comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tristicia. id: que ꝓamissione rorũ tẽpo¬
raliũ est. ułꝓ aliquo dolore te̾ poralis rei:
mortẽ opatꝰ. subaudis. eterna ld÷ dãpͥua¬
cio ne̾ animę. plerũq etiã mortẽ corpis:
eni sollicitudo ẽ: ñ est somnolencia securi¬
ias. ni incrcia: Sed defensionẽ . siibi. iudis .o.i¬
tꝰ. ui uos possit is de fendere ab infest ix iõẽ
de monũ. s. midiu nac ioue qr indignat᷑ ho¬
io sibimei ipsi dũ peccat. qͥuonã cura ha

Expanded text:
tristitia, id est quae pro amissione rerum temporalium est, vel pro aliquo dolore temporalis rei, mortem operatur, subaudis aeternam, id est damnationem animae: plerumque etiam mortem corporis enim sollicitudo est, non est somnolentia, securitas, vel inertia; sed defensionem, subaudis operatur, ut vos possitis defendere ab infestatione daemonum; sed indignationem, quia indignatur homo sibimetipsi dum peccat: qui bonam curam ha
Abbreviated transcription (Latin):
Pero illoꝵ đs & ipsi er̃t̃ m popłs peculia¬
ris. sicut olim fuit isrł. Propt᷑ qͦdexite de
medio eor. Hoc ẏsdias. ꝓpħa predixͣ. longe
ante captiuitatẽ babilonicã: qͦd apłs ad
dei alloquens uidȩos de captiuitate re¬
uertentes post septuaginta annos ꝓr̃
deor e se paramini ab eis: &. in inundũ ne
tetigerntis id: idolũ ꝗͥ nichil est iminun¬
dius. Ne adorqueritis. & ego recipiamiios
intęrra reꝓmissionis. Referamꝰ & hoc ad
corinthios & uideamꝰ qͦmͦ poterant illi
qͥ crediđam relinꝗ̃re urores&. liberos
suos. omñas substanciã sud. ꝗͥ adhuc imi¬
fecHi erant. nec poterant implere quod
dñs dicit. Siuis ꝑfectꝰ ee: uende omnia
płs ut corpe recedorent ex toto ab eis qͥ
in erequli ad huc erani in medio eor: sed
pociuis ut mente separent se ab illis. Exite
inqͥt de medio paganor: uł si ñ potettis
corꝑe. salte̾ mente i sepamini ab eis uo¬
luntate eẜ in mundũ hominẽ: nolite tan

Expanded text:
ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus peculiaris, sicut olim fuit Israel. Propter quod exite de medio eorum. Hoc Isaias propheta praedixit longe ante captivitatem Babylonicam quod Apostolus ad Dei, alloquens Judaeos de captivitate revertentes post septuaginta annos: Propdaeorum, ut separemini ab eis, et immundum ne tetigeritis, id est idolum, quo nihil est immundius, ne adoraveritis. Et ego recipiam vos, in terram repromissionis. Referamus et hoc ad Corinthios, et videamus quomodo poterant illi qui crediderant relinquere uxores et liberos suos omnemque substantiam, qui adhuc imperfecti erant, nec poterant implere quod Dominus dicit: Si vis perfectus esse, vende omnia  ut corpore recederent ex toto ab eis qui increduli adhuc erant in medio eorum, sed potius ut mente separarent se ab illis. Exite, inquit, de medio paganorum, sed si non potestis corpore, vel saltem mente: et separamini ab eis voluntate, et immundum hominem nolite
Abbreviated transcription (Latin):
adbelial: Belial int̃pretat absq iugo.¬
R. significat diabolũ. qͥ iugũ ommipotentis
dei de collo suo excuissit. Dicit᷑ a. in libro sa¬
muhelis: qr dixer̾t uiri belial. iđ÷ absq ui¬
go der. &ue conuencio. siue quȩ societas xpa
ad diabolũ: Nulla. Qui au ꝯsensus templo
dei cũ idolis: Iq: quẽ ꝯsensũ debent habe¬
re fideles qͥ templũ dei st̃. cũ idolatris qui
st̃ tẽpla demonũ: Nullũ. In hoc loco ꝑcu¬
tit eos qͥ rec ũbentes in idoliis comedebant

Expanded text:
ad Belial. Belial inpretatur absque jugo, significans diabolum qui jugum omnipotentis Dei de collo suo excussit. Dicitur et in libro Samuelis: Qui dixerunt viri Belial, id est absque jugo Dei. Quae conventio, sive quae societas Christi ad diabolum? Nulla. Qui autem consensus templo Dei cum idolis? id est, quem consensum debent habere fideles qui templum Dei sunt, cum idololatris qui sunt templa daemonum. Nullum. In hoc loco percutit eos qui rec
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑfecta: p̃dicacio sc̃a. conuersacio bona.
Cuiꝰ uoluntas ẽ iortuosa. Muersacio ae i¬
ta praua: licet aliqͥd intelligeneię uidea¬
t habere. deficiunt ei uerba cũ sensu:
qmͣ ido nͣ patet illius os ad p̃dicandũ᷑ ꝙ
timet in alus redarguere. qͦd cognoseit ab
aliis intelligi inse. Non angustiamini in
nobis: angustiamini aũ in isceribꝰ uris.
¶ est sensus. O corithii. sensũ angustũ
habetis & strictũ. ui ñ possitis recipe la
qͥ uobis ministrare debemꝰ s in uobis qͥ de¬
betis cape. Nos qͥd̾e multa uobis possumꝰ
dicere. & uoluntatẽ adhoc ꝓmpta habemꝰ.

Expanded text:
satio bona. Cujus vero voluntas est tortuosa, conversatio ac vita prava, licet aliquid intelligentiae videatur habere, deficiunt ei verba cum sensu, ideo quod non patet illius os ad praedicandum, quia timet in aliis redarguere quod cognoscit in se ab aliis intelligi. Non angustiamini inangustiamini autem in visceribus vestris; et est sensus: O Corinthii, si sensum angustum habetis et strictum, ut non possitis recipere lqui vobis ministrare debemus, sed in vobis qui debetis accipere. Non quidem multa vobis possumus dicere, et vo
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ific acionẽ: in timore dei Sẽificacionẽ
intimore. id÷ ꝑ timorẽ dei ꝑficit: qͥ abam¬
ni inqͥnam̃to carnis & sꝑs. mundat semei¬
ipsũ. Capite nos. id÷ intelligite quę dixi¬
mꝰ uł capaces estote sermonis nr̃i: uł imita¬
mini nos. Nemine̾ urm̃ Iesimꝰ. uerbo aut
eremplo: siue neminẽ urm ex poliamus
nr̃a adulacione. Neminẽ corrũpimꝰ pra¬
uo sensu aut exemplo: neminĩs circũue¬
nimꝰ in negocio. ut euacuaremꝰ sacculos
ur̃os. Quasi dicerei. Quod nos ñ fecimꝰ. fe¬
cert p̃seudo apłi ideoq ñ recle agitis. pię¬
ponentes illos nobis. Non ad ꝯdẽp nacionẽ
laudo. aliosq apłos: s ad correpcionẽ. Uel
ñ uos abicio ialia dicendo: s ut uos corrigo¬
tis ammoneo. Prędixi eni inpͥori epła qͦde

Expanded text:
 in timore Dei. Sanctificationem in timore, id est per timorem Dei perficit, qui ab omni inquinamento carnis et spiritus mundat semetipsum. Capite nos, id est intelligite quae dicimus, vel capaces estote sermonis nostri, vel imitamini nos. Neminem vestrum laesimus verbo aut exemplo, sive neminem vestrum exspoliavimus nostra adulatione: neminem corrupimus, pravo sensu aut exemplo: neminem circumvenimus, in negotio, ut evacuaremus sacculos vestros. Quasi diceret: Quod nos non fecimus, fecerunt pseudoapostoli, ideoque non recte agitis praeponentes illos nobis. Non ad condemnationem laudo aliosque apostolos, sed ad correctionem. Vel, non vos abjicio talia dicendo, sed ut vos corrigatis admoneo. Praed
Abbreviated transcription (Latin):
sequit scddsine peccno apparebit expeclan¬
tib se in salut̾e. tale ẽ ie sidicerei. Primũ
qde apparuit ille ꝑ hostiam suam. hoc eͥ u
Non eñi poterit de inceps mori. Sicut eñs
regno scđo apparebn expec t antibꝰ le in
sure in iuste undicet suos ꝓ in iuste pas¬
sus est ab alienis. Melior est apparicio en¬
pect antibꝰ se insalute: qua cõmunis ui¬
sode qua dr̃. Uidebit eũ om̃is ocls .& qͥ eũ¬

Expanded text:
ne peccato apparebit exspectantibus se in salutem, tale est ac si diceret: Primum quidem ille apparuit per hostiam suam, hoc est per Non enim poterit deinceps mori. Sicut enim regno, secundo apparebit exspectantibus se in salutem, ut juste vindicet suos, qui juste passus est ab alienis. Melior est haec apparitio exspectantibus se in salutem, quam communis visio de qua dicitur: Vibebit eum omnis oc
Abbreviated transcription (Latin):
deo &s. patri. cũ fuerimꝰ ꝑduct ad gaudi
patrie cȩlestis in qua futuri st̃ electi sie
angelidei in celo uidentes dñn sicuti est
O hec erit ꝑ fecta hereditas electoꝵ: qua
rps in morte sua c̃firmauit. Unde. hoc

Expanded text:
Deo et Patri, cum fuerimus perducti ad gaudia Deo et Patri, cum fuerimus perducti ad gaudia patriae coelestis, in qua futuri sunt electi sicut angeli Dei in coelo videntes Deum sicuti est. Et haec erit perfecta haereditas electorum, quam Christus in morte sua confirmavit. Unde nec
Abbreviated transcription (Latin):
sumana offenddens qr ñ uiientib tes¬
q accipiunt. Qũadu eni unuuit testator
potest immutare sentenciã suã .s. alios
ne illarĩ prȩnaricacionũ que ñ pote¬
rant auferri inpori testam̃to. delete aũ
hereditatis accipiant illi qͥ uocati sunt
et̃na uocacione. Nã ñ loquit᷑ hic de
generali uocacione de quaañs ant
multi uocati s pauci electi. s. de
ila de qua ide m egregius p̾dic ator ait loquens
deelectis. Quos presciuit: hos & predesti¬
ficauit illos &. magnificauit. T itulũ au
etnȩ hereditatis. ex parte in psentisecło
ia possidem nobis a dño datũ eugłm ui
delicet illius. qͦd obseruantes suos ȩt̾na¬
missionẽ peccatoꝵ. cognicionẽ suã & pa¬
cẽ qũã nobis reliqͥt ꝑgens ad passionẽ.
Pace inqͥt relinqͦnobis Istũ qͥde beredita¬
tis titudũ qͥsi arram in p̃senti habemꝰ sed
ꝑfectius nobis supplebit᷑. qͥndo erit ds
omnia in om̃ibꝰ eũ tradiderit xꝑs regnũ

Expanded text:
humanarum ostendens quia non viventibus teshumanarum ostendens quia non viventibus tesque accipiunt. Quandiu enim vivit testator, potest immutare sententiam suam, et alios nem illarum praevaricationum, quae non potet deleri in priori Testamento, deletae autem haereditatis accipiant illi qui vocati sunt aeterna vocatione: nam non loquitur hic de generali vocatione, de qua Dominus ait: Multi vocati, sed pauci electi; sed de la de qua idem egregius praedicator ait, loquens de electis: Quos praescivit, hos et praedestificavit, illos et magnificavit. Titulum autem aeternae haereditatis ex parte in praesenti saeculo jam possidemus nobis a Domino datum, Evangelium videlicet illius, quod observatores suos aeternamissionem peccatorum, cognitionem suam et pacem, quam nobis reliquit pergens ad passionem: Pacem inquit relinquo vobis. Istum quidem haereditatis titulum quasi arrham in praesenti habemus, sed perfectius nobis supplebitur cum erit Deus omnia in omnibus, cum tradiderit Christus regnum
Abbreviated transcription (Latin):
onũ quȩ erant sub pͥore testam̃to. rems¬
sione accipiant qͥ uocati stͥ eterne here¬
ditatis. Ubi en̾i test amentũ est. mors ne¬
cesse est int̾cedit seu int̾ueniat testatoris
Test aũitũ eñi: inmortus frmatũ est
testamentũ qͦd alter alteri faeit de here¬
ditate sua in firmũ facere: qͦ usq testator
ipsius testam̃ti. morte int̾ueniente disces¬
seri. Cortuo uͦ illo testatore qͥ teftam̃tũ
feeit. onnino iã firmũ manetI nhunc
modũ testamtũ uitȩ et̃ne qͦd a xꝑo. acce¬
pimꝰ ñ alit nobis firmũ manere pote¬
rat i ipse morte sua illud roborasset
Tantũ eñs erat peccatũ nr̃m. ut aliter
ñ potuissemꝰ redimi &. saluari nͥ unige¬
nitꝰ de ifilius ꝓ nobis moreret᷑ eẜ q il¬
luo ꝯsequendũ qͦd ipse. ꝓmiserat. in digni
eramꝰ apse nobis morte sua mędiator fac
poteiant multiminꝰ ꝑfecti dubitare
de. pmissionibꝰ añs mꝗrimȩ ex eo quod
exempla ex cõmun ꝯsuetudine legiui

Expanded text:
sub priori testamento repromissionem accipiant qui vocati sunt aeternae haereditatis: ubi enim testamentum est, mors necesse est intercedat, seu interveniat testatoris. Testamentum enim in mortuis confirmatum est, testamentum quod alter alteri de haereditate sua facit, infirmum facere, quousque testator ipsius testamenti morte interveniente discesserit: mortuo vero illo testatore qui testamentum fecit, omnino jam firmum manet. In hunc modum testamentum vitae aeternae quod a Christo accepimus non aliter nobis firmum manere poterat, nisi ipse morte sua illud roborasset. Tantum enim erat peccatum nostrum, ut aliter non potuissemus redimi et salvari nisi unigenitus Dei Filius pro nobis moreretur. Et quionsequendum quod ipse promiserat, indigni eramus, ipse nobis morte sua mediator factupoterant multi minus perfecti dubitare de promissionibus Domini, maxime ex eo quod exempla, ex communi consuetudine legum
Abbreviated transcription (Latin):
lebat. neq ꝑfectũ hominẽ reddebat: nͣ
erat ꝑfecta mundacio. Perfecta autem
mundac io & remissio insanguine xꝑi
c̃sistit. qͥ ꝓ nobis effusus ẽ in remissionẽ¬
omniũ peccatoꝵ: sine cuiꝰs anguinis ef¬
fusione nemo redimit᷑. Necesse ẽ gͦ ex¬
emplaria qͥd̾e celestiũ his sacrificus .s.
aspsio nibꝰ mundari. ipsa aũ cȩlestia
melioribꝰ hostiis mundant᷑. quã istis.Sa¬
crificia legalia: exemplaria. id figu¬
ra .s. simil itudine̾ uocat. Ista au que
qui inueritate ea celebrant. ad cęlestia ꝑ¬
queant. Exemplaria inqͥt cȩlestia miste¬
rioꝵ ac rerũ quę in lege agebant᷑. infigu
rat mundari talibꝰ sacrificiis typicis .s. asꝑ¬
sionibꝰ figuratiuis. qr monebant uera. Ipsa
aũ celestia ids sꝑitalia quȩ inueritate m

Expanded text:
lebat, neque perfectum hominem reddebat non lebat, neque perfectum hominem reddebat non erat perfecta mundatio. Perfecta autem mundatio et remissio in sanguine Christi consistit, qui pro nobis effusus est in remissionem peccatorum, sine cujus sanguinis effusione nemo redimitur. Necesse est ergo exemplaria quidem coelestium his sacrificiis et aspersionibus mundari. Ipsa autem coelestia, melioribus hostiis mundantur quam istis. Sacrificia legalia, exemplaria, id est figuram et similitudinem vocat: ista autem qqui in veritate ea celebrant, ad coelestia perducant. Exemplaria, inquit, coelestium mysteriorum ac rerum quae in lege agebantur in figurrat mundari talibus sacrificiis typicis, et aspersionibus figurativis, quia non habebantur vera ipsa aut coelestia, id est spiritalia quae in veritate m
Abbreviated transcription (Latin):
officia habentes. Q udã &. eñĩ st̃ uasa pię¬
dicacionis: sicut paulus de qͦ dñs ad ana¬
mam ait. Uas electionis est michi iste. Qui¬
da uͦ diuersos gradꝰ ac uaria officia ha¬
bent: quȩ idem egregius p̃dicator cõme¬
morans dicit Alii datur ꝑ sꝑmn sermo
sapiencię: alii sermo scieneie: alii ꝓphe¬
gͦ .&. omnia uasa illius. sanguine asper¬
gunt᷑ qr uniuersalis eccła cũ omnibus
sibi ministrantibꝰ. sanguine passionis
xꝑimundat᷑. Sequit᷑ .&. pene omnia
in sanguine mundant᷑ scđ̾m legen:
q. sine sanguinis effusione ñ fit remuis¬
sio. Quare dixͣ pen e in sanguine mun¬
dari omnia scđm lege̾: Nm̃ in illis nͣe
rat ꝑfecta mundacio: neq ꝑfecta remis¬
sio. Corꝑa enĩ qͣntũ ad lege̾ ꝑtinet. mun¬
dqbantur asꝑsione. siue effusione san¬
guiis animalur leuiaq peccata relaxa¬
bant᷑. Sed in hoc qr inmiora erimina ñ tol¬

Expanded text:
officia habentes: quidam etenim sunt vasa praeofficia habentes: quidam etenim sunt vasa praedicationis, sicut Paulus, de quo Dominus ad Ananiam ait: Vas electionis est mihi iste. Quidam vero diversos gradus ac varia officia habent, quae idem egregius commemorans dicit: Alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii propheergo et omnia vasa illius sanguine asperguntur, quia universalis Ecclesia cum omnibus sibi ministrantibus sanguine passionis Christi mundatur. Sequitur: Et omnia pene in sanguine mudantur secundum legem, et sine sanguinis effusione non fit remissio. Quare dixit pene in sanguine mundari omnia secundum legem? Quoniam illis non erat perfecta mundatio, neque perfecta remissio: corpora enim quantum ad legem pertinent mundabantur aspersione sive effusione sanguinis animalium, leviaque peccata relaxabantur: sed in hoc quod majora crimina non tol
Abbreviated transcription (Latin):
x de qua alibidr: ÷ͦ ic d̾s dilexit mundĩr ut
pus. herba humilis ẽ. .x̾. in petra nascens. ꝑ
quã humilitas de signat᷑.xꝑi. & fortitudo
qua interiora nr̃a purgant᷑. Nã huiꝰ herbe
genere: pulmonũ uicia solent purgari.
Potest & ꝑ hẏsopũ penitenc ia intelligi ꝗͣ
fortit᷑ ꝑ acta. interiora uicia mentis put¬
gat. Hic sangus testam̃ti. qͦd mandauit ad
uos ds Iste sanguis pręfigurabat illum
sanguine: qͥ de latere xꝑi in cruce mana¬
uit. Hoc sanguine. xꝑs &. nos asꝑsit .a. tes¬
tam̃tũ suũ confirmauit: sicut ipse dixit.
Hic est sanguis noui testamͣti: in remis¬
sioñe peceator. Etiã tabnacłm . &. om̃ia
uasa ministerii sanguine similit̾ asꝑsit.
T.ab̾ nacłm illi intelligendi st̃. de qͥbꝰ ꝑ ꝓ.
płiam dñs loquit᷑ dicens. In habitabo in
illis ꝙ. in amibulabo. Et. de qͥbꝰ apłs alibi di¬
cit .T̃. emplũ inqͥt dei sẽm est. qͦd estis uos.
Uasa uͦ diuersa. fide les st̃ eccłe: diuersa

Expanded text:
 de qua alibi dicitur: Sic Deus dilexit mundum, ut pus herba humilis est, et in petra nascens, per quam humilitas designatur Christi et fortitudo, qua interiora nostra purgantur: nam hujus herbae genere pulmonum vitia solent curari. Potest et per hyssopum poenitentia intelligi, quae fortiter peracta interiora viatio hujus testamenti quod mandavit ad vos Deus. Iste sanguis praefigurabat illum sanguinem qui de latere Christi in cruce manavit. Hoc sanguine Christus et nos aspersit, et testamentum suum confirmavit, sicut ipse dixit: Hic est sanguis Novi Testamenti in remissionem peccatorum . Etiam tabernaculum et omnia vasa mysterii, sanguine similiter aspersit. Tabernaculum illi intelligendi sunt, de quibus per prophetam Deus loquitur, dicens.: Inhabitabo in illis, et inambulabo. Et de quibus Apostolus alibi dicit: Templum enim Dei sanctum est quod estis vos . Vasa vero diversa, fideles sunt in Ecclesia, diver
Abbreviated transcription (Latin):
cati: s nec alioꝵ peceata portante mnco po¬
re suo suꝑ lignũ sicut in pͥmo aduemu fo¬
er nec int̃uenire amplius ꝓ peccatis sium
fert in desinent᷑. nunꝗͣ. potest accedentes
ꝓfectos facere. Ordo uerboꝵ ẽ. Habens lex
umbra̾ hic futuroꝵ bonoꝵ nͣ ipsã imagi¬
ue̾ rerũ: nunꝗͣ potest accedentes ad se ꝑ¬
fectos facere. eisde̾ ipsis hostiis quas offe̾¬
rͣt indesinent᷑. ꝑ singłos annos. futura
bona duobꝰ modis intelligenda st̃: uideli¬
eet uł sacram̃ta quę inueritate in xꝑo ꝙ.
in eccła cõpleta st̃. quȩ futura erant ut ue¬

Expanded text:
cati, sed nec aliorum peccata portantem in corpore suo super lignum, sicut in primo adventu fecit, nec intervenire amplius pro peccatis, sed ferunt indesinenter, nunquam potest accedentes perfectos facere. Ordo verborum est: Habens lex umbram futurorum bonorum non ipsam imaginem rerum, nunquam potest accedentes ad se perfectos facere eisdem ipsis hostiis quas offerunt indesinenter per singulos annos. Futura bona duobus modis intelligenda sunt, videlicet vel sacramenta quae in veritate in Christo et in Ecclesia completa s
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ mortuis. Oꝑ a mortua. st̃ peccata: quȩ
animã occidunt Sieut eñi anina uiuit
uirtutibꝰ quȩ oꝑa unȩ appellant᷑. ita
morit᷑ ucis &. peccatis. simulq trahit᷑
ad mort̾ẽ ȩt̃ne ꝑdicionis ebene dixit.
ab oꝑibꝰ mortuis. Siqͥs eñi in lege tan¬
sebat mortuũ. polluebat᷑: tam̃ asꝑsiõc
sanguinis postea mundabat᷑ si milit̃ q
imitatꝰ fuerit opus mortue animȩ inqͥ¬
nat᷑ : tam̃ ꝑ fidem dñice passionis mun¬
qat᷑. Qui eñi tetigerit picem in qͥnabi¬
t᷑ ab ea: hoc ẽ si ꝑ penitenciã &. grãm
baprismatis quis fuerit ablutꝰ ab oꝑ ibꝰ
mortus. si eadẽ iterũatigerit. conta¬
minabit᷑. S equit᷑. Ad seruiendũ deo ui¬
uenti. Hic aꝑtissime ostendit᷑. oꝑa mor¬
tua habentes. ñ posse seruire uiuo &. uero
deo: qr illa mortua st̃ .&. falsa Si eñi qͥ mor¬
tuũ aut aliqͥd inmundũ tangebat. nopo¬
tebat illũ intrare in templũ: qͥnto magis
qͥs oꝑa mortua habens. ñ poterit intra¬

Expanded text:
e animam occidunt. Sicut enim anima vivit virtutibus, quae opera vitae appellantur, ita moritur vitiis et peccatis, simulque trahitur ad mortem aeternae perditionis. Et bene dixit ab operibus mortuis: si quis enim in lege tangebat mortuum, polluebatur, tamen aspersione sanguinis postea mundabatur. Similiter qui imitatus fuerit opus mortuae animae, inquibatur: tamen per fidem Dominicae passionis mundatur. Qui enim tetigerit picem, inquinabitur ab ea: hoc est, si per poenitentiam et gratiam baptismatis quis fuerit ablutus ab operibus mortuis, si eadem iterum attigerit, contaminabitur. Sequitur: Ad serviendum Deo viventi. Hic aptissime ostendit quia opera mortua habentes non possunt servire vero et vivo Deo, quia illa mortua sunt et falsa: si enim qui mortuum aut aliquid immundum tangebat, non oportebat eum inquis opera mortua habens, non poterit intra
Abbreviated transcription (Latin):
cia qͥbꝰ ꝑfecte potuissent homines mun¬
dari nec inueniebant᷑. necesse fuit tamdu
manere illa. qͦ usq uera aduenirent. Non
eñi in manufactis sc̃is iłns introut erem¬
plaria ueroꝵ s in ipsũ celũ: ut appareat
ne uultin dei ꝓ nobis. Non intront inqͥt
ił: s inmanufactis sc̃is sub audis. quȩ sut̃
exemplaria ueror. Manufacta appellat
sc̃a sc̃oꝵ que primũ manibꝰ beseleel¬
facta st̃ ini. heremo: ie postea sis ilit
manibꝰ opator. in templo sallomonis. Inque
nintronut iłis.s in ipsũ cȩlũ qͦd ñ est ma¬
nibꝰ hominũ factũ: s iussione & uoluntate

Expanded text:
cia, quibus perfecte potuissent homines mundari, nec inveniebantur, necesse fuit tam diu manere illa, quousque vera advenirent. Non enim in manufactis Sanctis Jesus introiit exemplaria verorum; sed in ipsum coelum, ut appareat nunc vultui Dei pro nobis. Non introiit, inquit, Jesus in manufactis: subaudi, quae sunt exemplaria verorum. Manufacta appellat Sancta sanctorum, quae primum manibfacta sunt in eremo, et postea similiter manibus operatorum in templo Salomonis, in quo non introiit Jesus, sed in ipsum coelum, quod non est manibus hominum factum, sed jussione et voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpiciacio ꝓpeecatis. qr in diuina serip¬
tura latet. De qͥbꝰ subaudis. omnibꝰ qͥd
misteri in se habent. ñ est mͦdicendũ ꝑ
singła.ẜ ortasse ido reticuit.qr multis ser¬
monibꝰ opus habebant: siue qr necdum e¬
rant capaces onmia caꝑe. His uͦ ita cõpo¬
sitis .&. or dinatis. quȩ aiximꝰ ee̾ tam in
pͥmo tab̾nacło. qua in scđo. hoc ẽ insc̃is¬

Expanded text:
pitiatio pro peccatis: quia in divina Scriptura latet. De quibus omnibus. Quid mysterii in se habeant. Non est modo dicendum per singula. Fortassis ideo reticuit, quia multis sermonibus opus habebant: sive quia necdum erant capaces omnia portare. His vero ita compositis. Et ordinatis, quae diximus esse tam in primo tabernaculo quam in s
Abbreviated transcription (Latin):
resurgens ia ñ morit᷑ mors illi ultra non
Anabit᷑ Nec est necesse ut amplius mori¬
at᷑ qm̃ ad salutẽ omniũ credenciũ satis
sufficit una passio eiꝰ Ilioqu hocẽ si aliter
cet ut semel passus ñ ꝓdesset om̃ibꝰ. sepi¬
us oportebat eũ crucisigi ab origie mun
singłis mori illũ oporteret si eos redime¬
re uelle ed noluit nͥ tantũ semel mori
ꝑ morte ilius redempeio facta est. Piune
su hemel in ẽsũmacione hoc ẽ intine secdo
in nouissima etate ad destitucione peira¬
ti ꝑ hostiam suam apparit. hoc ẽ ꝑ corpus
suum qͥd feeit hostiam ꝓ peccato. Semel in¬
qͥt in fine seclor ad hõce apparuit ut ꝑ ho¬
ii.amsuam desti ueret pecentir. eDeruotune
aparuit. qͥuilo multa erant peccata ut ollen¬
deres diuicias gre suȩ. Si eñi in pͥncipio fierei

Expanded text:
rtuis jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur : nec est necesse ut amplius moriatur, quoniam ad salutem omnium credentium satis sufficit una passio ejus. Alioquin, hoc est si aliter esset, ut semel passus non prodesset omnibus, saepius oporteret eum crucifigi ab origine munuturi sunt pro singulis mori illum oporteret, si eos redimere vellet: sed noluit nisi tantum semel mori, quia una morte illius redemptio facta est. Nunc autem semel in consummatione, hoc est in fine saeculorum, in novissima aetate, ad destructionem peccati per hostiam suam apparuit, hoc est per corpus suum quod fecit hostiam pro peccato. Semel, inquit, in fine saeculorum ad hoc apparuit, ut per hostiam suam destrueret peccatum. Merito tunc apparuit, quando multa erant peccata, ut ostenderet divitias gratiae suae. Si enim in principio fieret,
Abbreviated transcription (Latin):
figurabant᷑ quȩ rꝑs seniel intrauit. Intio¬
ire aũ dic iniꝰ iłim: scđm id qͥd homo est Nlã
scđm id qd ds ẽ. ubiq est .a. ominia implet.
Nec in manufactis hominũ intront.s in ip¬
sũ cȩlũ ussione dei creatũ. Nec hanc solã
differe neiã ostendit s etiã pontific̃e. pri
mũ factorẽ Ut appareat uultui dei nunc¬

Expanded text:
ntroiit. Introire autem dicimus Jesum secundum id quod homo est. Nam secundum id quod Deus est, ubique est, et omnia implet, nec in manufactis hominum introiit sed in ipsum coelum, jussione Dei creatum. Nec hanc solam differentiam ostendit, sed etiam pontificem proximum primum factorem, ut appareat, inquit, vu
Abbreviated transcription (Latin):
guis xꝑi qͥ ꝑ sꝑn scm̃ semet ipsũ optu¬
lit immacłatũ deo emundauit consei¬
enc̃iã nr̃ãm ab oꝑibꝰ mortuis. ad serui¬
endũ deo uiuent: si sanguis animaliũ
irracionabiliũ poterat carnẽ munda¬
re. q. siout tunc tẽporis uidebat᷑ sc̃ifica¬
bat᷑ siqͥs immundꝰ asꝑsus fuisset illo san¬
guine. muto magis sanguis xꝑi pote¬
rit mundare an nã x. plenissime iusti¬
ficare. Sed ne qͥs putaret plena ustificacio¬
ne .&. midacioñe ꝓuenire asꝑsione illius
sangumis legalis sub intulit apłs carnis e¬
mundacionẽ scđm legẽ ꝑ illũ dari. qͦsi dice¬

Expanded text:
tulit immaculatum Deo, emundabit conscientiam nostram ab operibus mortuis ad serviendum Deo viventi! Si sanguis animalium irrationabilium poterat carnem emundare, et sicut tunc temporis videbatur, sanctificabatur, si quis immundus aspersus fuisset illo sanguine: multo magis sanguis Christi poterat mundare animam, et plenissime justificare; sed ne quis putaret plenam justificationem et emundationem provenire aspersione illius sanguinis legalis, subintulit Apostolus carnis emundationem secundum legem per illum dari: quasi dice
Abbreviated transcription (Latin):
locis declaratũ est: qͥcũ sanguine passionis
sue reserato cȩlo ingressus est secreta patrie
cȩlestis: ubi nunc assistit uultui dei patris.
orans. ꝓ nobis. Pontifex aũ futuroꝵ bonoꝵ
duob modis appellatꝰ. Futura e ñi bona quȩ¬
ipse nobis ad ministrauit. fuer̾t uerba cȩle¬
stia. passio illius. resurrectio. baptismꝰ re¬
missio peccatoꝵ. ꝑfectaq iustificacio. Quȩ
ideirco futura bona appellant᷑. uł qr miste¬
riis prefigurata st̃. uł etiã qr predicta ftͥ
indiuinis orciełis: aut alciori intellectu. fu

Expanded text:
m multis in locis declaratum est, qui cum sanguine passionis m multis in locis declaratum est, qui cum sanguine passionis suae reserato coelo ingressus est secreta patriae coelestis, ubi nunc assistit vultui Dei Patris, orans pro nobis. Pontifex autem futurorum bonorum duobus modis appellatur: futura enim bona quae nobis ipse administravit, fuerunt verba coelestia, passio illius, resurrectio, baptismus, remissio peccatorum, perfectaque justificatio, quae idcirco futura bona appellabantur, vel quia mysteriis praefigurata sunt, vel etiam quia praedicta sunt in divinis oraculis. Altiori
Abbreviated transcription (Latin):
in eugłio marci legit᷑ ubi uituꝑabant pha¬
risei dnm & discipłos eiꝰ ñ lotis manib
manducare. Om̃s eñi laudeiones
eoꝵ: nomine baptismi designat. Aliqͥndo
aũ manꝰ solũmꝰ lauant aliqͣndo pede s ali
ftra lauant manꝰ totũq corpꝰ. dũ ꝯtẽpiunt
fonte saluatoris ab lui. Nã qͦd ꝓpħa dicit
lauamini mundi eftote. & mundamini qui
fertis uasa dñi. illi solũmꝰ carnalit intelli¬
gebant: cũ poens de lauacione baptisma¬
tis xꝑi & mundicia oꝑũ dictũ sit. Ista om¬
nia imposita erant usq ad tẽpꝰ correctiõis
hoc ẽ usq aq̃ tẽpꝰ dñi aduentꝰ Postea uͦ ini¬
mutata st̃ axꝑo in melius: qr dũ carnalit᷑
obseruabantur. mundiciã corꝑis ad imple¬
bant. Dũ uͦ sꝑitalit᷑ cepert obseruari: mun¬
ui diciam anmȩ parit᷑ cepert oꝑari.¬
noꝵ̾ ꝑ amplius & ꝑfectius tab̾nacłm
ñ manufactũ. id ñ huiꝰ ereacionis. Ponti¬
fex uideoꝵ qͥsemel manno cũ sanguine in¬

Expanded text:
abant Pharisaei Dominum et discipulos ejus. non lotis manibus manducare: omnes enim lavationes eorum nomine baptismi designat. Aliquando aut manus solummodo lavant, aliquando pedes, aliqstra lavant manus atque corpus, dum contemnunt fonte Salvatoris ablui; nam quod Propheta dicit: Lavamini, mundi estote, et mundamini qui fertis vasa Domini, illi solummodo carnaliter intelligebant: cum potius de lavatione baptismatis Christi et munditia operum dictum sit. Ista omnia imposita erant usque ad tempus correctionis, hoc est ad tempus dominici adventus: postea vero immutata sunt a Christo in melius; quia dum carnaliter observabantur, munditiam corporis adimplebant; dum vero spiritaliter coeperunt observari, munditiam animae pariter coeperunt observaperfectius tabernaculum non manufactum, id est non hujus creationis. Pontifex Judaeorum qui semel in anno cum sanguine in
Abbreviated transcription (Latin):
erͣt. ficut ꝙ reliqua quȩ infigura. ige ban¬
t. dño aũ aqueniente correcte st̃. hoc est e¬
mendatȩ & in melius mutate. Nã ꝑ munda
a nimalia quȩ lȩx p̃c ipit ut edant᷑: signifi¬
cant᷑ munda oꝑa. Per in mundͥa uͦ anima¬
lia in munda oꝑa intelligumt᷑: a qͥbꝰ absti

Expanded text:
erunt, sicut et reliqua quae in figura agebanerunt, sicut et reliqua quae in figura agebantur: Domino autem adveniente, correctae sunt, hoc est emendatae, et in melius mutatae. Nam per munda animalia, quae lex praecipit ut edantur, significantur, munda opera; per immunda vero animalia, immunda opera intelliguntur, a quibus absti
Abbreviated transcription (Latin):
Nera & hostie offe rebant᷑ adhuc ibia sacer¬
dotibꝰ. quȩ munera & hostie nͣ posst̾ ꝑfec¬
tũ facere seruient̾e iuxta ꝯsc ienciã. Con¬
sciene ia đr. cordis sciencia: ꝑ quã intelli¬
git᷑ mens hominis. Illa inqt munera car¬
nalia. ñ poterant ꝑfectũ reddere seruien¬
t᷑e. Intellige ꝑfectione mentis: qr ñ uale¬
bant m̃tes iustificari. dũ ñ intelligebant
grauiora peccata. Nemin̾e eñi ad ꝑfectũ
addux it lex. Sed in qbꝰ ex maxima parte
mundacio legis constabat. subsequent̃ offen¬
dic inqͥens S olũmͦ in cibis q. potibꝰ & uari¬
is baptism. itibꝰ & iusticiis carnis. subaudis.
uidebat᷑ ꝑfectũ facere seruient̾e: usq ad
tẽpꝰ correctionis. ids melioracionis & em̃¬
dacionis impositis istis iusticiis carnis. Hee
iusticiȩ carnales in differeneia esbor. & po¬
tuũi ac uarior. baptismatũ. siue lauacio¬
nũ usq ad tepꝰ dñici aduentꝰ imposite fu

Expanded text:
nera et hostiae offeruntur, adhuc ibi a sacernera et hostiae offeruntur, adhuc ibi a sacerdotibus. Quae. Munera, vel hostiae. Non possunt perfectum facere servientem juxta conscientiam. Conscientia dicitur cordis scientia, per quam intelligitur mens hominis. Illa inquit munera carnalia non poterant perfectum reddere servientem in lege perfectione mentis, quia non valebant mentem justificare, dum non tollebantgraviora peccata. Neminem enim ad perfectum adduxit lex. Sed in quibus ex maxima parte mundatio legis constabat, subsequenter ostendit, inquiens solummodo in cibis et potibus et variis baptismatibus et justitiis carnis, subaudis videbatur perfectum facere servientem, usque ad tempus correctionis, id est meliorationis et emendationis, impositis istis scilicet justitiis carnis. Hae justitiae carnales in differentia ciborum et potuum, ac variorum baptismatum sive lavationum usque ad tempus Dominici adventus imp
Abbreviated transcription (Latin):
spu sc̃o ad moysen. ñdu uenisse xꝑmi
qui semel sũ sanguine passionis sue
in grederet᷑ celoꝵ secreta. Quasi dice¬
ret aliis uerbis. Ido solus pontisex cũ
sunguine intrabat se mel in sc̃a sc̃oꝵ: ut
discamꝰ qr cęleste regnu in accessibi¬
ñ manifestata uia intelligeneiȩ. qr ig¬
noribant homines qͥd significarent il¬
la mysteria. Nec putemꝰ illuc nos ñ pos¬
se ingredi: qr pontifex ñr pͥor ingres¬
sus est. Ipse nãq dicit ad patr̃ẽ. Pater
uolo ut ubi ego sũ &. isti sint mecũ Q
alibi Ubi ego sum. illie &. minister meus
quauis sine causa ibi offerebant: i deo
subiunx it dicens Adhuc pͥori tabnacło haben
te statuͣ. Quȩ. suluudis. res parabola est. hoc
ẽ figura & similitudo tẽporis instantis. siue
pͣsentis. Q uodeñi agebat᷑ int̾e plo time tem¬
poris : figura erat & similitudo istius uerita¬
tis. quȩ etiã in eccła cõplebat᷑. Sequit᷑. Iux¬
ta quã. subaudis. parabolã siue figur̾a mu¬

Expanded text:
Spiritu sancto ad Moysen, nondum venisse Christum, qui semel cum sanguine passionis suae ingrederetur coelorum secreta. Quasi diceret aliis verbis, Ideo solus pontifex cum sanguine intrabat semel in Sancta sanctorum, ut discamus, quia coeleste regnum inaccessibinon manifestata intelligentia: quia ignorabant homines quid significarent illa mysteria. Nec putemus illuc nos non posse ingredi, quia pontifex noster prior ingressus est: ipse namque dicit ad Patrem: Pater, volo, ubi ego sum, et isti sint mecum. Et alibi: Ubi ego sum, illic et minister meus quamvis sine causa, ibi offerebantur, ideo subjunxit, dite statum quae, subaudis res, parabola est, hoc est figura et similitudo temporis instantis sive praesentis. Quod enim agebatur in templo tunc temporis, figura erat et similitudo istius veritatis, quae jam in Ecclesia completur. Sequitur, juxta quam, subaudis parabolam sive figuram, mu
Abbreviated transcription (Latin):
qqua a. lana cocemea &. hẏsopo ipsũ qͦq.
nua ista infigura agebant᷑ Nã uitulus
ile q̃ plerũq hostia sacerdotis erat. xꝑni
nguificat qͥuerus sacerdos existens uitu¬
luͦ. hoc c̃ semet ipsũ optulit deo patri
iaracrucis Iste est iutulus qu̾e pius
pat mactauit ꝓreuersione filii ꝓdigi
Hyreus qͣq q. ꝓ peccato offerebatur e¬

Expanded text:
aqua et lana coccinea et hyssopo, ipsum quoque nia ista in figura agebantur: nam vitulus ille, qui plerumque sacerdotis erat, Chrinificabat, qui verus sacerdos existens, vitulum, hoc est semetipsum obtulit Deo Patri in ara crucis. Iste est vitulus quem pius pater mactavit pro reversione filii prodigi. Hircus quoque qui pro peccato offerebatur e
Abbreviated transcription (Latin):
.xꝑm. qͥsemel ingressus est sc̃a scoꝵ in¬
tra uelũ cõpleta passione sua: ut assis
tat nũc uultui dei ꝓ nobis orans ñ ꝓsu
ꝓsuis: ꝓpt̃ cõmunionẽ quã habet eum
corpore suo qͦd est eccła. Unde dieit in

Expanded text:
istum, qui semel ingressus est Sancta sanctorum inistum, qui semel ingressus est Sancta sanctorum intra veltat nunc vultui Dei pro nobis orans, non prpro suis, propter communionem quam habet cum corpore suo, quod est Ecclesia: unde dicit in
Abbreviated transcription (Latin):
fores erat altare holocaustoꝵ: semꝑ in¬
troibant sacerdotes. sacrificioꝵ officia
consũmantes. Non est ita intelligendũ.
qͦd inteplo suꝑ altare incensi hostias of¬
ferrent. aut ibi ꝑficerent sacrificia uic¬
łimarũ: s pocius sacrificior officia
possumꝰ acciꝑe incensũ. ad qͦd offeren¬
dũ semꝑ in grediebant᷑ sacerdotes. ma¬
ne & uesꝑe. Siue ẽsũmato & ꝑfecto sa¬
crificio ante templũ in altari holocau¬
stoꝵ: semꝑ ingrediebant᷑ intemplum
cũ incenso. Potest .s. tͣcio mͦ intelligi.si
cut & suꝑius diximꝰ. ut cũ templo al¬
tare etiam holo eaustoꝵ. cõprehende¬
rit. ac ꝑ hoc aꝑte totũ uoluerit com¬
prehe ndere: utrũq tam̃ ꝓuero accipi po¬
test. In hoc seqo aũ semel in anno solus
pontifex: ñ sine sanguine quẽ offert
ꝓ sua & popłi ignorancia. Scdm tabna¬
cłm in qͥd solus pontifex eũ sanguine
ingrediebat᷑: significat interiora pa¬
triȩ cȩlestis. Ille il pontifer significat¬

Expanded text:
fores erat altare holocaustorum. Semper introibant sacerdotes sacrificiorum officia consummantes. Non est ita intelligendum, quod in templo super altare incensi hostias offerrent aut ibi perficerent sacrificia victimarum; sed potius sacrificiorum officia possumus accipere incensum, ad quod offerendum semper ingrediebantur sacerdotes mane et vespere; sive consummato et perfecto sacrificio ante templum in altari holocaustorum semper ingrediebantur in templum cum incenso. Potest et tertio modo intelligi, ut, sicut superius diximus, cum templo altare etiam holocaustorum comprehenderit, ac per hoc a parte totum voluit comprehendere: utrumque tamen pro vero accipi potest. In hoc secundo autem semel in anno solus pontifex non sine sanguine quem offerret pro sua et populi ignorantia. Secundum tabernaculum, in quod solus pontifex cum sanguine ingrediebatur significat interiora patriae coelestis. Ille vero pontifex designat Chr
Abbreviated transcription (Latin):
ticoꝵ significat celũ: post qͦd di manet
in interiora patrie cȩlestis. Eleuato ue¬
lo ingrediebat᷑ pontifex cũ sanguine
in sca sc̃oꝵ: oraturus ꝓ popło. Et dñs
pontifex nrͣ cũ sanguine passionis suȩ
eadẽ ꝑ acta. reserato cȩlo. scã scõꝵ pe¬
rꝑs in iecretis patriȩ cȩlestis consistit
ꝑ quẽ oraciones nr̃as ad đm patre din¬
gimus Archa testam̃ti cireũterta ex
omni parte auro caro est dñi saluato¬
ris qͥ auctor est utriusq testamenti
.s. qͥ interius plenꝰ aiuinitate. ex terius re¬
fulgebat uirtute miracłor uerboꝵq ee
lestũi. In auro em̃ solet claritas sermo.¬
nis designari: sicut sapieneia dicit. Con¬
cupisce sapie neiã sicut aurũ. Urna auie¬
ahabens manna. rꝑs est: in qͦ manna di¬
umitatis est. qͥ dixit Ego sũ panis uiuus¬

Expanded text:
ticorum significat coelum, post quod Deus in interiora patriae coelestis. Elevato velo ingrediebatur pontifex cum sanguine in Sancta sanctorum oraturus pro populo: et Dominus Pontifex noster cum sanguine passperacta reserato coelo, Sancta sanctorum peChristus in secretis patriae coelestis consistit, per quem orationes nostras ad Deum Patrem dirigimus. Arca testamenti circumtexta ex omni parte auro, caro est Domini Salvatoris, qui auctor est utriusque testamenti, et qui interius plenus divinitate, exterius refulgebat virtute miraculorum verborumque coelestium. In auro solet claritas sermonis designari, sicut Sapientia dicit: Concupisce sapientiam sicut aurum. Urna aurea habens manna, Christus est, in quo manna divinitatis est, qui dixit: Ego su
Abbreviated transcription (Latin):
significat: ubi st̃ plura
candelabra. sc̃ĩ uidelicet p̃dicatores. qͥ
sibi& aliis lucent uerbo &. exemplis: uel
illuminant᷑: qͥꝑ fid̾e in eccła consistunt
Est & mensa diuina uidelicet scriptura.
de qua psalinsta diert. parasti in c̃spectu
meo mensam. Est & ꝓposicio panũ in
mensa. intellectꝰ indelicet sacre scrip¬
ture. qͦ cotidie reficiunt᷑ anime fidelũ.
Possumꝰ. & panẽ intelligere corpus .s san¬
gunẽ dñi. qͦd in eccła consecrat᷑. Post

Expanded text:
significat, ubi sunt plura candelabra, sancti videlicet praedicatores, qui sibi et aliis lucent verbo et exemplis, vel illuminantur, qui per fidem in Ecclesia consistunt. Est et mensa Dei, videlicet Scriptura, de qua Psalmista dicit: Parasti in conspectu meo mensam. Est et propositio panum in mensa, intellectus videlicet sacrae Scripturae, quo quotidie reficiuntur animae fidelium. Possumus et panem intelligere corpus et sanguinem Domini, quod in ecclesia consecratur. Post
Abbreviated transcription (Latin):
id÷ urã iusticiȩ qua ad patriã cȩlestẽ ascen¬
dit nobis exhibuerit. Alia transiacio habet
xps adueniens pontifex futurora bonoꝵ.
Nisi enĩ aduenisset. ne quaꝗͣ. hec futura
bona nobis amministrasser. neq assist er et
uultur dei patris. ꝓnobis. Notandũq qr
nͥ dix simplicit᷑ apłis illũ assistere. sed p
tabernacłm: usus etiã cõparatiuo gradu
ꝑ qͦd assisit deo patri. humanitas illius est
qm̃ nͥ homo fieret. nequaꝗͣ deo patri assiste¬
re posset.C ab nacłm gͦ corporis añici. am¬
plius ẽ tab̾nacło moysi: tab̾nacłm qͦq salo¬
monis: q illa manib carnaliũ hominũ st̃
facta: hoc uͦ intra uterũ uuginissine semi¬
ne uiri. tocius trinitatis oꝑe effigiatũ est.
Siue in hoe amplius & masꝰ illis tab̃nacłis:
⁊ diuinitas uerbi que tota ñ potest eõ¬
ñhendi intab̾nac ło manufacto. in illohoi
ben issiine reqͥescit. Perfectius siue sanceius
in hoc ẽ illis tab̾nacłis: qr neutrũ illoꝵ si¬

Expanded text:
st viam justitiae, viamque ad patriam coelestem ascendendo nobis exhibuerit. Alia translatio habet, Christus adveniens pontifex futurorum bonorum. Nisi enim advenisset, nequaquam haec futura bona nobis administrasset, neque assisteret vultui Dei Patris pro nobis. Notandumque quia non dixit simpliciter Apostolus illum assistere, sed per tabernaculum, usus etiam comparativo gradu, per quod assistit Deo Patri, humanitas illius est quoniam nisi homo fieret, nequaquam Deo Patri assistere posset. Tabernaculum ergo corporis Dominici amplius est tabernaculo Moysi, tabernaculo quoque Salomonis: quia illa manibus carnalium hominum facta sunt: hoc vero intra uterum virginis sine semine viri, totius Trinitatis opere effigiatum est: sive in hoc amplius et majus illis tabernaculis, quia divinitas Verbi, quae tota non potest comprehendi in tabernaculo manu facto, in illo homine plenissime requiescit: perfectius sive sanctius in hoc est illis tabernaculis, quia neutrum illorum si
Abbreviated transcription (Latin):
Artifice insũmo sinc tpr̃e tpr̃is ordo ẽ. Iuentura st̃
Inq deorerũ ñ uariat series.
dẽtno auet ori simul adst̾ omnia semꝑ
Cũ qͦ in factor ẽ ordine qͥcqͥd erit

Expanded text:
Artifice in summo sine tempore temporis ordo est, Inque Deo rerum non variat series. Aeterno auctori simul adsunt omnia semper, Cum quo in factorum est ordine, quidquid erit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ales nosamat ds quales faeti
sumꝰ ipsius dono. ñ quales sumꝰ merito nr̃o
Tales adño quales formam amamur.
Non quales nr̃is exgtimꝰ meritis.
Sc̃ificet. doceat. plantet. riget. excolat. ornet.
Et sibi ꝑpetuo qͦd placeat facia
Nã nichil est hominis qͦd digne possit amari
Perficiat. ꝓpriũ nibonꝰ auctor opus.

Expanded text:
ales nos amat Deus, quales futuri sumus ipsius dono; non quales sumus nostro merito. Tales a Domino, quales formamur, amamur; Non quales nostris exstitimus meritis. Sanctificet, doceat, plantet, riget, excolat, ornet: 647 Et sibi perpetuo quod placeat, faciat. Nam nihil est hominis, quod digne possit amari, Perficiat proprium ni bonus auctor opus.
Abbreviated transcription (Latin):
uit᷑ p̃ꝯsciencie luce de puritate ꝯtẽpͥnere.
Quiualet aduersis onerata ducere uitã
Et tolerare magis uult mala quã fugere.
aioris multo ẽ animi quã ferre pauescens
Meni .&. eñi recta &. puri sibi conscia cordis.
Hoc plus splendescit. qͦ magis atterit᷑.
iniqͥs dñis irrogat᷑ ñ pena ẽ criminis.s uir¬
turis examen. Nã bonꝰ etiã si seruiat liber est
maliis aĩtetiã si regnet seruus ẽ. nec unius
hominis. s qͦd ẽ gͣuius tot dñor. qͦt uicior
ppressis qͦciens iustis añant᷑ iniqui.
Non est puniti suppliciũ meriti.
Sed uirtꝰ fidi. sub tali examme creseit.
Nec seruile grauat libera corda iugĩi
Solus peccator seruit male. qͥlicet amplo.
Utat᷑ regno. sat miser est famulus.
Cũ mens carnalinimiũ dnante tẏranno.
Tot seruit ceptris dedita. qͦt uiciss
peret. qͦd uoueret.
ptimauota deo quoꝵ ẽ dator ipse uouentur.
Hoc sur sũ dignũ est ire. qͦd uide uenit.

Expanded text:
 conscientiae luce ac puritate, contemnere. Qui valet adversis oneratam ducere vitam, Et tolerare magis vult mala, quam fugere, Majoris multo est animi, quam ferre pavescens Mens etenim recta, et puri sibi conscia cordis, Hoc plus splendescit, quo magis atteritur. minis irrogatur, non poena est criminis, sed virtutis examen. Nam bonus etiamsi serviat, liber est: malus autem, etsi regnet, servus est; nec unius hominis, sed, quod est gravius, tot dominorum quot vitiorppressis quoties justis dominantur iniqui, Non est puniti supplicium meriti; Sed virtus fidei sub tali examine crescit, Nec servile gravat libera corda jugum. Solus peccator servit male; qui licet amplo Utatur regno, sat miser est famulus; Cum mens carnalis, nimium dominante tyranno, Tot servit sceptris dedita quot vitiis.peret quod voveret. Optima vota Deo, quorum est dator ipse, voventur. Hoc sursum dignum est ire, quod inde venit.
Abbreviated transcription (Latin):
nter est plurimũ
qualissit usus uł earũ rerũ quȩ ꝓsꝑe. uł earũ
que dñr aduerse. Nã bonꝰ tẽporalibꝰ. nec bo¬
nis extollit᷑: nec malis frangit᷑. Malus auido¬
huꝰmodi infelicitate punit᷑ q felicitate corrupit᷑.
In rebꝰ mundi ñ idem est omnibꝰ usus.
Nec cuncti paribꝰ cuncta fert̃. iniiiis.
Nãq bonos iibianda inflant. ñ asꝑa frangunt.
Sed fidi in uicte gaudia uera iuuant
Terte aĩia. feni breuit᷑ florentis amator
Seu caret optatis. seu fri
sea moriendo quo ire cogant᷑.
Cuncł ⁊ bonis ꝓsunt. qͦs x mors ipsa beatos.
ẜfficit. ut sumant ptenia principiũ
Ille gͥ finis maliis est. quẽ pęna sequȩ t᷑
Et qͥ ꝑpetin porta doloris erit.¬
Non quo ab simunt iacrime cunctiq labores
Ut ueteris ꝑeant omnia signa malr
oppresso: sicut amutit᷑ scitas corꝑis. uiolata anum
puritate: etiam corꝑe in tacto.
ens inlesa. nichil uiolato in corꝑe ꝑdit.¬
Inuita. carnis uulnera nͣ maculant.

Expanded text:
nterest plurimum qualis sit usus, vel earum rerum quae prosperae, vel earum quae dicuntur adversae. Nam bonus temporalibus, nec bonis extollitur, nec malis frangitur: malus auhujusmodi infelicitate punitur, quia felicitate corrumpitur. In rebus mundi non idem est omnibus usus, Nec cuncti paribus cuncta ferunt animis. Namque bonos non blanda inflant, non aspera frangunt. Sed fidei invictae gaudia vera juvant. Terrae autem, et feni breviter florentis amator Seu caret optatis, seu fruised moriendo quo ire cogantur. Cuncta bonis prosunt, quos et mors ipsa beatos Efficit, ut sumant praemia principium. Ille igitur finis malus est, quem poena sequetur, Et qui perpetui porta doloris erit.o absumentur lacrymae, cunctique labores: Ut veteris pereant omnia signa mali.oppresso: sicut amittitur sanctitas corporis, violata animi puritate, etiam corpore intacto. Mens illaesa nihil Invitam carnis vulnera non maculant.
Abbreviated transcription (Latin):
creature amplissima quad̾a inm̃nsaq re publica.
rincipiũ mundi ds̃ ẽ qͦ cuncta mouent᷑
Et quȩ ꝑmittit uł iubet auctor agunt.
Hinc mutabiliũ rerũ inmnutabilis ordo.

Expanded text:
plissima quadam immensaque republica. Principium mundi Deus est, quo cuncta moventur, Et quae permittit, vel jubet auctor, agunt. Hinc mutabilium rerum immutabilis ordo
Abbreviated transcription (Latin):
&. cetͥa. Bonitas: est bona uoluntas. Benig¬
nitas. uoluntas promptissima. moribꝰ .&. dul¬
cieloqͥo tẽperata: inuitans ñ solũ beniuolos
adse diligendos. s insuꝑ illos qͥ ꝯtrarii uide¬
bant᷑ ẽẽ̾. Unde dr benignꝰ qͣsi ualde nimisq
bonꝰ. Fides est qua eredimꝰ đm omnipoten¬
tẽ trimitatẽ habere in ꝑsonis. unitate in
substancia .a. qua sꝑamꝰ s credimꝰ ea quȩ nec¬

Expanded text:
 etc. Bonitas est bona voluntas. Benignitas est voluntas promptissima moribus et dulci eloquio temperata, invitans non solum benevolos ad se diligendos, sed insuper illos qui contrarii videbantur esse. Unde dicitur benignus, quasi valde nimisque bonus. Fides est qua credimus Deum omnipotentem trinitatem habere in personis, unitatem in substantia
Abbreviated transcription (Latin):
scm oꝑa sua. Fides est &. credulitas. quasꝑa¬
mꝰ ea quȩ cernimꝰ ocłis corꝑeis. Modestia ẽ
m.ansuetudo .&. lenitas mentis. quę lesa ñ fa¬
cile irascit᷑. Continencii. ẽ abstine neia qua se
ꝓhibet homo a coitu. & mulier iudua similit᷑
ab om̃ibꝰ illecebris. Castitas ẽ. ꝓpͥe uirginũ
tinenciã s. castitatẽ: qr ꝯtmencia potest eẽ ẽ¬

Expanded text:
tas, qua speramus ea quae non cernimus oculis corporis. Modestia, est mansuetudo et lenitas mentis, quae laesa non facile irascitur. Continentia est abstinentia qua se cohibet homo a coitu, et mulier vidua similiter ab omnibus illecebris. Castitas vero proprie virgintinentiam et castitatem, quia continentia potest esse co
Abbreviated transcription (Latin):
cio: siue mense alt̾nacio. Sunt eñi ꝯuiui¬
a quȩ celebrant᷑ al t̾natim: & pͣpant᷑ a
sociis ꝑ dies & uicess unt & alia quę ex
cõmunione cele brant᷑: quando unus af¬
fert pan̾e: alius uinũ: alius aliud. Que

Expanded text:
itur mensae alternatio. Sunt enim conuiuia quae celebrantur alternatim et praeparantur a sociis per dies et uices. Sunt alia quae ex communione, quando unus affert panem, alius carnes, alius uinum... e
Abbreviated transcription (Latin):
alieni st᷑ ab ei. Quare ñ est illis necessaria lex
nII ꝯtraria: Picit illa. ñ adulterabis. ñi occides:
illi ñ solũ hoc faciunt. s etiã castitatẽ seruant.
malas in carne sua mortificauer̃t. Quot eñi
pecrata a nobis expellimꝰ tot uicia in nobis
semꝑ occidimꝰ. eẜ carne̾ crueifigimꝰ &. mortifi¬
camꝰ: qͥndo delecł acioni priuę & uoluntati
puerse ñ consentimus.

Expanded text:
alieni sunt ab ea. Quare non est lex illis necessaria, aut contraria? dicit illa: Non adulterabis, non occides. Illi non solum hoc non faciunt, sed etiam castitatem servant, malas in carne sua mortificaverunt. Quot enim peccata a nobis expellimus, tot vitia in nobis semper occidimus: et carnem crucifigimus et mortificamus, quando delectationi pravae et voluntati perve
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s docet ie pͣcipit indiuimis seripturis¬
sc̃is. ita uiuite &. ẽuersaminr: ambulantes &
crescentes de uirtute iniurtute̾: de fide ad
spem. de spe ad caritat᷑e: de caritate adoꝑa¬
cione̾ ꝑfecta. Q uod si hoc feceritis. de sidi̾a
carnalis ꝯcupiscencię nͣ ꝑficietis. Q uid est
liqͥd ꝯcupiscere. si de fuerit sꝑs: Non. Quod
ꝓbari potest: ex corpibꝰ mortius. Postquã eñt
sꝑm exalauerint. nͣ sotũ ꝯcupiscere ñ ualens
s etiã aliqͥd mẽbror ꝑ se mouere ñ ualens.

Expanded text:
divinis Scripturis, ita vivite et conversamini, ambulantes et crescentes de virtute in virtutem, de fide ad spem, de spe ad charitatem, de charitate ad operationem perfectam. Quod si hoc feceritis, desideria carnalis concupiscentiae non perficietis. Quid est aliquid concupiscere, si defuerit spiritus? Non. Quod probari potest ex corporibus mortuis. Postquam enim spiritum exhalaverint, non solum concupiscere non valent, sed etiam aliquod membror