comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ &iã quȩdã faciunt ꝓip̃sa utiq sui
corporis excellentia. cur non contẽp¬
natur aprudentib cũ plenq iniqui
ac ꝑditi homines ita exerceant oꝑa
sua. tantaq diuisis artib possint. ut ea
quȩ hȩc nesciunt nec aliquando inder
&ia narrata uix credant. Quã multa
funabuli cȩtiq theatri artifices quã
multa opifices maximȩq mechani ci mi¬
randi fecer̃: Nũ ideo meliores sunt
bonis. & scã pietate p̃ditis hominibus.
Quȩ ideo cõ memoranimꝰ. ut qui haȩc
sine ꝑuicatia &sine uana resistendi ani¬
mositate considerat. simul cogit&. si
desub iacenti crassiore materia ł sui
qͥsꝙ corporis ł t̾rȩ &aquȩ lapidũ. atq
lignoꝵ me tallor ꝙ uanor tanta qͥdẽ
homines possunt. ut eos illi quib qui
hȩc ñpossunt plerũq stipendo insin cõ¬
parationt diuinos uocent. cũ qui dã
cultate ac felicrtate doemones possint.
cũ tam̃ sint pͣuitate uoluntatis. maxi¬
meq suꝑbiȩ fastu & eiudenti malicia spc̃

Expanded text:
uaedam mira faciunt, pro ipsa utique sui corporis excellentia, cur non contemnatur a prudentibus, cum plerumque iniqui ac perditi homines ita exerceant corpora sua, tantaque diversis artibus possint, ut ea qui haec nesciunt nec aliquando viderunt, etiam narrata vix credant? Quam multa funambuli caeterique theatrici artifices, quam multa opifices maximeque mechanici miranda fecerunt? Num ideo meliores sunt bonis et sancta pietate praeditis hominibus? quae ideo commemoraui, ut qui haec sine peruicacia et sine uana resistendi animositate considerat, simul cogitet, si de subiacenti crassiore materia uel sui quisque corporis uel terrae et aquae, lapidum atque lignorum metallorumque uariorum tanta quidam homines possunt, ut eos illi, qui haec non possunt, plerumque stupendo in sui comparatione diuinos uocent, cum quidam icultate ac facilitate daemones possint, cum tamen sint prauitate uoluntatis maximeque superbiae fastu et inuidentiae malitia spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
turũ ẽ. qđ nullo umquã pot̾it sine finiri
Apꝓpinquante aut̃ eodẽ mundi t̾mino
multa inminent quȩ antea ñfuer̃. uide¬
licet immutationes aeris. t̾roresq decȩ¬
lo. & contra ordinationẽ tẽpors tẽpestas.
bella. Fa mes. pestilentiȩ. t̾rȩ motus ꝑloca
si qua ex his euenire int̾ra ur̃a cognos¬
citis nullo mͦ urm̃ animũ ꝑturbetis. quia
idcirco haec signa define scłi ꝓmit tunt᷑
ut de ani mab uris debeamꝰ ẽẽ solliciti.
de mortis hora suspecti. & uenturo ui¬
dici inbonis actibus inueniamur eẽ¬

Expanded text:
turum est, quod nullo unquam poterit fine finiri. Appropinquante autem eodem mundi termino, multa imminent quae antea non fuerunt, videlicet immutationes aeris, terroresque de coelo, et contra ordinationem temporum tempestates, bella, fames, pestilentiae, terraemotus per loca, si qua ex his evenire in terra vestra cognoscitis, nullo modo vestrum animum perturbetis: quia idcirco haec signa de fine saeculi praemittuntur, ut de animabus nostris debeamus esse solliciti, de mortis hora suspecti, et venturo judici in bonis actibus inveniamur e
Abbreviated transcription (Latin):
reser uatis ingentib. Sic enĩ constantinꝰ
quondã pussimꝰ impr̃ romanã rẽ publi¬
iectis ppłis tota mte ad eũ conutit.
Unde factuẽ ut anti quoꝵ pͥncipii nomen
suũ iur ille laudib iuncer& & tanto
inopimone p̃cessores suos quanto & inbono
oꝑe suꝑ aret. Et nunc itaꝙ ura gła cog.¬
nitionẽ uniꝰ dĩ patris & filii & sp̃s sc̃i. regib.
ac ppłis sibi met sub iectis festinet infun¬
de ut antiqͦs gentis suȩ reges laudibus
ac mentis transeat. & quanto insubiectis
suis &iã aliena peccata de t̾serit. & iã
depeccatis ꝓpͥis ante omĩptis dĩ t̾ribile
exam̃ securior fiat. Prȩtea scire urãm¬

Expanded text:
ervatis in gentibus. Sic enim Constantinus quondam piissimus imperator, Romanam rempublijectis populis tota ad eum mente convertit. Unde factum est ut antiquorum principum nomen suis vir ille laudibus vinceret, et tanto in opinione praedecessores suos, quanto et in bono opere superaret. Et nunc itaque vestra gloria cognitionem unius Dei Patris, et Filii, et Spiritus sancti, regibus ac populis sibimet subjectis, festinet infundere, ut et antiquos gentis suae reges laudibus ac meritis transeat, et quanto in subjectis suis aliena peccata deterserit, tanto etiam de peccatis propriis ante omnipotentis Dei terribile examen securior fiat. Revere
Abbreviated transcription (Latin):
sũ moꝑe iudicandũ. idẽ ut eiꝰ merito
filii di uocemur. ñne econtrario discor¬
diȩ & dissensiones sũ muẽ malũ. & suma
pena plectendũ: Ita ut sapiens di cat.
Animã diu illũ de testari qui int̾ fr̃s
discor diã seminat. atq idõ filius diabo¬
li. ñ in merito noĩetur. Unde statium
atq actoritate aeccłastica firmamus.
eos qͥ contra regẽ ł eccłasticas dignitates.
rationes & conspirationes rebellionis are¬
pugnantiȩ fatiunt. a cõmunione & cõsor¬
tio om̃iũ catholicoꝵ uerã pacẽ aman¬
tiũ sũ mouendos. Et nisi ꝑpenitentiam
&eindationẽ pacise aeccłasticȩ in corpora¬
uerint ab om̃ib filiis pacis sancimꝰ extorreᷤ.

Expanded text:
summo remunerandum, id est, ut ejus merito summo remunerandum, id est, ut ejus merito filii Dei vocemur , nonne e contrario discordiae et dissensionis summum est malum, et summa poena plectendum, ita ut sapiens dicat, animam Domini illum detestari, qui inter fratres discordias seminat , atque ideo filius diaboli non immerito nominetur? Unde statuimus, atque auctoritate ecclesiastica confirmamus, eos qui contra regem vel ecclesiasticas dignitates, rationes et conspirationes rebellionis et repugnantiae faciunt, a communione et consortio catholicorum veram pacem amantium submovendos, et nisi per poenitentiam et emendationem paci se ecclesiasticae incorporaverint, ab omnibus filiis pacis sancimus extorres.
Abbreviated transcription (Latin):
rincipes scłi ñnũquã intra aeccłam
potestatis ad epte culmina tenent. ut
ꝑ eandẽ potestatẽ disciplinã a eccłasticã
muniant. Ce terũ intra aeccłam potesta¬
tes necessariȩ non ẽẽnt. nisi ut qđ ñp̃uale¬
ret sacerdos efficere ꝑdoctrinȩ sermonẽ
potestas hoc impetret. & ꝑdisciplinȩ t̾rorẽ.
Sepe pregnũ t̃̾renũ cȩleste regnũ ꝑficit. & qͥ
intra ȩccłam positi contra fidẽ & disci¬
plinã ęccłȩ agunt rgore pͥncipũ con¬
terantur. ipsãꝙ disciplinã quã ȩccłȩ
utilitas exercere ñ p̃ual&. ceriucib
suꝑboꝵ potestas pͥncipalis imponat. &
sic bene ratione meretur. ut uir¬
tute potestatis imꝑtiat. Cognoscant
pͥncipes scłi deo debere reddere sera¬
suscipiunt. nã finẽ augeatur par. &
disciplina aeccłȩ ꝑsideles pͥncipes. siue
soluat᷑. ille ab eis rationẽ exigit. qͥeoꝵ
potestati sua aeccłam credidit.
cordia sũmũ int̾ hoĩes & man¬
me apianos bonũ iudicatur. &p̃mio

Expanded text:
e seculi nonnunquam intra ecclesiam potestatis adeptae culmina tenent, ut per eandem potestatem disciplinam ecclesiasticam muniant. Ceterum intra ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut quod non praevalet sacerdos efficere per doctrinae sermonem, potestas hoc imperet per disciplinae terrorem. Saepe per regnum terrenum coelesteintra Ecclesiam positi contra fidem et disciplinam Ecclesiae agunt, rigore principum conterantur, ipsamque disciplinam quam Ecclesiae utilitas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat, et ut bene rationem mereantur virtute potestatis impertiat. Cognoscant principes seculi, Deo debere reddere se rasuscipiunt. Nam sive augeatur pax et disciplina Ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exigit, qui eorum potestati suam Ecclesiam credidit. rdia summum inter homines et maxime Christianos bonum judicatur, et praemio
Abbreviated transcription (Latin):
alia ł ubi cũꝙ inuentꝰ fuerit. cõm̃datũ
sibi infirmũ baptizare noluit. ł ꝓin
tentione itineris. ł dealiqua excusatione.
& sic sine baptismo moritur. deponatur.
De hoc siparuulus egrotans ad quẽ lib&
pbrm baptis mi grã defertur
Si paruulus egrotans adquẽ lib&
pbrors baptismi grã decuiꝰ lib& parro¬
chia allatus fuerit. ei baptismi sacra¬
m̃tũ nullo mͦ denegetur. Si quis hoc
munus petenti concedẽ de tracta¬
uerit. & ille paruulus absq baptismi
grã mortuus fuerit. nouerit se ille
qui eũ ñbaptihauit ꝓeiꝰ anima rationẽ¬

Expanded text:
alia, vel ubicunque inventus fuerit, commendatum sibi infirmum baptizare noluerit, vel in profectione itineris de aliqua excusatione, et sic sine baptismo moritur, deponatur.De hoc, si parvulus aegrotans ad quemlibet presbyterum baptismi gratia defertur. Si parvulus aegrotans ad quemlibet presbyterorum baptismi gratia de cujuslibet parochia allatus fuerit, ei baptismi sacramentum nullomodo non negetur. Si quis hoc munus petenti concedere detractaverit, et ille parvulus absque baptismatis gratia mortuus fuerit, noverit se ille, qui eum non baptizavit, pro ejus anima ratione
Abbreviated transcription (Latin):
sane contraxerint. & uni exducb am¬
tia. aut furor. aut aliqua infirmitas
accesserit. obhanc infirmitate coniugia
taliũ solui npossunt. Similiter sentien¬
due de his qui ab aduersanis excecantur.
aut menbris de truncantur.

Expanded text:
sani contraxerint, et uni ex duobus amentia aut furor, aut aliqua infirmitas accesserit, ob hanc infirmitatem conjugia talium solvi non possunt. Similiter sentiendum de his qui ab adversariis excaecantur, aut membris detruncantur.
Abbreviated transcription (Latin):
icasius euastinensis ep̃c dix̃. Credo
placere suggestionem meã scĩtati
urȩ. ⁊ displicere uobis. ut qͥ seruiunt
& ad nexi sunt dero. accedant ad ac¬
tus & amministrationẽ ł ꝓcuratio¬
nem domorum.

Expanded text:
icasius Evastitanus Episcopus dixit: Credo placere suggestionem meam sanctitati vestrae, et displicere vobis ut qui serviunt Deo, et annexi sunt clero, accedant ad actus, et administrationem vel procurationem domorum.
Abbreviated transcription (Latin):
nichil inter est. Hutri ondus
placent p̃sentia. p̃cipue si multis
elemosinis sint expiata.¬
hospitibꝰ. humanitatẽ denegauerat. &
mancdata euglica uixta possibilitatẽ
sua ñ ad impleuerat. nec pedes laua¬
bat. nec elemosinas fecerat. tanto
plenit̃ tpr̃ in pane & aqua si ñ em̃det
penit̃¬

Expanded text:
nihil interest. Nutriendus placeant praesentia, praecipue si multis eleemoshospitibus humanitatem denegaverat, et mandata evangelica juxta possibilitatem suam non adimpleverat, nec pedes lavabat, nec eleemosynam fecerat, tanto tempore pleniter in pane et aqua, si non emendet, poenit
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ uii. annos remeare penitentẽ¬
hoc electione ꝓpͥi arbitrii soĩ patres
so potiꝰ exsententia diuini indicu
sanxer̃. Hã legitur quod mana soror
aaren ꝓphetissa. dũ obdurationis
moyses ut emundare tus. p̃cepit eã
dñs ex tra castra .uii. diebꝰ. egredi. &
p emundatime rursus in castra ad
intelligit᷑ sacdotis. Quȩ dũ suꝑbiȩ de¬
dita sor didissimis corruptionum
conta gus maculatur. ex tra castra

Expanded text:
 VII annos remeare poenitenthoc electione proprii arbitrii sancti Patres, sed potius ex sententia divini judicii sanxerunt. Nam legitur quod Maria soror Moysi prophetissa, dum obtrectationis eteret Moyses ut emundaretur, praecepit eam Deus extra castra septem diebus egredi, atque post emendationem rursus eam in castra admintelligitur sacerdotis, quae dum superbiae dedita, sordidissimis corruptionum contagiis maculatur, extra castra
Abbreviated transcription (Latin):
quod de ins obseruari oporteat.
Quipꝰ baptismũ om̃i tp̃r in continentiȩ
uoluptatibus dediti in extremo fine uitȩ̨
suȩ penitentiã simul &ȩrec̃ ciliationẽ ẽ¬
munionis exposcunt. Deluos obseruatio
pͥor durior pstior int̾ueniente miscua¬
inesiduride. Hã consuetudo pͥor tenut
ut conce deret᷑ eis penitentia. s cõmu¬
nio negaretur. Hã cũ illis tẽporib cre¬
be ꝑ se cutiones eent. ne cõmunis concessa
facillitas homines derec̃ciliatione securos
non reuocar& a lapsu mento negata cõ¬
inuno ẽ. concessa poenitentiã. ne to¬
tũ penitꝰ negaret᷑. & duriorẽ remissio¬
ne feciss teporis ratio. S post quã chĩs
nr̃ pacẽ ȩccłus sis reddidit. iã t̾rore
depulso cõmunionẽ dari ab euntib pla
ꝓfec turis. & ne nouatiani here tici
negantis ueniã asꝑitate &duriciã subseqͥ
udeant᷑. Tribuet᷑ gͦ cũ penitentia extre¬
ma cõmunio. ut homines huiꝰ mͦ ł in
supp̃mis suis ꝑmitente saluatore nr̃o

Expanded text:
quod de his observare oporteat, qui, post baptismum omni tempore incontinentiae voluptatibus dediti, in extremo fine vitae suae poenitentiam simul et reconciliationem communionis exposcunt. De his observatio prior durior, posterior interveniente misinatior est; nam consuetudo prior tenuit, ut concederetur eis poenitentia, sed communio negaretur. Nam cum illis temporibus crebrae persecutiones essent, ne communionis concessa facilitas homines de reconciliatione securos non revocaret a lapsu, merito negata communio est, concessa poenitentia: ne totum penitus negaretur, et duriorem remissionem fecit temporis ratio. Sed postquam Dominus noster pacem Ecclesiis suis reddidit, jam terrore depulso communionem dari abeuntibus placsi viaticum profecturis, ne Novatiani haeretici, negantis veniam, asperitatem et duritiam subsequi videamur. Tribuetur ergo cum poenitentia extrema communio, ut homines hujusmodi vel in supremis suis, permittente Salvatore nostro,
Abbreviated transcription (Latin):
onꝑimus &iã quosdã socios ordinis nr̃ĩ
noncaua necessitatis aututilitatis. s pociꝰ auaritie ⁊ prop̾ȩ delectacionis. sepis¬
sime ꝓpͥa ciuitatis suȩ sede relicta cderoꝙ neglecto. remotiora loca frequen¬
tare. Dequare & institutio diunicultus. ⁊ p̃dicatio implebibus. & cura subiec¬
toꝵ past ponit᷑. & hospitalitas neglegit᷑. Qđ ne ulterius a quoquã si ne ineiu¬
tabili necessitate. ⁊ certa utilitate fiat. pari consensu inhibui mus. Ut le

Expanded text:
imus etiam, quosdam sotios ordinis nostri, non causa necessitatis aut utilitatis sed potius avaritiae, delectationis, sepissime propria civitatis suae sede relicta cleroque neglecto remotiora loca frequentare. De qua re et destitutio divini cultus et predicatio in plebibus et cura subiectorum postponitur, et hospitalitas neglegitur, quod ne ulterius a quoquam sine inevitabili necessitate et certa utilitate fiat, pari consensu inhibuimus. 15. De
Abbreviated transcription (Latin):
uã de testabile & execrabile scelus sit uni¬
horem polluisse filiolã suã. Et qͥr neglex̃ pe¬
nitentiã agere. subito muserabili morbo cor¬
reptꝰ expirauit. & sepulto non solũ corpꝰ s
&iã om̃e sepulchrũ ignis inuisibilis c̃sũpsit.

Expanded text:
uam detestabile et exsecrabile scelus sit unihominem polluisse filiolam suam. Et quia neglexit poenitentiam agere, subito miserabili morbo correptus exspiravit, et sepulto non solum corpus, sed etiam omne sepulcrum ignis invisibilis consumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui cõnunerant᷑ inclero. aut ꝓmouerit
ꝑ pecunias dispensatorẽ. aut defensorẽ.
simi lucri cõmodo. his cui hec attẽptati
ꝓbatũ fuerit ꝓ pͥi gradus ꝑiculo subia¬
tione ł ꝓmotione quȩ ẽ ꝑ negociationẽ
facta. ꝓficiat. s sit alienus ea dignitate
łsollicitudine quã pecunus quesiuit.
Siqͥs uͦ mediator tam turpib ⁊i nefandis da¬
tis ł acceptis mediator extiterit. siqͥdẽ cde¬
ricꝰ suerit. ꝓprio gradu decidat. siuͦ monachꝰ¬

Expanded text:
qui connumerantur in clero, aut promoverit per pecunias dispensatorem aut defensorem, simi lucri commodo, is, cui hoc attemptanti probatum fuerit, proprii gradus periculo subiatione vel promotione, quae est per negotiationem facta, proficiat, sed sit alienus ea dignitate vel sollicitudine, quam pecuniis quesivit. Si quis vero mediator tam turpibus et nefandis datis vel acceptis extiterit, siquidem clericus fuerit, proprio gradu decidat, si vero
Abbreviated transcription (Latin):
narũ eligunt᷑. tã instructȩ sunt¬
ad officiũ. ut possint aꝑto & sano¬
sermone docere imꝑitas & rusticas
mulieres tẽpore quo baptizandȩs
qualitur baptiratori. ad int̾rogatu
respondeant. & qualit̾ accepto bap¬
tismate uiuant.

Expanded text:
rum eliguntur, instructae sintad officium, ut possint aperto et sanosermone docere imperitas et rusticas mulieres tempore quo baptizandae sunt, qualiter baptizatori ad interrogata respondeant, et qualiter accepto baptismate vivant.
Abbreviated transcription (Latin):
factione purgatos. ad cõ munionẽ saera¬
intors ꝑianuã reconciliationis admit terent
int̾ uenit. nec uniquã abhis ab est. quȩ
minis tris sius exequenda cõmisit dics.
Ecce ego uob̃cũ sũ om̃ib. dieb usq adẽ
nr̃am bono ordine &e congrato implet᷑¬
exciderit. & pͥiisquã ad constituta re¬
media ꝑueniat. tẽporalẽ uitã huma¬
na conditione finierit. qͦd manens in
corpore ñ recepit. con sequi exutus car¬
ne ñ poterit. Hec necesse ẽ. gͦ nos eoꝵ
quisic obierint merita actusq dis
eute. cũ dñs nr̃ cuiꝰ iuditia nequȩunt
cõphendi. qͦd sacdotale misteriũ implere
ñ potuit. suę usticiȩ reseruauerit. ita
potestatẽ suã timeri uolens. ut hic
error om̃ib ꝓsit. & quod qͥbusdã tre¬
pidis aut neglegentib accidit. nemo¬
nmetuat. Multũ enĩ utile ac neces¬
arũẽ ut peccatoꝵ reatꝰ ante ultimũ
diẽ sac̾dotali supplicatione soluatur.

Expanded text:
ua purgatos ad comunionem sacramentorum per ianuam reconciliationis admicterentintervenit: nec 754 unquam ab his abest, quae ministris suis exsequenda commisit dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus . Et nostram bono ordine, exciderit, et priusquam ad constituta remedia perveniat temporalem vitam humana conditione finierit, quod manens in corpore non recepit, consequi exutus carne non poterit. Idcirco necesse est nos eorum, qui obierint, merita actusque discujus judicia nequeunt comprehendi, quod sacerdotale ministerium implere non potuit suae justitiae reservaverit. Ita potestatem suam timeri volens ut hic terror omnibus prosit, et quod quibusdam tepidis aut negligentibus accidit, nemo non metuat, multum enim utile ac necessarium est, ut peccatorum reatus ante ultimum diem sacerdotali supplicatione solvatur.
Abbreviated transcription (Latin):
t aut̃ in oĩb obseruantia nr̃a c̃cor¬
det. Illud quoq uolumꝰ custodiri. ut
cũ sollẽpnior festiuitas c̃uentũ ppłi nu¬
merosioris induxerit. & ad eande fidelii
multitudo conuenerit. quã reciꝑe una
basilica ñpossit. sacrifien oblatio indubi¬
tant̃ uteret᷑. ne his tantũ ad missis ad
nũ pietatis atꝙ rationis sit. ut quotiens
basilicã at quã itur p̾sentia. nouȩ plebis
inuenert. tociens sacrificiũ subse q̃ns
offerat᷑. Necesse ẽ enĩ ut quȩdã ppłi pars
more seruato sacrificiũ offerre ñpossint.
nͥpͥma diei parte conuenerint.

Expanded text:
t autem in omnibus observantia nostra concordet, illud quoque volumus custodiri, ut cum solemnior festivitas conventum populi numerosioris indixerit, et ad eamdem tanta fidelium multitudo convenerit, quam recipere basilica una non possit, sacrificii oblatio indubitanter iteretur, ne his tantum admissis ad num pietatis atque rationis sit, ut quoties basilicam ad quam itur praesentia novae plebis impleverit, toties sacrificium subsequens offeratur. Necesse est enim, ut quaedam populi pars more servato, sacrificium offerre non possint, nisi prima diei parte convenerint.
Abbreviated transcription (Latin):
& duos diaconos ordinaue rat.
d cognitiont̃ nr̃i examinis gabren¬
sis diaconi relatu ꝑ uenit. de quib¬
dam ipsus aeccłȩ clericis. Quoꝵ dũ unus
ad pb̃rii. duo ad leuitarũ ministeriũ c̃se¬
tus. fert᷑ manũ suã suꝑ hos tantũ posuis¬
se. & pbr̃m quendã illis contͣ a ecclasticaĩ
ordinẽ benedictionẽ de disse. Quilic&
p̃t̃ tantã p̃ sumptionis audatiã pot̾it accu¬
satus uiditio p̃senti dampnari. si ad huc
in corpore positꝰ nõ fuiss& mortis uocatio¬
no relictus ẽ : humano iuiditio ac cusa¬
ri nõ potẽ. Hi qui suꝑ sunt & abeo nõ cõse¬
erationis citulũ. s ignominie titulũ ł po¬
tius eulogiũ ꝑceperunt. ne sibi licentiã
talis usurpatio faciat. decreuimꝰ ut gra¬
dus sac̃docii. ł leuitici ordinis quẽ ꝑuer¬
se ad epti sunt: depositi equo iuditioab¬
utantur. Tales enĩ merito uidicati s̃.
remouendi. quia praue muenti s̃ c̃stituu¬

Expanded text:
os duos ordinaverat. Ad cognitionem nostri examinis Gabrensis diaconi relatu pervenit de quibusdam ipsius Ecclesiae clericis, quorum dum unus ad presbyterii, duo ad Levitarum ministerium consetus, fertur manum suam super hos tantum posuisse, et presbyterum quemdam illis contra ecclesiasticum ordinem benedictionem dedisse. Qui licet propter tantam praesumptionis audaciam poterat accusatus judicio praesenti damnari, si adhuc in corpore positus, non fuisset mortis vocationo relictus est, humano judicio accusari non potest: hi qui supersunt, et ab eo non consecrationis titulum, sed ignominiae potius eulogium perceperunt, ne sibi licentiam talis usurpatio faciat, decrevimus ut gradum sacerdotis vel Levitici ordinis, quem perverse adepti sunt, depositi aequo judicio abutantur. Tales enim, merito judicati sunt removendi, quia prave inventi sunt constitu
Abbreviated transcription (Latin):
caro diaboli tẽptam̃ta uincuntur.
aut mon̾achꝰ ꝑ infirmitatẽ aut quia
longo tẽpore se abstinuerat. & in consue¬
tudine non erat ei multũ manduca
dñi. aut in pascha. aut in alicuiꝰ cõme¬

Expanded text:
a, humiliatur caro, diaboli tentamenta vincuntur. at. Si vero pro infirmitate, aut quia longo tempore se abstinuerit, et in consuetudine non erit ei multum bibere, tale Domini, aut in Pascha, aut pro alicu
Abbreviated transcription (Latin):
Hulla uos lucra ad iniusticiã ꝑtrahans.
Quã sit uita brenus aspicite. atquẽ
qͣndo ꝙ ituri estis iuidicẽ. qui uiditioꝵ
potestatẽ geritis cogitate. Sollent̃ gͦ
intuendũe. quod cuncta lucra hic
relinquimꝰ. & solas dispensatiuoꝵ lucroꝵ
causas nobis cũ aduiditiũ deportamus.
lla gͦ nobissunt cõmoda quȩ renda. q̃
nequa ꝙ mors adimat. si mansura in ꝑ¬
petuũ p̃sentis uitȩ sinis ostendat.

Expanded text:
rahant. Quam sit vita brevis aspicite, ad quem quandoque ituri estis judicem, qui judiciariam potestatem geritis, cogitate. Solerter ergo intuendum est quod cuncta lucra hic relinquimus, et solas dispensativorum lucrorum causas, nobiscum ad judicium deportamus. Illa ergo nobis sunt commoda quaerenda, quae nequaquam mors adimat, sed mansura in perpetuum praesentis vitae finis ostendat.
Abbreviated transcription (Latin):
đ linguã loquitur. at testatur
conseientia. quia dudũ uos & nulliꝰ
dignitatis occupationib implicatos mul¬
tũ dileri multũq ui neratus sũ. Ipsa
nãꝙ incessus ur̃i molestia quibusda cona¬
tibis exigebat. ut diligi &iã a nolente
debuisset. & cũ uos uenisse adminis¬
trandã p̃turã sicilię audirẽ ualde ga¬
uisus sũ. & quia quandã int̾ uos atq eccłas
tissime contristatꝰ sũ. Hunc uͦ quia & uos
administrationis cura deme studiũ huiꝰ
regiminis occupat. intantu. nos diligere
specialit̃ possumꝰ. in qͣntũ gnr̃alitati

Expanded text:
 lingua loquitur, attestatur conscientia, quia dudum vos et nullius dignitatis occupationibus implicatos, multum dilexi, multumque veneratus sum. Ipsa namque incessus vestri modestia quibusdam conatibus exigebat ut diligi etiam a nolente debuisset. Et cum vos venisse ad administrandam praeturam Siciliae audivi, valde gavisus sum. Et quia quamdam intissime constristatus sum. Nunc vero quia et vos administrationis cura, et me studium hujus regiminis occupat, in tantum nos recte diligere specialiter possumus, in quantum generalitati
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ mulier quȩ uiri filiũ ex alia femi¬
na genitũ desacro fonte leuauerit. p̾mo¬
ideo iungi posse decernimus. quia scđm
sacros canones nͥ examboꝵ c̃sensu. nulliꝰ
religionis obtẽptu deb& conuix dimit¬
te conuigẽ. ꝑ tinet aut̃ adingens uxoris
exitiũ. quȩ habens odio uirũ. ł infirmi¬
tatẽ ipsius ñc̃ siderans. quasi causa pietatis
possit. Nolite inqͥens fraudare inuicẽ. nͥ exc̃ sen¬
su ad tẽpꝰ ut uacetis orationi. & itũ reũ¬
timini inidipsũ. ne tẽpt& uos sthanas
ppt̃ in continentiã uram. Ergo sin exc̃¬
sensu utriꝰꝙ conuigis hoc factũ eẽ ꝓbatur.
ñ fraudentur in uicẽ. s reutantur in id
potestatẽ ñ ħt. s uir. sic̃ nec uir potestatẽ
sui corporis habet s mulier

Expanded text:
utrum mulier quae viri filium ex alia femina genitum de sacro fonte levaverit, poideo jungi posse decernimus, quia, secundum sacros canones, nisi amborum consensu nullius religionis obtentu debet conjux dimittere conjugem. exitium, quae habens odio virum, vel infirmitatem ejus non considerans, quasi causa pietatis praecipiat: Nolite, inquiens, fraudare invicem, nisi ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi; et iterum revertimini in id ipsum, ne tentet vos satanas propter incontinentiam vestram. Ergo si non ex consensu utriusque conjugis hoc factum esse probatur, non fraudentur invicem, sed revertantur in id potestatem non habet, sed vir; et vir potestatem sui corporis non habet, sed mulier
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas seã pontificũ.
& regalis potestas. In quib tanto gra¬
uiꝰ ẽ pondus sacerdotũ. quanto etiã ꝓ
issis regibus hominũ indiuino redeli¬
ab eis caulas tuę salutise petis. Inqua
sumen dis cȩlestib sacra inttis. eisq ut
conpetit disponendis sub dite debere
illos ad tuã uelle rediri uoluntatẽ.

Expanded text:
auctoritas sacra pontificum, et regalis potestas. In quibus tanto gravius est pondus sacerdotum, quanto etiam pro ipsis regibus hominem in divino reddiab eis causas tuae salutis exspectas, inque sumendis coelestibus sacramentis, eisque, ut competit, disponendis, subdi te debere illos ad tuam velle redigi voluntatem.
Abbreviated transcription (Latin):
U alteriꝰ uxorẽ acceꝑit. & existimat
qđ ingenua sit. si ipsa foemina postea
fuerit inseruita. si eam aseruitute
retlimere potest. faciat. Si non potest
siuoluerit accipiat aliam. Siaut ser¬
uã eã scierit. & conlaudauerat pꝰ utle¬
gt timã habeat. Similit̾ & mulier
Defemina in ienua si seruũ mari

Expanded text:
m alterius uxorem acceperit, et existimat quod ingenua sit, si ipsa femina postea fuerit inservita, si eam a servitute redimere potest, faciat: si non potest, si voluerit, aliam accipiat. Si autem servam eam scierat, et collaudaverat: post, ut legitimam habe CAP. 165. - De femina ingenua, si servum mari
Abbreviated transcription (Latin):
mone pͥnatꝰ sit. uerũ &iã mmonasterio
ubi penitentiã agere debeat remidat᷑.
ut criminis sui maculas conuenienti uale¬
at apud aetnũ iudicẽ lam̃tatione pur¬
gare. Siuͦ aut nichil adũsꝰ eũ incogniti¬
one ur̃a dictũ fuerit. aud siqͥd dici con¬
tigent. & uerũ &iã ñ eẽ constiterit. nec
aliquib illũ iudicus in hoc qđ dr̃ inei¬
disse potueritis agnoscere. nob̃ modis oĩb.
renuntiare curabitis. Pre dictũ enĩ boni¬
faciũ nullã aqͦlib& uolumꝰ molestiã sus¬
tinere. quõ sicut iustũẽ ut in delin q̃ntib
digna debeat iundicta ꝓcedere. ita ini¬
quiẽ quib dã asflictionib quen quã ir¬
rationabilit subiacere.

Expanded text:
nione privatus sit, verum etiam in monasterium, nione privatus sit, verum etiam in monasterium, ubi poenitentiam agere debeat, retrudatur, ut criminis sui maculas convenienti valeat apud aeternum judicem lamentatione purgare. Si vero aut nihil adversus eum in cognitione vestra dictum fuerit, aut si quid dici contigerit, et verum non esse constiterit, nec aliquibus illum indiciis in hoc quod dicitur incidisse potueritis agnoscere, modis omnibus renuntiare nobis curabitis. Praedictum enim Bonifacium nullam a quolibet volumus molestiam sustinere, quoniam sicut justum est ut in delinquentes digna debeat vindicta procedere, ita iniquum est quibusdam afflictionibus quemquam irrationabiliter subjacere.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ qb uehenit deo offenditur inse qui. uł¬
ulcisci differimus adirascendũ utiꝙ di
iuinttatis patientiã ꝓuocamꝰ. Sic multa
&enĩ adnos mala de quibdã in ponor¬
mitane ciuitate degentibus ꝑuener̃.
quȩ quo maiore cohertiont̃ expectant.
issent ulcissi. Nunc itaq ueniens
tra se & cõmunione pͥuatũ. & alia se
grauia p̃dicto ep̃o quęrit᷑ fuisse ꝑpessy.
Qiua gͦ nullus sine cognitione dãpnã
ꝑsona quȩ de ipso quȩ dã dicere possit
inuenta fuerit. ea ad ur̃am debeat cog¬
nitionẽ dirigere. Idoꝙ huiꝰ p̃cepti uos
pagina necessano duximꝰ adhortando.
quatinus nullius ꝑsonã adtendentes.
s di timorẽ habentes p̃oculis. cũ om̃i
aequitate. siqua de eo apud uos dicta
fuerint. memores futuri uidicii subtili
debeatis indagatione ꝑqͥrere. Et si in ur̃a
cognitione cuiꝰ ꝙ facinorosi criminis reũ
ẽẽ patuerit. tunc ex ur̃a auctoritate
nsolũ dnici corporis & sangunis cõmu¬

Expanded text:
de quibus vehementer Deus offenditur insequlcisci differimus, ad irascendum 643 utique Divinitatis patientiam provocamus. Multa etenim ad nos mala de quibusdam in Panormitana civitate degentibus pervenerunt, quae quoniam majorem coercitionem exspectant, isset et ulcisci. Nunc itaque tra se et communione privatum, et alia se gravia a praedicto episcopo queritur fuisse perpessum. Quia ergo nullus sine cognitione damnandupersona quae de ipso quaedam dicere possit inventa fuerit, eam ad vestram debeat cognitionem dirigere. Ideoque hujus praecepti vos pagina necessario duximus adhortandos, quatenus nullius personam attendentes, sed Dei timorem habentes prae oculis, ibi cum omni aequitate, si qua vobis de eo dicta fuerint, memores futuri judicii, subtili debeatis indagatione perquirere. Et si in vestra cognitione cujusquam eum facinorosi criminis reum esse patuerit, tunc ex nostra auctoritate non solum dominici corporis et sanguinis commu
Abbreviated transcription (Latin):
qui at tente leges penitentiȩ exequunt᷑
si casu initinere ł in mari mortui fue¬
rint ubi eis subueniri nonpo tuit. me¬
moria eoꝵ oblationibꝰ. & orationibꝰ. con¬
mende tur
supserit. placuit eũ a cõmunione absti¬
neri. ut debeat emendari.

Expanded text:
qui attente leges poenitentiae exsequuntur, si casu in itinere, vel in mari mortui fuerint, ubi eis subveniri non potuit, memoria eorum et orationibus, et oblationibus commendetursumpserit, placuit eum a communione abstineri ut debeat emendari.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis post baptisma
scđis nuptiis fuerit copulatus. aut cõcubi¬
nam habuerit. ñ potẽ et̃ ep̃c. ñ pƀr. aut diaco¬
nus. aut ꝓrsus exnumo eoꝵ qui sacro ministe¬
ebigamis aut̃ nec cõsuli debuit cũ mara
festa sit lectio aplĩ. unnis uxoris uirũ. ad sa¬
c̃ dotiũ siue ad dericatũ amitti debere. ⁊ banc¬
ipsã tm̃ ungiũ accep̃. Nã ea quȩ habuerit an¬
postea copulata. clericꝰ qͥ eã acceꝑit ẽẽ ñ pot̃¬
it. quia in lege scriptũ ẽ. ñ uiduã. ñ abiectã
haberi posse cõ uigẽ sac̃dotẽ.

Expanded text:
quis post baptisma undis nuptiis fuerit copulatus, aut concubnam habuerit, non potest esse episcopus, non diaconus, aut prorsus ex numero eorum qui igamis autem nec consuli debuit, quod festa sit lectio Apostoli: unius uxoris virum; ad sacerdotium sive ad clericatum admitti debere: et hancipsam tpostea fuerit copulata, clericus qui eam acceperit esse non poterit, quia in lege cautum est, « non viduam, non abjectam » habere posse co
Abbreviated transcription (Latin):
gati pb̃ri. ita dico. ut tu nolles peccata¬
tua sibi confiteri. ł abeo acciꝑe corpus
& sanguinẽ dñi obhoc quia peccator
tibi ee uderetur: Si fecisti i. anñ penit̃¬
onspirasti cũ aliis insi diatorib
cont̾ra epm̃ tuũ. aut adũsus cooꝑato¬
res suos. ita dico. ut doctrinã ł p̃cepta

Expanded text:
gati presbyteri, ita dico ut nolles tta sibi confiteri, vel ab eo accipere corpus et sanguinem Domini, ob hoc quia peccator tibi esse videretur? Si fecisti, unum anonspirasti cum aliis insidiatoribus contra episcopum tuum, aut adversus cooperatores suos, ita dico ut vel doctrinam vel praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
sacer do tes ponendi sunt.
eccłas ꝑ congrua & utilia facite loca.
quãs diuinis p̃cib saerare oport&ꝰ. & in
singulos sac̃ dotes diuinis orationib dõ di¬
catos poni. qͦs abõib uenerari oportet. &

Expanded text:
sacerdotes ordinentur. Ecclesias per congrua et utilia facite loca, quas divinis precibus sacrare oportet, et in singulis sacerdotes divinis orationibus Deo dicatos poni, quos ab omnibus venerari oportet, et
Abbreviated transcription (Latin):
a uͦ quȩ aduisus absentes in oĩ ne¬
gocio aut loco agunt᷑. aut iudicant᷑.
oino uacuentes. quo absentẽ nullus adic̃
nec ulla lex dãpnat. Facile gͦ hohoiem
fallere potest. ñtam̃ dm̃ cuiꝰ ocuł oĩa nu¬

Expanded text:
 quae adversus absentes in omni negotio aut loco aguntur aut judicantur omnino vacuentur, quoniam absentem nullus addicit, nec ulla lex damnat, facile ergo homo hominem fallere potest, non tamen Deum, cujus oculis omnia nu
Abbreviated transcription (Latin):
e diocesanis aecdiis. uł clero placuit
de siniri. ut pb̃ri ł diaconi qͥ mibi sunt¬
constituti. cũ clericis septimanas obseruent
ad uesꝑũ sit parat᷑ꝰ qͦ facilius dies dñicus
quia desistentẽ clero. quod ẽ pessimũ cõ¬
ꝑimꝰ inbasilicis nec luminaria ministrari.
Siquis sane neglegenti arbitrio implere
noluerit. nouerit se scd̾m statuta canonũ¬

Expanded text:
e dioecesanis ecclesiis vel clero id placuit definiri, ut presbyteri vel diaconi qui ibi constituti sunt cum clericis septimanas observent;ad vesperas sit paratus, quo facilius die dominico quia desistente clero, quod est pessimum, comperimus in basilicis nec luminaria ministrari. Si qui sane negligentiae vitio haec implere noluerint, noverint se secundum statuta canonu
Abbreviated transcription (Latin):
timoniã ꝓsitente fuerit absolutꝰ. Nã si
illa uiuente illo ꝑc̃tinentiã alt̾i nup¬
serit. ꝓculdubio adult̾a erit. nec reci¬
pit᷑ apͣ dm̃ huiꝰ modi uiri conũsio. euiꝰ se¬
quit᷑ c̃iugał foederis ꝓstitutio. Tales eͥ

Expanded text:
timoniam profitente fuerit absolutus. Nam si illa, vivente illo per incontinentiam alteri nupserit, procul dubio adultera erit, nec recipitur apud Deum hujusmodi viri conversio, cujus sequitur conjugalis foederis prostitutio. Tales igitur
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ pellatus fuerit. pͥmiũ legit timũ
anctorẽ suę libtatis ꝓferat. & in sua
lib̾tate ꝑ sistat. Si uo̾ legit timꝰ auctor
defuerit. testimonio bonoꝵ hominũ qͥ
tunc ad erant. quando liber dimissus
fuerat. se defendere ꝑmittatur. Siuͦ
testes defuerint. cũ duab aluis cartis.
quȩ eiꝰ dẽ cancellanii manu firmatȩ st̃.
ł scriptȩ cuiꝰ cũ ꝙ fuerint. suã cartã
quȩ tcia ẽ uerã &legit timã eẽ confirmet.
Cancella rius tamen talis ẽẽ debet. qui
pagensib loci illius notus fuiss& &acceptꝰ.
Si aut̃ qui int̾ pellatꝰ fuerit adseruitiũ.
nec auctorẽ. nec testimonia habuerit.
neo alias duas cartas adsuã cartã con¬
firmandã inuenire potuerit. tunc is
qui eũ int̾ pella uit scđm legẽ. ipsã car¬
tã falsã efficiat. & seruii conquirat.
Si uo int̾pellator auctore aut testi¬
moniis. aut cartaruĩ consolationibꝰ.
uictꝰ fuerit. Ex hoc qđ uoluit efficere
& non potuit. multa quȩ in ipsa inge¬

Expanded text:
it, primum legitimum auctorem suae libertatis proferat et in sua libertate perseveret. Si vero legitimus auctor defuerit, testimonio bonorum hominum, qui tunc aderant quando liber dimissus fuerat, se defendere permittatur. Si vero testes defuerint, cum duabus aliis cartis, quae eiusdem cancellarii manu firmatae sint vel scriptae, cuiuscumque fuerint, suam cartam, quae tertia est, veram et legitimam esse confirmet. Cancellarius tamen talis esse debet, qui pagensibus loci illius notus fuisset et acceptus. Si autem qui interpellatus fuerit ad servitium, nec auctorem, nec testimonia habuerit, neque alias duas cartas ad suam cartam confirmandam invenire potuerit, tunc is qui eum interpellavit, secundum legem ipsam cartam falsam efficiat et servum conquirat. Si vero interpellator auctore, aut testimoniis, aut cartarum conlatione victus fuerit, ex hoc quod voluit efficere et non potuerit, multam quae in ipsa inge
Abbreviated transcription (Latin):
diluantu R de illis qͥ pro uindicta¬
po parentũ homicidium cõ mittunt
uiꝑuindicta fr̃is aut alioꝵ parentũ
occiderit hominẽ. ita peniteat ut homi¬
cida sponte cõmissa. cũ ipsa ueritas dicat.
Michi uindictã & ego retribuã. de ill

Expanded text:
cta parentum homicidia committunt. Qui pro vindicta fratris, aut aliorum parentum occiderit hominem, ita poeniteat, ut homicidia sponte commissa, cum ipsa Veritas dicat: Mihi vindictam, et ego retribuam. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
cere p̾sumat. & diacono & subdiacono qͥ¬
ministris altaris colligenda tradat.
Ilud &iã adtendat. ut eosꝓpͥu manu
cõmunicet. Nulli laico aut feminȩ
eubranstia inmanib ponat. s tantũ in
os eiꝰ cũbis ũbis ponat. Corpꝰ & sangnis¬

Expanded text:
 sumat, et diacono, aut subdiacono ministris altaris colligenda tradat. Illud enim attendat, ut eos propria manu communicet. Nulli autem laico aut feminae eucharistiam in manibus ponat, sed tantum in os ejus cum his verbis ponat: Corpus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
Iullus eni epoꝵ dũsius fuent rebus
expoliatꝰ aut asede ꝓpͥa qualib& occasio¬
ne pusus deb & accusari. aut a qͦqua ei
porest crim obici. pͥusꝙ integerrime res¬
legib redintegrent᷑. & ipse ꝓpͥe sedi &
pͥstino statui regularit̃ reddat᷑ ita. ut
oms possessiones & cuncta sibi inuistȩ sub¬
lata. atꝙ fructꝰ om̃s ante c̃ceptã occasio¬
nẽ pͥmates. & synodus epõ dequo agitur.
funditꝰ restituant. quia hoc ñsolũ ȩccłas¬
neq aliqͥs eor aut eccłarũ auctoꝵ ⁊ de
fensoꝵ adali qͦs pͥis accusari deb&. quã
ipse cantannȩ bis aut ter abeis quise
lesos estimant. ł eos ꝓ aliqͥb erratib cor¬
riꝑe cupiunt. c̃ueniant᷑ ut ab eis aut fa
arcetur ȩocłȩ usꝙ ad condignã satis¬
factionẽ.

Expanded text:
Nullus episcoporum dum suis fuerit rebus expoliatus, aut a sese propria qualibet occasione pulsus debet accusari, aut a quoquam ei potest crimen objici, priusquam integerrime reslegibus redintegrentur et ipse propriae sedi et pristino statui regulariter reddatur, ita ut omnes possessiones et cuncta sibi iniuste sublata atque fructus omnes ante coeptam accusationem primates et synodus episcopo, de quo agitur, funditus restituant; quia hoc non solum ecclesiasNeque aliquis eorum, aut ecclesiarum actorum vel defensorum ad aliquos prius accusari debet, quam ipsi charitative bis aut ter ab eis qui se laesos aestimant, vel eos pro aliquibus erratibus corripere cupiunt, conveniantur, ut ab eis aut famarceatur Ecclesiae usque ad condignam satisfactionem.
Abbreviated transcription (Latin):
inal martyrũ natalicia cęlebrari.
s eoꝵ scã cõmemoratio in dieb sabbatoꝵ
& dñicoꝵ fieri conueniat utnatalia ł

Expanded text:
ima martyrum natalitia celebrari, sed eorum sancta commemoratio in diebus sabbatorum et dominicorum fieri conveniat. Ut natali
Abbreviated transcription (Latin):
e francia nobilis homo qui dã nobilẽ
desaronia saxonũ legẽ duxit uxore. Te¬
nuit multis annis. & exea filios ꝓcreauit.
Uerũ qͥunisdẽ utuntur legib sarones & franci
uerit. ł acceꝑit. aut dotauerit. dimissaꝙ illa
duxerit alterã. Desinuit suꝑ hoc scã sy nod
ut ille trans gressor legis eugłicȩ subigatur
poenitentiȩ. A scđa conuige separetur pͥorẽ¬
sumere cogatur

Expanded text:
e Francia nobilis quidam homo, nobilem de Saxonia Saxonum lege duxit uxorem. Tenuit multis annis, et ex ea filios procreavit. Verum, quia non iisdem utuntur legibus Saxones et Franci,verit, vel acceperit, aut dotaverit, dimissaque illa duxit alteram. Definivit super hoc sancta synodus ut ille transgressor evangelicae legis subigatur poenitentiae; a secunda conjuge separetur, priorem resumere cogatur
Abbreviated transcription (Latin):
nuidiȩ. &e de ira. nec non & de auan¬
cia ut suꝑiꝰ digestũẽ oriunt᷑ homici¬
dia. recte ut arbitror censiumꝰ de
ipso uicio pͥmũ qualit̃ sacer dotali
iudicio canonice penitꝰ sit corrigen¬
dii ostende acde inde scđm ordinem
uitioꝵ ita remediũ subsequat᷑. quo fa¬

Expanded text:
vidiae, et de ira, necnon et de avaritia, ut superius digestum est, oriuntur homicidia, recte, ut arbitror, censuimus de ipso vitio primum qualiter sacerdotali judicio canonice penitus sit corrigendum ostenderevitiorum, ita remedium subsequatur quo fa
Abbreviated transcription (Latin):
nunti&. ut si aliqua femina clangulo cor
ingenio p̃ualet ante ianuas ȩccłȩ patrũ dep̾or¬
tar ibiq poni faciat. ut corã sac̃ dote ineras¬
tinũ delatꝰ. ab aliqͦ fideli suscipiatur & nu¬
triatur. & tali excausa homicidii reatũ. &

Expanded text:
nuntiet ut si aliqua femina clanculo corringenio, ante januas Ecclesiae partum deportari, ibique poni faciat, ut coram sacerdote in crastinum delatus, ab aliquo fideli suscipiatur et nutriatur, et tali ex causa homicidii reatum et,
Abbreviated transcription (Latin):
quiahȩc in canonib ꝓemunitate tenentur
nemo abstrahere audeat. neꝙ inde d onare
ad poena ł ad morte. uthonor di &ẜ scoꝵ euis
pomib conseruet᷑ s rectores aeccłarũ pacẽ
euitã ac mbra ei cũ uiram̃to obstinere stu¬
deant tam̃ legit tme cõponat. qͥcqͥd iniꝙ
fecerat & si insecutor magistris ȩccłȩ chedire
noluent. canonice constringatur.ii¬

Expanded text:
quis canonibus pro emunitate tenentur, nemo abstrahere audeat, neque inde donare ad poenam, vel ad mortem, ut honor Dei et somnibus servetur, sed rectores ecclesiarum pacem et vitam ac membra ei cum juramento obtinere studeant. Tamen legitime componat quidquid inique fecerat, et si, insecutor magistris Ecclesiae obedire noluerit, canonice constringatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sua ab ģecła defensatꝰ. sacram̃ta dñi cłis
exigentibus de impunitate ꝑceperit exire
Similit inmatiscense semnodo de¬
cretue. ut hi qui fugiunt suos inimicos.
ant in ȩccłam. aut inatriũ ȩccłȩ. aut indo¬
mu ep̃i aett inclaustrũ regulanũ. ñ in de
abstia aitur. nͥ pͥus suꝑ saera accepta secu
nt & aꝑsecutorib demorte. dedebilitate
& om̃i genere poenarũ sint securi. &iã si¬
serui sint illoꝵ qͥ eos insecunt᷑. ita ut ei cin
rei criminori fuerint desatis factione ẽue¬
mant. Quod si his qͥsuꝑ sacra pͥis uirauerat
pꝰ uictus fuerit sacram̃tũ uiolasse reus ꝑ¬
urii cõmunione pͥuetur. quo usq satisfaciat.

Expanded text:
sua ab Ecclesia defensatus, sacramenta domini clericis exigentibus de impunitate perceperit, exire Similiter in Matiscensi synodo decretum est ut hi qui fugiunt suos inimicos, aut in Ecclesiam, aut in atrium Ecclesiae, aut in domum episcopi, aut in claustrum regularium non inde abstrahantur, nisi prius super sacra accepta secuamentis, de morte, de debilitate et de omni poenarum genere sint securi: ita servi sint illorum a quibus insequuntur, ita ut ei cujus rei criminosi fuerint, de satisfactione conveniat. Quod si is qui super sacra prius juraverat convictus fuerit juramentum violasse, reus perjurii a communione privetur quousque satisfaciat.
Abbreviated transcription (Latin):
nequaꝙ adaltare accedant. s. in
locis sins stent. & ibi sac̃dos earũ oblat¬
ones do oblatas suscipiat. Memores
eni debent eẽ feminȩ infirmitatis suȩ
& sexus in becillitatis. & ideirco scã quȩ¬
libet in ministerio ꝓccłȩ contingere ꝑ¬
timescant quȩ &ia laici iuri ꝑt̾imere
debent neo⁊lȩ penã subeant: qui dũ
archã dñi extra ordinana contingere

Expanded text:
nequaquam ad altare accedant, sed locis suis stent, et ibi sacerdos earum oblationes Deo oblaturus accipiat. Memores enim esse debent feminae infirmitatis suae at sexus imbecillitatis, et idcirco sancta quaelibet in ministerio Ecclesiae contingere pertimescant; quae etiam laici viri pertimescere debent, ne Ozae poenam Arcam Domini extraordinarie contingere
Abbreviated transcription (Latin):
adȩccłam suã metropolitanꝰ redire cõ¬
pell&. Si aut̃ longius recessit. tui pre¬
cepti auctoritate reuocabit᷑. ut nec
cupiditati nec ambicioni occasio relinqͣtꝰ¬

Expanded text:
esiam suam metropolitauus redire compellet. Si autem longius recessit, tui praecepti auctoritate revocabitur, ut nec cupiditati, nec ambitioni occasio relinquatu
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ benedictione cathecumini
& iã int̾ domesticos ordines inquantũ
caueri potest. segregandi informan¬
diꝙ sunt ut fe & signandos ł benedicen¬
dos se motũ offerant.

Expanded text:
fidelium benedictione catechumeni, etiam inter domesticos ordines, in quantum caveri potest, segregandi informandique sunt, ut se et signandos vel benedicendos semotim offerant.
Abbreviated transcription (Latin):
Simul & hoc statutũe. ut siquispiã p̃s¬
bit̾oꝵ de inceps huiꝰ c̃stitutionis normȩ
contumacit̾ transsgressor extiterit. scili
Similit̾ & depuelł uirginib apb̃ris ñ uelandis
statutũ ẽ. ut siqͥs hoc c̃ tẽptauerit. tãꝙ tͣns¬
gressor canonũ dãpnetur¬

Expanded text:
tatutum est ut si quisquam presbyterorum deinceps hujus constitutionis normae contumaciter transgressor exstiterit, scilicSimiliter et de puellis virginibus a presbyteris non velandis statutum est ut si quis hoc facere tentaverit, tanquam transgressor canonum damnetur
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ oport& filios patresrephende. nec
seruos dñ nos lacerare. Filii gͦ st̃ doctori
om̃s qͥs instiuunt. & si c̃ filii patres carnales.
sic &hi patres debent diligere sp̃ales.
Non enĩ bene ui uunt . qui ñ recte credunt
aut patres rep̃hendunt. ł de tͣhunt suis.
Doctores gͦ qͥ & patres uocant᷑ magis por¬
tanddi quã rep̃hendendis nͥ in rectafide
errauerint. Nullus gͦ doctor ꝑscripta
aceuse t᷑. nec ñ fideli &legit timo quigiã
inrep̃hensibilẽ uitã ac conũsatonẽ ducat.
accusatori respondeat. quia indignũ ẽ. ut
doctor stulto & in docto atq rep̃hensibilit̃
uiuenti res pondeat. uixta stulticiã suã.¬
Nonbene iuuit. qñ recte credit. Nichil
mali uult qͥfidełe. Si qͥs fidelis ẽ iude¬
at nefalsa lo quat᷑. aut cui quã insidias
fidet hoĩs. uitã custodiunt auditoꝵ
Doctorẽ eni catholieũ & p̃cipue dñi
sac̾dotes. sic̃ nullo errore implicari. ita
nulla oport&e machinatione aut cupi¬

Expanded text:
quia non oportet filios patres reprehendere, nec servos dominos lacerare. Filii ergo sunt doctorum omnes quos instruunt: et sicut filii patres carnales, sic et hi patres debent diligere spiritales. Non enim bene vivunt qui non recte credunt, aut patres reprehendunt, vel detrahunt suis. Doctores ergo, qui et patres vocantur, magis portandi quam reprehendendi sunt, nisi in recta fide erraverint. Nullus ergo doctorum per scripta accuset, nec nisi fideli et legitimo qui etiam irreprehensibilem vitam ac conversationem ducat accusatori, respondeat, quia indignum est ut doctor stulto et indocto atque reprehensibiliter viventi respondeat juxta stultitiam suaNon bene vivit qui non recte credit. Nihil mali vult qui fidelis est. Si quis fidelis est, videat ne falsa loquatur, aut cuiquam insidias fidelis hominis vitam custodiunt auditorum. Doctorem enim catholicum, et praecipue Domini sacerdotem, sicut nullo errore implicari, ita nulla oportet machinatione aut cupi
Abbreviated transcription (Latin):
peccata. ut ea qui penitentiã poscunt ñ
timeant publicare. amoueatur inꝓba¬
bilis consuetudo. nemulti a penitentię
remediis arceantur. dii aut̃ erubescunt
aut metuunt inimicis suis sua facta
reseruan. quib poss legũ constitutio¬
ne ꝑcelli. Sufficit eni illa confessio
quę pͥmũ do fertur. tunc etiã sacer¬
doti . qui ꝓdelictis penitentiũ p̃lator
accedat. Tunc eni plures ad peniten¬
tia poter̃ reuo cari .s ppłi auribꝰ. non
publicetur conscientia confitentis.

Expanded text:
usmodi sunt peccata, ut ea qui poenitentiam poscunt non timeant publicare, amoveatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubaut metuunt inimicis suis sua facta reserari, quibus possint legum constitutione percelli. Sufficit enim illa confessio, quae primum Deo offertur, tunc etiam sacerdoti, qui pro delictis poenitentium precator accedat. Tunc enim plures ad poenitentiam poterunt provocari, si populi auribus non publicetur conscientia confitentis.
Abbreviated transcription (Latin):
seu cłoꝵ cũ inȩcła eiꝰ fuerit cri¬
m̃ institutũ. ł ci uilis causa suerit
cõmota. si relicto eccłastico iudi¬
cio. publicis uiditus purgari uo¬
luent. &iã siꝑ ipso suerit plata
sententia locum suũ amit᷑ tat. &¬

Expanded text:
um, cum in ecclesia ei fuerit crimen institutum, vel civilis causa fuerit commota, si relicto ecclesiastico judicio, publicis judiciis purgari voluerit, etiamsi pro ipso fuerit prolata sententia, locum suum amittat,
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ si suerit soluta sententia. si cõiunci
non potuerint. ł mimico animo iudicasse
ł aliqua cupiditate. aut grã depͣuati.
Sane si exconsensu partĩ electi fuerinit
udices & iã apauciori numero quã ẽsti

Expanded text:
a sententia, si convinci non potuerint vel iniquo animo judicasse, vel aliqua cupiditate vel gratia depravati. Sane si ex consensu partium electi fuerint judices, etiam a pauciori numero quam consti