus. potius adimplendo
Minor enim poena ẽ nescire quod ad p&as qua
ea quae noueris non implere Sicut enim
legendo scire concupiscimus sic sciendo rec¬
te quod didicimus implere debemus
Nemo potest sensum scripture scãe cognos¬
cere nisilegendo familiaritate Quanto
quisq magis insacris eloquus assiduus fuerit
tanto ex eis uberiori intellegentia capit
Quanto amplius in qualib& aste bene conscen¬
dit tanto magis ad hominem ars ipsa descen¬
dit. quidam habent intellegentia e ingenio
sed neglegunt lectionis studio Et quod le¬
gendo scire potuerant neglegendo contemp¬

Expanded text:
US. Qui vult cum Deo semper esse, frequenter debet orare, et frequenter legere. Nam cum oramus, ipsi cum Deo loquimur. Cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. Omnis profectus ex lectione et meditatione proceScripturarum, quod intellectum mentis erudit, et quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Tanto una spes mortalitatis hujus nobis virit. Lector strenuus potius ad implendum us esto. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus, implere debemus. Nemo potest sensum Scripturae sacrae cognoscere, nisi legendi familiaritate. Quantum quisque magis in sacris eloquiis assiduus fuerit, tantum ex eis uberiorem intelligentiam capit. Quanto amplius in quamlibet artem homo conscendit, tanto magis ad hominem ars ipsa descendit. Quidam habent intelligentiae ingenium, sed negligunt lectionis studium; et quod legendo scire possunt, negligendo contem
Abbreviated transcription (Latin):
capere Prudens lector caue semꝑ suꝑstitu¬
tiosam intellegentiã ut ñ ad tuam sensum
adtemperes scripturas sedscripturae iun¬
gas sensumtuũ utintilligas quã sequatꝰ.
Illa studeam discere interris quoꝵ nob noti¬
tia ꝑ seuer& in caelis Beatus ẽ quidiui¬
nas scripturas legit uerba uestit in opete.
& hudam crucem nudus sequitur. puris
sp̃u & opib gloriatur  reg̃s dix̃. Scire
&enim cuiquã quã non potest facere
pornamagis quam iuistus ẽ quanto eium
quis inscriptura sacra pficit Tanto baec
eadem scriptura ꝓficit apud ipsum
anto in sacro eloquio ꝓfectum inuenies
quanto apud illum ipse ꝓficeris. Quo eiim

Expanded text:
cape. Prudens lector cavet semper superstitiosam intelligentiam ut non ad suum sensum attemperet Scripturas, sed Scripturae jungat sensum suum, ut intelligat quid sequatur. Illa studeamus discere in terris, quorum nobis notitia perseveret in coelis. Beatus est qui, divinas Scripturas legens, verba vertit in opera, et nudam crucem nudus sequitur puris mspiritu et operibus gloriatur. GREGORIUS. Scire etenim cuiquam quod non potest facere, poena magis quam virtus est. Quanto enim quis in Scriptura sacra proficit, tanto haec eadem Scriptura proficit apud ipsum. Tantum in sacro eloquio profectum invenies, quantum apud illud ipse profeceris.
Abbreviated transcription (Latin):
iusuitas longinquitate. Necordatio
poenarũ futurarũ Oesderiũ suꝑnat
quinon ex uera cordis conpunctione siu
accusatores fiunt sed tam̃ ad huc ẽc se
peccatores ad signant. Vtefficta bui¬
utate confessionis locũ incieniant sc̃itatis

Expanded text:
jus vitae longinquitate, recordatio poenarum futurarum, et desiderium supernae qui ex vera cordis compunctione sui accusatores fiunt: sed tantum ad se esse peccatores assignant, ut ex ficta humilitate confessionis locum inveniant sanctitati
Abbreviated transcription (Latin):
dicir. sic mihidimitte sicut &egodimisi
conlationib: dicit Tantumenimremit¬
titꝰ nobis quantum nos remiserim
eis quimi nob quacumq malig nitateno¬
cuerint Ci prianꝰ dix̃. Quis quis enim
ille quimn eum peccauit dimittitignos¬
cendo peccatum sine dubio helemosinã
facit ui deconpunetone¬

Expanded text:
dicis: Sic mihi dimitte, sicut et ego dimisi. IN dicis: Sic mihi dimitte, sicut et ego dimisi. IN COLLATIONIBUS. Tantum enim remittitur nobis quantum nos remiserimus eis qui nobis quacunque malignitate nocuerunt. CYPRIANUS. Quisquis enim illi qui in eum peccavit dimittit ignoscendo peccatum, sine dubio eleemosynam facit. CAPUT VI. De compunctione
Abbreviated transcription (Latin):
sic&iamnos qui in nob peccant dimit¬
tamus Cregr. dix̃. Illerecte suide¬
lictiueniã postulat. qui hoc qđ prius
in ipsodel in quit᷑ relaxat Dimitta¬
m enim qđ deb&ꝰ nob̵. ut dimit tatꝰ qđ
deb& a nob. Tunc quisq qđ rectep&it
adepiscit᷑ cumei anim in p&itionem
nec inimiciodio fus cat᷑. Fundim ꝓad
uersa riop̃cẽ. si utinam corteneatamo¬
rem Cumdiligen dolucrum deini¬
micis facerepossum &iamipsi amici
sunt quiꝑsequuntꝰ: Neccuratantiq̃ui
hostis ut terrenatollata nob. seditca¬
ritatẽ ip nob feriat Isiđr đ. Nonenun
pos sepeccaitadimit tiei. quiinsepecsarde
bita non dimtitit Qui fratrern sibitat di
usreconciliga dim̃sibi tardius placata
Cacsarius đe Qui enimin se peccanttele¬
menter indulserit nullum peccatiuesti¬
gium in illius animare manebitudiras¬
tasiur dix̃ Si ergo non dimittisinurã
quatibi factac̃ p̃orationem ꝓtefacisist
maledictionem suꝑte inducis Sicem̃

Expanded text:
sic etiam nos iis qui in nos peccant, dimittamus. GREGORIUS. Ille recte sui delicti veniam postulat, qui hoc quod prius in ipso delinquitur, relaxat. Dimittamus enim quod debetur nobis, ut dimittatur quod debetur a nobis. Tunc quisque quod recte petit, adipiscitur, cum ejus animus in petitione nec inimici odio fuscatur. Fundit os pro adversario precem, sed utinam cor teneat amorem. Cum diligendo lucrum de inimicis facere possumus, etiam ipsi amici sunt qui persequuntur. Nec curat antiquus hostis ut terrena tollat a nobis, sed ut charitatem in nobis feriat. ISIDORUS. Non enim possunt peccata dimitti ei qui in se peccanti debita non dimittit. Qui fratrem suum tardius sibi conciliat, Deum sibi tardius placat. CAESARIUS. Qui enim in se peccanti clementer indulserit, nullum peccati vestigium in illius anima remanebit. ANASTASIUS. Si non dimittis injuriam quae tibi facta est, non orationem pro te facis, sed maledictionem super te inducis. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
rat Inriguumq superiũs accipitani¬
macum sese in lacrimis caclestis regm᷑
desiderio affligit Inriguum uero
inferius accipit cuminfernisupplicia
clementer amplectitur quia peccator ei
eẽ. indignaiam non potest. q̃ fleib lauat᷑.¬
Tondubitare circafinemiustificareho¬
minemꝑ paenitentiae conpunctionem
sed qr raro id fierisol& m&uendumẽ
nedumadfinem defestur conuersio spe¬
rata ante occup& mors. quam subuenit
paenitentia Nonergo in flecib noninac¬
tib nr̃is sed in dño confidam Quiaer¬
go& pͥbaptisma inquinauim uitã. bap¬
tizemus lacrimis conscientiã. In qui¬
natipaquas salutis. renas camur exla¬
crimis Basiliurdix̃. Vbiautem fuẽ¬
rinlacrimȩ ibi spiritalis ignis. accen¬
dit᷑. qui secr&amentis inluminat
da s̃. uitiaq̃ gessimus. & tunc mundata
mentisacie id quod q̃rimꝰ contemplem

Expanded text:
 Irriguum superius accipit anima, cum sese in lacrymis coelestis regni desiderio affligit: irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia clementer amplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna iam non potest, quę fletibus lavatNon dubitare debemus circa finem justificari hominem per poenitentiae compunctionem. Sed quia raro id fieri solet, metuendum est ne dum ad finem differtur conversio, insperata ante occupet mors quam subveniat poenitentia. Non ergo in fletibus, non in actibus, sed in Domino confidamus. Quia ergo post baptismum inquinamus vitam, baptizemus in lacrymis conscientiam. Inquinati post aquam salutis, renascamur ex lacrymis. BASILIUS. Ubi autem fuerint lacrymae, spiritualis ignis accenditur, qui secreta mentis illuminat. da sunt vitia quae gessimus, et tunc mundata mentis acie, id quod quaerimus, contemplemur;
Abbreviated transcription (Latin):
tiouitioꝵ inpugnationẽ eftinguit.
sam ꝑseuerant̃ intende reopost& ani¬
mũnrm̃ orando atq̃ pulsando q̃ usq̃
inpostunas desideriorum carnaliũ
suggestiones q̃ nrĩs obftrepunt sen¬
sib fostissima intentione superemis.
Dũ enimoramus ad memoriãculpãmre¬
ducimꝰ Cũdõ adistimꝰ gemere & flere
debemꝰ reminiscentes quã grauisint sce
donullis terrenis curisaut errorib inpe¬
ditꝰ᷑ Purgandur ẽ itaq̃ primũ animꝰ at¬
q. ad temporaliũ rerum cogitationũ.
segregandus ut pura m̃tis acie ad contẽ

Expanded text:
tio vitiorum impugnationem exstinguit. Tamen perseveranter intendere oportet animum nostrum orando atque psallendo, quousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrepunt sensibus, fortissima intentione superemus. Dum enim oramus, ad memoriam culpam reducimus. Cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia sint sceldo nullis terrenis curis aut erroribus impeditur. Purgandus est itaque primum animus, atque a temporalium rerum cogitationibus segregandus, ut pura acies cordis
Abbreviated transcription (Latin):
Miscriestote & lug&e & plorate rirur
uester in luctũ conuest& & gaudiũ
inmerorẽ Salđ Pisur doloremis¬
cebit᷑ & extremagaudii luctus occupat
rusẽbona conpimetio Narrabi legau¬
dium. in anima hominis Inima hori¬
nis q̃ inoratione conpungitur. ualde
psalmodiecum ꝑ intentionem cordisagit᷑

Expanded text:
us vester in luctum convertetur, et gaudium in moerorem . SALOMON. Risus dolore miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat rus est bona compunctio, et inenarrabile gaudium in anima hominis. Anima hominis quae in oratione compungitur, valde psalmodiae cum intention
Abbreviated transcription (Latin):
mus mistricor diamsi in anima contribu¬
lata& spũ humilitatir Inꝙ itũ tuũ cogita
sine contro uerna silus ẽ. Dirciplina sine
scricors ipse I fueri Neque in petra¬
bit duima pi&.ite al. qui dmprecib qui ad
p̃cem pauperis non fuerit humanur:
Indoẽ .d: Mircric ordi a ad paciendo ali¬
aenaemiseriac uoc abulum sogtitaẽ:
Nullus autem in alio. eẽ miscricors potest
qui praue uiuendo in somisericors ñ ẽ¬

Expanded text:
mus misericordiam, sed in anima conturbata et spiritu humilitatis. In exitu tuo cogita sine controversia, salus est. Disciplina sine sericors ipse non fuerit. Neque enim impetrabit a divina pietate aliquid in precibus, qui ad preces pauperis non fuerit humanus. ISIDORUS. Misericordia a compatiendo alienae miseriae vocabulum sortita est. Nullus autem in alio esse misericors potest, qui prave vivendo in se misericors non e
Abbreviated transcription (Latin):
Non eligas cui miserearis ne forte p̃tereas
eum qui meretꝰ accipere Maio. ẽ beni¬
uolentia quã quadatur. Quicum tristitia
manum porrexerit fructum remunera
beniuolentia Non auferas alteri unde alio
tribuas Nibil ꝓficit sialiũ indereficis
hab& fidei ueritatem seruat dĩtimorem
Q uirtũi dĩtimorem seruat: inmiserationib
pauperum dm̃ cogitat

Expanded text:
Ne eligas cui miserearis, ne forte praetereas Ne eligas cui miserearis, ne forte praetereas eum qui meretur accipere. Melior est benevolentia quam quod datur. Qui cum tristitia manum porrexerit, fructum remuneratbenevolentia. Non auferas alteri, unde aliis tribuas. Nihil proficit si alium inde reficis, habet fidei veritatem, servat Dei timorem. Qui autem timorem Dei servat in miserationibus pauperum, Deum cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
quippeomnia seruando amitumus sed be¬
nelar gundo seruamus. Quis quis nunc
bona opera indigentib exhibent. ei haec
spici aiter inpendit cuius haec amore
exhibuerit Isidõꝵ .D̾. Nulla scelera
ħdemosrnis posse redoii. si in peocatis
quisq ꝑmanserit: Nulla ẽ delictiue¬
nia quando sic p̃cedit misericordia. ut
eam sequant peccata. Qui inimmicũ
diligit & quilugenti affectum con¬
passionis & consolationis in ꝑtit. Aut
in quib: libe necessitatib: consilio ad¬
hib& helemosrnam ꝓculltibio facit.
Quãuis quis quis sit egens nullis tp̃
und&ributt
egenti excusationẽ & in opie potens conten¬
dere. Duae sunt hele mos rnae. Vnacor
poralis egentidare quicquid potueris
Altera spiritalis dimit tere a quolesus fu¬
eris. Derapinis alienis elemosynam face¬
re non ẽ officium miserationis sede im¬
olumentũ sceleris. Qui ergo iniuste tollit.
lus ẽ res pauperum p̃starediuitib & de
subtib in opum adquirere fauore poterlum

Expanded text:
quippe omnia servando amittimus, sed bequippe omnia servando amittimus, sed bene largiendo servamus. Quisquis nunc bona opera indigentibus exhibet, ea is specialiter impendit illi cujus haec amore praebuerit. ISIDORUS. Nulla scelera eleemosynis possunt redimi, si in peccatis quisque permanserit. Nulla est delicti venia, quando sic praecedit misericordia, ut eam sequantur peccata. Qui inimicum diligit, et qui lugenti affectum compassionis et consolationis impertit, aut in quibuslibet necessitatibus consilium adhibet, eleemosynam procul dubio facit. Quamvis quisque sit egens, nullus tamen unde tribuat egenti excusationem inopiae potest obtendporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritalis, dimittere a quo laesus fueris. De rapinis alienis eleemosynam facere, non est officium miserationis, sed emolumentum sceleris. Qui ergo injuste tollit, lus est, res pauperum praestare divitibus, et de sumptibus inopum acquirere sapores potentum
Abbreviated transcription (Latin):
rene cessitatis illius. Nug̃s. d. In largitate
enim pauperum. non spolia. seddona requi¬
runtur. Quale illud munus ẽ quod alter
cum gaudio accipit. alter cum lacrimis amti¬
tit. Su ꝑ quodille gratulatur. iste sus urti
Quamuis largiaris tuum meliorẽ helemosx¬
nã facis si redhis alienĩ. Alienum en ii. ẽ.
quod habemus si non conp&enter coutim ar.
ad salutem. Haec enim ẽ a pud dm̃ gtcta
helemosrna quae ex uernacula exi b&ur
substantia nonquae srxudulenta p̃da tribiin
Malluntsi suum ꝑdere largiendo quã alie¬
narestituere conponendo. Hieronimꝰ
Basilus đ. Nons suanus cũ seceris helemo¬
synam indigenti. neq teillum meliore cui
feneras aestimes. Cregsd. Suntenim
quimagna diligunt᷑ & multa ex his quae
possidert egenis distribuere ptractãn
ut culpas suas antedĩ oculos mis ricordiae
uiscerib redemant. Dum quaeq lib&
necessaria indigentib: damus suailus red¬
dimus non nostro largimus Terrena

Expanded text:
re necessitatis illius . AUGUSTINUS. In largitate re necessitatis illius . AUGUSTINUS. In largitate enim pauperum, non spolia, sed dona requiruntur. Quale illud munus est quod alter cum gaudio accipit, alter cum lacrymis amittit. Super quod ille gratulatur, ille suspirat. Quamvis largiaris tuum, meliorem eleemosynam facis, si reddis alienum. Alienum enim est quod habemus, si non competenter eo utimur ad salutem. Haec enim est apud Deum grata eleemosyna quae ex vernacula exhibetur substantia, non quae ex fraudulenta praeda tribuitur. Malunt se sua perdere largiendo, quam altena instituere componendo. HIERONYMUSiis. Non sis vanus cum feceris eleemosynam indigenti, neque te meliorem illo cui feneraris aestimes. GREGORIUS Sunt enim qui magna diligunt, et multa ex his quae possident egenis distribuere pertractant, ut culpas suas ante Dei oculos misericordiae visceribus redimant. Dum quaelibet necessaria indigentibus damus, sua illis reddimus, non nostra largimur. Terrena
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ. Conclude helemo sinam incordepau
peris a & haecꝓte exorabit ab omnimalo
Ignem ardentẽ extinguit aqua & hubemosr̃¬
naresistit peccatum. Non . ẽ eisbene qui
assiduae sunt mali & hele mosrna nondandi
Stbe mosenauiri. qua signaculum cum ipso
Seopter mandatum. ad sume pauperem & ꝓpt
rum in p̃ceptis altissimi & ꝓderittibi magis
quam aurum Helemosrnam pauperis ne
frccudes & oculostuos necrans uestas a pau¬
pere Anima esurienti nedis pexeris & ñ
exas peres ƿauperem in inopiasua: Cor in¬
op̃is ne ad flixeris & non contrahas datum
angustianti Patione cum tribulationee¬
non abicias & non auestas faciem tuã ab
egeno Ab inope. neauestas oculos tuos
ꝓpt iram Male dicentis te pauperis in
amaritudine exaudi&ur p̃catio illius
ex audi& aũ eũ quifecitillum. Congre¬
gatione pauperum affabilem te facito
bene fac amicotuo & secundum uirestucs
exporgens. da pauperi. Dapauri Aa
inuenire cibum: Qui facit miscricor dia
fenerat ꝓximum. Fenera ꝓximã tuã intẽpo¬

Expanded text:
CH. Conclude eleemosynam in sinu peris, et haec pro te exorabit ab omni malo . Ignem ardentem exstinguit aqua, et eleemosyna resistit peccato . Non est eis bene qui assidue sunt mali, et eleemosynam non dant. Eleemosyna viri quasi sacculus cum ipso . Propter mandatum assume pauperem, et prrum in praeceptis Altissimi, et proderit tibi magis um fili elemosynam pauperis ne fraudes et oculos tuos ne transvertas a paupere animam esurientem ne despexeris et non exasperes pauperem in inopia sua cor inopis ne adflixeris et non protrahas datum angustianti rogationem contribulati ne abicias et non avertas faciem egeno . Ab inope ne avertas oculos tuos propter iram . Maledicentis tibi pauperis in amaritudine, exaudietur precatio illius. Exaudiet autem eum qui fecit illum . Congregationi pauperum affabilem te facito benefac amico tuo, et secundum vires tuas exporrigens da pauperi . Da pauperi et ud inferos invenire cibum . Qui facit misericordiam, fenerat proximo suo . Fenera proximo tuo in tempo
Abbreviated transcription (Latin):
Elementi p̃ paratuitam÷ Mistricoa¬
dicc& ueritas. ꝓparant bena
Miscricordia & ueritas custodiut regẽ
& roboratur clementiathronus cius
aceremiscricordiam & iudiciumma
misrricor dia faci& locum unicuique secun¬
dum meritum operũ suoꝵ : Quã magna
misericordia dĩ & ꝓpiciatio illius conuer

Expanded text:
rat vitam, misericordia et veritas praeparant bona . Misericordia et veritas custodiunt regem, et roboratur clementia thronus ejus . Facere misericordiam et judicium, mmisericordia faciet locum unicuique secundum meritum suorum operum . Quam magna misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
natio dñi ẽ omnis arrogoenr. Et iãs
manu adnia nũ fuerit : Non eritin noc enr
Q uise iactat & ililatat. iurgia congrat
quis perat in dnõ subleuatur: Gre gõꝵ .d.
Inomne quo dscit sese menr. dep̃mat¬
Ne quod. uirtus. scientiae congregat
uentus elactionis tollat : Miranda
quippe actio cuiclationoneleuat sed
grauat: Dũ ꝑ suꝑnam gratiam adaltio¬
ra intollegenducimur quantos ubtili¬
ur leuamur. tantosemꝑ humilitato
nos m& ipsos intellectu nr̃o p̃mere demus
V alde quippeelata menr r&unditur si p¬
st suꝑ quemre hxtollit suꝑ ponatur
droganter uiri notrascam̃ eclesiam quam¬
uis dm̃ uiuendo refugiunt eumtam̃ uera¬
citercredendo confitentur: Indoge
Deiustitias uistute uullatione suꝑbias
Debonis factis ñ &tollaris & deborgupe¬
re nonglorieris: Elatio eecdioneicit
& adrogantia sublimer humibauit
Quol manifestam potes amittere tacendo
nis dic̃ ineugło Ne cogietis

Expanded text:
arrogans: etiamsi manus ad manum fuerit, non erit innocens . Qui se jactat et dilatat, jurgia concitat . Qui sperat in Domino, sublevatur . GREGORIUS. In omne quod scit sese mens deprimatne quod virtus scientiae congregat, ventus elationis tollat. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Dum superna gratia ad altiora intelligenda ducimur, quantum subtilius levamur, tantum semper in humilitatem nosmetipsos in intellectu nostro premere debemus. Valde quippe elata mens retunditur, si ipsi, super quem se extollit, supponatur. Arrogantes viri inter sanctam Ecclesiam, quamvis Deum fugiendo refugiunt, eum tamen veraciter credendo confitentur. ISIDORUS. De justitiae virtute, nulla elatione superbias. De bonis factis non extollaris, et de bono opere non glorieris. Elatio excelsum dejecit, et arrogantia sublimes humiliavit. Quod manifestando potes amittere, tacendo is. CHRISTUS. Ne cogitetis