comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caro concepta ẽ. & pꝰmodu m diuinitas ue-¬
nit incarnem. sed mox uerbum uenit inutero.¬
rȩ factum ẽ. caro. &. ꝑfectus homo. ul ẽ. inueritate
carnis & animȩ rationalis. Unde unctus pre par-¬
ticipibus dr̃. dono uidelicet sp̃c sc̃i. Nam hoc ip-¬
sum de sp̃u scõ & carne uirgniis concipi. a sp̃u sc̃o
ungi fuit. O

Expanded text:
caro suscepta est et postmodum divinitas venit in carnem, sed mox ut Verbum venit in uterure, factum est caro et perfectus homo, id est in veritate carnis et animae rationalis. Unde unctus prae participibus dicitur , dono videlicet Spiritus sancti. Nam hoc ipsum de Spiritu sancto et carne Virginis concipi, a sancto Spiritu ungi fuit. »
Abbreviated transcription (Latin):
Sintellige. Sapientia ẽ. ipsadiuinitaᷤ.
qua plenus erat. gr̃a ẽ. comunc̃tio diuinitatis.
et humanitatis in unam ꝑsonam. Simile scrip¬
sit iobannes. plenum scilicet gr̃a & ueritate.
idem dicens ueritatem quod lucas sapientiam.
Et ibant parentes enis ꝑ om̃s annos in urłm
in die sollempni pascbȩ.

Expanded text:
mana, intellige. Sapientia, est ipsa divinitas qua plenus erat; gratia, est conjunctio divinitatis et humanitatis in unam personam. Simile scripsit Joannes, plenum scilicet gratia et veritate , idem dicens veritatem, quod Lucas sapientiam. Et ibant parentes ejus per omnes annos in Jerusalem in die solemni Paschae.
Abbreviated transcription (Latin):
Toẽ. in omnem regionem circa uidcam. Ninõsĩ¬
llegorice fuit apppinauare ĩm portȩ cuuitatis.
quod uerbum caro factum. gentilem popłin ꝑ
portas fudei ad celestem uirłm indurit. El cce
uidaicus nimor popłs ꝑ ꝑfidiam defunctus
effertur. quem mat̾ ȩccłia nil in mundo q̃si
ꝓpͥum possidens. multis popłorum turbis cir¬
cum septa pio affectu plorat. & ad uitam re-¬
uocare laborat: quod & interim in paucis ui¬
deorum conuersis. & tandem in plenitudine
impetrat. Locus quo defertur corpꝰ ẽ. buma-¬
num. portitores sunt mali mores. qui ad mor¬
tem trabunt. s: ib̾c loculum tangit. cum fra¬
guem naturã incruce erigit. U el tangitur locꝰ
mortui hominis a dõ. id ẽ. lignum crucis. quia
piit homo ꝑugnum paracħe si. Portitores
ꝑantia ẽ. irritamentum peccandi in homine.
Stant portitores. quia ñ ualent sicut prius.
ad mortem trahere . I. oqui ihu ẽ. monita sa¬
luitis infundere. unde languidus ad uitam

Expanded text:
t, in omnem regionem circa Judaeam. Allegorice fuit appropinquare Jesum portae civitatis, quod Verbum caro factum, gentilem populum per portas fidei ad coelestem Jerusalem induxit. Ecce Judaicus junior populus per perfidiam defunctus effertur, quem mater Ecclesia nil in mundo quasi proprium possidens, multis populorum turbis circumsepta, pio affectu plorat, et ad vitam revocare laborat: quod et interim in paucis Judaeorum conversis, et tandem in plenitudine impetrat; loculus quo defertur, corpus est humanum; portitores, sunt mali mores, qui ad mortem trahunt; sed Jesus loculum tangit, cum fragilem naturam in cruce erigit. Vel tangitur locus mortui hominis a Deo, id est, lignum crucis; quia periit homo per lignum paradisi. Portitores erantia est irritamentum peccandi in homine. Stant portitores, quia non valent sicut prius ad mortem trahere. Loqui Jesu, est monita salutis infundere: unde languidus ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
re sedit qui erat mortuus. & ceuie loqui. &e ile¬
dit illum mat̾ suȩ. Reudet qui erat mor¬
tius. cum interna compunctione reuiuis-¬
cit peccator. Incipit loqui cum ostendit se
redire ad ueram uitam. Realditur matͥ. cum
ꝑ sãcerdotale udicium communioni sociat᷑
ȩctłȩ. Accepit autem omnes timor & magni¬
ficabant dĩn dicentes. quia ppła magnus sur-¬
rexit in nobis. & quia ds uisitauit plebem suã.
Oinnes magnificabant iil ẽ. laudlabant dm̃.
quia quanto grauior ẽ. casus. tanto pietas cri-¬
gentis gratior. & spes salutis penitentibꝰ ẽ. cer-¬
tior. Uisitauit ds̃ plebem suam. & dum uer-¬
bum suum semel incorꝑari constituit. & coti-¬
die sp̃m sc̃m incorda nr̃a mutendo ut suscite
t exiit bic sermo in LixuIII. mur.¬

Expanded text:
resedit qui erat mortuus, et coepit loqui. Et deresedit qui erat mortuus, et coepit loqui. Et dedit illum matri suae. » Residet qui erat mortuus cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum ostendit se redire ad veram vitam. Redditur matri, cum per sacerdotale judicium communioni sociatur Ecclesiae. « Accepit autem omnes timor et magnificabant Deum, dicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis, et quia Deus visitavit plebem suam. » Omnes magnificabant, id est laudabant Deum, quia quanto gravior est casus, tanto pietas erigentis gratior et spes salutis poenitentibus est certior. Visitavit Deus plebem, et dum Verbum suum semel incorporari constituit, et quotidie Spiritum sanctum in corda nostra mittendo ut suscitemur. « Et exiit hic sermo in uni
Abbreviated transcription (Latin):
noscit eam ẽẽ. uiduam. Huius miraculi mul-¬
ti suerunt testes. ut muiti fierent dĩ iauda¬
tores. Quam cum uidisset dñs misccłia
motus suꝑ eam dix̃ illi. Noli flere. Pui¬
chre euangłista dñm prius miscdia motum
ẽẽ. suꝑ matrẽ. ac sic suium suscitare testatur.
ut in uno nobis exemplum inutandȩ pieta¬
tis ostenderet. in aitero fidem mirandȩ potesta¬
tis astrueret. Et accessit & tegigit loculum.
Hii auten qui porrabant steterunt. Loculus
in quo mortuus efferebatur: male secura desꝑa¬
ti peccatoris conscientia ẽ. Qui ũ sepelienaũ
portant. ud inmunila sunt desideria. quȩ ho¬
minem rapiunt minteritum. uel uenenata
lenocinia blandientium. quȩ peccantes quasi
aggere teriȩ obruunt. D ño loculum tangente
funeris bauili steterunt. quia conscientia at-¬
tacta formiaine suꝑni uidii. reũtitur ad seipsã
cobercens carnales uoluptates. & miustos lau-¬
datores. Et ait. A doiescens tͥ dico surge. Et

Expanded text:
noscit eam esse viduam; hujus miraculi mulnoscit eam esse viduam; hujus miraculi multi fuerunt testes ut multi fierent Dei laudatores. Quam cum vidisset Dominus misericordia motus super eam, dixit illi: Noli flere. Pulchre evangelista Dominum prius misericordia motum esse super matrem, ac sic filium suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet, in altero fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit et tetigit loculum; hi autem qui portabant, steterunt. Loculus in quo mortuus efferebatur male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria sunt, quae hominem rapiunt in interitum, vel venenata lenocinia blandientium, quae peccantes quasi aggere terrae obruunt. Domino loculum tangente, funeris bajuli steterunt quia conscientia attacta formidine superni judicii, revertitur ad seipsam, coercens carnales voluptates et injustos laudatores. Et ait: Adolescens, tibi dico, surge et
Abbreviated transcription (Latin):
multis extra portam effertur. signat crimi¬
nant peccantem. & multoeum noticiȩ ꝑ uerba
& oꝑa quasi ꝑostia suȩ ciuitatis peccatum ꝓpel¬
ientem. Qui bene unicus mat̾s suȩ ꝑbibetur.
quia licet mat̾ eccła multos babeat filios bo¬
nos & malos. ꝓuna tam̃ ꝑsona mali accipiun¬
tur. quantum ad mautiam ꝑtinet: que mail-¬
moitũ etiam boni una ꝑsona accipiuntur se¬
cundum bonitatem. Et electus quilibet
quando imbuitur ad fidem filius ẽ: quando
alios imbuit mat̾. Unde paulus. Eilioli mei
quos itrum parturio. C uin gͥ boni unani¬
mit̃ studeant reuocare malos. & boni mater
& mali filius unicus nuncupantur. Porta
ciuitatis qua defunctus effertur. aliquis ẽ. de
sensibꝰ quo auquis in peccatum corruit. ut qͥ
uidet ad concupiscendum. qui aurem otiosis
uel turpibꝰ audiendis. qui linguam commo-¬
dat litigiis. Ceteros ꝙ qui ñ seruat senius.
mortis sibi reserat aditus. Omĩs aui memi¬
nit eccłam sponsi sui morte redemptam. ag¬

Expanded text:
criminaliter peccantem et multorum notitiae per verba et opera, quasi per ostia suae civitatis, peccatum propalantem. Qui bene unicus matris suae perhibetur, quia licet mater Ecclesia multos habeat filios bonos et malos, pro una tamen persona mali accipiuntur, quantum ad malitiam pertinet: quemadmodum etiam boni una persona accipiuntur secundum bonitatem. Et electus quilibet, quando imbuitur ad fidem, filius est, quando alios imbuit mater est. Unde Paulus: « Filioli mei, quos iterum parturio . » Cum igitur boni unanimiter studeant revocare malos, et boni mater et mali filius unicus nuncupantur. Porta civitatis, qua defunctus effertur, aliquis est de sensibus quo aliquis in peccatum corruit, ut qui videt ad concuvel turpibus audiendis, qui linguam commodat litigiis, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi reserat aditus. Omnis qui meminit Ecclesiam sponsi sui morte redemptam, ag
Abbreviated transcription (Latin):
Et me scitis & unde sim scitis. & aincipso
non ueni. s ẽ. uerus qui misit me. quem
uos nescitis. Ego scio eum. quia ab ipso sũ.
& ipse me misit. Et si dixcro quia nescio
cum. cro similis uobis mendar. Me scitis
dictum ẽ. de facie hominis. quȩ nota eis erat.
U nle sim scitis. scilicet a natareth. A incip¬
so non ueni. tale ẽ. qͣsi dicat. secundum diui¬
nitatẽ me neseitis. dm̃ cni nemo uidit unquã.
Ego autẽ scio eum. quia sum ueritas ab ip¬
so. qui ex se uerns ẽ. Ergo a me querite in
me credite. quia uenit ad patrem eui uolu¬
ertt filus reuelare. A ixxuI. MC
uerebant gͦ cum app̃hendere. & nemo misit
in illum manus. quia nundum uetierat
hora etꝰ. Non horam dix̃ qua cogeretur
mori. s qua dignaret᷑ occidi. A⁊ xXUIII.¬
e turba autẽ multi crediderunt in eͥum &.
dicebant. X p̃o cum uenerit. nunquia plu¬
ra signa faciet. quam quȩ hic facit. U tiq
si duo non erunt. bic ẽ. xp̃e. Hȩc turba fuit
cominota miraculis. quȩ in eum credens

Expanded text:
ipso non veni, sed est verus qui misit me, quem vos nescitis. Ego scio eum, quia ab ipso sum, et ipse me misit. Et si dixero quia nescio eum, ero similis vobis mendax. Me scitis, dictum est de facie hominis, quae nota eis erat. Unde sim, scitis, scilicet a Nazareth. A me ipso non veni, tale est quasi dicat: Secundum divinitatem me nescitis: Deum enim nemo vidit unquam. Ego autem scio eum quia sum veritas ab ipso, qui ex se verus est: ergo a me quaerite, in me credite, quia venit ad Patrem cui voluerit Filius revelare. A. 77I M. aerebant ergo eum apprehendere, et nemo misit in illum manus, quia nondum venerat hora ejus. Non horam dixit qua cogeretur mori, sed qua dignaretur occidi. R. 78X De turba autem multi crediderunt in eum, et dicebant: Christus cum venerit, nunquid plura signa faciet quam quae hic facit? Utique si duo non erunt, hic est Christus. Haec turba fuit commota miraculis, quae in eum credens,
Abbreviated transcription (Latin):
intrabit in regnum celoꝵ. s qui
facit uoluntatem pat̾s mei qui
in ceus ẽ. ipse intrabit ĩ regnum
cȩlorum. Icronimus.
Sicut ꝓpt dogma nequitiȩ cauendi sunt
faisi ꝓphȩ habentes speciem bonȩ uitȩ
sic & hii e contrario qui cum integiȩ fidei &
iloc fnȩ sint. turpit̾ uiuunt. Utrumq enim
necesse ẽ. ut opꝰ sermone. & sermo oꝑib compbet̃.
que dico: Aesi aliis uerbis diccret. B eo a.¬
uid folia recte confessionis uctatis. qui
bonos fiuctus non ostenditis: Hinc apb
secreturus ꝑfectum discipulm. ab hypocrita ait.
U̾ eniam ad uos. & cognoicam non sermonẽ coꝵ
corde credere. ore confiteri. oꝑibꝰ attestari. Nam
unum sine alio negare ẽ.M.i. x. i.CixXI.

Expanded text:
i facit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse intrabit in regnum coelorum. HIERON. Sicut propter dogma nequitiae cavendi sunt falsi prophetae, habentes speciem bonae vitae, sic et hi econtrario, qui cum integrae fidei et doctrinae sint, turpiter vivunt. Utrumque enim necesse est, ut opus sermone, et sermo operibus comprobetur. quae dico? » Ac si aliis verbis diceret: Quid folia rectae confessionis jactatis, qui bonos fructus non ostenditis? Hinc Apostolus secreturus perfectum discipulum ab hypocrita, dixit: « Veniam ad vos et cognoscam non sermonem eorucorde credere, ore confiteri, operibus attestari. Nam unum sine alio negare est. Item:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ conficebantur ne de Synagoga eiccrent̃
eum discipuli quod signiun erit aduentꝰ
tui uel eorum que dixisti ⁊ p̃dicat eis de
⁊ loth assimilauit. Et de fidele & pru¬
dente dispensatore.
sius distribuit.
t lumbi semꝑ precinc᷑ li suit. & lucernȩ¬

Expanded text:
n confitebantur, ne de Synagoga ejicerentueum discipuli, Quod signum erit adventus tui, vel eorum quae dixisti? et praedicat eis de et Loth assimilavit, et de fideldente dispensatore, suis distribuit. CL. Ut lumbi semper praecincti sint, et lucern
Abbreviated transcription (Latin):
& interrogant ac septem fratribus qui unam.
si Scriba interrogat itĩm quod mandatum
maximum est in lege.
Isi docente iniu in templo miserunt pharisci
eum comprehendere.
U si irĩc faciens lutum de S puto. ponens super
oculos cȩci nati. curauit eum.
cum iudeito.
pes consiliũ faciunt ut interficerent itĩm.

Expanded text:
et interrogant de septem fratribus qui unam uet interrogant de septem fratribus qui unam uXXVIII. Ubi Scriba interrogat Jesum, quod mandatum maximum est in lege. CXXIX. Ubi docente Jesu in templo, miserunt pharisaei eum comprehendere.  CXXXII. Ubi Jesus faciens lutum de sputo, ponens super oculos caeci nati, curavit eum. cum Judaeis. pes consilium faciunt ut interficerent eum.
Abbreviated transcription (Latin):
conductie oꝑatios in uincam uam.
si in domo pharisei sanat it̃c idropicum. &. in¬
struit cos qui pͥmos accubitꝰ ĩ conuiiis eligebant.
si nĩc decem leprolos mundauit.
U s i uĩc de passione fua discipłis siuis iterum indi¬
eauit ⁊ mat filioꝵ ⁊ ebidci rogat ꝓ filiis sius.
si irĩc responsum dat dicenti sibi. Domine pan.¬
ci sunt qui Salui fiant.
e cacheo publicano.
Asi ir̃c iterum duos cȩcos curauit.
& dat responsum phariseis.
blicano contra cos qui Se extollunt.
De niehodemo aui uenit ad uim nocte.
De muliere is uideis in adulterio deprehensa.
qua potestate hec facis. adiungens parabolam
de duobꝰ filiis inuineam missis.
arabola de patrefamilias ani nineam suam
locauit agricolis.¬
Simile ẽ. regnum celoꝵ homini rrgi qui fecit
nuptias filio Suo.
si pharisei mittunt ad ium dolo. interragan¬
tes silicet tributum reodere cesari.
De Sa duceis qui dicunt non. eẽ. resurrechonẽ.

Expanded text:
conducere operarios in vineam suam. CX. Ubi in domo pharisaei sanat Jesus hydropicum, et instruit eos qui primos accubitus in conviviis eligebant. CXI. Ubi Jesus decem leprosos mundavit. CXII. Ubi Jesus de passione sua discipulis suis iterum indicavit, et mater filiorum Zebedaei rogat pro filiis. CXIII. Ubi Jesus responsum dat dicentibus sibi: Domine, pauci sunt qui salvi fiant? CXIV. De Zachaeo publicano. CXV. Ubi Jesus iterum duos caecos curavit. et dat responsum Pharisaeis.blicano, et contra eos qui se extollunt. CXIX. De Nicodemo, qui venit ad Jesum nocte. CXX. De muliere a Judeis in adulterio deprehensa. qua potestate haec facis? adjungens parabolam de duobus filiis in vineam missis. CXXIV. Parabola de patrefamilias, qui vineam suam ocavit agricolis.Simile est regnum coelorum homini regi, qui fecit nuptias filio suo. CXXVI. Ubi pharisaei mittunt ad Jesum dolo interrogantes, Si licet tributum reddere Caesari? CXXVII. De Sadducaeis qui dicunt non esse resurrectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
us agnus locum tenet. Aderit enim tempꝰ
me resurgente. cum ego sublimatus in głam
uitȩ immortalis uobiscum fungar. de salute
huius populi fonte gr̃ȩ sp̃ualis regenerati:
accipi quod ab hora cȩnȩ usq ad tempus
resurrectionis. uinum bibiturus non. ẽẽt. Postea
naniq manducauit & bibit ut ait petrus apłs.
qui manducauimus cum illo pꝰquam resur¬
rexit a mortius. Multo tam̃ consequentius
intelligitur. ut neget se ultia gustaturum ty¬
picum potum. donec manifestata gła resurrec¬
tionis. regni dĩ fides mundo adueniat. L.
oc facite in meam commemorationem.
oc exponit apłs dicens. Quotienscumq
manducatis panem hunc & calicem bibitis
mortem domini annuntiate donec ueniat:¬

Expanded text:
s agnus locum tenet. Aderit enim tempus, me resurgente, cum ego sublimatus in gloriam vitae immertalis, vobiscum fungar de salute hujus populi fonte gratiae spiritualis regenerati. iter accipi, quod ab hora coenae usque ad tempus resurrectionis, vinum bibiturus non esset. Postea namque manducavit et bibit, ut ait Petrus Apostolus: qui manducavimus cum illo, postquam resurrexit a mortuis . » Multo tamen consequentius intelligitur, ut neget se ultra gustaturum typicum potum, donec manifestata gloria resurrectionis, regni Dei fides mundo adveniat. L. Hoc facite in meam commemorationem. Hoc exponit Apostolus, dicens: Quotiescunque manducatis panem hunc et calicem bibitis, mortem Domini annuntiate donec veniat
Abbreviated transcription (Latin):
ystice infantes bii gentium forma suis.
quib ꝑ fidẽ & auditum salus readi¬
tir. At adiscipuli qui ꝓ chananea muliere
supplicauerant. fortasse iam iysterium scie¬
bant. quod utriusq populi deberetur uocatio.
s. cum adhuc ordinem nescirent. ex affectu
pͥmum saluandi iscł. pueros inhibebant
acceaere. Tauum ẽ. regnum cȩlorum.

Expanded text:
ystice, infantes hi gentium forma sunt, quibus per fidem et auditum salus redditur. At discipuli qui pro Chananaea muliere supplicaverant, fortasse jam mysterium sciebant, quod utriusque populi vocatio deberetur, sed cum adhuc ordinem nescirent, ex affectu primum salvandi Israel, pueros inhibebant accedere. Talium est regnum coelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
cessionem. successio ꝓpt̾ mortẽ. U̾ bi gͤ non .ẽ.
aducei non credebant. dẽ. conuigia pꝰ
mortem. quandoquidẽ ipsam resurtec¬
tionem negabant. s defensionẽ erroris sui
putabant se inuenisse apud se dicentes. S ic̃
non. ẽ. possibile ut mulier quȩ fuit septem
uirorum sit unius uxor. pͥuata aut omniũ
cominunis: sic non. ẽ. possibile. ut fiat resur¬
rectio mortuoꝵ. Quare dñs cum de icuiniis
& elemosi: nis. cȩterisq uirtutib sp̃ualib
locutus fuisset. non angłorum similitudmẽ
nales. oꝑa sunt animalium. p̃cipue tam̃ actus
libidinis. sic & omnes quidem urtutes sp̃ua¬
ies res sunt angłicȩ. p̃cipue tam̃ castitas.
& marcꝰ babent. neq nubent neq nuben-¬
tur. greco idioinati latina consuetudo non re¬
spondet. Nubere enu ꝓpͥe dicuntur mulie¬
res. & iuri uxores ducete. Sed nos simplicit̾
dictum intelligamus. neq nubent uiri. neq
nubentur mulieres. Hoc respicit ad iuitutẽ

Expanded text:
 Ubi ergo non est aei non credebant esse conjugia post mortem, quandoquidem ipsam resurrectionem negabant, sed defensionem erroris sui putabant se invenisse apud se dicentes: Sicut non est possibile, ut mulier quae fuit septem virorum sit unius uxor privata, aut omnium communis: sic non est possibile, ut fiat resurrectio mortuorum. Quare Dominus, cum de jejuniis et eleemosynis caeterisque virtutibus spiritualibus locutusnales opera sunt animalium, praecipue tamen actus libidinis: sic et omnes quidem virtutes spirituales res sunt angelicae, praecipue tamen castitas. t Marcus habent, neque nubent, neque nubentur, Graeco idiomati Latina consuetudo non respondet. Nubere enim proprie dicuntur mulieres, et viri uxores ducere. Sed nos simpliciter dictum intelligamus, neque nubent viri, neque nubentur mulieres. Hoc respicit ad virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
suarum traditionum quas deuterosin. id .ẽ. se¬
cuncdum legem uocant. iusticiam p̃ferebant:
unde & diuisi uocabantur a ppło. Saducei
autem qui iusti interp̃tantur. corꝑis & animȩ re¬
surtectionẽ negabant. putantes interire animas
cum corꝑe. Quo cirea turpitudinẽ fabulȩ fin¬
gunt. uel potest fieri. ut in gente eorum hoc
aliquando acciderit. In lege enun iuterȩ coge¬
batur nubere inuita. s: in lege sp̃c commendat᷑
castitas. Mystice scptem frẽs sine filiis defunc¬
ti repbis quibꝰꝙ congruunt. qui ꝑ totam huius
scłi uitam. quȩ septem aieb uoluitur a bonis
oꝑib steriles existunt. & ad uitimum ipsa inun¬
dana conuersatio quasi uxor eorum infecunda
transit. Et ait illis itĩc. E rratis nescientes
scripturas neq iuitutẽ dĩ. Filii scli huius nu¬
bunt. & traduntur: ad nuptias. Liui autem qͥ

Expanded text:
secundam legem vocant, justitiam praeferebant, unde et divisi vocabantur a populo. Sadducaei autem qui justi interpretantur, corporis et animae resurrectionem negabant, putantes interire animas cum corpore. Quocirca turpitudinem fabulae fingunt, vel potest fieri, ut in gente eorum hoc aliquando acciderit. In lege enim litterae, cogebantur nubere in vita, sed in lege spiritus, commendatur castitas. Mystice, septem fratres sine filiis defuncti, reprobis quibusque congruunt, qui per totam hujus saeculi vitam, quae septem diebus volvitur, a bonis operibus steriles existunt, et ad ultimum ipsa mundana conversatio, quasi uxor eorum infecunda, transit. Et ait illis Jesus: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei. Filii saeculi hujus nubunt et tradunt
Abbreviated transcription (Latin):
alibi dñs. Q credit in me etiam simortuus fu̾it
uiuet. Poterat aꝑtiora de resuriectione testi¬
recipiunt. Et audientes turbȩ mirabant᷑
in doctrina eius. L. Respondentes autem
quidam scͥbarum. dixerunt. Magister bene
dixisti.
ota cum insidiatorib & conculcatorib dñs se¬
creta mẏsteria loquatur. ñ tam̃ sc̃m dat cani¬
bus. s aderant idonei quos ꝓpt̾ aliorum in¬
munditiam non oportebat negli. gi. Ioħs
bi de manu arida tractat᷑.. Crisostomus.¬
xp̃c calumniatorib pͥnũ sub quacdã questione auc¬
tortatẽ ꝓfert. deinde rationẽ. Hic autẽ pͥus
rationem posuit dicens. in resurrectione enim
neq nubent neq nubentur. deuide auctorita¬
tem. ego sum ds̃ abrabam. Hoc fecit ut calũp¬
niatorib pͥus auctoritatẽ ꝓferamus. dcinde
rationẽ. Intertogantib autẽ quocumq ꝓposito
pͥus rationem exponamus. p̾ea auctoritate con¬
firmemus. Calumpniatores enu conuinci opor¬

Expanded text:
alibi Dominus: Qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, alibi Dominus: Qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, vivet . Poterat apertiora de resurrectione testidducaei non recipiunt Et audientes turbae, mirabantur in doctrina ejus. Respondentes autem quidam Scribarum, dixerunt: Magister, bene dixisti. BEDA. Nota, cum insidiatoribus et conculcatoribus Dominus secreta mysteria loquatur, non tamen sanctum dat canibus; sed aderant idonei, quos propter aliorum immunditiam non oportebat negligi. CHRYS. Ubi de manu arida tractatur, Christus calumniatoribus primum sub quadam quaestione auctoritatem profert, deinde rationem. Hic autem prius rationem posuit, dicens: In resurrectione enim neque nubent, neque nubentur, deinde auctoritatem, Ego sum Deus Abraham. Hoc fecit, ut calumniatoribus prius auctoritatem proferamus, deinde rationem. Interrogantibus autem quocunque proposito, prius rationem exponamus, postea auctoritate confirmemus. Calumniatores enim convinci opor
Abbreviated transcription (Latin):
abrabam. ds̃ ysaac. d̃s iacos: Non ẽ. õs mor¬
tuorum s: uiuorum. Omnes enum uiuunt
ei gͣ. U os multum erratis. Teronimus in¬
N rubo similitudo nr̃a fuit. marcum.¬
qͥa ignis ibi ardebat s ñ eius spinas consume¬
bat Sic in nobis eloquium diuinum igni¬
tum. ẽ. nec spinas ur̃as sub maledicto germni¬
natas absumit. Inquiens õs abrabam. d̾s¬
ysaac. d̃s iacos. ter dm̃ nominando. tͥnitatẽ
significat. dm̃ iterans unam substantiam.
U̾niunt autẽ qui uendicant portionẽ suam.
quam elegerant babere in terra uiuentium.
iacob morientes ꝑussent. non diceretur d̃s
eorum. c̃ẽ. quia ñ. ẽẽnt. N unc autẽ quomodo
negabuntur. c̃ẽ. futuriq semꝑ. illi quoꝵ se. ẽẽ.¬
ꝓfitetur ȩternitas: Non ẽ. d̃s mortuorum
qui omtno ꝑierint. ut saducei putabant.
s uiuoꝵ uita beata. Omnes enim quorum
dñs & ds̃.ẽ. uiuunt ei. qͥ et̾na dispositione sua
uita. ẽ. animarũ & resurrectio corpoꝵ. Unde

Expanded text:
acob . Non est Deus mortuorum, sed vivorum. Omnes enim vivunt ei. Vos ergo multum erratis. HIERON. In rubo similitudo nostra fuit, quia ignis ibi ardebat, sed non ejus spinas consumebat. Sic in nobis eloquium divinum ignitum est, nec spinas nostras sub maledicto germinatas absumit. Inquiens: Deus Abraham, DIsaac, Deus Jacob, ter Deum nominando, Trinitatem significat; Deum iterans, unam substantiam. HILAR. Vivunt autem, qui vendicant portionem suam, quam elegerant habere in terra viventium. Jacob morientes periissent, non diceretur Deus eorum esse, quia non essent. Nunc autem quomodo negabuntur esse, futurique semper illi, quorum se esse profitetur aeternitas? Non est Deus mortuorum, qui omnino perierunt, ut Sadducaei putabant, sed vivorum vita beata. Omnes enim quorum Dominus et Deus est, vivunt ei, qui aeterna dispositione sua vita est animarum, et resurrectio corporum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
enim ultra mori poterunt. s sunt sicut angłi
dĩ in celo. & filii sunt dĩ. cum sint filii resur̾¬
rectionis. Hoc non ita intelligendum.ẽ.
auod indigni id ẽ. peceatores. uel minume
resurrecturi. uel ad nuptias resurrecturi. sint
credendi. s quod dñs ut ad resurtectionis glo¬
riam exciter. de acctis solummꝰ uoluerit fa¬
cert sermonẽ. Reiurrecturi ȩquales eraint
anglis. & in castitate d̾. in mortaltate. C onu

Expanded text:
ori poterunt, sed sunt sicut angeli Dei in coelo, et filii sunt Dei, cum sint filii resurrectionis. Haec non ita intelligendum est, quod indigni, id est peccatores, vel minime resurrecturi, vel ad nuptias resurrecturi sint credendi; sed quod Dominus, ut ad resurrectionis gloriam excitet, de electis solummodo voluerit facere sermonem. Resurrecturi aequales erunt angelis et in castitate et in immortalitate.
Abbreviated transcription (Latin):
n celumdñs resper. honorem patris
a quo erat ipse confessus. ut qui adẽẽnt intel¬
ligerent. a quo tantȩ uirtutis accepisset effec¬
tum. ilirigentes & ipsi uluc oculos mentes.

Expanded text:
n coelum Dominus respexit, honorem Patris a quo erat ipse confessus, ut qui adessent intelligerent a quo tantae virtutis accepisset effectum, dirigentes et ipsi illuc oculos mentis.
Abbreviated transcription (Latin):
ummus sac̾dos sorte queri iubebatur. ut
uerum querendum fuisse sacerdotem figu¬
raretur: donec ueniret qui ꝑ ꝓpͥum sanguinem
int᷑uuit semel in sc̃ã. ȩterna redemptione inuenta
Cuius hostia temꝑe paschȩ immolata. sed die
pentecostes sp̃u scõ in igne apparente consummata ẽ.
Ueteris enum erat consuetudinis: acceptas dõ uicti-¬
mas celesti igne consumi. Donec gͥ ueritas comple-¬
retur. figuram licuit exerceri. U̾nde ẽ. quod ma-¬
thias qui ante pentecosten cedinatur sorte que¬
ritur: septem ũ diaconi qui postea non sorte secd
discipulorum tantum electione. aplorum uͦ
oratione. & manus inpositione. Apparuit au
ñ possunt p̃uideri. sed in pocestate illorum ẽ.
et uderi quando uolunt. & ñ uideri quandͦ no¬
lunt.

Expanded text:
ummus sacerdos sorte quaeri jubebatur, ut verum quaerendum fuisse Sacerdotem figuraretur, donec veniret qui per proprium sanguinem introivit semel in sancta, aeterna redemptione inventa . Cujus hostia tempore Paschae immolata; sed die Pentecostes Spiritu sancto igne apparente, consummata est. Veteris enim erat consuetudinis, acceptas Deo victimas, coelesti igne consummi. Donec ergo veritas impleretur, figuram licuit exerceri. Unde est quod Matthias, qui ante Pentecosten ordinatur, sorte quaeritur; septem vero diaconi, qui postea non sorte, sed discipulorum tantum electione , apostolorum vero oratione et manus impositione . » Apparuit n possunt praevideri, sed in potestate illorum est, et videri quando volunt, et non videri quando nolunt.
Abbreviated transcription (Latin):
anctitas ꝑtinet ad cultum religionis. usti¬
bia ad moderationem iudicii uel nindictȩ.
lata coram dño sunt. quando ñ queritur alia
quam dĩ retbutio Et tu puer ꝓpła altissi mi
uocaberis. p̃ibis enim ante faciem dm̃i parare ui¬

Expanded text:
anctitas pertinet ad cultum religionis, justitia ad moderationem judicii vel vindictae. Ista coram Domino sunt, quando non quaeritur alia quam Dei retributio. Et tu, puer, propheta Altissimi vacaberis, praeibis enim ante faciem Domini parare vi
Abbreviated transcription (Latin):
ca put. & unus ad pedes ubi positum fuerat
si quid aluid quam futurum gaudium nunti¬
dñm meum & nescio uͥ posuerunt eum. Dñm
uocat corpus dñi. a toto partem siguificans.
& pedes significant euangłm annuntiandũ.
ab initio resurrectionis dñi usq in finc m mun¬
di. Significant illum annuntiandum. qui
d̃s ẽ. ante secłã & homo in fine seculoꝵ. Quasi
ad cap̃ sedet angłs: cũ ꝑ ioħ̃m dicit᷑. In pͥncipio¬

Expanded text:
caput, et unus ad pedes, ubi positum fuerat caput, et unus ad pedes, ubi positum fuerat bi quid aliud quam futurum gaudium nuntiDominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Dominum vocat corpus Domini, a toto partem significans. d pedes, significant Evangelium annuntiandum ab initio resurrectionis Domini, usque in finem mundi. Significant illum annuntiandum, qui Deus est ante saecula, et homo, in fine saeculorum. Quasi ad caput sedet angelus, cum per Joannem dicitur: In p
Abbreviated transcription (Latin):
abierunt ad semetipsos. id ẽ. illuc ubi
babitabant. & unide ad monumentum cucurre¬
rant. Maria autẽ plus dolebat quod fuerat.
dñs ablatus de monumento. quam quod fuerat
occisꝰ. qm̃ magistri euiꝰ uitam ꝑdiderat. nec
memoria remanebat. & iste dolor ante inom̃¬
tum eam tenebat. B eda in marcum¬
iiͦ. capitulo. a septem demonib id ẽ ab
uniuersis iuitiis curata eẽ. ut ubi babundauit
peccatum. suphabundaret & gr̃a. Septenariꝰ
namq numerus. ꝓ unuiersitate solet poni
rdenti desiderio Gre¬
querebat dñm. iuxta illud. Qui ꝑseue¬
Grauerit usꝙ in finem. hic saluus erit. Et lex
iubet offerre candam hostiȩ. quod significat ab
finem debere ꝑaluci bonam actionem. Hinc
ioseph scribitur babuisse talarem tunicam.
nam tunica usq ad talum. bonum opꝰ ẽ. usq
ploras: Dicit eis. Quia tulerunt dñm meũ
& nescio ubi posuerunt eum. Argͦ de con¬
tes locuti sunt mulierib. hic intelliguntur
apud iobannem loqui mariȩ sedentes unus ad

Expanded text:
ipuli ad semetipsos; id est, ubi habitabant, et unde ad monumentum cucurrerant. Maria autem Dominus ablatus de monumento, quam quod fuerat occisus; quoniam magistri cujus vitam perdiderat nec memoria remanebat, et iste dolor ante monumentum eam tenebat. BEDA. Ha233 capitulo, a septem daemonibus, id est, ab universis vitiis curata esse, ut ubi abundavit peccatum, superabundaret et gratia. Septenarius namque numerus pro universitate solet ponirdenti desiderio quaerebat Dominum, juxta illud: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Et lex jubet offerri caudam hostiae, quod significat ad finem debere bonam actionem perduci. Hinc Joseph scribitur habuisse talarem tunicam : nam tunica usque ad talum, bonum opus est usquploras? Dicit eis. Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. AUGUST. An locuti sunt mulieribus, hic intelliguntur apud Joannem loqui Mariae, sedentes, unus ad
Abbreviated transcription (Latin):
stupefacta erãt miraculo. Dicit ei itĩe.
Mulier quid ploras: Quem queris:
In cerrogat᷑ ab ea causa doloris. ut augẽatur
de siderium amoris. quatirꝰ cum nominaret
quem queieret. in amore ardenteꝰ estuaret.
lla existimans quia hortolanus eẽt. dicit ei.
Pñe. si tu sustulisti eum. dicito mͥ uͥ posiusti
eum. ut ego eum tolam. Foesitan bec
mulier que iũm horolanum eredidit crran¬
do non errauit. Nonne enim sp̃ualit̃ horco¬
lanus erat. qui in erꝰ pectore ꝑ amoris sui serni¬
na. urtutum urentia plantabat: Antequã
stulisti eum. quia uis amoris hoc agere solet.
in animo. ut quem ipse semꝑ cogitat. nullũ
alium iguorare credat. Dicit ei itĩc. Ma¬
Ria. Postquam eam appellauit communi
uocabulo & agnitꝰ nonẽ. uocat eam ex nomine.
Aesi apte dicat. R ccognosce eum a quo cog¬
nosceris. Conuersa illa dicit ei. Rabboni.¬

Expanded text:
stupefacta erat miraculo. Dicit ei Jesus: stupefacta erat miraculo. Dicit ei Jesus: Mulier, quid ploras? Quem quaeris? Interrogatur ab ea causa doloris, ut augeatur desiderium amoris; quatenus cum nominaret quem quaereret, in amore ardentius aestuaret. Illa existimans quia hortulanus esset, dicit ei: Domine, si tu sustulisti eum, dicito mihi ubi posuisti eum, ut ego eum tollam. Forsitan haec mulier quae Jesum hortulanum credidit errando, non erravit. Nonne enim spiritualiter hortulanus erat, qui in ejus pectore per amoris sui semina virtutum virentia plantabat? Antequam bstulisti eum, quia vis amoris hoc agere solet in animo, ut quem ipse semper cogitat, nullum alium ignorare credat. Dicit ei Jesus: Maria. Postquam eam appellavit communi vocabulo, et agnitus non est, vocat eam ex nomine. Ac si aperte dicat: Recognosce eum a quo recognosceris. Conversa illa, dicit ei: Rabboni
Abbreviated transcription (Latin):
ad pedes sedet angłs: cũ dicit. Uerbũ caro factu ẽ: ⁊
habitauit in nob̃is Uel ꝑ duos angłos duo testa¬
m̃ta accipimꝰ quȩ dũ pari sensu mortuũ ⁊ resurrex¬
isse nuntiant. qͣsi ad cap̃pͥus testam̃tũ sed̾et. et
posteruis ad pedes. Unde & duo cheru¬
bin quȩ ꝓpitiatorum tegunt. scse inuicem
conspiciunt. uersis uultib in ꝓpitiatorium.
Cherubin quippe plenitudo scientiȩ dr̃.
E rgo ꝑ duo cherubin duo testamenta signan¬
tur. ꝑ ꝓpitiatorium incarnatꝰ dñs. de quo io¬
hannes ait. Ipse ẽ. enim ꝓpitiatio ꝓ peccatis
nr̃is. Hȩc cum dixisset conuerea ẽ. retror¬
sum. & iudit itĩm stantẽ & non sciebat quia
itĩe.ẽ. Retorsum conũsa ẽ. ut uideret iñm.
quia ꝑ dubitationem suam quasi tergum in
dĩ faciem miserat. quem resurcexisse minime
credebat. Et ideo quẽ amabat. uidendo non
cognoscebat. Non quo uixta hereticos formã
dñs uultumq mutasset. ut ꝓ uoluntate di¬
uersꝰ ac uariꝰ uderetur: sed quo maria ab¬

Expanded text:
citur: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Vel per duos angelos duo Testamenta accipimus, quae dum pari sensu mortuum et resurrexisse nuntiat, quasi ad caput prius Testamentum sedet, et posterius ad pedes. Unde et duo cherubin quae propitiatorium tegunt, sese invicem aspiciunt versis vultibus in propitiatorium . Cherubin quippe plenitudo scientiae dicitur. Ergo per duo Cherubin duo testamenta signantur per propitiatorium, incarnatus Dominus, de quo Joannes ait: Ipse est enim propitiatio pro peccatis nostris . Haec cum dixisset, conversa est retrorsum, et vidit Jesum stantem, et non sciebat quia Jesus est. Retrorsum conversa est, ut videret Jesum, quia per dubitationem suam quasi tergum in Dei faciem miserat, quem resurrexisse minime credebat, et ideo quem amabat, videndo non cognoscebat. Non quo juxta haereticos formam Dominus vultumque mutasset, ut pro voluntate diversus ac varius videretur, sed quo Maria ob
Abbreviated transcription (Latin):
trum dñs eadem die qua pꝰ orationem
uocanit disciplos. an auo temꝑe exiens
de domo feccrit ea que sccuntur. minime con-¬
turbat illum qui nouit in p̃occupando &s re-¬
capitulando modum narrandi euangelista-¬
rum. Matheus quidem pꝰ illud auod nar-¬
rat de matre & fr̃ib dñi. hoc continuo subum-¬
xit dicens. In illo die exiens itĩe de domo. sedde¬
bat secus mare. & cȩtera. Uerum more scripture
monem in monte babitum factam. illo mͦ qͦ
pretinissa recapitulari solent. cominemorat di-¬
cens. Et cum dies factus. ẽẽt. uecauit disci-¬
pulos suos. & elegit duodecim ex ipsis qͦs apłõs
nem. Probabile ẽ. itaꝙ auot hystoriȩ ꝓpͥtis
oedo bic habeatur. Nul tam̃ ꝓhiberet in hoc
loco ut sepe alibi artificialem ordinem atten-
usericors dñs egreditur Teronimꝰ.di.¬
de domo. idẽ. de ꝓfunlis mysteriis. &
iedet iuxta mare huiꝰ scłi. ut saltem in litto¬
re audiatur.

Expanded text:
trum Dominus eadem die, qua post orationem vocavit discipulos, an alio tempore, exiens de domo, fecerit ea quae sequuntur, minime conturbat illum, qui novit in praeoccupando et recapitulando modum narrandi evangelistarum. Matthaeus quidem, post illud quod narrat de matre et fratribus Domini, haec continuo subjunxit, dicens: In illo die, exiens Jesus de domo sedebat secus mare, etc. . Verum more Scripturaemonem in monte habitum factam, illo modo quo praetermissa recapitulari solent, commemorat, dicens: Et cum dies factus esset, vocavit discipulos suos, et elegit duodecim ex ipsis, quos apostolos N. Probabile est itaque, quod historiae proprius ordo hic habeatur. Nil tamen prohiberet in hoc loco, ut saepe alibi, artificialem ordinem attendi. Misericors Dominus egreditur de domo, id est, de profundis mysteriis, et sedet juxta mare hujus saeculi, ut saltem in littore audiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
oculi qui xp̃m ẽẽnt uisuri. & ideo donec illun
uideret nolebat morte dissolui. Mox autẽ ut
iudit optabat solui a corꝑe. & in sinu abraȩ pa¬
cẽ babere. Quia uiderunt oeuli mei salutare
tuũ quod parastiante faciẽ om̃iũ populoꝵ. Quẽ

Expanded text:
oculi qui Christum essent visuri: et ideo donec illum oculi qui Christum essent visuri: et ideo donec illum videret, nolebat morte dissolvi. Mox autem ut vidit, optabat solvi a corpore et in sinu Abrahae pacem habere. Quia viderunt oculi mei salutare tuum. Quod parasti ante
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ pͥus uideret xp̃m dñi. Et uenit in sp̃u in tem¬
plum. U idere mortẽ. exꝑiri & sentire eam signi
pͥus uidere satagit conuersando in celesti ihrłm.
⁊ suspirando cum psalmista dicente. Unam pe¬
tii a dño hane requiram. ut inhabitem indomo
dm̃. Et cum inducerent puerum iħm paren¬
tes eiꝰ. ut facerent sciłm consuetudinẽ legis ꝓ eo.
& ipse accepit enm ĩ. ulnas suas. E adem gr̃a
quauenturum p̃nouerat. uenientẽ cognouit.
Qui cęlo terraq ñ capitur. grandeui hominis
ulnis gestatur. Tropice accepit ueteranus in¬
fantẽ. ut doceret nos eruere ueterẽ hominẽ cũ
ac̃tib suis. & induere nontim inusticia & scĩ¬
tate oꝑum quȩ ꝑulnas significant᷑. Accepit se¬
mor mundus innocentiam xpianȩ infantiȩ.
ut renouet᷑ sicut aquila. Et benedixit dĩn
& dixit. Nunc dimittis seruum tuum dñe.
scam uerbũ tuũ ĩ pace. Sciebat quam beati

Expanded text:
nisi prius videret Christum Domini, et venit in spiritu in temnisi prius videret Christum Domini, et venit in spiritu in templum. Videre mortem, experiri et sentire eam signifrdis prius videre satagit conversando in coelesti Jerusalem, et suspirando cum Psalmista dicente: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini . Et cum inducerent puerum Jesum parentes ejus ut facerent secundum consuetudinem legis pro eo, et ipse accepit eum in ulnas suas. Eadem gratia qua venturum praenoverat, venientem cognovit. Qui coelo terraque non capitur, grandaevi hominis ulnis gestatur. Tropice accepit veteranus infantem, ut doceret nos exuere veterem hominem cum actibus suis, et induere novum in justitia et sanctitate operum quae per ulnas significantur. Accepit senior mundus innocentiam Christianae infantiae, ut renovetur sicut aquila. Et benedixit Deum, et dixit: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace. Sciebat quam beati
Abbreviated transcription (Latin):
bc̃ pͥmo eircumeiditur. & pꝰ int̾positis dieb
cum bostiis ihrłm defertur. quia pͥus carnis
corruptionem resurgendo calcauit. & int̾ posi¬
tis dieb cum carne quam hostiam fecerat. suꝑ¬
nam ciuitatẽ ascendit. Nos etiam in baptismo¬
pͥus circiuncidunur a peccatis. & ꝓficiente gr̃a
ad altare ingredimur. consecrandi hostia cor¬
ꝑis & sanguinis dñi. Omĩs etiam ȩccła in fine
mundi pͥmo in resurrectiones labem terre¬
nȩ corruptionis exuet. ac deinceps in celestẽ
ibrłm transferetur. uictanis bonorum oꝑin
dño comñdata. Et ecce homo erat in ibr¬
łin cui nom̃ symeon. & homo iste iustus & ti¬
moratus expectans consolationem isrł. & sp̃e¬
sc̃s erat in eo. Beda
ustus erat & timoratus. quia diffic ile iusticia si¬
ne tunore custoditur. Non dicotimore in serui¬
lem. quem karitas foras inittit. sed timorem dñi
sc̃m qui ꝑmanet in scłm scli. quo iustus quanto
plus dm̃ diligit. tanto sollertuis offendere cauet.

Expanded text:
 primo circumciditur, et post interpositis diebus cum hostiis Jerusalem defertur, quia prius carnis corruptionem resurgendo calcavit, et interpositis diebus cum carne quam hostiam fecerat, supernam civitatem ascendit. Nos etiam prius in baptismo circumcidimur a peccatis, et proficiente gratia ad altare ingredimur, consecrandi hostia corporis et sanguinis Domini. Omnis etiam Ecclesia in fine mundi primo in resurrectione labem terrenae corruptionis exuet, ac deinceps in coelestem Jerusalem transferetur, victimis bonorum operum Domino commendata. Et ecce homo erat in Jerusalem cui nomen Simeon: et homo iste justus et timoratus, exspectans consolationem Israel, ectus erat in eo. BEDA. Justus erat et timoratus, quia difficile justitia sine timore custodiretur. Non dico timorem servilem, quem charitas foras mittit, sed timorem Domini sanctum qui permanet in saeculum saeculi, quo justus quanto plus Deum diligit, tanto solertius offendere cavet.
Abbreviated transcription (Latin):
multorum positꝰ ẽ. dñs. quia ipse ẽ lapis offensi¬
onis & pet᷑ scandali. ulẽ. ruinȩ hiis qui offen-¬
dunt uerbo nec credunt. De quib ipse dicit.
Siñ uenissem & locutus eis fuissẽ. peccatũ ñ
haberent. In resurrectionẽ autẽ eoꝵ positus ẽ.
qui credentes in eum resurrereruit ã peccatis
ꝑcum. In siusquos p̃dicatoribꝰ¬
positꝰ ẽ. in ruinã & in resurrecłionẽ. ut ait apls.
x p̃i bonus odor sumus dõ. & in hiis qui salui
fiunt & iubiis qui ꝑeunt. Bono enun odore
alii saluantur. alii ꝑeunt. Signum cui contͣ¬
dicet᷑. fidem dñicȩ crucis accipe. de qua indei
ad paulum dixerunt. De sec̃ta hac notum ẽ.
nobis. quod ubiq ei concͣdicitus. Et tuã
ipsius animam ꝑtͣnsibit gladus. Id ẽ. do¬
lor dñce passionis. quia ñ potuit filium uidẽ
crucifigi sine affec tu mat̾ni doloris. & si sꝑaret
resurrecturum. Usꝙ ad finem scłi aniinam
eccdłẽ gladius tribulationis ꝑt̾nsit. cum figno fidei

Expanded text:
nus, quia ipse est lapis offensionis, et petra scandali, id est ruinae his qui offendunt verbo, nec credunt. De quibus ipse dicit: « Si non venissem et locutus eis non fuissem, peccatum non haberent . » In resurrectionem autem positus est, quia credentes in eum resurrexerunt a peccatis per eum. In suis praedicatorib resurrectionem, ut ait Apostolus: Christi bonus odor sumus, Deo in his qui salvi fiunt et in his qui pereunt . Bono enim odore alii salvantur, alii pereunt. Signum cui contradicetur, fidem Dominicae crucis accipe de qua Judaei ad Paulum dixerunt: De secta hac notum est nobis, quod ubique ei contradicitur. Et tuam ipsius animam pertransibit gladius, » id est dolor Dominicae passionis, quia non potuit Filium videre crucifigi sine affectu materni doloris, etsi sperabat resurrecturum. Usque ad finem saeculi animam Ecclesiae gladius tribulationis pertransit, cum signo fidei
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis ocuł saluatorẽ contemploꝵ. Beati qui uideis
quod symeon uidit. beati qui ñ uiderunt & cre¬
diderunt. Lum̃ ad reuelationẽ gentiumn &
głam plebis tuȩ isrł. Salutare dico luñ ad
renelationẽ. id ẽ. ut reueletur cȩcis oculis genti¬
reuelatio gentiũ isrłis gle p̃sertur. quia cũ ple¬
nitudo gentiũ int̾ierit. tune om̃is isrł saluus
ueniat in irłm. conũsationem habensin
celestib ueniat in templum. idẽ. aptetur exem¬
plo illorum in quib ds̃ habitat. Expectet dñmu.
accipiat in manib uerbum dĩ. bracbiis fidei.
spei & karitatis amplec tatur. tunc dimittet᷑
ut ñ uideat mortẽ. quia uiderit uitã. Et erat
pat̾ eiis & mat̾ mirantes. suꝑ his que dicebant᷑

Expanded text:
mentis oculis Salvatorem contemplor. Beati qui vident quod Simeon vidit: Beati qui non viderunt et crediderunt . Lumen ad revelationem gentium, et gloriam plebis tuae Israel. Salutare dico lumen ad revelationem, id est ut reveletur caecis oculis gentirevelatio gentium Israelis gloriae praefertur; quia cum plenitudo gentium introierit, tunc Israel salvus veniat in Jerusalem, conversationem habens in coelestibus; veniat in templum, id est aptetur exemplo illorum in quibus Deus habitat. Exspectet Dominum, accipiat in manibus verbum Dei, brachiis fidei, spei et charitatis amplectatur; tunc dimittetur ut non videat mortem, qui viderit vitam. Et erat pater ejus et mater mirantes super his quae dice
Abbreviated transcription (Latin):
on moueat quod matheus dicit pluralit
discipłi eius. sed marcus ait unus ex dis¬
ciplis suis. quia uel unus ꝓ omnib loquebat᷑.
lel singularem numerum posut ꝓ plurali.
Et respondens uĩc ait. U idetis hai oẽs mag¬
uas edificationes: Amen dico nobis. uenieut
dies in quib non relinquetur bic lapis suꝑ
lapidem. qui non destruatur. Icronimus.¬
uxta hystoriam manifestus.ẽ. sensus. Mysti¬
cc autem recedente dño de templo. omnis
compositio manclatorum sic .ẽ. destructa. ut
uidei nichil impleant. & capite sublato men¬

Expanded text:
on moveat quod Matthaeus pluraliter dicit: discipuli ejus: et Marcus ait, unus ex discipulis suis, quia vel unus pro omnibus loquebatur, vel singularem numerum posuit pro plurali. Et respondens Jesus, ait: Videtis has omnes magnas aedificationes? Amen dico vobis, venient dies in quibus non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destruatur. Juxta historiam manifestus est sensus. Mystice autem, recedente Domino de templo, omnis compositio mandatorum sic est destructa, ut Judaei nihil impleant, et capite sublato, mem
Abbreviated transcription (Latin):
milict. incutiens uidelicet & p̾sentium pres¬
suram. & ȩternȩ dampnationis borrorem.
Fossa quippe in uno ẽ. & increpatio dum
mentẽ sibi demonstrat. humiliat. Et siqui¬
dem fecerit fructum. sinautem. in futurũ
succides eam. Qui hie non uult pingues¬
cere ꝑ increpationem. illic cadet ubi ꝑ peni¬
tentiam non resurget. Cum diceret &s siqui¬
dem fecerit fructum non subiunx it aliquid.
s suspendit sententiam. quia uidebat sẏ¬
nagogam ꝓcluuorem ad negandum din
quam ad confitendum. Cum uͦ ad de¬
ret sinautem. continuo iudicium
uenturȩ dampnationis anisant. diccns:
in futurum succides eam. Et si quidem
fecerit fructum. subaudis quod uix credi po¬
test. reserua eam.

Expanded text:
miliet, incutiens videlicet et praesentium presmiliet, incutiens videlicet et praesentium pressuram, et aeternae damnationis horrorem. Fossa quippe in imo est, et increpatio dum mentem sibi demonstrat, humiliat. Et siquidem fecerit fructum, sin autem, in futurum succides eam. Qui hic non vult pinguescere per interpretationem, illic cadet, ubi per poenitentiam non resurget. Cum diceret, et siquidem fecerit fructum, non subjunxit aliquid, sed suspendit sententiam, quia videbat Synagogam procliviorem ad negandum Deum, quam ad confitendum. Cum vero adderet, sin autem, continuo judicium venturae damnationis annexuit, dicens: In futurum succides eam. Et siquidem fecerit fructum, subaudis quod vix credi potest, reserva eam.
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Terram occupat qui locum quem te¬
net. bonis oꝑibꝰ non erercet. qui exemplo
pͣuitatis impedimentum p̃stat cęteris.
Potest etiam ꝑterram sterili ficu occupa¬
tam. iudaica plebs figurari. quȩ noxia
spositorum umbra pressa fuit. ne ueritatis
lumen reciꝑet. & ne sole dilectionis suꝑuȩ
calefieret. uixta illud. Ue uobis scribş ꝙ pha¬
risci ypocritȩ. qui clauditis regnum cȩlorum
ante homines. At ille respondens dirit
illi. Dñe dimitte illam & boc anno. usq
dum fodiam circa illam & nuittam stercora.
Id ẽ. reducam ei ad auimum abhomina¬
tionẽ quam fecit. ut conpunc̾tione suscite¬
tur auasi de putredine stercoris. Peccrta
carius stercora uocantur. Unde ꝓpħ̃a. com¬
putruerunt uimenta in stergore suo. hoc ẽ.
carnales uitam finiuere in sttrcore suȩ luxu
riȩ. Nouit cultor terram excolere. qui nouit
pollicetur se fodere. donec radicem infructu¬
osȩ mentis. ligone inuectionis bis acutȩ hu-¬

Expanded text:
tur? Terram occupat, qui locum quem tetur? Terram occupat, qui locum quem tenet bonis operibus non exercet, qui exemplo pravitatis impedimentum praestat caeteris. Potest etiam per terram sterili fructu occupatam, Judaica plebs figurari: quae noxia praepositorum umbra pressa fuit, ne veritatis lumen reciperet, et ne sole dilectionis supernae calefieret, juxta illud: Vae vobis Scribae et Pharisaei hypocritae, qui clauditis regnum coelorum ante homines . At ille respondens, dixit illi: Domine, dimitte illam et hoc anno, usque dum fodiam circa illam et mittam stercora. Id est, reducam ei ad animum abominationem quam fecit, ut compunctione suscitetur quasi de putredine stercoris. Peccata carnis, stercora vocantur. Unde propheta: Computruerunt jumenta in stercore sua . Hoc est, carnales vitam finivere in fetore luxuriae suae. Novit cultor terram excolere, qui novit pollicetur se fodere donec radicem infructuosae mentis ligone invectionis bis acutae hu