comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ius musucodiculormu nõ¬
fuisse. s primus luci lẽtur
et maffricam scpͥsit codicillos testõ
ꝯfirmatos qudabaugusto petiit ꝑ
fidiꝯmissũ ut facẽt.aliqo ⁊ cũ dui
augustus noluntatem eiꝰ impleiu¬

Expanded text:
ius codicillorum nofuisse, sed primus Lucius Lentun Africa scripsit codicillos testamento confirmatos, quibus ab Augusto petiit per fideicommissum ut faceret aliquid: Augustus voluntatem eius imple
Abbreviated transcription (Latin):
gligencian fu̾int indicacõdi¬
stricti ad nuillã miliciã aspirãdihx¬
aut facultate nec et iescriptohis
ullus. adit᷑ restturquos gruit pene
grauissime sõuigari si contranh̃i¬
ꝯstitutis asꝑirare ꝯtẽpsuit.i IMpr.

Expanded text:
glegentiam fuerint iudicato discincti, ad nullam militiam adspirandi habeant facultatem: nec ex rescripto his ullus aditus reseretur, quos congruit poenae gravissimae subiugari, si contrconstitutis adspirare contempserint.
Abbreviated transcription (Latin):
ralibofiriis relinquendi cligũt qͣsi
iiros ⁊ scribunt quast hrdes quate¬
uus restiturnt filiis at iltant erh̾
impieagunt ⁊ p̾uaricuit uolunta
nis gioriosis tania deliuꝙ̃ tib pri

Expanded text:
ralibus filiis relinquendi, eligunt quasi viros et scribunt heredes, quatenus restituant filiis; at illi aut ex hoc impie agunt et praevaricantur voluntatnis gloriosis talia delinquentibus pri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙantẽ pius ẽ adeos quiuocant᷑ er
lege neiureh̃ ꝙ theodosiiscuoris
uncus seruncias cis filiis lũus il
ertantib expa ꝓpatrum mumfi¬
ficcutiam dedimius. sz cumethiis

Expanded text:
autem plus est ad eos qui vocantur ex lege venire, hoc quod Theodosii senioris unciis sex uncias eis, filiis legitimis non extantibus, per patrum munificentiam dedimus;
Abbreviated transcription (Latin):
oꝰ pqnanidam huius moĩmam. si¬
cutͥu. suut modi quisuos. adlib̾ca¬
temsimiul⁊ adiugenuitatẽ dedu¬
ingenua ei nascantur ⁊ littuuos:
deu̾to ⁊ so potestate hre hꝰ agat pi
urm̃ rescp̃tũ. Non .ii. fuit pͥucipio
qũnaturaboĩb scĩebat sola.ante

Expanded text:
uiusmodi viam. Sicut enim sunt modi qui servos ad libertatem simul et ad ingenuitatem deduingenua ei nascantur, et legitimos de cetero et sub potestate habere, hoc agat per nostrum rescriptum. Non enim fuit principio, quan
Abbreviated transcription (Latin):
adiui nistrare cepat. cessit adun¬
uistracionei ꝯtutori suo ⁊ sti¬
pulatus est reui pupilli saliã
forc. qm̃ intẽst stipulatoris fĩq
stipulatus est cum obligatus
futur ess pupillo simale res ge¬
ssetit tenet obligõ. ¶Ergo ⁊

Expanded text:
administrare coeperat, cessit administratione contutori suo et stipulatus est, rem pupilli salvam fore, quoniam interest stipulatoris fieri quod stipulatus est, cum obligatus futurus esset pupillo si male res gesserit, tenet obligatio. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
h instruere ⁊ desferie ad sacrum urũ
armanientum ⁊ H̾ atua celsitudi
ue qui pꝰtesuscepuit cuigłu custo¬
direscĩmus deputantib nob̃ anqͥs
cartularioꝵ qui sb̃tua celsitudĩe n
scrimo ꝯstituti sunt fabricenticũ
piculo quq int̾ eos ꝓpriorum bona
⁊ cos qui ihac felicissim aciuitate
⁊ in aliis cuntatib urẽ ieipu ͨͤ ar¬

Expanded text:
re et deferre ad sacrum nostrum armamentum. Et hoc a tua celsitudine et qui post te susceperint cingulum custodiri sancimus, deputantibus vobis aliquos cartulariorum, qui sub tua celsitudine in scrinio constituti sunt fabricensium, periculo quinque inter eos priorum, bonam et eos qui in hac felicissima civitate et in aliis civitatibus nostrae reipu
Abbreviated transcription (Latin):
utit᷑ dũs fũdi de rebꝰ colomiqͣc
is ꝓnĩcedib fundi pignori fu¬
possidetis ⁊ utrobi.¶Cũ. ab
debeat nam÷ si aũexploratũ
fu̾it ut utriusz eorum posẜosit
noupotest petitoris accõ iusti
tat.⁊ quia longe po ꝯmodius

Expanded text:
inus fundi de rebus coloni quas is pro mercedibus fundi pignori fupossidetis et utrubi, cum ab debeat. namque nisi ante exploratum fuerit, utrius eorum possessio sit, non potest petitoria actio instittat. et quia longe commodius
Abbreviated transcription (Latin):
ssiones qualis fũat bonoꝵ ⁊ĩ
empcõ que debonis debitoris¬
uendendis ꝑmstas ambages
fuat introducta. ⁊ tuc locũhebaͭ
qũ utditia ordiuaria musufũ¬
ut. ¶ S cum er̃ordiuariis
indiciis postitas uft ẽ. Idcum

Expanded text:
ssiones. qualis fuerat bonorum emptio quae de bonis debitorivendendis per multas ambages fuerat introducta, et tunc locum habebat quando iudicia ordinaria in usu fuerunt: sed cum extraordinariis iudiciis
Abbreviated transcription (Latin):
festinare pmumiq deui fistalia
tributa crigiutgilãt᷑ nichildi¬
munmẽs cirta publicã curam re¬
qre ne forte fiscus inirinat ⁊ sa¬
muareci undiq q̃ ꝓpriasunt. si¬
cut ⁊ pͥnacõe liusticiã passos ad¬
iumam. fit ⁊ publicullesumi
manere uolum collatores nã:
onũ alia calumpina lib̃i ꝯfu¬
atifacile ⁊ in ꝓmptusoluent
tributat qui infuturaprius dã¬
tes maneuant debentes fiscali

Expanded text:
festinare primum quidem fiscalia tributa exigi vigilanter, nihil deminuens circa publicam curam requirere, ne forte fiscus inminuatur, et salvare ei undique quae propria sunt. Sicut enim privatos iniustitiam passos adiuvamus, sic et publicam illaesum manere volumus. Collatores namque omni alia calumnia liberi conservati facile et in promptu solvent tributa, et quae in furta prius dantes man
Abbreviated transcription (Latin):
xliberis antiqs quira
nõ ignorat tua sb̃liui¬
itus quanta demandatis pͥnci¬
plicipum legui iatores in
correctores sũintꝰꝰ sulares. su
int̾spectabiles ordinent᷑ ordĩ
res ⁊ mandata dare qb insp̃¬
tis oiaiguõnare laudablr pos¬
sint. Iolibrum mandatorũ po

Expanded text:
libris antiquis, qui iura non ignorat tua sublimitas, quanta de mandatis principum legum latores in correctores sive inter consulares sive inter spectabiles ordinentur, re, sed etiam mandata dare, quibus inspectis omnia gubernare laudabiliter possint: ideo librum mandatorum co
Abbreviated transcription (Latin):
tineat si pͥoribꝰ statutis ad hui
erception docũit ꝑtiu̾e ut nõ si¬
glis iuduica psots s in omune
uctustomore diante. sordido
Ruonuunum tale̾s erceptio siti
ut pr̃imõns digiitatũ suꝑius
digestaꝵ nõ ꝯficiendi poilinis ẽ

Expanded text:
neat, si prioribus statutis se ad eiusmodi exceptionem docuerint pertinere, ut non singulis indulta personis, sed in commune vetusto more durante. Sordidorum vero munerum talis exceptio sit, ut patrimoniis dignitatum superius digestarum nec conficiendi
Abbreviated transcription (Latin):
ca priuabunt ꝙ margẽti distras¬
toribohim alme urõsir arinatam
uilicianin iam sortiti sut sortitu
tene nolum̾nt relicta nego iãciaci
oncliceat in cad imuci. adurare ne

Expanded text:
t in argenti distractoribus huius almae urbis, si armatam militiam iam sortiti sunt, tenere volumus, ut relicta negotiatione liceat eis in eadem militia durare. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Citulos a impone p̃diis aue¬
scias ut aguoscãt qr hͥ agenteᷤ
ip̃i suam s̃am appucibunt
⁊ sius it bꝰ tituus mpositis pu¬
ultus fi. it aliis erempluii ab¬
stiuencte qhiisd̾ implicãt ma¬
łi silĩbꝰ penis sodent.¶L¬

Expanded text:
 Titulos autem imponere praediis alietues, ut agnoscant, quia haec agentes ipsi suam substantiam applicabunt et suis rebus titulis impositis publicis fiat aliis exemplum abstinentiae, qui si isdem implicantur malis, similibus poenis subdent
Abbreviated transcription (Latin):
maginficierit sõiecta annotatio:
siłi penaplectetur quibus inbeiie
si qua adcos nissiotalis adueuit
storein iefcrre. ut cumillo quibi
ing̾it destinart nicum uin dcã ꝓre¬
dat: quan in falsarios nuuiaz¬

Expanded text:
fuerit subiecta notatio, simili poena plectetur. Quibus iubemus, si qua ad eos iussio talis advenerit, aestorem referre, aut cum illo qui haec ingerit destinare, ut in eum vindicta procedat quam in falsarios iura
Abbreviated transcription (Latin):
diis miugilat sb̃iectorum net glo¬
cessamus inquire siquid sirsi qstor
que nouintarios labores appetiuiꝰ
ut quictem. aliis sꝑaremus uñad
riquestoris annotatio sõiectanõ
fuuit qua ꝯtineaturaint quos ⁊ ad
quem iudicem ł ꝑquaii fu̾it dicce¬
ta psonam quatenus ouũ p̾macã
biguitute somotu millacuilzetcu¬
sacionis relinquatur octioscieutib

Expanded text:
invigilat subiectorum, nec cessamus inquirere, si quid sit in nostra mque voluntarios labores adpetimus, ut quietem aliis praeparemus. Vnde ad viri quaestoris adnotatio subiecta non fuerit, qua contineatur et inter quos et ad quem iudicem vel per quam fuerit directa personam, quatenus omni posthac ambiguitate submota nulla cuilibet excusationis relinquatur occasio; scientibus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t eid̾̃ alii madopcõm dare
Castrati aũt nõ possũt adopta¬
re¶ẜriumeqͦr adoptare nõ po
testate sua hũt. s ex induige̾¬
tia pͥncipis ad solaci libor
it nou solum pẽ mp̃state ar¬

Expanded text:
t eundem alii in adoptionem dare. castrati autem non possunt. Feminae quoque adoptare non potestate sua habent: sed ex indulgentia principis ad solatium liberit, non solum ipse potestati a
Abbreviated transcription (Latin):
assiguatus est decesit millis tib̾is
duos plures uelibos inptãte hẽbi
ut eis quos in ptãte h assignare
rebritur sieum cui assignau̾it pe¬
acmancipau̾it: nõ cu auescit assi

Expanded text:
adsignatus est decesserit nullis liberis duos pluresve liberos in potestate habebit, ut eis, quos in potestate habet, adsignare aerebatur, si eum cui adsignaverit, postea emancipa
Abbreviated transcription (Latin):
hũtcin eipimentum isleuo quiĩ
ipis c̃ opibus ⁊ discedeudo de pinu¬
naat ante quanladucinat temp̃
⁊ fiandando eiiolumentis que.
solum dies quam ꝓuinciamille
ingrediaturqui ¶ Que cũ ĩat

Expanded text:
entum, illo vero qui in ipsis est operibus et discedente de provincia, antequam adveniat tempus, et fraudando emolumentis quae solum dies quam provinciam ille ingrediatur. Quae omnia
Abbreviated transcription (Latin):
mentum atemprmortis eius qmi
hoc irluiquit. ¶ Si autem anuale
legarum cunib ucuabili douiure¬
luiquatur siquiden quiħ dare ins¬
modot alclegatum auenari. Si aut

Expanded text:
mentum a tempore mortis eius qui hoc reliquit. Si autem annale legatum cuilibet venerabili domui relinquatur, si quidem qui hoc dare iusmodo tale legatum alienari. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
irs sicuti dictum est piis causis di¬
stributas cuuiftuctibꝰ ⁊ augiñtis
ie dii tempis ⁊ memorato sucro
uindicare ⁊ que testator disposuit
adimple. scientes quia si neglexit

Expanded text:
is, sicuti dictum est, piis causis distributas cum fructibus et augmentis medii temporis et memorato lucro vindicare et quae testator disposuit adimplere, scientes quia, si neglexerint,
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃n ꝯphende ⁊ ĩmensitatem eius re¬
cidentes ad bñplacitas ꝯsiiaros sta¬
tuere erpensas quatenus ꝯ tumasit
romanis omĩb a bomis iris etistã
accessibil quoscumz: huis nos digs
cẽ honore detreuimus cunctasiqd¬

Expanded text:
comprehendere, et inmensitatem eius recidentes ad beneplacitas consulares statuere expensas, quatenus continua sit Romanis, omnibus autem bonis viris existat accessibilis quoscumque huiusmodi nos dignos esse honore decreverimus. Cuncta siq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sestauitorum cogitatio ftãc̃. nob̃
uUIP pscrutari⁊ aguoscẽ quiduo¬
leus nob̃ antiqu alersup dotis instͥ¬
mentis mensurq dempaciomu
⁊ masculos ⁊ fcias nuit ⁊ cqualita¬
tem pensat eor qui. admilite copu¬
lantur nõ. aliiqdem mediam forte

Expanded text:
torum.cogitatio facta est nobis nuper perscrutari et agnoscere, quid volens nobis antiqua lex super dotis instrumentis mensuram quidem pactionum et masculos et feminas vult et aequalitatem pensat eorum qui adinvicem copulantur, non alio quidem mediam forte
Abbreviated transcription (Latin):
fioe. ab eo quidoꝰ i Dub
nõ erat cumcre did̾it .ca. n¬
dum ẽe: rememierit uł mi
serdon atõe aliaue qualz n¬
sta cansa accepit is camrem
si mobilis erat uno auo ubi¬

Expanded text:
fide ab eo qui dominus non erat, cum crediderit eum dominum esse, rem emerit vel ex donatione aliave qua iusta causa acceperit, is eam rem, si mobilis erat, anno ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ int̾dicimus ei aut suppone decetõrẽ
ꝯscriptã manteimpciaudonacione
aut alienate onnõ q . n. scmeluincur
spõsalicie largitatis obligatuni ẽ nõ
crit duemẽs alieuart ut mulier iucĩ¬
tial donatio difficuitatem paciat᷑ nõ
ĩnemc̃s rem ĩ uiri st̃am cumsit alicna¬
ta aliis aut supposita. aut potentibr
oaut disficilis ⁊ ncibregeat dumers
⁊ qui post h̾ꝯtrarit sciat. quia sineemp¬
horum utilitatis lx̃bitoio s equau¬
acrunt nõscͥptis nec dct̃s quest̃hscpͥta¬

Expanded text:
est, interdicimus ei aut supponere de cetero rem conscriptam in antenuptiali donatione aut alienare omnino. Quod enim semel vinculis sponsaliciae largitatis obligatum est, non erit conveniens alienari, ut mulier venitenuptialis donatio, difficultatem patiatur non inveniens rem in viri substantia, cum sit alienata aliis aut supposita, et potentibus o aut difficilis et litibus egeat, dum ex hoc  qui post haec contraxerit sciat quia, sive emphorum utilitatis habebit omnino, sed aequalia erunt non scriptis nec dictis quae sup
Abbreviated transcription (Latin):
bẽ eos suadebãt. ¶Attamẽ
eos nos eãd obsnacõnem corri¬
legis nc̃citem trãfferentes adi¬
nutacomp̾stine familie emp¬
agniẽ uetustissim  familie ẽp¬
toris optinz. ¶ Nec aliis ꝑs¬

Expanded text:
bere eos suadebant: tamen nos, eandem observationem corrilegis necessitatem transferentes, ad imitationem pristini familiae empaginem vetustissimi familiae emptoris optinet, nec aliis pers
Abbreviated transcription (Latin):
te habendũthõdosius piem
emorte iuor ꝯstituit dices
quta suuse filiis pcreatis ad
sas ueniat nuptias etiil ei nas¬
tͥmoniis ꝑcipient filii intesta¬
ta matre moriente ⁊ er qua ⁊¬
les nodonacõnes utraz sobo¬
les ꝓprupcipient patris ⁊ erso¬
lido quid̃ priorts matinonit
filii illiuis lucrabunt donaco

Expanded text:
te habendum Theodosius piae memoriae iunior constituit, dicens quia, si mulier filiis procreatis ad secundas veniat nuptias et exinde ei nastrimoniis percipient filii intestata matre moriente ex aequa lem vero donationem utraque soboles proprii percipiet patris, et ex solido quidem prioris matrimonii filii illius lucrabuntur donationem,
Abbreviated transcription (Latin):
emnenciaq̃placuunt nobis ⁊ phꝰ
nes agnoscant. qr sobolis ĩnorie ⁊ peͣ
cam̃ hũmus ⁊ aueingenas atq u¬
uris odibiles lib adusams coplacõss.

Expanded text:
eminentia, quae placuerunt nobis et per nes agnoscant, quia sobolis innoxiae et purae curam habuimus et alienigenas atque nostris odibiles legibus aversamur copulationes.
Abbreviated transcription (Latin):
ustempus ciemĩcieincimus dote
qppe pcedenti mulieri danda. s aũt.
urorem nõ dumf it intraauuos du¬
os ex quo lex pu  fuit nisinuata ⁊ ipẽ
exprioribꝰ nupciis ĩnoxii filii et ꝓcte¬
att illires accipiant pꝰquartã qͥppe
ptem queadfiscum deffert᷑ sue ptãtis
cienda. ¶ Siuofilii nonsit et p¬
oribo ituipabilib inpciis hagẽti¬
odioiles qus quas dipcias elegit

Expanded text:
prius tempus clementia vincimus: dote quippe praecedenti mulieri danda. Si autem uxorem non dimiserit intra duos annos, ex quo lex publice fuerit insinuata, et ipse ex prioribus nuptiis innoxiis filii ei procreati, illi res accipiunt post quartam quippe partem, quae ad fiscum defertur, suae potestatis cienda. Si vero filii non sint ex prioribus inculpabilibus nuptiis haeodibiles quasdam nuptias elegit
Abbreviated transcription (Latin):
suiinimaũ sua aberiogatoribꝰ der¬
ten suscepisse. ⁊ hmus gesta relone
AuIro clarissimo tribimos deuotis¬
sinus pncipiis infrtres nieuses m¬
tenda er quo p̾ft̃s fu̾it mĩandos ad

Expanded text:
suum manu sua ab erogatoris dextera suscepisse: et huiusmodi gesta relatione a viro clarissimo tribuno vel devotissimis principiis intra tres menses mittenda, ex quo profectus fuerit, numerandos ad
Abbreviated transcription (Latin):
non ucapita: s instyrpes hrdita¬
teni diidi ut filius ꝑtemdum¬
diamhrditatis hc̃at ⁊ eralto fi¬
lio duo plures ue nepotes sicrte¬
obꝰ filus nepotes ueptes ue cri
⁊ ex altotres ł quatuor aut unũ

Expanded text:
in capita, sed in stirpes hereditatem diuidi, ita ut filius partem dimidiam hereditatis ferat et ex altero filio duo pluresue nepotes alteobus filiis nepotes extent et ex , ex altero tres aut quattuor, ad unum
Abbreviated transcription (Latin):
innobsuandimi cẽceusemus ut si
quid ad hanc inclitam urbem do¬
ficia. aut mancipiaptinenciaꝯtig¬
it uemuĩduarinõ alt̃ nisi impi .ili. au¬
p̾sentibꝰ oĩb seu plima pte seuã

Expanded text:
observandum esse censemus, ut, si quidem ad hanc inclitam urbem doficia aut mancipia pertinentia contigerit venumdari, non aliter nisi imperiali aupraesenti
Abbreviated transcription (Latin):
sasum quosua sit utiłr stipulet
Si de alia restipulator senfit
dealia puissor pinde nutla ꝯtra¬
hit᷑ obugõ: ac siadiut̾rogatu¬
tus sit ꝙ sua int̾est. ne forteł pe

Expanded text:
asum quo sua fit utiliter stipulatur. Si de alia re stipulator senserit, de alia promissor, perinde nulla contrahitur obligatio ac si ad interrogatt
Abbreviated transcription (Latin):
nos gloriosissis ꝯsulb aut aux
sparge aut nasa maiora. s̾ mnulia¬
reusis ⁊ mer⁊ cantis ⁊ quadriangu
rmedioctib ⁊ huius face  donacõnẽ
scĩo adhumãitatẽ anob̃ adinuenta
hiissolũ xilient popiuares nequaꝙͣ
demnarimis lucris deccitantes sedi¬
cõnẽexcent ad inuicem ⁊ uei̾ent us
adalt̾nas plagas quas ꝑfusses ⁊
gladios ⁊ lapides eg̾inut freꝙ̃ rẽ oĩ¬

Expanded text:
nos gloriosissimis consulibus aut aurum spargere aut vasa maiora, sed in miliarensiis et melis et caucis et quadriangulis mediocribus et huiusmodi facere dationem, sanctio ad humanitatem a nobis adinventa his solis concilient populares, nequaquam de maximis lucris decertantes seditiones exercent ad invicem et venient usque ad alternas plagas, quas per fustes et gladios et lapides egerunt freque
Abbreviated transcription (Latin):
pulacones ꝯfirmare ser̾ iu¬
dicium sat̾dacõnẽ expon̾e.
ꝑ quam ipẽ sui ꝓcuratoris fi¬
deuissor etistat ꝓ omĩb in¬
dicatum solui satisdacõisc
clausulis. ubi⁊ deypothecã

Expanded text:
pulationes firmare vel extra iudicium satisdationem exponere, per quam ipse sui procuratoris fideiussor existit pro omnibus iudicatam solvi satisdationis clausulis. ubi et de hypotheca
Abbreviated transcription (Latin):
fabricenses quatenus ip̃io pantes
arma ⁊ defisco ãnonas accipiant. ħ¬
psomis lnĩa penitus nuili dabitur
inciuitates inbitantib priuatis
n iillas incolentib rusticis ariuiᷤ
utial adusus altitros ncc̃q psi¬

Expanded text:
ipsi operantes arma et de fisco annonas accipiant. Hpersonis licentia penitus nulli dabitur, neque civitates inhabitantibus privatis neque villas incolentibus rusticis, armis uti adversus alterutros neces
Abbreviated transcription (Latin):
tacis officia ⁊ cuntatium desfeusores
⁊pres quia nich il ualebunt decet̾o
stodient penami ⁊m pocuniariis ⁊ ĩ
ip̃m fornudantes caput. scimus.n.
mague quid̃ alexandrte in dicem ne¬
gligentem que anob̾ scĩcasunt rr
Aucilibras etsolue penaui ⁊ capita¬

Expanded text:
ta eis officia et civitatum defensores et patres, quia nihil valebunt de ceterostodient, poenam et in pecuniis et in ipsum formidantes caput. Sancimus enim magnae quidem Alexandriae iudicem neglegentem quae a nobis sancita sunt XX auri libras exsolve
Abbreviated transcription (Latin):
udeucet enitantem caluymam
qui forte detegitur latorasse ꝓ
copia at repandis agrorum foci¬
b nonstilitatem. ant inopian

Expanded text:
delicet evitante calumniam, qui forte detegitur laborasse pro copia ac reparandis agrorum fetibus, non sterilitatem aut inopiam
Abbreviated transcription (Latin):
scinus ut si ꝯtigit mmores uellese
abstiie abhrditate ise deuouita
⁊ase suscepta siquidem gͥ nonis c̃¬
dicores psentes fuĩt insuis  locis ĩ
quib mintegrum iestitutio postu¬
latur neccutur amidice creditores ⁊
tatese minores abstincant. siuõõ
aut aniqui creditorim absentes fũ¬
uit. Iubetũ incnio res uolentes ħa
ge locoꝵ indicẽ inqo ip̃i degunti
uocait cditores ⁊ si intratriũ m̾siũ
spaciuminisꝙͣ. appeant credicores li¬
cc̃ minoribysinepiculo abhuius i¬
inodthrditate. absccd̾e indice piidẽ¬
te ap̃ꝙ̃ agr in integniun restitucios
nisi ecbeant hr̃ditarie res mobiles

Expanded text:
cimus, ut si contigerit minores velle se abstinere ab hereditate in se devoluta et a se suscepta, si quidem omnes creditores praesentes fuerint in illis locis in quibus in integrum restitutio postulatur, vocentur a iudice creditores et tate se minores abstineant. Si vero omnes aut aliqui creditorum absentes fuerint, iubemus minores volentes hoc agere locorum iudivocare creditores, et si intra trium mensium spatium nusquam appareant creditores, licere minoribus sine periculo huiusmodi hereditate abscedere, iudice providente apud quem agitur in integrum restitutio, ubi debeant hereditariae res mobiles
Abbreviated transcription (Latin):
aculdic aut psutmqz A solus qui-
appelloneusus ẽ ocurrenit ⁊ suamp̾sen¬
ciammanfestau̾it iudici futuro. appel¬
siliarius antquilites intronuttũt ⁊ ui
der eum in diffuntts dieb suscipe disfe¬
uit nuslum pidicĩ ptib aut unt ca

Expanded text:
arum die aut pars utraque aut solus qui appellatione usus est occurrerit et suam praesentiam manifestaverit iudici futuro appelconsiliariis aut qui lites intromittunt, et si iudex eum in definitis diebus suscipere differat, nullum praeiudicium partibus aut uni ha
Abbreviated transcription (Latin):
rium horum quieis deputatisunt
ridoit eumã falium ecliaꝵ accipien¬
tihanc edificare ⁊ hic euoluutater
deo amabils orthodororu epis
res agendac̃. sic.n. poterit ⁊ sacre do

Expanded text:
rium horum qui eis deputati sunt: licebit ei unam talium ecclesiarum accipienti hanc aedificare ; et hic voluntate deo amabilis orthodoxorum episcopi res agenda est. Sic enim poterit et sacrae do
Abbreviated transcription (Latin):
publicũ ibi ꝓcessumi facieus ⁊ cuĩu
manifestamomibostatuẽs. multi
.ii. simulantes frioricare quasiorois
domos sis me dent langoribꝰ nõ
orthodorar cicłiaꝵ edificatores stĩ
s spelucaꝵ illicitaꝵ denĩ nõ. alit ꝙͣ¬

Expanded text:
publicum ibi processum faciens et causam manifestam omnibus statuens. Multi enim simulantes fabricare quasi orationis domos suis medentur langoribus, non orthodoxarum ecclesiarum aedificatores facti, sed speluncarum illicita
Abbreviated transcription (Latin):
rumpende donius custodiami. ⁊ obs¬
uancium alimenta ⁊ si sufficient ha¬
bẽ uident᷑ faciat prius donacionem
cor que futum sunt deꝑut. ari ⁊ itado¬
nius e dificetur. ¶ Siante nõ suffi

Expanded text:
rumpendam domus custodiam et observantium alimenta: et si sufficienter habere videatur, faciat prius donationem eorum quae futura sunt deputari, et ita domus aedificetur. Si autem non suffic
Abbreviated transcription (Latin):
Na omĩane tis prilicetere¬
dc̃s de hincubimi eum canor
moclum ꝯtendencium augm̃ta
succiint ut eitendi ultra aut sep¬
ari ab alt̾ius obligoue nou possit
petuanis xloib : Aluctorib locẽ¬
Ongruit eqtatuit .t. DDe¬
ueccles possores fundorum

Expanded text:
ropositis prius licenter edictis dehinc, ubi in eum canonis modum contendentium augmenta succreverint, ut extendi ultra aut superari alterius oblatione non possint, perpetuariis conductoribus loceongruit aequitati, ut veteres possessores fundorum
Abbreviated transcription (Latin):
diẽ uaculare si appicione iudicia¬
rii⁊ fuitdi ycloneis  tributisunt ⁊
sic tocm fiscalis yempnitas ydo¬
nea fi deuissioncmunita. quor si
titulo pensitacio danõica desidat¬

Expanded text:
itione iudiciaria et fundi idoneis attributi sunt et sit fiscalis indemnitas idonea fideiussione munita. Quorum s, quae ex hoc titulo pensitatio canonica desid
Abbreviated transcription (Latin):
no cum eitio cormntritorio. apar¬
menecintatis ꝯsututis ernup las¬
sat̾ciaindictione cum ip̃a restituiq̃
sicut et quo sanctiomaitian  duuis
incinoric lataẽ. io eisd̾ ciuitatis

Expanded text:
o cum emptio eorum sub territorio Apamenae civitatis constitutis, ex nuper lapsa tertia indictione cum ipsa restitui, quam si quid, ex quo sanctio Marciani divae memoriae lata est, ad eiusdem civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ ⁊ defũctis ne bouacoꝵ atre¬
ditorib possideant ⁊ ueuiãt
t̾te si fueruit hac ercãbona ad¬
ta adita: cessat bonor uendi¬
stõ ertitit.n. defiicti deffcuso
2 ⁊ qd̃ ydoneus ꝙdesolido cre¬

Expanded text:
 defunctis, ne bona eorum a creditoribus possideantur et veneant. certe si fuerint ex hac causa bona addicta, cessat bonorum venditio; extitit enim defuncti defensor, et quidem idoneus, qui de solido cre
Abbreviated transcription (Latin):
se Ir̃a nõ neglexisse quideielcõs ar¬
bitros nõ. autẽ psecutos ap̃cos iotã
litem. s transactobyeuino utiadu sa¬
rioseius quia nonposiit. aꝯdempua
toer̾ct intuo idiciotalislis s optet
cam ꝯ firmart semel bteunto tricto
trasactobienio illum uo pp̃ca non

Expanded text:
ero neglexisse quidem electos arbitros, non autem persecutos apud eos motam litem, sed transacto biennio uti adversarios eius. quia non possit a condemnato exerceri in tuo iudicio talis lis, sed oporteret eam confirmari semel biennio transacto; illum vero propterea non
Abbreviated transcription (Latin):
am ꝯtra studendam a nob̾fi̾ castitatẽ
quia .n. eos fidenissorem acciꝑe ꝓhibu¬
iuisiuenisse islos aliam adimpiẽ¬
ua uiani admpictatem ducentem:
quia suiquam abimpiaellatirpio¬
pacione cesCibũt muneres autẽeristẽ¬
tes nuscias⁊sicmale use ductas pi

Expanded text:
am contra studendam a nobis fieri castitatem. Quia enim eos fideiussorem accipere prohibuimus, invenisse illos aliam viam ad impietatem deducentem quia numquam ab impia illa et turpi operatione cessabunt, mulieres autem existentes miseras et sic male seductas pie
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatam maĩfãre debebit ita
nt sicquitatis roc̃ suadente ad pe¬
torem debebit fu̾it translata pos¬
sois quieam apequatore suscep
rei meliorate receptis soleuetur
expensis. ¶ Herum ne sõspẽ litie

Expanded text:
ordinatam manifestare debebit, ita ut, si aequitatis ratione suadente ad petitorem fuerit translata possessio, is, qui eam a peraequatore susceperit, rei melioratae receptis sublevetur e
Abbreviated transcription (Latin):
monio quõ iuptas nimcgs cuptorum
cligentes ꝯinibum pri̾ houorassent
iup̾te datis mulieri. ¶Supfluaigͥ
corur dubitacionẽ ł mpost̾um resecãtes
priorcu  legeiu ꝓ pscutenu intpretari cen

Expanded text:
imonio, quomodo raptas mulieres raptorum eligentes conubium praemiis honorassemus raptae datis mulieri? Superfluam igitur eorum dubitationem vel in posterum resecantes priorem legem per praesentem interpretari cens
Abbreviated transcription (Latin):
uictoriis nuine prestitis. Ii¬
addite impio ꝓtestantur.
Dumes uo populi legibꝰiã
sitis reguntur ¶Et cũsa¬
cratissimas ꝯstituciones anꝰ¬
tea confusas inluculent. ar
ererimus conson auciau
tunc nr̃am ertendimus cũ
ium ad inmensa ⁊ prude

Expanded text:
ti numine praestitis itadditae imperio protestantur. omnes vero populi legibus iasitis reguntur. Et cum sacratissimas constitutiones antea confusas in luculentam ereximus consonantiam, tunc nostram extendimus curam et ad immensa prude
Abbreviated transcription (Latin):
anus uictd̃ eristat non so
piantium imqtates expi¬
lat. ⁊ fiat tam uiris religiosi¬
ssimꝰ. ꝙͣ uictis hostilibꝰ tri¬
umphator. ¶Quorumu¬
tramq iuauicum summus
Et bellicos qd sudores ur̃o
uarbarice gentes sõ niga ur̃a
deducte cognoscunt ⁊ tam

Expanded text:
anus victor existat non solniantium iniquitates expellens, et fiat tam iuris religiosissimus quam victis hostibus triumphator. Quorum utramque viam cum summis et bellicos quidem sudores nostros barbaricae gentes sub iuga nostra deductaefo cognoscunt et tam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cum deuotacionc eoꝵ iudicũ
res uel certe siquis cam auenus
gentia.adꝯtumaciã abutat᷑
nuĩ instituta custodianulitari
Si quis mi obdurata nequicia
cepto quafacuicate pbita os fo¬
recredinus ꝓmores ad soluen¬
daca q̃ adurĩ usus ercitus ꝓco

Expanded text:
et cum denotatione eorum iudicum, res: vel certe, si quis tam alienusgentia ad contumaciam abutatur, num constituta custodia militari. Si in obdurata nequitia cepto. Qua facultate praebita omnes fore credimus proniores ad solvenda ea, quae ad nostri usus exercitus pro
Abbreviated transcription (Latin):
fecit qualis c̃ tuius ope ⁊ ꝯsilio
pet. aut obstitit tibut. alius.
boues fugau̾it ut alius cas er¬
cipet. ⁊ h̾ uetes sc̃pscrut de eoq
panno iubrofuganit armen¬

Expanded text:
fecerit, qualis est, cuius ope consilio briperet, uel obstitit tibi, ut alius boues tuas fugauit, ut alius eas exciperet. et hoc ueteres scripserunt de eo, qui panno rubro fugauit armen
Abbreviated transcription (Latin):
d. ¶ At ubisiope memi tici
furtũ fecit: ambofurtitenent᷑
fenestins. aut ipas feuestras
rhostium infriugit ut alus
furtum faceret. qui ut fr̃auĩta

Expanded text:
debet. at ubi ope Maevii Titius furtum fecerit, ambo furti tenenturis supponit aut ipsas fenestras vel ostium effringit, ut alius furtum faceret, quive ferramenta
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it int̾monachos nchoꝰ qłta
debeatur fiuiis autadsmmle¬
mentũ si ꝯtigit eos iam aliqd̃
monachis dehiis dicta sunt
dientib ualitins. ¶ Siuo¬

Expanded text:
fuerit inter monachos nihilominus quarta debeatur filiis aut ad supplementum, si contigit eos iam aliquidonachis de his dicta sunt, edientibus valituris. Capu
Abbreviated transcription (Latin):
tura iacente. Iudono domo
uounacolocacos. iut siforte
nõ sufficit admultitudiems
monachorum domus iua ĩ
duas forsitã aut plures non
coĩtestes ait̾ucrisĩt honestatẽ

Expanded text:
tura iacente, in domo vero una collocatos, aut si forte non sufficit ad multitudinem monachorum domus una, in duas forsitan aut plures, non communi testes alterutri sint honestatis
Abbreviated transcription (Latin):
tes iegescripsiuus modis om̃tb
ꝓbibentes restõnem gianatas:
res antalienariaut obligan. s
cuni pp̾i ambulare fortuna ⁊ apo
cumz filint non mane firuss reu̾tt
adillinncur carinussesunt ⁊ facta
let iaa quod mͦ longena ẽ ⁊ iuidi¬

Expanded text:
tes legem scripsimus, modis omnibus prohibentes restitutione gravatas res aut alienari aut obligari, sed cum propria ambulare fortuna, et int non manere firme, sed reverti ad illum cui dari iussae sunt. Et facta lex iam quodammodo longaeva est et in iudi
Abbreviated transcription (Latin):
ihꝰ̾ caũ quam ꝯstituit lex sr̃cis q̃
adsimas accedunt iniptias intra
lugubretpc̃. si .ii illas lexmultas
nourelqd licet littimas iipcias
celebrantes co ꝗ forte suscipio fuit

Expanded text:
in hoc casu, quam constituit lex super eis quae ad legitimas accedunt nuptias intra lugubre tempus. Si enim illas lex inultas non reliquit licet legitimas nuptias celebrantes, eo quod forte suspicio fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tis inipiolex amaiorior
stituta colonos quodam et̾intatis
nux detineat ita ut ilł nõliceat ci
hiis iocis quorum fructu releuã
na suscipictis non possit abscedẽ
adclito cout possois dnõ reuocã¬
dieis penatribuat᷑ aũctas. De

Expanded text:
tis imperio, lex a maioribus constituta colonos quodam aeternitatis iure detineat, ita ut illis non liceat ex his locis quorum fructu relevantna suscipientis non possit abscedere: addito eo, ut possessionis domino revocandi eius plena tribuatur auctoritas. DE
Abbreviated transcription (Latin):
as nostic ieluiquerũt leges s pliri¬
tutencaꝵ ⁊ essusionem arbrẽiabi¬
inus nesnauegligentia ant qualli¬
ditate forsau negocus fruant hoĩes
⁊ causas p̾beant aliis. ¶ Nonu. sõ
equalitatesp ꝓbaciones erut cas er¬

Expanded text:
s nostrae reliquerunt leges, sed prolixitatem earum et effusionem adbreviavimas, ne sua neglegentia aut calliditate forsan negotiose fruantur homines et causas praebeant aliis. Non enim sub aequalitate semper probationes erunt eas ex
Abbreviated transcription (Latin):
mire actio ꝯstitulia
cuus po capite cautũ ẽ it siq
boieui alicuũ. alienam ue qu¬
niria occidit quantica res in
tamibo cautũesse intelliganĩ

Expanded text:
iae actio constituitur cuius primo capite cautum est, ut si quis hominem alienum alienamue quiniuria occiderit, quanti ea res in canibus cautum esse intelligamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ti creditorũsati¶Habunde q
se id simntuam pectuiam ali¬
cui sũ tutoris auͣcte dedit nõ
non facit accipicntis. Io uẽ
dicari nũmip̃t post̾ sicubier¬

Expanded text:
t debitorum satis abundeque se. ideoque si mutuam pecuniam alicui sine tutoris auctoritate dederit non non facit accipientis, ideoque vindicari nummi possunt, sicubi
Abbreviated transcription (Latin):
uata nõ fuit notatores eius in¬
tcipetiare ac postit mo locosiqd
ex noiẽ college tui defi̾it obcut¬
penerum ce int̾ellare priores
uoiatores eĩueluci fidenulor es
placuit obstugi. IMp̃i. leqs

Expanded text:
atores eius interpellare ac postremo loco, si quid ex nomine collegae tui defuerit, ob culpae nexum te interpellare. priores nominatores enim veluti fideiussores placuit obstringi. NE
Abbreviated transcription (Latin):
feuus collocasse ꝓponas nec po¬
tuisse debitũ a qb elã reipubli¬
ce restitui cum patus sis Ote id
ꝙ solus gessisti reipublice fa¬
cere ꝯseque̾s estrempubuica si

Expanded text:
fenus collocasse proponas nec potuisse debitum a quibusdam rei publicae restitui, cum paratus sis pro te id quod solus gessisti satis rei publicae facere, consequens est rem publicam, si
Abbreviated transcription (Latin):
ue eẽ itlłigũt᷑ ⁊ qui ealucrãdi
aĩo as̃alia retinet furtũ disitẽ¬
nitur. ¶ Itemca q̃erhostib⁊ ca¬
piius mr̃ gẽciũ statim ura fi¬
ut. adcoqd̾ ut ⁊ libi hoĩes iẜ
mũt᷑ ire naturali statim iuc̃

Expanded text:
que esse intelliguntur: et qui lucrandi animo ea animalia retinet, furtum inte Item ea quae ex hostibus capimus iure gentium statim nostra fiunt: adeo quidem, ut et liberi homines in tur, iure naturali statim inven
Abbreviated transcription (Latin):
moris aut̾ euicastigait. ¶Eures
Iautem uocamius qui occuite ⁊ suar
inis hunsmoĩ deliquũt eos uoqͥ
molent aogrediuntur aut cum ar¬
nus aut sule ariius indomos aut ui
itiñibaut in maripeins cos legalb
st̃tlt iuuenius. ¶Ut autem non so¬
lum corꝑales pene s ⁊ peciiarie me

Expanded text:
eum castigari. Fures autem vocamus qui occulte et sine armis huiusmodi delinquunt; eos vero qui violenter adgrediuntur aut cum armis aut sine armis, in domo aut in itineribus aut in mari, poenis eos legalibus subdi iubemus. Vt autem non solum corporales poenae, sed etiam pe
Abbreviated transcription (Latin):
benius siqudenitale aliquid delinqua¬
tur. unde leges mortem delinquenti
getur aut merilium tnsmuttetu
Biuocrimmnis qualitas tĩ menbr
abscisionem exigat fimnanisonumã
mammi abscidiꝰ. ¶ Pfurto noi uolii¬

Expanded text:
bemus, si quidem tale aliquid delinquatur unde leges mortem delinquentibgetur aut in exilium transmittatur; si vero criminis qualitas membri abscisionem exigat fieri, unam solam manum abscidi. Pro furto vero nol
Abbreviated transcription (Latin):
op̾us fu̾it trãsmittialiquos in ꝓuinci¬
Is occasione publitaꝵr eractionen
neq: ordinem neq ilom̃ brẽ loci fua¬
toris destinatus in ꝓuinciam nuissũ
quidẽ sb̃iectis in ferat dispendiũ cre¬
ditum sͥ opus impleat indice ꝓm̃ti¬
ceum⁊  cius offõ adiiuante. siuoh̾¬

Expanded text:
opus fuerit transmitti aliquos in provinciis occasione publicarum exactionum neque ordinem neque nomen habere loci servatoris; destinatus vero in provinciam nullum quidem subiectis inferat dispendium, creditum vero sibi opus impleat, iudice provinciae eum et eius officio adiuvante. Si
Abbreviated transcription (Latin):
omuiby phibemus ⁊ iulxinus ut siqs
hunisinedi. aliquid delinquerit nõ
solui debito cadat s tantam aliã
quantitate adiciat dandauici qui:
retentus est abco aut pentibꝰ eius ⁊¬

Expanded text:
omnibus prohibemus, et iubemus, ut si quis huiusmodi aliquid deliquerit, non solum debito cadat, sed tantam aliam quantitatem adiciat dandam ei, qui retentus est ab eo aut parentibus eius
Abbreviated transcription (Latin):
si int̾cessio miocis degetis offũ fumt
imptita. ¶ Causar etiã pronos uo¬
lumus cẽ nentos neignorãtt plict¬
pe ullã postulacionẽ ustioducat uene
sõnmꝰ psoua suscepti frunde quadp̃

Expanded text:
si intercessio in locis degentis officii fuerit impertita. Causarum etiam patronos volumus esse conventos, ne ignorante principe ullam postulationem introducant, neve sub unius persona suscepti fraude quadam
Abbreviated transcription (Latin):
seu pordinãdos a seꝓciatores ertẽ¬
da ꝯucunt ab hiis agnoscibñficiis
iã ꝓridem ꝑdiuiu. asscĩones in dul¬
um de cadscola nõaut extraneñ
offerre ꝯpelluta tñ ut prilia qͥcũ

Expanded text:
er ordinandos a se procuratores exercenda convenit ab his agnosci, beneficiis, iam pridem per divinas sanctiones indulum de eadem schola, non autem extraneum offerre compelli: Ita tamen, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
latinam q̃ ⁊ fumissima pp̃ rei pua fi¬
guiam. ⁊ est ⁊ illaqd̃ ꝗ kalendorum
martiaꝵ hr ꝯscriptionis tunc diem
nou.  ainstuuatac tunc alia uoce la¬
tina uoce oscripta est. ad osolucõm
gloriosissunũ. ip̃. afres saciõꝵ p̃sulc̃

Expanded text:
tiam firmissima propter reipublicae figuram est, illa quidem kalendarum Martiarum habet conscriptionis tunc diem, non autem insinuata tunc, alia vero Latina voce conscripta ad Solomonem gloriosissimum apud Afros
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e ꝙscquitur nbis matrunoiis q̃
⁊ainsouitasunt quide in sũ morte sũ
quolz aliomodo adhuc autem pendẽ¬
te eo quomus supstes sit nainisiã¬
bo defunctisunt bhrdib nõ damus
s tanquaniscinel t̾minatum uetĩ¬

Expanded text:
od sequitur. et in his matrimoniis quae iam soluta sunt quidem sive morte sive quolibet alio modo, adhuc autem pendente eo quod unus superstes sit. Nam si ambo defuncti sunt, hoc heredibus non damus, sed tamquam semel terminatum veter
Abbreviated transcription (Latin):
quercia crit tempr. adom̃ia suffici¬
ente iulicri⁊ siquid intrctatem
maritus sit ⁊ nõqueuaturtiũ adia
tegium restitucionẽ ei dacnus temp
ut tinusccndat xii. annos. atempru
tercicuisꝯtrahuncnuptias nõint¬
uus. ꝓannorum ad hac pcedentes
quadcietiunsit quintũ ⁊̃ incesinus¬

Expanded text:
querela erit, tempore ad omnia sufficiente mulieri. Et si quidem intra aetatem maritus sit et non queratur, tantum ad in integrum restitutionem ei damus tempus, ut non transcendat XII annos a tempore ter citius contrahunt nuptias non minus XV annorum ad hoc procedentes: qua de re transit quintum et vicesimu
Abbreviated transcription (Latin):
ueatur brcuitas .ii. matrimouis
minus autem decemuo miĩ. ꝓtẽ¬
illatãs̾ dotem aut iuꝑte aut iniso¬
lau seiel matitoquerente ⁊ mtu¬
licie quia de dit nõ ꝓbante. ¶Si
autem uz intra deieuuul qrat de
cacituruitate mariti auferius q̃¬
sineuius uoc. anũ dautes utt̾ius ĩ¬

Expanded text:
veatur: brevitas enim matrimonii minus autem decennio matillatam sibi dotem aut in partem aut in solam, semel marito querente et muliere quia dedit non probante. Si autem neque intra decennium queratur, taciturnitate mariti auferimus qusinentes nec annum dantes ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
musu funt.¶ Postea ale
omaua ꝯstitucio lata est queso¬
llempnitatem uerborum sb̃la¬
ta: sensum et ꝯsonantenintr¬
lcm̃ abutraq ꝑte solumideside¬

Expanded text:
usu fuerunt: postea autem Leoniana constitutio lata est, quae, sollemnitate verborum sublata, sensum et consonantem intellectum ab utraque parte solum desid
Abbreviated transcription (Latin):
putat.a assignari faciat tua sb̃li¬
mtas ne discipli qd̃ sͥ ĩuucc̃pos¬
sint obstupe. s magrĩ ncite linga
rꝯfusio ꝓmirta a uocum ⁊ aui

Expanded text:
deputata adsignari faciat tua sublimitas, ne discipuli sibi invicem possint obstrepere vel magistri, neve linguarum confusio permixta vel vocum au
Abbreviated transcription (Latin):
tabilibutĩs referendariis sut
primũquid̃ eos nõ miułtitu¬
diẽ ꝯstitutos nos ut potemi¬
tos peos audiuinius singłoꝵ
sucitepeticõnes dicentes p̾lu¬
ncusum uocantes ⁊ młtos q

Expanded text:
tabilibus nostris referendariis sunt Primum quidem eos non in multitudine constitutos nos, utpote multos per eos adiuvemus singulorum facile petitiones discentes, plun
Abbreviated transcription (Latin):
ipui fliuũ nauigare. ¶Se¬
quorum p̃dus adheient qua
decausa arbores ꝙ niꝑusd si
qb l ub̃m est casam ibi poẽ¬
re in quaserccipuĩt sic ⁊ recia

Expanded text:
ipsum flumen nauigare. squorum praediis haerent: qua de causa arbores quoque in his liberum est, casam ibi imponere, in qua se recipiant, sicut retia
Abbreviated transcription (Latin):
referebant. ¶Posteauo erh
edc̃o p̾toris alia forma testõr
sufficiebant cum nur cunli
signatestiũ nõ erant ncc̃ia. s
cum paulatun qu tameriisu

Expanded text:
referebantur. postea vero ex edicto praetoris alia forma faciendosufficiebant, cum iure civili signa testium non erant necessaria. Sed cum paulatim tam ex usu
Abbreviated transcription (Latin):
legem ⁊ niramituni suũ maĩfãcione
sua ⁊ actoremertra omẽsictimũ ad¬
intortũ relinquẽte. Igit᷑ nelatentee¬
o ⁊ tardata erhibitõe cãmaneat suspẽ¬
sacraminet ut potuit uidet in quant
tram abisse dr̃⁊ det inducias certas
ut insi intracas occutient lib̃am tũ¬

Expanded text:
legem et iuramentum suum manifestationem suam, et actorem extra omne legitimum adiutorium relinquente. Igitur ne latente eo et tardata exhibitione causa maneat suspensa, examinet ut potuerit iudex, in quam terram abisse dicitur, et det indutias certas, ut nisi intra eas occurrerit liberam t
Abbreviated transcription (Latin):
nicudaciũ dicat ieuttend̃ cũ
esse ad p̾fectum urbis ꝑumcu¬
dum placuit. ¶ Sic iue rem̾¬
citur qui datapeciũa nũst̾iũ tu¬
tele acꝗsicrit. ¶Libxrtus q̃ si
fraudiuent gessisse tutelaui fi¬
Nouissune ꝑscieudẽ cos qui
diuure familiari facitatẽ prãt
Suspectum .ii. cumi putanĩ
qui morib caus est ut suspec¬
cus sit. ¶ Em̃ uotutor lcura¬
tor quaniurs paup est fidelis

Expanded text:
ndacium dicat, remittendum eum esse ad praefectum urbis puniendum placuit, sicut ille remittitur, qui data pecunia ministerium tutelae redemit. Libertus quoque, si fraudulenter gessisse tutelam fiNovissime sciendum est eos, qui in re familiari facultatem praestat. Suspectum enim eum putamus, qui moribus talis est, ut suspectus sit: enimvero tutor vel curator, quamvis pauper est, fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
Ciendum est suspecti
autem est ius remouendi s¬
spectos tutores rome p̾cori⁊
inus qui possunt desuspecto
coguoste nunc iudcauus q
suspectifĩ possunt. ¶ Duis¬
simus sic tutor. accusaripotit
e pr̃om parcendum. l ut sus

Expanded text:
ciendum est suspecti est autem ius removendi suspectos tutores Romae praetorimus, qui possunt de suspecto cognoscere: nunc videamus, qui suspecti fieri possunt. et quidlegitimus sit tutor, accusari potere patroni parcendum, licet ut
Abbreviated transcription (Latin):
fficultate ⁊ lesione atq trictione pͥ¬
uent ne occione licium ⁊ aliorumq̃¬
ldos dicigẽ sb̃iectos ⁊ palan facẽ
omnum ciicatũ ⁊ uicoram hitatori¬
b quatenussiquis hu̾it ꝯtencionẽ

Expanded text:
fficultate et laesione atque contritione privent, ne occasione litium et aliorum quad omnes dirigere subiectos et palam facere omnium civitatum et vicorum habitatoribus, quatenus si quis habue
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝙ iustum ẽ insumautes quia coac¬
tas abeo iudes inder distulit audires̃¬
txllantem ⁊ indicare int̾ cum ⁊ quil
abeo ꝯuentus est ut h̾ cognoscenites
lem ducutum dissoluant que dubia
sunt aut ꝑ ãnotacionẽ scͥptis fcãm
aut coguicionaliter utoiceturint̾ li

Expanded text:
meruit quod iustum est insinuantes, quia coactus ab eo iudex distulit audire interpellantem et iudicare inter eum et qui ab eo conventus est; ut haec cognoscentes bilem conventum dissolvant quae dubra sunt, aut per adnotationem scriptis factam aut cognitionalit
Abbreviated transcription (Latin):
esse deuctũs aut cognitũ s̾ in¬
genĩ unusqsq suscipiet. auł
tutasunt obnorius fi.¶Sl
quis gͥ exincinoratis fugitĩs
detentatoꝵ ipĩ. aut cui suit p̾c̾cũ

Expanded text:
esse derelictum. Sed aut cognitum sibi ingenuum unusquisque suscipiet, aut tuta sunt obnoxius fieri. Si quis igitur ex memoratis fugitivisdetentator, ipsi autem cuius fuit praeter
Abbreviated transcription (Latin):
gariorcum plaustrorum⁊ na¬
nium p̾stuciones ⁊ exͣordinari¬
a collõ ad felicissimãiegus intm¬
dorum magistratum̃. adiusticiã
erpedicnda argentarie ⁊ palaci

Expanded text:
gariarum et plaustrorum et navium prestationes, et extraordinaria collatio ad felicissimam regalis numdorum magistratuum ad iustitiam expediendam, argentarie, et palati
Abbreviated transcription (Latin):
ligonẽdeduci nullo modo post̃
Siquis aliũ datutũ ftũꝵ ne
ꝗs spopond̃it. nõ obligat᷑ uelu¬
ti sespondeat tycui qu aureos
daret spopond̾it obligatur.
Siqs alicui cuius iurisb̾ies¬
tus non sit stipuletur uith̾ agͥ

Expanded text:
o modo possunt. Si quis alium daturum facturumve quid spoponderit, non obligabitur, veluti si spondeat Titium quinque aureos daret spoponderit, obligatur. Si quis alii, quam cuius iuri subiectus sit, stipuletur, nihil agit.
Abbreviated transcription (Latin):
cogatur. Nec si iguorancie locus
cũ ad crimĩs rõmsoĩ illud suffici¬
⁊ iinemoratis regionib. siquis
recepit ignoracioius ercusacioẽ
tis in lib̾tis ⁊ quos pariusu pacioẽ
suscepit mocdus sit quem cuta nb̃

Expanded text:
c sit ignorantiae locus, cum ad criminis rationem solum illud sufficietiam in memoratis regionibus si quis receperit, ignorationis excusatione tis. In libertis etiam, quos pari usurpatione susceperit, is modus sit, quem circa
Abbreviated transcription (Latin):
unt sicuti diriuius appenone. ¶ Nã¬
tura siquid ab imcio diun defilioruĩ
patationescret scriptis nodum posi¬
nttum. icicatura fiebant uella uõ ⁊ ii¬
tes atq libidiues ⁊ xupiscentietim̃
de posuunt adaliud scemaseriuturẽ
lictacuraus libcatẽ fuis molita ẽ⁊
multum dehiistractauit modos in¬
troduccus dena nulia imꝑatorie no¬

Expanded text:
unt, sicuti diximus, appellatione. Natura siquidem ab initio, dum de filiorum procreatione sanciret scriptis nondum positimi a creatura fiebant. Bella vero et lites atque libidines et concupiscentiae causam deposuerunt ad aliud schema. Servitutem licta curans libertatem servis molita est et multum de his tractavit modos introducens dena milia; imperatoriae
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtum a nob̃ ẽmreliqs autcn trib
dis uemient aut sitestatus fuit ad
curie ⁊ successiones ⁊ auamoniẽmor¬
diuatam de dit iite successionẽ ⁊ q̃s¬
tum. Siquis a lergue lerneus¬

Expanded text:
sancitum a nobis est, in reliquis autem tribus dis venient, aut si testatus fuerit ad curiae et successiones et aliam omnem ordinatam dedit vitae successionem et quaestum. Si
Abbreviated transcription (Latin):
quiftis italinus efficiant successo¬
res siquid hũit fiuos quittus caur
bcis succe dant quidn. legaluis ꝓ
priofilio hrẽ pr̃nam successionc̃.
Siusofilios huit noncuriales qͣn¬
uemat adfiscimi ⁊ curiam reliqua
no quantucumq fũitad allos tiligr
ꝯcuriales nonsunt accedat. ¶Si

Expanded text:
qui factis ita legitimis efficiantur successores. Si quidem habuerit filios qui talis est aut bus ei succedant: quid enim legalius est proprio filio ad paternam successionem? Si vero filios habuerit non curiales quanveniat ad fiscum et curiam, reliqua vero, quantumcumque fuerit, ad illos filios qui curiales non sunt accedat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
morinascend̾int nõsiuuiꝰ eos ab¬
stinẽ se prĩhrditateant indiqua¬
sidonacionẽ in seftar ⁊ rotumbita
abeis reliquere ⁊ fortimna recedẽ ma¬
nentes itaz curiales relcdaui aut do¬

Expanded text:
morum ascenderint, non sinimus eos abstinere se patrum hereditate aut videri quasi donationem in se factam et ratam habitam ab eis relinquere et fortuna recedere: manentes itaque curiales relictam aut do
Abbreviated transcription (French):
fũttuitũq curialium alt̾ius cuins¬
piam ietropons cuĩ. ¶ Sit ituq no¬
b̃curialiĩ diugenciae ⁊ istemodus
placet iuns lumquia canus curiali
uinuaturaliũ cristenti solumm fi¬

Expanded text:
fuerit, cuicumque curialium alterius cuiuspiam, metropolis tamen. Sic itaque nobis curialium diligentia est et iste modus placet iuris legitimi, quia damus curiali naturalium existenti solumm
Abbreviated transcription (Latin):
naturalem offiecurie illuis uũorief
s⁊ cruilsaquadam aut ex uicosit ori¬
unous uli. apr̃c offeratur cinitati
atsem ip̃m osferat sũquadanciui¬
tate uilla. ut nicus tributa psoluet
palamuoẽ quia siqd̃ pr̃cumaut a

Expanded text:
naturalem offerre curiae illius unde oritur sed ex villa quadam aut vico sit oriundus, illi a patre offeratur civitati aut semet ipsum offerat, sub qua civitate villa aut vicus tributa persolvet. Palam vero est quis, si