comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam sodomiticas uelles ac tenebras dere¬
linquaens ad montana conscendit: ortus
est ei sol in segor. quȩ interpretatur par¬
uula: ut parua fides loth: quia maiora
non poterat. saltem minora seruaret. ble¬
q enum gomorrȩ quondam & erroris
habitator statim ad meridiem poterat.
peruenire: inqua abraham anticus domi¬
ni cum angelis suscepit eiłm: Et ioseph
fratres pascit in egrpto: Spomũsq audit
asponsa. ubi pascis. ubi cubas in meridiȩ
Samuhel quondam plangebat saul: quia
superbiȩ uulnera penitentiȩ medicamine
non curabat: Et paulus lugebat corinthi¬
os. qui fornicationis maculas lacrimis
delere nolebant. Unde & hiedechihel librũ
deuorat scriptum intus & foris. carmine
planctu. E uȩ: carmine super laude uisto.¬
rum. planctu. super penitentibus. Ue su¬
per his. dequibus scriptum est. Cum uene¬
rit impius in profundum malorum con¬
temint: Quos ostendit esaras dicens
cabit dominus sabaoth in die illa adr̃ietũ

Expanded text:
quam Sodomiticas ualles ac tenebras derequam Sodomiticas ualles ac tenebras derelinquens ad montana conscendit, ortus est ei sol m Segor, quae interpretatur \'paruula\', ut parua fides Loth, quia maiora non poterat, saltim minora seruaret. neque enim Gomorrae quondam et erroris habitator statim ad meridiem poterat peruenire, in qua Abraham, amicus domini, cum angelis suscepit deum et Ioseph fratres pascit in Aegypto sponsusque audit a sponsa: ubi pascis, ubi cubas in meridie? Samuhel quondam plangebat Saul, quia superbiae uulnera paenitentiae medicamine non curabat, et Paulus lugebat Corinthios, qui fornicationis maculas lacrimis delere nolebant. unde et Hiezechiel librum deuorat scriptum intus et foris carmine et planctu et uae: carmine super laude iustorum, planctu super paenitentibus, uae super his, de quibus scriptum est: cum uenerit inpius in profundum malorum, contemnit. quos ostendit et Esaias dicens: uocauit dominus sabaoth n die a fletum et
Abbreviated transcription (Latin):
uod ignotus adignotum audeo
at ꝙ conseruȩ fecit deprecatio: quȩ ne¬
quaquam propria salute contet tũa
S ante quesiuit inpatria. ꝙ nunc in
sanctis locis. querit salutem: imitari cu¬
piens andreȩ & philippi apostolorum
beniuolentiam: Quorum uterq inuen¬
tus axp̃o. fr̃em Symonem & anucum na¬
thanahel inuenire desiderat: ut alter e¬
orum mereatur audire. Tues Symon
filius iohanna. tu uocaberis orphas. quad
interpretatur petrus : alter donum
dei. hoc eniminlingua nr̃a sonat natha¬
nahel xpisti ad se loquentis testimonio
subleuetur: Ecce uere israhelita in quo
dolus non est Optauerat quondam &
loth cum filiabus saluare conugem suam:
& de incendio Sodomȩ & gomorrȩ pene
sem iustus erumpens. educere eam quȩ pri¬
stims uitiis tenebatur ad stricta: Sed &. tre¬
pida desperatione respiciens post tergum
ȩterno in fidelitatis titulo condempnatur:
s: ardens fides pro una muliere perdita
totam segor liberat ciuitatem: deniq post¬

Expanded text:
uod ignotus ad ignotum audeo atque conseruae, fecit deprecatio. quae nequaquam propria salute contenta tuam et ante quaesiuit in patria et nunc in sanctis locis quaerit salutem imitari cupiens Andreae et Philippi apostolorum beniuolentiam, quorum uterque inuentus a Christo fratrem Simonem et amicum Nathanahel inuenire desiderat, ut alter eorum mereatur audire: tu es Simon, filius Iohannis, tu uocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus, alter \'donum dei\' —hoc enim in lingua nostra sonat Nathanahel — Christi ad se loquentis testimonio subleuetur: ecce uere Israhelita, in quo dolus non est. optauerat quondam et Loth cum filiabus saluare coniugem suam et de incendio Sodomae et Gomorrae paene semiustus erumpens educere eam, quae  pristinis uitiis tenebatur adstricta; sed et trepida desperatio respiciensque postergum aeterno infidelitatis titulo condemnatur et ardens fides pro una muliere perdita totam Segor liberat ciuitatem. denique, post
Abbreviated transcription (Latin):
legens in eo loco qui scribitur. Qui
habitat: qui habitat in adiutorio altis¬
simi: in ꝑtectione di cęli cõmorabitur:
saddai: qd aquila interp̃tatur. catiori.
sufficientẽ ad om̃ia ppetranda accipe
possumus: unũq esse dedecẽ nominib
quib ap̃ hebreos ds uocat᷑. I lico studio¬
sissime postulasti: ut tͥ untuersa noĩa
cũ sua interp̃tatione dirigerẽ. Faciã qd
petisti.

Expanded text:
legens in eo loco, qui scribitur: qui habitat in adiutorio altissimi. in protectione dei caeli commorabitur, SADDAI, quod Aquila interpretatur ἱκανὸν, sufficientem ad omnia perpetranda accipere possumus: unumque esse de decem Nominibus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Illico studiosissime postulasti, ut tibi universa nomina cum sua interpretatione digererem. Faciam quod petisti.
Abbreviated transcription (Latin):
uolumina psalterium apud hebreos diuisum
est. fiat. fiat. transtulerunt: qͦd inhebreo legi¬
tur a men. Am̃. quo sciliocs ea uere dicta quȩ
supra sunt confirmentur. Unde & paulus ad se¬
rit ñ posse aliqu̾e respondere am̃. id ẽ confir¬
mare quȩ p̃dicta st̃ : nͥ intellexerit p̃dicationem.
mananathaᷤ. magis syrum ẽ. quam hebreum:
tam & si exconfinio utrarumq linguarum.
nisse iam const&. uellem tͥ aliqͥd & de
diapsalmate scribere. qͦd apud hebreos
scribitur. sela: & de ephod. & de eo qͦd
in cuiusdã psalmi titulo habet᷑ ꝓ melech:
&& tͥ auiditatẽ magis dilate deberent fa¬
cere questiones. Tritum qͥppe ẽ ꝓũibiũ.
ultroneas putere merces. Unde & nos de
industria dicendi reticemus: ut auidius
uelis audire quȩ tacita sumt. Itẽ eide¬

Expanded text:
uolumina psalterium apud Hebraeos diuisum uolumina psalterium apud Hebraeos diuisum est, \'fiat, fj at. transtulerunt, quod in Hebraeo legitur \'amen amen\', quo scilicet ea uere dicta, quae supra dicta sunt, confirmentur. unde et Paulus adserit non posse aliquem respondere amen, id est confirmare, quae praedicta sunt, nisi intellexerit praedicationem. maran atha magis Syrum est quam Hebraeum, tametsi ex confinio utrarumque linguarum anisse iam constet. Vellem tibi aliquid et de diapsalmate scribere, quod apud Hebraeos dicitur sela, et de ephod et de eo, quod in cuiusdam psalmi titulo habetur pro \'aieet tibi auiditatem magis dilatae deberent facere quaestiones. tritum est quippe prouerbium ultroneas putere merces. unde et nos de industria dicenda reticemus, ut auidius uelis audire, quae tacita sunt. XXVI
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inscripturis resꝑsa memorasti. ad quod¬
nos quia dietandi angustia coartamur. bre¬
is fuerat congregata: nichil ad credentiũ sean¬
dalum innouarent: sed ita ut inbiberant¬
aparuo traderent. Post ea uͦ quam inuniũ¬
sas terras uel gentes euangłii dilatatus ẽ ser¬
mo: non potuisse semel sus cepta mutari:
lic& & illud in libris suis qͦs lt᷑ titit oc
uocant origenes adserat. ꝓpter uernaculum
linguȩ unius cuiusq idioma ñ posse. ita
apud alios sonare: ut apud suos dicta sunt: &
multo melius esse interp̃tata ponere: qua
uim in interp̃tatione tenuare. Igitur alleliua
exprimitur. Laudate dñm. Iã. quippe apud
hebreos. unum dedecem nominib ẽ: & illo¬
inpsalmo ubi legius laudate dñm qm bo¬
nus. ẽ. psalmus: apud hebreos legitur alła¬
ict᷑o ale noͣe. exprimit. qd nos fideliter pos¬
sumus dicere: ductum aduerbium ex nõie
fiat. Unde & infine libroꝵ inquinq siquidem

Expanded text:
quae in Scripturis resquae in Scripturis resnos, quia dictandi angustia coartamur, breis fuerat congregata, nidalum innovarent: sed ita ut a parvo imbiberant, traderent. Postea vero quam in universas gentes, Evangelii dilatatus est sermo, non potuisse semel suscepta mutari. Licet et illud in libris suis, quos ἐξηγητικοὺς vocant, Origenes asserat, propter vernaculum linguae uniuscujusque idioma, non posse ita apud alios sonare, ut apud suos dicta sunt; et multo melius esse non interpretata ponere, quam vim eorum interpretatione tenuare. 3. Igitur ALLELUIA exprimitur, Laudate Dominum, JA quippe apud hebraeos unum de decem Dei nominibus est. Et in illpsalmo, in quo legimus: laudate dominum, quoniam bonus est psalmus, apud Hebraeos legitur: \'alleliotw}j.EVM5 exprimit, quod nos \'fide liter\' possumus dicere, ductum aduerbium ex nomine fiat. unde et in fine librorum, in quinque siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
signari. Conserta manu in ius uocas: & sa¬
tsuri conseriptorẽ inpsa stulte arguis An
ideo tibi bellus uideris: quia fausto uocars
nomine : Auasi ñ & lucus id̾o dicat᷑: quod
minime luceat: & paroȩ. abeo qd nequaqu̾a
parcant: & eumenides furis: & uulgo
ethiopes uocentur argentei. Qͦd si inde¬
scriptione fȩdoꝵ semꝑ irasceris: iam tibũ
ꝑsio cantabo formosum te optent geneni
rex & regina. puellȩ te rapiant. Quieqd
calcaueris tu. rosa fiat. Dabo tam̃ consilium:
quib absconditis possis pulchrior apparere. Na¬
sus non uideatur infacie. sermo non son&. adlo¬
quendum: atq ita & formosus & disertus ui¬
uꝑ cum pariter essemus. nominibꝰ. Ix cru.¬
non ꝑ epistolam ut ante consueueras. s p̃senᷤ
ipsa quȩsisti. quid ea uerba quȩ ex hebreo in la¬
tinũ non habemus ex pressa apud suos sonareñ:
cum sine interp̃tatione sint posita: ut est illud.
aueluia. A z̾e. alaranatha ephod. & cetera

Expanded text:
signari, conserta manu in ius uocas et sasignari, conserta manu in ius uocas et satiricum scriptorem in prosa stulte arguis. an ideo tibi bellus uideris, quia fausto uocaris nomine? quasi non et lucus ideo dicatur, quod minime luceat, et Parcae ab eo, quod nequaquam parcant, et Eumenides Furiae et uulgo Aethiopes uocentur argentei. quodsi in descriptione foedorum semper irasceris, iam te cum Persio cantabo formosum: te optent generum rex et regina, puellae te rapiant: quicquid calcaueris tu, rosa fiat. Dabo tamen consilium, quibus absconditis possis pulchrior apparere: nasus non uideatur in facie, sermo non sonet ad loquendum, atque ita et formosus ui cum pariter essemus, non per epistulam, ut ante consueueras, sed praesens ipsa quaesisti, quid ea uerba. quae ex Hebraeo in Latinum non habemus curque sine interpretatione sint posita, ut est illud, Alleluia, Amen, Maran atha, Ephod, et caetera,
Abbreviated transcription (Latin):
care fȩtentem : timeat qui strumosus. ẽ uolo
cornicule detrahere garrienti: raucidulam
se intelligat cornix Num qͥd unus inurbe
romana. ẽ. qui habeat truncas in honesto
uulnere nares: Numqͥd onasus segestandꝰ
caua ũba & inmodum uesiearum tum̃ta
buccis trutinatur inflatis: Dico qͦsdam
scelere. ꝑ iurio. falsitate. ad dignitatẽ nescio
qua ꝑ uenisse. Qd adte qui te intelligis
innocentem: Rideo aduocatũ: qui patro¬
no egeat quadrante. Dignã eloquentiã
nare subsanno. Quid adte : Qui disertus es:
Uolo innummarios in uehi sacerdotes. tu
qui diues es quid irasceris: Claudũ cupio
suis ignib ardere uulcanũ. Num qͥd hos¬
pes eius es aut uicinus: qͦd a delubris idoli
niteris incendium sub mouere: Plac& mͥ
de larius. de noctua. debubone: de niliacis
ridere portentis. Quicqͥa dictum fuerit. in
te dictum putas: In qͦdcumq uitium stili
mei mucho contorquetur: te clamitas de¬

Expanded text:
care fetentem: timeat, qui strumosus est. Volo care fetentem: timeat, qui strumosus est. Volo corniculae se intellegat cornix. numquid unus in orbe Romano est, qui habeat truncas inhonesto uulnere naresPnumquidsolasOnasus Segestanus caua uerba et in uesicarum modum tumentia buccis trutinatur inflatis? dico quosdam scelere, periurio, falsitate ad dignitatem nescio quam peruenisse: quid ad te, qui te intellegis innocentem? rideo aduocatum, qui patrono egeat; quadrante dignam eloquentiam nare subsanno: quid ad te, qui disertus es? uolo in nummarios inuehi sacerdotes: tu, qui diues es, quid irasceris? claudum cupio suis ignibus ardere Vulcanum: numquid hospes eius es aut uicinus, quod a delubris idoli niteris incendium submouere? placet mihi de laruis, de noctua, de bubone, de Niliacis ridere portentis: quicquid dictum fneritv in te dictum putas. in quodcumque uitium stili mei mucro contorquetur, te clamitas de
Abbreviated transcription (Latin):
edici quos uocant chirorgicos
crudeles putant. & miserosꝰ. An ñ
est miseria alienis dolere uulnerib:
& mortuas carnes inclementi secare
se natura hab&. uł amara sit ueritas :
blanda uitia existimentur. E sayas
in exemplum captiuitatis futurȩ. nud̃
ñ erubescit in cedere. Hieremias de media
hierusalem ad eufraten fluuium mesopo¬
tamiȩ mittitur: ut inter in imicas gentes
ubi est asiruis. & castra sunt caldeoꝵ. po¬
rechiel stercore primũ humano. de inde
bubalo panem de om̃i semente conspersũ
edere iubetur : & uxoris interitũ siccis ocłis
uid& Amos de samaria pellitur Curqͤsoe
nempe ideo pellitur : quia charõrgiei spi¬
ritales. secantes uitia peecatoꝵ. ad p̾eniten¬
tiam cohortabantur. Paulus apłs. inimi¬
cus inquit uobis factus sum : uerum dicens.
Et quia saluatoris dura uidebantur eloqͥa:
plurimi discipłoꝵ retrorsum abierunt. Unde
ñ mirum ẽ. si & nos ipsi uttĩis detrahentes
offendimus plurimos Disposui nasum sẽ¬

Expanded text:
edici, quos uocant chirurgicos, crudeles putantur et miseri sunt. an non est miseria alienis dolere uulneribus et mortuas carnes clementi secare se natura habet, ut amara sit ueritas, blanda uitia aestimentur. Esaias in exemplum captiuitatis futurae nudus non erubescit incedere; Hieremias de media Hierusalem ad Eufraten, fluuiura Mesopotamiae, mittitur, ut inter inimicas gentes, ubi est Assyrius et castra sunt Chaldaeorum, pozechiel stercore primum bubulo panem de omni semente conspersum edere iubetur et uxoris interitum siccis oculis videt; Amos de Samaria pellitur: cur quaeso? Nempe ideo, quia chirurgici spiritales secantes vitia peccatorum ad paenitentiam cohortabantur. Paulus apostolus: Inimicus, in-quit, vobis factus sum vera dicens. Et quia salvatoris dura videbantur eloquia, plurimi discipulorum retrorsum abierunt. Unde non mirum est, si et nos vitiis detrahentes offendimus plurimos. Disposui nasum se
Abbreviated transcription (Latin):
int̃p̃tantur. Quintũ. Elyon. quẽ nos
excelsum dicimus Sextum. es eriele.
qd̾ in exodo legitur. qui ẽ. misit me.
Septimũ. ad onay. quẽ nos dnm̃ ge¬
neraliter appellamus. Oc tauũ. ⁊a.
qd̾ in deo tantum ponitur . & in atła
ineffabile putauer̃t. & his luteris scribi¬
tur. lod. E.uau.E. Qd quidã ñ intelli¬
gentes ꝓpter elem̃toꝵ similitudinem.

Expanded text:
transtulerunt. Quintum elion, quem nos \'excelsum\' dicimus. Sextum eser ieie, quod in Exodo legitur: qui est, misit me. Septimum adonai, quem nos \'dominum\' generaliter appellamus. Octauum ia, quod in deo tantum ponitur et in allelu est ineffabile, putauerunt et his litteris scribitur: iod, he, uau, he. quod quidam non intellegentes propter elementorum similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
legere consueuert. Decimũ. qd suꝑius
dictum. ẽ. Saddai : & in ex echiele in¬
terp̃tatũ ponitur.
Scire aut̃ debemus qͦd eloim. cõmuni
numeri sit: qͦd  unus dt̃ sic uocetur. &
plures. Ad quã similitudinẽ oeli quoq
Appellantur & cȩlum: id ẽ Samaim.
Unde & sepe interp̃tes uariant Cuiꝰ rei

Expanded text:
cimum, quod superius dictum est, saddai et in Ezechiele irpretatum ponitur. scire autem debemus, quia eloim communis numeri sit, quod et unus deus sic uocetur et plures, ad quam similitudinem caeli quoque appellantur et caelum, . id est samaim. unde et saepe interpretes uariant, cuius rei
Abbreviated transcription (Latin):
ad tͥesalonicenses prima. Ipsae aut̃ deus
pacis sc̃ifioe uos ꝑ om̃ia.
& integer sp̃s ũr & anima
& corpus sine querella
tio. subbreui sermone trac¬
danda. Supra dixerat: sp̃m nolite ex¬
tinguere. qͥd si fuerit intellectum. statim
sciemus quis iste sit sp̃s qui cum anima &
corpore indie ad¬
uentus dñi conser¬
uandus est. Quis eñi
possit credere
qd̾ instar flammȩ quȩ ex tinsta desinit
eẽ. qͦd fuerat. ex tinguatur sp̃s sc̃s: & sus¬
tineat abolitionẽ sui: Qui fuit quonda
inisrt quando ꝑisaiam & hi eremiam.
& singulos ꝓpħas dicere poterat. hec di¬

Expanded text:
onicenses prima: ipse autem deus pacis sanctificet uos per omnia et integer spiritus uester et anima et corpus sine querella tio, sed breui sermone tractanda. supra dixerat: spiritum nolite extin g uere, quod si fuerit intellectum, statim sciemus, quis iste sit spiritus, qui cum anima et corpore in die aduentus domini conseruandus est. quis enim possit credere, quod instar flammae, quae extincta desinit esse, quod fuerat, extinguatur spiritus sanctus et sustineat abolitionem sui, qui fuit quondam in Israhel, quando per Esaiam et Hieremiam et singulos prophetas dicere poterat: haec di
Abbreviated transcription (Latin):
rectione intellegunt: ut sp̃s & anima
& corpus maduentu dñi integra con¬
seruentur. Alii ex hoc loco triplioẽ in
homine uolunt in hoc loco ad firmare
substantiã. Sp̃s. quo sentimus: anima. qua ui¬
uimus: corpus quo incedinus Sunt. qui ex
amma tantũ & corpore subsistere hominẽ
disserentes. sp̃m in eo tertium. sĩ substantiã
uelint intelligi: sed efficientiã. ꝑqua & menꝰ
innobis. & sensus. & cogitatio. & animus. appel¬
lantur. & utiq nonsunt tot substantiȩ. quor
nomina. Cũq illud eis appositum fuerit. be¬
nedicite sp̃s & animȩ iustoꝵ dñm. seripturã
ñ recipiunt. dicentes eam in hebraico ñhaberi
Nos aut̃ inp̃senti loco ut supradirimus. sp̃m
qui cum anima & corpore integer conseruai
ñ substantiam sp̃s scĩ quȩ ñ potest interire
sed gr̃as eius donationes q̃ accipimus : q̃ nr̃a
uł uirtute uel uitio & accenduntur & ex¬

Expanded text:
rectione intellegunt, ut et spiritus et anima rectione intellegunt, ut et spiritus et anima et corpus in aduentu domini integra conseruentur. alii ex hoc loco triplicem in homine uolunt adfirmare substantiam: spiritus, quo sentimus, animae, qua uiuimus, corporis, quo incedimus. sunt, qui ex anima tantum et corpore subsistere hominem disserentes spiritum in eo tertium, non substantiam uelint intellegi, sed efficientiam, per quam et mens in nobis et sensus et cogitatio et animus appellatur, et utique non sunt tot substantiae, quot nomina. cumque illud eis\' oppositum fuerit: benedicite, spiritus et animae iustorum, dominum, scripturam non recipiunt dicentes eam in Hebraico non haberi. nos autem in praesenti loco, ut supra diximus, spiritum, qui cum anima et corpore integer conseruatur, non substantiam spiritus sancti, quae non potest interire, sed gratias eius donationesque accipimus, quae nostra uel uirtute uel uitio et accenduntur et ex
Abbreviated transcription (Latin):
salomone dicente. Tuaut̃ de scribe ea¬
tripliciter inconsilio & conscientia: ut
respondeas uerba ueritatis his qui pro¬
ponunt tibi: Triplex in corde nr̃o. de¬
scriptio & regula scripturarum. ẽ. Pri¬
ma. ut intelligamus eam iuxta historiã:
scda iuxta tropologiam: tertia iuxta
intellegentiam spiritalem: In historia:
eoꝵ quȩ scripta sunt ordo seruatur. In
tropologia. de littera ad maiora confugimꝰ:
& qͥdqͥd inpriori popło carnaliter factũ
.ẽ. iuxta moralẽ interp̃tamur locum:
& ad anime nr̃e emolumenta conũti¬
ad sublimiora transimus : terrena dimi¬
ttimus. dfuturoꝵ beatitudine & cȩlestib
disputamus: ut p̾sentis uitȩ meditatio.
umbra sit futurȩ beatitudinis. Quos
tales xp̃s inuenerit. ut & corꝑe & aĩa.
& sp̃u integri conseruentur: & ꝑfectã
habeant triplicis inse scientie ueritatẽ:
hos sua pace sc̃ificabit: & facit ẽe. ꝑfectoᷤᷤ:
Multi simpliciter hunc locum deresur¬

Expanded text:
Salomone dicente: tu autem describe eaSalomone dicente: tu autem describe eatripliciterin consilio et scientia, ut respondeas uerba ueritatis his, qui proponunt tibi. triplex in corde nostro descriptio et regula scripturarum est: prima, ut intellegamus eas iuxta historiam, secunda iuxta tropologiam, tertia iuxta intellegentiam spiritalem. in historia eorum, quae scripta sunt, ordo seruatur; in tropologia de littera ad maiora consurgimus et, quicquid in priori populo carnaliter factum est, iuxta moralem interpretamur locum et ad animae nostrae emolumenta conuertiad sublimiora transimus, terrena dimittimus, de futurorum beatitudine et caelestibus disputamus, ut praesentis uitae meditatio umbra sit futurae beatitudinis. quos tales Christus inuenerit, ut et corpore et anima et spiritu integri conseruentur et perfectam habeant triplicis in se scientiae ueritatem, hos sua pace sanctificabit et faciet esse perfectos. multi simpliciter hunc locum de resur
Abbreviated transcription (Latin):
te dissoluta sint: aut sic̃ quidam uo¬
lunt reꝑta fuerint ad huc spirantia.
habentes debilitates suas: & maxime
effossos uel amputatas nares uel abscisas
manus habeant: Ergo integrum corpus
ẽ. dequo diximus in alia questione. & ñ
tenens caput ex quo om̃e corpus conerũ
atq conpactum. accipit augmentũ in ad¬
ministrationẽ xp̃i. Hoc corpus eccłȩ. ẽ.
& quicumq huius corꝑis tenuerit caput.
& cȩtera m̃bra seruauerit. habebit in te¬
grum corpus. quantũ potest recipere hu¬
mana natura. Iuxta hunc modum & a¬
nimȩ integritas conseruanda .ẽ. quȩ di¬
cere potest. benedic anima mea dñm:
qui sanat om̃s infirmitates tuas. & deqͦ
scriptum ẽ: Misit u̾bum suũ & sanauit
tur: quando ñ erramus inspiritalib.
sed uiuimus sp̃u. ad quiescimus sp̃ur &
oꝑa carnis mortificamus in sp̃u: ad feri¬
musq om̃s fructus ei: caritatẽ. gaudiũ.
pacẽ & cẽt Aliter  Precipitur nobis

Expanded text:
te dissoluta sint aut, si, ut quidam uote dissoluta sint aut, si, ut quidam uolunt, reperta fuerint adhuc spirantia, habeant debilitates suas, et maxime effossos uel amputatas nares uel abscisas manus habeant? ergo integrum corpus est, de quo diximus in alia quaestione, et non tenens caput, ex quo omne corpus conexum atque conpactum accipiat augmentum in administrationem Christi. hoc corpus ecclesia est et, quicumque huius corporis tenuerit caput et cetera membra seruauerit, habebit integrum corpus, quantum potest recipere humana natura. iuxta hunc modum et animae integritas conseruanda est, quae dicere potest: benedic, anima mea, dominum, qui sanat omnes infirmitates tuas, et de qua scriptum est: misit uerbum suum et \' sanauit tur, quando non erramus in spiritalibus, sed uiuimus spiritu, adquiescimus spiritui et opera carnis mortificamus spiritu adferimusque omnes fructus eius: caritatem, gaudium, pacem et cetera. Aliter: Praecipitur nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tum: alii ꝓphetia : alii discretio spirituũ.
Om̃ia autem hȩc oꝑatur unus atq idẽ
sp̃s. diuidens singulis ꝓut uult De hoc sp̃u
ne auferretur rogabat dauid dicens: sp̃m
sc̃m tuum ne auferas ame. Qui quando
aufertur ñ insubstantia sui: sed ei eli au¬
fertur extinguitur. Ego puto unũ atq
id̾e significare sp̃m nolite extinguere.
& qd inalio loco scribit spu feruentes. In
quo enim feruor sp̃s multiplicata iniqͥ¬
tate & caritatis frigore ñ tepescit. in hoc
sp̃s nequaquam ex tinguitur d̾s igitur
pacis sc̃tficet uos ꝑomnia. uł inom̃ib :
suie plenos atq ꝑfectos. Hoc eñi magis
conciliati sumus. qui ẽ. pax̾ nr̃a. qͥ fecit
utraq unum. Qui & inalio loco pardĩ
đr. superans omnẽ sensum: quȩ custodit
seruatur. Corpus si singuloꝵ menbroꝵ
utatur officiis: uerbi gr̃a. si operetur
manus: pes ambul&. oculus uideat au¬
ris audiat: dentes cibos molant: stomacuᷤᷤ
corpus inueniat : cumꝰ om̃ia corpđ . mor¬

Expanded text:
phetia, alii discretio spirituum. omnia autem haec operatur unus atque idem spiritus diuidens singulis, prout uult. de hoc spiritu, ne a se auferretur, rogabat Dauid dicens spiritum sanctum tuum ne auf eras a me. qui quando aufertur, non in substantia sui, sed ei, a quo aufertur, extinguitur. ego puto unum atque idem significare: spiritum nolite exiting uere et, quod in alio loco scribit: spiritu feruentes. in quo enim feruor spiritus multiplicata iniquitate et caritatis frigore non tepescit, in hoc spiritus nequaquam extinguitur. deus igitur pacis sanctificet uos per omnia uel in omnibus siue plenos atque perfectos; hoc enim magis conciliati sumus, qui est pax nostra, qui fecit utraque unum, qui et in alio loco pax dei dicitur superans omnem sensum, quae custodit seruatur. corpus, si singulorum membrorum utatur officiis, uerbi gratia, si operetur manus, pes ambulet, oculus uideat, auris. audiat, dentes cibos molant, stomachus corpus inueniat, cum omnium corpora aut mor
Abbreviated transcription (Latin):
innuꝑtis & udus. bonum est eis sisic ꝑ¬
manserint ut ego. Si autem se non cont̾i¬
nent: nubant. Melius est enim nubere quã
uri. Quod capitulum nonsic interprecati
sumis. postquam nuptiis concesserat u¬
sum conuigii .ꝙ ostenderat se quid uelles
quid ue concederet: transit ad inmiptas
Q̃ induas. &o sui ꝓponit eremplum: &. fe¬
lices uocat sisic ꝑmanserint. Si autem se
non continent. nubant. idipsum quod su¬
ꝑra. ꝓꝑter fornicationem autem ꝙ netẽp¬
det uos Sathanas ꝓpter in continentiam
urãm: Reddit q caisam cur dixerit si non¬
se continent nubant. Meluis est enim nu¬
bere quam uri. ideo melius est nubere.q
penis est uri. Tolle ardorem libidinis. &
non dicit melius est nubere. Meluis sem¬
ꝑ adcomparationem deterioris resꝑicit. ñ
adsimplicitatem in comparabilis ꝑ se honi
Uelud si diceret. Meluis est habere¬
unum oculum quam uullum. et
post paululum cum apostropham

Expanded text:
innuptis et uiduis: bonum est eis, si sic pinnuptis et uiduis: bonum est eis, si sic permanserint ut ego. si autem non se continent, nubant: melius est enim nubere quam uri. quod capitulum nos sic interpretati sumus: postquam nuptis concesserat usum coniugii et ostenderat se, quid uellet quidue concederet, transit ad innuptas et uiduas et sui proponit exemplum et felices uocat, lsi \'sic permanserint; si autem n se continent, nubant; idipsum quod supra, Propter fornicationes autem, Et, Ne tentet vos Satanas, propter incontinentiam vestram. Redditque caon continent, nubant: Melius est enim nubere, quam uri. Ideo melius est nubere, quia pejus est uri. Tolle ardorem libidinis, et non dicet, quia melius est nubere. Melius semper ad comparationem deterioris respicit: non ad simplicitatem incomparabilis per se boni. Velut si diceret: Melius est unum oculum habere, quam nullum. Et post paululum, cum apostropham
Abbreviated transcription (Latin):
familias semine excludantur mariti.
xrum in principio cautus. in reliquis
forsitam in ꝓuiã us fuerim. Nonne pꝰ
particionem opusculi cum ad questi¬
ones uenirem: statim in tuli. Uos quȩ¬
so utriusq sexus uirgines &. continen¬
tes. mariti quoq & digami. ut conatus
meos orationibus ad uiuetis. cunctorum
incominune iouimamus hic hostis est.
Quorum go orationibus indigeo .&.
quos aduitores mei oꝑis prȩcor. eos pos¬
sum manichei errore dampnare: Cur¬
ramus ad reliqua. Neq enim epistolȩ pa¬
titur breuitas diuituis insugulis im¬
morari: interprȩtantes illud apłi tes¬
timonutm. Ixor ꝓprii. corꝑis sui non
habet potestatem. S uir. Similiter &
uir. corporis sui non habot potestatem.
S uxor: hec subumximus. omnis hic
questio de his est qui inmatrimonio
sunt. an eis liceat uxores dimitere.
Quod &. dñs in euangelio ꝓhibuit. Un¬
de Q apłs. Bonum ᷑ ait homini ixorẽ
uel mulierem non tangere: quasi uitac¬

Expanded text:
familiae semine excludantur mariti. familiae semine excludantur mariti. uerum in principio cautus, in reliquis forsitan inprouidus fuerim: nonne post partitionem opusculi, cum ad quaestiones uenirem, statim intuli: uos quaeso, utriusque sexus uirgines et continentes, mariti quoque et digami, ut conatus meos orationibus adiuuetis. cunctorum in commune Iouinianus hostis est? quorum orationibus indigeo et quos adiutores mei operis precor, eos possum Manichei errore damnare? Curramus ad reliqua — neque enim epistulae patitur breuitas diutius in singulis inmorari —: interpretantes illud apostoli testimonium: uxor proprii corporis non habet potestatem, sed uir; similiter et uir corporis sui non habet potestatem, sed uxor, haec subiunximus: omnis hic quaestio de his est, qui in matsunt, an eis liceat uxores dimittere, quod et Dominus in Evangelio prohibuit. Unde et Apostolus: Bonum est, ait, homini uxorem vel mulierem non tangere : quasi in tac
Abbreviated transcription (Latin):
Q superiori digito deprimuntur: Quan¬
toq maior est diffĩcultas. expertȩ quon¬
dam uoluptatis inlecebris abstinere: tan¬
to mauis & pręmium. Porro numerus¬
centesimus. quęso diligenter lector adten¬
de. desinistra trantertur ad dexteram.
his quidem digitis. S non eadem manu
quibus in lena nupte significantur &.
tudue. circulum faciens: exprimit uirgi¬
nitatis coronam. Oro te. qui hec loquitur.
dampnat iptias : Aurum uirginitatem.
argentum diximus matrimonium: cente¬
simum ꝙ seragesimum &ͦ tricesimum
uno semente generari. Licet multum dif
ferat innumero. et quis unquam tam ini¬
quus lector erit. xͥt non exmeis dictis .s
ersuo me sensu uidicet: Q certe multo
clementiores erga comugia fuimus om¬
mibus pene latinis & grecis tractatoribus.
qui centesumim mimerum admartyres
referunt. Sexagesimum aduirgines. trice¬
sumim adiduas. atq ita sit unta illorum
sententiam. ut de bona terra &. patris

Expanded text:
et superiori digito deprimuntur, quanet superiori digito deprimuntur, quantoque maior est difficultas expertae quondam uoluptatis inlecebris abstinere, tanto maius et praemium. porro centesimus numerus — diligenter quaeso, lector. adtende — de sinistra transfertur ad dextram, et isdem quidem digitis, sed non eadem manu, quibus in laeua nuptae significantur et uiduae, circulum faciens exprimit uirginitatis coronam. Oro te, qui haec loquitur, damnat nuptias? aurum uirginitatem, argentum diximus matrimonium. centesimum et sexagesimum et tricesimum mus semente generari, licet multum in numero differat. et quisquam tam iniquus lector. erit, ut non ex meis dictis, sed ex suo me sensu iudicet? et certe multo clementiores erga coniugia fuimus omnibus paene Latinis et Graecis tractatoribus, qui centesimum numerum ad.martyras referunt, sexagesimum ad uirgines, tricesimum ad uiduas. atque ita fit iuxta illorum sententiam, ut de bona terra et de patris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ gdificat aurum & argentum .q. lapi¬
des preciosos. alius ȩcontrario. fenum. lig¬
na stipulam. Non ignoramus honorabiles
nuptias. & cubile in maculatum. legimus¬
primam dñi sententiam : crescite & mul¬
tiplicamini &. replete terram. S ita nup¬
tias recipimus. ut uirginitatem quȩ de nup¬
tiis nascitur preferamiis. Nunquid argen¬
tum non erit argentum. Si aurum argento
preciosus est : aut arboris & segetis contu¬
melia est. Si radici &. folus. culmo & aristis
poma preferantur. & fructus : ut poma ex
arbore. frumentum estipula: ita uirginitas
ex nuptiis. centesimus & sexagesimus &
tricesimus fructus quam quam de una ter¬
ra. & deuna semente nascatur. tamenmul¬
tum differt innumero. xxͣx. referuntur ad
nuptias. Quia q. ipsa digitorum conuino¬
tio. q quasi molli osculo se conplaxans &
federans imaritum pingit &o coniugom.
Sexagnita dixi adiuiduas. eoquod in an¬
gustia & in tribulatione sint posite. Uñ

Expanded text:
aedificat aurum, argentum, lapiaedificat aurum, argentum, lapides pretiosos, alius e contrario faenum, ligna, stipulam. non ignoramus honorabiles nuptiasetcubileinmaculatum. legimusprimamdei sententiam: \'crescite etmultiplicamini etreplete terram\', sed ita nuptias recipimus, ut uirginitatem, quae de nuptiis nascitur, praeferamus. numquid argentum non erit argentum, si aurum argento pretiosius est? aut arboris et segetis contumelia est, si radici et foliis, culmo et aristis poma praeferantur et fructus? ut poma ex arbore, frumentum ex stipula, ita uirginitas e nuptiis. centesimus et sexagesimus et tricesimus fructus, quamquam de una terra et de una semente nascatur, tamen multum differt in numero. triginta referuntur ad nuptias; nam et ipsa digitorum coniunctio et quasi molli osculo se conplexans et foederans maritum pingit. et coniugem. sexaginta uero ad uiduas, eo quod in angustia et tribulatione sint positae, unde
Abbreviated transcription (Latin):
retici. Si nos quidam assertione ur̃a
crediderint peccatores: & os impietate
fecidum non habebitis. Si cicatricem po¬
tueritis in nr̃a aure monstrare: Quid
iuuat urãm ꝑfidiam. uel ꝓdest pellis
ethẏopica &. pardi uarietas. Si in nr̃o
corpore neis apparuerit: En papa the¬
ophylus tota origenem arguit liberta¬
te hereticum esse. nec dicta defendunt.

Expanded text:
ci, si nos quidam adsertione uestra crediderint peccatores, et os inpietate fetidum non habebitis, si cicatricem potueritis in nostra aure monstrare? quid iuuat uestram perfidiam uel prodest pellis Aethiopica et pardi uarietas, si in nostro corpore naeuus apparuerit ? en papa Theophilus tota Origenem arguit libertate hereticu
Abbreviated transcription (Latin):
linarem succinta fides &. pura ꝓtͣas¬
sio. non caret subtilitate dialecticar:
quȩ aduersarium suum extorto de
mambus eius pugione confodit. Ora¬
te igͥ dñm. ut quod ingreco placet
in latino non displiceat: ꝙ. quod to¬
tus oriens miratur & predicat. loto
sinu roma suscipiat: predicationemq
cathedre marei ȩuangeliste. eathedra
apostoli petri sua predicatione confir¬
met. quamqũa celebri sermone uul¬
gatum sit: Beatum quoq paꝑam a¬
nastasium codem feruore. quia eodẽ
est sp̃u latitantes in fõuens sus here¬
ticos ꝑsecutum: eiusq littere dooeant
dainatum in occidente quodin ori¬
ente dannatum est: cui multos in¬
precamur amnos. ut hereseos redi ui

Expanded text:
linarem succincta fides et pura profeslinarem succincta fides et pura professio non caret subtilitate dialectica, quae aduersarium suum extorto de manibus eius pugione confodit. Orate igitur dominum, ut, quod in Graeco placet, in Latino non displiceat et, quod totus oriens miratur et praedicat, laeto sinu Roma suscipiat praedicationemque cathedrae Marci euangelistae cathedra apostoli Petri sua praedicatione confirmet, quamquam celebri sermone uulgatum sit beatum quoque papam Anastasium eodem feruore, quia eodem est spiritu, latitantes in foueis suis hereticos persecutum eiusque litterae doceant damnatum in occidente, quod in oriente damnatum est. cui multos inprecamur annos, ut hereseos rediui
Abbreviated transcription (Latin):
fatentur archanum: & uenena pecto¬
ris in remediabili dolore testantur
uos xp̃iani senatus lumina. accipite
ꝙ grecam & latinam & iam hoc anno
ȩpłam: ue rursum heretici mentiant᷑
anobis pleraq uel addlita uel muta¬
ta. in qua laborasiẽ me fateor: ut uer¬
borum elegantiam pari in terpreta¬
tionis uen̾ustate seruarẽ. & intͣ
definitas lmeas currens. Nec in
quoquam excedens loco: eloquen¬
tiȩ eius fluenta non ꝑderem: easdem¬
q res eodem sermonẽ transferem. Qđ̾
utrum nec ne consecutus sim: ur̃o ui¬
dicio derelinquo Quam sciatis inqua¬
tuor partes esĩe diuisam. &. in ꝓemio
credentes hortatur ad dominicum pas¬
cha celebrandum. in scđo &. tercio loco
appollinarem & origenem iugulat:
in quarto idẽ extremo hereticos ad
penitentiam cohortatur Siquid au¬
tem hic minus aduersum origenem
dictum est. & in pnecerta am̃ epis¬
tola continetur. ꝙ. hec quam mocdo
uertimus. breuitati studens dicere
plura non debuit. Porro contra appol¬

Expanded text:
fatentur arcanum, et venena pectoris irremediabili dolore testantur. 3. Vos Christiani Senatus lumina, accipite et Graecam et Latinam etiam hoc anno epistulam — ne rursum heretici mentiantur a nobis pleraque uel addita uel mutata —, in qua laborasse me fateor, ut uerborum elegantiam pari interpretationis uenustate seruarem et intra definitas lineas currens nec in quoquam excedens loco eloquentiae eius fluenta non perderem easdemque res eodem sermone transferrem — quod utrum necne consecutus sim, uestro iudicio derelinquo -; quam sciatis in quattuor partes esse diuisam: et in prooemio credentes hortatur ad dominicum pascha celebrandum, in secundo et tertio loco Apollinarem et Origenem iugulat, in quarto, id est extremo, hereticos ad paenitentiam cohortatur. si quid autem hic minus aduersum Origenem dictum est, et in praeteriti anni epistula continetur et haec, quam modo uertimus, breuitati studens dicere plura non debuit. porro contra Apol
Abbreviated transcription (Latin):
tarus recepit mala sua inuita sua.&.
diues ille purpuratus. crassus &ni¬
tidus fruitusq carnis bonis dum ad¬
uiueret. S diuersa post mortem te¬
nent loca. miseriȩ delitis. & ditiȩ mi

Expanded text:
zarus recepit mala sua in uita sua et diues ille purpuratus, crassus et nitidus, fruitus est bonis carnis, dum aduiueret, sed diuersa post mortem tenent loca — miseriae deliciis et deliciae mi
Abbreviated transcription (Latin):
quis est iste dolor. quinec tp̃r nec rati¬
one curatur: Inter micantes gladi¬
os. lacentia corpora. riuos sanguinis
ꝓfluen tes. iunguntur sepͥe hosti¬
les dex tere: & belli rabiem pax
repenti na cõmutat. Soli sunt hu¬
uis hereseos sectatores. qui cum eccła¬
sticis non ualent fetlerari: quia quod
sermone coguntur dicere. mente
condemnant: & si quando aꝑta blas

Expanded text:
olor, qui nec tempore nec ratione curatur ? inter micantes gladios, iacentia corpora, riuos sanguinis profluentes iunguntur saepe hostiles dexterae et belli rabiem pax repentina conmutat: soli sunt huius hereseos sectatores, qui cum ecclesiasticis non ualent foederari, quia, quod sermone coguntur dicere, mente condemnant. et si quando
Abbreviated transcription (Latin):
urlpy cas. Quodhic peccatum meum est.
quȩ duritia: Uniuersa quȩ scripsĩ: huic sen¬
tentiȩ comparata lenissmia sunt: reuolue
ominium quos supra memoraui cõmenta¬
rios: & gccłarum bybłiothecis fruere. et
magis concito gradu ad optata ceꝑtaq ꝑ

Expanded text:
. quod hic peccatum meum, quae duritia? uniuersa, quae scripsi, huic sententiae couparata lenissima sunt. reuolue omnium, quos supra memoraui, commentarios et ecclesiarum bibliothecis fruere, et magis concito gradu ad optata coepta
Abbreviated transcription (Latin):
disseminant. & uel in laude. uel in ui¬
tuperatione nimiisunt. non meritum
stilis & suum stomachum sequentes. ltaq
quod solum facere potui alloao tet iħou
ipsius operis tibi. apoce O CU N ẽca. Quem
cum legeris aut ipĩe ꝓ nobis ceteris satis fa¬
cies: aut si tu quoq narem contaxeris. illam

Expanded text:
uel in uituperatiorie nimii sunt non meritum stili, sed suum stomachum sequentes. itaque, quod solum facere potui, ajEoXopatmov ipsius operis tibi itpooscpcav/jaa, quem cum legeris, aut ipse pro nobis ceteris satisfacies aut, si tu quoque narem contraxeris, illam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓudoris est etiam apudamicos
stacere. Qͦ humilitatem suam
magis ulentio consolari. quam retac¬
tando ueteres amicitias ambitionis
crunen incurrere. Quam diu ta cisti
tacui: nec expostulare unquam super
hac re uolui. Ne non amicum querert
S potentiorem uiderer expetere. Nunc
autem ꝓuocatus officio literarum pri¬
mas semꝑ partes habere temptabo. &

Expanded text:
t etiam apud amicos tacere et humilitatem suam magis silentio consolari quam retractando ueteres amicitias ambitionis crimen incurrere. quamdiu tacuisti, tacui nec expostulare umquam super hac re uolui, ne non amicum quaerere, sed potentiorem uiderer expetere. nunc autem prouocatus officio litterarum primas semper part
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemantem: Quem demei trius alex¬
andrs urbe reppulit. toto orbe fugat the¬
ophylus: theophilus adquem lucas scripsit
eguangelumi: Qui examore dei nomen in¬
uenit: Ubi non᷑ est colub̾ tortuosus : ubi ue¬
nenatissima iuꝑa. P rima hominis facies
utoro cõmisisa luporum. ubi heresis quȩ
sibi labat inmundo. ꝙ. me &. papam theo¬
phylum sii iactabat erroris. latratuq in¬
ꝑudentissimorum canum ad inducendos
Simplices nr̃m mentiebatur ad sensum:
Oppressa est eius auotoritate &. eloquen¬

Expanded text:
lasphemantem. quem Demetrius Alexandri urbe pepulit, toto orbe fugat Theophilus, Theophilus, ad quem Lucas scripsit euangelium, qui ex amore dei nomen inuenit. ubi nunc est coluber tortuosus ? ubi uenenatissima uipera, prima hominis facies utero commissa luporum? ubi heresis, quae sibilabat in mundo et me et papam Theophilum sui iactabat erroris latratuque inpudentissimorum canum ad inducendos simplices nostrum mentiebatur adsensum ? oppressa est eius auctoritate et eloquen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuocem. cuius in sacris litteris studium
prȩfero: S ut alios qui nos laccrant hoc fa¬
cere conpellas Nlorunt litteras. Uidentur
ũbi scioli: posiunt me non reprehendere. S
doceres Si aliquid scripserint. magis operis
eorum comparatione mea interpretatio ne¬
gligetur. Lege queso te .&. diligenter apli
uerba consicdera. &. tunc uidebis me ꝓpter
calumniam declinandam multo plus quam
ille uoluit in maritos fuisse clementent:

Expanded text:
studium prae me fero, sed ut alios, qui nos lacerant, hoc facere conpellas. norunt litteras, uidentur sibi scioli: possunt me non reprehendere, sed docere. si aliquid scripserint, magis ex operis eorum conparatione mea interpretatio neglegetur. lege, quaeso te, et diligenter apostoli uerba considera, et tunc uidebis me propter calumniam declinandam multo plus, quam ille uoluit, in maritos fui
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemantem: Quem demer trius alex¬
andrsꝰ urbe reppulit. toto orbe fugat the¬
ophylus: theophilus adquem lucas seripsit
guangelium: Qui examore dei nomen in¬
uenit: Ubi ndn᷑ est colub̾ tortuosus : ubiue¬
uenatissima iuꝑa. ꝑ rima hominis facies
utero cõmisia luporum. ubi heresis quȩ
sibi labat inmundo. q. me & paꝑam theo¬
phylum sui iactabat erroris. latratuq in¬
pudentissimoriro canum ad inducendos
Simplices nr̃m mentiebatur ad sensum

Expanded text:
trius Alexandri urbe pepulit, toto orbe fugat Theophilus, Theophilus, ad quem Lucas scripsit euangelium, qui ex amore dei nomen inuenit. ubi nunc est coluber tortuosus ? ubi uenenatissima uipera, prima hominis facies utero commissa luporum? ubi heresis, quae sibilabat in mundo et me et papam Theophilum sui iactabat erroris latratuque inpudentissimorum canum ad inducendos simplices nostrum mentiebatur adsensum
Abbreviated transcription (Latin):
num. & ueterem editionem nr̃e trans la¬
tioni compara: & liquido ꝑuidebis quan¬
tum distet inter ueritatem & mendati¬
idest quatuor libros regum: Quȩ si legere
uolueris: ꝓbabis quantę difficultatis sit di¬
uinarum scripturarum &. maxime ꝓpħas¬

Expanded text:
Editionem nostrae Translationi compara: et liquido pervidebis quantum distet inter veritatem, et mendaciid est, quatuor Regum libros. Quae si legere volueris, probabis quantae difficultatis 236 sit divinam Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
pelleris. Nec hoc dico quo te ad scribendũ
ꝓuocem. cuius in sacris litteris studium
prȩfero: S ut alios qui nos lacerant hoc fa¬
cere conpellas Nlorunt litteras. Uidentur
sibi sciolii posiunt me non reprehendere. S
docere Si aliquid scripserint: magis operis
corum comparatione in ea in terpretatiõ ne¬
gligetur Lege queso te .&. diligenter apłi
uerba consĩdera. &. tunc uidebis me ꝓpter

Expanded text:
. Nec hoc dico, quod te ad scribendum provocem: cujus in sacris litteris studium mihi praefero: sed ut alios qui nos lacerant, hoc facere compellas. Norunt litteras, videntur sibi scioli: possunt me non reprehendere, sed docere. Si quid scripserint, magis ex operis corum comparatione, mea interpretatio negligetur. Lege, quaeso te, et diligenter Apostoli verba considera, et t
Abbreviated transcription (Latin):
tacui: nec expostulare unquam super
hac re uolui. Nle non amicum quereri
S potentiorem uiderer expetere. Nunc
autem ꝓuocatus officio litterarum pri¬
mas semꝑ partes habere temptabo. &
non tam rescribere quam scribere. ut
& uerecunde huc usq tacuisse. & uerẽ¬
cundius loqui cepisĩe cognosdar. de o¬
pusculis meis contra iouinianum qđ
ꝙ prudenter qr amanter feceris ex

Expanded text:
am super hac re volui: ne non amicum quaerere, sed potentiorem viderer expetere. Nunc autem provocatus officio litterarum, primas semper partes habere tentabo: et non tam rescribere, quam scribere; ut et verecunde hucusque tacuisse, et verecundius loqui coepisse cognoscar. 2. De opusculis meis contra Jovinianum, quod et prudenter et amanter feceris, ex
Abbreviated transcription (Latin):
S nichil ꝓfuit ista diligentia cum a¬
liquanti exurbe uemientes. mͥ eadem
lectitarent. quȩ se rome excepisse refe¬
rebant. In hac quoq ꝓuincia iam libri
fuerant diulgati. Qo ut ipse legisti.
nescit uox misĩa reuerti. Nonsum tan¬
tȩ felicitatis quante pleriq huius tem¬
poris tractores. ut nugas meas quan

Expanded text:
 nihil profuit ista diligentia, cum aliquanti ex urbe uenientes mihi eadem lectitarint, quae se Romae excepisse referebant. in hac quoque prouincia iam libri fuerant diuulgati et, ut ipse legisti, nescit uox missa reuerti. non sum tantae felicitatis, quantae plerique huius temporis tractatores, ut nugas meas, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Si non habes. grandi onere liberatus es. Nu¬
dum xp̃m. nudus sequere. durum. grande.
difficile sed magna sunt premia:

Expanded text:
si non habes, grandi onere liberatus es; nudum Christum nudus sequere. Durum, grande, difficile, sed magna sunt praemia
Abbreviated transcription (Latin):
rorem beate memoriȩ lucii per se com¬
menclatam. nigo sermone cõmendo. ut
incepto itinere non lassetur: ut ad cer¬
ram sanctam multo per heremum la¬
bore ꝑuemat: ut non putet perfectam
esse uirtutem exisse de gipto. sed ꝑimini¬
merabiles insidias admontem nabo. et
adiordanem fluiium perueniri. ut ac¬
cipiat socłam ingalgala circuratisionẽ.
ut illi hierico corruat sacerdotalium tu¬
barum subuersa clangoribus: ut uigil¬
letur ad omberee. ut ai & asor pul¬
cherrimȩ quondam corruant ciuta¬
tes fratres qui nobiscum inmonas.¬
teriolo sunt: te salutant: Sanctos qui
nos diligere dignantur. perte oppido

Expanded text:
rorem beatae memoriae Lucini, per se comrorem beatae memoriae Lucini, per se commendatam meo sermone commendo, ut in coepto itinere non lassetur, ut ad terram sanctam multo per heremum labore perueniat, ut non putet perfectam esse uirtutem exisse de Aegypto, sed per innumerabiles insidias ad montem Nabo et ad Iordanem fluuium perueniri, ut accipiat secundam in Galgala circumcisionem, ut illi Hiericho corruat sacerdotalium tubarum subuersa clangoribus, ut iuguletur Adonibezec, ut Gai et Asor pulcherrimae quondam corruant ciuitates. fratres, qui nobiscum in monasteriolo sunt, te salutant. sanctos, qui nos diligere dignantur, per te oppido
Abbreviated transcription (Latin):
sionem hanc magnam. deniq quosdam eti¬
am mundi philosophos legimus. ut cotam
crgitationem admentis cogerent puritatem.
aibi oculos erinsse. & ꝓꝓpħa dicitur: intrauit
mors per fenestras ur̃as & apostoli audiũt.
Quid uiderit mulierem ad concupiscendum¬
eam: iam mec hatus est . in corde suo Unde
precipitur eis. ut leuent oculos et uideant
candidas segetes: que parate sunt ad meten¬
dum: Quocl autem precaris ut ur̃is moni¬
tis nabuchodonosor & rapsaces et nabuzar¬
dam & olofernes inte occidantur. ñ unquã
nr̃a auxilia postularis. Sunte uiuerent:
S quia sili mortui sunt. &. cum toroba¬
bel.& hiesu filio iosedech sacerdote mag¬
no cum erra quoq et neemia. riinas hie¬
rusalem edificare cepisti: nec mittis mer¬
cccles inportusum sacculum. sed thesau¬
ros tibi incelestibus paras: idcuro mãis
appetis amicitias. quas xp̃i famulos ar¬
bitraris: Sanctam filiam theocloram so¬

Expanded text:
sionem hanc magnam. denique quosdam etisionem hanc magnam. denique quosdam etiam mundi philosophos legimus, ut totam cogitationem ad mentis cogerent puritatem, sibi oculos eruisse. et a propheta dicitur: intrauit mors per.fenestras uestras. et apostoli audiunt: qui uiderit mulierem ad concupiscendum, iam moechatus est eam in corde suo. unde praecipitur eis, ut leuent oculos et uideant candidas segetes, quae paratae sunt ad metendum. Quod autem precaris, ut nostris monitis Nabuchodonosor et Rapsaces et Nabuzardan et Olofernes in te occidantur, numquam nostra auxilia postulares, si in te uiuerent. sed quia illi mortui sunt et cum Zorobabel et Iesu, filio Iosedech, sacerdote magno, cum Esdra quoque et Neemia ruinas Hierusalem aedificare coepisti non mittens mercedes in pertusum sacculum, sed thesauros tibi in caelestibus parans, idcirco nostras appetis amicitias, quos Christi famulos arbitraris. sanctam filiam meam Theodoram, so