comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃iũ reus. Aliqnͣ induas cordas
peccauaͣt dd. ad ulteriũ simul
homicidiũ ꝑ petrando ⁊ psalteri¬
um totũ ammiserat. Sed pꝰquã
ei dictũ ÷ dimissũ ÷ tͥ peccatũ tuũ.¬
cedẽs ait. Exurge gła mea. exur¬
ge psalteriũ ⁊ cẏthara. Uere ma¬
gna gła illi ẽ. qui hȩc decẽ uerba
custodire potest. ⁊ ꝑ has cordas
sine offensione tangit ⁊ modu
quit: quẽ conscientia non ac¬
cusat. Laudate in psalterio ⁊¬
cithara. Incythara cantat. qui
corda tum̃tia placat. Nam ey¬
tharȩ furiis: m̃te soluẽ saulis.
Decẽ cordas sicut mͦ diximꝰ habet
psalteriũ. Incythara uͦ tres corde
sufficiunt. ꝑ quas tͥnitatis misteri¬
animalia. ⁊ ip̃i seraphim die ⁊ no¬
ra cantant: qui psalterium ferre
nonualent.P salteriũ ad oꝑatio¬
nẽ. cythara aut̃ adsermonẽ ꝑtinꝰ.
Quibñ p̃dicat ⁊ male uiuit: cytha¬
rã ꝗdẽ hab. psalterium aut̃ ñ
hab. Est aui psalteriũ iocundũ
cũ cythara. qnͣ uox oꝑationi. ⁊ o¬

Expanded text:
omnium reus . » Aliquando in duas chordas peccaverat David, adulterium simul et homicidium perpetrando, et psalterium totum amiserat. Sed postquam ei dictum est: « Dimissum est peccatum tuucedens, ait: « Exsurge, gloria mea, exsurge, psalterium et cithara . » Vere magna gloria illi est qui haec decem verba custodire potest, et qui has chordas sine offensione tangit et modulquit quem conscientia non accusat. « Laudate eum in psalterio cithara. » In cithara cantat, qui corda tumentia placat. Nam cithara a furiis mentem solvere Saulis. Decem chordas, sicut modo diximus, habet psalterium; in cithara vero tres cordae sufficiunt, per quas Trinitatis mysterianimalia, et ipsi Seraphim die et nora cantant, qui psalterium ferire non valent. Psalterium ad operationem, cithara ad sermonem pertinet. Qui bene praedicat, et male vivit, is citharam quidem habet, psalterium autem non habet. Est autem psalterium jucundum cum cithara, quando vox operationi, et o
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ut talib uiris talia noĩa po¬
nerentur qui ad condiendũ ⁊ illu¬
minandũ totius mundi ampli
dim̃tũ. nr̃o exẽplo instrui. ur̃a
sapientia doceri. ur̃ahumilita¬
te. ⁊ patientia eetihoiẽs coponi
debẽt. Sal enĩ nonsolũ indiui
sapientiam significat. Uñ ⁊ ꝗdã
comicus ait. qui hab salẽ ꝗinte¬

Expanded text:
erat ut talibus talia nomina imponerentur, qui ad condiendam et illuminandam totius mundi amplitdimentum; vestro exemplo instrui, vestra sapientia doceri, vestra humilitate et patientia caeteri homines componi debent. Sal etenim non solum in divinsapientiam significat. Unde et quidam comicus ait: « Qui habet sale
Abbreviated transcription (Latin):
lic. ꝗa sapient̃ digneq redar¬
guit. quos cũq intota urbe re¬
phensione dignõ ẽẽ cognouit.
Egregie aũt sal ꝓsapientia po̾it᷑.
ꝗa sicuti cibi sale fatuisũt. ut sa¬
porẽ non habent. ita ⁊ cet̾e uir¬
tutes sine sapientia inutiles st̃:.
tim aprincipiosale cibant᷑. ꝗa
de illa sapientia que ducit hoĩes
ad uitam at̃nã. Nonlo ꝗm̃ de
illa quã docuit plato ⁊ aristoti¬
les. s potius de illa quã ꝑspm̃
data eiꝰ. quia initium sapientie
timor dñi. Sapientiores piscato¬
res sũt ⁊ rustici tim̃tes dm̃. quã

Expanded text:
licet sapienter, et digne, redarguit quoscunque in tota urbe reprehensione dignos esse cognovit. Egregie autem sal pro sapientia ponitur; quia sicuti cibi sine sale fatui sunt, et saporem non habent; sic caeterae virtutes sine sapientia inutiles sunt, tim a principio sale cibantur, qude illa sapientia quae ducit homines ad vitam aeternam. Non loquimur de illa quam docuit Plato, et Aristoteles, sed potius de illa quam per Spdata ejus: quia initium sapientiae est timor Domini . » Sapientiores sunt piscatores et ru
Abbreviated transcription (Latin):
exutero matris meȩ. ⁊ uocauit ꝑ
grãm suam. ⁊rł. Nonsolũ autẽ
diabolo ⁊ om̃ib popis eiꝰ abre¬
nuntiantes. apeccĩs omĩbus
⁊ auitiis seꝑant᷑. ⁊ asinistra index¬
terã transeuntes ab edis diuisi.
agnis ⁊ ouib sociant᷑. Ad me ip¬

Expanded text:
ocavit per gratiam suam , » etc. Non solum autem diabolo et omnibus pompis ejus abrenuntiantes a peccatis omnibus, et a vitiis separantur, et a sinistra in dexteram transeuntes, ab haedis divisi, agnis et ovibus sociantur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ apłi sũt. barba ꝗdẽ. quia intoto
corpore sũt pͥmi. ⁊ ip̃i capitiuniti.
barba quia nicħ molle. nicħ femine¬
um inse habñtes. uiriles ⁊ fortes ⁊
masculisũt. Uñ ⁊mĩto nonbarbati.
s ip̃ã potius barba uocantur. Pre¬
cipit autẽ dñs sac̾dotib ut barbã
non radant ⁊ comã non nutriant.
Autrire comas. ⁊ barbã non habere
mulierũ ÷ Sacerdotes aut̃ non muli¬
ebres s uiriles facies hab̃e debent.
ba uocãi possũt. ꝗ ⁊ uirilit pugnaue¬
runt. ⁊ ostes potentissimos uicerũt.
Vnguentũ gͥ decapite inbarbam
descñdit. quia scĩ sp̃s grã de saluato¬
ris nr̃i diuinitate pͥus inapłos ⁊ mar¬
tires uenit.Dehoc enim unguento
xisti inꝗt iustitiam. ⁊ odistiini¬
ꝗtatẽ. ꝓpterea unxite ds̃ ds̃ tuus
oleo letitiȩ p̃ consortib tuis. hoc
infirmi. hoc om̃s languores ⁊ õs
infirmitates sanabat iħs. hoc

Expanded text:
i sunt. Barba quidem, quia in corpore sunt primi, et ipsi capiti uniti; barba, quia nihil molle, nihil femineum in se habentes, viriles, et fortes et masculi sunt. Unde et merito non barbati, sed ipsa potius barba vocantur. Praecipit autem Dominus sacerdotibus ut barbam non radant, et comam non nutriant. Nutrire comas et barbam non habere mulierum est. Sacerdotes autem non muliebres, sed viriles facies habere debent.ba vocari possunt, quia et viriliter pugnaverunt et hostes potentissimos vicerunt. Unguentum igitur de capite in barbam descendit, quia sancti Spiritus gratia de Salvatoris nostri divinitate prius in apostolos et martyres venit. De hoc enim unguento xisti, inquit, justitiam, et odisti iniquitatem; propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis . » Hoc infirmi, hoc omnes languores et omnes infirmitates sanabat Jesus, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is sp̃s eum bnͣdicat nc̃ ⁊ in euũ.
laud ametq colat quẽ rachel
mat̃ ad orat. Nũc fecunda ꝗdem.
sterilis sine seminȩ pͥdẽ. hoc pat̃.
hoc flam̃. hoc filius audiat. Aͥ.¬

Expanded text:
omnis eum benedicat nunc, et in aevum. Laudet, ametque, colat, quem Rachel mater adorat. Nunc secunda quidem, sterilis sine semine pridem. Hoc Pater, hoc Flamen, hoc Filius audiat. A
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ carnẽ suam crucifigũt cum u¬
tiis. ⁊ concupiscentiis. Timpanũ
cutiat᷑ non sonat. Est enĩ coriũ
ficcũ. ⁊ extensũ qd frequentai ꝑcͦ¬
sione longiꝰ resonat. Si aũt̃ dele¬
ctat te audire uocẽ tĩpani bñ
sonantis ⁊ dm̃ laudantis. Audi
quies quadragenas una minꝰ
accepi. Ter ingis cesus sũ: eme
semel lapidatus sũ. Gãtiqͦ stepͥa

Expanded text:
am crucifigunt cum vitiis et concupiscentiis. Tympanum ercutiatur non sonat. Est enim corium siccum et extensum, quod frequenti percussione longius resonat. Si autem te delectat audire vocem tympani bene sonantis et Deum laudantis, audi quies quadragenas una minus accepi, ter virgis caesus sum, semel la
Abbreviated transcription (Latin):
mon diuisio.⁊ seꝑatio sigͥficatur.
danisꝰ. ⁊ hermonis dm̃laudant.
ꝑ quẽ fides doctna. ⁊ euangłica p̃¬
dicatio intelligit᷑. quȩ ab apłis in
aeccłam uenit. hoc enĩrore ⁊ haoplu

Expanded text:
mon divisio et separatio significatur. danis et Hermonii Dominum laudant. per quem fides, doctrina et evangelica praedicatio intelligitur, quae ab apostolis in Ecclesiam venit. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
res quorũ multitudine ⁊ fortitu¬
dine cet̃i defendunt᷑. ⁊ ad quos
quasi adp̾sidiũ in expugnabile
om̃s confugiut̃. Tot sũt gͥ ciuita¬
tes. quot sũt ep̃i ⁊ doctores. qui
qm̃ suꝑmontes pofitisũt. ab scõ¬
di ⁊ celari nonpossũt. Uñ ÷ illud.

Expanded text:
res, quorum munimine et fortitudine caeteri defenduntur, et ad quos, quasi ad praesidium inexpugnabile, omnes confugiunt. Tot sunt igitur civitates, quot sunt episcopi et doctores, quoniam qui super montes positi sunt, abscondi et celari non possunt. Unde est illud:
Abbreviated transcription (Latin):
Montes gelboe nec ros nec pluuia
ueniat suꝑ uos. ubi cecidert̃ fortes
ifrł saul ⁊ ionathas. ꝑhos enĩ here.¬
tici designant᷑. ꝗ nonrore apłico.
s turbine diabolico ꝑfundunt᷑. bãti
illifr̃s. ꝗtalirore. tali pluuia. tali
unguento ⁊ taligrã ꝑfusi auddire
meruerũt. Ecce quabonũ ⁊ qũa
iocundũ habitare fr̃s inunũ. qm¬

Expanded text:
es Gelboe nec ros, nec pluvia cadat super vos, ubi ceciderunt fortes Israel Saul et Jonathas . » Per hos enim haeretici designantur, qui non rore apostolico, sed turbine diabolico perfunduntur. Beati illi fratres, qui tali rore, tali pluvia, tali unguento et tali gratia perfusi audire meruerunt: « Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum! Q
Abbreviated transcription (Latin):
tis eius. sȩlũ ⁊ trã ⁊ om̃s creaturas
quȩ ineis sũt. ad laudes dĩ ꝓ pħa m
uitauerat. nũc aut materiam de
qua eum laudent ⁊ instrum̃ta ꝗb
laudent eis ministrat. Sumat unꝰ
dñm inscĩs eius. hanc laudandi ma¬
teriam suscipite. ꝗa innulla alia
re laudabilior ẽẽ ꝓbat᷑. dicite gͦ.
Mirabił ds̃ inscĩs suis. ds̃ isrł. ip̃e
dabit uͥtutẽ ⁊ fortitudinẽ plebisue¬

Expanded text:
elum, et terram, et omnes creaturas quae in eis sunt ad laudes Dei Propheta invitaverat; nunc autem materiam de qua eum laudent, et instrumenta quibus laudent, eis ministrat. Sumat unusDominum in sanctis ejus. » Hanc laudandi materiam suscipite, quia in nulla alia re laudabilior esse probatur. Dicite ergo: « Mirabilis Deus in sanctis suis. Deus Israel dabit virtutem et fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ syon. Sic enĩse hab ordo. nc̃
autẽ sigͥficationẽ uideamus.
bãti istifr̃s. suꝑquos dĩ bñdictio
⁊ tanta grãrũ abundantia de
bus mĩs. ⁊ alibi. Om̃s uos fr̃s e
stis. ⁊ patrẽ nolite uocare uob

Expanded text:
 ordo, nunc autem significationem videamus. Beati isti fratres super quos Dei benedictio et tanta gratiarum abundantia desbus meis . » Et alibi: « Omnes vos fratres estis. » Et: « Patrem nolite vocare vob
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdẽ ÷ reg̃ celorũ ꝗcontẽpserũt
uitã mundi. ⁊ ꝑuenerũt adp̾mia
regni.⁊ lauerũt stolas fuas insã¬
pore habitãt munũ. talib: cor
unã ⁊ aĩa una. nemo dicit aliꝗͥ
s ꝑ odiũ ase inuicẽ longe sunt.
Sicut unguentũ incapite qđ
decapite descñdit inbarbã. De
barba uͦ usq ino̾rã uestim̃ti eius.
aut corpore apłs ait. Sicut enĩ
inuno corpore multam̃bra ha¬
bemus. oĩa autẽ mẽbra non eun¬
dẽ accũ habẽt: ita multi unum

Expanded text:
regnum coelorum, qui contempserunt vitam mundi, et pervenerunt ad praemia regni, et laverunt stolas suas in sanatres habitant in unum, talibus est cor unum, et anima una. Nemo dicit aliquised per odium a se invicem longi sunt. Sicut unguentum in capite, quod de capite descendit in barbam, de barba vero usque ad oram vestimenti ejus. autem corpore Apostolus ait: « Sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eumdem ac
Abbreviated transcription (Latin):
Aliis enim datur ꝑspm̃ sermo sapi¬
entie. alii sermoscientiȩ. alii pro¬
phetia. alii discretio sp̃ũum. alii fi¬
des in eodẽ sp̃ũ. alii grã sanitatum.
habundantia ꝑtotũ corpus aeccła¬
sticũ incet̃a m̃bra decurrẽs usq
ad uestim̃ti horam ꝑuenit. Uesti¬
m̃ti hora extremi intelliguntur.
ꝗ om̃ium ultimi infine scłi futuri
sũt. Uide gͦ qnͣta sit unguenti huiꝰ
habundantia. quȩ tam longo
cursu defluat. ⁊tantã gentẽ ungat¬
⁊ sanet. hoc unguentũ simon ma¬
gus ab apłis emere uoluit. uñ ⁊
mĩto cũ om̃i pecunia fua dãpnat᷑ ÷

Expanded text:
Alii enim datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii prophetia, alii discretio spirituum, alii fides in eodem spiritu, alii gratia sanitatum, abundantia per totum corpus ecclesiasticum in caetera membra decurrens, usque ad vestimenti oram pervenit. Vestimenti ora, extremi illi intelliguntur, qui omnium ultimi in fine saeculi futuri sunt. Vide ergo quanta sit unguenti hujus abundantia, quae tam longo cursu defluat, et tantam gentem ungat et sanet. Hoc unguentum Simon Magus ab apostolis emere voluit, unde et merito cum omni pecunia sua damnatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatus ẽ. Quȩ utiq nonfecisset. nͥ
fides affuisf Sic ⁊ iosue iordanis
alueum siccauit: muros iericho
tubaꝵ sonitu a fundam̃tis diruit.
solem ipm̃ stare coegit. Qđ utiq
non potuiss. nͥfides affuiss. Quid
dicam de iedeon ꝗ ⁊ ipse tubarum
clangore. ⁊ lãpadarũ splendore
madianitas strauit. fugauit suꝑa¬
uit : ꝙ utiq non potuisset nͥfides af¬

Expanded text:
peratus est; quae utique non fecisset, nisi peratus est; quae utique non fecisset, nisi fides adfuisset. Sic et Josue Jordanis alveum siccavit; muros Jericho tubarum sono a fundamentis diruit; solem ipsum stare coegit: quod utique non potuisset, nisi fides adfuisset. Quid dicam de Gedeone qui et ipse tubarum clangore et lampadarum splendore Madianitas stravit, fugavit, superavit? quod utique non potuisset, nisi fides ad
Abbreviated transcription (Latin):
nullã uidet᷑ hab̃e uim.Siuͦ contr¬
tũ fuit᷑. illico uirtus eiꝰ ⁊ potentia
quanta sit manifestat᷑. Qui gͥ talẽ
fidẽ habuiͣt. que ita sẽꝑ crescat.
itabonorũ oꝑum sẽꝑfructũ mul
tiplicet. ⁊ intp̃r ꝑsecutionis ⁊ cont̾¬
tionis sue uͥtutis potentiã. ⁊ fortitu¬
dinis manifestet. ille ꝓcul dubio
dignus ẽ ꝗ ⁊ montes trans ferat. ⁊
malignos sp̃s eiciat. ⁊ cuioiã possi¬
bilia fiant. Nichil gͥ ẽ cui elegantius
quã gͣnosinapis fides cõparari po¬
tuiss E uideamꝰ nc̃ etiam inscõꝵ.
exẽplis. quantũ sẽꝑfides potuerit.
Abrahã cũ eẽt senex. ⁊ uxor eius
scđm naturã parere nonposset. tm̃
rã susciꝑe meruit. q utiq non potu¬¬
isset. nͥfides affuiss Similit̃ ⁊ moy¬
ses decẽ plagis ammirand multũq
stupendis flagellauit hegyptios.
miẽ aꝑuit. aquã depetra ꝓduxit.
multaq alia solidõs possibilia o¬

Expanded text:
nullam videtur habere vim. Si vero contrinullam videtur habere vim. Si vero contritum fuerit, illico ejus virtus et potentia quanta sit manifestatur. Qui igitur talem fidem habuerit, quae ita semper crescat, ita bonorum operum fructum semper multiplicet, et in tempore persecutionis et contritionis suae virtutis potentiam et fortitudinem manifestet: ille procul dubio dignus est, qui et montes transferat, et malignos spiritus ejiciat, et cui omnia possibilia fiant. Nihil igitur est cui elegantius quam grano sinapis comparari potuisset. Sed videamus nunc etiam in sanctorum exemplis, quantum semper fides posuerit. Abraham cum esset senex, et uxor ejus secundum naturam parere non posset; tamen ram suscipere meruit. Quod utique non potuisset, nisi fides adfuisset. Similiter et Moyses decem plagis admirandis, multumque stupendis flagellavit Aegyptum, mare aperuit, aquam de petra produxit, multaque alia soli Deo possibilia o
Abbreviated transcription (Latin):
argumtũ ñ apparentũ. Hoc au
tale ẽ acsidiceret. Fides ẽ nͥtꝰ
quȩdã. ꝑ quã ea q̃ dicunt᷑ nobis.
⁊ sinondũ appareant. certissi¬
mȩ tam̃ credimꝰ. ⁊ fieri ñ dubita¬
mꝰ. Quȩ sit aut̃ m̃sura fidei. ip̃m
dnm̃ audiamus. Si habueritiᷤ
inꝗt fidẽ sicut gͣnũ finapis. di¬
cetis monti huic tolle te ⁊ mit¬
te in mare. ⁊ fiz. Parua ualde
uidet᷑ eẽ fides si adgͣni sinapis
redigit᷑ quantitatẽ. Et ꝗ ÷ qd mu¬
lieri chananeȩ dr̃ : Omulier ma¬
sigͥficatur. plusquã litt̃a sonare ui¬
detur. Kiasũt ingͣno sinapis quȩ
utiq digna eẽ uidetur. quȩ utiq¬
notare debeam. Cũ enĩ gͣnũ sinapi
sicut dñs ait minimũ. sit cunctiᷤᷤ
seminib. crescit tam̃ ⁊ arborem
facit: ita ut uolucres cęli ueniãt
et habitent in ramis eius. Pructũ
aut̃ nondicam tricesimũ. sexage¬
simũ. siue centesimũ. s ultra mil¬
lesimũ. plerũq reddẽ solet. Granũ
uͦ ip̃m. sinon ledat᷑ uł conteratur.

Expanded text:
arentium . » Hoc autem tale est ac si diceret: Fides est virtus quaedam, per quam ea quae dicuntur nobis, etsi nondum appareant, certissime tamen credimus et fieri non dubitamus. Quae sit autem mensura fidei, ipsum Dominum audiamus: « Si habueritis, inquit, fidem sicut granum sinapis , dicetis monti huic, tolle te, et mitte in mare, et fiet . » Parva valde videtur esse fides, si ad grani sinapis redigitur quantitatem. Et quid est quod mulieri Chananeae dicitur: « O mulier mahis verbis significatur plus quam littera sonare videtur. Tria sunt in grano sinapis, quam utique digna esse videntur, quae notare debeamus. Cum enim granum sinapis, sicut Dominus ait, minimum sit in cunctis seminibus, crescit tamen facit, ita ut volucres coeli veniant et habitent in ramis ejus . Fructum autem non dicam trigesimum, sexagesimum, sive centesimum; sed ultra millesimum plerumque reddere solet. Granum vero ipsum si non laedatur aut conteratur
Abbreviated transcription (Latin):
sentiebãt. Qđ utiq nonpotuissent
nͥfides affuisset. S parua sunt hȩc
ana oꝑata ẽ. lege euangłia. Lege
actus apłoꝵ. lege passiones ⁊ uitã
scõꝵ. ⁊ tunc uidebis ꝗͥ fides possit.
dicens. Qui credit inme. oꝑa q̃ ego
quã non hñt auferetur ab eis. Fidẽ
amus. Egosũ resurrectio ⁊ uita qui
credit in me non moriet᷑ inȩtͣnũ.

Expanded text:
superavit? quod utique non potuisset, nisi fides adfuisset. Sed parva sunt haec, istiana operata est. Lege Evangelia, lege Actus apostolorum, passiones et Vitas sanctorum, et tunc videbis quid fides possit. dicens: « Qui credit in me, opera, quae ego habent, auferetur ab eis. Fidem amus. « Ego sum resurrectio et vita, qui credit in me non morietur in aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
scã accła neminẽ ad se uenientẽ
recipit. nͥ pͥus fidĩ ornam̃to indut᷑
baptidari uult. rogat ut suscipiat᷑.
neat .sise credẽ sifidẽ apłicã tenẽ
respondit suscipit᷑. bapti ⁊ at ⁊ fi¬
liis aecde sociatur. Si uͦ alit dixĩt
nequaquã suscipit᷑. s quasi ꝓpha¬

Expanded text:
enientem recipit, nisi prius fidei ornamento indutus baptizari vult: rogat ut suscipiatur;neat. Si se credere, si fidem catholicam se tenere responderit, suscipitur, baptizatur et filiis Ecclesiae sociatur. Si vero aliter dixerit, nequaquam suscipitur, sed quasi profa
Abbreviated transcription (Latin):
derent. dixerũt ei. Magister
ecce ficulnea cui maledixisti
aruit. ꝗb ip̃ẽ ait. Si habueriti
fidẽ. nonsolum deficulnea facie¬
tis: ẜ montes q̃q̃ trãs ferre pot̾itis.
Multas ficulneas in fructuosas
cotidie dñs maledicit. multos
hoĩes iniquos cotidie dapnat ⁊ a¬
refiunt. Montes autẽ trãstulit
qnͣ malignos sp̃s inporcos misit.
⁊ in abrssũ ire p̾cepit. hoc autem
⁊ sc̃oꝵ fidẽ multotiens fecisse. in¬
numeris sc̃arũ scripturarũ doce¬
mur testimoniis. Merito gͦ disci¬
se sciebat. Ilam ⁊ bãtus petrus cũ
fidei uirtute suꝑ aquas ad dñm
uenire cepiss: mar ut dubitaũ.
⁊fides qua portabat᷑ abeo reces¬
fit. int̾ undas mersus ẽ. Quem
dñs manu apprehendens erex̃.
⁊sue mersioĩs causas ꝓtinꝰ eum
do euit dicẽs. Modice fi dei qua¬
re dubitasti: Acsidiceret. Si tu
non dubitasses. ⁊ fides ate non
recessisset. securus suꝑ aquas cur¬
rere potuisses. Ecce si ch̃o p̾sen¬

Expanded text:
derent, dixerunt ei: « Magister, derent, dixerunt ei: « Magister, ecce ficulnea cui maledixisti aruit: quibus ipse ait: Si habueritis fidem, non solum de ficulnea facietis, sed montes quoque transferre poteritis . » Multas ficulneas infructuosas qoutidie Dominus maledicit, multos homines iniquos quotidie damnat, et arefiunt. Montes autem transtulit, quando malignos spiritus in porcos misit et in abyssum ire praecepit. Hoc autem et sanctorum fidem multoties fecisse innumeris sanctarum Scripturarum docemur testimoniis. Merito ergo discise sciebant. Nam et beatus Petrus, cum fidei virtute super aquas ad Dominum venire coepisset, mox ut dubitavit et fides qua portabatur ab eo recessit; inter undas mersus est: quem Dominus manu apprehendens erexit, et sui mersionis causas protinus eum docuit, dicens: « Modicae fidei, quare dubitasti? » Ac si diceret: Si tu non dubitasses, et fides a te non recessisset, securus super aquas currere potuisses. Ecce si, Domino praesen
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ait. omĩa possibilia sũt cre¬
dñti. Suȩ uͥtutis potentiã. non si¬
bi s fidei ascribit. et qd ip̃ẽ facit.
hoc fidẽ face̾ affirmat. Multo¬
et uiros ⁊ mulieres cumsanasse.
⁊ agrauib languorib liberasse
legimꝰ. quib hoc tantũ dice̾ sole¬
bat. fides tua te saluũ fecit. uade
inpace. Genit aliqnͣ dicit euã¬
głium inpatriam suam. ⁊ cũ hoẽs
illi de eiꝰ omĩ potentia dubitarẽt̃.¬
⁊ fidẽ non haberẽt. non multaᷤ
ut uerbis euangłicis loquar uir¬
tutes ibi face̾ potuit. nͥꝗa pau¬
cos infirmos impositis manib
samauit. ⁊ mirabat᷑ de infideli¬
tate eoꝵ. Ergo ne tantũ potest
fides. ut ille ꝗoĩa potẽs. apotñ¬
tia sue uͥtutis illius absentia im¬
pediat᷑. Similit̃ aũt cũ aliqͣnͣ
iret in ierłm. accessit ad arbo¬
rẽ fici q̃ iuxta uam plantata
fuerat. ⁊ ꝗa fructũ in ea non in¬
uenit. maledĩr̃ eam ⁊ aruit.
Cũq altera die discipuli int̾n
sirent: ⁊ ficulneã arefactã ui¬

Expanded text:
Dominus ait: « Omnia possibilia sunt credenti . » Suae virtutis potentiam, non sibi, sed fidei ascribit, et quod ipse facit, hoc fidem facere affirmat. Multos viros et mulieres eum sanasse et a gravibus languoribus liberasse legimus, quibus hoc tantum dicere solebat: « Fides tua te salvum fecit; vade in pace . » Venit aliquando, dicit Evangelium, in patriam suam, et cum homines illi de ejus omnipotentia dubitarent et fidem non haberent, non multas, ut verbis evangelicis loquar, virtutes ibi facere potuit, nisi quia infirmos impositis manibus curavit, et mirabatur de infidelitate illorum. Ergone tantum potest fides, ut ille, qui omnia potest, a potentia suae virtutis illius absentia impediatur? Similiter autem cum aliquando iret Jerusalem, accessit ad arborem fici, quae juxta viam plantata fuerat, et quia fructum in ea non invenit, maledixit eam, et aruit. Cumque altera die discipuli illuc transirent et ficulneam arefacientem vi
Abbreviated transcription (Latin):
RIM Uon EC¬
tum fides est quȩ
in toto uͥtutũ exer¬
citu prima ẽ. Oñs aliȩ uir¬
tutes eam sccuntur. ⁊ sine ip̃a cȩ¬
lestis regni palatiũ non in gre¬
diunt᷑. Si ueniat humilitas. si
patientia. si castitas. si ip̃a caritas
om̃s repellunt᷑ ⁊ ingredi ñ ꝑmittunt᷑.
Quanti gentiles. ⁊ philosophi his
uͥtutib claruert̃. qui fidei ornam̃¬
tũ non hñtes dño ñ placuerut̃.
Inpossibile ẽ ait apłs. sine fide pla¬
cere dõ. Nam ut decet̾is uͥtutib
taceamꝰ. multi tanta caitate p̃di¬
ti fuisse legunt᷑. ut ꝓpatria. ꝓci
trade non dubitarent. ⁊ maiorẽ

Expanded text:
rimum Ectum fides est, quae in toto virtutum exercitu prima est. Omnes aliae virtutes eam sequuntur, et sine ipsa coelestis regni palatium non ingrediuntur. Si veniat humilitas, si patientia, si castitas, si ipsa charitasomnes repelluntur et ingredi non permittuntur. Quanti gentiles et philosophi his virtutibus claruerunt, qui fidei ornamentum non habentes Domino non placuerunt? « Impossibile est, ait Apostolus, sine fide placere Deo . » Nam, ut de caeteris virtutibus taceamus, multi tanta charitate praediti fuisse leguntur: ut pro patria, pro tradere non dubitarent; at majorem
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ suam. auferet᷑ fortitudo dama¬
sci ⁊ spolia samariȩ coram rege as¬
siriorũ. Quc̃ uideamꝰ qͥ ista signi¬
dus intelligit᷑. Tot sũt libri istius
mebrane quot sũt ⁊ hoiẽs. hec u̾ba
ñ intabuł lapideis. s intabulis .i.¬

Expanded text:
m, auferetur fortitudo Damasci, et spolia Samariae coram rege Assyriorum . » Nunc videamus quid ista signidus intelligitur; tot sunt libri istius membranae, quot sunt homines. Haec verba non in tabulis lapideis, sed in tabulis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ implerinonualet. qͣnta ẽ il¬
lius fortitudo ꝗcȩlos palmo
pondauit. quales sũt illi tres di¬
giti ꝗb tanta moles totius trȩ
appensa ẽ. Kes isti digiti. tres

Expanded text:
leri non valet, quanta est illius fortitudo qui coelos palmo ponderavit, quales sunt tres illi digiti quibus tanta moles totius terrae appensa est. Tres isti digiti tres
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑a tał ẽẽ putat᷑. ut oĩa ponde¬
rosa a se repellat. Uñ solẽ ⁊ lunã
stellarũq globos sine pondere
ẽẽ putamus. Si cut gͥ pondero
ferreũ deauratũ mire magni¬
tudinis in qͦdã tẽplo inaere
nulloq instrum̃to sustineret᷑.
cimetis uidñtib ⁊ quomͦsic sta¬
ret nescientib miraculũ faci¬
ebat. E rat aut ibi duo lapides
eãt. quoꝵ alt̾ in pauim̃to. alt̃¬

Expanded text:
natura talis esse putatur, ut omnia ponderosa a se repellat. Unde solem et lunam, stellarumque globos sine pondere esse putamus. Sicut enim ponderosferreum deauratum mirae magnitudinis in quodam templo in aerenulloque instrumento teneretur, cunctis videntibus, et quomodo sic staret nescientibus, miraculum faciebat. Erant autem ibi duo lapides cant; quorum alter in pavimento, alt
Abbreviated transcription (Latin):
neq sursũ ascñde potaͣt tenente eam
asuꝑiore. neq deorsũ cadẽ traente¬
suꝑiore. Stabat itaq in medio fix a
⁊ sic uirtute lapidẽ tenebat᷑. ut in
tute innullã partẽ ualeat decli
immobilẽq stare puto uͥtute dĩ.
cȩlisiqua ẽ non celis dĩsit.¬

Expanded text:
neque sursum ascendere poterat, tenente eam inferiore, neque deorsum cadere traheeriore. Stabat itaque in medio fixa, et sic virtute lapidum tenebatur ut in tute in nullam partem valeat declinimmobilemque stare puto virtute Dei coeli, si qua est, non coeli
Abbreviated transcription (Latin):
digitis append̾ molẽ t̃re. Iste
quidẽ ẽ qui librauit inpondere
montes ⁊ colles instatera. ⁊ cũ
exaltera mundi parte tã inm̃¬
samontiũ moles pondusq exͣ¬
cuit. ex altera uͦ planines solare-¬
manserit: sic tam̃ tota t̃ra libra¬
ta ẽ. ut altͣiꝰ partis pondã. altͣam
partẽ moue̾ non ualeat̃. Potest¬

Expanded text:
digitis appendit molem terrae. Iste quidem est, qui libravit in pondere montes et colles in statera. Et cum ex altera mundi parte tam immensa montium moles, pondusque excreverit, ex altera vero planities sola remanserit, sic tamen tota librata est, ut alterius partis pondera alteram partem movere non valeant. Coe
Abbreviated transcription (Latin):
indelic trib digitis seriptũ ÷
Uerbo dm̃i cȩli firmati sũt. ⁊ spũ
oris eiꝰ omĩs uirtus eorum.
Et isti ꝗdẽ tres digiti ad facien¬
dũ hoiẽm inuitant᷑. ubi ab uno
summo dõ dr̃. faciamꝰ hoiẽmad
imaginẽ. ⁊ similitudinẽ nr̃ãm¬

Expanded text:
digitis scriptum est: « Verbo Domini coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum . » Christi quidem tres digiti ad faciendum hominem invitantur, ubi ab uno summo Deo dicitur: « Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem n
Abbreviated transcription (Latin):
s. nͥ in aliqͦ loco inani ⁊ uacuo fir¬
mata fuiss. Et ego ꝗd tantã locis spa¬
tiiq er inm̃sitatẽ circa hoc cęlũ
uolũe uideout totus iste mundus
q ħ ms̃ uisus magnũ mͥmiraculũ
fac̃. quomͦ sub uno mom̃to tantum
ascñdẽ. tamq in insa spatia cͥca se
cõprehende ualeat. Nicħ ꝙ aliud
sentio inme. uñ magis om̃ium
creatori dõ simł cũ psalmista di¬
cere debeã. mirabił facta ÷ scientia
tua exme. Consida ⁊̃ terra quȩ s̃s
librata ponđib sic inmedio cęli
firmata ÷ ut cũ nullũ habeat
fundam̃tũ. innullã tam̃ partẽ
se inclinare ualeat. Uñbñ ꝑ pro

Expanded text:
aculo firmata fuisset. Et ego quidem tantam loci spatiique immensitatem circa hoc coelum videre videor, ut totus iste mundus que hic meus visus magnum mihi miraculum facit, quomodo sub uno momento tantum ascendere, tamque immensa spatia circa se comprehendere valeat; nihilque aliud sentire in me, unde magis omnium creatori Deo simul cum Psalmista dicere debeam: « Mirabilis facta est scientia tua ex me. » Considera etiam terram, quae suis librata ponderibus, sic in medio coeli firmata est, ut cum nullum habeat fundamentum, in nullam tamen partem se inclinare valeat. Unde bene per pro
Abbreviated transcription (Latin):
intellexit hȩc uerba. s nimiũ
exaltauit corsuũ. nimiumq
eleuauit oculos suos. ⁊ dũ in¬
mundo corde. ⁊ impuris ocuł
di maiestatẽ uide ⁊ intellige¬
re non potuit. blasphemare cȩ-¬
pit. ⁊ filiũ apatre diuide cona¬
tus ẽ. Neq timuit infelix ambulare
inmagnis.⁊ inmirabilib q̃ erant
supͣse. quȩ eius intelligñtiã exce¬
debãt. ⁊ eiꝰ ingeniũ suꝑabãt. Quid enĩ
dedõ dici uel cogitari potest q ma¬
gnũ ⁊ mirabile nonsit: Magnum
ge non potuit. scõꝵ auctoritatibus
crede noluit. Neq humilib uoluit
consentire. s exaltauit anima suã.

Expanded text:
xit haec verba; sed nimium exaltavit cor suum, nimiumque exaltavit oculos suos; et dum immundo corde et impuris oculis Dei majestatem videre et intelligere non potuit, blasphemare coepit, et Filium a Patre dividere conatus est. Neque timuit infelix ambulare in magnis et in mirabilibus, quae erant super se, quae ejus intelligentiam excedebant et ejus ingenium superabant. Quid enim de Deo dici vel cogitari potest quod magnum et mirabile non sit? Magnum gere non potuit, sanctorum auctoritatibus credere noluit, neque humilitatibus voluit consentire, sed exaltavit
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti ẽ uide ⁊ intellige̾ non potu¬
erut̃. temerariũ nalde ẽe indetur
de eius eẽntia iudicare p̾sertim
cũ ip̃e dicat. non me uidebit hõ
tis utiq in nouate ⁊ resurrectio¬
nis gła illuminate. ⁊ om̃i cor¬
ruptiõe corpont᷑ a lib̾ate. Tał
tuc̃ erit humana natura. ꝗ̃ ⁊ cor-

Expanded text:
intelligere non potuere, temerarium valde esse videtur de ejus nos essentia judicare; praesertim cum ipse dicat: « Non me videbit homo, tis utique innovatae, et resurrectionis gloria illuminatae, et omni corruptione corporea liberatae. Talis tunc eri
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Non plus sapere quã oportet
saꝑe. s saꝑe ad sobrietatẽ. Et inpsal¬
mis. Accedet hõ ad cor altũ ⁊ exal¬
tabit᷑ as̃. Et salomon. Diri. sapiẽs
efficiar. ⁊ ip̃a longe fugit ame. Et a¬
libi. Sicut inꝗt ꝗmultũ mel cõmed̾
non ẽ eibonũ: ita ꝗscrutator ÷ ma¬
ad faciẽ moyses cũ dño. sicut loq
solet hõ ad amicũ suũ. ⁊ tm̃ dicebat.
si inueni grãm inocuł tuis. osten¬
de mͥ faciẽ tuã ut sciam te. Cui dñs
audire poterat. speciẽ uł imaginẽ
aliquã uidẽ nonpoterat. Audier̃
retur dicẽs. Hc ẽ filius meus di¬

Expanded text:
ait: « Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . » Et in Psalmis: « Accedet homo ad cor altum, et exaltabitur Deus . » Et Salomon: « Dixi: Sapiens efficiar, et ipsa longe fugit a me . » Et alibi: « Sicut, inquit, qui multum mel comedit, non est ei bonum; ita qui scrutator est mat loqui solet homo ad amicum suum. Et tamen dicebat: « Si inveni gratiam in oculis tuis, ostende mihi faciem tuam, ut sciam te . » Cum Doaudire poterat, speciem vel imaginem aliquam videre non poterat. Audivere eretur dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tero ad eam. Ecce ꝓpħa nescit seip¬
sũ. ⁊ tu in hac uita uis uidere ⁊
intelligere ipsius diuinitatis
naturã : dic mͥ si nosti uñ oculis
uisus : Uñ aurib auditus: quomͦ
sentiũt: Qđ si ista in telligis alt̾iꝰ

Expanded text:
tero ad eam. Ecce Propheta nescit seiptero ad eam. Ecce Propheta nescit seipsum, et tu in hac vita vis videre et intelligere ipsius divinitatis naturam? Dic mihi, si nosti, unde oculis visus est, unde auribus auditus; quomodo sentiunt? Quod si ista intelligis, altius
Abbreviated transcription (Latin):
aiãm reu̾sasũt. Et sicut puer ab lac¬
tatꝰ .i. alacte auulsus importunȩ
se ingerere solet suꝑ matrẽ suam
ut ub̃a iã deficcata penit᷑ ex hauriat.
ita ⁊ maligni sp̃s cũ om̃ĩ uitiorũ ex¬
cituhuiꝰ infelicẽ aiãm lacerare. cru¬
ciare. ⁊ ꝑde sine fine noncessat. Ni¬
des gͥ scõꝵ nob sufficiat. neq meli¬
ores sumus quã patres nr̃i. neque
ultͣ ea queramꝰ quȩ ilł diuinitus
reuelata sũt. ⁊ qui nos ipsos ⁊ en
que in nob̾sut̃. intelligẽ ñ ualem̃.¬
ad ea quȩ supͣ nos sũt nos extendẽ
non laboremꝰ. Auchamꝰ ꝓpħam di¬
centẽ. Mirabił facta ÷ scientia tua
exme. confortata ÷ nec potero
ad eã. Cepi in ꝗt ꝓpħa meip̃m con¬
sidare. ⁊ ꝗͥ uel quał eẽt humana
natura. uolui inuestigare. ⁊ tam
mirabilẽ scientiã tuam in me ip̃o
inueni. ut penit̾ me ad ipsã ex¬
tende non ualeam. Confortata ÷
enĩ. om̃iq humano ingeniofor¬
tior ⁊ sublimior facta ẽ. ⁊ non po¬

Expanded text:
nima ejus. Et sicut puer ablactatus, a lacte avulsus, importune se ingerere solet super matrem suam, ut ubera jam diseccata penitus exhauriat; ita et maligni spiritus cum omni vitiorum exercitu, hujus infelicem animam lacerare, cruciare et perdere sine fine non cessant. Fides ergo sanctorum nobis sufficiat, neque enim meliores sumus quam patres nostri, neque ultra quaeramus quae illis divinitus sunt revelata. Et qui nos ipsos, et ea quae in nobis sunt, intelligere non valemad ea, quae supra nos sunt, nos extendere non laboremus. Audiamus Prophetam dicentem: « Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, et non potero ad eam  quid et qualis esset humana natura volui investigare, et tam miserabilem scientiam in me ipso inveni, ut penitus ad eam me extendere non valeam. Confortata enim est, omnique humano ingenio fortior, et sublimior facta est, et non po
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ xͥ inuno loco manentẽ.
⁊mͣtis ocuł contẽplet᷑ eiꝰ diuini¬
tatẽ oĩa continentẽ. Neut̃ uisus
erit otiosus. uĩq indebis illud
bonũ in quo multũ ualeat de¬
lectari. ⁊ qͦ uidñdo nequeat
satiari. S interim ꝗ det̾ra est
det̾ra loquat᷑ ne mose supͣse ex¬
tende uelit. dicam cũ psalmista.¬

Expanded text:
nitatem in uno loco manentem, et mentis oculis contemplentur ejus divinitatem omnia continentem. Neuter visus erit otiosus, uterque videbit illud bonum, in quo multum valeat delectari, et quo videndo nequeat satiari. Sed interim qui de terra est, de terra loquatur; nemo se supra se extendere velit. Dicamus cum Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
Totus aũt hic ac̾uus tͥtici. tota hȩc
sc̃oꝵ om̃ium multitudo. de uno ec¬
cłe matris uentre ꝓgenita. liliis
uallata ÷ Quid enĩ lilia. nͥ angłorũ
p̾sidia. uͥtutũ odores. ⁊ doctorum
candidatũ ex̾citũ intelligimꝰ: Isti
enĩ sũt ꝗhũc ac̃ uũ tͥtici custodiunt.
insidiis defendũt. Et tali quidẽ eu-¬
stodia ppłs dĩ dignus ẽe indet᷑. cui
sẽꝑ odorẽ ⁊ pulctudinẽ imitet᷑. Tota

Expanded text:
» Totus autem hic acervus tritici, tota haec sanctorum omnium multitudo de uno Ecclesiae matris ventre progenita, liliis vallata est. Quid enim lilia, nisi angelorum praesidia, virtutum odores, et doctorum candidatum exercitum intelligimus? Isti enim sunt, qui hunc acervum tritici custodiunt, insidiis defendunt, et tali quidem custodia populus Dei dignus esse videtur, cujus semper odorem et pulchritudinem imitetur. To
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃ ꝑ ordinẽ. usq ad passionẽ
eius uerba ⁊ miracula ⁊ cet̃a po¬
suit Fuit aliqnͣ inscĩs tant mar¬
tyriĩ amor. tantoq desidio ad
martyrii głam festinabant. ut
ip̃i sua sponte se ingererent.
non interrogai tixͥ anos se eẽ
dicerẽt. Torquebat᷑ alius. ⁊ du¬

Expanded text:
de per ordinem usque ad passionem, ejus verba, et miracula, et caetera posuit. Fuit aliquando in sanctis tantus martyrii amor, tantoque desiderio ad martyrii gloriam festinabant, ut ipsi sua sponte se ingererent, et non interrogati Christianos se esse dicerent. Torquebatur aliquis du
Abbreviated transcription (Latin):
uixĩt. quã sapiẽs ⁊ humił furͣt:
qͦmͦ ab infantia dõ ẜ uierit. qͦmͦ¬
bonasua cuncta pauꝑib eroga¬
dñs fec̾it. quã fortis inpassione
omĩa illatorm̃ta sustinuerit.

Expanded text:
vixerit, quod sapiens et humilis fuerit, quomodo ab infantia Deo servierit, quomodo sua cuncta pauperibus erogaDeus fecerit, quam fortis in passione omnia tormenta sustinuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
tertium uͦ nr̃i sacerdotes cotidie
inȩccła faciunt. Deb gͥ tertioscriptũ ÷
Immola dõ sacͥficiũ laudis. ⁊ redde
altissimo uota tua. Et sacͥficiũ lau¬
dis honorificabit me. ⁊ illic iter ÷
in quo ostendã illi salutare di. om¬

Expanded text:
Tertium vero nostri sacerdotes quotidie in Ecclesia faciunt. De tertio scriptum est: « Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua. Et sacrificium laudis honorificabit me; illic iter est, in quo ostendam salutare 565
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ hanc nobilissimã ciuitatem
ab impus ⁊ iniq hominib dissi¬
pari. eius tante calamitati cõ¬
patiẽs ait. ds̃ uenerũt̃ gs̃ inhere¬
ditatẽ tuã. molent̃. ⁊ cũ nmiacru¬
delitate irruper̃ tyranni in aeccłam
tuam .ħeditas tua dissipat᷑. tẽplũ
tuum pollintur. ciuitas scã destru¬

Expanded text:
m hanc nobilissimam civitatem ab impiis hostibus dissipari, ejus tantae calamitati compatiens ait: Deus, venerunt gentes in haereditatem tuam violenter, et cum nimia crudelitate irruperunt tyranni in Ecclesiam tuam. Haereditas tua dissipatur, templum tuum polluitur, civitas sancta destru
Abbreviated transcription (Latin):
amortuis. Quomͦ enĩ impleren¬
tur scripture. ꝗasic oportet fieri:
necessariũ erat. ꝗa alĩt origina¬
le peccatũ solui non potãt. hoc
iam̃ iudei non credũt. s insuama¬
litia ꝑsistentes crucis ignomini¬
am ⁊ xͥpassionẽ irride nonces¬
sant. S ꝗ dicit scriptura : Eaci¬
tatus ÷ tamquã dorimiẽs dñs.

Expanded text:
a mortuis. Quomodo enim implerentur Scripturae, quia sic oportuit fieri ? » necessarium erat, quia aliter originale peccatum solvi non poterat. Hoc tamen Judaei non credunt; sed in sua malitia persistentes, crucis ignominiam et Christi passionem irridere non cessant. Sed quid dicit Scriptura? « Excitatus est tanquam dormiens D
Abbreviated transcription (Latin):
qua moyses p̃cip̃sac̃dotib ut pͥ
lignorũ congeriẽ facidt. deinde
hostia quȩ immolanda ÷ parti¬
culatã diuisa. prius suꝑ ipãm stru¬
em lignorũ caput ponãt. postea
uͦ cet̾a m̃bra usq ad caudã desuꝑ
ordinẽt. q̃ sicut intoto corpore
ultima ÷ ita ⁊ ultima ponenda ⁊
¶lignorũ congeriẽ facimꝰ qͣn in
unũ locũ ppłm ad unamͦ. qnͣ uͦ
martrres passionẽ inppłm nũ¬

Expanded text:
qua Moyses praecepit sacerdotibus ut prius lignorum congeriem faciant, deinde hostia, quae immolanda est, particulatim divisa, prius super ipsam struem lignorum caput ponant; postea vero caetera membra usque ad caudam desuper ordinent, quae sicut in toto corpore ultima est, ita et ultima ponenda est. Lignorum vero congeriem facimus, quando in unum locum populum adunamus. Quando vero martyris passionem in popu
Abbreviated transcription (Latin):
ficabat᷑. Sic gͥ ⁊ inȩccłe dedicatiõe
tata sũt. onos ille animaliũ san¬
guis ⁊ ille hostiȩ significabãt. Quid ÷
enĩ qđ ibi legitur. odorat ÷ dñs odore
suauitatis. nͥ hoc q psalmista dicit. Pre¬
tiosa inconspectu dñi mors scõrũ eiꝰ :
Non enĩ tantũ fumo ⁊ aĩaliũ sangui¬
ne delectabat᷑ ds̃. qͣntũ scõrũ martr¬
rũ passione. q̃ iłł sacͥficiis sigͥficabat᷑.
Noĩe patͥ archa p̃ diluuiũ de archa egres¬
sus. decunctis aĩalib mundis. magnũ
dõ holocaustũ ⁊ sacrificiũ obtulit.
Solus tũc hõ immolatꝰ ñ ÷ ꝗañdũue

Expanded text:
batur. Sic igitur in Ecclesiae dedicatione, tata sunt, quos ille animalium sanguis et illae hostiae significabant. Quid est enim quod ibi legitur, « odoratus est Dominus odorem suavitatis , » nisi quod Psalmista ait: « Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . » Non enim tantum illo fumo et animalium sanguine delectatur Deus, qrum passione, quae illis sacrificiis significabatur. Noe patriarcha, post diluvium de arca egressus, de cunctis animalibus mundis magnum Deo holocaustum et sacrificium obtulit. Solus tunc homo immolatus non e
Abbreviated transcription (Latin):
nea. cuiꝰ pessimmi agͥcole pͥus dñi sui
seruos diu̾sis torm̃tis int emer̃.
Postea uͦ ueni ente herede dixer̃.
hic ÷ eres. Uenite occidam᷑ eũ.
⁊ nr̃a erit hereditas. Deqͣ ipẽ dñs

Expanded text:
nea, cujus pessimi agricolae, prius domini sui servos diversis tormentis interemerunt; postea veniente haerede dixerunt: « Hic est haeres, venite, occidamus eum, et nostra erit haereditas . » De qua
Abbreviated transcription (Latin):
conũ̾tit in uinũ. qͣtenus noua uitis
nouu uinũ fund. quo illas nuptias
⁊ architriclinũ in abriaret. Dicit᷑
aũt ⁊ uitis ua̾ fortasse ad illiꝰ uitis di¬
dedit acetũ. hinꝰ unũ dulce sẽꝑq fu¬
aue. huiꝰ u̾ba sẽꝑ ũ a. ⁊ nulliꝰ falsitatiᷤᷤ
amixtiõe corrupta. Dicat gͦ. egosũ
iste agͥcola: Uis audire ꝗd: Omẽm pal¬
mitẽ inme nonferentẽ fructũ tollet
eũ. ⁊ omnẽ ꝗfert fructũ purgab̾ eũ
ut fructũ plus afferat. quot sũt xͥani.
bomi. alii aũt mali. Et boni ꝗdẽ fru¬
ctiferi. mali aũt infructuosi. Tollũ
tur infructuosi ⁊ incedunt᷑. Pructi¬
feri uõ purgant᷑. ⁊ gladio sp̃s ampu¬
tantur. ut fructũ plus afferãt. Gla¬
głii. Quales palmites istifuer. quoꝵ
hodie festa cel ebramꝰ. quã purgati.
quã amputati. quã dilig̃tt̃ ab oĩ
suꝑfluitate mundati. Lalẽ ⁊ enĩ
uitẽ tales palmites hab̾e decebat.

Expanded text:
convertit in vinum, quatenus nova vitis novum vinum funderet, quo illas nuptias et architriclinum inebriaret. Dicitur autem vitis vera. Fortasse ad illius vitis didedit acetum. Hujus vinum dulce, semperque suave. Hujus verba semper vera, et nullius falsitatis admistione corrupta. Dicat ergo: Ego siste agricola? Vis audire quid? Omnem palmitem in me non ferentem fructum, tollet eum; et omnem, qui fert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat. Quot sunt Christiboni, alii autem mali; et boni quidem fructiferi; mali autem inftur infructuosi, et incenduntur; fructiferi vero purgantur, et gladio spiritus putantur, ut fructum plus afferant. Glagelicus. Quales palmites isti fuerunt, quorum hodie festa celebramus! Quam purgati, quam putati, quam diligenter ab omni superfluitate mundati! Talis namque vitis tales palmites habere debet,
Abbreviated transcription (Latin):
bona. neq omẽ uinũ bib̾e delectat.
Malũ uinu ħeticorũ. de qͦna ⁊ arei
bibe formidãt. fel draconũ uinum
eorũ. ⁊ uenenu aspidũ insanabile.
Nulla alia uinea bona nͥ illa quȩ¬

Expanded text:
bona est, neque omne vinum bibere delectat. Malum vinum haereticorum, de quo Nazaraei bibere formidant. « Fel draconum vinum eorum, et venenum aspidum insanabile . » Nulla alia vinea bona, nisi illa qu
Abbreviated transcription (Latin):
huꝰi augͣni inm̃samultiplica¬
tioẽ oĩa accłe orrea repletast.
¶Dehoc frum̃ti gͣno ille panis
uerũ eẽ. ꝙ frim̃ti gͣnũ. si in ar¬
ca seruetur. Ncrescit. siausemi¬
net᷑. si int̃ra soluatur ⁊ moriat᷑.
młtũ fructũ affert. Nicħ infru¬
ctuosũ diligit ds̃. Nicħ in orto¬

Expanded text:
ani immensa multiplicatione omnia Ecclesiae horrea repleta sunt. De hoc frumenti grano ille panis verum esse, quod frumenti granum si in arca servetur, non crescit; si autem seminetur, si in terram solvatur et moriatur, multum fructum affert. . Nihil infructuosum diligit Deus, ni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗa nongnãnt ⁊ steriliasũt offerridño.
ꝓ hibñtur. bonus fructus humili¬
miã. tales fructꝰ deparadisi arbo¬
rib colligunt᷑. talia poma dilig̃
ds̃. ⁊ talia s̾ offerre debemus.

Expanded text:
rant, et sterilia sunt, offerri Domino prohibentur. Bonus fructus humiliia. Tales fructus de paradisi arboribus colligunt, talia poma diligit Deus, et tali ipsi offerre debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
cẽs. D dimitte illã ⁊ hoc anno
usq dũfodiã cͥca illã.⁊ mit tam
stercora. ⁊ siꝗdẽ fecerit fructũ
sin autẽ infuturo succides illam.
Tał erat ⁊ illa ficulnea inqua
ꝗa fructũ non inuenit dñs eam
maledĩx.⁊ aruit. Tales sũt ⁊ mł¬
te alie arbores infructuose. quȩ
tandẽ excidñtur ⁊ mnignẽ mittẽ¬
tur. Et ego ꝗdẽ non crediderim¬
aliqũã arborẽ infructuosam in pa-¬
radiso fuisse plantatã. p̃sertim cũ
pͥmo hõi dñs dicat. Deom̃i ligno
paradisi cõmede. deligno auscien¬
tiȩ boni ⁊mali ne cõmedas. inꝗͣ¬
cũq enĩ die cõmedis exeo morte
morieris. Ineo enĩ ꝙ de omibus
comede dicit. om̃s illas arbores
fructuosas fuisse ostendit sum
gͥ paradisus. aeccłam sigͥfic⁊. eccłe
quoq arbores om̃s fructiferas ẽẽ o¬
portet. Multe nãq arbores sũt in ȩc

Expanded text:
c anno, usque dum fodiam circa illam, et mittam stercora, et siquidem fecerit fructum, sin autem, in futurum succides illam . » Talis erat et illa ficulnea, in qua quia fructum non invenit, Dominus eam maledixit, et aruit. Tales sunt et multae aliae arbores infructuosae, quae tandem excidentur et in ignem mittentur. Et ego quidem non crediderimaliquam arborem infructuosam, in paradiso plantatam; praesertim, cum primo homini Dominus dicat: « De omni ligno paradisi comede, de ligno autem scientiae boni et mali ne comedas; in quacunque enim die comederis ex eo, morte morieris . » In eo enim, quod de omnibus comedere dicit, omnes illas arbores fructuosas fuisse ostendit. Cum igitur paradisus Ecclesiam significet, Ecclesiae quoque arbores fructuosas esse oportet. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
dicã ꝗͥb dñs ip̃e ait. Nuos me elegi¬
stis. s⁊ ego elegiuos. ⁊ posuiuos ut ea¬
tis ⁊ fructũ afferatis. ⁊ fruc̾t ur̃ ma¬
neat. Tales gͥ arbores hab ȩccła.
quãi ille paradisi arbores signifi¬

Expanded text:
ipse ait: « Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos, ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat? » Tales igitur arbores habet Ecclesia, quas illae paradisi arbores signifi
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣ bona dequascriptũ ÷ Gineam
de egypto trãs stulisti eiecistigs̃.
⁊ plantasti eã. Uiamfecisti incon¬
spectu eius ⁊ plantasti radices eius.
⁊ impleuit t̾rã. oꝑuit montes ũ¬
bra eiꝰ. ⁊ arbusta eius cedros dĩ.

Expanded text:
quando bona; de qua scriptum est: « Vineam de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam. Viam fecisti in conspectu ejus, et plantasti radices ejus, et implevit terram. Operuit montes umbra ejus, et arbusta ejus ce
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfluxͣ. ꝙ nob in hoc euangłio ꝓpi-¬
natur. hȩc ÷ illa uitis fructuosa.
cuiꝰ om̃s palmites fructiferist̃. ꝗcũq
ei fidelit̃ inherent. Idõ enĩ infructu¬
osi de eatollunt᷑. ꝗa quã uis ꝑbap¬
tisii sacramtũ in easint. ꝑuite tam̃
meritũ in ea nonsũt. Tał arbor in¬
fructuosa erat illa. deqͣ ad cultorẽ
uineȩ dñs ait. Ecce tres annisũt
exqͦ uenio q̃rens fructũ inficulnea
hac ⁊ non inuenio. Succide gͦ il¬
lã. ut ꝗͥ etiam t̾rã occupat: Que ꝗ

Expanded text:
uod nobis in hoc Evangelio propinatur. Haec est illa vitis semper fructuosa, cujus omnes palmites fructiferi sunt, quicunque ei fideliter inhaerent. Ideo enim infructuosi de ea tolluntur, quamvis per baptismi sacramentum in ea sint, per vitae tamen meritum in ea non sunt. Talis enim arbor infructuosa erat illa, de qua ad cultorem vineae Dominus ait: « Ecce tres anni sunt, ex quo venio quaerens fructum in ficulnea hac, et non invenio, succide ergo illam, ut quid etiam terram occ
Abbreviated transcription (Latin):
gladus fundit᷑. Dequo nẽ ꝑ propbam
ddicrar. Effui derut̃ sanguinẽ scõꝵ
sicut aquã incircuitu ierłm. ⁊ non
erat ꝗsepeliret. Ethas ꝗdẽ scõrum
martrrũ passiones. eorũq tantam
sanguinis effusionẽ. illa holocau¬
sta. ⁊ ille hostiȩ sigͥficabãt. quas co-¬

Expanded text:
quo nunc per Prophetam dicitur: « Effuderunt sanguinem sanctorum sicut aquam in circuitu Jerusalem, et non erat qui sepeliret . » Et has quidem sanctorum martyrum passiones, eorum tantam sanguinis effusionem, illa holocausta et illae hostiae significabant, quas quo
Abbreviated transcription (Latin):
quã lignũ q̃ plantatũ ÷ secus decurs
aquarũ. q fructũ suũ dabit intẽpo¬
re suo. Et alibi. Uincenti dabo ede
deligno uite qd ÷ inparadiso dĩmĩ.
Ibiẽ ⁊ illa arbor quȩ ait. Ego autẽ
ficut oliua fructifera indomo dñi.¬

Expanded text:
quam lignum, quod plantatum est secus decursus aquarum, quod fructum suum dabit in tempore suo . » Et alibi: « Vincenti dabo edere de ligno vitae, quod est in paradiso Dei mei . » Ibi est et illa arbor, quae ait: « Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domi
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudo ẽ ad uultur is qnͣtitatẽ¬
sẽꝑ solitaria ⁊ insolitudine moratur
quȩ tante abstinentiȩ ẽ: ut sicut alie
aues saturitate: ita ip̃a ie iuniis dele-¬
ulus. et hẏlarion. tał bãt᷑ bñdictus.
quorũ delitiȩ. ieiunium. quorũ uita
abstinentia fuit. Detalib auͣ ⁊ dñs ad¬
iob loꝗtur dicens. Quis dimisit onagrũ
liberũ. ⁊ uincula eius ꝗ soluit: Cuide¬
di insolitudine domũ. ⁊ tabna cula
in t̾ra salsuginis. Contẽpnit pascue suȩ.¬
⁊ uire multitudinẽ ciuitatis. clamorẽ
exactoris non audit. Circũspic̃ montes
dd ꝑpellicanũ eos dñs ꝑ onagrũ sigͥfi¬
cat. E aut̃ onager. asin̾ silur. nũquam
a solitudine recedens ꝗ propͥa utẽs lib̃¬
tate. occidi ꝗdẽ pot̃. s uincuł hominũ
domari non pot̃. ꝑ asinũ gͦ ꝗstultum¬

Expanded text:
magnitudo est ad vulturis quantitatesolitaria et in solitudine moratur, quae tantae abstinentiae est, ut sicut aliae aves saturitate, ita ipsa jejuniis deleulus et Hilarion, talis beatus Benedictus, quorum deliciae jejunium, quorum vita abstinentia fuit. De talibus asit onagrum liberum, et uincula eius quis soluit? Cui dedi in solitudine domum, et tabernacula eius in terra salsuginis? Contemnit multitudinem ciuitatis, et clamorem exactoris non audit. Circumspicit montes David per pelicanum, eos Dominus per onagrum significat. Est autem onager asinus silvester, nunquam a solitudine recedens, qui propria utens libertate, occidi quidem potest, vinculis hominum domari non potest. Per asinum ergo, qu