comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
insignem ubi siciens uiator falli possit Sed nũquid
caupo suis fallitur artibus Sunt certe aliqui sic
fallacibus assuefacti ut longo usu fallendi alios
ad extremum et se fallere incipiant quodq diu sua-¬
sere aliis aliquando persuadeant sibi Et quod falsũ
sciuerunt uerum credant Tu ut libet magisterio
gloriare quod si digno obtigit nichil noui Sin in-¬
digno duo hec mala secum actulit ut te discere
pudeat et uocior ignorancia tua sitꝰ.
itulis multis ac uariis exornor Ratio.
Recunda frondium est uanitas sed manis
fructuum Gaudium. Titulis multis
habundo Ratio. Si ueris grauis sarcina sin falsis
et feda et pudenda Quid opus est titulis quibus aut
labor iusit aut dedecus Uirtus uno seu pociꝰ ulłs
titulo contenta ip̃a sibi est titulus Saudium.
Theologie titulum sum adeptus Ratio. Erant
olim huius sciencie professores hodie quod indignãs
dico sacrum nomen prophami et loquaces dyaletici

Expanded text:
insignem, ubi sitiens viator falli possit; sed nunquid et insignem, ubi sitiens viator falli possit; sed nunquid et caupo suis fallitur artibus? Sunt certe aliqui sic fallaciis assuefacti, ut longo usu fallendi alios ad extremum et se fallere incipiant quodque diu suasere aliis aliquando persuadeant sibi et quod falsum sciverint verum credant. Tu ut libet magisterio gloriare, quod si digno obtigit, nichil novi, sin indigno, duo hec mala secum attulit, ut et discere pudeat et notior ignorantia tua sit. itulis multis ac variis exornor. Fecunda frondium est vanitas, sed inanis fructuum. Titulis multis abundo. Si veris, gravis sarcina, sin falsis, et feda et pudenda. Quid opus est et titulis quibus aut labor insit aut dedecus? Virtus uno seu potius nullo titulo contenta sibi est titulus. Theologie titulum sum adeptus. Erant olim huius scientie professores: hodie, quod indignans dico, sacrum nomen prophani et loquaces dialectici
Abbreviated transcription (Latin):
Tmagisterio insignitus sum Ratio.
Mallem fateor distiplina Magistro enĩ
indisciplinato et rudi nichil est turpius¬
Gaudium. Magister ex meritis factꝰ sum Ratio.
Ut magister digne sis non nisi discipulus meruis ti
obsequentem atq humilem te docilemq prebueris
oportet alioquin aberrasti in uia que ad magisteriũ
ducebat Et si non ignorem quosdam sine magistro
ad sciencie gradum altissimum conscendisse Idq de
seip̃is uiros magni nominis predicasse lr̃isq man-¬
dasse sed hiis labor et ingenium et discendi ardor et
intentio et assiduitas et perseuerancia pro magistro
fuit ei nec interius in silencio magistex defuit Ac
nunc michi de cõibus sermo est Gaudium Mag̃r
dicor Ratio. Multis ne magistri ueri essent ma-¬
gisterni falsum nomen obstitit diuuq de se plus oĩ¬
bus ꝙͣ sibi dumq quod dicebantur sed non erant
esse crediderunt quod esse poterant non fuerunt¬
Gaudiũ. Magisterio clarus sum Ratio. Uidisti
uini acidi tabernam picturis aut florib uernis

Expanded text:
magisterio insignitus sum. Mallem, fateor, disciplina: magisterio enim indisciplinato et rudi nichil est turpius. Magister ex merito factus sum. Ut magister digne sis, non nisi discipulus meruisti; obsequentem atque humilem te docilemque prebueris oportet: alioquin aberrasti in via que ad magisterium ducebat, etsi non ignorem quosdam sine magistro ad scientie gradum altissimum conscendisse idque de se ipsis viros magni nominis predicasse literisque mandasse. Sed his labor et ingenium et discendi ardor et intentio et assiduitas et perseverantia pro magistro fuit, nec internus in silentio magister defuit; at nunc michi de communibus sermo est. Magister dicor. Multis ne magistri veri essent magisterii falsum nomen obstitit: dum de se plus omnibus quam sibi dumque quod dicebantur, sed non erant, esse crediderunt, quod esse poterant non fuerunt. Magisterio clarus sum. Vidisti vini acidi tabernam, picturis aut floribus vernis
Abbreviated transcription (Latin):
quid est aliud ꝙͣ uolentem falli Gau. Bene de me
loquitur uicina Ratio. Dulciloquio forsan aut
muneribus delinita aut aliquid de te sperans b
nũꝙͣ uel amanti credideris uel speranti Gaud̃.
Uicini nomen meum celebrant Ratio. Alter al¬
terum decipit omnes te Gau. Bonum michi
testimonium ciues dant Ratio. Est intus in aĩa
testis incorrupcior cerciorq Conscienciam tuam
interroga illi crede Gau. Bene de me hommes
opinantur katio. Opinio ambigue nomen est
Rei certissima res est uirtus Gau. Egoipse uir
bonus michi uideor Ratio Ergo es malus Boni
enim sibi displicent seq accusant Sau. Et michi
uideor et aliis bonus Ratio Quid si tu mallꝰ Illi
autem stulti Gau. Bene de mesperant ciues¬
Ratio. Cura ne spes cuiium falsa sit Turpe est
de te sperantes cum possis aliud frustrari Gaud̾¬

Expanded text:
quid est aliud quam volentem falli? Bene de me quid est aliud quam volentem falli? Bene de me loquitur vicinia. Dulciloquio forsan aut muneribus delinita aut de te aliquid sperans; nunquam vel amanti credideris vel speranti. Vicini mei nomen meum celebrant. Alter alterum decipit, omnes te. Bonum michi testimonium cives dant. Est intus in anima testis incorruptior certiorque: conscientiam tuam interroga, illi crede. Bene de me homines opinantur. Opinio ambigue nomen est rei, certissima res est virtus. Ego ipse michi vir bonus videor. Ergo es malus: boni enim sibi displicent seque accusant. Et michi videor et aliis bonus. Quid si tu malus, illi autem stulti? Bene de me sperant cives. Cura ne spes civium falsa sit; turpe est de se sperantes, cum possis aliud, frustrari. Cred
Abbreviated transcription (Latin):
expressit comparatione scilicet auri et unguenti
Quomodo autem seu nomen bonum si aliud q̃tq̃
potest esse bonum si sit falsum Qualecũq sit¬
ergo nomen impni non fit ideo minor impietas
Non mam igitur nomine glorietur Sed illud eiusd̃
sapientis audiat Nomen inquit impiorum putres¬
cit Et illud alterius Gloria nostra hec est testimo¬
niuui consciencie nostre Illa si tibi intus obstre-¬
pit quid tibi proderunt adulancium susurria quid
blaudiciis ac fictionibus partum nomen Eradice
mala nichil boni oritur Neq hinc igitur ortum no-¬
men bonum dixeris cum uerum dicere possis Gau.
Bene de me senciunt ciues mei Ratio. Non refert
quid de te alii senciant sed quid tu Gau. Dene de
me loquuntur ciues Ra. Noli credere quid Lo-¬
quantur nesciunt et cupide menciuntur pruritu
quodam lingue in utraq parte mimo e consuetu-¬
dine in naturam nersa Gaud. Bene de me
plurimi loquuntur Ratio. Ignorantibus credere

Expanded text:
expressit, comparatione scilicet auri et unguenti. expressit, comparatione scilicet auri et unguenti. Quomodo autem seu nomen seu aliud quicquam esse potest bonum, si sit falsum? Qualecunque igitur sit nomen impii, non sit ideo minor impietas. Non inani igitur nomine glorietur, sed illud eiusdem sapientis audiat: “Nomen” inquit “impiorum putrescet” et illud alterius: “Gloria nostra hec est, testimonium conscientie nostre”. Illa si intus tibi obstrepit, quid tibi proderunt adulantium susurri, quid blanditiis aut fictionibus partum nomen? E radice mala nichil boni oritur; neque hinc igitur ortum nomen bonum dixeris, cum verum dicere non possis. Bene de me sentiunt cives mei. Non refert quid de te alii sentiant, sed quid tu. Bene de me loquuntur cives. Noli credere: quid loquantur nesciunt et cupide mentiuntur pruritu quodam lingue in utranque partem nimio et consuetudine in naturam versa. Bene de me plurimi loquuntur. Ignorantibus credere
Abbreviated transcription (Latin):
randiq Gauisurum te sperare potes sic tamen ut
metuas doliturum Gau. Si quid boni est sentio
unde sit et in illo gaudeo quid quid autem deest scio
bene alias pude poscendum sit et de illo spero racio.
Hec est uirtus et iam tutum iter ad uerũ rerum
gaudium inuenisti.
iuisquis egosim opinio de me hominum
bona est Racio. Opinio rem nõ mutat¬
Gaud̃. Bonum me cõis habet opinio¬
Fatio. Quid si malus tu nonne opimo falsa e⁊
Scientem certe falso gaudere demencia est Gaud̃.
Opinione uulgari bonus dicor Ratio. Nichil est
quod non sibi fingere possit opinio Bonuni auten
sen malum quod in animis habitat neq diuersis
opinionibus neq sermunculis uariatur Non si
cuncti igitur mortales te bonum dixerint bonus
MTelius est esse nomen bonum ꝙͣ diuicias mltas
Hebreorum sapiens ait Idemq alibi Melius est¬
inquit nomen bonum ꝙͣ unguentum preciosum Et
ualorem boni nominis et odorem fame his u̾bis

Expanded text:
randique; gavisurum te sperare potes, sic tamen ut randique; gavisurum te sperare potes, sic tamen ut metuas doliturum. Si quid boni est, sentio unde sit et in illo gaudeo; quicquid autem deest, scio unde poscendum sit et de illo spero. Hec est virtus et iam tuum iter ad verum gaudium invenisti. Quisquis ego sum, opinio de me hominum bona est. Opinio rem non mutat. Bonum me communis habet opinio. Quid si malus tu? Nonne opinio falsa est? Scientem certe falso gaudere dementia est. Opinione vulgari bonus dicor. Nichil est quod non sibi fingere possit opinio; bonum autem seu malum quod in animis habitat neque diversis opinionibus neque sermunculis variatur. Non si cuncti igitur te mortales bonum dixerint, bonus Melius esse nomen bonum quam divitias multas Hebreorum sapiens ait, idemque alibi: “Melius est nomen bonum quam unguenta pretiosa”. Et valorem boni nominis et odorem fame his verbis
Abbreviated transcription (Latin):
hic sepe magna parantibus obstitit Iamq alta
pensantibus Gau. Uirtus pro humana capa/¬
citate pleua est Ratio. Si omnem uitam ante ocu-¬
Los ponis perqz singulos dies actuum et uerborum
et cogitationum rationem a te ip̃o exigis incorrup¬
tus rerum arbiter tuarum uidebexis quantum
uacui in anima tua sit quantum uicia occupent¬
Gaud̾. At saltem coĩs et mediocris est uirtus¬
Ratio. In rebus altissimis uie mediocritas locũ
habet uerum habeat non hec tamen gaudii ma-¬
teria sed laboris ac studii est Nam quod ad summã
disponitur donec eo peruenerit non quiestat¬
Gau. Aliqua est uirtus Ratio. Huius quoq iu-¬
dicium linque aliis et si qua est uirtus non ibi
finis gaũdii sed in illo ad quem uera per ardiũ u̾tꝰ
ducit Eam nempe philoz ophiam profiteamur que
non fruendi uirtutibus sed utendi docet Nondum
plene gaudendi igitur tempus est Tot nunc eciam
pite periculis circumfulsis sed optandi pocius spe¬

Expanded text:
hic sepe magna parantibus obsistit iamque alta hic sepe magna parantibus obsistit iamque alta prensantibus. Virtus pro humana capacitate plena est. Si omnem vitam ante oculos ponis perque dies singulos actuum ac verborum et cogitatuum rationem a te ipso exigis, incorruptus rerum arbiter tuarum videbis quantum vacui in anima sit, quantum vitia occupent. At saltem communis et mediocris est virtus. In rebus altissimis vix mediocritas locum habet; verum habeat, non tamen hec gaudii materia sed laboris ac studii est. Nam qui ad summa disponitur, donec eo pervenerit non quiescet. Aliqua est virtus. Huius quoque iudicium linque aliis. Et, si qua est virtus, non ibi finis gaudii sed in illo ad quem vera per arduum virtus ducit; eam nempe philosophiam profitemur que non fruendum virtutibus, sed utendum docet. Nondum plene igitur gaudendi tempus est, tot nunc etiam vite periculis circumfusis, sed optandi potius spe
Abbreviated transcription (Latin):
meruit tenebrarum quod si illi accidit quid alii
de se sperent Gau. Uirtus exiia est Ratio lon
solet uirtus esse iactatrix sui sed imitatrix alieni
Itaq semper anelans semperq alcius aspirans
duui se comparat paruipendit Gau. Uirtus con-¬
summata est Ratio. Nunꝙͣ hoc uirtus de se iudicat
non confidit nichil arrogat scit hoc tempus esse
nulicie non triumphi atq ideo nũꝙͣ torpet sed semꝑ
in actu est semper quasi nunc incipiens acciugit᷑.
que omnia perfecisse seq undiq consummnata credit
Crede michi non est uirtus Error est uirtuti ob-¬
uius atq aduersus Quisquis ad summam perue¬
nisse credit In hoc primum fallitur ꝙ ubi credit esse
non est Deniq ꝙ illuc ferentem uiam oberrãdo
deseruit dumiq quod non habet anticipat Quod
habere potuisset sponte sua negligit Siquidem
nl tam profectui aduersum ꝙͣ perfectionis opinio
Nemo studet agere quod peregisse se putat Error

Expanded text:
meruit tenebrarum. Quod si illi accidit, quid alii meruit tenebrarum. Quod si illi accidit, quid alii de se sperent? Virtus eximia est. Non solet virtus esse iactatrix aut miratrix sui, sed imitatrix alieni. Itaque semper anhelans semperque altius aspirans, dum se comparat parvi pendit. Virtus consummata est. Nunquam hoc virtus de se iudicat: non confidit, nichil arrogat, scit hoc tempus esse militie, non triumphi atque ideo nunquam torpet et semper in actu est, semper quasi nunc incipiens accingitur. Que omnia perfecisse seque undique consummatam credit, crede michi, non est virtus, error est virtuti obvius atque adversus. Quisquis ad summum pervenisse credit, in hoc primum fallitur, quod ubi credit esse non est; deinde quod illuc ferentem viam aberrando deseruit dumque quod non habet anticipat, quod habere potuisset sponte sua negligit. Si quidem nil tam profectui adversum quam perfectionis opinio: nemo studet agere quod peregisse se putat. Error
Abbreviated transcription (Latin):
Unquid non saltem licet de uirtute glo-
illo tantum licet ut ei qui uirtutis
ac omnis boni auctor solus atqz largitor est Gau.
Magna est anii uirtus Ratio. Uide autem ne
quo maior creditur mior sit Gau. Spectata
uirtus in rebus dubiis Ratio. Proprium est uir-¬
tutis non quid actum sed quid agendum sit neq
quid assit sibi sed quid desit attendere Unde est
ut sepe illam non de quesito gloriantem sed de q̃¬
rendo sollicitam uideamus Dicerem si liceret
auaram aut certe auaricie similem esse uirtutem
Iugiter sitit cotidie mardescit quo plus quesierit
eo sibi pauperior uidetur et plus appetit Nullus
sibi desiderii modus est nullus satis magnus cu¬
mulus meritorum Gau. Uirtus supra hũanũ
morem Ratio. Uereor ne superbie sit ista professio
non uirtutis Gau. Uirtus longe clarissima
est Ra. Fiuidamentum uero uirtutis humilitas
et tanta claritas ulla est quam elatio non ob¬
scuret Sit ille qui clarissimus creatus seq ip̃m
efferens non obscurus tantum sed p̾nceps fieri

Expanded text:
unquid non saltem de virtute licet illo tantum licet qui virtutis et omnis boni auctor solus atque largitor est. Magna est animi virtus. Vide autem ne quo maior creditur minor sit. Spectata virtus in rebus dubiis est. Proprium est virtutis non quid actum sed quid agendum sit, nec quid adsit sibi sed quid desit attendere; unde est ut sepe illam non de quesito gloriantem, sed de querendo sollicitam videamus. Dicerem, si liceret, avaram aut certe avaritie similem esse virtutem: iugiter sitit, quotidie inardescit; quo plus quesierit, eo sibi pauperior videtur et plus appetit; nullus illi desiderii modus est, nullus sat magnus cumulus meritorum. Virtus supra humanum morem est. Vereor ne superbie sit ista professio, non virtutis. Virtus longe clarissima est. Fundamentum vere virtutis humilitas, nec tanta claritas ulla est quam elatio non obscuret: scit ille qui clarissimus creatus seque ipsum efferens non obscurus tantum, sed princeps fieri
Abbreviated transcription (Latin):
cie ac libidines subiere ut non immerito scriptores
quidem temporum illorum romane paupertatis in-¬
teritum questi sint uirtutum nutrix optima est
paupertas opulentia uitiorum Uictoriam de the-¬
zauro tuo speras hinc potius metuendum multor
pauidos et imbelles omues tumidos ac superbor
Nullum penitus uirum fortem fecerunt diuitie¬
Gaudium. Magnum michi thesaurum aggregaui¬
Ratio. Tibi curas et inuidiam/ hostibus stimulos
furibus sollicitudinem addidisti.

Expanded text:
tie ac libidines, subiere, ut non immerito scriptores tie ac libidines, subiere, ut non immerito scriptores quidam temporum illorum Romane paupertatis interitum questi sint. Virtutum nutrix optima est paupertas, opulentia vitiorum. Victoriam de thesauro tuo speras; hinc potius metuendum multos pavidos et imbelles, omnes tumidos ac superbos, nullum penitus virum fortem fecere divitie. Magnum michi thesaurum aggregavi. Tibi curas et invidiam, hostibus stimulos, furibus sollicitudinem addidisti.
Abbreviated transcription (Latin):
malam in uslis pessimos quanto tibi et
aliis erat utilius hunc et amicorum et
patrie usibus aceruasse maxime qui necessitatib
indigerent Ille demum thesaurus uerus esset Et¬
tibi thesauri pretium celestis nunc preciũ inferm
Gaudiũ. Thesaurus suppetit in usum belli ratio.
Thesaurus anmi uires extenuat bellum uiros
utrumq pestiferum Gaudium. Magno thesauro
subuixus in bello sum Ratio. Solet thesaurus¬
iste possessori suo perdendi metum afferre hostib
lucri spem et bellandi simul audatiam Quis nõ
alacer in id bellum eat quo querere multũ possit
nichil amttere Pugnare quidem et puguasse¬
feruide inopem ac uicisse Eundemq diuitem¬
mox refrixisse apud flaccum legis Et profecto
si ad clarissima rerum exempla reflexeris uidebis
Romanos dum fuerunt pauperes omnium
gentium fuisse uictores. Tunc uiici cepisse dum
diuites facti sunt Ita ad aduentum diuiciarũ disces/¬
serie uictorie ac uirtutes simulq opum comites deli-¬

Expanded text:
malam in usus pessimos! Quanto tibi et aliis erat utilius, hunc et amicorum et patrie usibus acervasse maximeque necessitatibus indigentium! ille demum thesaurus verus esset et thesauri pretium celestis; nunc pretium est inferni. Thesaurus suppetit in usum belli. Thesaurus animi vires extenuat, bellum viros: utrunque pestiferum. Magno thesauro subnixus in bellum sum. Solet iste thesaurus possessori suo perdendi metum afferre, hostibus lucri spem et bellandi simul audaciam. Quis non alacer in bellum eat, quo querere multum possit, nichil amittere? Pugnasse quidem fervide inopem ac vicisse, eundemque mox divitem refrixisse apud Flaccum legis et profecto, si ad clarissima rerum exempla inflecteris, videbis Romanos dum fuere pauperes omnium gentium fuisse victores; tum vinci cepisse, dum divites facti sunt: ita ad adventum divitiarum discessere victorie ac virtutes simulque opum comites, deli
Abbreviated transcription (Latin):
modis cum delectatione detineor Ratio. DO
si audires sanctorum suspiria O si hinic aures tu-¬
as dampnatorum gemitus ac lamenta percel¬
lerent Hinc beatorum iubilus et cantus auge¬
lici atq illa celestis armonya quam pytagoras
pouit aristotiles euertit Cycero noster instaurat
termiuat pietas fidesq suggerit esse tibi per¬
petuas ac predulces uoces Et si non alias uero¬
celorum ac celestium incolarum primã illam
et eternam causam sine fine laudantium Si
hec inꝙͣ omnia tuis auribus inferentur alias
inferuerent ꝙͣ clare disterueres quis concentꝰ
dulcior quis salubrior Nunc surdo sensui iudicio¬
som committitis De quo hactenus parua quidẽ
res nomuillis forte uidebitur magnos tamen¬
hictos excercuit Nec sine causa plato diuini ingemi
musicam arbitratus est ad statum sine corruptione
morum ac rei publice pertinere

Expanded text:
modis cum delectatione detineor. O si audires sanctorum suspiria! O si hinc aures tuas damnatorum gemitus et lamenta percellerent, hinc beatorum iubilus et cantus angelici atque illa celestis harmonia — quam Pythagoras ponit, Aristoteles evertit, Cicero noster instaurat, tibi autem pietas fidesque suggerit esse ibi perpetuas ac predulces voces, etsi non celorum, at celestium incolarum primam illam et eternam causam sine fine laudantium —! Si hec, inquam, omnia tuis auribus inferrentur, quam clare discerneres quis concentus dulcior quisve salubrior! Nunc surdo sensui soni iudicium committis, de quo hactenus parva quidem res nonnullis forte videbitur, magnos tameviros exercuit. Nec sine causa divini Plato vir ingenii musicam arbitratus est ad statum sive correctionem morum et reipublice pertinere. 24
Abbreviated transcription (Latin):
nia Sin illud forte uerum est ꝙ uacantẽ curis
aminaur inquietam sompniis esse uel natura hoĩs
nec unum uerum sit postꝙͣ alterutro falli oportet
Sacius est inquietari sompniis ꝙͣ mulceri Et amara¬
sompniare ꝙͣ dulcia mesti enim sompnn fallatia leta
est Leti autem mesta Dolor. Sompniis fatigor¬
Ratio. Dperne totam hanc ineptiam et quiesces
si id nequis hiis te solare comitibus qui similia passi
sunt hiis duobus nominatim quos modo dicebam
dum de uigilia querebare.
De celebritate noĩs importuna .lxxxuiii. Dolor.

Expanded text:
nia. Sin illud forte verum est, quod vacantem qunia. Sin illud forte verum est, quod vacantem quoque curis animam, inquietam somniis esse, vel natura hominis, nec unum verum esse verum sit, postquam alterutro falli oportet, satius est inquietari somniis quam mulceri, et amarasomniare quam dulcia? mesti enim somnii fallacia leta est, leti autem mesta. Somniis fatigor. Sperne totam hanc ineptiam et quiesces; si id nequis, his te solare comitibus, qui similia passi sunt, his duobus nominatim, quos modo dicebam, dum de vigilia quereris. 88 DE CELEBRITATE NOMINIS IMPORTUNA Celebrior
Abbreviated transcription (Latin):
Ompniis inquietor Ratio. Si uerum
est quod sapiens quidam ait Multas
curas sequuntur sompnia quod nostri
quidam approbant auctores Radicem mali amputa
curas pelle sompnia quoq pepuleris Quo ei q̃so
tot curas et tam nichil profecturas in tam breui
uita de qua iam ab initio prouisum est quid torqueri
iuuat et turbidam curis uitam et infestam sõpniis
quietem ura alias ira uobis facit amientia diui-¬
nam prouidenciam nestro uultis superare ꝯsilio
Nec sentitis ut ex alto uestre ridentur insane urẽq
deliberationes illo de tempore quod non solum extͣ.
uestrum arbitrium sed extra noticiam uestram est
Neq auditis flaccum exclamantem Prudens uen-¬
turi temporis exitum caliginosa nocte premit deꝰ
ridetq si innuortalis ultra fas trepidat omne tem/¬
pus in uestram trahitis perinciem de preterito
mesti de presenti anxii De futuro pauidi trepi-¬
diq Deq hiis curis superuacuis dignos metitis
mampulos laborem uigilantes/. Consopiti somp-¬

Expanded text:
omniis inquietor. Si verum est quod sapiens quidam ait, multas curas sequuntur somnia; quod vestri quoque approbant auctores. Radicem mali amputa, curas pelle: somnia quoque pepuleris; quo enim queso tot curas, et tam nichil profuturas, in tam brevi vita, de qua iam ab initio provisum est? quid torqueri iuvat? et turbidam curis vitam et infestam somniis quietem, vestra vobis facit amentia. Divinam providentiam vestro vultis superare consilio; neque sentitis, ut ex alto vestre ridentur insanie vestreque deliberationes, illo de tempore, quod non solum extra vestrum arbitrium, sed et extra notitiam vestram est; neque auditis Flaccum exclamantem: Prudens venturi temporis exitum caliginosa nocte premit Deus ridetque si mortalis ultra fas trepidat. Omne tempus in vestram trahitis perniciem, de preterito mesti, de presenti anxii, de futuro pavidi trepidique; deque his curis supervacuis dignos metitis manipulos, laborem vigilantes, consopiti som
Abbreviated transcription (Latin):
gessisti Pater obiit pietas uiuit Alioquin est fateor
unde perpetuo mestus sis Dolor. Pater me moriẽs
destituit Ratio. Fer nature ordinem prior exiit qui
prior intrauerat nec te ille destituit sed precessit¬
Dolor. Amisi patrem Batio. Mescis quid sit patrem
perdere nisi filium habuisti.
atrem perdidi Ratio. Atera tibi suꝑest
mater quam non perdes eciam si uelis
Exͣ illam ueniens in hanc pergis Illa
tibi paucorum mensium donium dedit hec multoꝵ
dabit annorum Illa tibi dedit corpus hec aufert¬
Dolor. Mater obiit intissima Eatio. Mater subsistit
durissima que te et matrem quam requiris uno gremio
cum erit Te et illam ut credimus die ultima perpa-¬
ritura Dolor. Pia me deseruit mater Ratio.
Deseri iuetuens festinauit gratamq illi suã mortẽ
fuisse credibile est tuam non uisure amplius Atq
unum maxime metuebat securitate parta Dolor.
Defuicta est mater optima Ratio. Feliciter hinc

Expanded text:
gessisti, pater obiit, pietas vivit, alioquin est, fateor, gessisti, pater obiit, pietas vivit, alioquin est, fateor, unde perpetuo mestus sis. Pater me moriens destituit. Fer nature ordinem: prior exiit qui prior intraverat; nec te ille destituit, sed precessit. Amisi patrem. Nescis quid sit patrem amittere, nisi filium habuisti. 47 trem perdidi. Altera tibi superest mater quam non perdes, et si velis; ex illa veniens, in hanc pergis, illa tibi paucorum mensium domum dedit, hec multorum dabit annorum, illa dedit corpus, hec aufert. Mater obiit mitissima. Mater subsistit durissima, que te et matrem quam requiris, in uno gremio cum erit, te et illam ut credimus, die ultimo paritura. Pia me deseruit mater. Deseri metuens festinavit, gratamque illi suam mortem fuisse credibile est, tuam non visura amplius, atque unde maxime metuebant securitate parta. Defuncta est mater optima. Feliciter hec
Abbreviated transcription (Latin):
ni amisi Ratio. Iustum est ut quem
presentem querebaris absentem queras
nec Inuenias Nichil equius ꝙͣ fastidita
impie frustra optari Dolor. Puim patrem amisi¬
Ratio. Pium ille filium dimisit gratulare auten
seni tuo Illud tandem sibi accidit quod semper optaue/¬
rat. Te incolumi rebus humanis eximi Dolor. Pir
patrem perdidi Ratio. Pius filius nullã magis
ob causam fortuitos casus timet ꝙͣ ne qua sibi inci¬
deus calamitas patris animum merore conficiat Tuo
iam tantum periculo securior uiues Non erit quen
Rumores de te pungant quem tua frangat adu̾sitas
quem tua debilitet egritudo quem tua mõs perimat¬
amisi Ratio. Incipe iam de aliis curare qui de te
curet amplius non erit Pietatem tibi ab altero ex¬
hibitam repende alteri Raro illi rependitur cui de¬
betur Dolor. Pium patrem miser perdidi Ratio.
Si pietatis ratio tibi constat solare fortunam tuam
recordatione preteriti temporis Coluisti parentem-¬
licuit et dum licuit pia semper in illum officia con-¬

Expanded text:
em amisi. Iustum est ut quem presentem querebaris, absentem queras nec invenias; nichil equius quam fastidita impie frustra optari. Pium patrem amisi. Pium ille filium dimiserit. Gratulare autem seni tuo; illud tandem illi accidit, quod semper optaverat: te incolumis, rebus humanis abiit. Pium patrem perdidi. Pius filius, nullam magis ob causam fortuitos casus timet, quam ne qua sibi incidens calamitas patris animum merore conficiat; tuo iam tantum periculo securior vives, non erit quem rumores de te pungant, quem tua frangat adversitas, quem tua debilitat egritudo, quem tua mors perimatamisi. Incipias de aliis curare: qui de te curet amplius non erit. Pietatem ab altero tibi exhibitam repende alteri; raro illi rependitur, cui debetur. Pium patrem miser perdidi. Si pietatis ratio tibi constat, solare fortunam tuam recordatione preteriti temporis: coluisti parentem, et dum licuit pia semper in illum officia con
Abbreviated transcription (Latin):
Dolor. Ciuili uexamur bello Ratio. In furore
cuiium te sequestrum pacis exhibe Si id frustra
est at tu saltem pro libertate uel solus et pro iusticia
partes fac quod et si patrie fortassis inutile ac tibi
certe laudabile utriusq rei exemplum una uel nostra
tibi urbs dabit meuenyun agrippam et portium ca-¬
thonem hunc nouissimum Dolor. Implacabile ci-¬
uibus bellum est Ratio. Si iul operis in te est ambi
alios increpa deprecare obtestare castiga obsecra in/¬
gere quibus potes publicam ruinam que priuatas
inse continet Et cum nullius propria uideatur
est omnium deniq hinc pietate huic terroribus aiõs
placata Si nil apud homines proficis deuin ora
opta ciuiuni resipiscenciam et salutem patrie mo-¬
disq omnibus boni ciuis officium imple Dolor.

Expanded text:
. Civili vexamur bello. In furore . Civili vexamur bello. In furore civium te sequestrum pacis exhibe. Si id frustra est, at tu saltem pro libertate, vel solus et pro iustitia partes fac, quod et si patrie fortassis inutile, at tibi certe laudabile. Utriusque rei exemplum, una tibi urbs dabit: Menenium Agrippam, et Porcium Catonem hunc novissimum. Implacabile civibus bellum est. Si nil opis in te est, ambi alios, increpa, deprecare, obtestare, castiga, obsecra, ingere quibus potes publicam ruinam, que privatas in se continet, et, cum nullius propria videatur, est omnium; denique hinc pietate, hinc terroribus animo placa. Si nil apud homines proficis, Deum ora, opta civium respicentiam et salutem patrie, modisque omnibus boni civis officium imple.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc a ciuibus tractum est et tu unus es
ciuium Side ergo ne et unus sis huic
malo fomenta prebentium Et uirili alias uere¬
parte culpe non careas Hic est enim mos alter alte-¬
rum inflaminat donec singuli furorem publicu
excitauerint Tum demum furor publicus singũ-¬
los urget ac precipitat Nec unꝙͣ publicũ malum
a se incipit ꝙuis accessione auctum totam infece-¬
rit siue euerterit ciuitatem Si primam cause que-¬
ras originem singulorum in erroribus radicatũ est
Hoc est autem quod cauendum moneo Ne tu quoq
unus fueris ex hiis qui uel materia uel flatu ciui-¬
le iucendium aluerunt Multi enim faciunt unde
mox querantur et quasi ab altro inflictũ uulnus
suis manibus factum lugent Multi iam suo incen-¬
dio periere Ꝙ si tibi nichil es conscius pius est
dolor et boni ciuis in calamitate publica Sed quẽ
soletur inuocentia humanis enim in malis nullũ
flebilius culpa est ymmo quidem ut quibusdam
maxime uiris placet nullum aliud est malum¬

Expanded text:
hoc a civibus tractum, et tu unus es civium. Vide ergo ne et tu unus sis huic malo fomenta prebentium, et virili parte culpe non careas. Hic enim est mos: alter alterum inflammat, donec singuli furorem publicum exciverint; tum demum furor publicus singulos urget ac precipitat, nec unquam publicum malum a se incipit, quamvis, accensione auctum, totam infecerit, sive etiam everterit, civitatem. Si primam tamen queris originem, singulorum in erroribus radicatum est. Hoc est autem quod cavendum moneo, ne tu quoque unus fueris ex his qui, vel materia, vel flatu, civile incendium aluerint. Multi enim faciunt unde mox queratur, et, quasi ab altero inflictum, vulnus suis manibus factum lugent. Multi iam suo incendio periere. Quod si tibi nil es conscius, pius est dolor boni civis in calamitate publica, sed quem soletur innocentia. Humanis enim malis, nullum flebilius culpa est, immo quidem, ut quibusdam maximis viris placet, nullum aliud est malum
Abbreviated transcription (Latin):
quidem magna nec improba quando et in sciencia
et in eloquentia et belli pacisq artibus obẜuando
et imitando multi olim illustres ex conuictu il¬
lustrium euasere Illud uide Ne aut tibi pro bonis
ducibus malos eligeres errore aliquo aut bonorũ
flebili raritate et uirtutum huius etatis inopia
prorsus assequi nequeas quod intendis.¬

Expanded text:
quidem magna nec improba, quando et in scientia quidem magna nec improba, quando et in scientia et in eloquentia et belli pacisque artibus observando et imitando fit. Multi olim illustres ex convictu illustrium evasere. Illud vide, ne aut tibi pro bonis ducibus malos elegeris errore aliquo aut bonorum flebili raritate et virtutum huius etatis inopia prorsus assequi nequeas quod intendis
Abbreviated transcription (Latin):
gloriam ex conuictu Ratio. Refert
multum quibus conuiuas Dũt quidẽ
ꝑtinam non plurimi quorum conuersatio sit ĩfamis
Ecio nisi bonis artibus aut bonorum contuberno
gloriam non queri Gaudium. Ego hoc ultimo sub¬
nixus spero uel bonorum exemplo bonus fieri uel
si nichil aliud eorum uel familiaritatem solam glo¬
nisi bonum animum haberet nequaꝙͣ iungi bonis
optaret Est enim amiciciarum ac familiaritatum
fere ounnium causa nexusq similitudo quedam age
ergo si quos mmutaueris equaueris bene erit si minq
modo quod in te est nichil omiseris Ip̃a uoluutas
bona laudis et glorie premio non carebit Prima
eniui et maxima pars uirtutis est boniun uelle qd̾
nisi precesserit non sequetur uirtus Gaudium.
familiaritate bonorum glorior Ratio. Laudo id
quidem modo nec te lucri cuiuspiam nec alia spes
inducat eo ꝙ tantum tua pergat intentio ut similis
illi fias Alioquin propter gloriam solam uerã glo/¬
riam non mereberis Gaudium. Ex bonorum

Expanded text:
gloriam ex convictu. Refert multum quibus convivas; sunt quidam utinamque non plurimi!, quorum conversatio sit infamis. Scio nisi bonis artibus aut bonorum contubernio gloriam non queri: ego hoc ultimo subnixus spero vel bonorum exemplo bonus fieri vel, si nichil aliud, horum vel familiaritatem solam gnisi bonum animum haberet, nequaquam iungi bonis optaret: est enim amicitiarum ac familiaritatum fere omnium causa nexusque similitudo quedam. Age ergo: si quos imitaris equaveris, bene erit; si minus, modo quod in te est nichil omiseris, ipsa voluntas bona laudis et glorie premio non carebit. Prima enim et maxima pars virtutis est bonum velle; quod nisi precesserit, non sequetur virtus. Familiaritate bonorum glorior. Laudo id quidem, modo nec te lucri cuiuspiam nec alia spes inducat eoque tua tantum pergat intentio, ut similis illis fias. Alioquin quod propter gloriam solam fit, veram gloriam non meretur. Ex bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciter poterat quorsum uero res redierint uides
ut intelligi detur Ꝙͣ sit tutum stultis et ignauis
magna commnttere quanta prouidentia quantum
in furorem quantus labor quantaq diligentia qͣtu
in torporem incidit Non est amplius gaudii materia
Romanum imperium sed humane fragilitatis et fortune
pariantis iuditium Gaudium. Imperio clarus sum¬
Ratio. Clara nomina res obscure ninidi fraudes

Expanded text:
eraciter poterat; quorsum vero redierint res vides, ut intelligi detur quam sit tutum stultis et ignavis magna committere, quanta providentia quantum in furorem, quantus labor quantaque diligentia quantum in torporem incidit. Non est amplius gaudii materia Romanum imperium, sed humane fragilitatis et fortune variantis indicium. Imperio clarus sum. Clara nomina, res obscur
Abbreviated transcription (Latin):
mansuetudinem undiq in uiuris. Epem fidem ca-¬
ritatem archis in medio porouidenciam supreme
turris in uertice Bonam famam in circiutu Dei
atq hominum assit amor absit metus dignos cole
ceteros preteri neq cultos neq offensos Ita nec aliꝯ¬
te nec tu alium contremisces et in domo humili tu-¬
cius uiues ꝙͣ in arce uixisti Hanc tibi arcem nemo
usꝙͣ inuidebit hanc tibi nemo poterit aut ualet eri¬
pere hac malos in stuporem bonos in amorem Imi-¬
tandiq studium excitabis O ꝙͣ facile erat tranquil¬
lam serenamq uitam agere ny uos eam inquietam
ac turbidam fecissetis Dummia ferme et uestram et
propimorum in periuciem conquerentes Ad quid eñ
arces iste nisi ad uestram siue alienam molestiam ut
neq uos unꝙͣ scilicet quiestatis et ad instar araneaꝵ
muscas captantium pretereuntibus insultetis atqui
cunctis anmantibus lustra sufficiunt ac indi Solꝰ
homuntio arces querit quo nullum amico superbius

Expanded text:
mansuetudinem undique in muris, spem, fidem, camansuetudinem undique in muris, spem, fidem, caritatem arcis in medio, providentiam supreme turris in vertice, bonam famam in circuitu. Dei atque hominum adsit amor, absit metus; dignos cole, ceteros preteri, neque cultos neque offensos; ita nec te alius, nec tu alium contremisces, et in domo humili tutius vives, quam in arce vixisti. Hanc tibi arcem nemo usquam invidebit, hanc tibi nemo poterit aut volet eripere; hac malos in stuporem, bonos in amorem imitandique studium excitabis. O quam facile erat, tranquillam serenamque vitam agere, ni vos eam inquietam ac turbidam fecissetis, omnia ferme et vestram et proximorum in perniciem conquirentes! Ad quid enim arces iste, nisi ad vestram simul alienamque molestiam, ut neque vos unquam scilicet quiescatis, et, instar aranearum muscas captantium, pretereuntibus insultetis; atqui cunctis animantibus lustra sufficiunt ac nidi: solus homuncio arces querit, quo nullum animal superbius
Abbreviated transcription (Latin):
Illa profecto est quam oiidius naso ait Quia quẽ
metuit quisq perire cupit Dictum prius ab Enyo
quen metuunt inquit oderunt quem quisq odit
perisse expetit Eras in tua arce metuendus sed et
metuens Et quos inquies metuebam Iam uero quos
non ommes metuet qui cepit iuetui Sed illos in
primis quibus ip̃e metuitur Nam et cycero Enuyũ
sequutus Qui se inquit metui uolent a quibus
metuentur eosdem metuet ip̃e necesse est Sepe
idem repeto quia ita se res habet Nec ad uirtutes
in hoc ceci ut in reliquis dum supra omnes esse in¬
timiui infra eos estis Quid enim est timore depres-¬
sius sic conatus omnis nostes in aduersum desuit¬
Dolor. Arcem michi carissimam amisi Ratio. fac
tibi cariorem aliam quam non perdas Circũualla
auinum piis intentionibus honestis uitã actibus
prudenciam ac fortitudinem atq fores loca. Iusticiã
atq modestiam in propuguaculis humanitatem et

Expanded text:
illa profecto est, quam Ovidius Naso ait: Quia quem illa profecto est, quam Ovidius Naso ait: Quia quem metuit quisque perire cupit, dictum prius est ab Ennio: Quem metuunt, inquit, oderunt, quem quisque odit periisse expetit. Eras in tua arce metuendus, sed et metuens. “Et quos, inquies, metuebam?” Immo vero quos non? Omnes metuet, qui metui ceperit, sed illos in primis a quibus ipse metuitur. Nam et Cicero Ennium secutus. “Qui se, inquit, metui volent a quibus metuentur, eosdem metuant ipsi necesse est.” Sepe idem repeto, quia ita res se habet; nec advertitis, in hoc ceci, ut in reliquis; dum supra omnes esse nitimini infra omnes estis: quid est timore depressius? sic conatus omnis vester in adversum desinit. Arcem michi carissimam amisi. Fac tibi cariorem aliam quam non perdas; circumvalla animum piis intentionibus, honestis vitam actibus; prudentiam ac fortitudinem ante fores loca, iustitiam atque modestiam in propugnaculis, humanitatem ac
Abbreviated transcription (Latin):
cem sine muris sine turribus sine ullo prorsus ope-¬
roso rerum apparatu Si uis tute uiuere bene uiue
sul uirtute securius Bene autem uiuere non hoc
dico superbe laute pompatice sed iuste sed sobrie sed
modeste nullis opus est arcibus non tutum te
prestiterunt sed sollicitum formidabilem ac moles-¬
tum Que est autem hec uoluptas metũ nec amari
An illud laberii notissimum non audisti necesse est¬
ꝙ multos t̾ueat quen multi timent hoc ille dixit
in iulium cesarem quanto id in alios illo et minores
et formidabiliores rectius dici potest, Nescio cur tam
multi cupiunt timeri Nemo enim gratis metuitur
una et metuit. Et periculosius est uni multos timere
ꝙͣ multis uiun Nonne sacius multo est ꝙ nullus te
metuat et tu nullum ꝙͣ ꝙ te multi metuant et tu
multos degregari enim ista nequeunt semperq
metu metus queritur. Poscis huius dicti causam

Expanded text:
cem sine muris, sine turribus, sine ullo prorsus opecem sine muris, sine turribus, sine ullo prorsus operoso rerum apparatu: si vis tuto vivere, bene vive. Nil virtute securius; bene autem vivere, non hoc dico superbe, laute, pompatice, sed iuste, sed sobrie, sed modeste. Nullis opus est arcibus, que non tutum te prestiterint, sed, sollicitum, formidabilem ac molestum. Que est autem hec voluptas, metui nec amari? an illud Laberii notissimum non audisti: Necesse est multos timeat, quem multi timent? Hoc ille dixit in Iulium Cesarem: quanto id in alios, illo et minores et formidabiliores, rectius dici potest; nescio quidem, cur tam multi cupiant timeri. Nemo enim gratis metuitur, una et metuit; et periculosius uni est multos metuere, quam multis unum. Nonne satius multo est quod nullus te metuat, et tu nullum, quam quod te multi metuant, et tu multos? segregari enim ista nequeunt, semperque metu metus queritur. Poscis huius dicti causam?
Abbreviated transcription (Latin):
huc ergo hraunidis supererant semnua que
iam tandem amissis arcibus abiecisti Non est satis
uenenosum stipitem prescidisse ny radicem uulseris
qui in arcibus fidit tyranus esse non desiit Dolor.
Montana arce priuatus sum Ratio. Ubiqz arces sũt
in medium tonet ac fulminet hiis priuari nõ modo
non flebile sed optandum est Sunt enim aliqua
ex hiis eciam que boua uulgus appellat quibz boni
quoq modestiq temptentur atq ad illicitum urgeat᷑.
quibus motibus si obstare uirtutis ope non ualeas
quid ny optanda sit amissio earum rerum qui hos pa-¬
riunt motus Dolor. Arcem fortissimam amiisi.¬
Ratio. Tu fortunaui dicis fragilem probat euentꝰ
Amisisti pocius rem usui ieptam difficilemq custodia
Rem inutilem tibi uicinis omnibus odiosam Iam-
dormire noctibus incipies et dormire alios sines¬
Dolor. Tutissima michi arx diruta est Ratio. Quo-¬
modo erat tuta que periit ip̃e tecum cogita Ego
autem ostendami tibi munitissimami tutissimamiq ar-¬

Expanded text:
huc ergo tyrannidis supererant semina, que iam tandem amissis arcibus abiecisti? non est satis venenosum stipitem precidisse, ni radicem vulseris: qui arcibus fidit, tyrannus esse non desiit. Montana arce privatus sum. Ubique arces sunt  tonet ac fulminet. His privari non modo non flebile sed optandum est. Sunt enim aliqua ex his etiam, que bona vulgus appellat, quibus boni quoque modestique animi tententur, atque ad illicitum urgeantur; quibus motibus si obstare virtutis ope non valeas, quidni optanda sit amissio earum rerum, que hos pariunt motus? Arcem fortissimam amisi. Tu fortissimam dicis, fragilem probat eventus. Amisisti potius rem usu ineptam, difficilemque custodia, rem inutilem tibi, vicinis omnibus odiosam. Iam dormire noctibus incipies, et dormire alios sines. Tutissima michi arx diruta est. Quomodo esset tuta que periit, ipse tecum cogita; ego autem tibi ostendam munitissimam tutissimamque ar
Abbreviated transcription (Latin):
gloriam tuam uergat Anceps sane negotium sed ex-¬
trena in necessitate unicum Proinde ut cũq alios
fortuua rotauerit Tu uirtutis gubernaculum si mͥ
obsequi uolueris nec in pace nec in bello nec in uita
destitues nec in morte.
De infausto prelio .lxxii. Dolor.

Expanded text:
gloriam tuam: anceps sane negotium, sed exgloriam tuam: anceps sane negotium, sed extrema in necessitate unicum. Proinde utcunque alios fortuna rotaverit, tu virtutis gubernaculum, si michi obsequi volueris, nec in pace nec in bello, nec in vita destitues, nec in morte. 73 DE INFAUSTO PRELIO At pr
Abbreviated transcription (Latin):
st michi magister milicie inconsultus ac
preceps Ratio. Hoc aliquanto periculosiq
non negem Legiones uestras interroga ia-¬
centes ad trebyam ad transymenum et ad kannas
multisq aliis in locis Si remedium uis dubiam
linque nuliciam si id forte non datur ac tu fortiter
atq industrie ministerium tuum age ut inter tui
ducis errores tua uirtus emmeat ne te ruina oppri-¬
mat aliena Sed tu pocius si qua est uia publice hume-¬
ros subicias ruine Rem difficilem sed non impossibilẽ
neq insuetam iubeo ut enim sepe multis milibus
obfuit unius ducis ignauia Sic interdum uniꝯ uiri
uirtus et excercitum seruauit et ducem. Et ne sim
longior ꝙ oportet tu res suis in locis queres michi
nominun et temporum commemoratio sola sufficit
P. decyus bello Sanmytico Calphuryus flami/¬
neus bello punyco primo Affricanus minor bello
punyco tercio Tribuni omnes militum ducumq
et excercituum seruatores fuere/ Tanta esse uirtus
ac felicitas potest ut alieua infamia eximiam in

Expanded text:
st michi magister militie inconsultus ac preceps. Hoc aliquanto periculosius non negem. Legiones vestras interroga iacentes ad Trebiam, ad Thrasumenum, et ad Cannas multisque aliis in locis. Si remedium vis, dubiam linque militiam; si forte non datur, at tu fortiter atque industrie ministerium tuum age, ut inter tui ducis errores, tua virtus emineat, nec te ruina opprimat aliena, sed tu potius, siqua est via, publice humeros subicias ruine. Rem difficilem, sed neque impossibilem, neque insuetam iubeo. Ut enim sepe multis militibus obfuit unius ducis ignavia, sic interdum unius viri virtus, et exercitium servavit, et ducem. Neu si longior quam oportet, tu res suis in locis queres, michi nominum et temporum commemoratio sola sufficiet: Publicus Decius bello Samnitico, Calphurnius Flamina bello Punico primo, Africanus minor bello Punico tertio, tribuni omnium militum ducumque et exercituum servatores; tanta esse tua virtus ac felicitas potest, ut aliena infamia eximiam in
Abbreviated transcription (Latin):
uestitu multi optimo principum contempto post
pessimos abiere Sayum dico et reliquos quorum
uentu ac tergo nec ciuilis unꝙͣ nec romanus certe¬
alias recte nec humanus sed insanus et nunc fe-¬
mineus nunc diuinus ab omni autem parte pro-¬
fusus atq monstrificus cultus fuit Ga¬

Expanded text:
vestito multi optimo principum contempto post vestito multi optimo principum contempto post pessimos abiere, Gaium dico et reliquos, quorum ventri ac tergo nec civilis unquam nec virilis nec Romanus certe nec humanus sed insanus et nunc femineus, nunc divinus, ab omni autem parte profusus atque monstrificus cultus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
indusq luxurie Gaud̾. Uestis singularis et iuso-¬
lita est Ratio. Non obiciam tibi saccos pauperes
semmudos et rigidos atq hirsutis togis hybernum
frigus arcentes Scio quidem ꝙ peccatrix opulen-¬
tercia memini Ueste non temere alia ꝙ domestica
usus est ab uxore et sorore et filia neptibusq con-¬
fecta Nam et hoc quoq de illo scriptum est Sic
ille cunctorum dominus paucus quidem sibiq uic¬
tus inuictissimas feminas fatigabat Tu fortassis¬
et aliorum seruus disunctissimas fatigas gentes
Tibi nent tibi pectunt tibi texunt uelge tibi ꝑse
tibi seres tibi nidi tibi cyrius mras natat Tibi
fragraus bacca hispidis pendet arbustulis Tibi oues
albicant britannyce tyindica sandix rubet ut̾q tibi
sudat occeanus Augusto autem uxor et filia so¬
rorq cum neptibus eo usq decreuit uirtus creuitq
superbia Sic contrario delicatis alias delectatis
Exempla modestie uiluerunt In uictu igitur atq

Expanded text:
nidusque luxurie. Vestis singularis ac insonidusque luxurie. Vestis singularis ac insolita est. Non obiciam tibi sacros pauperes, seminudos et rigidis atque hirsutis togis hibernum frigus arcentes; scio quidem quod peccatrix opulenttertia memini, veste non temere alia quam domestica usus est, ab uxore et sorore et filia neptibusque confecta; nam et hoc quoque de illo scriptum est. Sic ille cunctorum dominus paucas quidem sibique iunctissimas feminas fatigabat; tu fortassis aliorum servos, disiunctissimas fatigas gentes. Tibi nent, tibi pectunt, tibi texunt Belge, tibi Perse, tibi Seres, tibi Indi; tibi Tyrius murex natat, tibi fragrans bacca hispidis pendet arbusculis, tibi oves albicant Britannice, tibi Indica sandix rubet; uterque tibi sudat occeanus, Augusto autem uxor et filia sororque cum neptibus: eousque decrevit virtus, crevit superbia. Sic contrario delectaris, exempla modestie viluerunt. In victu igitur ac
Abbreviated transcription (Latin):
pulum tunc intelligens illud flacci diffugiunt
cadis cum fece alias fers siccatis amici deniq his
loquitur amicis Ueri enim maxime in aduersis
herent Et illas domos auidius frequentant quas
fortuma deseruit hiis mepciis hyisq difficultatibus
ut occurras in tempore et conuiuas tumidos ⁊ scur-¬
ras audos horumq omnium uoces ac sentencias iã¬
nunc diste contempnere Et sichabeto nichil loci
esse recto iudicio ubi totum uoluptati tribuitur nil
pirtuti Caducum deniq malis artibus partum
nomen uulgo quoq gloria dicitur apud doctor
sunt nuda uideri amant Mos est feda
coloribus abdere Gaud̃. Exquisitis/¬
sime induor Ratio. Pudebit exterioris quociens
quid eo tegitur cogitabis Insana enim ambitio est
fymum tegere purpura Gaud̃. Mundissime
uestior Ratio. Non audisti quid ille uir fortissi/¬
mus apud crispum dicit mundicias mulieribus
Laborem uiris conuenire Gaud̾. Uestitus in-¬
signis ac mollis est Ratio. Superbie uexillum

Expanded text:
pulum. Tunc intelliges illud Flacci: Diffugiunt pulum. Tunc intelliges illud Flacci: Diffugiunt cadis cum fece siccatis amici. De his quidem loquitur amicis; veri enim maxime in adversis herent et illas domos avidius frequentant quas fortuna deseruit. His ineptiis hisque difficultatibus ut occurras in tempore, et convivas tumidos et scurras aridos horumque omnium voces et sententias disce contemnere et sic habeto, nichil loci recto esse iudicio ubi totum voluptati tribuitur, nil virtuti, caducum denique malis artibus partum nomen eamque vulgo que gloria dicitur apud doctos sunt, nuda videri amant: mos est feda coloribus abdere. Exquisitissime induor. Pudebit cultus exterioris, quotiens quid eo tegatur cogitabis; insana enim ambitio est fimum tegere purpura. Mundissime vestior. Non audisti quid ille vir fortissimus apud Crispum dicat: munditias mulieribus, laborem viris convenire. Vestitus insignis ac mollis est. Superbie vexillum