comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qũ altissimũ posuit refugiũ suum. ad qͦđ non
accedt̃ mala. & flagellũ .ñ. apꝓpinquabit tab̾na¬
culo eiꝰ. sed & nos qui laboramꝰ in terra & adhuc
in tẽp̃tationib uiuimꝰ. quoꝵ gressus turetur. ne
in laqueos incidant: audiamͦ uoct̃ dni dĩ nr̃i: con¬
solantis nos & dicentis nobis Qm̃ in me sperauit
cruã eũ. Protegã eũ qm̃ cognouit nomen meũ.
Inuocauit me & exaudiã cũ. cũ ipso sũ in tribu¬
latione. Noli timere quando tribuaris. ne quasi
ñ. tetũ sit ds̃. Fidessit tecũ & tecũ . ẽ. ds̃ In tribu¬
latione fluctꝰ st̃ maris. turbaris in nauigio quia
dormit xp̃s. Dormiebat in naui ap̃c periebant
homines. Si fides tua dorinit in cordę tuo. tam¬
tat. Cũ turbari cȩperis. excita xp̃m do̾imientẽ.
erige fidẽ tuã. & noueris quia . ñ. te deserit:
Sed ideo putas te deseri. quia non quando uis
cripit. Eripuit tres pueros de igne: Qui eri¬
puit tres pueros. de seruit machabeos: Absit.

Expanded text:
posuit refugium suum, ad quod non accedent mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo ejus; sed et nos qui laboramus in terra, et adhuc in tentationibus vivimus, quorum gressus timentur, ne in laqueos incidant, audiamus vocem Domini Dei nostri consolantis nos, et dicentis nobis: «Quoniam in me speravit, eruam eum; protegam eum, quoniam cognovit nomen meum.t ego exaudiam eum; cum ipso sum in tribulatione.» Noli timere quando tribularis, ne quasi non tecum sit Deus. Fides sit tecum, et tecum est Deus in tribulatione. Fluctus sunt maris, turbaris in navigio, quia dormit Christus. Dormiebat in navi Christus, peribant homines . Si fides tua dormit in corde tuo, tantat. Cum turbari coeperis, excita Christum dormientem; erige fidem tuam, et noveris quia non te deserit. Sed ideo putas te deseri, quia non quando vis eripit. Eripuit tres pueros de igne . Qui eripuit tres pueros, deseruit Machabaeos ? Absit.
Abbreviated transcription (Latin):
bus dexterã eius. Flumina currunt in mari.
Cupidi homines in amaritudine huius scłi
prolabunt᷑. om̃a tamen genera ista xp̃o sub¬
tu. ds̃ m̃s & susceptor salutis meȩ. Et ego
primogenitũ ponã illũ. excelsum apud
reges terrȩ. Martẏres nr̃i quorũ nataliti
celebramꝰ. sanguinẽ suũ ꝓpt̃ hȩc credita & ñ¬
dũ uisa fuderunt. Quanto fortiores nos esse
debemus. uid cendo ꝑ qͦđ illi crediderunt:
Excelsũ enĩ apud reges terrȩ illi non dum
uiderant xp̃m. adhuc principes conuenie¬
bant in unũ aduersus dnm̃. & aduersus xp̃m
eius. Non dũ impletũ erat. quod in ipso psal¬
mo sequit᷑. E nunc reges intelligite. eru¬
dimini qui iudicatis terrã. lam ergo factꝰ
est xp̃c. excelsus apud reges terrȩ. In
in ipso mediatũ. ẽ. testam̃tũ: ipse mediator
testam̃ti. ipse signator testim̃ti. ipse fideius.¬
sor testam̃ti  ipse coheres testam̃ti. Et ponã¬

Expanded text:
bus dexteram ejus.» Flumina currunt in mare; bus dexteram ejus.» Flumina currunt in mare; cupidi homines in amaritudinem hujus saeculi prolabuntur: omnia tamen genera ista Christo subtu, Deus meus et susceptor salutis meae. Et ego primogenitum ponam eum, excelsum apud reges terrae.» Martyres nostri, quorum natalitia celebramus, sanguinem suum propter haec credita et nondum visa fuderunt: quanto fortiores nos esse debemus, videndo quod illi crediderunt? Excelsum enim apud reges terrae illi nondum viderant Christum; adhuc principes conveniebant in unum, adversus Dominum et adversus Christum ejus: nondum impletum erat quod in ipso psalmo sequitur, «Et nunc, reges, intelligite; erudimini omnes qui judicatis terram» . Jam ergo factus est Christus excelsus apud reges terrae. 28.in ipso mediatum est testamentum; ipse mediator testamenti, ipse signator testamenti, ipse fidejussor testamenti, ipse testis testamenti ip
Abbreviated transcription (Latin):
oderunt eũ fugabo ne noceant. Sed fuga¬
torũ istorũ forte aliqui dicunt. quo ibo ab
spũ tuo. & afacie tua quo fugiã. & uidentes
non se habere quo fugiant ab om̃ĩpotente:
conuersi fugiunt ad om̃ipotentẽ. Et eosqui
ueritas. Mem̃tote quantũ potestis. quã semꝑ
nobis cõmendent᷑ duo hȩc. ut reddamus illa
dõ. Sicut enĩ ipse eohibuit nobis miscđam.
ut deler& peccata nr̃a. & ueritatẽ ut impler&
promissa sua. sic & nos ambulantes in uia eius.
debemus ei reddere miscđam & ueritatem.
Miscđam. ut miserorũ misereat᷑i. Ueritatẽ.
ut non iniq iudicemus. Non tibi tollat ueri¬
tas miscd̾am : nec miscđa impedi it ueritatem.
Si enĩ ꝑ miscđam iudicaberis contra ueritatẽ.
aut quasi rigida ueritate oblitus fueris miscđam
non ambulabis in uia dĩ. ubi miscđa & ueritas
occurrerunt sibi. Et in nomine meo exalta¬
bit᷑ cornu eius. Quid opus est ut immoremꝰ:

Expanded text:
oderunt eum, fugabo:» ne noceant. Sed fugaoderunt eum, fugabo:» ne noceant. Sed fugatorum istorum forte aliqui dicunt: «Quo ibo a spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam» ? Et videntes non se habere quo fugiant ab Omnipotente, conversi fugiunt ad Omnipotentem. «Et eos qui eritas. Mementote, quantum potestis, quam saepe nobis commendentur duo haec, ut reddamus illa Deo. Sicut enim ipse exhibuit nobis misericordiam, ut deleret peccata nostra; et veritatem, ut impleret promissa sua: sic et nos ambulantes in via ejus, debemus ei reddere misericordiam et veritatem; misericordiam, ut miserorum misereamur; veritatem, ut non inique judicemus. Non tibi tollat veritas misericordiam, nec misericordia impediat veritatem: si enim per misericordiam judicaveris contra veritatem, aut quasi rigida veritate oblitus fueris misericordiam; non ambulabis in via Dei, ubi misericordia et veritas occurrerunt sibi . «Et in nomine meo exaltabitur cornu ejus.» Quid opus est ut immoremur?
Abbreviated transcription (Latin):
& factus est obediens usq ad mortẽ. mortẽ
Sȩuit quidẽ in imicus. sed non ꝓfici& in eo
sol& quidẽ nocere. sed non nocebit. Quid
est ergo quod afflig&: Exercebit non noce¬
bit. Proderit sȩuiendo quia iniquus sȩuit.
coronabunt᷑ uincendo. Quid enĩ uincitur
si nihil contra nos seuit: aut ubi adiutor nr̃
ds̃. si non dimicamus : Inimicus ergo faci&
quod suũ est. Sed non ꝓfici& inimicusineo.
& filius iniquitatis non appon& nocere ei.
& concidã inimicos eius a facie illius. Conci¬
dunt᷑ a conspiratione sua. & qͦđ credunt con¬
cidunt᷑. Paulatĩ enĩ credunt. tãquã cõminu¬
to capite uituli. uenientad potũ populi dĩ.
Cõminuit enĩ caput uituli moyses. sparsit
in aqua. & dedit bibere filiis isrł. Cõminu¬
unt̾ om̃s infideles. credunt paulatĩ & apło
dĩ bibunt᷑. in corpus ap̃i traiciunt᷑. Et
concidã inimicos eius a facie illius. & eosqui

Expanded text:
et factus est obediens usque ad mortem, mortem et factus est obediens usque ad mortem, mortem Saevit quidem inimicus, sed non proficiet in eo: solet quidem nocere, sed non nocebit. Quid est ergo quod affliget? Exercebit, non nocebit: proderit saeviendo, quia in quos saevit, coronabuntur vincendo. Quid enim vincitur, si nihil contra nos saevit? aut ubi adjutor noster Deus, si nos non dimicamus? Inimicus ergo faciet quod suum est; sed «non proficiet inimicus in eo, et filius iniquitatis non apponet nocer concidam inimicos ejus a facie illius.» Conciduntur a conspiratione sua, et quod credunt conciduntur. Paulatim enim credunt; tanquam comminuto capite vituli, venient in potum populi Dei. Comminuit enim caput vituli Moyses, sparsit in aqua, et dedit bibere filiis Israel . Comminuuntur omnes infideles, credunt paulatim; et a populo Dei bibuntur, in corpus Christi trajiciuntur. «Et concidam inimicos ejus a facie illius; et eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne impulsus sũ ut caderẽ. & cecidissem.
lumine tutus es. in eius lumine ambulas. ius¬
tia eius exultas. ipse te suscepit in infirmitate
tua. ipse custodit. ipse te facit robustum.
es eis in aspectu. id est in reuelatione. Vn¬
de propbetȩ uidentes dicebant᷑. Uiderunt
quiddã intus. quod dicerent foras. In occul¬
to audierunt. quod palam predicauerunt.
Tunc locutus es in aspectu filiis tuis. & dixisti.
Posui adiutoriũ suꝑ potentẽ. Intellexistis
quẽ potentẽ exaltaui electũ de populo meo
intellegitis quẽ electũ. quẽ iam gaudetis ex
ex semine dauid. In oleo scõ meo unxi eũ.
De illo enĩ dicit᷑: unxit te dĩ ds̃ tuus. oleo
exultationis prę participib tuis. Manus enĩ
mea auxiliabit᷑ ei. & brachiũ meũ confor¬
tabit eum. Secundũ quod susceptio hominis
facta est. scđ̾m quod caro in utero uirginis
assũpta est. scđm quod ab illo qui in forma
dĩ aequalis est patri. forma serui suscepta. ẽ.

Expanded text:
nae impulsus sum, et caderem; et cecidissem, nae impulsus sum, et caderem; et cecidissem, lumine tutus es, in ejus lumine ambulas, justitia ejus exaltaris. Ipse te suscepit, infirmitatem tuam ipse custodit; ipse te facit robustum es eis in aspectu, id est, in revelatione: unde Prophetae Videntes dicebantur . Viderunt quiddam intus quod dicerent foris; et in occulto audierunt quod palam praedicaverunt. «Tunc locutus es in aspectu filiis tuis, et dixisti, Posui adjutorium super potentem.» Intelligitis quem potentem. «Exaltavi electum de populo meo.» Intelligitis quem electum; quem jam gaudetis exaex semine David. «In oleo sancto meo unxi eum:» de illo enim dicitur, «Unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis prmea auxiliabitur ei, et brachium meum confortabit eum:» secundum quod susceptio hominis facta est, secundum quod caro in utero virginis assumpta est , secundum quod ab illo qui in forma Dei aequalis est Patri, forma servi suscepta est,
Abbreviated transcription (Latin):
ticia excultabunt᷑. Non in sua iusticia sed
in tua: ne sint telũ dĩ habentes. sed non
scđm scientiam. Quidã enĩ notantur ab
apostolo qͦđ zelũ dĩ habeant. sed . ñ. scđm
scientiã. Ignorantes dĩ iusticiã. & suam
uolentes constituere. Et non in lumine
tuo exultantes. iusticiȩ dĩ non st̃ subiecti.
Sed unde : Quia zelũ dĩ habent. sed . ñ.
scđm scientiã. Populus autẽ sciens iubila¬
tionẽ. illi fubiectis scđm scientiã. Beatus
autẽ populus. non nesciens. sed sciens iu¬
bilationẽ. Unde deb& iubilare. unde
deb& exultare. nisi in nomine tuo. am¬
bulans in lumine uultus tui: Et exal¬
tari quidẽ merebit᷑. sed in tua iusticia.
Auferat de medio iusticiã suã. & humi¬
liet᷑. Ueni& dĩ iusticia. & exaltabitur.
Et in tua iusticia exaltabunt᷑. Qm̃ gła
uirtutis eorũ tu es. & in beneplacitu tuo
exaltabit᷑ cornu nr̃m. Quia tibi bene pla¬
cuit. non quia nos digni sumuf. Qm̃ dñi

Expanded text:
titia exaltabuntur.» Non in sua justitia, sed titia exaltabuntur.» Non in sua justitia, sed «in tua:» ne sint zelum Dei habentes, sed non secundum scientiam. Quidam enim notantur ab Apostolo, quod zelum Dei habeant, sed non secundum scientiam; «ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere,» et non in lumine tuo exsultantes, «justitiae Dei non sunt subjecti.» Sed unde? Quia «zelum Dei habent, sed non secundum scientiam» . Populus autem sciens jubilationem illi enim non secundum scientiam; beatus autem populus non nesciens, sed sciens jubilationem, unde debet jubilare, unde debet exsultare, nisi in nomine tuo, ambulans in lumine vultus tui? Et exaltari quidem merebitur, sed in tua justitia: auferat de medio Justitiam suam, et humilietur; veniet Dei justitia, et exaltabitur. «Et in tua justitia exaltabuntirtutis eorum tu es, et in beneplacito tuo exaltabitur cornu nostrum:» quia tibi beneplacuit, non quia nos digni sumus. 19. «ver
Abbreviated transcription (Latin):
in dño glorient᷑. Noli gͦ exultare in suꝑ-¬
bia tua. sed in gr̃a dĩ. Uide ipsã grãm.
tantã esse. cui lingua explicandę.ñ. sit
idonea. & intellexisti iubilationem.
Deniq si intellexisti in gra iubilationẽ.
ipsius grãe audi cõmendationẽ. Beatus
certe populus scicns iubilationem. Quã
iubilationẽ : Uide si non de gr̃a. uide
si non de dõ. Iomnino non de te. Dnẽ
in lumine uultus tui ambulabunt.
Thabor ille ueniens lumen. nisi in lumi¬
ne uultus tui ambul&. uento superbiȩ
lucerna extinguit᷑. Dñe in lumine uul¬
tus tui ambulabunt. & in nomine tuo
exultabunt totadie. Tbabor ille & her¬
mon. in nomine tuo exultabunt: Si
uolunt tota die in nomine tuo. si autẽ
exultabunt in nomine suo. non tota die
exultabunt. Non enĩ in gaudio ꝑseuera¬
bunt: quando de se ipsis gaudebunt. &
ꝑ suꝑbiã cadent. Ergo ut tota die exultent
in nomine tuo eoultabunt. & in tua ius¬

Expanded text:
in Domino glorietur . Noli ergo exsultare in superin Domino glorietur . Noli ergo exsultare in superbia tua, sed in gratia Dei. Vide ipsam gratiam tantam esse, cui lingua explicandae non sit idonea, et intellexisti jubilationem. 17. Denique si intellexisti in gratia jubilationem, ipsius gratiae audi commendationem. «Beatus» certe «populus sciens jubilationem.» Quam jubilationem? Vide si non de gratia, vide si non de Deo, et omnino non de te. «Domine, in lumine vultus tui ambulabunt.» Thabor ille, Veniens lumen, nisi in lumine vultus tui ambulet, vento superbiae lucerna exstinguitur. «Domine, in lumine vultus tui ambulabunt; et in nomine tuo exsultabunt tota die.» Thabor ille et Hermon «in nomine tuo exsultabunt:» si volunt «tota die,» in nomine tuo; sin autem exsultabunt in nomine suo, non tota die exsultabunt. Non enim in gaudio perseverabunt, quando de seipsis gaudebunt, et per superbiam cadent. Ergo ut tota die exsultent, «in nomine tuo exsultabunt; et in tua jus
Abbreviated transcription (Latin):
rebit infine iusticia tua. & iudiciũ tuum
Nunc occulta sunt ista. & de iudicio tuo
dicit᷑ in alio psalmo. ꝑ occultis filui. Erit
manifestatio iudicũ tui. & iusticiȩ tuae
Ponent᷑ quidã ad dexterã. quidã ad sinis¬
trã. Et expauescent infideles. cũ uiderint
quod modo deridentes non credunt. gau¬
debunt iusti cũ uiderint quod modo. ñ
uidentes credunt. Iusticia & iudiciũ pre¬
paratio sedis tuȩ. Utiq in die iudicii.
timeã in fine iudicia tua: quando preceden¬
te miscđa tua deles peccata mea. ex hibendo
exxultabimus. Aut quod exultamus capimus:
aut uerba sufficient lȩtitiȩ nr̃ȩ. Aut lin¬
gua idonei erit. explicare gaudium nr̃m
Si ergo nulla uerba sufficiunt: Beatus płs
sciens iubilationẽ. Obeate popule. putas
intelligis iubilationẽ: Nullo modo beatus
es. nisi intelligas iubilationẽ. Quid est
intelligas iubilationẽ: Scias unde gau¬
deas. quod uerbis explicare non possis.
Gaudiũ enĩ tuũ.ñ. de te. ut qui gloriant᷑

Expanded text:
tua et judicium tuum: nunc occulta sunt ista. Et de judicio tuo dicitur in alio psalmo, «Pro occultis filii» . Erit manifestatio judicii tui et justitiae tuae. Ponentur quidam ad dexteram, et quidam ad sinistram : et expavescent infideles, cum viderint quod modo deridentes non credunt; gaudebunt justi, cum viderint quod modo non videntes credunt. «Justitia et judicium praeparatio sedis tuae:» utique in die judicii. timeam in fine judicia tua, quando praecedente misericordia tua deles peccata mea, et exhibendo exsultabimus? aut quod exsultamus capiemus? aut verba sufficient laetitiae nostrae? aut lingua idonea erit explicare gaudium nostrum? Si ergo nulla verba sufficiunt; «Beatus populus sciens jubilationem.» O beate popule! putas, intelligis jubilationem? Nullo modo beatus es, nisi intelligas jubilationem. Quid est, intelligas jubilationem? Scias unde gaudeas quod verbis explicare non possis. Gaudium enim tuum non de te, ut qui gloriatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ passionẽ humilitatis. uenit̾ ad potentiã regni
Ait dñs. Potestis bibere calicẽ quẽ ego bibiturus
sũ: Quid cogitatis altitudinẽ regni. & .ñ. imita¬
mini humilitatẽ meã: Ergo quid si sic tẽp̃t&
fac miraculassle tẽptes dm̃ qͥđ debesrespondere :
Quod respondit dñs. Ait illidiabolus. Mute te
deorsũ. qͥa scriptũ est. Angelissuis mandauit
de te ut in manib tollant te ne forte offendas
ad lapidẽ pedẽ tuũ. Si te miseris. angelite sus¬
cipiunt. & poss& quidẽ fieri fr̃s. ut sise misiss&
dñs obsequia angeloꝵ susciperent carnẽ dñi.
Sed qđ illiait : Sed iterũ scriptũ est. non tẽp¬
tabis dnm̃ dm̃ tuũ. Hominẽ ine putas. ad hoc
enĩ accessit diaboluis. ut tẽptar& utrũ filius dĩ
ipse ess&. Uidebat carnẽ. sed maiestas in ope¬
rib apparebat. Angłi testimoniũ dixerant
ille uidebat mortalẽ ut tẽp̃tarae. & ut xp̃o

Expanded text:
per passionem humilitatis venitur ad per passionem humilitatis venitur ad icem quem ego bibiturus sum» ? Quid cogitatis altitudinem regni, et non imitamini humilitatem meam? Ergo quid, si sic te tentet, Fac miracula? ne tu tentes Deum, quid debes respondere? Quod respondit Dominus. Ait illi diabolus. «Mitte te deorsum; quia scriptum est, Angelis suis mandavit de te, ut in manibus tollant te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum.» Si te miseris, Angeli te suscipient. Et posset quidem fieri, fratres, ut si se misisset Dominus, obsequia Angelorum susciperent carnem Domini: sed quid illi ait? «Iterum scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum.» Hominem me putas. Ad hoc enim accessit diabolus, ut tentaret utrum Filius Dei ipse esset. Videbat carnem; sed majestas in operibus apparebat. Angeli testimonium dixerant. Ille videbat mortalem, ut tentaret, ut Christo
Abbreviated transcription (Latin):
ab apostolis. qͥ spm̃ scm̃ pecunia uoluit cõparare.
Amauit potentiã miraculoꝵ. & .ñ. amauit imi¬
tationẽ humilitatis. Ideo quidã discpłus. uel
quidã de turba cũ uell& sequi dum̃ adtendens
miracula quȩ faciebat: uidit illũ dñs suꝑbũ non
quȩrere uiã humilitatis. sed tẏpu potentię &
ait. Uulpes foueas habent inte. uolucres cȩli
suꝑbia est. Sicut enĩ uolucres alta petunt. sic suꝑbi.
Et uulpes cauernas babent dolosas. ita om̃s insi¬
diatores. Quid gͦ respondit dñs: Potest in te ha¬
bitare suꝑbia & dolus. xp̃c .ñ. hab& ubi in te ha¬
bit&. ubi redin& caput suũ. qͥa reclinatio capi¬
tis. humilitas xp̃i est. Nisi reclinar& caput. non
iustificareris. Talia desiderantes & discipuli. &
uolentes iã appetere sedẽ regni. ante qu̾ã uiã
humilitatis caperent. quando illi suggestũ est
amatre discipuloꝵ. dic ut unus sedeat ad dexterã
& alius ad sinistr̃a tuã. Potentiã quȩ rebant. sed

Expanded text:
sanctum pecunia voluit comparare . Amavit potentiam miraculorum, et non amavit imitationem humilitatis. Ideo quidam discipulus, vel quidam de turba cum vellet sequi Dominum, attendens miracula quae faciebat; vidit illum Dominus superbum non quaerere viam humilitatis, sed typhum potentiae, et ait: «Vulpes foveas habent, et volucres coeli superbia est: sicut enim volucres alta petunt, sic superbi; ut et vulpes cavernas habent dolosas, ita omnes insidiatores. Quid ergo respondit Dominus? Potest in te habitare superbia et dolus; Christus non habet ubi in te habitet, ubi reclinet caput suum. Quia reclinatio capitis, humilitas Christi est. Nisi reclinaret caput, non justificareris. Talia desiderantes et discipuli, et volentes jam appetere sedem regni, antequam viam humilitatis caperent, quando illi suggestum est a matre discipulorum, «Dic ut unus sedeat ad dexteram, et alius ad sinistram tuam;» potentiam quaerebant: sed
Abbreviated transcription (Latin):
ego ate debeo baptitari. & dñs. sine modo. sic
enĩ deb& impleriomnẽ iusticiã: uoluit imple¬
re humilitatẽ. ut ablueret᷑ qui so̾des. ñ. habe¬
bat. Ut quid hoc : Propt̃̾ suꝑbiã futurorum.
Existit enĩ aliquando aliquis catetuminus.
qui forte doctrina & morib uicit multosfi¬
deles ad tendit iã baptiratos multos imperi¬
tos & multos non sic uiuentes quomodo ipse
uiuit. non in tanta continentia non in tanta
castitate: lã ille nec uxorẽ quęrit. & uidaali
intẽperantius utentẽ. Potest crigere ceruicẽ
suꝑbiȩ. & dicere. Iuid mͥ opus est iã baptizari.
ut hoc accipiã qđ iste hab&. quẽ iã & uita & doc¬
trina prȩxedo: Huic dñs: Quid precessisti: quan¬
tũ prȩcessisti: Tantũne quantũ ego te:
Non ẽ. seruus suꝑ dnm̃ suũ. neq discipłs suꝑ
magistrũ suũ sufficit seruosi sit sicut dñs eiꝰ.¬

Expanded text:
ego a te debeo baptizari;» et Dominus, «Sine modo; sic ego a te debeo baptizari;» et Dominus, «Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam» : voluit implere humilitatem, ut ablueretur qui sordes non habebat. Utquid hoc? Propter superbiam futurorum. Existit enim aliquando aliquis catechumenus qui forte doctrina et moribus vincit multos fideles; attendit jam baptizatos multos imperitos, et multos non sic viventes quomodo ipse vivit, non in tanta continentia, non in tanta castitate; jam ille nec uxorem quaerit, et videt a, tamen uxore intemperantius utentem: potest erigere cervicem superbiae, et dicere, Quid mihi jam opus est baptizari, ut hoc accipiam quod iste habet, quem jam et vita et doctrina praecedo? Huic Dominus, Quid praecessisti? quantum praecessisti? tantumne quantum ego te? «Non est servus super dominum suum, neque discipulus super magistrum suum: sufficit servo ut sit sicut domi
Abbreviated transcription (Latin):
tuis. iam non morit᷑. & mors ei ultra non
dominabit᷑. Non accedent ad te mala. &
flagellũ non apppinquabit tabernaculo tuo.
Sed ne putemꝰ quia se paratũ est caput a cor¬
pore: discretũ est enĩ locis. sed iunctũ est
affectu: ipsa aꝑfectus comunctio clamauit
de cȩlo. Saule saule. quid me ꝑsequeris:
Prostrauit enĩ eũ uoce obiurgante: et leua¬
uit dextera miserante. Qui corpus xp̃i ꝑ
sequebat᷑ : factus est m̃ebrũ xp̃i: ut quod
faciebat: ipse ibi pateret᷑. Quid ergo fr̃s.
mea. altissimũ posuisti refugiũ tuũ. Non
accedent ad te mala. & flagellũ non apꝓpin¬
quabit tab̾naculo tuo. Dicta sunt hec. Qm̃
angelis suis mandauit de te: ut custodiant
te in om̃ib uiis tuis. Audistis modo cum
euangeliũ recitaret᷑. ad tendite. baptiatus
dñs iei unauit. Quare baptiratus: Ut non
aspernaremur baptizari. Nam cum ipse
iohannes dicat dño. tu ad me uenis baptirari.

Expanded text:
tuis, jam non moritur, et mors ei ultra non tuis, jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur , «Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Sed ne putemus quia separatum est caput a corpore: discretum est enim locis, sed junctum est affectu; ipsa affectus conjunctio clamavit de coelo, «Saule, Saule, quid me persequeris?» Prostravit enim eum voce objurgante, et levavit dextera miserante. Qui corpus Christi persequebatur, factus est membrum Christi; ut quod faciebat, ipse ibi pateretur. 6. Quid ergo, fratres? mea; altissimum posuisti refugium tuum. Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Dicta sunt haec. «Quoniam Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis.» Audistis modo, cum Evangelium recitaretur : attendite. Baptizatus Dominus jejunavit. Quare baptizatus? Ut non aspernaremur baptizari. Nam cum ipse Joannes diceret Domino, «Tu ad me venis baptizari;
Abbreviated transcription (Latin):
do: ipse inquit tãquã sponsus proced& de tha¬
lamo suo. exultauit ut gigas ad currendam
uiã. Quod est tab̾naculũ. ipsa est sponsa. Uer¬
bũ sponsus. caro sponsa. & thalamus uterus
uirginis. Et quid dicit apłs: Erunt duo in
in cuangelio: Igit᷑ iam non sunt duo. sed
una caro. Ex duob unũ. ex uerbo & carne
unus homo. unus ds̃. Hoc autẽ tab̾naculũ
eius. sensit flagella in terra. Manifestum
est. quia flagellatus est dñs. Nũquid in cęlo
sentit flagella : Non. Quare: Quia altis¬
simũ posuit refugiũ suũ. ut ess& spes nr̃a.
& non ad eũ accedunt mala. nec flagellum
propinquabit tab̾naculo eius. Longe ẽ. suꝑ
om̃s cęlos. sed pedes bab& in terra: Caput
in celo est. corpus in terra. Cũ autẽ pedes
ipsius flagellarent᷑. & calcarentur a saulo.
clamauit caput. Saule. saule. quid me ꝑ¬
sequeris : Ecce taput. nemo ꝑsequitur.
Ecce caput in cęlo. quia xp̃c surgens amor¬

Expanded text:
«Et ipse,» inquit, «tanquam sponsus procedens de tha«Et ipse,» inquit, «tanquam sponsus procedens de thalamo suo; exsultavit ut gigas ad currendam viam» . Quod est tabernaculum, ipsa est sponsa. Verbum sponsus, caro sponsa, et thalamus uterus virginis. Et quid dicit Apostolus? «Et erunin Evangelio? «Igitur jam non sunt duo, sed una caro» . Ex duobus unum, ex Verbo et carne unus homo, unus Deus. Hoc autem tabernaculum ejus sensit flagella in terra; manifestum est quia flagellatus est Dominus . Numquid in coelo sentit flagella? Nequaquam. Quare? Quia altissimum posuit refugium suum, ut esset spes nostra; et non ad eum accedent mala, nec flagellum propinquabit tabernaculo ejus. Longe est super omnes coelos, sed pedes habet in terra: caput in coelo est, corpus in terra. Cum autem pedes ipsius flagellarentur et calcarentur a Saulo, clamavit caput: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ecce caput nemo persequitur, ecce caput in coelo: quia Christus resurgens a mor
Abbreviated transcription (Latin):
posuisti refugiũ tuũ. Hoc planius dixerun
ut ego haberẽ spem resurrectionis quã non
habebã : ideo prior resurrexisti. ut quo pre¬
cessisti. illuc me secuturũ sperarẽ. Nox
ad caput suu̾: Noli gͦ mirari. non accedent
ad te mala ⁊ flagellũ non appropinquabit
tabernaculo tuo. Tabernaculũ dĩ. caro est:
In carne in habitabit uerbũ. & ciro fartũ est
tẽptatus est. ne miles deficer&. & quia ipsam
carnẽ ostendit oculis nr̃is: quia oculi nr̃i ista
luce gaudent: & uisibili lumine isto delec¬
tant᷑: quia in manifestatione posuit carnẽ
suã ut om̃s uiderent: ideo psalmꝰ dicit: in sole
posuit tabnaculũ suũ. Quid est in sole: In
aꝑto. in manifesto. in luce terrena. idest in
luce quȩ terras de cęlo ꝑfundit. ibi posuit ta¬
bernaculũ suũ. Sed quomodo ibi poner& ta¬
bernaculũ suũ: si non tãquã sponsus ꝓceder&
de thalamo suo : Hoc enĩ sequit᷑. in sole posu¬
it tab̾naculũ suũ. Ꝙ quasi diceret᷑ ei. quomo

Expanded text:
posuisti refugium tuum.» Hoc planius dixerim. Ut haberem spem resurrectionis quam non habebam, ideo prior resurrexisti, ut quo praecessisti, illuc me secuturum sperarem. Vox ad caput suum. 5. Noli ergo mirari: «Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Tabernaculum Dei caro est. In carne inhabitavit Verbum, et caro facta est tentatus est, ne miles deficeret. Et quia ipsam carnem ostendit oculis nostris, quia oculi nostri ista luce gaudent, et visibili lumine isto delectantur, quia in manifestatione posuit carnem suam, ut omnes viderent; ideo psalmus dicit, «In sole posuit tabernaculum suum.» Quid est, «in sole?» In aperto, in manifesto, in luce terrena; id est, in luce quae terras de coelo perfundit, ibi posuit tabernaculum suum. Sed quomodo ibi poneret tabernaculum suum, si non tanquam sponsus procederet de thalamo suo? hoc enim sequitur. «In sole posuit tabernaculum suum:» et quasi diceretur ei, Quomodo?
Abbreviated transcription (Latin):
& quando aliqua in opia tẽptamini dõ flagellan¬
te & erudiente  quib & parat & seruat aeternã
hereditatẽ: non liobis suggerat diabolus. Si iustꝰ
esses: non tͥ ꝑ coruũ mitter& panẽ. quomodo
misit helyȩ  Ubi. ẽ. qͦđ legisti. nũquã uidi¬

Expanded text:
et quando aliqua inopia tentamini, Deo flagellanet quando aliqua inopia tentamini, Deo flagellante et erudiente vos, quibus et parat et servat aeternam haereditatem, non vobis suggerat diabolus: Si justus esses, nonne tibi per corvum mitteret panem, quomodo misit Eliae ? ubi est quod legisti, «Nu
Abbreviated transcription (Latin):
dicente ipso iohanne baptista potens est ds̃
de lapidib istis suscitare filios abrahȩ. Iuare
gͦ. ñ. fecit: Ut te docer& respondere tẽpta¬
tori. si forte in aliqua angustia positꝰ fueris
& suggesserit tibi tẽptator. Si ap̃ianꝰ esses
& ad xp̃m ꝑtineres. de serer& te modo. non
tibi misisso auxiliũ: Et forte ad huc medicos
secat. & ideo deserit. sed non deserit.
quomodo paulũ ipsũ ideo . ñ. excaudiuit. quia
exaudiuit. Nã dicit paulus. non se. e̾eͥ. excauditũ
de stimulo carnis suȩ angło satanę. a quo cola¬
r& eũ ame. & dixit mͥ: sufficit tͥ gr̃a mea nã uutꝰ
in infirmitate ꝑficit᷑: tãquã medico diceret᷑. posi¬
to fortͥȩ epitematẽ: Molestũ. ẽ. mͥ hoc emplas¬
tr̃u. rogo te tolle illud. Et medicus. Non opus
est. diuibi sit: non enĩ alit̾ sanare poterit ȩgro¬
tũ. Non exaudiuit medicus ad uoluntatẽ: quia
exaudiuit ad salutẽ. Ideoq fortes estote fr̃s.

Expanded text:
dicente ipso Joanne Baptista: «Potens est Deus dicente ipso Joanne Baptista: «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Quare ergo non fecit? Ut te doceret respondere tentatori, ut si forte in aliqua angustia positus fueris, et suggesserit tibi tentator, Si christianus esses et ad Christum pertineres, desereret te modo? non tibi misisset auxilium? Et forte adhuc medicus secat, et ideo deserit: sed non deserit. Quomodo Paulum ipsum ideo non exaudivit, quia exaudivit. Nam dicit Paulus non se esse exauditum de stimulo carnis suae angelo satanae, a quo colaret eum a me, et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Tanquam medico diceretur, posito forte epithemate: Molestum est mihi hoc emplastrum; rogo te, tolle illud. Et medicus: Non, opus est diu ibi sit; non enim aliter sanari poteris. Aegrotum non exaudivit medicus ad voluntatem, quia exaudivit ad salutem. Ideoque fortes estote, fratres;
Abbreviated transcription (Latin):
baptisiũ tẽptatus est ieiunauit quadragin¬
ta dicb in mysterio qͦd sepe uob cõmemoraui.
Nonomã uno tẽpore dici possunt. ne occu-¬
pent necessaria tẽpora. Post quadraginta dies
esuriuit. qui poterat & nũquã esurire. Sed
quomodo tẽptaret᷑: Et si ille non uincer&
tẽptatorẽ. quomodo disceres tu cũ tẽptatore
pugnare : Esuruit &iã tẽptatꝰ. dic lapidib
istis ut panes fiant. si filius dĩ es. Quid magnũ
erat dño iħu ap̃o de lapidib panẽ facere. qui
de quinq panib tot milia saciauit: De niln¬
lo fecit panẽ. Tanta enĩfuerat multitudo escȩ
quȩ saturaro tot milia. Unde ꝓcessit: Fon¬
tes panes erant. in manib dñi. Non. ẽ. mirũ.
Nã ipse fecit de quinq panib multũ panis.
unde saturar& tot milia: qui facit cotidie in
terra. de paucis granis messes ingentes. Ipsa
enĩ sunt miracula dñi. sed assiduitate uiluer̃.
Quid gͦ fr̃s. inpossibile erat dño de lapidibus
panes facere: Homines fecit de lapidibus.

Expanded text:
 tentatus est, jejunavit quadraginta diebus in mysterio, quod saepe vobis commemoravi. Non omnia uno tempore dici possunt, ne occupent necessaria tempora. Post quadraginta dies esurivit. Poterat et nunquam esurire: sed quomodo tentaretur? Aut si ille non vinceret tentatorem, quomodo disceres tu cum tentatore pugnare? Esurivit: et jam tentator, «Dic lapidibus istis ut panes fiant, si Filius Dei es.» Quid magnum erat Domino Jesu Christo de lapidibus panem facere, qui de quinque panibus tot millia saturavit ? De nihilo fecit panem. Tanta enim multitudo escae, quae saturaret tot millia, unde processit? Fontes panis erant in manibus Domini. Non est mirum: nam ipse fecit de quinque panibus multum panis unde saturaret tot milla, qui facit quotidie in terra de paucis granis messes ingentes. Ipsa enim sunt miracula Domini; sed assiduitate viluerunt. Quid ergo, fratres, impossibile erat Domino de lapidibus panes facere? Homines fecit de lapidibus,
Abbreviated transcription (Latin):
das ad lapidẽ pedẽ tuũ. Sublatus est xp̃s in
manib angłoꝵ: quando assũptꝰ. ẽ. in cęlũ: non
quia si .ñ. portarent angłi ruiturus erat. sed
qͥa obsequebant᷑ regi: Ne forte dicatis meliores
sunt qui portabant. quã ille qui portabat᷑. Ergo
meliora st̃ ium̃ta quã homines Sed qͥa infir¬
mitatẽ hominũ portant ium̃ta : nec hoc debe¬
mͦ dicere. Et enĩ ium̃ta si se subtrahant. ca¬¬
dunt qͥ sedent. Sed quomodo debemꝰ dicere :
nã & de dõ dictũ est: cęlũ mihi sedes est. Quia
gͦ cȩlũ portat & ds̃ sed &. ideo melius. ẽ. celũ:
Sic gͦ & de obseqͥo angełoꝵ in hoc psalmo in

Expanded text:
pedem tuum.» Sublatus est Christus in manibus Angelorum, quando assumptus est in coelum; non quia, si non portarent Angeli, ruiturus erat; sed quia obsequebantur regi. Ne forte dicatis: Meliores sunt qui portabant, quam ille qui portabatur. Ergo meliora sunt jumenta quam homines? Sed quia infirmitatem hominum portant jumenta; nec hoc debemus dicere: etenim jumenta si se subtrahant, cadunt qui sedent. Sed quomodo debemus dicere? Nam et de Deo dictum est: «Coelum mihi sedes est» . Quia ergo coelum portat, et Deus sedet, ideo melius est coelum? Sic ergo et de obsequio Angelorum in hoc psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ergo in nubibus aequabit᷑ dño : aut
quis similis erit dño in filiis dĩ: Dicat
ipse dñs: utrũ similẽ inueniat. Quem
dicunt homines esse filium hominis:
Ecce enĩ quia uideor. quia conspicior.
quia inter uos ambulo. & forsitan qͥa pre¬
sentia uilui: dicite quẽ dicunt homines esse
filiũ hominis: Certe quia filium hominis
uident. nubẽ uident. Dicant uł dicite
quẽ me dicunt homines esse. & responde¬
runt dicta hominũ. Alii dicunt hieremiã.
alii helyam. alii iohannẽ baptistam: aut
unũ ex prophetis Nominatȩ sunt multȩ
nubes & filii dĩ. Ꝙ enĩ quia iusti & scĩ utiq
& ipsi filii dĩ. Hieremias. helias. iohannes.
filii dĩ. & nubes. quia predicatores dĩ. Drc¬
istis quas nubes me homines esse putent.
& in quibus filiis dĩ me homines nunierent:
dicite & uos quẽ me dicitis esse : Respon¬
dens petrus pro om̃ibus. pro unitate unus:
quomodo filui dĩ: qui tibi non aequantur

Expanded text:
«Quis» ergo «in nubibus aequabitur Domino? aut «Quis» ergo «in nubibus aequabitur Domino? aut quis similis erit Domino in filiis Dei?» Dicat ipse Dominus utrum similem inveniat. «Quem me dicunt homines esse filium hominis?» Ecce enim quia videor, quia conspicior, quia inter vos ambulo, et fortasse praesentia vilui; dicite «quem me dicunt homines esse filium hominis?» Certe quia filium hominis vident, nubem vident: dicant, vel dicite «quem me dicunt homines esse.» Et responderunt dicta hominum: «Alii dicunt Jeremiam, alii Eliam, alii Joannem Baptistam, aut unum ex Prophetis.» Nominatae sunt multae nubes et filii Dei. Etenim quia justi et sancti, utique et ipsi filii Dei: Jeremias, Elias, Joannes, filii Dei; et nubes, quia praedicatores Dei. Dixistis quas nubes me homines esse putent, et in quibus filiis Dei me homines numerent: dicite et vos «quem me dicitis esse.» Respondens Petrus pro omnibus, pro unitate unus: quomodo filii Dei qui tibi non aequantur:
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo nubes in carne. predicatores ueritatis.
Uenit & ipse om̃iũ creator in carne: sed
quis in nubibus aequabit᷑ dño: Quis ergo
in nubibus aequabit᷑ dño. aut quis similis
erit dõ in filiis dĩ: Ergo nemo in filus dĩ.
similis erit filio dĩ. Et ipse dictus est filius
dĩ: & nos dicti sumus filii dĩ. Sed qͥssi mi¬
lis erit dõ infilus dĩ: Ille unicus: nos multi.
lue unus: nos in illo unũ. Iile natus: nos ad¬
optati. Ille ab aeterno filius genitus ꝑ natu¬
rã: nos a tẽpore facti ꝑ grãm. Ille sine ullo
peccato: nos per illũ liberati apeccato. Quis
ergo in nubibus aequabit᷑ dño. aut quis
similis erit dõ in filiis dĩ: Dicimur nubes.
ꝓpt̃ carnẽ. & sumus predicatores ueritatis.
ꝓpt̃ imbr̃e nubium. Sed caro nr̃a aliter
uetut : caro illius aliter. Dicimͣ & filii dĩ:
sed aliter filius dĩ. Illius nubes ex uirgine.
ille filius ex aeternitate patri aequalis.

Expanded text:
Ergo nubes in carne praedicatores veritatis. Ergo nubes in carne praedicatores veritatis. Venit et ipse omnium Creator in carne. Sed «quis in nubibus aequabitur Domino? Quis» ergo «in nubibus aequabitur Domino? et quis similis erit Domino in filiis Dei?» Ergo nemo in filiis Dei similis erit Filio Dei. Et ipse dictus est Filius Dei, et nos dicti sumus filii Dei; sed «quis similis erit Domino in filiis Dei?» Ille unicus, nos multi; ille unus, nos in illo unum; ille natus, nos adoptati; ille ab aeterno Filius genitus per naturam, nos a tempore facti per gratiam; ille sine ullo peccato, nos per illum liberati a peccato. «Quis» ergo «in nubibus aequabitur Domino? aut quis similis erit Domino in filiis Dei?» Dicimur nubes propter carnem, et sumus praedicatores veritatis propter imbrem nubium; sed caro nostra aliter venit, caro illius aliter. Dicimur et filii Dei, sed ille aliter Filius Dei. Illius nubes ex virgine, ille Filius ex aeternitate, Patri aequalis.
Abbreviated transcription (Latin):
Et reuera ita fecit. Missi sunt apostoli tã¬
quã nubes ut pluerent in iudeis. & illiꝰ uerbũ
dni repellentes. quia pro uua spinas dederunt.
Dixerunt apostoli. Ad uos missi eramꝰ: sed quia
reppulistis uerbũ dĩ. imus ad gentes. Ex illo
cȩperunt nubes . ñ. pluere pluuiã suꝑ uineã
illã. Si igit̾ nubes sunt predicatores ueritatis.
quęramus primo quȩ sunt nubes. Idẽ quippe
cȩli. idem nubes. Cęli propt̾ fulgorẽ uerita¬
tis. nubes ꝓpt̾ occulta carnis. Nubes enĩ om̃s
nebulqͤ sunt ꝓpt̾ mortalitatẽ: & ueniunt &
transeunt ꝓpt̃̾ ipsa occulta carnis. idest oc¬
culta nubium. Ait apostolus. Nolite ante
tẽpus quicquã iudicare. donec ueniat dñs¬
qui & inlumin& abscondita tenebrarum.
Nunc ergo quid loquat᷑ homo uides: quid
gest& in corde non uides. Quod exprimit᷑
de nubes uides. quod serue̾t᷑ in nube non
uides. Cuius enĩ oculinubẽ penetrant:

Expanded text:
Et revera ita fecit: missi sunt Apostoli tanEt revera ita fecit: missi sunt Apostoli tanquam nubes, ut pluerent Judaeis; et illi verbum Dei repellentes quia pro uva spinas dederunt, dixerunt Apostoli, «Ad vos missi eramus; sed quia repulistis verbum Dei, imus ad Gentes» . Ex illo coeperunt nubes non pluere pluviam super vineam illam. Si igitur nubes sunt praedicatores veritatis, quaeramus primo quare sint nubes. Iidem quippe coeli, iidem nubes: coeli propter fulgorem veritatis, nubes propter occulta carnis: nubes enim omnes nebulosae sunt, propter mortalitatem; et veniunt, et transeunt. Propter ipsa occulta carnis, id est, occulta nubium, ait Apostolus: «Nolite ante tempus quidquam judicare, donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum» . Nunc ergo quid loquatur homo, vides; quid gestet in corde, non vides: quod exprimitur de nube, vides; quod servatur in nube, non vides. Cujus enim oculi nubem penetrant?
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ quis in nubibus acquabit᷑ dño: Intelli¬
gimꝰ fr̃s nubes istas sicut cęlos. predicatores
esse ueritatis. prophetas. apostolos. ad nun¬
tiatores uerbi dĩ. Nã ista om̃a genera predica¬
torũ nubes esse dictas: ex illa prophetia in¬
telligimus. ubi ds̃ iratus uineȩ suȩ dixit: man¬
dabo nubibus ineis ne pluant suꝑ eã imbrẽ
Quã uineã excplicat & designat. aꝑtissime
dicens. Uinea dnĩ sabaoth: domus isrł est.
Ne tualiter intelligas uineã. & relictis ho¬
minibus significatis terrã scruteris. uinea
inquit dñi sab aoth domus isrł est. Non
intelligat aliud. sed intelligat domus isrł se
esse uineam meã. sed intelligat mihi non
dedisse uuam sed spinas. sed intelligat ingra¬
tã extitisse plantatori atq cultori. ingratã
extitisse inrigatori. Ergo si uinea dnĩ saba¬
oth domus isrł est: quid dixit iratus : Man¬
dabo nubibus meis. ne pluant suꝑ eã imbrẽ.

Expanded text:
«Quoniam quis in nubibus aequabitur Domino?» Intelli«Quoniam quis in nubibus aequabitur Domino?» Intelligimus, fratres, nubes istas sicut coelos, praedicatores esse veritatis; Prophetas, Apostolos, annuntiatores verbi Dei. Nam ista omnia genera praedicatorum nubes esse dictas, ex illa prophetia intelligimus, ubi Deus iratus vineae suae dixit, «Mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem:» quam vineam explicat et designat apertissime, dicens, «Vinea Domini Sabaoth, domus Israel est» . Ne tu aliter intelligas vineam, et relictis hominibus significatis terram scruteris: «Vinea,» inquit, «Domini Sabaoth, domus Israel est.» Non intelligat aliud, se intelligat domus Israel esse vineam meam; se intelligat mihi non dedisse uvam, sed spinas; se intelligat ingratam exstitisse plantatori atque cultori, ingratam exstitisse irrigatori. Ergo si «vinea Domini Sabaoth, domus Israel est,» quid dixit iratus? «Mandabo nubibus meis ne pluant super eam imbrem.»
Abbreviated transcription (Latin):
scõrũ. Excipiat aeccła rorẽ cęlorũ. sitienti
terrȩ pluant cęli & germin& excipiens plu¬
uiam germina bona opera bona. ne pro bona
pluuia d& spinas & pro horreo exspect& ig¬
nẽ. Confitebunt᷑ cęli mirabilia tua dñe: &
ueritatẽ tuã in aeccła scõrũ. Cęli ergo confi¬
tebunt᷑ mirabilia tua: & ueritatem tuam
Totũ quicquid predicant cęli. ex te est. de
te est: & ideo securi predicant. Norunt enĩ
quẽ predicant: quia non possunt de predica
buntur. hoc cęli pluent. Quid: Qm̃ quis
in nubibus aequabit᷑ dño Inde securi pre¬
dicatores : qm̃ nemo in nubibus aequabit᷑
dño. Magna laus uobis uidet᷑ fr̃s. non ae.¬
quari nubes creatori. Sȩd in telligat᷑ sine
mysterio ad litterã. non est magna laus
dño non aequari nubes. Quid enĩ. stellae
quȩ sunt suꝑ nubes aequant᷑ dño: Quid
enĩssol. luna. angeli. caeli. uł cõparari pote¬
runt dño: Quid est quod pro magno ait.

Expanded text:
sanctorum.» Excipiat Ecclesia rorem coelorum; sitienti sanctorum.» Excipiat Ecclesia rorem coelorum; sitienti terrae pluant coeli, et germinet excipiens pluviam germina bona, opera bona: ne pro bona pluvia det spinas, et pro horreo exspectet ignem. «Confitebuntur coeli mirabilia tua, Domine, et veritatem tuam in ecclesia sanctorum.» Coeli ergo confitebuntur mirabilia tua et veritatem tuam. Totum quidquid praedicant coeli, ex te est, de te est; et ideo securi praedicant: norunt enim quem praedicant, quia non possunt de praedicatbuntur, hoc coeli pluent? Quid? «Quoniam quis in nubibus aequabitur Domino?» Inde securi praedicatores, quoniam nemo in nubibus aequabitur Domino. Magna laus vobis videtur, fratres, non aequari nubes Creatori. Si intelligatur sine mysterio ad litteram, non magna laus est, Domino non aequari nubes. Quid enim? stellae quae sunt supra nubes aequantur Domino? Quid enim? sol, luna, Angeli, coeli, vel comparari poterunt Domino? Quid est quod pro magno ait,
Abbreviated transcription (Latin):
fitebunt᷑ cęli: sed confitebunt᷑ cęli mirabilia
tua dñe. In om̃i enĩ miscda ꝑditorũ. in
iustificatione impiorũ. quid laudamꝰ nisi
mirabilia dĩ : Laudas quia resurrexerunt
mortui: plus lauda quia redẽpti sunt ꝑditi.
mentũ sobrietatis. Uides hominẽ heri
cȩnũ luxuriȩ. hodie decus tẽperantiae.
Uides hominẽ heri blasphematorẽ dĩ. ho¬
die laudatorẽ dĩ. Uides hominẽ heri ser¬
uũ creature. hodie cultorẽ creatoris. Ab
istis om̃ibus desperationibus ita hominescon¬
uertunt᷑. non respiciunt ad merita sua. fia̾nt
cęli. confitebunt᷑ cęli mirabilia eius. a quo
radigitorũ tuorũ. Confitebuntur caeli
mirabilia tua dñe. Et ut noueritis qui cęlicon¬
fitebunt᷑. uidete ubi confiteant᷑. Sequit᷑ enĩ.
Et ueritatẽ tuã in aeccła scõrũ. De celis ergo.
nulla dubitatio est. qͥmi intelligant᷑ predicato¬
res uerbi ueritatis. Et ubi confitebuntur cęli
mirabilia tua & ueritatẽ tuã : In aecclesia

Expanded text:
ed «confitebuntur coeli mirabilia tua, Domine.» In omni enim misericordia perditorum, in justificatione impiorum, quid laudamus nisi mirabilia Dei? Laudas quia resurrexerunt mortui; plus lauda quia redempti sunt perditimentum sobrietatis: vides hominem heri coenum luxuriae, hodie decus temperantiae: vides hominem heri blasphematorem Dei, hodie laudatorem Dei: vides hominem heri servum creaturae, hodie cultorem Creatoris. Ab istis omnibus desperationibus ita homines convertuntur: non respiciant ad merita sua; fiant coeli, confiteantur coeli mirabilia ejus a quo digitorum tuorum» . «Confitebuntur coeli mirabilia tua, Domine.» Et ut noveritis qui coeli confitebuntur, videte ubi confiteantur: sequitur enim, «Et veritatem tuam in ecclesia sanctorum.» De coelis ergo nulla dubitatio est, quoniam intelligantur praedicatores verbi veritatis. Et ubi confitebuntur coeli mirabilia tua et veritatem tuam? «In ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ panẽ : Si non ess& panis uerbũ dĩ. per quod
facta st̃ om̃a: non dicer&. ego sũ panis uiuus. qͥ
de cȩlo descendi. Didicistigͦ qͥđ respondeas tẽp¬
tatori. in angustia famis. Quid si sic tẽptat ut
dicat tibi. si axp̃ianꝰ esses faceres miracula. quomͦ
fecer̃ multi xp̃iam: Tu iã suggestione mala
numero tuoꝵ me cõputas. faciã & ego aliqua. qua-

Expanded text:
i non esset panis Verbum Dei per quod facta sunt omnia, non diceret: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . Didicisti ergo quid respondeas tentatori in angustia famis. 7. Quid, si te sic tentat, ut dicat tibi: Si christianus esses, faceres miracula, quomodo fecerunt multi christiani? Tu jam suggestione mala sum
Abbreviated transcription (Latin):
nentis ad generationẽ ueterẽ. & propheta
testam̃ti ꝑtinentis ad generationẽ nouam.
Cuius testam̃ti sponsor. sponsusq coniugu.
quod de illa generatione sortitus est ait ipse
iħc Si crederetis moysi. crederetis & miln.
de me enĩ ille scripsit. Non enĩ credendum
est ab ipso omino moyse istũ psalmũ fuisse
conscriptũ. qui ullis eius litteris indi tꝰ non
est. in quib eius cantica scripta sunt. sed
alicuius significationis gr̃a serui dĩ nom̃ adhi tã maguim̃¬

Expanded text:
nentis ad generationem veterem, et Propheta Testamenti pertinentis ad generationem novam. Cujus Testamenti sponsor, sponsusque conjugii quod de illa generatione sortitus est, ait ipse Jesus: «Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim ille Scripsit» . Non enim credendum est ab ipso omnino Moyse istum psalmum fuisse conscriptum, qui ullis ejus litteris inditus non est, in quibus ejus cantica scripta sunt: sed alicujus significationis gratia tam magni me
Abbreviated transcription (Latin):
tu es dñe spes mea. altissimũ posuisti refugiũ
tuũ. non accedent ad te mala. & flagellum
non appropinquabit tabnaculo tuo: de inde iã
uerba quȩ audistis. dicta adiabolo. Qm̃ ange¬
lis suis mandauit de te ut custodiant te in
om̃ib uis tuis. In manib tollent te ne quan

Expanded text:
mea; altissimum posuisti refugium tuum. Non accedent ad te mala; et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Deinde jam verba quae audistis dicta a diabolo: «Quoniam Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. In manibus tollent te, nequan
Abbreviated transcription (Latin):
na & demonio meridiano cadent mille a
latere: dena milia ad eatris: ad te autẽ non
appropinquabit. Quid: De moniũ mneridi¬
anũ te non deicit. Quid mirũ si caput᷑ dei¬
cit: sed non deicit & illos qui sic hęrent capi¬
ti. quomodo ait apostolus. Nouit dñs qͥ sunt
cius. Sunt ciuĩ quidã ita predestinati: ut no¬
uerit dñs qui pertineant ad corpus ipsius.
Cũ ergo ad hos non accidit illa tẽptatio
ut deiciat eos. isti intelligunt᷑ in eo qͦđ scriptum
est. ad te autẽ non adppinquabit. Sed ne illi
peccatores quib tanta licuit exercere in xp̃ianos.
adtendant᷑ aquibusdã infirmis. dicat᷑. ecce qͥđ
uoluit ds̃. ut tantũ impiis & sceleratis liceat
in seruos dĩ: modicũ considera oculis tuis oculis
fidei. & uidebis retributionẽ peccatorum in
finẽ. quib modo tanta ꝑmittunt᷑ ut exercea¬
ris. Hoc enĩ sequit᷑. Uerũ tamen oculis tuiscon¬
siderabis. & retributionẽ peccatorũ uidebis. Im̃¬

Expanded text:
na et daemonio meridiano cadent, mille a na et daemonio meridiano cadent, mille a latere, et dena millia a dextris. Ad te autem non appropinquabit:» quid? Daemonium meridianum te non dejicit. Quid mirum si caput non dejicit? Sed non dejicit et illos qui sic haerent capiti, quomodo ait Apostolus, «Novit Dominus qui sunt ejus» . Sunt enim quidam ita praedestinati, ut noverit Dominus qui pertineant ad corpus ipsius. Cum ergo ad hos non accedet illa tentatio, ut dejiciat eos; isti intelliguntur in eo quod scriptum est, «Ad te autem non appropinquabit.» Sed ne illi peccatores quibus tanta licuit exercere in Christianos, attendantur a quibusdam infirmis, et dicatur, Ecce, quid voluit Deus, ut tantum impiis et sceleratis liceat in servos Dei? modicum considera oculis tuis, oculis fidei, et videbis retributionem peccatorum in fine, quibus modo tanta permittuntur, ut exercearis. Hoc enim sequitur: «Verumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis.