comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
metice discipłm ꝰ
Rithinetica ẽ disciplina numeroꝵ. Greci
enĩ numerũ. rithinon dicunt. Quã scͥpto¬
res scłarium litt̾arũ int̃ disciplinas mathẽma¬
ticas. ido pͥnã ẽẽ uoluert̃: qm̃ ipsa ut sit. nul¬
lã alrã indiget disciplinã. Musica aitĩ & geo¬
mnetrica.⁊ astronomia quȩ sequunt᷑. ut sint
atq subsistant. istiꝰ egent auxilio de auctoribꝰ eiꝰ
umeroꝵ disciplinã ap̃ gregos. pͥmũ pbita¬
gorã aucupãt conscͥpsisse. Ac deinde anicoma¬
co diffusiꝰ eẽ dispositã. ꝗͣ apud latinoĩ pͥmꝰ a¬
puleiꝰ. deinde boetiꝰ tͣnstulert̃. Qͥdfit numerꝰ
umerꝰ aut̃ ẽ. multitudo ex unitatib con¬
st̾ituta. Nã unũ sem̃ numeri eẽ. ñ numeruĩ
ilom̃ dedi. & a si fraquentatione uocabu¬
lũ indidit. unꝰ ag̃co nom̃ t̾nt. Greci enĩ um̃
appellant. Quatuor uͦ a figura quadrata Nom̃
sũpserunt. Qͥnq aut̃ ñ scdm nat᷑aͣm. s sccłm
placitũ uoluntatis uocabulũ acceꝑunt: ab eo

Expanded text:
meticae disciplinae . Arithmetica est disciplina numerorum. Graeci enim numerum ἀριθμόν dicunt. Quam scriptores saecularium litterarum inter disciplinas mathematicas ideo primam esse voluerunt, quoniam ipsa ut sit nullam aliam indiget disciplinam. Musica autem et Geometria et Astronomia, quae sequuntur, ut sint atque subsistant istius egent auxilium. De auctoribus eius . Numeri disciplinam apud Graecos primum Pythagoram autumant conscripsisse, ac deinde a Nicomacho diffusius esse dispositam; quam apud Latinos primus Apuleius, deinde Boetius transtulerunt. Quid sit numerus . Numerus autem est multitudo ex unitatibus constituta. Nam unum semen numeri esse, non numerum. omen dedit, et a sui frequentatione vocabulum indidit. Unus a Graeco nomen trahit; Graeci enim unum appellant. Quattuor vero a figura quadrata nomen sumpserunt. Quinque autem non secundum naturam, sed secundum placitum voluntatis vocabulum acceperunt ab eo,
Abbreviated transcription (Latin):
ta. nec panca. sed inediocͥa. In habitu uł orbati¬
one ut uisio & cecitas t̃ciũ eiꝰ. nec cecitas nec uisio:
s lippitudo. Hic gͦ legit. ñ legit t̃ciũ: ncħht̃ Ei ef¬
Lar doctrinalis scientia. quȩ abstractã con¬
sudeiat qͣntitatẽ. Abstracta enĩ qͣntitas ẽ: quã
incellectu a materia seꝑantes. uł ab aliis acci¬
dentib. ut ẽ par. impar. uł abaliis hinꝰ cemodi
in sola ratiocinatione tractamꝰ. Cuiꝰ species st̃¬
iiiͦiͦ. id ÷ arichinethica. musica. geometrica. &
astronomia. Arithmetica ẽ disciplina qͣniita¬
tis. numerabilis. scdm se. Musica ẽ disciplina q̃
de numeris loquit᷑. qͥ inueniunt᷑ in sonis. Geo¬
met̾ca ẽ disciplina magnitudinis ⁊ formarum.
Astronomia ẽ disciplina. quȩ cursꝰ cȩlestiũ side¬
rũ atq figuras contẽplat᷑. atq omĩs babitudineᷤᷤ

Expanded text:
ta nec pauca, sed mediocria. In habitu vel orbatione, ut visio et caecitas. Tertium eius, nec caecitas nec visio, sed lippitudo. Hic ergo legit, non legit: tertium nihil habeur doctrinalis scientia, quae abstractam considerat quantitatem. Abstracta enim quantitas dicitur, quam intellectu a materia separamus, vel ab aliis accidentibus, ut est par, impar, vel ab aliis hujuscemodi quae in sola ratiocinatione tractamus. Haec dividitur in arithmeticam, musicam, geometriam, Astronomia. Arithmetica est disciplina quantitatis numerabilis secundum se. Musica est disciplina quae de numeris loquitur, qui inveniuntur in sonis. Geometria est disciplina magnitudinis et formarum. Astronomia est disciplina quae cursus caelestium siderum atque figuras contemplatur omnes atque habitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ oppositoꝵ. habit᷑ uł orbatio. Qõ genꝰ cycero pri¬
uationẽ uocat: qͣ. ostendit aliqͥd quẽpiã habuisse
unde pͥuat᷑ ẽ. cuiꝰ species sunt tres. Quarũ pͥma
ẽ in re. scda m loco. t̃tia in tẽpore oportuno. In
re: ut cęcitas. & uisio. In loco: ut cec̾itatis &ui¬
sionis in ocłis locus ẽ. In tẽpore congruout in¬
fautẽ ñ dicere sine dentib. eũ cui dentes adhnc
etas parua negauit. Nõ enĩ ẽ pͥuatꝰ dentib. qͦs
ñ dũ habuit. Quartũ uͦ gems ex confirma¬
tione & uegatione opponit᷑. ut sõctes disputat.
socrates ñ disputat. Hec a suꝑiorib ido differt:
qͦd illa suigillatĩ dici ñ possunt. hec nͥ conexe
dici ñ possiuit. Qd̃ genꝰ quartũ ap̃ dialecticos
multũ ht̃ conflictũ: & appellat᷑ ab eis ualde op¬
positũ. Si quidẽ & t̾ciũ ñ recipit. Nã ex illis qͥ¬
dẽ habere t̾̃ciũ possunt. ut in contͣriis candi¬

Expanded text:
est oppositorum habitus vel orbatio. Quod genus Cicero privationem vocat, qua ostendit aliquid quempiam habuisse, unde privatus est. Cuius species sunt tres: quarum prima est in re, secunda in loco, tertia in tempore congruo. In re, ut caecitas visio. In loco, ut caecitatis et visionis in oculis locus est. In tempore congruo, ut infantem non dicere sine dentibus eum, cui dentes adhuc aetas parva negavit. Non enim est privatus dentibus, quos nondum habuit. Quartum vero genus ex confirmatione et negatione opponitur, ut Socrates disputat, Socrates non disputat. Haec a superioribus ideo differt, quod illa singillatim dici possunt, haec nisi conexe dici non possunt. Quod genus quartum apud Dialecticos multum habet conflictum, et appellatur ab eis valde oppositum, siquidem et tertium non recipit. Nam ex illis quaedam habere tertium possunt, ut in contrariis candi
Abbreviated transcription (Latin):
uit᷑. qd̾ opponit᷑ quoc̃q mͦ referat᷑. Dimidiũ enĩ
opponit᷑ auplo. eiꝰq dupli dimidiũ ẽ. S ita illi
opponit᷑. ut eiꝰ sit cui opponit᷑. Sic & sic paruũ¬
ip̃m opponit᷑ magno: ita ut ipsũ pariũ ad mag¬
nũ. cui opponit᷑ sit pariũi. Nã suꝑiora que dic̃t
contͣria. ita sͥ oponunt᷑: ut eoꝵ ñ sint quib oppo¬

Expanded text:
ut ad id quocunque modo referatur. Dimidium enim opponitur duplo, ejusque dupli medium est; sed ita illi opponitur, ut ejus sit cui opponitur. 5. Sic et parvum opponitur magno, ita, ut ipsum parvum ad magnum cui opponitur sit parvum. Nam superiora, quae dicuntur contraria, ita sibi opponunt
Abbreviated transcription (Latin):
cũq ẽ. que testimonii pondꝰ ht̃ ad faciendã
fidẽ: s moꝵ ꝓbitate debet ẽẽ laudabił. Na¬
tire auctoritasẽ: quȩ maxima uirtute con¬
sistit. Testimonia multa st̃. que afferant
auctoritatẽ. id÷ irgemũ. opes. etas. fortuna.
ars. usus. necessitas: ⁊ concursio rerũ futar̃.
dictis. factisq maioꝵ petit᷑ fides: cũ pͥscoꝵ dic̃¬
ta factaq memorant᷑. A torm̃tis fides p̾bet᷑
pꝰ quȩ nemo credit᷑ uelle m̃tiri. Cauͦ quȩ trac¬
tant᷑ in tẽpore qr nominib sius plana sunt.
definitionũ ñ indigent. Memoriȩ nãq conden¬
ctũ ẽ: topiea oeatorib. dialecticis poetis ⁊ uiris¬
pitis. cõmunt̃ quide argum̃ta p̃stare. S qͣn
ali. quidͥ spetialit᷑ ꝓbant ad rethores. poetas.
erxis ꝑitosq ꝑtinent. qͣndo uͦ generalit̃ dis¬
putant. ad pbilosophos attinere manifestũ ẽ
Mirabile plane genꝰ oꝑis: in unũ potuisse cosli¬
gi. qͥcqͥd mobilitas ac uarietas humanȩ nĩtis

Expanded text:
cumque est, quae testimonii pondus habet ad faciendam fidem, sed morum probitate debet esse laudabilis. Naturae auctoritas est, quae maxima uirtute consistit. Testimonia multa sunt quae afferant auctoritatem, id est, ingenium, opes, aetas, fortuna, ars, usus, necessitas, concursio rerum fortuitarum. A dictis factisque maiorum petitur fides, cum priscorum dicta factaque memorantur. A tormentis fides praebetur, post quae nemo creditur uelle mentiri. Ea uero quae tractantur in tempore, quia suis nominibus plana sunt, definitione non indigent. Memoriae quoque condendum est, topica oratoribus, dialecticis, poetis et iurisperitis communiter quidem argumenta praestare; sed quando aliquid specialiter probant, ad rethores, poetas iurisperitosque pertinent, quando uero generaliter disputant, ad philosophos attinere manifestum est. Mirabile plane genus operis, – in unum potuisse colligi quicquid mobilitas ac uarietas humanae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
pallidꝰ uł fuscas inuenit᷑. Sine medio st̃ quotiei
unũ de duob accidit. ut sanitas uł iifirmnas.
Horũ inchilẽ mediũ. E a aut̃ quoꝵ media sine no¬
mine st̃: ut felix. infelix. mediũ hñt ñ felix. Scd̾m
genꝰ ẽ relatiuoꝵ: que ita sibi opponunt᷑. ut ad se
conferant᷑: sic̃ duplũ simplo. Hoc solũ oppositoꝵ

Expanded text:
pallidus vel fuscus invenitur. Sine medio sunt, quotiens unum de duobus accidit, ut sanitas vel infirmitas. Horum nihil est medium. Ea autem quorum media sine nomine sunt, ut felix infelix, medium habent non felix. Secundum genus est relativorum, quae ita sibi opponuntur ut ad se conferantur, sicut duplum simplum. Hoc solum oppositorum
Abbreviated transcription (Latin):
celũ. Ob erudicionẽ gͥ discipline ⁊ scientiã cęli
nom̃ eiꝰ in montẽ affricȩ diriuatũ ẽ: ꝗͥ nc̃ allas
Ia galloꝵ lingͣ. alpes montes alt uocant᷑. Heo
st̃ eñ quȩ italie muroꝵ exibent uicẽ. ¶pllesst̃
p̃minentiora iuga montiũ qͣsi colla. Iuga aut̃
montiũ ex eo appellat st̃. qͦd ꝓpinqͥtate sui iun¬
gant᷑. Tumulꝰ ẽ mons breuis: qͣsi tumens tellꝰ.

Expanded text:
. Ab eruditione igitur disciplinae, et scientia coeli nomen ejus in montem Africae derivatum est, qui nunc Atlas Nam Gallorum lingua 'alpes' montes alti vocantur. Haec sunt enim quae Italiae murorum exhibent vicem. Colles sunt praeminentiora iuga montium, quasi colla. Iuga autem montium ex eo appellata sunt quod propinquitate sui iungantur. Tumulus est mons brevis, quasi tumens t
Abbreviated transcription (Latin):
de industria munim̃tũ int̾iac&e. Soluriꝰ a sin¬
głaritate dictus ẽ. qd̾ oĩb hyspame montib
solꝰ altior uideat᷑. Calpisẽ mons in ultimis fini¬
b oceam. qͥ dirimit europã abaffrica: quẽ
athlantis finẽ ẽẽ dicunt. De qͦ lucanꝰ. Hesꝑiũ
calpẽ. sũmũq impleũ athlantẽ. Athlas fi̾
ꝓmethei fuit. ⁊ rex affricȩ. a qͦ astrologie ar

Expanded text:
interjacet. Solorius a singularitate dicitur, quod omnibus Hispaniae montibus solus altior videatur. Calpe mons in ultimis finibus Oceani, qui dirimit Europam ab Africa, quam Atlantis finem esse dicunt. De quo Lucanus: Hesperiam Calpen, summumque implevit Atlantem. Atlas frater Promethei fuit et rex Africae,
Abbreviated transcription (Latin):
Has enĩ bannibal pꝰ bella hyspanie aceto ru
inde loca ipsa quȩ rupit: appeminne alpes
uocant᷑. Nons helna ex igne ⁊ sulphure dic̃¬
tus ẽ. Uñ ⁊ gehenna. Constat aut̃ hc̃ ab ea
parte qua eurꝰ uł affricꝰ flat hr̃e speluncas
plenas sulphuris: & usq ad mare deductas.
Quȩ speluncȩ recipientes. in se fluctꝰ uentũ cre¬
ant. Qui agitat᷑.: ignẽ gignit ex sulphure
Uñ fit. qͦd uidet᷑ incendiũ. Pirineꝰ ⁊ ipse a crebriᷤ
fulminũ ignib nuncupat᷑. Grece enĩ ignis:

Expanded text:
has enim Hannibal post bella Hispaniae aceto rupinde loca ipsa, quae rupit, Appenninae Alpes vocantur. Mons Aethna ex igne et sulphure dictus; unde et Gehenna. Constat autem hunc ab ea parte, qua Eurus vel Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris et usque ad mare deductas, quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde est quod videtur incendium. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignibus nuncupatus; Graece enim ignis
Abbreviated transcription (Latin):
Iontes sunt tumores t̾rarũ altissimi dicti.
ꝗd̾ sint eminentes. Quidã aut̃ ꝓpͥis ex cau¬
sis uocati st̃. Ex quib notandi st qͥopinone
maxĩe celebrant᷑. Mons caucas abindia usq
ad taurũ ꝓrectꝰ. ꝓgentiũ ac linguarũ uarieta¬
te quoqͦ u̾sum uadit diu̾sis nõib nuncupat᷑
Ubi aut̃ adorientẽ in excelsiorẽ consurgit subli¬
mitatẽ ꝓniuiũ candore caueasus ñcupat᷑. Nã
orientali lingua caucasũ significat candidũ .i.
niuib densissimis candidantẽ. Uñ n eũ scite
qui eidem monti ungunt᷑ croacasim uoca¬
uert̃. Casim enĩ ap̃ eos: candor. siue nix dr̃.
Mons taurꝰ a plerisq idẽ uocat᷑ & caucasus. Li¬
banꝰ ẽ. mons fenicũ altissimꝰ. cuiꝰ meminert̃
ꝓpħe: dictꝰ a thura. quia ibi colligit᷑. Cuiꝰ ea patͦ
quȩ c̃. suꝑ eũ ad orientalẽ plagã respiciens. ante¬
libanꝰ appellat᷑. id: contͣ libanũ. Ararat mons¬

Expanded text:
ontes sunt tumores terrarum altissimi, dicti quod sint eminentes. Quidam autem propriis ex causis vocati sunt, ex quibus notandi sunt qui opinione maximi celebrantur. Mons Caucasus ab India usque ad Taurum porrectus, pro gentium ac linguarum varietate quoquo versum vadit, diversis nominibus nuncupatur. Ubi autem ad orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem, pro nivium candore Caucasus nuncupatur. Nam orientali lingua 'caucasum' significat candidum, id est nivibus densissimis candicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem monti iunguntur, Croacasim vocaverunt. 'Casim' enim apud eos candor sive nix dicitur. Mons Taurus a plerisque idem vocatur et Caucasus. Libanus mons Phoenicum altissimus, cuius meminerunt prophetae; dictus a ture, quia ibi colligitur. Cuius ea pars, quae est super eum ad orientalem plagam respiciens, Antilibanus appellatur, id
Abbreviated transcription (Latin):
hibiam. incipientes a portis caspiis usq ad fon¬
tẽ tygridis fluuii. yꝑborei montes scithie. di¬
cd qd̾ sup̃ id÷. ult᷑ eos flat boreas. Rifei mon¬
des in capite germanie st̃ a ꝑpecuꝰ uentoꝵ flatu
nõat. Nã p̃yꝙcu. grecȩ impetꝰ. ⁊ orme dr̃.¬
muĩ p̃celsus: ita ut sub illo nubes ẽẽ uideant᷑
a tracia. Athos ẽ mons macedoniȩ. ⁊ ipse al¬
Parnasus ẽ mons thessalie. iuxta boetiã: qͥ ge¬
imo n̾ticeẽ. erectꝰ in celũ. Hic in duo fin¬
ditur iuga. cirra : nisa: unde ⁊ nuncupatꝰ ẽ
eo quod in singłis iugis colebant᷑ apollo ⁊ li¬
ber. hec iuga a duob fr̃ib citheron ⁊ elicon
appellant᷑. Nã elicon dictꝰ ẽ. ab elicone fr̃e ci¬
theronis. Itẽ ceraunii st̃ montes eꝑiri: a cre¬
bris dicħ fulmminib. Grece enĩ fulm̃ ceraunꝰ¬

Expanded text:
Iberiam, incipientes a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluvii. Hyperborei montes Scythiae, dicti quod supra, id est ultra, eos flat Boreas. Riphaei montes in capite Germaniae sunt, a perpetuo ventorum flatu nominati. Nam riphe Graece impetus et orme dmium praecelsus, ita ut sub illo nubes esse dicantur. a Thracia. Athos mons Macedoniae, et ipse alParnassus mons Thessaliae juxta Boetiam, qui geino vertice est erectus in coelum, hic in duo finditur juga, Cyrrham et Nissam. Unde nuncupatur, eo quod in singber. Haec iuga a duobus fratribus Cithaeron et Helicon appellantur. Nam Helicon dictus ab Helicone fratre Cythaeronis. Item Ceraunii sunt montes Epiri, a crebris dicti fulminibus. Graece enim fulmen
Abbreviated transcription (Latin):
hamũ petens. brachiis ꝯplectit᷑ ñ morsu: nec pͥꝰ¬
x dimtitit. ꝗͣ escã cͥcroserit. Torpedo uocat᷑. eo qd̾ cor¬
pꝰ torpescẽ faciat. sieã qͥsq uiuentẽ tãgat. Nar¬
rat pliniꝰ sołs ex indico mari torpedo ñ ꝓculq
clusa faciliꝰ capit᷑ incoeundo: obscenũ genꝰ. Ore .N.
adlito ethiopes uiłi ablato pͥori lumine qͥdã tͣdt
mine tantã multitudinẽ luligenũ euocari
ex aqͣ. ut ⁊⁊i naues dem̃g̾e̾ possuit. Conche ⁊ co¬
clex hac excausa uocate st̃. qr deficiente luna
aĩaliũ. atq concar̃ increm̃to lunȩ m̃bra tur¬
gescunt. defectu euacuant᷑. Luna enĩ cũ in
augiñto fũit auget humorẽ. cũ uͦ in defectii ue¬
mit. huniores muiniunt᷑. Hoc enĩ phisicidicunt.
Comchȩ aũ pͥmȩ positioĩs nom̃. coelee uͦ ꝑdimi

Expanded text:
hamum appetens brachiis complectitur, non morsu; nec prihamum appetens brachiis complectitur, non morsu; nec prius dimittit quam escam circumroserit. 45. Torpedo vocata, eo quod corpus torpescere faciat, si eam quisquam viventem tangat. Narrat Plinius Secundus, « ex Indico mari torpedo etiam proa sepibus interclusa facilius capitur. In coeundo obscenum genus, ore enim addito Aethiopes videri, ablato priori lumine, quidam tramine tantam multitudinem lulliginum evolare ex aqua, ut etiam naves demergere possint. 48. Conchae, et cochleae hac ex causaalium maris atque concharum, incremento lunae membra turgescunt, defectu lunae evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem, cum vero in defectu fuerit; minuuntur humores. Hoc enim physici dicunt. Concha autem primae impositio
Abbreviated transcription (Latin):
Scamatꝰ dr̃. qd̾ sit sqͣmis acutꝰ. Uñ ⁊ eiꝰ cute. lignũ
polit᷑. Cuitas syriȩ quȩ nc̃ tyrꝰ dr̃. olĩ sarra uocabit᷑
a pisce qͦdã. qͥ illic habundat. quẽ lingͣ sua saꝵ ap¬
pellaut: ex qͦ diriuatũ ẽ huiꝰ similitudinis pisci¬
cłos.sarnis. sardinasq uocari. Allec piscicłs. ad
liqͦrẽ salsam̃toꝵ idoneꝰ ẽ. Uñ. ĩ nuncripat᷑. Aforꝰ
pisticłs. qͥ ꝑꝑt̃ exiguitatẽ hamo capi ñ pot̃. Angͥlle
similitudo angͥs nom̃ dedit. Origo huiꝰ exlimo.
Uñ ⁊ qñ capit᷑ adeo lenis ẽ. ut qͣnto fortiꝰ p̾sserit.
tanto citiꝰ labat᷑. fert aut̃ orientis fluuiũ gangẽ.¬
Draco marinꝰ aculeos in brãciis h̃t. ad caudã spec¬
tantes. Qui dũ ꝑcusserit quaqͣ feritꝰ. uenenũ
ꝗͣ a serpente sibilo etiocat᷑ ⁊ capit᷑. Ictu aut̃ fustis
difficult̃. int̾imit᷑ ferula ꝓtinꝰ. Anrimã incauda
ht̃. Nã in capite ꝑcussa. uix utt̾imit᷑: in cauda uͦ

Expanded text:
cute lignum politur. Civitas Syriae, quae nunc Tyrus dicitur, olim Sarra vocabatur a pisce quodam qui illic abundat, quem lingua sua 'sar' appellant; ex quo derivatum est huius similitudinis pisciculos sardas sardinasque vocari. Allec pisciculus ad liquorem salsamentorum idoneus; unde et nuncupatus. Aphorus pisciculus, qui propter exiguitatem hamo capi non potest. Anguillae similitudo anguis nomen dedit. Origo huius ex limo; unde et quando capitur, adeo lenis est ut quanto fortius presseris, tanto citius elabitur. Ferunt autem Orientis fluvium GangeDraco marinus aculeos in branchiis habet ad caudam spectantes, qui dum percusserit, quaqua ferit, venenum quam a serpente sibilo evocatur et capitur. Ictu autem fustis difficulter interimitur, ferula protinus. Animam in caudai, cauda sta
Abbreviated transcription (Latin):
dunt aliqͥ qd̾ in credibile ẽ. tardiꝰ ire nauigia
testudinis pedẽ dextrũ uehentia. Uchinꝰ at̾¬
restͥ. echino nom̃ trax̃. ꝗ uulgꝰ hericiũ uocati
Cuiꝰ testula duplex spimis aculeata. in modũ
castrinear̃ qñ adhuc oꝑte de arborib cadunt.
caro eiꝰ molł. ⁊ minio sumił. Huris tͥb mod̾¬
dr̃ ut testudo ac peloris. ⁊ conclianã ⁊ qd̾ edi¬
mꝰ ⁊ uͥ caro inẽ. utr̃q dr̃ poloris. Ranȩ a
garrulitate uocate co qd̾ circa genitales stro¬

Expanded text:
dunt aliqui, quod incredibile est, tardius ire navigia dunt aliqui, quod incredibile est, tardius ire navigia testudinis pedem dextrum vehentia. Echinus a terrestre echino nomen traxit, quem vulgus iricium vocant; cuius testula duplex, spinis aculeata in modum castanearum, quando adhuc coopertae de arboribus cadunt. Caro eius mollis et minio similis, †uris† tribus modis: ut testudo ac peloris et cochlea. Nam et quod edimus et ubi caro inest utrumque dicitur peloris. Ranae a garrulitate vocatae, eo quod circa genitales str
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciosꝰ calculꝰ solidat᷑. De quib tͣdunt hii qͥ de
aiãntiũ scͥpsere naturis. eo qd̾ noctarno tpr̃e
littora appetant. ⁊ ex celesti rore margaritũ ꝯcipi¬
unt. uñ ⁊ eceloe nõant᷑. Murice coclea ẽ maris.
dicta abacumine ⁊ asꝑitate. q̃ alio noĩe ꝯchiliũ nõa¬
tur: eo qd̾ cirẽcisa ferro lacͥmas ppurei coloris emit¬
tit. ex quib pͣpura tinguit᷑. & iñ ostrũ appellatã
lapillũ inicit. sicq impelita ꝯclusione ostree i¬
carnes erodit. Quo st̾ aut̃ gn̾a cancroꝵ: fluuia¬
les ⁊ maritimi. Ostrea dicta ẽ. a testa. sub qͣ int̾
uocant. Ostrea aut̃ neut᷑ gñe: carnes eiꝰ femi¬
uino dicunt᷑. Muscłi st̃ ut p̾diximꝰ cocleȩ. aqͦꝵ
lacte ꝯcipiunt ostreȩ. Idñr muscłi qͣsi mascłi.¬
Pelorides. a peloro ꝓmuntorio siciliȩ. uͭ habun
sta ab sede pelori. Ungues. a similittidine hu¬
manar̃ tinginiũ dicte st̾. Testudo dr̃ eo qd̾ texmi¬
Ertũgenꝰ fluuiales. ꝗͣ in dulci aqͣuiuunt. Tra¬

Expanded text:
pretiosus calculus solidatur. De quibus tradunt hi, qui animantium scripsere naturis, eo quod nocturno tempore littora appetunt, et ex coelesti rore margaretum concipiunt. Unde et coeloe nominantur. Murice cochlea est maris, dicta ab acumine et asperitate, quae alio nomine conchylium noterea quod circumcisa ferro, lacrymas purpurei coloris emittit, ex quibus purpura tingitur. Et inde ostrum appellatur, lapillum inicit et, impedita conclusione, ostree carnes erodit. Duo autem sunt genera cancrorum, fluviales et maritimi. στρακα vocant. Ostrea autem neutro, carnes ejus feminino lacte concipiunt ostreae, et dicti musculi, quasi mascPelorides a Peloro promontorio Siciliae, ubi abundsta ab sede Pelori. Ungues a similitudine humanarum unguium dictae. Testudo dictus, eo quod tequartum genus fluviales, quae in dulci aqua vivunt. Tra
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cũ mnũdo ũti. Nlã si fixiis cȩlo manẽt. onĩs dies.
noctes equales existerent. S qm̃ alio loco cras oc¬
casurũ. alio occidisse hest̾no uidemꝰ. apparet eũ
annuos c̃ficto ꝓꝑ tempoꝵ mutatõnes. Oriens diẽ
facit: occidens noctẽ induc̃. Nã uadens longiꝰ ad
meridiẽ hyemẽ fac̃: ut hibnis humorib ac prui¬
nis t̾ra pinguescat. Aecedens ꝓpiꝰ ad septẽtͥonẽ esta¬
tẽ reddit. ut fruges maturitate durent᷑: & quȩ st̾
in humidis incocta feruefacta mitescant. De def
noctẽ induc̃. Nã dies ẽ sol suꝑt̾ras: nox ẽ uͦ sol sub

Expanded text:
n cum mundo verti. Nam si fixus coelo maneret, omnes dies et noctes aequales existerent. Sed quoniam alio loco cras occasurum, alio occidisse hesterno videmus; apparet, eum annuos conficit propter temporum mutationes. Oriens diem facit, occidens noctem inducit. Nam vadens longius ad meridiem hiemem facit, ut hibernis humoribus ac pruinis terra pinguescat. Accedens propius ad septentrionem aestatem reddit, ut fruges maturitate durentur, et quae sunt in humidis incocta, fervefacta mitescant. De effenducit; nam dies est sol super terras, nox est sol sub
Abbreviated transcription (Latin):
lex. que cursus syaͥum. & figuras & habitu¬
dines stellarũ circa se & circa terc̃a in da¬
uenerunt. astrologra uͦ & natiuitatis ob¬
seruantiã caldei pͥmi docuerunt. Abraham
autẽ instituisse egyptios astrologrã iosephis
auctor asseruit. Greci aut̃ dicunt han artẽ
ab athlante prius ex cogitatã. Idoq dictꝰ ẽ
sastinuisse celũ. Quisqͥs autẽ ille fuit motu
lonicus rex alexandriȩ ap̃ grecos p̾cipuus habe¬
tur. Hic etiã & canones instituit: quib cursꝰ
astroꝵ inueniat᷑. De differentia astronom
giã aliqͥd differt. Nã astronomia celi ꝯu̾sionẽ o¬
natꝰ. obitꝰ. motusq sydum continet: uł qͣ ex cau¬
saita uocent᷑. Astrołia uͦ partim nat᷑alis. parq̃
suꝑsticiosa ẽ. Nlat᷑alis dũ exequit᷑ solis c lune
cursus. uł stellarũ certas temporũq statio¬
nes.Suꝑsticiosa uͦ ẽ illa. quã mathematici
sequunt᷑. qͥ instellis auguriant᷑. qͥq etiã xii
cesi signa ꝑ singła animę uł corporis m̃bra

Expanded text:
lex, que cursas siderum, et figuras, et habitudines stellarum, circa se et circa terram indaenerunt. Astrologiam vero et nativitatis observantiam Chaldaei primi docuerunt. Abraham autem instituisse Aegyptios Astrologiam Iosephus auctor adseverat. Graeci autem dicunt hanc artem ab Atlante prius excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse caelum. Quisquis autem ille fuit, motu lemaeus rex Alexandriae apud Graecos praecipuus habetur: hic etiam et canones instituit, quibus cursus astrorum inveniatur. De differentia Astronomiam aliquid differt. Nam Astronomia caeli conversionem, ortus, obitus motusque siderum continet, vel qua ex causa ita vocentur. Astrologia vero partim naturalis, partim superstitiosa est. Naturalis, dum exequitur solis et lunae cursus, vel stellarum certas temporum stationes. Superstitiosa vero est illa quam mathematici sequuntur, quicaeli signa per singula anime vel corporis membra
Abbreviated transcription (Latin):
modũ erigit᷑ mundꝰ in septẽtͥonalẽ plagã
ita declinat᷑ in australẽ plagã. Cap̃ autẽ eiꝰ et
quasi facies orientalis regio ẽ: ultima pars mũ¬
di septẽtrionalis ẽ. De celo eiusq nomine.
elũ philosophi rotundũ uolubile atq ar¬
dens ẽẽ dixerunt: uocatũq hoc noĩe. eo qͦd
tamꝗͣ uas celatũ imp̃ssa signa habeat stella¬
rũ. Distinxit enĩ ulud ds claris luminib et
impleuit sole scilic& ⁊ lune orbe fulgenti. &
astroꝵ micantiũ splendentib signis adornau̾.¬

Expanded text:
modum erigitur mundus in septentrionalem plagam, ita declinatur in australem. Caput autem eius et quasi facies orientalis regio est, ultima pars septentrionalis est. De caelo et eius nomine . Caelum philosophi rotundum, volubile atque ardens esse dixerunt; vocatumque hoc nomine, eo quod tamquam vas caelatum inpressa signa habeat stellarum. Dimplevit, sole scilicet et luna orbi fulgentibus, et astrorum micantium splendentibus signis adorna
Abbreviated transcription (Latin):
li qͦd sint axiũ cẏcli. ex usu plaustroꝵ apo¬
liendo sciłc nõat. S polus borreꝰ semꝑ uidet᷑
austronotꝰ nũꝗͣ. q dextia cęli altiora st̃ p̾ssu¬
cardines. eo qͦd ꝑ eos ũtitur celũ. uł qr sic̃ cor
celi. extrema eiꝰ sunt a curuitate dicta: ut
ẽ illd̾ ꝯuexũ qͦties claudit nox humida cȩlũ.
Contierũ enĩ curuũ ẽ: qͣsi ꝯu̾sũ. seu inclinatũ
& admodũ circ̃flexũ. De duab Ianrus celi .xuii.¬
anuȩ cęli due st̃. oriens ⁊ occasꝰ. Nã una porta
sol ꝓcedit: alia se recipit. Degemina facie ceti
lacies celi uł cap̃. orientał regio. ultima .xix.
entalis ẽ. unde stellȩ aliquȩ oriunt᷑. Scda occi¬
dentalis: ubi nob aliquȩ stellȩ occidunt. Terti¬
aseptẽtͥonalis: uͥ sol ꝑuenit in dieb maiorib
Quarta austrał.: uͥ sol ꝑuenit noctib maiorib
Oriens aũ abexortu soł ẽ. nuncupatꝰ. Occidens qͦd¬
diẽ faciat occide atq int̾ire. abscondit enĩ lu¬

Expanded text:
 quod sint axium cycli ex usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt prescardines eo, quod per eos vertitur caelum, vel quia sicut cor caeli extrema eius sunt, a curvitate dicta, ut est illud: Convexum quotiens cludit nox humida caelum. Convexum enim curvum est, quasi conversum seu inclinatum, et in modum circuli flexum. De ianuis caeli . Ianuae caeli duae sunt, oriens et occasus. Nam una porta sol procedit, alia se recipit. De gemina facie caeli . Facies caeli vel caput orientalis regio, ultima septenentalis est, unde aliquae stellae oriuntur. Secunda occidentalis, ubi nobis aliquae stellae occidunt. Tertia septentrionalis, ubi sol pervenit in diebus maioribus. Quarta australis, ubi sol pervenit noctibus maioribus. Oriens audiem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lu
Abbreviated transcription (Latin):
ex g̃co ⁊ latino uidet᷑ ẽẽ ꝯpositũ. Est enĩ habita¬
grece: ꝯmune dr̃ Templi nom̃ ẽ gn̾ale. ꝓ locis
enĩ quib cũq magnis: antiqͥ tẽpla dicebant.
I tẽpla dicta: q̃si tecta ampla. S ⁊ locꝰ designatꝰ
ad orientẽ. a contẽplatõne tẽplũ dicebat᷑. Cuiꝰ
partes. quatiuor erant. Antica ad ortũ. postica
ad occasũ. sinistra ad septẽt̾onẽ. dextra ad meri¬
diẽ expectans. uñ ⁊ qñ templũ ꝯstruebant:
orientẽ expectabant. equinoctialẽ. ita ut li¬
nee abortu ad occidentẽ misse fierent partes
celi dext̃ sinisf̃ eq̃les. ut qͥ consulet ac dep̾caret᷑.¬

Expanded text:
tino videtur esse conpositum. Est enim habitaGraece commune dicitur. Templi nomen generale; pro locis enim quibuscumque magnis antiqui templa dicebant: et templa dicta quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicebatur. Cuius partes quattuor erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad meridiem spectans. Unde et quando templum construebant, orientem spectabant aequinoctialem, ita ut lineae ab ortu ad occidentem missae fierent partes caeli dextra sinistra aequales; ut qui consuleret atque precaret
Abbreviated transcription (Latin):
catũ qd̾ ex duob sit teatͥs ꝯpositũ. Nã am¬
phiteatr̃ rotundũ ẽ: teatrũ uͦ ex medio ã¬
phiteatͥ ẽ semic̾cul figam hñs. Lałintꝰ ẽ
ꝑ plexis parietib edificiũ qͣł ẽ ap̃ cretã a
dedalo factꝰ: nͥ fuit minotaurꝰ inclusꝰ. In
qͦ si qͥs uitͦierit sñ glomẽ lim: exitũ inue¬
rare ñ ual&e. Cuiꝰ edificii tał ẽ sitꝰ. ut aꝑien¬
tib fores. tonitruũ intꝰ t̾ribile audiat᷑. Des¬
cendit᷑ centenis ultͣ gͣdib intꝰ simulae. ⁊
monstͥfice effigies in partes diu̾sas tͣnsitꝰ
ĩnumeri ꝑtenebras ⁊ cet̾a ad errorẽ ingͦ¬
dientiũ facta. ita ut de teneb̾s eiꝰ ad lucẽ
uenire ĩpossibile ẽẽ uideat᷑. Quattuoe s̃. aũ¬
reiusu. farũ appellauert: eo qd̾ flãmar̃ indicio
longe uideat᷑ a nauigantib. qͣsẽ ꝑtolomeꝰ¬

Expanded text:
am amphitheatrum rotundum est, theatrum vero ex medio amphitheatrum est, semicirculi figuram habens. Labyrinthus est perplexis parietibus aedificium, qualis est apud Cretam a Daedalo factus, ubi fuit Minotaurus inclusus; in quo si quis introierit sine glomere lini, exitum invenire non valet. Cuius aedificii talis est situs ut aperientibus fores tonitruum intus terribile audiatur: descenditur centenis ultra gradibus; intus simulacra et monstrificae effigies, in partes diversas transitus innumeri per tenebras, et cetera ad errorem ingredientium facta, ita ut de tenebris eius ad lucem venire inpossibile videatur. Quattuor surei usu pharum appellaverunt: eo quod flammarum indicio longe videatur a navigantibus: q
Abbreviated transcription (Latin):
Tricliuuũ ẽ cenacłm a tͥb lectulis discbentiũ dictĩ
Ap̃ ueteres enĩ in loco. uͥ ꝯunui apparatꝰ ex ponebat᷑.
tres lectuli strati erant: in quib discbentes epula¬
bant᷑. Clinon enĩ grece. lectũ uł accubitũ dr̃. ex
quo ꝯfectũ ẽ. ut triclimũ dice̾t᷑. Cella dicła. qd̾
nos occultat ⁊ celat. Cubicłm uͦ. qd̾ eo cubamꝰ.
biq dormientes reqͥescamꝰ. Cubile aut̃: cubandi lo¬
cus ẽ. Secessꝰ qd̾ sit̃ locꝰ secretꝰ: id: sñ accessu. Dñ¬
soriũ dictũ: eo qd̾ exdiu̾sis uiis ibi ꝯueniat᷑. Hospi¬

Expanded text:
Triclinium est coenaculum, a tribus lectulis discumbentium dictum. Triclinium est coenaculum, a tribus lectulis discumbentium dictum. Apud veteres enim in loco, ubi convivii apparatus exponebatur, tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur. Κλίνη enim Graece lectus vel adcubitus dicitur, ex quo confectum est ut triclinium diceretur. Cella dicta quod nos occultat et celat. Cubiculum vero, quod eo cubamus ibique dormientes requiescimus. Cubile autem cubandi locus est. Secessus, quod sit locus secretus, id est sine accessu. Diversoriu
Abbreviated transcription (Latin):
ue spaciosũ habitacłm: porticib. iiii. ꝯclusũ. Atri¬
ũ magna eães ẽ: siue amplior ⁊ spaciosa domꝰ.
Et dictũ ẽ atͥum eo qd̃ addant᷑ ei tres portieꝰ extͥnsecꝰ.
A lii atriũ quasi abigne ⁊ ligno atrũ dixert̃. Atrũu.
fir exfumo. Palaciũ a palante pͥncipe archadũ dis¬
tũ. inicuiꝰ honore archades palanteũ oꝑpidũ con¬
struxeit̃. ⁊ rogiã in ip̃iꝰ noĩe conditã palaciũ no¬
rapte fuissent a romanis sabinȩ. ex qͥb cũ una aitie
alias speciȩ nobił. cũ magna oĩũ ãmiratõe raꝑet᷑.
talamoniꝰ duci eã oraiło responsũ ẽ dari. Et qm̃
heȩ nuptiȩ felicit̃ cesserant: institutũ ẽ. ut in oĩb
nuꝑtiis thalami nom̃ iteret᷑. E gyptii qͦ lingua
sua. loca in quib nubentes suceduntꝰ ⁊ incubant.
thalamũ nor̃ant. Cenacłm dictũ ẽ. a ꝯmunione
uescendi. Uñ ⁊ cenobiũ conggatõ. Antiqͥ enĩ inꝯ¬
re erat: ne in occulto deliciȩ luxuriã gignerent.

Expanded text:
clusum. Atrium magna edes sive amplior et spatiosa domus est, eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus: alii atrium, quasi ab igne et ligno atrum dixerunt: atrum enim fit ex sumo. Palatium a Palante principe Archadum dictum, in cuius honore Archades palanteum oppidum confluxerunt et regiam in ipsius nomine conditam palatium vorapte fuissent a Romanis Sabine, ex quibus cum una ante alias specie nobilis, cum magna omnium admiratione raperetur, Thalamoni duci eam, oraculo responsum est, dari: et quoniam he nupnuptiis thalassii nomen iteretur. Aegyptii quoque lingua sua loca in quibus nubentes succedunt et incubant thalamum nominant. 7. Coenaculum dictum a communione vescendi, unde et coenobium congregatio. Antiqui enim pubre erat, ne in occulto deliciae luxuriam gignerent.
Abbreviated transcription (Latin):
Termȩ appellant qd caleant. Greci enĩ t̾mon ca¬
lorẽ uocant. Balneis uͦ nom̃ ẽ uiditũ a leuati¬
one merori. Iã greci balamon dixert̃: qd̾ anxie¬
tatẽ aĩ tollat. Hec ⁊ gĩnasia diĩr. qr. ibi athlete
uncto corꝑe ⁊ ꝑfricato manib exercitant᷑ Nã
gĩnasiũ grecȩ: latinȩ exercitiũ dr̃. Apoleteriũ
u̾ lauantiũ uestim̃ta pominit᷑. ab exuendo sciłc
sermo ẽ. qͥ ap̃ nos corruptȩ ꝓpina dr̃. E aũ locꝰ irix¬
ta balnea publiea. uͥ pꝰ lauacrũ a fame: siti
reficiunt᷑. Uñ ⁊ ꝓpina ⁊ ꝓpurare dr̃. Pina enĩ

Expanded text:
ermas appellatas quod caleant; Graeci enim θερμὸν calorem vocant. Balneis vero nomen inditum a levatione maeroris; nam Graeci βαλανεῖον dixerunt, quod anxietatem animi tollat. Haec et gymnasia dicuntur, quia ibi athletae uncto corpore et perfricato manibus exercitantur; nam γυμνάσιον Graece, Latine exercitium dicitur. Apodyterium, ubi lavantium vestimenta ponuntur, ab exuendo scilicet sermo est, quae apud nos corrupte popina dta balnea publica, ubi post lavacrum a fame et siti reficiuntur. Unde et propina et propinarta balnea publica, ubi post lavacrum a fame et siti
Abbreviated transcription (Latin):
loca in qͥb spectantes insisterent. q̃ ex noĩe ciꝰ. moe¬
niana appellata st̃. ħ st̃ solaria: qr patent soli. ẜꝰ
hec alii lapide. alii mat̾ia edificare porticib moeni¬
ana ⁊ forib ⁊ domib adiecert̃. Tabulata oliꝰ linee
domꝰ fiebant. In de nom̃ ꝑmanet tabulatoꝵ.
Apogeũ ẽ. constructũ sub t̾ris edificnĩ. qd̾ nos antr̃
uł speluncã dicimꝰ. Solariũ dr̃ qd̾ soli ⁊ auris pa¬

Expanded text:
loca in quibus spectantes insisterent, quae ex nomine eius Moeniana appellata sunt. Haec et solaria, quia patent soli. Post haec alii lapide, alii materia aedificavere porticibus moeniana, et foribus et domibus adiecerunt. Tabulata olim ligneae domus fiebant. Inde nomen permanet tabulatorum. Hypogeum est constructum sub terris aedificium, quod nos antrum vel speluncam dicimus. Solarium, q
Abbreviated transcription (Latin):
xenodochia. quib aduentũ susciꝑet̃ paupum.
Ubi aut̃ egrotantes de plateis colligiuit᷑. misso co¬
mon grecȩ dr̃ in quo consũpta. langorib atq
Iͥnediis miseroꝵ m̃bra fouent᷑. De edificiis sacs.
acͣ st̾ loca diuinis cultib instituta. ut puta
ea in quib altaria litantib de more ponti¬
ficib consecrant᷑. Sc̃a iuxta uet̾es: ext̾ĩora tẽpli
st̃. Sca aut̃ scõꝵ locꝰ templi secrecior: ad quẽ nul

Expanded text:
xenodochia, quibus aduentum susciperet pauperum Ubi autem aegrotantes de plateis colliguntur, νοσοκομεῖον Graece dicitur; in quo consumpta languoribus atque inediis miserorum membra foventur. § 4 De aedificiis sacris. Sacra sunt loca divinis cultibus instituta, utpote ea in quibus altaria litantibus de more pontificibus consecrantur. Sancta iuxta veteres exteriora templi sunt. Sancta autem sanctorum locus templi secretior
Abbreviated transcription (Latin):
ro romano p̾fixa. ut eẽt insigne uictorie. su¬
ria dr̃. eo qͦd ibi cura ꝑsenatũ de cunctis ad¬
ministret᷑. Pretoriũ eo qd̾ ibi p̃tor resideat ad
discutiend̾. Gumasiũ gn̾ał ẽ exercitioꝵ locꝰ.
Tam̃ ap̃ athenas locꝰ euit uͭ discebat᷑ ꝑhilo¬
sophia. ⁊ sapĩe exercebat᷑ studiũ. Nã ginna¬
meditatõ. S & balnea ⁊ loca cursoꝵ ⁊ ato¬
letarũ ginasia st̃: eo qd̾ illic os in suȩ artiꝰ
studiũ exercitent᷑. Capitoliũ romȩ uocatũ.
eo qd̾ fuit nomane urb̃ ⁊ religionis cap̾
sũmũ. Alii aiunt cũ tarqͥniꝰ pͣscꝰ capitolii
fũdam̃ta romȩ aꝑir& ĩ loco fundam̃ti capͥ
hõis litt̾is tuscis notatũ inuen̾. ⁊ ꝓm̃ ca¬

Expanded text:
ro Romano praefixa ut esset huius insigne victoriae. Curia dicitur eo quod ibi cura per senatum de cunctis administretur. Praetorium, quod ibi praetor resideat ad discutiendum. Gymnasium generalis est exercitiorum locus. Tamen apud Athenas locus erat ubi discebatur philosophia et sapientiae exercebatur studium; nam γυμνditatio. Sed et balnea et loca cursorum et athletarum gymnasia sunt, eo quod illic homines in suae artis studio exercitentur. Capitolium Romae vocatum eo quod fuerit Romanae urbis et religionis caput summum. Alii aiunt, cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit, et
Abbreviated transcription (Latin):
cit. atq ꝯsumit᷑ ⁊ rotundũ uidet᷑. Apugnacła
pinne muitꝵi st̃. dicta qr ex his ꝓpugnat᷑. ꝓꝰ mu¬
rale uͦ. eo qd̾ sit ꝓmunitõe muri. Est enĩ murꝰ
ꝓximꝰ añ murũ. Porta dr̃ qͣ potest. ł exportari
uł ĩportari aliqͥd. spͥȩ aũ porta aut urbis. aut
castroꝵ uocat᷑: sic̃ suꝑiꝰ dictũ ẽ. Uicꝰ ut p̃dic¬
tũ ẽ. ipse habitatões urbis st̃. Uñ ꝯtiscini
dicti st̃. Nie ipsa spacia angusta. q̃ int̾ uicos

Expanded text:
dum videtur. Propugnacula pinnae murorum sunt, dicta quia ex his propugnatur. Promurale vero, eo quod sit pro munitione muri. Est enim murus proximus ante murum. Porta dicitur qua potest vel inportari vel exportari aliquid. Proprie autem porta aut urbis aut castrorum vocatur, sicut superius dictum est. Vicus, ut praedictum est, ipsae habitationes urbis sunt; unde et vicini di
Abbreviated transcription (Latin):
Incausis aut̃ maiorib uͥ dedõ uł hõiũ salute
referimꝰ: plꝰ magnificentie ⁊ fulgoris ẽ exi¬
bendũ. In tẽꝑatis uͦ causis uͥ nicħ agit᷑ ut a¬
gat. s tm̃mͦ ut delectet᷑ auditꝰ. int̾ utr̃q mo¬

Expanded text:
In causis autem maioribus, ubi de Deo vel hominum salute In causis autem maioribus, ubi de Deo vel hominum salute referimus, plus magnificentiae et fulgoris est exhibendum. In temperatis vero causis, ubi nihil agitur ut agat, sed t
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ melo melocitiõib illud uti oporrebit. ut res.
locꝰ. tẽpꝰ. ꝑsona audientis efflagitat. ne ꝓfana re¬
ligiosis. ne in uerecunda castis. neleuia guib.
ne lasciua senib. neridicła tͥstib misceant᷑. La¬
tine aut̃ ⁊ ꝑspicuȩ loquentũ. Uatine aut̃ loqͥ¬
tur. qui u̾ba rerũ uera & naturalia ꝑsequit᷑
nec a sermone atq cultu p̃sentis tẽporis dis¬
crepat. Huic ñ sit satis uidere qͥd dicat. nͥ id¬
qͦ aꝑte ⁊suauit̃ dicẽ. nec id quidẽ tm̃: infi
id qͦd dicat & facere. De trimodo dicendi gene̾ aui
icenda st̃ qͦ sũmissa lenit̃. incitata gͣuit̃. in¬
flexa mod̾ate. Hoc ẽ enĩ illud trimodũ ge¬
nꝰ dicendi: humile. mediũ. gͣndiloquñ. Cũ enĩ
magna dicimꝰ. gndit̾ ꝓferenda st̃: cũ paruadi¬
cimꝰ. subtilit̃. subtilit̾ cũ mediocria tẽꝑate.
Nã inparuis causis nicħ gͣnde. nicħ sublime
dicendũẽ: s lene ac pedestri mote loq̃ndũ.

Expanded text:
 in elocutionibus illud uti oportebit, ut res, locus, tempus, persona audientis efflagitat, ne profana religiosis, ne inverecunda castis, ne levia gravibus, ne lasciva seriis, ne ridicula tristibus misceantur. Latine autem et perspicue loquendum. Latine autem loquitur, qui verba rerum vera et naturalia persequitur, nec a sermone atque cultu praesentis temporis discrepat. Huic non sit satis videre quid dicat, ni et suaviter dicere; ne id quidem tantum, nisi id quod dicat et facere. De trimodo dicendi genere icenda sunt quoque summissa leniter, incitata graviter, inflexa moderate. Hoc est enim illud trimodum genus dicendi: humile, medium, grandiloquum. Cum enim magna dicimus, granditer proferenda sunt; cum parva dicimus, subtiliter; cum mediocria, temperate. Nam in parvis causis nihil grande, nihil sublime dicendum est, sed leni ac pedestri more loquendum.
Abbreviated transcription (Latin):
cõponere fluctꝰ. Epanalẽsis ẽ. digressio. tulit calor
me dicendi & dignitas rerũ paulo longiꝰ quã
uolebã. s redeo ad causałdriaminisis ẽ ꝯmemo¬
ratio eiꝰ rei. quã oblitos fuisse nos fugimꝰ Apa¬
risis ẽ. cũ id qd̾ in animos iudicõ qͣsi deposue¬
ramꝰ oportime reposcimꝰ Ethimologia ẽ cũ ꝓ¬
ponimꝰ aliqͥ. eiꝰq causã ⁊ rõnẽ redãimꝰ. Carac¬
teris mos ẽ descͥptõ figure alicꝰ exp̾ssa. ut oĩa
m̃curio simił. uocẽq colorẽq ⁊ cͥnes flauos et
m̃bra decora uiuenta. Litrismos: cũ plures
sensꝯ breuit̃ expeditos in unũ locũ coaceruat
& cũ quadã festinatone decurrit. ut cicero:¬

Expanded text:
conponere fluctus.   Epanalempsis est digressio: 'Tulit calor me dicendi et dignitas rerum paulo longius quam volebam, sed redeo ad causam'. Anamnesis est commemoratio eius rei, quod oblitos fuisse nos fingimus. †Aparasis est cum id quod in animos iudicum quasi deposueramus, optime reposcimus. Etiologia est, cum proponimus aliquid, eiusque causam et rationem reddimus. Characterismos est descriptio figure alicuius expressa. Lais, vocemque coloremque et crines flavos et membra decora iuventa.  Ἀθροισμός, cum plures sensus breviter expeditos in unum locum coacervant, et cum quadam festinatione decurrit, ut Cicero
Abbreviated transcription (Latin):
aut uituꝑamꝰ quẽ lauidare uolumꝰ. utriꝰq
exẽplũ erit. Si dicas amatorẽ rerpublice cati¬
linã. hostẽ rei puiblice scipionẽ. Drasmos. ea
que magna st̃ ũb minuit aut minima ex¬
toslit. Esonẽ: quotiẽs in eodẽ sensu diutiꝰ im¬
moram. sui tandẽ peꝑtit: cuiꝰ amicitie fidẽ
custochuit. cui bono inmicꝰ ñ fint: quando¬
ñ aut accusauit aliꝙͣ aut u̾b̾auit. aut ꝑdidit.
Epangelia c̃ ꝓmissio qua iudic̃ẽ attentũ facimꝰ:
pollicentes nos aliqua magna. aut minima
dicturos. Prosopera ẽ. cũ maĩaliũ ꝑsona. ⁊ sermo

Expanded text:
aut vituperamus quem laudare volumus. Utriusque exemplum erit, si dicas amatorem reipublicae Catilinam, hostem reipublicae Scipionem. Diasyrmos ea, quae magna sunt, verbis minuit, aut minima extollit. † Efon† est, quotiens in eodem sensu diutius immoramur: 'Cui tandem pepercit? cuius amicitiae fidem custodivit? cui bono inimicus non fuit? quando non aut accusavit aliquem, aut verberavit, aut prodidit? Epangelia est promissio, qua iudicem adtentum facimus, pollicentes nos aliqua magna aut minima dicturos. Prosopopoeia est, cum inanimalium et perso
Abbreviated transcription (Latin):
Inductio ẽ quȩ reb ñ dubtis captat asgensionẽ
ciꝰ. qͦ cũ instituta ẽ. siue uĩt. philosophos. sue
int rethores. siue utt̃ sermocinantes. ꝓpositõ
inductõis ẽ. q̃ similitudines concedende rei
necessario uniꝰ induc̃: aut płimũ. Illatio in
clusio inductõis ẽ: quȩ aut ꝯcessionẽ illatõ
uisconfirniat. aut qͥd exea conficiat᷑ declarat.

Expanded text:
tio quae rebus non dubiis captat assensionem eius cum quo instituta est, siue inter philosophos siue inter rethores siue inter sermocinantes. Propositio inductionis est quae similitudines concedendae rei necessario unius inducit aut plurium. clusio inductionis est quae aut concessionem illationis 83 confirmat, aut quid ex ea conficiatur declarat.
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ ap̃ rethores dr̃ eares: in qua causa consi¬
Istit. id ꝯstitutio. Greci aut̃ statũ. a contenti¬
one stasim dicũt. Latini aut᷑ ñ solũ apugna
ꝑ q̃ expugnent ꝓpositõnẽ adũsarii. s qd̾̃ in eo
pars utͣq consistat. fit aut̃ exintentõne. & de¬
pulsione. Statꝰ aut̃ causar̃. sunt duo. Ratona¬
bilis && legał. Deratona li oruint᷑ ciecta . fims.
qͣlitas. tñsiatõ. Define: udiciał. & nego ciał.
De iundiciali. absoluta. ⁊ assũptiua. De afsũp¬
tiua. concessio. remiotiocͥmimis. relato cͥminis:
cõpositio. De concessiõe p᷑gatio.  dep̃catio.
cit᷑ ñ ħ eẽ contendr᷑. s. qͥd illd̾ sit adhibitis dif¬
finitõib approbat᷑. Qͣlitas ẽ dũ qͣlis res sit
tur. ꝯstitutõ gn̾alis appelat᷑. Transiat̾o ẽ. cũ
causaex co penda. Qd̾ ñ aut is agere uidet᷑ quẽ
oport&. aut ñ ap̃ qͦs. qͦ tprẽ. qͣ lege. qͦ cͥmine.
qͣ pena oporteat. Tranlatiua ẽ c̃stitutõ. qd̾

Expanded text:
Status apud Rhetores dicitur ea res, in qua causa consistit, id est constitutio. Graeci autem statum a contentione στάσιν dicunt. Latini autem non solum a pugna, per quam expugnent propositionem adversarii, sed quod in eo pars utraque consistat. Fit autem ex intentione et depulsione. Status autem causarum sunt duo: rationalis et legalis. De rationali oriuntur coniectura, finis, qualitas, translatio. De fine, iudicialis et negotialis. De iudiciali, absoluta et assumptiva. De assumptiva, concessio, remotio criminis, relatio criminis, comparatio. De concessione, purgatio et deprecatio. citur, non hoc esse contenditur, sed quid illud sit adhibitis definitionibus adprobatur. Qualitas est, dum qualis res sit tur, constitutio generalis appellatur. Translatio est cum causa ex eo pendet, quod non aut is agere videtur, quem oportet, aut non apud quos, quo tempore, qua lege, quo crimine, qua poena oporteat. Translativa constitutio, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sic contͣ piũ peccator. ⁊ sic intuere inoĩa oꝑa
altissimi bina ⁊ bina unã cont᷑ unũ. Sino¬
nima ẽ: quotiens in cõnexa oratõne plurib
ũb̾ unã rẽ significamꝰ: ut ait cẏcero. nicħ
ñ patiar: ñ sinã. Epanados ꝗͣ reg̃ssionẽ nr̃i
uocant. pͥncipyudignitas euit pene par. ñ
quotiẽs media pͥmis ⁊ ultimis ꝯuenrunt
ur̃m iã ħ factũ rep̃hendo pat᷑s conscripti. ñ
meũ ac pulehexpinũ qͥde factũ. uerũ ut di¬
to sapientẽ appellas ꝓin considato fortẽ. ꝓ
illib̾al diligentẽ. Antanaclassis ẽ quȩ eodẽ
ũbo contͣriũ expͥmit sensũ. Querebat᷑ qͥdãde
filio cũ mortẽ suã expectar& respondente. ñ
expecto: ĩnio peto inqͥt ut expectes. Autime
riũ efficit sensũ. ñ ut edã uiuo. s ut niuã
si conseruator rei publice. brutꝰ hostis anto

Expanded text:
sic contra pium peccator: et sic intuere in omnia opera altissimi, bina et bina, unum contra unum'. Synonymia est, quotiens in conexa oratione pluribus verbis unam rem significamus, ut ait CiceroCatil. non patiar, non sinam. 9. Epanodos, quam regressionem nostri vocant: Principum dignitas erat pene par, non quoties media primis et ultimis conveniuntactum reprehendo, patres conscripti, non meum, ac pulcherrimum quidem factum: verum, ut dito sapientem appellas, pro inconsiderato fortem, pro inliberali diligentem'. Antanaclasis est, quae eodem verbo contrarium exprimit sensum. Querebatur quidam de filio, cum mortem suam expectaret, respondente: 'non expecto, immo peto, inquit, ut expectes'. Antimetarium efficit sensum: 'non ut edam vivo, sed ut vivam si conservator reipublicae Brutus, hostis Anton
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quȩ mͥ uita mea multo ẽ carior. loqueret᷑ di¬
cens. & cet̾a. Parentesis ẽ. cũ qͣsi deponimꝰ aliqͥd
imꝑfectũ ap̃ memorĩa uidicũ: reppetituros
nos dicentes. cũ oportunũ fu̾it. Reusis ẽ. solilo¬
quiũ: cũ adint̾rogata ipsi nob̾ respondemꝰ.
Sinerosis ẽ: cũ differimꝰ aliqͥd. petentes ut aliud
De qialectica. capła

Expanded text:
ueretur dicens, et cetera. Parathesis est, cum quasi deponimus aliquid inperfectum apud memoriam iudicum, repetituros nos dicentes, cum oportunum fuerit. Peusis, id est soliloquium, cum ad interrogata ipsi nobis respondemus. Synaeresis est, cum differimus aliquid, petentes ut aliud De Dialectica. Dia
Abbreviated transcription (Latin):
dices aut eoꝵ qͥ ad sunt forte mirant᷑. Sunt
& aporie chubitatõ simulantis nescire se q̃
si dicas uos consulo iudices aut uos adũsa¬
rii. Qͥd me facere ẽuenĩt. aut qͥd uos facttiri
fuistis: Paradoxonẽ: cũ dicimꝰ inopinatũ
aliqͥd accidisse. ut flacco cicero. cuiꝰ laudis
tum. Eꝑitrope. id: ꝑmissio. cũ aliqͣ ipsis iu¬
dicib. aut adu̾saruis ꝑmitimꝰ existimanda:
ut caluus in uaticinio ꝑfrica frontẽ. & dic
utendũ ẽ. ut cicero. p̃misit enĩ factonẽ. Et op¬
popia ẽ: cũ sermonẽ ex aliena ꝑsona inducimꝰ.
ut ꝓcelio tulliꝰ fac̃ appiũcecũ cũ claudioloq̃ntẽ
Energia ẽ rerũ gestarũ. aut qͣsi gestarũ sub ocłis
inductõ. dequa locuti iã sumꝰ. Mecatesis ẽ: que
mittit ammos iudicũ in res p̃teritas aut futas
rapmas. direptões lib̾oꝵ corꝑum iniurias. cap¬
tiuitates matͦnarũ. trucidationes senũ. In futu¬
rũ aut̃ anticipatõ eoꝵ q̃ dicturꝰ ẽ adũsariꝰ. ut tul¬

Expanded text:
dices, aut eorum, qui adsunt, forte mirantur'. Sunt et aporiae, dubitatio simulantis nescire se quae si dicas: 'Vos consulo, iudices, aut vos adversarii, quid me facere convenerit, aut quid vos facturi fuissetis'. Paradoxon est, cum dicimus inopinatum aliquid accidisse, ut Flacco Cicerocf. Flacc. 1: tum'. Epitrope, id est permissio, cum aliqua ipsis iudicibus aut adversariis permittimus aestimanda, ut Calvus in Vaticinio: 'Perfrica frontem, et dic utendum est, ut Cicero: praemisit enim factionem. Ethopoeia est, cum sermonem ex aliena persona inducimus, ut pro Caelio Tullius facit Appium Caecum cum Clodia loquentem. Energia est rerum gestarum aut quasi gestarum sub oculis inductio, de qua locuti iam sumus. Metathesis est, quae mittit animos iudicum in res praeteritas aut futurarapinas, direptiones, liberorum corporum iniurias, captivitates matronarum, trucidationes senum'. In futurum autem anticipatio eorum, quae dicturus est adversarius, ut Tul