comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dentur fecisse scisma ꝙͣ alii ydolatriã gͣuius dñr¬
reccasse et sed̾m hoc illud scełacius erit aduibium.¬
nam qnͣto maior est ꝯtemptus tanto magis scele¬
rate peccatur a iidice aittẽ loĩe

Expanded text:
dentur fecisse schisma, quam alii idolatriam, gravius ddentur fecisse schisma, quam alii idolatriam, gravius dpeccasse et secundum hoc illud sceleratius erit adverNam quanto maior est contemptus, tanto magis scelrate peccatur. A iudice autem homine
Abbreviated transcription (Latin):
qr post mortem salomonis relicto roboam filio suo fam que offe¬
cientes scisma. ad heserunt ieroboã. demoliuit ⁊ de¬
dit. in dispersionem. It abdo proph̾a. muissus a dñc¬
ad Ieroboam ad exprobandũ sibi pccm scismatis ꝓ
hibitus apud illos scismaticos panem comedere et
sentire ꝙ hoc pcc̃m sit grauius heresi ee om̃i peccato
ait enim. ydolum. fabricatũ atq adoratum est nͤt
ꝓhicus liber. ira relig̃. Miccensus. et scisma tempta¬
tum. ydolatria: gładio. punita est exustio libri bel¬
lica clade. ⁊ ꝑegrina captiuitate scisma hyatu t̾re¬
sepultis auctorib et. c̾ et .iͣ. quis iam dubitauerit
hec eẽ scełatius amissum. ꝙ est gͣuius uindicatũ:
xxiiii. q .i. non afferamus. s ccͣ heresis est maius cͥ¬
men. qr optinet primũ locum inpenis .xxxii.q.uii.¬
ad nexam maxĩe ex quo ꝑseuerat. ut supra. uel dic.
ꝙ l hesis sit maius crimen. in suinatura ꝙͣ scisma¬
tũ qr exeis maiori ꝯtumatia isli de quib aie. Ioͫ. ut¬

Expanded text:
 post mortem Salomonis, relicto Roboam filio suo, facientes schisma adheserunt Hieroboam, demolivit et dedit in dispersionem. Item Abdon propheta missus a doad Hieroboam, ad exprobrandum sibi peccatum schismatis, hibitus est apud illos schismaticos panem comedere et sentire, quod hoc peccatum sit gravius heresi et omni peccato. Ait enim: idolum fabricatum atque adoratum est et icus liber ira regis succensus et schisma tentatum, idolatria gladio punita est, exustio libri, bellica clade et peregrina captivitate, schisma hiatu tesepultis auctoribus in inferno. Quis iam dubitaverit se sceleratius commissum, quod est gravius vindicatum, XXIIII questione I, non afferamus. Sed contra: Heresis est maius cmen, quia obtinet primum locum in penis solutiannexam, maxime ex quo perseverat, ut supra, vel dic quod licet heresis sit maius crimen in sui natura quam schismaquia ex maiori contumacia illi, de quibus agit Hieronymus
Abbreviated transcription (Latin):
qr nondum
erat ei ius
tionem ce ip̃o faciendã. si aut̃ manifestum eẽt qd̾ ille ĩpediẽs
nlłm ius heret in electõẽ et post electcẽm fram̃ se opponeret.
ne ꝯfirmaret᷑ uel institueret᷑ electus allegans id solum ꝙ¬
sine ius assensu fuit elc̃s posset tunc redimere uexationẽ
suã sicut magr̾ hic ĩnuit. s et si añ electcem aliquis de qͦ
ꝯstaret nllm hr̃e in electcẽ ius impediret electtẽm faciend̾
simplicit̾.i. ne fieret aliqͣ electio posset capłm redimere
uexatrem̃ suam. si aut̃ impediret n̾̃ne oĩo fieret electio sed
ne de isto fieret electio uel de illo forte capłm. tunc nich̃ poss
dare impedienti. st̃ nec ille. cuius electio impediretur.¬
¶ Quid si sacerdos non uelit ꝑexicł̃m. in periculo mortis
ꝯstitutum baptiz are uisi sibi data peccu na poterit ne ei da
ri sine ꝑiculo symonie in tali ncc̾itate. ñͦ credo qd in hxc caũ¬

Expanded text:
 nondum erat ei ius tionem de ipso faciendam. Si autem manifestum esset quod ille impediens nullum ius haberet in electione et post electionem factam se opponeret ne confirmaretur instaretque electus, allegans id solum quod eius assensu fuit electus, posset tunc redimere vexationem suam, sicut magister hic innuit. Sed etsi ante electionem aliquis, de quo constaret nullum habere in electione ius, impediret electionem faciendam simpliciter, id est ne fieret aliqua electio, posset capitulum redimere vexationem suam. Si autem impediret, nonne omnino fieret electio. Sed ne de isto fieret electio vel de illo, forte capitulum tunc nihil posset dare impedienti, sicut nec ille cuius electio impediretur. Quid si sacerdos parvulum in periculo mortis constitutum baptizare nollet, nisi data pecunia, poterit ne dari et sine periculo simonie in tali necessitate? Re
Abbreviated transcription (Latin):
est inter legatum et donationem
cã mortis in quibusdã qi legatum
ab herete semper tradinur donatum
rã mortis obligatur dopans et nõ
in legato. It̾ qͣuis si ac̃cusat tesbñ¬
ut fłm amittt legatum non donaõ¬
nem cã mortis. ał. si ex aliqua cã rel¬
cinditur testinet donatio cã moeas
torum redacta est ut idemuit̾ sit in utrcq. inst̾. de¬
conationibus.s.ii. Tercia est cotidiana et usuał
quam faciunt fideles ad altare uel matĩ sacerdotis.
sunt dande. sacerdoti parrechiali tm̃ qr pro peccis
offeruntur et illetẽ ex officio orare pro ꝓpło uł
si alii ecc̃e offerantur. prelato. eiusdem ecc̃e dan

Expanded text:
est inter legatum et donationem causa mortis in quibusdam, quia legatum ab herede semper traditur. Donatumcausa mortis obligatur donans et non in legato. Item si quis accusat testamentum, amittit legatum, non donationem causa mortis. Alias si ex alia causa rescinditur testamentum et donatio causa torum redacta est, ut idem iuris sit in utroque. Tertia est quotidiana et usualis, quam faciunt fideles ad altare vel ad manum sacerdotis. Sunt autem dande sacerdoti parochiali tantum quia pro peccatis offeruntur et illi tenentur ex officio orare pro populo vel, si alie ecclesie offerantur, prelato eiusdem ecclesie dan
Abbreviated transcription (Latin):
in prealł. det̾ ¶ Patet exp̾missis quod debitor non tenetur solu̾e
usuras. et si soluit potest repeteres quid si turauit se solutur̃
laxandum ip̃m iuram̃tum. si per hant uiã¬

Expanded text:
 Pennaforte Patet ex premissis quod debitor non tenetur solvere usuras et si solvit potest repetere. Sed quid si iuravit se soluturum; laxandum ipsum iuramentum. Si per hanc via
Abbreviated transcription (Latin):
bior uellet:. cesistere. uẽcetur qd̃ ad petionem credi¬
toris posset eum cegẽ uidex ecc̃asticus. ut ride¬
ret. ei corameo. uel satiffaceret. ar .exͣ. de ordi.¬
iuendicare indirecte et ccc̃one alt̾ius qõnis
mote coram eo de re de qua. al̃. non posset . exͣ de.
Item. noͣ. ꝙ creditor potest exigere uel ꝯpẽsare
non soł expensas quas fecit colligendos fruc¬
tus sed etiam quas fecit bona fide cura rẽ. pig.¬
noratam. Item si caũ forturto uel sine culpa
sua res periit uel deceriorata est. non tenetur
creditor. sed si dolo uel culpa sua tenetur .e. de.¬

Expanded text:
bitor desistere, videtur quod ad petitionem credis posset eum cogere iudex ecclesiasticus ut responderet ei coram eo vel satisfaceret. Sepe iudicare indirecte et occasione alterius questionis mote coram eo de re de qua alias non posset. ADHUC Item nota, quod creditor potest exigere vel compensare, non solum expensas quas fecit colligendo fructus, sed etiam quas fecit bona fide circa rem pignoratam. Item si casu fortuito, vel sine culpa sua res periit vel deteriorata est, non tenetur creditor, sed si dolo vel culpa tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃test ꝙ ecca potest de omibus caĩs
cognoscere per modum denuntia¬
tionis et compellere ad agendam
hit creditorẽ ĩ
uididõ super
aliqua re corã
indice quia cre
uentus potest
debitorẽ recon¬
uenire coram

Expanded text:
lesia potest de omnibus causis cognoscere per modum denunciationis et compellere ad agendam hit debitorem in iudicio super aliqua re coram iudice, quia tunc ventus potest creditorem reconvenire coram
Abbreviated transcription (Latin):
RA
in sorte potest agere ad residuũ. si uero plus. tẽ restituere debi¬
bitor contra creditorem uel er᷑ ita et hẽs debitoris. contra credtto¬
rem uel contra heredem eius et eã. et si forte creditor uel hẽs eius
modo. maliũ transtulit tẽ possõr computare in sortem non
solum fructus quos ip̃e precepit sed etiam om̃s quos anteri¬
ores perceperint a tempore primi ccͣctus. exͣ de pigno cum contͤ¬

Expanded text:
rat in sorte, potest agere ad residuum. Si vero plus, tenetur restituere debibitor contra creditorem vel econverso, ita et heres debitoris contra creditorem vel contra heredem eius et econverso. Et si forte creditor vel heres eius odo in alium transtulit, possessor tenetur computare in sortem non solum fructus quos ipse percepit, sed etiam omnes quos et anteriores perceperant a tempore primi contractus. Extravagant
Abbreviated transcription (Latin):
bum illud. in ore duorum uel trium stet omne
plures casus in quibus. plures testes. requirun¬
tur. It potest dispensare contra apłm et omẽm
hoĩem quantũcumq sc̃m̃ et eorum dicta muta¬
re nisi in hiis que illi. de fider ar¬

Expanded text:
ut illa: In ore duorum vel trium stet omne plures casus in quibus plures testes requiruntur. Item potest dispensare contra apostolum et omnem hominem quantumcunque sanctum et eorum dicta mutare, nisi in his que illi de fidei ar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtitientiam. ut dem̃ est et nocificatõ
eiusd̾ ꝯssꝰ. fcã publice perione. sicut in
nͣmũo. orrnali. nccã est notificatio cõ¬
sensus. It̾ cradicio fc̃ĩ in manu pit᷑.
persone. Icem approbacio et receptio
feã per illam publicã prsonam qr qnͣ¬
cumcum uoueat aliquis ueltͣoat
pel der secd̃ quant᷑ in sẽm hi. tmnͣ.¬

Expanded text:
continentiam, ut dictum est, et notificatio eiusdem consensus facta publice persone, sicut innio carnali necessaria est notificatio consensus. Item traditio facta in manu publice persone. Item approbatio et receptio facta per illam publicam personam, quia quantuncumque voveat aliquis vel tradat vel det se deo quantum in se est in h
Abbreviated transcription (Latin):
quod absq ordinis susceptione et regu¬
lari professione potest in scło rematiẽ¬
do aliquis uel aliqua facere uot̾ casti
sed ꝯsentiat de presenti in ꝯtinenciã
perpetuam obseruandã et tradat se
ad hoc pocãtem et uis corporis sui ecͣͣ
oadem persona publica et approbãte
ductio et ꝯsu̾matio.ĩniii. hiꝰ quant̃
potest fieri m hec seculo. unde sicut pꝰ
non potest alter altero uiuente ad
scda uota transire et si fuerit ꝯsũma

Expanded text:
quod absque ordinis susceptione et regulari professione potest in seculo remanendo aliquis vel aliqua facere votum castised consentiat de presenti in continentiam perpetuam observandam et tradat se ad hoc potestatem et ius corporis sui et animi, eadem persona publica approbante et ductio et consummatio matrimonii huius, quantum potest fieri in hoc seculo. Unde sicut posnon potest alter altero vivente ad secunda vota transire et, si fuerit consummat
Abbreviated transcription (Latin):
spirituale tñ qͥ assit uicarius dm̃ qui
lcco euis accepret et recipiẽt hiꝰ uotum
ec tradicionem non erit nisi uotum
simplex. quod emictitur a seculari et ĩ
qui super talibus hñt mandat̾ episcopi
generale uel speciale et illi qui de con¬
suetudine talia uota ꝯsueuerunt reci¬
pere et islietiam qui gerunt nogocium
ep̃im hac parte abs m̾ dato dum cam̃
episcopus quod gestum est postinod̾
hoãt ratum oiñs ecce persone. quo ad ħ
credo qd̾ sint hñte pro priuacis. Non¬

Expanded text:
spirituale, tamen nisi adsit vicarius domini, qui loco eius acceptet et recipiat huiusmodi votum et traditionem, non erit nisi votum simplex, quod bene emittitur a seculari et in qui super talibus habent mandatum episcopi generale vel speciale et illi qui de consuetudine talia vota consueverunt recipere et illi etiam qui gerunt negotium episcopi in hac parte absque mandato, dum tamen episcopus, quod gestum est, postmodum habeat ratum. Omnes cetere persone quoad hoc, credo quod sint habende pro privatis.
Abbreviated transcription (Latin):
hendũs hec estqr in simplici uoto con¬
tiliencie sola est ꝓmissio de futuro iu¬
tur predc̃a sollempnitas fiat traductõ¬
ec transł̾o et transitus in tus et potã¬
dem xp̃iper approbationẽ et receptio¬
nem fcam per hiꝰ publicã ec sicut in

Expanded text:
 hec est: quia in simplici voto continentie sola est promissio detur predicta solemnitas, fit traductio et transitus in ius et potestatem Christi per approbationem et receptionem factam per huiusmodi publicam person
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uotum simpͣ est cui nulla ad hibetur
sollempnitas. sollempne uero dicitur
cui certa notificatio uel expssio de uire
aut̃ de consuetudĩe introducta ad hi¬
adhibetur sollempnitas per susceptio¬
nem pere et baculi benidci a sacerdote.
uel ꝑ susceptionẽ crucis in uoco terre scẽ. Uotum autẽ ꝯfinẽ¬
cie scdmquosdam sollempniiatur per suscepttẽm sacri ordĩs
uel hĩtus regularis uel ꝑ publicam scripturam uel per ar¬
iusi tribus modis. Uno modo per sacri ordinis susceptcẽm.
nero alio m cum aliquis uel aliqua receperit uestem satmͣ
a quocumq et post susceptionem incipit coħitare cũ atiis
quam diu ibi stet inter illos uel illas. s. per triduũ ut exͣ. de¬
ep̃o uela fłe uel abbatissa. aut coram duob uel tribus cesti¬
bus. ego tͣne deuoueo ħs religioni qi hec est aliud ẜ tpm qmͣ¬

Expanded text:
 votum simplex est cui nulla adhibetur solemnitas. Solemne vero dicitur, cui certa notificatio vel expressio de iure aut de consuetudine introducta adhiadhibetur solemnitas per susceptionem pere et baculi benedicti a sacerdote vel per susceptionem crucis in voto terre sancte. Votum autem continentie secundum quosdam solennizatur per susceptionem sacri ordinis vel habitus regularis vel per publicam scripturam vel per atnisi tribus modis. Uno modo per sacri ordinis susceptionem. Alio modo, cum aliquis vel aliqua receperit vestem sacram a quocunque et post susceptionem incipit cohabitare cum aliis quandiu ibi stet inter illos vel illas, scilicet per triduum. Teepiscopo vel abbatissa aut coram duobus vel tribus testibus: ego me devoveo huic religioni, quia hoc non est aliud secundum
Abbreviated transcription (Latin):
quo casu non tẽ
quis exequi uo¬
cum. nisi ex tan¬
te condicione uł
die cum aliquis
uouet sine con¬
dicione uel tem¬
poris prefixione
de illud exequi
statim cum põt
nisi cum ĩ uouen¬

Expanded text:
quo casu non tenetur quis exequi votum, nisi extante conditione vel die. Cum aut aliquis vovet sine conditione vel temporis prefixione, tenetur illud exequi statim cum potest, nisi iam in voven
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sed pone quod xp̃ianus accepit usuras. aiu¬
deo cui restituet uidetur quod iudeo per ea que
cituat om̃es usuras quas accepit.ꝙ nisiuelĩt
facere tucius xp̃iano ꝯsulo quod cum auct̃e
eccẽ restituat noĩe iudei illis xp̃ianis a qui¬
bus ip̃e iudeus exegerat usuras. ⁊ notificet.
hec uideo. ut sciat se lib̾atum ab illis xpĩanis
per istius soł̃onem. nec poterit ab eo repec̾e cũ
utiliter gesserit negociũ ip̃ius iudeoͥ et ideo

Expanded text:
Sed pone quod christianus accepit usuras a iudeo; cui restituet? Videtur quod iudeo, per ea que tituat omnes usuras quas accepit, quod nisi velit facere, sanius christiano consulo, quod cum auctoritate ecclesie restituat nomine iudei illis christianis, a quibus ipse iudeus exegerat usuras et notificet hoc iudeo, ut sciat se liberatum ab illis christianis per istius solutionem nec poterit ab eo repeti, cum utiliter gesserit negotium ipsius iudei et ideo velit
Abbreviated transcription (Latin):
bus in quib hiꝰ ꝑaf̾nalia de ꝯsuecudĩe lccum hñt. in
quibusdã enim locis lccũ non hñt. s eo ip̃o ꝙ uir ducit
uxorẽ onnã que ht̃ uxor accipit in dotẽ. et h xix. forte or̃ã
mobłia que hñt inspecta u̾tate siit coĩa quicquid sit
fide aliquid recinet de boĩs que ãte
hũerat. uł post mod̾ lucrata est
cũ uiro pͤcat nisi de exp̃ssa uolũca¬
te uiri ħ faciat qui qͣnt̾ ad ħ põt
sibi p̾iudicare et uiri ꝯsuetudi̾ario

Expanded text:
udine locum habent. In quibusdam autem locum non habent, sed eo ipso quod vir duxit uxorem, omnia que habet uxor, accipit in dotem. Et licet forte omnia mobilia que habent, inspecta veritate, sint communia, quicquid sit fide, aliquid retinet de bonis que ante habuerat vel postmodum lucrata est cum viro, peccat, nisi de expressa voluntate viri hoc faciat, qui quantum ad hoc potest sibi preiudicare et iuri consuetudinario
Abbreviated transcription (Latin):
es ñ displiceat ma¬
rito in corde. licet
fortealiqñ. prohi¬
buerit ore solent
enĩ matiti facere
uxorib absolute.
ut sic tꝑẽnt eas ñ

Expanded text:
n displiceat marito in corde, licet forte aliquando prohibuerit ore. Solent enim mariti facere uxoribus absolute ut sic temperent eas, n
Abbreviated transcription (Latin):
ibi dicit aug̾. cuidã ꝯiugate. nil de tua ueste nich̃ de tuo
auro. uel de argento uel quaq peccuma. uel reb ulłter¬
renis tuis sine arbitrio uni tui facere cebuisti. Kexyma¬
go. aug̃. ibi uiris feminas subditas et pene famulas
non subicitur uiro .i. capiti suo eiusdẽ criminis rea ẽ
cuius et uir si nõ suo capiti subiciat᷑.i. xp̃o. Mulierem.¬

Expanded text:
Ibi dicit Augustinus cuidam coniugate: Nil de tua veste, nil de tuo auro vel argento vel quacumque pecunia vel rebus ullis terrenis tuis, sine arbitrio viri tui facere debuisti. Item Augustinus: Viris feminas subditas et pene famulas non subiicitur viro, id est capiti suo, eiusdem criminis rea est cuius et vir, si non suo capiti subiiciatur, id e
Abbreviated transcription (Latin):
¶otum est alicuius bont cũ
deliberatione facta promissio
si enim fiat de re mala uel etiã
de bona. sed sirie deliberatione.
non obligat ysidorus .xxii.q.¬
.iiii. in malis ꝓmissis rescindere

Expanded text:
Votum est alicuius boni, cum deliberatione, facta promissio. Si enim fiat de re mala vel etiam de bona sine deliberatione, non obligat. Isidorus: In malis promissis rescinde
Abbreviated transcription (Latin):
negligendo uel nesciendo uiolat et offendit
Item qui disputat. de iudicio principis uel
iudicat et ħ nisi enidenter constatet sllud ẽẽ

Expanded text:
negligendo vel nesciendo violat et offendit. Item qui disputat de iudicio principis vel iudicat et hoc nisi evidenter constaret illud e
Abbreviated transcription (Latin):
enormiter. uel manifeste de¬
ceptũ licet fuerit pura uendi¬
tio et rectai tentõ nec fuit do¬
lus adhibitus et ideo extu set᷑
ab usura tñ. debet remouere.
deceptr̃em uel supplendo iustũ
precium et restituendo remp̃-¬
cio ꝙ numerauit sibi reddito.¬
fiet autẽ estimatio deceptoĩs

Expanded text:
enormiter vel manifeste deceptum, licet fuerit pura venditio et recta intentio, nec fuit dolus adhibitus et ideo excusetur ab usura, tamen debet removere deceptionem vel supplendo iustum pretium vel restituendo rem, pretio quod numeravit sibi redditoFiet autem estimatio decepti
Abbreviated transcription (Latin):
morte cestatoris. uel postqm̃ satse
esse heredem institut᷑ et de scribere ibi
omnes res defuncti sub testibus et
num. si remote sunt res. et tunc ñ
tenebitur creditoribus ultra illud¬
ꝙ ĩuentum fuerit in h̾editate. ał. Ei
non fecit ĩuentariũ denebitur in
que debetur liberis que appellatur
debitum bonorum subsidiũ. que est
alia liuma que debetur per legem fala¬
diam etiam exͣneo hẽdi instituto. et
est.iiii. pars quam de ducit et sibi re¬
tinet institutus de legatis et quibus¬
dam aliis reb qñ supra dedrantẽ est
aliquid relictũ inlegatis. et debetur
illis solutis non remaneret
sib̃i suamłimara. Nam inłima
paternon potuit gͣuare. filiũ.

Expanded text:
morte testatoris vel postquam scit se esse heredem institutum et describere ibi omnes res defuncti sub testibus et l infra annum si remote sunt res, et tunc non tenebitur creditoribus ultra id quod inventum fuerit in hereditate. Alias, si non fecerit inventarium, tenebitur in que debetur liberis, que appellatur debitum bonorum subsidium, que est Alia que debetur per legem Falcidiam, etiam extraneo heredi instituto et est quarta pars, quam deducit et sibi retinet institutus, de legatis et quibusdam aliis rebus, quando supra dodrantem est aliquid relictum in legatis et debetur illis solutis non remaneret sibi legitima. Nam in legitima pater non potuit gravare filium.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quid si non sufficit heredi¬
tas ad tota debita persoluen¬
da: iuidetur quod si nonfecit.
inuentarium. nichominus
teneaturad omnia. si uero
fecit tunc non teneatur nisi
quantum hereditas sufficit.
quod in iudicio anime non
tenetur nisi quantum suf¬
ficit hereditas distingͦ tamẽ
inter debita et legata siue
relicta quia debita tenetur sol¬
uere absq detractione. Lime.
siue necesse est quantum po¬
test sufficere hereditas. delega¬
tis autem potest detrahere su
amłimam. si tot sunt quod

Expanded text:
Quid si non sufficit hereditas ad debita persolvenda? Videtur quod si non fecit inventarium, nihilominus teneatur ad omnia. Si vero fecit, tunc non teneatur nisi inquantum hereditas sufficit.quod in iudicio anime non tenetur, nisi quantum sufficit hereditas. Distinguo tamen inter debita et legata sive relicta, quia debita tenetur persolvere absque detractione legitime, si necesse est, quantum potest sufficere hereditas. De legatis autem potest detrahere suam legitimam, si tot sunt, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sationem periculi in me suscepti aliquid reci-
rei locate aliquid põt accipi qr res lecate pericu¬
lum pertinet. ad locantem. secus est in re mu
ronit tria. primũ qr in mutuo transfertur
rericulum inaccipientẽ secus in locato. Scd̃
qr peccunia non deterioratur perusũ. secus
in domo. uel equo.uel alia re. locata. Terciũ
qrusus peccunie nullum fructum ułutilita¬
tem parit utenti. secus in usu agri.uł domus.
uel equi. uel alt̾ius rei locate. licet ergo in caũt¬
ꝓpoĩto cesset prima ratio diffrĩe non tñ ces¬
sant dueultims et ideo cutiorest ħultima opĩe
maxĩe qr tales semꝑ faciũt tale mutuũ pp̃ sp̃e
quid p̾terea urͣ fieri in fraudẽ usurarũ exp̃s¬
sa est hodie decretał .exͣ. eodẽ.¬

Expanded text:
sationem periculi in me suscepti, aliquid recipirei locate aliquid potest accipi, quia rei locate periculum pertinet ad locantem; secus est in re mutponit tria: primum, quia in mutuo transfertur periculum in accipientem, secus in locato; secundum, quia pecunia non deterioratur per usum, secus in domo vel equo vel alia re locata; tertium, quia usus pecunie nullum fructum vel utilitatem parit utenti, secus in usu agri vel domus vel equi vel alterius rei locate. Licet ergo in casu proposito cesset prima ratio differentie, non tamen cessant due ultime. Et ideo tutior est hec ultima opinio maxime quia tales semper faciunt tale mutuum propter spem videtur fieri in fraudem usurarum. Et expressa est hodie decre de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbabilit̾ dubitatur utrũ fructus
illi plus uel minus debrant ualere
quam ꝙ emptor dedit ñ est usura.
.e. iͦ. c̾do uidicand̾. de creditore qui
possõnem alienam tecipit ꝓ certa pͦ¬
cunie quantitate ita ꝙ ułq ad ctes¬
niũ facia fructus suos. licet enĩ iͤ
ꝯtractus non sie usuratiꝰ ex for. pot cñ
fieri ĩ frautẽ usurar et recurrend̾
in foro cãrlim ad p̾sumptc̃es. sͣ. poĩtã.

Expanded text:
probabiliter dubitatur, utrum fructus illi plus vel minus debeant valere quam quod emptor dedit, non est usura. Eodem modo credo iudicandum de creditore qui possessionem alienam recipit pro certa pecunie quantitate, ita quod usque ad cenos faciat fructus suos. Licet enim iste contractus non sit usurarius ex forma, potest tamen fieri in fraudem usurarum. Et reiiciendum est in foro causarum ad presumptiones
Abbreviated transcription (Latin):
titatem recepturus aliquid
ultra sortem pro eo quod s¬
cipit in se peticulum .i. si pec¬
cuniam uel merces inde ẽp¬
Ttas ꝑtauerit saluas ał. non
tenẽtur sibi etiam desorte.
¶Item aliquis mutuat. brachi
tuir sibi .c. aurei et scit uł cre¬
dit dictos aureos ibi plus
ualere recipit autem in se
pericisium ut et primus. nũ¬
noncum enim mutuũ dica᷑
⁊ de meo fit tuum et ita om̃e
periculũ rei mutuate ad me
transferatur non ut incon¬
gruũ stin
ex for contractus. p̃ cñ fieri in frau¬
dem usurar̾. ut si tantus est agͥ
colugendi ualeant in autp̃no plus

Expanded text:
catori, recepturus aliquid ultra sortem, pro eo quod suscipit in se periculum, id est si pecuniam vel merces inde emptas portaverit salvas, alias non teneatur sibi etiam de sorte. Item aliquis mutuat Bart. M tur ei centum aurei et scit vel credit dictos aureos ibi plus valere, recipit autem in se periculum, ut et primus; numnon: cum enim mutuum dicatur, quia de meo fit tuum, ita ut et omne periculum rei mutuate ad te transferatur, non videtur incongruum ex forma contractus. Potest tamen fieri in fraudem usurarum, ut si tantus est agercolligendi valeant in autumno plus
Abbreviated transcription (Latin):
ca sunt quoꝵ examinatio siue
ergnitio et siñaꝑtinet ad ecc̃asticũ
uidicẽ ut symonia. hẽsis apostasia.
sacrilegiũ ꝑuirium. I cocorũ transgͥs¬
sio. et silia. sicue scłaria applłant᷑
crimina quorũ cegnicio ꝑtinz ad
iudicem scłarem ut hõicidiũ furtĩt.

Expanded text:
ca sunt, quorum examinatio sive cognitio et sententia pertinet ad ecclesiasticum iudicem, ut simonia, heresis, apostasia, sacrilegium, periurium, votorum transgressimilia. Sicut secularia appellantur crimina, quorum cognitio pertinet ad iudicem secularem, ut homicidium, furtum
Abbreviated transcription (Latin):
ficeli ferre huiꝰ¬
modi hĩtum
cerem cum eo
ip̃o profiteret᷑
se inficelitatis
huinsmodi ꝓ¬
fessoiem. et sic
mentirecur ꝑ
tale signum
m̃datio quod
consistit arra ꝯͣ
fidei professio¬
nem. sicut enĩ
mentiri et ita
⁊ signis cũ isti

Expanded text:
fideli ferre huiusmodi habitum terem, cum eo ipso profiteretur se infidelitatis huiusmodi professorem et sic mentiretur per tale signum mendacio quod consistit circa fidei professionem. Sicut enim mentiri, ita et sign
Abbreviated transcription (Latin):
ius spũale pp̃ connexitatem .i.q̃ .iii. siquis obie¬
emat qui confert beneficium an abeneficiato.
to. perpetuo .i. dum ip̃e uendicor teneat bene fm̃
non est symonia nec est prohĩtum. non tñ hxẽs-¬
tum. et hoc ita intellige ꝙ nich spuale int̾ueniat.¬
aliquem censum in signum subiectionis ep̃is¬
cumsis presbit ibi et tu per consen uiens laq̃ͣs oꝑas
tuas ut ibi officies. non hĩturus ał ibi aliqmͣ uitͥ¬
dictionem. nec omituis symoniam nec ał peccas.

Expanded text:
ius spirituale propter connexionem I questio III si quis obieemat qui confert beneficium, an a beneficiato: to perpetuo, id est dum ipse venditor teneat beneficium, non est simonia nec est prohibitum, non tamen honestum et hoc ita intellige quod nihil spirituaaliquem censum in signum subiectionis episcum sis presbyter et tu per consequens locas operas tuas ut ibi officies, non habiturus alias ibi aliquam iurisdictionem, nec committis simoniam, nec alias peccas.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ staturũ fuit quondam ab eugenio ppͣ postea
gistros liberalium arciũ ad minus gramatice
qui earuidẽ ecc̃arum clericos et alios scolares part¬
petes gratis instruerẽt. pp̃ quod
aliquod competens beneficium
magistro cuilibet in ecc̃a p̾betur

Expanded text:
statutum fuit quondam ab Eugenio papa, postea gistros liberalium artium, ad minus grammatice, qui earundem ecclesiarum clericos et alios scolares pauperes gratis instituerent, propter quod aliquod competens beneficium magistro cuilibet in ecclesia preber
Abbreviated transcription (Latin):
excõicatione. deposinone. rerum ablanone et milita¬
ri persecutione Excoĩcatione. qi hodie omnis hereti
tione quia indistincte siue sit csicus siue laicus. ppͣ. uel imperator.
uel quilitet inferior d deponi ab om̃i dignitate ut. xb.d. St papa.¬
solebant a ficeli¬
bus inhabitari.
sicut non peccarz
auquis damprri¬
firatusa fure uel
rapcore per incen¬
dium uel simili
modo si recupe¬
raret ab eo dãp¬
num suum li¬
cet fur autem
raptor nchil ha¬
beret quod non
esset ex faͬcto uel
rapma acquisi¬
cum dum damẽ
non reciperet ꝑ¬

Expanded text:
excommunicatione, depositione, rerum ablatione et militari persecutione. Excommunicatione, quia hodie omnis heretitione, quia indistincte, sive sit clericus sive laicus, papa vel imperator vel quilibet inferior, debet deponi ab omni dignitate. Rerum asolent a fidelibus inhabitari. Sicut non peccaret aliquis damnificatus a fure vel raptore per incendium vel simili modo, si recuperaret ab eo damnum suum, licet fur aut raptor nihil haberet, quod non esset ex furto vel rapina acquisitum, dum tamen non reciperet
Abbreviated transcription (Latin):
ri quod sic nam expresse dicit. hoc const̾ incc̃
iura et alia secularia potest trahere indirecte
et correptio sed̾m animam ad ip̃m ꝑtinet.¬
exͣ. de iudi. nouit. ¶Item pone quod est com¬
pleta prescriptio cum bona fide continua et
iusto titulo et aliis circunstãciis suprapõi¬
tis.postea incipit hĩe possessor consciãm rei
aliene nũquid tenetur restituere rem: ur ꝙ¬
concupisces. remproximi tui. Item quemt¬

Expanded text:
ique, nam expresse dicit hoc constitutio iura et alia secularia potest trahere indirecte et correctio secundum animam ad ipsam pertinet. Item pone quod est completa prescriptio, cum bona fide continua, ex iusto titulo et aliis circumstantiis suprapositis; postea incipit habere possessor conscientiam rei aliene; numquid tenetur restituere rem? Videconcupisces rem proximi. Item Au
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quid de ilis qui post mortẽ illo¬
rum quos custodierunt ĩ firman¬
tes scrupulosã hñt consciãm de mor¬
te illorum pro eo ꝙ ad peticionem
eorum uceuuerũt minũtorẽ qͥ minĩ¬
Uii¬

Expanded text:
Quid de illis, qui post mortem illorum quos custodierunt infirmantes scrupulosam habent conscientiam de morte illorum, pro eo quod ad petitionem eorum vocaverunt minutorem, qui minui
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicitur moũt atma se̾o uolũ¬
tarie et sine ncc̃itate. si em̃ defende¬
rent se uel sccios nocio. licet aliquis
ẽẽt a defendentib interfc̃s ex alia
ꝑte reliqui qui non intͥficeissent nee
interfectores adiauissent ñ ee̾nt.¬

Expanded text:
quod dicitur moverunt arma, quasi voluntarie et sine necessitate. Si enim defenderent se vel socios necessario, licet aliquis esset a defendentibus interfectus ex alia parte, reliqui interfuissent nec interfectores adiuvissent, non essent
Abbreviated transcription (Latin):
pecrat indeũ conuẽrter.de
sortilegis et diuinis ꝙ dei est ꝓ
s cui flo et illicite ascribentes in¬
numias aĩas trahunt ad ĩfõs
estagendum. uideamus igitur

Expanded text:
peccat in deum, consequenter de sortilegis et divinis, qui quod desibi falso et illicite ascribentes, innumeras animas trahunt ad inferos, est agendum. Gratianus Decr
Abbreviated transcription (Latin):
criminis hñti tolle quam cum possis et ha¬
bundans sis indigentibus denegare. esuriẽ¬
cium panis. est quem decines. nudorum: in¬
dum̃tum est ꝙ tu recludis miserorũ redemp¬
hii. Item peccant mortaliter non solũit qr  uel suplełiuau
pauperibus subtrahunt seo etiam quia ta sedalia lr̃a ht̃¬
libus personis conferunt et indignis aug̃ quod uales ⁊ s.¬

Expanded text:
criminis habenti tollere, quam, quum possis et abundes, indigentibus denegare. Esurientium panis est, quem tu detines; nudorum indumentum est, quod tu recludis; et miserorum redemare. Item peccant mortaliter, non solum quia pauperibus subtrahunt, sed etiam quia talibus turpibus personis conferunt et indignis. Augustinus:
Abbreviated transcription (Latin):
si rõne ordĩs sacri añs denebat᷑ ad horas :
tẽ eeposti degradatus dñtẽ ad ea que st̃
retinet beneficiũ. suspensus tñ aut ex¬
cõicatus uel degradatus ñ d officiare ec¬
clesiam in fue ordĩe. s cũ solus dicit
horas ille qui suspens̃ est uel degradatꝰ
aut cũ aliis ñ officianto ecoam̃ ñ d¬
dr̃e dñs uobistum uł silia uerba que
ad dignitatẽ ordĩs eius ꝑtinẽt excoĩoa¬
tus aut non d cum aliis dicere horas
error eẽt expressus in m̾dato nec tẽ obe¬
dire nisi fieret ex cã modiuꝰ et errorem Cal¬
criminis perpetrari sicut ꝓhibetur ali¬
qñ ne reliquie ciboꝵ exeõĩcati. misce¬
antur cum aliis reliquiis s ꝓiciañt

Expanded text:
si ratione ordinis sacri ante tenebatur ad horas, tenetur et post. Degradatus enim tenetur ad ea que sunt retinet beneficium. Suspensus tamen aut excommunicatus vel degradatus non debet officiare ecclesiam in suo ordine. Et cum solus dicit horas ille qui suspensus est vel degradatus aut cum aliis non officiando ecclesiam, non ddominus vobiscum vel similia verba que ad dignitatem ordinis pertinent. Excommunicatus autem non debet cum aliis dicere horas,error esset expressus in mandato nec tenetur obedire, nisi fieret ex causa in odium et terrorem criminis perpetrati, sicut prohibetur aliquando, ne reliquie ciborum excommunicati misceantur cum aliis reliquiis, sed proiiciantur
Abbreviated transcription (Latin):
ficium ec¬
clesiasti¬
tunc oĩ
modo de¬
beret por¬
terrius
cum iusta cau
deseruiũit eccãm. sunt ĩ statu
saluandorũ ad heclicet aliqui
scandaliz entur uolentes sibi
applaude in pecc̃is ⁊ dicẽtes oĩa
iure que suꝑ hec emanauint
de consilio intelligenda dico ꝙ
non. cumet᷑am pro tali apꝰ ta¬
sia pena grauis ⁊ multiplex t̃¬
est consilium sed preceptum.
siesset consilium nullus astrĩ¬
gerecur nec non seruantes in
aliquo punirentur.ut d.iiii.¬

Expanded text:
ficium ecclesiastitunc omni modo deberet portius cum iusta caudeserviunt ecclesie, sunt in statu salvandorum? Ad hoc, licet multi scandalizentur, volentes sibi applaudere in peccatis et dicentes omnia iura que propter hoc emanaverunt de consilio intelligenda, dico quod non. Cum enim pro tali apostasia pena gravior et multiplex imest consilium, sed preceptum, quia si esset consilium, nullus astringeretur necnon servantes in aliquo punirentur. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
etiamgladiũ super femur per
medium castrorũ transiẽcis.
deporta. inportam nec parcat
fratri suo proximo uelamico
qui statutis concilii uslepẽ sis
moꝵ uł uide abicit honestatẽ uł
ñ flat in tõsura uestib ⁊ aliis

Expanded text:
sque gladium super femur per medium castrorum transiens de porta in portam nec parcat fratri proximo uel amico. qui statutis concilii uilipensis morum uel uite abicit honestatem. uel non obseruat in tonsura. uestibus & aliis
Abbreviated transcription (Latin):
inculpa. recipiendo eum. ar .d.¬
ꝙ suste erat inoegnitus et as¬
serebat se liberum cum in t̾ro-¬
gabatur de hocuel forte ꝓbabat
lre per falsos cẽtes. et corruptos
si dñs uoluerit eum ex gr̃a di¬
mutere spoliabitur tamquã

Expanded text:
in culpa recipiendo eum, ve iste erat incognitus et asserebat se liberum cum interrogabatur de hoc vel forte probabat hoc per falsos testes et corruptos, si dominus noluerit eum ex gratia dimittere, spoliabitur tanqua
Abbreviated transcription (Latin):
tamen. quia pro sactilegio
inpersonam omisso est ma¬
ior excõicatio ip̃o iure pro sa¬
crilegio uero in rebus ꝯmis¬
so est minor. excon. exceptis

Expanded text:
tamen, quia pro sacrilegio in persona commissa est maior excommunicatio ipso iure; pro sacrilegio vero in rebus commisso est minor excommunicatio exceptis
Abbreviated transcription (Latin):
unde. gg̾. Sciendum est nũ¬
quam ꝓpter inobedientiã
malum fieri. aliqñ autent
d per obedientiam bonum
quod agitur intermitt .xi.q.¬

Expanded text:
uit? Sciendum est, nunquam per obedientiam malum fieri, aliquando autem debet per obedientiam bonum quod agitur intermitti.
Abbreviated transcription (Latin):
troq casu et qui iniuste interoictus est uel suspensus uel
excommunicatus deponat querimoniam coram suꝑiore.¬
¶ Qluid si erlesia mea uel prebenda me remoco alii fuerit
assignat᷑. numquid est symonia si precio eam tedimo et
recupero: ixͦ credo quoo sic. siue uste amotus fuero et alius
isticutus. siuie iniuste. sicut dictum est in casu superiori.

Expanded text:
troque casu et qui iniuste interdictus vel suspensus vel excommunicatus est, deponat querimoniam coram superiore. Quid si ecclesia mea vel prebenda, me remoto, alii fuerit assignata, nunquid est simonia, si pretio eam redimo et recupero? Respondeo: credo quod sic, sive iuste a motus fuero et alius institutus, sive iniuste, sicut dictum est in casu superiori.
Abbreviated transcription (Latin):
dum tñ eum defendat a ꝑcuciendo ã
dicat ꝙ nulli l se tp̃m defendere re¬
uncex si non liberat hoiẽm a morte
tumpo̾t aut̾ priuatus ñ pascit fame
morientes cumpossit irtͣis esti lu

Expanded text:
defendat percutiendo, cum dicat quod nulli licet se ipsum defendere reiudex si non liberat hominem a morte cum potest, aut privatus non pascit fame morientes, cum possit, irregu
Abbreviated transcription (Latin):
rib iemnioꝵ hiꝰ uel etiam ante si
non essec ꝙ possint perficere peregri¬
natrem̃ ance temꝑra ieiu niorũ et li
credunt ꝙ pp̃ laborem oporteat eos
soluere ieiuniũ et super ħ ĩ eunidi
uiatcem tenentur alio tp̃r reconpẽ¬
sare uelał satisfacere ad ꝯsiliũ ecc̃ẽ
licet percet asgrediendo si t̃ dũ est
non pecrat licet exculpa sua uen̾it
in hanc ncc̃itatem sicut scd̃m quos¬
dam pollutio nocturna non est pocĩn.
uel quod fit cp̃r furoris licet ex culpa
precedenti poslutio ꝓuenetit aut fu¬
ror. Decursoribus diuitũ quorum
usus est nccͣius. crodo quod non si pꝰ¬
sunt carrere et ieiunare excusantur
si soluant ieiunium quii uero mo¬
riantur cum dnũs suis in aliqͦ lcco
autem cum modicũ uadant ieuina¬
re debent nisi forte ĩmineat eis gnͣdis
iuatio quamire possent perficere sol

Expanded text:
iusmodi, vel etiam ante, si non credunt quod possunt perficere peregrinationem ante tempora ieiuniorum; et sic credunt quod propter laborem oporteat eos solvere ieiunium et super hoc monendi viationem, tenentur alio tempore recompensare vel alias satisfacere ad consilium ecclesie, licet peccet aggrediendo, si tamen dum non peccat, licet ex culpa sua venerit in hanc necessitatem, sicut secundum quosdam pollutio nocturna non est peccatum, vel quod fit tempore furoris, licet ex culpa precedenti pollutio pervenerit aut furor. De cursoribus divitum, quorum usus est necessarius, credo quod si non possunt ieiunare, excusantur si solvant ieiunium; cum vero morantur cum dominis suis in aliquo loco aut cum modicum vadunt, ieiunare debent, nisi forte immineat eis grandis viatio, quam ut pos
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrium boni uiri recurrendũ
est. ¶Quid de laborantib ĩuineis
fulloniis aũmineriis metallorum
et ceteris talib ubi opus est magno
ipõs oportet colere uineas ꝓprias. et
a deo debiles sunt ꝙ non pꝰsunt la bo¬
rare msl frangant ieiuniũ. aũ si m
eos lecare operas suas ut ꝓuideant᷑s.
et familiesue qr forte non ĩueni¬
rent qui ꝯducerẽt operas suas. nisi
frangerent ie sunsũ nec aliunde
sibi prouidere possunt aũ si f̾ui
sunt aut rustici qui debent oꝑas
dñas suis non credo quod peccet᷑
mortaliter soluendo ieiuniũ hiꝰ.
si aut̃ sunt diuites qui possunt
per alios ꝯductos operari ñ extu¬
santur s si uolunt laborare per¬
sonaliter ita parciantur laborem
ꝑtim ante prandiũ ꝑtim post prã¬
dium. laborando ꝙ non oporteat
eos soluere ieiuniũ credo enĩ in calt¬
bus tceitatem excaꝰte qr dicit. gͥbꝰ.¬
soluendum nisi nct̾itas infirmita
si tenentur peregritiari qi ꝯpellant᷑
exulare uel ire in exercitum uel ad

Expanded text:
arbitrium boni viri recurrendum est. Quid de laborantibus in vineis, fulloniis aut mineris metallorum et ceteris talibus, ubi opus est magno ipsos oportet colere vineas proprias et adeo debiles sunt, quod non possint laborare nisi frangant ieiunium aut si oportet eos locare operas suas, ut provideant sibi et familie sue, qui forte non invenirent qui conducerent operas suas, nisi frangerent ieiunium, nec aliunde sibi providere possunt, aut si servi sunt aut rustici, qui debent operas dominis suis, non credo quod peccent mortaliter solvendo ieiunium huiusmodi. Si autem sunt divites, qui possunt per alios conductos operari, non excusantur; sed si volunt laborare personaliter, ita partiantur laborem, partim ante prandium, partim post prandium laborando, ita quod non oporteat eos solvere ieiunium. Credo enim in aliis necessitatem excusare quia dicit Gsolvendum, nisi necessitas infirmitatsi tenentur peregrinari, quia compelluntur exulare vel ire in exercitum vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sas eoꝵ diucius protrahendas si ex
cã ncc̃a preueniunt aliquantulum
horam comedendi ex toto uel prelibãt
modicũ ne ceficiant et seruiendo ec
he faciunt iam poĩtis m̾sis adͥ parũ
cum debrat teputari una m̾sa non
credo ꝙ peccent sicut nec percant serui¬
entes. mediecriũ personarũ qui sur¬
gunt ce mensa duorum luoy si uadãt
ad um̃ uel ꝑtant exẽnia et reuerten¬
tes iterum comeount. Item credo de¬
reribus qui debent legere ad mensã
in refectorio quod dcm̃ est seruien¬
tibus nobiliũ dum tñ ħ faciant li¬
cenciatii. de nouiciis et iuuenibus
credo quod super soluendo ieiunio¬
magis disccetioni p̾latorum suorũ
autem dispensatõi quam pprio uidi¬
cio acquiescere. ¶ Sẽ mmulieribus p̃¬
gnͣtibus et nutricib dic quod si timea¬
atur ꝓbabiliter de periculo earũ si ie¬
iuria uerint uelde fcũ in ut̾o uel de pu¬
ero de ub̾a non solum possunt s etã
tenentur soluere ieiuniũ. ꝓ qnͣta a

Expanded text:
mensas eorum diutius pertrahendas, si ex causa necessaria preveniant aliquantulum horam comedendi ex toto vel prelibant modicum, ne deficiant in serviendo, et hoc faciunt iam positis mensis vel parum ta debeat reputari una mensa, non credo quod peccent, sicut non peccant servientes mediocrium personarum, qui surgunt de mensa dominorum ut vadant ad vinum vel portent xenia et revertentes iterum comedunt. Idem credo dribus qui debent legere ad mensam in refectorio, quod dictum est de servientibus nobilium, dum tamen hoc faciunt licentiati. De novitiis et iuvenibus, credo quod super solvendomagis discretioni prelatorum suorum, aut dispensationi, quam proprio iudicio acquiescere. De mulieribus pregnantibus et nutricibus, dic quod si timeatur probabiliter de periculo earum, si ieiunaverint, vel de fetu in utero vel de puero ad ubera non solum possunt, sed etiam tenentur so
Abbreviated transcription (Latin):
perfectis. tamen non licet reꝑ
quis te percusserit in unam.¬
ro. non nos deffendentes kiñi¬
possunt tñ increpare iniuri¬
percuteretur in facie. si male
percussus infacie. dixit. prin¬
cipi sacerdotum percutiat te
deus paries dealbate. nures sedes

Expanded text:
Perfectis tamen non licet repequis te percussit et ceteRomanos: Non vos defendentes chariPossunt tamen increpare iniuripercuteretur in facie: Si male percussus in faciem, dixit principi sacerdotum: Percutiet te Deus, paries dealbate. Sedes
Abbreviated transcription (Latin):
qͣdam ꝯsuecudo
numqua m fa¬
cit peccatum ĩ
aliquo actu nͥ
oomitetur li¬
bido delectandi
mortalis. Ait eĩ¬
ritualem hominem pro istatem

Expanded text:
dam, consuetudo nunquam facit peccatum in aliquo actu, nisi comitetur libido delectandi mortalis. Gratiaritualem hominem pro ista tem
Abbreviated transcription (Latin):
in latitãtem si forte est ĩ mortali ⁊ moriat᷑ impedi¬
nitensis. si uero non manifestat formidat ip̃m
m̃dacum super quo nullum uicetur posse adht¬
bere remedium. Solõ plane uidetur sentire aug̃.
ꝙ nullo modo debeat quis mentiri et maxĩe pet-¬
fectus pro iura alcius reoimẽda. Ait enim. ad sem-¬
piternam salutem nullus est ducendus opiulante m̃dauo. Icẽ¬

Expanded text:
in latitante, si forte est in mortali et moriatur impenitens. Si vero non manifestat, formidat ipsum mendacium, super quo videtur nullum posse adhiberi remedium. Solutio: Plane videtur sentire Augustinus quod nullo modo debeat quis mentiri et maxime perfectus, pro vita alterius redimenda. Ait enim ad sempiternam salutem nullus est ducendus, opitulante mendacio. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
um adulationis ouͣsse mortale ꝯtradicit aug̃.
numerans alud inter uenialia .xu.q .s. alias. ea¬
dem̃. s die quod tribus modis adulatur quis at¬
tribuendo alicui bonum quod non ht̃ approban¬
do malumꝙ hr̃ et super exaltando bonum ꝙ ht̃
in primo caũ et scd̾o credo eẽ mortale. s in scdõ gͣui¬
us. xxii.q .ii. primum. xlui.d. sunt ñ nulli cł̾icus.

Expanded text:
um adulationis est mortale, contradicit Augustinus numerans illud inter venialia. Sed dic quod tribus modis adulatur quis, attribuendo alicui bonum quod non habet, approbando malum quod habet et superextollendo bonum quod habet. In primo casu et secundo, credo esse mortale, sed in secundo gravius
Abbreviated transcription (Latin):
bligare uel facere ꝙ uirat non estobli¬
gatus ex illo iuram̃to l mortalit̾ pͦ¬
cauerit sic urandsͦ ego credo stne p̾¬
iudicio ꝙ ex quo quis inducit dm̃ ĩ
testem alituiꝰ rei licite faciende. qͥ cqͥd
intendat quicqͥd ꝓponat credo ꝙ tene

Expanded text:
non est obligatus ex illo iuramento, licet mortaliter peccaverit in iurando. Ego credo sine preiudicio, qud ex quo quis inducit deum testem alicuius rei licite faciende, quicquid intendat, quicquid proponat, tene
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃a compellat illũd ad peni-¬
tentiam. inquaueniet: ab¬
solutio iuram̃ti uel restitutõ
male accepti . siuero iurauit
ꝙ etiã. ñ denunciaret iuram̃¬
tum est illicitum quo ad lxoc
et ideo non seruandum ⁊ istã
distinc. repetendas teneas per
omnia circa usuras non sol¬
uendas uel solutas repetẽdas

Expanded text:
esia compellat eum ad penitentiam, in qua veniet absolutio iuramenti vel restitutio male accepti. Si vero iuraverit quod etiam non denunciaret, iuramentum est illicitum quoad hoc et ideo non servandum. Et istam distinctionem teneas per omnia circa non solvendas usuras vel solutas repetendas.
Abbreviated transcription (Latin):
corruptam ut dc̃m̃est. nisi forte
exqualitate persone uel cpris
cegnosc̃uel probabilit dicta¬
ret sibi conscĩa ꝙ ille n̾querit¬
rem nasi nisiad malũ perpetͣ¬
dumtunc enĩ non debent sibi

Expanded text:
corruptam, ut dictum est, nisi forte ex qualitate persone vel temporis cognosceret vel probabiliter dictaret sibi conscientia, quod non quereret rem nisi ad malum perpetrandum. Tunc enim non debet sibi
Abbreviated transcription (Latin):
g̾a̾nt negeciũ portãdo
⁊ reportãco m̾̃ces ad
nũdinas ne teneant᷑
sius stipendiis mili¬
tare pꝰsunt de eisdem
mercib moderatũ
bitriũ boni uiti li¬
mitand̾ est qr ñ est
det̾minatũ quanitũ
in singuł solid̃ aut

Expanded text:
gerant negotium, portando et reportando merces ad nundinas, ne teneantur suis stipendiis militare, possunt de eisdem mercibus moderatum arbitrium boni viri limitandum est, quia non est determinatum quantum i
Abbreviated transcription (Latin):
semper est intentio requirẽ¬
da.qr corrupta intentio pu¬
ta si pp̃ ħ face̾nt ueluende̾nt
ut hoĩes talia herent ad abu¬
sumuel scienter donent uel¬
uendant a licui quem sciãt
uel credant talib abusurũ.
talis inqm̃ intentio ẽ mortale
rect̃m et grauissimũet om̃ia pecrata que
postea crc̃one rerũ illarum ab aliis perpe¬
trantur sibi imputantur. et rei sunt ap̃

Expanded text:
semper est intentio requirenda, quia corrupta intentio, puta si propter hoc facerent vel venderent, ut homines haberent talia ad abusum vel si scienter donent velvendunt alicui, quem sciant vel credant talibus abusurum, talis iniqua intentio est mortale ccatum et gravissimum et omnia peccata que postea occasione rerum illarum ab aliis perpetrantur, sibi imputantur et rei sunt apud
Abbreviated transcription (Latin):
.s. notũ. infi siuero diaͣt se hũissebonam
intentoẽm qr credebat aliũ emĩe pp̃ aliq̃t
licitum usũ uel hñs aĩm indiffentem
nich pp̃ hec orgitabat uel ignorabat ꝙ ess
alicitũ talia face uel uendere. In oĩbus
istis distinguo. qr aue ille res tales sũt
que ad hũanum usũ possent eeutiles. si¬
cut arma in beslo iusto. cutellus ad inci-¬
dendũ panẽ uel aurifrisiũad ornam̃ta
ecc̃astica uel ⁊̃ quedam uenena que a
medicis apponũtur in quibusdã ꝯfectõi¬
bus ad sanandũ egrocosaut tales q̃ ad
quedã uenena mortifera et ad nlłm boñ
usũ utilia ⁊ suture st̾flue ac sũptuose cat¬
misiatũ qͣs p̾cipue faciũt yspani. dantes
ꝓsutura unĩ camisie plus en triplũ qmͣ
ualeat tota camisia et slłia. In pͦ cau non
dico ipm̃ peccare dũ cũ non heat intenic̃e

Expanded text:
nt. Si vero dicat se habuisse bonam intentionem, quia credebat alium emere propter aliquem licitum usum, vel habens indifferentem, nihil super hoc cogitabat vel ignorabat quod esset illicitum talia facere vel vendere. In omnibus istis distinguo quia aut ille res tales sunt, que ad humanum usum possunt esse utiles, sicut arma in bello iusto, cultellus ad incidendum panem vel aurifrisium ad ornamenta ecclesiastica vel etiam quedam venena, que a medicis apponuntur in quibusdam confectionibus ad sanandum egrotos. Aut tales que ad quedam venena mortifera aut ad nullum bonum usum utilia, ut future superflue ac sumptuose camisiarum, quas precipue faciunt Hispani, dantes pro sutura unius camisie plus in triplum vel quadruplum quam valeat tota camisia et similia. In primo casu non dico ipsum peccare, dum tamen non habeat intentione
Abbreviated transcription (Latin):
caute ac diligent̾ intentees ta¬
liũ. ut recto fine. laboraͤnt et
exerreant officia sua. S quid¬
de illis qui faciũe uel uendũt
gladios quadrellos sagutas
balistas. et silia quib hoĩes
occiduntur. It quid de hiis
qui faciũt uel uendũt ue¬
neñ uel toxitum. It̾ quid de
hiis qui faciũt sotulares pic¬
tos eͣt au trificiũ et silia. que
non deferũtur ad nocitem uł¬

Expanded text:
caute ac diligenter intentiones talium, ut recto fine laborent et exerceant officia sua. Guide illis qui faciunt vel vendunt gladios, quadrillos, sagittas, balistas et similia, quibus homines occiduntur? Item quid de illis qui faciunt vel vendunt venenum vel toxicum? Item quid de illis qui faciunt sotulares pictos, aurifrisia et similia, que non deferuntur ad nece