comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uid commune ẽ. tͥ mat̾ sciłm carnem. &
mͥ ȩcernȩ dĩ uituti ac dĩ sapientiȩ. ex qua
futurum ẽ. miraculum auod petis: Ueniet
hora mea ia ẽ. passionis oportunitas. in qua
uidelicet cum pendere in cruce infirmitas
ceꝑit. cuuis tu mat̾ es. agnoscam te matiẽ
ut fuius. curam tui discipulo committens.
Predicato antem euangelio & uirtute aiuina
ostensa mundo. fuit hora passionis. Non ne¬
cessitatis seuicet hora ut heretiei cauimpni¬
antur. s uolnutatis. U nle ilud. Potestatem
babeo ponere animam meam. & iterum sume¬
ie eam. Non enim aucłor temporum. fato tem¬
pis regitur. Dicit mat̾ eius muustris¬
Odcũꝑlixerit nobis facite. Erant autemibi
lapiae yariȩ sex posite scdđm purificationẽ
uileorum eapientes singuiȩ metretas binas
filui pittite ad ipsam. ut fiat quod petił.
fulueialit imꝑat ministris. Hẏdor ẽ. aqua
unde ar xara. uas aqnȩ. Purificationem
uideorum dicit. quod crebro lauabant ma¬
mis&s uasa. Metron grece mensuradr̃. uule

Expanded text:
uid commune est tibi mater, secundum carnem, et mihi aeternae Dei virtuti ac Dei sapientiae, ex qua futurum est miraculum quod petis. Veniet hora mea, id est passionis opportunitas, in qua videlicet cum pendere in cruce infirmitas coeperit, cujus tu mater es agnoscam te matrem ut filius, curam tui discipulo committens. Praedicato autem Evangelio et virtute divina ostensa mundo, fuit hora passionis. Non necessitatis scilicet hora, ut haeretici calumniantur, sed voluntatis. Unde illud: « Potestatem habeo ponere animam meam, et iterum sumere eam . » Non enim auctor temporum fato temporis regitur. « Dicit mater ejus: Quodcunque dixerit vobis facite. Erant autem ibi lapideae hydriae sex positae secundum purificaJudaeorum, capientes singulae metretas binas filii pietate ad ipsam, ut fiat quod petit, fiducialiter imperat ministris. Hydor est aqua, unde dicitur hydria, vas aquae. Purificationem Judaeorum dicit, quod crebro lavabant manus et vasa. Metron Graece, mensura dicitur unde
Abbreviated transcription (Latin):
torum. distributio quoruncumq bonorum ex sua
bonitate. ñ ex meritis nr̃is ꝓueniens. Hinc ẽ. quod
aqua & sp̃u. ñ aqua & patre ł filio regen̾ari dicimͣ.
cum tam̃ tocius tnitatis oꝑatio in singulis eadem
sit. Omnia demq sacramenta. quȩ meccła confici¬
untur. ex bonitate dĩ. sp̃ui sunt atcbuenda. ut ex ħ
patent̃ liqueat affectum pat̾nȩ maiestatis. id ẽ.
dulcedinem diinȩ bonitatis. sp̃c sc̃i uocabulo expͥ¬
mi. Sp̃u namq oris nr̃i. id ẽ. anbelitu. affectus ani-¬
mi maxime patefiunt. cum uidelicet aut p̃amore
suspiramus. aut pre doloris uel laboris angustia ge-¬
mimus. Unde boc loco sp̃e ꝓbono affecꝰtu ponitur.
iurta illud sapientiȩ. Benignns.ẽ. sp̃c sapientiȩ.
Et in psalmo. S p̃e tuns bonus leducet me. Et apł̃s.
Ds̃ caritas ẽ. quia teste gregorio. sp̃c ipse amor ẽ.
quo amore scõm iobannen pat̃ diligit filium. &

Expanded text:
torum, distributio quorumcunque bonorum ex sua torum, distributio quorumcunque bonorum ex sua bonitate, non ex meritis nostris proveniens. Hinc est quod aqua et Spiritu , non aqua et Patre vel Filio regenerari dicimur, cum tamen totius Trinitatis operatio in singulis eadem sit. Omnia denique sacramenta, quae in Ecclesia conficiuntur ex bonitate Dei, Spiritui sunt attribuenda: ut ex hoc patenter liqueat affectum Paternae majestatis, id est dulcedinem divinae bonitatis, Spiritus sancti vocabulo exprimi. Spiritu namque oris nos, id est anhelitu, affectus animi maxime patefiunt: cum scilicet aut prae amore suspiramus, aut prae doloris vel laboris angustia gemimus, unde hoc loco spiritus pro bono affectu ponitur, juxta illud Sapientiae: Benignus est spiritus sapientiae . Et in Psalmo: Spiritus tuus bonus deducet me . Et Apostolus: Deus charitas est . Quia teste Gregorio, spiritus ipse amor est, quo amore secundum Joannem Pater diligit Filium, et
Abbreviated transcription (Latin):
haberent. Nunc autem exeusationẽ ñ habent de
peccato. Ad hoc etiam illa inscriptio psalmi ꝑti¬
net. quȩ agit ꝓ occultis filii. id ẽ. iudiciis de quibꝰ
dictum ẽ. iudicia tua abyssus multa. quia sicut
dictumẽ. sapientiȩ ẽ. iudicare. ul ẽ. quid ex iusti¬
ꝑ quam bonorum omnium efficatiam complet:
Unde illud. O mnia ꝑ ipsum facla sunt. Et alibi.
Omnia in sapientia fecisti. Inde dextera siue ma-¬
nus pat̾s appellatur. ꝑ quem pater omnia opatur.
Qui etam bene pat̾s mens siue ratio. siue angelus
consili dictus ẽ. quia in hac sapientia rationabilit̃
pater omnia disponit. siue mundum creando. siue
eundem lapsum reparando. Et in hoc pater uerũ
consilium nr̃ȩ ignoratiȩ dedit. cum sapientiȩ in¬
carnatio nos uisitauit.
iuinȩ autem gĩȩ oꝑatio. & omnia quȩ ad
diuinȩ caritatis bonitatem manifestius spec¬
tant. sp̃ui scõ asscribuntur. sicut ẽ remissio pecca¬

Expanded text:
haberent. Nunc autem excusationem non habent de haberent. Nunc autem excusationem non habent de peccato . Ad hoc etiam illa inscriptio Psalmi pertinet, quae ait, pro occultis Filii , id est, judiciis de quibus dictum est: Judicia tua abyssus multa . Quia sicut dictum est, sapientiae est judicare, id e quam bonorum omnium efficaciam complet. Unde illud: Omnia per ipsum facta sunt . Et alibi: Omnia in sapientia fecisti . Inde dextera sive manus Patris appellatur, per quem Pater omnia operatur. Qui etiam bene mens Patris sive ratio, sive angelus consilii dictus est, quia in hac sapientia rationabiliter Pater omnia disponit, sive mundum creando, sive eumdem lapsum reparando. Et in hoc Pater verum consilium nostrae ignorantiae dedit, cum Sapientiae incarnatio nos visitavit. Divinae autem gratiae operatio et omnia quae ad divinae charitatis bonitatem manifestius spectant, Spiritui sancto ascribuntur; sicut est remissio pecca
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. qua potens ẽ d̃s efficere quod rogatur. uel¬
Hinc usus ȩccłȩ ad solum patrem locutionem di¬
rigit. in specialib orationib quȩ incelebrationib
missarum fiunt. A płs quoq cum ait patrem su-¬
scitasse ib̃m ã mortuis. ueluinificaturum. ẽẽ. corꝑa
nr̃a. uel filium aut sp̃m sc̃m̃ misisse. uel ei filiũ
obedisse. cum inquam talia dicit. qͦsi ꝓpͥe specia¬
liter ꝓpͥetati pat̾s asscribit quȩ ad potestatem at¬
tinere uidentirr.
ic quoq ꝑsonȩ fili quȩ ad rationem uel sapi¬
entiam ꝑtinent. specialit̾ assignantur. iuxta
illud. Pater. omne iudicium dedit filio: Poten¬
tia siquidem sapientiȩ in discretione iudicũ cedit.
uͥ equitas magis ẽ. eraminanda. quamuis & po
tentia exercenda. Quod autem supponitur. quia
declarat. quod impĩ p̃ter cȩt̾a mala missum etiã
a patre filium respuerunt. Unde filius aie. Sinon
uenissem & locutus eis ñ fuissem: pecratum non

Expanded text:
tiam, qua potens est Deus efficere quod rogatur, veltiam, qua potens est Deus efficere quod rogatur, velem pertinent. Hinc usus Ecclesiae ad solum Patrem locutionem dirigit in specialibus orationibus, quae in celebrationibus missarum fiunt. Apostolus quoque cum ait Patrem suscitasse Jesum a mortuis, vel vivificaturum esse corpora nostra, vel Filium aut Spiritum sanctum misisse, vel ei Filium obedisse; cum, inquam, talia dicit, quasi proprie et specialiter proprietati Patris ascribit, quae ad potestatem attinere videntur. Sic quoque personae Filii quae ad rationem vel sapientiam pertinent, specialiter assignantur, juxta illud: Pater omne judicium dedit Filio . Potentia siquidem Sapientiae in discretione judicii cedit, ubi aequitas magis est examinanda, quam vis et pem supponitur, quia declarat, quod impii inter caetera mala missum etiam a Patre Filium respuerunt. Unde Filius ait: Si non venissem, et locutus eis non fuissem, peccatum non
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ idñi ferebatur suꝑ aquas. Indõ quidem creato¬
re patrem isinuans diuinam potentiam. ꝑ quã
ereare de nicbilo omnia potuit. congrue cõme-¬
morat. quia hoc nom̃ d̃s interp̃tatur timnor. & po¬
testati reuerentia timoris maxime exhibetur.
Nomine ũ pͥncipuĩ filit̃ designat. id ẽ. diui¬
nam rationem. seu sapientiam. in qua ꝑ ꝓuiden¬
tiam cuncta pͥnis consistere quodamm habuer̃t.
IUm autem tocuis tͥnitatis una sit poten¬
tia. una sapientia. una bonitas. una ea¬
demq oꝑatio. quȩ tam̃ ad potentiam assignan¬
tur. pat̾ scilicet specialiter attͥbuuntur: quȩ ad
sapientiam spectant: filio. quȩ ad bonitatem ꝑti¬
nerit: sp̃ui sc̃o: ut a subiecti declaratur exemplis.
Ait filius. Quȩ pater posuit in sua potestate. Et
aubi. Sicut disposuit mͥ pat̾. Quociens autem
ipsa humanitas filii opem unte sibi diuutatis
implorat. ant aliquas p̃ces ei fundit. solo patͥs uti¬
tur uocabulo. ipsani scilicet cominemorando potẽ¬

Expanded text:
s Domini ferebatur super aquas . In Deo quidem creatore Patrem insinuans, divinam potentiam, per quam creare de nihilo omnia potuit, congrue commemorat, quia hoc nomen Deus interpretatur timor, et potestati reverentia timoris maxime exhibetur. Nomine vero principii Filium designat, id est, divinam rationem seu sapientiam, in qua per providentiam cuncta prius consistere quodammodo habuerunt, Cum autem totius Trinitatis una sit potentia, una sapientia, una bonitas, una eademque operatio: quae tamen ad potentiam assignantur, Patri specialiter attribuuntur; quae ad sapientiam spectant, Filio; quae ad bonitatem pertinent, Spiritui sancto ut a subjectis declaratur exemplis. Ait Filius: Quae Pater posuit in sua potestate . Et alibi: Sicut disposuit mihi Pater Quoties autem ipsa humanitas Filii, opem unitae sibi divinitatis implorat, aut aliquas preces ei fundit, solo Patris utitur vocabulo, ipsam scilicet commemorando poten
Abbreviated transcription (Latin):
ursum bȩc tͥnitatis distinctio ail uniuer-¬
sorum dĩ oꝑin commendationem plurimũ
uelit. Hinc tocnis tͥnicatis oꝑa indiuisa. idẽ com¬
munia ẽe. dicuntut. qnia qnicquid̃ potentia geri¬
tur. idem sapientia mod̾at᷑. & bonitate conditia
Unde bene in buis quȩ facius uel dm̃ faccre exo¬
ramus cõmemorationem tͥnitatis facimiis. dicen¬

Expanded text:
Rursum, haec Trinitatis distinctio ad univerRursum, haec Trinitatis distinctio ad universorum Dei operum commendationem plurimum velit. Hinc totius Trinitatis opera indivisa, id est, communia esse dicuntur; quia quidquid potentia geritur, idem sapientia moderatur et bonitate conditur. Unde bene in his quae facimus, vel Deum facere exoramus, commemorationem Trinitatis facimus, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
tibus insipientiȩ ẽ. bumanȩ. Benignus uͦ. mise-¬
ricors & miserator ciim dicatur. ad bonitatẽ spec¬
tat. quamius miserator magis erhibitione miscidiȩ.
quam ex bonitate dicatur. Sic de cȩt̾is.
ec utiq tͥnitatis distinctio. ail dnuncultus
religionem plurimum ꝓficit nobis. & ob boc
p̃cipue ip̃sa dĩ sapientia icarnata in p̃dicatione
sua eam decreuit assumere. Duo quippe sunt quȩ
nos omnino dõ subiectos efficiunt: timor scilicet
ata. amor. Potentia siquidem & sapientia mari¬
me timorẽ mnentiunt. cum dm̃ indicem ẽẽ. senti¬
nius. & quȩ uoluerit omnia posse punire scimus.
& nicbil eum latere cognoscimus. Benignitas uͦ
al amoxem ꝑtinet. ut quẽ benignissimum habe-¬
mus. potissimum diligamus. Ex quo etiam anim¬
aduerti potest. eum ulcisei impietatem uelle. quia
qͥei plus placet equitas. eo magis displicet inqui-¬
tas. iurta illud. Dilexisti iusticiam & odisti iniqͥtatẽ:

Expanded text:
tibus, insipientiae est humanae. Benignus vero misetibus, insipientiae est humanae. Benignus vero misericors et miserator cum dicatur, ad bonitatem spectat, quamvis miserator magis exhibitione misericordiae, quam ex bonitate dicatur. Sic de caeteris. Haec utique Trinitatis distinctio ad divini cultus religionem plurimum proficit nobis, et ob hoc praecipue ipsa Dei sapientia incarnata, in praedicatione sua eam decrevit assumere. Duo quippe sunt, quae nos omnino Deo subjectos efficiunt, timor scilicet atque amor. Potentia siquidem et sapientia maxime timorem incutiunt, cum Deum judicem esse sentimus, et quae voluerit omnia posse punire scimus, et nihil eum latere cognoscimus. Benignitas vero ad amorem pertinet, ut quem benignissimum habemus, potissimum diligamus. Ex quo etiam animadverti potest, eum ulcisci impietatem velle; quia quo plus placet ei aequitas, eo magis displicet iniquitas, juxta illud: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sententuis. sunt quidicunt pat̾s nomine
Piesignari diuinȩ maiestatis potentiam. q̃
quȩcumq uelit efficere possit. Non enim potest
inuista facere ds̃. quia ipse sumina & iusticia &
bonitas ẽ. Filii uͥ seu uerbi uocabolo. sentiunt sig¬
nificari sapientam dĩ. qua sic cuncta discernere
ualet. ut in nullo penitus decipi queat. Appella¬
tione autem sp̃c sc̃ĩ ipsa dĩ caritas uel benignitas
intelligitur. qua scilicet omnia uult optine fie¬
ri ac disponi. Est itasdescriptio summi boni. cuiꝰ
plenitudini nichil deẽ. ommipotentiȩ. sum mȩ sa-¬
pientiȩ. summȩq bonitatis discrecio. Nam in bis
tribus continentur omnia. quȩ de dõ dicuntur.
Quod enim dr̃ inuariabilis. immutabilis. inde¬
ficiens. etermis: potentiȩ ẽ. Posse siquidem uari¬
ari. posse deficere: impotentiȩ ẽ. Quod rursus
ꝓuidus ẽ. p̃scuis. modestus. sapientiȩ ẽ: nam non
cognoscere res ipsas nisi ex earũ euntib seu effec¬

Expanded text:
ne designari divinae majestatis potentiam, qua quaecunque velit efficere, possit. Non enim potest injusta facere Deus, quia ipse summa justitia et bonitas est. Filii vero seu verbi vocabulo sentiunt significari sapientiam Dei, qua sic cuncta discernere valet, ut in nullo penitus decipi queat. Appellatione autem Spiritus sancti ipsa Dei charitas vel benignitas intelligitur, qua scilicet omnia vult optime fieri ac disponi. Est itaque descriptio summi boni, cujus plenitudini nihil deest; omnipotentiae, summae sapientiae, summaeque bonitatis discretio. Nam in his tribus continentur omnia quae de Deo dicuntur. Quod enim dicitur inenarrabilis, immutabilis, indeficiens, aeternus, potentiae est. Posse siquidem variari, posse deficere, impotentiae est. Quod rursus providus est, praescius, modestus, sapientiae est: nam non cognoscere res ipsas, nisi ex earum eventibus seu effec
Abbreviated transcription (Latin):
sit ad dñm dicens. Tu es qui uenturꝰ es an
alium expectamus: In ipsa autẽ hora cura¬
uit multos a langorib & plagis & sp̃ib malis
& cecis multis domuit uisum. Et respondens
dix illis. Cuutes nuntiate iohanni quȩ iudistis
& audistis. quia ceci uident. claudi ambu¬
lant. lepsi mundant᷑. suidi audiunt. mor

Expanded text:
s ad te dicens tu es qui venturus es an alium expectamus in ipsa autem hora curavit multos a languoribus et plagis et spiritibus malis et caecis multis donavit visum et respondens dixit illis euntes nuntiate Iohanni quae vidistis et audistis quia caeci vident claudi ambulant leprosi mundantur surdi audiun
Abbreviated transcription (Latin):
iuguebantur. Dicunt gͦ cȩco iterum. Tu
quid dicis de eo. qui apuit ⁊ oculos. tuos: lue
autẽ dix̃ quia ꝓpha ẽ. Querebant quomͦi
eum de synagoga pellerent. s. ille constanter
dix eum ꝓpħam. ẽẽ. adhuc corde inunctus.
Non crediderunt gͦ iudci de illo quia cȩcus
fuisset & uidisset. donec uocauerunt parentes
eius qui uderat & intercogauerunt eos dicen

Expanded text:
terum: Tu quid dicis de eo, qui aperuit oculos tuos? Ille autem dixit, quia propheta est. Quaerebant quomodo eum de Synagoga pellerent, sed ille constanter dixit eum prophetam esse, adhuc corde inunctus. Non crediderunt ergo Judaei de illo quia caecus fuisset et vidisset, donec vocaverunt parentes ejus qui vider
Abbreviated transcription (Latin):
aicebat quia ego sum. Quidam non recog¬
nosebant eumꝰ. quia aꝑti oculi uultum muta¬
uo añt. s ille apte fate batur beneficium. ne in¬
curiat ingratitudinis dampnum. Dicebant
⁊ ci. Quom̾ aꝑti sunt tͥ oculi: Respondit.
ue homo qui dr̃ rãc fecit uitum & iuxxit¬

Expanded text:
icebat, quia ego sum. Quidam non recognoscebant eum, quia aperti oculi vultum mutaverant; sed ille aperte fatetur beneficium, ne incurrat ingratitudinis damnum. Dicebant ergo ei: Quomodo aperti sunt tibi oculi? Respondit: Ille homo qui d
Abbreviated transcription (Latin):
eum pharisei. quomꝰ iudisset. Iile autẽ dixit
tis. Lutum posuit mͥ suꝑ oculos. & laui & ui¬
deo. Qoi de limo terrȩ hominem formauit.
pidem genus luti humanum genus reforma¬
uit. Dicebant gͦ ex phariseis quidam. Non
ẽ hic homo a dõ qui salbatum non custodit.
Aui dicebant. Quomnͦ potest homo peccator hec

Expanded text:
eum Pharisaei quomodo vidisset. Ille autem dixit eis: Lutum posuit mihi super oculos, et lavi, et video. Qui de limo terrae hominem formavit, per idem genus luti humanum genus reformavit. Dicebant ergo ex Pharisaeis quidam: Non est hic homo a Deo, qui Sabbatum non custodit. Alii dic
Abbreviated transcription (Latin):
y loa.ẽ. fons ad radicẽ montis syon. qui ñ
uigib aquis. s inccitis horis ebullit ꝑ
coñcaua terrarum. Tbi cȩcus iota facie luren
secepit. quia cęcitas iudeorum uel quorlibet
infidelium. non potest sanari nisi doctrina
aquarum xꝑi. quȩ sine strepitu & clamore uer¬
baum ienit fluit. U̾nde ysaias. Aquȩ syloȩ
quȩ uadunt cum silentio: Et dicetunt
ei. Ui ẽ ilie: Ait. nescio. A uõ ustiriꝰ.¬
minus illius adbuc inuncto similis erat.
nondum iudenti ad purum. Nescit enĩ
quem ꝑdicat. Sead illi qui carnalit̃ salbatum ob¬
seruabant. nec uidentes erant nec muncti.
Aa aucunt eum ad phariseos. qui cecus fuerat.

Expanded text:
adicem montis Sion, qui non jugibus aquis, sed incertis horis ebullit per concava terrarum. Ibi caecus, lota facie, lumen recepit, quia caecitas Judaeorum vel quorumlibet infidelium non potest sanari, nisi doctrina aquarum Christi, quae sine strepitu et clamore verborum leniter fluit. Unde Isaias: Aquae Siloae quae vadunt cum silentio . Et dixerunt ei: Ubi est ille? Ait: nescio. AUGUST. Animus ejus adhuc inuncto similis erat, nondum videnti ad purum. Nescit enim quem praedicat. Sed illi qui carnaliter Sabbatum observabant, nec videntes erant, nec inuncti. Adducunt eum ad Pharisaeos qui caecus f
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc nemo poterit oꝑari. Ergo oꝑemur dum
adhuc dies. ẽ. Hie enim adhuc ille. ẽ. qui dixit.
Ecce ego uobiscum sum usq ad consum mationẽ
onec dies. ẽ. id .ẽ. dum sum in mundo. sa¬
ciã oꝑa patris illum p̃dicando. cȩcos illu¬
minando. N ex autẽ fuit quando xꝑ̃c a iudeis
occisus. ẽ. & fides pene defecit. Unde dicit eis.
Nunc.ẽ. hora uĩa & potestas tenebrarum. Hȩx
cum dixisset expiut in terram. & fecit lutum
ex sputo & liniuit lutum suꝑ oculos euis. & dix
ei. Uade & lauaĩ natatoria syloe: quod interpre¬
tatur missus.
e saluia lutum fecit. quia uerbum caro
factum. ẽ. S putum enim quod a capite
ios descendit. xꝑi diuinitatẽ significat. quia
caput xp̃i ds̃. Saliua itaq ẽ. sapientia. quȩ ẽr

Expanded text:
Tunc nemo poterit operari. Ergo operemur dum Tunc nemo poterit operari. Ergo operemur dum adhuc dies est. Hic enim adhuc est ille qui dixit: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem Donec dies est, id est dum sum in mundo, faciam opera Patris, illum praedicando, caecos illuminando. Nox autem fuit, quando Christus a Judaeis et occisus est, et fides pene defecit. Unde dicit eis: Nunc est hora vestra et potestas tenebrarum . Haec cum dixisset, exspuit in terram, et fecit lutum ex sputo, et linivit lutum super oculos ejus, et dixit ei: Vade et lava in natatoria Siloae, quod interpretatur missus. e saliva lutum fecit, quia Verbum caro factum est. Sputum enim quod a capite in os descendit, Christi divinitatem significat, quia caput Christi Deus. Saliva itaque est sapientia, quae e
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt quidem. s non illoꝵ pec¬
cato factum. ẽ. ut cȩctis nasce retur. Magisser
qui querit credenteni. ut faciat intelligentem.
causam dicit cȩcitatis. ut mani festentur oꝑa dĩ
in illo. uidelicet ut eum illuminando. & ꝑ eum
quod in cęcitate humani gen̾is faclurus sit signisi.¬
cando. filuis dĩ manifestetur. Me oportet opa¬
ri oꝑa enuis qui misit me. donec dies. ẽ. Uenit nor
quando nemo potest opari. Quaindui in mun¬
do sum. lux sum mundi. Dies. ẽ. ille qui di¬
cit. Ego sum lux mundi. Sigͦ dies. ẽ. quam du
dñs in mundo. ẽ. erit nox quando in mundo ron
erit. cum ipse dicat discipulis. maiora horum
facietis: Hunquid in nocte oꝑabatur petrus
in umbra sua sanante infirmos. quod dñs non fe¬
cit qui dix̃. sine me nichil potestis facere: Qd
g̃ dicemus de ista nocte: Nox ista eorum erit
qui audient. itc in ignem ȩternum qui paratꝰ
ẽ. diabolo & anglĩs er. Unde illud. Ligate uli
manus & pedes. & ꝓicite eum in tenebras exteriores.

Expanded text:
 illorum peccato factum non est ut caecus nasceretur. Magister qui quaerit credentem, ut faciat intelligentem, causam dicit caecitatis, ut manifestentur opera Dei in illo, videlicet ut eum illuminando, et per eum quid in caecitate humani generis facturus sit significando, Filius Dei manifestetur. Me oportet operari opera ejus qui misit me, donec dies est. Venit nox quando nemo potest operari. Quandiu in mundo sum, lux sum mundi. Dies est ille qui dicit: Ego sum lux mundi . Si ergo dies est quandiu Dominus in mundo est, erit nox quando in mundo non erit, cum ipse dicat discipulis: Majora horum facietis . Nunquid in nocte operabatur Petrus, in umbra sua sanante infirmos , quod Dominus non fecit, qui dixit: Sine me nihil potestis facere? . Quid ergo dicemus de ista nocte? Nox ista eorum erit qui audient: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus . Unde illud: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores .
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse dñs. ẽ. missus. mungi. ẽ. cathecuminum fiꝰ¬
eri. lauari in piscina. ẽ. baptizari in xp̃o. Ca¬
thecuminus grece. interp̃tatur instructus latine.
Ad hoc sane paulatim rudes instruuntur in fide.
ut tandem plene illuminati. sacramentis parti¬
cipent cum caritate. Unde paulus. Euimus¬
& nos aliquando natura filiĩ uȩ. nunc autẽ

Expanded text:
Ipse Dominus est missus; inungi est catechumenum fieri; lavari in piscina, est baptizari in Christo. Catechumenus Graece, interpretatur instructus Latine. Ad hoc sane paulatim rudes instruuntur in fide, ut tandem plene illuminati, sacramentis participent cum charitate. Unde Paulus: Fuimus aliquando et nos natura filii irae, nunc autem
Abbreviated transcription (Latin):
etatẽ habet. ipsum interrogate. U̾ ocauerunt
gͥ rursꝰ hominẽ qui fuerat cȩcꝰ & dixerunt ei.
Daglãm dõ. H oc.ẽ. nega quod accepissi
auod. ẽẽt blas phamare. uon dõ glãm date.
Dare glam dõ. ẽ ueritatẽ. de aliquo tanquã
p̃sente dõ diccre. Dicunt gͦ. Confiere iustũ
non cẽ. iustum. sicut nos istum s peccatorẽ.

Expanded text:
um interrogate. Vocaverunt ergo rursus hominem qui fuerat caecus, et dixerunt ei: Da gloriam Deo. Hoc est, nega quod accepisti, quod esset est blasphemare, non Deo gloriam dare. Dare gloriam Deo, est veritatem de aliquo tanquam praesente Deo dicere. Dicunt ergo: Confitere justum non esse justum sicut nos, sed peccatorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Respondit eis. Dixi uobis iam & audistis.
Quid iterum uultis audire: Hunquid
& uos uultis discipłi euis fieri: Hoc qͣsi
stomacans. & quasi ex cęco uidens. iam non
ferens cȩcos. respondit. Maledirerunt
ei & dixerunt. Tu discipulus illus sis. nos
autẽ moysi discipuli sumus. Nos scimus
quia moysi locutus. ẽ. ds̃: hunc autẽ nescimꝰ
unde sit. Suꝑius dixerant. hunc scimꝰ
unde sit. hic dicunt se nescire. Sead nescire
nos dicimus: quȩ abicimus. Itaq sed̃m cor
eoꝵ maledictio. ẽ. auod dicunt. tu discipul
puli xꝑisint. Respondit ille homo &
dix eis. In hoc enim mirabilc . ẽ. quia uos
nescitis unde sit. & aꝑuit oculos meos. Scl
mus autẽ quia peccatores d̃s non auait. Ses
si quis aĩ cultor ẽ. & uoluuitatem eius facũ.
bunc exauait. Aabuc inunctus ioquit.
nam& peccatores audit ds. S i eium non au¬
diret. frustra publicanus pectus ꝑcutiendo
diceret. Dñe ꝓpitius esto mͥ peccatori.

Expanded text:
spondit eis: Dixi vobis jam, et audistis; quid iterum vultis audire? Nunquid et vos vultis discipuli ejus fieri? Hoc quasi stomachans et quasi ex caeco videns, jam non ferens caecos, respondit. Maledixerunt ei et dixerunt: Tu discipulus ejus sis, nos autem Moysi discipuli sumus. Nos scimus quia Moysi locutus est Deus: hunc autem nescimus unde sit. Superius dixerant, hunc scimus unde sit; hic dicunt se nescire. Sed nescire nos dicimus quae abjicimus. Itaque secundum cor eorum maledictio est quod dicunt: tu discipulus puli Christi sint. Respondit ille homo et dixit eis: In hoc enim mirabile est, quia vos nescitis unde sit, et aperuit oculos meed si quis Dei cultor est, et voluntatem ejus facit, hunc exaudit. Adhuc inunctus loquitur, nam et peccatores audit Deus. Si enim non audiret, frustra publicanus pectus percutiendo diceret: Domine, propitius esto mihi peccatori .
Abbreviated transcription (Latin):
lasphemia ẽ. ꝑ quam de ipso dõ faisa dicunt᷑.
ideo pcius ẽ. blaspbemare. quam peierare:
qm̃ peierando falsarie albibetur testis as̃.
blasphemando de ipso dõ falsa dicuntur.

Expanded text:
lasphemia est, per quam de ipso Deo falsa dicuntur, et ideo peius est blasphemare quam peierare, m peierando falsae rei adhibetur testis deus, blasphemando autem de ipso falsa dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tem festum consueuerat preses dimutere
ppło unum ex uinctis quemeumq petissent.
habebat autem tunc uinctum insignem
qui dicebatur barrabas. Mcccxxiii. Rcciu.
A clxxxiii. Congregatis gͦ illis dix pilatꝰ
AEst consuctudo nob̾. ut unum dimittã

Expanded text:
tem festum consueverat praeses dimittere populo unum ex vinctis, quemcunque petissent. Habebat autem tunc vinctum insignem, qui dicebatur Barrabas. M. 323IV R. 203 A. 183 Congregatis ergo illis, dixit Pilatus: A. Est consuetudo vobis, ut unum dimitt
Abbreviated transcription (Latin):
nullam causam inuenio ex his in quib cũ
accusatis. Lcccxiii. Sed neq herodes.
Nam temisi uos ad illum. & ecce nichil dig¬
num morte actum ẽ ei. Emendatim gͦ illũ
uniu̾sa turba dicens. Tolle hunc crucifige
crueifige. A clxxxiiii. Dicit eiꝰpilatꝰ.
Accipitt̃ cum uos ꝙͣ crucifigite. A exo.L cccxii.¬
go enum ñ inuenio in eo causam. A cxei.
Ic̃sponderunt ci iudei. Nos legem habemꝰ
&̃ scł̃m legem debet mori: quia filium dĩ sc fe

Expanded text:
n eo invenio, ex his in quibus eum accusatis. Sed neque Herodes; nam remisi vos ad illum; ecce nihil dignum morte factum est ei. Emendatum ergo illum universa turba dicens: Tolle hunc, crucifige, crucifige. A. 189X Dicit eis Pilatus: Accipite eum vos, et crucifigite. A. 190X Ego enim non invenio in eo causam. A. 191 Responderunt ei Judaei: Nos legem habemus, et secundum legem debet mori, quia Filium Dei se fe
Abbreviated transcription (Latin):
er uentilabrum discretio iusti examinis.
parcam uͦ p̃sens ȩccła figuratur. Cuius areȩ
purgatio etiam nuuic geritur. eum ꝑuersi ob mnami¬
festa peccata de ȩccła eiciuntur. uel pꝰ mortem
duuna districtione dampnantur. Int̾ paleas et
zicania distat. quia paleş a senune puri tritici
ꝓdeunt. Arania a diuersa origine ꝓcreantur.
Ergo paleȩ significant illoi qui fidei mysteriis
imbiuutur. sed leuitate ꝑfidiȩ ab electis dissen¬
tuint. ⁊̃ itania illos. qui oꝑe & ꝓfessione ab elec¬
lis secernuntur. Hũ uentilabro hoc ñ remouen¬
tur. quia iam iudicati sunt. sed palee uentilant᷑.
lta quudem & alia erhortans

Expanded text:
er ventilabrum discretio justi examinis, per aream vero praesens Ecclesia figuratur. Cujus areae purgatio etiam nunc geritur, cum perversi ob manifesta peccata de Ecclesia ejiciuntur, vel post mortem divina districtione damnantur; inter paleas et zizania distat, quia paleae a semine puri tritici prodeunt, zizania a diversa origine procreantur. Ergo paleae significant illos qui fidei mysteriis imbuuntur, sed levitate perfidiae ab electis dissentiunt; zizania illos qui opere et professione ab electis secernuntur. Hi ventilabro hoc non removentur, quia jam judicati sunt, sed paleae ventilantur. L. Multa quidem et alia exhortans
Abbreviated transcription (Latin):
onis ille cuiꝰmodi & in qua mundi uel rerũ
parte futurꝰ sit. hominem scire arbitror nemi
nem. nisi forte cui sp̃e diuinus ostendit.
hennȩ ignis. sed non uno mͦ omnes cruciãt
peccatores. U niꝰcuiꝰq etenim quantum exigit
culpa. tantum illic sentiet pęnam. Nam sic̃
in hoc mundo non omnes ȩqualit̃ sentuint.
ardorcm solis. ita illic in uno igne ñ unus
modus. ẽ. incendii. sed dissimilit̃ peccatores
exurit. Augustinus in uicesumo primo

Expanded text:
nis cuius modi et in qua mundi uel rerum parte futurus sit, hominem scire arbitnem, nisi forte cui Spiritus divinus ostendit. hennae ignis, sed non uno modo omnes cruciat peccatores. Uniuscujusque etenim quantum exigit culpa, tantum illic sentiet poenam. Nam sicut in hoc mundo non omnes aequaliter sentiunt ardorem solis, ita illic in uno igne non unus modus est incendii, sed dissimiliter peccatores exurit. » Augustinus in vigesimo primo
Abbreviated transcription (Latin):
Dicunt tuuc sp̃m uebementẽ fuisse. quan¬
do herodes ñ redeuntib ad se magis irat̾
fecit conteri naues de tharso ciliciȩ. quib mag̃i
credebantur occulte rediise. Et mittens oc¬
cidit om̃s pueros qui erant in setbleem & ĩ
omnib finib eius abimatu & infra. scd̾m
tempꝰ quod exquisierat amagis. Nugusti¬

Expanded text:
dicit tunc spiritum vehementem fuisse, quando Herodes, non redeuntibus ad se magis, iratus fecit conteri naves de Tharso Ciliciae, quibus magi credebantur occulte rediisse. Et mittens, occidit omnes pueros qui erant in Bethlehem et in omnibus finibus ejus, a bimatu et infra secundum temp
Abbreviated transcription (Latin):
xoniam reus erit gebennȩ ignis qui dixerit
fatue fr̃i suo. gͦ reconciliatio querenda ẽ. ã
fr̃ẽ lesꝯ. Et hoc ẽ. quod sequit᷑.XxUIi
i g̃ offers munus tuum ad altare. &
ibi recordatus fueris quia fr̃ tuus bt
aliquid aduersum te. relinque ibi
munus tuum ante altare. & uade
prius reconciliari fr̃i tuo. os tunc ue¬
mẽtii offer munus tuum. Auoustinꝰ.¬
ss urdum ẽ. trans marinum frẽm si ita
acciderit credere querendum. Ergo ad sp̃u¬
aua refugere cogunur. utq
dictum ẽ. uade prius reconci liar
frituo. sine absurditare possit intelligi. Nos
sumus templum. altare ẽ. fudes interior. Cum
gͦ in corde nr̃o dõ uolumus offerre orationem.
si in aliquo lesimus frẽm. ꝑgendum ẽ. non pe¬
dib corꝑis. sed motibꝰ animi ad reconeiliationẽ.
Si autem p̃sens sit. reuocaudus ẽ. ingr̃a postu¬
laudo ueniam. si prius hoc corã dõ feceris.
consentiens aduersario tuo cito oum es in
ua cum eo. ne forte tradat te aduersaruis uidiei.

Expanded text:
oniam reus erit gehennae ignis qui dixerit fatue fratri suo, ergo reconciliatio quaerenda est a fratre laeso. Et hoc est quod sequitur: « Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi rec relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offeres munus tuum. AUGUST. Absurdum est, transmarinum fratrem, si ita acciderit, credere quaerendum. Ergo ad spiritualia refugere cogimur, ut quod dictum est, vade prius reconciliari fratri tuo, sine absurditate possit intelligi. Nos sumus templum, altare est fides interior. Cum ergo in corde nostro Deo volumus offerre orationem, si in aliquo laesimus fratrem, pergendum est non pedibus corporis, sed motibus animi ad reconciliationem. Si autem praesens sit, revocandus est in gratiam, postulando veniam, si prius hoc coram Deo feceris. consentiens adversario tuo cito, dum es in via cum eo, ne fo
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ẽ aut ingeuitum ẽ. aut genitum. aut nec
ingenitum nec genitum. Et sunt hec tͥa. et̃naliter
tͥa. Quod ingenitum ẽ. pat̾ ẽ. solus. qui a nullo
ẽẽ. ht quod ẽ: nisi a seipso. Quol genitumẽ. filius
ẽ. cui ã patre.ẽ. ẽẽ. quod ẽ. Quod uͦ nec ingenitum
ȩt̾na. Quia gͥ aliud ẽ. genuisse quam natumẽe.
aliud ẽ. ꝓcedere quam genuisse. uel natum ẽẽ:
manifestum ẽ. qm̃ alius ẽ. pat̾. alius filius alius

Expanded text:
st, aut ingenitum est, aut genitum; aut nec ingenitum, nec genitum. Et sunt haec tria, aeternaliter tria. Quod ingenitum est, Pater est solus, qui a nullo esse habet quod est, nisi a seipso. Quod genitum est, Filius est, cui a Patre est esse quod est. Quod vero nec ingenitum aeterna. Quia igitur aliud est genuisse quam natum esse, aliudque est procedere quam genuisse vel natum esse, manifestum est quoniam alius est Pater, alius Filius, alius
Abbreviated transcription (Latin):
otandum quia euangelistȩ uno sp̃u accensi
diuersum pͥmordium narrationis. & diner¬
sum terminum statuere. Matheus a natiuitate
humana exordiens. usq ad resurectionem narra¬
uit: orucus ab eũgelica p̃dicatione incipiens ꝑue¬
nit usq ad ascensionem. Pcas a natiuitate p̃cur¬

Expanded text:
otandum quia evangelistae uno spiritu accensi, diversum primordium narrationis et diversum terminum statuere. Matthaeus a nativitate humana exordiens, usque ad resurrectionem narravit. Marcus ab evangelica praedicatione incipiens, pervenit usque ad ascensionem. Lucas a nativitate p
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet se ẽẽ. p̃cursorem. ut sequentia determi¬
nant. Hic bumilitas iobannis conmendatur.
qui idum infirmitatẽ suam studuit humiliter
agnoscere. dĩ celsitudinem meruit optinere.

Expanded text:
scilicet se esse praecursorem, ut sequentia determinant. Hic humilitas Joannis commendatur, qui dum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, Dei celsitudinem meruit obtinere.
Abbreviated transcription (Latin):
grauit̾ peccant. bac uoce se excusant. quia mili¬
tant & malis actib sunt occupati. ꝑinde quasi
militia ñ uoluntas inculpa sit. Sed militare
ñ ẽ. delictum. nisi cum ꝓpt̃ p̃dam militant:
nec gerere rem publicam ẽ. criminosum. nisi
cum ideo gerunt. ut rem familiarem augeant.
Quilibet quoq rectores. quilibet clerici. si am¬
plius quam decretum ẽ. eis querunt. tanquam
calumpniatores & concussores iobannis senten¬
tia condeminant᷑. Milites enim xp̃i sumus.
unde apls. Nemo militans dõ. implicat sc nego¬
tiis scłarib. Existimante autẽ ppło. & cogitan¬
tibꝰ om̃ib incoedib suis de ioħe ne forte ipse¬

Expanded text:
graviter peccant, hac voce se excusant, quia militant, et malis actibus sunt occupati: perinde quasi militia, non voluntas, in culpa sit. Sed militare non est delictum, nisi cum propter quaedam militant; nec gerere rempublicam est criminosum, nisi eam ideo gerunt, ut rem familiarem augeant. Quilibet quoque rectores, quilibet clerici, si amplius quam decretum est eis quaerunt, tanquam calumniatores et concussores, Joannis sententia condemnantur. Milites enim Christi sumus. Unde Apostolus: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Existimante autem populo, et cogitantibus om
Abbreviated transcription (Latin):
atis. Magna uis in sermone iohannis. qui
etiam publicanos & milites cogit. consilium suȩ
salutis inquirere. Precȩpit g̃ ne ult᷑ p̃scriptum
ẽis quiequam erigant. Publicani sunt qui uel
uectigalia exigunt publica. uel conductores
sunt uectigalium fisci. seu rerum publicarum.
hii etiam qui scłi huuus lucra ꝑnegocia sec̃tan¬
tur: eodem uocabulo censentur. Interrogabant
eum et milites dicentes. Quid faciemus & nos:
Et ait illis. Nemiuẽ concutiatis neq calumpniã
faciatis. & contenti estote stipendiis ur̃is.

Expanded text:
atis. Magna vis in sermone Joannis, qui etiam publicanos et milites cogit consilium suae salutis inquirere. Praecepit ergo ne ultra praescriptum eis quidquam exigant. Publicani sunt, qui vel vectigalia publica exigunt, vel conductores sunt vectigalium fisci, seu rerum publicarum. Hi etiam qui saeculi hujus lucra per negotia sectantur, eodem vocabulo censentur. Interrogabant autem eum et milites, dicentes: Quid faciemus et nos? Et ait illis: Neminem concutiatis, neque calumniam faciatis, et co
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat illis. Qui habet duas tunicas det non
habenti. Et qui babet escas. similit̃ faciat.
ẽ necessaria usni nr̃o quam palliũ. ad
fructum dignum penitentiȩ ꝑtinet. ut ñ solũ
exteriora & miius necessaria. s ipsa ualde nob̾
necessaria duuĩdamꝰ cũ ꝓximis. escã scił & tunicã. Lex enĩ
dicit. diliges ꝓximum tuum tanquã teipsum.
De una tunica ñ dici potuit ut diideretur.
quia tunc inde nemo uestiretur. De esca ueri¬
tas dicit. Date elemosinã. & ecce omĩa munda
sunt uobis. Uenerunt autẽ & publicani.
ut bapti ⁊arentur ab eo. & dixerunt ad illum.¬

Expanded text:
di, ut pagani; alii sunt virides, sed sine fructu, ut hypocritae; alii fructum, sed amarum necessaria usui nostro quam pallium, ad fructum dignum poenitentiae pertinet ut non solum exteriora et minus necessaria, sed ipsa valde nobis necessaria dividamus cum proximis, escam scilicet et tunicam. Lex enim dicit: Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . De una tunica non dici potuit ut divideretur, quia tunc inde nemo vestiretur. De esca Veritas dicit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Venerunt autem et publicani ut baptizarentur, e
Abbreviated transcription (Latin):
ut pꝰmodum ueniret qui nec translatꝰ nec sub¬
uectꝰ. cȩlum ethercum sua uirtute penetraret.
Pensate sr̃es quom creuit munditia sc̃itatis. qd̃
aꝑte ostenditur in famulis & dño. Trauslatꝰ ẽ.
enoch. & ꝑ coitum genitus & ꝑ coitum generaus.
uxorem enu habuit & filios. Raptꝰ ẽ. helias
ꝑ coitum genitꝰ sed non ꝑ coitum generans.
nec enim uxorem babuit nec filios. Asstimptꝰ¬
Be o a. in illa omelia.
si diligitis me mandata mea seruate

Expanded text:
ut postmodum veniret qui nec translatus nec subut postmodum veniret qui nec translatus nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Pensate ergo quomodo crevit munditia sanctitatis, quod aperte ostenditur in famulis et Domino. Translatus est Enoch, et per coitum genitus et per coitum generatus, uxorem enim habuit et filios. Raptus est Elias, per coitum genitus, sed non per coitum generans; neque enim uxorem Beda in illa homilia: Si diligitis me, mandata mea servate
Abbreviated transcription (Latin):
egi mus quod helyas sit raptꝰ incȩlum:
sedd aliud ẽ. celum aeriũ. aliud etherenm.
Luud enim ẽ. tertȩ ꝓximum. quia ꝑ illud
aues uolitant. Ergo raptꝰ ẽ. helẏas in acrium
cȩlum. ut repente duceretur in quadam secreta
regione terrȩ ubi usq ad finem minidi uiuat¬
& tunc inde redeat & moriatur. Non enim
euasit mortem sed distulit. Redemptor autẽ
nr̃ non distulit sed suꝑauit. & glam resurtec¬
tionis ascendendo declarauit. Currum ascen¬
dit helẏas ut homo purꝰ indigens adintorio.
ꝑ angłos enim facta sunt illa adium̃ta & osten¬
sa. Redemptor autẽ nr̃ nec curru nec angłis
legitur subleuatꝰ. sed ꝓpͥa uirtute. E noch quoq
translatꝰ ad aerium cęlum. dñicam ascensionẽ
designauit. sicut ioseph uenditionem. Ascensi¬
onis gͥ suȩ dñs testes habuit. unum ante legẽ
alterum sub lege. O rdo in utrorũq subleuati¬
one. ꝑ quedam incrementa distinguitur. Nã
enoch translatus. helyas subuectꝰ memorantur.

Expanded text:
elum , sed aliud est coelum aerium, aliud aetherium. Illud enim terrae est proximum, quia per illud aves volitant. Ergo raptus est Elias in aerium coelum, ut repente duceretur in quadam secreta regione terrae, ubi usque ad finem mundi vivat, et tunc inde redeat et ut moriatur. Non enim evasit mortem, sed distulit. Redemptor autem noster non distulit, sed superavit, et gloriam resurrectionis ascendendo declinavit. Currum ascendit Elias, ut homo purus indigens adjutorio, per angelos enim facta sunt illa adjumenta et ostensa. Redemptor autem noster nec curru nec angelis legitur sublevatus, sed propria virtute. Enoch quoque translatus ad aereum coelum Dominicam ascensionem designavit, sicut Joseph venditionem. Ascensionis ergo suae Dominus testes habuit: unum ante legem, et alterum sub lege. Ordo in utraque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur: nam Enoch translatus, Elias subvectus memorantur,
Abbreviated transcription (Latin):
dum benediceret illis. recessit ab eis. & ferebat᷑
in celum. R& sedit adextris dĩ. Magist᷑.¬
uia redemptor nr̃ nunc omnia udicat & tandẽ
iudex omniũ uenturꝰ ẽ. marcꝰ cum sedeit descri¬
bit. S tephanus uͭ stantẽ uidit. quẽ allilitorẽ
habuit. Sedere nainq udicantis . ẽ. stare uͭ pug¬
nantis uel aduiuantis. L. Et ipsi adorantes re¬
gressi sunt in uirłm. cum gaudio magno. Besa.¬
deo redeunt in irłm. qui ibi iussi sunt expectare
ꝓmissionẽ patris. Inde gaudebant. quia dñm
suum cȩlos penetrasse cognouerant. Et
ex pectabant. laudantes eum de beneficiis suis.
& benedicentes id ẽ. magnificantes de ꝓmis¬
sis diunis. Hos autẽ discipuloꝵ exemplo pꝰ
celebrata sollempnia dñicȩ passionis & resur¬
rectionis domꝰ obedientiȩ curemꝰ existet̃e. illiꝰ
uestigia sequentes. qui ut formãm iuueniti
nobis tribueret. factus ẽ. obediens usq ad nuor¬
tem. Sic enun cotidianam illiꝰ benedictionẽ
merebimur. sic cotidie memores ilbe erimus

Expanded text:
diceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum, R. et sedet a dextris Dei. Quia Redemptor noster nunc omnia judicat, et tandem judex omnium venturus est; Marcus eum sedere describit. Stephanus vero stantem vidit quem adjutorem habuit. Sedere namque judicantis est, stare vero pugnantis vel adjuvantis. L. Et ipsi adorantes, regressi sunt in Jerusalem cum gaudio magno. Ideo redeunt in Jerusalem, quia ibi jussi sunt exspectare promissionem Patris. Inde gaudebant, quia Dominum suum coelos penetrasse cognoverant. Et exspectabant, laudantes eum de beneficiis suis, et benedicentes, id est, magnificantes de promissis divinis. Nos autem discipulorum exemplo psolemnia Dominicae passionis et resurrectionis, domus obedientiae curemus existere, illius vestigia sequentes, qui ut formam vivendi nobis tribueret, factus est obediens usque ad mortem . Sic enim quotidianam illius benedictionem merebimur, si quotidie memores erimus illius
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ꝓpt̃ delicta nr̃a. o resurrexit ꝓpt̃ uistifi¬
cationem nr̃am. Deuide sitꝰ eiꝰdem uillȩ in late¬
re montis oliuatum ec̃. narratur. & domus obe¬
dientis ȩccłȩ. non alibi quam in ipsiꝰ summi
montis id ẽ. xp̃i latere locauit fundamenta suȩ
fidei & spei & dilectionis. De cur uertice uber¬
rimo. ul ẽ. apicc diuinitatis muncra sp̃ualis
unctionis desiderat. & ꝓmissa lucis ac ꝑpetuȩ
pacis expectat. Tercio sicut iobannes scribit.
erat bethania uixta ierosolimam. quasi stadis
quindecim. Qui ꝓfecto numerus ꝓpt̃ septẽ &
octo quib constat. scripturarum mysterus . ẽ.
accommnodꝰ. insinuans uel uitam quȩ nunc .ẽ.
& futurã. uel uetꝰ & nouum testam̃tum. ꝓpt̃

Expanded text:
stificationem nostram. Deinde situs ejusdem villae in latere montis Olivarum esse narrantur, et domus obedientis Ecclesiae non alibi quam in ipsius summi montis, id est, Christi latere locavit fundamenta suae fidei, et spei, et dilectionis. De cujus vertice uberrimo, id est, apice divinitatis, munera spiritualis unctionis desiderat, et promissa lucis ac perpetuae pacis exspectat. Tertio, sicut Joannes scribit, erat Bethania juxta Hierosolymam quasi stadiis quindecim. Qui profecto numerus propter septem et octo quibus constat, Scripturarum mysteriis est accommodus, insinuans ut vel vitam quae nunc est et futuram, vel Vetus et Novum Testamentum, p
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt necessaria. ut fides credentiũ
miraculis nutriretur. Nos enim cum arbusta
plantamus tamdui eis aquam fundunus.
quousq in terra conualeant. Hinc paulus. L in¬
guȩ in signo sunt non fidelib sed infidelibꝰ.¬
exoreisini gr̃am manum credentib imponen-¬
tes demonia cieuint. & fideles secularia uer¬
ba relinquentes. conditoris sui laudes inso¬
nant. quod ẽ. linguis nouis loqui. Qui etiã
dum bonis exhortationib malitiam de alienis
cordib auferunt. serpentes tollunt. Et dum
pestiferas suasiones audiunt. sed tam̃ ad oꝑa¬
tionem pͣuam minune ꝑtrahuntur. mortife¬
rum bibunt sed non eos nocet. Dumautẽ ui¬
tam infirmoꝵ infide. exemplo suȩ oꝑationis
roborant. suꝑ egros manus imponunt. E rgo
tanto maiora sunt miracula. quauto ꝑ hȩc
non corꝑa sed anunȩ suscitantur.
inciuitate. quaidusq induamini. uir

Expanded text:
fuerunt necessaria, ut fides credentium miraculis nutriretur. Nos enim cum arbusta plantamus, tandiu eis aquam fundimus, quousque in terra convaleant. Hinc Paulus: Linguae in signo sunt non fidelibus, sed infidelibuexorcismi gratiam manum credentibus imponentes daemonia ejiciunt, et fideles saecularia verba deponentes, Conditoris sui laudes insonant, quod est, linguis novis loqui. Qui etiam, dum bonis exhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt. Et dum pestiferas suasiones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortiferum bibunt, sed non eis nocet. Dum autem vitam infirmorum in fide exemplo suae operationis roborant, super aegros manus imponunt. Ergo tanto majora sunt miracula, quanto per haec non corpora, sed animae suscitantur. in civitate quoadu
Abbreviated transcription (Latin):
dicit in actib apłorum. Precepit eis ab icro¬
solimis ne discederent. sed expectarent ꝓmis¬
sionem patris. Et paulopost. Accipietis uir¬
tute i suꝑuenientis sp̃c sc̃i in uos. Seritis mͥ
testes. Notandum quia sunt quos a p̃dicatio¬
nis officio uel ętas ꝓhibet uel imꝑfectio. & tam̃
eos impellit p̃cipitatio. Qui monendi sunt
ut considerent facta saluatoris. qui repente qͦs
uellet roborare posset. Sed ne imꝑfecti p̃dica¬
re p̃sumerent. pꝰquam discipulos instruxit.
aduuixit. sedete in ciuitate qͦadusq induami¬
ni uirtute ex alto. In ciuitate seilemus. sintͣ
mentium nr̃arum claustra nos constringinꝰ.
ne loquendo euagemur. ut cum diuina uit¬
tute induemur. a nobisipsis foras exeatnus.
& alios instruamus. E duxit autẽ eos foras
in bethaniam. et eleuatis manib suis bene¬
dixit eis. Benedicturꝰ discipulos eduxit
in bethaniam. quȩ domꝰ obedientiȩ dr̃. quia
qui ꝓpt̃ in obedientiam descendit. ꝓpt̃ obedi¬

Expanded text:
dicit in Actibus apostolorum: Praecepit eis ab Hierosolymis ne discederent, sed exspectarent promissionem Patris . Et paulo post: Accipietis virtutem supervenientis Spiritus sancti in vos, et eritis mihi testes . Notandum quia sunt quos a praedicationis officio vel aetas prohibet vel imperfectio, et tamen eos impellit praecipitatio. Qui monendi sunt ut considerent facta Salvatoris, qui repente quos vellet, roborare posset. Sed ne imperfecti praedicare praesumerent, postquam discipulos instruxit, adjunxit: Sedete in civitate quoadusque induamini virtute ex alto. In civitate sedemus, si intra mentium nostrarum claustra nos constringimus, ne loquendo evagemur, ut cum divina virtute induemur, a nobisipsis foras exeamus, et alios instruamus. Eduxit autem eos foras in Bethaniam, et elevatis manibus suis, benedixit eis. Benedicturus discipulos eduxit in Bethaniam, quae domus obedientiae dicitur; quia qui propter inobedientiam descendit, propter obedi
Abbreviated transcription (Latin):
iugilanti assumendo uisibile corpus. dormienti
ũ inpͥmendo imaginationem. Rasanus.¬
Deo autem iosepb filius dauid dr̃. ut maria
quoq de tribu dauid monstraretur sicut scrip¬
tumẽ. Nemo copuletur uxori nͥ de tribu sua.¬
simplicit̾ indicauit. sicut etiam eos
qui adhuc sponsi sunt. generos appellare scrip¬
ea concipi ẽ. nasci uͦ ab ea ꝓdire in lucem.
Pariet autem filium & uocabis nomen euis
itĩm. Ipse enim saluum faciet popłm suum
ã peccatis eorum. E tbimologiam nomi¬

Expanded text:
vigilanti, assumendo visibile corpus; dormienti vigilanti, assumendo visibile corpus; dormienti vero, imprimendo imaginationem. Ideo autem Joseph filius dicitur David, ut Maria quoque de tribu David monstretur, sicut scriptum est: Nemo copuletur uxori nisi de tribu suasimiliter indicavit, sicut etiam eos, qui adhuc sponsi sunt, generos appellare scripea, concipi est; nasci vero ab ea, prodire in lucem. Pariet autem filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Et