comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sapiamꝰ. Tu ñ es ꝑfectus apłe. & nos ꝑfecti: S
excedit uobis. qr & se modo ꝑfectũ dix̃. Non
enĩ ait. quotqͦt estis ꝑfecti hoc sapietis. sed
quotqͦt inqͥt ꝑfecti. hoc sapiamꝰ cͥũ paulo ante
dixisset non quia iã acceꝑim aut iam ꝑfectus
sim. Alit̃ gͦ hinc ñ potes esse ꝑfectus: nͥ scias hic
non te esse posse ꝑfectũ. Hȩc erit ꝑfectio tua
sic te queda transisse. ut ad quȩda properes
Sic quȩdã te transilisse: ut restet aliud ad
Nam quisqͥs se iam ꝑuenisse putat. in alto
se ponit. ut cadat. Quia gͦ ita sapio. qr me &
imꝑfectũ dico. & ꝑfectũ. Imꝑfectũ quidẽ qr
nondu aliqͥd accepi qđ uolo: ꝑfectum autẽ
quia scio hoc ipsũ quod mͥ desit: Quia gͦ sic
sapio. qr humana contẽpno: qr letari in rebus
ꝑeuntib nolo : qr irrideor ab auaro. iãctat¬
de se qđ sit prudens. & me irrĩdet qđ desipiã.
quia sic ago qr hanc uiã carpo: Obꝓbrium¬
inquit insipienti dedisti me. Int̾ eos me uiuere

Expanded text:
os perfecti? Sed excidit vobis, quia se modo perfectum dixit? Non enim ait, Quotquot perfecti, hoc sapiatis; sed, Quotquot, inquit, perfecti, hoc sapiamus: cum paulo ante dixisset, Non quia jam acceperim aut jam perfectus sim. Aliter ergo hic non potes esse perfectus, nisi scias, hic te non esse posse perfectum. Haec ergo erit perfectio tua, sic te quaedam transilisse, ut ad quaedam properes; sic quaedam te transilisse, ut restet aliud ad Nam quisquis se jam pervenisse putat, in alto se ponit, ut cadat. 15. Quia ergo ita sapio, quia me et imperfectum dico et perfectum: imperfectum quidem, quia nondum aliquid accepi quod volo; perfectum autem, quia scio hoc ipsum quod mihi desit: quia ergo sic sapio, quia humana contemno, quia laetari in rebus pereuntibus nolo, quia irrideor ab avaro jactante se quod sit prudens, et me irridente quod desipiam, quia sic ago, quia hanc viam carpo: Opprnquit, insipienti dedisti me. Inter eos me vivere
Abbreviated transcription (Latin):
malignitatis. Ostendit qͥdsit uetꝰ ferm̃tũ. uetꝰ fa¬
rina ẽ acuit. S in azimis sinceritatis & ueritatis.
In umbra remansert: solem głȩ ferre non
possunt. lam nos in luce sumꝰ: tenemꝰ corpus
xp̃i. tenemꝰ sanguinẽ xp̃i. Si habenius nouam
uitã: cantemꝰ canticũ nouũ. ymnũ dõ nr̃o

Expanded text:
malignitatis: ostendit quid sit vetus, vetus famalignitatis: ostendit quid sit vetus, vetus farina est, acuit: sed in azymis sinceritatis et veritatis . In umbra remanserunt, solem gloriae ferre non possunt: jam nos in luce sumus, tenemus corpus Christi, tenemus sanguinem Christi. Si habemus novam vitam, cantemus canticum novum, hym
Abbreviated transcription (Latin):
ossuũ exciꝑe sanguinẽ fr̃is eiꝰ de manu eius.
lile enĩ fudit sanguinẽ: non excepit. Ille fu¬
dit. alia t̃ra excepit: & ab ea t̃ra quȩ os aꝑuit
& excepit. ille maledictꝰ ÷: & ipsa terra quȩ
ore ercepit sanguinẽ. eccła est. Ab hac ergo
ille maledictus: & ille sanguis clamat a terra.
am̃. De hac enĩ t̃ra. diã ds. uox sanguinis fr̃is
tui clamat ad me de t̾ra. Clamat inquit ad
me de tra. clamat ad dm̃. S surdus ẽ qui san¬
guinẽ fudit: quia ñbibit. Illi gͦ ita sunt.tãquã
cam in signo Saerificia uͦ quȩ ibi fiebant ablata
sunt. Et quod eis remansit ad signũ cam. iã ꝑfe¬
ctũ ẽ & nesciunt. Agnũ occidunt᷑. azimna co¬
medunt. Pascha nr̃m immolatꝰ ẽ xp̃c. Ecce ag¬
nosco agnũ occisũ quia immolatꝰ ẽ xp̃e. Quid
de azimis : Itaq inquit diem festũ celebremꝰ:
ñ in ferm̃to ueteri. neq in ferm̃to malitie &

Expanded text:
os suum excipere sanguinem fratris ejus de manu ejus. os suum excipere sanguinem fratris ejus de manu ejus. Ille enim fudit sanguinem, non excepit: ille fudit, alia terra excepit: et ab ea terra quae os aperuit et excepit, ille maledictus est: et ipsa terra quae ore excepit sanguinem, Ecclesia est. Ab hac ergo ille maledictus est. Et ille sanguis clamat de terra ad me. De hac enim terra dixit Dominus, Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra . Clamat, inquit, ad me de terra. Clamat ad Dominum: sed surdus est qui sanguinem fudit, quia non bibit. Illi ergo ita sunt, tanquam Cain cum signo. Sacrificia vero quae ibi fiebant, ablata sunt; et quod eis remansit ad signum Cain, jam perfectum est, et nesciunt. Agnum occidunt, azyma comedunt: Pascha nostrum immolatus est Christus. Ecce agnosco agnum occisum, quia immolatus est Christus. Quid de azymis? Itaque, inquit, diem festum celebremus, non in fermento veteri, neque in fermento malitiae et
Abbreviated transcription (Latin):
dicxi ecce uenio: Tempꝰ est ut ueniant quȩ ꝓ¬¬
mittebant᷑: qr aũferent᷑ ea ꝑ quȩ ꝓmittebant᷑
Et uere fr̃s mei attendite illa ablata. hȩc imple.¬
ta. Det tͥ modo gens iudaica sacerdotẽ. Ubi st̃
sacrificia illoꝵ: Certe perier̃t. certe ablata st̃.
Numqͥd tunc reꝓbaremus ea : Reꝓbamꝰ modo:
qr si modo uelis facere intẽporale ẽ: ñ ẽ oportu¬
nũ. ñ congruit. Adhuc ꝓmittis. iam accepere¬
Mansit illis quidđa quod celebrent᷑: ne om̃ino
sine signo remanerent. Cam eñi maior fr̃ qui
occidit minorẽ frẽm: accepit signũ. nequis eũ
occideret. Sic scriptũ est in genesi. Posuit ds ca¬
in signũ. ut nemo eũ occideret. Proinde &
ipsa gens iudȩa manet ꝑ om̃s gentes subdita
iuri romano: in ius romanũ confluxert̃ suꝑsti.
no suo. cũ signo circũcisionis. cũ signo azimoꝵ.
sic mansit. Nẽ occisus cai: non ẽ occisus. ha¬
bet signũ suũ. Maledictus ẽ a t̾ra quȩ aꝑuit

Expanded text:
nio. Tempus est ut veniant quae promittebantur, quia auferuntur ea per quae promittebantur. Et vere, fratres mei, attendite illa ablata, haec impleta. Det mihi modo gens judaica sacerdotem. Ubi sunt sacrificia illorum? Certe perierunt, certe ablata sunt nunc. Numquid tunc reprobaremus ea? Reprobamus modo: quia si modo velis facere, intemporale est, non est opportunum, non congruit. Adhuc promittis, jam accepi. Remansit illis quiddam quod celebrent, ne omnino sine signo remanerent. Cain enim major frater, qui occidit minorem fratrem, accepit signum, ne quis eum occideret, sicut scriptum est in Genesi: Posuit Deus Cain signum, ut nemo eum occideret. Proinde et ipsa gens judaea manet. Omnes gentes subditae juri romano, in jus romanum confluxerunt, superstitino suo, cum signo circumcisionis, cum signo azymorum sic mansit: non est occisus Cain, non est occisus, habet signum suum. Maledictus est a terra, quae aperuit
Abbreviated transcription (Latin):
mortalia. fragilia: & dolor ipse ȩt̃nus plenus
corruptionis adhuc non finitur: ut sine fine
finiatur. Respexit aut̃ beatã illam regionẽ.
beatã patriã. beatã domũ: ubi participes sunt
sc̃ȩ̃ uitȩ sempit̃nȩ. atq incõmutabilis uerita¬
tis: & timuit extra ire. ubi ñ est esse: ibi deside¬
rans ẽẽ. ubi ẽ sũmũ esse. Propt̃ hanc ergo
cõparationẽ inter utrũq constitutus. adhuc
timens dicit. Remitte mͥ ut refrige¬
rer priusquã eã : & amplius iam ñ ero. Si enim
michi non remiseris peccata: ibo in ȩt̃nũ abste
Et a quo ibo in ȩt̃nũ: Ab illo qui dixit. ego sũ
qui sum: Ab illo qͥ dix̃. dic filiis isrł. qui ẽ. misit
me ad uos. Ab eo gͦ qui uere est: qui in contra¬
riũ ꝑgit. ad non ẽẽ ꝑgit. Itaq fr̃s mei. & si one¬
rosus fui labori corporis ur̃i certi quia & ego
laboraui. Et uere dico. quia istum laborem
uos nobis facitis. Si enim sentirem uos fastidire

Expanded text:
mortalia, fragilia: et dolor ipse aeternus, plenus mortalia, fragilia: et dolor ipse aeternus, plenus corruptionis, ad hoc non finitur, ut sine fine finiatur. Respexit ergo beatam illam regionem, beatam patriam, beatam domum, ubi participes sunt sancti vitae sempiternae atque incommutabilis veritatis: et timuit extra ire, ubi non est esse; ibi desiderans esse, ubi est summum esse. Propter hanc ergo comparationem inter utrumque constitutus, adhuc timens dicit: Remitte mihi, ut refrigerer priusquam eam, et amplius jam non ero. Si enim mihi non remiseris peccata, ibo in aeternum abs te. Et a quo ibo in aeternum? Ab illo qui dixit, Ego sum qui sum: ab illo qui dixit, Dic filiis Israel, Qui est misit me ad vos . Ab eo ergo qui vere est qui in contrarium pergit, ad non esse pergit. 23. Itaque fratres mei, etsi onerosus fui labori corporis vestri, ferte; quia et ego laboravi: et vere dico, quia istum laborem vos vobis facitis. Si enim sentirem vos fastidire
Abbreviated transcription (Latin):
lbit enĩ plane idithun ad requiem ibit. Sed
fac aliquẽ iniquũ. ñ idithun. ñ transilientẽ.
hic thesaurizantẽ. incubatorẽ. iniquũ. suꝑ¬
bum. iactantẽ. elatũ. pauꝑis ante ianuam ia.¬
centis contẽptorẽ: nonne & ipse erit: Q uid ẽ
gͦ non ero: Si enĩ diues ille non erat. quis est
qui ardebat: Quis est qui guttã de digito
larari distillari in linguã suã desiderabat:
Quis ẽ qui dicebat pat̃ abrahã mitte lazarũ:
Utiq qui loqueret᷑. erat: & qui arderet. erat:
& qui resurgat infinẽ. & qui cũ diabolo ȩt̃no
igne danetur. Quid est gͦ ñ ero. nisi respiciat
iste idithun. quid est esse & ñ esse: Uidebat
enĩ illum finẽ quo corde poterat. qua m̃tis
acie ualebat. quẽ sibi ostendi desiderauerat
dicens: notũ fac mͥ dñe finẽ meũ. Uidebat nu¬
merũ dierũ suoꝵ qui est: attendebat infra.
omnia quȩ sunt: in cõparatione illius esse. &¬

Expanded text:
Ibit enim plane Idithun, ad requiem ibit. Sed Ibit enim plane Idithun, ad requiem ibit. Sed fac aliquem iniquum, non Idithun, non transilientem; hic thesaurizantem, incubatorem, iniquum, superbum, jactantem, elatum, pauperis ante januam jacentis contemptorem: nonne et ipse erit? Quid est ergo, non ero? Si enim dives ille non erat, quis est qui ardebat? quis est qui guttam aquae de digito Lazari stillari in linguam suam desiderabat? quis est qui dicebat: Pater Abraham, mitte Lazarum ? Utique qui loqueretur erat, et qui arderet erat: et qui resurgat in finem, et qui cum diabolo aeterno igne damnetur. Quid est ergo, non ero, nisi respiciat iste Idithun, quid est esse, et non esse? Videbat enim illum finem, quo corde poterat, qua mentis acie valebat, quem sibi ostendi desideraverat dicens: Notum fac mihi, Domine, finem meum. Videbat numerum dierum suorum qui est: attendebat infra omnia quae sunt, in comparatione illius esse,
Abbreviated transcription (Latin):
illi migrauerint᷑.: alia conditione mansurus sũ
quia hinc sine dubio migraturus sũ: Dimitte
michi ut refrigerer. priusquã eã uide uide
idithun. quos nodos habeas remittendos tibiͥ
Quib remissis. refrigerari uis priusquam eas.
dicis remitte michi: Quid remittet tibi. nisi
forte illum scrupulũ ubi dicis. & unde dicis:
dimitte nobis debita nr̃a. d̃ Dimitte michi
priusquã eã. & ampluis ĩa ñ ero. Immunẽ me
fac a peccatis priusquã eã: ne cũ peccatis eam
Remitte mͥ ut requiescã in conscientia mea: ut
exonerata sit ȩstu sollicitudinis: qua sollicitu¬
dine curã geram ꝓ peccato meo. Remitte mͥ
ut refrigerer. ante omnia priusquã eam:
& amplius iam non ero. Si enĩ ñ mͥ remiseris
ut refrigerer: ibo & ñ ero. priusquã eam: Quo
si iero iam ñ ero. Remitte mͥ ut refrigerer.
Et questio oborta: Iuomͦ iam ñ erit : Ecce iam
non it ad requiem: qđ auertat dđs ab idithunꝰ

Expanded text:
illi migraverint? Alia conditione mansurus sum, illi migraverint? Alia conditione mansurus sum, quia hinc sine dubio migraturus sum? Remitte mihi ut refrigerer priusquam eam. Vide, vide Idithun, quos nodos habeas remittendos tibi, quibus remissis refrigerari vis priusquam eas. et dicis, Refrigerer; et dicis, Remitte mihi. Quid remittet tibi, nisi forte illum scrupulum ubi dicis, et unde dicis: Dimitte nobis debita nostra ? Remitte mihi priusquam eam, et amplius jam non ero. Immunem me fac a peccatis priusquam eam, ne cum peccatis eam. Remitte mihi, ut requiescam in conscientia mea, ut exonerata sit aestu sollicitudinis: qua sollicitudine curam gero pro peccato meo. Remitte mihi ut refrigerer, ante omnia, priusquam eam, et amplius jam non ero. Si enim mihi non remiseris ut refrigerer, ibo et non ero. Priusquam eam: quo si iero, jam non ero. Remitte mihi ut refrigerer. Est quaestio oborta, quomodo jam non erit. Ecce jam non it ad requiem? Quod avertat Deus ab Idithun!
Abbreviated transcription (Latin):
rus ẽ dominꝰ domus migra. & qͣndo dicturus
ẽ nescis: paratus esto. Desiderando eñĩ domum
ȩt̃nã. paratus eris. Nec subcenseas ei. quia cũ
uult dicit. Migra. Non enĩ cautionẽ tecum
fecit: & placito quoda se obstrinxit: & condu¬
ctor domꝰ accessisti certa pensione ad certum
tempꝰ: quando uult dominꝰ eiꝰ migraturus es
ldõ enĩ gratis manes: qr inquilinꝰ ego sũ apud te
& ꝑegrinꝰ. Ergo ibi patria. ibi domꝰ: inquilinꝰ ap̃
te & ꝑegrinꝰ. & hic subaudi apud te. Multi eñi
ꝑegrini cũ diabolo. Qui aut̃ iã credidert̃ & fi¬
deles sunt. ꝑegrini quidẽ sunt. quia nonđu ad
illam patriam domũq uenert̃: sed tam̃ apđ̃
dm̃ sunt. Quãdiu enĩ sumꝰ in corpore ꝑegrina¬
mur a dño: & ambimꝰ siue hic manentes siue ꝑe¬
grinãt es placentes illi esse. Et ꝑegrinus & inqui¬
linus. sicut om̃s patres mei. Si ergo sicut om̃s
patres mei: dicturus sũ me ñ migraturũ cũ

Expanded text:
rus est Dominus domus, Migra, et quando dicturus rus est Dominus domus, Migra, et quando dicturus est nescis, paratus esto. Desiderando autem domum aeternam paratus eris. Nec succenseas ei, quia cum vult dicit, Migra. Non enim cautionem tecum fecit, et placito quodam se obstrinxit, et conductor domus accessisti certa pensione ad certum tempus: quando vult Dominus ejus, migraturus es. Ideo enim gratis manes. Quia inquilinus ego sum apud te, et peregrinus. Ergo ibi patria, ibi domus: inquilinus apud te, et peregrinus. Et hic subauditur apud te. Multi enim peregrini sunt cum diabolo: qui autem jam crediderunt et fideles sunt, peregrini quidem sunt, quia nondum ad illam patriam domumque venerunt, sed tamen apud Deum sunt. Quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Domino: et ambimus, sive hic manentes, sive peregrinantes, placentes illi esse . Et peregrinus et inquilinus: sicut omnes patres mei. Si ergo sicut omnes patres mei, dicturus sum me non migraturum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ ibi sonus. in magno silentio cordis: quando
magna uoce dicit. Salus tua ego sum. Dic inqͥt
animȩ meȩ. salis tua ego sũ. Ab hac uoce quia
dicit d̃s animȩ salus tua ego sum: optat ne sile¬
sum apud te. S apud quẽ inquilinꝰ : Apud dia¬
bolum cũ essem. inqͥlinꝰ eram: s malũ dominũ
habebã Nc̃ aut̃ iã quidẽ apud te: s adhuc inqͥ¬
linus. Qͥd ẽ inqͥlinꝰ : Unde migraturꝰ sũ: ñ ubi
ꝑpetuo mansurus. Ubi sũ ꝑpetuo mansurus.
dicat᷑ domꝰ mea . Unde migraturꝰ sũ. inqͥlinus
sum. Sed tam̃ apud dm̃ meũ sũ inquilinꝰ: apđ̃
quẽ domo accepta mansurꝰ sũ. S que domꝰ est
quo migrandũ ẽ ex hoc inquilinatu : Recog¬
noscite illã domũ. de qua dicit apłs. habitati¬
onẽ habemꝰ ex dõ. domũ ñ manufactã ȩt̃nã
in cęlis. Si domus hȩc ȩt̃na ẽ in cęlis: cum ad
eris inqͥlinꝰ in et̃na domo: hic aut̃ ubi dictu¬

Expanded text:
magnus ibi sonus in magno silentio cordis, quando magnus ibi sonus in magno silentio cordis, quando magna voce dicit, Salus tua ego sum. Dic, inquit, animae meae, Salus tua ego sum . Ab hac voce, qua dicit Deus animae, Salus tua ego sum, optat ne silelinus ego sum apud te. Sed apud quem inquilinus? Apud diabolum cum essem, inquilinus eram, sed malum domnaedium habebam: nunc autem jam quidem apud te, sed adhuc inquilinus. Quid est, inquilinus? Unde migraturus sum, non ubi perpetuo mansurus. Ubi perpetuo sum mansurus, dicatur domus mea: unde migraturus sum, inquilinus sum: sed tamen apud Deum meum sum inquilinus, apud quem domo accepta mansurus sum. Sed quae domus est, quo migrandum est ex hoc inquilinatu? Recognoscite illam domum, de qua dicit Apostolus: Habitationem habemus ex Deo, domum non manu factam, aeternam in coelis . Si domus haec aeterna est in coelis, cum ad eris inquilinus in aeterna domo? Hic autem ubi dictu
Abbreviated transcription (Latin):
multũ cauet᷑. quȩ nullomͦ deuitat᷑. Om̃is ho¬
transiliens. iã in qͥb da suꝑiorib agens. hȩc imi
contẽpnens. int̃ hȩc positus: exaudi inqͥt orati¬
onẽ meã. de quib gaudeã. de quib gemam
De transactis gaudeã. ꝓ his quȩ restant gemo. Ex-¬
audi orationẽ meã & dep̃cationẽ meã: aurib ꝑci¬
pe lacrimas meas. Nũqͥd enĩ qͥa tanta transiliui.
qr tanta transcendiꝰ iam ñ fleo: Nonne multo
magis fleo quia qͥ apponit scientiã. apponit do¬
lorẽ : Nonne qͣntomagis qđ ab est desideroͬ. tanto
brescunt scandala:. qͣntomagis habundat iniqͥtas.
tanto magis refrigescit caritas multoꝵ : Dico
Qs dabit capiti meo aquã. & oculis meis fontẽ
lacrimaꝵ: Exaudi orationẽ meã & dep̃cationẽ
meai aurib ꝑcipe lacrimas meas. Ne sileas a
me.Ne obsurdescã in ȩt̃nũ. Ne sileas. audiã te
Occulte enĩ dicit ds̃. Multis in corde loquit᷑: &

Expanded text:
multum cavetur, quae nullo modo devitatur, omnis homultum cavetur, quae nullo modo devitatur, omnis hotransiliens, jam in quibusdam superioribus agens, haec ima contemnens, inter haec positus, Exaudi, inquit, orationem meam. De quibus gaudeam, de quibus gemam? De transactis gaudeo, pro his quae restant gemo. Exaudi orationem meam et deprecationem meam: auribus percipe lacrymas meas. Numquid enim quia tanta transilivi, quia tanta transcendi, jam non fleo? Nonne multo magis fleo? Quia qui apponit scientiam, apponit dolorem . Nonne quanto magis quod abest desidero, tanto mbrescunt scandala, quanto magis abundat iniquitas, quanto magis refrigescit charitas multorum ? Dico, Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum ? Exaudi orationem meam et deprecationem meam: auribus percipe lacrymas meas. Ne sileas a me. Ne obsurdescam in aeternum. Ne sileas a me: audiam te. Occulte enim dicit Deus, multis in corde loquitur: et
Abbreviated transcription (Latin):
ipse oustodiat. Qͥd enĩ in hac t̾ra certum ẽ nisi
mors: Considerate omnia omnino uł bona uel
mala uitȩ huius. uł in ipsa iustitia uł in ipsa ifi¬
qͥtate. Qͥd hic certũ ẽ nisi mors : ꝓfecisti. Quid sis
hodie scis: qͥd futurus sis crastino. nescis. Peccata
es qͥd sis hodie scis. qͥd sis crastino nescis. Speras
pecuniã: incertũ ẽ. an ꝓueniat. Sꝑas uxoremᷤ
incertũ ẽ an accipias. uł quałe accipias. Speras
filios: incertũ est an nascant᷑. Nati sunt. incer¬
tũ ẽ. an uiuant uiuunt: incertũ est an ꝓfician
an deficiant. Quotũq te uerteris. incerta om̃ia
sola mors certa. Pauꝑ ef: incertũ ẽ an ditescas
Indoctus: incertũ ẽ an erudiaris. Imbecillif. in¬
certũ est. an conualescas. Natꝰ es: certũ est qͥ
morieris. Et in hoc ipso qr mors ipsa certa est
dies mortis incertus ẽ. Itaq hec incerta: ubi
sola mors certa. Cuiꝰ &iam hora incerta. & sola

Expanded text:
ipse custodiat. Quid enim in hac terra certum est, nisi ipse custodiat. Quid enim in hac terra certum est, nisi mors? Considerate omnia omnino vel bona vel mala vitae hujus, vel in ipsa justitia, vel in ipsa iniquitate: quid hic certum est, nisi mors? Profecisti: quid sis hodie, scis; quid futurus sis crastino, nescis. Peccator es: quid sis hodie, scis; quid sis crastino, nescis. Speras pecuniam; incertum est an proveniat. Speras uxorem; incertum est an accipias, vel qualem accipias. Speras filios; incertum est an nascantur: nati sunt; incertum est an vivant: vivunt, incertum est an proficiant, an deficiant. Quocumque te verteris, incerta omnia: sola mors certa. Pauper es; incertum est an ditescas: indoctus; incertum est an erudiaris: imbecillus; incertum est an convalescas. Natus es; certum est quia morieris: et in hoc ipso quia mors ipsa certa est, dies mortis incertus est. Inter haec incerta, ubi sola mors certa, cujus etiam hora incerta, et sola
Abbreviated transcription (Latin):
ecce carnẽ putrescentẽ portatis: & sicut unus
de pͥncipib cadetis. sic̃ homines moriemins: & caderis¬
i sicut diabolus. Quid uobis ꝓdest medicina morta¬
litatis : Suꝑbus diabolus. tanquã angelus non ha¬
bens carnẽ mortalẽ. Tu aut̃ qui accepisti morta¬
lem carnẽ. & nec hoc tibi ꝓdest ut tanta infirmi¬
tate humilieris: sic̃ unꝰ ex pͥncipib cades. Ipsa ẽ
gͦ gr̃a beneficii dĩ prima. Redi gere nos ad confis¬
sionẽ infirmitatis. ut quicqͥd boni possumus.
quicqͥd potentes sumus. in illo simꝰ: ut qͥ głatus
potens sum. Pro iniqͥtate erudisti hominẽ. & ta¬
bescere fecisti sicut araneã animã meã. Uerum¬
tam̃ uane cont᷑bat᷑ Turbat᷑ omnis homo uiuens¬
Redit ad illud qđ paulo ante cõmemorauit. quĩ¬
uis hic ꝓficiat. Uane ꝯturbat᷑ om̃is homo uiuens
Uiuens utiq incerto. qs enĩ uł de ipso bono suo
securus ẽ : Uane ꝯturbat᷑. iact& in dñm curam
suã. In illum iactet qͥ sollicitus ẽ: ipse nutriat.

Expanded text:
t unus ex principibus cadetis: sicut homines moriemini , et cadetis sicut diabolus. Quid vobis prodest medicina mortalitatis? Superbus diabolus, tanquam angelus non habens carnem mortalem: tu autem qui accepisti mortalem carnem, et nec hoc tibi prodest, ut tanta infirmitate humilieris, sicut unus ex principibus cades. Ipsa est ergo gratia beneficii Dei prima, redigere nos ad confessionem infirmitatis, ut quidquid boni possumus, quidquid potentes sumus, in illo simus: ut qui gloripotens sum . Pro iniquitate erudisti hominem: et tabescere fecisti sicut araneam animam meam. 19. Verumtamen vane conturbatommemoravit: quamvis hic proficiat, vane conturbatur omnis homo vivens: vivens utique in incerto. Quis enim vel de ipso bono suo securus est? Vane conturbatur. Jactet in Dominum curam suam , in illum jactet quidquid sollicitus est, ipse nutriat,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ tuã dsm̃s uolui. & legẽ tuã in me.¬
dio cordis mei. Ecce ad menbra respexcit: ecce
& ipse fecit uoluntatẽ patris. S in quo capite
libri scriptũ est de illo: fortasse in capite libri
huius psalmoꝵ. Quid enĩ longe petamꝰ aut ali¬
os libros inqͥramꝰ : Ecce in capite libri huius
psalmoꝵ scriptũ est. Beatus uir qui non abut
in consilio impioꝵͥ & in uia peccatoꝵ ñ stetit¬

Expanded text:
egem tuam in medio cordis mei. Ecce ad membra respexit, ecce et ipse fecit voluntatem Patris. Sed in quo capite libri scriptum est de illo? Fortasse in capite libri hujus Psalmorum. Quid enim longe petamus, aut alios libros inquiramus? Ecce in capite libri hujus Psalmorum, scriptum est, Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccato
Abbreviated transcription (Latin):
facta cognoscimus. partim futura sꝑamꝰ.
Cuncta tam̃ cõplebunt᷑. qr ueritas hȩc dicit:
& quã fidelit̃ dicit. tam fideles inquirit. Qui
credit. uenientib lȩtabit᷑: qui ñ credit uenien¬
tibus confundet᷑ Uenient tam̃ illa siue uolen¬

Expanded text:
facta cognoscimus, partim futura speramus: cuncta tamen complebuntur, quia veritas haec dicit, et quam fideliter dicit, tam fideles requirit. Qui credit, venientibus laetabitur: qui non credit, venientibus confundetur. Venient tam
Abbreviated transcription (Latin):
subicerent᷑. Deniq quando dicc̃ dñs hoc. multi
ab occidente & oriente uenient. & recumbent
cũ abrahã. isaac. & iacob in regno cęlorum:
filui aut̃ idest iudei ignorantes d̃ĩ iustitiã &
suã uolentes statuere. ibunt in tenebras ext̃io¬
res : Recordamini fidẽ illã centurionis unius
ex populo gentiũ: ita infirmi. ita fortis
fortis ut diceret: ñ sum dignꝰ ut sub tectum
meũ intres. Non erat dignꝰ qui xp̃m domo
reciꝑet: qui etiã corde receꝑat: & eñi magist̃
ille humilitatis filiꝰ hominis: iã inuenerat in
cuiꝰ pectore caput reclinaret. Ad hoc uerbũ
centurionis: dñs respiciens ad sequentes se dix̃
Am̃ dico uob̃. in nullo inueni tantã fide in is¬
rahel. Hunc infirmũ inuẽni. Israhelitas fortes
inuenit. ut in utrosq diceret. ñ ẽ opus sanis¬

Expanded text:
subjicerentur . Denique quando dixit Dominus hoc, Multi subjicerentur . Denique quando dixit Dominus hoc, Multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum, filii suam volentes statuere, ibunt in tenebras exteriores; recordamini fidem illam Centurionis unius ex populo gentium, ita in se infirmi, ita non fortis ut diceret: Non sum dignus ut sub tectum meum intres. Non erat dignus qui Christum domo reciperet, et jam corde receperat. Etenim magister ille humilitatis, Filius hominis jam invenerat in ejus pectore ubi caput reclinaret. Ad hoc verbum Centurionis Dominus respiciens, ad sequentes se dixit: Amen dico vobis, in nullo inveni tantam fidem in Israel . Hunc infirmum invenit, Israelitas fortes invenit, ut inter utrosque diceret: Non est opus medic
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝰ quãꝙ̃ & ipsis telis aranearũ. qͥd tabidius:
Attende & ipsũ animal quã tabidũ est. Pone supra
leuit̃ digitũ: riuna est Nichil omnino tabidius
Talem inquit fecisti animã meã: erudiendo me
ꝓ iniquitate. Quando eruditio infirmũ fecit:
quedã fortitudo erat uitiũ. Uideo quosda p̃uo¬
lasse & intellexisseͥ. sed a celeriorib non st̃ dese¬
rendi tardiores: ut parit᷑ uiã sermonis car¬
pant. Hoc dixi. hoc intelligite. Si eruditio
iusti dĩ hanc infirmitatẽ fecit: fortitudo
queda erat uitiũ fortitudine quađa displi¬
cuit homo: ut erudiretur infirmitate. quia
suꝑbia quađã displicuit. ut erudiret᷑ humili
multi ab oriente & occidente uenientes. ut re¬
cumbant cũ abraham & isaac & iacob in regno
celoꝵ. Quare uicert̃: Quia fortes ẽẽ noluert̃.
Quid ẽ fortes esse noluert̃: De se p̃sumere timu¬
ert̃. lustitiã suã ñ constituert̃: ut iustitiȩ dĩ

Expanded text:
co. Quanquam et ipsis telis aranearum quid tabidius? co. Quanquam et ipsis telis aranearum quid tabidius? Attende et ipsum animal quam tabidum est. Pone supra leviter digitum, ruina est: nihil omnino tabidius. Talem fecisti animam meam, inquit, erudiendo me pro iniquitate. Quando eruditio infirmum fecit, quaedam fortitudo erat vitium. Video quosdam praevolasse, et intellexisse: sed a celerioribus non sunt deserendi tardiores, ut pariter viam sermonis carpant. Hoc dixi, hoc intelligite: Si eruditio justi Dei hanc infirmitatem fecit, fortitudo quaedam erat vitium. Fortitudine quadam displicuit homo, ut erudiretur infirmitate: quia superbia quadam displicuit, ut erudiretur humilimulti ab oriente et occidente venientes, ut recumbant cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum: quare vicerunt? Quia fortes esse noluerunt. Quid est, fortes esse noluerunt? De se praesumere timuerunt: justitiam suam non constituerunt, ut justitiae Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uũ me fecit. Et bonũ ẽ mͥ qđ humiliastime:
ut discam iustificationes tuas. Pro iniquitate
erudisti hominẽ: & quod scriptũ ẽ. qui fingis
dolorẽ in p̃cepto. dõ dici non nisi a transili¬
ente potuit: qui nonnisi a transiliente uide¬
ri potuit fingis inqͥt dolorem in precepto
De dolore p̃ceptũ mͥ facis. formas ipsũ dolo¬
rem meũ. Non eũ relinqͥs informẽ. sed for¬
mas illũ : & formatus dolor m̃s inflictus ate.
p̃ceptũ michi erit. ut liberer ate fingis enĩ
simulas dolorẽ. Quomͦ fingit artifex. Unde
& figulus a fingendo đr . Ergo ꝓ iniquitate
erudisti hominẽ. Uideo me in malis. uideo
me in pęna. & apud te ñ uideo iniquitatẽ¬
Si gͦ ego in pena sum. & apud tͣ  iniquitas ñ
est. nonne restat ut ꝓ iniquitate erudias ho¬
nẽ. O idithun quomͦ eruditus es: & tabescere
fecisti sicut araneã animã meã. Hȩc ẽ erudi.¬
tio. Quid tabidius aranea: Animal ipsum di¬

Expanded text:
vum me fecit : et, Bonum est mihi quod humiliasti me, vum me fecit : et, Bonum est mihi quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas. Pro iniquitate erudisti hominem. Et quod scriptum est, Qui fingis dolorem in praecepto , Deo dici nonnisi a transiliente potuit; quia nonnisi a transiliente videri potuit. Fingis, inquit, dolorem in praecepto, de dolore praeceptum mihi facis. Formas ipsum dolorem meum: non eum relinquis informem, sed formas illum: et formatus dolor meus inflictus a te praeceptum mihi erit, ut liberer a te. Fingis enimsimulas dolorem: quomodo fingit artifex, unde et figulus dicitur a fingendo. Ergo, Pro iniquitate erudisti hominem. Video me in malis, video me in poena, et apud te nSi ergo ego in poena sum, et apud te iniquitas non est, nonne restat ut pro iniquitate erudieris honem, o Idithun, quomodo eruditus es? Et tabescere fecisti sicut araneam animam meam. Haec est eruditio. Quid tabidius aranea? Animal ipsum di
Abbreviated transcription (Latin):
tua. A fortitudine enĩ manus tuȩ ego defeci
in argutionibus: Hoc est cũ arguis me. defeci
Et arguere tuũ qͥd est. nisi qđ sequit᷑. ꝓ iniqͥtate
erudisti hominẽ ͥ & tabescere fecisti sicut araneã
animã meã : Multũ ẽ qđ intelligit iste idithun:
siquis cũ illo intelligat. siqͥs cũ illo transiliat
Dicit eñi argutionib di se defecisse: & uult a se
amoueri flagella. qđ ipse est. qui fecit illum
Quod fecit ipse reficiat: & qui creauit ipse re¬
creet. Sed tam̃ qđ ita defecit. ut uelit se & recre¬
ari & reformari: sine causa putamꝰ factũ fr̃sꝰ
defeci: qđ infirmus sũ: qđ de imo clamo. hoc
totũ ꝓ iniquitate: & in hoc erudisti. ñ dãnasti
ꝓ iniquitate erudisti hominẽ Audi hoc planiꝰ
ex alio psalmo. Bonũ ẽ mͥ qm̃ humiliastime:
ut discã iustificationes tuas. & humiliatꝰ sum.
post penãꝰ qui ꝑ grãm exhib& penã: Ipse est
enĩ de quo dictum ẽ. Humiliatus sum & sal¬

Expanded text:
 A fortitudine manus tuae ego defeci in argutionibus: hoc est, cum argueres me, defeci. Et arguere tuum quid est, nisi quod sequitur? Pro iniquitate erudisti hominem, et contabescere fecisti sicut araneam animam meam. Multum est quod intelligit iste Idithun: si quis cum illo intelligat, si quis cum illo transiliat. Dicit enim in argutionibus Dei se defecisse, et vult a se amoveri flagella, quoniam ipse est qui fecit illum. Qui fecit, ipse reficiat; et qui creavit, ipse recreet. Sed tamen quod ita defecit, ut velit se et recreari et reformari, sine causa putamus, fratres, fadefeci, quod infirmus sum, quod de imo clamo, hoc totum pro iniquitate: et in hoc erudisti, non damnasti:  in hoc erudisti hominem. Audi hoc planius ex alio psalmo. Bonum mihi Deus, quod humiliasti me, ut discam justificationes tuas . Humiliatus sum, post poenam, qui per gratiam exhibet poenam? Ipse enim est de quo dictum est, Humiliatus sum, et sal
Abbreviated transcription (Latin):
ex eugłio om̃s audiuimꝰ: qui ꝑseuerauerit usq in
finẽ. hic saluus erit lam patres nr̃i traditi sunt
in concilia. dixert̃ causas apud inimicos. quos
diligebant᷑. p̃stitert̃ eis & quantã potuert̃ cor¬
reptionẽ. & quantã uoluert̃ dilectionẽ. Et spar¬
sus est sanguis iustus. & illo sanguine tamquã
seminatione ꝑ totũ mundũ facta seges surrex̃
ȩccłȩ. Consequens aut̃ tempꝰ ẽ scandaloꝵ & tẽp.
est xp̃c. ecce illic. Hostis ille nr. tunc leo fuit
cũ aꝑte sȩuiebat: modo draco ẽ. cũ occulte insi¬
diatur. Ille aut̃ cui dictũ est conculcabis leo¬
nem & draconẽ. qm̃ corpus eiꝰ & menbra eius
sumꝰ: sicut calcauit leonẽ pedibus patrum
nr̃oꝵ aꝑte seuientẽ. & ad passiones martyres
attrahentẽ: ita modo draconẽ conculc& ne
nobis insidietur. De quo dracone cautos nos
faciens apłs ait. Aptaui uos uni uiro uirgim̃
castam exhibere xp̃o. Timeo. aut̃ ne sicut ser¬
pens ȩuam seduxit astutia sua: sic & ur̃ȩ m̃tes

Expanded text:
elio omnes audivimus. Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Jam patres nostri traditi sunt in concilia, dixerunt causas apud inimicos quos diligebant; praestiterunt eis et quantam potuerunt correptionem, et quantam valuerunt dilectionem: et sparsus est sanguis justus, et illo sanguine, tanquam seminatione per totum mundum facta, seges surrexit Ecclesiae. Coe hic est Christus, ecce illic . Hostis ille noster, tunc leo fuit, cum aperte saeviebat: modo draco est, cum occulte insidiatur. Ille autem cui dictum est, Conculcabis leonem et draconem , quoniam corpus ejus et membra ejus sumus, sicut conculcavit leonem pedibus patrum nostrorum aperte saevientem, et ad passiones martyres attrahentem, ita modo draconem conculcet, ne nobis insidietur. De quo dracone nos cautos faciens Apostolus ait: Aptavi vos uni viro virginem castam exhibere Christo: timeo autem ne sicut serpens Evam sedu
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ dixi. Unde ueritas xp̃c  Ego sum ueritas.
Vnde salutare ipsius xp̃c : Symeon agnouit
infantẽ in manib matris in templo: & dixit
Quia uidert̃ oculi mei salutare tuũ. Agnouit
infantẽ senex. factus in puero puer: innouatꝰ
fide. Acceꝑat enĩ responsũ. & hoc dĩc. Dixerat
eni dñs. quia ñ exxiturus erat de hac uita. priusꝙͣ
uideret salutare dĩ. Hoc salutare d̃i bonũ est
ut ostendat᷑ hominibus: sed clanient. Ostende
Salutare aut̃ d̃ni in omnib gentibus: quia cũ
dixisset quoda loco. ds misereat᷑ nob. & benedi.¬
cat nos. illuminet uultũ suũ suꝑ nos. ut cognos

Expanded text:
Unde veritas Christus? Ego sum veritas . Unde salutare ipsius Christus? Simeon agnovit infantem in manibus matris in templo, et dixit: Quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Agnovit infantem senex, factus in puero puer, innovatus fide. Acceperat enim responsum, et hoc dixit: dixerat ei Dominus, quia non exiturus erat de hac vita, priusquam videret salutare Dei. Hoc salutare Dei bonum est ut ostendatur hominibus: sed clament, Ostende n da nobis . Salutare autem Dei in omnibus gentibus: quia cum dixisset quodam loco, Deus misereatur nobis, et benedicat nos, illum
Abbreviated transcription (Latin):
habes hic funde. uideres aut̃ tu non esse illũ
locũ ubi ponere cogitabas. & timeres fundere::
suoꝵ locoꝵ. ñ tibi diceret. funde securus. hinc
illuc ꝑuenit: non uides qua. sed crede michi
qui fabricaui: Fabricauit eñi. ꝑ quẽ facta sunt
om̃ia. mansiones omnib nobis. Illuc uult p̃cede¬
re qđ habemꝰ: ne hoc in t̾ra ꝑdamꝰ. Cum aut̃ ser¬
uaueris in t̃ra. dicmͥ cui congregabis ea : filios¬

Expanded text:
habes, hic funde: videres autem tu non esse illum habes, hic funde: videres autem tu non esse illum locum ubi ponere cogitabas, et timeres fundere: a locorum suorum, non tibi diceret, Funde securus, hinc illuc pervenit; non vides qua, sed crede mihi, qui fabricavi? Fabricavit enim per quem facta sunt omnia, mansiones omnibus nobis: illuc vult praecedere quod habemus, ne hoc in terra perdamus. Cum autem servaveris in terra, dic
Abbreviated transcription (Latin):
slemo accedet. nemo auferet. Securus uis ẽẽ
credendo in xp̃m ut nichil ꝑdas de domo tua:
Securis eris potius credendo xp̃o. ut ibi ponas
ubi consiliũ dedit. An securus es de seruo tuo.
a& sollicitus es de dño tuo : Securus de domo. &
sollicitꝰ de cęlo: s ego inqͥs quomͦ pono in cȩlo: De¬
di tibi consiliũ. ubi dico pone. Quomͦ ꝑueniat
ad cȩlũ. nolo scias. Pone in manib pauperum:
da indigentibus. Quid ad te quomͦ ꝑueniat :
N ꝑducã quod ego accipio: An oblitus es cũ uni
exx minimis meis fecistis. mͥ fecistis: Si haberet
quispiã amicus tuus quosdã lacus uł cisternas.
& quȩq receptacula fabricarũ ad seruandum
aliquẽ liquorẽ uł uni uł olei. quereres ubi ab¬
sconderes uł seruares fructus tuos: & dicer&e tͥ.
ego tͥ seruo. haber&q ad illa receptacula occultos
tator quosđa canales & transitus. ut ꝑ hos clancu.¬
lo iret qđ palam funderet᷑. & diceret tibi. quod

Expanded text:
nemo accedet, nemo auferet. Securus vis esse nemo accedet, nemo auferet. Securus vis esse credendo in Christum, ut nihil perdas de domo tua: securus eris potius credendo Christo, ut ibi ponas, ubi consilium dedit. An securus es de servo tuo, et sollicitus es de Domino tuo? securus es de domo tua, et sollicitus de coelo? Sed ego, inquis, quomodo pono in coelo? Dedi tibi consilium: ubi dico, pone: quomodo perveniat ad coelum, nolo scias. Pone in manibus pauperum, da egentibus: quid ad te quomodo perveniat? Non perducam quod ego accipio? An oblitus es, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ? Si haberet quispiam amicus tuus quosdam lacus vel cisternas, et quaeque receptacula fabricarum ad servandum aliquem liquorem vel vini vel olei, quaereres ubi absconderes vel servares fructus tuos, et diceret tibi, Ego tibi servo: haberetque ad illa receptacula occultos canales quosdam transitusque, ut per hos clanculo iret quod palam funderetur: et diceret tibi, Quod
Abbreviated transcription (Latin):
eram᷑ custos ego ero: dicit tibi hoc dñs tuus.
fidem tuã int̾roga: uide siuelis illi credere
Dicturus es. ꝑditũ habeo qđ ñ uideo  hic illud
uolo uidere. dum hic uis uidere. ñ hic uidebis:
& ibi nichil habebis. Nescio quos thesauros habes
Uenisti ad audiendu sermonẽ: ad colligendas
int̾iores diuitias. Cogitas de eatioribus: nũqͥd
eas huc tecũ attulisti : Ecce neo nunc eas uides.
Credis te habere in domo: quo scis te posuisse.
Nũquid scis te ñ ꝑdidisse : quã multi rediere ad
domos suas: & quod posuerant ñ inuenerunt
Hic fortasse expauert̃ corda cupidoꝵ: & q̃m dixi
multos sepe ad domũ suã redisse. & quod posue¬
rant ñ inuenisse: dix̃ quisq in corde suo. Absit
episcope: bonũ opta. ora ꝓ nobis. Absit ut contin¬
gat: absit ut ita fiat. Credo in dm̃. qm̃ quod
posui saluũ inuenio. Credis in dm̃ͥ & ñ credis
ipsi do. Credo in xp̃m. quia saluũ erit qđ posui

Expanded text:
eram, custos ego ero. Dicit tibi hoc Dominus tuus: eram, custos ego ero. Dicit tibi hoc Dominus tuus: fidem tuam interroga, vide si velis illi credere. Dicturus es, Perditum habeo quod non video, hic illud volo videre. Dum vis hic videre, nec hic videbis, et ibi nihil habebis. Nescio quos thesauros habes tas. Venisti ad audiendum sermonem, ad colligendas interiores divitias, cogitas de exterioribus: numquid eas huc tecum adduxisti? Ecce nec nunc eas vides. Credis te habere in domo, quod scis te posuisse: numquid scis te non perdidisse? Quam multi redierunt ad domos suas, et quod posuerant non invenerunt. Hinc fortasse expaverunt corda cupidorum; et quoniam dixi multos saepe ad domum suam rediisse, et quod posuerant non invenisse, dixit quisque in corde suo: Absit, Episcope; bonum opta, ora pro nobis; absit ut contingat, absit ut ita fiat; credo in Deum, quoniam quod posui salvum invenio. Credis in Deum, et non credis ipsi Deo? Credo in Christum, quia salvum erit quod posui,
Abbreviated transcription (Latin):
Thesaurizate uobis. thesaurũ in cęlo. Hic in
terra si uelles seruare diitias. quereres hor¬
reum: nẽ forte crederes domui tuȩ propt̃ do¬
mesticos tuos. Cõm̃dares ad uicinũ argentariũ.
Difficile eñi tibi casus: fur non facile accedit
Bene omnia seruant᷑. Quare ista cogitas. nisi
quia ñ habes melius ubi serues: Quid si dabo
melius: Dicam tibi. Noli cõm̃dare huic minus
idoneo . sed est quid̃a idoneus: illi cõm̃da. Hab&e
magna horrea: ibi diuitiȩ perire non possunt:¬
magnꝰ suꝑ om̃s diuites. Diues ẽ. Iam forte tu¬
dicturus es. & quando audeo tali cõm̃dare:
Quid si ipse te hortat᷑: Agnosce illũ. Non solũ
paterfamilias ẽ : sed & dñs tuus ẽ. Nolo inquit
serue m̃s ꝑdas peculiũ tuũ. Agnosce ubi ponas.
Quare ibi ponis ubi possis amittere: ubi & si
Est alius locus quo te transferã ͥ p̃cedat te
Quod habes. noli timere ne ꝑdas. Dator ego

Expanded text:
Thesaurizate vobis thesaurum in coelo . Hic in Thesaurizate vobis thesaurum in coelo . Hic in terra si velles servare divitias, quaereres horreum: forte non crederes domui tuae propter domesticos tuos: commendares ad vicum argentarium: difficilis est enim ibi casus, fur non facile accedit, bene omnia servantur. Quare ista cogitas, nisi quia non habes melius ubi serves? Quid si dabo melius? Dicam tibi, Noli commendare huic minus idoneo, sed est quidam idoneus, illi commenda: habet magna horrea, ubi perire non possintmagnus super omnes divites dives est. Jam forte dicturus es, Et quando audeo tali commendare? Quid si ipse te hortatur? Agnosce illum, non solum pater familias est, sed et Dominus tuus est. Nolo, inquit, serve meus, perdas peculium tuum, agnosce ubi ponas: quare ibi ponis ubi possis amittere; ubi etsi Est alius locus, quo te transferam. Praecedat te quod habes; noli timere ne perdas; dator ego
Abbreviated transcription (Latin):
suũ ꝑderet Peculiosus seruus es cuiusda mag.¬
ni patris familias: quod amas & qđ habes ipse tͥ
dedit: & ñ uult ut ꝑdas qđ łͥ dedit. qui & se¬
ipsũ tibi dabit. S nec hoc inquã qđ tibi ad
tempis dedit: uult ut ꝑdas. Multũ est. fa su¬
perat᷑. suꝑgeditur uires necessitatis tuȩ: lam
certe suꝑfluũ deputat᷑ nec hoc uolo ut ꝑdas.
ait dñs dstuus. Et quid facio: Migra ubi po¬
suisti. non ẽ tuus locus. Certe seruare uis
auaritiȩꝰ: uide neforte & ipsi auaritiȩ con-¬
gruit consiliũ meũ. Habere enĩ uis qđ ha¬
bes: & non ꝑdere. Ostendo tibi locum ubi po¬
nas. ne thesaurizes in terra. nesciens cui con¬
greges ea. & postea quẽ ad modu consũpturus
sit qui possidebit. qui tenebit. Fo̾rte enĩ pos¬
sessus possidebit te: & quod a te habebit. non
tenebit᷑. fõrte cũ ei seruas. antequã ille ue¬
niat tu ꝑdasꝰ sollicitudini tuȩ consiliũ do

Expanded text:
suum perderet. Peculiosus servus es cujusdam magsuum perderet. Peculiosus servus es cujusdam magni patris familias. Quod amas et quod habes ipse tibi dedit, et non vult ut perdas quod tibi dedit, qui et seipsum tibi dabit. Sed nec hoc, inquam, quod tibi ad tempus dedit, vult ut perdas. Multum est, exuberat, supergreditur vires necessitatis tuae, jam certe superfluum deputatur: nec hoc volo ut perdas, ait Dominus tuus. Et quid facio? Migra, ubi posuisti non est tutus locus. Certe servire vis avaritiae: vide ne forte et ipsi avaritiae congruat consilium meum. Habere enim vis quod habes, et non perdere: ostendo tibi locum ubi ponas. Ne thesaurizes in terra, nesciens cui congreges ea, et postea quemadmodum consumpturus sit qui possidebit, qui tenebit. Forte enim possessus possidebit, et quod a te habebit non tenebit. Forte cum ei servas, antequam ille veniat tu perdes. Sollicitudini tuae consilium do:
Abbreviated transcription (Latin):
& ido contẽpnebat: quia ad nouos dies festina¬
bat. Nam ecce discutio tecũ filiis tuis seruas
transiturus transituris: immo uero transiens
transeuntibus. Nam transiturũ te sic dixxi: qua.¬
si nunc maneas. Ipsum hodie eoc quo loqui &.¬
pimus: usq ad hoc mom̃tũ. sentis quia senuimꝰ
Neq eñĩ cernis & increm̃ta capilloꝵ tuoꝵͥ et
nunc cũ stas. cũ hic es. cũ agis aliqͥd. cũ loque¬
ris: in te crescunt capilli tui. Neq eñĩ repen.¬
te creuert̃: ut tonsorem quęreres. Agit᷑ ergo
etas transuolans. & intelligentib & in nonsci¬
entibus ad aliud male occupatis. transistu. &
seruas transeunti filio tuo. Primo hoc a tequi¬
ro. Scis eũ possessurũ cui seruas : Aut si nondi
natus est. scis nasciturũ : Seruas filiis. incertĩ
an futuris incertũ an possessuris: nec reponis
thesaurũ ubi reponendus est Non eñi dñs
tuus seruo suo tale consiliũ daret: ut peculiũ

Expanded text:
et ideo contemnebat; quia ad novos dies festinaet ideo contemnebat; quia ad novos dies festinabat. 12. Nam ecce discutio te cum filiis tuis: servas transiturus transituris, imo vero transiens transeuntibus. Nam transiturum te sic dixi, quasi nunc maneas. Ipsum hodie: ex quo loqui coepimus usque ad hoc momentum, sentis quia senuimus. Neque enim cernis et incrementa capillorum tuorum; et nunc cum stas, cum hic es, cum agis aliquid, cum loqueris, in te crescunt capilli tui: neque enim repente creverunt, ut tonsorem quaereres. Agitur ergo aetas transvolans, et in intelligentibus, et non sentientibus, et in aliud male occupatis. Transis tu, et servas transeunti filio tuo. Primo hoc a te quaero, Scis eum possessurum cui servas? aut si nondum natus est, scis nasciturum? Servas filiis, incertum est an futuris, an possessuris: nec reponis thesaurum ubi reponendus est. Non enim Dominus tuus servo suo tale consilium daret, ut peculium
Abbreviated transcription (Latin):
cetus auaritiã ñ audisti. aut ñ intellexisti. ñ
dico inquã. ne forte cum uis esse p̃do minoris.
sis p̃da maioris. Non enĩ sentis eẽ te in mari.
nec cernis minores pisces amdiorib deuorari.
Noudico ista : ñ dico difficultates & pericula in
ipsa conquisitione pecuniȩ. Quanta patiant᷑
qui eã colligunt: quã in omnib ꝑiclitentur:
in omnib pene mortẽ uideant. Transeo hȩc
omnia: ꝓrsus colligis nullo contradicente: ser¬
uas nullo auferente facute cor tuũ ad pruden¬
tiã tantã qua me derides: qua me insipientẽ pu¬
tas hȩc loquentẽ: & dic mͥ. Thesaurizas. c̃ui congre¬
gabis ea : Uideo quid uelis dicere: quasi quod is
dicere hub non occurrerit. Dicturus es. filis
meis seruo. Hȩc est uox pietatis: exxcusatio in¬
quitatis. filiis meis inqͥt seruo. etiam seruas
filiis tuis. ltane hoc non nouerat idithun: no¬
uerat ea plane. sed in dieb ueterib cõputabat:

Expanded text:
caecus avaritia non audisti aut intellexisti: non caecus avaritia non audisti aut intellexisti: non dico, inquam, Ne forte cum vis esse praedo minoris, sis praeda majoris. Non enim sentis esse te in mari, nec cernis minores pisces a majoribus devorari. Non dico ista, non dico difficultates et pericula in ipsa conquisitione pecuniae, quanta patiantur qui eam colligunt, quam in omnibus periclitentur, in omnibus pene mortem videant: transeo haec omnia. Prorsus colligis nullo contradicente, servas nullo auferente: excute cor tuum, ac prudentiam tantam qua me derides, qua me insipientem putas haec loquentem; et dic mihi: thesaurizas; cui congregabis ea? Video quid velis dicere, quasi quod vis dicere huic non occurrerit: dicturus es, Filiis meis servo. Haec est vox pietatis, excusatio iniquitatis: Filiis meis, inquis, servo. Etiam servas filiis tuis. Itane hoc non noverat Idithun? Noverat ea plane, sed in diebus veteribus computabat,
Abbreviated transcription (Latin):
tione. de militia: addis & de fęnore. Homo
cordatus. nichil pret̃mittis omnino unde nũ¬
mus suꝑ nũmũ. & in occulto diligentiꝰ castige¬
tur. Depredaris hominẽ: caue dep̃datorem
Quod facis times ne patiaris: & in eo qđ pate¬
ris. non te corrigis. S ñ pateris: prudens eñi
homo es. bene serua s. ñ solum bene colligis:
habes ubi ponas. cui cõmittas: quomodo nichil
pereat exx eo qđ congregasti. Int̾rogo cortuũ:
discutio prudentiã tuã. Ecce collegisti᷑ ecce
ita seruasti: ut nichil possis amittere eoꝵ quȩ
seruasti. Dic mͥ cui seruas. non tecũ ago. non
cõmemoro. non exaggero. quicqͥd aliud mali
hab& auaritia uanitatis tuȩ ͥ hoc unũ ꝓpono. hoc
discutio: qđ mͥ dat occasio lectionis huius psalmi
Prorsus colligis. thesauriras. Ñ dico ne forte eũ
colligis colligaris: non dico ne forte dũ uis esse
prȩdo. sis preda. Hoc aꝑtius eloquar̾. fortasse eñi

Expanded text:
tione, de militia, addis et de fenore. Homo tione, de militia, addis et de fenore. Homo cordatus nihil praetermittis omnino, unde nummus super nummum, et in occulto diligentius castigetur. Depraedaris hominem, caves depraedatorem; quod facis times ne patiaris, et in eo quod pateris non te corrigis. Sed non pateris: prudens enim homo es, bene servas, non solum bene colligis: habes ubi ponas, cui committas, quomodo nihil pereat ex eo quod congregasti. Interrogo cor tuum, discutio prudentiam tuam: Ecce collegisti, ecce ita servasti, ut nihil possis amittere eorum quae servasti; dic mihi cui servas? Non tecum ago, non commemoro, non exaggero quidquid aliud mali habet avaritia vanitatis tuae: hoc unum propono, hoc discutio, quod mihi dat occasio lectionis hujus psalmi. Prorsus colligis, thesaurizas: non dico, Ne forte dum colligis, colligaris: non dico, Ne forte cum vis esse praedo, sis praeda: hoc apertius eloquar; fortassis enim
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ & similitudinẽ nr̃am : Quãquã in ima¬
gine ambulet homo. ldeo enĩ quãquã: quia
magnũ aliquid imago hȩc: & hoc quãquã secu¬
tus ẽ tam̃: ut illud quod audistis quãquã. ul¬
tra solem sit: hoc aut̃ qđ sequit᷑ tam̃. sub sole
sit: & illud ꝑtinet ad ueritatẽͥ hoc ad uanitatẽ
Quãquã gͦ in imagine ambulet homo: tam̃
uane conturbabitur. Audi conturbationẽ
eius. & uide si ñ ẽ uana. ut calces eã transili¬
ens eã: & habites in excelsis ubi ñ ẽ ista uani¬
tas. Quȩ uanitas : Thesaurizat & ñ cognoscit
cui congregabit ea. O insana uanitas. Beatus
cuius est dñs spes eiꝰ: & non respex̃ in uanitates
& insanias m̃daces. Delirare tibi udeor auare
cũ hȩc loquorł anicularia tibi uident᷑ hec
uerba: tu eñĩ uidelicet homo magni consilii.
magneq prudentiȩ. excogitas cotidie genera
adquirendȩ pecuniȩ : de negocio. de agri cul¬
tura. fortassis & de eloquio: de iuris consulta¬

Expanded text:
imaginem et similitudinem nostram ? Quanquam in imagine ambulat homo. Ideo enim Quanquam, quia magnum aliquid imago haec. Et hoc Quanquam, secutum est Tamen: ut illud quod audistis Quanquam, ultra solem sit; hoc autem quod sequitur Tamen, sub sole sit; et illud pertineat ad veritatem, hoc ad vanitatem. Quanquam ergo in imagine ambulat homo: Tamen vane conturbatur. Audi conturbationem ejus, et vide si non est vana: ut calces eam, transilias eam, et habites in excelsis, ubi non est ista vanitas. Quae vanitas? Thesaurizat, et non cognoscit cui congregabit ea. O insana vanitas! Beatus cujus est Dominus spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias mendaces . Delirare tibi videor, avare, cum haec loquor: anicularia tibi videntur haec verba. Tu enim videlicet homo magni consilii magnaeque prudentiae, excogitas quotidie genera acquirendae pecuniae, de negotio, de agricultura, fortassis et de eloquio, de juris consulta