comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ma: & c̃resurreximꝰ ei. Habemꝰ quippe & pignꝰ sp̃s scĩ
quẽ accipiemꝰ ad plenũ postquã uenerit qͦd ꝑsectum est.
Sic pignꝰ resurrectionis: qi in resurrectione ꝑfecta nemo
adhuc resurrexit e nob̃. Herũ tanĩ resurreximꝰ: paulo di¬
cente. Consepulti sumꝰ xꝑo ꝑ baptisma: & ẽresurreximꝰ ei.
Non gͦ resurrexerunt. hoc ẽ necdũ resurrectionis baptisma
c̃secuti st̃ falsi ꝓpħȩ & falsi magistri: qͥ dicerent ĩ die
dni. uidentes falsa. Cuncta que uident falsa st̃: neq
aliqͣndo possunt ẽspicere ueritatẽ. Accipe exemplum.
Qui seripturã legit & alit̃ eã quã scripta ẽ accipit. scrip¬
turã mendacit᷑ uidet. Quͦ audit scripturã. & ut se ue
ritatis intellectꝰ hab& sic eã int̃p̃tat᷑. udet ueritatẽ.
Q scĩ quidẽ ñ diuinant. ñ ẽ enĩ diuinatio in iacob: pec¬
misit eos. Audi hereticos qͦmͦ traditionẽ apłoꝵ hab̃e
se dicant. audi falsos magistros qͦmͦ affirmant doctri

Expanded text:
consurreximus ei . Habemus quippe ut pignus Spiritus sancti, quem accipiemus ad plenum postquam venerit quod perfectum est: sic pignus resurrectionis, quia in resurrectione perfecta nemo adhuc resurrexit de nobis. Verumtamen resurreximus, Paulo dicente: Consepulti sumus Christo per baptisma, et consurreximus ei. Nondum ergo resurrexerunt, hoc est, necdum resurrectionis baptisma consecuti sunt falsi prophetae, et falsi magistri, qui dicerent, In die Domini, videntes quae falsa sunt, nealiquando possunt conspicere veritatem. Accipe exemplum: qui scripturam legit, et aliter eam, quam scriptum est accipit, scripturam mendaciter videt. Qui vero audit scripturam, et sicut veritatis intellectus habet, sic eam interpretatur, videt veritatem. Et sancti quidem non divinant. Non enim divinatio in Jacob. Pecmisit eos. Audi haereticos, quomodo traditionem apostolorum habere se dicant. Audi falsos magistros, quomodo affirmant doctrin
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑiclitemur qͣsi ob cõmentariũ scriptũ ñ ab homi¬
nib s ab angłis dĩ. sic ꝓferre sermonem. Noui qͥppe
qr cũ in iudicio ille ordo consederit de qͦ ꝓphetauit
danel. & libri fuerint aꝑti. oñs mei conatꝰ. om̃s mee
expositiones ꝓferent᷑ in medium. siue in iustificã¬
tionẽ siue in condemnationẽ meã. In iustificationẽ

Expanded text:
 scripto non ab hominibus, sed ab Angelis Dei, sic proferre sermonem. Novi quippe quia cum in judicio illo ordo consederit, de quo prophetavit Daniel : et libri fuerint aperti, omnes mei conatus, omnes meae expositiones proferentur in medium, sive in justificationem, sive in
Abbreviated transcription (Latin):
anime pedes habere c̃cessũ ẽ : qui audire a dõ
dignꝰ est. Tu uͦ ipse sta mecũ. Uerũ ñ tales pseudo¬
ꝓphetȩ. ñ cales falsi magistri. eq eni steterunt
infirmam̃to. & c̃gregabant greges suꝑ domu ilrahel.
qͦs docent. qͦs ĩsticuunt: siue heretici dogma impiũ
p̃dicantes. siue falsi magistri decipientes eos: quoꝵ
aures pruriunt. Colligunt enĩ greges scismacũ adũsũ
ȩccłam dĩ. adũsũ doniũ isrł. Non surrexert̃ qͥ dice¬
rent in die dĩi. uidentes falsa. Hii ñ surrexerunt:

Expanded text:
animae pedes habere concessum est, qui audire a Deo animae pedes habere concessum est, qui audire a Deo dignus est: Tu vero sta mecum. Verum non tales pseudoprophetae, non tales falsi magistri; neque enim sic steterunt in firmamento. Et congregabant greges filiorum Israel, quos docent, quos instituunt sive haeretici dogma impium praedicantes, sive falsi magistri decipientes eos, quorum aures pruriunt, colligunt greges schismatum adversum Ecclesiam Dei, adversum domum Israel. Non surrexerunt qui dicerent, In
Abbreviated transcription (Latin):
uulpes in parietinis. uulpes in rupib. Hȩc enĩ
in diũsis editionib c̃tinent᷑. Uersipelles isti.
in solitudinib morant᷑. Ubicũq enĩ anima ha
doctrina penetrare. ñ ualet eoꝵ sermio ꝑrũꝑe.
Ubi aut̃ solitudo xp̃o ẽ: ubi desertũ iusticie. ibi
nequissime disciplinȩ uenena ũsant᷑. idcirco
sic̃ uulpes ait in desertis ꝓpħe tui israhel.
Non stetert̃ in firmam̃to. Si considerare uolueris
falsos magistros. uideb̾ eos infirmos. instabiles: ñ¬
ualentes dicere. statuit suꝑ petram pedes meos. et
direxit gressus meos. Et qi ñ st̃ tales ut steterint
robusta radice fundati in eo: ñ steterunt in fir¬
mam̃to. s dilexerunt mouere pedes suos. Est aũ
& hoc grande peccatũ. saltẽ paululũ pedes mone¬
re. ut daind psalmista canit. Qũa bonꝰ isrł ds̾
rectis corde. mei uͦ pene moti st̃ pedes. Beatꝰ ille
multũq felix: eui robustissime c̃sistenti. firmos

Expanded text:
vulpes in parietinis, vulpes in rupibus, haec enim vulpes in parietinis, vulpes in rupibus, haec enim in diversis sensibus continentur. Versipelles isti in solitudinibus morantur. Ubicumque enim anima hdoctrina penetrare, non valet eorum sermo prorumpere. Ubi autem solitudo Christi est, ubi desertum justitiae, ibi nequissimae disciplinae venena versantur. Idcirco, sicut vulpis ait in desertis, Prophetae tui, Israel, non steterunt in firmamento. Si considerare volueris falsos magistros, videbis eos infirmos instabiles, nvalentes dicere: Statuit supra petram pedes meos, et direxit gressus meos : et quia non sunt tales ut steterint, robusta radice fundati: ideo non steterunt in firmamento, sed dilexerunt movere pedes suos. Est autem et hoc grande peccatum saltem paululum 902 pedes movere, ut David psalmista canit: Quam bonus Israel Deus rectis corde: mei vero pene moti sunt pedes. Beatus ille multumque felix, cui robustissime consistenti firmos
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ antea uidentes. & qͥ uides ait uade descen¬
de in t̾rã uida & ibi cõmorare : & ibi ꝓphetab̾.
In bethel aut̃ iã ñ adicies ut ꝓphetites. E rursũ
alibi. Uisio quã uidit isaias filiꝰ amos. Beatꝰ cui
reuelauit dñs oculos ad uidendũ mirabilia de lege
dĩ. iuixta obsecrationẽ ꝓpħȩ dicentis. reuela
oculos meos. et c̃siderabo mirabilia de lege tua.
ideamꝰ aut̃ et aliũ sermonẽ ꝑ quẽ pseudo ꝓ.¬
phete & falsi magistri corripiunt᷑. a qͦ queso
est: indomabile ẽ: ferum ẽ. Dicite ait saluator uul¬
pi isti. Ecce sanationes ꝑficio. hodie et cras: et
t̃cia die c̃sũmor. Has uulpes necessarias habuit
adũsũ alienigenas sanson: quarũ caudis cũ igne
uinctis. trecentas enĩ ceꝑat. in ꝑdicionẽ eas
frugũ misit hostiliũ. Istiꝰ modi st̃ falsi magistri.
ũsuti. maligni. & bestus similes. Si talis sũ uulpes
sũ: s ñ simplicit̃ uulpes. uerũ uulpes in desertis.

Expanded text:
bantur ante videntes. Et: Qui vides, ait, vade, descende in terram Juda, et ibi commorare, et ibi prophetabis. In Bethel autem, jam non adjicies ut prophetes . Et rursum alibi: Visio quam vidit Isaias filius Amos . Beatus cui revelabit Dominus oculos ad videnda mirabilia de lege Dei, juxta obsecrationem prophetae dicentis: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Videamus autem et alium sermonem, per quem pseudoprophetae, et falsi magistri corripiuntur, a quo quaeso sutum, indomabile est, ferum est. Dicite, ait Salvator, vulpi isti: Ecce sanationes perficio hodie, et cras, et tertia die consumor . Has vulpes necessarias habuit adversum alienigenas Samson, quarum caudis cum igne vinctis trecentas enim ceperat in perditionem eas frugum misit hostilium. Istiusmodi sunt falsi magistri, versuti, maligni, et bestiis similes. Si talis sum, vulpes sum, sed non simpliciter vulpes, verum vulpes in desertis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħȩ. & falsi magistri. quib hȩc serm̃o p̃nuntiat.
iͥmet ipsi ñ parcens cuncta reuelabo quȩ dicta sunt.
ut conuertas a uiciis. ut fiam ñ ex his quos serip¬
tura nc̃ corripit. s ex his qui sermonem dĩ uerissi¬
me p̃dicantes in eccła exciterunt magistri.
exponere cupit ea quȩ st̃ latent̾ significata.
ut monstr&ꝵ nẽ ad eũ fieri ꝓphetiã qui contra
dĩ doceat uoluntatẽ. Qui ꝓphetant de corde
suo. Iuxta simplicẽ qͥdẽ intellectũ qͥdã ꝓpheta

Expanded text:
prophetae, et falsi magistri, quibus hic sermo praenuntiat. mihimetipsi non parcens, cuncta revelabo, quae dicta sunt, ut convertar a vitiis, ut fiam non ex his quos Scriptura nunc corripit, sed ex his qui sermonem Dei verissime praedicantes, in Ecclesia exstiterunt magistri. exponere cupit ea, quae sunt latenter significata, ut monstret, non ad eum fieri prophetiam, qui contra Dei docet voluntatem, qui prophetat de corde suo. Juxta s
Abbreviated transcription (Latin):
dixistis. hec dic̃ dñs: et ego ñ sũ locutꝰ. Fropt̃ea dic.
Hec dicit dñs. Pro eo qđ sermones ur̃i m̃daces sunt.
Orate ꝓnob̾. ut sermones nr̃i ñ suit falsi. Lic& qui¬
dam homines ignoratione iudicii eos asserant falsos.
dñs ñ dicat: & recte nob̾cu ageret᷑. Si uͦ milia ho¬
minũ eos dixerint ueros: iudicio porro dĩ fuerint
falsi: qͥd mͥ ꝓderunt : Dicunt et marcionite magistri
sui ueros ẽẽ sermones: dicunt et ualentini robustissima
sectã qͥ fabularũ eiꝰ cõmenta suscipiunt. Quȩ utilitaᷤᷤ
qr plurimȩ ȩccłẽ heretica pͣuitate decepte. in eorũ

Expanded text:
istis, dicit Dominus, et ego non sum locutus? Propterea dic: Haec dicit Dominus pro eo quod sermones vestri mendaces sunt. Orate pro nobis, ut sermones nostri non sint falsi. Licet quidam homines ignorantia judicii eos asserant falsos, Dominus non dicat, et recte nobiscum agetur. Si vero mille hominum eos dixerint veros, judicio porro Dei fuerint falsi, quid mihi proderit? Dicunt et Marcionitae magistri sui veros esse sermones, dicunt et Valentini robustissimam sectam, qui fabularum ejus commenta suscipiunt. Quae utilitas? Quia plurimi Ecclesiae haeretica pravit
Abbreviated transcription (Latin):
bigua ex sermone sententia. Siue enĩ ea quȩ st̃
uidere. Alii qͥppe in nob̃ oculi st̃ meliores his
quos habemꝰ in corpore. qͥ oculi aut iħ̃m dñm
uident. qͥ eos ad se intuendũ creauit. aut certe
om̃ino ceci st̃. Si peccator sũ uichil uideo. nec pos¬
sum ueritatis lum̃ aspicere. In uidiciũ qͥppe ait
ĩ mnundũ istũ ueni: ut ñ uidentes uideant. & iui

Expanded text:
bigua ex sermone sententia. Sive enim ea, quae sunt antur videre. Alii quippe in nobis oculi sunt meliores his, quos habemus in corpore. Qui oculi aut Jesum Dominum vident, qui eos ad se intuendum creavit, aut certe caeci sunt. Si peccator sum, nihil video, nec possum veritatis lumen aspicere. In judicium quippe, ait, 901 in mundum istum veni, ut non videntes videant
Abbreviated transcription (Latin):
adũsum falsos magistros. & eos qͥ loquunt᷑ m̃dacia.
Uideamꝰ aũ quid eis cõminet᷑. I disciplina ppłi mei
ñert̃. Non uno mͦ a dño peccatores corripiuntur.
Alt̃ arguit᷑ ppłs dĩ. alit̃ alienꝰ ab eo. fili ne neglexeriᷤ
disciplinã dñi. neq fatigeris dũ ab eo argueris. Quem
enĩ diligit dñs castigat. flagellat aut̃ omnẽ filiũ quẽ
recipit. Argue nos dñẽ. uerũ in uidicio & non in
furore. Ista correptio ppłi dĩ ẽ. Correptio uͦ pecca¬
toris et alieni illa ẽ: quã iustꝰ renuit dicens. Dñe
ne in ira tua arguas me: neq in furore tuo corri¬
pias me. De falsis itaq magistris & pseudo ꝓphetis dr̃
In disciplina ppłi mei ñ erunt. neq in scriptura domꝰ
isrł seribentur. sic̃ et alibi. deleant᷑ de libro uiuen
tiũ. et cũ iustis ñ seribant᷑. Et nc̃ infriptura ait
domꝰ isrł ñ seribent᷑. & in t̃rã isrł ñ intrabunt. Extra
reꝓmissionis c̃rã heretici morabunt᷑: quȩ ẽ t̃a ualos

Expanded text:
ia. Videamus autem quid de his comminetur: In disciplina 904 populi mei non erunt. Non uno modo a Domino peccatores corripiuntur. Aliter arguitur populus Domini, aliter alienus ab eo: Fili, ne neglexeris disciplinam Domini, neque fatigeris, dum argueris ab eo. Quem enim diligit Dominus castigat: flagellat autem omnem filium, quem recipit . Argue nos, Domine, verum in judicio, et non in furore: ista correptio populi est. Correptio peccatoris et alieni illa est, quam justus renuit dicens: Domine, ne in ira tua arguas me neque in furore tuo corripias me . De falsis itaque magistris, et de pseudoprophetis dicitur: In disciplina populi mei non erunt, neque in scriptura Domus Israel scribtium, et cum justis non scribantur. Et nunc Scriptura ait: In domum Israel non scribentur, et in terram Israel non intrabunt. Extra repromissionis terram haeretici morabuntur, quae est terra valde
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ dni. Hec dic̃ adonay dñs. Ue eis qui
ꝓphetant de corde suo. qͥ ambulant pꝰ spm̃ suũ.
Quo peccata. unũ cordis et aliud sp̃s. Primũ de
meliori parte uideamꝰ. ut possimꝰ etiã ea quae
contraria sunt c̃siderare. Apłs loquit᷑. Orabo
spũ. orabo et sensu. Qsensus. hab& in corde habi
taculũ. Psallã spũ. psallã et sensu. lgit᷑ & sp̃s ẽ¬
psallit spũ psallit ⁊ sensu. sic iste qͥẽ falsus ꝓphe
minis qͥ uersat᷑ in eo. post quẽ ꝓcul absit ut
ego ambulẽ. s intelligens scm̃ sꝑm dĩ. post dum

Expanded text:
ui prophetant de corde suo, qui ambulant post spiritum suum. Duo peccata sunt, unum cordis, aliud spiritus. Primum de meliori parte videamus, ut possimus etiam ea, quae contraria sunt, considerare. Apostolus loquitur: Orabo spiritu, orabo et sensu. Qui sensus in corde habet habitaculum: Psallam spiritu, psallam sensu . Igitur et spiritupsallit spiritu, psallit et sensu: sic iste qui est falsus prophetminis, qui versatur in eo, post quem procul absit ut ego ambulem; sed intelligens sanctum Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
se alit̃ habent latere ñ posst̃. Eque de intellectib
Propt̃ qͦd int̃ se inuicẽ cogitationũ accusantiũ
suie satisfacientiũ iudiciũ me expectat de om̃i
bus quȩ facio. que ĩtelligo. quȩ loquor. & ĩcertꝰ
opperior qͥduam mͥ in illo iudicio sit futurũ. qͣn¬
cõq magis timor dĩ mͥ incutit᷑ ad recipienda
cuncta quȩ feci. tantomagis custodire me debeo
utinã qͥdẽ ab om̃ib peccatis. Sin aut̃ hoc non
possũ: saltẽ a maximis. Hec de eo qͦd ꝓposumꝰ.¬

Expanded text:
ae aliter habentur, latere non possunt. Aeque de intellectibus. ae aliter habentur, latere non possunt. Aeque de intellectibus. Propter quod et inter se invicem cogitationum accusantium, sive satisfacientium judicium me exspecto, quae intelligo, quae loquor, et incertus opperior, quidnam mihi in illo judicio futurum sit. Quantoque magis timor Dei mihi incutitur ad recipienda cuncta quae feci, tanto magis custodire me debeo: utinam quidem ab omnibus peccatis, sin autem hoc non possum, saltem queam a maximis. Haec de eo, quod proposu
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. Uerũ qi nos qͥ ñ sumꝰ ex om̃i parte ꝑfecti.
neq sic dicunꝰ ut semꝑ iustificem᷑. neq sic e¬
contrario sumꝰ peccatores ut semꝑ c̃demnem.
& habemus alia u̾ba ex quib iustificemur. &
alia ex quib c̃demnem᷑: ds̃ suꝑ staturã suam
utraq ponens expendit diligent̃. & uidicat
in quib iustꝰ sim: & ĩ quib sermonib c̃demnan¬
dus. Qđ aut̃ ĩ sermonib facit. hoc idẽ facit᷑ i
gestis. Necesse ẽ enĩ ut sint alia facta ĩ quib usti¬
ficem᷑. & alia ĩ qͥb c̃demnem᷑. Neq enĩsic ꝑfecs
sum ut omĩa facta habeã ĩ qͥb iustꝰ existam: neq
sic peccator. ut talia cuncta fecerĩ. quȩ me om̃i
ex parte c̃deuinent. Esse aut̃ & alia facta istiꝰmnoh.
& alia istiꝰmodi ex hoc manifestũ ẽ qͦd dicit᷑.
Quoꝵ dã hominũ peccata manifesta st̃. p̃cedentia
ad iudiciũ : quoꝵ da̾ aut̃ ⁊ sub sequuntur.
Simplicit̃ aut̃ & bona facta manifesta sunt: & que¬

Expanded text:
. Verum quia nos, qui non sumus ex omni parte perfecti, neque sic dicimus ut semper justificemur, neque sic econtrario sumus peccatores, ut semper condemnemur, et habemus alia verba ex quibus justificemur, et alia ex quibus condemnemur: Deus super stateram suam utraque ponens, expendit diligenter, et judicat in quibus justus sim, et in quibus sermonibus condemnandus. Quod autem in sermonibus facit, hoc idem facit et in gestis. Necesse est enim, ut sint alia facta in quibus justificemur, et alia in quibus condemnemur. Neque enim sic perfectus sum, ut omnia facta habeam, in quibus justus existam: neque sic peccator, ut talia cuncta fecerim, quae me omni ex parte condemnent. Esse autem et alia facta istiusmodi, 900 et alia istiusmodi, ex hoc manifestum est quod dicitur: Quorumdam hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad judicium: quorumdam autem et subsequuntur . Similiter autem et bona facta manifesta sunt, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
pseudo ꝓpħȩ extiterunt. Potest aut̃ & suꝑ eos qͥ docent
in eccłiis. si alit̃ quã poscit ueritas docent. p̃sens sermo
ñ de corde suo s de spũ scõ loquit᷑ sermones filii dĩ
ihũ: si c̃sentit sc̃s spͣs uoluntati eius qui in apłis locu¬
aptat eugłio. ñ ita intelligens ut dñs locutꝰ est
iste falsus ꝓpħa est: loqueus de corde ꝓpͥo in eugłio.
Et de hereticis quidẽ nichil absurdũ est. hȩc lecta in
mus. ut uideamꝰ ea quȩ a dõ donata stͣ nob̾. Cũ aut̃
& suꝑ me uenerit qͥ dicor eccłasticus. qͥ accipio librũ
scm̃ & nitor eũ int̃p̃tari. hoc qđ de hereticis intel¬
ligi potest. queso audientes ut diligent᷑ attendant.
& accipiant grãm sp̃s de qͦ dictũ est. discretiones
spuũ: ut ꝓbati trapezetȩ facti. diligent̃ obseruent
qͣndo falsus magister sim. qͣndo uere p̃dicẽ quȩ st̃
pietatis ac ueritatis. Si itaq inuenio in moyse & in

Expanded text:
pseudoprophetae exstiterunt. Potest autem et super eos, qui docent in ecclesiis, si aliter quam poscit veritas, docent, praesens sermo n de corde suo, sed de Spiritu sancto loquitur sermones filii Dei Jesu, si consentit Spiritus sanctus voluntati ejus, qui in apostolis locuaptat Evangelio, non ita intelligens, ut Dominus locutus est, iste falsus propheta est, loquens de corde proprio in Evangelio. Et de haereticis quidem nihil absurdum est haec dicta inteamus, ut videamus ea, quae a Deo donata sunt nobis . Cum autem et super me venerit, qui dicor ecclesiasticus, qui accipio librum sanctum, et nitor eum interpretari, hoc quod de haereticis intelligi potest, quaeso audientes, ut diligenter attendant, et accipiant gratiam spiritus de qua dictum est: Discretio spirituum, ut probati trapezitae facti, diligenter 899 observent quando falsus sim magister, quando vero praedicem quae sunt pietatis ac veritatis. Si itaque invenio in Moyse, et i
Abbreviated transcription (Latin):
¶ullam speciẽ peccatoꝵ scriptura
reticet. de qua ñ doceat legentes.
Oportuit enĩ uͣbũ dĩ missum.
ad sanandos eos qͥ audiebant
omnẽ speciẽ peccatoꝵ ꝑstringe¬
re: & uniũsis hominib loqui.
ut nemo fraudaret᷑ remediis
salutarib. & his medelis quȩ uulnerib possint
ꝓdesse curandis. Qͦ mͦ gͥ dicunt᷑ alia de popło.¬
& alia de sac̃dotib magnis. & quedã de prb̃is.
ac ñ nulla de dispensatorib. & bonis qͥdẽ dispen¬
satorib laus. malis uͦ culpa asseribit᷑. ut alii ex¬
hortationẽ accipiant ad meliora. alii uͦ ĩ peiora
ñ corruant: sic oportet de falsis ac ueris ꝓphetis
diuinã edicere discipliuã. ut ꝓphetȩ quiden
accipiant᷑ in eđ partẽ qua uerbis dĩ ministrant.
scriptura cõmoneat docens ut recedamꝰ auiciis:
magis aut̃ si ordinis nr̃i aliqͦs dĩ sermo ꝑstringat.
uolentis sanari & conũti a peccatis nr̃is. F actꝰ
est sermo dñi ad ꝓpħam hie zechiel dicens ei.¬

Expanded text:
ullam speciem peccatorum Scriptura reticet, de qua non doceat legentes. Oportuit enim verbum Dei missum ad sanandos eos, qui audiebant, omnem spiritum peccatorum perstringere, et universis hominibus loqui, ut nemo fraudaretur remediis salutaribus, et his medelis, quae vulneribus possint prodesse curandis. Quomodo ergo dicuntur alia de populo, alia de sacerdotibus magnis, et quaedam de presbyteris, ac nonnulla de dispensatoribus, et quidem bonis dispensatoribus laus, malis vero culpa ascribitur: ut alii exhortationem accipiant ad meliora, alii vero ut in pejora non corruant: sic oportet de falsis ac veris prophetis divinam edoceri disciplinam, ut prophetae quidem accipiantur in eam demum partem, qui verbis DScriptura commoneat, docens ut recedamus a vitiis, magis autem si ordinis nostri aliquos Dei sermo perstringat, volentes sanari, et converti a peccatis nostris. Factus est sermo Domi
Abbreviated transcription (Latin):
locutꝰ ẽ ad abrahã. actam̃ qͦd suũ erat fe¬
cert̃ angłi. uolentes eos saluare qͥ se ĩdignõ
salute iudicauert̃. & dicentes ad loth. Est¬
tͥ aliquis hic gener aut filii aut filiȩ.
lleq uͦ ignorabant ñ eẽ eos secuturos loth:
s ostendert̃ suã parit̃ & eiꝰ qͥ eos miserat
benignitatẽ in homines & amorẽ. Horum
qͥddã simile inuenimꝰ etiã in hieremia scrip¬
tũ eẽ. Est enĩ annotatũ tempus ꝓphetiȩ eius.
qͣndo ceꝑit ꝓpħare. & qͦusq fuuerit. Ergo
qui scripturas legit. si lectioni dĩ diligenter
intendat. & requirat eoꝵ quȩ scripta sunt
uoluntatẽ. dicere potest. Hystoria suꝑscripta¬
ẽ. quo tẽpore hierenuas exorsus est: & quo
consũmauerit ꝓphetiã. Qd gͥ ad me tempus
hystoriȩ : Legens didici. qi ceꝑit ꝓpħare¬

Expanded text:
locutus elocutus ecerunt angeli, volentes eos salvare qui se indignos salute judicaverant; dicentes ad Loth: « Est aliquis tibi hic gener aut filii aut filiae? . » Neque vero ignorabant non esse eos secuturos Loth, sed ostenderunt suam pariter et ejus, qui eos miserat, benignitatem in homines et amorem. Horum quiddam simile invenimus etiam in Jeremia scriptum esse: est enim annotatum tempus prophetiae ejus quando coepit prophetare, et quousque. Ergo qui Scripturas legit, si lectioni diligenter intendat, et requirat eorum quae scripta sunt voluntatem, dicere potest ex historiae superscriptione, quo tempore Jeremias exorsuconsummaverit prophetiam; quid igitur ad me tempus historiae? Legens didici, quod coeperit pr
Abbreviated transcription (Latin):
SPEUSAD
benefaciendũ
promptꝰ est.
ad puniendũ
autẽ eos qͥ
pena digni
sunt. dissimu¬
lator. Cum
hossit qͥppe tacens
sinẽ contestatione uenturi punire eos
quos semel dignos supplicio udicauit.
nũquã hoc facit : s etiã si condemina¬
uerit dic̃ qͦd sibi semꝑ dicere ꝓposi¬
tũ est. ut liberentur a condemnatio
ne ꝑ penitentiã. qͥ condennati fuerant
ꝑ delictũ. Hoꝵ exempla cũ de scriptis
possimnꝰ multa acciꝑe. sufficiunt ad p̃sens in¬
cidentia. ut ueniamꝰ ad eoꝵ que lecta sunt
ꝓpħȩ. niniuitȩ peccatores ẽdemnati fuerant
adõ. Adhuc tres dies futurũ ĩqͥt. & niniue
subũtet᷑. Noluit ds̃ cũ silentio punire dãna¬
tos. s dans eis locũ penitentiȩ et conu̾sionis.
misit ad gendes hebreũ ꝓpħan. ut dicente
illo. adhuc tres dies et niniue subũtetur.
qͥ condẽnati fuerant ñ ꝑirent. s agentes
penitentiã impetrarent miscd̃iã dĩ. sic̃¬
nati ut manifestũ ẽ ex sermonib dĩ quos

Expanded text:
Deus ad benefaciendum promptus est, ad puniendos autem eos qui poena digni sunt, dissimulator, cum possit quippe tacens sine contestatione venturi, punire eos quos semel dignos supplicio judicavit, nusquam hoc facit, sed etiamsi condemnaverit, dicit quod sibi semper dicere propositum e condemnati fuerant per delictum. Horum exempla cum de Scripturis multa possimus accipere, sufficiunt ad praesens incidentia, ut veniamus ad eorum quae lecta sunt, ccatores condemnati erant a Deo: Adhuc enim tres dies, et futurum ut Ninive subvertatur . Noluit Deus cum silentio punire damnatos; sed dans eis locum poenitentiae et conversionis, misit ad gentes Hebraeorum prophetam, ut dicente illo: Adhuc tres dies, et Ninive subvertetur, qui condemnati fuerant, non perirent: sed agentes poenitentiam, impetrarent misericordiam nati, 744 ut manifestum est ex sermonibus Dei, quos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽditio ẽ. dic̃ ds̃. faciamꝰ hominẽ ad inaginẽ
& similitudinẽ nram̃. & ñ diẽ plasmemus.
qͣndo aut̃ accepit lutũ de tra. non est scrip¬
tum fecit hominem. s plasmauit hominem.
& posuit in paradyso hominẽ quẽ plasmauit

Expanded text:
conditio est, dicit Deus: Faciamus hominem ad imaginem conditio est, dicit Deus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , et non dicit, plasmemus. Quando autem accepit lutum de terra, non est scriptum: Fecit hominem, sed: Plasmavit hominem , et posuit in paradiso hominem quem plasmavit,
Abbreviated transcription (Latin):
hominib nescio loqui. uiuenis sũ. Noli
dicere. iuuenis ego sũ: qm̃ ad om̃s quoseũq
mittã ce ibis. Deinde cõmouet manũ ad
tangendũ os eiꝰ. ut ei det ũba. quib eradi¬
coꝵ imꝑia. Neq uͦ indigebat saluator ũbis
ut ea acciꝑet quando erat in
patre. nullis in cȩlo dignis qͥ mererentur
eũti. S nẽ accipit parua deserens maiora
paulisꝑ. atq ita ex hoc approbat᷑. sicuti alibi
gloriose dixerat nescio uos quia oꝑarii estis
iniquitatis. & nunc u̾ba głose accepisse cum
ds̃ sit : et iuxta magnificentiã suȩ dixisse
głẽ. nescio loqui. idest humana ñ noui. Siue
aut̃ ad hieremiã siue ad saluatorem dr̃. pri
quã pͣlasmarẽ in utero noui te: legens gene¬
sun et obseruans ea quȩ ibi de conditione
mundi scripta st̃. inuenies quia ibi scriptura
diuina multũ in sermonib cauta. non
dixerit priꝰ quã facerẽ in utero noui ce.

Expanded text:
hominibus nescio loqui, juvenis sum. Noli hominibus nescio loqui, juvenis sum. Noli dicere: Juvenis ego sum, quoniam ad omnes quoscumque mittam te, ibis. Deinde commovit manum ad tangendum os ejus, ut ei det verba, quibus eradicet imperia. Neque vero indigebat Salvator verbis, ut ea acciperet, quando erat in Patre, nullis in coelo dignis, quae mererentur everti. Sed nunc accipit parva, differens majora paulisper. Atque ita ex hoc approbatur, sicuti alibi gloriose dixerat: Nescio vos, quia operarii estis iniquitatis , et nunc verba gloriose accepisse, cum Deus sit, et juxta magnificentiam suae dixisse gloriae: Nescio loqui, id est, humana non novi. Sive autem ad Jeremiam, sive ad Salvatorem di plasmarem in utero, novi te ; legens Genesim et observans ea quae ibi de conditione mundi scripta sunt, invenies quia Scriptura divina, multum in sermonibus cauta, non dixerit: Priusquam te facerem i
Abbreviated transcription (Latin):
os. intelliges maiorẽ eũ etiã angłoꝵ linguis
fuisse. qͣndo cantũ ũbũ erat apud pacrem.
Discit gͦ & qͦdãmͦ accipit disciplinã. ñ magnoꝵ
s inferiorũ ac minimoꝵ. Et sicuti ego bal¬
butire disco uiolentiã mnichunet ipsi faciens
qͣndo cũ pariulis loqͦr. neq enĩ scio ut ita
dicam infantilit̾ loqui. & infractis uerbis
iã grandeuus cũ pueris sermocinari. eodem
mͦ et saluator in magnificentia qͥdẽ głe
uenit in corpus humanũ. dic̃ in exordio. nes¬
cio loqͥ qr uiuenis ego sũ. Iuuenis ꝓpt̃ dispen¬
sationem humanitatis: senex uixta hoc qͦd
pͥmogenitꝰ omĩs creature. Iuuenis. quia in
consũmationem iã scłoꝵ & in extremũ huiꝰ
uite tempus aduenit. Dicit itaq nescio loqͥ.
Scio enĩ quedã maiora loqͥ. scio quedã minora
isto sermone mortali. Qͥd uis me loqui terre¬
stribus. Necdũ assũpsi humanam fragilitatẽ.
Nabeo eloquiũ tuũ ds̃. ũbũ tuũ sũ: tͥ scio loqͥ

Expanded text:
os , intelliges majorem eum angelorum etiam linguis fuisse, quando tantum Dei Verbum erat apud Patrem. Dicit ergo, et quodammodo accipit disciplinam non magnorum, sed inferiorum ac minorum. Et sicut ego balbutire disco, violentiam mihimetipsi faciens, quando cum parvulis loquor, neque enim scio, ut ita dicam, infantiliter loqui, et infractis verbis tam grandaevus cum pueris sermocinari: Eodem modo et Salvator in magnificentia quidem gloriae venit in corpus humanum, dicit in exordio: « Nescio loqui, quia juvenis ego sum: » juvenis, propter dispensationem: senex, juxta hoc quod primogenitus omnis creaturae: juvenis, quia in consummatione jam saeculorum, et in extremum hujus vitae 751 tempus advenit. Dicit itaque: Nescio loqui; scio enim quaedam majora loqui, scio quaedam majora isto sermone mortali. Vis me loqui terrestribus? necdum assumpsi humanam fragilitatem, habeo eloquium tuum, Verbum tuum sum, tibi scio loqui,
Abbreviated transcription (Latin):
Quã obrẽ uidebo si potuero aliquidꝰ dignũ
de saluatore in hoc loco afferre. quomͦ
quedam nesciens maior sit si ea ignoraue¬
rit quã si scierit. Utamur uoce eiꝰ. quomͦ
sint aliqua que nesciat. Respondit eis qui
sibi dicebant. ñne in nomine tuo comedimꝰ.
& in nomine tuo bibunꝰ. & in nomine tuo
demonia eiecius. & uirtutes multas feci¬
mus: discedite ame non noui uos. Lutasne hoc
qͦd ait ñ noui uos. minorẽ uirtutẽ eiꝰ apꝓbat
an maiorẽ atq mirabilẽ. qr malos ꝑiturosq
nesciat : Scit enĩ ab his differentia. scit
meliora. scit dñs eos qͥ eiꝰ sunt: & si quis igno¬
rat iguorat᷑. lgit᷑ ut constat peccator igno¬
rat᷑ a dõ. Dicit mͥ aliquis de auditorib
Ostendisti mͥ qr nesciat peccatores d̃s: ostendi¬
sti qi ignoret eos qͥ oꝑant᷑ iniquitatem.
neq enĩ digni st̃ agnitione eiꝰ. Quomͦ ap¬
ꝓbabis magnũ et głosum eẽ qͦd ab eo dictũ

Expanded text:
Quamobrem videbo si potero aliquid dignum Quamobrem videbo si potero aliquid dignum de Salvatore in hoc loco afferre quod  Al. quomodo quaedam nesciens major sit, si ea ignoraverit, quam si scierit. Utamur voce ejus, quomodo sint aliqua quae nesciat. Respondit 750 eis, qui sibi dicebant: Nonne in nomine tuo comedimus, et in nomine tuo bibimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et virtutes multas fecimus? Discedite a me, non novi vos . Putasne hoc quod ait: Non novi vos, minorem ejus virtutem approbat, an majorem atque mirabilem, quia malos periturosque nesciat? Scit enim ab his differentias, scit meliora, scit Dominus eos qui ejus sunt, et si quis ignorat, ignoratur. Igitur ut constat peccator ignoratur a Deo. Dicet mihi aliquis de auditoribus: ostendisti quia nesciat peccatores Deus, ostendisti quia ignoret eos qui operantur iniquitatem, neque enim digni sunt agnitione ejus: quomodo approbabis magnum et gloriosum esse quod ab eo dictum
Abbreviated transcription (Latin):
men eiꝰ emmanuel: ibiq additur prius quã
cognoscat puer. Si aut̃ & de euglio acciꝑe
oportet cestimoniũ. iħc necdum uir s adhuc
infans qr se exinaniuerat formam serui accipi¬
ens ꝓficiebat. Nemo aut̃ ꝓficit qui ꝑfectꝰ est.
sed ille ꝓficit qͥ indiget ꝓfectu. Ergo ꝓfici¬
ebat ȩtate. ꝓficiebat sapientia. ꝓficiebat grã
& apud dm̃i et apud homines. Nam si euacua¬
uerat se ipsũ ad nos descendens. & euacuans
se ipsũ. resumpsit iterũ ea de quib se prius
euacuauerat : quid in dignũ est ꝓfecisse eum
sapientia. ꝓfecisse etate. ꝓfecisse grã apud dm̃¬
& homines. et uera de eo ista eẽ quȩ dicta st̃.
pͥusquã cognoseat puer bonũ aut malũ. & ea
que de eodem int̾̃posuimus: S dicit mͥ aliqͥs.
Ctiam si potes de saluatore intelligere dictũ
sentiendo de unigenico & primogenito uni¬
ũse creature. de eo qui aute quã conciꝑetur
anuuntiatꝰ est loquente gabriele. Spͣs sẽs

Expanded text:
men ejus Emmanuel : ibique additur: Priusquam cognoscat puer. Si autem et de Evangelio accipere oportet testimonium, Jesus necdum vir, sed adhuc infans, quia se exinaniverat formam servi accipiens, proficiebat . Nemo autem proficit, qui est perfectus; sed ille proficit, qui indiget profectu. Ergo proficiebat aetate, proficiebat sapientia, proficiebat gratia, et apud Deum, et apud homines. Nam si evacuaverat se ipsum ad nos descendens, et evacuans seipsum resumpsit iterum ea de quibus se prius evacuaverat, quid indignum est profecisse eum sapientia, profecisse aetate, profecisse gratia apud D homines, et vera de eo esse ista quae dicta sunt, « priusquam cognoscat puer bonum aut malum, » et ea quae de eodem interposuimus? Sed dicit mihi aliquis: Etiam si potes illud de Salvatore intelligere dictum sentiendo de unigenito et primogenito universae creaturae; de eo, qui antequam conciperetur annuntiatus est, loquente Gabriele angelo: « S
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩficaui te: s postea in extremoͬ tẽpore
sc̃ĩficatꝰ est abraham. qͣndo egressus de t̃ra
sua & de cognatione sua. & de domo patris
sui. Ex reꝓmissione natꝰ est isaae: & tam̃
neq ad eũ reꝑimus hunc dictũ eẽ sermonẽ.
Et quid me necesse est ꝑ singulos currere:
Hieremias p̃cipuum inter cunctos consecutꝰ ẽ donũ.
dicente dũo. PRius quã te plasinarem ĩ utero
noui te: & priꝰ quã exires de uulua scĩficaui
te: Neq uͦ ignoramꝰ quosdã eẽ qͥ ista referant.
quȩ possint saluatori conuenire. quȩ etiam
nos int̃ponemꝰ. Pauca aut̃ eoꝵ que ad hie¬
remiã dicta st̃ coartant intellectum. qͦsi
ñ possint ut plures estimant ad dñm referri.

Expanded text:
tremo jam tempore sanctificatus est Abraham, quando egressus est de terra sua, et de cognatione sua, et de domo patris sui . Ex repromissione natus est Isaac, et tamen neque ad eum reperimus hunc dictum esse sermonem. Et quid me necesse est per singulos currere? Jeremias praecipuum inter cunctos consecutus est donum, dicente Domino: Priusquam te plasmarem in utero novi te: et priusquam exires de vulva, sanctificavi te. Neque vero ignoramus quosdam esse qui ista referant, quae 747 possunt Salvatori convenire, quae etiam nos interponemus. Pauca autem eorum quae ad Jeremiam dicta sunt, coarctant intellectum, quasi non possint, ut plure
Abbreviated transcription (Latin):
hiere nue deputent᷑. Dic̃ mͥ aliquis audi¬
torũ. Etiã aliũ tange sermonẽ. ⁊ cuacta
qͦ scripta st̃ suꝑ saluatore. quasi de eo sint
scripta constitue. De secundis noli ẽẽ sol¬
licitus. Apparoe enĩ qr saluator eradicaue¬
rit regua diaboli & nationes subũterit.
gentilem destruens uitã. In istis qͦd intellectũ
difficilẽ fecit. hoc ẽ quomͦ possit saluator
dicere. nescio loqui qi iuuenis ego sum. & cȩ¬
tera. in hoc sermo int̾p̃tantis eoangustat᷑.
Iuaꝓpt̃ necesse nob̾ est scripturas scãs in
testumoniũ uocare. sensus quippe nr̃i et
enarrationes sine his testib ñ habent fidem.
Et hoc qͦd dictũ ẽ in ore duoꝵ & triũ testium
stabit omẽ u̾bũ. magis conuenit ad intͣp̃tan¬
tis ꝓbationẽ. quã ad quoꝵeũq hominum
numerũ. ut firmẽ uͣbũ intellectꝰ mei. acci¬
piens dduos testes de nouo & ueteri testam̃to.
accipiens tres testes. de eugl̃io. de ꝓpha¬

Expanded text:
deputentur. Dicet mihi aliquis auditorum, etiam alium pande sermonem, et cuncta quae scripta sunt super Salvatore, quasi de eo sint scripta, constitue: de secundis noli esse sollicitus. Apparet enim quia Salvator eradicaverit regna diaboli, et nationes subverterit, gentilem destruens vitam. In istis quod intellectum difficilem facit, hoc est, quomodo possit Salvator dicere: Nescio loqui, quia juvenis ego sum, et caetera. In hoc sermone interpretantes coangustantur. Quapropter necesse nobis est Scripturas sanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et enarrationes sine his testibus non habent fidem. Et hoc quod dictum est: « In ore duorum et trium testium stabit omne verbum , » magis convenit ad interpretantis probationem, quam ad quorumcumque hominum numerum: ut firmem verbum intellectus mei, accipiens duos testes de novo et veteri Testamento, accipiens tres testes de Evangelio, de P
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ multo maioris criminis ẽ filiũ dĩ con¬
culcare. & sanguinẽ testam̃ti pollutũ¬
ducere. ꝗͣ legẽ moysi negligere. Mul¬
to & eiũ maioris opꝓbrii ẽ qui post eu¬
angliũ. quã ille qui sub lege positꝰ fornica¬
t᷑: qr iste tollens m̃bra xp̃i. facit ea men¬
bra meretricis. Vides gͦ quã guiora &
cumulatiora inte opꝓbria si neglexeriᷤ
arguit. s sacrilegii scełe condẽpnat. qr dr̃

Expanded text:
 multo majoris criminis est Filium Dei conculcare, et sanguinem testamenti polluere, quam legem Moysi negligere; multo enim majoris opprobrii est, qui post Evangelium, quam ille qui sub lege positus, fornicatur, quia iste tollens membra Christi, facit ea membra meretricis. Vides ergo quam graviora et cumulatiora in te opprobria, si neglexeris, arguet, sed sacrilego crimine condemnat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
suggerit᷑. obseruare auguria. rehuirere stellarũ
cursus. & euentꝰ ex his futuroꝵ rimari. seruare
somna. cęt̾isq husmodi suꝑstitionib implicari.
Idolatriȩ namq uiat̃ ẽ egyptꝰ. ex qua certũ est
huiꝰmodi opprobria pullulare. Quȩ si transito
iã iordane susceꝑis. & istis rursus laq̃is illigaris.
tecũ sine dubio obꝓbria egypti trahes. S¬

Expanded text:
e stellarum cursus, et eventus ex iis futurorum rimari, servare somnia ceterisque hujusmodi superstitionibus implicari. Idololatriae namque mater est Aegyptus, ex qua certum est hujusmodi opprobria pullulare, quae, si transito jam Jordane susceperis, et his te rursus laqueis illigaveris, tecum sine dubio opprobria Aegypti trahis.
Abbreviated transcription (Latin):
lationẽ in dm̃. Iunc ꝑ scdam circũcisio¬
nẽ ablata nob sunt opꝓbria ȩgypti. &
purgata sunt uitia peccatoꝵ Nemo gͦ
si integre conũsus ẽ. si ex corde penituit.¬
si fidelit̾ iordanis fluenta digressus ẽ. si scda¬

Expanded text:
undam circumcisionem ablata a nobis sunt opprobria Aegypti, et purgata sunt vitia peccatorum. Nemo ergo, si integre conversus est, si ex corde penitus fideliter Jordanis fluenta digressus est, si s
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas e̾ẽ debet. si tam̃ seruauerimꝰ mili¬
tiȩ huiꝰ et cuiguli sacͣm̃tũ. Si enũ ueritaᷤᷤ
ẽ cingulũ nr̃m quo ad xp̃i militiã cingun᷑.
si quando falsũ loquim᷑. & m̃daciũ de
ore nr̃o ꝓcedit. discingui a militia xp̃i.
& balteo ueritatis exsolium. Sumꝰ gͦ si in
ueritate xp̃i emcti. si uͦ in falsitate. dis.
uiros. accinctos ꝓcedentes adbellũ in
conspectu dñi. & semꝑ simꝰ in ueritate

Expanded text:
i tamen servaverimus militiae hujus et cinguli sacramentum. Si enim veritas est cingulum nostrum quo Christi militia cingimur, si quando falsum loquimur et mendacium de ore nostro procedit, discingimur a militia Christi, et balteo charitatis exsolvimur. Simus ergo in veritate cincti, ne simus in falsitate discines mille viros accinctos, praecedentes in conspectu Domini, et semper simus in veritate
Abbreviated transcription (Latin):
Uis iterũ discere quȩ nos pugnȩ.pbist bap¬
tismũ. quȩ bella suscipiant: Noli ame.
s ab ipso rursũ disce. Apłs paulus ipse te
docet dicens. Non enĩ nob̾ ẽ pugna adũ¬
sũ carnẽ & sanguinẽ. s aduersũ pͥncipatꝰ
et potestates. adilsũ mundi huiꝰ rectores.¬

Expanded text:
is igitur discere quae nos pugnae post baptismum, quae bella suscipiant, noli a me, sed ab ipso rursus disce Apostolo. Ipse te docet, dicens: « Non enim nobis est pugna adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates, ad
Abbreviated transcription (Latin):
tionis pondus uirtute patientię tran.¬
seamꝰ. Cumq hȩc singła quȩ ad uirtutis
głam spectant ñ segnit̾ nec remisse. s
cũ om̃i instantia & celeritate conqͥrimꝰ
hoc mͥ uidet᷑ e̾e̾ cũ festinatione tͥnsire
iordanẽ. Cũ ui tͣnsierimꝰ & optinere po¬
tuerimꝰ quȩ optinere debemꝰ. rursũ nob̃¬

Expanded text:
pondus virtute patientiae transeamus. Cumque haec singula quae ad virtutis gloriam spectant, non segniter, nec remisse, sed cum omni instantia et celeritate conquirimus, hoc mihi videtur esse cum festinatione transire Jordanem. Cum vero transierimus et obtinere potuerim
Abbreviated transcription (Latin):
transire. Unde & ego arbitror qr nob̾
quoq uenientib ad baptismũ salutarem.
& suscipientib sacram̃ta u̾bi dĩ. ñ otio¬
se nec segnit̾ gerendũ ẽ. s festinandũ
& purgendũ usquetͦ omĩa transeamꝰ.
Transire enĩ om̃ia: impłe om̃ia ẽ que
mandant᷑. festinemꝰ gͦ tͣnsire. id ÷ ad¬
impłe pͥmo qđ scriptũ ẽ. beati pau

Expanded text:
 ego arbitror quia nobis quoque venientibus ad baptismum salutare, et suscipientibus sacramenta verbi Dei, non otiose nec segniter res gerenda est, sed festinandum est et perurgendum usquequo omnia transeamus. Transire enim omnia, implere est omnia quae mandantur. Festinemus ergo transire, hoc est, adimplere primum quod scriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemiȩ. Uides quantꝰ & qualis ex¬
ercitꝰ hostiũ tuoꝵ aduersũ te de tuo
intͣnitionẽ cede potimꝰ. ita ut ñ relin¬
quamꝰ ex eis qui renuntiet ł respiret:
si iã nullus ex his ꝓrsus in nr̃is cogitatio¬
nib rediuiuus eruꝑerit. te̾̃ nob̾ ꝑ iħm
dabit᷑ illa requies. ut unꝰquisq requiescat
sub uite sua. & sub ficu sua. cũ iã ñ sit
qui ext̾reat filios isrł. Uerũtam̃ tͣnse¬
unt iordanẽ qͥdraginta milia armatoꝵ¬

Expanded text:
li . » Vides quantus et qualis exercitus hostium tuorum adversum te de tuo internecionem caedere poterimus; ita ut non relinquamus qui renuntiet vel respiret. Si jam nullus ex his prorsus in nostris cogitationibus redivivus eruperit, tunc nobis per Jesum dabitur illa requies, ut unusquisque requiescat sub vite sua, et sub ficu sua, cum jam non sit qui exterreat filios Israel. Verumtamen transeunt Jordanem quadraginta millia viro
Abbreviated transcription (Latin):
in quos fines scłoꝵ deuenerunt. Si gͦ
ꝓpt̃ nos scripta sunt. age. quid cessas:
Exeamꝰ ad bellũ. ut oppugnet᷑ a nob̾ ciui¬
tas pͥma huiꝰ mundi. malitię & peccati
suꝑba męnia destruant᷑. Circũspicis
forte qͦ tibi itinere ꝓgrediendũ sit.
qui cãpus certaminis expetend. Nouũ
tibi fortasse uidebit᷑ qđ dicturꝰ sũ. s
tam̃ uerũ ẽ. Bret̃ temet ipsũ extͥnsecuᷤ¬

Expanded text:
in quos fines saeculorum devenerunt . » Si ergo propter nos scripta sunt, age, quid cessas? Exeamus ad bellum, ut expugnetur a nobis civitas prima hujus mundi, et malitiae, et peccati superba moenia destruantur. Circumspicis fortasse quo tibi itinere progrediendum sit, qui campus certaminis expetendus novum tibi fortasse videbitur, quod dicturus sum, sed tamen verum est, praeter temetipsum et extrinsecu
Abbreviated transcription (Latin):
Aut ñ hȩc tͥ designari uident᷑ in eo cũ dr̃
qr quadragnnta milia uiroꝵ accincti uł
expediti transier̃ ad pugnã in c̃spectu
dñi. ad expugnandã hiericho ciuitatẽ :
Requiramꝰ gͦ qui isti sunt. quos scriptura
dic̃ accinctos ł eapeditos. Ego ex memet¬
ipso p̃sumens. aliqͥd ꝓuuntiare ñ audeo.
a płi magis litt̃is doceam᷑ in talib. Qui st̃
isti accincti. paulo exponente discamus.
Audi quid diẽ. Estote gͦ accincti lumbos
urõs ui ueritate. Uides gͦ qr paulus ac¬
cinctos nouit eos. qui p̾cincti sunt ein¬

Expanded text:
Aut non haec tibi designari videntur in eo cum dicitur quia quadraginta millia virorum accincti et expediti transierunt ad pugnam in conspectu Domini ad expugnandam Jericho civitatem? Requiramus qui isti sunt quos Scriptura dicit accinctos vel expeditos. Ego ex memetipso praesumere aliquid et pronuntiare non audeo. Apostoli magis litteris doceamur in talibus. Qui sunt isti accincti Paulo exponente discamus. Audi ipse quid dicit: « Estote ergo accincti lumbos vestros in veritate . » Vides ergo quia Paulus accinctus no
Abbreviated transcription (Latin):
& si sol iusticiȩ te radiauerit. effici¬
eris & iã tu ciuitas solis: uł ciuitatẽ soł
sorte hereditate accipies. S & si te tra.¬
dideris legi dĩ. & ii ipsa mediteris die
ac nocte. & ñ recesserit lib legis de ma
cepti saluatoris in quo dic̃. ꝑscrutamini
scripturas. si gͦ talib te studiis mancipa.¬
gendo ł audiendo optinueris. tue por.¬
tionis efficiet᷑ ciuitas litt̾arũ. Et hȩc
quidem nos ꝓ possibilitate sensus nr̃i uł¬
hoꝵ̾ intelligentia apud illos erit qui
ueram hereditatẽ ueri & inugeniti filii
dĩ. quȩ reꝓmussa ẽ his qui eum ꝑfecte
dilexerint̾ consequi merebunt᷑. ꝑ xꝑm¬

Expanded text:
e radiaverit, efficeris etiam et tu civitas solis, vel civitatem solis sorte haereditatis accipies: sed et si te tradideris legi Dei, ut in ipsa mediteris die ac nocte, et non recedat liber legis de manecepti Salvatoris, in quo dicit: « Scrutamini Scripturas ; » si ergo talibus studiis te mancipagendo vel audiendo obtinueris, tuae portionis efficitur civitas litterarum. Et haec quidem nos pro possibilitate sensus num intelligentia apud illos erit qui veram haereditatem veri et unigeniti Filii Dei, quae repromissa est his qui eum perfecte dilexerint, consequi merebuntur. «
Abbreviated transcription (Latin):
Est enĩ inquit ibi & ciuitas soł. Dicit᷑ in
egypto & ciuitas solis. Est ista ciuitas¬
quẽ pat̾ cȩlestis oriri iubet suꝑ bonoᷤ
scõꝵ tantũmͦ efficit᷑. qr ciuitas dĩ ẽ. &
fons ille de quo suꝑiꝰ diximꝰ. fluuius
effectꝰ letificat ciuitatẽ dĩ. Sed & tu
si ex om̃i parte munitꝰ sis. & continen¬
tiȩ muro circumdatꝰ. sapientię &.
magnanimitatis turrib confirmatꝰ es.
&iã tu efficieris ciuitas dĩ. Si uͦ ad hȩc
omia adieceris tͥ scientię lum̃ sic̃ dic̃

Expanded text:
n Aegypto civitas solis, sed illa huquem Pater coelestis oriri jubet super bonos sanctorum tantum efficitur, quia civitas Dei est, fons ille, de quo superius diximus, fluvius effectus laetificat civitatem Dei. Sed et tu si ex omni parte munitus sis, et continentiae muro circumdatus, si patientiae et magnanimitatis turribus circumdatus es, etiam tu efficeris civitas Dei; si vero ad haec omnia adjeceris tibi lumen sc
Abbreviated transcription (Latin):
litt̃arũ. Oportet gͥ om̃em qui uult
uitroire in partẽ filioꝵ iuda transire
priꝰ mare salsũ uitę scilicet huiꝰ mundi
undas & turbines suꝑare & euade omĩa
quȩ in hoe uiundo ꝓ incerto sut x lab̾ri.¬
co marins fluctib cõparant᷑. ut passit
ad iudeȩ t̾ram ꝑuenire. & ad fontẽ solis
accede. Quis aut̃ fous solis. ł cuiꝰ solis :
fontẽ inuenies in t̾rã iudeȩ. Iuẽ fontẽ:
Illũ ꝓfecto. de quo dicebat iħe. Qui
aut̃ bib̾it de aqua quã ego dabo ei.fi.¬
et in eo fons aquȩ salientis in uitã ȩtͣnã

Expanded text:
litterarum. Oportet igitur omnem qui vult litterarum. Oportet igitur omnem qui vult introire in partem filiorum Juda, transire prius mare salsum, et vitae scilicet et mundi hujus turbines superare, et evadere omnia quae in hoc mundo, pro incerto usu et lubrico, marinis fluctibus comparantur, ut possit ad Judae terram pervenire et fontem solis accedere. Quis est autem fons solis, vel civitas solis? fontem invenies in terra Judae. Quem fontem? Illum profecto de quo dicebat Jesus: « Qui biberit de aqua quam ego dabo ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aet
Abbreviated transcription (Latin):
caret. Et ideo necesse ẽ nos tͣusire he¬
reniũ temptationũ: ut sic possimꝰ ꝑue¬
nire ui hereditatẽ filioꝵ iuda. S & as¬
cende nos oportet ascensũ colliũ aera¬
byn. qđ int̾pretat᷑ scorpiones. Transe¬
undi gͦ nob̾ sunt & calcandi scorpiones.¬
dic̃. Ecce dedi uob̃ potestatẽ calcan¬
di suꝑ serpentes & scorpiones. Qui gͦ
uult ⁊ desiderat ingredi in hereditatẽ
trib udȩ. oportet eumi ascendere ascen¬
dere ascensiones istas. & calcare atq eua.¬
iter agenti & hierechieli ꝓpłȩ dicebat
dñs. Fili hominis. in medio scorpionũ
tu habitas Et sunt inquit fines usq
Fines gͦ uideȩ. usq ad scĩficationẽ ꝑue.¬
niunt. S uideamꝰ &iam qui fines sint
ex partib orientis. ñ qđ uelim nc̃ lo.¬
quȩ ꝑ hec sigificant᷑ contueani uua¬
gunes. Dicit᷑ gͦ ab orientis partib tͥb
iudȩ eẽ mare salsuni. & post hoc in
parte eiꝰ nominat᷑. fons solis & ciuitas
solis. & in eadem tribu eẽ &iã ciuitas

Expanded text:
sire eremum tentationum, ut possimus pervenire in haereditatem filiorum Juda. Ascendere quoque oportet ascensum collium Accabin, quod interpretatur scorpiones, quia transeundi sunt a nobis et calcandi scorpiones,dicit: « Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones . » Qui ergo vult et desiderat ingredi haereditatem tribus Juda, oportet eum ascendere in ascensiones istas, et calcare atque evaiter agendi sunt, quia Ezechieli prophetae dicebat Dominus: « Fili hominis, in medio scorpionum tu ambulas . » Et sunt, inquit, fines usque ad Fines ergo Judae usque ad sanctificationem perveniunt. Sed videamus etiam quae sunt fines ex partibus orientisquae per haec significantur contueamur imagines. Dicitur ergo, ab oriente fines Judae esse mare salsum; et post hoc in parte ejus nominatur fons solis, et civitas, et in hac eadem tribu esse etiam civitas
Abbreviated transcription (Latin):
tabimꝰ. Facti sunt inqͥt trib fines iuda
scdm plebes eoꝵ. a finib idumee a deser.¬
to sui ad occidentẽ. Igit᷑ fines uideȩ ꝓx.¬
na gͦ statĩ consequunt᷑ fines iudeȩ. s
ad desertũ inquit syn. Int̾p̃tat᷑ aut̃ sin
temptationes. Post temptationes gͦ statĩ
consequunt᷑ fines hereditatis iudeȩ.
Occidens & oriens nominant᷑ & uicina loca
ea quȩ supͣdiximꝰ iino confinia. s &
uallis egypti uicina occidentalib partib
designat᷑. que est a deserto ad occidentẽ
Ab oriente uͦ eingunt᷑ fiues salso mari.
Post hoc acollib inquit qui tendunt᷑ ad
occidentẽ. & uide ascendit᷑ ab occidente
usq ad cades barne. & sic ꝑtendit᷑ ab
occidente cades. & hi sunt fines eoꝵ ab
affrico. & inde ꝑrexit usq ad uallem
ȩgypti. Vides quomͦ in occidentis par¬
tib & affricũ & egyptũ nominat. &
occasũ. sine dubio ut hȩc omĩa sciat¬
sibi unusquisq euadenda eẽ & tͣuseunda
ut ita demũ possit ad tribũ regiam

Expanded text:
it, fines Juda secundum plebes eorum, a finibus Idumaeae, a deserto Sina, ad occidentem. Igitur fines Judae proxna ergo statim consequuntur fines Judae, sed a deserto, inquit, Sina: interpretatur autem Sina, tentationes. Post tentationes ergo consequuntur fines haereditatis Judae. Occidens et oriens nominantur, et vicina loca ea quae supra diximus imo confinia; sed et vallis Aegypti vicina occidentalibus partibus designatur, quae est a deserto ad occidentem; ab oriente vero cinguntur fines mari salso. Post hoc a collibus, inoccidentem, et inde ascenditur ab occidente usque ad Cadesbarne, et sic protenditur ab occidente ad Cades. Hi sunt fines eorum ab Africo; et inde perrexit usque ad vallem Aegypti. Vides quomodo in occidentis partibus, et Africum, et Aegyptum nominat, et occasum? sine dubio, ut haec omnia sciat unusquisque evadenda esse et transeunda, ut ita demum possit ad tribum regiam