comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sapit ea que catnis sunt ñ ect tustus nami¬
prii. cat. est. mors. ettna .i. dignus morte cter¬
na. qui habet prudentia catiris ꝙ est cũ studi¬
osins implit que catnis sunt. appetendo bo¬
tib hominib prudentia catins eit mors pru
turo et hic paxmentis uel est uita ⁊ pax .i.
pita cumi pace que etit in fututo. uere prn¬
dencia catnis ẽ mors
Quoniam sapiẽ

Expanded text:
carnis sunt, non est justus. Namarnis est mors aeterna, id est dignus est morte aeterna, qui habet prudentiam carnis; quod est cum studiosus implet quae carnis sunt, appetendo boribus hominibus. Prudentia carnis est mors. Pruturo, et hic pax mentis, vel est vita et pax, id est vita cum pace quae erit in futuro. Vere prudentia carnis est mors, quia s
Abbreviated transcription (Latin):
sti. cut non: qr sapiĩt
tenti. ⁊ cutiosi sunt ĩ
carnalib carnalia pro
ambulans scd̾m sp̃m¬
est iustus qr eciã ille qͥ
qͣ ille qui ẽ ẜ carnem

Expanded text:
. Cur non? Quia sapiunt tenti et curiosi sunt in carnalibus, carnalia pro ambulans secundum spest justus, quia etiam ille qui ille q
Abbreviated transcription (Latin):
utlionissts. siue per se occiderit eñ sine per
cendit ad celos. illo autẽ interfecto ñ sta¬
tim ueniet xp̃s .s. ut ex libro dameł intelli¬
gitut. ꝯcedentur electis ad pñiam dies. xlu.
quantũ dñs post uenturs t penitꝰ igno¬
tatur. ⁊ qũo tenebre fugantut solispre.¬

Expanded text:
jussionis suae, sive per se occideret eum sive per cendit ad coelos. Illo autem interfecto non statim veniet Christus, sed ut ex libro Danielis intelligitur, concedentur electis ad poenitentiam dies XLV quantum Dominus post futurus sit penitus ignoratur. Et quomodo tenebrae solis
Abbreviated transcription (Latin):
.ẜlam beuesatadis¬
celsione a ieoucro.
it tefrigeratamiato¬
tũ caritate ex habũ¬
dancia iniciuitatis
quias⁊ parata sibi se
est timendtis quia
sequititt. quod dñs

Expanded text:
am revelata discessione a Deo vero, et refrigerata multorum charitate, ex abundantia iniquitatis quasi parata sibi sedest timendus, quia sequitur: Quem Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
set ex hoc apłc amplitudinom honoris assere¬
tẽ propiuis autem fuius est de ipͥo pr̃e genit
fectus fũt ad alia alta substolut. ita cutahe¬
bi eos b̾s facit apłe quos painatĩ ad noticiam
d̾i crig̾ int̾ alta memoratis: hũlia. siq ma¬
gistis siu uestigia ꝯsequens. nã ⁊ ip̃o sicfacie¬
bat aliqñ quidem in aitiora disciplos snostp
lio uͥpiius intesligitur filins qui ẽ suꝑioret
extellentior tinuisũ. detũ ad humiua descendit
ꝑquã fecit ⁊ se. postea ad altiorẽ omnib grad
ucnit dicens qui cũ sit splen. d r̃hĩtilia lari¬

Expanded text:
set ex hoc Apostolus amplitudinem honoris asserere. Proprius autem Filius est de ipso Patre genitfectus fuerit, ad alia alta sustollit: ita circa Hebraeos beatus facit Paulus, quos paulatim ad notitiam Dei erigit, inter alta memorans humilia, ubique magistri sui vestigia sequens: nam et ipse sic faciebat. Aliquando quidem in altiora discipulos suos slio, ubi proprius intelligitur Filius, qui est superior et excellentior universis. Deinde descendit  per quem; postea ad altiorem omnibus gradum venit, dicens, qui cum sit splendor. Deinde humilia loqui
Abbreviated transcription (Latin):
des tͥc anticũ nout̃ et cuoileticia te landantet.
Et iternoi ysaias
dicit letamim o gẽ¬
tes qr assumpte sunt
ectis ut sitis unum
ousle. cũ plele cuis.

Expanded text:
tes tibi canticum novum, et cum laetitia te laudantes. Et iterum Isaias dicit: Laetamini, o gentes, quia assumptae estis, ut sitis unum ovile, cum plebe ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
runt gͥ ꝑtira fide. ac u̾a ꝯfessione. qͣ magniᷤᷤ
clamorib flagitate. temedtum. ⁊ accele¬
rate ad medicum. ꝑ quẽ uuln̾a sanarent᷑.
morbus curaretur. recepta uͦ sanitate et
donata. uenture ĩmortalitatis felicitate
nichil ultra restabit petendum. ⁊ cẽ erit
tercium b̃m silencium. ordinabiliter gͥ ⁊
sapienti consilio lex data ẽ ꝑ angłos in qͥ¬
bus deus loquebatur. qui ergo nc̃ eam re¬
ducit. contra ordinem angłortun facit lex
dico posita in manu mediatorif i in pote¬
state xp̃i. ut staret dum uellet. ł cessaret
cum uellet. ergo contra eum facitis. qui
ciliat. medicus enim non ẽ nisi int̾ duos
recesseramus a maiestate dei ⁊ pecc̃o mõ.
offend̃amꝰ cum. nussus est d̾i filius medi¬
ator. qui sangume suo solueret peceata
nc̃a. quibus a deo seꝑabamur. ⁊ inter po¬
situs tedd̾et nos. et reconcilia remur ei. a
quo auerli pcc̃is nositis ⁊ delictis tenebam᷑.
createmur homo. ut recrearemur deus ñ

Expanded text:
sione, quasi magnis clamoribus flagitare remedium, et accelerare ad medicum, per quem vulnera sanarentur, morbus curaretur. Recepta vero sanitate, et donata venturae immortalitatis felicitate, nihil ultra restabit petendum: et tunc erit tertium beatum silentium. Ordinabiliter igitur et sapienti consilio lex data est per angelos, in quibus Deus loquebatur. Qui ergo nunc eam reducit, contra ordinem angelorum facit. Lex dico, posita in manu Mediatoris, id est potestate Christi, ut staret dum vellet, vel cessaret cum vellet. Ergo contra eum facit is qui ciliat. Medius enim non est nisi inter duos. Recesseramus a majestate Dei, et peccato nostro offenderamus eum, missus est Dei Filius mediator, qui sanguine suo solveret peccata nostra quibus a Deo separabamur, et interpositus redimeret nos et reconciliaret ei, a quo aversi peccatis nostris et delictis tenebamur.crearemur; homo, ut recrearemur; Deus ut
Abbreviated transcription (Latin):
a regalib sedib forma seri indutus ĩ m̃¬
dumuenit. samaritanꝰ ad nuln̾atum ap¬
propiatut. angłs magni ꝯsilii ĩ piscinã
descendit. ħelyseus ad suscitãd̾ mortuno
accessit .i. sũmi regis filiꝰ de ꝯsensu pñs ad
tołandam mortem passiotus. & equalitate
marestatis ad patibulum crucis. de sede rega¬
li. ad officinam pc̃ci de lumine celi. ad tene¬
bras mũdi uł inferni uenit. ⁊ uenias socu

Expanded text:
a regalibus sedibus forma servi indutus in mua regalibus sedibus forma servi indutus in mundum venit. Samaritanus ad vulneratum appropiavit, Angelus magni consilii in piscinam descendit, Eliseus ad suscitandum mortuum accessit, id est summi regis Filius, de concessu Patris ad tolerandam mortem passionis, de aequalitate majestatis ad patibulum crucis, de sede regali ad officinam peccati, de lumine coeli ad tenebras mundi vel inferni venit. Et veniens locu
Abbreviated transcription (Latin):
hie est q̃ helisens ille qui milit baculum
ad suscitandum filium sunamitis. ꝑ quẽ
puero mortuo. ⁊ surrexit mortutis. hie ẽ
q̃ angelus ille in cuius descensu monebat
aqua ⁊ sanabatur unus. hie ẽ ommpotẽs
sermo qui a regalibus sedibuenit dum
medium silenctum tenerent omnia. pͥ¬
mum silencium fuit ante legem. setum¬
dum. sub lege certium erit in głoria. pri¬
mum fuit ignorancia langoris. secund̃
cespacio curationis ftium Adeptio sani¬
tatis. ante legem namq homo morbũ
sum ñ agnoscebat. ideoq silebat. nec q̃ re¬
bat remeonĩ. ut ãlex subintrauit ⁊ osten¬
dit langnidis uuln̾a sua. mox tuptũ ẽ si¬
lencium. ⁊ gꝓunt egri polcere remediũ. s
ꝑ oꝑa legis ubi ñ est salus sanari uolẽtet
ꝙ querebant inueniri neqͥbant. tandem
igitut ꝯsid̾ans hõ neminem ꝑ legem iusti¬
ficari. qiͣ ꝑ diuturnos es amores fatigatu.
et desꝑans rursũ loqui celsauit. ⁊ sub secu

Expanded text:
Hic est etiam Eliseus ille qui misit baculum Hic est etiam Eliseus ille qui misit baculum ad suscitandum filium Sunamitis, per quepuero mortuo, et resurrexit mortuus. Hic etiam est angelus ille in cujus descensu movebatur aqua, et sanabatur unus. Hic est omnipotens sermo qui a regalibus sedibus venit, dum medium silentium tenerent omnia. Primum silentium fuit ante legem, secundum sub lege, tertium erit in gloria. Primum fuit ignorantia languoris, secundum desperatio curationis, tertium adeptio sanitatis. Ante legem namque homo morbum non agnoscebat suum, ideoque silebat, nec quaerebat remedium. Ut autem lex subintravit et ostendit languidis vulnera sua, mox ruptum est silentium, et coeperunt aegri poscere remedium; sed opera legis, ubi non est salus sanari volentes, quod quaerebant, invenire nequibant. Tandem igitur considerans homo neminem per legem justificari, quasi per diuturnos clamores fatigatus, et desperans rursum loqui cessavit, subsecu
Abbreviated transcription (Latin):
uentum. suꝑfluum iudicaret. Ne gͥ detra¬
hendi.ł̾ murm andi occasionem hab̾et. re¬
liquio eũ deus prius in lib̾tate arbitru ̃ le¬
ge nͣli. ut sic uires sue nature eognosceret.
ucum deficeret uidens sibi lib̾um arbit᷑ũ.
ñ sufficere ad iusticiam. nec sic se humili¬
auit ad poscend̾a grãm. s suꝑbe legem scͥp¬
tam legi nature adiunctam. sibi suftit̾e
ded̾it. qͥ pecc̃m morbum detexit. ñ ꝯsũpsit.
qua data inualuit morb. ⁊ aucta est in¬
firmitas. ñ legis. s nature uicio. ⁊ diabo¬
li instancia ut ita cognita utriusq legis
insufficiencia. ⁊̃ sua infirmitate clama¬
ret ad medicum. et queteret gr̃e auxiliũ.
et ita factum est. multiplicatis enim in¬
firmitatib postea accelerauerunt ad me¬
dicum. qui ueniens in forma setui sana¬
uit uulnera hominis languidi. hic est.
samaritanus ille qui ad uulneratum qͥ
incid̾at in latrones appiauit atq nulne¬
ra eius alligauit. quod saceribs ⁊ leuita

Expanded text:
entum superfluum judicaret. Ne igitur detrahendi vel murmurandi occasionem haberet, reliquit eum Deus prius in libertate arbitrii in lege naturali, ut sic vires naturae suae cognosceret, ubi cum deficeret videns sibi liberum arbitrium non sufficere ad justitiam, nec tamen sic se humiliavit ad poscendam gratiam, sed superbe legem scriptam legi naturae adjunctam sibi sufficere dedit, quae peccati morbum detexit non consumpsit: qua data invaluit morbus, aucta est infirmitas, non legis, sed naturae vitio et diaboli instantia, ut ita cognita utriusque legis insufficientia et sua infirmitate clamaret ad medicum, et quaereret gratiae auxilium, et ita factum est. Multiplicatis enim infirmitatibus postea acceleraverunt ad medicum, qui veniens in forma servi sanavit vulnera hominis languidi. Hic est Samaritanus ille qui ad vulneratum qui inciderat in latrones appropinquavit, atque vulnera ejus alligavit, quem sacerdos et levita
Abbreviated transcription (Latin):
p̃p̃trans cohibendam .i.ut saltem cimore ces¬
sarent homines. transgredi. ut qñq idem fa¬
cerent uoluntatem. data est ergo ut ppłm de¬
ierudiret sub cimore dei. ut dignus fieret lex¬
transg̾ .i. ut homo suꝑbe de suis uirib fidens.
acciꝑet precepta in quib deficiens ⁊ factus pre¬
uaricator lib̾atorem saluatoremq requireret.
data est ergo lex ũt suꝑborum ceruix quos fa¬
ceret transgredi. humiliaretur ut meditus op¬
taretur qni tm̃ sibi tribuebant. ⁊ uoluntati
sue tm̃ a trogabant ut lib̾m atbtrium sibipn¬
carent sufficere ad iusticiam dicentes. ñ deest
qui impleat. s acest qui uultat d ata ẽ gͦ lex
ad domandam illorũ suꝑbiam. corumq ꝓden¬
lum. data ẽ ⁊̃ insignũ fututorum ut futura
ordinata ꝑ angłos .i. ꝑ moysen ⁊ alios mint¬
nib data in quibus angłiserat utiq p̃r⁊ fi¬

Expanded text:
hibendam, id est ut saltem timore cessarent homines transgredi, et quandoque idem facerent voluntate. Data est ergo ut populum Dei erudiret sub timore Dei, ut dignus fieret exst ut homo superbe de suis viribus fidens acciperet praecepta, in quibus deficiens et factus praevaricator, liberatorem salvatoremque requireret. Data ergo est lex, ut superborum cervix quos faceret transgredi humiliaretur, ut medicus optaretur, qui sibi tantum tribuebant, et voluntati suae tantum arrogabant, ut liberum arbitrium sibi putarent sufficere ad justitiam, dicentes; Nec deest qui impleat, sed deest qui jubeat. Data est ergo lex ad domandam eorum superbiam illorumquelum, data est etiam in signum futurorum, ut futura ordinata per angelos, id est Moysen, et alios mininibus data, in quibus angelis erat utique Pater et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
mã ⁊ scd̃m sẜ̃m offerur. ut sunt uittuces. sp̃c
cnĩ deus est. ⁊ cos qui adorant eũ in sp̃ti a u̾itate
adorate oportet. ecte qualib saccificiis platatur
aus ħ igitur offeramus. illa quidẽ diuitiatũ
sunt ⁊ diuitũ ħ autẽ nrrtudes illa extansecus
usta incrinsetus illa quilib opetati potest ħ antt̃
pauti. quanto .n. melior est pecore hõ. ⁊ amoħsa
melchisedet¬

Expanded text:
m offertur, ut sunt virtutes. Spiritus enim Deus est, et eos qui adorant eum in spiritu et veritate adorare oportet . Ecce qualiter sacrificiis placatur Deus, haec igitur offeramus; illa quidem divitiarum sunt et divitum, haec autem virtutes; illa extrinsecus, ista intrinsecus; illa quilibet operari potest, haec autem pauci. Quanto enim melior est pecore homo, tanto hoMelchisede
Abbreviated transcription (Latin):
des u ñdũ acceꝑũt om̃s fidẽ ꝑ me qui accepturi
sũnt ł ita uece ĩportum su̾nt ⁊ inali. non
ertor quod tenait. s nos qui habetis fidem ꝯ¬
firmabit dens. unde subdit. Fidelis antẽ

Expanded text:
des, id est nondum acceperunt omnes fidem per me qui accepturi sunt. Vel ita, vere importuni sunt et mali. Non error quod tenent, sed vos qui habetis fidem confirmabit Deus. Unde subdit: Fidelis aute
Abbreviated transcription (Latin):
inde uita datur. sed¬
eciam ꝗui admini¬
strat seminantiẜ¬
deus semen unde e¬
ltmosina fiat. et pa.
dutanduor. non ad
tm̃ prestabit ciuode.¬

Expanded text:
inde vita datur, sedetiam qui administrat seminanti,Deus, semen, unde eleemosyna fiat, et paneandum, non ad um praestabit quod e
Abbreviated transcription (Latin):
gram. l ñ hoc dico
quasi imꝑans ne si¬
ti tranigrossores. ł
ita legi potest. qua si
ñ soluos togaui tp̃¬
tum ut ꝑficeret in

Expanded text:
gratiam, sed non hoc dico quasi imperans, ne sitis transgressores. Vel ita legi potest, quasi dicat: Non solum rogavi Titum ut perficeret in
Abbreviated transcription (Latin):
ximũ in scd̾atabiua sccipta erãt. incer
q̃ ħ m̾ito pͥmũest. qr sic̃ deus principałr
principiũ est hoĩs sic pat̾ sed̾atio cuius
mandati additur ꝓmissio qd̾ ñ est in a¬
liis. ũde subdit. ⁊ ħ mandatũ est in ꝓ¬
missione hac .s. ut in p̃senti bñsit tibi.
in cam aub ⁊ sp̃ualib. ut sis longe¬

Expanded text:
erant, inter quae hoc merito primum est, quia sicut Deus principaliter principium est hominis, sic pater secundario cujus mandati additur promissio, quod non est in aliis. Unde subdit, et hoc mandatum est in promissione, hac scilicet ut in praesenti bene sit tibi, in carnalibus et spiritualibus. Et sis longae
Abbreviated transcription (Latin):
man. est pri.i
ter mandata que
ad hominem per¬
tinencia scripta
sunt. insecunda
t abula. ad duo namq precepta nen¬
tinet decalogus a pͥmũ p̃ceptũ dilestio¬

Expanded text:
m est primum, inter mandata quae ad hominem pertinentia scripta sunt in secunda tabula. Ad duo namque praecepta chatinet Decalogus. Ad primum praeceptum, sci
Abbreviated transcription (Latin):
facete.
misit ip̃e facit. ⁊ si
enim faciunt hoĩet
li faciant. non illi fatiunt ut ip̃e faciat ꝙ
ꝓmisit. alioquin ut d̾i ꝓmita ꝯpleantur nõ
indeis. in hominum potestace est iromtnt᷑
ergͥo q uod ipe factutuc tuerat: que quooho¬
mines ñ .n. de nt̃e uoluntate potestatis. S
de sua p̾destinatõe ꝓmisit ꝯgrne gͦ n ait p̃di

Expanded text:
facere, promisit ipse facit; et si enim faciunt hominest, quia facit ut illi faciant, non illi faciunt ut ipse faciat quod promisit. Alioquin ut Dei promissa impleantur, non in Dei, sed in hominum est potestate. Promisit ergo quod ipse facturus fuerat, non quod homines. Non enim de nostrae voluntatis potestate, sed de sua praedestinatione
Abbreviated transcription (Latin):
tificera .s. pex quem itur ad dm̃. idem est enior
pontifex ꝙ mediator pontificẽ dico confession
se fidelis qtitñ suã s pr̃is głam q̃siuit ñ eius
mandata abscondit. moysi ergo conferens¬
el s. deo patri qui fecit w s ex semine dauid
secunduocatem fidelis est dico sicut ꝗ mo¬
yses fidelis fiit in omni. ł intota dome uide¬

Expanded text:
tificem, scilicet per quem itur ad Deum. Idem est enim pontifex qui mediator. Pontifex, dico, confessionse fidelis, quia non suam, sed Patris gloriam quaesivit, non ejus mandata abscondit. Moysi ergo cum conferens ei, scilicet Deo Patri, qui fecit eum, ex semine David secundum carnem. Fidelis est dico, sicut et Moyses fidelis fuit in omni, i
Abbreviated transcription (Latin):
.u tribulatõnes que
uindiq sunt. uł q̃
ñ ꝑtingunt usq
ad aĩam. nota fa¬
ciet ⁊ ido̾ ñ fuit op
scribi tyticus ꝑ hc
creditur misisse ep.¬

Expanded text:
 tribulationes quae undique sunt, vel quae non pertingunt usque ad animam, nota faciet, et ideo non fuerit opus scribi, Tychicus per hunc creditur misisse Ep
Abbreviated transcription (Latin):
decaratons om̃i crede uolentes ce hac re
.s. ut intelligant q̃ sit di spenacio sa¬
cramenti quam mirabił. et ex quan¬
ta dilectione sit fc̃a adimpletio atcha¬
ne redẽpcõnis. h̾ee sunt diuicie inuesti¬
gabiles idem .n. appellat mͦ sacramen¬
tum qd̃ supra dinicias. scd q̃titur si ĩ¬
uestigabiles sũt iie diuicis. quomo do¬

Expanded text:
one omnes credere volentes de hac re, scilicet ut intelligant, quae sit dispensatio sacramenti, id est quam mirabilis, et ex quanta dilectione sit facta adimpletio arcanae redemptionis. Hae sunt divitiae investigabiles. Idem enim appellat sacramentum quod supra divitias. Sed si investigabiles sunt illae diviti
Abbreviated transcription (Latin):
est intatitate. In set.
legis que ⁊ ex cimore
scrurte facit ⁊ siquis
litut.i. de nobilitate
se iactat et siquis uos.
improꝑando uob̾ gñs.
co quod essent de gene¬
te abrahe detrahebant
illis. eo ꝙ essent incittsi.¬
cisi. et se prefcrebant no-¬
bilitatẽ catius sibi uen

Expanded text:
est in charitate, in servitutem legis, quae ex timore servire facit; et si quis,litur, id est de nobilitate se jactat; et si quis vos improperando vobis genus, uod essent de genere Abrahae, detrahebant illis, eo quod essent incircumcisi et se praeferebant, nobilitatem carnis sibi vin
Abbreviated transcription (Latin):
multis et michi ipsi.
suas cernices
supposuetũt
quib ñ solũ
ego gracias
a modo multosꝓpo
ut dixi ħã imita¬

Expanded text:
multis, et mihi ipsi. suas cervices supposuerunt: quibus non solus ego gratias Amodo multos jusut dixi, hos autem imita
Abbreviated transcription (Latin):
temporis ꝓ aliquo
negocio tomã ꝓfcã
est ꝓ ꝙͣ forsan hanc
dico. ut suscipiatis.
sanctos suscipete. u ł

Expanded text:
temporis pro aliquo negotio Romam profecta est per quam forsan hanc dico, ut suscipiatis esanctos suscipere. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
et ab infidelib. qui sitnt insu dꝙ. ne ꝙ defe¬
to auferant ⁊ ita oblacio obsequii mer.i. mͥ.
lacio accepta. ut illi intellecta catitate aꝑo¬
stoli etga se ip̃os cũ illo unanimes d̾o gracias
agant magnꝰ .n. ꝓfestus ẽ ei cuiꝰ minist̾ioi
multi fc̃i leti dm̃ laudant orate ita. sieti ut

Expanded text:
er ab infidelibus, qui sunt in Judaea, ne quod defero auferant. Et ita oblatio obsequii mei, id estllis oblatio accepta, ut illi intellecta charitate Apostoli erga seipsos, cum illo unanimes Deo gratias agant. Magnus enim profectus est ei, cujus ministerio multi facti laeti Deum laudant. Orate ita fieri, ut
Abbreviated transcription (Latin):
.q. ꝑuenit aduos dico:
huc ẽ manens ĩ unuĩ¬
uãgłĩ frnctificat ibi.
alii plus habeant quã
uos. s ita ħ facit. sicut¬
eciã est in uobis. ⁊ idco
nil delitis suꝑ ad de. est
inuobis dico ex ea die
qua pͥmũ ꝑ archippũ
audistis citcendo. qina¬

Expanded text:
enit ad vos, dico, huc est manens in univangelium, fructificat ibi, alii plus habeant quam vos, sed ita hoc facit sicut est in vobis, et ideo nil debetis superaddere. Est in vobis, dico, ex ea die, qua primum per Archippum audistis, credendo,
Abbreviated transcription (Latin):
madie ita audisas n̾¬
itatẽ ab archippo. sicut
postea didicistis ueti¬
tati esse ab epasra p̃¬
dieatõnẽ archippi con¬
firmante. ut ĩ duoꝵ¬

Expanded text:
ma die audistis veritatem ab Archippo, sicut postea didicistis veritatem esse ab Epaphra, praedicationem Archippi confirmante, ut in o
Abbreviated transcription (Latin):
s autẽ dat illi grano cor¬
pus cucꝰ palta ⁊ arista.
sicut uult. sic̃ etgonu.¬
dum granuo semĩat᷑
et di nutu quodã mo¬
douestitũ tesurgit mł¬
ta secũ hñs inttemen¬
ta: ita mortiuil d̾iuit¬
tute pot̾it uiuete. et

Expanded text:
s autem dat illi grano corpus, cum palea et arista, sicut vult. Sicut ergo nudum granum seminatur, et Dei nutu quodam modo vestitum surgit, multa secum habens integumenta, ita mortuus Dei virtute poterit vivere et
Abbreviated transcription (French):
pus quod. le non se¬
nemoseminat ħbã
uẜ stiptilame que in
palta mulcipicia iũt
tegum̃ta granaꝵ cũ¬

Expanded text:
pus quod seminas non senemo seminat herbam vel stipulam, vel quae in palea multiplicia sunt tegumenta granoru
Abbreviated transcription (Latin):
publice corã om¬
nib ne sidelibus¬
ex tudea quipui¬
tabant legem
orsum paticio¬
tibus uera dix.¬
quui non possũt
omnia capere.

Expanded text:
publice coram omnibus, ne fidelibusex Judaea, qui putabant legem orsum pauciobus vera dicqui non possunt omnia capere,
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝓmissione di dicen¬
tis. ñ te deseram. lieq de.¬
telinquã. qi neqmors
quam minantut. neq
uitꝗ prõmissa scꝑabit
malis angelisuł de bonis
si fieti poss neq instancia
.s. presentia bona uelma¬
la neq fututa bonauł
mala necs foititudo .l.

Expanded text:
ex promissione Dei dicentis: Non te deseram neque derelinquam . Quia neque mors, quam minantur; neque vita promissa separabit malis angelis, vel de bonis, si fieri posset; neque instantia, scilicet praesentia bona vel mala; neque futura, bona vel mala; neque fortitudo,
Abbreviated transcription (Latin):
cio .n. xp̃ianis defenlio est. qua acfendit eos in
die indicii. nemomͥi affuit dico. s om̃s mei de¬
teli. me. ñ illis impucetur. qr hominis est time¬
to nõca qr ñ orat ꝓ alcxandro qui in macedo¬
nia fr̃nitatẽ oppiignando peccau̾at. s ꝓhiis qͥ
ñ artuꝑant amorem. s timore succubuctunt.
orat ut eis ignoleatur. multũ .n. interest int̾¬
eos qui hocmodo ⁊ eos qui illo modo pectant.
me. quanto plus ab
hominib relictus sũ¬
tit. ⁊ conforta.

Expanded text:
Christianis defensio est, quia defendit eos in die judicii. Nemo mihi adfuit dico, sed omnes mei dereliquerunt me. Non illis imputetur, quia hominis est timere. Nota quod non orat pro Alexandro qui invidentia faternitatem impugnando peccaverat, sed pro his qui non abruperant amorem, scilicet timore succubuerant, orat ut eis ignoscatur. Multum enim interest qui hoc modo, et eos qui illo modo peccant. fortavit me, quanto plus ab hominibus relictus sum. Conforta
Abbreviated transcription (Latin):
i sine lege erant. nõn
eum a regioner
deo longe ẽ quisq.
s affectu amas de¬
ũ ꝓpe es odisti dm̃
longe es et eandẽ
pacem annũcia¬
uit his qͥ ꝓpe erant
dm̃colebant ⁊ le¬
gem a do acceꝑãt.¬
pacem. et q̃ fecit. ⁊

Expanded text:
t sine lege erant. Non m regione a Deo longe est quisque, sed affectu. Amas Deum, prope es. Odisti Deum, longe es. Et eamdem pacem annuntiavit his qui prope erant, Deum colebant, et legem a Deo accepacem, et etiam fecit, et
Abbreviated transcription (Latin):
aghana teuelat.
qͣi de babilonia tͣħs¬
lati estis ad ierłm.
duas qͥppe cinita¬
tes in totom̃do fa
ciunt duo amoreᷤ.
ierłm facit amor
d̾i. babiloniam a¬
morscłi. interro¬
get se ergo quisqs¬

Expanded text:
arcana revelat, quasi de Babylonia translati estis ad Jerusalem. Duas quippe civitates in toto mundo fciunt duo amores: Jerusalem facit amorem Dei; Babylonia amorem saeculi. Interroget se ergo unus
Abbreviated transcription (Latin):
citer debeat dici. deus crinitas cit pr ne incel¬
ligatut ꝑsona prĩs. s est nobis pat̾. nec est il¬
lo pater qui ect tercia ꝑsona. nec alius s est
unus acus. qui est nobis pr̃ ex tpr̃e. ꝗ qui cat
ille patet sicut filius ect unus deus cũ pr̃e.
nec tñ est deus qui genuit. non pot̾ dicitri¬

Expanded text:
 non simpliciter debeat dici, Deus Trinitas est Pater, ne intelligatur persona Patris. Sed est nobis Pater, nec ille Pater qui est tertia persona, nec alius, sed est Deus unus qui est nobis Pater ex tempore, et qui est ille Pater, sicut Filius est unus Deus cum Patre, nec tamen est Deus qui genuit. Ambrosi
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte angłos d cõs deos. sĩ srgo nisquã indius¬
nis eloquiis reꝑitut: ca causa m potissimũ
octurtit. quatt angłi ñ dñt dii. neab homi¬
nib putatent᷑ colendi. ne homines ad hoc in¬
clinatent᷑. at ẜ uicim teligionis q̃ g̾te licit¬
gia uł latria dr angłis exhrbent .s nomine
officii mitito utiliꝰ uocantut .s. angłi quilat̾
deus qr ip̃e est. ex quo credimus ẽẽ omnia. et u̾e
ꝑater est. eri credimus nos foueti in illo .ĩ. in il¬
lus gracia. quetitut si debeat dici ꝙ xpistus sit

Expanded text:
. Si ergo nusquam in divinis eloquiis reperitur ea mihi causa potissimum occurrit, quare angeli non dicuntur dii, ne ab hominibus putarentur colendi; ne homines ad hoc inclinarentur, ut servitium religionis quae liturgia vel latria dicitur, angelis exhiberent, sed nomine officii multo utilius vocantur angeli, qui Latine Deus. Quia ipse est ex quo credimus esse omnia. Et vere Pater est, quia credimus nos foveri in illo, id est in illius gratia. Quaeritur si debeat dici quod Christus sit
Abbreviated transcription (Latin):
dem. dis. sunt. mul.¬
dimus ⁊ nõs in se credentes facit deos scd̾ ilid̾.
d̃s. d̾cos ã homines ẽẽ appellatos inuenioꝰ
in illopsalmo. deus stecit in sinagoga deoꝵ
⁊ iccor ego dixi dii estis s queritut. si homi¬
nes dii uo cantur utrũ angeli uocandi sint
dii. cũ hominib sanctis maximũ ẜmium¬

Expanded text:
dem dii sunt mudimus, et nos in se credentes facit deos, secundum ilDeus. Deos autem homines esse appellatos invenimus in illo psalmo: Deus stetit in synagoga deorum . Et item: Ego dixi: Dii estis . Sed quaeritur, si homines dii vocantur, utrum angeli vocandi sint dii cum hominibus sanctis, quibus m
Abbreviated transcription (Latin):
tut dis. participacio¬
ne deitatis ut sc̃i. siue
in celo. iam teceptouit
qui de corpore exretũt
siue in secta. moran¬
tes. ut qui adhuc in
tacos dicodos s in u̾¬

Expanded text:
participatione deitatis, ut sancti, sive in coelo, jam recepti, ut qui de corpore exierunt, sive in terra, morantes, ut qui adhuc in tatos, dico deos, sed in ve
Abbreviated transcription (Latin):
tus est per filium
silium electus ẽ.
⁊ missus ut dr᷑ in
destitucione legis.
imponebant eñ
illi qd̃ contraria
hominem .i. mor¬
talem s per eum
ni parte immor¬
salemiam susci
simul eum ꝑ sp̃m¬
docuit ut per ħsit
maior per qd iuide.¬
batur ẽẽ minor.
cet̾i enim apłi ui
debantur ẽẽ maio¬
res qr priores iste
minimus qr no¬
uissimus. s inde
apparet dignor

Expanded text:
tus est per Filium,Filium electus est et missus, ut dicitur in destructionem legis. Imponebatur enim illi quod contraria hominem, id est mortalem; sed per eum ni parte immortalem jam suscitsimul eum pdocuit: ut per hoc sit major, per quod videbatur minor. Caeteri enim apostoli videbantur esse majores: quia priores. Iste minimus, quia novissimus. Sed inde apparet dignidocuit: ut per hoc sit
Abbreviated transcription (Latin):
missus ẽ ⁊ iulsus recod̃e a nocentib. ille quippo
lãguinẽsuũ ad ħ fudit ut pcc̃a nc̃a deleret tim̃
ergo diabolus nos tenebat delectũ est. sãgum¬
e fedẽptoris ñ .n. tenelat nos nͥ uincłis pc̃coꝵ no¬
stroꝵ ite crant cachene captutoꝵ uenit ille

Expanded text:
jussus est reddere a nocentibus. Ille quippe sanguinem suum fudit, ut peccata nostra deleret. Unde ergo diabolus nos tenebat deletum est sanguine Redemptoris. Non enim tenebat nisi vinculis peccatorum nostrorum: istae erant cate
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. ꝙ hic hũndalat .s. nasci. laborare ⁊ mo¬
tys quid dedit: renasci resurge. ⁊ inet̾nũ reg-¬
ũ legimus ĩstrum̃tuoint̃m setui cuisumus.
creatina tua sumus. fecisti nos. tedemistinos.
eme pot̃ quis seruũ suũ creare ñ potest. dñs ã

Expanded text:
accepit? Quod hic abundat, nasci, laborare et mori. Et quid dedit? Renasci, resurgere et in aeternum regum legimus, instrumentum nostrum. Servi tui sumus, creatura tua sumus: fecisti nos, redemisti nos. Emere potest quisque servum suum, creare non potest: Dominus autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑse hõ eẽt uł angłs ĩ homine facile peccaret ẽ
uttames natutã ꝑ seꝯstet cecidicie factus est er-¬
go d̾i filius hominis filius passibił ⁊ mortał
tuctus est. ⁊ q̃ fuerant atma illi forti aduer¬
sũ mundũ ꝑ ea illũ xp̃ pectulsit in quo mag¬
nitudinem tuttutis sue ⁊ soletie ĩsinuat.
mors̃ n. erat arma ꝑ quã iuncebat diabolus
ꝗ ꝑ eam iuctus est a xp̃o nñ eto mors tua omor̾
ꝗ ꝑ cam libauit obnorios seruitutuntuere

Expanded text:
se homo esset vel angelus in homine facile peccaret, cum utramque naturam per se constet cecidisse. Factus est homo Dei Filius, hominis filius passibilis et mortvictus est, et quae fuerant arma illi forti adversum mundum, per ea illum Christus percussit, in quo magnitudinem virtutis ejus et solertiae insinuat. Mors enim erat arma per quae vincebat diabolus, et per eam victus est a Christo. Unde: Ero mors tua, o mors . Et per eam liberavit obnoxios servituti. Intuere
Abbreviated transcription (Latin):
cius illos cibos accipete. sic ⁊ dñs cũ om̃s homi¬
nes mortẽ tim̾ent ꝑsuadens eis ut fiducia li-
et agit de timore pene quo uidei sub lege ser¬
iuelant. quos euacuata lege ꝑ gr̃am a leg.¬
is oñe ⁊ seruilitimore urauit q.d. factus¬

Expanded text:
ius illos cibos accipere: sic etiam Dominus, cum omnes homines mortem timerent, persuadens eis, ut fiducialiteEt agit de timore poenae, quo Judaei sub lege serviebant, quos evacuata lege per gratiam a legis onere et servili timore liberavit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑamus głam. qui ergo aplotesitit impetio
dei pũs qui saluat et xp̃o ex quo est spesglorie
teplignat. salutatem autem refet ad pr̃em⁊
spem nt̃am ad xp̃m.i deo quia patct adit no¬
bis salutẽ ꝑ filiũ suũ q̃ dignatus est mit¬

Expanded text:
speramus gloriam. Qui ergo Apostolo resistit, imperio Dei Patris qui salvat, et Christo ex quo est spes gloriae, repugnat. Salutem autem refert ad Patrem et spem nostram ad Christum: ideo quia Pater dedit nobis salutem per Filium suum, quem dignatus est mit
Abbreviated transcription (Latin):
ascensions̃ patiluis inqͣ. scribit timothco fili
sio pcc̃oꝵ. pax est tranquillitas aĩ ⁊ p̃libacio e¬
t̾ne pacis. hec cõit̾ omnib optate solit gr̃a u̾o
icut rog

Expanded text:
ascensionem. Paulus, inquam, scribit Timotheo dilecsio peccatorum. Pax est tranquillitas animi, praelibatio aeternae pacis. Haec communiter omnibus optari solet. Gratia vero icut rog
Abbreviated transcription (Latin):
quales presbiteros. uł
diaconos ordinet. qua¬
les uiduas honoret.
quo mecc̃a se habeat
uł quo sam regat et
est itencio apłi. in hac epła instruere cimo¬
thcũ de ep̃alis dignitatis officio. moduis talis¬
apłis resutat postea instruit a ep̃ali ꝯficio.
acens quales delrat ordinate presbitos⁊ di¬
aconos et quales detrant ẽẽ młres eoꝵ deĩ.
quales iuduas reciꝑe debeat ⁊ postea de mͦ cor¬
rectõnit instruit eum. in fine monet ut ui¬
cet ꝓphanas nouitates p̃mittit u̾o salnitaci¬
onem dicens paulus apłc xp̃i ih̾i nomen de¬

Expanded text:
quales presbyteros vel diaconos ordinet; quales viduas honoret, in Ecclesia se habeat, vel quomodo eam regat. Et est intentio Apostoli in hac Epistola instruere Timotheum de episcopalis dignitatis officio. Modus taliapostolis resistat, postea instruit de episcopali officio docens quales debeat ordinare presbyteros et diacones, et quales debeant esse mulieres eorum; deinde quales viduas recipere debeat; postea de modo correctionis instruit eum. In fine autem monet ut vitet profanas novitates, praemittit vero salutationem dicens: Paulus apostolus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ne et salute. ł prope est.¬
qr non est aliquidinꝯ.¬
in cordo tuo. ad credendumi. demee apoccolus ictipt᷑¬
am moysi exponit dicens ħ est uerbũ fidei ꝙ pre¬
dicanuis. quo et baptalma conlectatis. de hõcuer¬
bo dominus ait. iam uos mũdi esti pp̃uetbuo

Expanded text:
pe est, non est aliquid incoin corde ad credendum. Deinde Apostolus Scripturam Mosi exponit, dicens: Hoc est verbum fidei quod praedicamus, quo et baptisma consecratur. De hoc verbo Dominus ait: Jam vos mundi estis pro
Abbreviated transcription (Latin):
metur legali pena. qr lex ioysi teosillos ñ fa¬
ciebas si sernatetur.i. usuebant faciendo legẽ.
it uocat hit iuciciam legis oꝑa illa legaliã. ũ
de in mople ita ħacue qui fccttit cauiuet in
illis. timebant uciqs ne sine ea fetissent. patetẽ¬

Expanded text:
etur legali poena, quia lex Mosi reos illos non faciebat, si servaretur, id est vivebant faciendo legem. Et vocat hic justitiam legis opera illa legalia. Unde et in Mose ita habetur: Qui fecerit ea, vivet in illis . Timebant utique ne si non ea fecissent, pateren
Abbreviated transcription (Latin):
ua quod non facereor
si de salute eoꝵ defpe¬
sic saluos faciam gra-
lis. laboro qr utilis erit
assũptio eoꝵ ad informa¬

Expanded text:
 quod non facerem si de salute eorum despesic salvos faciam, gratlis laboro, quia utilis erit assumptio eorum ad informa
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi bñ dixi cos qui con¬
tradicunt. sunt enĩ
incccta miniti ⁊ inobe¬
dicntes in se uauilo-¬
qui ad alios. ⁊ seducto¬
tes crccũnentõnibus
⁊ cuiuscũes gen̾is fraui¬
dib. et maxime qui de

Expanded text:
 Bene dixit, eos qui contradicunt. Sunt enim incerti multi et inobedientes, in se, et vaniloqui ad altos, et seductores circumventionibus, et cujuscunque generis fraudibus, et maxime qui de
Abbreviated transcription (Latin):
ucritati. obloquendo
ł male utuendo. con¬
tradicentes .n. ñ uno
mͦ intelligendi sunt.
pancilsumm quippe no¬
bis ꝯtradicunt locitiẽ¬
do .s. multi male ui¬
uendo. quib .ir. aude

Expanded text:
veritati obloquendo, vel male vivendo. Contradicentes enim non uno modo intelligendi sunt. Paucissimi quippe nobis contradicunt loquendo, sed multi male vivendo. Quis enim aude
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ utrũ ⁊ ip̃i per¬
ituti sint igne q̃sti¬
o est ⁊ disceptatio
lccuplosior inter
acctos ⁊ erit incen¬
diũ mundi ñ incẽ¬
sumitut. sic̃ catohũ ana que tñ in melius
gunt. tam facile .n. mutat d̾s celossic̃ amit¬
tus extenditur ⁊ plicatur. ⁊ post mutacõnẽ
sic manebunt celi. ĩstibdit. ⁊ mutabim¬
cur .i. iutata sic ꝑmanebunt ꝙri facta dei
iam sub eternitate stabunt. nec ad correc¬

Expanded text:
orum, utrum et ipsi perituri sint igne, quaestio est et disceptatio scrupulosior inter doctos, et erit incendium mundi non incesumitur, sicut caro humana quae tamen in melius gunt. Tam facile enim mutat Deus coelos, sicut amictus extenditur et plicatur; et post mutationem, sic manebunt coeli. Unde subdit: Et mutabuntur, id est mutata sic permanebunt, quia facta Dei jam sub aeternitate stabunt, nec ad cor
Abbreviated transcription (Latin):
d quem
autẽ iteruorde glo¬
ria humanitatisa
ditur xp̃c maior an¬
gelis. s eciam perħ¬
quod patet dixit ci. sede¬

Expanded text:
d quem autem, iterum de gloria humanitatis aditur Christus major angelis, sed etiam perquia Pater dixit
Abbreviated transcription (Latin):
cua ñ deficiet ꝯtia hocꝙdixit ꝑiblunt. ⁊ est
sensus cũ non mutatis nec deficies ꝙ ad fi-¬
liu dcm est. ac ꝑ ħ eciam de d̾o filio ꝯuenit di
sua suba cred̾etrt ee mutabilis samquã ita
susceꝑit hominẽ: ut in hominẽ uect̾ctur.
hanctantam blasphemiamñ emendabis.
.uñ credid̾is in assuoiptõne hominis. accellis¬
se filio. ꝙ ñ erat ⁊ ñ decessisse ł defecilse ꝙ erat.

Expanded text:
bunt. Et est sensus: Tu non mutaris nec deficis, quod ad Filium dictum est, ac per hoc etiam Deo Filio convenit dicsubstantia tua crederetur esse mutabilis, tanquam ita susceperit hominem ut in hominem verteretur. Hanc tantam blasphemiam non emendabis, nisi credideris in assumptione hominis accessisse Filio quod non erat, et non dece
Abbreviated transcription (Latin):
sumi .n. celi quiper
cut patus ait. agne
aqua.n. ⁊ totam
istam capacitateo
uͥ aues uolitant.
occupauit. ac si utiz¬

Expanded text:
simi enim coeli qui per cut Petrus ait, igne aqua, et totam istam capacitatem ubi aves volitant occupavit, ac sic uti
Abbreviated transcription (Latin):
tes sundasty ad litt̾. iõ dicit in ormcpioq
creator ance creaturã eristit. sine initio. qua¬
si dĩct. ñ in et̾nitatẽ tuã. qr p̃cedis omnia qu
fecisti qui dixisti ego sũ qui sũ. ⁊ celi sucił
cũ t̾ra. sunt oꝑamanuũtuaꝵ. hoc ita ditite.
qͣi specialiter in eis operatus sit. manus aut̃

Expanded text:
terram ad litteram. Ideo dicit in principio, quia Creator ante creaturam exstitit sine ullo initio. Quasi dicat: Novi aeternitatem tuam qua praecedis omnia quae fecisti, qui dixisti: Ego sum qui sum ; et: Coeli simul cum terra, sunt opera manuum tuarum. Hoc ita dicit, quasi specialiter in e
Abbreviated transcription (Latin):
morte corporalipu.
niebat peccãtes. uł q̃
ut mortror quos. de¬
igr̃a ñ adiuuit ad¬
lusticiã implendao.

Expanded text:
morte corporali niebat peccantem, vel quae it mortem, quos Dei gratia non adjuvit ajustitiam implendam.
Abbreviated transcription (Latin):
quctat gc̃am. lex gͦ ducit ad fidẽ. fides imꝑat soi
pecrat sp̃o largiorẽ qui diffũ dit catitatcoi. que
implet legẽ. sñ sp̃uñ est uoluntas hõis liła cũ
cupiditatib uincatur. lib̃m .n. arbitum. ⁊ adbo.¬
nũ q ad malũ faciend̃ ꝯfitend̾ cit nos hr̃e. hĩma

Expanded text:
atiam. Lex ergo ducit ad fidem, fides impetrat spiritum largiorem, qui diffundit charitatem quae implet legem. Sine spiritu non est voluntas hominis libera cum cupiditatibus vincatur. Liberum enim arbitrium, et ad bonum et ad malum faciendum, confitendum est nos habere; sed
Abbreviated transcription (Latin):
plete quodlitcetam precipit. aducite quã ditat¬
apłs lict̾am que ocudit cui uelut eꝯͣtio spiti.¬
tuor uiussicantio ingetit. sacette est detalo¬
gus in illis duab tabulis scaptus. qr lex sub¬
biscauit ut hũndatet delictum. portõ aũ pro.¬
cepta istatam st̾ utilia fatenti ⁊ salubria:
ut nͥ quis ea fecerit uitam hr̃e ñ possit. non
gͦ dicit᷑ utt̾a occidens eo ꝙ lex malasit s qr ꝓ
hibens pc̃m ñ uiuuficat hominẽ s auget᷑

Expanded text:
am dicat litteram quae occidit, cui velut econtrario spiritum vivificantem ingerit. Ea certe est Decalogus in illis duabus tabulis scriptus, quia lex subintravit, ut abundaret delictum . Porro autem praecepta ista tam sunt utilia facienti et salubria, ut nisi quis ea fecerit, vitam habere non possit. Non ergo dicitur littera occidens, eo quod lex mala sit, sed quia prohibens peccatum non vivificat hominem, sed auget
Abbreviated transcription (Latin):
ad est uiuffitans sp̃t hoc ip̃m intus ꝯscciptũ facit
diligi. ꝙ foris ictiptũ iex faciebat taneti. ur̃ta spõ
la xp̃i intelligit quid distet int̾ littam ⁊ sp̃or q̃¬
dicitut sciencia inflat. catitas uero edificat. lex
etgͥo bona citͥ s tiio gtacia ut cuo catitato sci¬
encia ꝓdest. sñ ea occidit. ita lex sñ grã octidit.
cũ litͦ uitus pc̃ci. ñ tñ eciã sit maia ẽ. multan.
sunt quibdam notia qͣmuis ñ sint mala sic̃¬

Expanded text:
s vivificans, hoc ipsum intus conscriptum facit diligi quod foris scriptum lex faciebat timeri. Vera sponsa Christi intelligit quid distaret inter litteram et spirdicitur: Scientia inflat, charitas vero aedificat . Lex ergo bona est, sed cum gratia, ut cum charitate scientia prodest, sive ea occidit. Ita lex sine gratia occidit, cum sit virtus peccati, non tamen etiam sic, mala est. Multa enim sunt quibusdam noxia, q
Abbreviated transcription (Latin):
it q̃ inter iudeosa gẽ
ciles orta erat cũ illi
tanꝙͣ exm̾itis oꝑi¬
logis sibi redditũ euã¬
geliip̃miũ arbitra¬
tentur. illi econtraiu¬
deis se preferte gestie.
de quib minus uideretut. qr sub lege d̾i uiue-¬

Expanded text:
it quae inter Judaeos et iles orta erat, cum illi tanquam ex meritis legis, sibi redditum Evangelii praemium arbitratur; illi contra Judaeis se praeferre gestiebade quibus minus videtur, 16 quia sub lege Dei vive
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ĩ bene uiuendo sufficere cõscĩam. ⁊
quid de hus extimet alius. ñ ualde cu¬
rant s constiencia coram coeõ netes¬
saria. cont̾satio antem coram ꝓximo.
quesi negligemus agitur ledit eccm¬
plo. ut uerbi gratia. si quis bone cõsci¬
encie coram infitmo in p̃doli comendat
quamuis recte credens ħ faciat. tñ pertur¬
batur infirmmi conscĩa. quid aũpdest si
uent̾ consc̃ĩe tus hausit a quam p᷑am.
et ille de tua negligenti ꝯuersatione
bibit turbatam. alii aquam turbas.
pascua conculcas. s atrende netibi a-¬
quam turbes negligentia ꝯu̾sacionis
tus. uñ alibiut apłs. placete omnib
per omnia. sicut ⁊ ego omnib ꝑ om¬
nia placeo. item sine offensione esto¬
te iudeis ⁊ grecis et ecc̃e d̾i. Item ꝓui
ram hominib. dicet ergo mithi aliqͥs
expone mͥ quomodo intelligam ista
quillius audias. si tͥ ip̃i aquamtue
mentis ꝑturbes quãtum potero fortas¬
sis exponam. sunt ergo homines teme¬
rarit iudices detrastores. susurtones mͣ¬

Expanded text:
sibi in bene vivendo sufficere conscientiam, et quid de his existimet alius, non valde curant; sed conscientia coram Deo est necessaria; conversatio autem coram proximo. Quae si negligentius agitur, laedit exemplo, ut verbi gratia, si quis bonae conscientiae coram infirmo in idolio comedat, quamvis recte credens hoc faciat, tamen perturbatur infirmi conscientia. Quid autem prodest si venter conscientiae tuae hausit aquam puram, et ille de tua negligenti conversatione bibit turbatam? Alii aquam turbas, pascua conculcas, sed attende ne tibi aquam turbes negligentia conversationis tuae. Unde alibi ait Apostolus: Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo . Item: Sine offensione estote Judaeis et gentibus et Ecclesiae Deiram hominibus . Dicet ergo mihi aliquis: Expone mihi quomodo intelligam ista quillius audias, si tibi ipsi aquam tuae mentis non perturbes, quantum potero, fortassis exponam. Sunt ergo homines temerarii judices, detractores, susurrones, mu
Abbreviated transcription (Latin):
erat a natħatizare ꝙ nulgo dicitur de¬
in templis. ⁊ ẽ dc̃m apothoy. anacħe.¬
ut sit anatħa aliud euangłizans. cꝑ
suado ego modo hoĩb an deo .⁊. ad hono¬
tem homintun an d̾i non hoĩm s dei
q̃ro honorem. idodicit modo qi ołim dũ
dixit hoĩem ex lege iustilicari hornis
tes .s. plendout laudarentur a iudeis.
quos non timet offend̾e pauilits. ꝓgłia¬

Expanded text:
erat anathematizare, quod vulgo dicitur deerat anathematizare, quod vulgo dicitur dein templis; et est dictum apo tou anatheut sit anathema aliud evangelizans, quia suadeo ego modo hominibus an Deo, id est ad honorem hominum ante Dei, non hominum, sed Dei quaero honorem. Ideo dicit, modo, quia olim, dum dixit hominem ex lege justificari, hominis res, scilicet pseudo, ut laudarentur a Judaeis, quos non timet offendere Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
anathema sit. qͣrẽ¬
hoc qi aliud tuan¬
gelizans de pͥua¬
to uult pluere ñ
et a fonte cõi ad ꝓ¬
priam suam falsi¬
reductus possit fa-
angelus de proprio ftuens in paradi¬
so non esset audittis. non p̃cipitare¬
mur ĩ mortem. media aqua posita e¬
rat omnib p̃ceptum di aqua quodã¬
modopublita erat ⁊ sñfraude sñ labesi
ne sñ ceno fluebat. s uenit angłs de te¬
lo lapsus serpens fẽs qr ĩsidiose iam uene¬
num spargere cupiebat. ⁊ emisit uene.¬
num de pprio locutus ẽ de suo. gustate ⁊
eritis sicut dii. ⁊ illi appetentes ꝙ none¬
rant amiserunt ꝙ acceꝑant. ħic uiden¬
dum ẽ quomͦ dicatur anatħa. ħ u̾bum
pro maledicto ponitur. et mulgodr᷑ deuo
luo. ⁊ anatħatizauit eum. et cruitates
eiꝰ ⁊ nocatum ẽ nom̃ loci illituł anatha.
hunc dictum ẽ ut anatħa detestabile ali¬
quid ⁊ abhoĩabile indeatut. ut entra ni¬
chil inde iuctor in usus suos auserret.
s totum in penam luendam uocaret. ħ̃

Expanded text:
Anathema sit. Qhoc? Quia aliud evangelizans, de pto vult fluere, non det a fonte communi ad priam suam falsiredactus, possit hoc face Si angelus de proprio fso non esset auditus, non praecipitaremur in mortem: media aqua posita erat omnibus praeceptum Dei, aqua quodammodo publica erat, et sine fraude, sine labe, sine coeno fluebat. Sed venit angelus de coelo lapsus, species factus, quia insidiose jam venenum spargere cupiebat, et emisit venenum de proprio: locutus de suo; Gustate, et eritis sicut dii : et illi appetentes quod non erant amiserunt quod acceperant. Hic videndum est quomodo dicatur anathema. Hoc verbum pro maledicto ponitur, et vulgo dicitur est: Et anathematizavit eum, et civitates ejus: et vocatum est nomen loci illius anathema. Hinc dictum est ut anathema detestabile aliquid et abominabile videatur. Ut enim nil inde victor in usus suos auferret, sed totum in poenam luendam vocaret, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
scĩe nr̃e. neq ⁊̃ in altis quib placere
uolumus głiam nr̃am q̃rimus. ł que¬
rere debemus. s illorum salutem ut nõ
bñ ambulantes imitando ñ errent. et¬
inde ñ nos s dm̃latident. qui nos ⁊ tos¬
tales facit. ñ ergohumilitattm ł glo¬
riam nt̃am q̃ timus cum plaẽt hõĩb
uolumus. s gaudemus eis placere qd̾
hominib recte placere dicebat qr in
eo ip̃o ut deo placeret intuebatur ⁊⁊
placendum esse hominib recte pre¬
cipiebat ñ ut ħ apperetur. tamquã
mertes recte factorñ. s qr deo placert
non posset qui nõ se htis quos salnos
ficri uellet imitandum p̃beret. ẽt si¬
cut in apostolo ist contraria idban¬
tur sis ⁊ in euangelio illa concraria
hominib. et c̃ ubi illos arguit qui
gilum quideuã¬

Expanded text:
eque etiam in aliis quibus placere volumus, gloriam nostram quaerimus vel quaerere debemus; sed illorum salutem, ut nos bene ambulantes imitando non errent: etenim non nos, sed Dominum laudent, qui nos tales fecit. Nunc ergo utilitatem vel gloriam nostram quaerimus, cum placere hominibus volumus; sed gaudemus eis placere, quohominibus recte placere dicebat, quia in eo ipso ut Deo placeret intuebatur, et placendum esse hominibus recte praecipiebat, non ut hoc appeteretur tanquam merces recte factorum, sed quia Deo placere non posset, qui non se his quos salvos fieri vellet, imitandum praebet. Et sicut in Apostolo ista contraria videbantur, sic et in Evangelio illa contraria hominibus, etc. . Ubi illos arguit qui gelium quod evan
Abbreviated transcription (Latin):
ita uentilant opera sua. ut finem bo¬
norum operum suorum in laude ho-¬
minum ponant. eandemq laudem qua
lite sic facere toram hominib quicqͥd
boni facitis ut uideamim ab eis .i. ut ip¬
le sit finis bomi operis ur̃i indeti ab eis no¬
lite hic łatere finem. ultra portigite in

Expanded text:
ita ventilant opera sua, ut finem bonorum operum suorum in laude hominum ponant; eamdemque laudem, qualite sic facere coram hominibus quidquid boni facitis, ut videamini ab eis, id est ut ipse sit finis boni vestri videri ab eis: nolite hic facere finem, ultra porrigite in
Abbreviated transcription (Latin):
gressione. rei fũ sunt. ł cõculit oĩa sub pec¬
caro .i. ostend̾ om̃s hoĩet conelulos eẽ sub pec¬
cato ñ ẽ enĩ lex data ut pc̃m aufecret. sed
lex ut egrũ de morbo conulic̾et. qͥ sibi samis
uidebatur. ut pt̃a demonstrarentur. ñut
tudinem suam suꝑfint̃ indicat saluators
ergo. ⁊ in natura nt̃a creacorem laudemꝰ.

Expanded text:
 sunt. Vel, conclusit omnia sub peccato, id est ostendit omnes homines clausos esse sub peccato. Non est enim lex data ut peccatum auferret, sed lex ut aegrum de morbo convinceret, qui sibi sanus videbatur, ut peccata demonstrarentur, non ut tudinem suam, superfluum judicat Salvatorem. Ergo et in natura nostra Creatorem laudemus;
Abbreviated transcription (Latin):
est. respondet. ut promislio daretur. creden
ut homines nota sua. et legis infirmita¬
te accelerarent ad grãm. et creindo ꝓmis¬
sa cõseq̃rentur lex ergo data ẽ ut gr̃a que¬
terctur gr̃a data ẽ ut lex impleretut. nec
enim suo tricio. ñ implebatur iex s uicio
piuidencie carnis. ꝙ niciciũ ꝑ legem demõ¬
strandum. ⁊ ꝑ grãm fuit sanand̾ Pti

Expanded text:
ex? Respondet: Ut promissio daretur credentiut homines vota sua et legis infirmitate accelerarent ad gratiam, et credendo promissa consequerentur. Lex ergo data est ut gratia quaereretur, gratia data est ut lex impleretur. Nec enim suo vitio non implebatur lex, sed vitio prudentiae carnis: Quod vitium per legem demonstrandum, et per gratiam fuit sanandum. Pri
Abbreviated transcription (Latin):
cunis dispositõe st̃ nobis pr̃es ⁊ in celit an¬
głi nob̾ ꝓuidentes ⁊ ĩt̾ra p̃lati. et nota qd̾
⁊ fideliũ tecitatõne qͥs adoptaũ. in filios. si¬
cut .n. d̾s qͥsolus ne est. ⁊ solusu̾e lonus est¬
essencie ⁊ bonitatis sue nom̃ ccc̾is imꝑtitur
ut ip̃a qͦ ee ⁊ bona dicãtur. ita ⁊ ip̃e qͥ soluspa

Expanded text:
cujus dispositione sunt nobis patres, et in coelis angeli nobis providentes, et in terra praelati. Et nota quodet fidelium recreatione, quos adoptavit in filios. Sicut enim Deus qui solus vere est, et solus vere bonus essentiae et bonitatis suae nomen caeteris impartit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
plena b̾atitudine. ⁊ qr¬
id̾ passus est uiñlubdit
qui etano gaudio ad
ꝙ pec passionem itur si
sic ⁊ nos et̾no gaudio ꝓ¬
posito nob̾ post ħabita
ꝯfusione de bemus cur.¬
poralis regni pocius.¬

Expanded text:
plena beatitudine, et qudem passus est. Unde subdit: Qui aeterno gaudio, ad d per passionem itur, sit nos aeterno gaudio proposito nobis posthabita fusione debemus curporalis regni. Potius