comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dore circumsusũ sit: intꝰ autẽ qđ habet ru¬
beum sit. uoni & ipsũ odoris. eoqd̃ caro xp̃i
uelut mortalis diuinitatis claritudine cir¬
cum septa cęlestis habuerit ꝓtectionẽ gr̃e
Deniq in posteriorib ait. fraternꝰ m̃s can¬
didus & rubeus. Candidus claritate diui-¬
na. rubeus specie coloris humani. que sacra¬
mento incarnationis assumpsit. Meritoq
& ipsum qd est rubeum bene. olet. quia caro
xp̃i sine peccato ẽ: quã ꝑfidi contrectantes
manꝰ suas inquinauerunt. sc̃ĩ uenerantes
pietatis odore fraglarunt. Accepit hunc
odorem dñs ui̾c fraglantis ȩccłiȩ suȩ. & ait:
ecce ꝓxima mea bona: Et eccł̃ia dicit ad
xp̃m. ecce bonꝰ fraternꝰ m̃s. ecce bonus es:
tanqu̾a malũ in lignis siluȩ. Huiusmodi
pomũ odoram gram habet. ut cȩterorũ po¬
moꝵ fraglantiam uincat. Xp̃t gͦ adfixus
ad lignũ. sicut malũ pendens in arbore.
bonũ odorẽ fundebat mundans redẽptions.

Expanded text:
dore circumfusum sit, intus autem quod habet rudore circumfusum sit, intus autem quod habet rubeum sit, boni et ipsum odoris, eo quod caro Christi uelut mortalis diuinitatis claritudine circumsaepta caelestis habuerit protectionem gratiae. denique in posterioribus ait: fraternus meus candidus et rubeus, candidus claritate diuina, rubeus specie coloris humani, quem sacramento incarnationis adsumpsit. meritoque et ipsum quod est rubeum bene olet, quia caro Christi sine peccato est. quam perfidi contrectantes manus suas inquinauerunt, sancti uenerantes pietatis odore fragrarunt. Accepit hunc odorem dominus Iesus fragrantis ecclesiae suae et ait: ecce proxima mea bona. et ecclesia dicit ad Christum: ̒ecce bonus fraternus meus. ecce es bonus tam quam malum in lignis siluae\'. huiusmodi pomum odoram gratiam habet, ut ceterorum pomorum fragrantiam uincat. Christusergo adfixus ad lignum, sicut malum pendens in arbore, bonum odorem mundanae fundebat redemptionis,
Abbreviated transcription (Latin):
lex di sit. Hanc uiam ȩccłia ambulaũ dicit.
egofios campi & lylium conuallium. sicut
lilum in medio spinarũ. In totam terram
fides popłi credentis exiuit. & in spacioso
posuit pedes suos xp̃c. Et id̃o pulchre ait
florẽ se ẽẽ campi. Elos erat etiam paulꝰ qui
dicebat. Sonꝰ odor xp̃i sumꝰ do. Et uere
fios. qui poterat noua & uetera de sui cordis
ꝓferre thesauro Pulchre etiam lilium dicit᷑
eccłia. Sicut enĩ lilium fulget. ita etiam splen¬
dent oꝑa scõꝵ. Pulcherrime etiã dictũ est li¬
lium conuallium. quia in humilib magis
elueet gr̃a. Sed hoc lilium in medio spina¬
rũ. hoc int̾ iudeos & hereticos. hoc int̃ solli¬
citudines istius scłi quȩ ment̾e hominis ani¬
mũꝙ compungunt. Possumꝰ etiam aliter
acciꝑe. quia sicut lilium int̾ spinas eminet.
ita suꝑ om̃s conuentꝰ eccłia di refulget. Re¬
fert etiam considerare. qd hoc lilium splen¬

Expanded text:
Lex Lex ego flos campi et lilium conuallium, sicut lilium in medio spinarum. in totam enim terram fides populi credentis exiuit et in spatioso posuit pedes suos Christus, et ideo pulchre ait florem se esse campi. flos erat etiam Paulus, qui dicebat: bonus odor Christi sumus deo, et uere flos, qui poterat nona et uetera de sui cordis proferre thesauro. pulchre etiam lilium dicitur ecclesia; sicut enim lilium fulget, ita etiam splendent opera sanctorum. pulcherrime etiam dictum est lilium conuallium, quia in humilibus magis elucet gratia. sed hoc lilium in medio spinarum, hoc inter Iudaeos et haereticos, hoc inter sollicitudines istius saeculi, quae mentem hominis animumque conpungunt. possumus etiam aliter accipere, quia, sicut lilium inter spinas eminet, ita super omnes conuentus ecclesia dei refulget. Refert etiam considerare, quod hoc lilium splen
Abbreviated transcription (Latin):
exercitus: nullũ ꝓlixi itineris sentiret labo¬
rem Itaꝙ in illo popło typꝰ fuit. in nobis
ueritas. Nos gͥ committamꝰ iter nr̃m du¬
ctui dñi uiu. qui legẽ primo introduxit. &
antea ꝑ im terram repmissionis in possessi¬
onẽ popło suo dedit. Sed etiam quando
moyses uidebatur ddoctor ẽẽ. aderat illiũc:
aderat autẽ non palam. nec aꝑte. ductorem
aut principem popłi sese gerens. Expecta
bat enim donec mioises tempꝰ expleret suũ
Quo completo: soccessit iñc. Itaq si con¬
sideres scripturã dicentẽ. erant dies eorũ
anni centũ uigniti. uidebis mẏsteriũ pleni-¬
tuamis tempoꝵ & centũ uiginti annos post
quos & moyses in montẽ requieuit. & l̃c
manifeste mansionũ suscepit principatũ.
ut ian sub legiᷤᷤ timore sit populus. sed resu¬
scitatꝰ a mortuis. fructũ uite fruatur et̾nȩ
Ambulemꝰ gͥ scdđ̃m legis doctrinã. Uia nobis.

Expanded text:
exercitus nullum prolixi itineris sentiret laboexercitus nullum prolixi itineris sentiret laborem. Itaque in illo populo typus fuit, in nobis ueritas. nos igitur committamus iter nostrum ductui domini Iesu, qui legem primo introduxit et antea per Iesum terram repromissionis in possessionem populo suo dedit. sed etiam, quando Moyses uidebatur ductor esse, aderat illi Iesus, aderat autem non palam nec aperte ductorem aut principem populi sese gerens; expecbat enim donec Moyses tempus expleret suum, quo completo, successit Jesus. Itaque si consideres Scripturam dicentem: Erunt dies eorum anni centum viginti ; videbis mysterium plenitudinis temporum et centum viginti annos, post quos et Moyses in monte requievit, et Jesus manifeste mansionum suscepit principatum; ut jam non sub Legis timore sit populus, sed resuscitatus a mortuis, fructu vitae fruatur aeternae. Ambulemus igitur secundum Legis doctrinam: via nobis
Abbreviated transcription (Latin):
banc legẽ uiandi. ut exeas ex egypto.&
inde ꝓmoueas. Eige tabernaculũ in sochit
Hes pͥmia t statio sit. Sochoc prima mansis.
siguificit tabernaculũ Fige gͦ taberuaculũ
qd inte est. mentisq tuȩ stationẽ confiria.
it radicatꝰ atq fundatꝰ maneas in fide xp̃i.
Sequitur mansio in merra. hoc ẽ ii amari¬
tudine. Non om̃s mansiones equales sunt.
Inde uentũ est in helim: ubi fontes auode
ame. ne ꝓpłs deficeret debuerunt amȩna
& fecunda succedere. Inde raphidin: qd est
laudatio iudicii: Inde sequitur syna: habenᷤ
in se & ꝓpłi temptationẽ. & legis ꝓmulgati¬
onem. Uariantur merita mansiorũ. qͥuia
nullis uigis in hoc scł̃o uiuendi potest esse
successus Bonꝰ gͥ imꝑator alibi manna esu¬
rienti ꝓpło ministrauit. alibi potũ de petra
fluere quo sitim popłi restingueret augu¬
sta ꝓuisione precepit. alibi lege dedit. alibi
triumphos donauit. ut his beneficiis fotus

Expanded text:
hanc legem uiandi, ut exeas ex Aegypto, et hanc legem uiandi, ut exeas ex Aegypto, et inde promouens fige tabernaculum in Sochoth. haec prima tibi statio sit; Sochoth prima mansio significat \'tabernaculum\'. fige ergo tabernaculum quod in te est mentisque tuae stationem confirma, ut radicatus atque fundatus maneas in fide Christi. sequitur mansio in Myrra, hoc est in amaritudine; non omnes mansiones aequales sunt. inde uentum est in Helim, ubi fontes duodecdinem, ne populus deficeret, debuerunt amoena et fecunda succedere. inde Rafidin. quod est laudatio iudicii\'. inde sequitur Sina, habens in se et populi temptationem et legis promulgationem. uariantur merita mansionum, quia nullis iugis in hoc saeculo uiuendi potest esse successus. bonus igitur imperator alibi manna esurienti populo ministrauit, alibi potum de petra fluere, quo sitim populi restingueret, augusta prouisione praecepit, alibi legem dedit, alibi triumphos donauit, ut his beneficiis fotus
Abbreviated transcription (Latin):
nebula corporis obumbrabat. Sed leuisꝰ
erat caro. qu̾a nulla sua grauabant delicti
Q uomͦ enim peccatis grauaretur suis. qͥ
auferebat om̃ium peccata popłoꝵ Ecce
inquit agnꝰ dĩ. ecce qui tollit peccatum
mundi. Ante hesternũ lectum ẽ. quia sta¬
bat uĩc & habebat uestimenta sordida In¬
ca enĩ peccata portabat. Sumpsit uestim̃ta
nr̃a. ut nos splendore immortalitatis indu¬
eret. Uenit in nube leui. quasi iusticia lni¬
quitas enim in talento plumbeo sedet. xp̃c
in corda iustoꝵ. in quib peccata ñ erant
Et id̾o bene lectũ est hodie. Qͥd retribuam
dũo ꝓ om̃ib quȩ retribuit mͥ: Pn obis uer¬
bũ suscepit carnis infirmitate̾. ꝓ nobis su¬
riuit. uapulauit. crucifixus ẽ: mortuus ẽ.
ut nobis in quib ante uita ignobilis & dege¬
ner habebatur: inciꝑet mors eẽ preciosa:
Sed reuertam᷑ ad confectionẽ itineris. & or¬
dine mansionũ. Et tu sequere sp̃italiter

Expanded text:
nebula corporis obumbrabat, sed leuis nebula corporis obumbrabat, sed leuis erat caro quam nulla sua grauabant delicta. quomodo enim peccatis grauaretur suis, qui auferebat omnium peccata populorum ? ecce, inquit, agnus dei, ecce qui tollit peccatum mundi. ante hesternum lectum est, quia stabat Iesus et habebat uestimenta sordida; mea enim peccata portabat. sumpsit uestimenta nostra, ut nos splendore inmortalitatis indueret. uenit in nube leui quasi iustitia — iniquitas enim in talento plumbeo sedet — Christus in corda iustorum, in quibus peccata non erant. et ideo bene lectum est hodie: quid retribuam domino pro omnibus quae retribuit mihi? pro nobis uerbum suscepit carnis infirmitatem, pro nobis esuriuit, uapulauit, crucifixus est, mortuus est, ut nobis, in quibus ante uita ignobilis et degener habebatur, inciperet mors esse pretiosa. Sed reuertamur ad confectionem itineris et ordinem mansionum. et tu sequere spiritaliter
Abbreviated transcription (Latin):
ueret lex uiarũ. columna erat & ignis &
nubis. Deniꝙ in columina nuibis loquebat᷑
ad eos. Ubi uolebat exercitũ requiescere ali¬
bore itineris non mouebatur columna qus
nec transibat nebula lucis. Quando ait̃
uolebat exertitũ mouere. ꝓuehebatur. & co¬
lumna ignis in nocte. columna autẽ nubi
in die. Iiła columna nubis specie quidemse¬
debat filios isrł: mẏsterio autẽ significabi
dum iĩm in nube uenturũ leui. sicut art
ysaias. Hoc ẽ in uirgine maria. Quȩ nubes
scđ̃m hereditatẽ euȩ leuis e̾rat. Scdđm uir¬
ginitatis integritatẽ leuis erat. quȩ non
homini quȩrebat placere s dño L. euis erat
quȩ ñ iniquitate concepat. sed spu suꝑus¬
niente generabat nec in aelicto sed cuim
gra parturibat. Alit̾ quoq hanc inter¬
pretationẽ sumere licet. Uenit in nube leui
xp̃c in egyptũ. hoc est uenit in susceptione
corporis in hoc scłm. In nube uenit. quan

Expanded text:
ueret. lex uiarum columna erat et ignis et ueret. lex uiarum columna erat et ignis et nubis; denique in columna nubis loquebatur ad eos. ubi uolebat exercitum requiescere a labore itineris, non mouebatur columna ignis nec transibat nebula lucis; quando autem uolebat exercitum mouere, prouehebatur et columna ignis in nocte, columna autem nubis in die. illa columna nubis specie quidem praecedebat filios Israel, mysterio autem significabat dominum Iesum in nube uenturum leui, sicut dixit Esaias, hoc est in uirgine Maria, quae nubes erat secundum hereditatem Euae, leuis erat secundum uirginitatis integritatem; leuis erat quae non homini quaerebat placere, sed domino, leuis erat quae non in iniquitate conceperat, sed spiritu superueniente generabat nec in delicto, sed cum gratia parturibat. Aliter quoque hanc interpretationem sumere licet. uenit in nube leui Christus in Aegyptum, hoc est: uenit in susceptione corporis in hoc saeculum; in nube uenit quem
Abbreviated transcription (Latin):
tuas ordinat. Triduo ambulat exercitus.
quarto requiescit die: Eliguntur ciuita¬
tes. in quib triduum. quatriduum. &
plures int̾ponantur dies. Si aliquibꝰ abun¬
dant commerciis. frequentant᷑. & ita siune.
labore conficitur iter. donec ad eam urbe.
pueniatur quȩ quasi regalis eligitur. in qͣ
fessis exercitib requies ministretur: Hanc
legem uiandi eẽ prescriptã. xp̃o ducente.
scis cõmeantib recognoscas: uelim. Profecti
sunt eni & patres nr̃i de terra egypti per
longa spacia terrarũ. quoꝵ statiue omnes
mansiones que descripte sunt: Aonec cades:
id est ad scãm terrã ꝑueniretur. Iste sunt
statiuȩ filioꝵ isrł: quas descripsit moyses
ex p̃cepto dñi Aduertimꝰ gͦ quis has ordi¬
nauerit mansiones. quom ambulare opor¬
teret filios isrł. Preibat enim illos ds ꝑ di¬
em in columna nubis ut refrigeraret uian¬
tib. noctu autẽ in columna ignis ut uiã
ostenderet ambulantib: & tenebras demo¬

Expanded text:
tiuas ordinat; triduo ambulat exercitus, tiuas ordinat; triduo ambulat exercitus, quarto requiescit die. eliguntur ciuitates, in quibus triduum, quatriduum et plures interponantur dies, si aquis abundant, commerciis frequentantur. et ita sine labore conficitur iter, donec ad eam urbem perueniatur quae quasi regalis eligitur, in qua fessis exercitibus requies ministretur. Hanc legem uiandi esse praescriptam Christo ducente sanctis commeantibus, recognoscas uelim. profecti sunt enim et patres nostri de terra Aegypti per longa spatia terrarum; quorum statiuae omnes mansionesque descriptae sunt, donec Cades, id est ad sanctam terram, perueniretur. istae sunt statiuae filiorum Israel, quas descripsit Moyses ex praecepto domini. aduertimus ergo quis has ordinauerit mansiones, quomodo ambulare oporteret filios Israel. praeibat enim illos deus per diem in columna nubis, ut refrigeraret uiantibus, noctu autem in columna ignis, ut uiam ostenderet ambulantibus et tenebras dimo
Abbreviated transcription (Latin):
mus te dñe. In xp̃o eñi itiu: etiam quicũq
mortuus fuerit uiuit. Audiamꝰ inquam.
quid dixit ut uiueret
egeo mͥ constitue dñe uiam iustici¬
arum tuarũ. & quȩrã illam semp:. Miles
qui ingreditur iter uiandi ordinẽ non ipse
disponit sibi. nec ꝓsuo arbitrio uiam car¬
pit. nec uoluntaria captat compendia. ne
recedat a signis. sed itinerarium ab imꝑa-¬
tore accipit. & custodit illũ. Prescripto
incedit ordine. cum armis suis ambulat.
rectaq uia conficit iter. ut inueniat com¬
meatũ. parata subsidia:. Si alio ambula¬
uerit itinere annonã non accipit. mansi¬
oñe paratã non inuenit. quia imꝑator
his iubet hȩc preparari omĩa qͥ sequunt᷑.
nec dextra nec sinistra a prescripto itinere.
declinant. Meritoq non deficit. qͥ imꝑato¬
rem sequitur suum. Moderate enimam¬
bulat. quia imꝑator non qđ sibi utile.
s qđ om̃ib possibile considerat: Ldo & sta¬

Expanded text:
mus te, domine; in Christo enim Iesu etiam quicumque mus te, domine; in Christo enim Iesu etiam quicumque mortuus fuerit uiuit. Audiamus, inquam, quid dixit, ut uiueret: Le ge m m 1 h 1 constitue, domine, uiam iustitiarum tuarum, et quaeram illam semper. miles qui ingreditur iter uiandi. ordinem non ipse disponit sibi nec pro suo arbitrio uiam carpit nec uoluptaria captat conpendia, ne recedat a signis, sed itinerarium ab imperatore accipit et custodit illud, praescripto incedit ordine, cum annis suis ambulat rectaque uia conficit iter, ut inueniat commeatuum parata subsidia. si alio ambulauent itinere, annonam non arcipit, mansionem paratam non inuenit, quia imperator his iubet haec praeparari omnia qui secuntur nec dextra nec sinistra a praescripto itinere declinant. meritoque non deficit qui imperatorem sequitur suum; moderate enim ambulat, quia imperator non quod sibi utile, sed quod omnibus possibile considerat ideo et sta
Abbreviated transcription (Latin):
tib Si quis autẽ dormierit transire ñ
poterit. sed demergitur ut egyptius. cuiꝰ
& anima & corpꝰ interiit. Equum enim
& ascensorẽ ꝓiecit in mare. qui ñ sequeban¬
ficat latine. est: uel ut alibi inue¬
nimꝰ. uiuo. Conuenit sibi ut᷑q
interpretatio. Qui enim ẽ uiuit. & qui
uiuit: est. Deniq gentiles non sunt: &
ido non uiuunt. sed mortu sunt. Iñc au¬
tem heri & hodie. ipse est & in scła Et qͥ
est: uiuit. Uiio enĩ ego. dicit dñs deus.
Quom̃ enim potest non ẽẽ. qui uiuit:
Uiuit autẽ iñc. qui etiam mortuos uiui¬
ficat. & uocat quȩ ñ sunt: tanqmͣ quȩ sut
Nichil mirũ si dño cędit natura. ut ui¬
iuficentur & mortui: & incipiant ẽẽ quȩ
non erant. Et id̾o quia uia etiam uita est
scđ̃m illũ qui ait. ego sum ueritas & uita.
uiam quęramꝰ ut uitam habere meream᷑
Audiamꝰ g̃ illum. qui uiuit in xp̃o Uiuit
autẽ qui ait. sed nos qui uiuimꝰ benedici¬

Expanded text:
tibus; si quis autem dormierit, transire non tibus; si quis autem dormierit, transire non poterit, sed demergetur ut Aegyptius, cuius et anima et corpus interiit: equum enim et ascensorem proiecit in mare, qui non sequebanficat Latine \'est\' uel, ut alibi inuenimus, \'uiuo\'. conuenit sibi utraque interpretatio; qui enim est, uiuit et qui uiuit, est. denique gentiles non sunt et ideo non uiuunt, sed mortui sunt. Iesus autem heri et hodie ipse est et in saecula, et qui est, uiuit; uiuo enim ego, dicit dominus. quomodo enim potest non esse qui uiuit ? uiuit autem Iesus, qui etiam mortuos uiuificat et uocat quae non sunt tamquam quae sint. nihil mirum, si domino cedit natura, ut uiuificentur et mortui et incipiant esse quae non erant. et ideo, quia uia etiam uita est secundum illum, qui ait: ego sum uia, ueritas et uita, uiam quaeramus, ut uitam habere mereamur. audiamus ergo illum qui uiuit in Christo: uiuit autem, qui ait: sed nos qui uiuimus benedici
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis. constricti int se concordiȩ uin¬
culis. & iugo fidi subiecti. quatuor rotis
eugłii mysterium totius orbis finib inue¬
hentes. bonum auriga portantes d̃i uerbũ
Cuiꝰ flagello fugatȩ sunt illecebrȩ scl̃areᷤ.
exterminatꝰ mundi istius princeps. ustoꝵ
cursus impletus ẽ. O rationabiliũ equoꝵ
grande certam̃. O mirandũ mysterium:
Nota intra rotam currebat. & ñ impedi¬
ebatur. N ouum testamentũ in ueteri
testamento. intra illud currebat ꝑ quod
annuntiabatur: In quatuor partes ibant
rote & non reuerrebantur retrorsum. quia
sp̃s uite. erat in his qui currebant in qua¬
tuor partes totius mundi. & sine offensio¬
ne. currebant. quia bona uita equoꝵ qua¬
drabat. Currebant gͥ equi. quia ñ dormi¬
ebat quiascenderat equos. Animarũ gͥ nr̃aꝵ
semꝑ nedicatur nobis. dormitauerunt.
qui ascenderunt equos. Transeundũ est
Hoc mare impigre. Uix transit᷑ a iuigilan¬

Expanded text:
caritatis! constricti inter se concordiae uincaritatis! constricti inter se concordiae uinculis et iugo fidei subiecti, quattuor rotis euangelii mysterium totius orbis finibus inuehentes, bonum aurigam portantes dei uerbum, cuius flagello fugatae sunt inlecebrae saeculares, exterminatus mundi istius princeps, iustorum cursus impletus est. o rationabilium equorum grande certamen, o mirandum mysterium! rota intra rotam currebat et non inpediebatur, nouum testamentum in ueteri testamento: intra illud currebat per quod adnuntiabatur. in quattuor partes ibant rotae et non reuertebantur retrorsum, quia spiritus uitae erat in his qui currebant in quattuor partes totius mundi, et sine offensione currebant, quia bona uita equorum quadrabat. currebant igitur equi, quia non dormiebat qui ascenderat equos. Animarum igitur nosemper, ne dicatur nobis: dormitauerunt qui ascenderunt equos. transeundum est hoc mare inpigre. uix transitur a uigilan
Abbreviated transcription (Latin):
conlis eiꝰ angustias dedignetur habitare
Deniꝙ sapientia in exitu canitur. in plate¬
is aute cum fidutia agitur. Plateȩ latȩ st̃
Non gͥ in uis. sed in cordis latitudinẽ sa¬
pientia decantatur In hoc gͥ campo inte¬
rioris hominis. non in angustiis mentis
currendũ nobis ẽ: ut comprehendamus
Seriptũ est enim: sic currite. ut omnes
comprehendatis. Deniq comprehendit.
qui ita cucurrit ut diceret: cursũ consũ¬
maui. Cucurrit enĩ ut honꝰ equus. Si qui¬
dem habet equos suos xp̃c. de quib dicit
ꝓpħa: immisisti in mari equos tuos tur¬
bantes aquas multas. eo quod gentium po¬
pulos qui mouentur ut aquȩ multȩ. & exci¬
tantur ut fluctꝰ aquarũ eugłnando com¬
mouerint apłi. ut assurgentes a terrenis ido¬
loꝵ cerimoniis in xp̃m crederent. Et supͣ
ait. ascendisti in equos tuos: equitatꝰ tuus
sanitas. O bonoꝵ equoꝵ duodeca iugum
mirabile. quib frena pacis habene sunt

Expanded text:
cordis eius angustias dedignetur habitare. cordis eius angustias dedignetur habitare. denique sapientia in exitu canitur, in plateis autem cum fiducia agit. plateae latae sunt; non igitur in uiis, sed in cordis latitudine sapientia decantatur. in hoc igitur campo interioris hominis, non in angustiis mentis currendum nobis est, ut conprehendamus; scriptum est enim: sic currite, ut omnes conprehendatis. denique conprehendit, qui ita cucurrit, ut diceret: cursum consummaui; cucurrit enim ut bonus equus. Siquidem habet equos suos Christus, de quibus dicit propheta: inmisisti in mare equos tuos turbantes aquas multas, eo quod gentium populos, qui mouentur ut aquae multae et excitantur ut fluctus aquarum, euangelizando commouerint apostoli, ut adsurgentes a terrenis idolorum caeremoniis in Christum crederent. et supra ait: ascendisti in equos tuos, equitatus tuus sanitas. o bonorum equorum duodecaiugum mirabile, quibus frena pacis, habenae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ita non confunditur si fuerit in eo opi¬
ta peccatoꝵ remissio. ut non solũ peccatas
etiam peccandi affectum auferat iusticia.
remittat iniquitates. fortitudo timorem.
temꝑantia impuritates. ut non solum tem¬
poralis sed etiam ꝑpetua fiat remissio pecca¬
toꝵ. Intret in aniña tuam xp̃c. in habitet
in tius uĩc mentib: ut in tabernaculo uirtu¬
tis peccato locus ẽẽ non possit. Uiam inqͥt
mandatoꝵ tuoꝵ cucurri. cum dilatasti cor
meum: Neq enim poterat uiam currere. si
cor eiꝰ coartaretur angustiis. Deniq curren¬
tib uiam dñi ait apłs: Dilatamini & uos: &
nolite iugũ ducere cũ infidelib. Et de seait
Os urm̃ patet aduos o chorintbi. cor nim
diutatũ est ⁊ dło & de salomone dieit. late¬
dilo cordis es si cut arena maris et u uide
aunso toam: Uiasit angustior corlatiuis. uer
patris a filii & sp̃s sc̃ĩ sustineat mansionem.
prutmat uerbũ adñi & pulser. & uidens

Expanded text:
sed ita non confunditur, si fuerit in eo opesed ita non confunditur, si fuerit in eo operata peccatorum remissio, ut non solum peccata, sed etiam peccandi affectum auferat. iustitia remittat iniquitates, fortitudo timorem, temperantia impuritates, ut non solum temporalis, sed etiam perpetua fiat remissio peccatorum. intret in animam tuam Christus, inhabitet in tuis Iesus mentibus, ut in tabernaculo uirtutis peccato locus esse non possit. Uiam. inquit, mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum ; neque enim poterat uiam currere, si cor eius coartaretur angustiis. denique currentibus uiam domini ait apostolus: dilatamini et uos et nolite iugum ducere cum in fidelibus et de seet ad uos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est. ideo et de Salomone dicitur: latitudo cordis eius sicut harena maris. et uide distantiam: uia sit angustior, cor latius, ut patris et filii et spiritus sancti susti- neat mansionem, ne ueniat uerbum dei et pulset et uidens
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis elegit paulo post dicit. Auerte. oci¬
los meos ne uideant uanitates: Uanitas tepo¬
ralium ẽ: ueritas ęternoꝵ. Si uolumꝰ qͥ
ambulare uiam ueritatis. prregrinem᷑ sclo
magis qmͣ dõ: & ambulemꝰ ꝑ fidem. Qui
enim ꝑfidem ambulat: dõ presens ẽ. Qui
ambulat ꝑ speciem adest scło. ꝑegrinatur
adño. S hͥ cito confunditur. Unde refugꝰ
ab huiusmodi uiro: dicit dauid. Adhesi
testimoniis tuis dñe. ne confundas me
Adhesit testimoniis dñi qui eiꝰ mandata
non respuit. iudicia non obliuiscitur. nec
uoluptatib indulget suis. Qui adheret
dñi testimoniis renuntiat mundo. poste¬
riora obliuiscitur. ad priora contendit. ut
pueniat ad brauium qđ est insigne uicto¬
riȩ. Non gͦ confunditur. qu̾e mundi huiꝰ
illecebrosa non cȩpint Non confunditur
etiam si erubescenda cõmiserit. qui ueniam
delictoꝵ poscit a xp̃o. Id̾oq respondetur ei.
dimissa sunt tibi peccata tua. uade in pace

Expanded text:
ueritatis elegit, paulo post dicit: auerte ocuueritatis elegit, paulo post dicit: auerte oculos meos, ne uideant uanitates. uanitas temporalium est, ueritas aeternorum. si uolumus igitur ambulare uiam ueritatis, peregrinemur saeculo magis quam deo et ambulemus per fidem. qui enim per fidem ambulat deo praesens est, qui ambulat per speciem adest saeculo. peregrinatur a domino; sed hic cito confunditur. Unde refugus ab huiusmodi uiro dicit Dauid: adhaesi testimoniis tuis, domine, ne confundas m e. adhaesit testimoniis domini qui eius mandata non respuit, iudicia non obliuiscitur nec uoluptatibus indulget suis. qui adhaeret domini testimoniis, renuntiat mundo, posteriora obliuiscitur, ad priora contendit, ut perueniat ad brauium, quod est insigne uictoriae. non ergo confunditur quem mundi huius inlecebrosa non ceperint, non confunditur, etiamsi erubescenda commiserit, qui ueniam delictorum poscit a Christo. ideoque respondetur ei: dimissa sunt tibi peccata tua. uade in pace.
Abbreviated transcription (Latin):
cumq aliquid in honestũ cõmmiserint.
nullũq culpȩ pretium ferunt. Deniq
eos qui cognitorẽ dm̃ suoꝵ scelerũ non pu¬
tabant. & quasi sine iudice & sine lege ui¬
uebant. tradidit inquit illos d̾s in reꝓbũ
sensũ. quia elegerunt uiam iniquitatis:
uiam autẽ ueritatis eligere noluerunt
Sed ꝓpħa qui sincero conuerti uoluit affe¬
ctu. aua in qͥt ueritatiᷤ elegi: iudicia tua ñ
sum oblitus. Non potest hoc dicere: qui
errat in dogiate: Non potest arrianus
dicere. non potest sabellianꝰ. ñ maniche¬
us. non potest dicere auarꝰ qui scłaria &
materalia concupiscit. non potest dicere qͥ
negotiatur. Non est enim uia ueritatis.
hab̾endi studium cupiditas possidendi
Quomͦ uia est ueritatis. cum ille.¬
ueritatis. cum ille.
diues in scło nequeat secum suas transferre
diuitias. & incipiat mendico illo lararo egen¬
tior eẽ post mortem: Non ẽ uia ueritatis
honor scłi. sollicitudo mundi:. Deniq qͥuiã

Expanded text:
cumque aliquid inhonestum commiserint, cumque aliquid inhonestum commiserint, nullumque culpae pretium ferunt. denique eos, qui cognitorem deum suorum scelerum non putabant et quasi sine iudice et sine lege uiuebant, tradidit, inquit, illos deus in reprobum sensum, quia elegerunt uiam iniquitatis, uiam autem ueritatis eligere noluerunt. Sed propheta, qui sincero conuerti uoluit affectu, u i a m, inquit, ueritatis elegi ; iudicia tua non sum oblitus . non potest hoc dicere qui errat in dogmate, non potest Arrianus dicere, non potest Sabellianus, non Manic-heus; non potest dicere auarus, qui saecularia et materialia concupiscit, non potest dicere qui negotiatur; non est enim uia ueritatis habendi studium, cupiditas possidendi. quomodo uia ueritatis, cum illeueritatis, cum ille diues in saeculo nequeat secum suas transferre diuitias et incipiat mendico illo Lazaro egentior esse post mortem? non est uia ueritatis honor saeculi, sollicitudo mundi.denique, qui uiam
Abbreviated transcription (Latin):
quod sanatũ medicinȩ lege non fuerit. im¬
mo etiam seriorem curatio sentit ꝓfectum
ld̾oq si uirus in interiora ꝓserpit: medica¬
menta foris apposita non sentit Exigit
gͦ medicinȩ. ratio. ut aut sectione. aut ad¬
ustione curetur. Nisi enim putrefacta
recidantur. aut humor inutilis decoquat᷑:
frustra medicina. manꝰ adhibent᷑ ad uul¬
nera: Idoq bonus medicꝰ huiusmodi egrũ
legitime dicit eẽ curandũ. ut possit me¬
dicina ꝓficere. Lege gͦ miseretur. qui cum
iusticia sapientiaq miseretur. ut ea dimit¬
tat quȩ scit iure posse. dimitti. ne cum al¬
terius miseretur: seipsum legi faciat obno¬
xium Agag postqu̾ã miserationi donatꝰ
est: fecit peccare saul. Peccauit enim in
ipsa miscłia. & ido peccauit post misciam
faciamꝰ. cuiꝰ miserem᷑ miuste Plerumq
enim non cohercere dilinquentes. maio¬
ris auctoritatis ẽ: quã si ulciscaris Tra¬
duntur enim in passiones ignominiȩ. qui¬

Expanded text:
quod sanatum medicinae lege non fuerit, imquod sanatum medicinae lege non fuerit, immo etiam seriorem curatio sentit profectum. ideoque si uirus in interiora proserpit, medicamenta foris adposita non sentit. exigit ergo medicinae ratio, ut aut sectione aut adustione curetur. nisi enim putrefacta recidantur aut umor inutilis decoquatur, frustra medicinae manus adhibentur ad uulnera. ideoque bonus medicus huiusmodi aegrum legitime dicit esse curandum, ut possit medicina proficere. lege ergo miseretur, qui cum iustitia sapientiaque miseretur, ut ea dimittat quae scit iure posse dimitti, ne, cum alterius miseretur, se ipsum legi faciat obnoxium. Agag postquam miserationi donatus est, fecit peccare Saul: peccauit enim in ipsa misericordia et ideo peccauit post misericofaciamus, cuius miseremur iniuste: plerumque enim non cohercere delinquentes maioris austeritatis est quam si ulciscaris. traduntur enim in passiones ignominiae, qui
Abbreviated transcription (Latin):
passionũ fluctꝰ immobilis ꝑseuerat. con¬
firmatꝰ gͥ in uerbis ait Uiam iniquita¬
tis amoue a me: & lege tua miserere mei
Non aixit amoue me auia iniquitatis. s
uiam iniquitatis amoue ame: quasi in
nobis sit: & nobis ine̾e̾ uideatur Qũã diu
enim exercemus aliquid imꝓbum. ua mi¬
quitatis interius manet. & ñ recedit a nob̾
Iłoq studiose agamꝰ. ut eam a nobis separe¬
mus: Sed quia hereditarium iniquitatis
glutinũ. mentib inhesit humanis opus
est liberantis auxilio. p̃care tu & dicito. in¬
felix ego homo. quis amouebit a me iniqͥta¬
Et pulchre uiam dixit iniquitatis non
iniquitatẽ. eoqd non quasi naturalis ini¬
quitas sit in nobis. sed maioꝵ post peccata
currentium sit attrita uestigiis Meritoq
quia uulnꝰ grande ac uetꝰ est. dui serpens.
ꝑfectioris medicinȩ remedia deposcit. ob¬
secrans ut añi legi. tima miseratione
curetur Cito enim refricatur uulnꝰ

Expanded text:
passionum fluctus inmobilis perseuerat. Conpassionum fluctus inmobilis perseuerat. Confirmatus igitur in uerbis ait: u i a m i niquitatis a moue a me et lege tu a miserere mei non dixit: \'amoue me a uia iniquitatis\', sed: uiam iniquitatis amoue a me, quasi in nobis sit et nobis inesse uideatur. quamdiu enim exercemus aliquid inprobum, uia iniquitatis interius manet et non recedit a nobis; ideoque studiose agamus, ut eam a nobis separemus. sed quia hereditarium iniquitatis glutinum mentibus inhaesit humanis, opus est liberantis auxilio. precare et tu, dicito: \'infelix ego homo, quis amouebit a me iniquitaominum nostrum.\' et pulchre uiam dixit iniquitatis, non iniquitatem, eo quod non quasi naturalis iniquitas sit in nobis, sed maiorum post peccata currentium sit adtrita uestigiis. Meritoque, quia uulnus grande ac uetus est, diu serpens, perfectioris medic-inae remedia deposcit obsecrans, ut domini legitima miseratione curetur. cito enim refricatur uulnus
Abbreviated transcription (Latin):
Siuit enim cedrus non putrescit. ita nec
maioꝵ gła ulla uetustate. corrumpitur
Lacunaria nr̃a cipressi O enus hoc arbo-¬
ris nunqm̃ amittit uiriditatem suam.
hieme pusta. atꝙ estate com̃a parit. nec di¬
uerso colore mutatur: Solam hanc arborẽ.
uentꝰ suo nunqm̃ honore. dispoliat. Sola
nunqm ueteri exuitur amictu. aut nouo
flore uestitur. Sic apłica qͦ gra nescit de¬
fectum. & uenustate sui floret. Amma gͦ
corrumpi nescit quȩ florentib menbris
uiget. semꝑ iusticiȩ cȩterarũq uirtutum
culmina patienti magnanimitate. susten-¬
tat. Et id̾o non defluit neq aeficit. quia
nichil in ea rimosum ẽ ac remissum: nichil
mobile. nichil lubricũ. nichil quod uicio
sermonis ex eapossit effundi: Id̾oq confir-¬
mari petit in uerbis suis ꝓpħa. ne mouean.¬
tur pedes eiꝰ: ne effundantur gressus eius
Quȩ si quis recto uigere corde non patit᷑.
sed radicatꝰ atq fundatꝰ aduersus omnes

Expanded text:
sicut enim cedrus non putrescit, ita nec sicut enim cedrus non putrescit, ita nec maiorum gloria ulla uetustate corrumpitur. Lacunaria nostra cypressi. genus hoc arboris numquam amittit uiriditatem suam; hieme perusta atque aestate comam pascit nec diuerso colore mutatur. solam hanc arborem uentus suo numquam honore despoliat, sola numquam ueteri exuitur amictu aut nouo flore uestitur. sic apostolica quoque gratia nescit defectum et uenustate sui floret. anima ergo corrumpi nescit, quae florentibus membris uiget, semper iustitiae ceterarumque uirtutum culmina patienti magnanimitate sustentat et ideo non defluit neque deficit, quia nihil in ea rimosum est ac remissum. nihil mobile, nihil lubricum, nihil quod uitio sermonis ex ea possit effundi. ideoque confirmari se petit in uerbis suis propheta, ne moueantur pedes eius, ne effundantur gressus eius. quae, si quis recto uigeat corde, non patitur, sed radicatus atque fundatus aduersus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
sed in uiri serii qui sit parcus alloquio. nec
sermonis intemꝑans. & uerboꝵ sobrietate.
temulentiam loquacitatis euitans: caput
suum xp̃c inclinat Et merito opacam si¬
gnificat acclinationẽ. quia in ȩccłia consti¬
tutos uirtꝰ obumbrat altissimi. Hac um¬
bra cdauid ꝓtegi postulabat. ne eum per
diem sol ureret uel luna ꝑnoctem. Hanc
umbrã sp̃italis ministrat gr̃a. torrida scłi
huiꝰ & mundi ȩstiua fugientib Opacag̾
na illa requies aspirat. In hac gͦ requiescamꝰ
umibra. peccatoꝵ nr̃oꝵ estib fatigati. Si
quos adussit libido hos dñi crux refrigeret.
in qua se reclinauit: ut nr̃a delicta suscipet
Si quos culpa lassauit hos itic grenno su¬
scipiat. & molli foueat amplexu Vnde
audeo dicere. qd̾ caro xp̃i acclinatio sit ȩc¬
clesis. Trabes domoꝵ nr̃arum cedri Cedri
specie. maioꝵ qui uisti fuerunt gła decla¬
ratur Iustus ut palma florebit. & sicut
cedrus quȩ in libano ẽ multiplicabitur

Expanded text:
sed in uiri serii, qui sit parcus alloquii nec sed in uiri serii, qui sit parcus alloquii nec sermonis intemperans et uerborum sobrietate temulentiam loquacitatis euitans, caput suum Christus inclinat. Et merito opacam significat adclinationem, quia in ecclesia constitutos uirtus obumbrat altissimi. hac umbra Dauid protegi se postulabat, ne eum per diem sol ureret uel luna per noctem; hanc umbram spiritalis ministrat gratia torrida saeculi huius et mundi aestiua fugientibus. opaca na illa requies adspirat. m hac ergo requiescamus umbra peccatorum nostrorum aestibus fatigati. si quos adussit libido, his domini crux refrigeret, in qua se reclinauit, ut nostra delicta susciperet: si quos culpa lassauit, hos Iesus gremio suscipiat et molli foueat amplexu. unde audeo dicere, quod caro Christi adclinatio sit ecclesiae. Trabes domorum nostrarum cedri. cedri specie maiorum qui iusti fuerunt gloria declaratur: iustus ut palma florebit et sicut cedrus quae in Libano est multiplicabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
riora euacuat sua. & exteriorib passioni¬
bus inundatur tegere se nesciens. nec te.¬
nere uerbũ quod acceꝑit. sicut sc̃a maria
quȩ conseruabat om̃ia uerba in corde suo.
ne quid ex eiꝰ corde. deflueret. Tali munita
dote uirtutũ ȩccłia loquit᷑. ut digna uide¬
atur in cuiꝰ inuitatꝰ sponsꝰ succedat hospi¬
tium. Hinc primũ se p̃sumit ẽẽ placitu¬
cam. si bene tectam. & fiaa seruante selen
tu p̃ aspiciat: Ecce es inquit formosus
consobrinꝰ ñs. & quidem pulcher: Aceli¬
natio nr̃a opaca. trabes domoꝵ ur̃arum
cear: lacinaria nr̃a cypressi Laudat spon¬
si decorem ȩccłia. O uem plus upusquisq
faiato laudat affectu. & fidus mysteriorĩ
intergres tacendo plus prȩdicat. Nam qui
arcsiana diuulgat: imminuit xp̃i decorẽ
Lao nemo mittat margaritas suas poris.
ne conculcari faciat ornamenta p̾ciosa.
Non gͦ in tabernaculo loquatis & garruli.
quia in multiloquio peccatũ admittitur.

Expanded text:
riora euacuat sua et exterioribus passioniriora euacuat sua et exterioribus passionibus inundatur, tegere se nesciens nec tenere uerbum quod acceperit, sicut sancta Maria, quae conseruabat omnia uerba in corde suo, ne quid ex eius corde deflueret. Tali se munitam dote uirtutum ecclesia loquitur, ut digna uideatur in cuius inuitatus sponsus succedat hospitium; hinc primum se praesumit esse placituram, si bene tectam et fida seruantem silentia Christus aspiciat: ecce es, inquit, formosus, consobrinus meus, et quidem pulcher; adclinatio nostra opaca, trabes domorum nostrarum cedri, lacunaria nostra cypressi. laudat sponsi decorem ecclesia, quem plus unusquisque tacito laudat affectu et fidus mysteriorum interpres tacendo plus praedicat; nam qui arcana diuulgat, inminuit Christi decorem. ideo nemo mittat margaritas suas porcis, ne conculcari faciat ornamenta pretiosa. non ergo in tabernaculo loquacis et garruli, quia in multiloquio peccatum admittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
rum in composita cito stillant Inde usur¬
patũ est. Stillicidia eiciunt hominẽ in die
hiemali de domo sua. In quo frigoris as¬
ꝑitate. & frequenti aeris mutatione. tem¬
ptamur Deniq docemur ꝓuidere. ne
fuga nr̃a fiat hẏeme aut sabbato. Probu¬
tos enim iam nos dies debet reꝑire uel u¬
dicii uel mortis. ne uiduatos uiriditati¬
bus ꝓsperoꝵ & om̃i spoliatos secundoꝵ
flore successuum: exitus mortis inuenut
Caueamꝰ gͦ ne unusquisq nr̃m eiciatur
de statu mentis suȩ. & naturali quadã
mansione. sed habeat foramina mansi¬
onũ. e quib fluentia stillicidia tanqm̃
ex fundamentis subruant hominẽ. nul¬
la sapientiȩ soliditate fundatũ. Idoq
ait ꝓpħa. fili ne defluas Confirmanda
est gͥ anima nr̃a ne stillet. & indiuidua
uirtutũ compage. solidanda. ut possit
regis eterni seruire ministerio Cȩterũ
is quicumq ẽ facilis in uerbis uelut ple¬
nus rimarũ. hac atq illac effluens. inte¬

Expanded text:
rum inconposita cito stillant. inde usurrum inconposita cito stillant. inde usurpatum est: stillicidia eiciunt hominem in die hiemali de domo sua, in quo frigoris asperitate et frequenti aeris mutatione temptamur. denique docemur prouidere, ne fuga nostra fiat hieme aut sabbato; probatos enim iam nos dies debet repperire uel iudicii uel mortis, ne uiduatos uiriditatibus prosperorum et omni spoliatos secundorum flore successuum exitus mortis inueniat. Caueamus ergo, ne unusquisque nostrum eiciatur de statu mentis suae et naturali quadam mansione, si habeat foramina mansionum, e quibus fluentia stillicidia tamquam ex fundamentis subruant hominem nulla sapientiae soliditate fundatum. ideoque ait propheta: fili, ne defluas. confirmanda est igitur anima nostra, ne stillet, et indiuidua uirtutum conpage solidanda, ut possit regis aeterni seruare mysterium. ceterum is, quicumque est facilis in uerbis, uelut plenus rimarum hac atque illac effluens inte
Abbreviated transcription (Latin):
mitat. qui diuinis animũ intendit my¬
steriis. Deniq ipse alibi dicit. Si dedero
somnũ oculis meis. aut palpebris meis dor¬
mitationẽ Sed uigilat semꝑ. & si caro
dormit: cor uigilat. Non gͦ dormiebat
qui templũ dño condere cogitabat. uerboꝵ
cęlestium ex edificatione : non lapidum:
Uerbũ enim dĩ repulsorium tediorum ẽ:
quo somnꝰ anime. sopor mentis excludit᷑.
Ex tristicia enim & sollicitudine. scłari¬
um: somnꝰ irrepit. Qui autẽ adheret
do curarũ fugitans uoluptatẽ. caput co-¬
gnitionis eternȩ. nullam illic mutatio¬
nem rerũ sicut scłarium ꝑtimescens su
faciliorib gͥ laboꝵ utuntur compendis.
dormitauit accipiunt. Sed origenes qui
multoꝵ interpretationes diligenti discus¬
sit indagine stillauit secutꝰ est: eoquol ꝑ¬
fecti anima quasi bene composita & con¬
firmata non stillat. ut fastigia culminũ
quȩ bene tecta atq munita sunt Cȩte¬

Expanded text:
mitat, qui diuinis animum intendit mymitat, qui diuinis animum intendit mysteriis — denique ipse alibi dicit: si dedero somnum oculis meis aut palpebris meis dormitationem —, sed uigilat semper et, si caro dormit, cor uigilat. non ergo dormiebat, qui templum condere domino cogitabat uerborum caelestium exaedificatione, non lapidum. uerbum enim dei repulsorium taediorum est, quo somnus animae, sopor mentis excluditur; ex tristitia enim et sollicitudine saecularium somnus inrepit. qui autem adhaeret deo, curarum fugitans uoluptatem capit cognitionis aeternae, nullam illic mutationem rerum, sicut saecularium, pertimescens. Qui facilioribus igitur laborum utuntur conpendiis. dormitauit accipiunt; sed Origenes, qui multorum interpretationes diligenti discussit indagine, stillauit secutus est, eo quod perfecti anima quasibene conposita et confirmata non stillat, ut fastigia culminum, quae bene tecta atque munita sunt, cete
Abbreviated transcription (Latin):
d cambulare uel exertere Rebecca uenie.¬
bat. tẏpus in ea p̾sigurabatur excłiȩ Pa¬
rabantur nuptiȩ. in quib sacramentũ
foret magnũ. Uidens patriarcha ista my¬
steria exiuit in campũ. diffundens acri¬
moniam suȩ mentis: & deambulans in
innocentia cordis sui Diuersis utiq cogi¬
tationib exercebat animũ. & in mirabi¬
lib mysteriis delectabatur Cuiꝰ ut imita¬
tor euaderet sc̃s ꝓpħa. doceri uiuificatione ᷤᷤ
dĩ. & uiam iustitiarũ cęlestium cognoscere.
gestiebat. ut non dormiret anima eiꝰ scłi
istius somno. nec mundanȩ. captꝰ uanita¬
tis illecebris. aꝑsequenda ueritatis intenti¬
one difflueret. Qua ratione gͥ doceri ue¬
lit: subtexuit dicens. Stillauit anima
mea pre tedio. confirma me inuerbis tuis.
Aliqui codices habent dormitauit. quia
sonant. Potuit interpres uel antiquariꝰ
scriptor hic falli: E uyctaz en dormire.
est: Ectͦa3 E i stillare. Perfectior ñ dor.¬

Expanded text:
deambulare uel exercere. Rebecca ueniedeambulare uel exercere. Rebecca ueniebat — typus in eapraefigurabaturecclesiae—, parabantur nuptiae, in quibus sacramentum foret magnum. uidens patriarcha ista mysteria exiuit in campum diffundens acrimoniam suae mentis et deambulans in innocentia cordis sui. diuersis utique cogitationibus exercebat animum et in mirabilibus mysteriis delectabatur. cuius ut imitator euaderet sanctus propheta, doceri iustificationes dei et uiam iustitiarum caelestium cognoscere gestiebat, ut non dormiret anima eius saeculi istius somno nec mundanae captus uanitatis inlecebris a persequenda ueritatis intentione difflueret. Qua ratione igitur doceri uelit, subtexuit dicens: s t i llauit anima mea prae taedio. confirma me in uerbis tuis. aliqui codices habent dormitauit, quia sonant. potuit interpres uel antiquarius scriptor hic falli: ἐνύσταξεν \'dormire\' est, ἒσταξεν \'stillare\'. perfectior non dor
Abbreviated transcription (Latin):
uel aluicinari. uel plusquã oportet loqui
aliquid & suꝑfluum uideri qd audienti
fastidio est. & uidetur eẽ pret̃ ordinem
cum ordo rerũ uideatur afferre fastidium.
ut si causam uelis enarrare aliqũa. & ordi¬
nem serues: auditor autẽ ad rerũ festinet
exitum. suꝑiora fastidit. Sed non potest
plene instrui. nisi qui ordine sui cuncta
cognouerit Inde non solũ factum depre-¬
henditur. sed etiam facti pondꝰ & facientis
affectus Idoq dauid quasi bonꝰ sui udex
atq arbit᷑ ꝓpe usq ad fastidium uult doce¬
ri & uel suꝑfluo immorari tempore: qua
necessarium ordinẽ. p̃terire: A alc¬
xniceia enĩ uel alucinatio uidetur longa
quȩdam ẽẽ meditatio. uel morosa quȩdã
mentis intentio A quo non longe abest
exercitium: uel animi uel corporis Nam
ille. qui exercet menbra sua palestra. diutiꝰ
exercet ut roboret. ita qui exercet mentẽ
suam inscripturis diuinis uel in consiliis:
diutius exertere debet. Exiit in campũ

Expanded text:
uel halucinari uel plus quam oportet aliquid loqui et superfluum uideri, quod audienti fastidio est; et uidetur esse praeter ordinem, cum ordo rerum uideatur adferre fastidium, ut si causam uelis enarrare aliquam et ordinem serues, auditor autem ad rerum festinet exitum, superiora fastidit. sed non potest plene instrui nisi qui ordine sui cuncta cognouerit; inde non solum factum deprehenditur, sed etiam facti pondus et facientis affectus. ideoque Dauid quasi bonus sui iudex atque arbiter prope usque ad fastidium uult doceri et uel superfluo inmorari tempore quam necessarium ordinem praeterire. ἀδολεσχία enim uel halucinatio uidetur longa quaedam esse meditatio uel morosa quaedam mentis intentio: a quo non longe abest exercitium uel animi uel corporis. nam ut ille, qui exercet membra sua palaestra, diutius exercet, ut roboret, ita qui exercet mentem suam in scripturis diuinis uel in consiliis, diutius exercere debet. Exiuit in campum
Abbreviated transcription (Latin):
sa ualitudinis commoditate. potiantur. quib
non ẽ infirmitas ad salute. Hoꝵ quoq nemo¬
potest dicere. concupiui salutare tuum.
querunt. medicis potius qmͣ scripturis obe¬
dientes. Contraria autem studiosis diuine
cognitionis p̃cepta medicina sunt. a ieiunio
reuocant. lucubrare n sinunt. ab om̃i inten¬
tione meditationis abducunt. Itaq qui se
medicis dederit. seipsum sibi abnegat. ꝙ
autem quęrit salutare di. xp̃m sequitur

Expanded text:
sa ualitudinis commoditate potiantur, quibus sa ualitudinis commoditate potiantur, quibus iugum ori tuo, ne indomita uerborum cerpotest dicere: concupiui salutare tuum, quaerunt, medicis potius quam scripturis oboedientes. contraria autem studiosis diuinae cognitionis praecepta medicinae sunt; a ieiunio reuocant, lucubrare non sinunt, ab omni intentione meditationis abducunt. itaque qui se medicis dederit, se ipsum sibi abnegat; qui autem quaerit salutare dei, Christum sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur ubi scribitur qđ exaltauit eu uirtu¬
te. hic manꝰ ubi intelligi oporteat qđ cũ
humilitate seruauit: Potest & sic intel.¬
ligi manꝰ dm̃. sicut dicitur inusu. magna
est manꝰ illiꝰ regis. hoc ẽ magnꝰ exercitus.
& ulliꝰ inferior manꝰ est: utͦ etiam hic in.¬
telligamꝰ. fiat adiumentũ tuum atq sub.¬
sidium. ut mittas angłos tuos. opem tua.
subsidia potentiȩ tuȩ ad liberandũ popłm
tuum. Hȩc est manꝰ dĩ de qua scriptũ est
Non ne om̃s ministri sp̃s qui mittuntur
in ministeriũ. ꝓpter eos qui futuri erant
heredes salutis. Quigͦ elegit mandata
di utitur confidentia. ut cum auctoritate.
deposcat sibi diuina subsidia. Seqr᷑ u̾sꝰ uiꝰ.
istiꝰ delectatur. & concupiscit usq ad depo
site. senectutis corporis huiꝰ uita ꝓducere.
Alii franguntur egritudinis infirnitate.
de quib nemo potest dicere. cũ infirmor
tunc potens sum. Beatos se putant. si in offen-¬

Expanded text:
dicatur. ubi scribitur quod exaltauit eum uirtudicatur. ubi scribitur quod exaltauit eum uirtute, hic manus, ubi intellegi oporteat quod eum humilitate seruauit ? potest et sic intelleiri manus domini sicut dicitur in usu: \'magna est manus illius regis. hoc est magnus exercitus, et \'illius inferior manus est\\ ut etiam hic intellegamus: \'fiat adiumentum tuum atque subsidium, ut mittas angelos tuos, opem tuam, subsidia potentiae tuae ad liberandum populum tuum\'. haec est manus dei de qua scriptum est: nonne omnes ministri spiritus qui mittuntur in ministerium propter eos, qui futuri erunt heredes salutis? qui ergo elegit mandata dei, utitur confidentia, ut cum auctoritate deposcat sibi diuina subsidia. Sequitur uersus istius delectatur et concupiscit usque ad depositae finem senectutis corporis huius uitam producere. alii franguntur aegritudinis infirmitate, de quibus nemo potest dicere: cum infirmor, tunc potens sum. beatos se putant, si inoffen
Abbreviated transcription (Latin):
tiones eiꝰ. Quomͦ eni cantare potest in
metu positꝰ & timore pęnarũ: Quomͦ
instauratur. Si in ipso uerbo instaurat᷑
om̃e mandatũ quod uerbũ iusticia est.
quid enuim tam uistũ ut diligas dm tuũ.
& diligas frem̃ tuum aitiq omĩa dĩ man-¬
data iusticia ẽ: Sicut enim qui occidere.
fris uxorem utiq ñ diligit frcm. qͥ furat᷑.
qui concupiscit alienũ. utiq ñ diligit euͣ
que fraudare desiderat. ita qui supbe despi¬
cit frem. qui eum deformare conatur. qui
pascitur eiꝰ iniuriis. a consortio caritatis
alienus est. Sequitur uersus quintus.
Fiat manꝰ tua saluũ façere me: qm̃ manda¬
ta tua elegi. Aduentũ domini uidetur
orare. quia manꝰ di xp̃c est. Ipsum legimꝰ
dexterã di. de quo sup̃ ait. Dextera domini
fecit uirtute. dexteradiii exaltauit me.
Cur gͦ hic manũ dixit. nisi forte ꝓpter
mittere solent. sed etiam ꝓpter quandã
ꝓprietatẽ manũ dictum est. ut ibi dextera

Expanded text:
tiones eius. quomodo enim cantare potest in tiones eius. quomodo enim cantare potest in metu positus et timore poenarum? quoctorum, nisi prius fiat ueniae securus ? denique d uerbum iustitia est - quid enim tam iustum quam ut diligas deum tuum et diligas fratrem tuum? -, utique omnia dei mandata iustitia est. sicut enim qui occidere pfratris uxorem utique non diligit fratrem. qui furatur. qui concupiscit alienum utique non diligit eum quem fraudare desiderat, ita qui superbe despicit fratrem, qui eum deformare conatur, qui pascitur eius iniuriis, a consortio caritatis alienus est. Sequitur uersus quintus: fiat manus tua saluum facere me, quoniam mandata tua elegi. aduentum domini uidetur orare, quia manus dei Christus est. ipsum legimus dexteram dei, de quo supra ait: dextera domini fecit uirtutem, dextera domini exaltauit me. cur ergo hic manum dixit, nisi forte non somittere solent, sed etiam propter quandam proprietatem manuum dictum est, ut ibi dextera