comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solum nr̃a peccata dimittit. s etiam nos
facit sacerdotes suos aliis peccata dimittere
Iđo ait ꝓpheta. Tu finxisti me: & posuisti
suꝑ me manũ tuam. Finxit ꝑ lutũ. posu¬
it ꝑgram spiritalẽ. Licet pleriq hunc
psalmũ ex ꝑsona dictum saluatoris acci-¬
piant. Audi quia manꝰ dñi etiam sp̃s
dicitur. Clamat iob sp̃s diuinꝰ qͥ fecit
ris auctor ẽ nr̃i. qui primũ fecit homi-¬
nem ad imaginẽ. & postea de luto finxit.
& uoluit scruare quod fecerat. saluare.
quod plasmauerat. ut totũ homine sal¬
uum faceret. sicut ipse dixit in eũgelio
Michi irascimini. qm totũ homine saluũ
feci in sabbato: Quod specialit eccłia do¬
cet. quia ñ solu anima s etiam caro nr̃a
scruatur. Anima ꝑ cognitionẽ dĩ. caro ꝑ
resurrectionẽ: Quoꝵ alterii docuit di¬
uini auctoritate sermonis. alterũ ꝓpriȩ re.¬
surrectionis exemplo. Hic ẽ gͦ homo gemi¬
ne substantię. Alia ẽ enim facti substan¬

Expanded text:
solum nostra peccata dimittit, sed etiam nos facit sacerdotes suos aliis peccata dimittere. ideo ait propheta: tu finxisti me et posuisti super me manum tuam. finxit per lutum, posuit per gratiam spiritalem, licet plerique hunc psalmum ex persona dictum saluatoris accipiant. audi quia manus domini etiam spiritus dicitur. clamat Iob: spiritus diuinus qui fecit ris auctor est nostri, qui primum fecit hominem ad imaginem et postea de luto finxit et uoluit seruare quod fecerat, saluare quod plasmauerat, ut totum hominem saluum faceret, sicut ipse dixit in euangelio: mihi irascimini, quia totum hominem saluum feci in sabbato? quod specialiter ecclesia docet, quia non solum anima, sed etiam caro nostra seruatur, anima per cognitionem dei, caro per resurrectionem; quorum alterum docuit diuini auctoritate sermonis, alterum propriae resurrectionis exemplo. Sic est ergo homo geminae substantiae; alia est enim facti substan
Abbreviated transcription (Latin):
cherubin & seraphin. Illa laudant fili¬
um hominis. Sed & filius hominis an¬
głoꝵ ore laudatur. quod angłos maloᷤ
uicerit. de niquitiis spiritalib quȩ st̃
in cęlestib triumphauit. qd̾ fecerit si¬
miles angłoꝵ homines in quib ante
erant contagia mortuoꝵ. Uerbo inquit
cepit. Inspirauit in eũ ds spm uite. &
factus ẽ homo inanimã uiuentẽ. Uita
gͦ nr̃a cepit ex inspiratione diuma. S
uita hȩc successione animȩ corporisq dis¬
soluitur. inspiratio autẽ diuna n solucdai
Et ido intelligite aliud cẽ qđ siguratie

Expanded text:
laudant, filius hominis sedet filius hominis angelorum ore laudatur, quod angelos malos uicerit, de nequitiis spiritalibus quae sunt in caelestibus triumphauerit, quod fecerit similes angelorum homines, in quibus ante erant contagia mortuorum. Ue rb o, inquicepit. inspirauit in eum deus spiritum uitae et factus est homo in animam uiuentem e m. uita ergo nostra coepit ex inspiratione diuina, sed uita haec secessione animae corporisque dissoluitur, inspiratio autem diuina non soluitur. et ideo intellege aliud esse quod figuratum
Abbreviated transcription (Latin):
curricula uitȩ huiꝰ fructũ quietis ami-¬
sit. Quẽ si miseratus eet̾ ds castigasset
potius in hoc scło. ut postea ñ flagellaret᷑.
Deniq licet iob grauit᷑ flagellatur. & qui¬
dem flagellis plurimis. inopiȩ. amissio¬
nis filioꝵ. dolorib corporis. opprobriis
amicoꝵ: consolatione tam fruit᷑ eterna.
Ergo qnͣto maiores tribulationes fuerut:
tanto uberior consolatio reseruatur. Et
tam̃ ne caddas atꝙ succumbas. qnͣto maiores
temptationes uideris. tantõmagis roga
uerbum dĩ ut adhortationẽ tͥ afferat. sicin
oñi angustia. ut possimꝰ & ipsi consolar
eos qui sunt in om̃i tribulatione. ꝑ exhor¬
tationẽ qua & ipsi aduoçam᷑ adõ. Qm̃ sic̃
abundant passiones xp̃i in nobis. ita ꝑ
xp̃in abundat etiam

Expanded text:
curricula uitae huius fructum quietis amicurricula uitae huius fructum quietis amisit; quem si miseratus esset deus, castigasset potius in hoc saeculo, ut postea non flagellaretur. denique Iob, licet grauiter flagellatus et quidem flagellis plurimis inopiae, amissionis filiorum, doloribus corporis, obprobriis amicorum, consolatione tamen fruitur aeterna. Ergo quanto maiores tribulationes fuerint, tanto uberior consolatio reseruatur. et tamen, ne cadas atque succumbas, quanto maiores temptationes uideris, tanto magis roga uerbum domni angustia; ut possimus et ipsi consolari eos qui sunt in omni tribulatione per exhortationem qua et ipsi aduocamur a deo. quoniam sicut abundant passiones Christi in nobis, ita per Christum abundat etiam
Abbreviated transcription (Latin):
stabo cui miscd̃iam p̾stitero. Igitur ñ ẽ uo¬
lentis neq currentis. sed miserentis di Eor.¬
te dicas. Ergon debemꝰ uelle rurrere. Atqͥ
negligentes ds deserere consueuit. Non
gͦ hoc dixit. Sed quid dicat consideremꝰ.
Non uolentis neq currentis hominis ꝑseue¬
rantia ẽ: ñ est in hominis potestate. sed mi¬
serentis dĩ est: ut possis complere. quȩ ce¬
ꝑis. Deniq iterum moysi dicit. Quia in
hoc ipsum te suscitaui. ut ostendam in
te uirtute meã. Colligitur gͦ adhorta¬
tione diuinȩ miscdiȩ deputandã. Unde.
sequitur. Ergo cui uult miseret᷑. & quem
uult obdurat. Hunc miseratur. hortat᷑
illũ non reuocat. execratur. Et uere mi¬
sericordia ẽ clĩ nr̃arum militia passionũ.
ꝑ quã nobis peccata minuunt᷑. Deniq
lazarus pauꝑ quia in hac uita tolerauit
mala complurima. in gremio abrahȩ re¬
quiem consolationis inuenit. Ille aute di-¬
ues qui consolationẽ habuit in scło. post

Expanded text:
aestabo cui misericordiam praestitero. igitur non est uoaestabo cui misericordiam praestitero. igitur non est uolentis neque currentis, sed miserentis dei. forte dicas: ergo non debemus uelle, currere? atqui neglegentes deus deserere consueuit\'. non ergo hoc dicit, sed quid dicat consideremus. non uolentis neque currentis hominis perseuerantia est; non est in hominis potestate, sed miserentis dei est, ut possis complere quae coeperis. denique iterum Moysi dicit: quia in hoc ipsum te suscitaui, ut ostendam in te uirtutem meam. colligitur ergo adhortationem diuinae misericordiae deputandam. unde sequitur: ergo cui uult miseretur et quem uult obdurat. hunc miseratus hortatur, illum non reuocat exsecratus. et uere misericordia est dei nostrarum militia passionum, per quam nobis peccata minuuntur. denique i-azarus pauper, quia in hac uita tolerauit mala complurima, in gremio Abrahae requiem consolationis inuenit, ille autem diues, qui consolationem habuit in saeculo, post
Abbreviated transcription (Latin):
giam & singulare ꝓphetȩ spectato uir-¬
tutẽ: Alius cnim humiliatꝰ erumnis po¬
sceret ut circa eũ temptam̃ta desinerent.
& sedare dñs aduersa dignaretur ne tribu-¬
lationũ ꝓcella in eũ seuret. iste autẽ tan¬
qm̃ athleta fortis & patiens. qͥ exerceri &
cingianima suam tribulationib nosset. ñ
tristicia dimoucre. ñ impugnantia dece¬
dere. desiderat. ñ illud omne. desinere. qd̾
fatigatione & laborem afferret exposcit.
sed maioris intempore laboris sui aduer.¬
sus temptationũ ꝓcellas dari sibi uerbũ
consolationis exposcit. ut possit forti quȩ
ingerunt mente tolerare. ne aliqͣ mesti¬
ciȩ ꝑturbatione lassetur. In eo gͥ obsecrat
miscd̃iam dĩ. ne auxilio destitutꝰ expedi¬
endi ceptam militiã derelinquat. Deniq
adhortationis diuine eẽ miscłiam eui¬
dens testimoniu docet Moysi enĩ dicit d̾s:
Miserebor cui misertus ero. & miscdiam p̾¬

Expanded text:
giam et singularem prophetae spectato uirgiam et singularem prophetae spectato uirtutem. alius enim humiliatus aerumnis posceret, ut circa eum temptamenta desinerent et sedare aduersa dominus dignaretur, ne tribulationum procella in eum saeuiret; iste autem tamquam athleta fortis et patiens, qui exerceri et ungi animam suam tribulationibus nosset, non tristia dimouere, non inpugnantia declinare desiderat, non illud omne desinere quod fatigationem et laborem adferret exposcit, sed maioris in tempore laboris sui aduersus temptationum procellas dari sibi uerbum consolationis exposcit, ut possit forti quae ingruunt mente tolerare, ne aliqua maestitiae perturbatione lassetur. in eo igitur obsecrat misericordiam dei, ne auxilio destitutus expediendi coeptam militiam derelinquat. Denique adhortationis diuinae esse misericordiam euidens testimonium docet. Moysi enim dicit deus: misere b or cui misertus ero et misericordiam pr
Abbreviated transcription (Latin):
est: Exultauerunt filiȩ uidȩ. ꝓpt iudicia
tua. Quȩ sunt filiȩ uidȩ. nisi anime.
religiose. animȩ eccl̃iȩ quȩ. uim xp̃m¬
dnm confitentur: Quȩ uidentes ratio¬
nem iudicioꝵ tuoꝵ. semꝑ exultant. Qs
enim ñ exaliquo secundoꝵ ꝓuentu. s ex
cognitione. rationis induit lȩticiam. ñ
nͥ in exultatione ꝑpetua constitutus est.
tua ut ex̾ortetur me: scdm uerbũ tuũ
seruotuo. Aliqui habent in hoc loco. con¬
solet᷑ me: Sed etiam in apło legimꝰ exͥor¬
tatione. ꝓ consolatione dictã. & consola¬
tionẽ ꝓ exhortatione. Magna ẽ gͦ mise¬
ricorđia dĩ. que ñ solũ remissionẽ tribuit
peccatoꝵ s etiam certantib adhibet ex¬
hortationis calcaria: ne suscepti certami¬
nis passiones imbelli formidine derelin¬
quant. Non gͦ miscłiam qͦsi is qui uictꝰ
cedat. aut ueniam peccator imploret. s
ut dĩ miseratione succinctus maiora ui¬
rib tanto munere fultus expediat. egre¬

Expanded text:
est. exultauerunt filiae Iudae propter Iudicia est. exultauerunt filiae Iudae propter Iudicia t u a. quae sunt filiae Iudae nisi animae religiosae, animae ecclem confitentur, quae uidentes rationem iudiciorum tuorum semper exultant? qui enim non ex aliquo secundorum prouentu, sed ex cognitione rationis induit laetitiam, non nisi in exultatione perpetua constitutus est. tua, u t exhortetur me secundum uerbum tuum s eruo t u o. aliqui habent in hoc loco: consoletur r m e. sed etiam in apostolo legimus exhortationem pro consolatione dictam et consolationem pro exhortatione. magna est ergo misericordia dei, quae non solum remissionem tribuit peccatorum, sed etiam certantibus adhibet exhortationis calcaria, ne suscepti certaminis passiones inbelli formidine derelinquant. non ergo misericordiam, quasi is qui uictus cedat, aut ut ueniam peccator implorat, sed ut dei miseratione succinctus maiora uiribus tanto munere fultus expediat. egre
Abbreviated transcription (Latin):
& idobene certantes nunqm̃ deseri uel re¬
linqui. & coronam his post labores posse
deferri. siue in secundis & ꝓsperis positusͤ.
cognouit etiam diuitias rerũ. diuersosq
successus temptationis causa solere suppete.¬
re. ut is qui his utitur rerum ꝓsperitate
temptetur. In eo gͥ laudandꝰ ꝓpħa dauid.
quia cum ista agnosceret humiliabat᷑. ut
humilitate sua uel ꝓsperoꝵ excluderet
temptamenta. uel aduersoꝵ subiret con¬
stantiã. eqͣnimitatẽ. tolerantiã. Non gͦ
magnopere. laudabilis eet ꝓpheta si lau-¬
daret iudicia di. usus affluentia scdorũ.
Quid eñĩ magnũ facimꝰ si qnͣdo in scłis
sumꝰ laudamꝰ dm̃. qnͣdo in diuitiis sumꝰ.
quando nullis uexamur iniurũs: Iilud
ẽ magnificũ si subiectus contumeliis lau-¬
des iudicium di. si uexatus egritudine.
iudicia p̾dices dĩ. si te inopia ñ reuocet. qͦ¬
minꝰ laudes iusticiam di. Ergo semꝑ
laudanda sunt iudicia dĩ. sicutꝰ scriptũ

Expanded text:
et ideo bene certantes numquam deseri uel reet ideo bene certantes numquam deseri uel relinqui et coronam his post labores posse deferri; siue in secundis et prosperis positus cognouit etiam diuitias rerum diuersosque successus temptationis causa solere suppetere, ut is qui his utitur rerum prosperitate temptetur. in eo igitur laudandus propheta Dauid, quia, cum ista agnosceret, humiliabatur, ut humilitate sua uel prosperum excluderet temptamenta uel aduersorum subiret constanti aequanimitate tolerantiam. Non ergo magnopere laudabilis esset propheta, si laudaret iudicia dei usus affluentia secundorum. quid enim magnum facimus, si, quando in secundis sumus, laudamus deum, quando in diuitiis sumus, quando nullis uexamur iniuriis? illud est magnificum, si subiectus contumeliis iudicium dei laudes, si uexatus aegritudine iudicia dei praedices, si te inopia non reuocet, quominus laudes iustitiam dei. ergo semper laudanda sunt iudicia dei, sicut scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
cuqsi ictio docere nos debet Ait eñ añs
alcos qui crelebant ci ex iuideis. Si manse¬
attis in uerbo meo. cognoscetis ueritatem.&
ueritas liberabit uos. Si manseritis inquit:
coqnoscitis. Uides quia ñ a principio potuit
cognoscere. quicumꝙ timens am̃ uerbũciꝰ
audiuit. Non solum autem ñ idem ẽ timor
& cogntio. uerumetiam ñ idem ẽ fides &
cognitio. Si quidem etiam apłs docuit. di¬
uersa cẽ munera gr̃arum: Alii enĩ inquit¬
scientiȩ scłm eundem sp̃m. alii fides in co¬
dem spũ. Si gͦ alii fides datur. alii cognitio.
uides ubi fides. ñ statim cognitio. Ubi au-¬
tem cognitio & fides ẽ: & prudentia. nec
ab eo diligentia possumꝰ separare. Habu-¬
it gͦ cognitionẽ sc̃s dauid ut pote ꝓpheta
ꝑfẽctus. quando quidem ita ꝑfecte cogno-¬
uit. ut humiliaretur in ipsa ueritatẽ. Si¬
ue gͦ in aduersis positus agnouit. ꝓbatio¬
nis gram. ea quȩ laboriosa & aduersa sunt
sustinenda. iustum autẽ dĩ ẽẽ iudicium.

Expanded text:
i lectio docere nos debet. Ait enim Dominus ad eos qui credebant ei ex Judaeis: Si manseritis in verbo meo, . . . . cognoscetis veritatem, et veritas liberabit vos . Si manseritis, inquit, cognoscetis. Vides quia non a principio potuit cognoscere quicumque Deum timens verbum ejus audivit. Non solum autem non idem est timor et cognitio; verum etiam non idem est fides et cognitio. Siquidem etiam Apostolus docuit diversa esse munera gratiarum. Alii enim, inquiscientiae secundum eundem spiritum, alii fides in eodem spiritu. si ergo alii fides datur, alii cognitio, uides, ubi fides, non statim cognitio, ubi autem cognitio, et fides est et prudentia nec ab eo diligentiam possumus separare. Habuit ergo cognitionem sanctus Dauid utpote propheta perfectus, quandoquidem ita perfecte cognouit, ut humiliaretur in ipsa ueritate. siue ergo in aduersis positus agnouit probationis gratia ea quae laboriosa et aduersa sunt sustinenda, iustum autem dei esse iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
runt me. & fecerunt me. Unde & hic
dicitur. ut meminerit ds quia puluis
sumꝰ. & uberioris grę munꝰ infundat.
nec infirnu opꝰ deserat. Gubernator.
fluctuante nauigio plus laboris im-¬
pendit. qmͣ cum scdo remigiũ labitur
fluctu. & uenturoꝵ flatu suo suꝑante
precurrit. Manꝰ tuȩ inquit plasma¬
uerunt me. Uanꝰ dicit pluralit᷑. ñ
manu. At uͭ alibi ait. Ego manu mea
solidaui cęlum. & manus mea fecit hȩc
In hominis constitutione uidetur non
abundasse. qđ toto mundo ut fieret abyn¬
dauit. Celum manꝰ una firmauit ut
scriptũ est: & utq dĩ manꝰ hominem
figurauit ut legimꝰ. Celum n ad simi¬
litudine. homo ad similitudine. Angłi
enim ad ministeriũ. homo ad imagin̾e.
ginem: habemꝰ enim aliquid qd̾ angłi
fortasse ñ habeant. Ubi enim abunda¬
uit peccatũ. suꝑabundauit gr̃a. N obis
ẽ natus xp̃c ex uirgine. Legimꝰ enĩ. Pu¬
er natus ẽ nobis. filius datus ẽ nobiᷤ. No¬

Expanded text:
runt me et fecerunt me. unde et hic runt me et fecerunt me. unde et hic dicitur, ut meminerit deus quia puluis sumus et uberioris gratiae munus infundat nec infirmum opus deserat. gubernator fluctuante nauigio plus laboris inpendit quam cum secundo remigio labitur fluctu et uentorum flatus supparo superante praecurrit. Manus tuae, inquit, plasmaueruut me e. \'manus\' dicit pluraliter, non \'manum\'. at uero alibi ait: ego manu mea solidaui caelum, et: manus mea fecit haec. in hominis constitutione uidetur non abundasse quod toto mundo ut fieret abundauit. caelum manus una firmauit, ut scriptum est, et utraque dei manus hominem figurauit, ut legimus. caelum non ad similitudinem, homo ad similitudinem; angeli enim ad ministerium, homo ad imaginem. d imaginem. habemus enim aliquid quod angeli fortasse non habeant; ubi enim abundauit peccatum, superabundauit gratia. nobis est natus Christus ex uirgine; legimus enim: puer natus est nobis, filius datus est -nobis. no
Abbreviated transcription (Latin):
uindicat imagine suam. de eo qͥ imagi¬
ni illi fecit iniuriam. ut ꝑ malitiã qđ
eras ẽẽ desineres. & ficres mulꝰ ex homine:
Uindicatur gͦ imago. ñ condemnatur.
Uindicatur quasi expulsa. ñ condemna¬
tur quasi rea. Postqm enim peccasti ali-¬
ud eẽ cepisti. illud qd̃ eras ẽẽ desisti: Quo¬
nitur: Nam si inueniatur in te imago
dĩ & similitudo. ñ supplicio incipis dignꝰ
ẽẽ s prȩmio. lta imago illa qua ad ima-¬
ginem & similitudinẽ di factus es. non
condemnatur s coronatur. Condẽ¬
naris autẽ in eo quod ipse mutatꝰ es:
ut fieres ex homine serpens. mulꝰ equus.
uulpecula: His nos enim nominib iã
scriptura condemnauit. quia exuti cȩ¬
lestis imaginis ornamento. etia nom̃
hominis amittimꝰ. qui grãm hominiᷤ
non tenemꝰ. In aliquib tam codicib
inuenimꝰ. manꝰ tuȩ fecerunt me &
plasmauerunt me. Hec istud alienũ.
quia & lob dixit. manꝰ tuȩ plasmaue¬

Expanded text:
uindicat imaginem suam de eo qui imagiuindicat imaginem suam de eo qui imagini illi fecit iniuriam, ut per malitiam quod eras esse desineres et fieres mulus ex homine. uindicatur ergo imago, non condemnatur, uindicatur quasi expulsa, non condemnatur quasi rea. postquam enim peccasti, aliud esse coepisti, illud quod eras esse desisti. quonitur? nam si inueniatur in te imago dei et similitudo, non supplicio incipis dignus esse, sed praemio. ita imago illa, qua ad imaginem et similitudinem dei factus es, non condemnatur, sed coronatur. condemnaris autem in eo quod ipse mutatus es, ut fieres ex homine serpens mulus equus uulpicula. his nos enim nominibus iam scriptura condemnauit, quia exuti caelestis imaginis ornamento etiam nomen hominis amittimus, qui gratiam hominis non tenemus. In aliquibus tamen codicibus inuenimus manus tuae fecerunt me et plasmauerunt me. nec istud alienum, quia et Iob dixit: manus tuae plasmaue
Abbreviated transcription (Latin):
deatur. ñ amittat suȩ prerogatiuam
naturȩ. ut hominis nom̃ amittat
Scriptura enim eũ homin̾e dicit qͥ ẽ
ad imaginẽ & similitudinẽ di. peccan-¬
te aut̾e ñ hominẽ. s aut serpentẽ aut
equum kinnientẽ feminis. aut uul¬
peculã aut iumentũ uocare consue¬
uit. N olite fieri sicut equus & muluᷤ.¬
quib ñ est intellectus. In freno & cha¬
mo maxillas eoꝵ constringe. qui ad te
nͨ appropinquant. Et dicite huic uul¬
ab lohanne plebs hominũ. Magnũ
gͦ opus dĩ es homo. Magnũ est quod
dedit tͥ ds. Uide ne quod d̾s tribuit
amittas. magnũ illud munꝰ qd̾ es ad
imaginẽ di & hoc inte puniat᷑ magi ᷤ
Os enim ñ punit similitudinẽ suam
sed eum punit qui ad similitudine dei
factus hoc quod accepit seruare ñ potuit.
Punitur gͦ illud qđ ad similitudinem
d̾i ẽẽ desistit. hoc ẽ peccatũ tuum. Nam su¬
am d̾s ñ dampnat imaginẽ nec in illud
incendium mittit ęternum.s magis

Expanded text:
deatur, non amittat suae praerogatiuam deatur, non amittat suae praerogatiuam naturae, ne hominis nomen amittat. scriptura enim eum hominem dicit, qui est ad imaginem et similitudinem dei, peccantem autem non hominem, sed aut serpentem aut equum adhinnientem feminis aut uulpiculam aut iumentum uocare consueuit. nolite fieri sicut equus et mulus,quibus non est intellectus; in freno et camo maxillas eorum constringe qui ad te non adpropinquant, et: dicite huicuuluocatur ab Iohanne plebs hominum. magnum ergo opus dei es, homo, magnum est quod dedit tibi deus. uide ne quod deus tribuit amittas magnum illud munus, quod es ad imaginem dei, et hoc in te puniatur magis. deus enim non punit similitudinem suam, sed eum punit, qui ad similitudinem dei factus hoc quod accepit seruare non potuit. punitur ergo illud quod ad similitudinem dei esse desistit, hoc est peccatum tuum. nam suam deus non damnat imaginem nec in illud incendium mittit aeternum, sed magis
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ tibi. id est animȩ tuȩ:. Sclaria te &
mundana ñ teneant. t̾restria ñ morent
Aa illum tota intentione festina. & cul
inspiratione consistinis matide iquit.
halem opus ẽ innenareus Nisce lomo
cibi grandis at& preciosius us dlfem te
tois ansonstirat. sea głosum uartus̃ fauit
tidas racum imago preciosum. An quic¬
qua tauim pͥciosum qm̃ imago ẽ di. que t̾
griio fidem debet in fundere ut ĩ corde
tuo refuigeat quȩdam auctoris effigies.
ne qui mentẽ tuam int̾rogat. ñ agnoscat
auctorem: An quicqm̃ tam p̃ciosum ꝙͣ.
humilitas. ut naturam corporis animȩ
as. altero recognoscas: Prona in uicium
carnis illecebra. miscłias suadet. quia qd̾
alteri contuleris. łͥ soluis. Q uiequia
a te ꝓcedit in te recurrit. & quicquid
feceris tibi soluis. & quicqͥd feceris tibi
ꝑficit: Uiuacis animȩ uigor sensus.
rationis & intellectus capax. atq iudicii.
Ut digna domꝰ tanto habitatore ui¬

Expanded text:
hoc est tibi, id est, animae tuae. Saecularia te et hoc est tibi, id est, animae tuae. Saecularia te et mundana ne teneant, terrestria non morentur. Ad illum tota intentione festina, ex cujus inspiratione consistis. Grande, inquit, delem opus est inuenire. disce, homo, ubi grandis atque pretiosus sis. uilem te terra demonstrat, sed gloriosum uirtus facit, fides rarum, imago pretiosum. an quicquam tam pretiosum quam imago est dei, quae tibi primo fidem debet infundere, ut in corde tuo refulgeat quaedam auctoris effigies, ne, qui mentem tuam interrogat, non agnoscat auctorem? an quicquam tam pretiosum quam humilitas, ut naturam corporis et animae as, altero recognoscas? prona in uitium carnis inlecebra misericordiam suadet, quia quod alteri contuleris tibi soluis; quicquid a te procedit in te recurrit et quicquid feceris tibi soluis et quicquid profueris tibi proficit. Uiuacis animae uigor, sensus rationis et intellectus capax atque iudicii, ut digna domus tanto habitatore ui
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ dicere. Bestias ñ fecerunt mans
tuȩ. sed dixisti ꝓducant aquȩ reptiua
animarũ uiuentium. & ꝓduxit terta
scd̃m genus quadrupedia & reptilu
& bestias terrȩ Me autẽ inquit fecsti
me tuis manib figurasti. Hoc ẽ nonfi¬
gurasti bestias manib tuis. ñ reptilu
non uolatilia. me autẽ fecerunt manꝰ
tuȩ & parauerunt me. Non mediocre
opus est qd paratũ est: cum sapientia
unũ quodq disponitur & paratur. D¬
niq sapientia dicit. cũ pararet celos cu
illo eram: Qd̃ de hominib idem dicti
ꝓpheta. uox dni p̃parantiᷤ ceruo̾. quȩ ia
est. nͥ faciamꝰ hominẽ: Qui sunt isti
cerui nͥ inimici serpentib qui suꝑ aspi¬
des ambulant. & uenena ñ sentiunt:
Non uile gͥ. nͨ corporale arbitror. que
ris te formosam in mulierib Cogi.¬
sce te anima. quia ñ de t̾ra ñ de lutos
quia insufflauit te ds. & fecit in aninla
uiuentẽ. Opus es magnificũ dĩ gentia¬
tione inspiratũ. Attende tͥ ut lex dici.

Expanded text:
ias non fecerunt manus tuae, sed dixisti: producant aquae reptilia animarum uiuentium, et produxit terra secundum genus quadrupedia et reptilia et bestias terrae. me autem, inquit, fecisti, me tuis manibus figurasti, hoc est: non figurasti bestias manibus tuis, non reptilia, non uolatilia; m e autem fecerunt manus tuae et parauerunt me. Non mediocre opus est quod paratum est, cum sapientia unumquodque disponitur et paratur. denique Sapientia dicit: cum pararet caelos, cum illo eram. quod de hominibus idem dicit propheta: uox domini praeparantis ceruos. quae est, nisi: Faciamus hominem . Qui sunt isti cervi, nisi inimici serpentibus, qui super aspides ambulant, et venena non sentiunt? Non vile igitur, non corporale arbitror, quod ris te formosam in mulieribus . Cognosce te, anima, quia non de terra, non de luto es; quia insufflavit te Deus, et fecit te in animam viventem . Opus es magnificum, Dei generatione inspiratum. Attende tibi, ut Lex dicit ,
Abbreviated transcription (Latin):
derelinquas. Te auctorem conuenion
teneo conditorem: Presidia alicua n
quero: In adiumentũ accingere. qui
accinctus es ut creares. Dic ipse dauio
quid senseris. cur dixeris manꝰ ne si¬
cerunt me. Sed dixisti inferius. dñc
retribues ꝓpter me: dnẽ miscdia tua¬

Expanded text:
derelinquas. te auctorem conuenio, derelinquas. te auctorem conuenio, te teneo conditorem, praesidia aliena non quaero. in adiumentum accingere qui accinctus es ut creares. dic ipse, Dauid, quid senseris, cur dixeris: manus tuae fecerunt me. sed dixisti inferius: domine, retribues propter me; domine, miseri-
Abbreviated transcription (Latin):
miratur asscrtor. Euanuerat rerum
natura. nͥ qui ea uteretur diuina ꝓui¬
dentia eet adiectus. Demq postquam
fecit ds cęlum & terrã & mare. postea¬
qm̃ om̃ia reptilia. uolatilia. animantia.
postea hominẽ fecit que animantib
uiuentib anteferret. De quo ñ imme.¬
rito cȩlesti sententia resultauit. faciamꝰ
hominẽ ad imaginẽ & similitudinem
nram. Cȩtera dixit. & facta sunt: man¬
dauit & creata sunt: ut homo fiat speci¬
alis quidam di accedit hortatus. ut tan¬
qm̃ laborantis dĩ in huiꝰ munere creatu¬
re significaretur oꝑatio: Deus quidem
expers laboris ẽ: sed tam̃ scripta uerba
quid aliud nͥ studiosam tui oꝑationem
eiꝰ ostendunt: Ergo si d̾s maiore qͦdam
studio te. creauit. cur ipse tui studium
derelinques: Si d̾s in te laborauit qui
laborare ñ nouit. cur ipse fugitans sis
laboris. Manus tuȩ inquit feceta
me &r parauerunt me. Clamat aonu
ꝓpheta pus tuum dñẽ ne deseras don

Expanded text:
miratur adsertor. euanuerat rerum miratur adsertor. euanuerat rerum natura, nisi qui ea uteretur diuina prouidentia esset adiectus. Denique postquam fecit deus caelum et terram et maria, posteaquam omnia reptilia uolatilia animantia, postea hominem fecit quem animantibus uiuentibus anteferret, de quo non inmerito caelestis sententia resultauit: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. cetera dixit et facta sunt, mandauit et creata sunt: ut homo fiat, specialis quidam dei accedit hortatus, ut tamquam laborantis dei in huius munere creaturae significaretur operatio. deus quidem expers laboris est; sed tamen scripturae uerba quid aliud nisi studiosam tui operationem eius ostendunt ? ergo si deus maiore quodam studio te creauit, cur ipse tui studium derelinquas ? si deus in te laborauit qui laborare non nouit, cur ipse fugitans sis laboris ? Manus tuae, inquit, fecerunt me et parauerunt me. clamat ad deum propheta: opus tuum, domine, ne deseras, non
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ꝓprie conscius libertatis. & locuples
sui testis auctoris. Uerumtam in cęteris
animantib menbroꝵ forma laudetur¬
in quib pret̾ grãm corporis. nichil est
aliud qđ requiratur. Homo in eo ẽ pul¬
chrior quo ñ uidetur. ñ in corpore quod
uidetur in se habens ęt̾nitatis gram. &
presentium uenustatẽ. quȩ enĩ uident᷑
temporalia sunt. nam quȩ ñ iudentur
ȩterna. In hoc t̾restri hospicio indutus
habitatione cęlesti. cui simul competit &
in t̾ris uideri & dõ ungi. Magnũ sane
munꝰ. si se ipse cognoscat. & quedã for¬
ma iusticiȩ mundo magisq sibi naser
Unde & salomonait. Grande homo &
preciosum opus. uir misericors. Uirumꝰ
autẽ fidelem: opus ẽ inuenire: Et ue¬
re magnus ẽ: qui & diuim oꝑis int̾preᷤ.
est imitator di. Homo ẽ enim qui potu¬
it dicere. Imitatores mei estote. sicut &
ego xp̃i Terram excolit. mari tanqmͣ pos¬
sessione utitur: cęli ornamenta gratus

Expanded text:
quam propriae conscius libertatis et locuples quam propriae conscius libertatis et locuples sui testis auctoris. Uerumtamen in ceteris animantibus membrorum forma laudeturin quibus praeter gratiam corporis nihil est aliud quod requiratur. homo in eo est pulchrior quod non uidetur, non in corpore quod uidetur, in se habens aeternitatis gratiam et praesentium uenustatem - quae e enim uidentur temporalia sunt, nam quae non uidentur aeterna —, in hoc terrestri hospitio indutus habitatione caelesti, cui simul conpetit et in terris uideri et deo iungi. magnum sane munus, si se ipse cognoscat, et quaedam forma Iustitiae, mundo magis quam sibi nasci. unde et Salomon ait: grande homo et pretiosum uir misericors, uirum autem fidelem opus est inuenire. et uere magnus est qui et diuini operis interpres est et imitator dei. homo est enim qui potuit dicere: imitatores mei estote, sicut et ego Christi. terram excolit, mari tamquam possessione utitur, caeli ornamenta gratus
Abbreviated transcription (Latin):
a Nus tuȩ. fecerunt me & pa¬
rauerunt me: da mͥ intellec¬
tum ut discam mandata tua:
Magnõ cõmendationis usus exordio
ẽ. ut opꝰ dĩ eẽ se diceret. qͦ facilius circa
oꝑis sui gram fauor inclinaret᷑ auctoris.
Grandis etiam prerogatiua ẽ. etiã in
reb humanis. ut aliquis oꝑib & bene¬
ficiis faueat suis. nec meritii spectet
alienũ. s in sue gr̃e munꝰ intendat: ne.
uideatur abrogare qđ ipse donauit
Itaq & si de luto corporis nr̃i substan¬
tia sit carne induam᷑. & corpꝰ ossib inte.¬
xatur & neruis. tam̃ qđ simꝰ p̃ciosissimu
opus di nemo dubitauerit. Nam & fa-¬
bricam ipsam humani corporis si qͥs con¬
sederare uelit. nichil poterit in terra p̃¬
ciosius iudicare. Est eni homo statu cel¬
sus. uultu decorꝰ. cesarie gratus. ñ in al¬
uum cȩteroꝵ more. curuatus animanti-¬
um. s ipso nature ure sublimis. qͥ in cȩ¬
lũ lib̾o spectet obtutu. nulla captiuȩ. ser-¬
uitute ceruicis oppressus in t̾ram.s tan¬

Expanded text:
anus tuae f ecerunt me et Parauerunt me,. da mihi intellectum, ut discam mandata tua. magno commendationis usus exordio est, ut opus dei esse se diceret, quo facilius circa operis sui gratiam fauor inclinaretur auctoris. grandis enim praerogatiua est etiam in rebus humanis, ut aliquis operibus et beneficiis faueat suis nec meritum spectet alienum, sed in suae gratiae munus intendat, ne uideatur abrogare quod ipse donauit. itaque etsi de luto corporis nostri substantia sit, carne induamur et corpus ossibus intexatur et neruis, tamen quod simus pretiosissimum opus dei nemo dubitauerit. nam et fabricam ipsam humani corporis si quis considerare uelit, nihil poterit in terra pretiosius iudicare. est enim homo statu celsus, uultu decorus, caesarie gratus, non in aluum ceterarum more curuatus animantium, sed ipso naturae iure sublimis, qui in caelum libero spectet obtutu nulla captiuae seruitute ceruicis adpressus in terram, sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sit diuine simile imaginiᷤ. Propterta
imago ad eũ qui ẽ ad imaginẽ uenit. &
querit imago eum qui ẽ ad similitudmẽ
sui. ut iterum signet. iͣterũ conformet.
quia amisit qđ accepisti. Insufflauerat
emm tͥ ds ut inspirationis suȩ dono habs¬
res grãm. qmͣ tͥ tua culpa sustulerat. Fa-¬
ctus eras in animã uiuentẽ. Audi qͥd dicat
Non in carne. s in animã uiuentẽ. Sed
quia peccator signaculũ tenere ñ potuit.
& in crimine positus ñ habebat quȩ dĩ si
s quȩ. hominũ. ꝓpterea uenit añs nr ine¬

Expanded text:
quod sit divinae simile imaginis. Propterea quod sit divinae simile imaginis. Propterea imago ad eum qui est ad imaginem, venit: et quaerit imago eum, qui est ad similitudinem sui; ut iterum signet, ut iterum confirmet; quia amiseras quod accepisti. Insufflaverat enim tibi Deus, ut inspirationis suae dono haberes gratiam, quam tibi tua culpa sustulerat. Factus eras in animam viventem: audi quid dicat, non in carnem, sed in animam viventem. Sed quia peccator signaculum tenere non potuit, et in crimine positus non habebat quae Dei sunt, sed quae hominum; propterea venit Domin
Abbreviated transcription (Latin):
mũ enim scriptũ est: faciamꝰ hominẽ i
imaginẽ & similitudinẽ nram. & domi¬
nabuntur inquit. uł principatũ habe.¬
bunt. Et fecit ds̃ homine ad imaginem
dĩ. Scło autem loco scriptũ est: qͥa accepit
d̾s puluerem de t̾ra. & plasmauit homi¬
nem: Uhi puluis. ibi plasmatio. Ubi au¬
tem ñ puluis. ibiñ terra. ñ materia. scd
incorporeũ. s admirabile. Ibiñ materia
s inmateriale. Q d enim scđ̾m imagine
est: ñ est in corpore nec in materia. sea in
anima rationabili. Ibi oꝑatur. ibi ostendi¬
tur homo ad similitudinẽ & imaginẽ di
ubi iusticiȩ. ubi sapientiȩ. ubi om̃is forma
uirtutis assumitur. Si intelligas imagiĩ
uidebis ad imaginẽ. Homo eni ñ est imi¬
go di. sed ad similitudinẽ factus est. Alius
est imago dĩ inuisibilis. primogenitꝰ uni¬
uersȩ creaturȩ. ꝑ quẽ facta sun̾t omnia.
llle. ñ ad imaginẽ. sed imago. Tu ñ imago¬
sed ad imaginẽ. Nabes gͦ in tua substan¬
tia aliquid de imagine & similitudine d̾i.

Expanded text:
iptum est: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram et: dominabuntur, inquit, uel principatum habebunt et: fecit deus hominem ad imaginem d e i. secundo autem loco ita scriptum est, quia accepit deus puluerem de terra et plasmauit hominem. ubi puluis, ibi plasmatio, ubi autem non puluis, ibi non terra, non materia, sed incorporeum, sed admirabile; ibi non materia, sed inmateriale. quod enim secundum imaginem est, non est in corpore nec in materia, sed in anima rationabili. ibi operatur, ibi ostenditur homo ad similitudinem et imaginem dei, ubi iustitiae, ubi sapientiae, ubi omnis forma uirtutis adsumitur. Si intellegas imaginem, uidebis ad imaginem; homo enim non est imago dei, sed ad similitudinem factus est. alius est imago dei inuisibilis, primogenitus uniuersae creaturae, per quem facta sunt omnia. ille non ad imaginesed ad imaginem. Habes ergo 1092 in tua substantia aliquid de imagine et similitudine Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
mortale agit. Idoq dicit Et enim testi
ficatio tua: Aduertis quid doceat. qd̾ hȩc
debeant ẽẽ consilia iusti ut meditet᷑ man¬
data i. & exerceatur in dĩ laudib & oracu¬
lis. ut iustificet dnm semꝑ: Qui facit quȩ
ds mandat. quȩ dõ credit placere: dm̃ iu¬
stificat. Quod ex lectione. eugłii possumꝰ
intelligere. dicente eugłista. quia phari¬
sei spreuerunt consilium dĩ: ñ baptirati
baptismo ioħis. Hoc in uno libro: In alte¬
ro aut̾ẽ habes. ñ iustificauerunt dm̃. qui
baptirari noluerunt. Ido añs ad ioh̾m
dicentẽ. ego a te. debeo baptizari & tu ueniꝰ
ad me: respondit. Sine modo. Sic enim
oportet nos implere. om̃em iusticiam
Qui gͦ facit mandata d̃i iustificat deum.
quia facit eiꝰ iusticiam:. Et bonũ est ut
consiliũ di sequantur hominũ consilia.
quia d̃i consilium certũ semꝑ. nr̃a aut̃ẽ
plerumq incerta consilia ex rerũ ꝓbant᷑
euentu

Expanded text:
mortale agit. Ideoque dicit: etenim test i mortale agit. Ideoque dicit: etenim test i ficatio tua. aduertis quid doceat, quod haec debeant esse consilia iusti, ut meditetur mandata dei et exerceatur in dei laudibus et oraculis, ut iustificet dominum semper? qui facit quae deus mandat, quae deo credit placere, deum iustificat. quod ex lectione euangelii possumus intellegere, dicente euangelista. quia Pharisaei spreuerunt consilium dei, non baptizati baptismo Iohannis. hoc in uno libro, in alio autem habes: non iustificauerunt deum, qui baptizari noluerunt. ideo dominus ad Iohannem dicenad me? respondit: Sine mooportet nos implere omnem iustitiam. qui ergo facit mandata dei, iustificat deum, quia facit eius iustitiam; et bonum est ut consilium dei sequantur hominum consilia, quia dei consilium certum semper, nostra autem plerumque incerta consilia ex rerum probantur euentu
Abbreviated transcription (Latin):
aduersarioꝵ repellat impetus Alibi ait:
circuierunt me. & expugnauerunt me. gͣtis.
Pro eo ut me diligerent detrahebant mͥ. ego
autem orabam: Hicait. quod studium ei
non exercende ad belli artes fuerit iuuen¬
tutis. ñ decipiendi aduersantis astutia ul¬
la cordis. ut illum uinceret quem uidebat.
sed aduersum eos preliabatur qͥs ñ uide¬
bat. Maiorq in eo pietas quã uirtꝰ corpo¬
ris militabat. Itaq in dĩ exercebatur iusti¬
ficationib: ut contrario ictu diabolũ uul¬
neraret: Ille. eum ab intentione. iusticis &
studio deuotionis occupationib bellicie
conabatur abducere. hic magis se diuini
oꝑis & cultus medirationib occupabat.
Itaq dñs ꝓtexit eum in qu̾e sꝑauit. eum qͦ
loquebatur: cui toto adhęrebat affectu. Iu¬
stus enim aut dõ loquitur orando. aut di¬
uina loquitur oꝑa laudando. Et semꝑ
loquitur oꝑa di. ne loquat᷑ os suum oꝑa ho¬
minũ. Nichil terrenũ iustus loquit᷑. nichil

Expanded text:
aduersariorum repellat impetus. alibi ait: aduersariorum repellat impetus. alibi ait: cireumierunt me et expugnauerunt me gratis. pro eo ut me diligerent, detrahebant mihi, ego autem orabam. hic ait, quod studium ei non exercendae ad belli artes fuerit iuuentutis, non decipiendi aduersantis astutia ulla cordis, ut illum uinceret quem uidebat, sed aduersum eos proeliabatur quos non uidebat maiorque in eo pietas quam uirtus corporis militabat. itaque in dei exercebatur iustificationibus, ut contrario ictu diabolum uulneraret. ille eum ab intentione iustitiae et studio deuotionis occupationibus bellicis conabatur abducere, hic magis se diuini operis et cultus meditationibus occupabat. itaque dominus protexit eum, in quem sperauit, cum quo loquebatur, cui toto adhaerebat affectu. iustus enim aut deo loquitur orando aut diuina loquitur opera laudando et semper loquitur opera dei, ne loquatur os suum opera hominum. nihil terrenum iustus loquitur, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
excitauit doech syri nequitiam ut scm̃
uirũ ꝑderet. & hospitalẽ humanitatẽ
deduceret in ꝑiculum sacerdotis: Quis
inflammauit ardore anmon: ut domũ
in cestaret ꝓpheticã. & contristaret animũ
patris. alterius incesta libidine. alterius
inuiria. ut qui aliis ꝓphetabat. domꝰ suȩ.
mala p̾uidere non potuit: ¶suis arma¬
uit furore abessalon ut patre domo ex¬
cluderet. & parricidali ꝑsequeret᷑ prȩlio:
Sed cum ꝓpe uirib regni iam eẽt sanctꝰ
inferior. Hoc uno incensa aduersum se di¬
aboli restinxit spicula. quod cum filius
necem peteret patris: ille tam̃ salutem
filii. pietatis mandabat affectu Ergo
principes ppłi ut achitofel & alii bellan¬
tium duces sederunt. tractabant pͥncipes
popłi cum abessalon aduersus ꝓpħam: &
ido dicit. & enim sederunt principes &
aduersum me detrectabant. Seruus
autẽ tuus meditabatur in iustificationib
tuis:. Aduertimꝰ arma iusti. quib om̃s

Expanded text:
excitauit Doech Syri nequitiam, ut sanctum excitauit Doech Syri nequitiam, ut sanctum uirum proderet et hospitalem humanitatem deduceret in periculum sacerdotis? quis inflammauit ardorem Amnon, ut domum incestaret propheticam et contristaret animum patris alterius incesta libidine, alterius iniuria, ut, qui aliis prophetabat, domus suae mala praeuidere non potuerit ? quis armauit furorem Abessalon, ut patrem domo excluderet et parricidali persequeretur proelio ? sed cum prope uiribus regni iam esset sanctus inferior, hoc uno incensa aduersum se diaboli restinxit spicula, quod, cum filius necem peteret patris, ille tamen salutem filii pietatis mandabat affectu. Ergo principes populi, ut Achitofel, et ceteri bellantium duces sederunt; tractabant principes populi cum Abessalon aduersus prophetam. et ideo dicit: e ten i m sed erunt principes et aduer sum m e detrectabant; s eru-us autem tuus meditabatur i n iustificationibus tuis. aduertimus arma iusti, quibus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sus mundi huiꝰ rectores tenebrarũ harũ:
aduersus sꝑitalia nequitie. quȩ sunt in
celestib Isti sedent & explorant qͥ iustus
sit in hoc scło. qui xp̃ianus intente dõ ser¬
uiat. istudiosus boni opis & facti. Detre.¬
ctant de eo dicentes: insidiemur illi. im¬
pediamꝰ eum. ꝓhibeamꝰ eum efficere quȩ
desiderat. conteramꝰ eiꝰ mente: frangamꝰ
eiꝰ animũ aduersis frequentib ac repenti¬
nis Et si do ꝓbatus ẽ ꝓpter iusticiam.
rogemꝰ dari nobis temptationes eiꝰ. Neq
enim in tantũ ꝓpħam temptationũ eiꝰ qͣs
plurimas subiit potestatẽ habere. potuissẽ.
nisi dñs ꝓbandi sui militis causam dedisset:
ut maiore. eum gła coronaret: Quis gͣ
regem saul excitauit in eum. nisi sp̃s malꝰ
sicut legimꝰ. Qui se dolebat excludi. quo¬
tienscũq dauid uel cẏtharȩ sono. uel bonoꝵ
consilioꝵ. atq oꝑum fidib ac neruis men¬
tem regis animũq demulcebat. Quis

Expanded text:
sus mundi huius rectores tenebrarum harum, sus mundi huius rectores tenebrarum harum, aduersus spiritalia nequitiae quae sunt in caelestibus. isti sedent et explorant, qui iustus sit in hoc saeculo, qui christianus intente deo seruiat studiosus boni operis et facti. detrectant de eo dicentes: \'insidiemur illi, inpediamus eum, prohibeamus eum efficere quae desiderat, conteramus eius mentem, frangamus eius animum aduersis frequentibus ac repentinis et, si deo probatus est propter iustitiam, rogemus dari nobis temptationes eius.\' neque enim in tantum prophetam temptationum eius, quas plurimas subiit, potestatem habere potuissent, nisi dominus probandi sui militis causa dedisset, ut maiore eum gloria coronaret. quis igitur regem Saul excitauit in eum nisi spiritus malus, sicut legimus, qui se dolebat excludi, quotienscumque Dauid uel citharae sono uel bonorum consiliorum atque operum fidibus ac neruis mentem regis animumque demulcebat? quis
Abbreviated transcription (Latin):
uator om̃ium dereliquit. At illi confe¬
rebant int᷑ se dicentes. Quid faciemꝰ istis
hominib: Et dimiserunt eos. Gł̾abat᷑
sustinerent. Recte gͦ tunc dicerent singu-¬
li. & enim sederunt principes. & aduersũ
me detrectabant. Sederunt principes
aduersum ẏsaiam. & disputarerunt ut
secaretur. Sed non timebat eos qͥ dicebat.
audite. principes sodomoꝵ. Sederunt
aduersum ieremiam. ut mitteretur in
lacum: sederunt aduersus ⁊achariam qui
occisus ẽ int̾ templũ & altare. Sederunt
aduersus susannã. & contra castitatis
feminam iudicabant.: Sed ut ostendere¬
tur principũ bonũ non ẽẽ concilium:
excitauit pueri sp̃m dñs Et qu̾a prin¬
cipes ream mortis ꝓnuntiauerant. eandẽ
ꝓpħa totius innoxiam criminationis ab¬
soluit:. Sunt & alii principeᷤᷤ qͥ aduerꝰ noꝰ de¬
trectant. de. quib dicit qm̃ non ẽ nobis
colluctatio aduersꝰ carnẽ & sanguinem.
sed aduersus principes & potestates. aduer-¬

Expanded text:
uator omnium dereliquit\'. at illi confeuator omnium dereliquit\'. at illi conferebant inter se dicentes: quid faciemus istis hominibus? et dimiserunt eos. gloriabatsustinerent. recte ergo tunc dicerent singuli: etenim sederunt principes et aduersum me detrectabant. Sederunt principes aduersus Esaiam et disputauerunt, ut secaretur; sed non timebat eos, qui dicebat: audite, principes Sodomorum. sederunt aduersus Hieremiam, ut mitteretur in lacum; sederunt aduersus Zachariam, qui occisus est inter templum et altare; sederunt aduersus Susannam et contra castitatis feminam iudicabant, sed ut ostenderetur principum bonum non esse concilium, excitauit pueri spiritum dominus et quam principes ream mortis pronuntiauerant, eandem propheta totius innoxiam criminationis absoluit. Sunt et alii principes, qui aduersus nos detrectant, de quibus dicitur: quoniam non est nobis conluctatio aduersus carnem et sanguinem, sed aduersus principatus et potestates, aduer
Abbreviated transcription (Latin):
presidem & duceretur ad crucẽ. quid pul¬
chrius diceret qu̾ã sederunt principes &
aduersum me detrectabant: Hoc est me.
stante: sedderunt principes. Et quia tri¬
bunalium fulcro sublimes erant: a nm̃
non uidebant. Sedebant gͦ. erat fastigio
principatus. nec principem principũ cogi¬
tabant. Sed parum hoc Aduersum me in¬
quit detrectabant. Ego eoꝵ redemptor
adueneram. ego ueneram ut om̃ium pec-¬
cata mundarem. ut recuꝑarem amissos.
restituerem paradyso scĩ iacob hereditatẽ.
& illi aduersus me detrectabant. Et id̃o
imitatores mei discipuli mei. nolite eru¬
bescere inuriam si stetis ante. principes
ꝓ nomine meo. cum ego steterim ꝓ ur̃a sa¬
lute. Deniq traditur in custodiam petrꝰ
cũ cȩteris apłis. & postera die statutꝰ ante.
conciliũ constant̃ dicebat. Principes
popłi & seniores isrł: hoc est uos estis qui¬
iniuriam. quia arguim᷑ ꝓ egroti hominiᷤᷤ
sanitate. Hanc hereditarẽ.: seruulis sal¬

Expanded text:
praesidem et duceretur ad crucem, quid pulpraesidem et duceretur ad crucem, quid pulchrius diceret quam: sederunt principes et aduersum m e detrectabant ? hoc est: \'me stante sederunt principes et, quia tribunalium fulcro sublimes erant, dominum non uidebant. sedebant ergo elati fastigio principatus nec principem principum cogitabant. sed parum hoc. \'a due r sum me, inquit, detrectabant. ego eorum redemptor adueneram, ego ueneram ut omnium peccata mundarem, ut recuperarem amissos, restituerem paradiso sancti Iacob hereditatem, et illi aduersum me detrectabant. et ideo, imitatores mei, discipuli mei, nolite iniuriam erubescere, si stetis ante principes pro nomine meo, cum ego steterim pro uestra salute\'. Denique traditur in custodiam Petrus cum ceteris apostolis et postera die statutus ante concilium constanter dicebat: principes populi et seniores Isrimus istam iniuriam, quia arguimur pro aegroti hominis sanitate; hanc hereditatem seruulis sal
Abbreviated transcription (Latin):
aoꝵ suoꝵ. Nos gͦ agamꝰ: ut a nobis ause¬
tui oupbrium. Euis autẽ est. quiñ
et obꝑbrio aignꝰ : Quis exquisiant diu
es bimonia : sl urti quidem sunt qͥ uolunt¬
inftre obbr̾ium scruis tius. sed ipsi sunt
pbrosi magis. quia ꝓ nomine tuo pati ob¬
preorium: glosum est Et idoait: n¬
enim sederunt principes & aduersum me
detrectabant. Uox martyris eit: qͥ ꝑauctꝰ
ad iulicium ꝑsecutoꝵ cum cogeretur ido¬
uis immolare. & constant̃ resisteret. iudices
aute sedentes in tribunalib stipati officis.
indignantes quod suis non obsecundaretur
imꝑiis. conferrent quo dignũ supplicio
cinserent. stabat intrepidus dicens. sedert̃
principes & aduersum me detrectabant
Est etiam dñi uoxista. cũ conuenisset pre¬
suiteroꝵ plehs & principes sacerdotum &
scribe. & ad concilium uideoꝵ deductꝰ eẽt
dicentium. quid ahuc desideramꝰ testes.
audiuimꝰ enim de ore ipsius: & staret ante.

Expanded text:
torum suorum. nos ergo agamus, ut a nobis aufetorum suorum. nos ergo agamus, ut a nobis auferatur obprobrium. quis autem est qui non est obprobrio dignus ? qui exquisiuit domini testimonia. multi quidem sunt qui uoluntinferre obprobrium seruis tuis, sed ipsi sunt probrosi magis, quia pro nomine tuo pati obprobrium gloriosum est. Et ideo ait: etenim sederunt principes et aduersum me detrectabant. uox martyris est, qui perductus ad iudicium persecutorum, cum cogeretur idolis immolare et 23 constanter resisteret, iudices autem sedentes in tribunalibus stipati officiis, indignantes, quod suis non obsecundaretur imperiis, conferrent quo dignum supplicio censerent, stabat intrepidus dicens: sederunt principes et aduersum medetrectabant. est etiam domini uox ista. cum conuenisset presbyterium plebis et principes sacerdotum et scribae et ad concilium Iudaeorum deductus esset dicentium: quid adhuc desideramus testes? audiuimus enim de ore ipsius, et staret ante
Abbreviated transcription (Latin):
declinant a mandatis tuis. Uere. maledi¬
cti quideclinant a mandatis tuis. qͥ refer¬
re grãm debuerunt. primo quia ñ sunt
repulsi. scđo quia ñ abscondi a se diuma
mandata meruerunt. Declinat gͦ aliquis
qđ optauit. Sequitur. Aufer a me ob¬
ꝓbrium & contẽptum. quia testimonia
tua ex quisiui. Si contemptꝰ obpbrii loco
ducitur. quomͦ scriptũ est contemptibilia hus
mundi elegit ds: Sed considera quia
mundi contemptibilia dixit: ñ dĩ. Q uod
enim in hoc mundo contemptibile. hoc
compbatur. Et si publicanꝰ se humili-¬
habeat ds̃. Suicumq sc̃s est. qui sine
macula uiuit. ueritatẽ custodit. ñ appe
Deniq gentilitas ñ est: deuotio autem
manet in ȩternum: Caue gͦ ne. xp̃o ob
ꝓbrium sis. Nolomͥ quicũq maledicat.
& quasi peccatorẽ despiciat. Qu̾ã graue.
si xp̃c dignum obꝓbrio aucat. Ue tibi in¬
quit chororaim: & bethsaida: Condem¬
nantur. quia ñ egerunt penitentiã deli-¬

Expanded text:
declinant a mandatis tuis. uere maledideclinant a mandatis tuis. uere maledicti qui declinant a mandatis tuis, qui referre gratiam debuerunt, primo quia non sunt repulsi, secundo quia non abscondi a se diuina mandata meruerunt. declinat ergo aliquis quod optauit. Sequitur: aufer a me obprobrium et c o ntemptum, quoniam testimonia tua exquisiui. si contemptus obprobrii loco ducitur, quomodo scriptum est: c o ntemptibilia huius mundi elegit deus? sed considera, quia mundi c-ontemptibilia\' dixit, non \'dei\': quod enim in hoc mundo contemptibile, hoc io conprobatur, et si publicanus se humilihabeat deus: quicumque sanctus est, qui sine macula uiuit, ueritatem custodit, non adpedenique gentilitas non est, deuotio autem manet in aeternum. caue ergo, ne Christo ob quicumque maledicat et quasi peccatorem despiciat: quam graue, si Christus dignum obprobrio ducat! uae tibi, inquit. Chorazain et Bethsaida; condemnantur, quia non egerunt paenitentiam delic