comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
longe: uident cam̃ om̃s qͥ ueniunt. idẽ aũ
ec caprȩ. ec idẽ ibices qͣsi obices. eo qd̾ instar a¬
uium ardua et excelsa teneant. et insublime
nis obtutib pateant. unde et meridiana par
ibices aues uocat: qͥ nili fluentis inhabitant.
Hec itaq aĩalia ut diximꝰ inpetris altissimiᷤᷤ
cõmorant᷑. et si qn̾ ferarũ ł hoĩm adu̾sitatẽ.
ꝑ senserint: dealtissimis saxoꝵ cacuminib
sese p̃cipitantes. insuis cornib inlesa susci¬
piunt᷑. Capͣ carnẽ saluatoris significat. hoc ÷¬
similitudinẽ carnis peccati. ut insalomone.
fuge dilecte mi assimilare capree.Itẽ caprȩ
peccatores siue gentiles indaniele. ecce hicrrꝰ
caprarũ. ids pͥnceps peccõꝵ. Caprȩ gͦ t̾ai int̾¬
dũ exgentib uenientes. insalomone: capil¬
latura tua sic̃ grex caprarũ qͣ ascendert̃ de
monte galaad. Hinc itẽ dicit sponiꝰ ad spon¬
sam. duo ub̃a tua sic̃ duo hynnuli caprȩ ge¬
melli:qͥ pascunt᷑ inliliis cdonec aspiret dies ce

Expanded text:
ent tamen omnes qui veniunt. Idem autem et caprae. Idem ibices, quasi abices, eo quod instar aium ardua et excelsa teneant loca, et in monis obtutibus pareant. Unde et meridiana pars ibices aves vocat, qui Nili fluenta inhabitant. Haec itaque animalia ut diximus in petris altissimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes, in suis cornibus illaesa suscipiunt. Capra carnem Salvatoris significat, hoc esimilitudinem carnis peccati, ut in Salomone: Fuge, dilecte mi, assimilare capreae . Item caprae, peccatores sive gentes, in Daniele: Ecce hircus caprarum , id est, princeps peccatorum. Caprae ergo justi interdum ex gentibus venientes, in Salomone: Capillatura tua sicut grex caprarum, quae ascenderunt de monte Galaad . Hinc item dicit sponsus ad sponsam: Duo ubera tua sicut duo hinnuli capreae gemelli, qui pascuntur in liliis, donec aspiret dies, et
Abbreviated transcription (Latin):
det̾ra phylistinoꝵ reportauert̃. Uacce anime
carnalib uitiis plene. ut inpsalmo. c̃cilia tau¬
roꝵ int̃ uaccas ppłor. Uacce diuites scłi huiꝰ. ut
in amos. audite u̾bũ dni uacce pingues. ui¬
tulꝰ et uitula a uiriditate uocatist: id ÷ erate
uiridi. sic̃ uirgo. uitulã gͦ paruã. eẽ. et sidũ
enixã. Nam enixa iuuenca ÷ et uaccã. uitul
gͦ inbonã partẽ accipit᷑. qñ innocentiã fide¬
liũ demonstrat: aut sincerã laudẽ pie deuo¬
tionis. Uñ scriptũ ÷: reddemꝰ uitulũ labioꝵ
nr̃oꝵ. Et inpsalmo tcͣ inqͥt ponent suꝑ altare
tuoꝵ uitulos. uitulos quippe posuit. aut ꝓ
iunocentib qͣ etas pͥma ÷: aut aiugo peccati
ceruix ꝓbat᷑ aliena. et id̃o intali u̾bo ꝑman¬
sit: ut actũ illũ p̃terire legis iudicaret fuis¬
se rerũ imaginẽ futurarũ. siue illos p̃dica¬
tores eũgłii ꝓmittit. qͣ imaginẽ inuitali fi¬
gura lucas eũgłista suscipit. qͥ ñ mugitib ac¬

Expanded text:
terra Philistinorum reportarunt. Vaccae, animae carnalibus vitiis plenae, ut in psalterio: Concilia taurorum inter vaccas populorum . Vaccae, divites saeculi hujus, ut in Amos: Audite verbum Domini, vaccae pingues . Vitulus et vitula a viriditate vocati sunt, id est, aetate viridi, sicut virgo. Vitula ergo parva est, et nondum enixa, nam enixa juvenca est, ut vacca. Vitulus ergo in bonam partem accipitur, quando innocentiam fidelium demonstrat, aut sinceram laudem piae devotionis. Unde scriptum est: Reddemus vitulum labiorum nostrorum . Et in psalmo: Imponent super altare tuum vitulos . Vitulos quippe posuit aut pro innocentibus, quorum aetas prima est, et a jugo peccati cervix probatur aliena, et ideo in tali verbo permansit, ut actum illum praeteritae legis indicaret fuisse rerum imaginem futurarum, sive illos praedicatores Evangelii promittit, quorum imaginem in vituli figura Lucas Evangelista suscipit, qui non mugitibus ae
Abbreviated transcription (Latin):
Aĩal et petulcũ. et feruens sẽꝑ ad coitũ: cuiꝰ ob
libidinẽ in transu̾sũ aspiciunt. unde ec no¬
m̃ craxit. Nam hyrci qui sc̃ ocłoꝵ anguli
scłm suetoniũ. cuiꝰ nat᷑a adeo calidissima ÷:
ur adamantẽ lapidẽ quẽ nec ignis nec fer¬
rũ domari ualet. solꝰ huiꝰ cruor dissoluit.
Nam hyrcꝰ qui inlege ꝓpeccatis offerebat᷑.
peccõꝵ ostendit ꝑsonã: qͥfuso sanguinȩ hoc
ẽ. pęnitenciȩ lacrimis soluit duritiã peccoͬꝵ.
unde inpsaltĩo ad dñm dicit eccła. offerã tͥ
boues cũ hyrcis. Hyrci peccatores siue genti¬
les indaniele. ecce aũ hyicꝰ caprarũ uenie¬
lȩuitico: alii aũ duos hẏrcos. xp̃m ecbarra¬
ban incellexert̃. Boues ut supͣ diximꝰ intel¬
ligunt᷑ p̃dicatores. qͥ pecora humana feli¬
cit᷑ exarantes. eoꝵ sensib celestis u̾bi semi¬
na fructuosa condebant. Hyrci uͦ intelliguns
qͥ diab olicis pͣuitatib studentes. hispidis

Expanded text:
animal et petulcum et fervens semper ad coitum; cuius oculi ob libidine in transversum aspiciunt, unde et nomen traxit. Nam hirqui sunt oculorum anguli secundum Suetonium, cujus natura adeo calidissima est, ut ad adamantem lapidem, quem nec ignis nec ferrum domare valet, solus hujus cruor dissolvat. Nam hircus, qui in lege pro peccatis offerebatur, peccatorum ostendit personam, qui fuso sanguine, hoc est, poenitentiae lacrymis solvit duritiam peccatorum. Unde in Psalterio ad Dominum dicit Ecclesia: Offeram tibi boves cum hircis . Hirci peccatores sive gentiles, in Daniele: Ecce autem hircus caprarum venieLevitico. Alii autem duos hircos, Christum et Barrabam, intellexerunt. Boves ut supra diximus, intelliguntur praedicatores, qui pectora humana feliciter exarantes, eorum sensibus coelestis verbi semina fructuosa condebant. Hirci vero intelliguntur, qui diabolicis pravitatibus studentes, hispidis
Abbreviated transcription (Latin):
sorẽ ꝓiecit inmare. et factus ÷ mͥ insalutem.
E qui peccatores intelligunt᷑. et luxuriosi
hoĩes: ut inhieremia. ȩqui ȩmissarii unꝰ¬
qͥsq aduxorẽ ꝓximi sui hinniebat. E quiᷤᷤ
carnał potentia in ysaia: ue qͥ ascenditis suꝑ
eqͦs. ut descendatis inegi ptũ: et inpsalmo.
dormicauert̃ qͥ ascendert̃ ȩqͣs. Quoil autẽ
eqͥ rufi. et uarii. nigri. et albi inꝓpħa zacha¬
ria apparuisse legunt᷑. aut castigationẽ
petcantiũ designat. aut consolationẽ con¬
u̾soꝵ. scriptũ ÷ enĩ inzarharia dño dicente.
ego irascor suꝑ gentes opulentas. qr ego na¬
tus sũ parĩ. ipsi uͦ addidert̃ inmalũ. et
rursũ ipse ꝓpħa ait. uidi ꝑ noctẽ. et ecce uir¬

Expanded text:
sorem projecit in mare, et factus est mihi in salutem. sorem projecit in mare, et factus est mihi in salutem. Equi peccatores intelliguntur et luxuriosi homines, ut in Jeremia: Equi emissarii; unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . Equus, carnalis potentia. In Isaia: Vae quia ascenditis super equos ut descendatis in Aegyptum . Et in psalmo: Dormitaverunt, qui ascenderunt equos . Quod autem equi rufi et varii nigri et albi in propheta Zacharia apparuisse leguntur, aut castigationem peccantium designat, aut consolationem conversorum. Scriptum est enim in Zacharia, Domino dicente: Ego irascor super gentes opulentas. Quia ego iratus sum parum, ipsi vero addiderunt in malum . Et rursum ipse propheta
Abbreviated transcription (Latin):
et ģcã. Hic equi p̃dicators sci intelligunt᷑.
quoꝵ sessor dñs÷. qͥ eis fortitudinẽ hoc̾con¬
stantiã m̃tis dat. et sonũ sane p̾dicationis.
Econtͣrio uͦ dealia spe ȩquoꝵ incantico exo¬
di scriptũ ÷. equũ et ascensorẽ ꝓiecit inma¬
re. Et rur sus quadrigas pharaonis et exerei¬
tũ eiꝰ ꝓiecit inmare. Sunt ȩqui qͦs dñs ascen
tatus tuus salus. Sunt aũ ȩqui qͥ ascensorẽ
hñt diabolũ. et angłos eiꝰ. Iudas equus erat.
s donec ascensorẽ habuit dnm̃: deeqͥtatu
salutis fuit. cũ cetis et cũ apłis missus: egro¬
ris salutẽ et sanitatẽ languentib pͣsticit. s
uͥ se diabolo substrauit: pt᷑ bucellã enim
introiuit ineũ sathanas: ascensor ipsius
effectꝰ ÷ sachanas. ec illiꝰ hñs ductꝰ adu̾sum
dñm et saluatorẽ nrm cȩpit eqͥtare. Om̃s
enĩ qui ꝑ secunt᷑ scõs liyni st̃ hinnientes.¬
s hñt ascensores quib agunt᷑ angłos ma¬
los: et inde ferores sr̃. Dñs gͦ eguũ et ascen¬

Expanded text:
 Hic equus praedicatores sancti intelliguntur, quorum sessor Dominus est, qui eis fortitudinem, hoc est, constantiam mentis dat, et sonum sanae praedicationis. E contrario vero de alia specie equorum in cantico Exodi scriptum est: Equum et ascensorem projecit in mare . Et rursus: Quadrigas Pharaonis, et exercitum ejus projecit in mare . Sunt equi, quos Dominus ascendt equitatus tuus salus. Sunt autem equi, qui ascensores habent Diabolum et angelos ejus. Judas equus ejus erat: sed donec ascensorem habuit Dominum, de equitatu salutis fuit cum caeteris, et cum Apostolis missus aegrotis salutem et sanitatem languentibus praestitit. Sed ubi se diabolo substravit post buccellam enim introivit in eum Satanas, ascensor ipsius effectus est Satanas; et illius habenis ductus, adversum Dominum et Salvatorem nostrum coepit equitare. Omnes enim qui sed habent ascensores, quibus aguntur, angelos malos, et inde feroces sunt. Dominus ergo equum et ascen
Abbreviated transcription (Latin):
diegͥ pedes lauat nob̾ qui int̃pellat ꝓ nob̾.
et cotidie nos opus hr̃e ut pedes lauemꝰ. inꝑ
sa oratione dnĩca confitem̃ cũ dicimꝰ dimiit¬
te nob̾ debita nr̃a sicut et nos dimitimꝰ de
bitorib nr̃is.¬

Expanded text:
itur pedes lavat nobis, qui interpellat pro nobis: itur pedes lavat nobis, qui interpellat pro nobis: et quotidie nos opus habere, ut pedes lavemus, in ipsa oratione Dominica confitemur, cum dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus 593 debitoribus nos
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisit peccatis ueniã fusis lacrimis p̃ce¬
tur: qd cũ comitantib dignis penitentiȩ
fructib longo tp̃r ꝑfecerit. restat ut secu¬
rior deaccepto ꝓpecc̃oꝵ uenia effeccꝰ. iã desi¬
deriis inhiantib optec uenire tẽpꝰ. qͦ me¬
reat᷑ int̾ beatissimos angłoꝵ choros faciẽ
uidere creatoris. Peluis uocata qd pedes
iln lauent᷑. pelues em̃i ubi dñs inimissa a¬
qua. lauit pedes discipłoꝵ suoꝵ significat
orationẽ scãm. ꝑ quã grã diuina pꝰt lauati¬
onẽ baptisinatis mundat oꝑa nr̃a: asordi¬
b t̾renis: unde ipse dñs in eũgłio ait. qui
lotꝰ : ñ ht̃ opus nisi pedes lauare: s ẽ. mun¬
dus totꝰ. Quomͦ ẽ. utrũq. et mundꝰ totus.
tam̃ ec pedes ei lauandi sunt: nͥ quia mundꝰ
dotꝰ ÷ in lauacro scĩ baptismatis. s itm̃ pul¬
testante. si dixerimꝰ quia peccatũ nͣ habemꝰ:
nos ipsos decipimꝰ. et ueritas in nob̾ ñ ẽ. Coti¬

Expanded text:
eccatis, veniam fusis lacrymis preceeccatis, veniam fusis lacrymis precetur; quod si comitantibus dignis poenitentiae fructibus longo tempore perfecerit, restat, ut securior de accepta peccatorum venia effectus jam desideriis inhiantibus optet venire tempus, quo mereatur inter beatissimos angelorum choros faciem videre Creatoris. Pelvis vocata, quod pedes ibi laventur. Pelvis enim, ubi Dominus, immissa aqua, lavit pedes discipulorum suorum , significat orationem sanctam, per quam gratia divina post lavationem baptismatis mundat opera nostra a sordibus terrenis: unde ipse Dominus in Evangelio ait: Qui lotus est, non habet opus, nisi pedes lavare: sed est mundus totus . Quomodo est utrumque; et mundus totus, et tamen pedes lavandi sutotus est in lavacro sancti baptismatis, iterum pulstolo Joanne attestante: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est
Abbreviated transcription (Latin):
rumꝑunt᷑ utres. et innũ effundit᷑. et utre ᷤ¬
ꝑibt᷑. s uinũ nouũ inutres nouos mictunt.
et ambo conseruant᷑. In utrib ueterib car¬
nales hoĩes designant᷑. et inutrib nouis sp̃i¬
tales: qui apti sunt adcapiendũ uinũ gr̃ẽ ce¬
lestis. Mulgariũ uas inqua mulgunt᷑ pe¬
cora idẽ ẽ. et mulctrũ ab eo qd mulgit᷑ lac.
Mulgariũ qͦ uasẽ. pastorale in qͦ lac infusũ
ẽ: et significat ueterẽ legẽ inqua cͣtinebat᷑
lac facilis doctrinȩ imꝑitis conueniens. La¬
brũ uocatũ eo qd̾ in eo lauationẽ fieri soli
tũ infantiũ. cuiꝰ diminutiuũ labellũ. idẽ.
ec allieũ. qd̾ in eo ablationẽ fierisolitum :
labrũ enĩ in exodo positũ legimꝰ. ante adi¬
tũ tẽpli dm̃i. ubi sacerdotes lauabant ma¬
gnificat cõpunctionis lacrimarũ emunda¬
tionẽ. Duob nanq modis lacrimarum
et compunctionũ statꝰ distinguit᷑. quia pri¬

Expanded text:
rumpuntur utres, et vinum effunditur: rumpuntur utres, et vinum effunditur: sed vinum novum in utres novos mittunt: et ambo conservabuntur ; in utribus veteribus carnales homines designans et in utribus novis spiritales, qui apti sunt ad capiendum vinum gratiae coelestis. Mulgarium, vas, in quo mulgentur pecora, idem est et mulctrum ab eo quod ibi mulgetur lac. Mulgarium quoque vas est pastorale, in quo lac infusum est, et significat veterem legem, in qua continebatur lac facilis doctrinae imperitis conveniens. Labrum vocatum eo quod in eo lavationem fieri solitum est infantium, cujus diminutivum, labellum. Idem et alveum, quod in eo ablutionem fieri solitum est. Labrum enim in Exodo positum legitur ante aditum templi Domini, ubi sacerdotes lavabant magnificat compunctionis lacrymarum emundationem. Duobus namque modis lacrymarum et compunctionum status distinguitur; quia pri
Abbreviated transcription (Latin):
ni apud siriã pͥmũ exco gitatũ. sicͣ silices
a sicilia nuncupatȩ. unde pͥmũ aduectȩ st̃.
Scifus gͦ significat scientiã legis. unde in
sacco beniami inuentꝰ : scifus ioseph: qr
incorꝑe pauli doctrina cȩlestis p̾fulgebat
ȩloquii. Orca. ẽ. amphore sp̃es. cuiꝰ in mo¬
re uocabulo urceus. diminutiuo orceolꝰ.
Doliũ. idẽ. cuppa. ec cupas acapiendo. idẽ.
accipiendo aquã uł uinũ uocatas. undes
et cappones. Uter abut̾o uocatꝰ ÷: de utre
uͦ psalmista ait. faccꝰ sũ sic̃ uter in pruina.
iustificariones tuas ñ sum oblitꝰ. Uter
eñĩ inpruma natiuo colore uacuatũ.
beneficio conu̾sionis attrahit᷑: et cũ sic fu¬
erit felici sorte maceratũ. ꝓuenit qd seq̃r:
ut iꝰtificationes dm̃ possint nullatenus
obliuisci. Uter enĩ corpꝰ mortale significat.
pruina beneficiũ conu̾sionis ostendit:
cit calor fidei. qͣntũ deflãma subtractũ fue¬
ubi dñs dep̃dicatione fidei locutꝰ ait. nemo

Expanded text:
gitatum, sicut cilicises a Cilicia nuncupatae, unde et primum advectae sunt. Scyphus significat scientiam legis: unde in sacco Benjamin inventus est scyphus Joseph ; quia in corpore Pauli doctrina coelestis praefulgebat eloquii. Orca est amphorae species, cujus minore vocabulo urceus, diminutivo urceolus est. Dolium . . . Cupos et cupas a capiendo, id est, accipiendo aquam vel vinum, vocatas volunt: unde et caupones. Uter ab utero vocatus est. De utre vero psalmus ait: Et factus sum sicut uter in pruina, justificationes tuas non sum oblitus . Uter enim in pruina nativo calore vacuatum beneficio conversionis attrahitur, et cum sic fuerit felici sorte maceratum, provenit, quod sequitur, ut justificationes Domini nullatenus possit oblivisci. Uter enim corpus mortale significat: pruina beneficium conversionis ostendit: cit calor fidei, quantum de flamma subtractum fueubi Dominus de praedicatione fidei locuturus ait: Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ stola remimerationẽ futurã significat. q̃
inmortalitatẽ aliqñ uͦ honorẽ dignitatissi¬
ue ordinis sacri. unde scriptũ ẽ. stolã głȩ
induit illũ. Remuneratio aũ futa instola
significat᷑. uͥ legit᷑ in apocalipsi: qđ anima¬
bus scõꝵ q̃ clamabant ad dñm pt effirsionẽ
sit ut reqͥescẽnt adhuc modicũ tp̃s. donee
impleant᷑ conserui eoꝵ. et fĩs eoꝵ. qͥ int̾fici¬
endi sunt. Similit̾ sic̃ et illi singłas mstolas
resurgentib aũ corꝑib iuxta isaiã int̾ra sua
dupplicia posidebt̃: ñ desid̾iũ resurrectio¬
ins abnuit᷑ s ex colligendoꝵ fr̃m augĩito
differt᷑. Nam ec ipsa anmarũ lȩticia potest
stolis albis figurari. cũ dño reuelante didi¬
cerint et impios infine dampnandos. et
usq ad finẽ scłi multos suo numero ꝑmar

Expanded text:
tem stola remunerationem futuram significat atque immortalitatem: aliquando vero honorem dignitatis sive ordinis sacri; unde scriptum est: Stola gloriae induet illum . Remuneratio autem futura in stola significatur, ubi legitur in Apocalypsi, quod animabus sanctorum, quae clamabant ad Dominum post effusionem sit: Ut requiescerent adhuc modicum tempus donec impleantur conservi eorum, et fratres eorum, qui interficiendi sunt similiter, sicut et illi . Singulas modo resurgentibus autem corporibus, juxta Isaiam, in terra sua duplicia possidebunt . Non desiderium resurrectionis abnuitur, sed ex colligendorum fratrum augmento differtur. Nam et ipsa animarum laetitia potest stolis albis figurari, cum Domino revelante, didicerint et impios in fine damnandos, et usque in finem saeculi multos suo numero per
Abbreviated transcription (Latin):
cũ amicta uarietate. qua infine tota ꝑfectio
ẽ. u caritas ñtanꝗͣ deaurata conspicit᷑. s iã
plenissima tanꝗͣ aurea repꝑit᷑.
palliũ expͣpura signatũ cuiꝰ fimbriȩ aurei
staminis sũmitate resplendent. Palla ẽ. ꝗͣ¬
drũ palliũ. muliebris uestis. deductũq usq
aduestigia qd̾ adfixis in ordinẽ gẽmis. et pal¬
modi indumͣti. siue qd̾ rugis iubrantib si¬
nuata crispet᷑. Teristiũ palliolũ ÷ qͦ usq ho¬
die arabiȩ et mesopotamie mulieres uelant᷑
qͦ inestu tutissimo tegunt᷑ umbracło. A nobo¬
ladiũ amictoꝵ lineũ feminarũ. qͦ humeri
oꝑiunt᷑: qd greci uł latini sindonẽ uocant.
Nam detheristro et inisaia legit᷑. et ingenesi
camelo. et ait ad puerũ: qͥs ẽ. ille hõ qͥ uenit
ꝑagrũ inoccursũ nob̃: Dr̃q ei. Ipse ẽ. dñs
m̃s. At illa tollens cito palliuĩ oꝑuit se. Rebec¬
ca uͦ isaac uiso. qͥs ille hõ sit requisito apue¬

Expanded text:
cumamicta varietate ; quia in fine tota perfectio cumamicta varietate ; quia in fine tota perfectio est, ubi charitas non, tanquam deaurata, conspicitur, sed jam plenissima, tanquam aurea. CAPUT pallium ex purpura signatum, cuius fimbriae aurei staminis summitate resplendent. Palla est quadrum pallium muliebris vestis, deductum usque ad vestigia, quod ad fixis in ordinem gemmis. Et palsmodi indumenti est: sive quod rugis vibrantibus sinuata crispetur. Theristrum palliolum est, quo usque hodie Arabiae et Mesopotamiae mulieres velantur, quibus in aestu tutissimo teguntur umbraculo. Anaboladium amictorium lineum feminarum, quo humeri operiuntur, quod Graeci et Latini sindonem vocant. Nam de theristro et in Isaia legitur, et in Genesi camelo, et ait ad puerum: Quis est ille homo, qui venit per agrum in occursum nobis? Dixit ei: Ipse est dominus meus. At illa tollens cito pallium, operuit se . Rebecca vero, Isaac viso, quis ille homo sit, requisito pue
Abbreviated transcription (Latin):
sic̾ et grece planeta dicta. qͥa horis errantibus
ȩuagat᷑. unde et stellȩ planete. iddẽ. uage: eo
qd̾ nage suo errore motuq discurrt̃. Oasu¬
la dita nixta allegoriã recte fidi pot̃ ex pͥmẽ
indumͣtũ. in quo bonoꝵ oꝑũ plenitudo con¬
sistit. unde scriptũ: incasula ipsiꝰ reqͥescunt
bona ꝑeuum. Melotes quȩ etiã pera uocat᷑.
pellis ẽ. caprina a collo pendens. p̃cincta usq
adlumbos: ẽ. enĩ habitꝰ ꝓpͥȩ necessariꝰ adoꝑis
exerctiũ. fiebat enĩ ꝓpͥis ut qͥdã existimant
depellicłis melotũ. unde et melotes uocatȩ
sunt. fimbriȩ uocatȩ ora uestim̃toꝵ hocẽ. fi
nes exgreco uocabulũ trahunt. greci enĩ ter¬
minũ ora uocant. fimbrie sp̃rcalit̾ significars̃
mist̾ia incarnationis dñi. qͣs tetigit mulier
emoruosa. et statim sanata ẽ. Item fimbrie
significant extremitatẽ uitȩ hoĩm. unde
inpsalmo deeccła legit᷑. infimbris aureis cir¬

Expanded text:
Sic et Graece planeta dicta, quia oris errantibus Sic et Graece planeta dicta, quia oris errantibus evagatur. Unde et stellae planetae, id est vagae, eo quod vagae suo errore motuque discurrunt. Casula juxta allegoriam rectae fidei potest exprimere indumentum, in quo bonorum operum plenitudo consistit. Unde scriptum est: In casula ipsius requiescunt bona per eum . Melotes, quae etiam pera vocatur, pellis est caprina, collo pendens, praecincta usque ad lumbos. Est enim habitus proprie necessarius ad operis exercitium: fiebat autem prius, ut quidam estimant. De pelliculis melonum, unde et melote vocate sunt. Fimbrie vocate ora vestimentorum, hoc est fines, ex Graeco vocabulum trahunt. Graeci enim terminum oron vocant. Fimbriae spiritaliter significant mysteria incarnationis Domini, quae tetigit mulier haemorrhoissa, et statim sanata est. Item fimbriae significant extremitatem vitae hominum: unde in psalmo de Ecclesia legitur: In fimbriis aureis cir
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit. ec p̃da hostili dequa ẽ. uox illa senatua
togis depositis qͥrites adsaga fuert᷑ Sagum
aũ gallicũ nom̃ ÷: dictũ auꝰ sagum qͥdrũ eo
ꝗd̾ apud eos pͥmũ q̾dratũ uł quad tuplex ẽ.
Nam inꝓpħa scriptũ ÷: oꝑiant᷑ sic̃ diploide
te nudatist̃. Confusio em̃iudeoꝵ ẽ. legẽ ñ
intelligẽ. quȩ totiens saluatorẽ dñm pͣcini¬
uit aduenire. siue illud genꝰ uult ex pͥmere:
qd solec inꝓu̾biis dici: ide. confusionis dup¬
plici pallio uestiant᷑ dũ ante dm̃ et hoĩes exu¬
bescunt. Sagoꝵ aũ misticꝰ sensꝰ intab̾na cłi mo¬
saici constructione satis ex planatꝰ. ẽ: adciꝰ lec¬
tionẽ lectorẽ mittimꝰ. Penula ẽ. palliũ eũfim¬
briis longis. cuiꝰ m̃tio inepła pauli adtimothe¬
um fit. Casula ẽ uestis eucullata dicta ꝑdi
minutionẽ acasa qd̾ totũ hominẽ tegat qͣsi
minor casa: inde et cuculla qͣsi minor cella.

Expanded text:
pit e praeda hostili. De qua est vox illa senatui: pit e praeda hostili. De qua est vox illa senatui: 'Togis depositis Quirites ad saga fuerunt.' Sagum autem Gallicum nomen est: dictum autem sagum quadrum eo d apud eos primum quadratum vel quadruplex esset. Nam in Propheta scriptum est: Operiantur, sicut diploide, te, nudati sunt. Confusio enim Judaeorum est legem non intelligere, quae toties Salvatorem Dominum praecinuit advenire: sive illud genus vult exprimere, quod solet in proverbiis dici: id est: Confusionis duplici pallio vestiantur, dum ante Dominum et homines erubescunt. Sagorum autem mysticus sensus in tabernaculi Mosaici constructione satis explanatus est, ad cujus lectionem lectorem mittimus. Poenula est pallium cum fimbriis longis, cujus mentio in Epistola Pauli ad Timotheum fit . Casula est vestis cucullata, dicta per diminutionem a casa, quod totum hominem tegat, quasi minor casa: inde et cuculla, quasi minor cella.
Abbreviated transcription (Latin):
iuste si sex urnas habeat. Toga palmata dice¬
bat᷑. quã merebant᷑ hi qͥ reportabant deho¬
stib palmas: ipsa uocabat᷑ et toga pieta: eo
qd̾ uictorias cũ palmis intextas hrẽt. Pallrũ
mistice inbono acipit᷑. ut ẽ ilud: pallium
laudis ꝓcingło meroris. tem incontrariã partẽ
impsalmo. palliũ possitũ. ẽ. ubi legit᷑ deeccła. qͥ
fundauit t̾ram suꝑ stabilitatẽ suã. ñ inelina¬
eñi dr̃ aquarũ copiosissima multitudo. q̃et
inbono et inmalo plerunq ponit᷑. hoc me¬
rito suꝑstitiosis atq ꝑsecutorib comꝑat᷑. qͥa
sic̃ palliũ subiecta cooꝑit: ita illi mundũ fȩ¬
dissima suꝑstitione. texer̃ ut ñsolũ medio¬
cres hoĩes s in ꝑnicionẽ suã. ipsos qͦ scõs ui¬
ros atq eminentissimos tormͣtis corꝑũ ob¬
panno patientia ualeat. ẽ. Aũ uestis milita¬
ris. Cuiꝰ usus. gallicis pͥmũ expeditionib &ȩ¬

Expanded text:
justa, si sex ulnas habeat. Toga palmata dicejusta, si sex ulnas habeat. Toga palmata dicebatur, quam merebantur hi, qui reportabant de hostibus palmas. Ipsa vocabatur et toga picta, eo quod victorias cum palmis intextas haberet. Pallium mystice in bono accipitur, ut est illud: Pallium laudis pro cingulo moeroris . Item in contrariam partem in psalmo pallium positum est, ubi legitur de Ecclesia: Qui fundavit terram super stabilitatem ejus, non inclinaitur aquarum copiosissima multitudo; quae et in bono et malo plerumque ponitur. Haec merito hic superstitiosis atque persecutoribus comparatur, quia sicut pallium subjecta cooperit, ita illi mundum foedissima superstitione texerunt; ut non solum mediocres homines, sed in perniciem suam ipsos quoque sanctos viros atque eminentissimos tormentis corporum obpanno patientia velat. Est autem vestis militaris, cuius usus Gallicis primum expeditionibus coe
Abbreviated transcription (Latin):
illiũ :÷ qd̾ ministrantiũ scapule c̃tegurt᷑
it cũ ministrant expediti discurrant.
Plautꝰ. si qͥd facturꝰ es appende inhumeris pal¬
liuĩ: et ꝑgat qnͣtũ ualet tuoꝵ pedũ ꝑnicitas.
Dictũ palliũ apellib. quã pͥus suꝑ indum̃ta
pellicia ueteres utebant᷑ quasi pellea. siue
apalla ꝑderiuationẽ. Clamis. ẽ. qͥ exuna
parte induit᷑. neq consuet᷑ s fibula infre¬
nat᷑. hinc et grece nom̃ accepit. Clamis lau¬
dis c̃. ornat᷑. ut insalomone: et clamidẽ fecit
iuro suo. idẽ. uestim̃tũ: qd̾ tanꝗͣ deduob testa
mͣtis confectũ sit. Toga dicta qd uelam̃to sui
corpꝰ tegat. atq oꝑiat: ẽ. aũ palliũ purũ. for¬
ma rotunda et fusior: et qͣsi inundante simi
et sub dextro ueniens. supͣ humerũ sinistrũ
ponit᷑. Quiꝰ similitudinẽ inoꝑimͣtis simu¬
lachroꝵ. uł pict̾arũ aspicimꝰ: easq statuas
togas uocamꝰ. Toga aũ romani inpace ute¬
bant᷑. belli aũ tp̃r paluda m̃tis m̃sura toge

Expanded text:
llium est, quo ministrantium scapulae conteguntur, ut, dum ministrant, expediti discurrant. Plautus: Si quid facturus es, appende in humeris pallium. Et pergat, quantum valet, tuorum pedum pernicitas. Dictum autem pallium a pellibus: quia prius superindumenta pellicia veteres utebantur, quasi pellea: sive a palla per derivationem. Chlamys est, quae ex una parte induitur, neque consuitur, sed fibula infrenatur: hinc et Graece nomen accepit. Chlamys laudis est ornatus, ut in Salomone: Et chlamydem fecit viro sumen accepit. Toga dicta quod velamento sui corpus tegat atque operiat. Est autem pallium purum forma rotunda et fusiore, et quasi inundante sinu, et sub dextro veniens supra humerum sinistrum ponitur: cujus similitudinem in operimentis simulacrorum vel picturarum aspicimus, easque statuas togatas vocamus. Toga autem Romani in pace utebantur, belli autem tempore paludamentis: mensura togae
Abbreviated transcription (Latin):
Stola matronale oꝑimtuł. quod oꝑto capite
ad scapulas adextro latere inleuu hume¬
rũ mittit᷑. Stola aũ grece uocat᷑. qd̃ suꝑ emi¬
inf᷑. Idem et ricinũ latino noĩe appellatũ.
eo qd̃ dimidia eiꝰ pars retro reicit᷑. qđ uulgi
mauortẽ dicunt. Uocant aũ mauortẽ qͣsi
martẽ. signũ aũ maritał dignitatis et po¬
testatis in eo ẽ. Caput eñi mulieris uir ẽ:

Expanded text:
Stola matronale operimentum, quod cooperto capite Stola matronale operimentum, quod cooperto capite et scapula a dextro latere in laevum humerum mittitur: stola autem Graece vocatur quod superemittatur. Idem et ricinium Latino nomine appellatum eo quod dimidia eius pars retro reicitur; quod vulgo mavortem dicunt. Vocatum autem mavortem quasi Martem; signum enim maritalis dignitatis et pot
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑuit. quia tanto subtilius saluatoris sui
misteria penetrat: qͣnto altiꝰ deante acta ui¬
ta confundit᷑. ec quia ꝑu̾se egerit uereẽdat.
Fallio se cooꝑurr curauit. quia uiso dño infir¬
tatẽ suȩ accionis exubuit: et illa que priꝰm
camelo lib̾e gestabat᷑. descendens pꝰt modum
uerecdia tegit᷑. Desindone gͦ mistice mundi
monstrauit illud mundissimũ fore. et a
mundis hoib insacramͣto ꝑcipiendũ opor¬
tere.Item in ꝓu̾biis demuliere forti ita le¬
git᷑. sindonẽ fecit et uendidit: et cingulũ
tradidit chananeo. Inlinteo sindonis sub
tilis intextio signat᷑ sc̃e p̃dicationis in qua
mollit̾ quiescit: quia mens in illa fideliũ
spe suꝑna refouet᷑. Uñ et petro animalia
dedit: et ab infidelib uitã recte ẽseruatio¬
nis accepit. q̃ et chananeo cingłm tradidit.
qͥa ꝑuigorẽ demonstrata iusticie fluxa
oꝑa gentilitas astruxit: ut hoc qd̾ p̃cipit᷑¬
uiuendo teneat. sint lumbi ur̃i p̃cincti.

Expanded text:
s sui mysteria penetrat, quanto altius de anteacta vita confunditur: et, quia perverse egerit, verecundatur. Pallio se cooperire curavit, quia viso Domino infirmitatem suae actionis erubuit: et illa, quae prius in camelo libere gestabatur, descendens postmodum verecundia tegitur. De sindone ergo mystice munditmonstravit illud mundissimum fore, et a mundis hominibus in sacramento percipiendum oportere. Item in Proverbiis de muliere forti ita legitur: Sindonem fecit, et vendidit; et cingulum tradidit Chananaeo . In linttilis intextio signatur sanctae praedicationis in qua molliter quiescitur, quia mens in illa fidelium spe superna refovetur. Unde et Petro animalia didicit, et a fidelibus vitam rectae conversationis accipit. Quae et Chananeo cingulum tradidit, quia per vigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis exstinxit. Ut hoc quod praecipitu
Abbreviated transcription (Latin):
deriis dedicȩ. huc illucq more aeris fluide
quia mortał uita ꝑcurr ens:. p̃dicato res scõs
anrĩs ocłis corꝑaliter occultat. Aliquando
aũ pͣdicatores diuini u̾bi aer significat. ut
ẽ. illud psalmistȩ: tenebrasa aqua innubibus
sicuri ẽ. uirtutẽ doccoꝵ. intorũ uix ꝑuenire po¬

Expanded text:
deriis deditae, huc illucque more aeris fluide deriis deditae, huc illucque more aeris fluide quia mortalis vita percurrens praedicatores sanctos a nostris oculis corporaliter occultat. Aliquando autem praedicatores divini verbi aer significat, ut est illud Psalmistae: Tenebrosa aqua in nubibus sicuti est, virtutem dictorum in totum vix pervenire po
Abbreviated transcription (Latin):
en est inanitas. lum̃ plurimũ habeis:
admixtũ raritatis. quã cȩt̾a ȩlem̃ta: de
quo uirgilius. longum ꝑ inane secutꝰ.
u̾ uentosi ac ꝓcellosi motꝰ ñ possunt existere:
ad cȩlestem ꝑtinet partẽ:iste uͦ turbulentior
qͥ exalacionib humidis corporescit. t̃re de pu¬
tatur: quiq ex se multas species reddit. Nam
cõmotꝰ uentos facit. uehem̃tius concitatꝰ ignes
et ronitrua: contractꝰ nubila conspissatꝰ plu¬
tib densiorib nubib grandinẽ. distentus
serenũ efficit. Nam aerem densum nubemeẽ.
nubẽ rore factam. et solutã aerem. Aer autẽ¬
aũ significat inanitatẽ tuiꝰlibet rei. unde a¬
płs ait. sic pugno ñquasi aerem uerberans.
id ÷ nͣ in ania consectans. Item aer significat
renuitatẽ m̃tium seculariũ. ut ÷ illud in iob:
subito aer coget᷑ innubes. et uentꝰ transiens
fugabit eas. Quid gͦ ꝑaerem. nͥ m̃tes scłariũ
designant᷑: Quȩ innumeris huiꝰ uitȩ desi¬

Expanded text:
er est inanitas lumen plurimum habens admistum raritatis quam caetera elementa. De quo Virgilius: Longum ubi ventosi ac procellosi motus non possunt existere, ad coelestem pertinet partem; iste vero turbulentior, qui exhalationibus humidis corporescit, terrae deputatur, quique ex se multas species reddit: nam commotus ventos facit; vehementius concitatus, ignes et tonitrua; contractus, nubila; conspissatus, plutibus densioribus nubilis, grandinem; diserenum efficit. Nam aerem densum nubem esse constat, nubem rarefactam et solutum aerem. Aer autem significat inanitatem cujuslibet rei. Unde Apostolus ait: Sic pugno, non quasi aerem verberans , id est, non inania consectans. Item aer significat tenuitatem mentium saecularium, ut est illud in Job: Subito aer cogetur in nubes, et ventus transiens fugabit eas . Quid ergo per aerem, nisi mentes saecularium designantur, quae innumeris hujus vitae desi
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ accepit. peo qd̾ nulla letitia obueniens
castris stationẽ milit̃ restrĩgit. Nam lexitia
libentiꝰ. tristitia sollicitiꝰ administrat disciplinã.
unde et milites nunꝗͣ ĩmemores sacram̃ti mag̃
stationib parent. Discernunt aũ quidã int̾ ie¬
iuniũ ec stationẽ. Nam ieiuniũ ÷ indifferent̃
cuiꝰsibet dieiabstinentia. ñ scđm legẽ pͭpã uolun
ł dierũ. ux qͦrta feria. et sexta feria ieiunium
bati. Tempoꝵ aũq̃ legalib ac ꝓpħicis institu¬
tionib t̾minatis tc̃por instituta st̃. ut ieiu¬
niũ qͣrti. qͥnti. septimi. ac decimi. ł sic̃ in ȩũgłio

Expanded text:
nomen accepit, pro eo quod nulla laetitia obveniens nomen accepit, pro eo quod nulla laetitia obveniens castris stationem militum rescindit. Nam laetitia libentius, tristitia sollicitius administrat disciplinam; unde et milites numquam inmemores sacramenti magis stationibus parent. Discernunt autem quidam inter ieiunium et stationem. Nam ieiunium est indifferenter cuiuslibet diei abstinentia, non secundum legem, sed secun. Dierum, ut quartae feriae et sextae feriae ieiunium bati. Temporum autem, quae legalibus ac propheticis institutionibus terminatis temporibus statuta sunt, ut ieiunium quarti, quinti, septimi, ac decimi mensis; vel, si
Abbreviated transcription (Latin):
die uisionẽ cõmunicationis in illo uasculo
ex ꝑtꝰ÷ sexta hora orandi gr̃a ascend̾at. Idẽ
etiã cũ ioħe hora nona tẽplũ adiit qñ pa¬
raliticũ sanitati pͥstine reformauit. S et
danielẽ legimꝰ ec tẽpora inoratione obser¬
triũ. patris et filii et sp̃c sciͣ: exceptis utiq
et aliis legitimis orationib qͣ sine ulla ad¬
monitione. debent᷑ iu ingressũ lucis. ac no¬
tris. siue uigiliarũ. S et cibũ ñ priꝰ sumere
ꝗͣ int̃posita oratione. pͥora eñi habenda st̃
Q aũ uult orationẽ suã addñm uolare. fa¬
ciat illi duas alas: ieiuniũ ec ȩlemosinam.
et ascendit celerit᷑ et exaudit᷑. Ieiuniũ ẽ par¬
simonie uictꝰ. abstinentiaq ciboꝵ: cui no¬
men ÷ inditũ exquadã parte uiscerũ. tenui
seꝑ et uacua: qd uulgo ieiunũ uocat᷑. Unͣ
ieiniũ credit᷑ nom̃ deriuatũ. qd sui media
uiscera uacua et exinanira existant. Ieiuniũ
aũ ec statio dr̃. Statio aũ demilitari exẽplo

Expanded text:
die visionem communicationis in hoc vasculo expertus, sexta hora orandi gratia ascenderat . Idem etiam cum Joanne hora nona templum adiit , quando paralyticum sanitati pristinae reformavit. Sed et Danielem legimus haec tempora in oratione obsertrium, Patris et Filii et Spiritus sancti. Exceptis utique et aliis legitimis orationibus, quae sine ulla admonitione debentur in ingressu lucis ac noctis sive vigiliarum: sed et cibum non prius sumere, quam intraposita oratione. Priora enim habenda sunt Qui autem vult orationem suam ad Dominum volare, faciat illi duas alas: jejunium et eleemosynam: et ascendit celeriter et exauditur. Jejunium est parcimonia victus, abstinentiaque ciborum, cui nomen inditum ex quadam parte viscerum tenui semper et vacua, quod vulgo ieiunum vocatur. Unde ieiunii nomen creditur derivatum, quod sui inedia viscera vacua et exinanita existant. Ieiunium autem et statio dicitur. Statio autem de militari exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
agita asagaci ictu. idẽ. ueloci iactu uo¬
cãta: penns enĩ fert᷑ quasi auis. ut cȩ¬
Terit̾ mors ꝑcurrat adhominẽ: lis pͥmum
cretentes usi st̃: qͥb penne ut diximꝰ ideo ad
nuncupatȩ. Scorpio saguta ẽ. uenenata.
arcu uł torm̃tis excussa: q̃ dũ adhominẽ
uenerit: uirus quo figit. infundit: unde

Expanded text:
agitta a sagaci ictu, id est veloci ictu, vocata. Pinnis enim fertur, quasi avis, ut celeriter mors percurrat ad hominem. Has primum Cretenses usi sunt, quibus pinnae, ut diximus, ideo adgnuncupatae. Scorpio est sagitta venenata arcu vel tormentis excussa, quae dum ad hominem venerit, virus, quo figit, infundit; unde
Abbreviated transcription (Latin):
s̃te sibid̃o retbuente incidit in languorẽ gra¬
iussimuĩ. et pedũ dolorẽ uehem̾tissimũ. ind̾
et obiit. nec in infirmitate sua q̃siuit dñm.
s mag̃ in meditoꝵ artẽ confidens delusus ẽ.
Is itaq eos significat typice qͥ bona inchoant
minitio s malo finiunt t̾mino. qͥ ptꝰ abdicati¬
onẽ idolatrie et sptã seruitutẽ demonioꝵ. ꝑtep¬
ta grã baptismatis et er̾ismatis sacri unctione.
statĩmpͥmordio uitȩ suȩ pietatis arripiunt
oꝑa. s fortiore etate ac iueca t̾minũ p̃sentis
uite qñ uirtutib oꝑã dare debuerant. adi¬
tia relabunt᷑ et in pͣuis deleccant᷑ actib Iosapha
qͥ intp̃tat᷑ dĩ iudiciũ. hicgͦ rex typũ p̃ferc ppłi
credentiũ desinib. qͥ ad redẽptorẽ nr̃m relicto
parentis errore conuenit sacro baptismate abi¬
lutꝰ. et scĩchrismatis unctione linitꝰ. axp̃o xp̃na

Expanded text:
ste sibi Deo tribuente, incidit in languorem gravissimum, et pedum dolorem vehementissimum, in quo et obiit. Nec in infirmitate sua quaesivit Dominum, sed magis in medicorum arte confidens, delusus est. Is itaque eos significat typice, qui bono inchoant initio, sed malo finiunt termino, qui post abdicationem idololatriae, et spretam servitutem daemonis, et percepta gratia baptismatis, et chrismatis sacri unctione, statim in primordio vitae suae pietatis arripiunt opera, sed fortiori aetate, ac juxta terminum praesentis vitae, quando virtutibus operam dare debuerant, ad vitia relqui interpretatur Deus judicium. Hic ergo rex typum praefert populi credentium de gentibus, qui ad Redemptorem nostrum, relicto parentum errore, convenit; sacro baptismate ablutus, et sancti chrismatis unctione linitus, a Christo C
Abbreviated transcription (Latin):
sigurat se mangłm lucis. Tota aũ potentia¬
eiꝰ atq potestas uanitas ẽ. quẽ filii iudȩ hoc:
filii confessionis. acfilii symeonis. idẽ. filii ex¬
auditionis debellant: cũ fideles qͥq scuto fi¬
dei atq armis uirtutũ contͣ eũ dimicant. Cõ
uestigia exẽpli abscide uirilit̾ c̾tendt̃. Quati¬
nꝰ maligni fraus efficatiã repentine deceptio¬
nis ñ inueniat. cũ uigor illi nocendi spĩtali
dimicatione aufert᷑. Eglon gͦ rex moabitarũ.
qͥ int̾pͣtat᷑ roratꝰ uł orbitas. typũ tenec diaboli
ambidext: hñs gladiũ ancipitẽ interfecit.
Sic doctor catholicꝰ rotantẽ diabalũ in argum̃tiᷤ
pliylosophoꝵ sermone eũgłico atq ꝓpħico c̃¬
cludit. et extinguit om̃e p̾raui doginatis et
crasse intelligentiȩ sensũ. qͥ se extollit et erigit
adu̾sũ sp̃italẽ intelligentiã xp̃i. Posst̃ ec angłi¬

Expanded text:
figurat se in angelum lucis . Tota autem ejus potentiafigurat se in angelum lucis . Tota autem ejus potentia atque potestas vanitas est. Quem filii Juda, hoc est, filii confessionis, ac filii Simeon, id est, filii exauditionis debellant, cum fideles quique scuto fidei atque armis virtutum contra eum dimicant; compvi exempli abscidere viriliter contendunt, quatenus malignae fraudis efficaciam repentinae deceptionis non inveniant, cum vigor illi nocendi spiritali dimicatione aufertur. Eglon ergo rex Moabitarum, qui interpretatur rotatus, vel orbitas, typum tenet diaboli,t. Sic doctor catholicus rotantem diabolum in argumentis philosophorum sermone evangelico atque prophetico concludit, et exstinguit omnem pravi dogmatis et crassae intelligentiae sensum, qui se extollit et erigit adversum spiritalem scientiam Christi. Possunt et ang
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ qd̾ pot fortasse illud ostendi. qd̾ spelunca du¬
plex cõꝑata ab abrahã patriarcha inea ẽ.: inqͦ
c̃iugia patrũ et reliqͥe eoꝵ iacent. idẽ. abralam
cũ sara. ysaac cũ rebecca. iacob cũ lia. Ipse gͦ in
memoriis patrũ hereditatẽ capit prudens ec
sapiens calepli: ipsi iħs enachitarũ gentiũ metro¬
polim tribuit hebron: et efficit᷑ ei sors usq in ho¬
diernũ diẽ. Othoniel qͥ int̃pͣtat᷑ tp̃s eiꝰ di. uł res¬
ponsio di: iste significat rectores excłarũ ac iudi
ces. qͥb ꝑsp̃c scĩ grãm iudiciũ ñ solũ rerũ gesta¬
rũ datũ ÷ s et animarũ. Nam scriptũ ÷ deipso
chusar sathon regẽ. Quare hoc: Qaspc dñi erat
et pꝰt hȩc dicit. qr qͥ euit t̾ra subeo iudice.xl.¬
annis. Uides quã larga ẽ. diuina clem̃tia octo
onibereh qͥ int̃pͣtat᷑ dñs fulminis. significat
diabolũ. deqͦ apłs ait. Ipse enĩ sathanas trass¬

Expanded text:
per quod potest fortasse illud ostendi, quod spelunca duper quod potest fortasse illud ostendi, quod spelunca duplex comparata ab Abraham patriarcha in ea est, in qua conjugia patrum et reliquiae eorum jacent, id est, Abraham cum Sara, Isaac cum Rebecca, Jacob cumemoriis patrum haereditatem capit prudens et sapiens Caleb; ipsi Jesus Enachitarum gentium metropolim tribuit Hebron, et efficitur ei sors usque in hodiernum diem. Othoniel, qui interpretatur tempus ejus Deus, vel responsio Dei. Istes sancti gratiam judicium non solum rerum gestarum datum est, sed et animarum. Nam scriptum est de ipso Chusar Sathon regem. Quare hoc? quia spiritus DoEt haec dicit: Quia quievit terra sub eo judiceannis . Vides quam larga est divina clementia. Octo onibezec, qui interpretatur dominus fulminis, significat diabolum, de quo Apostolus ait: Ipse enim Satanas trans
Abbreviated transcription (Latin):
cipitiec ea sidelit̾ obseruat: inimicis omĩno ñtra¬
didit. ipsa potiꝰ ꝑiclitari oꝑtans. dũ mͦ illesa
ac salua seruaret. Hȩc casurũ mundũ sic̃ illa
cuutatẽ firmit̃ credidit. hȩc ꝓse ac suoꝵ oui
salute. pactũ cũ testam̃tis dñi fecit. Hiȩ indo¬
diũ mundi. nulla ratione uitabit. Achã qui
deiericho anathemate cẽupiuit. significat neq̃¬
canis. significat doccorẽ catholicũ sapientẽ cor¬
de. et fortẽ ac strenuũ inexercitio uircutũ. Iste
deposcit sibi aiosue ꝑmiti facultatẽ. ut ẽgredli¬
at̃ cũ dialecticis scłi. cũ his qͥ ꝓueris falsa ẽfir¬
mant. ut eos confutet ac suꝑec: et subu̾at oiã
q̃ illi falsis assertionib c̃struxeit̃. Ideo deniq
dare oꝑã studiis. et legẽ prudent meditar.¬
et effici cor in lege d̃i. potes istas magnificas et
munitas urbes. idẽ. assertiones subu̾tere falsita¬
tisut et tu merearis benedici ab iħu: et acciꝑe
hebron. Intp̃tat᷑ aũ hebron c̃iunctio uł c̾iugiũ.

Expanded text:
cepit, et eadem fideliter conservat, inimicis omnino non tradidit, ipsa potius periclitari optans, dummodo illaesa ac salva servaret. Haec casurum mundum, sicut illam civitatem, firmisalute pactum cum testamentis Domini fecit; haec in doque incendium mundi nulla ratione vitabit. CAPUT de Jericho anathemate concupivit, significat neqcanis, significat doctorem catholicum sapientem corde et fortem ac strenuum in exercitio virtutum. Iste deposcit sibi a Josue permitti facultatem ut congrediatur cum dialecticis saeculi, cum his qui pro veris falsa confirmant, ut eos confutet et superet, et subvertet omnia quae illis falsis assertionibus construxerunt. Ideo denique dare operam studiis, et legem prudenter meditaret effici cor in lege Dei, potes istas magnificas et munitas urbes, id est, assertiones subvertere falsitatis, ut et tu merearis benedici ab Jesu et accipere Hebron. Interpretatur autem Hebron conjunctio vel conjugium;
Abbreviated transcription (Latin):
atq sac̾dotiũ uanũ qd pꝰt xp̃i aduentũ inanit̃
habuerat destrueret. tẽplũq subu̾teret: nec nͣ &
ĩpiã sinagogã q̃ sanguinẽ scõꝵ sẽꝑ sitiebat de
regni culmine p̾cipitaret. ac rectares ipsiꝰ int̾sicẽt.
Athalia gͥ hȩc q̃ sem̃ dauid extinguere molie¬
bat᷑. et regiã stirpẽ delere: bene ĩpietatẽ expͥmit
synagoge. quȩ ꝑ neqͥtiã m̃tis seminis clauid hoc
ẽ. xp̃i insidiatrix erat. et odiũ contͣeũ sẽꝑ gere¬

Expanded text:
atque sacerdotium vanum, quod post Christi adventum inaniter habuerat, destrueret, templumque subverteret, nec non et impiam Synagogam, quae sanguinem sanctorum semper sitiebat, de regni culmine praecipitaret, ac rectores ipsius interficeret.Athalia igitur haec, quae semen David exstinguere moliebatur, et regiam stirpem delere, bene impietatem exprimit Synagogae, quae per nequitiam mentis seminis David, hoc est, Christi insidiatrix erat, et odium contra eum semper
Abbreviated transcription (Latin):
depuitauĩt penis. Amasias qͥ int̃p̃tat᷑ ppłm tol¬
lens. significat malos rectures: qͥ ppłm di noxio
errore. siue pͣuis exẽplis suis collt᷑ auera religio¬
ne et inducunt inerrorẽ atq pͣuã conu̾sationẽ.
qͥ uidelicet sic̃ amasias simulant in aliqͥb bo
di. s muitantes atq uacillantes sẽꝑ in stabiles
fiunt. et magis diabolo qm do seruire ꝓbant᷑
Orias qͥ int̾ptat᷑ fortitudo dñi dionimꝰerat.
qr qͥ inparalipomenon orial. idẽ in regũ aza¬
rias noĩat᷑. Orias em̃ int̾pretat᷑ uirtꝰ dñi. et ar̃a¬
rias auxiliũ dñi. et recte uirtꝰ dñi ł auxiliũ dm̃
uocat᷑. quia qmͣ diu recta egit diuino oꝑe adiutꝰ.
plurima cõmisit felicit bella: et uͥq dehostib

Expanded text:
deputaverit poenis. Amasias, qui interpretatur populum tollens, significat malos rectores, qui populum Dei noxio errore sive pravis exemplis suis tollunt a vera religione, et inducunt in errorem atque pravam conversationem; qui videlicet, sicut Amasias, simulant in aliquibus bDei, sed nutantes atque vacillantes semper instabiles fiunt, et magis diabolo quam Deo servire probantur. Ozias, qui interpretatur fortitudo Domini, dionymus erat; quia qui in Paralipompretatur virtus Domini, et Azarias auxilium Domini; et recte virtus Domini vel auxilium Domini vocatur, quia quandiu recta egit, divina ope adjutus, plurima commisit feliciter bella, et ubique de hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut faceret inea ortũ olerũ. hocẽ. ut uͥ uinum
gr̃ȩ spĩcal germinare debuit. ibi fragilia q̃ꝙ
dogmata ꝑ pharisaicã suꝑstitionẽ tnͣsplantaret.
s naboch hanc uineã dare nolenti. idẽ. xp̃o pha
riseor suꝑstitionib ñ c̃lentienti: ĩpia uxor ie¬
zabel lioc ẽ. sinagoga iudeoꝵ. machinata est
morte̾. Intp̃tat᷑ eñi ierabel cohibitatrix. si ue flu¬
nitatis defluebat. Misit gͦ iexebel luteras ad
maiores natu et optimates qͥerant mnciuitate.
ut introductis falsis testib testimonũ falsił contͣ
naboth ponerent. qd̵ benedixisset dm̃ et regem.
et sic eductũ deciuitate lapidarent ut moreret᷑:
cũ sy nagoga ꝑpontifices scribas et pliariseos
meditata ẽ. mortẽ. xp̃i. Hic gͦ acliab ueros ꝓpħas
di sꝑnens. falsos ꝓpłias audiuit. et sic delusus a
diabolo gladio hostis interiit. sic et ppłs iuda¬
icus sꝑnendo doctores eũglii. et seqͦndo p̃cusonᷤᷤ
anti xp̃i. necñ et ipsũcaput iniqͣ inmorte̾ corru¬

Expanded text:
ut fecisset in ea hortum olerum, » hoc est ut ubi vinum gratiae spiritalis germinare debuit, ibi fragilia quaeque dogmata per Pharisaicam superstitionem transplantaret. Sed Naboth hanc vineam darisaeorum superstitionibus non consentienti, impia Jezabel, id est Synagoga machinata est mortem. Interpretatur Jezabel cohabitatrix, sive fluesideria vanitatis defluebat. Misit ergo Jezabel litteras ad majores natu et ad optimates qui erant in civitate, ut, subintroductis falsis testibus, testimonium falsum contra Naboth ponerent quod benedixisset Deum et regem, et sic eductum de civitate lapidarent, ut moreretur, cum Synagoga per pontifices, scribas et Pharisaeos meditata est mortem Christi. Hic ergo Achab, veros prophetas Dei spernens, falsos prophetas audivit, et sic delusus a diabolo, gladio hostis interiit. Sic et populus Judaeorum spernendo doctores Evangelii, et sequendo praecursores Antichristi, necnon et ipsum caput-iniquorum, in mortem corru
Abbreviated transcription (Latin):
bene confirmat. Int̾p̾tat᷑ tuxta quosdã iosaphat
dñi dossiue qͥ ẽ. dotatꝰ eccła gͣ gentiũ p̃tio san¬
guinis xp̃i cõꝑata. et sp̃s seiꝰ pignore dotata.
c̃sorttũ sponsicelestis et societatẽ regni ꝓ meruit:
cui facte st̃ infinite diuitie siue inconuentu di¬
u̾sarũ nationũ adfidẽ. seu inadqͥsitione ua¬
riarũ uittutũ. et multagła sapĩe sp̃ital Achat gaciat¬
et in ꝑpetue mortis p̃cipiciũ mgt̃. Qd̾ aũ io¬
saphat afinitate iunccꝰ: achab descenditꝑ adeũ
insamariã contͣ hostes p̾bens ei auxiliũ. illos
siguralit demonstrat. qͥ decatiolicis adhereticoꝵ
amititiã se inclinant. qͥlicet a recce fidi tramite¬

Expanded text:
 Josaphat Domini dos, sive qui est donatus. Ecclesia ergo gentium, pretio sanguinis Christi comparata, et Spiritus pignore dotata, consortium sponsi coelestis et societatem regni promeruit: cui factae sunt infinitae divitiae, sive in conventu diversarum nationum ad fidem, seu in acquisitione variarum et in perpetuum mortis praecipitium mergunt. Quod autem Josaphat affinitate conjunctus est Achab, descenditque ad eum in Samariam, contra hostes praebens ei auxilium, illos figuraliter demonstrat qui de catholicis ad haereticorum amicitiam se inclinant; qui licet a rec
Abbreviated transcription (Latin):
infigurã xp̃i ppłm indeserto saluauit. et int̾ra
repmissionis indux̃. Iste iħc mittit duos explo¬
rttores adiericho urbẽ. qͥ suscipiunt᷑ ameretrice
taab. Ihe ille dux ppłi insemet ipso añm nem
iħim xp̃m. et uocabulo ostendit ec facto. Ieri¬
cho aũ ciuitas mundꝰ ÷: ad qu̾e dñs iłie xp̃c.¬
ad ꝑscrutandos mores hoĩm duo testam̃ta ddi¬
rexit. Nam meo ut credentiũ fidẽ aut rebelli¬
um ꝑuicatiã pleniꝰ cõꝑbaret añ aduentũ iu¬
dicii sui. qͣsi ex ploratores duos. legẽ et euange¬
liũ destinauit. Raab uͦ q̃ int̾pretat᷑ latitu¬
do. uł fames siue impetꝰ. typũ tenec ȩccłe q̃¬
de extͣneis atq alienis gentib c̃gregata ẽ: quȩ
aña uiuens indesideriis carnis fornicabat᷑¬

Expanded text:
in figuram Christi populum a deserto salvavit, et in terram repromissionis induxit. Iste Jesus mittit duos exploratores ad Jericho urbem, qui suscipiuntur a meretrice Raab. Jesus ille dux populi in semetipso Dominum Christum et vocabulo ostendit et facto. Jericho autem civitas mundus est, ad quem Dominus Chad perscrutandos mores hominum duo testamenta direxit. Nam in eo ut credentium fidem aut rebellium pervicaciam plenius comprobaret, ante adventum judicii sui, quasi exploratores duos, Legem et Evangelium destinavit. Raab vero, quae interpretatur latitudo, vel fames, sive impetus, typum tenede extraneis, atque alienis gentibus congregata est; quae antea vivens in desideriis carnis, fornicabat