comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
metuendũ aut oninino quod dubitandũ uid̾et᷑. Int̾ea isti
libertꝰ ⁊ accenssus idem thimarchides qui est id qd̾ ex plu¬
rib testib ex pͥore accione didicistis reꝵ hunistemodi omi
trasactor et admister ad Sopatrũ uenit. mouet hoiez ne n¬
mis iudicio sacerdotis ⁊ cae confidat. A ccusatores mimi
le accipere ⁊ simul malle si fieri posset re iudicatã non
rescindere. Sopater cũ hoc illi ĩprouisũ atq mopinatũ
accidisset. comotus ille sane. neq in pñcia chimarchidi
quid responderet. habuit. nisi se consideraturũ quid sibi¬
de ea re eẽt faciendr. et sumil ostendit sem sũma diffi¬
cultate ẽe muimaria. post ad amicos xetulit qui cũ ei
fuissent auctores redimũde salutis ad ihimarchidẽ ue¬
mt expositis suis difficultatib hoĩe ad.tl.lxxx. per¬
duuͤit. eãq ei pecumiã nimerat. Postea ꝙͣ ad cam̃ dicũ¬

Expanded text:
metuendum aut omnino quod dubitandum videretur. interea istius metuendum aut omnino quod dubitandum videretur. interea istius libertus et accensus Timarchides, qui est, id quod ex plurimis testibus priore actione didicistis, rerum huiusce modi omnium transactor et administer, ad Sopatrum venit; monet hominem ne nimis iudicio Sacerdotis et causae suae confidat; accusatores inimicle accipere, et simul malle, si fieri posset, rem iudicatam non rescindere. Sopater, cum hoc illi improvisum atque inopinatum accidisset, commotus est sane neque in praesentia Timarchidi quid responderet habuit, nisi se consideraturum quid sibi esset faciendum, et simul ostendit se in summa difficultate esse nummaria. post ad amicos rettulit; qui cum ei fuissent auctores redimendae salutis, ad Timarchidem venit. expositis suis difficultatibus hominem ad HS LXXX perducit, eamque ei pecuniam numerat. posteaquam ad causam dicen
Abbreviated transcription (Latin):
da erat marimia. ut noĩe iudicioꝵ omi bona atq fortune ĩ istiꝰ
uiuꝰ eent potestate: Ia uero in reꝵ capitaliũ questionibus
quid ego unaquãq reni colliga ⁊ cam. Ex multis filĩbus
ea sumã que maxĩe improbitate excellere uidebũt᷑. Soꝑat̾
quidã fuit haciliensis homo domi sue cu pͥmis locuplex atq
honestus. is ab numicis sius apud .c. Sacerdote Pretorem
rei capitalis cũ accusatus esset facile eo iudicio est liberatꝰ
Lꝯuic eidẽ sopatio udem minuce ad .c. uerre cu is sacerdoti
successisset. eisdẽ rei noire detulerut. res Sopatro facilis
uidebatur. ⁊ quoderat innotens ⁊ qudd sacerdotis iudicui
improbare istu ausuru ee arbitrabat᷑. Citat᷑ reus tã agit᷑
Firaciisis. cͥmia tractant᷑ ab accusatore ea que erãt antea
nõ solũ defensioe. ueru ecia indicio dissoluta. Tam̃ sopa¬
tri defendebat Q. mmuciꝰ eques .i. in primis splendidꝰ
atq honestus nobisq. Ind̾ nõ ignot᷑. Nthil erat ĩ cã quod

Expanded text:
ine iudiciorum omnium bona atque fortunae in istius unius essent potestatem? iam vero in rerum capitalium quaestionibus quid ego unam quamque rem colligam et causam? ex multis similibus ea sumam quae maxime improbitate excellere videbuntur. Sopater quidam fuit Halicyensis, homo domi suae cum primis locuples atque honestus; is ab inimicis suis apud C. Sacerdotem praetorem rei capitalis cum accusatus esset, facile eo iudicio est liberatus. huic eidem Sopatro idem inimici ad C. Verrem, cum is Sacerdoti successisset, eiusdem rei nomen detulerunt. res Sopatro facilis videbatur, et quod erat innocens et quod Sacerdotis iudicium improbare istum ausurum non arbitrabatur. citatur reus; causa agitur Syracusis; crimina tractantur ab accusatore ea quae erant antea non solum defensione, verum etiam iudicio dissoluta. causam Sopatri defendebat Q. Minucius, eques Romanus in primis splendidus atque honestus, vobisque, iudices, non ignotus. nihil erat in causa quod
Abbreviated transcription (Latin):
eã potissinũ noĩem dedic ix̃i statuã ẽ honos et poceri bella hec pie¬
totis el quesuosa simulacio et filio feru hoc potest. hũt enĩ pue
uti oderãt. uer quociẽs et quot nõĩbus a suracusans statuas aufere
ut in soro statuerẽt abstulisti ut in curia coegisti ut pec̃. conferreti
eas statubis. que rome ponerentirr imperasti ut idem daiẽt homĩes
anatos nõĩe deder̃t ut idem pro parte in cõe conferrẽt sicilie. eciõ id¬
ccontulerũt. Una ciuitas cũ tot nõĩb pec cõtulit idem q hoc ciuitates cete
fecerit. Non res ip̃a uos admonet ut putetis modũ aliquẽ hiuit cupiditati
constitui oport̾e. Qd̾ si hoc uolũtate sua nulla cuictas fecit. si oẽs ĩpio
metunu mõ adducte tibi pec statuaꝵ noĩe contulerũt ꝑ deoe ĩmoitales
nũ cui dubiũ eẽ potent quin etiã a quis st atuent accipeie adstatuas¬

Expanded text:
eam potissimum nominem, dedit ipsi statuam—est honos—et patri—bella haec pietatis et quaestuosa simulatio—et filio—ferri hoc potest, hunc enim puerum non oderant; verum quotiens et quot nominibus a Syracusanis statuas auferes? Vt in foro statuerent, abstulisti, ut in curia, coegisti, ut pecuniam conferrent in eas statuas quae Romae ponerentur imperasti; ut idem darent homines aratorum nomine, dederunt; ut idem pro parte in commune Siciliae count. Vna civitas cum tot nominibus pecuniam contulerit idemque hoc civitates ceterae fecerint, nonne res ipsa vos admonet ut putetis modum aliquem huic cupiditati constitui oportere? quid? si hoc voluntate sua nulla civitas fecit, si omnes imperio, metu, vi, malo adductae tibi pecuniam statuarum nomine contulerunt, per deos immortalis, num cui dubiu
Abbreviated transcription (Latin):
accepissent mnurrias. ⁊ quas scirent aliis ee factas. pro
testinionio dicere. E gd hoc quod intelligo Iud sic con¬
firmo. Uideor mͥ gratũ fecisse siculis.quod eoꝵ nuurias me¬
o labore. mumicitias periculosim ꝑfectus. nõ minus hoc
gratu me nr̃is curib intelligo fecisse. qui hoc existunat
niris libertatis rer fortunaꝵq suaꝵ salutẽ in istiꝰ dapna¬
cione consistere. Quaꝓpt̾ de isciꝰ pretura siciliensi nõ recu¬
so. quin ita me audiatis ut si cuiꝙͣ generi homi. siune sicu¬

Expanded text:
accepissent iniurias et quas scirent esse aliis factas, pro accepissent iniurias et quas scirent esse aliis factas, pro testimonio dicere. ego hoc quod intellego, iudices, sic confirmo. videor mihi gratum fecisse Siculis quod eorum iniurias meo labore, inimicitiis, periculo sim persecutus: non minus hoc gratum me nostris civibus intellego fecisse, qui hoc existimant, iuris libertatis rerum fortunarumque suarum salutem in istius damnatione consistere. quapropter de istius praetura Siciliensi non recuso quin ita me audiatis ut, si cuiquam generi hominum sive Sicu
Abbreviated transcription (Latin):
mandataq acceperãt. ui ac metu retinerẽt᷑. Qd̾ ego ĩ pan¬
cis tume usu uenisse no moleste fero. que relique tot et
tante ⁊ tamgranes ciritates tota demq ficilia plꝰ auc¬
toritatis apud nos haberet. cũ uid̾etis nilsa ui retineri
nullo ꝑiculo prohi beri posse quomimꝰ eoꝑirent᷑. et quod
apud uos querimonie ualerent ãtiqͥssimor fidelissioꝵq
socioꝵ. Nã quod fortasse nõ nemo urin audierit istũ a
syracusanis publice laudari. id tam ⁊ si priore accione ex
heraclii siracusam testiomio crausmodi esset cognonistis.
tamẽ uobis alio loco ut se tota res habeat. quod ad eã ciui¬
tatẽ actinet demonstrabitur Incelligetis enĩ nullis hoĩ¬
b quepia tanto odio quãtũ istũ syracusans ẽẽ ⁊ fuisse.
defendut. diligũt. saluũ eẽ cupĩt. Pmũsi ita esset. tam̃
nos in questione de pẽc. repetudis que socioꝵ cã constitu¬
ta est lege iudiçioq sodali soçioꝵ querinomas audire

Expanded text:
entur. quod ego in paucis tamen usu venisse non moleste tuli, quo reliquae tot et tantae et tam graves civitates, tota denique Sicilia plus auctoritatis apud vos haberet, cum videretis nulla vi retineri, nullo periculo prohiberi potuisse quo minus experirentur ecquid apud vos querimoniae valerent antiquissimorum fidelissimorumque sociorum. nam quod fortasse non nemo vestrum audierit, istum a Syracusanis publice laudari, id tametsi priore actione ex Heraclii Syracusani testimonio cuius modi esset cognovistis, tamen vobis alio loco ut se tota res habeat, quod ad eam civitatem attineat, demonstrabitur. intellegetis enim nullis hominibus quemquam tanto odio quanto istum Syracusanis et esse et fuisse.  salvum esse cupiunt. primum, si ita esset, tamen vos in hac quaestione de pecuniis repetundis, quae sociorum causa constituta est lege iudicioque sociali, sociorum querimonias audire
Abbreviated transcription (Latin):
eo quicꝙͣ pet̾et. cũ iste calũme licencia sua auctẽ possedis¬
set. Iguonnina at illa grauis tadiu ĩ illo hoie fuit. ꝙͣ du
iste in prouicia mãsit. hoc iniecto metu iudicib. nouo mo¬
te. nullo exemplo. Et quã re putatis ee insicilia ausi ad
uutũ istiꝰ iudicatã: Utrũ id solũ uidet᷑ ẽẽ actũ qd̾ est¬

Expanded text:
ste calumniae licentiam sua auctoritate ostendisset; ignominia autem illa gravis tam diu in illo homine fuit, quam diu iste in provincia mansit. hoc iniecto metu iudicibus novo more, nullo exemplo, ecquam rem putatis esse in Sicilia nisi ad nutum istius iudicatam? Vtrum id solum videtur esse actum, q
Abbreviated transcription (Latin):
tis nobilissimũ .e. henĩ urratũ dicere audistis. isti naue one¬
ratã maximiã messane ẽe publice coactis operis edificatã
ide q mamertinor legatus istius laudator nõ solũ istũ
b suis eripuisse droit. Preclara laudacio cũ duab ĩ reb
legatoꝵ una opera cõsumit᷑ in laudando atq repetũdo.
Atq ea ipa cuntas qua racione ieli auncasit. dicetur certo
loco. Reperietis eni que cãe ⁊ beniuolencie fint. mamerti¬
nis erga istũ. eas ip̃as cãs satis nuistas ẽe dapnacionis.
Alia ciuitas nilla iud̃. publico consilio laudat. Uis illa

Expanded text:
 civem, C. Heium, iuratum dicere audistis isti navem onerariam maximam Messanae esse publice coactis operis aedificatam; idemque Mamertinorum legatus, istius laudator, non solum istumitos ex aedibus suis eripuisse dixit. praeclara laudatio, cum duabus in rebus legatorum una opera consumitur, in laudando atque repetendo! atque ea ipsa civitas qua ratione isti amica sit, dicetur certo loco; reperietis enim, quae causae benivolentiae Mamertinis erga istum sint, eas ipsas causas satis iustas esse damnationis. Alia civitas nulla, iudices, publico consilio laudat.
Abbreviated transcription (Latin):
derant. ꝙͣ uerrẽ ipm qui plenꝰ decesserat prouitiã faisse. minari
siculis si decressent legacionẽ que contra istũ diceret minari.
si qui essent profecti. Aliis si laudarent benignissie promict̾e
granissimos priuataꝵ reꝵ testes quib nos pñtib demiciauimꝰ
eos incustodiisq retinere. Que cũ omĩa factasut. tamẽ unã

Expanded text:
derant, quam Verrem ipsum, qui plenus decesserat, provinciam fuisse. minari derant, quam Verrem ipsum, qui plenus decesserat, provinciam fuisse. minari Siculis si decrevissent legationes quae contra istum dicerent, minari si qui essent profecti, aliis si laudarent benignissime promittere, gravissimos privatarum rerum testis, quibus nos praesentibus denuntiavimus, eos vi custodiisque retin
Abbreviated transcription (Latin):
sacionis suscepisse uideor Postremohoies ex tota prouĩ¬
cia nobilissum primiq publice priuatĩq uenerũt. gra¬
uissuua atq honestissima queq cuuitas uehementissue
Uideorem mͥ liberius apud uos iã prosiculis loqui debere
ꝙͣ forsitã ip̃i ueluit. saluti enĩ eoꝵ pocius consula ꝙͣ uolũ¬
tati. Et que existrmatis unꝙͣ ulla in prouĩcia reu̾ absentẽ
contra inquisicionẽ accusatoris tantis opib tãta cupidita¬
te ee defensum: Questores utriusq prouincie qui isto pr.
fuerant. cũ sascib michi presto fuerunt. his porro qui suc¬
cesserunt. uehementer istus caꝑidi liberaliter existius ci¬
bariis tracti. nõ minus acres contra me fuerũt. Uidete
quid potuerit. qui quatuor in prouuicia questores. scudiofissiõs defe¬
sores propugnatorosq habuerit. Pretore u̾o̾ cohortẽq totã sic
scudiosam ut facile appareret. nõ ta illis siciliã ꝙͣ manẽ deferi¬

Expanded text:
sationis suscepisse videor. postremo ex tota provinsationis suscepisse videor. postremo ex tota provincia vissima atque amplissima quaeque civitas vehementissime erunt? videor enim mihi iam liberius apud vos pro Siculis loqui debere quam forsitan ipsi velint: saluti potius eorum consulam quam voluntati. ecquem existimatis umquam ulla in provincia reum absentem1 contra inquisitionem accusatoris tantis opibus, tanta cupiditate esse defensum? quaestores utriusque provinciae qui isto praetore fuerant cum fascibus mihi praesto fuerunt: his porro qui successerunt, vehementer istius cupidi, liberaliter ex istius cibariis tractati, non minus acres contra me fuerunt. videte quid potuerit qui quattuor in una provincia quaestores studiosissimos defensores propugnatoresque habuerit, praetorem vero cohortemque totam sic studiosam ut facile appareret non tam illis Siciliam, quam inanem offen
Abbreviated transcription (Latin):
genere peccasset. sed cũ perferre nõ possent luxuriã cru¬
delitate. auaricia. superbia. cũ onna sua cõmoda. Iura
hestatuerũt aut iscius Iniurias per uos ulcisti et per¬
sequi. aut si uobis indigni essent insi quib opẽ auxi¬
liũq ferretis urbes ac sedes suas relinquerent. quando¬
quidem iã ante istius iniuriis exagitati reliquissent.
Loc confilio. a.c. metello legacionẽs uinu̾se petiuerut.
ut ꝙͣpͥmũ isti succederet. hoc aio totiens apud patronos
de suis miseriis deplorarut. h oc cõmoti dolore postula¬
ta consulib. que nõ postulata sed mistũ cͥua uiderẽ¬
tur ee ediderut. Fecerũt ecia ut me cuius fidem contin¬
ciã q cognouerant. prope de uite mee statu. dolore ac
lacͥmis suis deduceret. ut ego istũ accusarẽ a quo mea
longissime oro. racio .uolũtasq abhorrebat. ꝙꝙͣ in hac
causa multo pluris partes michi defensionis ꝙͣ accu¬

Expanded text:
genere peccasset. sed cum perferre non possent luxuriem, crugenere peccasset. sed cum perferre non possent luxuriem, crudelitatem, avaritiam, superbiam, cum omnia sua commoda, iura,hoc statuerunt, aut illius iniurias per vos ulcisci ac persequi, aut, si vobis indigni essent visi quibus opem auxiliumque ferretis, urbis ac sedes suas relinquere, quandoquidem agros iam ante istius iniuriis exagitati reliquissent. hoc consilio ab L. Metello legationes universae petiverunt ut quam primum isti succederet, hoc animo totiens apud patronos de suis miseriis deplorarunt, hoc commoti dolore postulata consulibus, quae non postulata sed in istum crimina viderentur esse, ediderunt. fecerunt etiam ut me, cuius fidem continentiamque cognorant, prope de vitae meae statu dolore ac lacrimis suis deducerent ut ego istum accusarem, a quo mea longissime ratio voluntasque abhorrebat; quamquam in hac causa multo pluris partis mihi defensionis quam accu
Abbreviated transcription (Latin):
maxie delectamini. sic .p.r. Iocunda suburbanitas ẽ.
illam reterem. nõ hane que m̃c increbuit uideant̃ accedere. in¬
chil ceteroꝵ sumile grecorũ. nilla desidia. mlla lupuria. con
tra summꝰ labor in publicis priuatisq rebus. sũma par¬
symonia sũma diligencia. sic porro nrõs honnes diligut
ut his solis neq publicanus. n negotiator ordio sit᷑. Ma¬
consilio confugerẽt. tam et si et illu annũ pertulerãt qui
sic eos afflixerat. ut salui ee nõ possent. nisi .E. marcel¬
lus quasi aliquo fato uenisset. ut bis ex eade salus sici¬
lie constitueretur. Poscꝙͣ .m. antomii infuntu illud im¬
perui senserat. sie a maiorib sus acceperant tãta .p.r.¬
in siculos ẽẽ beneficia. ut eciã iniurias nr̃oꝵ honn per¬
ferendas putarent. ut nemine ciuitates ante hũc testi¬
moniũ publice dixerũt. hunc demq ipm pertulissent.
si humano modo. si usitato more. si denq uno aliquo ĩ

Expanded text:
maxime delectamini, sic populo Romano iucunda suburbanitas est maxime delectamini, sic populo Romano iucunda suburbanitas est illam veterem, non ad hanc quae nunc increbruit videantur accedere: nihil cetra summus labor in publicis, privatisque rebus, summa parsimonia, summa diligentia. Sic porro nostros homines diligunt, ut his solis neque publicanus, ne que negotiator odio sit: marum publico consilio confugerint. tamet si et illum annum pertuleram, qui sic cos afflixerat, ut salvi esse non possent, nisi C. Marcellus, quasialiquo fato, venisset, ut bis ex eadem familia salus Siciliae constitueretur. Postquam M. Antonii infinitum illud imperium senserant. Sic a maioribus suis acceperant. tanta pin Siculos esse beneficia ut etiam iniurias nostrorum hominum perferendas putarent. in neminem civitates ante hunc testimonium publice dixerunt; hunc denique ipsum pertulissent, si humano modo, si usitato more, si denique uno aliquo in
Abbreviated transcription (Latin):
naria.r.p. nostre nutrce plebis roniane siciliã noĩauit.
Nos uero experti sumꝰ ytalico maxĩo dificillimoq bello
siciliã nobis nõ pro penaria cella. sed pro erario illo ma
ioꝵ uetere ac referto fuisse. Nam sine ullosuptu nr̃o. co¬
riis. tunicis. frumentoq suppeditato. maxios excercitus
nostros uestunit. aluit. armauit. Quid illa quod sorsi tã
ne sentimꝰ quidẽ. Iud̃. quãta funt quod multis locuple¬
ciorib cuu tatib utimuur. quod habent ꝓpiquã. fidele.
fruictuosamq prouĩciã. quo facile ex ccirrãt ubi libent᷑
negociũ gerant. quos illa parti mercib suppeditandis
cũ questu compendioq dimictit. parti retuiet. ut arare.
ut pascere. ut negociau libeat ut demq sedes ad domici¬
siũ cossocare quod cõmodũ nõ mediocre .p.r. est. tantu
cuuũ .r. numer. ta prope a domo. tã bonis fructuosisq
reb de tiueri. Et qmi quasi queda predia p.i. sũt. uecti

Expanded text:
nariam reipubl. nostrae, nutricem plebis Romanae Siciliam nominavit. nariam reipubl. nostrae, nutricem plebis Romanae Siciliam nominavit. nos vero experti sumus Italico maximo difficillimoque bello, Siciliam nobis non pro penaria cella, sed pro iorum vetere ac referto fuisse; nam sine ullo sumptu nostro, coriis, tunicis, frumentoque suppeditando, maximos exercitus nostros vestivit, aluit, armavit. quid? illa quae forsitan ne sentiamus quidem, iudices, quanta sunt! quod multis locupletioribus civibus utimur, quod habent propinquam fidelem fructuosamque provinciam, quo facile excurrant, ubi libenter negotium gerant; quos illa partim mercibus suppeditandis cum quaestu compendioque dimittit, partim retinet, ut arare, ut pascere, ut negotiari libeat, ut denique sedes ac domicilium conlocare; quod commodum non mediocre rei publicae est, tantum civium numerum tam prope a domo tam bonis fructuosisque rebus detineri. et quoniam quasi quaedam praedia populi
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ tã facile opus l arthagnnuis tante concidisset insi
illud ⁊ rei fruntarie subsidiũ ⁊ receptaculũ classibus nris¬
pateret. Quare p. affricanus karthagnie deleta. sicłor
uibes signis. monimentisq pulcherrins exornauit. ut
quos uitoria.p.i. maxĩe letari arbitrabatur apud eos
monimenta uictorie pluruna collocaret. demq ille ip̃e
niã siracusas quetũ manu mutissima esset. tũ loci
natura terra ac mari clandebat᷑. cũ in consilioq cepisset
nõ solũ incolumẽ passus est esse. sed ita reliqͥt ornatam.¬
ut eet ide monimentũ uictorie. mansuetudĩs ꝯtinẽcie
cũ hoĩes uiderent ⁊ quid expugnasset. ⁊ quib peꝑcis¬
lendã arbitraretur ĩ taq ad ꝯm̃es res sicilia proĩcia¬
semper usisumꝰ ut quicquid ex sese posset efferre. id a¬
pud eos nasci. sed domi nr̃e conditũ putaremꝰ Quado
illa frumetu quod deberet nõ ad diẽ dedit: quando id qd̾
opus esse putaret. no ultro pollicita e: Quando id qd̾ mi

Expanded text:
tam facile opes Carthaginis tantae concidissent, nisi illud et rei frumentariae subsidium, et receptaculum classibus nostrispateret. Quare P. Africanus, Carthagine deleta Siculorum urbes signis, monimentisque pulcherrimis exornavit, ut, quos victoria populi Rom. maxime laetari arbitrabatur, apud cos monimenta victoriae plures collocaret. Denique ille ipsmam Syracusas, quae cum manu munitissima esset, tum loci natura terra ac mari claudebatur, cum vi consilioque coepisser, non solum incolumem passus est esse; sed ita reliqut esset idem monumentum victoriae, mansuetudinis, continentiae, cum homines viderent et quid expugnasset et quibus pepercislendam arbitraretur. itaque ad omsemper usi sumus: ut, quicquid ex sese posset efferre, id non apud eos nasci, sed domi nostrae conditum putaremus. Quando illa frumentum, quod deberet, non ad diem dedit? quando id, quod opus esse putaret, non ultro pollicita est? quando id, quod
Abbreviated transcription (Latin):
neq tamen multum proficiebat. Erat enĩ sũma uoluntas senatꝰ
Itaq sentencie dicebantur / cũ Sthemꝰ absens reus factus esset de
absente indiciũ nuillũ fieri placere. et si qd̾ esset factum id ratũ
Q non placere. Eo die transigi mclul potuit ꝙ et id temporis erat et
ille pater istius iuen̾at hoĩes qui dicendo tempus consumere̾ti postea
sener uerres de fensores atqr hospites Sthemi conuenit. rogat eos
atq orat ne oppugnent filium suum. de Sthemo ne laborent.
confirmat his curaturum se ẽẽ neꝗd ei per filiũ suũ noceretur
Ie honnes certos eius rei causa in siciliam/ et terra et mari muissuru

Expanded text:
neque tamen multum proficiebat; erat enim summa voluntas senatus. neque tamen multum proficiebat; erat enim summa voluntas senatus. itaque sententiae dicebantur: CVM STHENIVS ABSENS REVS FACTVS ESSET, DE ABSENTE IVDICIVM NVLLVM FIERI PLACERE, ET, Sl QVOD ESSET FACTVM, ID RATVM ESSE NON PLACERE. eo die transigi nihil potuit, quod et id temporis erat et ille pater istius invenerat homines qui dicendo tempus consumerent. postea senex Verres defensores atque hospites omnis Stheni convenit, rogat eos atque orat ne oppugnent filium suum, de Sthenio ne laborent; confirmat iis curaturum se esse ne quid ei per filium suum noceretur; se homines certos eius rei causa in Siciliam et terra et mari esse missurum.
Abbreviated transcription (Latin):
affinem atq hospitem coepit hortari. Tum ille clare ommib au¬
dientib sese id non esse factuum. neq se usq eo d̾hemo ẽẽminui¬
cum ut eum rei capitalis affinem ẽẽ diceret. Hictũ repente paci¬
luis quidaz homo egens ⁊ leuis accedit. Ait si liceret nomen
abfentis de ferre Ie uelle. Iste uero et licere et sieu solere et fe raeptroꝵ
taꝙ defertur. E dicit fiatim in łã. december ad sit dihenins
spracusis hic. qui Romam uenisset satioꝙ feliiter ãm Iam adu̾so
tempore nauigasset om̃a q habiset equiora et pla abiliore.
ciant acerboe atq indigno sit uidebantur omĩbus. Itaq in fenadu
continus. Gn. lentulus et lucullus cõne facĩt mencionem ulacere
statu si patribus .c. iidere tur/ ne absentes hommes in ꝓuĩtus.
rei fierent reꝵ capitaliũ. Causam Sthemi totam et istius cru¬
delitatem et inquitatem docent. Aderat in senatu uerres pater
istius. et flens unũquẽꝙ senatorem rogabat ut silio suo part̾et/

Expanded text:
hortari. tum ille clare omnibus audientibus se id non esse facturum, neque se usque eo Sthenio esse inimicum ut eum rei capitalis adfinem esse diceret. hic tum repente Pacilius quidam, homo egens et levis, accedit; ait, si liceret, absentis nomen deferre se velle. iste vero et licere et fieri solere, et se recepturum; itaque defertur; edicit statim ut Kalendis Decembribus adsit Sthenius Syracusis. hic qui Romam pervenisset, satisque feliciter anni iam adverso tempore navigasset, omniaque habuisset aequiora et placabiliora qerat acerba atque indigna, sic videbatur omnibus. itaque in senatu continuo Cn. Lentulus et L. Gellius consules faciunt mentionem placere statui, si patribus conscriptis videretur, ne absentes homines in provinciis rei fierent rerum capitalium; causam Stheni totam et istius crudelitatem et iniquitatem senatum docent. aderat in senatu Verres pater istius, et flens unum quemque senatorum rogabat ut filio suo parceret;
Abbreviated transcription (Latin):
ulta michi Necessario. Iudices pre¬
termitenda sunt. ut possun aliquo modo
aliguando de his reb que fidei᷑ comisse¬
sũt dicere. Recepi enĩ cam ficilie. ea mead
hoc negociri proincia attraxit. Ego tñ
hoc ouere suscepto. ⁊ recepta cã siciliensi
Iamplexus aĩo sũ aliquanto amplius.
adduceretur. sed. ecia diligens ⁊ firmus accusator ad in¬
dicui ueniret. Quo mͥ maturiꝰ adsicilie cam uemendũ
est. relictis ceteris eius furtis ⁊ flagiciis. ut et iuribus
ꝙͣ integerrinus agere. et ad dicendũ satis tpris habere.
possũ. atq adeo anteꝙͣ de incõmodis ficilie dico. pau¬
ca mͥ uidentur ẽẽ de prouĩcie dignitate. uetustate. uti¬
litate diçenda. Nã tũ oñi socioꝵ prouĩciaꝵ q racioe
diligent̾ habere debetis. tum piuncie sicilie iud̾. plu¬
rinus instissimisq de cais Primiũ qd̾ om̃ incionũ
exteraꝵ princeps sicilia se ad amiccia fiden.q p .r. ap
appellataest. Prima docunit maiores nr̃os. ꝙͣ preclarũ

Expanded text:
ulta mihi necessario, iudices, praetermittenda sunt, ut possim aliquo modo aliquando de his rebus quae meae fidei commissasunt dicere. recepi enim causam Siciliae: ea me ad hoc negotium provincia attraxit. ego tamen hoc onere suscepto et recepta causa Siciliensi amplexus animo sum aliquanto amplius. adduceretur, sed etiam diligens ac firmus accusator ad iudicium veniret. quo mihi maturius ad Siciliae causam veniendum est relictis ceteris eius furtis atque flagitiis, ut et viribus quam integerrimis agere et ad dicendum temporis satis habere possim. atque antequam de incommodis Siciliae dico, pauca mihi videntur esse de provinciae dignitate, vetustate, utilitate dicenda. nam cum omnium sociorum provinciarumque rationem diligenter habere debetis, tum praecipue Siciliae, iudices, plurimis iustissimisque de causis, primum quod omnium nationum exterarum princeps Sicilia se ad amicitiam fidemque populi est appellata; prima docuit maiores nostros quam praeclarum
Abbreviated transcription (Latin):
quid fecerit quispiaui proferte solent s quid prebaru
Autoniũ cũ multa contra socioꝵ salutem musta con¬
tra uoluntatẽ prouiuciaꝵ et faceret ⁊ cogitaret in
medus eiuus miuriis ⁊ cupiditatib mors opp̃ssit. Tu
daciam defendis, at ideu fecit sacerdoe homine en¬
nocentem et sũma prudentia preditum nominae
s tu idem fecisse erit existimandus si eodem cosilio
fecent Nam genus estuuatioiis ipui a me uupͣ
est reprehensum sed eius equitas aratoꝵ cõmodo
grata est. Sacerdos ut in prouinciã ueiit frume¬
rũ in cellami imꝑauit cũ esset aute nouũ tritiai mod
dd̾.xu. petiuerunt ab eo ciuitates ut estuuaret re¬
missior aliquanto eius fuit estimatio ꝙͣ annona.
Nam estiiauit. .xiii. uides eandẽ estuuationẽ prop¬
t̾ temporis dissmuilitudine in illo laudis causam ha

Expanded text:
quid fecerit quispiam proferre solent, sed quid probarit. quid fecerit quispiam proferre solent, sed quid probarit. Antonium, cum multa contra sociorum salutem, multa contra utilitatem provinciarum et faceret et cogitaret, in mediis eius iniuriis et cupiditatibus mors oppressit. tu daciam defendis? at idem fecit Sacerdos. hominem innocentem et summa prudentia praeditum nominas; sed tum idem fecisse erit exisfecerit. Nam genus aestimationis ipsum a me numquam est reprehensum: sed eius aequitas aratorum commodo grata. Sacerdos, ut in provinciam venit, frumentum in cellam imperavit, cum esset ante novum tritici mod. H-SXV, petiverunt ab eo civitates, ut aestimaret. Remissior aliquanto eius fuit aestimatio, quam annona; nam aestimavit denariis III. Vides eandem aestimationem propter temporis dissi
Abbreviated transcription (Latin):
tuo imperio pecume celle noie coacte sunt. neq ego
hec in tua lande pono alia sunt tua scã atq efilia con
silia sũma laude digna quib illami tu prouineiã afflictã
et perditã erexisti atq recreasti. Nam hoc de cella an
te lepidus quidem fecerat cui tu successisti. Que sunt
tibi igr exempla in sicilia celle si hoc cruẽ nõ modu
Marcelli facto sed lepido quidem potes defende̾. An me
ad .m. antomii estumatione frumenti exactionẽq pecu¬
me reuocaturus es. Ita inquit ad m. antonii hoc emĩ
toniũ delegisti et eius unũ improbissimũ factũ quo
mutarere ⁊ hic utrũ michi difficile est dicere, an his
estimare. ita se in isto iafuito imperio .m. antoniũ
gessisse aliquio ut multo isti pernciosius sit dic̾e̾ se
in re improbissuna uoluisse autoruũ mutari quã se
possit defende̾ nchil in uita se.m. antonio suuile se¬
cisse homimes in iudiciis ad cruen defendendũ non

Expanded text:
tuo Imperio pecunia cellae nomine coactae sunt? Neque ego tuo Imperio pecunia cellae nomine coactae sunt? Neque ego hoc in tua laude pono. Alia tua sunt facta, atque con silia summa laude digna, quibus illam ta provinciam afflictam, et perditam erexisti; atque recreasti: nam hoc de cella ante ne Lepidus quidem fecerat; cui tu successisti: quae sunt tibi igitur exempla in Sicilia cellae, si hoc crimen non modo Marcelli facto, sed ne Lepidi quidem potes defendad M. Antoni aestimationem frumenti exactionemque pecuniae revocaturus es? 'ita,' inquit, 'ad Antoni'; hoc enim bus M. Antonium delegisti, et eius unum improbissimum factum, quod imitarere! et hic utrum mini difficile est dicere an his existimare ita se in isto infinito imperio M. Antonium gessisse ut multo isti perniciosius sit dicere se ih re improbissima voluisse Antonium imitari quam si posset defendere nihil in vita se M. Antoni simile fecisse? homines in iudiciis ad crimen defendendum non
Abbreviated transcription (Latin):
de quib antea dixi numero reponantur exempla que¬
ramus et ea nõ antiqua modo nt̾q hoꝵ ex̾citũ habuit
Quere hortensi qui te recencia exempla delectant.
quid fecerint. Ita ne uero. Q. catulus fruieto ẽusus
Pecina nõ coegit. Q. seruilius qͥnqueniũ ex̾citui
posset nõ statuit sibi quicquã licere quod nõ patrem
suum nõ auĩ. Q. Mecellum face̾ iudisset .C. uerres
reperietur qui quod expediat id lice̾ dicat quod uenio
improbus fecerit id alioꝵ exemplo se fecisse defendat
At in sicilia faccitatũ est que est ista condicio sicilie.
cut que optimo iuire propt̾ uecustatẽ. fidelitatẽ propĩ¬
quitate esse debet huic precipua leu ñuria defiitur.
s inista ipa sicilia nõ quera exemplũ foris. hoc ip̃o ex
consilio utar exemplis . C. marcelle te appello sicilie
prouincie cũ esses pro consule prefiusti Numꝰ que ĩ

Expanded text:
de quibus antea dixi, numero reponantur Exempla quaede quibus antea dixi, numero reponantur Exempla quaerimus, et ea non antiqua. Modo uterque horum exercitum habuit, quaere Hortensi, quoniam te recentia exempla delectant, quid fecerint? itane vero? Q. Catulus frumento est usus, pecuni. am non coegit: P. Servilius quinquen nium exercitui ere posset, non statuit sibi quidquam licere, quod non patrem suum, non avum Q. Metellum facere vidisset: C. Verres reperietur, qui, quod expediat id licere dicet? quod nemo, nisi improbus, fecerit, id aliorum exemplo sefecisse defendat 4. At in Sicilia factitatum est. Quae est ista conditio Siciliae? cur, quae optimo iure propter vetustatem, fidelitatem, propinquitatem esse debet, huic praecipua lex iniuriae definitur? sed in ista ipsa Sicilia non quaeram exemplum foris, hoc ipso ex consilio utar exemplis. C. Marcelle, te appello, Siciliae provinciae, cum esses proconsul, praefuisti: num quae in
Abbreviated transcription (Latin):
Q. scenolam .m. scaurũ. Q. metellum qui omnies
prouincias habuerunt ⁊ frumentũ celle noĩe imper¬
uerunt. magna est hominũ auccoritas ⁊ tanta et
eciar delicci suspitionẽ teg̾e̾ possit. Nou habes ne ex
his quidẽ hominib qui nuꝑ fuerunt ullum auctorẽ
istius estimationis. Quõ me igitur aut ad que exem¬
pla reuocas. ab illis hominib qui turu uersati sunt n
re .p. cum ⁊ optimi mores etant ⁊ hominã exist ana¬
tio grais habebatur ⁊ iudicia seuera fiebant. ad hãc
horcurue licenciam ⁊ libidinẽ me abducis ⁊ in quot
aliquid exeruph. pi .r. featun putat oport̾e. ab his
tu defensionis exempla queris. nõ fugio hos quidẽ mores
duni ex his ea que probat. p.r. exempla non ea que con¬
dempnat sequamur. Nou circunspieiã nõ querã foris
habeas iudices tecum principes auitatis. p. seruiliũ.
N. catulum qui ganta auitoritate sunt tantis re¬
bus gestis ut in illo anciquoꝵ et clarissimoꝵ homniu

Expanded text:
Q. Scaevolam, M. Scaurum, Q. Metellum? qui omnes Q. Scaevolam, M. Scaurum, Q. Metellum? qui omnes provincias habuerunt et frumentum cellae nomine imperaverunt. Magna est hominum auctoritas, et tanta ut etiam delicti suspicionem tegere possit. non habes ne ex his quidem hominibus qui nuper fuerunt ullum auctorem istius aestimationis. quo me igitur aut ad quae exempla revocas? ab illis hominibus, qui tum versati sunt in re publica cum et optimi mores erant et hominum existimatio gravis habebatum licentiam, et libidinem meabducis? et in quos aliquid exempli: populus R. statui putat oportere, ab iis tu defen sionis exempla quaeris? Non fugio ne hos quidem mores, dummodo ex his ea, quae probat populus R exempla, non ea quae condemnat, sequamur. Non circumspiciam, non quaeram foris, cum habeo iudices principes civitatis, P. Servilium, Q. Catulum, Qui tanta auctoritate sunt, tantis rebus gestis, ut in illo antiquorum, et clarissimorum hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
Tur hec a me opera cõsumuitur. quid sedetis. cur nõ in
media orone mea consurgitis atq disceditis. uultis
aũt istoꝵ audaçias ac libidines aliqua ex parte roseca¬
re. desunte dubitare. utrũ sit utilius propt̾ multos
improbos uni parc̾e. an unius improbi supplicio inul¬
tori improbitatẽ coercere. Tam ⁊ si que ista sunt exẽ¬
pla multoꝵ. ⁊2am cũ in eã tanta cũ in crimine ma
pimo dici a deferisore ceptũ est. faccitatũ ẽẽ aliquid.
expectant hi qui auduint exempla ex uet̾e memo¬
ria ⁊ monumetis ac lris plena dignitatis. plenia
antiquitatis. hec plurimũ solent. ⁊ auctoritatis ha¬
bere ad probandũ et iocunditatis ad audiendũ africanos
michi et catones et lelios cõmemorabis ⁊ eos fuisse
dem dices. Quãis res non placeat tamen contra ho¬
ninũ auctoritatẽ pugnare non potero an cũ eis non
poteris proferre hos recentes. Q. catulum. C. Marui.

Expanded text:
cur haec a me opera consumitur? quid sedetis, cur non in cur haec a me opera consumitur? quid sedetis, cur non in media oratione mea consurgitis atque disceditis? vultis autem istorum audacias ac libidines aliqua ex parte resecare? desinite dubitare, utrum sit utilius, propter multos improbos uni parcere, an unius improbi supplicio multorum improbitatem coercere. 3. Tametsi quae ista sunt exempla multorum? nam cum in causa tanta, cum in crimine maximo dici a defensore coeptum est factitatum esse aliquid, exspectant ii qui audiunt exempla ex vetere memoria, ex monumentis ac litteris, plena dignitatis, plena antiquitatis; haec enim plurimum solent et auctoritatis habere ad probandum et iucunditatis ad audiendum. Africanos mihi et Catones et Laelios commemorabis et eos fecisse idem dices? quamvis res mihi non placeat, tamen contra hominum auctoritatem pugnare non potero. an, cum eos non poteris, proferes hos recentis, Q. Catulum patrem, C. Marium,
Abbreviated transcription (Latin):
fendes fecisse alios. ut ego assentiar oratiori defensiouẽ
taniẽ nõ probabo. potius enĩ te dampnato ceteris an¬
gustior locus improbitatis defendende relinquet᷑ quã te
absoluto alii quod audacissime fecerut recte fecisse exi¬
stiment᷑. lugent om̃ẽs prouuicie. queruntur omẽs
liberi populi. regna deniq iam omia de nrĩs cupidita¬
tib et iniuriis expostulant. locus intra acoanũ ia
nullus est. neq tam longniqus neq tã reconditus
quo nõ per hec tempora nostroꝵ honirau libido inqui¬
mas no p̃t in eiusmodi re ac moribz. si is qui erit
adductꝰ in iudicium cũ manifestis inflagitiis tenebr.
alios ead̾ fecisse dicet. illi exempla nõ deerunt xei. p.
salus deerit. si improboꝵ exemplis improbi iudicio ac
periculo liberabuntur. placent nobis hominiũ mores
placet ita geri magrãtꝰ ut geruntur. placet socios sic
tractari quod restat ut ꝑ hec tempora tractatos iudetis

Expanded text:
fendes, fecisse alios? Vt ego adsentiar orationi, defensionem fendes, fecisse alios? Vt ego adsentiar orationi, defensionem tamen non probabo. potius enim te damnato ceteris angustior locus improbitatis defendendae relinquetur, quam te absoluto alii quod audacissime fecerunt recte fecisse existimentur. lugent omnes provinciae, queruntur omnes liberi populi, regna denique etiam omnia de nostris cupiditatibus et iniuriis expostulant; locus intra Oceanum iam nullus est neque tam longinquus neque tam reconditus quo non per haec tempora nostrorum hominum libido iniquinias non potest. In eiusmodire, ac moribus, si is, qui erit adductus in iudicium, cum manifestis in flagitiis tenebitur, alios eadem fecisse dicet: illi exempla non deerunt, reipubl. salus deerit, si improborum exemplis improbi iudicio ac periculo liberabuntur. Placent vobis hominum mores placet ita geri Magistratus, ut geruntur? placet socios sic tractari, quod restat, ut per haec tempora tractatos videtis?
Abbreviated transcription (Latin):
ad hec hortensius salsum esse cruue hoc nuĩquã dicet¬
⁊ on magnam hac rõne pecumã captã ne id quidẽ di¬
cet no ĩuiriã fcam siculis atq aratorib qui pocerit di¬
cere. Quid igr̃ dicet fecisse alios. quid est utrũ cruue
defensio an comitatꝰ exilio queritur. Tu in hacre .p.
atq in hac hominiũ libidine ⁊ ut adhuc habuit se fla¬
tus iudicioꝵ et iaui licencia nõ ex iire. nõ ex equita¬
fecerit io quod rep̾henditur. rectũ faccum esse defen¬
des. fecerunt aliqui alia ꝙͣ multa cur in hoc uno cri¬
mine isto gen̾e defensionis uteris. sunt quedã ommno
in te singularia que in nullũ alium hoiemi dici ueq
conuencre possuit quedã tibi cũ multis cõmunia. er¬
go ut onuittam tuos peculatus ut ob ius dicendũ pe¬
cumas acceptas. ut eiusmodi cetera que forsitã alii
quoq feceruit illud in quo te grauissune accusam qđ
ob iudicandã rem pec accepisses eadem ista tatione de¬

Expanded text:
ad haec Hortensius? falsum esse crimen? hoc numquam dicetad haec Hortensius? falsum esse crimen? hoc numquam dicet. non magnam hac ratione pecuniam captam? ne id quidem dicet. non iniuriam factam Siculis atque aratoribus? qui poterit dicere? quid igitur dicet? fecisse alios. quid est hoc? utrum crimini defensio an comitatus exsilio quaeritur? tu in hac re publica atque in hac hominum libidine et, ut adhuc habuit se status iudiciorum, etiam licentia, non ex iure, non ex aequitafecerit, id quod reprehenditur recte factum esse defendes? fecerunt alii quidem aliquam multa; cur in hoc uno crimine isto genere defensionis uteris? sunt quaedam omnino in te singularia, quae in nullum hominem alium dici neque convenire possint, quaedam tibi cum multis communia. ergo, ut omittam tuos peculatus, ut ob ius dicendum pecunias acceptas, ut eius modi cetera quae forsitan alii quoque etiam fecerint, illud in quo te gravissime accusavi, quod ob iudicandam rem pecuniam accepisses, eadem ista ratione de
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodo. aut ea res quã ego dico ⁊ ea quã tu fecisti int̾
se gen̾e nurie nõ magnitudine pecume differat. ueꝵ
istam ipam cellam ferre nullo modo possunt ut onna
renuitantur. ut omib ĩuirus et calamitatib quas
te .pr. tulerunt imposterũ liberant᷑. Istam se cellam at¬
q istam est mnatione negant ullo modo ferre posse.
qulta sophocles agrigentiꝰ apud ca. pompenĩ con¬
sulẽ nuper homo disertissimus ⁊ onu doccrina et uir¬
tute oruatissimus pro tota sicilia de aratoꝵ miseriis
grauit ac copiose dixisse ac deplorasse dicitur. ex qui¬
bus hoc his qui aderant na magno conuentu acta res
est indignissimũ iudebat᷑ qua in re senatus optinie ⁊ be¬
inguissune cum aratorib egisset large liberalit̾q esti¬
mãsset in ea re preclari. pr̃. boms euerti aratores ⁊ id
no modo fieri s ita fieri quasi liceat concessumq sit. ¶ͥͥ

Expanded text:
uli Romani commodo, aut ea res quam ego dico et ea quam tu fecisti inter uli Romani commodo, aut ea res quam ego dico et ea quam tu fecisti inter se genere iniuriae, non magnitudine pecuniae differat. verum istam ipsam cellam ferre nullo modo possunt: ut omnia remittantur, ut omnibus iniuriis et calamitatibus quas te praetore tulerunt in posterum liberentur, istam se cellam atque istam aestimationem negant ullo modo ferre posse. multa Sosippus Agrigentinus apud Cn. Pompeium consulem nuper, homo disertissimus et omni doctrina et virtute ornatissimus, pro tota Sicilia de aratorum miseriis graviter et copiose dixisse ac deplorasse dicitur; ex quibus hoc iis qui aderant,—nam magno conventu acta res est,— indignissimum videbatur, qua in re senatus optime ac benignissime cum aratoribus egisset, large liberaliterque aestimasset, in ea re praedari praetorem, bonis everti aratores, et id non modo fieri sed ita fieri quasi liceat concessumque sit. quid
Abbreviated transcription (Latin):
aratio tollerare. hoc est sicilia ferre ac pati p̃t. p.r. ferãt
potius quã nr̃is magistratib magna est pecuma magnu
preclarumq nectigal si modo id salua prouincia si sine ĩ¬
uiria socioꝵ percipere possitis. nichil detraho magrãtib
tantudem detur in cellau quantũ semper datum est.
Quod pretea uerres imꝑat id si face̾ nõ possunt recusent
de cur in uno genere solo frumenti ista estuuatio ꝯstituit᷑.
si est equa et ferenda.p.r. sicilia decumas det pro sungulis
tritiai modiis ternos denarios sibi habeat frumentũ data tibi
peciua est. uerres unia qua frumentũ tibi emeres in cel¬
lau. altera qua frumentũ emeres a ciuitatib quod ro¬
mã mittes. Tibi datã pecumã domi retines. ⁊ pretea
lia non ferret. hanc remi in meo frumento tulit pro¬
inde quasi aut equor sit ista estimatio in tuo ꝙͣ in p.r.

Expanded text:
aratio tolerare, hoc est Sicilia ferre ac pati potest, populo Romano ferat aratio tolerare, hoc est Sicilia ferre ac pati potest, populo Romano ferat potius quam nostris magistratibus. Magna est enim pecunia, magnum praeclarumque vectigal, si modo id salva provincia, si sine iniuria sociorum percipere possumus. nihil detraho magistratibus; tantundem detur in cellam quantum semper datum est; quod praeterea Verres imperat, id, si facere non possunt, recusent;de cur in uno genere solo frumenti ista aestimatio constituatur, si est aequa et ferenda? debet populo Romano Sicilia decumas; det pro singulis modiis tritici ternos denarios, sibi habeat frumentum. data tibi est pecunia, Verres, una qua frumentum tibi emeres in cellam, altera qua frumentum emeres a civitatibus quod Romam mitteres. tibi datam pecuniam domi retines, et praetelia non ferret, hanc rem in meo frumento tulit.' proinde quasi aut aequior sit ista aestimatio in tuo quam in pop
Abbreviated transcription (Latin):
hoc .pr. optandum ac petendum fuisse. Sositenus est.
Entellenus homo cum primus ciutatis prudens ⁊ domi
nobilis cuius uerba audistis qui ad hoc iudiciũ legatus pu¬
blice cũ artenone et menisto primariis uiris missus est.
Is cũ in senatu entelleno multa mecũ de istius inuirus agẽt.
hoc dixit. Si hoc de cella atq hac estuatiõe concede̾t᷑ uelle
siculos senatui polliceri frumentũ in cellam gratis ut p¬
hec tantas pecumas magistratib nr̃is decerue̾nus per¬
spicere nos certostio siculos quanto ope hoc expediat non
ad equitatis conditionem s ad iniuima maloꝵ eligenda
⁊ami qui mille modis uerri sue partis in cellam gratis de¬
disset duo m̃ł. nĩmum aut suuinũ tria dedisset. idẽ ine
pro eodem numero frumenti. tts .uiii. mil. dare cractus ẽ.
hoc arritor assequi per trienuũ certe fructusuo no potuit. nẽ¬
diderit instrumentũ necce est. Quod si hoc minius ⁊ uectigal

Expanded text:
Verre praetore optandum ac petendum fuisse. Sositheus est Verre praetore optandum ac petendum fuisse. Sositheus est Entellinus, homo cum primis prudens et domi nobilis, cuius verba audietis, qui ad hoc iudicium legatus publice cum Artemone et Menisco, primariis viris, missus est. is cum in senatu Entellino multa mecum de istius iniuriis ageret, hoc dixit: si hoc de cella atque hac aestimatione concederetur, velle Siculos senatui polliceri frumentum in cellam gratis, ne posthac tantas pecunias magistratibus nostris decerneremus. perspicere vos certo scio Siculis quanto opere hoc expediat non ad aequitatem condicionis, sed ad minima malorum eligenda. nam qui mille modium Verri suae partis in cellam gratis dedisset, duo milia nummum aut summum tria dedisset, idem nunc pro eodem numero frumenti HS viii dare coactus est. hoc arator adsequi per triennium certe fructu suo non potuit: vendiderit instrumentum necesse est. quodsi hoc munus et hoc vectigal
Abbreviated transcription (Latin):
imponitur nõ homines si que sunt precerea facultates
s arationis ip̃ius ius ac ratio consideranda ẽ quis ea
substũe. quid pati quid effic̾e possit ac debeat. quã ille
quoq sunt homines ab isto omi ratione exmaiiti at
perditi tamen hoc nobis est statuendũ quid aratore
ip̃m a r̃oms noie mimieris in rer .p. fungi ac sub¬
stui̾e uelitis. Imponitis decumas patuuitur alteras
temporib uris sermendũ putant. deut emptũ pretea
dabunt si uoletis. hec ꝙͣ suit grama ⁊ quid his reb
detractis possit ad duõs puri ac reliqui ꝑuenire credo
addite nunc eodem istius edita. iustituta ĩuirias. Addite a¬
prouu uenerioꝵq seruoꝵ in agro decumano regua ac rapi¬
nas quãquã hec omitto. de cella loquor placet ne uobis in
cellam magratib uras frumentũ siculos gratis dare. quid
hoc indigemus. quid iniquius. atq hoc scitote aratoribus

Expanded text:
imponitur, non hominis si quae sunt praeterea facultates, imponitur, non hominis si quae sunt praeterea facultates, sed arationis ipsius vis ac ratio consideranda est, quid ea sustinere, quid pati, quid efficere possit ac debeat; quamquam illi quoque homines sunt ab isto omni ratione exinaniti ac perditi, tamen hoc vobis est statuendum, quid aratorem ipsum arationis nomine muneris in rem publicam fungi ac sustinere velitis. imponitis decumas, patiuntur; alteras, temporibus vestris serviendum putant; dent emptum praeterea; dabunt, si voletis. haec quam sint gravia, et quid his rebus detractis possit ad dominos puri ac reliqui pervenire, credoaddite nunc eodem istius edicta, instituta, iniurias; addite Aproni Veneriorumque servorum in agro decumano regna ac rapinas. quamquam haec omitto: de cella loquor. placet vobis in cellam magistratibus vestris frumentum Siculos gratis dare? quid hoc indignius, quid iniquius? atque hoc scitote aratoribus
Abbreviated transcription (Latin):
tum omie ãmict̾e s eciam om̃e instrumentũ uende
cogẽtur. Quo eni se uerteret nõ habebat ex quo sru¬
ctu numos quos tibi daret inueniret decumaꝵ noĩe
tantũ erat allatũ quantũ uoluntas tulerat A pronu
pro alteris decurius emptoq fruiueto aut mchil da¬
cum aut tantũ dacum quantũ reliqui striba fecerat
aut ultro eciaui is ques didicistis ablatunt. Cogant
eciã nnu ab aratore. quoruo. quo iure. quo exẽplo
Naui cũ fructꝰ diripiebantur aratoꝵ acq onũ lacera¬
bantur miuria indebat᷑ io perdere arator qued aratir
ip̃e quesisset ui quo elaborasset ꝙ agri segetesq ex
sociu quod id ydere iuidebat᷑. quod alio. pr. eodeui ex agro
reparare posset numos bero ut daret arator quos
non aratro ac manu querit boues ⁊ aratrũ ipm
et om̃e iustriuuentũ uendat uecce est. Non ei
debetis hoc cogitare habet ideni in nuuus. habet¬
idem in urbaus prediis. Namicũ aratori omis aliquis

Expanded text:
tum omnem amitteret, sed etiam omne instrumentum vendere tum omnem amitteret, sed etiam omne instrumentum vendere cogeretur? quonam se verteret? ex quo fructu nummos quos tibi daret inveniret? decumarum nomine tantum erat ablatum quantum voluntas tulerat Aproni: pro alteris decumis emptoque frumento aut nihil datum aut tantum datum quantum reliqui scribae fecerant, aut ultro etiam, id quod didicistis, ablatum.cogantur etiam nummi ab aratore? quo modo, quo iure, quo exemplo? nam cum fructus diripiebantur aratorum atque omni lacerabantur iniuria, videbatur id perdere arator quod aratro ipse quaesisset, in quo elaborasset, quod agri segetesque exsolacium, quod id perdere videbatur quod alio praetore eodem ex agro reparare posset. nummos vero ut det arator quos non exarat, quos non aratro ac manu quaerit, boves et aratrum ipsum atque omne instrumentum vendat necesse est. non enim debetis hoc cogitare: habet idem in nummis, habet in urbanis praediis. nam cum aratori aliquid