comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adhaec inluminandus caccus fecit.
audiamus. Sequitur. Ipse uero ma
gis clamabat: fili dauid miscrere mei
Scce quem turba increpat ut tace¬
at: magis acmagis clamabat Q uia
quanto grauiori tumultu cogitatio¬
num carnalium premimur: tanto
orationi in nstere ardentius debemus
Contradicit turba neclamemus:
quia peccatorum nrõrum fantasma¬
ta plerum que & in oratione patim̃.
Sed nimirum necesse est utuox cor¬
dis nr̃i quodurius repellitur. ualen¬
tius insistat: quatenus cogitationis
inlicitae tumultũ super& atque
adpias aures dñi nimietate suaȩ
mportunitatis crũpat inse ut suspi¬
cor recognoscit unus quisque quod
dicimus: Quia dum abhoc mundo
animum addm̃ mutamus: dum ado¬
rationis opus conuertimur. ipsa quȩ
prius delectabiliter gessimus: in por¬
mus Uix eorum cogitatio manu scĩ
desiderii a boculis cordis abicitur.
uix eorum fantasmata ꝑ paenitentiȩ
lamenta superantur. Sed cũ in oratio¬

Expanded text:
ad haec illuminandus iste caecus fecit ad haec illuminandus iste caecus fecit audiamus. Sequitur: Ipse vero multo magis clamabat: Fili David, miserere mei. Ecce quem turba increpat ut taceat magis ac magis clamat, quia quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Contradicit turba, ne clamemus, quia peccatorum nostrorum phantasmata plerumque et in oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumultum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis erumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus, dum ad orationis opus convertimur, ipsa quae prius delectabiliter gessimus impormus. Vix eorum cogitatio manu sancti desiderii ab oculis cordis abigitur, vix eorum phantasmata per poenitentiae lamenta superantur. 5. Sed cum in oratio
Abbreviated transcription (Latin):
intellegit: clamet medullis cordis.
clamet uocibus mentis dicens. ihu
fili dauid miserere mei: Sed quid
clamante caeco subiungitur: audi¬
amus. Etqui pracibant.: increpa¬
bant eum ut tacer&. Quid autem
signant isti qui ihũ ueniente prae¬
cedunt: nisi desideriorum carna¬
lium turbas tumultusque uitiorũ:
qui prius quam iħs ad cor nr̃m ueni¬
at temptationibus suis cogitationẽ
nr̃am disspaint . & uoces cordis inora¬
tione ꝑturban. Sȩpe namque
dum conuerti addm̃ post perpetra¬
a uitia uolumus: dum contra hacc
cadem & orare uitia quȩ perpetra¬
uimus conamur occurrunt cordi
fantasmata peccatorum quȩ fccimus.
mentis nrae acicm reuerberant. con¬
fundunt animum. & uocẽ nrac de¬
precationis pracmunt. Qui praei¬
bant ergo increpabant eum utta¬
cer&: Quia priusquã iħs ad cor ueni¬
at : mala quac fecimus cogitationi
nrae suis imaginib inlisa. in ipsa nos
nr̃a oratione conturbant. Sedquid

Expanded text:
intelligit, clamet medullis cordis, intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissipant, et voces cordis in oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Dominum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem nostrae deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant. 4. Sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
cho ad propinquare dicitur: caccus
inluminatur. hiericho quippe: inter¬
pretatur luna. Luna aut̃ insacro elo¬
quio prodefectu ponitur carnis. quia
dum menstruis momentis decrescit.
defectum nrae mor talitatis designat
Dum igitur conditor nr̃ ad propin¬
quat hiericho: caecus adlumen redit
Quia dum diuinitas defectũ nrãe
carnis suscepit: humanum genus lum̃
quod amiserat recepit Unde cnĩ ds̃
humana patitur: inde homo addi¬
uma subleuatur. Qui uidelicet cȩcꝰ
recte : & iuxta uiam sedere. & mendi¬
cans. eẽ. describitur: Ipsa enim ueritas
dixit: Egosum uia. Qui ergo act̃ne
lucis claritatẽ nescit: caecus est: Sed
si iam inredemptorẽ credidit: iuxta
uiam sedet. Si aut̃ iam credidit: sed
ut acternum lumen recipiat rogare
dissimulat. atque a precibus cessat
Caecus cquidem iuxta uiã sed et: sed
minime mendicat: Siuero & credi
& mendicat. Quisquis ergo caecitatis
suae tenebras agnoscit: quisquis hoc
quod sibi de est lumen aeternitatis

Expanded text:
cho appropinquare dicitur, caecus cho appropinquare dicitur, caecus illuminatur. Jericho quippe luna interpretatur, luna autem in sacro eloquio pro defectu carnis ponitur, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse describitur; ipsa enim Veritas dicit: Ego sum via . Qui ergo aeternae lucis claritatem nescit, caecus est; sed si jam 1441 in Redemptorem credit, juxta viam sedet; si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si vero et crediet mendicat. Quisquis ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ante & etusdem passionis poenam.
& resurrectionis suae głam prȩdicit.
Vtcum morientem sicut predictũ
est cernerent: etiam resurrecturũ
nondubitarent: Sedquia carnales
adhuc discipłi nullomodo ualebant
capere uerba mysterii : uenitur
admiraculum. ante eorũ oculos
cȩcus lumen recepit: Ut qui caeles¬
tis mysterii uerba non caperent:
eos adfidem caelestia facta solida¬
tamen persignificationẽ nobis
aliquid innuant: O pera quippe
eius : & per potentiam aliud osten¬
dunt . & per mysterium aliud locun¬
tur. Ecce enim quis iuxta historiã
caecus iste fuerit ignoramus : sed
tamen quẽ per mysterium signific&
nouimus: Caecũ quippe est genus
humanum: quod in parente primo
apara dysi gaudiis &pulsum. clari¬
tatem supernȩ lucis ignorans : dã¬
nationis suae tenebras patitur. sed
tamen per redemptoris sui prȩsentiã
inluminatur : ut internȩ lucis gau¬
dia iamperdesiderium uideat. atq
inuia uitae boni operis gressus po¬
Notandum uero est quodcũ iħs hicri¬

Expanded text:
ejusdem passionis poenam, et resurrectionis suae gloriam praedicit, ut cum eum morientem, sicut praedictum est, cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Sed quia carnales adhuc discipuli nullo modo valebant capere verba mysterii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidatamen per significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed tamen per Redemptoris sui praesentiam illuminatur, ut internae lucis gaudia jam per desiderium videat, atque in via vitae boni operis gressus poNotandum vero est quod cum Jesus Jeri
Abbreviated transcription (Latin):
sps sapientiac & intellectus. Quodergo haec
uirga nuces produxit. imago dominici corpo¬
risfuit Nux enim. trinum hab& in suo cor-¬
pore substantiȩ unionem. corium. testam
& nucleum. Incoriocaro: intesta ossa. innu¬
cleo interior anima comparatur Incorio
nucis. carnem significat saluatoris.: quȩ habuit
in se asperitatem uel amaritudinẽ passionis:
Innucleo interiorem declarat dulcedinem
deitatis. quae tribuit pastum & luminis sub¬
ministrat officium: Intesta lignum inserens
crucis. qui non discreuit id quodforis & intus
fuit Sed quae terrena & caelestia fuerant
mediatoris lignunterpositione sociauit.
dicente apostolo. Qm̃ ipse persanguinem
crucis suȩ. pacificauit om̃a quae incaelisst̃
& quae interris: FERIA IIII.¬

Expanded text:
s sapientiae et intellectus . Quod ergo haec virga nuces produxit, imago Dominici corporis fuit. Nux enim trinam habet in suo corpore substantiae unionem, corium, testam et nucleum. In corio caro, in testa ossa, in nucleo interior anima comparatur. In corio nucis carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem vel amaritudinem passionis. In nucleo interiorem declarat dulcedinem deitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat officium. In testa, lignum interserens crucis, quod non discrevit id quod foris et intus fuit, sed quae terrena et coelestia fuerunt mediatoris ligni interpositione sociavit, dicente beato Apostolo, Quia ipse per sanguinem crucis suae pacificavit omnia quae in coelis sunt, et quae in terris : qui vivi
Abbreviated transcription (Latin):
recedat abanima: Ecce aliud insole: calor
& splendor muno radio sunt: sed calor exsiccat.
splendor in luminat: Aliud suscipit calor:
aliud splendor: Et licet calor & splendor abin¬
uicẽ nonquȩant separari: suscipit splendor
in luminationẽ. non feruorem Suscipit calor
struorẽ : non inluminationẽ: Aliud simul
aliud singulares agunt & tamen ab inuicem
non separantur Sic & filius suscepit carnẽ.
& non descruit patrem: nec sediuisit apatre
Suscepit in quã filius carnem in proprieta¬
tẽ : & tamen & pater & sp̃s sc̃s non defuit
maiestati Indiuinitate aequalitas. in car¬
ne sola filii proprietas. non aut̃ patris abeo
Cum ergo unasit deitas una diuinitas.
impleuit quidem carnem xp̃i pater & sp̃s̃.

Expanded text:
recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem non separantur. Sic et Filius suscepit carnem; et non deseruit Patrem, nec se divisit a Patre. Suscepit, inquam, Filius carnem in proprietate: sed tamen et Pater et Spiritus sanctus non defuit majestate. In divinitate aequalitas, in carne sola Filii proprietas: non autem ab eo PatriCum ergo una sit deitas, una sit divinitas, implevit quidem carnem Christi et Pater et
Abbreviated transcription (Latin):
EGIUS SC̃M MOYSEN DÑI¬
popło dĩ praecepta dan tem: ubi dixit:
Audi isrł dñs ds̃tuus. ds̃unus est: Nom pocest
esse maior. non potest eẽ minor. non potest
bem̃i qui corde fortiter tenctis catholicã
ucritatem: Audite tamen breuiter: quod
adiuuantẽ dño proposui explanandum
Dsunusest pater: dsunus est filius. ds̃unusest
sp̃s sc̃s: Non tresdii. sedunus ds̃. Tresinuoca¬
bulis: unusindeitate substantiae: Seddicit
mihi hereticus: Ergo siunum sunt: om̃s sunt
in carnati: Non adsolũ xp̃m ꝑtinet caro: nempe
aliud ẽ. anima : aliud ẽ. ratio: & tamen in ani¬
ma .ẽ. ratio: & una est anima: Sed aliud
anima agit.: aliudratio: Anima uiuit: ratio
sapit: Et ad animam ꝑtin& uita: & adrationẽ
ꝑtin& sapientia: Etcũ unum sint: anima
sola suscipit uitam: ratio sola suscipit sapientiã:
& tamen necanima sineratione: nec ratio sine
anima : Sic & pater & filius licet unum sint.
ad solã rationem ꝑtinet sapientia: licet non

Expanded text:
egimus sanctum Moysen populo Dei praecepta dantem, ubi dixit, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est . Non potest esse major, non potest esse minor, non potest res charissimi, qui corde fortiter tenetis catholicam veritatem: audite tamen breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus est Spiritus sanctus; non tres dii, sed unus est Deus: tres in vocabulis, unus in deitate substantiamihi haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Pater et Filius, licet unum sint ead solam rationem pertinet sapientia, licet non
Abbreviated transcription (Latin):
induratus Uirga illa unde agebamus a aron.
uirgo maria fuit. quae nobis xp̃m uerum
sacerdotem concepit & peperit Dequodauid
cetinit dicens. Tues sacerdos inaeternum
scđm ordinem melchi sedech Superiore
namque uersu iam dixerat. uirgã uirtutis

Expanded text:
induratus. Virga illa unde aiebamus Aaronis induratus. Virga illa unde aiebamus Aaronis virgo Maria fuit, quae verum nobis Christum sacerdotem concepit, et peperit, de quo David cecinit dicens: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Superiore namque versu jam dixerat: Virgam virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a contra ꝑfidiam iudeorũ commiscere :
maxime figura interuenit sacramenti:
Uirga enim ꝓtulit: quod ante non habuit :
Non radicata plantatione: non defossa
sarculo. non animata suco: nec fecundata
seminario Etcum illi deessent uniuersa.
iura naturȩ ꝓtulit uirga quod nec semine
suggeri potuit nec radic̾e Uirgo ergo potuit
tempora germinandi Illa enĩ decursis nouẽ
mensibus peperit: uirga autem alio die qđ
tuit Dsenim qui mirabile contra
ipse mirabilius facere uoluit ut xp̃s deuirgine
us aliud sacramentum: Solis radius specu̾lar
penetrat. & soliditatem cius in sensibili subtili¬
tate ꝑtraicit. & talis uidetur intrinsecus.
qualis &xtrinsecus Itaq fr̃s nec cũ ingredit᷑
uiolat. nec cũ egreditur dissipat. quia in in
Specular ergo nonrumpit radiussolis. in te¬
gritatem uirginis ingressus aut egressus.¬
num quiduitiare potueratdeitatis.: Sed qͥd
ulterius immoramur. udiat xp̃ianus.

Expanded text:
estra contra perfidiam Judaicam commiscere, ubi estra contra perfidiam Judaicam commiscere, ubi maxime figura intervenit sacramenti. Virga ecce protulit quod ante non habuit, non radicata plantatione, non defossa sarculo, non animata succo, non fecundata seminario: et tamen cum illic deessent universa jura naturae, protulit virga quod nec semine suggeri potuit, nec radice. Virga ergo potuit tempora germinandi. Virgo enim decursis novem mensibus peperit; virga autem alia die, quod r. Deus enim qui mirabile signum ipse mirabilius facere voluit, ut Christus de saus aliud sacramentum. Solis radius specular penetrat, et soliditatem ejus insensibili subtilitate pertrajicit; et talis videtur intrinsecus, qualis et extrinsecus. Itaque, fratres, nec cum ingreditur violatur, nec cum egreditur dissipat, quia in ingSpecular ergo non rumpit radius solis; integritatem Virginis ingressus aut regressus vitiare poterat Deitatis? Sed quid ulterius immoror? Audiat Christianus q
Abbreviated transcription (Latin):
& tamen & sp̃ssc̃s non de fuit maiestate
Sicaclũ & terra implet pater. implet sp̃s
Adhuc cytharam respice Utmusicum
melos. tonis dulcib reddat. tria pariter
adesse uidentur. ars. manus. & corda:
nec manus. sonum reddunt. sed ea cũ cordaU
pariter operantur: Sic necpater nec sp̃ssc̃s
susceperunt carnem: & tamen cum filio
pariter operantur Sonum sola corda
discutit: carnem solus xp̃s accepit
Operatio intribus constat: sed quomodo
ꝑtinet adsolam cordam soni redditio: sic
ꝑtinet adsolum xp̃m carnis humana e
susceptio: E contra iudȩus contra naturã
inquit parere uirgo maria non potuit:
uirgo esse non potuit Si uirgo peperit.
testamenti necessarium ex emplum contra
uirgas afferri: Alla tȩ sunt duodecim
uirge : interquas etiam una erat quae
aaron fuerat sacerdotis. positȩ sunt
a sc̃omoyse in tabernaculo testimonii
Virga aũt a aron postalterũ diem inuenit᷑
produxisse flores & frondes. & pepcrisse
nuces Delectat hoc mysterium cũ caritate :¬

Expanded text:
 sanctus non defuit majestate. Si coelum et terram implet Pater, implet et SpAdhuc citharam respice. Ut musicum melos sonis dulcibus reddat, tria pariter adesse videntur, ars, manus et chorda:nec manus sonum reddunt, sed ea cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater nec Spiritus sanctus susceperunt carnem; et tamen cum Filio pariter oexcutit, carnem solus Christus accepit. Operatio in tribus constat; sed quomodo pertinet ad solam chordam soni retinctio, sic pertinet ad solum Christum carnis humanae susceptio. E contra Judaeus: Contra naturam, inquit, parere virgo Maria non potuit. uit, erat, virgo esse non potuit; si virgo peperit, De historia veteris Testamenti necessarium exemplum contra virgas afferri. Allatae sunt duodecim virgae, inter quas etiam una erat quae Aaron fuerat sacerdotis: positae sunt ancto Moyse in tabernaculo testimonii. Virga autem Aaron post alterum diem invenitur subito produxisse flores et frondes, et peperisse nuces . Delectat hoc mysterium cum Charitate v
Abbreviated transcription (Latin):
Dcuut ergo dñsredempeori nro sedẽ dauid
pitriscius quando hunc degenere dauid
in carnari disposuit. ut populum quem
dauid temporali imperiorexit. ipsegratia
spiritali ad acternũ proucher& regnum
dequo apłsait. Qui cruitnos depotestate
tnebrarum. & transtulit in regnum filii
claritatissuae hinc . c̃. quodidem populus
diumo admonitus instinctu. cum passurus
ille hicrosolymam properar&: in cius laudem
gaudens decantabat. benedictus quiuenit
in nomine dñi rexisrł Et iuxta alium
cuangelistam. benedictum quoduenit
regnum patris nri dauid: Aderatenim tẽpus.
quo redempto percius sanguinem mundo
rex agnosceretur. non solũ domus dauid sed
& totius eccłȩ : immo omnium conditor
& rector scłorum Vnde recte angelus
post qũa dixit. & dabit illi dñs sedem dauid
patris cius. continuo subiunxit. & regnabit
indomo ia cob inacternum: Domum namq:

Expanded text:
Dedit ergo Dominus Redemptori nostro sedem David Dedit ergo Dominus Redemptori nostro sedem David patris ejus, quando hunc de genere David incarnari disposuit, ut populum quem David temporali rexit imperio, ipse gratia spirituali ad aeternum proveheret regnum de quo Apostolus ait: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae . Hinc est quod idem populus divino admonitus instinctu, cum passurus ille Hierosolymam properaret, in ejus laudem gaudens decantabat: Benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel . Et juxta alium evangelistam: Benedictum quod venit regnum patris nostri David . Aderat enim tempus quo redempti per ejus sanguinem mundi rex agnosceretur, non solum domus David, sed et totius Ecclesiae, imo omnium conditor et rector saeculorum. Unde recte angelus, postquam dixit, Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, continuo subjunxit Et regnabit in domo Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
& uẽrũ dĩ patris. & uerum hominis matris
filium praedicant. ecce in quit concipies
inutero & pariesfilium: Agnosce uerum
hunchominem. uerã de carne uirginis adsũp¬
sisse substantiam carnis. hic erit magnus:
& filius altissimi uocabitur: Confitere cun¬
dem etiam dm̃uerũ ddedõ uero: & aeterno
patrifilium semꝑ.eẽ. coaeternum: Qđ aũt
futuro tempore dicitur. hic erit magnus
&filius altissimi uocabitur. nem̃o ita intelle¬
gendum putet: quod dñs xp̃s ante partum
uirginis nonfuerit. sed ita ho potius dictũ
intellegamus quia potentiã diuinȩ maiesta¬
tis quamdĩ filius acternaliter habuit. hanc
idem homo natus ex tempore acceperit.
ut una induabus naturis persona esset
mediatoris acredemptorisnr̃i Et dabit
illi dñs ds̃sedem dauid patris eius Sedem
dauid regnum dicit israheliticȩ plebis.
quod suo tempore dauid iubente pariter
& uuante dño fideli decuotione guber nauit

Expanded text:
et verum Dei Patris, et verum hominis matris et verum Dei Patris, et verum hominis matris Filium praedicat. Ecce, inquit, concipies in utero, et paries Filium. Agnosce verum hunc hominem, veram de carne virginis assumpsisse substantiam carnis. Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Confitere eumdem etiam Deum verum de Deo vero, et aeterno Patri filium semper esse coaeternum. Quod autem futuro tempore dicitur, Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur, nemo ita intelligendum putet quod Dominus Christus ante partum virginis non fuerit, sed ita hoc potius dictum intelligamus, quia potentiam divinae majestatis quam Dei Filius aeternaliter habuit, hanc idem homo natus ex tempore acceperit, ut una in duabus naturis persona esset mediatoris ac Redemptoris nostri. Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus. Sedem David regnum dicit Israeliticae plebis, quod suo tempore David, jubente pariter et juvante Domino, fideli devotione gubernavit.
Abbreviated transcription (Latin):
mediante humana natura. om̃i plenitu dine
diuinitatis consecrauit: Vere benedicta inmu
lieres: quae sine eemplo muliebris conditio¬
nis cum decore uirginitatis gauisa est honore
parentis. quod que uirginem matrẽ decebat
dm̃ filium procreauit: Quac postquã more
humanae fragilitatis. & uisione angelica
& insolita est salutatione turbata. moxidẽ
angłs cam repetito sermone netimeat
hortatur Quod que maxime timorẽ pellere
consueuit quasi bene cognitam acdomesticã
pprio cam nomine uocat. Et quare gratia
plenam dicer&: diligenter edoc& Netimeas
inquit maria. inuenistienim grãm apud
dm̃. ecce concipies inutero & pariesfilium:
& uocabis nomen eius ihm hic erit magnus.
& filius altissimi uocabitur . Notandus sollert̃
ordo uerborum. & tanto artius est cordi in¬
screndus. quanto manifeste patet. quia in his
tota redẽptionis nr̃ae summa consistit. Nam
manifestissime dñm ihml. id est saluatorẽ nr̃m.

Expanded text:
mediante humana natura, omni plenitudine mediante humana natura, omni plenitudine divinitatis consecravit. Vere quoque benedicta inter mulieres, quae sine exemplo muliebris conditionis cum decore virginitatis gavisa est honore parentis, quodque virginem matrem decebat, Deum filium procreavit. Quae postquam more humanae fragilitatis, et visione angelica, et insolita est salutatione turbata, mox idem angelus eam repetito sermone ne timeat hortatur: quodque maxime timorem pellere consuevit, quasi bene cognitam ac domesticam proprio eam nomine vocat, et quare gratia plenam diceret, diligenter edocet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. Ecce concipies in utero, et paries Filium, et vocabis nomen ejus Jesum: hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Notandus solerter ordo verborum, et tanto arctius est cordi inserendus, quanto manifeste patet quia in his tota redemptionis nostrae summa consistit. Nam manifestissime Dominum Jesum, id est, Salvatorem nostrum,
Abbreviated transcription (Latin):
tibus quod de uirgine natus esset patuerit:
Nec practer eundum quod beata dĩ genetrix
meritis praecipuis. & iam nomine testimoniũ
reddit: Interpretatur enim stella maris
Et ipsa quasi sẏdus eximium interfluctus scłi
labentis. gratia priui legii specialis refulsit
Ingressus autẽ angłsadeam: dixit auegrã
plena dñs tecum benedictatu inmulieribus
Quae salutatio quantũ humanȩ consuetudini
in audita. tantum est beatae mariae dignitati
congrua. Uere & enim gratia erat plena. cui
diumo munere conlatum est.ut prima inter
feminas gloriosissimum dõ uirginitatis munus
offerr& unde iureangłico aspectu simul &
ad fatu meruit ꝑfrui. quacangłicã studuit
uitam imitari Ucre gratia eratplena: cui ipsũ
perquem gr̃aet ueritas facta est iħm xp̃m gene¬
rare donatum est Et ideouere dñscumilla erat.
quam & prius nouo castitatis amore a terrenis
ad calestia desideranda sustulit. & postmodũ

Expanded text:
tibus, quod de virgine natus esset, patuerit. tibus, quod de virgine natus esset, patuerit. Nec praetereundum quod beata Dei genitrix meritis praecipuis etiam nomine testimonium reddidit. Interpretatur enim stella maris. Et ipsa quasi sidus eximium inter fluctus saeculi labentis gratia privilegii specialis refulsit. Et ingressus autem angelus ad eam, dixit: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae salutatio quantum humana consuetudine inaudita, tantum est beatae Mariae dignitati congrua. Vere etenim gratia erat plena, cui divino munere collatum est, ut prima inter feminas gloriosissimum Deo virginitatis munus offerret. Unde jure angelico aspectu simul et affatu meruit perfrui, quae angelicam studebat vitam imitari. Vere gratia erat plena, cui ipsum, per quem gratia et veritas facta est, Jesum Christum generare donatum est. Et ideo vere Dominus cum illa erat, quam et prius novae castitatis amore a terrenis ad coelestia desideranda sustulit, et postmodum,
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciter &xsemine dauidortus est dñs.
quia incorrupta eius genetrix ueram
destirpe dauid originem duxit. Curautem
ipse non de simplici uirgine. sed de desponsita
uiro concipi & nasci uoluerit. plurima e
apatribus rationabiles causȩ proferuntur.
equibus ꝑmaxima est neuelut stupri rea
dam narctur. si uirum non habens filium pro¬
crear& Deinde ut inhis& iam quaedomes¬
tica cura naturaliter eigebat. puerpera sola¬
tio sustentaretur uirili O portebat ergo
beatam mariam habere uirum. qui & testis
integritatis eiuscertissimus. & nati ex ea
dñi ac saluatoris nr̃i eẽt. nutritius fidissimis:
ad templum deferr&. & eum instante ꝑsecu¬
tionis articulo in aegyptum cummatreferr&
acreferr&: aliaq illi perplura quae adsuptȩ
humanitatis fragilitas poscebat. necessaria
ministrar&: Nec multum obfuit. siquis illum
ad tempus eiusfilium credidit. cũ prȩdicantib
a płis post ascensionẽ cius cunctis palam creden¬

Expanded text:
veraciter ex semine David ortus est Christus, veraciter ex semine David ortus est Christus, quia incorrupta ejus genitrix veram de stirpe David originem duxit. Cur autem Dominus non de simplici virgine, sed de desponsata viro concipi et nasci voluerit, plurimae a patribus rationabiles causae proferuntur, e quibus permaxima est, ne velut stupri rea damnaretur, si virum non habens filium procrearet: deinde ut in his etiam quae domestica cura naturaliter exigebat, puerpera solatio sustentaretur virili. Oportebat ergo beatam Mariam habere virum, qui et testis integritatis ejus certissimus, et nati ex ea Domini ac Salvatoris nostri esset nutritius fidelissimusad templum deferret, et eum, instante persecutionis articulo, in Aegyptum cum matre ferret ac referret, aliaque illi perplura, quae assumptae humanitatis fragilitas poscebat, necessaria ministraret. Nec multum obfuit si quis illum ad tempus ejus filium credidit, cum praedicantibus Apostolis post ascensionem ejus cunctis palam creden
Abbreviated transcription (Latin):
ergo angłs gabrihel adõ Raro aũt̃ legimus.
quia apparentes hominib angłi designant᷑
&x nomine. Uerum quoties cumque fit.
ideo utique fit utetiam nomine ipso quod
ministraturi ueniant insinuãnt. Cabrihel
namque: fortitudo dicitur: Etmerito
tali nomine praefulg& : quinascituro in
carne dõ testimonium perhib&. de quo
ꝓph&a inpsalmo: dñsinquit fortis & po¬
tens. dñs potens in proelio. Illonimirum
proelio: quo potestates aereas debellare.
& ab earum tẏrannide mundũ ueniebat
eripere: Aduirginem desponsatã uiro cui
nomen erat ioseph dedomodauid: & nomen
uirginis maria:. Quod dicitur dedomo
dauid. nontantũ adioseph. sed etiam ꝑti¬
net ad mariam Legis namque erat prȩceptũ.
ut de sua quisque tribu acfamilia ducer&
uxorem. apło quoque adtestante qui ad ti¬
motheum scribens ait. Nemor esto igitur¬
iħm xp̃m resurrexisse amortuis ex semine
dauid scđm euuangłm meum. Ideo enim

Expanded text:
ergo angelus Gabriel a Deo. Raro autem legimus ergo angelus Gabriel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhibet. De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo potestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria. Quod dicitur de domo David, non tantum ad Joseph, sed etiam pertinet ad Mariam. Legis namque erat praeceptum ut de sua quisque tribu ac familia duceret uxorem, Apostolo quoque attestante, qui, ad Timotheum scribens, ait: Memor esto Dominuistum resurrexisse a mortuis ex semine David secundum Evangelium meum . Ideo enim
Abbreviated transcription (Latin):
nobis scĩ euuangłii lectio
commendat: quae angłm
nouam incarne natiuitatem filii dĩ praedi¬
car&. perquam nos abiecta uetustate noxia
reuocari atque interfiliosdĩ computari
possimus Vt ergo ad promissȩ salutis
mereamur dona ꝑtingere : primor dium
cius intenta curemus aure percipere:
Missus est inquit angłs gabrihel adõ
inciuitatem galileae cui nomen nazarah.
aduirginem desponsatam uiro cui nomen
erat ioseph: Aptum profecto humanae
restaurationis principium. ut angłs a dõ
mitteretur aduirginem partu consecrandã
diuino : quia prima perditionis humanae
fuit causa. cum serpens adiabolo mittebat᷑
admulierem spũ superbiȩ decipiendam:
Immo ipse inserpente diabolus ueniebat.
quigenus humanũ deceptis parentibus
primis inmortalitatis gloria nud ar&
Quia ergo mors intrauit perfeminã.
apte redit & uita perfeminam Illa adia¬
bolo seducta perserpentem uiro gustum
necisoptulit. haec edocta adõ perangłm
mundo auctorem salutis edidit: Missus. ẽ.

Expanded text:
nobis sancti Evangelii lectio commendat, quae angelunovam in carne nativitatem Filii Dei praedicaret, per quam nos, abjecta vetustate noxia, renovari atque inter Filios Dei computari possimus. Ut ergo ad promissae salutis mereamur dona pertingere, primordia ejus intenta curemus aure percipere. Missus est, inquit, angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Aptum profecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veniebat, qui genus humanum, deceptis parentibus primis, immortalitatis gloria nudaret. Quia ergo mors intravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per serpentem, viro gustum necis obtulit; haec a Deo edocta per angelum, mundo auctorem salutis edidit. Missus est
Abbreviated transcription (Latin):
intuitũ. sicque ꝑceptis eius muneribus gr̃ãs
recte uiuendo reddamus. ut ad maiora ꝑci¬
pienda digni existere meream᷑ Precemur
seduli cumbeata dĩ genetrice ut fiat nobis
scđm uerbum eꝰi: illud uidelic& uerbum
quo rationẽ suae in carnationis ipse exponens
ait. sicenim dilexit ds̃mundum ut unigenitũ
filium suum daret. ut om̃is quicredit in ipsũ
non pereat sed habeat uitam aeternam
Nec dubitandum quin nos dȩ ꝓfundis ad se
clamantes citius ex audire dignabit᷑: ꝓpter
quos necdum se cognoscentes. ipse ad ꝓfundã
hanc conuallẽ lacrimarũ descendere digna¬

Expanded text:
intuitum: sicque perceptis ejus muneribus gratias intuitum: sicque perceptis ejus muneribus gratias recte vivendo reddamus, ut ad majora percipienda digni existere mereamur. Precemur seduli cum beata Dei genitrice ut fiat nobis secundum verbum ejus, illud videlicet verbum, quo rationem suae incarnationis ipse exponens, dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut unigenitum Filium suum daret, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Nec dubitandum quin nos de profundis ad se clamantes citius exaudire dignabitur, propter quos necdum se cognoscentes, ipse ad profundam hanc vallem lacrymarum descendere digna
Abbreviated transcription (Latin):
ecce in quit ancilla dñi. fiat mihi scđm
uerbũ tuum magnam quippe humilitatis
constantiam ten&: que se ancilla suã
conditoris dummater eligitur appellat
ꝑsrata in mulieribis angelico oraculo
pre dicatur incognita: ad huc ceteris
mor talibus archana nr̃e redemptionus
edocetur Necse tamen desingula¬
ritate meriti. &xcellentioris singulari¬
ter &tollit sed potius suat conditionis
acdiuinȩ dignationis in om̃ibus memor
famularum se xp̃i consortio humiliter
adiungit Famulatum xp̃o deuota
quodiube tur impendit: fiat inquit
mihi scđm uerbum tuum. Fiatutsp̃s
reddat. fiat ut inmeo uttro filius di humanȩ
substantiae habitum induat. atque adre¬
demptionem mundi tamquã sponsus suo
esse nos xp̃i incunctis actib nris. motibusq
recolamus : eiussemꝑ obsequiis om̃a corporis
nr̃i membra mancipemus Adeiusimplendã
uoluntatẽ totum nrae mentis dirigamus

Expanded text:
Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis constantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus arcana nostrae redemptionis edocentur: nec se tamen de singularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac divinae dignationis in omnibus memor, famularum se Christi consortio humiliter adjungit, famulatum Christo devota quod jubetur, impendit. Fiat, inquit, mihi secundum verbum tuum, fiat ut Spireddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam sponsus suo esse nos Christi in cunctis actibus nostris motibusque recolamus, ejus semper obsequiis omnia corporis nostri membra mancipemus, ad ejus implendam voluntatem totum mentis nostrae dirigamus
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmodi coniunctio etiam recentiore
tempore fieri. datis nuptũ feminis de tribu
intribũ ut manifeste beatam dĩ genetricẽ
quae de tribu regia descendit cum tribu
sacerdotali cognationẽ generis habuisse
constar&. quod mysteriis caelestib: aptis¬
sime congruit: O portebat namque ut
apparens inmundo mediatordĩ &hominũ.
deutraque tribu carnis originẽ haber&.
quia nimirũ ipse inhumanitate ad sũpta
utraque habiturus erat ꝑsonã & sacerdotis
scilic& & regis Siquidem deregia eius
potestate qua electissuis regnum ꝑ enne
tribuit. & praesens scĩ cuuangelii lectio
testatur quia regnabit indomo iacob inaet̃¬
num & regnieius noncrit finis. Porro de
pontificali dignitate illius inqua ꝓnostra
redẽptione hostiam suae carnis offerre dig¬
natus est. testatur ꝓph&a quiait. tuessacer¬
dos in aeternũ scđm ordinẽ melchi sedech
Accepta autẽ tanta grã: uideamus brata
Maria in quanta humilitatis arce ꝑsistat.

Expanded text:
hujusmodi conjunctio etiam recentiori hujusmodi conjunctio etiam recentiori tempore fieri, datis nuptum feminis de tribu in tribum, ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime congruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis scilicet et regis. Siquidem de regia ejus potestate, qua electis suis regnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Porro de pontificali ejus dignitate, in qua pro nostra redemptione hostiam suae carnis offerre dignatus est, testatur Propheta, qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Accepta autem tanta gratia, videamus beata Maria in quanta humilitatis arce persistat.
Abbreviated transcription (Latin):
credenti quae audierat ampliora suꝑnae
dispensationis miracula replicat. ut quae
dñm uirgo eratparitura praecur sorem
quoq dñi deanu ac desterili parente
cognoscer& esse nasciturũ Necmirandũ
iuxta historiãm. quod elisab& h cognata
dicatur mariac. cum superius hace de
domo dauid. illa defiliabus a a ron orta. cẽ.
narratur Legimus namque quod a a ron¬
ipse de tribu iuda dequa dauid ortus est
uxorem acceperit. uidelic& elisabah
filiam ammina dab sororẽ naason. qui fuit
dux tribus iuda in deserto cũ egrederentur
&aegẏpto Rursusque regnantibus
dauid posteris. legimus quod ioiada ponti¬
fex maximus ux orem habuerit de tribu
regali. hoc est iosab& h filiam regis ioram.
Ipse .ẽ. ioiada cuiusfilium zachariã uirũ
aeque scissimum lapidauerunt inter tẽplũ
& altare. sicut etiam ipse dñs beatorum
martẏrũ mentionẽ faciens i nacuuangelio
testatur Unde tribus utraq hoc est sacer
probatur esse coniuncta. Potuit autem

Expanded text:
credenti quae audierat, ampliora supernae credenti quae audierat, ampliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David, illa de filiabus Aaron orta esse narratur. Legimus namque quod ipse Aaron de tribu Juda, de qua David ortus est, uxorem acceperit, videlicet Elizabeth filiam Amminadab, sororem Naason, qui fuit dux tribus Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem habuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque sanctissimum lapidaverunt inter templum et altare, sicut etiam ipse Dominus beatorum martyrum mentionem faciens in Evangelio testatur. Unde tribus utraque, hoc est, regprobatur esse conjuncta. Potuit autem
Abbreviated transcription (Latin):
nis intellegere: Obumbrari enĩ nobis dicimꝰ.
cũ feruente meridianosole. uel arborem
mediam uel aliud quodlib& umbraculi
genus internos & solem obponimus. quo
ardorem eius uellucẽ nobis tolerabiliorẽ
reddamus Redemptor igitur noster.
non inmerito solis luce uel ardore designat᷑
& amore inflammat: Vnde ipse ꝑprophe¬
tam dicit Uobi s autẽ timentib nomen
meum: orietur soliustitiae Cuius uide.¬
lic& solis radios beata uirgo suscepit.
quando dnm concepit Sedidem sol id ẽ.
diuinitas redemptoris nr̃i tegmine se
humanae naturae quasi umbraculo quo¬
dam obtexit : qua mediante uirginis cum
uiscera ferre sufficerent: Sicque uirtus
altissimi obumbrauit ei : dum diuina xp̃i
potentia & eam praesentialiter impleuit.¬
& ut capi abilla poss& substantia se nrãe
fragilitatis obnubit Et ecce elisab&h
cognata tua : & ipsa concepitfilium
insenectute sua. Nonquasi incredulam
exemplis hortatur adfidem. sed utbene iam

Expanded text:
nis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus nis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus cum, fervente meridiano sole, vel arborem mediam, vel aliud quodlibet umbraculi genus inter nos et solem opardorem ejus nobis vel lucem tolerabiliorem reddamus. Redemptor igitur noster non immerito solis luce vel ardore designatur, e per prophetam dicit: Vobis autem timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Cujus scilicet solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrae fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectute sua. Non quasi incredulam exemplis hortatur ad fidem, sed ut bene jam
Abbreviated transcription (Latin):
amini uirtute exalto: Obumbrauit autem
beatae dĩ genetriciuirtus altissimi. quia
quia sp̃sscscor illiuscumimpleuit ab om̃i
aestu concupiscentiae carnalis tẽperauit
Emundauit a desideriis temporalibus.
ac donis caelestib mentẽ simul illius con¬
secrauit & corpus. Ideoq & quod nascet᷑¬
ficatione sp̃s concipies. scm̃ erit qđ gignit᷑
Congruit conceptioni natiuitas. ut quae
contra humanae conditionis morem
uirgo concipis. supra humanȩ consuctu¬
dinis. modũ dĩ filium gencres. Om̃s quippe
homines in iniquitatib: concipimur . & in
delictis nascimur: quot quot aut̃ donante
dõ aduitam pracordinati sumus act̾nam
ex aqua & spũ scõrenascimur. Solus uero
redemptor nr̃t ꝓnobis incarnari dignatus.
mox sc̃snatus .ẽ. quia sine iniquita te
conceptus. ẽ Possumus sane in eo qđ dicit᷑
& uirtus altissimi obumbrabit tibi. altius
quidã desacramento dominicȩ incarnatio¬

Expanded text:
amini virtute ex alto . Obumbravit autem amini virtute ex alto . Obumbravit autem beatae Dei genetrici virtus Altissimi: quia Spiritus sanctus cor illius cum implevit, ab omni aestu concupiscentiae carnalis temperavit, emundavit a desideriis temporalibus, ac donis coelestibus mentem simul illius consecravit, et corpus. Ideoque et quod nascetuficatione Spiritus concipies, sanctum erit quod gignitur. Congruit conceptioni nativitas, ut quae contra humanae conditionis morem virgo concipis, supra humanae consuetudinis modum Dei Filium generes. Omnes quippe homines in iniquitate concipimur, et in delictis nascimur: quotquot autem donante Deo ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor noster pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est: quia sine iniquitate conceptus est. Possumus sane in eo quod dicitur, Et virtus Altissimi obumbrabit tibi, altius quiddam de sacramento Dominicae incarnatio
Abbreviated transcription (Latin):
bat impleri quod & tuncabangło audiebat.¬
& prius aproph&a dictũ legerat: quoid
ordine conplendũsit interrogat: qui a uide¬¬
lic& ꝓph&a qui hoc futurũ praedixit.
quomodo ficri poss&. nondixit: sed angło
dicendum reseruauit. Respondens ergo
angłs. dixit ei. Sp̃ssc̃s super ueniet inte:
& uirtus altissimi obum brabit tibi Idcoq
& quod nascet᷑ scm̃. uocabitur filius dĩ
in ea diuinȩ suae potentiae efficatiam
ostendit: quia & mentẽ illius ad eo quaNũ
humana fragilitas patitur. a bom̃i uitiorũ
sorde castificauitut caelesti ess& digna
partui . & inutero illius scm acueneribile
redẽptoris nr̃i corpussola sui operatione
creauit. id est nullo uirili interueniente
ad tactu. carnẽ de carne uirginis sacroscam.
aintemerata formauit: Quem enĩ prius
aperte sp̃mscm̃ dixit. hunc ipsũ denuo uir¬
Et ego mitto ꝓmissũ patris mei inuos: uos
autem sedete inciuitate quoadusq indu¬

Expanded text:
bat impleri quod et tunc ab angelo audiebat, etbat impleri quod et tunc ab angelo audiebat, et prius a propheta dictum legerat, quo id ordine implendum sit, interrogat: quia videlicet propheta qui hoc futurum praedixit, quomodo fieri posset non dixit, sed angelo dicendum reservavit. Respondens ergo angelus dixit ei: Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Ideoque et quod nascetin ea divinae suae potentiae efficaciam ostendit: quia et mentem illius adeo, quantum humana fragilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, ut coelesti digna esset partu; et in utero illius sanctum ac venerabile Redemptoris nostri corpus sola sui operatione creavit: id est, nullo interveniente virili attactu, carnem de carne virginis sacrosanctam intemerata formavit. Quem enim prius aperte Spiritum sanctum dixit, hunc ipsum denuo virEt ego mitto promissum Patris mei in vos: vos autem sedete in civitate, quoadusque indu
Abbreviated transcription (Latin):
& confessionẽ xp̃i. ad patriarcharum ꝑtin&
sortem: siue in his quidepatriarcharum ftirpe
carnis originem duxerunt. seuin illis qui de
aliis nationibus carnaliter editi. spiritali
laua crosunt inxp̃orenati: Inqua uidelic&
domo regnabit inaeternũ: & regni cius
non eritfinis Regnat quippe in ea in prȩ¬
senti uita. cũ electoꝵ corda perfidem
& dilectionẽ suã in habitans. regit atque
ad percipienda supernȩ r&ributionis
dona continua protectione gubernat
Regnat infutura cũ cosdem finito statu
temporalis exilii. adhabitationẽ patriae
caelestis introducit. inqua pręsenti cius
uisione semꝑ admoniti. nihil aliud agere
quã eiusuacare laudib gaudent. Dixit
aũt maria ad angłm. Q uomodo fiet
istud. qm̃ uirũ non cognosco : Quomodo
inquit fieri potest. ut concipiã pariam que
filium. quae in castimonia uirginitatis uitã
consummare disposui: Non autẽ quasi
incredula uerbis angłi. quomodo hȩc imple¬
ri ualeant requirit: sed cerca quia oporte¬

Expanded text:
confessionem Christi ad patriarcharum pertinet sortem, sive in iis qui de patriarcharum stirpe carnis originem duxerunt, seu in illis qui de aliis nationibus carnaliter editi, spirituali lavacro sunt in Christo renati. In qua videlicet domo regnabit in aeternum, et regni ejus non erit finis. Regnat quippe in ea in praesenti vita, cum electorum corda per fidem et dilectionem suam inhabitans regit, atque ad percipienda supernae retributionis dona continua protectione gubernat. Regnat in futuro, cum eosdem, finito statu temporalis exsilii, ad habitationem patriae coelestis introducit: in qua praesenti ejus visione semper admoniti nihil aliud agere quam ejus vacare laudibus gaudent. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Quomodo, inquit, fieri potest, ut concipiam pariamque filium, quae in castimonia virginitatis vitam consummare disposui? Non autem quasi incredula verbis angeli, quomodo haec impleri valeant, inquirit, sed certa quia oporte
Abbreviated transcription (Latin):
meam: Sta tantũ & crede mihi : quia
xp̃s memisit : At ille audiensrestitit.¬
ꝓiccit: Tum deinde treme factus. flebat
amarissume: Et accedentis adse senis ge¬
nibus prouoluitur. gemitib: & ulula¬
tibus quibus poterat satis faciens . & uber¬
rimis lacrimarũ suarũ fontib iterum
baptiz abatur. occultans solam dexterã
suam A postolus uero iuris iurandi sacra¬
ueniã pollicens: simulq genibus cius
ꝓuolutus. atque ipsam dex terã excuius
cȩdis conscientia torquebatur tamquã
iã ꝑpęnitentiã purgatã deosculans
ad eccłam reuocat. & indesinenter
ꝓeo orationes profundens. & cum ipso
pariter ducens crebra ieiunia. indul¬
gentiã adõ quam ei pollicitus fuerat
&x pctebat: sed & uariis sermonũ conso¬
lationib: uelut quibusdam praecanta¬
tionibus efferosi& ex territos eius ani¬
mosmitigabat. Nec prius abstitit.
quã eum in omĩb emendatũ etiã eccłȩ
prȩficer&. praebens ꝑhoc magna exem¬
pla uerȩ pęnitentiae & documentũ

Expanded text:
 Sta tantum, et crede mihi, quia Christus me misit. » At ille audiens,m deinde tremefactus flebat amarissime, et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam. Apostolus vero jurisjurandi sacraveniam pollicens, simulque genibus ejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam jam per innocentiam purgatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ippariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo, quam ei pollicitus fuerat, expetebat. Sed et variis sermonum consolationibus, velut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum etiam Ecclesiae praefecerit, praebens per hoc magna exempla verae poenitentiae, et documentum