comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
let. Uñ ꝑ semet ipsũ dñs dicit. Diligite inuicos
ur̃os: bene facite his qui oder̃t uos. Ille gͦ secu¬
rus amat: qui ꝓpt̾ dm̃ ⁊ illũ amat. a quo se in¬
telligit ñ amari. Duo igit᷑ p̃cepta caritatis. di¬
lectionẽ dei uidelicet ⁊ ꝓximi. necesse ẽ ut cus¬
todiat: quisqͥs habere in nuptiis. idest in scã
eccła uestẽ nuptialẽ curat. Hinc ẽ enim quod
apud iezechielẽ propħam porte ciuitatis ĩ mõ¬
te ꝯstitute. uestibulũ duob cubitis m̃suratur:
qr nmir̃ accessus nobis celestis ciuitatis ñ pan¬
ditur: si in hac eccła que ꝓ eo qd̃ adhuc foris
ẽ uestibulũ dicitur. d̾i ⁊ ꝓxcimi dilectio non te
paciẽs et benigna describitur: ꝑ pacienci¬
am aliena mala debemus equamimit̃ tolerare: et
per benignitatẽ bona nr̃a miscd̾iter impendere:
sicut redẽptor humani generis nos admonet. ⁊ di¬
cit. Dimitate et dimittet᷑ uobis: ⁊ date. ⁊ dabit᷑

Expanded text:
let; unde et per semetipsum Dominus dicit: Diligite inimicos let; unde et per semetipsum Dominus dicit: Diligite inimicos vestros: benefacite his qui oderunt vos . Ille ergo securus amat qui propter Deum et illum amat a quo se intelligit non amari. Duo igitur praecepta charitatis; dilectionem Dei videlicet et proximi, necesse est ut custodiat quisquis habere in nuptiis, id est in sancta Ecclesia, vestem nuptialem curat. Hinc est enim quod apud Ezechielem prophetam portae civitatis in monte constitutae vestibulum duobus cubitis mensuratur, quia nimirum accessus nobis coelestis civitatis non panditur, si in hac Ecclesia quae pro eo quod adhuc foris est vestibulum dicitur Dei et proximi dilectio non tenpatiens et benigna describitur, per patientiam aliena mala debemus aequanimiter tolerare, et per benignitatem bona nostra misericorditer impendere, sicut Redemptor humani generis nos admonet, et dicit: Dimittite, et dimittetur vobis: date, et dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
preceptis. in dilectione dei scilicet ⁊ ꝓri¬
mi continetur: et ipsa dilectio ꝓximi in duob
p̃ceptis subdiuiditur: cũ qͥdam sapiens dicit.
Omue qd̾ odis tibi fieri. uide ne ipse facias alte¬
ri: ⁊ ꝑ semet ipsam ueritas p̃dicat dicẽs. Que
uultis ut faciant uobis homines: ⁊ uos eadẽ
facite illis. Si enĩ et qd̾ impendi nobis recte uo¬
lumꝰ. hoc aliis ĩꝑtimur. ⁊ qd̾ nobis fieri nolu¬
mus. hoc aliis ipsi fac̾e deuitamꝰ: caritatis iura
illesa seruamꝰ. S nemo cũ quẽpiã diligit. habe¬
re se caritatẽ ꝓtinꝰ putet: nisi prius ipsam uĩ
dilectioĩs sue examinet. Nam si quis quẽlibet
amat. s ꝓpter dm̃ ñ amat. caritatẽ ñ habet:
s habere se putat. Caritas aũ uera ẽ: cũ ⁊ in
deo diligit᷑ amicus: ⁊ ꝓpter dm̃ diligit᷑ inimi¬
cus. Ille enĩ ꝑpt̃ dm̃ diligit eos quos diligit:
qui iã et eos diligere a quib ñ diligitur scit.
srobari et enĩ caritas. ꝑ solã odii aduersitatẽ so¬

Expanded text:
aeceptis, in dilectione Dei scilicet, et proximi continetur; et ipsa dilectio proximi in duobus praeceptis subdividitur, cum quidam sapiens dicat: Omne quod odis tibi fieri, vide ne ipse facias alteri . Et per semetipsam Veritas praedicat, dicens: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis. Si enim et quod impendi nobis recte volumus, hoc aliis impartimur; et quod nobis fieri nolumus, hoc aliis ipsi facere devitamus, charitatis jura illaesa servamus. Sed nemo cum quempiam diligit, habere se charitatem protinus putet, nisi prius ipsam vim suae dilectionis examinet. Nam si quis quemlibet amat, sed propter Deum non amat, charitatem non habet, sed habere se putat. Charitas autem vera est, cum et in Deo diligitur amicus, et propter Deum diligitur inimicus. Ille enim propter Deum diligit eos quos diligit, qui jam et eos diligere a quibus non diligitur scit. Probari etenim charitas per solam odii adversitatem so
Abbreviated transcription (Latin):
unt pleriq in ȩccłia qͥ melioris ite
uias aggredi metuunt: ⁊ tam̃ iacere
in sui corporis ignauia ñ ꝑtimescunt. Cũq
se peccatores considerant. sc̃itatis uias arripe¬
re trepidant: et remanere in suis iniquitatib
ñ formidant. Quor bene petrus adhuc in infir¬
mitate positus speciem tenet: cũ uiso miraculo
pisciũ dixit. Exi a me dñe: quia homo pecca¬
tor sũ. Iinmo si te peccatorẽ consideras: oportet
ut a tẽ dñm non repellas. S: qͥ iccireo melioris
habitus uias. et uite rectioris arc̃e app̃hende¬
re nolunt. quia se infirmos esse conspiciũt: qͣsi
peccatores se fatent᷑. et dñm repellũt: eũq in quo
scĩficari debuerãt fugiũt: et uelut in ꝑturbatio¬
ne consiliũ ñ habẽt: dum moriunt᷑ ⁊ uitã timẽt:

Expanded text:
unt plerique in Ecclesia qui melioris vitae vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui corporis ignavia non pertimescunt. Cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non formidant. Quorum bene Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet, cum viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum. Imo, si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum non repellas. Sed qui idcirco melioris habitus vias, et vitae rectioris arcem apprehendere nolunt quia se infirmos esse conspiciunt, quasi peccatores se fatentur, et Dominum repellunt, eumque in quo sanctificari debuerant fugiunt, et velut in perturbatione consili
Abbreviated transcription (Latin):
midantẽ. deterior desꝑacio configit: et omnem
spem uenie ne redeat ad correctionem funditus
regnũ dei. Sciendũ est: qm̃ aliquando in
actionib nr̃is minora bona p̃termittenda sunt.
pro utilitate maiorũ. Nam quis ignoret boni oꝑis
esse: mortuũ sepclire : Et tam̃ cuidam qui ad se¬
peliendũ patrem dimitti se poposcerat. a dño dic¬
tum ẽ. Sine ut mortui sepeliant mortuos suos:
tu aũ uade ⁊ adnuncia regnũ dei. Postponendum
nãq erat obsequiũ huius ministerii officio p̃di¬
cationis : qr illos in carne mortuos in t̾rã conde¬
ret: istos aũ anima mortuos. ad uitã resuscitaret:

Expanded text:
midantem deterior desperatio configit, et omnem midantem deterior desperatio configit, et omnem spem veniae ne redeat ad correctionem funditus egnum Dei . Sciendum est, quia aliquando in actionibus nostris minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret boni operis esse mortuum sepelire? Et tamen cuidam qui ad sepeliendum patrem dimitti se poposcerat a Domino dictum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos: tu autem vade, et annuntia regnum namque est obsequium hujus ministerii, officio praedicationis; quia illo carne mortuos in terra conderet, isto autem anima mortuos ad vitam resuscitaret
Abbreviated transcription (Latin):
ciante discipulo redẽptor nr̃ agnoscit. nec tam̃
suscitat: qr ualde difficile est. ut is quẽ pꝰ usum
male consuetudinis etiam adulantiũ lingue ex¬
cipiunt. a mentis sue morte reuocetur: de quo
bene dicitur. Sine ut mortui sepeliãt mortuos
suos. Mortui enim sepeliunt mortuos: cũ pec-¬
catores peccatorẽ fauorib p̃munt. Quid enim
cantem laudib ꝓsecuntur: extinctũ sub uer¬
borum suorũ aggere abscondunt. Erat autẽ
et lazarus mortuus: sed tamen ñ a mortuis sepultus.
fideles quippe illũ mulieres obruerãt: que et eius
mortẽ unuficatori nunciabãt. Unde et ꝓtinꝰ ad lucẽ
redit: qr cũ in peccato animꝰ moritur. eitiꝰ ad uitã
reducitur. si suꝑ hũc sollicite cogitaciones uiuunt.
Aliquando sicut superiꝰ dictũ est. nequaꝗͣ falsa spes
diuine miscdie mentẽ peccatoris intercipit: s hãc
pro peccatis que fecit factorẽ suũ inordinate for¬

Expanded text:
tiante discipulo, Redemptor noster agnoscit, nec tamen tiante discipulo, Redemptor noster agnoscit, nec tamen suscitat, quia valde difficile est ut is quem post usum malae consuetudinis etiam adulantium linguae excipiunt a mentis suae morte revocetur, de quo bene dicitur: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos. Mortui enim sepeliunt mortuos, cum peccatores peccatorum favoribus premunt. Quid enim cantem laudibus prosequuntur, exstinctum sub verborum suorum aggere abscondunt. Erat autem et Lazarus mortuus, sed tamen non a mortuis sepultus. Fideles quippe illum mulieres obruerant quae et ejus mortem vivificatori nuntiabant. Unde et protinus ad lucem rediit, quia cum in peccato animus moritur, citius ad vitam reducitur, si super hunc sollicitae cogitationes vivunt. Aliquando, sicut superius dictum est, nequaquam falsa spes divinae misericordiae mentem peccatoris intercipit, sed hanc pro peccatis quae fecit factorem suum inordinate for
Abbreviated transcription (Latin):
ne adquiescas eis. Peccatores et enĩ lactant: cum
uel ꝑpetͣnda mala blandim̃tis inferũt. uel ꝑpe¬
trata fauorib extollũt. Sciendũ quoq ẽ. quod
illi tres modi peccantiũ. iuxta sui ddescensus ordi¬
nem facilius corrigunt᷑: quartus uero iste diffi¬
cilius em̃datur. Unde ⁊ redẽptor ñr puellam in
domo. iuuenẽ extra portam: in sepulchro uero
lazarũ suscitat. Adhuc quippe mortuꝰ in domo
iacet : qui in peccato latet. Iam quasi extͣ portã
educitur: cuius iniquitas usq ad inuerecũdiã
publice ꝑpetracioĩs aꝑit᷑. Sepulture uero aggere
p̃mitur : qui in ꝑpetraciõe nequicie etiã ufu con¬
suetudinis p̃ssus grauat᷑. S hos ad uitã miseratꝰ
reuocat: quia plerũq diuina gr̃a non solũ in oc-¬
cultis. sed etiam in apertis iniquitatib mortuos
⁊ mole praue consuetudinis pressos. lumine sui
respectus illustrat. Quartũ uero mortuũ nun¬

Expanded text:
ne acquiescas eis . » Peccne acquiescas eis . » Peccvel perpetranda mala blandimentis inferunt, vel perpetrata favoribus extollunt. Sciendum quoque est quod illi tres modi peccantium juxta sui descensus ordinem facilius corriguntur; quartus vero iste difficilius emendatur. Unde et Redemptor noster puellam in domo, juvenem extra portam, in sepulcro vero Lazarum suscitavit. Adhuc quippe mortuus in domo jacet qui in peccato latet. Jam quasi extra portam educitur cujus iniquitas usque ad inverecundiam publicae perpetrationis aperitur. Sepulturae vero aggere premitur qui in perpetratione nequitiae etiam usu consuetudinis pressus gravatur. Sed hos ad vitam miseratus revocat, quia plerumque divina gratia non solum in occultis sed etiam in apertis iniquitatibus mortuos et mole pravae consuetudinis pressos lumine sui respectus illustrat. Quartum vero mortuum, nun
Abbreviated transcription (Latin):
postmodũ uero etiã ante oculos hoĩum sine con¬
fusione reatus aꝑit᷑: de hine in consuetudinẽ du¬
citur: ad extremũ quoq uel false spei seductiõib
uel obstinatiõe misere desꝑacionis enutritur.
Cum autẽ. culpa in usum uenerit. ei iam animꝰ etiam si
appetat. debilius resistet: quia quot uicib praue fre¬
quentacionis astringit᷑. quasi tot uicib ⁊ uinculis
ad mentẽ ligatur. Unde fit ut cũ eneruis animus
solui non ualet. ad quedam se solacia false consola¬
tionis inclinet: quatinus uenturũ iudicẽ tante sͥ
miscd̃ie spondeat: ut eos etiam quos arguendos
inuenerit. penitus non occidat. Cui rei hoc dete¬
rius accidit. quod ei multor̃ similiũ lingua con¬
sentit: cũ multi etiã male gesta laudib exagge
uorib tiutrita. Curari uero uulnus negligitur:
qd̾ dignũ p̃mio laudis inuenit᷑. Unde ⁊ ꝑ salo¬
monem dicit᷑. Fili mi. si te lactauerint peccatores:

Expanded text:
postmodum vero etiam ante oculos hominum sine conpostmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur, dehinc et in consuetudinem ducitur, ad extremum quoque, vel falsae spei seductionibus, vel obstinatione miserae desperationis enutritur. Cum autem culpa in usum venerit, ei jam animus, etiamsi appetat, debilius resistit, quia quot vicibus pravae frequentationis astringitur, quasi tot vinculis ad mentem ligatur. Unde fit ut cum enervis animus solvi non valet, ad quaedam se solatia falsae consolationis inclinet, quatenus venturum judicem tantae sibi misericordiae spondeat, ut eos etiam quos arguendos invenerit penitus non occidat; cui rei hoc deterius accidit quod ei multorum similium lingua consentit, cum etiam male gesta laudibus exaggervoribus nutrita. Curari vero vulnus negligitur quod dignum praemio laudis videtur. Unde et per Salomonem dic
Abbreviated transcription (Latin):
lenta: noĩe uero uolucrũ. hec eadem suꝑba de¬
signant᷑ demonia. Ac si dicat. Fraudulenta ⁊ ela¬
ta demonia in corde ur̃o. idest in cogitaciõe suꝑ¬
bie inueniũt habitacionẽ suã: filius aũ hoĩs.
ubi caput suũ reclinet ñ habet: idest humilitas
quodã uolatu uolucris illa prima se extulit:
que per elatã cogitacionẽ dix̃. In celũ cõscendam.
super astra celi exaltabo soliũ meũ: ascendã super
altitudinẽ nubiũ. similis ero altissimo. Ecce ꝗͣ alta
suꝑbe uolando pecut: quẽ etiam uolatũ ⁊ primis
hominib ꝑsuasit. Ipsi quippe uolando. qͣsi suꝑ se
ire conati sũt: quando eis dictũ ẽ ut gustarẽt ⁊¬
essent sic̃ dii. Cumq similitudinẽ diuinitatis appe¬
tunt: ĩmortalitatis mun̾a ꝑdiderũt. Qͥ in terrã
moriendo ñ issent: si suꝑ t̾rã humiliter stare uo¬
mortuos suos. Quatuor modis peccatũ
consũmat᷑ in oꝑe. Prius nãq latẽs culpa agitur:

Expanded text:
lenta, nomine vero volucrum haec eadem superba delenta, nomine vero volucrum haec eadem superba designantur daemonia; ac si dicat: Fraudulenta et elata daemonia in corde vestro, id est in cogitatione superbiae inveniunt habitationem suam: Filius autem hominis ubi caput suum reclinet non habet, id est humilitas quodam volatu volucris illa prima se extulit quae per elatam cogitationem dixit: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum: similis Altissimo . Ecce quam alta superbe volando petiit. Quem etiam volatum et primis hominibus persuasit. Ipsi quippe volando quasi super se ire conati sunt, quando eis dictum est, ut gustarent, et essent sicut dii . Cumque similitudinem divinitatis appetunt, immortalitatis munera perdiderunt . Qui in terram moriendo non issent, si super terram humiliter stare vortuos suos . Quatuor modis peccatum consummatur in opere. Prius namque latens culpa agitur,
Abbreviated transcription (Latin):
publii dissinteria febribusq uexatũ. orando sal¬
uauit: ⁊ sc̃ẽ p̃dicationis adiutorẽ thimotheum.¬
ex infirmitate stomachi lassescentẽ. non u̾bo eurat.
s medicinali arte mederi parat dicens. Modico uino
utere ꝓpter stomachũ: et frequentes tuas ĩfirmita¬
tes. Qui ergo infirmũ ^ fidelem una p̃ce saluat: cur
egrotũ sociũ prece non roborat: Quia nimirum
ille foris ꝑ miracłm sanandus erat. qui uiuus in te¬
rius ñ erat: ut ꝑ hoc qd̃ exterior potestas ostende¬
ret. hunc ad uitã interior uirtus animaret. Egro¬
tanti aũ fideli socio. signa foris ñ fuerãt exibenda:
ueas habent. ⁊ uolucres celi indos: filius autem
hominis ñ habet ubi caput reclinet. uulpes ual
de fraudulenta sunt animalia: que in fossis uel
specub abscondũt᷑. Cũq apparuerĩt : nũquam
rectis itinerib. sed tortuosis anfractib currunt.
uolucres uero ut nouimꝰ: alto uolatu se ĩ aera
subleuãt. Nomine gͦ uulpiũ dolosa ⁊ fraudu¬

Expanded text:
sque vexatum orando sanavit , et sanctae praedicationis adjutorem Timotheex infirmitate stomachi lassescentem non verbo curat, sed medicinali arte mederi parat, dicens: Modico vino utere propter stomachum, et frequentes tuas infirmitates . Qui ergo infirmum infidelem una prece salvat, cur aegrotum socium prece non liberat? Quia nimirum ille foris per miraculum sanandus erat qui vivus interius non erat, ut per hoc quod exterior potestas ostenderet, hunc ad vitam interior virtus animaret; aegrotanti autem fideli socio signa foris non fuerant exhibenda veas habent, et volucres coeli nidos: Filius autem hominis non habet ubi caput de fraudulenta sunt animalia quae in fossis vel specubus absconduntur. Cumque apparuerint, nunquam rectis itineribus, sed tortuosis anfractibus currunt; volucres vero, ut novimus, alto volatu se in aera sublevant. Nomine vero vulpium dolosa et fraudu
Abbreviated transcription (Latin):
pente tollent᷑: qm̃ finẽ suũ cogitando p̃uidere
nesciũt. Subito enĩ est: qd̾ ante cogitari ñ potest.
Subito diues ille stultus raptus ẽ: qui horrea q̃
preparabat deseruit: et infern locũ quẽ ñ p̃ui¬
debat inuenit. Eadem enĩ nocte sublatus est. qͥ
in rerũ sibi habundancia multa tẽpora fuerat
p̃stolatus: ut scilicet qui in longum sibi subsidia
colligendo ꝓspiceret. subsequentẽ diem uel unũ
minime uideret. Ad aliud exercebat animã per
cogitacionẽ: s ad aliud emisit per sentenciam.
aliud dũ uiueret contẽplatus est: aliud dũ more¬
retur exꝑtus. Reliquit enĩ diu tractata tẽpora¬
lia: et in opinata inuenit eterna. Unde ei ꝓpter
ignoranciã cecitatis sue : bene per diuinã senten¬
ciam increpando dicit᷑. Stulte. hac nocte animã
tuam rẽpetũt atẽ. In nocte quippe ablata ẽ: que
in obscuritate cordis ẽ amissa. In nocte ablata ẽ:
que consideracionis lucẽ habere noluit: ut qd̾

Expanded text:
pente tolluntur, quia finem suum cogitando praevidere nesciunt, Subitum enim est quod ante cogitari non potuit. Subito dives ille stultus raptus est, qui horrea quae praeparabat deseruit, et inferni locum quem non praevidebat, invenit. Eadem enim nocte sublatus est qui in rerum sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut scilicet qui in longum sibi subsidia colligendo prospiceret subsequentem diem vel unum minime videret. Ad aliud exercebat animam per cogitationem, sed ad aliud emisit per sententiam; aliud dum viveret contemplatus est, aliud dum moreretur expertus; reliquit enim diu tractata temporalia, et inopinata invenit aeterna. Unde ei propter hanc ignorantiam caecitatis suae bene per divinam sententiam increpando dicitur: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te. In nocte quippe ablata est quae in obscuritate cordis est amissa. In nocte ablata est quae considerationis lucem habere noluit, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
eum non timebat: et hominẽ ũ reuere¬
batur. Sunt quidã qui postquã dm̃ in
mente contẽpserint. multomagis humana iudi¬
cia sꝑnũt: et omne malũ qd appetũt. audacit̃
ꝑagere ñ crubescũt. Quos ad ꝑpetͣndũ malũ
iniquitas occulta inuitat. et nulla aꝑta uerecũ¬
dia retardat: sicut de quodã iniquo uidice dr̃.
dm̃ ñ timebat. ⁊ hominẽ ñ reuerebat᷑: qm̃ a per¬
petͣndis malis nec timore dñi. nec hoĩum pudore

Expanded text:
eum non timebat, et hominem non reverebatur . Sunt quidam qui postquam Deum in mente contempserint, multo magis humana judicia spernunt, et omne malum quod appetunt audacter peragere non erubescunt. Quos ad perpetrandum malum iniquitas occulta invitat, et nulla aperta verecundia retardat. Sicut de quodam iniquo judice dicitur: Deum non timebat, et hominem non reverebatur; quoniam a perpetrandis malis nec Dei timore, nec hominum pudore
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim quod hõib altũ ẽ. abominabile est apud
dm̃. cogitacio cordis nr̃i tanto apud dm̃ in uno
est. quanto hõib in alto: et humilitas cordis nr̃i
tanto apud dm̃ in alto est. quanto hõĩb in imo.
Despiciamꝰ ergo si quid boni gerimꝰ. nulla nos
nr̃a inflet oꝑatio: non rerum habundancia. ñ
extollat gloria. Si quib libet ex bonis affluen¬
tib intus intumescimꝰ: deo despecti sumꝰ. Hec ergo
fr̃s cogitate. hec intencione tota pensate : nolite
in ꝓrimis ur̃is huius mundi bona uenerari. Hoc
ꝓpter dm̃ honorate in hominib. quib tñ ñ estis
ꝯmissi: qd̾ ad imaginẽ dei sunt facti. Qd̃ tũc in
ꝓrimis uere seruatis: si apud uosoret ipsos priꝰ
in corde ñ tumescitis. Nam qui se adhuc ꝓ rebus
transitoriis extollit: nescit in ꝓximo quid ma¬
neat uenerari. Nolite ergo in uobismet ipsis pen¬
sare qd̾ habetis. s qd̾ estis: et in et̃nitatis amore
cor figite: ut dum adipisci terrena culmnina con¬

Expanded text:
altum est, abominabile est apud Deum, cogitatio cordis nostri tanto apud Deum in imo est, quanto hominibus in alto; et humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. Despiciamus enostra inflet operatio, non rerum abundantia, non extollat gloria. Si quibuslibet ex bonis affluentibus intus intumescimus, Deo despecti sumus. Haec ergo, fratres, cogitate, haec intentione tota pensate, nolite in proximis vestris hujus mundi bona venerari, hoc propter Deum honorate in hominibus, quibus tamen non estis commissi, quod ad imaginem Dei sunt facti. Quod tunc in proximis vere servatis, si apud vosmetipsos prius in corde non intumescitis. Nam qui se adhuc pro rebus transitoriis extollit, nescit in proximo quod maneat venerari. Nolite ergo in vobismetipsis pensare quod habetis, sed quid estis, et in aeternitatis amore cor figite, ut dum adipisci terrena culmina con
Abbreviated transcription (Latin):
altũ ẽ: ab ominabile est apud dm̃. Quia
in hominib non naturã qua ad imaginẽ dei
facti sunt. sed honores ueneramur. et diuicias:
si quilibet pauper ut ad eũ ire deberemꝰ. nos roga¬
ret: ꝓtinus suꝑbia nr̃a nobis in tãcita cogitacione
responderet. Non eas. quia temet ipsũ degeneras:
terra contẽpnimꝰ: qui de terra sumꝰ. Quid aũ apud

Expanded text:
altum est, abominabile est apud Deum . Quia in hominibus non naturam, qua ad imaginem Dei facti sunt, sed honores veneramur et divitias, si quilibet pauper ut ad eum ire deberemus nos rogaret, protinus superbia nostra nobis in tacita cogitatione responderet: terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud
Abbreviated transcription (Latin):
noluit: de sepulcro surrexit. Plus gͥ fuit de
sepulero surgere. quã de cruce descendere: plus
fuit mortẽ resurgendo destruere: quã uitam
descendendo seruare. S cũ iudei hunc ad insulta¬
tiones suas de cruce descendere minime cerne¬
rent. cũ morientẽ uiderent. eũ se uicisse credide¬
runt: nom̃ illius se quasi extinxisse gauisist̃.¬

Expanded text:
noluit, de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de noluit, de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere, quam de cruce descendere; plus fuit mortem resurgendo destruere, quam vitam descendendo servare. Sed cum Judaei hunc ad insultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi
Abbreviated transcription (Latin):
Surrerit: non est hic. Oue erant uite : quarũ
unã nouimus: alteram ẽẽ nesciebamus. Una qͥp¬
pe mortalis ẽ: alia immortalis: una corruptio¬
nis. alia incorruptionis: una mortrs: alia resur
ꝑtulit moriendo: ostendit alteram resurgendo.
Si gͥ nobis mortalẽ uitam scientibus resurrectionẽ
promitteret carnis. et tam̃ hanc uisibiliter ñ exi¬
beret: qͥs eius promissionibus crederet: Factus
itaq homo apparuit in carne: mori dignatus est
ex uoluntate: resurrerit ex potestate: & osten¬
dit exemplo. qd̃ nobis promisit in premio. Ecce
uͦ redit ad memoriam: qd crucifiro dei filio. iu¬
dei insultantes dicebant. Si rex ssrł est: descen¬
dat de cruce. et credimus ei. Qui si tumne de cru¬
ce descenderet. minirũ insulcantibus cedens.
uirtutẽ nobis suȩ pacientiȩ non demonstraret.
S: expectauit paululum. tolerauit obprobria:
irrisiones sustinuit. seruauit pacientiam: distu¬
lit admirationẽ. Et qui de cruce descendere

Expanded text:
Surrexit, non est hic . Duae erant vitae, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, alia immortalis: una corruptionis, alia incorruptionis; una mortis, alia resurrpertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Seiam quod crucifixo Dei Filio Judaei insultantes, dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei. Qui si tunc de cruce descendisset, nimirum insultantibus cedens, virtutem nobis suae patientiae non demonstrasset. Sed exspectavit paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem. Et qui de cruce descendere
Abbreviated transcription (Latin):
peccatori ñ abstulit: qr maxillã eius ut euaden¬
di uiã tribueret perforauit : ut saltẽ pꝰ morsũ
fugiat qui incautus ne morderet᷑ prius cauere
peret: quia si peccm̃ perfecte lugeat. adhuc
foramen in maxxilla eius inuenit ꝑ qđ̾ euadat.
Ad est testis diuine miscðie maria magdalena.
quã in ore leuiathan iste tenuit: qm̃ uniu̾so¬
rum uiciorũ dñio succubuit. S ꝑ foramen
maxille ab eius ore est subtracta: quia post
ꝑ petracionẽ tantarũ nequiciarũ penitendo ẽ
reuersa. Ueritatẽ enĩ amando lauit lacrimis

Expanded text:
peccatori non abstulit, quia maxillam ejus ut evadenpeccatori non abstulit, quia maxillam ejus ut evadendi viam tribueret, perforavit, ut saltem post morsum fugiat qui incautus ne morderetur prius cavereperet, quia si peccatum perfecte lugeat, adhuc foramen in maxilla ejus invenit per quod evadat. Adest testis divinae misericordiae Maria Magdalena, quam in ore Leviathan iste tenuit, quoniam universorum vitiorum dominio succubuit. Sed per foramen maxillae ab ejus ore subtracta, quia post perpetrationem tantarum nequitiarum poenitendo est reversa. Veritatem enim amando, lavit lacrymis
Abbreviated transcription (Latin):
nobis post ꝑpetrata que ꝓhibuit. adhuc peni¬
tencie remediũ ostendit. Armilla dñs maxillã
leuiathan ꝑforat : qm̃ ineffabili miscd̾ie sue po¬
tencia sic malicie antiqui hostis obuiat. ut eos
aliquando etiã quos iam cepit amittat. Et qͣsi
ab ore illius cadũt: qui post ꝑpetratas culpas
ad ĩnocenciã redeũt. Quis enim ore illius se¬
mel raptus. maxillã eius euaderet: si ꝑforata
ñ esset: An non in ore petrũ tenuit: cũ nega¬
uit: An non in ore dauid tenuit: cũ in tantã
se luxurie uoraginẽ mersit: S cũ ad uitam
uterq per penitenciã redit: leuiathan iste eos
aliquomͦ quasi ꝑ maxille sue foramen amisit.
Quis autẽ hoĩum leuiathan istius os euadat:
ut illicita nulla ꝯmittat: S hinc cognoscimꝰ.
quantũ redẽptori generis humani debitores su¬
mus: qui non solũ nos in ore leuiathan ire phi¬
buit. sed ab ore etiã redire concessit: qui spem

Expanded text:
nobis post perpetrata quae prohibuit adhuc poeninobis post perpetrata quae prohibuit adhuc poenitentiae remedium ostendit. Armilla Dominus maxillam Leviathan perforat, quoniam ineffabili misericordiae suae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut eos aliquando etiam quos jam cepit amittat. Et quasi ab ore illius cadunt qui post perpetratas culpas ad innocentiam redeunt. Quis enim ore illius semel raptus maxillam ejus evaderet, si perforata non esset? Annon in ore Petrum tenuit cum negavit ? Annon in ore David tenuit, cum in tantam se luxuriae voraginem mersit ? Sed dum ad vitam uterque per poenitentiam rediit, Leviathan iste eos aliquo modo quasi per maxillae suae foramen amisit. Quis autem hominum Leviathan istius os evadat, ut illicita nulla committat? Sed hinc cognoscimus quantum Redemptori generis humani debitores sumus, qui non solum nos in ore Leviathan ire prohibuit, sed ab ore ejus redire concessit. Qui spem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑna medicina occurrit: qm̃ dedit homini pre¬
ceptũ ne peccet: et tamen peccandi dedit reme-¬
dia per penitenciã. ne desperit. Hinc ẽ qd̾ ma¬
ria magdalene que fuerat in ciuitate peccatrix.
ad uitam post culpas penitenciã agens redut:
et eam de faucib antiqui serpentis manus redẽp¬
toris eripuit. Unde bene ad beatũ iob uoce dñica
dicit᷑. Nũquid capies leuiathan hamo: aut ar¬
milla perforabis maxillã cius : Per leuiathan qͥp¬
pe quod additam̃tũ eorũ dicitur: antiquus ille
serpens deuorator humani generis designatur.
Qͥ dũ se diuinitatẽ homini addere spopondit
ĩmortalitatẽ sustulit: qui p̃uaricationis quoq
culpã quã primo homini ꝓpinauit. dũ se sequẽ¬
tib pessima ꝑsuasiõe multiplicat: penas eis si¬
ne cessatione coaceruat. Armilla ubi ponitur:
ambiendo constringit. Quid igit᷑ ꝑ armillã:
nisi circũ plectẽs nos diuina miscd̾ia designat᷑:
Que leuiathan istius maxillã ꝑforat: dum

Expanded text:
na medicina occurrit, quoniam dedit homini praeceptum ne peccet, et tamen peccanti dedit remedia per poenitentiam ne desperet. Hinc est quod Maria Magdalene, quae fuerat in civitate peccatrix, ad vitam post culpas poenitentiam agens rediit, et eam de faucibus antiqui serpentis manus Redemptoris eripuit. Unde bene ad beatum Job voce dominica dicitur: Nunquid capies Leviathan hamo: aut armilla perforabis maxillam ejus ? Per Leviathan quippe, quod additamentum eorum dicitur, antiquus ille serpens devorator humani generis designatur, qui dum se divinitatem homini addere spopondit immortalitatem sustulit, qui praevaricationis culpam quoque, quam primo homini propinavit, dum se sequentibus pessima persuasione multiplicat, poenas eis sine cessatione coacervat. Armilla ubi ponitur ambiendo constringit. Quid igitur per armillam nisi circumplectens nos divina misericordia designatur? Quae Leviathan istius maxillam perforat, dum
Abbreviated transcription (Latin):
de qua phariseus dum pietatis fontẽ uellet ob¬
struere. dicebat. Hic si esset ꝓph̾a: sciret utiq q̃
et qualis est mulier que tangit eũ. qr peccatria
est. S lauit lacrimis maculas cordis ⁊ corporis.
et redẽptoris sui uestigia tetigit: que itinera sua¬
praua dereliguit. Sedebat ad pedes iħu: uerbũq
de ore illius audiebat. Uiuenti adheserat: cum
sepultus esset mortuũ querebat: uiuentẽ repperit
quẽ mortuũ quesiuit: tantũq apud eũ gr̃e locũ
ipsa nunciaret. Quid itaq fratres quid in hac
penitencie posuit. quã per penitenciã uiuere pꝰ
lapsum fecit: Si aliquis libidinis igne succensus.
carnis mnundiciã ꝑdidit. aspiciat mariã: que in se
carnis amorẽ igne diuini amoris excoxrit. Ad uos
tem peccatricẽ mulierẽ uobis in exemplũ imita¬
cionis anteferte. Redẽptoris nr̃i uestigia que pec¬
cando contẽpsistis amate: queq uos in adolescen¬
cia. queq in iuuentute deliquisse meministis

Expanded text:
de qua Pharisaeus dum pietatis fontem vellet obstruere, dicebat: Hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est . Sed lavit lacrymis maculas cordis et corporis, et Redemptoris sui vestigia tetigit, quae sua itinera prava dereliquit. Sedebat ad pedes Jesu, verbumque de ore illius audiebat. Viventi adhsepultus esset mortuum quaerebat, viventem reperit quem mortuum quaesivit tantumque apud eum gratiae locum ipsa nuntiaret. Quid itaque, fratres, quid in hac poenitentiae posuit quam per poenitentiam vivere post lapsum fecit. Si aliquis libidinis igne succensus carnis munditiam perdidit, aspiciat Mariam quae in se carnis amorem igne divini amoris excoxit. Ad vos item peccatricem mulierem vobis in exemplum imitationis anteferte. Redemptoris nostri vestigia, quia peccando contempsistis, amate; quaeque vos in adolescentia, quaeque in juventute deliquisse meministis,
Abbreviated transcription (Latin):
mitas. doctoꝵ rore nutrita conualescat. Qd̃ be¬
ne in euangłio mistica descriptione narratur
dũ dr̃. ascendit iħc in nauiculam petri: et roga¬
uit ut a terra reduceret pusillum: et: ita sedens.
predicabat turbis. ꝑnauẽ petri. qͥd aliud. qũa
cõmissa petro ȩccłia designatur: De qua ut do¬
minus turbis confluentibus predicet: eam a ter¬
ra paululũ reduci iubet. Qui nec in altũ duci. et
tam̃ a cerra precepit remoueri: profecto signi¬
ficans predicatores suos rudibus debere ppłis.
nȩc alta nimis de cęlestibus. nȩc tam̃ terrena

Expanded text:
mitas doctomitas doctone in Evangelio mystica descriptione narratur, dum dicitur: Ascendit Jesus in naviculam Petri, et rogavit ut a terra reduceret pusillum, et ita sedens praedicabat turbis . Per navem Petri quid aliud quam commissa Petro Ecclesia designatur? De qua ut Dominus turbis confluentibus praedicet, eam a terra paululum reduci jubet. Quam nec in altum duci, et tamen a terra praecipit removeri, profecto significans praedicatores suos rudibus debere populis, nec alta nimis de coelestibus, nec tamen terrena
Abbreviated transcription (Latin):
ut a terra reduceret pusillum. Apłi curaue¬
runt sũmoꝑe rudib ppłis plana et capabilia. ñ
sũma atq ardua predicare. Nam si seientiam sc̃am
ut hauriebant corde. ita ore. funderent: inm̃sita¬
te eius auditores suos opprimerent. potius quã
rigarent. Unde suos auditores distillatione uer¬
bor nutriens paulus apłs loquebatur dicens.
Non potui uobis loqui quasi spiritalib s qua¬
si carnalibus: tanquã paruulis in xp̃o lac uo¬
bis potum dedi ñ escam. Quis enuim ferre potuis¬
set si raptus usq ad terciũ cęlũ. raptus in paradi¬
sum etiam archana uerba audiens quȩ dici ho¬
Aut cuius uirtutem auditoris ñ opprimeret:
si ea quȩ intrinsccus haurire poterat. in quan¬
tũ carins lingua sufficeret. ex trinsecus mundãs.
scientie huius imm̃sitas emanasset: Ut gͥ au¬
ditores rudes non iundatione scientiȩ. s mode¬
rata predicationis distillatione foueantur. pre¬
dicationẽ doctor ds̃ temperat. Eit auditoꝵ infir¬

Expanded text:
ut a terra reduceret pusillum . Apostoli curaverunt summopere rudibus populis plana et capabilia, non summa atque ardua praedicare. Nam si scientiam sanctam, ut hauriebant corde, ita ore funderent, immensitate ejus auditores suos opprimerent potius quam rigarent. Unde suos auditores distillatione verborum nutriens Paulus apostolus loquebatur, dicens: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus: tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Quis enim ferre potuisset, si raptus usque ad tertium coelum, raptus in paradisum, etiam arcana verba audiens quae loqui hoAut cujus virtutem auditoris non opprimeret, si ea quae intrinsecus haurire poterat, in quantum carnis lingua sufficeret, extrinsecus inundans aquae hujus immensitas emanasset? Ut igitur auditores rudes non inundatione scientiae, sed moderata praedicationis distillatione foveantur, praedicationem doctorum Deus temperat, ut auditorum infir
Abbreviated transcription (Latin):
postquã in omnẽ terrã erunt sonus eoꝵ. et
in fines orbis terrȩ. uerba eor : de morte dñi
nom̃ eius ꝑ mundum creuit: ex qua hunc infi¬
delis turba extinxisse se credidit. Et quȩ gau¬
debat occisũ. dolet mortuum: quia hunc ad
mus in nobis resurrectionẽ futuram: quã in ca¬
pite nr̃o constat ẽẽ factam. Resurrectionis eius
głam tota m̃te diligamus: et ꝓ cius amore
moriamur. In resurrectione auctoris nr̃i. mi¬
nistros eius angłos. conciues nr̃os agnouimꝰ
ad hor. gͦ ciuium illam frequentẽ sollempni¬
tatẽ festinemus: his cũ nȩc dũ uisione possu¬
mus: desiderio ⁊ m̃te uingam᷑. Adiuuet om̃ip̃s
ds. ad uitam desiderium nr̃m. qui ꝓ nobis in mor

Expanded text:
terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum, de morte Domini nomen ejus per mundum crevit, ex qua hunc infidelis turba exstinxisse se credidit. Et quae gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad mus in nobis resurrectionem futuram quam in capite nostro constat esse factam. Resurrectionis ejus gloriam tota mente diligamus, et pro ejus amore moriamur. In resurrectione auctoris nostri ministros ejus angelos concives nostros agnovimus. Ad horum ergo civium illam frequentem solemnitatem festinemus; his, cum necdum visione possumus, desiderio et mente jungamur: adjuvet omnipotens Deus ad vitam desiderium n
Abbreviated transcription (Latin):
itaq quia habet cõmune ẽẽ cũ lapidibus. in
uere cũ arboribus. sentue cũ animalibus. dis¬
cernere cũ angłis. recte om̃is creature nomi¬
ne exprimitur: in quo uxta aliqd om̃is ere¬
atura tenetur. Unde cũ ueritas discipłis euũ¬
głium om̃i creaturȩ: predicare precepit. om¬
nẽ creaturam solũ hominẽ intelligi uoluit.
cui cõmie aliqͥd̃ cũ om̃ibus creauit. Sic ita¬
q post resurrectionẽ. postquã discipłos suos
ad predicandũ euuangłiũ misit. illi autẽ pro

Expanded text:
itaqitaqvere cum arboribus, sentire cum animalibus, discernere cum angelis, recte nomine omnis creatura exprimitur, in quo juxta aliquid omnis creatura tenetur. Unde cum Veritas discipulis Evangelium omni creaturae praedicare praecipit, omnem creaturam solum hominem intelligi voluit, cui commune aliquid cum omnibus creavit. Sic itaque post resurrectionem, postquam discipulos suos ad praedi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i creaturȩ. De dm̃i morte nomen eius
ꝑ uniuersũ mundũ creuit: qr post resurrectio¬
nẽ suam ad predicandũ eũgłium suum per
om̃em terram discipłos suos misit dicens. Fun¬
tes in mundũ unuersũ: predicate euuangłiũ
omni creature. Omnis creature nomine homo
signatur: quia in ipso uera species et magna cõ¬
mumo uniuerse ereature ostenditur. Omne nãq
qd̾ est. aut est.⁊ non uinit. aut ẽ et iiuit. s neqͣ¬
quã sentit: aut ẽ. uiuit ⁊ sentit. si ñ intelligit:
nec discernit: aut ẽ ⁊ uiuit. sentit. intelligit. et
discernit. Sunt nãq lapides: nȩc tam̃ uiuunt.
Sunt arbusta: uiuunt qͥdc̃. nec tam̃ sentiunt.
herbarũ nãq et arbor. inta. uiriditas uocat᷑:
sicut ꝑ paulum de seminibus dr. Insipiens tu.
qd̾ seminas non uunficatur: nͥ prius moriatur.
Sunt bruta animalia. iiuunt. ⁊ sentiunt: nͨ
tam̃ intelligunt. Sũt tam̃ angłi uiuunt. et
sentiunt: et intelligendo discernunt. Homo

Expanded text:
omni creaturae . De Domini morte nomen ejus per universum mundum crevit, quia post resurrectionem suam ad praedicandum Evangelium suum per omnem terram discipulos suos misit, dicens: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae. Omnis creaturae nomine homo signatur, quia in ipso vera species et magna communio universae creaturae ostenditur. Omne namque quod est, aut est et non vivit, aut est et vivit, sed nequaquam sentit; aut est et vivit, et sentit, sed non intelligit nec discernit; aut est et vivit, sentit, intelligit et discernit. Sunt namque lapides, nec tamen vivunt; Sunt arbusta, vivunt quidem, nec tamen sentiunt. Herbarum namque atque arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum de seminibus dicitur: Insipiens, tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur . Sunt bruta animalia, vivunt et sentiunt, nec tamen intelligunt. Sunt angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendo discernunt. Homo
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiã nominet. iamq nec ad penitenciam
animus redeat: quando hoc qđ iniq ꝑpetrat
uirtutẽ uocat. Restat igitur ut in dubiis quisq
deprehensus. cum sibi quelibet aduersitas ĩminet
prius intra semet ipsum contra formidinẽ et p̃¬
cipitacionẽ pugnet : quatinus nec formidolose
se subtrahat. nec precipitanter opponat. Ualde
enim preceps est. qui se semper aduersis obicit:
et ualde pauidus qui semper abscondit. S hec
melius it bellis spiritalib discimus: si formam
exercicii a corporalib bellis trahamus. Neq enĩ
ille dux sapiens est. qui contra cuneos hostiles exercitũ
p̃ceps admouet: neq ille dux fortis qui semper
hunc ab hostis facie cauendo subducit. Scire
nãq dux debet: modo ab hostili impetu exerci¬
tum caute subtrahere: modo hostem circũfusis
cornib coartare. Quod nimirũ sollicite ꝑfecti
pdicatores exhibent: cum mͦ ꝑsecutionis rabiẽ

Expanded text:
prudentiam nominet, jamque nec ad poenitentiam prudentiam nominet, jamque nec ad poenitentiam animus redeat, quando hoc quod inique perpetrat virtutem vocat. Restat igitur in dubiis quisque deprehensus, cum sibi quaelibet adversitas imminet, prius intra semetipsum contra formidinem et praecipitationem pugnet, quatenus nec formidolose se subtrahat, nec praecipitanter opponat. Valde enim praeceps est qui semper se adversis objicit, et valde pavidus qui semper abscondit. Sed haec melius in bellis spiritualibus discimus, si formam exercitii a corporalibus bellis trahamus. Neque enim ille dux sapiens est, qui contra cuneos hostiles exercitum praeceps admovet, neque ille dux fortis qui semper hunc ab hostis facie cavendo subducit. Scire namque dux debet, modo ab hostili impetu exercitum caute subtrahere, modo hostem circumfusis cornibus coarctare. Quod nimirum sollicite perfecti praedicatores exhibent, cum modo persecutionis rabiem
Abbreviated transcription (Latin):
ret. eumq discipuli passione illius. per ꝓpheciã
p̃scita prohiberent. sibimet ipsi attestatur dicẽs.
Ego non solum alligari. sed et mori mihrłm para-¬
tus sum pro nomine dñi iħu: neq enim facio animã¬
meam preciosiorẽ quã me. Qui igitur hic hostiles
cuneos. etiam p̃scita passione sua ĩperterritus peciit:
illic de dispensatione fuisse edocuit non de timore
quod fugit. Qua in re pensandũ est. qr ille labo¬
res quosdam per dispensationis iudicium laudabi¬
liter declinat: qui pro deo maiores alios fortiter
tolerat. Nam sepe ab hominib timor debilis.
cauta dispensacio uocatur: et quasi prudenter
impetũ declinasse se asserũt. cum fugientes tur¬
piter in terga feriuntur. Unde necesse est. ut in
causa dei cum res dispensationis agitur. metus
cordis subtilissima libracione pensetur. ne per
infirmitatẽ timor subrepat. ne se per dispensa-¬
tionis imaginẽ racionẽ fingat: ne culpa se

Expanded text:
ret, cumque discipuli passionem illius per prophetiam ret, cumque discipuli passionem illius per prophetiam praescitam prohiberent, sibimet ipsi attestatur dicens: m non solum alligari, sed et mori in Hierusalem paratus sum pro nomine Domini Jemeam pretiosiorem quam me . Qui igitur hic hostiles cuneos etiam praescita passione sua imperterritus petiit, illic de dispensatione fuisse edocuit, non de timore, quod fugit. Qua in re pensandum est quia ille labores quosdam per dispensationis judicium laudabiliter declinat, qui pro Deo majores alios fortiter tolerat. Nam saepe ab hominibus timor debilis, cauta dispensatio vocatur, et quasi prudenter impetum declinasse se asserunt, cum fugientes turpiter in terga feriuntur. Unde necesse est ut in causa Dei cum res dispensationis agitur, metus cordis subtilissima libratione pensetur, ne per infirmitatem timor subrepat, et sese per dispensationis imaginem rationem confingat ne culpa se
Abbreviated transcription (Latin):
memus. Et cum pondus fructũ superat. laborem
quisq ĩnocrie declinat: dum modo se in aliis exer¬
ceat. in quibus lucro fructuũ. pondus laboris
uincat. Cum uero subsequenti quantitate fructu¬
um. mensura laboris aut equatur. aut uincitur:
labor non sine graui culpa declinatur. Unde
predicator sanctus. cũ damasci ualde obstinatas
mentes ꝑsequentiũ cerneret. eorũ noluit aduer-¬
sitati confligere: quia et semet ipsũ quẽ ꝓfutur̃
multis nouerat. uidit posse deficere: ⁊ aut nullis
se illic. aut paucis prodesse. Secessum igitur a
certamine peciit: et pugnaturũ felicius ad alia
se bella seruauit. Non enim loco uirtus. sed locus
uirtuti defuit: et id circo fortissimus miles. ab
obsidionis angustia. certaminis cãpũ quesiuit.
ubi ergo subiuganda regi proprio. multa aduer¬
sariorum colla conspexit. subire bellum uel cum
morte ñ timuit: sicut ipse cũ iherosolimã ꝑge¬

Expanded text:
memus. Et cum pondus fructum superat, laborem memus. Et cum pondus fructum superat, laborem quisque innoxie declinat, dummodo se in aliis exerceat, in quibus lucro fructuum pondus laboris vincat. Cum vero subsequenti quantitate fructuum mensura laboris aut aequatur aut vincitur, labor non sine gravi culpa declinatur. Unde praedicator sanctus, cum Damasci valde obstinatas mentes persequentium cerneret, eorum noluit adversitati confligere, quia semetipsum, quem profuturum multis noverat, vidit posse deficere, et aut nullis se illic aut paucis prodesse. Secessum ergo a certamine petiit, et pugnaturum felicius ad alia se bella servavit. Non enim loco virtus, sed locus virtuti defuit. Et idcirco fortissimus miles ab obsidionis angustia certaminis campum quaesivit. Ubi autem subjuganda regi proprio multa adversariorum colla conspexit, subire bellum vel cum morte non timuit. Sicut ipse cum Hierosolymam perge
Abbreviated transcription (Latin):
miserũt ad eum: rogantes ne se daret in theatrũ.¬
In quib profecto uerbis agnoscimus. qd̾ impetu
contra cuneos aduersantes irrueret : nisi eum per
amicos et discipulos caritatis frena tenuissent. S
si obuiare hostib. si ultro pugnã petere. si nos¬
met ipsos semper relinquere in curium nr̃i feruo¬
ris debemus: quid est quod idem p̃dicator egregiꝰ
de semet ipso fatetur dicens. damasci p̃positus gen¬
tis arethe regis custodiebat ciuitatẽ damascenor̃
ut me cõprehenderet: et per fenestrã in sporta
dłmissus sum per murũ. et sic effugi manus eius:
impetit. et modo se ab armatis hostib quasi tre¬
pidus abscondit: nisi hoc quod necesse est ut in
eius artificiosa uirtute discamus aduersariorũ
pugnam et constanter aliquando appetere: ⁊ prei¬
denter aliquando declinare: Necesse quippe est.
ut per omne quod agimus: in mentis trutina
positũ hinc pondus. illinc fructũ nr̃i laboris esti¬

Expanded text:
miserunt ad eum rogantes ne se daret in theatrumiserunt ad eum rogantes ne se daret in theatruIn quibus profecto verbis agnoscimus quo impetu contra cuneos adversantes irrueret, nisi eum per amicos et discipulos charitatis frena tenuissent. Sed si obviare hostibus, si ultro pugnam petere, si nosmetipsos semper relinquere in cursu nostri fervoris debemus, quid est quod isdem praedicator egregius de semetipso fatetur dicens: Damasci praepositus gentis Aretae regis custodiebat civitatem Damascenorum ut me comprehenderet, et per fenestram in sporta dimissus sum per murum, et sic effugi manus ejus .cuneos impetit, et modo se ab armatis hostibus quasi trepidus abscondit, nisi hoc quod necesse est ut in ejus artificiosa virtute discamus, adversariorum pugnam, et constanter aliquando appetere, et prudenter aliquando declinare. Necesse quippe est ut per omne quod agimus in mentis trutina positum hinc pondus, illinc fructum nostri laboris aesti
Abbreviated transcription (Latin):
gentis arethe regis. Si ad eterne uite de¬
siderium noster animus exarsit. si iam uerũ lu¬
men intrinsecus respicit. si se in flãmã sc̃i feruo¬
ris accendit: in quantũ locus admittit. ĩ qͣntũ
causa exigit. debemus pro defensione iusticie
nosmet ipsos obicere: et ꝑuersis ad iniusta erũ¬
pentibus. etiã cum ab eis non querim᷑ obuiare.
Nam cũ iusticiã quã nos amamus in aliis feri¬
unt. nos nichilominus sua ꝑcussiõe confodiũt:
etiam si uenerari uideant᷑. Intueri libet quantus
paulũ feruor accenderat: quando eum ephesi
ad irrũpendas theatri turbas deli flãma rapi¬
ebat. Scriptũ quippe est. Replea sunt ira: et
exclamauerũt dicentes. Magna diana ephesio¬
tum. Et impleta est ciuitas confusione: ⁊ ĩpeũ
fecerunt uno animo intheatro: rapto gaio ⁊ anistaroo
comitib pauli. Atq moxx subditur. Paulo aũ uolente
intrare in popłm. non ꝑmiserũt discipuli: quidam
autem et de asie principib qui erant amici eius

Expanded text:
gentis Aretae regis . Si ad aeternae vitae desiderium noster animus exarsit, si jam verum lumen intrinsecus respicit, si in se flammam sancti fervoris accendit, inquantum locus admittit, inquantum causa exigit, debemus pro defensione justitiae nosmetipsos objicere, et perversis ad injusta erumpentibus, etiam cum ab eis non quaerimur, obviare. Nam cum justitiam quam nos amamus in aliis feriunt, nos nihilominus sua percussione confodiunt, etiamsi venerari videantur. Intueri libet quantus Paulum fervor accenderat, quando eum Ephesi ad irrumpendas theatri turbas zeli flamma rapiebat. Scriptum quippe est: Repleti sunt ira, et exclamaverunt, dicentes: Magna Diana Ephesiorum. Et impleta est civitas confusione, et impetum fecerunt uno animo in theatro, rapto Caio et Aristarcho, comitibus Pauli. Atque mox subditur: Paulo autem volente intrare in populum non permiserunt discipuli quidam autem et de Asiae principibus qui erant amici eius
Abbreviated transcription (Latin):
eodemq tẽpore alios furentes atq alios sua¬
dentes ferunt. illis opponũt scutũ paciencie.
istis intorquẽt iacula doctrine : ꝑuersa suaden¬
tes intus sapienter edocent: et foris fortiter
aduersa inferentes contẽpnũt: hos docentes
corrigunt. illos tolerantes p̃mũt: insurgentes
hostes paciendo despiciũt: infirmantes uero
ciues. cõpaciendo ad salutẽ reducũt. uideamꝰ
castrorũ dei militẽ: contra utraq preliantẽ.
ait. Foris pugne: intus timores. Enumerat
bella que extrinsecus tolerat: dicens. Periculis
fluminũ. periculis latronũ. periculis ex gen̾e.
periculis ex gentibus: periculis in ciuitate. ꝑi

Expanded text:
eodemque tempore alios ferientes, atque alios suaeodemque tempore alios ferientes, atque alios suadentes ferunt, illis opponunt scutum patientiae, istis intorquent jacula doctrinae: perversa suadentes intus sapienter edocent, et foris fortiter adversa inferentes contemnunt; hos docentes corrigunt, illos tolerantes premunt, insurgentes hostes patiendo despiciunt, infirmantes vero cives compatiendo ad salutem reducunt. Videamus castrorum Dei militem contra utraque praeliantem, ait enim: Foris pugnae, intus timores. Enumerat bella quae extrinsecus tolerat, dicens: Periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitate,