comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos scͥpta sunt. Qm̃ debet in spe qui auit
arare. & qui triturat in spe fructꝰ ꝑcipiendi
is u̾bis satis indicat apłs paulus ñ
sibi aliqͥd usurpasse ultra debitum
coapłos suos quia ñ oꝑabantur corpaliter.
unde deberent huic uitȩ necessaria. s
sicut dñs constituit ex eugłio uiuentes
panẽ gratuitũ manducarent ab eis. qͥb
gratuitã grãm p̾dicabant. Stipendiũ
enĩ suũ tanqm milites accipiebant. &
de uineȩ ꝑ eos plantate fructu qd̃ opus
erat libere decerpebant. & de gregis quẽ
pascebant lacte potabant. & ex area quã
triturabant. cibũ sumebant. Si nos¬
uobis spũalia seminauimꝰ. magnũ est
si ur̃a carnalia metamꝰ: Quȩ sunt
spũalia que seminauit. nisi u̾bũ & my-¬
steriũ sacram̃ti regnũ cȩloꝵ: Quȩ autẽ
carnalia quȩ sibi licere metere dicit:
nisi hȩc tẽporalia quȩ uitȩ atq indigen¬
tiȩ carnis indulta sunt: Si alii pote

Expanded text:
t arare et triturans in spe participandi. his uerbis satis indicat apostolus Paulus non sibi aliquid usurpasse ultra debitum coapostolos suos, quia non operabantur corporaliter, unde haberent huic uitae necessaria, sed, sicut dominus constituit, ex euangelio uiuentes panem gratuitum manducarent ab eis, quibus gratuitam gratiam praedicabant. stipendium enim suum tamquam milites accipiebant et . de uineae per eos plantatae fructu, quod opus erat, libere decerpebant; et de gregis, quem pascebant, lacte potabant; et ex area quam triturabant, cibum sumebant. uit, spiritalia seminauimus, magnum est si uestra carnalia metamus? quae sunt spiritalia, quae seminauit, nisi uerbum et ministerium sacramenti regni caelorum? quae autem carnalia, quae sibi licere metere dicit, nisi haec temporalia, quae uitae atque indigentiae carnis indulta sunt? haec aute
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ñ peccaui in dm. s peccaui in frẽm.
In hominẽ peccaui. leue peccatum est.
aut nullũ peccatũ est. Forte inde debes¬
dicere leuiz. quia cito curatur. Pectasti
in frẽm: fac satis & sanatus est. Cato fe¬
cisti rem mortiferam. s remediũ cito inue

Expanded text:
n peccavi in Deum, sed peccavi in fratrem, in hominem peccavi: leve peccatum est, vel nullum peccatum est. Forte inde dicis, Leve est, quia cito curatur. Peccasti in fratrem: fac satis, et sanatus es. Cito fecisti mortiferam rem, sed remedium cito inve
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ qd̾ pleriq homines ista peccata
contemnunt & dicunt. qͥd magnũ feci:
In hominẽ peccaui. Noli contemnere.
In hominẽ peccasti: Uis nosse qͥa in ho¬
minẽ peccando peristi: Si te ille in quẽ
peccasti corripuerit inter te & ipsum so¬
lum. & audieris illũ: lucratus est te. Qͥd
est lucratus est te. nisi quia ꝑieras. si ñ lu¬

Expanded text:
go quod plerique homines ista peccata contemnunt, et dicunt, Quid magnum feci? in hominem peccavi. Noli contemnere. In hominem peccasti: vis nosse quia in hominem peccando peristi? Si te ille in quem peccasti, corripuerit inter te et ipsum solum, et audieris illum, lucratus est te. Quid est, lucratus est te; nisi quia perieras, si non lu
Abbreviated transcription (Latin):
Inde eñ cepit. Non sum liber. ñ sũ apłs:¬
ĩm dñm nr̃m uidi: Nonne opꝰ meum
uos estis indño: Quo ꝓbato. ostendit
sibi licere qd̃ cȩt̾is apłis. id est ut ñ oꝑetur
manib suis. s ex eugłio uiuat. sicut dñs¬
eis constituit. qd̾ in consequentib aꝑtissime
demonstrauit. Ad hoc enĩ & fideles mu¬
leris habentes t̾renam substantiã ibant
cum eis. & ministrabant eis de substantia
sua. ut nulliꝰ indigerent hoꝵ quȩ ad
necessaria uitȩ huiꝰ ꝑtinent. qd̾ beatus
paulꝰ licere quidẽ sibi demonstrat. sicut

Expanded text:
s:inum nostrum uidi? nonne opus meum uos estis in domino? quo probato ostendit sibi licere quod ceteris apostolis, id est. ut non operetur manibus suis, sed ex euangelio uiuat, sicut dominus constituit, quod in consequentibus apertissime demonstrauit; ad hoc enim et fideles mulieres habentes terrenam substantiam ibant cum eis et ministrabant eis de substantia sua, ut nullius indigerent horum, quae ad substantiam uitae huius pertinent. quod beatus Paulus licere quidem sibi demonstrat, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m. Quare gr̃a: Quia gratis datur.
Quare gratis datur: Quia merita tua ñ
p̃cesserunt: s beneficia dĩ p̃uenerunt.
Illi gͦ gła. qui nos liberat. Om̃s enĩ pecca¬
mortis huiꝰ. om̃i sanato languore con¬
cupiscentiȩ carnis. ñ ad penam corpus

Expanded text:
rum . Quare gratia? Quia gratis datur. Quare gratis datur? Quia merita tua non praecesserunt, sed beneficia Dei te praevenerunt. Illi ergo gloria qui nos liberat. Omnes enim peccamortis huius omni sanato languore concupiscentiae carnis non ad poenam corpus
Abbreviated transcription (Latin):
uisio dĩ. quȩ est finis aspectus. ñ quo
iam ñ sit. s quo nichil ampliꝰ habeat
quo se intendat. Et hȩc est uere ꝑfecta
uirtus. ratio ꝑueniens ad finẽ suum: quã
beata uita consequit᷑. Ipsa autẽ uisio
intellectus est ille qui in anima ẽ. Ergo
gere contigerit. uideamꝰ utrũ adbuc
ei illa tria suit necessaria. Fides quare
sit necessaria cũ iam uideat spes n¬
chilominꝰ quia iam tenet: Caritati
uͦ ñ solum nichil detrahit᷑. s additur
etiã plurimũ. Nam & illam singularẽ
uerãq pulchritudinẽ cũ uiderit plus
nec ab aspiciendo uspiam declinauerit.
manere in illa beatissima uisione ñ
poterit.

Expanded text:
visio Dei, qui est finis aspectus; non quod visio Dei, qui est finis aspectus; non quod jam non sit, sed quod nihil amplius habeat quo se intendat: et haec est vere perfecta virtus, ratio perveniens ad finem suum, quam beata vita consequitur. Ipsa autem visio, intellectus est ille qui in anima est, gere contigerit, videamus utrum adhuc ei tria illa sint necessaria. Fides quare sit necessaria, cum jam videat? Spes nihilominus, quia jam tenet. Charitati vero non solum nihil detrahetur, sed addetur etiam plurimum. Nam et illam singularem veramque pulchritudinem cum viderit, plusnec ab aspiciendo uspiam declinaverit, manere in illa beatissima visione non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
nit. nec p̃ceptis medici obtemꝑat. pre
dura sentiat: Ergo fidĩ spes adicienda
& se sꝑet posse sanari. ipsam tam̃ quȩ
ꝓmittitur lucẽ ñ amet. ñ desideret.
suisq tenebris quȩ iam in consuetudine
iocundȩ sunt se arbitret᷑ debere interĩ
cẽ contentam. ñ ne medicũ illũ nichilo
saria est. Nichil om̃ino tam̃ necessarium.
Sine trib istis gͥ anima nulla sanatur.
ut possit d̾m suum uidere. id est intelli-¬
gere. Cum gͦ sanos habuerit oculos. re.
stat ut aspiciat. Aspectus animȩ ratio ẽ.
S quia ñ sequit᷑ ut omĩs qui aspicit uide¬
at. aspectꝰ rectus atq ꝑfectꝰ idem quẽ
uisio sequit᷑. uirtus uocatur. Est enim
uirtus. uł recta uł ꝑfecta ratio. S & iꝑse
aspectus qmuis iam sanos oculos conũteꝰ¬
re. in lucẽ ñ potest. nisi tria illa ꝑmane¬
tũ. spes qua cũ se bene aspexerit uisurũ
eẽ p̃sumat. caritas qua uidere ꝑfruiq
desideret. iam aspectum sequitur ipsa

Expanded text:
nit, nec praeceptis medici obtemperat? A.nit, nec praeceptis medici obtemperat? A.dura sentiat. R. Ergo fidei spes adjicienda et se speret posse sanari, ipsam tamen quae promittitur lucem non amet, non desideret, suisque tenebris, quae jam consuetudine jucundae sunt, se arbitretur debere interim esse contentam; nonne medicum illum nihilomisaria est. A. Nihil omnino tam necessarium. R. Sine tribus istis igitur anima nulla sanatur, ut possit Deum suum videre, id est intelligere. 13. Cum ergo sanos habuerit oculos, quid restat? A. Ut aspiciat. R. Aspectus animae, ratio est: sed quia non sequitur ut omnis qui aspicit videat, aspectus rectus atque perfectus, id est quem visio sequitur, virtus vocatur; est enim virtus vel recta vel perfecta ratio. Sed et ipse aspectus quamvis jam sanos oculos convertere in lucem non potest, nisi tria illa permanetum; spes qua cum bene aspexerit, se visurum esse praesumat; charitas, qua videre perfruique desideret. Jam aspectum sequitur ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
cauendũ est: ne credens animꝰ id qd̾ ñ
uidet. fingat sibi aliqͥd qd̾ ñ est. & sꝑet
diligatq qd̾ falsum est. Qd̃ si fit. ñ erit
caritas de corde puro. & conscientia bo¬
on enĩ hoc est habere ocu quioꝵ.¬
los qd̾ aspicere. aut item hoc est as-¬
picere qd̾ uidere. Ergo animȩ trib qͥb¬
dam reb opus est. ut oculos habeat qͥb
iam bene uti possit. ut aspiciat. ut
uideat. Oculus animȩ mens est ab om̃i
mole corꝑis pura. id est a cupiditatib
rerũ mortaliũ iam remota atq purga¬
ta. qd̾ ei nichil aliud p̃stat. qm fides
pͥmo. Qd̾ enĩ adhuc ei demonstrari ñ
potest uitiis inquinate atq egrotanti.
quia uidere. nequit nisi sana. si ñ credat.¬
se alit̾ cẽ ñ uisuram. ñ dat oꝑam suȩ sa¬
nitati. S qͥd si credat quidẽ ita se rem
habere ut dicit᷑. atq ita se si uidere po¬
tucrit ẽẽ uisuram. sanari tam̃ se posse
desꝑet. ñne se ꝓrsus abicit atq contẽ¬

Expanded text:
cavendum est, ne credens animus id quod non cavendum est, ne credens animus id quod non videt, fingat sibi aliquid quod non est, et speret diligatque quod falsum est. Quod si fit, non erit charitas de corde puro et conscientia boon enim hoc est habere oculos quod aspicere; aut item hoc est aspicere quod videre. Ergo animae tribus quibusdam rebus opus est ut oculos habeat quibus jam bene uti possit, ut aspiciat, ut videat. Oculi sani mens est ab omni labe corporis pura, id est, a cupiditatibus rerum mortalium jam remota atque purgata: quod ei nihil aliud praestat quam fides primo. Quod enim adhuc ei demonstrari non potest vitiis inquinatae atque aegrotanti, quia videre nequit nisi sana, si non credat aliter se non esse visuram, non dat operam suae sanitati. Sed quid, si credat quidem ita se rem habere ut dicitur, atque ita se, si videre potuerit, esse visuram, sanari se tamen posse desperet; nonne se prorsus abjicit atque contem
Abbreviated transcription (Latin):
sente ꝑfruam᷑ a quo sumꝰ.a quo abscn
em. Quẽ tam̃ nisi nunc iam diligamus.
nunqͣm uidebimꝰ. S quis diligit qd̾ ig¬
norat: Sciri enĩ aliquid & ñ diligi potest.
Diligi autẽ qd̾ nescitur quero utrũ possit.
quia si ñ potest. nemo diligit anteqmͣ
sciat. Et quid est dm̃ scire. nisi eũ m̃te
conspicere. firmeq ꝑciꝑe: Non enim
corpꝰ est. ut carneis oculis inquiratur.
S & pͥusqm ualcamꝰ conspicere atq ꝑci¬
pere dm̃. sicut conspici & ꝑcipi potest.
qd̾ mundis cordib licet. beati enĩ mun¬
dicordes qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. nisi ꝑ fi¬
dem diligat᷑. ñ poterit cor mundari. qd̃
ad cũ uidendũ sit aptũ & idoneũ. Ubi
enim sunt illa tria ꝓpt̾ quȩ in animo
edificanda om̃iũ diuinoꝵ libroꝵ machinam̃ta
consurgunt. fides. spes. caritas. nisi in
animo credente. qd̾ ñdum uidet. & sꝑan¬
te atq amante qd̾ credit: Amat᷑ gͦ & qd̃
ignoratur. s tam̃ credit᷑. Nimirũ autẽ

Expanded text:
o absentem : quem tamen nisi nunc jam diligamus, nunquam videbimus. Sed quis diligit quod ignorat? Sciri enim aliquid et non diligi potest: diligi autem quod nescitur, quaero utrum possit; quia si non potest, nemo diligit Deum antequam sciat. Et quid est Deum scire, nisi eum mente conspicere, firmeque percipere? Non enim corpus est, ut carneis oculis inquiratur. Sed et priusquam valeamus conspicere atque percipere Deum, sicut conspici et percipi potest, quod mundicordibus licet; Beati enim mundicordes, quia ipsi Deum videbunt : nisi per fidem diligatur, non poterit cor mundari, quo ad eum videndum sit aptum et idoneum. Ubi sunt enim illa tria, propter quae in animo aedificanda omnium divinorum Librorum machinamenta consurgunt, fides, spes, charitas ; nisi in animo credente quod nondum videt, et sperante atque amante quod credit? Amatur ergo et qui ignoratur; sed tamen creditur. Nimirum autem
Abbreviated transcription (Latin):
si adde caritatẽ. id est suꝑeminentẽ uiam.
Habemꝰ dicente apło suꝑeminentẽ uiam
uobis demonstro. Eides enĩ quȩ ꝑ dilec
tionem oꝑatur. sine spe eẽ ñ potest. Cũ
enim uenerimꝰ iam erit ibi fides: Di¬
cetur nobis crede: Non utiq. Uidebimꝰ
eũ. contẽplabim᷑ eum. Dilectissimi filii
dĩ sumꝰ. & ñdum apparuit qͥd erimus.
Quia ñdũ apparuit : idõ fides. Scimꝰ qd̾

Expanded text:
si adde charitatem. Desuper eminentem viam si adde charitatem. Desuper eminentem viam habemus, dicente Apostolo, Supereminentem viam vobis demotionem operatur, sine spe esse non potest. Cum autem venerimus, jam erit ibi fides? dicetur nobis, Crede? Non utique. Videbimus eum, contemplabimur eum. Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
ad spem. maior est sup̃ fidem & spem:
qͥa fides rerũ est quȩ ñ uident᷑. erit autẽ
speties cũ uise fuerint. Et spes rei est quȩ
ñ tenet᷑: adueniente ipsa re ñ erit iam
spes: qui tenebimꝰ ñ sꝑabimus. Cari¬
tas autẽ ñ nouit nisi crescere magis ma¬
gisq. Si enĩ amamꝰ quẽ ñ uidemꝰ qͣm̃
amaturi sumꝰ cum uiderimꝰ: Ex ser¬
Qdͥ ꝑtinet ad fidem: Credere. S ad¬
huc ista fides discernatur ab immun¬
nes credunt & contremiscunt. Si tantũ
credis & sine spe uiuis. uł dilectionem
ñ habes. & demones credunt & contre¬
miscunt. Quid magnũ est: Dicis gͦ¬
xp̃m filiũ dĩ. hoc dixit petrus. & audi¬
uit. heatus es sẏmon bariona. Hoc dixe¬
runt & demones. & audier̃t̃ obmutesci¬
monis. Unde cnĩ discreta: Demones
hoc dixerunt tim̃do. petrꝰ amando. Ad¬
de gͦ fidĩ spem. Et quȩ est spes. nisi de
aliqua conscientiȩ bonitate: Speiq ip¬

Expanded text:
et spem, major est supra fidem et spem : et spem, major est supra fidem et spem : quia fides rerum est quae non videntur; erit autem species cum visae fuerint: et spes rei est quae non tenetur; quae adveniente ipsa re, non erit jam spes, quia tenebimus, non sperabimus: charitas autem non novit nisi crescere magis magisque. Si enim amamus quem non videmus, quomodo amaturi sumus cum viderimus? Deertinet ad fidem? Credere. Sed adhuc ista fides discernatur ab immunnes credunt, et contremiscunt . Si tantum credis, et sine spe vivis, vel dilectionem non habes: Et daemones credunt, et contremiscunt. Quid magnum est, si dicis Christum Filium Dei? Hoc dixit Petrus, et audivit, Beatus es Simon Barrunt et daemones, et audierunt: Obmutescimonis. Unde eam discernis? Daemones hoc dixerunt timendo, Petrus amando. Adde ergo fidei spem. Et quae spes est, nisi de aliqua conscientiae bonitate? Speique ip
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑamꝰ.ꝑ paticntiã expectamꝰ. Modo gͦ
patientia necessaria est. qmduu ueniat
qd̾ ꝓmissum est. Nemo autẽ patiens est in
bonis. Qnͣdo exigitur de homine patien¬
tia. in malis agit. qnͣdo dicit᷑ patiens
esto. tolera. sustine. molestia est sub qua
te ds̃ uult eẽ fortem. tolerantem. longa¬
nimũ. patientem. S nunqͥd decipit.
qui ꝓmisit: Medicus exerit ferrũ ad se¬
canda uulnera. & dicit ei quẽ secturꝰ est.
Patiens esto. sustine. tolera. In dolorib
exigit patientiã. s post dolores ꝓmittit
salutẽ. Et ille qͥ tolerat dolores in ferro
medici. nisi sibi ꝓponat sanitatẽ qͣm ñ-¬
dũ habet. deficit in dolore quẽ patitur.
Multa gͦ mala sunt in isto scło. intꝰ. foris
ꝓrsus ñcessant. Abundant scandala.
nemo illa sentit. nisi qui graditur uiam
dĩ. & dicit᷑ in om̃ib ditinis paginis ut
toleret p̃sentia. sꝑet futura. Amet quȩ ñ
uidet. ut amplectat᷑ cũ uiderit. Caritas
enĩ quȩ t̾cia nobis adiungit᷑ ad fidem &¬

Expanded text:
s, per patientiam exspectamus» . Modo ergo patientia necessaria est, quamdiu veniat quod promissum est. Nemo autem patiens est in bonis. Quando exigitur de homine patientia, in malis agit: quando dicitur, Patiens esto, tolera, sustine, molestia est, sub qua te Deus vult esse fortem, tolerantem, longanimem, patientem. Sed numquid decipit qui promisit? Medicus exserit ferrum ad secandum vulnera, et dicit ei quem secturus est, Patiens esto, sustine, tolera: in doloribus exigit patientiam, sed post dolores promittit salutem. Et ille qui tolerat dolores in ferro medici, nisi sibi proponat sanitatem, quam nondum habet, deficit in dolore quem patitur. Multa ergo mala sunt in isto saeculo, intus, foris; prorsus non cessant, abundant scandala: nemo illa sentit, nisi qui graditur viam Dei. Ei dicitur in omnibus divinis paginis, ut toleret praesentia, speret futura, amet quem non videt, ut amplectatur cum viderit. Charitas enim quae tertia nobis adjungitur ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
corde tuo. & ex tota anima tua. & ex tota
m̃te tua. Nam cũ adhuc est aliqͥd carna¬
lis concupiscentiȩ qd̃ uł continendo fre¬
net᷑. ñ omimͦ ex tota anima diligit᷑ ds̃.
Non enĩ caro sine anima concupiscit. qͣm¬
uis caro concupiscere dicatur. qͥa anima
carnaliter concupiscit. Ex tract psal¬
ullũ aliud canticũ nos mi xc.i.¬
docet ds̃ nisi fidĩ. spei & caritatis.
ut fides nr̃a firma sit in illo qͣmdiu ñ
illũ uidemꝰ. credentes in eum quẽ ñ ui¬
demꝰ. ut gaudeamꝰ cũ uiderimꝰ. & fidei
uides. Spes etiam nr̃a incõmutabilis sit.¬
& figatur in illo. & ñ nutet & fluctuet.
ñ agitetur. sicut ipse ds̃ in quo figitur ñ
potest agitari. Spes enĩ mͦ uocatur. tunc
ñ spes s res erit. Tamduu enuĩ uocat᷑ spes:
qmdiu ñ uidetur qd̃ sꝑatur. dicente apło.
Spes autẽ quȩ uidetur. ñ est spes. Qd̃ enim

Expanded text:
corde tuo et ex tota anima tua et ex tota corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua. nam cum est adhuc aliquid carnalis concupiscentiae, quod uel continendo frenetur, non omni modo ex tota anima diligitur deus. non enim caro sine anima concupiscit, quamuis caro concupiscere dicatur, quia carnaliter anima concupiscit. tunc ullum aliud canticum nos docet Deus, nisi fidei, spei, et charitatis: ut fides nostra firma sit in ipso, quamdiu non illum videmus, credentes in eum quem non videmus, ut gaudeamus cum viderimus, et fidei  gaude quia vides. Spes etiam nostra incommutabilis sit, et figatur in illo, et non nutet et fluctuet, non agitetur; sicut ipse Deus in quo figitur, non potest agitari. Spes enim modo vocatur; tunc non spes, sed res erit. Tamdiu enim vocatur spes, quamdiu non videtur quod speratur, dicente Apostolo: «Spes autem quae videtur, non est
Abbreviated transcription (Latin):
ullis formis & mobilib corporalibꝰ. sine.
ullis limam̃tis figurisq m̃broꝵ. sine ul¬
lis localib. sine finib. sine spaciis infi¬
cant᷑. ñ utiq sicut huiꝰ solis. & cuiꝰq cor¬
porei luminis fulgor ꝑ localia spacia
circũ quaq diffundit᷑. m̃temq nrãm
qͣsi uisibili candore collustrat. s inuisi¬
bilit̾ & ineffabiliter. & tam̃ intelligibi¬
liter lucet: tanqm nobis certũ est. quam
nobis efficit certa. quȩ scd̾m ipsũ cuncta
um uenerit qd̾ ꝑfectum est. qd̾ ex
parte est destruetur. id est ñ iam
ex parte erit s ex toto. quia fidi & spei
iam ñ res ipsa quȩ credatur & sꝑetur:
s quȩ uideatur teneaturq succedet.
Caritas autẽ quȩ his trib maior est ñ
auferat᷑ s augeatur & impleat᷑. contem¬
plata qd̾ credebat: & qd̃ sꝑabat adepta.
In qua plenitudine caritatis p̃ceptũ illud
implebit᷑. diliges dñm dm tuũ ex toto

Expanded text:
ullis formis et molibus corporalibus, sine ullis formis et molibus corporalibus, sine ullis lineamentis figurisque membrorum, sine ullis localibus sive finibus sive spatiis inficantur, non utique, sicut hujus solis et cujusque corporei luminis fulgor, per localia spatia circumquaque diffunditur, mentemque nostram quasi visibili splendore collustrat; sed invisibiliter et ineffabiliter, et tamen intelligibiliter, lucet: tamque nobis certum est, quam nobis efficit certa, quae secundum ipsum cuncta um uenerit quod perfectum est, quod ex parte est destruatur, id est non iam ex parte sit, sed ex toto, quia fidei et spei iam res ipsa, non quae credatur et speretur, sed quae uideatur teneaturque, succedet, caritas autem, quae in his tribus maior est, non auferatur, sed augeatur et impleatur contemplata quod credebat et quod sperabat indepta. in qua plenitudine caritatis praeceptum illud implebitur: diliges dominum deum tuum ex toto
Abbreviated transcription (Latin):
morttur. & mors illi ultra ñ dñabitur.
a uͦ quȩ ñdũ sunt s futura sunt. sicut
lioꝵ spũalium corpoꝵ resurredio: ita
credunt᷑ ut etiã uidenda sꝑentur: s osten
di nullom᷑ possunt. Quȩ uͦ ita sunt ut
neq p̃tereant. neq futura sint. s ęt̾na
ꝑmaneant. partim sunt inuisibilia. si¬
cut iusticia. sicut sapientia. partĩ uisibi¬
lia. sicut xp̃i immortale iam corpꝰ. S in¬
uisibilia intellectu conspiciunt᷑. ac ꝑ hoc
& ipsa modo quodã sibi congruo uident᷑.
sensꝰ attingit. S idõ dicunt᷑ inuisibilia:
quia oculis istis mortalib uideri om̃i¬
oculis conspici. sicut se discipłis post re¬
surrectionẽ dñs ostendit. sicut etiã post
ascensionẽ apłõ paulo & diacono stepha¬
no. Proinde ista uisibilia ꝑmanentia
ita credimꝰ. ut etiã si ñ demonstrentur.
sꝑemus ea nos qͣndoq uisuros. S hec
inuisibilia simplici m̃tis atq rationis
intentione intellecta conspicimꝰ. sine

Expanded text:
s ei ultra non dominabitur. ea uero, quae nondum sunt, sed futura sunt sicut nostrorum spiritalium corporum resurrectio, ita creduntur, ut etiam uidenda sperentur; sed ostendi modo nullo possunt modo. quae uero ita sunt, ut neque praetereant neque futura sint, sed aeterna permaneant, partim sunt inuisibilia sicut iustitia, sicut sapientia, partim uisibilia sicut Christi inmortale iam corpus. sed inuisibilia intellecta conspiciuntur ac per hoc et ipsa modo quodam sibi congruo uidentur sensus adtingit; sed ideo dicuntur inuisibilia. quia oculis istis mortalibus uideri omnioculis conspici, sicut se discipulis post resurrectionem dominus ostendit, sicut etiam post ascensionem apostolo Paulo et diacono Stephano. Proinde ista uisibilia permanentia ita credimus, ut, etiam si non demonstrentur, speremus ea nos quandoque uisuros necinvisibilia simplici mentis atque rationis intentione intellecta conspicimus, sine
Abbreviated transcription (Latin):
fides. sine spe & sine caritate ẽẽ ñ
uult. Sic gͦ homo fidelis debet credere.
qd̃ ñdum uidet. ut uisionem & sꝑet &¬
amet. Et uisibiliũ quidẽ rerum p̃terita-¬
rũ quȩ tẽporalit̾ transierunt sola fides
st. qm̃ ñ adhuc uidenda sꝑantur. s facta
& trans acta credunt᷑. sicut est illud qd̾ xp̃c
semel ꝓ peccatis nr̃is mortuus est. & resur

Expanded text:
fides sine spe et sine caritate esse non uult. sic igitur homo fidelis debet credere, quod nondum uidet, ut uisionem et speret et amet. Et uisibilium quidem rerum praeteritarum, quae temporaliter transierunt, sola fides est, quoniam non adhuc uidenda sperantur, sed facta et transacta creduntur, sicut est illud, quod Christus semel pro peccatis nostris mortuus es
Abbreviated transcription (Latin):
um iustus ex fide uiuat. finisq p̃-¬
cepti^ caritas de corde puro & consci¬
ditia bona. & fide ñ ficta. maneantq ad
formandam uitã fideliũ tria hȩc. fides
spes. caritas. unde fieri potest. ut pares
cũ aliquo mores habeat. qui hec tria cũ
illo paria ñ habet: Qui enĩ aliud credit.
aliud sꝑat. aliud amat. necesse est ut alit̾
uinat. Et si usꝰ quarũdam rerũ simmilis
idetur nobis ẽẽ cũ gentib. sicut cibi &
potus. tectoꝵ. uestũtoꝵ. lauacroꝵ. &
qui ex nr̃is coniugalem uitã gerunt uxoꝵ
ducendarũ & habendarũ. filioꝵ gignen¬
doꝵ. nutriendoꝵ. hereditandoꝵ. longe.
tam̃ alit̾ his reb utitur. qui ad alium fi¬
nem usum earũ refert. & aliter ex his
dõ grãs agit. de quo praua & falsa ñ cre-¬
rendo. s ad finem legituni diuiniq p̃cep¬
ti. caritatem de corde puro. & conscientia
bona & fide ñ ficta: a quib quida aber-¬
rantes. conu̾si sunt in uaniloquium.

Expanded text:
m iustus ex fide uiuat finisque praecepti sit caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta maneantque ad formandam uitam fidelium tria haec: fides, spes, caritas: unde fieri potest, ut pares cum aliquo mores habeat, qui haec tria cum illo paria non habet? qui enim aliud credit, aliud sperat, aliud amat, necesse est, ut aliter uiuat. et si usus quarundam rerum similis uidetur nobis esse cum gentibus, sicut cibi et potus, tectorum. uestimentorum, lauacrorum, et qui ex nostris coniugalem uitam gerunt, uxorum ducendarum et habendarum, filiorum gignendorum, nutriendorum, hereditandorum, longe tamen aliter his rebus utitur, qui ad alium finem usum earum refert, et aliter, qui ex his deo gratias agit, de quo praua et falsa non crerendo, sed ad finem legitimi diuinique praecepti, caritatem de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, a quibus quidam aberrantes conuersi sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
tenebimꝰ. & iam reserit. ñ spes. Caritas
quid: Nunqͥd & ipsa mͦ est. & tunc ñ
erit: Si amamꝰ credendo & ñ uidendo.
quomͦ amabimꝰ uidendo & tenendo:
Ergo caritas ñ tantum erit. s ꝑfecta erit

Expanded text:
tenebimus, et jam res erit, non spes. Charitas quid? numquid et ipsa modo est, et tunc non erit? Si amamus credendo et non videndo; quomodo amabimus videndo et tenendo? Ergo charitas erit, sed perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
debimꝰ eum sicuti ẽ. Quid spes: Erit
ibi spes: Non crit iam spes. qnͣdo erit
res. Et enĩ ipsa spes. ꝑegrinationi ne¬
cessaria est. Ipsa est quȩ consolat᷑ in uia.
Uiator enĩ qñdo laborat ambulando.
idõ laborem tolerat. quia ꝑuenire sꝑat.
Tolle ibi spem ꝑueniendi. continuo fran¬
gunt᷑ uires ambulandi. An fallit uos¬

Expanded text:
ione solatium. Quid spes? erit ibi? Spes jam non erit, quando erit res. Etenim ipsa spes peregrinationi necessaria est, ipsa est quae consolatur in via. Viator enim quando laborat ambulando, ideo laborem tolerat, quia pervenire sperat. Tolle illi spem perveniendi, continuo franguntur vires ambulandi. Ergo et s
Abbreviated transcription (Latin):
eternitatis poculũ bibit qui in xp̃o
qui discordat a xp̃o. nec carñe xp̃iman¬
ducat. nec sanguinẽ bibit. ctiã si tande
rei sacram̃tũ ad iudiciũ suȩ p̃sumptio¬
nis cotidie indifferent̾ accipiat.¬

Expanded text:
eternitatis poculum bibit, qui in Chriqui discordat a Christo, nec carnem ejus manducat, nec sanguinem bibit: etiam si tantae rei sacramentum ad judicium suae praesumptionis quotidie indifferenter accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
induerit immortalitatem. E mĩa
subiecit ei om̃ia. Patrem uult intel¬
ligi omĩa filio subiecisse. sicut multis
locis idem dñs in eugłio cõmendat &
p̃dicat. ñ solum ꝓpter formã serui. sed
etiã ꝓpter pͥncipium de quo est. & de quo
equalis est ei de quo est. Amat enim ad
unũ pͥncipium referre omĩa tanqͣm ima-¬
go eiꝰ: s in quo inhabitat omis pleni¬
tudo diuinitatis. Cum autẽ subiec-

Expanded text:
induerit immortalitatem. Omnia induerit immortalitatem. Omnia subjecit illi omnia, Patrem vult intelligi omnia Filio subjecisse: sicut multis locis idem Dominus in Evangelio commendat et praedicat, non solum propter formam servi, sed etiam propter principium, de quo est, et de quo aequalis est ei de quo est. Amat enim ad unum principium referre omnia, tanquam imago ejus: sed in quo inhabitat omnis plenitudo divinitatis. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i. Nec ideo tam̃ cum misertus nr̃i fue¬
rit: oculos ab eo debemus au̾tere. In tan¬
ium enĩ est beatitudo nr̃a. in qnͣtum eiꝰ
contemplatione ꝑfruimur. Sic gͦ & hoc
dictum est. Oculoꝵ nr̃õꝵ intentio ad
dm̃ ñ porrigitur. nisi usq ad impetra¬
tionẽ miscdiȩ ipsiꝰ. ut ñ postea inde auer¬
tatur. s ut nichil uide ampliꝰ requirat.
Donec gͣ ꝓ eo positum est: ut ampliꝰ intel¬
ligas. Quo enim ampliꝰ. id est usq ad
quã maiorem manifestationẽ manifesta¬
bitur regnũ xp̃i. nisi quousq om̃s inimi¬
ci eius regnare eũ fateantur: Aliud est
gͦ ñ ampliꝰ manifestari. aliud ñ ampliꝰ
ꝑmanere. Non ampliꝰ manifestari est
ũ fieri manifestiꝰ. ñ ampliꝰ ꝑmanere. ñ
fieri pseuerantiꝰ. Qnͣdo autẽ manifestiꝰ
trit regnum xp̃i. qm cum om̃ib claru¬
erit inimicis. Nouissima autẽ mimica
destruetur mors. Non enm erit aliquid
qd̾ destruatur. postea qm mortale hoc

Expanded text:
sereatur nostri : nec ideo tamen, cum misertus nostri fuesereatur nostri : nec ideo tamen, cum misertus nostri fuerit, oculos ab eo debemus avertere. In tantum enim est beatitudo nostra, in quantum ejus contemplatione perfruimur. Sic ergo et hoc dictum est. Oculorum nostrorum intentio ad Dominum non porrigitur, nisi usque ad impetrationem misericordiae ipsius, non ut postea inde avertatur, sed ut nihil inde amplius requirat. Donec ergo pro eo positum est, ut non amplius, intelligas. Quo enim amplius, id est, usque ad quam majorem manifestationem manifestabitur regnum Christi, nisi quousque omnes inimici eum regnare fateantur? Aliud est ergo non amplius manifestari, aliud non amplius permanere. Non amplius manifestari, est non fieri manifestius: non amplius permanere, non fieri perseverantius. Quando autem manifestius erit regnum Christi, quam cum omnibus claruerit inimicis? 6. Novissima inimica destruetur mors. Non enim erit aliud quod destruatur, posteaquam mortale hoc
Abbreviated transcription (Latin):
gnare donec ponat om̃s inmicos s̃uos
sub pedib suis. id est oportet in tantum
regnũ eius manifestari. donec om̃s inimi¬
ci eiꝰ ipsum regnare fateantur. Hoc enĩ
intelligitur sub pedib eius futuros ini¬
micos. Qd̃ si de iustis acceꝑimꝰ. idõ dic¬
tum est inimicos. quia ex iniustis iustifi¬
cantur. & ei credendo subdunt᷑. De in¬
iustis autẽ qui ad iustoꝵ beatitudinem
futurã ñ ꝑtinent sic accipiendum est.
qm̃ & ipsi eum regnare ipsa regni ciꝰ ma¬
nifestatione confusi fatebuntur. Ergo
oportet eũ regnare. donec ponat omnes
mimicos suos sub pedib suis. ñ ita dictũ
est qͣsi cum posuerit inimicos sub pedib
suis ñ sit postea regnaturꝰ. s oportet eũ
regnare. donec ponat om̃s inimicos suos
sub pedib suis. Oportet eũ inquit ad
tantam euidentiam regnũ suũ ꝑducere.
donec inmici eiꝰ nullomͦ audeant nega-¬
re qd̃ regnet. Nam scriptum est. Ita ocuili

Expanded text:
gnare, donec ponat omnes inimicos suos gnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis: id est, oportet regnum ejus in tantum manifestari, donec omnes inimici ejus ipsum regnare fateantur. Hoc enim intelligitur, sub pedibus ejus futuros inimicos. Quod si de justis acceperimus, ideo dictum est, inimicos, quia ex injustis justificantur, et ei credendo subduntur. De injustis autem qui ad justorum beatitudinem futuram non pertinent, sic accipiendum est, quoniam et ipsi eum regnare ipsa regni ejus manifestatione confusi fatebuntur. Ergo, Oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos sub pedibus suis, non ita dictum est, quasi cum posuerit inimicos suos sub pedibus suis, non sit postea regnaturus: sed, Oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; oportet eum, inquit, ad tantam evidentiam regnum suum perducere, donec inimici ejus nullo modo audeant negare quod regnet. Nam scriptum est, Ita oculi n
Abbreviated transcription (Latin):
manifestatione nulli spes aliqua rema
nebit in quoqͣm pͥncipe. aut in quoqͣm
homine. qd̾ etiam nunc ꝓpħa canit. bo¬
num est sꝑare in dño qm sꝑare in pͥnci¬
pib. ut ista meditatione anima iam
in regnum patris assurgat. nec cuiꝰ qͣm
potestatem p̃ter illum magnifaciens.
nec sua sibi ꝑntiosissime blandiens.
Tradet gͦ dõ regnũ & patri. cum ꝑ illum
ꝑ speciem cognoscetur pater. Regnum
enim eius sunt. in quib nunc regnat
ꝑ fidem. Aliter enim dicit᷑ regnum xp̃i
scdm potestatẽ diuinitatis qd̃ ei cuncta
in illo est. Scdm qd̾ orat qui dicit possi
de nos. Neq enĩ ñ ipse possidet omia
scdm qd̾ dicitur etiam illud. cum serul
essetis peccati. liberi eratis iusticis. Ena¬
cuabit gͣ omnẽ pͥncipatum & omnem
potestatem & uirtutem: ut nulli pattẽ
intuenti ꝑ filium opꝰ sit: aut libeae
in cuiꝰ qͣm creaturȩ uł in sua conquie¬
cere potestate. O portet enim cin is¬

Expanded text:
manifestatimanifestatinebit in quoquam principe, vel in quoquam homine. Quod etiam Propheta canit: « Bonum est sperare in Domino quam sperare in principibus , » ut ista meditatione anima jam in regno Patris assurgat, nec cujusquam potestatem praeter illum magnificans, nec sua sibi ipsa perniciosissime blandiens. Tradit ergo regnum Deo et Patri, cum per illum per speciem cognoscitur Pater. Regnum enim ejus sunt, in quibus nunc regnat per fidem. Aliter enim dicitur regnum Christi secundum potestatem divinitatis, quod ei cuncta  fidei quae in illo est, secundum quod orat qui dicit: Pde nos . Neque enim non ipse possidet omnia. Secundum quod dicitur etiam illud: Cum servi essetis peccati, liberi eratis justitiae . Evacuabit ergo omnem principatum et omnem potestatem et virtutem, ut nulli Patrem intuenti per Filium opus sit aut libeat in cujusquam creaturae vel in sua conquiescere potestate. 5. Oportet enim eum re
Abbreviated transcription (Latin):
iecta fuerint. tunc & ipse filiꝰ subiectus
illi subiecit omĩa: sic uo¬
lunt intelligi. quasi nunc aut aliquid fi¬
lio ñ sit subiectum. aut patri ñ sit ipse
subiectus. Genere gͥ locutionis soluitar
questio. Sic enim plerumq scͥptura lo¬
quitur. ut qd̃ semꝑ est. fieri tunc dicat᷑
in aliquo. cum ab eo cognosci ceꝑit. Ita
enim dicimꝰ in oratione scĩficetur no¬
scĩficetur: scm̃ ẽẽ innotescat. Ita quoq.
cum tradiderit regnum dõ & patri. id est
cum patrẽ regnare monstrauerit. ut ꝑ
speciem manifestationẽq clarescat. quod
nunc a fidelib creditur. & ab infidelib
ñ putatur. Euacuabit autẽ omnẽ pͥn¬
cipatum & potestatem manifestando
utiq regnum patris. ut om̃ib notum
sit nullum pͥncipatũ & potestatem. sine
cȩlestium siue t̾restrium. ꝑ se habuisse
aliquid pͥncipatus & potestatis. s ab illo
ex quo sunt omĩa. ñ solum ut sint: ue¬
rum etiã ut ordinata sint. In illa enim

Expanded text:
jecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectusjecta fuerint, tunc et ipse Filius subjectusibi subjecit omnia, sic volunt intelligi, quasi nunc aut aliquid Filio non sit subjectum, aut Patri non sit ipse subjectus. Genere igitur locutionis solvitur quaestio: sic enim plerumque Scriptura loquitur, ut quod semper est, tunc fieri dicatur in aliquo, cum ab eo cognosci coeperit. Ita enim dicimus in oratione dominica: sanctum esse innotescat, ita quoque cum tradiderit regnum Deo et Patri, id est, cum Patrem regnare monstraverit, ut per speciem manifestationemque clarescat, quod nunc a fidelibus creditur, et ab infidelibus non putatur. Evacuabit autem omnem principatum, et potestatem, manifestando utique regnum Patris: ut omnibus notum sit, nullum principum et potestatum, sive coelestium, sive terrestrium, per se habuisse aliquid principatus et potestatis: sed ab illo, ex quo sunt omnia, non solum ut sint, verum etiam ut ordinata sint. In illa enim
Abbreviated transcription (Latin):
corpore peregrinam᷑ a dño. ñ dum
sumꝰ in patria. Qnͣdo erimꝰ in patria:
Qnͣdo triumphabimus deuicto inimico
diabolo. qm mors nouissima inimica
destruetur. Tunc fiet sermo qui scͥptꝰ est.
ctu. ex mutabilitate rerum. ex fragilita¬
te carnis humanȩ. Contendunt nobis-¬
cum cotidie temptationes. contendunt
cotidie delectationes. & si ñ consentimꝰ
tam̃ molestiam patimur & contendimꝰ.
& magnum ꝑiculum est ne qui conten-¬
dit uincatur. Si autem ñ consentiendo
uncimꝰ. molestiam tam̃ patim᷑ resisten-¬
do delectationib. Non cessat & ñ mo¬
ritur hostis: nisi in resurrectione mor
ictum est cum tradiderit regnum
dõ & patri. qͣsi nunc ñ teneat reg
illũ regnare donec ponat om̃s inimicos
suos sub pedib suis. qͣsi postea ñ sit reg¬
naturus. & ad hoc ualeat qd̃ supͣ dictum
est. deinde funs. Qd̃ sacrilega opinione
heretici accipiunt. qͣsi finem dixerit con
mo qd̃ dictum est. cum autẽ ei omĩa sub¬

Expanded text:
corpore, peregrinamur a Domino» . Nondum sumus in patria: quando erimus in patria? Quando triumphabimus devicto inimico diabolo, quando «mors novissima inimica destruetur: tunc fiet sermo qui scriptus estctu et mutabilitate rerum, ex fragilitate carnis humanae? Contendunt nobiscum quotidie tentationes, contendunt quotidie delectationes: etsi non consentiamus, tamen molestiam patimur, et contendimus, et magnum periculum est ne qui contendit vincatur; si autem non consentiendo vincamus, molestiam tamen patimur resistendo delectationibus. Non cessat, et non moritur hostis, nisi in resurrectione mordictum est, Cum tradiderit regnum Deo et Patri; quasi nunc non teneat regnillum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; quasi postea non sit regnaturus, et ad hoc valeat quod supra dictum est, Deinde finis. Quod sacrilega opinione sic accipiunt, quasi finem dixerit consmo quod dictum est, Cum autem ei omnia sub
Abbreviated transcription (Latin):
sine int̾missione est regnum ciꝰ. scd̃m
autẽ id qd̾ u̾bum caro factum est. cepit
regnare. in credentib ꝑ fidem incarna¬
tionis suȩ. Unde etiam est illud: dñs
regnauit a ligno. Hinc autẽ euacua¬
uit omnẽ pͥncipatum & omnẽ potesta¬
tem & uirtutẽ. dum ñ ꝑ claritatem ei.
s ꝑ humilitatẽ salui fiunt credendo

Expanded text:
sine intermissione est regnum ejus. Secundum sine intermissione est regnum ejus. Secundum id autem quod Verbum caro factum est, coepit regnare in credentibus per fidem incarnationis suae. Unde est etiam illud, Dominus regnavit a ligno. Hinc autem evacuavit omnem principatum, et omnem potestatem, et virtutem, dum non per claritatem ejus, sed per humili
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse filiꝰ subiectus erit ei qui illi sub¬
iecit omĩa. Non qͣsi mͦ ñ ita sit. s tunc
manifestam erit scd̃m locutionẽ suꝑiꝰ
tractatam. Ut sit ds omĩa in om̃ib.
pse est finis quẽ supra cõmemorauit: cũ
totũ pͥmo breuiter uellet concludere.
deinde qͣsi m̃bratĩ explicare & exponere.
loquebatur enim de resurrectione ubi
ait. initium est xp̃c. deinde hi qui sunt
xp̃i in p̃sentia eiꝰ. deinde finis. Ipse sci¬
licet finis est: ut sit ds̃ omĩa in om̃ib
Aliter enĩ dicitur finis qui ꝑtinet ad con¬
sũmationẽ. alit̾ qui ꝑtinet ad consump¬
tionẽ. Aliter enim tunica finitur texen¬
do. alit̃ cibus comedendo. Ds̃ autem
omĩa in om̃ib dicit᷑. ut nemo eoꝵ qui
ei coherent amet adũsꝰ eum suam ꝓpͥ¬
am uolantatẽ. Manifestumq sit
om̃ib. qd̾ idem apls alio loco dicit.
Quid autẽ habes qd̾ ñ accepisti: Hec au-
tem ita dicta sunt. ut nouerimꝰ dili¬
gentiꝰ etiam illud considerari oportere

Expanded text:
ei, qui illi subjecit omnia: non quasi modo non ita sit, sed tunc manifestum erit, secundum locutionem superius tractatam. Ut sit Deus omnia in omnibus. Ipse est finis quem supra commemoravit, cum totum primo breviter vellet concludere, deinde quasi membratim explicare et exponere. Loquebatur enim de resurrectione, ubi ait: Initium Christus, deinde ii qui sunt Christi in praesentia ejus, deinde finis. Ipse scilicet finis est, ut sit Deus omnia in omnibus. Aliter enim dicitur finis qui pertinet ad consummationem, aliter qui pertinet ad consumptionem. Aliter enim tunica finitur texendo, aliter cibus comedendo. Deus autem omnia in omnibus dicitur, ut nemo eorum, qui ei cohaerent, amet adversus eum suam propriam voluntatem: manifestumque sit omnibus, quod idem Apostolus alio loco dicit: Quid autetem ita dicta sunt, ut noverimus diligentius etiam illud considerari oportere,
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ omĩs homo qui paulo attentius
considerauerit neminẽ dm timentẽ sub
u̾bis eiꝰ ñ se corrigere. nisi qͥ putat quia
plus habet uiuere. Ipsa res est quȩ mul¬
tos occidit. cum dicunt cras cras. & subi¬
to ostium daudit᷑. & remansit foris cũ
uoce coruina. qui ñ habuit gemitum
columbinum. E.¬

Expanded text:
mecum omnis homo qui paulo attentius consideraverit, neminem Dominum timentem sub verbis ejus non se corrigere, nisi qui putat quia plus habet vivere. Ipsa res est quae multos occidit, cum dicunt, Cras, cras; et subito ostium clauditur. Remansit foris cum voce corvina, quia non habuit gemitum columbinum,
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ peccata hominũ aut ad corruptelam
ꝑtinent flagitioꝵ. aut ad facinora no-¬
cendi. Quia dõ noceri ñ potest in facino¬
rib. in flagitiis eũ offendis. in corrupte¬
lis eum offendis: in te illi facis iniuriam.
Facis enĩ in iuriã gr̃ȩ ipsiꝰ. Dono ipsiꝰ ia¬
nosti p̃cium tuũ. iam nosti quo accedis.
qͥd manduces. qͥd bibas. immo quẽ man-¬
duces. quẽ bibas. Ex sermone de u̾bis

Expanded text:
 peccata hominum, aut ad corruptelam pertinent flagitiorum, aut ad facinora nocendi. Quia Deo nocere non potes in facinoribus, in flagitiis eum offendis, in corruptelis eum offendis, in te illi facis injuriam. Facis enim injuriam gratiae ipsius, domui ipsinosti pretium. tuum; iam nosti quo accedis, quid manduces, quid bibas, immo quem manduces, quem bibas. abstine te a
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ sic portat dm̃ ut sit templũ dĩ. ñ pu¬
tet sic a se portari dm. ut t̾reat d̾m si se
subducat. Ue illi si se subtraxerit d̾s:
qͥa ipse cadet. Nam ds in se ꝑmanet.
In quib nos habitamꝰ ipsa nos contines.
in quib d̾s habitat ipse illos continet.

Expanded text:
ergo sic portat Deum, ut sit templum Dei; non puergo sic portat Deum, ut sit templum Dei; non putet sic a se portari Deum, ut terreat Deum, si se subducat. Vae illi si se subtraxerit Deus; quia ipse cadit: nam Deus in se semper manet. In quibus nos habitamus, ipsa nos continent; in quibus Deus habitat, ipse illos continet.
Abbreviated transcription (Latin):
ates. potestates. sedes. añationes. ierłm
Ila cȩlestis unde ꝑegrinando ingemis¬
. & quã desiderando oramus. ibi
habitat ds: illuc leuauit iste fidem.
t ascendit affectu desiderando. Et
psum desideriũ facit animã deserere
sordes peccatoꝵ. & mundari ab om̃i la¬
be. ut fiat & ipsa celũ. quia leuauit ocu¬
los ad eum qui habitat in celo. Celum
habitationẽ dĩ. transitura est habitatio
dĩ. quia celũ & t̾ra transiet. Deinde an¬
teqm faceret ds celum & t̾ram. ubi ha¬
bitabat: S dicit aliqͥs. Et anteqͣm fa¬
ceret d̾s scõs. ubi habitabat: In se ha¬
bitat ds. Apud te habitat. & apud se
est. Ds̃ & qnͣdo dignatur habitare in
scĩs. ñ sic sunt scĩ domus dĩ. ut ipsa
subtracta cadat ds̃. Aliter enĩ nos habi¬
tamus in domo. aliter ds̃ in scĩs. Gu
habitas in domo: quȩ si subtracta fuerit:
cadis. Ds̃ autẽ sichabitat in scĩs. ut si
ipse d̾s discesserit. cadant. Quicumq

Expanded text:
tutes, Potestates, Sedes, Dominationes, Jerusalem tutes, Potestates, Sedes, Dominationes, Jerusalem illa coelestis unde peregrinando ingemiscimus, et quam desiderando oramus: ibi habitat Deus. Illuc levavit iste fidem, illuc ascendit affectu, desiderando: et ipsum desiderium facit animam desudare sordes peccatorum, et mundari ab omni labe, ut fiat et ipsa coelum; quia levavit oculos ad eum qui habitat in coelo. Nam habitationem Dei; transitura est habitatio Dei, quia coelum et terra transient . Deinde antequam faceret Deus coelum et terram, ubi habitabat? Sed dicit aliquis: Et antequam faceret Deus sanctos, ubi habitabat? In se habitabat Deus, apud se habitabat, et apud se est Deus. Et quando dignatur habitare in sanctis, non sic sunt sancti domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Aliter enim nos habitamus in domo, aliter Deus in sanctis: tu habitas in domo; si subtracta fuerit, cadis; Deus autem sic habitat in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. Quicumque
Abbreviated transcription (Latin):
quicũq talis ꝑmanserit. & scdm quend̾a
mnodũ uitȩ aptũ carnalib de gremio ec-¬
die ñ recesserit. & ñ fuerit seductus ab
hereticis ut ex contraria parte diuidatur.
ueniet caminꝰ. & ad dexterã ponit᷑. Sine
camino ñ poterit. S qui caminũ pati ñ
uult: ꝑgat in turturẽ & colũbam. Qui
potist caꝑe capiat. Si autẽ ñ sic erit. &
edificauerit suꝑ fundam̃tũ ligna. fenũ.
stipulam. id est amores scłares funda¬
sito fidĩ suꝑedificauerit. tam̃ in funda¬
nto sit xp̃c ut pͥmũ locũ ipse habeat
in corde. & in illo ei nichil om̃ino ante¬
ponatur. portantur & tales. tolerant᷑ &
tales. ueniet caminus. incendet ligna.
stnũ. stipulam. Ipse autẽ in qͥt saluus
erit. sic tam̃ qͣsi ꝑ ignem. Hoc aget cami¬
nus. alios in sinstram separabit: alios in
dexitram quodãm eliquabit. Nesci¬
m̃s adhuc infirim & scd̾m fidem am
qͣmdiu in ipsis xp̃c ꝑ fidem habitat. sic̃
aa faciem. Oiñs sc̃i angłi. om̃s sc̃ȩ uir¬

Expanded text:
manserit, et secundum quemdam modum vitae aptum carnalibus, et de gremio Ecclesiae non recesserit, et non fuerit seductus ab haereticis, ut ex contraria parte dividatur; veniet caminus, et ad dextram poni sine camino non poterit. Sed si caminum pati non vult, pergat in turturem et columbam. Qui potest capere, capiat. Si autem non sic erit, et «aedificaverit super fundamentum ligna, fenum, stipulam,» id est, amores saeculares fundamento fidei suae superaedificaverit; tamen si in fundamento sit Christus, ut primum locum ipse habeat in corde, et ei nihil omnino anteponatur; portantur et tales, tolerantur et tales: veniet caminus, incendet ligna, fenum, stipulam: «Ipse autem,» inquit, «salvus erit, sic tamen quasi per ignem» . Hoc aget caminus; alios in sinistram separabit, alios in dextram quodammodo eliquabit. «Aomnes adhuc infirmi et secundum fidem ambQuamdiu in ipsis Christus per fidem habitat; sicutad faciem; omnes sancti Angeli, omnes sanctae Vir
Abbreviated transcription (Latin):
uita. & nostis qñta hic passi sunt mali.
quisq maleficus latro. adulter sceleratꝰ
sacrilegꝰ ꝑtulit legib. qd̾ ñ ꝑtulit mar¬
dete quẽ admodũ ea homines ne pati¬
ant᷑ quicqͥd iusseris faciunt. Quanto
meliꝰ faciant qd̃ ibet ds̃. ne illa graui¬
ta. Pax est in eis. custodiunt eã in ceteris
qͣntũ possunt. Ubi in aliis deficiunt
in se tenent. Si erit ibi inqͥt filiꝰ pacis.
requiescet suꝑ cũ pax ur̃a. Si quo mins.
ad uos reu̾tetur. Non est filiꝰ pacis. al¬
uidi uoluit. reu̾tetur ad te paxtua. quia
aues ñ diuisit. Uenit & caminꝰ. Nam
cũ sedit ibi abraham usq ad uesꝑam.
uenit magnus terror dici iudicii. Uespa
enim illa. finis scłi. Et caminus illes
ueniens dies iudicii. Diuisit inter me¬
dia ula quȩ diuisa erant etiã caminis
S inter mediũ transiit caminꝰ. alia iti
dexteram. alia in sinistram separauss
Sunt g̃ quidam carnales & tam̃ scclis

Expanded text:
vita. Et nostis quanta hic passi sunt mali, vita. Et nostis quanta hic passi sunt mali, quisque maleficus, latro, adulter, sceleratus, sacrilegus pertulit legibus, quod non pertulit mardete quemadmodum ea homines ne patiantur, quidquid jusseris faciunt. Quanto melius faciunt quod jubet Deus, ne illa gravita: pax est in eis, custodiunt eam in caeteris quantum possunt; ubi in aliis deficiunt, in se tenent. «Si erit ibi,» inquit, «filius pacis, requiescet super eum pax vestra; si quo minus, ad vos revertetur» . Non est filius pacis, dividi voluit, revertetur ad te pax tua; quia aves non divisit. Veniet et caminus: nam consedit ibi Abraham usque ad vesperam, et venit magnus terror diei judicii. Vespera enim illa finis est saeculi; et caminus ille, veniens dies judicii. Divisit inter media illa quae divisa erant, etiam caminus . Si inter media transiit caminus, alia in dextram, alia in sinistram separavit. Sunt ergo quidam carnales, et tamen Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
nũ qͥ paratus est diabolo & angłis eius.
Hȩc iste grauiora formidans excepta ui¬
ta ista in cuiꝰ malis plangit & gemit.
rogat & dicit. dñe ne in indignatione
tua arguas me: ut ñ sim inter illos qͥb
dicturus es. ite in ignẽ eternũ qͥ paratus
est aiabolo & angłis ciꝰ. Neq. in ira tua
emendes me. s in hac uita purges mea
talem me reddlas. cui iam em̃datore ig
nis opꝰ ñ sit. ꝓpter illos qui salui erus
sic tam̃ qͣsi ꝑ ignẽ. Quare. nisi qͥa hic
edificant suꝑ fundam̃tũ. ligna. fenum
stipulam: Edificarent autẽ aurũ. ar¬
gentũ. lapides p̃ciosos. & de utroq igne
securi essent. ñ solũ de illo ȩt̾no qui me
ternũ cruciaturꝰ est impios. s ctiã de
illo qui em̃dabit illos qͥ ꝑ ignẽ salui eruq
Dicit᷑ enim. Ipse autẽ saluus erit. sic tam̃
qͣsi ꝑ ignẽ. Et qͥa dicit᷑ saluus erit. con¬
temnntur ille ignis. Ita plane. qͣmuis
salui ꝑ ignẽ. Grauior tam̃ erit ille ig¬
nis qͣm quicqͥd potest homo pati in hac

Expanded text:
num, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Haec iste graviora formidans, excepta vita ista, in cujus malis plangit et gemit, rogat et dicit: Domine, ne in indignatione tua arguas me. Non sim inter illos quibus dicturus es: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Neque in ira tua emendes me: ut in hac vita purges me, et talem me reddas, cui jam emendatorio igne non opus sit, propter illos qui salvi erunt, sic tamen quasi per ignem. Quare; nisi quia hic aedificant supra fundamentum ligna, fenum, stipulam? Aedificarent autem aurum, argentum, lapides pretiosos, et de utroque igne securi essent; non solum de illo aeterno qui in aeternum cruciaturus est impios, sed etiam de illo qui emendabit eos qui per ignem salvi erunt. Dicitur enim, Ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem . Et quia dicitur, salvus erit, contemnitur ille ignis. Ita plane quamvis salvi per ignem, gravior tamen erit ille ignis, quam quidquid potest homo pati in hac