comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nodo damnatus ẽ. & eũ accusat qui
a synodo ueneratus ẽ: ꝓculdubio
diffuntioni sc̃ȩ synodi ꝓbatur adu̾¬
sari. Qui etũ tantoꝵ patrũ diffini
inde a nobis requisiuit. ut tibi de
sacerdotali officio post lapsũ scribe
dicis de hoc canones diuersos te le
resurgendi. alias nequaqͣm posse.
nicena incipientes cũ reliquis post
factis ueneramur sẏnodos: quia
tiis unanimes concordant. Nam &
nos p̃cedentes nobis patres sequim᷑.
quia auctore dõ a sacra doctrina illoꝵ
ñ discordamꝰ. A capite itaq incipien¬
tes usq in quartũ altaris ministrũ¬

Expanded text:
nodo damnatus est, et eum accusat qui nodo damnatus est, et eum accusat qui a synodo veneratus est, procul dubio definitioni sanctae synodi probatur adversari. Qui enim tantorum Patrum defhoc a nobis requisivit, ut sibi de sacerdotali officio post lapsum resurgedicit de hoc canones diversos legissresurgendi, alias nequaquam posse, Nicaena incipientes, cum reliquis quatuor post factis veneramur, quia tiis unanimiter concordant. Nam et nos praecedentes Patres sequi debemus, qui auctore Deo a sacra doctrina illorum non discordamus. A capite itaque incipientes, usque ad quartum altaris minist
Abbreviated transcription (Latin):
ut certare ꝓfide uideant᷑. Sicq
fit. ut cotidie deteriores fiant. dũ
m eis culpa grossescit: que quasi
de zelo feruoris uideri etiã laudabił
appetit. Sed iuxta hoc qd̃ scriptũ est
ex oꝑib eoꝵ cognoscetis eos: iutam¬
eoꝵ tua caritas attendat. & meritũ
intentionis aspiciat. Ut enĩ tuȩ di-¬
lectioni de eadem re breuit̃ loquar:
sc̃a calcidonensis sẏnodꝰ. usq ad defi¬
nitionem fidei & ꝓlationem canonũ.
simus ibas denegat suam. qd̃ in ex¬
trema parte synodi iaceat agnoscis.
que indelicet epła nestoriũ maudi¬
tũ & inquisitione ñ facta damna¬
tũ asserit. ccrillũ uero in apollͥna¬
ris dogia cecidisse: susꝑicat᷑. Et si
totus suꝑius textus p̃dictȩ synodi
legitur. quantũ hec epła eidem sy¬
nodo aduersetur inuenit᷑ͥ quia sci¬
licet sc̃a sẏnodus & nestortũ sicut
est hereticũ damnat. & beatũ ciril
lũ patrem catholicũ ueneratur
Epła gͦ que illũ defendit. qui a sy¬

Expanded text:
ut certare pro fide videantur. Sicque ut certare pro fide videantur. Sicque fit ut quotidie deteriores fiant, dum in eis culpa grossescit, quae quasi de zelo fervoris videri etiam laudabilis appetit. Sed juxta hoc quod scriptum est: Ex operibus eorum cognoscetis eoseorum tua charitas attendat, et meritum intentionis aspiciat. Ut enim dilectioni tuae de eadem re breviter loquar, sancta Chalcedonensis synodus usque ad definitionem fidei, et prolationem canonum, simus Ibas denegat suam, quod in extrema parte synodi jaceat, agnoscis. Quae videlicet epistola Nestorium in auditum et inquisitione non facta damnatum asserit; Cyrillum vero in Apollinaris dogma cecidisse suspicatur. Et si totus superior textus praedictae synodi legitur, quantum haec epistola eidem synodo adversetur invenitur, quia scilicet sancta synodus et Nestorium, sicut est, haereticum denuntiat, et beatum lum Patrem catholicum veneratur. Epistola ergo, quae illum defendit qui a sy
Abbreviated transcription (Latin):
inunitate fidei inuenti ñ fuerint.
que ante om̃ipotentis di oculos in
bonis actib animã precipue custo¬
dit: Hinc etenĩ r. Una est colũba
mea. ꝑfecta mea. Hinc iterũ dñs
ad moysen ait. Est locus penes
me: & stabis suꝑ petram. Quis est
locus qui ñ sit in deo᷑ dũ cuncta in
ipso ꝑ quem creata sunt continent᷑::
Sed tamen ẽ locus apud eũ uideli-¬
cet scẽ eccłiȩ unitas: in qua suꝑ pe¬
tram statur. dũ confessionis eus
soliditas humilit̃ tenetur. De quo
loco subrungitur. Tunc uidebis
posteriora mea. In petra enĩ mñ sc̃a
eccłia stantes. dẽi posteriora uide¬
mus: quando iam ea que in fine
ꝓmissa sunt. celestis patriȩ gau¬
dia contemplamur. Puersi autẽ
homines qui triũ capituloꝵ occa¬
sione reꝑta. eccłiasticam discipli¬
nam fugtunt. de suis carnalib ac¬
fide rep̃hendunt. qmͣ ipsi nesci¬
unt: & dũ neq in fide recti sunt.
neq in bonis oꝑib intenti. student

Expanded text:
in unitate fidei inventi non fuerint, in unitate fidei inventi non fuerint, quae ante Dei omnipotentis oculos in bonis actibus animam praecipue custodit? Hinc enim dicitur: Una est columba mea, perfecta mea. Hinc ad Moysen Dominus dicit: Est locus penes me, et stabis super petram. Quis est locus qui non sit in Deo, dum cuncta ab ipso per quem creata sunt continentur? Sed tamen est locus apud eum, videlicet sanctae Ecclesiae unitas, in qua super petram statur, dum confessionis ejus soliditas humiliter tenetur. De quo loco subjungitur: Tunc videbis posteriora mea. In petra enim, id est in sancta Ecclesia stantes, Dei posteriora videbimus, quando jam ea quae in fine promissa sunt coelestis patriae gaudia contemplabimur. Perversi autem homines qui, trium capitulorum occasione reperta, ecclesiasticam disciplinam fugiunt, de suis carnalibus acfide reprehendunt, quam ipsi nesciunt. Et dum neque in fide recti sunt, neque in bonis operibus intenti, student
Abbreviated transcription (Latin):
uenerantur. tit nullus ẽe ep̃t repu¬
tetur. qui eiusdem synodi defen¬
sor sectatorq ñ fuerit. Hinc est enĩ
ut quotiens in quatuor p̃cipius
sedib antistites ordinant᷑. sẏno¬
dales sibi epłas uicissim emittant.
in quib se scãm calcidonensem
synodũ cũ aliis generalib synodis
custodire fateantur: sicut & nos
aduersamur. atq anathemate
plectendũ ducimus. si quis de fide
eiusdem synodi aliquid ĩminuere.
uel aliquid in ea addere p̾sumit.
Nam sẏnodus que postea gene¬
raliter facta est. idcirco a nobis
recipitur: quia eiusdẽ synodi se
auctoritatem q custodit. Unde
necesse est ut dulcissima mͥ tua di¬
lectio in id qd̃ precipue in bonis mo¬
rib uiuit. qd̃ se ꝑ abstinentiam af¬
fligit. qd̃ doctrine di uehementiꝰ in¬
sistit. hoc studiosius cogitet. ne erro¬
rem scismaticoꝵ seguens. a sc̃a uiri¬
uersali eccłia diuisa possit inueni¬
ri. Et quid tot labores ꝓderunt. si

Expanded text:
venerantur, ut nullus esse episcopus repuvenerantur, ut nullus esse episcopus reputetur, qui ejusdem synodi defensor sectatorque non fuerit. Hinc est enim ut quoties in quatuor praecipuis sedibus antistites ordinantur, synodales sibi epistolas vicissim mittant, in quibus se sanctam Chalcedonensem synodum cum aliis 967 generalibus synodis custodire fateantur; sicut et nos aversamur, atque anathemate plectendos ducimus, si qui de fide ejusdem synodi aliquid imminuere, vel aliquid in ea addere praesumunt. Nam synodus quae post eam generaliter facta est idcirco a nobis recipitur, quia ejusdem Synodi in auctoritatemque custodit. Unde necesse est ut dulcissima mihi tua dilectio in hoc quod praecipue in bonis moribus vivit, quod se per abstinentiam affligit, quod doctrinae Dei vehementius insistit, hoc studiosius cogitet, ne, errorem schismaticorum sequens, a sancta universali Ecclesia divisa possit inveniri. Et quid tot labores proderunt, si
Abbreviated transcription (Latin):
mũ concutit. Seꝑe qd̃ numqͣm fe¬
cimus: ꝑ hostis callidi insidias cor¬
dis oculis uidemꝰ. Cumq insensibi¬
lit̃ in hoc delectatio subripit: qͣm¬
uis sepe iam planxerit que fecerit.
tedet tamen infelicem ammiã que¬
uam ñ fetisse que plangat. He st̃
cordis nr̃i tenebrȩ. quas in hac uita
uolentes nolentesq sustinemu ⁊.
Quis contra hec querendus est. ni¬
si aduitor in oportunitatib in tri-¬
bulatione:alde autẽ libenter
accepi. qd̃ tua me caritas de sua du¬
bitatione requisiuit. an orientis ec-¬
clesiȩ fidem atq doctrinã sc̃ȩ me¬
moriȩ leonis sequant᷑: ne fortasse
earũ sensus int̾ semet ipsas ꝓ triũ
capituloꝵ defensione diuisus sit.
Unde certam dilectionem tuam
esse desidero. quia p̾dictȩ scĩssimȩ
orientales eccłiȩ uno sensu. una doc¬
trina. fidem eiusdem sc̃e memoriȩ
leonis tenent: scãmq calcidonensẽ
synodũ ita nobiscũ custodiunt. atq

Expanded text:
mum concutit. Saepe quod nunquam femum concutit. Saepe quod nunquam fecimus, per hostis callidi insidias cordis oculis videmus. Cumque insensibiliter in hoc delectatio subripit, quamvis jam plangat quae fecerat, taedet tamen infelicem animum quaedam non fecisse quae plangat. Hae sunt cordis nostri tenebrae, quas in hac vita volentes nolentesque sustinemus. Quis contra haec quaerendus est, nisi adjutor in opportunitatibus in tribulatione? Valde autem libenter accepi quod tua me charitas de sua dubitatione requisivit, an Orientis Ecclesiae fidem atque doctrinam sanctae memoriae Leonis papae sequantur, ne fortasse earum sensus inter semetipsas pro trium capitulorum defensione divisus sit. Unde certam dilectionem tuam esse desidero, quia praedictae sanctissimae Orientis Ecclesiae uno sensu, una doctrina fidem ejusdem sanctae memoriae Leonis tenent, sanctamque Chalcedonensem synodum ita nobiscum custodiunt atque
Abbreviated transcription (Latin):
tio continue ꝓmpta est. ipsa tam̃
humanitatis infirmitas ad semet¬
ipsam relabitur. ut aliqͣndo fessa
iaceat: atq ab studii sui exercitati¬
one torpescat. Antiquus uͦ hostis
mox ut otiosam mentẽ inuenerit.
ad eam sub quibꝰdam occasionib
locuturus uenit: & quedã ei de ge¬
stis p̃teritis ad memortã reducit.
Audita quondam uerba indecent̃
cogitationi resonat: & si gua du¬
uum turpiter acta sunt. eoꝵ speci¬
em cordis oculis opponit: & quam
de p̃sentib ñ ualet inquinare. de
malis transactis. uiolat. Et decep¬
tam mentẽ sepe in delectationem
suam reꝑat. unde dui iam se ꝑpe
uitentiam afflixit: ita ut uere cũ
psalmista dicat. Computruerunt
& deterioratȩ sunt cicatrices mee: a
facie insipientiȩ meȩ. Cicatrix qͥppe
figura est uulneris. sed sanati. Ci¬
catrix gͦ ad putredinem redit. qͣndo
peccati uulnus qd̃ iam ꝑ penitentiã
sanatũ est. in delectationẽ sui ani¬

Expanded text:
tio continue prompta est, ipsa tamen tio continue prompta est, ipsa tamen humanitatis infirmitas ad semetipsam relabitur, ut aliquando fessa jaceat, atque a studii sui exercitatione torpescat. Antiquus vero hostis mox ut otiosam mentem 966 invenerit, ad eam sub quibusdam occasionibus locuturus accedit, et quaedam ei de gestis praeteritis ad memoriam reducit, audita quondam verba indecenter cogitationi resonat; et si qua dudum turpiter acta sunt, eorum speciem oculis cordis opponit, ut quem de praesentibus non valet inquinare, de malis transactis violet. Et deceptam mentem saepe in delectationem reparat, unde diu jam se per poenitentiam afflixit; ita ut vere cum Psalmista dicat: Computruerunt et deterioratae sunt cicatrices meae, a facie insipientiae meae. Cicatrix quippe figura est vulneris, sed sanati. Cicatrix ergo ad putredinem redit, quando peccati vulnus, quod jam per poenitentiam sanatum est, in delectationem sui ani
Abbreviated transcription (Latin):
dias ꝑpeti. qui maiora contra eũ bel¬
la p̃parasti. Tanto quippe ille de¬
ceptionis molimina ardentiꝰ exqui¬
rit: quanto te celesti patriȩ feruentiꝰ
inhiare cognoscit. Nos quidem qui
uitam cũ plurib ducimus. & si for¬
midolosi ac timidi. q̃uia tam̃ contͣ
antiguũ hostem bellũ ꝓposuimus
quasi in acie stamuis: uos autẽ qui
solitariam uitam ducitis. quid ali¬
ud quam monachos dixerimus. qͥ
feruore uirtutis etiam ante aciem
exire festinastis: Cur gͦ ñ eum sin¬
gulariter hostis impetat: a quo se
impeti singłarit̃ expectat: Et nos
quidem qui int̃ homines uiumus:
seꝑe ꝑ hominem a callido hoste.
temptamur. Uos autẽ qui uiam
uitȩ p̃sentis extra hominũ frequen¬
tiam ducitis: tanto maiora certami¬
na ꝑati necesse est: quanto ad uos
iꝑse temptationũ magister accedit
Neq enĩ uacare orationib ac lau¬
dib dei sine aliqua int̾ruptione
temporis potestis: quia & su nten¬

Expanded text:
perpeti, qui majora contra eum belperpeti, qui majora contra eum bella praeparasti. Tanto quippe ille deceptionis molimina ardentius exquirit, quanto te coelesti patriae ferventius inhiare cognoscit. Et nos quidem qui vitam cum pluribus ducimus, etsi formidolosi ac timidi, tamen quia contra antiquum hostem bella proposuimus, quasi in acie stamus. Vos autem qui solitariam vitam ducitis, quid aliud quam monomachos dixerim, qui fervore virtutis etiam ante aciem exire festinatis? Cur ergo eum non singulariter hostis impetat, a quo se impeti singulariter spectat? Et nos quidem qui inter homines vivimus, saepe per homines a callido hoste tentamur. Vos autem qui viam vitae praesentis extra hominum frequentiam ducitis, tanto majora certamina pati necesse est, quanto ad vos ipse tentationum magister accedit. Neque enim vacare orationibus ac laudibus Dei sine aliqua interruptione temporis potestis, quia etsi inten
Abbreviated transcription (Latin):
sccłino seruo dei incluso: gre¬
gorius seruus seruoꝵ di. Dilectiomiᷤ
tuȩ litteras suscepi. que in meo sen¬
su amoris melle condita sapuerũt.
Oquanta asꝑiratione uitȩ plena
Non in eis cultus eloquentiȩ. ñ uer¬
boꝵ typus apparebant: sed solam
ueritatis atq caritatis radicem te¬
nentia. ꝑ om̃e qd̃ locuta sunt. celestiᷤᷤ
patriȩ amorem flagrabant. In eis
si tua a me dilectio petere studuit:
ut ad hanc libellũ exhortatornĩ scri¬
bere deberem. Sed scire te necesse
est fili km̃e. quia tantis podagre¬
uolorib tantisq curarũ tumultib
p̃mor. ut quamuis numqͣm me
aliquid fuisse reminiscar. ualde
tamen me uideam ñ esse qd̾ fuerĩ.
Qd̾ autẽ se tua caritas & ultra eta¬
tem quinquagenariã adhuc iuue¬
nilib desideriis asserit subiacere :
in hoc qͦ diuim oraculi imples pre¬
ceptũ quo scriptũ est. Iustus in pͥn¬
cipio accusator est sui. Nec tamen
dubito maiores te hostis callidi insi¬

Expanded text:
INO, servo Dei, incluso, GREGORIUS, servus servorum Dei. Dilectionis tuae litteras suscepi, quae in meo sensu amoris melle conditae sapuerunt. O quanta aspiratione vitae plena Non in eis cultus eloquentiae, non verborum typus apparebant, sed sola veritatis atque charitatis radicem tenentia per omne quod locuta sunt coelestis patriae amore flammabant. In eis vero tua me dilectio petere studuit, ut ad hanc libellum exhortatorium scribere studerem. Sed scire te necesse est, fili doloribus, tantisque curarum tumultibus premor, ut quamvis nunquam me aliquid fuisse reminiscar, valde tamen me videam non esse qui fuerim. Quod autem tua se charitas et ultra aetatem quinquagenariam adhuc jevenilibus desideriis asserit subjacere, in hoc quoque divini oraculi implet praeceptum, quo scriptum est: Justus in principio accusator est sui. Nec tamen dubito majores te insidias hostis callidi
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad nos. qd̃ qui in sacro
ordine constituti funt. in ter¬
ritorio nursino cũ mulierib extra¬
neis habitent. Qd̃ quia gratie et
ualde est indecens: optato defenso¬
ri p̃cipimus ut eos debeat ad hortari.
quatimis si ita est. nullus eoꝵ cũ ex¬
traneis mulierib decetero audeat
habitare. Qui si forte adhortatio¬
nem eius neglexerint: hoc qͦ er in¬
iunximus. ut ad noticiam fr̃ĩs &
coep̃i ñri crisanti illud ꝑducere de¬
beat: dũ modo aut ꝑillũ corrigat᷑.
aut cũ eius auctoritate p̾dictus de¬
fensor studeat emendare. Et ideo
magnitudo ur̃a in hoc capitulo sicut

Expanded text:
ervenit ad nos quod qui sunt in sacro ordine constituti in territorio Nursino cum mulieribus extraneis habitent. Quod quia grave et 1243 valde indecens est, Optato defensori praecepimus ut eos debeat adhortari, quatenus, si ita est, nullus eorum cum extraneis mulieribus de caetero audeat habitare. Quod si forte adhortationem ejus neglexerint, hoc quoque ei injunximus, ut ad notitiam fratris et coepiscopi nostri Chrysanthi illud perducere debeat, dummodo per illum corrigat, aut cum ejus auctoritate praedictus defensor studeat emendare. Et ideo magnitudo vestra in hoc capitulo, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nouissem. Qtiia uͦ sunt multi fide¬
ltũ qui imꝑito zelo succendunt᷑. &
sepe dũ quosdam quasi hereticos in¬
sequunt᷑ hereses faciunt: & eoꝵ in¬
firmitati consulendũ est. & sicut p̃¬
dixi ratione ac mansuetudine sunt
placandi. Illis quippe. sunt similes.
de quib scriptũ est. Testimoniũ
ꝑhibeo de illis. quia emulationem
dei habent. sed ñ scd̃m scientiam.
Ur̃a itaq excellentia que in lectio¬
ne in lacrimis atq in elemosins in¬
cessabilit̃ uiuit. eoꝵ sicut petii im¬
ꝑitiam placare mansuetis exhorta¬
tionib ac responsionib debet: ut
ñ solũ de semet ipsa sed etiã de illis
głam eternȩ retributionis inueniat.
Hec me uobis dicere nimius amor
suasit: quia & ur̃a leticia me cresc̾e.
& in ur̃a tristicia me existimo mi
uiat: & salua dñi nr̃i pietate. & piis¬
simȩ dñe tranquillitate: ꝓ pariru¬

Expanded text:
novissem. Quia vero sunt multi fidenovissem. Quia vero sunt multi fidelium qui imperito zelo succenduntur, et saepe, dum quosdam quasi haereticos insequuntur, haereses faciunt, eorum infirmitati consulendum est, et, sicut praedixi, ratione et mansuetudine sunt placandi. Illis qude quibus scriptum est: « Testimonium perhibeo de illis quod aemulationem Dei habent, sed non secundum scientiam . » Vestra itaque excellentia, quae in lectione, in lacrymis atque in eleemosynis incessabiliter vivit, eorum sicut petii imperitiam placare mansuetis exhortationibus ac responsionibus debet, ut non solum de semetipsa, sed etiam de illis gloriam aeternae retributionis inveniat. Haec me dicere vobis nimius amor suasit, quia in vestra laetitia me crescere, et in vestra tristitia me existimo mindiat, et salva Domini pietate et piissima Domini tranquillitate pro parvu
Abbreviated transcription (Latin):
agere est: cõmissa plangere: s ite
rũ plangenda declinare: Si qui uͦ
sunt qui dicunt quia compulsus
quispiam necessitate. si anathema¬
tizatus fuerit. anathematis tunculo
non tenetur: ipsi sibi testes sunt.
quia xp̃iani ñ sunt. quia ligam̃ta
sc̃e eccłiȩ uanis se estimant conatib
soluere: ac ꝑ hoc nec absolutionem
scẽ eccłie quam p̃stat fidelib uerã
putant. siligaturas eiꝰ ualere ñ exi¬
stimant. Contra quos diutiꝰ dispu¬
tandũ non est. quia despiciendi ꝑ
inde. in peccatis suis ueracit̃ ligant᷑.
Si qui sunt gͥ qui sub nomine xp̃i¬
ano hec que p̃diximus erroꝵ capi¬
tula aut p̃dicare audent. aut taciti
apud semet ipsos tenere: hos ꝓcul
dubio & anathematizauimꝰ. & ana¬
thematizamus. Ex om̃ib tamen
caꝑitulis. in eis sicut p̃dixi qui ad
me in regia urbe uenire consueue¬
rant. nullũ om̃ino errorem cuiꝰli¬
bet p̃dicti capituli agnoui. s neq
fuisse existimo. Nam si fuisset ag¬

Expanded text:
agere est commiagere est commirum plangenda declinare. Si qui vero sunt qui dicunt quia compulsus quispiam necessitate, si anathematizaverit, anathematis vinculo non tenetur, ipsi sibi testes sunt quia Christiani non sunt. Quia ligamenta sanctae Ecclesiae vanis se existimant conatibus solvere, ac per hoc nec absolutionem sanctae Ecclesiae, quam praestat fidelibus, veram putant, si ligaturas ejus valere non existimant. Contra quos diutius disputandum non est, quia despiciendi peinde in peccatis suis veraciter ligentur. Si qui sunt igitur qui sub nomine Christiano haec quae praediximus errorum capitula aut praedicare audent, aut taciti apud semetipsos tenere, hos procul dubio et anathematizavimus et anathematizamus. Ex omnibus tamen capitulis in eis, sicut praedixi, qui ad me in urbem regiam venire consueverant, nullum omnino errorem cujuslibet praedicti capituli agnovi, sed neque fuisse existimo. Nam si fuisset, ag
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ dicunt pauci temporis pe¬
nitentiam contͣ peccatũ debere suf¬
ficere: ut iterũ liceat ad peccatũ re¬
dire: recte hos pastoris primi senten¬
tia ꝑcutit qui ait. Contigit illis illd̾
ueri ꝓuerbii. canis reuersus ad suũ¬
uomitũ. & sus lota in uolutabro luti.
Magna est enim contra peccatũ uir¬
tus penitentiȩ: s si quis in eadem pe
nicentia ꝑseueret. Nam scriptũ est.
Qui ꝑseuerauerit usq in finem:
hic saluus erit. Hinc scriptũ est.
Qui baptiratur a mortuo. & iterũ
tangit eũ: quid ꝑdest lauatio eius:
Mortitũ quippe est om̃e opus ꝑuer
sticiȩ ñ uiuit. Baptitat᷑ gͦ a mortuo
& iterũ tangit eũ: qui praua oꝑa
que se egisse meminit deplorat. s
hisdem se iterũ post lacrimas im¬
plicat. Anima itaq quelibet. eiusoẽ
mortui lauatione ñ ꝓficit. que hoc
iterũ faciendo qd̃ planxit. nec ꝑ la¬
menta penitentiȩ ad rectitudinem
iusticiȩ exurgit. Penitentiã enĩ uere

Expanded text:
Si autem dicunt pauci temporis poeSi autem dicunt pauci temporis poenitentiam contra peccatum debere sufficere, ut iterum liceat ad peccatum redire, recte hos pastoris primi sententia percutit, qui ait: « Contigit illis illud veri proverbii: Canis reversus ad vomitum, et sus lota in volutabro luti . » Magnum est enim contra peccatum virtus poenitentiae, sed, si quis in eadem 278 poenitentia perseveret. Nam scriptum est: « Qui perseveraverit usque in finem hic salvus erit . » Hinc scriptum: « Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit eum, quid proficit lavatio ejus? » Mortuum quippe estitiae non vivit. Baptizatur ergo a mortuo et iterum tangit eum, qui prava opera, quae se egisse meminit, deplorat, sed in eisdem se iterum post lacrymas implicat. Anima itaque quaelibet ejusdem mortui lavatione non proficit, quae hoc iterum faciendo quod planxit, nec per lamenta poenitentiae ad rectitudinem justitiae exsurgit. Poenitentiam enim vere
Abbreviated transcription (Latin):
bra ueritatis. In eugłio dñs dicit.
Qui lotus est ñ indiget ut lauet:
sed est mundus totus. Si igitur pec¬
cata in baꝑtismate funditꝰ minime
dimictunt᷑. quomͦris qui lotus ẽ mum¬
dus est totus: Totus enĩ mundus di¬
ciñ potest: cui de peccato aliquid re
mansit. Sed nemo resistit uoci ueri
remanet: quem totũ fatetur mun¬
dũ ipse qui redemit. Si qui autẽ¬
quolibet trienino penitentia agen-¬
da est. & post trienniũ in uoluptatibꝰ
uiuendũ: isti adhuc nec p̾dicam̃ta
uerȩ fidei. nec sacrȩ scripture p̃cep¬
ta cognouerunt. Contra hos p̃dicator
egregnis paulus dicit. Qui seminat
in carne Iua: de carue metet corrup¬
tionem. Contra hos iterũ dicit. Qui
in carne sunt: dõ placere ñ possitut.
Ubi discipulis subrungit. Nos autẽ
ñ estis in carne: sed in sp̃u. Hii quippe
in carne sunt: qui carnalib uolup¬
tatib uiuunt. Contra hos dr. Neq
corruptio incorruptelã possidebit.

Expanded text:
bra veritatis. In Evangelio Dominus dicit: bra veritatis. In Evangelio Dominus dicit: Qui lotus est, non indiget ut lavet, sed est mundus totus . Si igitur peccata in baptismate funditus minime dimittuntur, quomodo is qui lotus est mundus est totus? Totus enim mundus dici non potest, cui de peccamansit. Sed nemo resistit voci Veritremanet quem totum fatetur mundum ipse qui redemit. Si qui autequolibet, et triennio poenitentia agenda est, et post triennium in voluptatibus vivendum, isti adhuc nec praedicamenta verae fidei, nec sacrae Scripturae praecepta cognoverunt. Contra hos praedicator egregius Paulus dicit: « Qui seminat in carne sua, de carne sua et metet corruptionem . » Contra hos iterum dicit: « Qui in carne sunt, Deo placere non possunt ; » ubi discipulis subjungit: « Vos autem non estis in carne, sed in spiritu : » hi quippe in carne sunt qui in carnalibus voluptatibus vivunt. Contra hos dicitur: « Neque corruptio in corruptelam possidebit . »
Abbreviated transcription (Latin):
luta radicitus apeccatis om̃ib soli
illi inhereat de quo scriptũ est. mͥ
autẽ adherere deo bonũ est: Certe
enĩ maris rubri transitus. figura
Ic̃i baptismatis fuit. in quo hostes a
tergo sunt mortui. sed alii contra faci¬
em in heremo inuenti. Sic quippe
om̃s qui in scõ baꝑtismate tingunt᷑.
eoꝵ peccata p̃terita om̃ĩa laxant᷑. qͥa
eis uelut egiptii hostes a tergo mori¬
unt᷑. Sed in heremo alios hostes inue¬
nimus: quia dũ in hac uita uiuimꝰ.
priꝰqm̃ ad ꝓmissionis patriam ꝑtin¬
gamus. multe nos temptationes fa¬
tigant. & ad t̾ram uiuentiũ tenden¬
tib iter int̾cludere. festinant. Qui gͦ
dicit peccatũ in baptismate funditꝰ
ñ dimitti: dicat in mari rubro egip¬
tios ñ ueraciter mortuos. Si autẽ fa¬
tetur egiptios ueracit̾ mortuos. fateat᷑
necesse est peccata in baptismate fun¬
ditus mori quia nimirũ plusualet
in absolutione nr̃a ueritas: qͣm uin¬

Expanded text:
luta radicitus a peccatis omnibus soli luta radicitus a peccatis omnibus soli illi inhaereat de quo Propheta ait: Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Certe enim maris Rubri transitus figura sancti baptismatis fuit, in quo hostes a tergo sunt mortui, sed alii contra faciem in eremo sunt inventi. Sic quippe omnes qui in sancto baptismate tinguntur eorum peccata praeterita omnia laxantur, quia eis veluti Aegyptii hostes a tergo moriuntur. Sed in eremo alios hostes invenimus, quia dum in hac vita vivimus, priusquam ad promissionis patriam pertingamus, multae nos tentationes fatigant, et ad terram viventium tendentibus iter intercludere festinant. Qui ergo dicit peccata in baptismate funditus non dimitti, dicat in mari Rubro Aegyptios non veraciter mortuos. Si autem fatetur Aegyptios veraciter mortuos, fateatur necesse est peccata in baptismate funditus mori, quia nimirum plus valet in absolutione nostra veritas, quam um
Abbreviated transcription (Latin):
seo qui illicita se fetisse meminerat:
laudabilit̃ & alicitis abstinebat. et
qui prius ꝓ culpa fua morientiũ mi-¬
litũ sanguinem fundi ñ timuit:
postinodũ si aquam biberet. etiã ui¬
uentiũ militũ se sanguinẽ fudisse
iudicauit dicens. Num sanguinem
boni coniuges aut meritũ augere
desiderant. aut anteactȩ uite culpaᷤ
delere: ut se ad continentiam astrin-¬
gant. & meliorem uitã appetant. li¬
cet. Si uͦ continentiam quam uir ap¬
petit. uxor ñ sequitur. aut quam
uxor appetit uir recusat: diuidi con¬
iugiũ ñ licet. quia scriptũ est. Muli¬
er sui corporis potestatem ñ habet
sed uir : & uir corporis sui potestatẽ
ñ habet. s mulier. Si qui uͦ sunt qͥ
dicunt peccata in baptismate suꝑ¬
ficietenus dimitti. quid est hac p̃di¬
catione infidelus. que ipsũ fidei sa¬
cramentũ festinat soluere. in quo
principalit̃ ad celestis munditiȩ
misteriũ anima ligatur: ut abso¬

Expanded text:
sed quia illicita se fecisse meminerat, sed quia illicita se fecisse meminerat, laudabiliter et a licitis abstinebat. Et qui prius pro culpa sua morientium militum sanguinem fundi non timuit, postmodum, si aquam biberet, etiam viventium militum sanguinem se fudisse judicavit, dicens: Num sanguinem boni conjuges aut meritum augere desiderant, aut anteactae vitae culpas delere, ut se ad continentiam astringant, et meliorem vitam appetant, licet. Si vero continentiam quam vir appetit uxor non sequitur, aut quam uxor appetit vir recusat, dividi conjugium non licet, quia scriptum est: Mulier sui corporis potestatem non habet, sed vir; et vir sui corporis potestatem non habet, sed mulier . Si qui vero sunt qui dicunt peccata in baptismate superficietenus dimitti, quid est hac praedicatione infidelius, in qua ipsum fidei sacramentum festinant solvere? in quo principaliter ad coelestis munditiae mysterium anima ligatur, ut abso
Abbreviated transcription (Latin):
tione: Si uͦ utrisq conueniat conti¬
nentem uitam ducere. hoc quis au¬
deat accusare. quando certũ est qͥa
iora ñ ꝓhibuit. Et multos sc̃oꝵ no¬
iumus cũ suis comugib & priꝰ conti¬
nentem uitam duxisse. & postmodũ
ad sc̃ȩ eccłie regimina migrasse. Duo¬
b etenĩ modis scĩ uiri etiã a licitis
abstinere solent: aliqnͣdo ut merita
apud om̃ipotentem dm̃ augeant.
aliqnͣdo ut anteactȩ uitȩ culpas de¬
tergant. Cres enĩ pueri in regis ba¬
bilonici obsequio deducti. legumina
ad uescendũ petentes. cibis regiis
uti noluerunt: ñ quia culꝑa esset.
si ea que d̾s creauerat ederent. No¬
luerunt gͥ ea sumere. que licebant.:
ut ꝑ continentiã uirtus excresceret.
Dauid uͦ qui alienã coniugem tulerat.
aquam bibere longe post de bechlee¬
mitica cisterna uoluit. Quam cũ ei
fortissimi milites detulissent. bibere
recusauit: eamq fundendo dño liba¬
uit. Licebat enĩ ei bibere. si uoluisset.

Expanded text:
tione? 682 Si vero utrisque conveniat contitione? 682 Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare? quando certum est quodjora non prohibuit. Et quidem multos sanctovimus cum suis conjugibus et prius continentem vitam duxisse, et postmodum ad sanctae Ecclesiae regimina migrasse. Duobus enim modis sancti viri etiam a licitis abstinere solent. Aliquando ut merita sibi apud omnipotentem Deum augeant, aliquando vero ut anteactae vitae culpas detergant. Tres etenim pueri in regis Babylonici 1131 obsequium deducti, legumina ad ve cendum petentes, cibis regiis uti noluerunt, non quia culpa esset si ea quae Deus creaverat ederent. Noluerunt ergo ea sumere quae licebant, ut per continentiam virtus excresceret. David vero qui alienam conjugem tulerat, aquam bibere longe post de Bethleemitica cisterna voluit. Quam cum ei fortissimi milites detulissent, bibere recusavit, eamque fundendo, Domino libavit. Licebat enim ei bibere si voluisset;
Abbreviated transcription (Latin):
matizarent᷑. se dicerent anathe¬
matis uinculo nullomͦ teneri. Et
si sunt qui certissime talia senti¬
unt. uel tenent. quia xp̃iani ñ st̃
dubrũ ñ est: eosq & ego & om̃s
catholici ep̃i. atq uniu̾sa eccłia
anathematizamus. quia ueritati
contraria sentiunt. & contraria lo¬
quunt᷑. Si enĩ dicunt religionis
causa coniugia debere dissolui: sci¬
endũ est quia & si hoc lex humana
concessit. lex tam̃ diuina ꝓhibuit.
ł se enĩ ueritas dicit. Que d̃s iun¬
xit. homo ñ seꝑaret. Que etiã ait.
Non licet dimittere uiro uxorem.
excepta causa fornicationis. Quis
gͦ huic celesti legislatori contradicat:
Scimus quia scriptũ est. erunt duo
in carne una. Si igitur uir & uxor
una caro sunt. & religionis causa uir
dimittit uxorem. uel mulier ugrũ
in hoc mundo remanentem. uel for¬
tasse ad illicita migrantem: que ẽ
ista conuersio in qua una eademq
caro. ex parte transiit ad continen¬
tiam. & ex parte remanet in pollu¬

Expanded text:
matizare se dicerent anathematizare se dicerent anathematis vinculo nullo modo teneri. Et si qui sunt, qui certissime talia sentiunt, vel tenent, quia Christiani non sunt, dubium non est, eosque et ego et omnes catholici episcopi, atque universa Ecclesia anathematizamus, quia veritati contraria sentiunt et contraria loquuntur. Si enim dicunt religionis causa conjugia debere dissolvi, sciendum est quia etsi hoc lex humana concessit, lex divina prohibuit.  se, inquit, Veritas dicit, Quod Deus junxit, homo non separet . Quae etiam ait: Non licet dimittere uxorem, excepta causa fornicationis . Quis ergo huic coelesti legislatori contradicat? Scimus quia scriptum est, Erunt duo in carne una . Si igitur vir et uxor una caro sunt, et religionis causa vir dimittit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel etiam fortasse ad illicita vota migrantem, quae est ista conversio, in qua una eademque caro, et ex parte transit ad continentiam, et ex parte remanet in pollu
Abbreviated transcription (Latin):
faciens. ñ dedignatus est in causa
rep̃hensionis suȩ rationem humili¬
ter reddere: quantomagis nos pet¬
catores cũ de realiqua rep̾hendim̃.
rep̃hensores nr̃os ratione humili pla¬
care debemus: Ad me ecenĩ sicut
nostis cũ apud uestigia dñoꝵ in re¬
gia urbe demorarer. multi ex eis
uenire consueuerant. qui de p̃dic¬
tis capitulis accusabant᷑: s teste con¬
scientia fateor nũquam in eis ali¬
quid erroris. aliquid prauitatis.
aliquio de his que contra eos dice¬
bantur inueni. Unde & eos opini¬
one contempta famiharit̃ suscipe¬
re. & magis ab inseguentib de-¬
fendere curabam. Dicebat᷑ nãq
contra eos. quia sub obtentu reli¬
gionis comugia soluerent: & qͥa
dicerent qd̾ baptisia peccata pe¬
nitꝰ ñ auferret. & si dde iniguitatibꝰ¬
suis quis penitentiã in triennrũ
ageret. postinodũ ei ꝑuerse inuere
liceret: & quia si compulsi aliqui
oe quib rep̾hendebant᷑. anathe¬

Expanded text:
faciens, non dedignatus est in causa faciens, non dedignatus est in causa reprehensionis suae rationem humiliter reddere; quanto magis nos peccatores, cum de re aliqua reprehendimur, reprehensores nostros ratione humili placare debemus? Ad me etenim, sicut nostis, cum apud vestigia dominorum in regia urbe demorarer, multi ex eis venire consueverant qui de praedictis capitulis accusabantur. Sed teste conscientia fateor, nunquam in eis aliquid erroris, aliquid pravitatis, aliquid de his quae contra eos dicebantur inveni. Unde et eos opinione contempta familiariter suscipere, et magis ab insequentibus defendere curabam. Dicebatur namque contra eos quia sub obtentu religionis conjugia solverent; et quia dicerent quod baptisma peccata penitus non auferret, et si dsuis quis poenitentiam in triennium ageret, postmodum ei perverse vivere liceret; et quia si compulsi aliquid de quibus reprehendebantur, anathe
Abbreviated transcription (Latin):
querelȩ fideltũ ñ ex potestate sed ex
ratione respondit. causam ꝑ ordinẽ
exposuit. quomͦ uas quoddã uelut
linteũ in quo quadrupedia t̾rȩ et
bestiȩ. reptilia atq uolatilia inerãt
de celo submitti uiderit. uocemq
audierit. surge petre occide et
manduca: qualit̾ tres uiri uene¬
rint eũ ad corneliũ uocantes. quali¬
ter sp̃c sc̃s. hunc cũ eis ire p̃ceperit.
baptizatis in rudea post baptisma
consueuerat: in gentib ante bap¬
tismũ uenit. Si enĩ cũ a fidelib¬
culparetur. auctoritatẽ quam in
sc̃a eccłia acceꝑat attendisset.: re¬
spondere poterat ut pastorẽ. suũ
oues que ei cõmisse fuerant repre¬
hendere ñ auderent. Sed si in que¬
rela fideliũ aliguid de sua potestate
diceret: ꝓfecto doctor mansuetudi¬
nis ñ fuisset. Humiht̃ ergo cos rati¬
one placauit. atq in causa rep̃hen¬
sionis suȩ. etiã testes adhibuit dicenꝰ.
ceps signa & miracula singłarit̃

Expanded text:
querelae fidelium non ex potestate, sed ex querelae fidelium non ex potestate, sed ex ratione respondit, causam per ordinem exposuit, quomodo vas quoddam, velut linteum, in quo quadrupedia terrae, et bestiae, et reptilia atque volatilia inerant, de coelo submitti viderit , vocemque audierit: Surge, Petre, occide et manduca ; qualiter tres viri venerint, eum ad Cornelium vocantes; qualiter Spiritus sanctus hunc cum eis ire praeceperit; baptizatos in Judaea post baptismum consueverat, in gentilibus ante baptismum venit. Si enim cum a fidelibculparetur, auctoritatem quam in sancta Ecclesia acceperat attendisset, respondere poterat ut pastorem suum oves quae ei commissae fuerant reprehendere non auderent: sed si in querela fidelium aliquid de sua potestate diceret, profecto doctor mansuetudinis non fuisset. Humili ergo ratione eos placavit, atque in causa reprehensionis suae etiam testes exhibuit, dicenceps, signa et miracula singulariter
Abbreviated transcription (Latin):
rando firmandũ est. uos eadem ca¬
pitula nũiqͣm cenere: nũquam te¬
mtisse. Nec uobis indignũ uideat᷑.
tali eis modo satisfacere: nec de im¬
ꝑiali genere sit contͣ eos aliqd̃ in
ur̃a mente fastigiũ. Om̃s etemĩ frẽs
sumus. unnis imꝑatoris potestate
conditi & sanguine redempti. & id
circo fr̃es nr̃os quamlibet pauꝑes¬
ce abiectos. in nullo despicere debemꝰ.
Certe etenĩ petrus potestatem reg¬
ni celestis acceperat. ut qd̃ in terra li¬
garet uel solueret. esset & in celo liga¬
tũ uel solu̾tũ: suꝑ mare. ambulabat.
egrotantes umbra cutabat. peccan¬
tes uerbo occidebat. mortuos oratione
suscitabat: & quia ex ãmonitione
sp̃c ad corneliũ gentilem fuerat in¬
gressus: contra eũ a fidelib questio
facta est. cur ad gentiles intrasset &
comeisset cũ eis. cur eos in baptis¬
mate recepisset. & tam̃ isdem apłoꝵ
primus tanta donoꝵ gr̃a repletus.
tanta miraculoꝵ potestate suffultꝰ.

Expanded text:
rando firmandum est vos nunquam eadem carando firmandum est vos nunquam eadem capitula tenere, nunquam tenuisse. Nec vobis indignum videatur tali eis modo satisfacere, nec de imperiali genere sit contra eos aliquod in vestra mente fastidium. Omnes etenim fratres sumus, unius imperatoris potestate conditi, et sanguine redempti. Et ideo fratres nostros, quantumlibet paupeet abjectos, in nullo despicere debemus. Certe etenim Petrus potestatem regni coelestis acceperat, ut quaeque in terra ligaret vel solveret, essent in coelo ligata vel soluta: super mare ambulavit, aegrotantes umbra curabat, peccantes verbo occidebat, mortuos oratione suscitabat. Et quia ex admonitione Spiritus ad Cornelium gentilem fuerat ingressus, contra eum quaestio a fidelibus facta est cur ad gentiles intrasset, et comedisset cum eis, cur eos in baptismate recepisset. Et tamen idem apostolorum primus, tanta donorum gratia repletus, tanta miraculorum potestate suffultus,
Abbreviated transcription (Latin):
dicabitur. Sinite illos ceci sunt: du-¬
ces cecoꝵ. Et tam̃ cũ tributũ peteret᷑
prius rationem reddidit. ꝑ quam
tributũ soluere ñ deberet: atq ilico
subiunxit. Ut autẽ ñ scandalire¬
mus eos. uade ad mare & mitte ha-¬
mũ. & eũ piscem qui prius ascende¬
rit tolle. & aꝑto ore eius inuemes
staterem. illũ sumens da eis ꝓ me &
te. Quid est autẽ qd̾ de scandalira-¬
tis aliis dr. sinite illos cecisunt du
ces cecoꝵͥ & alsi ne scandalizent᷑ a
nisi ut nos doceret. & illa scandala
tempnere. & ea que placare sine
peccato possumus. modis om̃ib mi¬
tigare: Ur̃a itaq extellentia po¬
test ꝓtegente. dño. prauoꝵ honri¬
nũ scandala cũ magna tranquilli¬
tate declinare. Priores enĩ spondeoꝵ
uobis secreto uocandi sunt. atq ip¬
sis ratio reddenda: & ꝑuersa quedã
capitula que tenere uios existimãt
coram ipsis sunt anachematizanda.
Qd̃ si etrã sicut dr dari auobis ana¬
thema ficte susꝑicant᷑. etiã iureiu¬

Expanded text:
r; sinite illos, caeci sunt et duces caecorum . » Et tamen cum tributum peteretur, prius rationem reddidit, per quam tributum solvere non deberent, , atque illico subjunxit: « Ut autem non scandalizemus eos, vade ad mare et mitte hamum, et eum piscem qui prius ascenderit, tolle, et aperto ore ejus invenies staterem, et sumens, da illum pro me et te . » Quid est autem qr: Sinite illos, caeci sunt, et duces caecorum; et aliis ne scandalizentur a nisi ut nos doceret et illa scandala temnere, et ea quae placare sine peccato possumus, modis omnibus mitigare? Vestra itaque excellentia potest, protegente Domino, pravorum hominum scandala cum magna tranquillitate declinare. Priores enim eorum sponte vobis secreto vocandi sunt, atque ipsis ratio reddenda, et perversa quaedam capitula, quae teneri existimant, coram ipsis anathematizanda. Quod si etiam, sicut dicitur, dari anathema ficte suspicantur, etiam jureju
Abbreviated transcription (Latin):
pateretitr. Beatus iob de societate
repboꝵ ait. Frat̃ fui draconũ: & so¬
cits strutionũ. Ad iherechielem dñs
ait. fili hominis: increduli & subu̾¬
sores sunt tecũ. & cũ scorpionib habi¬
tas. In duodecim apłis unus reꝓbus
mixtus ẽ: ut esset cuiꝰ ꝑsecutione .xii.
temptarent᷑. Apłoꝵ princeps disci

Expanded text:
pateretur beatus. Job de societate pateretur beatus. Job de societate reproborum dicit: Frater fui draconum, et socius struthionum . Ad Ezechielem Dominus ait: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, 1128 et cum scorpionibus habitas . In duodecim apostolis unus reprobus mistus est, ut esset cujus persecutione undecim tentarentur. Apostolorum princeps disci
Abbreviated transcription (Latin):
Iterũ uidebo uos & gaudebit cor
a uobis. Hinc iterũ discipulis p̃di¬
cit. In pacientia ur̃a possidebitis
animas ur̃as. Pensate queso ubi erit
patientia. si deest qd̾ toleretur. Ñ
quia minime purgant᷑. Ipsa autẽ
maloꝵ societas. purgatio bonoꝵ est.
Tres in archa noe filii fuerunt. imꝰ
irrisor patris extitit. qui & si in se. be¬
nedictus fuit. maledictionis tamen
sententiam in filiis suscepit. Duos
abraham priꝰquam cechurã uxorẽ
acciperet fihos habuit: sed tamen
carnalis eius filius reꝓmissionis est
filiũ ꝑsecutus. qd̃ magnus doctor ex¬
ponit dicens. Sicut is qui scđm car¬
nem natus est. ꝑseguebatur eũ qui
scdm sp̃m: ita & minc. Duos ysaac
filios habuit: s unus qui spiritalis
extitit. ante minas fr̾is carnalis fu¬
git. Duodecim iacob filios habuit.
seo unũ qui rectius uiuebat undecĩ
in egipto uendiderunt. In dauid ꝓ¬
pheta quia fuit qd̃ purgari debuis
set: actũ est ut ꝑsecationem ꝑ filiũ

Expanded text:
Iterum videbo vos, et gaudebit cor Iterum videbo vos, et gaudebit cor a vobis . » Hinc iterum discipulis dicit: « In patientia vestra possidebitis animas vestras . » Pensate, quaeso, ubi erit patientia, si deest quod toleretur. Non squia minime purgantur. Ipsa autem malorum societas purgatio bonorum est. Tres in arca filii Noe fuerunt; unus irrisor patris exstitit , qui etsi in se benedictus fuerit, maledictionis tamen sententiam in filio suscepit . Duos Abraham, priusquam Cethuram uxorem acciperet, filios habuit, sed tamen carnalis ejus repromissionis est filium persecutus. Quod magnus doctor exponit, dicens: « Sicut is qui secundum carnem est, persequebatur eum qui secundum Spiritum, ita et nunc . Duos Isaac filios habuit, sed unus, qui spiritalis exstitit, ante minas fratris carnalis fugit . Duodecim Jacob filios habuit, sed unum qui rectius vivebat, decem in Aegypto vendiderunt . In David propheta, quia fuit qset, actum est ut persecutorem filium
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ mollib uestitũ : Ecce qui
mollib uestiunt᷑: in domib regũ
sunt. Quamuis enĩ iuxta ueritatẽ¬
eũgłii ioħes uestimento asꝑo fuerit
indutus: ꝑ significationem tamen
mollib uestiunt᷑. qui adulationib
ac laudib delectant᷑. Negatur autẽ
quia ioħes harundo uento agitata
ñ erat: quia mentis eius fortitudi¬
nem nulla humani oris aura flec¬
tebat. Nos enĩ si laudib eriginur.
uituperationib humiliamur: ha¬
rundo uento agitata sumus. Sed
absit hoc: absit a corde ur̃ȩ excellen¬
tiȩ. Scio quia magistrũ gentiũ stu¬
diose legitis qui ait. Si adhuc homi¬
nib placerem: xp̃i seruus ñ essem.
Si qua tamen uel parua tristicia ex
sit gaudia delectationis. sed amari¬
tudines & tribulationes: ut medici¬
nȩ more ꝑ amarũ poculũ ad dul-¬
cedinem eternȩ redeant salutis.
Quid namq dicit: Mundus gau¬
debit: & uos lugebitis. Qua spe:
Qua ꝓmissione: Paulopost addit᷑.

Expanded text:
hominem mollibus vestitum? Ecce qui hominem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt. QuamEvangelii Joannes vestimento aspero fuerit indutus , per significationem in mollibus vestiti sunt qui adulationibus ac laudibus delectantur. Negatur autem quia Joannes arundo vento agitata fuerit, quoniam mentis ejus fortitudinem nulla humani oris aura flectebat. Nos enim si laudibus erigimur, vituperationibus humiliamur, arundo vento agitata sumus. Sed absit hoc, absit a corde vestrae excellentiae. Scio qui magistrum gentium studiose legitis, qui ait: « Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem . » Si qua tamen vel parva tristitia ex sit gaudia delectationis, sed amaritudines et tribulationes , ut medicinae more per amarum poculum ad dulcedinem aeternae redeant salutis. Quid namque dicit: « Mundus gaudebit, vos lugebitis? » Qua spe, qua promissione paulo post subditur: «
Abbreviated transcription (Latin):
laudib letamutr. uituperationib
frangimur: głiam nr̃am ñ in nob̾
seod in alioꝵ ore ponimꝰ. Et fatue¬
uirgines in uasis suis oleũ ñ sumꝑ¬
serunt. Sapientes autẽ sumpserunt
oleũ in tiasis suis cũ lampadib Lam¬
pades quippe nr̃ȩ. bona sunt opera.
De quib scriptũ est. Luceat lux ur̃a
coram hominib. ut uideant oꝑa
in celis est. Tunc autẽ oleũ in uasis
cũ lampadib sumimus: quando
de bonis actib nitorem głiȩ ñ a lau¬
dantib ꝓximis querimꝰ. s hunc in
testimonio conscientiȩ seruamus.
In om̃e autẽ qd̃ de nobis extra dr.
recurrere ad archana mentis debemꝰ.
Et si om̃s uituꝑent. liber est tamen
quem conscientia ñ accusat: quia
& si om̃s laudent. liber ẽẽ ñ potest.
si hunc conscientia accusat. De ioh̾e
ueritas dicit. Quid existis in deser¬
tũ uidere: Harundinem uento
agitatam: Quod uidelicet ꝑ nega
subditur. Sed quid existis uidere:

Expanded text:
laudibus laetamur, et detractionibus laudibus laetamur, et detractionibus frangimur, gloriam nostram non in nobis, sed in aliorum ore posuimus. Et quin vasis suis non sumpserunt; sapientes autem sumpserunt oleum in vasis suis cum lampadibus ; » lampades quippe nostrae bona sunt opera, de quibus scriptum est: « Luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera in coelis est . » Tunc autem oleum in vasis cum lampadibus sumimus, quando 1127 de bonis actibus nitorem gloriae non ab adulantibus proximis quaerimus, sed hunc in testimonio conscientiae servamus. In omne autem quod extra de nobis dicitur, recurrere ad arcana mentis debemus. Etsi omnes vituperent, liber est tamen quem conscientia non accusat. quia et si omnes laudent, liber esse non potest, si hunc conscientia accusat. Unde de Joanne Veritas dicit: Quid existis in desertum videre? arundinem vento agitatam. Quod videlicet per negonem, cum subditur: Sed quid existis videre?
Abbreviated transcription (Latin):
igere debemus. qd̃ piissimi
e benignissimi imperatores
nr̃i. tales de suo genere iuxta se ꝓ¬
pinquos habent: de quoꝵ conuer-¬
sacione nobis om̃ib grande sit gau¬
diũ. Unde &e ꝓ eisdem dñis continue
nobis orandũ est. ut eoꝵ uita cum
suis om̃ib ꝓtegente celesti gr̃a ꝑ
longa tempora & tranquilla serue¬
iu: qua ex re excalentiam ur̃am¬
audio fuisse ñ modice contristatã.
Qd̃ si ita est. ualde miror cur uos
que cor fixistis in celo. uerba homi-¬
nũ agitant in terra. Beatus enĩ iob
cũ amicieius qui ad consolandũ ue¬
nerant in increpatione ꝓsilissent.
ait. Ecce enĩ in celo testis meus: et
conscius meus in excelsis. Qui enĩ
uitȩ suȩ in celo testem habet: iudi¬
cia hominũ in terra ꝑtimescere ñ
debet. Dux qͦ bonoꝵ paulus dicit.
Głia nr̃a hec est testimoniũ conscien¬
tiȩ nr̃ȩ. Qui iterũ dicit. Opus suũ
ꝓbet unusquisq: & sic in semet ipso
głiam habebit. & ñ in altero. Si enĩ

Expanded text:
gere debemus, quod piissimi et benignissimi imperatores nostri tales de suo genere juxta se propinquos habent, de quorum conversatione nobis omnibus grande sit gaudium. Unde et pro eisdem dominis continue nobis orandum est, ut eorum vita cum suis omnibus, protegente coelesti gratia, per longa tempora et tranquilla servegnovi. Qua ex re excellentiam vestaudio fuisse taedio non modico contristatam. Quod si ita est, valde miror cur vos, qui cor fixistis in coelo, verba hominum agitent in terra. Beatus enim Job, cum amici ejus qui ad consolandum venerant in increpationem prosiliissent, ait: Ecce enim in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis . Qui enim vitae suae in coelo testem habet, judicia hominum in terra pertimescere non debet. Dux quoque bonorum Paulus dicit: Gloria nostra haec est testimonium conscientiae nostrae . Qui iterum dicit: Opus suum probet unusquisque, et sic in semetipso gloriam habebit, et non in altero . Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
se est. qui in auditu ecerm iudicis
iudicandi sumus: si & ipse tam an
te quam post mortẽ tanta ꝑtulit.
qui udex uenit: Hec dulcissima
& excellentissima filia breuit̃ dixi.
ne quotiens stultos homines cogno
quia sedari hoc tpsũ stultoꝵ homi¬
nũ murmur. tranquilla ratione
potest: peccatũ credo. sibonũ qd̃
ualet fieri. negligit᷑. ut fiat. Nam
cũ placare insanas mentes atq ad
salutem reducere possumus: scan¬
dalizare eos minime debemu.
Sunt enĩ quedã scandala. que om̃i¬
no desꝑicienda sunt: quedã uͦ cum
uitari sine culpa possunt. despicien¬
da ñ sunt: ne cũ culꝑa seruentur.
Qd̾ sacro eugłio testante cognoui¬
mus. quia cũ ueritas diceret. ñ qd̃

Expanded text:
se est, qui in adventu aeterni judicis se est, qui in adventu aeterni judicis judicandi sumus, si et ipse tanta tam ante quam post mortem pertulit, qui et judex venit? Haec, dulcissima et excellentissima filia, breviter dixi, ne quoties stultos homines tibi dquia sedari hoc ipsum stultorum hominum murmur tranquilla ratione potest, peccatum credo si bonum quod valet fieri negligitur ut fiat. Nam cum placare insanas mentes atque 1129 ad salutem reducere possumus, scandalizare eos minime debemus. Sunt enim quaedam scandala quae omnino despicienda sunt; quaedam vero, cum vitari sine culpa possunt, despicienda non sunt, ne cum culpa serventur. Quod sacro Evangelio praedicante cognovimus, quia cum Veritas d