comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
statim arescimꝰ. & cor nr̃m peccati ste¬
rilitate siccatur. Noꝵ enĩ beneficii eiꝰ
pabulum habere potest anima. a qͦ
delictis facientib ꝓbatur. ẽẽ. diuisa.
Illi autẽ semꝑ hylarit̾ semꝑ ameni st̃.
qͥ a uissis dñi ñ recedunt. Sequitur
Ouia oblitꝰ sum manducare panem
meũ. Redddit causam. cur ꝑcussum
cor eiꝰ aruerit. quia oblitꝰ fuerat panẽ
posse saciari. De isto enĩ pane dñs dic̃.
Ego sum panis uitȩ qͥ de celo descendr
Nam quemadmodũ poterat de amissi¬
one panis conqueri corporalis. qui se
ieiuniis gaudebat affligi. Hic enim
expͥmitur natura peccantiũ. quia dũ
delictum appetitur. contemplatio dñi
scrutandum est. qͥd uelit intelligi. a
uoce gemitꝰ mei. Est enim uox ge¬
mitꝰ ei qui filium ꝑdit. cui aut posses¬
sio inuaditur. aut cui scłi istiꝰ delectatio
grata subtrahitur. S uox ista. non est
gemitꝰ beatoꝵ. Illi eniꝰ gemunt ꝓpter

Expanded text:
statim arescimus, et cor nostrum peccati stestatim arescimus, et cor nostrum peccati sterilitate siccatur. Non enim beneficii ejus pabulum habere potest anima, a quo delictis facientibus probatur esse divisa. Illi autem semper hilares, semper amoeni sunt, qui a jussis Domini non recedunt. Sequitur, quia oblitus sum manducare panem meum. Reddit causam cur percussum cor ejus aruerit: quia oblitus fuerat panem posse satiari. De isto enim pane Dominus dicit: Ego sum panis vitae, qui de coelo descendi . Nam quemadmodum poterat de amissione panis conqueri corporalis, qui se jejuniis gaudebat affligi? exprimitur natura peccantium, quia  Ms., qua dum delictum appetitur, contemplatio Dominscrutandum est quid velit intelligi, a voce gemitus mei. Est enim vox gemitus ei qui filium perdit, cui aut possessio invaditur, aut cui saeculi istius delectatio grata subtrahitur. Sed vox ista non est gemitus beatorum; illi enim gemunt propter
Abbreviated transcription (Latin):
hic frigitur peccator. qm̃ futuros ignes
incendiaq formidat. Nam qͥ se pauescit
arsurum. ipsiꝰ incendũ terrore iam
frigitur. Queri solet. qͥd sibi uelit qd̾
talia se dicant penitentes ꝑpeti. qualia
humana natura nͥ p̾ualet sustinere.
Primum ẽ qd̃ ꝑ exaggerationem posita
magnitudo delicti bene potest intelli¬
gi. cui tanta satisfactio uidetur offerri.
Deinde. quod ad noua uicia ñ trahunt᷑.
qͥ se de pͣteritis plurima debere cognoset̃.
beniuolentia uidicis comparata. uenit
ad miseriarũ suaꝵ flebilem narratio¬
nem ut cito remedium sumeret. si pas¬
sionem sulm pͣmedico nͨ taceret. Bene
autem genꝰ humanũ feno transitorio
comparat᷑. qd̾ & uiriditatis habet leti¬
ciam temꝑalem. & ꝑcussum. facile
sentit iniuriã. Sic quamdiu in lege
dñi mandatisq consistimꝰ. tamquã
uiridia fena uegetam᷑. S mox cũ ab
eiꝰ p̃ceptis fuerimꝰ diabolica falce succisi.

Expanded text:
hic confrigitur peccator, quoniam futuros ignes hic confrigitur peccator, quoniam futuros ignes incendiaque formidat; nam qui se pavescit arsurum, ipsius incendii terrore jam frigitur. Quaeri solet quid sibi velit, quod talia se dicant poenitentes perpeti, qualia humana natura non praevalet sustinere. Primum est, quod per exaggerationem positam magnitudo delicti bene potest intelligi, cui tanta satisfactio videtur offerri; deinde, quod ad nova vitia non trahuntur, qui se de praeteritis plurima debere cognoscunt.benevolentia Judicis comparata, venit ad miseriarum suarum flebilem narrationem; ut cito remedium sumeret, si passionem suam pio medico non taceret. Bene autem genus humanum feno transitorio comparatur, quod et viriditatis habet laetitiam temporalem, et percussum facile sentit injuriam; sic quandiu in lege Domini mandatisque consistimus, tanquam viridia fena vegetamur; sed mox ut ab ejus praeceptis fuerimus diabolica falce succisi,
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse multarum. ut faciliꝰ beniuolen¬
tiam pii iudicis obtineret. magnaru
calamitatum alligata necessitas. Fu¬
nũ uidemꝰ de flamina qͥdẽ egredi. s
in auras liquidas tenuissime dissipari.
Nec substantia eiꝰ manet. quamuis ex
corꝑali incendio generatꝰ. ẽẽ. uideatur.
Merito gͦ dies peccatoꝵ globis fumife¬
ris exequantur. qͦs inuolutis ac tetris
actionib decepti homines ꝑdiderunt.
Quod maxime ad suꝑbiam mundi
respicit. quȩ quanto plꝰ extollit᷑. tanto
suꝑbramq damnabat. Sequit᷑. Et
ossa mea sicut in frixorio confrixa sunt.
Sicut opinione ꝓsꝑa bene meritoꝵ ossa.
id est animi fortitudo pinguescit. qͣndo
eoꝵ conscientia felici recordatione letat᷑.
sicut dicit salomoni: Fama bona inpin-¬
guat ossa. Ita recordatione contraria
peccatoꝵ. uirtꝰ tamquã frixa contrahit᷑.
dum oblocutiones hominũ & conscien¬
tiȩ suȩ iudicia grauit̾ expauescit. Siue

Expanded text:
fuisse multarum, et facilius benevolenfuisse multarum, et facilius benevolentiam pii judicis obtineret magnarum calamitatum allegata necessitas. Fumum videmus de flamma quidem egredi, sed in auras liquidas tenuissime dissipari; nec substantia ejus manet, quamvis ex corporali incendio generatus esse videatur. Merito ergo dies peccatorum globis fumiferis exaequantur, quos involutis ac tetris actionibus decepti homines perdiderunt. Quod maxime ad superbiam mundi respicit, quae quanto plus extollitur, tanto superbiamque damnabat. Sequitur, Et ossa mea sicut in frixorio confrixa sunt. Sicut opinione prospera bene meritorum ossa, id est animi fortitudo pinguescit, quando eorum conscientia felici recordatione laetatur, sicut dicit Salomon: Fama bona impinguat ossa , ita recordatione contraria peccatorum, virtus tanquam frixa contrahitur, dum oblocutiones hominum, et conscientiae suae judicia graviter expavescit. Sive
Abbreviated transcription (Latin):
sub iteratione sententia. Quod ꝑ hos
tres uers̃. a pͥncipio factum. eẽ. decla¬
ratur. Inclina aurẽ. prebe dicit auditũ.
Unde & auris ipsa ab auditu dicta ẽ.
quia ñ erant merita. que se ad ipsum
erigere potuissent. Auris u̾ dñi pro
clementia ponitur. qͥ preces supplicum
benignus exaudit. Nam cum totos
audiat. totos udeat. solos illos audire
dr̃. quib prestare dignat᷑. Sequitur.
In quacuq die inuocauero te. uelociter
exaudi me. Quantum se in humilitate
penitens iste ꝓͥna mente ꝓstrauerat.
tantum in ip̃sa supplicatione crescebat.
Nam dum prius dixisset inclina ad
me aurem tuam. iam confidentiꝰ petit.
ut celeriꝰ mereat᷑ audiri. Nam qͥ uelo¬
citatem postulat. de impetratione secu¬
rus est. Quia defecerunt sicut fumꝰ
dies mei. & ossa mea sicut in frixorio
confrixa sunt. Subiunxit causam depꝰ¬
cationis sue. ut illud orationũ tam in¬
gens desidium miseriarum cognosceret᷑

Expanded text:
sub iteratione sententia; quod per hos sub iteratione sententia; quod per hos tres versus a principio factum esse declaratur. Inclina aurem, praebe, dicit, auditum; unde et auris ipsa ab auditu dicta est; quia non erant merita, quae se ad ipsum erigere potuissent. Auris vero Domini pro clementia ponitur, qua preces supplicum benignus exaudit. Nam cum totos audiat, totos videat, solos illos audire dicitur, quibus praestare dignatur. Sequitur, in quacunque die invocavero te, velociter exaudi me. Quantum se in humilitate poenitens iste prona mente prostraverat, tantum in ipsa supplicacatione crescebat. Nam dum prius dixisset, Inclina ad me aurem tuam, jam confidentius petit ut celerius mereatur audiri; nam qui velocitatem postulat, de impetratione securus est. Vers. 4. Quia defecerunt sicut fumus dies mei, et ossa mea sicut in frixorio confrixa sunt. Subjunxit causam deprecationis suae, ut illud orationum tam ingens desiderium miseriarum cognosceretur
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiam suam ita despiceret. sicut
supra menunit de immolationib pessi¬
morum. Sic & quinquagesimꝰ psilmꝰ ait
Cor contritum & humiliatũ d̾s non
sꝑnet. Supplicat itaq ne a conspectu
dñi reddatur alienꝰ. Ista eniꝰ regula rec̃¬
te peticionis est. ut nos respiciens. pecca¬
ta nr̃a despiciat. quia sic miseratꝰ absoluit.
si illa ñ conspicit: sicut in quinquagesi
grue de psalmo penitentiȩ penitenti
mutuamus exempla. cum & sensus par
p̾betur. & causa consimilis. Addidit.
In quacũq die tribulor. Suacũq die.
ñ continuationem significat. s intͣualla.
temꝑis fuisse dec larat. quando urgebat᷑
maximis uulnerib peccatoꝵ. quando
eum detestabilis p̃mebat inimicꝰ. ut
quasi sub crudeli fera posito. lib̾ator
modis. s una peticio est. ut orationem
pauꝑis dñs exaudire dignetur. Quȩ
figura grece drͦ epimone. latine repeti¬
ciõ. quociens diuersis uerbis eadẽ dicit᷑

Expanded text:
poenitentiam suam ita despiceret, sicut poenitentiam suam ita despiceret, sicut supra meminit de immolationibus pessimorum. Sic et quinquagesimus psalmus ait: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Supplicat itaque ne a conspectu Domini reddatur alienus. Ista enim regula rectae petitionis est, ut nos respiciens, peccata nostra despiciat: quia sic nos miseratus absolvit, si illa non conspicit, sicut jam in quinquaggrue de psalmo poenitentiae poenitentis mutuamur exempla, cum et sensus par probetur, et causa consimilis. Addidit, in quacunque die tribulor. Quacunque die, non continuationem significat, sed intervalla temporis fuisse declarat, quando urgebatur maximis vulneribus peccatorum, quando eum detestabilis premebat inimicus; ut quasi sub crudeli fera posito Liberator modis, sed una petitio est, ut orationem pauperis Dominus exaudire dignetur. Quae figura Graece dicitur epimone, Latine repetitio, quoties diversis verbis eadem dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
medium ad dñm tardaret accipere.
qͥ multis ꝓbabatur calamitatib subia¬
cere. Primo enim posuit orationẽ. nc̃
adiecit clamorem. ut studia supplicatio¬
nis creuisse cognoscexef. citis grationem
in clamorẽ maximũ ꝓrupisse sentires
Hunuutẽ modum sc̃e orationis serua¬
id ipm cogitet quod ornt. ipsum respici¬
at nnte cui supplicat. Om̃s suꝑfluas
cogitaiones excludat. aliud ñ admittat
extrandũ. ne ut ait quidam. purissim
fontib apros inmnittere uideatur in ꝑ¬
orabo simul sp̃u. ne uox sola dõ canat.
sensꝰq nr̃ alibi ductus aberret fluctu¬
ans. uanis p̾uentꝰ casib. Tunc enim dõ
accepta est oratio canentium. si pura
mens idem gerat. qd̾ explicat uox cantier.
die tribulor. Recolebat pauꝑ iste beatis
Sanguine̾ uituloꝵ & agnorũ & hyrcoꝵ
nolo. Cum ueniretis ante conspectum
meum. quis quesiuit hec de manibus
ur̃is.Talia metuens iste atq recogitars.
petit ne sacrificium quod immolabat ideᷤ

Expanded text:
medium a Domino tardaret accipere, medium a Domino tardaret accipere, qui multis probabatur calamitatibus subjacere. Primo enim posuit orationem, nunc adjecit clamorem; ut studia supplicationis crevisse cognosceres, cujus orationem in clamorem maximum prorupisse sentires. Hunc autem modum sanctae orationis servaidipsum cogitet quod orat, ipsum respiciat mente cui supplicat, omnes superfluas cogitationes excludat, aliud extraneum: ne, ut ait quidam, purissimis fontibus apros immittere videatur imprOrabo simul spiritu: Ne vox Deo sola canat, Sensusque noster alibi Ductus aberret et fluctuans, vanis praeventus casibus. » Tunc enim Deo accepta est oratio canentium, si pura mens idem gerat quod explicat vox cantici. n quacunque die tribulor. Recolebat pauper iste beatissSanguinem vitulorum et agnorum et hircorum nolo. Cum veneritis ante conspectum meum, quis quaesivit haec de manibus vestris ? Talia metuens iste atque recogitans, petit ne sacrificium quod immolabat, id est
Abbreviated transcription (Latin):
& clamor ins ad te ꝑueniat. Uidens
ꝓpħa ante aduentum dñi humanos
crescere indesinent̃ errores. ꝑsonam
pauꝑis conuenient᷑ assumpsit. qͥ cala¬
mitates mundi penitentiȩ humilitate
defleret. ut cito illi misericors subueni¬
ret. quem tot mala adunato fasce depͥ¬
mebant. Dicit enĩ. DN̾e exaudi oratio¬
nem meam. scilicet eam quã pius alliga¬
tor ꝓ tociꝰ mundi liberatione fundebat.
Scõꝵ enim consuetudo est sic dolere cala¬
mitates alienas ut ꝓpria. sicut apłs ait
Quis infirmatur. & ego ñ infirmor⁊
Quis seandaliratur. & ego non uror.
Sequitur. Et clamor mis ad te ꝑueniat.
Nouerat hic pauꝑ doctꝰ lege diuina.
p̾cib peccatoꝵ nubem quandã frequent̾
opponi. de qͥ iheremias dicit. Opposiusti
nubem. ne transeat oratio nr̃a. Abacue
mabo & ñ craudies. uociftrabor ad te
mniuriam accipiens. & nͨ intendes.
Quappt̾ memor istarum rerũ. anxiꝰ
suum climorem festinabat ad dñm
ꝑuenire. ne delictis impedientib re¬

Expanded text:
 clamor meus ad te perveniat. Videns propheta ante adventum Domini humanos crescere indesinenter errores, personam pauperis convenienter assumpsit, qui calamitates mundi poenitentiae humilitate defleret; ut cito illi misericors subveniret, quem tot mala adunato fasce deprimebant. Dicit enim: Domine, exaudi orationem meam, scilicet eam quam pius allegator pro totius mundi liberatione fundebat. Sanctorum enim consuetudo est sic dolere calamitates alienas ut proprias, sicut Apostolus ait: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Sequitur, et clamor meus ad te perveniat. Noverat hic pauper doctus lege divina, precibus peccatorum nubem quamdam frequenter opponi; de qua Jeremias dicit: Opposuisti nubem, ne transeat oratio nostra . Habacuc mabo, et non exaudies, vociferabor ad te injuriam accipiens, et non intendes ? Quapropter memor istarum rerum anxius suum clamorem festinabat ad Dominum pervenire, ne delictis impedientibus re
Abbreviated transcription (Latin):
iste tractandus ẽ ut possit agnosci. qͦ
seruos. qͦs lapides. qͦs terrã ꝑꝰ allegoriã
uelit intelligi. Seruos dñi dicit apłos
qͥ diuina firmitate uiguerunt bene¬
placitos habuerunt. quando in eis p̃di¬
cationem suam ꝑspicuam. ẽẽ. cernebant.
Miserti sunt etiã & terrȩ. id ẽ peccatorib.
qͥ erant in syon de gentib congregandi
Terrȩ utiq similes. qm̃ carnalia sapie
aptata sunt. Lapides dixit bene placi¬
tos. quia de ipsoꝵ erant soliditate dño
pr̃ante securi. Addidit. terre misere
di erant. qui terrena labe sordebant.
t timebunt gentes nomen tuum dñe.
& om̃s reges terre głam tua. Hec ꝯtra
scł̃i illiꝰ suꝑsticiones nefarias depmunt᷑.
quia tunc ñ timebatur uerꝰ dñs. qͣndo
mundꝰ deuotꝰ idolis seruiebat. Postꝗͣ.
uͦ aduentꝰ eiꝰ salutaris infulsit. gentes
conuerse sunt ꝑ timorẽ. de qͥb suꝑiꝰ
ait. Et terre eiꝰ miserebunt᷑. Reges
quoq terrarũ idem eiꝰ głẽ credideruni.¬

Expanded text:
iste tractandus est, ut possit agnosci quos servos, quos lapides, quos terram, per allegoriam velit intelligi. Servos Domini dicit aposqui divina firmitate viguerunt, beneplacitos habuerunt, quando in eis praedicationem suam proficuam esse cernebant. Miserti sunt etiam et terrae, id est peccatoribus, qui erant in Sion de gentibus congregandi; terrae utique similes, quoniam carnalia sapiebpria verba rebus aptata sunt. Lapides dicit beneplacitos, quia de ipsorum erant soliditate Domino praestante securi. Addidit, terrae miserebdi erant, qui terrena labe sordebant.Et timebunt gentes nomen tuum, Domine, et omnes reges terrae gloriam tuam. Haec contra saeculi istius superstitiones nefarias depromuntur: quia tunc non timebatur verus Dominus, quando mundus devotus idolis serviebat; postquam vero adventus ejus salutaris infulsit, gentes conversae sunt per timorem: de quibus superius ait, et terrae ejus miserebuntur. Reges quoque terrarum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspiciat. Exurgens dicitur quasi dor¬
mienti. qui diutiꝰ subuenire distulerat.
Et ut om̃ia dñs uoluntatis sue ordine
facere sentiretur. dicit uenit tempꝰ mise¬
rendi. nͨ quia illum tempꝰ ammoneat.
s quia ipse tempora aptissima delibe¬
ratione disponat. Istud tempꝰ fuit. de
qͦ apłs dicit: Cum autẽ uenit pleni¬
tudo temporis. misit d̃s filium suum
factum ex muliere factum sub lege.
ut eos qui sub lege erant redimeret.
Et alibi. Ecce nunc tempꝰ acceptabile.
ecce nunc dies salutis. Quod argum̃tu᷑
d̾r a tempore. hoc efficacissimũ int̾ ora¬
tores haberi solet. Quid enĩ impediat.
quando congruum tempꝰ inuitat.
Syon uͦ. mons ẽ iherosolimis constitutꝰ.
Fer quem sicut sepe dictum ẽ. significat᷑
eccłia. Cui reuera misertꝰ ẽ. quando cã

Expanded text:
prospiciat. Exsurgens dicitur quasi dorprospiciat. Exsurgens dicitur quasi dormienti, qui diutius subvenire distulerat. Et ut omnia Dominus voluntatis suae ordine facere sentiretur, dicit, venit tempus miserendi ejus; non quia illum tempus admoneat, sed quia ipse tempora aptissima deliberatione disponat. Istud tempus fuit de quo Apostolus dicit: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret . Et alibi: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Quod argumentum dicitur a tempore; hoc efficacissimum inter oratores haberi solet. Quid enim impediat, quando congruum tempus invitat? Sion vero mons est Jerosolymis constitutus, per quem sicut saepe dictum est significatur Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
leuatus. ac recreatꝰ ingreditur. Et qͣn¬
tum se condempnans humiliauerat.
tantũ nunc in laudib dñi ꝯfidenter
exultat. Quappt᷑ optime ab aduentu
dñi laudis fecit initiũ. ꝑ quẽ munduͦ
nouerat. eẽ. saluandum. Dequitur. Et
memoriale tuuͦ in scłm scłi. Nemori¬
ale dictum est salutare ꝓmissum de
dñi incarnatione uenturũ. qd̃ nulla
scła. nulla immutare possit obliuio.
s in memoriȩ sinu reconditum. im¬
mobile semꝑ ꝑ infinita scła ꝑseuerat.
u exurgens misereberis syon. quia ue¬
nit tempꝰ miserendi eiꝰ. Commonet
nos pauꝑ iste scissimꝰ. quantũ simplicis
ac fidelis uiri p᷑ualere possit oratio. ut
ille qui priꝰ nec hominũ se dignum
aspectib estimabat. ne uel dici ipsius
libertate gauderet. qͥ cinerẽ sicut pane᷑
manducabat. & potum suũ cum fletu
temperabat: Hunc si fas ẽ dicere. qͣsi
ipsum dñm ad ꝓmissa compellit. ut
laboranti mundo aduentꝰ sui pietate

Expanded text:
levatus ac recreatus ingreditur, et quanlevatus ac recreatus ingreditur, et quantum se condemnans humiliaverat, 340 tantum nunc in laudibus Domini confidenter exsultat. Quapropter optime ab adventu Domini laudis fecit initium, per quem mundum noverat esse salvandum. Sequitur, et memoriale tuum in saeculum saeculi. Memoriale dictum est salutare promissum de Domini incarnatione venturum, quod nulla saecula, nulla immutare possit oblivio, sed in memoriae sinu reconditum, immobile semper per infinita saecula perseverat.u exsurgens misereberis Sion, quia venit tempus miserendi ejus. Commonet nos pauper iste sanctissimus quantum simplicis ac fidelis viri praevalere possit oratio; ut ille qui prius nec hominum se dignum aspectibus aestimabat, ne vel diei ipsius libertate gauderet, qui cinerem sicut panem manducabat, et potum suum cum fletu temperabat. Nunc si fas est dicere quasi ipsum Dominum ad promissa compellit, ut laboranti mundo adventus sui pietate
Abbreviated transcription (Latin):
Dies mei sicut umbra declinauerunt. &
ego sicut fęnum arui. Pulcherrime
dixit homo pꝰ preuaricationẽ adȩ dies
suos sicut uinbram declinasse. quia eos
sol uerꝰ dñs reliquerat xp̃c. sine quo
uita om̃is umbrosa est. Et tam quã
illa ñ habens substantia. ita dies nrͣi
mutili conuersatione dispereunt.
Declinauerunt gͦ dies eiꝰ. quia ipse
declinauit adño. Tanto enum quis
imminuit᷑. quanto ab illa plenitudi¬
ne segregatur. Sequitur. Et ego sic̾
fęnum arui. Consequens fuit. ut
cuiꝰ dies declinauerant. simul fenũ
arescere debiuisset. Beneficio enim
tes ac floridos reddit. in ariditatem
peccati absolute ꝑducimur. nͥ iterum
rore diuinȩ miscdiȩ in nouam gr̃am
pullulemus. Completa est ingentui
afflictionũ enumeratio luctuosa. Nc̃
uideamus quid nobis tercia pars indi
Post dignissimam satisfactione. & gene¬
ralib malis competent̾ defletis. pen̾iters
ille iam quasi caput eleuans. & aliqua
libertate respirans: terciã partem sub¬

Expanded text:
Dies mei sicut umbra declinaverunt, et ego sicut fenum arui. Pulcherrime dixit homo post praevaricationem Adae, dies suos sicut umbram declinasse, quia eos Sol verus Dominus reliquerat Christus, sine quo vita omnis umbrosa est, et tanquam illa non habens substantiam, ita dies nostri inutili conversatione dispereunt. Declinaverunt ergo dies ejus, quia ipse declinavit a Domino. Tanto enim quis imminuitur, quanto ab illa plenitudine segregatur. Sequitur, et ego sicut fenum arui. Consequens fuit, ut cujus dies declinaverant, sicut fenum arescere debuisset. Beneficio enim tes ac floridos reddit, in ariditatem peccati absolute perducimur, nisi iterum rore divinae misericordiae in novam gratiam pullulemus. Completa est ingentium afflictionum enumeratio luctuosa: nunc videamus quid nobis tertia pars indicPost dignissimam satisfactionem, et generalibus malis competenter defletis, poenitens ille jam quasi caput elevans, et aliqua libertate respirans, tertiam partem sub
Abbreviated transcription (Latin):
consistunt. Quia edificauit dñs sy¬
on. & uidebitur in maiestate sua. Uersꝰ
iste de suꝑiorib pendet. Qm̃ om̃s gen¬
tes ido timebunt dñm. & reges eiꝰ głam
formidabunt. quia edificata ẽ syon: hoc
est mat̾ eccłia. de uiuis lapidib fabri¬
cata. in qua dñi cultura usq ad finem
mundi sine intͣmissione ꝓficiet. Iste
autẽ dñs qui edificauit syon. id est
assumpti corꝑis ueritatem: uidebit᷑
in maiestate sua. quando edos sequestrat¬

Expanded text:
icavit Dominus Sion, et videbitur in majestate sua. Versus iste de superioribus pendet; quoniam omnes gentes ideo timebunt Dominum, et reges ejus gloriam formidabunt: quia aedificata est Sion, hoc est mater Ecclesia, de vivis lapidibus fabricata, in qua Domini cultura usque ad finem mundi sine intermissione proficiet. Iste autem Dominus qui aedificavit Sion, idem assumpti corporis veritate videbitur in majestate sua, quando
Abbreviated transcription (Latin):
est magnopere ꝑquirendum. qd̾ dicitur
dm̃ nob̃is retribuisse quȩ contulit. quas
boni aliquid ei prius dederimus. & sic
ab ipso collata suscipimꝰ. cum apłs cla¬
met: Quid enim habes qd̾ non accepisti
Si autem accepisti. quid głaris quasi non

Expanded text:
t. Sed istud est magnopere perquirendum quod dicitur, t. Sed istud est magnopere perquirendum quod dicitur, Deum nobis retribuisse quae contulit; quasi boni aliquid ei prius dederimus, et sic ab ipso collata suscepimus, cum Apostolus clamet: Quid enim habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sicut leues ac fatui se. eẽ. ueracis¬
simos mentiuntur. ita illuminati
mendaces se. eẽ. cognoscunt. Quappt̃
hȩc nos regula certa constringat. ut
quando carnis fragilitate mendaces
sumus nr̃m. eẽ. fateamur. quando
ueraces. diuinis munerib applicemꝰ.
Hec autem sententia ꝑtinet ad figurã
paroemiam. qmͣ hoc ꝓuerbium hu¬
mani sermonis frequentatione celebra¬
tur. Iale est illud quod in actib apłoꝵ
saulo dictum est. Durum est tibi
contra stimulum calcitrare . R. euera
durum. qmͣ suis nisib ꝑcutitur. qͥ
in acutun calces elisisse monstratur.
Notandum uͦ. qd̃ excessus mentis &
in malo ponatur. sicut est in paralipo¬
dubitauit quid retribuere possit hu¬
manitas. quȩ boni ꝓprium nil habe¬
bat. Nam cum dicitur quid: esitatio
ab homine potest redđi. dum semꝑ
eiꝰ nos constet munere continieri . Me¬
rito gͦ dubitabat. cui dignum de suo ni¬
chil occurrerat. Uerum ne om̃ino redde¬

Expanded text:
Nam sicut leves ac fatui se esse veracisNam sicut leves ac fatui se esse veracissimos mentiuntur, ita illuminati mendaces se esse cognoscunt. Quapropter haec nos regula certa constringat, ut quando carnis fragilitate mendaces sumus, nostrum esse fateamur; quando veraces, divinis muneribus applicemus. Haec autem sententia pertinet ad figuram paroemiam, quoniam hoc proverbium humani sermonis frequentatione celebratur. Tale est illud quod in Actibus apostolorum Saulo dictum est: Durum est tibi contra stimulum calcitrare ; revera durum, quoniam suis nisibus percutitur, qui in acutum calces elisisse monstratur. Notandum vero quod excessus mentis et in malo ponatur, sicut est in Paralipodubitavit quid retribuere possit humanitas, quae boni proprium nihil habebat. Nam cum dicitur, quid? haesitatio ab homine potest reddi, dum semper ejus nos constet munere contineri? Merito ergo dubitabat, cui dignum de suo nihil occurrerat. Verum ne omnino redde
Abbreviated transcription (Latin):
affectant de aliqua eius predicare mag¬
nalib. Post ueram siquidẽ fidem sc̃a
debet uenire confessio. ne illud audiat
importunus: Peccatori autẽ dixit ds.
quare tu enarras iusticias meas . Sequit᷑.
Ego autẽ humiliatus sum nimis. Ne
intelligeres p̃dicationes ueracissimas
humiliatas. quȩ tanto plus enitescurit.
quanto ampliꝰ ꝑsecutoꝵ studio compͥ¬
muntur. se dicit. ẽẽ. humiliatum. quia
scã religione crescente. ipsi uidebantur
quam dño pr̃ante susceperat aliquis
putaret mortalium uirib applicandã.
quid ꝓprium humanitas habeat ipse
ꝓficetur. omnẽ hominem scilicet esse
mendacem. S uide quod hanc conside¬
rationem non facile potuit inuenire.
nisi ad suꝑnam contemplationem ꝑ
excessum mentis euectus. quando ani¬
ma corporea sorde purgata. causas
rerum manifestis speculationib intu¬
etur. Magna siquidẽ prudentia gerit᷑.
ut sibi aliquis in prudens. eẽ. uideat᷑.

Expanded text:
affectant de ejus aliqua praedicare magaffectant de ejus aliqua praedicare magnalibus. Post veram siquidem fidem sancta debet venire confessio, ne illud audiat importunus: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas ? Sequitur, ego autem humiliatus sum nimis. Ne intelligeres praedicationes veracissimas humiliatas, quae tanto plus enitescunt quanto amplius persecutorum studio comprimuntur. Se dicit esse humiliatum, quia sancta religione crescente, ipsi videbantur quam, Domino praestante, susceperat, aliquis putaret mortalium viribus applicandam, quid proprium humanitas habeat, ipse profitetur, omnem hominem scilicet esse mendacem. Sed vide quod hanc considerationem non facile potuit invenire, nisi ad supernam contemplationem per excessum mentis evectus: quando anima corporea sorde purgata, causas rerum manifestis speculationibus intuetur. Magna siquidem prudentia geritur, ut sibi aliquis imprudens esse videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ic debet nobis aliquando dñi laus
increscere. ut alleluatica^ possimꝰ
gaudia fastidire. Uox fidelium. sermo
beatoꝵ. modulatio scã canentiũ. unde
& auditus corporeus suauit̾ delinitur.
& anima fessa celesti delectatione recre¬
atur. Introducenda sunt enim marty¬
rum uerba. qui & confessione głosa iui¬
guerunt. & passione mirabili mune
ma positione dñi beneficia comine
morant. quib cum hesitarent quid
eis dignum potuisset reddi. occurrit
utiq głosus calix ille martyrii. qui
tamen dñi largitate prestatur. Scd̃a.
chorus ipse seruum se dñi & filium
eccłiȩ catholicȩ ꝓfitetur. ne preter fide¬
lissimos uiros dõ placitum. hereticoꝵ
quoq quispiam putaret. ẽe. martyriũ.
redidi ꝓpt̾ quod locutus sum.
ego autem humiliatus sum ni¬
mis. Martyrum ppłs ille reue¬
rendus ordinem ueri dogmatis serua¬
ns. prius se dicit credidisse. & postea
fuisse ꝓlocutum. ꝓpt̾ illos scilicet des¬
truendos. qui ueraciter ñ credentes.

Expanded text:
ic debet nobis aliquando Domini laus increscere, ut non alleluiatica possimus gaudia fastidire. Vox fidelium, sermo beatorum, modulatio sancta canentium, unde et auditus corporeus suaviter delinitur, et anima fessa coelesti delectatione recreatur. Introducenda sunt enim martyrum verba, qui et confessione gloriguerunt, et passione mirabili munerma positione beneficia Domini commemorant, quibus cum haesitarent quid eis dignum potuisset reddi, occurrit utique gloriosus calix ille martyrii, qui tamen Domini largitate praestatur. Secunda, chorus ipse servum se Domini, et filium Ecclesiae catholicae profitetur: ne praeter fidelissimos viros Deo placitos haereticorum quoque quispiam putaret esse martyrium.redidi, propter quod locutus sum: ego autem humiliatus sum nimis. Martyrum populus ille reverendus ordinem veri dogmatis servans, prius se dicit credidisse, et postea fuisse prolocutum, propter illos scilicet destruendos, qui veraciter non credentes,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet. ut bona confessio generalitatis
aurib imbibatur. sicut in euũgło di¬
cit: Qui me confessus fuerit coram
hominib. confitebor & ego illum corã
patre meo qui est in cęlis. Addidit in
medio tui ierłm. ubi pax dñi conqui¬

Expanded text:
pertinet, ut bona confessio generalitatis pertinet, ut bona confessio generalitatis auribus imbibatur, sicut in Evangelio dicit: Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego illum coram Patre meo qui est in coelis . Addidit, in medio tui, Jerusalem, ubi pax Domini conqui
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. qui benesicium dĩu ingrata taci¬
turnitate presserunt. S iste accepti
oblaturum sẽ hostiam laudis. ne crede¬
retur ubicunq esse soluendam. dicit
in atriis domus dñi. ide᷑ in ęccłia cat¬
holica toto orbe diffusa. qua continent᷑
om̃s uerissimi xp̃iani nͨ heretici. qui
sunt uana prauitate discreti. Nam qd̃
dicit uota mea dño reddam. seipsum
offe̾rre iudelicet pollicetur. Om̃ium
enim fidelium uotum est xp̃o se offer¬
re. &. in eiꝰ ȩccłia recta credulitate consis¬
tere. S ut cognosceres quȩ esset ista domꝰ
dñi. uide quid sequitur. In conspec̃¬
lu om̃is ppłi eiꝰ. in medio tui icrłm.
Ecce instruxit quam domum dñi dix¬
erit suꝑiori uersiculo. in conspectu sci¬
licet om̃is ppłi eiꝰ. Dignum enim est
ut publice debeat laudari. qui pati. ꝓ
om̃ium salute dignatꝰ est. Dñs enim
ꝑfectissime nouit. etum si in cordis
sẽc̃reto fiat. S hoc ad ȩdificationẽ ppłi

Expanded text:
fuit qui beneficium Domini ingrata tacifuit qui beneficium Domini ingrata taciturnitate presserunt; sed iste accepti oblaturum se hostiam laudis, ne crederetur ubicunque esse solvendam, dicit, in atriis domus Domini, id est in Ecclesia catholica toto orbe diffusa, qua continentur omnes verissimi Christiani, non haeretici qui sunt vana pravitate discreti. Nam quod dicit, Vota mea Domino reddam, seipsum offerre videlicet pollicetur. Omnium enim fidelium votum est Christo se offerre, et in ejus Ecclesia recta credulitate consistere. Sed ut agnosceres quae esset ista domus Domini, vide quid sequitur. Vers. 9. In conspectu omnis populi ejus, in medio tui, Jerusalem. Ecce instruxit quam domum Domini dixerit superiore versiculo, In conspectu scilicet omnis populi ejus. Dignum enim est ut publice debeat laudari, qui pati pro omnium salute dignatus est. Dominus enim perfectissime novit, etiamsi in cordis secreto fiat. Sed hoc ad aedificationem populi
Abbreviated transcription (Latin):
ancillȩ idõ uidetur adiectun. ut eccłia
catholicam om̃imodis indicaret. quȩ
ancilla est dum seruit. sponsa dum
iungitur. Et id̾o competent̃ aduerti¬
mus non esse martyrium. nisi quod
seruus dñi & eatholicȩ filius meretur
eccłiȩ. Sequitur. Disrupisti uincula
mex Uirtutem hic martyrii sentimꝰ
exponi. cuius impetu triumphali dis¬
rumpuntur om̃ia uincula peccatoꝵ:
Nulla enu in homine macula re¬
manere potest. quam puis sangiuis
abluerit. Notandum autem. quod
uersꝰ hic tantam uirtutem creditꝰ
est habere. ut a nonnullis diceretur
posse hominib peccata dimitti. si cum
in fine uite suȩ tercia confessione con¬
geminet. Tibi sacrificabo hostiam
laudis. Quia disrupta fuerunt uincu¬
la peccatoꝵ. sacrificare se dicit hostiam
laudis. quod sacrificium nimis dño
uidetur acceptum. Ipse enim in ęuugło
docet: Decem saluati sunt. & non est
inuentꝰ qui daret głam dõ. nisi hic sa¬
maritanus. Non enum iste de illis

Expanded text:
ancillae ideo videtur adjectum, ut Ecclesiam ancillae ideo videtur adjectum, ut Ecclesiam catholicam omnimodis indicaret, quae ancilla est dum servit, sponsa dum jungitur. Et ideo competenter advertimus non esse martyrium, nisi quod servus Domini, et catholicae filius meretur Ecclesiae. Sequitur, Dirupisti vincula mea. Virtutem hic martyrii sentimus exponi, cujus impetu triumphali dirumpuntur omnia vincula peccatorum. Nulla enim in homine macula remanere potest, quam pius sanguis abluerit. Notandum autem quod versus hic tantam virtutem creditus est habere, ut a nonnullis diceretur posse hominibus peccata dimitti, si eum in fine vitae suae tertia confessione congeminet. Vers. 7. Tibi sacrificabo hostiam laudis. Quia dirupta fuerant vincula peccatorum, sacrificare se dicit hostiam laudis; quod sacrificium nimis Domino videtur acceptum. Ipse enim in Evangelio docet: Decem sanati sunt, et non est inventus qui daret gloriam Deo, nisi hic Samaritanus . Non enim iste de illis
Abbreviated transcription (Latin):
esset exinua. Hane enim cognoscimus
dnm famulis suis magna gr̃ę ubertate
conferre. quam ipse est dignatus assu¬
mere. Omors uitalis. o interitꝰ ambi¬
endus. o transitus głosus. quȩ membra
xp̃i imitatores sui capitis facit. & ut sit
preciosa ñ diuituis oblatis efficitur. sed
esfusione sanguinis comparat᷑. Odñe
ubi munere singulari suscepto. excla¬
mat dicens. O dñe ego seruus tuus.
Ammniratur enim se talaa beneficia sus¬
cepisse. qualia ipse ꝓ redemptione mun¬
di est dignatus assumere. Quemadino¬
dum enim non mirareturᷤ seruus e
conditione pͥmi hominis implicatus
ad illa uenire. quȩ tanta maiestas digna¬
ta est elsgisse.d Pauor est dicere quȩ be¬
neficia suscipiat. qui sus actib meret᷑
offensam. Nam ut anmirationis istiꝰ
declararet augientum. repetit ego
seruus tuus. Adiecit & filius ancillȩ
tuȩ. ut humilitatem suam triplicatis
confessionib indicaret. Hilius autem

Expanded text:
esset eximia. Hanc enim cognoscimus esset eximia. Hanc enim cognoscimus Dominum famulis suis magna gratiae ubertate conferre, quam ipse est dignatus assumere. O mors vitalis, o interitus ambiendus, o transitus gloriosus, qui membra Christi imitatores sui capitis facis, et ut sit pretiosa, non divitiis oblatis efficitur, sed effusione sanguinis comparatur! Vers.ubi munere singulari suscepto exclamat dicens: 392 O Domine, ego servus tuus? Admiratur enim se talia beneficia suscepisse, qualia ipse pro redemptione mundi est dignatus assumere. Quemadmodum enim non miraretur servus, et conditione primi hominis implicatus ad illa venire quae tanta majestas dignata est elegisse? Pavor est dicere quae beneficia suscipiat, qui suis actibus meretur offensam. Nam ut admirationis istius declararet augmentum, repetit, ego servus tuus. Adjecit, et filius ancillae tuae, ut humilitatem suam triplicatis confessionibus indicaret. Filius autem
Abbreviated transcription (Latin):
prestamus. Diĩs enum retribuit nobs
bonum ꝓmalo. ut quod p̾dicauit uerl
monstraret exemplo. Ille enim alapis
cesus. ille udici traditus. ille flagellis
immeritis uerberatus. nobis resurrit¬
tionis spem tribuit. & celoꝵ regna pri¬
misit. Calicem salutaris accipiam.
& nomen dñi inuocabo. Digna quidẽ
ꝓmissio. s si in humanis uirib ponat᷑
periculosa presumptio. Quis enim
potest confessorib tormen̾toꝵ pacien¬
tiam dare. nisi ille qui ꝓ nobis dignas
est calicem passionis accipere . Nam
ut hoc impossibile humane uirtuni
absolute monstraret. secutus est. & no¬
men dñi inuocabo. Cuius fretus aia¬
lio credebat se complere. cui carneam
fragilitatem ñ putabat posse sufficeri.
Pulcherrume uͦ ac breuiter definitae
martyrum mors. calix salutaris. Ca¬
lix. quia sub mensura bibitur. Saluti¬
ris. quia in eternam salutem dño pri¬
stante propinatur. De isto calice dixt
ne noscitur comparata. Illius cium pas¬
sione glorificata est. ut in conspectu erꝰ

Expanded text:
ris ? Dominus enim retribuit nobis bonum pro malo, ut quod praedicavit verbo, monstraret exemplo. Ille enim alapis caesus, ille judici traditus, ille flagellis immeritis verberatus, nobis resurrectionis spem tribuit, et coelorum regna promisit. Vers. 4. Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo. Digna quidem promissio; sed si in humanis viribus ponatur, periculosa praesumptio. Quis enim potest confessoribus tormentorum patientiam dare, nisi ille qui pro nobis dignatus est calicem passionis accipere? Nam ut hoc impossibile humanae virtuti absolute monstraret, secutus est, et nomen Domini invocabo. Cujus fretus auxilio credebat se complere, cui carneam fragilitatem non putabat posse sufficere. Pulcherrime vero ac breviter definita est martyrum mors, calix salutaris: calix, quia sub mensura bibitur; salutaris, quia in aeternam salutem, Domino praestante, propinatur. De isto calice dixitne noscitur comparata; illius enim passione glorificata est, ut in conspectu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ ad tempꝰ tua ꝑmissione patimur.
nequaquã insaciabilib faucib absorbea¬
mur. Hac illum tristem de humana
leticia. qui de offensione nr̃a semꝑ exultat. Amꝰ.
S actenus que ad expositionem psalmoꝵ
ꝑtinere uidebantur. dño largiente de
cursa sunt. Nunc salomonis dicta
iuideamus. quȩ proprios expositores
habere noscunt u

Expanded text:
ipsius ad tempus tua permissione patimur, ipsius ad tempus tua permissione patimur, nequaquam ejus insatiabilibus faucibus sorbeamur. Fac illum tristem de humana laetitia, qui de offensione nostra semper exsultat. Amen. Hactenus quae ad expositionem Psalmorum pertinere videbantur, Domino largiente, decursa sunt  ed., discussa: nunc Salomonis dicta videamus, quae proprios expositores habere noscuntu
Abbreviated transcription (Latin):
qui facis infirmis possibile quod p̾cipis.
qui sic pius es ut assidue rogari uelis.
sic munificus ut neminem desperare
paciaris. dona quod te prante bene que¬
rinus. & illa maxime que nr̃a infir¬
mitate nescimus. quod ex tuo dicimus
suscipe. quod ex nobis ignorant᷑ ꝓtuli¬
mus parce. & ꝑduc nos ad illam con¬
templationem. ubi iam nͦ possimus
errare. Dona facere. quȩ te inspirante
loqui presumpsi. dona compleri. quȩ
alios obseruare commonu. ut qui pre¬
stitisti pium sermonem. ꝓbabilem ꝙͦ
conferas tius famulis actionem. Lib̾a
nos amator hominum ab illo pericło.
ne sicut dicit apłs. dum aliis predico
ipse reꝓb inueniar. Quam infirmi
sumꝰ tu ueraciter nosti. quali hoste
deprimaniur agnoscis. Te querit cer¬
tamen impar. te expetit mortalis in¬
firmitas. quia maiestati tuȩ gła est.
si ¶t rugiens ab infirma oue superet᷑.
uincatur. ille qui de celo cecidit. & hic
te pugnante subdatur. ut si potestatẽ

Expanded text:
qui facis infirmis possibile quod praecipis; qui facis infirmis possibile quod praecipis; qui sic pius es, ut assidue rogari velis; sic munificus ut neminem desperare patiaris: dona quod te praestante bene quaerimus, et illa maxime quae nostra infirmitate nescimus. Quod ex tuo diximus, suscipe; quod ex nobis ignoranter protulimus, parce; et perduc nos ad illam contemplationem ubi jam non possimus errare. Dona facere quae te inspirante loqui praesumpsi; dona compleri quae alios observare commonui: ut qui praestitisti pium sermonem, probabilem quoque conferas tuis famulis actionem. Libera nos, amator hominum, ab illo periculo, ne, sicut dicit Apostolus, dum aliis praedico, ipse reprobus inveniar . Quam infirmi sumus tu veraciter nosti; quali hoste deprimamur agnoscis. Te quaerit certamen impar, te expetit mortalis infirmitas: quia majestatis tuae gloria est, si leo rugiens ab infirma ove superetur;vincatur, ille qui de coelo cecidit, et hic te pugnante subdatur; ut si potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
oculꝰ intuentis. Hec quantum dñs
prãre dignatus est. ꝓ nr̃a mediocritate
decursa sunt. Uos autem magistri qͥ
cȩlestium litterarum copiosa lectione
pinguescitis. parcite rudi. dimittire
confitenti. estote beniuoli. difficile otꝰ
humanum repetitur. quod n paciat᷑
aliquam questionem. iacobo apło pro¬
testante. Si quis in uerbo ñ offend̾it.
hic ꝑfectus est uir. Cum si ñuulli
sacris litteris calumpnias parant. qͥd
infirmis faciant. quos audact accusaisa
Prolata semꝑ ad animum dicentis
aptanda sunt. Nam si omia contentio¬
sa altercatione destruere uolunus. pra
deuotionem in cauta pociꝰ contradicti¬
one dampnamꝰ. S iam tempꝰ est ad
dnm corda conuertere. ad quẽ magis
debet om̃is intentio tendere. & laboris
terminus ꝑuenire:¬
Udñe uerus doctor & prestitor.
aduocatus & uidex. largitor & monitor.
terribilis & clemeis. corripiens & conso¬
lator. qui cecis mentib donas aspectum.

Expanded text:
oculus intuentis. Haec, quantum Dominus oculus intuentis. Haec, quantum Dominus praestare dignatus est, pro nostra mediocritate decursa sunt. Vos autem, magistri, qui coelestium litterarum copiosa lectione pinguescitis, parcite rudi, dimittite confitenti, estote benevoli. Difficile opus humanum reperitur, quod non patiatur aliquam quaestionem, Jacobo apostolo protestante: Si quis in verbo non offenderit, hic perfectus est vir . Quod si nonnulli sacris litteris calumnias parant, quid infirmis non faciant, quos audacter accusant? Prolata semper ad animum dicentis aptanda sunt. Nam si omnia contentiosa altercatione destruere volumus, piam devotionem incauta potius contradictione damnamus. Sed jam tempus est ad Dominum corda convertere, ad quem magis debet omnis intentio tendere, et laboris terminus pervmine verus doctor et praestitor, advocatus et judex, largitor et monitor, terribilis et clemens, corripiens et consolator, qui caecis mentibus donas aspectum;
Abbreviated transcription (Latin):
cordari etiam debemus ꝑsonas in tex¬
tu psalmoꝵ aptissime cominutatas.
conclusionesq eoꝵ contra hereticos
maxime fuisse formatas. uel quare
alfabeton hebreum ponatur in psal¬
mis. cur de partib psalmoꝵ unus con¬
fectus. cẽ. iudeatur. quare intercalares
psilmi sint positi. quare repeticio
uersuum repperitur in psalmis. de
interpretatione nominũ hebreoꝵ.
de his qui unifines appellantur. de
quindecim psalmis gradalib. quare
penitentium septem psalmi. eẽ. doce¬
antur. quare lamentantiũ ꝓ ciuitate
ierłm cum lacrimis uerba sundunt᷑.
quare ordo psalmoꝵ in laudib dr
fuerit ordinatus. ubi quot modis
predicitur. exponitur. cum tameni
preconia ipsiꝰ nullis libris. nullis
possint humanis uirib explicari.
Sic uarietas ista psalmoꝵ aut precio¬
sissimo lapidi topario. aut pulcherri¬
mo pauoni congrue forsitan comparat᷑.
qui tociens diuersos reddunt colores
corꝑis sui. quociens in eis defixus fuerit

Expanded text:
cordari etiam debemus personas in texcordari etiam debemus personas in textu Psalmorum aptissime commutatas, conclusionesque eorum contra haereticos maxime fuisse formatas. Vel quare alphabetum Hebraeum ponatur in psalmis. Cur de partibus psalmorum unus confectus esse videatur. Quare intercalares psalmi sint positi. Quare repetitio versuum reperitur in psalmis. De interpretatione nominum Hebraeorum. De his qui unifines appellantur. De quindecim psalmis gradalibus. Quare poenitentium septem psalmi esse doceantur. Quare lamentantium pro civitate Jerusalem cum lacrymis verba funduntur. Quare ordo psalmorum in laudibus Domini fuerit terminatus; ubi quot modis praedicitur exponitur, cum tamen praeconia ipsius nullis libris, nullis possint humanis viribus explicari. Sic varietas ista Psalmorum, aut pretiosissimo lapidi topazio, aut pulcherrimo paveni congrue forsitan comparatur, qui toties diversos reddunt colores corporis sui, quoties in eis defixus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑata est. Multo latius patent siue
quȩ ꝓ parte intellecta sunt. siue qui
adhuc funditus ignorantur diuers
miracula. Nam & in illis centum qͥn¬
quaginta trib piscib quos apłoꝵ re¬
tia de pelagi ꝓfunditate trarerut.
scõꝵ numerus comp̃hensꝰ ciponitꝰ
Et arca Noe in tẏpum scę eccłie. tres¬
centis cubitis in longitudinem. quin¬
quaginta in latitudinem. & triginta
in altitudinem legitur fabricata.
Unde multa origenes mystica ut solet
expositione tractauit. Quappt᷑ indubi¬
tanter apparet creatorem atq opificẽ
rerum cum cȩlestia cuncta terrenaq
disponeret sub mensura & numero
& pondere fecisse quȩcumq creata st̃.
sicut sapientissimus dicit: Omia in
mensura & numero & pondere dispo¬
siusti. Nunc ꝓpt᷑ uirtutem memoriȩ
breuiter intimemꝰ. quȩ supra latius
uidentur effusa. Primum meminis¬
se nos conuenit. quod de titulorum
diuersa uarietate narratum est . Re¬

Expanded text:
operata est, multa latius 503 patent, sive operata est, multa latius 503 patent, sive quae pro parte intellecta sunt, sive quae adhuc funditus ignorantur diversa miracula. Nam et in illis centum quinquaginta tribus piscibus quos apostolorum retia de pelagi profunditate traxerunt , sanctorum numerus comprehensus exponitur. Et arca Noe in typum sanctae Ecclesiae trecentis cubitis in longitudine, quinquaginta in latitudine, et triginta in altitudine legitur fabricata : unde multa Origenes mystica ut solet expositione tractavit. Quapropter indubitanter apparet Creatorem atque Opificem rerum, cum coelestia cuncta terrenaque disponeret, sub mensura, et numero, et pondere fecisse omnia quaecunque creata sunt, sicut Sapientissimus dicit: Omnia in mensura, et numero, et pondere disposuisti . Nunc propter virtutem memoriae breviter intimemus, quae supra latius videntur effusa. Primum meminisse nos convenit quod de titulorum diversa varietate narratum est. Re
Abbreviated transcription (Latin):
nasii ep̃i sermo magnificus. qui uir¬
tutem psalmoꝵ indagabili ueritate
discutiens. omĩa illic. ẽẽ. ꝓbat. quȩcũq
ecȩ scripture ambitu continentur.
Natura quoq ci si fas est. duob uerbis
facit intelligi. ego. hodie. quȩ nullis
libris nullis codicib preualet compre¬
hendi. sicut & explicatum est quod
breuiter dicitur. & ex aliqua parte
sensibili quod tacetur. In scdo quippe
psalmo pater dicit ad filium. ego ho¬
die genui te. In istis siquidem duob
uerbis subtiliter significat. quod hu¬
manum intellectum trauscendere.
posse uideatur. Nouum & uetus testi¬
mentũ tanta ꝓprietate complectitur.
ut reuera spiritalem bibliotecam in
hoc libro intelligas. eẽ. constructam.
Nam si paradysus desiłabilis habetur.
quod eum quatuor fluminum laps
emanare noscuntur. quanti beatior
est animȩ. quȩ centum quinquagii
psalmoꝵ fontib irrigatur. nec solu
intra hunc numerum diuina iurt

Expanded text:
nasii episcopi sermo magnificus, qui virnasii episcopi sermo magnificus, qui virtutes psalmorum indagabili veritate discutiens, omnia illic esse probat, quaecunque sacrae Scripturae ambitu continentur. Naturam quoque Dei, si fas est, duobus verbis facit subintelligi. Ego hodie; quae nullis libris, nullis codicibus praevalet comprehendi, sicut explicatum est, quod breviter dicitur, et ex aliqua parte sensibile, quod tacetur. In secundo quippe psalmo Pater dicit ad Filium: Ego hodie genui te . In istis siquidem duobus verbis subtiliter significat, quod humanum intellectum transcendere posse videatur. Novum et Vetus Testamentum tanta proprietate complectitur, ut revera spiritualem bibliothecam in hoc libro intelligas esse constructam. Nam si paradisus desiderabilis habetur, quod eum quatuor fluminum lapsus amoenare  ed., emanare noscuntur, quanto beatior est anima quae centum quinquaginta Psalmorum fontibus irrigatur. Nec solum intra hunc numerum divina virtus
Abbreviated transcription (Latin):
añi die octaua pia deuotione uenera¬
mur. Scdo quoq dño largiente ꝓsper¬
imus. quod centum quinquaginta
dieb suꝑducto diluiuo criminibus
sius terra deleta ẽ. Sic psalmoꝵ spirita¬
lis abyssus peccatis inquinata corda
mortalium usq ad iudicii tempꝰ ꝑpe¬
tue mundatione purificat. & sit nob̃
ex ipso salutare diluuium. quod nr̃m
sensum delictis sordidam reddit ablu¬
tum. Quid enim in illo cȩlesti armario
scripturarũ diuinarũ inuenire non
possis: henesim queras. hic quemad¬
tione dñi tanta locutus est  Suugłm
cupias. passionem & resurrectionem
dñi xp̃i innumeris locis euidenter
ostendit. Apłm uelis. audi doctorem.
audi miserantem. qui & futura iudi¬
cia ꝓpt᷑ correptiones p̾dicat. & ꝓ pecca¬
torib frequent̾ exorat. Et ne longiꝰ
differam quicquid in celo & in terra.
i mari. uel apud inferos agitur. si
cautissime legas. om̃ia suis locis posita
competenter agnoscas. Testis est atha¬

Expanded text:
Domini die octava pia devotione veneraDomini die octava pia devotione veneramur. Secundo quoque, Domino largiente prospeximus, quod centum quinquaginta diebus superducto diluvio criminibus suis terra diluta est. Sic Psalmorum spiritualis abyssus peccatis inquinata corda mortalium usque ad judicii tempus perpetua emundatione purificat; et fit nobis ex ipso salutare diluvium, quod nostrum sensum delictis sordidum reddit ablutum. Quid enim in isto cScripturarum divinarum invenire non possis? Generis quaeras hic, quemadtione Domini tanta locutus est? Evangelium cupias? Passionem et resurrectionem Christi Domini innumeris locis evidenter ostendit. Apostolum velis? Audi doctorem, audi miserentem, qui et futura judicia propter correctiones praedicat, et pro peccatoribus frequenter exorat. Et ne longius differam. Quidquid in coelo et in terra, in mari vel apud inferos agitur, si cautissime legas, omnia suis locis posita competenter agnoscis. Testis est Atha