comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
generi alteruis oꝑis ratio congruebat.
nec posset sanguis xp̃i precium creden¬
tium fieri. si redemꝑcor se nonsine ret
comprehendi: admisit inse impias ma¬
nus: et cohibita est potentia deitatis
ut ꝑueniretur adgłam passionis Cuiꝰ
utiq manis fuisset speties et nulli ꝓfutura
imago tolerantiȩ. nisi uera diuinitas ue¬
ris se humanȩ carnis sensib induisset:
ut unus dĩ atq hominis filius aliunde
intemerabilis. aliunde passibilis: mor¬
tale nrm ꝑsuum immortale renouaret:
Q id eo mestitudine ideo formidine non
carebat: ut ad euincendas huius mundi
ꝑturbationes. non solum sacramento nos¬
susceptionis. s etiam ex emplo fortitudi¬
nis roboraret: Nam iniusta uideretur
eius ad patientiam cohortatio: cui nulla
eẽt innostra infirmitate cõmunio: Ne¬
ras aut̃ dni passiones: ysaias ꝓpħa. ipsiꝰ
uoce prenuntiat dicens: Dorsum meum
dedi inflagella: et maxillas meas in pal¬
mas: Uultum autem meum non auer-¬

Expanded text:
generi alterius operis ratio congruebat, generi alterius operis ratio congruebat, nec posset sanguis Christi pretium credentium fieri, si Redemptor se non sineret comprehendi, admisit in se impias manus, et cohibita est potentia Deitatis, ut perveniretur ad gloriam passionis. Cujus utique inanis fuisset species, et nulli profutura imago tolerantiae, nisi vera Divinitas veris se humanae carnis sensibus induisset: ut unus Dei atque hominis Filius, aliunde intemerabilis, aliunde passibilis, mortale nostrum per suum immortale renovaret. Et ideo moestitudine, ideo formidine non 253 carebat, ut ad evincendas hujusmodi perturbationes, non solum nos sacramento susceptionis, sed etiam exemplo fortitudinis roboraret. Nam injusta videretur ejus ad patientiam cohortatio, cui nulla esset in nostra infirmitate communio. ras autem Domini passiones Isaias propheta ipsius voce praenuntiat, dicens: Dorsum meum dedi in flagella, et maxillas meas in palmas; vultum autem meum non aver
Abbreviated transcription (Latin):
cum ita inidipsum utraq concurrant:
ut ineis nec proprietas absumatur. nec
ꝑsona geminetur: Transcursis igitur
his quȩ passionẽ dñi p̃cesserunt: quid
documentoꝵ habeat sacramentum pas¬
chale tractemus: Nam exardescente ad
effectium sui sceleris seuitia iudeoꝵ. cum
d̾s eẽt in xp̃o mundum reconcilians sibi:¬
nulla uis templo corporis eius insi ipse
pmitteret potusset inferri Siquidem
terribilis militum cohors illa. et aprin¬
cipib et phariseis missa cum gladiis et
fustib multitudo. ita una uoce ꝑcussa
est: ut cum turbȩ dixissent iħm se quere¬
re nazarenum respondisset ego sum ne
mo subsisteret: sed om̃s simul amisso men¬
broꝵ officio. retrorsum acti elisiq corru¬
erent: In quo utiq diuinȩ erat potestatis
inditium: quȩ impioꝵ conatus non ar¬
mis contrariis neq ullius creaturȩ po¬
tentis auxilio. s sola uerbi uirtute ꝓster¬
neret: Quia uero saluando humano

Expanded text:
cum ita in idipsum utraque concurrant, cum ita in idipsum utraque concurrant, ut in eis nec proprietas absumatur, nec persona geminetur. CAP. II. Transcursis igitur iis quae passionem Domini praecesserunt, quid documentorum habeat sacramentum paschale tractemus. Nam exardescente ad effectum sui sceleris saevitia Judaeorum, cum Deus esset in Christo mundum reconcilians sibinulla vis templo corporis ejus, nisi ipse permitteret, potuisset inferri. Siquidem terribilis illa militum cohors, et a principibus et Pharisaeis missa cum gladiis et fustibus multitudo, ita una Domini voce perculsa fuit, ut cum turbae dixissent Jesum se quaerere Nazarenum, et ipse respondisset, Ego sum ; nemo eorum subsisteret, sed omnes simul amisso membrorum officio retrorsum acti elisique corruerent. In quo utique divinae erat potestatis indicium, quae impiorum conatus, non armis contrariis, neque ullius creaturae potentis auxilio, sed sola verbi virtute prosterneret. Quia vero salvando humano
Abbreviated transcription (Latin):
ermonem dilec xUꝰ.¬
serendi et festo paschali conueniat: et
ausib impii erroris occurrat: Q enmn
di filium ueram nr̃ȩ carnis negant susce¬
pisse naturam. inimici sunt fidei xpĩanȩ.
et euangłicam predicationem nimis im-¬
pudenter impugnãt: ut scđm ipsos crux
xp̃i aut simulatio fuerit fantasmatis.
aut supplitium ditatis: Quod acordib
pioꝵ longe est repellendum: quia catho¬
lica integritas nec maculam ꝑfidiȩ. nec
rugam potest habere mendatii: quȩ unũ
nec falsum hominem. nec d̃m dicat fuisse
passibilem: Quãuis ergo abillo initio
quo inutero uirginis uerbum caro fac¬
tum est. nichil umnquam inter diuinam
humanamq substantiam diuisionis ex-¬
titerit. et ꝑomĩa incrementa corporea u-¬
nius ꝑsonȩ fuerint totius temporis actio¬
nes: ea ipsa tam̃ quȩ inseparabiliter facta
sunt nulla ꝑmixtione confundimus:
s quid cuius naturȩ sit exoperum qua¬
litate sentimus: Nec diuina enim huma¬
nis preuidicant: nec humana diunis:

Expanded text:
ermonem, dilecserendi et festo paschali serviat, et ausibus impii erroris occurrat. Qui enim Dei Filium veram nostrae carnis negant suscepisse naturam, inimici sunt fidei Christianae, et evangelicam praedicationem nimis impudenter impugnant: ut secundum ipsos crux 252 Christi aut simulatio fuerit phantasmatis, aut supplicium Deitatis. Quod a cordibus piorum longe est repellendum, quia catholica integritas nec maculam perfidiae, nec rugam potest habere mendacii; quae unum etur, ut nec falsum hominem, nec Deum dicat fuisse passibilem. Quamvis ergo ab illo initio, quo in utero Virginis Verbum caro factum est , nihil umquam inter divinam humanamque substantiam divisionis exstiterit, et per omnia incrementa corporea unius personae fuerint totius temporis actiones, ea ipsa tamen quae inseparabiliter facta sunt, nulla permixtione confundimus: sed quid cujus naturae sit ex operum qualitate sentimus; nec divina enim humanis praejudicant, nec humana divinis,
Abbreviated transcription (Latin):
in regnum filii di: Hoc est qͦd ꝑ nouita-¬
tem uitȩ. desiderium animi ꝓuehit:
et concupiscentias carnis extinguit: Hoc
est quo pascha dm̃ mazimis sinceritatis
et ueritatis legitime cęlebratur: dum
fermento ueteris malitiȩ abiecto. noua
creatura de ipso dño mebriatur et pasci-¬
tur: Non enim aliud agit participatio
corporis et sanguinis xp̃i. quamut mid
quod sumimus transeamꝰ : et in quo mor¬
tui et consepulti. et conresuscitati sumꝰ.
ipsum ꝑ omĩa et spũ et carne gestemus.
dicente apło Mortui enim estis: et uita
urã abscondita est cum xp̃o indo Eum
enim xp̃s apparuerit uita ur̃a. tunc

Expanded text:
in regnum Filii Dei . Hoc est quod per novitain regnum Filii Dei . Hoc est quod per novitatem vitae desideria animae provehit, et concupiscentias carnis exstinguit. Hoc est quo Pascha Domini in azymis sinceritatis et veritatis legitime celebratur : dum fermento veteris malitiae abjecto, nova creatura de ipso Domino inebriatur et pascitur. Non enim aliud agit participatio corporis et sanguinis Christi, quam ut in id quod sumimus transeamus: et in quo commortui, et consepulti, et conresuscitati sumus, ipsum per omnia et spiritu et carne gestemus, dicente Apostolo: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Cum enim Christus apparuerit vi
Abbreviated transcription (Latin):
et uenientes ad petram tam letis tamq
irriguis pascuis alit. ut innumere
oues dilectionis pinguedine roboratȩ.
sicut bonus pastor dignatus est ꝓ ouib
tent ꝓ nomine pastoris occumbere:
Ipse est enim cui non solum głiosa mar¬
tyrum fortitudo. s etiam omĩum re¬
nascentium fides in ipsa regeneratione
compatitur: Uum enim renuntiatur
diabolo et creditur dõdum in nouitatẽ
auetustate transitur: dum terreni
hominis imago deponitur. et gelestis
forma suscipitur. quȩdam speties mortis
et quȩdam similitudo resurrectionis in¬
cipiens non idem sit post lauacrum qͥ
ante baptismũ fuit:s corpus regenerati.
fiat caro crucifixi Hȩc cõmutatio dilec¬
pioꝵ oꝑum intelligamus auctorem:
eccłȩ corpꝰ exornat. ut ꝑ multos unius
luminis radios idem ubiq splendor
libet meritum xp̃iani: Hoc est illud
uerum lumen: quod omnẽ hominem
iustificat et illustrat: Hoc est quod eru-¬
it depotestate tenebrarum: et transfert

Expanded text:
et venientes ad petram tam laetis tamque et venientes ad petram tam laetis tamque irriguis pascuis alit, ut innumerae oves dilectionis pinguedine roboratae, sicut bonus pastor dignatus est pro ovibtent pro nomine pastoris occumbere. Ipse est cui non solum gloriosa martyrum fortitudo, sed etiam omnium renascentium fides in ipsa regeneratione compatitur. Dum enim renuntiatur diabolo, et creditur Deo, dum in novitatem a vetustate transitur, dum terreni hominis imago deponitur, et coelestis forma suscipitur, quaedam species mortis et quaedam similitudo resurrectionis inque suscipiens non idem sit post lavacrum qui ante baptismum fuit, sed corpus regenerati fiat caro Crucifixi. CAP. VII. Haec commutatio, dilecpiorum operum intelligamus auctorem; Ecclesiae corpus exornat, ut per multos unius luminis radios idem ubique splendor libet meritum Christiani. Hoc est illud verum lumen, quod omnem hominem justificat et illustrat. Hoc est quod eruit de potestate tenebrarum, et transfert
Abbreviated transcription (Latin):
s etiam inpresentium oꝑum uirtute
sentimus: Ipse est qui de spiritu sc̃o et
matre editus uirgine. incontaminatam
eccłam suam eadem inspiratione fecun¬
dat: ut ꝑbaptismatis partum. innume¬
rabilis filioꝵ di multitudo gignatur:
De quib dicitur: Qui non ex sanguinib.
neq exuoluntate carnis. neq ex uolunta.¬
te uiri: s exdo natisunt: Ipse est in quo
semen abrahȩ totius mundi ad oꝑtione
bnedicitur: et fit patriarcha gentium
pater: dum ꝓmissionis filii fide non
carne nascuntur: Ipse est qui nullius
gentis exceptionem faciens. de omĩ nati¬
one quȩ subcȩlo est unum scãrũ ouiũ
efficit gregem: et cotidie implet quod
ꝓmiserat dicens: Habeo et alias oues
quȩ non sunt exhoc ouili: et illas opor¬
tet me adducere. et uocem meam audi¬
ent: et erit unus grex et unus pastor:
Quamuis enim beato petro principa¬
liter dicat pasce oues meas: ab uno tam̃
dño ipsa omĩum regitur cura pastoꝵ:

Expanded text:
sed etiam in praesentium operum virtute sed etiam in praesentium operum virtute sentimus. Ipse est qui de Spiritu sancto ex matre editus Virgine incontaminatam Ecclesiam suam eadem inspiratione fecundat, ut per baptismatis partum innumerabilis filiorum Dei multitudo gignatur, de quibus dicitur: Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt . Ipse est in quo semen Abrahae totius mundi adoptione benedicitur; et fit patriarcha gentium pater , dum promissionis filii fide, non carne nascuntur. Ipse est qui nullius gentis exceptionem faciens, de omni natione quae sub coelo est unum sanctarum ovium efficit gregem, et quotidie implet quod promiserat, dicens: Habeo et alias oves, quae non sunt ex hoc ovili, et illas oportet me adducere, et vocem meam audient; et erit unus grex et unus pastor . Quamvis enim beato Petro principaliter dicat, Pasce oves meas , ab uno tamen Domino ipsa omnium regitur cura pastorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nemo est credentium dilectissimi cui do-¬
na neganda sint grẽ : ita nemo est qui n̾sit
xpĩane debitor disciplinȩ: Quia et si re-¬
mota est misticȩ legis asꝑitas: uoluntariȩ tñ
est: Omĩa enim quȩ scdm legem siue
incircũcisione carnis siue indiuersitatib
hostiarum. siue insabbati obseruantia
precesserunt: xp̃m testificata. xp̃i sunt
grãm prelocuta: Q ipse est finis legis ñ
eua cuando significationes ipsius: sed
implendo: Qui licet idem sit auctor ue-¬
terum qui nouoꝵ. siguratarum tam̃
ꝓmissionum sacramenta mutauit: quia
ꝓmissa ꝑfecit. et denuntiationib cessati¬
onem imposuit. qm̃ denuntiatus ad ue¬
nit In preceptis aut̃ moralib nulla prio¬
ris testamentidecreta reꝓbata. sed euan-¬
głico magisterio multa sunt auta: ut ꝑfec¬
tiora et lucidiora eẽnt dantia salutem. qͣm
quȩ dei filius ad reconciliationem mun¬
di et fecit et docuit. non inhystoria tan¬
tum preteritarum actionum nouimus:

Expanded text:
nemo est credentium, dilectissimi, cui dona neganda sint gratiae, ita nemo est qui non sit Christianae debitor disciplinae: quia etsi remota est mysticae legis asperitas, voluntariae tamen est . Omnia enim quae secundum legem, sive in circumcisione carnis, sive in diversitatibus hostiarum, sive in sabbati observantia praecesserunt, Christum testificata, Christi sunt gratiam praelocuta. Et ipse est finis legis , non evacuando significationes ipsius, sed implendo. Qui licet idem sit auctor veterum qui novorum, figuratarum tamen promissionum sacramenta mutavit, quia promissa perfecit: et denuntiationibus cessationem imposuit, quoniam denuntiatus advenit. In praeceptis autem moralibus nulla prioris Testamenti decreta reprobata, sed evangelico magisterio multa 246 sunt aucta: ut perfectiora et lucidiora essent dantia salutem quam igitur quae Dei Filius ad reconciliationem mundi et fecit, et docuit, non in historia tantum praeteritarum actionum novimus,
Abbreviated transcription (Latin):
mortuis: ut sit in omĩb ipse primatum
tenens: quia iipso complacuit omnem
plenitudinem diuinitatis habitare: et
cordib nr̃is: nisi ut ꝑ omĩa ad eius imagi¬
nem renouemur qui ꝑmanens informa
ałi. carnis peccati forma eẽ dignatus est:
Om̃s enim infirmitates nrãs quȩ ueni-¬
unt de peccato absq peccati communione
suscepit: ut famis acsitis. somni et lassi-¬
tudinis. meroris ac fletus affectiombus
non careret : doloresq seuissimos usq ad
mortis extrema patereturi Quia nemo
posset laqueis mortalitatis ab solui: insi
ille in quo solo innocens erat natura õĩũ.
sineret se interfici manib impioꝵ. Unde
saluator nr̃ filius di uniuersis inse creden¬
tib et sacramentum condidit et exem-¬
plum: ut unum apprehenderent renas-¬
cendo : alterum sequerentur imitando:
Hoc enim docet beatus petrus apłs dicens:
Xp̃s passus est ꝓnobis: uobis relinquens
exemplum ut sequamini uestigia enis:
qui peccatum non fecit: nec inuentus

Expanded text:
tuis: ut sit in omnibus ipse primatum tenens, quia in ipso complacuit omnem plenitudinem habitare, et cordibus nostris, nisi ut per omnia ad imaginem ejus renovemur, qui permanens in forma Dei, carnis peccati forma esse dignatus est ? Omnes enim infirmitates nostras, quae veniunt de peccato, absque peccati communione suscepit, ut famis et sitis, somni et lassitudinis, moeroris ac fletus affectionibus non careret, doloresque saevissimos usque ad mortis extrema pateretur: quia nemo posset laqueis mortalitatis absolvi, nisi ille, in quo solo innocens erat natura omnium, sineret se interfici manibus impiorum. Unde Salvator noster Dei Filius universis in se credentibus, et sacramentum condidit, et exemplum: ut unum apprehenderent renascendo, alterum sequerentur imitando. Hoc enim docet beatus Petrus apostolus dicens: Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus. Q
Abbreviated transcription (Latin):
redes: Non est ergo dubium dilectissimi
naturam humanam intantam conexionẽ
homine qui est primogenitus totuis cre¬
aturȩ. sed etiam in omnib scĩs suis untis
idemq sic xp̃s: et sicut am̃bris caput.
Quamuis enim non istius uite sit s et̾ne
ut sit ds omĩa inomĩb : tam̃ etiam modo
templi sui quod est eccła indiuisus habi¬
tator est scdm quđ ipse ꝓmisit dicens Ec¬
ce ego uobiscum sum omĩb dieb usq ad¬

Expanded text:
 Non est, inquit, dubium, dilectissimi, naturam humanam in tantam connexionem homine qui est primogenitus totius creaturae, sed et in omnibus sanctis suis unus idemque sit Christus; et sicut a membris caput, Quamvis enim non istius vitae sit sed aeternae, ut sit Deus omnia in omnibus: tamen etiam modo templi sui, quod est Ecclesia, indivisus habitator est, secundum quod ipse promisit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus
Abbreviated transcription (Latin):
hominib: et ego conficebor eum coram
cohortationi nr̃e ad est atq auxiliatur
grã di: quȩ incarnationis xp̃i et mor-¬
tis ac resurrectionis eius inmicos reue-¬
lata ꝑ om̃s eccłas ueritate destruxit: ut
totius mundi fideles cum apłicȩ fidei
auctoritate concordes. una nobiscum
exultatione gauderent: dicente beato
paulo apło: Angnoratis quia qͥcumq
baptizati sumus in xp̃o iłu. in morte¬

Expanded text:
hominibus, et ego confitebor eum coram hominibus, et ego confitebor eum coram cohortationi nostrae adest atque auxiliatur gratia Dei, quae incarnationis Christi et mortis ac resurrectionis ejus inimicos, revelata per omnes Ecclesias veritate, destruxit; ut totius mundi fideles, cum apostolicae fidei auctoritate concordes, una nobiscum exsultatione gauderent, dicente beato Paulo apostolo: An ignoratis, quia quicumque baptizati sumus in
Abbreviated transcription (Latin):
mentem recipit et eo spũ est regeneratꝰ
quo ille ꝓgenitus Deinde quis millo
suas non agnoscat etates: quis ꝑceptio¬
nem cibi requietionem somni. sollicitu¬
dinem mestitudinis. lacrimas pietatis.
nonuideat formȩ fuisse seruilis: Quȩ
qm̃ abantiquis sananda uulneribus
et acolluiuone erat purganda peccati.
ita unigenitus di etiam hominis factꝰ
est filius: ut et om̃is humanitatis ue¬
ritate et diumitatis plenitudine non
careret: Sicut itaq nostrum est quod
cumunione deitatis peꝑit materna
uirginitas: ita nr̃m est quod iudaica
crucifixit impietas: Nostrum est quod
exanime iacuit. et quod die tertia resurrex
teram paternȩ maiestatis ascendit: ut si
ꝑ uiam mandatoꝵ eius incedimus. et si
quȩ inhumilitate corporea nr̃e impen¬
dit saluti. non erubescimus confiteri: nos
quoq ingłȩ eius consortium ꝓueamur:
qm̃ manifeste quod denuntiauit imple¬
bitur: Omĩs qui conficebitur me coram

Expanded text:
mentem recepit, et eo spiritu est regeneratus mentem recepit, et eo spiritu est regeneratus quo ille progenitus? Deinde quis in illo suas non agnoscat infirmitates? Quis perceptionem cibi, requietionem somni, sollicitudinem moestitudinis, lacrymas pietatis, non videat formae fuisse servilis? Quae quoniam ab antiquis sananda vulneribus, et a colluvione erat purganda peccati, ita Unigenitus Dei, etiam hominis factus est filius, ut et omni humanitatis veritate, et Divinitatis plenitudine non careret. Sicut itaque nostrum est quod cum unione Deitatis peperit materna virginitas, ita nostrum est quod Judaica crucifixit impietas. Nostrum est quod exanime in sepulcro jacuit, et quod die tertia resurrexiteram paternae majestatis ascendit: ut si per viam mandatorum ejus incedimus, et si quae in humilitate corporea nostrae impendit saluti non erubescimus confiteri, nos quoque in gloriae ejus consortium provehamur: quoniam manifeste quod denuntiavit implebitur: Omnis qui confitebitur me coram
Abbreviated transcription (Latin):
ad ipsum conuertuntur adiuuit: Sub¬
lata est ignorantia: temꝑata est difficultas:
et igneam illam qua uitȩ regio erat in
Uerȩ luci: antiq noctis cessit obscuritas
Inuitatur ad paradisi diuitias ppłs xp̃ia¬
nus: et cunctis regeneratis ad amissam
patriam patefactus est reditus: si nemo
mentum: agnoscamus docente spũ dĩ
ad ciuus głe participationem uocati. et
quam spem simus ingressi: Nec ita nos
nunc auxiȩ nunc suꝑbȩ presentis uitȩ
occupent actiones: ut non toto cordis af¬
fectu conformari redemptori nr̃o ꝑ ipsiꝰ
erempla nitamtr:. Nichil enim non
ad nrãm salutem aut egit aut ꝑtulit:
ut uirtus quȩ merat capiti. in eẽt etiã
et corpori: Nam primum ipsa illa sub¬
stantiȩ nr̃ȩ inditate susceptio qua uer¬
bum caro factum est et habitauit inno¬
bis: quem hominum miscdiȩ suȩ nisi
infidelem reliquit exortem: Et cui ñ
cominunis natura cum xp̃o est. siassu-¬

Expanded text:
ad ipsum convertuntur adjuvat? Subad ipsum convertuntur adjuvat? Sublata est ignorantia, temperata est difficultas, et igneam illam qua vitae regio erat incxstinxit. Verae luci, antiquae noctis cessit obscuritas. Invitatur ad paradisi divitias populus Christianus, et cunctis regeneratis ad amissam patriam patefactus est reditus, si nemo mentum, agnoscamus, docente Spiritu Dei, ad cujus gloriae participationem vocati et ad quam spem simus ingressi. Nec ita nos nunc anxie, nunc superbe praesentis vitae occupent actiones, ut non toto cordis affectu conformari Redemptori nostro per illius 258 exempla nitamur. Nihil enim non ad nostram salutem aut egit aut pertulit, ut virtus quae inerat capiti inesset etiam et corpori. Nam primum ipsa illa substantiae nostrae in Deitate susceptio, qua Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , quem hominum misericordiae suae, nisi infidelem, reliquit exsortem? Et cui non communis natura cum Christo est, si assu
Abbreviated transcription (Latin):
quam inregeneratione sua edidit ꝓfessiõe
dissentit: et diuni iminemor pacti in he-¬
rere ostendicur renuntiatis: dum resilire
inuenitur acreditis frustra enim xpĩa-¬
num sibi nomen tisurpat. et nequaquam
xp̃m̃ mea quanatus. et passus. et mortuus.
ac sepultus est carne resurrexisse non cre
nonfacetur: Uerus itaq uenerator dñicȩ
passionis sic crucifixum iħm oculis cordis
aspitiat: ut illius carnem suam ẽẽ cognos¬
cat: Contremiscat in redemptoris sui sup¬
plicium terrena substantia. rumpantur
infidelium mentium petrȩ: et qui mor-¬
talitatis grauabantur sepulchris: dscus¬
sa obstaculoꝵ mole ꝓsiliant: Appareant
nunc quoq inciuitate icã. id est in eccła
dĩ futurȩ resurrectionis inditia. et quod
gerendum est incorporib fiat incordib.
Nulli infirmoꝵ crucis est negata uicto¬
ria: nec quisquam est cui non xp̃i aupxi¬
lietur oratio: Quȩ simultis impsum
seuientib ꝓfuit. quantomagis eos qui

Expanded text:
quam in regeneratione sua edidit professione quam in regeneratione sua edidit professione dissentit, et divini immemor pacti, inhaerere ostenditur renuntiatis, dum resilire invenitur a creditis. Frustra enim Christianum sibi nomen usurpat, et nequaquam m Christum in ea qua natus, et passus, et mortuus, ac sepultus est carne, resurrexisse non crednon fatetur. Verus itaque venerator Dominicae passionis sic crucifixum Jesum oculis cordis aspiciat, ut illius carnem suam esse cognoscat. Contremiscat in Redemptoris sui supplicio terrena substantia, rumpantur infidelium mentium petrae, et qui mortalitatis gravabantur sepulcris, discussa obstaculorum mole prosiliant. Appareant nunc quoque in civitate sancta, id est in Ecclesia Dei, futurae resurrectionis indicia, et quod gerendum est in corporibus, fiat in cordibus. Nulli infirmorum crucis est negata victoria; nec quisquam est cui non Christi auxilietur oratio. Quae si multis in ipsum saevientibus profuit, quanto magis eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
est signaculum circumcisionis: scĩficatio
crismatum: consecratio sacerdotum:
Nobiscum puritas sacrificii. baptismi
ueritas: honor templi: ut merito cessa-¬
rint nuntii:. postquam nuntiata uenẽ-¬
runt: Nec uacuatur reuerentia ꝓmis¬
sionum: quia plentudo manifestata
est grãrum: Uerum quia sicut ait
apłs cȩcitas exparte in isrł facta est: nec
qui filii carnis hii filii sunt ꝓmissionis:
ineffabilis miscdia di isrłiticum sibi po¬
pulum de omnib nationib fecit. et sax¬
eo illo gentilium cordium rigore molli¬
to: ueros abrahȩ filios de lapidib excita-¬
uit: ut conclusis omĩb sub peccato. qui
carne nati sunt spũ renascantur:nec
intersit quo patre sit quisq genitus:
cum ꝑ indiscretam huius fidei confessi¬
onem et fons baptismi faciat innocentes.
ut destructis inmicitiis reconcilietur
mundus do: et ꝑ sacrificium immacu¬
lati agni ueram inpacem cuncta reuocen¬
turͦ Non autem concordat do qui abea

Expanded text:
est signaculum circumcisionis, sanctificatio est signaculum circumcisionis, sanctificatio chrismatum, consecratio sacerdotum; nobiscum puritas sacrificii, baptismi veritas, honor templi, ut merito cessarint nuntii, postquam nuntiata venerunt; nec vacuatur reverentia promissionum, quia plenitudo manifestata est gratiarum. Verum quia, sicut ait Apostolus: Caecitas ex parte in Israel facta est, nec qui filii carnis, ii filii sunt promissionis , ineffabilis misericordia Dei Israeliticum sibi populum de omnibus nationibus fecit, et saxeo illo gentilium cordium rigore mollito, veros Abrahae filios de lapidibus excitavit : ut conclusis omnibus sub peccato , qui carne nati sunt, spiritu renascantur, nec intersit quo patre sit quisque genitus, cum per indiscretam unius fidei confessionem et fons baptismatis faciat innocentes, ut destructis inimicitiis, et reconcilietur mundus Deo, et per sacrificium immolati Agni veram in pacem cuncta revocentur? Non autem concordat Deo, qui ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
lit patrib qui similit̾ credidere funden¬
dum: Nichil ergo dilectissimi ab antiqͥs
significationib uixpĩana religione diuer-¬
sum est: nec umquam a precedentibus
tatis ratione uariatis: s in idipsum co-¬
ruscantib et legis testimoniis. et ꝓpħicȩ
oraculis. et oblationib hostiarum: qͥa
sic congruebat illos ppłos erudiri. ut quȩ
reuelata non caꝑent: obumbrata suscipe-¬
rent: et maior euangłii eẽt auctoritas:
cui tot signis totq mnisteriis ueteris testa-¬
menti paginȩ deseruissent: De quib
dñs ꝓficebatur. quod non uenerat le
suꝑficiȩ demoratur: et his scripturis
conuincitur repugnare quȩ apud nos
ueram sui obtinent dignitatem: dum
et erudimur predictis: et ditamur in¬
pletis: Dicente enim dño. cum exalta¬
tus fuero omĩa traham adme: nichil
legalium instructionum. nichil ꝓpħaꝵ⁊
resedit sigurarum: quod non totum in
xp̃i sacramenta transierit: Nob̾cum

Expanded text:
lit patribus, qui similiter credidere fundenlit patribus, qui similiter credidere fundendum. CAP. II. Nihil ergo, dilectissimi, ab antiquis significationibus in Christiana religione diversum est, nec umquam a praecedentibus tatis ratione variatis, sed in idipsum coruscantibus et legis testimoniis, et prophetiae oraculis, et oblationibus hostiarum: quia sic congruebat illos populos erudiri, ut quae revelata non caperent, obumbrata susciperent, et major Evangelii esset auctoritas, cui tot signis totque mysteriis, veteris Testamenti paginae deservissent; de quibus Dominus profitebatur, quod non venerat legsuperficie demoratur, et iis Scripturis convincitur repugnare, quae apud nos veram sui obtinent dignitatem, dum et erudimur praedictis, et ditamur impletis. Dicente enim Domino: Cum exaltatus fuero, omnia traham ad me , nihil legalium institutionum, nihil propheticarum resedit figurarum, quod non totum in Christi sacramenta transierit. Nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
reparasse dnm quod ꝑierat: quã apͥn-¬
cipio fecisse quod nonerat: Liberta-¬
tem itaq innocentiȩ natu. ralis quã
primoꝵ patrum preuaricatione ꝑdi-¬
dimus : nulla ꝑse scõꝵ precedentium
merita receꝑunt: quia lata intransgres-¬
sores sententia omnem ꝓgeniem capti-¬
uȩ posteritatis obstrinxit: et nemo ex¬
titit exors dampnationis: quia nullus
fuit liber a crimine: Sed redemptio sal¬
uatoris destruens opus diaboli et rũpens
uincula peccati: ita magnȩ pietatis suȩ
disposuit sacramentum: ut usq adcon¬
summationem quidem mundi p̃fini-¬
ta generationum plenitudo decurreret:
s renouatio originis ꝑ iustificationem in-¬
discrete fidi ad omĩa retro scła ꝑtineret:
Incarnatio quippe uerbi. et occisio ac
resurrectio xp̃i uniuersoꝵ fidelium
salus facta est: et sanguis uniꝰ iusti quod
nobis donauit qui eum ꝓ reconciliatio¬
ne mundi credimus fusum᷑. hoc contu

Expanded text:
reparasse Deum quod perierat, quam a prinreparasse Deum quod perierat, quam a principio fecisse quod non erat. Libertatem itaque innocentiae naturalis, quam primorum parentum praevaricatione perdidimus, nulla per se sanctorum praecedentium merita receperunt, quia lata in transgressores sententia, omnem progeniem captivae posteritatis obstrinxit, et nemo exstitit exsors a damnatione, quia nullus fuit liber a crimine. Sed redemptio Salvatoris destruens opus diaboli, et rumpens vincula peccati, ita magnae pietatis suae disposuit sacramentum, ut usque ad consummationem quidem mundi praefinita generationum plenitudo decurreret, sed renovatio originis per justificationem indiscretae fidei ad omnia retro saecula pertineret. Incresurrectio Christi universorum fidelium salus facta est; et sanguis unius justi, quod nobis donavit, qui eum pro reconciliatione mundi credimus fusum, hoc c
Abbreviated transcription (Latin):
uangłica lectio dilectissimi
quȩ sacratissimam dnĩce
passionis reserauit histori¬
am. ita uniuerse ȩccłȩ no¬
ta est de communi frȩquenter auditu:
ut rerum gestarum ordinem tamquã
suburĩs habitum. oculis singłi quiq
recolatis: Nec parum estimandi sunt
ꝓfecisse. qui dehis quȩ audiunt ñ dubi¬
stant:
ut etiam si nondum liquide aliquod
ualeant scripturarum caꝑe sacramen-¬
tum: firmissime tamen credant indi-¬
uinis libris nullum eẽ mendatium:
Quia ergo sincere fidi ꝓmissa est in-¬
telligentiȩ plenitudo: erigat se ad
ꝓmerendam scĩ sp̃s eruditionem il¬
lum:natarum mentium uigor: et
non contentus sic facti ordinem nosse:
nisi etiam ipsam rationem impensȩ
sibi pietatis inspitiat: ut auctorem suũ
humana natura sciendo quantum
abeo sit dilecta: plus diligat: Miseren¬
di enim nrĩ causam ds in sua pietate
non habuit: et mirabilior est scd̃a ho-¬
minum generatio quam prima con-¬
ditio: Quia plus est in nouissimis scłis

Expanded text:
angelica lectio, dilectissimi, quae sacratissimam Dominicae passionis reseravit historiam, ita universae Ecclesiae nota est de communi frequenter auditu, ut rerum gestarum ordinem, tamquam sub vestris habitum oculis, singuli quique recolatis. Nec parum aestimandi sunt profecisse, qui de iis quae audiere non dubitant, ut etiamsi nondum liquide aliquod valeant Scripturarum capere sacramentum, firmissime tamen credant in divinis libris nullum esse mendacium. Quia ergo sincerae fidei promissa est intelligentiae plenitudo, erigat se ad promerendam sancti Spiritus eruditionem, illuminatarum mentium vigor; et non contentus sit facti ordinem nosse, nisi etiam ipsam rationem impensae sibi pietatis inspiciat: ut auctorem suum humana natura, sciendo quantum ab eo sit dilecta, plus diligat. Miserendi enim nostri causam Deus nisi in sua bonitate non habuit; et mirabilior est secunda hominum generatio quam prima conditio: quia plus est in novissimis saeculis
Abbreviated transcription (Latin):
tum quod solus summus pontisex us¬
sus fuerat intrare. reseratum est: ut
nichil iam ẽẽt decretionis. ubi nichil
resederat scĩtatis Repudiatos itaq
uos debiustis agnoscere. & omẽ ius sacer¬
dotii ꝑdidisse: quia uerum erat quod
uobis ueritas dixerat. si crederetis moy¬
si. crederetis & michi Merito ergo uos
testamentum utrumq condempnat.
& grã uacuos & lege priuatos: qui ideo re¬
sistitis nouis. quia non credidistis antiqͥs
Nos aut̃ dilectissimi qui ab ignorantie te¬
nebris liberati. fidei lumen accepimꝰ. &
innoui testamenti hereditatem ꝑ elec¬
tionem adoptionis intrauimus. infesti¬
matum bñdictiõe ditamur:÷ & ita in no¬
uitatem a uetustate transferim̃. ut ñ so¬
lũ paradisi resticuamur habitaculo. s
etiam regni celestis głe preparemur: adu¬

Expanded text:
tum quo solus summus pontifex justum quo solus summus pontifex jussus fuerat intrare, reseratum est, ut nihil jam esset discretionis, ubi nihil resederat sanctitatis. Repudiatos itaque vos debuistis agnoscere, et omne jus sacerdotii perdidisse, quia verum erat quod Veritas vobis dixerat: Si crederetis Mosi, crederetis et mihi . Merito ergo vos Testamentum utrumque condemnat, et gratia vacuatos, et lege privatos, qui ideo resistitis novis, quia non credidistis antiquis. Nos autem, dilectissimi, qui ab ignorantiae tenebris liberati, fidei lumen accepimus, et in novi Testamenti haereditatem per electionem adoptionis intravimus, in festimatum benedictione ditamur, et ita in novitatem a vetustate transferimur, ut non solum paradisi restituamur habitaculo, sed etiam regni coelestis gloriae praeparemur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
one sublimis. reconciliationem mundi
exequeretur in quadam arce supplicii:
latronemq conuersum. ad paradisi uo¬
caret habitaculum: uos principes
iuideorum legisq doctores. nec consci¬
entiȩ impietate compuncti. nec effe¬
ctu scełis mitigati. fixuris clauorum
ad debatis tela linguarum dicentes:
Alios saluos fecit: se ipsum non potest
saluum facere: Si rex isrł est: descen¬
dat de cruce. & credimus ei Sed his
uocib urĩs stultis atq blasphenis red¬
dunt omnia elementa responsum:
& unam simul in uos sententiam fert̃:
Cȩlum. terra. sol. sideraq indignos
uos suo ministerio ꝓtestantes: t̃ribili
motu. in solitoq defectu tenebras mun¬
arguendos uos nec celestia. nec inferna
sufficiunt: & crucem xp̃i magis potu¬
erunt petre atq monumenta. quã
urã corda sentire: saltem quod intẽplo
actum est scienter ad uertite Uelum
cunis obiectu intercludebantur scã
est: & sacrum illud misticumq secre¬

Expanded text:
one sublimis, reconciliationem mundi one sublimis, reconciliationem mundi exsequeretur in quadam arce supplicii, latronemque conversum ad paradisi vocaret habitaculum; vos, principes Judaeorum, legisque doctores, nec conscientiae impietate compuncti, nec effectu sceleris mitigati, fixuris clavorum addebatis tela linguarum, dicentes: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Si rex Israel est, descendat nunc de cruce, et credimus ei . Sed his vocibus vestris stultis atque blasphemis reddunt omnia elementa responsum, et unam simul in vos sententiam ferunt coelum, terra, sol, sidera, quae indignos vos suo ministerio protestantur terribili motu, insolitoque defectu tenebras munarguendum vos nec coelestia, nec inferna sufficiunt, et crucem Christi magis potuerunt petrae atque monumenta, quam corda vestra sentire; saltem quod in templo actum est, scienter advertite. 237 Velum, cujus objectu intercludebantur sanctest, et sacrum illud mysticumque secre
Abbreviated transcription (Latin):
tus: quos tales uiscera urã pepererunt:
Lugendum plane uobis est. non de salua¬
tore credentium: s de umpietate pereun¬
tium Ego crucem uolens patior: & mor¬
tem inme quam sum ꝑempturus adinit.¬
to Nolite flere pro mundi redemptione
iħc xp̃c inligno. retorsit mortem in mortis
auctorem: & om̃s principatus aduersasq
uirtutes ꝑ obiectionem passibilis carins
elisit: admittens inse antiqui hostis auda¬
ciam. qui in obnoxiam sibi seuiendo na¬
turam. etiam ibi exauctor ẽt̃ ausus est de¬
biti: ubi nullum potuit uestigium in¬
ueniri peccati Euacuatum est igitur
generale illud uenditionis nr̃ȩ & letale
cyrographum : & pactum captiuitatis in
iis transiit redemptoris Claui qui ma¬
nus dnĩ pedesq transsoderant. ꝑpetius
m̃brorum. inimicarum fuit interfectio
potestatum. sic suam xp̃o consum man¬
te uictoriam: ut impso & cum ipso om̃s
qui meum crederent triumpharent:

Expanded text:
tus, quos tales viscera vestra pepererunt. tus, quos tales viscera vestra pepererunt. Lugendum plane vobis est, 236 non de Salvatore credentium, sed de impietate pereuntium. Ego crucem volens patior, et mortem in me, quam sum perempturus, admitto. Nolite flere pro mundi redemptione tus ergo Christus Jesus in ligno retorsit mortem in mortis auctorem, et omnes principatus, adversasque virtutes, per objectionem passibilis carnis elisit, admittens in se antiqui hostis audaciam, qui in obnoxiam sibi saeviendo naturam, etiam ibi exactor ausus est esse debiti, ubi nullum potuit vestigium invenire peccati. Evacuatum est igitur generale illud venditionis nostrae et lethale chirographum, et pactum captivitatis in jus transiit Redemptoris. Clavi illi, qui manus Domini pedesque transfoderant, perpetuis m poena membrorum inimicarum fuit interfectio potestatum: sic suam Christo consummante victoriam, ut in ipso et cum ipso omnes, qui in eum crederent, triumpharent.
Abbreviated transcription (Latin):
sige crucifige: tradidit iħm ꝑsequentiũ
uoluntati. baͤraba illis latrone dimisso:
ut qui indie festo auctorem interficiebant
uitȩ: impunitas eis prestaretur homicidȩ:
cationis suȩ dño. et miscłia ab impioꝵ
tabernaculs exeunte ut impleretur quod
scriptum est. longe est salus apeccatorib:
sequebatur enm multituao ppłi. ee mult¬
erum. plorantium et lam̃tantuan eitts
Soler tuim sexus infiomior cuam gdise
qui morte sunt aig oõ
sibi planctum añs iħe dedignatur impen¬
di: quia non decebat luctus triumphum.
nec lamenta uictoriam: Deniq conuer-¬
sus adeas. filiȩ inquit iherłm nolite fle-¬
erunt. Ubiest tristicia crucifigendi: Ubi
formido morituri: Nonterret passuri ani¬
mum hora supplicii: & docens nullam ꝓ
se flendi eẽ. rationem. indicit penitenti¬
am. denuntiando uindictam: Non est
inquit. quod dolere ime iherłm filiȩ
debeatis Pro uobis plangite: ꝓ filiis urĩs

Expanded text:
fige, crucifige, tradidit Jesum persequentium fige, crucifige, tradidit Jesum persequentium voluntati, Barabba illis latrone dimisso, ut qui in die festo auctorem interficiebant vitae, impunitas eis praestaretur homicidae. cationis suae Domino, et misericordia ab impiorum tabernaculis exeunte, ut adimpleretur quod scriptum est: Longe a peccatoribus salus , sequebatur eum multitudo populi, et mulierum plangentium et lamentantium eum . Solet enim sexus infirmior, etiam pro iis qui morte sunt digni, isibi planctum Dominus Jesus dedignatur impendi, quia non decebat luctus triumphum, nec lamenta victoriam. Denique conversus ad eas, Filiae, inquit, Jerusalem, nolite fleierunt. Ubi est tristitia crucifigendi? Ubi formido morituri? Non terret passuri animum hora supplicii, et docens nullam pro se flendi esse rationem, indicit poenitentiam, denuntiando vindictam. Non est, inquit, quod dolere in me, Jerusalem filiae, debeatis; pro vobis plangite, et pro vestris
Abbreviated transcription (Latin):
uit eloquium: febres abegit. dolores
resoluit: demonia eiecit: mortuos uiui-¬
ficauit: mari et uentis ut quiescerent
imꝑauit: Magnum ꝓrsus regem ista
demonstrant: qui non humana excellat
potentia: s urtute diuina: Hanc ergo
iudei obitiant potestatem: commiitent
actionem suam: et hoc ꝓferant ore quod
tenent cordez Quare de terrenis calump¬
niantur quicȩlestia ꝑsequuntur: Quãuus
ergo pylatus onerosum sibi inuidiosumq
sentiret quod eum iudi de neglectu a mici¬
tiȩ cesaris impetebant: aliquatidiu tam̃
furorem eoꝵ mitigare conatus est: et ideo
dnm̃ iħm diuersis contumeliis affici aut
ꝑmisit aut iussit: ut satiata miquitas
de innocentis imuriis. ulterius non seui¬
ret: Ss ꝑtinax malitia ꝓpriis crescebat aug¬
m̃tis: et in quem obtinterat ius illusionis:
exigebat et mortis Unde cum et sumini
sacerdotes et principes uideoꝵ. om̃isq mul¬
titudo crebris uocib acclamarent cruci¬

Expanded text:
vit eloquium, febres abegit, dolores vit eloquium, febres abegit, dolores resolvit, daemonia ejecit, mortuos vivificavit, mari et ventis, ut quiescerent, imperavit . Magnum prorsus regem ista demonstrant, qui non humana excellit potentia, sed virtute divina. Hanc ergo Judaei objiciant potestatem, commutent actionem suam, et hoc proferant ore, 235 quod tenent corde. Quare de terrenis calumniantur, qui coelestia persequuntur? Quamvis ergo Pilatus onerosum sibi invidiosumque sentiret, quod eum Judaei de neglectu amicitiae Caesaris impetebant, aliquamdiu tamen furorem ipsorum mitigare conatus est: et ideo Dominum Jesum diversis contumeliis affici aut permisit, aut jussit, ut satiata iniquitas de innocentis injuriis ulterius non saeviret. Sed pertinax malitia propriis crescebat augmentis, et in quem obtinuerat jus illusionis, exigebat et mortis. Unde cum et summi sacerdotes, et principes Judaeorum, omnisque multitudo crebris vocibus acclamarent: Cruci
Abbreviated transcription (Latin):
citer conclamarent. si hunc aiuttis
non es amicus cesaris. omĩs enim quise
regem facit contradicit cesari: stultam
insultationem imprudenter pylatȩ ti¬
muisti S formidabile fuerit nomen
regium. ut ꝓimꝑio cesaris opprini de¬
buenone molitio potestatis. si dominan-¬
di consilium tyrannicus tibi ꝓdidit ap¬
paratus. si ꝓuisio armoꝵ. si congregatio
aiuitiarum. si presidia detecta sunt mi¬
litum: quid eum grauari sinis de affec-¬
tata potentia. ouius spetlalis fuit de hu¬
militate doctrina: Romanis legibus
non contradixit: censum subiit: didrag¬
ma soluit. uectigalia non inhibuit: Quȩ
di sunt: deo: et quȩ sunt cȩsaris: cesari
reddenda constitiit: Pauꝑtatem elegte:
obedientiam suasit: mansuetudinem
ne in totum inanis iudeoꝵ ideatur ob¬
iectio: discute diligentius preses quid
de dñi iħii oꝑib notum sit: quid de po¬
testate comꝑtum Cȩcis uisum. surdis
auditum. claudis gressum. mutis dona¬

Expanded text:
citer conclamarunt: Si hunc dimittis, citer conclamarunt: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris: omnis enim qui se regem facit, contradicit Caesari . Stultam insimulationem imprudenter, Pilate, timuisti. Sed formidabile fuerit nomen regium, ut pro imperio Caesaris opprimi debuerit novae molitio potestatis, si dominandi consilium tyrannicus tibi prodidit apparatus, si provisio armorum, si congregatio divitiarum, si praesidia detecta sunt militum. Quid eum gravari sinis de affectata potentia, cujus specialis fuit de humilitate doctrina? Romanis legibus non contradixit, censum subiit, didragma solvit, vectigalia non inhibuit, quae Dei sunt Deo, et quae sunt Caesaris Caesari reddenda constituit; paupertatem elegit, obedientiam suasit, mansuetudinem ne in totum inanis videatur Judaeorum objectio, discute diligentius, praeses, quid de Domini Jesu operibus notum sit, quid de potestate compertum. Caecis visum, surdis auditum, claudis gressum, mutis dona
Abbreviated transcription (Latin):
labentem te prius quam deicereris ex¬
ciꝑet: et firmitatem standi impso caden¬
di ꝑicło recepisti Uidit inte dñs nonfi¬
dem uictam. non dilectionem auersam:
sed constantiam fuisse turbatam Ab un¬
dauit flecus: ubi nondefecit affectus:
et fons caritatis lauit uerba formidi¬
nis Nec tardatum est remedium abo¬
litionis: ubi non fuit iudicium uolun¬
tatis Cito itaq insoliditatem suam re-¬
diit petra. tantam recipiens fortitudi¬
nem: ut quod tunc inxpi expauerat
passione. insuo post supplitio non ti¬
tissimi iudaica impietas
laboraret ut occasionem
aliquam ꝑpetrandi in
dnm iħm sceleris inueniret: et menda¬
tia quȩ falsi testes iniustis sacerdotib.
famulando ꝓtulerant nichil quod mor¬
te dignum ẽẽt afferrent: hoc quasi insu¬
ꝑabile reppererunt. ut dnĩn mundi af¬
fectati regni inuidia ꝑurgerent: Cumq
pylatus iħm quem frustra uidebat ar-¬
gui uellet absolur: calumpniose et mina¬

Expanded text:
labentem te, priusquam dejicereris, exlabentem te, priusquam dejicereris, exciperet, et firmitatem standi in ipso cadendi periculo recepisti. Vidit in te Dominus non fidem victam, non dilectionem aversam, sed constantiam fuisse turbatam. Abundavit fletus, ubi non defecit affectus, et fons charitatis lavit verba formidinis: nec tardatum est remedium abolitionis, ubi non fuit judicium voluntatis. Cito itaque in soliditatem suam rediit petra, tantam recipiens fortitudinem, ut quod tunc in Christi expaverat passione, in suo post supplicio non titissimi, Judaica impietas laboraret, ut causam aliquam perpetrandi in Dominum Jesum sceleris inveniret, et mendacia, quae falsi testes injustis sacerdotibus famulando protulerant, nihil quod morte dignum esset afferrent; hoc quasi insuperabile repererunt, ut Dominum mundi, affectati regni invidia perurgerent. Cumque Pilatus Jesum, quem frustra videbat argui, vellet absolvi, calumniose et mina
Abbreviated transcription (Latin):
sitit lucrum ꝑuenit ad laqueum: et
tam stulte impius fuit: ut triginta argen¬
ceis et dnm̃ uenderet et magistrum:
Cum aut̃ se adexcipiendum iniquitatis
iuditium di filius prebuisset. beatus
apłs petrus cuius fides ea deuotione
feruebat ut et dño compati paratus ẽẽt
et commori: ancilla sacerdotis calumpni¬
ante ꝑterritus: exinfirmitate ꝑiculum
negationis incurrit: Ob hoc sicut appa¬
ret hesitare ꝑmissus. ut ineccłe princi¬
pe remedium penitentiȩ conderetur:
et nemo auderet de sua uirtute confi¬
dere: quando mutabilitatis ꝑiculum
nec beatus petrus potuisset euadere:
Dñs aũt iħs qui intra pontificale con¬
cilium solo corpore tenebatur. trepidati¬
onem discipłi foris positi diumo uidit
intuitu: et pauentis animum mox ut
inspexit erexit. et infletus penitudins
incitauit: felices sc̃ẽ apłȩ lacrimȩ tuȩ:
quȩ addiluendam culpam negationis
uir tutem sacri habuere bapt̾ismatis.

Expanded text:
sitit lucrum, pervenit 233 ad laqueum: et sitit lucrum, pervenit 233 ad laqueum: et tam stulte impius fuit, ut triginta argenteis et Dominum venderet et Magistrum. Cum autem se ad excipiendum iniquitatis judicium Dei Filius praebuisset, beatus apostolus Petrus, cujus fides ea devotione fervebat, ut Domino et compati paratus esset et commori, ancilla sacerdotis calumniante perterritus, ex infirmitate periculum negationis incurrit: ob hoc, sicut apparet, haesitare permissus, ut in Ecclesiae principe remedium poenitentiae conderetur; et nemo auderet de sua virtute confidere, quando mutabilitatis periculum nec beatus Petrus potuisset evadere. Dominus autem Jesus, qui intra pontificale concilium solo corpore tenebatur, trepidationem discipuli foris positi divino vidit intuitu; et paventis animum, mox ut respexit, erexit, et in fletus poenitudinis incitavit. Felices, sancte apostole, lacrymae tuae, quae ad diluendam culpam negationis, virtutem sacri habuere baptismatis.
Abbreviated transcription (Latin):
taendo inxp̃m suum destruerot prin¬
cipatum: Qui antiquȩ faudis tura non
ꝑaeret: si se adnĩ ie suu sanguine contine¬
ret Seo malicia nocendi auidus: dum
irruit ruit: dum capit captus est: et¬
dum ꝑsequitur mortalem: incidit in
saluacorem: Inuenit sane millo moli¬
mine imprudentis audatiȩ dignum
cooꝑatorem dignumq consortem: cum
impius uidas maluit minister eẽ diabo¬
li. quam apłs. xp̃i: Quem non timoris
ꝑturbatione deseruit: s pecumȩ cupi¬
prudenter inspicite: quȩ germina et qͥles
fructus de auaritiȩ stirpe nascantur:
Quam merito apłs radicem c̾ẽ maloꝵ¬
omĩum definiuit: quia nullum pecca¬
tum sine cupiditate committitur: &
omĩs illicitus appetitus istius auiditatis
est morb. Amori pecunȩ uilis est omĩs
affectio: et anima lucri cupida. etiam
ꝓexiguo ꝑire non metuit: Nullumq
sibi auaritia fecit habitaculum: Hoc
ꝑfidtus uidas mnebriatus ueneno. dum

Expanded text:
viendo in Christum, suum destrueret prinviendo in Christum, suum destrueret principatum, quia antiquae fraudis jura non perderet, si se a Domini Jesu sanguine contineret. Sed malitia nocendi avida, dum irruit, ruit; dum capit, capta est; dum persequitur mortalem, incidit in Salvatorem. Invenit sane in illo molimine imprudentis audaciae dignum cooperatorem, dignumque consortem, cum impius Judas maluit minister esse diaboli quam apostolus Christi, quem non timoris perturbatione deseruit, sed pecuniae cupiprudenter inspicite quae germina et quales fructus de avaritiae stirpe nascantur, quam merito Apostolus radicem omnium malorum esse definivit ; quia nullum peccatum sine cupiditate committitur, et omnis illicitus appetitus, istius aviditatis est morbus. Amori pecuniae vilis est omnis affectio, et anima lucri cupida etiam pro exiguo perire non metuit; nullumquesibi avaritia fecit habitaculum. Hoc perfidus Judas inebriatus veneno, dum
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc sanguis iusti abel mortem summi
pastoris eloquitur. et inparricidio iudõꝵ
caym interfector frĩs agnoscitur: Nunc
diluuium et noȩ archa manifestat quid
sit renouationis inbaptismo: et quid sa-¬
lutis in ligno: Nunc abraham gentiũ
pat̃ ꝓmissos acquirit heredes: et insemi¬
ne eius non germen carnis s fidei ꝓpago
benedicitur Nunc ad prenuntiatum
festis omĩb festum sacer nouoꝵ mensis
enituit: ut in quo accepit mundus exor¬
dium: ineodem haberet xpĩana creat᷑a
principium: Quamuis igitur furentes
iudi fecerint in dñm iesum quȩcumq
uoluerunt. et suscepti hominis ueritatẽ
nullis eoꝵ ausib potestas diuina subtͣx¬
erit: patientia tamen dñi consilii sui
munus impleuit. et ꝑtinatia sacrilegȩ
crudelitatis ꝓfecit oꝑi saluatoris: quod
nonscribe. non pharisei. nec iummi in¬
tellerere pontifices Si enin cognouissẽt:
ipse itaq diabolusi intellexit: quod se¬

Expanded text:
Nunc sanguis justi Abel mortem summi Nunc sanguis justi Abel mortem summi Pastoris eloquitur, et in parricidio Judaeorum Cain interfector fratris 232 agnoscitur . Nunc diluvium et Noe arca manifestat, quid sit renovationis in baptismo, et quid salutis in ligno. Nunc Abraham gentium pater promissos acquirit haeredes; et in semine ejus, non germen carnis, sed fidei propago benedicitur . Nunc ad praenuntiatum festis omnibus festum sacer novorum mensis enituit, ut in quo accepit mundus exordium, in eodem haberet Christiana creatura principium. Quamvis igitur furentes Judaei fecerunt in Dominum Jesum quaecumque voluerunt, et suscepti hominis veritatem nullis eorum ausibus potestas divina subtraxerit; patientia tamen Domini consilii sui munus implevit, et pertinacia sacrilegae crudelitatis profecit operi Salvatoris: quod non Scribae, non Pharisaei, nec summi intellexere pontifices: Si enim cognovissent, ipse itaque diabolus intellexit, quod sae