comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rit. Quod si in fideles hȩc latent: deo
tam̃ in prõptu ẽ ingratos confunde
suꝑ innumeris beneficiis suis huma¬
no nimirũ &. usui prȩstitis .&. sensui
manifestis. Nẽpe qͥs alius ãministrat
cibũ omni uescenti cernenti luc̃e.
spiranti flatũ : Sed stultũ ẽ uelle
rẽ. Prȩcipua dico: ñq excellenciora.
s qr necessariora. Sunt qͥppe corporis.
Querat eñi homo eminenciora bo¬
na sua inea parte sui qua p̃minet
sibi. hoc ẽ in anima: quȩ st̃ dignitas.
sciencia uirtꝰ. Dignitat̃e in homi¬
ne. lib̾ũ dico arbitriũ in qͦ ei nimirũ
datũ ẽ ceteris ñ solũ p̃minere. s &.
p̃sidere animantibꝰ. Scienciã uͦ qua
eande̾ inse dignitate agnoscat. ñ a
se tam̃. Porro uirtut̃e qua subinde
ipsũ a qͦ ẽ & inqͥrat ñ segnit᷑. & tene¬
at fortit᷑ cũ inuenerit. Itaq geni¬
nũ unũqͦdq triũ hor. apparet. Digni.¬
tatẽ siqͥdẽ demonstrat humana ñ

Expanded text:
rit. Quod si infideles haec latent, Deo rit. Quod si infideles haec latent, Deo tamen in promptu est ingratos confundere super innumeris beneficiis suis, humano nimirum et usui praestitis, et sensui manifestis. Nempe quis alius administrat cibum omni vescenti, cernenti lucem, spiranti flatum? Sed stultum est velle rem. Praecipua dico, non quia excellentiora, sed quia necessariora; sunt quippe corporis. Quaerat enim homo eminentiora bona sua in ea parte sui, qua praeeminet sibi, hoc est in anima quae sunt dignitas, scientia, virtus. Dignitatem in homine liberum arbitrium dico: in quo ei nimirum datum est caeteris non solum praeeminere, sed et praesidere animantibus. Scientiam vero, qua eamdem in se dignitatem agnoscat, non a se tamen. Porro virtutem, qua subinde ipsum a quo est, et inquirat non segniter, et teneat fortiter cum invenerit. 3. Itaque geminum unumquodque trium horum apparet. Dignitatem siquidem demonstrat humanam non
Abbreviated transcription (Latin):
us estu: qm̃ bonor meoꝵ. ñ eges:. Eẜ
uera caritas maiestatis huiꝰ: qͥppe
ñ q̃rentis q̃ sua st̃. Quib aũ tanta
puritas ex ibet᷑: Cũ ad huc inqͥt ini¬
mici essemꝰ reconciliati sumꝰ deo.
Dilex̃ gͦ ds. ⁊ gratis. ⁊ inimicos. Sed
quantũ: Quantũ dix̃ ioħs. Sic d̾s
dilex̃ mundũ: ut unigenitũ daret.
es paulus. Qui ꝓprio ait filio ñ pe.
Ipse qͦq filius. ꝓse. Maiore inquit
caritatẽ nemo habet: qua ut ani¬
m̃a suã ponat qͥs. ꝓ amicis suis. Sic
meruit iustꝰ ab impiis: sumꝰ ab in¬
fimis: ab in firmis ompñs. Sed dicit
aliqͥs. Ita qͥdẽ ab hominibꝰ. s ab angelis
ñ ita uerũ ẽ. q necesse ñ fuit. Ceterũ qͥ
hominib subuenit intali necessitate:
seruauit angełos a tali necessitate ¶
qͥ homines diligendo tales fecit. ne
tales remanerent: ipse ȩque diligendo
dedit & angelis ne tales fierent. Qͥb¬
hȩc palã st̃. palã arbitror ẽe. & cur ds
diligendꝰ sit. hoc ẽ unde diligi merue.¬

Expanded text:
m bonorum meorum non eges? Et vera hujus charitas majestatis, quippe non quaerentis quae sua sunt. Quibus autem tanta puritas exhibetur? Cum adhuc, inquit, inimici essemus, reconciliati sumus Deo . Dilexit ergo Deus, et gratis, et inimicos. Sed quantum? Quantum dicit Joannes: Sic Deus dilexit mundum, ut Filium unigenitum daret : et Paulus, Qui proprio, ait, FilioIpse quoque Filius pro se, Majorem, inquit, charitatem nemo habet quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . Sic meruit justus ab impiis, summus ab infimis, ab infirmis omnipotens. Sed dicit aliquis: Ita quidem ab hominibus; sed ab angelis non ita. Verum est, quia necesse non fuit. Caeterum qui hominibus subvenit in tali necessitate, servavit angelos a tali necessitate: et 585 qui homines diligendo, tales fecit ne tales remanerent; ipse aeque diligendo dedit et angelis, ne tales fierent. ec palam sunt, palam arbitror esse et cur Deus diligendus sit: hoc est, unde diligi merue
Abbreviated transcription (Latin):
tas patris ipsor cooꝑit multitud¬
nẽ peccator. E dixi beatos quoꝵ re-¬
misse st̃ iniqͥtates.&. quor tecta sunt
peccata: cũ subito tantamͥ qͦq de me
sub orta fiducia &. infusa lȩticia ẽ quan¬
tꝰ certe in loco horroris. id ẽ in loco se¬
cundȩ uisiõis ñ p̃cesserat timor: ita
ut mͥ uisus sim taꝗͣ unꝰ ex illis beatis
ẽẽ. O si durasset. Iterũ. iterũq uisita
me dñe in salutari tuo. aduidendũ
inbonitate elector tuor: ad lȩtan¬
dũ in lȩticia gentis tuȩ. Ouere qͥetis
locꝰ.&. quẽ ñ inmerito eubiculi ap¬
pellacione censuerĩ. in qͦ d̾s ñ quasi
t batꝰ ira. nec uelud distentꝰ cura pro.¬

Expanded text:
ultitudinem peccatorum. Et dixit beatos, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata ; cum subito tanta mihi quoque de me suborta fiducia et infusa laetitia est, quantus certe in loco horroris, id est in loco secundae visionis, non praecesserat timor, ita ut mihi visus sim tanquam unus ex illis beatis esse. O si durasset! Iterum, iterumque visita me, Domine, in salutari tuo, ad videndum in bonitate electorum tuorum, ad laetandum in laetitia gentis tuae . 16. O verae quietis locus, et quem non immerito cubiculi appellatione censuerim! in quo Deus, non quasi turbatus ira, nec velut distentus cura pro
Abbreviated transcription (Latin):
talia. quȩ omnia st̃ ad cor rupcio¬
nẽ. Merito. pinde omnis cura scõꝵ
spreto ornatu cultuq suꝑfluo ex¬
terioris sui hominis qui certe cor¬
rũpit᷑. omni se diligencia prȩbet¬
& occupat excolendo ac decoran¬
do interiori illi qͥ ad imaginẽ dei
ẽ.& renouat᷑ de die indiem. Certi
st̃ enͣĩ deo ñ posse ẽe̾ qͥcquã accepei¬
us imagine sua. si ꝓpͥo fuerit resti¬
re feni. aut inore uulgi. s in dño.
Vnde & dicunt. gła nr̃a hec ẽ. testi¬
moniũ conscienciȩ nr̃ȩ: qͦd consei¬
encie solus sit arbit᷑ d̾s. cui soli
placere desiderant: & cui place¬
re. sola uera & sũma gła ẽ. Non
mediocris plane gła illa quȩ in¬
tus ẽ: in qua głari dignatur &
dñs głȩ. dicente dauid. Omnis gła
eiꝰ filiȩ regis abintus. E tucior sua
so.&. ñ in altero. At ñ in solo fortas¬
sis candore int̾no. s in exteriori

Expanded text:
talia, quae omnia sunt ad corruptiotalia, quae omnia sunt ad corruptionem. 7. Merito proinde omnis cura sanctorum, spreto ornatu cultuque superfluo exterioris sui hominis, qui certe corrumpitur, omni se diligentia praebet et occupat excolendo ac decorando interiori illi, qui ad imaginem Dei est, et renovatur de die in diem. Certi sunt enim Deo non posse esse quidquam acceptius imagine sua, si proprio fuerit restire feni, aut in ore vulgi, sed in Domino. Unde et dicunt: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae : quod conscientiae solus sit arbiter Deus, cui soli placere desiderant; et cui placere, sola vera et summa gloria est. Non mediocris plane gloria illa quae intus est, in qua gloriari dignatur et Dominus gloriae, dicente David: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . Et tutior sua so, et non in altero. At non in solo fortassis candore interno, sed in exteriori
Abbreviated transcription (Latin):
elegerit. Quod si anima iusti se¬
des ẽ sapienciȩ. haut dubie dixe¬
r̃i anima iusti ee̾ candidã. & for¬
tassis iusticia ipsa candor est. Iustꝰ
autẽ erat paulus: cui reposita fue¬
rat corona iusticiȩ. Candida ꝓin¬
de pauli anima erat. & sapiencia
sedebat inea. ita ut sapienciam
loq̃ret᷑ int̾ ꝑfectos: sapienciã in
misterio abscondita quã nemo
pͥncipũ mundi huiꝰ agnouit. Por¬
ro hunc in eo sapienciȩ iusticiȩq
candorẽ. nigredo illa ex terior.
de p̾sencia corpis infirma. de labo.¬
rib plurimis. de ie iuniis. ac uigi¬
liis multis: aut oꝑabat᷑. aut ꝓme¬
rebat᷑. Multoq & qͦd nigrũ est
pauli. spec iosius ẽ omni ornatu
extrinseco: omni etiã regio cul¬
tu. N cõparat᷑ ei quantalibet pul¬
chritudo carnis. ñ cutis utiq ni.¬
tida . & arsura ñ facies colorata.
uicina putredini. ñ uestis p̃ciosa
obnoxia uetustati. ñ auri species.
splendorue gẽmarũ seu quȩq

Expanded text:
anima justi seanima justi sedes est sapientiae, haud dubie dixerim animam justi esse candidam. Et fortassis justitia ipsa candor est. Justus autem erat Paulus, cui reposita fuerat corona justitiae . Candida proinde Pauli anima erat, et sapientia sedebat in ea, ita ut sapientiam loqueretur inter perfectos, sapientiam in mysterio absconditam, quam nemo principum mundi hujus agnovit. Porro hunc in eo sapientiae, justitiaeque candorem nigredo illa exterior de praesentia corporis infirma, de laboribus plurimis, de jejuniis ac vigiliis multis, aut operabatur, aut promerebatur. Ideoque et quod nigrum est Pauli, speciosius est omni ornatu extrinseco, omni etiam regio cultu. Non comparabitur ei quantalibet pulchritudo carnis, non cutis utique nitida et arsura, non facies colorata vicina putredini, non vestis pretiosa obnoxia vetustati, non auri species, splendorve gemmarum, seu quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
Nligra ẽ. s formosa filiȩ ihrłm. Nli.¬
gra ur̃o: formosa diuino angeli.¬
coq iudicio. Eẜ si nigra ẽ. forinse.¬
cus ẽ. Sibi aũ ꝓ minimo ẽ. ut a
uobis iudicetur. aut ab his qui
scđm faciem iudicant. Nomo siqͥ¬
dẽ uidet in facie: d̾s aũ intuet᷑
cor. Propterea &. si nigra foris. sed
intus formosa: ut ei placeat cui
se ꝓbauit. N eñi uobis. qͥbꝰ si ad¬
huc placeret. xꝑi seruus ñ esset
felix nigredo quȩ m̃tis candorẽ
parit: lum̃ scienciȩ. conscienc iȩ
puritatẽ dudi deniq qͥd ꝑ ꝓpħã
humilitas pęnitenciȩ. aut carita¬
tis zelus taquã solis estꝰ decoloras¬
se uidet᷑. Si fuerint ait peccata
ur̃a ut coccinũ. quasi nix de al¬
babunt᷑ &. si fuerint rubra quas
uermiculus: uelut lana alba erunt.
N̾ plane contẽpnenda in scĩs extera
Candor ẽ eñi uitȩ ȩt̾ne sapiencia.
ut sapiens diffinit. & candidã opor¬
tet eẽ animã. in qua ipse sedere¬

Expanded text:
Nigra est, sed formosa, filiae Jerusalem. NiNigra est, sed formosa, filiae Jerusalem. Nigra vestro, formosa divino angelicoque judicio. Etsi nigra est, forinsecus est. Sibi autem pro minimo est, ut a vobis judicetur, aut ab his qui secundum faciem judicant. Homo siquidem videt in facie, Deus autem intuetur cor . Propterea etsi nigra foris, sed intus formosa, ut ei placeat cui se probavit. Non enim vobis: quibus si adhuc placeret. Christi servus non esset. Felix nigredo, quae mentis candorem parit, lumen scientiae, conscientiae puritatem. 6. Audi denique quid per humilitas poenitentiae, aut charitatis zelus, tanquam solis aestus, decolorasse videtur. Si fuerint, ait, peccata vestra ut coccinum, quasi nix dealbabuntur; et si fuerint rubra quasi vermiculus, velut lana alba erunt . Non plane contemnenda in sanctis Candor est enim vitae aeternae sapientia, ut Sapiens definit : et candidam oportet esse anima
Abbreviated transcription (Latin):
strẽ animã & nigr̃a parit᷑ & for.¬
mosã : Epistolȩ inquiunt graues st̃.
s p̃sencia corꝑis infirma: & sermo
contẽptibilis. Paulus hic erat. Itane
paulũ o filiȩ ihrłm de p̃sencia cor¬
poris estimatis .&. t̾aꝙͣ decolorem
deformẽq contẽpnitis: ꝙ cernitis
homunculũ afflicꝰtari infame &
siti. in frigore & nuditate. in labo.¬
rib plurimis. in plagis supra mo¬
dũ: in mortib frequent̃: Hec sunt
q̃ denigrant paulũ. Pro huiꝰmodi
doctor genciũ reputat᷑ in glori¬
us ignobilis. niger. obscurꝰ: tãquã
deniq ꝑissima huiꝰ mundi. Enim¬
uͦ ĩme ipse ẽ qͥ rapit᷑ in paradisum:
qͥ unũ alterũq ꝑ ãbulans. usq ad
t̾ciũ sui puritate penetrat cęlũ
Ouere pulcherrima anima. quã
& si infirmũ inhabitantẽ corpus¬
culũ. pulchritudo cȩlestis admit¬
tere. ñ despexit: angelica sublimi¬
tas ñ reiecit: claritas diuina ñ
reppulit. Nanc uos dicitis nigr̃a

Expanded text:
gram pariter, et formosum? Epistolae, inquiunt, graves sunt; sed praesentia corporis infirma, et sermo contemptibilis . Paulus hic erat. Itaque Paulum, o filiae Jerusalem, de praesentia corporis aestimatis, et tanquam decolorem deformemque contemnitis, quia cernitis homunculum afflictari in fame et siti, et frigore et nuditate, in laboribus plurimis, in plagis supra modum, in mortibus frequenter? Haec sunt quae denigrant Paulum. Pro hujusmodi doctor gentium reputatur inglorius, ignobilis, niger, obscurus; tanquam denique peripsema hujus mundi. Enimvero nonne ipse est qui rapitur in paradisum, qui unum alterumque perambulans, usque ad tertium sui puritate penetrat coelum? O vere pulcherrima anima! quam, etsi infirmum inhabitantem corpusculum, pulchritudo coelestis admittere non despexit, angelica sublimitas non rejecit, claritas divina non repulit. Hanc vos dicitis nigram?
Abbreviated transcription (Latin):
te agnosco dñe iħu: ñ ob diuna tart¬
tũ quib effulges miracła. s & ꝓpter
ueritatẽ.&. mansuetudinẽ .&. iustciã.
se ipsũ p̃bet ꝓ uirib imitator̾e tui
Noc iã beatitudinis munꝰ formo.¬
sa tua pͥmicias suȩ dotis accepit:
nec qͦd formosũ ẽ tui imitari pi¬
gra: nec qͦd nigrũ sustinere confu¬
sa. Unde & dicebat. Nigra sũ s formo¬
sa. filiȩ ihrłm. eł addit similitudi¬
ñẽ. sicͣ tab̾nacła cȩdar: sicut pelles
salomonis. At istud obscurũ est:
nec attingendũ omnino fatigatis.
Habetis tempꝰ ad pulsandũ. Si nͣ
dissimulatis aderit qͥ reuelat
misteria. Nec cunctabit᷑ aꝑire. qͥ
& ad pulsandũ inuitat. Ipse ẽ eñt

Expanded text:
te agnosco, Domine Jesu! non ob divina tante agnosco, Domine Jesu! non ob divina tantum quibus effulges miracula, sed et propter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam. se ipsum praebet pro viribus imitatorem tui. Hoc jam beatitudinis munus formosa tua primitias suae dotis accepit; nec quod formosum est tui, imitari pigra; nec quod nigrum sustinere confusa. Unde et dicebat: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem; et addidit similitudinem: Sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. At istud obscurum est, nec attingendum omnino fatigatis. Habetis tempus ad pulsandum. Si non dissimulatis, aderit qui revelat mysteria; nec cunctabitur aperire, qui et ad pulsandum invitat. Ipse est enim
Abbreviated transcription (Latin):
ipse aũ uulneratꝰ ẽ. ꝓpt̾ iniqͥtates nr̃as:¬
& attritus ẽ ꝓpt̃ scelera nr̃a. & liuo¬
re eiꝰ sanatiͦ sumꝰ. Ecce unde niger.
Iunge & illud sc̃i dauid. speciosus
forma p̃filiis hominũ & habes to¬
tũ in sponso. qͦd sponsa de se hoc
in loco testata ẽ. Ñ tͥ recte &. ipse
uidet᷑ scđm ea quȩ dicta st̾. emu¬
lis posse respondere uideis: niger
sũ s formosus. filii ihrłm: suiger
plane: cui ñ erat species. neq decor.
Niger. qr uermis &. ñ homo: obpro¬
briũ hominũ & abiectio plebis. De¬
niq se ipsũ fecit peccatũ: &. nigrũ
dicere uerear. Intuere sane pan¬
nis sordidũ. plagis liuidũ. illitũ
sputis. pallidũ morte:. ꝙ nigrũ uel
tunc ꝓfecto fateberis. Percuncta¬
re etiã apłos eundẽ ipsũ qualem
in morte ꝑspexerint. aut certe an¬
gelos in qualẽ. ꝓspicere concupis¬
cant. & nic hilominꝰ formosũ mi¬
rabere. Ergo formosus in se. niger
ꝓpt̃ te. Quã formosũ & in mea forma

Expanded text:
 vulneratus est propter iniquitates nostras, attritus est propter scelera nostra; et livore ejus sanati sumus . Ecce unde niger. Junge et illud sancti David: Speciosus forma prae filiis hominum ; et habes totum in sponso, quod sponsa de se hoc in loco testata est. 9. Num tibi recte et ipse videtur secundum ea quae dicta sunt, aemulis posse respondere Judaeis: Niger sum, sed formosus, filii Jerusalem? Niger plane, cui non erat species, neque decor; niger, quia vermis et non homo, opprobrium hominum, et abjectio plebis . Denique se ipsum fecit peccatum : et nigrum dicere verear? Intuere sane pannis sordidum, plagis lividum, illitum sputis, pallidum morte; et nigrum vel tunc profecto fatebere. Percunctare etiam apostolos, eumdem ipsum qualem in monte perspexerint; aut certe angelos, in qualem prospicere concupiscant; et nihilominus formosum mirabere. Ergo formosus in se, niger propter te. Quam formosum et in mea forma
Abbreviated transcription (Latin):
intribulacionibꝰ. Libent̃ ait głabor
in infirmitatib meis: ut in habi¬
tet in me uirtꝰ x ꝑi. Optanda in¬
firmitas: quȩ. x ꝑi uirtute cõpen¬
sat᷑. Quis dabit mͥ ñ solũ infirma¬
ri. s & destitui ac deficere penit᷑
a memet ipso: ut dñi uirtutũ.
uirtute stabiliar: Na uirtꝰ in in¬
firmitate ꝑficit᷑. Deniq ait. Quã¬
do infirmor: t̾c fortissũ & potens.
Quod cũ ita sit. pulchrȩ sponsa
conuertit sibi ad głam qͦd ei pro
opprobrio ab emulis intorquetur.
ñ modo for mosã. s &. nigr̃a esse se
glorians. Nͣ eñi erubescit nigredi.¬
ne quã noint p̃cesise a in hponso
sus exultacionis & salutis. Absit mͥ
Grata ignominia crucisꝰ ei qͥ cru¬
cifixo ingratꝰ ñ ẽ. Nigredo ẽ. s for¬
ma & similitudo dñi Uade ad scũm
ysaiam. & describet tͥ qualẽ insꝑu
eũ uiderit. Quẽ nãq aliũ dicit ui.¬
rũ doloris. & scient̾e infirmitatẽ.¬

Expanded text:
in tribulationibus. Libenter, ait, gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi. Optanda infirmitas, quae Christi virtute compensatur. Quis dabit mihi non solum infirmari, sed et destitui ac deficere penitus a memetipso, ut Domini virtutum virtute stabiliar? Nam virtus in infirmitate perficitur. Denique ait: Quando infirmor, tunc fortis sum et potens . 8. Quod cum ita sit, pulchre sponsa convertit sibi ad gloriam, quod ei pro opprobrio ab aemulis intorquetur; non modo formosam, sed et nigram esse se glorians. Non enim erubescit nigredinem, quam novit praecessisse et in sponso: sus exsultationis et salutis: Absit mihi Grata ignominia crucis ei qui Crucifixo ingratus non est. Nigredo est, sed forma et similitudo Domini. Vade ad sanctum Isaiam, et describet tibi qualem in spiritu illum viderit. Quem namque alium dicit virum doloris, et scientem infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
pocioris: utrũq respiciat. Si consi¬
deremꝰ habitũ exteriorẽ sc̃oꝵ. eũ
qͥ in facie ẽ. quã sit humilis ut iq
&. ab iectꝰ. & quadã neglectꝰ incuria.
cũ tam̃ identidẽ intꝰ reuelata fa¬
ciȩ głam dei specłantes. meandẽ¬

Expanded text:
potioris utrumque respiciat. Si consipotioris utrumque respiciat. Si consideremus habitum exteriorem sanctorum, eum qui in facie est, quam sit humilis utique et abjectus, et quadam neglectus incuria; cum tamen identidem intus revelata facie gloriam Dei spec
Abbreviated transcription (Latin):
nerat. ne forte qͥs putet hoc die¬
tũ ñ qͥdẽ huic nigrȩ q̃ adhuc la¬
borat ueniendo inuia s beatȩ illi
q̃ iã prorsus absq nigredine reg.¬
nat in patria.Sed audi unde ni¬
grã & unde formosã se dixerit.
An nigr̃a qͥdem ob tetrã conuersacio.¬
nẽ quã prius habuit sub pͥncipe huiꝰ
mundi. imaginẽ t̾restris hominis ad¬
huc portans. formosã uͦ de cęlestis
similitudine quã postea comutauit.
abulans ĩa in nouitate uitȩ: Sed
si hoc ẽ. cur ñ magis de p̃terito ni¬
gra fui:. & ñ nigra sũ dicit : Sicui
tam̃ placet hic sensus. id qͦd seqͥt᷑.
sic̃ tabernacła cędar. sic̃ pellis sa¬
lomonis. sic oportet intelligi ut
de ueteri qͥdẽ conuersacione cȩ¬
dar: de noua uͦ salomonis se dixe.¬
rit tab̾naculũ. Hloc eñi ẽẽ pelles
qͦd tab̾nacłm. ꝓpħa ostendit dicens.
formosa sic̃ pelles głosi regis. Sed
uideamꝰ qͦm ad statũ pocius uitȩ

Expanded text:
nerat, ne forte quis putet hoc dicnerat, ne forte quis putet hoc dictum, non quidem huic nigrae, quae adhuc laborat veniendo in via; sed beatae illi, quae jam prorsus absque nigredine regnat in patria. 4. Sed audi unde nigram et unde formosam se dixerit. An nigram quidem ob tetram conversationem, quam prius habuit sub principe hujus mundi, imaginem terrestris hominis adhuc portans; formosam vero de coelesti similitudine, quam postea commutavit, ambulans jam in novitate vitae? Sed si hoc est, cur non magis de praeterito, nigra fui, et non nigra sum, dicit? Si cui tamen placet hic sensus, id quod sequitur, sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis , sic oportet intelligi, ut de veteri quidem conversatione Cedar, de nova vero Salomonis se dixerit tabernaculum. Hoc enim esse pelles, quod tabernaculum, propheta ostendit dicens: formosa, sicut pelles gloriosi regis. 5. Sed videamus quomodo ad statum potius vitae
Abbreviated transcription (Latin):
randȩ. ñ in congruȩ filiȩ ihrłm nomi¬
nantur. Uideamꝰ ia qͥd illud fuerit
dicere: nigra sũ ẜ formosa. Nulla ne
in his uerbis repugnancia ẽ : Absit.
sit. Ñ omne deniq qͦd nigrũ est:
continuo & deforme ẽ. Nigredo
uerbi causa inpupilla non dede¬
cet E nigri qͥdã lapilli in ornam̃¬
tis placent: & nigri capilli candi¬
dis uultib etiã decor̃ẽ augent
&. gram. Sic tibi qͦq facile aduer¬
tere in reb innumeris ẽ. Quãꝗͣ
sine numero sunt. q̃ in fuꝑficiȩ
qͥdem repperies decoloria: incom¬
posicione uͦ decora. Tali fortassis
modo potest sponsa cũ pulcri-¬
tudine cõposicionis. neuo ñ care¬
re nigredinss: s sane in loco ꝑegri¬
nacionis suȩ. Alioqͥn erit cũ eam
sibi in patria exhibebit sponsus
ret: se ipsã seduceret. & ueritas in
ea ñ e̾e̾t. Quã obrẽ ne mireris qr
dix̃ nigra sũ & rursũ nichilomi¬
nꝰ q formosa sit głat᷑. Quomͦ eñs
ñ formosa: cui đr ueni formosa

Expanded text:
rate; non incongrue filiae Jerusalem nominantur. 3. Videamus jam quid illud fuerit dicere: Nigra sum, sed formosa. Nullane in his verbis repugnantia est? Absit! sit. Non omne denique quod nigrum est continuo deforme est. Nigredo, verbi causa, in pupilla non dedecet; et nigri quidam lapilli in ornamentis placent; et nigri capilli candidis vultibus etiam decorem augent et gratiam. Sic tibi quoque facile advertere est in rebus innumeris. Quanquam sine numero sunt, quae in superficie quidem reperies decoloria, in compositione vero decora. Tali fortassis modo potest sponsa, cum pulchritudine utique compositionis, naevo non carere nigredinis; sed sane in loco peregrinationis suae. Alioquin erit cum eam sibi in patria exhibebit sponsus ret, se ipsam seduceret, et veritas in ea non esset. Quamobrem ne mireris quia dixit: Nigra sum, et rursum nihilominus, quia formosa sit, gloriatur. Quomodo enim non formosa cui dicitur: Veni, formosa
Abbreviated transcription (Latin):
fectȩ. uni. unicũ sponsus seruat. Unde
nec ego sane indignor. si ñ ad illua ad¬
mittor. p̃sert̃i eũ constet mͥ ne ipsã
qͥdẽ sponsã interi adhuc ad omne
quod uult ꝑuenire secretũ. Deniq
& flagitat indicari sibi ubi pascat.
ubi cubet in meridiȩ. S audite qͦ¬
nisse. Nlec eñi iactanciȩ deputandũ
ẽ. qͦd in ur̃os pando ꝓfectꝰ. Est locus
apud sponsũ. de quo sua iura discer¬
nit .& disponit consilia: ipse uni¬
uersitatis gubernator. legescon¬
stituens. omni creaturȩ. pondus.
a. mnsurã . &. numerũ . &. locꝰ iste altꝰ
a. secretꝰ. s minime qͥetꝰ. Nã &. si ip¬
se quantũ ipse ẽ disponit omnia
suauit̃: disponens tam̃ &. contem¬
plantẽ. qͥ for. te eo loci ꝑuenerit .qͥ.¬
escere ñ ꝑmittit : s mirabilit̃ quã¬
uis delectabilit̃ rimantẽ .&. ãmiran¬
tẽ fatigat: redditq inqͥetũ. Pulchre¬

Expanded text:
fectae uni, unicum sponsus servat. Unde fectae uni, unicum sponsus servat. Unde nec ego sane indignor, si non ad illud admittor, praesertim cum constet mihi ne ipsam quidem sponsam interim adhuc ad omne quod vult pervenire secretum. Denique et flagitat indicari sibi, ubi pascat, ubi cubet in meridie 11. Sed audite quaverim. Nec enim jactantiae deputandum est, quod in vestros pando profectus. Est locus apud sponsum, de quo sua jura decernit, et disponit consilia ipse universitatis gubernator, leges constituens omni creaturae, pondus, et mensuram, et numerum. Et locus iste altus et secretus, sed minime quietus. Nam etsi ipse, quantum in se est, disponit omnia suaviter, disponit tamen; et contemplantem, qui forte eo loci pervenerit, quiescere non permittit; sed mirabiliter, quamvis delectabiliter, rimantem et admirante
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ altera inuenerit. Porro thomas
inlatere. iohannes inpectore: petrus
in sinu patris. paulus in t̾cio cȩlo secre
ne distinguere sufficiat has uarietaᷤ¬
tes meritor: uel pocius p̃mior: Ne
in tuto humilitat s. posterior in so¬
lio spei:ꝰ thomas in solido fidi. iohannes
in lato caritatis: paulus in intimo sa¬
pienciȩ: petrus in luce ueritatis. Sic
gͦ apud sponsũ mansiones multȩ ft̾:
& siue regina. siue concubina siue
etiã de num̾o sit adolescentularũ
congruũ queq ꝓ meritis accipit ibi
loc ũ: t̃minũq qͦ usq liceat sibi contẽ¬
plando ꝓcedere .s. introire ingaudiũ
dñi sui &. rimari dulcia secreta spon¬
si: qͦd suo loco distincꝰtus quantũ dig¬
nabit᷑ ipse suggerere. demonstrare
conabor. Nunc uͦ id nosse sufficiat.
nulli adolescentularũ. nulli concu¬
binarũ. nulli uel reginarũ patere
omnino aecessũ ad secretũ illud
cubiculr qͦd siue illi colũbe formose .ꝑ.¬

Expanded text:
tamen altera. Porro Thomas tamen altera. Porro Thomas in latere, Joannes in pectore, Petrus in sinu Patris, Paulus in tertio coelo, secrene distinguere sufficiat has varietates meritorum, vel potius praemiorum? Ne in tuto humilitatis; posterior, in solio spei; Thomas, in solido fidei; Joannes, in lato charitatis: Paulus, in intimo sapientiae; Petrus, in luce veritatis. Sic ergo apud sponsum mansiones multae sunt, et sive regina, sive concubina, sive etiam de numero sit adolescentularum, congruum quaeque pro meritis accipit ibi locum terminumque, quousque liceat sibi contemplando procedere, et introire in gaudium Domini sui, et rimari dulcia secreta sponsi. Quod suo loco distinctius, quantum dignabitur ipse suggerere, demonstrare conabor. Nunc vero id nosse sufficiat, nulli adolescentularum, nulli concubinarum, nulli 1343 vel reginarum patere omnino accessum ad secretum illud cubiculi, quod suae illi columbae formosae, per
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in una aliꝗͣ cellã. s incellaria plu¬
ralit se introdur ła ostendit. Iã ad
cubiculũ ueniamꝰ. &d & istud: eẜ id
me p̃sumo scire qͥd sit: Ouume mͥ
tante rei p̾sumo exꝑienciã: nec głor
in p̃rogatiua q̃ soli seruat᷑ beate spon¬
se. cautꝰ iuxta illud grecor. scire me
ipsur: ut sciã etiã cũ ꝓpħa qͥd desit mͥ.
Tam̃ si nichil omnino scirẽ: nichil di¬
cerẽ. Qͦd scio. ñ in uideo uob̾: nec subtra¬
oricȩ contẽplacionis archano regis ee̾
q̃rendũ cubiculũ. S qͦmͦ de ungen¬
tis dixisse me scio multa uidelicet
ã. diuersa penes sponsũ ea e̾e. nec
uersitate in dulta meritor: sic qͦq
cretũ sibi cũ sponso & dicit. Secretũ
nieũ mͥ: secretũ meũ mͥ. Ñ omnib
uno in loco frui dat᷑ grata &. secreta
patre ipsius. N eñi eũ nos elegimꝰ sed
pedes dñi iħu sortita ẽ locũ: cũ altera
sue deuocionis fructũ ad capudꝰ si

Expanded text:
non in unam aliquam cellam, sed in cellaria plunon in unam aliquam cellam, sed in cellaria pluraliter se introductam ostendit. 9. Jam ad cubiculum veniamus. Quid et istud? Et id me praesumo scire quid sit? Minime mihi tantae rei arrogo experientiam, nec glorior in praerogativa, quae soli servatur beatae sponsae, cautus juxta illud Graecorum, scire me ipsum; ut sciam etiam cum Propheta, quid desit mihi . Tamen si nihil omnino scirem, nihil dicerem. Quod scio, non invideo vobis, nec subtraoricae contemplationis arcano regis esse quaerendum cubiculum. Sed quomodo de unguentis dixisse me scio, multa videlicet et diversa penes sponsum ea esse, nec e pro diversitate indulta meritorum: sic quoque cretum sibi cum sponso, et dicit: Secretum meum mihi, secretum meum mihi . Non omnibus uno in loco frui datur grata et secreta Patre ipsius. Non enim nos eum elegimus, sed pedes Domini Jesu sortita est locum cum altera suae devotionis fructum ad caput i
Abbreviated transcription (Latin):
plet. qͥ matr̃e uirtutũ discrecionem
gisterio. intra cellã uinatiã optinet᷑
Vlirtꝰ siqͥdẽ discrecionis absq carita¬
tis feruore iacet.&. feruor uehe¬
mens absq discrecionis tẽꝑam̃to
p̃cipitat. Id̾oq laudabilis cui neu¬
trũ deẽ: quatinꝰ .&. feruor discre¬
cionẽ erigat. & discrecio feruorẽ
regat. Ergo talit oportet ẽẽ mo¬
ratũ eũ qͥ prȩest. Outimũ autẽ in
morib dixer̃i .&. sumã discipline huiꝰ
ꝑfec̾te huiꝰ app̾hendisse. cui totas has
cellas absq offendicło ꝑcurrere &.
circ uire donatũ ẽ.: qͥ innullo prorsꝰ
aut resistat pͥorib. aut inuideat pa¬
ribꝰ. aut subiectis uel desit in cura
uel insuꝑbia p̃sit. p̃latis obediens.
sociis congruens. subditis ut ilit con¬
descendens. Quod qͥdẽ ꝑfectionis in¬
signȩ. haut dubius sponse ãnuer̃i
Innuit etiã hoc sermo quẽ dix̃. qr in¬
trodux̃ me rex in cellaria sua. dũ

Expanded text:
plet, qui matrem virtutum discretionem plet, qui matrem virtutum discretionem gisterio intra cellam vinariam obtinetur. Virtus siquidem discretionis absque charitatis fervore jacet, et fervor vehemens absque discretionis temperamento praecipitat. Ideoque laudabilis, cui neutrum deest: quatenus et fervor discretionem erigat, et discretio fervorem regat. Ergo taliter oportet esse moratum eum qui praeest. Optimum autem in moribus dixerim, et summam disciplinae hujus perfecte apprehendisse, cui totas has cellas absque offendiculo percurrere et circuire donatum est: qui in nullo prorsus aut resistat prioribus, aut invideat paribus, aut subjectis vel desit in cura, vel in superbia praesit; praelatis obediens, sociis congruens, subditis utiliter condescendens: quod quidem perfectionis insigne haud dubius sponsae annuerim. Innuit hoc etiam sermo quem dixit, quia Introduxit me rex in cellaria sua, dum
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. seu facultatis eiꝰdẽ ẽ. petulantes
uagosq sensus. atq inteꝑant̾ẽ carnis
appetitũ magistri cõpͥmere metirac
rigida disciplinȩ cohbe censura . & spon¬
taneo affectu bene cũ sociis conuenire.
castitatis sub ferula uiuere moribꝰ.. so¬
la magistra uoluntate gratũ paribꝰ ge¬
rere morẽ. Nã neq unius rursũ qͥs dicat
eẽ meriti. uniusue uirtutis socialit̃ iii¬
uere.q. utilit̾ p̃e̾e. Q uã multi deniq sub
uas. uideas ñ posse qͥescere. nec se ullomͦ
eqͣlib seruare innorios. Itẽ innume¬
ros cernes simplicit̾ ac sine q̃rela int̃
s & insipient̃ &. neqͥt᷑. Quadã siqͥdẽ bo
idonei magisterio. Priorib gͦ sequentes.
in morib antecellunt. s utrisq suꝑio¬
res ex istunt: qͥ suꝑiores ẽe̾ sciunt. Demq
&. accipiunt in ꝓmissione qͥ bene p̃sunt:
constitui suꝑ omnia bona dñi surAt
pauci ꝓfecto qͥ utilit̃: paueiores qͥ &. hu¬
milit̾ presuit. facile tam̃ utrũq adim¬

Expanded text:
tis ejusdem est, petulantes vagosque sensus atque intemperantem carnis appetitum magistri comprimere metu, ac rigida disciplinae cohibere censura; et spontaneo affectu bene cum sociis convenire; castigatis sub ferula vivere moribus, et sola Magistra voluntate gratum paribus gerere morem. Nam neque unius rursum quis dicat esse meriti, uniusve virtutis, socialiter vivere, et utiliter praeesse. Quam multi denique sub vas, videas non posse quiescere, nec se ullo modo aequalibus servare innoxios? Itemque innumeros cernes simpliciter ac sine querela inter sed et insipienter et nequiter. Quadam siquidem bontamen idonei magisterio. Prioribus ergo sequentes quidem in moribus antecellunt; sed utrisque superiores existunt, qui superiores esse sciunt. Desunt, constitui super omnia bona Domini sui . At pauci profecto qui utiliter; pauciores, qui et humiliter praesint. Facile tamen utrumque adim
Abbreviated transcription (Latin):
continuato sermone hoc qͦq inferunt.
currere uiderent᷑. qͣ sua st̃ qͣrentes
.s. ñ ãbulantes simplicit sincere sed
speciali głe matris inuidentes. & cap.¬
tantes occasionẽ murmurandi ad¬
uersis eã. ex eo nimiruͣ qͦd sola in
cellaria introisset. Quod ñ ẽ aliud

Expanded text:
continuato sermone hoc quoque inferunt: currere viderentur; quae sua sunt quaerentes, et non ambulantes simpliciter neque sincere, sed speciali gloriae matris invidentes, et captantes occasionem murmurandi adversus eam, ex eo nimirum quod sola in cellaria introisset. Quod non est aliud
Abbreviated transcription (Latin):
&. possidẽ: nec noticia diuit̃e facit.s
possessio. Sic prorsus. sic aliud ẽ nosse
dm. & aliud timere: nec cognieio sa¬
pient̾ẽ. s timor facit. qͥ &. afficit. Tu¬
ne sapient̾ẽ dixeris: quẽ sciencia in¬
flat: Quis illos sapientes. nͥ insipien¬
tissimꝰ dicat: qͥ cũ cognouissent dm.
ñ tãꝗͣ. d̾m glorificauer̃t. aut gras¬

Expanded text:
et possidere; nec notitia divitem facit, sed et possidere; nec notitia divitem facit, sed possessio. Sic prorsus, sic aliud est nosse Deum, et aliud timere; nec cognitio sapientem, sed timor facit, qui et afficit. Tune sapientem dixeris, quem sua scientia inflat? Quis illos sapientes nisi insipientissimus dicat, qui cum cognovissent Deum, non tanquam Deum glorificaverunt, aut gra
Abbreviated transcription (Latin):
lient᷑ ad penitenciã: s dãpnentur
ꝓpt̃ suꝑbiã. cũ suꝑbo diabolo &
angelis eiꝰ. Nã qͥ in labore homi¬
nũ ñ st̃: in labore demonũ ꝓfee¬
toerunt. dicente uidice. Ite ma¬
ledict in ignẽ etͣnũ qͥ p̃paratꝰ ẽ
diabolo &. angelis eiꝰ. Est tam̃ des
locus &. iste: plane ñ aliud quã do¬
mꝰ dei .&. porta cȩli. Hic nẽpe t¬
meri discit᷑ ds: hic sc̃m &. tͣribile
sapienciȩ timor dñi. Nec te moue¬
at. qͦd iniciũ sapienciȩ hiuic demũ
loco deđim. &. ñ pͥori Ibi qͥppe in qͦdã
quasi auditorio suo docent̾ẽ de om¬
nib magistr̃a. de omnib audimꝰ sa¬
pienciã: bic &. susc ipimꝰ᷑ bi instrumm᷑
quidẽ. s hic afficim᷑ Instructio doctos
reddit: affectio sapient es. Sol ñ om̃s
qͥb lucet: etiã cale facit. Sic sapien¬
cia multos qͦs docet qͥd sit faciendũ
ñ continuo etiã accendit ad faciendũ.
Aliud ẽ multas diuicias seire. aliud

Expanded text:
lientur ad poenitentiam, sed damnentur lientur ad poenitentiam, sed damnentur propter superbiam cum superbo diabolo et angelis ejus. Nam qui in labore hominum non sunt, in labore daemonum profecto erunt, dicente judice: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Est tamen Dei locus et iste, plane non aliud quam domus Dei, et porta coeli. Hic nempe timeri dicitur Deus; hic sanctum et terribile . Nec te moveat, quod initium sapientiae huic demum loco dederim, et non priori. Ibi quippe in quodam quasi auditorio suo docentem de omnibus magistram audimus Sapientiam, hic et suscipimus; ibi instruimur quidem, sed hic afficimur. Instructio doctos reddit, affectio sapientes. Sol non omnes, quibus lucet, etiam calefacit; sic Sapientia multos, quos docet quid sit faciendum, non continuo etiam accendit ad faciendum. Aliud est multas divitias scire, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiȩ atq luxuriȩ uictũ pauꝑũ
consumere ñ uereant᷑: duplici ꝓ¬
fecto iniqͥtate peccantes. qͦd &. alie¬
na diripiunt: & sacris in suis ua¬
nitatib &. turpitudinib ab utunt᷑.
Talib gͦ cũ in p̃senciarũ parcere
ac misereri. ne metnũ pareat cuiꝰ
iudicia abyssus multa ad uertit᷑
qͥs hoc loco reqͥem q̃rat: ⁊ abet hec
&. toenis expers qͥetis. Totꝰ in hor.¬
rui.si quando in eũ raptus sũ:
illã apud me replieans eũ tre¬
more sentenciã. Quis seit si ẽ dig.¬
nꝰ amore. an odio: Iec mirũ si tr¬
tubo ego ibi. foliũ utq qͦd uento
rapit᷑ & stipula sicca᷑ ubi &. maxi.¬
mꝰ ille contẽpiator. suosq fatetur
pene motos fuisse pedes: pene fu¬
sos gressus. E dicebat. Telaui suꝑ
iniquos: pacẽ peccatoꝵ. uidens.
Quare: In labore inqͥt hominũ ñ
st̃ .&. eũ hominib ñ flagellabunt᷑.
id̾oq tenuit eossuꝑbia. ne humi¬

Expanded text:
superbiae atque luxuriae victum pauperum superbiae atque luxuriae victum pauperum consumere non vereantur, duplici profecto iniquitate peccantes, quod et aliena diripiunt, et sacris in suis vanitatibus et turpitudinibus abutuntur. 13. Talibus ergo cum impraesentiarum parcere ac misereri, ne in aeternum parcat, cujus judicia abyssus multa, advertitur; quis hoc loco requiem quaerat? Habet haec et totius expers quietis. Totus inhorrui, si quando in eum raptus sum, illam apud me replicans cum tremore sententiam: Quis scit si est dignus amore, an odio? Nec mirum si titubo ego ibi folium utique quod a vento rapitur, et stipula sicca , ubi et maximus ille contemplator suos quoque fatetur pene motos fuisse pedes, pene effusos gressus; et dicebat: Zelavi super iniquos, pacem peccatorum videns. Quare? In labore, inquit, hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur; 1344 ideoque tenuit eos superbia , ne humi
Abbreviated transcription (Latin):
animaduersio iusti iudicis dei. t̃ri¬
bilis in consiliis suꝑ filios hominũ.
Cernit᷑ in quã a timorato contẽpla¬
tore hoc loco ds iusto s occulto u¬
dicio suo. rȩꝓbor. nec diluens mala
nec acceptans bona: insuꝑ &. corda
indurans. ne forte doleant. a. resipis¬
cant .&. conuertant᷑ .&. sanet eos. Et
hoc ñ absq certa & ȩt̃na racione:
qͦa tanto formidolosius constat esse.
quanto in mobilius fixũ extat in
ȩt̾nitate. Pauendũ ualde qͦd in pro¬
pħa de huiꝰmodi legimꝰ ubi loquens
ad angelos suos ds sic ait. Miseream᷑
impio. Quib pauentib atq q̃renti.¬
bꝰ. Ñ gͦ discet facere iufticiã. Non
inqͥt. Subdensq causa. intͣra ait
scõꝵ. iniqua gessit.&. ñ uidebit
głam dñi . Timeant clerici time.
ut stipendiis quȩ sufficere debeant
minime content. suꝑflua qͥbꝰ ege¬
ni sustentandi forent. impiȩ sa¬
crilegeq retineant: & in usus suȩ

Expanded text:
animadversio justi judicis Dei, terrianimadversio justi judicis Dei, terribilis in consiliis super filios hominum. Cernitur, inquam, a timorato contemplatore hoc loco Deus, justo, sed occulto judicio suo, reproborum nec diluens mala, nec acceptans bona; insuper et corda indurans, ne forte doleant, et resipiscant, et convertantur, et sanet eos. Et hoc non absque certa et aeterna ratione, quod tanto formidolosius constat esse, quanto immobilius fixum exstat in aeternitate. Pavendum valde quod in propheta de hujusmodi legimus, ubi loquens ad angelos suos Deus sic ait: Misereamur impio. Quibus paventibus atque quaerentibus, Non ergo discet facere justitiam? Non, inquit; subdensque causam: In terra, ait, sanctorum iniqua gessit; et non videbit gloriam Domini . Timeant clerici, timeanut stipendiis, quae sufficere debeant, minime contenti, superflua quibus egeni sustentandi forent, impie sacrilegeque sibi retineant; et in usus suae
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmit .&. delecꝰtacionẽ uidelicet
istusmod contẽplacionis &. inqͥe¬
tudinẽ. ubi &. se dor. mire .&. cor. suũ
uigilare fatet᷑. Na in somino qͥdem
suauissimi stuporis. placideq admi¬
racionis sentire qͥetẽ. in uigiliis uͦ mn¬
qͥete nichilominꝰ curiositatis. ac
laboriose exercitacionis pati se fati¬
gacionẽ significat. Hinc beatꝰ iob. si
dormiero ait. dic̃a. quando. surga: &.
rursũ expectabo uesꝑã Sentisne in
his uerbis scã anima uelle int̾dũ
molestã qͦdãmͦ declinare suauitatẽ:
eandẽq rursus suauẽ molestiam
affectare. Ñ eñi dxisset quando con¬
surgã: si ex toto ei qͥes illa suȩ contem¬
placionis placiusset S &. si ex toto
displicuisset. ñ denuo er pectasset.
horã qͥetis. id ẽ uesꝑã. Non gͥ locus ẽ
iste eubicłi: ubi nequaꝗͣ. ꝑ omñe mo¬
dũ qͥescit᷑. Est itẽ locus. de qͦ suꝑ racio¬
nalẽ repbã qͥdẽ creaturã in mobilis
uigilat secretissima & seuerissima

Expanded text:
ctationem videlicet istiusmodi contemplationis, et inquietudinem, ubi et se dormire, et cor suum vigilare fatetur . Nam in somno quidem suavissimi stuporis, placidaeque admirationis, sentire quietem; in vigiliis vero inquietae nihilominus curiositatis ac laboriosae exercitationis pati se fatigationem significat. Hinc beatus Job: Si dormiero, ait, dico, Quando consurgam? et rursus exspectabo vesperam . Sentisne in his verbis sanctam animam velle interdum molestam quodam modo declinare suavitatem, eamdemque rursum suavem molestiam affectare? Non enim dixisset, Quando consurgam, si ex toto ei quies illa suae contemplationis placuisset: sed et si ex toto displicuisset, non denuo exspectasset horam quietis, id est vesperam. Non igitur locus est iste cubiculi, ubi nequaquam per omnem modum quiescitur. 12. Est item locus, de quo super rationalem reprobam quidem creaturam immobilis vigilat secretissima et severissima
Abbreviated transcription (Latin):
bar. Nec mirũ cũ id p̃cipuȩ uiciũ.
caritatẽ q̃ ds ẽ eqͥde ceteris acrius
admodũ uos qͦq potestis aduertere.
Om̃is qͥ detrahitꝰ pͥmũ qͥdẽ se ipsũ ꝓ¬
dit uacuũ caritate. Deinde qd aliuo
detͣhendo intendit. nͥ ut is cui de¬
tͣhit᷑ ueniat in odiũ uel contẽptũ
ipsis apud qͦs qͥetͣhit: Ferit gͦ carita¬
tẽ in omnib qͥ se audiunt lingua
maledica: &. quantũ in se ẽ necat fun¬
ditꝰ .&. ex tinguit. N solũ aũ. s &. in ab¬
sentib uniuersis ad qͦs uolans uerbũ.
forte ꝑ eos qͥ pͣsentes st̃ ꝑuenire con¬
tigerit. Uides quã facile &. in breui
in gente multitudine̾ animarũ ue¬
locit᷑ currens sermo. tabe maliciȩ
huiꝰ inficere possit: ꝓpterea dicit de

Expanded text:
bar . 4. Nec mirum, cum id praecipue vitium bar . 4. Nec mirum, cum id praecipue vitium charitatem, admodum vos quoque potestis advertere Omnis qui detrahit, primum quidem se ipsum prodit vacuum charitate, Deinde quid aliud detrahendo intendit, nisi ut is, cui detrahit, veniat in odium vel contemptum ipsis, apud quos detrahit? Ferit ergo charitatem in omnibus qui se audiunt lingua maledica, et quantum in se est, necat funditus et exstinguit: non solum autem, sed et in absentibus universis, ad quos volans verbum forte per eos, qui praesentes sunt, pervenire contigerit. Vides quam facile et in brevi ingentem multitudinem animarum velociter currens sermo tabe malitiae hujus inficere possit. Propterea dicit de
Abbreviated transcription (Latin):
raculũ incedit in eis. ẽ. antaẽ libido
detrahendi: audiendiue detͣhent̾ẽ. In¬
eunt famil iaritatẽ ad maledicendũ.
concordes ad discordiã. Conciliant intͣ
se inimicissimas amicicias. &. pari con¬
sentaneȩ malignitatis affectu cele.¬
brat᷑ odiosa collacio. Haud secꝰ egere
die. hoc ẽ in die dñice passionis. Con¬
uenientib sic in unũ. ñ ẽ dñic̃a cȩna
manducare. s magis ꝓpinare &. bibe
calicẽ demonioꝵ: dũ inportantib
aures intrant̾e mort̾e libent᷑ exci¬
piunt.Sic qͥppe iuxta ꝓpħã intrat
mors ꝑfenestras suas: eũ prurientes
aurib &. orib lȩtale poculũ detrae:¬
t iõis inuic̃e nobis iinistrare conten
dimꝰ. Nueniat anima mea inconsibo
de trahenciũ: qm̃ ds odit eos docente
apło. detractores deo odibiles. Quam
sentenciã ds ipse loquens in psalmo.
audi qͦmͦ confirmat. Detͣhent̾e in¬
qͥt secreto ꝓximo suo. hunc ꝑseque¬

Expanded text:
raculum incedit in eis; tanta est libido raculum incedit in eis; tanta est libido detrahendi, audiendive detrahentem. Ineunt familiaritatem ad maledicendunt, concordes ad discordiam. Conciliant inter se inimicissimas amicitias, et pari consentaneae malignitatis affectu celebratur odiosa collatio. Haud secus egere die , hoc est in die Dominicae passionis. Convenientibus sic in unum, non est Dominicam coenam manducare, sed magis propinare et bibere calicem daemoniorum; dum importantibus aures intrantem mortem libenter excipiunt. Sic quippe, juxta prophetam, intrat mors per fenestras nostras , cum prurientes auribus et oribus, lethale poculum detractionis invicem nobis minidimus. Non veniat anima mea in concilio detrahentium, quoniam Deus odit eos, dicente Apostolo: Detractores Deo odibiles . Quam sententiam Deus ipse loquens in psalmo, audi quomodo confirmat: Detrahentem, inquit, proximo suo, hunc perseque
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq ꝓpt̾ murmurantes & blasphe
diligunt te. Nͣsit tͥ inqͥunt cura de
iniqua rep̃hensiõe blasphemarũ
harũ cũ constet. qr rec̾t diligunt
te. Bona ꝓfecto consolacio. cũ blas¬
phemamur a malis bene facientes:
si recti diligant nos. Omnino sufficit
aduersus os loquenciũ iniqͦ. opinio
bonor. cũ testimonio conscienciȩ.
In dño laudabit᷑ anima mea: audi¬
ant mansuȩti &. letent᷑. Mansuet
inqͥt lȩtent᷑. mansuetis placeã. eqͣ.¬
nimit᷑ audio qͥcqͥd in me iactare
uoluerit liuor ꝑditarũ. Ergo in hoc
sensu puto appositũ recti diligunt
te. Nec absurde ut ȩstimo. cũ ubiq
pene in choro adolescentularũ tales
inueniã. ꝗͣ acta sponsȩ curiose obser.¬
uent. derogandi ñ imitandi causa.
Torquent᷑ in bonis senioꝵ suor: ma¬
lis pascunt᷑. Uideas ãbulare seorsũ
conuenire sibi. & sedere parit᷑. moxq
laxare ꝓcaces linguas in detestandsi
susurrũi Una uni contungit᷑: nec spi¬

Expanded text:
sphemdiligunt te. Non sit tibi, inquiunt, cura de iniqua reprehensione blasphemarum harum, cum constet quia Recti diligunt te. Bona profecto consolatio, cum blasphemamur a malis bene facientes, si recti diligant nos. Omnino sufficit adversus os loquentium iniqua, opinio bonorum cum testimonio conscientiae. In Domino laudabitur anima mea, audiant mansueti, et laetentur. Mansueti, inquit, laetentur . Mansuetis placeam, et aequanimiter audio quidquid in me jactare voluerit livor perditarum. 3. Ergo in hoc sensu puto appositum, Recti diligunt te. Nec absurde, ut aestimo: cum ubique pene in choro adolescentularum tales inveniantur, quae acta sponsae curiose observent, derogandi, non imitandi causa. Torquentur in bonis seniorum suorum, malis pascuntur. Videas ambulare seorsum, convenire sibi et sedere pariter, moxque laxare procaces linguas in detestandum susurrium. Una uni conjungitur, nec 1347 spi
Abbreviated transcription (Latin):
au.lienciũ dũ aures inficit. animas
int̾ficit. Cor siqͥdẽ felle liuoris amaꝵ
ꝑ lingue instrum̃tũ spargere nisi
amara ñ potest: qͥicente dño. Ex abun¬
dancia cordis os loqͥt᷑. Et st̾ species
pestis huiꝰ. dũ alii qͥdẽ nude & in re¬
uerent̃ uti inbucc̃a uenerit. uirus
euomant de tractionis: alii aũ qͦdã
simulate uerecundiȩ fuco concepta
maliciã quã retinere ñ possunt ad¬
suspiria: sicq qͣdã quasi cũ grauita¬
te &. tarditate uultu mesto. demis¬
sis suꝑciliis. & uoce plangenti egredi
maledictionẽ. eqͥdẽ tanto ꝑsuasilio¬
rẽ. quanto eredit᷑ ab his qͥ audiunt
corde inurto n. magis condolendi
affectu. quã maliciose ꝓferri. Doleo
eũ. ꝓ alius Michi qͥdẽ cõꝑtũ bene

Expanded text:
udientium, dum aures inficit, animas interficit. Cor siquidem felle livoris amarum per linguae instrumentum spargere nisi amara non potest, dicente Domino: Ex abundantia cordis os loquitur . Et sunt species pestis hujus, dum alii quidem nude atque irreverenter, uti in buccam venerit, virus evomant detractionis; alii autem quodam simulatae verecundiae fuco conceptam malitiam, quam retinere non possunt, adsuspiria, sicque quadam cum gravitate et tarditate, vultu moesto, dimissis superciliis, et voce plangenti egredi maledictionem, et quidem tanto persuasibiliorem, quanto creditur ab his qui audiunt, corde invito, et magis condolentis affectu, quam malitiose proferri. Doleo,eum. Et alius: Mihi quidem, ait, bene
Abbreviated transcription (Latin):
tamͣ cubiculũ &. cubiculũ regis qr
nimirũ de trib qͦs triplici assignaui¬
mꝰ uisioni. solus factꝰ ẽ in pace locꝰ iste.
Ut eñi aꝑte monstratũ ẽ. & inpͥoriexi¬
gua. &. in scđo nulla ꝑcipit᷑ qͥes: cũ &
illis apparens ãmirabilis ad indagandi
studiũ exerceat curiositatẽ. &. hc in¬
notescens t̃ribilis infirmitat᷑e concu¬
lo longissimo st̃ disputata sermone.
memoria ur̃a cõpendũi teneat: me¬
m̃tote triũ tẽpor. triũ meritoꝵ. trui
quasi p̃mior. Inorto aduerte tẽpora.
merita incellario: p̃nia intriplici
illa contẽplaciõe cubicłu inqͥren¬
tis. ot de cellario qde ista sufficiant.
Porro de horto. uel cubicło siqua ad¬
denda. aut alia forte quã dicta sint
modo aduertenda occurrerint. lo.¬
co suo ñ pͣtereamꝰ. Sin aũ sufficiant
q̃ dicta st̃.&. minime iterent᷑ neuͣꝗͣ.
in fastidiũ qͦd absint ueniant. ea ꝙͣ
ꝓferunt᷑ ad laudẽ &. głam sponsi

Expanded text:
tamen cubiculum, et cubiculum regis; quia tamen cubiculum, et cubiculum regis; quia nimirum de tribus, quos triplici assignavimus visioni, solus factus est in pace locus iste. Ut enim aperte monstratrum est, et in priori exigua, et in secundo nulla percipitur quies: cum et illic apparens admirabilis, ad indagandi studium exerceat curiositatem; et hic innotescens terribilis, infirmitatem conculo, longiori sunt disputata sermone, memoria vestra compendium teneat; mementote trium temporum, trium meritorum, trium quasi praemiorum. In horto advertite tempora, merita in cellario, praemia in triplici illa contemplatione cubiculum inquirentis. Et de cellario quidem ista sufficiant. Porro de horto vel cubiculo si qua addenda, aut alia forte quam dicta sunt, modo advertenda occurrerint, loco suo non praetereamus. Sin autem, sufficiant quae dicta sunt, et minime iterentur, ne unquam in fastidium, quod absit! veniant ea, quae proferuntur ad laudem et gloriam sponsi