comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tentem & facientem semen & lignum pomiferum
faciens fructum iuxta genus suum: Cuiussemen inse¬
metipso sit superterram: It factum estita: ltpro¬
tulit terra herbam uirentem & ferentem senen
iuxta genussuum. Lignum que faciens fructum &
habens unum quđ que semen secundum speciem sua
ł tuiditds quoden & bonum: Factumque est uespe¬
re & mane dies tertius:

Expanded text:
rentem et facientem semen: et lignum pomiferum faciens fructum juxta genus suum. Cujus semen in semetipso sit super terram. Et factum est ita. Et protulit terra herbam virentem: et afferentem semen juxta genus suum: lignumque faciens fructum et habens unumquodque semen secundum speciem suam. Et vidit Deus quod esset bonum: factumque est vespere et mane dies tertius.
Abbreviated transcription (Latin):
Dreit quoqueds̃ fiat sirmamentum in medio aquarũ
eidiuidit aquas ab aquis: et fecitd s̃ fimamentum
diuisteraquas quacerant subsirmamento: ab his quae
erant superfirmamencum E factum est ita. Vocauit¬
queds sir mamentum caclum Et fictum estuespere
& mane diessecundus:
ixituero ds̃ : Congregentur aquae quae subcadosunt
in locum unum : Et appareat arida : Iactumque ce
ita. Etuo cauitds̃ aridamtertam. congregtiones

Expanded text:
medio aquarum et dividat aquas ab aquis et fecit Deus firmamentum divisitque aquas quae erant sub firmamento ab his quae erant super firmamentum et factum est ita vocavitque Deus firmamentum caelum et factum est vespere et mane dies secundus dixit vero Deus congregentur aquae quae sub caelo sunt in locum unum et appareat arida factumque est ita et vocavit Deus aridam terram congregati
Abbreviated transcription (Latin):
Inde ꝑclamitas. babylonios. chaldeos medos assyrios
parthos. syros. fenices. a rabes. palestinos. ⁊cuersus¬
uenit ille uir ubiq qđ disceret. et seꝑ proficiens
semꝑ sc̃ melior fieret. Scripsit suꝑ hoc plonissimo
octo uoluminibus phylostratus: Quid loquar de
sȩculi hominibus. cũ apłs paulus uis dectionis &
magister gentium. quide conscientia tanti in se¬
hospitis loquebatur. an experimentũ queritis ciꝰ
qui in me loquitur xp̃c. post damascũ arabiamq¬

Expanded text:
inde per Elamitas, Babylonios, Chaldaeos, Medos, Assyrios, inde per Elamitas, Babylonios, Chaldaeos, Medos, Assyrios, Parthos, Syros, Phoenices, Arabas Palaestinam reuersusuenit ille uir ubique, quod disceret, ut semper proficiens semper se melior fieret. scripsit super hoc plenissime octo uoluminibus Philostratus. Quid loquar de saeculi hominibus, cum apostolus Paulus, uas electionis et magister gentium, qui de conscientia tanti hospitis loquitur: an experimentum quaeritis eius, qui in me loquitur C
Abbreviated transcription (Latin):
Nee peregrinus atq discipulus. malens aliena
uere cund discere : quã sua inpudent̃ ingerere
Deniq cũ litteras quas. toto fugientes orbe ꝑ seqͥt᷑.
captus apẏratis et uenundatus. etiam tyranno
crudelissimo paruit captiuus uinctus & seruus.
tam̃ quia philosophus maiore mente se fuit:
Adtitum liuium lacteo eloquentiae fonte mi:
plationẽ sui roma non traxerat: unius hominis
fama ꝑduxit. Habuit illa aetas in auditũ omnib
sȩculis clebrandũq miraculum ut urbẽ tintam
ingressi: aliud extra urbẽ quȩrerent Apollonius
siue ille magus ut uulgus loquitur. siuc philosophu
ut pytbagorici tradunt: intrauit persas ꝑ trans̃uit
caucasum. albanos. scythas. massagetas opulentissi:¬
ma indie regna penetrauit. & ad extremu latissimo
physon amino transmisso: peruenit ad bragmianas.
ut hyarbam inthrono sedentẽ aureo & de tantali
fonte potante: interpaucos discipulos. denat̾ura
de moribus dierũ ac siderũ cursus audirẽt docentẽ

Expanded text:
lus, malens aliena uerecunde discere quam sua aliis inpudenter ingerere. denique dum litteras quasi toto fugientes orbe per-\' sequitur, captus a piratis et uenundatus etiam tyranno crndelissimo paruit; captiuus, uinctus et seruus, tamen, quia philosophus, maior emente se fuit. ad Titum Liuplationem sui Roma non traxerat, unius hominis fama perduxit. Habuit illa aetas inauditum omnibus saeculis celebrandumque miraculum, ut urbem tantam ingressi, aliud extra urbem quaererent. Apollonius — siue ille magus, ut uulgus loquitur, siue philosophus, ut Pythagorici tradunt - intrauit Persas, transiuit Caucasum, Albanos, Scythas, Massagetas, opulentissima Indiae regna penetrauit et ad extremum latissimo Phison amne. transmisso peruenit ad Bragmanas, ut Hiarcam in throno sedentem aureo et de Tantali fonte potantem inter paucos discipulos de natura, de moribus ac de siderum cursu audiret docentem;
Abbreviated transcription (Latin):
in aures ͥscipul de aucoris ort trans si fortius
sonant unde deschinus cũ rodi exulis. et
legeretur illa di mosthenis oratio quã duersus
cum habutrat: n irantibur̃ cunctii laudintib
suspirins ait Quid si ipsam audissetis bestiã. sut
uerba resonantẽ : Nec hoc dico. quocsit aliquid
inme tale: qđ uel possis ul uelis discere. sed quo
Ardor tuus et discendi studiũ: etiam absq nobis
ꝑse probari debeat Ingenium docile: et sine
doctore laudabileic̃: Nlon quid inuenias sed quid
quȩ sas consideramus Mollis cera & ad formndũ
facilis euam si artisicis & plastȩ cessent manus
tamer urtute totũ. ẽ: quicquid ẽt potest Paulus
att ad pedes gammaliolis legẽ moysi & ꝓphetas
didicise seglorutur. ut armatus̃ spiritalibus tdis
postei doceret confidenter Arma enĩ militie nre
oño munitionũ cogitationes destruentes gemnẽ
iltitudirẽ extollentẽ se aduersus scientiã di

Expanded text:
scipuli de auctoris ore transfusa fortius insonat. unde et Aeschines, cum Rhodi exularet et legeretur illa Demosthenis oratio, quam aduersus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus suspirans ait: \'quid, si ipsam audissetis bestiam sua uerba resonantem?\' Nec hoc dico, - quod sit aliquid in me tale, quod uel possis uel uelis discere, sed quod ardor. tuus et discendi studium absque nobis per se probari debeat; ingenium docibile et sine doctore laudabile est. non, quid inuenias, sed, quid quaeras, consideramus. mollis cera et ad formandum facilis, etiamsi artificis et plastae cesset manus, tamen δυνάμει totum est, quidquid esse potest. Paulus apostolus ad pedes Gamalihel legem et prophetas didicisse se gloriatur, ut armatus spiritalibus telis postonem munitionum, cogitationes destruentes, et omnem altitudinem extollentem se
Abbreviated transcription (Latin):
prȩferebant. uetera enim illa
necessitudo . ẽ. in xp̃o gluttino
copulata. quã litilitas rei familia¬
ris : non praesentia tantũ corporĩ
non subdola & palpans adulatio.
sed dĩ timor & diuinarũ scripturarum studia c̃ciliant
legimus inueterib historiis quosdam lustrasse
prouincias. nouos ad isse populos. maria transisse
ut eos quos ex libris nouerant: corã quoq uiderent
Sic pythagoras memphiticos uates. sic plato egypri
et architam tarentinum. eandemq oram italiae.¬

Expanded text:
erebant. Vera enim illa necessitudo est, et Christi glutino copulata, quam non utilitas rei familiaris, non praesentia tantum corporum, non subdola et palpans adulatio; sed Dei timor et divinarum Scripturarum studia conciliant. Legimus in veteribus historiis, quosdam lustrasse provincias, novos adisse populos, maria transisse, ut eos quos ex libris noverant, coram quoque viderent. Sic Pythagoras Memphiticos vates; sic Plato Aegyptum et Architam Tarentinum, eamque oram Italiae
Abbreviated transcription (Latin):
ontbui seruiense nocca ac die
Et hae ipsa hora suꝑ ueni¬
ens consitebatur dño &loq¬
batur deillo omnibus qui
expectabant redemptionem
hifrusalem. Et ut per fecer̃
omnia scđm legem dñi re¬
uersi sunt ingalileam.
ciuitatem suam natareth
Puer aut̃ crescebat & coriol

Expanded text:
onibus serviens nocte ac die et haec ipsa hora superveniens confitebatur Domino et loquebatur de illo omnibus qui expectabant redemptionem Hierusalem et ut perfecerunt omnia secundum legem Domini reversi sunt in Galilaeam in civitatem suam Nazareth puer autem cresc
Abbreviated transcription (Latin):
mitri uirgini filium sub cibus. pd
nitricis integritati ꝓbati di¬
lectique discipult uir ginitas
Deseriuret. Nam et incaenae
flo: suo dipsum uit& fontem
Etnisi oectus scilicet recu
puerat saluatoris. De quoꝑ
enniter manantia caelestis
iuriens fluenta doctrina&

Expanded text:
matri Virgini filium . . . . nitricis integritati probati dilectione discipuli virginitas deserviret; nam et in Coenae vio super ipsum vitae fontem aeternum scilicet pectus recubuerat Salvatoris, de quo perenniter manantia coelestis hauriens fluenta doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
eitus martyr stephanus
suffranatur accedat qui
dum bene sit tibi placit
prohis etiã possit audir¬
tiũ dementer incarnati¬
one redemisti.da nob pa¬
trocinia tuoꝵ continua¬
ta scõꝵi quibus cape ua¬
leamus salutaris mysterii
portionem. ꝑd¬

Expanded text:
eatus martyr Stephanus,suffragator accedat, qui dum bene sit tibi placitus, pro his etiam prosit auditui clementer incarnatione redemisti, da nobis patrocinia tuorum continuata sanctorum, quibus capere valeamus salutaris mysterii portionem.
Abbreviated transcription (Latin):
marcha ad ihesumm. do¬
mine si fuisses hie. frater me¬
us non fuisset mortuus. S
nunc scio quia quecumque
poposceris a deo: dabit tibi deuᷤ.
Dixit ei ihesus. resurget frat̾
tuus. dixit ei martha. Scio:
quia resurget in resurreccione
in nouissimo die. dixit e ilx¬

Expanded text:
Martha ad Iesum Domine si fuisses hic frater meus non fuisset mortuus sed et nunc scio quia quaecumque poposceris a Deo dabit tibi Deus dicit illi Iesus resurget frater tuus dicit ei Martha scio quia resurget in resurrectione in novissima die dixit ei
Abbreviated transcription (Latin):
niumq misereris ques tues fide
et opere futures esse prenosois te
supplices exoramus. ut pro qui¬
bus effundere preces detreminis
quosqz uel presens seculum ad¬
huc in carne retinet uel futurũ
iam exutos corpore suscepit inter¬

Expanded text:
dde, misereris quos tuos fide et opere futuros esse praenoscis, te suppliciter exoro, ut pro quibus effundere preces decrevi; quosque vel praesens saeculum adhuc in carne retinet, vel futurum jam exutos corpore suscepit, pie
Abbreviated transcription (Latin):
aucte philippe.or
ancte bartholonce.or
ancte matheroꝵ
ancte symonor
ancte iuda Cor
ancte mathia.or
ancte barnabador¬

Expanded text:
Sancte Phylippe ora. Sancte Bartholomee ora. Sancte Mathee ora. Sancte Symon ora. Sancte Judee ora. Sancte Mathia orancte Barnaba or
Abbreviated transcription (Latin):
Nlignes preconiis alme
tue nobilitatis consonãt
uoces collaudantes uerbo supplici
prosequamur. aue inclite martir
angelorum consors apostolorũ
socius prophetarum conscius mar-¬
tirum coheres sancte dyonisi cum¬
sociis tius intercede pronr̃a omni¬

Expanded text:
nsignes praeconiis, alme, tuae nobilitati consonant voces collaudantes, verbo supplici prosequamur. Ave, inclyte martyr, angelorum consors, apostolorum socius, prophetarum concivis et martyrum cohaeres, sancte Sebastiane, intercede pro nostra omni
Abbreviated transcription (Latin):
muipotens sempiter¬
ne deus qui in scõrũ
damiani cordibus flanimã
tue dileccionis accendis da
mentibus nũs caudam fidei
caritatiq uirtutem ut quorũ
gaudemus triumphis pro¬
ficiamus exemplis. ꝑ xp̃m.

Expanded text:
ipotens sempiteDeus, qui in sanctorum tuorum cordibus flammam tuae dilectionis accendis, 160 da mentibus nostris eamdem fidei et charitatis virtutem, ut quorum gaudemus triumphis, proficiamus exemplis. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
IBERIN Sbeticus sepsit pro suspititione qua cum pͥstiliano ac¬
Icusabatur hẽseos apologeticum tumenti cõpositoq sermone. Sed
postea post suoꝵ cedem tedio uictus exilii. mutauit ꝓpositum. & uĩe sctas
seͥpturam canis reuersus ad uomitum suum. filiã deuotam xͦ uirginem.
matrimonio copulauit:
NBRONS mediolanensis epũs. usq in p̾sentem diem sebit. De qͦ
qr suꝑ est meum iuditiũ subtraham. ne in alterutram partẽ.Aut a¬
dulatio in me rephendatur aut ueĩeas: cxxu¬
UCIRIU S. anthiochie epũs. acris & p̾stantis ingenii. Cũ ad huc
tractus mͥ legit qͦs
nec dum edidit. Uitam qͦ bti anthoni de greco athanasii in sermo̾nẽ nr̃m
transtulit.
BROSS alexandrinus. Auditor didimi. Scripsit ad uersum
appollinarem uolumen multoꝵ uecsuũ de doginatibus. & ut ad menu¬
ꝑ qͥdam narrante platum est. Cõmentarios in iob usq hodie suꝑ est. cxxuii¬

Expanded text:
yberianus Baeticus scripsit pro suspicione, qua cum Priscilliano acyberianus Baeticus scripsit pro suspicione, qua cum Priscilliano accusabatur haereseos, Apologeticum tumenti compositoque sermone. Sed post suorum caedem taedio victus exsilii, mutavit propositum, et, juxta sanctam Scripturam, canis reversus ad vomitum suum, filiam devotam Christo virginem matrimonio copulavit. brosius, Mediolanensis episcopus, usque in praesentem diem scribit, de quo, quia superest, meum judicium subtraham, ne in alterutram partem, aut adulatio in me reprehendatur, aut veritas. cris ac ferventis ingenii, cum adhuc tractatus mihi legit, quos necdum edidit; Vitam quoque Beati Antonii de Graeco Athanasii in sermonem nostrum transtulit.brosius Alexandrinus, auditor Didymi, scripsit adversum Apollinarium volumen multorum versuum de dogmatibus, et ut ad me nuper quodam narrante perlatum est, commentarium in Job, qui usque hodie superest.
Abbreviated transcription (Latin):
ORUStarcensio epũo. Dum antiochic eẽt p̃sbr̃ magio claruit.
Extant eius in aplm̃ comẽtarii. Et multa alia Nad eusebi magio:
emisem caraterem ꝑtinc̃tia. Cuius cũ sensum secutus sit. eloquẽtiam im¬
tari nõ potuit ꝓꝑ ignorantiã setulariũ licteraꝵ.u cxx¬
NOUSarriane partis ꝙzicenuo ep̃s. In aꝑtam hẽseos suc pro¬
rũpens blasfemiam. ut quod illi tegũt iste publice fatetur. usq hodic
ris didimus. basilius cesariensis. gregorius naz ingenus & nicenuo exxi
a maxĩo tyranno cesus est. edidit multu opuscula. De quibus ad nos¬
aliqua puenerũt. Hic usq hodie a noniullis gnostice .i.basilidis uelmarci¬
De qui buo hireneuo sebit.herescos accusatur. desseudentibus aliio nõ ita
a sensisse ut arguitur cxxii
co ope ueteribus comparandus.cesus est & ip̃e treueris. cũ pͥscilliano.
felicissiõ. uliano entroia hisdem factionis auctoribus. Extant cius inge¬
nii oꝑa diuersis metris edita: cxxiii¬

Expanded text:
orus Tharsensis episcopus, dum Antiochiae esset presbyter, magis claruit. Exstant ejus in Apostolum commentarii, et multa alia de Eusebii magis Emisseni charactere pertinentia, cujus cum sensum secutus sit, eloquentiam imitari non potuit, propter ignorantiam saecularium litterarum. Eunomius Arianae partis Cicizenus episcopus, in apertam haereseos suae prorumpens blasphemiam, ut quod alii tegunt iste publice fateretur, et multa ris, Didymus, Basilius Caesariensis, Gregorius Nazianzenus et Emissenus. Pa Maximo tyranno caesus est, edidit multa opuscula; aliqua pervenerunt. Hic usque hodie a nonnullis Gnosticae, id est Basilidis de quibus Irenaeus scripsit haereseos accusatur, defendentibus aliis non ita eum sensisse, ut arguitur. Latroco opere veteribus comparandus, caesus est et ipse Treviris, cum Priscilliano, Felicissimo, Juliano, Eucrotia, ejusdem factionis auctoribus. Exstant ejus ingenii opera diversis metris edita. T
Abbreviated transcription (Latin):
sue iam excessit annum:¬
ano & ualente pͥncipibus aduersum donatiae partis calũpinam li
bros sex. Inꝗbus asserit cͥmen donatumoꝵ innos falso retorq̃riN exi¬
lSseuerus in hyspaniadegenere illius seucri. Ad quem lactatii
uite suestatum continens.tam prola ꝙ uerlibus. quod uocauit catastro fen
siue nerim & sub ualentiano principe obiitm¬
IRILL Sicrosolime ep̃s sepe pulsus eccłia & receptus. Ad extremũ sub
thicodosio pͥncipe octo annis incõcussum ep̃atum tenut. Extãt eius.¬

Expanded text:
aetatis excessit annumaetatis excessit annumniano et Valente principibus, adversum Donatibros septem, in quibus asserit crimen Donatianorum in nos falso retorqueri. Acylius Severus Hispanus de genere illius Severi ad quem Lactantiivitae suae statum continens, tam prosa quam versibus, quod vocavit Cintacipoiam sive petram, et sub Valentiniano principe obiitrillus Hierosolymae episcopus, saepe pulsus Ecclesia, et receptus, ad extremum sub Theodosio principe octo annis inconcussum episcopatum tenuit. Exstant ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nouatianos. & sub theodosio pͥncipe in ultima senectute mortuus est. cuii¬
IIGTIIUS de gallo gretia. Marcelli discipulus. & sirini ep̃us
ordinatus. Hebionis heresim instaurare conatus est. Et postea a ua¬
lentiano pͥncipe ecclĩa pulsus. plura sepsit uolumina.In quibus uel p̃cipui sũt
cur cius & alia eẽ opuscula.que nec dum legi. uiuit usq hodie decre¬
ꝑita senectute
IDIR NS alex andrinus captus a parua etate oculis. & obid clemẽ¬
toꝵ quoq ignarus.tantum miratuli sui oĩbus p̾buit. Ut di alecticam
quoq & gcometriam.que uel mrxie iulu indigent. Usq ad pfectum di
tarios in euangelium machei & ioh innis & de doginatibus. & contra arria¬
nos libros duos. & de spu scto librum unum quem ego in latinum uerti in¬
ysaiam thomos decem &t octo. In osee ad me scͥbens commentarioꝵ libros tres.
Et in zachariam meo rogatu libros quinq. & comentarios in iob. & infu¬
ta alia que digerẽ proprii iudicis est. Uiuit asq hodie. & octogesimuͭ ettis

Expanded text:
Novatianos. Sub Theodosio principe, jam ultima senectute, mortuus est. Photinus, de Gallograecia, Marcelli discipulus, Sirmii episcopus ordinatus, Hebionis haeresim instaurare conatus est, postea a Valentiniano principe pulsus Ecclesia, plura scripsit volumina, in quibus vetur et ejus alia esse opuscula, quae necdum legi. Vivit usque hodie decrepita senectuteDidymus Alexandrinus, captus a parva aetate oculis, et ob id elementorum quoque ignarus, tantum miraculum suis omnibus praebuit, ut Dialecticam quoque et Geometriam quae vel maxime visu indigent, usque ad ps omnes, Commentarios in Euangelium Matthei et Ioannis, De dogmatibus contra Arrianos libros duos, De SpIsaiam tomos decem et octo, in Osee, ad me scribens, commentariorum libros tres, et in Zachariam, meo rogatu, libros quinque, et commentarios in Job, et infinita alia quae digerere proprii indicis est. Vivit usque hodie, et octogesimum tertium
Abbreviated transcription (Latin):
latine ueritati reddidermque in diuersio codicibus ita uaria est ut collerari
uix possit &ita suspecta ne in greco aliud inueniatur ut inde aliquid ꝓferre
aut ꝓbare dubitiur. Pituẽ putabam futurim harc epłam sed nescio quono

Expanded text:
operati sunt, Latinae ueritati reddideris, quae in diuersis codicibus ita uaria est, ut tolerari operati sunt, Latinae ueritati reddideris, quae in diuersis codicibus ita uaria est, ut tolerari uix possit, et ita suspecta, ne in Graeco aliud inueniatur, ut inde aliquid proferre aut probare dubitemus. breuem putabam futuram hanc epistulam, sed nescio quo modo
Abbreviated transcription (Latin):
ipe fecerat. nec in alio arguere sinulationẽ cus ipe tenebatur reuo. Et assetio
rep̾hetisionem apłicini non fuse dispensatoriam sed ueram .& menon debete
docere mnendatium. Sed uniuesa que scripta sunt it sonare ut scripta surit
a que pͥmũ respondeo debuss p̃fatiũcule prudentum tiam cõmetarioꝵ¬
uel intullerimuo. Unde siquisꝙͣ ueceri falsitati contẽtiosuo fauerit ꝓlatio colla¬
toq codicibus uel docctur facilume uel reffellitur.Et si quedam rarissima me¬
ricomouent quis tam durua est ꝙ labori tam utili non fatile ignoscant cui
aucem laudio refferre non sufficit. Quid tibi autem uideatur cur in mult
dignarerio apite. Meq enum paruũ pondus ht̃ illa que sic meruit diffam¬
ri. & qua usos apłos non solum reo ip̃a iudicit.Sed etiam te attestatũ eẽ me¬
mini. Aeꝑ hoc plurimũ pfuctis.si eam scripturam grecam quã. hoc opati st

Expanded text:
ipse fecerat, nec in alio arguere simulationem, cuius ipse tenebatur reus, et adseris ipse fecerat, nec in alio arguere simulationem, cuius ipse tenebatur reus, et adseris reprehensionem apostolicam non fuisse dispensatoriam, sed ueram, et me non debere docere mendacium, sed uniuersa, quae scripta sunt, ita sonare, ut scripta sunt. ad quae primum respondeo debuisse prudentiam tuam praefatintulerimus. unde si quisquam ueteri falsitati contentiosus fauet, prolatis conlatisque codicibus uel docetur facillime uel refellitur. et si quaedam rarissima merito mouent, quis tam durus est, qui labori tam utili non facile ignoscat, cui uicem laudis referre non sufficit? quid tibi autem uideatur, cur in multdignareris aperire. neque enim paruum pondus habet illa, quae sic meruit diffamari et qua usos apostolos non solum res ipsa indicat, sed etiam te adtestatum esse memini. ac per hoc plurimum profueris, si eam scripturam Graecam, quam septuaginta
Abbreviated transcription (Latin):
iris ꝙ recte sic uocaretur. Si coꝵ eanitum uel uitas uel scciptu ibi legissea qui
in deffuncti essent. Cum nñ multoꝵ &eotempore quo scribebatur &enũc usq
iuetitium ibi cominemorintur opuecula mirari tedicia.cureihunc utulũ
nposuerim. Puto intelligris prudentiam tuam ꝙ ex ope ipotitulũ potitia
crunt. ꝙ nũꝙ̃ epitaphium huic operi scripserint. Sed de illustribu uiris. ueo
pitaphium autẽ ꝓpo scribitar inortuoꝵ quad iidẽ in dormitione sancte me¬
uorie nepotiani p̃sbr̃i olim fcasse menoui frgolue liber uel de illustribus ui¬
tia uel ꝓpͥe de septoribus ecclesusticis appellanduo est. licet aplerisq emẽdato¬
ribus impitis de auctoribus dicatur inseͥpius Ditundo loco queris curdixeri
in cõmẽtariis epłe ad galatas paulum id in perro non potuisse rep̾hendere qđ

Expanded text:
taris, quod recte sic uocaretur, si eorum tantum uel uitas uel scripta ibi legisses, qui taris, quod recte sic uocaretur, si eorum tantum uel uitas uel scripta ibi legisses, qui iam defuncti essent; cum uero multorum et eo tempore, quo scribebatur, et nunc usque uiuentium ibi memorentur opuscula, mirari te, cur ei hunc titulum inposuerim. puto intellegere prudentiam tuam, quod ex opere ipso titulum potueris scripserunt, quod numquam Epitaphium huic operi scripserint, sed De inlustribus uiris — uerbi s, comicis —; Epitaphium autem proprie scribitur mortuorum, quod quidem in dormitione sanctae memoriae Nepotiani presbyteri olim fecisse me noui. ergo hic liber uel De inlustribus uiris uel proprie De scriptoribus ecclesiasticis appellandus est, licet a plerisque emendatoribus inperitis De auctoribus dicatur inscriptus. Secundo loco quaeris, cur dixerim in commentariis epistulae ad Galatas Paulum id in Petro non potuisse reprehendere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
pdebio illud. &x duo dabit uerbum euangidis intibus uirtutem mnultam. se
nud ipm orare non dubito.ut inter nos crntendenteo ueritas supet. No
intellexero & exoritrario meumcenertu supas quia non filii parẽtibus
parento filii thesaurgant. Et in palipemon libro legimus ꝙ filii israel ad
uonandum ꝓcesserit mener pacifici. liceririm quoq gladica xeffusiones san
atia & cadauera prostixtoꝵ non suam sed patio uictorum cogittorum cogitã
sermone soluannue. Preteriricto saluratimus afficti quibus mesi demulceo
ut.taceo deblanditiis quibua rephensiouer tnestuteri entisclati. Qd qp̃o
ulas ueniam Dicia uttrnsie tesibyie irum aquadam fre qui titulũ non
beret in quo scripeeres eclesialtue tam grecos ꝙ̃ latinos erumeraueri.
ũq ab eo quereres ut tuis uerbis utar cur liminaris pagina non esset ãscrip
ued quo tenscretur nomine respondisse appellari epithaphium. Et argumẽ¬

Expanded text:
plebo illud, et: Dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute multa. te quoque ipsum orare non dubito, ut inter nos contendentes ueritas superet. nintellexero, et e contrario me uincente tu superas, quia non filii parentibus sed parentes filiis thesaurizant. et in Paralipomenon libro legimus, quod filii Israhel ad pugnandum processerint mente pacifica inter ipsos quoque gladios et effusiones sanguinis et cadauera prostratorum non suam, sed pacis uictoriam cogitantes. us iusserit. sermone. soluamus. praetermitto salutationes et officia, quibus meam demulces caput, taceo de blanditiis, quibus reprehensionem mei niteris consolari: ad ipsas causas ueniam. Dicis accepisse te librum meum a quodam -fratre, qui titulum non haberet, in quo scriptores ecclesiasticos tam Graecos quam Latinos enumerauerim. cumque ab eo quaereres, ut tuis uerbis utar, cur \'liminaris pagina\' non esset inscripta uel quo censeretur, nomine, respondisse appellari -Epitaphium. et argumen
Abbreviated transcription (Latin):
pacio. suꝑ ominia accipientes scutũ fidei. In quo possitis uniuersa tela malig
ignita extinguere. & galeam Palutis accipite. & gladium sp̃s quod est uerbũ
aci I liis quondam telis rex dauid armatus ꝓcedebat ad p̃lium. & quinq
lapides de torrente accipieno leuigatos. Nichil asꝑitatio & sordidum int
ud arco ex iltatur ciput surihissimi golic suo patissinut mucone teũ¬
ut Pec cussiens in simue blassemu &x in ea parte corporis uuneram iq

Expanded text:
pacis super omnia accipientes scutum fidei, in quo possitis uniuersa tela maligni pacis super omnia accipientes scutum fidei, in quo possitis uniuersa tela maligni ignita extinguere, et galeam salutis accipite et gladium spiritus, quod est uerbum dei. his quondam telis rei Dauid armatus procedebat ad proelium et quinque lapides de torrente accipiens leuigatos nihil asperitatis et sordium inteuia et idcirco exaltatus caput superbissimum Goliath suo potissimum mucrone truncauit percu
Abbreviated transcription (Latin):
ONINO UERE SANETOET
beatissime pape augustino. Ieronimus in xp̃õ
salutem. Tres simul epłas immo breues libellos
ꝑ diaconũ ciprianum tuedignationis accepi.di¬
uersas ut nominas questiones. ut ego sentio re¬
pichensiones meoꝵ opusculoꝵ continentes ad
quas si reprehendere uoluero libri magnitudi¬
ne opus erit. la men conabor quantum facere
possum modum non egredi epłe longioris. & fe¬
stinanti frĩ moram non facere.qui ante tridiuu
quã ꝑfecturus erat ame epłas flagitauit. ut pe¬
ne in ꝓcintu hec qualiacũq sunt effari compellar. & tum ultuario respondere
sermone. non maturitate scribentis sed dictantis temeritate: que plerũq
non in doctriuam sed in casum uertitur ut fortissimos quoq milites subita
bella conturbant. & ante cogunt̾ fuge̾ ꝙͣ possint arma corripere. Ceterũ nr̃i
ma dei ut possitis resistẽ in diemalo. Etrursum State suctitilumbos ur̃os in
ueritate: & inducti loricam iustĩe. & caltiati pedes in p̃parationem euangelii

Expanded text:
OMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Tres simul epistulas, immo libellos breues per diaconum Cyprianum tuae dignationis accepi diuersas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones meorum opusculorum continentes. ad quas si respondere uoluero, libri magnitudine opus erit; tamen conabor, quantum facere possum. modum non egredi epistulae longioris et festinanti fratri moram non facere, qui ante triduum, quam profecturus erat, a me epistulas flagitauit, ut paene in procinctu haec, qualiacumque sunt, effutire compellar et tumultuario respondere sermone non maturitate scribentis sed dictantis temeritate, quae plerumque non in doctrinam sed in casum uertitur, ut fortibella conturbant, et ante coguntur fugere, quam possint arma corripere. 2. Caeterum nma Dei, ut possitis resistere in die malo. » Et rursum: « State succincti lumbos vestros in veritate, et induti loricam justitiae, et calceati pedes in praeparationem Evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
calũpniari. cũ manifestissime scribatur.lra occidit. sps̃ aũt uiuifi¬
cat. Relege om̃s Q ueteres & noui testamenti libros. & tãtã ãnoꝵ
nõ tam studiosi ꝙͣ ociosi hoi̾es uideantur.Munuscula tñ libene¬
ate missa suscepi. & ĩcõpendio p̾cor ut in amore quo nos appetẽ
cepisti ad finẽ usq ꝑdures. Non eĩ cepisse sed ꝑmãsisse uirtuti

Expanded text:
calumniari, cum manifestissime scribatur: Littera occidit, spiritus autem vivificalumniari, cum manifestissime scribatur: Littera occidit, spiritus autem vivificat? Relege omnes et veteris et novi Testamenti libros, et tantam annorum non tam studiosi, quam otiosi hominis esse videatur. Munuscula a te missa libenter suscepi, et impendio precor, ut in amore quo nos appetere coepisti, ad finem usque perdures. Non enim coepisse, sed permansisse virtuti
Abbreviated transcription (Latin):
pater fuit. Audiui quedam hebreum huiuscemodi narrare fabu¬
lam iux̃ ꝓphetiã isaie quã inter decẽ uisiones nuꝑ interp̃tatus sũ.
ꝙ mortuo acham philistea letata sit. &scͥptura postea cõminetur¬
acdicat. Ne leteris philestea omis tu. qm̃ cõminuta ẽ uirga ꝑcus¬
soris tui. De radice enim colubri egredietur regulus. & seme eius
absorbens uolucrem. hoc ẽ de acham costituetur rex ezechias. Ex
qͦ intelligi uoluit nõ statĩpost patris mortem filiũ post ĩꝑia subro¬
gatũ. sed uel seditioĩbus populi. uel ꝗhusdam inter se regnis .i.iu¬
cõsurgentibus bellis. eius regnũ fuisse dilatũ. In rebus obscuris
diuersas poĩmus opiniones.ut nõ tã seͥbere ꝙ loꝗ tibi coram ui¬
dear. Ceteꝵ apls̃ ĩterminabiles genealogias.& iudaicas fabulas ꝓ¬
hibens. de istius modi mͥ uidetur inedicere questionibus. Quid
ei ꝓdest herere in lr̃a. Q uel scͥptoris errorem uel amicoꝵ seriem

Expanded text:
pater fuerit. audiui quendam Hebraeum huiusce modi narrare fabupater fuerit. audiui quendam Hebraeum huiusce modi narrare fabulam iuxta prophetiam Isaiae, quam inter decem uisiones nuper interpretatus sum, quod mortuo Achaz Philistaea laetata sit et scriptura postea conmineturacdicat:nelaeteris,Philistaea omnis tu, quoniam comminuta est uirga percussoris. tui. de radice enim colubri eg.redietur regulus et semen eius absorbens uolucrem, hoc est: de Achaz constituitur rex Ezechias. ex quo intellegi uoluit, non statim post patris mortem filium imperio subrogatum, sed uel seditionibus populi uel quibusdam interregnis auconsurgentibus bellis regnum eius fuisse dilatum. In rebus obscuris diuersas ponimus opiniones, ut non tam scribere quam loqui tibi coram uideamur. ceterum apostolus interminabiles genealogias et Iudaicas fabulas prohibens de istius modi mihi uidetur interdicere quaestionibus. quid enim prode est haerere in littera et uel scriptoris errorem
Abbreviated transcription (Latin):
pint quo nã nõ patitur. Ad sũmam illud dici potest. ꝙ ĩ regno ¬
dauid. Salomon cũ .xii. esset ãnoꝵ soliũ patris obtinuerit. postea
quia scriptura reliꝗt incertum iunxit dauid regnãteiam filio ali
regnauit anis ꝗ̃draginta quos sine parente regnauit. atq ita &
initiũ regni salomon̾is & tempus quo solus ipe̾ regnauit ab hysto¬
ria demostratũ. nec tñ oñis annos uite illius. ꝗnq̃ginta tm̃ & duo¬
rũ annoꝵ circulis contineri. Sin aũt dubitas ꝙ regnãtibus filiis pa-¬
tribusq uiuẽtibus nõ filiis tẽpus regni coꝵ sed parẽtibus ĩpucetur.
prã ꝑcussus est hĩtauit indomo separita. & filius cius ioatham
impium rexei̾t iudicaueĩtq populum terre usq ad diem mortis
gnasse dicatur. quo solus ip̃e regnauei̾t. Quod de salomone ĩtelligi¬
mus. & de achar similr̃ intelligendũ est. qui ioade filius ezcchie

Expanded text:
perint, quo natura non patitur. Ad summam illud dici potest, quod in regno perint, quo natura non patitur. Ad summam illud dici potest, quod in regno Dauid Salomon, cum duodecim esset annorum, solium patris obtinuerit et postea — quia scriptura reliquit incertum — uixerit Dauid regnante iam filio aliqregnauerit annis quadraginta, quos sine parente regnauit, atque ita et initium regni Salomonis et tempus, quo solus ipse regnauit, ab historia demonstratum nec tamen omnes annos uitae illius quinquaginta tantum et duorum annorum circulis contineri. sin autem dubitas, quod regnantibus filiis patribusque uiuentibus non filiis tempus regni eorum, sed parentibus inputetur,  postquam lepra percussus est, habitarit in domo separata et filius eiu» Ioatham imperium rexerit iudicaueritque populum terrae usque ad diem mortis , sedecim annis regnasse dicatur, quot solus ipse regnauerit. quod de Salomone intelleximus, et de Achaz similiter intellegendum est, qui Ioathae filius, Ezechiae
Abbreviated transcription (Latin):
marũ. & fiĩt nõ ut pͥus ididi i.amabilis dnĩ sed am̾ator mulie¬
rũ. Alter misserit ad regẽ assirioꝵ auxilium postulans. & in tẽpo¬
reãgustie sue auserit contẽptũ in dñ. Ii molaueitq diis dama¬
sci uictimas ꝑcussoribus suis.& in oĩbus urbibus iuda extruxett
aras ad cremandum thus. aq ad iracũdiã ꝓuocauerit dñ deũ
patrũ suoꝵ.intantũ ut direptłs uasis domus dei atq cõsractis cla¬
usei̾t ianuas tẽpli dei. & feceĩt sibi altaria in uniuersis angulis ie¬
rusalem ambulaueitq ĩ uii regum israel. & statuas fuderit ba¬
alim. & adoleueĩt incensum ĩ ualle filioꝵ ennõ. & lustraueĩt fili¬
os suos in igne iux̃ ritũ gentium quas interfecit dñs in aduẽtũ
filioꝵ israel. Ex quo ꝑspicuũ ẽ hoĩes a parua etate libidini deditos.
in matura coꝵ soͥbole demõstrari. ꝗbetiam eotempore peccire ce¬

Expanded text:
marum et fuerit non ut prius Ididia, id est amabilis domini, sed amator muliemarum et fuerit non ut prius Ididia, id est amabilis domini, sed amator mulierum, alter miserit ad regem Assyriorum auxilium postulans et in tempore angustiae suae auxerit contemptum in dominum, immolauerit diis Damasci uictimas, percussoribus suis, et in omnibus urbibus Iuda extruxerit aras ad cremandum thus atque ad iracundiam prouocauerit dominum deum patrum suorum in tantum, ut direptis uasis domus dei atque confractis clauserit ianuas templi dei et fecerit sibi altaria in uniuersis angulis Hierusalem ambulaueritque in uiis regum Israhel et statuas fuderit Baalim et adoleuerit incensum in ualle filiorum Ennom et lustrauerit filios suos in igne iuxta ritum gentium, quas interfecit dominus in aduentu filiorum Israhel. ex quo perspicuum est homines. a parua aetate libidini deditos inmatura eorum sobole demonstrari, quod etiam eo tempore peccare coe
Abbreviated transcription (Latin):
dit ut plusꝙ̃ pudicitia patitur se mero ĩgurgitaueit. accc̾saq libi¬
dine obscenis motibus ad coitũ dux̃ infante.Prima ebrictas alt̾ius
noctis & ceteraꝵ deĩcepo fecit consuetudine. Nec dũ menses duofu¬
erant euoluti. & ecce femine uterus ĩtumuit. Quid plura dispen¬
satione dei factum est.ut que contra naturã simplicitate paruuli
in contẽpitũ dei abutebatur. Anature dño ꝓderetur. De tecto sermo¬
ne quo dr̃. Hichil occultũ est ꝙ nõ manifestetur. Dimulq cõsidere¬
mus ꝙ occulte scriptura & salomone & achar uoluptatis & impie¬
tatis accuset. Uterq enim cũ eẽt destirpe dauid recessit adomio. Et
alter in tantꝰ secutus ẽ libidinẽ. ut septuagintas hũit uxores. &
trecentas concubinas. & adolescentulas & sorta passiua quoꝵ nõ
erat nuts. neglectoq deo suoꝵ patrũ extrux̾it idola gentiũ pluri¬

Expanded text:
dit, ut plus quam pudicitia patitur, se mero ingurgitaret, accensaque libidit, ut plus quam pudicitia patitur, se mero ingurgitaret, accensaque libidine, obscoenis motibus ad coitum duceret infantem. Prima ebrietas alterius noctis et caeterarum deinceps fecit consuetudinem. Nec dum duo menses fuerant evoluti, et ecce feminae uterus intumuit. Quid plura? dispensatione Dei factum est, ut quae contra naturam simplicitate parvuli in contemptum Dei abutebatur, a naturae Domino proderetur, impleto sermone, quo dicitur: nihil occultum, quod non manifestetur. Simulque consideremus, quod occulte scriptura et Salomonem et Achaz uoluptatis et inpietatis accuset. uterque enim, cum esset de stirpe Dauid, recessit a domino. et alter in tantum secutus est libidinem, ut septingentas habuerit uxores et trecentas concubinas et adulescentulas et scorta passiua, quorum non erat numerus, neglectoque deo patrum extruxerit idola gentium pluri
Abbreviated transcription (Latin):
braica u̾itas cõfugẽ̾ poteramus ad solita p̃sidia.& archẽ tenere lĩ¬
gue uernacłe. Nunc uõcum & ip̃m autenticũ & ceteri interp̃tes
p̾ari auctate cõsentunt. non in scriptura sed in sensu est difficultas.
enim ualet nã contra nature dñs. Aut potest uas figulo dre.quare
nature face̾ non posse. Nũ qr nr̃a etate duplex lide natus est homo
duoꝵ capitũ. quatuor manuũ uno uentre & duobus pedibus. oc̃s ho¬
mies ita rrasci necesse.est. legamus ueteres hystorias & maxĩe grecas
ac litinas & inueniemus lustralibus hostiis secũdũ errorẽ uelerum
portentuosas soboles tam in hominibꝰ ꝙ̃ in armentis.ac peccudibus
expitas. Audiui dño teste nõ mentior. Quedam muliercula cum
expositũ nutriret ĩfantem & stillaret cibos. & nutricis osfo fugẽtur.
cubaretq cũ ca paruulus. qui usq ad decimũ iã ꝑuenerat ãnũ. acci¬

Expanded text:
braica ueritas, confugere poteramus ad solita praesidia et arcem linguae tenbraica ueritas, confugere poteramus ad solita praesidia et arcem linguae tenere uernaculae; nunc uero, cum et ipsum authenticum et ceteri interpretes pari auctoritate consentiant, non in scriptura, sed in sensu est difficultas. enim ualet natura contra naturae dominum - aut potest uas figulo dicere: quare naturae facere non possit. Num quia nostra aetate duplex Lyddae natus est homo, duorum capitum, quatuor manuum, unum ventre, et duobus pedibus, omnes homines ita nasci necesse est? Legamus veteres historias et maxime Graecas ac Latinas, et inveniemus lustralibus hostiis, secundum errorem veterum, portentuosas soboles, tam in hominibus, quam in armentis ac pecudibus, expiatas. Audivi, Domino teste non mentior: quaedam muliercula cum expositum nutriret infantem, et instillaret cibos, ac nutricis officio fungeretur, cubaretque cum ea parvulus, qui usque ad decimum jam pervenerat annum; acci
Abbreviated transcription (Latin):
T NON NACLERUS PER
quẽ dicis iͥ tue sanctitatis luteras esse
transmissas. unã mͥ tantũ & breuẽ epłã
btĩ pape amabilis reddidit. solita munu¬
scula cõtinẽtem.Datisq miror quid caẽ
fuei̾t ut cũ in bñdictioĩbꝰ & tuis & illius
pferendis fidelis extiteit ĩ reddenda uel¬
enim te falli arbitror discipulum ueĩtati
Nisi forte greco homini. Litinus sermo ĩ t̃
cartulas oberrauit. Itaq ad scdim rese̾bo
eplãm. quã mͥ sanctus filius meus eraclius diaconus reddidit. In qͣ
inter cetera dep̾caris. ut exponã tibi cãs quare salomon & achar ũde¬
cim anoꝵ filios genuisse dicantur. Si enĩ duodecimo anno salomon
suꝑ ilrael accepit impium. & quadraginta annis regnauit in uerlẽs.
decẽmenses a conceptu usq ad partũ sͥ mater uidicat. Rursuĩ achar
uicesimũ & quĩtũ etatis ageret anũ pri successit in regnũ. Ex quo
intelligit᷑ achar quoq undecimo siue duodecimo anno ezechiã filiũ

Expanded text:
non nauclerus, per quem mihi dicis tuae sanctitatis litteras esse transmissas, unam tantum et breuem epistulam beati papae Amabilis reddidit solita munuscula continentem. satisque miror, quid causae fuerit, ut, cum in benedictionibus et tuis et illius perferendis fidelis extiterit, in reddenda epenim te falli arbitror, discipulum ueritatis, nisi forte Graeco homini Latinus sermo inter chartulas oberravit. itaque ad secundam rescribo epistulam, quam mihi sanctus filius meus Heraclius diaconus reddidit, in qua inter cetera deprecaris, ut exponam tibi causas, quare Salomon et Achaz undecim annorum filios genuisse dicantur. si enim duodecimo anno Salomon super Israhel accepit imperium et quadraginta annis regnauit in Hierusalem decem menses a conceptu usque ad partum sibi mater vindicat. Rursum Achaz fuicesimum et quintum annum ageret aetatis, patri successit in regnum. ex quo intellegitur Achaz quoque undecimo siue decimo anno Ezechiam filium
Abbreviated transcription (Latin):
deffendatur obiectum. Quod si etiam ꝓuentum fuerit tot latinas & grecas
auctoritates. damnari quis ferat. Huc accedit quia &um consulti hebrei pos¬
sunt alud respondere ut tu solus necessarius uidearis. qui etiam possis conii¬
cere. Sed tamen quo uidicer mirum si potueris inuenire. Nam quidam fr̃¬

Expanded text:
defendatur obiectum. quodsi etiam peruentum fuerit, tot Latinas et Graecas defendatur obiectum. quodsi etiam peruentum fuerit, tot Latinas et Graecas auctoritates damnari quis ferat? huc accedit, quia etiam consulti Hebraei possunt aliud respondere, ut tu solus necessarius uidearis, qui etiam ipsos possis conuincere, sed tamen. quo iudice, mirum si potueris inuenire. Nam quidam fr
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam particulas orationis iudicent deesse coditibus grecis que sunt in hebre¬
is ulcur in hac altera que ex hebreis est negligentius hoc curatum sit ut eedes
pticule locis sus inuenirentur. Aliquid inde exempli grã uolui ponere.S
mͥ ad horam codex deffuit qui ex hebreo est. Uerumptamem qr pͣuolas ingenio.
non solum quid dixerim ueꝵ etiam quid ditere uoluerim satis. ut oppinor
intelligis. ut cã redita quod me mouet edisseras. Ego sane te malem grecas po
tur.Perdurum enim erat si tua interp̃tatio ꝑ multis ecclesias frequentius
ceperit lectitari. quod a grecis ecclesis latine ecclesie dissonabunt. Mlaxime
quia facile conditor coniuncitur greco plato libro idest lingue notissime. Mo¬
quis autem in co quod exhebreo translatum est aliquo insolito ꝑmotus fuerit.¬
& falsi crimen intenderit. iux aut nunꝙͣ ad hebrea testimonia ꝑuenitur. quibꝰ

Expanded text:
etiam particulas orationis indicent deesse codicibus graecis, quae sunt in hebraeetiam particulas orationis indicent deesse codicibus graecis, quae sunt in hebraeis; vel cur in hac altera quae ex hebraeis est, negligentius hoc curatum sit, ut hae eaedem particulae locis suis invenirentur. Aliquid inde, exempli gratia, volui ponere; sed mihi ad horam codex defuit, qui ex hebraeo est. Verumtamen quia praevolas ingenio, non solum quid dixerim, verum etiam quid dicere voluerim, satis, ut opinor, intelligis, ut, causa reddita, quod movet edisseras. 4. Ego sane te mallem graecas pibentur. Perdurum erit enim, si tua interpretatio per multas ecclesias frequentius coeperit lectitari, quod a graecis ecclesiis latinae ecclesiae dissonabunt, maquia facile contradictor conuincitur Graeco prolato libro, id est linguae notissimae. quisquis autem in eo, quod ex Hebraeo translatum est, aliquo insolito permotus fuerit et falsi crimen intenderit, uix aut numquam ad Hebraea testimonia peruenitur, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
loquia quam altnin ardescim & quam uum patir quod ame tam longesiu
sensus corpori pet quos adire possit ad nimũ tuum. animuo incuꝰ mi
fr̃ dulcissime. & indeum inembris honorande. In hac autem epła hoc addo
ꝙ postea didicimus. lob ex hebreo. ate ĩterp̃tatum.cim iam quandam habe¬
mus interp̃tationem tuam eiusdem ꝓphetie ex greco eloquio uersam in lati¬
num. ubi tũ absteristis notasti que in hebreo sunt & greco desunt obelis aũt q̃
ingreco inueniunt᷑ & in hebreo non sunt.tam mirabili diligentia. ut quibus¬
dam in locis ad uerba singula stellas significantes iudeamus eadem uerba
esse in hebreo in greco autem non esse. Porro in hac posteriore interp̃tatione qͥ
uersa est exhebreo. non cadem uerboꝵ fides occurrit. Nec parum turbat co¬
gitantem uelcir in illa pͥma tanta diligentia fingantur asteristi ut minimas¬

Expanded text:
conloquia quam olim inardescam et quam uim patiar, quod a me tam longe absunt conloquia quam olim inardescam et quam uim patiar, quod a me tam longe absunt sensus corporis tui, per quos adire possit ad animum tuum animus meus, mi er dulcissime et in domini membris honorande. In hac autem epistula hoc addo, quod postea didicimus, Iob ei Hebraeo te interpretatum, cum iam quandam haberemus interpretationem tuam eius prophetae ex Graeco eloquio uersam in Latinum, ubi tamen asteriscis notasti, quae in Hebraeo sunt et Graeco desunt, obeliscis autem, quae in Graeco inueniuntur et in Hebraeo non sunt, tam mirabili diligentia, ut quibusdam in locis ad uerba singula stellas significantes uideamus eadem uerba esse in Hebraeo, in Graeco autem non esse. porro in hac posteriore interpretatione, quae uersa est ex Hebraeo, non eadem uerborum fides occurrit nec parum turbat cogitantem, uel cur in illa prima tanta diligentia figantur asteris
Abbreviated transcription (Latin):
bere aut tuascripta desiderare nunꝙͣ̃ m melior
octurit octasio. ꝙ̃ ut ꝓdei scruum ac nimistrũ
fidelissimum niq ꝑcarissunum inea tibi asst̃
nec studilim in petendis rescriptis inemotito
ua mcustodirndi nee alacrituo in preferendis aec fides in reddendis ttib
si aliquonĩ inerert. Adiuuet dño o aasit cordituo &x desiderio meo ut fu¬
Eredeno cas ad ieno puenisse. Quod si & ꝓuenerunt ao fortasse tue potius
ad me minime pueture poterunt. t ip̃a scriita queum missisti iterũ mit
si forteresuata sunt. Din minuo. Rutsum dicta ꝙ legam Dum tamenhis
respondere nenairi. Duodiam dui est ut expecto srimas etum quas aid
ie ad huc prelit lantuis preparaueram mittendio ꝑ quendam frcm nr̃m ꝓfu¬
turum qui poslra nobis collega facturum ex suc uita migrauit. nec cis tunc
ip̃e ꝑferre patiue quii continuodum proficisti disponit ẽpatus sarcina deten¬
tuo ac demde in heciu deffunctus estictum minc mitte̾ uolui ut scis in tuid

Expanded text:
bere, ac tua scripta desiderare, nunquam mihi melior occurrit occasio, quam ut per Dei servum, ac ministrum fidelissimum, mihique carissimum, mea tibnec studium in petendis rescriptis memorato fentia in custodiendis nec alacritas in perferendis nec fides in reddendis. tantum, si aliquo modo mereor, adiuuet dominus et adsit cordi tuo et desiderio meo, ut frcredens eas non peruenisse. quod si et peruenerunt ac fortasse tuae potius ad me peruenire minime potuerunt, ea ipsa scripta, quae iam misisti, iterum mitte, si forte seruata sunt; sin minus, rursus dicta, quod legam, dum tamen his respondere ne graueris, quod iam diu est ut expecto. primas etiam quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaueram mittendas per quendam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus iam ex hac uita migrauit nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo, dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus ac deinde breui defunctus est, etiam nunc mittere uolui, ut scias, in tua
Abbreviated transcription (Latin):
iux possit. & ita suspecta ne in greco aliud inueniatur ut inde aliquid ꝓferre
aut ꝓbare dubitetur. Breuẽ putabam futuram hanc epłam. sed nescio quomo
respondere & prãre mͥ quantum potueris pñtiam tuam: Euisdem hiero̾ ad

Expanded text:
uix possit, et ita suspecta, ne in Graeco aliud inueniatur, ut inde aliquid proferre uix possit, et ita suspecta, ne in Graeco aliud inueniatur, ut inde aliquid proferre aut probare dubitemus. breuem putabam futuram hanc epistulam, sed nescio quo morespondere et praestare mihi, quantum potueris, praesentiam tuam. LXXII. D
Abbreviated transcription (Latin):
uelut mendositatem corrigere. uolens post magnũ piculum nõ remanẽ sine
plebe. Unde etiam nobis uidetur aliqñ te quoq in nõ nullis falli potiusse. Et
inde quile hoc sit in eia lrĩs que non possunt collatis usitaꝵ linguaꝵ testimoniis
emendari. Proinde non parius gratiad agimus deo de oꝑe tuo. ꝙ euangelium
regieco interpitatuo es quia pene in oibuo nulla offensio eat. Cum scripturi greei¬
uel intullerimus. Unde si quisꝙ̃ ueteri falsitati contẽtiosus fauerit ꝓlatis colla¬
tisq codicibus uel docetur facilime uel reffellitur. Et si quedam rarissima me¬
ritomouent quis tam durus est ꝙ labori tam utili non fatile ignoscant cui
uicem laudis refferre non sufficit. Quid tibi autem uideatur cur in mult
dignareris apire. Neq enim paruũ pondus ht̃ illa que sic meruit diffama¬
ri.& qua usos apłos non solum res ip̃a iudicit. Sed etiam te attestatũ ec̃ me¬
latine ueritati reddideris. que in diuersis codicibus ita uaria est ut tollerari

Expanded text:
volens, post magnum periculum, non remanere sine plebe. Unde etiam nobis videtur aliquando te quoque in nonnullis falli potuisse. Et vide hoc quale sit, in eis litteris, quae non possunt collatis usitatarum linguarum testimoniis emendari. 6. Proinde non parvas Deo gratias agimus de opere tuo, quo Evangelium ex Graeco interpretatus es: quia pene in omnibus nulla offensio est, cum Scripturam Graecam contulerimus. Unde si quisquam veteri falsitati contentiosus faverit, prolatis collatisque codicibus, vel docetur facillime, vel refellitur. Et si quaedam rarissima merito movent, quis tam durus est, qui labori tam utili non facile ignoscat, cui vicem laudis referre non sufdignareris aperire. neque enim paruum pondus habet illa, quae sic meruit diffamari et qua usos apostolos non solum res ipsa indicat, sed etiam te adtestatum esse meerati sunt, Latinae ueritati reddideris, quae in diuersis codicibus ita uaria est, ut tolerari