comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Non autem debet hominũ ducatũ suscipere.
qui nescit homines bene uiuendo p̃ire. ne qͥ
ad hoc cligitur ut alioꝵ culpas corrigat: qd̾
risetare debuit ipse cõmittat. Hinc inde gͦ
tis uiuant: ut bonũ qd̃ faciunt. & intra simũ
mentis abscondant: & tamen ex co ad ꝓfetũ
sequentiũ exempla rectȩ oꝑationis imꝑtiant.
ut subditoꝵ culpas animaduertentes corri-¬
gant. nec tam̃ ꝑ uim ciꝰdem animaduersionis
intumescant: ut quedam leniter correpta tole¬
rent. nec tamen disciplinȩ uincula cadem le
nitate dissoluant: ut quędam tolerando dis¬
simulent. nec tam̃ ea crescere dissimulando
ꝑmittant. Laboriosa sunt ista: & nsi diuina
gratia fulciat. ad custodiendũ difficilia. Rec¬
te uͦ de aduentu districti uidicis. ꝑ sapientiȩ
librum dicitur. horrendo & cito apparebit:
qm̃ iudicium durissimũ his qui p̃sunt fict.
Quia gͦ plerumq ꝑ potestatem regiminis ad

Expanded text:
Non autem debet hominum ducatum suscipere, Non autem debet hominum ducatum suscipere, qui nescit homines bene vivendo praeire, ne qui ad hoc eligitur ut aliorum culpas corrigat, quod resecare debuit ipse committat. Hinc inde se tis vivant, ut bonum quod faciunt, et intra sinum mentis abscondant, et eo ad provectum sequentium exempla rectae operationis impertiant, ut subditorum culpas animadvertentes corrigant, nec tamen per vim ejusdem animadversionis intumescant, ut quaedam leniter correpta tolerent, nenitate dissolvant, ut quaedam tolerando dissimulent, nec tamen ea crescere dissimulando permittant. Laboriosa sunt ista, et nisi divina gratia fulciat, ad custodiendum difficilia. Recte vero de adventu districti judicis per Sapientiae librum dicitur: Horrende et cito apparebit, quoniam judicium durissimum his qui praesunt fiet . Quia ergo plerumque per potestatem regiminis ad
Abbreviated transcription (Latin):
est impius qui a tramite ueritatis exorbitat.¬
& dum ipse in p̃ceps ruit. ad abrupta sequen¬
tes inuitat. Dux est impius: qui ꝑ tumoris
exempla uiam ostendit. erroris. Paulus dux
tudinem reprimebat dicens: nec querentes ab
hominib głam. neq a uobis neq ab aliis: cũ
paruuli in medio urm. Paruulus in medio
coꝵ factus fuerat: quia timebat ne inter dis¬
cipulos si honorẽ suȩ celsitudinis uendicarit.
exempla elationis ostenderet. Timebat in¬
mirũ ne dum ipse sibi potestatem pastoralis
queretur. & ad impietatem sequentes duceret.
qui pietatis officium suscepisset. Vnde necesse
est. ut is qui p̃est quȩ exempla subditis p̃bcat
soller ter attendat. & tantis se sciat uiuere qͣn¬
tis p̃esse: ac uigilanter inspiciat. ne in eo quod
p̃latus est intumescat. ne ura debita potesta¬
tate subditos restringere poterat. inde ma¬
gis intuentium corda ꝑuertat: ne ut dictum
est impictatis dux ꝑ officiũ pietatis existat.

Expanded text:
est impius, qui a tramite veritatis exorbitat; etest impius, qui a tramite veritatis exorbitat; et dum ipse in ptes invitat. Dux est impius, qui per tumoris exempla viam ostendit erroris. Paulus impitudinem reprimebat, dicens: Nec quaerentes ab hominibus gloriam, neque a vobis, neque ab aliis, cum parvuli . Parvulus in medio eorum factus fuerat, quia timebat ne si inter discipulos honorem suae celsitudinis vindicaret, exempla elationis ostenderet. Timebat nimirum ne dum ipse sibi potqueretur, et ad impietatem sequentes duceret, qui pietatis officium suscepisset. Unde necesse est ut is qui praeest, quae exempla subditis praebeat solerter attendat, et tantis se sciat vivere, quantis praeesse, ac vigilanter inspiciat ne in eo quod praelatus est intumescat, ne jura debitae potestasitate subditos restringere poterat, inde magis intuentium corda pervertat, ne ut dictum est, impietatis dux per officium pietatis existat.
Abbreviated transcription (Latin):
suptiliter dñs pensat. bene contra cos dicitur.
qui dicit regi apostata. Unusquisq cnĩ suꝑbꝰ
rector. tociens ad culpam apostasiȩ dilabitur:¬
quociens p̃esse hominib delectatur. honoris
sui singularitate letatur. Sub quo enim sit
ñ considerat: & qd̃ equalib quasi ñ sit ȩqua¬
lis gcultat. Unde autẽ hȩc uitioꝵ radix pul¬
lulat in corde regentium: nisi ex imitatione
illiꝰ. qui despectis angłoꝵ societatib dicit.
ascendam suꝑ altitudinem nubiũ & similis
ciens extollitur in eo qd̃ ceteros regit. tociens
ꝑ lapsum suꝑbiȩ a sũmi rectoris scruitio sepa¬
ratur. & cũ equales sibi subditos despicit. eius
suꝑ se dominiũ sub quo om̃s ȩquales sunt non
Quia uͦ dũ dñando p̃sunt. exemplo suȩ suꝑ¬
biȩ subditos ad impietatem trahunt. apte sub¬
uingitur: qui uocat duces impios. Ad uiam
namq pictatis ducerent: si subditoꝵ oculis hu

Expanded text:
subtiliter Dominus pensat, bene contra eos dicitur: subtiliter Dominus pensat, bene contra eos dicitur: Qui dicit regi, apostata. Unusquisque enim superbus rector totiequoties praeesse hominibus delectatur, honoris sui singnon considerat, et quod aequalibus quasi non sit aequalis, exsultat. Unde autem haec vitiorum radix pullulat in corde regentium, nisi ex imitatione illius qui despectis angelorum societatibus, dixit: Ascendam super altitudinem nubium, similis ties extollitur, in eo quod caeteros regit, toties per lapsum superbiae a summi rectoris servitio separatur; et cum aequales sibi subditos despicit, ejus super se dominium, sub quo omnes aequales sunt, non Quia vero cum dominando praesunt, exemplo suae superbiae subditos ad impietatem trahunt, apte subjungitur. Qui vocat duces impios. Ad viam namque pietatis ducerent, si subditorum oculis hum
Abbreviated transcription (Latin):
mus qd̃ pleriq qui p̃sunt inordinatũ sibi me¬
tum a subditis exigunt. & ñ tam ꝓpter dñm.
quam ꝓ dño uencrari uolunt. Intus enĩ se tu¬
more cordis extollunt. cunctosq subditos in
sui cõparatione despiciunt: nec condescenden¬
do consulunt. sed dominando p̃munt: quia
uidelicet alta cogitatione. se crigunt. & ȩqua¬
les se illis quib cos p̃esse contigit ñ agnoscunt.
Contra hunc tumorem. ꝑ eccliasticum librum
dicitur. duccm te constituerunt noli extolli. sed
esto in illis quasi unus ex illis. Hunc tumorẽ¬
ꝑ ꝓpħam dñs in pastorib increpans ait: uos
autẽ cũ austeritate. imperabatis cis. & cũ poten¬
tia. Ipsa enim bona quȩ subdidis dicunt. do¬
minando potius quã consulendo ꝓferunt:
quia uidelicet quicqͣm eis quasi ex ȩquo dicere.
semetipsos existimant deictisse. Singularita¬
te enim gaudent culminis : & ñ equalitate con¬
ditionis. S quia hȩc tumentia corda rectoꝵ

Expanded text:
mus quod plerique qui praesunt inordinatum sibi memus quod plerique qui praesunt inordinatum sibi metum a subditis exigunt, et non tam propter Dominum, quam pro Domino venerari volunt. Intus enim se tumore csui comparatione despiciunt; nec condescendendo consulunt, sed dominando praesumunt: qui videlicet alta cogitatione se erigunt, et aequales se illis quibus eos praeesse contigit, non agnoscunt. Contra hunc tumorem per Ecclesiasticum librum dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hunc tumoream in pastoribus increpans ait: Vos autem cum austeritate imperabatis eis, et cum potentia . Ipsa enim bona quae subditis dicunt dominando potius quam consulendo proferunt, quia videlicet quidquam eis quasi ex aequo dicere semetipsos existimant dejecisse. Singularitate enim gaudent culminis, et non aequalitate conditionis. Sed quia haec tumentia corda rectorum
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ condemnas: Bonam quidẽ sententiam
ꝓtulit. s beato iob ꝓferenda ñ fuit. In om̃e
enim qd̃ dicitur summoꝑe. intuendum est quid
dicatur. cui dicatur. qndo dicatur. quomͦ dica¬
tur. Helui autẽ aitendit qd̃ dicerit: s cui dice¬
ret ñ attendit. Beatus quippe iob amabat ui-¬
dicuim: quia causas suas cum dño pensare sup¬
tiliter nouerat. Nec condempnauerat eum qui
iustꝰ ẽ: s cur sine peccato ꝑcussus fuerat in do¬
lore positus cum humilitate requirebat. Amat
iudicium quisqͥs uias suas suptiliter discutit. &
sccretariũ cordis ingressus. quid dñs ipsi tribu¬
at. quid ipse dño debeat pensat. Qd̃ beatus iob
quomͦ ñ fecerat: qui tam crebra sacrificia in
expiatione filioꝵ cuiam ꝓ cogitationib offere¬
bat : Quia gͦ helui dicit. qd̾ is qui iudicium
ñ amat sanari ñ possit. arguens beatum iob
qd̾ iudicium ñ amaret. & qui cum qui iustus
est condemnasset: ilico eiusdẽ iusti id est dñi

Expanded text:
atur.---Bonam quidem sententiam protulit, sed beato Job proferenda non fuit. In omni enim quod dicitur summopere intuendum est quid dicatur, cui dicatur, quando dicatur, quomodo dicatur. Eliu autem attendit quid diceret, sed cui diceret non attendit. Beatus quippe Job amabat judicium, 785 quia causas suas cum Domino pensare subtiliter noverat. Nec condemnaverat eum qui justus est, sed cur sine peccato percussus fuerat in dolore pjudicium quisquis vias suas subtiliter discutit, et secretarium cordis ingressus, quid Dat, quid ipse Domino debeat pensat. Quod beatus Job quomodo non fecerat, qui tam crebra sacrificia in expiatione filiorum etiam pro cogitationibus offerebat? Quia ergo Eliu dixit quod is qui judicium non amat sanari non possiquod judicium non amaret, et quia eum, qui justus est, condemnasset, illico ejusdem justi, id est, Dom
Abbreviated transcription (Latin):
tur tunc uigilanter abscidatur. ne ꝓuectu
uigat: ne. usu roboretur. Difficile enim
in se quisq inucteratã suꝑbiam dep̃hendit.
quia nimirũ hoc uicium qͣntomagis patimur.
tanto minꝰ uidemus. Sic quippe in mente su¬
ꝑbia. sicut in oculis caligo generatur: quȩ quo
stat. Paulisꝑ gͦ clatio in p̃cordiis crescit: &
cum se uastiꝰ extenderit. opp̃ssȩ mentis oculũ
funditus daudit. ut captiuus animus elatio¬
nis tẏpum & pati possit. & tam̃ id quod patit᷑
uidere. ñ possit. S quia arrogantes uiri ali¬
qͣndo ut diximꝰ recta ñ recte sentiunt. & bo¬
na inuenire nouerunt. s hȩc bene ꝓferre. con¬
tempnunt. helui post clationis typum quo

Expanded text:
tur, tunc vigilanter abscidatur, ne provectu tur, tunc vigilanter abscidatur, ne provectu vigeat, ne usu roboretur. Diffin se quisque inveteratam superbiam deprehendit, quia nimirum hoc vitium quanto magis patimur, tanto minus videmus. Sic quippe in mente superbia sicut in oculis caligo generatur, quo se stat. Paulisper ergo elatio in praecordiis crescit, et cum se vastius extenderit, oppressae mentis oculum funditus claudit; ut captivus animus elationis et pati possit, et tamen id quod patitur videre non possit. Sed quia arrogantes viri aliquando, ut diximus, recta non recte sentiunt, et bona invenire noverunt, sed haec bene proferre contemnunt, Eliu pos
Abbreviated transcription (Latin):
si posset beatus iob ꝓfcrre qd̃ iustũ est: nunc uͦ
discutit si hoc qd̾ dicitur saltem posset audire.
Ibi dixit si habes qd̃ loquaris responde michi.
Ac si diceret dic aliquid. si tamen dignus po-¬
teris esse qui dicas. Hic aitu ait si habes in¬
tellectũ audi qd̾ dicitur. Nes aꝑte dicat: au¬
di me si tam̾en dignus poteris esse qui audias.
Isti sunt cotidiani defectus qui in tordib reꝑ¬
boꝵ stunt. quib indesinenter ad deteriora de¬
scendunt: quia dũ minora incaute negligunt:
ad maiora ꝑnitiose ꝓrumpunt. Iam & hoc
de suꝑbia fuerat : qd beatũ iob id qd̾ iustũ est
loqui posse dubitabat. S dum hanc in semet¬
ipso considerare negligit. ad nequiora ꝑuenit:
ut ñ solum posse ab co dici qd̃ uistum est dubi¬
tet. s etiam dicentẽ se iusta ab eo intelligi pos¬
se desperet. Unde uicium suꝑbiȩ ab ipsa
mox radice. secandum est: ut cum latenter ori¬

Expanded text:
si posset beatus Job proferre quod justum est; nunc vero si posset beatus Job proferre quod justum est; nunc vero discutit si hoc quod dicitur saltem possit audire. Ibi dixit: Si habes quod loquaris, responde mihi. Ac si diceret: Dic aliquid, si tamen dignus poteris esse qui dicas. Hic autem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ac si aperte dicat: Audi me, si tamen dignus poteris esse qui audias. Isti sunt quotidiani defectus, qui in cordibus reproborum fiunt, quibus indesinenter ad deteriora descendunt, quia dum minora incaute negligunt, ad majora perniciose prorumpunt. Jam et hoc de superbia fuerat, quod beatum Job id quod justum est loqui posse dubitabat. Sed dum hanc in semetipso considerare negligit, ad nequiora pervenit, ut non solum posse ab eo dici quod justum est dubitet, sed etiam dicentem se justa ab eo intelligi posse desperet. Unde vitium superbiae ab ipsa mox radice secandum est, ut cum latenter ori
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc heliu & uera sunt & magna quȩ dicit: sed
quia male mox ex co qd̃ bene sensit intumuit.
uerbis sequentib ꝓdit dicens. Si habes gͦ¬
intellectũ audi qd̾ dicitur: & ausculta uocẽ clo¬
quii mei. Habent hoc ꝓprium om̃s arrogantes
ut cum fortasse acutũ aliquid sentiunt. inde
mox ad uiciũ clationis crũpant. sensusq om̃i¬
um in sui cõparatione despiciant: seq in suo
iudicio alioꝵ meritis anteponant: quib conti¬
git miseris. ut plus uidendo tenebrescant. quia
dum suptilia attendunt. semetipsos intueri ne¬
sciunt: & quo intelligentiã acutiꝰ ꝑcipiunt.
eo ꝑ suꝑbiam deteriꝰ cadunt. Quibene suptilia
quidẽ conspicerent: si in co qd̃ ꝓferunt se uide¬
rent. Suꝑiꝰ namq helui dixerat. si habes quod
loquaris responde.mͥ. loquere. uolo cnĩ te. ap¬
parere iustum: nunc autem ait. si habes intel¬
lectũ audi qd̾̃ dicitur. Ecce quomͦ paulisꝑ ela¬
tio ꝑ uerboꝵ increm̃ta ꝓficit. Suꝑiꝰ dubitauit

Expanded text:
ec Eliu et vera sunt et magna, quae dicit; sed quia male mox ex eo quod bene sensit intumuit, verbis sequentibus prodit, dicens: CAPUT intellectum, audi quod dicitur, et ausculta vocem eloquii mei. - Habent hoc proprium omnes arrogantes, ut cum fortasse acutum aliquid sentiunt, inde mox ad vitium elationis erumpant, sensusque omum in sui comparatione despiciant, seque in suo judicio aliorum meritis anteponant. Quibus contingit miseris ut plus videndo tenebrescant, quia dum subtilia attendunt, semetipsos intueri nesciunt; et quo intelligentiam acutius percipiunt, eo per superbiam deterius cadunt. Qui bene quidem subtilia conspicerent, si in eo quod proferunt se viderent. Superius namque Eliu dixerat: Si habes quod loquaris, responde mihi: loquere, volo enim te apparere justum . Nunc autem ait: Si habes intellectum, audi quod dicitur. Ecce quomodo paulisper elatio per verborum incrementa proficit. Superius dubitavit
Abbreviated transcription (Latin):
subducto suꝑbiȩ sp̃u. nichil se de se esse cog¬
noscant. Et reuertantur in pulucrem: id est
humilientur ex infirma conditione. Propter
hunc puluerẽ ad cuiꝰ memoriam qui semetip¬
sos considerant reuocantur. ꝑ sapientiam di¬
citur. iusti fulgebunt : & sicut scintillȩ in
arundineto discurrent. Sc̃i enim uiri dum
peccatorib ꝑmiscentur. cos exemploꝵ suorũ
igne succendunt. atq om̃e qd̃ nitent in cine¬
rtem redeunt: quia pictatis flamina consũpti
dum infirmitatẽ conditionis suȩ conspiciunt.
nichil aliud quã fauillam se esse cognoscunt:
ut a suꝑbiȩ suȩ duricia resoluti ꝑ penitentiã
dicant id qd̾ supra ꝓtulimꝰ. memento dñe
quia puluis sumꝰ. Bene gͦ dicitur quia cum

Expanded text:
subducto superbiae spiritu, nihil se de se esse cognoscant. Et revertantur in pulverem, id est humilientur ex infirma conditione. Propter hunc pulverem, ad cujus memoriam qui semetipsos considerant revocantur, per Sapientiam dicitur: Justi fulgebunt, et sicut scintillae in arundineto discurrent . Sancti enim viri dum peccatoribus permiscentur, eos exemplorum suorum igne succendunt, atque omne quod nitent, in cinerem redigunt, quia pietatis flamma consumpti, dum infirmitatem conditionis suae conspiciunt, nihil aliud quam favillam se esse cognoscunt, ut a superbiae suae duritia resoluti, per poenitentiam dicant id quod supra protulimus: Memento, Domine, quia pulvis
Abbreviated transcription (Latin):
peccato enĩ quisq positus mortalitatis suȩ ob¬
liuiscitur. & terrã se esse ñ meminit. dũ adhuc.
ꝑ suꝑbiam inflatur. Post conuersionis uͦ grãm
cum humilitatis spũ tangitur. quid se esse ali¬
ud quam cinerẽ recordatur: Lam in cincrem
qd̃ puluis sumꝰ. Abraham in cinerem reuer¬
sus fuerat cum dicebat. loquar ad dnim meũ
cum sim puluis & cinis. Et si uiuentẽ carnem
nec dum in terra mors soluerat. hoc tam̃ apud
se crant. qd̾ se futuros absq dubitatione pre¬
uidebant. Hinc alias dicitur: auferes spm̃¬

Expanded text:
peccato enim quis que positus mortalitatis suae obliviscitur et terram se esse non meminit, dum adhuc per superbiam inflatur. Post conversionis vero gratiam, cum humilitatis spiritu tangitur, quid se esse aliud quam cinerem recordatur? In cinerem ad Dominusitus mortalitatis suae obsus fuerat, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Et si viventem carnem necnon in terra mors solverat, hoc tamen apud se erant, quod se futuros absque dubitatione praevidebant. Hinc alias dicitur: Auferes sp
Abbreviated transcription (Latin):
me egi penitentiam: & postqm̃ ostendisti mͥ
ꝑcussi femur incũ. Quid enim in femore. ni¬
si uoluptas carnis accipitur: Et quid est qd̾
ait. postqͣm ostendisti michi ꝑcussi femur me¬
um. nisi qd̾ postqͣm suꝑna spiritaliaer uidit.
om̃e qd̾ inferius in se carnaliter uiuebat ex
to ampliꝰ ima quȩ tenuerant ñ liberent.
Nam qñto incipit quisq suꝑiꝰ uiuere. tanto¬
& inchoat inferiꝰ interire. Iuxta affectũ nãq
carnalis operationis. om̃is caro pauli simul
interierat cũ dicebat. uiuo autẽ iam ñ ego. ui

Expanded text:
me, egi poenitentiam; et postquam ostendisti mihi, me, egi poenitentiam; et postquam ostendisti mihi, percussi femur meum. Quid enim in femore, nisi voluptas carnis accipitur? Et quid est quod dicit, postquam ostendisti mihi, percussi femur meum, nisi quod postquam superna spiritualiter vidit, omne quod inferius in se carnaliter vivebat, exto amplius ima quae tenuerat non liberent? nam qet inchoat inferius interire. Juxta affectum namque carnalis operationis omnis caro Pauli simul interierat, cum dicebat: Vivo autem jam non ego, vi
Abbreviated transcription (Latin):
trabit. Curuũ cor est cũ ima appetit. diri¬
gitur cũ ad suꝑna subleuatur. Si gͦ homo
cor suum ad dm dirigit. spm & flatũ illiꝰ
dñs ad se trahit: spm uidelicet ꝓ internis
cogitationib. flatum uͦ qui ꝑ corpꝰ trahit᷑
ꝓ externis actionib ponit. Deo gͣ spm̃ ho¬
minis & flatũ ad se trahere est: ad conuersa
tionẽ sui desiderii & interiora nr̃a & exterio¬
ra cõmutare. ut nichil iam m̃ti exteriꝰ libe¬
at. nichil caro inferius uel si appetit adipis¬
ci conetur: s om̃e qd̃ homo est. ad eũ uide¬
licet a quo est & interiꝰ desiderando ferue¬
at. & exterius se edomando constringat. Unde¬
& homo in cinerem reuertetur. Simul enim
om̃is caro deficit. qͣndo iam nullis suis mo-¬
tib seruit: quia p̃sidens sp̃s cuncta eiꝰ fluxa
restringit: & quod̾a districtionis suȩ gladio
om̃e qd̾ in illam male. uiuebat interficit. Hoc¬
nimirũ disciplinȩ gladio semetipsũ ieremias
interfecerat cum dicebat: postqͣm conuertisti

Expanded text:
rigit.---Curvum cor est cum ima appetit, dirigitur cum ad superna sublevatur. Si ergo homo cor suum ad Dominum dirigit, spiritum et flatum illius Dominus ad se trahit. Spiritum videlicet pro internis cogitationibus, flatum vero qui per corpus trahitur, pro externis actionibus ponit. Deo ergo spiritum hominis et flatum ionem sui desiderii, et interiora nostra et exteriora commutare, ut nihil jam menti exterius libeat, nihil caro inferius vel si appetit, adipisci conetur. Sed omne quod homo est, ad eum videlicet a quo est et interius desiderando ferveat, et exterius se edomando constringat. Seet homo in cinerem revertetur. - Simul enim omnis caro deficit, quando jam nullis suis motibus servit, quia praesidens spiritus cuncta ejus fluxa restringit, et quodam districtionis suae gladio omne quod in ea male vivebat, interficit. Hoc disciplinae gladio seipsum Jeremias interfecerat, cum dicebat: Postquam convertisti
Abbreviated transcription (Latin):
ratione pensetur. Aliud namq est dampna¬
re. aliud affligere. Affligit gͦ uicta aliquid
frustra. s frustra ñ dampnat. An ñ uicta¬
aliquid frustra iob afflixerat. cũ ñ delebat ui¬
cium. s meritum augebat : Frustra eñ con¬
dempnare ñ potest. quia dampnatio ficri ñ
ex parte ad aliquid potest: quȩ uidelicet in
extremo punit. om̃e qd̾ hic quisq iniq cõmi¬
serit. Nec omp̃s subuertit uidicium: quia &¬
si minus recte uidentur esse quȩ patimur:
recto tam̃ in occultis ex amine decernuntur
aut quẽ posuit suꝑ orbem quẽ fabricatus est:
Ut uiddicet subaudias. nullum. Per se qͥppe
mundũ regit quẽ ꝑ se condidit. nec eget alie¬
nis adintoriis ad regendũ. qui ñ eguit ad faci¬
endum. S hȩc iccirto colliguntur. ut liqui¬
re ñ negligit qd̾ creauit: qd̾ bene creauit utiq
bene regit: quia qd̾ pie condidit impie ñ dis
ponit. & qui nec dũ facta curauit ut essent. q̃ sires
facta ñ deserit. Quia gͦ p̃sens est in regimine

Expanded text:
ratione pensentur. Aliud namque est damnare, aliud affligere. Affligit ergo juxta aliquid frustra, sed frustra non damnat. An non juxta frustra Job afflixerat, cum non delebat vitium, sed meritum augebat. Frustra enim condemnare non potest, quia damnatio fieri non ex parte ad aliquid potest. Quae videlicet in extremo punit omne quod hic quisque commiserit. Nec Omnipotens subvertit judicium, quia si minus recta videntur esse quae patimur, recte tamen in occulto examine decernuntur.aut quem posuit super orbem quem fabricatus est? - Ut videlicet subaudias, nullum. Per se quippe mundum regit, quem per se condidit, nec eget alienis adjutoriis ad regendum, qui non eguit ad faciendum. Sed haec idcirco colliguntur, ut liquisum regere non negligit quod creavit, quod bene creavit utique bene regit, quia qponit; et qui necdum facta curavit ut essent, quae sunt facta non deserit. Quia ergo praesens est in regimine
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ uirgulta immobilia stabunt. si huiꝰ pa¬
uoris turbine ctiã cedri quatiuntur: Solutio
nig̃ carnis appropinquans. ñ numqͣm terrore.
uindictȩ cnã iusti amma turbatur. cui & si
quid tranquillũ in hac uita sapere potuit.
mortis articulo ĩtueniente concutitur. ut iu¬
re dici debeat. abhominabilis ci fit in uita
sua panis: & anime illiꝰ cibus ante desidera

Expanded text:
quomodo virgulta immobilia stabunt, si hujus paquomodo virgulta immobilia stabunt, si hujus pavoris turbine etiam cedri quatiuntur. Solutioni ergo carnis appropinquans, nonnunquam terrore vindictae etiam justi anima turbatur. Cui et si quid tranquillum in hac vita sapere potuit, mortis articulo interveniente concutitur, ut jure dici debeat: Abominabilis fit ei panis in vita sua, et animae ejus cibus ante desid
Abbreviated transcription (Latin):
sit: qui uim qͣndam terroris ac formidinis pa-¬
timur. cũ ꝑ solutionẽ carnis ęterno iudicio ꝓ¬
pinquamus. Neq enim tunc cuiꝰ libet anima
immerito terret᷑. qndo post pusillũ hoc inue¬
mus quippe qd̾ uiam uitȩ p̃sentis nequaqͣm sine
culpa transire potuimꝰ: consideramꝰ etiã quia
nec hoc quid̾e sine aliquo reatu nr̃o est.: qd̃ lau¬
dabiliter gessimꝰ si remota pietate udicemur
Quis enĩ nr̃m uitã p̃cedentium patrũ ualeat
uel suꝑare uel assequi: Et tam̃ dauid dicit.
ne intres in iudicio cũ seruo tuo. quia ñ iustifi¬
cabitur in conspectu tuo om̃is uiuens. Paulus
cum diceret. nichil mͥ conscius sum. caute sub¬
iunxit. s ñ in hoc iustificatus sum. Iacobus
dicit. in multis cñ offendimꝰ om̃s. Ioħ̾es di¬
cit. si dixcrunꝰ quia peccatũ ñ habemus ipsi
nos seducimꝰ: & ueritas in nobis ñ est. Quid
gͥ facient tabuls. si tremunt columnȩ: Aut.

Expanded text:
sit, qui vim quamdam terroris et formidinis pasit, qui vim quamdam terroris et formidinis patimur, cum per solutionem carnis aeterno judicio propinquamus. Neque enim tunc cujuslibet anima immerito terretur, quando post pusillum hoc invemus quippe quod viam vitae praesentis 776 nequaquam sine culpa transire potuimus, consideramus etiam quia nec hoc quidem sine aliquo reatu nostro est, quod laudabiliter gessimus, si remota pietate judicemur. Quis enim nostrum vitam praecedentium patrum valeat vel superare, vel assequi? Et tamen David dicit: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, caute subjunxit: Sed non in hoc justificatus sum . Jacobus dicit: In multis enim offendimus omnes . Joannes dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . Quid ergo facient tabulae, si tremunt columnae? Aut
Abbreviated transcription (Latin):
secernunt. Et fit tanto timor acrior. qͣnto &
retributio ȩterna uicinior. Ante oculos autẽ
cordis nichil uane tunc transuolat de fantas¬
mate cogitationis: quia subductis e medio om¬
nib. se & illum tantũmͦ considerant. cui ap¬
ꝓpinquant. Crescit pauor uicina retributio¬
ne iusticiȩ : & urgente solutione carnis. qͣnto
magis districtũ iudiciũ iam iamq quasi tangi¬
tur: tanto uehementiꝰ formidatur. Et si ea
quȩ sciunt numqͣm se p̃termisisse meminerua.
formidant tam̃ illa quȩ nesciunt: qͥa uidelicet semet¬
ipsos duudicare & comp̃hendere om̃ino ñ pos-¬
sunt. atq urgente exitii suptiliori terrentur
metu. Unde redẽptor nr̃ solutioni carnis ap¬
ꝓpinquans. & membroꝵ suoꝵ speciem seruans.
factus in agonia cepit ꝓlixius orare. Qd enim
ꝓ se ille cũ agonia peteret: qui in terris posit
celestia cum potestate tribuebat: S appropin¬
quante morte nr̃e mentis in secertamen expres¬

Expanded text:
se cernunt. Et fit tanto timor acrior, quanto et se cernunt. Et fit tanto timor acrior, quanto et retributio aeterna vicinior. Ante oculos autem cordis nihil inane tunc transvolat de phantasmate cogitationis, quia subductis e medio omnibus, se et illum tantummodo considerant, cui appropinquant. Crescit pavor vicina retributione justitiae, et urgente solutione carnis, quanto magis districtum judicium jamjamque quasi tangitur, tanto vehementius fquae sciunt nunquam se praetermisisse meminerunt, formidant tamen illa quae nesciunt; quia videlicet semetipsos dijudicare et comprehendere omnino non possunt, et urgente exitu, subtiliori terrentur metu. Unde Redemptor noster solutioni carnis appropinquans et membrorum suorum speciem servans, factus in agonia, coepit prolixius orare. Quid enim pro se ille cum agonia peteret, qui in terris positus coelestia cum potestate tribuebat? Sed appropinquante morte, nostrae mentis in se certamen expres
Abbreviated transcription (Latin):
difficile est ab illicita cogitatione cor tergere.
hominũ. Qui etiã p̾misit. inter se inuicem
cogitationũ accusantiũ. aut etiã defendentiũ.
Et rursum: labia dolosa in corde & corde lo¬
cuti sunt mala. Et rursum. & enim in corde
iniquitates oꝑamini in terra. Humana autem
amma semel ȩttrnitatis statum deserens. ad flux¬
um temporalitatis delapsa. hanc mutabilitatẽ
alternantium motionum. quã dum caderet
uolens appetiit. dum conatur surgere. cogitur
inuita tolerare. Inde quippe punita est. unde
delectata. quia inde. conuersa habet laborem
certaminis: unde ꝑuersa petiit gaudium uo
gitatione subripitur. qd̃ in se quidẽ sollerter
inspiciunt. & ante dei oculos qͣnti sit reatus at¬
tendunt. Et cũ de his om̃ib semꝑ districta iu¬
dicia ꝑtimescant. tunc tamen hȩc uehementer
metuunt. cũ ad soluendũ humanȩ conditionis
debitum uenientes. districto iudici ꝓpinquare

Expanded text:
difficile est ab illicita cogitatione cor tergere. difficile est ab illicita cogitatione cor tergere. hominum . Qui etiam praemisit: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium . Et rursum: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Et rursum: Etenim in corde iniquitates operamini in terra . Humana autem anima semel aeternitatis statum deserens, ad fluxum temporalitatis delapsa, hanc mutabilitatem alternantium motionum, quam dum caderet volens appetiit, dum conatur surgere, cogitur invita tolerare. Inde quippe punita est unde delectata, quia inde conversa habet laborem certaminis, unde perversa appetiit gaudium volgitatione subrepitur quod in se quidem solerter inspiciunt, et ante Dei oculos quanti sit reatus attendunt; et cum de his omnibus semper judicia districta pertimescant, tunc tamen haec vehementer metuunt, cum ad solvendum humanae conditionis debitum venientes, districto judici appropinquare
Abbreviated transcription (Latin):
itaq duab uicib id est conuersionis & ꝓba¬
tionis ꝑ merorem leticiãq transactis: suꝑ est
tercia. cuiꝰ & merorẽ adhuc sustineat. & gau¬
dia consequat᷑. Post conuersionis namq cer¬
tamina. post. ꝓbationis erumnã. restat adhuc
dura temptatio: quia uenire ñ potest ad ꝑfec¬
ta gaudia libertatis. nisi priꝰ debitũ soluerit
humanȩ conditionis. Conuersus autẽ quisq
sibi caute sollicitus tacite. secum considerare.
ñ cessat. ęternꝰ iudex quã districtus adueniat.
suũq terminũ cotidie ꝓspicit : & ante seuerita¬
tem tantȩ iusticiȩ. quas rationes uitȩ. suȩ sit po¬
siturus attendit. Et si cuncta praua opera quȩ
intelligere potuit deuitauit. uenturus tamen
corã districto iudice. illa magis quȩ in semetip¬
so ñ intelligit ꝑtimescit. Quis enĩ considerare
ualcat. qͣnta mala ꝑ mom̃ta tempoꝵ ipsis in¬
constantib cogitationũ motib ꝑpetramus
Facile est autem opera ꝑuersa uitare. s ninis

Expanded text:
itaque duabus vicibus, id est confessionis et probationis, per moerorem laetitiamque transactis, superest tertia cujus et moerorem adhuc sustineat, et gaudia consequatur. Post conversionis namque certamina, post probationis aerumnam, restat adhuc dura tentatio, quia venire non potest ad perfectae gaudia libertatis, nisi prius debitum solverit humanae conditionis. Conversus autem quisque sibi caute sollicitus tacite secum considerare non cessat, aeternus judex quam districtus adveniat, suumque terminum quotidie prospicit, et ante severitatem tantae justitiae quas rationes vitae suae sit positurus attendit. Etsi cuncta prava opera, quae intelligere potuit, devitavit, venturus tamen coram districto judice, illa magis quae in semetipso non intelligit, pertimescit. Quis enim considerare valeat quanta mala per momenta temporum ipsis inconstantibus cogitationum motibus perpetramus? Facile est enim opera perversa vitare, sed nimis
Abbreviated transcription (Latin):
cum iusticia stimulat: aliud cum suꝑbia in¬
flat. Iusti cum scuere corrigunt: internȩ dul¬
celinis grãm ñ amittunt. Nam scpe. ꝓ inquie¬
tudine refrenanda prauoꝵ duriciam distric¬
ti uigoris assumunt. s intus caritatis igne.
liquesiunt. atq coꝵ amore ardent. in quos
aspera correptione. seuiunt: seq etam cis in¬
trinsecus in secreto cordis humiliant. quos du
ris foris animaduersionũ stimulis quasi de¬
spiciendo castigant. Pleruiq autẽ & ñ de¬
spiciendo despiciunt. & ñ desꝑando desperars :
faciant. qͣnto iam quasi uiciniꝰ mortis foueã
ramine suas culpas corã discipulis indicant:
ut illi audicntes discant. quomͦ semetipsos de
suis actionib suptiliter rep̃hendant. Tanta
autẽ dispensatione. se temꝑant. ut neq cum
se erigunt intrinsecus rigidi sint: neq rur¬
sum cum se humiliant extrinsecus remissi:
quia & in disciplina humilitatem custodiuis.

Expanded text:
cum justitia stimulat, aliud cum superbia incum justitia stimulat, aliud cum superbia inflat. Justi cum severe corrigunt, internae dulcedinis gratiam non amittunt. Nam saepe pro inquietudine refrenanda pravorum duritiam districti vigoris assumunt, sed intus charitatis igne liquefiunt, atque eorum amore ardent, in quos aspera correptione saeviunt; seque etiam eis intrinsecus in secrris foris animadversionum stimulis quasi despiciendo castigant. Plerumque etiam et non despiciendo despiciunt, et non desperando desperant, ufaciant quanto quasi jam vicinius mortis foveam ramine suas culpas coram discipulis indicant, ut illi audientes discant quomodo semetipsos de suis actionibus subtiliter reprehendant. Tanta vero dispensatione se temperant, ut neque cum se erigunt intrinsecus rigidi sint, neque rursum cum se humiliant extrinsecus remissi, quia et in disciplina humilitatem custodiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
est enĩ michi de uobis fr̃s mei abhis qui sunt
cloes. quia contentiones inter uos sunt. De
quib contentionib paulo post subdidit di¬
cens. cum enĩ sit inter uos ⁊clus & contentio.
ñne carnales estis. & scdm hominẽ ambula¬
tis: Ecce quot laudib ad aꝑta correptionis
uerba descendit: ecce in corde audientiũ quam
blanda fauoris manu uiã districtȩ increpati-¬
onis aꝑuit. Prius nãq suꝑboꝵ brachia studu¬
it ꝑblandim̃toꝵ uinda religare. ut postino¬
dum potuisset uulnus suꝑbiȩ ferro correptio¬
nis incidere. Erant. ꝓfecto in corinthiis. &
quȩ laudari debuissent. erant & quȩ argui.
Peritus itaq medicus pͥus sana membra quȩ
circa uulnus erant laudando palpauit: &
postmodum putridũ sinum uulneris ferien¬
do transfixit. Habet gͦ in scĩs p̃dicatorib ad
utraq aptum doctrinȩ regula pondus suũ.
ut & recta fauentes nutriant. & ꝑuersa am¬
p̃dicatores iusti rigide feriunt. s aliud est

Expanded text:
ab his qui sunt Chloes, quia contentiones inter vos sunt. . De quibus contentionibus paulo post subdidit, dicens: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ecce quibus laudibus ad aperta correptionis verba descendit; ecce in corde audientium quam blanda favoris manu viam districtae increpationis aperuit. Prius namque superborum brachia studuit per blandimentorum vincula religare, ut postmodum potuisset vulnus superbiae ferro correptionis incidere. Erant profecto in Corinthiis et quae laudari debuissent, erant et quae argui. Peritus itaque medicus prius sana membra, quae circa vulnus erant, laudando palpavit, et postmodum putridum sinum vulneris feriendo transfixit. Habet ergo in sanctis praedicatoribus ad utraque aptum doctrinae regula pondus suum, ut et recta faventes nutriant, et perversa anpraedicatores justi rigide feriunt. Sed aliud est
Abbreviated transcription (Latin):
delinquentes placide nesciunt. nimio rigo¬
ris usu ꝑ inucctionis iracundiam. etiam contra
recte agentes effrenantur. Quoꝵ iste helu
speciem tenens. beatum iob ñ refouet s obiur¬
gat dicens. quis est uir ut est iob: qui bibit
subsannationẽ quasi aquã. qui graditur cum¬

Expanded text:
delinquentes placide nesciunt, nimio rigodelinquentes placide nesciunt, nimio rigoris usu per invectionis iracundiam, etiam contra recte agentes effrenantur. Quorum iste Eliu speciem tenens, beatum Job non refovet, sed objurgat, dicens: Quis est vir, ut est Job, qui bibit subsannationem quasi aqua
Abbreviated transcription (Latin):
sum dicatis om̃s : & ñ sint in uobis scismata.
Rursum humilitatẽ tenuit. cum eisdem corin¬
thiis loquens. paulo latiꝰ fortasse quam uolu¬
erat semetipsum rep̃hendit dicens. factus sum
insipiens. S disciplinam in hachumilitate ñ
ꝑdidit: quia ilico adiunxit: uos me coegistis.
Exemplũ magnȩ humilitatis oxhibuit. cum
discipulis dixit. ñ enim nosmetipsos p̃dicamus
ꝑ xp̃m. S in hac humilitate. disciplinȩ usti¬
ciam ñ amisit. qui cisdem delinquentib dicit.
quid uultis in uirga ueniam ad uos: S ciuq
gͦ p̃dicatores scĩ utroq moderamine. artem
magisterii temꝑare: & cum delinquentium rea¬
tus inueniunt. sciunt mͦ seuere corriꝑe. mͦ¬
humiliter dep̃cari. S cum arrogantes uiri
cos imitari appetunt. sumunt ab eis aspera
uerba correptionis. & sumere ab eis ueraciter
nesciunt preces humilitatis. Magis enĩ terri¬
biles possunt esse quam mites. & iccirco dis¬
cunt unde se erigant. & discere. negligunt
ut animũ submittant. Cumq ammonere

Expanded text:
sum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata . Rursum humilitatem tenuit, cum eisdem Corinthiis loquens paulo latius fortasse quam voluerat, semetipsum reprehendit, dicens: Factus sum insipiens . Sed disciplinam in hac humilitate non perdidit, quia illico adjunxit: Vos me coegistis. Exemplum magnae humilitatis exhibuit, cum discipulis dixit: Non enim nosmetipsos praedicamushristum. Sed in hac humilitate disciplinae justitiam non amisit, qui eisdem delinquentibus dicit: Quid vultis, in virga veniam ad vos ? Sciunt ergo praedicatores sancti utroque moderamine artem magisterii temperare: et cum delinquentium reatus inhumiliter deprecari. Sed cum arrogantes viri eos imitari appetunt, sumunt ab eis aspera verba correptionis, et sumere ab eis veraciter nesciunt preces humilitatis. Magis enim terribiles possunt esse quam mites; et idcirco discunt unde se erigant, et discere negligunt, ut animum submittant. Cumque admonere
Abbreviated transcription (Latin):
cũ corinthiis diceret. cum enĩ sit inter uos
⁊clus & contentio. ñne carnales estis & scd̃m
hominẽ ambulatis: S necesse est ut caute
uideamꝰ p̃dicatores iusti in ipsis quos corrigus
cũ ex parte. alia fortasse bonȩ aliquid oꝑatio¬
nis inueniunt. ad eadem obiurgationis uerba
cum qnͣta dispensatione descendant. Ecce pau-¬
lus corinthios docens cosq inculpa diuisionis
aspiciens. exorsus est dicens. grãs ago deo meo
semꝑ ꝓ uobis. in gr̃a quȩ data est uobis in xp̃o
iũu. quia in om̃ib diuites facti estis in illo.
M ultum ꝓfecto laudauit: quos in xp̃o diui¬
tes in om̃ib dixit. Et ecce blandimenta ad¬
qd̃ doctrina didicerant. Et mox in laudis
consũmatione subiunxit. ita ut nichil uobis
rib. iam quo tendas insinua. Et ecce paulo
post sequitur. Obsecro autem uos fr̃s ꝑ miscri¬

Expanded text:
 Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Sed necesse est ut caute videamus quia praedicatores justi in ipsis quos corrigunt, cum ex parte alia fortasse aliquid bonae operationis inveniunt, ad eadem objurgationis verba cum quanta dispensatione descendunt. Ecce Paulus Corinthios docens, eosque in culpa divisionis aspiciens exorsus est, dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis, in gratia Dei, quae data est vobis in Christo Jesu, quia in omnibus divites facti estis in illo . Multum profecto laudavit quos in Christo divites in omnibus dixit. Et ecce adhuc blandimentaregissent quod doctrina didicerant. Et mox in laudis consummatione subjunxit: Ita ut nihil vobis dribus jam quo tendas insinues. Et ecce paulo post sequitur: Obsecro vos autem, fratres, per mi
Abbreviated transcription (Latin):
gando increpent. quã bona laudando confir¬
ment. Suꝑiores quippe uideri desiderant: &
magis gaudent cũ coꝵ animũ ira eleuat. quã
caritas exequat. Semꝑ inuenire optant. qd̾
increpando rigide feriant. Unde scriptũ est.
in ore stulti uirga suꝑbiȩ: quia uidelicet ꝑcu¬
tere rigide scit: s compati humiliter nescit.
obiurgando corriꝑe: solent in coꝵ uicus dis¬
tricta increpatione seuire. Vnde scriptum
est. uerba sapientium quasi stimuli: & sicut
cdaui in altum defixi. Recte autẽ coꝵ uerba
daui uocati sunt: quia culpas delinquentiũ
nesciunt palpare s pungere. An iohannis
uerba claui ñ erant cum dicebat. ꝓgenies ui¬
perarũ quis uobis demonstrauit fugere ab

Expanded text:
gando increpent, quam bona laudando confirgando increpent, quam bona laudando confirment. Superiores quippe videri desiderant, et magis gaudent cum eorum animum ira elevat, quam cum charitas exaequat. Semper invenire optant quod increpando rigide feriant. Unde scriptum est: In ore stulti virga superbiae , quia videlicet percutere rigide scit, sed compati humiliter nescit. objurgando corripere, solent in eorum vitia districta increpatione saevire. Unde scriptum est: Verba sapientium quasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Recte autem eorum verba clavi vocati sunt, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. An Joannis verba clavi non erant, cum dicebat: Progenies viperarum, quis vobis demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
damnatione dignũ ex repboꝵ societate iudi¬
cauit. Ait enim. quis est uir ut est iob: Ut
utiq subaudiamꝰ. millus. Atq subiungit.
qui bibit subsannationẽ quasi aquã. Aqua
autẽ cum bibitur. ita liquide sumitur. ut ad
sorbendum. nulla sui pinguedine. retardatur.
Subsannationẽ uͦ ut aquam bibere est. dm̃
sine aliquo obstaculo cogitationis irridere.
ut in eo qd̃ suꝑbit lingua uel conscientia. nul¬
la trepidatio contradicat. Hȩc autem eiꝰ sen¬
tentia suꝑ beatum iob qntum a tramite ueri¬
tatis exorbitet. illa dñi atiestatione cognosci¬
mus. qua ad diabolum dicit. Numquid con¬
siderasti seruum meũ iob. qd̾ ñ sit ci similis in
terra: Ecce quem ueritas dicit absq compara¬
tione iustũ. eum helu asserit absq cõparatio¬
ne peccatorem. S hȩc esse ꝓpria arrogantiũ
p̃dicatoꝵ solent. ut etiã afflictos auditores su¬
os magis distride corripe appetant. quã blan¬
de refoucre. Plus enĩ student ut mala obuir¬

Expanded text:
 societate judicavit. Ait enim: Quis est vir, ut est Job? Ut utique subaudiamus, nullus. Atque subjungit: Qui bibit subsannationem quasi aquam. Aqua autem cum bibitur, ita liquide sumitur, ut ad sorbendum nulla sui pinguedine retardetur. Subsannationem vero ut aquam bibere est Deum sine aliquo obstaculo cogitationis irridere, ut in eo quod superbit lingua vel conscientia, nulla trepidatio contradicat. Haec autem ejus sententia super beatum Job quantum a tramite veritatis exorbitet, illa Domini attestatione cognoscimus, qua ad diabolum dicit: Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis in terra ? Ecce quem Veritas dicit absque comparatione justum, eum Eliu asserit absque comparatione peccatorem. Sed haec esse propria arrogantium praedicatorum solent, ut etiam afflictos auditores suos magis districte corripere appetant, quam blande refovere. Plus enim student, ut mala objur
Abbreviated transcription (Latin):
nosmetipsos nos liberari dicimur. qui liberan¬
ti nos dño consentimus. Unde paulus cũ dicc¬
ret. habundantiꝰ illis om̃ib laboraui. ne la-¬
bores suos sibi tribuisse iuderetur. ilico adiunx¬
it. ñ autem ego. s gr̃a dĩ mecum. Quia cnim
p̃uenientem di grãm ctiã ipse ꝑ liberum arbi¬
trium fuerat subsecutus apte subiunxit mecũ.
ut & diuino muncri ñ esset ingratus: & tam̃
a merito liberi arbitrii ñ remaneret extraneus.
De hoc autem qui liberatori suo semetipsũ cog¬
noscendo consensit. recte dicitur. liberauit
animã suam ne ꝑgeret in interitum. Sequit᷑.
ueritatis: quã corde mortuus uidere ñ posset
Uel certe. quia dñs dixcit. ego sum lux mundi
uidebunt lucem etiã mortui. qͣndo om̃s iniu¬
sti eum uenire. ad iudicium in humanitatis
forma conspexerint. S uiuens tunc lucem re¬
spicit. qui liberis cordis oculis in forma cum
diuinitatis attendit. Sequitur. Hȩc omĩa

Expanded text:
nosmetipsos liberare dicimur, qui liberannosmetipsos liberare dicimur, qui liberanti nos Domino consentimus. Unde Paulus, cum diceret: Abundantius illis omnibus laboravi , ne labores suos sibi tribuisse videretur, illico adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum. Quia enim praevenientem Dei gratiam in se per liberum arbitrium fuerat subsecutus, apte subjungit, Mecum: ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. De hoc autem qui liberatori suo semetipsum cognoscendo consensit, recte dicit: Liberavit animam suam, ne pergeret in interitum. Sequitur:veritatis quam corde mortuus videre non posset. Vel certe, quia Dominus dixit: Ego sum lux mundi , videbunt lucem etiam mortui, 771 quando omnes injusti eum venire ad judicium in humanitatis forma conspexerint. Sed vivens tunc lucem respicit, qui liberis oculis cordis in forma eum divinitatis attendit. Sequitur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
districtiori gaminatione sc pensat. minus se
ꝑcussum qm merebatur agnoscit. qͥa in illoꝵ
iusticia conspicit. quã grauis sibi culpa fuerit
qd̃ errauit: Et iccirco hoc qd̃ patitur distric¬
tum esse ñ sentit: quia districte nouit pensa¬
re qd̃ fecit. Ualde autẽ facile est: ut pecca¬
torem se quisq cum nichil ꝓ peccato suo pati-¬
tur factatur. Securi uidelicet iniquos nos
dicimꝰ : cũ uindictã nullam de iniquitate
sentimꝰ. Nam peccatores nos quidẽ in tran¬
quillitate loquim᷑. s cũ de peccatis ipsis fla¬
gello interueniente corripim᷑. murmiramꝰ.
Pena gͦ nos interrogat. si ueraciter. cognosci¬
mus culpã. Uir itaq iustus quia culpam su¬
am districte considerat. etiam in flagello po¬
situs dicat. & ut crã dignꝰ ñ recepi. Sequitur.¬
Liberauit cmĩ animã suam: ne ꝑgeret in in¬
teritum. Quia p̾ueniente diuina gr̃a in ope¬
ratione bona nr̃m liberũ arbitrium sequitur.

Expanded text:
districtiori examinatione se pensat, minus se districtiori examinatione se pensat, minus se percussum quam merebatur agnoscit, quia in illorum justitia conspicit quam gravis sibi culpa fuerit quod erravit; et idcirco hoc quod patitur districtum esse non sentit, quia districte novit pensare quod fecit. Valde autem facile est ut peccatorem se quisque, cum nihil pro peccato suo patitur fateatur. Secure videlicet iniquos nos dicimus, cum vindictam nullam de iniquitate sentimus. Nam peccatores nos quidem in tranquillitate loquimur, sed cum de peccatis ipsis flagello interveniente corripimur, murmuramus. Poena ergo nos interrogat, si veraciter cognoscimus culpam. Vir itaque justus, quia culpam suam districte considerat, etiam in flagello positus dicat: Et ut dignus eram non recepi. SequiturLiberavit enim animam suam ne pergeret in interitum. - Quia praeveniente divina gratia, in operatione bona nostrum liberum arbitrium sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
atq innocentes uideri conantur. Unusquisq
gͦ cum talis est. & si deliqui dicit uere ñ dicit.
quippe. qui peccatorem se ñ cordis intimo. s uer¬
botenus afserit. Quia enim scriptũ est. iustus
in pͥncipio accusator est sui. iste de confessione
peccati ornari uoluit ñ humiliari: ꝑ accusa¬
tionẽ suam humilis appetit uideri ñ esse. Nam
si confitendo peccatũ esse humilis ueraciter ap¬
peteret. de ꝑpetratione peccati arguentes se ali¬
os ñ impugnaret. Itaq iustus uitã suam iudi¬
cans ꝑ exempla melioꝵ. ex cordis intimo cog¬
noscit sc esse qd̾ dicit. Ait enĩ. peccaui & uere
deliqui: atq de co ipso qd̾ tolerat flagello sub¬
ungit. & ut eram dignus ñ recepi. Unꝰ quisq
enim in flagello positus. minus ad huc peccata
sua considerat. si uel tanto uel ampliꝰ se ꝑ¬
cussum quã merebatur cxistimat. Iste autem
quia qͣnto maioꝵ exempla considerat. tanto

Expanded text:
atque innocentes videri conantur. Unusquisque atque innocentes videri conantur. Unusquisque ergo cum talis est, si deliquisse se dicit, vere non dicit, quippe qui peccatorem se non ex cordis intimo, sed verbotenus asserit. Quia enim scriptum est: Justus in principio accusator est sui , iste de confessione peccati ornari voluit, non humiliari; per accusationem suam humilis appetiit videri, non esse. Nam si confitendo peccatum esse humilis veraciter appeteret, de perpetratione peccati arguentes se alios non impugnaret. Itaque justus vitam suam judicans per exempla meliorum ex cordis intimo cognoscit se esse quod dicit. Ait enim: Peccavi, et vere deliqui. Atque de eo ipso quod tolerat flagello subjungit: Et ut eram dignus non recepi. 23. Qui enim in flagello positus minus adhuc peccata sua considerat, si vel tantum vel amplius se percussum quam merebatur existimat. Iste autem, quia quanto majorum exempla considerat, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
spiciunt. Per spem quidẽ quasi ante se pedem
ꝓferunt. s ꝑ considerationẽ prauoꝵ hominũ
post se oculos tendunt. Recti uideri appctuis:
s ad inueniendos se tortam regulam sumunt.
Si enĩ semetipsos quales sunt cognoscere appe¬
tunt: ñ deterioꝵ conspicere s meliora exem¬
pla debuerunt. Iccirco gͦ peccatores se tsse ñ
intelligunt: quia homines ñ attendunt.
Nam si homines attenderent: qntũ peccando
distarent a bonis hominib inuenirent. De
hoc g penitente qui iccirco bonoꝵ exempla con¬
siderat. ut sibimctipsi qͣntum abono recessit
innotescat. bene dicitur. resꝑiciet homines &¬
dicet. peccaui. Sequitur. Et uere deliqui.
& ut eram dignus ñ recepi. Peccatores plerũq¬
se confitentur. cuã qui se esse ñ credunt. Nam
sepe contingit ut passim se homines iniquos
esse fateantur. s cum peccata sua ueraciter aliis
arguentib audiunt. defendant se sum moꝑe.

Expanded text:
spiciunt. Per spem quidem, quasi ante se pedem spiciunt. Per spem quidem, quasi ante se pedem proferunt, sed per considerationem pravorum hominum post se oculos tendunt. Recti videri appetunt, sed ad inveniendos se tortam regulam sumunt. Si enim semetipsos quales sunt cognoscere appetunt, non deteriorum conspicere, sed meliorum exempla debuerant. Idcirco ergo peccatores se esse non intelligunt, quia homines non attendunt. Nam si homines attenderent quantum 770 peccando distarent a bonis hominibus, invenirent. De hoc ergo poenitente qui idcirco bonorum exempla considerat ut sibimetipsi quantum a bono recessit innotescat bene dicitur: CAPUT IX. itam. Sequitur: Et vere deliqui, et ut eram dignus non recepi. - Peccatores se plerumque confitentur, etiam qui se esse saepe contingit ut passim se homines iniquos esse fateantur, sed cum peccata sua veraciter aliis arguentibus audiunt, defendunt se summopere,