comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noui testam̃ti inducamꝰ. s ꝑ unitatẽ potesta¬
tis & filius in patre. & pater intelligat᷑ infi¬
lio.⁊ filius feneretur in patre: & pater relaxet
infilio Nã & pater dimitrit peccatũ filiũ.¬
iam d̾imisisse diximꝰ. accipite qr dimitrit &
pater Dimitte inquit nobis debita nr̃a. sicut
& nos dimittimus debitorib nr̃is utiq ex
ꝑsona nr̃a. hoc filius patri dicit: Nec ideo dicit
quasi dimittere ipse ñ possit: s ideo dicit ut
tu unitatẽ potestatis intelligas: deniq si auc¬
toritatẽ queris in filio. iã uos inquit mundi
estis. ꝓpt̾ sermonẽ quẽ locutus sũ uobis.
dimittit sermone. dimittit imperio Sed
cũ ratione dimittit. dicens. uade post liȩc ui¬
de ne pecces: Habes auctoritatẽ qr uetera do¬
nauit: habes iuidiciũ qi futura prescr ipsit:¬

Expanded text:
noui testamenti inducamus, sed per unitatem potestanoui testamenti inducamus, sed per unitatem potestatis et filius in patre et pater intellegatur in filio et filius faeneretur in patre et pater relaxet in filio. nam et pater dimittit peccatum: filium dimisisse iam diximus. accipe quia dimittit et pater. dimitte inquit nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. utique ex persona nostra hoc filius patri dicit. nec ideo dicit, quasi dimittere ipse non possit, sed ideo dicit, ut tu unitatem potestatis intellegas. denique si auctoritatem quaeris in filio, iam uos inquit mundi estis propter sermonem, quem locutus sum uobis. dimittit sermone, dimittit imperio, sed cum ratione dimittit dicens: uade, post haec uide ne pecces. habes auctoritatem, quia uetera donauit: habes iudicium, quia futura praescripsit
Abbreviated transcription (Latin):
noscamꝰ etiã creditorem Creditoris nempe
ius. ẽ: ut exigat & relaret. ꝙ ideo idem relax¬
arbitrũ uenie recognosco: Aut si pater
credidit & filius relaxauit: ñ ꝑunitatẽ ut nos
dicimꝰ. s ut arriani adserunt ꝑdistantiã potes.¬
tatis. alius gͦ d̾s credidit. alius relaxauit: Unde
incurrunt. ut manicheor ꝑfidiã ñ euadant:
deinde unũ dicendo bonũ dđm. aduertant quos
laqueos dementiȩ suȩ incidant: Si bonꝰ . ẽ. qui
credidit. quomͦ ñ .ẽ. bonꝰ qͥ relaxauit: e̾rgocum
illis partẽ habeant arriani: cũ quor adsertio¬
ne conueniunt: Nec nurũ si is qui semel deui¬
are cepit auero. nexib se alieni erroris inuol¬
uat ꝙ ideo una ẽ. sententia quȩ hereticoꝵ
om̃ium machinas destruat. ut uniꝰ potesta¬
tis. maiestatis atq uirtutis trinitatẽ eẽ cre
nec ab eo qdͣ pater mandaũ filiũ segrege mus:
Ita enĩ fiet ut ñ alterũ dm ueteris. alterũ

Expanded text:
noscamus etiam creditorem. creditoris nempe noscamus etiam creditorem. creditoris nempe ius est, ut exigat et relaxet. et ideo idem relaxarbitrum ueniae recognosco? aut si pater credidit et filius relaxauit, non per unitatem, ut nos dicimus, sed ut Ariani adserunt, per distantiam potestatis, alius ergo deus credidit, alius relaxauit? unde incurrunt. ut Manicheorum perfidiam non euadant. deinde unum dicendo bonum deum aduertant quos laqueos dementiae suae incidant. si bonus est qui credidit, quomodo non est bonus qui relaxauit? ergo cum illis partem habeant Ariani, cum quorum adsertione conueniunt. nec mirum si is qui semel deuiare coepit a uero nexibus se alieni erroris inuoluat. et ideo una est sententia, quae haereticorum omnium machinas destruat, ut unius potestatis, maiestatis atque uirtutis trinitatem esse crenec ab eo quod pater mandauit filium segregemus. ita enim fiet, ut non alterum deum ueteris, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
utiq omĩps potestas & una. patris ⁊ filii deda¬
rat᷑: ut nec patrẽ a noui testam̃ti gratia
secernamꝰ. nec rursus ab instauratione
mundi filiũ separemꝰ: Deniq consideremꝰ
utrũ idem d̾s utriusq sit conditor testam̃¬
ti: Nempe om̃s in pͥmo homine peccauimꝰ.
& ꝑ nature successionẽ. culpȩ quoq ab
uno inomĩs transfusa successio est: Inquẽ
gͦ peccaui. inpatrẽ. an infiliũ: Utiq in eũ
qui mͥ credidit: qđ ñ seruando peccaui
Mandatũ.ẽ. homini ut ab omnibꝰ gustaret
quȩ erant in paradiso. lignũ scientiȩ boni
& mali ñ tangeret. Adam gͦ: in singulis nob̾
est: In illo enĩ conditio humana deliquit.
qr ꝑunũ in oms ꝑtransiũ peccatũ: Uideo
sũmã mͥ creditã: uideo q̃ p̃uaricationis
era contraxero. dũ uẽtita & int̾dicta de¬
gusto: Hinc debeo cõmisse sortis usurã. qi cre¬
ditũ mandator cęlestiũ fenꝰ intemerata fi¬
de seruare ñ potui. Agnouimꝰ creditũ: ag¬

Expanded text:
utique omnipotens potestas et una patris et filii declaratur, ut nec patrem a noui testamenti gratia secernamus nec rursus ab instauratione mundi filium separemus. denique consideremus utrum idem deus utriusque sit conditor testamenti. nempe omnes in primo homine peccauimus, et per naturae successionem culpae quoque ab uno in omnes transfusa successio est. in quem ergo peccaui, in patrem an in filium ? utique in eum qui mihi credidit quod non seruando peccaui. mandatum est homini, ut ab omnibus gustaret quae erant in paradiso, lignum scientiae boni et mali non tangeret. Adam ergo in singulis nobis est. in illo enim condicio humana deliquit, quia per unum in omnes pertransiuit peccatum. uideo summam mihi creditam, uideo quae praeuaricationis aera contraxero, dum uetita et interdicta degusto. hinc debeo conmissae sortis usuram, quia creditum mandatorum caelestium faenus intemerata fide seruare non potui. agnouimus creditum, ag
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ sequit᷑. & scđm multitudinẽ mserationũ
tuarũ. dele iuqͥtatẽ meã: Nonenĩ idem significat
uterq uersiculus. sed illud ad incarnationẽ re¬
fert᷑. hoc uero qđ sequit᷑ ad bas referendũ ui¬
det᷑ quas di filiꝰ in carne suscepit iniurias. q ie
fixus.ẽ. qr mortuus. qr sepultus . ẽ. hec enĩ. carius
ñ diuinitatis insignia sunt & necessariũ fuit:
ut erũnarũ multitudinẽ miserationũ mul¬
titudo depelleret: ꝓfuturo nob̃ dominice
certamine passionis Non enĩ sua peccata dele¬
bat. qͥ peccatũ nullũ fecerat: s qr peccatũ factꝰ. ẽ.
nr̃a erant delenda peccata sic̃ đđ dix̾ dele unqͥ¬
tatẽ meã: qͥd ẽ. dele. uideamꝰ hoc uerbũ ñ otio¬
sũ ẽ. Deniq: alibi ait. Egosũ egosũ qͥ deleo iniqͥ¬
tates tuas. & menior ñ ero Sut. sune ꝓfecto
alte inp̃ssa quędã conscientię nr̃e ulcera. delictor:
& quȩdã mentiũ nr̃arũ animorũq bibices. erroꝵ¬

Expanded text:
sic enim sequitur: et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam. non enim idem significat uterque uersiculus, sed illud ad incarnationem refertur, hoc uero quod sequitur ad eas referendum uidetur quas dei filius in carne suscepit iniurias, quia fixus, quia mortuus, quia sepultus est; haec enim carnis, non diuinitatis insignia sunt. et necessarium fuit, ut aerumnarum multitudinem miserationum multitudo depelleret profuturo nobis dominicae certamine passionis. Non enim sua peccata delebat, quia peccatum nullum fecerat, sed quia peccatum factus est, nostra erant delenda peccata, sicut Dauid dixit: dele iniquitatem meam. quid est dele? uideamus hoc uerbum; non otiosum est. denique et alibi ait: ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates tuas, et memor non ero. sunt profecto alte inpressa quaedam conscientiae nostrae ulcera delictorum et quaedam mentium nostrarum animorumque uibices,
Abbreviated transcription (Latin):
nouella p̃dicatione signari: audi quid etiã iezechiei ꝓpħa olim ꝑ sꝑm p̾locut᷑
& uirgultũ eiꝰ nũquã deficit. Q d si senuerit: int̾ra ẽ radix eiꝰ. Si autẽ in
petra moituus fuerit trucus eiꝰ ab odore aquȩ reflorebit.: & faciet fruticẽ
quasi nouella. Uir uͦ si mortuus fuerit abiit. & mortalis si ceciderit ultra
iã ñ erit: Nontibi uidet᷑ in his cũ quodã pudore arguere homines. & di¬
cere. itane est stultũ homiinũ genꝰ. ut cũ uideant excisȩ arboris truncũ
interrogantis mͦ legendũ sit qͦd dix mortalis autẽ cũ ceciderit ñ resurget

Expanded text:
novella praedicatione signari: audi etiam quid Ezechiel propheta olim per Spiritum et virgultum ejus nunquam deficiet. Quod si senuerit in terra radix ejus, et in pulvere emortuus fuerit truncus ejus, ab odore aquae reflorebit, et faciet fruticem sicut novella. Vir vero si mortuus fuerit, abiit, et mortalis si ceciderit, ultra non erit ? Non tibi videtur in verbis his, cum quodam pudore arguere homines, et dicere: Itane stultum est hominum genus, ut cum videant exscissae arboris truncum  scias, quod veluti interrogantis modo legendum sit quod dixit: Mortalis autem cum ceciderit, non resurget?
Abbreviated transcription (Latin):
possit ꝓ agonib p̃sentis uitȩ cũ anima sua caro uel pudica coronari.
symboli docet. qͣ in eo qͥd cȩteris tradit᷑ carnis resurrectionẽ. uno ad di¬
to ꝓ nomine tradit. hiuus carnis resurrectionẽ. huius sine dubio quam
fideliũ carnẽ suã si mundã seruauerit a peccato futurã esse uas honoris
ut ile dno ad om̃e opꝰ bonũ paratũ. si uͦ contaminata fuerit in peccatis. futu¬
rã eẽ uas irȩ adinteritũ. Iaouero de ipsa resurrectionis gła. & de reꝓ¬
missionũ magnitudine siquis pleniꝰ scire desiderat. onũb pene diuinis
uoluminib inueniet indicari: ex quib nos cõmonitionis tantũ gratia
pauca inpresenti loco memorantes. finẽ in iuncti a te opusculi faciemꝰ.
si resurrectio mortuor ñ ẽ: ergo ne ͦuꝑe resurrexit. Si autẽ xp̃c̃ ñ resure¬
rerst meruse pͥdicatio nr̃a . uacua ẽ & fides urã. & paulopost. Nunc autẽ¬

Expanded text:
possit pro agonibus praesentis vitae, cum anima sua caro vel pudica coronari, possit pro agonibus praesentis vitae, cum anima sua caro vel pudica coronari, Symboli docet, quae in eo quod a caeteris traditur, Carnis resurrectionem, uno addito pronomine, tradidit, Hujus carnis resurrectionem. Hujus sine dubio, quamfidelium carnem suam, si mundam servaverit a peccato, futurum esse vas honoris, utile Domino ad omne opus bonum paratum: si vero contaminatam in peccatis, futurum esse vas irae ad interitum. 109 Jam vero de ipsa resurrectionis gloria, et de repromissionis magnitudine, si quis plenius scire desiderat, in omnibus pene divinis voluminibus inveniet indicari. Ex quibus nos commonitionis tantummodo gratia pauca in praesenti loco memorantes, finem injuncti a te Opusculi faciemus.si resurrectio mortuorum non est, ergo nec Christus resurrexit . Si autem Christus non resurre
Abbreviated transcription (Latin):
species latere mortale dep̃hendat ingeniũ. diuina uirtꝰ inuenire posse
ac discernere ñ putabit᷑ unui scuiuisq carnis ꝓpriũ censũ. etiã si uideat᷑¬
ẽẽ disꝑsũ : S adhuc tempt emꝰ animas quȩ deficiunt in fide. naturalib
rationib adiuuare Siquis diuersa semina in unũ ꝑmisceat & hȩo indis¬
germen ꝓducet. & culmũ suȩ formȩ suiq corporis reparat. Ita gͦ & ui¬
uscuuusq carnis substantia. quãuis uarie & diuerse disꝑsa sit: ratio tam̃
ipsa qͣ in est unicuiq carni. ẽ inmortalis. Caro ͣ tẽpore qͦ seminatis in
terrã corporib primũ uerbũ di uoluntate cũ adriserit: collectũ e t̾ra¬
& adtractũ substantiȩ suȩ. censũ reddit ac reparat. in illa specie quã
mors aliquando dissoluerat. Et it a fit. ut unicuiq animȩ ñ confusũ
aut extraneũ corpꝰ. sed suũ qd habuerat reparet᷑: ut consequenter

Expanded text:
speciem terrae latere, mortale deprehendat ingenium: divina virtus invenire posse speciem terrae latere, mortale deprehendat ingenium: divina virtus invenire posse ac discernere non putabitur uniuscujusque carnis proprium censum, etiam si videatur dispersus? 43. Sed ad haec tentemus, animas quae deficiunt in fide, naturalibus rationibus adjuvare. Si quis diversa semina in unum permisceat, et haec indisgermen producet, ut statum suae formae suique corporis reparet? Ita ergo uniuscujusque carnis substantia, quamvis varie diverseque dispersa sit, ratio tamen ipsa, quae inest unicuique carni, est immortalis: 108 quia immortalis anibus primum veri Dei voluntati arrisit, collectum terrae attractumque substantiae suae censum reddit, ac reparat in illam speciem, quam mors aliquando dissolverat. Et ita fit ut unicuique animae non confusum, aut extraneum corpus, sed suum quod habuerat reparetur, ut consequenter
Abbreviated transcription (Latin):
hominib confert statũ. ut qͥ de terra resurrexerint. ñ iterũ in t̾ra cũ pe¬
cudib s in cȩło cũ angłis uiuant: quos tam̃ ad hoc ratio uitȩ prioris adm ise¬
consorciis. S infideles reclamant & dicunt. Quonͦi potest caro qͦ putrefac¬
tã dissoluit᷑. aut in puluerẽ uertit᷑. marisq etiã interdũ ꝓfundo soluit᷑
fluctibusq disꝑgit᷑ recolligi rursũ. & redintegrari in unũ: & corpꝰexea hominis
in seminib quȩ tu in terra iacisꝑ annos singulos fieri uides. hoc intua carne qͣ¬
di lege semuinat᷑ in t̾ra futurũ ẽẽ ñ credis : Cur queso te tã angustus & inualidus
diuine potentiȩ eristimator es: ut dispsũ unius cuiusq carnis puluerẽ in suam
demersas in ꝓfundũ terrȩ metallor uenas rimat᷑: e artificis oełs aurũ udet
inqͦ imperitꝰ terrã putet: Ne tantũ quidem concedimꝰ ei. qui fecit hominẽ :
& argenti aliã. aeris qͦq longe disparem. ferri qͦq ac plũbi diuersas in terra

Expanded text:
erunt, non iterum in terra, cum pecudibus, sed in caelo cum Angelis vivant: quos tamen ad hoc ratio vitae purioris admiseconsortiis. 42. Sed infideles clamant, et dicunt: Quomodo potest caro, quae putrefacta dissolvitur, aut in pulverem vertitur, maris etiam interdum profundo sorbetur, fluctibusque dispergitur, recolligi rursum et reintegrari in unum, et corpus ex ea hominis in seminibus, quae tu in terram jacis, per annos singulos fieri vides, hoc in tua carne, quae lege Dei seminatur in terra, futurum esse non credis? Cur quaeso tam angustus et invalidus divinae potentiae aestimator es, ut dispersum uniuscujusque carnis pulverem, in suam demersas in profundum terrae metallorum venas rimatur? Et artificis oculus aurum videt, in quo imperitus terram putat. Haec cur non 107 concedimus ei, qui fecit hominem, qet argenti aliam, aeris quoque longe disparem, ferri ac plumbi diversam intra
Abbreviated transcription (Latin):
quã oꝑatꝰ e̾ in xꝑo suscitans eũ a mortuis. & sede faciens in dextera sua.
Qͦd autẽ ueniat iudicaturus uiuos & mortuos: multis quidem scriptura
rũ diuinarũ testimoniis edocem᷑. S priusquã ꝓpħicis hȩx eloquiis p̃dicta
doceamꝰ: illud necessario arbitror ãmonendũ. qđ ista fidei tradicio cotidie
nos uult de aduentu uidicis ẽẽ sollicitos: ut actꝰ nrõs ita p̃paremus. uelut
reddituri inminenti iudici rationẽ. hoc enĩ erat qͦd & ꝓpłia dicebat de ueso beo

Expanded text:
us est in Christo, suscitans eum a mortuis, et sedere faciens in dextera sua . 33. Quod autem veniat judicaturus vivos et mortuos, multis quidem divinarum Scripturarum testimoniis edocemur. Sed prius quam propheticis 95 haec eloquiis praedicta doceamus, illud necessarie arbitror admonendum, quod ista fidei traditio quotidie nos vult de adventu judicis esse sollicitos, ut actus nostros ita praeparemus, tanquam reddituri imminenti judici rationem. Hoc enim erat quod et Propheta diceb
Abbreviated transcription (Latin):
scłm substantiã diuinã ẽẽ filiũ. aliud scq̾ni
carnis susceptionẽ: Nã sođm subscantiã diui¬
nã difilius. ẽ: sod̾m carnẽ filius dauid Itaq
ubi generatio seđm carnẽ describit᷑. saluatoris.
dã filiꝰ nominat᷑. ubi uero plenitudo con-¬
fessionis exigit᷑ cũ designat᷑ generatio sal¬
uatoris. ñ uult se dauid filiũ. di filiꝰ nomina¬
ri Designatio enũ maiestatis: eiꝰ naturam
int̾p̃tatꝰ: S iã redargutis seuoꝵ int̾p̃tati¬
onib̾: ad eccłiã sermo uertendꝰ ẽ uerũ qđ
sepe titulũ quinqͣgesimi psalmi repetimꝰ.:
ñ p̃sumptionis ⁊ infirmitatis exemplũ. ẽ
Uno enĩ die uel ꝑ angustias ingenii. uł ꝑ
fragilitatẽ uocis omnẽ seriemi ñ posfum
inplere tractat᷑. ꝙ ideo qm̃ suꝑiore die ad¬
u̾sus uidȩos nr̃ sermo directꝰ ẽ. quosqͥdem
eo usq docum̃ta fidei subegerunt. ut. xp̃e

Expanded text:
secundum substantiam diuinam esse filium, aliud secundum secundum substantiam diuinam esse filium, aliud secundum carnis susceptionem ? nam secundum substantiam diuinam dei filius est, secundum carnem filius Dauid. itaque ubi generatio secundum carnem describitur saluatoris, Dauid filius nominatur, ubi uero plenitudo confessionis exigitur, cum designatur generatio saluatoris, non uult se Dauid filium dei filius nominari; designatio enim maiestatis eius naturam interpretatur. sed iam redargutis scaeuorum interpretationibus ad ecclesiam sermo uertendus est. Uerum quod saepe titulum quinquagesimi psalmi repetimus, non praesumptionis, set infirmitatis exemplum est. uno enim die uel per angustias ingenii uel per fragilitatem uocis omnem seriem non possum inplere tractatus. et ideo quoniam superiore die aduersus Iudaeos noster sermo directus est, quos quidem eo usque documenta fidei subegerunt, ut Christus
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd hac potest dici p̃cellentiꝰ potestate q̃ etiã
carnẽ hominis ad dext̃am dĩ conlocau̾. & in¬
firmũ illud condditiois humane: postꝗͣ tam̃
uerbũ carꝯfactũ ẽ: diuinitati copulaũ et̾ne.
S: qͥd hoc ẽ: Postea quã forinꝰ obmũtuit. arriꝰ
conticuit. sabellius uocẽ ꝑdidit: adhuc here sim
tam̃ diu̾sa contra eccłiã excitantẽ ora conspi¬
cio: Nã ecce manicheus. & ualentinꝰ.⁊ omnis
diriuatio manicheor. eo telo nitit᷑ qͦ alii st̃
ꝑempti fidei p̾iudiciũ. fidei testificatione
molit᷑: Ait enĩ detestanda heresis. Ecce negaũ
xpẽ filiũ se ẽẽ dauid: & id̾o inqͥt credendumẽ.
qdꝰ ñ susceꝑit carnẽ. Quib aꝑtissime in ipso
principio eiuangłu scriptura respondet¬
& dicit. Lib̃ gen̾atiois iħ u xꝑi filiidauid:
Cur gͥ aut alibi dd filius dicitur. aut alibi
dd filiꝰ denegat᷑. nisi ut intellegas aliud eẽ

Expanded text:
quid hac potest dici praecellentius potestate, quae etiam quid hac potest dici praecellentius potestate, quae etiam carnem hominis ad dexteram dei conlocauit et infirmum illud condicionis humanae, postquam tamen uerbum caro factum est, diuinitati copulauit aeternae? sed quid hoc est? posteaquam Photinus obmutuit, Arius conticuit, Sabellius uocem perdidit, adhuc haeresim tamen diuersa contra ecclesiam excitantem ora conspicio. nam ecce Manicheus et Ualentinianus et omnis diriuatio Manicheorum eo telo nititur, quo alii sunt perempti: fidei praeiudicium fidei testificatione molitur. ait enim detestanda haeresis: \'ecce negauit Christus filium se esse Dauid, et ideo inquit credendum est quod non susceperit carnem\\ quibus apertissime in ipso principio euangelii scriptura respondet et dicit: liber generationis Iesu Christi filii Dauid. cur igitur aut alibi Dauid filius dicitur aut alibi Dauid filius denegatur nisi ut intellegas aliud esse
Abbreviated transcription (Latin):
cũ legit dnm d̃no dixisse. intelligat n
eundẽ & ipsũ ẽẽ cuidicit. & ciudicit᷑. Nec
enĩ sibi pat̾ dic sede ad dextris meis: nec
sibi dix̾. ponã iimicos tuos cy aliquando
intellegant om̃s filiũ e̾ẽ qͥ adextris sedet.¬
& hanc distinctionẽ int̾ patrẽ filiũq custo¬
diant. ut sit distinctio patris ⁊ filii. qđ alius
pat᷑ aliꝰ filius Sed qr in una sede sedent: una
maiestate potiunt᷑: & sedent ñ ꝓdiscerniculo
dignitatis ꝓͣ ordine potestatis s ꝓcopula ca¬
ritatis. lmã patris & filii intellegant potestatẽ:
Inqͦ & arrius conticeseat. qͥ contraria sabellio
erroris urget uestigia: Audiat d̃um dno dicere:
audiat ad dexterã patͥs filiũ sede. & desmat
de sermone atq ordine hominũ dniputati fa¬
cere questionẽ Nec arguñtet᷑ hic. qr pat̾ dicit
sede Legimꝰ enĩ ⁊ alibi etiã sine patris dicto
sede filiũ. sic̃ dscriptũ. ẽ. ꝙ sedet ad dexterã di.
&alibi Amodo uidebitis filiũ hoĩs sedenten

Expanded text:
dixisse, intellegat non eundem et ipsum esse qui dicit et cui dicitur - nec enim sibi pater dicit: sede a dextris meis nec sibi dixit: ponam inimicos tuos - et aliquando intellegant omnes filium esse qui a dextris sedet et hanc distinctionem inter patrem filiumque custodiant, ut sit distinctio patris et filii, quod alius pater, alius filius, sed quia in una sede sedent, una maiestate potiuntur et sedent non pro discerniculo dignitatis nec pro ordine potestatis, sed pro copula caritatis, unam patris et filii intellegant potestatem. in quo et Arius conticescat, qui contraria Sabellio erroris urget uestigia. audiat dominum domino dicere, audiat ad dexteram patris filium sedere et desinat de sermone atque ordine hominum diuinitati facere quaestionem. nec argumentetur hic quia pater dicit sede; legimus enim et alibi etiam sine patris dicto sedere filium, sicut scriptum est: et sedet ad dexteram dei et alibi: amodo uidebitis filium hominis sedente
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc aduersus gentiles S qm̃ triptitã diuisionẽ
tractatꝰ hꝰ polliciti sumꝰ. unã aduersꝰ gentiles aliã
adu̾sũ uideos. tertiã ap̃ eccłiã: nc̃ contra uidȩos
udet᷑ eẽ tc̃tandũ Iuid gͥ nob̾ ꝓpositũ sit. recen¬
seamꝰ: Titulus inqͥt psalmi dd intellectꝰ. cũ uenit
ad eũ nathan ꝓpħa. cũ int᷑u adbetsabee Nempe
historia ħ & adulterũ dauid inducit.⁊ homicidam
ꝙ hunc uosuidei dicitis e̾ẽ ãi filiũ. si ds uirtutũẽ
ñ criminũ. Et de hoc dicit q̃s pat̾ thronꝰ eiꝰ. qͥ dolum¬

Expanded text:
haec aduersus gentiles. Sed quoniam tripertitam diuisionem haec aduersus gentiles. Sed quoniam tripertitam diuisionem tractatus huius polliciti sumus, unam adueraduersum ludaeos, tertiam apud ecclesiam, nunc contra Iudaeos uidetur esse tractandum. quid igitur nobis propositum sit recenseamus. titulus inquit psalmi Dauid intellectus, cum uenit ad eum Nathan propheta, cum intrauit ad Betsabee. nempe historia haec et adulterum Dauid inducit et homicidam, et hunc uos, Iudaei, dicitis esse dei filium! sed deus uirtutum est, non criminum, et de hoc dicit deus pater: thronus eius sicu
Abbreviated transcription (Latin):
Nã post pͥmi hoĩs lapsũ uistãq sententiã. cũ in uno
carnus dãpnatꝰ sit adpetitꝰ. uitiũ trax̾ conditio.
infecit culpã naturẽs s naturȩ ipsius uitiũ. fides
temꝑauit. & ddeuotiois intentio nutigau̾ offen¬
sã. Conu̾timini gͥ add̾m gentes & scitote qm̃id̾ns
ipse ẽ ds. ipse fecit nos⁊ ñ ipsi nos Scitote. qͣm caro
& puluis sumꝰ Relinquamꝰ gͦ q̃ fecimꝰ.⁊ ipsũ nr̃i
uenerem auctorem. qͣui uitã dedit. pͥeccata do¬
naũ: qͥsolus pot̾ dicere. ego sũ ego sũ qͥ deleo ini¬
qͥtates uas. & memoi ñ eio Magnꝰ plane & mi¬
sericors as qͥ beneficiũ confert: nec beneficiimu¬
nꝰ eaꝓbrat. Miramini qđ daiuid regẽ fecerit:
uictoremq multarũ gentiũ Sic seruulos suos
consueũ euehere. ñ auarus numerũ. necbene¬
ficii parcus. nec gre angustꝰ nec frugi. sopulens
largitatis. qd redemit apeccato. auget in p̾mio:

Expanded text:
nam post primi hominis lapsum iustamque sententiam, cum in uno nam post primi hominis lapsum iustamque sententiam, cum in uno carnis damnatus sit adpetitus, uitium traxit condicio, infecit culpa naturam, sed naturae ipsius uitium fides temperauit et deuotionis intentio emitigauit offensam. conuertimini igitur ad deum, gentes, et scitote quoniam dominus ipse est deus. ipse fecit nos, et non ipsi nos. scitote quoniam caro et puluis sumus. relinquamus ergo quae fecimus et ipsum nostri ueneremur auctorem, qui uitam dedit, peccata donauit, qui solus potest dicere: ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates uestras et memor non ero. magnus plane et misericors deus, qui beneficium confert nec beneficii munus exprobrat. miramini quod Dauid regem fecerit uictoremque multarum gentium? sic seruulos suos consueuit euehere. non auarus munerum nec beneficii parcus nec gratiae angustus nec frugi, sed opulens largitatis quos redemit a peccato auget in praemio.
Abbreviated transcription (Latin):
atq inde ꝑturbant. ut gub̾nator sui anumꝰ ee ñ
possit. diem ac noctẽ caligine amnous ignorans
ocłis gͥ excitat᷑ libido: sebrietate suecenditur:
omĩs aut ebriosus: fornicator. pauꝑ fiet: Nec tibi
de potentia blandiare: potandi Noe inebriatꝰe.
& qui ñ inebriatꝰ ẽ diliuiuo. inebriatꝰ ẽ uino: S ille
naturã uni ignorabat: ñ enĩ ante potauerat. tu
in illo didicisti. cauere qͥd debeas: Loth ꝑ sõnũ de¬
ceptꝰ ẽ. & tusi decipi ñ uis sõnũ m̃tis tuȩ discute.
ne ebrio inludat filius. aut filia dormienti: Non
pietas illic: s ebrietas ridet᷑. hec pat̾ illic. s dormi¬
ens circũscribit᷑ Uis ñ aduri: noli ad ignẽ accedere:
uis ñ p̃cipitari: Nutantia fuge. p̃rupta caue: cadu¬
ca declina. Uides gͥ in illis qͥuisti eẽ meruerunt
ñ alterã fiusse naturã: s alterã fuisse disciplinã

Expanded text:
atque inde perturbant, ut gubernator sui animus esse non atque inde perturbant, ut gubernator sui animus esse non possit, diem ac noctem caligine amoris ignorans. oculis igitur excitatur libido, sed ebrietate succenditur; omnis autem ebriosus et fornicator pauper fiet. nec tibi de potentia blandiare potandi. Noe inebriatus est, et qui non inebriatus est diluuio inebriatus est uino. sed ille naturam uini ignorabat, non enim ante potauerat: tu in illo didicisti cauere quid debeas. Loth per somnum deceptus est, et tu si decipi non uis, somnum mentis tuae discute, ne ebrio inludat filius aut filia dormienti. non pietas illic, sed ebrietas ridetur, nec pater illic, sed dormiens circumscribitur. uis non aduri: noli ad ignem accedere. uis non praecipitari: nutantia fuge, praerupta caue, caduca declina. Uides igitur in illis qui iusti esse meruerunt non alteram fuisse naturam, sed alteram fuisse disciplinam.
Abbreviated transcription (Latin):
arguasme: neq in furore tuo corripias me. Mi
serere mei d̾e qm infirmꝰ sũ Si dauid infirmꝰ:
tu forries: Si salomon lapsus ẽ. tu inmobilis:
oͦ si errauert isti: errauert tãꝗͣ hoĩes. s pecca¬
tũ suũ tãꝗͣ iusti agnouert̃. Si iusti poenȩ atio¬
tious exceꝑe sententiã : tu quẽ admodũ tibi
spem inpunitatis ꝓponis: cũ scͥptura dicat.
si iustꝰ uix saluus fit: peccator ⁊ impius ubi
parebit: Aduertitis gͥ filii quã plerũq etiã
bonũ ꝓpositũ subruat causa peccandi. & ideo
causas ipsas pͥmo fug̾e̾ ⁊ uitare debetis Non
uis amore capi: n olispeciem mulieris inten¬
dere. qr ocłi tui cũ uiderint alienã. os tuum
tc̃ loquet᷑ ꝑu̾sa: & iaces tãꝗͣ in corde maris.
& sic̃ gub̾nator in magno turbine: magnã
enĩ faciunt tepestatẽ multitudines eupiditatũ.
que uelut in qͦdã freto corporis naingantẽ hine

Expanded text:
arguas me neque in furore tuo corrarguas me neque in furore tuo corre, quoniam infirmus sum. si Dauid infirmus, tu fortis es? si Salomon lapsus est, tu inmobilis? anctorum ? ergo si errauerunt isti, errauerunt tamquam homines, sed peccatum suum tamquam iusti agnouerunt. si iusti poenae atrocioris excepere sententiam, tu quemadmodum tibi spem inpunitatis proponis, cum scriptura dicat: si iustus \' uix saluus fit, peccator et inpius ubi parebit? aduertitis igitur, filii, quam plerumque etiam bonum propositum subruat causa peccandi, et ideo causas ipsas primo fugere et uitare debetis. non uis amore capi: noli in speciem mulieris intendere, quia oculi tui cum uiderint alienam, os tuum tunc loquetur peruersa et iacebis tamquam in corde maris et sicut gubernator in magno turbine. magnam enim faciunt tempestatem multitudines cupiditatum, quae uelut in quodam freto corporis nauigantem hinc
Abbreviated transcription (Latin):
ac suꝑare potuisset Grauior pugna eiꝰ qͥ intꝰ. quã
illiꝰ qui foris dimicat. S qͥd de solo dađ loquor:
Accersiamꝰ etiã alios ad tractatũ huiusmodi
ne inbecillitatẽ dđ magis unuis scilicet homi¬
nis putemꝰ. quã corporeȩ conditionis fuisse infir¬
mitatẽ Sanson ualidꝰ & fortis leonẽ suffocauit.
s amorem suũ suffocare ñ potuit Uincula soluit
hostiũ: s fuarũ ñ soluit nexus cupiditatũ. Mes¬
ses incendit alienas. & ipse unius mulieris accen¬
sus igniculo messem sue uirtutis amisit Salo.¬
mon tẽplũ do condidit: s utinã corporis sui tẽplũ
ipsȩ seruasset Uerũ ad ipsũ a qͦ discessit. reuer¬
tat᷑ oratio. Triumphauit dauid in decẽ milibꝰ.
s errauit in iugiti & amplius milibꝰ & qr er.¬
rauit: hominẽ se ẽẽ cognouit Confessus e̾ culpã:
ueniã dep̃catꝰ. dicens ad dnm. Dñe ne inira tua

Expanded text:
ac superare potuisset! grauior pugna eius qui intus quam ac superare potuisset! grauior pugna eius qui intus quam illius qui foris dimicat. Sed quid de solo Dauid loquor? accersiamus etiam alios ad tractatum huiusmodi, ne inbecillitatem Dauid magis, unius scilicet hominis putemus quam corporeae condicionis fuisse infirmitatem. Samson ualidus et fortis leonem suffocauit, sed amorem suum suffocare non potuit. uincula soluit hostium, sed suarum non soluit nexus cupiditatum. messes incendit alienas, et ipse unius mulieris accensus igniculo messem suae uirtutis amisit. Salomon templum deo condidit: sed utinam corporis sui templum ipse seruasset ! uerum ad ipsum, a quo discessit, reuertatur oratio. triumphauit Dauid in decem milibus, sed errauit in uiginti et amplius milibus et, quia errauit, hominem se esse cognouit, confessus est culpam, ueniam deprecatus dicens ad dominum: domine, ne in ira tua
Abbreviated transcription (Latin):
eat amoi: libido penetret. Merã mulier fornica¬
ria uisu inlicit amatorem.⁊ nisi petulantem
obtutũ m̃tis aniniq cõpescas. mors ingredit᷑
ꝑfenestrã Non ẽ desidiosa petulantia meretri¬
cis ñ otiosa lascuua: quȩ facit inuenũ uolare
corda: ut ꝓpͥ̾e m̃tis nequeant tenere constan¬
tiã.: & huc atq illuc feriuido amore rapiantur
caue gͦ huiusoemodi mulierẽ. quȩ pedibus ñ
quiescit. foris errat. insidiat᷑ ꝑ angulos. ocłis ligat.
uerbis inlicit.: institis lectũ interit suũ. & tappetis
ab egypto stratis. neq enĩ de cognitione diuina
s. de scłari inlecebra adsumit oinatũ quȩ merito
iurũ fuũ dicit absentẽ. qm̃ ñ pot̾ adultera omnis
captꝰ ẽ: uir qͥdem magnꝰ. & qͥ allofilũ inmanem
corpore. armis qͦ bellicis inhorrentẽ fide uicerit:
Sutinã seipse uicisset: utinã sic̃ illũ aduersa¬
riũ straũ. sic interiorẽ aduersariũ suũ sternere

Expanded text:
eat amor, libido penetret. etenim mulier fornicaeat amor, libido penetret. etenim mulier fornicaria uisu inlicit amatorem et nisi petulantem obtutum mentis animique conpescas, mors ingreditur per fenestram. non est desidiosa petulantia meretricis, non otiosa lasciuia, quae facit iuuenum uolare corda, ut propriae mentis nequeant tenere constantiam et huc atque illuc feruido amore rapiantur. caue ergo huiuscemodi mulierem, quae pedibus non quiescit, foris errat, insidiatur per angulos. oculis ligat, uerbis inlicit, institis lectum intexit suum et . tapetis ab Aegypto stratis. neque enim de cognitione diuina, sed de saeculari inlecebra adsumit ornatum quae merito uirum suum dicit absentem, quoniam non potest adultera omnis captus est, uir quidem magnus et qui allophylum inmanem corpore, armis quoque bellicis inhorrentem fide uicerit. sed utinam se ipse uicisset, utinam. sicut illum aduersarium strauit, sic interiorem aduersarium suum sternere
Abbreviated transcription (Latin):
sententia difficile iudicat᷑ : s etiã sc̃ĩ salomonis
ꝓuerbis inpossibile iudicatũ ẽ: qͥ suo adductꝰ exem¬
ñ cõburet: Caue gͦ & tu neunt᷑ sinũ m̃tis tuȩ ignẽ
libidinis & amoris accendas. ne corporeũ uestim̃tũ
illo animi consumat᷑ incendio. ac ꝑpetitas resur¬
rectiois uel certe uestigiũ tue m̃tis urat᷑. si ꝑlibi¬
dinũ faces tͥ putaueris ẽẽ gradiendũ: Nã qͥ uritur
coide: cõburit᷑ corpore. Omĩb gͥ modis lascuue
muliebris uitandꝰ occursus ẽ. & ideo prudentiã
discipulã adqͥre tͥ inqͥt. ut te custodiat ab uxore
aliena & fornicaria: ne te laqueis labior suor te¬
neat alligatũ: criniculis errous inuoluat. Itaq
unde debeas cauere meretricẽ ꝓpħate docuit:
ut a fenestra caueas eiꝰ ingressus: a fenestraenĩ
domꝰ suȩ uitrat: fenestra eiꝰ ẽ ocłs. & ideo ab omĩs¬
ocłis in reuerentis caue. Caue ne ꝑfenestrã intro¬

Expanded text:
sententia difficile iudicatur, sed etiam sancti Salomonis sententia difficile iudicatur, sed etiam sancti Salomonis Prouerbiis inpossibile iudicatum enon conburet? caue ergo et tu ne intra sinum mentis tuae ignem libidinis et amoris accendas, ne corporeum uestimentum illo animi consumatur incendio ac perpetuitas resurrectionis uel certe uestigium tuae mentis uratur, si per libidinum faces tibi putaueris esse gradiendum; nam qui uritur corde conburitur corpore. Omnibus igitur modis lasciuiae muliebris uitandus occursus est. et ideo prudentiam discipulam adquire tibi inquit, ut te custodiat ab uxore aliena et fornicaria, ne te laqueis labiorum suorum teneat alligatum, criniculis erroris inuoluat. itaque unde debeas cauere meretricem propheta te docuit, ut a fenestra caueas eius ingressus. a fenestra enim domus suae intrat, fenestra eius est oculus, et ideo ab omnis inreuerentis oculis caue, ne per fenestram intro
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ inperandi incentiuũ e̾e̾ peccandi. & scđm his
thori. & foederati pacta conurgii: nͥ nudã:⁊ lauan¬
tẽ mulierẽ de domo sua interiore uidisset. ꝙ ideo
bene scriptũ ẽ. Ñ incidas in mulieris speciem. &
ñ ꝯcupiscas mulierẽ ꝙ alibi Ab onũ in reueren¬
tis ocłis caue Nichil de continentia tua & uirtu¬
te p̃sumas W enĩ fornicatio mulieris. in extollen¬
tia ocłoꝵ ⁊ in palpebris illiꝰ agnoscit᷑ ꝙ ideo causã
pͥmo pecati fuge Nemo enĩ dui fortis e̾. neq fragi
tia forme Siñ uis uinci ñ congrediare peocatis. ne
de te uitia coronent᷑. neq capiaris ocłis. neq abri-¬
piaris palpebris Uilis tͥ mulier uidet᷑ ad p̃tiũ. s
fortis ad uitiũ. qr mulier undr p̃ciosas animas
capit: Difficele ẽ itaq ut qͥsqͣ libidinis inretitꝰ in¬
lecebris inmunis euadat Nec mea tantũ hoc se¬

Expanded text:
tatem inperandi incentiuum esse peccandi et secundum tatem inperandi incentiuum esse peccandi et secundum tori et foederati pacta coniugii, nisi nudam et lauantem mulierem de domo sua interiore uidisset. et ideo bene scriptum est: non incidas in mulieris speciem et non concupiscas mulierem et alibi: ab omnis inreuerentis oculis caue. nihil de continentia tua et uirtute praesumas. etenim fornicatio mulieris in extollentia oculorum et in palpebris illius agnoscetur, et ideo causam primo peccati fuge; nemo enim diu fortis est, neque fragiltia formae — si non uis uinci, non congrediare peccatis, ne de te uitia coronentur — neque capiaris oculis neque abripiaris palpebris. uilis tibi mulier uidetur ad pretium, sed fortis ad uitium, quia mulier uirorum pretiosas animas capit. difficile est itaque ut quisquam libidinis inretitus inlecebris inmunis euadat. nec mea tantum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ere Non gͥ mirũ si etiã dđ specie labsus ẽ potesta¬
tis. s multo amplius admirandũ qđ fidei contẽ¬
platione reuocatꝰ. Uidetis gͥ qd̾ potestas ħ scłaris
frequent̾ nicluil ꝓsit: & plerũq obsit. Sepe enim
culpe exitꝰ. in auctoutate ẽ potestatis noli gͥ tu
qͥcũq es rex: de potentia ⁊ facultate p̃sumere. sor
enĩ regis in manu dni Holi tͥ de popłor subiecti.¬
one błandiri: qr ñ saluabi᷑ rex ꝑ multitudinem
uirtutis fue: nec giga ssaluus erit inmultitu¬
dinẽ uirtutis suȩ. Non enĩ altis tab̾nacłor fasti¬
gus p̃ciosoq tector culmine: s. suꝑ tim̃tibꝰ eũ bene
cã gͥ uidemꝰ ad uitia potestatẽ: nectam̃ semꝑin
flerã direrĩ. qm̃ regali potestate sublim̃ & dauid
legimꝰ cultꝰ auxisse diuinos. & salomonẽ tẽplũ d̾no
consecrasse Nc̃ illud qđ p̃strinximꝰ adseramꝰ: facul.¬

Expanded text:
ere. non igitur mirum si etiam Dauid specie lapsus est potestaere. non igitur mirum si etiam Dauid specie lapsus est potestatis, sed multo amplius admirandum quod fidei contemplatione reuocatus. J Uidetis igitur quod potestas haec aaecularis frequenter nihil prosit et plerumque obsit; saepe enim culpae exitus in auctoritate est potestatis. noli igitur tu, quicumque es rex, de potentia et facultate praesumere / cor enim regis in manu domini. noli tibi de populorum subiectione blandiri, quia non saluabitur rex per multitudinem uirtutis suae nec gigans saluus erit in multitudine uirtutis suae. non enim in altis tabernaculorum fastigiis pretiosoque tectorum culmine, sed super timcam igitur uidemus ad uitia potestatem, nec tamen semper inflexam dixerim, quoniam regali potestate sublimem et Dauid legimus cultus auxisse diuinos et Salomonem templum domino consecrasse. Nunc illud quod perstrinximus adseramus facul
Abbreviated transcription (Latin):
ta defendat. qͥ putet sibi qͦd ñ decet ñlicere. qͥse
legib obstringat suis. & qd̾ ꝑ iustitiã ñ licet. nec ꝑ
potestatẽ licere cognoscat: Non enĩ soluit potes¬
tas iustitiã. s iustitia potestatẽ. ñ legib rex solutꝰ :
uidicat. suo ipse sit lib̾ iudicio. & in se suscipiat
lioi: qͥ potestatẽ uicit. ꝗͣ. qͥ amorẽ. Castitas enĩ coppori
ñnũꝗͣ. defert᷑: frequent̾ eriore potestas đo subdit᷑.
c faciliꝰ qͥs se in amore cohibeat: quã in potestate
moderet᷑. ñ gͦ ignoscis qđ minꝰ ẽ: i qͦ maioia miraris:
Lubrica in omibꝰ hominib ꝓna natura peccandi:
lubrica etiã inbonis inoub licentia potestatis. &
oblatio facultatis Non enidistat ira regis ab ira
leonis. s. qͥstimulat illũ & admiscet᷑. peccat in ani¬
mã suã. Caue gͦ ne stimulet aliqͥs potestatẽ. ne
casib anima mretĩta corporeis uitiose ñ possit eru¬

Expanded text:
ta defendat: qui putet sibi quod non decet non licere: qui se ta defendat: qui putet sibi quod non decet non licere: qui se legibus obstringat suis et quod per iustitiam non licet nec per potestatem licere cognoscat? non enim soluit potestas iustitiam, sed iustitia. potestatem, non legibus rex solutus est,  de aliis iudicat suo ipse sit liber iudicio et in se suscipiat lior qui potestatem uicit quam qui amorem. castitas enim corpori nonnumquam defertur, frequenter errore; potestas deo subditur et facilius qui se in amore cohibeat quam in potestate moderetur. non ergo ignoscis quod minus est in quo maiora miraris? lubrica in omnibus hominibus et prona natura peccandi, lubrica etiam in bonis moribus licentia potestatis et oblatio facultatis. non enim distat ira regis ab ira leonis; sed qui stimulat illum et admiscetur peccat in animam suam. caueat ergo, ne stimulet aliquis potestatem, ne cassibus anima inretita corporeis uitio se non possit exu
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ xpiani innocentiã sequunt᷑. fidem pixfer̃t.
religionẽ uenerant᷑. castitatẽ docent. quoꝵ
principes. & honcidia ⁊ adulteria fecisse ꝓdunt᷑.
Ipse dauid de ciuius genere ut dicitis nasti. xp̃c
elegit. ipse & homicidia sua ⁊ adulteria
magistrũ. n ichil hor: s qͥ speciem obicit. l¬
nitatẽ consideret. Species factic̃ cõmir
nature:. Nichil gͥ mirũ: si uitra generalitatẽ spe.¬
cies ẽ. agnosco enĩ hominẽ fuisse dauid. & nichil
mirũ: agnosco cõmune ut hõ peccet: nec enĩ noua
infirmitas conditiõis humanȩ. Magisq mirũ uidt᷑
si homo pecc̃o careat qͣm si peccatũ incidat. fecit gͥ
lent reges: Rogaũ ueniã ñ ad rogans potestatis
si infirmitatis suȩ ꝯscius. ꝓstratꝰ in t̾rã cilicio se se
operuit. oblitꝰ imꝑii ⁊ memoi culpe. Quẽ mͥ tuhu¬
iuscemodi reppis uirũ. qͥ in potestate constitutꝰ
ñ magis crimina sua diligat. culpã p̃dicet. pecca¬

Expanded text:
am sequuntur, fidem praeferunt, religionem uenerantur, castitatem docent, quorum principes et homicidia et adulteria fecisse produntur? ipse Dauid, de cuius genere, ut dicitis, nasci Christus elegit, ipse et homicidia sua et adulteria magistrum? nihil horum; sed qui speciem obicit communitatem consideret. species facti est communitas naturae. nihil igitur mirum si intra generalitatem species est. agnosco enim hominem fuisse Dauid, et nihil mirum: agnosco commune, ut homo peccet. nec enim noua infirmitas condicionis humanae magisque mirum uidetur, si homo peccato careat quam si peccatum incidat. fecit igilent reges. rogauit ueniam non adrogans potestatis, sed infirmitatis suae conscius, prostratus in terram cilicio se operuit, oblitus imperii et memor culpae. J Quem mihi tu huiusce modi repperias uirum, qui in potestate constitutus non magis crimina sua diligat, culpam praedicet, pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cũcor nrm ardet in noħ. Tunc enĩ xꝑc est
p̃sens. sicut testantur in eugłio animon. &
cleophas dicentes: Nonne coi nr̃m ardens
erat in nob̾ in uia. cũ aperuisset nob̾ scrip¬
turas: Uiget.autẽ animꝰ. quando etiam
flos uidetur in t̾ris Quis iste flos boni odo¬
ris nͥ ille qͥ dix̾. ego flos c̃api & liliũ conualliũ:
de qͦ: m esara scriptũ. e̾. exiet uirga de radi¬
ce iesse:⁊ urga ex radice ascendet. : flosex
uirga exiet Nadix utiq familia uideor.ẽ.
uirta maria. flos mariae xꝑx: qͥ quando nr̃a
resplendet int̾ra. & magro animȩ redolet.
uel in eccłia sua uernat. nec frigus possumꝰ
timere. nec pluuiã uereri. s expectare uidi.¬
cu diem ꝙ ideo eccłia ut hc̃ florem uideret
onuĩ studio festinabat. sicut ipsa testat᷑ dicets
In eubili noctib quesiui quẽ dilexit anima
mea: quesiui eũ & ñ inueni eũ: uocaui eũ.
& ñ exaudiũ me Erurgã itaq & introibo

Expanded text:
cum cor nostrum ardet in nobis. tunc enim Christus est cum cor nostrum ardet in nobis. tunc enim Christus est praesens, sicut testantur in euangelio Ammaon et Cleopas dicentes: nonne cor nostrum ardens erat in nobis in uia, cum aperuisset nobis scripturas? uiget autem animus, quando etiam flos uidetur in terris. quis iste flos boni odoris nisi ille qui dixit: ego flos campi et lilium conuallium? de quo et in Esaia scriptum est: exiet uirga de radice Iessae et uirga ex radice ascendet et flos ex uirga exiet. radix utique familia Iudaeorum est, uirga Maria, flos Mariae Christus, qui quando nostra resplendet in terra et in agro animae redolet uel in ecclesia sua uernat, nec frigus possumus timere nec pluuiam uereri, sed expectare iudicii diem. et ideo ecclesia ut hunc florem uideret, omni studio festinabat, sicut ipsa testatur dicens: in cubili noctibus quaesiui quem dilexit anima mea. quaesiui eum et non in u en i eum, uocaui eum, et non exaudiuit me. exurga
Abbreviated transcription (Latin):
desidio: formosa decore uirtutis. colũba
grã spiritali Penne enĩ colũbe deargenta¬
t̾e et̾nã illã significant potestatẽ: & colũbe
eã xpe ut ueniat: qm̃ sp̃italib iã p̃cib dota¬
ta ueniebat. qr ecce inquit hiemps p̃terut.
ymber abiit. discessit sibi. flores uisist̃ in t̾ra
uidete quẽ admodũ scã muitet᷑ ecclesia.
hiemps inqͥt discessit sibi. ne hiem̃e nuda
formidet. hiemẽ ñ tẽporis s infirmitatis.
que agrũ anunȩ feciudũ om̃ĩ flore dis¬
poliat est enĩ hiemps. ñt̾renisolis. est hi¬
emps m̃tis. quando animo frigus ulabit᷑.
quando uapor animi uanescit. quando
soluit᷑ uigor sensus: quando nuius umor
exudat. & mentẽ grauat. quando ute¬
rior caligat aspectꝰ. &̾ ideo ait qͣns Uidete
ne fiat fuga ur̃a. hieme aut sabbato:
Bonũ enĩ ut tẽ dies iudicii uel mortis ad¬
ueniat.cũ iuget animi blanda temperies.
cũ cȩleste misteriũ serenaluce resplendet.

Expanded text:
desiderio, formosa decore uirtutis, columba desiderio, formosa decore uirtutis, columba gratia spiritali. pennae enim columbae deargentatae aeternam illam significant potestatem et columbae  ut ueniat, quoniam spiritalibus iam pretiis dotata ueniebat, quia ecce inquit hiemps praeteriit, imber abiit, discessit sibi, flores uisi sunt in terra. uidete quemadmodum sancta inuitetur ecclesia. hiemps inquit discessit sibi, ne hiemem nuda formidet, hiemem non temporis, sed infirmitatis, quae agrum animae fecundum omni flore dispoliat. est enim hiemps non terreni solis, est hiemps mentis, quando animo frigus inlabitur, quando uapor animi uanescit, quando soluitur uigor sensus, quando nimius umor exundat et mentem grauat, quando interior caligat aspectus. et ideo ait dominus: uidete ne fiat fuga uestra hieme aut sabbato. bonum enim ut tunc dies iudicii uel mortis adueniat, cum uiget animi blanda temperies, cum caeleste mysterium serena luce resplendet,
Abbreviated transcription (Latin):
Fusca sũ & decora. filie iherł. Quia fusca ÷
lauari desidat. qr decora ẽ. uideri nuda
ñ metuit. Nolite inqͥt aspicere mie qi
obfuscat. as. : qr ñ.ẽ. inituitꝰ me sol. E rgo
fuscamur quando ñ uidemͦ a xp̃o. s qͦn¬
do uidem᷑. albescimꝰ. Uidit gͦ eã ille cui
nuda st̃ omĩa. & int̾na pectoris occulta
ẽẽ ñ possunt: qi serutator.ẽ. cordis & re¬
nis: Nichil huic tectũ. nichil. ẽ. inuolutũ.
uidit eccłum suã nudã. & ut uidit. ad¬
amaũ. uidit nudã dilectã. & quasifi¬
lius karitatis ad amaũ. Uidete quem¬
admnodũ inuitet. iuidete quẽadmodũ
uocet Ñ hic adulterii obꝓbria. s mys¬
teria castitatis sunt: Tota es inqͥt for¬
adulteriũ timere ñ debes. fi̾des enĩcon¬
ugii. ẽ: fraus adulterii. Si ut adee̾ pos.¬
sit a libano: ante p̃misit dicens: exurge
ueni ꝓima mea. formosa niea. coluni¬
ba mea. ꝑfecta mea ẜxima utiq fidei

Expanded text:
fusca sum et decora, filiae Hierusalem. quia fusca est, fusca sum et decora, filiae Hierusalem. quia fusca est, lauari desiderat; quia decora est, uideri nuda non metuit. nolite inquit aspicere me, quia obfuscata sum, quia non est intuitus me sol. ergo fuscamur, quando non uidemur a Christo, sed quando uidemur, albescimus. uidit ergo eam ille cui nuda sunt omnia et interna pectoris occulta esse non possunt, quia scrutator est cordis et renis; nihil huic tectum, nihil est inuolutum. uidit ecclesiam suam nudam et, ut uidit, adamauit. uidit nudam dilectam et quasi filius caritatis adamauit. ! uidete quemadmodum inuitet, uidete quemadmodum uocet. non hic adulterii obprobria, sed mysteria castitatis sunt. tota es inquit foradulterium timere non debes; fides enim coniugii est, fraus adulterii. sed ut adesse possit a Libano, ante praemisit dicens: exurge, ueni, proxima mea, formosa mea, columba mea, perfecta mea. proxima utique fidei
Abbreviated transcription (Latin):
anina deniq amabat iħis lararum. &
mariã. Amabat xꝑc eccłiã suã quãuis
nudã. quãuis adhuc nullo uirtutum
decore uestitã Deniq ut sciamꝰ ꝓposite
dispositioni scripturarũ seriem conue¬
nire. disc.amꝰ eccłiam nudã. discamꝰ que¬
rentẽ. Festinantẽ & lauantẽ. se ante do¬
mũ xp̃i: quando baptirabat ioħs in ior¬
dane dicens. Ego qͥde m baptizo uos in
aqua in penitentia. qͥ autẽ ueniit post
oͦ quando baptizabat᷑ plebs inpeniten¬
tiã. xp̃m utiq domui eiꝰ domui eiꝰiam
uicma querebat. ut ꝑueniret ad gr̃am
Aduuntia mͥ quẽ dilex̾ anima mea:
ipsũ causã desiderii. ipsũ causam laua¬
cri sibi eẽ cõmemoians sicut habes. fus¬
ca sũ & decora filie iherłm: sic̃ tab̃na¬
culũ cedar: ut pellis salomonis: habens
causã qͣ ratione se lauare gestiat. qr
fuscã se ẽẽ cõmemorat. Nsa quasi int̾ro¬
ganti ioħi qua ratione plebs multa con¬
currens gestiret lauari: respondit dicers

Expanded text:
animam. denique amabat Iesus Lazarum et Mariam, amabat Christus ecclesiam suam quamuis nudam, quamuis adhuc nullo uirtutum decore uestitam. Denique ut sciamus propositae dispositioni scripturarum seriem conuenire, discamus ecclesiam nudam, discamus quaerentem, festinantem et lauantem se ante domum Christi, quando baptizabat Iohannes in Iordane dicens: ego quidem baptizo uos in aqua in paenitentiam, qui autem uenit post sancto. ergo quando baptizabatur plebs in paenitentiam, Christum utique domui eius iam uicina quaerebat, ut perueniret ad gratiamadnuntia mihi quem dilexit anima mea, ipsum causam desiderii, ipsum causam lauacri sibi esse conmemorans, sicut habes: fusca sum et decora, filiae Hierusalem, sicut tabernaculum Cedar, ut pellis Salomonis. habes causam qua ratione se lauare gestiat, quia fuscam se esse conmemorat. nam quasi interroganti Iohanni qua ratione plebs multa concurrens gestiret lauari respondit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
libro regnor memininꝰ exp̃ssũ eoqđ dđ eum
lauantẽ uidisset betsabee uri urorem ad a¬
mauerit. deinde domũ uenire p̃ceꝑit. cũ ab¬
sensẽe̾t uir mulieris Nonmultopost meri¬
tũ eiꝰ. regressũ eẽ nuntiũ belli Religiosũ sane
& deuotũ uirũ qͥ belli tẽpore ñ putauerit
sibi ingrediendã domũ cũ socios bello uide¬
ret intentos. nec domesticis in tabnaculis
s inp̃liarib tentoriis excubantes: Postea uissu
dauid inbello reuocatũ sub ea p̃ceptione. ut
obiceret᷑ adu̾sarus bellatorib quo morte
uiri liberã copiã potiendȩ mulieris rex habe¬
ret & hic ñnulla .ẽ. peccati uerecundia &
pudor culpe qđ latebrã quefiu̾ erroris.: inius.¬
te necis ñ auctoutatẽ siltre regiȩ potestatis

Expanded text:
libro Regnorum meminimus expressum eo quod Dauid cum libro Regnorum meminimus expressum eo quod Dauid cum lauantem uidisset Betsabee, Uri uxorem, adamauerit, deinde domum uenire praeceperit, cum absens esset uir mulieris. non multo post maritum eius regressum esse nuntium belli, religiosum sane et deuotum uirum, qui belli tempore non putauerit sibi ingrediendam domum, cum socios bello uideret intentos nec domesticis in tabernaculis, sed in proeliaribus tentoriis excubantes. postea iussu Dauid in bellum reuocatum sub ea praeceptione, ut obiceretur aduersariis bellatoribus, quo morte uiri liberam copiam potiendae mulieris rex haberet. et hic nonnulla est peccati uerecundia et pudor culpae, quod latebram quaesiuit erroris et iniustae necis non auctoritatem sibi iure regiae potest