comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est. hene seruientẽ plurimis:
In ꝓpħa legit᷑. De nullo nisi de xp̃o acci-¬
pi solet. Audiamꝰ tam̃ ꝓpͥe & in engłio
tibi fecit: qui te suo sanguine liberum
fecit. Discite ex nobis. quia uerũ discitis.
Audi illũ alio loco. Nos autẽ seruos ur̃os
ꝑ iũm. Bene diligite seruos ur̃os. s in dño.¬

Expanded text:
dictum est: «Bene servientem plurimis?» Propheta legitur: de nullo nisi de Christo accipi solet. Audiamus tamen proprie et in Evangelio te fecit, qui te suo sanguine liberum fecit. Dicite hoc nobis, quia verum dicitis. Audi illum alio loco: «Nos autem servos vestros per Jesum» . Bene diligite servos vestros, sed in Do
Abbreviated transcription (Latin):
bere uapulare cũ peccant. Peccare autẽ
ꝓpͥe ñ est: nisi qͥ eiꝰ utitur rationali uo¬
luntatis arbitrio. qd̾ in om̃ib mortalib
animantib. ñ nisi homini est diuinitꝰ
attributũ. S aliud est cũ ꝓprie loquim᷑
aliud cũ u̾ba ex aliis reb transferendo uł
abutendo mutuam᷑. Ut gͥ si possumus
re. ea mͥ uidentur licere & ñ expedire.
quȩ ꝑ iusticiã quidẽ quȩ coram dõ est ꝑ¬
mittunt᷑. s ꝓpter offensionẽ hominũ ne-
ob hoc impediant᷑ a salute uitanda sunt.
ea uͦ ñ licere. & idõ ñ expedire. quȩ sic ip¬
sa iusticia uitant᷑ ut facienda ñ sint. etiã¬
si ab eis quib in noticiam fuerint ꝑ lata
laudentur. Qd̃ si ita est: ido ñ isi illici¬
ta ꝓhibentur a dño. ut ea quȩ licita suis
& ñ expediunt. ñ legis uinculo. s libera
dilectionis beneficientia caueantur.

Expanded text:
bere uapulare cum peccant; peccare autem bere uapulare cum peccant; peccare autem proprie non est nisi eius, qui utitur rationali uoluntatis arbitrio, quod in omnibus mortalibus animantibus nonnisi homini est diuinitus adtributum. sed aliud est, cum proprie loquimur, aliud, cum uerba ex aliis rebus transferendo uel abutendo mutuamur. Vt igitur, si possumus,re, ea mihi uidentur licere et non expedire, quae per iustitiam quidem, quae coram deo est, permittuntur, sed propter offensionem hominum, ne ob hoc inpediantur a salute, uitanda sunt; ea uero non licere et ideo non expedire, quae sic ipsa iustitia uetantur, ut facienda non sint, etiamsi ab eis, quibus in notitiam fuerint perlata, laudentur. quod si ita est, ideo nonnisi inlicita prohibentur a domino, ut ea, quae licita sunt et non expediunt, non legis uinculo, sed libera dilectionis beneficentia caueantur.
Abbreviated transcription (Latin):
quid licere. & ñ expedire. expedire autem
Pñ licet ñ potest. Ac ꝑ hoc. ñ om̃ia quę
stã sanguine xp̃i redẽptus est. ita om̃e.
n licet ñ expedit. nec tam̃ om̃e qd̾ ñ ex¬
lt. etiam ñ licet. Sunt qͥppe licita quę¬
u licitum est nec tam̃ expedit. quid
sit aliqua uniu̾sali regula diffimi
Om̃e autẽ peccatũ illicitum est. Om̃e gͦ
qd̃ ñ expedit illicitum est. Et ubi eruis
ꝓpter quia uerũ dixisse apłm dubitare.
ñ possumꝰ. & aliqua peccata c̾ẽ licita di-¬
cere ñ audemꝰ. restat ut dicamꝰ ficri abi
qͥd qd̃ ñ expediat. & tam̃ si licitũ est ñ esse
peccatũ: qmͣuis qm̃ ñ expedit. ñ sit utiq
faciendum. Qd̃ si absurdum uidetur ut
aliqͥd fiat qd̃ ñ expedit. & dicatur ñ pec¬
casse qui id fecerit: intelligendũ est hoc
ex consuedidine rationis absurdũ. Quȩ
ita late patet ut etiã iuim̃ta qmͣuis sint
rationis exꝑtia. tam̃ plerũq dicamꝰ de¬

Expanded text:
quid licere et non expedire; expedire autem quid licere et non expedire; expedire autem quod non licet non potest. ac per hoc non omnia quae est, etiam sanguine Christi redemptus est, ita omne quod non licet non expedit nec tamen omne quod non expedit etiam non licet. sunt qquod licitum est nec tamen expedit, quid intersit, aliqua universali regula definire omne autem peccatum illicitum est; omne ergo, quod non expedit, illicpropter quia uerum dixisse apostolum dubitare non possumus et aliqua peccata esse licita dicere non audemus, restat, ut dipediat, et tamen, si licitum est, non esse peccatum, quamuis quoniam non expedit, non sit utique faciendum. quodsi absurdum uidetur, ut aliquid fiat quod non expedit et dicatur peccasse qui fecerit, intellegendum est hoc ex consuetudine sermonis absurdum: quae ita late patet, ut etiam iumenta, quamuis sint rationis expertia, tamen plerumque dicamus de
Abbreviated transcription (Latin):
quide munda. & qd̃ est s ñ omĩa expedi¬
ant. ipsum est s malum est homini qͥ ꝑ
offinsionẽ manducat. Ita ostendit ea
quȩ licita sunt. id est nullo p̃cepto dñi
phibent᷑. sicut expedit potiꝰ ẽt tractan¬
da ñ p̃scͥpto legis. s consilio caritatis.
hec sunt quȩ ampliꝰ erogantur saucio qͥ
curandus ad stabulum samaritani illiꝰ
iniseratione ꝑductus est: & idõ dicunt᷑
ñ a dño p̃cipi. qmuis dño moneantur
ofserri: ut tanto intelligantur esse gra¬
licita ñ expediant. ñ in eis dici potest bonũ
st hoc. s illud meliꝰ. sicut dictũ est qui
dat nuptũ bene facit. & qͥ ñ dat meliꝰ fa-¬
ait. ibi eñ utrũq licet. & hoc aliqnͣdo.
Iam illis qui se ñ continent. utiq expedit
nubere. & qd̃ licet expedit: quȩ autẽ uo-¬
uerint continentiã. nec licet. nec expedit.
s ñ expedit. Manere. autẽ cum illo. si co¬
labitare consentit & licet & expedit. quia
ñ liceret. expedire. ñ posset. Potest gͦ ali¬

Expanded text:
quidem munda: et quod est, sed non omnia expediunt; ipsum est, sed malum est homini qui per offensionem manducat. Ita ostendit ea quae licita sunt, id est, nullo praecepto Domini prohibentur, sicut expedit potius esse tractanda, non praescripto legis, sed consilio charitatis. Haec sunt quae amplius erogantur saucio, qui curandus ad stabulum Samaritani illius miseratione perductus est . Et ideo dicuntur non a Domino praecipi, quamvis Domino moneantur offerri; ut tanto intelligantur esse gralicita non expediant, non in eis dici potest, Bonum est hoc, sed illud melius: sicut dictum est, Qui dat nuptum, bene facit; et qui non dat cit. ibi enim utrumque licet, et hoc aliquando, nam illis, quae se non continent, utique expedit nubere, et quod licet, expedit; quae autem uouerint continentiam, nec licet nec expedit. psed non expedit; manere autem cum illo, si cohabitare consentit, et licet et expedit, quia, si non liceret, expedire non posset. potest ergo ali
Abbreviated transcription (Latin):
st alia malicia dici. quȩ utinamnũ xͦ.¬
sufficiat ei. Reficimꝰ enim cotidia¬
ñas ruinas corporis edendo & bibendo.
pͥusqͣm escas & uentrẽ destruas. cũ occi-¬
deris indigentiam sacietate mirifica.
& corruptibile hoc indueris incorrup¬

Expanded text:
st alia malitia diei, quae utinam sufficiat ei! reficimus enim quotidianas ruinas corporis edendo et bibendo, priusquam escas et ventrem destruas, cum occideris indigentiam meam satietate mirifica, et corruptibile hoc indueris incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
seruat enĩ uobis ds̃ honores ur̃os.
Comparata est resurrectio mortuoꝵ stel¬
lis in cęlo constitutis. Stella enim ab
stella differt in gła ut apls dicit: sic &
resurrectio mortuoꝵ. Aliter enim luce¬
bit uiduitas. aliter ibi lucebit castitas
conugalis. alit̾ ibi lucebit sc̃a uirgimni¬
tas. Diu̾se lucebunt s om̃s ibi erunt.
splendor dispar. celũ cõmune. Semi

Expanded text:
servat enim vobis Deus honores vestros. Comparata est resurrectio mortuorum stellis in coelo constitutis. Stella enim ab stella differt in gloria, ut Apostolus dicit; sic et resurrectio mortuorum . Aliter enim ibi lucebit virgiconjugalis, aliter ibi lucebit sancta viduitas. Diversae lucebunt, sed omnes ibi erunt. Splendor dispar, coelum commune. Etsi
Abbreviated transcription (Latin):
tuoꝵ: sicut e contrario undicant᷑ hic
aliqua: & tam̃ si remittant᷑ ꝓfecto in fut᷑o
scło ñ nocebunt. Proptẽa de quib dam
tẽporalib penis quȩ in hac uita peccan¬
tib irrogantur eis quoꝵ peccata delent᷑
ne reseruent᷑ in finem: ait apłs. Si enĩ
nosipsos iudicaremꝰ. a dño non iudica¬
rem᷑. Cum uidicam᷑ autem a dño corri¬

Expanded text:
um. Sicut e contrario vindicantur hic aliqua, et tamen si remittuntur, profecto in futuro saeculo non nocebunt. Propterea de quibusdam temporalibus poenis, quae in hac vita peccantibus irrogantur, eis quorum peccata delentur, ne reserventur in finem, ait Apostolus: Si enim nos ipsos judicaremus, a Domino non judicaremur: cum judicamur autem a Domino corri
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ dam uidere qd̃ meminerant. nͥ etiã
tangerent qd̃ uidebant. Confirmata fi¬
totus orbis uiget. Non audent xp̃i re¬
surrectiomi detrahere. nec illi qui ñdũ
qd̃ ñ clamet. & tu dicis manducemꝰ &
murmura male loquentiũ. & corrũpen¬
tiũ mores honos colloquiis malis. Eigi¬
te pedes in uia. figite ñ ut relinquatis
uiam. ñ ut remaneatis in uia. s quẽ ad¬
modũ dictum est: sic currite ut comp̃¬
hendatis. Semꝑ uigeat xp̃c in corde:
qui uoluit in caput ostendere qd̃ m̃bra
cetera sꝑent. In t̾ra quippe. laboramꝰ.
caput nr̃m in cęlo iam nec morit᷑ nec.
deficit. nec aliqͥd patit᷑. Passus est tam̃
ꝓ nobis. quia traditus est ꝓpter delicta
nr̃a. & resurrexit. ꝓpter iustificationem

Expanded text:
quibusdam videre quod meminerant, nisi etiam quibusdam videre quod meminerant, nisi etiam tangerent quod videbant. Confirmata fitotus orbis viget. Non audent Christi resurrectioni detrahere, nec illi qui nondumquod non clamet? Et tu dicis, Manducemus et murmura male loquentium, et corrumpentium mores bonos colloquiis malis. Figite pedes in via, figite: ut non relinquatis viam, non ut remaneatis in via, sed quemadmodum dictum est, Sic currite, ut comprehendatis . Semper vigeat Christus in corde, qui voluit in capite ostendere quod membra caetera sperent. In terra quidem laboramus, caput nostrum in coelo jam nec moritur, nec deficit, nec aliquid patitur: passum est tamen pro nobis. Quia traditus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem
Abbreviated transcription (Latin):
culũ. unde laqueũ mortis mnitiat animȩ
sue. Manifestũ est quẽ admodũ intelliga¬
tur. & aꝑta atq salubris est hȩc celebratio
xp̃ianoꝵ. Illud gͦ ut ceꝑam dicere uide¬
amꝰ ꝓpt̾ homines murmurantes in
aures infirmoꝵ. manducemꝰ & bibamꝰ
tras enim moriem᷑. qͥa dicunt nullꝰ inde
resurrexit. ñ audim uocẽ cuiꝰqͣm. Ex
quo enĩ ibi positus est auus m̃s. ex quo
uocẽ. Tu autẽ recolens fidem ttiã: respon¬
de illi & dic. Stulte si pater tuus resur-¬
geret crẽderes : dñs omium resurrexit
& ñ credis: Unde enĩ ita uoluit mori &
resurgere: nisi ut om̃s uni crederemꝰ.
ne a multis deciꝑemur: Et qͥd faceret
pater tuus si resurgeret & loqueretur.
iterũ moriturꝰ Attende cũ qñta ille.
potestate resurrexit qui iam ñ moritur.
& mors ei ultra ñ dñabitur. Ostendit
scipsum discipłis & fidelib suis. Contre¬
ctata est soliditas corꝑis. cum parũ esset

Expanded text:
culum, unde laqueum mortis injiciat animae culum, unde laqueum mortis injiciat animae suae. Manifestum est quemadmodum illud intelligatur, . Illud ergo, ut coeperam dicere, videamus, propter homines immurmurantes in aures infirmorum, Manducemus et bibamus; cras enim morimur: quia dicunt, Nullus inde resurrexit, non audivi vocem cujusquam, ex quo ibi positus est avus meus, ex quo navi tua, recolens fidem tuam, responde illi, et dic: Stulte, si pater tuus resurgeret, crederes; Dominus omnium resurrexit, et non credis? Unde enim ita voluit mori et resurgere, nisi ut omnes uni crederemus, ne a multis deciperemur? Et quid faceret pater tuus, si resurgeret et loqueretur, iterum moriturus? Attende cum quanta ille potestate resurrexerit, qui jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur . Ostendit se ipsum discipulis et fidelibus suis: contrectata est soliditas corporis, cum parum esset
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortuos ñ ꝑtinere. & consuetudinẽ
hanc ẽẽ paganoꝵ. ñ uenire de ꝓgenie
illa & uena iusticiȩ patrũ nrõꝵ patriar-¬
charũ. quib exequias celebratas legimꝰ.
parentũ cẽ ñ legimus. Hoc etiã in morib
iudeoꝵ anmadũti potest. Non enĩ tenu¬
erunt inde uirtutis frugem. s tam̃ tenue¬
runt in quib dã sollẽpnitatib consuetu-¬
dinis uetustatem. Et qd̃ obitiunt quidã
de scͥpturis. frange panẽ tuũ & effunde
uinũ tuũ suꝑ sepulchra iustoꝵ. & ne tra¬
das eũ imustis. ñ est quidẽ de hoc disseren¬
dũ. S tam̃ posse dico intelligere fideles
qd̾ dictũ est. Nam quẽ admodũ ista fide¬
les faciant religiose erga memorias suoꝵ.
notũ est fidelib. Et quia ñ sunt ista ex-¬
hibenda inustis id est infidelib. quia
iustus ex fide uiuit. etiã hoc fidelibꝰ no¬
tũ est. Nemo gͦ querat de medicina uul¬
nus: & de scͥpturis conetur torquere uin-¬

Expanded text:
ad mortuos non pertinere, et consuetudinem ad mortuos non pertinere, et consuetudinem hanc esse Paganorum, non venire de propagine illa et vena justitiae patrum nostrorum Patriarcharum, quibus exsequias celebratas esse legimus, parentatum esse non legimus. Hoc etiam in moribus Judaeorum animadverti potest: non enim tenuerunt inde virtutis frugem, sed tamen tenuerunt in quibusdam solemnitatibus consuetudinis vetustatem. Et quod objiciunt quidam de Scripturis, Frange panem tuum, et effunde vinum tuum super sepulcra justorum, et ne tradas eum injustis ; non est quidem de hoc disserendum, sed tamen posse dico intelligere fideles quod dictum est. Nam quemadmodum ista fideles faciant religiose erga memorias suorum notum est fidelibus; et quia non sunt ista exhibenda injustis, id est, infidelibus, quia, Justus ex fide vivit , etiam hoc fidelibus notum est. Nemo ergo quaerat de medicina vulnus, et de Scripturis conetur torquere vin
Abbreviated transcription (Latin):
nimadũtimꝰ cum apłi epła legeret᷑.
laudabilem motũ fidi caritatisq
ur̃e. quẽ admodũ exhorrueritis homines
qui putantes hanc solam eẽ uitam quã
rũ aurtũ corrũpentes dicunt mandu¬
cemꝰ & bibamꝰ. cras enim moriem᷑. Et¬
qd̾ est ꝑnitiosiꝰ de sepulto mortuo argu¬
mentũ sepeliendi cordis assumitur & di¬
citur. manducemꝰ & bibamꝰ. cras enim
moriem᷑. Irrident etiã fidem asserentiũ
resurrecturos eẽ mortuos. dicentes sibi.
Ecce hic positus est in sepulchro. Audiat᷑
uox illiꝰ. S huiꝰ ñ potest. Patris mei uo¬
cem audiam. aui mei. paui. Quis inde
surrexit. quis indicauit qͥd agatur apud
inferos: Bene nobis faciamꝰ cũ uiuuimꝰ.
Cum autẽ mortui fuerimꝰ etiã si parentes
nr̃i aut cari aut ppinqui afferant ad se.¬
ñ nobis mortuis. Hȩc quidẽ irrisit etiã
scͥptura dicens de quib dã bona p̃sentia
ñ sentientib. tanqm si epulas inquit
mortuo circũponas. & manifestũ est hȩc

Expanded text:
imus, cum Apostoli Epistola legeretur, laudabilem motum fidei charitatisque vestrae, quemadmodum exhorrueritis homiues, qui putantes hanc solam esse vitam, quarum aurium corrumpentes, dicunt: Manducemus et bibamus; cras enim morimur d est perniciosius, de sepulto mortuo argumentum sepeliendi cordis assumitur, et dicitur, Manducemus et bibamus; cras enim morimur. resurrecturos esse mortuos, dicentes sibi: Ecce iste positus est in sepulcro, audiatur vox illius. Sed hujus non potest: patris mei vocem audiam, avi mei, proavi mei. Quis inde surrexit? Quis indicavit quid agatur apud inferos? Bene nobis faciamus, cum vivimus: cum autem mortui fuerimus, etiamsi parentes nostri, aut chari, aut propinqui afferant ad senon nobis mortuis. Et haec quidem irrisit etiam Scriptura, dicens de quibusdam bona praesentia non sentientibus, Tanquam si epulas, inquit, mortuo circumponas : et manifestum est hoc
Abbreviated transcription (Latin):
a stella differt in claritate. sic & resurre.¬
ctio mortuoꝵ. In his om̃ib iste sensꝰ
est. Si genera carnis cũ sint cuncta mor¬
talia differunt tam̃ inter se ꝓdiu̾sitatib
animantiũ. & si corpora cũ sint om̃ia ui-¬
sibilia. differunt tam̃ ꝓdiu̾sitatib lo¬
coꝵ. unde alia est celestiũ gła. alia t̾res¬
trium. & si in locis sublimib cum sint
cuncta celestia. differunt tam̃ ipsȩ clari-¬
rectione mortuoꝵ distabit gła meritoꝵ.

Expanded text:
ab stella differt in gloria. sic et resurrectio mortuorum. in his omnibus iste sensus est: si genera carnis, cum sint cuncta mortalia, differunt tamen inter se pro diuersitatibus animantium et si corpora, cum sint omnia uisibilia, differunt tamen pro diuersitatibus locorum, unde alia est caelestium gloria alia terrestrium, et si in locis sublimibus, cum sint cuncta caelestia, differunt etiam ipsa clarirectione mortuorum distabit gloria merit
Abbreviated transcription (Latin):
ipse in corpore inmortali: tam̃ inter ani¬
mã uiuentem & sp̃m uiuificantem hoc
int̾esse uoluit. ut hic sit corpꝰ animale
illic sp̃uale. Anima qͥppe in corpore ani¬
mali uunt quide̾: s ñ uuificat usq ad
auferendam corruptionẽ. In corpore uͦ
est. sic uiuificat ut spũale corpꝰ efficiat.
absumens omnẽ corruptionẽ. nullam
metuens separationẽ. Proinde sequit᷑.
Sed ñ pͥus qd̾ spũale est s qd̾ animale.
deinde qd̾ sp̃uale. Primꝰ homo de t̾ra
t̾renus. scds homo de celo celestis. Qualis¬

Expanded text:
ipse in corpore inmortali, tamen inter aniipse in corpore inmortali, tamen inter animam uiuentem et spiritum uiuificantem hoc interesse uoluit, ut illic sit corpus animale hic spiritale. anima quippe in corpore animali uiuit quidem, sed non uiuificat usque ad auferendam corruptionem; in corpore uerino unus spiritus est, sic uiuificat, ut spiritale corpus efficiat absumens omnem corruptionem, nullam metuens separationem. Proinde sequitur: Sed non prius, quod spiritale est, sed quod animale, postea spiritale. primus homo de terra terrenus, s
Abbreviated transcription (Latin):
in animã uiuam. etiã ipsum ex anima-¬
li spũale sine mortis int̾uentu futurũ.
nisi transgressio p̃cepti pͥus cõmisso pecca¬
to infligeret penam. qm ds̃ seruatȩ iusti¬
ad nos uenit cũ peccatores iustus inuenit.
ꝑstratum quodamͦ humilitatis nr̃e. s
ñ cum morbo iniquitatis nr̃ȩ. Nam ꝑ
animale nobis hoc est ꝑ mortale corpus
apparuit. Qui utiq si uoluisset: cũ cor¬
pore immortali pͥmitus aduenisset.
S quia nos humilitate filii dĩ sanari o¬
portebat usq ad nr̃am infirmitatẽ dẽ¬
scendit. & fidĩ nr̃e meritum ac p̃mium
uirtute suȩ resurrectionis ostendit. Ideo
sequit᷑ apłs & dicit. Nouissimꝰ adam
in sp̃m utuficantem. Siue intelligat᷑
pͥmꝰ adam qui de puluere ante formatꝰ
est. nouissimꝰ autẽ adam qui de uirgine
ꝓcreatꝰ est. siue in uno quoq homine u¬
trumq cõpleatur. ut pͥmꝰ adam sit homo
in corpore mortali. nouissimꝰ adam ide

Expanded text:
in animam uiuam, etiam ipsum ex animain animam uiuam, etiam ipsum ex animali spiritale sine mortis interuentu futurum, nisi transgressio praecepti prius commisso peccato infligeret poenam, quam deus seruatae iustiad nos uenit, cum peccatores iustus inuenit, per stratum quodam modo humilitatis nostrae sed non cum morbo iniquitatis nostrae. nam per animale nobis, hoc est per mortale corpus apparuit, qui utique, si uoluisset, cum corpore inmortali primitus aduenisset. sed quia nos humilitate filii dei sanari oportebat, usque ad nostram infirmitatem descendit et fidei nostrae meritum ac praemium uirtute suae resurrectionis ostendit. ideo sequitur apostolus et dicit: Nouissimus Adam in spiritum uiuificantem. siue intellegatur primus Adam, qui de puluere ante formatus est, nouissimus autem Adam, qui de uirgine procreatus est, siue in unoquoque homine utrumque compleatur, ut primus Adam sit homo in corpore mortali, nouissimus Adam idem
Abbreviated transcription (Latin):
animã uiuam. Intelligit᷑ gͦ corpꝰ am̃¬
male dici simile cęt̾is animalib ꝓpt̾mo
die cibo reficitur. & postea separata
ammantis cõpago dissoluit᷑. Sp̃uale
autẽ corpꝰ qd̃ iam cum spũ immortale
est. qmuis ñnulli arbitrentur tunc fic¬
ri corpꝰ spũale cum etiã & ipsum corpꝰ
mutatur in spm̃: & qd̾ homo erat ex cor¬
pore & sp̃u. utrũq ac totum sp̃c ett. qͣl¬
ammale corpꝰ ñ est anima s corpus.
ita & spũale corpꝰ ñ spm̃ debemꝰ pu¬
tare s corpꝰ. Quis porro audeat opi¬
nari uł xp̃i corpꝰ ñ sp̃ũale resurrexis¬
se. uł si spũale resurrexerit iam ñ corpꝰ
fuisse s sp̃m. cum hanc opinionẽ dis¬
cipłoꝵ refellat. ubi cum eũ uidentes
existimabant se spm uidere. ait palpa
nec tam̃ sp̃c erat s corpꝰ. nulla ulteriꝰ
morte ab anima resoluendũ atq sepa¬
randũ. sicut corpꝰ animale: quale am¬
matũ est di flatu cum factus est homo

Expanded text:
animam uiuam. intellegitur ergo corpus anianimam uiuam. intellegitur ergo corpus animale dici simile ceteris animalibus proptedie cibo reficitur et postea superata animantis compago dissoluitur, spiritale autem corpus. quod iam cum spiritu inmortale est. Quamuis nonnulli arbitrentur tunc fieri corpus spiritale, cum iam et ipsum corpus mutatur in spiritum et, quod homo erat ex corpore et spiritu, utrumque ac totum spiritus animale corpus non est anima sed corpus, ita et spiritale corpus non spiritum debemus putare sed corpus. quis porro audeat opinari uel Christi corpus non spiritale resurrexisse uel, si spiritale surrexit, non iam corpus fuisse sed spiritum, cum hanc opinionem discipulorum refellat, ubi, cum eum uidentes existimarent se spiritum uidere, ait: Palpanec tamen spiritus erat sed corpus nulla ulterius morte ab anima resoluendum atque separandum sicut corpus animale, quale animatum est dei flatu, cum factus est homo
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ xp̃i qd̾̃ licet corruptionis putre¬
dinem in sepulchro ñ uiderit. unde
scͥptum est. nec dabis scm tuũ uidere
corruptionẽ: clauis tam̃ & lancea ꝑrum¬
pi potuit. nec om̃ino in incorruptione
consistere: & qd̃ in contumelia passio¬
nis mortisq seminatũ est: nunc ẽẽ in
gla uitȩ eternȩ. & qd̃ ex infirmitate
potuit crucifigi. nunc in uirtute reg¬
nare: & qd̃ erat corpꝰ animale qm̃ ex
adam sumptũ est. nunc ẽẽ sp̃uale: qm̃
spũi iam inseparabilit̾ copulatum est.
Cum eni uellet apłs de corpore animali
adhibere testimoniũ scͥpturarũ: illud
posuit qd̃ in genesi legitur. Si est i¬
quit corpꝰ animale: est & spũale. Sic
& scͥptum est. Factus est pͥmus homo¬
adam in animã uiuentem. Recolis
certe quẽadmodũ scͥptum sit. & insuffla¬
uit ds in faciem eiꝰ flatum uitȩ. & factꝰ
est homo in animã uiuam. Dictũ est
autẽ etiã de animalib ꝓducat terra

Expanded text:
corpus Christi, quod, licet corruptionem putrecorpus Christi, quod, licet corruptionem putredinis in sepulcro non uiderit, unde scriptum est: Nec dabis sanctum tuum uidere corruptionem, clauis tamen et lancea perrumpi potuit, nunc omnino in incorruptione consistere et, quod in contumelia passionis mortisque seminatum est, nunc esse in gloria uitae aeternae et, quod ex infirmitate potuit crucifigi, nunc in uirtute regnare et, quod erat corpus animale, quoniam ex Adam sumptum est, nunc esse spiritale, quoniam spiritui iam inseparabiliter copulatum est. cum enim uellet apostolus de corpore animali adhibere testimonium scripturarum, illud posuit, quod in Genesi legitur: Si est, inquit, corpus animale, est et spiritale; sic et scriptum est: Factus est primus Adam in animam uiue quem ad modum scriptum sit: Et insufflauit deus in faciem eius flatum uitae et factus est homo in animam uiuam. dictum est autem etiam de animalibus: Producat terra
Abbreviated transcription (Latin):
Seminat᷑ in infirmitate: surget in uirtu-¬
te. Seminatur corpꝰ animale. surget.
corpus sp̃uale. In his u̾bis apłi num¬
qͥdnam fas est putare corpora nr̃a meliꝰ
resurrectura qm xp̃i. cum de illo sit ꝓpo¬
situm exemplũ. qd̃ fidelit̾ intendere. &
ꝑ eius gr̃am sꝑare debeamꝰ. Ac ꝑ hoc ñ¬
potuit in corruptione resurgere. si nr̃m
in incorruptione resurrecturũ ꝓmitti¬
tur. nec potuit illud sine gła. si nr̃m
resurgit ingła. Quȩ autem gła. ubi
adhuc corruptio: Nimis itaq absur¬
dũ est ut credamꝰ illud corpꝰ & in infir¬
mitate seminatum ẽẽ. id est mortifica¬
tũ. & in infirmitate resurrexisse. cũ corp̾
nr̃m seminetur in infirmitate. surgat
in uirtute. & dicat idem apl̃s de xp̃o.
Et si crucificus est ex infirmitate: s u¬
uit in uirtute dĩ. Quis uͦ tam absurde
sapiat ut credat illud corpꝰ animale
seminatũ. animale suscitatũ. si nr̃m se¬
minatur animale. surgit spũale:
Constat itaq neq ullomꝰ dubitandũ est

Expanded text:
surget in uirtute; seminatur corpus animale, surget corpus spiritale. in his uerbis apostoli numquid fas est putare melius corpora nostra resurrectura quam Christi, cum de illo sit propositum exemplum, quod fideliter intendere et per eius gratiam sperare debeamus? ac per hoc nUDI corruptione resurgere, si nostrum in incorruptione resurrecturum promittitur, nec potuit illud sine gloria, si nostrum resurget in gloria: quae autem gloria, ubi adhuc corruptio? nimis itaque absurdum est, ut credamus illud corpus et in infirmitate seminatum esse, id est mortificatum et in infirmitate resurrexisse, cum corpus nostrum seminetur in infirmitate, resurgat in uirtute et dicat idem apostolus de Christo: Etsi crucifixus est ex infirmitate, sed uiuit in uirtute dei. quis uero tam absurde sapiat, ut credat illud corpus animale seminatum, animale resuscitatum, si nostrum seminatur animale, surget spiritale? Constat itaque neque ullo modo dubitandum est
Abbreviated transcription (Latin):
dere qui dicebant quia resurrectio mor¬
tuoꝵ ñ est : xp̃i resurrectione p̃missa in
atq ait. S dicet aliquis. quom resurgeit
mortui. quo autẽ corpore uenient. id
est quali corpore: Deinde adhibens
docum̃ta seminũ dicit. Insipiens tu
qd̃ seminas ñ uiuificatur. nisi prius¬
moriatur. Et qd̾ seminas. ñ corpꝰ qd̃¬

Expanded text:
 qui dicebant, quia resurrectio mortuorum non est, Christi resurrectione praemissa in atque ait: Sed dicet aliquis: \'Quo modo resurgent mortui? quo autem corpore uenient?\' id est quali corpore. deinde adhibens documenta seminum: Stulte, inquit, tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur, et quod seminas, n
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq seminũ ꝓpͥum corpꝰ. Scd̾m
hoc gͦ dixerat. ñ corpꝰ qd̾ futurum est
seminas. Neq enim ñ triticum erit ex
tritico. S quia nemo seminat herbam
gunt. ideo ait s nudũ granũ. hinc uo¬
lens ostendere quia si ds potest ad dere
qd̃ ñ erat in nudo semine: multomagis
potest reparare qd̃ erat in hominis cor¬
pore. Iam uͦ adiungit qd ad differen¬
tiam ꝑtinet resurgentiũ. ꝓpter diu̾sas
głas fidelium atq scõꝵ. N on om̃is¬

Expanded text:
cuique seminum proprium corpus. secundum hoc ergo dixerat: Non corpus, quod futurum est, seminas. neque enim non triticum erit ex tritico; sed, quia nemo seminat herbam gunt, ideo ait: Sed nudum granum hinc uolens ostendere, quia, si deus potest addere, quod non erat in nudo semine, multo magis potest reparare, quod erat in hominis corpore. lam uero, quod adiungit, ad differentiam pertinet resurgentium propter diuersas glorias fidelium atque sanctorum. non omnis
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c carnẽ & ossa ñ habet sicut me uide¬
tis habere. possidet regnũ dĩ. caro autẽ
cum scdm corruptionem intelligit᷑. ñ
possidebit. Hoc enĩ expositum est cum
diceret᷑ caro & sanguis regnũ dĩ ñ possi¬
debunt. in eo qd̃ continuo additum est.
neq corruptio incorruptionẽ possidebit.¬

Expanded text:
et carnem non habet, sicut me uideet carnem non habet, sicut me uidetis habere, possidet regnum dei, caro autem curo secundum corruptionem intellegitur, non possidebit; hoc enim expositum est, cum diceretur: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, in eo, quod continuo additum est: Neque corruptio incorruptionem possidebit
Abbreviated transcription (Latin):
git & dicit. Oportet enĩ corruptibile
hoc induere incorruptelam. & mortale
hoc induere immortalitatem. Non
ut opinor dubitandum est scdm hoc di¬
ctum. caro & sanguis regnũ dĩ ñ posside¬
bunt. quia ñ ibi erit corruptio & mor-¬
talitas carnis & sanguinis. Scdm has
enĩ qualitates. hoc loco carne & sangui¬
nem nuncupauit. Quo circa ut ali¬
quid exempli gr̃a ponam qd̃ interim
occurrit sicut scͥptum est. ne forte temp¬
tauerit uos is qui temptat & manis sit
labor ur̃. atq hic intelligitur diabol.
tanqm ds omĩno ñ temptet. de quo alio
loco scͥptura dicit. ipse autẽ neminem
temptat. nec contraria est ista sententia
qd̃ alia sit temptatio deceptionis. alia
tẽptatio ꝓbationis: scd̾m illam ñ uitel¬
ligitur qui temptat nisi diabolus. scd̃m
hanc temptat ds̃: ita cum dicit᷑ caro pos¬
sidebit regnum dĩ. & caro ñ possidebit
regnũ dĩ. etiã nominis intelligentia
discernat᷑ & nulla erit questio. qm̃ caro

Expanded text:
git et dicit: Oportet enim corruptibile git et dicit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam et mortale hoc induere inmortalitatem. non, ut opinor, dubitandum est secundum hoc dictum: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, quia non ibi erit corruptio et mortalitas carnis et sanguinis; secundum has enim qualitates hoc loco carnem łt sanguinem nuncupauit. Quocirca, ut aliquid exempli gratia ponam, quod interim occurrit, sicut scriptum est: Ne forte temptauerit uos, qui temptat, et inanis sit labor noster — atque hic intellegitur diabolus. tamquam deus omnino non temptet, de quo alio loco scriptura dicit: Ipse autem neminem temptat; nec contraria est ista sententia -quod alia sit temptatio deceptionis alia temptatio probationis: secundum illam non intellegitur, qui temptat, nisi diabolus. secundum hanc uero temptat deus —, ita, cum dicitur caro possidebit regnum dei\' et caro non possidebit regnum dei etiam huius nominis intellegentia discernatur et nulla e
Abbreviated transcription (Latin):
resurrecturi sunt ñ cõmutabunt᷑ in illã
incorruptelam: quȩ nec doloris corrup¬
tionẽ pati potest. Illa namq fideliũ est
atq scõꝵ. Isti uͦ ꝑpetua corruptione cru¬
ciabunt᷑: quia ignis eoꝵ ñ extinguetur.
& uermis eoꝵ ñ morietar. Quid sibi
uult gͦ ista distinctio & mortui resurgen
incorrupti & nos cõmutabim᷑. nisi quia
om̃s incorrupti resurgent: S ex his iu¬
sti etiã immutabunt᷑ in illam incorrup¬
telam. cui nulla om̃ino possit nocere
corruptio: ac ꝑ hoc qui in eam ñ cõmu¬
tabuntur. incorrupti quidẽ restirgent
integritate m̃broꝵ. s tam̃ corrũpendi
dolore penarũ: cum audierint ite in ig¬
nem ȩt̾num: qui paratus est diabolo &
angłis ciꝰ. Aquo auditu malo. iustus
ñ timebit. De illa uͦ cõmutatione ui¬
stoꝵ cum dixisset & nos cõmutabuur:
tanqm quereremꝰ quomͦ illud fiat. uł
qualis illa cõmutatio futura sit: adun¬

Expanded text:
resurrecturi sunt, non commutabuntur in illam resurrecturi sunt, non commutabuntur in illam incorruptelam, quae nec doloris corruptionem pati potest; illa namque fidelium est atque sanctorum. isti uciabuntur, quia ignis eorum non exstinguetur, et vermis eorum non morietur . » Quid sibi ergo vult ista distinctio: Mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur, nisi quia omnes incorrupti resurgent, ssti etiam inmutabuntur in illam incorruptelam. cui omnino nulla possit nocere corruptio? ac per hoc, qui in eam non commutabuntur, incorrupti quidem resurgent integritate membrorum sed tamen corrumpendi dolore poenarum, cum audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. a quo auditu malo iustus non timebit. de illa uero commutatione iustorum cum dixisset: Nos commutabimur, tamquam quaereremus, quo modo istud fiat uel qualis illa commutatio futura sit, adiun
Abbreviated transcription (Latin):
habet sicut me uidetis habere. caro autẽ
ñ erit. qm̃ caro & sanguis regnum dĩ ñ
possidebunt: exponit quid diceret adi¬
ciens. Ecce mysteriũ uobis dico. om̃s
quidẽ resurgemꝰ. Uel sicut greci codi¬
ces habent. Qm̃s quidẽ dormiemus.
ñ tam̃ om̃s immutabim̃. Hanc im¬
mutationẽ utrũ in deteriꝰ an in meliꝰ
intelligi uoluerit. inferiora demonstrats¬
est in puncto temꝑis qd̃ diuidi ñ potest.
n ictu oculi: Hoc est in sũma celerita¬
te. In nouissima tuba: Hoc est in
nouissimo signo. qd̃ dabitur ut ista cõ¬
pleantur. Canec enĩ tuba. & mortui
meliꝰ sine dubitatione oportet intelli¬
gi: quia om̃s & iusti & iniusti resurrec¬
turi sunt: s sicut dñs in eugłio loqͥtur.
qui bene fecerunt in resurrectionẽ uite:
qui mala egerunt in resurrectionem iu¬
dicii. udiciũ appellans penam sempit̾¬
nam. sicut alio loco. qui ñ credit iam iu
dicatus est. Proinde illi qui ad iudiciũ

Expanded text:
habethabetnon erit, quoniam caro et sanguis regnum Dei non possidebunt: exponit quid dixerit, adjiciens, Ecce mysterium vobis dico, omnes quidem resurgemus; vel sicut graeci codices habent, omnes quidem dormiemus, non tamen omnes immutabimur. Hanc immutationem utrum in deterius, an in melius intelligi voluerit, inferiora demonstraest, in puncto temporis, quod dividi non potest; in ictu oculi, hoc est in summa celeritate; in novissima tuba, hoc est, in novissimo signo quod dabitur, ut ista compleantur: canet enim tuba, inquit, emelius sine dubitatione oportet intelligi, quia omnes et justi et injusti resurrecturi sunt: sed, sicut Dominus in Evangelio loquitur, qui bene fecerunt, in resurrectionem vitae: qui mala egerunt, in resurrectionem iudicii, iudicium appellans poenam sempiternam, sicut alio loco: qui non credit, inquit, iam iudicatus est. proinde illi qui ad iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
lestis. Quid est qualis t̾renus tales &
t̾rem. nisi mortales ex mortali: Et
qͥd est qualis cȩlestis tales celestes. nisi im
ctus est cum esset celestis. ut eos qui t̾reni
erant faceret cęlestes. hoc est ideo ex im¬
mortali mortalis factus est assumens for¬
eos qui mortales erant faceret immorta
nr̃a corpora futura ex corruptibilib in¬
corruptibilia. ex contemptibilib głosa.
ex infirmis fortia. ex animalib spũalia
hoc est ex mortalib immortalia: subie
substantiam carnis hoc apłm dixisse:
aꝑtut quid diceret subiungendo.
Neq corruptio incorruptelam possi de¬
bit. Lanqͣm diceret. Qd̾ dixi caro &
sanguis regnũ dĩ ñ possidebunt. idõ dixi
quia corruptio incorruptionẽ ñ possi¬
debit. Hoc gͦ loco nomine carnis & san¬
guinis corruptionẽ mortalitatis intelli¬
gi uoluit. Deniq tanqͣm ei dicerctur.
quomͦ caro erit & caro ñ erit. caro qͥppe
erit. qm̃ dñs post resurrectionẽ ait. pal¬
pate & uidete quia sp̃c ossa & carnem ñ

Expanded text:
est. Quid est, Qualis terrenus, tales et terreni; nisi, mortales ex mortali? et quid est, Qualis coelestis, tales et coelestes; nisi, imctus est, cum esset coelestis, ut eos qui terreni erant, faceret coelestes; hoc est, ideo ex immortali mortalis factus est, assumendo sereos qui mortanostra corpora futura ex corruptibilibus incorruptibilia, ei contemptibilibus gloriosa, ex infirmis fortia, ex animalibus spiritalia, hoc est ex mortalibus inmortalia, subiecsubstantiam carnis hoc apostolum definisse, aperuit, quid diceret, subiungendo: Neque corruptio incorruptionem possidebit, tamquam diceret: \'Quod dixi: Caro et sanguis regnum dei non possidebunt, ideo dixi, quia corruptio incorruptionem non possidebit. hoc ergo loco nomine carnis et sanguinis corruptionem mortalitatis intellegi uoluit. Denique, tamquam ei diceretur: \'Quo modo caro erit et caro non erit? caro quippe erit, quoniam dominus post resurrectionem ait: Palpate et uidete, quia spiritus ossa et carnem non
Abbreviated transcription (Latin):
sic ab illo implicatus absorbeatur. Et
quis om̃s eiꝰ captiones uł circũuentiones
uł comp̃hendere uł enumerare suffici¬
at: Adu̾sus hȩc tria tam̃ quȩ ad cau¬
sam p̃sentem ꝑtinent. priꝰ ne mala ex¬
empla imitando ad nequiciam seduca¬
mini. tta uos ꝑ apłm alloquitur ds̃: ne
sitis ugum ducentes cum infidelib.
Quȩ enĩ participatio iusticiȩ cũ iniquita¬
te. aut quȩ societas luci ad tenebras:
Item alio loco. Nolite inquit seduci.
corrũpunt mores bonos colloquia ma¬
la. Sobrii estote iusticiȩ: & nolite pecca¬
re. Ut autẽ detrahentiũ linguis ñ defi.¬
ciatis: sic & ꝑ ꝓpħam dicit. Audite me
qui scitis iudicium ppłs m̃s. in quoꝵ
corde lex mea posita est. Obꝓbrium
hominũ nolite metuere: & detractione
eoꝵ ne suꝑemini. nec qd̃ uos sꝑnunt
magni duxeritis. Sicut enim uestim̃tũ
ita ꝑ tempꝰ consument᷑. & sicut lana a
tinea comedentur. Iusticia autẽ mea in

Expanded text:
sic ab illo implicatus absorbeatur. et sic ab illo implicatus absorbeatur. et quis omnes eius captiones et circumuentiones uel comprehendere uel enumerare sufficiat? aduersus haec tamen tria, quae ad causam praesentem pertinent, prius, ne mala exempla imitando ad nequitiam seducamini, ita uos per apostolum adloquitur deus: Ne sitis iugum ducentes cum infidelibus; quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci ad tenebras? item alio loco: Nolite, iCorrumpunt mores bonos colloquia mala. Sobrii estote, justi, et nolite peccare . Ut autem linguis detrahentium non deficiatis, sic per Prophetam dicit: Audite me qui scitis iudicium, populus meus, in quorum corde lex mea est; obprobrium hominum nolite metuere, et detractatione eorum ne superemini, nec quod uos spernant, magni duxeritis. sicut enim uestimentum ita per tempus absumentur et sicut lana a tinea comedentur, iustitia autem mea in
Abbreviated transcription (Latin):
dicite. Ieuinemꝰ & oremꝰ. cras enĩ morie.¬
mur. Iili enim dicunt manducemꝰ &
hibamꝰ cras enim moriem᷑. quia resur¬
rectionẽ ñ sꝑant. Nos autẽ iam resurre-¬
ctionẽ & loquentib ꝓpħis & p̃dicante¬
deamꝰ quia sꝑamꝰ nos post istam mortẽ.
uicturos. Non deficiamꝰ. nec corda nr̃a
oneremꝰ crapula & ebrietatib. s sollici¬
ti expectantes accinctis lumbis & lucer¬
nis ardentib aduentũ dñi nr̃i uãu xp̃i.
ieuinemꝰ & oremꝰ. ñ ideo quia cras mori¬
emur. s ut securi moriamur. Nolite
seduci. corrumpunt mores bonos collo¬
r̃s mei qui timetis dm̃ mem̃ ensem.¬
quẽ deuoret. Quẽ ñ potest deuorare se¬
ductum. ad nequiciam famã ipsiꝰ inqui¬
nare conatur. ut si fieri potest ohꝓbriis
hominũ & malarũ linguarũ detractio¬
ne deficiat. & sic in eiꝰ fauces ruat. Si
autẽ nec famã innocentis maculare po¬
tuerit. hoc ei ꝑsuadere temptat. ut ꝑ ma¬
liuolas suspitiones de frẽ suo iudicet. &

Expanded text:
dicite, Jejunemus et oremus; cras enim morimur. Illi enim dicunt, Manducemus et bibamus; cras enim morimur, qui resurrectionem non sperant: nos autem qui jam resurrectionem s, qui speramus nos post istam mortem victuros, non deficiamus, nec corda nostra oneremus crapula et ebrietatibus; sed solliciti exspectantes, accincti lumbis et lucernis ardentibus, adventum Domini nostri, jejunemus et oremus, non ideo quia cras moriemur, sed ut seduci, corrumpunt mores bonos collores mei, qui timetis Deum, memenquem deuoret. quem non potest deuorare seductum ad nequitiam, famam ipsius inquinare conatur, ut, si fieri potest. opprobriis hominum et malarum linguarum detractione deficiat et sic in eius fauces ruat. si autem nec famam innocentis maculare potuerit, hoc ei persuadere temptat, ut per maliuolas suspiciones de fratre suo iudicet et
Abbreviated transcription (Latin):
cur hoc diximꝰ. Ne forte ita uobis sub¬
repant illi de quib ait apls. corrũ punt
mores bonos colloquia mala. quia di¬
cunt manducemꝰ & bibamꝰ cras enĩ mo¬
rexit xp̃c. & inde speras resurrectionẽ¬
mortuis. Et incipit iam laudare xp̃m
ñ ut illi det honorẽ. s ut faciat tibi de¬
sꝑationem. Serpentis astuta ꝑnities.
iestatem illiꝰ ut singularem faciat. ne
tu speres tale aliquid quale in illo re¬
surgente monstratũ est. & qͣsi religiosior
apparet erga xp̃m cum dicit. Ecce qui
se audet xp̃o comparare. ut quia resur¬
rexit xp̃c. & se resurrecturũ putet. No¬
li conturbari ꝑu̾sa laude imꝑatoris tui.
Hostiles insidiȩ te ꝑturbant. s xp̃i hu-¬
militas & humanitas te consolatur.
Ille p̃dicat qntũ erectus sit xp̃c ate: xp̃c¬

Expanded text:
cur hoc diximus? Ne forte ita vobis subrepant illi de quibus dicit Apostolus, Corrumpunt mores bonos colloquia mala; quia dicunt, Manducemus et bibamus; cras enim moenimcur hoc diximus? Ne forte ita vobis subere a mortuis. Et incipit jam laudare Christum, non ut illi det honorem, sed ut tibi faciat desperationem. Serpentis astuta pernicies, jestatem illius, ut singularem faciat, ne tu speres tale aliquid, quale in illo resurgente monstratum est. Et quasi religiosior apparet erga Christum, cum dicit: Ecce qui se audet comparare Christo, ut quia resurrexit Christus, et se resurrecturum putet. Noli perturbari perversa laude Imperatoris tui; hostiles insidiae te perturbant, sed Christi humilitas et humanitas te consolatur. Ille praedicat quantum erectus sit Christus
Abbreviated transcription (Latin):
putamꝰ ignobiliora ẽẽ m̃bra corporis
his honorẽ habundantiorẽ cirtum damꝰ.
& quȩ inhonesta nr̃a. habundantiorẽ
honestatem habent. Honesta autẽ nr̃a
nulliꝰ egent. s ds temꝑauit corpꝰ. ei cui
deerat habundantiorem tribuendo ho-¬
norem. ut ñ sit scisma in corpore. Ex¬

Expanded text:
 corporis, his honorem abundantiorem circumdamus. Et quae inhonesta sunt nostra, abundantiorem honestatem habent: honesta autem nostra nullius egent; sed Deus temperavit corpus, ei cui deerat abundantiorem tribuendo honorem, ut non sit schisma in corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
dico fides xp̃iana ut credatis apło. s uillꝰ
sensꝰ humanꝰ in uobis est ut manifesta
cernatis. unꝰ quisq in semetipso ista uide.¬
at. atq consideret qmͣ uera qm certa sig.
qm in paruo magna. & in extremo qm
bona. qnͣdo quidẽ ista in laude ponit
apłs. ut ꝑ hec infirma corꝑalia quȩ ñ¬
uident᷑ intelligi debeant. Horũ gͥ m̃btoꝵ
& corporis nr̃i quȩ sic cõmendat. sic lati¬
dat apls̃. quisqͥs artificem dm̃ negat.
iudetis cui contradicit annuntians nobis
ut a me redarguatur potiꝰ qm ab om̃ib

Expanded text:
dico fides christiana, ut credatis apostolo, sed ullus sensus humanus in uobis est, ut manifesta cernatis, unusquisque in semet ipso ista uideat atque consideret, quam uera, quam certa sint, quam in paruo magna et in extremo quam bona, quandoquidem ista in laude ponit apostolus, ut per haec infirma corporalia, quae uidentur, intellegi. Horum ergo membrorum et corporis nostri, quae sic commendat, sic laudat apostolus, quisquis artificem deum negat, uidetis. cui contradicat adnuntians nobis ut a me redarguatur potius quam ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sis munerib. & tam̃ ad unitatẽ con¬
sonis. rem plane. magnam & diuinã &
abditam nos doceret. de ista carne nr̃a
similitudinẽ dedit. cuiꝰ artificem dm̃ cũ
hec loqueret᷑ om̃ino ñ tacuit. Nunc autẽ

Expanded text:
sis muneribus et tamen ad unitatem consonis rem plane magnam et diuinam et abditam nos doceret, de ista ipsa carne nostra similitudinem dedit, cuius artificem deum, cum haec loqueretur, omnino non tacuit.
Abbreviated transcription (Latin):
uideant. semꝑ te ueluit possidere. semꝑ¬
te talem facere qualem possint secũ tra¬
here. Est enĩ insita maliuolentia quȩ¬
dam. & ꝑnities nocendi istis malis spi-¬
ritib. Gaudent de malo hominũ. &
de fallacia nr̃a si nos fefellerint pas-¬
cuntur. Et quid: Qua ruent: Non
quib in ȩt̾num dñentur. s cum quib
in ȩt̾num damnentur. qͦmͦ solet maliuolꝰ
latro nominare. innocentẽ. Nunqͥd si fue¬
rit uiuus incensꝰ minꝰ ardet si duo ar¬
deant. minꝰ morit᷑ si duo moriantur:
Pena illa ñ minuitur. s maliuolentia
pascitur. Mecũ moritur. ñ se minꝰ mo¬
riturũ dicit. s solatiũ habet malum
alt̾iꝰ. Talis est diabolꝰ. seducere uult
illos qui cum illo puniantur. Et quia
nat apud illum innocentẽ. uera crimi¬
na uolens haberȩ quȩ obiciat. pecca¬

Expanded text:
videant, semper te velint possidere, sempvideant, semper te velint possidere, semper talem facere, qualem possint secum trahere. Est enim insita malevolentia quaedam et pernicies nocendi istis malis spiritibus: gaudent de malo hominum; et de fallacia nostra, si nos fefellerint, pascuntur. Et quid quaerunt? Non quibus in aeternum dominentur, sed cum quibus in aeternum damnentur; quomodo solet malevolus latro nominare innocentem. Numquid si fuerit vivus incensus, minus ardet, si duo ardeant? minus moritur, si duo moriantur? Poena illi non minuitur, sed malevolentia pascitur. Mecum moriatur, non se minus moriturum dicens, sed solatium habet malum alterius. Talis est diabolus; seducere vult illos qui cum illo puniantur: et quia nat apud illum innocentem, vera crimina volens habere quae objiciat, pecca
Abbreviated transcription (Latin):
oblatione. & participatione corporis &
xistit nescio qͥs disputator qͥ doctꝰ
sibi uideat᷑. & ait. Non ego illum
rapidem colo. nec illud simulachrũ qd̃
est sine sensu. Non enĩ ꝓpħa ur̃ potuit
nosse quia oculos habent & ñ uident.
& ego nescio quia illud simulachrũ nec
animã habet. nec uidet oculis. nec audit
aurib. Non gͣ illud colo. s adoro quod
uideo. & scruio ei quẽ ñ uideo. Quis est
iste. Numen qͦddam inqͥt in uisibile
qd̃ p̃sidet illi sẏmulacro. Hoc modo
reddendo rationẽ de symulacris suis
diserti sibi uidentur. quia ñ colunt
ydola & colunt demonia. Ipse hoc di¬
lum. s quȩ immolant gentes. demo¬
niis unmolant & ñ deo. Dicit. Nolo
uos fieri socios demonioꝵ. Nam hinc
gͦ se excusent. quia qͣsi ydolis insensa-¬
tis dediti ñ sunt. demoniis magis dedi¬
ti sunt. qd̾ est ꝑiculosiꝰ. Nam si tantũ
ẏdola colerent. sicut eos ñ adiuuarent.
ita illis nichil nocerent. Si autẽ ado

Expanded text:
oblatione et participatione corporis et oblatione et participatione corporis et xistit nescio quis disputator qui doctus sibi videbatur et ait: Non ego illum lapidem colo, nec illud simulacrum quod est sine sensu; non enim Propheta vester potuit nosse quia oculos habent et non vident , et ego nescio quia illud simulacrum nec animam habet, nec videt oculis, nec audit auribus: non ego illud colo; sed adoro quod video, et servio ei quem non video. Quis est iste? Numen quoddam, inquit, invisibile quod praesidet illi simulacro. Hoc modo reddendo rationem de simulacris suis, diserti sibi videntur, quia non colunt idola, et colunt daemonia. Etenim, f immolant Gentes, daemoniis immolant, et non Deo:» dixit, «Nolo vos fieri socios daemoniorum.» Non ergo hinc se excusent, quia quasi idolis insensatis dediti non sunt; daemoniis magis dediti sunt, quod est periculosius. Nam si tantum idola colerent, sicut eos non adjuvarent, ita illis nihil nocerent; si autem ador
Abbreviated transcription (Latin):
uerat diceret. Uade ostende te sacerdoti.
& offer munꝰ qd̃ p̃cepit moyses in testi¬
moniũ illis. Nondũ enim dederat ꝓ
sacrificiis illis om̃ib sui corꝑis sacrificiũ.
ñdũ suscitauerat sui corꝑis templũ. nec
de illo tẽplo eiciens eos qui boues & colũ¬
bas uendebant diceret. domꝰ mea domꝰ
orationis uocabitur. uos autẽ fecistis il¬
lam speluncam latronũ. Ex libro contͣ
erum sacrificium qd̾ uni ue faustum.¬
ro debetur dõ. quo eiꝰ altare solꝰ xp̃c
impleuit. in uictimis pecoꝵ inuitata de¬
monia sibi arroganter exposcunt: unde
dicit apls. quȩ immolant gentes demoniis
immolant & ñ dõ. ñ qd̾ offerebat᷑ culpans.
s qͥa illis offerebat᷑. Hebrei autẽ in uicti-¬
mis pecoꝵ quas offerebant dõ. multis &
uariis modis sicut re tanta dignũ erat.
ꝓpħiam celebrabant futurȩ uictimȩ qͣm
xp̃c optulit. Unde iam xp̃iam peracti
eiꝰ sacrificii memoriã celebrant sacroscã

Expanded text:
verat, diceret: Vade, ostende te sacerdoti, verat, diceret: Vade, ostende te sacerdoti, et offer munus quod praecepit Moyses in testimonium illis . Nondum enim dederat pro sacrificiis illis omnibus sui corporis sacrificium, nondum suscitaverat sui corporis templum. Nec de illo templo ejiciens eos qui boves et columbas vendebant, diceret: Domus mea domus orationis vocabitur; vos autem fecistis illam speluncam latronum . CAPUT XX. erum sacrificium, quod uni vero debetur Deo, quo ejus altare solus Christus implevit, in victimis pecorum imitata daemonia sibi arroganter exposcunt. Unde dicit apostolus: quae immolant gentes, daemoniis immolant et non deo, non quod offerebatur culpans, sed quia illis offerebatur. Hebraei autem in uictimis pecorum, quas offerebant deo, multis et uariis modis, sicut re tanta dignum erat, prophetiam celebrabant . futurae uictimae, quam Christus obtulit. unde iam christiani peracti eiusdem sacrificii memoriam celebrant sacrosancta