comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lerc qd dedit: Oculi eius suꝑ gentes respiciunt: Ergo
oculi eius suꝑ gentes respiciunt: Ee quid facimus:
Murmurabunt uidei: dicturi sunt uidei: Quod nob̃
nos legem accepimus : et iniustificationib legis
uiximus. et teniumus precepta patrum: nichil ua-¬
lebit hoc nobis nisi quod illis : Nonlitigent: non
contendant: Quiamaricant non exaltentur inse¬
ipsis: Ocaro misera & tabescens: nunquid non
peccatrixes: Quid clamat lingua tua : Aitendat᷑
conscientia: Omnes enim peccauerunt: et egent
gła dei: Agnoscat infirmitas humana: Accepisti
legem: ut et preuaricatrix legis esses: Non enim te¬
niusti et implesti: quod accepisti: Accessit tibi ex le¬
ge non iustificatio quam lex iubet: s preuaricatio
quam tufecisti Si gͦ abundauit peccatum: quid
inuides suꝑ abundanti grẽ : koli amaricare: Q
amaricant non exaltentur: Quasi maledixisse ui¬
detur. qui amaricant ñ exaltentut: immo exal-¬

Expanded text:
lere quod dedit. Oculi ejus super Gentes respiciunt. Ergo, lere quod dedit. Oculi ejus super Gentes respiciunt. Ergo, Oculi ejus super Gentes respiciunt. Et quid facimus? Murmurabunt Judaei; dicturi sunt Judaei: Quod nobis, nos Legem accepimus. et in justificationibus Legis viximus, et tenuimus praecepta patrum: nihil valebit hoc; illis quod nobis! Non litigent, non contendant. Qui amaricant, non exaltentur in semetipsis. O caro misera et tabescens, nonne peccatrix es? Quid clamat lingua tua? Attendatur conscientia. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . Agnosce te, infirmitas humana. Accepisti Legem, ut et praevaricatrix Legis esses; non enim tenuisti et implesti quod accepisti. Accessit tibi ex Lege, non justificatio quam Lex jubet, sed praevaricatio quam tu fecisti. Si ergo abundavit peccatum, quid invides superabundanti gratiae ? Noli amaricare, quia qui amaricant, non exaltentur. Quasi maledixisse videtur, Qui amaricant, non exaltentur: imo exal
Abbreviated transcription (Latin):
damur mͦ inspe iocundamur: tunc autem in
ipso iocundabimur: Et modo in ipso s ꝑ sp̃e: tc̃
Inquot Qui dominatur inuirtute sua in ȩt̃num.
Ram nos quam uirtutem habemus: Nunquid
ȩt̃nam : Si eterna esset uirtus nr̃a nonlapsi es¬
semus: non cecidissemus inpeccatum: non merui¬
issemꝰ pęnalem mortalitatem : Ille uoluntate sus¬
cepit: quia nos meritum nr̃m de iecit Qui dña¬
tur inuirtute sua inȩternum: Euis participes
efficiamini in cuius uirtute nos erimus fortes:
ille autem insua: Nos illuminati: ille lumen
illuminans: Nos auersi ab illo contenebramur:
ille auerti ase non potest: Calore ipsius accendi¬
mur: unde recedentes frigueramus: Acceden
qui dominatur inuirtute sua inet̃num: E nõ
hoc solum uideis prestat credentib: quia mul¬
tum se extulerunt iuidei deuirtute sua p̃sum̃¬
tes: Postea cognouerunt incuius uirtute salubrit
qdͣ dedit: magnũ p̾ciũ dedit. Non ꝓsolis iudeis debuit ua¬

Expanded text:
damur modo, in spe jucundamur; tunc autem in damur modo, in spe jucundamur; tunc autem in ipso jucundabimur. Et modo in ipso, sed per spem; In quo? Qui dominatur in virtute sua in aeternum. Nam nos quam virtutem habemus? et num quid aeternam? Si aeterna esset virtus nostra, non lapsi essemus, non cecidissemus in peccatum, non meruissemus mortalitatem poenalem. Ille voluntate suscepit, quo nos meritum nostrum dejecit, Qui dominatur in virtute sua in aeternum. Ejus participes efficiamur, in cujus virtute nos erimus fortes; ille autem in sua. Nos illuminati; ille lumen illuminans: nos aversi ab illo, contenebramur; ille averti a se non potest. Calore ipsius accendimur; unde recedentes frigueramus, accedentqui dominatur in virtute sua in aeternum. 14. Sed non hoc solis Judaeis praestat credentibus, Quia multum se extulerunt Judaei de virtute sua praesumentes, postea cognoverunt in cujus virtute fuerunt d dedit, magnum pretium dedit, non pro solis Judaeis debuit va
Abbreviated transcription (Latin):
crescere uolunt: et nesciunt quod spacium uite
sue annis succedentib miniutur: Non enim ad¬
duntur anni. s abstrahuntur crescentib : sicut
aqua fluminis prorsus accedit. s a fonte recedit:
E uolunt crescere pueri: ut careant dominatu
maiorum: Ecce crescunt: Agitur: cito ꝑueniũt
ad iuuentutem: Qui excesserunt puericianr si
possunt teneant iuuentutem : Transit et ipsa:
senectus succedit: uel senectus et̾na sit: morte
auferetur: Gͦ fluuius ẽ carnis nascentis: In hũc
fluuium mortalitatis. nemo se mortalium rerut
concupiscentia subuertat: ne rapiatur: Facile
transit qui humilit̃ idẽ pede transit: duce illo
qui prior transiit: Qui de torrente in uia usq
ad mortem bibit: propterea exaltauit caput:
Transeuntes gͦ pede fluuium istum. idẽ facile
transeuntes mortalitatem istam fluctuantẽ. ibi
iocundabimur in ipso: Modo autem inquo ni¬
si uel inse ipso inspe ipsius: & si enim iocun¬

Expanded text:
crescere volunt; et nesciunt spatium vitae crescere volunt; et nesciunt spatium vitae suae annis succedentibus minui. Non enim adduntur anni, sed subtrahuntur crescentibus: sicut aqua fluminis prorsus accedit, sed a fonte recedit. Et volunt crescere pueri, ut careant dominatu majorum; ecce crescunt, agitur cito, perveniunt ad juventutem: qui excesserunt pueritiam, si possunt teneant juventutem; transit et ipsa. Senectus succedit; vel senectus aeterna sit: morte aufertur. Ergo fluvius est carnis nascentis. Hunc fluvium mortalitatis, ne mortalium rerum concupiscentia subvertat et rapiat, facile transit qui humiliter, id est, pede transit, duce illo qui prior transiit, qui de torrente in via usque ad mortem bibit, propterea exaltavit caput . Transeuntes ergo pede fluvium istum, id est facile transeuntes mortalitatem istam fluentem, ibi jucundabimur in ipso. Modo autem in quo, nisi vel in ipso, vel in spe ipsius? Etsi enim jucun
Abbreviated transcription (Latin):
de terra nascitur et manat : Omnis qui natꝰ
est: cedat oportet nascituro: E omnis iste ordo
rerum labentium: fluuiꝰ quidam est: In istum
fluuium nonse mittat cupida anima: non se
muitat. stet: E quomͦ transiet delectationes re¬
rum ꝑiturarum: Credat inxp̃m: facile transi¬
bit pede: Transibit illo duce: pede ꝑtransibit:
Quid est pede transire : facile transire: Nonque¬
rat equum. ut transeat: non erigatur supbra
ad transeundum flumen: humilis transeat. et
tuitius transit: In flumine ꝑtransibunt pede:
ibi iocundabimur in ipso: Ouidei: de ur̃is oꝑi¬
bus gloriamini : Deponite suꝑbiam głandi de
uobis: sumite grãm iocundandi in xpo Ibi emp̃
iocundabimur s̃ non in nobis: ibi iocundabim᷑
in ipso: Quando iocundabimur: Cum flum̃
transierimus pede. Uita ȩterna promittitur:
resurrectio promittitur: ibi caro nr̃a iam non
erit flumen: flumen enim modo ẽ: quando
mortalis est: llidete: sistat aliqua etas: Pueri

Expanded text:
de terra nascitur, et manat? Omnis qui natus de terra nascitur, et manat? Omnis qui natus est, cedat oportet nascituro: et omnis iste ordo rerum labentium, fluvius quidam est. In istum fluvium non se mittat cupida anima, non se mittat; stet. Et quomodo transibit delectationes rerum periturarum? Credat in Christum, et transibit pede: transit illo duce, pede transit. Quid est, pede transire? Facile transire. Non quaerit equum ut transeat; non erigitur superbia ad transeundum flumen: humilis transit, et tutius transit. In flumine pertransibunt pede. 12. Ibi jucundabimur in ipso. O Judaei, de vestris operibus gloriamini: ponite superbiam gloriandi de vobis; sumite gratiam jucundandi in Christo. Ibi enim jucundabimur: sed non in nobis: ibi jucundabimur in ipso. Quando jucundabimur? Cum flumen transierimus pede, Vita aeterna promittitur, resurrectio promittitur; ibi caro nostra jam non erit flumen: flumen enim modo est, quando mortalitas est. Videte si stat aliqua aetas. Pueri
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ: Uere terribilis:. Ecce cecitas exparte
isrł facta est: Ecce iudei exquib natus ẽ. xp̃c.
forassunt: ecce gentes quȩ contra iudeam erãt
silii consilii sui: Conuertit mare in arid᷑a Hoc
enim sequitur: Qui conuertit mare inari-¬
dam: Mare erat mundus: amarus salsitate:
turbulentus tempestate : seiuens fluctib
ꝑsecutionũ mare erat: Certe in aridam conũ¬
sum ẽ mare Modo sitit aquam dulcem mundꝰ:
qui salsa plenus erat: Quis hoc fecit: Qui con¬
uertit mare inaridam: Iam anima omĩũ gen¬
tium. quid dicit : Anima mea uelut terra sine
aqua tibi: Qui conũtit mare mnaridam: in
flumine pertransibunt pede: Illi ipsi qui conũsi
sunt in aridam: cum essent antea amari influ¬
mine ꝑtransibant pede: Quid ẽ flumen: flu¬
men est omnis mortalitas seculi: Uidete flum̃:
Alia ueniunt et transeunt alia transitura suc¬
cedunt: Nonne sic fit in aqua fluminis que

Expanded text:
hominum. Vere terribilis! Ecce caecitas ex parte hominum. Vere terribilis! Ecce caecitas ex parte Israel facta est: ecce Judaei ex quibus natus est Christus, foris sunt: ecce Gentes quae contra Judaeam erant,  consilii sui? Convertit mare in aridam. Hoc enim sequitur: Qui convertit mare in aridam. Mare erat mundus; amarus salsitate, turbulentus tempestate, saeviens fluctibus persecutionum, mare erat: certe in aridam conversum est mare; modo sitit aquam dulcem mundus, qui salsa plenus erat. Quis hoc fecit? Qui convertit mare in aridam. Jam anima Gentium omnium quid dicit? Anima mea velut terra sine aqua tibi . Qui convertit mare in aridam. In flumine pertransibunt pede. Illi ipsi qui conversi sunt in aridam, cum essent antea mare, in flumine pede pertransibunt. Quid est flumen? Flumen est omnis mortalitas saeculi. Videte flumen: alia veniunt et transeunt, alia transitura succedunt. Nonne sic fit in aqua fluminis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
rum: altissime suꝑ uerticẽ laudantium ange
linquite iudeos mentientes: uenite confitenteᷤ.
uenite et uidece oꝑa domini: Terribilis in
consiliis suꝑ filios hominum: filius quidem hoĩs
et ipse dictꝰe᷑: et uere filius hominis factus est:
Uerus filus dei informa dci: uerus filius hominis
informa serui S nolite formam istam serui ex
aliorum similium conditione pensare: Terribi¬
lisanconsilus suꝑ filios hominum: Machinatisũt
filii hominum consilium ad crucifigendũ xp̃m:
crucifixus excecauit crucifigentes: Quid ergo
fecistis filii hominum machinatido acuta consi-¬
lia aduersus dominum urm: in quo latebat
maiestas et apparebat infirmitas : Ilos machi¬
nati estis consilia ꝑdendi: ille excecandi et sal¬
uandi: excecandi suꝑbos. saluandi humiles: Ad
hoc autem suꝑbos ipsos excecando: ut cecati hu¬
miliarentur. humiliati confiterentur. confes¬
si saluarentur Terribilis inconsiliis suꝑ filios

Expanded text:
rum; Altissime super verticem laudantium Angelrum; Altissime super verticem laudantium Angellinquite Judaeos mentientes, venite confitentes. Venite, et videte opera Domini: terribilis in consiliis super filios hominum. Filius hominis quidem et ipse dictus est, et vere filius hominis factus est: verus Filius Dei in forma Dei; verus filius hominis in forma servi : sed nolite formam istam servi ex aliorum similium conditione pensare; terribilis est in consiliis super filios hominum. Machinati sunt filii hominum consilium ad crucifigendum Christum; crucifixus excaecavit crucifigentes. Quid ergo fecistis, filii hominum, machinando acuta consilia adversus Dominum vestrum, in quo latebat majestas, et apparebat infirmitas? Vos machinati estis consilia perdendi, ille excaecandi et salvandi; excaecandi superbos, salvandi humiles: ad hoc autem superbos ipsos excaecandi, ut caecati humiliarentur, humiliati confiterentur, confessi illuminarentur. Terribilis in consiliis super filios
Abbreviated transcription (Latin):
uersis. dicant auideis corrupti. qui inxp̃o nolu¬
erunt esse integri: dicant: Mentientur etiam
ipsi Quid dicturi sunt: Dicite: llideamus Men¬
tiemini & uos: inmultitudine potentiȩ dñi:
Quid dicturi estis: Cum dormiuimus nos: uene¬
runt discipuli eiꝰ. & tulerunt eum de monum̃¬
to: Ouera stulticia dormientis: Aut uigilabas
et ꝓhibere debuisti: aut dormiebas. & quid sit
gestum nescisti: Accesserunt et ipsi m̃dacio:. ini¬
micorum numerꝰ. auctus ẽ mentientiũ. ut au¬
geretur merces credentium: quia inmultitu¬
dine potentiȩ tuȩ metitientur tibi inimici tui:
Ergo mentiti sunt: inmultitudine potentiȩ
tuȩ mentitisunt: Apparusti contra mendaceᷤᷤ
ueracib: et apparuisti eis ueracib quos tuue¬
mentiti sunt. fiat quod sequitur: O mins ter¬
ra ad oret te et psallat tibi: psallat nomini tuo
altissime: Paulo ante bumillime: mͦ altissime:
humillime int̾ manus mentientium inimico¬

Expanded text:
versis, dicant a Judaeis corrupti, qui in Christo noluversis, dicant a Judaeis corrupti, qui in Christo noluerunt esse integri; dicant, mentiantur etiam ipsi. Quid dicturi sunt? Dicite; videamus: mentiemini et vos in multitudine potentiae Domini. Quid dicturi estis? Cum dormiremus nos, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum de monumento . O vere stultitia dormiens! Aut vigilabas; et prohibere debuisti: aut dormiebas; et quid sit gestum nescisti. Accesserunt et ipsi mendacio inimicorum: auctus est numerus mentientium, ut augeretur merces credentium; quia in multitudine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui. Ergo mentiti sunt; in multitudine potentiae tuae mentiti sunt: apparuisti contra mendaces veracibus et apparuisti eis veracibus quos tu veotentiae tuae mentiti sunt, fiat quod sequitur: Omnis terra adoret te, et psallat tibi; psallat nomini tuo, Altissime. Paulo ante humillime; modo Altissime: humillime inter manus mentientium inimico
Abbreviated transcription (Latin):
soluit templum gr̃a sua: non malitia ur̃a: Inmul¬
titudine potentiȩ tuȩ: mentientur tibi in imici
tui: Ecce mentiuntur: ecce creditur eis: Eoce op¬
primeris: ecce crucifigeris: Ecce insultatur tibi:
ecce caput agitatur: Si filius dei es: descende de
cruce: Eoce quando uis animam ponis. et lan¬
cea latus ꝑcuteris: et sacramenta de latere tuo
de fluunt: Deponeris deligno: in uolueris lin¬
teaminib. poneris in sepulchro: Adduntur cus¬
todes: ne te tollant discipuli tui llenit hora
resurrectionis tuȩ et terra concutitur: mouum̃¬
ta scinduntur:. Resurgis occultus: appares ma¬
nifestus Albi st̃ ergo illimendaces: ubi est falsũ
testimonium maliuolentiȩ : Nonne inmulti-¬
tudine potentiȩ tuȩ.mentientur tibimimi¬
ci tui: Da et illos sepulchri custodes: referant
qͥd uiderint: Accipiant pecuniam: et ipsi m̃¬
tiantur: Dicant etiam ipsi moniti ꝑuersi a per¬

Expanded text:
solverit templum gratia sua, malitia vestra. In mulsolverit templum gratia sua, malitia vestra. In multitudine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui. Ecce mentiuntur, ecce creditur eis, ecce opprimeris, ecce crucifigeris, ecce insultatur tibi, ecce caput agitatur: Si Filius Dei est, descendat de cruce . Ecce quando vis animam ponis, et lancea latus percuteris , et Sacramenta de latere tuo defluunt; deponeris de ligno, involveris linteaminibus, poneris in sepulcro, adduntur custodes ne tollant te discipuli tui; venit hora resurrectionis tuae, terra concutitur, monumenta scinduntur, resurgis occultus, appares manifestus. Ubi sunt ergo illi mendaces? ubi est falsum testimonium malevolentiae? Nonne in multitudine potentiae tuae mentiti sunt tibi inimici tui? 8. Da et illos sepulcri custodes; referant quid viderint: accipiant pecuniam, et ipsi mentiantur; dicant etiam ipsi moniti perversi a per
Abbreviated transcription (Latin):
immici tui odomine : cui iubilat omnis terras
Inmultitudine potentiȩ tuȩ : mentientur tibi
inimici tui. Bicant soluam: cum tudixeris sol¬
uite: Quare dixerunt te dixisse soluam: et nͣ
dixerunt quod tu dixisti soluite: blt quasi ip¬
si se a crimine soluti templi defenderent si¬
ne causa: Xp̃c enim quia uoluit mortuus ::
& tam̃ uos occidistis: Ecce concedimus uobis o
mendaces : ipse soluit templum: Bictum est
enim abapło: Quime dilexit: et tradidit se¬
met ipsum ꝓ me: Dictum ẽ de patre: Qui filio¬
dit illum: Sigͦ pater tradidit filium: et silius
enim quod nobis prestitum ẽ de passione xp̃i:
maliciȩ iudȩ deputabitur: Habet ille mercedẽ
malitiȩ: xp̃c laudem gr̃ȩ: Prorsus ipse soluerit
templum: ipse soluit qui dixit: Fotestatem habeo
ponendi animam meam: et potestatem habeo ite¬
rum sumendi eam: Nemo tollet eam ame: s ego
ipse pono eam ame. et iterum sumo eam: Ipse

Expanded text:
imici tui, o Domine, cui jubilat omnis terra? imici tui, o Domine, cui jubilat omnis terra? In multitudine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui. Dicent, Solvam; cum tu dixeris, Solvite. Quare te dixerunt dixisse, Solvam; et non dixerunt quod tu dixisti, Solvite? Ut quasi ipsi se a crimine soluti templi defenderent sine causa. Christus enim, quia voluit, mortuus est: et tamen vos occidistis. Ecce concedimus vobis, o mendaces; ipse solvit templum. Dictum est enim ab Apostolo: Qui me dilexit et tradidit semetipsum pro me . Dictum est de Patre: Qui dit illum . Si Pater tradidit Filium, et Filius enim quod nobis praestitum est de passione Christi, malitiae Judae deputabitur: habebit ille mercedem malitiae; Christus laudem gratiae. Prorsus ipse solverit templum; ipse solverit qui dixit: Potestatem habeo ponendi animam meam; et potestatem habeo iterum sumendi eam: nemo tollit eam a me; sed ego ipse pono eam a me, et iterum sumo eam . Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
traturum dicebat. unde similitudinem de tẽplo
dederat: propter carnem suan. quoderat tem¬
plum diuinitatis intus latentis: Unde et iudes
templum foris uidebant: lumen inhabitans ñ
uidebant: Ex istis uerbis domini concinnaue¬
runt falsi testes m̃dacium. quod contra eum
dicerent. ex ipsis ubi cõm̃dauit resurrectionẽ
suam futuram: loquens de templo: Bixerunt
enum falsi testes adu̾sus eum: cum quereret᷑
abeis quid illum audissent dixisse blasphemie
Auduumus eum dicentes: Soluam templum
hoc: et post triduum resuscitabo illud Post tri¬
duum resuscitabo audierant: soluã non audie¬
rant: sed audierant soluite: Ilnum uerbum
mutauerunt. et paucas litteras: ut falsum
testimonium molirentur:. S cui mutas uer¬
bum ohumana uanitas: ohumrna infirmi¬
tas : Uerbo incõmutabili uerbum mutas:
Mutas tutuum uerbum: nunquid mutas des
uerbum: Unde alio loco dr: et mentita est
iniquitas sibi Quare gͦ tibi mentiti sunt tibi¬

Expanded text:
traturum dicebat, unde similitudinem de templo traturum dicebat, unde similitudinem de templo dederat, propter carnem suam quae erat templum latentis intus divinitatis. Unde Judaei templum foris videbant; numen intus habitans non videbant. Ex istis verbis Domini concinnaverunt falsi testes mendacium, quod contra eum dicerent, ex his ipsis ubi commendavit resurrectionem suam futuram, loquens de templo. Dixerunt enim falsi testes adversus eum, cum quaereretur ab eis quid illum audissent dixisse: Audivimus eum dicentem, Solvam templum hoc, et post triduum resuscitabo illud . Post triduum resuscitabo, audierant: Solvam, non audierant; sed audierant, Solvite. Unum verbum mutaverunt, et paucas litteras, ut falsum testimonium molirentur. Sed cui mutas verbum, o humana vanitas, o humana infirmitas? Verbo incommutabili verbum mutas! Mutas tu tuum verbum; numquid mutas Dei Verbum? Unde alio loco dicitur: Et mentita est iniquitas sibi . Quare ergo tibi mentiti sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
ne potentiȩ tuȩ mentientur tibi inimici tui.
nisi ut sic intelligas ideo tibi mentientur ini¬
mici tui ut crucifigaris. ideo crucisigeris ut
resurgas: Mendacium gͦ illorum: ad cõmen¬
dandam multam potentiam tuam ualebat:
Quare solent inimici mentiri: llt potentiam
cuiꝰq minuant: De quo inquit mentientur
minus apparẽi potentia tua si tibi illi non
mentirẽtur: Attendite et ipsum m̾dacium fal¬
sorum testium in euangło: et uidete quia de-
eo quod dixerat de iona ꝑ aliam similitudinem
hoc ipsum item dixit. ut noueritis hoc propͥũ
signum maxime cõmendatum: soluite inquit
templum hoc: et intribus diebus excitabo illud:
Et illi dixerunt: Quadraginta et sex annis edifica¬
tum est templum hoc. et tutribus dieb excitabiᷤ
illuds eꝵ euangłista quidillud esset exposuit: Hoc
autem inquit dicebat iħc: de templo corꝑis sui:
Ecce hanc potentiam suam hominib se de mons¬

Expanded text:
ne potentiae tuae mentientur tibi inimici tui, ne potentiae tuae mentientur tibi inimici tui, nisi ut sic intelligas: Ideo tibi mentientur inimici tui ut crucifigaris; ideo crucifigeris ut resurgas? Mendacium ergo illorum ad commendandam multam potentiam tuam valebit. Quare solent inimici mentiri? Ut potentiam cujusque minuant de quo mentiuntur. minus appareret potentia tua, si tibi illi non mentirentur. 7. Attendite et ipsum mendacium falsorum testium in Evangelio, et videte quia de reo quod dixerat de Jona, per aliam similitudinem hoc ipsum item dixit, ut noveritis hoc proprium signum maxime commendatum: Solvite templum, inquit, hoc; et in tribus diebus excitabo illud. Et illi dixerunt: Quadraginta et sex annis aedificatum est templum hoc; et tu in triduo excitabis illud? Et evangelista, quid illud esset exponens: Hoc autem, inquit, dicebat Jesus de templo corporis sui . Ecce hanc potentiam suam hominibus se demons
Abbreviated transcription (Latin):
praua et amaricans. signum querit: et signũ
enim ionas fuit inuentre ceti trib dieb et tri¬
bus noctib: sic erit et filius hominis incorde
terrȩ tribus dieb et tribus noctib. Quomͦ¬
fuit ionas inuentre cetie Nonne ut postea ui¬
uus euomeretur: Hoc fuit infernus domino:
quod ionȩ cetus: Hoc signum propͥum cõm̃da¬
uit: hoc est potentissimum: Potentius ẽ reui¬
xisse mortuum: quam non fuisse mortuum:
Magnitudo potentiȩ domini scđm quod homo
factus est: inuirtute resurrectionis apparet:
hanc cõmendat apostolus: cum dicit: Non ha¬
bens eam uisticiam quȩ ex lege est. sed eam q̃ ẽ
cognoscendum eum. et uirtutem resurrectio¬
nis eius Sic cõm̃datur et alio loco: Ee si cru¬
cifixus est ex infirmitate: s uiuit exuirtute
dei: Cum gͦ usta magna potentia domini in re¬
surrectione intelligatur. unde titulum psal¬
mus iste accepit: quid sibi uult in multitudi¬

Expanded text:
prava et amaricans signum quaerit; et signum prava et amaricans signum quaerit; et signum enim Iona fuit in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus, sic erit et filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. cofuit Jonas in ventre ceti? Nonne ut postea vivus evomeretur? Hoc fuit infernus Domino, quod Jonae cetus. Hoc signum proprium commendavit; hoc est potentissimum. Potentius est revixisse mortuum, quam non fuisse mortuum. Magnitudo potentiae Domini secundum quod homo factus est, in virtute resurrectionis apparet. Hanc commendat Apostolus, cum dicit: Non habens meam justitiam quae ex Lege est; sed eam quae ecognoscendum eum, et virtutem resurrectionis ejus . Sic commandatur et alio loco: Et si crucifixus est ex infirmitate, sed vivit in virtute Dei . Cum ergo ista magna potentia Domini in resurrectione intelligatur, unde titulum psalmus iste accepit; quid sibi vult, In multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
mitteretur: Multi sancti multi miracula fe¬
cerunt: nullus ipsorum mortuus resurrexit:
quia et qui ab eis resuscitatisunt morituri
resuscitati sunt: Intendat caritas ur̃a: Cõm̃¬
michi non uultis credere: E cõmendantur
etiam preterita oꝑa propħarũ: et si non eadẽ
non ibi erat ipse dominus: quandose diuisit
mare ut moyses cumpopulo isrł transiret:
Idem dominus illa faciebat: qui fecit ista ꝑ
carnem suam ipse: illa faciebat ꝑ carnem ser¬
uorum suorum: Illud tamen ꝑseruos suos non
fecit: nam ipse omnia faciebat. ut aliquis ipso¬
rum mortuus esset. et resurgeret inuitam ȩter¬
nam: Quia ergo possent dicere uidei cum mi¬
racula faceret dominus : fecit hȩc et moyses. fe.¬
cit helyas. fecit helyseus. possent sibi ista di¬
cere quia et illi mortuos suscitauerunt. et mul¬
ta miracula fecerunt: propterea cum ab illo
signum peteretur. proprium signum cõm̃dans
quod inse solo futurum erat. ait: Generatio ista

Expanded text:
mitteretur. Multi sancti multa miracula femitteretur. Multi sancti multa miracula fecerunt; nullus ipsorum mortuus resurrexit: quia et qui ab eis resuscitati sunt, morituri resuscitati sunt. Intendat Charitas Vestra. Commemihi non vultis credere . Et commendantur etiam praeterita opera Prophetarum; et si non eadem, non ibi erat ipse Dominus, quando se divisit mare, ut Moyses cum populo Israel transiret ? Idem Dominus illa faciebat. Qui fecit ista per carnem suam, ipse illa faciebat per carnem servorum suorum. Illud tamen per servos suos non fecit nam ipse omnia faciebat, ut aliquis ipsorum mortuus esset, et resurgeret in vitam aeternam. Quia ergo possent dicere Judaei, cum miracula faceret Dominus, Fecit haec et Moyses, fecit Elias, fecit Elisaeus: possent sibi ista dicere, quia et illi mortuos resuscitaverunt, et multa miracula fecerunt: propterea cum ab illo signum peteretur; proprium signum commendans quod in se solo futurum erat, ait: Generatio ista
Abbreviated transcription (Latin):
non dicam deicidis: quia si cognouissent nũ¬
quam dñĩn głe crucifixissent: Modo homici¬
dis donatus est fusus sanguis innocentis: et
ipsum sanguinem quem ꝑ insaniam fudert̃
ꝑ grãm biberunt: Dicite gͦ deo: quam metu¬
enda sunt oꝑa tua: Ilnde metuenda: Quia
cecitas ex parte in isrł facta est: ut plenitudo
gentium intraret: Ogentium plenitudo: dic
deo quam metuenda sunt oꝑa tua: et sic gau¬
de ut contremiscas : noli ex tolli suꝑ ramos p̃¬
cisos: Bicite deo quam metuenda sunt oꝑa tu
a÷ inmultitudine potentie tũȩ : mencient᷑
tibi inimici tui: Ad hoc inquit mentientur¬
tͥ inimici tui: ut multa sit potentia tua: Qd
ẽ hocc Intentius audite: Potentia domini nr̃i
iħu xp̃i maxime apparuit in resurrectione.
unde psalmus iste titulum accepit: Et resur¬
gens: apparuit discipulis suis: Non apparu
omnib: resurgens fidelib: ut etiam pea qui
uellet crederet: et credenti resurrectio pro¬

Expanded text:
non dicam deicidis; quia si cognovissent, nunnon dicam deicidis; quia si cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent. Modo homicidis donatus est fusus sanguis innocentis; et ipsum sanguinem quem per insaniam fuderunt, per gratiam biberunt. Dicite ergo Deo: Quam timenda sunt opera tua! Unde timenda? Quia caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret . O Gentium plenitudo, dic Deo, Quam timenda sunt opera tua! et sic gaude ut contremiscas; noli extolli super ramos praecisos. Dicite Deo: Quam timenda sunt opera tua! 6. In multitudine potentiae tuae mentientur tibi inimici tui. Ad hoc tibi, inquit, mentientur inimici tui, ut multa sit potentia tua. Quid est hoc? Intentius audite. Potentia Domini nostri Jesu Christi maxime apparuit in resurrectione, unde psalmus iste titulum accepit. Et resurgens apparuit discipulis suis. Non apparuiomnibus; resurgens fidelibus: ut etiam postea qui vellet crederet, et credenti resurrectio pro
Abbreviated transcription (Latin):
sus uideos olim precisos deradice patriarchan
extollere nos non debemius. s timere potꝰet di¬
cere deo. quam timenda sunt oꝑatua: quan¬
tominus non debemus extollere adu̾sus recen-¬
tia uulnera precisionum : Precisisunt ante iud̾i:
insertȩ sunt gentes: De ipsa insertione: p̃cisi
sunt heretici S neq contra illos nos extolle¬
re debemus: ne forte precidi mereamur: Qũe
delectat insultare precisis : fratres mei. qualis¬
cumq epĩ uox sonuit uobis: rogamus uos ut
caueatis quicumq inȩccła estis: Nolite insul¬
tare eis qui non sunt intus: s orate potius ut
et ipsi intus sint: Potens est enum deus: iterũ
inserere illos: De ipsis uideis dixit hoc apłs: &
factumẽ in eis Resurrexit dñs: et multi cre¬
diderunt: Non intellexerunt cum crucifige¬
rent: tamen postea crediderunt in eum: et
donatum est in eis tam magnum delictum:
Fusus domini sanguis. donatus est homicidis. ut

Expanded text:
sus Judaeos olim praecisos de radice Patriarcharum sus Judaeos olim praecisos de radice Patriarcharum extollere nos non debemus, sed timere potius, et dicere Deo, Quam timenda sunt opera tua! quanto minus non nos debemus extollere adversus recentia vulnera praecisionum? Praecisi sunt ante Judaei, insertae sunt Gentes; de ipsa insertione praecisi sunt haeretici; sed neque contra illos nos extollere debemus, ne forte praecidi mereatur, quem delectat insultare praecisis. Fratres mei, qualiscumque episcopi vox sonuit vobis, rogamus vos ut caveatis: quicumque in Ecclesia estis, nolite insultare eis qui non sunt intus; sed orate potius ut et ipsi intus sint. Potens est enim Deus iterum inserere illos. De ipsis Judaeis dixit hoc Apostolus; et factum est in eis. Resurrexit Dominus, et multi crediderunt: non intellexerunt cum crucifigerent; tamen postea crediderunt in eum, et donatum est eis tam magnum delictum. Fusus Domini sanguis donatus est homicidis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tauerunt ei quemuidebant: ñ agnouerũt
quilatebat: Audi apostolũ dicentẽ Si e¬
nim cognouissent: nunquã dñm głȩ cruci¬
fixissent: Ergo gentes quȩ uocate estis atten¬
dite ramos precisos ꝓpt̾ seueritatem. uos au¬
tem insertos ꝓpt̾ bonitatem: et participes
factos pinguedinis oleȩ non altum sapientes.
id̾e non suꝑbientes: non enim tu radicem por¬
tas ait. sedradix te : magis terreamini. quia uide¬
tis amputatos ramos naturales: Iudei enim ꝑ
patriarchas uenerunt: decarne abrahȩ nati
sunt: Et quid ait apostolus ÷ S dicis Stactist᷑
tami: ut ego inserat: Gene: Ptopt̃ insidelita¬
tem fractisunt: tu autem inquit fide stas:
Noli altum sapere: sed time: Si enim naturali¬
b ramis deus non peꝑcit: neq tibi parcet: At¬
tende ergo ramos fractos: et te insertum: Noli
ex tolli suꝑ ramos fractos: s magis dicito deo:
Quam metuenda sunt oꝑa tua: fr̾atres si aduer¬

Expanded text:
taverunt ei quem videbant, non agnoverunt taverunt ei quem videbant, non agnoverunt qui latebat. Audi Apostolum dicentem: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Ergo Gentes quae vocatae estis, attendite ramos praecisos propter severitatem; vos autem insertos propter bonitatem, et participes factos pinguedinis oleae, non altum sapientes; id est non superbientes. Non enim tu radicem portas, ait; sed radix te. Magis terreamini, quia videtis amputatos ramos naturales. Judaei enim per Patriarchas venerunt; de carne Abrahae nati sunt. Et quid ait Apostolus? Sed dicis: Fracti sunt rami, ut ego inserar. Bene; propter infidelitatem fracti sunt. Tu autem, inquit, fide stas; noli altum sapere, sed time: si enim naturalibus ramis Deus non pepercit, neque tibi parcet. Attende ergo ramos fractos, et te insertum: noli extolli super ramos fractos; sed magis dicito Deo, Quam metuenda sunt opera tua! Fratres, si adver
Abbreviated transcription (Latin):
haberetis. Modo autem quia dicitis uidemꝰ.
peccatum ur̃m inuobis manet: Ad medicũ
uenisti: uidere te dicis: Cessabunt colliria:
semꝑ cecus remanebis: Confitere te cecum:
ut illuminari merearis: Attende uideos: at¬
tende gentes: Qui nonuident uideant in qͥt
ideo ueni: et ut qui uident cecifiant: Ipsum
qui nonuiderunt crediderunt: Ergo quid fecis¬
ti oxp̃e aduersus suꝑbos: Quid fecistie llidemꝰ
quia dignatꝰ es. et m̃bra tua sumus : uidemꝰ.
ti hominem: Quare hoc : ut cecitas exparte
inifrł fieret: et plenitudo gentium intraret:
Ad hoc abscondisti dm̃: et hominem abspec¬
tib obiecisti: Ulidebant: et non uidebatit. ui¬
debant quod acceꝑas: non uidebant quod eraˢ.
llidebant formam serui: et non uidebant for¬
mamdei. formam serui qua maior ẽ pater:
non formam dei ꝓpt̃ quam mͦ audistis. ego
et pat̃ unum sumus: Tenuerunt quod uide¬
bant: crucifixerunt quod uidebant: Insul¬

Expanded text:
haberetis: modo autem quia dicitis, Videmus, haberetis: modo autem quia dicitis, Videmus, peccatum vestrum in vobis manet . Ad medicum venisti; videre te dicis? Cessabunt collyria; semper caecus remanebis: confitere te caecum, ut illuminari mercaris. Attende Judaeos; attende Gentes. Qui non vident, videant, inquit: ideo veni, ut qui vident, caeci fiant. Ipsum qui non viderunt, crediderunt. Ergo quid fecisti, o Christe, adversus superbos? quid fecisti? Videmus, quia dignatus es, et membra tua sumus; videmus: ti hominem. Quare hoc? Ut caecitas ex parte Israel fieret, et plenitudo Gentium intraret. Ad hoc abscondisti Deum, et hominem aspectibus objecisti. Videbant, et non videbant: videbant quod acceperas, et non videbant quod eras: videbant formam servi, non videbant formam Dei ; formam servi, qua major est Pater ; non formam Dei, propter quam modo audistis, Ego et Pater unum sumus . Tenuerunt quod videbant, cruxifixerunt quod videbant; insul
Abbreviated transcription (Latin):
insuis quib dam passib et instrumentis ad
erectionem suam:. nos auteminquit in noĩe
domini dei nr̃i magnificabimur: Hii incur¬
rib et hii inȩquis: nos in nomine domini d̾i
nr̃i magnificãbimut: Nlidete quem ad modũ
illi extollebantur insẽ: uidete quẽ ad modũ
isti głabantur in deo: Proptẽa quid secutus ẽ
uis obligati sunt pedes et ceciderunt: nos aut̃e
surreximus et erectisumus: udi ipsum do¬
minum nr̃m hoc idem dicentem: Ego ueni in
quit. ut qui non uident uideant: et qui uidẽt
ceci fiant: llide inuna parte bonitatem: in
alia quasi malitiam: S quid illo melius: Qͥd
misericordios : Quid uistius: Quare gͦ qui ñ
uident uideant : Propt̾ bonitatem: Quare
et qui uident ceci fiant : Propter elationem:
e uere uidebant: et factisunt ceci: Non iude¬
bant et uidere sibi udebantur: Nam ecce ui¬
dete fr̃s: Eum dicerent ipsi udei non sumus
ceci: ait illis dñs: Siceci essetis: peccatum nõ

Expanded text:
in suis quibusdam passibus et instrumentis ad in suis quibusdam passibus et instrumentis ad erectionem suam; nos autem, inquit, in nomine Domini Dei nostri magnificabimur: Hi in curribus, et hi in equis; nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimur. Vide quemadmodum illi extollebantur in se; vide quemadmodum isti gloriabantur in Deo. Propterea quid secutum est? Illis obligati sunt pedes, et ceciderunt; nos autem surreximus, et erecti sumus . Audi ipsum Dominum nostrum hoc idem dicentem: Ego inquit, veni; ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant. Vide in una parte bonitatem; in alia quasi malitiam. Sed quid illo melius? quid misericordius? quid justius? Quare ergo, qui non vident, videant? Propter benitatem. Quare, et qui vident, caeci fiant? Propter elationem. Et vere videbant, et facti sunt caeci? Non videbant, sed videre sibi videbantur. Nam ecce videte, fratres: cum dicerent ipsi Judaei, Num sumus caeci? ait illis Dominus; Si caeci essetis, peccatum non
Abbreviated transcription (Latin):
donarentur eis: quasi illi non haberent quod
sibi donaretur: iam quasi boni oꝑarii merce¬
dem expectantes: et cum ad huc egroti essent.
sanos se esse putabant : et inde ꝑiculosius egro¬
tabant: Nam siuel mitiꝰ egrotarent: non frene¬
menda et non amanda : dudi aliam uocem psal¬
mi Seruite dño intimore: et exultate ei cum
tremore: Quid sibi hoc uult: audi uocem aposto¬
li Cum timore inquit et tremore: ur̃am ipso¬
rum salutem oꝑamini: Quare cum timore et
tremore: Subiecit causam: Deus est enim qͥ
oꝑatur inuobis: et uelle et oꝑari probona uo¬
luntate Si ergo deus oꝑatur inte: grã deibe¬
ne oꝑaris. nonuiribus tuis: Ergo si gaudes. et
time: ne forte quod datum ẽ humili. aufetat᷑
suꝑbo:łam ut noueritis hoc esse factum. de
ipsa suꝑbia iudeorum. quasi se exoꝑib legis
iustificantium. et ideo gaudentium: dicit aliꝰ
psalmus: hii incurrib et hii in equis: quasi

Expanded text:
donarentur eis; quasi illi non haberent quod donarentur eis; quasi illi non haberent quod sibi donaretur; jam, quasi boni operarii, mercedem exspectantes. Et cum adhuc aegroti essent, sanos se esse putabant, et inde periculosius aegrotabant. Nam si vel mitius aegrotassent, non quasi phrenemenda, et non amanda? Audi aliam vocem psalmi: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Quid sibi hoc vult? Audi vocem Apostoli: Cum timore, inquit, et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Quare, cum timore et tremore? Subjecit causam: Deus est enim qui operatur in vobis, et velle, et operari, pro bona voluntate . Si ergo Deus operatur in te, gratia Dei bene operaris, non viribus tuis. Ergo si gaudes, et time; ne forte quod datum est humili, auferatur superbo. Nam, ut noveritis hoc esse factum de ipsa superbia Judaeorum, quasi se ex operibus Legis justificantium, et ideo cadentium, dicit alius psalmus: Hi in curribus, et hi in equis, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut romam cum uenerit imꝑator. deposito di¬
adẽmate ploret ad memoriam piscatoris . quam
ut piscator ploret admemoriam imꝑatoris: Infir¬
ma enim mundi elegit ds̃: ut confundat fortia:
Ignobilia mundi elegit. et ea quȩ non funt tan¬
quam ea quȩ sunt: ut ea quȩ sunt euacuentur.
Q quid sequitur: Conclusit apłs: ut nonglori¬
etur coram deo omnis caro: Nidete quem admo¬
dum nobis abstulit głam ut daret głam: abs¬
tulit nr̃am. ut daret suam : Abstulit in anem:
ut daret plenam: Abstulit nutantem: ut daret
solidam: Tanto gͦ gła nr̃a fortior et firmior: qͥa
indeo est: Non ergo inte debes głari quod ꝓ¬
hibuit ueritas: s quod ait apłs hoc precepit
ueritas: Quigłatur: indomino głetur: Date
ergo głam laudi eius: Nolite imitari uideos
qui quasi meritis suis uolebant tribuere ius¬
tificationes suas et inuidebant gentib acceden¬
tibus ad gr̃am euangłicam. ut peccata omnia

Expanded text:
est ut Romam cum venerit imperator, deposito diest ut Romam cum venerit imperator, deposito diademate, ploret ad memoriam piscatoris, quam ut piscator ploret ad memoriam imperatoris. Infirma enim mundi elegit Deus, ut confundat fortia; et ignobilia mundi elegit, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur. Et quid sequitur? Conclusit Apostolus: Ut non glorietur coram Deo omnis caro. Videte quemadmodum nobis abstulit gloriam, ut daret gloriam: abstulit nostram, ut daret suam; abstulit inanem, ut daret plenam; abstulit nutantem, ut daret solidam. Quanto ergo gloria nostra fortior et firmior, quia in Deo est! Non ergo in te debes gloriari; prohibuit veritas: sed quod ait Apostolus, hoc praecepit veritas, Qui gloriatur, in Domino glorietur . Date ergo gloriam laudi ejus. Nolite imitari Judaeos, qui quasi meritis suis volebant tribuere justificationes suas, et invidebant Gentibus accedentibus ad gratiam evangelicam, ut peccata omnia
Abbreviated transcription (Latin):
bis aliam pronunciationem. s aprudentiorib
non est approbata: ut quasi desꝑasse uideretur.
ille cum audiens dixisset anarareth potest ali¬
quid boni esse: idẽ nunquid potest: Sic pro¬
credens. anarareth potest aliquid boniesse:
respondetut: Lleni et uide. quod non credis:
Rursus sidicas confirmans. anarareth potest
aliquid boni esse: respondetur: Ueni et uide
quam uere sit bonum quod nuncio anarareth:
et quam recte credas ueni experiri: Hinc tam̃
existimatur doctus ille inlege fuisse: quia ñ ẽ
electus inter discipulos ab illo qui stulta mun-¬
di prius elegit: cum tantum ei ꝑhibuerit tes¬
timonium dicens: Ecce uere istahelita: in quo
dolus non ẽ: E legit gͦ dominꝰ postea et ora¬
tores: sed illi suꝑbirent. si nonprius eligere
piscatores: Elegit diuites: sed dicerent merito
diuitiarum suarum se electos esse. nisi pͥmo elegis¬
set pauꝑes: Elegit imꝑatores postea: sed melius

Expanded text:
bis aliam pronuntiationem; sed a prudentioribus bis aliam pronuntiationem; sed a prudentioribus non est approbata: ut quasi desperasse videretur ille, cum audiens dixisset, A Nazareth potest aliquid boni esse? id est, numquid potest? Sic procredens, A Nazareth potest aliquid boni esse? respondetur, Veni, et vide quod non credis. Rursus si dicas confirmans, A Nazareth potest aliquid boni esse; respondetur, Veni, et vide quam vere sit bonum quod nuntio a Nazareth; et quam recte credas, veni, et experire. Hinc tamen existimatur doctus ille in Lege fuisse, quia non est electus inter discipulos ab illo qui stulta mundi prius elegit; cum tantum el perhibuerit testimonium Dominus dicens: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est. Elegit ergo Dominus postea et oratores; sed illi superbirent, si non prius eligeret piscatores: elegit divites; sed dicerent merito divitiarum suarum se electos esse, nisi primo elegisset pauperes: elegit imperatores postea; sed melius
Abbreviated transcription (Latin):
sedentem eligeret matheum: et non eligeret
nathana elem. cui ꝑibuit testimonium ipse
dicens. ecce uere israhelita in quo dolus non ẽ:
Intelligit᷑ gͦ iste nathanael doctus fuisse in le¬
ge: non quia doctos non erat electurus. sed si ip¬
ses primo elegisset doctrinȩ suȩ merito se electos
putarent: et ita illorum scientia laudaretur et
laus xp̃i gr̃e minueretur: Phibuit testimoni¬
um tanquam bono fideli in quo dolus nonerat:
sed tamen eum non assumpsit inter illos disci¬
pulos quos primum elegit idiothas: Et unde
intelligimus quod ille peritus erat legis: Quan¬
do audiuit ab uno ex eis qui setuti erant dñm
dicentem inuenimus messiam quod int̃preca.
tur xp̃c: quesiuit unde Et dictum ẽ anara¬
reth & ille Anarareth potest aliquid boni es¬
se: P roculdubio qui intellexit quia anatareth
potest aliquid boni esse. peritus erat legis: et be¬
ne prophetas inspexerat: Noui esse in illis uer¬

Expanded text:
sedentem eligeret Matthaeum , et non eligeret sedentem eligeret Matthaeum , et non eligeret Nathanael cui perhibuit testimonium ipse Dominus, dicens: Ecce verus Israelita, in quo dolus non est? Intelligitur ergo Nathanael iste doctus fuisse in Lege. Non quia doctos non erat electurus: sed si ipsos primo elegisset, doctrinae suae merito se electos putarent; ita illorum scientia laudaretur, et laus Christi gratiae minueretur. Perhibuit testimonium tanquam bono fideli, in quo dolus non erat; sed tamen eum non assumpsit inter illos discipulos, quos primum idiotas elegit. Et unde intelligimus quod ille peritus erat Legis? Quando audivit ab uno ex eis qui secuti erant Dominum, dicente, Invenimus Messiam, quod interpretatur Christus, quaesivit unde; et dictum est, A Nazareth: et ille, A Nazareth potest aliquid boni esse. Procul dubio, qui intellexit quia a Nazareth potest aliquid boni esse, peritus erat Legis, et bene Prophetas inspexerat. Novi esse in illis ver
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Si auobis haberetis: nunquam bene uixis¬
setis Psallite nomini eius: date głam laudi eiꝰ:
Totam intentionem nr̃am in laudem dei mittit:
nichil nobis relinquit unde laudemur: Glorie¬
mur inde magis et gaudeamus: illi inherea-¬
mus: uullo laudemur: Audistis cum legeretur
apostolus: lidete uocationem urãm fr̃s: quia
non multi sapientes scđm carnem: non multi
potentes. non multi nobiles: s stulta mundi ele
git deus. ut confundat sapientes: et infirma
mundi elegit deus ut confundat foctia. et ig¬
nobilia mundi elegit deus. et ea quȩ non sũt
tamquam ea quȩ sunt : ut ea quȩ sunt euacu-¬
entur: Quid uoluit dicere: quid uoluit os¬
tendere: Descendit dominus nr̃ iħs xp̃c in
suam omnib intelligentib : quia gr̃a illus ẽ
non merita eorum: & ne que libet ꝑsonam
gloriaretur in carne: infirmos elegit: Nam
inde non est electus etiam ille uathanael: Qͥd
enim tibi uidetur ut publicanum intheloneo

Expanded text:
tis; si a vobis haberetis, nunquam non bene vixistis; si a vobis haberetis, nunquam non bene vixissetis: Psallite autem nomini ejus. 4. Date gloriam laudi ejus. Totam intentionem nostram in laudem Dei mittit; nihil nobis relinquit unde laudemur. Gloriemur inde magis, et gaudeamus; illi inhaereamus, in illo laudemur. Audistis cum legeretur Apostolus: Videte vocationem vestram, fratres; quia non multi sapientes secundum carnem, non multi pot ut confundat sapientes; et infirma mundi elegit Deus ut confundat fortia; et ignobilia mundi elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur . Quid voluit dicere? quid voluit ostendere? Descendit Dominus Deus noster Jesusuam omnibus intelligentibus quia gratia illius est, non merita eorum; et ne quaelibet persona gloriaretur in carne, infirmos elegit. Nam inde non est electus etiam ille Nathanael. Quid enim tibi videtur, ut publicanum in telonio
Abbreviated transcription (Latin):
oelis est. llideant bona facta ur̃a: et glorificent
nonuos seddeum. Nam si propt̾ uos glorifican¬
dos facitis oꝑabona: respondetur quod ipse dic̃
de quib dam talibus: Amen dico uobis: ꝑceꝑut̃
mercedem suam: &t iterum. Alioquin: merce¬
dẽ ñ habebitis apud patrem ur̃m qui incelis ẽ:
Ergo in quies debeo abscondere oꝑa mea: ne
faciam coram hominib : tlon. s quidait : lu
faciam: Quid relinquam: Tam non potest ho¬
mo seruire duob dominis diuersa iubentibus:
quam nec uni diuersa iubenti Non ait dominꝰ.¬
non diuersa iubeo: finem attende: Infinem
canta: quo finem facias uideSiio facis ut tu glo¬
rificeris: hoc ꝓhibui. Si audem ideo ut deus glo¬
rificetur: hoc iussi: Psallite ergo non nomini
ur̃o: s nomini dñi dei ur̃i: uos psallite: ille
laudetur: llos bene uiuite: ille glorificetur:
Unde enim habetis ipsum bene uiuere: Si enĩ¬
ȩternalit̾ haberetis: nunquam male uixisse¬

Expanded text:
coelis est . Videant bona facta vestra, et glorificent, coelis est . Videant bona facta vestra, et glorificent, non vos, sed Deum. Nam si propter vos glorificandos facitis opera bona, respondetur quod ipse dixit de quibusdam talibus: Amen dico vobis; perceperunt mercedem suam. Et iterum: Alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in coelis est . Ergo, inquies, debeo abscondere opera mea, ne faciam coram hominibus? Non. Sed quid ait? Lucfaciam? quid relinquam? Tam non potest homo servire duobus dominis diversa jubentibus, quam nec uni diversa jubenti. Non, ait Dominus, diversa jubeo. Finem attende, in finem canta; quo fine facias, vide. Si ideo facis ut tu glorificeris, hoc prohibui; si autem ideo ut Deus glorificetur, hoc jussi. Psallite ergo, non nomini vestro, sed nomini Domini Dei vestri. Vos psallite; ille laudetur: vos bene vivite; ille glorificetur. Unde enim habetis ipsum bene vivere? Si aeternum haberetis, nunquam male vixisse
Abbreviated transcription (Latin):
s solus gaudentium sonitus redditur. quasi par¬
turientis. et parturientis cordis inuocem leti
ciam rei concepte : quȩ uerbis explicari non
possit: Iubilate deo omnis terra: Nemo iubi¬
let inparte: nemo inquam iuibilet in parte:
Omnis terra iubilet: catholica iubilet: Catho¬
lica totum tenet: Quicumq partem tenet et
a toto precisus est: ululare uult non iubilare:
lere. heridixi: et credo meminisse caritatem
uram: Psallere est organum etiam assumere
quod salterium dicitur et pulsu atq oꝑe ma¬
nuum uocib concordare: Si ergo iubilatis
quod deus audiat: psallite etiam quod hoĩes
uideant et audiant: s non propt̾ nomen ur̃m:
Cauete enim facere iusticiam urãm coram ho¬
minib: ut uideamini ab eis. Et propt̾ cuius
nomen inquies psallam: ut non uideantur ab
hominib oꝑa mea ÷ Attende alio loco. luceant
oꝑa ur̃a bona coram hominib. ut iudeant bo-¬
na facta ur̃a: ut glorificent patrem ur̃m qui in

Expanded text:
sed solus gaudentium sonitus redditur, quasi parsed solus gaudentium sonitus redditur, quasi parturientis et parientis cordis laetitiam in vocem rei conceptae, quae verbis explicari non possit. Jubilate Deo, omnis terra: nemo jubilet in parte. Nemo, inquam, jubilet in parte: omnis terra jubilet, Catholica jubilet. Catholica totum tenet: quicumque partem tenet, et a toto praecisus est, ululare vult, non jubilare.lere, heri dixi, et credo meminisse Charitatem Vestram. Psallere, est organum etiam assumere quod psalterium dicitur, et pulsu atque opere manuum vocibus concordare. Si ergo jubilatis quod Deus audiat, psallite etiam quod homines et videant et audiant; sed non nomini vestro. Cavete enim facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis . Et propter cujus nomen, inquies, psallam, ut non videantur ab hominibus opera mea? Attendite alio loco: Luceant opera vestra coram hominibtra, et glorificent Patrem vestrum qui in