comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pe angeloꝵ future sunt similes quid ipẽ sentiat uidcamus. intercio commenta¬
rioꝵ libro in epła pauli ad ephesios sub eo capitulo ubi seͥptum est qui uxorem su¬
am diligit se ipm̃ diligit. neme enimumꝙ̃ carnem suam odio habuit Et post
sitas. Sed quomõ apud ang̾los non est uir & inulierita & nos qui similes an¬
gelos futuri sumus iam nunc incipiamus esse qđ in celestibus repmissum est.
becte i ecclesiis tius commentairis seͥpsissesciens quomodo cos ad exemplum
fidei tue & ea que argius confutanda proponis & quomodo de tius uerbis muli¬
erit nec corporum ꝙ confiteri etiam istos quos tu fecisti hereticos dicis. Ubi enim¬
iam ultra corpus querimus si in animam redigitur crit gͦ im totum m̃a&nus
quã corpus Et iterum siuxores in uiros cominutabuntur proco qđ subiunxistiu ut

Expanded text:
quae Angelorum futurae sint similes, quid ipse sentiat, videamus. In tertio Commentaquae Angelorum futurae sint similes, quid ipse sentiat, videamus. In tertio Commentariorum libro in Epistola Pauli ad Ephesios, sub eo capitulo ubi scriptum est: Qui uxorem suam diligit, seipsum diligit: nemo enim unquam carnem suam odio habuit , post sitas, sed quomodo apud Angelos non est vir et mulier, ita et nos qui similes Angelis futuri sumus, jam nunc incipiamus esse quod nobis in caelestibus repromissum est. » 24. Haec te in tuis Commentariis scripsisse sciens, quomodo eos ad exemplum fidei tuae, et ea quae argius confutanda proponis: quomodo de tuis verbis mulierit, sed nec corporum, quod confiteri istos quos tu fecisti haereticos, dicis. Ubi jam ultra corpus quaerimus, si in animam redigitur? Erit enim jam totum anima, et nusquam corpus. Et iterum 333 si uxores in viros commutabuntur, pro eo quod subjunxisti, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iterum male loquendo curat sed silendo. Dic enim seͥptum est peccasti quie¬
sce sed nunc ip̃e tereum statius & iterum reitu ipẽ te absolueris & ex reo ip̃ete
uidicem ficis. hoc iam non in tua qui irrides ĩ nos sed in nostra qui ita nos irri¬
os quos ceteris omnibus opusculis suis condenmatis ac renuntutis solos exoe¬
perit & ꝗͣ caste se in his & ꝙ continenter egerit uideimus. Exhis enim soł & fi¬
qui ei soli ex omnibus seͥptis suis placent idest in epła pauli ad efesios lib̾ .iii. & in
ecclesiasten ut puto unus. Sed nunc interim qui pͥmus occurrit in epła ad e¬
phesios commentarius relegatur. Etiam ibi cum sotium & concordem & simi¬
nisten.ut ip̃cait in his que arguit approbo. Et pͥmo oium de quibus irridet mu¬
lierculas que se dicunt post resurrectionem non habituras fragile corpus quip.

Expanded text:
iterum male loquendo curat, sed silendo. Sic enim scriptum est: Peccasti, quieiterum male loquendo curat, sed silendo. Sic enim scriptum est: Peccasti, quiesce. Sed nunc ipse te reum statuis, et iterum reatu ipse te absolvis, et ex reo ipse te judicem facis. Haec jam non tua, qui irrides nos, sed nostra qui ita nos irrios, quos, caeteris omnibus opusculis suis condemnatis ac renuntiatis, solos excepit, et quam caste se in his et continenter egerit, videamus. Ex his enim solis et qui Al. et isti ei soli ex omnibus scriptis suis placent, id est, in Epistolam Pauli ad Ephesios libri tres: et in Ecclesiasten, ut puto, unus. Sed nunc interim qui primus occurrit, in Epistolam ad Ephesios Commentarius relegatur. Etiam ibi consocium et concordem et συμμύστην, ut ipse ait, in his quae arguit approbo. Et primo omnium de quibus irridet mulierculas, quae se dicunt post resurrectionem non habituras fragile corpus, quippe
Abbreviated transcription (Latin):
expectabit iuditium is qui secundum apłi sententiam a semetip̃o damna¬
tur. Et quid inquit. Absciditur pnĩa. Non crratur & in uerbo maxime
licet quidem deerrore penitere. Sed simul aliquis penitentiam agit sim
accusat simul iudicat simulq condemnat. Ouasiuero si qua mẽtrix
una si nocte aut duabuo ascortando continet debet continuo lego de pu¬
dicici scribere & non solum leges condere uerum & sepulcra subruere oĩu
queiam defuncte sunt seminarum ꝙ cas suspicetur siu similem uicti duxis¬
se. penitentum age ꝙ hercticus fueris bñficis. Quid hoc ad me qui numquã
hereticus fui penitentiam agis pro errore recte facis. Sitñ ipãm penitentum
flendo. Nam que penitentie ueritis est ubi indulgentie decretum ip̃e sibi
prudens dictit. qui penitet prohis que male locutus est uulnus suum non

Expanded text:
exspectabit judicium, is qui secundum Apostoli sententiam a semetipso damnaexspectabit judicium, is qui secundum Apostoli sententiam a semetipso damnatur? 22. Et quid, inquit, abscinditur poenitentia? Non: erratur, et in verbo maxime: licet quidem de errore poenitere. Sed simul aliquis poenitentiam agit, simul accusat, simul judicat, simulque condemnat? Quasi vero si qua meretrix una se nocte, aut duabus a scortando contineat, debeat continuo leges de pudicitia scribere, et non solum leges condere, verum et sepulcra obruere omnium, quae jam defunctae sunt feminarum, quod eas suspicetur sui similem vitam duxisse? Poenitentiam agens quod haereticus fueris benefacis. Quid hoc ad me, qui nunquam haereticus fui? Poenitentiam agis pro errore, recte facis; si tamen ipsam poenitenflendo. Nam quae poenitentiae veritas est, ubi indulgentiae decretum ipse sibi poenitens dictat? Qui poenitet pro his quae male locutus est, vulnus suum non
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur ut is qui tot libros consepsit in quibus omnibus pene p̃conia eius usq
ad celum sunt qui tot iam annis & lecti sunt ab oĩbus &leguntur ex quibus
quam plurimi ita edocti iam & dehoc mundo discesserunt & ꝑrexerunt ad
dominum. hanc origenis sententiam tenentes quã ex libroꝵ istius asser¬
cione didicerant & abierunt sperantes iuxta testimonium cius inuen
turos secum apłis eeclesiaꝵ & nunc iterum scͥbit inuenerunt eum cum im¬
piis hereticis & gentilibus condemnatum. modose excontentione commu¬
tet & dicat quia illum quem triginta fereannis continus legens & scͥbens
aplis exequaui. nunc hereticum pronuntio. Munquid aliquos cius nouos
libros modo legit quos ante non legerat. Sed exhis eisdem dictis eum & tũc
dixit & modo liuore quodam & contentione ꝑuertitur & audiendus nõ
est aut si tunc maledixit & mõse ipẽ condempnat quale ergo a seceterorũ

Expanded text:
videtur, ut is qui tot libros conscripsit, in quibus omnibus pene praeconia ejus usque videtur, ut is qui tot libros conscripsit, in quibus omnibus pene praeconia ejus usque ad caelum fert: qui tot jam annis et lecti sunt ab omnibus et leguntur: ex quibus quamplurimi ita edocti jam de hoc mundo decesserunt, et perrexerunt ad Dominum, hanc de Origene sententiam tenentes, quam ex librorum istius assertione didicerant, et abierunt trum, 331 et ut nunc iterum scribit, invenerunt eum cum impiis haereticis et gentilibus condemnatum. Quomodo se ex contentione commutet et dicat, quia illum quem triginta fere annis continuis legens et scribens, Apostolis exaequavi, nunc haereticum pronuntio? Numquid aliquos novos ejus libros modo legit, quos ante non legerat? Sed ex his eisdem dictis, eum et tundixit, et modo livore quodam et contentione pervertitur, et audiendus non est. Aut si tunc maledixit, et modo seipsum condemnat, quale ergo de se caeterorum
Abbreviated transcription (Latin):
ad legentem uut interp̃tantem si qua est illa scͥptoris culpa recte reuocatur.:
Absit in quit nequaquam. quid me subtiliter circũuenit nunꝗd nõ &ego legi
nũquid non & eod interp̃tatus sum. Sed lege ea que interp̃tituo sum uide
si quid inhis domaticum inuemes certesi aliquid hoꝵ quenũc ad damnatio¬
nem uoco repꝑies Postremoait. Siuis plenius nosse quomõ apud meetiam
suspitio huiusaemodi dogmatum semꝑ exccrabilio fuerit lege comentarios
nieos in epistola pauli ad ephesios & exhis quescripsi nosces quid de cosenserim
eum quem in alis laudas condemnes in aliis & quem in pfationibus tuis alte¬
rum post apłos ecclesia magistrum dixisti nunc bẽticum dicas Quis hẽticus
eclesiꝵ magr̃ aliquando dicipotuit. Erraui inquid in hoc. Siꝗ̃ diu p̃fatiũ¬
culam subicis commentarios lege sed illos quos designaui. Et ciu hoc iustum

Expanded text:
ad legentem, aut ad interpretantem, si qua illa est scriptoris culpa, recte revocatur? ad legentem, aut ad interpretantem, si qua illa est scriptoris culpa, recte revocatur? Absit, inquit: nequaquam. Quid me subtiliter circumvenis? Nunquid non et ego legi? nunquid non et ego interpretatus sum? Sed lege ea quae interpretatus sum, vide si quid in his dogmaticum invenies: certe si aliquid horum, quae nunc ad damnationem voco reperies. Postremo ait: « Si vis plenius nosse quomodo apud me etiam suspicio hujuscemodi dogmatum semper exsecrabilis fuerit, lege Commentarios meos in Epistola Pauli ad Ephesios, et ex his quae scripsi, quid de eo senserim, eum quem in aliis laudas, condemnes in aliis, et quem in Praefationibus tuis alterum post Apostolos Ecclesiarum magistrum dixisti, nunc haereticum dicas? Quis haereticus, Ecclesiarum magister aliquando dici potuit? Erravi, inquit, in hoc. Sed quandiu Praefatiunculam subjicis? Commentarios lege, sed illos quos designavi. Et cui hoc justum
Abbreviated transcription (Latin):
compulisset sine dubio nunꝙ̃ elegisset absentem lacerare quem potuit gra
ud ne comprehensus facti sui redderet causat etiam inde ut intelligatur
secundum preceptum magrĩ ꝑtotam meytaliam criminari instigare̾ turbas
conturbare ecclesias aures quoq polluere sacerdotum &mhis omnibus mo¬
destia ur̃a tamꝙ̃ conscientia ab uti hoc discipuli. Ip̃e uõ orientalis magr̃ ꝗ
ad uigilantium sebens dixerat ꝑmelatini cognoscunt omnes origeni
bona & ignorant mala istos ip̃os quos nunc ego transtuleram reinterp̃ta¬
tuo est. & ea oũ que ame uel imꝓbabilia pretermissa sunt inseruit quo .s.¬
nẽ contra sententiam suam romani ꝑ ip̃m origenis agnosant in ala & ignorẽt
bona. Nunc etum non solum origenem sed & memetip̃m i suspitionem here¬
fecimus qͥđ seaisti. Ditamen nepharium est uti exemplis tuis dete ip̃ẽ quid

Expanded text:
compulisset, sine dubio nunquam elegisset absentem lacerare, quem potuisset compulisset, sine dubio nunquam elegisset absentem lacerare, quem potuisset  Al. decederes, ne vel comprehensus facti sui redderet caussas. Etiam inde, ut intelligi datur, secundum praeceptum magistri per totam me Italiam criminari, instigare turbas, conturbare Ecclesias, aures quoque polluere sacerdotum, et in his omnibus modestia nostra tanquam conscientia abuti. Haec discipuli. Ipse vero orientalis magister, qui ad Vigilantium scribens dixerat , « Per me Latini cognoscunt omnes Origenis bona, et ignorant mala; » istos ipsos quos ego nunc transtuleram, reinterpretatus est, et omnia quae a me vel improbabilia praetermissa fuerant, 330 inseruit, quo scnunc contra sententiam suam Romani per ipsum Origenis cognoscant mala, et gnorent bona. Hinc jam non solum Origenem, sed me ipsum in suspicionem haerefecimus quod fecisti? Si tamen nefarium est uti exemplis tuis, de te ipse, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tunc demum credatur etim hoc eosensu quo isti confingunt ẽẽ prolatum. Si
uõ per omne libroꝵ corpus nimꝙͣ sit illa differentia trinitatis non neuesanum
pariter sultumq commentum est dicere ꝙ uno solo capitehẽsis confirmata ẽ
ab eo qui eam mille capitibus expugnarit. Sed &rei ip̃ius consequentia prudẽ¬
tem quemquã satis edocet. Quod si hoc in meis litteris inuenisset & uerescru¬
pulum aliquem ex ip̃a lectione cepisset cum me sicut ip̃e nosti rome positũ
haberet p̃sentem contiꝰ utiq ꝑquisisset & ip̃a ad me seͥpta detulisset quippe qui
erat. Contulisset sine dubio mecum dehis quibus uidebatur offendi inꝗsisset
quomo a me fuisset prolatum quomõhaberetur in greco Certeetiam hoc glo¬
emendari aut si furor animi non tam emendari errorem ꝗ̃ proferri in publidũ

Expanded text:
tunc demum credatur etiam hoc eo Al. in eo sensu, quo isti confingunt, esse prolatum. Si tunc demum credatur etiam hoc eo Al. in eo sensu, quo isti confingunt, esse prolatum. Si vero per omne librorum corpus nusquam sit illa differentia Trinitatis, nonne vesanum stultumque pariter commentum est dicere, quod uno solo capite haeresis confirmata est ab eo, qui eam mille capitibus expugnaverit? Sed et rei ipsius consequentia prudentem quemque satis edocet. Quod si hoc in meis literis invenisset, et vere scrupulum aliquem ex ipsa lectione cepisset, cum me, sicut ipse nosti, Romae positum haberet praesentem, continuo utique perquisisset, et ipsa ad me scripta detulisset: quippe qui erat, contulisset sine dubio mecum de his, quibus videbatur offendi: inquisisset quomodo a me fuisset prolatum, quomodo haberetur in Graeco. 21. Certe etiam hoc gloemendari. Aut si furor animi non tam emendare errorem quam proferre Al. proferri in publicum
Abbreviated transcription (Latin):
sitñ ponamus quia sic est ingreco & ego in latino non seͥpseram promisseram
enim me in p̃fatiunculis tale aliquid factuꝵ quod si facerem ut qđ ibi offendebã
in litino commodius scberem quid absq promisso uel quid absq ratione no¬
stra facerem. Iu certe qui hoc in latinis meis exemplaribus non inueneras ĩtuis
cartulis hoc unde seͥptum legebas. Ego qui interp̃tatus sum non scͥpsi. Iu qui me
accusas meas tales literas non tenes. Crimen undemͥ componis. aut inde ac¬
cusari debeo ego unde tufalsum feasti. Rem planissimam dico. Quatuor libri
isti sunt quos interp̃tatus sum in quibus detrinitate sparsum ꝑsingulas pene
paginas disputatur.Relegantur uniuersa sedusq talis aliquis detrinitatt in¬
uentus fuerit in interp̃titione nr̃a sensus qualem in isto capite calumpniant

Expanded text:
sed tamen ponamus, quia Al. quod sic est in Graeco, et ego in Latino hoc non scripseram. Promiseram sed tamen ponamus, quia Al. quod sic est in Graeco, et ego in Latino hoc non scripseram. Promiseram me enim in Praefatiunculis tale aliquid facturum. Quod si feceram, ut quod ibi offendebat, in Latino commodius scriberem: quid absque promisso, vel quid absque ratione nostra feceram? Tu certe qui hoc in Latinis meis exemplaribus non inveneras, in tuis chartulis, hoc unde Al. unum scriptum legebas? Ego qui interpretatus sum, non scripsi. Tu qui me accusas, et meas tales literas non tenes, crimen mihi unde componis? Aut inde ego accusari debeo, unde tu falsum dixisti? Rem planissimam dico. Quatuor libri sunt isti, quos interpretatus sum, in quibus de Trinitate sparsim per singulas pene paginas disputatur. Relegantur universa, si usquam talis aliquis de Trinitate inventus fuerit in interpretatione nostra sensus, qualem 329 in isto capite calumniantur:
Abbreviated transcription (Latin):
data exemplaria retinetis id est sicut filius non uidet patrem ita nec sp̃s sanctus
filium uidet. Quod ego non solum unꝙ̃ non seͥpsi sed econtrario quam ille falsa¬
uit dico. Si quis negat ꝙ non ita filius uidet patrem sicut paterfilium & non
ita uidet sp̃s sanctus & filium & patrem sicut uidet pater filium & spm̃ sanctu
anathema sit. Uidet enim & uerissime uidet secundum ut deus deum & luxlu¬
cem & non ut caro carnem sed ut sp̃s̃ sanctus non corporeis sensibus sed uirtutibꝰ
diunitatio. Siquis hoc negat sit anathema incternum. Qui at uoo cõturbat
sicut dixit apłs portabit uiditium quicumq est ille. Memini saneꝙ as corũ
cum argueretur falsasse hoc respondit mͥ in greco ita habere me autem in latino
immutare uoluisse in quo obmito illud exequi quia nec quidem uerum dicũt.

Expanded text:
data exemplaria retinetis, id est, quia sicut Filius non videt Patrem, ita nec Spiritus Sanctus data exemplaria retinetis, id est, quia sicut Filius non videt Patrem, ita nec Spiritus Sanctus Filium videt, id est, quod ego non solum unquam non scripsi, sed e contrario, quia ille falsavit, indico. Si quis negat, quod non ita videt Filius Patrem, sicut Pater Filium: et non ita videt Spiritus Sanctus Patrem et Filium, sicut videt Pater Filium et Spiritum Sanctum, anathema sit. Videt enim, et verissime videt, sed ut Deus Deum, et lux lucem, et non ut caro carnem, sed ut Spiritus Sanctus, non corporeis sensibus, sed virtutibus Deitatis. Si quis haec negat, sit anathema in aeternum. Qui autem vos conturbat, sicut dicit Apostolus, portabit judicium, quicunque est ille . 20. Memini sane, quod aliquis eorum cum argueretur falsasse haec, respondit mihi, in Graeco ita haberi, me autem in Latino immutare Al. mutare voluisse. In quo omitto illud exsequi, quia nec quidem verum dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
est Erratum putatur in uerbo corrigatur emendetur siid utilitis postulet & ufera¬
tur. Inseri uõ que non sunt seͥpta licteris alienis & filsa inter scriad hoc solum ut ui¬
ta in famos fratris. temerare aliena scripta ut scriptori inferam notam. ut subripi¬
as auribus populoꝵ ut conturbes cordi simplitium ut nichil aliud ex eonisi apud ÷¬
homines opinioni maculam conferas. Uidetesi alterius est opus nist illius qui ab
initio mendax fuit & fratres cͥminando diabolus.i. criminator nomen accepit.⁊
Nam cum falsam huiuscemodi sententiam apud mediolinum recitaret. & a me
que legebat falsa esse dicerentur. Interrogatus a quo actepisset exemplaria respõ
tuum & sancti uiri ipius cu hoc opus gercham macharii qui scedulas ip̃as me¬
as uel ab initiolegistis uel etiam licet nundum completa & ad integrum emẽ¬

Expanded text:
est vir . Erratum putatur in verbo? Corrigatur, emendetur, si id utilitas postulat, et auferaest vir . Erratum putatur in verbo? Corrigatur, emendetur, si id utilitas postulat, et auferatur. Inseri vero quae non sunt scripta literis alienis, et falsa interseri ad hoc solum ut vitam fratris infames, temerare aliena scripta, ut scriptori inferas notam, ut subrepas auribus populorum, ut conturbes corda simplicium, ut nihil aliud ex eo nisi apud homines opinioni maculam conferas: videte si alterius est opus, nisi illius qui ab initio mendax fuit, et fratres criminando, diabolus, id est, criminator, nomen accepit. Nam cum falsam hujusmodi sententiam apud Mediolanum recitaret Eusebius, et a me quae legebat falsa esse dicerentur, interrogatus a quo accepisset exemplaria, respontuum et sancti viri ipsius, cui hoc opus gerebam, Macarii, qui schedulas ipsas meas vel ab initio legistis, vel etiam licet nondum completa, et ad integrum emen
Abbreviated transcription (Latin):
norunt omnes quid consequeretur ex legibus publicis cui comodi criminis reus.
Nunc uõ qr secularem uitim um reliquit & aterguersatione illa actuũ publi
nequitu esset uerum fuisset exemplar nisi iezabel tibi illa occurret. Illa enim est q̃
hoc crimen aduersus nabucheum istaclitem uineetam composuit & mandauit p̃¬
sbucris iniquitatis falsis cum conscriptionibus ꝑ urgere qi qui benedixisset idest
blisfemasset regem &deum. Sed quis in hoc infelicior illa que mandat aut hiq
mandato iniquititis obtemperant. Grauia hec & ut opinor in etdesia pene huiꝰ¬
cemodi facinus in auditum est. Sed auditur adhuc aliquid. Requiris ꝗd illud
ut rei udices fiant & insidiatores sententis ferantnam errasse scribentem aut
cit in multis enim offendimus omes qui autem in uerbo non offendit hic ꝑfectus

Expanded text:
norunt omnes, quid consequeretur ex legibus publicis ejusmodi criminis reus. norunt omnes, quid consequeretur ex legibus publicis ejusmodi criminis reus. Nunc vero quia saecularem vitam reliquit, et a tergiversatione illa actuum publicnequitia etiam verum fuisset exemplar, nisi Jezabel tibi illa occurrisset. Illa est enim, quae hoc crimen adversus Nabotheum Jezraeliten vineae caussa composuit, et mandavit presbyteris iniquitatis, falsis eum conscriptionibus perurgere, quasi qui benedixisset, id est, blasphemasset Deum, et regem. Sed quis in hoc felicior, illa quae mandat, aut hi qui mandato iniquitatis obtemperant? Gravia haec, et ut opinor, in Ecclesia pene hujusmodi facinus inauditum est. Sed additur adhuc aliquid. Requiris quid illud, Ut rei judices fiant, et insidiatores sententias ferant. Nam errasse scribentem, autcit, In multis enim offendimus omnes: qui autem in verbo non offendit, hic perfectus
Abbreviated transcription (Latin):
nus ualidum ad depellendos aduersarios transcurrere.pone quia fit occiosu
nunqd & criminosum. Quomodo loco criminis ducetur ubi inuisibilitatis eqͣli¬
tas inter patrem & filium & sp̃m sanctum confirmatur non putohociti cuiquim
uideri & quid dico cuiꝙͣ. Sed ne istis quidem ip̃is criminatoribus meis esse aliud
in meis litteris uisum est qđ posset offendere. Deniq si hoc putissent ip̃a sicut tran¬
stulcram mei uerba posuissent. Sed nunc ausculta quid fatiunt & flagitii coru
quid etiam de ipõ unigenito seritiam sum ip̃i quidem uisibilem dicam naturã
dei que naturaliter in u̾isibiliter non tibi statim uel impium uideatur esse ut
absurdum Rationem quippe dabimus consequenter illi sepserunt. Non tibi
ita nec sp̃s sanctus filium uidet. hoc siin foro positus uel in negotis sccularibus
comisisset iste qui demonasterio romam qi calumpniandi peritissimus missus ẽ

Expanded text:
nus validum ad depellendos adversarios transcurrere? Pone quia sit otiosum, nus validum ad depellendos adversarios transcurrere? Pone quia sit otiosum, numquid et criminosum? Quomodo criminis loco ducetur, ubi invisibilitatis aequalitas inter Patrem et Filium et Spiritum Sanctum confirmatur? Non puto hoc ita cuiquam videri. Et quid dico cuiquam? Sed ne istis quidem ipsis criminatoribus meis, aliquid in meis literis visum esse quod possit offendere. Denique si hoc putassent, ipsa, sicut transtuleram, mea verba posuissent. 19. Sed nunc ausculta, quid faciunt, et flagitii eorum quid etiam de ipso Unigenitio sentiam, si ne ipsi quidem visibilem dicam naturam Dei, qui naturaliter invisibilis est, non tibi statim, vel impium videatur esse, absita nec Spiritus Sanctus videt Filium. » Hoc si in foro positus, vel negotiis saecularibus commisisset iste Eusebius Cremonensis, qui de monasterio Romam, quasi calumniandi peritissimus missus est,
Abbreviated transcription (Latin):
supradictis heresibus credidit excludendam si notionem innatura deitatis potiꝰ
diceret ꝙͣ uisionem dum uisio occasionem aliquam p̾bere uideatur hereticis
notõ uõ unius nature inter patrem & filium seruat indissociabilem ueritatem
precipue qr euangelii talis auctas est simul & cautele per hoc plurimum credidit
non fiebat aliqua differentia trinitatis uisamͥ est non deberepenitus abici etiã
si aliqua uerba ingreco incautius fortasse posita dedinauimus. Dit sane ad¬
minus utile iudeatur. lamen ponamus ꝙ etim hi qui norunt delitteris &
huiusmodi sensibus udicare quibus cumpitia . ad est & dei timor qui nichil
ꝑcontentionem nec per in anem glotiam gerunt quoꝵ animus ab inuidia &
fauore & odio uacat dicant non multum ad instructionem uel ad expugnan
das hereses caput istud ualere Nunꝗd nam id non licet p̃cerire & tam ꝙͣ mi¬

Expanded text:
supradictis haeresibus credidit excludendam, si notionem in natura Deitatis potius supradictis haeresibus credidit excludendam, si notionem in natura Deitatis potius diceret, quam visionem, dum visio occasionem aliquam praebere videatur haereticis. Notio vero unius naturae inter Patrem et Filium servat indissociabilem veritatem: praecipue, quia Evangelii talis auctoritas est. Simul et cautelae per hoc plurimum credidit non faciebat aliquam differentiam Trinitatis, visa mihi est non debere penitus abjici, etiam si aliqua verba in Graeco incautius fortasse posita, declinavimus. Sit sane adminus utile videatur. Tamen ponamus, quod etiam hi qui norunt de literis, et hujuscemodi sensibus judicare, quibus cum peritia adest et timor Dei: qui nihil per contentionem, neque per inanem gloriam gerunt, quorum animus ab invidia et favore, et odio vacat, dicant non multum ad instructionem, vel ad expugnandas supradictas haereses caput istud valere, numquidnam id non licet praeterire, et tanquam mi
Abbreviated transcription (Latin):
sidiandum michi de oriente transmissi sunt non solum ꝑilla intelligentia
uerum etiam uerboꝵ adultorio conati sunt infamare. Quod ego id curo ut a¬¬
lia quoq non nulla cius quidem interp̃tabar seͥptoris suspectum habere non
potui nec p̃termittendum uidicaui quia in eo aliquid de comparatione pa¬
tris ac filium dicebatur Sed de ip̃a deitas natura querebatur si ei aptum ul¬
lo genere usibilitatis uocabulum uideretur respondi ut supra diximus his hc̃¬
ticis qui id circo deum uisibilem esse asserunt qr & corporeum dicunt pro eo
ꝙ iusio proprie corporis Unde & illi ualentiai ꝙ supradiximus heretici corpo
raliter generasse patrem & generatum filium dicunt Refugiens gͦ ut opinor
origenes uisionis applloni tam ꝙ suspectim aut melius esse m natura deitato¬
nouit filium nisi pater nec patrem quis nouit nͥ filius omnem gͦ occasionem

Expanded text:
sidiandum mihi de Oriente transmissi sunt, non solum perversa intelligentia, sidiandum mihi de Oriente transmissi sunt, non solum perversa intelligentia, verum etiam verborum adulterio conati sunt infamare. Quod ego idcirco, ut alia quoque nonnulla ejus quem interpretabar Scriptoris, suspectum habere non potui, neque praetermittendum judicavi, quia non in eo aliquid de comparatione Patris ac Filii dicebatur, sed de ipsa Deitatis natura quaerebatur, si ei aptum ullo genere visibilitatis vocabulum videretur. Respondi, ut supra diximus, his haereticis, qui idcirco Deum visibilem esse asserunt, quia et corporeum dicunt, pro eo quod visio proprie corporis est. Unde et illi Valentiniani, quos supra diximus, haeretici, corporaliter et visibiliter generasse Patrem, et generatum Filium, dicunt. Refugiens ergo, ut opinor, Origenes visionis appellationem tanquam suspectam, ait melius esse in natura Deitatnovit Filium nisi Pater, neque Patrem quis novit nisi Filius : omnem ergo occasionem
Abbreviated transcription (Latin):
non tibistatim uel impium uideatur eẽ uel absurdum Rationem quippe
dabimus. Consequenter aliud est uidere aliud noscere: uideri & uidere corpo¬
reum est nosci & noscere intellectualis nature est. Quicꝗd gͦ propͥum cor¬
porum est hoc nec de patre nec de filio sentiendum est. Quod ad naturam
uõ ptinet deitatis hoc inter patrem &filium constat. Deniq etim ip̃e in euã¬
nouit filium nisi pater neq patrem quis nouit nͥ filius. Ex quo manifesteui
id circo nec pater a filio nec filius a patre uideri in euangelio dicitur sed nosci.
Quod si proponat nobis aliquis quare dictum est beiti mundo corde qm̃
ip̃i deum uidebunt. multo magis ex hoc ut ego arbritror assertio nostra firina¬
bitur.Nam quid aliud est corde deum uidere nisi ꝙ secundum supra expo¬
suimus mente cum intelligere atq cognoscere. Istud est caput qđ istiqui ad in¬

Expanded text:
ne tibi statim vel impium videatur esse vel absurdum; rationem quippe ne tibi statim vel impium videatur esse vel absurdum; rationem quippe dabimus consequenter. Aliud quidem est videre, aliud noscere. Videri et videre corporum est: nosci et noscere, intellectualis naturae est. Quidquid ergo proprium corporum est, hoc nec de Patre, nec de Filio sentiendum est. Quod vero ad naturam pertinet Deitatis, hoc inter Patrem et Filium constat. Denique etiam ipse in Evannovit Filium nisi Pater: neque Patrem quis novit nisi Filius . Ex quo manifeste iidcirco neque Pater a Filio, neque Filius a Patre, videri in Evangelio dicitur, sed nosci. Quod si proponat nobis aliquis, quare dictum est: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt ? multo magis ex hoc, ut ego arbitror, assertio nostra firmabitur. Nam quid aliud est corde Deum videre, nisi 325 secundum quod supra exposuimus, mente eum intelligere atque cognoscere? » 18. Istud caput, quod istis, qui ad in
Abbreviated transcription (Latin):
minuo fortasse auctoritati minus habere uideantur apud eos qui ex sctĩs
quomodo natura dei suꝑ emineat corpoream nituram. Uide gsi non etiã
aplo hoc idem ait cum de xp̃o loquitur dicens. Qui est ymago in uisibilis dĩ
pͥmogenitus omnis creature. Non eĩ ut quidam putant natura dei aliꝗbꝰ
nibus aut inusibilis peccatoribus. Sed ualde constanter p̾nuntiat de ip̃a nãdi
dicens ymago inuisibilis dei. Sed & iohannes in euangelio dicens. deum ne-¬
mouidit unꝙ̃ manifeste declarat omnibus qui intelligere possunt ꝙ nulla
natura est cui uisibilis sit deus non qͣĩ qui uisibilis quidem sit ꝑ naturam &
uelut fragilioriꝗreature euadat atq excedat aspectum sed qm̃ naturaliter
uideri impossibile est. Ded si reꝗras a me quid etiam de ipo unigenito sẽtiam
sum ip̃i quidem uisibilem dicant naturam dei que naturaliter inuisibilis ẽ

Expanded text:
minus fortasse auctoritatis habere videantur apud eos, qui ex sanctis minus fortasse auctoritatis habere videantur apud eos, qui ex sanctis , quomodo Al. quanto natura Dei supereminet corporum naturam. Vide ergo si non etiam Apostolus hoc idem ait, cum de Christo loquitur, dicens: Quiprimogenitus omnis creaturæ.» Non enim, ut quidam putant, natura Dei alicui nibus, aut invisibilis peccatoribus, sed valde constanter pronuntiat de ipsa natura Dei dicens: «Imago invisibilis Dei.» Sed et Joannes in Evangelio dicens: «Deum nemo vidit» unquam,» manifeste declarat omnibus qui intelligere possunt, quia nulla natura est cui visibilis sit Deus: non quasi qui visibilis quidem sit per naturam, et velut fragilioris creaturæ evadat atque excedat aspectum, sed quoniam naturaliter videri impossibile est. Quod si requiras a me quid etiam de ipso Unigenito sentiam, si ne ipsi quidem visibilem dicam naturam Dei, quæ naturaliter invisibilis est,
Abbreviated transcription (Latin):
betur aquibus ud laudari uel rideri solet non tamen ad crimen uocari cum
con ueniens puto huic apologie nr̃e inserere neme studio subtrahere putent
hoc qđ illi addito falsa crimina obtendunt. Etenim cum in quodam supra¬
dicti operis loco huic quem inteip̃tati sumus questio haberetur ad uersum cos
qui deum corpditum dicunt & humanis cum menbris habituq desebũt
quod asserere p̃cipue ualentimianoꝵ & anthopro morficatarum homineo
plent cui isti actusatores nr̃i nimis ut uideo dextras dederunt & origenes et¬
desiasticum contra cosfidem deffendens oĩ genere in corporeum essẽ deum
&id cuto etiam inuisibilem confirmaret procante scordine questionie re¬
spondit contra bereticos in hoc loco quedam que a nobio isto modo uera st̃
indatinum. Expͥmo libro periarcon post aliquanta uerum iste assetionea:

Expanded text:
betur, a quibus vel laudari, vel rideri solet, non tamen ad crimen vocari, cum betur, a quibus vel laudari, vel rideri solet, non tamen ad crimen vocari, cum uerunt, conveniens puto huic Apologiae nostrae inserere, ne me studio meo subtrahere putent hoc, quod illi addito suo falsa crimina obtendunt. Etenim cum in quodam supradicti Operis loco, quem interpretati sumus, quaestio haberetur adversum eos, qui Deum corporeum dicunt, et humanis eum membris habituque describunt quod asserere praecipue Valentinianorum et Anthropomorphitarum haeresis solet, cui isti accusatores nostri nimis, ut video, dextras dederunt et Origenes Ecclesiasticam contra eos fidem defendens, defendens, omni genere incorporeum esse Deum, et idcirco etiam invisibilem confirmaret, provocante se ordine quaestionis, respondit contra haereticos in hoc loco quaedam, quae a nobis isto modo versa sunt in Latinum. Ex. I. libro περὶ Ἀρχῶν, post aliquanta : « Verum istae assertiones
Abbreviated transcription (Latin):
rus est uł lecturus in conspectu domini patris & filii & sp̃s sancti contestor:
non illum locum eterna hereditate possideit ubi est fletus &stridor den-¬
tium & ubi ignis eoꝵ non extinguetur & uermis eoꝵ non morietur. nec
addat aliquis huic seͥpture: ne auferat. ne inferat ne immutet & tñ post
illa oĩa tam honorifica tamq terribilia adiurationum sacramenta falsare
hec & corrumpere non timuerunt illi qui sedicunt credere resurrectionẽ
origenis laudibus usq ad celum usq ad celum ͥminatur elatus est ubi:
apłs aut ꝓpħa aut tale aliquid a nobis quale ip̃e de eo scͥpserat dictum est aut
in quo pro̾sus alio inueniunt criminandi locum fidem nr̃am p̾missimus
seruantiam distraximus cuius reuera nobis inquampluribus exemplum
signaui iam si plene id aut minus plene implere ualui alegentibus comꝓ¬

Expanded text:
rus est, vel lecturus, in conspectu Dei Patris et Filii et Spiritus Sancti contestor rus est, vel lecturus, in conspectu Dei Patris et Filii et Spiritus Sancti contestor non illum locum aeterna haereditate possideat, ubi est fletus et stridor dentium, et ubi ignis eorum non extinguetur, et vermis eorum non morietur, ne addat aliquid huic Scripturae, ne auferat, ne inserat, ne immutet. » Et tamen post ista omnia, tam horrifica, tamque horribilia adjurationum sacramenta, falsare haec atque corrumpere non timuerunt illi, qui se dicunt credere resurrectionem Origenes laudibus usque ad coelum, ut criminatur, elatus est, ubi Apostolus, aut Propheta, aut tale aliquid a nobis, quale ipse de eo scripserat, dictum est? Aut in quo prorsus alio inveniunt criminandi locum? Fidem nostram praemisiservantiam distinximus, cujus revera nobis in quam pluribus exemplum signavi. Jam si plene id, aut minus plene implere valui, 323 a legentibus compro
Abbreviated transcription (Latin):
ant qr nichil nostrum diximus & iterum ac sepius auduntq nichil nostrũ
diximus. Sed licet in aliis locis dicta sua tñ sibi reddimus. Et nenos absq dĩ
misericordia huic operi manus estiment comodisse. Uideant nos hec ip̃a añ
p̃dixisse que fatiunt. post hec enim addidimus etum ista hec autem idaro
in p̃fatione commonui ne forte calumpniatores iterum secͥminando pu¬
ep̃i iohannis epłam de fide ad sanctum theophilum scͥptm cͥminati sunt
quando corpus humanum aliud nescio quid fingebant ꝙ carnem. Id circo
interim tantus labor si tñ orantibus nobis deus uiucrit id circo susceptus ẽ
clauderemus sed ut ꝓficere ad scientiam rerum uolentibus materiam p̾bere¬
mus. Ut aut scias quia & ꝙ falsaturi hec essent & p̃uidimus & p̃diximus uide
quid ex sequentibus uixerimus illud sane omnem qui hos libros uel descͥptu¬

Expanded text:
ant quia nihil nostrum diximus, et iterum ac saepius audiant, quia nihil nostrum ant quia nihil nostrum diximus, et iterum ac saepius audiant, quia nihil nostrum diximus, sed licet in aliis locis dicta, sua tamen sibi reddidimus. Et ne nos absque Domini misericordia huic operi manus existiment commodasse, videant nos haec ipsa ante praedixisse, quae faciunt. Post hoc enim addidimus etiam ista: « Haec autem idcirco in Praefatione commonui, ne forte calumniatores iterum se criminandi puEpiscopi Joannis Epistolam de fide ad sanctum Theophilum scriptam criminati sunt, quando corpus humanum, aliud nescio quid fingebant esse, quam carnem, idcirco, interim tantus labor, si tamen orantibus vobis, 322 Deus juverit, idcirco susceptus est, clauderemus, sed ut proficere ad scientiam rerum volentibus materiam praeberemus. » Ut autem scias, quia et quod falsaturi haec essent, et praevidimus et praediximus, vide quid in sequentibus junxerimus: « Illud sane, omnem qui hos libros vel descriptu
Abbreviated transcription (Latin):
dum eam regulam ꝓtulimus quam ab ip̃o frequentor inuenimus ad firmatã.
Nunꝗd & hic in caute aliquid diximus. Nunꝗd dixi quod secundum
fidei nostre regulam protuli qd erat utiq iam penitus modum in terp̃tis &
tulisse me dixi quam ab ip̃o frequenter in uenimus affirmatam. Item his ad
didimus Si qua sane uelut peritis iam & scentibus loquens dum breuiter
transire uult obscurius protulit nos ut manifestior fieret locus & eaque de
ip̃a re in aliis libris aꝑtius legeramus ad iccimus explanationi studentes. Ni¬
chil tñ nr̃m dirimus sed lice̾t in aliis locis dicta sua tñ sibi reddimus puto ꝙ¬
dixi nichil nostrum diximus Ded licet in aliis locis dicta sua tñ sibi reddimꝰ.
Nunquid me in aliquo obnoxium fea. nunꝗd ꝓmissit me in eum aliquid
dicturum. Ubi est ꝗłaccusant qđ calumpniat qđ confingunt medixisse quia

Expanded text:
dum eam regulam protulimus, quam ab ipso frequenter invenimus affirmatam. dum eam regulam protulimus, quam ab ipso frequenter invenimus affirmatam. Nunquid et hic incaute aliquid diximus? » Nunquid dixi, quia secundum fidei nostrae regulam protuli, quod erat utique jam penitus modum interpretis, etulisse me dixi, quam ab ipso frequenter 321 invenimus affirmatam. Item his addidimus Al. illud addamus: « Si qua sane velut peritis jam et scientibus loquens, dum breviter transire vult, obscurius protulit: nos ut manifestior fieret locus, et ea quae de ipsa re in aliis libris apertius legeramus, adjecimus, explanationi studentes. Nihil tamen nostrum diximus, sed licet in aliis locis dicta, sua tamen sibi reddidimusdixi, nihil nostrum diximus, sed licet in aliis locis dicta, sua tamen sibi reddidimus. Nunquid me in aliquo obnoxium feci? nunquid promisi me meum aliquid dicturum? Ubi est quod accusant, quod calumniantur, quod confingunt me dixisse, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nom poteris q ꝑfessionis mectale uinculum non tenes. Sed coniungamus
philus prolibris ip̃uis origenis scripsit edidimus breuissimo libello suꝑ addito
in qͣ cuidentibus ut arbritͦor ꝓbamentio corruptos esse inquamplurimis ab here¬
ticio & maliuolis libros eius ostendimus & p̃cipueistos quos nunc exigitis ut
sunt re ueri & obscurissimi & difficilimi. Derebus enim ibi talibus disputat in
traxerant ad pietatem isteconuerteret. Etiam hoc diligentius inspice & non te¬
p̾tereat qd creatoris quidem fide diximus non creaturarum non rationem scien¬
tes ꝙ ea que de celo dicuntur ad fidem ptinent. que uõ de creaturis disputatur
id rationem. Ded qͦd sequitur ad huc addamus. Sicubi ergo nos in libris cius
aliquid contra id inuenimus. qd ab ip̃o in ceteris locis pie detrinitate fuerat
diffinitum uel de adulteratum hoc & alienum aut p̃termissimus aut secũ¬

Expanded text:
non poteris, quia professionis meae tale vinculum non tenes. 15. Sed conjunganon poteris, quia professionis meae tale vinculum non tenes. 15. Sed conjungaphilus pro libris ipsius Origenis scripsit, edidimus, brevissimo libello superaddito, in quo evidentibus, ut arbitror, probamentis, corruptos esse in quamplurimis ab haereticis et malevolis libros ejus, ostendimus, et praecipue istos quos nunc exigis, ut isunt revera et obscurissimi et difficillimi. De rebus enim talibus ibi disputat, intraxerant, ad pietatem iste converteret. » Etiam hic diligentius inspice, uttereat, quod Creatoris quidem fidem diximus, creaturarum vero rationem: scientes quod ea quae de Deo dicuntur, ad fidem pertinent: quae vero de creaturis disputamus, ad rationem. Sed quod sequitur adhuc addamus: « Sicubi ergo nos in libris ejus aliquid contrarii invenimus, quod ab ipso in caeteris locis pie Al. fideliter de Trinitate fuerat definitum, velut adulteratum hoc et Al. est alienum, aut praetermisimus, aut secun
Abbreviated transcription (Latin):
isset interp̃tatus ꝙ plurima origenis uet cius eloquentum in explicando
uel interp̃tando diligentum liud issenus eumq nobio sequendum in operi¬
simili diceremus post aliquanta etiam hec ad iecimus. Hunc g̾ etim aĩo noc
sinit noieloquentic uiribus discipline tñ regulis in quintum possumus seq
mur obseruantes hoc ne ca que in libris origenis a semetip̃o discrepantu in ue¬
bi ruter ptereat quem dixiqr non proferam ea que in libris origenis a semet¬
ipo discropintu mueniuntur itq contrarui. Non enim generaliter ꝓmissi :¬
me uion ꝑlaturum que cent fidei contraria sed que sibi eẽnt ip̃i contraria ul
que asrmctipo discreꝑaint non que a meuł ab aliquo alio discreparent. Non
S exHoc sermone subripientes mimici calumpniis generent ut dicant me
promississe quia si quid contrarium est uel discrepat afide nr̃a ꝑferam hoc etĩ
uenict amplecti poterio siuõ in aliquotibi minus impletum uidetur culpare

Expanded text:
 ejus vel eloquentiam in explicando, vel in interpretando diligentiam laudassemus, eumque nobis sequendum in opersimili diceremus, post aliquanta etiam hoc Al. haec adjecimus: « Hunc ergo etiam nos, licet non eloquentiae viribus, disciplinae tmur, obseruantes scilicet, ne ea, quae in libris Origenis a se ipso discrepantia inuepraetereat, quem dixi, quia non proferam ea quae in libris Origenis a semetipso discrepantia inveniuntur atque contraria. Non enim generaliter promisi me non prolaturum, quae essent fidei contraria, sed quae ipsi sibi essent contraria, vel quae a semetipso discrepant, non quae a me, vel ab alio aliquo discreparent. Non ergo hoc Al. ex sermone subripientes inimici calumnias generent, ut dicant me promisisse, quia si quid contrarium est, vel discrepat a fide nostra, proferam. Hoc etiavenies, amplecti poteris. Si vero in aliquo tibi minus impletum videtur  Al. videbitur, culpare
Abbreviated transcription (Latin):
& orõ ꝓnobis saluatoris impletur paterda ut quomõ ego & tu unum sumus ita
absq ulla ambiguitate sententiam accipite & aliam & tunc concludam apolo¬
gie nr̃e pͥmum uolumen. Innumera suntͤ eius dicta de talibus ltem ex codem
libro sub eo capitulo ubi scriptum est ex quo totum corpus compatum & congluti¬
natum ꝑ omnem uincturam subministrationis secundum oꝑationem in mẽ¬
suram unuscuiusq menbri augmentum corporis facit in edificationem sui in

Expanded text:
et Oratio in nobis Salvatoris implebitur: Pater da, ut quomodo ego et tu unum sumus: ita et Oratio in nobis Salvatoris implebitur: Pater da, ut quomodo ego et tu unum sumus: ita absque ulla ambiguitate sententiam, accipite et aliam; et tunc concludam Apologiae nostrae primum volumen. Innumera sunt enim ejus dicta de talibus. Item ex eodem libro sub eo capitulo, ubi scriptum est, Ex quo totum corpus compactum et conglutinatum per omnem juncturam 349 subministrationis, secundum operationem in mensuram uniuscujusque membri, augmentum c
Abbreviated transcription (Latin):
re. Uis m inquid non fuit sed ꝙ ex alt̾ius psona dixi alterius sit.Si quid sane
ex inde dictum acnullius interiectipłona scͥptum legeris hoc michi merito de¬
bet ascbi & quid omnes istos effundimus quod suꝑuis desud auimus agones.
Tantum ualet frontis duritu sed agefut acquiescamus etiam in hoc non ut res
sed ut ip̃e postulat conuncatur Ex his commentariis libro ẜode ea re quam pro¬
posuit sub eocapitulo ubi scriptum est solliciti seruare unitate sp̃s in uinculo
pacis unum corpus & unum sp̃s sicut uocati estis in una speuocationis uestre¬
post aliquanta queritur in ꝗt quomõ una spes uocationis regnum celorum qͥĩ
unam domum deipatris esse dicimus & in una domo plurimas mansiones.
ꝙ infine & resurrectionis consũm atione in pͥstinum statum restituenda sint
omni qñ omnes unus corpus efficimur & in unum ꝓfectum reformamur.

Expanded text:
re? Vis mihi, inquit, non fiat, si quod ex alterius persona dixi, alterius sit; si quod sane re? Vis mihi, inquit, non fiat, si quod ex alterius persona dixi, alterius sit; si quod sane exinde dictum, ac, nullius interjecta persona, scriptum legeris, hoc mihi merito debet adscribi. Et quid omnes istos effundimus, quos superius desudavimus agones? Tantum valet frontis duritia. Sed age fiat, acquiescamus etiam in hoc, non ut res, sed ut ipse postulat, convincatur. Ex his Commentariis libro secundo de ea re quam proposui Al. proposuit, sub eo capitulo, ubi scriptum est: Solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis: unum corpus et unus spiritus, sicut et vocati estis in una spesint mansiones? Ad quod unam spem vocationis regnum coelorum, quasi unam domum Dei Patris esse, dicimus, et in una domo plurimas mansiones. quod in fine et in consummatione rerum, in pristinum statum restituenda sint omnia, quando omnes unum corpus efficiemur, et in virum perfectum reformabimur,
Abbreviated transcription (Latin):
peuin pdicieio uon tipleatiur. Item de eadem re ex eisdem commnentario lc ui
uoi ii p̃t pro quoleg itione fungor in chithena post aliquanta pillum iterum su
uirunditue &enec dum scunus secundum ꝙ oportet nos sare & ꝑspeculum iu¬
demus in enigmite istieum dixisse contendo & tunc uereposse in confidentia
eu mgrlii apue misteria cum cathenim deposuerit & de carcere liber exierit Ni¬
si for& i uinculis absep uinculis computandus est qui conuersitionem habet
sns celio & ale quo dici potest. Uos autem in cirne non estis sed inspũ sitñ spõ dei
hibitat in uobus stem de eadem re ex commentario epistole piuli ad philemonẽ
sub coripitulo ubi ait. S alutat te epb ifras concaptuuis meue post aliquanta nͥ
unum esse in multi sepe docuimus seduti figura ꝑ quam scientie mistice ui¬
& omnia restituenda esse in unum stitum atq in unum corpus reintegrandos
non solum homineo sed & demones & angelos refugas a me dictum potes ꝓfer¬

Expanded text:
edicatio compleatur. » Item de eadem re, ex eisdem Commentariis, libro tertio, capitulo ubi dicit: Pro quo legatione fungor in catena , post aliquanta per illum iterum suucircumdamur, et necdum scimus secundum quod oportet nos scire, et per speculum videmus in aenigmate, ista eumEvangelii, aperire mysteria, cum catenam deposuerit, et de carcere liber exierit: nisi forte et in vinculis absque vinculis computandus est, qui conversationem habet in coelis, et de quo dici potest: Vos autem non estis in carne, sed in spiritu: si habitat in vobis . » Item de eadem re, ex Commentario Epistolae Pauli ad Philemonem sub eo capitulo, ubi ait: Salutat te Epaphras concaptivus meus : post aliquanta: « Nisi unum esse, in multis saepe docuimus: 348 sed uti figura, per quam scientiae mysticae vil. videtis. Numquid et omnia restituenda esse in unum statum atque in unum corpus reintegrandos non solum homines, sed daemones et angelos refugas, dictum a me potes refer
Abbreviated transcription (Latin):
mus ad nos ueniẽtes & silentiũ ꝑdimus. Aut si nõ uidemꝰ suꝑbi argui¬
mur. Interdũ ut uisitãtibus reddamus uicem. ad suꝑbas fores pgimus. ĩ t
terit arator stiuã retinẽs. alłã decantat. Sudans messor psalmis se ad¬
uocat. & curua attodẽs uitẽ falce nuutor aliꝗd dauiticũ canit. Hec sũt
in hac ꝓuintu carmiã. Hee ut uulgo dr̃ amatorie cãtioes:

Expanded text:
mus ad nos uenientes et silentium perdimus, aut non uidemus et superbiae arguimus ad nos uenientes et silentium perdimus, aut non uidemus et superbiae arguimur. interdumque, ut uisitantibus reddamus uicem, ad superbas fores pergimus et inter teris, arator stiuam tenens alleluia decantat, sudans messor psalmis se auocat et curua adtondens uitem falce uinitor aliquid Dauiticum canit. haec sunt in hac prouincia carmi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ infimo sermone honorandũ est. Ubi sũt late porticus ubiꝰ au¬
rata laquearia. ubi domus miscroꝵ penis & dampnatoꝵ labore uestite.
Ubi ad instar palacii opibus pͥuatoꝵ extructe basilice. ut uile corpusculũ
honiis p̾ciosius in ambulet. & qĩ mũdo quicꝙͣ possit ec̃ ornatiꝰ tecta sua
migio uelit aspicẽ ꝙ̃ celum. Bethieem ecce in hoc paruo terre foramine
celoꝵ conditor natus ẽ. Hic ĩuolutus pãnis. hic uisus a pastoribus. hic de¬
mõstatus astella hic adoratus a magis. Et puto sanctior locus ẽ.rupetar¬
ecclĩa. sunt trophea aplõꝵ & martirũ. ẽ ibi xͥ uera cõfessio. & ab apło p̃dicata
fides & gentilitate calcata in sublime cotidie erigitur uocabulũ xinũ. S
ip̃a ãbitio potentia magͥtudo urbis. uideri & uidere.salutari & salutare.
laudare detrahẽ. uel audire: uel ꝓloqui in tanta frequẽtia hominũ. salte
ĩuictũ uidẽ apposito monachoꝵ & leta quiete aliena sũt. Aut ei uide¬

Expanded text:
quam infirmo sermone honorandum est. ubi sunt latae porticus? ubi aurata laquearia? ubi domus miserorum poenis et damnatorum labore uestitae? ubi ad instar palatii opibus priuatorum extructae basilicae, ut uile corpusculum hominis pretiosius inambulet et, quasi mundo quicquam possit esse ornatius, tecta sua magis uelit aspicere quam caelum? ecce in hoc paruo terrae foramine caelorum conditor natus est. hic inuolutus pannis, hic uisus a pastoribus, hic demonstratus ab stella, hic adoratus a magis. et, puto, sanctior locus est rupe Taria, sunt tropea apostolorum et martyrum, est Christi uera confessio et ab apostolis praedicata fides et gentilitate calcata in sublime se cotidie erigens uocabulum Christianum, sed ipsa ambitio, potentia, magnitudo urbis, uideri et uidere, salutari et salutare, laudare et detrahere, audire uel proloqui et tantam frequentiam hominum saltim inuitum pati a proposito monachorum et quiete aliena sunt. aut enim uide
Abbreviated transcription (Latin):
do. tot hemus psonarum similitudines quot peccata. Qua pꝑ quia iã mul
ta iute spatiã transiuimꝰ fluctuãdo. & nauis nra nẽ procellaꝵ coͬcussatur¬
bine. nẽ scopuloꝵ illiisioibus ꝑforata ẽ. quã pͥmũ licet qĩ quedam pꝑ sccre¬

Expanded text:
do, tot habemus personarum similitudines, quot peccata. Quapropter, quia multum do, tot habemus personarum similitudines, quot peccata. Quapropter, quia multum iam uitae spatium transiuimus fluctuando et nauis nostra nunc procellarum concussa turbine, nunc scopulorum inlisionibus perforata est, quam primum licet, quasi quendam portum secre