comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deracione. sub alio quidem scemat̾e ⁊ nomine cum noua spõsa
locutus sit. Nonne uos dicitis inquit. quia adhuc quatuor menses sunt. et messis¬
iam uenit : Ecce dico uobis. leuate oculos urõs et uidete regiones. quia albȩ st̃¬
sunt iam ad messem: Item: Messis quidem multa. operarii paul: Nogate
dñm messis. ut mittat operarios in messem suam: Sicut igit᷑ ibi meten¬
di animarum segetes tempus a desse monstrabat. ita et hic uineas
equȩ intelligibiles idest animas uel eccłãs tempꝰ putandi aduenisse de¬
ñtiat. id forsitan in t̾utrasq res uolens uocabulorum diuersitate
distingui. ut messes plebes. uin eas congregaciones scõrũ cohabitantiũ
in telligamus: Porro hyemale tempus quod p̃terisse significat illud
michi designare uidet᷑. cum dñs iħs iam non inpalam ambularet
apud iudeos. eo quod cõspirassent aduersus eum uolentes eum int̾si¬

Expanded text:
deratione, sub alio quidem rerum schemate et nomine, cum nova sponsa sit deratione, sub alio quidem rerum schemate et nomine, cum nova sponsa sit locutus. Nonne vos dicitis, inquit, quia quatuor menses sunt, et messis venit? Ecce dico vobis: Levate oculos vestros et videte regiones, quia albae sunt jam ad messem ; item: Messis quidem multa, operarii pauci: rogate Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam . Sicut igitur ibi metendi animarum segetes tempus adesse monstrabat, ita et hic vineas aeque intelligibiles, id est animas vel Ecclesias, tempus putandi advenisse denuntiat; id forsitan inter utrasque res volens vocabulorum diversitate distingui, ut messes plebes, vineas congregationes sanctorum cohabitantium intelligamus. 5. Porro hiemale tempus, quod praeteriisse significat, illud mihi designare videtur, cum Dominus Jesus jam non palam ambularet apud Judaeos, eo quod conspirassent adversus eum, volentes eum interfi
Abbreviated transcription (Latin):
permoueri. tociens pro certo sponsum ad esse intelligat. tociens se ab
illo ad uineas inuitari Ad quid. nisi ut euellat et destruat. et
edificet et plantet: Serum qm̃ operihiuc sicut et omni rei sub
celo non omne tempis suppetit et aptũ est : addit is qui inuitat
tempus putacionis aduenisse Adesse ho noueraat qui clamabat
Ecce nunc tempus acceptabile. ecce nuno dies salutis. nemini
dantes ullam offensionem. ut non uituꝑet᷑ ministeriũ nostrũ
Uiciosa sine dubio atq suꝑflua. et omne deniq quod offendi¬
culumdare. et imperire fructum possit salutis. putare iam.
re secare monebat. sciens quia tempꝰ putacionis aduenerit:
Ideo et aiebat si deli ciidã cultori uinearum. arque increpa. ob¬
secra.. In primo ⁊ scd̾̃o horum putacionem uel extirpacionem.
in ultimo plantacionẽ indicens. Et hec quidẽ sponsus ꝑ os pauli
de tempore operandi .s audi quid ꝑ propͥu̾os de temporũ consi¬

Expanded text:
permoveri; toties pro certo sponsum adesse intelligat, toties se ab permoveri; toties pro certo sponsum adesse intelligat, toties se ab illo ad vineas invitari. Ad quid, nisi ut evellat et destruat, et aedificet et plantet? 4. Verum quoniam operi huic, sicut et omni rei sub coelo, non omne tempus suppetit et aptum est, addit is qui invitat, tempus putationis advenisse. Adesse hoc noverat qui dicebat: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis; nemini dantes ullam offensionem, ut non vituperetur ministerium nostrum . Vitiosa sine dubio atque superflua, et omne denique quod offendiculum dare, et impedire fructum salutis possit, putare jam et resecare monebat, sciens quia tempus putationis advenerit. Ideo et aiebat fideli cuidam cultori vinearum: Argue, increpa, obsecra ; in primo et secundo horum putationem vel exstirpationem, in ultimo plantationem indicens. Et haec quidem 1465 sponsus per os Pauli de tempore operandi. Sed audi quid per proprium os de temporum consi
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta litterã. Nunciam uideamus quid istius modi quasi historico sce¬
mate. spũalit̃ nobis insinuat᷑ intelligendũ Et iuneas quidem aiãs
eẽ uł eccłas. simulq huius rei racionem quenã sit. dixi uobis iã et
audistis. ner opus habetis iterata audire Ad has itaq reuisendas. cor¬
rigendas. instruendas. saluandas anima perfectior inuitat᷑. que ta¬
m̃ idmininisteri sorcita sit. non sua ambicione.s uocata a d̾o tã ꝗͣ
aaron: Porro inuitacio ipsa quid est. nͥ in tima quedã stimulacio
caritatis pie nos sollicitantis emulari fr̃nam salutem emulari de¬
carem domus dñi. incrementa lucrurum eius. increm̃ta frugũ
uisticie eus. laudẽ ⁊ głam nominis eius: Istius modi itaq circadm relli¬
giosis affectibus. quociens is qui animas regere aut studio p̃dicacionis
ex officio intendere habet hominem suum interiorem senserit

Expanded text:
juxta litteram. 3. Nunc jam videamus, quid istiusmodi quasi historico schejuxta litteram. 3. Nunc jam videamus, quid istiusmodi quasi historico schemate spiritualiter nobis innuatur intelligendum. Et vineas quidem animas esse vel Ecclesias, simulque hujus rei rationem quaenam sit, dixi vobis jam, et audistis, nec opus habetis iterato audire. Ad has itaque revisendas, corrigendas, intruendas, salvandas, anima perfectior invitatur, quae tamen id ministerii sortita sit, non sua ambitione, sed vocata a Deo tanquam Aaron. Porro invitatio ipsa quid est, nisi intima quaedam stimulatio charitatis pie nos sollicitantis aemulari fraternam salutem, aemulari decorem domus Domini, incrementa lucrorum ejus, incrementa frugum justitiae ejus, laudem et gloriam nominis ejus? Istiusmodi itaque circa Deum religiosis affectibus quoties is qui animas regere, aut studio praedicationis ex officio intendere habet, hominem suum interiorem senserit
Abbreviated transcription (Latin):
ia qm̃ tu merum es. Non itaq suscitate p̃t quã uelit quãdo fit priꝰ
ut uelit quod non ÷ aliud nisi sci quȩstꝰ inmissa auiditas: Animat᷑ etiã
ad opus iniunctum et de temporis oportunitate reddit᷑ a lacrior: Tẽp̃
faciendi inquit osponsa quia hiemps transiit. quando operari nemopo¬
cerat Imber quoq qui inundacione facta operiebat terrã. culturas
impediebat. et uł sata necabat uł seri uetabat. is in quã imber excur¬
rit abit et reressit Flores apparuerunt in t̾ra nr̃a uernalem ꝓfecto
temperiemesse signantes. operandi cõmoditatẽ frugum uicinitatem
ac fructuum. deinde subit ubi et quid primum operari oporteat.
tempus inquiens putacionis aduenit: Ad uineas gͦ excolendas ducit᷑:
Aue ut possit uberioribus sructibus respondere colonis. ante omnia ne¬
cesse est sarmenta sterilia proiei. succidi noxia. putari superflua: her

Expanded text:
la, quoniam tu mecum es . Non itaque suscitatur praeterquam velit, quando fit prius la, quoniam tu mecum es . Non itaque suscitatur praeterquam velit, quando fit prius ut velit: quod non est aliud, nisi sancti quaestus immissa aviditas. Animatur etiam ad opus injunctum, et de temporis opportunitate redditur alacrior. Tempus faciendi, inquit, o sponsa, quia hiems transiit, quando operari nemo poterat. Imber quoque, qui inundatione facta operiebat terram, culturas impediebat, et vel sata necabat, vel seri vetabat; is, inquam, imber excurrit, abiit et recessit; flores apparuerunt in terra nostra vernalem profecto temperiem adesse signantes, operandi commoditatem, frugum vicinitatem ac fructuum. Deinde subdit, ubi et quid primum operari oporteat: Tempus, inquiens, putationis advenit . Ad vineas ergo excolendas ducitur: quae ut possint uberioribus fructibus respondere colonis, ante omnia necesse est sarmenta sterilia projici, succidi noxia, putari superflua. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
tiorq ut ilitas: More gͥ suo sponsus ubi dilectam paululũ simui propͥo
quieusse ꝑsentit. ad ea denuo quȩ utiliora uisa sunt trahere ñ cũcta¬
tur: Non tam̃ quasi inuitã. nec enĩ quod sieri uetuit. faceret ullatenꝰ
ipse.S. t hisane a sponso sponsȩ est : ab ipso accipere desideriũ quo cͣhit᷑
desiderium bonorum operum. desiderium fructificandi sponso. qͥppe
cui uiuere sponsus est. et mori lucrum: Et est desiderium uehemens:
quod eam ñ tantum surgere. s⁊ surgere festinant᷑ sollicitat Sic qͥs
habes. surge. propera ⁊ ueni Nec parum confortat. qd̾ audit. uenii
et non uade. ꝑ hoc se intelligens non tã mitti quã duci. et secum pa¬
rit᷑ sponsum esse uenturum: Auid enim difficile sibi illo comite
reputet : pone me inquit uyxta te : et auiusuis manus pugnet contͥ
me. Itẽ Si ambulauero in medio unibrȩ mortis. non timebo ma¬

Expanded text:
tiorque utilitas. More igitur suo sponsus, ubi dilectam paululum in sinu proprio tiorque utilitas. More igitur suo sponsus, ubi dilectam paululum in sinu proprio quievisse persentit, ad ea denuo quae utiliora visa sunt, trahere non cunctatur. Non tamen quasi invitam: nec enim quod fieri vetuit, faceret ullatenus ipse; sed trahi sane a sponso sponsae, est ab ipso accipere desiderium quo trahatur, desiderium bonorum operum, desiderium fructificandi sponso; quippe cui vivere sponsus est, et mori lucrum. 2. Et est desiderium vehemens, quod eam non tantum surgere, sed et surgere festinanter sollicitat: sic quippe habes: Surge, propera, et veni. Nec parum confortat quod audit, veni, et non: Vade: per hoc se intelligens non tam mitti quam duci, et secum pariter sponsum esse venturum. Quid enim difficile sibi illo comite reputet? Pone me, inquit, juxta te, et cujusvis manus pugnet contra me ; item: Si ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo ma
Abbreviated transcription (Latin):
urge propera amica mea colũba mea. formosa mea. ⁊ ueni: Quis hoc
dicit : Absq dubio sponsus: Et ñne ipse est qui paulo ante suscitari di¬
lectam tantoꝑe prohibebat : Quo pactogꝰ nunc non solum ut surgat . s¬
etiã ut acceleret iubet: Uenit in mentem simile quid ex eugłio: Ea nẽ¬
pe nocte qua dñs tradebat᷑. cum fatigatos productiorib uigiliis discipło
qui secum erant. dormire demumac requiescere precepisset. in ipsa
hora surgite eamus inquit. ecce appropinquauit qui me tradet: Nc
quoq similit̾ uno pene momento. ⁊ prohib suscitari sponsam. et sus¬
citat surge inquiens et ueni Quid sibi itaq uult tam subita hec mu¬
tacio uoluntatis consiliiue: Putamusne leuitate usum sponsum.÷
aliquid uoluisse prius. quod mox noluerit. Minune: S agnoscite eas
scẽ quietis. ac necessariȩ actionis. et quia non sit in hac uita copia cõtẽ¬
plandi nec diut᷑ nitas ocu. ubi osficii et operis cogentior urget instan¬

Expanded text:
urge, propera, amica mea, columba mea, formosa mea, et veni . Quis hoc dicit? Absque dubio sponsus. Et nonne ipse est, qui paulo ante suscitari dilectam tantopere prohibebat? Quo pacto ergo nunc non solum ut surgat, sed ut et acceleret jubet? Venit in mentem simile quid ex Evangelio. Ea quippe nocte qua Dominus tradebatur, cum fatigatos productioribus vigiliis discipulos qui secum erant, dormire demum ac requiescere praecepisset, in ipsa hora: Surgite, eamus, inquit, ecce appropinquavit qui me tradet . Nunc quoque similiter uno pene momento et prohibet suscitari sponsam, et suscitat: Surge, inquiens, et veni. Quid sibi itaque vult tam subita haec mutatio voluntatis sive consilii? Putamusne levitate usum sponsum, et aliquid voluisse prius, 1464 quod mox noluerit? Minime. Sed agnoscite eas sanctae quietis, ac necessariae actionis; et quia non sit in hac vita copia contemplandi, nec diuturnitas otii, ubi officii et operis cogentior urget instan
Abbreviated transcription (Latin):
ferte apparuert̃. habentes testimoniũ boñ ⁊ abhis qͥ foris erant. ñ in congrue ut
opinor de ipsis dictũ sentmꝰ quia uinee florentes odorẽ dedert̃: Ad quid: Ut
eosane ꝓuocati etiã qͥ necdũ crediderant ex bonisoꝑib illos consid̾antes
glorificaret̃ ⁊ ipsid̾m. atq ita eis odor uitȩ ad uitã eẽ inciperet Iccirco gͦ
dedisse odorẽ ñ ĩmerito reserunt᷑. qͥñ suã głãm. s alioꝵ de sua bona opi¬
nioẽ qͦsiere salutẽ: Alioqͥn poterat more qͦrũdã questũ estimare pierati
u̾b grã ostñtacionis. m̾cedis. at istud ñ eẽt dare odorẽ. s uende Nũc uͦ
qͥa oiã sua ĩ caritate faciebãt. ñ plane uendiderut odorẽ . s dedert̃: Ce

Expanded text:
fertae apparuerunt, habentes testimonium bonum et ab his qui foris erant; non incongrue, ut fertae apparuerunt, habentes testimonium bonum et ab his qui foris erant; non incongrue, ut opinor, de ipsis dictum sentimus, quia vineoe florentes odorem dederunt. Ad quid? ut eo sane provocati etiam qui necdum crediderant, ex bonis operibus illos considerantes, glorificarent et ipsi Deum, atque ita eis odor vitae ad vitam esse inciperet. Idcirco ergo dedisse odorem non immerito referuntur, qui non suam gloriam, sed aliorum de sua bona opinione quaesiere salutem. Alioquin poterant more quorumdam quaestum aestimare pietatem, verbi gratia, ostentationis, mercedis. At istud esset non dare odorem, sed vendere. Nunc vero quia omnia sua in charitate faciebant, non plane vendiderunt o
Abbreviated transcription (Latin):
florentes odorẽ dedert. qd nichilominꝰ appropinquãtis fructꝰ indiciũ est.
Hic odor serpentes fagat Aiunt florentib uineis oẽ reptile uenenatũ cedẽ
loco nec ullatenꝰ ferre odorẽ nouorũ florũ: Qd uolo attendant nouicii nr̃
et siducialit̃ agant. cogitãtes qͥlẽ spm̃ accepert̃ cuiꝰ pͥmiciaᷤ demones ñ susti¬
nent. Si sic nouiciꝰ feruor. qͥd erit absoluta ꝑfectio: Ppendat᷑ ex flore fruct
et saporis uirtꝰ ex ui estimet᷑ odoris Uinee florentes odorẽ dedert̃: Et in
credidert̃ qͥ ꝯuersacionẽ suã ĩt̃ gs habentes bonã. x erant bonꝰ odor ĩ oĩ
loco: Odor bonꝰ testimoniũ boñ: hoc de bono oꝑe. tãꝗͣ de flore odor ꝓced. Et qm̃ tali
flore ⁊ tali odore ĩt pͥm᷑dia nascentis sidĩ. sidelesa ĩe ueluti qͦdã spiritales uineȩ re¬

Expanded text:
florentes odorem dederunt; quod nihilominus appropinquantis fructus indicium est. florentes odorem dederunt; quod nihilominus appropinquantis fructus indicium est. Hic odor serpentes fugat. Aiunt florescentibus vineis omne reptile venenatum cedere loco, nec ullatenus novorum ferre odorem florum. Quod volo attendant novitii nostri, et fiducialiter agant, cogitantes qualem spiritum acceperunt, cujus primitias daemones non sustinent. Si sic novitius fervor, quid erit absoluta perfectio? Perpendatur ex flore fructus, et saporis virtus ex vi aestimetur odoris. Vineae florentes odorem dederunt. Et in crediderant, qui conversationem suam inter gentes habentes bonam. Christi erant bonus odor in omni loco . Odor bonus, testimonium bonum. Hoc de bono opere tanquam de flore odor procedit. Et quoniam tali flore et tali odore inter primordia nascentis fidei fideles animae, veluti quaedam spirituales vineae, re
Abbreviated transcription (Latin):
possessorẽ suũ:⁊ asinus psepe dñi sui. isrł ñ cognouit me. ppłs meus
ñ intellexit. Uides me uidee mitiorẽ eẽ cͥꝓpħa tuo: Egote c̃ꝑaui iuim̃tis.
tia elem̃toꝵ.ñ uita mͣtuorũ. hestialẽ hano ⁊ plusꝗͣ bestialẽ hebitudi¬
nẽ ab eis depelłe quiuit. Deqͣ ñ minꝰ mirabili ꝗͣ miserabili ceritate fac¬
tͥum ÷ͥ. ut in illud tã horrendũ tãq enͣmit᷑ gͦssũ facinꝰ ꝓrũꝑent. dño
oruestatis
inicientis sacrilegas manꝰ. Ex tunc itaq dici potuit. qui ficꝰ ꝓtulit gͦssoᷤᷤ suos.
cũ iã uidelicet legitima illiꝰ ppłi eẽ ceperunt quasi in exitu suꝑ sũmũ. ut no¬
duce̾ gͦssossuõ. ñ te uocauio spõsa sciens ñ posse nnã ꝓ dire optima̾ ficꝰ Nuc aũ
ꝓductis qui pͥꝰ producendi erant. ñ iã intẽpestiue te inuito cũ boni ac sa¬
lutares fructꝰ in ꝓrimo ẽẽ noscunt᷑ in utiles & pũcturi Nã uinee ĩqt

Expanded text:
inus praesepe domini sui: Israel non cognovit me; populus meus non intellexit . Vides me, Judaec, mitiorem tibi propheta tuo. Ego te comparavi jumentis, tia elementorum, non vita mortuorum, bestialem hanc, et plus quam bestialem hebetudinem ab eis depellere quivit: de qua non minus mirabili quam miserabili caecitate factum est, ut in illud tam horrendum, tamque enormiter grossum facinus proruerint, Domino majestatis injicientes manus sacrilegas. Extunc itaque dici potuit, quia ficus protulit grossos suos, cum jam videlicet legitima illius populi esse coeperunt quasi in exitu super summum: ut noroducere grossos suos, non te vocavi, o sponsa, sciens non posse una prodire optimas licus. Nunc autem productis qui prius producendi erant, non jam intempestive te invito, cum boni ac salutares fructus in proximo esse noscantur, inutiles expuncturi. 6. Nam vineae, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
istiꝰmodi ꝓͦssos ñ aliqñ ꝓferre gens illa cessauerit. gͦ ñ aliqñ tẽpꝰ puta¬
cionis ñ extitit quia unũ utq rei tẽpꝰ existere ꝓhibet᷑ Nõ ÷ ita: Di¬
cinꝰ mulieres silios ꝓcreasse. ñ cũ parturiunt.s cũ iã ꝓepererunt: Di¬

Expanded text:
istiusmodi grossos non aliquando proferre gens illa cessaverit, ergo non aliquando tempus putaistiusmodi grossos non aliquando proferre gens illa cessaverit, ergo non aliquando tempus putationis non exstitit, quia unum utrique rei tempus existere perhibetur. Non ita est. Dicimus mulieres filios procreasse, non cum parturiunt
Abbreviated transcription (Latin):
quod ñ inuenit in ea fructum: Hene ficꝰ que bona licet patriararĩ radi¬
ce prodierit. ñꝗͣ tam̃ in altum prosic̾e ñ ꝗͣ se humo attollere uoluit. ñꝗͣ respõ¬
dere radici proceritate ramorũ. generositate florũ. fȩcunditate fructu¬
ũ Male prorsus tibi cum tua radice conuenit arbor pusilla: tortuosa. nado¬
sa: Nadixenĩ scã: Quid ea dignũ tuis apparet in ramis : ficus enim ꝓtuł grõ
sos suoꝰ. Non hos nobili a radice traxisti sem̃ nequã: Quod in ea ẽ de spͥũsc̃o ẽ.
ac ꝑ hoc subtile totũ ac suaue: Tibi unde bii grassi : Et uere quid ñ grossũ
in gente illa: Nec actꝰ profectonec affectꝰ. nec intellectꝰ.s net ritꝰ quẽ in
colendo d̾m habuit. Nãactꝰ in belł. affertꝰ in lucris totꝰ erat. in tellectꝰ in cras¬
situdine littere cultꝰ in sangͥne pecudũ et armentoꝵ. At dic̃ aliqͥs Cũ

Expanded text:
quod non invenit in ea fructum . Bene ficus, quae bona licet patriarcharum radiquod non invenit in ea fructum . Bene ficus, quae bona licet patriarcharum radice prodierit, nunquam tamen in altum proficere, nunquam se humo attollere voluit, nunquam respondere radici proceritate ramorum, generositate florum, fecunditate fructuum. Male prorsus tibi cum tua radice convenit, arbor pusilla, tortuosa, nodosa. Radix enim sancta. Quid ea dignum tuis apparet in ramis? Ficus, inquit, protulit grossos suos. Non hos nobili a radice traxisti, semen nequam. Quod in ea est, de Spiritu sancto est; ac per hoc subtile totum ac suave. Tibi unde hi grossi? Et vere quid non grossum in gente illa? Nec actus profecto, nec affectus, nec intellectus, sed nec ritus, quem in colendo Deum habuit. Nam actus in bellis, affectus in lucris totus erat, intellectus in crassitudine litterae, cultus in sanguine pecudum et armentrorum. 4. At dicit aliquis: cum
Abbreviated transcription (Latin):
sensu animohumilis. cuius pͥmi fructꝰ ut interĩ nomini alludamꝰ. gros¬
le uiris Tribulacionem carnis habebunt huiusmadi. s in nouissimi
non negamus eos fructꝰ sidei assecuturoᷤ. si banam habuerint nouis.¬
simã confessionẽ. i axune q si carnis oꝑa elemosinis redemerunt :
si dignos pꝰmodum fructꝰ penitentiȩ fecerut. ñ enĩpꝰ qd̃ spiritale est .s qd̃¬
animale dicet᷑ illis: Quẽ fructũ habuistis. in qͥb nc̃ erubescitis: ego ta¬
protulerunt. dixit. quasi de pluribus. s quaside una. protulit inquit ficꝰ grossos
suos. et ut sentio ego. quȩ est plebs iudeorum: Quanta in hanc saluat᷑ parabolice
in euangłioloqui uidet᷑. ut est illud Arborẽ fici habebat quidã plantatã in ui.¬
neam suã. ⁊ cetera. Item Uidete siculneã.⁊ omnes arbores Et nathanaeli dic¬
tum est Cumesses subsici uidite: Et rursum. maledixit ficulneȩ. pro eo

Expanded text:
sensu, animo humilis, cujus primi fructus, ut interim nomini alludamus, grossensu, animo humilis, cujus primi fructus, ut interim nomini alludamus, grosceant uxoribus, vel illae viris. Tribulationem carnis habebunt hujusmodi ; sed in novissimis non negamus eos fructus fidei assecuturos, si bonam habuerint novissimam confessionem, maximeque si carnis opera eleemosynis redemerint. Esi dignos postmodum fructus poenitentiae fecerint non enim prius quodicetur illis: Quem fructum habuistis tunc in quibus nunc erubescitis? 3. Ego taue enim, Protulerunt, dixit, quasi de pluribus; sed quasi de una, protulit, inquit, ficus grossos suos; et, ut sentio ego, quae est plebs Judaeorum. Quanta in hanc Salvator parabolice in Evangelio loqui videtur? ut est illud: Arborem fici habebat quidam plantatam in vinea sua etc.; item: Videta ficulneam et omnes arbores : et Nathanaeli dictum est: Cum esses sub ficu, vidi te . Et rursum maledicit ficulneae, pro eo
Abbreviated transcription (Latin):
icus protulit grossos si: os Ex suꝑoribus pendet presens locus dixerat enim
tempꝰ putacionis uen:sse. tã ex floribus qui iam apparebant. quã ex audita
turturis uoce hoc asserens Idipsum adhuc ex grossorum product ione asfir¬
mat. quia non solum ex florib nec ex uoce turturis tantũ eiperimentũ
capit᷑ temporis. capit᷑ et exsicu Non enim nõ ÷ aer indulgentior cunc
cum sicꝰ grossos suos protulerit: ficuc flores non ht̃. s pro floribus grossõ
mittit. tempore quocetere arbores florent: Et quomͦ flores apparent. ⁊
Oriunt᷑ .s inmature cadunt .⁊ dant locum maturandis. ipsi minime h¬
biles ad uescendum: Et hino ego ut dixi sunut sponsus experimentum
temporis. et argumentũ suasionis. ut non pigritet᷑ perge sponsa ad ui¬
neas. quia non perit opera que tempestiua uenit Et littera quidemsic
b cura est dõ. non de arboribꝰ Uere ficꝰ ÷ ppłs. fragilis carne. paruulus

Expanded text:
icus protulit grossos suos. . Ex superioribus pendet praesens locus. Dixerat enim tempus putationis venisse, tam ex floribus qui jam apparebant, quam ex audita turturis voce hoc asserens. Id ipsum adhuc ex grossorum productione affirmat; quia non solum ex floribus et voce turturis experimentum capitur temporis; capitur et ex ficu. Non enim non est aer indulgentior tunc, cum ficus grossos suos protulerit. Ficus flores non habet, sed pro floribus grossos mittit tempore quo caeterae arbores florent. Et quomodo flores apparent et Oriuntur, sed immature cadunt, et dant locum maturandis, ipsi minime habiles ad vescendum. Et hinc ergo, ut dixi, sumit sponsus experimentum temporis, et argumentum suasionis, ut non pigritetur pergere sponsa ad vineas, quia non perit opera, quae tempestiva venit. Et littera quidem sicbus cura est Deo, non de arboribus. Vere ficus est populus, fragilis carne, parvulus
Abbreviated transcription (Latin):
sime dicam : quidtam̃ grossos suos prius protulerit ꝓiererd sare opͣcet. cunorẽ
utiq: udicii. quẽ ꝑfecta caricas foras mittit ⁊ a maritudinẽ peccatorũ quȩ
ue̾ confessioni ⁊ infusi oni gr̃e crebrarũq profusioni lacrimarũ cedat nedes¬
seẽ. ceteraq talia instar gssorũ p̃euntia fructuũ suauitatẽ. qͣ uo qͦ ꝑuos
met ipsos cogitare pocestis Ut tam̃ adhuc ego aliqͥd adiciã de eiusmodi qd̾ oc¬
currit. uidece ne fte eciã ħ int̃ gͦssoᷤᷤ deputari posint. scientia. ꝓpħia. linque.

Expanded text:
sime dicam? Qui tamen grossos suos prius protulerit, projeceritque oportet, timorem sime dicam? Qui tamen grossos suos prius protulerit, projeceritque oportet, timorem utique judicii, quem perfecta charitas foras mittit; et amaritudinem peccatorum, quae verae confessioni et infusioni gratiae, crebrarumque profusioni lacrymarum cedat necesse est, caeteraque talia, instar grossorum praeeuntia fructuum suavitatem: quae vos quoque per vosmetipsos cogitare potestis. 10. Ut tamen adhuc ego aliquid adjiciam de ejusmodi quod occurrit, videte ne forte etiam haec
Abbreviated transcription (Latin):
illas cõmunicabat: At ubi uen̾ plenitudo tpr̃is ĩ qͦ misit ds filiũ suũ factũ
erat sese ubiq sparsit. adeo ut a sinib t̾re ipsũ sentiens clamaret excłia. oleũ
essusũ nom̃ tuii. currerentq adolescentulȩ ĩ odore olei Ita ista uinea ded̾
odorẽ suũ. ⁊ eo tẽꝑis dedert̃ ⁊ cet̾e. ĩ qͥb hic ipse odor uitȩ exciterat Quid
aĩȩ bonã de se ubiq opin ionẽ spargunt. siue quod palã facta sunt mundo oracła
et reuelaciones patrũ. et ĩ omẽm t̾rã exiuit odoratꝰ eoꝵ. dicente apło Manifeste
ficꝰ nec uinee iste aliqͥd habent. qd̃ mores ȩdisicet Ego hunc locũ arbitror ẽe ⁊ mo¬
ralem. Dico aũ ꝑ grãm dĩ quȩ in nob̾ est : et sicꝰ nos hrẽ ⁊ uineas. ficꝰ qͥdẽ qͥ in¬
socialit᷑ q agit. et ñ solum sine querela conu̾sat᷑ ĩt̃ frs. s ⁊ cũ multa suauitate.
fruendũ se oĩb p̃b in oĩ officio caritatis. qͥdni illũ uicẽ age̾ sicus conuenientiᷤᷤ¬

Expanded text:
s Filium suum factum erat, sese ubique sparsit, adeo ut a finibus terrae ipsum sentiens clamaret Ecclesia: Oleum effusum nomen tuum: currerentque adolescentulae in odore olei hujus . Ita ista vinea dedit odorem suum, et eo temporis dederunt et caeterae, in quibus hic ipse odor vitae exstiterat. Quidnanimae bonam de se ubique opinionem spargunt; sive quod palam facta sunt mundo oracula et revelationes Patrum, et in omnem terram exivit odoratus eorum, dicente Apostolo: Manifeste ficus, nec vineae istae aliquid habent quod mores aedificet. Ego hunc locum arbitror esse et moralem. Dico autem per gratiam Dei quae in nobis est, et ficus nos habere, et vineas. Ficus quidem, socialiterque agit, et non solum sine querela conversatur inter fratres, sed et multa cum suavitate fruendum se omnibus praebet in omni officio charitatis, quidni illum vicem agere ficus convenientis
Abbreviated transcription (Latin):
detractionis inuicem nob̾ ministrare contendimꝰ: Nõ ueniat
anima mea in consilio detͣhentiũ. qm̃ d̃s odit eos. dicente apłõ.
quebar Nec mirũ cũ id p̃cipue uiciũ caritatẽ que d̃s est
equidẽ ceteris acriꝰ ĩpugnare et ꝑseqͥ cognoscat᷑. quẽ ad mo
dũ uos potestis aduertere Omnis qui detͣ i hit. pͥmum
quidẽ se ipsum ꝓdit uacuum caritate: deinde quid inten
dit aliud detͣhendo. nisi ut is cui detͣhit᷑ ueniat in odium
uel cont emptũ ipsis apud qͦs detͣhit᷑ : ferit gͦ caritatẽ in oĩb
qͥ se audiunt lingua maledica et quantũ in ipso ẽ necat fũ.¬
ditꝰ et occid Nõ solũ aũ.s et in absentib uniuersis ad qͦs
uolans uerbũ forte ꝑ eos qui p̃sentes sunt ꝑuenire contige¬
nit: Iides quã facile et in bui ingentẽ multitudinẽ ani¬
marũ uelocit currens sermo tabe malicie huuis inficere

Expanded text:
etractionis invicem nobis ministrare contendimus. Non veniat etractionis invicem nobis ministrare contendimus. Non veniat anima mea in concilio detrahentium, quoniam Deus odit eos, dicente Apostolo: quebar . 4. Nec mirum, cum id praecipue vitium charitatem, quae Deus est, et quidem caeteris acrius, impugnare et persequi cognoscatur, quemadmodum vos quoque potestis advertere Omnis qui detrahit, primum quidem se ipsum prodit vacuum charitate, Deinde quid aliud detrahendo intendit, nisi ut is, cui detrahit, veniat in odium vel contemptum ipsis, apud quos detrahit? Ferit ergo charitatem in omnibus qui se audiunt lingua maledica, et quantum in se est, necat funditus et exstinguit: non solum autem, sed et in absentibus universis, ad quos volans verbum forte per eos, qui praesentes sunt, pervenire contigerit. Vides quam facile et in brevi ingentem multitudinem animarum velociter currens sermo tabe malitiae hujus inficere
Abbreviated transcription (Latin):
Uideas ambulare seorsũ. conuenire sibuet sedere parit̾. moxq
laxare ꝓcaces linguas in detestandũ susurriũ Una uni conuin.¬
git᷑. nec spiraculũ incedit in eis: Tanta ẽ libido detͣhendi. audi¬
re detͣhentẽ : In eunt familiaritatẽ ad maledicendũ. concor¬
des ad discordiam: Conciliant int̾ se mnimicissimas amicias
et pari consentanee malignitatis affectu celebrat᷑ odiosa col-¬
lacio Hau d secus egere quondã herodes et pilatꝰ. de quibus
narrat euangeliũ. quia facti sunt amici in illa die. hoc ÷ͥ in
die dñice passionis Conuenientib seͣ inunũ ñ ÷ dñicã cenã
manducare.s magis ꝓpinare et bibere calicẽ demoniorum.
dũ ĩportantib linguis aliorũ ꝑdicionis urꝰ aliorũ aures intͣn¬
tẽ mortẽ libent᷑ excipiunt : Sic quippe uixta ꝓphetã itͣt
mors ꝑ fenestras nrãs. cũ prurientes aurib et orib let̾ale poculũ

Expanded text:
Videas ambulare seorsum, convenire sibi et sedere pariter, moxque Videas ambulare seorsum, convenire sibi et sedere pariter, moxque laxare procaces linguas in detestandum susurrium. Una uni conjungitur, nec 1347 spiraculum incedit in eis; tanta est libido detrahendi, audiendive detrahentem. Ineunt familiaritatem ad maledicendunt, concordes ad discordiam. Conciliant inter se inimicissimas amicitias, et pari consentaneae malignitatis affectu celebratur odiosa collatio. Haud secus egere quondam Herodes et Pilatus, de quibus narrat Evangelium quia facti sunt amici in illa die , hoc est in die Dominicae passionis. Convenientibus sic in unum, non est Dominicam coenam manducare, sed magis propinare et bibere calicem daemoniorum; dum importantibus linguis aliorum perditionis virus, aliorum aures intrantem mortem libenter excipiunt. Sic quippe, juxta prophetam, intrat mors per fenestras nostras , cum prurientes auribus et oribus, lethale poculum
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemantes dicit᷑ ab his que bonȩ quȩ simplices que
humiles et mansuetȩ sunt : Ab his inquã dicit᷑ sponsȩ
consolandi gra. recti diligunt᷑ te Nõ sit tͥ inqͥunt cura
de iniqua rep̃hensione blasphemarũ harũ cũ constet
quia recti diligunt te : Bona ꝓfecto consolacio. eũ blas¬
phemam᷑ a mał bene facientes. si recti diligant nos Omnino suf¬
ficit aduersũ os loquentiũ iniqͣ. opinio bonorũ. cũ testimonio
conscientie. In dño laudabit᷑ anima mea. audiant mansueti
et letent᷑: Mansueti inquit letent᷑. mansuetis placeã. et ȩqͣ¬
nimit᷑ auclio quidquid in me iactare uoluerit liuor ꝑdit̾arũ
Ergo in hoc sensu puto appositũ. recti diligunt te Nec absur¬
de ut estimo. cũ ubiq pene in choro adolescentularũ tales in¬
ueniã. quȩ acta sponsȩ curiose obseruent derogandi ñ mmutã.¬
di causa: Torquent᷑ in bonis seniorũ suorũ. malis pascunt᷑.

Expanded text:
blasphemantes dicitur ab his quae bonae, quae simplices, quae blasphemantes dicitur ab his quae bonae, quae simplices, quae humiles et mansuetae sunt; ab his, inquam, dicitur sponsae consolandi gratia: Recti diligunt te. Non sit tibi, inquiunt, cura de iniqua reprehensione blasphemarum harum, cum constet quia Recti diligunt te. Bona profecto consolatio, cum blasphemamur a malis bene facientes, si recti diligant nos. Omnino sufficit adversus os loquentium iniqua, opinio bonorum cum testimonio conscientiae. In Domino laudabitur anima mea, audiant mansueti, et laetentur. Mansueti, inquit, laetentur . Mansuetis placeam, et aequanimiter audio quidquid in me jactare voluerit livor perditarum. 3. Ergo in hoc sensu puto appositum, Recti diligunt te. Nec absurde, ut aestimo: cum ubique pene in choro adolescentularum tales inveniantur, quae acta sponsae curiose observent, derogandi, non imitandi causa. Torquentur in bonis seniorum suorum, malis pascuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uoluntas liocus aũ ubi incipere debemus nͥ fallor. is ẽ
Recti diligunt te Qd̃ anteꝗͣ explanare incipiamꝰ quid sit :¬
uideamꝰ cuius sit. quisnã hoc uidelicet dicat. A nob̾ nãq
exigit᷑. qd̃ auctorñ loquit᷑. Et fortasse melius adolestulis id
damus. ut suis uerbis et hoc addant : Siquidẽ cũ dixissent.
exultabimꝰ et letabim᷑ in te memores uberũ tuorũ super
uinũ. nec dubiũ quin matri loquerent᷑. continuato ser¬
mone hoc qͦ inferunt.recti diligunt te Puto ꝑꝑ aliquã
de numero ipsarum que ñ idẽ saperent. licet parit᷑ curre¬
re uiderent᷑ que sua sunt querentes. et ñ ambulantes
simplicit᷑ neq sincere .s speriali głȩ matris inuidente s. et
captantes occasionẽ m᷑murandi aduersus eam. ex eo nimi¬
ait. periculũ in falsis fratͥbꝰ Ipse sunt deniq quib exꝓbrã¬
tib subinde satisfacere cogit. ubi eis ita respondit: Ni

Expanded text:
non voluntas. 2. Locus autem unde incipere debemus, ni fallor, iste est: non voluntas. 2. Locus autem unde incipere debemus, ni fallor, iste est: Recti diligunt te. Quod antequam explanare incipiamus, quid sit videamus, cujus sit, quisnam hoc videlicet dicat. A nobis namque exigitur quod auctor non loquitur. Et fortasse melius adolescentulis id damus, ut suis verbis et hoc addant. Siquidem cum dixissent: Exsultabimus et laetabimur in te, memores uberum tuorum super vinum nec dubium quin matri loquerentur, continuato sermone hoc quoque inferunt: Recti diligunt te . Puto propter aliquas de numero ipsarum, quae non idem saperent, licet pariter currere viderentur; quae sua sunt quaerentes, et non ambulantes simpliciter neque sincere, sed speciali gloriae matris invidentes, et captantes occasionem murmurandi adversus eam, ex eo nimiait: Periculum in falsis fratribus . Ipsae sunt denique quibus exprobrantibus subinde pro se satisfacere cogitur, ubi eis ita respondet: Nig
Abbreviated transcription (Latin):
Oc demũ tercio fr̃s reditum ab urbe nrͣm clementior oculus ẽ celo
respexit. et uultus tandem serenior desuper arrisit nobis Qiue¬
uit leonina rabies. finem accepit malicia. exclesia pacem re¬
cepit: Ad nichilũ deductus est in conspertu eius malignꝰ. qui e
fere ꝑ hoc octenniũ diro scismate conturbarat Nũ uͦ ego gratis
de tantis periculis ero redditꝰ uobis. Ur̃is desideriis donatus sum:
ur̃is me profectibus paro. quorũ uiuo meritis. uolo uiuere studiss
et saluti: Quodq dudũ cepta in canticis me exequi uultis. li¬
bent accipio. et clignũ arbitror in t̾ruptũ pocius resarcire. ser¬
monẽ. quã noui ordiri quippiã. Uereor autẽ ne dissuetum
ꝑ id temporis animũ et distentũ dui habitũ ñ solũ ad tã diuersa
s etiã ad tã indigna dignitas materiȩ ꝓ ut oportet ñ admittat
S si quid habeo hoc uobisdo: poterit et sideli obsequio meod̾s
etiã quod ñ habeo dare ut dem Si nͣ: culpet᷑ sane ingenium.

Expanded text:
oc demum tertio, fratres, reditum ab Urbe nostrum clementior oculus e coelo respexit, et vultus tandem serenior desuper arrisit nobis. Quievit Leonina rabies, finem accepit malitia, Ecclesia pacem recepit. Ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus, qui eam per hoc ferme octennium diro schismate conturbarat. Num vero ego gratis de tantis periculis ero redditus vobis? Vestris desideriis donatus sum, vestris me profectibus paro: quorum vivo meritis, volo vivere studiis et saluti. Quodque dudum coepta in Canticis me exsequi vultis libenter quidem accipio, et dignum arbitror interruptum potius resarcire sermonem, quam novi ordiri quidpiam. Vereor autem ne dissuetum per id temporis animum et distentum diu habitum, non solum ad tam diversa, sed etiam ad tam indigna, dignitas materiae, prout oportet, non admittat. Sed si quod habeo, hoc vobis do; poterit et fideli obsequio meo Deus, etiam quod non habeo, dare ut dem. Si non; culpetur sane ingenium,
Abbreviated transcription (Latin):
cit : Carm̃ nunirũ amoris est: nec aliis hoc quã amatoriis fulciri oportuit : A¬
mat et ds̃. nec aliunde hoc habet .s ipse est unde amat : Et ideo uehem̃t iꝰ
quia ñ amorẽ tam ht̃. ꝗͣ hoc ÷ ipse: Uerũ quos amat amicos non habet seruo
Deniq amic fit de magistro. ner enĩ amicoꝰ de discipulis diceret. si n essent Al
des amori cedẽ eciã maiestatẽ: Ita est frs. neminẽ suspicit am᷑.s nec despi¬
ett quidem. Om̃s exeqͦ intuet᷑. qui ꝑfecte seamant et ĩ se ipso celsos humile.

Expanded text:
scit. Carmen nimirum amoris est, nec aliis hoc quam amatoriis fulciri oportuit. Ascit. Carmen nimirum amoris est, nec aliis hoc quam amatoriis fulciri oportuit. Amat et Deus, nec aliunde hoc habet, sed ipse est unde amat. Et ideo vehementius, quia non amorem tam habet, quam hoc est ipse. Verum quos amat, amicos habet, non servos. Denique amicus fit de magistro: nec enim amicos discipulos diceret, si non essent. 2. Vides amori cedere etiam majestatem? Ita est, fratres; neminem suspicit amor, sed ne despicit quidem. Omnes ex aequo intuetur, qui perfecte se amant, et in se ipso celsos humilesq
Abbreviated transcription (Latin):
& turturis audita est in t̾ra nr̃a: Minime iam dissim ulare queo. qd̃
ecce scd̾o is qui de celo est de t̾ra loquit᷑. utiq tam dignant᷑. tã socialit᷑. quasi
linus etͣra.. Sponsus est iste Aui cum p̃mit teret flores apparusse in t̾ra. ⁊ nuc̃¬
nichilominus uox inquit curturis audita est in t̾ra nr̃a Ego ne racione¬
mcione carebit. Soquidem tam insueta. nedicam in dignalo cucio: Nusquã
ut opinor de celosic loqͥtũ reperies. nusquã alibi de t̾ra adu̾te gͥ quantȩ sit
suauitatis. dm celi dicere. in t̾ra nr̃a: Qui q t̾rigene et filii hominũ: au¬
dite. Magnificauit dñs face nob̾cũ. Multũ illi cũ t̃̾ta. multũ cũ spõsa. quã
de tris sibi asciscere placuit. In t̾ra inquit nra. Non plane principatũ
sonat uox ista s consorciũ s familiaritatẽ: Tanquã sponsus hoc dicit. non
tanquã dñs. Quid: conditor est. et consortem se reputat: Amͦ loquit᷑ qͥ dñm ne¬

Expanded text:
 turturis audita est in terra nostra . Minime jam dissimulare queo, quod ecce secundo is, qui de coelo est, de terra loquitur: utique tam dignanter, tam socialiter, quasi unus e terra. Sponsus est iste: qui cum praemitteret flores apparuisse in terra, adjunihilominus: Vox, inquit, turturis audita est in terra nostra. Ergone ratione carebit Deo quidem tam insueta, ne dicam indigna, locutio? Nusquam, ut opinor, de coelo sic locutum reperies, nusquam alibi de terra. Adverte igitur, quantae suavitatis sit Deum coeli dicere, in terra nostra. Quique terrigenae et filii hominum, audite; magnificavit Dominus facere nobiscum . Multum illi cum terra, multum cum sponsa, quam de terris sibi asciscere placuit. In terra, inquit, nostra. Non plane principatum sonat vox ista, sed consortium, sed familiaritatem. Tanquam sponsus hoc dicit, non tanquam Dominus. Quid? Conditor est, et consortem se reputat! Amor loquitur, qui dominum ne
Abbreviated transcription (Latin):
qr et scientia destruet᷑ et ꝓpħiȩ euacuabunt᷑. et linquȩ cessabũt fide̾
quoq ipsam intellectꝰ excludet: speiq succedat uisio netesse eͣ Qd enĩ
iudet qͥs qͥd sperat : Sola ñ excidit caritas s illa qͣ ds toto corde. toca anima.
toca uircute diligit᷑: Ideo hanc minime qssiꝰ ãnu merauerĩ. nead ficũ qd dixe¬
rim pertinere s: ad uineas: Iã qͥ uineȩ st̃ seueriores nobis quã suauiores se
exhibent. in sp̃ũ uehementi agentes. zelantes prodisciplina. uicia acer.¬
rime corripientes. aptantes sibi congruentissime uocem illam None qͥ
edert᷑ tẽ dñe õðerã ⁊ suꝑ inimicos tuo̾ tabescebã : tẽ: eł domꝰ tuȩ comed me

Expanded text:
 et scientia destruetur, et prophetiae evacuabuntur, et linguae cessabunt. Fidem quoque ipsam intellectus excludet, speique succedat visio necesse est. Quod enim videt quis, quid sperat? Sola non excidit charitas , sed illa qua Deus toto corde, tota anima, tota virtute diligitur . Ideo hanc minime grossis annumeraverim, ne ad ficum quidem dixerim pertinere, sed ad vineas. Jam qui vineae sunt, severiores nobis, quam suaviores se exhibent, in spiritu vehementi agentes, zelantes pro disciplina, vitia acerrime corripientes, aptantes sibi congruentissime vocem illam: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? . Item:
Abbreviated transcription (Latin):
Non est enim quo admittas suꝑbiam. repletus timore dñi Et sic de
ceteris uiciis sentiendum. quia necesse est mminia plenitudine timoris
excludi: Tunc demum si plene. si perfecte timueris. dabit saporem ca¬
ritas aquis tius ad dnĩ bñdictionem Sine caritate enĩ timorpenam
habet. Et quidem caritas uinum. quod letificat cor hominis. Perfe¬
cta autem caritas foras mittit timorem . ut ubi aꝗ suerat. iunũ
esse incipiat. ad laudemet gloriã sponsi eccłe iħu xͥ d̾ nr̃i qͥ : suꝑ oĩa d̾¬

Expanded text:
Non est enim quo admittas superbiam, repletus timore Domini. Et sic de Non est enim quo admittas superbiam, repletus timore Domini. Et sic de caeteris vitiis sentiendum, quia necesse est omnia plenitudine timoris excludi. Tunc demum si plene, si perfecte timueris, dabit charitas saporem aquis tuis ad Domini benedictionem. Sine charitate enim timor poenam habet. Et quidem charitas vinum, quod laetificat cor hominis . Perfecta autem charitas foras mittit timorem, ut ubi aqua fuerat, vinum esse incipiat ad laudem et gloriam sponsi Ecclesiae Jesu Christi D
Abbreviated transcription (Latin):
Aqua timor est. qm̃ ab esturefrigerat carnalium desideriorum. Ini¬
cium inquit sapientiȩ timor dni. Et habes Aqua sapientiȩ saluta.¬
ris potauit illum . Si timor sapientia. et sapientia aqua timor aqͣ ẽ
deniq timor dñi inquit fons uitȩ. Porro ydria. menstua: capientes
pleuerunt eas ait usq ad sũmũ: Non unus timor ñ duo quoq s toti
tres simul replent usq ad sũmum  Omni tempore time d̾m. et ex oĩ
corde tuo. et implesti ydriam usq ad sũmũ: Amat ds integrũ mun
affectum plenum ꝑfectum sacrificiũ Cura proinde nuptiis celestib
plenam inferre hydriam. ut de te quoq dicat᷑. quia repleuit eũ sps
timoris dñi Qui sic timet. nichil negligit. Inde enĩ negligentia iner
in plenitudine : Aloquin. quod capere adhuc aliquid potest. plenũ ñ÷:
Cadem sane racione non pates simulet sic timere. ⁊Altum sapere.

Expanded text:
Aqua timor est, quoniam ab aestu refrigerat desideriorum carnalium. IniAqua timor est, quoniam ab aestu refrigerat desideriorum carnalium. Initium, inquit, sapientiae timor Domini ; et habes: Aqua sapientiae salutaris potavit illum . Si timor sapientia, et sapientia aqua; timor aqua est; denique: Timor Domini, inquit, fons vitae . Porro hydria mens tua. Capientes,pleverunt eas, inquit, usque ad summum . Non unus timor, non duo quoque, sed toti tres simul replent usque ad summum. Omni tempore time Deum, et ex omni corde tuo, et implesti hydriam tuam usque ad summum. Amat Deus integrum munus, affectum plenum, perfectum sacrificium. Cura proinde nuptiis coelestibus plenam inferre hydriam, ut de te quoque dicatur: Quia replevit eum spiritu timoris Domini . Qui sic timet, nihil negligit. Unde namque negligentia intret in plenitudinem? Alioquin quod capere adhuc aliquid potest, plenum non est. Eadem sane ratione non potest simul et sic timere, et altum sapere.
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑ grã siue retrahit᷑ non prosuꝑbia que iam est : s que futura est :
nisi subtͣhat᷑. habes huius rei eiudens documentum de apło. quistimu¬
los carnis suȩ sustinebat inuitꝰ. ñ quia excolleret᷑ .s ne excolleretur
S siue iam existens siue nondum. suꝑbia tam̃ semꝑcausa erit
timendum. ne forte contingat reriduiũ pati utxta illud de euã¬
głio : Ecce sanus factuses. uade et ampliꝰ noli percare. ne aliquidtibi dere.¬
rius tibi contingat: audis recide̾ quã incide̾ eẽ deterius: Proide inua¬
lescente ꝑiculo. inualescat et metus Beatꝰ es. si cortuũ triplicustoti¬
more repleueris. ut timeas quidem pro accepta grã.amplius pro amissa.
longe plus pro recuperata: Hoc fac. et eris hydria in xp̃i conuuuo imple¬
ta usq ad summũ continens nimirum metretas non binas s t̾nas.
ut xp̃i merearis benedictionẽ. quȩ aquas tuas conuertat in uinum
leticie. et ꝑfecta caritas foras mittat timorem Quoddico tale est.

Expanded text:
rahitur gratia, sive retrahitur, non pro superbia quae jam est, sed quae futura est, nisi subtrahatur. Habes hujus rei evidens documentum de Apostolo, qui stimulos carnis suae sustinebat invitus, non quia extolleretur, sed ne extolleretur . Sed sive jam existens, sive nondum, superbia tamen semper causa erit timendum, ne forte contingat recidivum pati, juxta illud de Evangelio. Ecce sanus factus es, vade et amplius jam noli peccare, ne aliquid deterius tibi contingat . Audis recidere quam incidere esse deterius. Proinde invalescente periculo, invalescat et metus. Beatus es, si cor tuum triplici isto timore repleveris, ut timeas quidem pro accepta gratia, amplius pro amissa, longe plus pro recuperata. Hoc fac, et eris hydria in 1455 Christi convivio, impleta usque ad summum, continens ni mirum metretas, non binas tantum, sed et ternas, ut Christi merearis benedictionem, quae aquas tuas convertat in vinum laetitiae, et perfecta charitas foras mittat timorem . 12. Quod dico, tale est.
Abbreviated transcription (Latin):
si indignos nos sua uisitacione conspexerit Quid suꝑbist̾ra et cinis:
Et de angłis transilit dñs execrans eorum superbiam. Gͦ repudiacioan¬
głorum fiat emendacio hominũ. scripta est enĩ ad ipsorũ correptionẽ
Cooperet᷑ mͥ ĩ boñ eciã diaboli malũ. et lauẽ manꝰ meaᷤᷤ ĩ sãgͥne peccatoriꝰ:
Qut̃ inqͥs : Audi. Suꝑbocerte diabolo horrenda ⁊ formidolosa maledictio
Dontes inquit qui m ertuitu eiis sunt uisitetdñs aseldoe ant̾: haupsas me

Expanded text:
si indignos nos sua visitatione conspexerit. Quid superbis, terra et cinis? si indignos nos sua visitatione conspexerit. Quid superbis, terra et cinis? Et de Angelis transilit Dominus, exsecrans eorum superbiam. Ergo repudiatio Angelorum fiat emendatio hominum: scripta est enim ad ipsorum correptionem. Cooperetur mihi in bonum etiam diaboli malum, et lavem manus meas in sanguine peccatoris. Qualiter, inquis? Audi. Superbo certe diabolo horrenda et formidolosa maledictio Montes, inquit, qui in circuitu ejus sunt, visitet Dominus, a Gelboe autem transe
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ: Miseria et ȩgestas et omnino fames ualida in regione illa quȩ nullis
umꝗͣ istiusmodi uł saltib uł instillacionibꝰ humecta. p̃t̾fluente et transili¬
ente illam fonte sapientie. Et quia inquit ñ habuerunt sapientiã perie¬
runt ꝑp suam insipientiam: Ecce uenit his saliens in montib transiliens
colles: Ad hoc salit. ut transiliat. qui ñ uult ad omnes ꝑtingere. neq enĩ
mominib beneplacitum est dõ: fr̃s si uixta sapientiam pauli scripta fẽ
ista ad correctionẽ nr̃am. obseruemus discretos et circũspectos saltus. ꝗͣ¬
admodum uidelicet tã apud angłos quã apud nos. et in humiles saliat.
et suꝑbos transiliat: Si quidẽ excelsus dñs et humilia respicit. et alta
a longe cognoscit. her in quã at tendamꝰ. quo cauti simus sponsinos saluti¬
feris saltib p̃parare. ne ueluti a montib gelboe forte transeat et a nob.

Expanded text:
amus! Miseria, et egestas, et omnino fames valida in regione illa, quae nullis amus! Miseria, et egestas, et omnino fames valida in regione illa, quae nullis unquam istiusmodi vel saltibus, vel instillationibus humectatur, praeterfluente et transiliente illam fonte sapientiae: Et quia non habuerunt, inquit, sapientiam, perierunt propter suam insipientiam . 7. Ecce venit is saliens in montibus, transiliens colles. Ad hoc salit ut transiliat, qui non vult ad omnes pertingere; neque enim in omnibus beneplacitum est Deo. Fratres, si, juxta sapientiam Pauli, scripta sunt, ista ad correptionem nostram , observemus Sponsi discretos et circumspectos saltus, quemadmodum videlicet tam apud Angelos quam apud nos, et in humiles saliat, et superbos transiliat: siquidem excelsus Dominus et humilia respicit, et alta a longe cognoscit . Haec, inquam, attendamus, quo cauti simus Sponsi nos salutiferis saltibus praeparare, ne veluti a montibus Gelboe forte transeat et a nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
masti ad illudendũ ei . Atq hoc. quia bbipsorum suꝑbiã transilit eos spõsꝰ.
saliens in montes qui in circuitii eius sunt. tãꝗͣ fons ascendens de medio pa¬
radisi. irrigans un iuiersa. et implens omne animal benedictione. Peati
qui torrente uoluptatis huius potari in t̾clũ uł raro promerent᷑. in qͥb
et si non continue fluit. saltim ꝑ horas salit aqua sapientiȩ et fons uitȩ. ut
siat in ipsis quoq fons aquȩ salientis in uitam ȩt̾nã. Et quidẽ huius flu¬
minis impetus letificat cuutatem dĩ. sane ꝑhennit̾ et affluent̾: In nros
autem montes qui in t̾ra sunt. utinã intẽlũ facta quasi inundacione. sal¬
tus dare aliquos non despiciat. quib sufficient̾ irrigati nobis quoq qͥ ualleᷤᷤ
sumus. stillare uł raras quttulas possint. ne omnino aridi. et steriles remane¬

Expanded text:
masti ad illudendum ei? 6. Atque hoc, quia ob ipsorum superbiam transilit eos Sponsus, masti ad illudendum ei? 6. Atque hoc, quia ob ipsorum superbiam transilit eos Sponsus, saliens in montes qui in circuitu ejus sunt, tanquam fons ascendens de medio paradisi, irrigans universa, et implens omne animal benedictione. Beati qui torrente voluptatis hujus potati interdum vel raro promerentur in quibus etsi non continue fluit, saltem per horas salit aqua sapientiae et fons vitae, ut fiat in ipsis quoque fons aquae salientis in vitam aeternam. Et quidem hujus fluminis impetus laetificat civitatem Dei, sane perenniter et affluenter. In nostros autem montes qui in terra sunt, utinam interdum facta quasi inundatione saltus dare aliquos non despiciat, quibus 1453 sufficienter irrigati, nobis quoque, qui valles sumus, stillare vel raras guttulas possint, ne omnino aridi et steriles remane