comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sapͣ celũ tunt ñ dix̃ scͥptum qd̾ congregatȩ sũt
inlocum unui. quem ad moditm de ilł quȩ erant sub
cglo. Magna sut inhis oĩbꝰ sacͣmta. nec explicabilia p̃seã
adb̾macioni. qd aquȩ quȩ subcelo sunt. cõgregantir iumĩ
locum. qd̾ apparet arida et germina ꝓducit᷑. simulq ipsa
aeris spatia cõtracta tandem caligine sorenant᷑. et aquarum
cõtractus adirrigand̾um atq in fandendam t̾ram ꝑ corpus
illuis qͣc̃q spanrgunt᷑. et nicħ sine cansa fac tum est. H oc mi¬
rum uidet᷑ qd̾ aquȩ quȩ subcelo sunt. cõ gregant᷑ in locum
unium. et ille quȩ sunt supͣ elum ñ cõgregant᷑. neq eis locꝰ

Expanded text:
quae supra coelum sunt non dixit Scriptura quod congregatae sunt in locum unum; quemadmodum de illis quae erant sub coelo. Magna sunt in his omnibus sacramenta, nec explicabilia praesenti abbreviatione, quod aquae quae sub coelo sunt congregantur in unum locum, quod apparet arida et germina producit, simulque ipsa aeris spatia contracta tandem caligine serenantur, et aquarum tractus ad irrigandam atque infundendam terram per corpus illius quacunque sparguntur; et nihil sine causa factum est. Hoc mirum videtur, quod aquae quae sub coelo sunt congregantur in locum unum, et illae quae sunt supra coelu
Abbreviated transcription (Latin):
tibilis natȩ.⁊ sua mutabilitate defluentis. unu̾sis genis
humani ꝓpago tͣhit᷑. s aliis deorsum inea qͣnati sunt eor̃.¬
ruptione niste relictis. alii sursum dono gr̃ȩ ad sortem cele¬
sunt alia quȩ dehis rebꝰ mystica dui potuerũt. S
nos quasi extra mat̾iam mũm cursim ista ꝑstrinrimꝰ ut
adeandem mati̾am trac tãtłam qͣsi exp̃cedenti: accessun
c̃uementiorem hab̃ emꝰ. Nos siquit ꝓpositum habemꝰ desac᷑¬
m̃to redemtionis humane. qd̾ aprincipio in oꝑibus restaꝵ¬
itionis formatum ost. quantum dñs ded̾it inħoc ope tͣcta¬
re. S q oꝑa cõdicionis tp̃r pͥora fuerunt. abhis exordiũ

Expanded text:
tibilis naturae, et sua mutabilitate defluentis universa generis tibilis naturae, et sua mutabilitate defluentis universa generis humani propago trahitur, sed aliis deorsum in ea qua nati sunt conruptione juste derelictis; aliis sursum dono gratiae ad sortem coelet alia quae de his diebus mystica dici potuerunt. Sed nos quasi extra materiam nostram cursim ista perstrinximus, ut ad eamdem materiam tractandam quasi ex praecedenti accessum convenientiorem haberemus. Nos siquidem propositum habemus de sacramento redemptionis humanae quod a principio in operibus restaurationis formatum est quantum Dominus dederit in hoc opere tractare. Sed quia opera conditionis t
Abbreviated transcription (Latin):
si int̾rogit qͥs utrum nam credendũ sit exipsis
ea quȩ quȩ elem̃tis eẽ cõdita. ad quoꝵ decorem ac pulchrĩ¬
tudinẽ facꝰta ꝓbantur. ut u̾bi gr̃a quȩ adornatũ to facta
te uolatilia legamꝰ accepisse. ⁊ abaquis originẽ. ⁊ inaere
mansonẽ. QS̾ qͣre factũ sit ut nõ ad sumlitudinẽ aliaa
quȩ ad ornatum elem̃toꝵ mundi creata sunt. ex ipso elem̃¬
to mot̾iam sumerent quo in locũ sortiri debuer᷑. forte qͥs
ad ipsiꝰ dlemĩt mat̾iam referat. qd̾ quasi tantã ser corpulen¬
tiam nõ habuerit. ut animantiuũ corpota quȩ solddam
matiam requirunt ex eo c̃đentur. Aquarum aũt natã
mag̾ t̾re asfinẽ. usq corpulentiȩ habentem. acꝑħ formã.¬
dis corporibus aptiorem. S altior inhis rebꝰ sac̾m̃ti urtꝰ
ne ꝓddeunt. s non unã mansionem sore iuntur
Pisces in orignali sede ꝑmanent uolatilia sursum tollunt.
⁊ fiuunt qͣs supra id qd̾ facta s̃. Sic deuna massa corrup¬

Expanded text:
si interroget quis, utrumnam credendum sit ex ipsis ea quaeque elementis esse condita ad quorum decorem vel pulchritudinem facta probantur, ut verbi gratia: quae ad ornatum terrae facta te volatilia legamus accepisse et ab aquis originem et in aere mansionem. Quod quare factum sit ut non ad similitudinem aliorum quae ad ornatum elementorum mundi creata sunt ex ipso elemento materiam sumerent in quo locum sortiri debuerunt, forte quis ad ipsius elementi materiam referat: quod quasi tantam aer corpulentiam non habuerit, ut animantium corpora quae solidam materiam requirunt ex eo conderentur. Aquarum autem naturam magis terrae affinem plusque corpulentiae habentem, ac per hoc formandis corporibus aptiorem. Sed altior in his rebus sacramenti vne prodeunt; sed non unam mansionem sortiuntur. Pisces in originali sede permanent. Volatilia sursum tolluntur, et fiunt quasi supra id quod facta sunt. Sic de una massa corrup
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ie corpore tante capetitatis facta fuisse pritatur. ut
ominium receptaculũ aquarũ eẽ potuisset. Nã aquarum
escsea manam conpingi quod dam modo atq denseri cȩpit.
ipso suio pondere & eorsũ uergens intmna collapsa atra excep¬
tae. spatiumq illud qd̾ desuꝑ usq ad ipsim sirmam̃tum
oior sipauenit  serenũ purumq derełinquit. Ipsa quoq t̾rȩ
supficies aqͥs oĩb int̾ lueos suos conclusis apparere cep̃it. ꝓ¬
mo quid en laculenta et lubrica nudaq nł ueq germina
nec dumi ulla ꝓtolisset. qͥb nestiri et suꝑ dnci potiusset.
ento as ut ꝓduce̾t t̾ra herbã uirentem. ⁊ facientem
sem̃ lignumq pomiferum faciẽs fructum in genere rio.
gadã uniu̾sã t̾ram abilla magna abysso qtiast afonte
quodam aquȩ intiꝰ quid̾ intriuiscem telluris ꝑhracones oc¬
cultosq mentꝰ. destiꝑ nero in suꝑficie ꝑ aneos suos in oł paritꝰ

Expanded text:
in terrae corpore tantae capacitatis facta fuisse putatur, ut omnium receptaculum aquarum esse potuisset. Nam aquarum xerim, massam compingi quodammodo atque densari coepit, ipso suo pondere deorsum vergens in ima collapsa a terra excepta est, spatiumque illud quod desuper usque ad ipsum firmamentum occupaverat, serenum purumque dereliquit. Ipsa quoque terrae superficies aquis omnibus inter alveos suos conclusis apparere coepit. Primo quidem lutulenta et lubrica nudaque, velut quae germina necdum ulla protulisset, quibus vestiri et superduci potuisset.ergo Deus ut produceret terra herbam virentem et facientem semen, lignumque pomiferum faciens fructum in genere suo, gandam universam terram ab illa magna abysso quasi a fonte quodam aquae interius quidem intra viscera telluris per trachones occultosque meatus, desuper vero in superficie per alveos s
Abbreviated transcription (Latin):
hões. qͥn frena ĩpudicitie laxent. ⁊ ruãt in desid̾ia sua. ł cũ fasti¬
dire ceꝑiit bonũ ĩ qͦs̃. lib̾tatẽ q̃rentes. ł cũ rẽptati fuerĩt forte
de malo in qͦ ñdũ s̃. ad uoluptatẽ suã explendã festinantes. Ita
dissi pabit᷑ oĩs oroo. ⁊ pulcttido religioni. ͥane ad mehilum
redigit᷑. ⁊ t̾pituio magna succedet. Sed̾m infu mitatẽ nr̃i tpri
soꝙ. Q deinceꝑs ĩ hubitu ł ꝓfessiõe religionis ꝯ⁊ bautus

Expanded text:
t in desideria sua, vel cum fastidire coeperint bonum in quo sunt libertatem quaerentes, vel cum tentati fuerint forte de malo, in quo nondum sunt ad voluptatem suam explendam festinantes. Ita dissipabitur omnis ordo, et pulchritudo religionis Christianae ad nihilum redigetur, et turpitudo magna succedet. Secundum infirmitatem nostris deinceps in habitu vel professione religionis constitutus
Abbreviated transcription (Latin):
manifestis: ⁊ maxtine hiꝰ q̃ sine gͣui scandalo mutari ñ posst̃.
p̃iudicare deb̾e: s mag̃ expedire. uͭ ĩ manifestis scandalũ caueat᷑
ñ ĩputet᷑. Uir potestatẽ corꝑis fu ñ ht̃: s mulier. similit̾ mu
peccando fac̾e. ũ potestatẽ in corꝑe alt̾iꝰ ꝑdrit. s facͥe ñ pot̾ u alt̾i potesta¬
tẽ fui corꝑis qͣntũ inse ÷ tollat. Qd̾ sui uiris ÷ ꝑd̾e potest: qd suũ ñ ÷ tol

Expanded text:
manifestis, et maxime iis quae sine gravi scandalo mutari non possunt, praejudicare debere; sed magis expedire ut in manifestis scandalum caveatur, n imputetur. Vir potestatem corporis sui non habet, sed mulier. Similiter muve mulier peccando facere ut potestatem in corpore alterius perdat; sed facere non potest ut alteri potestatem sui corporis quantum in se
Abbreviated transcription (Latin):
debitũ mier̃. desere ꝯtẽpserĩt. qͣsi inobedientes: ͥ ĩcestu fornicatiõis
nefande. ⁊ taminatos. iuste seu̾itatũ sentũtia ab eccł̃ȩ cõmunione
p̃cidendos. neq ullatenꝰ ad penĩam recipiendos. nͥ se abhiiꝰ infa¬
nus societatis ꝯu̾satiõe retͣcerint. Et ħ: fortassis qd sͥ uolũt u̾ba illa
cunctã pene ꝓsui ãbiguitate iã nota. Innocentꝰ eñi papa cuiꝰ
rint: ñ eas admittendas. ad agendã penĩam. nͥ his cui se riuyx¬
ant abhac uita discesserit. Si eñi ħ rõ in hõĩb seruat᷑. uͭ q̃ drmiᷤᷤ¬

Expanded text:
debitum inierunt deserere contempserint, quasi inobedientes, et incestu fornicationis nefandae contaminatos, justae severitatis sententia ab Ecclesiae communione praecidendos, neque ullatenus ad poenitentiam recipiendos, nisi se ab hujus infamis societatis conversatione retraxerint. Et hoc est fortassis quod sibi volunt verba illa cunctis pene pro sui ambiguitate jam nota. Innocentius enim papa, curint, non eas admittendas ad agendam poenitentiam, nisi is cui se junxerant ab hac vita discesserit. Si enim haec ratio in
Abbreviated transcription (Latin):
in me. Ñ me ĩ causa p̃cede debre : qͥ ĩ gr̃a ⁊ bñficio añgre ñ potuit:
Nͨ gͥ illũ audias ꝯtͣ me: ñ illũ seqͣris in eo qͣ mͥ displicae. nicħ illi
siuie fr̃. siue soror. siue uxor. siue filii. adhc̃ ãpli dico. ⁊̃ si aĩa nr̃a¬
neq seqͥ desid̾ia illiꝰ. Eugłiũ nob̾ damat. Qͥ ñ dimis̾i̾t prtrẽ.
pot̾. ĩmo nec carsa etiã ÷ q̃ illi adu̾sat᷑ q̃ sũma ⁊ fola:. Ad

Expanded text:
beneficio anteire non potuit. Non igitur illum audias contra me, non illum sequaris in eo quod mihi displicet. Nihil illi sive frater, sive soror, sive uxor, sive filii, adhuc amplius dico, neque sequi desideria illius. Evangelium nobis clamat: Qui non dimiserit patrem potest; imo nec causa etiam est quae illi adversatur, quae summa et sola est. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuenire ao pͥoris matͥmonii qd ñ stue cͥatoris institutione mie¬
rant oebttũ ꝑ soluendũ. Hoc ⁊̃ q̃ri pot̃. si eo qͥ pͥor ao fidẽ
fideli matmonio alligato. ille qͥ ĩ infidelitate remansit ẽ ip̃o
cui se nexu aiduiltino ꝯuuxͥat ad fidẽ parit᷑ s̃ ubseqͣt᷑. utrũ
ȩccła tolare oebeat. uͥ pꝰ fidẽ susceptã simul maneat. qͥ ĩ infioe¬
xͥ male sociati fucr᷑. De his ⁊̃ q̃ri pot̾. qͥ ĩ ifidelitate ꝯstituti cog¬
si forte simul abo adfioẽ ueniãt. utr̃ eccła ei mori copła tolare
possit. S alie rõ ħ ÷ qr baptismi gr̃a culpã oclet ñ naturã. In¬

Expanded text:
toris institutione inierant debitum persolvendum. Hoc etiam quaeri potest si eo qui prior ad fidem venit fideli matrimonio alligato ille qui in infidelitate remansit cum illo cui se nexu adulterino junxerat ad fidem pariter subsequatur, utrum Ecclesia tolerare debeat ut, post fidem susceptamale sociati fuerunt. De iis etiam quaeri potest qui in infidelitate constituti cogsi forte simul ambo ad fidem veniant, utrum Ecclesia ejusmodi copulam tolerare possit. Sed alia r
Abbreviated transcription (Latin):
rã. ħ obtuieã. ħ ꝑficiã. Ueni pꝰme. assentire mͥ. cooꝑare uolũtati
ineȩ. oesid̾io meo faue. Stat d̃s tuꝰ ex alt̾a parte: ⁊ dic̃ tͥ. Ego ħ ad¬
u̾sor. detestor maliciã illã. peccatũ illd̾ ñ mͥ placce. noli assensũ dare.
malũ ÷ ñ facias illd̃. ad me potiꝰ intende. mͥ acqͥesce. pꝰme ueni. sectai¬
qd tͥ cdedit. Substãtiã oemõ gen̾ans tͥ ministrauit. s uitã gen̾a¬

Expanded text:
cooperare voluntati meae, desiderio meo fave. Stat Deus tuus ex altera parte, et dicit tibi: Ego hoc aversor, detestor malitiam illam, peccatum illud non mihi placet, noli assensum dare, malum est, non facias illud. Ad me potius intende, mihi acquiesce, post me veni, sectaquod tibi dedit, substantiam de meo generans tibi ministravit, sed vitam genera
Abbreviated transcription (Latin):
riã significationẽ ostñdunt. Celestinꝰ pͣp ĩstituit. uͭ ex psal¬
mis dcł añ sacͥficiũ antiphone can̾ent᷑. q intͦitũ dicimꝰ. Col¬
lectas diu̾si cõposuer̃. pcipue gelasiꝰ:⁊ gregoriꝰs dñs ub̾cũ
abantiqͦ usu sũptũ ÷. booz messores suos sulutãs. hac sa
salutat dicens. dñs ub̾ c̃ ¶ Erimis tp̃rib ab epła paul missa ĩcipi¬

Expanded text:
x psalmis David ante sacrificium antiphonae canerentur, quem introitum dicimus. Collectas diversi composuerunt, praecipue Gelasius et Gregorius. Dominus vobiscum , ab antiquo usu assumptum est; Booz messores suos salutans, hac salsalutat, dicens: Dominus vobiscum . Primis temporibus ab epistola Pauli missa incipi
Abbreviated transcription (Latin):
tͥauꝰ. tͥauia. Infra tͥnepos. ⁊ tͥneptis. Ex obliqͦ fris. ⁊ sororiꝰ. ad¬
matruł. amitini. anutine. ꝯsobrins. Nobrinȩ. patrui magna.
amite magnȩ. auincłi magni. mat̾tere magnȩ. nepoᷤ neptis
ꝓpͥoris. ꝯsobrini filiꝰ. ł. filia qͥ ꝯsobrini appellant᷑. Qtͥb ex lab̾e ac
eresct ꝓpatrui. ꝓamite. ꝓeuuncli. ꝓmattere filiꝰ.ł. filia. ao ꝑa¬
truꝰ. adcrntta. Hi s̃ abaui pat̾ni fr̃ ⁊ soror. abauunełs abma¬
t̾tera. Hi s̃ abauie pat̾nȩ mat̾neq fr̃. ⁊ soror. abauiq mat̾i. Hec¬
qͣ explanari ãpłiꝰ ñ posst̃: ꝗͣ ip̃e auctor disseruit. Seꝑtimo gͣdu

Expanded text:
trineptis. Ex obliquo fratris et sororis admatruelis, amitini amitinae, consobrini, consobrinae. Patrui magni, amitae magnae, avunculi magni materterae magnae. Nepos nepotis propioris consobrini filius et filiapatrui proamitae proauunculi promaterterae filius filia: abpatruus abamita, hi sunt abaui paterni frater et soror: abauunculus abmatertera, hi sunt abauiae paternae maternaeque frater et soror abauique materni. Sequoque explanari amplius non possunt quam ipse auctor disseruit. Septimo gradu
Abbreviated transcription (Latin):
irnrũ de pusillis tuis. ⁊ dixisti. qr qͥ ecclȩ tuȩ mancdatũ sꝑn̾et:
t̃ obediens ñ e̾e̾t. Ecce ego iniser ꝓpt̾ petc̃a mã ĩ ꝯtͣdictionẽ ue¬
ni. laq̃ũ incidi necessitatis. uͥ exire sine peccato ñ possi. Si
scandalizo ñ solũ pisilloᷤ. s ⁊̃ magnos seruo tuo. qͥ ii hac
parte qd occultũ: nesciũt. tn qd̾ iustũ ÷ uolũt:⁊ acc usat¬

Expanded text:
ndatum sperneret tibi obediens non esset. Ecce ego miser propter peccata mea in contradictionem veni, laqueum incidi necessitatis, ut exire sine peccato non possim. Si scandalizo non solum pusillos, sed etiam magnos servos tuos, qui in hac parte quod occultum est nesciunt, tamen quod justum
Abbreviated transcription (Latin):
uente hões hr̃e maritos: recte supͣdicta rõne eiꝰ as sertio reꝓbrt᷑.
Adh̃c modũ de his q̃ manifeste falsas̃. uł occulte u̾a. unicuq
scõm suã insurã sentire licebit. Michi aũ ħ mug̃ ꝓbabile ẽ.
si inuenire ꝯtigit. q̃ ⁊u̾itatẽ seruat:⁊ auctoritatẽ ñ ĩꝓbat
Precipue tanti utri de qͦ bñ sentire debemꝰ: etiã nẽ qñ id qͥ semit

Expanded text:
vente homines habere maritos, recte supradicta ratione ejus assertio reprobatur. Ad hunc modum de iis quae manifeste falsa sunt, vel occulte vera, unicuique secundum suam mensuram sentire licebit. Mihi autem hoc magis probabile est si invenpraecipue tanti viri de quo bene sentire debemus, etiam tunc quando id quod sensit
Abbreviated transcription (Latin):
c̾atoris soluit uis matͥmoniz. Nich illi ãpliꝰ debes. ꝑdidit uisuũ
qr c̾atori suo ĩuiriã fec̃. N tͥ licuerat illã delere̾. si ius suũ inte
ñ ꝑclidisset. Potestatẽ habuit ĩ corꝑe tuo. ⁊ ñ tͥ licuit tolle̾ illi qͥ
suũ erat: donec ip̃a cͥatori tolłe uoluit q̃ suũ erat. Postꝗͣ aũ c̾atori
suo ĩutriã fac̾e uoluit: uire uis suũ amisit. Hoc de patre. ħ de¬

Expanded text:
s solvit matrimonii. Nihil illi amplius debes. Perdidit jus suum quae Creatori suo injuriam fecit. Non tibi licuerat illam deserere, si jus suum in te non perdidisset. Potestatem habuit in corpore tuo, et non tibi licuit tollere illi quod suum erat, donec ipsa Creatori tollere voluit quod suum erat. Postquam autem Creatori suo injuriam facere voluit, jure jus suu
Abbreviated transcription (Latin):
il pati possẽ. S ñ ualeo tołare estũ bullientis nat᷑e. ardorẽ ꝯcu¬
piscentie seruenti tolare ñ possũ. Id̾o facio qd possũ. uado
cienco uxiorẽ excipio ĩfirmitatẽ meã. dolẽs qͥd qr asuꝑiori
bono descend̾e cogor is t̾n ñ õuio desꝑãs: qr ad ꝯcessa descẽdo:
Mag̃ uolo ĩ inferiori bouo saluari: ꝗͣ ĩ sũmo ꝑiclitari. Et si forte
cuspa ÷ aligua qr descẽdo. qr ꝓpositũ incũ ñ teneo. ego penitiã
agã.: ⁊ satiffactione placabo dm̃ Nicħ ourũ erit aut difficile.
ttnitũ hãc passionẽ etiade possĩ. ⁊ mortẽ istã ĩ qͣ iguẽs teneor
delinare. Qis putati ñ einodi rationib se ĩstigor ⁊ cohottet᷑

Expanded text:
si pati possem. Sed non valeo tolerare aestum bullientis naturae, ardorem concupiscentiae ferventis sustinere non possum. Ideo facio quod possum. Vado et duco uxorem, excipio infirmitatem meam dolens quidem qui a superiori bono descendere cogor; sed tamen non omnino desperans, quia ad concessa descendo. Magis volo in inferiori bono salvari, quam in summo periclitari. Et si forte est culpa aliqua, descendo quia propositum meum non teneo; ego poenitentiam agam, et satisfactione placabo Deum. Nihil durum erit aut difficile, tantum hanc passionem evadere possim; et mortem istam in qua vivens teneor, declinare. Quis puta
Abbreviated transcription (Latin):
&e de hiᷤ qͥ se dic̃t pꝰ ꝯiugalẽ pactionẽ. siue añ cũ sororib aut matͥb aut
aliis qͥb lib linea cognatiõis ꝓpĩqͥs com̃tiũ carnale habuisse. qͥd faciẽdũ
sit. si ħ factũ ẽẽ legitimo testimonio cõꝓbari possit. Ẽgo qͥd ꝗͣdru fieri
rõnabilit̃ possoe ꝑꝑ feruandã pacẽ thori ꝯiugał. eꝰmodi testtinonia: ⁊
ꝓbatione declinarẽ. Si aũ res oĩno manifesta fieret. t̃c qͥd̾ ꝑꝑ horrorẽ

Expanded text:
et de iis qui se dicunt post conjugalem pactionem, sive ante; cum sororibus ac matribus, aut aliis quibuslibet in linea cognationis propinquis commercium carnale habuisse, quid faciendum sit, si hoc factum esse legitimo testimonio approbari possit. Ego quidem quandiu fieri rationabiliter posset propter servandam pacem tori conjugalis ejusmodi, testimonia et probation
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯseruare. ego qͥd peccatis mei iri iudicio tuo sũ. s tn scio qr benignꝰ
et iisericors es: ⁊ potes si uoluis i putare necesfitatẽ. si acceptã ha¬
bueris uoluntatẽ. Mag̃ eͦ uolo incid̾e ĩ manꝰ tuas ꝗͣ in manꝰ hoĩũ.
ñ dñat᷑. q̃ ꝯoitor ⁊ dñs legis ei. Hõ fista iudicat. ñ uoluntatẽ: tu
factis partis ꝓꝑ uolitutatẽ. Confidens gͦ ĩ miscda tua occulta neceͤ.¬
qr sꝑo qs offtnsã tuã m̃ pie ignosce debens. cũ iccͥco ñ p̃sumo offen¬
de ꝓxinũ. ne ĩ ꝓxino ⁊ ꝓximũ offendã ⁊ dm̃ meũ. Sic mͥ udtͦ
talia fuerĩt. ĩ qͥb difpẽsatio ĩstitutiõis ĩdulgentiã adniiitat. qr ea

Expanded text:
uidem pro peccatis meis in judicio tuo sum. Sed tamen scio quod benignus et misericors es, et potes si volueris non imputare necessitatem, si acceptam habueris voluntatem. Magis ergo volo incidere in manus tuas, quam in manus hominum; nditor et dominus legis es. Homo facta judicat, non voluntatem: tu factis parcis propter voluntatem. Confidens ergo in misericordia tua occulta necesquod offensam tui mihi pie ignoscere sustineas. Cum idcirco non praesumo offendere proximum, ne in proximo offendam et Deum meum. Sic mihi videtur talia fuerint in quibus dispensatio institutionis indulgentiam admittat, quia ea
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ dicant ꝗͣ lib& illegitime ꝑsõȩ fu̾nt cꝰcq ꝓfessiõis. siue ordnuiᷤ pari
ꝯsensu adinuicẽ facto ꝯiugẽ ee̾. N sac̾dotes ꝯtinentiã ꝓfessos. non
sũmos sac̾dotes. ñ monachos. aut sucͥs uͥgines ab hac lege excipi¬
endos putãt. Et hñt isti similit u̾ba q̃dã scͥpturarũ. qͥb mu¬
ntre credũt. ⁊ ꝯfirmare estimationẽ suã. U s̃ uͥe q̃dã dicta eiꝰ

Expanded text:
ue professionis sive ordinis pari consensu adinvicem facto conjuges esse. Non sacerdotes continentiam professos, non summos sacerdotes, non monachos aut sacras virgines ab hac lege excipiendos putant. Sed habent isti similiter verba quaedam Scripturarum quibus munire credunt et confirmare existimationem suam. Et sunt vere quaedam dict
Abbreviated transcription (Latin):
no oẽ qd nubes̃. si ills srire decł̃is. Si dix̾is discede. ñ maneo. liopcis
mara : ñ disceos. Scio eñi ꝗd te tubente fit. malũ ce ñ posse : qdc̃q
iluo fu̾it.: Tiua: eñ potestas exqͣ bonũ ÷ õẽ qd tͥ placia̾it. Cui ĩdulge
ñ ĩputut᷑. cu ĩputas ñ indulget᷑. Si gͦ oñe tu iussers u pꝰposito
ȩccłe scandalo. ⁊ ꝯtẽpto mandato magistroꝵ meoꝵ qͦs mͥ dedisti. ⁊
qͣb me obedtre p̃ctpisti: ego mag̃ te audio ꝗͣ hõem. q̃ auoire ño

Expanded text:
s, si illud scire dederis. Si dixeris discede, non maneo. Si dixeris mane, non discedo. Scio enim quod, te jubente, fit, malum esse non posse quodcunque illud fuerit. Tua est enim potestas ex qua bonum est omne quod tibi placuit. Cui indulges non imputatur, cui imputas non indulgetur. Si ergo, Domine, tu jusseris, ut postposito Ecclesiae scandalo, et contempto mandato magistrorum meorum quos mihi dedisti, et quibus me obedire praecepisti: ego magis te audio quam hominem quem audire nec
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ coniugiũ aliqͣ uerenda faciunt.
aut alt̃. aut utq factũ negando ad alienã societatẽ tͣnfierit:
Q uidã uxorẽ dupẽ clancło stue p̃sentia testiũ. solo adtniuucẽ marita¬
li ꝯsensu firmato. deuitans u ĩ m̃ꝗͣ fieri sole aliqua decaͣla
ꝯscientiã alienã. Postea b̾ui tp̃r ĩtiecto. pꝰ ꝗͣ ꝯsensũ occultũ facto¬
mantfesto ꝓbassce. de facto penituit eñ ꝗͣ in ho mod̾ uxorẽ oiꝑe̾at
oxsit. aliã dux. celebri apparatu. manifeste corã eccła. for¬
tassis cũ parentũ tͣoitione. cũ bñoictiõe sacͥdotis. nuptiã fecit
filios genuit. Ueñ pͥor illa ad eccłã iudiciũ inpellat. rusticiã
postulat. iniuriã s illatã palã exponẽs. Negat ille. nec s̃ testẽ
qͥ possĩt ꝓbare qd occultũ ẽ. Hic q̃ris qͥo fac̾e debeat ȩxcła. Q a

Expanded text:
ciunt. aut alter aut uterque factum negando ad alienam societatem transierit? Quidam uxorem duxit clanculo sine praesentia testium solo adinvicem maritali consensu firmato, devitans ut nonnunquam fieri solet aliqua de causa conscientiam alienam, postea brevi tempore interjecto, pmanifesto probasset de facto poenituit, eam quam in hunc modum uxorem duxerat dimisit: aliam duxit celebri apparatu manifeste coram Ecclesia fortassis cum parentum traditione, cum sacerdotis benedictione nuptias fecit, filios genuit. Venit prior illa ad Ecclesiam, judicium interpellat, justitiam postulat. Injuriam sibi illatam palam exponens. Negat ille, nec sunt testes qui possunt probare quod occultum est. Hic quaeris quid facere debet Ecclesia, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tate. deluqͥt aliã fidelẽ duẽ. pͥor se sptã uioẽs alt̾i nu¬
bit adult̾ino nexũ se illrgãs. Cõtingit p̾ea uͥ cõpuncta in¬
fidelitatẽ suã horrere ĩ ciꝑiat. ad fidẽ ueniat a̾ana effici¬
at᷑. Qo de hac muliere faciens ẽ: Cõtin̾e ñ pot̃. Expotulat
ab eccła uͥ aut uirũ sitũ recipiat. eiut alti nub̾e ꝯcedat᷑. Qd
illi die& eccła : Si uirũ suũ illi reddit. soluit matͥmoniũ

Expanded text:
 fidelem ducit, prior se spretam videns alteri nubit, adulterino nexu se alligans. Contingit postea ut compuncta, infidelitatem suam horrere incipiat, ad fidem veniat, Christiana efficiatur, quid de hac muliere faciendum est? Continere non potest. Expostulat ab Ecclesia ut aut virum suum recipiat, aut alteri nubere concedatur. Quid illi dicet Ecclesia? Si virum suum illi r
Abbreviated transcription (Latin):
mutit qͣntũ ad se ĩuiolabił corꝑiᷤ uitatẽ. Uidet᷑ cotrodi ⁊ manoe
fieri tirca se. ne seni nr̃ aliqͥd alienũ ꝑcipiat. s ñ regpit ħ
ĩ se. ne incorruptibił nat᷑a sincitatẽ suã amittat. Tanta ẽ
possit: nec sordib macłari. Itaq si qͣu ħ fieri uidis. noli tim̾e
ip̃i : s sollicitꝰ esto tͥ. Ip̃e leci ñ pot̃. tu nocͥi potes. qr male¬

Expanded text:
idetur corrodi, et manet fieri circa se, ne sensus noster aliquid alienum percipiat; sed non recipit hic in se, ne incorruptibilis natura sinceritatem suam amittat. Tanta estaffici possit, nec sordibus maculari. Itaque si quando hoc fieri videris, noli timere ipsi, sed sollicitus esto tibi. Ipse laedi non pot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯscientiã suũ faõ. Si discedit: ꝯt obedientiã fac̃. Nõ gͦ iã
q̃rit si disccd̾e licẽatt. s si ñ discedit. utrũ ꝑman̾e expediat:
Consciẽtiã expoñ:⁊ ꝯsiliũ salitis q̃rit. Qͥd illi dice eccła hoi
saluiis eẽ. Multa s̃: q̃ adh̃c modũ ꝯtingͥe potitissent. Aiꝰ dic̃
se cũ sorore. aut cũ matre uxoriᷤ suȩ rẽ habitisse. alĩ uxorẽ

Expanded text:
scientiam facit; si discedit, contra obedientiam facit. Non ergo jam quaerit an discedere liceat, sed si non discedit utrum permanere expediat. Conscientiam exponit, et consilium salutis quaerit. Quid illi dicet Ecclesia homini salvus esse. Multa sunt quae ad hunc modum contingere potuissent. Alius dicit se cum sorore, aut cum matre uxoris suae rem habuisse. Alius uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlẽ supͣ oiffutitimꝰ int̾ mrascłm ⁊ feminã factꝰ fuerit. ex eosta¬
ao uͥtutẽ sac̾m̃ti ꝯfert᷑. Uñ ꝯstat. qr si uir ⁊ imulier pꝰ tale. łtn¬
sũ ad alienã societatẽ tͣnsierit: cẽ si cõmixtio carnis illic seqͣt ifr.
pula illicita oĩno iudicat᷑. redite debebit. so dicis mͥ. Alidͥs ꝓmi¬
sit siue forte uirauit alici se usq ad tẽpꝰꝯplacitũ illã ouc̾tĩ.

Expanded text:
lem supra diffinivimus inter masculum et foeminam factus fuerit, ex eo star. Unde constat quod si vir vel mulier post talem consensum, ad alienam societatem transierit, etiamsi commistio carnis illic sequatur adpula illicita omnino judicatur, redire debebit. Sed dicis mihi: Aliquis promisit sive forte juravit alicui se, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ret apłs. ñ ait cũ in deliciis eg̾int in aͦ nubut̃. s nub̾e uolũt. haben¬
tes inqͥt dãnationẽ. qm̃ pͥmã fidẽ irritã fecer̃. ⁊ si ñ nubendo. t̾n
uolendo. Non qr ip̃e nuptiȩ .ł. taliũ dĩmaue iudicant᷑. s dãnat᷑
ꝓpositi fraus: dãnat᷑ fracta uoti fideᷤ. dãnat᷑ ñ susceptͥo abono in¬
feriore: s ritina ex bouo suꝑiore. Postremo dãnant᷑ tales. ñ qr ꝯuu¬

Expanded text:
nubere uolunt habentes. inquit, damnationem, quoniam primam fidem inritam fecerunt etsi non nubendo, tantum uolendo: non quia ipsae nuptiae uel talium damnandae indicantur, sed damnatur propositi fraus, damnatur fracta uoti fides, damnatur non susceptio a bono inferiore, sed ruina ex bono superiore; postremo damnantur tales, non quia coniu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oesererce in langore corꝑis iacentẽ: ñ deserat mͦ de iniqͥtate pe¬
nitentẽ. Uel si forte. ꝯditionẽ carnis sustin̾e ñ uult. legi carni
se ñ subiciat. neq suscipiat ad delectõnẽ: qd̾ pati ñ uult ad af¬
flictionẽ. E h qͥs oe occulto ꝯsensii nugii. siue de cet̾is ꝙ̃ in eo occulta
s̃ uł occultanda ⁊ uendei ee posst̃ nob̾ dicenda fuer̃. fatem gͦ sic̃ dic¬
tũ ÷ in ꝯsensu maritali ꝯugiũ sancire ⁊ qͥa p̃ ipsũ legitiine factũ qͥc¬

Expanded text:
ereret in languore corporis jacentem, non deserat modo de iniquitate poenitentem. Vel si forte conditionem carnis sustinere non vult, legi carnis se non subjiciat, neque suscipiat ad delectationem quod pati non vult ad afflictionem. Et haec quidem de occulto consensu conjugii, sive de caeteris quae in eo occulta sunt, vel occultanda et verenda esse possunt nobis dicenda fuerunt. Fatemur ergo, sicut dictum est, in consensu marital
Abbreviated transcription (Latin):
sua reodens . ĩmo ña ñ sia mͥ dispensãs. Qͥo gͥ mñ rudicã¬
dũ seutiã ĩq̾ris. Ego tͥb̾uit̃ respondeo. qr si ꝑccłã ĩ utta
tua dispensatͥcẽ facis. aut pꝰ mortẽ ħedẽ relinqͥs. ego ꝓh¬
ibe ñ uolo. nec possũ:⁊ si de tuo te pascit. aut ꝓtuo. ꝓuiden¬
tia ÷ ñ culpa. necessitas. ñ ĩnqͥtas. Sic ĩterĩ uͥ aliud n reqͥraᷤ
nec accipias. Corꝑał tͥ necessitudo ꝯcedit᷑. cõiu̾tiũ iniqͥtatis

Expanded text:
i dispensans. Quid igitur inde judicandum sentiam inquiris. Ego tibi breviter respondeo: quod si Ecclesiam in vita tua dispensatricem facis aut post mortem haeredem relinquis, ego prohibere nec volo, nec possum. Et si de tuo te pascit aut pro tuo, providentia est non culpa; necessitas non iniquitas. Sic interim ut aliud non requiras nec accipias, corporalis tibi necessitudo conceditur, commercium iniquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
obnoxii cõꝓbant᷑: de auctorib symoniȩ.
Eymoniece h̾esis ꝯtagiũ iã olĩ in balaã pull ulauit. qͥ di¬
imationis p̃tio ꝓposito ad maledicẽdũ ppłm dĩ ꝑrexit
De huic hꝰ hesis duo legunt᷑ aucꝰtores pestilentẽ emnsisse. alt̃
sub ꝓpłca. alt̾ sub apłica doct᷑na. łnrmꝰ giezi magist᷑ e̾e
uendentiũ. oetñ symon auctor uioet ĩꝑtoꝵ. Hoꝵ auuit

Expanded text:
auctoribus simoniae. Simoniacae haeresis contagium jam olim in Balaam pullulavit, qui divinationis pretio proposito ad maledicendum populum Dei perrexit . Dehinc hujus haeresis duo leguntur auctores pestilentes emersisse: alter sub prophetica, alter sub apostolica doctrina. Prius Giezi magister esse vendentium , deinde Simon auctor videtur emptorum . Horum aut
Abbreviated transcription (Latin):
pina: iuolentia eiꝰ modi bona hoi iꝰte possidẽti tolłe: sic sacͥle¬
aũ qͥs m usurpare. aut retiu̾e. sine sacͥlegii culpa ñ p̾osst. nͭ ħi soli
ad qͦꝵ sustũtationẽ diuina ĩstitutionȩ oroinate c̃. Hecgͥ diferẽtia
sessiõe ad sac̾ ꝑtinẽt. cet̾e aũ possessiões eccłasticȩ adiac ꝑtinent
sola possessiõe. Alie tͦ possessioes eccłastice ad alienos possei¬
sores sine cõmutatiõe rationabili tͣnsferri ñ posst̃. dectme
aũ ab alienis õmo possidi ũ poist̃ Ille gͦ ñ posst̃ auferri: iste

Expanded text:
pina est et violentia ejusmodi bona homini juste possidenti tollere, sic sacriletem quoquo modo usurpare aut retinere sine sacrilegii culpa non possunt, nisi soli ad quorum sustentationem divina institutione ordinatae sunt. Haec igitur sessione ad sacra pertinent; caeterae autem possessiones ecclesiasticae ad sacra pertinent sola possessione. Aliae ergo possessiones Ecclesiae ad alienos possessores sine commutatione rationabili transferri non possunt. Decimae autem ab alienis omnino possideri non possunt. Illae ergo non possunt auferri; istae
Abbreviated transcription (Latin):
argentee a dño ductiles fieri p̃ciputut᷑. qͥb młtitudo
ppłiꝯ uocari debuisset ALo similituoinẽ harũ tubarũ signa
ex metallo eris ĩ eccła facta s̃: ad corda fideliũ excitãda:i
u ꝑea signũ det᷑. qñ debeãt ĩ unũ ꝯuentre. Uessa ista¬
metallina ora pͣdicantiũ significãt. Nectra ferrea qͦ ĩteri tun
scͥptura oꝑe ad ĩplet᷑. Funẽ sursũ seqͥt᷑. qͥ ductu scͥpt᷑e sacre
ad bona eleuat᷑. Fitnẽ oeorsũ tͣhit. qͥ eandẽ docẽte qͣntũ ĩ mał
p̃sfus iaceat agnoscit. Iste aptꝰ ÷ ppłcͦ. dĩ ĩ unũ ꝯgregare ł. ⁊uoca
re. qͥ ⁊ eleuatꝰ oꝑe exẽpla bonitatiᷤ ostñdit. ⁊ ĩclinatꝰ humili¬
tate ĩfirmitatẽ suã uacit̃ agnoscit ¶Signa gͦ eugłica durabi¬
liora s̃.⁊ longꝰ audiunt᷑ ꝗͣ tube legis. qr uox uet̾ss testam̃ti :¬
ad tẽpꝰ uideis tm̃ ĩsonuit. sonꝰ aũ eugłice pͣdicõnis ĩ õs gtͥs¬

Expanded text:
argenteae a Domino ductiles fieri praecipiuntur quibus multitudo populi convocari debuisset. Ad similitudinem harum tubarum signa ex metallo aeris in Ecclesia facta sunt ad corda fidelium excitanda, ut per ea signum detur quando debeant in unum convenire . Vasa istametallina ora praedicantium significant. Plectra ferrea quo interius tScriptura opere adimpletur. Funem sursum sequitur, qui ductu Scripturae sacrae ad bona elevatur. Funem deorsum trahit qui eadem docente quantum in malis pressus jaceat agnoscit. Iste aptus est populum Dei in unum convocare, qui et elevatus opere exempla bonitatis ostendit, et inclinatus humilitate infirmitatem suam veraciter agnoscit. Signa ergo evangelica durabiliora sunt, et longius audiuntur quam tubae legis, quia vox Veteris Testamenti ad tempus Judaeis tantum insonuit. Son
Abbreviated transcription (Latin):
uro nubit Et pꝰ pauca. Fit aũ ꝑ hãc minꝰ ꝯfid̾atã opinionẽ qͣ pu¬
tant lapsaꝵ a sc̃o ꝓposito feminaꝵ si nupserĩt ñ eẽ ꝯiugia ñ par¬
uũ malũ. uͥ amaritis separet᷑ uxore. qͣsi adulte sĩt ñ uxores. E
meliore lapsas si nupserit feminas adult̾ia ẽe ñ ꝯiugia. s plane
ñ dubitau̾im dic̾e laꝑsꝰ ⁊ ruinas a castitate sc̃iore q̃ uauet᷑ d̃o adul¬

Expanded text:
viro nubit. Et post pauca: Fit autem per hanc minus consideratam opinionem, qua putant lapsarum a sancto proposito feminarum, si nupserint, non esse conjugia, non parvum malum ut a maritis separentur uxores, quasi adulterae sint, non uxoreliore lapsas si nupserint feminas, adulteria esse, non conjugia. Sed plane non dubitaverim dicere lapsus et ruinas a castitate sanctiore quae vovetur Deo adul
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ aq̃ asꝑsioĩs s̃ceptio cit̾is. bñdictio ramoꝵ .⁊ cereoꝵ .⁊ cet̾a
calia. Alia aũ ꝯstant ĩ factis. qͣlia s̃. signałm crucis exfuf¬
flatio exoregatiõis. expansio manͥũ. ĩ curuatio genuũ.
⁊ alia eiꝰmodi. Alia indictis ꝯstant. sic̃ ÷̃ ĩ uocatio: ⁊q̃ẽꝙ¬
in h̃o modũ. Hex eũ oĩa ꝑ u̾bũ S̃i sc̃ificant᷑. siue ꝑ ꝓlationẽ

Expanded text:
sunt aqua aspersionis, susceptio cineris, benedictio ramorum et cereorum, et caetera talia. Alia autem constant in factis qualia sunt signaculum crucis, exsufflatio exorcizationis, expansio manuum, incurvatio genuum, et alia hujusmodi. Alia in dictis constant, sicut Trinitatis inin hunc modum. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
Primũ adaria. scd̾m ad tela: pͥmũ ad defensionẽ: scd̾m ad
ĩpugnationẽ. Tnsio pectoris ꝯpunctionẽ cordis oesignat:
ł ectꝰ tundit᷑. uͥ cogitatiões uane ⁊ desidia pͣua oe corde pel¬
lant᷑. Inclinatio capitis. genuũ ĩ curuatio. siue ꝓstratio.
humilitatẽ ⁊ reu̾entiã. sue etiã uenie postulationẽ sig¬
nificãt. Exꝑansio manuũ caritatẽ.⁊ affectꝰ boni ãplitu

Expanded text:
Primum ad arma, secundum ad tela. Primum ad defensionem; secundum ad impugnationem. Tunsio pectoris compunctionem cordis designat. Pectus tunditur, ut cogitationes vanae et desideria prava de corde pellantur. Inclinatio capitis, genuum curvatio, sive prostratio, humilitatem et reverentiam, sive etiam veniae postulationem significant. Expansio manuum charitatem et aff
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ de me ꝯfido. dico illi uͥ ꝑgat ad dm̃. Dñe tu legẽ dedisti
ꝑseruos tuos qͣlẽ uoluisti : ⁊ ꝑ qͦs uoluisti E ecce nos serui tu
p̃uaricõni reatu ĩ dulge. Neq eñi iã culpa erit qd̾ indulger¬
tis ÷ remissio. ñ agentis p̾sũptio. Tu gͦ p̃cepisti oñe ꝑ seruos
tuoᷤ ꝑ qͦs locutꝰ es̃. ⁊ ordinasti ȩccłã tuã: uͥ uir utuente uxore
sua alt̾i ñ adherce. Ego uxorẽ habui. ⁊ illa uiuente alt̾i adh¬
esi. Ecce ego iã fac̾e ñ possũ. uͭ ħ factũ ñ sit. s tu suc̾e potes

Expanded text:
o, dico illi ut pergat ad Deum. Domine, tu legem dedisti per servos tuos qualem voluisti, et per quos voluisti; et ecce nos servi tui praevaricationis reatu indulgere. Neque enim jam culpa erit quod indulgentis est remissio, non agentis praesumptio. Tu ergo praecepisti, Domine, per servos tuos per quos locutus es, et ordinasti Ecclesiam tuam, ut vir, vivente uxore sua, alteri non adhaereret. Ego uxorem habui, et illa vivente alteri adhaes
Abbreviated transcription (Latin):
br̃ in ꝯspectu eiꝰ oĩs caro. Sic̃ olim maledictũ in lege õs qͥ sub
lege erant p̃mebat. nec erat qͥ euad̾e potirssae maledictionẽ. qr
ñ erat qͥ caue posset p̾uaricationẽ donec ip̃e legis lator ueniẽs
maledictionẽ ꝑgr̃ã abstulit. ⁊ ne sẽꝑ maledictio: ⁊ p̃uaricõreg
nec pot̾ legẽ portare. nͥ malectioni p̃uaricõis intͦrat. mutat
ñ de tuo÷ qd loqͦr. N aliud possũ. Qd̾ mͥ m̃s suggerit: ꝓfi¬
loqͦ. Uenit pecc̃or adme. ⁊ expoñ mͥ ꝯscientiã suã. ꝯsiliũ
salutis q̃rens. Qd illi dicã : ci dix̾o illi recede. facioillũ
i obexientẽ eccłȩ matͥ suȩ. ⁊ exẽplo eiꝰ alios ꝯfirmo. ut
dimittant uxores suaᷤᷤ legitinias. ⁊ cũ eas odio habuerĩt.

Expanded text:
bitur in conspectu ejus omnis caro. Sicut olim maledictum legis omnes qui sub lege erant premebat; nec erat qui evadere potuisset maledictionem, quia non erat qui cavere posset praevaricationem, donec ipse legislator veniens, maledictionem per gratiam abstulit; et ne semper maledictio et praevaricatio regnnec potest legem portare nisi maledictionem praevaricationis incurrat: commutat non de tuo quod loquor. Non aliud possum. Quod mihi mens suggerit profi. Venit peccator ad me et exponit mihi conscientiam suam consilium salutis quaerens. Quid illi dicam? Si dixero illi recede, facio illum inobedientem Ecclesiae matri suae, et exemplo ejus alios confirmo, ut dimittant uxores ejus legitimas; et cum eas odio habuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ paschalẽ. rami palmaꝵ.⁊ frondes arboꝵ bñdicant᷑. ⁊ ppło
portandi distͥbuant᷑. infigura eoꝵ qͥ dño iħu eodẽ die iheruso¬
limã ascendenti. cũ ramis palma ꝵ: ⁊ frondib arbori. ui¬
rentib cantantes ⁊ laudantes occurrer̃. In qͦ ñ solũ nb io qd
illi t̃c corꝑalit̾ fecer̃. corꝑcalit faciend ꝓponit᷑. s io potiꝰ qͣ¬

Expanded text:
tatem paschalem, rami palmarum et frondes arborum benedicantur, et populo portandi distribuantur, in figuram eorum qui Domino Jesu eodem die Jerosolymam ascendenti cum ramis palmarum et frondibus arborum virentibus cantantes et laudantes occurrerunt . In quo non solum nobis id quod illi tunc corporaliter fecerunt, corporaliter faciendum proponitur, sed id pot
Abbreviated transcription (Latin):
mitant s tumultuosa qͣdã ⁊iuolẽta atq urationabili ꝑ¬
truatia siẽ oĩ ĩtñtioẽ aut uolũtate oꝑãtiũ ad effectum
ꝓcedãt. Ego filiũ meũ forte adbalneas tulerã. ueni ad
aqͣ. ñ u̾baptizarẽ s u̾balnearẽ. N ũ sacͣm̃tũ darẽ. s ut
sordes abluerẽ. ł carnes fou̾ẽ. Posu paruulũ meũ ĩ aꝗͣ

Expanded text:
violenta atque irrationabili pertinacia sine omni intentione aut voluntate operantium ad effectum procedant. Ego filium meum forte ad balnea tuleram. Veni ad aquam non ut baptizarem, sed ut balnearem: non ut sacramentum darem, sed ut sordes abluerem, vel carnem foverem. Posui parvulum meum in aquam,
Abbreviated transcription (Latin):
fid̾i sue ñ despicit᷑. ꝗͣuis ab eo q̃ foris ÷ sacͣm̃to aq̃ ꝑcipiẽdo articło
necessitatis p̃pediat᷑. Uis nosse pleniꝰ utrĩtue rõ ħ alicui auctoritate
adhuc aliuo. si forte euidentiꝰ tͥ demõstrari possit oe qͦ dubitare ñ
debes. Beatꝰ augustinꝰ ĩ libro de unico baptismo sic ait. Etiã atq
posse ĩplere: s etiã fidẽ. yu̾fionẽq cordis si forte ad celebrãdũ mi¬
tͥiũ baptismi ĩ angustis tẽpoꝵ succurri ñ pot̃. Uides qd manifeste

Expanded text:
i suae non despicitur, quamvis ab eo quod foris est sacramento aquae percipiendo articulo necessitatis praepediatur. Vis nosse plenius an ne ratio haec alicubi auctoritate adhuc aliud si forte evidentius tibi demonstrari possit, de quo dubitari non debes. Beatus Augustinus in libro De unico baptismo sic ait: Etiam atqueposse implere, sed etiam fidem conversionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium baptismi in angustiis t
Abbreviated transcription (Latin):
ĩi qͥ aliena iniqͥtate obligatꝰ÷. aliena fide ⁊ ꝯfessiõe soluat᷑. I abre-¬
nuntitͥitionẽ factã ungit᷑ oleo sc̃o ĩ pecctore. tãꝗͣ mimiat᷑ adu̾sꝰ
hostẽ. ne ei deinceps ĩmũda ⁊ noxia ꝑsuad̾e possit. Ungit᷑ ⁊
int̃ scapulas. uͥ uigor portandi hotͥiis ÷. u fortitudinẽ accipiat
ad portandũ honꝰ oñi. Derñ ĩ t̾rogatꝰ si credat ĩ dm̃ patrẽ ⁊ filiũ¬

Expanded text:
e salvatur. Post abrenuntiationem factam, ungitur oleo sacro in pectore tanquam muniatur adversus hostem, ne ei deinceps immunda et noxia persuadere possit. Ungitur et inter scapulas, ubi vigor portandi oneris est, ut fortitudinem accipiat ad portandum onus Domini. Deinde interrogatur an credat in Deum Patrem, et Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
atõe sp̃ali iudicarĩt᷑. ł cd̾e nolentẽ m̾ito a ꝑceptiõe sacm̃ti dĩ.
ueltͥ. ĩ drgni reppelle̾nt᷑. Ad optinẽdã qͥppe salutẽ iccͥco arbitriũ
e ip̃os mat̾ eccła ꝓuda dispẽsatioe sacm̃to salutis ĩterĩ carere
ñ uult. ne forte ip̃a dilatiõe a salute alieni fierẽt. si ñ ꝑcepto
sacͣm̃to sulutis subito ab hac uita exirẽt. Cõgrue gͦ ꝓuisa :

Expanded text:
lentes merito a perceptione sacramenti Dei velut indigni repellerentur. Ad obtinendam quippe salutem idcirco arbitrium et ipsos mater Ecclesia provida dispensatione sacramento salutis interim carere non vult, ne forte ipsa dilatione, a salute alieni fierent, si non percepto sacramento salutis subito ab hac vita exirent. Congrue ergo provisa est
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̃ abes: Ois tͥ ħ dedit:s ħ tnqͥs gͣtis accepi. Set̾a emi. ħ
gratis oritas. Bñdicis. Ouẽ emisti. ⁊ laiã ñ emtsti: s gͣti ac¬
cepisti: Tam̃ si ouẽ ñ emisses. lanã ñ habuisses. ł arbore
p̃ciũ dedisti: ũ fructũ illiꝰ gratis manducares. Satiastute
ñ habuisses. si p̃ciũ ñ dedisses: Aut te ħ parit emisse ꝯfi¬
t̾e. aut si ñ emisti. noli tolłe q̃ tuũ ñ ÷ s dicis mͥ itũ. Qͥd

Expanded text:
inquis, gratis accepi, caetera emi. Haec gratis data sunt. Bene dicis. Ovem emisti, et lanam non emisti, sed gratis accepisti. Tamen si ovem non emisses, lanam non habuisses. Pro arbore pretium dedisti, ut ejus fructum gratis manducares. Satis astute is quod non habuisses, si pretium non dedisses. Aut te hoc pariter emisse confitere, aut si non emisti, noli tollere quod tuum non est. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
noscit se. nec sine illo aliqͥd boni posse fac̾e. ⁊ siqͥd fec̾it lau¬
dabile extͣ illũ głari ñ deb̾e. Qͥ fidelit̃ ĩ õĩ oꝑe suo. ⁊ ãn
factũ ab illo auxiliũ q̃rit: ⁊ pꝰ factũ totũ q̃oꝑatꝰ ÷ bonũ.¬
ad laudẽ ⁊ glãm ci ꝯu̾tit. Sic̃ gͦ oĩa q̃ facimꝰ sola fide etiã
sine ꝓlatiõe u̾boꝵ in nõẽ dñi recte fieri dnͣr. sic ⁊ q̃dã

Expanded text:
noscit se, nec sine illo aliquid boni posse facere, et si quid fecerit laudabile extra illum gloriari non debere. Qui fideliter in omni opere suo et ante factum ab illo auxilium quaerit, et post factum totum quod oam ejus convertit. Sicut ergo omnia quae facimus sola fide etiam sine prolatione verborum, in nomine Domini recte fieri dicuntur; sic et quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ exodo ꝯstituit. s ĩ leuitico de eisõe ĩ dĩtis tractãs. de octauo
id÷ defeminalib tacuit. Fortassis qr ad genitalia nr̃a. ⁊ u̾ecũ¬
da lex manũ ñ mutit: qͥ uolũtariũ dõ castitatis sacͥficiũ offer¬
de uolũtariis eunuchis loquẽs adiec̃. qͥ pot̃ caꝑe capiat. Ac
si dic̃a. Feminalib ego uos ñ uestio. nec cuiꝗͣ. necessitatẽ ĩ po¬
no. Qͥ uult eẽ sac̾dos. ip̃e se iestiat. ⁊ ĩgressitrꝰ ad sc̃a ad u̾e¬
cũda tegẽda uolũtarie munim̃tũ castitatis assumat. Nocan¬
dũ uͦ qd sacͥdotib ĩferiori ordinis neq tunica dat᷑ iacincti¬
na. neq suꝑ hitm̃ale. neq rõnale. neq lamura airrea.
qͥb soli utũt᷑ põtificet. id⁊ sũmi sacdotes. s tantũ pod̾is.

Expanded text:
in Exodo constituit. Sed in Levitico de eisdem indumentis tractans de octavo, id est de feminalibus, tacuit; fortassis quia ad genitalia nostra et verecunda lex manum non mittit, qui voluntarium Deo castitatis sacrificiutariis eunuchis loquens adjecit: Qui potest capere capiat . Ac si diceret: feminalibus ego non vestio, nec cuiquam necessitatem impono. Qui vult esse sacerdos ipse se vestiat, et ingressuris ad sancta, ad verenda tegenda voluntarie munimentum castitatis assumat. Notandum vero quod sacerdotibus inferioris ordinis, neque tunica datur hyacinthina, neque superhumerale, neque rationale, neque lamina aurea; quibus soli utuntur po
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ ac mag̃ eindẽtia. ac declarãtia formarẽt᷑. uͥ c̃ effectu salutis
cresc̾ce cognitio uͥitatis. Itaq sub lege nat᷑ali pͥmũ oata s̃ sacm̃ta.
dectmatiões. sacͥficia:⁊ oblatioes. Ut ĩ decimatiõe qͥde pecc̃oꝵ remi
sio. ĩ facͥficiis uͦ carmiꝰ mortificatio. ĩ oblatiõe aũ bom oꝑis exhibi¬
tio signaret᷑. S erat obscura signific̃õ ħ ĩ sac̾m̃to decimatiõis
uͥ hõ de his q̃ possidbat partẽ obtulit. partẽ retinuit. uad hc̃ mo¬
dũ ĩ eo qͣ erit. qͣ ĩꝑfectioĩs ⁊ defectꝰ fuit sͥ tͥbueret. qͣ ii ad bonitatẽ¬
spectabat dõ ĩputare. Hoc sͥ uoluer nouẽ partes retente. qr
nouenariꝰ signũ ĩꝑfectiõis ẽ: a denario ꝑfecto deficiẽs. apt̾ea¬

Expanded text:
semper evidentia ac declaranda formarentur, ut cum effectu salutis cresceret cognitio veritatis. Itaque sub lege naturali primum data sunt sacramenta, decimationes, sacrificia, et oblassio; in sacrificiis vero carnis mortificatio; in oblatione autem boni operis exhibitio signaretur. Sed erat obscura significatio haec in sacramento decimationis, ubi homo de iis quae possidebat partem obtulit, partem retinuit, ut ad hunc modum in eo quod erat, quod imperfectionis et defectus fuit, sibi tribueret, quod spectabat, Deo imputaret. Hoc sibi voluerunt novae partes retentae, quia novenarius signum est imperfectionis, a denario perfecto deficiens. P
Abbreviated transcription (Latin):
cuit potifex alitre. ⁊ ȩccłã totã asꝑgẽdo. qͣsi õs lustrãdo. ⁊
curã ĩpẽdẽdo oĩb u̾bo ⁊ exẽplo cõmunẽ se pͣbẽs itnubsis:¬
ꝓpt̃ qdͥ ⁊̃ opꝰ orõe ꝯsũmat. orãs uͥ exaudiãt᷑ inibi uista petẽtes.
qm̃ opꝰ hõis sine diurno ad uitoro eeͥ pot̃. fructuosũ ee̾ ñ pot̃:
Nouissime cõpleta expiatiõe põtifex ad altare ꝯu̾tit᷑. qd re¬
liqͣ ẽ de aqͣ pͦificõis adbasim eiꝰ effũoẽs. qͣsi cõmittẽs dõ qd̾ suꝑ:
itires suas excedẽs ĩ ꝑfectiõe sacͥ mist̾ii. Dehĩc lĩteo altare

Expanded text:
cuit pontifex altare ecclesiam totam aspergendo, quasi omnes lustrando, et curam impendendo omnibus verbo et exeusta petentes; quoniam opus hominis sine divino adjutorio esse potest, fructuosum esse non potest. Novissime completa expiatione pontifex ad altare convertitur, quod reliquum est de aqua purificationis ad basim ejus effundens, quasi committens Deo quod super est vires suas excedens in perfectione sacri ministerii. Dehinc linteo altare
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ ꝑcipi. sic̃ pꝰ pꝰqͣ dictũ fuerat. mascłs cꝰ caro pͬpueii
cc̃cisa ũ fuit. ꝑibit aĩa illa de ppło suo. ñ potuit cͥccisio
abhis dũtaxat qͥb ĩ iuncta fu̾at sine ꝑicło salutis ꝯtẽni.
Rursũ quẽadmod ĩ pͥncipio baptismꝰ a ioħe scd̾m solũ dsa¬
cͣm̃tũ dabat᷑. uͥ hi qͥ baptitandi usũ ñ nou̾ant erudirent᷑:
sic ĩ nouissimo a qͥb̾dã fidelib cͥc̾cisio dispenfatorie scłm
solũ sacm̃tũ sꝰcipiebat᷑. ne hi qͥ cͥc̃cidi ꝯsueu̾ãt scãdalizarẽt᷑.¬

Expanded text:
um fuerat: « Masculus cujus caro praeputii circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo . » Non potuit circumcisio ab his duntaxat quibus injuncta fuerat sine periculo salutis contemni. Rursum quemadmodum in principio baptismus a Joanne secundum solum sacramentum dabatur, ut hi qui baptizandi usum non noverant erudirentur, sic in novissimo a quibusdam fidelibus circumcisio dispensatorie secundum solum sacramentum suscipiebatur, ne hi qui circumcidi consueverant scandalizarent
Abbreviated transcription (Latin):
alła. Post ħ aꝙͣ. bñedic̃. salẽ. ⁊ ci̾iẽ aomiscens. ⁊ faciẽs t̾ signũ
crucã fr̃ ipsã. cui mixt᷑e uinũ ⁊ addit᷑. Post ħ tungit digi¬
tũ ĩ aqͣ. ⁊ fac̃ crucẽ ꝑ .iiiͬi. cornua altaris. Inde uenit añ alta¬
re: ⁊cͥcuiens asꝑgit illud.uͭ ii. uicib asꝑforio facto de ysopo.
Circuit dehĩc totã t̃ eccłã. ĩ trĩserus asꝑgens parieteᷤ ipsius
eadẽ aqͣ. faciens ħ ⁊ t̾cio. Intĩ uͦ cantat᷑ psalmꝰ. exurgat ds̃.
cũ antiphona. Cantat᷑ ĩ antiphona. Qͥ kabitat ĩ adu¬
torio altissimi. CUircuit ĩt̾i ip̃e põtifex tͣnsiẽs ꝑ mediã eccłã.
& cantãi. Dom̃ m̃a domꝰ or̃ois uocabit᷑. ⁊ itẽ. Narrabo nom̃
tuũ fr̃ib ñis. ĩ medio eccłe laudabo te. His aũ ꝑactis
põtifex se ad or̃onẽ ꝯfert. petẽs. uͥ õs qͥ eandẽ domũ orat᷑
ĩtrau̾it. exauditos se ee̾. gaud̾ant. Cõpleta itaq expiati¬

Expanded text:
alem et cinerem admiscens, et faciens ter signum crucis super ipsam, cui misturae vinum etiam additur. Posthaec tingit digitum in aqua, et facit crucem per quatuor cornua altaris. Inde venit ante altare, et circuiens aspergit illud septem vicibus, aspersorio facto de hyssopo. Circuit dehinc totam Ecclesiam, intrinsecus aspergens parietes ipsius eadem aqua faciens hoc et tertio. Interim vero cantatur psalmus: Exsurgat Deus , cum antiphona. Cantatur etiam antiphona: Qui habitat in adjutorio Altissimi . Circuit interim ipse pontifex, transiens per mediam  cantans: Domus mea, domus, etc. . Et iterum: Narrabo nomen tuum fratribus meis; in medio ecclesiae laudabo te . His autem peractis, pontifex se ad orationem confert, petens ut omnes qui eamdem domum oraturi intraverint, exauditos se esse gaudeant. Completa itaque expiati
Abbreviated transcription (Latin):
ȩe uestis. id ÷ tunica linea cura de zona
tines rona fortit astringit᷑. ut castitas sac̾dotis nullo
nicentiuoꝵ estu cdissoluat᷑. sic scͥptũ ÷ sunt lũbi ir̃i p̾cincꝰti.
uestis qͥppe candida munditiã. zona ũ ꝯtinẽtiã sigc at
ii illic ñ sordescat. hic ñ effluat uita sp̃uał. Hec zona qͣdẽ¬
ĩ uet̾i testam̃to qͥtuor colorib distincta ĩuenit᷑ id: bisso. pa¬

Expanded text:
ec vestis, id est tunica linea circa renes fortiter astringitur, ut castitas sacerdotis nullo incentivorum aestu dissolvatur, sicut scriptum est: Sint lumbi vestri praecincti . Vestis quippe candida munditiam, zona vero continentiam significat, ut illic non sordescat, hic non effluat vita spiritualis. Haec zona in Veteri Testamento quatuor coloribus distincta invenitur, id