comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Notandũ quȩ tẽpora temptationib congruant.
Tunc quipp̾ẽ diabolus temptandi tẽpus elegit:
quaudo beati iob filios in conuiuiũ inuenit. Neq
enĩ solũ modo intuet᷑ hostis q̃d faciat: seo etiã qͣndo
faciat. Nam quãuis potestatẽ acceꝑit. aptũ tam̃
ad subuersionem tempꝰ exquisiuit: ut uidelicet
nobis dõ dispensante ꝓderet᷑. qr p̾nuntia tͥbula¬
tionis est leticia sacietatis. Intuendũ uͦ ẽ: quã
callide ipsa dampna quȩ illata st̃. nuntiant᷑.
Non enĩ dr̾. boues a sabeis ablati st̃. sed
fructu oꝑis. causa crescat doloris. Unde ⁊ apud
grecos non solũ asinȩ. sed fȩte asinȩ rapte refe¬
runt᷑: ut dũ minima auimalia audientis animũ
minꝰ ex sui qualitate ꝑcuterent. amplius ex fȩcũ¬
cditate uuluerarent. & quia eo magis aduersa
animũ feriunt. quo cũ multa sunt etiã subita
nuntiant᷑: aucta ẽ mensura gemituũ. etiam ꝑ
articula nuutioꝵ. Nani sequit᷑. Cũq adhuc ille¬

Expanded text:
Notandum quae tempora tentationibus congruant. Tunc quippe diabolus tentandi tempus elegit, quando beati Job filios in convivio invenit. Neque enim solummodo intuetur hostis quid faciat, sed etiam quando faciat. Nam quamvis potestatem acceperit, aptum tamen ad subversionem tempus exquisivit; ut videl cet nobis Deo dispensante proderetur, quia praenuntia tribulationis est laetitia satietatis. Intuendum vero est, quam callide ipsa damna, quae illata sunt, nuntiantur. Non enim dicitur, boves a Sabaeis ablati sunt: sedfructu operis, causa crescat doloris. Unde et apud Graecos non solum asinae, sed fetae asinae raptae referuntur; ut dum minima animalia audientis animum minus ex sui qualitate percuterent, amplius ex fecunditate vulnerarent. Et quia eo magis adversa animum feriunt, quo cum multa sunt, etiam subita nuntiantur, aucta est mensura gemituum, etiam per articula nuntiorum. Nam sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
manitatis uideret: omẽ qđ de eius diuinitate sus¬
picatus ẽ. ei fagtii suȩ suꝑbiȩ in dubiũ uenit.
Nil quippe nisi suꝑbum sapiens. dũ eẽ hc̃ humilẽ
conspicit: dm̃ ẽẽ dubitauit. Unde & ad tempta¬
tionũ se argumenta conuertit dicens. Si filius

Expanded text:
manitatis videret, omne quod de ejus divinitate susmanitatis videret, omne quod de ejus divinitate suspicatus est, ei fastu suae superbiae in dubium venit. Nil quippe nisi superbum sapiens, dum esse hunc humilem conspicit, Deum esse dubitavit. Unde et ad tentationum se argumenta convertit, d
Abbreviated transcription (Latin):
hominib simplex: ad non parcendũ malignis spi¬
ritib rectus: ad debellandã suꝑbiam timens
dm̃: ad detergendam uͦ in electis suis uitȩ iniim¬
diciã. recedens a malo. De ipso ꝑ ysaiam principa¬
lit̾ dr̃. Et replebit eum sp̃s timoris dñi. Et ipse
a malo singulariter recessit: qr imitari facta no¬
luit. quȩ in hominib inuenit. Qm̃ ad testante
petro peccatũ non fecit: nec dolus inuentus est
in ore eius. Sequit᷑. Respondens aũ satan ait.
Nũ quio frustra timet iob dm̃: Nonne tu uallasti
eũ ac domũ eiꝰ uniuersamq substantiã ꝑ circuitũ:
Oꝑib mantiũ eiꝰ benedixisti : & possessio illius cre¬
uit in terra. Antiquus hostis. redẽptorẽ huma¬
ni generis debellatorẽ suũ in mundũ uenisse
cognouit. Unde & ꝑ obsessũ hominẽ in eugłio
dic᷑. Quid nobis & tͥ fili dĩ  Uenisti huc ante
tempꝰ torquere nos: Qui tam̃ prius eũ hunc pas¬
sibilem cerner&. cum posse mortalia ꝑpeti hu¬

Expanded text:
simplex; ad non parcendum malignis spiritibus, rectus; ad debellandam superbiam, timens Deum; ad detergendam vero in electis suis vitae immunditiam, recedens a malo. De ipso enim per Isaiam principaliter dicitur: Et replebit eum spiritus timoris Domini . Et ipse a malo singulariter recessit: quia facta imitari noluit, quae in hominibus invenit, quoniam attestante Petro: Peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Sequitur: Respondens Satan ait: Nunquid frustra Job timet Deum? Nonne tu vallasti eum, ac domum ejus, universamque substantiam per circuitum? Operibus manuum ejus benedixisti, et possessio illius crevit in terra. Antiquus hostis Redemptorem 56 humani generis, debellatorem suum in mundum venisse cognovit: unde et per obsessum hominem in Evangelio dicitur: Quid nobis, et tibi, Fili Dei? Venisti huc ante tempus torquere nos . Qui tamen prius cum hunc passibilem cerneret, cum posse mortalia perpeti hu
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Cum sem̃ uirũ sathan tẽptare appetit. &
tam̃ dño ut manũ suã extendere debeat dicit:
ualde notandũ e̾. quia feriendi uires nec ipse
sibi tribuit: qui contra auctorẽ om̃iũ singula-
ex semet ipso non sufficit: quia nec ꝑ seuiet ip¬
sum in eo quod e̾ sp̃s existit. hinc ẽ qđ in euagło
expellenda de homine legio: dicebat. Si eicis
nos: mitte nos in gregem porcoꝵ. Qui enum ꝑ
semet ipsum ire in porcos non poterat᷑. quid
mirũsisũ auctorie manu. scĩ uiri domũ contin-¬
uoluntas semꝑ iniqua ẽ. sed numꝗͣ. potestas in
iusta: quia a semet ipso uoluntatẽ habet. sed
a dũo potestatẽ. Quoo enim ipse facere unq
appetit: hoc ds̾ fieri non nisi iuste ꝑmittit.
uoliuitatis iniustȩ. Formidari gͥ non debet:
qui nichil nisi ꝑmissus ualet. Sola gͦ uis illa
tinienda est: quȩ cũ hostem seuire ꝑmiserit᷑.
ei ad usum iusti iudicii. & iniusta illius uolun¬
tas seruit. Paululũ uͦ manũ postulat exten¬

Expanded text:
irum Satan tentare appetit, et tamen Domino, ut manum suam extendere debeat, dicit; valde notandum est quia feriendi vires nec ipse sibi tribuit, qui contra auctorem omnium singulariex semetipso non sufficit, quia nec per semetipsum in eo quod est spiritus existit. Hinc est quod in Evangelio expellenda de homine legio dicebat: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui enim per semetipsum ire in porcos non poterat, quid mirum si sine auctoris manu, sancti viri domum continujusta: quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem. Quod enim ipse facere inique appetit, hoc Deus fieri nonnisi juste permittit. voluntatis injustae. Formidari ergo non debet, qui nihil nisi permissus valet. Sola ergo vis illa timenda est, quae cum hostem saevire permiserit, ei ad usum justi judicii, et injusta illius voluntas servit. Paululum vero manum postulat exten
Abbreviated transcription (Latin):
tu quisq illius liber ꝑ om̃ã uiuentus ñ est.
Cui quasi ex potestate iuudũ circuisse ẽ: nullũ
hominẽ qui sibi plene resisteret inuenisse. Seo
iã satan redeatꝰ. id ẽ ab effectu suȩ maliciȩ uis il¬
lũ diuiua constringat: quia iã apparuit ĩ car¬
ne. qui in peocati contagio. ex carnisnilhabebat
infirmitate. Uenit humilis. quẽ & suꝑb hostiᷤ
iam miret᷑ : quatinꝰ qui fortia diuinitatis eius
despexeratꝰ etiã humanitatis eiꝰ infirma ꝑti-¬
mescat. Unde & mox significatione mirifica.
contra eũ ipsa humanitatis infirmitas obstu-¬

Expanded text:
tu quisque illius liber per omnia inventus non est. tu quisque illius liber per omnia inventus non est. Cui quasi ex potestate mundum circuisse est, nullum hominem qui sibi plene resisteret invenisse. Sed jam Satan redeat, id est, ab effectu suae malitiae vis illum divina constringat, quia jam apparuit in carne qui in peccati contagione ex carnis nihil habebat infirmitate. Venit humilis, quem et superbus hostis admiretur; quatenus qui fortia divinitatis ejus despexerat, etiam humanitatis ejus infirma pertimescat. Unde et mox significatione mirifica, contra eum ipsa humanitatis infirmitas obstu
Abbreviated transcription (Latin):
qr in luce manifestate sapientiȩ. occulti hostis
insidiȩ detegunt᷑. Quia gͦ incarnato dño dia¬
bolus increpat᷑. & a sua pestifera effrenatione
corripit᷑: recte subiungit᷑. Cui dix̃ dñs. Unde
uenis:  Tunc enĩ satanȩ uias requirendo arguit.
cũ ꝑ mediatoris aduentũ. ꝑsuasionis eiꝰ neqͥtias
reprimens increpauit. Nec in merito in hoc
die filii dĩ corã dño astitisse referunt᷑: qr uidł.
entiȩ se illustrante collecti sunt. Quos quãuis
in carnata sapientia aggregare effectu operis
uenerat: diuinitati tamen illuis iam ꝑ eiꝰ p̃scien¬
tiam intriusecus assistebant. Sed quia de uiis
sius antiquus hostis redemptore ueniente dis¬
cutit᷑. quid dicat audianus. Circuiui terrã:¬
tũ dñi. om̃s post se gentium nationes traxit:
ã sublimib. humanas mentes iure possedit. qr
in culpȩ suȩ uinculo uolentes astrinxit. Tan¬
toq latius in mundo uagatus ẽ: quanto a rea-¬

Expanded text:
quia in luce manifestatae sapientiae occulti hostis quia in luce manifestatae sapientiae occulti hostis insidiae deteguntur. Quia ergo incarnato Domino diabolus increpatur, et a sua pestifera effrenatione corripitur, recte subjungitur: Cui dixit Dominus: Unde venis? Tunc enim Satanae vias requirendo arguit, cum per Mediatoris adventum persuasionis ejus nequitias reprimens increpavit. Nec immerito in hoc die filii Dei coram Domino astitisse referuntur; quia vidce sapientiae se illustrante, collecti sunt. Quos quamvis incarnata Sapientia aggregare effectu operis venerat, divinitati tamen illius jam per ejus praescientiam intrinsecus assistebant. Sed quia de viis suis antiquus hostis Redemptore veniente discutitur, quid dicat audiamus. CAPUT tum Domini, omnes post se gentium nationes traxit. a sublimibus 55 humanas mentes jure possedit, quia in culpae suae vinculo volentes astrinxit; tantoque latius in mundo vagatus est, quanto a rea
Abbreviated transcription (Latin):
est credere. bonũ spm̃ fallatiȩ deseruire uoluisse:
dignus erat. ut tali debuisset deceptione dãpua¬
nari. quatinꝰ qͥ sepe uolens ceciderat in culpam.
quandoq nolens caꝑet᷑ ad pęnã : oceulta iusticia
licentia malignis spiritib dat᷑. ut quos uolentes
in peccati laqueo strangulant: in peccati pęnã
etiam nolentes trahant. Quod gͦ illie a dextris
& sinistris dĩ exercitus cęli adstitisse describit᷑:
hoc hic inter filios di satan ad fuisse ꝑhibet᷑. Eoce
a dextris dĩ steterunt angłiqͥa nominant᷑ filii dĩ.
Ecce a sinistris stant angłi: quia ad fuit int̾ eos
decreuimꝰ: ñ inconuenienter accipimꝰ. qđ in die
dñs satan uidit: quia uias eiꝰ in sapientię suȩ in¬
caruatione corripuit. Quasi eũ ñ uidisse fue¬
rit: tãdiu prauitatẽ illius in humani generis
ꝑdicione tolerasse. Unde & ei diuina uoce mox
dr. Uude uenis: In die satan de uiis suis reqͥrit᷑.

Expanded text:
est credere bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, est credere bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, dignus erat ut tali debuisset deceptione damnari, quatenus qui saepe volens ceciderat in culpam, quandoque nolens caperetur ad poenam; occulta justitiae licentia malignis spiritibus datur, ut quos volentes in peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris atque sinistris Dei, exercitus coeli astitisse describitur, hoc hic inter filios Dei Satan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli, quia nominantur filii Dei; ecce a sinistris stant angeli, quia adfuit inter eos decrevimus, non inconvenienter accipimus quod in die Dominus Satan vidit, quia vias ejus in Sapientiae suae incarnatione corripuit; quasi eum non vidisse fuerit, tandiu pravitatem illius in humani generis perditione tolerasse. Unde et ei divina voce moxdetexit. --In die Satan de viis suis requiritur,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ gͦ qd exercitus cęli a dextris & sinistris
eiꝰ stare ꝑhibet᷑: Ds̃ enĩ qui ita ẽ intra omĩa. ut
etiã sit extra omĩa: nec dextra nec sinistra con¬
cludit᷑. Sed dextra di angłoꝵ pars electa: sim¬
stra autẽ dĩ. pars angłoꝵ reꝓba designat᷑. Non
enĩ ministrant do solũmodo boni qui adiuuent.
seci etiã mali qui ꝓbent. Non solũ qͥ a culpa re¬
eo intelligi posse ꝓhibet᷑. Quas enim suspendi in
aere nouimus: aues cęli nominamꝰ. & de eiscdẽ
spiritib paulus dicit: contra spiritalia nequitie
in cȩlestib. Quoꝵ caput enuntians ait Sedm̃
principẽ potestatis aeris huius. Adextra gͦ dĩ
& sinistra angłoꝵ exercitꝰ stat: quia & uoluntas
electoꝵ spirituũ diuinȩ pietati concordat᷑. &
repboꝵ sensus suȩ maliciȩ seruiens. iudicio dis¬
trictionis eiꝰ obtẽꝑat: Unde & mox fallax sp̃s
in mediũ ꝓsilisse describitur: ꝑ que ahabrex
exigentib suis meritis decipiatur. Neq enĩ fas

Expanded text:
exercitus coeli a dextris et a sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra concluditur; sed dextra Dei angelorum pars electa, sinistra autem Dei pars angelorum reproba designatur. Neque enim ministrant Deo solummodo boni qui adjuvent, sed etiam mali qui probent. Non solum qui a culpa reeo intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli nominamus. Et de eisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritualia nequitiae in caelestibus . Quorum caput enuntians ait: Secundum principem potestatis aeris hujus . A dextera ergo Dei et a sinistra angelorum exercitus stat, quia voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis ejus obtemperat. Unde et mox fallax spiritus in medium prosiliisse describitur, per quem Achab rex exigentibus suis meritis decipiatur. Neque enim fas
Abbreviated transcription (Latin):
cussus dampno rerũ. ꝑcussus morte filioꝵ. quia
uĩ doloris uertit in laudẽ conditoris dicens. dñs
dedit. dnĩs abstulit. sic̃ dnõ placuit ita factũ ẽ. sit
nom̃ dñi benedictũ: suꝑbũ hostem humilitate ꝑ¬
culit: crudelem pacientia strauit. Nec credamꝰ
qđ bellator nr̃ accepit uulnera & ñ inflixit. Eͦt
enĩ uoces pacientiȩ in laude dĩ ꝑcussus reddidit.
quasi tot in aduersarii pectore iacula intorsit.
& acriora ualde quã sustinuit infixit. Afflictus
enĩ terrena ꝑdidit: sed afflictionẽ humilit̾ susti¬
nens. cȩlestia multiplicauit. Seqr̃. In om̃ib his ñ¬
locutꝰ est. Quia temptationũ tribulationib de-¬
p̃hensi. etiã tacito cogitationũ motu possumꝰ ñ
loquendo peccare: beatoniob & oris testimoniũ ꝑ-¬
hibet᷑ & cordis. Prius enĩ dr̃ ñ peccauit: & tc̃ de¬
mũ subdit᷑. neq stultũ qͥd contra dm̃ locutꝰ est.

Expanded text:
ercussus damno rerum, percussus morte filiorum, quia ercussus damno rerum, percussus morte filiorum, quia vim doloris vertit in laudem conditoris, 52 dicens: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum; superbum hostem humilitate perculit, crudelem patientia stravit. Nec credamus, quod bellator noster accepit vulnera, et non inflixit. Quot enim voces patientiae in Dei laudem percussus reddidit, quasi tot in adversarii pectore jacula intorsit, et acriora valde quam sustinuit infixit. Afflictus enim terrena perdidit, sed afflictionem humiliter sustinens coelestia multiplicavit. Sequitur: CAPUT XIX abstinuit. --Quia tentationum tribulationibus deprehensi, etiam tacito cogitationum motu possumus non loquendo peccare, beato Job et oris testimonium perhibetur, et cordis. Prius enim dicitur: Non peccavit; et tunc demum subditur: Neque stultum aliquid contra Deum locutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
placet. Si gͥ iusta placere dnõ scimꝰ. pati aũ nulla
nͥ quȩ dño placuerint possumus: iusta st̃ cuncta
quȩ patim᷑. & ualde iniustũ ẽ: si de iusta passio
assertionẽ partis suȩ contra aduersariũ allegauit
audiuimꝰ : nc̃ qͦm in orationis suȩ t̾mino iudicem
benedicendo laudet audiamꝰ. Sequit᷑. Sit nom̃
dĩ benedictũ. Ecce om̃e qđ rectũ sensit. añi
benedictione conelusit᷑. ut hinc aduersarius
inspiciat. & ad pęnã suã uictus erubescat: quia
ipse dõ contumax etiã in beatitudine conditus
extitit᷑. cui homo hymnũ głȩ etiã ꝑcussus dicit.
Intuendũ uͦ ẽ. quia hostis nr̃ tot nos iaculis ꝑcu¬
tit: qͦt temptationib affligit. Cotidie namq in
aciȩ stamus: cotidie tela temptationũ eiꝰ excipimꝰ.
Sed & nos contra illũ iacula mittimꝰ: si confossi tri¬
bulationib humilia respondemꝰ. Beatꝰ gͥ iob ꝑ¬

Expanded text:
placet. Si igitur justa placere Domino scimus, pati autem nulla, placet. Si igitur justa placere Domino scimus, pati autem nulla, nisi quae Domino placuerint, possumus; justa sunt cuncta quae patimur, et valde injustum est, si de justa passionassertionem partis suae contra adversarium allegavit, audivimus; nunc quomodo in orationis suae termino judicem benedicendo laudet audiamus. Sequitur: Sit nomen Domini benedictum. Ecce omne quod rectum sensit, Domini benedictione conclusit; ut hinc adversarius inspiciat, et ad poenam suam victus erubescat, quia ipse Domino contumax etiam in beatitudine conditus exstitit, cui homo hymnum gloriae etiam percussus dicit.Intuendum vero est, quia hostis noster tot nos jaculis percutit, quot tentationibus affligit. Quotidie namque in acie stamus, quotidie tentationum ejus tela excipimus. Sed et nos contra illum jacula mittimus, si confossi tribulationibus, humilia respondemus. Beatus igitur Job p
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ. Sc̃s uir temptante aduersario cuncꝰ¬
ta ꝑdiderat᷑. sed tamen sciens quia contra se
sathan tẽptandi uires nͥ ꝑmittente dño non
habebat : non ait dũs dedit diabolus abstulit:
sed dñs dedit. dñs abstulit. Fortasse enĩ fuerat
dolendũ: si quod conditor dederat. hostis abs¬
tulisset. At postquã non abstulit nͥ ipse qui
dedit: sua recepit non nr̃a abstulit. Si enĩ nos ab illo
accipimꝰ quib in hac uita utim᷑ͥcur doleamus qͣd̾
ipso iudicante exigim᷑. quo largiente feneramñ:
Nec aliquando iniustꝰ e̾ creditor: qui dũ p̃fixo
reddendi tp̃r non constringit᷑. quando uult
exigit qđ fenerat᷑. Ubi & bene subiungit᷑. Siẽ
dño placuit ita factũ ẽ. Cũ enĩ in hac uita ea
quȩ nolumus patim᷑: necesse est ut ad eũ qͥ inustũ
nil uelle potest. studia nr̃e uoluntatis inclinemꝰ.
Magna quippe ẽ consolatio in eo qđ displicet:
qđ illo orclinante erga nos agit᷑. cui ñ nͥ iustũ

Expanded text:
ctus vir, tentante adversario, cuncta perdiderat; sed tamen sciens, quia contra se Satan tentandi vires, nisi permittente Domino, non habebat, non ait: Dominus dedit, diabolus abstulit; sed: Dominus dedit, Dominus abstulit; fortasse enim fuerat dolendum, si quod conditor dederat hostis abstulisset: at postquam non abstulit nisi ipse qui dedit, sua recepit, non nostra abstulit. Si enim ab illo accipimus, quibus in hac vita utimur, cur doleat quod ipso judicante exigimur, quo largiente feneramur? Nec aliquando injustus est creditor, qui dum praefixo reddendi tempore non constrigitur; quando vult, exigit quod feneratur. Ubi et bene subjungitur: Sicut Domino placuit, ita factum est. Cum enim in hac vita ea quae nolumus, patimur, necesse est ut ad eum qui injustum velle nil potest, studia nostrae voluntatis inclinemus. Magna quippe est consolatio in eo quod displicet, quod illo ordinante erga nos agitur, cui nonnisi justum
Abbreviated transcription (Latin):
aũ qđ ad orando humilis mansit: ostendit
quia amorẽ patris nec in dolore deseruit.
ruit: ne autẽ se ferienti extraneũ faceret. ad
hoc corruit ut adoraret. Mos aũ ueterũ fuit:
ut quisqͥs speciem sui corporis capillos nutrien¬
doseruaret᷑. eos tempore afflictionis abscide-¬
ret. & rursũ qui tranquillitatis tp̃r capillos
abscideret: eos in ostensione afflictionis enutͥ¬
ret. Beatus itaq iob tranquillitatis tp̃r capil¬
los seruasse ostendit᷑. cũ ad doloris usũ caput
totundisse memorat᷑: quatinus dũ in ciuictis
eũ reb manus suꝑna ꝑcuteret. etiã sponte
illũ pęnitentię speties diuersa fuscaret. Sed
iste exutus reb. filiis orbatus. qui uestimenta
scindit. qui caput totundit. qui in terra corru¬
Iit: quid dicat audiamꝰ. Nudus egressus sitm¬

Expanded text:
autem, quod adorando humilis mansit, ostendit autem, quod adorando humilis mansit, ostendit quia amorem patris nec in dolore deseruit. ruit; ne autem se ferienti extraneum faceret, ad hoc corruit ut adoraret. Mos autem veterum fuit, ut quisquis speciem sui corporis capillos nutriendo servaret, eos tempore afflictionis abscideret; et rursum qui tranquillitatis tempore capillos abscideret, eos in ostensione afflictionis enutriret. Beatus itaque Job tranquillitatis tempore capillos servasse ostenditur, cum ad doloris usum caput totondisse memoratur; quatenus cum in cunctis eum rebus manus superna percuteret, etiam sponte illum poenitentiae species diversa fuscaret. Sed iste exutus rebus, filiis orbatus, qui vestimenta scidit, qui caput totondit, qui in terram corruit, quid dicat, audiamus. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
seruauit: ut nͦ qͣi dolorem non sentiens flagella
sperneret᷑. nec rursũ ultra modũ dolorem
sentiens. contra iuditium flagellantis insani-¬
ret. Cunctis enĩ reb ꝑditis. cunctis liberis
amissis: surrexit. scidit uestuñta. & tonso ca-¬
pite corruens in terrã adorauit. Quod uesti¬
menta scindit. qđ tonso capite in terrã corru-¬
it: monstrat nunirũ qr flagelli dolorẽ sensit.
ñ excessit. Nec om̃ino gͦ ñ motus ẽ. ne dm̃
ipsa insensibilitate contẽpneret: nec rursum
om̃ino motus ẽ. ne nimis dolendo peccaret.
Sed quia duo st̃ precepta caritatis. dĩ uidt.
amor & proximi. ut dilectionẽ proxuni exsol¬
ueret. impendit filiis luctum: ne dilectionẽ
di desereret. expleuit int̾ gemitꝰ ad orationem.
Solent nonnulli in ꝓsperis dm̃ diligere: in
aduersis aũ positi flagellantẽ minus amare.
Beatus aũ iob ꝑ hoc qđ motꝰ exterius exhibuit:
ostendit qr flagella patris agnouit. ꝑ hoc

Expanded text:
servavit; ut nec dolorem non sentiens, flagella servavit; ut nec dolorem non sentiens, flagella sperneret; nec rursum ultra modum dolorem sentiens, contra judicium flagellantis insaniret. Cunctis enim rebus perditis, cunctis liberis amissis, surrexit, scidit vestimenta sua, et tonso capite corruens in terram, adoravit. Quod vestimenta scidit, quod tonso capite in terram corruit, monstrat nimirum quia flagelli dolorem sensit. non excessit. Nec omnino ergo non motus est, ne Deum ipsa insensibilitate contemneret; nec rursum omnino motus est, ne nimis dolendo peccaret. Sed quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi; ut dilectionem proximi exsolveret, impendit filiis luctum; ne dilectionem Dei desereret, explevit inter gemitus orationem. Solent nonnulli in prosperis Deum diligere, in adversis autem positi flagellantem minus amare. Beatus autem Job per hoc, quod motus exterius exhibuit, ostendit quia flagella patris agnovit; per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uerã tenere philosophiam nitit᷑: necesse ẽ. ut
inter utraq gradiatur. Non ẽ enĩ pondus uerȩ
uirtutis. insensibilitas cordis : quia & ualde
insana ꝑ stuporem mẽbra sunt. quȩ & uicisa
dolere nequaꝗͣ possunt. Rursus uirtutis eusto¬
diam deserit. qui dolorẽ uerberũ ultra quã
necesse ẽ sentit : quia dũ nimia afflictione
cor tangit᷑. usq ad inpacientie contumelias ex¬
citat᷑. Et qui ꝑ flagella corrigere male facta
debuerat: agit ut nequitia ꝑ flagellũ crescat.
Contra insensibilitatẽ quippe ꝑcussoꝵ: ꝑ ꝓpħam
nimitatẽ ꝑcussoꝵ. ꝑ psalmistã dr̃: in miseriis
non subsistent. In miseriis nãq subsisterent.
si ȩquanumnit aduersa tolerarent. Ac postquã
mente inter flagella corruunt: quasi inter
inlatas miserias. subsistendi constantiã ꝑdt̃.¬
Beatus itaq iob quia uere philosophię regulã
tenuit᷑. contra utraq mira se ȩ̨quitatis arte

Expanded text:
veram tenere philosophiam 50 nititur, necesse est ut veram tenere philosophiam 50 nititur, necesse est ut inter utraque gradiatur. Non est enim pondus verae virtutis, insensibilitas cordis: quia et valde insana per stuporem membra sunt, quae et incisa dolore nequaquam possunt. Rursus virtutis custodiam deserit, qui dolorem verberum ultra quam necesse est sentit; quia dum nimia afflictione cor tangitur, usque ad impatientiae contumelias excitatur, et qui per flagella corrigere malefacta debuerat, agit ut nequitia per flagellum crescat. Contra insensibilitatem quippe percussorum per pnimitatem percussorum per Psalmistam dicitur: In miseriis non subsistent . In miseriis namque subsisterent, si aequanimiter adversa tolerarent. At postquam mente inter flagella corruunt, quasi inter illatas miserias subsistendi constantiam Beatus itaque Job, quia verae philosophiae regulam tenuit, contra utraque mira se aequitatis arte
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptati uacant. Absit aũ ut tanti uiri filio ᷤ.¬
ꝑ coniuuioꝵ studia ingurgitando uentri ua¬
casse suspicem᷑. Sed tam̃ ueracit̾ nouimꝰ. qr &
si ꝑ disciplinȩ quisq custodiã necessitatis metas
edendo ñ transitaccensa tam̃ mentis intentio
inter conuiuia torpescit. Et minus ui quanto
sit tẽptationũ bello considerat: quȩ se ꝑ secu¬
ritatẽ relaxat. In die gͦ primi fris filios obruit:
quia antiquus hostis in minorum morte sub¬
uersionis aditũ ꝑ negligentiã maioꝵ querit.
Sed quia quantis nuntioꝵ iaculis sit ꝑcussus
agnouimꝰ : uir fortis nr̃ qualis uit̾ uulnera
consistat audiamꝰ. Sequit᷑. Tunc surrexit
constantiȩ philosophiã putant : si disciplinȩ¬
asperitate correpti. ictus uerberũ doloresq ñ
sentiant. Nonnulli ui tam ninis ꝑcussionũ fla-¬
gella sentiunt. ut immoderato dolore cõmoti.
etiã in excessũ linguȩ delabant᷑. Sed quisquis

Expanded text:
voluptati vacant. Absit autem ne tanti viri filios pevoluptati vacant. Absit autem ne tanti viri filios per conviviorum studia ingurgitando ventri vacasse suspicemur; sed tamen veraciter novimus quia etsi per disciplinae quisque custodiam necessitatis metas edendo non transit, accensa tamen mentis intentio inter convivia torpescit; et minus in quanto sit tentationum bello considerat, quae se per securitatem relaxat. In die ergo primi fratris filios obruit, quia antiquus hostis in minorum morte subversionis aditum per negligentiam majorum quaerit. Sed quia quantis nuntiorum jaculis sit percussus, agnovimus; vir fortis noster, qualis inter vulnera consistat, audiamus. Sequitur: CAPUTconstantiae philosophiam putant, si disciplinasperitate correpti, ictus verberum doloresque non sentiant. Nonnulli vero tam nimis percussionum flagella sentiunt, ut immoderato dolore commoti, etiam in excessum linguae dilabantur. Sed quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
phemiã accenderet. quanto subitis ac multiplicib
nuntiis in se angustius ȩstuaret. Seo neq hoc¬
neglecte pretereundũ puto: qđ filii in maioris
frĩs domo conuiuantur. cũ pereunt. Dictũ nãq
ẽ suꝑius: qđ conuiuia ꝑagi sine culpa uix posst̃.
EUT gͦ nr̃a ñ illoꝵ loquamͣ: sciendũ nobis est.
qr qł a minorib uoluptuose agit᷑ : maioꝵ disci¬
plina cohibet᷑. Cũ uͦ maiores ipsi uolup¬
tati de seruiunt: nimirũ minorib lasciuuię
frena laxant᷑. Quis enĩ sub disciplinȩ̨ se constricꝰ¬
tione retineat. quando & ipsi qui ius constricꝰ¬
tionis accipiunt. sese uoluptatib relaxant. Dũ
gͦ in maioris frĩs domo conuiuant᷑ pereunt.
quia tunc contra nos hostis uehementius uires
accipit᷑. quando & ipsos qui ꝓ custodia disci¬
plinȩ prelati sunt. leticiȩ seruire cognoscit.
Tanto enim licentius ad feriendũ occupat:
quanto & hi qui intercedere ꝓ culpa poterant.

Expanded text:
phemiam accenderet, quanto subitis ac multiplicibus phemiam accenderet, quanto subitis ac multiplicibus nuntiis in se angustius aestuaret.  Vet. neglecte praetereundum puto, quod filii in majoris fratris domo convivabantur, cum pereunt. Dictum namque est superius, quod convivia peragi sine culpa vix possunt. Ut ergo nostra, non illorum loquamur, sciendum nobis est quia quod a minoribus voluptuose agitur, majorum disciplina cohibetur; cum vero majores ipsi voluptati deserviunt, nimirum minoribus lasciviae frena laxantur. Quis enim sub disciplinae se constrictione retineat, quando et ipsi, qui jus constrictionis accipiunt, sese voluptatibus relaxant? Dum ergo in majoris fratris domo convivantur, pereunt, quia tunc contra nos hostis vehementius vires accipit, quando et ipsos qui pro custodia disciplinae praelati sunt laetitiae servire cognoscit. Tanto enim licentius ad feriendum occupat, quanto et hi qui intercedere pro culpis poterant
Abbreviated transcription (Latin):
pectori quasi sanis mẽbris uulnꝰ inflixit. Cũ
uͦ ꝑcussũ cor feriendo repetiit. ut ad in pacien¬
uit hostis antiquus. ñ tam iactura rerũ sci
uiri pacientiã rumpere: quã ipso ordine nunti¬
oꝵ Qui studens prius parua. & post nuntiare
maiora. in extremo filioꝵ mortẽ intulit : ne uilia
pater rei familiaris dãpna duceret. si illa iã orbatꝰ
audiret.ͥ et minus ꝑcuteret rerũ amissio p̾cog¬
nita morte filioꝵ. qr uidelicet nulla e̾et hereditas.
si ipsos prius subtraheret. quib seruabat᷑ heredi¬
tas. Sed a minimis incipiens. in ultimũ grauio¬
ra nuntiauit: ut dũ gradatun deteriora cog¬
nosceret. in eius corde doloris locũ om̃e uulnꝰ
inueniret. Notandũ quã callide tot maloꝵ pon-¬
dera. & diuisa & subita uuntiant᷑: ut & repente.
& particulatim crescens. in audientis corde sese
dolor ipse non caperet. & tanto ardentiꝰ in blas¬

Expanded text:
pectori quasi sanis membris vulnus inflixit; cum pectori quasi sanis membris vulnus inflixit; cum vero percussum cor feriendo repetiit, ut ad impatienvit hostis antiquus, non tam jactura rerum sancti viri patientiam rumpere, quam ipso ordine nuntiorum. Qui studens prius parva, et post nuntiare majora, in extremo filiorum mortem intulit, ne vilia pater rei familiaris damna duceret, si illa jam orbatus audiret; et minus percuteret rerum amissio, praecognita morte filiorum, quia videlicet nulla esset haereditas, si illos prius subtraheret qui servabantur haeredes. Sed a minimis incipiens, in ultimum graviora nuntiavit; ut dum gradatim deteriora cognosceret, in ejus corde doloris locum omne vulnus inveniret. Notandum quam callide tot malorum pondera, et divisa, et subita nuntiantur, ut et repente, et particulatim crescens, in audientis corde sese dolor ipse non caperet; et tanto ardentius in blas
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓsternit᷑. idcirco bis. terq ꝑcutit᷑: ut usq ad in¬
tima quandoq feriat᷑. Nuntiata uaq fuerat ad¬
uersitas de sabeis: ñtiata diuina animaduersio.
ꝑ ignẽ de cȩlo. Nuntiant᷑ ab hominib iterũ ca-¬
meloꝵ raptus. cedesq pueroꝵ. & diuinȩ indig¬
nationis ira repetit᷑ : dũ uentus irruens concus¬
sisse domꝰ angulos. atq extinxisse liberos indicat᷑.
Quia enĩ notũ e̾ qđ absq suꝑno nutu moueri elȩ¬
menta non possint: latent̃ infert᷑ quod ipse cont
illũ elementa mouerit qui moueri ꝑmisit : ꝙͣ uis
sathan semel accepta a dño potestate. ad usũ suȩ̨
nequitię etiam elementa concutere preualet.
Nec mouere debet. si sps̃ de sũmis ꝓiectus t᷑¬
bare in uentos aere̾ potuit: cũ nimirũ constet.
quia & dampnatis in metallo. ad usũ aqua &
ignis seruit. Quȩsitũ ẽ gͥ ut nuntiarent᷑ inala᷑.
quesitũ ẽ ut multa: quesitũ ut subita. Sed cũ
prius aduersa nuntiauit: tranquillo adhuc

Expanded text:
non prosternitur, idcirco bis, terque percutitur, ut usque ad intima quandoque feriatur. Nuntiata itaque fuerat adversitas de Sabaeis, nuntiata divina animadversio per ignem de coelo, nuntiatur ab hominibus iterum camelorum raptus, caedesque puerorum, et divinae indignationis ira repetitur, dum ventus irruens concussisse domus angulos, atque exstinxisse liberos indicatur. Quia enim notum est, quod absque superno nutu moveri elementa non possint, latenter infertur quod ipse contra illum elementa moverit, qui moveri permisit; quamvis Satan semel accepta a Domino potestate ad usum suae nequitiae etiam elementa concutere praevalet. Nec movere debet, si spiritus de summis projectus turbare in ventos aerem potuit; cum nimirum constet quia et damnatis 49 in meignis servit. Quaesitum est igitur ut nuntiarentur mala, quaesitum ut multa, quaesitum ut subita. Sed cum prius adversa nuntiavit, tranquillo adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
dunt᷑. Inter filios cłi ad fuit: quia & si illi dõ ad
electoꝵ adiutoriũ. iste ad ꝓbationẽ seruit. Inter
filios dĩ adfuit: qr &e si ab illis in hac uita labo¬
rantib auxiliũ pietatis impendit᷑. iste occulte eius
iusticiȩ nesciendo seruiens. ministeriũ exequi
repbationis conatur. Unde bene in libris¬

Expanded text:
quia etsi illi Deo ad electorum adjutorium, iste ad probationem servit. Inter filios Dei adfuit, quia etsi ab illis in hac vita laborantibus auxilium pietatis impenditur, iste occultae ejus justitiae nesciendo serviens, ministerium exsequi reprobationis conatur.  Rec. XVI
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ eius corporis ea moraliter tractando re-¬
plicemusͥ ut qđ actum foris narrat᷑ in opere:
sciamꝰ quomͦ intus agatur in mente. Nã cũ filii d̾i
assistunt coram dño. inter eos quoq assistit &
satan : qr plerũq bonis nrĩs cogitationib quȩ
in corde nr̃o aduentu sc̃ĩ sp̃s oꝑante seminant᷑.
antiquus ille callide se interserit & subiungit
in imicus: ut bene cogitata ꝑturbet. maleq ꝑtͣ¬
bata dilaniet. S ed nequaꝙͣ. nos in tẽptatione de¬
serit: qui creauit. Nam hostem nrm̃ qui se
contra nos in insidiis contegit: illustratione
sui luminis nobis dep̃hensibilẽ reddit ꝓpt̃ q̃d
ei mox dicit᷑. Uude uenis: Callidũ namq
hostem requirere ẽ. eius nobis insidias declara¬
re : ut quo eum sub intrare cor cerminꝰ: forti
contra illum circũspectione uigilemus. Qui¬

Expanded text:
tionem ejus corporis, ea moraliter tractanda retionem ejus corporis, ea moraliter tractanda replicemus, ut quod actum foris narratur in opere, sciamus quomodo intus agatur in mente. Nam cum filii Dei assistunt coram Deo, inter eos quoque assistit et Satan, quia plerumque bonis nostris cogitationibus, quae in corde nostro, adventu sancti Spiritus operante, seminantur, antiquus ille callide se interserit et subjungit inimicus, ut bene cogitata perturbet, maleque perturbata dilaniet. Sed nequaquam nos in tentatione deserit, qui creavit. Nam hostem nostrum, qui se contra nos in insidiis contegit, illustratione sui luminis nobis deprehensibilem reddit; propter quod ei mox dicit: CAPUhostem requirere, est ejus nobis insidias declarare, ut quo eum subintrare cor cernimus, forti contra illum circumspectione vigilemus.
Abbreviated transcription (Latin):
si in flagello positus patri grãs agit ȩqualis. Seqr̃.¬
casse. nec stultũ aliquid contra dm̃ locutꝰ asserit᷑:
hoc de illo petrus sicut etiã prediximus aꝑte
testat᷑ dicens. Qui peccatũ non fecit: nec dolus
uiuentus e̾ in ore eius. Dolus quippe in ore quan¬
to apud homines prudentius callet. tanto apud
dĩ stultius desipit : paulo attestante qͥ ait. Sapi¬
entia huiꝰ mundi: stulticia est apuod dm̃. Quia
gͦ dolus in ore eiꝰ non fuit: stultũ ꝓculdubio
uichil dixit. Hunc contra dnm sacerdotes
& principes locutũ stulte crediderunt: cũ
interrogatus passionis tp̃r di se filium testaret᷑.
Unde & conquerentes dicunt. Quid adhuc
egeinus testib : Ecce ipsi audiuinus blasphe¬
mias. Sed contra dm̃i stulte nil dixit: qi uera
loquens hoc de se in fidelib etiam moriendo in¬
tulit: qđ paulo post redemptis om̃ib resurgendo
breuit᷑ tractata transcurrunus: nunc in ȩdifica¬

Expanded text:
si in flagello positus Patri gratias agit aequalis. Seqsi in flagello positus Patri gratias agit aequalis. Seqcasse, nec stultum aliquid contra Deum locutus asseritur; hoc de illo Petrus, sicut jam praediximus, aperte testatur, dicens: Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Dolus quippe in ore, quanto apud homines prudentius callet, tanto apud Deum stultius desipit, Paulo attestante, qui ait: Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum . Quia ergo dolus in ore ejus non fuit, stultum proculdubio nihil dixit. Hunc contra Deum sacerdotes et principes locutum stulte crediderunt, cum interrogatus passionis tempore, Dei se Filium testaretur. Unde et conquirentes dicunt: Quid adhuc egemus testibus? ecce ipsi audivimus blasphemiam . Sed contra Deum stulte nihil dixit: quia vera loquens, hoc de se infidelibus etiam moriendo intulit, quod paulo post redemptis omnibus resurgendo breviter tractata transcurrimus: nunc in aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
nr ꝑ ħ qd̾ d̃s ẽ. cũ patre dat oĩa: ꝑ ħ uͦ q̃ hõ ẽ a patre accipit
ĩter omĩa. Dicat gͥ de udea cũ uenturũ ĩ carnationis eiꝰ
misteriũ crederet. dñs dedit: dicat de iudȩa
cũ expectatã incarnationis eiꝰ p̾sentiã ꝯtẽpsisset
dnĩs abstulit. Data quippe ẽ cũ ꝑ quosdã fut᷑a
credidit seo exigente merito suę cecitatis abla¬
ta ẽ : cũ credita ꝑ quosdam uenerari contẽpsit.
In se autẽ credentes edocet. ut in flagellis posi¬
ti benedicere dño sciant: cũ subdit᷑. Sicut dño
placuit ita factum e̾. sit nom̃ dñi benedictum.
accepto pane grãs egisse̾ ꝑhibet᷑. Grãs itaq agit :
qui flagella alienȩ iniquitatis suscipit. & qui nil
dignũ ꝑcussione ex hibuit. humiliter in ꝑcussione
benedicit: ut hinc uidł. ostendat. qͥd unusquisq
in flagello culpȩ ꝓprię facere debeat. si ipse
ȩquaniniter flagella culpȩ portat alienȩ: ut
hinc ostendat. quid in correptione faciat subditꝰ.

Expanded text:
Patre accipit inter omnia. Dicat igitur de Judaea, cum venturum incarnationis ejus mysterium crederet: Dominus dedit. Dicat de Judaea, cum exspectatam incarnationis ejus praesentiam contempsisset: Dominus abstulit. Data quippe est, cum per quosdam futura credidit; sed exigente merito suae caecitatis ablata est, cum credita per quosdam venerari contempsit.In se autem credentes edoceat, ut in flagellis positi benedicere Domino sciant, cum subditur: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. accepto pane gratias egisse perhibetur. Gratias itaque agit, qui flagella alienae iniquitatis suscipit. Et qui nihil dignum percussione exhibuit, humiliter in percussione benedicit; ut hinc videlicet ostendat quid unusquisque in flagello culpae propriae facere debeat, si ipse aequanimiter flagella culpae portat alienae ut hinc ostendat quid in correptione faciat subditus,
Abbreviated transcription (Latin):
tionis officiũ in sẏnagoga tenuert̃. cęlũ recte
uocati sunt : qr nimirũ sapere suꝑna credebant᷑.
Unde & moyses cũ sacerdotes & popłm aduer¬
ba suȩ ammonitionis excitaret: dix̃. Attende cę¬
lũ & loquar: & audiat terra uerba ex ore meo.¬

Expanded text:
tionis officium in synagoga tenuerunt, coelum recte vocati sunt, quia nimirum sapere superna credebantur. Unde et Moyses, cum sacerdotes ac populum ad verba suae admonitionis excitaret, dixit: Attende, coelum, et loquar; et audiat terra verba ex ore meo
Abbreviated transcription (Latin):
O quã altę sedi interni consilii presidet iste:
qui scissis uestib in terra ꝓstratꝰ iacet. Quia
eiũ iudicante dõ cuncta amiserat. ꝓ seruanda
pacientia illud tempꝰ ad me moriã reduxit
quo nec dũ ista quȩ ꝑdidit habebat: ut dum
intuet᷑ quod aliquando illa ñ habuit : dolorẽ
temperet quodamisit. Magna enun con¬
solatio in rerum amissione e̾. illa tempora
ad mentẽ reducere: quib nos contigit res
quas ꝑdimus non habuisse. Quia uͦ om̃s t̾ra
nos genuit : hanc non inmerito matr̾e uocamꝰ.
Unde scriptũ e̾. Graue iugũ suꝑ filios adam.
a die exitus de uentre matris eoꝵ:. usq in diẽ
sepulturȩ in matrẽ om̃iũ. Beatus gͥ iob ut
pacienter lugeat qđ hic amisit: uigilanter
adtendit qualis huc uenerit. Ad augmentũ
autẽ seruande pacientiȩ. ad huc sollertius inspi¬
cit hinc qualis recedit & dicit. Nudus egressꝰ
sum de utero matris meȩ: & nudus reuertar
illuc. Ac si dicat. Nudũ me huc intrantem

Expanded text:
O quam altae sedi interni consilii praesidet iste, qui scissis vestibus in terra prostratus jacet! Quia enim judicante Domino, cuncta amiserat, pro servanda 51 patientia illud tempus ad memoriam reduxit, quo necdum ista quae perdidit habebat; ut dum intuetur quod aliquando illa non habuit, dolorem temperet quod amisit. Magna enim consolatio est in rerum amissione, illa tempora ad mentem reducere, quibus nos contigit res quas perdidimus non habuisse. Quia vero omnes nos terra genuit, hanc non immerito matrem vocamus. Unde scriptum est: Grave jugum super filios Adam a die exitus de ventre matris eorum, usque in diem sepulturae in matrem omnium . Beatus igitur Job, ut patienter lugeat quod hic amisit, vigilanter attendit qualis huc venerit. Ad augmentum autem servandae patientiae, adhuc solertius inspicit hinc qualis recedit, et dicit: Nudus egressus sum de utero matris meae, nudus revertar illuc. Ac si dicat: Nudum me huc intrantem
Abbreviated transcription (Latin):
endi : ut paulisꝑ aliqͥd querentes inuenirent.
inuementes crescerentꝰ & crescentes cognita ro-¬
bustiꝰ tenerent. Ca g̃ ñ repente. seo causaꝵ u̾boꝵꝙ ĩcrem̃¬
tis. quasi qͥbusdã ad et̾nitatẽ passib ducim᷑: intꝰ apud
eũ quadã die aliqͥd factũ dr̃. qui ipsa quoq tẽpora sine
quadam die hoc factum dicitur. indicare sacra
script᷑a studuit᷑. qr ĩ luce ds tenebras uiditas Nos qͥppe
uno eodẽq contuitu lucẽ & tenebras intueri ñ
possumꝰ. qr cum in tenebras oculus figitur. lux
fugatur. & cũ ad lucis se coruscationẽ uerterit.
tenebrarũ umbra discedit. Illa aũ uis quȩ cuncta
mutabilia inmutabilit̾ uidet. quasi in die ei satan
adfuit: qr apostatȩ angli tenebras. sine obscuritate
cõprehendit. Nos ut dictũ ẽ unoeodẽq intuitu
contẽplari ñ possumus. & quȩ approbando eligimꝰ
& quȩ repbando dãpnamꝰ : quia cũ ad hanc aui¬

Expanded text:
endi, ut paulisper aliquid quaerentes invenirent; endi, ut paulisper aliquid quaerentes invenirent; invenientes crescerent, et crescentes cognita rous tenerent. Quia igitur non repente, sed causarum verborumque incrementis, quasi quibusdam ad aeternitatem passibus ducimur, intus apud eum quadam die aliquid factum dicitur, qui ipsa quoque tempora sine quadam die hoc factum dicitur, indicare sacra Scriptura studuit quia in luce Deus tenebras vidit? Nos quippe uno eodemque contuitu lucem et tenebras intueri non possumus: quia cum in tenebras oculus figitur, lux fugatur; et cum ad lucis se coruscationem verterit, tenebrarum umbra discedit. Illa autem vis, quae cuncta mutabilia immutabiliter videt, quasi in die ei Satan adfuit, quia apostatae angeli tenebras sine obscuritate comprehendit. Nos, ut dictum est, uno eodemque intuitu contemplari non possumus, et quae approbando eligimus, et quae reprobando damnamus: quia cum ad hanc ani
Abbreviated transcription (Latin):
sensim ad ȩt̾ua traiciat: seq bene nr̃is mentib eter-¬
uitas incognita dum uerbis cognitis blandit᷑ ĩ fun-¬
dat. Quid aũ mirũ siUin sacro eloquio incom¬
mutabłitatẽ suã ds̃ p̃ppere humanȩ m̃ti non
aꝑit. quando & resurrectionis suȩ sollempnitate
celebrata. quibusdã ꝓuectionũ accessib in notuit
incorruptionẽ corporis qđ resũpsit : Luca q̃ ppe
adtestante didicimꝰ. qđ quibdã se in monum̃to quȩ
xiiii. rentib prius angłos misit: & rursum discipulis
de se in uia loquentib ipse quidẽ sed non cognos¬
cendus apparuit᷑:. qui post exhortatõniᷤꝰᷤ moras cog¬
nosceudũ se in panis fractione monstrauit. Ad
extremũ uͦ repente ingrediens: non solũ cognoscibi¬
lem sed etiã palpabilem se p̾buit. Qenĩ infirma
adhuc gestabant corda discipuli. in cognitione
tanti mysterii ista fuerant dispensatione nutri¬

Expanded text:
sensim ad aeterna trajiciat; seque bene nostris mentibus aeternsensim ad aeterna trajiciat; seque bene nostris mentibus aeternitas incognita, dum verbis cognitis blanditur, infundat. Quid autem mirum, si in sacro eloquio incommutabilitatem suam Deus praepropere humanae menti non aperit; quando et resurrectionis suae solemnitate celincorruptio corporis quod resumpsit. Luca quippe attestante didicimus quod quibusdam in monumento se aerentibus prius angelos misit; et rursum 53 discipulis de se in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus apparuit , qui post exhortationis moras, cognoscendum se in panis fractione monstravit; ad extremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Quia enim infirma adhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii ista fuerant dispensatione nutri
Abbreviated transcription (Latin):
dũ prus ẽ cur quadã die factũ aliquid coram
dño dr̃: eũ apud illũ nequaꝗͣ cursus tpr̃is. muta-¬
cione diei noctisq uariet᷑. Neq enĩ in ea luce
quȩ sine accessu ea quȩ eligit illustrat. & sine
recessu ea quȩ respuit deserit. defectus mutabi¬
litatis uenit: qr in semetipsa ꝑ manendo inmuta-¬
bilis. mutabilia cuncta disponit. Sicq in se tran-¬
seuntia condidit: ut apud se transire nequaquã
possint. Nec tempꝰ intus in conspectu eiꝰ defluit:
qđ apud uos foras decurrit. Unde fit ut in et̾¬
nitate eiꝰ fixa maneant: ea quȩ ñ fixa exterius scłoꝵ
uolumina emanant. Cur gͦ apud eũ dr̃ quadã
diȩ̃. cui mmirũ dies una ẽ ȩternitas sua: Quã
uidelic̾ nec fine claudi. nec itio uidit aꝑiri
psalmista. cũ dicit. Melior est dies una in atrus
editis loquit᷑. dignũ ẽ ut uerbis temporalib utat᷑:
quatinus condescendendo leuet. et cũ de ȩt̾nita-¬
te aliquio tẽporaliter narrat. assuetos tẽporalib

Expanded text:
dum prius est, cur quadam die factum aliquid coram Domino dicitur, cum apud illum nequaquam cursus temporis, mutatione diei noctisque varietur. Neque enim in ea luce, quae sine accessu ea quae eligit illustrat, et sine recessu ea quae respuit deserit, defectus mutabilitatis venit; quia in semetipsa manendo immutabilis, mutabilia cuncta disponit; sicque in se transeuntia condidit, ut apud se transire nequaquam possint; nec tempus intus in conspectu ejus defluit, quod apud nos foras decurrit. Unde fit ut in aeternitate ejus fixa maneant ea quae non fixa exterius saeculorum volumina emanant. Cur ergo apud eum dicitur, Quadam die, cui nimirum dies una est aeternitas sua? quam videlicet nec fine claudi, nec initio vidit aperiri Psalmista, cum dicit: Melior est dies una in atriis editis loquitur, dignum est ut verbis temporalibus utatur, quatenus condescendendo levet; et dum de aeternitate aliquid temporaliter narrat, assuetos temporalibus
Abbreviated transcription (Latin):
cecidisse nuntiauit: ut quasi omnẽ aditũ con-¬
solationis excluderet. dũ & ipsũ aduersantem
ostendera. qui consolari animũ inter aduersa
potuisset: quatinu dũ se temptatꝰ undiq des¬
titui. atq undiq premi considerat: in contu-¬
meliã tanto audatiꝰ. quanto & desperatius erũ-¬

Expanded text:
de coelo cecidisse nuntiavit; ut quasi omnem aditum conde coelo cecidisse nuntiavit; ut quasi omnem aditum consolationis excluderet, dum et ipsum adversantem ostenderet, qui consolari animum inter adversa potuisset: quatenus dum se tentatus undique destitui atque undique premi considerat, in contumeliam tanto audacius, quanto et desperatius erum
Abbreviated transcription (Latin):
mn inorẽ audienti dolorẽ moueat: eiꝰ animũ ad
excedendũ etiã ipsis uuntioꝵ uerbis instigat.
Intuendũ quippe ẽ: quã callide dr̃ ignis di. Ac
si diceret᷑. Illius animaduersionẽ sustines: quẽ
tot hostiis placare uoluisti. Eius irã toleras: cui
cotidie seruiens insudabas. Dum enĩ dm̃ cui
seruierat aduersa intulisse indicat. lesũ cõme¬
morat in quo excedat: quatinuᷤ anteacta obseqͥa
ad mentẽ reduceret. & frustra se seruisse esti-¬
mans. in auctoris iniuriã suꝑbiret. Pia & enĩ
mens cũ se aduersa ab hominib ꝑpeti conspicit:
in diuinȩ gr̃ę consolatione requiescit. Cumq
tẽptationũ ꝓcellas increscere extrinsecꝰ uiderit.
secessũ spei dominicȩ appetens. intra conscientiȩ
portũ fugit. Ut uͦ uersutus hostis uno eodẽq
tp̃r. scĩ uiri robustissimũ pectus. & humanis ad¬
uersitatib. & diuina desperatione concuteret.
& prius sabeos irruisse intulit. & mox ignẽ clĩ

Expanded text:
minorem audienti dolorem moveat, ejus animum ad excedendum etiam ipsis nuntiorum verbis instigat. Intuendum quippe est, quam callide dicitur: Ignis Dei, ac si diceretur: Illius animadversionem sustines, quem tot hostiis placare voluisti; illius iram toleras, cui quotidie serviens insudabas. Dum enim Deum, cui servierat, adversa intulisse indicat, laesum commemorat, in quo excedat; quatenus anteacta obsequia ad mentem reduceret, et frustra se servisse aestimans, in auctoris injuriam superbiret. Pia etenim mens, cum se adversa ab hominibus perpeti conspicit, in divinae gratiae consolatione requiescit; cumque tentationum procellas increscere extrinsecus viderit, secessum spei Dominicae appetens, intra conscientiae portum fugit. Ut vero versutus hostis uno eodemque tempore sancti viri robustissimum pectus et humanis adversitatibus, et divina desperatione concuter prius Sabaeos irruisse intulit, et mox ignem Dei
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qd incircũ seripte omiã ex diuinitate pene¬
traret. Dĩ aũ ad satan ꝑ figurã dicere ẽ. nũqͥd
considerasti seruũ ieũ iob: uinngenitũ filium
contra eũ in forma serui ammirabilẽ de monstra¬
re. Eo enĩ quo illũ tantȩ uirtutis in carne inno¬
tuit: quasi suꝑbienti aduersario qđ dolens con¬
sideraret indicauit. Sed qr bonũ qd miraret᷑
intulerat: restat ut ad reprimendã eiꝰ suꝑbiã uir¬
tutes illius adhuc enumerando subiungat. Sequit᷑.¬

Expanded text:
hoc quod incircumscripte omnia ex divinitate penehoc quod incircumscripte omnia ex divinitate penetraret. Dei autem ad Satan per figuram dicere est: Nunquid considerasti servum meum Job? unigenitum filium contra eum in forma servi admirabilem demonstrare. Eo enim, quo illum tantae virtutis in carne innotuit, quasi superbienti adversario, quod dolens consideraret, indicavit. Sed quia bonum quod miraretur intulerat, restat ut ad reprimendam ejus superbiam virtutes illius adhuc enumerando subjungat. Sequit