comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pteritechominũgesta aedinstitutionẽ p̃sentiũ historus indiderunt si quide & ph
toria suma retro tẽporũ annoꝵq suppucetio comp̃hendit & ꝑ comnsulũ regũq suc¬
nẽ que ppellat̃ unius diei gestio. hocapud nos dicriũ uoca e nc̃ q̃ d atini diurnũ
greciefemed& dicunt : Reden decria ceppellant quae inmenses singulos dirogi¬
Annclessres sin guloꝵ annoȩ. quasq em̃ dignoc memonae damimiliciaeq mceri ac
terre ꝑcnnos in cõmentecriis actes cbonniuersarus. gestis annales nomi¬
nocueruat: Historia aũ multorũ annoe ueltẽporũ ẽ cuius diligentia an¬
nui commentecri in libris delcctisunt INterhistoria aũ & cc̾naeles hocint̃ est
qłis tori&at eox tẽpox qua euidimus: An nedes uerosunt eo aennorũ quorae

Expanded text:
 Si quidem et per historiam summa retro temporum annorumque supputatio comprehenditur, et per consulum regumque sucnamque appellatur unius diei gestio. Hoc apud nos diarium vocatur. Nam quod Latini diarium, Graeci ephemerida dicunt. 2. Kalendaria appellantur quae in menses singulos digquae enim digna memoriae domi militiaeque, mari ac terrae per annos in commentariis acta sunt, ab anniversariis gestis annales nominaverunt. Historia autem multorum annorum vel temporum est, cuius diligentia annui commentarii in libris delati sunt. Inter historiam autem et annales hoc interest, quod historia est eorum temporum quae vidimus, annales vero sunt eorum annoru
Abbreviated transcription (Latin):
dectio ꝓferunt Haec disciplinee ad grãcmeeticã ꝑtin& qͣuic quid dignũ memonse ẽ
litteꝯs mandact᷑: histoȩ aũ ide omonum̃tec dicunt̾ eoqđmne mon c̃e tybuant rerum
testecrũ: siries ccũdicta ꝑ traeslationẽ asertis florũ inuicẽ ẽp̃haensrum
rꝯm decres phrigius degrecis & tro. l nis histonãe aedidit quã folus padi ma¬
rũ abeo conscꝯ ptẽc ẽẽ ferunt: posdo retẽ aũ ingrecia ero dotus hirtoriuã pymusha

Expanded text:
quidquid dignum memoria est litteris mandatur. Historiae autem ideo monumenta dicuntur, eo quod memoriam tribuant rerum gestarum. Series autem dicta per translationem a sertis florum invicem conprehensaruprimus Dares Phrygius de Graecis et Troianis historiam edidit, quam in foliis palmarum ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
celiquando pcertoyb: quoꝵ diligentiã decipereuoluissent succsis se ut in cemicitũ
c̃uenirent catam̃ ẽdicione utsicanes inqbereet causcuurgioꝵ iureillius tibede¬
rent᷑ cednuisse pastores & inspe secuytectis dedissecanes quos ouiũ succrum
uigilantissimos custo dehabebant : Tunclupi ademptac omniformidine omne
q̃ q̃ pyncipes populi postulare quo facilius possit opi mere spobatã custo dib urs

Expanded text:
ando pastoribus, quorum diligentiam decipere voluissent, suasisse ut in amicitiam convenirent, ea tamen condicione, ut si canes, in quibus erat causa iurgiorum, iure illis traderentur: adnuisse pastores et in spem securitatis dedisse canes, quos ovium suarum vigilantissimos custodes habebant. Tunc lupi, adempta omni formidine, omneppum quoque principes populi postulare, quo facilius possit opprimere spoliatam custodibus
Abbreviated transcription (Latin):
gresio in hostem uelcom misio: Item signo decto receptio. Itẽ flagitii militans dis¬
cipli ncessilocus deserectur. rtẽ stipendioꝵ modus dignitectũ grcedus p̃miorũ honos
ueluti cum coro noc ueltorques doncentꝰ: I temp̃dae decissio & ꝓꝑsonaerũ qua¬
lita tibus & laboribus iusta diuisio acpyncipis portio
q iuro aput nullum alium populũ repeꝯ untur sedpropꝯa sunt romae noꝵ

Expanded text:
gressio in hostem vel commissio. Item signo dato receptio; item flagitii militaris disgressio in hostem vel commissio. Item signo dato receptio; item flagitii militaris disciplina, si locus deseratur; item stipendiorum modus, dignitatum gradus, praemiorum honor, veluti cum corona vel torques donantur. Item praedae decisio, et pro personarum qualitatibus et labori iusta divisio; item principis portio.quae jura apud nullum alium populum reperiuntur, sed propria sunt Romanorum,
Abbreviated transcription (Latin):
fest scriptura an racione consistat quando et legẽ pacio sommend& porrosiracionelex consto
lexerit omneiuã ꝓ racione constiterit dũ taxat ꝙ relegion ẽ congruit ꝗ discipline conueni¬
eoꝙubiq in functunature. non constitutione aliquac habetur. ltuin & foemi¬
nae coniunc tio liberorũ successio &edacatio cõmdnis omnium possessio & ominũ
unclibes tees ad quisi tio eoꝵ quae caelotes roc maen ꝙ capiuntur: Item depositae
reiuel cõmedatae pecuniae. restitutio uiolentiae ꝑuim repulsio Nc̃c hoc aut
aut siquid huic simile ÷ nũquẽ iniustũ sed nacturale aequumq: habetur
IVSgentiũ est sedium occupatio aedificatio munitio bella captiuitates seruitutis
postlimic sedercepaccis indutiae legcctor̃ ñ uiolandor̃ reletio cobicc int̃ aliens¬
gencespibitec inde iusgentiũ ꝗeoiure: om̃sferegentes utuntur:¬
us militere ÷ belli inferendi sollempnitaes foedens fecciendi nȩxus signod ecto e¬

Expanded text:
riptura, an ratione consistat, quando et legem ratio commendat. § 2. Porro si ratione lex constat, lex erit omne jam, quod ratione constiterit, duntaxat quod religioni conveniat quod disciplinae congrunum et quod ubique instinctu nature, non constitutione aliqua habetur, ut nae coniunctio, liberorum successio et educatio, communis omnium possessio, et omnium una libertas, adquisitio eorum quae caelo, terra marique capiuntur. Item depositae rei vel commendatae pecuniae restitutio, violentiae per vim repulsio. Nam hoc, aut si quid huic simile est, numquam iniustum est, sed naturale aequumque habetur Quid sit ius gentium . Ius gentium est sedium occupatio, aedificatio, munitio, bella, captivitates, servitutes, postliminia, foedera pacis, indutiae, legatorum non violandorum religio, conubia inter alienigenas prohibita. Et inde ius gentium, quia eo iure omnes fere gentes utunturus militare est belli inferendi sollemnitas, foederis faciendi nexus, signo dato e
Abbreviated transcription (Latin):
delegibus rodiis
Aon sesgentirhebracepri musom num diunarl eges sacris litteriscxplicauit phoroneusrex grecis
primus legesiudiciaq constitut. Mercoriustris megistus primus lege saegiptiis contradidit:
Sa lon primus lege s athenensibus dedit Ligurgusprimus licedemoniisiura ex appollonis auctoritate con
pius dae dius genucius ueterius iulius manibus sulpicius sectius curatus romelius postumius : leges aũt redigere in¬
brisprimus osul pompeius instituere uoluit sed ñ ꝑseuerauit obtractatõr metui demno ecesar cepit id facere
sedante intersectus ẽ ꝓaulatiaũt antiqud ogesuetustete aoq incuria & solucrunt. quarũ Vsinillis amusus ẽ

Expanded text:
DE LEGIBUS ET Moyses gentis Hebraeae primus omnium divinas leges sacris litteris explicavit. Phoroneus rex Graecis primus leges iudiciaque constituit. Mercurius Trimegistus primus leges Aegyptiis tradidit. Solon primus leges Atheniensibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemoniis iura ex Apollinis auctoritate confAppius Claudius, Genuciuslibris, primus consul Pompeius instituere voluit, sed non perseveravit obtrectatorum metu. Deinde Cesar cepit id facere, sed ante interfectus est. Paulatim autem antique leges vetustate atque incuria exoleverunt, quarum etsi nullus iam usus e
Abbreviated transcription (Latin):
Sñs aulȩx autꝑ mitut aliquidutur fortis petect p̃miũ aut ue toct ut soc¬
crer̃ urginũ nupcics pullipetereliceas autpumt ut qui eaei focent capite
plecatus enimpremio autpena utta moderatur homancesactȩ ausunt
letes ut earum metuhumcnae coercer et audctia toteque sit inţ̃ pbos in no¬
centia &inipsisin ꝓbis formidecto supplicio refrenetur Nocen difacultas

Expanded text:
 lex aut permittit aliquid, ut vir fortis petat premium, aut verat, ut sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat, aut punit, ut qui cedem fecerit, capite plectatur. Eius enim premio aut pena, vita moderatur humana. Facte sunt autem leges, ut earum metu humana coerceatur audacia, tutaque sit inter improbos innocentia et in ipsis improbis, formidato supplicio, re
Abbreviated transcription (Latin):
niliae nam & suiboctacuio cȩscere. subfecti consules pccpius & por pe us legẽ tulerunt
quac a nominibus corappellantur pcprecpo pec continens paetrum p̃mia prosis¬
cipiendis liberis. sub eodẽ quoq: imperatore falcdius tbunus plebis legemfecit ne
quis plus in extre neis testamento ligeer & quãcut quaes tecpurs suꝑess& here dibus
ex cuiis nomine lex falcidic nunc cupactec est Aquilius quoq legẽ c̃didit quas ac¬
Acopico rerũ quorsiccsa turtate unde& sacturae scobere ÷ poemectruccha condere
do cognominetae inque aort gtus mertator u sur fuit. Pyuilegioc aũsuntl¬

Expanded text:
eus legem tulerunt, quae a nominibus eorum appellatur Papia Poppaea, continens patrum praemia pro suscipiendis liberis. Sub eodem quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis testamento legaret quam ut quarta pars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falcidia nuncupata est. Aquilius quoque legem condidit, quae haca copia rerum et quasi a saturitate; unde et saturas scribere est poemata varia condere,do cognominatae, in qua antiquitus mercatorum usus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt ꝗ ñ subsistunt sed mutant̃ sicut color uł forma. Desubieets
is & in subiecto qua sideipso & in ipso ubi enĩ dr̃ desubiecto subitantia ẽ
dunt in substantia & quantita qualitas uelfigura. desub iectiigitꝰ
genera & species Insuibieeto accelentia sunt ex hir.iimi accelentib triaintra hus as loc
qua ntitas & qr altas &situs hecenisine hunsa non pos sunt ẽt &x trauero sunt locus

Expanded text:
non sunt, quia non subsistunt, sed mutantur; sicut color vel forma. De subiecto non sunt, quia non subsistunt, sed mutantur; sicut color vel forma. De subiecto autem et in subiecto quasi de ipso et in ipso. Ubi enim dicitur de subiecto, substantia est, id est, quae accidunt in substantia; ut quantitas, qualitas, vel figura. De subiecto igitur genera et species, in subiecto accidentia sunt. Ex his novem accidentibus tria intra usiam sunt, quantitas et, qualitas et situs. Haec enim sine usia esse non possunt. Extra usiam vero sunt locus,
Abbreviated transcription (Latin):
inforoinplatea lo cibꝰ motus pastes ui hab& dextrã & siniferã ante &r&ro surt¬
so adq: deor sũ pastes quoq: istaeu: duohabent longe& propo, Tempus ut ho
die heri perro situs a possitione dictus ut quis aut se& & aut sedeat autia c&
habitus abb abendo aliquid dictur ut habere seientiã inm̃te instutẽ in corpore cat̃
corpus uestim̃ tũ & c&eta que adbabendimodũ designato ad octorib: numero con¬
ꝑhenduntꝰ. Iã uero agere & patiabagent᷑ s & patientis significatione consistur
N scribo uocis actũhab& quõ facientis rẽ indicat Seribor & patientir est quꝰ¬
patise ostendit In his enĩ uiiii generib: quorũ exempligratia quaedã possitas
uł in ipso substantiae genere ꝙ est husia innumerabiliare periunt᷑ Nã &i
sta n intẽplohodie in fulatus disputando fatigat᷑ usi a h substantia c̃
uoro accidentia quae in subsisten te adq: subiacta sunt substantia

Expanded text:
in foro, in platea. Loci autem motus partes sex habet, dextram et sinistram, ante et retro, sursin foro, in platea. Loci autem motus partes sex habet, dextram et sinistram, ante et retro, sursum atque deorsum. Partes quoque istae ri, hodie. Porro situs a positione dictus, ut quis aut stet, aut sedeat, aut iaceat. Habitus ab habendo aliquid dictus, ut habere scientiam in mente, virtutem in corpore, circa corpus, vestimentum et caetera quae ad habendi modum designato a doctoribus numero comprehenduntur. 10. Jam vero agere, et pati ab agentis et patientis significatione consistunt. Nam scribo vocis actum habet, quoniam facientis rem indicat. Spati se ostendit. In his enim novem generibus, quorum exempli gratia quaedam posita sunt, vel in ipso substantiae genere, quod est οὐσία, innumerabilia reperiuntur. Nam et ea stans in templo, hodie, infulatus, disputando fatigatur. Usia autem substantia est, vero accidentia, quae in subsistente atque subiecto sunt, substantiae
Abbreviated transcription (Latin):
de efintio at leonã quantũ adñn ꝑtin& & uerur & ꝓictur & euel estis leo drt
qn onaua dlede sintionẽ ꝑtin& alit̃ uerur defintẽ. alit̃ pietur alt caelestis umuo
as quandoduarũ autplor imũrerũ onũ nom̃ est& dsintio ut uestis
ilest diriuata dicunt᷑ qu ȩcũq & aliquosolo diferentia e cassusecuidũ nomen
habent appellationẽ ut abonitatebon : amalitia maluis. cathegoriarũ h
species decisunt idẽsuibstantia quantitas qualitas relatiositus locus tẽpus habitus age¬
re & pati. Substantia estqi proprie & principalit̃ dr̃q: neq desubiec to p̃dicatds noq:
in subecto ẽ ut aliquihomo uel aliqui equus. secundae b substantiae dicuntꝰ in quib:
q fest ad aliquid cũ eni filus dicit᷑ demonstratꝰ & pat̃ haec & relati dssimol incipiu t
nã que seruus acdomin: unotẽpore ex ordiũ nominis sumunt nec ab quanꝰ inuent
domin: prior seruonec serud domino alterũ enĩ alterip̃eẽ non potest : Locus ẽ ubisit

Expanded text:
tis leo dicitur, quantum ad definitionem, aliter uerus definitur, aliter pictus, aliter caelestis. Vniuocum est quando duarum aut plurium rerum unum nomen est et definitio ut « uestis id est derivativa, dicuntur quaecumque ab aliquo solo differentiae casu secundum nomen habent appellationem, ut a bonitate bonus, et a malitia malus. Categoriarum autem species decem sunt, id est substantia, quantitas, qualitas, relatio, situs, locus, tempus, habitus, agere et pati. Substantia est, quae proprie et principaliter dicitur, quae neque in subiecto est, ut aliqui homo uel aliqui equus. Secundae autem substantiae dicuntur in quibus quae refertur ad aliquid. Cum enim dicitur filius, demonstratur et pater. Haec relativa simul incipiunt. Namque servus ac dominus uno tempore exordium nominis sumunt, nec aliquando invenitur dominus prior servo, nec servus domino. Alterum enim alteri praeesse non potest. Locus est ubi sit,
Abbreviated transcription (Latin):
totius ciuitatis utilitas administratꝰ In DEISA RΟRIS PORΡIRII
Post philosophiae definitioner in quib: generatit̃ õnia continent᷑ pc̃ isa gogal
porfirii ex pediam : Is ago ga quippe grecelatine introductio dr̃. Eorũ scilie&
quiphilo sophiã incipiunt continenr se demonserationẽ primar̃ rationũ
de qualib& re quids̃t su aq cesta acsubstantiab difintione declar&ur. Nãpo sto primo
genere deinde species & alia quȩ uicina esse possunt subiungimũr acdiser&ircu
signata q̃ ex p̃sione ꝑueniam : ut puta bomo est anima lrationale mostale t̃renũ
bipes risu capaxgenus animalcũ dictũ est ñ substantia hominir declarata est:
Est enĩ ab hominegen: animal sed quia latepatebat adiecta ẽ speciest̃¬

Expanded text:
totius civitatis utilitas administratur. § 25 De isagogis porphyrii. totius civitatis utilitas administratur. § 25 De isagogis porphyrii. Post Philosophiae definitiones, in quibus generaliter omnia continentur, nunc Isagogas Porphyrii expediamus. Isagoga quippe Graece, Latine introductio dicitur, eorum scilicet qui Philosophiam incipiunt: continens in se demonstrationem primarum rationum de qualibet re quid sit, suaque certa ac substantiali definitione declaretur. Nam posito primo genere, deinde species et alia, quae vicina esse possunt, subiungimus ac discretis signata eius expressione perveniamus, ut puta: Homo est animal rationale, mortale, terrenum, bipes, risu capax. Genus animal cum dictum est, substantia hominis declarata est. Est enim ad hominem genus animal, sed quia late patebat, adiecta est species
Abbreviated transcription (Latin):
hisusib deputat aequib acreatore difintũ est nisfoste cõuolunta teđi aliquodmiracalo
ex aliquapaste profundis ima qualitate disserimu. doetrinali: de scientia quat abstras¬
tã considerat qua&titatõ. Absiracta eni quantita: de quãintellectu a materia se parant
uł ab alis accedentib ut est parimpar uel abaliahuius cemodẽ in solaratio cinatione
Arih m& ca est distiplina quantit a tis pumerabilis secundũse . &a eom&rica est
disciplina magnitudinis in mobilr & formarũ. Gusica est disciplinaq denumeris
loqr qutadalquid sunt his qui nueniunt᷑ in sonis astrenoma est dnciplina qͣ: cursus
caelestiũ siderq figuras contẽ plat̃om̃s & habitud in esstellarũ circase & circa t̃rã
inda gabiliratione ꝑcurrit. Porro actua lir dr̃q resꝓpositas operationib suis¬
ꝑ quã mos uiuendihonestur ad p&it instituta aduistutẽ tendentia p̃paratur.
dispensatiua dr̃ cũ domesticarũ rerũ sapient̃ or dodisponitur. Ciuilis dicit᷑ ꝑ quã

Expanded text:
his usibus deputatur, in quibus a Creatore definitum est, nisi forte cum uoluntate Dei aliquod miraculum doctrinalem scientiam, quae abstractam considerat quantitatem. Abstracta enim quantitas dicitur, quam intellectu a materia separamus, vel ab aliis accidentibus, ut est par, impar, vel ab aliis hujuscemodi quae in sola ratiocinatione Arithmetica est disciplina quantitatis numerabilis secundum se. Geometrica est disciplina magnitudinis inmobilis et formarum. Musica est disciplina quae de numeris loquitur qui ad aliquid sunt, his qui inveniuntur in sonis. Astronomia est disciplina, quae cursus coelestium siderum, quae figuras contemplatur omnes, et habitudines stellarum circa se et circa terram indagabili ratione per quam mos vivendi honestus adpetitur, et instituta ad virtutem tendentia praeparantur. Dispensativa dicitur, cum domesticarum rerum sapienter ordo disponitur. Civilis dicitur, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectã substantialẽ difintionẽ in quinq: pastib: uelut in m̃bris suir diuiser̃ quarũ
prima ẽ degenere secunda dispecie testia de disftrentia quasta deꝓprio
quinta deaccidenti gen : ut animal estenĩ uocabulũ generale & comune
animã õniũ habentiũ Species ut homo estenĩs pecialitas q: separatꝰ ac&eris
mostaledis cenit abangolis quines tunt mostẽ. propriũ utri nbile. homo esteni
trina inanimo haetu enĩ tẽporũ uari&ate & accidunt & mutant & est ex omnib
his quinq: pastib: oratioplenae sententicae. ita homo est anim alrationale mosta leri sibi
bonimaliq capax. Sicenĩ nommoratione sibstantialitã diuint᷑ ponere debem: specier
& differentias quãdiustelusi omimb que hoc ide esse pest adidꝑueniat ut ꝓpri&asiuã cesta

Expanded text:
fectam substantialem definitionem in quinque partibus, velut in membris suis diviserunt. Quarum prima est de genere, secunda de specie, tertia de differentia, quarta de proprio, quinta de accidente. 6. Genus, ut animal. Est enim vocabulum generale et commune omnium animam habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a caeteris mortale, discernitur ab angelis, qui nesciunt mortem. Proprium, ut risibile. Homo est enitrina in animo. 8. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur; et est ex omnibus his quinque partibus oratio plenae sententiae, ita: Homo est animal rationale, mortale, risibile, boni malique capax; sic etiam in omni oratione substantiali tandiu interponere debemus species et differenti
Abbreviated transcription (Latin):
cis imitatus e ferro lãminã exasperans
dentium mordacitate armauit. quam
serram artisices nuncupant Pro cuius
artis inuentione dedalus magist̃ eius
iuidie liuore ꝑmotꝰ p̃cipͥtem puerũ
ex arte deiecit: dehinc exulatꝰ crecam abi¬
it. ibi q quã diu fuit ut fabulȩ ferunt.¬
et ex creta pennis uolauit. ⁊ in ciliciã
uenit Circinus dictus. quod uergendo
efficit circuloᷤ huius modus duplica¬
ta linea sit. que simplex ꝑ latitudinẽ¬
ducit᷑ extensa fuerat: Punctiis autẽ in me¬
dio circini. centrum a grecis dicitur. in
uocat᷑. eoqd̃ ea arbores succidant᷑. quasi suc¬
curis Item securis. quasi semicuris Ex
una enĩ parte acuta est. ex altera fossoria.
Nec aput ueteres pinna uocabat᷑ Utramq
aũ habens aciem bipennis Nam bipenniᷤᷤ
dicit᷑. quod utraq parte habeat acutam
aciem. quasi duas pinnas: pennũ autẽ
antiqui acutum dicebant: Unde et pennȩ

Expanded text:
cis imitatus de ferro laminam exasperans cis imitatus de ferro laminam exasperans dentium mordacitate armaverit, quam serram artifices nuncupant. Pro cujus artis inventione Daedalus magister ejus, invidiae livore permotus, praecipitem puerum ex arce dejecit. Dehinc exsulatus Cretam abiit, ibique aliquandiu fuit, ut fabulae ferunt. Ex Creta pennis volavit, et in Ciliciam venit. Circinus dictus quod vergendo efficiat circulum. Huius modus duplicata linea fit, quae simplex per latitudinem extensa fuerat. Punctus autem in medio circini centrum a Graecis dicitur; in vocatur eo quod ea arbores succidantur, quasi succuris. Item securis quasi semicuris; ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Haec apud veteres penna vocabatur; utrimque autem habens aciem, bipennis. Nam bipennis dicitur quod ex utraque parte habeat acutam aciem, quasi duas pinnas. Pennum autem antiqui acutum dicebant; unde et avium
Abbreviated transcription (Latin):
Nlmpiaescpud grecor consitutae cep̃elidẽ grocie cuutectẽ ellis aagentibus ccgonẽ & quinquene lecertoc¬
men quatuor me dus annisucccantib & ab hocelidũ cer tenanis tẽpus olim pia dem uocauer̃ quce dy en¬
olimpiadees cẽromanis adhuc eñ consules cedhuc aerec ñdũ eroe t. estenim quinquen nccle tẽpus ideo
uiero sic nocat eoꝙ censup̃ quinquenniũ in rẽpuplica pꝰcccto urb sromelustr
iustrcbactur:
Nseleus int̃preteł remisionis ienius ÷ enm hebreicus & sermo & numerus quis eptenis an norũ ebdomac¬
dibũs id ÷ qua dror gintec & uiuurainis texitur. in quo clantebeentur tubȩ de dom̃s reuertebantar an¬
tiquec posses so debitc absoluebaent᷑ consir mabentur libertates huncnimerũ etiaẽ in diebus pentecos
ten &ipicel ebrcemus poidñ resurrectionẽ remis sec culpce & totiusdebiti cirogrepho Eacc cuccto ab
dẽ qui que ge sinũ ccnnũ dicunt quẽ hebrei iubeltum uocant: obhane causem ailelintus quppt̃¬

Expanded text:
ecos est constituta apud Elidem Graeciae civitatem Eliis agentibus agonem et quinquennale certamen, quatuor mediis annis vacantibus; et ob hoc Elidum certaminis tempus olimpiadem vocaverunt, quadrienolympiadas a Romanis; adhuc enim consules, adhuc aera nondum erant. Est enim quinquennale tempus. Ideo vero sic vocatur eo quod censu per quinquennium in republica peracto, urbs Roma lustrabatur. 3. Jubilaeus interpretatur remissionis annus. Est enim Hebraicus, et sermo, et numerus, qui septenis annorum hebdomadibus, id est, quadraginta novem annis texitur, in quo clangebatur tubis, et ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, confirmabantur ten et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, remissa culpa et totius debiti chirographo evacuato, ab dam quinquagesimum annum dicunt, quem Hebraei iubileum vocant. Ob hanc causam et
Abbreviated transcription (Latin):
tollitur laudib: ꝗtantor libror ediderit quantor quisq nostrũ alienor seribere propriamanu
uix porsit : Denostris quoq ap̃grecos origenis inseripturar laboretã grecor quã latinor
operum suorum numero sẽperauit: Deniq hicronimꝰ sea milia libror oͦlegirse fate
tur: horumtamen omnium studia augustinur ingenio uel scientia sui uicit: Namtanta scrip¬
sit. ut dieb: ac noctib: ñ solum seribere libror  quirquã sed nec legere quidem occurrat :
tur: inquib: ea quaeuidentur obscura ueldificilia. summatim ac brouiter p̃stringun¬
tur : Secundum genur omelie sunt: quar latiniuerbum appellant. quae ꝓferuntur
inpopulis. Tertium est tomi quorpor libror uel uolumina. Nuncupamur omeliat
aut aduulg̃rloquuntꝰ. tomiue id ÷ librimaior Esst dis potationir: Dia logur ÷ ola¬
tio duor̃ uel pbrimorum quem latini sermonẽ dicunt Namquor greci. dialo gor uocant
uerbum fecit ad populum: Commentiriadicta qua sicumimnente Sunt ir inpractitio

Expanded text:
tollitur laudibus, quod tantos libros ediderit, quantos quisque nostrum scribere propria manu vix possit. De nostris quoque apud Grecos Origenes, in scripturarum labore, tam Grecos quam Latinos, operum suorum numero supertur. Horum tamen omnium studia Augustinus ingenio vel scientia sua vicit. Nam tanta scripsit ut diebus ac noctibus non solum scribere libros eius quisquam, sed nec legere quidem occurrat. §tur; in quibus ea quae videntur obscura vel difficilia summatim ac breviter praestringuntur. Secundum genus homiliae sunt, quas Latini verbum appellant, quae proferuntur in populis. Tertium tomi, quos nos libros vel volumina nuncupamus. Homiliae autem ad vulgus loquuntur, tomi vero, id est libri, maiores sunt disputationes. Dialogus est conlatio duorum vel plurimorum, quem Latini sermonem dicunt. Nam quos Graeci dialogos vocant,  et dicitur: 'Verbum fecit ad populum.' Commentaria dicta, quasi cum mente. Sunt enim interpretatio
Abbreviated transcription (Latin):
cripha nuncupantur: A psgripha. autemdicta io est sccr&a. ꝗ indubium ueniunt est it¬
corum occubta origoncepatet patrib Equib usqueadnor. auctoritar ueracium scripto¬
rarũcestissima & notirsima succersione ꝑ uenit: In his apogriphuir & sunuenitur aliquaue¬
ritar: Eamon ꝓpt̃ multa falsa nullio ÷ in eir canonica auetoritarq: recte a prudontibr̃
iudicantur nonesse eorumeredenda quibs ao scribuntur. N commulta & sub nominibs ꝓpbe¬
tarum & recentiora sub nominibur : a posto b hereticir ꝓftrunt᷑. quae omnia sub nominae
apogriphorum a uc toritate canonica diligenti examinatione remota sunt
ebibliothecis.
Pibliotheca a groc& nñ accipit eoꝙ
Sibire condantur libri nambiblion :¬

Expanded text:
crypha nuncupantur. Apocrypha autem dicta, id est secreta, quia in dubium veniunt. Est enim occulta origo: nec patet patribus, e quibus usque ad nos auctoritas veracium scripturarum certissima et notissima successione pervenerit. In his apocryphis etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter multa falsa nulla est in eis canonica auctoritas. Quae recte a prudentibus judicantur non esse eorum credenda, quibus ascribuntur. Nam multa et sub nominibus prophetarum, et recentiora sub nominibus apostolorum ab haereticis proferuntur, quae omnia sub nomine apocryphorum auctoritate canonica, diligenti examinatione, remota suntbibliotheca. Bibliotheca a Graeco nomen accepit: ibi recondantur libri. Nam biblion
Abbreviated transcription (Latin):
ph&alistcitdicenr. Vox clamantis indesestoparateuiamdño utostender& xp̃m postao sumptionõ
ertius lucar int̃ omner euangelirtar greci ser monir eruditir simur quippeut medicur in grecix e¬
uingelium fripsit Theophilo ep̃oinitians a sacerdotali spũ dicens fut indiobur hero dirroegir
uhostia fuirse effectũ ꝓsali temundi ipso it sacerdor decodictũ ÷ in psld tuor sicerdos in&ernum
socundũ ordinõ molebi sc̃ ubienĩ xp̃i a duenit sicerdotium iudeorũ obmutuit Lex & ꝓph&ia cessauit
Quarturiohannir scripsit euangelium ultimurina sia incipiens a uerbo istender & cundem
saluatorẽ qui ꝓ nobir dignatur ÷ narci& pati ipsumante sa&ula dĩ uerbum ẽ ipsum caelo uenir se
& posimostẽ ad caelum iterum remeas se. Hii sunt .iiii. euangelistae. quos ꝑexechielum sp̃r scr̃¬

Expanded text:
clamantis in deserto, parate viam Domino, ut ostenderet Christum post assumptionem prophetam in gentibus dedi te. Tertius Lucas inter omnes evangelistas Graeci sermonis eruditissimus; quippe, ut medicus, in Graecia Evangelium scripsit Theophilo ehostiam fuisse effectum pro salute mundi. Ipssecundum ordinem Melchisedech.' Ubi enim Christus advenit, sacerdotium Iudaeorum obmutuit, lex et prophetia cessavit. Quartus Iohannes scripsit Evangelium ultimus in Asia, incipiens a Verbo, ut ostenderet eundem Salvatorem, qui pro nobis dignatus est nasci et pati, ipsum ante saecula Dei Verbum esse, ipsum a caelo venisse, et post mortem ad caelum iterum remeasse. Hi sunt quattuor Evangelistae, quos per Ezechielem Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
cansacra doquia transtulerunt sicut a quilco simmaur & cheudotion sicut &iam &uulgarir
illa interp̃tatiocuiur auctor nonappar& & obhoc sine nomine interp̃tir: quinta editio puin
ditionibur ꝯparauit: Praebiter ꝗꝗ hieronimur .iͦi. lingurum peritur ex heobreo in la
tinum eloquium cardem scripturar ꝯuertit. &loquentq trar fudit. cuiur interp̃tatiome¬
rito catterirante festur : nam ÷ & uerborum tenatior & ꝑ spfcuitate sentontiae clarior:
Domue primur libror copiam aduexit emi liur ꝑ se macce donum regedeuicto deinde lucullur
epontii prada: postbor cesr dedit mareo uarroni pegotium etiam cum maxime
bibliot heccte construondie: Primumaute romae bibliothecas puplicauit polliobine gre¬
cur simul utq latinor additir auctorum imaginib: in atrioꝗdemanibur magnificantirsimũ¬
instruxerat  Mpud nor quoq pampilur martyr cuiuruitam eusebiur caesariensir

Expanded text:
sacra eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus et Theodotion, sicut etiam vulgaris sacra eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus et Theodotion, sicut etiam vulgaris illa interpretatio, cuius author non apparet ditionibus conparavit. Presbyter quoque Hieronymus trium linguarum peritus ex Hebraeo tinum eloquium easdem Scripturas convertit, eloquenterque transfundit. Cujus interpretatio merito caeteris antefertur: nam est verborum tenacior et perspicuitate sententiae clarior. Rome primus librorum copiam advexit Emilius Paulus Persa, Macedonum rege devicto: deinde Lucullus e pontica preda, post hos Cesar dedit Marco Varroni negotium eumque maximebibliothecae construendae. Primum autem Romae bibliothecas publicavit Pollio, Graecas simul atque Latinas, additis auctorum imaginibus in atrio, quod de manubiis minstituerunt. 1. Apud nos quoque Pamphilus martyr, cujus Vitam Eusebius Caesariensis
Abbreviated transcription (Latin):
deiro grenfuirsont inbierusalem diuino afflitus spũ
reparauit cunta qlegir acꝓphetarum uolumina quae fuerant agenbb: corrupta correxit to
tur & litere Apud grecor autẽ biblio thecam primur instituis se pirsi tratur crediturathe¬
nien siuintyrannur quandeincepi: abatheniensibur auctamxesser incenfir athenir
cuexit in ꝑ sas. longoq posttempore seleucurnicanorrursur in greciã r&ulit :¬
& ꝑ interp̃ter in grecalinguã uertendi: De hinc magnur alexander ł succersores
eorũ instruendis omniũ librorũ bibliothecir animũ intende: runt. maxime ptolo¬
meur cognom̃to philtedel phius. omnir literaturae sagacir simur. cumstudio biblio¬
thecarumpisir tratũ emularetr̃ : ñ solum gentium scripturar sedetiam & diuinarlit¬
inuenta sunt Hinc &iam abeleararo pontifice p&ens scripturar u&eris testamen
na bibliotheca habuit siquidem singuli in singulir cellulir separati. Itaomnia ꝑ spm
rumordine discreparet: Fuerunt & alii int̃p̃ter qui ex hebrta lingua in gre¬

Expanded text:
i fuissent in Hierusalem, divino afflatus Spiritu reparavit, cunctaque Legis ac Prophetarum volumina quae fuerant a gentibus corrupta correxit, totur et litterae. Apud Graecos autem bibliothecam primus instituisse Pisistratus creditur, Atheniensium tyrannus, quam deinceps ab Atheniensibus auctam Xerxes, incensis Athenis, evexit in Persas, longoque post tempore Seleucus Nicanor rursus in Graeciam rettulit. Het per interpretes in Graecam linguam vertendi. Dehinc Magnus Alexander, vel successores eorum instruendis omnium librorum bibliothecis animum intenderunt, maxime Ptolomaeus, cognomento Philadelphus, omnis litteraturae sagacissimus, cum studio bibliothecarum Pisistratum aemularetur; non solum Gentium scripturas, sed etiam et divinas litAlexandriae inventa sunt. Hic etiam et ab Eleazaro pontifice petens, scripturas Veteris Testamentna bibliotheca habuit. Siquidverborum ordine discreparet. Fuerunt et alii interpretes, qui ex hebrea lingua in gre
Abbreviated transcription (Latin):
interptatur bonaaonuntiatio greceit eu bonũ angelium aonuntutio dr̃ unde & angelus
sit reliquas dircipulir suir timotheo. tito & philemoni adbebreor autẽ epistola plerirque
aclemente scriptũ fuis se suspicantur. &rur scripsitduas nominir sui epistq: cattholicȩ
ideonominantur ꝗ ñunitantum populo uelciuitati. seduniuer sirgentib: generaliter scripta
sunt. Ia cob &iohannis &iudar suarscripserunt episto Actur a posto primordia fidei
xp̃ianae ingentib: & nascentis aeclesix hirtorũ degerit : Actuum a postõ scriptorem
lucã eẽ eu angelistam in quoopere narcentir aeclesue. infantia texitur &a postolorum
hirtoria setinetꝰ unde & actur a postolar ũdicitur: ECpocalipsin lib̵ iohannireq euangelir¬
ta scripsit cotẽpore quoeuang̃ p̃dicationẽ hin sola patlimontraditur religatusz a

Expanded text:
interpretatur bona adnuntiatio. Graece enim εὖ bonum, ἀγγελία adnuntiatio dicitur. Unde et angelus sit, reliquas discipulis suis Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur, quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Iacobus et Iohannes et Iudas suas scripserunt Epistolas. Actus Apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum Apostolorum scriptorem Lucam esse evangelistam, in quo opere nascentis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia retinetur. Unde et Actus Apostolorum dicitur. Apocalypsin librum Iohannes evangelista scrips
Abbreviated transcription (Latin):
dio relicto multor miliũ. que tm̃ t̾ra
que ab ipsiᷤ ãbit᷑ mesopotamia dr᷑. Ex qͦ¬
heronimꝰ admmau̾tit alit̾ de para¬
disi fluminibus intelligendum: Indꝰ
fluuiꝰ orientis qui rubro mari excipitur: Stas¬
pes fuit medorum rex antiquissimus. ex qͦ
annis orientis nomen accepit qui nuc
idaspis dicitur : de quolucanus: Qui dũ
sit fluuius orientis ꝑsarum. dicitur t̾m̃
contra orientem decurre̾: Araris fluuiꝰ
orientis de quo uirgilius: Aut ararĩ par-
tus bib aut germania tigrim: Currit¬
fluuius orientis a rege bactro uocatus fertur.
a quo et bactrian et ubrs eorum: Goaspĩ¬
persici reges quamdiu int̾ripas persiclas
sunt sibi ex eo pocula uendicauerunt. Ex
hoc amne quidam cidinim cilicie fluui¬
um diriuari existimant: Araxis ãnis
armenie. qui ab uno monte cum eu¬
srate diuersa specie oritur dictis quod
rapacitate cuncta prosternat : Unde ⁊
cũ alexander eum trans gredi uellet põ¬

Expanded text:
dio relicto multorum millium, quae tamen terra, dio relicto multorum millium, quae tamen terra, quae ab ipsis ambitur, Mesopotamia dnimadvertit aliter de Paradisi fluminibus intellegendum. Indus fluvius orientis, qui Rubro mari accipitur. Hystaspes fuit Medorum rex antiquissimus, ex quo amnis orientis nomen accepit, qui nunc Hydaspes dicitur. De quo Lucanus . . . Qui dum sit fluvius Persarum, dicitur tamen contra orientem decurrere. Araris fluvius orientis. De quo Verhus bibet, aut Germania Tigrim. fluvius Orientis, a rege Bactro vocatus fertur, a quo et Bactriani, et urbs eorum. 15. ChPersici reges quamdiu inter ripas Persidis fluit, sibi ex eo pocula vindicarunt. Ex hoc amne quidam Cydnum Ciliciae fluvium derivari existimant. Araxis amnis Armeniae, qui ab uno monte cum Euphrate diversis specubus oritur, dictus quod rapacitate cuncta prosternit. Unde et cum Alexander eum transgredi vellet, pon
Abbreviated transcription (Latin):
dqͦ ꝯuidiꝰ:. Curuis lud̃ meãder ĩ und Canꝰ fint
rex scitarũ pͥmꝰ. a qͦ taneꝰ fert᷑ fluuiꝰ ñ cu¬
patꝰ. qͥ ex rifeiꝰ siluiꝰ ueniens dirimit euro¬
rens. atq ĩ põtũ fluens. Inacꝰ achaiȩ aniꝰ
manto mõte dimissꝰ.: Padꝰ italiȩ fluuiꝰ a
iugis alpiũ sus ex tͥb fontib orit᷑. ex qͥb
uni uocabulũ ÷ padꝰ. qͥ dissusꝰ ĩ modũ stagni
ãnẽ sinu dirigita quo et padꝰ ÷ ñcupatꝰ
Nic a gretiᷤ exidanꝰ cognominatꝰ ab eri¬
dano solis filio. ꝗͦ fecontẽ dicunt. qͥ sul¬
mine ꝑcussꝰ ĩ eodẽ fluuio deiectꝰ ẽ et ex¬
tintꝰ. Auget᷑ aũ exortu canis liqͦscẽtib
uiuib et cũ accessione .xxc. fluminũ
circa rauennã ĩ adriaticũ mare defert᷑:
Tiberiꝰ italiȩ fluuiꝰ a tibermo rege al-¬
et de exitu suo nom̃ dedit. Nã antea
albola ãtiqͣũ nom̃ a colore hũte. qd
niuib albꝰ sit. Ipse ÷ aũ tiberis. qͥ et¬

Expanded text:
ander in undis. Tanus fuit rex Scytharum primus, a quo Tanais fertur fluvius nuncupatus, qui ex Riphaeis silvis veniens dirimit Eurorens atque in Pontum fluens. Inachus Achaiae amnis mantho monte demissus. Padus Italiae fluvius a iugis Alpium fusus ex tribus fontibus oritur; ex quibus uni vocabulum est Padus, qui diffusus in modum stagni, amnem sinu dirigit, a quo et Padus est nuncupatus. Hic a Graecis Eridanus cognominatur, ab Eridano Solis filio, quem Phaetontem dicunt, qui fulmine percussus, in eodem fluvio dejectus est, et exstinctus. Augetur nivibus, et cum accessione triginta fluminum circa Ravennam in Adriaticum mare defertur. Tiberis Italiae fluvius a Tiberino rege Alet de exitu suo nomen dedit. Nam antea Albula antiquum nomen a colore habuit, quod nivibus albus sit. Ipse est autem Tibris, q
Abbreviated transcription (Latin):
pidib ꝙ̃ ĩ remotiᷤᷤ montib c̃cis et ostreis
concretos sepe et cauatoᷤᷤ aquis uisere solemꝰ: Scd̾m
diluuiũs fuit ĩ achaia iacob patͥarthę et aggi
temporibus. ꝗͥ eleusinȩ ꝯdit᷑ et rex fuit .na¬
m̃q loco et tẽpori dedit Tciũ diuiuium
in thessalia moysi uł ãfictiam tẽporib fure.
qͥ tciꝰ pꝰ cicropẽ regnauit. Ctẽporib: aqͥrũ
illuuies maiatẽ partẽ popłoꝵ thessaliȩ absũpsa

Expanded text:
pidibus quos in remotis montibus conchis et ostreis pidibus quos in remotis montibus conchis et ostreis concretos, saepe etiam cavatos aquis visere solemus. Secundum diluvium fuit in Achaia Iacob patriarchae et Ogygi temporibus, qui Eleusinae conditor et rex fuit, nomenque loco et tempori dedit. Tertium diluvium in Thessalia Moysi vel Amphictyonis temporibus fuit, qui tertius post Cecropem regnavit. Cuius temporibus aquarum inluvies maiorem part
Abbreviated transcription (Latin):
etate fert᷑ uocatꝰ. qm̃ cũ eodẽ ex una ꝓuintia
orit᷑. Ẽ aũ germanie fluuiꝰ. ĩt̾ tres europȩ
ĩ oceani ꝓfunda curs suoᷤᷤ dirigit Iberꝰ ãniᷤ.
qui qͦndã tociꝰ hispamȩ nom̃ dedit: Mineꝰ
fluuiꝰ galliciȩ nom̃ a colore pigm̃ti sũpsit.
qui ĩ eo plurimꝰ ĩuenit᷑: Duriꝰ a g̾cis. qͣsi do.¬
ricus Tagũ fluuiũ kartago hispanie ñcu¬
pauit. ex ꝗͣ artꝰ ꝓced̾ fluuiꝰ harenis arife¬
ris copios. et ob ħ fluuii ceteris hispaniȩ¬
nom̃ dedit. de qͦ martialis Boetis o liby¬
ȩfera crim̃ redimite corona aurea. qͥ ni¬
tidis uellera tinguis aqͥs. eo qd̾ ibi lanȩ pul¬
sͦcolore tingunt᷑. Boetiꝰ añ dictꝰ eo qd̾ humi
qd̃ aqͦrũ clade oĩa qͦ mundauerte In
deleat pͥmũ diluuiũ extitit sub
nae qñ hõũ scelerib offens omp̃s toto ar¬
be contecto deletis c̃stis unũ spaciũ sure
celi ac pelagi. cꝰ indiciũ actenꝰ uidemꝰ in la¬

Expanded text:
odem ex una provincia oritur. Est autem Germaniae fluvius inter tres Europae in Oceani profunda cursus suos dirigit. Iberus amnis, qui quondam totius Hispaniae nomen dedit. Mineus fluvius Galliciae nomen a colore pigmenti sumpsit, qui in eo plurimus invenitur. Durius a Graecis, quasi Doricus. Tagum fluvium Cartago Hispaniae nuncupavit, ex qua ortus procedit; fluvius harenis auriferis copiosus, et ob nomen dedit, de quo Martialis: 140 Baetis olivifera crinem redimite corona Aurea, qui nitidis vellera tingis aquis. eo quod ibi lanae pulchro colore tinguntur. Baetis autem dictus, eo quod humild aquarum clade omnia quae inundaverit deleat. Primum diluvium extitit sub Noe, quando hominum sceleribus offensus Omnipotens, toto orbe contecto, deletis cunctis, unum spatium caeli fuit ac pelagi. Cuius indicium hactenus videmus in la
Abbreviated transcription (Latin):
cita est cuditip lina iuł ꝓ positum quentenendo sequuntur longealu inrelegionus
cultuopinuntes quameicter S cismt absisura animorum uoeata codemenit
ultuo polemr fu eredit utcacteri solocony tgationis dilctatur ditibo sitauut sas¬
non uondicut hemines piosustisumur nos scificamus inmundos sed&cietera similia
up s aitiodiets coquodsit supfliua: Aut supinstituta. ob seruotio. Audicunt. Asenb
runuute dogins et fereile pos sinta gnosei causiscorum uelnomine demonstrare. opostut¬

Expanded text:
ca disciplinam vel propositum, quem tenendo sequuntur, longe alia in religionis cultu opinantes quam ceteri. Schisma ab scissura animorum vocata. Eodem enim cultu, eodem ritu credit ut ceteri; solo congregationis delectatur discidio. Fit autem schcum dicunt: Homines nos justi sumus, nos sanctificamus immundos, et caetera similia. Superstitio dicta, eo quod sit superflua aut superinstituta observatio. Alii dicunt a senibus, rum autem dogmata ut facile possint agnosci, causas eorum vel nomina demonstrare oportu
Abbreviated transcription (Latin):
possdb at᷑ Hebrei t ranstores dicuntur quonomine Aomonentur utdepioribur ad
onalior aetinsant & pristinos errores rlinquant: Pharisti & siducei interse
contraru sunt Nanferisci exhebreo in latinum interptantur diuissio quodtra¬
ditionum & obseruationum qua sillideuteresis uocant iustitiam . praeferant uinde&
diuiss uocantus: A populoquasipustitiẽ : Se ducei inter p̃tantur iusti uindicant enim
sbi quodnonsunt corporieresurrcctionenegant & animã interire cumcorporep̃dicant
suouoq tontu libror lezis recipiunt ꝓpbecarumuaticini resouunt: Ephinei di¬
cese tloriantur lamcum in babiloniamuenir: s& populurdi plerique relinquentes
uxores suas babilonicis mulieribur. adhesserunt quidamalitẽ israbeliticir tantũ con¬
uguis contempti uelexeur gentti dumreuer si essent. debabilonia. diuisserunt seabom
mpopulo & ao sunserunt sibihocnomen. lactantiae. Meristac appellati coquodse¬

Expanded text:
phemant. Hebraei transeuntes dicuntur: quo nomine admonentur, ut de pejoribus ad meliora transeant, et pristinos errores relinquant. Pharisaei et Sadducaei inter se contrarii sunt. Nam Pharisaei ex Hebraeo in Latinum divisi interpretantur, eo quod traditionum et observationum, quas illi deuterosis vocant, justitiam praeferunt: unde divisi vocantur a populo, quasi per justitiam. Sadducaei interpretantur justi. Vendicant enim sibi quod non sunt; corporum resurrectionem negant, et animam interire cum corpore praedicant. Hi quinque tantum libros legis recipiunt, prophetarum vaticinia respuunt. Efnei diesse glorientur. Nam cum in Babyloniam venisset populus Dei, plerique relinquentes uxores suas Babylonicis mulieribus adhaeserunt: quidam autem Israeliticis tantum coniugiis contenti, vel ex eis geniti, dum reversi essent de Babylonia, diviserunt se ab omni populo et adsumserunt sibi hoc nomen iactantiae. Meristae appellati eo quod se
Abbreviated transcription (Latin):
ici uel sicut alii qui ꝑuersum dogma. cogitanter arbitriosuo deeclesia. recesse¬
runt indcergobereses dictae greca uoce exint̃ pra&atione electiones qua
quis que arbitriosuo Adinstuenda siucao surcipienda q lib&ipsesibi degit
noli seronbil genrostrorrbitrio indueredice& sabmec degre quoliliqui decerbitt iosio

Expanded text:
ici: vel siqui alii, qui perversum dogma excogitantes arbitrio suo de ecclesia recesseici: vel siqui alii, qui perversum dogma excogitantes arbitrio suo de ecclesia recesserunt. Inde ergo haeresis dicta Graeca voce ex interpretatione electionis, qua quisque arbitrio suo ad instituenda sive ad suscipienda quaelibet ipse sibi elegit. Nobis vero nihil ex nostro arbitrio inducere licet: sed
Abbreviated transcription (Latin):
incaritate quid sit amandum : fidesest qu a ueracitr credimus id quod nequaquẽ ui
dere iam non possumus quoduidemur propricautẽ non fidei u est dictũ si omninofiat
quod dictũ estaut promissum & indefidesuocata Ab eo quod sitilluo quod inter utros¬
q÷ placitũ est qua sunterdm̃ & bominẽ hinc & fedus : Spesuocato quod qua si sitpesi¬
gredieroi quasi est pesunde e contrario disperatio deesteni mibipes nullaq: progre¬
diendi facultas quidumquis que peccatũ amat futurã gloriam nonsperat:
Caritas grecelatine dilectio interp̃tatur quodduos in se inlig& net᷑: dilectio adu¬
multabon a faciat frustra laborat . omnis enimdilectio carnalis non dilecto sed ma¬
gir amordicisol& dilectionis autẽ nontantũ inmelioribus rebur accipisol&:¬
melius illȩ cẽuid&ur ut philo sophi peripatici. academici. &ipicorri & sto¬

Expanded text:
in caritate, quid sit amandum. Fides est qua veraciter credimus id quod nequaquam vidin caritate, quid sit amandum. Fides est qua veraciter credimus id quod nequaquam videre valemus. Nam credere iam non possumus quod videmus. Proprie autem nomen fidei inde est dictum, si omnino fiat quod dictum est aut promissum. Et inde fides vocata, ab eo quod fit illud quod inter utrosque placitum est, quasi inter Deum et hominem; hinc et foedus. Spes vocata quod sit pes progrediendi, quasi 'est pes.' Unde et e contrario desperatio. Deest enim ibi pes, nullaque progrediendi facultas est; quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Caritas Graece, Latine dilectio interpretatur, quod duos in se liget. Nam dilectio a dumulta bona faciat, frustra laborat. Omnis autem dilectio carnalis non dilectio, sed magis amor dici solet. Dilectionis autem nomen tantum in melioribus rebus accipi solmelius illi esse videtur, ut philosophi peripatetici, Academici, et Epicuraei, et sto
Abbreviated transcription (Latin):
presentice desia siondicitur eo quod abhuiur peregrinationir. longitudineporsita promissionc̃
reruincalestium specul&ur & idcir cosion id est speculatio pon accepit. profuturac uero pa
triaepace hierusilemuocatur Nambicrusalem pacisuirsio interp̃tatur ibienim ab orłec. om¬
niaduersitate pacem q estxp̃rp̃sentio possi debit obtutu: Sinagoge grece. latine cõngregatio
dircernendicausa. siue quod inter congregationẽ Vndesinagoge. & conuocationẽ undeceele¬
sia non accipit. distatabuid quod scilic& congrega & peccora solent quor̃ ex greges propt
Smna aputando. philosophi nominauerun id est bocputao cẽbonum. hocputo cẽuerũ
Relegio appellata quod ꝑcamunidõ relrgamur Anima s nostras diuinum uincu¬
loseruiendi quod uerbum conpossitum est Areligendo id estelegendo utita latinum uide¬
perquiruntur idest fides spes caritas : infide qui dcredendum in spe quisperandur

Expanded text:
praesenti Ecclesia Sion dicitur, eo quod ab huius peregrinationis longitudine posita promissionem rerum caelestium speculetur; et idcirco Sion, id est speculatio, nomen atriae pace Hierusalem vocatur. Nam Hierusalem, pacis visio, interpretatur. Ibi enim abolita omni adversitate pacem, quae est Christus, praesenti possidebit obtutu. Synagoga Graece, Latine, congregatio, discernendi causa: sive quod inter congregationem, unde synagoga, et convocationem, unde Ecclesia nomen accepit, distet aliquid: quod scilicet congregari et pecora solent, quorum et greges propriigione et fide. Dogma a putando philosophi nominaverunt: id est, hoc puto esse bonum: hoc puto esse verum. Religio appellata, quod per eam uni Deo religamus animas nostras ad cultum dilo serviendi. Quod verbum conpositum est a relegendo, id est eligendo, ut ita Latinum videperquiruntur, id est fides, spes, caritas. In fide, quid credendum; in spe, quid sperandum;
Abbreviated transcription (Latin):
coqua damgalileac na parcursit appellatur non scaut̃ glorieur xp̃ianum qui n omen
hab& a& fata nomhab & ubicnim nomen sequutũ fuerit opurcertir sime illcest xp̃ianus
quia se factisostendit xp̃ianumambulanr sicut & ille ambulauit a quo& nomentraxit¬
atholicus uniuersalis siuiegenerali inter p̃tatur. nam greciuniuersale catholicãuocat
Sstodoxine sireet credens &uter editraeteuiuens ostoenim grecerectedieitur. doxo glorie¬

Expanded text:
co quodam Galileae Nazaraeus sit appellatus. Non se autem glorietur Christianum, qui nomen co quodam Galileae Nazaraeus sit appellatus. Non se autem glorietur Christianum, qui nomen habet et facta non habet. Ubi autem nomen secutum fuerit opus, certissime ille est Christianus, quia se factis ostendit Catholicus, universalis, sive generalis, interpretatur. Nam Graeci universale catholicon vocant. Orthodoxus est recte credens: et ut credit, recte vivens. Orthos enim Graece, recte, dicitur: doxa glori