comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem increpatõnis arripiũt. Au¬
tea boua ꝓferunt: que nõ ui¬
uendo s audiendo didicerũt.
autea aliis mala mentientes ⁊̃¬
gerunt: que ip̃i ꝯmittũt. S cũ
ea bona ꝓferunt que seruare
cõtempuũt. Sciend̾ est. qui a
plerũq ueritas sic ꝑ ora adu̾¬
sarioꝵ souat: ut eoꝵ lingua
mouens uitam feriat. Quate¬
nus culmen rectitud̾s loquẽ¬
tes et iguorantes: ip̃i sibi et u̾¬
bis iudices. et factis accusato¬
resfiant. Ande baldach mi¬
ra quidem contͣ ypocritas sud¬
dit: Fsed mucrone uerbi se
impetit: Quia simulator iusti¬
cie. nisi ex aliqͣntulo ip̃e efset.
doc̾e iustum. nequaqͣm tauta te¬
meritate p̾sumeret. Et quidem
fortia sunt ualde que dicit; S ed
heo stultis. uõ aut̃ sapienti. Pri¬
ius non recto dicere debuit: qr
et uecordem se asserit. qui hor¬
tis sitientib influmine aquam
fundit. S urt̾u postporentes
cui dicitur. Penseuiꝰ subtilior qͥd
dicat᷑. Ut nos ꝓlata iustouant

Expanded text:
tem increpationis arripiunt, autem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala mentientes ingerunt, quae ipsi committunt. Sed cum ea bona proferunt quae servare contemnunt, sciendum est quia plerumque veritas sic per ora adversariorum sonat, ut eorum linguam movens vitam feriat, quatenus culmen rectitudinis loquentes et ignorantes, ipsi et verbis judices, et factis accusatores fiant. Unde Baldad mira quidem contra hypocritas subdit, sed mucrone verbi se impetit, quia simulator justitiae, nisi ex aliquantulo ipse esset, docere justum nequaquam tanta temeritate praesumeret. Et quidem fortia sunt valde quae dicit; sed haec stultis, non autem sapienti, pravis, non recto, dicere debuit, quia et vecordem se asserit qui, hortis sitientibus, in flumen aquam fundit. Sed interim postponentes cui dicitur, pensemus subtiliter quid dicatur, ut nos prolata instruant,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i sunt suꝑ t̾ram. Gen̾atio i¬
taq pristiua int̾roganda ꝓpoui¬
tur. ut transire tempꝰ uite p̾sen¬
tis sic̃ uiibra moustret᷑: Quia
uidelicet si ea que erant etian
transacta sunt ad memoriamre¬
ducimꝰ patent̾ aguoscimꝰ qͣm cele¬
riter hoc quoq fugiat qd̾ tene¬
mͦ. Sepe uero heretici eosdem
nobiscum patres quos uene¬
ram᷑ laudant: S intellectu de¬
prauato ip̃is nos eoꝵ laudib
ĩpugnant. Unde ad huc subdit᷑.¬
ꝓp̃i docebunt te: et de corde suo
ꝓferent elocuna. Notandũ
sermonis oris tui: Iunc uero
reductis ad memoriã patrib
dicit de corde suo ꝓferent eloqͥa.
Ac si uitam sc̃e eccłie heretici de¬
testantes dicant. MNultiplicita¬
tẽ sp̃s in ore habes: in corde nõ
habes s illi coutͣ te audiendi
sunt: qui uerba ex corde ꝓferen¬
tes. recta uiuendo docuerunt.
Sepe autẽ prau dum sue uici¬
um tortitudiuis ignorant: audẽ¬
ter eoꝵ rectitudĩer lacerant.
Cũq contͣ bouos sibi auctorita¬

Expanded text:
ra sint transitura. --Generatio itaque pristina interroganda proponitur, ut transire tempus vitae praesentis sicut umbra monstretur; quia videlicet si ea quae erant, et jam transacta sunt, ad memoriam reducimus, patenter agnoscimus quam celeriter hoc quoque fugiat quod tenemus. Saepe vero haeretici eosdem 273 nobiscum patres, quos veneramur laudant, sed intellectu depravato, ipsis nos eorum laudibus impugnant. Unde et adhuc subditpsi docebunt te, et de corde suo proferunt eloquia. - Notandum ritus oris tui. Nunc vero reductis ad memoriam patribus dicit: De corde suo proferunt eloquia. Ac si vitam sanctae Ecclesiae haeretici detestantes dicant: Multiplicitatem spiritus in ore habes, in corde non habes. Sed illi contra te audiendi sunt, qui verba ex corde proferentes, recta vivendo docuerunt. Saepe autem pravi, dum suae vitium fortitudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
te nicolinnes admirando ꝓfere¬
morib aduersat᷑ negant. de diui¬
ua equitate disputant: ad resul¬
tationis u̾ba ꝓsiluit: et correp¬
ti qr delin queruut: grauiꝰ delin¬
mistani contͣ peccatoris cõfessionẽ
dicit᷑. Confitebit᷑ ribi cũ benefecis
ei. Despecta quippe uox cõfessi¬
onis est: qͣm format iocũditas
ꝓsꝑitatis. Sola aut cõfessio ha¬
bet magni meritũ pond̾is ꝙͣ
a ueritate rectitud̾is nequaqͣu
separat uis doloris. Quam usq
ad iuditiũ uocis exacuit: Aduer¬
sitas cestis cordis. Non ergo mi¬
rum qd̾ Baldach diunam iusti¬
ciam laudat: qui nichil ad uersi
ab eadem iusticia tolerat. S qr¬

Expanded text:
te incolumes admirando praeferemoribus adversatur negant, de divina aequitate disputant, ad resultationis verba prosiliunt, et correpti quia deliquerint, gravius delinmistam contra peccatoris confessionem dicitur: Confitebitur tibi, cum benefeceris ei. Despecta quippe vox confessionis est quam format jucunditas prosperitatis. Sola autem confessio habet magni meritum ponderis, quam a veritate rectitudinis nequaquam separat vis doloris, quam usque ad judicium vocis exacuit adversitas testis cordis. Non ergo mirum quod Baldad divinam justitiam laudat, qui nihil adversi ab eadem justitia tolerat.
Abbreviated transcription (Latin):
ando replicauit. Qd̃ enĩ suꝑuis
dix̾at. Elegit suspendiũ anima
mea: hoc replicans addidit. desꝑ¬
aui. atq et̾ua concupiscendo. et
temporalia postponendo hoc pos¬
tremo intulit: Parce michi. Et
qd̵ suꝑius dixit: mortẽ ossa in ca:
tem dies suos nichil ẽẽ consid̾at: qr
ut paulo suꝑius sepe iam diximꝰ
Sc̃i uiri quo uerius sũma cognos¬
cunt: eo subtilius t̾rena despient̃
Et id circo pͥsentis uite dies nil ec̃
conspiciũt: qr illuminate mentis
oculos in consid̾atõne et̾nitatis si¬
gurit. De quadũ ad se redeũt. qͥd
se esse uisi puluerem agnoscunt.
Et infirmitatis sue conscis distric¬
te iudicari meruũt: Cum uin
tanti uigoris aspioiũt: trepidant
examinari qd̃ sunt. Unde ad huc

Expanded text:
ando replicavit. Quod enim superius ando replicavit. Quod enim superius dixerat: Elegit suspendium anima mea, hoc replicans addidit, Desperavi; atque aeterna concupiscendo, et temporalia postponendo, hoc postremo intulit, Parce mihi; et quod superius dixit, Mortem ossa mea, tem dies suos nihil esse considerat, quia, ut paulo superius saepe jam diximus, sancti viri quo verius summa cognoscunt, eo sublimius terrena despiciunt; et idcirco praesentis vitae dies nihil esse conspiciunt, quia illuminatae mentis oculos in consideratione 265 aeternitatis figunt. De qua dum ad se redeunt, quid se esse nisi pulverem agnoscunt, et infirmitatis suae conscii, districte judicari metuunt? Cumque vim tanti vigoris aspiciunt, trepidant examinari quod sunt. Unde et adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
toris deserens: qͣsi a duce destitut᷑
ĩ uia remaneat: et confossus gla¬
dio latrociuantis desꝑatõnisruat.
S ne eius dicta ad nr̃i intellectꝰ
arbitriũ uideamꝰ molent᷑ Inflecte̾.
Debemꝰ ex posteriorib p̾missa pẽ¬
sare. quo enĩ sensu hec dixit: ꝓp̃e
ꝓtiꝰ indicat qui sub uĩgit. Par¬
ce michi: nichil enim sunt diẽs mei.
unt: desperaui. et parce. Iam qui
desperat: neqͣqmͣ sibi parci iam pꝰ¬
tulat. Et qr ad huc sibi parci de¬
sid̾at: ꝓ fecto minime desperat.
Aliunide gͦ est qd̾ despenit: aluinde
uero qd̾ parci sibi sc̃s uir postulat.
Quia nimirũ dũ bona uite tͣnse¬
untis ꝑ desꝑatõem deserit: ad opti¬
nenda que ꝑmanent in se robusti¬
or exsurgit̃. Despatio itaq meliꝰ¬
ad spem uemie ductt᷑  qui eo cercius
uentura appetit: quo p̾sentia ueriꝰ¬
et ex desꝑatõne derelinquit. Et
ĩsinuans: Unam quidẽ de se sentẽ¬
tiam ꝓtulit. S hauc tercio ĩsinu¬

Expanded text:
toris deserens, quasi a duce destitutus toris deserens, quasi a duce destitutus in via remaneat, et confossus gladio latrocinantis desperationis ruat. Sed ne ejus dicta ad nostri intellectus arbitrium videamur violenter inflectere, debemus ex posterioribus praemissa pensare. Quo enim sensu haec dixerit, ipse protinus indicat, qui subjungit: CAce mihi, nihil sunt dies mei ? unt, desperavi, et parce. Nam qui desperat, neqtulat, et qui adhuc sibi parci desiderat profecto minime desperat. Aliunde ergo est quod desperat, aliunde vero quod parci sibi sanctus vir postulat, quia nimirum dum bona vitae transeuntis per desperationem deserit, ad obtinenda quae permanent in spe robustior exsurgit. Desperando itaque meliad spem veniae ducitur, qui eo certius ventura appetit, quo praesentia verius ex desperatione derelinquit. Et insinuans, unam quidem de se sententiam protulit, sed hanc tertio insinu
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ celestia appetunt. S aid huc
tam̃ a t̾renoꝵ delectatõnib mñue
lassant᷑. Concupiscit uero et in d̾i
atria deficit: qui cũ et̾na desiderai.
ĩ amorem teniꝑalium nõ ꝑdurat.
Hinc psalmista iterũ dic̃. Defec̃
in salutari tuo aĩa mea. Hinc ꝑse
met ip̃am u̾itas ad monet diceus.
Si quis nult post me uenire: ab ne
get semet ip̃m. Et rursũ. Nisi qͥs
renũtiau̾it om̃ib que possidet: nõ
potest meus discipulus ẽẽ. Horũ
igit᷑ numero sc̃s uir diuisa a ter¬
renis desid gs meñte se iuserit. qͥ
Iusti quippe desperare est. pͥsentis ui¬
te bona et̾nitatis electõne deserere.
mansura querere. et in reb tem¬
poralib fiduciam nõ hab̾e. Qui
hec ageus neqͣ qmͣ se ultͣ iuuere
asserit: qr uidelicet uiuficatrice
morte cotidie a uita se passionis
occidit. Absit enĩ ne uir sc̃s de
diuine miscd̃ie largitate desꝑet.
Ne gressum cordis a ꝓfectu ĩtimi iti¬
neris subtrahat: ne amorẽ cõdi¬

Expanded text:
elestia appetunt, sed adhuc tamen a terrenorum delectationibus minime laxantur. Concupiscit vero et in Dei atria deficit, qui cum aeterna desiderat, in amore temporalium non perdurat. Hinc Psalmista iterum dicit: Defecit in salutari tuo anima mea . Hinc per semetipsam Veritas admonet, dicens: Ss renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus . Horum igitur numero sanctus vir, divisa a terrenis desideriis mente, se inserit, qui Justi quippe desperare est praesentis vitae bona aeternitatis electione deserere, mansura quaerere, et in rebus temporalibus fiduciam non habere. Qui haec agens nequaquam se ultra vivere asserit, quia videlicet vivificatrice morte quotidie a vita se passionis occidit. Absit enim ne vir sanctus de divinae misericordiae largitate desperet, ne gressum cordis a profectu intimi itineris subtrahat, ne, amorem condi
Abbreviated transcription (Latin):
ipa que p̃ossident: ex desid̾io nou
teuent᷑. Et sunt nõ mulli iustoꝵ qͥ
ad cõp̾hendend̾ culmen ꝑfectõis ac¬
enicti: dũ altiora irit̾ius appetũt
exteriꝰ cuncta delinquũt. Qui re¬
bus se habitis nudant: gł̾ia hono¬
ris expoliant. Qui int̾uoꝵ desid̾io
ꝑ assiduitatẽ se amici merroris
afficiunt. habere de ext̾iorib con¬
solatõnem nolunt: qui int̾uis gau¬
diis dũ mentẽ aꝓpͥant uitam ip
sam funditus corporee delectatõis
necant. Talib namq ꝑ paulum
dicit᷑. Mortui enĩ estis: et uita

Expanded text:
ipsa quae possident, ex desiderio non ipsa quae possident, ex desiderio non tenentur. Et sunt nonnulli justorum, qui ad comprehendendum culmen perfectionis accincti, dum altiora interius appetunt, exterius cuncta derelinquunt, qui rebus se habitis nudant, gloria honoris exspoliant. Qui internorum desiderio per assiduitatem se amici moeroris afficiunt, habere de exterioribus consolationem nolunt, qui in aeternis gaudiis, dum mente appropiant, vitam in se funditus corporeae delectationis necant. Talibus namque per Paulum dicitur: Mortui enim estis, et vita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtuiꝰ asserit. qui subiux it. S
que michi fuerũt lucra: hec
arbitratus sum ꝓpt̾ xp̃m de¬
trimenta / que ad huc ossa in
semet ip̃o insinuat uehemẽ¬
tiꝰ extincta. cum subdit. ꝓpter
quẽ ouĩia detrimentũ feci: et
arbitror ut st ercora. Mortuis
uero ossib quo exaninus peu¬
deat osteudit: qui illico sub ĩ¬
git dicens u̾t xp̃m lucrifaciã:
meam iusticiam que ex lege ẽ.
S eam que ex fide est ih̾u xp̃i.
S qpi collatis eiꝰ testimõ iis pau¬
tũ ad alta suspensum mũdo mor¬
tuũ testati sumꝰ: Nunc beatum
Iob si pleu᷑ eod̾ spũ ext̾ioris uite
cõcupiscentiam fugiat ostendamꝰ.
uiuam. Sunt non nulli iustoꝵ:
qui sic celestia appetunt. ut tamẽ
at̾reuoꝵ spe mĩme frangantur.
Largna diuiuitꝰ patͥmõĩa ad ne¬
cessitatis sub sidiũ possident: ho¬
nores sibi temꝑalit̾ inpensos te¬
uent: aliena nõ ambiũt suis licite
utimit᷑ Qui tam̃ ab eisdẽ reb
qͣs habent alieui sunt: qr ad hec

Expanded text:
 asserit, qui subjungit: « Sed quae mihi fuerunt lucra, haec arbitratus sum propter Christum detrimenta. » Quae adhuc ossa in semetipso insinuat vehementius exstincta, cum subdidit: « Propter quem omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora. » Mortuis vero ossibus quam exanimis pendeat, ostendit ille cum subjungit, dicens: « Ut Christum lucrifaciam, iam, quae ex lege est, sed eam quae ex fide est Jesu Christi . Sed quia collatis ejus testimoniis Paulum ad alta suspensum, mundo mortuum, testati sumus, nunc beatum Job si, plenus eodem spiritu, exterioris vitae concupiscentiam fugiat ostendamus. Sunt nonnulli justorum, qui sic coelestia appetunt, ut tamen a terrenorum spe minime frangantur. Largita divinitus patrimonia ad necessitatis subsidium possident, honores sibi temporaliter impensos tenent, aliena non ambiunt, suis licite utuntur. Qui tamen ab eisdem rebus quas habent, alieni sunt, quia ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
daice inꝑfidie sue nocte rema¬
uenti: uł claritatẽ contẽpłois
ostendet. uel actine uite lumen
aꝑiret. Ueritas quippe que hauo
repulsa deseruit. subtracto pͥd̾o¬
catõnis lumine : merito sue pra¬
uitatis excecauit. Recte dicit᷑.
qui p̾cipit soli et nõ orit᷑ͫ et stel¬
las claudit qͣsi sub signaculo.
Oriri quippe ei solem noluit a
qua ꝓdicautiũ animũ du̾itit.
et qͣsi sub signacło st essas clau¬
sit. Qui dum p̃dicatores suos
ꝑ sillent uĩ intͣ  semet ip̃os reti¬
nut. Cetis ii quoꝵ seusib ce¬
leste liri lumẽ abscondit. Pen
sandum uero est: qr id circo ali¬
quid sub sigillo claudimꝰ. ut hoc cũ
tempus congruit ad mediũ pro¬

Expanded text:
daicae in perfidiae suae nocte remadaicae in perfidiae suae nocte remanenti, vel claritatem contemplationis ostenderet, vel activae vitae lumen aperiret. Veritas quippe quae hanc repulsa deseruit, subtracto praedicationis lumine merito suae pravitatis excaecavit, recte dicitur: Qui praecipit soli, et non oritur; et stellas claudit quasi sub signaculo. Oriri quippe ei solem noluit, a qua praedicantium animum divertit. Et quasi sub signaculo stellas clausit, qui dum praedicatores suos per silentium intra semetipsos retinuit, caecis iniquorum sensibus coeleste lusandum vero est quia idcirco aliquid sub sigillo claudimus, ut hoc cum tempus congruit ad medium pro
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑. qr fulgens uita p̾dicantiũ
ante repboꝵ oculos asꝑa et des¬
pecta demostrat᷑. Qui stellaꝵ qͦꝙ
claritate figurant᷑. Quia dnĩ
recta peccatorib p̾dicant tene¬
bras nr̃e uoctis illastrant. unde
et subtractis p̾dicatorib ꝑ pro¬
pham dicit᷑. Phĩte sũt stesle plu¬
iuaꝵ. Quia uero sol ꝑ diem
fulget: stelle obscuritatem uoc¬
tis irradiant. Et plerũq ĩ sacͦ
eloquio diei appellatõne et nai
patria: Noctis autẽ noie p̾sens
uita signat᷑. Predicatores sancti
et sol nr̃is aurib fuunt: cũ cõtẽp¬
latõnẽ nobis uere lucis aꝑtũt.
et uelut stelle intenebris lucent.
cum ꝑ actiuam uitam ꝓfut iri
ur̃is uecessitatib t̾rena disponit̃.
qͣsi in die ut sol coruscant: cñ ad
cõtemplandam int̾ne claritatis
patriam mentis nr̃e aciem sub¬
leuant. Et qͣsi stelle in nocte re¬
splendent. Quia et cum t̾reua
ꝑis pedem exemplo suo rectitu¬
dinis dirigunt. S qr expulsis
p̃dicatorib nõ fuit qui plebi ui¬

Expanded text:
ia fulgens vita praedicantium, ante reproborum oculos aspera et despecta monstratur. Qui stellarum quoque claritate figurantur, quia dum recta peccatoribus praedicant, tenebras nostrae noctis illustrant. Unde et subtractis praedicatoribus, per prophetam dicitur: Prohibitae sunt stellae pluviarum . Quia vero sol per diem fulget, stellae obscuritatem noctis irradiant; et plerumque in sacro eloquio diei appellatione aeterna patria, noctis autem nomine praesens vita signatur. Praedicatores ergo sancti, et sol nostris oculis fiunt, cum contemplationem nobis verae lucis aperiunt; et velut stellae in tenebris lucent, cum per activam vitam profuturi, nostris necessitatibus terrena disponunt. Quasi in die ut sol coruscant, cum ad contemplandam internae claritatis patriam, mentis nostrae aciem sublevant; et quasi stellae in nocte resplendent, quia et cum terrena is pedem, exemplo suae rectitudinis dirigunt. Sed quia expulsis praedicatoribus, non fuit qui plebi Ju
Abbreviated transcription (Latin):
de electis dicit᷑. qui autẽ xp̃i sũt
carnem suam crucisixerunt: cũ
uiciis et cõcupiscenciis. Cum ui¬
ciis quippe et cõcupiscentiis car¬
nem crucifigimꝰ. Si sic gulami re¬
stringimꝰ. ut iam de mũdigłia
nil queramiꝰ. Nani qui corpus
mac̾at. s honorib anelat. crucẽ
carni intulit. S mũdo ꝑ concupi¬
sentiam peuis uiuit. Quia y¬
pocrita et sepe ꝑ scĩtatis ymagi¬
nẽ locum regirinis indignus
assequit᷑ quem uisi aliquid ĩ se
uirtutis ostend̾et. nulło ꝑciꝑe
labore mereret᷑. S tͣnsit qd̾ de¬
lectabilit̾ obtinet: et peualiter
qd̃ sequit᷑. mauet. Scĩtatis uũc
fiducia in honore hõinũ pouit᷑.
D cum int̾uus inidex secreta cor¬
dis examineͬt. testes uite exce¬
rius nõ querunt᷑. Bene ergo di¬
tit᷑. pͥic tela arauearũ fiducia
eius: Quia apparente cordis tes¬
te. preterit om̃e qd̵ exterius
de humano fauore confidit. uu¬
de et ad hucapte sub iũgit᷑. In¬

Expanded text:
ectis dicitur: Qui autem sunt Christi, carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis. Cum vitiis quippe et concupiscentiis carnem crucifigimus, si sic gulam restringimus, ut jam de mundi gloria nihil quaeramus. Nam qui corpus macerat, sed honoribus anhelat, crucem carni intulit, sed mundo per concupiscentiam pejus vivit, quia et saepe per sanctitatis imaginem locum regiminis indignus assequitur, quem, nisi aliquid in se virtutis ostenderet, nullo percipere labore mereretur. Sed transit quod delectabiliter obtinet, et poenaliter quod sequitur manet. Sanctitatis nunc fiducia in ore hominum ponitur; sed cum internus judex secreta cordis examinat, testes vitae exterius non quaeruntur. Bene ergo dicitur: Sicut tela aranearum fiducia ejus, quia apparente cordis teste, praeterit omne quod exterius de humano favore confidit. Unde et adhuc apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
deficimꝰ. Qd̾ ꝓuide ad refectõuẽ
paramꝰ. Sic uimirũ debuit p̾¬
sũptio corripi. sic suꝑbia sterni.
Quia enuĩ elatum semel sũpsimꝰ
grasdio exclusa modo spe deci¬
pit᷑. modo pauore uexat᷑ modo
despiciendo dolore deicit᷑. Modo
falsa hyllaritate releuat᷑. Trau¬
sttoria ꝑtinacit̾ mens nr̃a. dili

Expanded text:
deficimus quod provide ad refectionem deficimus quod provide ad refectionem paramus. Sic nimirum debuit praesumptio corripi, sic sic superbia sterni, quia enim elatum semel spiritum  Text. securo  exclusa, modo spe decipitur, modo pavore vexatur, modo despiciendo dolore dejicitur, modo falsa hilaritate relevatur. Transitoria pertinaciter dili
Abbreviated transcription (Latin):
hec nr̃i corꝑis que salus uocat᷑
Nami ocio tabescit. oꝑe deficit.
In edia deficiens. cibo reficitur.
ut subsistat. refectõne lasces¬
cens. abstinentia releuat᷑ ut ui¬
geat. a qua ꝑfiuidit᷑ ne arescat
Lintheis tergit᷑ ne ip̃a nimis ꝑ¬
fusione liquescat. Labore uege¬
tat᷑: ne quiete torpeat.quie¬
te refonet᷑: ne laboris exc̃cita¬
tõne succũbat. Fatigat᷑ uigiliis
so mpno reparat᷑. O ppressa sõp¬
no: uigilis excutit᷑: ne sua pe¬
is quiete lasset᷑. uestib tegit᷑.
ne fu̾ioris ad u̾sitate penetretur
Quesito calore deficiens: auraꝵ
dix̾im: de ip̃o suo medicamine
languescit. Remotis ergͦ febri¬
b cessantib qr dolorib: ipsa
nr̃a salus egritudo est. Cui cu
enim solatia ad uiuendi usum q̃¬
rimꝰ: quasi tot nr̃e egritudiui
med icamentis obuiamꝰ. S ip̃i
qͦq medicaniẽ in uuluꝰ uertitur
qr exquisito remedio paulo di¬
utiꝰ inherentes: ex eo grauius

Expanded text:
haec nostri corporis quae salus vocatur. haec nostri corporis quae salus vocatur. Nam otio tabescit, opere deficit, inedia deficiens cibo reficitur ut subsistat, refectione lassescens, abstinentia relevatur ut vigeat, aqua perfunditur ne arescat, linteis tergitur ne ipsa nimis perfusione liquefiat, labore vegetatur, ne quiete torpeat, quiete refovetur, ne laboris exercitatione succumbat. Fatigatur vigiliis, somno reparatur, oppressa somno vigiliis excutitur, ne sua pejus quiete lassetur. Vestibus tegitur, ne frigoris adversitate penetretur, quaesito calore deficiens aurarumdixerim, de ipso suo medicamine languescit. Remotis ergo febribus, cessantibusque doloribus, ipsa nostra salus aegritudo est, cui curenim solatia ad vivendi usum quaerimus, quasi tot nostrae aegritudinis medicamentis obviamus; sed ipsum quoque medicamen in vulnus vertitur, quia exquisito remedio paulo diutius inhaerentes, ex eo gravius
Abbreviated transcription (Latin):
pond̾e grauaim᷑. Unde et apte sub¬
dit᷑. Quare posuisti me cõtͣriũ
tibi: et factus sum michimet ip̃i
grauis. Tunc sibi contͣriũ deus
hõiem posuit: cũ homo dr̃n pec¬
cando dereliquit. Serpentis qͥp¬
pe ꝑsuasionib captus hostis esꝰ
extitit: cuiꝰ p̾cepta cõtempsit.
Iustus uero conditor hunc sibi cõ¬
trariũ posuit: qr uumicũ ex elatõ¬
ne deputauit. S ip̃a hec cõtrari¬
etas culpe facta est honuni pon¬
dus pene. ut coruuptõm sue mai¬
le liber seruiat: qui bene ser¬
is de incorruptõius lib̾tate
gaudebat. Salubrem quippe
humilitatis arcem deserens.
ad infirmitatis ingum suꝑbieu¬
do ꝑuenit. et c̾uiceui cordis
erigendo supposuit. Quia qui
subesse diuinis iussionib nolu¬
it sud suis necessitatib strauit.
Qd̃ meliꝰ ostendimꝰ. Si ea que
deiectus sustinet et prius caruis
et post pond̾a mentis exprima¬
mꝰ. Ut eiũ tateamꝰ hoc qd̾ dolores
tołat. qd̃ febrib auelat sua qͣ¬
dam egritudie constringit᷑. ip̃a

Expanded text:
gravamur. Unde et apte subditur: Quare posuisti me contrarium tibi, et factus sum mihimetipsi gravis? Tunc sibi contrarium Deus hominem posuit, cum homo peccando Deum dereliquit. Serpentis quippe persuasionibus captus hostis ejus exstitit, cujus praecepta contempsit. Justus vero Conditor hunc sibi contrarium posuit, quia inimicum ex elatione deputavit. Sed ipsa haec contrarietas culpae facta est homini pondus poenae, ut corruptioni suae male liber serviat, qui bene servus Dei incorruptionis libertate gaudebat. Salubrem quippe humilitatis arcem deserens, ad infirmitatis jugum superbiendo pervenit, et cervicem cordis erigendo supposuit. Quia qui subesse divinis jussionibus noluit, sub suis se necessitatibus stravit. Quod melius ostendimus, si ea quae dejectus sustinet, et prius carnis, et post pondera mentis exprimamus. « Ut enim taceamus hoc quod dolores tolerat, quod febribus anhelat, sua quadam aegritudine constringitur ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
uber es met ip̃i tͣnquillus ĩnotescit. un¬
de et recte etiam ꝑ paulũ dicit᷑.
Ip̃a creatura liberabit᷑ a serui¬
tute corruptõnis: in libertatẽ
gl̃ie filioꝵ dei. Electos enĩ uc̃¬
pena corruptõnis aggrauat.
S tunc incorruptõnis gl̾i̾a ex¬
altat. et qͣnͣtũ ad p̾sentis ue¬
cessitatis pondera. mĩc ĩ d̾i
filis de lib̾tate nich̃ ostendit᷑.
tatis głiam. tunc in dei famu¬
lis. de seriutute nichil apparebit.
Creatura gͦ seruitute corruptõis
ex ita. et dignitate lib̾tatis ac¬
cepta. in filioꝵ dei gliam u̾tit᷑.
Quia unita d̾o ꝑ sp̃m. qͥsi hoc
ip̃m qd̃ c̾reatura est. tͣnsisse ac
subegisse declarat᷑. S qr ad huc
ubi apte subdit᷑. Et sic̃ m̾cẽna¬
riꝰ p̾stolat᷑ finem oꝑis sui. Mer¬
cẽnariꝰ et enĩ cũ facienda oꝑa
conspicit: mentẽ ꝓtinꝰ ex lon¬
guquitate ex pondere laboris
adi.cit. Cum uero ⁊ asescentẽ
anumũ ad cõsid̾andũ oꝑis pre¬

Expanded text:
ipsi liber et tranquillus innotescit. Unipsi liber et tranquillus innotescit. Unde et recte etiam per Paulum dicitur: Ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiopoena corruptionis aggravat, sed tunc incorruptionis gloria exaltat et quantum ad praesentis necessitatis pondera nunc in Dei filiis de libertate nihil ostendit. rtatis gloriam tunc in Dei famulis de servitute nihil apparebit. Creatura ergo servitute corruptionis exuta, et libertate dignitatis accepta, in filiorum Dei gloriam vertitur; quia unita Deo per spiritum, quasi hoc ipsum quod creatura est, transisse ac subegisse declaratur. Sed quia adhuc Ubi apte subditur: Et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui. Mercenarius etenim cum faciendo opera conspicit, mentem protinus ex longinquitate et pondere laboris abducit. Cum vero lassescentem animum ad desiderandum operis prae
Abbreviated transcription (Latin):
Urabram qͥppe. ceruo desid̾are
est: post temptatõis estũ sudo¬
reniq oꝑis. et̾ ui refriger ii re¬
quiem querere. Hauc nainq
umibram cͥuus ille desid̾auerat.
qui dicebat. Sitiuit aĩa mea
ad dñi uiuũ: qͣndo ueniam et
parebo ante faciem dñi: Et
rursum. Heu me: qd̾ ĩcolat᷑
meus ꝓlongatꝰ est. Qui qͣsi
a labore acri estura fugieus.
atq ad optinendam requiem re¬
frigerii tegͥmen querens: it̾ũ
dicit. Ingrediar in locũ tab̾na¬
culi ad mirabił: usq ad domũ d̾i.
Hanc urubrani comp̾hend̾e pau¬
lus auelat: desid̾iũ habens dissol¬
brami ex desid̾ii iara ꝑfectõne ꝑue¬
nerant: qui dicebant. Nos qͥ por¬
tauimꝰ pondꝰ diei et estus. Bene
autẽ qui desidare umibram dicit᷑.
ceruus uocaf᷑. Qiuia electꝰ quisq
quousq ĩfirmitatis cõditõne con¬
stringit᷑. iub dñantis corruptõis
uigo. qͣsi sub estus auxietate reti¬
net᷑. Qui nimirũ cũ corruptõ¬
ne exutus fuerit: tunc sibimet.¬

Expanded text:
Umbram quippe servo desiderare est post tentationis aestum, sudoremque operis, aeterni refrigerii requiem quaerere. Hanc namque umbram servus ille desideraverat qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam, et parebo ante faciem Dei ? Et rursum: Heu me! quod incolatus meus prolongatus est . Qui quasi a labore acri aestum fugiens, atque ad obtinendam requiem refrigerii tegmen quaerens, iterum dicit: Ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei . Hanc uhabens dissolbram ex desiderii jam perfectione pervenerant qui dicebant: Nos qui portavimus pondus diei et aestus . Bene autem qui desiderare umbram dicitur, servus vocatur, quia electus quisque quousque infirmitatis conditione constringitur, sub dominantis corruptionis jugo, quasi sub aestus anxietate retinetur. Qui nimirum cum corruptione exutus fuerit, tunc sibimet
Abbreviated transcription (Latin):
labefactari cõspiciunt. effectu
deceptõnus hylarescunt. Iucrũ
namq maxinũ erroris sui ꝓpa¬
gatõnẽ deputant: quia hãbere
se ad ꝑditõem socios exultant
Cũ uero bonoꝵ spes int̾ius figit᷑
et neqͣqͣm malis ext̾iorib ad ỹma
reclinat᷑  prauoꝵ mentẽ cõfusio
occupat: Quia dum ꝑuenire ad
afflictoꝵ intiuia neq̃ unt. ĩ cas¬
sum se exist̾e crudeles erubescũt.
Sẽs igit᷑ uir dicat ex uoce sua.
dicat ex uuu̾salis eccłie afflicte
gementisq constantia: que int̾
adu̾sa repboꝵ. suꝑne retributi¬
onis gaudiũ sine ullo mentis
defectu desid̾at. atq ad uitaui
moriendo ꝑdurat: Confusi sunt
qr sꝑaui. Ac si aꝑte dicat. Quia
duris ꝑ secutionib reꝑbi uim
mei rigoris nõ emolłiũt: erube¬
scentes ꝓ culdubio laborem sue
crudelitatis ꝑdunt. Unde ⁊ mox
uent᷑ẽ retributõnis bona qͣsi iã
p̾sentia cõspicit: Et qui reatus

Expanded text:
labefactari conspiciunt, effectu deceptionis hilarescunt. Lucrum namque maximum, erroris sui propagationem deputant, quia habere se ad perditionem socios exsultant. Cum vero bonorum spes interius figitur, et nequaquam malis exterioribus ad ima reclinatur, pravorum mentem confusio occupat, quia dum pervenire ad afflictorum intima nequeunt, incassum se existere crudeles erubescunt. Sanctus igitur vir dicat ex voce sua, dicat ex universalis Ecclesiae afflictae gementisque constantia, quae inter adversa reproborum supernae retributionis gaudium sine ullo mentis defectu desiderat, atque ad vitam moriendo perdurat: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte dicat: Quia duris persecutionibus reprobi vim mei rigoris non emolliunt, erubescentes procul dubio laborem suae crudelitatis perdunt. Unde et mox venturae retributionis bona quasi jam praesentia conspicit, et qui re
Abbreviated transcription (Latin):
tatus p̾sentib desꝑatõns sue
caligine reuerberat᷑. Cũq lõ¬
gũ putat qd̃ ad uiuendi sibi
spaciũ restat: repente uitaui
desereus. et̾ua ĩuenit q̃ uita¬
re iã nequeat. Hinc est enĩ
qd̃ ꝑ quendam sapientẽ dicit᷑.
ue hiis qui ꝑdid̾unt sustiuen¬
tiam. Sustinentiã iudelicet

Expanded text:
atus praesentibus, desperationis suae caligine reverberatur. Cumque longum putat quod ad vivendum sibi spatium restat, repente vitam deserens, aeterna invenit, quae vitare jam nequeat. Hinc est enim quod per quemdam sapientem dicitur: Vae his qui perdiderunt sustinentiam . Sustinentiam videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate p̾cipit: s ex rõtie ꝑ
suadet. Beue nũc dicitur. uide¬
te an mẽtiar. alc si aꝑte dicat.
Ea que assero neqͣqͣm michi ex
auctoritate credite: s au uera
sint ex ratione pensate. Que et
si qͣndo dicit. qd̾ ratione cõp̾hendi
nõ ualet: ne de occultis humaua
ratio queridebeat. rationabiłi
suedeti S sepe heretiti dũ oc¬
casionẽ rationis accipiunt: ad
iurgia contentõnis effrenant᷑.
Unde et apte mox subdit᷑. Respõ¬

Expanded text:
tate praecipit, sed ex ratione persuadet, bene nunc dicitur: Videte, an mentiar. Ac si aperte dicat: Ea quae assero nequaquam mihi ex auctoritate credite, sed an vera sint ex ratione pensate. Quae et si quando dicit quod ratione comprehendi non valet, ne de occultis humana ratio quaeri debeat, rationabiliter suadet. Sed saepe haeretici, dum occasionem ratiocinationis accipiunt, ad jurgia contentionis effrenantur. Unde et apte mox subditur
Abbreviated transcription (Latin):
rep̾hendat: atq ad eoꝵ mentẽ
u̾ba recolligat dicens. Loquentes:
id qd̾ iustum est iudicate. Ac si
aꝑte dic̾et. Si in eo qd̾ ad nos¬
ꝑ egressum locutõnis exitis.
rep̾hendi nõ uultis: int̾ iusti¬
cie libram tene ͤ. Ut tanto foris
qd̾ dicit᷑. ex u̾itatis pond̾e place¬
at: qnͣto hoc int̾ius trutiua
discretõnis pensat. Et qr hii
erga aliena dicta rectum iudi¬
ciũ exerunt: qui iudicare priꝰ
ꝓpria sciunt. post qͣm dixit. Lo¬
quẽtes: id qd̾ iustũ est iudica¬
te. Apte mox subdit. Et non¬

Expanded text:
reprehendat, atque ad eorum mentem reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, apte mox subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
neq heretici ĩ quisitõnib suis
u̾itatẽ conant᷑ assequi: S uictores
uid̾i. Cumq foris ostendi sapi¬
entes appetunt: intꝰ ꝑ stulticiã
elatõnis sue uinculis ligautur.
unde fit. ut cõtentõnũ c̾tamina
exquirant: et de deo qui pax nr̃a
est. loqui pacifice nesciant atqz ex
pacis negotio: rixe inuentores fi¬
ant. Muib bene ꝑ paulũ dicit᷑.
Si quis uidet᷑ contentiosus ẽẽ: nos
talem cõsuetudiem nõ hẽmus
dicate. Is namq qui loquitur
dũ u̾bis suis auditoris sentẽciã
expectat: qͣsi eiꝰ iuditio suppõit᷑
a quo audit᷑. Qui ieit᷑ ĩ dictis
suis reꝓbari metuit. ip̃e prius¬
debet examinare qd̃ dicit. Qua¬
tinꝰ int̾ cor. ⁊ lirguã. equus qui¬
dam discretusq arbit̾ sedeat: sub¬
tilit̾ pensaris. si recta u̾ba cor of¬
ferat. que utilit̾ suscipiens. ad
auditoꝵ uditiũ lĩgua ꝑducet.
Deatꝰ igit᷑ iob sua contͣ amicos
ageus: S contͣ h̾eticos nr̃a de¬
nũtiaus. p̾cipitatõem loquẽtiũ

Expanded text:
 Haeretici in inquisitionibus suis non veritatem conantur assequi, sed victores videri: cumque foris ostendi sapientes appetunt, intus per stultitiam elationis suae vinculis ligantur. Unde fit ut contentionum certamina exquirant, et de Deo, qui pax nostra est, loqui pacifice nesciant, atque ex pacis negotio rixae inventores fiant. Quibus bene per Paulum dicitur: Si quis autem videtur contentiosus esse, nos talem consudicate. - Is namque qui loquitur, dum vel in sui auditoris sententiam exspectat quasi ejus judicio supponitur, a quo auditur. Qui igitur in dictis suis redebet examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offerat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra denuntians, praecipitationem loquentium
Abbreviated transcription (Latin):
dmine legis scientia p̾ditus. dũ
sibi p̾cet̾is gandet uitellectum
suppet̾e: qr priuato gaudio ex ul¬
tat. ꝑcepti in tellectus ĩ se mu¬
nera dissipat. Et inde ĩuidi¬
tõ cet̾is det̾ior exhibet᷑. u ude
clarior cet̾is ad tempꝰ ostendit᷑.
Hunc qr uirtutũ dona non
sublenant. etiam niam sĩpli¬
cemi rectitudinis decliuat. Et
uelut extͣneũ a celesti munere
deputans. qiͣ eo securiꝰ praua
agit: quo suꝑui doni sub limia
munera nõ ꝑcepit. Illũ ꝓphe¬
cie sp̃c replet ad p̾ senͥtiam sub¬
leuat: eiq uentura queq pre¬
seutia ostendat: S dum sepe
et in multis suꝑ met ip̃m tol¬
lit᷑. ut fut᷑a ueracit̾ cõtẽplet᷑.

Expanded text:
divinae legis scientia praeditus, dum divinae legis scientia praeditus, dum sibi prae caeteris gaudet intellectum suppetere, quia privato gaudio exsultat, percepti intellectus in se munera dissipat; et inde in judicio caeteris deterior exhibetur, unde clarior caeteris ad tempus ostenditur. Hunc quia virtutum dona non sublevant, etiam viam simplicem rectitudinis declinat; et velut extraneum se a coelesti munere deputans, quasi eo securius prava agit, quo superni doni sublimia munera non percepit. Illum prophetiae spiritus replet, ad praescientiam sublevat, eique ventura quaeque jam praesentia ostentat. Sed dum saepe et 246 in multis super semetipsum tollitur, ut f
Abbreviated transcription (Latin):
pend̾e: atq hanc in secreta qͥetis
iime securitate collocare. Sed
spp̃o sue oratõuis assensu: dum
leuari ab infinus nitit᷑ ĩ fimoꝵ
phanthasmate reu̾berat᷑. Atꝙ ad
ftuendam lucem mentis oculus
teudit᷑. S ex corporeo usu. surgẽ¬
obscurat᷑. Unde et fit plerũq ut
intendentis animꝰ ip̃a sua ĩfirtui¬
tate fatigatus. aut oratõem de¬
serens desidia torpeat: aut si du
ĩ oratõne ꝑmanserit. aute eiꝰ ocu
los ob ortarũ ymaginũ caligo
deucescat. Bene gͦ d̾r. Temp¬
tatõ est uita hoĩs suꝑ t̾ram.
Qnͣdo ibi qͦq reatũ descẽsioĩs
ĩenit. ubi se ꝓuectũ cõp̾hen¬
dere ascensiouis putauit: et iu¬
demens confiuidit᷑. unde surg̃e
a confusione nitebant᷑: Ut ꝑ hoc
ad semet ip̃am diu̾berata redeat:
ꝑ qd̾ semet ip̃am iam collecta.
et coadunata tͣnͣsibat. Iste ab e¬
ruditõne diuine legis aliemis.
ignorantia suss deprimit᷑ ne qͥd
obtinende salutis operet᷑. Ille

Expanded text:
pendere, atque hanc in secreta quietis pendere, atque hanc in secreta quietis intimae securitate collocare; sed in ipso suae orationis ascensu, dum clevari ab infimis nititur, infimorum phantasmate reverberatur; atque ad intuendam lucem mentis oculus tenditur, sed ex corporeo usu, surgenobscuratur. Unde fit plerumque ut intendentis animus, ipsa sua infirmitate fatigatus, aut, orationem deserens, desidia torpeat, aut, si diu in oratione permanserit, ante oculos ejus obortarum imaginum caligo densescat. tatio est vita hominis super terram, quando ibi quoque reatum descensionis invenit, ubi se provectum comprehendere ascensionis putavit; et inde mens confunditur, unde surgere a confusione nitebatur, ut per hoc ad semetipsam diverberata redeat, per quod semetipsam jam collecta et coadunata transibat. Iste, ab eruditione divinae legis alienus, ignorantia sua deprimitur, ne quid obtinendae salutis operetur. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
uio ex ꝑ turbatõne ĩ coguitꝰ
reddit᷑. Ita ut uehement̾ ai¬
bigat. ne apud sed uctũ aui¬
nũ. aut suꝑ biẽ se auctorita¬
tẽ ⁊eli iusmuet: aut torpor
pauidus hunulitatẽ fingat.
ellius qͣnta sit fallacie culpa
cõsid̾ans: muniri arte u̾ita¬
tis dec̾uit. Ut ex ore iaui fal¬
sus sermo uõ ꝓdeat: se seq
funditus a mendatii tͣusgres¬
sioue difiungat.s fit płerũ.¬
q ut cũ uerũ dicit᷑ uita ꝓxi¬
ini grauet᷑. Lumq ĩgerere
alteri lesiouem metuit. ad hoc
qd̃ dudũ p̾sserat fallatie uicũ
qͣsi ex studio pietatis redit. t¬
q fit: ut et si mallicia mentẽ
nõ teneat: iu ea tam̃ u̾itatis
radiũ umibra mendatii obscuret.
Unde et sepe. qr ꝑ cũctatus qͥsq
cõticescere nõ ualet: aut falsũ
diceus: suam mentẽ trucidax
aut uera lo quens ꝓximi uitam
grauat. Allius amore conditoris
excitatꝰ: a t̾renis cogitatõuibus
mentẽ curat assidua oratõne sus¬

Expanded text:
omo ex perturbatione incognitus omo ex perturbatione incognitus redditur, ita ut vehementer ambigat, ne apud seductum animum aut superbia se auctoritatem zeli insinuet, aut torpor pavidus humilitatem fingat. Alius, quanta sit fallaciae culpa considerans, munire se arce veritatis decernit, ut ex ore jam falsus sermo non prodeat, seseque funditus a mendacii transgressione disjungat. Sed fit plerumque ut cum verum dicitur, vita proximi gravetur; cumque ingerere alteri laesionem metuit, ad hoc quod dudum presserat fallaciae vitium, quasi ex studio pietatis redit; sicque fit ut etsi malitia mentem non teneat, in ea tamen veritatis radium umbra mendacii obscuret. Unde et saepe quia percontatus quisque conticescere non valet, aut, falsum dicens, suam mentem trucidat, aut, vera loquens, proximi vitam gravat. Alius, amore conditoris sui excitatus, a terrenis cogitationibus mentem curat assidua oratione sus
Abbreviated transcription (Latin):
tis auimũ cũ uerbis fauoris
uenit. Quã cõcussa meus
dumi subicere nõ ualet: eũ ꝑ
quẽ ueu̾at: tergere a facie
palloreui querit. Sicq fit.
ut iu firmitatis nexib liga¬
ta. aut pallorem abstiuẽtie
fugiens. it̾um ꝑ alimenta
subdi luxurie metuat:aut
ĩpulsum luxurie ꝑ abstiuẽti¬
aui superaus: palsorẽ suũ ĩ¬
aui glorie nulitare ꝑ tunes¬
cat. Alius lapsum suꝑbie su¬
ꝑaus: toto iam desid̾io statũ
humilitatis. app̾hendit. Cũq
suꝑb ientes quosdam usq ad
oppressionẽ inuocentiũ erũ¬
ꝑe conspicit: Zeli excitatõne
succeusus. post ponere aliqͣ¬
teuꝰ cogitur qd̃ decreuit.
Uimi rectitudis exerit: pra¬
uisq nõ mansuetudĩe: s aue¬
toritate cõtͣdicit. Unde plerũq
fit: ut aut humilitatis studio
Telũ rectitud̾is deserat: aut ru¬
sum Telo rectitud̾is tͣbet hu¬
uulitatis studiũ. qd̾ teuebat.
Cumq seruari sinuil et ⁊ eli
auctoritas. et ꝓpositõuis hũi¬
litas nõ possit sibi met ip̃i h¬

Expanded text:
tis animum cum verbis favoris venit, quam concussa mens dum subjicere non valet, eum per quem venerat tergere a facie pallorem quaerit; sicque fit ut, infirmitatis nexibus ligata, aut pallorem abstinentiae fugiens, iterum per alimenta subdi luxuriae 245 metuat, aut, impulsum luxuriae per abstinentiam superans, pallorem suum inani gloriae militare pertimescat. Alius, lapsum superbiae superans, toto jam desiderio statum humilitatis apprehendit; cumque superbientes quosdam usque ad oppressionem innocentium erumpere conspicit, zeli excitatione succensus, postponere aliquatenus cogitur quod decrevit, vim rectitudinis exerit, pravisque non mansuetudine, sed auctoritate contradicit. Unde plerumque fit ut aut humilitatis studio zelum rectitudinis deserat, aut rursum zelo rectitudinis turbet humilitatis studium quod tenebat. Cumque servari simul et zeli auctoritas, et propositionis humilitas vix possit, sibimetipsi h
Abbreviated transcription (Latin):
gat᷑. in serto ĩfirmitatis iuitio
nascumu᷑. et qͣsi nobiscũ hostẽ
deduciuiꝰ. q̃m cũ labore suꝑemꝰ.
Ip̃a gͦ hõis uita temptatõ est:
cui ex semet ip̃a nascit᷑. unde
ꝑimat᷑. Que et si semꝑ ex iur¬
tute succidit. qd̾ ex infirmitate
geuerat: semꝑ tam̃ ex ĩfir mi¬
tate geuerat. qd̾ ex uirtute suc
quitatis ꝓpetratõne cõpescit᷑.
In ip̃is tam̃ bouis oꝑtb modo
nialoꝵ memoria: modo seduci¬
onis caligine: modo ĩtentõuis
sue iut̾ruptõue fuscet᷑ ellius
namq a luxuria iam caruem
refrenat: S tam̃ ad huc luxu

Expanded text:
itio nascimur, et quasi nobiscum hostem deducimus, quem cum labore superamus. Ipsa ergo hominis vita tentatio est, cui ex semetipsa nascitur unde perimatur. Quae etsi semper ex virtute succidit, quod ex infirmitate generat, semper tamen ex infirmitate generat, quod ex virtute succquitatis perpetratione compescitur, in ipsis tamen bonis operibus, modo malorum memoria, modo seductionis caligine, modo intentionis suae interruptione fuscetur. Alius namque a luxuria carnem jam refrenat, sed tamen adhuc lu
Abbreviated transcription (Latin):
tota ex tinguit᷑ cordiũ. Unde bene ꝑ
salomonem dr᷑. Qui dimittit a¬
qmͣ: caput est iurgioꝵ. Aqͣm qͥppe
dimitt̾e est. lingm in fluxũ eloquii
relaxare. Quo contͣ. ⁊ in bonau
partem asserit dicens. Aqua pro¬
funda. ũba exore uiri. Qui ergo
dimittit a qͣm caput est iurgiaꝵ:
Quia qui linguam nõ refrenat.
concordiam dissipat. Unde ediu̾¬
so scͥptũ est. Qui impouit stul¬
to silentiũ iras mitigat. Quia au¬
tem multiloquio quisq seruieus.
rectitud̾iem nstitie tenere non
possit. Testat᷑ ꝓpħa: qui stit. uir
lingosus non diriget᷑  suꝑ t̾ram.
Hinc salomon it̾um dicit. In
multiloquio. peccatũ nõ deeuit.
silentiũ. uidelicet iudicans. quia
mentis iusticia desolat᷑: qͣndo ab
ĩ mod̾ata locutõne nõ parcitur.
Hinc Iacobus dicit. Siqͥs putat s.
religiosũ eẽ non refreuans liu¬
guam suam. S seduceus cor su¬
ũ: huiꝰ uana est religio. Hinc
rursum ait. Sit autẽ omĩs homo
uelox ad audiendũ: tardus aut̃

Expanded text:
pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra in bona etiam parte iterum dicitur: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio quisque serviens, rectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus non dirigeHinc Salomon iterum dicit: In multiloquio peccatum non deerit . silentium ; videlicet indicans quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Hinc rursum ait: Sit autem omnis homo velox ad audiendum, tardus autem
Abbreviated transcription (Latin):
fig̾e uitit᷑. S infirmitatis sue
lapsib eueruat᷑.. Que nimirũ
niutabilitatis sue onera qͣsi uo¬
leus expetiit: nolens portat.
Quietus homo possid̾e rarnẽ
potuit: Si bene ab auctore cõdi¬
tus possid̾i uoluisset. Cumq se
erig̾e contͣ conditorem suiduit
ĩ semet ip̃o ꝓtiꝰ caruis cõtume

Expanded text:
figere nititur, sed infirmitatis suae figere nititur, sed infirmitatis suae lapsibus enervatur. Quae nimirum mutabilitatis suae onera quia volens expetiit, nolens portat. Quietus homo possidere carnem potuit, si bene ab auctore conditus, possideri voluisset. Cumque se erigere contra conditorem studuit, in semetipso protinus ca
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi sensus aspicit᷑ : diuersũ
quiden est qd̃ exterius resonat:
q unũ enudemq concordit̾ ĩtel¬
lectura format. Quid eiũ nisi
pugna contͣ malignos sp̃s nõie
tẽptatõnis exprimit᷑. Et quid
appellatone milicie uisi contra
hostes exc̾ciciũ designat᷑. Temp¬
tatio itaq. ip̃a misicia est: qr dũ
contͣ mnalignoꝵ spirituũ ĩ sidi¬
as uigilat: in bellorũ ꝓ ciuro ꝓ¬
cul dubio ex sudat. Notand̾ gͦ.
qd̾ hec ead̾ uita hõis nõ tẽpta¬
tõnem hab̾e dicit᷑ . S ip̃a tẽp¬
tatio esse ꝑhibet᷑. Sponte qͥppe
ab statu conditõuis lapsa: et cor¬
ruptioni sue putredini subdita
dũ sibi ex semet ip̃a molestias
giguit: hoc est iam facta qd̾
tołat. Quia enĩ statũ mentis
ĩclinata deseruit: quid inse ni¬
si motũ uarietatis inuenit.
Unde nũc et si ad sũma appeten¬
da se erigit: mutabilitatis lubrice
ĩpulsu ꝓtinꝰ ad semet ip̃am ca¬
dit. Wolt in cõtẽpłone stare: S
nõ ualet. Cogitatõnis gressum

Expanded text:
sus aspicitur, diversum quidem est quod exterius resonat, sed unum eumdemque concorditer intellectum format. Quid enim nisi pugna contra malignos spiritus, nomine tentationis exprimitur? Et quid appellatione militiae, nisi contra hostes exercitium designatur? Tentatio itaque ipsa militia est, quia dum contra malignorum spirituum insidias vigilat, in bellorum procinctu procul dubio exsudat. Notandum vero, quod haec eadem vita hominis non tentationem habere dicitur, sed ipsa tentatio esse perhibetur. Spab statu conditionis lapsa, et corruptionis suae putredine subdita, dum sibi ex semetipsa mgignit, hoc est jam facta quod tolerat. Quia enim statum mentis inclinata deseruit, quid in se nisi motum varietatis invenit? Unde nunc etsi ad summa appetenda se erigit, mutabilitatis lubricae impulsu protinus ad semetipsam cadit. Vult in contemplatione stare, sed non valet. Cogitationis gressum
Abbreviated transcription (Latin):
amat: aut rursũ se se sine paci¬
eutia exhibens negligit tolerare
q̾samat. Ut ergo a nobis caritaᷤᷤ
uera teneat᷑: necesse est qͣtinus
et beiiguitati pacientia: et rur¬
sum pacientie beniguitas suffra¬
get᷑ ut magnũ qd̾dam ĩcorde
nr̃o edificiũ construens: et benig¬
nitatis arcem pacientia solidef.
et pacientie fuudata ed ificia be¬
nignitas exornet. Beatꝰ igit᷑ Iob
ꝓritus ad pacientiam dicat. Ue¬
rũptanẽ qd̾ cepistis explete.
Benignitate p̾ditus. ad iuĩgat.
Drebete aurẽ. et indete an men¬

Expanded text:
amat, aut rursum, sese sine patiamat, aut rursum, sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia, et rursum patientiae benignitas suffragetur, ut magnum quoddam in corde nostro aedificium construens, et benignitatis arcem patientia solidet, et patientiae fundata aedificia benignitas exornet. Beatus igitur Job promptus ad patientiam dicat: Verumtamen quod coepistis, explete; benignitate praeditus adjungat: Praebete aurem, et videte an men
Abbreviated transcription (Latin):
ta nõ subtͣhit: adiũgat. Prebe¬
te auren: et uidete au mẽtiar.
Ac si aꝑte diceret. Nec aute illa¬
tas molestias trepido: nec ingͣtis
auditorib correptõnis adiutoria
abscondo. Quia et malis pressus
ex cerceor: et ip̃is meis ꝑsecutori
b benigne impensus cresco. Mẽs
qͥppe scõꝵ in hoc tẽptatõnũ pre¬
lio. et munita pacientie cdipeo.
gladiis amoris accincta. ad per¬
ferenda mala sumit fortitudiẽm.
et ad repẽdenda bona exerit be¬
uiguitatẽ. Quatinꝰ et odioꝵ te¬
la potent̾ excipiat: et amoris ia¬
cula ualent᷑ reddat. Neqͣqͣm qͥpt
ad bella armatus ꝑgit: qui clipi¬
um sumens. aut gladiis nõ utiͭ
aut utens gladiis. clipeo nõ mau¬
uit᷑. Unde et miles d̾i ad u̾sitatis
bello dep̾hensus: et scutũ pacien¬
cie debet ante ferre ne ꝑeat: et ad
pͥdicandũ ꝓintus. Amoris inferre
iacula ut uincat. Cuiꝰ armature
uero unũ ex utͦq defuerit: cari¬
tas nõ est. Si uidelicet malos
ant absq benignitate tołans ñ

Expanded text:
nta non subtrahit, adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. Ac si aperte diceret: Nec ante illatas molestias trepido, nec ingratis auditoribus correptionis adjutoria abscondo, quia et malis pressus exerceor, et ipsis meis persecutoribus 242 benigne impensus cresco. Mens quippe sanctorum in hoc tentationum praelio et munita patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem, et ad rependenda bona exerit benignitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Nequaquam quippe ad bella armatus pergit qui aut clypeum sumens, gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo non munitur. Unde et miles Dei, adversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, ne pereat; et ad praedicandum promptus amoris inferre jacula, ut vincat. Cujus armaturae vero unum ex utroque defuerit, charitas non est, si, videlicet, malos aut absque benignitate tolerans, non
Abbreviated transcription (Latin):
Quia auteni paulo suꝑiꝰ hoc eẽ
remptatõem qd̾ miliciam dixt¬
dam nobis appellatõne mlicie
amplius. qmͣ nõie temptatõis
ĩnuit᷑. Hoc namq nr̃o ĩ tellectui
exp̾ssione milicie auget᷑ qd̾ ii¬
mirũ ꝑ miliciam ad finẽ coti¬
die tendit᷑ Cumq ꝑ ordiem nu¬
licie locus crescit: tota suul
hoĩm milicia defĩcit. Milicia gͦ
est. uita hoĩnis suꝑ t̾ram: qr
et sic̃ suꝑiꝰ diximꝰ. Unꝰquisq dũ
condie ad uite t̾minũ ꝑ temꝑũ¬

Expanded text:
Quia autem paulo superius hoc esse tentationem quod militiam dixidam nobis appellatione militiae amplius quam nomine tentationis innuitur. Hoc namque nostro intellectui expressione militiae augetur, quod nimirum per militiam ad finem quotidie tenditur; cumque per ordinem militiae locus crescit, tota simul hominum militia deficit. Militia ergo est vita hominis super terram, quia et, sicut superius diximus , unusquisque dum quotidie ad vitae terminu