comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suorum uberũ ingredit᷑ in horeas. et iueniens illic sponsum se¬
dentem et disputantem cum amicis ait: Qui sedes in hortis: uocem cuã
insinua michi Michi inquit. non amicis: fuge fr̃ meus: Hortatur. ut
sugiat sponsus: quia iam sequi potest. etiã ipsa t̾rena sugientem: di
eit ut similis sit damulȩ. que uadit de recibus. Uult enĩ et ipsa fu¬
gere: et euolare supra mundum: Ninc hortum illum sibi plato compo¬
suit: quem iouis hortum alibi. alibi hortum m̃tis appellauit: Iouẽ¬
& enim et d̾m et mentẽ ortũ iouis dix̃. In hunc introisse animam s qͣuã
uenerem nuncupat. ut se abundantia et diuitus horti repleret:
in quo repletus potu iaceret pirũ qui nectar esfunderet: Noc gͥ
ex libro canticorum composuit. eoquod anima do adherens in
hortum mentis ingressa sit: in quo esset abundantia diuersarũ
uirtutum. floresq sermonum: Quis aũ ignorat. quod ex para¬

Expanded text:
suorum uberum ingreditur in hortos, et inveniens illic sponsum sesuorum uberum ingreditur in hortos, et inveniens illic sponsum sedentem et disputantem cum amicis ait: Qui sedes in hortis, vocem tuam insinua mihi . Mihi, inquit, non amicis. Fuge, frater meus. Hortatur ut fugiat sponsus, quia jam sequi potest etiam ipsa terrena fugientem. Dicit autem ut similis sit damulae, quae evadit de retibus. Vult 398 enim et ipsa fugere et evolare supra mundum. 19. Hinc hortum illum sibi Plato composuit, quem Jovis hortum alibi, alibi hortum mentis appellavit. Jovem enim et deum et mentem totius mundi dixit. In hunc introisse animam, quam Venerem nuncupat, ut se abundantia et divitiis hujus horti repleret, in quo repletus potu jaceret porus, qui nectar effunderet. Hoc igitur ex libro Canticorum composuit, eo quod anima Deo adhaerens in hortum mentis ingressa sit, in quo esset abundantia diversarum virtutum, floresque sermonum. Quis autem ignorat quod ex para
Abbreviated transcription (Latin):
xit untutũ coloribus: Ecce ego inquit ad ierħm: pinxi muros tuos Nõ
det̾gamus pinicello negligentiȩ depicta animȩ nr̃ȩ sirmamenta mu¬
ralia: id eo dixit. muros pinxit. quibus hostem possimus auertere:
Habet anima muros suos de quibus eminet : et de quib ait: Ego ci¬
uitas munita : ego cuitas obsessa: Nis munit᷑ muris : his obsessa de¬
sendit᷑.: Et uerȩ murus anima. quȩ pretendit in castris: Unde et
ipsam canticis ait: Ego murꝰ. et ubera mea ut turris: Bomis murꝰ.
quem pinxit dñs. sicut ipse ait: In manib meis pinxi muros tuo.
et in conspectu meo semper: Bona anima que habet specula torẽ d̾m
et in manibus eius est. sicut anima prophetica. quȩ in manꝰ dñi
sicut ipse ait Ego eram in oculis eius. tanquã inueniens pacẽ
Ponas turres habet. quȩ habet et de intelligibilibus uerbũ.
et de moralibus disciplinam: Ideoq hec anima habens gratiã

Expanded text:
xit virtutum coloribus: Ecce ego, inquit ad Hierusalem, pinxi muros tuos . Non xit virtutum coloribus: Ecce ego, inquit ad Hierusalem, pinxi muros tuos . Non detergamus penicillo negligentiae depicta animae nostrae firmamenta muralia. Ideo dixit: Muros pinxi, quibus hostem possimus avertere. 18. Habet anima muros suos, de quibus eminet, et de quibus ait: Ego civitas munita, ego civitas obsessa . His munitur muris, his obsessa defenditur. Et vere murus anima, quae praetendit in castris. Unde et ipsa ait in Canticis: Ego murus, ubera mea ut turres . Bonus murus quem pinxit Dominus, sicut ipse ait: In manibus meis pinxi muros tuos, et in conspectu meo es semper . Bona anima quae habet speculatorem Deum, et in manibus ejus est, sicut anima Prophetica, quae in manus Domisicut et ipse ait: Ego eram in oculis ejus tamquam inveniens pacem . Bonas turres habet quae habet et de intelligibilibus verbum, et de moralibus disciplinam. Ideoque haec anima habens gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
clauus in amore: Dum aurũ petimꝰ. strangulam᷑: dum argentũ querimꝰ
in uiso heremus: dum predium inuadimꝰ. alligam᷑. Quid in ane
querimus lucrum: p̃tiosȩ animȩ detrimento : Exiquus totꝰ tibi ÷
mundus. pro unius animȩ dispendio: Quid enĩ prodest homini.
si hunc mundũ lucretur. animȩ uero suȩ detrimentũ patiatur:
aut quam cõmutationẽ dabis pro anima tua. Non auro. ñ argen
to redimitur. immo auro amittit᷑. Quinetiã mulieris decuis. dum
temptatur astringit: Clauus est libido. clauus. tristitia. clauus
iracundia: c̃laui sunt omnes passiones. quȩ uelut uermnȩ quodã
animam nr̃am penetrant. et insigunt corpori: uiscerib q eiꝰ
adnectunt: sugamus gͦ hec mala: et exaltemus animam nostram ad
illam imiaginem di et similitudinem: suga malorũ similitudo di
est: et uirtutibus imago d̾i ad qͥrit᷑: Ideo qui nos pmxit. quasi auctor pin¬

Expanded text:
clavus est in amore. Deum aurum petimus, strangulamur: dum argentum quaerimuclavus est in amore. Deum aurum petimus, strangulamur: dum argentum quaerimus, in visco ejus haeremus: dum praedium invadimus, alligamur. Quid inane quaerimus lucrum pretiosae animae detrimento? Exiguus tibi est totus mundus pro unius animae dispendio. Quid enim prodest homini si hunc mundum lucretur, animae vero suae detrimentum patiatur? Aut quam commutationem dabis pro anima tua? Non auro redimitur, non argento, immo auro amittitur. Quin etiam mulieris decus, dum tentatur, astringit. Clavus est libido, clavus tristitia, clavus iracundia, clavi sunt omnes passiones, quae velut veru quodam animam nostram penetrant, et infigunt corpori, visceribusque ejus annectunt. 17. Fugiamus ergo haec mala, et exaltemus animam nostram ad illam imaginem Dei et similitudinem. Fuga malorum similitudo Dei est, et virtutibus imago Dei acquiritur. Ideo qui nos pinxit quasi auctor, pin
Abbreviated transcription (Latin):
terrena sunt. ut cum uenerit aduersaruis. nichil in nõbis inue.¬
niat suum: Contendamus ad illud ȩt̃num: ad illud din ũ
euolemus pennis dilectionis et remigio karitatis Surgamꝰ hic.
idest de secularibus. atq mundanis: Dixit enĩ dñs. surgite.
eamus hinc. precipiens ut unusquisq surgat de t̾ris. erigat
animam humi iacentem. ad suꝑna attollat. et excitet a¬
aquilȩ iuuentus tua Ad animã hoc dictum est. Anima gͦ
nrã sicut aquila alta petat. supra nubes uolet. renouatis
splendescat exuiiiis. cȩlo uolatus suos inferat. ubi laqueas in.¬
cidere non possit. Auis enĩ quȩ descendit ex alto. uł quȩ in al¬
tum se extollere non potest. frequent᷑ aut laqueis capitur. aut uisco
fallit᷑. aut quibuscunq irretitur insidiis Sic quoq anima nr̃a caueat. ad hec mũ¬
dana descendere: Liaquens in auro. uiscuf in argento: nexus in prȩdio.

Expanded text:
terrena sunt; ut cum venerit adversarius, nihil in nobis inveterrena sunt; ut cum venerit adversarius, nihil in nobis inveniat suum. Contendamus ad illud aeternum, ad illud divinum evolemus pennis dilectionis, et remigio charitatis. Surgamus hinc, hoc est, de saecularibus atque mundanis. Dixit enim Dominus: Surgite, eamus hinc , praecipiens ut unusquisque surgat de terrenis, erigat animam humi jacentem, ad superna attollat, excitet aaquilae juventus tua . Ad animam hoc dictum est. Anima ergo 397 nostra sicut aquila alta petat, supra nubes volet, renovatis splendescat exuviis, coelo volatus inferat, ubi laqueos incidere non possit. Avis enim quae descendit ex alto, vel quae in altum se extollere non potest, frequenter aut laqueis capitur, aut visco fallitur, aut quibuscumque irretitur insidiis. Sic quoque et anima nostra caveat ad haec mundana descendere. Laqueus est in auro, viscus in argento, nexus in praedio,
Abbreviated transcription (Latin):
animis uistorum. idest consepeliatur. ut sua uitia deponat. uist¬
rum adsumat gratiani: qui mortificationem xp̃i in suo corpore
atq anima circumferunt.: Mortificatio autẽ xp̃i. remissio pec¬
catorum. ab olitio criminum. erroris obliuio. assũptio gratia¬
rum est: Quid autem de bono mortis plenius possumus dicere:
quam quod mors est quȩ mundum redemit: S de cõmuni¬
omnium morte dicamus Quid eam timeamus: quȩ animȩ
nocere non soleat: Scriptum est enĩ: Nolite timere eos. qui o¬
cidunt corpus. animam autẽ non possunt occidere: ꝑ mortẽ
autem istam anima liberatur. dum a corporis contubernio
secernit᷑. et in uolucris perturbationis exuit᷑ Unde et nos dũ
in corpore sumus: usum mortis imitantes ableuenus animã
nram̃ ex istius carnis cubili. et tanquam de isto exurgamus sepul¬
chro abducamus nos a corporis nexu: relinquamus omnia. quȩ

Expanded text:
animis justorum , id est, consepeliatur, ut sua vitia deponat, justanimis justorum , id est, consepeliatur, ut sua vitia deponat, justorum assumat gratiam qui mortificationem Christi in corpore suo atque anima circumferunt. Mortificatio autem Christi, remissio peccatorum, abolitio criminum, erroris oblivio, assumptio gratiarum est. Quid autem de bono mortis plenius possumus dicere, quam quod mors est quae mundum redemit? CAPUT omnium morte dicamus. Quid eam timeamus, quae animae nocere non soleat? Scriptum est enim: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Per mortem autem istam anima liberatur, dum a corporis contubernio secernitur, et involucris perturbationis exuitur. Unde et nos dum in corpore sumus, usum mortis imitantes ablevemus animam nostram ex istius carnis cubili, et tamquam de isto exsurgamus sepulcro. Abducamus nos a corporis nexu, relinquamus omnia quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
quasi finem naturȩ: Nam si rerolamus. qd ds mortem non fecerit.
s postqruam homo lapsus in flagittum est preuaricationis. et fraudis
sententiam conprehendit ut in t̾ram suam tra remearet: mueni¬
emus mortem finem esse peccati : ne quo esset uita cliuturnior: eõ fi¬
eret culpa numerosior: passus est igit᷑ dñs subintrare mortẽ: ut
culpa cessaret: S ne iterum naturȩ sinis esset in morte: data est resur¬
rectio mortuorum : ut ꝑ mortem culpa deficeret ꝑ resurrectionem aũ
perpetuaretur natura: Itaq mors hec. transitꝰ uniuersorum est:
Opus est. ut constant᷑ transeas: Transitus autẽ a corruptione ad in:¬
corruptionem: a mortalitate ad in mortalitatem : a ꝑ turbationibus
ad tranquillitatem. Non igit᷑ te nom̃ mortis offendat. s boni transi¬
tus benesitia delectent: Quid est enim mors. nisi sepultura uitioꝵ:
uirtutum suscitatio: Unde et ille ait. Mariatur anima mea in

Expanded text:
quasi finem naturae. Nam si recolamus quod Deus mortem non fecerit: quasi finem naturae. Nam si recolamus quod Deus mortem non fecerit: sed postquam homo lapsus in flagitium est praevaricationis et fraudis, sententia eum comprehenderit, ut in terram suam terra remearet, inveniemus mortem finem esse peccati ; ne quo esset vita diuturnior, eo fieret culpa numerosior. Passus est igitur Dominus subintrare mortem, ut culpa cessaret. Sed ne iterum naturae finis esset in morte, data est resurrectio mortuorum; ut per mortem culpa deficeret, per resurrectionem autem perpetuaretur natura. Ideoque mors haec transitus universorum est. Opus est ut constanter transeas. Transitus autem a corruptione ad incorruptionem, a mortalitate ad immortalitatem, a perturbatione ad tranquillitatem. Non igitur nomen te mortis offendat, sed boni transitus beneficia delectent. Quid est enim mors, nisi sepultura vitiorum, virtutum suscitatio? Unde et ille ait: Moriatur anima mea in
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m animȩ et corporis copulam bona est. s quia ꝑ uirtutem qd
malum est suum repellaͥt. quod autem bonum est mortis adipisci¬
tur ut quod animȩ est magis quam id quod contubernii et con¬
iunctionis operetur: Quod si uita bona quȩ animȩ se corpore se¬
parantis est speculum: Et si anima bona. quȩ se eleuat: atq ab.¬
ducit a corporis contubnio. et mors utiq̃ bonũ. quȩ animam a soci¬
etate carnis huius absoluit et liberat. Om̃i fariam igitur mors
est honum : qͣuia cẽpugnantia diuidit. ne se inuicem conpugnẽt:
etꝰ portus quidam est eorum. qui magno uitȩ istius iactati salo. fide
quietis stationem requirunt: et qui a deceriorem statum non effieit.
s qualem in singulis inuenerit. talemł iuditio futuro seruat: et qͥete
ipsa fouet: presentium iudie subducit: et suturorũ expectatio¬
ne componit: Accedit eo. quod frustra homines mortem timent:

Expanded text:
secundum animae et corporis copulam bona est: sed quia per virtutem quod secundum animae et corporis copulam bona est: sed quia per virtutem quod malum est suum repellit; quod autem bonum est mortis, adipiscitur; ut quod animae est, magis quam id quod contubernii et conjunctionis operetur. Quod si vita bona, quae animae se a corpore separantis est speculum, et si anima bona quae se elevat atque abducit a corporis contubernio; et mors utique est bonum, quae animam a societate carnis hujus absolvit et liberat. 15. Omnifariam igitur mors est bonum; et quia compugnantia dividit, ne se invicem impugnent; et quia portus quidam est eorum qui magno vitae istius jactati salo, fidae quietis stationem requirunt; 396 et quia deteriorem statum non efficit: sed qualem in singulis invenerit, talem judicio futuro reservat, et quiete ipsa fovet, et praesentium invidiae subducit, et futurorum exspectatione componit. Accedit eo, quod frustra homines mortem timent,
Abbreviated transcription (Latin):
si augetur: Nec ullo impedimento mortis retardat᷑ anima .s operat᷑
maiori oneri sit quam usui est. Quid igit᷑ mali est animȩ. quȩ pu¬
ritatem suam custodierit: et uirtutum disciplinã seruauerit :
Aut si non seruauerit. non mors malum: s uita: quia uita ñ fuit:
Aue est enim uita uitus. peccatisq obsita : Quid igit᷑ accusamus mortẽ.
que aut uitȩ p̃tium luit: aut abolet eius dolorem atq crutiatum:
Itaq mors aut suȩ quietis bono utitur: aut malo alieno laborat: Nũc
illud expecta. meri. mors absolutioni : Si uita supplitio. mors remedio:
aut si iuditium post mortem: etiam uita post mortẽ: Uita igitur ea
non est bona: Aut si hic bona uita. quomͦ illic non est mors . qm
illic nulłsuꝑsit t̾ribilis uiditii metꝰ: S ipsa hic uita si bona est:
quibus rebus bona est. Uirtute utiq et bonis moribus Non ergo

Expanded text:
sed augetur: nec ullo impedimento mortis retardatur anima: sed operatur sed augetur: nec ullo impedimento mortis retardatur anima: sed operatur e majori oneri quam usui est. Quid igitur mali est animae, quae puritatem suam custodierit et virtutum disciplinam servaverit? Aut si non servaverit, non mors malum, sed vita; quia vita non fuit. uae est enim vita vitiis peccatisque obsita? Quid igitur accusamus mortem, quae aut vitae pretium luit, aut abolet ejus dolorem atque cruciatum? Itaque mors aut suae quietis bono utitur, aut malo alieno laborat. 14. Nunc illud specta: si vita oneri, mors absolutioni: si vita supplicio, mors remedio: aut si judicium post mortem, etiam vita post mortem. Vita igitur hic non est bona: aut si hic vita bona, quomodo mors illic non est bona, cum ibi nullus supersit terribilis judicii metus? Sed ipsa hic vita bona si est, quibus rebus bona est? Virtute utique, et bonis moribus. Non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Ante ȩscam gemitus : int̾. cibos fletus. lacrimȩ. dolores: cimores. solli¬
citudines: nulla requies a ꝑturbationibus: nulla a laboribus recli-¬
natio: ire. et indignationes motus horridior Pleriq cupiunt
mortem. et non impetrant: si autẽ impetrauerint. gratulantur.
quia sola est mors requies uiro: S dicit aliquis scriptum esse: quia¬
d̾s mortem non fecit: Uita erat in paradiso. ubi lignum uitȩ : et
uita erat lux hominum. Mors igitur mala acceͥdit. et subin¬
trauit: S quomͦ mala mors: Si autscd̃m gentiles. sensu caret. aut
mors nobis malum : si nullus post mortem sensus est. Ubi enim mil¬
lus sensus: nullus utiq iniurie dolor: quia dalor sensus est: Aut qͥa
est post mortem sensus. est utiq uita post mortem. et suꝑstes
mortis est anima. quȩ sensu utit᷑. et uita sungitur: Cum aũ manet
post mortem uita atq anima manet bonum: nec morte minuitur

Expanded text:
ante escam gemitus, inter cibos fletus, lacrymae, dolores, timores, solliante escam gemitus, inter cibos fletus, lacrymae, dolores, timores, sollicitudines, nulla requies a perturbationibus, nulla a laboribus reclinatio, irae et indignationis motus horridior. Plerique cupiunt mortem, et non impetrant: si autem impetraverint, gratulantur; quia sola est mors requies viro. CAPUT IV. MortDeus mortem non fecit: vita erat in paradiso, ubi lignum vitae , et vita erat lux hominum. Mors igitur mala, quae accessit et subintravit. Sed quomodo mors mala, si aut secundum gentiles sensu caret, aut mors nobis malum, si nullus post mortem sensus est? Ubi enim nullus sensus, nullus utique injuriae dolor, quia dolor sensus est. Aut quia est post mortem sensus, est etiam vita post mortem, et superstes mortis est anima quae sensu utitur, et vita fungitur. Cum autem manet post mortem vita atque anima, manet bonum, nec morte amittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
neruis intexiusti: higatur itaq et distendit᷑ anima nostra istiꝰ
corporis neruis. et ideo int̾dum rigescit. sepe curuat᷑: Et addidit. ab iniquita¬
te innocentẽ me ͥ fecisti Si enĩ impnis fuero. ue mͥ est. si aũ sim iustus. ñ
potero me reclinare: plenus enĩ confusione sum: induxisti suꝑ me tẽpta.¬
tiones. Quid enim est aliud hec uita inisi plena laqueorum: Int̾ la.¬
queos ambulamus. int̾ plurimas uersamur temptationes: deniq
idem supra ait: Hũquid ñ temptatio est uita hominis suꝑrͣ t̾ra¬
Bene addidit. in t̾ra: quia est uita hominis in cȩlo. Sicut mercenna¬
rii inquit merces uita eius. in labore scilicet et temptatione. leuior¬
uentis. fabulis. flu itans et natans uerbis: cuius habitatio in lute is est¬
domibus. et ipsa uita in luto: nulla firmitudo et ipsa uita in dolorib¬
sententiȩ. nulla constantia. In die nox desiderat᷑. in nocte dies quȩrit᷑:

Expanded text:
nervis intexuisti Ibid, 11. Ligatur itaque et distenditur anima nostra istius nervis intexuisti Ibid, 11. Ligatur itaque et distenditur anima nostra istius corporis nervis, et ideo interdum rigescit, saepe curvatur. Et addidit: Ab iniquitate innocentem me non fecisti. Si enim impius fuero, vae mihi: si autem sim justus, non potero me reclinare. Plenus enim confusionis sum. Introduxisti super me tentationes . Quid enim est aliud haec vita nisi plena laqueorum? Inter laqueos ambulamus, inter plurimas versamur tentationes. Denique idem supra ait: Numquid non tentatio est vita hominis Bene addidit in terra, quia est vita hominis et in coelo, Sicut mercenarii, inquit, merces vita ejus , in labore scilicet et tepore, levior fabulis, et fluitans, et natans verbis: cujus habitatio 395 in luteis domibus, et ipsa vita in luto. Nulla firmitudo sententiae, nulla constantia. In die nox desideratur, in nocte dies quaeritur:
Abbreviated transcription (Latin):
lumus obstrepere auribus nr̃is: Atq ita intendimus animo ut ple
et tunc melius quȩ mouent corde meditamur: Unde et prophe¬
ta ait. Que dicitis in cordibus uestris. et in cubilibus ur̃is compun¬
gimini. Sepe etiã aliqui claudunt oculos. si quid prosunde uo.¬
lunt uisu cogitationis eruere: oculorum impeclimenta uitantes:
Sepe etiã solitudines captamus. ne cuꝰus sermo nrĩs auribus insu¬
surret et quasi semita quedam in herentẽ cogitationi animã ab ducat
a uero: atq ab intentione deflectat. Multas igitur occupationes no¬
bis corporis huius necessitas gignit. atq usus inuenit. quibus im¬
peditur animȩ uigor ac reuocatur intentio Unde pulchre dicte
sc̃s iob Memento. quia lutũ me finxisti: Si ergo lutum est corpus.
oblinit utiq nas. non diluit: et coinquinat animam inquinam̃to
intemperantiȩ: Corium et carnẽ inquit me induisti. ossibus et

Expanded text:
lumus obstrepere auribus nostris, atque ita intendimus animo, ut plelumus obstrepere auribus nostris, atque ita intendimus animo, ut pleet tunc melius quae movent, corde meditamur. Unde et Propheta ait: Quae dicitis in cordibus vestris, in cubilibus vestris compungimini . Saepe etiam aliqui claudunt oculos, si quid profundae volunt nisu cogitationis eruere, oculorum impedimenta vitantes. Saepe etiam solitudines captamus, ne cujus sermo nostris auribus insusurret, et quasi semita quaedam inhaerentem cogitationi animam abducat a vero, atque ab intentione deflectat. 12. Multas igitur occupationes nobis corporis hujus necessitas gignit, atque usus invehit, quibus impeditur animae vigor, ac revocatur intentio. Unde de se pulchre dicit sanctus Job: Memento quia lutum me finxisti Job, X, 9. Si ergo lutum est corpus, oblinit nos utique, non diluit, et coinquinat animam inquinamento intemperantiae. Corium et carnem me, inquit, induisti, ossibus et
Abbreviated transcription (Latin):
Incorruptela enĩ sunt quȩ sunt in corporis indulgentia Et id̾o
ostendens non per corporis diligentiam s per amiȩ eleuationem et cor¬
dis humilitatem  inuenisse quod uerum est: addidit Nrã autẽ conuer¬
satio in celis est: Ibi igitur querat quod uerum est. quod est. et ma¬
Nͣ  seq in se colligat. et congreget omnẽ aciẽ uirtutis suȩͥ neq
alii cõmittat et credat. sẽ ipsum se cognoscat et intelligat: et quod
sibi uidetur uerum esse. hoc sequendum nouerit. Quod delectatio¬
ne carnali eligendum ȩstimat. hoc sciat falsum: ab eo sugiat et
recedat. quia fraudis est plenum: Merito ergo depretiauit. et d e¬
honestauit hoc eorpus: corpus mortis appellans Quis enĩ oculis
potuit uidere uirtutis splendorẽ: Quis iustitiam manibus cõp̃¬
hendere : Quis sapientiam oculorum obtutibus intueri: deniq
aliquid quando cogitamus: neminem nobis occurrere. neminẽ uo¬

Expanded text:
In corruptela enim sunt, quae sunt in corporis indulgentia. Et ideo In corruptela enim sunt, quae sunt in corporis indulgentia. Et ideo ostendens non per corporis indulgentiam, sed per animae elevationem, et cordis humilitatem se invenisse quod verum est, addidit: Nostra autem conversatio in coelis est. Ibi igitur quaerat quod verum est, quod est et manet, seque in se colligat, et congreget omnem aciem virtutis suae; neque aliis committat et credat, sed se ipsum cognoscat et intelligat; et quod sibi videtur verum esse, hoc sequendum noverit; quod delectatione carnali eligendum aestimaverit, hoc sciat falsum, ab eo fugiat et recedat, quia fraudis est plenum. 11. Merito ergo depretiavit et dehonestavit hoc corpus, corpus mortis appellans . Quis enim oculis potuit videre virtutis splendorem? Quis justitiam manibus comprehendere? Quis sapientiam oculorum obtutibus intueri? Denique quando aliquid cogitamus, neminem nobis occurrere, neminem vo
Abbreviated transcription (Latin):
Sapiens enĩ cum illud diuinũ inquirit. absoluit animam suã
corpore: et eius allegat contubernicm. cum illam ueritatis trac¬
tat scientiam. quam uelut nudam et aꝑtam sibi desiderat. de¬
monstrari:. et ideo retibus quibusclam et nebulis huius corpo.¬
ris se querit exuere: Neq enĩ manib istis aut oculis atq aurib
comprehendere su ꝑnam illam possumus ueritatem: qm̃ quȩ
uidentur temporalia sunt. quȩ autem non uident᷑ ȩt̃na:
fallimur etiam auditu Et ideo cantemplemur illa non quȩ
uidentur.s quȩ non uidentur: si nolumus falli. Auando gͥ
anima nr̃a non fallit᷑. QQuanda solium ueritatis attingit.
nisi quando se ab isto secernit corpore : nãq ab ipso decipitur. et
iluditur: Illuditur enĩ uisu oculorũ. illud it᷑ auditu auriũ:
et ido relinquat illus et deserat Unde et apłsclamat: Ne tetigeritis. ne
attaminaueritis. ne gustaueritis. quȩ sunt omnia mͦ corruptelam:

Expanded text:
Sapiens enim cum illud divinum inquirit, absolvit animam suam Sapiens enim cum illud divinum inquirit, absolvit animam suam corpore, et ejus ablegat contubernium, cum illam veri tractat scientiam, quam velut nudam sibi et apertam desiderat demonstrari; et ideo retibus quibusdam, et nebulis hujus corporis se quaerit exuere. Neque enim manibus istis aut oculis atque auribus comprehendere illam supernam possumus veritatem; quoniam quae videntur temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna. Fallimur etiam auditu; et ideo contemplemur non illa quae videntur, sed quae non videntur, si nolimus falli. 394 Quando igitur anima nostra non fallitur, quando solium veritatis attingit, nisi quando se ab isto secernit corpore, neque ab ipso decipitur et illuditur? Illuditur enim visu oculorum, illuditur auditu aurium; et ideo relinquat illud et deserat. Unde Apostolus clamat: Ne tetigeritis, ne attaminaveritis, ne gustaveritis omnia quae sunt ad corruptelam .
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ in uobis. Unius mors quantorum populorum uitam ȩdificabat.
Itaq docet et istam mortem in hac uita positis expetendam: ut mors
xp̃i in corpore nnostro eluceat: et illam beatam qua corrumpitur ex¬
terior. ut renouetur interior homo nr̃. et terrestris domus nradis.¬
soluatur. ut habitaculum nobis cȩleste reseretur: Imitatur igitur
mortem. qui se a cõmunione carnis huius abducit: atq ab illis um
tionum : dimitte confractos in remissionem: et omnẽ circum scriptio¬
et a t̾renis delectationibus attollit atq eleuat. et in illo cȩlesti ha¬
bita culo collocat. in quo paulus cum adhuc uiueret conuersabat᷑:
Alit̾ autẽ non diceret. nr̃a autẽ conuersatio in cęlis est: quod pa¬
riter adssũtionem meriti pot̾ meditationemq conferri.: Illic enĩ
eius meditatio erat: illic animȩ eius conuersatio: illic eius pru-¬
dentia: quȩ utiq int̾ angustias carnis huius herere non solebat:

Expanded text:
autem in vobis . Unius mors quantorum populorum vitam aedificabat! autem in vobis . Unius mors quantorum populorum vitam aedificabat! Itaque docet et istam mortem in hac vita positis expetendam, ut mors Christi in corpore nostro eluceat, et illam beatam qua corrumpitur exterior, ut renovetur interior, homo noster, et terrestris domus nostra dissolvatur ut habitaculum nobis coeleste reseretur. Imitatur igitur mortem qui se a communione carnis hujus abducit, atque illis vincutionum, dimitte confractos in remissionem, et omnem circumscriptioet aeternis delectationibus attollit, atque ablevat, et in illo coelesti habitaculo locat, in quo Paulus cum adhuc viveret, conversabatur; aliter enim non diceret: Nostra autem conversatio in coelis est , quod pariter ad praesumptionem meriti potest meditationemque conferri. Illic enim erat ejus meditatio, illic animae ejus conversatio, illic ejus prudentia, quae utique intra angustias carnis hujus haerere non solebat.
Abbreviated transcription (Latin):
test ita se agere. ut ei moriantur omnes corporis delectationes. et cupi¬
ditatibus omnibus mundi q illecebris etiã ipse moriatur: sicut mortuꝰ
erat paulus dicens. michi enim mundus crucifixiis est. et ego mundo:
Deniq ut sciamus quia est mors in hac uita. et bona mors: horcatur noᷤᷤ
ut mortem xpĩ in corpore nr̃o eircumferamus. Qui enim habuerit
in se mortem iħni : is et uitam dnĩ iħu in corpore suo habebit: Opere.¬
tur igitur mors in nobis: ut operetur et uita. Bona uita post mortẽ.
hoc est bona uita post uictoriam. Bona uita absoluto certamine. ut
iam lex carnis legi m̃tis repugnare non nouerit : ut iam nobis nulla
sit cum corpore mortis contentio .s sit incorpore mortis uictoria :
Atq auelscio ipse.. quod maioris uirtutis mors ista quam uita sit: Cer¬
te apłi moueor auctoritate dicentis Ergo mors in nobis operatur. uita

Expanded text:
test ita se agere; ut ei moriantur omnes corporis delectationes, et cupitest ita se agere; ut ei moriantur omnes corporis delectationes, et cupiditatibus omnibus, mundique illecebris etiam ipse moriatur, sicuti mortuus erat Paulus dicens: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ? Denique ut sciamus quia est mors in hac vita, et bona mors, hortatur nos , ut mortem Jesu in corpore nostro circumferamus. Qui enim habuerit in se mortem Jesu, is et vitam Domini Jesu in corpore suo habebit. Operetur igitur mors in nobis, ut operetur et vita . Bona vita post mortem. hoc est, bona vita post victoriam, bona vita absoluto certamine; ut jam lex carnis legi mentis repugnare non noverit; ut jam nobis nulla sit cum corpore mortis contentio, sed sit in corpore mortis victoria. Atque haud scio ipse an majoris virtutis mors ista quam vita sit. Certe Apostoli moveor auctoritate dicentis: Ergo mors in nobis operatur, vita
Abbreviated transcription (Latin):
hostiam laudis. Fon sacrifico inquit. s sacrisicabo. signisicans illud perfectũ
esse sacrisitium. quando unusquisq corporis huius uinculis absolutus¬
dnõ assisteret. et offerret. se hostiam laudis : quia ante mortem nulla ÷
perfecta laudatio: neq quisquam in hac uita potest desinito preconio p̃di-¬
dari. cum posteriora eius incerta sint: Mors igitur absolutio est animȩ et
corporis: Deniq et in apło docinmus lectum. dissolui et cum xp̃o esse
multo melius Solutio autem ista quid agit aliud. nisi ut corpus resol¬
uatur et quiescat. anima autem conuertatur in requiem suam. et
aliud iusti agunt: nisi ut exuant se corporis huiis cogitationibus. qͦ
uelud uincula nos ligant. et se ab his molestiis separare contendant: re¬
nuntient uoluptatibus atq luxurie. sugiant flãmas libidinum: Non ne
igitur unusquisq in hac uita positus speciem mortis imitatur: Qui po¬

Expanded text:
hostiam laudis Ibid, 17. Non sacrifico, inquit, sed sacrificabo, significans illud perfectum hostiam laudis Ibid, 17. Non sacrifico, inquit, sed sacrificabo, significans illud perfectum esse sacrificium, quando unusquisque Domino, corporis hujus vinculis absolutus assisteret, et offerret se hostiam laudis; quia ante mortem nulla est perfecta laudatio: neque quisquam in hac vita potest definito praeconio praedicari, cum posteriora ejus incerta sint. Mors igitur solutio est animae et corporis. Denique et in Apostolo docuimus lectum: Dissolvi, et cum Christo esse multo melius . Solutio autem ista quid aliud autem agit, nisi ut corpus resolvatur et quiescat: anima autem convertatur in requiem suam, et aliud justi agunt, nisi ut exuant se hujus corporis contagionibus, quae velut vincula nos ligant; et se ab his molestiis separare contendant, renuntient voluptatibus suis atque luxuriae, fugiant flammas libidinum? Nonne igitur unusquisque in hac vita positus speciem mortis imitatur, qui po
Abbreviated transcription (Latin):
Qd ait: difrupisti uincula mea. tibi sacrificabo hostiam laudis:
Uincula aũ uitȩ huius idest coniunctionis nr̃e. quȩ ex anima
constat et corpore. si gnificari docet suꝑior uersiculus spͥlmi eius: q¬
preciosa in conspectu dñi mors sanctorum eius Et ido quasi p̃u¬
dens propheta se cum scĩs et qui pro deuotione animas suas in xp̃o
deposuerunt suturum: lȩxatur. quia et ipse optulit se side liter
pro di ppło aduersus goliam singulari certamine dimicare: it solus cõmine
periculum et crimen refellerer. uel cum se marti ꝓdñi placanda offensio¬
ne pronͣtus obiceret: uł cum se pro salute populi laborantis diuinȩ ultioni
paratus offerret: Sciebat enĩ gloriosius esse pro xp̃o mori: quam regnare in
hoc scłs: Quid enim prestantius quam fieri xp̃i hastia: Itaq cum frequenter
ab eo leganus dño oblata ͤ sacrisicia:. hoc tamen loco adbidit. tibi sacrificabo

Expanded text:
David ait: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . David ait: Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis . Vincula autem vitae hujus, id est, conjunctionis nostrae quae ex anima constat et corpore, significari docet superior versiculus psalmi hujus: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Et ideo quasi propheta praevidens se cum sanctis, et qui pro devotione animas suas in Christo deposuerunt, futurum, laetatur; quia et ipse obtulit se fideliter pro Dei populo adversus Goliam, cum singulari certamine dimicaret, et solus commune periculum et crimen refelleret; vel cum se morti pro Domini placanda offensione promptus objiceret; vel cum se pro salute populi laborantis divinae ultioni paratus offerret. Sciebat enim gloriosius esse pro Christo mori, quam regnare in hoc saeculo. Quid enim praestantius quam fieri Christi hostiam? Itaque cum frequenter ab eo legamus Domino oblata esse sacrificia, hoc tamen loco addidit: Tibi sacrificabo
Abbreviated transcription (Latin):
gelii predicatione eleferatur obsequium: deniq et simeon. qui
rex noster est : et ideo quod rex iubet deserere non possumus et
contempnere: Quantos impr terrȩ huius in peregrinis locis aut
honoris specie aut mmuneris alicuius causa uibet degere s Nunqͥd hii
incuͦnsulto imperatore cliscedune: Et quanto amplius est diuinis
sapiens lucrum mortis amplectit᷑. Liucrum est enĩ euasisse in¬
crementa peccati: lucrum sugisse cleteriora: ad meliora transisse:
autem in carne magis necessarium ꝑꝑ uos: Aliud melius: aliud
necessarium: Necessarium ꝑꝑ fructus operis: melius ꝑꝑ gratiã et
re. si meruerit tamen cum xp̃o suturum : quid sit mors. quid eͣciã
uita consideremus: Itaq scriptura docente cognouimus. quia mors
absolutio est animȩ et corporis: et quedam hominis separatio:
Soluimur enĩ hoc nexu animȩ et corporis. cum recedimus Un

Expanded text:
gelii praedicatione deferatur obsequium. Denique et Simeon qui gelii praedicatione deferatur obsequium. Denique et Simeon qui . Christus enim rex noster est; et ideo quod rex jubet, deserere non possumus et contemnere. Quantos imperator terrae hujus in peregrinis locis aut honoris specie, aut muneris alicujus causa jubet degere! Numquid hi inconsulto 392 imperatore discedunt? Et quanto amplius est divinis bsequium, et quasi sapiens lucrum mortis amplectitur. Lucrum est enim evasisse incrementa peccati, lucrum fugisse deteriora, et ad meliora transisse. autem in carne magis necessarium propter vos . Aliud melius, aliud necessarium. Necessarium propter fructum operis, melius propter gratiam et re, si meruerit tamen, cum Christo futurum, quid sit mors, quid etiam vita consideremus. Itaque Scriptura docente, cognovimus quia mors absolutio est animae et corporis, et quaedam hominis separatio. Solvimur enim hoc nexu animae et corporis, cum recedimus. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo tanquã peregrinus ad illam sanctorum cõmunẽ omniũ
patriam festinabat. petens pro huius cõmorationis inquinam̃to
remitti sibi peccata priusquã discederet e uita: Qui enĩ hic
non acceperit remissionẽ peccatorum : illic non erit: Non erit
enĩ qui ad uitam ȩt̃nam non poterit peruenire. qui a uita ȩt̃:¬
na remissio peccatorum est. Ideoq dicit. remitte mͥ ut resrige¬
ret priusquam abeam: et amplius non ero: Quid igitur tantoꝑe
uitam istam desideramus. in qua quanto duitius quis suerit. tan¬
Et iacob dixit: dies annorum uitȩ meȩ quos habeo centum criginta:
minimi et mali. non quia dies mali sint. s quia nobis accessu
dierum. malitiȩ incrementa cumulant᷑. Nullus enim dies sine pec
crum: aliud ad necessitatem uitȩ referens. aliud ad mortis utilitatẽ:
Xp̃s enim nobis uiuere cui seruimus: cui oportet a sanctis mͥ euan¬

Expanded text:
Et Ideo tanquam peregrinus ad illam sanctorum communem omnium Et Ideo tanquam peregrinus ad illam sanctorum communem omnium patriam festinabat, petens pro hujus commorationis inquinamento remitti sibi peccata, priusquam discederet e vita. Qui enim hic non acceperit remissionem peccatorum, illic non erit. Non erit autem qui ad vitam aeternam non poterit pervenire, quia vita aeterna remissio peccatorum est. Ideoque dicit: Remitte mihi, ut refrigerer, priusquam abeam, et amplius non ero . 6. Quid igitur tantopere vitam istam desideramus, in qua quanto diutius quis fuerit, tanEt Jacob dixit: Dies annorum vitae meae quos habeo, centum triginta minimi et mali , non quia dies mali, sed quia nobis accessu dierum malitiae incrementa cumulantur. Nullus enim dies sine nostcrum , aliud ad necessitatem vitae referens, aliud ad mortis utilitatem. Christus enim nobis vivere est, cui servimus, cui oportet ut a sanctis suis in Evan
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ bonum. mors. mors autẽ sinis: mors igitur bonum est Neq
enĩ alit̾ gauisus esẜ et simeon: qui responsum acceperat non uisu¬
rum se mortem. nisi prius uideret xpm̃ dnĩ. Et cum eum parentes
in templum inducerent : suscepit manibus suis. et clixit Nunc di¬
teneretur. non uoluntate. Ita dimitti petre quasi a uinculis qͥ¬
busdam ad libertatem properaret: Sunt enim uelut uincula ꝗͦ¬
dã corporis huiis: et quod est grauius uncula tẽptationũ. quȩ
nos alligant. et ad iniuriam captiuitatis astringunt quadam le¬
ge peccati: Deniq in exitu ipso uidemus quẽ ad modum anima de¬
cedentis paulatim soluat se uinculo carnis. et ore emissa euolet.
tanquã carcereo corporis huiis exuta gurgustio: deniq festinabat
etiam sanctus dd de loco hoc peregrinationis exire dicens: Adue-¬
na ego sum aput te in terra. et peregrinus. sicut omnes patres mei:

Expanded text:
autem est bonum, mors autem finis: mors igitur bonum est. Neque autem est bonum, mors autem finis: mors igitur bonum est. Neque enim aliter gavisus est Simeon, qui responsum acceperat non visurum se mortem, nisi prius videret Christum Domini; et cum eum parentes in templum inducerent, suscepit manibus suis, et dixit: Nunc din hac vita, non voluntate. Ita dimitti petit, quasi a vinculis quibusdam ad libertatem festinaret. Sunt enim velut vincula quaedam corporis hujus, et quod est gravius, vincula tentationum, quae nos alligant, et ad injuriam captivitatis astringunt quadam lege peccati. Denique in exitu ipso videmus quemadmodum anima decedentis paulatim solvat se vinculis carnis, et ore emissa evolet tamquam carcereo corporis hujus exuta gurgustio. Denique festinabat etiam sanctus David de hoc loco peregrinationis exire, dicens: Advena ego sum apud te in terra et peregrinus, sicut omnes patres mei .
Abbreviated transcription (Latin):
ideo laudat excłastes desunctos magis quam uiuentes et optimꝰ
inquit supra hos duos. qui ñdum natus est. qui non iuidit hoc
malum: Et alibi idem eçcłastes: Meliorem longeuo eum asseruit.
quem ab ortũ eiecit mater sua. quia non uidit hec mala quȩ si¬
unt in hoc mundo. nec in has uenit tenebras. nec in uanitate
ambulauit scl̃i: Et ideo requiẽ magis habebte. qui in hanc uitã
non uenit. quam qͣui uenit. Quid enĩ boni est homini in hac uita.
qui in umbra uiute. nec expleri potest cupiditatibus suis: Et si explea¬
tur diuitiss. fructum quietis amittit. quia cogitur custodire. qd
misera auiditate quesierit . ut miserius eas possideat. cui prodesse
non potͣerunt: Quid enĩ miserius quam ut custodia torqueat.¬
illarum rerum: quarum habundantia nichil prosit. Itaq si ple¬
na oneris uita: utiq sinis non alleuamentã est Alleuamentum

Expanded text:
ideo laudat Ecclesiastes defunctos magis quam viventes. Et optimus, ideo laudat Ecclesiastes defunctos magis quam viventes. Et optimus, inquit, supra hos duos, qui nondum natus est, qui non vidit hoc malum . Et alibi idem Ecclesiastes meliorem longaevo viro eum asseruit , quem abortu ejecit mater sua; quia non vidit haec mala quae fiunt in hoc mundo, nec in has venit tenebras, nec in vanitate ambulavit saeculi; et ideo requiem 391 hic magis habebit qui in hanc vitam non venit, quam ille qui venit. Quid enim boni est homini in hac vita, qui in umbra vivit, nec expleri potest cupiditatibus suis? Et si expleatur divitiis, fructum quietis amittit, quia cogitur custodire quod misera aviditate quaesierit; ut miserius eas possideat, cui prodesse non poterunt. Quid enim miserius quam ut custodia torqueat, quarum abundantia nihil prosit? 5. Itaque si plena oneris vita, utique finis ejus allevamento est: allevamentum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ peccata moriamur: alia mors bona sit. qua is qui suerit mortuꝰ
iustisicatus est a peccato : Tertia mors mediaͭ  nam et bona iustis ui¬
detur. et plerisq metuenda: quȩ cum absoluat omnes. paucos deler¬
tat s non ꝰ mortis est uitiũ.s nrẽ infirmitatis. qui uoluptate cor¬
poris et delectatione uitȩ istius capimur. et cursum hunc consũ¬
mare trepidamus: in quo plus amaritudinis. quam uoluptatis
est: At non sancti ac sapientes uiri qui longeuitatem peregrinatio¬
nis huius ingemiscebant: dissolui. et cum xp̃o esse pulchrius ȩsti¬
mantes: deniq diem generationis suȩ execrabantur. sicut quis
ait Pereat dies ille in qua natus sum: Quid enĩ est. quod hec ui-¬
ta delectet plena ȩruninarum et sollicitudinum: in qua innu¬
merȩ calũmȩ. et multȩ molestiȩ. et multȩ lacrimȩ eorum. qui
afflictantur molestiis : et non est inquit qui eos consoletur: Et

Expanded text:
propter peccata moriamur: alia mors bona sit, qua is qui fuerit mortuus, propter peccata moriamur: alia mors bona sit, qua is qui fuerit mortuus, justificatus est a peccato: tertia mors media sit; nam et bona justis videtur, et plerisque metuenda, quae cum absolvat omnes, paucos delectat. Sed non hoc mortis est vitium, at nostrae infirmitatis, qui voluptate corporis, et delectatione vitae istius capimur, et cursum hunc consummare trepidamus, in quo pius amaritudinis, quam voluptatis est. At non sancti ac sapientes viri, qui longaevitatem peregrinationis hujus ingemiscebant, dissolvi, et cum Christo esse pulchrius aestimantes: denique diem generationis suae exsecrabantur, sicut quis ait: Pereat dies illa in qua natus sum . 4. Quid enim est quod haec vita delectet, plena aerumnarum et sollicitudinum? In qua innumerae calumniae, et multae molestiae, et multae lacrymae eorum qui afflictantur molestiis, et non est, inquit , qui eos consoletur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
et malum iuitam. bonum apellans. mortem. malum: uel illa sibi pri¬
ora. et hec sibi conferens: Deniq ut lectionis diuinȩ exemplo utam᷑.
in paradiso est positus homo. ut ȩderet de ligno uitȩ. et cȩteris para¬
disi lignis: de ligno aũ in quo esset cognitioboni et mali non ȩderet.
qua die autẽ ȩderet. morte moreretur: Non seruauit preceptũ.
et caruit fructu : atq eiestus de paradiso mortem gustauit Malum gͥ
mors: quȩ prȩcio dãnationis infertur: S mortis tria genera sunt: U¬
na mors peccati est : de qua scriptum est: Anima quȩ peccat. ipsa mo¬
retur: Alia mors mistica. qñ quis peccato moritur. et đo uiuit: de qͣ
idem apłs ait: Consepulti enĩ sumus cum᷑ . ẜ babtismum in morte:
Tertia mors qua cursum uitȩ huius mundi explemus. idest animȩ
corporisq secessio : Aduertimus igitur. quod una mors sit mala. si

Expanded text:
et malum , vitam bonum appellans, mortem malum; vel illa sibi priet malum , vitam bonum appellans, mortem malum; vel illa sibi priora, et haec sibi conferens. Denique ut lectionis divinae exemplo utamur, in paradiso est positus homo, ut ederet de ligno vitae, et caeteris paradisi lignis: de ligno autem in quo esset cognitio boni et mali, non ederet: qua die autem ederet, morte moreretur . Non servavit praeceptum, et caruit fructu, atque ejectus de paradiso mortem gustavit. Malum igitur mors, quae pretio damnationis infertur. na mors peccati est, de qua scriptum est: Anima quae peccat ipsa morietur . Alia mors mystica, quando quis peccato moritur, et Deo vivit, de qua ait Apostolus: Consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem . Tertia mors est, qua cursum vitae hujus et munus explemus, id est, animae corporisque secessio. Advertimus igitur quod una mors sit mala, si
Abbreviated transcription (Latin):
m̃n de amma superiore libro sermonem aliquem contexu¬
uus . faciliorem uiam putamus de bono mortis con-¬
sicere aliquid quȩ si animȩ noceat: malum uideri
potest si autẽ nichil officiat animȩ: ne malum qͥ¬
dem: quod aũ
malum non est : id etiã banum. qm̃ quod ui¬
tiosum: id malũ.
Quod aũ uitio caret: id bonum: Ideo q
bona malis contraria sunt.
.et mala bonis deniq
in nocentia est : ubi non est nocendi uoluntas Et noxius dicitur.
qui non sit innoxius: misericors. qui remittit: in misericors. qui ig-¬
noscere. atq inflecti nescit. S forte aliqui asserant: Quid tã contrariũ.
quam uita morti : Si ergo uita bonum putatur. quomodo mors non est
mala : Et ideo quid sit eciã uita. qui oᷤ mors. consideremꝰ: Sita est spiran¬
di frui munere: mors. priuari: Hoc autẽ spirandi munus: aput plerõq
in bonis ducitur: Noc est ergo uita. frui bonis: mors contra. ex ui bonis:
Et scriptura dicit: Ecce dedi faciem tuam uitam et mortem. bonũ.

Expanded text:
m de anima superiore libro sermonem aliquem contexuimus, faciliorem viam putamus de Bono mortis conficere aliquid. Quae si animae noceat, malum videri potest: si nihil autem officiat animae, ne malum quidem. Quod autem malum non est, id etiam bonum; quoniam quod vitiosum, id malum: quod autem vitio caret, id bonum; ideoque bona malis contraria sunt et mala bonis. Denique innocentia est, ubi non est nocendi voluntas; et noxius dicitur, qui non sit innoxius; misericors, qui remittat; immisericors, qui ignoscere atque inflecti nesciat. 2. Sed forte aliquis asserat: Quid tam contrarium, quam vita morti? Si ergo vita putatur bonum, quomodo mors non est mala? Et ideo quid sit vita, quid etiam mors, consideremus. Vita est spirandi munere frui, mors privari. Hoc autem spirandi munus apud plerosque in bonis ducitur. Hoc est ergo vita, frui bonis: mors contra: bonis exui. Et Scriptura dicit: Ecce dedi ante faciem tuam vitam et mortem, bonum
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ sermonis reu̾tam᷑ : mens bona ẽ. quȩ ht̃ tractationẽ ra-¬
tionis. et intendit sapientiȩ disciplinis. s grauis relucta ÷
ei cũ mortis corpore. et plerũq rationẽ mentis uincit car.¬
nis illecebra: Et id̾o dñs pͥmo legẽ dedit. cui mens hominis
sese ad obtẽꝑandũ dedit. et ei seruire cepit ut subdita esset. s caro subiec¬
ta ñ erat. qua sapientia carnis ñ ẽ legi subdita. et p̃ceptis eiꝰ repugnabat:
N enĩ poterat uirtuti obedire cupiditatib subdita. et lenociniis car¬
nalib ĩplicata: Id̾o laborandũ ẽ. ut teneamꝰ cłi grãm. Mens itaq
ret. in cuius morte iustificati sumꝰ. ut totꝰ mundꝰ eiꝰ munda.¬
ret᷑ sanquine Peniq in mͣte ipsiꝰ babtizati sumꝰ: Si gͥ in illiꝰ
morte dimittunt᷑ peccata: etiã peccatorũ nob̃ passiones in
illius morte moriant᷑. illiꝰ crucis clauis teneant᷑ adfixe Si
in illius morte mortui sumꝰ. quid iterũ tanꝗͣ uiuentes ad

Expanded text:
 sermonis huius reuertamur, mens bona est, quae habet tractationem rationis et intendit sapientiae disciplinis, sed grauis lucta est ei cum mortis corpore et plerumque rationem mentis uincit carnis inlecebra. ideo dominus primo legem dedit, cui mens hominis sese ad optemperandum dedit et ei seruire coepit, ut esset subdita; sed caro subiecta non erat, quia sapientia carnis non est legi subdita et praeceptis eius repugnabat. non enim poterat uirtuti oboedire cupiditatibus dedita et lenociniis carnalibus implicata. ideo laborandum est, ut teneamus dei gratiam. mens itaque ret. in cuius morte iustificati sumus, ut totus mundus eius mundaretur sanguine denique in morte ipsius baptizati sumus. si igitur in illius morte dimittuntur nobis peccata, etiam peccatorum nobis passiones in illius morte moriantur, illius crucis clauis teneantur. adfixae. si in illius morte mortui sumus, quid iterum tamquam uiuentes ad
Abbreviated transcription (Latin):
dit credituri gentilis ppłi misteria: Esau presto non habuit
cibum spiritualis et uelotioris ingenii. Dum ille uenat᷑.
et querit. et predurum atq agrestem sermonẽ suggerere
parat: preuenit ia cob celeri inuentione. et mitei et prope
domestica responsione suaue uerbũ ministrans. quȩ eũ inuiae¬
ret ac delectaret Unde miratus pat. ait Quid est hoc
quod tã cito inuenisti fili mi : pespondit ia cob Qd̃ tra¬
didit dñs d̾s̃ tuus in manus tuas. Prima definitio in int̃¬
rogatione est: scd̃a in responsione: plena igit᷑ omnia re¬
periens pater quȩ erant uel diligentiȩ uł ingenii: edesi¬
nitionis consũmatione conclusit dicens Ecce odor filis

Expanded text:
dit credituri gentilis populi mysteria - Esau praesto non habuit dit credituri gentilis populi mysteria - Esau praesto non habuit cibum spiritalis et uelocioris ingenii. dum ille uenatur et quaerit et praedurum atque agrestem sermonem suggerere parat, praeuenit Iacob celeri inuentione et miti et prope domestica responsione suaue uerbum ministrans, quo eum mulceret et delectaret. unde miratus pater ait: quid est hoc, quod tam cito inuenisti, fili? respondit Iacob: quod tradidit dominus deus tuus in manus meas. prima definitio in interrogatione est, secunda in responso. plena igitur omnia repperiens pater quae erant uel ingenii uel diligentiae definitionis consummatione conclusit dicens: ecce odor f