comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos. spẽ.atq caritatẽ sũ moꝑe tenẽ
docuert̃: ipsi itaq nob̾ inhis uir¬
tutibꝰ portȩ st: qͥ nos ꝑ easdẽ uirtu¬
tes ad interiorẽ intellectũ gc̃nȩ sa¬
pientiȩ ꝑducunt. S si ipsi exteri¬
ores portȩ st̃. qͦs accipimꝰ int̾iores :
Si uͦ ipsi interiores st̃ qͦs intelligi¬
mnꝰ exteriores : Qua in re intelligi
utilit᷑ potest. qͥa ipsi nob̃ exterio¬
tes simul & interiores portȩ st̃.
Cũ enĩ adhuc inchoantib ñ alta
ac mistica. s. quȩdã qͦ capi p̃ua¬
lent p̃dicant: portȩ exteriores
loquunt᷑: portȩ interiores st
Nideamꝰ qͣlit̾ porta exterior pa¬
teat. Non potui uob̃ loqͥ qͣsi sp̃u¬
alib. s qͣsi carnalib. Tanꝗͣ par¬
uulis in xp̃o. lac uobis potũ dedi
ñ escã. Uideamꝰ qͣlit porta interi
pateat. Sapientiã loqͥm᷑ int̾ ꝑfec¬
tos. Uideamꝰ utrũ eadẽ ipsa sit
porta interior & exterior. Sapien¬
tib & insipientib debitor sũ¬

Expanded text:
 charitatem summopere tenere docuerunt, ipsi itaque nobis in his virtutibus portae sunt, qui nos per easdem virtutes ad interiorem intellectum aeternae sapientiae perducunt. Sed si ipsi exteriores portae sunt, quos accipimus interiores? Si vero ipsi interiores sunt, quos intelligimus exteriores? Qua in re intelligi utiliter potest 1392 quia ipsi nobis exteriores simul et interiores portae sunt. Cum enim adhuc inchoantibus non almystica, sed quaedam quae capi praevalent, praedicant, portae exteriores loquuntur, portae interiores. Videamus qualiter porta exterior pateat: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedinon escam . » Videamus qualiter porta interior pateat: « Sapientiam loquimur inter perfectos . » Videamus utrum eadem ipsa sit porta interior et exterior. « Sapientibus et insipientibus debitor su
Abbreviated transcription (Latin):
orientẽ & aqͥlonẽ posite ee. memoran¬
e. Uude recte ꝑilla aditꝰ interior de¬
signat᷑: qͥa sic̃ in p̃cedenti locutiõe iã
dictũ ẽ. uł iudeis uł etiã gentib. uł
inchoantib atq in bono oꝑe ꝑseue¬
rantib uł abono cadentib s pͦ cul¬
pas ꝑpenitentia surgentibꝰ patet. Nc̃
aute pͦ ꝗͣ singłe inoriente & aqͥlone
& austro portȩ descripte st̃: cur in¬
t̾ioris atrii rursꝰ portȩ singlȩ in au¬
stro & oriente atq aqͥlone describun¬
t᷑: Aspirante dño magna intentiõe
opꝰ ẽ. sinũ tante ꝓfunditatis inda¬
gare. Si enĩ portarũ nõie scõs p̾di¬
catores accipimꝰ: sciendũ nob̃: qͥa
una ÷ ȩccłia inp̃dicatorib testam̃ti

Expanded text:
Orientem et Aquilonem positae esse memorantur. Unde recte per illam aditus interior designatur, quia, sicut praecedenti locutione jam dictum est, vel Judaeis et gentilibus, vel inchoantibus atque in bono perseverantibus, vel a bono cadentibus, sed post culpas per poenitentiam surgentibus patet. Nunc autem postquam singulae in Oriente et Aquilone et Austro portae descriptae sunt, cur interioris atrii rursum portae singulae in Austro et Oriente atque Aquilone describuntur? Aspirante Domino, magna intentione opus est sinum tantae profunditatis indagare. Si enim portarum nomine sanctos praedicatores accipimus, sciendum nobis est quia una est Ecclesia in praedicatoribus te
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ eũ dr̃. Et palmas eiꝰ infronte. Et
stati qđ adhuc dictũ ñ fuerat. subdit᷑.
EC .UIII. grad erant qͥb ascendebat᷑
ad eã. hoc qͦ qđ de australi porta scͥp¬
tũ ẽ: de orientali qͦ porta in eundẽ
ordinẽ narrat᷑. Nã ꝓtinꝰ sub infert᷑.¬

Expanded text:
citur: Et palmas ejus in fronte . Et statim quod adhuc dictum non fuerat subditur: Et octo gradus erant in quibus ascendebatur ad eam . Hoc quoque quod de Australi porta scriptum est, de Orientali quoque porta in eodem ordine narratur. Nam protinus subinfert
Abbreviated transcription (Latin):
gram concordit᷑ p̃dicant. octauũ uͦ gͣ¬
dũ annuntiant retributiois et̃nȩ. Uñ
scriptũ est. Da partes. Uu. nec non &
octo. Qd itaq dice possumꝰ exteriores
portas. nͥ antiqͦs patres fuisse. qͥ ꝑp̃
cepta legis nouerant oꝑa popłi ma¬
gis quã corda custodire: Interiores
rũ suorũ corda custodiunt. ne malis
qͦ ñ faciunt uł in cogitatioĩb delec¬
tent᷑ ꝑ illas em̃ .Uii. gradib ascendi

Expanded text:
gratiam concorditer praedicant. Octavum vero gradum annuntiant retributionis aeternae. Unde scriptum est: « Da partem septem nec non et octo . » Quid itaque dicere possumus exteriores portas nisi antiquos patres fuisse, qui per praecepta legis noverant opera populi magis, quam corda custodire? ut interiorrum suorum corda custodiunt, ne malis quae non faciunt, vel in cogitationibus delectentur. Per illas enim septem gradibus ascendi
Abbreviated transcription (Latin):
uir sc̃s tot suas uirtutes int̾ flagella
enumerat. qͥd ÷ qđ ore suo oꝑa quȩ fe¬
cerat laudat: nͥ qͥa int̾ uulnera & u̾ba
humił fuit. reuocatis bonis suis ad
memoriã. in fractꝰ in adu̾sitate ꝑman¬
sit: Cuiꝰ enĩ animũ int̾ tot flagella
illa u̾ba ad desꝑationẽ ñ ĩpellerent.
nͥ sibi ad memoriã bona qͥ egerat re¬
uocass : Nidit gͥ sc̃s uir m̃tẽ suã. au¬
ditis tot mał ad desꝑationẽ concuti:
& mirabilit̾ studuit inspe certa ex bo¬
nis suis actib solidare. Sic ĩplet᷑ qdͣ
scriptũ ẽ. Indie bonorũ ne ĩmemor
sis malorũ & indie malorũ ne ĩme¬
mor sis bonorũ. Si enĩ cũ bona habe¬
mꝰ. malorũ reminiscim᷑. qͦ aut iã passi
sumꝰ aut adhuc pati possumꝰ: accep¬
ta bona m̃tẽ ñ eleuant. qͥa eorũ gau¬
diũ timor memoriȩ malorũ p̃mit.
Et si cũ mala habemꝰ. bonorũ reminiᷤ¬
cimͣ. qͥ aut iã accepimꝰ. aut adhuc noᷤᷤ
posse accipe sꝑamꝰ: malorũ pondus

Expanded text:
ir sanctus tot suas virtutes inter flagella enumerat? Quid est quod ore suo opera quae fecerat, laudat, nisi quia inter vulnera et verbahumilis fuit, revocatis bonis suis ad memoriam, infractus in adversitate permansit. Cujus enim animum inter tot flagella illa verba ad desperationem non impellerent, nisi sibi ad memoriam bona quae fecerat revocasset? Vidit igitur sanctus vir mentem suam auditis tot malis ad desperationem concuti, et mirabiliter studuit in spe certa ex bonis suis actibus solidari. Sic impletur quod scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Si enim cum bona habemus malorum reminiscimur quae aut jam passi sumus, aut adhuc pati possumus, accepta bona mentem non elevant, quia eorum gaudium timor memoriae malorum premit. Et si cum mala habemus bonorum reminiscimur quae aut jam accepimus, aut adhuc nos posse accipere speramus, malorum pondus
Abbreviated transcription (Latin):
terioꝵ: In hoc uͦ qđ paruuł sobrie
in p̃dicatiõe se tẽꝑat. & qͣnta com¬
etate sp̃c infundat᷑. inm̃te cũ p¬
dicat n ostendit: exteriorẽ por¬
tã se ee. manifestat. Ipsi itaq &
exteriores portȩ nob̾ st̃ & interio¬
res qͥ nos & in primo aditu fidei
spei atq caritatis instruunt. &¬

Expanded text:
parvulis sobrie in praedicatione se temperat, et quanta ebrietate spiritus infundatur in mente cum praedicat non ostendit, exteriorem portam se esse manifestat. Ipsi itaque et exteriores portae nobis sunt et interiores, qui nos et in primo aditu fidei, spei atque charitatis instituunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dumitũ Qa largꝰ indonis: dic̃. Si ñ
benedixert mͥ lat̾a eiꝰ a de uellerib
ouiu mearũ calefaetꝰ ẽ. Qa uolentꝰ
ñ fuerit: testat᷑ dicens. Si leuaui super
pupillũ manũ meã. cũ uid̾em me in
porta suꝑiorẽ. Qa de inimnici ꝑicło nũ¬
quã exultauerit: dic̃. Si gauis sũ ad

Expanded text:
donis, dicit: Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est . Quia violentus n fuerit testatur, dicens: Si levavi super pupillum manum meam, cum viderem me in porta superiorem . Quia de inimici periculo nunquam exsultaverit, dicit: Si g
Abbreviated transcription (Latin):
sit uxor in columis. qͦ u̾borũ iacłis uul¬
nera augeret. S hanc uir sc̃s intẽpta¬
tiõe. sanꝰ inuulnere. prudent̃ docet.
eiq respondet dicens. Sibona acce¬
pimꝰ de manu dni mala qͥre ñ susci¬
piamꝰ: Amici qͦ ad consolandũ ueni¬
unt & ad contumelias ꝓrũpunt. &
indolore uuluerũ addunt adhuc uul¬
nera u̾borũ. Inmi scdem dicunt. rap¬
torẽ nominant. uiolentũ denunti¬
ant. opp̃ssorẽ pauꝑũ fatent᷑. Qd g̃
mniles ai facet. int̃ dolentia uulnera
& amara u̾ba dephenss fcce flagella

Expanded text:
sit uxor incolumis, quae verborum jaculis vulsit uxor incolumis, quae verborum jaculis vulnera augeret: sed hanc vir sanctus in tentatione, sanus in vulnere, prudenter docet, eique respondet, dicens: Si bona suscepimus de manu Domini, mala quare non suscipiamus ? Amici quoque ad consolandum veniunt, ad contumelias prorumpunt, et in dolore vulnerum addunt adhuc vulnera verborum: immisericordem dicunt, raptorem nominant, violentum denuntiant, oppressorem pauperum fatentur. Quid igitur miles Dei faceret inter dolentia vulnera, et amara verba depressus? Ecce f
Abbreviated transcription (Latin):
in adusitate fugientes. elatione &
ĩmodata gaudia inꝓsꝑitate decdi¬
nantes. qͥa ꝑfidẽ. sp̃e. atq caritatẽ.
interioris uitȩ atriũ trib portis
int̾re concupiscimꝰ: palmas hinc
& inde teneamꝰ. Libet adhuc alte¬
m̃tẽ reducere. & qͣlit̾ hinc inde
palinã teneat de monstrare. Beatꝰ
& eni iob cũ eẽt uiris orientalib
ditior: & ei ꝓsꝑa cuncta suppet̾ent.
silii pollerent. familia cresc̾et. gre¬
diã disciplinȩ int̾ acta iusticiȩ. int̾
deditꝰ. holocausta dño ꝓsingłis fi¬
lus ĩmolaret. neqͥs eorũ saltẽ ĩcor¬
de peccass. Pensemꝰ gͦ qͣnta ei erat
custodia boni oꝑis qͣ infiluis suis
expiabat sacrificiis culpas cordis.
erat. Ualde qͦ ignotũ erat. si ꝑ seue¬
rare iustꝰ & int̾ flagella potuissi.
langendꝰ gͦ erat u̾bere: ut uir ille
ipsi. Disponente itaq dño c̃sũpti
st greges. int̾fecti custodes. eu̾sa
dom̃ꝰ. extincti filii. ꝑcussa caro
aplanta pedis usq aduerticẽ: reman¬

Expanded text:
in adversitate fugientes, elationes et immoderata gaudia in prosperitate declinantes, quia per fidem, spem, atque charitatem interioris vitae atrium tribus portis intrare concupiscimus, palmas hinc et inde teneamus. mentem reducere, et qualiter hinc inde palmam teneat demonstrare. Beatus etenim Job cum esset viris Orientalibus ditior, et ei prospera cuncta suppeterent, filii pollerent, familia cresceret, grediam disciplinae, inter acta justitiae, inter deditus, holocaustum Domino pro singulis filiis immolaret, ne quis eorum saltem in corde peccasset. Pensemus ergo quanta erat custodia boni operis, qui in filiis suis expiabat sacrificiis culpas cordis. erat: valde autem ignotum erat si perseverare justus et inter flagella potuisset. Tangendus ergo erat verbere vir ille ipsi. Disponente itaque Domino, consumpti sunt greges, interfecti custodes, eversa domus, exstincti filii, percussa caro a planta pedis usque ad verticem. Reman
Abbreviated transcription (Latin):
lestis nutrit & ñ solũ donis resic
s etiã flagetł erudit. Discamꝰ gͥ habun¬
dare: ut cuncta q̃ ab eo accipimꝰ. cũ ii¬
digentib partiam. Et mntẽ habundan¬
tia ñ eleuet: ne fortasse gaudeat. qͥa
hoc adẽ fibi qđ deẽ alteri & ñia cõmu¬

Expanded text:
lestis nutrit, et non solum donis reficit, sed etiam flagellis erudit. Discamus igitur abundare, ut cuncta quae ab eo accipimus cum indigentibus partiamur, ut mentem abundantia non elevet, ne fortasse gaudeat, quoniam hoc adest sibi quod deest alteri, et non jam commu
Abbreviated transcription (Latin):
Et si necessitati eiꝰ qͦ debemꝰ ñ reddi¬
mꝰ: ciuẽ necamꝰ. Saciauda itaq
caro.ẽ: s ad hoc usq ut inbono nob
oꝑe famulari sufficiat. Nã qͥsqͥs ei
tantũ tribuit ut suꝑbiat. saciare
penitꝰ iguorat. Ars itaq magna ẽ
saciari: ne unꝰqͥsq ꝑsacietate carni
ad iniqͥtatẽ ꝓrũpat t᷑pitudinis. Di¬
dantiã seqͣntẽ. nr̃a hic inopia pla¬
ceat. He nos uentris necessitas ad
culpã tͣhat. ne peccatũ m̃ti ipsa
indigentia suggerat. & dũ caro fame
afficit᷑. ad cupiditatẽ aĩmꝰ irritet᷑.s
quęrat cũ culpa ꝓuide unde carm
ualeat innecessitate satisface: neo
in indignationẽ ꝓsiliat. & linguã
inmmuratiois amaritudine accet¬
dat. Qgͥ incarnis suȩ inopia se

Expanded text:
Et si necessitati ejus quae debemus non reddimus, civem necamus. Satianda itaque est caro, sed ad hoc usque, ut in bono nobis opere famulari sufficiat. Nam quisquis ei tantum tribuit, ut superbiat, satiari penitus ignorat. Ars itaque magna est satiari, ne unusquisque per satietatem carnis ad iniquitatem prorumpat turpitudinis. Didantiam sequentem nostra hic inopia placeat. Nec nos ventris necessitas ad culpam trahat, ne menti peccatum ipsa indigentia suggerat: et dum caro fame afficitur, ad cupiditatem animus irritetur, et quaerat cum culpa providere unde carni valeat in necessitate satisfacere, ne cor in indignationem prosiliat, et linguam in murmurationis amaritudinem accendat. Qui igitur in su
Abbreviated transcription (Latin):
cm̃ acceptis reb ñ extollit᷑ qͥ eas
adusũ uane głe ñ intorquet. qͥ soluᷤ
ii possidet qđ accepit. s: hoc cũ in¬
digentib iniscdit̾ diuidit: scit ha¬
bundare Sacceptis alimtis nͥ ad in¬
quirgitationẽ uentris utit᷑. s ad re¬
parationẽ uirtutis. nec plꝰ carui
tribuit ꝗ̃ necessitas pecit: scit saci¬
ari Qalim̃torũ inopia sine mur¬
muratiõe tolerat. nec ꝓ necessitate
in& agit aliqͥd unde aĩa peccati la¬
qucũ incurrat: scit esurire. Quẽ
nec in habundantia suꝑbia leuat.
nec in necessicate cupiditas irritat:
nouit habundare. nouit penuriã
pati. Qcũ stati subd̾et oĩa possĩ.
nc clatiõis ẽc̃ uba credemꝰ: adiunx̃¬
mꝗͣ Ineo qͥ me confortat. Fcce in
altũ ramꝰ ꝓdiit: s qͥa in radice se
teuet iniridicate ꝑmausit. In al¬
cũ eni surgens aresceret. si se aradice
dunsiss. Sibi eñ nichil tribuit:
qͥoia se posse ñ inse s meo qͥ se c̃¬
fortat facet᷑ huic & inde gͦ p̾dica¬

Expanded text:
m acceptis rebus non extollitur, qui eas ad usum vanae gloriae non intorquet, qui solus non possidet quod accipit, sed hoc cum indigentibus misericorditer dividit: qui acceptis alimentis non ad ingurgitationem ventris utitur, sed ad reparationem virtutis, nec plus carni tribuit quam necessitas petit, scit satiari. Qui alimentorum inopiam sine murmuratione tolerat, nec pro necessitatibus victus agit aliquid unde anima peccati laqueum incurrat, scit esurire. Quem ergo nec in abundantia superbia elevat, nec in necessitate cupiditas irritat, novit abundare, novit penuriam pati. Qui cum statim subdiderit: Omnia possum, ne elationis esse verba crede in eo, qui me confortat. » Ecce in altum ramus prodit: sed quia in radice se tenuit, in viriditate permansit. In altum enim surgens aresceret, si se a radice divisisset. Sibi enim nil tribuit, qui omnia se posse non in se, sed in eo qui se confortat, fatetur. Hinc et inde ergo praedica
Abbreviated transcription (Latin):
Discamꝰ penua pati. ne ea ꝗͦ ñ habe¬
mꝰ. hab̃e etiã cũ culpa reqͥramꝰ. He fe¬
lices putemꝰ: qͦs rebꝰ onustos cernimꝰ.
Himia ualde st̃ ea. qͦ sibi qͣsi insũptꝰ
uitȩ p̃sentis p̃parant. Multa portañ.
s: in uia breui. Magna ẽ nob̃ in hoc iti¬
nere socia pauꝑtas: ꝗͦ aĩmũ ñ angͦstat
cũ de ẽ. trena substantia. de qͥ et̃no iu¬
dici ratioes ponamꝰ. Liberiꝰ ad patã
Discamꝰ saciari: ne in sum̃dis alim̃tiᷤ
corporis. gulȩ magis qͣm necessitati
seruiamꝰ. Pł enĩ ccupiscentia. qͣ neceᷤ¬
sitas petit. Et sepe dũ carnis in opię
satisfacẽ curamꝰ: uoluptas sub repit
modũ refectionis excedit. Unde fit
ut culpa tͣnseat ad culpã: qͥa plerũq¬
inde alia carnis tẽptatio nascit᷑. dũ
carni ĩmodãtiꝰ in refectiõe seruit᷑
Expeccato enĩ pͥmi hoĩs infirmante

Expanded text:
Discamus penuriam pati, ne ea quae non habemus, habere etiam cum culpa requiramus: ne felices putemus, quos rebus onustos cernimus. Nimia valde sunt ea, quae sibi quasi in sumptus vitae praesentis praeparant, multa portant, sed in via brevi: magna est nobis in hoc itinere socia paupertas, quae animum non angustat, cum deest terrena substantia, de qua aeterno judici rationes ponamus. Liberius ad patriam Discamus satiari, ne in sumendis alimentis corporis gulae magis quam necessitati serviamus Plus enim concupiscentia quam necessitas petit. Et saepe dum carnis inopiae satisfacere curamus, voluptas subrepit, modum refectionis excedit. Unde fit ut culpa te et alia carnis tentatio nascitur, dum carni immoderatius in refectione servitur. Ex peccato enim primi hominis infirmante
Abbreviated transcription (Latin):
homines & ult̾ ꝗͥ necesse. ẽ c̃cupiscunt.
ut habendo suꝑbiant: & qͥa hoc aliꝰ
ñ habet. se incogitatiõib excollant.
Osqͥs itaq tał. e: adhuc ad portandã
habundantiã doctꝰ ñ ẽ. Sepe aut̃ qđ
auaritia ex appetitu suggerit. necessi¬
tatẽ putat. & cũ ininora sufficiant:
dolet maiora de eẽ. Atq incautꝰ aĩmꝰ
qͣndã qͣsi necessitatẽ patit᷑ ꝗͣ parit. & cũ
numia sint qͦ desid̾at. suã sibi aliqͦ mͦ¬
auaritiã excusat. Abundantiȩ itaq
suꝑbia euicino. ẽ. Quã si qͣndo ȩtiã cu¬
piditas int̾cipit: hanc ut ita dixerĩ. qͣ¬
si ꝑegrina captiuitas inuadit. Si gͥ
habundandi artẽ scire uolumꝰ: neces¬
se. ẽ ut ñ solũ ea qͦ uicina st̃. s ea etiã

Expanded text:
homines et ultra quam necesse est concupiscunt, ut habendo superbiant, et quia hoc alius non habet se in cogitationibus extollant. Quisquis itaque talis est, adhuc ad portandam abundantiam doctus non est. Saepe autem quod avaritia ex appetitu suggerit, necessitatem putat, et cum minora sufficiant, dolet majora deesse, atque incautus animus quamdam quasi necessitatem patitur quam parit. Et cum nimia sint qavaritiam excusat. Abundantia itaque superbiae vicina est; quam si quando etiam cupiditas intercipit, hanc, ut ita dixerim, quasi peregrina captivitas invasit. Si igitur abundantiae artem scire volumus, necesse est ut non s
Abbreviated transcription (Latin):
ut seductores & ueraces. Hon hẽ ad¬
u̾sa frangebat. ñ ꝓsꝑa inm̃tis tumo¬
rẽ sulleuabant. Hinc inde gͦ gesta¬
bat palmã: qͥa & niadusitatẽ fortiᷤ
& in ꝓsꝑitate humnił ꝑmanebat. Qs¬
qͥs enĩ de ꝓsꝑis extollit᷑: hab̾e inpar¬
te dextera palmã nescit. Osqͥs in ao¬
u̾sicate frangit᷑: portare palinã a
sinistro lat̾e̾ ignorat. Ut gͦ hinc &
adu̾sa in desꝑationẽ ꝑtͣhant: aut
ꝓsꝑa animũ insui fiduciã extol¬
lant. Hinc: qđ idẽ egregiꝰ p̃dicat
dicebat. Scio eni & humiliari scr

Expanded text:
ut seductores et veraces . » Non hunc adversa frangebant, non prospera in mentis tumore sublevabant. Hinc et hinc ergo gestabat palmam, quia et in adversitate fortis, et in prosperitate humilis permanebat. Quisquis enim de prosperis extollitur, habere in parte dextera palmam nescit: quisquis in adversitate frangitur, portare palmam a sinistro latere ignorat. Ut ergo hinc et adversa in desperationem pertrahant, aut prospera animum in sui fiducia extollant. Hinc est quod idem egregius praedicator dicebat: « Scio et humiliari, scio
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa demonstnt. palinas infronte celatã
habent: qͥa qͣnta illos in posterũ uictoria
certe qͥa fidẽ ꝑorientis. sp̃e ꝑaqͥlonis.
caritatẽ uͦ ꝑ australẽ portã dixim̃ desig¬
nari: notandũ nob ẽ. qͥa morientis por¬
ta pictura palmarũ. in aqͥlonis uͦ & me¬
ridiei celat᷑a. ẽẽ ꝓhibet᷑. Qa contingit
sepe ut i qͥ adhuc inchoantes st̃: nec¬
dũ se inoꝑib solidis ac magnis exerce¬
ant. Hii uͦ qͥ pꝰ iniqͥtates ad uirtutes re¬
deunt. plerũq ut culpas suas ante õi¬
potentis đi ocłos teg̾e ualeant: in mag¬
nis oꝑib exercent᷑. Et qͥ iã inferuore
sp̃e inuirtutib excreuert̃. qͣsi in meri¬
die in scĩs actib in ardescunt. Inorien

Expanded text:
opera demonstrant, palmas in fronte caelatas habent, quia quanta illos in posterum victoria certe quia fidem per Orientis, spem per Aquilonis, charitatem vero per Australem portam diximus designari, notandum nobis est quia in Orientis porta pictura palmarum, in Aquilonis vero et Meridiei, caelatura esse perhibetur, quia contingit saepe ut hi qui adhuc inchoantes sunt, necdum se in operibus solidis ac magnis exerceant; hi vero qui post iniquitates ad virtutes redeunt, plerumque, ut culpas suas ante omnipotentis Dei oculos tegere valeant, in magnis operibus exercentur. Et qui jam fervore spiritus in virtutibus excreverunt, quasi Meridies in sanctis acti
Abbreviated transcription (Latin):
ars.ẽ. aliqͣ humiliari & habunda¬
& mira disciplinȩ scientia. ꝗͣ tota
nob cordis ẽ anuisu discenda
enĩ penuria sua ñ frangit. agr̃ar:
astioẽ ñ rethic. in rerũ tẽporalit̃
desidiũ n accendie scit humib¬
ari. hoc enĩ loco apłs humilt

Expanded text:
ars est aliqua, humiliari et abundaet mira disciplinae scientia, quae toto nobis cordis est adnisu discenda. Quem enim penuria sua non frangit, a gratiarum actione non retrahit, in rerum temporalium desiderium non accendit, scit humiliari. Hoc enim loco Apos
Abbreviated transcription (Latin):
uert. hn itoq tũ ꝯportis ext̾ioribꝰ usq
ad interiorẽ portã ꝑboni studii atti¬
ũ differunt᷑. hoc ipsũ in eis atriũ
centũ cubitis insurat᷑. qͥa dilatiõe
& exercitatiõe sc̃a. cotidie ad ꝑfectio¬
nẽ ꝓficiunt. Et dũ ꝑcodiana desi¬
dđia inm̃te ꝓficiunt: qͣsi centũ cubi¬
tis interiꝰ atriũ m̃surat᷑. Iccirco gͦ ã
porcis usq ad portã centũ st̃ cubiti:
ut qͣsi qͦdã mora eundi sit ipsa di¬
latio uiuendi. ꝑꝗͣ cotidie inuirtu¬
tib crescit᷑. ut ad interiorẽ aditũ ꝑ¬
fectiꝰ ꝑueniat᷑. Seq̃r. Et edux̃ me ad¬

Expanded text:
verunt. Hi itaque cum a portis exterioribus usque verunt. Hi itaque cum a portis exterioribus usque ad interiorem portam per boni studii atrium differuntur, hoc ipsum in eis atrium centum cubitis mensuratur, quia dilatione et exercitatione sancta quotidie ad perfectionem proficiunt. deria in mentem perfici, est quasi centum cubitis interius atrium mensurari. Idcirco ergo a portis usque ad portam centum sunt cubiti, ut quasi quaedam mora eundi sit ipsa dilatio vivendi, per quam quotidie in virtutibus crescitur, ut ad interiorem aditum perfectius perveniatur. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qđ ia aportis extiorib ꝑ atriũ inte¬
tiꝰ ad portã uirrunt: Qb: sepe euenit.
ut si se uiderint magno celestis gre
munere cõpunctos ĩã se ꝑfectos exi¬
stiment. & obedientes putent. s: qͥa
nullꝰ ẽ qͥ dura p̾cipiat. pacientes . cc̃. se
credant. qͥa nemo eos ꝑcontumelias
& adusitates pulsat. Et plerũq c̃tin¬
git: ut sp̃uale ministeriũ uł inuiti
suscipiant. atq ad gubnationẽ fide¬
liũ deducant᷑. Q cũ magnis tribula¬
tiõib fuerint hinc inde pulsati: tͣ¬
bati inte se se iꝑfectos inueniunt. qͥ
ñ pulsati ꝑfectos sece. credidant.O¬
exre agit᷑ ut se ad semet rpsos colli¬
gant. & apud se tacite opꝑbriũ sue
infirmitatis erubescant. atq ex ipsa
confusione sua roborati contͣ adu̾sa
patientiã apponant. & extribulatiõe
ꝓficiant. qͥ priꝰ inotio ex ipsa sua secu¬
ritate torpebant. & ueracit ẽẽ tales
incipiunt. qͣles se ee priꝰ inanit᷑ puta¬

Expanded text:
nisi quod jam a portis exterioribus per atrium intenisi quod jam a portis exterioribus per atrium interius ad portam currunt? Quibus saepe evenit ut cum se viderint magno coelestis gratiae munere compunctos, jam se perfectos existiment, et obedientes putent; sed quia nullus est qui dura praecipiat, patientes esse se credant, sed quia nemo eos per contumelias et adversitates pulsat. Et plerumque contingit ut spiritale ministerium vel inviti suscipiant, atque ad gubernationem fidelium deducantur. Qui cum magnis tribulationibus fuerint hinc inde pulsati, turbati mente, sese imperfectos inveniunt, qui non pulsati, perfectos se esse crediderunt.ex re agitur ut se ad semetipsos colligant, et apud se tacite opprobrium suae infirmitatis erubescant, atque, ex ipsa sua confusione roborati, contra adversa patientiam opponant, et ex tribulatione proficiant, qui prius in otio ex ipsa sua securitate torpebant. Et veraciter esse tales incipiunt quales se esse prius inaniter puta
Abbreviated transcription (Latin):
hui plerũq in ipso suo desidio accen¬
si. exire iã de carne c̃cupiscunt. atq
ad uitã p̃sentẽ redire p̾fletꝰ nolunt.
S tn differunt᷑: ut dilatꝰ amor ex ip¬
sa sua dilatiõe ꝓficiat. & ardente ae¬
sidio q̃si qd negat᷑ crescat. Sic iregi¬
õ̾e gerasenorũ qͣ libatꝰ alegioe demo¬
s tn ei dr Reutere indomũtua .¬
narra qͥnta tͥ fecerit diis. Sic & spon¬
sa incantico canticorũ scis desidus
agxia loqtͣ dicens. In lectulo meo
ꝑnotes qͥsuri que diligit aia mea¬
Quęsiui illũ & ñ inueni. Inlectulo emĩ
dilectũ qͥrit. qͥndo in ipso suo otio &
uacatione ꝗͣ appetit. iã uidẽ ãia dñm
c̃cupiscit. iã ad cũ exire desidat. iam
carere p̾sentis uitȩ tenebris anhelat.
S. qͣrit illũ & ñ inuenit. qa ꝗͣuis mag¬
no amore desidet adhuc tñ ei ñ con¬
cedit᷑ uide qͣm amat. Tales itaq scõꝵ
mntes. qͥd aliud in hoc desidio faciuÑ.

Expanded text:
Hi plerumque, in ipso suo desiderio accenHi plerumque, in ipso suo desiderio accensi, exire jam de carne concupiscunt, atque ad vitam praesentem redire post fletum nolunt. Sed tamen differuntur, ut dilatus amor ex ipsa sua dilatione proficiat, et ardenti desiderio quasi quod negatur crescat. Sic in regione Gerasenorum qui liberatus a legione daemosed tamen ei dnarra quanta fecerit tibi Dominus . Sic sponsa in Canticis canticorum sanctis desideriis anxia loquitur, dicens: In lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima meaQuaesivi illum, et non inveni . In lectulo enim dilectum quaerit, quando in ipso suo otio et vacatione quam appetit jam videre anima Dominum concupiscit, jam ad eum exire desiderat, jam carere praesentis vitae tenebris anhelat. Sed quaerit illum, et non invenit, quia quamvis magno amore desiderat adhuc tamen ei non conceditur videre quem amat. 12. Tales itaque sanctorum mentes quid aliud in hoc desiderio faciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
creti. ꝑm̃tis fortitudinẽ libi. ꝑ con¬
siliũ cauti. ꝑ intellectũ ꝑuidi. ꝑsa
pientiã maturi d adhue qͥb da
necessitatib obligati. huiꝰ mundi curiˢ
inseruiunt: & unde ia ex magna par¬
te excussert̃ animũ. ibi adhuc tenent᷑
inuiti. Cũq suꝑ ĩposita t̾rene occupatio¬
nis portant onera: minꝰ in p̃ceptis ce¬
lestib exercent᷑. anhelare medullitꝰ ad
et̾nã patriã ñ uacat. Ipsa ineis sua ali¬
qͣ mͦ desidia languescunt. qͥa animii
curis tẽporalib ppeditũ uera gaudia
q cognouit. amare tantũ ñ licet qͥ rtũ
libet. Hn plerũq auigo mundi colla
intis excutiunt. oia desert̃: trene cure
ponda deponunt. atq ut ad celeste
desideriũ latiꝰ animi sinu laxent. ui¬
tã remotã petunt. & in ea scis p̾cib
intenti. sacris meditatiõib dediti.co¬
tidiano se fletu afficiunt. & uetustatẽ
cordis. igne amoris conflant. atq ad
cęleste gaudiũ ascendendo se innouat.

Expanded text:
 liberi, per consilium cauti, per intellectum providi, per sapientiam maturi; sed, adhuc quibusdam necessitatibus obligati, hujus mundi curis inserviunt, et unde jam ex magna parte excusserunt animum, ibi adhuc tenentur inviti. Cumque superimposita terrenae occupationis portant onera, minus in praeceptis coelestibus exercentur. Anhelare medullitus ad aeternam patriam non vacat, ipsa in eis sua aliquo modo desideria languescunt, quia nimirum curis temporalibus praepeditum vera gaudia quae cognovit amare non tantum licet quantum libet. Hi plerumque a jugo mundi colla mentis excutiunt, omnia deserunt, terrenae curae pondera deponunt, atque ut ad coeleste desiderium latius animi sinum laxent, vitam remotam petunt, et in sanctis precibus intenti, sacris meditationibus dediti, quotidiano se fletu afficiunt, et vetustatem cordis igne amoris conflant, atque ad coeleste gaudium accendendo se innovant.
Abbreviated transcription (Latin):
misedis reuiuiseat. Porta adͥ me¬
ridiẽ caritas. qd igne amoris ardet. In
meridiana & enĩ parte sol in altũ du¬
art᷑: qͥa ꝑcaritatẽ lum fidei indi &ꝓ
timi dilestiõe subleuat᷑. Irib: s por¬
tis ad interiꝰ atriu tendit᷑ qͥa ꝑfidẽ.¬
sp̃e. atq caritatẽ. ad gaudia sccreta
puenit᷑. Alia qͦ qͥstiõ orit᷑ cur por¬
ta atrii intioris posita contͣ porta
orientis & aqlonis dr̃. ã qđ australẽ
portã pateat tacet᷑. S qͥa ꝑorientẽ
inchoantes ꝑ aqͥlone lapsos drximꝰ
de signari: dignũ fuit ut ułde xne¬
chioantib qb adhuc sol intepore
intioris pateat. qͥtinꝰ ex ipsis nos cer¬
tos faceret. de qͥb dubitari potera:
hoc autẽ de porta australi aicendui
crant aiua hine. & alt̾a inde iufroute

Expanded text:
iae reviviscat. Porta ad Meridiem charitas, quia igne amoris ardet. In meridiana etenim parte sol in altum ducitur, quia per charitatem lumen fidei in Dei et proximi dilectione sublevatur. Tribus igitur portis ad interispem et charitatem ad gaudia secreta perveniunt. Alia quoque quaestio oritur, cur porta atrii interioris posita contra portam orientis et aquilonis dicitur, et australis porta, cui pateat tacetur? Sed quia per orientem inchoationem, per aquilonem lapsum diximus designari, dignum fuit, ut vel de inchoantibus, quibus adhuc sol in teporeinterioris pateat: quatenus ex ipsis nos certos faceret, de quibus dubitari potuerat. Hoc autem de porta australi dicendum erant, una hinc et altera inde in fronte
Abbreviated transcription (Latin):
corrigenda. S in ordinata pietaᷤᷤ
cũ tẽporalit parcit. ad ȩt̾na sup¬
plicia ꝑtͣhit. Ut gͦ uera & ordina¬
ta sit pietas. ad gͣdũ ẽ aliũ sulle¬
uanda id ÷ ad scicntia: ut sciat ł
qd ex iudicio puniat. ł qͥd ex ini¬
scc̾ia dimittat. S qͥd. si sciat qͥd
age qͥsq debeat. uirtutẽ uͦ agendi
ñ habeat: Scientia gͦ nr̃a crescat
ad fortitudinc̃. ut cũ uidet qͥd agen¬
dũ sit: hoc ag̾e ꝑm̃tis fortituduie
possit. Netimore trepidet. & pauo¬
re collapsa ñ ualeat bona defer¬
de qͥ scutit. S sepe fortitudo si ui¬
cũspecta: ipsa sui p̾sũptiõe in
casũ ruit. Ascendat gͦ adc̃siliũ.
ut p̃uidendo p̾muniat. õẽ qđ
ag̃e fortit̾ potest. S ẽc̃ esilium
ñ potest. si intellectꝰ deẽ. Qa qͥ ñ
intelligit malũ qđ agent̾e gͣuat.
qm potest bonũ solidare qđ ad
iuuat: Itaq ac̃silio ascendamꝰ ad in¬
tellectũ. S qd si intellectꝰ magno

Expanded text:
sunt corrigenda. Sed inordinata pietas sunt corrigenda. Sed inordinata pietas cum temporaliter parcit, ad aeternum supplicium pertrahit. Ut ergo vera et ordinata sit pietas, ad gradum est alium sublevanda, id est ad scientiam, ut sciat vel quid ex judicio puniat, vel quid ex misericordia dimittat. Sed quid si sciat quid agere quisque debeat, virtutem vero agendi non habeat? Scientia ergo nostra crescat ad fortitudinem, ut cum videt quid agendum sit, hoc agere per mentis fortitudinem possit, ne timore trepidet, et, pavore collapsa, non valeat bona defendere quae sentit. Sed saepe fortitudo si imcumspecta, ipsa sui praesumptione in casum ruit. Ascendat ergo ad consilium, ut praevidendo praemuniat omne quod agere fortiter potest. Sed esse consilium non potest, si intellectus deest, quia qui non intelligit malum quod agentem gravat, quomodo potest bonum solidare quod juvat? Itaque à consilio ascendamus ad intellectum. Sed quid si intellectus magno
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinẽ. scientiã. pietatẽ. timo¬
rẽ. Et cũ scͥptũ sit initiũ sapienti
timor dñi: c̃stat ꝓculdubio qͥa a
timore ad sapientiã ascendit᷑. ñ au¬
tẽ asapientia ad timorẽ redit᷑. Qa
nimirũ ꝑfectã ht̃ sapientia cari¬
tatẽ. sic̃ scͥptũ ẽ. ꝑfecta caritas. fo¬
ras mnittit timorẽ. ꝓpħa gͦ qͥa de
cȩlestib ad ima loqͣbat᷑. cȩpit ma¬
gis asapientia: & descendit adt¬
morẽ. S nos qr at̾renis ad cȩlestia
ieremꝰ. ut atimore ad sapientũ
nr̃a pͥmꝰ ascensiõis gd̾ ẽ timor
dñi. scđs pietas teruꝰ scientia.
qͣrtꝰ fortitudo. qͥntꝰ c̃siliũ. sextꝰ in¬
mor: si cũ eo pietas ũ ẽs enĩ
mi sereri ꝓximo ignorat. qͥ cõp
ci tribulatiõi dissimulat. huiꝰ timor
ante oĩpotentis di ocłos nullus ẽ.
qͥa ũ subleuat᷑ ad pietatẽ. S sepe
solet. si fortasse peꝑcerit qͥ parcen¬
da ñ st̃. Peccata enĩ qͥ feriri gehennȩ
ignib posst̃: discipline st̃ u̾bere

Expanded text:
 scientiam, pietatem, timorem. Et cum scriptum sit: Initium sapientiae timor Domini , constat procul dubio quia a timore ad sapientiam ascenditur, non autem a sapientia ad timorem reditur, quia nimirum perfectam habet sapientia charitatem. Et scriptum est: Perfecta charitas forascoelestibus ad ima loquebatur, coepit magis a sapientia, et descendit ad timorem. Sed nos, qui a terrenis ad coelestia umeramus, ut a timore ad sapientiam nostra primus ascensionis gradus est timor Domini, secundus pietas, tertius scientia, quartus fortitudo, quintus consilium, sextus inmor est, si cum eo pietas non est? Qui enim misereri proximo ignorat, qui compati ejus tribulationi dissimulat, hujus timor ante omnipotentis Dei oculos nullus est: qui non sublevatur ad pietatem ; sed saepe solet, si fortasse pepercerit quae parcenda non sunt. Peccata enim quae feriri gehennae ignibus possunt disciplinae verbere
Abbreviated transcription (Latin):
tiã sic̃ innocens reuocat᷑. Porta gͥ
ad aqͥlonẽ ht̃ fenests. ht̃ uestibulũ.
ht̃ sculpt᷑as: qͥa cũ peccator ad uitã
pͦ culpas reducit᷑. sepe lum̃ c̃tẽplati¬
oĩs accipit. atq: de ipsa memoria
iniqͥtatis suȩ gr̃a magne humilita¬
tis. bonȩ qͦ: oꝑatioĩs efficatiã sumit.
ut õẽ qđ fieri p̃cipit᷑. inuita eiꝰ qͣsi

Expanded text:
catur. Porta igitur ad Aquilonem habet fenestras, habet vestibulum, habet sculpturas, quia cum peccator ad vitam post culpas reducitur, saepe lumen contemplationis accipit, atque de ipsa memoria iniquitatis suae gratiam magnae humilitatis bonae quoque operationis efficaciam sumit, ut omne quod fieri praecipit
Abbreviated transcription (Latin):
sui ꝑueniat. Oensuret᷑ gͦ atriũ interꝰ
qd aportis exteriorib usq ad portã
interiorẽ tendit᷑ centũ cubitis. ut
qͥ unit̾re amando cepit. latitudine
ꝑfectiois habeat inm̃te: qͣtinꝰ in
eo qͥm diligit. hc̃ nec adusa coangͦ¬
stent. nec ꝓsꝑa eleuent. s tnsitoria
cuncta despiciens: qusq ad gaudia

Expanded text:
eniat. Mensuretur ergo atrium interius, quod a portis exterioribus usque ad portam interiorem tenditur, centum cubitis, ut qui intrare amando coepit, latitudinem perfectionis habeat in mente, quatenüs in eo 1383 quem diligit hunc nec adversa coangustent, nec prospera elevent, sed, transitoria cuncta d
Abbreviated transcription (Latin):
Et porta atrii interioris. contͣ portã
aqlonis & orientalẽ. hoc loco ctͣ. ñ ꝑ
adu̾sitate ponit᷑. s ꝓrestitudine. Ita
enĩ porta int̾ioris atrii posita mon
porta interior recto itinere posita
contͣ porta orientis & aqͥlonis osten¬
dit᷑. nͥ hoc qđ aꝑte dat᷑ intelligi. qͥa

Expanded text:
trii interioris contra portam Aquilonis, et Orientalem. 10. Hoc loco contra non pro adversitate ponitur, sed pro rectitudine; ita enim porta interioris atrii posita monsd est ergo quod porta interior recto itinere posita contra portam Orientis et Aquilonis ostenditur, nisi hoc, quod aperte datur intelligi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solu us qͥ in innocentia ꝑmanet̃
s etia peccatorib peccata sua pę¬
nitendo dãpnantib aꝑiunt᷑ inte¬
rioris atrii gaudia. ut ineffabilia
mysteria patriȩ cęlestis agnoscant.
agnoscendo siciant. sitiendo currat̃
currendo ꝑueniant. Hȩc int̾ni gau¬
dia secreta cognouerat: qͥ dicebat.
Sitiuit aia mea ad dm̃ fontẽ ui¬
uũ. qͣndo ueniã & apparebo ante
facie đi: Predicator gentiũ ad hc̃
aditũ regni cęlestis anhelabat. cũ
Dilectꝰ m̃s misit manũ suã ꝑfo
ram. & uent̃ m̃s intremuit ad
tactũ eiꝰ. Dilectꝰ & enĩ manũ ꝑfo
animũ nr̃m ꝑ subtilẽ intellectũ
ipsa sua exultatiõe ꝑturbat᷑. Et fit
iniñte pauor & lȩticia. qͥa iã sentit

Expanded text:
s qui in innocentia permanent, sed etiam peccatoribus peccata sua poenitendo damnantibus aperiuntur interioris atrii gaudia, ut ineffabilia mysteria patriae coelestis agnoscant, agnoscendo sitiant, sitiendo currant, currendo perveniant. Haec interni gaudii secreta cognoverat, qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Praedicator gentium ad hunc aditum regni coelestis anhelabat, cum Dilectus meus misit manum suam per foramen, et venter meus intremuit ad tactum ejus . Dilectus etenim manum per animum per subtilem intellectum ipsa sua exsultatione turbatur, et fit in mente pavor cum laetitia, quia jam sentit
Abbreviated transcription (Latin):
bitorũ. Et ingͣdib. uiͦ. ascendebat᷑
ad eã. & uestibulũ ante fores eiꝰ. Cunc¬
ta hȩc inorientis & aqͥlonis porta iã
dicta st: & congruũ ñ ẽ. ut ea qͦ seme
ac scđo exponentes diximꝰ. sepiꝰ repli¬
cemꝰ. Hotandũ tn nob̾. ẽ. qͥa in sp̃uab
edificio alt̾ aditꝰ ad orientẽ aliꝰ ad ac¬
lonẽ atq aliꝰ ad austrũ patet. Sicut
enĩ aqͥlonis frigore peccatores. ita
ꝑaustralẽ uia feruentes sp̃u desig¬
lut in meridiana luce uirtutib ꝙ¬
crescunt. Pateat itaq porta ad
orientẽ: ut ii qͥ sacrainta fidei bens
nchoauert & in nulla pͥmodũ
uitiorũ ꝑ funditate dimersist.
ad gaudia secrcca ꝑueniant. Pate¬
it porta ad aqͥlonẽ ut hii qͥ u̾an
hoationẽ caloris & lumiuis inpec¬
atorũ suorũ frigore & obscurna

Expanded text:
bitorum. Et in gradibus septem ascendebatur ad eam, et vestibulum ante fores ejus. 13. Cuncta haec in Orientis et Aquilonis porta jam dicta sunt, et congruum non est ut ea quae semel ac secundo exponentes diximus saepius replicemus. Notandum tamen nobis est quia in spiritali aedificio alter aditus ad Orientem, alius ad Aquilonem, atque alius ad Austrum patet. Sicut enim Aquilonis frigore peccatores, ita per Australem viam ferventes spiritu desiglut in meridiana luce virtutibus excrescunt. Pateat itaque porta ad Orientem, ut hi qui sacramenta fidei bene inchoaverunt, et in nulla postmodum vitiorum profunditate demersi sunt, ad gaudia secreta perveniant. Pateat porta ad Aquilonem, ut hi qui post inchoationem caloris et luminis in peccatorum suorum frigore et obs
Abbreviated transcription (Latin):
dierat. si ñ ab ipso inbonis se ꝑfici pe¬
rabat. Neq enĩ poterat bona agere.
si ante ñ credidiss.. Scͥptũ nãq ẽ. Si¬
ne fide inpossibile. ẽ. place do. Fidẽ
gͦ habuit: cuiꝰ orationes & elemosine

Expanded text:
dierat, si non ab ipso se in bonis perfici perabat. Neque enim 1382 poterat bona agere, nisi ante credidisset. Scriptum namque est: Sine fide impossibile est placere Deo . Fidem ergo habuit
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. Iacinctꝰ. cęli specie ht̃. Ansule
Eͦ cortinarũ st̃ p̃cepta cȩlestia. in
qͥb ligant᷑ aĩȩ. ut ab inferiorib
sulleuate. suꝑiꝰ pendeant. Qui
delicet ansulȩ hñt & circulos aure¬
os: intellectũ scilicet uera sapien¬
tia fulgentẽ Q intellectꝰ qͥa debec
ẽẽ. ꝑoĩa circũs pectꝰ & cautȩ sollici
tudinis uigilantia munitꝰ: recte
ꝑ circulos designat᷑. Et notandũ
qđ alate & sũmitate iubent᷑ ansu¬
lȩ ł circuli incortinas ficri: qͥa p̃¬
cepta cęlestia & intellectꝰ sp̃ualis.
ñ solũ nos debet sursũ indi amore
suspendẽ. s etiã ꝓximo incaritate
sociare Inco enĩ qđ c̃ditorẽ nr̃m
diligimꝰ: qͣsi ꝑsuꝑiores ansulas in
aerẽ pendemꝰ. In eo uͦ qđ sic̃ nos¬
met ipsos ꝓximos amamꝰ ansu¬
las & cirtulos alat̾e̾ habemꝰ. ut cor¬
tinȩ tab̃nacłi. id ÷ fideliũ aĩe ꝑca

Expanded text:
t. Hyacinthus coeli speciem habet. Ansulae ergo cortinarom sunt praecepta coelestia, in quibus ligantur animae, ut ab inferioribus sublevatae superius pendeant. Quae videlicet ansulae habent et circulos aureos, intellectum scilicet vera sapientia fulgentem. Qui intellectus, quia esse debet per omnia circumspectus, et cautvigilantia munitus, recte per circulos aureos designatur. Et notandum, quod a latere et summitate jubentur ansulae vel circuli in cortinis fieri; quia praecepta coelestia et intellectus spiritualis, non solum nos debet sursum in Dei amore suspendere, sed etiam proximo in charitate sociare. In eo enim quod conditorem nostrum diligimus, quasi per superiores ansulas in aere pendemus. In eo vero quod sicut nosmetipsos proximos amamus, ansulas et circulos a latere habemus, ut cortinae ta
Abbreviated transcription (Latin):
animũ ad augm̃tũ excitant. & ꝑse
met ipsa multiplicant᷑. Uñ & latitu¬
dinẽ m̃ti faciunt. ut ñ sit angͦsta
ꝑtepore. s expansa in bonis oꝑib
ꝑcaritatẽ. Oĩs enĩ torpor teporis angꝰ¬
stia ẽ. Oĩs uͦ benignitas caritatis: mag̃¬
na latitudo. Nã & si ipsȩ res dest̃. qͦ
fortasse indigenti ꝓximo porrigant᷑:
ampla ẽ. substantia uoluitatis bonȩ.
qͦ suffic̃ ad regni retbutioe: sic̃ scͥptũ
ẽ Int̾ra pax hõib bonȩ uolunitatis.¬

Expanded text:
animum ad augmentum excitant, et per semetipsa multiplicantur. Unde et latitudinem menti faciunt, ut non sit angusta per teporem, sed expansa in bonis actibus per charitatem. Omnis enim torpor teporis angustia est, omnis vero benignitas charitatis, magna latitudo. Nam etsi res desunt quae fortasse indigenti proximo praebeantur, ampla est substantia voluntatis bonae, quae sufficit ad regni retributionem, sicut scriptum est: In terra pax hominibus bonae voluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
centia ꝑstitert̾. portã adorientẽ
hñc: qr eis cęlestis regni aditꝰ patet
ad lum̃ qđ acceꝑunt: Et õs qͥ ĩpeccatiᷤ
pmodũ lapsi. torporis sui frigore
st depssi. s dũ ꝑpenitentiã redeuts.
ad amorẽ celestis patȩ recalescunt.
portã ad aqͥlone hñt: qr eis etiã pͦ pec¬
ad aqͥlonẽ. ꝗͣ ht̃ porta adorientẽ: qr
& cũsi peccatores sic ditant᷑ uirtuti¬
b. sic̃ illi st̃ diuites qͥ cadẽ inpecca¬
tũ uitauert̾. Uñ & psalmiste uoce

Expanded text:
orientem habent: quia eis coelestis regni aditus patet a lumine quod acceperunt. Et omnes qui in peccatis postmodum lapsi torporis sui frigore sunt depressi, sed per poenitentiam redeunt, ad amorem coelestis patriae recalescunt, portam ad aquilonem habent: quia eis etiam post pecad aquilonem, quae habet porta ad orientem: quia et conversi peccatores sic ditantur virtutibus, sicut illi sunt divites, qui cadere in peccato vitaverunt. Unde et Psalmistae voce
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ c̃cupiscentiã & ad huc ꝑꝑximi
odiũ coang̾stat᷑. latitudinẽ ñ ht̃:
qͥa nescit uł tͣnsitoria c̃tẽpnere.
uimit̾ sꝑat. ꝓximorũ molestias
cũ caritate tolerat. & ea qͦ ñ ht̃ c̃cu¬
piscẽ c̃tepnit. longitudinẽ & lati
nũ p̃dicatorẽ dr̃. Gaudiũ meu. &
corona mea.Et rursũ.Eicce nc̃
uiuo. si uos statis indño. Atq ite¬
rũ. Quȩ ẽ eni nr̃a spes art gaudiũ:
Honne uos ante din: Longitudo
gͦ & latitudo portȩ. ẽ. qͦ ad aqͥlonẽ
respicit. qͥa cũ infidelẽ quẽpiã in
peccati sui frigore tor pentẽ p̾di¬
cator ad fidẽ c̃uerterit. ꝑhoc qđ eũ
in longitudinẽ spei tendit. & mã
plitudinẽ caritatis dilatat: eiꝰ głam
suã fac̾. Et qͥa incognitiõe sc̃ȩ trini¬
tatis ex u̾bo p̾dicatiõis auditores qͥq

Expanded text:
 adhuc per proximi odium coangustatur, latitudinem non habet, quia nescit vel transitoria contemnere, vel nimiter sperat, proximorum molestias cum charitate tolerat, et ea quae non habet concupiscere contemnit; longitudinem et latinum praedicatorem dicitur: Gaudium meum et corona mea . Et rursum: Ecce nunc vivo, si vos statis in Domino . Atque iterum: Quae est nostra spes aut gaudium? Nonne vosergo et latitudo portae est, quae ad aquilonem respicit: quia cum infidelem quempiam in peccati sui frigore torpentem praedicator ad fidem convertit, per hoc quod eum in longitudinem spei tendit, et in amplitudinem charitatis dilatat, ejus gloriam suam facit: et quia in cognitionem Trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
& tres inde: qͥa õe qđ ꝑtestam̃tũ no¬
uũ de trinitate c̃ditoris loqͥt᷑ hoc etiã
de testam̃to uet̾i ostendit. Et cor au¬
dientiũ in amorẽ celestis patriȩ ꝓfic̃.
ut ãia inherens do. qͣsi sponsa cũ
sponso in qͦdã iã thalamo sedcat:
atq at̾renis se se desidis funditꝰ
tiũ bonorũ scilicet ciugatorũctinen¬
tiũ. atq p̾dicatorũ. Et qͥa alii etiã
iuic̾iugiis positi. amore celestis pa¬
triȩ anhelãt. alii autẽ spe et̃m gau¬
di eciã carnẽ macerant. õsq adtꝰ t̾re¬
nos refugiunt. & incura huiꝰ scłi ĩ¬
plicari c̃tẽpnunt. alii uͦ & trenabo¬
ua despiciunt. & cȩlestia gaudia p̃¬
dicant qͦ cognouert̃: qͥd isti nͥ in spũ¬
ali edificio thalami st̃. in qͦrũ cogi¬
tatiõe & meditatiõe aĩa celesti spon¬
so sociat᷑: Os tres bonorũ ordines¬
qͥa n solũ eccłia exgentib. ht̃. sed¬
s: aliq̃ndo etiã sinagoga habuit. dũ
magna multitudo sp̃ualiũ redẽpto¬

Expanded text:
inde, quia omne quod per Testamentum Novum de Trinitate conditor loquitur, hoc etiam de Testamento Veteri ostendit. Et cor audientium in amore coelestis patriae proficit, ut anima inhaerens Deo quasi sponsa cum sponso in quodam jam thalamo sedeat, atque se a terrenis desideriis funditus tium, bonorum scilicet conjugatorum, continentium, atque praedicatorum, et quia alii etiam in conjugiis positi amore coelestis patriae anhelant, alii autem spe aeterni gaudii etiam carnem macerant, omnesque actus terrenos refugiunt, et in cura hujus saeculi implicari contemnunt, alii vero et terrena bona despiciunt, et coelestia gaudia praedicant, quae cognoverunt, quid isti nisi in spiritali aedificio thalami sunt in quorum cogitatione et meditatione anima coelesti sponso sociatquia non solum Ecclesia ex gentibus habet, sed aliquando etiam synagoga habuit, dum magna multitudo spiritalium Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
ł inc̾tinentia. ł inp̃dicatiõe gͦ oĩpo¬
tentis đi amorẽ in nouo testam̃to fu¬
erint. ł qͣles alii inueteri: porta qͦ lo¬
qͥtͣ. t̾nos exutͦq lat̾e̾ hab̾e se thalamoᷤᷤ
ostendit. E porta ht̃ & frontẽ: qͥa st̃
inp̃dicatoris uita aꝑta oꝑa qͦ uiden¬
t᷑ ht̃ & aute frontẽ uestibulũ: qͥa pͥuͤ¬
ꝗ bona oꝑa insinuet. p̃dicat fidẽ ꝑ
ꝗ anima humilit̾ ueniens. adbono¬
rũ actuũ altitudinẽ subleuat᷑. Qcunc¬
ta scđm m̃surã porte pͥoris st̃: iux¬
ta hoc qdđ subdit᷑. Qm̃s ẽ.l. cubitoꝵ¬

Expanded text:
ntinentia, vel in praedicatione erga omnipotentis Dei amorem in novo testamento fuerint, vel alii quales in veteri, porta quae loquitur ternos ex utroque latere habere se thalamos ostendit. Quae porta habet et frontem, quia sunt in praedicatoris vita aperta opera quae videntur. Habet et ante frontem vestibulum, quia priusquam bona opera insinuet, praedicat fidem, per quam anima humiliter veniens ad bonorum actuum altitudinem sublevetur. Quae cuncta secundum mensuram portae prioris sunt, juxta hoc quod subdit
Abbreviated transcription (Latin):
nos ad unitandũ infirinitante
mansuetudinis longammitatẽ
idonei ñ sumꝰ. ꝙr uidelicet pauim¬
tu sumꝰ: & despecti innris morib
iacemꝰ. Eece aut̃ dũ de duob duci¬
b: celestis exercitꝰ loqͦr: martir qͦ:
Stephauꝰ memorie occurrit. qͥtentꝰ

Expanded text:
nos ad imitandum tantae mansuetudinis longanimitatem idonei non sumus, quia videlicet pavimentum sumus, et despecti in nostris moribus jacemus. 14. Ecce autem dum de duobus ducibus coelestis exercitus loquor, martyr quoque Stephanus memo
Abbreviated transcription (Latin):
Dlatitudo¬
licet ad caritatẽ ꝓximi ꝑtinet.
Ipsa enĩ infr̃in amorẽ se dilatat.
atq gͥ eos õe qdđ potest bonioꝑis
exercet. Cuncta aut bona oꝑa
qͥ corporalit̾ fiunt: ꝑu corporis¬

Expanded text:
latitudo ad charitatem proximi pertinet. Ipsa enim in fratrum amore se dilatat, atque erga eos omne quod potest boni operis exercet. Cuncta autem bona opera quae corporaliter fiunt, per
Abbreviated transcription (Latin):
dicta st̃: atq alia subiungit. qͥ de
p̾dicta porta ꝓpħa tacuerat. It
gͦ de his lati disseramꝰ qͦ necdum
discussa st̃: debemꝰ ea qͦ iã dicta sc̃
sub breuitate replicare. Porta &¬
enĩ uiã aqͥlonis respic̃: cũ p̃dica¬
tor qͥsq uitã peccatoris agnoseit.
eiq interiora uitȩ ꝑu̾bũ p̃dicati¬
õĩs aꝑit. Quȩ porta atrii ext̾ioris

Expanded text:
dicta sunt, atque alia subjunguntur quae de praedicta porta propheta tacuerat. Ut ergo de his latius disseramus quae necdum discussa sunt, debemus ea quae jam dicta sunt sub brevitate replicare. Porta enim viam Aquilonis respicit, cum praedicator quisque vitam peccatoris agnoscit, eique interiora vitae per verbum praedicationis aperit. Quae porta atrii exterioris
Abbreviated transcription (Latin):
Inqͥb ub si portã ad itũ accipimꝰ. qͦ
ad cognitiõẽ dnĩ intͣmꝰ. porta infe¬
rior fides ẽ: atriũ uͦ interiꝰ ctẽplatio.
Ht̃ aut̃ porta inferior latitudinẽ
infacie: ꝙr uidelicet fides ꝑcaritatis
sue aplitudinẽ. ht̃ eã qͦ uidet᷑ apxi¬
mis oꝑatioẽ. Qm dũ fortit᷑ aꝑfectio
tib angͦstau᷑: exẽpla ꝑeos magnȩ
oꝑatiois accipimꝰ. Et una qͦq sca ac¬
tio qͣsi qͦdã nob̃ fit latitudo itineris
q priꝰ erat ang̾stia difficultatis. ht̃
qͦ atriũ interiꝰ frontẽ. qr c̃tẽplatiua
ꝑsemet ipsũ multiplicatꝰ: incen¬
tenariũ surgit. Uñ recte ꝑcente¬
nariũ magna ꝑfectio designat᷑. sic̃¬

Expanded text:
bis si portam aditum accipimus, quo ad cognitionem Domini intramus, porta inferior fides est, atrium vero interius contemplatio. Habet autem porta inferior latitudinem in facie, quia videlicet fides per charitatis suae amplitudinem habet eam quae videtur a proximis operationem. 1372 angustamur, exempla per eos magnae operationis accipimus. Et unaquaeque sancta actio quasi quaedam nobis fit latitudo itineris, quae prius erat angustia difficultatis. Habet quoque atrium interius frontem, quia contemplativa per semetipsum multiplicatus in centenarium surgit. Unde recte per centenarium magna pe