comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re noluit. custodiat uł scd̾am:
ut qui conũti a prauitatib suis
in pueritia neglexit. ad uias uitȩ
saltẽ in tempore uuentutis eiu¬
gilet. E qui uigilare in sccła uigi¬
lia noluit. terciȩ uigliȩ remecdia
ñ amittat: ut q qui in iuiuentute
ad uias uitȩ ñ euigilat. saltem in
senectute resipiscat. Ad excutiendã
uͦ mentis nr̃ȩ desidiã etiam exteri¬
ora dãpna ꝑ similitudinẽ deducũ¬
tur: ut ꝑ hȩc animꝰ ad suam custo¬
diam suscitet᷑. Nam dicit᷑. Hoc aũ
scitote: qm̃ si sciret pat̾familias
qua hora fur ueniret. uigibaret u

Expanded text:
noluit, custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit, ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui vigilare in secunda vigilia noluit, tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui et in juventute ad vias vitae non evigilat, saltem in senectute resvero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem deducuntur, ut per haec animus ad suam custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote. Quoniam si sciret paterfamilias, qua hora fur veniret, vig
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. Ut cũ uenerit & pulsauerit: con¬
festim aꝑiant ei. Uenit qͥppe cũ ad iu-¬
cdiciũ ꝓperat: pulsat uͦ. cũ iam ꝑegri¬
tudinis molestias ẽe mortẽ uicinã
designat. Cui confestĩ apun: si hũc
cũ amore suscipimꝰ aꝑire enĩ iuidi¬
ei pulsanti ñ uult: qͥ exire de cor¬
pore trepidat. & iudere eũ quem
contẽpsisse se meminit iudicem
formidat. Qui aũ cde sua spe & oꝑa¬
tione securꝰ est pulsanti confestun
aꝑit: qͥa letꝯ uidicẽ sustinet. & cũ
tempꝰ ꝓpuq̃ mortis agnouerit. de
gła retributionis hẏlarescit. elude¬

Expanded text:
 ut cum venerit et pulsaverit confestim aperiamus ei. « Venit quippe cum ad judicium properat, pulsat vero cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat: cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus; aperire etenim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum, quem contempsisse se meminit, iudicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia lętus iudicem sustinet, et cum tempus propinquę mortis agnoverit, de gloria retributionis h
Abbreviated transcription (Latin):
rũt multũ. subaudis dium a uidi¬
tia nͥ forte ꝑ hoc utrũq fideliũ ordi¬
nẽ & rectoꝵ uidelicet & subditoꝵ uo¬
luit intimare: Quia multũ sepe da¬
tur etiã qͥbq pͥuatis. qͥb & cognitio
diũcȩ uoluntatis: & exequendi quȩ cog¬
noscũt facultas impendit᷑. Multũ aũ
cõmendat᷑ ei: cui cũ sua salute dñici qͦ¬
ꝙ gregis pascendi cura cõmittit᷑. Itaq ã
potentes potent̃ torm̃ta patiunt᷑. &
fortior ibꝰ fortior ĩstat cruciatio ħ ẽ¬
maiori grã donatos si deliquerint
maior uindicta sequit᷑. Mitissima aũ¬

Expanded text:
dis, divina judicia. Nisi forte per hoc utrumque fidelium ordinem, et rectorum videlicet et subditorum voluit intimare, quia multum saepe datur etiam quibusque privatis, quibus et cognitio dominicae voluntatis, et exsequendi quae cognoscunt facultas impenditur. Multum autem commendatur ei, cui cum sua salute dominici quoque gregis pascendi cura committitur. Itaque potentes potenter tormenta patiuntur, et fortioribus fortior instat cruciatio, ratia donatos, si deliquerint, major vindicta sequetur. Mitissima aut
Abbreviated transcription (Latin):
te refoueri. Discũbere qͥppe nr̃m:
in regno qͥescere ẽ. Unde rursum
dñs dicit. Uenient & recumbent
cum abraham: & ysaac & iacob.
Transiens autẽ ministrat: qͥa lucis
suȩ illustratione nos satiat. Transi
ad regnũ reclit. Sel certe dñs no¬
bis post iudiciũ transit. qͥa ab hu¬

Expanded text:
pe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transit ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, q
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt mat̾ eius & fr̃s. Lucas aũ non
huiꝰ rei geste ordinẽ tenuit. s p̃oc¬
cupauit hoc. & recordatũ ante
narrauit. Deniq si hoc int̾posuit:
ut solutũ apparcat a nexir & suꝑio¬
rũ & posterioꝵ. Igit᷑ postꝗͣ nuntia¬
tis sͥ foris matre & frĩb ait. qͥ enim
fecerit uoluntatẽ dĩ. hic fr̃ m̃s &
soror mea & mat̾ est: dat᷑ intelligi.
rogatu pharisei intrasse conunii¬
ũ Phariseus autẽ cȩpit intra se di¬
cere: reputans quare ñ baptirat᷑ eẽt̃
ante prandiũ. Causam phariseȩ
cogitationis ȩuglista marcꝰ apuit
dicens. Pharisei enĩ & om̃s uicdĩ nͥ
crebro lauent manꝰ ñ manclucant:¬

Expanded text:
n hujus rei gestae ordinem tenuit, sed praeoccupavit hoc, et recordatum ante narravit. Denique hoc sic interposuit, ut solutum appareat a nexu et superiorum et posteriorum. Itaque postquam nuntiatis sibi foris matre et fratribus ait: Qui enim fecerit voluntatem Dei, hic frater meus, et soror mea, et mater est , datur intelligi, rogatus Pharisaei intrasse convivium. Pharisaeus autem coepit intra se reputans dicere quare non baptizatus esset ante prandium. Causam Pharisaei cogitationis evangelista Marcus dicens: Pharisaei enim et omnes Judaei nisi crebro lavent manus non manducant
Abbreviated transcription (Latin):
luxuriȩ inqͥnam̃ta ñ deserit: aut is
qͥ castitate p̃minet. necdũ se ꝑ bona
oꝑa exercet.S & si utrũq agitur.
restat ut qͥs qͥs ille est. spe ad supnã
patriam tendat. nequaquã se a uitiis
ꝓ mundi huiꝰ honestate contineat:
s totã spem in redemptoris sui ad¬
uentu constituat. Unde ꝙ ꝓtinus
subdit Et uossimiles hominib ex¬
pectantibꝰ dñm suũ quando reu̾tat᷑

Expanded text:
 aut is qui castitate praeminet necdum se per bona opera exercet. Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est, spe ad supernam patriam tendat, nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat, sed totam spem in Redemptoris sui adventu constituat. Unde et protinus subdit: Et vos similes hominibus exspectantibus dominu
Abbreviated transcription (Latin):
thesauriat & ñ est in dm̃ diues. stul¬
tꝰ ẽ ꝙ in nocte rapiendꝰ. gͦ qͥ nult in
d̾m eẽ diues. ñ s thesauriret s pau¬
ꝑibus possessa distribuat. Sic enim
sapiens. & filiꝰ lucis e̾e̾ merebit᷑. Unde
bene psalmista cũ de auaro qͦlibet
diuite p̃misiss. s & frust᷑ conturbat᷑.
thesauritat & ignorat cui congrega¬
bit ea: mox ubi cordis sui thesaurũ
locass aꝑint dicens. Et nẽ quȩ ẽ expec¬
tatio mea nñe dñs: & substantia mea
apud te est Dixitq ad discipłos suos.
deo dico uobis: nolite solliciti ẽe̾ aĩe
qͥd manducetis. neq corpori Nͥd ues-¬
tiamini. Quod ait. ideo dico. ad suꝑi¬
ora respicit. hoc est ideo temporaliũ
sollicitudinẽ ueto: ne cũ diuitib se¬
culi uob̃ thesaurirare comuncami¬
ni. Ergo qͦd om̃ib natura tribuit.
& ium̃tis ac bestiis hominib qͦꝙ
cõmune ẽ: huiꝰ cura penitꝰ liberem᷑.
S p̾cipit᷑ nob̾ ne solliciti simꝰ qͥd comedamꝰ.¬

Expanded text:
thesaurizat, et non est in Deum dives. Stultus est, et in nocte rapiendus, ergo qui vult esse in Deum dives, non sibi thesaurizet, sed pauperibus possessa distribuat. Sic enim sapiens et filius lucis esse merebitur. Unde bene Psalmista cum de avaro quolibet divite praemisisset: Sed et frustra conturbatur, thesaurizat et ignorat cui congregabit ea , mox ubi cordis sui thesaurum locasset, aperuit dicens: Et nunc quae est exspectatio mea? nonne Dominus? et substantia mea apud te est ? Dixitque ad discipulos suos: Ideo dico vobis, nolite solliciti esse animae quid manducetis, neque corpori quid vestiamini. Quod ait, Ideo dico, ad superiora respicit, hoc est, ideo temporalium sollicitudinem veto, ne cum divitibus saeculi vobis thesaurizare convincamini. Ergo quod omnibus natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedam
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to: s exp̃ssiꝰ qͥd ait manducetis aut
qͥd bibatis. & supra. neq corpori qͥd
uestiamin. Ubi mͥ uident᷑ argui. qui
spreto uictu uł uestit⁊ eommuni
lautiora sͥ uł austeriora pre his cum
qͥb uitã ducũt. alim̃ta uł indum̃¬
ta requirt᷑. Et nolite in sublime
tolli. ꝑ rohibita sollicitudine de
alim̃tis: consequent̃ ne ex tollant᷑
ammonuit. Primo enĩ hȩc ad ne¬
cessitatẽ implendã homo querit:
cũ aũ hȩc abuncdauerint incipit. s
suꝑbire de talib. Tale ẽ hoc: ac si se
uulneratꝰ qͥs iactet. qͥa habet mul¬
ta emplastra in domo. cũ hoc illibo¬
nũ e̾e̾t ut uulnera ñ haberet. & ne
uno qͥdẽ indigeret emplastro Hȩc
enĩ om̃ia gentes inqͥrũt. Pat̃ autẽ¬
ur̃ scit: qm̃ his incligetis. Uerũptam̃
qͣrite regnũ di: & hec om̃a adicient᷑
uob̾. ic manifestissime. ostendit. ñ
hec ẽe appetenda tanꝗͣ talia bona nr̃a.
ut ꝓpt̾ ipsa debeamꝰ bñfacere siqͥd facimꝰ.

Expanded text:
s, Quid, inquit, manducetis, aut quid bibatis. Et supra, Neque corpori, quid vestiamini. Ubi mihi videntur argui, qui spreto victu, vel vestitu communi, lautiora sibi vel austeriora prae iis cum quibus vitam ducunt, alimenta, vel indumenta, requirunt. Et nolite in sublime tolli. Prohibita sollicitudine de alimentis, consequenter ne extollantur admonuit. Primo enim haec ad necessitatem implendam homo quaerit. Cum autem haec abundaverint, incipit et superbire de talibus. Tale est hoc ac si se vulneratus quis jactet quia habet multa emplastra in domo, cum hoc illi bonum esset ut vulnera non haberet, et ne uno quidem indigeret emplastro. Haec enim omnia gentes mundi quaerunt. Pater autes. Verumtamen quaerite regnum Dei, et haec omnia adjicientur vobis. Hic manifestissime ostendit, non haec esse appetenda, tanquam talia bona nostra, ut propter ipsa debeamus bene facere, si quid facimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ etiam illud. Qui amat aniñã
suã: pdet eã. Quod nͥ de hac uita ae¬
cepimꝰ quã oportet ꝓ regno xp̃i pde¬
re. qͦd potuisse martyres claruit. con¬
trariũ hoc p̃ceptũ erit illi sententiȩ
qua dictũ est. Quid ꝓclest homini
detrim̃tũ faciat. Considerate coruoᷤ

Expanded text:
Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita acceperimus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae, qua dictum est: Quid prodest homini detrimentum fac
Abbreviated transcription (Latin):
atq tegum̃tũ: ut intelligas eũ qui
dedit ammã. multo faciliꝰ escã ẽẽ cla¬
turũ: similit̾ eũ qui corpꝰ dedit mul¬
to faciliꝰ daturũ ee̾ & uestimentum.
Quo loco queri solet. utrũ ad aĩam
cib iste ꝑtineat: cũ aĩa incorporea
sit. iste aũ cib corporeus. S aĩam ħ
loco ꝓ ista uita positã nouerim¬
s4
cuiꝰ retinacłm est alim̃tũ istud cor

Expanded text:
tum, ut intelligas eum qui dedit animam, multo facilius escam esse daturum. Similiter eum qui corpus dedit, multo facilius daturum esse vestimentum. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste perveniat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverims, cujus retinaculum est
Abbreviated transcription (Latin):
Intrare ẽ enĩ ñ eẽ contentũ suꝑficie
litterȩ: s usq ad intelligentiȩ sacra¬
tioris archana penetrare.Aliter.
ꝯmis doctor qͥ auditores qͦs u̾bo
Nedificat. exemploscandalirat.
nec ipse regnũ dĩ intrat. nec eos qͥ
poterant intrare ꝑmitrit. Cũ
Shȩc ad illos diceret: cȩꝑunt pha¬
risei & legispiti grauit᷑ insitere.
s & cȩtera. Qu̾a uera ꝑfidȩ simula¬
tionis & impietatis sue crimina
audierint. ipsi testant᷑: qͥ tanto
intonante turbine. ñ ipsi resipiᷤ¬
cere. s doctorẽ ueritatis insidiis
m̃tũ ꝑtinent om̃ia: q̃ recubens.
apud phariseũ suꝑiꝰ disputauãt.
malitiȩ & nequitiȩ: frdm arimis
sinceritatis & ueritatis. Nam sicut
modicũ fermenti farinȩ cui micit᷑÷
massam corrũpit. uniũsãq mox
conspersionẽ suosapore cõmacu¬
lat: sic minirũ simulatio cup semel
animũ imibuerit. tota uirtutũ sin¬
ceritate. & ueritate fraudabit. N¬
Schil añ oꝑtũ est qͦd ñ reuelet᷑: neq

Expanded text:
Intrare est enim, non esse contentum superficie litterae, sed usque ad intelligentiae sacratioris arcana penetrare. Aliter: Omnis doctor qui auditores quos verbo aedificat exemplo scandalizat, nec ipse regnum Dei intrat, nec eos qui poterant intrare permittit. Cum haec ad illos diceret, coeperunt Pharisaei et legisperiti graviter insarent eum. Quam vera perfidiae, simulationis, et impietatis suae crimina audierint ipsi testantur, qui tanto intonante turbine non ipsi resipiscere, sed doctorem veritatis insidiis mentum pertinent omnia quae recumbens apud Pharisaeum superius disputaverat. malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis . Nam sicut modicum fermenti totam farinae cui injicitur massam corrumpit, universamque mox conspersionem suo sapore commaculat, sic nimirum simulatio, cujus semel animum imbuerit, tota virtutum sinceritate et veritate fraudabit. Nihil autem opertum est quod non reveletur, neque
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ qͥdẽ eẽ. s patre filloq minorem
credũt & confitentu. qͥa ñ inuidẽ¬
tia diabolica. s humana ignoran¬
tia ducti faciut̃ ħ ĩremissibilis blas¬
phemiȩ cͥmine tenent᷑. qua ꝓpriȩ pͥn¬
peste corrupti qͥ maiestatẽ blasphe¬
mant sine fine pibunt. Lege beati
augustini librũ pͥmũ de serinone
dñi in monte. Cũ aũ inclucent
uos ad synagogas: & ad magistratꝰ¬
⁊ & potestates. Supra enĩ dixerat mit¬

Expanded text:
m quidem esse, sed Patre Filioque minorem credunt et confitentur, quia non invidentia diabolica, sed humana ignorantia ducti faciunt, hoc irremissibilis blasphemiae crimine tenentur. Quapropter prinpeste corrupti, majestatem blasphemant, sine fine peribunt. Lege beati Augustini librum primum de Sermone ni in monte. Cum autem inducent vos in synagogas, et ad magistratus, et potestates. Supra enim dixerat: Mit
Abbreviated transcription (Latin):
ad custodiendas iustificationes
tuas: tuc̃ ñ confundar. dũ respi¬
S ciã in om̃ia mandata tua. at¬
S ille ait. Eẜ uobis legis ꝑitis ue: qͥa¬
⁊ oneratis hoĩes onerib q̃ portari
ñ possut̃. & ipsi uno digito ur̃o ñ
tangitis sarcinas Non possũt one.¬
ra legis portari:eomͦ qͦ isti legispiti
hec imponebat̃ hominib. Unde rec¬
tȩ audiunt qͦd sarcinas eiꝰ uno digi¬
to ñ tange̾nt. hoc ẽ ne ur minimis
qͥcse eã ꝑficerent. quã se contra mo¬
rem patrũ sine fide & grã ih̾u xp̃i¬
& seruare & seruandã tradẽ p̃sumebãt.
atq icło ugũ. xp̃i suaue. & sarcinam
eiꝰ leuẽ. ubi reqͥes est animarũ. ꝓcul
abicere. & ext̃minare tẽptabant cũ
scͥptũ sit. iustꝰ aũ exfide uiuit. & apłs
petrus his qͥ credentes ex gentib cir¬
cũcidi docebat ꝓtestet᷑ & dicat. ꝙ nẽ
qͥd tẽp̃tatis dm. impone̾ iugũ suꝑ
ceruicẽ discipłoꝵ. qͦd neq patres nr̃i

Expanded text:
ad custodiendas justificationes tuas. Tunc non confundar, dum respiciam in omnia mandata tua . At ille ait: Et vobis legisperitis vae, quia oneratis homines oneribus quae portari non possunt, et ipsi uno digito vestro non tangitis sarcinas. Non possunt onera legis portari eo modo quo isti legisperiti haec imponebant hominibus. Unde recte audiunt quod sarcinas ejus uno digito non tangerent, hoc est ne minimis quidem eam perficerent, quam se contra morem patrum sine fide et gratia  servare et servandam tradere praesumebant. Atque ideo jugum Christi suave et sarcinam ejus levem, ubi requies est animarum, procul abjicere et exterminare tentabant, cum scriptum sit Justus ex fide vivit, et apostolus Petrus his, qui credentes ex gentibus circumcidi docebant, protestetur, et dicat, et nunc quid tentatis Deum, imponere jugum super cervicem discipulorum, quod neque patres
Abbreviated transcription (Latin):
Ue uob̃ qͥa estis ut monum̃ta: q̃ ñ¬
Sapparent & hoiẽs ambulantes su¬
instar monum̃toꝵ: quȩ cũ suꝑfici¬
em t̾rȩ cõmunis ostentent. in tͦꝰ sũt¬
ũmescentiũ cadauerũ plena fȩtore.
De quib psalmista cũ liceret. sepul¬
chrũ patens est guit᷑ eoꝵ: mox qͥcd
dixiss aꝑuit. adiungens linguis¬
⁊ siuis dolose agebant. Respondens
autẽ qͥdã eoꝵ ex legis ꝑitis: ait illi.
Magister: hȩc dicens etiã nob contu¬
meliã facis. Quã misera conscien

Expanded text:
estis ut monumenta qet homines ambulantes suinstar monumentorum, quae cum superficiem terrae communis ostentent, intus vermescentium sunt cadaverum plena fetore. De quibus Psalmista cum diceret: Sepulcrum patens est guttur eorum ; mox quid dixisset aperuit adjungens: Linguis suis dolose agebant. Respondens autem quidam ex legisperitis ait illi: Magister, haec dicens etiam nobis contumeliam faci
Abbreviated transcription (Latin):
nũ & aĩa una. nec qͥs quã eoꝵ q̃ possi¬
debant aliqͥd eẽ suũ dicebat. s erãt
illis om̃ia cõmuma. Solꝰ aũ fr̾nitatiᷤᷤ
diuisor. & auctor dissensionis ẽ ille:
de qͦ supͣ dicit᷑. Qui ñ colligit mecũ:
dispgit. E de membris illiꝰ. Om̃e reg¬
nũ inse ipsũ diuisũ desolabit᷑. & do¬
mꝰ supͣ domũ cadet. D ixitq ad illoᷤᷤ.
Uidete & cauete ab om̃i auaritia qͥa ñ¬
N mn abuncdantia cuiꝰquã uita eiꝰ ẽ ex
his q̃ possidet. S icut supͣ dñs adũsꝰ.
blasphemos & hypocͥtas multa dixe¬
rat. sic & hic ex occasione huiꝰ stulti
petitoris adũsꝰ auaritiȩ pestem qua
pleriq mortaliũ satis suꝑq laborant.
& turbas & discipłos p̃ceptis parit̾
& exemplis munire satagit. E notan¬
dũ qͦͦd ñ ait cauete ab auaritia.s ad¬
iunxit ab om̃i. qͥa ñ nulla simplicit᷑
hominib geri uident᷑. s int̾nꝰ arbit̾
qua intentione fiant qͥa cernit iudi¬
cat. Quis enĩ cũ frẽ hereditatẽ diui¬

Expanded text:
possidebant aliquid suum esse dicebat, sed erant illis omnia communia. Solus autem fraternitatis divisor et auctor dissentivus est ille, de quo supra dicitur, qui non colligit mecum dispergit; et de membris illis: Omne regnum in se ipso divisum desolatur, et domus supra domum cadit. Dixitque ad illos: Videte et cavete ab omni avaritia, quia non in abundantia cujusquam vita ejus est, ex eis quae possidet. Sicut supra Dominus adversum blasphemos et hypocritas multa dixerat, sic et hic ex occasione hujus stulti petitoris, adversus avaritiae pestem, qua plerique mortalium satis superque laborant, et turbas et discipulos praeceptis pariter et exemplis munire satagit. Et notandum quod non ait, Cavete ab avaritia, sed adjunxit, ab omni, quia nonnulla simpliciter hominibus geri videntur, sed internus arbiter qua intentione fiant, quia cernit, judicat. Quis enim cum fratre haereditatem divi
Abbreviated transcription (Latin):
ti eccłie ubi in sp̃u scõ fit remissio
peccatorũ corde in penitenti resis¬
tit. dicentes e̾ẽ unũ ee̾ suffugiũ
ne sit inremissibilis blasphemia.¬
ut cor impenitens caueat᷑. Quoꝵ
multis sententia nequaꝗͣ firma
uidet᷑: qͥa uicdelicet qͥsqͥs unitati ec¬
cliȩ corde imyententi resistit si
ticꝰ sit: potest utiq remissionẽ ha¬
bere peccatoꝵ in spũ scõ. si ad uni¬
tatẽ ȩccsiȩ corde penitenti refuge¬
rit. S: dicunt. Quãdui corde im¬
penitenti qͥs sp̃ui gr̃ę resistit: tã¬
diu ñ habet remissionẽ. At illi
obitiunt. hanc conditionẽ in
cunctis constare cͥminibꝰ. Quomͦ
enim quadu qͥs formcationẽ
idolatͥam. adulteriũ. mascłoꝵ concu¬
bitũ. furtũ. cet̾aq flagitia gesserit. ñ
lii. scĩficari. rustificari in noĩe dm̃
uiã. mox uͦ ut penituerit conseqͥt᷑
& ueniã. nulloq disc̾mine ĩpententia
ceteris obligatior. aut inremissibili¬
or inuenit᷑ ce̾ peccatis. q̃ in similitu¬

Expanded text:
ti Ecclesiae ubi in Spiritu sancto fit remissio peccatorum, corde impoenitente resistit, dicentes unum esse suffugium, ne sit irremissibilis blasphemia, cor impoenitens caveatur. Quorum multis sententia nequaquam firma videtur, quia videlicet quisquis unitati Ecclesiae corde impoenitenti resistit, sive ticus sit, potest utique remissionem habere peccatorum in Spiritu sancto, si ad unitatem Ecclesiae corde poenitenti refugerit. Sed dicunt: Quandiu corde impoenitenti quis spiritui gratiae resistit, tandiu non habet remissionem. At illi objiciunt hanc conditionem in cunctis constare criminibus. Quomodo enim quandiu quis fornicationem, idololatriam, adulterium, masculorum concubitum, furtum, caeteraque flagitia gesserit, nonlui, sanctificari, justificari in nomine Domniam; mox vero ut poenituerit, consequitur et veniam, nulloque discrimine impoenitentia caeteris obligatior aut irremissibilior invenitur esse peccatis, quae in similitu
Abbreviated transcription (Latin):
carne mea me hoẽm tm arbit᷑ns qd fi¬
& iuda. & homo uorator. ac ium po¬
tator sim: tał opimo atq blasphemia
ꝗͣ ꝗͣ culpa ñ careat erroris tam̃ ht̃
ueniam ꝓpt̾ corporis uilitatẽ. Qui
aũ manifestȩ intelligens oꝑa łi. cũ
de uirtute negare ñ possit. eadem
stimulatꝰ inuidia calũpniat᷑. & xp̃m¬

Expanded text:
m arbitrans quod fiet Judam, et homo vorator ac vini potator sim, talis opinio atque blasphemia quanquam culpa non careat erroris, tamen habet veniam propter corporis utilitatem. Qui autem manifeste intelligens opera Dei cum de virtute negare non possit, eadem stimulatus invidia calumniatur,
Abbreviated transcription (Latin):
licet uł pauꝑm usib suggerendȩ:¬
cũ & ipse dnĩs cui ministrabant
angłi. tñ ad in formancdã eccłiam
suã loculos habuisse legat᷑. cea fideli¬
b oblata conseruans. & suoꝵ necessitati¬
bꝰ aliisq indigentib tribuens: s necłõ

Expanded text:
licet, vel pauperulicet, vel pauperucum et ipse Dominus, cui ministrabant angeli, tamen ad informandam Ecclesiam suam loculos habuisse legatur, et a fidelibus oblata conservans, et suorum necessitatibus aliisque indigentibus tribuens; sed ne
Abbreviated transcription (Latin):
durare. dñ potiꝰ qͥ semꝑ uide¬
at placandũ dnm̃ qͥ semꝑ puni¬
re uł liberare queat eeͥ timendũ.
Nonne qͥnq passeres ueneũt di¬
pondio: & unꝰ ex illis ñ ẽ in obli¬
uione coram do: Si mimitissima
inqͥt animalia & quȩ qͦlibet ꝑ aera
ferunt᷑. uolatilia d̾s obliiusci ñ po¬
test: uos qͥ ad imaginẽ facti estis
creatoris. ñ debetis terreri ab his qͥ
occidunt corpꝰ qͥa qͥ irrationabili¬
a gub̾nat. rationabilia curare ñ
desinit. Dipondiꝰ qͦ qnq passeres
uieneut̃. id ẽ uendunt᷑. genꝰ ẽ pon¬
deris leuissimi: ex duob assib com¬
positi. Querit fortasse aliqͥs qͦmͦ
dicat apłs. nũqͥd de bobꝰcura ẽ do:
cum utiq bos p̃tiosior passere ex¬

Expanded text:
durare. Domino potius qui semper videdurare. Domino potius qui semper videat placendum, Dominum qui semper punire vel liberare queat, esse timendum. Nonne quinque passeres veneunt dipondio, et unus ex illis non est in oblivione coram Deo? inquit, animalia, et quae quolibet per aera feruntur volatilia, Deus oblivisci non potest, vos qui ad imaginem facti estis Creatoris, non debetis terreri ab iis qui occidunt corpus, quia qui irrationabilia gubernat, rationabilia curare non desinit. Dipondius quo quinque passeres veneunt, id est, venduntur, genus est ponderis levissimi ex duobus assibus compositi. Quaerit fortasse aliquis quomodo dicat Apostolus: Nunquid de bobus cura est Deo ? cum utiq
Abbreviated transcription (Latin):
dicet᷑. D ico aũ uob̾ amicis meis ne
terreamini ab his qui occicdunt
corpꝰ: & post hȩc ñ habent ampliꝰ
qͥd fatiant. Si ꝑsecutores scõꝵ oc¬
cisis corporib. ñ habent ampliꝰ qͥd
contra illos agant: gͦ suꝑuacua fu¬
runt insania. qͥ mortua martyrũ
membra feris auibq discerpenda
ꝓicuit: uł in auras extenuari. uł
in undas solui. uł ꝑfla̾mas mei-
nerẽ faciut᷑ redigi. cũ nequaqũã
om̃ipotentiȩ di qͥn ea resuscitando
uiuificet obsistere possint. Timete
eũ: qͥ postꝗͣ occiderit: habet potesta¬
tẽ mittere in gehennã. Quia duo
sunt genera ꝑsecutoꝵ. unũ palam
seuitiũ. altm̃ fictȩ fraudulent̾q
blandientiũ. contra utrũq nos
munire atq instituere uolens sal¬
uator. & supͣ ab hẏpochrisi phari¬
seoꝵ attendere. & hic carnificũ
acede p̃cipit ñ timere: qͥa uicle¬
licet pͦt mortẽ nec hoꝵ crudeli¬
tas. nec illoꝵ ualeat simulatio

Expanded text:
dicetur: Dico autem vobis amicis meis, ne dicetur: Dico autem vobis amicis meis, ne terreamini ab his qui occidunt corpus, et post haec non habent amplius quid facient. Si persecutores sanctorum occisis corporibus, non habent amplius quid contra illos agant, ergo supervacua furiunt insania, qui mortua martyrum membra feris avibusque discerpenda projiciunt, vel in auras extenuari, vel in undas solvi, vel per flammas in cinerem faciunt redigi, cum nequaquam omnipotentiae Dei quin ea resuscitando vivificet obsistere possint. Timete eum qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam. Quia duo sunt genera persecutorum, unum palam saevientium, alterum ficte fraudulenterque blandientium: contra utrumque nos munire atque instituere volens Salvator, et supra ab hypocrisi Pharisaeorum attendere, et hic a carnificum caede praecipit non timere, quia videlicet post mortem nec horum crudelitas, nec illorum valeat simulatio
Abbreviated transcription (Latin):
lumine dicent᷑. ꝙ qͦd in aure lo cuti
estis in cubiculis p̃dicabit᷑ in tectis:
ñ solũ in futuro. qndo cuncta cordi¬
ũ abscondita ꝓferent᷑ ad lucẽ. s in
p̃senti tempore potest. congruent᷑
accipi. qm̃ quȩ int̾ tenebras qnda
p̃ssurarũ carcerũq umbras uł locu¬
ti uł passi sũt apłi: mĩc clarificata ꝑ
orbem eccł̃ia. lectis eoꝵ actib pub¬
lice p̃dicant᷑. Sane qͦd ait. p̃dicabit᷑
in tectis: iuxta morẽ ꝓunciȩ pales¬
tinȩ loquit᷑. ubi solent in tecta re¬
sidere. Non enĩ tecta nr̃o more cul¬
minib sublimata: s plano scemate
faciunt ȩqualia. Unde lex p̃cepit.
ut qͥ nouã dom̃ũ ȩdificaret. iurũ
tecti ponẽt in giro: ne funderetur
ibi sanguis in noxiꝰ. labente aliqͦ.
& in p̃ceps ruente. Ee in templi
constructione legimꝰ. Texit qͦq do¬
mũ laq̃ariis cȩdrinis: a edificauit
tabulatũ suꝑ omnẽ domũ qͥnq
cubitis altitudinis. Ergo p̃dicabit᷑
in tectis: cunctis audientib palam

Expanded text:
ne dicentur, et quod in aure locuti estis in cubiculis praedicabitur in tectis: non solum in futuro, et quando cuncta cordium abscondita proferentur ad lucem, sed in praesenti tempore potest congruenter accipi, quoniam quae inter tenebras quondam pressurarum carcerumque umbras vel locuti vel passi su publice praedicantur. Sane quod ait, Praedicabitur in tectis, juxta morem provinciae Palaestinae loquitur, ubi solent in tectis residere; non enim tecta nostro more culminibus sublimata, sed plano schemate faciunt aequalia. Unde lex praecepit ut qui novam domum aedificaret, murum tecti poneret in gyro , ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo, et in praeceps ruente. Et in templi constructione legimus: Texit quoque domum laquearibus cedrinis, et aedificavit tabulatum super omnem domum, quinque cubitis altitudinis . Ergo praedicabitur in tectis, cum cunctis audientibus palam
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ apłos misit. cessent heretici xp̃o
ex uirgine pͥncipiũ dare: omittãt
aliũ legis & ꝓpħarũ. aliũ nomi tes¬
tam̃ti dm p̃dicare: quãuis sepe
etiam apłica scͥptura ꝓpħas ñ eo ᷤ
solũ qui uenturã xp̃i incarnati¬
onẽ. s ꝙ eos qͥuentura lestis reg¬
nigaudia p̃dicent appellat. ꝓpħȩ
inquit duo aut tresdicant. & otĩ
duudicent. S nequaqũa hos cre¬
diderim apłis in catalogi ordine
p̃ferendos. Ut inqͥrat᷑ sanguis om¬
niũ ꝓpħarũ qͥ effusꝰ ẽ acõstitutiõe
mundi a generatione ista Queri

Expanded text:
quae apostolos misit, cessent haeretici Christo ex Virgine principium dare, omittant alium legis et prophetarum, alium Novi Testamenti Deum praedicare, quamvis saepe etiam apostolica Scriptura prophetas non eos solum qui futuram Christi incarnationem, sed et eos qui ventura coelestis regni gaudia praedicent, appellat. Prophetae inquit duo aut tres dicant, et caeteri dijudicent. Sed nequaquam hos crediderim apostolis in catalogi ordine praeferendos. Ut inquiratur sanguis omnium prophetarum qui effusus est a constitutione mundi a generatione ista. Quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
fri meo ut diuidat mecũ here¬
ditatẽ. At ille dixit ei. Homo: qͥs me
constituit iudicẽ aut diuisorẽ super
uos: Merito refutat᷑ hic fr̃: qͥ magist᷑
suꝑnȩ pacis. unitatisq gaudia cõm̃¬
danti. terrenȩ diuisionis uult ingere¬
re molestiã. Merito hoĩs uocabulo
notat᷑. Cum enĩ sit int̾ uos inqͥt elꝰ¬
& contentio. nonne carnales estis. ñ¬
ne hoiẽs estis. & scł̾m hoiẽ ãbulatiꝰ:

Expanded text:
dividat mecum haereditatem. At ille dixit ei: Homo, quis me constituit judicem aut divisorem supra vos? Merito refutatur hic frater qui magistro supernae pacis unitatisque gaudia commendanti terrae divisionis vult ingerere molestiam, merito hominis vocabulo notatur. Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, nonne homines estis. et secundum h
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ abuna uideoꝵ generati¬
one requirat᷑. cũ & multi scõꝑ si¬
ue ante incarnationẽ seu pꝰt mortẽ
resurrectionẽq saluatoris ab aliis
sint nationib intempti: & ipse dñs
uideis licet acclamãtib a romano tͣn
p̃side romanisq sit militib crucifixꝰ.
S moris ẽ scͥpturarũ. duas sepe gene¬
rationes hominũ bonoꝵ scilicet
maloꝵq cõputare: hoc ẽ eoꝵ qͥ ñ
ex sangumib neq ex uoluntate car

Expanded text:
eratione requiratur, cum et multi sanctorum sive ante incarnationem, seu post mortem resurrectionemque Salvatoris, ab aliis sint nationibus interempti, et ipse Dominus Judaeis licet acclamantibus, a Romano tamen praeside, Romanisque sit militibus crucifixus. Sed moris est Scripturarum duas saepe generationes hominum, bonorum scilicet malorumque computare, hoc est eorum qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate ca
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ihu credimꝰ salriari quẽadino¬
dũ & illi. Uȩ uob̾ qͥ edificatis monu¬
m̃ta ꝓph̾arũ: patres aũ ur̃i occidunt.
illos. Non monum̃ta ꝓpharũ ornare:
s int̾fectores ꝓpħarũ imitari. sceleris ẽ.
patrũ suoꝵ facta qͥ occiderũt argue¬
bant: s pat̾na facinora emulando.
in se ipsos sententiã retorquebant:
eacdẽ uidelicet ipsi q̃ in parentib
dãpnauerãt agentes. ꝑ rofecto testi¬
ficamini qͦd consentitis oꝑib patrũ¬
ur̃oꝵ: qm̃qͥde ipsi eos occiderunt.
uos aũ edificatis eoꝵ sepulchra.
Simulabant qͥdem se ob fauorẽ
uulgi captandũ. patrũ suoꝵ hor N
rere ꝑfidiã. meniorias ꝓpħarũ qͥ
ab eis occisi sũt magnifice ornan¬
do: s ipso oꝑe testificant᷑. quantũ
pat̃nȩ neqͥtiȩ consentiant. dnm̃
qui ab eisdem ꝓpħis ẽ p̃nuntiat᷑
imuriis agendo: ubi se parit̃ &s fi¬
lios homicilarũ. & ad suȩ dãpna¬
tionis augmentũ scientes pecca¬
redeclarant. Unde rectȩ subiun¬

Expanded text:
dimus salvari, quemadmodum et illi . Vae vobis qui aedificatis monumenta prophetarum, patres autem vestri occiderunt illos. Non monumenta prophetarum ornare, sed interfectores prophetarum imitari, sceleris est. patrum suorum facta qui hos occiderunt arguebant, sed paterna facinora aemulando, in seipsos sententiam retorquebant, eadem videlicet ipsi quae in parentibus damnabant agentes. Profecto testificamini quod consentitis operibus patruuoniam quidem ipsi eos occiderunt, vos autem aedificatis eorum sepulcra. Simulabant quidem se, ob favorem ulgi captandum, patrum suorum rere perfidiam, memorias prophetarum qui ab eis occisi sunt magnifice ornando, sed ipso opere testificantur quantum paternae nequitiae consentiant, Dominum qui ab eisdem prophetis est praenuntiatus, injuriis agendo. Ubi se pariter et filios homicidarum et ad suae damnationis augmentum scientes peccare declarant. Unde recte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
erisint ab hac generatione ꝑemp¬
ti: nͥforte qͥa abel pastor ouiũ ⁊a¬
charias sacerdos fuit: & hic in cã¬
po. ille matrio templi necatꝰ est.
utriꝰq gradꝰ martyres. & laici scili¬
cet. & altaris offitio mancipatr. sub
eoꝵ uolrut intimare uocabulo.
Ue uobis legisꝑitis: qͥa tulistis clauẽ

Expanded text:
neratione perempti, nisi forte quia Abel pastor ovium, Zacharias sacerdos fuit, et hic in campo, ille in atrio templi necatus est, utriusque gradus martyres, et laici scilicet et altaris officio mancipati, sub eorum voluit intimare vocabulo. Vae vobis legisperitis, quia tulist
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ meos: e dixit. Hoc faciã. Destru.¬
am horrea mea & maiora faciam: & illuc
congregabo om̃ia quȩ nata st̃ michi.
& bona mea. Nonm eo rep̃hendit᷑ iste
diues qͦd terrã coluerit. natosue ex ea
fructꝰ in horiea collegerit. s qͦd omnẽ
uite suȩ fidutiã in ipsa abundantia re¬
rũ posuerit fructꝰq qͦs uberiores solito
t̃ra ꝓtulit. suos fructꝰ suaq bona cõputãs:
ñ pauꝑib erogare iuxta imꝑiũ dñi di¬
centis. qͦd suꝑ est dait elemosinã . s factiᷤ¬
receptacsis maiorib suȩ in flturũ lux¬
uriȩ reseruare studuerit. Anima in¬
qͥens habesmulta bona: posita in
annos plurimos. Reqͥesce. comede.
bibe. epulare. Cui simile ẽ qͦd in ȩc¬
cłiastico legit᷑. Est qui locupletat᷑
parce agendo. & est pars m̃cedis illiꝰ
ineo qd dicit. inuem reqͥem mͥ. & nc̃

Expanded text:
Hoc faciam, destruam horrea mea, et majora faciam, et illuc congregabo omnia quae nata sunt mihi, et bona mea. Non in eo reprehenditur iste dives quod terram coluerit, natosve ex ea fructus in horrea collegerit, sed quod omnem vitae suae fiduciam in ipsa abundantia rerum posuerit, frustusque quos uberiores solito terra protulit, suos fructus et sua bona computans, non pauperibus erogare, juxta imperium Domini dicentis: Quod superest date eleemosreceptaculis majoribus suae in futurum luxuriae reservare studuerit. Anima, inquiens, habes multa bona posita in annos plurimos: requiesce, comede, bibe, epulare. Cui simile in Ecclesiastico legitur, est qui locupletatur parce agendo, et est pars mercedis illius in eo
Abbreviated transcription (Latin):
te elemosinã: & ecce om̃ia munda
⁊sut̃ uob. ¶ uod necessario uictui
& uestim̃to suꝑẽ date pauꝑib: iuxta
qd & ioh̾es p̃cȩpit. Qui habet duas
tunicas: det ñ habenti. Neq enũ ita
facienda iubet᷑ elemosina. ut te ip¬
sũ consumas inopia: s ut tui cura
corporis expleta. iopẽ quantũ ua A¬
les sustentes. Uelita intelligendũ qͦd
suꝑest: qͦd tã multo scelere põccupatiᷤᷤ
solũ remediũ restat. Dare elemosinã.
Qui sermo. ad omĩa quȩ utili misera¬
tione fiunt ualet. Non solũ enim
qui dat esurienti cibũ. sicienti po¬
tũ. nudo uestuñtũ. ꝑegͥnanti hos¬
piciũ. & ex̧tera huiꝰmodi: uerũ etiã
qͥclat ueniã peccanti. elemosinã
dat: & qͥ emĩdat u̾bere inquẽ potes¬
tas dat᷑. uł cohercet aliqua disci-¬
plina. & tam̃ peccatũ eiꝰ quo ab il¬
lo lesꝰ aut offensus est dimictit ex
corde. uł orat ut ei dimitatur:

Expanded text:
ia munda sunt vobis. Quod necessario victui et vestimento superest date pauperibus, juxta quod et Joannes praecipit: qui habet duas tunicas det non habenti, neque enim ita facienda jubetur eleemosyna ut te ipsum consumas inopia: sed ut tui cura corporis expleta, inopem quantum vales sustentes, vel ita intelligendum, quod superest, quod tam multo scelere praeoccupatis, solum remedium restat dare eleemosynam, qui sermo ad omnia, quae utili miseratione fiunt, valet. Non solum enim qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, et caetera hujusmodi, verum etiam qui dat veniam peccanti, eleemosynam dat. Et qui emendat verbere in quem potestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tamen peccatum ejus quo ab illo laesus aut offensus est, dimittit ex corde, vel orat ut
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ĩa alus. D ixit aũ illi ds. Sculte.
hac nocte anim̃a tuã repetunt a ce:
q̃ aũ parasti cuiꝰ erunt. Qui multa
tibi delitiarũ tempora stultꝰ minta
ꝓmittebas ꝓxima hac nocte morte
p̃reptꝰ. ahiis congregata reluiquẽs. hȩc
dõ ad hõmẽ dicere est. prauas eiꝰ ma¬
chinationes subita animadũsione
cõpescere. Alit̃. In nocte ablata ẽ anima.
quȩ in obscuritate ẽ corclis. E misera
innocte ablata ẽ: quȩ consideratioĩs
luẽe habere noluit. ut qͦd poterat
pati p̃inderet. Uncle bine liscipłis
futura cogitantib paulꝰ apl̃s dicit.
Uos aũ frẽs ñ estis in tenebris ut uos

Expanded text:
ia aliis . Dixit autem illi Deus: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te: quae autem parasti cujus erunt? Qui multa tibi deliciarum tempora stultus in vita promittebas, proxima hac nocte morte praereptus, aliis congregata relinques. Haec Deo ad hominem dicere est, pravas ejus machinationes subita animadversione compescere. Aliter: In nocte ablata est anima, quae in obscuritate est cordis, ac misera. In nocte ablata est, quae considerationis lucem habere noluit, ut quod poterat pati, praevideret. Unde bene discipulis futura cogitantibus Paulus apostolus dicit: Vos autem, fratres, non estis in ten
Abbreviated transcription (Latin):
‸miqͥtate. Et marcꝰ qͥdẽ refert eos
baptismata calicũ & urceoꝵ. lectoꝵ¬
q & eramĩtoꝵ obseruare solitos: sed
magis sub noĩe uasoꝵ ipsiꝰ m̃datii¬
& simulationis arguunt᷑ qͦd aliud
ostendũt hominib foris. aliud
domi agant: formã pietatis ha¬
bentes extrnsecꝰ. s intꝰ uitioꝵ sorde
deformes. Q ult enĩ dñs explicare
latiꝰ quȩ supͣ breuit᷑ de muncdando
coilis ocło ꝓtulerat. S tulti: ñne
qͥ fecit qͦd deforis ẽ. etiã id qͦd demtꝰ¬
s est fecit: Qui inqͥt utrãq hominiᷤ
naturã fecit: utrãq mundari desi¬
derat. Hoc contra manicheos. qͥ ani¬
mã tantũ a dõ. carnẽ uͦ putant a di¬
abolo creatã: hoc contra illos qͥ cor¬
poralia peccata. fonicationẽ uide¬
licet. ĩ mũditiã. libidinẽ. furtũ. ra-

Expanded text:
iniquitate. Et Marcus quidem refert eos baptismata calicum et urceorum lectorumque et aeramentorum observare solitos, sed magis sub nomine vasorum ipsi mendacii simulationis arguuntur, quod aliud ostentent hominibus foris, aliud domi agant, formam pietatis habentes extrinsecus, sed intus vitiorum sorde deformes. Vult enim Dominus explicare latius quae supra breviter de mundando cordis oculo protulerat. Stulti, nonne qui fecit quod deforis est, etiam id quod deintus est fecit? Qui, inquit, utramque hominis naturam fecit, utramque mundari desiderat. Hoc contra Manichaeos, qui animam tantum a Deo, carnem vero putant a diabolo creatam. Hoc contra illos qui corporalia peccata, fornicationem videlicet, immunditiam, libidinem, furtu
Abbreviated transcription (Latin):
formcationẽ immũ diciã. libidi¬
nẽ & cętera talia. Si gͥ ipse bonũ
bona intentione patraueris. ñ
habens in tua conscientia aliquã
partẽ tenebrosȩ cogitationis. eti¬
am si contigerit aliquẽ ꝓximoꝵ
tua bona actione noceri. ũbi gr̃a.
aut de pecunia quãa te indigẽs
& petẽs acceꝑat facere uł pati ali¬
qͥd mali. aut de ũbo exhortatiois
qͦerrantẽ corrigere uolebas. forte
pnitiosiꝰ errare: tu tñ ꝓ tuo sim¬
plici & lucido corde & hic ꝙ in fu¬
turo lucis grã donaberiᷤᷤ. Hec contͣ
hypocrisin phariseoꝵ subdole sig¬
uixta sensũ moralẽ generalit̾ in¬
t cũ loqueret᷑: rogauit illũ

Expanded text:
fornicationem, immunditiam, libidinem , et caetera talia. Si igitur ipse bonum bona intentione patraveris, non habens in tua conscientia aliquam partem tenebrosae cogitationis, etiamsi contigerit aliquem proximorum tua bona actione noceri, verbi gratia, aut de pecunia quam a te indigens et petens acceperat, facere vel pati aliquid mali, aut de verbo exhortationis quo errantem corrigere volebas, forte perniciosius errare, tu tamen pro tuo simplici et lucido corde et hic et in futuro, lucis gratia donaberis. Haec contra hypocrisin Pharisaeorum subdole sigjuxta sensum moralem generaliter int cum loquere
Abbreviated transcription (Latin):
sem̃. qua qͥsq in similitudinẽ diabo¬
li & angloꝵ eiꝰ ꝯtra conscientiã suã
maiestatẽ cłitatis oppugnare ñ trepi¬
dat. ñ habet remissionẽ in eternũ
s reus erit ȩterni delicti. sicut marcꝰ
hoc dñi testimonio subiunxit atq
ait. Qm̃ dicebant. sp̃m immũdũ

Expanded text:
m, qua quisque in similitudinem diaboli et angelorum ejus contra conscientiam suam majestatem Deitatis oppugnare non trepidat, non habet remissionem in aeternum, sed reus erit aeterni delicti, sicut Evangehoc Domini testimonio subjunxit, atque ait: Quoniam dicebant: Spiritum immundum
Abbreviated transcription (Latin):
tio quȩ pc̃ȩdit: prauũ ẽ om̃e opꝰ
qͦd sequit᷑: qũauis rectũ ẽẽ iideat᷑.
Uide gͦ ne lum̃ qͦd in te ẽtenebrȩ sĩt.
hocẽ ne ipsa cordis intentio quȩ lu¬
m̃ est animȩ. uitioꝵ caligine fuscet᷑.
sedula discretione ꝑpende. iuxta
qͦd alibi p̾cipit᷑. Om̃i custodia ser¬
ua cortuũ: qm̃ ex ipso uita ꝓcedit.

Expanded text:
omne opus quod sequitur, quamvis rectum esse videatur. Vide ergo ne lumen quod in te est tenebrae sint. Hoc est, ne ipsa cordis intentio quae lumen est animae, vitiorum caligine fuscetur, sedula discretione perpende. Juxta quod alibi praecipitur: Omni custodia serva cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit .
Abbreviated transcription (Latin):
de fructib terrȩ respuisse uideret᷑.
Hȩc aũ inqͥt oportuit face̾. id ẽ ui¬
cit̾ de nr̃a miseria uidicantes. &dĩ
caritatẽ quã donauit ipse diligen¬
tes. pie iusteq uiuamꝰ. iustũ udi¬
ciũ eiꝰ confitentes. qͦ miseri effecti
sumꝰ. de qͦ dicit apłs. iudiciũ qͥdẽ
ex uno in condẽpnationẽ & mag¬
nȩ caritati eiꝰ grãs agentes de qua

Expanded text:
de fructibus terrae respuisse videretur, de fructibus terrae respuisse videretur, Haec autem, inquit, oportet facere, et juciter de nostra miseria judicantes, et Dei charitatem quam donavit ipse diligentes, pie recteque vivamus justum judicium ejus confitentes quo miseri effecti sumus. De quo dicit Apostolus: Judicium quidem ex uno in condemnationem; et magnae charitati ejus gratias age
Abbreviated transcription (Latin):
rapina & iniqͥtate pleni eeñt: am¬
monens quandã elemosinã ꝗͣ
sͥ homo debet pͥmitꝰ dare & in¬
teriora mundare: uerũptam̃ in¬
qͥt qͦd su ꝑ est date elemosinã:
& ecce om̃ia muncla st̃ uobis. De¬
inde ut ostencleret qͥd ãmionuis¬
s. & qͥd ipsi face̾ curaret̃. ne illum
putarẽt eoꝵ elemosinas ignora¬
re:s ue uob̃ inqͥt phariseis. Tam¬
quã diceret. Ego qͥdem cõmonui
uos ad elemosinã dancła ꝑ quã
qͥ decimatis mentã & rutã & om̃e
holus. Has enĩ noui elemosinas
urãs: ne de illis me nẽ uos ãmonu¬
isse arbitremini Et p̃teritis udi¬
ciũ & caritatẽ cłi: qua elemosina
possetis ab omĩ inqͥnam̃to interio¬
re mundari. ut uob̃ munda eent̃
& corpora quȩ lauatis. hoc ẽ enim
om̃ia. & interiora scilicet & exteri¬
ora: sicut alibi legit᷑ Mundate q̃
intꝰ sũt: & quȩ foris sũt muncla
erũt. S ne istas elemosinas q̃ fuit᷑

Expanded text:
rapina et iniquitate pleni erant, adrapina et iniquitate pleni erant, admonens quadam eleemosyna, quam sibi homo debet primitus dare, interiora mundari: Verumtamen, inquit, quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Deinde ut ostenderet quid admonuisset, et quid ipsi facere non curarent, ne illum putarent eorum eleemosynas ignorare: Sed vae vobis, inquit Pharisaeis: tanquam diceret, Ego quidem commonuos eleemosynam dandam per quam quia decimatis mentham, et rutam, et omne olus. Has enim novi eleemosynas vestras ne de illis me nunc vos admonuisse arbitremini. Et praeteritis judicium et charitatem Dei: qua eleemosyna possetis ab omni inquinamento interiore mundari, ut vobis munda essent et corpora quae lavatis. Hoc est enim omnia, et interiora scilicet, et exteriora, sicut alibi legitur, Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt. Sed ne istas eleemosynas, quae fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃. ita intellecturi sumꝰ ut pha-¬
riseis ñ habentib fid̾e xp̃i. etiã¬
siñ in eũ crediderĩt. nec renati fue.¬
rit ex aqua & sp̃u sc̃o munda sĩt
omĩa: tantũ si elemosinas declerĩt
sicut qͥdam eas dandas putant.
cũ sint ĩmundi om̃s qͦs ñ mun¬
dat fides xp̃i. de qua scͥptũ ẽ. mũ¬
dans fide corda eoꝵ: E tam̃ uerũ
est qͦcd audierat date elemosinã:¬
enĩ uult ordinate dare elemosi¬
nã: a se ipso debet incipere. & eã
qͥ pͥmũ cdare. Est enĩ elemosina opꝰ
miscdĩȩ uerissuneq dictũ est: mi¬
serere auimȩ tuȩ placens do. Ept̃
hoc renascimur. ut dõ placeamꝰ.
cui merito displicet qͦd nascendo
contraximꝰ. Hec ẽ pͥma elemosina
quã nobis didimꝰ. qm̃ nos ipsos
miseros. ꝑ miserantis di miscdiã
reqͥsiuimꝰ. Propt̃ quẽ dilectionis
ordinẽ dictũ est. Diliges ꝓximũ
tuũ tanꝗͣ te ipsũ. Cũ gͥ merepass
eds qd forinsecꝰ se lauerit̃ intꝰ aũ

Expanded text:
vobis, ita intellecturi sumus, ut Pharisaeis non habentibus fidem Christi etiamsi non in eum crediderint, nec renati fuerint ex aqua et Spiritu sancto munda sunt omnia, tantum si eleemosynas dederint, sicut quidam eas dandas putant cum sint immundi omnes, quos non mundat fides Christi, de qua scriptum est: mundans fide corda eorum, et tamen verum est, quod audierant, date eleemosynaenim vult ordinate dare eleemosynam, a seipso debet incipere, et eam sibi primum dare. Est enim eleemosyna opus misericordiae, verissimeque dictum est, miserere animae tuae placens Deo, propter hoc renascimur ut Deo placeamus, cui merito displicet quod nascendo contraximus. Haec est prima eleemosyna, quam nobis dedimus, quoniam nos ipsos miseros per miserantis Dei misericordiam requisivimus. Propter dilectionis ordinem dictum est, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Cum ergo increpasset eos quod forinsecus se lavabant, intus autem
Abbreviated transcription (Latin):
sulte lucas ñ ait. & cũ hȩc loqueret᷑.
s cũ loqueret᷑: ut ostenclat eũ ñ statĩ
finitis q̃ pofuerat u̾bis.s aliqͦt int̃-¬
positis apud phariseũ prandere ro¬
gatũ. Quȩ aũ sint illa matħs expli¬
cat: qui hoc dñi t̾minato sermone.
quẽ tam̃ partĩ breuiꝰ lucas. partĩ
plixiꝰ cõmeniorat. continuo subiũx¬
it. Adhuc eo loquente ad turbas:
ecce mat̾ eiꝰ & fres stabant foris que¬
rentes loqͥ ei. Adhuc inqͥt eo loquẽ¬
te: ut intelligeres. hȩc loquente q̃
suꝑiꝰ indicabat. S & marcꝰ post il¬
lud qͦd de blasphemia spe scĩ qͥd¬

Expanded text:
loqueretur, sed, Cum loqueretur, ut ostendat eum non statim finitis quae praeposuerat verbis, sed aliquot interpositis, apud Pharisaeum prandere rogatum. Quae autem sint illa Matthaeus explicat, qui hoc Domini terminato sermone, quem tamen partim brevius Luca, partim prolixius commemorat, continuo subjunxit: Adhuc eo loquente ad turbas, ecce mater ejus et fratres stabant foris, quaerentes loqui ei. Adhuc, inquit, eo loquente, ut intelligeres, haec loquente quae superius indicabat. Sed et Marcus, post illud quod de blasphemia Spi
Abbreviated transcription (Latin):
Si ocłs trrus fuerit simplex: totũ cor¬
pꝰ tuũ lucidũ erit. Si aũ nequã fuerit.:
etiã corpꝰ tuũ tenebrosũ erit. Si inqͥt
pura rectaq intentione quȩ potes
agere bona studueris. lucis ꝓfecto
sut oꝑa quȩ facis. etiã sicorã hõĩb
impfectionis aliqͥd habere uidean¬
t᷑: qm̃ diligentib dm̃ om̃ia coo¬
pant᷑ in bonũ. his qͥ sedm ꝓpositũ

Expanded text:
ex, totum corpus tuum lucidum erit; si autem nequam fuerit, etiam corpus tuum tenebrosum erit. Si, inquit, pura rectaque intentione quae potes agere, bona studueris, lucis profecto sunt opera quae facis, etiam si coram hominibus imperfectionis aliquid habere videantur. Quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in b
Abbreviated transcription (Latin):
exigit ministeriũ. nec tñ ei gra¬
tiã habet: qñtomagis uos qͥ sine
me nichil potestis face̾̃. ñ tẽporũ
longitudine laboꝵ merita pen¬
sare debetis. s amore & famula¬
tu sponcaneo nouis semꝑ stuidi¬
is augere priora: Itaq dicite.
Serui iutiles sumꝰ. Serui qͥdẽ qͥa
ptio empti estis: mutiles uͦ qͥa dñs
bonoꝵ ur̃oꝵ ñ indiget. Si autẽ
mutilis est qͥ fecit om̃ia: qͥd de
illo dicendũ ẽ. qͥ expłere q̃ p̃cepta
sũt uł infirmitate ñ potuit. uł qͦo
perꝰ ẽ suꝑbia despexit: Alit̾. Serui
mutiles sumꝰ: qͥa ñ sũt ꝯdignȩ
passiones huiꝰ temporis ad suꝑ¬
bis. E alibi. Qui coronat te in mi¬
seratione & miscłia. Non ait.
in meritis & oꝑib tuis: qͥa cuiꝰ
miscdia p̾uenim᷑. ut humilit᷑¬
d̾o seruiamꝰ ei mune̾ coronam᷑
ut sublimit̾ cũ illo regnem q¬
S debiumꝰ face̾ fecimꝰ. Reuera de¬
biumꝰ: qͥa qͥ ñ uenit iniistrari
s ministrare. debicores sͥ nos fecit

Expanded text:
i gratiam habet, quanto magis vos, qui sine me nihil potestis facere, non temporum longitudinem et laborum merita pensare debetis, sed amore et famulatu spontaneo novis semper studiis augere priora. Itaque dicite, servi inutiles sumus. Servi quidem qui pretio empti estis, inutiles vero quia Dominus orum non indiget. Si autem inutilis est qui fecit omnia, quid de illo dicendum est qui explere quae praecepta sunt, vel infirmitate non potuit, vel, quod pejus est, superbia despexit? Aliter: Servi inutiles sumus, quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad supbis . Et alibi: Qui coronat te in miseratione et misericordia . Non ait, in meritis et operibus tuis, quia cujus cordia praevenimur, ut humilitDeo serviamus, ejus munere coronamur, ut sublimiter cum illo regnemus. Quod debuimus facere, fecimus. Revera debuimus, quia qui non venit ministrari, sed ministrare , debitores sibi nos fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
s tu dirupisti uincła mea tibi
sacͥficabo hostiã laudis. Hec ẽ
q̃ p̾cepta sũt impletis: imꝑfectos
a dño. semꝑ inesse sͥ mala q̃ defle¬
ant. semꝑ meminerint deesse bo¬
na. ad quȩ gr̃a eiꝰ uiuante ꝓficiãt.

Expanded text:
mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Haec est quae praecepta sunt impletis, imperfectos a domino semper inesse sibi mala, quae defleant, semper meminerint deesse bona, ad quae, gratia ejus juvante, proficiant.