comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uisa debilitas. Mirami ꝙ hoc fecerim homo qui
citra me fortuna qui discenuma humana lassam
cui nestio quid adhuc paret toeiens icta delatio
debuit habere in sua ptãte mortẽ quẽ iam pat̾
poterat occide̾ 2. ron est inquit credibile ut mori
uoliũs absolut᷑ qui Reus uoliusti. Poterã quid̃
dice̾ pat̾ iuxi dum speco fas ee ut mcipias ali¬
quando msereri. ut te squalor meꝰ frangat.
unitigent lacͥme pallor exhorret. S ignoste
mocencie tũc me decuit ꝑtinax rigidadesen¬
sio iuxi ne mẽ uideretur expulisse de seculo
profundoꝵ stelero depreheusa trepidatio. ne
suꝑ cadauer meũ proclamare posses. certe mui¬
to tiui m̾to predixi uenenum qui bibendi
nõ habeam audaciam ne suppius meis cõuicia¬
reris ne quid posses obicere iam nõ negaturo.
uerum t̾ de impaciencia mea fatendum est.
eadem mete uolui mori cum abdicares qua nõ

Expanded text:
visa debilitas.' Miramini, quod hoc fecerim homo, qui visa debilitas.' Miramini, quod hoc fecerim homo, qui circa me fortunam, qui discrimina humana lassavi? cui nescio quid adhuc paret totiens victa delatio? debuit habere in sua potestate mortem, quem iam pater poterat occidere. 'Non est,' inquit, 'credibile, ut mori volueris absolutus, qui reus noluisti.' poteram quidem dicere: pater, vixi, dum spero fas esse, ut incipias aliquando misereri, ut te squalor meus frangat, mitigent lacrimae, pallor exoret; sed ignosce innocentiae, tunc me decuit pertinax, rigida defensio. vixi, ne me videretur expulisse de saeculo profundorum scelerum deprehensa trepidatio, ne super cadaver meum proclamare posses: 'certe merito timui, merito praedixi; venenum qui bibit, vivendi non habebat audaciam', ne supremis meis conviciareris, ne quid posses obicere iam non negaturo. verum tibi de impatientia mea fatendum est: eadem mente nolui mori, cum abdicares, qua non
Abbreviated transcription (Latin):
dederint hee manus. Et uirus pñtaneum paro
per sit ulla deffensio an lentur est ꝙ tarda peste
ꝯsumat stilz ut nou statun exclames ut te iurus
meũ bibisse non credas. Rago cui paraui uenenũ
quod dare nõ possũ inisi mͥ. Ita inquit parricida ar¬
gumẽtũ est ⁊ hoc ip̃m quod huisti uenenũ. Om̃i¬
bus id̾. quib ad scelep conatꝰ adiunat cotidie de
terioꝵ fecunda mortalitas nõ hanc solã potencia
natura accessit in qua malis mentib ⁊ nocen¬
tiũ ducuntur ingeniis s illis usus ex ammo est
totũꝙ faciunt de coustia possidentis accipumt.
Quid eni si latronẽ tm̃ gladio probes. Sic mum¬
mus ⁊ sopinos. Excute pegrmanciũ suus he¬
betent tela sollicitis. Non uetant ista leges para¬
re prospice̾ nec instrumenta prohibent s exti¬
mant usus. finge me uelut in media prospita¬
te uite proclamare uenenũ paraui ad ꝙ moerti
casus ad ꝙ langor dolor ad ꝙ confugeret nyro¬

Expanded text:
dederint hae manus. et virus praesentaneum paro,dederint hae manus. et virus praesentaneum paro,persit ulla defensio? an lentum et quod tarda peste consumat? scilicet ut non statim exclames, ut te meum virus bibisse non credas? rogo, cui paravi venenum, quod dare non possum nisi mihi? 'Ita,' inquit, 'parricidii argumentum est et hoc ipsum, quod habuisti venenum.' omnibus, ie fecunda mortalitas, non hanc solam potentiam natura concessit, in quam malis mentibus et nocentium ducuntur ingeniis, sed illis usus ex animo est, totumque, quod faciunt, de conscientia possidentis accipiunt. quid enim, si latronem gladio tantum probes? sic munimus et somnos. excute peregrinantium sinus, haerent tela sollicitis. non vetant ista leges parare, prospicere, nec instrumenta prohibent, sed aestimant usus. finge me velut in media prosperitate vitae proclamare: 'venenum paravi, ad quod incerti casus, ad quod languor, dolor, ad quod confugeret impro
Abbreviated transcription (Latin):
an scil ignoro ꝙ me reu̾sum circũstat tocius do¬
mꝰ maligua cura. ꝙ uiuo iit̾ homines qui aput
te grãm parant si de nobis aliqua nũciant fui
gant. us hoc nos in facius precipitat impellit
ꝙ aliquid sꝑaueramꝰ de testamẽto tuo. Quid ego.
Non senc̾io ꝙ sumli scele̾ missus in doniũ a cari¬
tate tamẽ exclusus abiectꝰ sum. Rogo qua fiducia
faciuus parare tociens delatus ⁊ pat̾ua conque¬
stione preditus. Quid ius prociuũ sperẽ pro
parricidio meo defendi nõ posseni si bibisses tu
uenenũ. finge me parriadii uoluntatẽ finge
habe̾ cãs unde occasione unde fiduciã. Egõ
nõ possum mori nisi ut deprehendar. uenẽnũ
paro qui nunistrũ qui nõ ĩuenio cõstiũ. despici¬
or a liberis contempnor a ẜuulis euitãt ẜmo¬
nẽ meũ colloquia fuguit ⁊ caritatẽ tuã simu¬
lant odio muei. An uidz spero posse fieri ut ip̃e
porrigami. Est eni inͥ ao ꝯuictus tuos facilis ac¬
cessus. uenenũ me hercule putatis quidquid

Expanded text:
gnoro, quod me reversum circumstat totius domus maligna cura, quod vivo inter homines, quibus apud te gratiam parat, si de nobis aliqua mentiantur, fingant? videlicet hoc nos in facinus praecipitat, inpellit, quod aliquid speramus de testamento tuo. quid? ego non sentio, quod, sim licet remissus in domum, a caritate tamen exclusus, abiectus sum? rogo, qua fiducia facinus paro totiens delatus et paterna conquestione praedictus? quod vis patrocinium sperem pro parricidio meo? defendi non possem, si bibisses tu venenum. finge me parricidii voluntatem. finge habere causas; unde occasionem, unde fiduciam? ego nec mori possum, nisi ut deprehendar. venenum paro, qui ministrum, qui non invenio conscium? despicior a libertis, contemnor a servulis, evitant sermonem meum, conloquia fugiunt, et caritatem tui simulant odio mei. an videlicet spero posse fieri, ut ipse porrigam? est enim mihi ad convictus tuos facilis accessus. Venenum mehercule putabis quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
no. Michi tame p̃cipue cũ hoc mortis iustru¬
meto proya concordia est. Non spargit cruore
nec trucẽ cadau̾s reliquit aspectũm placida
et quieta ẽ. Ingratissime senex. ego ⁊ hoc sic
moriendo prospeperam ne me occidisse alius
ude̾tur. Te nunc app̾hendo te int̾rogo p̃r. Ita
parriada egr qui uenenũ affero in dõniũ tuã ĩ¬
patũ. rude terendũ / cui tam multa restant
antequã dari possit. Ita parricida sũ qui iuxta te
quero secretũ qui de potione tͥ incerta quã ne¬
mo deculit ꝙ sumplicit᷑ tã facile respondi. Sece¬
do ĩ medio penates nullos ab introitu prepono
custodes. Nron euto transitꝰ. no excludo uentu¬
ros. Rogo iterũ hec om̃ia sunt occide̾ uolentis
an mori. uenenũ quod tibi pararetur ĩuenisses
absconsii. recouditũ multũ circa illud pallo¬
ris actorti concisa uerba. trepida suspiria ⁊ me
negante. Parricida dephensus effudisset uene¬
nu ne fateretur. Cur ergo inquit sitͥ paueras¬

Expanded text:
. mihi tamen praecipue cum hoc mortis instrumento propria concordia est: non spargit cruorem, nec trucem cadaveris relinquit aspectum; placida est, quieta est. ingratissime senex, ego et hoc sic moriendo prospexeram, ne me occidisse alius videretur. Te nunc adprehendo, te interrogo, pater: ita parricida sum ego, qui venenum adfero in domum tuam inparatum, rude, terendum, cui tam multa restant, ante quam dari possit? ita parricida sum, qui iuxta te quaero secretum, qui de potione tibi incerta, quam nemo detulit, tam simpliciter, tam facile respondi? secedo in medios penates, nullos ab introitu praepono custodes, non evito transitus, non excludo venturos. rogo, utrum haec omnia sunt occidere volentis an mori? venenum, quod tibi pararetur, invenisses absconsum, reconditum; multum circa illud palloris attoniti, concisa verba, trepida suspiria et me negantem. parricida deprehensus effudisset venenum, ne fateretur. 'Cur ergo,' inquit, 'si
Abbreviated transcription (Latin):
michi cũ prospitatum cũ secuudoꝵ officiũ depo¬
stami. ⁊on talis a tua genna prouoluor ut ex¬
tumandus sum. Nulli iualus est pat̾ cũ ẽẽ ce¬
pit ufelix. Asyics collapsum/ ⁊ ex oũ calanu¬
tatũ genere miserũ ⁊ ultra ꝙͣ accidentium
mẽsura no exit in orbitate iudicũ. Riget squa¬
lidi capitis concreta camcies iugor prisem
uultꝰ uacuus lũib intabuit ⁊ per obstantiũ
crinuenũ in luime tenuis arentiũ iactꝰ oculoꝵs¬
hereat affecta uudatis ossib cutis in faiiẽ suã
hoie cosumpto iam mebra sine corpore Iterum
onus suũ in pͥstuua Religionẽ de calamitatũ
honore restituro. Adeo ne no habent hec ip̃a
supplicia penas ꝙ posto ꝙ rego ꝙ mendicus sũ

Expanded text:
tatium, cum secundorum officia deposcam. non talis ad tua genua provolvor, ut aestimandus sim. nulli malus est pater, cum esse coepit infelix: aspicis collapsum et ex omni calamitatium genere miserum et, ultra quod accidentium mensura non exit, in orbitate mendicum. riget squalidi capitis concreta canities, vigor pristini vultus vacuis luminibus intabuit, et per obstantium crinium inluviem tenuis arentium iactus oculoraeret adstricta nudatis ossibus cutis, et, in fame sua homine consumpto, iam membra sine corpore. iterum bonus sum, in pristinam religionem de calamitatium honore restituor. adeone non habent haec ipsa supp
Abbreviated transcription (Latin):
rem se fac̾e̾ curpissimã si neccessitate detiuear
Itaq mulier que adhuc de affectu cũcta fecerat
ad legẽ subito conu̾titur. Pessuna iud̾ cã matris
reu̾so. Ita ego nũc contempno matrẽ ego despicio
facinꝰ est nõ Reu̾ti. Nondũ iud̾ neccessitates meas
nondũ amici m̾ita refero. Interim contendo tunc
ẽẽ tantũ legis usum. cũ in calamitate soli sunt pa¬
rentes. magnã partẽ mortaliũ fortuna dimisit
a legib/ nec ulla iura tam cristia sunt ut eai
aduersis paciantur hoĩes. Ego cũ me neccessitas
rapit sic habeo queri quasi relinquar. Excusate
sunt parentib liberoꝵ calamitates ⁊ si que lex
ista deprehenderit in alterius fatum transeat.
necc̃e est tanquã orbitatẽ. Quid eñi si me detinẽ¬
te matre alter elatere reuocaret/ ⁊ si bella po

Expanded text:
rem se facere turpissimam, si necessitate detinear; rem se facere turpissimam, si necessitate detinear; itaque mulier, quae adhuc de affectu cuncta fecerat, ad legem subito convertitur. pessima, iudices, causa matris reverso. ita nunc ego contemno matrem, ego despicio facinus est non reverti. Nondum, iudices, necessitates meas, nondum amici merita refero; interim contendo tunc esse tantum legis huius usum, cum in calamitate soli sunt parentes. magnam partem mortalium fortuna dimisit a legibus, nec ulla iura tam tristia sunt, ut ea in adversis patiantur homines. ego, cum me necessitas rapit, sic ~habeo queri~ quasi relinquar. excusatae sunt parentibus liberorum calamitates, et si quem lex ista deprehenderit in alterius fatum, transeat necesse est tamquam orbitatem. quid enim, si me detinente matre pater a latere revocaret? et si
Abbreviated transcription (Latin):
rauꝰ indulsisse ne fieret. Et hoĩem qui in rebus
huranis hũc ẽẽ nolebat affectũ decepinus dum
tẽptamiur. Ego nõ ĩuenio cur horreat mat̾ car¬
cerem quid sibi uelit quasi destinatas oꝑire c̾uices
no odit me tyrannius cuiꝰ int̾est an aliũ occidat.
misere mat̾ si quis est magnoꝵ m̾itoꝵ pudor que
absentẽ cui tu fortuna quib neccessitatib inicis ma¬
nauiguĩ pirata protestare. Si me hercules aute mo¬
rer ire deberes mater addiem misera nõ intelligis
quãtomagis te plus obligauit amicus plus de¬
bes bonum qui me t̾ reiisit ex quo paci nõ potes
ut reu̾tar libet me hercules iud̾. libet msereri
hominniũ quime laudant reu̾tentẽ. Anucꝰ mͥ credi¬
dit ut redirẽ ita nũc ego facio rem magnã. Ego
sum ille bonꝰ auneus, ille miserabilis ille narran¬
dus. si qua dicentis fides est facuiꝰ michi iudetur
ꝙ stio me nõ ẽẽ periturum. Sentit iud̾ et ip̃a mat̾

Expanded text:
rannus indulsisse, ne fieret, et hominem, qui in rebus rannus indulsisse, ne fieret, et hominem, qui in rebus humanis hunc esse nolebat affectum, decipimus, dum temptamur. Ego non invenio, cur horreat mater arcem, quid sibi velit quasi destinatas operire cervices. non odit me tyrannus, cuius non interest, an alium occidat. miserere, mater, si quis est magnorum meritorum pudor, queri semper absentem. cui tu fortunae, quibus necessitatibus inicis manavigium pirata praestaret. si mehercules ante morerer, ire deberes, mater, ad diem. misera, non intellegis, quanto te magis plus obligaverit amicus? plus debes homini, qui me tibi remisit, ex quo pati non potes, ut revertar. Libet mehercules, iudices, libet misereri hominum, qui me laudant revertentem. amicus mihi credidit, ut redirem. ita nunc ego facio rem magnam, ego sum ille bonus amicus, ille mirabilis, ille narrandus? si qua dicentis fides est, facinus mihi videtur, quod scio me non esse periturum. Sentit, iudices, et ipsa mater
Abbreviated transcription (Latin):
alteri exemplum Inde est quod et pariter Reu̾ti cõ¬
tempsimꝰ ⁊ quasi facilius eet int̾ fidos placuit
sub incerta pelagi cohere̾. Nec tamẽ uanitate
nec discursu putetis extratos magnas et inter¬
mexplicabiles nauigandi fuisse causas uł huic po
adhuc tm̃̃ felicit̾ amantib. An hoc ẽ magne sem¬
magis adu̾sus solutum carcer inuentꝰ est. P̃ndet
ind̾. fateri iam in hoc uictꝰ iam inferior recessi.
Ex duob magis amatur quẽ tyrannꝰ paratus ẽ
alligare. Quantũ tibi amice debeo. Non potuit
nos diuide̾ nnisi mat̾ t̾ pͥmũ cecitas nũciata ẽ tuus
hic affectꝰ fuit ꝙ hoc credidit tyraunꝰ. Quid ille
nõ fecit ut rex desid̾a̾uit uicariũ corpus. Ample¬
xus ẽ catenas sponderi sibi uoluit hoiem redituru
per maria ꝑ matrẽ repromisit de incertis tanquã
de aĩo suo. Quis prose tam multa fecisset. Presti¬
tit unquã amicus p̃stitit rẽ quã iudebatur ideo ty¬

Expanded text:
alteri exemplum. inde est, quod et pariter ~reverti~ conalteri exemplum. inde est, quod et pariter ~reverti~ contempsimus, et, quasi facilius esset ~inter fides~ placuit sub incerta pelagi cohaerere. nec tamen vanitate, nec discursu putetis extractos; magnas et inexplicabilis navigandi fuisse causas vel hinc poadhuc tantum feliciter amantibus, an haec est magnae semmagis adversus solutum carcer inventus est. pudet, iudices, fateri: iam in hoc victus, iam inferior recessi; ex duobus magis amatur, quem tyrannus paratus est alligare. Quantum tibi, amice, debeo! non potuit nos dividere nisi mater. ubi primum caecitas nuntiata est, tuus hic affectus fuit, quod hoc credidit tyrannus. quid ille non fecit! ut rex desideravit vicarium corpus, amplexus est catenas; sponderi sibi voluit hominem rediturum per maria, per matrem; repromisit de incertis tamquam de animo suo. quis hominum pro se tam multa fecisset? praestitit, inquam, amicus, praestitit rem, quam videbatur ideo ty
Abbreviated transcription (Latin):
illum qui meos credidi̾t affectꝰ. Non possum iud̾¬
huiꝰ litis dissimulare facmꝰ. mocẽciꝰ fuerat ut
ego nollem reu̾ti. uideruit scĩssum uiri quid a
suasiones uelut aliquã ẜuitutẽ caritatis attẽ¬
dunt. Me siquis interroget nullos affectꝰ tautu¬
uasti puto. Et si quis oĩa uera rõue respiciat quidqͥd
hoĩes igr̃ quo tã maxie incredibiliũ reꝵ loquit᷑ iniu¬
dia sumꝰ sine dubio nõ eiusdẽ pars aĩe nõ eiusd̾ pars
uteri ⁊ quãto nuiꝰ in causis tanto plus in affectu
est. adiuirabilior caritas in quã colimiꝰ iuirib nr̃is
nõ pudet iud̾. hanc faceri persuasionẽ. Mmꝰ debet᷑
homimi qui alique tantũ amat qr necte est. Ita ẽ
uid̃. ita est a pͥmis statim etatib in eandem coie
uitã. habet aliquẽ frateruitatis effectũ sic effe¬
ctũ est ut nos statim fama cõmittẽt et tali certa¬
ime cohimus. Et si quid accidisset uni deberet

Expanded text:
illum, qui meos crediderit adfectus. non possum, iudiillum, qui meos crediderit adfectus. non possum, iudices, litis huius dissimulare facinus: innocentius fuerat, ut ego nollem reverti. Viderint, sanctissimi viri, . suasiones velut aliquam servitutem caritatis attendunt. me si quis interroget, nullos affectus tantuasci puto, et si quis omnia vera ratione respiciat, quicquid ium rerum loquitur invidia, sumus sine dubio non eiusdem pars animae, non eiusdem pondus uteri; sed quanto minus in causis, tanto plus in affectu est. admirabilior caritas, in quam coimus viribus nostris. non pudet, iudices, hanc fateri persuasionem: minus debetur homini, qui aliquem ideo tantum amat, quia necesse est. ita est, iudices, ita est: a primis statim aetatibus in eandem coire vitam habet aliquem fraternitatis affectum. Sic effectum est, ut nos statim fama committeret, et tali certamine coimus, ut, si quid accidisset, uni deberet
Abbreviated transcription (Latin):
conatib adu̾sa queniũt ut uidear elige̾ ꝙ nõ darẽ
nisi pro luce matris qui ut illam uderẽ amicũ de¬
di. fidem uram uid̾. ne intra maxĩas neccessitates
pereat usus hominis qui ꝑatus ẽ duob impen¬
di. Iam hic est tota Rõ clementie ne ibi me reti¬
ueatis ubi nõ prosum. Nec dissimulo scĩssirui
uiri perferre mecũ Maxime tam incredibilis
exempli fidem ut nõ ĩmerito possim inderi cum
matre colludere. Ego iudeor excogitasse istũ co¬
lorem ⁊ hoc ꝙ detinear amicicie notatur infirmi¬
tas. miseremini iud̾. temptate me ⁊ dimictite
an uoluerim reu̾ti scire nõ potestis insi reuer¬
tor. Illud stissimi iud̾ illud affectus meos torquet
ac lacerat ꝙ sun ingenti expectatiõẽ deceptus
Sꝑauerã facturũ nõ hoc loco rẽ magnã facẽt
et mat̾. Parauerã aput tyranniũ hanc iacta¬
tionẽ ut me credẽt remissum et genꝰ ostentati¬
oms adamauam ut murarent᷑ hominis fidem
tum ad hanc pertinet maximũ iuuenẽ de cepit

Expanded text:
conatibus adversa conveniunt, ut videar eligere. quid non darem miser pro luce matris, qui, ut illam viderem, amicum dedi! fidem vestram, iudices, ne inter maximas necessitates pereat usus hominis, qui paratus est duobus inpendi! iam hic est tota ratio clementiae, ne ibi me detineatis, ubi non prosum. nec dissimulo, sanctissimi viri, perferre me cum maxime tam incredibilis exempli fidem, ut non immerito possim videri cum matre colludere. ego videor excogitasse istum colorem, et hoc, quod detineor, amicitiae vocatur infirmitas. miseremini, iudices, temptate me et dimittite. an voluerim reverti, scire non potestis, nisi revertor. Illud, sanctissimi iudices, illud adfectus meos torquet ac lacerat, quod sim ingenti expectatione deceptus: speraveram futurum, ut hoc loco rem magnam faceret et mater. paraveram apud tyrannum hanc iactationem, ut me crederet remissum, et genus ostentationis adamaveram, ut mirarentur homines fidem et quantum ad hanc pertinet, maximum iuvenem decepit,
Abbreviated transcription (Latin):
iuet ipis in reb adu̾sis p̾dito p̾eunti labore atq p̾¬
stantia solue̾t lucis usurã ubicũq nͥ forte nõ sumꝰ
parentes insi palam. Quid est ergo nõ deserere
opem ferre non deesse onña hec ẽõspectant ut au¬
xilio liberoꝵ tuti suit parentes qd̾ cũ ita sit tam
ad me lexista ꝑtiuuit ꝙͣ ad matre. Duo enĩ uota¬
deducimꝰ candidatos ferunꝰ Ius nobis iite uecis ꝙ
concessum e. Si nõ fecit quod iubeo nõ deferã illĩ
ad sepulturã necce huĩt pare̾ nõ deseruit s addinꝰ
ẽ. Crede nõ contẽptu tui uenit ad carcem sint sa¬
ne iura paria sedeatq medius int̾ duos filus ind̾.
nõ cõparabo ꝑsonas quãius apud om̃es gentes pl
iuris habeat pat̾. Sit sane natura coĩs nõ impu
s ego ius meũ repͥmo int̾ duos parentes. Cecus
affectꝰ est eporabit qui prior rogau̾i̾t tempore cer¬
te unico añ miser ee cepi. Tu adhuc integraes/.

Expanded text:
met ipsis in rebus adversis praesidium parenti labore atque prmet ipsis in rebus adversis praesidium parenti labore atque praestantia solveret lucis usuram ubicumque, nisi forte non sumus parentes nisi palam. quid est ergo non deserere? opem ferre, non deesse. omnia haec enim eo spectant, ut auxilio liberorum tuti sint parentes. quod cum ita sit, tam ad me lex ista pertinuit quam ad matrem. Duo unum vocadeducimus, candidatos ferimus; ius nobis vitae necisque concessum est. si non fecerit quod iubeo, non deferam illum ad sepulturam.' necesse habuit parere: non deseruit, sed abductus est. crede, non contemptu tui venit in carcerem. sint sane iura paria, sedeatque medius inter duos filius iudex; non conparabo personas, quamvis apud omnes gentes plus iuris habeat pater. sit sane natura communis; non ised ego ius meum reprimo. inter duos parentes caecus adfectus est; exorabit qui prior rogaverit. tempore certe vinco: ante miser esse coepi. tu adhuc integra es,
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat auxilia ut ego estimo an uo̾ nõ m̾eatur
aduitoriũ nisi qui pñte filio miser ẽ. Nain si dese¬
ree in calamitate ml aliud putamꝰ esse ꝙͣ a mifero
discede̾ duo sumł scelera ꝑmittamnꝰ. Primiũ illud
ut eciam aderit possit im̾pune nichil p̾stare/ si ꝙ
absolutꝰ est hac lege que scd̾m miserũ stetit. Quo
quid̃ mõ nõ aduitores calamitosis parentib filios
damꝰ s spectatores dehint accidit illus til gratiue
ꝙ cũ rerũ necc̃itas cotidie nos diuidat. Si queda
fortuna parentes nos dep̾hendit̾ grauis exigno
diuisus spacio impune opem nõ fert nõ succut¬
ret ut hac saltẽ calũpina se defendat no reliqui
nõ abstessi neq pede quod auint uno apparente di¬
stessi solutꝰ erit oĩm auxiliandi necc̃tate quãdo
ura int̾pretatione absentia nupietatis otasio est.
hoc uoluisse legũ latore putamꝰ ut natꝰ ex nobis¬

Expanded text:
oporteat auxilia, ut ego aestimo, an vero non mereatur oporteat auxilia, ut ego aestimo, an vero non mereatur adiutorium, nisi qui praesente filio miser est. nam si deserere in calamitate nil aliud putamus esse quam a misero discedere, duo simul scelera permittimus: primum illud, ut etiam qui aderit, possit inpune nihil praestare, siquidem absolutus est hac lege, qui secundum miserum stetit. quo quidem modo non adiutores calamitosis parentibus filios damus, sed spectatores. accedit illud vel gravius, quod, cum rerum necessitas cotidie nos dividat, si quaedam fortuna parentes nos deprehenderit, quamvis exiguo divisus spatio inpune opem non feret, non succurret, ut hac saltem se calumnia defendat: 'non reliqui, sed non accessi, neque pede, quod aiunt, uno a parente discessi.' solutus erit omni auxiliandi necessitate, quando vestra interpretatione absentia impietatis occasio est. hoc voluisse legum latorem putamus, ut natus ex nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ habeat afferã morã neq enun puto si etas ĩ¬
pediret infantẽ ualitudo egrũ res publica lega¬
cum dux militẽ nchilomiꝰ ascripta crudelitas
nũc acciꝑet rõnem necc̃itatis ⁊ cũ semel appariũt
pat̾ in euismoĩ causis defensionẽ pot̾o plane ẽẽ se¬
curꝰ nec tnnebo ne teneri iudeatur filiꝰ meꝰ si nõ
potuit om̃ib succurr̾e dum in ip̃a lege occupatꝰ ẽ.
Pat̾ alligatꝰ est mat̾ ceca est unꝰ utriq ẽ filius
magna locoꝵ distançia / habet lex in medio debitorẽ
duc ad utrũ mauis ad utrũq nõ potes insi hanc
condicionẽ misero imponimꝰ. ut quidquid fecit pro¬
iciendus sit. Si exierit mat̾ sepeliri uetabit si
remansert pr̃i nõ dubito fore dubiũ qͥn ius in
hac lege fu̾it ⁊ michi insi forte ut omiã iniq ĩ¬
iusteq conquiratis. hic quoq uniꝰ occone uerbi a¬
liud pietatis iuuare parentes alud nõ deser̾e. Idẽ
de hoc dubitarẽ uultis utrũ parentib ubiq ferri

Expanded text:
on habet, adferam moram. neque enim puto, si aetas inpediet infantem, valetudo aegrum, res legatum, dux militem, nihilominus obstricta crudelitas non accipiet rationem necessitatis, et cum semel apparuerit patere in eiusmodi causis defensionem, potero plane esse securus, nec timebo, ne teneri videatur filius meus, si non potuit omnibus succurrere, dum in ipsa lege occupatus est. pater alligatus est, mater caeca est; unus utrique filius; magna locorum distantia; habet lex in medio debitorem. duc ad utrum mavis, ad utrumque non potes, nisi hanc condicionem misero imponimus, ut, quicquid fecerit, proiciendus sit: si exierit, mater sepeliri vetabit, si remanserit, pater. Non puto fore dubium, quin ius in hac lege fuerit et mihi, nisi forte, ut omnia inique iniusteque conquiritis, hic quoque unius occasione verbi aliud putatis iuvare parentes, aliud non deserere, id est, de hoc dubitare vultis, utrum parentibus ubique ferri
Abbreviated transcription (Latin):
quib nõ placet longũ ag̾e̾ merorẽ retulit
umibra gra matri. Scio et intelligo cũ int̾
gementes iacet mediũ cadauer et cũ omes
uidetur remsisse curas tũc sentit aliquid ⁊
te effusuis fleas/ effusus efferas nũquã pe¬
risse credas filii tui umbrã cui nõ apparet ira¬
stitur. Iam gelidi piger corporis sanguis om̃es
in mortem struxerat uenas ⁊ micantiũ sul¬
ior extremus uanescebat oculoꝵ/ ⁊ ia despan¬
tib medicis crediderat pat̾ adhuc tame spera¬
re mat̾ uidebat᷑ ⁊ quãtũq corporis partem
ostulis misera tepefecãt illo uite calorẽ red¬
magis matiẽ penitet ꝙ sepultꝰ est qui potãt
reuerti. Satis ipi quo exequiaꝵ die cubitꝰ¬

Expanded text:
quibus non placet longum agere maerorem? retulit quibus non placet longum agere maerorem? retulit umbra gratiam matri. scio et intellego: cum inter gementis iacet medium cadaver, et cum omnis videtur remisisse curas, tunc sentit aliquid et, effusius fleas, effusius te efferas, numquam perisse lacrimas credas. filii sui umbra cui non apparet, irascitur. Iam gelidi piger corporis sanguis omnis in mortem strinxerat venas, et nutantium fulgor extremus vanescebat oculorum, et iam desperantibus medicis crediderat pater. adhuc tamen spirare matri videbatur, et quamcumque corporis partem osculis misera tepefecerat, illo vitae calorem remagis matrem paenitet, quod sepultus est, qui poterat reverti. scitis ipsi, quo exequiarum dies lab
Abbreviated transcription (Latin):
fecit quia uide̾ ip̃e malebat nec uiuetem qd̾
adhuc ⁊ incolumẽ tã blanda tanqua debita pie¬
tate prosequebatur ut defuncto ẜuaturꝰ affe¬
ccũ eciam sepulti pat̾ uideretur. Tanto ma¬
gis effusa mat̾ ⁊ suis ac pat̾ius uicib occur¬
rens hec palidior ad metꝰ ad uota promor
no dieb secura no noctib. Et ille miser intel¬
ligebat utri prõptior ex parentib ⁊ facilior
esset affeitꝰ. Itaq ab huiꝰ osculis ab huiꝰ fe¬
mine coruice pendebat. Et quia longũ est
officia pret̾ita debite pietatis agitãre/ illo
ip̃o laugore quo filius caducũ illud ⁊ fragile
corpus amisit ꝙͣ perdite mulier ⁊ usq maxi¬
mũ modo suꝑ hora pallentis infelices lacera¬
bat oculos. Ilũc siccata frustra ubera qu̾eba¬
tur. Nuc suꝑstitem credebat uterũ. Nota¬
bat hec ille deficiens mandalutq mortisue cu
periret ubi sunt qui cito iubent stare lacͥmas

Expanded text:
fecit, quia videre ipse malebat; ne viventem quidem fecit, quia videre ipse malebat; ne viventem quidem adhuc et incolumem tam blanda tamque debita pietate prosequebatur, ut defuncto servaturus affectum etiam sepulti pater videretur. tanto magis effusa mater et suis ac paternis vicibus occurrens: haec pallidior ad metus, ad vota pronior, non diebus secura, non noctibus. et ille miser intellegebat, utri promptior ex parentibus et facilior esset affectus. itaque ab huius osculis, ab huius feminae cervice pendebat. et, quia longum est officia praeterita debitae pietatis agitare, illo ipso languore, quo filius caducum illud et fragile corpus amisit, quam perdite mulier et usque in exemplum modo super ora pallentis infelices lacerabat oculos, nunc siccata frustra ubera querebatur, nunc superstitem caedebat uterum! notabat haec ille deficiens mandabatque morti suae, cui periret. ubi sunt, qui cito iubent stare lacrimas,
Abbreviated transcription (Latin):
bitrte magis cruciatur ꝙ nõ licet filio uenire
cupienti nũc barbaro carnune grauẽ t̾rã to¬
tis noctib pulsat ⁊ impositũ sibi sepulchrũ ꝙ n
possit euolu̾e que solebat ipos discute inferos
umbra nuratur. Miser quẽ nõ tñi uerba clau¬
serũt nã forsitã per illa trãsisset s unicula fer¬
rea solidiq nexus ad mortẽ reduxerũt. Quom
tenetur infelix qui ne propt̾ hoc ꝙ ueuit ut que¬
ratur miseroor femine cuiꝰ ñudie totũ facinus
astribitur. Maritꝰ sic filiũ inclusit tanquã se
inquietar mat̾ ista quereret Igitur inde ne¬
mo miretur si ad tam crudeleuy ad tã nutẽ pa¬
trẽ unibra non uenit sciebat ubi lacrunas.
ubi possit ĩuenire singultꝰ a quo magis deside¬
raretur. Namq isti ferreũ pectꝰ ⁊ dura pre¬
cordia nec sunt de orbitate sensus. Quid em
nnhumanus pr̃e quid ĩuenur truculencius pt̃.
ĩidit matii ne filio frueretur nec hoc ideo

Expanded text:
bitate vel magis cruciatur, quod non licet filio venire bitate vel magis cruciatur, quod non licet filio venire cupienti: 'nunc barbaro carmine gravem terram totis noctibus pulsat, et impositum sibi sepulcrum, quod non possit evolvere, quae solebat ipsos discutere inferos, umbra miratur. miser, quem non tantum verba clauserunt nam forsitan per illa transisset, sed vincula ferrea solidique nexus ad mortem reduxerunt. quomodo tenetur infelix, qui ne propter hoc quidem venit, ut queratur!' Misereor feminae, cuius invidiae totum facinus ascribitur. maritus sic filium inclusit, tamquam se inquietari mater ista quereretur. igitur, iudices, nemo miretur, si ad tam crudelem, ad tam immitem patrem umbra non venit. sciebat, ubi lacrimas, ubi posset invenire singultus, a quo magis desideraretur. namque isti ferreum pectus et dura praecordia, nec sunt de orbitate sensus. quid enim inhumanius patre, quid inveniri truculentius potest? invidit matri, ne filio frueretur, nec hoc ideo
Abbreviated transcription (Latin):
mebat nec exagitabat incertos lenis ymago sõ¬
puos ac ne confusi quidẽ tristi emi̾e uultͫ x i¬
firmũ fauilla caput noctib suis obibat. S filiꝰ
erat qualis aliquãdo et iuuenis et pulcher aspe¬
oscula dabat et tota nocte uiuebat. multum per¬
didit mat̾ si contiugebat illi nõ mmiꝰ si uidebat᷑¬
⁊ runc tenebras manes et longas oculis flen¬
tib nactes iuxͣ sompniũ mariti periugil ⁊ tm̃
deserta iuetitur no desidĩo fictus aut̃ sucatus
babitu nec ut sompinoꝵ uanitate cõspicitur.
s experta nõ totũ mori hominẽ illud quod nec
flauimuis uritur nec cinerib extinguitur
nec urius sipulchrisq satis p̾uutur expectat
Nunc isto carce̾ obseratam aĩam et repugnantẽ
magico Iuuenẽ cogitat ferro infelicissima oñ
mãter plus aliquid ẽẽ ꝙͣ unbrã filiũ putat pꝰ¬
qua potuit includi nec sua tmumodo pena pro¬
prioq supplicio deserta consumtur rescissa or¬

Expanded text:
niebat, nec agitabat incertos levis imago somniebat, nec agitabat incertos levis imago somnos, ac ne confusi quidem tristi cinere vultus et inspersum favilla caput noctibus suis obibat, sed filius erat qualis aliquando, et iuvenis et pulcher habioscula dabat et tota nocte vivebat. multum perdidit mater, si contingebat hoc illi, non minus, si videbatur. nunc tenebras inanis et longas oculis flentibus noctes iuxta somnum mariti pervigil et tantum deserta metitur, non desiderio fictus aut fucatus habitu nec, ut somniorum vanitate conspicitur, sed experta non totum mori hominem illud, quod nec flammis uritur nec cineribus extinguitur nec urnis sepulcrisque satis premitur, expectat nunc ista carcere obseratam animam et repugnantem magico iuvenem cogitat ferro. infelicissima omnium mater plus aliquid esse quam umbram filium putat, postquam potuit includi, nec sua tantummodo poena proprioque supplicio deserta consumitur; rescissa or
Abbreviated transcription (Latin):
femina neq uoto ne publico gen̾e miserabilis nõ
npudent᷑ int̾ ceteras matres que aut unicos a
iuuenes pios filios perdiderunt emm̾e ⁊ occupa¬
re quendam merenciũ pͥncipatum euentu noue
calamitatis affectat. Que sola om̃i supra fidem
infelix in uno filio iam alterã patitur orbitatẽ.
Priorẽ quidem illam ut cõmunẽ cetĩs et fato ac¬
adentem forcius ut cũq tollerabat/ nã ⁊ de filio
nichil aliud perdiderat misera insi dies nec iã
triebat ut ille quo fruebatur nõ posset planctib¬
ꝙz lacrius pene imprbe dixerim parcius utebat᷑¬
nec sibi permittebat dolor luge̾ uenientẽ nũc desti¬
tutasolatio persuasione fraudata ẽ dũ nõ putabat
perisse que putabat udere. Eripuit iugrata filio
alterũ titulum miser ille reu̾etur iam et ad pa¬
trem neuiret tamẽ nuisera petit ne numnꝰ perdi¬
disse iudeatur ꝙͣ ipa desiderat nõ mani persuasi¬
one nec cogitationib ficta lugentis umbra ue¬

Expanded text:
femina neque noto neque publico genere miserabilis non impudenter inter ceteras matres, quae aut unicos aut iuvenes pios filios perdiderunt, eminere et occupare quendam maerentium principatum differentia novae calamitatis affectat, quae sola omnium supra fidem infelix in uno filio iam alteram patitur orbitatem. priorem quidem illam, ut communem ceteris et fato accidentem, fortius utcumque tolerabat. nam et de filio nihil aliud perdiderat misera nisi dies, nec iam timebat, ne ille, quo fruebatur, mori posset. planctibus lacrimisque, paene improbe dixerim, parcius utebatunec sibi permittebat dolor lugere venientem. nunc destituta solacio, persuasione fraudata est: dum non putabat perisse, quem poterat videre, ~eripuit ingrata filio alterum titulum.~ miser ille, nisi teneretur, iam et ad patrem veniret. Tantum misera petit, ne minus perdidisse videatur, quam ipsa desiderat. non inani persuasione nec cogitationibus ficta lugentis umbra ve
Abbreviated transcription (Latin):
ceperunt ut si hec faciam nemo miretur, uis
scire mat̾ quẽ affectũ quã reueneiam in calauu¬
tatib amico p̾stare debeamiꝰ. Nullã legẽ timuit
ne reliqu̾etur. Differo interim cam amucicie
agere paulisper on libet et tyraunꝰ mͥ credi¬
dit. uolo reuerti. Nulli unquã mat̾ plus cõ¬
misit fides neminẽ magis olligauũt expecta¬
tiones. Credidit mͥ homo cui fauorabilis res¬
ꝯtingit si decipitur qui sibi excogitasse contra
omnes anucos iudetur ut illum poueremus.
Nõ est ꝙ michi supplicia ꝙ ouine mortis appara¬
tum mat̾ opponas facuiꝰ est id tantũ hominib¬
bñ crede̾ ꝙ expedit ut accum ẽ de rebus hua¬
uis si sola seruetur utilitatũ fides. In fuutũ ẽ¬

Expanded text:
ceperunt, ut, si hoc faciam, nemo miretur. vis ceperunt, ut, si hoc faciam, nemo miretur. vis scire, mater, quem affectum, quam reverentiam in calamitatibus amico praestare debeamus? nullam legem timuit, ne relinqueretur. Differo interim causam amicitiae; agere paulisper omnium libet. et tyrannus mihi credidit; volo reverti. nulli umquam, mater, plus commisit fides, neminem magis obligaverunt expectationes. credidit mihi homo, cui res favorabilis contingit, si decipitur, qui sibi excogitasse contra omnes amicos videtur, ut illi inponeremus. non est, quod mihi supplicia, quod omnem mortis apparatum, mater, opponas; facicredere quod expedit et actum est de rebus humanis, si solum servatur utilitatum fides. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ homi genus que iõ nondũ circa se tenet omes
admiratioes quia tota nõ contingit q̃ tĩ ꝑuene¬
rat ad incredibiliũ fidẽ isi illa uos impediretis
amcicia pluriũ corpoꝵ unꝰ animꝰ uicarie mariꝰ
fortior ꝙͣ matris affectꝰ. Rogo quid feret quid uo¬
cetur ille qui sie auiat. Quid int̾est ille qui sie
magna m̾ita descendant uultis scire quid de hec
affectu senciat mat̾. Et amicũ meũ malle ne re¬
u̾tar finige me positis paulisper un̾̃tis quibus
obligatꝰ sum. hoc tñ̃ dic̾e̾ anucꝰ alligatꝰ est. Ire
exegerit ucariũ corpus opponã. Quid decines.
quid moraris. hoc est tempꝰ propt̾ quod comuis
nestias an diligat cuiꝰ nõ habet expermẽta iusi
sola felicitas et si in te p̃stes oĩa secunda anu¬
cus ociosa res est dicturum me putas hec ex¬
pectat alligatꝰ/ expectat totum ymo genus hu¬
manũ. Et nos in hanc sidem persuasionis re¬

Expanded text:
tum hominum genus, quae ideo nondum circa se tenet omnes tum hominum genus, quae ideo nondum circa se tenet omnes admirationes, quia tota non contigit, quae tamen pervenerat ad incredibilium fidem, nisi illa vos inpediretis; amicitia, plurium corporum unus animus, vicariae manus, fortior quam matris affectus. Rogo, quid refert, quid vocetur ille, qui sic amat? Quid interest, ex quibus magna merita descendant? vultis scire, quid de hoc affectu sentiat mater? et amicum meum putat malle, ne revertar. Finge me sepositis paulisper meritis, quibus obligatus sum, hoc tantum dicere: 'amicus alligatus est.' ire exegerit, vicarium corpus opponam. quid detines, quid moraris? hoc est tempus, propter quod coimus. nescias, an diligat, cuius non habet experimenta nisi sola felicitas, et, si vitae praestes omnia secunda, amicus otiosa res est. dicturum me putas: 'hoc expectat alligatus'? expectat totum immo genus hominum, et nos in hanc fidem persuasiones re
Abbreviated transcription (Latin):
carceres mat̾ inicens carnifia malum manum
et perituri filii ugulũ anͣcte iuris aꝑires. Dii dee¬
q qũã longe est lex que petinet hominẽ qui pe¬
ne nõ uenit. Nestis quãtũ intelligo mater.
quãtam inuidiã debeant fac̾e̾ liberis parentas
a quib relinquũtur. Mat̾ que se deseri querit᷑
illud exclaniet filiũ meũ auitas ꝑegrina sollici¬
tat ut amenos nescie cuiꝰ recessus orbis petat
debilitati mee subtrahit humeros. Inuenis mẽs
abducitur amore ietrias ⁊ ab ofsiciis ceatatis
uicus extrahitur oculoꝵ. Euismodi genitũ filuũ
necce est persequaris ut ꝙ detineor obitꝰ et ye¬
na sit non facit ista lex ad liberos qui miã detinẽ
tut ut turpe sit ꝙ recedo in eo tm̃ est ad quẽ re¬
uertor ⁊ ut facmꝰ sit relicta mat̾ nõ faciunt in¬
si cause relmquẽdi homo qui ad trrannũ reuer¬
eẽ in reb hũanis et alterũ affectũ anicicie si qua
mͥ iudetur natã excogitasse ut coire ĩuicẽ possit to¬

Expanded text:
carcerem, mater, iniceres carnifici manum et perituri filii iugulum auctoritate iuris operires? Dii deaeque, quam longe est lex, quae retinet hominem, qui poenae non venit! nescis, quantum intellego, mater, quantam invidiam debeant facere liberis parentes, a quibus relinquuntur. mater, quae se deseri queritur, illud exclamet: 'filium meum civitas peregrina sollicitat; ut amoenos nescio cuius recessus orbis petat, debilitati meae subtrahit umeros.' 'iuvenis meus abducitur amore meretricis, et ab officiis caecitatis vitiis abstrahitur oculorum.' eiusmodi gemitu filium necesse est persequaris, ut, quod detineor, obiter et poena sit. non facit ista lex ad liberos, qui misericordia detinentur. ut turpe sit, quod recedo, in eo tantum est, ad quem revertor, et ut facinus sit relicta mater, non faciunt nisi causae relinquendi. homo, qui ad tyrannum reverse in rebus humanis et alterum affectum. amicitia est, quam mihi videtur natura excogitasse, ut coire invicem possit to
Abbreviated transcription (Latin):
no amia ex quib uiu mat̾ erat peregre pro¬
fecti sunt ad tirampnũ appliciti. Mat̾ co¬
gnito ꝙ filius suus haberatur a tirãpno flendo
oculos amisit Oblata est a iuuenib tyranno co¬
dicio ut dumittẽt altin ad uisendã matre ad diem
ystitutã reu̾surũ. Ita ut insi occurrisset ad diem
de eo qui Restiterat pena sum̾etur et iure iurã¬
do ascriptꝰ est uenit iuuenis in ciitate ma¬
ter detraet ex lege qua paretes ĩ calamitate
tulisse, et patior inudiã hoĩs qui sibi
nõ yesiquerit ut amaret et matrem¬
quociens tñ bniu̾sam pretatis mee constiami intu¬
eori qua minimũ est ꝙ udero bonꝰ amcꝰ. Non

Expanded text:
o amici, ex quibus uni mater erat, peregre profecti ad tyrannum appliciti sunt. mater cognito, quod filius haberetur a tyranno, flendo oculos amisit. oblata est a iuvenibus tyranno condicio, ut dimitteret alterum ad visendam matrem ad diem praestitutam reversurum, ita ut, nisi occurrisset ad diem, de eo, qui restiterat, poena sumeretur. et iureiurando adstrictus est. venit iuvenis in civitatem; mater detinet ex lege, qua parentes in calamitate tulisse, et patior invidiam hominis, qui sibi non reliquerit, ut amaret et matremquotiens tamen universam pietatis meae conscientiam intueor, in qua minimum est, quod videor bonus am
Abbreviated transcription (Latin):
restituteqz urbes maiora cause exempla sunt.
Quod scio uictis eciã gladiatores parcũt pꝰ orbita¬
tẽ pꝰ egestatẽ quid ampliꝰ pt̃ pati iusi ꝙ obiciat᷑
ult̾ĩor ne tͥ aliqua ultio querenda ẽ aut aliquid re¬
rũ natura peiis capit. Quis nõ te oni mortalã
ĩhumanissimũ putet si hoc adu̾sus inuncũ tuũ
saltem optasti. Si me hereules mexpiabiles odio¬
rũ cause ⁊ compositis quoq fabulis ultĩores imi¬
micicie fuissent ausi dic̾e̾. Si propt̾ illũ liberos per¬
didisses accipienda tm̃ erat a fortuna tali satiffacio.
Certe ad uitandã insolencie opionẽ q̃ fere ĩmeri¬
tã quoq potenciã carpit ne uagaretur per or

Expanded text:
restitutaeque urbes maiora causae exempla sint, restitutaeque urbes maiora causae exempla sint, quod scio, victis etiam gladiatores parcunt. post orbitatem, post egestatem quid amplius potest pati, nisi quod optat? ulteriorne tibi aliqua ultio quaerenda est, aut aliquid rerum natura peius capit? quis non te omnium mortalium inhumanissimum putet, si hoc adversus inimicum tuum saltem optasti! si mehercules inexpiabiles odiorum causae et compositis quoque fabulis ulteriores inimicitiae fuissent, ausim dicere, si propter illum liberos perdidisses, accipienda tamen erat a fortuna talis satisfactio, certe ad vitandam insolentiae opinionem, quae fere immeritam quoque potentiam carpit
Abbreviated transcription (Latin):
opib uiuit numicus. Quidquid est illud qd̾
senex mops ex domo mea accipit si nõ iraste¬
ris tu prestitisti t̾ hoc pulchrũ acq mag̾ificũ
est. Nam ego si quid in prẽm cõẜuatoris mei
confero nõ sum laudandus nec expectau̾i̾s hoc
loco pat̾ ut illa dicam spe odioꝵ honestus occa¬
sus est. ⁊ dum simultates nchil aliud habẽt
ꝙͣ nocendi cupiditatẽ speciosa in meliꝰ animi
mutatio est cũ exempli honore. Iuinteq ex hosti¬
li pene concursum in affritatẽ manus unde
cantũ mnisero homimi ut imruicꝰ sit. Aspice so¬
lum egentẽ senẽ om̃ib p̃sidiis destitutum. No¬
ua contumeliã fortune tu facis si hũc odisti.
et adhuc putas tua int̾esse ne uiuat. Nul¬
uetẽ enulo pena superest panẽ eripere mendico
et grauissue per se fortune manu pondꝰ nuyo¬
n̾e. Age si perisse cadauer calcasses fere me hercu¬
les gn̾osiores iacentes transeunt ⁊ reẜuan hostes

Expanded text:
opibus vivit inimicus; quicquid est istud, quod opibus vivit inimicus; quicquid est istud, quod senex inops ex nostra domo accipit, si non irasceris, tu praestitisti, tibi hoc pulchrum atque magnificum est. nam ego, si quid in patrem servatoris mei confero, non sum laudandus. Neque expectaveris hoc loco, pater, ut illa dicam: semper odiorum honestus occasus est, et, dum simultates nihil aliud habent quam nocendi cupiditatem, speciosa in melius animi mutatio est cum exempli honore, iunctaeque ex hostili paene concursu in affinitatem manus. unde tantum misero boni, ut inimicus sit? aspice solum, egentem, senem, omnibus praesidiis destitutum; nonne contumeliam fortunae tuae facis, si hunc odisti et adhuc putas tua interesse, ne vivat? nultere aemulo poena; superest panem eripere mendico et gravissimae per se fortunae manui pondus imponere. age, si perisset, cadaver calcasses? ferae mehercules generosiores iacentes transeunt, et, cum reservati hostes
Abbreviated transcription (Latin):
elem quisq plus potest quo laciꝰ patet ĩcur¬
sus. hoc magis cogitare d atq respicere
quantũ in nos fortune regnũ sit quã insta¬
bili sede huãna consistant. Non me aurata la¬
quearia nec radiantes marinore columpne.
yniũ sũma decidunt. Ego iudi pauꝑem auxiliũ
diuiti fen̾tem. S sane suꝑbus extimet miserias
longa feliectate/ ⁊ alienũ casum facile despiciat
securꝰ sim. Ego quociens auxilla calamtatis pe¬
t̾e aliquẽ uideo nõ possum nõ moueri fortuna
mea. Succurrit mͥ continuo tempꝰ illud qͦ ipẽ
hec ẽ celebranda uirtꝰ hic anmi suscipienda
moderatio uincerũt irã ⁊ int̾ simultates quoꝵ
menimisse hoĩs ut fabio maxĩo ĩmortale actu¬
lit laudem erectꝰ ex hostiũ manib inimicus
ut tiberiũ grachum adnum̾ata eiuitas ẽ. Sei¬
pionẽ in carcem duci prohibito. Te quoq simi¬
lis anmi magnitudo memorie dabit tuis eñ

Expanded text:
cule, quo quisque plus potest quoque latius patet ad incurcule, quo quisque plus potest quoque latius patet ad incursus, hoc magis cogitare debet atque respicere, quantum in nos fortunae regnum sit, quam instabili sede humana consistant. non me aurata laquearia nec radiantes marmore columnae nen imum summa decidunt. ego vidi pauperem auxilia diviti ferentem. sed sane superbius aestimet miserias longa felicitas et alienum casum facile despiciat securus sui; ego quotiens auxilia calamitatis petere aliquem video, non possum non moveri fortuna mea. succurrit mihi continuo tempus illud, quo iphaec est celebranda virtus, haec animi suspicienda moderatio, vincere iram et inter simultates quoque meminisse hominis. Ut Fabio Maximo immortalem attulit laudem ereptus ex hostium manibus Minucius, ut Tiberium Gracchum admirata civitas est Scipione in carcerem duci prohibito, te quoque similis animi magnitudo memoriae dabit. tuis enim
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ num̾osas aĩoꝵ ꝙͣ corpoꝵ dedit formas. Sũt
quoꝵ mentes eciam nocentiũ supplieia confũdant
qui ad om̃ sangumiẽ palescunt ignotoꝵ quoq mi¬
seriis illacriment. Sunt contra qui nec suoꝵ
quidẽ miserentur. michi mite pectꝰ ⁊ mollis af¬
fectus ad omnẽ calauutatũ conspectũ tremit.
Noli me existimare mea fortuna pat̾ nõ ha¬
beo gladiatoris animũ utinã quidẽ mͥ cã per¬
mitte̾t sic głiari. Inuenis conceptꝰ splendidis pa
posse prodesse et contra uarios mortaliũ casus
quasi portu bergnitatis aꝑire. Concupuu qua¬
dam hũanitatis auitã gloriã periturũ hoĩem
Qine ille nanfragio eiectꝰ seu spoliatꝰ incendio.
siue exutus latrocimo erat nature patrieq
resticui. Paria tecũ facio res pu. que proyt
me unũ cuiẽ perdideras. hec me magis de¬
citatẽ meruisse. Ignotꝰ sãne sit ⁊ alienꝰ quis
fuit an nõ quero post hoc erit amicꝰ. Et her¬

Expanded text:
minus numerosas animorum quam corporum dedit formas. sunt, minus numerosas animorum quam corporum dedit formas. sunt, quorum mentes etiam nocentium supplicia confundant, qui ad omnium sanguinem pallescant, ignotorum quoque miseriis inlacriment. sunt contra, qui ne suorum quidem misereantur. mihi mite pectus et mollis affectus ad omnem calamitatium conspectum tremit. noli me aestimare mea fortuna, pater, non habeo gladiatoris animum. utinam mihi quidem causa permitteret sic gloriari: iuvenis conceptus splendidis parposse prodesse et contra varios mortalium casus quasi portum benignitatis aperire, concupivi quandam humanitatis civicam gloriam: periturum hominem, sive ille naufragio eiectus, seu spoliatus incendio sive exutus latrocinio erat, naturae patriaeque restitui. paria tecum facio, res publica, quae propter me unum civem perdideras. haec me magis decitatem meruisse, ignotus sane sit et alienus, quid fuerit ante, non quaero, post hoc erit amicus et her
Abbreviated transcription (Latin):
ci pat̾ Nec ignoro ud̾. ꝙͣ male ista defensio de huano ge¬
n̾e meatur. Si adeo nichil est per se mĩa ut insi ul¬
terior aliqua neccessitas pudori uim fecerit pro sũ¬
mo cͥmine dampnanda sit ninꝰ neccessaria humani¬
iuuissẽ penadignũ uide̾tur ẜuasse periturã animã
et ignocisse reb humanis et respectu cõis oñii sorties
uelut adorato nuum et stipẽ posusse fortune. Si
hoc crimẽ est laudetur ergo crudelitas nichil habea¬
tur piratis lauistisq prudentiꝰ ferantur sane pro¬
futura hũano generi duo exempla. Intra tam breue
criuẽ si fatendum sit nõ auinũ inͥ ip̃e fuixi. aut mea
ptãte regitur affectꝰ ad arbitriũ formantis mores
oim nature compositꝰ cũ crimine meo natꝰ sum
nã sine celestis prouidentia siue ĩrationabilis caus
siue assignatꝰ syderũ cursus nastentib nobis necces¬
sitas multa uarietate pectora nr̃a distiuxit nec

Expanded text:
ci pater. Nec ignoro, iudices, quam male ista defensio de humano geci pater. Nec ignoro, iudices, quam male ista defensio de humano genere mereatur, si adeo nihil est per se misericordia, ut, nisi ulterior aliqua necessitas pudori vim fecerit, pro summo crimine damnanda sit minus necessaria humaniiuvissem, poena dignum videretur servasse perituram animam et ignovisse rebus humanis et respectu communis omnium sortis velut adorato numini et stipem posuisse fortunae? si hoc crimen est, laudetur ergo crudelitas, nihil habeatur piratis lanistisque prudentius. ferantur sane profutura humano generi duo exempla: intra tam breve crimen si fatendum sit, num animum mihi ipse finxi, aut mea potestate regitur affectus? an arbitrio formantis mores omnium naturae compositus cum crimine meo natus sum? nam sive caelestis providentia sive inrationabilis casus sive assignata siderum cursu nascentibus nobis necessitas multa varietate pectora nostra distinxit nec