comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ł dilacerare. manifeste nitunt᷑ infames ẽẽ. & alienos aliminib: aeccłȩ
usq adsatis factionẽ fieri. quia fic odit ds̃ eos quiadũsus patres armantur.
ut patrũ inuasores ł destructores. qui idõ in fames efficiunt᷑. quia pa
sentiendũ est nec loqndũ. neparticipes eoꝵ inueniant᷑ scelerib quia
nonsolũ qui faciunt. s &iã quic̃sentiunt facientib reist̃ Uñ ⁊bãtus¬
pͥnceps apłoꝵ p&erus in ordinatione scĩ p̃decessoris nrĩ clem̃tis. instruens.
clerũ & pplm̃ ait. Suinimicus fuerit demens alicui pactib sius. uos nolite
expectare. ut ipse uob̃ dicat. Cũ illo nolite amici ẽẽ. s prudent̃ obserua

Expanded text:
 dilacerare manifeste nituntur, infames esse, et alienos a liminibus Ecclesiae usque ad satisfactionem fieri: quia sic odit Deus eos qui adversus Patres armantur, ut Patrum invasores vel destructores, qui idnsentiendum est, nec loquendum, ne participes eorum inveniantur sceleribus; quia non solum qui faciunt, se: Petrus in ordinatione sancti predecessoris nostri Clementis instruens clerum et populum ait: 'Si inimicus fuerit Clemens alicui pro actibus suis, vos nolite expectare, ut ipse vobis dicat: 'Cum illo nolite amici esse, sed prudenter obs
Abbreviated transcription (Latin):
.xxi. annos. poenit᷑ nõ cõmit tant. Sane si
cõ ugati uiuentes c̃ senserint ordinari. etiã uxo¬
rũ uoluntas ita re quirenda ẽ. ut sequestra¬
to mansionis eubiculo. religione p̃missa. post¬
quam parit᷑ cõuersi fuerint ordinent᷑.¬

Expanded text:
 annorum penitus non committat. § 1. Sane si conjugati juvenes consenserint ordinari, etiam uxorum voluntas ita requirenda est, ut sequestrato mansionis cubiculo, religione promissa, posteaquam pariter conversi fuerint, ordinent
Abbreviated transcription (Latin):
festis & inpublicis castitatẽ debes custo¬
at Si aut n custo disti xxͫ inpane &
oncubuisti cũ sorore ux oris tuȩ. ierit.
lecisti ne ultra habeas. Et si illa quȩ uior¬
tua fuit conscia sceleris nonsuit. sise ctine¬
re mnon uult nubat indño cui uelit. Cu
aut & addultera sine spe coniugu ꝑmaneatis.
E quandiu iuuatis iuxta p̃cepta sacer dotis

Expanded text:
festis et in publicis, castitatem debes custodire. Si autem non custodisti, XL dies in pane et oncubuisti cum sorore uxoris tue? Si fecisti, neutram habeas. Et si illa que utua fuit, conscia sceleris non fuit, si se continere non vult, nubat in Domino cui velit. Tu autem et adultera sine spe conjugii permaneatis, et, quandiu vivatis, juxta praecepta sacerdotis,
Abbreviated transcription (Latin):
Sest ordinari usq conuentꝰ oratoriũ inagro
habere uoluerit. reliquiis festiuitatib ut
ubi missas teneat ꝓpt̃ fatigationẽ familiȩ
iusta ordinatione ꝑmit timꝰ. Pascha uero.
natalis dñi. epyphania. ascentio dñi. pen¬
mi dies insestiuitatib habent᷑. non nͥ in ciui¬
tatib aut in parrochiis habeantur. Cłi uero
siqui in his fesaiuitatib quas supra diximus
inoratorus his nisi iubente aut ꝑmit tente
epõ facere aut tenere uoluerint. a cõmu

Expanded text:
est ordinariusque conventus, oratorium in agro habere voluerit, reliquis festivitatibus, ut ibi missas teneat propter fatigationem familiae juxta ordinem permittimus, Pascha vero, natali Domini, Epiphania, Ascensione Domini, Penmi dies in festivitatibus habentur, non nisi in civitatibus aut in parochiis teneant. Clerici vero si qui in his festivitatibus quas supra diximus in oratoriis his, nisi jubente aut permittente episcopo, facere aut tenere voluerint, a communione
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sũ moꝑe cauendi ẽ. ut iuste iuidi¬
cent. & ne qua quã in iditio munera
seu ꝑsonas accipiant. dicente dño. Hon
accipias ꝑsonã nec muntra. quia mune¬
ra excecant oculos sapientiu & mutant
uba iustoꝵ. Sed &ministros quos uica¬
rios & centenarios uocant. iustos habere
debent. ne forte eoꝵ auantia aut rapa¬
citate ppłs grauetur. & amissis faculta¬
tibus inpauꝑtate redigatur. Testes uͦ
ꝓbatissimi &e pauci deplurib eẽ debent
tales. de quoꝵ fide non dubitetur.
Multi enĩ prauoꝵ testiũ cupiditate & fal¬
sitate res .p. leditur.

Expanded text:
hoc summopere cavendum est, ut juste judicent, et nequaquam in judicio munera seu personas accipiant, dicente Domino: Non accipias personam nec munera: quia munera excaecant oculos sapientium, et mutant verba justorum: sed ministros, quos vicarios, et centenarios vocant, justos habere debent, ne forte eorum avaritia aut rapacitate populus gravetur, et amissis facultatibus in paupertatem redigatur. Testes vero probatissimi et pauci, de pluribus esse debent tales, de quorum fide non dubitetur. Multum autem pravorum testium, cupiditate et falsitate respublica laeditur.
Abbreviated transcription (Latin):
bona quę nob̵ de magnitudine
ur̃a sepius nuntiatur. illud muos plus
laudabile dicatur existere. qđ castita¬
tẽ diligitis. & disciplinã sicut dignũ ẽ
custoditis. Satis mirati sumus qđ in
milite illo qͥmancilla dĩ diabolica in¬
stigatione se ꝑdidit. districtissima iun¬
dicta hac tenꝰ facta non fuerit. Hã
morib & bonitati ur̃ȩ ualde de conueni¬
ens fuit. ut ante adnos ultio ual de¬
quã ꝑpe tratȩ culpe inquitas ꝑuenir&.
Sed quia uindictã huiꝰ sceleris nonuo¬
luntate s alioꝵ credimus surreptionib¬
cõmissuẽ ualeat p̃mere hor tam᷑. ut sine
exortatione ali qua ł mͦ qualis uobis
feruor sit erga caritatis eusto diã
demons trantes. hoc ꝓ exẽplo alior
districte em̃dare tantũ facinus susti¬
iniuria ꝑpe trauit. & timorẽ eius de ᷤ

Expanded text:
bona quae nobis de magnitudine vestra saepius nuntiantur illud in vobis plus laudabile dicatur existere, quod castitatem diligitis, et disciplinam, sicut dignum est, custoditis, satis mirati sumus quod in milite illo qui ancillam Dei diabolica instigatione perdiderit, districtissima vindicta hactenus facta non fuerit. Nam et moribus et bonitati vestrae valde conveniens fuit ut ante ad nos ultio quam perpetratae culpae iniquitas perveniret. Sed quia vindictam hujus sceleris non voluntate commissum est, valeat premere, hortamur ut sine excusatione aliqua vel modo, qualis vobis fervor sit erga castitatis custodiam demonstrantes, ita pro exemplo aliorum districte emendare tantum facinus festiinjuriam perpetravit, et timorem eju
Abbreviated transcription (Latin):
paccinio manu mitei de siderat. duo mitti eusdẽ & peculii cora ccilio
ta inueniat᷑ definitio cõmutantis. Tc̃ enĩ libam manu missionẽ sine patroci¬
nio ȩccłe c̃dere potuit. qͥa eũ quẽ lib̾tati tradẽ disponit. ia uiri propͥo ac quisiũ¬
huiꝰ modi aut̃ liberto aduersus ȩclãm ciũ uiris extitit. accusndi Eestificandi
deneget᷑ licentia. Id si p̃sũpserit. plac& ut stante cõmutacione inseruitutẽ ꝓpͥe

Expanded text:
cinio, manumitti desiderat, duos meriti ejusdem et peculii coram concilta inveniatur definitio commutationis. Tunc enim liberam manumissionem sine patrocinio Ecclesiae concedere poterit, quia eum quem libertati tradere disponit, jam juri proprio acquisi1. Hujusmodi autem liberto adversus ecclesiam, cujus juris exstitit, accusandi vel testificandi denegetur licentia. Quod si praesumserit, placet, ut stante commutatione in servitutem prop
Abbreviated transcription (Latin):
anctituĩ ẽ atq om̃i modis ꝓhibitũ.
ut siquis pb̃r p̃uentus fuerit ali¬
cui cło ł laico muera dare aut de
ciatur aclero & alienus existat aregula.
minime se facere ꝑmiserit. humanus
dignus iuentus fuerit

Expanded text:
ancitum est atque omnibus modis prohibitum, ut si quis presbyter praeventus fuerit alicui clerico aut laico munera dare aut dedciatur a clero et alienus existat a regula,minime se facere promiserit, humaniusdignus inventus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
puchu eis remittendũ : romane ȩccle
c̃ sue tudo demonstrat. Cet̃um deponde
estimando delictoꝵ sacer dotis ẽ iudicare
ut adtendat adc̃fessionẽ penttentis. &
affletus atꝙ laerimas corrigentis. actũ
ubere dimitti. cũ uiderit con gruam
satisfactionẽ. Sane si quis inegriuidi¬
nẽ inciderit. atꝙ usq ad despationẽ
deuenerit. e ante tẽpꝰ pascȩ relaxandũ
ne dehoc scło absq comunione discedat

Expanded text:
ittendum Romanae ecclesiae consuetudo demonstrat. Caeterum de pondere aestimando delictorum sacerdotis est indicare, ut adtendat ad confessionem poenitentis et ad fletus atque lacrymas corrigentis, ac tum iubere dimitti, cum viderit congruam satisfactionem. Sane si quis aegritudinem inciderit atque usque desperationem devenerit, ei est ante tempus paschae relaxandum, ne de seculo absque communione disc
Abbreviated transcription (Latin):
apłica auc toritate pellimꝰ & dãpnamꝰ.
atq sacrilegos eẽ ui dicamꝰ. & non solũ eos.
s etiã om̃s c̃sentientes eis. quia ñ solũ
quifaciunt . s. etiã qui consentiunt rei
iuidicantur. ugustinꝰ dicit. Qui ali¬
quid de eccła furatur & rapit. iudȩ ꝓdi¬
tori cõparatur
atur. De eadem rę.
Dic qui dederit uł acceꝑit oblationes

Expanded text:
toritate pellimus et damnamus, atque sacrilegos esse judicamus, et non solum eos, sed etiam omnes consentientes eis: quia non solum qui faciunt, sed etiam qui consentiunt rei judicantur. Augustinus dicit: Qui aliquid de Ecclesia furatur et rapit, Judae proditori comparatur. CAP. 20.-- De eadem re. Hic qui dederit vel a
Abbreviated transcription (Latin):
At hi qui monasteria aloca deo¬
sacrata. E ȩccłas infringunt. & deposi¬
ta ł alia quȩ lib& exinde abstrahunt.
dapnũ noui es cõponant. & emunitatẽ
triplieit̃. & ueluti sacrilegi canonieȩ sen¬
tentiȩ subigantur.

Expanded text:
a. Si qui monasteria et loca dicata et ecclesias infringunt, et deposita vel alia quilibet exinde abstrahunt, dampnum novies componant, et emunitatem tripliciter, et velut sacrilegi canonice sententie subjugentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ulli liceat ignorare omne qd alño
conse erat  siue fuerit ho siue animal.
tat. inuadit. ł eripit. usq adem̃datio¬
ne̾ aeccłe ꝙ satis factionẽ ut sacrilegus
diuidice tur. &si em̃dare noluerit. ex¬
cõmunicetur. De eademr¬

Expanded text:
ulli liceat ignorare, omne quod Domino consecratur, sive fuerit homo, sive animal, tat, invadit vel eripit, usque ad emendationem, Ecclesiaeque satisfactionem, ut sacrilegus dijudicetur; et si emendare noluerit, excommunicetur. Ana
Abbreviated transcription (Latin):
atri archȩ uͦ t pͥmates accusatũ discim¬
entes ep̃m. ñ ante sententiã ꝓferant fi¬
nitiuã quã apłica fulti auctoritate aut reũ
se ipse cfiteatur. aut ꝑinnocentes & regula¬
rit̾ examinatos conuincat᷑ testes. qͥminores
ñ sint numero quã illi discipuli fuer̃. qͦsdñs
De tractores qͦq qͥdiuma auctoritate eradi¬
candist̃. & auctoresimmicor qui ab ep̃ali
submouemꝰ accusatione ł testimonio. nec sũ¬
moꝵ qͥspiã. nec minoꝵ accusationibus
inpetat᷑ aut dispereat. Neq inre dubia
uidice tur quia & diuinȩ & humanȩ hoc
ꝑhibent leges. Accusator aut̃ eoꝵ oĩ care¬
at suspicione. quia colũpnas suas dñs sir¬
mit̃ stere uoluerit. ñ aqͥb lib& agitari.
Nullũ nãq eoꝵ sententia ñasuo indice dicta
cstringat. quia &leges scłi ipl ipsũ fierip̃ci¬
unt. duo decĩ uidices quilib& epc̃ accusatꝰ
si necesse fuent eligat aqͥb eius causa uuste

Expanded text:
atriarchae vero vel primates accusatum discutientes episcopum, non ante sententiam proferant finitivam, quam apostolica fulti auctoritate, ac reum seipsum confiteatur, aut per innocentes et regulariter examinatos convincatur testes. Qui minori non sint numero quam illi discipuli fuerunt, quos Dominus Detractores quoque, qui divina auctoritate eradicandi sunt, et auctores inimicorum ab episcopali submovemus accusatione vel testimonio. Nec summorum quispiam, nec minorum accusationibus impetatur aut dispereat, neque in re dubiaudicetur, quia et divinae et humanae hoc prohibent leges. Accusator autem eorum omni careat suspicione, quia columnas suas Dominus firmiter stare voluerit, non a quibuslibet agitari. Nullum namque eorum sententia non a suo judice dicta constringat, quia et leges saeculi idipsum fieri praecipiunt. Duodecim enim judices quilibet episcopus accusatus, si necesse fuerit, eligat, a quibus ejus causa juste
Abbreviated transcription (Latin):
multomagis sac̃dotibus quib & orandi
& sacrificandi iuge officiũ ẽ. sẽꝑ debebunt
ab huiꝰmͦ c̃sortio abstinere. Qui si conta¬
minatꝰ fuerit carnali concupiscentia. quo
pudoret sacrificare forsitan usurpabit
aut qua cscientia quo ue merito exaudir
se eredit cũ dictũ sit. Omĩa munda mun¬
dis. Co inquinatis aut̃ & infidelib nichil
mundũ¬

Expanded text:
multo magis sacerdotibus, quibus et orandi et sacrificandi juge officium est: semper debebunt ab hujusmodi consortio abstinere. Qui si contaminatus fuerit carnali concupiscentia, quo pudore vel sacrificare forsitan usurpabit, aut qua conscientia, quove merito exaudiri se credit, cum dictum sit: Omnia munda mundis coinquinatis autem et infidelibus nihil mundu
Abbreviated transcription (Latin):
una quȩq ꝓuintia suo metropolitano contentasit. ut decessoris nrĩ data ad narbonen¬
sem epm̃ continent constituta. nec usurpationis locus alicui sacerdoti in alterius
concedatur in uiriã. sit concessis sibi contentus unus quisq liminib Alt̾ in alt̾ius
noratisunt ad exclusionẽ eoꝵ quibene desuoꝵ ciuũ merentur testimonio pre¬
ponãtur. nec nouũ quoddã deqͦ epĩ fiant institutũ uideatur ẽe̾ collegiũ:¬

Expanded text:
uaeque provincia suo metropolitano contenta sit, ut decessoris nostri data ad Narbonensem episcopum continent constituta, nec usurpationis locus alicui sacerdoti in alterius concedatur injuriam. Sit concessis sibi contentus unusquisque limitibus. Alter in alterius norati sunt, ad exclusionem eorum, qui bene de suorum civium merentur testimonio, praeponantur, ne novum quoddam, de quo episcopi fiant institutum videatur esse collegiu
Abbreviated transcription (Latin):
i uͦ quod absit discordes fue¬
ritis. & canino dente uos derodere
ceꝑitis. non solum eos ñsuꝑabitis .s &
uobis ipsi nocebitis. atꝙ ab eis suꝑabi¬
mini. & nocent̃ fore ꝑhibras.

Expanded text:
 quod absit! discordes fueritis, et canino dente vos derodere coeperitis, non solum eos non superabitis, sed et vobis ipsi nocebitis, atque ab eis superabimini, et nocenter forte peribitis.
Abbreviated transcription (Latin):
scire uolumus. Stat̃ ẽ nãꝙ oratione &
necessitate auctoritate p̃dicta consultuõiũ
ut qͥciens cũq cuiq sac̃dotii crim imponitur.
supse accusator talis fuerit. utrecipi debeat.
quia quales ad ac cusationẽ sacdotũ admit¬
ti debeant. incanonibus plenit̾ exp̃ssum ẽ.
Si aut̃ ut dictũ ẽ. ille accusator qui canonice
recipiendus ẽ. cũlegit timo numero uiroꝵ
&bonoꝵ testiũ. apꝓbare inẽspectu epõꝵ¬

Expanded text:
scire volumus. Statutum est namque, ratione et necessitate ac auctoritate praedicta, consultu unque cuiquam sacerdoti crimen imponitur, si ipse accusator talis fuerit, ut recipi debeat quia quales ad accusationem sacerdotum admitti debeant in canonibus pleniter expressum est, si autem, ut dictum est, ille accusator, qui canonice recipiendus est, eum cum legitimo numero verorum et bonorum testium approbare in conspectu ep
Abbreviated transcription (Latin):
Siu̾cũ scripto supͣ p̃textu approbare ipse accu¬
sator minime potuerit. & hoc canonice dif
dibit suo ep̃o. aut reliqͥs suis sac̃ dotib siue
bonis ac iustis de suo populo. ł desua plebe
hõib suerit. ne incrimine. aut inp̃dicta
ł eo ampliꝰ si suo ep̃o uisũ fuerit. aut necesse

Expanded text:
supra scripto praetextu approbare ipse accusator minime potuerit, et hoc canonice diffdibilis suo episcopo, ac reliquis suis consacerdotibus, sive bonis et justis de suo populo vel sua plebe hominibus fuerit, ne in crimine, aut in praedicta vel eo amplius, si suo episcopo visum fuerit, aut necesse
Abbreviated transcription (Latin):
uui ȩugłas dato. purgatũ ȩccłȩ reddat.
Siquis aut scire desiderat quales tales ad ac¬
cusationẽ sac̃dotũ recipi debeant & quod
de accusatore faciendũ sit plenit̃ incanonib
repꝑire potit. Alanifestũ ẽ c̃fiten eũ de
crimine qui indulto & deelegato udicio
purgandi se occasione ñutitur. Nichilenĩ
int̾ẽ utrũ inp̃senti examine oã quȩ dictas

Expanded text:
ia dato purgatum ecclesiae reddat. Si quis autem scire desiderat, quales testes ad accusationem sacerdotum recipi debeant, et quid de accusatore faciendum sit, pleniter in canonibus lucretur. Nam manifestum est confiteri eum de crimine, qui indulto et toties delegato judicio purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest, utrum in praesenti examine omnia quae dicta
Abbreviated transcription (Latin):
nis. s si ita geratur. sic̃ dñs iub&. Ds aut̃
uissit omem colentẽ se baptismo consignari
Qđ siuos rennueritis. & ur̃ę uoluntati
magis quã dõ obtẽꝑetis contrarii sine du¬
bio. & inimici estis uoluntati eiꝰ. S dicits.
fortasse qđ fert aque baptismꝰ addi cul¬
tũ: Primo quidẽ quia qđ dõ placuit im
fragilitas pͥoris natiuitatis. quȩ uobis
ꝑ homi nẽ facta ẽ. amputatur. & ita de¬
mũ ꝑuenire potitis adsalutẽ. alit̃ impos

Expanded text:
sed si ita gerantur sicut Deus jubet: Deus autem jussit omnem colentem se baptismo consignari. Quod si vos renueritis, ut vestrae voluntati magis quam Dei obtemperetis, contrarii sine dubio et inimici estis voluntati ejus. Sed dicetis fortasse: Quid confert aquae baptismus ad Dei cultum? Primo quidem, quia quod Domino placuit impfragilitas prioris nativitatis quae vobis per hominem facta est amputatur, et ita demum pervenire poteritis ad
Abbreviated transcription (Latin):
initio ferebat᷑ suꝑ aqͥs. & agnoscit eosqui
bapti hant᷑ sub appellatione tripicis sacra¬
inti & eripit eos desupplicus futuris quasi
qđ dã donũ offerens do animas ꝑbaptis¬
re. ad qͣs qͥmorat᷑ accedẽ constat in eo ui
fidelitatis adhuc ꝑmanere idolũ. & a
& regenere tͣ dõ. iniusto uͦ ut peccatoꝵ
quȩ gessit remissio concedat᷑. Om̃ibus
S festinandũe. sine morz renasci do
ẽ uniꝰ cuiꝰ ꝙ exitꝰ uitȩ. Cũ aut̃ rege¬
neratꝰ fuerit ꝑaquã & pꝰmodũ septi¬
formis spc̃ gr̃a ab ep̃o ut dictũ e con
firmatus. quia alit̾̃ ꝑfectus eẽ ap̃ianꝰ
nequaquã pot̾it. nec sedẽ hab̾e int̾ ꝑ¬
fectos. Sinon necessitate s incuria
aut uoluntate remanserit. ut ab eato
dat inse similitudinẽ eiꝰ qui eũ genuit
patris

Expanded text:
initio ferebatur super eas, et agnoscit eos qui baptizantur sub appellatione triplicis sacramenti, et eripit eos de suppliciis, futuris, quasi donum quoddam offerens Deo animas per baptisre. Ad quas qui moratur accedere, constat in eo adhuc infidelitatis idolum permanere, et ab et regeneretur Deo, injusto vero ut peccatorum quae gessit remissio concedatur. Omnibus ergo festinandum est sine mora renasci Deo, est uniuscujusque exitus vitae. Cum autem regeneratus fuerit per aquam, et postmodum septiformis Spirfirmatus, quia aliter perfectus esse Christianus nequaquam poterit, nec sedem habere inter perfectos si non necessitate, sed incuria aut voluntate remanserit, ut habeat quod dat in se similitudinem ejus qui eum genuit patris
Abbreviated transcription (Latin):
ehis dericis qui in obsessionis
necessitate positi fuerint. institutũ est.
ut qui altario ministrant: &xp̃i sangi
uine &ia hostili abstineant. Qđ si in hoc
orationib & elemosinis ꝓuirbus quas
dĩ donauerit expientur. & ita demũ
officio ł cõmunioni reddantur. ea tam̃
ratione ne ult̾iꝰ ad officia potiora ꝓmoue¬
antur. Qđ si infra p̾sinitũ tẽpꝰ neglegen¬
tiores circa salutẽ suã ex titeriit. ꝓte¬
landi ipsius penitentiȩ tẽpꝰ inpotestate
maneat sac̃dotis.

Expanded text:
his clericis, qui in obsessionis necessitate positi fuerint, id statutum est, ut qui altario ministrant et Christi couine, etiam hostili, se abstineant. Quod si in hoc orationibus et eleemosynis pro viribus, quas Dominus donaverit, expientur; et ita demum officio vel communioni reddantur, ea tamen ratione, ne ulterius ad officia potiora provehantur. Quod si in definito tempore negligentiores circa salutem suam exstiterint, protelandae ipsius poenitentiae tempus in potestate maneat sacerdotis.
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ duxerit chericꝰ fiat. qͣ scriptũ ẽ. uniꝰ
uxoris uirũ. & itũ Sac̃ dotes mĩ nubant semel¬
& alibi. Sac̃ dotes mĩ nõnubant amplius ⁊ si de
aliqͥb astim&ur. ante baptis nũ si forte qͥsac¬
in baptismo eẽ dimissum. satis errant aregn¬
la. qͣ in baptismo peccata remittũt᷑. ñ accep
tarum numerus ab olet᷑. cũ utiq uxor ide¬
gis p̃cepto ducat᷑ intantũ ut & in paradiso
cũ parentes humani generis c̃ uingerent᷑ ab ipso
sint dño benedicti. Et salomon dicat ado p̃pa¬
rabit᷑ uiro uxor. Quã formã &iã sac̃ dotes om̃s
seruare usus ipse demonstrat acdȩ. Satis eni
ab surdũ ẽ aliquẽ crede uxorẽ ante baptis¬
mũ acceptã post baptismũ ñ cõputari. cũ be¬
nedictio quȩ ꝑ sac̃dotẽ suꝑ nubentes impo¬
nit᷑. ñ mat̾iam delinquendi dedisse. s mat̾i
formã dedisse legis adõ antiqͥtus institutę
doceat. Quod si ñ putat᷑ uxor eẽ cõ putanda.

Expanded text:
 scriptum est: Unius uxoris virum ; et iterum: Sacerdotes mei semel nubant ; et alibi: Sacerdotes mei non nubant amplius . Et si ab aliquibus existimatur, ante baptismum si forte quis acin baptismo esse dimissum, satis errat a regula, quia in baptismo peccata remittuntur, non acceptarum uxorum numerus aboletur, cum utique uxor ex legis praecepto ducatur, in tantum ut et in paradiso, cum parentes humani generis conjungerentur , ab ipso sint Domino benedicti, et Salomon dicat, A Deo praeparabitur viro uxor , quam formam etiam sacerdotes omnes servare usus ipse demonstrat, Ecclesiae. Satis enim absurdum est aliquem credere, uxorem ante baptismum acceptam, post baptismum non computari; cum benedictio, quae per sacerdotem super nubentes imponitur, non materiam delinquendi dedisse, sed formam tenuisse legis a Deo antiquitus institutae doceatur. Quod si non putatur uxor esse computanda,
Abbreviated transcription (Latin):
piam᷑ int̾bonũ ⁊ malũ discernere. iusta
diligere. in iusta respuere. & malitiȩ ac
suꝑbiȩ repugnemus ut luxurie ac diũ¬
sis illecebris. & sedis indignisq cupiditatib
ad suꝑna & diuina uale a mus

Expanded text:
piamus, inter bonum et malum discernere, justa diligere, injusta respuere, ut invidiae ac superbiae repugnemus, ut luxuriae ac diversis illecebris et foedis indignisque cupiditatibus ad superna et divina valeamus
Abbreviated transcription (Latin):
ui semel in clero deputatisunt.
aut monachori uitã expeci¬
uer̃. statuimꝰ neq adm iliciã neq ad
dignitatẽ aliquã uenire mundanã.
Sed hoc tẽptantes. & ñagentes poe¬
nitentiã quo minꝰ redeant ad hoc
quod ꝓpt̃ dm̃ pͥmitꝰ eleger̃ anathema¬

Expanded text:
ui semel in clero deputati sunt, aut monachorum vitam expetiverunt, statuimus neque ad militiam, neque ad dignitatem aliquam venire mundanam: aut hoc tentantes, et non agentes poenitentiam, quominus redeant ad hoc quod propter Deum primitus elegerunt, anathema
Abbreviated transcription (Latin):
onĩ exẽplũ ppłis se ipsos
epĩ & sac̃dotes debent p̃bere &
ostendere nonsolũ dictis. uerũ &factis.
ꝓpt̃ hoc enĩ statiumus minime inquã
inposteriĩ contra statuta aliqͦmͦ cõmu¬
nicemꝰ ex cõmunicatis. & di uidicamus
dõ ꝓpitio uitare uolumꝰ. eindeq legẽ sta¬
tuentes pb̃ris. diaconib & omi clero si

Expanded text:
onum exemplum populis, seipsos episcopi vel sacerdotes debent praebere, et ostendere non solum dictis, verum et factis. Propter hoc enim statuimus, minime unquam in posterum contra sacra statuta aliquo modo communicemus excommunicatis, et dijudicimus Deo propitio vitare volumus. Eamdemque legem statuentes presbyteris, diac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ illis moblatione cõmemoratio fiat. neꝙ
cũ psalmis ad sepulturã eoꝵ cadiuera de¬
ducant᷑. Mlulti enĩ sibi hoc ꝑignoru¬
tiã usurpauer̃. fimilit̃ & de his placuit fi¬
eri. qui ꝓsius scelerib puniuntur.

Expanded text:
 illis in oblatione commemoratio fiat, neque cum psalmis ad sepulturam eorum cadavera deducantur. Multi enim sibi hoc per ignorantiam usurpant. Similiter et de his placuit fieri, qui pro suis sceleribus puniuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
eligiosi ꝓpͥe religionis. qui nec int̾
clericos nec int̾ monachos habentur.
siue hi quipꝑdiu̾sa loca uagi ferunt᷑.¬
ab ep̃is in quoꝵ conuentu manere nos¬
cunt᷑. licentia coherceant᷑. inclero. aut
in monasteriis deputati. p̃t̃ hos qui
abep̃o suo. aut pp̃ & tate. aut ꝓpt̾ lan¬
gorẽ fuerint absoluti.

Expanded text:
iae regionis qui nec inter clericos nec inter monachos habentur, sive hi qui per diversa loca vagi feruntpis in quorum conventu commanere noscuntur licentia eorum coerceatur, in clero aut in monasteriis deputati, praeter hos qui ab episcopo suo aut propter aetatem, aut propter languorem fuerint absoluti.
Abbreviated transcription (Latin):
cinas pauꝑum administrat. ł deci¬
mas ppłi susceꝑit. & siquis exinde ł
suis scłaribꝰ. lucris sec tandũ aliquia
sub trarerit quasi rerũ alienarũ in¬
uasor reus. dãpna restituat. & sub
ca nonico uiditio reformetur &agat
poenitentiã .iii. annis. Scriptuẽ enĩ.
Talẽ dispensatorẽ quęrit dñs. quisibi

Expanded text:
ias pauperum administrat, vel decimas populi susceperit, et si quis exinde vel suis saecularibus lucris sectandum aliquid subtraxerit, quasi rerum alienarum invasor: reus damnum restituat, et sub canonico judicio reformetur, et agat poenitentiam tribus annis. Scriptum est enim: Talem dispensatorem Domin
Abbreviated transcription (Latin):
neducas. c̃ cubinã non habeas. ad ult̾iũ
cendas. causã tuã & alteriꝰ inc̃uentu
fideliũ non agas. In conuiuuis lȩtan¬
tiũ nũ quã sedeas. in ęccła segregatꝰ
abaliis ap̃ianis pꝰhostiũ humilit̾ stes.
in gredientiũ & regredientiũ oratio¬
nib supplicit̃ te cõm̃des. cõmunio
nẽ corporis & sanguinis dñi cunctis
dieb uite tue in dignũ existimes.
Inultimo termino uite tuȩ ꝓmra¬
tico si obseruaueris consiliũ ut acci¬
pras tibi concedimus. St̃ & alia
multa duriora. quȩ tibi iuxta
pondus tanti facinoris eẽnt adici
enda. Sed si haec omĩa que suꝑiꝰ mi¬
sericor dit̃ dicta sunt ꝑfecto corde
dõ auxiliante ꝑfeceris & custo die¬
ipse sis uidex & in laqueo diaboli quo
irretitꝰ teneris maneas. sangiusꝙͥ
tuus sit suꝑ caput tuũ. nos alieni c̃sor¬
tio tuo & sub indissolubili a nathemate

Expanded text:
ne ducas, concubinam non habeas, adulterium ne ducas, concubinam non habeas, adulterium cendas, causam tuam et alterius in conventu fidelium non agas; in conviviis laetantium nunquam sedeas, in ecclesia segregatus ab aliis Christianis post ostium humiliter stes, ingredientium et egredientium orationibus suppliciter te commendes, communione sacri corporis et sanguinis Domini cunctis diebus vitae tuae indignum te existimus: in ultimo termino vitae tuae pro viatico, si observaveris consilium, ut accipias tibi concedimus. Sunt et alia multa duriora, quae tibi juxta pondus tanti facinoris essent aenda; sed si haec omnia, quae supra misericorditer dicta sunt, perfecto corde Domino auxiliante feceris et custodieipse tibi sis iudex et in laqueo diaboli, quo irretitus teneris maneas, sanguisque tuus sit super caput tuum: nos alieni a consortio tuo, et sub indissolubili anathemate
Abbreviated transcription (Latin):
ne tusis ipse tui met homicida. & in ȩt̃¬
nũ ꝑ eas. relique hoc malignũ spm̃ quod
te trarit adtã inmanissimũ peccati
facinus ingredẽ monasteriũ. humiliare
submanu abbatis. & niultoꝵ frm̃ p̾cib
aduitꝰ. obserua cuncta simplici ani¬
mo quȩ tͥ abbabate fuerint imꝑata. si
forte ignoscat infinita dĩ bonitas pec¬
eatis tius. Istud c̃siliũ ut certissime scias.
leuiꝰ & salubriꝰ ẽ. ut sub alt̾iꝰ custodia lu¬
geas deflenda peccata tua. Scđm aut̃
consiliũ taleẽ. Arma depone. & cuncta
scłaria negocia dimitte. Carnẽ & sa¬
ginẽ om̃ib diebis uitȩ tuȩ non come¬
das. excepto uno die resurret tionis
dñi. & uno die pentecostẽ. & uno die
natał dñi. cetis tẽporib in pane &aqua.
& inter dũ leguminib & olerib peni¬
teas. in ie uimis. inuigiluis. & orationib
me donẽ. & mellitã cerussã nũquã bibas
nisi in illis p̃dictis tribus diebus. U̾corẽ

Expanded text:
ne sis tu ipse tuimet homicida, et in aetene sis tu ipse tuimet homicida, et in aeternum pereas, relinque hoc malignum saeculum quod te traxit ad tam immanissimum peccati facinus. Ingredere monasterium, humiliare sub manu abbatis, et multorum fratrum precibus adjutus, observa cuncta simplici animo quae tibi ab abbate fuerint imperata, si forte ignoscat infinita Dei bonitas peccatis tuis. Istud consilium ut certissime scias levius et salubrius est, ut sub alterius custodia lugeas deflenda peccata. Secundum autem consilium tale est. Arma depone, et cuncta saecularia negotia dimitte. Carnem et sagimen omnibus diebus vitae tuae non comedas, excepto uno die Resurrectionis Domini, et uno die Pentecostes, et uno die Natalis Domini: caeteris temporibus in pane et aqua et interdum leguminibus et oleribus poeniteas in jejuniis, inmedonem et mellitam cervisiam nunquam bibas nisi in illis praedictis diebus. Uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
d monere te cũ lacrimis & multo gemitu
as. quitã crudelit̾ infelix homicidiũ ꝑpe¬
trasti. Nã occidisti uxorẽ tuã par tẽ
s incitatiis adiabolo. impio inflãmatꝰ furo¬
re. latrocuii morte atrocior. & cru¬
delior om̃i bestia eã gladio int̾ emisti
Et nunc post mortẽ eiꝰ addis iniquitatẽ
suꝑ iniquitatẽ. filioꝵ tuoꝵ imꝓbe p̃do.
qui matri ñpeꝑcisti &filios tuos ideo or¬
phanos fecisti. ut suꝑ induceres mortis
dit. ut uniꝰ testimonio &iã idoneo ali quis
buit condẽpnari. nec tu pot̾is pꝰmortẽ
euis excusin : Prius caula criminis
subtilit̃ erat inuestiganda. & tunc sirea
suiss inuenta scd̾m legis tramitẽ debut
exciꝑe ultionis uindicta. Nã &siuerũ qđ
appbatã causã poteras si uoluisses occidẽ
ea nullatenꝰ debiusti. Duo consilia p̾poni¬
mus tibi. Accepta tecũ delibatione duoꝵꝵ
elige magis qđ placet. & miserere animȩ
tue. Et tuhic inisto angusto tpr̃ positꝰ.

Expanded text:
dmonere te cum lacrimis et multo gemitu as, qui tam crudeliter infelix homicidium perpetrasti. Nam occidisti uxorem tuam, partem sed incitatus a diabolo, impio inflammatre, latrocinii more, atrocior et crudelior omni bestia, eam gladio tuo interemisti. Et nunc post mortem ejus addis iniquitatem super iniquitatem, filiorum tuorum improbe praedo, qui matri non pepercisti, et filios tuos ideo orphanos fecisti, ut superinduceres mortis dit, ut unius testimonio etiam idoneo, aliquis buit condemnari, nec tu poteris post ejus mortem excusari? Prius causa criminis subtiliter erat investiganda, et tunc si rea fuisset inventa, secundum legis tramitem debuit excipere ultionis vindictam. Nam etsi verum, quod approbatam causam poteras si voluisses, occidere eam nullatenus debuisti. Duo consilia proponimus tibi: Accepta tecum deliberatione duorum, elige magis quod placeat, et miserere animae tuae. Et tu hic in isto angusto tempore positus,
Abbreviated transcription (Latin):
er actis oĩb ꝗ ad cor rectonẽ nrĩ
ordinis in hoc concilio ꝓmulgata
sunt placuit definire. Ut omĩ anno
ad ꝑagen dã celebritatẽ c̃cilii inme tro¬
politana se de. tẽpr̃ qͦpͥncipif ł me tro¬
politani electo de sinierit. deuotis semꝑ
qͥsitis occasionib dissentiamꝰ s in p̃parato
die qͦ indictũ fuerit adimatis in metro¬
politana se de omib ꝓuinciȩ pontificib
c̃ciliũ dõ p̃sule cȩlebret᷑. Iuis qͥs aut̃
epõr excepta meuitabili causu ł neces¬
sitate deꝑagendo concilio assentauerit.
ꝑuniꝰ anni spatiũ erit cõmunione plec¬
tendꝰ. Qđ si de inceps absq celebratione
c̃cilu anni uniꝰ metas transient.
om̃iũ incõmunione pontisicũ eiꝰdẽ ꝓ¬
uncie sententiã obnoxius retinebit
id sinulla sibi inpediente pͥncipis potes¬
tate ł infirmitate. aut in eutabili
causa s soliꝰ ꝓpͥe uoluntatis libitu
sinodũ ad nunciare neglexerit

Expanded text:
eractis omnibus quae ad correctionem nostri ordinis in hoc concilio promulgata sunt, placuit definire, ut omni anno ad peragendam celebritatem concilii in metropolitana sede, tempore quo principis vel metropolitani electio definierit, devotis semper quisitis occasionibus dissentiamus, sed in praeparato die quo indictum fuerit, adunatis in metropolitana sede omnibus provinciae pontificibus, concilium, Deo praesule, celebretur. Quisquis autem episcopum, excepta inevitabili causa, vel necessitate, de peragendo se concilio absentaverit, per unius anni spatium erit communione plectendus. Quod si deinceps absque celebratione concilii, anni unius metas transierit, omnium in communione pontificum ejusdem provinciae sententiam oid est ut si nulla se impediente principis potestate, vel infirmitate, aut inevitabili causa, sed solius propriae voluntatis libitu, synodum annuntiare neglexerit
Abbreviated transcription (Latin):
patres .xxii. statuer̃ canones. ł .uiii. qͦt
auctor maxime theodosiꝰ epc̃ extitit.
Septimu carthaginensis inquu patres.
coxuiii. statuer̃ canones.xxiiii. quoꝵ¬
maxime auctor. aureliꝰ carthaginensis
epc̃ extitit. E tiã & sc̃s augnstinꝰ yppo¬
nensis epc̃ in eadẽ sy nodo legitursuis¬
se tẽporib honorii augusti. Octa uu
affricanu subteo dosio minore augusto.
in qua patres . ec .xiiii. recitauer̃ & fir¬
affricane ꝓuintiȩ tẽporib aurelii car¬

Expanded text:
Patres XXII statuerunt canones LVIII, quorum Patres XXII statuerunt canones LVIII, quorum auctor maxime Theodosius episcopus exstitit. Septima Carthaginensis, in qua Patres CCXVII statuerunt canones XXXIII, quorum auctor maxime Aurelius Carthaginensis episcopus exstitit, etiam sanctus Augustinus Hipponensis episcopus in eadem synodo legitur fuisse temporibus Honorii Augusti. Octava Africanae sub Theodosio minore Augusto, in qua Patres CCXIV recitaverunt et firAfricanae provinciae te
Abbreviated transcription (Latin):
rimu annotatio an quirane¬
Usynodi quȩ ante nicenã fertur
fuisse. S pp̃ auc toritatẽ maiorẽ pꝰ¬
ponitur. in qua patres.xuiii. statuer̃
canones xxiiii. Quoꝵ auctor maxime
uitat antiocenꝰ epẽ extitit. Secundu
neocesariensis quȩ pꝰ anquitirana san¬
te nicenã legitur fusse inqͣ patres
xuIt. statuer̃ canones.xuiii. Quoꝵ auc¬
tor maxime uitat salaminꝰ extitit.
Tercia gangrensis quȩ pꝰ nicenã legit᷑
fiusse inqua patres.xut. statuer cano¬
nes .xx pp̃ quasdã necessitates ȩccłas¬
ticas maxime contra eustasiũ qui di¬
cebat qđ nullus inẽ ugali gradu positꝰ
nec ullus fideł. qui ñ õib renuntiar&
quȩ̃ possider& spẽ ad dm̃ haber&
& multa ei aliu uenenosu quȩ enu¬
merare longũ ẽ. Quarta sar discen¬
sis. in qͣ patres . lx. statuer̃ canones. xxt
quori auctor maxime osius corduben
tres .xxx. statuer̃ canones.xxu. quori
auctor maxime eusebius palestinensis
epc̃ extitt. Sextu laodicensis inquu

Expanded text:
rima annotatio Ancyranae, quae ante Nycaenam fertur fuisse, sed propter auctoritatem majorem postponitur, in qua Patres XVIII statuerunt canones XXIV, quorum auctor maxime Vitalis Antiochenus episcopus exstitit. Secunda, Neocaesariensis, quae post Ancyranam et ante Nycaenam legitur fuisse, in qua Patres XIII statuerunt canones XIV, quorum auctor maxime Vitalis Salaminus exstitit. Tertia, Gangrensis, quae post Nicaenam legitur fuisse, in qua Patres XVI statuerunt canones XX propter quasdam necessitates ecclesiasticas, maxime contra Eustatium, qui dicebat quod nullus in conjugali gradu positus, nec ullus fidelis qui non omnibus renuntiaret quae possideret, spem apud Deum haberet, et multa alia venenosa quae enumerare longum est. Quarta, Sardicensis, in qua Patres LX statuerunt canones XXI, quorum auctor maxime Osius Cortres XXX statuerunt canones XXV, quorum auctor maxime Eusebius Palaestinensis episcopus exstitit. Sexta Laodicensis, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
cesanꝰ epc̃ extitit: Septimu deci mu
aurelianũ in quu patres lxxii. statnr̃
canones. quoꝵ auctor maxime au¬
in qͣ patres xxxi. statuer̃ canones
quoꝵ auctor maxime malaniꝰ rodo¬

Expanded text:
copus exstitit. Septima decima Aurelianensis, in qua Patres LXXII statuerunt canones, quorum auctor maxime Auin qua Patres XXXI statuerunt canones, quorum auctor maxime Melanius Rodo
Abbreviated transcription (Latin):
cũbere. s considerent sententiã dñi
dic̃tis adtendite negͣuent᷑ corda urã
incrapula & ebrietate. Alo derate
E hanc habebant fidelib p̃dicent.¬
quia non potest libere sobrietatẽ p̃¬
dicare. quise mero usq adabenationẽ
mentis ingurgitat hoc & de cõmessa¬
tonibus & decetis pestib ad castrimar¬
iã ꝑtinentib obseruandũe. Item.
pc̃ pbr. diaconus. alee atꝙ
ebrietati deseruiens. aut desinat
aut certe dãpnetur. Subdia conus.
aut lector. aut cantor similia faci¬
ens aut desinat. aut cõmunione
pͥuetur. Similiter &iam laicus.

Expanded text:
combere, sed considerent sententiam Domini dicentis: Attendite ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate. Moderate eet hanc habendam fidelibus praedicentquia non potest libere sobrietatem pdicare, qui se mero usque ad alienationem mentis ingurgitat. Hoc et de commessationibus, et caeteris pestibus ad gastrimargiam pertinentibus, observandum est.  aut diaconus alee aut ebrietati deserviens, aut desinat aut certe damnetur. Subdiaconus autem, lector aut cantor similia faciens, aut desinat aut communione privetur. Similiter etiam laicus.
Abbreviated transcription (Latin):
& am plexaberis & ei inseruitio mamore
&intimore ita eris sub iect̃a & obediens
sicut ꝑ rectũ uxor suo sub iecta debet
eẽ man̾to. nec umqua ab eo te se parabis.
nec illo uiuente alteri uiro te sociabis
nec coniugio aut ad ultio Sicte ds̃ ad uiuet.

Expanded text:
t amplexaberis, et ei in servitio, in amore et in timore ita eris subjecta et obediens, sicut per rectum uxor suo debet subjecta esse marito, nec unquam ab eo te separabis, nec illo vivente alteri viro te sociabis, nec conjugio aut adulterio: sic te Deus adjuvet.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est. ut simolestia corporis irruit. honore suo priuet᷑ egrotus. atq idõ
illi talis requirat᷑. quipossit eiꝰ curã oem̃ agere. & locũ illius in regimine
ȩccłȩ ipso non deposite ac in custodia ciuitatis inplere. ut neq ds oĩps offen¬
dat᷑. neq ciuitas inueniat᷑ e̾e neglecta. si uͦ  reuerentissimus iohs̃ fortas¬
se ꝓmolestia sua pecierit. utabep̾atus honore debeat uacare. eo peticionẽ
ualemus. Id si hoc petẽ ille noluerit. qđ piissimo dnõ plac&. quicquid uib&¬
non faciat pmnisceri. Qđ uero ipse fecerit. sicanonieũ ẽ sequim᷑. Siuͦeanonieũ
non inquantũ sine peccato nr̃oẽ portamꝰ¬

Expanded text:
et omnino injustum est ut si molestia corporis irruit, honore suo privetur aegrotus. Atque ideo illi talis requiratur, qui possit ejus curam omnem agere, et locum illius in regimine ecclesiae, ipso non deposito, ac in custodia civitatis implere, ut neque Deus omnipotens offendatur, neque civitas inveniatur esse neglecta. Si vero idem reverendissimus Joannes fortasse pro molestia sua petierit ut ab episcopatus honore debeat vacare, eo petitionem valemus. Quod si hoc petere ille noluerit quod piissimo imperatori compnon faciat permisceri. Quod vero ipse fecerit, si canonicum est, sequimur. Si vero canonicum non est, in quantum sine peccato nostro va
Abbreviated transcription (Latin):
⁊am. aut pꝰꝙ genuent pꝰ quantũ tẽpꝰ
simorte p̃occupetur. qđ genuerit pꝰ
quot d. is liceat sacribaptis metii sara¬
intu ꝑciꝑe. Aut pꝰ quantũ tepus huic uir
suus possit in carnis copulatione conuingi
Aut si menstruali consue tudine teneatur
acccłam di intrare liceat. aut sacre cõ¬
munionis sacram̃ta ꝑciꝑe. Aut uir suȩ
conuigi ꝑmixtiis pͥusquã lauetus aqua¬

Expanded text:
am genuerit, post quantum tempus ne morte praeoccupetur quod genuerit, post quot dies hoc liceat sacri baptismatis sacramenta percipere. Aut post quantum temporis huic vir suus possit in carnis copulatione conjungi. Aut si menstrua consuetudine tenetur, an ecclesiam introire ei liceat, aut sacrae communionis sacramentum percipere. Aut vir suae conjugi permistus antequam lavetur aqua
Abbreviated transcription (Latin):
are aut̃ suũ quod ei dñs dederit. ł de inceps
dõ auxiliante laborare potuerit. cõ cessũ inꝑ
p&uũ habeat. ut inde facere ualeat qͥc quid
illi placuerit. scđ̾m aeccłasticas sanctiones.
Siqͥs uͦ qđ futurũ eẽ minine credo. si ego ip¬
se aut aliquis de heredib mis. ł quelib& oppo

Expanded text:
are vero suum quod ei dominus dederit, vel deinceps Deo auxiliante laborare potuerit, concessum in perpetuum habeat, ut inde faciat quidquid illi placuerit, secundum ecclesiasticas sanctiones. Si quis vero, quod futurum esse non credo, si ego ipse, aut aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
ris huiꝰ accłȩ. absoluo seruũ meũ ilł ꝑ hane
carthã ab solutionis. & ingenuitatis ab oĩ uin¬
culo seruititis. ita. ut abhac diȩ & deinceps
ingenuus sit. & ingenuus ꝑmaneat tã quã
si ab ingenius parentib fuiss& nat᷑. ł ꝓcrea¬
tus. eam ꝑgat partẽ quã maluerit. ł quã ei¬

Expanded text:
ae absolvo servum meum ill. per hanc chartam absolutionis et ingenuitatis ab omni vinculo servitutis, ita ut ab hac die et deinceps ingenuus sit, et ingenuus permaneat, tanquam si ab ingenuis parentibus fuisset natus vel procreatus. Eam pergat partem quam maluerit, vel quam ei
Abbreviated transcription (Latin):
nerit impunitꝰ. Qui falsũ testimo¬
niu ꝓfert contͣ ꝓximũ suũ. ex tinguet᷑
lucerna eius indie ultimo. Qui metu
cuiꝰ lib& potestatis ueritatẽ occultat. ⁊irã
quã dm̃ falsidicꝰ testis tisus tribus¬
ꝑsonisẽ. obnoxius. Primũ dõ. cuiꝰ p̃sen¬
tia contẽpnit. De inde iudici. quẽ¬

Expanded text:
erit impunitus . Qui falsum testimonium profert contra proximum suum, exstinguetur lucerna ejus in die ultimo. Qui metu cujuslibet potestatis veritatem occultat, iracunquam Deum. Falsidicus testis tribus est personis obnoxius: primum Deo, cujus praesentiam contemnit; deinde judici, que
Abbreviated transcription (Latin):
nec ideo tam̃ doemones qui eo p̃ditisint
hoĩb bonis p̃ponendos prudens qͥsq cen¬
suerit hoc & decorpoꝵ celeritate dicimus
Et hac enĩ p̾stantia ñ solũ auolucrib hoiẽs.
rantur. ut eoꝵ. cõparatione pluber depu¬
tatisint. nec tamen ideo sibi hȩc animan¬
tiũ gñra existimant p̾ponenda. qͥbus ca¬
piendis &mansue faciendis. atq insuȩ
uoluntatis usum cõmodũq redigendis
ñ ui corporis s rationis imperitant.
llã uõ tcia doemonũ potentia quod
diurna rerũ exꝑientia quẽ admodii
p̃noscant atꝙ p̾nuntiant multa didi¬
cerunt. ita contẽpnunt qui haec uigi¬
lant̃ curant auerissimȩ lucis ueritate
discernere. ut nec senes plura exꝑtos.
&obhoc quasi doctoreᷤᷤ ideo ꝓbi adoles¬
centes. sibi ante cellere existiment. ut
nec medicos. nec nautas. nec agricolas
qͦs pͣue uoluntatis & iniqͥs morib uiderint
ideo putent sibi eẽ p̃ferendos qđ illi de

Expanded text:
nec ideo tamen daemones qui eo praediti sunt nec ideo tamen daemones qui eo praediti sunt bonis hominibus praeponendos prudens quisque censuerit. Hoc et de corporum celeritate dicimus: et hac enim praestantia non solum a volucribus homines, rantur, ut in eorum comparatione plumbei deputandi sint; nec tamen ideo sibi haec animantium genera existimant praeponenda, quibus capiendis, mansuefaciendis, atque in suae voluntatis usum commodumque rnon vi corporis, sed rationis impertiant. Illam vero tertiam daemonum potentiam, quod diurna rerum experientia quemadmodum praenoscant atque praenuntient, multa didicerunt, ita contelanter curant a uerissimae lucis ueritate discernere, ut nec malos senes plura expertos et ob hoc quasi doctiores ideo probi adulescentes sibi antecellere existiment nec medicos nec nautas nec agricolas,, quos prauae uoluntatis et iniquis moribus uiderint, ideo putent sibi esse praeferendos, quod illi de
Abbreviated transcription (Latin):
mundant. nec eis seferiendos rapien dosq
ꝑmittunt .s inquir̃ & amant aliqͥd quod
eo dẽ mͦ sẽꝑ ẽ cuiꝰ participatione beati sint.
pͥmũ considerant ñ ideo sibi p̃ponen dos
ce demones. quod acriore sensu corporis
aeris scilic& hoc ẽ subtilioris elem̃ti. qr
nec ipsi t̾renis corporib bestias sibi p̾po¬
nendas putant. quȩ acrius multa ꝑ sen¬
tunt. ueluti sagacẽ canẽ. quia latentẽ
ferã ol factu accerrimo sic inuenit. ut
ad eã capiendã ducatũ quendã hoĩ p̃beat
ñ utiq prudentiore intellectu animi. s
acutiore corporis sensu. Uel uulturẽ. qͥ
ꝓiecto ca dauere ex inꝑiusa ꝓpinquitate
aduolat. nec aqͥlã quia sublimit̃ uolans
de tanto int̾ uallo natantẽ sub fluctibus
exertis pedibꝰ atꝙ unginbus. raꝑe. nec
aliaᷤ multa in noxia qđ sint in ex ꝑta
formidet. Unde conicere facile ẽ quan¬
tũ poss& in acrus corporib sensus ee acrior

Expanded text:
mundant, nec eis se ferendos rapiendosque mundant, nec eis se ferendos rapiendosque permittunt, sed inquirunt et amant aliquid, quod do semper est, cujus participatione beati sint, primum considerant non ideo sibi praeponendos esse daemones, quod acriore sensu corporis praevalent, aeris scilicet, hoc est subtilioris elementi: quia nec ipsis terrenis corporibus bestias sibi praeponendas putant, quae acrius multa praesentiunt: veluti sagacem canem, quia latentem feram olfactu acerrimo sic invenit, ut ad eam capiendam, ducatum quemdam homini praebeat: non utique prudentiore intacutiore corporis sensu; uel uulturem. quia proiecto cadauere ex inprouisa longinquitate aduolat: nec aquilam, quia sublimiter uolans de tanto interuallo natantem sub fluctibus exertis pedibus atque unguibus rapere; nec alia formidet. Unde conjicere facile est quantum possit in aereis corporibus sensus esse acrior,
Abbreviated transcription (Latin):
ra ut aerei corporis sensu trenoꝵ
corpoꝵ sensũ facile pcedant. Celenitate
ore non solũ cursus quoꝵ lib& hominũ
ł ferarp. uerũ &iã uolatus auium in cõ¬
parabilit̃ iuncant. Quibus duab rebus.
quantũ ad aenũ corpꝰ attinet p̾diti.
Hoc ẽ acrimonia sensus. &celentate motꝰ
multo ante cogitata p̾nuntiant. ł nun¬
uant. quȩ homines ꝓsensus t̾reni tar¬
ditate mirent᷑. Accessit etrã demonibꝰ.
ꝑtã longii tẽpꝰ quo eoꝵ uita ꝓtendit᷑
rerũ longe maior exꝑientia quã potest¬
hominib ꝓpt̾ breuitatẽ uitȩ ꝓuenire
Per has efficatias quas aerii corporis na¬
tura sortitaẽ. nsolũ multa futura p̃dict̃
demones. uerũ &iã mira multa faciunt
Quȩ quo hores aicere ac facere npossunt
eẽ dignos qui dẽ quib seruiant. & quib
honores diuinos deferant arbitrant᷑ insti¬
gante maxime uitio curiositatis pp̃ amo¬
re felicitatis falsȩ atꝙ trenȩ & excellentiȩ
tẽporał. Qui aut̃ se ab eis cupiditatibus

Expanded text:
ra, ut aerii corporis sensu terrenorum corporum sensum facile praecedant; celeritatem non solum cursus quorumlibet hominum uel ferarum, uerum etiam uolatus auium inconparabiliter uincant. quibus duabus rebus, quantum ad aerium corpus attinet, praediti, hoc est acrimonia sensus et celeritate motus, multo ante cognita praenuntiant uel nuntiant, quae homines pro sensus terreni tarditate mirentur. accessit etiam daemonibus per tam longum tempus. quo eorum uita protenditur, rerum longe maior exhominibus propter brevitatem vitae provenire. Per has efficacias quas aerii corporis natura sortita est, non solum multa futura praedicunt daemones, verum etiam mira multa faciunt: quae quoniam homines dicere ac facere non possunt, eos dignos quidam quibus serviant, et quibus divinos honores deferant, arbitrantur: instigante maxime vitio curiositatis, propter amorem felicitatis falsae atque terrenae et excellentiae temporalis. Qui autem se ab eis cupiditatibus
Abbreviated transcription (Latin):
in muncdi atq ꝑũsi: Quantũ aut̃ ualeat
enda. mutanda. atq uersanda. lon¬
gumẽ nunc demonstrare. & putamꝰ
qđ ł mediocrit consideranti facile con¬
currat.
natione doemonii questio ẽ. illos ea
plerũꝙ p̾nuntiare quę ipsi facturi sunt.
dere. & ꝑuersis atꝙ amatorib terrenor
cõ modor mala facta suadere. dequoꝵ
moribus certi sunt quod sint eis talia
suadentid consentiri. Suadent eni mi¬
ris & inuisibilibus modis ꝑ illã subtili¬
tatẽ corpoꝵ suoꝵ. corpora homi nũ ñ
sentientiũ penetrando. & se cogitationib
eoꝵ ꝑ quȩdã imaginana uasa miscendo.
siue ugilantiũ siue dormientiũ ali¬
quando aut̃ ñꝙ ipsi faciunt. s que na¬
turalib signis futura p̾noscunt. quȩ
signa nhom sensus uenire non possunt.

Expanded text:
inmundi atque peruersi! quantum autem ualeat inmundi atque peruersi! quantum autem ualeat r molienda, mouenda, mutanda atque uersanda longum est nunc demonstrare et puto quod uel mediocriter consideranti facile occurrat. natione daeplerumque praenuntiare quae ipsi facturi sunt. dere, et perversis atque amatoribus terrenorum commodorum malefacta suadere; de quorum moribus certi sunt quod sint eis talia suadentibus consensuri. Suadent autem miris et invisibilibus modis, per illam subtilitatem suorum corporum corpora hominum non sentientium penetrando, seseque cogitationibus eorum per quaedam imaginaria visa miscendo, sive vigilantium sive dormientium. Aliquando autem non quae ipsi faciunt, sed quae naturalibus signis futura praenoscunt, quae signa in hominum sensus venire non possunt,