comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ flagelli stimuł feruint᷑ nulla oblectam̃ta p̃sentis
uite delectent: scelestẽ patriam. nͥ certa reqͥes expectat᷑
indesitient̃ desident. Electos uite istius. adusitate ꝓbari
discimꝰ. ut scđm petrum iudicium adomo dĩ incipiat
dum in hac uita electos suos ds̃ udicii flagello castigat¬
degemina ꝑcussione.

Expanded text:
bus flagelli stimulis feriuntur, nulla oblectamenta praesentis bus flagelli stimulis feriuntur, nulla oblectamenta praesentis vitae delectent, sed coelestem patriam, ubi certa requies exspectatur, indesinenter desiderent. El, ut, secundum Petrum, judicium a domo Dei incipiat , dum in hac vita electos suos Deus judicii flagello castigatDe gemina percussione
Abbreviated transcription (Latin):
laborẽ securꝰ. Non tm̃ decorꝑalibꝰ passionibꝰ s etiam de
spũalibꝰ oportet intelligi ut qͣnto qͥsq aut incorꝑe aut
m̃te. flagella sustinet: tanto se in fine remunari sꝑet
Sepe occulto dĩ iudicio extͣ flagelli correptionẽ sunt
reꝓbi in hoc mundo Dumq multa dampnabilia com¬
mississe uideant᷑ despecti tam̃ adõ nullo em̃datioĩs u̾b̾e
feruint᷑. Pius corrigit᷑ flagello qui adõ diligr̃ si peccaue¬
rit dicente amos ꝓpħa. Tantũmodo uoscognoui. ex om̃i¬
bꝰ nationibꝰ t̾re. iccirco irisitabo suꝑuos om̃s iniqͥtates
filiũ quẽ recipit. Ualde ꝑnecessarium ẽ iusto in hac uita¬
n uitiis tẽptari. ⁊ u̾berari flagello ut dũ uitus pulsat᷑
de uirtutibꝰ ñ suꝑbiat: Dũ uero ut animi aut carnis
dolore att̾it᷑ amundi amore rethat᷑. Temptari autẽ opor¬
tet uistũ. s temptatione plage ñ temptatiõe luxͣie. Du¬
rius circa suos electos in hac uita ds̃ agit. ut dũ fortiori¬

Expanded text:
assionibus, sed etiam de spiritualibus oportet intelligi, ut quanto quisque aut in corpore aut in mente flagella sustinet, tanto se in fine remunerari speret. 9. Saepe occulto Dei judicio extra flagelli correptionem sunt reprobi in hoc mundo: dumque multa damnabilia commisisse videantur, despecti tamen a Deo, nullo emendationis verbere feriuntur. 10. Plus corripitur flagello, qui a Deo diligitur, si peccaverit, dicente Amos propheta: Tantummodo vos cognovi ex omnibus nationibus terrae, idcirco visitabo super vos omnes iniquitates filium quem recipit . » Valde necessarium est justum in hac vita vitiis tentari et verberari flagello, ut, dum vitiis pulsatur, de virtutibus non superbiat: dum vero aut animi aut carnis dolore atteritur, a mundi amore retrahatur. Tentari autem oportet justum, sed tentatione plagae, non tentatione luxuriae. Durius circa suos electos in hac vita Deus agit, ut, dum fortiori
Abbreviated transcription (Latin):
subtilitas sic̃ int̾rus ut testis scrutat᷑ conscĩas:
misero ysidoro. indigna agenti ⁊ digna patienti. assi¬
due peccanti ⁊ tua flagella assidue sustinenti. Ordina¬
ta est miseratio dĩ q̃ priꝰ hic hominẽ. post flagella
apeccatis enĩdat ⁊ postea abet̾no supplicio lib̾at. Elect̃
lucret᷑. Neqͣqͣ ds̃ delinq̃nti parc̃ qm̃ peccatorẽ aut fla¬
gello temꝑali aut purgatione ferit aut iudicio. et̾ne¬
gehenne puniendũ relinqͥt aut ipse in se homo peni¬
tendo punit qd male amisit. Acꝓinde est qđ ds̃ de¬
linquenti non parcit. Iusto temꝑalia flagella ad et̾na ꝓ¬
ficiunt gaudia. Idõq ⁊ iustus in penis gaudẽ debet.⁊
impiꝰ in ꝓsꝑitatibꝰ tim̾e debet. Neq iusto neq repbo ds̃¬
miscłiam ⁊ iusticiã abstrahit. Nã ⁊ bonos hic ꝑafflic¬
tionem iudicat ⁊ illic remun̾at ꝑmiserationẽ ⁊ malos hic
remunat ꝑ demꝑalẽ dem̃tiam ⁊ illic punit ꝑet̾nã uisti¬

Expanded text:
subtilitas, sicut interius, ut testis, scrutatur conscientias, misero Isidoro, indigna agenti, et digna patienti, assidue peccanti, et tua flagella quotidie sustinenti. 2. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem per flagella a peccatis emendat, et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus tur. 3. Nequaquam Deus delinquenti parcit; quoniam peccatorem aut flagello temporali ad purgationem ferit, aut judicio aeterno puniendum relinquit, aut ipse in se homo poenitendo punit quod male admisit; ac proinde est quod Deus delinquenti non parcit. 259 4. Justo temporalia flagella ad aeterna proficiunt gaudia; ideoque et justus in poenis gaudere debet, et impius in prosperitatibus timere. 5. Neque justo, neque reprobo Dmisericordiam et justitiam abstrahit. Nam et bonos hic per afflictionem judicat, et illic remunerat per miserationem; et malos hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justi
Abbreviated transcription (Latin):
Angłi corpora mͥ quib hommib apparent de suꝑno
echere sumunt. soliclamq spẽm ex celesti elem̃to indu¬
tiarem tͥ s pͥnceps regni ꝑsar̃ restitit mͥ. Et. post alia. N
ẽ qui me adiuuet nisi michael pͥnceps ur̃. Item om̃s ho¬
mines angłos habere ꝓbant᷑ loq̃nte dño in euangło
Am̃ dico uob̃: angłi eorum semꝑ uident faciẽ patris¬
mei qui ẽ inceł. Unde ⁊ petrꝰ in actibꝰ apłoꝵ cum pul¬
saret ianuam dix̾unt intꝰ apłi Nõ ẽ petrꝰ s angłs ciꝰ
est. Sidm̃ angli contuentunt et uident cur petrus a¬
płs dix̃ in quẽ desida̾nt angłi conspic̾e:. Itẽ si etim
ñ contuentur nec uident qͦmͦ usta sententiã dm̃i angłi
eoꝵ semꝑ uident faciem pat̾s qui ẽ in ceł: S bene¬

Expanded text:
19. Angeli corpora in quibus hominibus apparent, de superno 19. Angeli corpora in quibus hominibus apparent, de superno aere sumunt, solidamque speciem ex coelesti elemento indutiarem tibi, sed princeps regni Persarum restitit mihi. Et post alia: Non est qui me adjuvet, nisi Michael princeps vester. 21. Item omnes homines angelos habere probantur, loquente Domino in Evangelio: Amen dico vobis mei, qui in coelis est. Unde et Petrus in Actibus apostolorum, cum pulsarent januam, dixerunt intus apostoli: Non est Petrus, sed Angelus ejus est. Si Deum angeli contuentur, et vident, cur Petrus apostolus dicit: In quem desiderant angeli Dei conspicere? Item si eum non contuentur nec vident, quomodo juxta sententiam Domini: Angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelis e
Abbreviated transcription (Latin):
lapsum pͥmi hominis qi in uestim̃to ornam̃ti sui afsixos
habuit acd eorum comꝑationẽ. Dum enim se csariorẽ
cuunctis aspexit: confestim intumuit. ⁊ cor suum ad
suꝑdiam eleuauit. Angłi semꝑ in dõ gaudent ñ inse
requisunt. Nulla autem maior inqͥtas qͣm ñ in dõ s
añqͣm in re fiãt ⁊ que apud homines adhuc fut᷑a st̃
angli iam reuelante dõ nou̾unt. Preuaricatores ãgłi
uigent. id est subtilitate nat᷑e. exꝑientia temꝑm reue¬
latiõe suꝑioꝵ potestatum. Qtiens ds̃ quoqq flagello
huic mundo irascẽ. ad minist̾ium uindicte apostate ã¬
głi mittuntur. Qui tam̃ diuina potestate coercent᷑ ne
tm̃ noceant quantum cupiunt. Boni aũ angłi ad
minist̾ium. salutis humane deputati sunt ut curent
administrent mundi ⁊ regant omĩa uissu dĩ testan¬
te apło Nunne om̃s inqͥt st̃ ammmistͣtorii sp̃s in mi
nift̾ium missi ꝑꝑ eos qui h̾editatẽ capiunt salutis

Expanded text:
lapsum, quasi in vestimento ornamenti sui, affixos lapsum, quasi in vestimento ornamenti sui, affixos habuit, ad quorum comparationem, dum se clariorem cunctis aspexit, confestim intumuit, et cor suum ad superbiam elevavit. 16. Angeli semper in Deo gaudent, non in se. requisivit. Nulla autem major iniquitas quam nantequam in re fiant: et quae apud homines adhuc futura sunt, angeli jam revelante Deo noverunt. Praevaricatores angeli, vigent, id est, subtilitate naturae, experientia temporum, revelatione superiorum potestatum. Quoties Deus quocunque flagello huic mundo irascitur, ad ministerium vindictae apostatae angeli mittuntur: qui tamen divina potestate coercentur, ne tantum noceant, quantum cupiunt. Boni autem angeli ad ministerium salutis humanae deputati sunt: ut curas administrent mundi, et regant omnia jussu Dei, testante Apostolo: Nonne omnes, inquit, sunt administratoriinisterium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis?
Abbreviated transcription (Latin):
nam hi qͥ ꝑmanser̃ firmitatẽ m̾uert eterne perseuãtie
⁊ beatitudinis ꝗͣ aña minꝰ acceꝑunt Post diabłi de¬
et beatitudinis quam minus acceperant. Unde opor¬
tet agnosc̾e quorum iniquitas scõrum seruiat humi¬
litati. Quia unde mali corruunt. inde boni ꝓficiunt
Bonorum angłorum numerus qui post ruinam an¬
gełorum malorum ẽ diminutus: ex num̾io electoꝵ oĩum
subplebitur: qui num̾ius soli dõ ẽ cognitus. Inter ãgłos
potestatis: qͣm ⁊̃ scĩa uirtutis. Sumministͣnt gͥ alii. a¬
liorum p̃ceptis atq̃ obediunt iuissis Unde et ad ꝓpħam
racariam angłs angłm mittit et quec̃q annuntiare
sacre scͥpt᷑e testantur. il ẽ angłos. archangłos tronos
dñatioes. litutes. pͥncipatꝰ. potestates. cherubim ⁊ seraphin
dem nõibꝰ lapiclum cum de pͥmatu apostate angłi loque¬
retur. Omĩs inqͥt lapis p̃ciosus oꝑtm̃tum tuũ. sardiꝰ
nes clesignati sunt angłorum quos apoͬtata angls. añ

Expanded text:
nam, hi qui permanserunt, firmitatem meruerunt aeternae perseverantiae et beatitudinis, quam antea minus acceperant: post diaboli deet beatitudinem quam minus acceperant; unde oportet cognosci quod malorum iniquitas, sanctorum serviat humilitati: quia unde mali corruunt, inde boni proficiunt. Bonorum angelorum numerus, qui post ruinam angelorum malorum est diminutus, ex numero electorum omnium supplebitur, qui numerus soli Deo est cognitus. Inter angelospotestatis quam scientia virtutis; subministrant igitur alii aliorum praeceptis, atque obediunt jussis. Unde et ad prophetam Zachariam Angelus angelum mittit, et quaecunque annuntiare e testantur, id est, angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubin, et seraphin. dem nominibus lapidum, cum de primatu apostatae angeli loqueretur: Omnis, inquit, lapis operimentum tuum, nes designati sunt angelorum, quos apostata angelus ante
Abbreviated transcription (Latin):
re nitunt᷑ Sienim sic uidẽ desid̾ant ut effectũ de¬
siderii non ꝑfruant᷑: desidium hoc necessitatẽ ht et
ge ẽ. quia nũꝙͣ simul pena ⁊ beatitudo conuenuint
Rursum sieos dicimꝰ dĩ uisiõe satiari satietas aũ fa¬
stidium hr̃e solet: ⁊ scimꝰ illos dĩ uisionẽ quã ⁊ desid̾at
bore satiantͤ sine fastidio. Ne enim sit in desicłio ne¬
cessitas: desicłantes satiant᷑. Est it̾m ne sit in satietate
fastidium: satiati desid̾ant Vicdent gͦ angłi faciem pa¬
tris: ꝑ satietatẽ s q satietas ista fastidum nestit. an¬
głi desid̾ant in eũ ꝓspic̾e sẽꝑ Ubic̃q in scͥptis scĩs an

Expanded text:
re nituntur. Si enim sic videre desiderant ut effectu desiderii non perfruantur, desiderium hoc necessitatem habet.ge est, quia nunquam simul et poena et beatitudo conveniunt. Rursum si eos dicimus Dei visione satiari, satietas fastidium habere solet; et scimus illos Dei visionem, quam et desiderant, bore, et satiantur sine fastidio. Ne enim sit in desiderio necessitas, desiderantes satiantur. Et iterum, ne sit necessitate fastidium, satiati desiderant. Vident enim angeli faciem Patris per satietatem; sed quia satietas ista fastidium nescit, angeli desiderant in eo prospicere semper. Ubicumque in Scripturis san
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sic̃ scͥptum ẽ. Ipse ẽ enim pͥncipiũ uuar̃ dĩ Uñ ⁊ ad
cõꝑationẽ ãgłoꝵ archãgłs appellatꝰ ẽ. Priꝰ enim c̾atꝰ ex¬
titit: Ordinis p̃latioẽ ñ tẽꝑis qͣtitate intelligr̃ pͥmatũ
habuisse int̾ angłos diabłs: ex qͣ fiducia cecidit ita ut
fine reꝑatiõe lab̾et᷑ Cuius p̾latioĩs excellẽtiam ꝓpħa
his u̾b̃ annũtiat dicens Cedri ñ fuerͤ altiores illo in ꝑa

Expanded text:
e est principium viarum Dei. Unde et ad comparationem angelorum archangelus appellatus est. Prius enim creatus exstitit ordinis praelatione, non temporis quantitate. 5. Primatum habuisse inter angelos diabolum, ex qua fiducia cecidit, ita ut sine reparatione laberetur. Cujus praelationis excellentiam propheta his verbis annuntiat: « Cedri
Abbreviated transcription (Latin):
tiandum hominibꝰ mitunt᷑ ex ipsa annuntiatiõe ã¬
illis mutabilitas innat᷑a: s fac̃ eos incorruptos caritas
sempiterna. Grã enim non nata eẽ incõmutabiles an¬
głos patet. Nam si nat᷑a incomutabiles eẽnt: diaboł non
utiq cecidiss. Mutabilitatẽ itaq nat᷑e suffragat᷑ in lł¬
contẽplatio c̾atoris. Iñ ⁊ pͥuatꝰ ẽ ap̾stata angls: dũ fortitu¬
dinem suam ñ adõ s ase uoluit rustodiri flnte omnẽ
c̾at᷑am angłi facti st̃: dũ dictũ ẽ fiat lux. De ipsis enim
dic̃ scͥptã pͥor omĩum c̾ata ẽ saꝑia Lux enim dr̃ par¬
mutari diuina Ante omñẽ mundum c̾ationem crea¬

Expanded text:
ciandum hominibus mittuntur, ex ipsa annunciacione anillis mutabilitas in natura, sed facit eos incorruptos caritas sempiterna. Gracia, non natura ‹esse› immutabiles angelos constat. Nam si de natura incommutabiles essent, dyabolus utique non cecidisset. Mutabilitati itaque natrtitudinem suam non a Deo, sed a se voluit custodire. Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux. De ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia. Lux enim dicuntur, parmutari divina. Ante omnem creationem
Abbreviated transcription (Latin):
in eloq̃ntia humani argum̃ti consiste̾. nec quemqꝗͣ credẽmꝰ
ad fidem duino inspiramine ꝓuocari. s potiꝰ uboꝵ calli¬
ditate seduci. Om̃ĩs scłaris doctna spumantibꝰ u̾bis reso¬
nans. ac se ꝑeloqñtiam ⁊ tumorẽ attollens. ꝑ doctͥnam sim¬
plicem ⁊ humilẽ xͥanam euacuata est sic̃ scͥptũ est. Nonne
stultã fec̃ ds̃ sapĩam huiꝰ mundi: Utiq fastidiosis atq lo-
enim eloqñtie comꝑata. uidet᷑ ilł indigna Qđ si animo
humili mysteria eiꝰ intendant confestim aduertunt qͥ¬
tum excelsa st̃ q̃ in ilł despiciunt. I lectione ñ uerba s uitas
ẽ amanda. Sepe aut̃ reꝑit᷑ simplicitas i̾udica ⁊ coposita
nisi extolli laudibꝰ hominũ. Nã quanto maiora fu̾nt litta¬
t̾e studia tanto animꝰ arrogantie astu ĩflatꝰ maiori intu¬
mescit iactantia. Unde ⁊⁊ bene psalmꝰ ait. qr nõ cognoui

Expanded text:
in eloquentiae humanae argumentis consistere; nec quemquam crederemus in eloquentiae humanae argumentis consistere; nec quemquam crederemus ad fidem divino inspiramine provocari, sed potius verborum calliditate seduci. 6. Omnis saecularis doctrina spumantibus verbis resonans, ac se per eloquentiae tumorem attollens, per doctrinam simplicem et humilem Christianam evacuata est, sicut scriptum est: Nonne stultam fecit Deus sapientiam hujus mundi ? 7. Fastidiosis atque loqenim eloquentiae comparata videtur illis indigna. Quod si animo humili mysteria ejus intendant, confestim advertunt quam excelsa sunt quae in illis despiciunt. 8. In lectione non verba, sed veritas est amanda. Saepe autem reperitur simplicitas veridica, et composita nisi extollere laudibus hominem. Nam quanto majora fuerint litteraturae studia, tanto animus arrogantiae fastu inflatus majore intumescit jactantia. Unde et bene psalmus ait: Quia non cognovi
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ta in aniũ fabular̃ m̃te excitant ad incentiua
libidinũ. Non enim solũ thitra offerendo demonibꝰ ĩmo¬
iat᷑: s etiam eoꝵ dicta libentiꝰ capiendo. Quidam plus
meditari delectant᷑ gentiliũ dicta ꝓpt̾ tum̃tem i ornatũ
in munoanis doctͥnis doctnis ꝓficere ⁊ inanesc̾e. in diui¬
ius: Caduca sequi figm̃ta ⁊ celestia fastidire mysteria:
Cauendi sunt gͥ tales libri ⁊ ꝓpt̾ amorem scarũ scͥptã¬
rum uttandi sunt gentiliũ libri. Dicta extioꝵ libroꝵ elo
orum sapĩa fulgent Unde ⁊ apłs. habemꝰ inqͥt tesatirũ
istum inuasis fictilibꝰ. Sermo quippe dĩ occultũ ht̃ ful¬
gorẽ. sapĩe ⁊ u̾itatis repositum in u̾boꝵ uilissimis uascłis
Idõ libri scĩ simplici sermone conscͥpti st̃. ut non in sa¬
pĩa u̾bi si in ostensiõe sp̃o. homines adfidem ꝑducant᷑
Na si dialetici acuminis u̾sucia aut rethorice artis eloq̃n¬
tia editi essent. nequaꝗͣ putaret᷑ fides xp̃i in iurtute s

Expanded text:
tamenta inanium fabularum mentem excitant ad incentiva libidinum. Non enim solum thura offerendo daemonibus immolatur, sed etiam eorum dicta libentius capiendo. 2. Quidam plus meditari delectantur gentilium dicta propter tumentem, et ornatum in mundanis doctrinis proficere, et inanescere in divinis; caduca sequi figmenta, et coelestia 297 fastidire mysteria? Cavendi sunt igitur tales libri, et propter amorem sanctarum Scripturarum vitandi. 3. Gentilium dictorum sapientia fulgent. Unde et Apostolus: Habemus, inquit, thesaurum istum in vasis fictilibus . 4. Sermo quippe Dei occultum habet fulgorem sapientiae et veritatis repositum in verborum vilissimis vasculis. 5. Ideo libri sancti simplici sermone conscripti sunt, ut non in sapientia verbi, sed in ostensione spiritus homines ad fidem perducerentur . Nam si dialectici acuminis versutia aut rhetoricae artis eloquentia editi essent, nequaquam putaretur fides Christi in Dei virtute, sed
Abbreviated transcription (Latin):
do: neq enĩ cũ recordor alicuiꝰ lectioĩs aut alicuiꝰ euuta¬
tis. sic̃ inotꝰ est sp̃c meus ad cogitandũ ut hec recordaret᷑
ex temꝑe ita motus est ⁊ loco. quippe si in loco mou̾e¬
tur aut in celo aut in t̾ra mou̾et᷑. quia sine celo ⁊ ter¬
ra nullus ẽ locus. Ubi enim fuit ipse spc incelo aut
in terra ut uideret ipsam lectionẽ uł ipsam ciuitatẽ
Ergo sii nullo loco uidit ut recordaret᷑ in se ipsouidit
Et quia mitium ht̃ cogitatio eius : om̃e quod inicium
habet ⁊ tempꝰ ht̃ Igit᷑ scđni sup̃dictã rationẽ spc̃ creat
es nõ sit nisi post laborem cur dẽ requiescere dicit᷑ an

Expanded text:
 lectionem aut aliquam civitatem, sic commotus est spiritus meus cogitando, ut haec recordaretur ex tempore, ita motus est et loco. Quod si in loco movetur, an in coelo, an in terra movetur? quia sine coelo et terra nullus est locus. Ubi enim fuit ipse spiritus, in coelo an in terra, ut videret ipsam lectionem vel ipsam civitatem? Ergo si in nullo loco vidit, ut recordaretur, in seipso vidit. Et quia initium habet, cogitatio est omne quod initium et tempus habet. Igites non sit nisi post laborem, cur Deus requiescere dicitur? An
Abbreviated transcription (Latin):
uenemꝰ eñ aliquid ad adiutoriũ. Nam quante. stilit ates
inueniant᷑ in ea cu ipse consid̾a. Proincle quia afruen¬
do diecit̃ fructꝰ. ⁊ ab om̃i ligno possum habere algoͣ
ad utoriũ: uire nullum lignum dicimꝰ infructuosũ
Spine uͦ ntͥbuli quantius post pecẽm homini nascent᷑
pecoꝵ uł uolatiliũ sacta s nc̃ ad augendã Hminis e pa¬

Expanded text:
um, invenimus ad adjutorium. Nam quantae utilitates inveniantur in eis, tu ipse considera. Proinde quia a fruendo dicitur fructus, et ab omni ligno possumus habere aliquod adjutorium, jure nullum lignum dicimus infructuosum. Spinae autem et tribuli quamvis post peccatum homini nascanturpecorum vel volatilium facta, non ad augendam hominis poe
Abbreviated transcription (Latin):
re utrum iureͥ consentiat. anñ c̃sent at. Animalia uͦ¬
uͦ aut uolatilia ñ acceꝑunt hoc iudiciũ ꝓ suo tñ gñe
atq nat᷑a uire aliquo tacta ꝓpellent᷑. U nde angłica na¬
tura iura dĩ ꝑficiens mouet᷑ uissis om̃e genꝰ aĩantiũ
ducens quo illa nesciunt. Si om̃s homines posst̃ ñ¬
nulla animalium gen̾a mansuetudine fac̾e̾ ita ut qs̃¬
dam uoluntates hominũ facere uideant᷑. quantomac̃
hoc angłi posst᷑: ORoS̾ Que causa fac̃ ut cõ qũẽ¬

Expanded text:
n consentiat: animalia vero aut volatilia non acceperunt hoc judicium; pro suo tamen genere atque natura jussu aliquo tacta propelluntur. Unde angelica natura, jussa Dei perficiens, movet jussis omne genus animantium, ducens quo illa nesciunt. Si homines possunt nonnulla animalium genera mansueta facere, ita ut quasdam voluntates hominum facere videantur, quanto magis hoc ang
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uoluntas. non enim accidit dõ noua aliqͣ cogita¬
tio. ad formandam creaturam. Proinde omĩa inse
trinitas disposuit. quia in se cuncta habuit q̃ fec̃
Intelligit᷑ ⁊ alit̃. omĩa in num̃o ⁊ m̃sura ⁊ pon¬
ad adam cuncta animantia terre ⁊ uniu̾sa uolati¬
lia celi ut mͦ adducunt aucupantes. uł uenantes ad
ietia. an forsitan uox de nube facta ẽ iussioĩs quam
intelligerent tanquã rationabiles amime ⁊ ea audita
nichilominꝰ obedirent. Auñ N hoc acce ꝑunt ani¬
mantia aut uolatilia ut sint rationis capaces. ꝑqͣ
obedire possint creatori suo. In suo tñ genere obediunt
tñ ñ rationabili uoluntatis arbitrio : s sic mouet ille

Expanded text:
 voluntas, non enim accedit Deo aliqua nova cogitatio ad formandam creaturam. Proinde omnia in se Trinitas Deus disposuit, qIntelligitur et aliter: omnia in numero, et mensura, et ponad Adam cuncta animantia terrae, et universa volatilia coeli , quomodo adducunt aucupantes vel venantes ad retia? An forsitan vox de nube facta est jussionis, quam intellnihilominus obedierunt. M. Non hoc acceperunt animalia aut volatilia, ut sint ratione capaces, per quam obedire possint Creatori suo; in suo tamen genere obtemperant Deo, non rationabili voluptatis arbitrio, sed sicut movet ille
Abbreviated transcription (Latin):
dam lucem ⁊ oclati ad cenebrar̾ aspiciendũ errorẽ
Corda reꝓboꝵ lubrica sunt. ad male consentiendũ
⁊ fluxa ad bene consentiendũ durissima. Probat
salomon i uisti em̃dationẽ correpti ⁊ stulti obstinati¬
onẽ ãmoniti. dicens. Doce iustum ⁊ festinabit acciꝑe
De stulto aut̃ ait. Qui erudit derisorem ipse sibifaẽ ĩ
amalo corrigi neglegunt correptorem. falsa cͥminatiõe
detrectant. ⁊ ad siu scełis solatium usurpant siuel fal¬
so comꝑerint qđ ad infamiã bonoꝵ obiciant sic̃ est il¬
lud ex salomone. bona in malum coni̾cait impiꝰ ⁊ melectos
⁊ bonoꝵ ñ desĩ detrectare. Pleriq mali similes sibi¬
qͦsq in malũ defendunt. ⁊ patrocinio suo pͣuos contͣ cor¬
reptionẽ bonoꝵ suscipiunt nec unde displicent em̃dent᷑
adicientes in se aliena delicta. ut ñ dm̃ desius malł s c̃
de prepositis ecclesiȩ.

Expanded text:
dam lucem, et oculati ad tenebrarum aspiciendum errorem. 9. dam lucem, et oculati ad tenebrarum aspiciendum errorem. 9. Corda reproborum lubrica sunt ad male consentiendum, et fluxa; ad bene consentiendum, durissima. 10. Probat Salomon et justi emendationem correpti, et stulti obstinationem admoniti, dicens: Doce justum, et festinabit accipere. De stulto autem ait: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit a malo corrigi negligunt, correctorum vitam falsa criminatione detrectant; et ad sui sceleris solatium usurpant, si vel falso compererint quod ad infamiam bonorum objiciant, sicut est illud ex Salomone: Bona in malum convertit impius, et in eleet bonorum non desinit detrectare. 12. Plerique mali similes sibi in malum defendunt, et patrocinio suo pravos contra correptionem bonorum suscipiunt, ne, unde displicent emendentur: adjicientes in se aliena delicta, ut non tantum de suis malis,De praepositis Ecclesiae.
Abbreviated transcription (Latin):
trahunt. Pleriq correptionẽ suam officium caritatis
existimant. pleriq uͦ hoc ipsum qđ excaritate corripi¬
unt᷑ ad iniurie contumeliã trahunt. Unde occurrit¬
⁊ euenit ut exeo det̾iores efficiant᷑ ꝑqd̃ em̃dari obe¬
diendo potuert̃. Salubrit̃ accipiunt usti. qͦtiens de
siuis excessibꝰ arguunt᷑. Suꝑflua aũ humilitas eorũ qͥ¬
fe ita gessisse accusant qd ñ admiser. Qui uͦ sine ar¬
rogantia bona facta sua ꝓñtiat ꝓculdubio neqͣꝗͣ peccat
Est quoꝵdã excusatio pu̾soꝵ qui dũ ꝓ suis facinoribꝰ
arguunt᷑: uerba iustoꝵ ꝓcensura declinanda abici¬
unt. seruantes se diuino uidicio. qui puniendi sunt
durius dum tm̃ꝑalr̃ contempnunt iudicari. S ho¬
minibꝰ iniquis molesta est u̾itas ⁊ amara disciplina
iusticie. nec delectant᷑ nisi placentia ꝓpͥe imbecillita¬
tis iniusticie fecundi ⁊ st̾iles ueritate ceci contuen¬

Expanded text:
trahunt. 5. Plerique correptionem suam officium charitatis trahunt. 5. Plerique correptionem suam officium charitatis existimant. Plerique vero hoc ipsum, quod ex charitate corripiuntur, ad injuriae contumeliam trahunt. Unde occurrit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. 6. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Superflua autem est humilitas eorum qui se gessisse accusant quae non admiserunt. Qui vero sine arrogantia bona facta sua pronuntiat, procul dubio nequaquam peccat. 7. Est quorumdam excusatio perversorum, qui, dum pro suis facinoribus arguuntur, verba justorum pro censura declinanda abjiciunt, servantes se divino judicio, quo puniendi sunt durius, dum temporaliter contemnunt judicari se ab hominibus. 8. Iniquis molesta est veritas, et amara disciplina justitiae; nec delectantur, nisi placentia propriae imbecillitatis: injustitiae fecundi, et steriles veritati; caeci ad contuen
Abbreviated transcription (Latin):
nam uult corriꝑe ac sanare infirmitatẽ: talem se p̃sta.¬
re fr̃ibꝰ fr̃na utilitate studeat : ut eum quẽ corriꝑe¬
cupit. humili corde admoneat. Et hoc faciens ex ꝯpas¬
sione qͣsi cõmunis ꝑicłi. neforte ipse subiciat᷑ temptatioi
Sic̃ uiui sp̃uales alieni peccati em̃dationem expectant
ita ꝓt̾ui delinqntes deridendo insultant ⁊ qͣntũ in ipsis
est. eos in sa nabiles putant. nec declinãt corad copatiẽ¬
di miscdam s suꝑbientes decestant᷑ atq blasphemant.
N nũꝗ̃ accidit ut int̾ amicos aliqͣ̃ redargutiõis eniciͥta
discordia maiorem postea caritatẽ parturiat. ut ꝑote cũ
corrigunt᷑ ea q̃ displic̾e̾ in amico uident᷑. ⁊ hoc qͥdẽ pͥmũ
ñ sine qͣdam emulatioẽ ãmonit᷑ suscip̃. s correptꝰ post¬
modũ gras agit. Et contͣ multi ꝓ parua lesione ium ca¬
ritatis rescindunt⁊ ab amore dilectioĩs sese pennit̾ re-¬

Expanded text:
ternam vult corripere, ac sanare infirmitatem, talem se praestaternam vult corripere, ac sanare infirmitatem, talem se praestare fraternae utilitati studeat, ut eum quem corricupit, humili corde admoneat; hoc faciens ex compassione quasi communis periculi, ne forte et ipse subjiciatur tentationi. Sicut viri spirituales alieni peccati emendationem exspectant, ita protervi delinquentibus deridendo insultant. Et quantum in ipsis est, eos insanabiles putant, nec declinant cor ad compatiediam, sed superbientes detestantur atque blasphemant. 4. Nonnunquam accidit ut inter amicos aliqua redargutionis enutrita discordia majorem postea charitatem parturiat, utpote dum 320 corriguntur ea quae displicere in amico videntur, et hoc quidem primum non sine quadam aemulatione admonitus suscipit, sed correptus postmodum gratias agit. At contra multi pro parva laesione vim charitatis rescindunt, et ab amore dilectionis sese perenniter re
Abbreviated transcription (Latin):
Nc̃ ueroᷤ amicicia exbeniuolentia orit᷑. Int̾ fictos beneficio
adiungit᷑. Nõ sunt fideles in amicitia quos munꝰ ñ grã
copulat. Nã cito desert̃ nͥ sẽꝑ acceꝑint Uilectio enĩ uera¬
q̃rit ex rebꝰ amici. nͥ solam beniuolentiã. scilicet ut gͣtis
amet amantem. Pler̃q amicia ex necessitate uł indi¬
aũ eã uacit̾ q̃rit qui nicħ egendo eam appecit. Nam
illa ex inopia breuis est ⁊ fu̾cata: ista p᷑a atq ꝑpetua
micicia in rebꝰ tm̃ bonis habenda est. Nam qui ea
male utunt᷑ ñ sibi amici s inimici existunt. qͥ ea ad¬
maloꝵ cõntͣriã ẽẽ bonoꝵ⁊ sic̃ obtandũ est utboni pacẽ
hãnt inuicẽ. sic optandũ ut mali inuicẽ sint discordes
Unanimitatẽ qͥppe maloꝵ honorũ ẽẽ contͣriã. paulꝰ
apłs approbat. qui malos contͣ se diuidit quos ĩnecẽ
suã concordasse c̃spex̃. Inde ⁊ in lege mare rubrum
tendens adbeautudmẽ ñ impediat᷑. Impedit᷑ aũ iter

Expanded text:
cos amicitia ex benevolentia oritur, inter fictos beneficio adjungitur. 2. Non sunt fideles in amicitia, quos munus, non gratia copulat. Nam cito deserunt, nisi semper acceperint. Dilectio enim quaquaerit ex rebus amici, nisi solam benevolentiam, scilicet ut gratis amet amantem. 3. Plerumque amicitia ex necessitate vel indiam quaerit, qui nihil agendo eam appetit. Nam illa ex inopia brevis et fucata, ista pura atque perpetuamicitia in rebus tantum bonis habenda est; nam qui ea in malo utuntur, non sibi amici, sed inimici existunt. 2. malorum contrariam esse bonorum. Et sicut optandum est ut boni pacem habeant in invicem, sic optandum est ut mali invicem sint discordes. Unanimitatem quippe malorum bonorum esse contrariam, Paulus apostolus approbat, qui malos contra se dividit, quos in necem suam concordasse conspexit . Inde et in Lege mare Rubrum,torum via tendens ad beatitudinem non impediatur. Impeditur autem iter
Abbreviated transcription (Latin):
talit̾ erga disciplinã subditoꝵ p̃stare se debet: ut
ñ solũ auctoritate uer̃ etiam humilitate clarescat. S tñ¬
ita erit ineo uirtus humilitatis: ne dissoluat᷑ uita sub¬
ditoꝵ in uitus atq ita auctoritas aderit potestis. ne ꝑ tu¬
morem cordis seu̾itas existat. ĩmod̾atiõis Hec est in dĩ sa¬
cerdotibꝰ uera discretio q nec ꝑ libertatẽ suꝑbi nec ꝑ hu¬
militatem remissi sunt. Hinc est qđ scĩ cun multa constã
tia redarguerunt etiam pͥncipum uitia in quibꝰ cõ sũma
cẽt humilitas loco tñ necessario lib̾e tͣnsgͥssores iusticie in¬
crepabant. Aliquando etiam subditis nos oportet aĩo eẽ hu¬
miliores qm̃ facta subditorũ uidicant᷑ anob̾ nr̃a uͦ ds iudi¬

Expanded text:
taliter erga disciplinam subditorum praestare se debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis; atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est enim in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitattia redarguerunt etiam principum vitia: in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, quoniam facta subditorum judicantur a nobis, nos
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ senesc̃: his om̃ibꝰ aggͣuat᷑. Et hec omĩa ruit᷑am: ianuãq
domum corꝑis cito ꝓñtiãt. Qͥd gͦ suꝑẽ nisi ut dũ huiꝰ uite de
uite t̾minꝰ instat. senibꝰ uͦ cunctis maturꝰ ex hac luce exitꝰ breuit̃.
concordat. Cauende st̃ gͦ homini due particłe q̃ in illiꝰ carne
ñ uet̾ascunt ⁊ totũ hominẽ ad peccm̃ tͣhunt. cor uidelicet:
linga. qr cor sẽꝑ nouas cogitationes machinari ñ desinit. Uĩ¬
gua impigre loquit᷑ qͦdẽq machinari senserit. Caueat gͦ
senił etas ne iste uiuenescentes particli dotã sui armoniã deci¬
piant.
⁊ ꝑ res ineptas reliqͥ corꝑis gͣuitatẽ illudant Unicuiq
namq cõnsid̾andum est quid etati eminenti dignũ sit. ⁊
eRTIUs ab usiois gͣdus ẽ¬
De ad olescente sine obedi

Expanded text:
qui non senescit, his omnibus aggravatur. Et haec omnia ruituram jamjamque qui non senescit, his omnibus aggravatur. Et haec omnia ruituram jamjamque domum corporis civitae terminus instat, senibus concordat. cauendae sunt ergo homini duae particulae, quae in illius carne non ueterescunt et totum hominem ad peccandum pertrahunt, cor uidelicet et lingua: quia cor nonas semper cogitationes machinari non desinit, ligua impigre loquitur, quodcumque machinari cor senserit. Caveat ergo senilis aetas, ne istae juvenescentes particulae totam sui harmoniam decipiant, per res ineptas reliqui corporis gravitatem illudant. Unicuique enim considerandum est, quid aetate eminenti dignum sit; utertius abusionis gradus est, adolescens sine obedi
Abbreviated transcription (Latin):
si sine religione sener ẽẽ inueniat᷑. Cui enĩ m̃bra ext̾ioris
hominis uet̾ascunt: uires animi. idest int̾ioris hominis m̃¬
bra increm̃ta roboris ñ capiunt. Plus enĩ om̃ibꝰ religioĩ o¬
ꝑam dare senibꝰ c̃petit: qm̃ p̃sentis scłi florida etas tͣnsacta est
Sic̃ nãq in lignis ipsa repba arbor comꝑaret. q̃ post flores
fructus optimos cultori suo ñ exibet. sic in hominibꝰ ipse re¬
ꝓbus ẽ quẽ flos iuuentutis deserit ⁊ tñ in sui corꝑis senec¬
tute bonoꝵ oꝑm matos fructus ꝓferre parupendit. Qͥ d
enĩ stolidius fieri potest. si m̃s aclꝑfectionẽ festinare ñ con¬
tendat quando totius corporis habitꝰ senectute confectꝰ ad in¬
t̾itum ꝑꝑat. Num ocłi caligant: auris gͣuit audit: capilli flu¬
unt. facies in pallorẽ mutat᷑. dentes lapsi num̃o minuunt᷑ cu¬
tis arescit. flatꝰ ñ suauit̃ olet. pectꝰ suffocat᷑ tussis cachinnat:
genua tͤpidant. talos ⁊ pedes. tumor inflat. etiã homo int̾ior

Expanded text:
si sine religione senex esse inveniatur. Cui cum membra exterioris hominis veterascunt; vires animi, id est, interioris hominis membra, incrementa roboris non capiunt. Plus enim omnibus religioni operam dare senibus competit, quos praesentis saeculi florida aetas transacta deseruit. Sicut namque in lignis ipsa reproba arbor comparet, quae post flores fructus optimos cultori suo non exhibet: sic et in hominibus ipse reprobus est, quem flos juventutis deseruit, et tamen in sui corporis senectute, bonorum operum maturos fructus proferre parvipendit. Quid enim stolidius fieri potest; si mens ad perfectionem festinare non contendat, quando totius corporis habitus senectute confectus ad interitum properat? Dum oculi caligant, aures graviter audiunt, capilli fluunt, facies in pallorem mutatur, dentes lapsi numero minuuntur, cutis arescit, flatus non suaviter olet, pectus suffocatur, tussis cachinnat, genua trepidant, talos et pedes tumor inflat; etiam homo interior
Abbreviated transcription (Latin):
qui fac̃ uodit. Grauissimũ ẽ ñ solũ facere s ⁊ dilig̾e
pectm̃. Nam st̃ quidã qui confestim ꝑacto flagicio cõ¬
sundunt᷑ ⁊ st̃ qͥ ñ solum ñ dolent gessisse malũ s cẽ
de ipso malo oꝑe głant᷑. Sicq ad comꝑationẽ mali fit
deterius: dũ de uiciis gͣtulantes extollunt᷑ in pẽius. De
talibꝰ ait salomon. qui letant᷑ cũ male fecerĩt: ⁊ exultal
in rebꝰ pessimis.¬

Expanded text:
ere, sed et diligere peccatum. 3. Nam sunt quidam qui confestim peracto flagitio confunduntur, et sunt qui non solum non dolent gessisse malum, sed etiam de ipso malo opere gloriantur. Sicque ad comparationem mali fit deterius, dum de vitiis gratulantes, extolluntur in pejus. 221 De talibus ait Salomon: Qui laetantur, cum male fecerint, et exsultant in rebus pessimis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui abicit disciplinam. Nudet enĩ extͣ milites aliquid
qui dñm crucifigentes ñ eius scidunt uestim̃ta qui eccłe
xp̃i sc̃ĩdit disciplinã. Sic̃ enĩ tunica totũ corpꝰ p̃t̃ cap̃ tegit᷑
integrat᷑. De qua dñs cũ ad patrem ascend̾et. postꝗͣ resur¬
tate quolisq induamini uirtute exalto. Tunica uͦ corꝑis
axp̃i disciplina eccłe. ẽ. Qui aũ extͣ disciplinã ẽ. alienꝰ est a

Expanded text:
est qui abicit disciplinam. audet enim extra milites aliquid, est qui abicit disciplinam. audet enim extra milites aliquid, qui Dominum crucifigentes non consciderunt tunicam, qui ecclesiae Christi scindit disciplinam. sicut enim tunica. totum corpus praeter caput tegitur, integratur. De qua Dominus cum ad Patrem ascendisset, postquam resuritate, quoadusque induamini virtute ex alto . Tunica ergo corporis Christi disciplina Ecclesiae est: qui autem extra disciplinam est, alienus est a
Abbreviated transcription (Latin):
NOeciMꝰ abusioĩs gͣdus ẽ: plebs sine disciplina.
q̃ dũ discipline ex̾citatiõibꝰ. ñ seruit. cõmuni se ꝑ¬
dicioĩs laq̃o. constͥngit. Ira ⁊ enĩ dñi absq discipline rigo¬
re ñ euadit᷑. atq iccͥco psalmiste uocibꝰ indisciplinate
plebi p̾dicat᷑. Npphendite disciplinã neqnͣdo irascat᷑ dñs
disciplina uͦ est. moꝵ ordinata correctio. ⁊ maioꝵ p̃ceden¬
dicens. in disciplina ꝑseu̾ate tanꝗͣ filiis uob̃ offert se ds̃
Qđ si extͣ disciplinã estis cuiꝰ participes facti estis. Om̃s
enĩ adhutti ⁊ ñ filii estis. Qui gͦ adult̾i sine disciplina
st̃: n celestis regni hereditatẽ ñ capiunt. filu aũ pat̾ne
discipline correctiones fert̃ n hereditatẽ qͣndoq recipe
posse ñ desꝑant. De qua etiã disciplina isaias quidẽ
indisciplinate plebi p̃dicat dicens qͥescite ag̾e ꝑuerse
discite bene face. Et ad eandẽ psalmista consona uoce
compsallit dicens. declina amalo ⁊ fac bonum. Infelix gͦ

Expanded text:
ndecimus abusionis gradus est plebs sine disciplina: quae dum disciplinae exercitationibus non seruit, communi se perditionis laqueo constringit: iram etenim domini absque disciplinae rigore non euadit. atque idcirco psalmistae uocibus indisciplinatae plebi praedicatur : adprehendite disciplinam ne quando irascatur Dominus. disciplina uero est morum ordinata correctio et maiorum praecedendicens: in disciplina perseuerate: tamquam filiis uobis offert se Deus. quod si extra disciplinam estis, cuius participes facti sunt omnes, ergo adulteri et non filii estis. qui ergo adulteri et sine disciplina sunt, et caelestis\'regni hereditatem non capiunt: filii autem paternae disciplinae corposse non desperent. De qua etiam disciplina Esaias quidem indisciplinatae plebi praedicat dicens: quiescite agere peruerse, discite bene facere. et ad eandem psalmista consona uoce compsallit dicens: declina a malo et fac bonum. infelix ergo
Abbreviated transcription (Latin):
endo. Aut̾ enim confundit᷑ coram uidice reus dũ plec¬
tit᷑ atq alr̃ qͥ demalo oꝑe erubescens corrigit᷑. Ille enĩ
quia rep̃hensus est cofundr̃: iste quia se malũ fecisse
metu tam̃ homo eẽ ñ debet: quia penitentie satisfac¬
tio diuino tm̃ pensat᷑ iudicto ñ humano Promde qr
miseratio lĩ occulta ẽ: sine int̾missione flere neceẽ
est. Neq enim unꝙ oportet penitentem. habere de
peccatis securitatẽ. Nam sec uritas negligentiã parit
negligentiam aũ sepe incautũ ad uicia transacta redu
tucia: siforte posthec int̾cedente secͤitate q̃ libet cul¬
pa surrepserit: confestim delectationes pͥstine uicioꝵ
oribus.

Expanded text:
endo. 17. Aliter enim confunditur coram judice reus, dum plecendo. 17. Aliter enim confunditur coram judice reus, dum plectitur, atque aliter qui de malo opere erubescens corripitur. Ille enim, quia reprehensus est, confunditur; iste, quia se malum fecisse metu tamen homo esse non debet, quia poenitentiae satisfactio divino tantum pensatur judicio, non humano. Proinde, quia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere necesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem saepe incautum ad vitia transacta reducnt ab homine vitia, si forte post haec, intercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum ioribus.
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita  inqͣ etiã ⁊ ꝓpe est om̃ibꝰ inuocantibꝰ eum :
Nam tunc iam longe erit. quando dixit. ite maledic¬
ti in ignem et̾num. Modo enim ñ uidet᷑  ꝑpe est. tc̃
uidebit᷑ ⁊ ꝓpe non erit. quia ⁊ uideri poterit. ⁊ non
poterit inu̾eniri. Siqͣndo quisꝙ peccare potest penitee
uitanq suam uiuens ab om̃i cͥmine corrigit: ñdu¬
bium quod moriens ad et̾nam tͣnseat requiẽ. Qui
aũ pͣue uiuendo penitentiam in mortis agit picło.
sic̃ eius dãpnatio incerta est sic remissio dubia. Qui
gͦ cup̃ certus ẽẽ in morte de indulgentia: sanus peni¬
teat. sanusq ꝑpecta facinora defleat. Sunt qui peni¬
tentibꝰ securitatem cito pollicent᷑. quibꝰ bene ꝑ ꝓpb̃am
dicentes pax ⁊ ñ est pax. Cum ignominia gͥ cuitit
contͥtionẽ qui peccanti i ñ legitime penitenti ꝓmittit
securitatẽ. Unele ⁊ sequit᷑. Confusi st̃ qui abominati¬
oñe fecert̃. idest confusi sunt ñ penitendo s penass lu¬

Expanded text:
hac vita, in qua etiam et prope est omnibus invocantibus se? Nam tunc jam longe erit, quando dixerit: Ite in ignem aeternum . Modo enim non videtur, et prope est; tunc videbitur, et prope non errit inveniri. 14. Si quando quisque peccare potest, poenitet, vitamque suam vivens ab omni crimine corrigit, non dubium quod moriens ad aeternam transeat requiem. 15. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnatio incerta est, sic remissio dubia. Qui ergo cupit certus esse in morte de indulgentia, sanus poeniteat, sanusque perpetrata facinora defleat. 16. Sunt qui poenitentibus securitatem cito pollicentur, quibus bene per prodicentes pax, pax, et non est pax. Cum ignominia igitur curat contritionem, qui peccanti et non legitime poenitenti promittit securitatem. Unde et sequitur: Confusi sunt, quia abominationem fecerunt: id est, confusi sunt non poenitendo, sed poenas lu
Abbreviated transcription (Latin):
factione legitinta plangit. condempnando scilicet acd¬
deflendo q̃ gessit. tanto in deplorando ꝓftindice quanto
extitit in pecc̃õ ꝓclituor. Iue penitentiam dign. Sigit. qͥ
sic p̃terita mala deplorat: ut fut᷑a ñ cõmitat. Fsamqͥ

Expanded text:
factione legitima plangit, condemfactione legitima plangit, condemdeflendo quae gessit, tanto inde plorando profundius, quanto exstitit in peccando proclivius. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, ut futura iterum
Abbreviated transcription (Latin):
debonitate dĩ dubitet: s sola accipientiũ p̃uitas conferri
S indulgentiã ab negat In hac uita t̾indẽ penitentie pat&e
lib̾tas: post mortem uͦ nullam correctiõis eẽ licentiã u noͣ
nec dies est. Ueniet aũ. nox q̃n nemo pot̃ oꝑari. Hinc
idest anteqͣ mors et̾na p̃ueniat. Inhac inta dũ estis. dm̃
ꝑ penitentiam glorificate. Adhuc in hoc scło penitentiã¬

Expanded text:
itas conferri sibi indulgentiam abnegat. 10. In hac vita tantumdem poenitentiae patet libertas; post mortem vero nullam correctionis esse licentiam consnec dies est; veniet autem nox, quando nemo potest operari . Hinc ; id est, antequam mors aeterna praeveniat. In hac vita dum estis, Deum per poenitentiam glorificate. 11. Adhuc in hoc saeculo poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
& male docet. Item bis male loqr̃: qͥ ⁊ male cogitat.¬
& male refert cogitata. Item bis male loqr̃: qͥ & bonũ
qd̃ debuit ñ egit.⁊ malũ qđ ñ oportebat admisit. Ma¬
li mala respondent ꝓ bonis: ⁊ aduersa ꝓ optimis. Boni

Expanded text:
 male docet. Item bis male loquitur qui et male cogitat, et male docet. Item bis male loquitur qui et male cogitat, et male refert cogitata. Item bis male loquitur qui et bonum quod debuit non egit, et malum quod non oportebat, admisit. 22. Mali mala respondent pro bonis, et adversa pro optimis. Boni
Abbreviated transcription (Latin):
aut par̃ sentiendo loqͣcitas sola ostentat᷑. aut optime
nũ male. ł malũ bene ꝓfert᷑. Sonũ quippe bene loqͥ¬
t᷑. qui ea q̃ recta sunt humilit annuntiare uidet᷑.
Malum male loquit᷑ qͥ quodlibet flagitium ꝑsu¬
adere conat᷑ Sonum male loquit᷑ qui q̃dẽq reatũ
ariogant̾ p̃dicare sentit᷑. Malum beneloquit᷑ qui ali¬
quic narando uicium detestat᷑. ut abeo homines aũ¬
tant᷑ s orde ma bene loquit᷑ qui carttatem ñ simu¬
le loquit᷑ qui interiꝰ cogitationes noxias. meditat᷑. co
iultiones. ł inga male loquit᷑. qui ꝓ eo qđ male ag̃
flagellat᷑ ⁊ murmat. Factis maleloquit᷑ qui ma¬
le uiuendo exemplis suis alios ad praue agendũ
informat. Semel beneloquit᷑ qui se penitendo reclar¬
gutt. Bis bene loquit᷑ qui bene uiuendo ⁊ alios ad¬
instruit. S emel male loquit᷑ qui post uitium cito¬
ñ corrigitur. Bis male loqꝵ: qui & malt uiuit.¬

Expanded text:
aut parum sentiendo loquacitas sola ostentatur, aut optime aut parum sentiendo loquacitas sola ostentatur, aut optime num male, vel malum bene profertur. 17. Bonum quippe bene loquitur, qui ea quae recta sunt, humiliter annuntiare videtur. Malum male loquitur, qui quodlibet flagitium persuadere conatur. Bonum male loquitur, quid quodcunque rectum arroganter praedicare sentitur. Malum bene loquitur, qui aliquod narrando vitium detestatur, ut ab eo homines avertantur. 18. Corde bene loquitur, qui charitatem non simule loquitur qui interius cogitationes noxias meditatur et cogitat. Lingua male loquitur qui pro eo quod male agit flagellatur, et murmurat. Factis male loquitur qui male vivendo exemplis suis alios ad prave agendum informat. 20. Semel bene loquitur qui se poenitendo redarguit. Bis bene loquitur qui bene vivendo et alios instruit. 21. Semel male loquitur qui post vitium cito corrigitur. Bis male loquitur qui male vivit et
Abbreviated transcription (Latin):
opit᷑. Manũ suꝑos ponit qͥ male locutionis culpas bo¬
ne actionis uelamine tegit. Ioquens q̃ addm̃ ꝑtinent
nec faciens: n si inutił sͥ est audientibꝰ tam̃ ꝓdest Qui
de sapientia se laudari affectant: loq̃ntẽ ꝓpħam atten
gustu int̾ni saporis sentit. N sentiendo enim sententia
dicit᷑ ac ꝑhoc arrogantes qui sinehumilitate dict̃ desola
dm̃ sapit. In suam dicunt. contumeliam. doctores si
dũ sint ab eis licta sapient̃ nimiũ tam̃ eloquent̃. Hor¬
ret enim sapĩa sꝑuał uerboꝵ ambitũ at fucũ mun¬
diał eloq̃ntie inflatis sermonibꝰ ꝑornatũ. Quidã cu¬
riose desectant᷑ audire quos lib& sapientes ñ ut u̾itatẽ
ab eis q̃rant s ut facundiam sermonis eoꝵ agnoscant
more poetar̃ qui mag̃ compositionẽ u̾boꝵ qͣ sententiã
u̾itatis secunt᷑. Quadrimoda est dicendi ratio qua p̃¬
tiendo quid bene ꝓfert᷑ aut nichil sentiendo nich dr̃

Expanded text:
operit. Manum super os ponit, qui malae locutionis culpas booperit. Manum super os ponit, qui malae locutionis culpas bonae actionis velamine tegit. 8. Loquens quae ad Deum pertinent, nec faciens, etsi inutilis sibi est, audientibus tamen prodest. 9. Qui de sapientia se laudari affectant, loquentem prophetam 2gustu interni saporis sentit. A sentiendo enim sententia dicitur. Ac per hoc arrogantes, qui sine humilitate dicunt, de solaDeum sapit. 12. In suam dicunt contumeliam doctores, si dum sint ab eis dicta sapienter, nimium tamen eloquenter. Horret enim sapientia spumeum verborum ambitum ac fucum mundialis eloquentiae inflatis sermonibus perornatum. 13. Quidam curiosi delectantur audire quoslibet sapientes, non ut veritatem ab eis quaerant, sed ut facundiam sermonis eorum agnoscant, more poetarum, qui magis compositionem verborum quam sententiam veritatis sequuntur. 14. Quadrimoda est dicendi ratio, quia prtiendo quid bene profertur, aut nihil sentiendo nihil dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Um q̃dam parua uicioꝵ uerba ñ euitamꝰ. in
magno linglie ꝓlabim᷑ crimine. Et dũ facta q̃dã
horrenda peccandi consuetudine. labim. Sicut plerq
multiloquioꝵ stultitia rep̃hendit᷑ ita rursum nimis ta¬
centiũ uicia de notant᷑ Iui enim satis laxando lingã in
leuitatis uicio defluunt. isti nimis reticendo abutilitate
torpescunt. Imꝑta sic̃ loqͥ nesciunt. ita tac̾e ñ post̃. Men¬
te enuim meruditiore loq̃ces uerb ꝑstrepunt. ⁊ sensũ ni¬
chil dicunt. Sicut falsitatis cͥm̃ apficientibꝰ ꝑtimescit᷑
ia ociosa u̾ba apfecdis uiris. uitant᷑ Nam sic̃ ait qͥdam
pocioso u̾bo rõ ponit᷑ ꝑsermone iniusto pena exoluit᷑
U ani sermones in ore axpĩans eẽ ñ debent. Ham sic ma¬
ios mores bona colloquia corrrigunt: ita pͥua colloqͥa bo¬
nos mores corrunpunt. Eustocdia ori ponit᷑ dum quisꝙ
ñse iustum s qđ magis uerũ est peccatorem facet᷑.
Qanum suꝑ os ponit quibonis oꝑibꝰ lingue excessũ

Expanded text:
um quaedam parva vitiorum verba non evitamus, magno linguae prolabimur crimine, et dum facta quaedahorrenda peccandi consuemultiloquorum stultitia reprehenditur, ita rursus nimis tacentium vitia denotantur. Illi enim satis laxando linguam in levitatis vitio defluunt, isti nimis reticendo ab utilitate torpescunt. 3. Imperiti, sicut loqui nesciunt, ita tacere non possunt. Mente enim ineruditi, ore loquaces, verbis perstrepunt, sensu nihil dicunt. 4. Sicut falsitatis crimina a proficientibus pertimescuntur, ita otiosa verba a perfectis viris vitantur. Nam sicut ait quidamponitur, ita pro sermone injusto poena exsolvitur . 5. Vani sermones in ore Christiani esse non debent. Nam sicut malos mores bona colloquia corrigunt, ita prava bonos mores corrumpunt . 6. Custodia ori ponitur , dum quisbue non se justum, sed, quod magis verum est, peccatorem fatetur. 7. Manum super os ponit, qui bonis operibus linguae excessus
Abbreviated transcription (Latin):
polliceat᷑. C olabiliꝰ ẽ enim ñ impiere sacram̃tũ q̃ ꝓma¬
ne in scupͥ flagiciũ. Iurare ẽ dĩ. illa diuina ꝓuidentia
qua staaut ñ c̃uelłe stacuta. Pnitentia aũ dĩ. rerũ
mutatio est. Non penitere aũ statuta ñ reuocare. ut ẽ¬
illud uiraũ dñs :⁊ ñ penatebit eum. id est q̃ uirauit ñ
mutabit.

Expanded text:
abilius est enim non implere sacramentum quam permanere in stupri flagitio. 10. Jurare Dei est illa providentia, qua statuit non convellere statuta. Poenitentia autem Dei rerum mutatio est; non poenitere autem, statuta non revocare, ut illud: Juravit Dominus, et non poenitebit eum , id est, quae juravit non mutabit.
Abbreviated transcription (Latin):
mnẽ incautũ decipiunt. Int̾clũ ⁊ faisis lacinis seduca
decipim̃.⁊ cuedit᷑ dũ plorant quibꝰ cteddendlu n e sect
Pier̃q sine iuiram̃to. loqui disponimꝰ. s molulitate eoꝵ
qui ñ crecdlunt qđ diciꝰ. iurare compellimꝰ taliq ne¬
ullitase uirandi consuetudinẽ facim̃. Sunt nulti ad

Expanded text:
mines decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti, decipimur: et credimus dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus jurare compellimur. Talique necessitate jurandi consuet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pler̃q au̾itate incipit qui falsa confing̃. Latent se¬
pe uenena circumlita melle u̾boꝵ ⁊ tam diu deceptor
ũitatem simulat quousq fallendo decipiat. Nonnũ¬
quam peiuis est m̃datium meditari quam loqͥ. Nã in¬
t̃cdũm quisq incautꝰ solet exp̃cipitatiõe loqͥ m̃ndatiũ
M eclitari aũ ñ potest nͥ ꝑstudtum G̃rauiꝰ gͦ ille ex¬

Expanded text:
et plerumque a veritate incipit qui falsa confingit; latent saeet plerumque a veritate incipit qui falsa confingit; latent saepe vera circumlinita melle verborum, et tandiu deceptor veritatem simulat, quousque fallendo decipiat. Nonnunquam pejus est mendacium meditari quam loqui. Nam interdum quisque incautus solet ex praecipitatione loqui mendacium, meditari autem non potest n