comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
luis monum̃ti eius manenꝰ
usq hodie testatur. ad oc¬
cidentem ciuitatis ultra
uiam que ducit hebron:
qd̃ ea que in eo loco age¬
bantur. ipsa egisse ꝓpheti¬
cȩ locutionis modo recte
dicatur: cuiꝰ corpore & no¬
mine locus ipse fuerat
insignis. Qd̃ dñs ipse ne
occideretur ab herode sub¬
latus est a parentib in e¬
giptũ: significat electos
sepius maloꝵ imꝓbitate
suis effugandos sedibꝰ: uł
simul exemplũ datur fi¬
delib. ne dubitent rabiẽ
ꝑsequentiũ: ubi oportu¬
nũ fuerit declinare fugi¬
endo. cũ hoc dm̃ ac dñm
suũ fecisse meminerint.
Si quidẽ ipse qui erat suis
p̾ceptitrus. cũ uos ꝑsecuti
fuerint in cruitate ista. fu¬
gite in aliam: prius fecit
qd̃ precepit. fugiendo ho¬
minem quasi homo in t̃ra
quẽ magis paulo ante mõ¬
strauit stella de cęlo. Qd̃
occisis ꝓ dño pueris hero¬
des ñ longe post obiit. et
ioseph monente angło. do-¬
minũ cũ matre in derrã
isrł reduxit: significat

Expanded text:
lus monumenti ejus manens usque hodie testatur, ad occidentem civitatis, ultra viam quae ducit Hebron: quod ea quae in loco eodem agebantur, ipsa egisse prophetico locutionis modo recte dicatur, cujus corpore et nomine locus ipse fuerat insignis. Quod Dominus ipse ne occideretur ab Herode sublatus est a parentibus in Aegyptum, significat electos saepius malorum improbitate suis effugandos  Al. add. simul exemplum datur fidelibus, ne dubitent rabiem persequentium, ubi opportunum fuerit, declinare fugiendo, cum hoc Deum ac Dominum suum fecisse meminerint. Si quidem ipse qui erat suis praecepturus, Cum vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in aliam, prius fecit quod praecepit fugiendo hominem, quasi homo in terra, quem magis paulo ante monstravit stella de coelo. Quod occisis pro Domino pueris Herodes non longe post obiit, et Joseph monente angelo Dominum cum matre ad terram Israel reduxit, significat
Abbreviated transcription (Latin):
yratio paralitici hu¬
ius: anime post di¬
uturnam illecebrȩ carna¬
lis mertiam ad xp̃m su¬
spirantis. indicat saluati¬
onem. Que primo omni¬
um ministris qui eam
subleuent & xp̃o afferant.
id est bonis doctorib qui

Expanded text:
Curatio paralytici hujus, animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis indicat salvationem. Quae primo omnium ministris qui eam sublevent et Christo afferant, id est, bonis doctoribus qui
Abbreviated transcription (Latin):
huic uitȩ necessaria:nec
magna nec minima. Id̃o
posint nec uirgam: osten¬
dens a fidelib suis. om̃ia
deberi ministris fuis. nul¬
la suꝑflua requirentibus.
Ac ꝑ hoc addendo dignus
est oꝑarius cibo suo: pror¬
sus aperuit & illustrauit.

Expanded text:
huic vitae necessaria, nec magna nec minima. Ideo posuit, nec virgam: ostendens a fidelibus suis, omnia 111 deberi ministris suis nulla superflua requirentibus, ac per hoc addendo: Dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit et illustravit,
Abbreviated transcription (Latin):
nerui desticuloꝵ eius ꝑple¬
xi sunt. Ossa eius uelut
fistulȩ exis: cartilago illiꝰ
quasi laminȩ ferreȩ. Ipse
principiũ est uiarũ dei:
qui fecit illũ. applicabit
gladiũ eius. huic montẽ
herbas ferunt: & oñĩs be¬
stiȩ agri ludent ibi. Sub
umbra dormit in secreto
calami: & locis hum̃tibus.
Protegunt umbrȩ umbrã
eius: & circũdabunt eũ sa¬
lices de torrente. iii.

Expanded text:
rvi testiculorum eius perplexi sunt ossa eius velut fistulae aeris cartilago illius quasi lamminae ferreae ipse principium est viarum Dei qui fecit eum adplicabit gladium eius huic montes herbas ferunt omnes bestiae agri ludent ibi sub umbra dormit in secreto calami et locis humentibus protegunt umbrae umbram eius circumdabunt eum salices torrenti
Abbreviated transcription (Latin):
inanui pastoꝵ. insuꝑ & hau¬
sit aqͣm nobiscũ: potũq
dedit ouib. At ille. Ubi ẽ
inquit: Quare dimistis
hominem:Nocate:eum:
ut comedat panem. Iura¬
uit gͦ moyses qd̃ habitaret
cũ eo: accepitq sefforam fi¬
liam eius uxorem. Que pe¬
perit ei filiũ: quem uoca¬
uit gersan dicens.Aduena
sui in terra aliena. Alterũ¬

Expanded text:
insuper et hausit aquam nobiscum; potumque dedit ovibus. At ille. Ubi est inquit: quare dimisistis hominem? Vocate eum: ut comedat panem. Juravit ergo Moyses ut habitaret cum eo. Accepitque Sephoram filiam ejus uxorem. Que peperit filium: quem vocavit Gersam: dicens. Advena fui in terra aliena. Post mul
Abbreviated transcription (Latin):
templatione ꝑmansit: Qui cu
lassitudine ac fragilitate car
compellente. paululũ menbr
pori dedisset: subito per duu
gratiã. angeloꝵ choris. & ani¬
rum cętib beatissimoꝵ homu
iam spiritib cum dõ regnan

Expanded text:
templatione permansit. Qui cum, lassitudine ac fragilitate carnis compellente, paululum membra sopori dedisset, subito per divinam gratiam angelorum choris et animarum cetibus beatissimorum hominum iam spiritibus cum Deo regnan
Abbreviated transcription (Latin):
nans: que & presentium so¬
ir spirituum mesticiam
quod futurum erat. gratu¬
bunda ꝓmulgãret sententi.
ta dicendo. Dñs ꝓspexit de
celso sco suo: de cȩlo in terra
in defessis precib exoraret: noc
quadã plus solito orationẽ p¬
lans. usq lucis crepusculũ in e¬

Expanded text:
nans, que et presentium solaretur spirituum mestitiam, et quod futurum erat, gratulabunda promulgaret sententia, ita dicendo: 'Dominus prospexit de excelso sancto suo, de caelo in terraindefessis precibus exoraret, nocte quadam plus solito orationem protelans, usque lucis crepusculum in
Abbreviated transcription (Latin):
templatione ꝑmansit: Qui cu
lassitudine ac fragilitate car
compellente. paululũ menbr
pori dedisset: subito per duu
gratiã. angeloꝵ choris. & ani¬
rum cętib beatissimoꝵ homu¬

Expanded text:
templatione permansit. Qui cum, lassitudine ac fragilitate carnis compellente, paululum membra sopori dedisset, subito per divinam gratiam angelorum choris et animarum coetibus, beatissimorum homi
Abbreviated transcription (Latin):
nantiȩ eugłistarũ: cur eugłista
cob: & lucas filiũ eũ appellaue¬
rit heli: non intelligens consue¬
tudinẽ scripturarũ. qd alt̾ scd̾m
naturã: alt̾ scd̾m legẽ eius pat̾ sit:
Scimus enĩ ꝑ moysen hoc dño iu¬
bente p̃ceptũ. ut si frat̃ aut pro¬
pinquus absq liberis mortuus
fuerit: alius eiꝰ frat̃ accipiat uxo¬
rem. ad suscitandũ sem̃ frĩs uel
propinqͥ sui: Suꝑ hoc & affricanꝰ
tempoꝵ scriptor. & eusebiꝰ cesari¬
audieris. suspitio tibi ñ subeat
nuptiarũ. sed recordare consuȩ¬
tudinis scripturarũ: qd sponsi
iuri. & sponsȩ uocent᷑ uxores
Et a transmigratione babilonis
usq ad xp̃m: generationes qua¬
tuordecĩ. Numera a ieconia usq ad
ioseph: &. inuenies generationes qͣ¬
tuordecĩ: Uerũ qͣrta decima gene¬
ratio: in ipsũ xpm̃ deputabitur:

Expanded text:
cur evangelista cob: et Lucas eum filium appellarit Heli; non intelligens consuetudinem Scripturarum, quod alter secundum naturam, alter secundum Legem ei pater sit. Scimus enim hoc per Moysen Deo jubente praeceptum, ut si frater aut propinquus absque liberis mortuus fuerit, alius ejus accipiat uxorem ad suscitandum semen fratris vel propinqui sui . Super hoc et Africanus temporum scriptor et Eusebius Caesariaudieris, suspicio tibi non subeat nuptiarum; sed recordare consuetudinis Scripturarum, quod sponsi viri, et sponsae vocentur uxores. Et a transmigratione Babylonis usque ad Christum, generationes quatuordecim. Numera a Jechonia usque ad Joseph, et invenies generationes tredecim. Quarta decima ergo generatio in ipsum Christum reputabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
regum uolumine legimꝰ: de iorã
ochoriã fuisse genitũ Quo mortuo.
iosabeth filia regis ioram. soror
ochoriȩ. tulit ioas filim frĩs sui.
& eum int̾nitioni quȩ exercebatur
ab athalia subtraxitꝰ. cui successit
in regnũ filius eius amasias Post
quẽ regnauit filius eius azarias
si ioathan filius eius: Cernis ergo
qđ scđmn fidem historiȩ̨ tres reges
in medio fuerint: qͦs hic eugłista
p̃termisit: Iorã qͥppe ñ genuit oriã
sed ochoriam: & reliquos qͦs enume¬
rauinius Uerũ quia eugłistȩ ꝓpo¬
situm erat tres thesseras cedecades
in diuerso temporũ statu po¬
impussimȩ iez abel: iccirco usq
ad t̾ciam generationẽ eiꝰ memoria
tollit᷑. ne in sc̃ȩ generationis ordine
poueretur Et post transinigrationẽ
babylonis: iechonias genuit salathiel
Si uoluerimꝰ ieconiã in prima thesse
ris rcedecadi: ponere. in sequenti ñ
erunt quatuordecĩ sed tredecĩ: Sci¬
amus gͦ ieconiã priorẽ. ipsũ esse

Expanded text:
Regum volumine legimus de Joram Ochoziam fuisse generatum, quo mortuo, Josabeth filia regis Joram, soror Ochoziae tulit Joas filium fratris sui, et eum internecioni, quae exercebatur ab Athalia  Al. Atholia, subtraxit. Cui successit in regnum filius ejus Amasias, post quem regnavit filius ejus Azarias,sit Joathan filius ejus. Cernis ergo quod secundum fidem historiae tres reges in medio fuerint, quos hic Evangelista praetermisit: Joram quippe non genuit Oziam, sed Ochoziam: et reliquos quos enumeravimus. Verum quia Evangelistae propositum erat tres tessarescedecades in diverso temporum statu poimpiissimae Jezabel, idcirco usque ad tertiam generationem ejus memoria tollitur, ne in sanctae nativitatis ordine poneretBabylonis, Jechonias genuit Salathiel. Si voluerimus Jechoniam in fine primae tessaradecadis ponere, in sequenti non erunt quatuordecim, sed tredecim. Sciamus ergo Jechoniam priorem ipsum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
impossibile dixit affatu. hic narrare
incipiat: quia ibi de generatione
diuinitatis: hic de incarnationis ẽ
dictũ. A carnalib aut̃ cępit: ut
ꝑ hominẽ dm̃ discere incipiamꝰ filii

Expanded text:
impossibile dixit effatu, hic narrare incipiat: quia ibi de generatione divinitatis, hic de incarnatione est dictum. A carnalibus autem coepit, ut per hominem Deum di
Abbreviated transcription (Latin):
euugłia multo ante p̃dicta.
hiezechielis quoq uolumen ꝓbat:
in quo prima uisio ita contexit᷑.
Et in medio sicut similitudo qua¬
tuor animaliũ. & uultꝰ eoꝵ facies
hominis. & facies leonis. & facies
uituli: &. facies aquilȩ: Prima ho-¬
minis facies matheum significat:
qui quasi de homine exorsus ẽ
scribere: liber generationis iħu
xp̃i filii datud: filii abraham:
Scda marcũ: in quo uox leonis¬

Expanded text:
elia multo ante praedicta, Ezechielis quoque volumen probat, in quo prima visio ita contexitur: Et in medio sicut similitudo quatuor animalium: et vultus eorum facies hominis, et facies leonis, et facies vituli, et facies aquilae . Prima hominis facies Matthaeum significat, qui quasi de homine exorsus est scribere: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham . Secunda Marcum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
clamantis in deserto. parate uiã
dnuĩ: rectas facite semitas eiꝰ. Tercia
uituli: quȩ eugłistam lucã a za-¬
charia sacerdote sumpsisse initiũ
prefigurat: Quarta ioħm eugłis¬
tam: qui assumptis pennis aquilȩ
& ad altiora festinans: de uerbo
dĩ disputat: Cetera quȩ sequunt᷑.
in eundẽ sensũ proficiunt: crura
eoꝵ recta: & penuati pedes eorũ:
ocłis: & scintillȩ & lampades in
medio discurrentes. & rota in
rotã: &. in singulis quatuor facies
Unde & apocalipsis ioħis. post ex¬
positionẽ uigniti qͣtuor senioꝵ
rant agnũ dĩ: introducit fulgura q
tonitrua. & septem sp̃s discurrentes:
& mare uitreũ. & quatuor anima¬
lia plena oculis dicens Animal pri¬
mũ: simile leoni: Et sodm: simile
uitulo. Et t̾cium: simile homini.
Quartũ. simile aquilȩ uolanti: ft
post paululũ. plena inquit erant
oculis: & requiem non habebant

Expanded text:
 parate viam Domini, rectas facite semitas ejus . Tertia vituli, quae evangelistam Lucam a Zacharia sacerdote sumpsisse initium praefigurat. Quarta Joannem evangelistam, qui assumptis pennis aquilae, et ad altiora festinans, de Verbo Dei disputat. Caetera quae sequuntur in eumdem sensum proficiunt. Crura eorum recta, et pennati pedes, oculis, et scintillae ac lampades in medio discurrentes, et rota in rota, et in singulis quatuor facies. Unde et Apocalypsis Joannis, post expositionem viginti quatuor seniorum rant Agnum Dei, introducit fulgura, et tonitrua, et septem spiritus discurrentes, et mare vitreum et quatuor animalia plena oculis , dicens: Animal primum simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium simile homini, et quartum simile aquilae volanti. Et post paululum: Plena erant, inquit, oculis, et requiem non
Abbreviated transcription (Latin):
phares & zaram: de thamar: Notan
dum in genealogia saluatoris. nullã
scãrũ assumi mulierũ÷ sed eas quas
scriptura reprehendit: ut qui ꝓpt̃
peccatores uenerat. de peocatricib
nasceret᷑᷑ om̃iuinspeccata deleret:
Unde & in consequentib raab me¬
retrix. & rith moabitis ponit᷑: &
bethsabee uxor uriȩ: Nãason aut̃:¬

Expanded text:
Phares et Saram de Thamar. Notandum quod in genealogia Salvatoris nullam sanctarum assumit mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatoribus nascens, omnium peccata deleret. Unde et in sequentibus Raab meretrix, et Ruth Moabitis ponitur, et Bethsabee uxor Uriae. Ad int
Abbreviated transcription (Latin):
prianus ep̃s dixit: P rodiscar Pa¬
ternus ꝓ consul dixit. Non solũ
ex teinuit p̃soiteri: qui in hac ci
censiustis: delatores non esse de
bere: Itaq deferri a me ñ posst̃:
ultro offerat. & tuȩ qͦq censure
hoc displiceat. nec offerre se ipsi
possunt: sed a te exquisiti inueni¬
entur: Pateruiꝰ ꝓconsul dixit: Ego
dixit: Ipsi a te ex quisiti inuenientur:
faciant: aut cimiteria ingrediant᷑:
Si quis itaq hoc tam salubre p̃cep¬
tum ñ impleuerit: capite plectat᷑:

Expanded text:
prianus episcopus dixit: proficiscor. Paternus proconsul dixit: non solum ex te, qui sint presbyteri qui in hac ciucensaistis delatores non esse. itaque detegi et deferri a me non possunt. ultro offerat, et tuae quoque censurae hoc displiceat; nec offerre seipsi possunt: sed a te exquisiti invenientur. Paternus proconsul dixit: A t, sed a te exquisiti inuenientur. bula fiant nec coemeteria ingrediantur. si quis itaque hoc tam salubre praeceptum non obseruauerit, capiteplectetur.
Abbreviated transcription (Latin):
cerimoniari Cyprianus ep̃c dixit:
nulla ẽ consustlo UIII.
Dui sacrilega mente uixisti:
& nefariȩ tͥ conspirationis ho¬
mines aggregasti: & inimicũ te
diis romanis. & sacris religionibus
constitusti: nec te pii & scĩssimi¬
ad sectã oerimoniarũs reułocare
potuerunt: & idõ cũ sis xp̃ianus
nequissimꝰ auctor & signifer dep̃¬
hensus :eris ipse docum̃tũ his. qͦs
scelere tuo tecũ aggregasti: San¬
ciũ eyprianũ: gladio animaduer¬
i placet Cxprianꝰ ep̃c dixit: Dõ
grãs Post cuiꝰ sententiã: popłs frm¬
clamabat Et nos cũ eo decollem᷑
uit: & diaconib tradita in linea
stetit: & cepit spiculatorẽ sustinere:
aureos darent: Linteamina & ma
Qui cum lacinias manuales ligare
sibi non posset: uilianꝰ presbit̃ &
uilianus subdiaconꝰ ligauert᷑ ei:

Expanded text:
caeremoniari. Cyprianus episcopus dixit: nulla est consultatio. Diu sacrilega mente vixisti, et nefarios tuae conspirationis homines aggregasti, et inimicum te diis Romanis et sacris religionibus constituisti, nec te pii imd sectam caeremoniarum suarum evocare potuerunt: cum num auctor et signifer deprehensus, eris ipse documento his quos scelere tuo tecum aggregasti; sancium Cyprianum gladio animadverti placet. Cyprianus episcopus dixit: Deo gratias. Post cebat - Et nos cum eo decollemur.set, et diaconibus tradidisset, in linea stetit et coepit spiculatorem sustinere. i quinque aureos darent. Linteamina vero Qui cum lacinias manuales ligare sibi non potuisset, Julianus presbyter et Julianus subdiaconus ei ligaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
inc eosdẽ senatores ueritas non
iam famtulos sed amicos denun¬
tiat dicens. Iã non dico uos sesios.
sed amicos meos Qͦ nimirũ Rel¬
mista: intuens ait Michi autẽ
nimis honorati sunt: amiei tui
ds̃: Quoꝵ dũ celsitudinẽ cordis
aspiceret. mundi głam qua calce
calcarent: ꝓtinꝰ addidit Nimis
confortatꝰ est pͥncipatꝰ eoꝵ: Ac ne
paucos ẽẽ crederemꝰ. qͦs ꝓficere usq
ad sũmã tantę ꝑfectionis agnos¬
cimꝰ: ilico adiunxit: Dinumerabo

Expanded text:
inc eosdem seniores Veritas non jam famulos, sed amicos denuntiat, dicens: Non jam dicam vos servos, sed amicos meos . Quos nimirum Psalmista intuens, ait: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus . Quorum dum celsitudinem cordis aspiceret, mundi gloriam qua calce calcarent protinus addidit: Nimis confortatus est principatus eorum. Ac ne paucos esse crederemus, quos proficere usque ad summam tantae perfectionis agnoscimus, illico adjunxit: 364 Dinumerab
Abbreviated transcription (Latin):
quentes temporalia: głam potesta¬
tis ȩt̾nȩ mercati sunt: Qͥd itaq
in hoc mundo stultiꝰ. quã sua
deserere: Et qͥd in ęt̾nitate nob̾¬
utilius. quã cum dõ iudices
uenire:¬

Expanded text:
quentes temporalia gloriam potestatis aeternae mercati sunt. Quid itaque in hoc mundo stultius quam sua deserere? Et quid in aeternitate nobilius quam cum Deo judices venire
Abbreviated transcription (Latin):
gistro simplitatis ac ueritatis acce¬
pit. Estote prudentes sic̃ serpentes.
ac simplices sicut columbȩ: Uel
columbȩ nuncupat᷑. qui spiritali
grã plenꝰ extitisse monstrat᷑ Et
iusta satis laude dilectorẽ confes¬
soremq suũ dñs remunerat. cũ
ipse dĩ uiui filiꝰ asseuerat᷑. quãius
hoc ipsũ multũ dissimilit̾ fieri:
est: petrus filius sp̃s scĩ qͥa de ipro
renatus est Xp̃c filiꝰ dĩ ante tẽpora.
ipse est enĩ dĩ uirtus & dĩ sapien¬
tia: quȩ dicit Dñs possedit me
initio uiarũ suarũ. anteq̃ qͥ oꝗͣ¬
faceret a principio: petrꝰ filius sp̃s scĩ
ex eo tempore quo ab ipso illumina¬
tus: grãm diuinę cognitionis aoce¬
pit: Et quia una uoluntas eadẽq
est oꝑatio sc̃ȩ trinitatis. recte cum
dixisset beatus es symon bariona. id
est filius grę spiritalis. ꝓtinꝰ adiunx̃.
quia caro & sanguis non reuelauit
tibi. sed pat̾ m̃s qui in cęlis est: Pat̾

Expanded text:
gistro simplicitatis et veritatis accegistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Vel columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum ipse Filius Dei vivi asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nest; Petrus filius Spiritus sancti, quia de ipso renatus est. Christus filius Dei ante tempora, ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia quae dicit: Dominus possedit me ab initio viarum suarum, antequam faceret a principio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo, ab ipso illuminatus, gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset: Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾ suscepit: Sed nos necesse est
tanto humiliꝰ diuinitatis eiꝰ alta
uenerari. quanto illũ meminimꝰ
ꝓ nr̃a exaltatione ad humanita¬
tis infima descendisse: Si enĩ int̾
sacram̃ta incarnationis eiꝰ. quib
redempti sumꝰ. potentiã diuini¬
tatis qua creati sumꝰ. pia sẽꝑ m̃te
recolimꝰ: fit ut ipsi quoq cũ petro
suꝑne beatitudinis mercede done¬
mur: Nam confitente illo xp̃m
filiũ dĩ uiui. iudeamꝰ qͥd sequit᷑.
Respondens aut̃ iħc: dixit: Beatꝰ
es symon bariona: Constat gͦ quia
uera xp̃i confessio: uera beatitudi¬
ed intueamur attenti quale
cat. ut huiꝰ etiã nos ueracit eum
confitendo: meream᷑ eẽ consortes:
B̾eatus es inquit symon bariona:
Bariona sxriace: latine dicit᷑ filiꝰ
columbe: filiꝰ aut̃ colũbȩ recte uo¬
catur apłs petrꝰ. quia uidelicet
columba multũ simplex ẽ animal.
& ipse prudenti &. pia simplicitate
dñm sequebat᷑: memor illiꝰ p̾cepti.

Expanded text:
o nobis suscepit. Sed nos necesse est o nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infirma descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus, pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum Petro supernae beatitudinis mercede donemur. Nam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur: Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar Jona. ConChristi confessionem, vera beatitudied intueamur attente, qualecat: ut hujus etiam nos veraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti
Abbreviated transcription (Latin):
appellat. ad distinctionẽ falsoꝵ dõx:
quos uario delusa errore gentilitas.
uel de mortuis sibi hominib insti¬
tuit. uel maiori dem̃tia de insensi¬
bili materia quos adoraret creauit:
De quib canttur in psalmo: Simu¬
lac̾ra gentiũ argentũ & aurũ. oꝑa
manuũ hominũ: os habent & non
loquent᷑. & cetera.: Notet aut̃ dilec¬
tio ur̃a. quã miranda distinctione
sit factũ: ut cũ de utraq eiꝰdẽ dñi
& saluatoris nr̃i natura. ab ipso dño
&. a fideli eius discipło ee̾t ꝓferenda
sententia. dñs ipse humilitatẽ assũp¬
tȩ humanitatis ꝓfitet᷑: discipł s ex¬
cellentiã diuinę et̾nitatis ostendit:
Dñs de se qd munus est: discipłs de
dño intimat qd̾ maius ẽ: Dñs de se
qd factus est ꝓpt̾ nos: discipłs de¬
clarat de dño. qd ipse est qui fecit
nos: Dic & in exugłio dñs multo
crebriꝰ se filiũ hominis: quã filiũ
dĩ appellare consueuit. ut nos ad¬
inoneat dispensationis carnis: ꝙͣ¬

Expanded text:
appellat ad distinctionem falsorum deorum, quos vario delusa errore gentilitas, vel de mortuis sibi hominibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia quos adoraret, creavit, de qualibus canitur in Psalmo: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Os habent et non loquentur, etc. . Notet autem dilectio vestra quam miranda distinctione sit factum ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura ab ipso Domino et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostendit. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est. Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam Filium Dei appellare consuevit ut nos admoneat dispensationis quam pr
Abbreviated transcription (Latin):
animę suę facile incurisse iacturã.
felicissimũ uincendi genꝰ ẽẽ. fallaces
mundi diuitias contẽpnere: aurũ
atq aigentũ nec habere nec querere.
uerã pauꝑtatẽ ambire. quȩ cȩlorũ
tribuaͥt ampla palatia possidere:

Expanded text:
animae suae facile incurrisse jacturam. animae suae facile incurrisse jacturam. Felicissimum vincendi genus esse, fallaces mundi divitias contemnere, aurum atque argentum nec habere nec quaerere, veram paupertatem ambire, quae coelorum tribuat ampla palatia possidere
Abbreviated transcription (Latin):
u deniq p̃dictos hos om̃s bonoꝵ
gradus ꝑtransiret florida beatissimi
basoli uiuentꝰ. dĩ p̃uentꝰ dono. accen¬
dit᷑ ełꝰ animꝰ. ut iã pleniꝰ renuntiare
debuisset mundo: sua omĩa deserͤre.
de finib suis exiret. regnũ frantiȩ pene¬
traret. remĩsẽ urbẽ spetialit᷑ expeteret.
acbeati remigii de cuiꝰ scĩs actib mira
& egregia iam olĩ multa cognouisset.
tumulũ corporalit᷑ inuiseret. ibiq sa¬
cris uigiliis & orationib aliqͣn dui
excubaret. Et cotidie qͥnto grã maior
in eo excreuerat. tanto altiꝰ animo re¬
uoluebat: q̃a ad claritatẽ uisionis
dĩ alit̾ ascendere ñ posset. nisi liber
om̃ib scłi impedim̃tis. discipłm se fa¬
cereͥsaluatoris: qͥ cunctis sui ᷤᷤ ueris
sequacib dicit: Discite a me qͥa mitis
sũ & humilis corde. & inuenietis re¬
quiẽ animab ur̃is. Cuiꝰ uocẽ beatis¬
simꝰ basolus diligent̃ amplectens. me¬
tuebat se it̃ turbines scłi positum.

Expanded text:
 denique praedictos hos omnes bonorum gradus pertransiret florida beatissimi Basoli juventus, Dei praeventus dono accenditur ejus animus, ut jam plenius renuntiare debuisset mundo, sua omnia desereret, de finibus suis exiret, regnum Franciae penetraret, Remensem urbem specialiter expeteret, ac beati Remigii, de cujus sanctis actibus mira et egregia jam olim multa cognovisset, tumulum corporaliter inviseret, ibique sacris vigiliis et orationibus excubaret. Et quotidie quanto gratia major in eo excreverat, tanto altius animo revolvebat, quia ad claritatem visionis Dei aliter ascendere non posset, nisi liber omnibus saeculi impedimentis, discipulum se faciat Salvatoris, qui cunctis suis veris sequacibus dicit: Discite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Cujus vocem beatissimus vir Basolus diligenter amplectens, metuebat se inter turbines saeculi positum
Abbreviated transcription (Latin):
nec ullũ impatientissimi doloris
admitto solatiũ: Te uͦ ubi hoc nun¬
tiatũ est: participẽ eẽ uolui luctꝰ
mei. qͥ eras socł amoris Ueni gͦ ad me
est corona iusticiȩ: S tam̃ ego ñ
possũ mͥ imꝑare. qͥn doleã: Premisi
quidẽ pationũ: sed solatiũ uitę
p̃sentis amisi Et si rationẽ ullã do¬
lor anutteret: gaudere deberẽ: Et

Expanded text:
nec ullum inpatientissimi doloris nec ullum inpatientissimi doloris admitto solacium. te uero, ubi hoc mihi nuntiatum est, participem esse uolui luctus mei, qui eras socius amoris. ueni ergo ad mest corona iustitiae. sed tamen ego non possum mihi imperare, quin doleam. praemisi quidem patronum, sed solacium uitae praesentis amisi: etsi, si rationem ullam dolor admitteret, gaudere deberem. est
Abbreviated transcription (Latin):
lũ quẽ de uita illiꝰ scripserã. dextera
p̃ferebat: Ego scã genua eiꝰ cõplexus.
benedictionẽ ꝓ consuetudine flagi¬
tabã. suꝑpositãq capiti meo manũ.
tactu blandissimo sentiebã Cũ int̾
benedictionis uerba sollempnia. fa¬
miliare illud ori suo crucis nom̃
iteraret: mox in eũ luminib intentis.
cũ exsatiari uultu illiꝰ conspectuq ñ
possẽ: subito mͥ in sublime sublatꝰ
eripit᷑. donec ĩmensa aeris istiꝰ uasti¬
tate oꝑit᷑: cũ tam̃ rapida nube sub¬
uectũ. acie sequerem᷑ ocłoꝵ ⁊ patenti
cȩlo receptꝰ. iuderi ultra ñ potuit:
dere: Ego impudens seqͥ cupiens. dũ
ris ingredit᷑. solito tristior. uultu
loquentis parit̃ & dolentis Quid tu
inquã.tã tristis loqui gestis: Duo
domnũ martinũ obisse nuntiant:
Concidi fateor: obortisq lacrimis.
fleui uberrime Quin etiã dũ hȩc
ad te frat̃ scribimꝰ. fliuint lacͥmę

Expanded text:
lum, quem de uita illius scripseram, dextera lum, quem de uita illius scripseram, dextera praeferebat. ego sancta genua eius conplexus benedictionem pro consuetudine  flagitabam, superpositamque capiti meo manum tactu blandissimo sentiebam, cum inter benedictionis uerba sollemnia familiare illud ori suo crucis nomen iteraret. mox in eum luminibus intentis, cum exsatiari uultu illius conspectuque non possem, subito mihi in sublime sublatus eripitur: donec emensa aeris istius uastitate, cum tamen rapida nube subuectum acie sequeremur oculorum, patenti caelo receptus uideri ultra non potuit. dere. ego inpudens sequi cupiens, dum ris ingreditur, solito tristior uultu loquentis pariter et dolentis. quid tu, inquam, tam tristis loqui gestis? at idomnum Martinum obisse nuntiant\'. concidi, fateor, obortisque lacrimis fleui uberrime. quin etiam dum haec ad te, frater, scribimus, fluunt lacrimae,
Abbreviated transcription (Latin):
ostea quã a me
mane diggressus es: erã residens
solus in cellula: Subieratq me illa.
que sepiꝰ occupabat cogitatio: spes
futuroꝵ. p̃sentiũq fastidiũ. iudicũ
metꝰ: formido penarũ Et qd̾ conse¬
quens erat. atq unde cogitatio tota
descenderat: peccatoꝵ meoꝵ recorda¬
tio. tristẽ me confectũq reddiderat:
Deinde cũ fatigata angore animi
in lectulo menbra posuissẽ. ut ple¬
rũq ex mestitudine solet. sompnꝰ ob¬
repssit: Qui ut semꝑ matutinis horis
leuior incertꝰq ita suspensus ac dubiꝰ
ꝑ menbra diffundit᷑: ut qin alio so¬
pore ñ ęuenit. pene uigilans dor¬
mire te sentias. cũ repente scm̃ mar¬
tinũ ep̃m uidere mͥ uideor: p̃textũ
toga candida. uultu igneo. stellantib
ocłis. crine purpureo: atq ita mͥ in ea
habitudine corporis formaq qua no-
uerã uidebat᷑: ut qd eloqͥ nob̾ pene
difficile est: ñ posset aspici. cũ posset
agnosci: Arridensq mͥ paululũ: libel¬

Expanded text:
osteaquam a me mane digressus es, eram residens solus in cellula, subieratque me illa quae saepius occupat cogitatio, spes futurorum praesentiumque fastidium, iudicii metus, formido poenarum, et, quod consequens erat adque unde cogitatio tota descenderat, peccatorum meorum recordatio tristem me confectumque reddiderat. deinde cum fatigata animi angore in leetulo\'membra posuissem, ut plerumque ex maestitudine solet, somnus obrepsit — qui ut semper matutinis horis lenior incertusque, ita suspensus ac dubius per membra diffunditur, ut quod in alio sopore non euenit, paene uigilans dormire te sentias —: cum repente sanctum Martinum episcopum uidere mihi uideor, praetextum toga candida, uultu igneo, stellantibus oculis, crine purpureo: adque ita mihi in ea habitudine corporis formaque, qua eum noueram, uidebatur, ut, quod eloqui nobis paene difficile est, non posset aspici, cum posset agnosci. adridensque mihi paululum libel
Abbreviated transcription (Latin):
telligamꝰ dictũ. hȩc om̃ĩa facient
uob̃ ꝓpt̾ nom̃ meũ. ut totũ refera¬
mꝰ ad iustos. tanꝙ̃ dictũ sit: hec omĩa
meũ qd̾ in uob̾ odert̃. ita potest ac¬
cipi: & ꝓpt̾ iusticiã quã in uob̾ ode

Expanded text:
tum: Haec omnia facient vobis propter nomen meum, totum referatur ad justos, tanquam dictum sit: Haec omnia meum, quod in vobis oderunt, ita potest accipi, et propter justitiam, quam in vobis ode
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt malis. possunt recte dici &
ꝓpt̃ iusticiam facere: quã diligendo.
ꝑsequunt᷑ malos: & ꝓpt̾ iniquitatẽ
quã oderunt in ipsis malis Uli.¬
ta gͦ & ipsi mali possunt dici patr&
propt̃ iniquitatẽ quȩ in illis punit᷑:
&e ꝓpt̾ iusticiã. quȩ in eoꝵ pena exer¬
cetur. Itẽ queri potest. si etiã mali fa¬
ciunt ꝑsecutionẽ malis. sic̃ impii
reges & iudices. cũ esseat ꝑsequtores
pioꝵ & utiq homicidas & adulte¬
ros & qͦscũq maleficos qͦs contͣ leges

Expanded text:
ossunt recte dici et propter justitiam facere, quam diligendo persequuntur malos; et propter iniquitatem, quam oderunt in ipsis malis: ita ergo et ipsi mali possunt dici pati, et propter iniquitatem quae in illis punitur, et propter justitiam quae in eorum poena exercetur. 4. Item quaeri potest, si etiam mali faciunt persecutionem malis; sicut impii reges et judices, cum essent persecutores piorum, utique et homicidas, et adulteros, et quoscumque maleficos, quos cont
Abbreviated transcription (Latin):
ebant: qͦmͦ intelligendũ ẽ qd̾ ait dñs ⁊
si de inundo essetis. mundꝰ qd̾ suum
erat diligeret: Non enĩ qͦs punit di¬
ligit mund. aqͦ uidemꝰ sup̃dicta sce¬
lerũ genera plerũq puniri nͥ qr
mundꝰ est in eis. a qͥb talia scelera pu¬
niunt᷑: mund̾ & in eis. a qͥb talia sce¬
lera diligunt᷑.U

Expanded text:
 intelligendum est quod ait Dominus: Si de mundo essetis, mundus quod suum est diligeret? neque enim quos punit diligit mundus, a quo videmus supra dicta scelerum genera plerumque puniri; nisi quia mundus est in eis a quibus talia scelera puniuntur, mundus et in eis a quibus talia scelera diliguntu
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ alio modo: Qui amat animã
ꝑdas: Noli amare in hac uitaͬ ne
perdas in ęt̾na uita: Hoc aut̃ qd
posterius dixi: magis habere ui¬
enĩ Et qui odit animã suã in hoc
mundo: in uitã ęt̾nã custodit¬

Expanded text:
Item, alio modo, qui amat animam oli amare in hac vita, ne perdas in aeterna vita. Hoc autem quod posterius dixi, magis habere vienim: Et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aet
Abbreviated transcription (Latin):
Studebat quoq tẽneros annos.
morũ maturitãte uincere: & be¬
iiuolentiam cor lis. caritatis mel¬
le condire: turbas frequentium po¬
pulõrũ uitare: & ut precõnem su¬
um fecisse didicerat. uita solitãria
in reclusione dño seruire Qui lo.¬
cus in castro lauduno hactenus
de signatur: & uenerabiliter colit᷑.
Inqua reclusione secundis succes¬
sib. certatim sanctȩ conuersations
studiis. iustus adolescens dño mili¬
tauit. Et cum ad uginti & du¬
os ętatis suȩ annos ꝑuenit: defun¬
cto bennadio archiep̃o in hac urbe
remensi. omnium generaliter uo¬
tis. ad pontificii culmen raptus
fuisse dinoscitur. potius quam
electus. Fit gͦ concursus populi.
diuersi quidem sexis. conditio

Expanded text:
Studebat quoque teneros annos Studebat quoque teneros annos morum maturitate vincere, et benevolentiam cordis charitatis melle condire, turbas frequentiorum populorum vitare, et ut praeconem suum fecisse didicerat, vita solitaria in reclusione Domino servire: qui locus in castro Lauduno hactenus designatur, et venerabiliter colitur. 3. In qua reclusione secundis successibus certatim sanctae conversationis studiis iustus adolescens Domino militavit. Et cum ad viginti ot duos aetatis suae annos pervenit, defuncto Bennadio archiepiscopo, in hac urbe Remensi omnium generaliter votis ad pontificii culmen raptus fuisse dinoscitur potius quam electus. Fit ergo concursus populi diversi quidem sexus, conditio
Abbreviated transcription (Latin):
lictis eum p̾uaricationis. sed in
gratia remissionis mater sua pe¬
perit. Neq enim dubitandum ẽ:
quia sp̃c sanctus qui eum talem
futurum predixit: & cuius mune¬
re conceptus fuit: ctiam a peccatis
absoluit Constat quippe ueri¬
dica patrum sententia: quia lege
non stringitur sancti sp̃e donũ.
Et ꝓpterea qui cornelium ac do¬
mum eius. ante ꝑceptionem baptiᷤᷤ¬
ii sua gratia consecrauit: ipse utiq
beatum remigium. non solum an¬
te baptismum: sed etiam ante na¬
tiuitatem. eiusdem gr̃ȩ minere
perfũdit. Ditus est autem ex anu
& uetulo dui sterilibus. ꝑ reꝓmissi¬
onem ut isaac & iohannes. uir iste
sanctus antequã natus: nomine de¬
signatus anteꝗͣ mundo cognitus:
in pago laudunensi alto parentũ
sanguine: ut monstraretur in ortu
qualis futurus erat in actu. Tra
ditus autem a parentib scolȩ lit¬
teris imbuendus: in breui coeuis
& etiam natu maiõrib suis. doc¬
trina excellentior est effectus

Expanded text:
lictis eum prevaricationis, sed in lictis eum prevaricationis, sed in gratia remissionis mater sua peperit. Neque enim dubitandum est, quia Spiritus sanctus, qui eum talem futurum predixit, et cuius munere conceptus fuit, etiam a peccatis absolvit. Constat quippe veridica patrum sententia, quia lege non stringitur sancti Spiritus donum. Et propterea, qui Cornelium ac domum eius ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique beatum Remigium non solum ante baptismum, sed etiam ante nativitatem eiusdem gratie munere perfudit. Ortus est autem ex anu et vetulo diu sterilibus per repromissionem, ut Isaac et Iohannes, vir iste sanctus antequam natus, nomine designatus, antequam mundo cognitus, in pago Laudunensi alto parentum sanguine, ut monstraretur in ortu, qualis futurus erat in actu. ditus autem a parentibus scholae litteris imbuendus, in brevi coaevis, et etiam natu majoribus suis doctrina excellentior est effectus.
Abbreviated transcription (Latin):
iustificetur adhuc: idem beatus mon¬
tanus lum̃ corporalium oculorũ
amisserat. Tandem credentibus pa¬
rentibus uerbis uiri di: fit gaudiũ.
quod talem suscepturi essent ꝓlem:
in cuius conceptione non foret ar¬
dor explendȩ libidinis.: sed amor ge¬
nerande iurta diuinũ presagium
Uncipitur ergo futurus xp̃i
pontifex: & xp̃i ammini cu¬
lante mniscłia. mater bea¬
tissima quem auspice deo conce¬
pit. felicit̾ filium genuit: cui remi¬
giũ scdm dñi dictũ. ĩbaptis mate no¬
men imponi fecit Et ablacta¬
tus: sicut suus prenuntiator pre¬
dixerat. lacte matris oculos sui
uatis. matre obstetricante ꝑun¬
gens: lumen illi gratia diuina re¬
stituit. Nec incredibile uideri de¬
bet: si puer iste antequam per eta¬
tem corporis. sciret uocare patrem
atq matrem suam. uirtutes mu¬
nere diuino oꝑatus est: qui & si
ut homo in iniquitatibus con¬
ceptus est. contra morem tamen
humanȩ conditionis. non in de¬

Expanded text:
iustificetur adhuc, isdem beatus Moniustificetur adhuc, isdem beatus Montanus lumen corporalium oculorum amiserat. Tandem credentibus parentibus verbis viri Dei, fit gaudium, quod talem suscepturi essent prolem, in cuius conceptione non foret ardor explende libidinis, sed amor generande iuxta divinum presagium ncipitur ergo futurus Christi pontifex, et Christi adminiculante misericordia, mater beatissima, quem auspice Deo concepit, feliciter filium genuit. eui Remigium secundum Domini dictum in baptismate nomen imponi fecit. Et ablactatus, sicut suus prenuntiator praedixerat, lacte matris oculos sui vatis, matre obstetricante, perunguens, lumen illi gratia divina restituit. Nec incredibile videri debet, si puer iste, antequam per etatem corporis sciret vocare patrem et matrem suam, virtutes munere divino operatus est, qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis non in de
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis. inter illius temporiᷤ
innumera pericula. tanta conso¬
latione accepta: ciliniȩ diuinũ
oraculum. gratia dĩ ꝑceptum in¬
notuit. At illa dixit ad monta¬
num. Quomodo fieri potest. ut
anus lactem filium: cum michi
a temporibus diu transactis mu¬
liebria defecerint: & uir meus emi¬
lius uetrilus sit. ac in euõso eius cor¬
pore. frigidus exstet circum precor¬
dia sanguis: & uoluptatis opera in
eo penitus emarcuerint: Erant
enim ambo genere nobiles: & gra¬
tia inter suos nominatissimi Et
quia liberotum parentes ꝓcesserãt
indiebus multis. effeci & cartie
iam infecundi: coniugale cõmer¬
tium non querebant: nec eis spes
ultra uel appetitus generandi sõ¬
bolem inerat. Qui beatus monta¬
nus respondit. Scias quia cum ab¬
lactaueris puerum remigium: de
lacte tuo ꝑunget oculos meos. et
recipiam lumen. Nam ut merita
illi accrescerent. sicuti & sc̃o tobiȩ.
uixta diuinum sermonem ut iustus

Expanded text:
venerabilis, inter illius temporis venerabilis, inter illius temporis innumera pericula tanta consolatione accepta, Ciliniae divinum oraculum gratia Dei perceptum innotuit. At illa dixit ad Montanum: 'Quomodo fieri potest, ut anus lactem filium, cum michi a temporibus diu transactis muliebria defecerint, et vir meus Emilius vetulus sit, ac in aevoso eius corpore frigidus extet circum precordia sanguis, et voluptatis opera in eo penitus emarcuerint?' Erant enim ambo genere nobiles et gratia inter suos nominatissimi. Et quia liberorum parentes processerant in diebus multis, effeti et carne iam infecundi coniugale commercium non querebant, nec eis spes ultra vel appetitus generandi subolem inerat. Cui beatus Montanus respondit: 'Scias, quia cum ablactaveris puerum Remigium, de lacte tuo perunget oculos meos, et recipiam lumen. Nam ut merita illi adcrescerent. sicuti et sancto Tobiae, iuxta divinum sermonem, ut iustus
Abbreviated transcription (Latin):
exinanita. L.li.¬
is inter se ita serentibus. su¬
bito uox affuit a superiob
atq secretiorib aditis. salu¬
berrime atq suauissime into¬
nans: que & presentium sola¬
retur spirituum mesticiam: et
quod futurum erat. gratula¬
bunda ꝓmulgaret sententia .l¬
ta dicendo. Dñs ꝓspexit de ex¬
celso sco suo: de cęlo in terram
aspexit: ut audiret gemitum
cõpeditorũ. ut solueret filios in¬
teremptorum: ut annuntietur
nomen eius ingentibus: incon¬
ueniendo populos inunum. et
reges ut seruiant ei. Cilinͥa in
utero concipiens. filium pariet
nomine remigium: cui ame
saluandus populus cõmittetur
Beata siquidem cilinia intenta
piis oꝑibus. licet corpore teneret᷑
in inundo: mente tam̃ cõuersabat᷑
in cȩlo. Quȩ in flore iuuentu¬
tis peperat de unico uiro suo emi¬
lio. principium postea suessorũ
ciuitatis sanctum episcopum:
& fratrem eius patrem beati lupi.
usq ad ultima gloriosi remigii
tempora sacerdotio est functus:
sicq defunctus. Uir autem ille

Expanded text:
exinanita. His inter se ita serentibus, subito vox affuit a superioribus atque secretioribus aditis saluberrime atque suavissime intonans, que et presentium solaretur spirituum mestitiam, et quod futurum erat, gratulabunda promulgaret sententia, ita dicendo: 'Dominus prospexit de excelso sancto suo, de caelo in terram aspexit, ut audiret gemitum compeditorum, ut solveret filios inter emptorum, ut adnuntietur nomen eius in gentibus, in conveniendo populos in unum et reges, ut serviant ei: Cilinia. in utero concipiens filium pariet nomine Remigium, cui a me salvandus populus committetur'. Beata siquidem Cilinia intenta piis operibus, licet corpore teneretur in mundo, mente conversabatur in caelo. Quae in flore iuventutis pepererat de unico viro suo Emilio Principium postea Suessorum civitatis sanctum episcopum et fratrem eius, patrem beati Lupi eusque ad ultima gloriosi Remigii tempora sacerdocio est functus, sicque defunctus. Vir autem ille
Abbreviated transcription (Latin):
illatã traxerunt. ita & genitalibus
horum presumptoꝵ generati: uin¬
dictã illatam generantib sustine¬
rent: Et quia in femineo sexu ñ
erat. ubi uindicta similis in men¬
bris similib monstraret᷑: sicut ꝑ
guttur primȩ matris gustꝰ illicitꝰ
transiens. ad p̾uaricatricis sobolẽ
deriuauit in culpã: sic & ad ge¬
nitas de hac stirpe ꝓpagaret᷑ igno¬
muosa hereditas. ueluti ꝑ moisen
dño dicit᷑: qͥ reddis iniqͥtatẽ patrũ
liis ac nepotibꝰ.¬

Expanded text:
illatam traxerunt, ita et genitalibus illatam traxerunt, ita et genitalibus horum presumptorum generati vindictam illatam generantibus sustinerent, et quia in femineo sexu non erat, ubi vindicta similis in membris similibus monstraretur, sicut per guttur prime matris gustus illicitus transiens, ad prevaricatricis sobolem dirivavit in culpam, sic et ad genitas de hac stirpe propagaretur ignominiosa hereditas. Veluti per Moysen Domino dicitur: Qui reddis iniquitatem patrum filiis ac nepotib
Abbreviated transcription (Latin):
uod ita impletũ est: Nã usq
ad tempora caroli magni im¬
peratoris qui eosdem homines de
ext̾minauit auctorib int̾fectis:¬
& consentientes ꝑ diuersas ꝓuin¬
uas disꝑgi atq ꝑpetuo exilio con¬
dempnari fecit: & de oęteris uil¬
lis episcopii remensis eandẽ iullã
restaurari p̃cepit: ita uiri & femine
multati ꝑmaserunt. sicut uiri scĩ sen¬
tentia promulgauit: Quosdã etiã de
eoꝵ progenie qui tunc fuga lapsi cũ
alii disꝑgebantur remanserunt. o
ad eandẽ uillam redierunt: nos
hanc iundictȩ sustinentes sententi¬
am uidimus. sicut & giezi cũ domo
sua maledictione heliser epra mul¬
tatus est: Apte quidẽ sententia uiri dĩ
sp̃u euis repleti. quo sicut presentes
uidit tam posteros eoꝵ rebelles ac se¬
ditiosos p̃uidit: uindictã huiꝰ mo¬
di p̃sumptores non solũ in sẽ uerũ
& in genere contraxerunt: ut sicut
primi parentis peccato ꝑ trãducẽ
seminis cuncti ex eo geniti peccatũ
eius . &. mortẽ corporis pro peccato

Expanded text:
uod ita impletum est. Nam usque ad tempora Karoli Magni imperatoris, qui eosdem hoexterminavit, et auctoribus interfectis, consentientes per diversas provincias dispergi atque perpetuo exilio condempnari fecit et de ceteris villis episcopii Remensis eandem villam restaurari precepit, ita viri et feminae multati permanserunt, sicut sancti viri sententia promulgavit. Quosdam etiam de eorum progenie, qui tunc fuga lapsi, cum alii dispergebantur, remanserunt et ad eandem villam redierunt, nos hanc vindictae sustinentes sententiam vidimus, sicut et Giezi cum domo sua maledictione Helisei lepra multatus est. Apte quidem sententia viri Dei spiritu eius repleti, quo sicut presentes vidit, ita posteros eorum rebelies ac sediciosos previdit, vindictam huiusmodi presumptores non solum in se, verum et in genere contraxerunt, ut, sicut peccato primi parentis per traducem seminis cuncti ex eo geniti peccatum eius et mortem corporis pro peccato
Abbreviated transcription (Latin):
inc rogo om̃s parit̃. festi¬
nis mariȩ. deuotissime
celebremꝰ : quia hec est dies pre¬
clara. in qua meruit exaltari
ultra quã nr̃ȩ humanitatis est
natural ubi non substantia
tollitur. sed głȩ magnitudo
monstrat᷑: cum eleuat᷑ in dex¬
terã patrisꝰ ubi xp̃c ꝓ nobis in¬
trout. pontifex factus in ęt̾nũ:

Expanded text:
inc, rogo, omnes pariter festinis Mariae devotissime celebremus: quia haec est dies praeclara, in qua meruit exaltari ultra quam nostrae humanitatis est natura. Ubi non substantia tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur, cum elevatur in dexteram Patris, ubi Christus pro nobis introivit pontifex fac
Abbreviated transcription (Latin):
uiq cũ beatis consolationibus
ad quiescerent. & uerbera car¬
nificũ animo ꝑseueranti transirent:
capitalem uissi sunt subire senten¬
tiam. ea scilicet ratione: ut si eõdẽ
mom̃to quo decollandi erant sacri¬
ficiis consensissent: & parentibus
suis & coniuigib & filiis. & faculta

Expanded text:
ui cum beatissimis consolationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis consensissent, et parentibus suis et conjugibus et filii
Abbreviated transcription (Latin):
solum ut diximꝰ genere clarissimi
uiri: sed & facultatib ditati Quoꝵ
pat̾ erat tranquilli nꝰ nomine. &.
mat᷑ martia uocabatur: qui illos
sequebant᷑ cum uxorib eoꝵ & filus
Nimuo enĩ in eoͣꝵ nepotib duce
ginta dierũ indutias impetraren.
in quoꝵ spatio ageretur cũ eis. qua¬
tinꝰ ad thurificandũ ĩdois consen¬
tĩrent:¬
ccedentes itaq amici eoꝵ ad
eos: cepert dicere Unde uobis tam
durũ tamq ferreum pectus. qd ca
litis afferre: Nam ila partꝰ sui
dolores consolationib superabat: dũ
in uno dolore duos filios pareret.
fectum: Nunc uͦ insanabilis dolor.
in enarrabilis crutiatꝰ. in compara

Expanded text:
rissimi viri, sed et facultatibus dilatati; quorum erat pater Tranquillinus nomine, et mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et filiis; nimio enim in suis nepotibus ducebginta dierum inducias impetrarent, in quorum spatio ageretur cum eis, quatenus ad thurificandum idolis consentirentccedentes itaque amici eorum ad eos, coeperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canpartus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, fectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis
Abbreviated transcription (Latin):
passionis eripuit. & ad coronã perpe¬
tuȩ głȩ incitauit: ipse quoq qͥs eet
apparuit: qͥa lum̃ in tenebris latẽre
non potuit: Clarissimis gͥ uiris mar¬
celliano & marco duob geminisfra¬
trib ꝓ xp̃i nomine in uinculis cons¬
titutis. cotidie solatiũ exhibebat: &
tam ipsis quã etiã seruis eoꝵ cũ qͥb
tenti fuerant. salutaria fidei consi¬
lia ministrabat: quib fugitiua scłi

Expanded text:
ad coronam perpetuae gloriae incitavit: ipse quis esset, apparuit, quia lumen in tenebris latere non potuit. Clarissimis igitur viris Marcelliano et Marco duobus geminis fratribus pro Christi nomine in vinculis constitutis, quotidie solatium exhibebat; et tam ipsis quam etiam servis eorum, cum quibus tenti fuerant, salutaria fidei consilia m
Abbreviated transcription (Latin):
ebastianus uir xp̃ianissi¬
mus. mediolanensium
principatũ ei primȩ cohortis tra¬
derent. & suo eum conspectui ui¬
berent semꝑ astare. Erat enĩ uir
totius prudentiȩ. In sermone ue¬
rax. in iudicio ustus: in consilio
prouidus. in cõmisso fidelis: In
int̾uentu strenuris. in bonitate
conspicuus: in uniuersa morum
honestate p̃clarus. Hunc milites
ac si patrẽ uenerabant᷑: hunc uni¬
uersi qui perant palatio. tarissi¬
mo uenerabant᷑ affectu: II¬
rat enĩ uerus dĩ eultor. et
necesse erat. ut quẽ ds̃ perfu
hoc sacrilegis regib esset occultũ:
non passionis timore ꝑterritus.
nec patrimonii sui amore cons¬
trictus: sed ad hoc tantũ sub clã¬
mide t̾reni imperii. xp̃i militẽ te¬
gebat absconditũ: ut xp̃ianorũ
animos qͦs int̾ torm̃ta uidebat de¬

Expanded text:
ebastianus vir christianissimus Mediolanensium principatum ei primae cohortis traderent, et suo eum conspectui juberent semper astare. Erat enim vir totius prudentiae, in sermone verax, in judicio justus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspicuus, in universa morum honestate praeclarus. Hunc milites ac si patrem venerabantur; hunc universi, qui praeerant palatio, charissimo venerabantur affectu: erat enim verus Dei cultor, et necesse erat ut, quem Dei perfudhoc sacrilegis regibus esset occultum, non passionis timore perterritus, nec patrimonii sui amore constrictus, sed ad hoc tantum sub chlamyde terreni imperii Christi militem agebat absconditum, ut Christianorum animos, q
Abbreviated transcription (Latin):
eramꝰ uos o amici uarissimi. tandt
his date cladib finẽ: & uos patres
esse dultͦium filioꝵ uel admoniti

Expanded text:
cramus vos, o amici charissimi, tandem his date cladibus finem, et vos patres esse dulcium filiorum vel admoniti