comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secũ habebit & scõs. Aꝑte enĩ dicit & isaias. ueniet
ad iudiciũ cũ seniorib populi. Isti gͦ seniores ppłi:
isti iam angeli nominati. ista milia multoꝵ ꝑfe¬
ctoꝵ de toto orbe uenientiũ. cęlũ uocant᷑ Illa
uͦ terra: sed fructuosa. Quȩ t̃ra fractuosa. in dex¬
tera ponenda: cui dicet᷑. esuriui & dedistis mͥman¬
ducare. Uere t̾ra fructuosa. cui gaudet apł̃s. qͣn¬
do ei misert̃ ad necessitates eiꝰ: ñ quia quȩro
datũ inquit: sed requiro fructũ. Et grãs agit
dicens: quia tande aliqͣndo repullulastis sapere
ꝓme. Reppullulastis arborib dicit. quȩ sterili¬
tate quadã aruerant. Ueniens itaq dñs ad iudi
ciũ. ut iam psalmũ fr̃s audiamꝰ Qd facturus ẽ:
Aduocauit celũ sursum. Cȩlũ om̃s scõs ꝑfectos
iudicaturos. Aduocauit eos sursũ sessuros. secũ
iudicaturos duodecĩ tribus isrł. Quomͦ eñi ad.¬

Expanded text:
s. Aperte enim dicit et Isaias: Veniet ad judicium cum senioribus populi . Isti ergo seniores populi, isti jam Angeli nominati, ista millia multorum perfectorum de toto orbe venientium, coelum vocantur. Illa vero, terra, sed fructuosa. Quae terra fructuosa? In dextra ponenda, cui dicetur, Esurivi, et dedistis mihi manducare: vere terra fructuosa, cui gaudet Apostolus, quando ei miserunt ad necessitates ejus: Non quia quaero datum, inquit, sed requiro fructum. Et gratias agit dicens: Quia tandem aliquando repullulastis pro me sapere . Repullulastis ut arboribus dicit, quae sterilitato quadam exaruerant. Veniens itaque D ut jam Psalmum, fratres, audiamus, quid facturus est? Advocabit coelum sursum: coelum, omnes sanctos perfectos judicaturos; advocabit eos sursum, sessores secum judicaturos duodecim tribus Israel. Quomodo enim Ad
Abbreviated transcription (Latin):
Admirans iħc fidẽ ipsius. reꝓbat ꝑfidiã iudȩoꝵ
Sani eñĩ sibi uidebant᷑. cũ ꝑiculosius ȩgrotarem
quando medicũ ñ agnoscentes occidebant. Cũ
ent multi qͥb dicc̃. om̃s gentes plaudite manib:
& recũbent cũ abrahã in regno cęloꝵ. Nillos
genuit carne sua abrahã: & uenient & recum.¬
bent cũ illo in regno cȩloꝵ: & filii ipsius erunt
Quare filui ipsuis: Non nati de carne̾. sed seq̃n¬
do fidẽ ipsius filui aut̃ regni id est iudȩi. ibt̃
in tenebras exteriores: illic erit ploratio & stri.¬
dor dentiũ. Dãnabunt᷑ in tenebras exteriores
qui nati st̃ de carne abrahȩ: & recũbent cũ eo
fortes t̃rȩ ualde eleuati sunt. Iui erant dii:
Popłs ille dĩ: uitis illa di de qua dr̃ ludicate int̃
me & int̾ uineã meã Ibunt in tenebras ext̃iores.¬

Expanded text:
Admirans Jesus fidem ipsius, reprobat perfidiam Judaeorum. Admirans Jesus fidem ipsius, reprobat perfidiam Judaeorum. Sani enim sibi videbantur, cum periculosius aegrotarent, quando medicum non cognoscentes occidebant. Cum ent multi quibus dixit, Omnes gentes, plaudite manibus; et recumbent cum Abraham in regno coelorum. Non illos genuit carne sua Abraham; et venientes recumbent cum illo in regno coelorum, et filii ipsius erunt. Quare filii ipsius? Non nati de carne, sed sequendo fidem ipsius. Filii autem regni, id est Judaei, ibunt in tenebras exteriores: illic erit ploratio et stridor dentium . Damnabuntur in tenebras exteriores qui nati sunt de carne Abrahae, et recumbent cum eo fortes terrae valde elevati sunt. Qui erant dii, populus ille Dei, vitis illa Dei, de qua dicitur, Judicate inter me et inter vineam meam , ibunt in tenebras ext
Abbreviated transcription (Latin):
meo fac hoc & facit. Tãquã diceret. Si ego sub
potestate constitutꝰ iubeo illis qui sub me st̃.
tu qͥ sub nullius potestate positus es. non potes
& sine te factũ ẽ nichil: Dic gͦ uerbo inquit
& sanabitur puer m̃s. Nã ut in domũ meã
intres ñ sũ digͥnꝰ. Trepidauit xp̃m mittere
intra parietes suos. & iam intus erat in corde
eiꝰ lam erat anima eiꝰ sedes illius dã ibi sedebat
ille. qui humiles requirebat. Conuersus deniq
xp̃c miratus ẽ: & ait sequentib se. Am̃ dico uobis.
ñ inueni tantã fide in isrł. Et sicut aliꝰ eugłista
eandẽ rem narrat᷑. sequit᷑ dñs & dicit. lđo dicouo¬
bis. qr multi ab oriente & occidente uenient᷑. &e re¬
cũbent cũ abrahã & isaac & iacob in regno cȩloꝵ
Iste enĩ centurio ñ erat de ppło isrł. Nã in ppło
isrł suꝑbi repellebant a se dđm. In principib gen¬
tiũ inuentꝰ est humilis: qui ad se inuitaret dm

Expanded text:
meo, Fac hoc, et facit. Tanquam diceret, Si ego sub meo, Fac hoc, et facit. Tanquam diceret, Si ego sub potestate constitutus jubeo illis qui sub me sunt, tu qui sub nullius potestate positus es, non potes  sine te factum est nihil? Dic ergo verbo, inquit, et sanabitur puer meus. Nam ut in domum meam intres, non sum dignus. Trepidavit Christum mittere intra parietes suos, et jam intus erat in corde ejus: jam erat anima ejus sedes illius, jam ibi sedebat ille qui humiles requirebat. Conversus denique Christus, miratus est, et ait sequentibus se: Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel . Et sicut alius evangelista eamdem rem narrat, sequitur Dominus, et dicit: Ideo dico vobis, quia multi ab Oriente et Occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum. Iste enim Centurio non erat de populo Israel. Nam in populo Israel superbi repellebant a se Deum: in principibus Gentium inventus est humilis, qui ad se invitaret Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunius populi pͥncipes: s pͥncipes ppłoꝵ om̃iũ:
ꝯuenert̃ cũ dõ abrahã Ex ipsis pͥncipib erat¬
& iste centurio. de quo mͦ eugłm cũ legeret᷑
audistis. Erat enĩ centurio habens honorẽ &
potestatẽ int̾ homines: pͥnceps erat de pͥncipib
populoꝵ. Uenienti ad se xp̃o obuiã misit amicos
suos. immo uͦ transituro xp̃o misit amicos. & ro¬
gauit ut curaret puerũ eiꝰ qui ꝑiculose infir¬
mabat᷑. Et cũ uellet ipse dñs uenire. hoc ei man¬
dauit. N sũ dignꝰ ut sub tectũ meũ intres: sed
tantũ dic uerbo & sanabit᷑ puer m̃s. Nam & ego
homo sũ sub potestate constitutus. habens sub me
milites. Uidete quẽ admođu tenuit ordinẽ. Prius
cõmemorauit qđ sub alio esset: & postea qđ alii
sub illo essent. Sub potestate sũ & in potestate
sum: & sub aliquo sũ. & suꝑ aliquos sũ. Et dico
huic uade & uadit : & alio ueni & uenit: & seruo

Expanded text:
unius populi principes, sed principes populorum omnium, unius populi principes, sed principes populorum omnium, convenerunt cum Deo Abraham. 12. Ex ipsis principibus erat et iste Centurio, de quo modo Evangelium cum legeretur audistis. Erat enim Centurio habens honorem et potestatem inter homines, princeps erat de principibus populorum. Venienti ad se Christo obviam misit amicos suos, imo vere transituro Christo misit amicos; et rogavit ut curaret puerum ejus qui periculose infirmabatur: et cum vellet ipse Dominus venire, hoc ei mandavit, Non sum dignus ut sub tectum meum intres, sed tantum dic verbo, et sanabihomo sum sub potestate constitutus, habens sub me milites. Videte quemadmodum tenuit ordinem: prius commemoravit quod sub alio esset, et postea quod alii sub illo essent. Sub potestate sum, et in potestate sum; et sub aliquo sum, et super aliquos sum. Et dico huic, Vade, et vadit; et alii, Veni, et venit; et servo
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ fructũ dignũ pęnitentiȩ : & nolite dicere apđ
uos m& ipsos patrẽ habemꝰ abrahã: quasi suꝑbire
de genere abrahȩ. Potens ẽ eñĩ ds de lapidibus
istis suscitare filios abrahȩ. N eñi remansurus est
abrahã sine filis. si uos dãnauerit ds. Potest eñi &
danare qͦs odit: & illi reddere qđ ꝓmisit. Et unde
illi redditurus ẽ filios. sid̾anat hebreos de carne
eiꝰ ꝓgenitos : De lapidib istis. Ostendebat illis lapi¬
des in heremo. Qui erant lapides. nisi gentes quȩ
lapides ad orabant : Lapides quare : ad orando
lapides. dicti erant lapides: qr psalmꝰ p̃dixerat.
Similes illis sint qͥ faciunt ea. & om̃s qͥ ꝯfid̾t in
eis. Tam̃ de ipsis lapidibus reddidit filios abrahȩ.
Alodo om̃s qͥ lapides adorabamꝰ. conũsi ad dñm
filii abrahȩ facti sumꝰ: ñ ducendo ab illo carnẽ.
sed imitando fide. Principes gͦ ppłoꝵ ꝯuenert̃¬

Expanded text:
ergo fructum dignum poenitentiae: et nolite dicere apud ergo fructum dignum poenitentiae: et nolite dicere apud vosmetipsos, Patrem habemus Abraham, et quasi superbire de genere Abrahae; potens est enim Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Non enim remansurus est Abraham sine filiis, si vos damnaverit Deus: potens est enim et damnare quos odit, et illi reddere quos promisit. Et unde illi redditurus est filios, si damnat Hebraeos de carne ejus progenitos? De lapidibus istis. Ostendebat illis lapides in eremo. Qui erant lapides, nisi Gentes, quae lapides adorabant? Lapides quare? Adorando lapides, dicti erant lapides: quia psalmus praedixerat, Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunt in eis . Tamen de ipsis lapidibus reddidit filios Abrahae: modo omnes qui lapides adorabamus, conversi ad Dominum filii Abrahae facti sumus; non ducendo ab illo carnem, sed imitando fidem. Principes ergo populor
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ ẽ. Dix̃ hoc ds̃. & suꝑbierant inde iudȩi. et
diccert̃. Nos filii abrahȩ sumꝰ. Suꝑbientes de no-¬
mine pat̾no gerentes eiꝰ carnẽ: ñ tenentes eiꝰ fide
Semine adherentes. morib degenerantes. Deniq
dñs qͥd ait eis ita suꝑbientibꝰ: Si filii abrahȩ estis.
facta abrahe facite. Itẽ qͥd illis dicit ioħes uenien¬
tib & contremiscentib quibꝰdã ipsoꝵ. qui se pę¬
nitendo corrigere uoluert̃ : ꝓgenies uiperarum.
Frant eñi iniqui. erant ꝑditi. erant peccatores.
erant impis: uenert̃q ad baptismũ ioħis. & qͥd
eis dicit : Pgenies uiperaꝵ. Illi se dicebant filios
abrahȩ. & ipse illos dicebat filios uiperaꝵ. Nũqͥd
abrahã uipera erat sͦS quia male uiuendo dȩ¬
mones imitati eraut. & eoꝵ filii facti erant: quos
imitando male uiuebant. ꝓgenies inqͥt uiperaꝵ.
quis uob̃ ostendit fugere ab ira uentura: facite

Expanded text:
. Verum est, dixit hoc Deus, et superbierunt inde Judaei, et . Verum est, dixit hoc Deus, et superbierunt inde Judaei, et dixerunt: Nos filii Abrahae sumus. Superbientes de nomine paterno, gerentes ejus carnem, non tenentes ejus fidem; semine adhaerentes, moribus degenerantes. Denique Dominus quid ait eis ita superbientibus? Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite . Item quid dixit illis Joannes venientibus et contremiscentibus quibusdam ipsorum, qui se poenitendo corrigere voluerunt? Progenies viperarum. Erant enim iniqui, erant perditi, erant peccatores, erant impii: venerunt ad baptismum Joannis: et quid eis dicit? Progenies viperarum. Illi se dicebant filios Abrahae, et ipse illos dicebat filios viperarum. Numquid Abraham vipera erat? Sed quia male vivendo daemones imitati erant, et eorum filii facti erant, quos imitando male vivebant: Progenies, inquit, viperarum, quis vobis ostendit fugere ab ira ventura? Facite
Abbreviated transcription (Latin):
tamus ad iudicandos uiuos & mortuos. Sed& super
sedẽ scam suã. Cȩli st̃ sedes sc̃a eiꝰ Uis & tu ẽẽ sedes eiꝰ:
Noli putare te ẽẽ ñ posse. Para illi locũ in corde
tuoͭ. uenit. & libent̃ sedet. Ipse certe ẽ di uirtus. &
dĩ sapientia. Et qͥd dicit script᷑a de ipsa sapientia :
Anima iusti sedes sapientiȩ. Si gͦ anima iusti sedes
est sapientiȩ: sit anima tua iusta. & eris regalis
sella sapientiȩ. Et reuera fr̃s om̃s homines qͥ bene
uiuunt. bene agunt. scd̃m caritatẽ piã conũsant᷑:
ñne ds in illis sedet & ipse iubet : Obtẽꝑat anima
sedenti in se dõ. & ipsa iubet menbris. Anima eñi
tua iub& mẽbro tuo. Quo moueat᷑ pes. qͦ moueat᷑
manꝰ. quo oculus. quo auris. & ipsa iubet mẽbris
tãquã famulis suis: sedet ipsa seruit interius insi¬
denti sibi dño suo Non potest inferiori sebene im.¬
perare: nisi suꝑiori se ñ fuerit dignata seruire.
uert̃ cũ dõ abrahã. Ds abrahã & ds isaac & ds iacob

Expanded text:
s vivos et mortuos . Sedet super sedem sanctam suam. Coeli sunt sedes sancta ejus? Vis et tu esse sedes ejus? Noli putare te esse non posse: para illi locum in corde tuo; venit, et libenter sedet. Ipse certe est Dei Virtus et Dei Sapientia . Et quid dicit Scriptura de ipsa Sapientia? Anima justi, sedes sapientiae . Si ergo anima justi sedes est sapientiae; sit anima tua justa, et eris regalis sella sapientiae. Et revera, fratres, omnes homines qui bene vivunt, qui bene agunt, secundum charitatem piam conversantur, nonne Deus in illis sedet, et ipse jubet? Obtemperat anima sedenti in se Deo, et ipsa jubet membris. Anima enim tua jubet membro tuo, quo moveatur pes, quo manus, quo oculus, quo auris, et jubet ipsa membris tanquam famulis suis: sed et ipsa servit interius insidenti sibi Domino suo. Non potest inferiori se bene imperare, nisi superiori se non fuerit dedignata servire. braham. Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
bat: sed dicit. dedi: mutauit uerbũ. Quarȩ
illi placuit primo hoc uerbũ: & quare illud
mutauit : quia tẽporis sui uerbũ fuit. & pro
suo tp̃re placuit. Quando ꝓmittebatur: tunc
dicebatur. Cũ aut̃ datũ ẽ qđ ꝓmissũ est. abla¬
ta sunt uerba ꝓmissiuaͥ. data st̃ cõpletiua. Ri¬
quod nostis. qͥd ñ om̃s nostis: qđ utinã qui nostis
om̃s: ñ ad iudiciũ noueritis. Uidete quando di-¬

Expanded text:
bat; sed dicit, Dedi: mutavit verbum. Quare bat; sed dicit, Dedi: mutavit verbum. Quare illi primo placuit hoc verbum, et quare illud mutavit? Quia temporis sui verbum fuit, et pro tempore suo placuit. Quando promittebatur, tunc dicebatur: cum autem datum est quod promissum est, ablata sunt verba promissiva, data sunt completiva. Saorpus quod nostis, quod non omnes nostis; quod utinam qui nostis, omnes non ad judicium noveritis. Videte quando di
Abbreviated transcription (Latin):
rant: om̃s accipiunt : & qui prior uenerit ex¬
pectat: ut cũ posteriore coronet᷑ Agonẽ quip¬
pe iustũ. ñ cupiditas sed caritas fecit. Om̃s curren¬
tes amant se: & ipse amor cursus ẽ. Sacrificiũ &
ficiũ uerũ quod fideles norunt. infiguris p̃nun¬
ciabat᷑: celebrabant figuras futurȩ rei. multi
scientes. sed plures ignorantes. Nam ꝓphetȩ & scĩ
patriarchȩ nouerant qđ celebrabant: cȩt̾a aut̃
multitudo iniqua. carnalis sic erat: ut fieret de
illa qđ significaret posteriora uentura. Et uenit
sublato illo sacrificio primo: sublatis holo caustis
arietũ. hyrcoꝵ. uituloꝵ. cȩterarũq uictimarũ
noluit illa ds. Quare illa noluit.¶ Quare pͥmo
uoluit: Quia illa omnia quasi uerba erant pro¬
mittentis. & uerba ꝓmissiua: cũ uenerit quod
ꝓmittunt: non iam enunciant᷑. Tamdiu qͥsq
ꝓmissor erit: donec det. Cum dederit. mutat
uerba. Ndicit adhuc dabo quod se daturũ dice¬

Expanded text:
rant, omnes accipiunt: et qui prior venerit, exsrant, omnes accipiunt: et qui prior venerit, exspectat ut cum posteriore coronetur. Agonem quippe istum non cupiditas, sed charitas facit: omnes currentes amant se, et ipse amor cursus est. 12. Sacrificificium verum quod fideles norunt, in figuris praenuntiabatur, celebrabant figuras futurae rei: multi scientes, sed plures ignorantes. Nam Prophetae et sancti Patriarchae noverant quod celebrabant: caetera autem multitudo iniqua, carnalis sic erat, ut fieret de illa quod significaret posteriora ventura: et venit sublato illo sacrificio primo, sublatis holocaustis arietum, hircorum, vitulorum, caeterarumque victimarum; noluit illa Deus. Quare illa noluit? quare primo voluit? Quia illa omnia quasi verba erant promittentis; et verba promissiva, cum venerit quod promittunt, non jam enuntiantur. Tamdiu quisque promissor est, donec det: cum dederit, mutat verba. Non dicit adhuc, Dabo, quod se daturum dice
Abbreviated transcription (Latin):
falso conũsi & pauciores uere conũsi. plures fil¬
so conuersi: quia multiplicati st̃ suꝑ numerĩ¬
Ad nunciaui & locutus sũ: multiplicati sunt
suꝑ numerũ. Sacrificiũ & oblationẽ noliusti
Hȩc miracula dĩ sunt. hȩ cogitationes dĩ sunt
quib nemo ẽ similis. ut spectator ille Adduca¬
tur ad curiositatẽ. & quęrat ista nobiscũ. meli¬
ora. fructuosiora: de quib inuentis gaudebit
Et sic gaudebit: ut ñ timeat ne uincat᷑ quẽ
amat. Amat enĩ aurigãł quo uicto. insulta¬
tiones ferat. Quando uicit auriga. ipse ues¬
titur. Nũqͥd pauꝑ qui illi clamat uictorupsi
uestitur: ꝓ uicto illi insultat᷑. Quare ꝓ illo
ꝑcipis rep̃hensionẽ: cũ quo ñ diuidis uestẽ:
tam̃ accipit brauiũ. cęt̃i uicti discedunt: &
ꝑseuerauert̃ in currendo. S cũ acceꝑit unus
remanent cȩt̃i qui similit̃ laborauert̃. Has
non ẽ sic. Quotquot currunt. ꝑseuerant̃ ciss¬

Expanded text:
falso conversi; et pauciores sunt vere conversi, plures falfalso conversi; et pauciores sunt vere conversi, plures falso conversi; quia multiplicati sunt super numerAnnuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum. Sacrificium et oblationem noluisti. Haec miracula Dei sunt, hae cogitationes Dei sunt, quibus nemo est similis: ut spectator ille abducatur a curiositate, et quaerat ista nobiscum meliora, fructuosiora, de quibus inventis gaudebit; et sic gaudebit, ut non timeat ne vincatur quem amat: amat enim aurigam, quo victo insultationes ferat. Quando vincit auriga, ipse vestitur. Numquid pauper qui illi clamat? Victor ipse vestitur, pro victo illi insultatur. Quare pro illo percipis reprehensionem, cum quo non dividis vestem? tamen accipit bravium: caeteri victi discedunt . Et perseveraverunt in currendo: sed cum acceperit unus, remanent caeteri qui similiter laboraverunt. Hac non est sic. Quotquot currunt, perseveranter cur
Abbreviated transcription (Latin):
nos fideles. xp̃ianos p̃cepta seruantes. di uias ambui¬
lantes. a peccatis abstinentes: Si crediderint confi¬
tentes: ipsi ad numerũ ꝑtinent. S nũquid soli
sunt  Sunt & suꝑ numerũ. Nam & si m pauci st̃.
pauci. in cõparatione multitudinis malarum
frequentiarũ. Quantis turbis implent᷑ ecclesie̾
stipant᷑ parietes. p̃ssuris se urgent᷑. prope se suf¬
focant multitudine: rursus ab eis ipsis. siminꝰ ẽ
curritur ad amphiteatrũ: Isti suꝑ numerũ
sunt: sed ẽo ista dicimꝰ. ut in numero suit:
quia ñ ad sunt. ñ audiunt a nobis: sed cũ exie¬
ritis audiant a uobis. Annunciaui inquit
& locutus sũ. Xp̃e dicit. Adnunciauit ipse e
capite nr̃o᷑. ipse annunciauit ex menbris suise
ipse misit & nunciatores. ipse misit apłos. In
omnẽ t̾rã exiuit sonꝰ eoꝵ & in fines orbis terri
uerba eoꝵ. Quanti fideles ad glomerant᷑: quant
turbȩ concurrunt: Multi uere conuersi. multi

Expanded text:
nos fideles, christianos praecepta servantes, Dei vias ambunos fideles, christianos praecepta servantes, Dei vias ambulantes, a peccatis abstinentes, si ceciderint confitentes: ipsi ad numerum pertinent. Sed numquid soli sunt? Sunt et super numerum. Nam etsi modo pauci sunt, pauci in comparatione multitudinis majorum frequentiarum: quantis turbis implentur ecclesiae, stipantur parietes, pressuris se urgent, prope se suffocant multitudine. Rursus ab eis ipsis, si munus est, curritur ad amphitheatrum: isti super numerum sunt. Sed ideo ista dicimus, ut in numero sint: quia non adsunt, non audiunt a nobis; sed cum exieritis, audiant a vobis. Annuntiavi, inquit, et locutus sum. Christus dicit: annuntiavit ipse ex capite nostro, ipse annuntiavit ex membris suis, ipse misit annuntiatores, ipse misit Apostolos: in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Quanti fideles agglomerantur, quantae turbae concurrunt, multi vere conversi, multi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: amittendo fontẽ diumitatis. & sepe ꝓnun¬
ciat. & sepe fallit᷑. Quare hoc: Quia insaniȩ
mendaces sunt. Quare gͦ aliqͣndo ꝓueniunt
quȩ dict̃: ut adducant insanos. Ut amando ibi
speciem ueritatis. incurrant laqueũ falsitatis.
Retro sint. relinquant᷑ amputent᷑. Si menbra nr̃a
erant. mortificent᷑. Mortificate inquit menbra
ur̃a quȩ sunt suꝑ t̾rã. Sit spes nr̃a. ds nr̃. Qui fec̃
omnia. melior est omnibus. Qui pulchra fecit.
pulchrior ẽ omnibus. Qui fortia. fortior est.
Iui magna. maior est. Quicqͥd amaueris. ille
tibi erit. Disce amare in creatura creatorẽ. &
in factura factorẽ. ne teneat te qđ ab illo fa¬
ctũ est: & amittas eũ a quo & ipse factus es
Ergo beatus uir cuius est nom̃ dñi spes eius: &
ñ respex̃ in uanitates & insanias mendaces for¬
rũ. Est numerus : st̃ suꝑ numerũ. Numerꝰ¬
certus est. ꝑtinens ad illã celestẽ ierusalem¬

Expanded text:
tem amittendo fontem divinitatis: et saepe pronuntem amittendo fontem divinitatis: et saepe pronuntiat, et saepe fallitur. Quare hoc? Quia insaniae mendaces sunt. Quare autem aliquando proveniunt quae dicunt? Ut abducant insanos, ut amando ibi speciem veritatis, incurrant laqueum falsitatis: retro sint, relinquantur, amputentur. Si membra nostra erant, mortificentur: Mortificate, inquit, membra vestra quae sunt super terram . Sit spes nostra Deus noster. Qui fecit omnia, melior est omnibus; qui pulchra fecit, pulchrior est omnibus; qui fortia, fortior est; qui magna, major est: quidquid amaveris, ille tibi erit. Disce amare in creatura creatorem, et in factura factorem; ne teneat te quod ab illo factum est, et amittas eum a quo et ipse factus es. Ergo, Beatus vir cujus est nomen Domini spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias mendacesrigi voluerit, et quem occupaverit timor ille justitiae fidei, et volens coeperit ambulare angus
Abbreviated transcription (Latin):
to calicem salutaris porrigo saucio: & quomͦ
reficiam : quando inuenio ne inȩdia deficiat.
& ad sanitatẽ. ꝑueniat: hortor ut reficiat.
pugnos parat: sȩuire uult in medicũ Et siꝑ
cusserit. diligat᷑: & si iniuriã fecerit. ñ relin¬
quat᷑ . rediturus ẽ ad m̃tẽ gr̃as acturꝰ. Quam
multi hic cognoseunt se. uident se inuicem.
& loquunt᷑ de se in ȩccła dĩ: in eccłȩ sc̃e gre¬
mio attendunt studia sua iam bona circa uer¬
bum dĩ circa officia & obsequia caritatis ad
frequentandu gregẽ xp̃i. ñ recedere de ecclesia:
uident & locunt᷑ ad inuicẽ de inuicẽ. Quis ẽ
iste circissarius: quis ẽ iste Amatori ͤ laudator
illius tartus uenatoris. & illius histrionis: De
alio loquit᷑. & ille de ipso. Certe ita sunt. gau¬
demꝰ de talibus. Si gaudemꝰ de talibus. non de¬
de crescit numerus scoꝵ. de numero qͥ erat
impioꝵ. & ñ respex̃ in uanitates & insanias

Expanded text:
vel calicem salutarem porrigo saucio; et quomodo vel calicem salutarem porrigo saucio; et quomodo reficiam, quando invenio? Ne inedia deficiat, et ad sanitatem non perveniat, hortor ut reficiat: pugnos parat, saevire vult in medicum. Et si percusserit, diligatur; et si injuriam fecerit, non relinquatur: rediturus est ad mentem, gratias acturus. Quam multi hic cognoscunt se, vident se invicem, et loquuntur de se in Ecclesia Dei; in Ecclesiae sanctae gremio attendunt studia sua jam bona circa verbum Dei, circa officia et obsequia charitatis, ad frequentandum gregem Christi non recedere de Ecclesia, vident et loquuntur ad invicem de invicem. Quis est iste circissarius? Quis est iste amator et laudator illius venatoris, illius histrionis? De alio loquitur, et ille de ipso. Certe ista sunt, certe gaudemus de talibus. Si gaudemus de talibus, non dede crescit numerus sanctorum, de numero qui erat impiorum. Et non respexit in vanitates et insanias
Abbreviated transcription (Latin):
non es: nimia febri freneticus factus es. Uerũ
ñ est qđ amas. Laudas aurigamꝰ: clamas aun.¬
ge: insanis. In auriga uanitas ẽ: insania m̃dĩ
est. Non ẽ ait. nichil melius. nichil delectabiliꝰ
quid facio febricitanti: Si ẽ in uobis miscđia. ora¬
te ꝓ talibiis.: quia & ipse medicus plerũq in despe.¬
ratione conũtit᷑ ad eos qͥ circũstant lacrimantes
in domo. qͥ pendent eoc ore eiꝰ audire sententiã
de egroto & ꝑiclitante. Stat anceps medicus. ñ
uidet bonũ qđ ꝓmittat. tun& malũ ꝓnuncia¬
re. ne t̃reat. Modestã tam̃ iste concipit senten¬
tiam. Bonus ẽ ds omnia potest: orate pro illo
Quẽ itaq cõp̃henda istoꝵ insanoꝵ: Quis me au.¬
diat: Quis eoꝵ nos ñ miseros dicat quia cũ eis
non insanimꝰ amisisse nos putant magnas et
uarias uoluptates in qͥb ipsi insaniunt. nec ui¬
dent qr m̃daces sunt: qͣndo illi ouũ do. uł mui.

Expanded text:
non es, nimia febre phreneticus factus es; verum non es, nimia febre phreneticus factus es; verum non est quod amas. Laudas aurigam, clamas aurigae, insanis in aurigam. Vanitas est, insania mendax est. Non est, ait: nihil melius, nihil delectabilius. Quid facio febrienti? Si est in vobis misericordia, orate pro talibus. Quia et ipse medicus plerumque in desperatione convertitur ad eos qui circumstant lacrymantes in domo, qui pendent ex ore ejus audire sententiam de aegroto et periclitante: stat anceps medicus, non videt bonum quod promittat, timet malum pronuntiare, ne terreat; modestam plane iste concipit sententiam: Bonus Deus omnia potest, orate pro illo. Quem itaque comprehendam istorum insanorum? Quis me audiat? quis eorum nos non miseros dicat? Quia cum eis non insanimus, amisisse nos putant magnas et varias voluptates, in quibus ipsi insaniunt: nec vident quia mendaces sunt. Quando illi ovum do vel invito,
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dñs ds tuus sit spes tua. Nãq multi de dõ
sꝑant pecuniã : multi dedõ sꝑant honores cadu¬
cos & ꝑituros: Aiud qđ lib& ado. p̃ter ipsũ dm̃¬
lmmo uero contẽptis aliis. ꝑge in illũ: obliuis¬
cens alia. Mem̃to illius. relinquens retro alia:
extendere in ilłu. Ipse certe auersũ correait:
& ꝑducit. Quo ducit & quo ꝑducit t̃rena aua¬
ritia : fundos quȩrebas. terrã possidere cupie¬
bas: uicinos exxcludebas. Iilis uicinis exclusis.
aliis inhiabas. & tãdui tenebas auariciã: donec
ad litora ꝑuenires. ꝑueniens ad litora. insulas
concupiscis. Possessa terra. cęlũ forte uis pren¬
dere: Relinque om̃s amatores. pulchrior ẽ ille.
qui fecit cęlũ & trã. Beatꝰ uir cuiꝰ est nom̃ dñi
spes eiꝰ. & ñ respexit in uanitates & insanias men.¬
daces. Vnde enĩ insaniȩ m̃daces : In sania m̃daĩ
sanitas uerax. Quȩ uides bona falleris . saniis

Expanded text:
ipse Dominus tuus sit spes tua. Namque multi de Deo ipse Dominus tuus sit spes tua. Namque multi de Deo sperant pecuniam, multi de Deo sperant honores caducos et perituros, aliud quodlibet a Deo praeter ipsum Dmo vero contemptis aliis, perge ad illum; obliviscens alia, memento illius; relinquens retro alia, extendere in illum. Ipse certe aversum correxit, et perducit. Quo ducit et quo perducit terrena avaritia? Fundos quaerebas, terram possidere cupiebas, vicinos excludebas; illis exclusis, aliis vicinis inhiabas; et tamdiu tendebas avaritiam, donec ad littora pervenires: perveniens ad littora, insulas concupiscis; possessa terra, coelum forte vis prendere. Relinque omnes amores: pulchrior est ille qui fecit coelum et terram. 8. Beatus vir, cujus est nomen Domini spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias mendaces. Unde enim insaniae mendaces? Insania mendax, sanitas verax. Quae vides bona putas, falleris: sanus
Abbreviated transcription (Latin):
tumore ꝑ ipsos nob scriptura omnis dispensata
est ꝓphetȩ sunt. eugłistȩ sunt. doctores boni sunt:
illuc leuaui oculos meos in montes unde auxilium
ueniet mͥ. Et ne humanũ putares auxiliũ. sequit᷑¬
timent ambulare uias malas. uias latas. Eligant
uiã angustã: ubi iam suꝑ petrã quoꝵ dã directi
sunt gressus. Qͥd facere debent. audiant modo.
Beatus uir cuius ẽ nom̃ dñi spes eiꝰ: & ñ respexit
in uanitates & insanias m̃daces. Ecce qua uolebas
ire. Ecce turba uiȩ late. ñ frustra ipsa ducit ad
amphiteatrũ: ñ frustra ipsa ducit ad mortẽ.
Uia lata mortifera ẽ: latitudo eiꝰ delectat ad
tempus. finis eius angustus in et̃nũ. S turbȩ
strepunt. turbȩ sestinant᷑. turbȩ conlȩtantur
turbȩ concurrunt. Noli imitari. noli adũter
uanitates st̃ & insaniȩ m̃daces. Sit dñs d̾s tuus
spes tua: non aliqͥd aliud a dño do tuo speres: sed

Expanded text:
tumore. Per ipsos nobis Scriptura omnis dispensata tumore. Per ipsos nobis Scriptura omnis dispensata est; Prophetae sunt, Evangelistae sunt, doctores boni sunt: illuc levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Et ne humanum putares auxilium, sequitur, ettimeant ambulare vias malas, vias latas; eligant viam angustam, ubi jam supra petram quorumdam directi sunt gressus: quid facere debeant, audiant modo. Beatus vir cujus est nomen Domini spes ejus, et non respexit in vanitates et insanias mendaces. Ecce qua volebas ire, ecce turba viae latae: non frustra ipsa ducit ad amphitheatrum, non frustra ipsa ducit ad mortem. Via lata mortifera est: latitudo ejus delectat ad tempus, finis ejus angustus in aeternum. Sed turbae strepunt, turbae festinant, turbae collaetantur, turbae concurrunt. Noli imitari, noli averti; vanitates sunt, et insaniae mendaces. Sit Dominus Deus tuus spes tua: non aliud aliquid a Domino Deo tuo speres, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Noli gͦ numerare turbas hominũ incedentes
latas uias: implentes crastinũ circũ ciuitatis:
natalem clamando celebrantes: ciuitatẽ ipsã
male uiuendo turpantes. Noli gͦ illos attende¬
re. Multi sunt. & quis numerat: Pauci aut̃
ꝑ uiam angustã Profer inquã staterã: appen¬
de. Uide contra pauca grana. quantã paleam
leues. Hoc agant fideles iusti. qui secunt᷑: qđ
illi qui p̃cedunt. Non suꝑbiant. non se extol¬
lant: ñ decipiant sequentes. Quomͦ possunt
deciꝑe sequentes : ꝓmittendo illis in se salutẽ
Quid gͦ debent qͣui sequunt᷑ : Uidebunt iusti
& timebunt. & sꝑabunt in dñor. Non in eos a
quib p̃ceduntur: sed attendendo p̃cedentesse:
sequunt᷑ quidẽ & imitant᷑. S quia cogitant
a quo acceꝑint illi ut p̃cedant. & in eũ sꝑant.
Quãuis gͦ istos imitentur. spem suã tamen in
illo ponunt: a quo & isti acceꝑunt. unde tales
in eccła sp̃ales uiros: magnos soliditate non

Expanded text:
Noli ergo numerare turbas hominum incedentes Noli ergo numerare turbas hominum incedentes latas vias, implentes crastinum circum, civitatis Natalem clamando celebrantes, civitatem ipsam male vivendo turpantes. Noli ergo illos attendere; multi sunt, et quis numerat? Pauci autem per viam angustam. Profer, inquam, stateram, appende: vide contra pauca grana quantam paleam leves. Hoc agant fideles justi qui sequuntur. Quid illi qui praecedunt? Non superbiant, non se exaltent, non decipiant sequentes. Quomodo possunt decipere sequentes? Promittendo illis in se salutem. Quid ergo debent illi qui sequuntur? Videbunt justi, et timebunt, et sperabunt in Dominum: non in eos a quibus praeceduntur: sed attendendo praecedentes se, sequuntur quidem et imitantur, sed quia cogitant a quo acceperint illi ut praecedant, et in eum sperant. Quamvis ergo istos imitentur, spem suam tamen in illo ponunt, a quo et isti acceperunt unde tales sEcclesiae spirituales viros, magnos soliditate, non
Abbreviated transcription (Latin):
iam directos gressus habent in petra: forma
sint fidelibus. S forma inquit estote fidelibus.
Ipsi fideles sunt iustiͥ qui attendentes eos. qui se
in bono p̃cedunt. imitando seount᷑. Quomͦ sequun¬
tur : Uidebunt iusti & timebt̃. Uidebunt & time¬
bunt sequi uias malas: cũ uident quosq meliores
iam elegisse uias bonas. & dicunt in animo suo quẽ¬
admodũ solent dicere uiatores. attendentes alios
cũ p̃sũptione ambulantes in uia. ipsi adhuc incer¬
ti uiȩ. & quasi fluctuantes qua eunt dicunt sibi
N frustra illi hac eunt: quare illi eunt qͦ nos
ire uolumus. & cũ magna fiducia hac eunt. nisi
quia illac ire ꝑniciosũ est : Uidebunt gͦ iusti
& timebunt. Angustã uiã uident hac. latã uiã
uident illac. Hac uident paucos. illac multos.
S si iustus es. noli numeͣre. sed appende. statẽrã
affer ȩquã non dolosam: qr iustus appellatus es.
Uidebunt iusti & timebunt. Dictũ est de te

Expanded text:
jam directos gressus habent in petra, forma jam directos gressus habent in petra, forma sint fidelibus: Sed forma, inquit, esto fidelibus . Ipsi fideles sunt justi, qui attendentes eos qui se in bono praecedunt, imitando sequuntur. Quomodo sequuntur? Videbunt justi, et timebunt. Videbunt, et timebunt sequi vias malas, cum vident quosque meliores jam elegisse vias bonas; et dicunt in animo suo, quemadmodum solent dicere viatores, attendentes alios cum praesumptione ambulantes in via, ipsi adhuc incerti viae, et quasi fluctuantes qua eant, dicunt sibi: Non frustra illi hac eunt, quando illo eunt quo nos ire volumus; et quare cum magna fiducia hac eunt, nisi quia illac ire perniciosum est? Videbunt ergo justi, et timebunt. Angustam viam vident hac, latam viam vident illac: hac vident paucos, illac multos . Sed si justus es, noli numerare, sed appende; stateram affer aequam, non dolosam, quia justus appellatus es: Videbunt justi, et timebunt, dictum est de te.
Abbreviated transcription (Latin):
bra mea. sed quid me ꝑsequeris. Si in nobis ipse
patitur: & nos in illo coronabim᷑. Hȩc caritas
xp̃i. Quid huic comparari potest: Huius rei
ymnũ inmisit in os nr̃m: & dicit hoc ex men¬
bris suis. Uidebunt iusti & timebunt: & spe¬
rabunt in dm̃. Uidebunt iusti. Qui iusti:
fideles. qr iustus ex fide uiuit. Et enĩ in eccła¬
est iste ordo Alii p̃cedunt. alii secunt᷑. & qui
p̃cedunt. exemplo se p̃bent sequentibꝰ. &e qui
secunt᷑ imitant᷑ p̃cedentes. S & illi qui se ex¬
emplo p̃bent sequentibꝰ. nũqͥd neminẽ secun¬
tur : Si neminẽ sequunt᷑. errabunt. Secunt᷑
gͦ & illi aliquẽ. ipsũ xp̃m . Meliores quiq in et¬
clesia qͥb non remansit iã homo quẽ imitent᷑.
qr oñis ꝓficiendo suꝑarunt᷑. Ipse xp̃c eis rema
net. quẽ usq in finẽ sequant᷑: & caritas ordi¬
nat hos gradus ꝑ paulũ apłm dicentẽ Imita¬
tores mei estote. sicut & ego xp̃i. Ergo qui

Expanded text:
bra mea? sed, quid me persequeris? Si in nobis ipse bra mea? sed, quid me persequeris? Si in nobis ipse patitur, et nos in illo coronabimur. Haec est charitas Christi. Quid huic comparari potest? Hujus rei hymnum immisit in os nostrum, et dicit hoc ex membris suis. 6. Videbunt justi, et timebunt, et sperabunt in Dominum. Videbunt justi. Qui justi? Fideles: quia justus ex fide vivit . Etenim in Ecclesia iste ordo est: alii praecedunt, alii sequuntur: et qui praecedunt, exemplo se praebent sequentibus; et qui sequuntur, imitantur praecedentes. Sed et illi qui se exemplo praebent sequentibus, numquid neminem sequuntur? Si neminem sequuntur, errabunt. Sequuntur ergo et illi aliquem, ipsum Christum. Meliores quique in Ecclesia, quibus non remansit jam homo quem imitentur, quia omnes proficiendo superaverunt, ipse Chriitis ordinatos gradus per Paulum apostolum dicentem: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Ergo qui
Abbreviated transcription (Latin):
ex se. idest ex capite nr̃o. Est enĩ ipse saluator
corporis. caput nr̃m filiꝰ dĩ natus ex uirgine. pas¬
sus ꝓ nobis. resurgens ad nos iustificandos. sedens
ad dexterã dĩ ad int̃pellandũ ꝓ nobis. retribu¬
turus omnia in iudicio: bonis bona. malis mala
caput nr̃m. llle. caput dignatus est. corporis fi¬
eri. carnẽ assum̃do a nobis: in qua moreret᷑ ꝓ
nobis. Quã etiã resuscitauit ꝓpt̃ nos: ut in illa
carne resurrectionis nobis p̃beret exemplũ: ut
sperare disceremꝰ quod desꝑabamꝰ: & haberemus
iam pedes in petra. ambularemꝰ in xp̃o. Loquit᷑ gͦ
aliqͣndo ex se. ex capite nr̃o. loquit᷑ aliquando & ex
nobis. idest ex menbris suis: quia etiã quando
dixit. esuriui & dedistis mͥ manducare. ex mẽ¬
bris suis loquebatur ñ ex se: quando dic̃ saule
saule quid me ꝑsequeris. caput ꝓ menbris
clamabat: & tam̃ non dixit quid ꝑsequeris men¬

Expanded text:
ex se, id est ex capite nostro: est enim ipse Salvator ex se, id est ex capite nostro: est enim ipse Salvator corporis, caput nostrum, Filius Dei natus ex virgine, passus pro nobis, resurgens ad nos justificandos, sedens ad dexteram Dei ad interpellandum pro nobis, retributurus omnia in judicio bona bonis, mala malis. Caput nostrum ille, caput dignatus est corporis fieri, carnem assumendo a nobis, in qua moreretur pro nobis: quam etiam resuscitavit propter nos, ut in illa carne resurrectionis nobis praeberet exemplum, ut sperare disceremus quod desperabamus, et haberemus jam pedes in petra, ambularemus in Christo. Loquitur ergo aliquando ex capite nostro, loquitur aliquando et ex nobis, id est ex membris suis: quia etiam quando dixit, Esurivi, et dedistis mihi manducare , ex membris suis loquebatur, non ex se. Et quando dixit, Saule. Saule, quid me persequeris ? caput pro membris clamabat: et tamen non dixit, Quid persequeris mem
Abbreviated transcription (Latin):
głam do. qͣndo ei dicimus. glorifico te ds m̃s̃ Aut
sanctiorẽ eũ facimꝰ. quando dicimꝰ benedico te
ds m̃s: Ipse quando nos benedicit. facit nos san¬
ctioresꝰ facit nos feliciores. Quando nos glorifi.¬
cat. facit nos gloriosiores. facit nos honoratio¬
res. Quando eũ glorificamꝰ. nob̃ ꝓdest᷑. ñ illi
Quomͦ eñĩ eũ glorificamꝰ: Gloriosũ dicendo.
ñ faciendo. Proinde qͥd secutus ait. cũ diceret
sacrificiũ laudis glorificabit me. ne putares te
aliquid p̃stare dõ. offerendo illi sacrificiũ lau¬
dis. & ibi est inquit uia. ubi ostenda illi saluta¬
re meũ Uides quia tibi ꝓderit laudare đm.
non do: Laudas dmn: ambulas uiã. Rephendis.¬
ꝑdidisti uiã. & inmisit in osmeũ canticũ nouũ.
ymnũ dõ nr̃o. forte querit aliqͥst quȩ ꝑsona loqui¬
tur in hoc psalmo. Breuit̃ dixerim. xp̃c ẽ. S sicut
nostis fr̃s & sepe dicendu est: xp̃c aliquando loqͥt᷑

Expanded text:
gloriam Deo, quando ei dicimus, Glorifico te, Deus meus? aut gloriam Deo, quando ei dicimus, Glorifico te, Deus meus? aut sanctiorem eum facimus, quando dicimus, Benedico te, Deus meus? Ipse quando nos benedicit, facit nos sanctiores, facit nos feliciores; quando nos glorificat, facit nos gloriosiores, facit nos honoratiores: quando eum glorificamus, nobis prodest, non illi. Quomodo enim eum glorificamus? Gloriosum dicendo, non faciendo. Proinde quid secutus ait, cum diceret, Sacrificium laudis glorificabit me? Ne putares te aliquid praestare Deo, offerendo illi sacrificium laudis, Et ibi est via, inquit, ubi ostendam illi salutare meum . Vides quia tibi proderit laudare Deum, non Deo. Laudas Deum? Ambulas viam. Reprehendis. Et inimisit in os meum canticum novum, hymnum Deo nostro. Forte quaerit aliquis, quae persona loquatur in hoc psalmo. Breviter dixerim, Christus est. Sed sicut nostis, fratres, et saepe dicendum est, Christus aliquando loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
eũ facis maliciȩ tuę. Si participẽ facis maliciȩ:
non gͦ laudans inuocas. sed rep̃hendens. Talẽ enĩ
putas dm̃. qualis tu es. Unde tibi alio loco dicit᷑
hȩc fecisti & tacui. Suspicatus es iniquitatẽ: qđ
ero tibi similis. Laudans gͦ inuoca dñm Noli
eũ putare similẽ tibi: ut similis fias illi. Estote
gͦ sicut pat̾ ur ꝑfecti: qui solem suũ oriri fa¬
cit suꝑ bonos & malos. & pluit suꝑ iustos & inius¬
tos. Sic gͦ laudas dñmꝰ ut nolis male inimicistuis.
Et quantũ eis inquis bonũ uelimquantũ tibi.
N eñi de tuo accepturi sunt. ut boni sint: aut
quod illis dabit᷑. tibi minuet᷑. Inimicus tuus
qui malus ẽ: inimicus ẽ fit bonus. & amicꝰ erit:¬
& socius erit᷑ ut simul uelis possidere qđ amabas.
lam fr̃ erit. Laudans gͦ inuoca. ymnũ dic dõ
tuo. Sacrificiũ laudis ait glorificauit me & qͥd÷
Maior gła erit do. qͥa glorificas eũ: Aut a̾dimꝰ

Expanded text:
eum facis malitiae tuae. Si participem eum facis malitiae, eum facis malitiae tuae. Si participem eum facis malitiae, non ergo laudans invocas, sed reprehendens. Talem enim putas Deum, qualis tu es. Unde tibi alio loco dicitur: Haec fecisti, et tacui; suspicatus es iniquitatem, quod ero tibi similis . Laudans ergo invoca Dominum: noli eum putare similem tibi, ut similis fias illi. Estote enim sicut Pater vester perfecti, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Sic ergo lauda Dominum, ut nolis male inimicis tuis. Et quantum eis, inquis, velim bonum? Quantum tibi. Non enim de tuo accepturi sunt ut boni sint, aut quod illis dabitur, tibi minuetur. Inimicus tuus, quia malus est, inimicus est: fit bonus, et amicus erit, et socius erit; ut simul velis possidere quod amabas, jam frater erit. Laudans ergo invoca, hymnum dic Deo tuo. Sacrificium laudis, ait, glorificabit me. Et quid? major gloria erit Deo, quia glorificas cum? aut addimus
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ quã redd& michi dñs. in illa die iustꝰ iudei
Primo benignus pat̃. ut erueret de lacu mise¬
riȩ : ut donar& peccata. liberaret de luto limi
postea iustus udex reddens bene ambulanti
qđ ꝓmisit : cui primo ut bene ambularet do
alienis. ueteres ymnos. qͥr uetus homo diceba
non nouus homo. fiat nouus homo᷑ dicat can¬
ticũ nouũ. innouatus am& noua: noua quib
renouat᷑. Nam qͥd antiquius dõ. qui ẽ ante om̃ia
& sine fine. & sine initio : Tibi fit nouus redeunti
quia discedendo factꝰ eras uetus. & dixeras. inue¬
teraui in omnib inimicis meis. Dicimꝰ gͦ ymnũ
do nr̃o. & ipse ymnꝰ liberat nos. Laudans enim
inuocabo dñm: & ab inimicis meis saluus ero
Ymnꝰ est enĩ. canticũ laudis. Laudans inuoca.
non rep̃hendens. Quando eñi inuocas dđm ut p̃¬
mat inimicũ tuũ: quando de malo alieno gau¬
dere uis. & ad hoc malũ inuocas dm̃: participẽ

Expanded text:
tiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . tiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Primo benignus pater, ut erueret de lacu miseriae, ut donaret peccata, ut liberaret de luto limi: postea justus judex, reddens bene ambulanti quod promisit, cui primo ut bene ambularet donalienis, veteres hymnos; quia vetus homo dicebat, non novus homo fiat: novus homo, dicat canticum novum: innovatus amet nova quibus renovatur. Nam quid antiquius Deo, qui est ante omnia, et sine fine, et sine initio? Tibi fit novus redeunti; quia discedendo factus eras vetus, et dixeras: Inveteravi in omnibus inimicis meis . Dicimus ergo hymnum Deo nostro, et ipse hymnus liberat nos. Laudans enim invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero . Hymnus est enim canticum laudis. Laudans invoca, non reprehendens. Quando enim invocas Deum, ut premat inimicum tuum, quando de malo alieno gaudere vis, et ad hoc malum invocas Deum, participem
Abbreviated transcription (Latin):
Limus luti᷑ concupiscentiȩ carnales: tenebrȩ
iniquitatũ. Quȩ retro oblitus. in ea quȩ ante
sunt ectentus. Non se diceret extentũ. si iam
ꝑuenissa. Extendit᷑ eñĩ animꝰ desiderio rei
concupitȩ: ñ lȩtitia consecuta In ea quȩ ante
sunt inquit extentꝰ. sequor ad palmã suꝑnȩ uo¬
cationis dĩ in xp̃o iħu. Currebat. sequebatur ad
palmã: & alio loco iam ꝓxximus palmȩ. cursumit
consũmaui. Quando aut̃ dicebat sequor ad
palmã suꝑnȩ uocationis. quia iam pedes eius in
petra directi erant. iam uiã bonã ambulabat:
habebat unde gr̃as ageret. Habebat qđ pete¬
retꝰ: gr̃as agens de acceptisipetens debita De qͥ¬
bus acceptis: De indulgentia peccatoꝵ. de illu¬
minatione fideiꝰ de robore spei. de fłama cari¬
tatis. Unde aut̃ adhuc dñm debitorẽ tenebat:
De cęt̾o inquit suꝑẽ mͥ corona iustitiȩ. Adhuc
gͦ aliqͥd mͥ debetur. Qͥd debet᷑ : Corona iusti.¬

Expanded text:
Limus luti, concupiscentiae carnales, tenebrae Limus luti, concupiscentiae carnales, tenebrae iniquitatum. Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus. Non se diceret extentum, si jam pervenisset. Extenditur enim animus desiderio rei concupitae, non laetitia consecutae. In ea quae ante sunt, inquit, extentus, sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu . Currebat, sequebatur ad palmam. Et alio loco jam proximus palmae, Cursum, inquit, consummavi. Quando ergo dicebat, Sequor ad palmam supernae vocationis, quia jam pedes ejus in petra directi erant, jam viam bonam ambulabat: habeat unde gratias ageret, habebat quod peteret, gratias agens de acceptis, petens debita. De quibus acceptis? De indulgentia peccatorum, de illuminatione fidei, de robore spei, de flamma charitatis. Unde autem adhuc Dominum debitorem tenebat? De caetero, inquit, superest mihi corona justit aliquid debetur. Quid debetur? Corona justi
Abbreviated transcription (Latin):
non lacrimosi clamatores: sed tales quales alio
loco scriptura designat. Peccator cũ uenerit
in ꝓfundũ maloꝵ contẽpnit. Cui enĩ parũ
est ẽẽ peccatorẽ. nisi etiã non sit peccatoꝵ suoꝵ
confessor sed defensor: altius in ꝓfundo ẽ. lile
aut̃ qui de ꝓfundo exclamauit: iam ab imo ꝓ¬
fundi caput ut clamaret leuauit. Auditus
est: eductꝰ ÷ de lacu miseriȩ. & de luto limi
lam hab& fide quã ñ habebat᷑: hab& spem. sine
qua erat. In xp̃o ambulat. qui in diabolo erra¬
bat. Ido eñĩ posuit inquit suꝑ petrã pedes meos:
dicebat : Non quia iam acceꝑim. aut iã ꝑfectus
sim. fr̃s. ego meipsũ non arbitror app̃hendisse.
Quid gͦ tibi p̃stitũ est sSi ñ app̃hendisti. unde
gr̃as agis cũ dicis. sed miscdiam consecutus sum:
quia directi sunt pedes. quia iam suꝑ petram
ambulat. Quid eñĩ ait : Unũ aut̃ quȩ retro
oblitus. Quȩ retro: Lacus miseriȩ. qd ÷ retro :

Expanded text:
non lacrymosi clamatores: sed tales, quales alio non lacrymosi clamatores: sed tales, quales alio loco Scriptura designat: Peccator cum venerit in profundum malorum, contemnit . Cui enim parum est esse peccatorem, nisi etiam non sit peccatorum suorum confessor, sed defensor, altius in profundo est. Ille autem qui de profundo exclamavit, jam ab imo profundi caput ut clamaret levavit: auditus est, eductus est de lacu miseriae, et de luto limi. Jam habet fidem, quam non habebat; habet spem, sine qua erat; in Christo ambulat, qui in diabolo errabat. Ideo enim, Posuit, inquit, supra petram pedes meos, dicebat? Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim: fratres, ego non arbitror me apprehendisse. Quid ergo tibi praestitum est, si non apprehendisti? Unde gratias agis, cum dicis: Sed misericordiam consecutus sum ? Quia directi sunt pedes, quia jam supra petram ambulat. Quid enim ait? Unum autem quae retro oblitus. Quae retro? Lacus miseriae. Quid est, retro?
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥd tibi p̃stitit : & quid tͥ fecit: Eduxit me
de lacu miseriȩ & de luto limi. & statuit supra
petrã pedes meos. & direcit gressus meos. & inmi¬
sit in os meũ canticũ nouũ. ymnũ dõ nostro
Magna bona p̃stitit. & adhuc debitor est. Sed
qui hec reddita iam tenet. de cęteris credat. qͥ
credere debuit. & antequã aliqͥd sumeret Re¬
bus &iam ipsis ꝑsuasit nobis dñs nr̃ fidelem se
esse ꝓmissorẽ. largũ datorẽ. Quid gͦ nunc fe¬
cit : Edurit me de lacu miseriȩ. Quis ẽ lacus
miseriȩ : ꝓfunditas iniquitatis. ex carnalibus
concupiscentus. Hoc ẽ enĩ & de luto limi. Unde
te eduõ : De ꝓfundo quoda unde in alio psalmo
clamabas. De ꝓfundis clamaui ad te dñe: & qr
iam de ꝓfundo clamant. ñ penitus in ꝓfundo
sunt. Clamor ipse iam leuat. Sunt alii ꝓfundiꝰ
in ꝓfundo: qui nec sentiunt se ẽẽ in ꝓfundo. Ta¬
les sunt suꝑbi contẽptores. non pi dep̃catores:

Expanded text:
Et quid tibi praestitit? quid tibi fecit? Et eduxit me Et quid tibi praestitit? quid tibi fecit? Et eduxit me de lacu miseriae, et de luto limi: et statuit supra petram pedes meos, et direxit gressus meos. Et immisit in os meum canticum novum, hymnum Deo nostro. Magna bona praestitit, et adhuc debitor est: sed qui haec reddita jam tenet, de caeteris credat, qui credere debuit et antequam aliquid sumeret. Rebus etiam ipsis persuasit nobis Dominus noster fidelem se esse promissorem, largum datorem. Quid ergo nunc fecit? Eduxit me de lacu miseriae. Quis est lacus miseriae? Profunditas iniquitatis, ex carnalibus concupiscentiis. Hoc est enim, et de luto limi. Unde te eduxit? De profundo quodam. Unde in alio psalmo clamabas: De profundis clamavi ad te, Domine . Et qui jam de profundo clamant, non penitus in profundo sunt: clamor ipse jam levat. Sunt alii profundius in profundo, qui nec sentiunt se esse in profundo. Tales sunt superbi contemptores, non pii deprecatores,
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Idoneus ꝓmissor est. fidelis redditor: tu
tantũ esto pius exactor: & si paruulus. & si
infirmus. exige miscđiam. Non uides ꝑ breues
agnos capitib pulsare ubera matrũ ut lacte
satient᷑ : Sustinens inqͥt. sustinui dñm. & quid
ille: An auertit se ate. an sustinentẽ contẽpsit:
an forte ñ uidit: N plane ita. S quid: & at¬
tendit m: & exaudiuit dep̃cationẽ meã. Atten.¬
dit & exaudiuit. Ecce ñ frustra sustiniusti. su¬
per te oculi eiꝰ. ad te aures eiꝰ Oculi enim dñi¬
suꝑ iustos. & aures eius ad p̃ces eoꝵ. Qͥd gͦ cum
male faceres. cũ eũ blasphemares: ñ uidebat.
ñ audiebat : & ubi est qđ in ipso psalmo dic¬
tum ẽ. uultꝰ aut̃ dñi suꝑ facientes mala : Sed
debat tibi. Pinde iste qͥ sustinens sustinuit dnm.
parũ ei fuit dicere attendit me. Attendit mͥ
inqͥt. idest ꝯsolando attendit. ut mͥ prodess&
quod attendit. & exaudiuit dep̃cationẽ meã

Expanded text:
dedit: idoneus promissor est, fidelis redditor; tu dedit: idoneus promissor est, fidelis redditor; tu tantum esto pius exactor, etsi parvulus, etsi infirmus, exige misericordiam. Non vides teneros agnos capitibus pulsare ubera matrum, ut lacte satientur? Sustinens, inquit, sustinui Dominum. Et quid ille? An avertit se a te, an sustinentem contempsit, an forte non vidit? Non plane ita. Sed quid? Et attendit mihi, et exaudivit deprecationem meam. Attendit, et exaudivit. Ecce non frustra sustinuisti: super te oculi ejus, ad te aures ejus. Oculi enim Domisuper justos, et aures ejus in preces eorum. Quid ergo, cum male faceres, cum eum blasphemares, non videbat? non audiebat? Et ubi est quod in ipso psalmo dictum est, Vultus autem Domini super facientes mala? Sed debat tibi. Proinde iste qui sustinens sustinuit Dominum, parum ei fuit dicere, Attendit me: Attendit mihi, inquit, id est, consolando attendit, ut mihi prodesset. Quid attendit? Et exaudivit deprecationem meam. 3.