comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illo magis adhuc mira bi¬
lem narrauit dicens. In
eadem tudertina urbe mar¬
cellus quidam bone acti¬
onis uir cum duab soro¬
rib suis habitabat. Qͥ
ueniente molestia corꝑis.
ip̃o sacratissimo uesperas¬
cente iam sabb̾o pascha¬
li. defunctus est. Cuiis
corpꝰ cum longuis eẽt ef¬
ferendum die eodem sepe¬
liri ñ potuit. Cumq mo¬
ra eẽt temporis ad explẽ¬
dum debitum sepulture.
sorores eiꝰ morte illuis af¬
flicte. cucurrerunt flentes
ad uenerabilem fortima¬
tum. eiq in agnis uocibꝰ
clamare ceperunt. Scimꝰ
quia apłorum uitam te¬
nos. leprosos mundas. ce

Expanded text:
illo magis adhuc mirabilem narravit, dicens: In eadem Tudertina urbe Marcellus quidam, bonae actionis vir, cum duabus sororibus suis habitabat: qui eveniente molestia corporis, ipso sacratissimo vesperascente jam Sabbato paschali, defunctus est. Cujus corpus cum longius esset efferendum, die eodem sepeliri non potuit. Cumque mora esset temporis ad explendum debitum sepulturae, sorores ejus, morte ejus afflictae, cucurrerunt flentes ad venerabilem virum Fortunatum, eique magnis vocibus clamare coeperunt: Scimus quia apostolorum vitam tenes, leprosos mundas, c
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c commotꝰ intran¬
tes eos aspexit ⁊ ag¬
nouit. atq eundem st̃¬
dentem uagientẽq
puerum consolari ce¬
pit dicens. Noli time:
nalis ⁊ sc̃s eleutheriꝰ
martires uenerunt.
Ille autem tante uisi¬
onis nouitatem n fe¬
rens: cursu concitato¬
cur. extra fores fu¬
git: atq eos quos ui¬
derat. patri ac medicis
nunciauit. Qui conci¬
te descenderunt. s egrũ
quẽ reliquerant iam
defunctum muenerũt:
quia illi eum secum tu

Expanded text:
pus commotus, intrantes eos aspexit et agnovit, atque eumdem stridentem vagientemque puerum consolari coepit, dicens: Noli timere, nalis et sanctus Eleutherius martyres venerunt. Ille autem tantae visionis novitatem non ferens, cursu concito extra fores fugit, atque eos quos viderat patri ac medicis nuntiavit. Qui concite descenderunt; sed aegrum quem reliquerant jam defunctum invenerunt, quia illi eum secum tu
Abbreviated transcription (Latin):
ret. sicut uiuus proni¬
serat. mortuus adimple¬
uit. S quia hoc qd̃ pre¬
dixi apud prenestinã
urbem in beati petri a¬
postoli monasterio ge¬
stum est ÷ uis ne aliqͥs
etiam in hac urbe de eiꝰ
eccłe custodib. ubi sac̃¬
tissimũ corpꝰ illius ẽ
positũ. audire:. petrus
olo. atq id ut fi¬
at magnopere de¬

Expanded text:
ret, sicut vivus promiserat, mortuus implevit. Sed quia hoc quod praedixi apud Praenestinam urbem in beati Petri apostoli monasterio gestum est, visne aliquid etiam in hac urbe de ejus ecclesiae custodibus, ubi sacratissimum corpus illius est positum, audire? PETR. Volo, atque id ut fiat magnopore de
Abbreviated transcription (Latin):
uote diñ secunt᷑. etiam
deuotione cum dño sunt.
⁊ adhu c carnis cõrrupti¬
dño non sunt. Occultai¬
taq dĩ iudicia in qͣnͣtum¬
cũ dño cõiuncti sũt sciunt
in qͣnͣtum disiuncti sunt
nesciunt. quia enim secre.
ta eius ad huc ꝑfecte ñ pe¬
netrant. in comp̾hensibi¬
lia eius iudicia eẽ testant᷑
quia uͦ ei mente inherent.
atq inherendo uł sacre
scripture eloquiis. uł occul¬
tis reuelationib in qnͣ¬
tum accipiunt agnoscunt:
hec ⁊ norunt ⁊ pronunti¬
ant. Iudicia gͥ que ds
tacet nesciunt: que ds̃
loquit᷑ sciunt. Unde ⁊ da¬
uid propheta cum dixis¬
set in labiis meis pronun¬
tiam omnia iudicia. pro¬
tinus addidit oris tui.
Ac si aꝑte dicat. ¶lla e¬
go iudicia ⁊ nosse. ⁊ pro¬
nunciasse potui᷑. q̃ te dixis¬
se cognoui. Nam q̃ ip̃e nõ
loqueris: nris proculdubio
cognitionib abscondis.

Expanded text:
ote Dominum sequuntur, etiam devotione cum Deo sunt, et adhuc carnis corruptiDeo non sunt. Occulta itaque Dei judicia inquantum conjuncti sunt, sciunt; inquantum disjuncti sunt, nesciunt. Quia eta ejus adhuc perfecte non penetrant, incomprehensibilia ejus judicia esse testantur; qui vero ei mente inhaerent, et inhaerendo vel sacrae Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus, in quantum accipiunt, agnoscunt, hoc et norunt et pronuntiant. Judicia igitur quae Deus tacet nesciunt, quae Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia, protinac si aperte dicat: Illa ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris procul dubio cognitionibus abscondis.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃c dixit. Bibe tu hoc qd̾
michi bibendum prebes.
Tremefactus puer dep̾¬
hensum ẽẽ se sentiens.
maluit moriturꝰ bibere:
qmͣ penas pro illa tan¬
ti homicidii culpa tole¬
Ad os duceret: uir dĩi
compescuit dicens. Nõ
bibas: da mͥ ego bibo.
S uade dic ei qui tͥ illd
dedit. Ego quidem uene¬
num bibo: s tu ep̃e nõ
eris. Facto gͥ signo cru¬
cis. uienenum ep̃c bibit
securꝰ. Eademq hora in
loco alio in quo erat ar¬
chidiaconus eiꝰ defunct᷑
est : ac si ꝑ os epi ad ar¬
chidiaconi iuscera uene
na illa transissent. Cui
tamen ad inferendam
mortẽ. uenenum quidẽ
corporale defuit. s hunc
in conspectu eterni iudi¬
cis uenenum sue malicie¬
occidit. petrus

Expanded text:
pus dixit: Bibe tu hoc quod mihi bibendum praebes. Tremefactus puer, deprehensum se esse sentiens, maluit moriturus bibere quam poenas pro illa tanti homicidii culpa tolecalicem duceret, vir Domini compescuit, dicens: Non bibas, da mihi, ego bibo; sed vade, dic ei qui tibi illud dedit: Ego quidem venenum bibo, sed tu episcopus non eris. Facto igitur signo crucis, venenum episcopus bibit securus. Eademque hora in loco alio quo inerat archidiaconus ejus defunctus est, ac si per os episcopi ad archidiaconi viscera illa venena transissent. Cui tamen ad inferendam mortem venenum quidem corporale defuit, sed hunc in conspectu aeterni judicis venenum suae maloccidit. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
eundem parietem qui edi¬
ficabatur eu̾tit ⁊ atq u¬
num puerulum monachũ
cuiusdam curialis filium
opprimens. ruina contri¬
uit. Contristati omnes
ac uehement̾ afflicti. non
dampno parietis : s cont̾¬
ctione fratris: hoc uenera¬
bili patri benedicto studu¬
erunt celeriter cum graui
luctu nunciare Tunc is¬
dem pater ad se dilacera¬
tum puerum deferri ui¬
bet. Quem portare non
nisi in sago potuerunt:
quia collapsi saxa parietis.
cius ñ solum membra . s¬
etiam ossa contriuerant:
tim in cella sua in ꝑsya¬
cio qd uulgo matta uoca¬
tur quo orare consueue¬
rat proici. missis q frĩbꝰ
cellam clausit. Qui ora¬
tiomi instantius qmͣ sole

Expanded text:
eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unum puerulum monachum cujusdam curialis filium opprimens, ruina contrivit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare. Tunc idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. Quem portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa parietis, non solum ejus membra, setiam ossa contriverant. m eum in cella sua in psiathio, quod vulgo matta vocatur, in quo orare consueverat, projici, missisque foras fratribus cellam clausit: qui orationi instantius quam sole
Abbreviated transcription (Latin):
tidie in usum habuerunt
icq usq ad eundem ue¬
nerabilẽ uirum. ferentis
reu̾si sunt: ut nullo die ces¬
sarent bibere. ⁊ tam̃ eis¬
uinũ ex illo uasculo num¬
ꝙͣ deesset. ac si in illo uase
ligneo qd̃ ep̃c dederat. ui¬
nĩ nõ augeretur. s nasce¬
tur. Nuꝑ quoq de eusdẽ
loci ꝑtib senex quidam cle¬
ricus aduenit. qui ea que¬
de illo narrat. silentio nõ
sunt p̾menda. Nam dicit
qd̃ quadam die ingressus
hortum. magna hunc eru¬
ce multitudine inuenit
ẽẽ cooꝑtum. qͥ omne holꝰ
deperire i conspiciens: ad
eas erucas comu̾sus dixit.
Adiuro uos in nomme do¬

Expanded text:
tidie in usu habuerunt. Sicque usque ad eumdem venerabilem Patrem Ferentis reversi sunt, ut nullo die cessarent bibere, et tamen vinum eis ex illo vasculo nunquam deesset, ac si in illo vase ligneo quod Episcopus dederat, vinum non augeretur, sed nasceretur. Nuper quoque de ejusdem loci partibus senex quidam clericus advenit, qui ea de illo narrat, quae silentio non sunt premenda. Nam dicit quod quadam die ingressus hortum, magna hunc erucae multitudine invenit esse coopertum: qui omne olus deperire conspiciens, ad easdem erucas conversus, dixit: Adjuro vos in nomine Do
Abbreviated transcription (Latin):
titutam dei uirginẽ agno¬
uit. qua eadem salutem
illius dei famulus equi¬
cius. longe positus dixit.
In uirtute scilicet mira¬
culi exemplum tenens ma¬
gistri ÷ qui inuitatus ad
filium reguli. eum solo

Expanded text:
titutam Dei virginem agnovit, qua eamdem salutem illius Dei famulus Equitius longe positus dixit; in virtute scilicet miraculi exemplum tenens Magistri, qui invitatus ad filium reguli , eum solo
Abbreviated transcription (Latin):
chil uideret. Quem rex
gothorum totila prophe¬
cie habere sp̃m audiens
minime credidit: sed ꝓ¬
bare studuit qd̃ audiuit.
Qui cum in eisdem parti¬
b deuenisset: hunc uir

Expanded text:
il videret. Quem rex Gothorum Totila prophetiae habere spiritum audiens, minime crededit, sed probare studuit quod audivit. Qui cum in eisdem partibus devenisset, hunc vir
Abbreviated transcription (Latin):
Quid me ꝑsequeris: S
iam nunc: spectanda sũt
contra dĩ famulum anti¬
qui hostis noua certami¬
na. Cui pugnas quidẽ
uolens intulit. s occasio

Expanded text:
quid me persequeris? Sed jam nunc spectanda sunt contra Dei famulum antiqui hostis nova certamina, cui pugnam quidem volens intulit, sed occasio
Abbreviated transcription (Latin):
u̾borum. Gregorius.
uadam quoq die.
dum quidã eiꝰ pu¬
erulus monachus. pare¬
tes suos ultra quam debe¬
bat diligens. atq ad eoꝵ
habitaculũ tendens sine
bñdictione de monastĩo
exisset. eodem mox die
ut ad eos ꝑuenit defun¬
ctus ẽ. Cumq eẽt sepul¬
tus die altero proiectum
foras corpꝰ eiꝰ inuentum ẽ.
Qd̾ rursus tradere sepul¬
ture curau̾nt: s seqñti
die iterum proiectum ex¬
teriꝰ. atq inhumatum. sic̃
priꝰ iuenerunt. Tunc
concite ad benedicti prĩs
uestigia currentes. cum
magno fletu petierunt:
ut ei suam gr̃am largiri
dignaretur. Quib iuir
dei manu sua protinꝰ cõ¬
niunionẽ dñici corꝑis
dedit dicens Ite: atq
hoc dominicum corpꝰ suꝑ
pectus eiꝰ cum magna re¬
uerentia ponite : eumq
sepulture sic tradite. Qd̃
dum fcm̃ fuisset: suscep¬
tum corpꝰ eiꝰ terra tenuit.
nec ultra proiecit. Per¬
uir fu̾it: ut eiꝰ corpꝰ etiam
terra proiceret. qui bñdci
gram ñ haberet :

Expanded text:
ojecit. Gregorius. uadam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cum magna reverentia ponite, et sic sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra projecit. Pervir fuerit, ut ejus corpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberet
Abbreviated transcription (Latin):
quam: piscis in situlam in¬
trauit. Reu̾sumq mancipiũ
ante ora discumbentium.
piscem cum aqua fudit qͥ
ad totus diei uictum potu¬
isset honorato sufficere Ad
mirati st̃ õs : totaq illa pa¬
rentum irrisio cessauit. Ce¬
perunt namq in honorato
uenerari abstinentiã qmͣ
antea deridebant. Sicq a
dei homine irrisionis deter¬
sit obprobria piscis de mõ¬
te. Qui cum magnis uir¬
tutibꝰ cresceret. a predicto
domino suo libertati dona¬
tus est : atq in eo loco qui
fundis dicitur monasteri¬
um construxit: in quo du¬
centorum ferme monacho¬
rum pat̾ extitit. ibiq iu¬
ta illius circumquaq exẽ

Expanded text:
quam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentiam, quam ante deridebant; sicque a Dei homine irrisionis detersit opprobria piscis de monte. Qui cum magnis virtutibus cresceret, a praedicto domino suo libertate donatus est, atque in eo loco qui Fundis dicitur, monasterium construxit, in quo ducentorum ferme monachorum Pater exstitit, ibique vita illius circumquaque
Abbreviated transcription (Latin):
narsi temporib hanc
urbem uehement᷑ affli¬
xit᷑: in domo p̾dicti ua¬
leriami puer arm̃tari¬
us fuit: p̾cipue simpli¬
citatis ⁊ humilitatis
Cum uͦ eiusdem aduo¬
cati domus eadem cla¬
de uastaretur. isdem
puer ꝑcussus est: ⁊
usq ad extremum de¬
ductus. Qui subito
sublatus a p̾sentib
suum uocari fecit. Eu

Expanded text:
Narsae temporibus hanc urbem vehementer afflixit, in domo praedicti Valeriani puer Armentarius fuit praecipuae simplicitatis et humilitatis. Cum vero ejusdem advocati domus eadem clade vastaretur, idem puer percussus est, et usque ad extremum deductus. Qui subito sublatus a praesentibsuum vocari fecit. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
tribuamus: ita tamen
ut ip̃i quantum possumꝰ
sub protectione dĩ iugi¬
lemus. Si autem antiqͥ
hostis a mente ceperit
expelli: ex diuina largita¬
te pleꝵq agit᷑. ut ñ solũ
iam timeri non debeat:
s ip̃e etiam bñ iuuen¬
tium uirtute treatur

Expanded text:
tribuimus; ita tamen, ut et ipsi, quantum possumus, sub ejus protectione vigitemus. Si autem antiquus hostis a mente coeperit expelli, ex divina largitate plerumque agitur, ut non solum jam timeri non debeat, sed ipse etiam bene viventium virtute terreatur
Abbreviated transcription (Latin):
rum florib exornata. ĩ
quib albatorum hõmi
conuenticula ẽẽ uidebã¬
tur: tantꝰ q in loco eodẽ
odor suauitatis inerat:
ut ip̃a suauitatis fla

Expanded text:
rum floribus exornata, in quibus albatorum hominum conventicula esse videbantur. Tantusque in loco eodem odor suavitatis inerat, ut ipsa suavitatis fra
Abbreviated transcription (Latin):
sterium ñ posse remeare.
cepit conqueri contrista¬
tus dicens. Parcat t̾ oĩ¬
potẽs ds̃ soror. Quid ẽ
qd̃ fecisti: Cui illa respõ¬
dit. Ecce te rogaui. ⁊ au¬
dire me noliusti. Rogaui
dnm̃ meum. ⁊ audiuit
me. Modo gͦ si potes egͤ¬
dere : ⁊ me dimissa ad mo¬
nast̾ium recẽde. Ip̃e aut̃
exire extra tectum ñ ua¬
lens qui remanere spon¬
te noluit in loco mansit
inuitꝰ. Sicq factum ẽ:
ut totam noctem peruĩgi¬
lem ducerent: atq ꝑ sacͣ¬
uite spiritalis colloquia
se se uicaria relatione sa¬
ciarent. Qua de re dixi
eum uoluisse aliquid. s
minime potuisse ⁊ qͥa si
uenerabilis iuri mentẽ
aspicimus. dubium ñ ẽ
qd̃ eandẽ serentatẽ uo¬
luerit. in qua descende¬
rat ꝑmanere. S contra

Expanded text:
sterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venerabilis viri mentem aspicimus, dubium non est quod eamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanere; sed contra
Abbreviated transcription (Latin):
puto. qd̾ omnip̃s
d̃s sũꝑ maximianũ fa¬
mulum suum nunc sy¬
racusanum ep̃m . tũc
autẽ mei monastii pa¬
trem : dignatꝰ est mon¬
strare miraculum. Nã
dum iussione pontificis
mei. in constantinopo¬
litane urbis palatio.
responsis eccłiasticis
deseruirem illic adme
isdem uenabilis maxi¬
mianus. caritate exigẽ¬
te cum frĩb uenit. Qͥ
cum ad monast̾ium me¬
um romam rediret. ĩ ma¬
ri adriatico. nina tem¬
pestate dep̾hensus. in esti¬
mabili ordine atq inu¬
sitato miraculo. erga
se cunctosq qui cum eo
aderant. omnipotentis

Expanded text:
puto, quod omnipotens Deus super Maximianum famulum suum, nunc Syracusanum episcopum, tunc autem mei monasterii Patrem, dignatus est monstrare miraculum. Nam dum jussione pontificis mei in Constantinopolitanae urbis palatio responsis ecclesiasticis deservirem, illuc ad me idem venerabilis Maximianus charitate exigente cum fratribus venit. Qui cum ad monasterium meum Romam rediret, in mari Adriatico nimia tempestate deprehensus, inaestimabili ordine atque inusitato miraculo erga se cunctosque qui cum eo aderant, omnipotentis
Abbreviated transcription (Latin):
stantꝰ decreuit. ⁊ protẽ¬
porali urta frat̾s unius
despexit suam atq sub
gladio ceruicem teten¬
dit: Q̾ gͦ ius amoris
illud cor tenuit:ͥ qd̃ inor¬
tem suam pro unius sa¬
lute proximi ñ expauit:
Scimus certe quia is¬
dem uenerabilis uir sã¬
ctolus ip̃a quoq elem̃¬
ta litt̾arum bene ñ no¬
uerat. legis p̾cepta ne¬
sciebat. S  quia ple¬
nitudo legis est carita.
legem tot᷑ã ĩ dĩ ⁊c ꝓri¬
mi
dilectõe seruauit. ⁊ qd̃¬

Expanded text:
stanter decrevit, et pro temporali vita fratris unius suam despexit, atque sub gladio cervicem tetendit? Quae ergo vis amoris illud cor tenuit, quod mortem suam pro unius salute proximi non expavit? Scimus certe quia idem venerabilis vir Sanctulus ipsa quoque elementa litterarum bene non noverat. Legis praecepta nesciebat; sed quia plenitudo legis est charitas , legem totam in Dei ac proximi dilectione servavit; et q
Abbreviated transcription (Latin):
xum montis latus ueniẽs.
totius rumam celle. omĩ¬
uniq fratrum interitirm
minabatur. Quam cum
uenientẽ desuꝑ uir scũs u¬
disset: frequenti uoce xp̃i
nomen inuocans. extensa
mox dextera signum ei cru¬
cis opposuit: eamq in ip̃o
deuexi montis latere cadẽ¬
tem fixit. sicut religiosus
uir laurentus perhibet .
Et quia locus ñ fuerat
qͦ inherere potuisset : ita¬
aspicitur. ut nuc usq
montẽ cernentib casin
pendere uideatur. Petrus
utamus hic egregi¬
usuir. ut post ma¬
gister discipuloꝵ fieret
prius habuit magistrum:¬

Expanded text:
xum montis latus veniens, totius ruinam cellae, omniumque fratrum interitum minabatur. Quam cum venientem desuper vir sanctus vidisset, frequenti voce nomen Christi invocans, extensa mox dextera signum ei crucis opposuit, eamque in ipso devexi montis latere cadentem fixit, sicut religiosus vir Laurentius perhibet. Et quia locus ei non fuerat quo inhaerere potuisset, aspicitur ita ut hucusque montem cernentibus, casura pendere videatur. PETR. Putamus, hic tam egregius vir, ut post magister discipulorum fieret, prius habuit magistrum
Abbreviated transcription (Latin):
existimo: qd̾ actum in
meo monast̾io ante hõ
triennium reminiscor
Quidam namq mo¬
nachus iustꝰ nomine.

Expanded text:
existimo, quod actum in meo monasterio ante hoc triennium reminiscor. Quidam namque monachus, Justus nomine
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ dicis. Sed de
tanto uiro paschasio hoc
animũ ad questionem
mouet. qd̃ post mortem
ad penalem locum ductꝰ
est: euius feret̾ uestis tã¬
gi potuit. ut malignus
sp̃c ab obsesso homine fu¬
garetur.

Expanded text:
d dicis. Sed de tanto viro Paschasio hoc animum ad quaestionem movet, quod post mortem ad poenalem locum ductus est, cujus feretri vestis tanti potuit ut malignus spiritus ab obsesso homine fugaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ meam. respon¬
si onis satisfactione ꝓa¬
tuit causa rationis S
quidnam ẽ queso te. qd
ñ nulli. quasi ꝑ errorem
extrahuntur ecorpore.
ita ut facti exanimes re¬
deant. ⁊ eorum quisq
audisse se dicat. quia
ip̃e fu̾it qui erat iussus
deduci᷑¬

Expanded text:
onem meam responsionis satisfactione patuit causa rationis. Sed quidnam est, quaeso te, quod nonnulli quasi per errorem extra huntur e corpore, ita ut facti exanimes redeant, et eorum quisque audisse se dicat, quia ipse non fuerit qui erat jussus deduci
Abbreviated transcription (Latin):
tri apłi eccłiam uenisset. e¬
quo eius pes lapsus est. q̃ͥ
cum eo corruit. ⁊ euis mox¬
coxa confracta est. ita ut in
duab partib os eẽt diui¬
sum. Tunc leuatus in ma¬
nib. reductus ad hospiciũ¬
est. Qui festinus misit. ⁊ pu¬
eros quos p̾miserat reduxit᷑:
⁊ iuiro uenerabili fortunato
mandauit dicens. Bogo te
ꝑat᷑. mitte ad me diaconũ
tuum. Cuius diaconus dũ
ad iacentem uenisset. pue¬
ros quos redditurum se ep̃õ
ommino negauerat ad me¬
dium eduxit: eosq diaco¬
no illius reddidit dicens.
Uade ⁊ dic domino meo
ep̃o. quia maledixisti mͥ
ecce ꝑcũssus sum. s pu̾os
quos quesisti recipe ÷ ⁊ pro
me rogo int̾cede. Suscep

Expanded text:
tri apostoli ecclesiam venisset, equo ejus pes lapsus est; qui cum eo corruit, et ejus coxa mox fracta est, ita ut in duabus partibus os esset divisum. Tunc levatus in manibus, reductus est ad hospitium. Qui festinus misit, et pueros quos praemiserat reduxit, et viro venerabili Fortunato mandavit, dicens: Rogo te, Pater, mitte ad me diaconum tuum. Cujus diaconus dum ad jacentem venisset, pueros quos redditurum se episcopo omnino negaverat, ad medium deduxit, eosque diacono illius reddidit, dicens: Vade, et dic domino meo episcopo: Quia maledixisti mihi, ecce percussus sum; sed pueros quos quaesisti, recipe, et pro me, rogo, intercede. Suscept
Abbreviated transcription (Latin):
soliditate ꝑsisteret: cubi¬
culum in quo iacebat eger
frõ terremotu contremu¬
it: omnes q qͥ illic ade¬
rant nimio t̾rore concus¬
sit: sicq illa sc̃a anima

Expanded text:
soliditate persisteret, cubiculum in quo jacebat aeger, facto terrae motu, contremuit, omnesque qui illic aderant nimio terrore concussit; sicque sancta illa anima
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ ad terram mtegrũ
ꝑuenisse suspicaretur.
dum int̾positis ibiq
scopulis in partib dis¬
cerpi potuisset: S reqͥ¬
situs puer inualle in¬
uentus est. ñ solum ui¬
uus. s etiam in cõlumis
Tunc cunctis patenter
innotuit. qd̾ ideo ledi
ñ potuit: quia hunc ĩ
casu suo. martini or̃o por¬
tauit. In specu uͭ illiuis
magna desuꝑ rupis

Expanded text:
corpus ad terram integrum pervenisse suspicaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer in valle inventus est non solum vivus, sed etiam incolumis. Tunc cunctis patenter innotuit quod ideo laedi non potuit, quia hunc in casu suo Martini oratio portavit. In specu vero illius 317 magna desuper rupes
Abbreviated transcription (Latin):
probo. aliisq re¬
tib agnoui: ea q̃ indi¬
care audientib de ue¬
nerabili patre Stepha¬
norin omeliis euange¬
lii curaui. Fuit etenim
uir sicut isdem prob
⁊ multi alii testantur.
nichil in hoc mundo
possidens nichil q̃res
solam cum deo pauꝑ

Expanded text:
Probo aliisque reviris agnovi ea quae indicare audientibus de venerabili Patre Stephano in Homiliis Evangelii curavi . Fuit enim vir, sicut idem Probus et multi alii testantur, nihil in hoc mundo possidens, nihil requirens; solam cum Deo pau
Abbreviated transcription (Latin):
um grauia pecca¬
ta ñ depͥmunt hoc
prodest mortius si i ec¬
clesiis sepeliant᷑. qd̃ eoꝵ
proxumm quotiens ade¬
adem sacra loca conue¬
niunt. suoꝵ quorum se¬
pulchra aspiciunt recor¬
dantur: ⁊ pro eis dño
pces fundunt. Nam qͦs
nõ ad absolutionẽ po¬
tius quam ad maiorẽ
dampnatõis cumlũ
eoꝵ corpora in ecelesiis
enarremus. . lii.

Expanded text:
um gravia peccata non deprimunt, hoc prodest mortuis si in ecclesiis sepeliantur, quod eorum proximi, quoties ad eadem sacra loca conveniunt, suorum quorum sepulcra aspiciunt recordantur, et pro eis Domino preces fundunt. Nam quos non ad solutionem potius quam ad majorem damnationis cumulum eorum corpora in ecclesiis enarremus. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
dum discumberet: ei p̾miis
corruptꝰ puer hoc qd̃ ab ar¬
chidiacono eius acceperat
uenem poculum obtulit
Et statun uenerabilis

Expanded text:
dum discumberet, ei praemiis corruptus puer hoc quod ab archidiacono ejus acceperat veneni poculum obtulit. Cui statim venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
liter accepit dicens. Ea que
michi loqueris ego quoq
mecum ip̃e pertracto. Sed
ꝑ uisionem iiuienis astitit :
atq in lingua mea medi¬
cinale ferramentũ. idest fle¬
botonium posuit dicens.
Ecce posui u̾ba mea more
tuo: egredere ad p̾dican¬
dum: atq ex illo die etiã
cum uoluero: de eo tacere
ñ possum. Petrus.

Expanded text:
liter accepit, dicens: Ea quae mihi loqueris ego quoque mecum ipse pertracto. Sed per visionem juvenis astitit, atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
s tamen uade. ⁊ sicut uis
prepara sepulchrum tu¬
um. Recessit gͥ: ⁊pre¬
parauit. Cum ñ post
multos dies senex pat
febre p̾uentus ad ext̾¬
ma ꝑuenit. atq assi¬
stente ꝓbr̃o iussit dicẽs.
In tuo sepulcro me po
ne. Cumq ille diceret.
scis qͥa ego te secuturꝰ
sum modo utrosq cã¬
pere ñ potest: abbas
protinus respondit di¬
cens.Ita fac ut dixi
quia sepulchrum tuũ
ambos nos capiet. De¬
functus itaq est: atq
in sepulcro eodem qd̃
sibi presbit̾ parau̾at
positus. Mox quoq ⁊
cutus est. Quo languo¬
re crescente: citius pbr̃
uitam finunt. Cumq
ad sepulchrum qd̾ sͥ ip̃e
parau̾at. corpus illius
fuisset a fr̃ib deportatũ:
aperto O eodem sepul¬
ero uiderunt omnes qui
aderant locum Nẽẽ ubi
pom potuisset qͥa cor¬
pus patris monast̾ii.
qd̾ ante positum fu̾at:
one illud sepulcrum
factam sibi sepeliendi
difficultatẽ uiderent:
umus eoꝵ exclamauit
dicens. Eh pater ubi

Expanded text:
 tamen vade, et, sicut vis, praepara sepulcrum tuum. Recessit igitur, et praeparavit. Cum non post multos dies senex pater febre praeventus ad extrema pervenit, atque assistenti presbytero jussit, dicens: In tuo sepulcro pone me. Cumque ille diceret: Scis quia ego modo te secuturus sum, utrosque capere non potest, abbas protinus respondit, dicens: Ita fac ut dixi, quia sepulcrum tuum ambos nos capit. Defunctus itaque est, atque in sepulcro eodem quod sibi presbyter paraverat positus. Mox quoque ecutus est, quo languore crescente citius presbyter vitam finivit. Cumque ad sepulcrum quod sibi ipsi paraverat corpus illius fuisset a fratribus deportatum, aperto eodem sepulcro viderunt omnes qui aderant locum non esse ubi poni potuisset, quia corpus patris monasterii, quod illic ante positum fuerat, omne illud sepulcrum factam sibi sepeliendi difficultatem viderent, unus eorum exclamavit, dicens: O Pater, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ceperunt: eiq in terra
circulum designau̾nt.
extra quẽ pedem tendere
nullo mͦ auderet. Cumq
uir dei in sole nimio estu¬
aret. ab eisdem gothis
circundatꝰ ⁊ designatõe
circuli inelusus. repente
⁊ tanta uis pluue erupit:
ut hii qui eum custodiẽ¬
dum acceperant:ĩ men¬
sitatem plunie ferre ñ
possent. ⁊ dum magna
nimis inundatio fieret.
intͣ eandẽ designationẽ
circuli. in qua uir dei ful¬
gentius stetit. ne una
quidẽ pliuue gutta des¬
cendit. Qd̃ dum regi
crudelissimo nunciatũ
fuisset. illa mens effera
ad magnam eiꝰ reueren¬
tiam u̾sa est:cuius pe¬
nã priꝰ insaciabili fũ¬
rore siciebat. Sic sic

Expanded text:
ceperunt, eique in terra circulum designaverunt, extra quem pedem tendere nullo modo auderet. Cumque vir Dei in sole nimio aestuaret, ab eisdem Gothis circumdatus, et designatione circuli inclusus, repente et tanta vis pluviae erupit, ut hi qui eum custodiendum acceperant, immensitatem pluviae ferre non possent. Et dum magna nimis inundatio fieret, intra eamdem designationem circuli, in qua uir Do- mini Fulgentius stetit, ne una quidem pluuiae gutta descendit Quod dum regi crudelissimo nuntiatum fuisset, illa mens effe- ra ad magnam eius reuerentiam uersa est, cuius penam prius insatia- bili furore sitiebat. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
in sua promissione ꝑmã¬
sit: quippe qui scĩ uiri ora¬
tionib contra se assistere
draconẽ iuderat : quẽ priᷤ
ñ uidendo sequebatur.

Expanded text:
in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ueruecem tolleret. an
offerret. s culpe reus ci¬
cius indicauit penam.
Mirati sunt omnes: qͥ¬
a ingressus fire. uri dĩ
merito ad predam̃ suã
stabat ligatus. Qui se
pro eo ꝓtimis in oratio¬
nem dederunt: suisq
p̃cib iux obtuiere ua¬
luerunt. ut qui res eoꝵ
uenerat rapere. saltim
uacuus exire meret᷑.
taq fur Cn

Expanded text:
ervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Dei merito ad praedam suam stabat ligatus. Qui se pro eo protinus in orationem dederunt, suisque precibus vix obtinere valuerunt ut qui res eorum venerat rapere saltem vacuus exire mereretur. Itaque fur
Abbreviated transcription (Latin):
domino peciit. ita dum pe¬
teret impetrauit: cuiꝰ hoc
unum narro miraculum
qd̃ ad p̾sens aĩmo occurrit
Quodam namq die go¬
thi iuxta tudertinã ciuita¬
tem uenerunt. qui ad par¬
tes rauenne properabant.
s duos paruulos pueroᷤᷤ
de possessione abstulerant.
q̃ possessio p̾fate tuderti¬
ne cuitati subiacebat.
Hoc cum uiro sc̃issimo for¬
tunato nunciatum fuiss
ꝓtinꝰ misit: atq eodem go¬
blando sermone alloquẽs.
eorumorius studuit as¬
peritatem placare: ⁊ post
intulit dicens. Quale
uultis p̾cium dabo. ⁊ pue¬
rulos quos abstulistis red¬
dite: michiq hoc ur̃e gr̃e
munꝰ prebete. Tue is
qui pͥor eorum ẽẽ uideba¬
tur. respondit dicens Qͥc

Expanded text:
Deo petiit, ita dum peteret impetravit. Cujus hoc unum narro miraculum, quod ad praesens animo occurrit. Quadam namque die Gothi juxta Tudertinam civitatem venerunt, qui ad partes Ravennae properabant, et duos parvos puerulos de possessione abstulerant, quae possessio praefatae Tudertinae civitati subjacebat. Hoc cum viro sanctissimo Fortunato nuntiatum fuisset, protinus misit, atque eosdem Goblando sermone alloquens, eorum prius studuit asperitatem placare, ac post intulit, dicens: Quale vultis pretium dabo, et puerulos quos abstulistis reddite, mihique hoc gratiae vestrae munus praebete. Tunc is qui prior eorum esse videbatur, respondit dicens: Q
Abbreviated transcription (Latin):
humiles sua despectione
gratulantur. Cumq se ⁊
in alienis oculis uiles as¬
piciunt. idcirco congaudẽt:
quia hoc iudicium confir¬
mari intelligunt qd̃ de se
⁊ ip̃i apud semetipos ha¬
buerunt Petrus

Expanded text:
humiles sua despectione gratulantur. Cumque se et in alienis oculis viles aspiciunt, idcirco gaudent, quia hoc judicium confirmari intelligunt, quod de se et ipsi apud semetipsos habuerunt. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
unius possessumeule
largiretur. Euis uͦ exem¬
plo prouocate ceperũt
apud eam multe nobi¬
lioris gen̾is puelle cõ¬
u̾ti. atq onmpotenti
domino dedicata iuirgi¬
uitate seruire. Quadã

Expanded text:
unius possessiunculae largiretur. Ejus vero exemplo provocatae coeperunt apud eam multae nobilioris generis puellae converti, atque omnipotenti Domino dedicata virginitate servire. Quada
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ possumus. quia a lõ¬
gobardis teneri loca ea¬
dem. ⁊ ubiq eos illic dis¬
currere scimus. ip̃e respõ¬
dit. Redũcite me securi
nolite metiere: s festine
me sepelire curate: mox
autem ut sepultum cor¬
pus meum fu̾it: ex loco
eodem sub omni festina¬
tione discedite. Defune¬
ti igit᷑ corpꝰ imposuert

Expanded text:
liter possumus, qui a Langobardis teneri loca eadem et ubique illic eos discurrere scimus'? ipse respondit: 'Reducite me securi, nolite metuere; sed festine me sepelire curate. Mox autem cum sepultum corpus meum fuerit, ex loco eodem sub omni festinatione discedite'. Defuncti igitur corpus inposuer
Abbreviated transcription (Latin):
loqũdum lingua soluta ẽ.
Mirati omnes flere pre
gaudio ceperunt: eoꝵq
mentes ilico metus ⁊ re¬
uerentia inuasit: cum ui¬
delicet cernerent. quid a¬
gapitus facere ĩ uirtute
dei ex adiutorio petri po¬

Expanded text:
loquendum lingua soluta est. Mirati omnes flere prae gaudio coeperunt, eorumque mentes illico metus et reverentia invasit, cum videlicet cernerent quid Agapitus facere in virtute Domini ex adjutorio Petri po
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc teneriorib discipłis
ꝑtimescens. idq pro sua
soluis fieri ꝑsecutione ꝑ
tractans. inuidie locum de¬
dit ÷ atq oratoria cuncta
q̃ construxerat. sub statu¬
tis p̾positis adiunctis fra¬
trib ordinauit: ⁊ paucis
secum monachis allatis
hĩtationem mutauit loci.
Moxq ut uir dei. euis odi¬
a humilit̾ dechinauit. hũc
cussit. Nam cum p̾dictus

Expanded text:
adhuc tenerioribus discipulis adhuc tenerioribus discipulis pertimescens, idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, substitutis praepositis adjunctis fratribus ordinavit, et paucis secum monachis ablatis habitationem mutavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter declinavit, hunc cussit. Nam cum praedictus
Abbreviated transcription (Latin):
diũ tolle hunc panem: ⁊
tali eum in loco proice. uͥ
a nullo homine possit in¬
ore. expansis alis. circa e¬
undem panem. cepit discur
re. atq cracitare: ac si aꝑ¬
te diceret. ⁊ obedire se uel¬
le. ⁊ tam̃ iussa implere ñ
atq ibi proice: ubi inueni¬
ri ñ possit. Quem diu de¬
moratus quandoq coruus
momordit. leuauit ⁊ re¬
cessit. Post trium uero ho¬
rarum spacium. ab iecto
pane rediit: ⁊ de manu ho¬
minis dĩ. annonã quam
consueuerat accepit. De¬
n̾abilis autem pr̃ contra
uitam suam in ardescere
sacdotis animum uidens:
illi magis qmͣ sibi dolu¬
it. Sed p̾dictus florentiꝰ
quia magistri corpꝰ neca¬
re ñ potuit. se ad extingue
cendit. ita ut in horto cel¬
le cui bñdictus merat. añ
eorum oculos nudas septẽ
puellas mitteret. que co¬
ram eis sibi inuicem manꝰ
tenentes. ⁊ duicius luden¬
tes. illoꝵ mentes ad ꝑu̾¬
sitatem libidinis in flam¬
marent. Qd̾ sẽs uir de cel¬
la conspiciens lapsumq

Expanded text:
is: Tolle hunc panem, et tali eum in loco proice, ubi a nullo hominum possit inore, expansis alis, circa eundem re et crocitare, ac si aperte diceret et obedire se uelle, sed iussa implere non atque ibi projice ubi inveniri non possit. Quem diu demoratus, quandoque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstingue accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram eis sibi invicem manus tenentes, et diutius ludentes, illorum mentes ad perversitatem libidinis inflammarent. Quod vir sanctus de cella conspiciens, lapsumque
Abbreviated transcription (Latin):
filii anmã negligẽs.
ñ ꝑuulum peccatorẽ.
gehenne ignib nuts¬
set. S interim hoc tris¬
te seponentes: ad ea q̃
narrare ceperam leta
redeamus .

Expanded text:
filii animam negligens, non parvulum peccatorem gehennae ignibus nutrisset. Sed interim hoc triste seponentes, ad ea quae narrare coeperamus laeta redeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui appellabat᷑ coruus
quem ip̃e bene cognoiusti.
qui eusdẽ monasterii nuꝑ
prepositus fuit. multa mi¬
chi de fratrib eiudem mo¬
nasterii admiranda narra¬
bat. Ex quib aliqua q̃ ad
memoriam ueniunt. si len¬
tio sũpprimo: quia ad alia
festino. Sed unum dicã¬

Expanded text:
qui appellatur Curvus , quem ipse bene nosti, qui ejusdem monasterii nuper praepositus fuit, multa mihi de fratribus ejusdem monasterii admiranda narrabat: ex quibus aliqua quae ad memoriam veniunt supprimo, quia ad alia festino. Sed unum dica
Abbreviated transcription (Latin):
fectionis habent᷑: sicut
sepe imperiti homines:
necdum ꝑfecte sculpta
sigilla conspicimus. ⁊
iam quasi ꝑfecta lau¬
damus: q̃ tamen adhuc
artifex considerat ⁊ limaͭ
laudari iam audit. ⁊ ta¬
men ea tundere melio

Expanded text:
fectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere melio
Abbreviated transcription (Latin):
dum in fasciculos ligãt.
cum pares parib in
torm̃tis similib sociat.
ut suꝑbi cum superbis.
luxuriosi cum luxuri¬
osis. auari cum auaris.
fallaces cum fallacibꝰ.
inuidi cum inuidis.
infideles cum infidelibꝰ.
ardeant Cum gͦ similes
in culpa ad tormenta si¬
milia adducunt᷑. quia
eos m locis penalib an¬
geli deputant: quasi zi¬
zanioꝵ fasciculos. ad cõ¬
burendum ligant.

Expanded text:
dum in fasciculos ligant, cum pares paribus in tormentis similibus sociant, ut superbi cum superbis, luxuriosi cum luxuriosis, avari cum avaris, fallaces cum fallacibus, invidi cum invidis, infideles cum infidelibus ardeant. Cum ergo similes in culpa ad tormenta similia deducuntur, quia eos in locis poenalibus angeli deputant, quasi zizaniorum fasciculos ad comburendum ligant.
Abbreviated transcription (Latin):
destituit. Qui cum fla¬
gello fatigaretur corꝑiᷤ
habebat ꝑͦ sp̃c̃ sc̃ĩ custo¬
diam: consolationẽ cor¬
dis. Cum uͦ iam anni
qua dragesimi fuisset
in cecitate tempꝰ exemp¬
tum. ei dñs lum̃ reddi¬
dit  uicinum suum õ¬
bitum denuntiauit:
atq ut monast̾iis cir¬
cumqͥq constructis
u̾bum uite p̾dicaret
admonuit: quatinus

Expanded text:
destituit. Qui cum fladestituit. Qui cum flagello fatigaretur corporis, habebat per sancti Spiritus custodiam, consolationem cordis. Cum vero jam anni quadragesimi 388 fuisset in caecitate tempus expletum, ei Dominus lumen reddidit, et vicinum suum obitum denuntiavit, atque ut monasteriis circumquaque constructis verbum vitae praedicaret admonuit, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
te sꝑacio. a uetusta nur¬
sine urbe disiungitur.
cors ds̃. ab eterno uer¬
bere flagellando prote¬
xit. eiq dispensationis
sue maximam seuerita¬
tem seruauit ⁊ gr̃am
quantum eum prius
flagellando diligeret:
postinodum perfecte sa¬
nando monstrauit. Eiꝰ
namq oculos ꝑ quadͥ¬
ginta annoꝵ spacium
continne cecitatis tene¬
bris pressit.: nullum ei
lumen uł extreme uisi¬
oms aperiens. S qͥa
nemo in uerbere illiuis.
gr̃a se destituente subsi¬
misericors pat̾. qui pe¬
nam iͬrogat. pacienti¬
am p̾stet: mox ꝑ impa¬
cientiam peccatum no¬
bis ip̃a auget correp¬
tio ꝑecõrum:  fitq mͦ
miserabili. ut culpa no¬
stra unde sperare debu¬
it t̾minum inde sumat
augm̃tum. Idcuxo nr̃a
ds̃ infirma conspiciẽs.
flagellis sius custodiã
ꝑmiscet: atq in ꝑsecu¬
tione sua electis filiis
nunc misicordit̾ iustꝰ
est: ut sint quib post¬
ea debeat iuste misere¬
ri. Onde uenerabilẽ
senem. dum ext̾iorib
tenebris p̾meret. in ter¬

Expanded text:
te spatio a vetusta Nursiae urbe disjungitur. cors Deus ab aeterno verbere flagellando protexit, eique dispensationis suae maximam severitatem servavit et gratiam; quantumque eum prius flagellando diligeret, postmodum perfecte sanando monstravit. Ejus namque oculos per quadraginta annorum spatium continuae caecitatis tenebris pressit, nullum ei lumen vel extremae visionis aperiens. Sed quia nemo in verbere illius gratia se destituente subsimisericors Pater qui poenam irrogat patientiam praestet, mox per impatientiam peccatum nobis ipsa auget correptio peccatorum, fitque modo miserabili ut culpa nostra unde sperare debuit terminum, inde sumat augmentum; idcirco nostra Deus infirma conspiciens, flagellis suis custodiam permiscet, atque in percussione sua electis filiis nunc misericorditer justus est, ut sint quibus postea debeat juste misereri. Unde venerabilem senem dum exterioribus tenebris premeret, inter
Abbreviated transcription (Latin):
taculo populi ursis ad
deuorandum proici. Cũ¬
q isdem rex ꝑfidus. in
ip̃o quoq spectaculo cõ¬
sedisset: ad aspiciendã
mortem ep̃i magna ppłi
turba confluxit. Tunc
nissimus ursus exquisitꝰ.
Qui dum humana mẽ¬
bra crudelit̾ caͬperet: seui
regis animũ saciaret.
Dimissus itaq ursus
ex cauea est. Qͥ accensus
⁊ concitꝰ. ep̃m petiit: s
subito sue feritatis obli¬
tus: deflexa ceruice sub¬
missoq humilit̾ capite.
lambere epĩ pedes cepit.
ut patenter omnibꝰ da¬
retur intelligi: quia er¬
ga illum iuirum dĩ. ⁊ fe¬
rina
corda eẽnt hominũ. ⁊ qͣr
humana bestiaꝵ. Tunc
ppłs qui ad spectaculum¬

Expanded text:
taculo populi ursis ad devorandum projici. Cumque idem rex perfidus in ipso quoque spectaculo consedisset ad inspiciendam mortem episcopi, magna populi turba confluxit. Tunc em immanissimus ursus exquisitus, qui dum humana membra crudeliter carperet, saevi regis animum satiaret. Dimissus itaque ursus ex cavea est: qui accensus et concitus episcopum petiit, sed subito suae feritatis oblitus, deflexa cervice, submissoque humiliter capite, lambere episcopi pedes coepit, ut patenter omnibus daretur intelligi quia erga illum virum Dei et ferina corda essent hominum, et quasi humana bestiarum. Tunc populus qui ad spectaculu
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ quam p̾fatus sũ
romula: aliam quam p¬
dixi condiscipulam suã.
magnis uite meritis
anteibat. Erat quippe
mire patientie. sumine
obediente: custos oris sui
ad silentium: studiosa
ualde. ad continue ora¬
tiomis usum. S quia

Expanded text:
autem, quam praefatus sum, Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. 1660 Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
pisse Gregorius.
pus petre ex dono est:
ñ donum ex opere. a¬
lioqum gr̃a iam nõ est gr̃a
Omme quippe opꝰ dona p̃¬
ueniũt. quanuis ex sub¬
sequenti opere ip̃a etiam
Ne tamen uite euis cog¬
intione frauderis: bene hũc
reuerentissimus uir albinꝰ
reati ne antis tes eccłie co

Expanded text:
pisse. GREGOR. Opus, Petre, ex dono est, non donum ex opere, alioquin gratia jam non est gratia. Omne quippe opus dona praeveniunt, quamvis ex subsequenti opere ipsa etiam ne tamen vitae ejus cognitione frauderis, bene hunc reverentissimus vir Albinus Reatinae antistes Ecclesiae co
Abbreviated transcription (Latin):
q hec. tibi superiꝰ
sub breuitate respondi
dicens: qd̾ scĩ uiri in quã¬
tum cum domino unun
sunt sensum dñi ñ igno¬
rant. Ommes enim qui de

Expanded text:
 haec tibi superius sub brevitate respondi, dicens, quod sancti viri inquantum cum Domino unum sunt, sensum Domini non ignorant. Omnes enim qui de
Abbreviated transcription (Latin):
erat ab oleo dolium. ⁊ co¬
oꝑtum. Cumq sc̃s uir
in oratione ꝑ sisteret: ce¬
ꝑit operimentũ eiusdẽ
dolii. oleo ex crescente sh¬
leuari. Quo cõmoto at¬
q subleuato: oleum qd̃
excreuerat ora dolii trã¬
siens. pauim̃rtũ loci
in quo incubuerant in¬
undabat. Qd̾ cum bñdi¬
ctus dĩ famulus aspexit.
protimis oratõem cõple¬
uit: atq in pauim̃tum
oleum diffluere cessa¬
uit. Tunc diffidentẽ s̃¬
obedientẽq frẽm lacius
admonuit : ut fidem
habere disceret. ⁊ humi¬
litatem. Isdem uͦ frat
salubriter correptꝰ eru¬
buit: qͥa uenerabilis pa¬
ter. uirtutẽ onimpoten¬
tis dñi ꝙͣ ãmonitione
intimauerat: miraculis

Expanded text:
erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, mirac
Abbreviated transcription (Latin):
s trementẽ atq palpitã¬
tem monachum ad mo¬
nast̾ium reduxerunt. Q
statim promisit nunqmͣ
se eẽ iam a monast̾ĩo reces¬
surum: atq ex hora eadẽ

Expanded text:
 trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eade
Abbreviated transcription (Latin):
molitus ẽ. Nam amicã
sibi bestiam serpentem
scilicet ingressus. hune
ab eadem habitatione.
eicere fc̃o terrore cognatꝰ

Expanded text:
molitus est. Nam amicam sibi bestiam, serpentem scilicet, ingressus, hunc ab eadem habitatione ejicere facto terrore conat
Abbreviated transcription (Latin):
ter intelligo qͥdnã
sit habitauit secum
uir contra se unani¬
miter conspirantes. sue¬
q conu̾sationi longe dis¬
simles. coactos diu sub
se tenere uoluissei fortaᷤ¬
se sui uigoris usum ⁊ mo¬
dum transquillitatis ex¬
cederet : atq ad contem¬
platõnis lumine mentis¬
sue oculum declinasset.
Dumq cotidie illorum
in correctione fatigatus
minus curaret sua ⁊ se for¬
sitan relinqueret. ⁊ illos
ñ inueniret. Nam quoti¬
ens ꝑ cogitationis motũ
nauue extra nos ducimur:
⁊ nos sinnus. ⁊ nobiscũ
ñ sumnus. quia nosmetipoᷤᷤ
minime
uidentes ꝑ alia uagam᷑
An illum secum fuisse
dicumis qui in longiꝙͣ
regionem abiit: portio¬
nem qmͣ acceperat con¬
sumpsit. ⁊ uni mea ciui¬
um adhesit. porcos ꝑauit:
quos ⁊ manducare sili¬
qua s uideret ⁊ esuriret

Expanded text:
ter intelligo, quidnam sit, Habitavit secum. vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret
Abbreviated transcription (Latin):
Ad stephanum oꝑtionẽ.
a domino in eo missus sũ.
At ille protinus dixit.
Ab eo uenio. s ante me
hac hora defunctus est.
Reu̾sus est puer ad eu¬
morphium dnm̃n suum.
s eum iã mortuũ inue¬
nit. Sicq fcm ẽ. ut

Expanded text:
Ad Stephanum Optionem a domino meo missus sum. Atque ille protinus dixit: Ab eo venio, sed ante me hac hora defunctus est. Reversus vero est puer ad Eumorphium dominum suum, sed jam eum mortuum invenit. Sicque factum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tingere cibum sacrile¬
gum nollent: cepere lã¬
gobardi qui eos tenue¬
rant. nisi mmolata co¬
mederent. eis mortẽ mi¬
nari. At illi eternam po¬
tius quã p̾sentem iutã
ac transitoriam diligẽ¬
tes. fidelit̾ perstiterunt:
atq in sua constantia
simul omnes occisi sũt
Quid itaq isti nisi ue¬
ritatis martires fu̾nt:
qui ne uetitum comedẽ¬
do conditorem suũ offẽ¬
derent elegerunt gladi¬
is uitam finire: .xxuiii.
odem quoq
tempore. dum fe¬
re quadraginta capti¬
uos alios langobardi
tenuissent. more suo
ĩmolauerunt caput
capre diabolo: hoc ei
currentes ⁊ ꝑ circuitũ.

Expanded text:
tingere cibum sacrilegum nollent, coepere Langobardi, qui eos tenuerant, nisi immolata comederent, eis mortem minari. At illi aeternam potius quam praesentem vitam ac transitoriam diligentes, fideliter persteterunt; atque in sua constantia simul omnes occisi sunt. Quid itaque isti nisi veritatis martyres fuerunt, qui, ne vetitum comedendo Conditorem suum offenderent, elegerunt gladiis vitam finire? 28. Eodem quoque tempore dum fere quadringentos captivos alios Langobardi tenuissent, more suo inmolaverunt caput caprae diabolo, hoc ei currentes per circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
ex malicia sua uindictã
recipiant. qͥml se ledentẽ
ursum in eum occiderunt
Cuius uocem protimis
ultio diuina secuta est
Nam qͣtuor monachi qͥ
eundẽ occiderunt. statim
elefantino morbo ꝑcussi
sunt: ut mẽbris putres¬
centib interirent. Qd̃
fcm uir dei florentiꝰ ue¬
hem̃ter expauit: seq ita
fratrib maledixisse ꝑ¬

Expanded text:
vindictam recipiant qui nihil se laedentem ursum meum occiderunt. Cujus vocem protinus ultio divina secuta est. Nam quatuor monachi qui eumdem ursum occiderant statim elephantino morbo percussi sunt, ut membris putrescentibus interirent. Quod factum vir Dei Florentius vehementer expavit, seque ita fratribus maledixisse
Abbreviated transcription (Latin):
rat. lucentes repperit.
qͣs negligent extinxis¬
se se cr̃edidit. atq eas
iam sollicitꝰ extinxit:
qui exiens eccłiam elau¬
sit. S post horarum
trium spacium regres
sus. lucentes lampades
quas extinxerat mue¬
nit: ut uidelicet ex ip̃o
lumine aꝑte claresceret.
quia locꝰ ile de teneb̾s
Ad lucem uenisset.¬

Expanded text:
rat lucentes reperit, quas negligenter exstinxisse se credidit, atque eas jam sollicitius exstinxit, qui exiens ecclesiam clausit. Sed post horarum trium spatium regsus, lucentes lampades quas exstinxerat invenit, ut videlicet ex ipso lumine aperte claresceret quia locus ille a tenebris ad lucem venisset.