comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorib predicãt: quasi stelle tenebras nostre
noctis illustrant. Dum ergo plebe iudaica in
perfidie sue nocte remanente. p̃dicatores suos
dñs per silentiũ intra semetipsos retinuit: cecis
iniquorũ sensib celeste lumen abscondit. Sed
sacro attestante eloquio didicimus: qd̾ iudea que
nunc deseritur. ad fidei sinũ infine colligetur.
Hinc nãq per ẏsaiam dicit᷑. Si fuerit numerus
filiorũ isrł quasi harena maris: reliquie salue
in isrł: donec plenitudo gentiũ intraret: et sic
om̃ĩs isrł saluus fieret. Qͥ igitur p̃dicatores suos
nunc oculis iudee subtrahit. sed postmodũ osten¬
dit. quasi stellas suas abscondit: ut absconsis
prius et post choruscantib astrorũ sp̃ualium
radiis. sue ꝑfidie noctẽ et nũc repulsa ñ uideat:
et tunc illuminata deprehendat. Plebs autem
israhelitica que ubertim in fine colligetur. in
ipsis sancte ecclesie exordiis crudeliter obdurat᷑:

Expanded text:
peccatoribus praedicant, tenebras nostrae peccatoribus praedicant, tenebras nostrae noctis illustrant. Unde diperfidiae suae nocte remanente, praedicatores suos Dominus per silentium intra semetipsos retinuit, caecis iniquorum sensibus coeleste lumen abscondit. Sed sacro attestante eloquio didicimus, quod Judaea, quae nunc deseritur, ad sinum fidei in fine colligetur. Hinc namque per Isaiam dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae in Israel, donec plenitudo gentium intraret: et sic omnis Israel salvus fieret . Qui igitur praedicatores suos nunc oculis Judaeae subtrahit, sed postmodum ostendit, quasi stellas suas abscondit, ut absconsis prius et post coruscantibus astrorum spiritualium radiis, suae perfidiae noctem et nunc repulsa non videat, et tunc illuminata deprehendat. Plebs autem Israelitica, quipsis sanctae Ecclesiae exordiis crudeliter obduratur;
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ipse quẽ lex p̃dirit. in carne apparuit: et idem
ipse quẽ nunc testam̃tũ nouũ loquitur. in gloria
maiestatis apparebit: et tunc utrorũq finis erit.
cum uisus indiuinitatis sue potencia. cũcta que
sunt predicta cõpleuerit. Scriptũ nãq ẽ. Finis
legis xp̃c: ad iusticiã omĩ credenti. Finis uidelicet
non qui consumit: sed qui ꝑficit. Tunc et enim
legem ꝑficit: cum sicut lex predixerat. incarnatꝰ
apparuit. S adhuc de eius iudicio multa testam̃¬
tum nouũ loquitur: ad huc multa de eiꝰ regno
narrat: que necdũ uidemꝰ impleta. Ecce eugłm
cotidie legitur: uentura uita p̾dicat᷑. Tũc igitur
erit ⁊ noui testam̃ti finis: cum ea que de se ꝓmi¬
sit impleuerit. finietur uero testam̃tũ nouum:
quia ꝑficietur. Nam cũ ipse de quo loquit᷑ uisus
fuerit: eiusdem testam̃ti uerba cessabunt. Quẽad
incarnacioĩs. ⁊ ꝑfecte humanitatis sue: ita testa¬
menti noui ꝓmissa impleturus ẽ. per ostensam

Expanded text:
m ipse, quem Lex praedixit, in carne apparuit, et idem ipse, quem nunc Testamentum Novum loquitur, in gloria majestatis apparebit: et tunc utrorumque finis erit, cum visus in divinitatis suae potentia, omnia quae sunt praedicta compleverit. Scriptum namque est: Finis Legis Christus ad justitiam omni credenti. Finis videlicet non qui consumit, sed qui perficit. Tunc et enim perfecit cum, sicut Lex praedixerat, incarnatus apparuit; sed adhuc de ejus judicio multa Testamentum Novum loquitur, adhuc multa de ejus regno narrat quae necdum videmus impleta. Ecce Evangelium quotidie legitur, ventura vita praedicatur. Tunc igitur erit et Novi Testamenti finis, cum ea quae de se promisit impleverit; finietur vero Testamentum Novum, quia perficietur. Nam cum ipse de quo loquitur visus fuerit, ejusdem Testamenti verba cessabunt. Quemadmincarnationis et perfectae humanitatis suae, ita Testamenti Novi promissam impleturus est per ostensam
Abbreviated transcription (Latin):
miscd̃iam dei: ut exhibeatis corꝑa ur̃a
hostiam uiuentẽ. Multi sunt in eccła scã positi.
qui peccõrũ suorũ memores. lacrimis maculas
lauant: carnẽ per abstinenciã macerãt: nullis
se huius mundi actionib miscẽt: que habent in¬
digentib tribuũt: et habere que non habent
non concupiscũt: qui memores eterni iudicii.
semet ipsos cotidie deo sacrificiũ per lamentum
ꝯpũctionis mactãt. Qͥ idcirco corpora castigãt:
quatinus hoc quod per magistrũ gentiũ dicit᷑
impleãt. Ut exhibeatis corꝑa ur̃a hostiã uiuentẽ:
scãm. deo placentẽ. Hostia quippe occidit᷑: ut of¬
ferat᷑. S hostia uiuens est: corpus ꝓ dõ afflictũ.
Quod hostia dicitur ⁊ uiuẽs: qr uiuit ĩ uirtuti¬
bus: et est a uiciis occisũ. Hostia uidelicet. quia
iam huic mundo ẽ a prauis actib mortuum:
uiuẽs aũ. qr cũcta que p̃ualet bona operatur:¬

Expanded text:
cordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem . Multi sunt in Ecclesia sancta positi, qui peccatorum suorum memores, lacrymis se lavant, carnem per abstinentiam macerant, nullis se hujus mundi actionibus miscent; quae habent, indigentibus tribuunt, et habere quae non habent non concupiscunt: qui memores aeterni judicii semetipsos quotidie Deo sacrificium per lamentum compunctionis mactant. Qui idcirco corpora castigant quatinus hoc quod per magistrum gentium dicitur implerent, exibentes corpora sua hostiam viventem, sanctam, Deo placentem. Hostia quippe occiditur, ut offeratur, sed hostia vivens est corpus pro Domino afflictum. Quod et hostia dicitur et vivens, quia vivit in virtutibus et est occisum a viciis: hostia videlicet, quia iam huic mundo est a pravis actibus mortuum; vivens autem, quia cuncta quae prevalet bona operatur
Abbreviated transcription (Latin):
so uerius mũdi concupiscenciã uincit. Absq t̃rore
paulus in corde requiescebat : qui dicebat. Certus
sum enĩ. qr neq mors. neq uita. neq angłi. neq
principatus. neq instancia. neq futura. neq for¬

Expanded text:
so verius mundi concupiscentiam vincit. Absque terrore so verius mundi concupiscentiam vincit. Absque terrore Paulus in corde requiescebat, qui dicebat: Certus sum enim, quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, neque instantia, neque futura, neq
Abbreviated transcription (Latin):
trem iħm xp̃m iustũ: ⁊ ipse est ꝓpiciacio pro
peccatis nr̃is: non pro nostris autẽ tantũ. sed et
pro nobis. Unigenito enĩ filio ꝑ hoĩe int̾pellare
est: apud coet̾nũ patrẽ seipsũ hoĩem demõstra¬
re. Ei quippe prohumana nat̃a rogasse ẽ eandẽ
naturã in diuinitatis sue celsitudine suscepisse. Int̾pel¬
lat igitur pro nobis dñs. non uoce. sed miseracione :
qr quod dãpnari in electis noluit. suscipiendo libe¬
ertus sum qr neq mors. neq uita. neq angłi.
neq creatura alia. poterit nos separare a
caritate dei. Quisquis in solo et̃nitatis desiderio
figitur: nec ꝓsperitate attollitur: nec adu̾sitate
quassat᷑. Dum nil habet in mũdo quod appetat:
nichil est qd̾ de mũdo ꝑtimescat. Hinc enĩ salomõ
ait. Non contristabit iustũ: quicquid ei acciderit.
Hinc iterũ dicit. Iustus quasi leo confidẽs: absq
terrore erit. Tanto enim quisq plenius a se pa¬
uorem qui ex mũdo est abicit: quanto ĩ semet ip¬

Expanded text:
ristum justum: et ipse est propitiatio pro peccatis; non pro nostris autem tantum, sed etiam pro nobis. Unigenito enim Filio pro homine interpellare est apud coaeternum Patrem seipsum hominem demonstrare. Ei quippe pro humana natura rogasse est eamdem naturam in divinitatis suae celsitudine suscepisse. Interpellat igitur pro nobis Dominus non voce, sed miseratione, quia quod damnari in electis noluit suscipiendo libetus sum, quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque creatura alia poterit nos separare a charitate Dei . Quisquis in solo aeternitatis desiderio figitur, nec prosperitate attollitur, nec adversitate quassatur. Dum nihil habet in mundo quod appetat, nihil quod est de mundo pertimescat. Hinc enim Salomon ait: Non contristabit justum quidquid ei acciderit . Hinc iterum dicit: Justus quasi leo confidens, absque terrore erit . Tanto enim quisque plenius a se pavorem qui ex mundo est abjicit, quanto in semetip
Abbreviated transcription (Latin):
los rursũ admonet dicẽs. Si quis ñ obedit u̾bo
nr̃o. ꝑ epłam hanc notate: ⁊ ñ ꝯmisceamini
cũ illo. ut confundat᷑. Atq ilico adiunx̃. Et
nolite ut inimicũ estimare illũ: s corripite
ut frẽm. Ac si diceret. Pacẽ cũ eo exteriorẽ sol¬
uite. sed interiorẽ circa illũ medullitꝰ custodite:
ut peccantis mentẽ sic ur̃a discordia feriat: qͣti¬
nus paxr a urĩs cordib nec abnegata discedat:¬

Expanded text:
los rursum admonet, dicens: Si quis non obedit verbolos rursum admonet, dicens: Si quis non obedit verboolam hunc notate: et non commisceamini cum illo, ut confundatur . Atque illico adjunxit: Et nolite ut inimicum existimare illum, sed corripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, quatenus pax a cordibus vestris nec abnegata discedat
Abbreviated transcription (Latin):
habentes. Si pacem diligentes ad correctionis
uerba ꝓsiliant. non debẽt formidare tẽporalem
pacem sibi turbare : et tñ eandem pacẽ integra
dilectione debent intrinsecus tenere: quã per ĩ¬
uectionẽ uocis uident᷑ extrinsecus sibi turbare.
Hinc paulus ait. Si fieri potest qd̾ ex uobis ẽ:
cũ om̃ib hominib pacem habentes. Hortatu¬
rus enim discipłos ut pacem cũ om̃ib haberẽt
p̃misit dicens. si fieri potest: atq subiunã qd̾
ex uobis est. Difficile quippe erat. ut si male ac¬
ta corriꝑent: habere pacem cũ om̃ib possent.
S cum ⁊c̃poralis pax in prauorũ cordib ex in
crepatione nr̃a confunditur: inuiolate necesse ẽ
ut in nr̃o corde seruetur. Recte itaq ait qd̃
ex uobis est. Ac si nimirũ dicat. Quia nimirũ¬
pax ex duarũ parciũ consensu subsistit: si ab eis
qui corripiuntur expellit᷑. integra tam̃ in ur̃a
qui corripitis mente teneat᷑. Uñ eosdem discipu¬

Expanded text:
habentes . Si pacem diligentes ad increpationis verba prosiliant, non debent formidare temporalem pacem sibi turbare; et tamen eamdem pacem integra dilectione debent intrinsecus tenere, quam per invectionem vocis videntur extrinsecus sibi turbare. Hinc Pacum omnibus hominibus pacem habentes . Hortaturus enim discipulos ut pacem cum omnibus haberent, praemisit, dicens: Si fieri potest, atque subjunxit: Quod ex vobis est. Difficile quippe erat ut si male acta corriperent, habere pacem cum omnibus possent. Sed cum temporalis pax in pravorum cordibus ex nostra increpatione confunditur, inviolata necesse est ut in nostro corde servetur. Recte itaque ait: Quod ex vobis est. Ac si nimirum dicat: Quia pax ex duarum partium consensu subsistit, si ab eis qui corriqui corripitis mente teneatur. Unde eosdem discipu
Abbreviated transcription (Latin):
in qͣntũ cum dño unũ sũt. sensũ dñi ñ ignorãt.¬
que sunt hominis: nisi sp̃c hominis qui ĩ ipso ẽ:
Ita et que dei sunt nemo cognouit: nisi sp̃c dei.
Qui ut ostenderet se nosse que dei sunt: adiũx̃.
Nos aũ non sp̃m huius mundi accepimꝰ: s sp̃m̃
qui ex deo est. Hinc iterũ dicit. Quod oculus ñ
uidit. nec auris audiuit. nec in cor hoĩs ascendit
que p̃ꝑaũ deus diligentib se: nob̾ aũ reuelaũ ꝑ

Expanded text:
in quantum cum Din quantum cum Dquae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso est? Ita et quae Dei sunt nemo cognovit, nisi Spiritus Dei . Qui ut ostenderet se nosse quae Dei sunt, adjunxit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed ipsum qui ex Deo est. Hinc iterum dicit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se, nobis a
Abbreviated transcription (Latin):
que deus loquit᷑ sciunt. Uñ ⁊ dauid ꝓpħa cũ
dixisset. in labiis meis ꝓnunciaui oĩa iudicia:
protinus addidit oris tui. Ac si aꝑte dicat. Illa
ego iudicia ⁊ nosse ⁊ ꝓnunciare potui: que te
dixisse cognoui. Nam ea que ipse non loqueris:
nostris ꝓculdubio cognicionib abscondis. Con¬
cordat ergo propħica apłicaq sentencia : qr
et incõphensibilia sunt dei iudicia: et tñ que
de ore eius ꝓlata fuerint. humanis labiis ꝓ.¬
nunciant᷑: qm̃ sciri ab hominib ⁊ ꝓlata ꝑ dm̃
possũt. et occulta ñ possũt. Rursus alia subori¬
tur questio: si unus fit cum dño sp̃c qui dño
beatus paulus subiungit dicẽs. Quis enĩ ꝯgno¬
uit senss̃ dm̃: aut quis consiliarnis eius fuit :
ualde enim inconueniẽs uidet᷑ esse: eiꝰ sensũ
cũ quo unus factus fuerit ignorare. S scien¬
dum est: qd̾ sicut supra breuit dictũ ẽ. scĩ uiri

Expanded text:
quae Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum quae Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia, protinus addidit, oris tui. Ac si aperte dicat: illa ergo judicia et nosse et pronuntiare potui quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris nostris proculdubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica apostolicaque sententia, quia et incomprehensibilia sunt Dei judicia; et tamen quae de ore ejus prolata fuerint humanis labiis pronuntiantur, quoniam sciri ab hominibus et prolata prodi possunt, et occultari non possunt. Rursus alia suboritur quaestio: si unus fit cum Domino s Paulus subjungit, dicens: Quis enim cognovit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Valde enim inconveniens videtur esse, ejus sensum cum quo unus factus fuerit ignorare. Sed sciendum est quia sicut supra breviter dictum est, sancti viri
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ꝑscrutari appetat. cur cũ alius repellitur
alius eligatur: uel cur cũ alius eligitur. alius re
Nam dacud propħa dño loquitur dicens. In labus
meis: ꝓnunciaui omĩa iudicia oris tui. Et cum
ininus sit nosse quã ꝓnunciare : quid est quod
paulus in ꝯp̃hensibilia esse dei iudicia asserit. dauid
aũ hec se omĩa non solum nosse: s etiã in labiis
in quantũ cum dño unũ funt: sensum dñi non
ignorãt. Om̃s enim qui deuote dñm secuntur.
etiam cũ dño deuocione sunt: et adhuc carnis
corruptibilis pondere grauati. cũ dño non sũt.
Occulta itaq dei iudicia. in quantũ comuncti
sunt sciunt: in quantũ disiuncti sũt. nesciunt.
Quia enĩ secreta eius adhuc ꝑfecte ñ penetͣnt:
incõp̃hensibilia eius iudicia ẽẽ testantur. Quia
scripture eloquiis. uel occultis reuelacionib.
in quantũ accipiũt agnoscũt: hoc ⁊ norunt.
et ꝓnunciãt. Iudicia igit᷑ que d̾s tacet nesciũt:

Expanded text:
ergo perscrutari appetat cur cum alius repellitur, alius eligatur; vel cur cum alius eligitur, alius repNam David propheta Domino loquitur, dicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam in labiis unum sunt, sensum Domini non ignorant. Omnes enim qui devote Dominum sequuntur, etiam devotione cum Deo sunt, et adhuc carnis corruptibilis gravati pondere, cum Deo non sunt. Occulta itaque Dei judicia inquantum conjuncti sunt, sciunt; inquantum disjuncti sunt, nesciunt. Quia enim secreta ejus adhuc perfecte non penetrant, incomprehensibilia ejus judicia esse testantur: quia Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus, in quantum accipiunt, agnoscunt, hoc et norunt et pronuntiant. Judicia igitur quae Deus tacet nesciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
essẽ memorauit: quia et electus quisq uel in exem¬
plo iusticie prerogando positus. dici deus potest.
sed inter omĩa. qm̃ mincupatiue deus: xp̃e autẽ
deus est super omĩa. qr naturaliter deus x xxiii.

Expanded text:
esse memoravit, quia et electus quisque vel in exemesse memoravit, quia et electus quisque vel in exemplo justitiae propagandae positus, dici Deus potest, sed inter omnia, quoniam nuncupative Deus: Christus autem Deus est super omnia, quia naturaliter Deus. CAP. XXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o iħu dño nr̃o. Caritas quippe dei. mentẽ
quã semel ceꝑit. a dilectione mundi funditus
occidit: et hanc tanto ualentiꝰ in auctoritatẽ eri¬
git. quanto et insensibilẽ contͣ terrores reddit¬
p̃c qui est suꝑ omĩa deus bñdictꝰ uñi. suꝑiet̾.
in scła. In sacra script᷑a aliquando deus
nuncupatiue : aliqñ uero essencialit̃ dr̃. Nuncu¬
patiue dr̃: sicut ad moysen ait. Ecce constitui te
eundẽ ait. Ego sum deus patris tui: ds abraham.
deus ysaac. ⁊ deus iacob. Unde beatus paulus apłs
de hoc nuncupatiuo et essenciali uocabulo dei
discretionẽ facit: cũ de antixp̃o ait. Qui aduer¬
satur et extollitur supra omne qd̾ dicitur d̾s:
aut quod colit᷑. Deus enim aliqñ dici ⁊ homo
potest: deus uero coli purus homo non potest.
Rursum alibi idem apłs uolẽs nuncupatiuũ
dei nomen ab essenciali discernere: de redẽpto
tiue dicitur deus inter omĩa: qͥ uͦ essencialit᷑
deus super omĩa est̃. Ut ergo oftenderet xp̃m natu¬

Expanded text:
ino nostro. Charitas quippe Dei mentem quam semel coeperit a dilectione mundi funditus occidit, et hanc tanto valentius in auctoritatem erigit, quanto et insensibilem contra terrores redditqui est super omnia Deu benedictus in saecula . In Scriptura sacra aliquando Deus nuncupative, aliquando vero essentialiter dicitur. Nuncupative dicitur, sicut ad Moysen ait: Ecce constitui te eumdem ait: Ego sum Deus patris tui, Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Unde beatus Paulus apostolus de hoc nuncupativo et essentiali vocabulo Dei discretionem facit, cum de Antichristo ait: Qui adversatur et extollitur super omne quod dicitur Deus, aut quod colitur . Deus enim aliquando dici et homo potest, Deus vero coli purus homo non potest. Rursum alibi idem apostolus volens nuncupativum Dei nomen ab essentiali discernere, de Redemptortive dicitur, Deus inter omnia, qui vero essentialiter, Deus super omnia est. Ut ergo ostendat Christum natu
Abbreviated transcription (Latin):
se propriam deficiendo reuocauit: ut ita dicã
secreta sapiencie non mueniẽs inuenit: qr cum
ad suꝑna iudicia requirenda lassesceret. didicit
ut humilius timeret: et quẽ sua infirmitas
a cognicione intima reppulit. hunc ei uerius

Expanded text:
deficiendo revocavit, ut ita dicam, secreta sapientiae non inveniens invenit, quia cum ad superna consilia requirenda lassesceret, didicit ut humilius timeret; et quem sua infirmitas a cognitione intima repulit, hunc ei verius
Abbreviated transcription (Latin):
frequent̃ se fuisse testatur: qui a iudeis qͥnqͥes
quadragenas una minus accepit: qui ter uirgis
cesus. semel lapidatus est : ter naufragiũ passus.
nocte et die in ꝓfundo maris fuit: qui ꝑicula
fluminũ. latronũ. ex genere. ex gentibus. in ci¬
uitate. in solitudine. in mari. in falsis fr̃ib ꝑtu¬
qui foris pugnas. intus timores sustinuit : qui
ultra uires grauatũ se esse afserit dicẽs. Supra
modũ grauati sumus. supra uirtutẽ: ut tederet
nos etiam uiuere. S quomͦ remunacioĩs linteo.
sudorẽ tanti laboris tergat: ipse denunciat.
dicens. Existimo qd̾ non sũt condigne passio¬
nes huius tẽporis: ad futurã głam que reuela¬
bitur in nobis. Finẽ itaq oꝑis p̃stolat᷑: ⁊ dum
prouectũ remun̾ationis considerat: uile estimat¬
quod pene deficiens laborat: xui. De uinculis nr̃e¬

Expanded text:
frequenter se fuisse testatur: qui a Jufrequenter se fuisse testatur: qui a Juquadragenas unam minus accepit; qui ter virgis caesus, semel lapidatus est, ter naufragium passus, nocte et die in profundum maris fuit . Qui pericula fluminum, latronum, ex genere, ex gentibus, in civitate, in solitudine, in mari, in falsis fratribus pertuqui foris pugnas, intus timores sustinuit : qui ultra vires gravatum se asserit, dicens: « Supra modum gravati sumus, supra virtutem, ita ut taederet nos etiam vivere . Sed quomodo remunerationis linteo sudorem tanti laboris tergat ipse denuntiat, dicens: Existimo quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis. Finem itaque operis praestolatur, et dum profectum remunerationis considerat, vile aestimatquod pene deficiens laborat. CAP. XVI.--
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ in timore: sed accepistis sp̃m adoptionis
filiorũ: in quo clamamꝰ abba pater. Iustus enĩ eẽ
non ualet in conspectu dei: qui ei non ꝑ dilectio¬
nem. sed per formidinẽ seruit: xu. De consola¬
passiones huius tẽporis: ad futurã głam.
Electiꝰ quiq cũ huius mundi adu̾sa paciuntur.
cum honestatis contumelias. rerũ dãpna. cruciatꝰ
corporis tolerant. esse grauia quib exercentur
pensant: sed cũ mentis oculũ ad eterne patrie con¬
sideracionẽ tendũt. ex cõparacione p̃mii quã sit
leue qd̃ paciunt᷑ inueniũt. Quod enĩ ualde esse¬
ĩportabile ex dolore ostenditur: consideracione
prouida ex remuneratione leuigat᷑. Hinc ẽ qd̃
paulus semꝑ seipso robustior contra aduersa eri¬
gitur: qr nimirũ finẽ sui oꝑis p̃stolatur. Graue
nãq quod sustinet estimat: sed hoc leue per
p̃mii considerationẽ pensat. Ipse quippe quã
sit graue quod patitur indicat: qui ĩ carcerib
abundantius. in plagis supra modũ. in mortib

Expanded text:
in timore: sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba, Pater. Justus enim esse non valet in conspectu Dei qui ei non per dilectionem sed per formidinem servit. CAP. XV.-- Nones hujus temporis aelecti quique cum mundi hujus adversa patiuntur, cum honestatis contumelias, rerum damna, cruciatus corporis tolerant, esse gravia quibus exercentur pensant, sed cum mentis oculos ad aeternae patriae considerationem tendunt, ex comparatione praemii, quam sit leve qimportabile ex dolore ostenditur, consideratione provida ex remuneratione levigatur. Hinc est quod Paulus semper seipso robustior contra adversa erigitur, quia nimirum finem sui operis praestolatur. Grave namque quod sustinet aestimat, sed hoc leve per praemii considerationem pensat. Ipse quippe quam sit grave quod patitur, indicat: Qui in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus
Abbreviated transcription (Latin):
gemitib ienar rabilib. Sp̃c sanctus greca locu¬
tione paraclitus dr̃: qd̾ latina consolator. uel
aduocatus interp̃tatur. Qͥ idcirco aduocatꝰ dr̃
qr pro errore delinquentiũ. apud iusticiã patris
interuent. Consolator aũ ideo uocat᷑ : qr de
peccati ꝑpetracione merentib. dũ spem uenie
preparat : ab afflictione tristicie mentẽ leuat.
Qui unius fubstancie cũ patre et filio exorare
pro delinquentib ꝑhibetur: qm̃ eos quos reple¬
uerit exorantes facit̾. Unde et paulus dicit. Ipse
sp̃c postulat pro nobis gemitib menarrabilib.
Minor uero est qui postulat: quã qui postula¬
tur. Quomͦ ergo sp̃c postulare dr̃: qͥ minor nẽs
Nequaquã igitur postulat qui equalis est: sed
postulare dicitur. qm̃ ad postulandũ eos quos
uos p̃sciuit. ⁊ p̃destinaũ Mor̾. libro. xͦx.

Expanded text:
gemitibus inenarrabilibus . Spiritus sanctus Graeca locutione Paraclitus dicitur, quod Latina consolator vel advocatus interpretatur. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Consolator autem ideo vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. Qui unius substantiae cum Patre et Filio exorare pro delinquentibus perhibetur, quoniam eos quos repleverit exorantes facit. Unde et Paulus dicit: Ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Minor vero est qui postulat quam qui postulatur. Quomodo ergo Spiritus postulare dicitur qui minor non est? Nequaquam igitur postulat qui aequalis est; sed postulare dicitur, quoniam ad postulandum eos quos uos praescivi
Abbreviated transcription (Latin):
ui etram interpellat ꝓ nobis. Libro.xxiͦ.
Unigenitus dei filius homo factus ꝓ nob̾.
in se humanã naturã suscepit: ut qr puro hoĩ
uia redeundi non patebat ad dm̃: uia redeundi
fieret per hominem dm̃. Longe quippe distaba¬
mus a iusto ⁊ ĩmortali: nos mortales ⁊ ĩiusti. Sed
inter ĩmortalẽ iustũ. ⁊ nos mortales. ⁊ mniustos ap¬
paruit mediator dei et hoĩum mortalis ⁊ iustus:
qui et mortẽ haberet cũ hominib. et iusticiam
cum deo: ut qr per ima nr̃a longe distabamus
a sũmis. in seipso uno iungeret ima cũ sũmis: atq
ex eo nobis uia redeundi fieret. quo sũmis suis
ima nr̃a copularet: de quo per iohem apłm dr̃.¬

Expanded text:
ui etiam interpellat pro nobis . Unigenitus Dei Filius homo factus pro nobis in se humanam naturam suscepit, ut quia puro homini via redeundi non patebat ad Deum, via redeundi fieret per hominem Deum. Longe quippe distabamus a justo et immortali, nos mortales et injusti: sed inter immortalem justum et nos mortales et injustos apparuit Mediator Dei et hominum, mortalis et justus, qui et mortem haberet cum hominibus, et justitiam cum Deo; ut quia per ima nostra longe distabamus a summis, in seipso uno jungeret ima cum summis, atque ex eo nobis via redeundi fieret ad Deum, quo summis suis ima nostra copularet. De quo per Joannem ap
Abbreviated transcription (Latin):
conformes fieri imaginis filii dei: cũ p̃sciencia non
possit esse in deo. Prescire enim dicitur. qui unãqͣq
rem ante quã ueniat uidet: et id quod futurũ est
priusquã presens fiat preuidet. Deus ergo qͦmͦ est
prescius: dum nulla nisi que sunt fut᷑a p̃sciant᷑:
Et scimus qr deo futurũ nichil est. ante cuꝰ ocłos
p̃terita nulla sunt. p̃sencia non tͣnseũt. fut᷑a ñueni¬
unt: quippe qr omne qd̾ nobis fuit et erit. ĩ eius
prospectu p̃sto est: et omne quod presens est. sciri
potest potius quã presciri. Et tamen qr ea q̃ nobis
futura sunt uidet. que tamen ipsi semꝑ p̃sto sunt
humano mͦ p̃scius dicitur: quãuis nequaꝗͣ futur̃
p̃uideat. qd̾ presens uidet. Nam et queq sunt in
eternitate eius. non ideo uident᷑ qr sunt: s id̾o sut
qr uident᷑. In deo ergo nec p̃terita nec fut᷑a reppe¬
riri queunt. s cũcta mutabilia ĩmutabilit̃ durãt.
et que in seipsis simul existere ñ possũt. illi simł

Expanded text:
conformes fieri imaginis Filii sui; cum praescientia non possit esse in Deo. Praescire enim dicitur qui unamquamque rem antequam veniat videt; et id quod futurum est, priusquam praesens fiat, praevidet. Deus ergo quomodo praescius, dum nulla nisi quae sunt futura praesciantur? Et scimus quia Deo futurum nihil est, ante cujus oculos praeterita nulla sunt, praesentia non transeunt, futura non veniunt, quippe quia omne quod nobis fuit et erit in ejus prospectu praesto est, et omne quod praesens est sciri potest potius quam praesciri. Et tamen quia ea quae futura nobis sunt videt, quae tamen ipsi semper praesto sunt, humano modo praescire dicitur, quamvis nequaquam futurum praevideat quod praesens videt. Nam et quae sunt ab aeternitate ejus non ideo videntur quia sunt, sed ideo sunt quia videntur. In Deo ergo nec praeterita, nec futura reperiri queunt, sed cuncta mutabilia immutabiliter durant, et quae in seipsis simul existere non possunt, illi simul
Abbreviated transcription (Latin):
on regnet peccm̃. in ur̃o mortali corpore.
Non potest in hac uita posito homini: deẽẽ¬
temptacio peccati. S aliud est peccato tẽptanti
resistere: aliud est dnãnti seruire. Huius quippe
peccati dñium. et regnũ a discipłorũ cordibus
repellebat apłs: cum dicebat. Non regnet pec¬
catum. in ur̃o mortali corpore. Non enĩ ait non
sit. sed non regnet. quia non esse non potest:
non autem regnare in cordib bonorũ potest:
umanũ dico : ꝓpter infirmitatẽ carnis
ur̃e. Iusti nequaquã sunt in terrenis stu¬
diis fortes. et in celestibus debiles: sed longius
atq distancius studiosos se deo exhibẽt. quam
seculo fuisse meminerũt. Nam cũ quibusdam
per predicatorẽ nr̃m beatũ paulũ dr̃. humanũ
dico ꝓpter infirmitatẽ carnis ur̃e. sic̃ exhibu

Expanded text:
on regnet peccatum in vestro mortali corpore . Non potest in hac vita posito homini tentatio deesse peccati. Sed aliud est peccato tentanti resistere, aliud est dominanti servire. Hujus quippe peccati dominium et regnum a discipulorum cordibus repellebat Apostolus, cum dicebat: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore. Non enim ait non sit, sed non regnet, quia non esse non potest, non autem regnare in cordibus bonorum potest. dico, propter infirmitatem carnis vestrae . Justi nequaquam sunt in terrenis studiis fortes, et in coelestibus debiles, sed longius atque distantius studiosos se Deo exhibent, quam saeculo fuisse meminerunt. Nam cum quibusdam per praedicatorem nostrum beatum Paulum dicitur: Humanum dico, propter infirmitat
Abbreviated transcription (Latin):
creatura subiecta est non uolẽs. sed ꝑpter eũ qui¬
subiecit in spe: qr et ipsa creat̾a liberabit᷑ a ser¬
uitute corruptionis. in libertate głe filiorũ dei.
Uanitati quippe creatura ñ uolens subdit᷑: quia
homo qui ingenite constancie statũ uolens de¬
seruit: pressus iuste mortalitatis pondere. no¬
lens mutabilitati sue corruptionĩ seruit. Sed
creatura hec tũc a seruitute corruptioĩs exiita
eripitur: cũ ad filiorũ dei głam incorrupta
resurgendo subleuat᷑: et dignitate libertatis
accepta. in filiorũ dei głam uertit᷑: qr unita
deo per sp̃m. quasi hoc ipsum qd̾ creatura est
transisse ac subegisse declarat᷑. Electos enĩ nũc
pena corruptionis aggrauat: sed tũc ĩ corrup¬
tionis gła eraltat: et quantũ ad p̃sentis neces¬
sitatis pondera. nunc in dei filiis de libertate
nichil ostenditur: tantũ uero ad subsequẽtis
libertatis głam. tunc in dei famulis de seruitu¬

Expanded text:
creatura subjecta est non creatura subjecta est non t in spe; quia et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei. Vanitati quippe creatura non volens subditur, quia homo qui ingenitae constantiae statum volens deseruit, pressus justae mortalitatis pondere, nolens mutabilitatis suae corruptioni servit. Sed creatura haec tunc a servitute corruptionis exuta eripitur, cum ad filiorum Dei gloriam incorrupta resurgendo sublevatur; dignitate libertatis accepta, in filiorum Dei gloriam vertitur, quia unita Deo per spiritum, quasi hoc ipsum quod creatura est transisse ac subegisse declaratur. Electos enim nunc poena corruptionis aggravat, sed tunc incorruptionis gloria exaltat: et quantum ad praesentis necessitatis pondera, nunc in Dei filiis de libertate nihil ostenditur: tantum vero ad subsequentis libertatis gloriam, tunc in Dei famulis de servitu
Abbreviated transcription (Latin):
anitati creatura subiecta est non uolẽs. Pret̃
illas molestias quas electi dei paciunt᷑ ĩ m̃te
interius : grauib necessitatis et corruptionis uin¬
culis astringunt᷑ exterius. Esurire quippe sitire.
lassescere. uincula corruptionis sunt: que scilicet
solui nequeunt. nisi cũ in illa ĩmortalitatis gloria
mortalitas nr̃a ꝑmutat᷑. Replemus enĩ refectiõib
corpus. ne extenuatũ deficiat: extenuamꝰ absti¬
nencia. ne nos repletũ p̃mat. Uegetamꝰ hoc mo-¬
tibus. ne situ ĩmutabilitatis intereat: sed cicius
hoc collocando sistimꝰ. ne ipsa sua uegetaciõe suc¬
cũbat. Adium̃to hoc uestiũ tegimꝰ. ne frigus inte¬
rimat: et quesita adium̃ta ꝑicimus. ne calor
exurat. Tot igitur diuersitatib occurrentes.
quid agimus. nisi corruptibilitati seruimus:
ut saltem multiplicitas impensi obsequii corpus
sustineat. qd̃ anxietas infirme mutabilitatis gra¬
uat: Unde bene per paulũ dr̃. Uanitati enim

Expanded text:
anitati creatura subjecta est, non volens . Praeter illas molestias quas electi Dei patiuntur in mente interius, gravibus necessitatibus corruptionis vinculis astringuntur exterius. Esurire quippe, sitire, lassescere, vincula corruptionis sunt, quae scilicet solvi nequeunt, nisi cum in illam immortalitatis gloriam mortalitas nostra permutatur. Replemus enim refectionibus corpus, ne extenuatum deficiat; extenuamus abstinentia, ne nos repletum premat; vegetamus hoc motibus, ne situ immobilitatis intereat: sed citius hoc collocando sistimus, ne ipsa sua vegetatione succumbat; adjumentis hoc vestium tegimus, ne frigus interimat, et quaesita adjumenta projicimus, ne calor exurat. Tot igitur diversitatibus occurrentes, quid agimus nisi corruptibilitati servimus, ut saltem multiplicitas impensi obsequii corpus sustineat quod anxietas infirmae mutabilitatis gravat? Unde bene per Paulum dicitur: Vanitati enim
Abbreviated transcription (Latin):
hic non est eius. Quasi quidam titulus ẽ diuine
possessior is : iste spc̃ amoris. Nũquid spiritum
xp̃i habet. is cuius mentẽ odia dissipant. elacio¬
inflat: ira usq ad diuisionẽ mentis exasperat:
auaricia cruciat: luxuria eneruat: Pensate qͥd
cos diligi. terrena despici. pro celestib estuari.
carnẽ ꝓpter uicia conteri: mentẽ a concupiscen¬
tus prauis frenari. Si ergo uultis ius ꝯgnosc̾e
possessionis dei: ꝑsonam ꝑpendite possessoris
ur̃i. Ecce enim qđ̾ diximus: uoce ueridica pau¬
lus clamat. Si quis sp̃m xp̃i non habet: hic ñ
est eius. Ac si aꝑte dicat. Qui nũc deo inhabi¬
tante non regitur: de diuine claritatis specie
spm seruitutis. i terũ ĩ timore. Iudaicus
populus seruus fuit: qui non amore filii obse¬
quebatur dño. sed timore seruili. Lex nãq sub
ulcionis ꝑsecutione popłm tenuit. ut quisquis
sub illa peccaret. ꝓtinus morte puniretur: nec
israhelica plebs ex amore. sed dño seruiebat ex

Expanded text:
 habet, hic non est eius. Quasi quidam titulus divinę possessionis est iste spiritus amoris. Numquidnam spiritum Christi habet is, cuius mentem odia dissipant, elainflat, ira usque ad divisionem mentis exasperat, avaritia cruciat, luxuria enervat? Pensate quiscos diligi, terrena despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a concupiscentiis frenari. Si ergo vultis cognoscere jus possessionis Dei, personam perpendite possessoris vestri. Ecce enim quod diximus, voce veridica Paulus clamat: Si quis spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Ac si aperte dicat: Qui nunc Deo inhabitante non regitur de divinae claritatis specie servitutis iterum in timore . Judaicus populus servus fuit, qui non amore filii obsequebatur Domino, sed timore servili. Lex namque sub ultionis persecutione populum tenuit, ut quisquis sub illa peccaret protinus morte puniretur, nec Israelitica plebs ex amore, sed Domino serviebat ex
Abbreviated transcription (Latin):
psa creatura liberabitur a seruitute corruptio¬
nis: in libertatẽ głe filiorũ dei. Dũ ĩ p̃senti
seculo adhuc in nobisinetipsis repugnat cor¬
ruptio. nequaquã ad dm̃ laudandũ siue contẽplan¬
dum. ꝑfecte libertatẽ mentis obtinere possumus:
sed post presens scłm ad uerã libertatẽ ꝑueniemꝰ.
Tunc enim in nobis uera libertas erit: cũ ad głam
filiorũ dei adoptio nr̃a ꝑuenerit. Om̃s enĩ electi
quandoq in celestẽ patriã congregabunt᷑: ⁊ in
deo quẽ uidebũt ĩmutabuntur. Tunc ꝑfecte
corpus redẽptoris omĩs multitudo scõrũ efficie
tur: et uidendo incorruptionẽ. nulla corrupti¬
one tenebit᷑. iuxta pauli uocem dicentis: qr crea¬
tura ipsa liberabitur a seruitute corruptionis ĩ b¬
b̾tatem głe filiorũ dei: eiq tunc inherebũt. ut
eis de corruptione que per resurr̃onẽ uincitur.
nichil iam in suo scõ amore contradicat: s unita
głe sui redẽptoris fiat. Tunc itaq om̃s electi in

Expanded text:
psa creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei . Dum praesenti saeculo adhuc in nobismetipsis repugnat corruptio, nequaquam ad Deum laudandum, sive contemplandum perfecte libertatem mentis obtinere possumus, sed post praesens ad veram libertatem perveniemus. Tunc enim in nobis vera libertas erit cum ad gloriam filiorum Dei adoptio nostra pervenerit. Omnes enim electi quandoque in coelestem patriam congregabuntur, et in Deo quem videbunt immutabuntur; tunc perfecte corpus Redemptur et videndo incorruptionem, nulla incorruptione tenebitur, juxta Pauli vocem dicentis: Quia creatura ipsa liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei; eique tunc inhaerebunt, ut eis de corruptione, quae per resurrectionem vincitur, nihil jam in suo sancto amore contradicat, sed unita gloriae sui Redemptoris fiat. Tunc itaque omnes electi in
Abbreviated transcription (Latin):
subsequent̃ adiungit᷑. Nũquid dicit figmentũ
ei qui se fuxit: quare me fecisti sice Quo enim
secernnt figmentũ diuini operis. eo semetipsum
redarguit. ne contra manũ resultet oꝑantis:
quia qui benigne quod non erat fecit: qd̾ est
iniuste ñ deserit. Ad semet ipsam ergo ĩ ꝑcussio¬
ne mens redeat: et quod apprehendere ñ ualet
non requirat: ne si diuine ire causa discutit᷑.
amplius discussa ꝓuocetur: et quã placare hu¬
militas poterat. in extinguibilit̃ suꝑbia accendat:¬

Expanded text:
subsequenter adjungitur: Nunquid dicit figmentum subsequenter adjungitur: Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit, quare me fecisti sic ? Quo enim secernit figmentum divini operis, eo semetipsum redarguit, ne contra manum resultet operantis, quia qui benigne quod non erat fecit, quod est injuste non deserit. Ad semetipsum ergo in percussione mens redeat, et quod apprehendere non valet non requirat: ne si divinae irae causa discutitur, amplius discussa provocetur, et quam placare humilitas poterat inexstinguibiliter superbia accendat
Abbreviated transcription (Latin):
homo: tu quis es qui respondeas do: Cum
omp̃s deus duris nos ꝑcussionib. et aduer¬
sitatibus pulsat. homo se ipsum considerãs tacet.
et diuina iudicia discutere metuit: quia se pul¬
uerem esse cognoscit: unde per paulũ dicitur.
Ohomo: tu quis es qui respondeas deo: Res¬
pondere deo non posse conuincit᷑. qui homo no¬
minatur : quia per hoc qd̾ de humo sũptus est.
iudicia suꝑna discutere dignus non est. Uñ hoc
quoq apte subiungit᷑. Uel quis dicere ei po¬
test: cur ita facis: Auctoris facta semꝑ indiscus
sa ueneranda sunt: qm̃ iniusta nequaquã esse¬
possunt. Racionẽ quippe de occulto eius consi¬
lio querere: nichil est aliud quã contra eius
consiliũ suꝑbire. Cum ergo factorũ causa non
deprehenditur : restat ut sub factis illius cum
humilitate taceatur: quia nequaquã sufficit sen
sus carnis. ut secreta penetret maiestatis. Qͥ gͦ
in factis dei racionẽ non uidet: infirmitatẽ suã
considerãs. cur non uideat racionẽ uidet. Unde

Expanded text:
homo, tu quis es, qui respondeas Deo ? Cum omnipotens Deus duris nos percussionibus et adversitatibus pulsat, homo seipsum considerans tacet, et divina judicia discutere metuit, quia se pulverem esse cognoscit. Unde per Paulum dicitur: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Respondere Deo non posse convincitur qui homo nominatur, quia per hoc quod de humo sumptus est, judicia superna discutere dignus non est. Unde hic quoque apte subjungitur: Vel quis dicere ei potest, cusa veneranda sunt, quia injusta esse nequaquam possunt. Rationem quippe de occulto ejus consilio quaerere, nihil est aliud quam contra ejus consilium superbire. Cum ergo factorum causae non deprehenduntur, restat ut sub factis illius cum humilsus carnis, ut secreta penetret majestatis. Qui ergo in factis Dei rationem non videt, infirmitatem suam considerans, cur non videat rationem videt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ semel. Nos qm̃ et a do m̃te
recessimus. et carne ad puluerẽ redimꝰ. pena
duple mortis astringimur: ⁊ flagello uindicte
pro culpa cotidie atterimur. S uenit ad nos qui
pro nobis semel. sine culpa. sola carne moreretur:
qui simplam suã duple nr̃e coniungeret. et nos
ab utraq morte liberaret: de qua per paulũ dr̃.¬

Expanded text:
ortuus est semel . Nos quoniam et a Deo mente recessimus, et carne ad pulverem redimus, poena duplae mortis astringimur, et flagello vindictae pro culpa quotidie atterimur. Sed venit ad nos qui pro nobis semel sine culpa solqui simplam suam duplae nostrae conjungeret, et nos ab utraque morte liberaret. De qua per Paulum dici
Abbreviated transcription (Latin):
one pascunt᷑: unde quibdam dr̃. uos aũ ñ estis ĩ
carne : sed in sp̃u. Neq enim in carne non erant.
qui magistri epistolas. et exhortacionis eloquia
suscipiebant : sed quasi iam in carne non esse est:
de amore carnalium nichil habere: xiii.

Expanded text:
one pascuntur. Unde quibusdam dicitur: Vos autem non estis in one pascuntur. Unde quibusdam dicitur: Vos autem non estis in carne, sed in spiritu. Neque enim in carne non erant qui magistri epistolas et exhortationis eloquia suscipiebant, sed quasi jam non in carne esse est de amore carnalium nihil habere. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝓsterneret. S fit certo moderamine. ut
dum unusquisq scõrum. iam quidem interius
ad sũma rapitur. sed ad huc tẽptatur exterius:
nec desꝑationis lapsum nec clationas incurrat:
qm̃ nec exterior tẽptacio culpam ꝑficit. qr interior
intencio sursum trahit: nec rursum interior inten¬
tio insuꝑbiã eleuat: qm̃ tẽptacio exterior humi-¬
liat dum grauat. Sicq magno ordine cognoscimꝰ
in interiori ꝓuectu quid accipimꝰ: in exteriori de¬
fectu quid sumꝰ. Et miro mͦ agitur. ut nec de uir¬
tute quisquã extolli debeat. nec de tẽptacione des¬
peret: qr dum sp̃c trahit. et caro retrahit. subti¬
lissimo iudicii interni moderamine infra sũma.
et supra infima. in quodã medio anima libratur:
gaudiũ suũ in celis ponũt. eorũq conuer¬
sacio in celis est: et cũ in carne sunt adhuc quasi
in carne iam non sũt: quia nulla carnis delectaci¬

Expanded text:
tione prosterneret. Sed fit certo moderamine, ut tione prosterneret. Sed fit certo moderamine, ut dum unusquisque sanctorum jam quidem interius ad summa rapitur, sed adhuc tentatur exterius, nec desperationis lapsum, nec elationis incurrat, quoniam nec exterior tentatio culpam perficit, quia interior intentio sursum trahit; nec rursum interior intentio in superbiam elevat, quoniam tentatio exterior humiliat dum gravat. Sicque magno ordine cognoscimus in interiore profectu quid accipimus, in exteriori defectu quid sumus. Et miro modo agitur ut nec de virtute quisquam extolli debeat, nec de tentatione desperet, quia dum spiritus trahit, et caro retrahit, subtilissimo judicii interni moderamine infra summa et supra infima, in quodam medio anima libratur. gaudium suum in coelis ponunt, eorumque conversatio in coelis est; et cum in carne sunt, adhuc quasi in carne jam non sunt, quia nulla carnis delectati
Abbreviated transcription (Latin):
Iideo aliam legem in m̃bris meis. Tũc bene
it terius custodim᷑: cũ per dispensationẽ
dei tolerabiliter tẽptamur exterius. aliq̃n uiciis.
aliqñ pressuris. Nam eis quoq quos uiros noui¬
mus esse uirtutũ: tẽptaciones et certamina non
defuere uiciorũ. Hinc est enĩ quod ad consolaci-¬
onem nrãm. beatus paulus predicator egregius
de se quedã talia prodere dignatur dicẽs. Uideo
aliam legẽ in m̃bris meis. repugnantẽ legi m̃tis
mee: et captiuũ me ducentẽ in lege peccati. que
est in m̃bris meis. Ad ima quippe trahit caro.
ne extollatur spẽ: et ad sũma trahit sp̃c. ne
prosternat᷑ caro. Sp̃c leuat ne iaceamꝰ ĩ infimis:
caro aggrauat. ne extollam ex sũmis. Si sine
subleuante sp̃u nos caro tẽptaret: ꝑfectiõe ꝓcul
dubio tẽptacionis sue in ima deiceret. Rursus
uero si non tẽptante carne. ad sũma nos sp̃e sub¬
leuaret: in suꝑbie casu nos ipsa peius subleua¬

Expanded text:
deo aliam legem in membris meis . Tunc bene deo aliam legem in membris meis . Tunc bene interius custodimur, cum per dispensationem Dei tolerabiliter tentamur exterius, aliquando vitiis, aliquando pressuris. Nam eis quoque quos viros novimus fuisse virtutum, tentationes atque certamina non defuere vitiorum. Hinc est enim quod ad consolationem nde se quaedam talia prodere dignatur, dicens: Video aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis. Ad ima quippe trahit caro, ne extollatur spiritus, et ad summa trahit spiritus, ne prosternatur caro: spiritus levat, ne jaceamus in infimis, caro aggravat, ne extollamur ex summis; si non sublevante spiritu nos caro tentaret, perfectione procul dubio tentationis suae in ima dejiceret. Rursus vero si non tentante carne ad summa nos spiritus sublevaret, in superbiae casu ipsa nos pejus subleva
Abbreviated transcription (Latin):
rigor astringat: ne si aut ante quã debet. aut
plus quã necesse est conceptas uirtutes proferat:
fruges in herbam uertat. Si enim uiri iusti. aut¬
ante quã debent. aut plus quã debẽt ꝓficiant:
per ꝓuectus sui magnitudinẽ. in elacioĩs defectũ
cadunt. Uideamꝰ paulus infusa terra: quanta
discipline glacie pressus ait. Uelle adiacet michi:
ꝑficere autẽ bonũ non inuenio. Qui enĩ uelle
habere se asserit: iam per infusionẽ gr̃e. que in
se lateant semina ostendit. S dum ꝑfic̾e bonum
non inuenit: ꝓfecto indicat. quanta illũ dispen-¬
sationis suꝑne glacies p̃mat. An ista glacies eorum
corda ñ presserat. quib dicebat: ut ñ quecũq
uultis illa faciatis: Ac si aꝑte dic̾et. Occulta cor¬
dis ur̃i semina. iam ꝓdire infrugem querunt.
sed suꝑni moderaminis gelu p̃munt᷑ : ut tanto
post fecundius exeant: quanto diuimi iudicii
premencia pondera paciencius portant: xi.¬

Expanded text:
rigor astringat, ne si aut antequam debeat aut rigor astringat, ne si aut antequam debeat aut plusquam necesse est conceptas virtutes proferat, fruges in herbam vertat. Si enim viri justi antequam debent aut plusquam debent proficiant, per profectus sui magnitudinem in elationis defectum cadunt. Videamus, Paulus infusa terra, quanta disciplinae glacie prematur, dum ait: Velle adjacet mihi, perficere autem bonum non invenio. Qui enim velle habere se asserit, jam per infusionem gratiae, quae in se lateant semina ostendit. Sed dum perficere bonum non invenit, profecto indicat quanta illum dispensationis supernae glacies premat. An ista glacies eorum corda non presserat quibus dicebat, ut non quaecunque vultis illa faciatis ? Ac si aperte diceret: Occulta cordis vestri semina jam prodire in frugem quaerunt, sed superni moderaminis gelu premuntur, ut tanto post fecundius exeant, quanto divini judicii prementia pondera patientius portant.
Abbreviated transcription (Latin):
ti ad iniquitatẽ : ita nũc exhibete m̃bra uestra
seruire iusticie in scĩficationẽ: eorũ ꝓculdubio
infirmitati condescendit᷑. Ac si eiꝰ aꝑtius diceret᷑.
Si nequaquã amplius potestis. saltẽ tales estote
in fructu bonorũ. quales fuistis dudũ ĩ actione
uiciorũ: ne debiliores uos habeat scã libertas.
quos in carne ualidos habuit usus t̃rene uo¬
autẽ bonũ non inuenio. Si iactatũ sem̃
in terra. post pluuiã gelu p̃mrtur. quo fo¬
ras cicius apparere repellit᷑. eo intus fecundius
radicat᷑ : et quo uetatur ꝓgredi. cogit᷑ multi¬
plicari: qr cũ ab ĩmaturo ortu restringitur:
in conceptionis sue tarditate laxatũ. ad fructũ
uberius impletur. Sic dñs miro mͦ. pectoris
nr̃i terrã ad suscipienda uerbi semina. prius
per occulte gr̃e pluuiã infundit: ⁊ pꝰmodũ
ne in conceptis uit tutib ĩmoderatius ꝓfluat
disciplina intime dispensationis quasi glacie p̃mit:
ut quã ꝑcepta gr̃e pluuia irrigat. etiã discipline

Expanded text:
iquitatem, ita nunc exhibete membra vestra servire justitiae in sanctificationem, eorum procul dubio infirmitati condescenditur, ac si eis apertius diceretur: Si nequaquam amplius potestis, saltem tales estote in fructu bonorum operum, quales fuistis dudum in actione vitiorum, ne debiliores vos habeat sancta libertas aeris, quos in carne validos habuit usus terrenae voautem bonum non invenio . Jactatum semen in terra post pluviam gelu premitur: quo foras citius apparere repellitur, eo intus fecundius radicatur, et quo vetatur progredi, cogitur multiplicari, quia cum ab immaturo ortu restringitur, in conceptionis suae tarditate laxatum ad fructum uberius impletur. Sic Dominus miro modo pectoris nostri ad suscipienda verbi semina prius per occultae gratiae pluviam infundit, et postmodum ne in conceptis virtutibus immoderatius profluat, disciplina intimae dispensationis, quasi glacie premit; ut quam acceptae gratiae pluvia irrigat, etiam disciplinae
Abbreviated transcription (Latin):
humanitatẽ. ⁊ diuinitatis eius potenciã miraret᷑ inter
manusq diaboli facti sunt: qr in redẽptoris nr̃imor¬
te grassati sunt. Antiquus quippe hostis redẽptoris
mentẽ corrũpere per se tẽptando non ualuit: s eius
carnẽ per su os satellites ad triduũ ꝑmissus extuõẽ:
et dispensationi suꝑne pietatis. nesciens ex hac ipsa
pmissione seruiuit. Trib et enim redẽptorem nr̃m
tẽptacionib pulsans. cor dei temerare non ualuit:
sed cũ iude mentẽ ad carnis eius mortẽ excitauit.
cũq ei cohortẽ atq a pontificib et phariseis mi¬
nistros tradidit: nimirũ ipse diabolus ad carnem
eius manus extendit. Satellites enĩ eius ⁊ ministri.
sacerdotes. ⁊ principes. pilatus. atq milites. illusores
fuerũt: quorũ uultũ et corda oꝑuit ⁊ excecauit:
et ne suum auctorẽ cognoscerẽt. malicie nubilo
uelauit. Uultus quippe ministrorũ eius optus exti¬

Expanded text:
humanitatem et divinitatis ejus potentiam miraretur intus humanitatem et divinitatis ejus potentiam miraretur intus manusque diaboli facti sunt, quia in Redemptoris nostri morte grassati sunt. Antiquus quippe hostis Redemptoris mentem corrumpere per se tentando non valuit, sed ejus carnem per suos satellites ad triduum permissus exstinxit, et dispensationi supernae pietatis nesciens ex hac ipsa permissione servivit. Tribus etenim Redemptorem nostrum tentationibus pulsans, cor Dei temerare non valuit; sed cum Judae mentem ad carnis ejus mortem excitavit, cumque ei cohortem atque a pontificibus et Pharisaeis ministros tradidit, nimirum ipse diabolus ad carnem ejus manus extendit. Satellites enim ejus et ministri, Sacerdotes et principes, Pilatus atque milites illusores fuerunt, quorum vultum et corda operuit et excaecavit, et ne suum aucorem cognoscerent malitiae nubilo velavit. Vultus quippe ministrorum ejus opertus exsti