comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iũsis sis scͥpserit epistipis. Ca
etiam p̃sulib diu̾sa reꝑit᷑ direxis¬
se scͥpta. pio sale reꝑsa ⁊ duuinis aucto¬
ritatib refta. Nlochero archiep̃o ꝓreb¬
rem̃sis eccl̃i& in sua comiacentib diore¬
si que ab inuasorib nõ modicũ paciebã¬
tur dispendiũ.Monens ⁊rogans ut
exempla his ꝑuasorib auctoritate
canonica int̾dicat ne de reb heccl̃ie
referens. qd̃ eũ de reb eccł̃ie remẽsis
sollicitũ ẽẽ cõperetat. qͣs subip̃iꝰ ꝓui¬
dentia ⁊ tutela estituerat. se audie¬
bat eas aquibdampͣius inuasori¬
b infestari uł usurpari. Unde horta¬
t᷑ut eosdẽ ꝑuasores nͥ resipiscant de¬
stricta ꝓcellat excoĩcatione: si nõ uidit
rem hcemodi ad apłicam sedẽ deferri.
Herimanno agrippinensiũ achiep̃o:
significans se desiderare cũ ip̃o cet̾isq
Dicceseos ip̃iꝰ ep̃is loqui. ⁊ de nectͣiis ec¬
cłiaꝵ causis: ut ab eodẽ s̾ suggestum
fu̾at ꝑtctare I tam̃ in surgentibus

Expanded text:
iversis scripserit episcopis. Diversis etiam praesulibus diversa reperitur direxisse scripta, pio sale respersa, et divinis auctoritatibus referta. Flothero archiepEcclesiae in sua conjacentibus dioecesi, quae ab invasoribus non modicum patiebantur dispendium: monens et rogans, utexempla, his persuasoribus auctoritate canonica interdicat, ne de rebus hujus Ecclesiae referens, quod eum de rebus Ecclesiae Remensis sollicitum esse compererat, quas sub ipsius providentia, et tutela constituerat; sed audiebat eas a quibusdam pravis invasoribus infestari, vel usurpari. Unde hortatur, ut eosdem pervasores, nisi resipiscant, districta percellat excommunicatione, si non judicet rem hujusmodi ad apostolicam sedem deferri. Herimanno Agrippinensium archiepiscopo significans se desiderare cum ipso, caeterisque dioeceseos ipsius episcopis loqui, et de necessariis Ecclesiarum causis, ut ab eodem sibi suggestum fuerat, pertractare: id tamen insurgentibus
Abbreviated transcription (Latin):
o. ad debitũ uobis conscend̾e regni fa-
pinas acquirit᷑: caducum est ⁊ cito
Dirigens: notificat qd sͥ de ip̃o domuꝰ
papa formosus sius litt̾is intimau̾it.
qd̾ scilicet eundẽ imꝑatorẽ multũ di¬
ligeret: ⁊ in om̃ib ei ꝯsulere loco caris¬
simi filii atꝙ indissociabilẽ uellet ad
eũ seruare concordiam. hortat᷑ ergo
hunc pͥncipẽ: ⁊ admonẽdo flagitat.
ut tante benignitati eiꝰdem pape gͣ¬
tus existat. illũ ut patr̃e piissimũ
diligat: omnẽq illi fidelitatẽ ⁊ obe¬
Dientiã seruet. eiꝰꝙ sacͥs monitis ut
uerꝰ filiꝰ obtemꝑet: ⁊ sedẽ romanam

Expanded text:
o, ad debitum vobis conscendere regni fastpinas acquiritur caducum est, et cito dedirigens, notificat quid sibi de ipso domnus papa Formosus suis litteris intimaverit: quod scilicet eumdem imperatorem multum dirigeret, et in omnibus ei consulere, loco charissimi filii, atque indissociabilem vellet ad eum servare concordiam. Hortatur ergo hunc principem, et admonendo flagitat, ut tantae benignitati ejusdem papae gratus existat, illum ut patrem piissimum diligat, omnemque illi fidelitatem, et obedientiam servet, ejusque monitis, ut verus filius, obtemperet, et sedem Rom
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is quib de eiꝰ dampnatõne scpl
uicissim de suamiscd̃ia. qͥd illũ as¬
Albrado regi tͣnsmarino. amicabi¬
les litt̾as mittens. grates refec: E
tam bonĩ iurũ ⁊ deuotũ ecl̃iatiã¬
ꝙ regulis ꝯgruentẽ destinau̾it ep̃m ĩ
b exortam ⁊ in illa gente tunc usq re¬
lictam. ũbi muctone satagerit ampu¬
etes. ad ꝓpinqͣs quoq generis sui qͥsc
uellet acced̾e: insuꝑ ⁊ sacras dõ feminas
incestare ieorẽ habens ꝯcubinã simł
habere. q̃ oĩa qͣm sane fidei sint adu̾sa.
childũ reginã uł imꝑatͥtẽ lict̾̃is cõmo¬
nens atꝙ redarguens: dolore multo se
fatet᷑ eẽ correptũ ꝓfama nõ bona q̃
ad ip̃m de uitauł actib eiꝰdẽ regine
ꝑuenerat: qd̾ scilicet eẽ diabolus u¬

Expanded text:
pis, quibus de ejus damnatione scripsit, vicissim de sua misericordia quid illum agAlbrado regi Transmarino amicabiles litteras mittens, grates refert, quia tam bonum virum et devotum ecclesiasticisque regulis congruentem destinaverit episcopum in bus exortam, et in illa gente tunc usque relictam, verbi mucrone satageret ampueres; ad propinquas quoque generis sui, quisque vellet, accedere insuper et sacratas Deo feminas incestare, et uxorem habens concubinam simul habere. Quae omnia, quam sanae fidei sint adversa childim reginam, vel imperatricem litteris commonens atque redarguens, dolore multo se fatetur esse correptum, pro fama non bona, quae ad ipsum de vita, vel actibus ejusdem reginae pervenerat: quod scilicet e
Abbreviated transcription (Latin):
tiare. ac prohis om̃ib pñiam agere
nuncadmaiorẽ iram dei ꝓuocandam.
his quidm̃ ignorant: ⁊ in sua ferita¬
te ꝯfidunt uos coniungitis. sredite mͥ
qͥa nunqͣm sicagendo ad regnũ ꝑuẽi¬
etis: ĩmo uelocit᷑ disꝑdet uos d̃s quẽ
irritatis. hactenꝰ qͥdem de uob̃ meliora

Expanded text:
tiare, ac pro his omnibus poenitentiam agere, tiare, ac pro his omnibus poenitentiam agere, nunc ad majorem iram Dei provocandam, his qui Deum ignorant, et in sua feritate confidunt, vos conjungitis. Credite mihi, quia nunquam sic agendo ad regnum pervenietis, imo velociter disperdet vos Deus, quem irritatis. Hactenus quidem de vobis meliora
Abbreviated transcription (Latin):
micoꝵ dei amicitiã uelle ⁊ in cladem actui¬
nam nõis xͥani. pagana arma ⁊ federa de¬
testanda suscipete: nichil enim distat utr̃
quis se paganis societ. ab negato dõ ido¬
societate: neq enuimpot̾it ñ imitari: qd̃ assi¬
due uiderit. qͥn potius assuescet paulatĩ
⁊ qͣi uinculomale ꝯsuetudinis thet᷑ ad fa¬
ciniꝰ. Certe ꝓgenitores ur̃i reges. deposito
gentilitio errore: diumo cultu se subli¬
mit̾ subdiderunt. ⁊ a deo semꝑ auxiliũ ex¬
petierunt. ꝓpt̃ qd̃ ⁊ felicit̾ regnau̾nt. ⁊
regni heditatẽ ad suos posteros tͣnsmise¬
runt. Nos econtͣ. nũc dm̃ relinquitis
dicam certe licet nolens: quia d̾m relĩ¬
qͥtis cumuos eiꝰ hostib sociatis. Unde
⁊ m̾ito ꝓpħica illa uox aduos dirigit᷑
q̃ qͦndam ad regẽ ifrl. similia facientẽ
directa est. impio p̃bes auxiliũ. ⁊ his qͥ
oderint d̃m amcitia iungeris ⁊ c̾te cũ
deberetis malis p̾titis t̾minũ ponere:

Expanded text:
micorum Dei amicitiam velle, et in cladem ac ruimicorum Dei amicitiam velle, et in cladem ac ruinam nominis Christiani pagana arma, et foedera detestanda suscipere? Nihil enim distat, utrum quis se paganis societ, an abnegato Deo idoonsiliis et societate? Neque enim poterit non imitari quod assidue viderit, quin potius assuescet paulatim, et quasi vinculo malae consuetudinis trahetur ad facinus. Certe progenitores vestri reges, deposito gentilitio errore, divino cultui se sublimiter subdiderunt, et a Deo semper auxilium expetiverunt, propter quod et feliciter regnaverunt, et regni haereditatem ad suos posteros transmiserunt. Vos e contra nunc Deum relinquitis. Dicam certe, licet nolens, quia Deum relinquitis, cum vos ejus hostibus sociatis. Unde et merito prophetica illa vox ad vos dirigitur, quae quondam ad regem Israel similia facientem directa est: Impio praebes auxilium, et his qui oderunt Deum amicitia jungeris . Et certe cum deberetis malis praeteritis terminum ponere,
Abbreviated transcription (Latin):
ameplam dirigere: oratõnib se cõmen¬
dando pape. atq ip̃iꝰ petens toboraribe¬
nedictõne: ⁊ ut idem papa. hꝰ widonis
eũ ꝯiungat amicitie. Poscit etiã ut ei¬
eccl̃ie s cõmisse ꝯpatiat᷑ inurriis: qͣs fi¬
delitatis ip̃iꝰ causa tolerabat. Notificat
etiam abbatiam scĩ martiniarege sͥ cõ
n regi litt̾as dirigens: rogat ꝓconcedẽ¬
daeccłie laudunensi pꝰ decessum dido¬
nis ep̃i. electõne libera. ostendens nõ
oport̾e uiolent̾ eos: ad eũquns ꝙ̃ no¬
lint suscipiendũ compelli. Precat᷑eti¬
am: ut eandẽ eccl̃iam absq inqͥetudĩe
Degereuibeat. neqꝙ tes ip̃ius. aꝑuaso¬
tib dep̃dari sinat: ne particeps diri-¬
pientiũ fiat. si talia fĩꝑmittat: ka¬
tolo regi suo sc̃bens: indignat᷑ ualde
idem rex se sociare nordmannus. ut il¬
loꝵauxilio ad tegni decus obtinẽdũ
uiuari poss. Quis emmiñqͥt qui uobis si¬
cut oportz fidelis est ñ expauescat. uos iñi¬

Expanded text:
lam dirigere, orationibus se commendando papae, atque ipsius petens roborari benedictione, et ut idem papa hujus Widonis eum conjungat amicitiae. Poscit etiam, ut eiEcclesiae sibi commissae compatiatur injuriis, quas fidelitatis ipsius causa tolerabat. Notificat etiam abbatiam sancti Martini a rege sibi ni regi litteras dirigens, rogat pro concedenda Ecclesiae Laudunensi post decessum Didonis episcopi, electione libera, ostendens non oportere violenter eos ad eum, quem nolint, suscipiendum compelli. Precatur etiam, ut eamdem Ecclesiam absque inquietudine degere jubeat, neque res ipsius a pervasoribus depraedari sinat, ne particeps diripientium fiat, si talia fieri permittat. Karolo regi suo scribens, indignatur valdeidem rex se sociare Nortmannis, ut illorum auxilio ad regni decus obtinendum juvari posset. « Quis enim, inquit, qui vobis sicut oportet fidelis est, non expavescat, vos ini
Abbreviated transcription (Latin):
ficeles s ꝓ omĩa insideles ẽẽ comꝑbant.
quos si audue uolueritis: frenũ simult
celeste regnũ amutetis dep̾cor itaꝙ uos
ꝑd̾m: ut tale deseratis consilium. neq re¬
doloris afferre dispendiũ. Meliꝰ enĩ fu̾at
uos ñnasci: q̃m diaboli patrocinio uel¬
le regnate. ⁊ illos uiuare. qͦs deberetis ꝑ
oĩa impugnare. Sciatis enim: qͥa si hoc
feceritis ⁊ talib ꝗsiliis adquiei̾tis:
ñꝙͣ me fidelẽ habebitis. sed ⁊̃ qͦscũq po¬
tuero aur̃a fidelitate reuocabo: ⁊ cũ oĩbꝰ

Expanded text:
e comprobantur, quos si audire volueritis, terrenum simul et coeleste regnum amittetis. Deprecor itaque vos per Deum, ut tale deseratis consilium, neque vedoloris afferre dispendium. Melius enim fuerat vos non nasci, quam diaboli patrocinio velle regnare, et illos juvare quos deberetis per omnia impugnare. Sciatis enim, quia si hoc feceritis, et talibus consiliis acquieveritis, nunquam me fidelem habebitis, sed et quoscunque potuero a vestra fid
Abbreviated transcription (Latin):
uiduitatẽ suã p̃oculis hñs diem mor¬
tis uł resurrectõnis sue. audiatꝙ apo¬
stolũ dicentẽ. iugilate iꝰti. ⁊ nolite pec
emendatõ necessaria. salub̾sq com¬
punctõ tangat cor eiꝰ: ut tandẽ aliqũ
resipiscat adiaboli laq̃is. Gra quoq
dei resuscitet eã de sepulc̾s uitõꝵ ⁊ ce
at eã firmã ⁊ stabilẽ d̃s fixamq ĩbo¬
Dieritis: tales uob̾ erimꝰ quales eẽ de¬
bemꝰ mõi fidelitate ⁊ reu̾entia atꝙ de¬

Expanded text:
viduitatem suam, prae oculis habens diem morviduitatem suam, prae oculis habens diem mortis, vel resurrectionis suae, audiatque Apostolum dicentem: Evigilate justi, et nolite peccemendatio necessaria salubrisque compunctio tangat cor ejus, ut tandem aliquando resipiscat diaboli laqueis; gratia quoque Dei resuscitet eam de sepulcris vitiorum , at eam firmam et stabilem Deus, fixamque in bodieritis, tales vobis erimus, quales esse debemus, in omni fidelitate et reverentia atque de
Abbreviated transcription (Latin):
tis. inormptũ suare studeret. ut il¬
lud ĩolatũ rep̃sentare posset. Nec
ꝓpetate uelit ad infetos. ut ĩ ueniat
inestimabile malũ mł̃taꝵ qͣs ei ꝓpa¬
latenitit᷑ miscriaꝵ ꝑpendat si ẽ anuca
dei uł soror qd̃ si ñ est: sine unt̾ maisuiõẽ
det oꝑam ut esse posset ⁊ si t̃ candore
uirginitatis studio tamen etmentie salu¬
taris recte credendo: d̃m acꝓximũ diligẽdo.
pietatis oꝑa faciendo: sobrie ⁊ iuste⁊ pie
uiuendo. Attendat ut uitã corrigat do¬
nec hodie cggnõiat᷑ ne incendat ĩ laq̃um
ꝯfusionis et̾ne dum ñ cogitat: ꝙͣ uelo¬
cit̾ p̃sens hodie tͣnͣseat. parcat anime
beat columbe simplicitatẽ ⁊ innocẽtiã
ut audire mereat᷑ axp̃o cum exierit a
corpore hiens tͣnsiit ⁊ recessit colũba
mea ueni. mecũꝙ reqͥesce sedens index¬
tã prĩs mei. Multũ seideo loqui asserit
qd̾ de ip̃iꝰ salute płimũ sollicitꝰ sit optãs
ut uerefiat regina ornando uͥtutib

Expanded text:
tis, incorruptum servare studeret, ut illud inviolatum Deo repraesentare posset, nec properare velit ad inferos, ut inveniat inaestimabile malum multarum, quas ei propalare nititur, miseriarum. Perpendat, si est amica Dei, vel soror. Quod si non est sine intermissione det operam , ut esse possit, etsi non candore virginitatis, studio tamen continentiae salutaris, recte credendo, Deum ac proximum diligendo, pietatis opera faciendo, sobrie et juste et pie vivendo ; attendat ut vitam corrigat donec hodie cognominatur, ne incidat in laqueum confusionis aeternae, dum non recogitat quam velociter praesens hodie transeat. Parcat animae beat columbae simplicitatem et innocentiam, ut audire mereatur a Christo cum exierit e corpore. Hiems transiit, et recessit, columba mea veni, mecumque requiesce , sedens in dextera Patris mei. Multumque, se ideo loqui asserit, quod de ipsius salute plurimum sollicitus sit, optans ut vere fiat regina, ornando virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sc̃i patͦni sui remigii confiliũ
inurbe aurelianensi habita. ꝑ¬
gens contra regem alaricum
arianum. ⁊ accipiens a beato
renugio benedictionẽ: redditur
debictorie ꝑceptione securus.
Quiuir quoꝙ sanctꝰ. ut et pri¬
deinfecerat: uas qđ̃ uulgo flas¬
conem uocant uiui a se bene¬
dicti plenum dedit: hoc idem
quod antea mandans. ut eo
usq ad bellum procederet:
donec sibi suisꝙ Q inbus
exinde dare uellet. hoc uinum dep̾̃dic
toascone non deficeret. Bibit igit᷑
tex exeo. pluresꝙ suoꝵ: uas tamen
uimi non patitur det̾mentũ. ellũ
uͦ cum grothis conferens. eos infu¬
gam conuitit. ⁊ p̃e beato renigio se
suffragante uictor extitit. In qua pug¬
na dum duo gochi contis eummla
ta feriunt: huius ꝑatrom sui se prote¬
gentib metitis. illum ledere nequi¬
uerunt. Multis autem ciurtatib
sue ditioni subactis: usꝙ tolosamꝑ
rexit. ⁊ alarici thesauros accipiens. ꝑ

Expanded text:
per sancti patroni sui Remigii consilium, per sancti patroni sui Remigii consilium, in urbe Aurelianensi habita, pergens contra regem Alaricum Arianum, et accipiens a B. Remigio benedictionem, redditur de victoriae perceptione securus. Cui vir quoque sanctus, ut et pridem fecerat, vas, quod vulgo flasconem vocant, vini a se benedicti plenum dedit: hoc idem quod antea mandans, ut eo usque ad bellum procederet, donec sibi suisque, quibus exinde dare vellet, hoc vinum de praedicto flascone non deficeret. Bibit igitur rex ex eo, pluresque suorum, vas tamen vini non patitur detrimentum. Bellum vero cum Gothis conferens, eos in fugam vertit, et ipse, beato Remigio se suffragante, victor exstitit. In qua pugna dum duo Gothi contis eum in latera feriunt, hujus patroni sui se protegentibus meritis, illum laedere nequiverunt. Multis autem civitatibus suae ditioni subactis, usque Tolosam perrexit, et Alarici thesauros accipiens, per
Abbreviated transcription (Latin):
porali recompensatione nõ exple¬
ant. nec transitoria uelint reciꝑe:
sed iuxta mandatum dñi. qui
gratis acceꝑunt. studeant quoꝙ
et fine ipsius Regis Cap. is¬
ex itaqe lucouuicus. contͤ¬
dum et gõdigeselum fratrem
ei ducens exercitum: percepta
benedictione a beato Remrigio.
uictoriam sibi p̃dicente.: accepit
inmandatis abeo sibi datis. ut
famdiu: contra hostes dunicatet.
quam dui benedictum sibi uinũ
quod eum dñi dederat: inusu da¬
cotidiano sufficeret. Contia quẽ
burgundiones cum p̃dictis du¬
cib pugnaturi: uenerunt suꝑ
sttum. ubi confligent es a¬
trociter: burgundiones infugã
uertuntur. ⁊ auione castro se
gondebandus concludens: alu¬
douuico pacem. ꝑ aredium con¬
siliarium suum: multis datis
thesauris obtinuit. ludoriuicus
autem cũ exercitu francorum
p̃da potitus maxima reu̾titur
ad ꝓpria. Sic etiam constituta
parisius. in honore beatoꝵ apłoꝵ¬
petͥ ⁊ parili basilĩca ⁊ synodo

Expanded text:
porali recompensatione non expleporali recompensatione non expleant, nec transitoria velint recipere: sed juxta mandatum Domini, qui gratis acceperunt, studeant quoqueet fine ipsius regis. Rex itaque Ludovicus contdum et Godegisilum fratrem ejus ducens exercitum , percepta benedictione a beato Remigio victoriam sibi praedicente, accepit in mandatis ab eo sibi datis, ut tandiu contra hostes dimicaret, quandiu benedictum sibi vinum, quod ei vir Domini dederat, in usu quotidiano sufficeret. Contra quem Burgundiones cum praedictis ducibus pugnaturi, venerunt super vionem castrum. Ubi confligentes atrociter Burgundiones in fugam vertuntur, et in Avinione castro se Gondebaudus concludens, a Ludovico pacem per Aredium consiliarium suum, multis datis thesauris, obtinuit. Ludovicus autem cum exercitu Francorum praeda potitus maxima, revertitur ad propria. Sic etiam constituta Parisiis in honore beatorum apoet Pauli basilica , et synodo
Abbreviated transcription (Latin):
potens conuuictus apud
regem lodouuicum suꝑ regie
⁊maiestatis camine: ad mĩder¬
cessionem beati confugit Re¬
migii. Cui uir sanctus tam
uitam: quam retum obtiuit
possessionem. Ip̃e uero quasi
recompensationis beneficio.
benefico patrono sparnacũ uillã
intercessionis munere uitans re¬
tributionẽ recipere: predictum
uirum: qm̃ uerecundie confu¬
sione dep̾ssus: quia contra
natalium decus suoꝵ: uita do¬
nari ꝓ indulgentiam meruiss
in habitu scł̃ari manere nolebat.
salubriter exortatus est dicens.
ut si ꝑfectus esse uellet: uen¬
dens omma sua daret pauꝑibꝰ.
⁊ sequeretur xp̃m. Sicq t axa¬
tum de thesauris eccłiasticis.
p̃tium: quinꝙ milia scilicet
argenti libras. eulogio fertur
dedisse: ip̃amq uillam ineccłie
possessionem domparasse. Bonis
ep̃is: ceterisq sacerdotib ut
dũ ꝓ his. qͥ ad eccłie suum. uel
seruorũ dei presidçia confu¬
gium faciunt int̾cedunt aut
bona quelibet agunt. hec ꝓtẽ¬

Expanded text:
potens convictus apud regem Lodovicum super regiae majestatis crimine, ad intercessionem beati confugit Remigii. Cui vir sanctus tam vitam, quam rerum obtinuit possessionem. Ipse vero, quasi recompensationis beneficio, benefico patrono Sparnacum  Epernintercessionis munere vitans retributionem recipere, praedictum virum, quoniam verecundiae confusione depressus quia contra natalium decus suorum, vita donari per indulgentiam meruisset in habitu saeculari manere nolebat, salubriter exhortatus est, dicens: Ut si perfectus esse vellet, vendens omnia sua daret pauperibus, et sequeretur Christum . Sicque taxatum, de thesauris ecclesiasticis, pretium, quinque millia scilicet argenti libras, Eulogio fertur dedisse, ipsamque villam in Ecclesiae possessionem comparasse. Bonum copis, caeterisque sacerdotibus, ut dum pro his qui ad Ecclesiae sinum, vel servorum Dei praesidia confugium faciunt, intercedunt, aut bona quaelibet agunt, haec pro tem
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ paite in lig̾noꝵ lumine ⁊ sumpta.
cum repente cepit crescere Inullo in¬
spiciente in maius augeri os uasis
crescens oleũ exequaret. qd̾ cũ ꝑdies
aliqͦd̃ fieret nec iam se intra uasis an¬
gustias liquor diuinitꝰ auctꝰ caperet
ac guitatim in t̾ram flueret cłicus
eccł̃ie ip̃iꝰ custos hoc solus aĩadu̾tit ⁊
subiecto uase alt̾õ intra paucos dies
adunũ sextariũ collegit furtĩq ab¬
scondit. putans infelix diuinũ mi¬
raculũ cupiditatis sue fore cõpendi¬
inde clãdestinũ se posse credidit ꝑfi¬
ficare ap̃ om̃s decreuerat ñ diu ꝑmi
basilice adheret inqua etiã suessoni¬
cꝰ ep̃c cum illuc accedit ꝑ manere cõ¬
sueuit. prb̃r nescio qͥdcause fu̾it in¬
g̃ssus. udiuas illud oleo suꝑfluere.
Et mirat᷑ unde illa ess olei cõpia cũ

Expanded text:
 parte in lychnorum lumine consumpta, cum repente coepit crescere, et nullo inspiciente in majus augeri, donec os vasis crescens oleum exaequaret. Quod, cum per dies aliquot fieret, nec jam se intra vasis angustias liquor divinitus auctus caperet, ac guttatim in terram flueret, clericus ecclesiae ipsius custos hoc solus animadvertit, et subjecto vase altero, intra paucos dies ad unum sextarium collegit, furtimque abscondit; putans infelix divinum miraculum cupiditatis suae fore compendiinde clandestinum se posse credidit perfificare apud omnes decreverat, non diu permisbasilicae adhaeret, in qua etiam Suessonicus episcopus, cum illuc accedit manere consuevit, presbyter nescio quid causae fuerit, ingressus, vidit vas illud oleo superfluere, et miratur unde illa esset olei copia, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uenatio. si aggestũ incirtuitu silue ip̃i
ꝓminentẽ fu̾it ingressa: nec canum
ult̾ius inseqͣtur auiditate. nec uena¬
toꝵ appetat᷑ audacitate.

Expanded text:
enatio, si aggestum in circuitu silvae ipsius prominentem fuerit ingressa, nec canum ulterius insequatur aviditate, nec venatorum appetatur audacitate.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊dem ꝑp̃formos: monet eũ compatide¬
bere romane eccłie atꝙ immainenti eiꝰ
subuenie tume: uec ei suã p̾sentia¬
de negare. adiungens hereses un diꝙac
scismata pullulare: nec qui ad resistendũ
occurreret ẽe. Dicitꝙ longo retroacto tẽ¬
pore ꝑniciosas hereses orientẽ confund̾e
⁊ ꝯstantinopolitanã eccl̃iam nociua scis¬
inata ꝓturbare. simuletiã regionis af¬
fricaue legatos insistere: responsa petẽ¬
rei grã: genãlem synodũ dickalendax
martiruanũ. indictõnis undecime se
inchoare disposuisse. ad qͣm eundẽ remo¬
ta om̃i dilatõne admonet festmnare. ut
colloqndo largius de his ualeant ꝑtc̃¬
tare. ⁊ affluentiꝰ ad consulta singula yen¬
dere. Nordin annice gentis ꝓcellas qͥb
asserebat se ꝑtur bari płimũ dolere ⁊
rare. litt̾as uͭ quas significau̾at ad eũ
ꝑ qͣsdam ꝑsonas pͥmũ se direxisse ad
ip̃m aĩe ꝑuenisse. Miserat etiã alias.
ꝓhac eadẽ synodo celebranda pͥdem:

Expanded text:
dem papa Formosus, monet eum compati debere Romanae Ecclesiae, atque imminenti ejus subvenire ruinae, nec ei suam pradenegare: adjungens haereses undique ac schismata pullulare, nec qui ad resistendum occurreret, esse. Dicitque longo retroacto tempore perniciosas haereses Orientem confundere, et Constantinopolitanam Ecclesiam nociva schismata perturbare; simul etiam regionis Africanae legatos insistere, responsa petenrei gratia generalem synodum die Kalendarum Martiarum, indictionis undecimae se inchoare disposuisse, ad quam eumdem, remota omni dilatione, admonet festinare, ut colloquendo, largius de his valeant pertractare, et affluentius ad consulta singula respondere. Nortmannicae gentis procellas, quibus asserebat se perturbari, plurimum dolere, et rare. Litteras vero quas significaverat ad eum per quasdam personas primum se direxisse, ad ipsum minime pervenisse. Miserat alias etiam, pro hac eadem synodo celebranda, pridem
Abbreviated transcription (Latin):
erat. todennã iudelicet ⁊ margolũr le¬
stemnã ⁊ ginglenim atq uirtudẽ. necnõ
abbaciã que dicit᷑ capellis ateias etiã ⁊
maniacũ aliasꝙ res: q̃ dudũ ablate. Tuc
reddite fu̾ant eccł̃ie remẽsi testitutas
auferre uł inuadere. Sãciens insuper
auctoritate bĩpetͥ: ut nemoregũ nul¬
canonicã: sine regulis eccliasticis:
ꝯstitui faciat. ꝓmulgans etiam ac
statuens ut ea q̃ idem uen̾abilis p̾sul
folco. de uillis huiꝰ eccl̃ie ac facultati¬
luminauoꝵ sensustipendiis canoni¬
coꝵ ac monachoꝵ atq scĩmonialiũ.
seu mat̾culauioꝵ ⁊ ospitũ uł panꝑũ¬
ꝯstituerat. ꝑpetuo in cõuusa ꝑmar¬
ant. Hanc auctoritatẽ sui decreti
anathematis uinculo iuolatoril
ninodatis corroborans. Imꝑatri
qͦ iuntidonẽ coronatũ eodẽ anno ig¬
ficans indictõne decima. Itẽ ad ip̃i
Domni folconis petitõnẽ misit alũ

Expanded text:
am videlicet et Margolium, Lastemnam, et Guigleium, atque Virtudem, necnon abbatiam quae dicitur Campellis, Atteias etiam et Maniacum, aliasque res quae dudum ablatae, tunc redditae fuerant Ecclesiae Remensi, restitutas auferre, vel invadere. Sanciens insuper auctoritate beati Petri ut nemo regum, nulcanonicam, sine regulis ecclesiasticis constitui faciat. Promulgans etiam ac statuens, ut ea quae idem venerabilis praesul Fulco de villis hujus Ecclesiae ac facultatiluminarium, seu sub stipendiis canonicorum, ac monachorum, atque sanctimonialium, seu matriculariorum, et hospitum, vel paustituerat, perpetuo inconvulsa permaneant, hanc autoritatem sui decreti sub anathematis vinculo violatoribus innodatis corroborans. Imperatorem quoque Widonem coronatum eodem anno significans, indictione decima. Item ad ipsius domni Fulconis petitionem misit aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ut de tanto neglectu. synodali simul
actõne ꝑ qͥrant. ⁊ qͥcqͥd oportuerit: ca¬
nonca atꝙ apłica munita auctorita¬
tedecernant. Subiciens ut nemo a
tam d̾o digno sesubtrahat oꝑe: qui a¬
plłice ip̃iꝰ particeps uolu̾it cõmunioĩs
exsistere. Itemꝓuectõne katoli adre¬
gimen regni: ꝙ̃ domnꝰ idem folto ad re

Expanded text:
ut de tanto neglectu synodali simul actione perquirant, et quidquid oportuerit canonica atque apostolica muniti auctoritate decernant, subjiciens, ut nemo a tam Deo digno se subtrahat opere, qui apostolicae ipsius particeps voluerit communionis existere. Item pro evectione Karoli ad regimen regni, quem domnus idem Fulco ad re
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃is ⁊ pape. ex hereditario ꝓpͥetats
sue lure ꝯstructũ: huic remẽsi c̃de¬
serat eccłie tam eadẽ cenobia ꝙͣ ouils
ipossessiones lib̾alitate regali. ula
latas eccłie. siue qͣs idem p̾sulad qͥsierat.
ant deinceps ad quisiturꝰ etat. eidẽ ec̃ẽ¬

Expanded text:
s suae jure constructum huic Remensi concesserat Ecclesiae, tam eadem coenobia quam omnes possessiones liberalitate regali, vel latas Ecclesiae, sive quas idem praesul acquisierat, aut deinceps acquisiturus erat, eidem Ec
Abbreviated transcription (Latin):
las ei decantet᷑ eccłias. qr dñs dicit.
Quã du fecistis uni exminimis
meis mfecistis: ⁊ qͣmdu his ñfe¬
cistis. nec mͥ fecistis. Et ideo qd ꝓba¬
t̃ in capite: inmenbris ĩtelligend̾
bũ ꝓint̾positõnem ꝯmutec᷑ fiãt
dies eius pauci: ⁊ pͥncipatũ eius accipi¬
at alter. Qd̃ utiq si successores mei
kemoꝵ scilicz archiep̃i. oꝑari sicut a
me ordinatũ est neglex̾int: inse quic¬
qͥd inpͥncipib resecandum fu̾at. ma¬
ledictõib de prauan reperiant. ut fiãt
dies eoꝑ pauci: ⁊ ep̃atum eoꝵ accipi
lo in ꝯspectu diune marestatis speci¬
alit̾ fundo. audire dignatus fu̾it:
ut sicut a me accepit. ita in dispõne
regni. ⁊ ordinatione sc̃e dei eccłie ꝑse¬
ueret: benedictionib quas sp̃s sc̃õ.¬

Expanded text:
i decantetur ecclesias, quia Dominus dicit: Quamdiu fecistis uni ex minimis meis, mihi fecistis; et quamdiu his non fecistis, nec mihi fecistis. Et ideo, quod probatur in capite, in menbris intelligendum  interpositionem commutetur: Fiant dies eius pauci, et principatum eius accipiat alter. Quod utique si successores mei, Remorum scilicet archiepiscopi, operari, sicut a me ordinatum est, neglexerint, in se, quicquid in principibus resecandum fuerat, maledictionibus depravari repperiant: Ut fiant dies eorum pauci, et episcopatum eorum accipialo in conspectu divinae maiestatis specialiter fundo, audire dignatus fuerit, ut, sicut a me accepit, ita in dispositione regni et ordinatione sanctae Dei ecclesiae perseveret, benedictionibus, quas Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
ille quicũꝙ fu̾it moneat᷑. itaut us¬
ꝙ ad septimã monitõnem si pͥus
satiffac̾e̾renuerit: pat̾nepietatis
longanimitate differat᷑. Tandẽꝙ
non deposũit: et seꝑ om̃ia dõ subdi
nolens. bñdictõnib eccł̃ie ꝑticipare
nolu̾it: cͥmenelogiũ segregatõis a cor
ꝑe xp̃i. ab om̃ib ei porrigatur. qd̾ ꝑ

Expanded text:
ille, quicumque fuerit, moneatur, ita ut usille, quicumque fuerit, moneatur, ita ut usque ad septimam monitionem, si prius satisfacere renuerit, paternae pietatis longannon deposuerit, et se per omnia, Deo subdi nolens, benedictionibus Ecclesiae participare noluerit, elogium segregationis a corpore Christi, ab omnibus ei por
Abbreviated transcription (Latin):
gant᷑ donec ualeant dõ miserãte:
ꝯdigne satisfactõis emendatõne.
indulgentiã ꝓmereri. Smautẽ in¬
hoc ꝑseuerare. cuiꝰcumq donatoĩs
occasione quilib delegerit. spes ei
p̃sentis ac future restitutõis. a suc¬
dis auferat᷑. Geni tm̃modo regio:
nẽ pauꝑum: una cũ frĩb meis ⁊̃ co¬
ep̃is om̃ib germanie. gallie atq
must̾e: ĩ regie maiestatis culmẽ ꝑpe¬
tuo regnatuꝵ statuens elegi. bap¬
tizaui: a fonte satro suscepi. donoq
regem parcens statuo. ut si aliqͣndo
genus illud regium ꝑ bñdictõnem
meã. totiens dño ꝯsecratũ: malaꝓbo
ms reddens. eccł̃iaꝵ d̾i ꝑuasor: destruc¬
tor de populator. grauis aut qͣrius ex¬
ist̾e uolu̾it: conuocatis nemoꝵ dioce¬
seos epĩs. pͥmũ moneat᷑: deindeur¬
bis p̃fata. aduincta sibisorore eccłia
scilicet treuirensi. it̾um conieniat᷑. t̾¬
ciouero: archiep̃is: tm̃modo galliar̃
tͥb aut qͣtuor conuocatis. pͥnceps

Expanded text:
gantur, donec valeant, Deo miserante, gantur, donec valeant, Deo miserante, condigne satisfactionis emendatione indulgentiam promereri. Sin autehoc perseverare cujuscunque donationis occasione quilibet delegerit, spes ei praesentis ac futurae restitutionis a sucdis auferatur. Generi tantummodo regio, una cum fratribus meis et coepiscopis omnibus Germaniae, Galliae atque Neustriae in regie maiestatis culmen perpetuo regnaturum statuens elegi, baptizavi, a fonte sacro suscepi donoque m ordinato in regem, parcens statuo, ut, si aliquando genus illud regium per benedictionem meam toties Domino consecratum, mala pro bonis reddens, ecclesiarum Dei pervasor, destructor, depopulator gravis aut contrarius existere voluerit, convocatis Remorum dioceseos episcopis, primum moneatur; deinde urbs prefata, adiuncta sibi sorore, ecclesia scilicet Trevirensi, iterum conveniatur. Tertio vero, archiepiscopis tantummodo Galliarum tribus aut quattuor convocatis, princeps
Abbreviated transcription (Latin):
uic autẽ cestam̃to meo: dolus ma¬
lus abest. aberitꝙ. inquos qua
litira uel caraxatura fu̾int ĩuenta:
facta est me p̃sente. dũ a me relegit᷑ et
emẽdat᷑. Neq ei duo pͥora testam̃ta.
qd̃ ante septẽ ꝯdidi annos obsistere
obiuare: aut ullatenus noc̾e pot̾u¬
nt. eo qd̃ quicqͥd in ip̃is ꝯtinebatur:
inp̃sentia fr̃m meoꝵ hic inserta. ⁊ q̃
deerant adiuncta. insuꝑ ⁊ q̃ dñs m
largiri inpost modum dignatus est:
suꝑ addita noscunt᷑. Sed in ꝯuulsũ
⁊ in ꝯtaminatũ. p̃sens. hoc qd̃ ꝯdidi
testam̃tum: a frĩb meis successori¬
meis karissimis. quos ꝑbaptism̃¬

Expanded text:
uic autem testamento meo dolus malus abest, aberitque. In quo, si qua litura vel charaxatura fuerit inventa, facta est me praesente, dum a me relegitur et eque ei duo priora testamenta, quod ante septem condidi annos, obsistere, obviare aut ullatenus nocere poterunt, eo quod, quicquid in ipsis continebatur, in presentia fratrum meorum hic inserta et quae deerant adiuncta, insuper et quae Dominus mihi largiri in postmodum dignatus est superaddita noscuntur; sed inconvulsum et incontaminatum presens hoc quod condidi testamentum, a fratribus meis successorimeis karissimis, quos per baptism
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃ie nemensis: rite distributis
atꝙ descͥptis ordinauit colonus. Sed
⁊ res eccł̃ie aliquas. mancipiaꝙ cũ
ꝑsonis quibdam: ꝓpartiũ ꝯmuta-¬
uit oportunitate de thesauris etiam
sc̃e marie acsci remigii. non ulłacũ
testimonio uiroꝵ illustriũ. tamcłi¬
coꝵ qͣm laicoꝵ mutuauit.⁊ ornam̃
ta uł uasa eccl̃iastica exinde. ꝓut
digñ sͥ uisum fuit fabricari fecit.
Eundi demq romã. causa oratõis
Acscm̃ pettũ licentiã abimꝑatore
seaccepisse: inqͣdam sua designat e¬
pła sedutrũ ierit certũ non habemꝰ.
Reditus autẽ uillaꝵ quaxdam ec¬
cłie: in elemosina ꝓbabilit̾. pro sui
corꝑis ⁊ aĩe salute distributi: qͥbus¬
dam adhuc descͥptionib. tunc fac¬
tis legunt᷑ inquib inueniuntur.
distbutione elemosine. deannona.
Item int̾iullas. fagũ siue boleticũ.

Expanded text:
esiae Remensis rite distributis esiae Remensis rite distributis atque descriptis ordinavit coloniis. Sed et res ecclesiae aliquas, mancipiaque, cum personis quibusdam pro partium commutavit opportunitate. De thesauris etiam sanctae Mariae, ac sancti Remigii nonnulla cum testimonio virorum illustrium, tam clericorum quam laiconta vel vasa ecclesiastica exinde, prout dignum sibi visum fuit, fabricari fecit. Eundi denique Romam causa orationis ad sanctum Petrum licentiam ab imperatore se accepisse in quadam sua designat epistola; sed utrum ierit, certum non habemus. Redditus autem villarum quarumdam ecclesiae in eleemosyna probabiliter, pro sui corporis et animae salute distributi, quibusdam adhuc descriptionibus tunc factis leguntur; in quibus inveniuntur distributione eleemosynae de annona mItem inter villas Fagum, sive Boleticum,
Abbreviated transcription (Latin):
omia ꝑtin̾e deberent ad parrochi¬
am eccl̃ie suessionice. hec diligẽtis¬
sime inuestigata: ꝯsenserunt supͣ
acom ⁊ pars eccl̃ie nouiomẽsis cłici
⁊ laici: ⁊ pars eccłie suessonice siłit̾¬
sensu ꝯfitmare decreuerunt. Nec
sue tantũ dioceseos qͥn etiã treue¬
rice uibis archiep̃m amalbariũ.
cũ ad almaro ip̃iꝰ coep̃o: ⁊ herilando:
uissione imꝑatoris magni katoli
abeodem scil uulfario metropoli¬
tano conuocatũ: ad ordinatõnem
episcopalẽ cuĩdam frocharii p̃fatĩ
treuerensis eccł̃ie prb̃i: eidem paruis¬
se reꝑimꝰ. hoc etiam uulfario p̃sule or¬
dinante: ꝯgregatum reꝑit᷑ nemis
abimꝑatore karolo magno ꝯciliũ
płuoꝵ patrũ. inquo ꝯstituta . xl.¬
iii. legunt᷑ capitula. inqͥb fidei rõne
atꝙ dei eccl̃ie honore: rectorq ip̃iꝰ ac
ministroꝵ dispositione regisq fideli-¬
tate: atꝙ totiꝰ regni utilitate fctatũ
uasdampret̾ea uillas Cest.¬

Expanded text:
omnia pertinere deberent ad parochiomnia pertinere deberent ad parochiam ecclesiae Suessionicae. Haec diligentissime investigata consenserunt supraaconi, et pars ecclesiae Noviomensis, clerici et laici; et pars ecclesiae Suessonicae, simifirmare decreverunt. Nec suae tantum dioeceseos, quin etiam Trevericae urbs archiepiscopum Amalarium, cum Adalmaro ipsius coepiscopo, et Herilando, jussione imperatoris magni Karoli, ab eodem scilicet Vultfario metropolitano convocatum ad ordinationem episcopalem cujusdam Frotharii, praefatae Treverensis ecclesiae presbyteri, eidem paruisse reperimus. Hoc etiam Vulfario praesule ordinante, congregatum reperitur Remis ab imperatore Karolo Magno concilium plurimorum Patrum, in quo constituta 43, leguntur capitula, in quibus de fidei ratione atque Dei Ecclesiae honore, rectorumque ipsius ac ministrorum dispositione, regisque fidelitate, atque totius regni utilitate tractatum est. Quasdam praeterea villas eccl
Abbreviated transcription (Latin):
dos comiisit.
ic synodũ inuenit habuisse
anno abincarnatione dñi nr̃i
mensi: regnante ludouiuco filio
karoli. congregatis secum cocp̃is su¬
is:hildoardo. Et menone.iesse.sia¬
gumb̾to. Gtimboldo. Rothado. uuẽ¬
delinaro. Ostraldo ⁊ corep̃is. Dual¬
tario. Speruo. nec non ⁊ abbatibꝰ.
adalbardo. nantario. folrado. Eri¬
ono. hilderico. Remigio. ebbone
Siglabdo. ⁊ cum cet̾o dero: prb̃ris
i diaconib. Conuocatis etiam co¬
mitib: Gunhardo. Rotfrido. Gille¬
b̾to. Otnero. his om̃ib residentib
sententia uentilata est int̾ uuen¬
dilmaꝵ: ⁊ rothadum ep̃os. de t̾mĩs
parochiaꝵ suaꝵ. ⁊ requisitũ ac de¬
finitũ est: qd̃ hec loca tͣnsfluuium
isaram. inpago nouiomensi: ꝑtin̾e
deberent ad parochiameccłie noui¬
omensis. idest uarime. Urbs cam¬
pus trapiacus. ierusalem. haer.¬
haudiauisna. sũ eccł̃ia sc̃i leodega¬
rii. cum reliq̃s uillis adhas eccl̃ias
conuenientib. Cet̾a uõ loca tͣnssu¬
pͣdictum fluuiũ. inp̃dicto pago:

Expanded text:
dos commisit. Hic synodum invenitur habuisse anno ab incarnatione Domini nostri mensi, regnante Ludovico filio Karoli, congregatis secum coepiscopis suis Hildoardo, Ermenone, Jesse, Ragumberto, Grimboldo, Rothardo, Wendilmaro, Ostroaldo, et chorepiscopis Waltario, Sperno, necnon et abbatibus Adalbardo, Nantario, Fulrado, Ericho, Hilderico, Remigio, Ebbone, Sigbaldo, cum caetero clero, presbyteris et diaconibus; convocatis etiam comitibus Gunthardo, Rotfrido, Gisleberto, Otnero. His omnibus residentibus, sententia ventilata est inter Wendilmarum et Rothardum episcopos de terminis parochiarum suarum, et requisitum ac definitum est, quod haec loca trans fluvium Isaram in pago Noviomensi pertinere deberent ad parochiam ecclesiae Noviomensis, id est, Varinae, Urbscampus, Trapiacus, Jerusalem, Harbaudianisva, sive ecclesia sancti Leodegarii, cum reliquis villis ad has ecclesias convenientibus. Caetera vero loca trans supradictum fluvium, in praedicto pago,
Abbreviated transcription (Latin):
ditati gaudent esoce. Sed moxunꝰ
horum iepetens matre: quodam
gaudio int̾polauit merore. Dumq
rursus querunt᷑. iteꝵꝙ dominã
inclamando turbant᷑. piscis elap¬
sus mirabilit̾ daus saltum abimo.
suꝑiorem retis funem tenacissimo.
corripit morsu. ⁊ sic inherens funi
pependit: donec stupefactus. eum
tandem piscator gratanter excepit.

Expanded text:
ditati gaudent esoce. Sed mox unus horum repetens matrem, quodam gaudia interpolavit moerore. Dumque rursus queruntur, iterumque dominam inclamando turbantur, piscis clapsus mirabiliter dans saltum ab imo, superiorem retis funem tenacissimo corripit morsu, et sic inhaerens funi pependit, donec stupefactus eum tandem piscator gratanter excepit.
Abbreviated transcription (Latin):
uł uarib erũperet sanguis. Qd̃ ⁊ĩ
pletun est dũ corpꝰ domni gontb̾ti
urxta pignꝰ bẽ b̾te recondit. ħ domue¬
btecorpꝰ pꝰ centũ cutit̾ aimos. inuen¬
tũ est integrũ ⁊ plage ip̃iꝰ ita tũc re¬
centi affluxere sangͥ̾ne: ac si eadẽ hora
Uiuenti fuissent ingeste. Ad hoꝵ deni¬
q scõꝵ honorẽ ⁊ meritũ demõstrãdũ
mlt̾a p̾modũ dñs dignatꝰ est oꝑari
miracula que causa negligentie nõ

Expanded text:
vel naribus erumperet sanguis. Quod et vel naribus erumperet sanguis. Quod et impletum est, dum corpus domni Guntberti juxta pignus Bertae reconditur. Hucorpus post centum circiter annos inventum est integrum, et plagae ipsius ita tunc recenti affluxere sanguine, ac si eadem hora viventi fuissent ingestae. Ad horum denique sanctorum honorem et meritum demonstrandum, multa postmodum Dominus dignatus est operari miracu
Abbreviated transcription (Latin):
itaq dominꝰ gontb̾tꝰ. huiꝰ instructor
denobii relicta coniuige: maritia petis
loca: illic etiam monast̾ium qd̾dã ⁊didis¬
se fertͣ᷑ uͥ ⁊ abarbaris decolatus fuifte
t̾dit᷑. Nelicta uo ip̃i domnab̾ta cencbs¬
um puellare apud auennacũ dños
apossessorib pxime silue. argenti lis
data. fontẽ quendã duob fere milibꝰ
amonastio suo distantẽ. Ex qͦfonte
mox riuus eg̾ssus secutus est eã ad
cenobiũ remeantẽ. qui ad huc largit
effluens pro eo qd tantũdem fu̾it i¬
tus libra uocitat᷑. Priugni denigiõ¬
domneb̾te ĩ surgentes ꝯtͣ eam int̾e¬
merũt illã. Qui statim traditi sato¬
nẽ int̾itum carius ab humano sell
inbeluinã feritatẽ mutati defecle
t̃ apparrasse eĩq p̃cepisse ut corꝰ
domnigonrbti ad hũc locũ refere
satageretac ita suũ funꝰ colloars
sicꝙ illi pecłũ conscie necis sue dis
indulgeret. Que signũ petens ãs
dimissum id esset sciret: audiuit qued
mox ut uissa complesset ex euis ore

Expanded text:
itaque domnus Guntbertus hujus instructor coenobii, relicta conjuge, maritima petens loca, ille etiam monasterium quoddam condidisse fertur. Ubi et a barbaris decollatus fuisse traditur. Relicta vero ipsius domna Berta coenobium puellare apud Avennacum, Domina possessoribus proximae silvae, argenti libra data, fontem quemdam, duobus fere millibus a suo monasterio distantem. Ex quo fonte mox rivus egressus, secutus est eam ad coenobium remeantem. Qui adhuc largiter affluens, pro eo quod tantumdem fuerit emptus, Libra vocitatur. Privigni denidomnae Bertae, insurgentes contra eam, interemerunt illam. Qui statim traditi Satanae in interitum carnis, ab humano sensu in beluinam feritatem mutati, decertur apparuisse, eique praecepisse, ut corpus domni Guntberti ad hunc locum referre satageret, ac juxta suum funus collocaret; sicque illi peccatum consciae necis suae Dominus indulgeret. Quae signum petens, quo sibi dimissum id esse sciret, audivit quod mox ut jussa complesset, ex ejus ore
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam ꝑ eoꝵ int̾cessionẽ expetiit mi¬
sericordit̾ inpensã sͥ ⁊solationẽ ꝑciꝑe
meruit. Quedã p̾t̾ea mulier abalta
ri hꝰ monastii linteũ nuꝑ furatura
secũ ferre uoluit: s egredi eccłiam uł¬
lo uͦ potuit: donec suũ confessa reatũ
sublatũ restituit altariuelum. hoc
monasfium uł abbaciam domuꝰ folco
p̃sul abodone rege concedꝯ eccł̃ie rem̃si

Expanded text:
m, per eorum intercessionem expetiit, misericorditer impensam sibi consolationem percipere meruit. Quaedam praeterea mulier ab altera hujus monasterii linteum nuper furata secum ferre voluit, sed egredi ecclesiam nullo modo potuit, donec suum confessa reatum, sublatum restituit altari velum. Hoc monasterium, vel abbatiam domnus Fulco praesul ab Odone rege concedi ecclesiae Remensi
Abbreviated transcription (Latin):
de populatõib incendiisq baccantib cor
nera: remis ħ metu a suis st̃ locis delata.
Seq̃nti deniq anno: simultas int̾ todł¬
fũ regem ⁊ herib̾tũ comitẽ exorit᷑: ꝓ lau¬
dunensi comitatu: quẽ herib̾tus odomi
filio suo dati petebat. concedente illũ
rege rotgario: rotgauĩ comitis filio. Aci¬
es ignee remis incelouise: qͣdam drũca
die inmartiomense cui signo pestis e
uestigio successit qͣsi fe̾bris ⁊ tussis. q̃ ꝓ
seq̃nte quoꝙ mortalitate: ꝑcunctas gͥ¬
maniee gallieq gentes deseuit. lxtib̾¬
tꝰcomes legatos suos tͣnsrem̃ dirigit
ꝓpetat: cũ hugone rotb̾ti filio Pactoꝙ
int̾ se federe: munerib henric̃ honorãt.
⁊ honorant᷑ ab ip̃õ. Syncdꝰ sex ep̃oꝵ ne
mẽsis diocesaneos apd̾ trosleiũ habita.

Expanded text:
depopulationibus incendiisque bacchantibus, corpus nora Remis hoc metu a suis sunt locis delata. Sequenti denique anno simultas inter Rodulfum regem, et Heribertum comitem exoritur pro Laudunensi comitatu, quem Heribertus Odoni filio suo dari petebat, concedente illum rege Rotgario Rotgarii comitis filio. Acies igneae Remis in coelo visae quadam Dominica, die in Martio mense. Cui signo pestis e vestigio successit, quasi febris et tussis: quae prosequente quoque mortalitate, per cunctas Germaniae Galliaeque gentes desaeviit. Heribertus comes legatos suos trans Rhenum dirigit properat cum Hugone Rotberti filio, pactoque inter se foedere, muneribus Henricum honorant, et honorantur ab ipso, synodus sex episcoporum Remensis dioeceseos apud Trosleium, H
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃cedentib ep̃is munerati uidebam̃.
obsecundatõnis gra. Que ꝓlibitu sue
uolũtatis: quib sͥ placuit imꝑtiuit.
Nec longũ p̾ea tumultu infra claustrõ
canonicoꝵ int̾ clicos exorto: suꝑueni¬
entib quibdã militib cũ armis duo
int̾empti st̃ ibidem clici quoꝵ alt̾ dia¬
conꝰ: alt̾ habebat᷑ subdiaconꝰ. De infesta¬

Expanded text:
videbamur obsecundationis gratia. Quae pro libitu suae voluntatis, quibus, sibi placuit, impertivit. Nec longum postea, tumultu infra claustrum canonicorum inter clericos exorto, supervenientibus quibusdam militibus cum armis, duo interempti sunt ibidem clerici, quorum alter diaconus, alt
Abbreviated transcription (Latin):
herib̾tꝰ comes remis uenit.aduo¬
cans ałoonẽ ep̃m suessonicũ ⁊ bouonẽ
catalaunicũ. Quib sͥ iunctis. tͣctans
suꝑ electõne rectoris h rem̃sis eccł̃ie: tã
cłicos q̃m laitos aduoluntatẽ suã in¬
tend̾e fecit. Sequentes gͥ eiꝰ ꝯsiliũ ne for
ligunt filiũ ip̃iꝰ noĩe hugonẽ ad mo¬
dũ paruulũ. qui necadhuc qͥnq̃nni

Expanded text:
it, advocans Abbonem episcopum Suessonicum, et Bovonem Catalaunicum. Quibus sibi junctis tractans super electione rectoris hujus Remensis Ecclesiae, tam clericos, quam laicos ad voluntatem suam intendere fecit. Sequentes igitur ejus consilium ne forte ligunt filium ipsius, nomine Hugonem, admodum parvulum, qui nec adhuc quinquennii
Abbreviated transcription (Latin):
sulis eidem urb. dolosa ꝯp̃hensũ ꝑua¬
sione succẽdens. ꝓ qͦ facmore uadatus
in hac sinodo centũ lib̾s Rgenti pacat
cũpfato stephano ep̃o satagente hetib
to: ⁊ aliis quiaderant francie comitibꝰ.
hicp̃sul monastĩũ scĩremigii. cũ adia¬
centib eccl̃iis uł domib murocingens:
castellũ ibidẽ instituit domũ ep̃alem
cameris reparans:picturis excoluit.
fecit ⁊ calicẽ aureũ maiorẽ cũ gẽmis ĩ
honore deigenitͥcis: pondolibraꝵ s ⁊a

Expanded text:
presulis ejusdem urbis, dolosa comprehensum pervasione succendens. Pro quo facinore vadatus in hac sinodo, centum libris argenti pacatur cum prefato Stephano eerto et aliis qui aderant Franciae comitibus. Hic praesul monasterium sancti Remigii cum adjacentibus ecclesiis vel domibus muro cingens, castellum ibidem instituit, domum episcopalem cameris reparans, picturis excoluit. Fecit et calicem aureum majorem cum gemmis in honore Dei genitricis pondo decem libra
Abbreviated transcription (Latin):
stiũ uice hugonis ip̃iꝰ comitis filii
tunc adhuc paruuli. concessa eidẽ p̾su¬
li abbatia scĩ timothei: tumuniꝰ tm̃ p̃¬
bendatłici. hugo ⁊ herib̾tus comes: ad
colloqͥum ꝓficiscunt᷑ hẽrici. Unde reũ¬
si ꝑgunt obuiã rodulfo regi rsusqhe
rib̾tus cõmittit se illi: redacto iteꝵ sb̃
custodia karolo. At rodulfus rex re¬
mis ueniens. uͭ karolus custodiebat᷑
pacẽ facit. cũ illo humilians seañ ip̃iꝰ
p̾sentiam: ⁊ reddens illi atiniaꝵ fiscũ
inuñib quaꝙ quibrdã regis eundem
cũ hugone monast̾iolũ munitionẽ et

Expanded text:
sterium, vice Hugonis, ipsius comitis filii, sterium, vice Hugonis, ipsius comitis filii, tunc adhuc parvuli, concessa eidem praesuli abbatia sancti Timothei, cum unius benda clerici. Hugo et Heribertus comites ad colloquium proficiscuntur Henrici. Unde reversi pergunt obviam Rodulfo regi, rursusque Heribertus committit se illi, redacto iterum sub custodia Karolo. At Rodulfus rex Remis veniens ubi Karolus custodiebatur, pacem fecit cum illo, humilians se ante ipsius praesentiam, et reddens illi Attiniacum fiscum, muneribus quoque quibusdam regiis eumdem cum Hugone Monasteriolum  Mont
Abbreviated transcription (Latin):
seuuillelmꝰ filiꝰ rollonis pͥncipis nordinã¬
noꝵ karolo cõmendauit. ⁊amicicia cum
herib̾to ꝯfirmauit. Deinde Remis ueni¬
ens. cũ karolo herib̾tus comes: Litt̾as no¬
mã ioħi pape dirigit. significans ei de resti¬
tutõne ⁊ honore karoli: ut ille sͥetiã sb̾
excõicatõnis int̾minatõne mãdau̾at
se ꝓurib decertare. Neu̾sus autẽ mis¬
sus qui easdem ꝑtulerat litt̾as: nũti¬
at iohẽm papã retrusũ incustodia deti¬
neri: a widone regis hugonis fr̃e. He¬
rib̃tus comes lauduno potitꝰ exinde
ad placitũ nordinannis obuiam ꝑfi¬
ciscit᷑ amicieiãq cũ eis cõponit filiꝰ tñ
ip̃iꝰ odo quẽ rollo habebat obsidẽ. non
illi reddit᷑ donec se cõmittit karolo pat̃:
cum aliis quibdã francie comitib ⁊¬
ep̃is. De introductõe odaltici aquẽsis ep̃i
renus ⁊ redactõne sub custodia kato
eccł̃ia rem̃si recipit᷑ abherib̾to comite
ad celebrandũ ep̃ale dũtaxat mini¬

Expanded text:
se Willelmus, filius Rollolis principis Nortmannorum, Karolo commendavit, et amicitiam cum Heriberto confirmavit. Deinde Remis veniens cum Karolo Heribertus comes, litteras Romam Joanni papae dirigit, significans ei de restitutione et honore Karoli, ut ille sibi, etiam sub excommunicationis interminatione, mandaverat se pro viribus decertare. Reversus autem missus, qui easdem pertulerat litteras, nuntiat Joannem papam retrusum in custodia detineri a Widone regis Hugonis fratre. Heribertus comes Lauduno potitus, exinde ad placitum Nortmannis obviam proficiscitur amicitiamque cum eis componit, filius tamen ipsius Odo, quem Rollo habebat obsidem, non illi redditur, donec se committit Karolo pater, cum aliis quibusdam Franciae comitibI. De introductione Odalrici Aquensis episcopi Remis, et redactione sub custodia KarolEcclesia Remensi recipitur ab Heriberto comite, ad celebrandum episcopale duntaxat mini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsilio remẽsem ep̃atũ cõmitit herib̾¬
to: eqͥtatis censura disponendũ atq
regendũ ab ip̃o. Qui etiã legatos ecc̃e
cũ abbͥone p̾sule romã mittẽ satagit.
huiꝰesctionis decretũ secũ ferentes. ⁊
assensũ pape suꝑ eapetentes. Ioħes ita
stii ab ip̃o ĩ eodẽ ep̃atu tctanda: atͣ fi¬
menda decernens. herib̾tꝰ itasꝑ comes
pocestate potitꝰ rem̃sis episcopii: mi̾te pͥ¬
uauit tam me qͥ int̾ fuerã p̃misso ełctõi
sue: qͣm nonnullos alios ⁊ csicos ⁊ laicoͤ.¬

Expanded text:
silio Remensem episcopatum committit Heriberto, aequitatis censura disponendum atque regendum ab ipso. Qui etiam legatos Ecclesiae cum Abbone praesule Romam mittere satagit, hujus electionis decretum secum ferentes, et assensum papae super ea petentes. Joannes itaque sterii ab ipso in eodem episcopio tractanda ac finienda decernens. Heribertus itaque comes potestate potitus Remensis episcopii, injuste privavit tam me, qui non interfueram praemissae electioni suae, quam nonnullos alios
Abbreviated transcription (Latin):
ente: mortuus est. fr̃at̾ uo̾ ip̃uis ĩ al¬
t̾am ꝑgens ꝑtem: ꝑuenit ad qͣndam
petrã dicens. Om̃ib notũ sit quia us¬
ꝙ ad hanc petrã est ista silua imꝑa¬
toris. Eoq sic lapidem cũ dicto. bipen¬
in quã manu gestabat ꝑcutiente. sa¬
xi ꝑticule in eiꝰ oculos ab ip̃o ꝓsiliũt
⁊ cecus efficit᷑. Sicq p̾sumptõnis ut̾¬
q m̾cedem recepit exm̃dacii sui.
Widam uir nobilis ext̾ritorio su

Expanded text:
ente, mortuus est. Frater vero ipsius in alente, mortuus est. Frater vero ipsius in alteram pergens partem, pervenit ad quamdam petram, dicens: Omnibus notum sit, quia usque ad hanc petram est ista silva imperatoris: eoque sic lapidem cum dicto bipenni, quam manu gestabat, percutiente, saxi particulae in ejus oculos ab ipso prosiliunt, et caecus efficitur; sicque praesumptionis uterque mercedem recepit, et mendacii sui. Quidam vir n