comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
originẽ. quando tuo alexander apręs¬
byteris requirebas quidunꝰ quifreorũ
autẽ ꝓuanȩ cuiꝰdam questionis parte
sentir&. Tuque oarri qdneq prin¬
cipio cogitari debuerat. aut cogitatũ
tacit᷑nitati tradi potuiꝰ conp&cebat. illud
inprouide ꝓtinus obie cisti. unde dis¬
cordia in t̾uos emergente mysteria
contẽnunt᷑. Sc̃s uͦ popul inutraq diui¬
sus. cõmunis corporis congruentia
separat᷑. Ergo uterq ur̃m ex ȩquo uo¬
luntatẽ prȩbens. in quo uos confamul
uester iuste mon& oboediat. Hoc itaq
neq requirere dignũ ẽ. neq d& alib
respondere quȩrentib. Huius modi
eñi quęstiones quȩ ñ cuiusdã legis
necessitate ꝓponũtur. in utilis uacati¬
onis tempꝰ ex quirunt. Elic& causa
ꝙnuppiam naturalis exercitu fiant.
tam̃ debemus eas intra sensum dau¬
dere. & ñ promte inpublica c̃ciliabula
deportare. nec om̃iũ aurib in c̃sulte

Expanded text:
originem, quando tu, o Alexander, a presoriginem, quando tu, o Alexander, a presbyteris requirebas quid unusquisque eoautem pro vanae cujusdam quaestionis parte sentiret. Tuque, o Ari, quod neque principio cogitari debuerat, cogitatum taciturnitati tradi potius competebat, illud improvide protinus objecisti, unde, discordia inter vos emergente, mysteria contemnuntur. Sanctus vero populus in utraque divisus est, communis corporis congruentia separatur. Ergo uterque vestrum ex aequo voluntatem praebens, in quo vos confamulus vester juste monet obediat. Hoc itaque neque requirere dignum est, neque de talibus respondere quaerentibus. Hujusmodi enim quaestiones, quae non cujusquam legis necessitate proponuntur, inutilis vacationis tempus exquirunt. Et licet causa cujuspiam naturalis exercitii fiant, tamen debemus eas intra sensum claudere, et non prompte in publica conciliabula deportare, nec omnium auribus inconsulte
Abbreviated transcription (Latin):
fruerent᷑. Cumq &iam in egypto multis
concilus celebratis heresis pullular&.
ita ut usq ad regalia ꝑ uenir&. ñ me¬
diocrit̃ constantinꝰ imperator afflige¬
batur. eoquod religione nuꝑ inchoante
crescere. multos axp̾ianitate dogmatũ
bat arrium & alexandrũ. eisq scribens
arguebat. qr cũ latere potuiss& haec
questio. eã deduxissent admediu&
uchem̃ti fclidio contentionis mousseg
quȩ nec quęrenda erant nec ab initio
cogitanda. aut cogit᷑ta potius tacit᷑m¬
tati iure tradenda. Cũ utiq ab alteru¬
tris nonse iungi potussent. lic& ex ali¬
qua parte dogmatis dissonarent. ale¬
xandro siquidem & arrio aliquando
culpans. aliquando suadens. talia scrip¬
sit. Quarũ litterarũ partẽ hic poni
nonẽ in congruum: Tota enĩ epła in li¬
bris eusebii posita ẽ inuita constantini.
ictor constantiNꝰ SOCRATES
oiaxiorus suꝰ alexandro & arrio
Didici tunc natã prȩsentis questionis

Expanded text:
fruerentur. Cumque etiam in Aegypto multis fruerentur. Cumque etiam in Aegypto multis conciliis celebratis, haeresis pullularet, ita ut usque ad regalia perveniret, non mediocriter Constantinus imperator affligebatur, eo quod religione nuper inchoante crescere, multos a Christianitate dogmatum bat Arium et Alexandrum, eisque scribens arguebat, quia cum latere potuisset haec quaestio, eam deduxissent ad medium, et vehementi studio contentionis movissent quae nec quaerenda erant, nec ab initio cogitanda, aut cogitata potius taciturnitati jure tradenda, cum utique ab alterutris non sejungi potuissent, licet ex aliqua parte dogmatis dissonarent. Alexandro siquidem et Ario, aliquando culpans, aliquando suadens, talia scripsit, quarum litterarum partem hic poni non est incongruum. Tota enim epistola in libris Eusebii posita est in Vita Constantini.ictor Constantinus Maximus, Pius, Alexandro et Ario. Didici tunc natam praesentis quaestionis
Abbreviated transcription (Latin):
UOI UERO SEPE SUPyLicantes ale
bantur & aeriores ad roborandũ arru
dogma sunt facti. Cciliũq inbythinia
colligentes: scripser̃ episcopis uniu̾sis
ut tamquã rectȩ credentib cõmuni¬
carent arrianis. & agerent ut alexander
quoq cõmunicar& eis. Dumq eoꝵ stu¬
dium defeciss&. alexandro nequa quã¬
consentiente. legatione fungit᷑ arriuꝰ
pãphili pontificẽ cęsareę palestine. &
patrophilũ scitopoleos p&ens una cum
suis ut iuber&  cũ populo quicũ eo erat
sollemnia sacram̃ta ȩccłȩ celebrare.
tanquã ipse prius prȩsbyteroꝵ habuis¬
s& officium. eẽ dicens consuoudinẽ in
alexandria sic̃ &iãnunc: ut uno exsisten
nerent. & populus in eis collectas sollem¬
nit̃ celebrara. Tunc illi una cũ alus ep̃is
inpalestina congregati. tale decr& ũ
suꝑ peticione arru ꝓtuler̃. iubentes
collectas eos exercere sicuti prius. eẽ
tam̃ subditos alexandro pontifici. & de¬
prȩcari semꝑ ut eius pace & cõmunione

Expanded text:
um vero saepe supplicantes Alexbantur, et acriores ad roborandum Arii dogma sunt facti; conciliumque in Bithynia colligentes, scripserunt episcopis universis, ut tanquam recte credentibus communicarent Arianis, et agerent ut Alexander quoque communicaret eis. Dumque eorum studium defecisset, Alexandro non consentiente, legatione fungitur Arius sebium Pamphili pontificem Caesareae Palaestinae, et Patrophilum Scythopoleos: petens una cum suis ut juberetur cum populo qui cum eo erat solemnia sacramenta Ecclesiae celebrare, tanquam ipse prius presbyterorum habuisset officium; esse dicens consuetudinem in Alexandria, sicut etiam nunc, ut uno existentenerent, et populus in eis collectas solemniter celebraret. Tunc illi una cum aliis episcopis in Palaestina congregati, tale decretum super petitione Arii protulerunt, jubentes eos collectas exercere sicuti prius; esse tamen subditos Alexandro pontifici, et deprecari semper ut ejus pace et communione
Abbreviated transcription (Latin):
eo aduersus epm̃. Quibuscumq enim
praua uidebat᷑ arrii secta. suscipiebanͭ
quã iustũ contra consentaneos arri ieiꝰ
uider&ur eẽ decr& ũ. Scribebant aut̃
& qui circa eusebium nicomedię & alii
quib arrii opinio conplacebat. qua¬
tinꝰ soluer& quidẽ p̾missa damnatio.
& in ȩccłam danati reducerent᷑ quasi
nihil mali ꝓfiterentur. Sic itaq diuer¬
sis epistolis ad alexandrinũ ep̃m desti¬
natis. fecer̃ harũ epłarũ collectiones.
Arriuꝰ qͥdem earum quȩ ꝓse erant.
alexander aut̃ contra arrium. & hinc
occasio contentionis oborta ẽ hȩresib
quȩ nc̃ ubiq circũuolant. hocẽ arria¬

Expanded text:
eo adversus episcopum. Quibuscunque enim eo adversus episcopum. Quibuscunque enim prava videbatur Arii secta, suscipiebant quam justum contra consentaneos Arii ejus videretur esse decretum. Scribebant autem et qui circa Eusebium Nicomediae erant, et alii quibus Arii opinio complacebat, quatenus solveretur quidem praemissa damnatio, et in Ecclesiam damnati reducerentur, quasi nihil mali profiterentur. Sic itaque diversis epistolis ad Alexandrinum episcopum destinatis, fecerunt harum epistolarum collectiones, Arius quidem earum quae pro se erant, Alexander autem contra Arium. Et hinc occasio contentionis oborta est haeresibus quae nunc ubique circumvolant, hoc est, Aria
Abbreviated transcription (Latin):
iscebant᷑ igitur arrianis meletiani
qui dudũ fuerant ab ȩccła segregati
Qui uͦ sint isti. dicendũ ẽ. Sub paro ale¬
xandrinȩ ciuitatis ep̃o qui suscepit
diocletiano imperante martyrium.
mel&ius quidam ep̃s unius ciuitatis
aegyptiorum depositus ẽ. & propter
alias multas causas. & maxime quia
inꝑsecutione fide negata sacrificaue¬
rat. Ergo damnatus habuit multos
sequaces. & hȩresiarches factus ẽ eorum:
qui actenus abeo inegypto meloiani
uocant᷑. nullam iusticiȩ satisfactionẽ
habens. cur remanserit ab ȩecła sepi¬
ratus. Dicebat quidem iniusticiam
sepassum. & obloquebatur sepius de¬
rogabatq p&ro. sed p&rus in ꝑsecu¬
tione ꝑcepta martyrii palma. defunc¬
tus ẽ. Iste uͦ r&culit detractiones in
achillam. qui post p&rum suscepit
episcopatũ. & rursus in alexandrum
qui post achillam noscitur ordinatꝰ
Int̾ hȩc igit᷑ suꝑ uenit questio arri¬
ana. & mel&ius una cum sius defende¬
bat arrium. conspiratione facta cum

Expanded text:
iscebantur igitur Arianis Meletiani , qui dudum fuerant ab Ecclesia segregati. Qui vero sint isti dicendum est. Sub Petro Alexandrinae civitatis episcopo, qui suscepit Diocletiano imperante martyrium, Meletius quidam episcopus unius civitatis Aegyptiorum depositus est, et proalias multas causas, et maxime quia in persecutione fide negata sacrificaverat. Ergo damnatus habuit multos sequaces, et haeresiarches factus est eorum qui hactenus ab eo in Aegypto Meletiani vocantur, nullam justitiae satisfactionem habens cur remanserit ab Ecclesia separatus. Dicebat quidem injustitiam se passum, et obloquebatur sibi derogabatque Petro. Sed Petrus in persecutione percepta martyrii palma defunctus est; iste vero retulit detractiones in Achillam, qui post Petrum suscepit episcopatum, et rursus in Alexqui post Achillam noscitur ordinatus. Inter haec igitur supervenit quaestio Ariana, et Meletius una cum suis defendebat Arium, conspiratione facta cum
Abbreviated transcription (Latin):
Sotempore fertur archidiaconus eius eccłe
adhuc eoloquente. extensa manii eius
os obstruxisse. Atille suã sententiã. manu
daruis quã uoce signauit. Tribus enim
aꝑtis digitis. & denuo clausis. & unotantũ
digito rursus extenso. popło scemate diuul¬
gabat. quia tres unũ sint. Deinde archidi¬
acono cius manũ ore dimisso tenente. liber
uoce clamabat nicenũ seruari debere
linguas exacuer̃: sabellianũ asserentes
scm̃ eẽ mel&ium Obquã rem principi
suaser̃ ut in propͥam ꝓuintiam exilio
mitter& ur. Et factus euzous aꝑte arri¬
anũ dogma laudabat. Hunc enĩ cũ arrio

Expanded text:
tempore fertur archidiaconem ejus Ecclesiae, tempore fertur archidiaconem ejus Ecclesiae, adhuc eo loquente, extensa manu ejus os obstruxisse. At ille suam sententiam manu clarius quam voce signavit. Tribus enim apertis digitis, et denuo clausis, et uno tantum digito rursus extenso, pollicis schemate divulgabat: quia tres unum sunt. Deinde archidiacone ejus manum, ore dimisso, tenente, libera voce clamabat, Nicaenum servari debere linguas exacuerunt, Sabellianum asserentes sanctum esse Meletium. Ob quam rem principi suaserunt ut in propriam provinciam exsilio mitteretur. Et supradictus Euzoius aperte Arianum dogma laudavit; hunc e
Abbreviated transcription (Latin):
quib iudei parit᷑ & pagani desiderantes
famosissimu᷑ uidere mel&ium. Tc̃ impr
& ei & aliis qui exponere poterant. iussit
ut populi s̃ explanarent locũ illũ. dñs
creauit me ininitio uiarũ suarũ inope¬
ra sua. precipiens ut exceptores eorum
uerba conscriberent. Et pͥmũ quidem
georguis laodiciȩ fo&orẽ heretice pestis
cuomuit: postquẽ acatius cesareę quan¬
dam uisus mediãꝓ ferre doctrinam.
multũ ab illorũ blasphemia recessit. ñ
tam̃ sũmũ apłicȩ integritatis dogma
seruauit. Tertius autẽ magnꝰ surrexit
mel&ius & rectitudine̾ regule insacra
disputatione monstrauit. Nam ueluti
quodam pondere ueritatis utens. & qđ
plus & quod minus erat euitauit. Cumq
turba uniuersa fauer&. rogans ut breue
eis doctrmȩ dar& imaginẽ tres ostendens
digitos. deinde colligens duos. & unũ tendens.
illã laudabilẽ protulit uocẽ. Tria quem
telleguntur. scdtanquã deuno disputamꝰ¬

Expanded text:
quibus Judaei pariter et pagani desiderantes quibus Judaei pariter et pagani desiderantes famosissimum illum videre Meletium. Tunc imperator et ei et aliis qui exponere poterant jussit ut populis explanarent locum illum: Dominus creavit me in initio viarum suarum in opera sua ; praecipiens ut exceptores eorum verba conscriberent. Et primum quidem Georgius Laodiciae fetorem haereticae pestis evomuit. Post quem Acacius Caesareae, quamdam nisus mediam proferre 280 doctrinam, multum ab illorum blasphemia recessit: non tamen summum apostolicae integritatis dogma servavit. Tertius autem magnus surrexit Meletius, et rectitudinem regulae in sacra disputatione monstravit. Nam veluti quodam pondere veritatis utens, et quod plus, et quod minus erat, evitavit. Cumque turba universa faveret, rogans ut brevem eis doctrinae daret imaginem: tres ostendens digitos, deinde colligens duos, et unum tendens, illam laudabilem protulit vocem Tria sunt quae intelliguntur, sed tanquam de uno disputam
Abbreviated transcription (Latin):
rius substantiȩ. Uerũ cũ cudoxius post
leontium antiocȩnã arripuiss& sedem
demde pulsus post multa concilia. cũ
constantinopolitanũ iniq tenuiss& epis¬
copatũ antiocena ȩccła pastore priua¬
ta uidebatur. Tunc gͦ conuenientes
epĩ cum essent plurimi & undiq c̃gre¬
gati. dicebant impr̃i oportere pͥmitus
pastorẽ constitui. & ita cũ illo dedog¬
matib cogitari. Le p̃ xl uii¬
lotemprẽ sacratissimus mel&ius ciuitatẽ
quandã armenię regens & barbaros edo¬
cens. qui&em habere uidebat᷑. que̾ putan¬
tes arriani sibi consentire p&der̾ a constan¬
tio ut antiocene cͣstituer& pręsul eccłę.
cũ quib &iam orthodoxi ꝓpt̾ claritate᷑
cius uitę & salubritatẽ rectoꝵ dogmatũ
in rius subscribere decr&o. ipsũq decre¬
tũ utraq pars eusebio samosateno cõm̃da¬
uit ep̃o. Ueniente siquidẽ magno mel&do
occurrit ei populus utriusq partis. cum

Expanded text:
rius substantiae. Verum cum Eudoxius post rius substantiae. Verum cum Eudoxius post Leontium Antiochenam arripuisset sedem, deinde pulsus post multa concilia, cum Constantinopolitanum inique tenuisset episcopatum, Antiochena Ecclesia pastore privata videbatur. Tunc ergo convenientes episcopi, cum essent plurimi, et undique congregati, dicebant imperatori oportere primitus pastorem constitui, et ita cum illo de dogmatibus cogitari. THEODORETUlo tempore sacratissimus Meletius civitatem quamdam Armeniae regens, et barbaros edocens, quietem habere videbatur. Quem putantes Ariani sibi consentire, petierunt a Constantio ut Antiochenae constitueretur praesul Ecclesiae. Cum quibus etiam orthodoxi propter claritatem ejus vitae et salubritatem rectorum dogmatum, in ejus subscripsere decreto; ipsumque decretum utraque pars Eusebio Samosateno commendavit episcopo. Veniente siquidem magno Meletio, occurrit ei populus utriusque partis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
homo. ascendit inquandã turr̃a. Etcu᷑
milia milium uider& exercitus. allam
maledictionẽ eis non pociͥt: nisi scinifes
& culices. ut ꝑparua animalia su ꝑnam
uirtutẽ potuiss& agnoscere. Orationẽ
uͦ secutȩ sunt nebule sc̃iifuͦ & culicũ.
& elephantorũ quidẽ ꝓboscidas cũsint
simul & nares impleuer̃ Atilli ferre uĩ
pͥrauarũ animaliũ ñualentes sessores
suos ductoresq excussos dorsib ꝓiecer̃.
& disruptas acies confuder̃. exercitumq
relinquentes fũmo imp&u fugiebant :
Hoc modo ter miserrimus imp̃. paruam
clem̃tẽ correptionẽ inse cognoscens fac¬
tam adohabente ꝓuidentiam animarũ
eũ pie colentium. suum exinde redix̃
exercitũ. confusionẽ non uictoriam
exilla obsidione ꝑcipiens. ꝙ. xLui.¬
oc itaq tempore constantius antiochia
morabatur: & parhico proelio qͥescente.
rursus colligebat epos cogens omnes
negare uerbũ & imius substantiȩ & alte¬

Expanded text:
homo ascendit in murum, et cum homo ascendit in murum, et cum millia millium videret exercitus, aliam maledictionem eis non petiit, nisi sciniphes et culices, ut per parva animalia supernam virtutem potuissent agnoscere. Orationem vero secutae sunt nebulae sciniphum et culicum. Et elephantorum quidem proboscidas, cum sint simul et nares implerunt. At illi ferre vim parvorum animalium non valentes, sessores suos ductoresque excussos dorsis projecerunt, et disruptas acies confuderunt, exercitumque relinquentes, summo impetu fugiebant. Hoc modo territus imperator parvam clementemque correptionem in se cognscens factam a Deo habente providentiam animarum eum pie colentium, suum exinde reduxit exercitum, confusionem non victoriam ex illa obsidione percipiens. Legimoc itaque tempore Constantius Antiochia morabatur. Et, Parthico praelio quiescente, rursus colligebat episcopos: cogens omnes negare verbum et unius substantiae et alte
Abbreviated transcription (Latin):
egit. sed intra templũ sacratũ dñõ
supplicans adimpleuit. Porro saporẽ
non solũ muri fabrica tͣruit. sed &iã
altera uisio ꝑturbauit. Uidit enim
stantẽ supra murũ quendã imperia¬
li scemate circũ amictũ. & tapurpura
quã diademate resplendere. Arbitra
tus aut̃ eẽ romanorũ imprẽm. mor¬
tẽ minatus e᷑ eis. qui ñtiauerant non
eum illuc esse prȩsentẽ. Quibus affir¬
mantib uera se dixisse & cͦstantium
antiocbia cõmorari. ex uultu quem
uidebat agnouit corũ uerba eẽ ue¬
racda. & ait dm̃ bella gerere ꝓ roma¬
nis. Cumq hoc grauit᷑ haber& infelix
sagittam dimisit in aerem. Etcum
uidiss& quia nincorporeum iacu¬
lari non potuit. tam̃ auesaniȩ suȩ
impocu non recessit. Tc̃ igitur effr̃e
uir mirabilis & conscriptor egregius
apud syros. sacratissimo lacobo sup¬
plicabat ut uenir& admurũ: &¬
uidens barbaros maledictionis lacula
contra eos emitter&. Flexus gͦ uenerabilis

Expanded text:
egit, sed intra templum sacratum Domino egit, sed intra templum sacratum Domino supplicans adimplevit. Porro Saporem non solum muri fabrica terruit, sed etiam altera visio perturbavit. Vidit enim stantem supra murum quemdam imperiali schemate circumamictum, et tam purpura quam diademate resplendere. Artus autem esse Romanorum imperatorem, mortem minatus est eis qui nuntiaverant non eum illic esse praesentem. Quibus affirmantibus vera se dixisse, et Constantium Antiochiae commorari, ex vultu quem videbat, agnovit eorum verba esse veracia; et ait, Deum bella gerere pro Romanis. Cumque hoc graviter haberet, infelix sagittam dimisit in aerem. Et cum vidisset quia in corpore eum jaculari non potuit, tamen a vesaniae suae impetu non recessit. Tunc igitur Ephrem vir mirabilis, et conscriptor egregius apud Syros, sacratissimo Jacobo supplicabat ut veniret ad murum, videns barbaros, maledictionis jacula contra eos emitteret. Flexus ergo venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ripas eius facientes celsiores ut aqua inse
collecta concrescer& quoui malori pos¬
s& irruere. cum uidissent iam & lam
illas quas fecerant sublimes ripas imple¬
ri. subito auferentes quas fecerant catha¬
ractas. dimiser̃ imp&ũ fluminis contra
murũ. Qui uehem̃tis aquę̧ pondus ñfe¬
rens. ẽ inclinatꝰ & cecidit. Quo facto in¬
grediens aqua cũ magno imp&ii & iam
aliam partẽ muriunde fluuius solebat
exire. cumagna ruma deposuit. Hoc
sapor inspiciens. credidit se sine pugna
capere ciuitatẽ. Et illa quidẽ die quic¬
uit. ut & fundus fluminis purgar&us.
& poss& ambulari ꝑ fluuium. altera
uͦ die cũ om̃imilitia credens ꝑ loca
ruinosa murox ciuitatẽ intrare. uidit
murũ ex utraq parte fabricatũ. Ille
namq sacratissimus homo orationib
milites coarmauit. & alios urbis ha¬
bitatores. Quo facto. & murũ restituit.
& ꝓpugnacula fecit quib repeller&
accedentes. Et hoc ñ ad murũ ueniens

Expanded text:
ripas ejus facientes celsiores, ut aqua in se ripas ejus facientes celsiores, ut aqua in se collecta concresceret, quo vi majori posset irruere: cum vidissent jam etiam illas quas fecerant sublimes ripas impleri, subito auferentes quas fecerant cataractas, dimiserunt impetum fluminis contra murum, qui vehementis aquae pondus non ferens, est inclinatus et cecidit. Quo facto, ingrediens aqua cum magno impetu, etiam aliam partem muri, unde fluvius solebat exire, cum magna ruina deposuit. Hoc Sapores inspiciens, credidit se sine pugna capere civitatem. Et illa quidem die quievit, ut et fundus fluminis purgaretur, et posset ambulari per fluvium. Altera vero die cum omni militia credens per loca ruinosa murorum civitatem intrare, vidit murum ex utraque parte fabricatum. Ille namque sacratissimus homo orationibus milites coarmavit, et alios urbis habitatores. Quo facto, et murum restituit, et propugnacula fecit, quibus repelleret accedentes. Et hoc non ad murum veniens
Abbreviated transcription (Latin):
cũ magno exercitu ueniens ad antiochiã
fugauit hostes. quod ñ militia romano¬
rum egit sed ds̃ qui colitur aromanis.
Tropͥeum gͦ nc̃ studeo narrare uictoriȩ.
Nisibis quidã antiochiam migdoniam
uocant. Int̾mino posita ẽ. ꝑsicarum ro¬
manarumq t̾rarum. Huius erait ep̃s
atq rector & dux iacob apłicę gratiae
radiis in lustratus. cuius digna laudan¬
daq miracula in hac historia conseribe¬
re autenumerare suꝑ uacaneũ ucaui.
sed unũ tantũmodo eius opus causa¬
narrationis exponã. Huuis gͥ ciuitatẽ
romanis subdita. ꝑ sarum ęxercitus ob¬
sidebat. Et cum septuaginta dies iugit᷑
obseruar&. & multas quidẽ coepissa
ciuitates. plurimaq circa hanc moli¬
mina posuiss& & uallos atq fossata
ꝓcapienda urbe feciss&x. eam nequaquã
ualuit optinere. Postea uͦ ꝑsȩ imp&um
mygdonii fluminis ꝑciuitatẽ mediam
ꝓperantis. a longe r&mnentes & utrasq

Expanded text:
cum magno exercitu veniens Antiochiam, cum magno exercitu veniens Antiochiam, fugavit hostes . Quod non militia Romanorum egit, sed Deus, qui colitur a Romanis. Tropaeum ergo nunc studeo narrare victoriae. Nisibis, quam quidam Antiochiam Mygdoniam vocant, in termino posita est Persicarum Romanarumque terrarum. Hujus erat episcopus atque rector, et dux Jacobus, apostolicae gratiae radiis illustratus. Cujus digna laudandaque miracula in hac historia conscribere aut enumerare supervacaneum judicavi. Sed unum tantummodo ejus opus narrationis causa exponam. Hujus igitur civitatem Romanis subditam Persarum exercitus obsidebat; et cum septuaginta dies jugiter observaret, et multas quidem cepisset civitates, plurimaque circa hanc molimina posuisset et vallos, atque fossata pro capienda urbe fecisset, eam nequaquam valuit obtinere. Postea vero Persae impetum Mygdonii fluminis, per civitatem mediam properantis, a longe retinentes, et utrasque
Abbreviated transcription (Latin):
tore gerens. Aiunt enĩ quidã excita¬
tos eos aduersus georgiumi tantum
ꝓpr̾ prȩdictã causã. sed quia ui debađ
etm uaria dogmata ꝓferentẽ. & ncͣ
quidẽ ꝓfitentẽ similẽ patri filium.
sicut erat seleucia conftitutũ: Nc̃ autẽ
in arrianam declinare sententiam. Qua¬
ꝓpt̾ uelutoportunã sum̃tes occasionẽ.
abscedunt: Cumq nullus eis intender&.
subscematȩ religionis pestẽ hereseos in¬
tro ducunt. Et primũ quidẽ dicebant
animã adõ uerbo in dispensatione
incarnationis ñ assumptã. deinde
quasi paenitentia ducti corrigentes
sem& ipsos adiccer̃. animã qui dem
assũptã quę non tam̃ haber& mentem.
sed dm̃ uerbũ ẽẽ ꝓm̃te in homine assũp¬
to: Circa hoc itaq solũ dicunt᷑ eẽ cor¬
rupti. qui nc illorũ nomine uocitan¬
tur. Nã triitatẽ consubstantialẽ cẽ
pon int̾ hec saporus rex ꝑsarũ contra
romanos castra mexarecur constantius

Expanded text:
toris gerens. Aiunt enim quidam excitatoris gerens. Aiunt enim quidam excitatos eos adversus Georgium, non tantum propter praedictam causam, sed quia videbant eum varia dogmata proferentem; et nunc quidem profitentem similem Patri Filium, sicut erat Seleucia constitutum; nunc autem in Arianam declinare sententiam. Quapropter velut opportunam sumentes occasionem, abscedunt. Cumque nullus eis intenderet, sub schemate religionis pestem haereseos introducunt. Et primum quidem dicebant animam a Deo Verbo in dispensatione incarnationis non assumptam. Deinde quasi poenitentia ducti, corrigentes semetipsos adjecerunt: Animam quidem assumptam, quae tamen non haberet mentem, sed Deum Verbum esse pro mente in homine assumptum. Circa hoc itaque solum dicuntur esse corrupti, qui nunc illorum nomine vocitantur; nam Trinitatem consubstantialem esse sarum contra Romanos castra metaretur, Constantius
Abbreviated transcription (Latin):
nomine nuncupati: pat̾atq natus.
uterq dicebatur apollinaris. Pater
presbiterii dignitate functus. filius
aut ẽ habens lectoris officium. grecoꝵ
ambo doctores eloquiorũ. Pater
gr̃amaticus. filius erat rethor. Pater
namq cũ fuisso alexan drinꝰ genere
& pͥus docuisso inberitho postea uenit¬
laodiciam. duxit uxorem & filium
habuit apollinarẽ. Tunc igitur ambo
exercebantur cũ epiphanio sophista.
& eũ ee̾nt eius amici. ualde fouebant
cũ. Hoc meuens theodotus lao dicenꝰ
ep̃s nefrequenti confabulatione sophis¬
te declinarent ad paganitatẽ ꝓhibuit
ne ad eius scolas accederent. Qui par¬
ui pendentes epm. epiphanii amici¬
tias magis amplectebantur. Postea
georgius theodoti successor cum eos
ꝓhibere ñpotiuss& ambos cõmunione.
priuauit Tc̃ apollinaris filius arbitra
tus iniuriã. & fr&cus eloquii tumore
sophistici. nouitatẽ & ipse introdux̃
hereseos quȩ nc̃ fertur nom̃ ab inuen¬

Expanded text:
nomine nuncupati, pater atque natus, nomine nuncupati, pater atque natus, uterque dicebatur Apollinaris. Pater presbyteri dignitate functus, filius autem habens lectoris officium. Graecorum ambo doctores eloquiorum. Pater grammaticus, filius erat rhetor. Pater namque, cum fuisset Alexandrinus genere, et prius docuisset in Beryto, postea Lhabuit Apollinarem. Tunc igitur ambo exercebantur cum Epiphanio sophista; et cum essent ejus amici, valde fovebant eum. Hoc metuens Theodotus Laodicenus episcopus, ne frequenti confabulatione sophistae declinarent ad paganitatem, prohibuit ne ad ejus scholas accederent. Qui parvipendentes episcopum, Epiphanii amicitias magis amplectebantur. Postea Georgius Theodoti successor, cum eos prohibere non potuisset, ambos communione privavit. Tunc Apollinaris filius arbitratus esse injuriam, et fretus eloquii tumore sophistici, novitatem et ipse introduxit haereseos, quae nunc fertur nomen inven
Abbreviated transcription (Latin):
ut decitico fuger&. sibiq reputar &
qnequaquã cius monitionib o boe diss&
Uerũ eunomiuꝰ mocuens ab cessit qͥdem.
sed contumellã non ferens ꝓditioni s
qui dẽ accusabat eudoxiũ Lesumq se
& a&lum asserebat. acdeinde gregẽ
ꝓpͥę cohortis instituit. Quicũq enĩ
cius dogmatis c̃cordiã sequebantur
ab eudoxio recesser. ꝓditionẽ accusan¬
tes eius: sociantes sem& ipsos eunomio
qͥ actenꝰ ab illo nom̃ habere noscuntur.
Hinc gͦ heresis factor euomiuꝰ. impi&a¬
tis cumulo auxit arru blasphemias:
quia uͦ arrogantię seruiens passioni
ꝓprium ꝓbatur fecisse collegium.
ipsa quȩ sunt gesta condamant Nam
cũ abdicatꝰ a&ius fuiss& expulsus. cum
eo egressus nonẽ: Lic& doctorẽ eũ & dĩ
hominẽ nominar&. sed mansit c̃ iunctus
eudoxio. cũ autẽ impi&atis poenas exi¬
ger&ur ratũ ñhabuit concilii decr&ui.
episcopali dignitate priuatus. xliiii.¬
in laodicia syriȩ. duo erant uiri uno

Expanded text:
ut de Cyzico fugeret, sibique reputaret, ut de Cyzico fugeret, sibique reputaret, qui nequaquam ejus monitionibus obedisset. Verum Eunomius metuens abscessit quidem; sed contumeliam non ferens, proditionis quidem accusabat Eudoxium, laesumque se et Aetium asserebat; ac deinde gregem propriae cohortis instituit. Quicunque enim ejus dogmatis concordiam sequebantur ab Eudoxio recesserunt: proditionem accusantes ejus, sociantes semetipsos Eunomio, qui hactenus ab illo nomen habere noscuntur. Hinc ergo haeresiarches factus Eunomius, impietatis cumulo auxit Arii blasphemias. Quia vero arrogantiae serviens passioni, proprium probatur fecisse collegium, ipsa quae sunt gesta conclamant. Nam cum abdicatus Aetius fuisset et expulsus, cum eo egressus non est; licet doctorem eum et Dei hominem nominaret; sed mansit conjunctus Eudoxio. Cum autem impietatis poena exigeretur, ratum non habuit concilii decretum;episcopali dignitate privatus. in Laodicia Syriae duo erant viri uno
Abbreviated transcription (Latin):
non om̃s sub eo c̃stituti ueritate frue¬
rentur. His & huiusmodi seductꝰ uerbis.
inconuentu ȩccłȩ suãblasphemiã re¬
uelauit. Atilli delo suas animas accen¬
dentes ad cͣstantinopoli ꝑręxer. Et pͥmũ
quidẽ apud eudoxium inscripseruđ
cun omiũ: quo eos non suscipiente. ad¬
euntes principẽ pestẽ illius cũ gemitu
pandider̃. Dicebant enĩ potius istius
dicta impia ẽẽ quã arrui. Prohis in¬
dignatus imperator prȩcepit eudoxio
ut deducer&ur eimomius. & c̃uictus
sacerdotio nudar&. Cumq frequenter
ab accusatorib inportunitatẽ passus
cudoxius declinar&. adier̾ rursus imprem
ingemiscentes quia nihil qđ prȩceperat
feciss& eudoxuꝰ. sedtantã despicer& ciui¬
tatẽ blasphemiis eunomii pereuntẽ. Tc̃
cstantius expulsurũ se int̾minatus cudo¬
xium ẽ nisi eunomiũ iudicandũ dedu¬
cer&. & cͦuictũ maccusatione punir&.
oc mocuens eudoxuiꝰ. seripsit eunomio

Expanded text:
non omnes sub eo constituti veritate fruenon omnes sub eo constituti veritate fruerentur, his et hujusmodi seductus verbis, in conventu ecclesiae suam blasphemiam revelavit. At illi zelo suas animas accendentes, ad Constantinopolim perrexerunt. Et primum quidem apud Eudoxium inscripserunt Eunomium; quo eos non suscipiente, adeuntes principem, pestem illius cum gemitu panderunt. Dicebant enim potius istius dicta impia esse quam Arii. Pro his indignatus imperator, praecepit Eudoxio ut deduceretur Eunomius, et convictus sacerdotio nudaretur. Cumque frequenter ab accusatoribus importunitatem passus Eudoxius declinaret, adierunt rursum imperatorem, ingemiscentes, quia nihil quod praeceperat fecisset Eudoxius; sed tantam despiceret civitatem, blasphemiis Eunomii percuntem. Tunc Constantius expulsurum se interminatus Eudoxium est, nisi Eunomium judicandum deduceret, et convictum in accusatione puniret. Hoc metuens Eudoxius, scripsit Eunomio
Abbreviated transcription (Latin):
cudoxiuꝰ. atq imprẽm c̃spicer& seuientẽ
contra eos qui creatũ ꝓfitebantur unige¬
nitũ difilium. eũ compulit ut celar&
hunc sensũ: eum nec aperir& inuestigan
tib accusationib dicens eunomio. qm̃
celamꝰ & ignorantes docebimꝰ. & contra¬
dicentes aut flectemꝰ aut cogemꝰ aut pi¬
niemꝰ. Hisꝓ missionib ꝑsuasus eimomiu
obumbratã ꝓferebat impi&atẽ. Sed
qui diuinis sunt educati sermonib
uidentes dictorum calliditatẽ. moles¬
te qui dẽ ferebant. aꝑte uͦ contradicere
prȩsũptionis opus & non sapientiae
iudicabant. Circũ ponentes gͦ speciem
sibim& hereticę prauitatis & hoc se
c̃ẽ fingentes accesser̃ ad domũ cius. rogan¬
tes ut eis exponer& aꝑte dogmatis uerita¬
tẽ. nec pater&ur hũc illuc cosdiu̾sisq
ferri doctrinis. Tunc illȩ accepta prę¬
sũptione sensũ que celabat aperuit:
quib dicentib nimis eẽ nefarium ut

Expanded text:
Eudoxius, atque imperatorem conspiceret saevientem Eudoxius, atque imperatorem conspiceret saevientem contra eos qui creatum profitebantur unigenitum Dei Filium, eum compuliut celaret hunc sensum, nec eum aperiret investigant tibus accusatoribus: dicens Eunomio quoqucelamus, et ignorantes docebimus, et contradicentes aut flectemus, aut cogemus, aut puniemus. His promissionibus persuasus Eunomius, obumbratam proferebat impietatem. Sed qui divinis educati sunt sermonibus, videntes dictorum calliditatem, moleste quidem ferebant: aperte vero contradicere praesumptionis opus, et non sapientiae judicabant. Circumponentes ergo speciem sibimet haereticae pravitatis, et hoc se esse fingentes, accesserunt ad domum ejus: rogantes ut eis exponeret aperte dogmatis veritatem, nec pateretur huc et illuc eos diversis ferri doctrinis. Tunc ille accepta praesumptione, sensum quem celabat aperuit. Quibus dicentibus nimis esse nefarium ut
Abbreviated transcription (Latin):
& concordiȩ nr̃ȩ p̃ponerent. tunc cos
episcopatus dignitate ẽẽ iudicamus extra¬
ncos. Quibus depositis nccessariũ crit
ut in eorum locis alii constituantur epĩ.
quatinus legalis ȩcđa comp&entẽ sumend¬
ordinẽ sibi concord&. ep̃is uidelic& uni¬
uersis seruantib uinculũ caritatis. eade̾q
cũ ꝑfectione dicendo inuno intellectu
unaq essentia. Vtergo cognoscas quȩ c̃cillo
placiier̃ hȩctue reuerentie scripta trans¬
misimus orantes ut gr̃a xp̃i ista custodiens
pacifice & legitime regassubte constitutas
Iunc enĩ agium eimomius suis libris
exaltat. & hominẽ dĩ uocat. multis q
fauoribus honorat. Sed tunc & abdican¬
tibus eũ interfuit. & ab eis episcopalem
ordinationẽ ipse suscepit. Fudexius gͥ
quȩ innicȩa tracie gestasunt ꝓbasilio
sulũ habito sermone narrabo. Igitur
cũ elcusio uiuo cracena ecłam ꝑcepiss&
cunomius & populi salubritatẽ uider&

Expanded text:
et concordiae nostrae praeponerent, tunc eos et concordiae nostrae praeponerent, tunc eos episcopatus dignitate esse judicamus extraneos. Quibus depositis, necessarium erit ut in eorum locis alii constituantur episcopi, quatenus legalis Ecclesia competentem sumenordinem, sibi concordet: episcopis videlicet universis servantibus vinculum charitatis, eademque cum perfectione dicendo in uno intellectu unaque essentia. Ut ergo cognoscas quae concilio placuerunt, haec tuae reverentiae scripta transmisimus: orantes ut gratia Christi ista custodiens, pacifice et legitime regas sub te constitutas unc enim Aetium Eunomius suis libris exaltat, et hominem Dei vocat, multisque favoribus honorat, Sed tunc et abdicantibus eum interfuit, et ab eis episcopalem ordinationem ipse suscepit. Eudoxius igitur quae in Nicaea Thraciae gesta sunt, pro Basilio solum habito sermone narrabo. Igitur cum, Eleusio vivo, Cyzicenam Ecclesiam percepisset Eunomius, et populi salubritatem videret
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ dsͣ hactenus celass& apłis. reue¬
lata sibim& affirmar&. Post huiusmo¬
di uęsanos suꝑbosq sermones amemo¬
rato sera de a&ioꝓtestatos flecti p̾cib
nequiuerunt. ut in nra fierent detmi¬
natione concordes. Uerũtam̃ nos longa¬
nimitate detenti multo tẽpore susti¬
nuimus eos. nunc indignantes. nunc
rogantes. nunc int̾minantes. nc̃ iterũ
supplicantes. ut conuenirent nobiscum.
& consona omni concilio definirent.
Sustinebamus gͦsi forsan audirent: stfor¬
san intellegerent. si forte ꝓspicerent.
Cumq multo tempore nobis ꝑdurantib
tes. finiuimus contra eos ex commimica¬
tionis tempus. sex mensiũ ad agendam
paenitentiã eis dantes inducias : ut si
in hoc tempus conuerterent᷑ & cͣsentireqł
definitionibus fratrũ suorũ susciperen¬
tur inȩccła. & ꝓpriam fiduciã caritatẽq
repararent. Si uero sine paenitentia ꝑma¬
nerent. amicitiasq hominũ regulis ecđȩ

Expanded text:
ea quae Deus hactenus celasset apostolis, reveea quae Deus hactenus celasset apostolis, revelata sibimet affirmaret. Post hujusmodi vesanos superbosque sermones a memorato Serra de Aetio protestatos flecti precibus nequiverunt, ut in nostra fierent determinatione concordes. Verumtamen nos longanimitate detenti, multo tempore sustinuimus eos, nunc indignantes, nunc rogantes, nunc interminantes, nunc iterum supplicantes, ut convenirent nobiscum, et consona omni concilio definirent. Sustinebamus ergo si forsitan audirent, si forsitan intelligerent, si forte prospicerent. Cumque, multo tempore nobis perdurantibus, tes, finivimus contra eos excommunicationis tempus, sex mensium ad agendam poenitentiam eis dantes inducias; ut si intra hoc tempus converterentur et consentirent definitionibus fratrum suorum, susciperentur in Ecclesia, et propriam fiduciam charitatemque repararent. Si vero sine poenitentia permanerent, amicitiasque hominum regulis Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
& plenas scandalis scripturas scdđm
consequentia ecclȩsiasticarũ sanctio¬
nũ suꝑeo ab ep̃is actũ ẽ quod decebat.
Dia conatu namq depositus ẽ. & ab
ȩccła factus extrancus. & a nob̾ hȩc
monita ꝓcesser᷑. ut neq ad lectionem
cuiuspiã ueniant nefandȩ cius epłȩ.
sed abiciant᷑ eo qđ ue hemͣter inutiles sint.
His aut̃ adieciinꝰ &iam a nathematirandũ
cum siꝑman& in eo ꝓposito cum
sequacibus suis. Consequens enĩ erat
ut om̃s insynodo conuenientes ep̃i
deponerent auctore scandalorum &
schismatũ in om̃i terrarũ orbe factoꝵ
inter ȩccłas. & concordarent insenten¬
tia contra eũ iuste ꝓlata. Sed extra
uota spemq nrãm. seras & stephanus.
heliodorus. & theophilus. in nr̃a senten¬
tia c̃cordare noluerunt: neq in eius
depositione subscribere cum scilico
seus & iã aliã uesanã arrogantiã cius¬
dem accusar& adii. Dicebat enĩ cum
asperiora presumere atq dixisse. qmͣ

Expanded text:
et plenas scandalis scripturas, secundum et plenas scandalis scripturas, secundum consequentiam ecclesiasticarum sanctionum, super eo ab episcopis actum est quod decebat. Diaconatu namque depositus est, et ab Ecclesia factus extraneus. Et a nobis haec monita processerunt, ut neque ad lectionem cujuspiam veniant nefandae ejus epistolae: sed abjiciantur, eo quod vehementer inutiles sunt. His autem adjicimus etiam anathematizandum eum, si permaneat in eo proposito, cum sequacibus suis. Consequens enim erat ut omnes in synodo convenientes episcopi deponerent auctorem scandalorum et schismatum in omni terrarum orbe factorum inter Ecclesias, et concordarent in sententia contra cum juste prolata. Sed extra vota spemque nostram Serras et Stephanus, Heliodorus et Theophilus in nostra sententia concordare noluerunt, neque in ejus depositione subscribere; cum scilicet Serras etiam aliam vesanam arrogantiam ejusdem accusaret Aetii. Dicebat enim eum asperiora praesumere, atque dixisse: quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
difficultate fecer᷑. Quogesto: exigebant
ut &ipsi omousion abdicarent. Tunc
disputatiue atq ueracit᷑ siluanꝰ ait. Si exñ
existentib nonẽ neq creatura nec alia
substantia ds̃ uerbũ : igitur consubstan¬
tialis c̃genitori patri sicut ds exdõ. &
lum̃ exlumine. eamq hab& cũ genitore
naturam. Tunc imp̃iratus exiliũ int̾mi¬
natus ẽ eis. atilli potestatẽ inquiunt
habes puniendi. ñtam̃ nos patrũ statuta
destruimus. Tunc imp̃ illos pelli iussit
ecclȩsiis. & ꝓ eis alios ordinari. Tunc
cudoxius cũ tyrannicę constantinopo¬
leos tener& çodam pulso eleusio
cyrici eunomium ordinauit epm
uidebant᷑ ec̃ consortes. Scripserunt q
gcorgio quod fuerat gestum.
ad georgium contra a&ium ꝓpter
nefariam blasphemiã cius. Sc̃a
syodus constantinopolim c̃gregata
domino honorabili alexandrinę ciui¬
tatis ep̃o gcorgio salutẽ. Sinodo rep̃¬
hendente a&ium ꝓpt̾ nefandas eius

Expanded text:
difficultate, fecerunt. Quo gesto, exigebant difficultate, fecerunt. Quo gesto, exigebant ut et ipsi ὁμουσιον abdicarent. Tunc disputative atque veraciter Sylvanus ait: Si ex non existentibus non est, neque creatura, nec ex alia substantia Deus Verbum: igitur consubstantialis est genitori Patri; sicut Deus ex Deo, et lumen ex lumine, eamdemque habet cum genitore naturam. Tunc imperator iratus, exsilium interminatus est eis. At illi: Potestatem, inquiunt, habes puniendi: non tamen nos Patrum statuta destruimus. Tunc imperator illos pelli jussit Ecclesiis, et pro eis alios ordinari. Tunc Eudoxius, cum tyrannice Constantinopoleos teneret Ecclesiam, pulso Eleusio Cyzici, Eunomium ordinavit episvidebantur esse consortes; scripseruntque Georgio quod fuerat gestum. Ad Georgium contra Aetium, Propter nefariam blasphemiam ejus. Sancta synodus Constantinopoli congregata, domino honorabili Alexandrinae civitatis episcopo Georgio salutem. Synodo reprehendente Aetium propter nefandas ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Ia siquidem tempestate dũ ꝑfidia accusa¬
retur cudoxii : inter alios eustathius.¬
Qm̃ defide examinationẽ uis ficri oimp̃
cudoxii considera blasphemias. Obtulitq
cius expositionẽ int̾ alia sic habentem
quȩ dissimilit̾ ꝓferuntur. dissimilia scđm
dõ ẽ. patri. Hac lectione cõmotus imp̃.
requisiuit eudoxium si fater& ur suam.
Atille negauit dicens. quia cẽt a& .ii.
Quẽ dum iuississ& impr̃ ad duci: requisitꝰ
lic& eius non fuerit suã ẽẽ ꝓfessus ẽ. &
ideo exilio destinatus. Eustathius tam̃
& lã eudoxiũ ita sapere ꝓclamabat.
exigens ut scripturã anathematrar&
acii. qđ lic& tarde fecit tam̃ & dãnaũ
q̃d prius & postea pͣdicabat. Deinde &iã
ipse exigebat. ut ille homousion anathe¬
matirar&. qđ scripture ñhaberent. Tc̃
siluanꝰ & exnon existentib inquit & cre¬
atura & alterus substantię scripta nus¬
quã sunt. lustũ ergo ẽ hȩc abdicari. Qd̾
imp̃ quoq decreuit ut fier&: q̃dlic&. cũ

Expanded text:
a siquidem tempestate, dum perfidia accusaretur Eudoxii, inter alios Eustathiusquit, examinationem vis fieri, o imperator, Eudoxii considera blasphemias. Obtulitque ejus expositionem, inter alia sic habentem: Quae dissimiliter proferuntur, dissimilia secunDeo Patri. Hac lectione commotus imperator, requisivit Eudoxium, si fateretur suam. At ille negavit, dicens, quia esset Aetii. Quem dum jussisset imperator adduci; requisitus, licet ejus non fuerit, suam esse professus est; et ideo exsilio destinatus. Eustathius tamen etiam Eudoxium ita sapere proclamabat, exigens ut scripturam anathematizaret Aetii. Quod licet tarde, fecit tamen; et damnavit quod prius et postea praedicabat. Deinde etiam ipse exigebat ut ille ὀμούσιον anathematizaret, quod Scripturae non haberent. Tunc Sylvanus, et ex non existentibus, inquit, et creatura, et alterius substantiae, scripta nusquam sunt. Justum ergo est haec abdicari. Quod imperator quoque decrevit ut fieret; quod, licet cum
Abbreviated transcription (Latin):
gitur scquaces acatii inantio chiã magno
studio conuener̾ actipaenitentiã qula
similẽ dixerint filium patri: et consula¬
tu sequenti. idẽ tauri & florenti cum
mouebant ea quȩdudũ placuerant.
dicentes oportere sermonẽ similis sub¬
stantię auferri ab expositione fidei
tradite. tã marimino quã constantina¬
poli nͣcelantes: sed aꝑte dicentes quia
ꝑ om̃a dissimilis filius cẽt patri. ñsolũ

Expanded text:
gitur sequaces Acacii in Antiochiam magno studio convenerunt, acti poenitentia, quia similem dixerant Filium Patri. Et consulatu sequenti, id est, Tauri et Florentii , cum movebant ea quae dudum placuerant: dicentes oportere sermonem similis substantiae auferri ab expositione fidei traditae, tam in Arimino quam Constantinopoli: non celantes, sed aperte dicentes, quia per omnia dissimilis Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
.& parui tempr̃is fore eius imperium.
Porro decruce dicebant pręnũtiare hoc¬
signũ quia sit celeste dogina. xp̃i anorũ.
& oporteat signari cunctos crucis indicio.
Unde cognoscitur quia diuersa int̾pr&a¬
ti quã dixerat imp̃: ueritate fraudati ñ st̃.
Utrũq enĩ oportune dictũ sequens tẽpus
ostendit. Cũ audir& itaq constantius
contra se uenire iulianũ instructione belli
nimia cogitatione appoplexiȩ passione de¬
functus ẽ: consulatu tauri & florentri.
tercia die nouembrimensis: anno uitę
suȩ quadragesimo & quinto: ex quibus tre¬
decim cũpatre regnauit. uiginti quinq

Expanded text:
et parvi temporis fore ejus imperium. et parvi temporis fore ejus imperium. Porro de cruce dicebant, prsignum, quia sit coeleste dogma Christianorum, et oporteat signari cunctos crucis indicio. Unde cognoscitur quia diversa interpretati, quam dixerat imperator, veritate fraudati non sunt; utrumque enim opportune dictum sequens tempus ostendit. Cum audiret itaque Constantius contra se venire Julianum, instructione belli nimia cogitatione apoplexiae passione defunctus est, consulatu Thauri et Florentii, tertia die mensis Novembris, anno vitae suae quadragesimo et quinto : ex quibus tredecim cum patre regnavit, viginti quinque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter bellũ contra magnentiũ gestum
initaliam barbaros induxisse. Repente
uͦ religione mutͥta. cumprius xp̃ianus eẽ
putar&.ur. sem& ipsũ pontificẽ nominauit.
& ueniens ad tẽpla paganoꝵ sacrificabat.
subiectisq talia colere suadebat. Cumq
c̃stantius ꝓpt̾ bellũ ꝑsicũ antiochiam
moraro᷑ sperans ille quia sine bello pos¬
s& illiricũ detinere. ad eos agebat iter.
dicens se uelle constantio satis facere.
tam quã nonsponte sed uoluntate militũ
infulas imperii suscepiss&. Dicit᷑ itaq¬
quia dum adhost̾minos acceffiss& uinde¬
mia iãcollecta circa occasũ pliadarum
uuas denuo fuisse ꝓlatas: insuꝑ & lam
imbrẽ exaere descendentẽ. in eius ueste
simul & c&crorũ guttas singulas crucis
inlatis. bonũ rei pander&cur indicium.
imb autẽ cadens. uestẽ supra quã cecide¬
rat roborar&. Alii uͦ dicebant uuarũ
signũ preer tempus significare ꝑ ditionẽ
impr̃is. ad instar huiusmodi botrorũ

Expanded text:
propter bellum contra Magnentium gestum, propter bellum contra Magnentium gestum, in Italiam barbaros induxisse. Repente vero religione mutata, cum prius Christianus esse putaretur, semetipsum pontificem nominavit; et veniens ad templa paganorum, sacrificabat, subjectisque talia colere suadebat. Cumque Constantius propter bellum Persicum Antiochiae moraretur, sperans ille quia sine bello posset Illyricum detinere, ad eos agebat iter: dicens se velle Cotanquam non sponte, sed voluntate militum infulas imperii suscepisset. Dicitur itaque, dum ad hos terminos accessisset, vindemia jam collecta circa occasum Pleiadum, uvas denuo fuisse prolatas, insuper etiam imbrem ex aere descendentem in ejus vestem simul, ac caeterorum, singulas crucis illatis, bonum ei panderetur indicium, imber autem cadens vestem super quam ceciderat roboraret. Alii vero dicebant uvarum signum praeter tempus significare perditionem imperatoris, ad instar hujusmodi botrorum,
Abbreviated transcription (Latin):
imp̃ denuo misit ut redder& qđ acce¬
pit : adiciens scripto ut sireddere nollõ.
dextrã manũ eius abscider& : uerbotam̃
iubens illi quẽ misit. nefacer& qđ habe¬
batur inlitteris. Cumq epłam legiss&
eusebius & inueniss& poenã ab impr̃e
dictatam. cũ dextra manu optulit &
sinistrã. ambas incidi p&ens: nam decre¬
tũ inquit ñ dabo clarũ arrianȩ pestis
indiciũ. Hanc eius firmitatẽ constartiuꝰ
uidens laudauit egregie. Mirant᷑ qũ
& impii resistentiũ sibi laudes. cumgstoꝵ
magnitudine fuperant᷑.
interea iulianꝰ cesar bello deuincens bar¬
baros apudrhenũ fluuium residentes
alios quidem ꝑemit. alioscepit. claraq
uictoria decoratꝰ. dũmediocritate uitę
atq mansu&cudine militib gratus ess&
abeis appellatur augustus. Hoc facto nihil
deconstantuꝰ cogitans uidices ab illo fac¬
tos honorib mule ebat. & ad illius inuidiã
litteras ꝓ ferebat. quib oftender& eum

Expanded text:
imperator, denuo misit, ut redderet quod acceimperator, denuo misit, ut redderet quod accepit: adjiciens scripto, ut si reddere nollet, dexteram manum ejus abscinderet; verbo tamen jubens illi quem misit, ne faceret quod habebatur in litteris. Cumque epistolam legisset Eusebius, et invenisset poenam ab imperatore dictatam, cum dextera manu obtulit et sinistram, ambas incidi petens. Nam decretum, inquit, non dabo, clarum Arianae pestis indicium. Hanc ejus firmitatem Constantius videns, laudavit egregie. Mirantur enim et impii resistentium sibi laudes, cum gestorum magnitudine superantur. Interea Julianus Caesar bello devincens barbaros apud Rhenum fluvium residentes , alios quidem peremit, alios cepit; claraque victoria decoratus, dum mediocritate vitae atque mansuetudine militibus gratus esset, ab eis appellatur Augustus. Hoc facto, nihil de Constantio cogitans, judices ab illo factos honoribus mulcebat; et ad illius invidiam litteras proferebat, quibus ostenderet eum
Abbreviated transcription (Latin):
res aꝑte debellari. scm̃q mel&ium
pulsum. & cutoium her& icũ ordinatũ. uer¬
borũ memorati sunt quȩ dicta sunt loth.
Salua inquit. salua animã tuã. Ad hȩc
&iã euangelici uerbi dicentis. sioculus tuus
dexter scandalizat te. aufer eũ & abice
abste : idem & demanu & pede dñõ sancien¬
te qui&iã adiecit dicens. Melius ẽ enim
ut pereat unũ membrũ tuũ: quã totum
corpus ingehenna mittatur.x UIIII.
Porro mirabilis eusebius cinius dudum
memini decr&ũ fuisse cõmendatũ. uidens
preuaricationẽ pactorũ circa mel&lum
meditatam. ad suam reuersusẽ ciuitatẽ.
arriani uͦ scriptũ testimonium m &uen¬
tes. constantio suaser̃ ut mitter& qui de¬
erdeum in mel&lo factũ ab eusebio reuoca¬
r&. Tc᷑ missus ẽ ueredarius quihȩc uelocit᷑
ad impler&. Cumq ueniss& & impr̃is
uerba nũtiass&: tunc eusebius am miran¬
dus cõmune inquit depositũ non restituã.
nͥ om̃s quitra dider̃ dicant. Quod dum
qͥ fuerat missus renũtiass& : indignatus

Expanded text:
res aperte debellari, sanctumque Meletium pulsum, et Euzoium haereticum ordinatum, verborum memorati sunt, quae dicta sunt Loth: Salva inquit, salva animam tuam . Ad haec etiam evangelici verbi dicentis: Si oculus tuus dexter scandalizat te, aufer eum et abjice abs te . Idem et de manu et pede Domino sanciente, qui etiam adjecit, dicens: Melius est enim tibi ut pereat unum membrum tuum, quam totum corpus in gehennam mittatur .Porro mirabilis Eusebius, cujus dudum memini decretum fuisse commendatum, videns praevaricationem pactorum circa Meletium meditatam, ad suam reversus est civitatem. Ariani vero scriptum testimonium metuentes, Constantio suaserunt ut mitteret qui decretum de Meletio factum ab Eusebio revocaret. Tunc missus est veredarius qui haec velociter adimpleret. Cumque venisset et imperatoris verba nuntiasset, tunc Eusebius admirandus, commune, inquit, depositum non restituam, nisi omnes qui tradiderunt dicant. Quod dum qui fuerat missus renuntiasset, indignatus